comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us ergo e impius significat᷑ tropice idẽ popłs iudaius
quirũ tramidut absalon aut ut quidã interp̃tantur
intdlegit᷑ patrispax Quod nimirũ uidour in historia
quea dmodũ patris pax possit intellegi quipat rẽ bel¬
loie ꝑsecut Sed quidiligenter allegoriã intenduna i
in spciunt absalon eẽ hierus alemque &iã ipsa pax in¬
t pracuat᷑ Acuius facie xp̃s fugit quando eã pagiendo
descrens ingentib ꝑfidẽ suc cessit Auabsaloniuen
tia ap̃sꝑtulit taquã bonũ cũeiꝰ cogitationes nonigno¬
rar& Cũ adhibuit conuiũ incorporis & sanguinis
suifigura discipulis cõm̃dauit & tradidit Quodem̃
inipsatradicione ciꝰosculũ accepit  bene musille¬
ottpse pace ep̃m exhibuisse traditori suo. quauis ille
cascelerate cogitationis intertio helbo uastar& ur
Etideo absalon patris pax dicit᷑ quia pat̃ habuit pace
quã ille nohabuit. Ite iͥpse dd mplio philistinorũ cũ¬
sitiens conuersar&ur in bello : & aquã quȩreplo

Expanded text:
us ergo ejus impius significatur tropice, id est populus Judaicus, qui eum tradidit: Absalon autem, sicut quidam interpretatur, intelligitur patris pax. Quod mirum videtur in historia quemadmodum patris pax possit intelligi, qui patrem bello persecutus est. Sed qui diligenter ad allegoriam intendunt, inspiciunt Absalon esse Jerusalem, quae etiam et ipsa pax interpretatur, a cujus facie Christus fugit, quando eam patiendo deserens, in gentibus per fidem successit. Alii Atia Christus pertulit tanquam bonum, cum ejus cogitationes non ignoraret, cum adhibuit convivio, in quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit, et tradidit. Quod denique in ipsa traditione et osculum accepit: bene intelligitur pacem Christum exhibuisse traditori suo, quamvis ille tam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Absalon patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam ille non habuit. CAPUT IV. De sitiens conversaretur in bello, et aquam quaereret:
Abbreviated transcription (Latin):
qua incelestib: dñs inbabitat figurabat Adcuius
audificatione electo animȩ quasi quidem expoliuti
lapides referunt᷑ Quȩcũ acdificat᷑ incelis : nullus l¬
lic disciplinȩ malleus resonat quia dolatiatq ꝑfecti
illuc lapides ducim᷑. ut locis iuxta meritũ congius
disponam̃ Hic om̃ foris tundim̃ : ut illuc sine re¬
pre hensione mueniam̃ Atitudo aut̃ tẽplibuius
dolniniei ad fidẽ refert᷑. Longicudo ad spem lati¬
tindo adearituge Hliseñ trib uirtutib qua silinian¬
dis see gełȩ celestis instructura consurgit÷ Porno
sttraũ domisteli interios ligno tegunt. Hoc nis
steriũ dominicȩ crucis i maginatũ s̃. subcuiustutet¬

Expanded text:
Ad cujus aedificationem electorum animae, quasi quidam expoliti lapides, deferuntur. 3. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illuc sine reprehensione veniamus. Altitudo autem templi hujus dominici ad fidem refertur, longitudo ad spem, latitudo ad charitatem. His enim tribus virtutibus, quasi lineaiae in coelestibus structura consurgit. Porro quod parietes templi interius ligno teguntur, hoc ob mysterium dominicae crucis imaginatum, sub cujus tute
Abbreviated transcription (Latin):
in ac̃ nũ Iã uero qͥ fuerit maritus eiꝰ quid aliud quam
diabolus nominis eiꝰ int̃p̃tatione significat Huius
erant: pessimo coniugio delegatiom̃s quos grãdĩ li¬
berat ut ecła sine macula & ruga saluatori ꝓprio co¬
cesua suꝑna quam dedõ habebat suꝑbie merito
abscisus ẽ siue qđ cadendo ueris uiri perditis trans¬
sigurate ingelũ lucis Nudens ad hȩc dicere lurx mea
diest Ergo iste puusẽ dauid grauiter sceleras peera¬
par. & uediẽ elus eius oiã ꝑ prophio amds̃ arguit incre¬
pardolias ipse abluit penitendo uerũtamilledes¬
derabilisomnib gentib quasi in solario deabulans
qurein sole posuit ⁊ ab nacidũ suit Adamauut etam¬

Expanded text:
in aeternum. iam uero qui fuerit maritus eius, quidin aeternum. iam uero qui fuerit maritus eius, quiddiabolum nominis ejus interpretatio significat? Hujus erant pessimo conjugio deligati omnes, quos gratia Dei liberat, ut Ecclesia « sine macula et ruga » Salvatori primo coce sua superna, quam de Deo habebat, superbiae merito abscissus est; sive quia cadendo, veris viribus perditis, « transfigurat se in angelum lucis , » audens Deo dicere: Lux mea Dei est. Ergo iste quidem David graviter scelerateque peccavit. Quod scelus ejus etiam per prophetam Deus arguit increpando, et ipse abluit poenitendo. Verumtamen ille « desiderabilis omnibus gentibus , » quasi in solario deambulans, quia « in sole posuit tabernaculum suum , » adamavit E
Abbreviated transcription (Latin):
culã in menbro considerat oculus quẽ puluis gra¬
uat & suꝑ iectas sordes tegere ñ ual& manus :¬
phocia signauerit quanta possũ breuitate perstrin¬
gam Nomina quippe ipsa int̃p̃tata satis osten.¬
Sunt Quid&riam hoc factũ prȩfigurauerit
Dauid ut diximꝰ int̃preat᷑ manu fortis siue desiderabi
lis. Bersabeae int̃p̃tat᷑ puteus satia&atis siue puteus
septimus Quã lib& aut̃ nominis huius int̃pra&atio¬
nẽ in id qđ dicere intendimꝰ ad sumamus satis congruit
scĩ significatione coniungit᷑ ꝓp̃t rationẽ pente costes
quodie decȩlo sp̃s sc̃ s̃ uenit: Aa qua draginta nouẽ qđ ẽ.
septies septẽ unus addit᷑ quounitas cõmendat᷑ In hac
ratione uiuit a postolica illa sententia: sufferentes
inuicẽ incaritate studentes seruare unitatẽ sp̃s in
uinculo pacis: Dono itaq spĩtali hoc est septenario
facta ẽ ecł a puteus saciadatis quifactus ẽ. in eafons
aquȩ salientis inuitã a& nã. Quẽ qͥbiberte ñsiti&

Expanded text:
culam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat: et superjectas sordes tergere non valet manusphetia significauerit quanta possum breuitate perstringam. nomina quippe ipsa interpretata satis ostendunt, quid etiam hoc factum praefigurauerit. Dauid interpretatur "manu fortis" sine "desilis. Bethsabee puteus satietatis, sive puteus septimus. Quamlibet autem harum nominis ejus interpretationem in id quod dicere intendimus assumamus, satis congruitsancti significatione conjungitur, propter rationem Pentecostes, quo die de coelo missepties septeni, unum additur, quo unitas commendatur. in hac ratione uiuit apostolica illa sententia: sufferentes inuicem, in dilectione studentes seruare unitatem spiritus, in uinculo pacis. dono itaque spiritali, hoc est septenario, facta est ecclesia puteus satietatis, quia factus est in ea fons aquae salientis in uitam aeternam, quem qui habuerit, non sitiet
Abbreviated transcription (Latin):
taeñi suꝑbis & peccatorib: uiolatax p̃igrã sic̃ sãson
incisa comadiabolus inludit. Sed quid .ẽ. quod
samson ab allo filis captꝰ postquã oculos ꝑdidit.
ad molam deputatꝰ ẽ. Quianin irũ maligni sp̃s
postquã tẽptationũ stimulis intꝰ aciem contẽpla¬
tionis effodiunt : foris hominẽ incircuitulaboꝵ
mittunt Quod si aliquando idem homo agendo
reflorescente reparatur ad uirtutẽ : Deinde cupi¬
ditatis acluxuriȩ subuersis colũnis uictores hostesdeicit:
& reserato certamine infinẽ fortissime ad oemonib: tri

Expanded text:
Ita enim superbis et peccatoribus violata Christi gratia sicut Samson Ita enim superbis et peccatoribus violata Christi gratia sicut Samson incisa coma diabolus illudit. Sed quid est quod Samson ille ab allophylis captus, postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est? Quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foris hominem in circuitu laborum mittunt. Quod si aliquando idem homo agendo , gratia reflorescente, reparatur ad salutem. Deinde, cupiditatis ac luxuriae subversis columnis, victores hostes dejicit, et reparato certamine in finem fortissime de daemonibus tri
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ aduersus xp̃m ante fremuerunt nunc iã ꝑempta
feritate dulcedine euagelicȩ p̃dicante. & iã munimen¬
ta prȩbere : Illud &iã qđ insemo ipso sam sonex¬
pressit qđ paucos quid ẽ. dũuiuer& intere mit
Destructo autẽ tẽplo hostes innumeros cũ morer& ur
occidit: Qui hic nimirũ dñs abelationis infidelita¬
tis paucos cũ iuuer& : plures tam̃ cũtẽplũ corporis sol¬
uer&ur extincxit. atq elatos ex gentib quos uiuen¬
do sustinuit : simul om̃s moriendo prostrauit: lam
uero reliqua eiꝰ qđ ei mulier subdola caput raserit:
& allo filis in ludendũ tradiderit. qđ captiuatus qđ
caecatus. qđ ad molam deputatꝰ ẽ in hir nonxp̃s sed
illi figurant᷑ : qui solaͦ tantũ nȩcła xp̃iano nomine
gloriant᷑ & malis actib iugiter implicant᷑ Uir eñi
in nob̃sensus rationalis intellegitur. Caro autem :
operib consenserimꝰ : grã sp̃itali quanatarei cri¬
nes significant᷑ nudati. expoliam atq decipimur

Expanded text:
qui adversus Christum ante fremuerunt, nunc jam, perempta feritate, dulcedini evangelicae praedicandae etiam munimenta praebent? Illud etiam, quod in semetipso Samson expressit, quod paucos quidem, dum viveret, interimit; destructo autem templo, hostes innumeros, cum moreretur, occidit. 6. Quia nimirum Dominus ab elatione infidelitatis paucos, cum viveret, plures vero, cum templum sui corporis solveretur, exstinxit, atque elatos ex gentibus, quos vivendo sustinuit, simul omnes moriendo prostravit. Jam vero reliqua ejus, quod ei mulier subdola caput raserit, et Allophylis illudendum tradiderit, quod captivatus, quod caecatus, quod ad molam deputatus est; in his noilli figurantur qui solo tantum in Ecclesia Christi nomine gloriantur, et malis actibus jugiter implicantur. Vir enim in nobis sensus rationalis intelligitur, caro autem quoperibus cesserimus, gratia spiritus, quae Nazaraei crine significatur, nudati exspoliamur atque decipimur
Abbreviated transcription (Latin):
catores fidẽ primitias sp̃s nunc habentẽ : infinem
autẽ uelut aduesperã scłi & iã carnis resurrecti¬
onẽ Mittit᷑ helias pascendus ad alienigȩ nã uidu¬
am: quȩ uolebat duo ligna colligere priusquam
moreretur. Non hic solo ligno sed &iã numero
tignorũ signũ crucis exprimicur : Benedicit᷑ farine
eius & oleũ fructus & hilaritas caritatis quȩ cũ impendi¬
t̃ nondeficit Hilarẽ enĩdatorẽ diligit dr̃ idu no
nbe seduerbi pane pascebat Dequa dicit Uiduam
fluius numnc inuasis oleum gr̃ae cebenelictionis fari¬
na nondeficit in om̃ib: foris gentd fame maneute: Qua
rũ utȩ esuries & fidei trinitatis inedĩ congrȩ p̃figura¬
uit : illa quondã triennis fames. Quid uero ꝑholiam
intẽport siccitatis nabis illa apparuit & postea futurȩ
pluui̧ signũ inuestigio hominis ostensũ ẽ significabat
qđ nascente xpc inuestigio bominis ad terras hr̃inbor decelo

Expanded text:
catores fidem primitias spiritus nunc habentem, in fine catores fidem primitias spiritus nunc habentem, in fine autem uelut ad uesperam saeculi etiam carnis resurrectionem. mittitur Helias pascendus ad alienigenam uiduam. quae uolebat duo ligna colligere. priusquam moreretur: non hic solo ligni nomine sed etiam numero lignorum signum crucis exprimitur. benedicitur farina eius et oleum: fructus et hilaritas caritatis, quae cum inpenditur. non deficit; hilarem enim datorem diligit deus. menti sed uerbi pane pascebat, de qua dicit: uiduamHujus nunc in vasis oleum gratiae et benedictionis farina non deficit, in omnibus foris gentibus fame manente, quarum cibi vitae esuriem et fidei Trinitatis inediam congrue praefiguravit illa quondam triennio fames. Quod vero per Eliam in tempore siccitatis nubes illa apparuit, et postea futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, significabat quod, nascente Christo in vestigio hominis, ad terras imber de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
it deoseatũ. non .ẽ. quid inde boni coniet tari possit
Nectam̃ nibil arbitror significare sed malũ sicut
deuxore filialeq lothdrcimus Apparode nũ in ꝑ¬
sona huius salamonis mira excellentia: & mira
sub mersio. Quod igit᷑ in illo diuersis tẽporibus
extitit prius bonũ & posteri s malũ hoc in ecłx
isto ad buc scło simul uno tẽpore ostendit᷑. Nambono
illius : bõnos ecłe Malo aũt illius malos ecłȩ signifi¬
catosputo Tãquã inunitate illius aerȩ. sicut in illo uno
homine bonos in granis malos inpaleis Qut inunitate
unius segis bonos intritico : malos indizaniis. Il¬
lud uero qđ post mortẽ salomonis detẽtrib: detẽplo
separatȩ sunt & duȩ relictȩ: satis indicat qđ d&ota
helias &. eliseus discipulus enus Pascit᷑ enĩ helias
tẽpore famis coruis mane afferentib: panẽ : & ad¬
dam modo salutẽ nrãm esurienti confitentur pec¬

Expanded text:
it deos earum, non est, quid inde boni coniectare possimus. it deos earum, non est, quid inde boni coniectare possimus. nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxore filiabusque Loth diximus. adparet enim in persona huius Salomonis mira et excellentia et mira subuersio. quod igitur in illo diuersis temporibus extitit, prius bonum et posterius malum, hoc in ecclesia in isto adhuc saeculo simul uno tempore ostenditur. nam bono illius bonos ecclesiae, malo autem illius malos ecclesiae significatos puto, tamquam in unitate unius areae, sicut in illo uno homine, bonos in granis, malos in palea, ut in unitate unius segetis bonos in tritico, malos in zizaniis. lud vero quod post mortem Salomonis decem tribus a templo separatae sunt, et duae relictae, satis indicat quod de tota Elias et Elisaeus, discipulus ejus? Pascitur enim Elias tempore famisdam modo salutem nostram esurienti confitentur pec
Abbreviated transcription (Latin):
amicta uariaate inuestitude aurato & popłi sui & pa¬
ternȩ domꝰ oblita currebat barbara gente nonani¬
mo quȩ in aꝑto peregrinans sed inocculto scõrũ fieri
ciues obtabat. Unde non solũ cęlesti prȩmio resurrec¬
tionis beata : sed&iã potestate a postolica deiudȩ is
adulteris iudicandis in ipsius ore iudicis digna censet᷑
quia xp̃m insalomone mirata uerũ reginȩ cȩlestis
porro deceteris operib salomonis quid dicã quẽ uehe¬
m̃ter arguit scã scriptura atq condẽpnat Nihilq
de penitentia eiꝰ uel in eũ indulgentia dĩ ommino cõ¬
memorat. Nec prorsus occurrit ꝗd saltim in al¬
legoria bonisignific& & haet eiꝰ fecunda submer¬
sio Nisi forte quisdicat mulieres alienigenas qua¬
rũ amore exarserat. significare etł a selectas ex
ꝓp̃t̃ salomonẽ dissererent deossuos & colerent dm̃
eius. Cũ uero ipse ꝓpt̃ illas offendit dm̃ suũ & colu¬

Expanded text:
amicta varietate, in vestitu deaurato , et populi sui et paamicta varietate, in vestitu deaurato , et populi sui et paternae domus oblita, currebat barbara gente, non animo; quae in aperto peregrina, sed in occulto sanctorum fieri civis optabat. Unde non solum coelesti praemio resurrectionis beata, sed etiam potestate apostolica de Judaeis adulteris judicandis, in ipsius ore judicis digna censetur, quia Christum in Salomone mirata, verum reginae coelestis porro de caeteris operibus Salomonis quid dicam, quem vehementer arguit sancta Scriptura, atque condemnat? Nihilque de poenitentia ejus, vel in eum indulgentia Dei commemorat. Nec prorsus occurrit quid saltem in allegoria boni significet haec ejus flenda submersio, nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare ecclesias electas propter Salomonem desererent deos suos et colerent deum eius. cum uero ipse propter illas offendit deum suum et colu
Abbreviated transcription (Latin):
luanc enĩ incedro a scłi arrogantiã inclinauit : quam
&iã usq: adbrsopi humilitatẽ id .c̃. usque adcrucis
stultam ac contemptibilem fidem deduxit
tantes: quarũ inuna dilectio ardebat: In altera
simulatio subripiebat. In illo ergo iudicio salo¬
monis xp̃ifogura fuit : ubi mulier illa in ꝓba
plebs scilico sinagogȩ uel her& icorũ uerȩ ma¬
tras hoc ẽ. ecłe filiũ app&ebat. quẽ non ut ser¬
uaro sedreuera ut inter imer& cupiebat Sed¬
sicut gladio salomonis dirimentte ꝓpriȩ matris
docente plerũq: hiqui a matre seducti & capti sunt:
recognoscere ecłam matrẽ : Unde satis conuenien¬
tertrappara banc mulierẽ herxicorũ uel sinagogȩ
figuras se ampigeatẽ Quȩ & suos nequiter nutriendo
excitata ueniens salomonis audire sapientiã concupi¬
uit: Iam tunc ꝑillã uentura degentib regina deside¬
rans xp̃m figurabat᷑. Quȩ iuxta ꝓphorico ore circũ¬

Expanded text:
Tunc enim in cedro saeculi arrogantiam inclinavit, quam Tunc enim in cedro saeculi arrogantiam inclinavit, quam etiam ad hyssopi humilitatem, id est, usque ad crucis stultitiam ac contemptibilem fidem deduxit.tantes; quarum in una dilectio ardebat, in altera simulatio subripiebat. In illo ergo judicio Salomonis Christi figura fuit, ubi mulier illa improba, plebs scilicet Synagogae, vel haereticorum, verae matris, hoc est, Ecclesiae, filium appetebat, quem non ut reservaret, sed resicut gladio Salomonis dirimente propriae matrisdocente, plerumque qui a matre seducti sunt, et captirecognoscere Ecclesiam matrem. Unde satis convenienterque apparet hanc mulierem haereticorum vel Synagogae figurasse impietatem, quae et suos nequiter nutriendo excitata veniens, Salomonis audire sapientiam concupivit, jam tunc per illam ventura de gentibus regina desiderans Christum figurabatur. Quae, juxta propheticum os, circum
Abbreviated transcription (Latin):
runt carimna eiꝰ quinq: milia: Quid enĩ pertria
trilia parabolas. nisi plenitudo fidei in lege & ruan¬
geiiis axcp̃o tradita designatur : Quȩdũ tota mul¬
xipliciter ꝑ allegoriarũ sensus sub ministeriotri¬
nitatis disseritur : quasitria milia parabolȩ
uuncupantur Carmina aũt eiꝰ quinq milia pro
quinq: corporis si sensus intellegunt᷑ Quos qui
indiuersis uirtutib bene regit beatus ẽ :
Cedrus nomine celsitudogłg melectis acci¬
pitur sicut & proph& a testat᷑ dicens Iustꝰ ut pal¬
ma florebit & sic̃ cedrus quȩ ẽ in libano multipli¬
cabit᷑ Hy sopus aut̃ herba .ẽ. humilis saxo herens
qua significatur humilitas xp̃i. Redemptor quippe
nr̃t acedrousq: ad hr̃sopũ disputauit : quia obalta
excellentia gł & cȩlestis usq ad carnis humilitatẽ¬
descendendo ꝑuenit Si quidẽ & cedrinomine : prauor
sopũ disputat : quia ipse prauoꝵ corda & humilium

Expanded text:
runt carmina ejus quinque millia. » Quid enim per tria runt carmina ejus quinque millia. » Quid enim per tria millia parabolarum, nisi plenitudo fidei in lege et in Evangeliis a Christo tradita designatur? Quia dum tota multipliciter per allego riarum sensus sub mysterio Trinitatis disseritur, quasi tria millia parabolarum nuncupantur. Carmina autem ejus quinque millia per quinque sensus corporis intelliguntur, quos qui in diversis virtutibus bene regit, beatus est, » Cedri nomine, celsitudo gloriae in electis accipitur. Unde Propheta testatur, dicens: « Justus ut palma florebit, et sicut cedrus quae est in Libano multiplicabitur . » Hyssopus autem herba est humilis saxo haerens, qua signatur humilitas Christi. Redemptor quippe noster a cedro usque ad hyssopum disputavit: quia ab alta excellentia gloriae coelestis usqdescendendo pervenit, siquidem et cedri nomine pravorum sopum disputat, quia ipse pravorum corda et humilium
Abbreviated transcription (Latin):
sptus merius non agnoscant famulatũ credũ¬
litatis Qđ uero ide sal amons incode teflo
duodect̃ boues aereos fẽcit. quos in aereo labro
constituit quisaciem quidem perdiuersas partes ad¬
tendunt sed inĩmoloco perposteriora clliguntur
Quid enĩ aliud induodecĩ bubus quã duodecim apłos
credimus designari quifacie quidem perdiuersa res¬
piciunt : & ita in lauacrosunt positi utͣ posteriorib:
adunentur : Quia in hac prȩsentiuita ad p̃dicatio¬
nis officium indiuersis mundi partib: sunt diuis i
Ill a uerouita quae huic uitȩ posterior ẽ: quia post
hanc uidebitur internagia unitate conueniunt
Ediuersũ ergo mundũ prȩdicando respiciunt sed
inunũ per ueniendo consistunt Ideo autẽ aerei:
quia cclamor prȩdicationis eorũ in totomundo in so¬
nuit. sicut scriptũ . ẽ In omnẽ terrã exiuit sonus
corum: Lauacrũ aut̃ orbem terre intellegimus. cu¬
ius ambitũ lustrauerunt apłi docentes om̃s gentes ut
cutus ẽ. aũt salamontriamilia parabolas & fue¬

Expanded text:
s meritis, non agnoscant cultum credulitatis. Quod vero idem Salomon in eodem templo duodecim boves aereos fecit, quos in aereo labro constituit, qui facie quidem per diversas partes intendunt, sed in uno loco per posteriora colliguntur. Quid enim aliud in duodecim bobus, quam duodecim apostolos credimus designari? Qui facie quidem per diversa respiciunt, sed ita in labro sunt positi, ut ex posterioribus adunentur. Quia in hac praesenti vita ad praedicationis officium in diversis mundi partibus sunt divisi: in illa vero vita quae hhanc videtur aeternae gloriae unitate conveniunt. Per diversum igitur mundum praedicando respiciunt, sed in unum conveniendo consistunt. Ideo autem aerei, quia clamor praedicationis eorum in toto mundo insonuit: sicut scriptum est, In omnem terram exivit sonus eorum . Labrum autem orbem terrae intelligimus, cujus acutus est quoque Salomon tria millia parabolarum, et fue
Abbreviated transcription (Latin):
& disrupit eã Et dix̃ ad eũ samuel. Disrui pus¬
dñs regiũ isrł de manurua hodie &dabit illud
prt esonouo ardiuidet᷑ isrł induo. Popłiergo
uni ꝑsonã figurate gerebat rexiste : qui port

Expanded text:
et disrupit eam. 8. Et dixit ad eum Samuel: Disrupit Domet disrupit eam. 8. Et dixit ad eum Samuel: Disrupit Dominus regnum Israel 525 de manu tua hodie, et dabit illud proximo tuo, et dividetur Israel in duo. Populi ergo Israel personam figurate gerebat rex iste, qui populus
Abbreviated transcription (Latin):
diuergo ꝑsecutis illum iudei : quo adusq poner& ur
inspelunca. Sed quid .ẽ qđ saul ꝑsecutor ad purgandũ
runt & cogitata apudse noxia facris exteriorib:
dũ xp̃m perimunt ostenderunt. Sed tamendđ
saulẽ occidere noluit. & cũ eũ inabdito occultatus
antro haber& inpotestatem. seruare potius quam
ꝑsecutorẽ popłm. in potestate habuit sed non occidit
Scriptũ enĩerat deeis ꝑ ꝓph& iã nec occideris eos Tan¬
tũ deniq dd sũmitatẽ clamidis eiꝰ silenter abscidit :
cis tantũ regni gloriã abstulisse : Sicq eos past¬
ꝑsecutionẽ sua uacuos sede : uel imperio reliquis so
Clamidis eñ abscisio regni ẽ amputatio hoc & tã
alto loco idem saul cũ ꝑinoboedientiam peccassa
hostendit. Nã cũ ueniã precar&ur rogaraq.
samuelem utre uerter& urcũ illo ad placandũ
dm̃ & noluiss&e atq: conuertens faciem suami
abire tenuit saul pinnolam uestimenticius

Expanded text:
diu enim persecuti sunt illum Judaei, quoad usque poneretur diu enim persecuti sunt illum Judaei, quoad usque poneretur in spelunca. Sed quid est quod persecutor ad purgandum runt, et cogitata apud se noxia, factis deterioribus, dum Christum perimunt, ostenderunt. 6. Sed tamen David Saulem occidere noluit, et cum eum in abdito occultatum antro haberet in potestate, reservare potius quam persecutorem populum in potestate habuit, et non occidit. Scriptum enim erat de eis per prophetam: Ne occideris eos. Tantum denique David summitatem chlamydis ejus silenter abscidit, ueis tantum regni gloriam abstulisse, sicque eos persecutione sua vacuos sede vel imperio reliquisse. 7. Chlamydis enim abscisio regni est amputatio: hoc etiam alio loco idem Saul, cum per inobedientiam peccasset, ostendit. Nam cum veniam precaretur, rogaretque Samuelem ut reverteretur cum illo ad placandum Deum, et noluisset, atque, convertens faciem suam, abiisset, tenuit Saul pinnulam vestimenti ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
micũ non occidit sed ꝓtest monio facti: orã regiae¬
clamidis abstulit. Cũ facilius eã exceptũ insidus
aduersariũ ꝑdere magis quã fallere. Quidergo est
qđ iste fugiens a facie so ul inspelunca latuit Quare
autẽ latuit nisi ut occultarour & non inueniro: ur
Quidẽ contegi spelunca nisi conregiterra : Quie ñi
fugit insuelunca terra tegitur neuideat᷑. Portabat autẽ
terram iħscarnẽ quã acceperat de terra & inea se ocul¬
tabat ne aiudeis inuenir& urds̃ Si eñĩ cognouissent
firmitatẽ oculis obiciebat magestatẽ diuinitatis : in
corporis tegmine tãquã spelunce abdito contegebat
quȩrentib uitam Eugit ergo scđm carnẽ inspeluncã
a facie saulquia passus est: Usq adeo se occultans¬
iudeis : ut merer&. Sed quare usq ad mortẽ uoluit
.ẽẽ patiens ut fuger& a facie saul inspeluncã &enĩ
spelunca inferior : parsterrȩ potest accipi Et certe
speluncaerat. illic fugiit nr̃ dauid a facie saul. Tam¬

Expanded text:
micum non occidit, sed pro testimonio facti oram chlamydis regiae abstulit: cum facilius esset exceptum insidiis adversarium perdere magis quam fallere. Quid ergo est quod iste fugiens a facie Saul in spelunca latuit? Quare autem Quid est contegi spelunca, nisi contegi terra? Qui enim fugit in speluncam terra tegitur, ne videatur. Portabat Jesus terram, carnem, quam acceperat de terra, et in ea se occultabat, ne ab Judaeis inveniretur Deus. « Si enim cognovissent, firmitatem oculis objiciebat, et majestatem divinitatis in corporis tegmine, tanquam speluncae abdito, contegebat. quaerentibus vitam. Fugit ergo secundum carnem in speluncam a facie Saul, quia passus est, usqJudaeis, ut moreretur. Sed quare usque ad mortem voluit esse patiens, ut fugeret a facie Saul in speluncam? Etenim spelunca inferior terrae pars potest accipi. Et certespelunca erat, illuc fugit noster David a facie Saul. 5. Tam
Abbreviated transcription (Latin):
eos uiriditatis germine sententiȩ sermo sic caro
Sed quia gelboe int̃prȩtat᷑ decursus Persaul ait̃
unctũ & mortuum : mors nr̃i mediatoris ex pri¬
mit᷑ Non in merito ꝑgelboe montes. suꝑba uide¬
orũ corda signant᷑. Quȩdũ in huius mundi desi¬
deriis defluunt inxp̃i id ẽ uncti per martem
martuerunt Et quia ineis unctus rexcorporaliter
moritur ipsi abom̃i gre rore siccant᷑ doquib & be¬
pi imiteuos fructus nõreferunt quia in redẽpto¬
res iduent ĩt ex parte maxima in ꝑfidia remanen¬
ees primordia fidei sequi noluerunt Scgaquen
tauie ui mundifine uideos quo sinuenerit suscipit
osttreua uol ligenseos quasi reliquias fragum

Expanded text:
eos viriditatis germine, sententiae sermo, siccaret? eos viriditatis germine, sententiae sermo, siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri Mediatoris exprimitur, non immerito per Gelboe montes, superba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt in Christi, id est uncti, se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. De quibus et beprimitivos fructus non ferunt, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluerunt. Sancta evix in fine mundi Judaeos quos invenerit, suscipiet; et extrema colligens, eos quasi reliquias frugum
Abbreviated transcription (Latin):
coder nisgis sacris sed dignet᷑ ostendi oc cul tiorib¬
nis steriis sũ melogis obtemperans utsi fieri noposse
louerit aut nõ uterq sensus ĩ huius scripturȩ trac¬
tatione admittat᷑ Sed illo excluso imaginaria
simili tudo samuhelis diabolicoritu facta intelle
ratio decipientis humanis sensib multi formis
inuigilat pede tẽ tim quidẽ nein quisitionibus
diligentiorib prȩscribamꝰ Sed fortius ex istinie¬
mꝰ tale aliꝗd factũ ama ligno sp̃u phitonisse il¬
lius ministerio quãdiu nob aliquid amplius
excogitare atq explicare nondat᷑. Hec sunt
quȩ tunc dephitonissa & samubele scripsit bea
philistei isrł plaga magna corruer̃q: inp̃lio saul
& ionathan quosdeniq: pius dauid proph&a figu¬
tribuentib: mala nõ reddidit cũ saul & ionathan
bello occũberent gelboe montib maledicit dic̃s
montes gelboe saul moriente deliquȩrunt : qua¬
tenus in eis necros nec pluuia cader&. & abomni

Expanded text:
m cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi, occultioribm cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi, occultioribus mysteriis summae legis obtemperans, ut si fieri non posse claruerit, non uterque sensus in hujus scripturae tractatione admittatur; sed, illo excluso, imaginaria similitudo Samuelis diabolico ritu facta intelligratio decipiendis sensibus humanis multiformis invigilat, pedetentim quidem, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus, sed tamen potius existimemus, tale aliquid factum maligno spiritu pythonissae illius ministerio, quandiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur. Haec sunt quae tunc de pythonissa et Samuele scripsit beatPhilisthaei Israel plaga magna, corrueruntque in praelio Saul et Jonathas. Quos denique pius tribuentibus mala non reddidit, cum Saul et Jonathan bello occumberent, Gelboe montibus maledicit, dicenmontes Gelboe, Saul moriente, deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
&iam sp̃s phitonis inactib: apostolorũ adtestat᷑ paulo
seduerũ quoð nosse potuerint ñ docendi magis quã decipi¬
endi fine ꝓnuntiant Et forte hoc ẽ quod cum illa ima¬
go samubelis saulom prȩdicar& moriturũ dix̃ & iamse¬
cum futurũ ⁊uod utiq: falsum ẽ: Magno quippe int̃¬
uallo post mortẽ separaribo nos amalis ineuangelio
legim̃ cũ inter suꝑbũ diuitem illum cũ iam apud infe¬
rostormenta pater& ur illũ qui ad eiꝰ ianuam
ulcesosues iacebat iam in requiem constitutũ magnũ
aha osinter iectũ eẽ testatur Aut si ppterea samuhel
dec̃ mecumieris ut nonadȩ qualitatẽ felicitatis secdi
ad raeeinconditionẽ mortis referat᷑ quoduterq ho¬
mofueruit eeutq mori potuerint Iamq mortuus
rebrtẽ umuore nuntiabat: Secłm utrumq igntur in¬
limamenuorũ apparere conspectib & iam corponal
uonamenta gestantt̃ non solũ uideri ualeat sedosag¬
noseu Et si potest utrũ &iam iusti anima nõꝗ at̃

Expanded text:
stante Paulo et verum quod nosse potuerunt, non docendi magis, quam decipiendi fine pronuntiant: et forte hoc est quod cum illa imago Samuelis Saulem praedicaret moriturum, dixit etiam secum esse futurum. Quod utique falsum est. Magno quippe intervallo post mortem separari bonos in Evangelio legimus : cum inter superbum illum divitem cum jam apud inferos tormenta pateretur, et illum qui ad ejus januam ulcerosus jacebat, jam in requiem constitutum, magnum chaos interjectum esse testatur. Aut si propterea Samuel ei dixit, mecum eris, ut non ad qualitatem felicitatis, sed ad parem conditionem mortis referatur: quod uterque homo fuerit et uterque mori potuerit, jamque mortuum, mortem vivo praenuntiabat. Secundum utrumque igitur incari, et vivorum apparere conspectibus, etiam corporis lineamenta gestantem, ut non solum videri valeat, sed et agnosci. Et si potest, utrum etiam justi anima non quide
Abbreviated transcription (Latin):
trera & cactra. Querit᷑ secđm istoriam utrũ pͥhi tonis
ipsum ꝓphiocam de inferno e uocauerit analiquã i magina¬
riam inlusionem fallatia demonũ facta. Dequa questi¬
one bedte iemorie augustinus ep̃s simpliciano mediola nensi
ẽo ita scribsit Quȩris inquã utrũ malignꝰ sp̃s excitari¬
animã iusti tã quã deabditis mortuoꝵ receptacil is
uocare ita ut uideroe & loquȩr&̃ cũsaul Nõ ne ma¬
dis mrandũ sit qđ sathanas ipsũ dñm assumpsit & con¬
ticuit suꝑ pinnaculũ tẽpli. Qiđ lib& enĩ modo feceri
Saes tũẽ ustud ut excitar& simuliter bata . assi fate
quis duerit faciliorẽ diobolo fuisse licentiã ator
uiuũ unde uolinit asiumendũ & ubi uoluit consticuen¬
din alla a dso mubelis defuncti sp̃m asuissedib excitanclu
ndlnd ineuergelio nosi deo nontiu bat quia dns uoluit
uinitatis fit dtuella diminutione sulȩ potestatis acdu
uitarisfit idficri sicut ab ipsis iudeis quã quã ꝓꝑue rsis

Expanded text:
arer? » etc. Quaeritur, secundum historiam, utrum pythonissa ipsum prophetam de inferno evocaverit, an aliam aliquam imaginariam illusionem fallacia daemonum factam? De hac quaestione beatae memoriae Augustinus episcopus Simpliciano Mediolanensi episcopo ita scripsit: « Inquiris, inquam, utrum potuereum: « Quare inquietasti me, ut suscitarer? » etc. Quaeritur, secundum historiam, utrum pythonissa ipsum prophetam de inferno evocaverit, an aliam aliquam imaginariam illusionem fallacia daemonum factam? De hac quaestione beatae memoriae Augustinus episcopus Simpliciano Mediolanensi actum est ut excitaretur, similiter latet. Nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad Dominum vivum unde voluit assumendum, et ubi voluit constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum a suis sedibus excitanduconturbat, quia Dominus voluit atque permisit, nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri, sicut ab ipsis Judaeis quanquam perversis
Abbreviated transcription (Latin):
dicit uidisse in somnis & boues Nonspicarũ
imagines appellari Nõmirũ ẽ qđ scriptura
dicit samuhelem uisũ &iã si foete imago samu¬
helis apparuit uiltima machinamento eius
quitrans figurat se uelut angelũ lucis & minis¬
tros suos subornat uelut ministros iusticit dã
uero si illua inquid inou& quo modo amaligno
ĩpu sauli uera prȩdicta sint potest & illud mirũ
uideri quomodo demones agnoueerant xp̃m quẽ
iudei nonagnoscebant Cũ eñi uult ds̃ &iã infi¬
mos inferniq sp̃s aliquẽ uera cognoscere tẽpo¬
ralia dũ taxat quȩ aclistã moetalitatẽ peres¬
nontia facile est &on in congruũ ut om̃ps &
iustus ad eorum poenam quib: ista prȩdicantur ut malũ
qđ eis inmin& ante quã ueniat prȩnoscendo patiantur
occulto apparuit misteriorũ suorũ & iam spiritib: ta¬
lib: aliquid diuinationis in ꝑciat & qđ audiunt quantũ¬

Expanded text:
dixit vidisse in somnis et boves, non spicarum dixit vidisse in somnis et boves, non spicarum imagines appellari, non mirum est quod Scriptura dicit Samuelem visum, etiamsi forte imago Samuelis apparuit per ficta machinamenta ejus qui transfigurat se in angelum lucis, et ministros suos subornat velut ministros justitiae . Jam vero si illud, inquit, movet, quomodo a maligno spiritu Sauli vera praedicta sint, potest et illud videri mirum, quomodo daemones agnoverunt Christum, quem Judaei non agnoscebant . Cum enim vult Deus etiam per infimos spiritus aliquem vera agnoscere, temporalia dumtaxat adque ad istam mortalitatem pertinentia, facile est et non incongruum, ut omnipotens et iustus ad eorum poenam quibus ista praedicantur, ut malum, quod eis impendet, antequam ueniat, praenoscendo patiantur, occulto apparatu ministeriorum suorum etiam spiritibus talibus aliquid diuinationis impertiat, ut quod audiunt a
Abbreviated transcription (Latin):
ol uitonẽ diaboli machinationiba foctai nagiiariara
scriscara rromine sa muhelis appellat ꝗa soleat inia¬
gioesearũ rerũ mominib appellari quarũ i maginest
sic om̃ia que tingunt᷑ atq̃ fingunt᷑ eararerina giress¬
imagines iunt. in hominib: appellant᷑ Sic̃ hominibus
pictura cũ fingit᷑ ꝓpriũ qđq nomen incunc tanter
adhiba&ur ac dicitur. il le cicero ẽ ille salustius
ille achillos ille haector. hoc flumen simo isilla
roma: Cũ aliud nihil sint quam picte imagines
Ende cherubin cũ sint cȩlestes uirtutes. ficte
tam̃ ex metallo qđ imperauit ds̃ Suꝑ archam
testam̃ti magne rei significande grãm nõ aliud
quã cherubim illa quoq figm̃ta uocitabantur
Item dũquisq uid& somniũ nondicit uidimagi¬
ne augustini seduidi augustinũ Cũ eo tẽpore
qđ aliꝰ ꝗd tale aliquis uidit ignor& rsboan
Fustinus : Usq adeo manifestũ ẽ. nonipsos bomi¬
ues sed imagines eorũ uideri & pharao spicosse

Expanded text:
illusionem diaboli machinationibus factam, quam propterea scriptura nomine Samuhelis appellat, quia solent imagines earum rerum nominibus appellari, quarum imagines sunt: sicut omnia, quae pinguntur atque finguntur ex aliqua mateimagines sunt, nominibus appellantur: sicut hominis pictura cum pingitur, proprium quodque nomen incunctanter adhibetur, et dicitur: Ille Cicero est, ille Salustius, ille Achilles, iste Hector, hoc flumen Simois, illa Roma, cum aliud nihil sint, quam pictae imagines. Unde cherubim cum sint coelestes virtutes, facti tunc ex metallo, quo imperavit Deus super arcam testamenti, magnae rei significandae gratia, non aliud quam cherubim illa quoque figmenta vocitabantur . Itemque dum quisque videt somnium, non dicit, Vidi imaginem Augustini, sed, Vidi Augustinum, cum eo tempore quo aliquid tale aliquis vidit, ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum videri. Et Pharao spicas se
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ conuersus insuamente dñm recepit sed p̃edicando
hunc or iam usq acla  liena corda ꝑducit Quo uid¬
lic& duce đđ amalep¬
chitam coniuuantẽ inuenit &
iusis xp̃s prȩdicantib: mundi la&i¬
tiã destruit
philis¬
tum contraisrł consulitq saul phito

Expanded text:
non solum conversus in suam mentem Deum recipit, sed praedicando non solum conversus in suam mentem Deum recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quo videlicet duce, David Amalechitam convivantem invenit, ipsis Christum praedicantibus mundi laetitiam destruit,Philisthiim contra Israel, consuluit Saul Do
Abbreviated transcription (Latin):
sicilech & succedentes eam captauer̃ omĩa quȩerant đđ
& puerorũ eiꝰ Reuersus ergođđ ad ꝑsequendos a male¬
chitas inuenit aegrptiũ puerum las sescentẽ quemama¬
lechita infir mũ initinera reliquȩrat Hunc aũt đđ
inuentũ ciborefecit. ducemq: sui itineris facit. Sic q
amalechita perseꝗt᷑. epulantẽq repperit. & funditus
extinguit. Quid ẽ. eñi qđȩ gyptius a malechite puer initmera
lassat᷑ nisi qđ amator presentis scłi peccati sui nigdi¬
ne optus sȩpe ab eodẽ scło infirmꝰ despectusq relinquit᷑
ut cũeo nequaquã currere ualeat. sed fractus aduer¬
sitate torpescat: Sed hunc đđ inuenit quia redẽntor
nr̃ ueracit̃ manufortis nõnũquã quos despectosamin¬
digła r epperit. in suo amore conuertit Cibo pascit quia
uerbi scientiareficit Ducem intineris eligit: quia suum
xiam prȩdicatorẽ fac̾it. Et quia a maliechitam sequi nõ
ualuit dux đđ efficit᷑: ꝗ a his quẽ dignũ mundũ deseruit

Expanded text:
Sicelech, et succidentes eam, captivaverunt omnia quae erant David et puerorum ejus. Reversus ergo David ad persequendos Amalecitas, invenit Aegyptium puerum lassescentem, quem Amalecitae aegrotum in itinere reliquerant: hunc autem inventum David cibo refecit, ducemque sui itineris fecit, sicque Amalecitas persequitur, epulantesque reperit, et funditus exstinguit. Quid est enim quod Aegyptus Amalecitae puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesentis saeculi peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectusque relinquitur, ut cum eo nequaquam currere valeat, sed fractus adversitate torpescat? 3. Sed hunc David invenit, quia Redemptor noster veraciter manu fortis nonnunquam quos despectos a mundi gloria reperit, suo amore convertit, cibo pascit, quia verbi scientia reficit. Ducem itineris fecit, quia suum etiam praedicatorem facit. 4. Et qui Amalechitam sequi non valuit, dux David efficitur, quia is quem indignum mundus deseruit,
Abbreviated transcription (Latin):
teensa eaũ de monstrõtũ ẽ quando idem dausea pie¬
giensa facie saul ingressus c̃ in castra regisc um
dormientẽ offendis sor non ꝑcussit. non occidt sea
sostauit inceam quȩ erat ad capudeiꝰ & lenticulam
ustulit Dormientibq cunctis egressus e castristran¬
bant incatumine inontis: Quidergo ẽ. hoc ꝑseque¬

Expanded text:
ter iterum demonstratum est, quando idem David fugiens a facie Saul ingressus est in castra regis. Cum dormientem invenisset, non percussit, non occidit: sed solam lanceam, quae erat ad caput ejus, et lenticulam sustulit, dormientibus cunctis. Egressusque de castris transivit in cacumine montis. Quid ergo hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
ficant infirmitatẽ. Sed qđ stultũ ẽ dĩ fertius est
hominib: Nontãquã saliuȩ offendas sed ad tende
quia suꝑ barbã deunt Quo modo enĩ saliuis insirmi¬
tas sic in barba uirtus ostenditur. Texit ergo uir¬
tutẽ suã corpore in firmitatis suȩ & qđ forinsecus
infirmabat᷑ tãquã in saliua apparehat Intꝰ aũt

Expanded text:
ficant. Sed quod stultum est Dei fortius est hominibus, non tanquam salivam attendas, sed attende quia super barbam decurrit. Quomodo enim in salivis infirmitas, sic in barba virtus ostenditur. Texit ergo virtutem suam corpore infirmitatis suae. Et quod forinsecus infirmabatur, tanquam in saliva ap
Abbreviated transcription (Latin):
orgo ossuũ in sacerdotioniutauit in p̃ceptis : Dansaliũ
testam̃tũ & uacuata carnali operatione : atq: inde con¬
lapsus ẽ. in manib: eoꝵ quando eũ conp̃hendentes cruci¬

Expanded text:
os suum in sacerdotio, mutavit in praeceptis, dans aliud os suum in sacerdotio, mutavit in praeceptis, dans aliud Testamentum, evacuata carnali operatione, atque collapsus est in manibus eorum quando eum comprehendentes cruci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona consistit ꝑquẽ ita operatis est. Tabulus
ut eĩ ꝓditione facta inxp̃o postea ꝑsequutionem
ecđ a pater&tir : & occiderent᷑ quã plurimi disci¬
puli xp̃i & sacerdotes ꝓ nomine eiꝰ ꝑsecutiones grauis¬
latere uoluit apud regẽ quendã goch nomine achis Sed
cũgła eiꝰ fuiss& cõmemorata neꝑliuorẽ idem rex ad quẽ
confugerat aliquid ineũ machinarour: finxit in sa¬
niã & quasi furore correptꝰus mutauit ossuũ defluebanq
ad dixistis istum: Nũꝗd deerant nob̵ furiosi: Et sic
eum dimisit. Achis intepraeat᷑ quo modo ẽ. ꝑquẽs igni¬
ficatur ignorantia & uerbũ mirantis & agnoscentis
Quod ingente iudeorũ impl&ũ ẽ. quidũ uider̃ xp̃m non¬
agnouer : Corã quib mutauit ossuũ & abiit. Eirant
enĩ prȩcepta legis carnalia erat sacrificium scđm or¬
dinẽ aaron. & postea decorpore & sanguine suo in¬
stituit sacrificiũ scđmordinẽ mei chi sedech Ma utauit

Expanded text:
est diabolus, ut ejus proditio est facta in Christo, postea persecutionem Ecclesia pateretur, et occiderentur quamplurimi discipuli Christi et sacerdotes, et pro nomine persecutiones gravislatere voluit apud regem quemdam Geth nomine Achis. Sed cum gloria ei fuisset sibi commemorata, ne per livorem rex idem ad quem confugerat aliquid ei mali machinarniam, et quasi furore correptus mutavit os suum, defluebantque adduxisti istum? nunquid deerant nobis furiosi? Et sic eum dimisit. Achis interpretatur quomodo est? per quod significatur ignorantia, et verbum mirantis, et non agnoscentis. Quod in gente Judaeorum impletum est, qui dum viderunagnoverunt, coram quibus mutavit os suum et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erat sacrificium secundum Aaron, et postea ipse de corpore et sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit
Abbreviated transcription (Latin):
consu& udinis unguebant᷑. Inqua uncrione figurabat᷑¬
tationis participib tuis. Et ꝓcidebat ad hostium porte:
mereat᷑ ꝑfruicũ eũ faciȩ ad faciem uidere coeperit. Qđ
uero in illo quasi furore saliue decurrebant suꝑbarbam
eius apłs hoc aperuit dicens. iudei signa n&unt & greci
sapientiã quȩrunt Nos autẽ prȩdicamꝰ xp̃m crucifixũ

Expanded text:
consuetudinis unguebantur: in qua unctione figurabattes crucifixerunt. Et procidebat ad ostium portae, hoc mereatur perfrui, cum eum facie ad faciem videre coeperit. 4. Quod vero in illo quasi furore salivae decurrebant super barbam ejus, Apostolus haec aperit dicens: Judaei signa petunt, et Graeci sapientiam quaerun
Abbreviated transcription (Latin):
Hlaec itao: gestorum fides ẽ. sed quantũ ad sacram̃tũ ꝓ¬
carne dũ insectationẽ declinar& iudeorũ ad a postolos
transi it cũquib & desideratũ sibicibũ sũpsit : Desido¬
rio enĩ desiderabat pascha manducare Qexquib
diripuit Hisergo aquib receptꝰ ẽ. xp̃s tribulatio¬
nes indixit diabolus & mortẽ. Om̃s enĩ ut ait

Expanded text:
Haec itaque gestorum fides est. Sed quantum ad sacramentum Haec itaque gestorum fides est. Sed quantum ad sacramentum carne dum insectationem declinaret Judaicam, ad apostolos transiit, cum quibus et desideratum sibi cibum sumpsit: desiderio enim desideravit pascha manducare. Ex quibudiripuit. His ergo a quibus receptus est Christus, tribulationes induxit diabolus, et mortem. Omnes enim, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
nouiuos : Discedite a me operii inꝗtatis Mistice aut̃
exemplum huius saul nuntiorũq in hac sententia fig¬
rat non nullos hereticos quialiꝗd bonidemunerib¬
mentũ quicũ adecłam catholicã ueniunt. Nõ. ẽ. oneis
nullo modo uiolandũ & quasi ñ habe ant tradendũ
sinc qua omnino quicꝗd habere potuerint quã uis
sit scm̃ atq uenerandũ ipsi tam̃ nsbil sunt Tanto
indigniores effecti p̃mio uita a&ne : quanto illis
donis ñbene usi sunt quȩ in hac uita quȩ transitura ẽ ac¬
ceperunt. Itẽ exemplũ atq ima gohuius saul nun¬
tiorũq eiꝰ in hoc loco iudeorũ non in congrue testatꝰ¬
personã. quidũ aduersari cupiunt xp̃o. habent inore
illicũ ꝓph&is uaticinabant Surrexit itaq dđ
iterum & fugitt indie illa afacie saul. uenitq ad sa¬
cerdotẽ abimelech. a quoo & gladiũ goliȩ sustulit & pa¬
nos propositione accepit Quaeres & sacerdoti mortẽ
adtulit & anim ad uersionem religiosi intulit ciuitati

Expanded text:
novi vos: discedite a me, operarii iniquitatis . Mystice autem exemplum hujus Saul nuntiorumque ejus in hac sententia figurat nonnullos haereticos, qui aliquid boni de muneribumentum. Qui cum ad Ecclesiam catholicam veniunt, non est in eis ullo modo violandum, aut, quasi non habeant, tradendum; sine qua omnino quidquid habere potuerunt, quamvis sanctum sit atque venerandum, ipsi tamen nihil sunt, tanto indigniores effecti praemio vitae aeternae, quanto illis donis non bene usi sunt, quae in hac vita, quae transitoria est, acceperunt. 6. Item exemplum, atque imago hujus Saul nuntiorumqpersonam; qui dum adversari cupiunt Christo, habent in oreilli cum prophetis vaticinabantur. CAPUT et iterum fugit a facie Saul: venitque ad sacerdotem Abimelech, a quo et gladium Goliae sustulit, et panes propositionis accepit. Quae res et sacerdoti mortem attulit, et animadversionem religiosae intulit civitati.
Abbreviated transcription (Latin):
lud qđ ibi sequitur. suscitabo miħsacerdotẽ fidelẽ de
xpõ ħu nouitestam̃ti uero sacerdote dr̃. Quod uero ad¬
usq ad aduentũ ihũ xp̃i homines remanserunt de quogenere
etiã huc usq ñ desunt quiueniant & conuertant᷑ de ꝗb a
lius ꝓph& adixit Reliquie saluȩ fiunt Vnde apłs. dic¬

Expanded text:
scitabo mihi sacerdotem fidelem, de Christo Jesu Novi Testamenti vero sacerdote dicitur. Quod vero adusque ad adventum Christi homines remanserunt. De quo genere etiam huc usque non desunt qui convertantur. De quibus alius propheta dixit: Reliquiae salvae fient. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
euangelii siue legis. sicuti mor ses dic̃: Ex pectatur
sic̃ pluuia eloquiũmeũ : & descendant sic̃ ros uerba mea
Hancigit᷑ pluuiã dedit mundo xp̃s intẽpore messis
iđ quando gentes colligi oportebat. ut sicut frum̃tũ
in horreis. sic intra ecłȩ sinũ congregarent᷑. Iudica¬
uit aut̃ samuhel isrł om̃ib dieb uita sua. fuer̃q usq
adeum iudices & princ ipes isrł. Porro filii samubel

Expanded text:
elii, sive legis, sicut et Moyses dicit: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea . Hanc igitur pluviam dedit mundo Christus in tempore messis, id est, quando gentes colligi oportebat: « ut sicut frumentum in horreis, sic intra Ecclesiae sinum congregarentur. Judicavit autem Samuel Israel omnibus diebus vitae suae, fueruntque usque ad eum ju
Abbreviated transcription (Latin):
lignum sp̃mquio perabat᷑ insaule conpescuit. Non
qđ crtharȩ illius tantȩ uirtutis erat: sed qđ figuracru¬
cis ⁊p̃iquae inligni ex renione neruorũ misticȩ gerebat᷑
ipsaq passio quȩ cantabat᷑ iã tunc spũ dȩ mones oprime¬
bat : Leonẽ quoq & ursum dđ idem necauit. Ursuuide¬

Expanded text:
lignum spiritum qui operabatur in Saule, compescuit; non lignum spiritum qui operabatur in Saule, compescuit; non quod citharae illius tanta vis erat, sed quod figura crucis Christi, quae de ligno et extensione nervorum mystice gerebatur, ipsaque passio, quae cantabatur, jam tunc spiritus daemonis opprimebat. Leonem quoque et ursum idem David necavit, ursum vide