comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sͤ ꝰ fratri impossibilia ĩuingantux.
aut impossiblia ĩiũgũtur susa¬
piat quidem iubentis imꝑium cum
mãsuetudĩe et obediẽtiaree si onio
uiriũ suaro mẽsurã uidit̃ pondꝰ oueris
excedere impossibilitatis sue cãs ei .qͥ.
.sͥ. p̃est pacĩẽt ⁊ oportue suggat nõ
supbiẽdo aut resistendo nl cotͣdicẽ de qd
si post suggestiõem suamz in sua sinã
ita sibi expedie et ex cñtate cõfideus
de aduitoiõ dei obediat ut nõ ysiuat

Expanded text:
SI FRATRI IMPOSSIBILIA INJUNGANTUR. aut impossibilia injunguntur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneriexcedere, impossibilitatis suae causas, ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo, aut resistendo, vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam in sua sententia ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat. Ecce quod
Abbreviated transcription (Latin):
secũ delibatone ꝓmẜit omĩa sic cu¬
scodire et cũcta sibi impata ẜuare tc̃
suscipiatur in cõg̾gatõe Sciens fege
Regule constituitum ꝙ ei ex illa die nõ
corã onĩb ꝓmittat de scabilicare
sua et conuiersatõe moꝵ fuortuiy
et obediã corauideo et sanctis eus
ut si aliꝙͣdo alit fecerit a deo se day¬
uandisciar quem irrdet de qua ꝓm¬
ssione faciat petitõem suam ad nom
sanctoꝵ quo rreliquie ibi sunt et ab¬
batis putĩs Quam peticioe de manu.
sua ꝓpͥa seribat aut forte si nescit bãs
alt̾ ab eo rogatus seribat et ille noui¬
tius signum faciac ⁊ manu sua eam
suꝑ altare ponat Quam dum posuit
incipiat ip̃e nouiluis mox lume uersũ
Ouscipe me dũe sedm eloquium titũm
et iiuam et ne confundas me ab ex¬
pectatõe mea Quem uersum ouris cõ¬
gͣgatiõ postea Respondear adiũgẽtes
repuretur. Res si quas haber aut so¬
get prins paupibus aut fcã olepint

Expanded text:
secum deliberatione secum deliberatione stodire, et cuncta sibi imperata servare; tunc recipiatur in congregatione, sciens se lege Regulae constitutum, quod ex illa die non coram omnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum, et obedientia coram Domino et sanctis eo se damnandum sciat quem irridet. De qua promissione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipse novitius mox hunc versum: Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum, et vivam: et non confundas me ab exspectatione mea. Quem versum omnis congregatio respondeat, adjungentes, reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni
Abbreviated transcription (Latin):
deus. De disciplma suscipiendorum
fratrum
tioem nõ ei facilis t̾buatur in
rias et difficultacẽ iug̾ssus post qua¬
tuor ouc quĩqz dies uisus fuit̾ pan¬
ent̾ portaẽ et ꝑsistẽ peticioĩ sue ãnua¬
tur ei ingressus, et sit in cella hospi¬
tum paucis dieb postea aũt sit in ce¬
lla nouicioꝵ ubi meditetur ⁊ mã-¬
ducer et dormiat Et semor ei talis
depuretur qui aptus sit ad lueraudos
sollicitus sit si uẽ deun querir, si
sollicitus sit ad opus dei ad obediam
de stabilicate sua pseuẽrãciã post du¬
oꝵmẽsium cirailum legatur ei hec
regiia ꝑ ordinem et dicatur ei Eere
lex sub qua militare uis di poces
obẜuare ingredere d boꝰ nõ poces libe¬
r ascede Si ad huc steteit̃ ducat᷑ tuc̃
in supradcam cellam nouicioꝵ et
iterum ꝓbeturin onũ paciẽcia / ⁊̃c po-¬
st sex mensium arculum relegatur
ei regla ut sciat ad quid ingreditur
⁊si adhue stat post quatuor mẽses
iflm resegatun ei eadyregla et si hita

Expanded text:
. DE DISCIPLINA SUSCIPIENDORUM FRATRUM.sionem, non ei facilis tribuatur ingrias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebus. Postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obediende stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede. Si adhuc steterit, tunc ducatur in supra dictam cellam novitiorum, et iterum probetur in omni patientia. Et post sex mensium circulum relegatur ei Regula, ut sciat ad quid ingreditur. Et si adhuc stat, post quatuor menses iterum ei legatur eadem Regula; et si habita
Abbreviated transcription (Latin):
rigendi frẽs
in uia oũm fr̃m uł abbatis
se oroin conmendent et semp ad
oroem ultimam oꝑis dei comemo¬
ratio. oñum absencium fiat, Rener¬
tentes autem de uia fr̃es ip̃i die
quo redeunt ꝑ om̃es cauoicas horas
dum explecur opus dei ꝑstraci solo
oratorii ab om̃ibus petant oroem
p̾pt᷑ excessus nequid forte surripueit̾
in uia uisus aut audicus mate rerant
alii. referre quecuq foris monast̾iũ
uiderit quia plurimia destructio est/

Expanded text:
rigendi fratres in via omnium fratrum vel abbatis se orationi commendent, et semper ad orationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem propter excessus, ne qui forte subripuerint in via visus aut auditus malae rei, aut at referre alio quaecunque foris monasterii videri
Abbreviated transcription (Latin):
grauia in monast̾iis oriaitur did.
suit aliqui maligno spũ supbie in¬
flati estimãces fesecũdos abbates eẽ
assumẽtes sibi tyrãidem ⁊ scãda¬
la nut̾unt ⁊ dissensioẽs in conggã¬
tioue facuint ⁊ maxime in illis
locis ubi ab eod sacerdote/ uł ab
eis abb̃ib qui abbatẽ ordinant ab
sir absurd̃ facise adutitur quia
ab ip̃o micio ordinacõis matia en
dacur suꝑbiendi dum ei suggĩtur
a cogitatiõib suis exutum eum
esse a yotestace abbatis/ quia ab

Expanded text:
iis oriantur, dum sint aliqui maligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos esse abbates, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faciunt, et maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote vel ab eis abbatibus qui abbatem ordinant, ab sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab
Abbreviated transcription (Latin):
gis dsapline regutaĩ subdicum nec
eccasiene sacerdocii obliuiscatur re¬
gule obediam ⁊ disaplinam sed in¬
agis ac mag̃is in deum ꝓficiat
locum uõ illum semp attendat, que
ingrressus est mouasc̾ium p̃t̾ offi¬
cium altaris et si forte electio cong¬
si ueosic emendauit clarepenti bu
cutpis ꝓiciatur de mouastlo dubo

Expanded text:
gis disciplinae regulari subditum. Nec gis disciplinae regulari subditum. Nec occasione sacerdotii obliviscatur Regulae obedientiam et disciplinam; sed magis ac magis in Deum proficiat. Locum vero illum semper attendat, quando ingressus est in monasterium, praeter officium altaris: et, si forte electio congsi nec sic emendaverit, clarescentibus culpis, projiciatur de monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
hospi talitatis pocuit eius uita digne¬
ꝑtus fuit̾ tempoẽ hospitalitatis nõ
solum nõ debet sociai corpoi monast̾i
uerũ eciam dicatur ei honeste nt di¬
scedat/ ne eius nusia etiam a lii uia¬
eucur /Qd̾ si nõ fuit̃ tals qui mereit᷑
yici nõ solum si pecierit suscipiatur
cong̾gacõi sociandus uĩũ eciam sua¬
deatur ut scet ut eiꝰ exemplo alii
erudiantur. Et quia in õi loco uiu
duõ ẜuitur bni regi muruitatur Quẽ
si eciam talem esse ꝓscexit abbas eũ¬
in suꝑiori aliꝙͣculum cõstituẽ loco nõ
solũ aut monachui s eciã de supͣ¬
redicur loco si eoꝵ talem ꝓspexit̾ iurã
ee Caueat aucẽ abbas ne aliquãdo
de alio noto Mouast̾io monachum ad
hitandum suscipiat sine consensu ab¬
batis eius aut lrĩs cõmendaciis Quia
seriptum est qd cibi nõ uis fieri alii¬
ne feceris de dacerdotib monãstꝰ
Iquis. abbas.¬
sibi p̾brm aut dyaconũ ordi¬
nari pecierit de sues eligat qui di¬
gnus sit sacerdocio fungi Gedinatꝰ

Expanded text:
ejus vita dignontus fuerit tempore hospitalitatis, non solum non debet sociari corpori monasterii, verum etiam dicatur ei honeste ut discedat, ne ejus miseria etiam alii vitientur. Quod si non fuerit talis qui mereatur projici, non solum, si petierit, suscipiatur congregationi sociandus, verum etiam suadeatur, ut stet: ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in omni loco uni Domino servitur, uni regi militatur. Quem si etiam talem esse perspexerit abbasin superiore aliquantulum constituere loco: non solum autem monachum, sed etiam de suprreditur loco, si ejus talem perspexerit vitam esse. Caveat autem abbas, ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat sine consensu abbatis ejus, aut litteris commendatitiis: quia scriptum est: Quod tibi non vis, alteri ne fecerisquis abbassibi presbyterum, vel diaconum ordinari petierit, de suis eligat qui dignus sit sacerdotio fungi. Ordinatu
Abbreviated transcription (Latin):
si uee sic correxit tuc̃ deiciature
de ordine ppoĩture et aluis qui
dignus est in locoͣ subrogetur Qs
⁊ si postea in conggatõe quietus.
et obedieus nõ fuit eciã de monastio
expellatur/cogiter eciam abbas sede
om̃ib iudiciis suis deo redditurꝭ rõẽ
ne folete muidie aut zeli flãma uea¬
Dui portar̃us cellã debet habe̾
iueĩant a quo respõsum accipiãt
et moxut aliquis pulsoĩt auc
pauꝑ clamauit̾ deo grãs respon¬
deut aut bñdicat et cum ourẽ
mmãsuecudine timois deĩ respõẜ

Expanded text:
iciatur de ordine praepositurae, et alius, qui dignus est, loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregatione quietus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogitet vero abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte invidiaeaut zeli flamma Qui portarius cellam debet habereesentem inveniant, a quo responsum accipiant. Et mox ut aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, aut Benedic: et cum omni mansuetudine timoris Dei r
Abbreviated transcription (Latin):
gacioĩs samoi concrlio elegit᷑ ince
iuit merito ⁊ sapĩe doctrina eligrit᷑
qui ordinandus est eciã si ultimus
fuit in ordine conggaciõis ¶ eãd̃
si eciam oulĩs cong̾gatõ uichs sius
ꝗd̾ quid absit consenciẽtem pronã
pari consilio elegit ⁊ uicia ipã ali¬
quatenus in noticiã ip̃a ꝑuene¬
pualere consensun, et donui dei
dignum coustituant dispensatoem
Scientes ꝓ hoc se recepturos mer-¬
cedem bouami si illud caste ⁊⁊ zelo
dei faciant sicud ediũso peccm si
negligant / Ordinatus aut̃ abbas
cogitet semꝑ qual̾e onus suscepir et
cui redditurus est rõem ulli catoĩs
diuiua ut sciat ⁊ scit unde ꝓferat
noua et uetera / Castum sobrium
exaltantẽ imẜicordiam iudielo
ut id ip̃e cousequatur / oderit ui¬
cia diligat fr̃es ¶n ipã aut̃ corre¬
ctione prudent᷑ agat et nequid i¬

Expanded text:
aniori consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientia eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis quod absit consentientem personam pari consilio elegerit, et vita ipsa aliquatenus in notitiam eavorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem villicationis divina, ut sciat, et sit unde proferat nova et vetera; castum, sobrium, rexaltet misericordia judicio, ut idem ipse consequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione prudenter agat, et ne quid ni
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis forte de nobilibr sapiant
offert filium suum ded in mo¬
nast̾io ip̃e puer minor etate estq̃
entes eins faciant petiridez quam
liquãdo aliquid deut aut tribuant
occasiõe habendi ul certe si hoc face
noluerunt et aliquid offerre uolueriũt
in helemosinam monasclo ꝓ mexcede
sua faciant exrebus quas dare uolunt
monastio donatõez reẜuato .s̾. si uolue¬

Expanded text:
quis forte de nobilibus offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam liquando dent aut tribuant occasionem habendi: vel certe si hoc facere noluerint, et aliquid offerre voluerint in eleemosyna monasterio pro mercede sua, faciant ex rebus quas dare voluerint, monasterio donationem, reservato sibi
Abbreviated transcription (Latin):
terror sibi exigit honoez Coquina ab
nastio non inquietent fr̃es. In ꝙͣ
coquina ad annũ ingrediãtur dũo
fr̃es qui ip̃m officiũ bñ impleant
Qͥb ut indigent solacia admistiẽc¬
eis ut absq murmurãtõe ẜuiant
Et it̾um quãdo occupatoem miõre
habent exeant ubi eis imipacur in
oꝑa. Et nõ solũ im ipĩs s ⁊ ĩ omibus
officiis monastii. Ista sit cõsideratõ
ut quãdo indigent solacia admĩste¬
entur eis ⁊ it̾in quãdo bacant obediãc
imꝑantii Itẽ et Cellam hospicum ha¬
beat assignata frat̃ cuo aĩam timo¬
x dei possidet ubi suit lecti strãti suffi
çientea et domus dei sapiẽt a sapiẽn¬
bus amũstretur/ hospicib aũt cui
nõ p̾cipitur nullatenus societur ne¬
ꝙ colloquatur oz si obuiauit̾ aut
uidit̃ salutatis huolit ut dictũ est
petita beuedictõe ꝑtrãseat/ diçens

Expanded text:
terror ipse sibi exigit honorem. Coquina abbnasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bone impleant. Quibus, ut indigent, solatia administrentur; ut absque murmuratione serviant; et iterum, quando occupationem minorem habent, exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum ipsis, sed et omnibus officiis monastut quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum quando vacant, obediant imperatis. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possidet: ubi sicienter; et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur, neque colloquatur. Sed si obviaverit, aut viderit, salutaris humiliter, ut diximus, et petita benedictione, pertranse
Abbreviated transcription (Latin):
de. ordine congregationis i¬
rdines suos in monast̾io ita cõ¬
puent ut conu̾sionis tempeba
et uite meritum disceruit dto abbas
gem sibi cõmissum ut quasi libera
utens porescate iniuste disponat
aliquid sed cogiter semꝑ quia de
om̃ib iudiciis et oꝑib suis reddica¬
rue est deo ratõem/ Ergo seduydiᵈ.
buerint ip̃ĩ frẽs sic accedant ud ya¬
cem ad coroem ad psalmum imyo¬
uendum in choro standum et in
omĩb oũo lõcis etas nõ discer nat᷑
in ordine nec p̃idicet quia samu¬
el et domel. pueri pbr̃os iudica¬
uerunt Ergo exceptis hiis quos
ut diximus alc̾ĩori concilio abbas
causis reliqui omes ut comultũt᷑
ita suit ut ubi gr̃a qui secũda ho¬
ra diei beuit̃ in mouastio inuioez
se nouit̾ illius esse qui hora p̾m¬
a ueuit dieis emꝯliber eracis aut
diguitatis sicpueris uõ ꝑ omiã
ab omib disaplina teneacur iIu

Expanded text:
De ordine congregationis. Ordines suos in monasterio ita conervent, ut conversionis tempus, ut vitae meritum discernit; atque gem sibi commissum,neque libera utens potestate injuste disponat aliquid, sed cogitet semper quia de omnibus judiciis et operibus suis redditura est Deo rationem. Ergo secundum buerit, ipsae sorores sic accedant ad pacem, ad unionem, ad psalmum componendum, in choro standum; et in omnibus omnino locis aetas non discernatur in ordine, nec pel et Daniel pueri presbyteros judicaverunt. Ergo exceptis his quos, ut diximus, altiori consilio abbas causis, reliqui omnes, ut convertuntur, ita sint: ut verbi gratia, qui secunda hora diei venerit in monasterio, juniorem se noverit illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetatis aut dignitatis sit. Pueris vero per omnia ab omnibus discipl
Abbreviated transcription (Latin):
precipiat seuor suus et fiat qd sop¬
cum est honore muicem p̃uemẽ¬
tes. pueri piuili ul adolescentes
in oratorio ul ad mensas cum di.¬
sapliua ordiunes suos conseꝙ̃tur fo
et disciplinam usꝙ dum ad inte¬
lligibilom etatem ꝑueuiant

Expanded text:
or suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pueri parvi vel adolescentes in oratorio vel ad mensas cum disciplina ordines suos consequantur. Foet disciplinam, usque dum ad intelligibilem aetatem perveniant
Abbreviated transcription (Latin):
Racorium hoc sic. sterii.
quod dicitur/ nec ibi quicꝙͣ aliud
geratur auc condacier expleto ope dei
omes cũ sumo silencio exeant et a¬
gatur reuen̾cia deo ut frat̃ qui sibi
forte peculiaiter ult orare nõ nu¬
pediatur alt̾ius impbitatess et si
plicit intret et oret non in clamosa
uoce s in lacrimis et intentiõe cor¬
dis Ergo qui simite opus nõ facit
non ꝑmuttatur explicito opẽ dei re¬
morari in oratorio sicut dictũ est
ne aluid impedmĩtũ paciatur. de¬
scipiantur / quia ip̃e dicturus est hosp¬
es fui ⁊ suscepistis me Et omibz con-¬
gruus honor exhibeatur maxiie¬
tamẽ domesticis fidei et ꝑegrinib ut¬
ergo nũciatus fuit̃ hospes occurrat᷑
ei a prioẽ ũl a frĩbus cũ onũ officie
caritatis ⁊ p̾mitus orẽt ꝑit̾ et sic sibi
socientur in pace Eᵈ pacis osculum
nõ prius offeratur nisi orõe p̃mi¬
ssa ppt̾ illusiones/ dyabolicas sm ipã
auc̃ salucacõe omus exhibeatur hu
manitas. Ieuimiũ a prioẽ frangat

Expanded text:
ratorium hoc sit, quod dicitur: nec ibi quidquam aliud geratur et contendatur. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et habeatur reverentia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed et si pliciter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, non permittatur explicito opere Dei remorari in oratorio sicut dictum est ne alius impedimentum patiatur. scipiantur. Quia ipse dicturus est: Hospes fui, et suscepistis me . Et omnibus congruus honor exhibeatur, maxime domesticis fidei et peregrinis. Ut nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a Priore vel a fratribus cum omni officio charitatis; et primitus orent, et sic sibi socientur in pace. Quod pacis osculum non prius offeratur, nisi oratione praemissa, propter illusiones diabolicas. In ipsa autem salutatione omnis exhimanitas. Jejunium a Priore frangatur
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩco die lectiõi uacent omes exceptis
hiis qui uariis officiis deputati sunts.
q̃nis uoꝰ ita negligens ⁊ desidiosus fuit̃
ut nõ uelit aut nẽ possit med̾tai aut
lege ĩuĩgatur ei opus qd faciatut¬
nõ uacet frĩbus infirmis uł delicatis
tasis opa aus ars ĩ iũgat᷑ ut nec ece¬
osi suit nee uiolençia laboris oppͥme¬
autur ut effugentur Quoꝵ imbocil¬
sitas ab abbe cõsiderada est esidanm ca

Expanded text:
e lectioni vacent omnes, exceptis his, qui variis officiis deputati sunt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, injungatur ei opus. Fratribus infirmis, aut delicatis talis opera aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ab abbate consideranda est. §
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis de ordine sacerdocũ in mo¬
uastlo se suscipi rogauit᷑ nõ ei
cicius quid̃ assenciatur Tamen si omĩo
ꝑsticerit in hoc supplicatõe sciac se bem
regule discipliuam ẜuatuduec aliquid
ei relaxabitur ut sit sicut scriptũ est
amice ad quid uenisti concedatur ei
tauẽ post abbater stare et bndicere
aut missas teuere si tamen abbas er¬

Expanded text:
quis de ordine sacerdotum in monasterio se suscipi rogaverit, non quidem citius ei assentiatur. Tamen si omnino perstiterit in hac supplicatione, sciat se omnem Regulae disciplinam servaturum. Nec aliquid ei relaxabitur, ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti ? Contamen post abbatem stare, et benedicere, aut missas tenere; si tamen jusser
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis dum in rabore quoius
ratul in quocũq loco aliquid deli¬
querit aut fregerit quippiam aut
congiacõem ip̃ẽ uitro sacisfecerir
et pdiderit delictum suũ dũ y aliũ noͣ ꝓmetio eg¬

Expanded text:
quis dum in labore quovis rat, vel in quocunque loco, aliquid deliquerit, aut fregerit quippiam, autcongregationem ipse ultro satisfecerit, et prodiderit delictum suum: dum per alium
Abbreviated transcription (Latin):
Etetur in monast̾io oĩs p̃sumpti¬
onis occasio ordinamꝰ acq cõ¬
scituimus ut milli liceat quẽ quã
pocest as ab abbate data fuit̾ peccãtes
aũt corã oĩb arguãtur ut ceñ me¬
tum habeant infaĩcib uõ usq ad
quitũ decimũ annũ etatis discipline
ab om̃ibus  ⁊ hoc cum onũi mẽ
sura et rõe nam in fortioĩ etate
qui p̾sũpẜit aliquatenus sine pce¬
pto abbatis ũl in ipĩs infancibus
siue discreciõs exarsteit᷑ discipline
regulai subiaceat Cema septum¬

Expanded text:
etetur in monasterio omnis praesumptionis occasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeant. Infantum vero usque quindecim annorum aetates disciplinae ab sura et ratione. Nam in fortiori aetate, qui praesumpserit aliquatenus sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat
Abbreviated transcription (Latin):
tueri eciã si qualibet cõsongiũtatis ꝓp¬
inqͥtace ĩgãt᷑ nec quolib mõdo ida
Imonachis p̃sumat᷑ quia exinde gra¬
uissimia oc casio scãdaloꝵ oriri  po¬
test Ed̾siquis. hec trãsgressus fuit
acrius cohexceatur.

Expanded text:
eri: etiamsi quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fuerit, acrius coerceatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nam opentur quod eis inũgitur in
quibus aeb quadragesime accipiant
omes singulos codices de bilioche ca
quos ꝑ ordinẽ ex integro legant Aui
cod̾ices in caput quadragesime daudi
sunt Aute ouuã sane depuret᷑ mius
ant duo semoẽs qui araieant mo¬
nast̾rum horis quib bacant frẽs leca¬
oui et uideant ne force mnuematur fi̾
accidiosus qui uacet ocio aut fabũl
et nõ fit intentus tectioni et nõ pelũ
sibi nuitilis est s eciã at̾ios extollit
hic tatis si qd̾ absit reꝑptus fiur̃ com¬

Expanded text:
nam operentur, quod eis injungitur. In quibus diebus quadragesimae accipiant omnes singulos codices de biblotheca, quos per ordinem ex integro legant. Qui codices in caput Quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur, unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacet otio aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed etiam alios extollit. Hic talis si quod absit repertus fuerit, co
Abbreviated transcription (Latin):
amme et iõ certie temporibus
occupari debent fr̃es in laboe manuũ
certis itum horis in lectiõe diuina Roq
hac dispoĩtõe credimus utraq tempo¬
ra ordinaiꝰ .i. Et a pascha usq ad bls
octobrie mane exemites a prima usqz
ad horron peue quartain laborent
qd̵ necessarium fuit ab hora aut̃
quarta usq ad heram quasi sextam
lectioĩ bacent/ post sextã aut surgẽ¬
tes a mensa pausent in lectis suis
cum onni silencio, aut forte qui uo¬
luit̃ begẽ sibi sic fegat ut aliũ nõ
inquietet/ et aga tur nona tempuis
mediante octaua hora et itum quod.
oꝑandum est opentur usq ad uesp¬
um S aut necessitas loci aut pau¬
ꝑtas exegit᷑ ut ad fruges colligẽ¬
das se occupẽt nõ contristentur
quia tue ue monachi funt si laboẽ

Expanded text:
ae. Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa, pausent in lectis suis cum omni silentio; aut forte qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. Et agatur nona temperius, mediante octava hora; et iterum quod faciendum est operentur usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si
Abbreviated transcription (Latin):
sunt et nõ possunt occurrere hora
cõpetẽti ad oratoĩum ⁊ abbas hoc
ppendit quia tra est agant ibi opus
dei ubi opantur cum tremõe diuino
flectentes genua , Simulit qui initr¬
nere directi sunt nõ eos p̃teant hõe
constitute s ut possunt agant sͥ ⁊ ẜui¬
tutis pensum nõ negligant reddere
spant reuerti ad monast̾ium non
presumãt foris manducare eciam.¬

Expanded text:
et non possunt occurrere hora competenti ad oratorium, et abbas hoc perpendit quia ita est, agant ibidem opus Dei ubi operantur, cum tremore divino flectentes genua. Similiter qui in itinere directi sunt, non eos praetereant horae constitutae; sed ut possunt agant sibi, et servitutis pensum non negligant reddereerantur reverti ad monasterium, non praesumant foris manducare: ni
Abbreviated transcription (Latin):
potus abstinẽcia Et bnusqͥsisupra mẽ¬
suram .sͥ. indictam aliquid ꝓpͥa uolũtã¬
te cũ gandio sancti spũs offerac ͦ idest
subtralat corpoi suo de cibo de potu.
de sopno de loquacitate ⁊ de scrxrili¬
tateet eum spuatis desiderii sant̾tum
uascha expectet hoc ip̃m tamen ꝙ un¬
usquisor offert abbati suo suggerat
et cum eius fiat orõe et uolutate quia

Expanded text:
potus abstinentiam: unusquisque super mensuram sibi indictam aliquid propria voluntate cum gaudio sancti Spiritus offerat Deo. subtrahat corpori suo de cibo, de potu, de somno, de loquacitate, de scurrilitate: et cum spiritalis desiderii gaudio sanctum Pascha exspectet. Hoc ipsum tamen quod unusquisque offert, abbati suo suggerat, et cum ejus fiat oratione et voluntate. Quia
Abbreviated transcription (French):
tioem fallitur nisi ꝑ sa tisfacctõemi bi
coram omib huiliatus fuit̾ maiori
uiudicce subiaceat quippe qui noluit
hiuificate corrigẽ qd negligencia deli¬
quit ⁊Infantes uo̾ꝑ tali culya bapu

Expanded text:
tionem, fallitur, nisi satisfactione ibi coram omnibus humiliatus fuerit, majori emendationi subjaceat: quippe qui noluit humilitate corrigere quod negligentia deliquit. Infantes pro tali culpa vapu
Abbreviated transcription (Latin):
rio et reuertẽtes rescituant / O tram̃ta
autẽ lectoꝵ sufficiant mattasagium
leua et capitate Que tañ lecta fi eꝙ̃t̾
ab abbate scrutãda siuic ꝓpt̾ opus pe¬
quia dabatur singulis ꝓut auꝙ opus
erat᷑. Ita ergo et abbas consiae̾t᷑ infu¬
mitates indigencum nõ malam
uolmnitatẽ inuidencium. In om̃ib
tamen iudiciis suis dei recributiõe
cogitet..s

Expanded text:
rio, et revertentes restituant. Stramenta rio, et revertentes restituant. Stramenta autem lectorum sufficiant, matta, sagum, laena et capitale. Quae tamen lecta frequenter ab abbate scrutanda sunt propter opus peQuia dabatur singulis, proerat . Ita ergo et abbas consideret infirmitates indigentium, non malam voluntatem invidentium. In omnibus tamen judiciis suis Dei retributionem cogitet.
Abbreviated transcription (Latin):
aut al aerum temꝑiẽ deutͣ quia in
frigidis regionib ampluis iudigent
ini calias uõ minus /hec ergo consi¬
deracio penes abbem est nos tam
mediocrib locis sussice credimus.
monachis ꝑ singulos cueullam et
cumcam cueullai in liyeme uillosar
san estace purain aut uetustain et sca¬
putare ꝓpt̃̾ oꝑa. Iudim̃ta peduui pe¬
dafes et caligas de quar rer omn co¬
lore aut grossicudine nõ causentur
monachi s quales inueni possunt in
piũcia qua hicant aut qd̾ uilius cõ¬
paraĩ pocest. Abbas aut de mẽsura
puideat ut nõ suit curta ip̃a uesti¬
menta utẽtib ea s mẽsuraca. Accipi¬
entes noua ueca semp reddant in yñ¬
ti reponenda in uestiaris ꝓpt̾ pau¬
peress Bufficit enĩ inoacho duas ha¬
et qd cumuq uetustum reddant duiii.
accipiunt nouũ femoralia hii qui inbla
dirigunt de uestario accipiantlem
reuertẽtes lota ibi rescituante Et euai
ere solin sunt modice melioes quas
exeuntes in mam accipiant de uestia¬

Expanded text:
 quia in frigidis regionibus amplius indigetur; in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est. Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis per singulos cucullam et tunicam: cucullam in hieme villosam, in aestate puram et vetustam; et scapulare propter opera. Indumenta pedum pedules et caligas. De quarum rerum omnium colore et grossitudine non causentur monachi, sed quales inveniri possunt in provincia qua habitant, aut quod vilius comparari potest. Abbas autem de mensura provideat, ut non sint curta ipsa vestimenta utentibus ea, sed mensurata. Accipientes nova, vetera semper reddant in praesenti reponenda in vestiario propter pauperes. Sufficit enim monacho duas et quodcunque est vetustum reddant, dum accipiunt novum. Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes lota ibi restituant. Et cuculuas habent modice meliores: quas exeuntes in via accipiant de vestia
Abbreviated transcription (Latin):
mõacho neqz a penribus suis
neq a quoꝙͣͣ hoẽm nec sibi inuicer
lras aut eulogias uł quelib munu¬
scula accipere aut dare sine p̃ce¬
pto abbatis suisclid̃. si eciã apẽtib
suis ei quicͣꝙ directũ fuit̃ nõ p̃su¬
mat suscipẽ illud insi pͥus india.¬
cum fuit̃ abbati ¶Qd̃ si iusẜit susci
pi in abbatis sit ptãte cui iubeat ⁊¬
llud dare Et nõ contristet᷑ fi at̾ on
forte directũ fuit̾ ut nõ decur
occasio yabolo /  aũt alit̾ p̃supsur¬

Expanded text:
 a parentibus suis, neque a quoquam hominum, nec sibi invicem litteras, eulogias, vel quaelibet munscula, accipere aut dare sine praecepto abbatissae. Quod si etiam a parentibus suis ei quidquam directum fuerit, non praesumat suscipere illud nisi prius indicatum fuerit matri; quod si jusserit spi, in abbatis sit potestate, cui debeat illud dari. Et non contristetur frater, cui forte directum fuerit: ut non detur occasio diabolo. Qui autem aliter praesu
Abbreviated transcription (Latin):
culpis ab oratorio et a mẽsa ex¬
cõicatur/hora qua opus dei in orato¬
rio ꝑcelebratur/ ante foras oratorii.
ꝓstratus iaceat nichil diceus inisi tm̃
posito in t̾ra capite stracus ꝓuus
Et hoc tam diu faciat usꝙ dum abbas
iudicauit satisfactum esse qui dũ in¬
ssus ab abbate ueuit / ꝓuoluat se aute¬
pedes ipius abbis, deinde oñ uesaigiie¬
ut orent ꝓ eo / Et tuc̃ si iusẜit̃ abbas
recipiatur in choro ul ordine quo abb¬
as decreuit ĩta plane ut psalmũ aut
lectiõem uł aliud quid nõ p̾sumat
in oratoio impone nisi itum abbas
iubeat Et om̃ibus horis dum cõplec
opus dei yiciar se in t̾ra in loco quo
stat et sic satisfaciat usq dum ei n¬
beat abbas ut quiescat iam ab hac
sacissactõne Qui uoꝰ y eulpis leuibus

Expanded text:
culpis ab oratorio et a mensa excommunicatur, hora, qua opus Dei in oratorio percelebratur, ante fores oratorii prostratus jaceat, nihil dicens nisi tantum posito in terra capite stratus pronus Et hoc tandiu faciat, usque dum abbas judicaverit satisfactum esse. Qui dum jussus ab abbate venerit volvat se ipsius pedibus, deinde omnium vestigiiut orent pro ipso: et tunc, si jusserit abbas, recipiatur in choro, vel ordine quo abbas decreverit; ita sane ut psalmum vel lectionem, vel aliud quid, non praesumat in oratorio imponere, nisi iterum abbas jubeat. Et omnibus horis, dum completur opus Dei, projiciat se in terra, in loco quo stat, et sic satisfaciat, usque dum ei jubeat iterum abbas, ut quiescat jam ab hac satisfactione. Qui vero pro levibus
Abbreviated transcription (Latin):
deuuo non emendauit̾ nõ ꝑmittatur ad
mense cõmunis ꝑticipaciõem Sed se¬
questratus a consortio oim reficiat
solus ablata ei portioe sua uiui usq
ad sacisfactõem ⁊ emendacoem dimi¬
lit̾ aut̃ paciatur qui ad illum uersum
nõ fuit̾ pũs qui post cibum dicitur
aut postea quicꝙ cibi aut potus p̃su¬
meres ⁊si cui offeratur aliquid a
priore ⁊ accipere renuerit hora qua
desiderauit hoc qd prius recusauit aut

Expanded text:
denuo non emendaverit, non permittatur ad mensae communionis participationem: sed sequestratus a consortio omnium reficiat solus, sublata ei portione sua de vino usque ad satisfactionem et emendationem. Similiter autem patiatur, qui ad illum versum non fuerit praesens, qui post cibum dicitur. vel postea quidquam cibi, aut potus praesumere. Sed et si cui offertur aliquid a priore, et accipere renuerit, hora, qua desideravit hoc, quod pri
Abbreviated transcription (Latin):
uerobris usq ad caput quadra¬
gesime usq ad horaz sedam plenaz
lectioi bacent hora sida agacur c̾tria
⁊usq ad horam nouã emuẽs in opus
suum laboent qd eis inĩugitur facto
aut̃ primo signo hore none disiĩgãt
se ab ope suo siuguli et suit parati
dum sedmm signum putsauit̾ spostree¬
fectõem uacent lectiouib suis aut pͥs.
ri quadragesime .uo. diuisio.¬

Expanded text:
Octobris usque ad caput quadragesimae usque ad horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia, et usque ad nonam omnes in opus suum laborent, quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae disjungant se ab opere suo singuli, et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem vacent lectionibus suis aut psalmis. n quadragesimae vero di
Abbreviated transcription (Latin):
re de sigiificanda hora oꝑis dei
tuq sincura abbat aut ip̃a nũ¬
ciae̾ unt tali sollicito fr̃i ĩũgat hũc
curai ut omña horis competẽtibus
compleantur psabmos atĩt ul auciph¬
ouas post abbatem ordine suo qui¬
b iussum fuit̃ impouant Cautae
aut̃ aut legẽ nõ p̾sumat insi qui
pot̃ ip̃m officium impleut edificẽt¬

Expanded text:
V. DE SIGNIFICANDA HORA OPERIS DEtuque sit cura abbatis aut ipse nuntiare, aut tali sollicito fratri injungat hanc curam, ut omnia horis competentibus compleantur. Psalmos autem, vel antiphonas post abbatem ordine suo, quibus jussum fuerit, imponant. Cantare autem et legere non praesumat, nisi qui potest officium implere
Abbreviated transcription (Latin):
sic descͥbitur. Ad optio ẽ extranee ꝑson
in filium ł neporem. ł deinceps adopt̃o
legitima. Sp̃es etꝰ sũt due. una dĩ ar¬
rogatio. Alia simploy adoptio. arroga¬
tur ille qͥ sui iur᷑ ẽ .i. qui nõ ht̃ patrẽ
ł si ht emancipatꝰ ẽ ⁊ transit ĩ potatẽ
amogantis ⁊ ista fĩ debẽt anͣc. pͥncipis

Expanded text:
s penitentie Adoptio est extranee persone in filium vel in nepotem vel deinceps assumptio legitima. Species eius sunt due: una dicitur arrogatio, alia simplex adoptio. Arrogatur ille qui sui iuris est, id est qui non habet patrem vel, si habet, emancipatus est et transit in potestatem arrogantis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
trat᷑. Mulier uero adoptare nõ por̃
nͥ ex rescͥpto pͥncipis in solatiũ filio¬
test adoptari quis tam masculus
quam femina dui mͦ sit minoris eta¬
tis pr̃e adoptiuo ita q̃d filiꝰ eius n᷑a

Expanded text:
nte. Mulier vero adoptare non potest, nisi ex rescripto principis in solatium filiotest adoptari quilibet, tam masculus, quam femina, dummodo sit minoris etatis patre adoptivo, ita quod filius eius na
Abbreviated transcription (Latin):
uite ianuã nõ ĩ trabit. Falsa ẽ pm̃
goniali. ñ recedit. quia sñ pec̃cis
agi nusllatenꝰ puab. Autꝰ si odui ĩ
corde gessit. aut si offenso cͥl nõsa¬
tiffaciat. cuit si offendenti offentꝰ
nõ indulgeat aut si airma quis ꝯͣ

Expanded text:
uite ianuam non intrabit. Falsa enim pegotiali non recedit, quod sine peccatis agi nulla ratione preualet, aut si odium in corde gestetur, aut si offenso cuilibet non satisfiat, aut si offendenti offensus non indulgeat, aut si arma quis contra
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bro mulieris nõ ad ħ concesso
uolũit uti. Usus eĩ naturał si uat᷑
modũ ꝓlabitur. ĩ uxore qͥdõ uenia¬
le ẽ.s meretrice dãpniabile ẽ. Iste qͣ
c̃ quont᷑ naturã execrabilit̃ fit in
meretrice. s execrabiliꝰ i uxore .xx

Expanded text:
membro mulieris non ad hoc concesso voluerit uti. Usus enim naturalis si ultra modum prolabitur, in uxore quidem veniale est, in meretrice damnabile. Sed iste, qui est contra naturam, exsecrabiliter fit in meretrice, sed exsecrabilius in uxore.
Abbreviated transcription (Latin):
cõsortio uenie stant alieni. a quo ꝑ iall¬
lo sidiuinitꝰ eroctus. conaliñt: pe¬
mẽ modum a sac̾dote sͥ impositũdi
tr̃. canon. ił ianua pietatis clausa
uideat᷑. orõnibꝰ ⁊ consolationibꝰ ecoa¬
ticis sacra unctione olei ĩ unoti.ẜ
non morietur. Uena eĩ confossio in

Expanded text:
consortio veniae fiant alieni. A quo periculo si divinitus ereptus convaluerit, pae modum a sarcerdote sibi impom, ne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis, sacra unctione olei inuncti, senon morietur . Vera enim conversio in
Abbreviated transcription (Latin):
illicitum. uel monestum. Scd̾s. cum iu¬
rat se fc̃ur ł dicturũ aliq̃d licitum. ⁊ ħ c̃
sollempnitate. s abs nec̃citate. ⁊ ĩdis cre¬
te. Tercius iniuram̃tis cotidianis qui fiũt
sñ sollempnitate. in cursu u̾boꝵ ex qͣdã
leuitate ⁊ consuetudine mala. de re tñ li¬

Expanded text:
dus cum iurat se facturum vel dicturum aliquid licitum et hoc cum solennitate, sed absque necessitate et indiscrete. Tertius in iuramentis quotidianis, que fiunt sine solennitate, in cursu verborum, ex quadam levitate et consuetudine mala, de re tamen li
Abbreviated transcription (Latin):
at. distinguo aut em iuris ꝑius
aut igram. In pͥmo caũ nõ pot̃ rece¬
dere. qr intlłr se obligasse. non ad id
qͣd fiebat. s ad id ꝙ fi̾ debebat. In
ẜo casu subdistingo aut fu̾ ei exp¬
lanata disꝑitas regile. ⁊ tunc idem
q̃t̾ in uiris ꝑito. aut non. ⁊ tunc si c̃ debat

Expanded text:
re, distinguo: aut erat peritus iuris aut ignarus. In primo casu non potest recedere, quia intelligitur se obligasse, non ad id quod fiebat, sed ad id quod fieri debebat. In secundo casu subdistinguo: aut fuit ei explanata asperitas regule, et tunc idem quod in iurisperito, aut non, et tunc si crede
Abbreviated transcription (Latin):
fessoꝵ uł quia tał ẽ ordo qui nõ cõsue¬
uit reciꝑe aliq̃ ad ꝓfessionẽ. nͥ ꝓba¬
tione p̃missa. Q autẽ sequitur. infra
ãnum intlłige. ubi ãnus statutus ẽ a
ꝓbatõem. Idem eĩ crederem de alio tp̃r
ret euidenter quod uoluit uitam in¬
utare ⁊ in religione ꝑpetuo deserure.
in iuditio tñ pñie. confitetur q̃d sua
uoluntate conpos sui. et p̾missa deli¬
b̾at̾one intraũ dico q̃d nõ l ei redire
ad scłm ⁊ si dubitaret id̾ ꝯsułem ei
qr in dubiis uia ẽ tutior eligenda eͣx.
cularis uid monastĩum dissolutũ in¬
onachos splendide comedere bñ et
indutos ⁊ similia. cogitat hũc ordi¬
nẽ bñ possum sustiñre. ingredit᷑
postea fit inquisitio in monast̾io.
complłunt᷑ ad regłam obseruan¬
dam. Iste dic̃. nõ uoui hanc asꝑitat̃e.
quare uultis modo impoñre: nolo e¬
am tenere. qͦr utrum possit cogi .uiͦ.
qd non. quia sic̾ nõ potest quis cogi
ad totum uotum. ita nec ad uoti au¬

Expanded text:
quia talis est ordo qui non consuevit recipere aliquem ad professionem, nisi probatione premissa. Quod autem sequitur infra annum, intellige ubi annus statutus est ad probationem. Idem enim crederem de alio temporet evidenter quod voluit vitam mutare et in religione perpetuo deservire, in iudicio tamen penitentie confitetur, quod sui voluntatis compos fuit et premissa deliberatione intravit? Dico quod non licet ei redire ad seculum et, si dubitaret, idem consulerem, quia in dubiis via tutior est eligenda.cularis videt monasterium dissolutum, monachos splendide comedere, bene etiam indutos et similia, cogitat se nunc ordinem bene posse sustinere, ingreditur, postea fit inquisitio in monasterio, compelluntur ad regulam observandam, iste dicit, non novi hanc asperitatem quam modo vultis imponere, nolo eam tenere. Queritur utrum possit cogi? Videtur quod non, quia sicut non potest quis cogi ad totum votum, ita nec ad voti au
Abbreviated transcription (Latin):
nouitu imꝓbatione positi possint ad
pͥorem statum lib̾e redire infra ãnum
nisi intribꝰ casib ꝑmus si acceꝑunt
habitum qui dari ꝓtentibꝰ consueũ
scd̃s si fec̾unt ꝓfessionem. t̾ cius si e¬
uidenter apparet. q̃d tales absolute
uoluerunt uitam mutare uł in reli¬
gione ꝑpetuo deseriure. exͣ. de regł ⁊¬

Expanded text:
n probatione positi possint ad priorem statum libere infra annum redire, nisi in tribus casibus. Primus si acceperunt habitum qui dari profitentibus consuevit. Secundus si fecerunt professionem. Tertius si evidenter apparet quod tales absolute voluerint vitam mutare vel in religione perpetuo deservire. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
odiriem. quem ualeat sustiñre. si uͭ nõ ey¬
psstt. ereto qͦd debea man̾re nec p̃ allaex¬
re dolum. niec deceptionem. q fit melioꝵ s̃¬
ua conditio ⁊ pot̾ magis imputare. forui¬
tan sue. quia nõ eraminaũ ut debuit. ꝓ¬

Expanded text:
dinem quem valebit sustinere. Si vero non expressit, credo quod debeat manere nec potest allegare dolum nec deceptionem, quia fit melior sua conditio et potest magis imputare fatuitati sue, quod non examinavit ut debuit.
Abbreviated transcription (Latin):
e. ⁊ si xp̃o. Colligͥ ex p̃missis ad ꝓhib¬
tum ẽ iurare ꝑ creaturs exipuut᷑
tñ q̃dam ꝑ quas licite simitur. uid:
⁊ ħ ideo ẽ. quia in istis creaturis add¬
ħ tñ nõ ẽ in usu nec misltum aapio¬

Expanded text:
entie Colligitur ex premissis quod prohibitum est iurare per creaturas. Excipiuntur tamen quedam per quas licite iuratur, videlhoc ideo, quia in istis creaturis ad dHoc tamen non est in usu nec multum appro
Abbreviated transcription (Latin):
intretꝰ. eꝯͦ. uł si est uetus uxor ⁊ nõ ẽ
susp̾ta de incontiñtia. licentiet uit
quod uxor. possit intrare religionẽ.
uiro sene ⁊ nõ suspͤto. de ĩ contin̾tia qr
ĩ hꝰmodi ñ ad imparia iudicant᷑. Eͣx¬

Expanded text:
onverso. Vel si est vetus uxor et non est suspecta de incontinentia, licentiet virum quod uxor possit intrare religionem, viro sene et non suspecto de incontinentia, quia in huiusmodi non ad imparia iudicant
Abbreviated transcription (Latin):
¶tem nunꝙͥ cłici seculares. qui nõ por¬
tant coronam ł tonsuram ł ħitum ꝯ¬
gruentem uł qui nõ int̾sunt diuiniᷤᷤ
officiis. nec resident nec deserurunt ĩ
gonda: dico qͥd no. Cum eĩ ꝓ tali apoᷤ¬
tasia pena gmuis ⁊ multipley inpo¬

Expanded text:
tem nunquid clerici seculares, qui non portant coronam vel tonsuram vel habitum congruentem vel qui non intersunt divinis officiis nec resident nec deserviunt eccligenda, dico quod non. Cum enim pro tali apostasia pena gravior et multiplex impo
Abbreviated transcription (Latin):
pũblico. ¶ Set quid si se dic̃ uelle intͣre
cum uir exigit ab ea dẽbitum.⁊ tñ ꝓos¬
so si nõ fũit ingressa cogatur ꝑ excõi¬
cat̃oem satiffacere uiro. qui etiam ex¬
no elapso illa ingredetur nicħominꝰ
ten̾ret ingressus dum mͦ añ carnalẽ
aũt ip̃a fũit ingressa ⁊ fec̾it ꝓfessiõẽ¬

Expanded text:
ie Sed quid si se dicit velle intrare, cum vir exigit ab ea debitum et tamen procrasso, si non fuerit ingressa, cogatur per excommunicationem satisfacere viro; tameno elapso illa ingrederetur, nihilominus teneret ingressus, dummodo ante carnalem psa fuerit ingressa et fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
bes intin cuit ab alio ponit᷑ inmo
tit. pot̃ egredi qñ uolũit. us ad etatẽ
annos pub̾tans nõ teñtit. m̃ exire ñ
pot̃ pͥusquam ueniat ad etatem legi¬
cito ꝑueñit ad ꝑfcãm etatem potest
intrat pot̃ extrahi a patre uł tutoie
tñ addid ĩnocentiꝰ uiꝰ. qd sic̃ ĩ mͣm̾o
crnali malicia supplet etatẽ: ita ⁊

Expanded text:
bes intrat aut ab alio ponitur in mtit, potest egredi quando voluerit usque ad etatem annos pubertatis non teneat, tamen exire non potest priusquam perveniat ad etatem legicito pervenerit ad perfectam etatem, potest it, potest extrahi a patre vel tutore en addit Innocentius quod sicut in matrimonio carnali
Abbreviated transcription (Latin):
¶Item deposiusti penes mogladium. iui¬
raui qd restituerom qñ irpet᷑es. fs̃s¬
espostea furiorꝰ. repetis. nõ teneor. ĩmo
nec debeo tibi reddere. nisi tibi restituta
sanitate. ne forte occidas te ł aliũ. xxii. ꝙ.¬
ne quis. Itõ. iuraui tibi geñałr q̃d sta¬
rom oĩb mandatis tuis ꝑ̃p insunam ꝙͣ

Expanded text:
Item deposuisti penes me gladium, iuravi quod restituerem quando repeteres, factus postea furiosus repetis, non teneor, immo nec debeo tibi reddere, nisi tibi restituta sanitate, ne forte occidas te, vel alium. Item iuravi tibi generaliter quod starem omnibus mandatis tuis propter iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
no. impeditus nõ pot̃ solu̾e. ad ħ dicas
q̃d si tunc qñ iurabat. credebat se non
posse relbere. ⁊ credebat q̃d poss s fatue
quia nõ habeba cãm credendi. tunc ĩ
utroq caũ ꝑuuibat. qr in pͥmo easu de¬
erat u̾itas in conscĩa. iascdo̾ iudiciũ¬
aͣ.e. ¶. tria.Si uero credeat. abĩitio se
posse redtere ⁊ ꝓbabilit̾ nõ ꝑiuradat.
quantum in h ⁊ postea sec̃ po̾sse fuũ. in
utroq casu. si non potũ ꝑsolũe ⁊n t̃mi¬

Expanded text:
no, impeditus non potest solvere. Ad hoc dicas, quod si tunc quando iurabat credebat se non posse reddere vel credebat quod posset, sed fatue, quia non habebat causam credendi, tunc in utroque casu peierabat, quia in primo casu deerat veritas in conscientia, in secundo iudicium. Si vero credebat ab initio se posse reddere et probabiliter, non peierabat quantum ad hoc, si postea fecit posse suum: in utroque ergo casu si non potuit persolvere in termi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ monast̾ium saitisfac̾e dño. qi fũ in a¬
⁊ adserebat se lib̾um cũ intr̃ogabatur
de h. uł forte ꝓbabat ħ ꝑ falsos testez
⁊ corruptos. si dñs uolũit eum ex gr̃a di¬
mutẽ. spoliabitur tamqͣm ĩdignus ⁊ uł
habitu q̃ furtiue accep̃ ⁊ restituetur do¬

Expanded text:
asterium satisfacere domino, quia fuit in cet asserebat se liberum cum interrogabatur de hoc vel forte probabat hoc per falsos testes et corruptos, si dominus noluerit eum ex gratia dimittere, spoliabitur tanquam indignus vel vilis habitu quem furtive accepit et restituetur do
Abbreviated transcription (Latin):
in uotum peligionis. qr illud indubitã¬
ter m̃luus ẽ. Uñ alex̾. uiꝰ. reufc̃acti uoti
uullatenus heantur. qui tp̃rale obseas
in ꝑꝑetuam noscunitur religionis obseruã¬
tiam ꝯmutare. ĩ mo nec mutat aliqͥs ꝓpo¬
situm cum pro salute am̃e sue u tliusã

Expanded text:
in votum religionis, quia illud est indubitanter melius. Unde Alexander III: Rei fracti voti nullatenus habeantur, qui temporale obsequium in perpetuam noscuntur religionis observantiam commutare. Innoc Immo nec mutat aliquis propositum, cum pro salute anime sue utilius
Abbreviated transcription (Latin):
quos uoluptuose consumũt. nõ faciẽ¬
tes seruitium uł facientes s nõ deꝰbi¬
to modo cͦ sint in ꝑecc̃o mortali. uidet᷑
Quiod sit. quia ista oblara suerunt. ec̃cu
ob cãm uidelic ut oraretur ꝓ offentibꝰ
⁊ inde pauꝑes ałentur. qui gͣ recipit ⁊
l nonfacit ĩfidelis ẽ ⁊ necator pauꝑũ¬

Expanded text:
facientes servitium vel facientes, sed non debito modo, cum sint in peccato mortali? Videtur quod sic, quia ista oblata fuerunt ecclesiis ob causam, videlicet ut oraretur pro offerentibus et inde pauperes alerentur. Qui ergo recipit et hoc non facit, infidelis est et necator pau
Abbreviated transcription (Latin):
crescente ꝯtumatia debebit cresc̃̾e ꝑe
de penis.¶Pro apostasia nre¬
gislaritatis it̾im ab accusatione ⁊
cestimonio remouetur tamꝙͣ ĩfa¬
si rnt̃im ad dignitatẽ uł ordinẽ ꝑ¬
pstea recoriciatus arbi ⁊ receꝑst

Expanded text:
crescente re pena. Pro apostasia irregularitatis, interim ab accusatione et testimonio removetur tanquainterim ad dignitatem vel ordinem ppost
Abbreviated transcription (Latin):
unusquis ⁊̃ gladium sr̃ femur suũ ꝑ¬
m̃dium castroꝵ transiens de porta ĩ por¬
tam nec parcat fr̃i ꝓximo uł amico qͥ
statutis ꝯsslui. Uilipensis moꝵ ł uite abi¬
cit hoñstatem. uel non seruat in tons¬
um uestib ł aliis modestiam cłicalem.

Expanded text:
unusquisque gladium super femur per medium castrorum transiens de porta in portam nec parcat fratri proximo uel amico. qui statutis concilii uilipensis morum uel uite abicit honestatem. uel non obseruat in tonsura. uestibus & aliis modestiam clericalem.
Abbreviated transcription (Latin):
na. In uoto aũt abstiñtie dñt quidã
indistincte q̃d uir sit maior qͣi possit
talia uota facere ⁊ inuita uxore. xxxiii.¬
h. uͦ. intelligit id̾. nisi ꝑ tale uotum fi¬
eret uxori p̾iuditium in debito sĩb red¬
dendo. q̃d satis michi uidr᷑ ꝓbabile. ꝑ¬

Expanded text:
. In voto autem abstinentie, dicunt quidam indistincte, quia vir est maior, quod possit talia vota facere invita uxore.  intelligit idem, ubi per tale votum non fieret uxori preiudicium in debito sibi reddendo, quod satis videtur mihi probabile.
Abbreviated transcription (Latin):
rem. uitetur qd̃ ad huc tenctur de¬
feire coronam cantare in eõca. ⁊ cłica¬
gunt utrum tumsiũ ꝓrsus ad actum
cõtrarium. puta duỹ urorem corrupt̃a
cuit seua. uł simile ⁊ tc̃ mox denudat᷑
oĩ pͥuilogio ecc̃astice dignitatis. ut di.

Expanded text:
rem? Videtur adhuc quod tenetur dferre coronam, cantare in ecclegunt, utrum transivit prorsus ad actum contrarium, puta duxit uxorem corruptam rcuit seva vel simile et tunc mox denudatur omni privilegio ecclesiastice dignitatis. Aut non