comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at quidẽ iubentis imꝑiũ cũ omni
mansuetudine & obedientia. Qd si
omnino uirium suarũ mensuram
uidit pondus oneris excełe. in pos¬
sibibitatis suȩ causas ei qͥ sibi p̃est.
patient̃ & oportune suggerat. non
suꝑbiendo aut resistendo. uł contͣ¬
cdicendo. Quod si post suggestionẽ
suã in sua sententia pͥoris imꝑiũ ꝑdu-¬
rauerit. sciat iunior. ita sibi expedire.
& excaritate confidens de adiutorio
dei obediat

Expanded text:
t quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine, et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas, ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo, aut resistendo, vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam in sua sententia Prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat
Abbreviated transcription (Latin):
uł intellectꝰ. ꝓprias debet hab̃e
mensuras. Ideoqͣ quotiens pueri ł
adolescentiores ȩtate : aut qui minus in-¬
telligere possunt. qͣnta pęna sit excom-¬
municationis. hi tales dum delinquis.
aut ieiuniis nimiis affligant᷑. aut acͥs
uerberibꝰ coherceant᷑ ut sanentur

Expanded text:
el intellectus proprias debet habere mensuras. Ideoque quoties pueri, vel adolescentiores aetate, aut qui minus intelligere possunt, quanta poena sit excommunicationis, hi tales, dum delinquunt, aut jejuniis nimiis affligantur, aut acris verberibus coerceantur, ut sanentur
Abbreviated transcription (Latin):
relictis non aginta nouẽ in montib
abiit unã ouem que errauerat que¬
rere. Cuiꝰ infirmitati in cantũ cõpassꝰ
est : ut eam in sacris humeris suis
dignaret᷑ imponere. & sic reportare
emendauerit.acrior ei accedat cor¬
rectio. id est. ut u̾berũ uindicta
in eũ ꝓcedat. Quod si nec ita correxe¬
rit. aut forte ꝙ absit insuꝑbiam elatꝰ
defendere uoluerit oꝑa sua: tõ abba
faciat ꝙ sapiens medicus. Si exhibuit
fom̃ta.si unguenta ad hortacionũ. si
medicamina scripturarũ diuinarũ. si
adultimũ ustionẽ excõmunicationis.
uel plagas uirgarũ: etiam si uiderit ni

Expanded text:
aginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem quae erraverat quaerere : cujus infirmitati in tantum compassus est, ut eam in sacris humeris suis dignaretur imponere, et sic reportare emendaverit, acrior ei accedat correctio, id est, ut verberum in eam vindicta procedat. Quae si nec ita correxerit, aut forte, quod absit, in superbiam elata etiam defendere voluerit opera sua, tunc mater faciens ut sapiens fomenta, si unguenta exhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem excommunicationis, vel plagas virgae, etiam si viderit n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eo orationẽ : ut dñs qui omĩa potest.
oꝑet᷑ salutẽ circa infirmũ frẽm. Quod
si nec isto modo sanatꝰ fuerit: tc̃ iam
abba utat᷑ ferro abscisionis. ut ait apłs
Auferte malũ ex uob̃. Et it̾m. Infidelis
si discedit. discedat: ne una ouis morbida
omnẽ gregẽ contaminet.Si dese ant¬

Expanded text:
em pro eo; ut Dominus, qui omnia potest, operetur salutem circa infirmum fratrem. Quod si nec isto modo sanatus fuerit, jam tunc abbas utatur ferro abscissionis, ut ait Apostolus, auferte malum ex vobis . Et iterum: Infidelis si discedit, discedat : ne una ovis morbida omnem gregem contaminet. Haec san
Abbreviated transcription (Latin):
at iudicio. Siqͥs tam̃ fr̃ in leuiorib
culpis inuenitur. am̃sȩ participati¬
one pͥuet᷑. Priuati autẽ am̃se consor-¬
tio ista erit ratio: ut inoratorio psal¬
mũ aut antiphonã ñ imponat. neq
lectionẽ recitet usq ad satis fastionẽ.
Refestionẽ autẽ cibi post frm̃ re-
festionẽ solus accipiat. ut si u̾bi gr̃a¬
fr̃s reficiant sexta hora. ille fr̃ non̾a.

Expanded text:
. Si quis tamen frater in levioribus culpis invenitur a mensae participatione privetur. Privati autem a mensae consortio ista erit ratio, ut in oratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet usque ad satisfactionem. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus percipiat, ut si, verbi gratia, fratres sexta hora, ille frater nona;
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ se infirmarũ curã suscepisse aui-¬
marũ. non suꝑ sanas tirancdem: & me-¬
tuat ꝓpħȩ cõminationẽ ꝑquẽ dicit
ds. Q uod crassũ uidebatis assumebatis:¬
& quod debile erat ꝓiciebatis. Et pasto-¬

Expanded text:
enim se infirmarum curam suscepisse anienim se infirmarum curam suscepisse animarum, non super sanas tyrannidem, et metuat Prophetae comminationem, per quem dicit us, quod crassum videbant assumebant, et quod debile erat projiciebant. Et
Abbreviated transcription (Latin):
de GRAUIORIBOS CULpigXxXE
s autẽ fr̃ qui grauioril culpȩ noxa
tenetur : suspendat᷑ am̃sa simul &¬
aboratorio. Nulłꝰ ei frm in ullo uingat᷑
consortio: neq incolloqͥo.Solus sit ad
opus sibi iniunctũ. ꝑsistens inpeniten¬
die luctu: sciãns illam t̾ribilem apłi
sententiam dicentis. traditũ huimodi
hominẽ satanȩ mnint̾itũ carnis: ut sp̃s
salius sit indie dñi. Cibi autẽ refecti¬
onem solus ꝑcipiat: mensura uel ho¬
ra. qua ꝓuiderit abba ei cõpetere:
nec aquo quã benedicat᷑ tnseunte. nec̃
abbatis fratri excõmunicato qͦlibet
cõmunicationis uindinstam. Qualit̾¬
aani sollicitudine curã gerãt abba Q eotm¬
circa delinquentes fr̃s: quia ñ :
opus sanis medicus. s male habentibꝰ.
Et ideo uti debet omĩ mͦ ut sapiens me¬
dicus: inmittere qͣsi ocultos consolatores
senꝓectas. idẽ. seniores sapientes fr̃s.
citate & industria curare: ne aliquam
de ouib sibi creditis ꝑdait. Nouerit

Expanded text:
De gravioribus culpis. Si qua autem soror gravioris culpae noxa tenetur, suspendatur a mensa simul ab oratorio; ut nulla ei soror in ullo conjungatur consortio, neque in colloquio; sola sit ad opus sibi injunctum persistens in poenitentiae luctu, sciens illam terribilem Apostoli sententiam dicentis: Traditum hujusmodi hominem Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in diem Domini . Cibi autem perceptionem sola percipiat, mensura vel hora qua praedixerit abbatissa ei competere; neque a quaquam benedicatur transeunte, nec abbatis fratri excommunicato quolibetcommunicationis vindictam. § IOmni sollicitudine curam gerat abbas circa delinquentes fratres: quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Et ideo uti debet omni modo ut sapiens medicus: immittere quasi occultos consolatores. Senpectas, id est, seniores sapientes, qui citate et industria curare, ne aliquam de ovibus sibi subjectis perdat. Noverit
Abbreviated transcription (Latin):
singula lecta dormiant. Lecti st̃ xxii.
nia ꝓmodo conu̾sioͣnis. scd̾m disposi¬
tionem abbatis sui accipiant. Si pocest
fieri: om̃s in uno loco dormiant. Si
autẽ multitudo non sint. deni aut
pausent. Candela iugiter in eademcella
ardeat usq mane. Uestiti dormiant: &
ꝑ somnũ uulnerent᷑ dormiences. Etut
parati sint monachi semꝑ & facto signo.
absq mora surgentes festinent se mui¬
cem p̾uenire ad opus dĩ cũ omĩ tam̃gͣ¬
uitate & modestia. Ad olescentiores
fr̃s iuxta se non habeant lecta: s ꝑmixti
cũ semorib. Surgentes uͦ ad opus dei:¬
inuicẽ se moderate cohortentur : ꝑpt̃
somnolentoꝵ excusationes

Expanded text:
singula lecta dormiant. Lectisternia pro modo conversationis secundum dispensationem abbatis sui accipiant. Si potest fieri, omnes in uno loco dormiant. Sin autem multitudo non sinit, deni autliciti sint, pausent. Candela jugiter in eadem cella ardeat usque mane. Vestiti dormiant, et per somnum vulnerentur dormientes; et ut parati sint monachi semper, et facto signo absque mora surgentes festinent se praevenire ad opus Dei, cum omni tamen gravitate et modestia. Adolescentiores fratres juxta se non habeant lecta, sed permixti cum senioribus. Surgentes vero ad opus Dei se moderate cohortentur propter somnolentorum excusationes
Abbreviated transcription (Latin):
imaioꝵ fuerit congregatio eli Axi¬
gantur de ipsis fr̃s boni testi¬
monit & sc̃ȩ conu̾sationis. & constituan-¬
tur decani qui sollicitudinẽ gerant
suꝑ decanias suas in omnib scđm man-¬
clata łĩ: & p̃cepta abbatis sui. Qui de-¬
cani tales eligantur: in quib securus
abba. partiat onera sua. Et ñ eligar̃
atq t̾cio: siemendare noluerit dei-¬
ciat᷑. & alter in loco eius qui dignus ẽ.
succedat: & de p̃posito eadem c̃stituimꝰ.¬

Expanded text:
major fuerit congregatio, eligantur de ipsis fratribus boni testimonii et sanctae conversationis, et constituantur decani, qui sollicitudinem gerant super decanias suas in omnibus secundum mandata Dei et praecepta abbatis sui. Qui decani tales eligantur, quibus securus abbas partiat onera sua. Et non eligantatque tertio, si emendare noluerit, dejiciatur, et alter in loco ejus, qui dignus est, subrogetur. Et de praeposito eadem constituim
Abbreviated transcription (Latin):
bedientiȩ bonũ ñ solũ abbati
exhibendũ est ab om̃ib: s etiã
sibi inuicẽ ita obediant fr̃es. scienteᷤ
ꝑhanc obedientia uiam se ituros
addm̃. P remissio gͦ abbatis atq
pͣpositoꝵ qui ab eo constituuntur
imꝑio. cui ñ ꝑmittimꝰ pͥuata imꝑia
p̃poni : decetero om̃s iuniores pͥorib
suis. omni caritate & sollicitudine
obediant. Qd siquis contentiosus rep¬
peritur: corripiat᷑. Siquis autẽ fr̃ ꝑ
qua uis minima causa ababbate.ł
aqͦcũq pͥore suo corripit᷑ quolibet mͦ.
uel sileuit̾ senserit animu corpͥoris
uis modice: mox sine mora tam diu
ꝓstratꝰ int̾ra ante pedes eiꝰ iaceat saciᷤᷤ¬
faciens. usq dum benedictione sa
netur illa cõmotio. Qđ si contẽpserit
face̾. aut corꝑali uindiste subiaceat:
aut si contumax fuerit demonast̾i̾o
expellatur.

Expanded text:
bedientiae bonum non solum abbati exhibendum est ab omnibus, sed etiam sibi invicem ita obediant fratres, scientes per hanc obedientiae viam se ituros ad Deum. Praemisso ergo abbatis, ut praepositorum, qui ab eo constituuntur, imperio, cui non permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod si quis contentiosus reperitur, corripiatur. Si quis autem frater pro quavis minima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter samvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usque dum benedictnetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iꝗxis agra sibi p̾sbiterũ uel dia¬
conan ordinari petierit. de suis
eligat qui dignus sit sac̾dotii fungi.
Orclinatus autẽ caueat elationẽ atq
suꝑbiam. nec quicꝗͣ p̃sumat nisi ꝙ ei ab¬
disciplinȩ regulari subdĩtũ. ne occa-
sione sacerdotũ obliuiscat᷑ regule
obedientiem & disciplinã: s magis
ac magis in dm̃ ꝓficiat. Locum u̾
illũ semꝑ attendat quo ingressus ẽ.
inmonast̾iũ : p̃ter officiũ altaris.
Aut si forte elestio congregationis. &
uoluntas abbatis ꝓ uite merico eum
ꝓmouere uoluerit: tam̃ regulam
a decanis uel p̃positis sibi constitutã
seruare sciat. Quod si alit̾ p̃sũpserit:
non sac̾dos. s rebellio iudicetur. Ec
sepe admonitꝰ si ñ correxerit : ȩtiã
ep̃s adhibeatur in testimonium.
Quod si nec sic enĩdauerit : clarescen¬
tibus culpis ꝓiciatur demonasterio.
si tam̃ talis fuerit eius contumatia:
ut subdi aut obedire regule nolit.

Expanded text:
is abbas sibi presbyterum, vel diaconum ordinari petierit, de suis eligat qui dignus sit sacerdotio fungi. Ordinatus autem caveat elationem, aut sudisciplinae regulari subditum, » etcsione sacerdotii obliviscatur Regulae obedientiam et disciplinam; sed magis ac magis in Deum proficiat. Locum vero illum semper attendat, quando ingressus est in monasterium, praeter officium altaris: et, si forte electio congregationis, et voluntas abbatis pro vitae merito cum promovere voluerint. Qui tamen Regulam a decanis vel praepositis constitutam sibi servare sciat. Quod si aliter praesumpserit, non sacerdos, sed rebellio judicetur. Et saepe admonitus si non correxerit, etiam episcopus adhibeatur in testimonium. Quod si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis, projiciatur de monasterio; si tamen talis fuerit ejus contumacia, ut subdi aut obedire Regulae nolit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iuniores igitur priores suos honorent.
pͥores iuniores suos diligant. In ipsa
autẽ appellatione nominũ nulli liceat
aliũ puro nomine appellare: s pͥores iu
ba uocetur. non sua assumptione. s
honore & amore xp̃i. Ipse aut̃ cogitet:¬
& sic se exhibeat ut dignꝰ sit. tali ho¬
nore. Ubicunq autẽ sibi obiuant
fr̃s iunior a pͥore benedictionem

Expanded text:
Juniores igitur priores suos honorent, Juniores igitur priores suos honorent, priores juniores suos diligant. In ipsa autem appellatione nominum nulli liceat alium puro nomine appellare: sed priores jet abbas vocetur, non sua assumptione, sed honore et amore Christi. Ipse autem cogitet, et sic se exhibeat ut dignus sit tali honore. Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
Rouyes suos in monasterio ita
conseruent : ut conu̾sionis tẽpꝰ.
ut uitȩ meritũ discernit : ut queq
abba constituerit. Qui abba ñ turbet
gregem sibi cõmissum. nec qͣsi lib̾a
u̾tens potestate iniuste disponat
aliquid: s cogitet semꝑ quia de oĩbꝰ
iudiciis & oꝑibꝰ suis redditurꝰ est deo
rationẽ. Ergo scd̃m ordines qͦs consti-¬
tuerit uel quos habuerint ipsi fr̃s:
sic accedant ad pacem. ad cõmunio¬
nem : ad psalmum imponendũ. in
choro standum: & inomĩb omnino
locis ȩtas ñ discernatur.in ordine nec
p̃iudicet. quia samuel & daniel pue
ri p̃sbiteros iudicauer̃. Ergo exceptis
his quos ut diximꝰ altiori consilio abba
p̃tulerit. uel degradau̾i̾t certis ex cau-¬
sis: reliqui om̃s ut conu̾tunt᷑ ita sint.
ut uerbi gr̃a. qͥ scd̃a hora cliei ueni̾t
in monasteriũ: iuniorẽ se nouerit illi
ẽẽ. qͥ pͥma hora uenĩt diei. cuiꝰlibet
ȩtatis aut dignitatis sit. Pueris uͦ ꝑ
omnnia ab omnib disciplina teneatur.

Expanded text:
rdines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, nec quasi libera utens potestate injuste disponat aliquid, sed cogitet semper quia de omnibus judiciis et operibus suis redditura est Deo rationem. Ergo secundum ordines, quos constituerit, vel habuerit, ipsae sorores sic accedant ad pacem, ad unionem, ad psalmum componendum, in choro standum; et in omnibus omnino locis aetas non discernatur in ordine, nec praejudicet, quia Samuel ri presbyteros judicaverunt. Ergo exceptis his quos, ut diximus, altiori consilio abbas praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliqui omnes, ut convertuntur, ita sint: ut verbi gratia, qui secunda hora diei venerit in monasterio, juniorem se noverit illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetatis aut dignitatis sit. Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Psallit̾ sapient᷑. Et inconspectu an¬
geloꝵ psallã tibi. Ergo considẽmꝰ
qualit̾ oporteat in conspectu diui
aliqua suggerere ñ p̃sumimꝰ nisi
cũ humilitate & reuerentia: qͣnto magiꝰ
puritatis deuotione supplicandũ est:
& ñ in multiloquio: s inpuritate cordiᷤᷤ
et conpunstione lacrimaꝵ nos exau-¬
diri sciamꝰ. Et ideo breuis debet esse
& pura oratio: nisi forte ex afectu inspi-¬
rationes diuine gr̃̾e ꝓtendatur. Incon-¬
uentu tam̃ omnino breuistur oratio:
& facto signo apͥore om̃s parit̾ surgant.

Expanded text:
Psallite sapienter . Et: In conspectu anPsallite sapienter . Et: In conspectu angelorum psallam tibi . Ergo consideremus qualiter oporteat in conspectu divinaliqua suggerere, non praesumimus nisi cum humilitate et reverentia; quanto magis evotione supplicandum est. Et non in multiloquio, sed in puritate cordis, et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio, nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu autem omnino brevietur oratio; et facto signo a priore, omnes pariter surgant.
Abbreviated transcription (Latin):
responsoria. Umini. uersus. uł cantica.
diuinȩ : reliqui om̃s psalmi qͥ suꝑ st̃
equalit̃ diuidant᷑ septem noctium ui¬
giliis. parciendo scilicet qui int̾ eos
plixiores st̃ psalmos. & duodecim ꝑ
unã quanq constituant᷑ noctem. Hoc
p̃cipue cõmonentes ut sicui forte hȩc
distributio psalmori displicuerit:
ordinet si melius alit̾ iudicauerit: dũ
om̃ibꝰ modis id attendat᷑. ut omni ebdo¬
mada psalt̾iũ ex integro num̾o centũ
quinꝗͣginta psalmoꝵ psallat᷑. ut dñico
die semꝑ a capite repetat᷑ aduigiliaᷤ:
quia nimis iners deuotioni sue ser
psalt̾io cum cancicis consuetudinariis
ꝑ septimanȩ circulũ psallunt. dum
quando legamꝰ scõs patres nr̃os uno
die hoc strenue impleuisse. ꝙ nos
tepidi utinam septimana indegya
ꝑsoluamus. De disciplina psallondi.
Diq credimꝰ diuinã. eẽ. p̃sentiã
lari bonos & malos. maxime tam̃
hoc sine aliqua clubitacione creda¬
mus: cũ ad opus diuinũ assistimus.

Expanded text:
responsoria, hymni, versus, vel cantica, diurnae, reliqui omnes psalmi, qui supersunt, aequaliter dividantur in septem noctium vigiliis, partiendo scilicet, qui inter eos prolixiores sunt psalmi, et duodecim per unamquamque constituantur noctem. Hoc praecipue commonentes, ut si cui forte haec distributio psalmorum displicuerit, ordinet, si melius aliter judicaverit: dum omnimodis id attendatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum psallatur; et Dominico die semper a capite repetantur ad vigilias. Quia nimis iners devotionis suae stpsalterio cum canticis consuetudinariis per septimanae curriculum psallunt: dum quando legamus sanctos Patres nostros uno die hoc strenue implesse: quod nos tepidi utinam septimana inia psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, lari bonos et malos, maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus;
Abbreviated transcription (Latin):
nonam psallant᷑ t̾ni psalmi acente¬
simo nono decimo usq ad centesimũ
uicesimũ septimũ psalmi noni. Quiq
psalmi semꝑ usq ad dñicã ꝑ easdem¬
horas itidem repetant᷑. y mnoꝵ nichil¬
ominus lestionũ. uel uersum dispo¬
sitione uni formi cunctis diebus ser-¬
uata. Et ita scilicet semꝑ dñica a
centesimo octauo decimo incipiatur.
Uesꝑa autẽ cotidie quattuor. psabnoꝵ
madulatione canatur. Qui psalmi
incipiant᷑ acentesimo nono usq cen-¬
tesimũ quadragesimũ septimum:
exceptis iis qͥ indiu̾sis horis exeis seq̃¬
strant᷑. id ẽ. acentesimo septimo.xͫ ᷤ¬
usq centesimũ uicesimũ septimũ:
& centesimo tricesimo .iiiͦ. & centesimo

Expanded text:
nonam psallantur terni psalmi, a centenonam psallantur terni psalmi, a centesimo nono decimo usque ad centesimum vicesimum septimum; id est psalmi novem. Quique psalmi semper usque ad dominicam pehoras itidem repetantur. Hymnorum nihilominus, lectionum, vel versuum dispositione uniformi cunctis diebus servata. Et ita scilicet, ut semper Dominica a centesimo octavo decimo incipiatur. Vespera autem quotidie quatuor psalmorum modulatione canatur. Qui psalmi incipiantur a centesimo nono usque ad centesimum quadragesimum septimum, exceptis his, qui in diversis horis ex eis sequestrantur, id est, a centesimo septimo decimo ad centesimum vigesimum septimum, et centesimo tricesim
Abbreviated transcription (Latin):
uersus : ds in aditorium meum
intende : dñe adadiuuandũ me
festina. & gła. Inde ymnꝰ uniꝰ ouiꝰq
horȩ. Denide prima hora dñica
dicenda quattuor capitula cente-¬
simi octaui cdecimi. reliqͥs uͦꝰ horis:
id est t̾cia. sexta. uel nona. t̾na ca-¬
pitula supra scͥpti psalmi cente-¬
simi ostaui decimi dicantur. Ad
pͥmã autẽ scd̃ȩ feris dicant᷑ tres psalmi.
icl ẽ. pͥmus. scd̃s. & sextꝰ. Et ita ꝑ sin¬
gulos dies ad pͥmã usq ad cdñicam
cdicant᷑ ꝑ ordinẽ terni psalmi usq ad
nonũ decimũ psalmũ: ita sane ut
nonus psalmꝰ & septimꝰ decimꝰ diuidant᷑
inbinas głas. Et sic fiat ÷ ut aduigi¬
lias dñica semꝑ auicessimo incipiat᷑.
Ad t̾ciam uͦ sextam a nonam scd̃ ȩ ferie
nouẽ capitula quȩ residua sunt de
centesimo octauo decimo psalmo. ipsa
t̾na ꝑ easdem horas dlicantur. Expenso
gͦ psalmo centesimo octauo decimo
duob dieb: idẽ. dñica & scd̾̃a feria.
tercia feria iam ad t̾ciam sextam uł

Expanded text:
 in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina; et Gloria. Inde hymnus uniuscujusque horae. Deinde prima hora dominica dicenda quatuor capitula psalmi centesimi octavi decimi. Reliquis vero horis, id est, tertia, sexta, vel nona, terna capitula suprascripti psalmi centesimi octavi decimi dicantur. Ad primam autem secundae feriae, dicantur tres psalmi, id est, primus, secundus, et sextus: et ita per singudicantur per ordinem terni psalmi usque ad nonum decimum psalmum: ita sane, ut nonus psalmus, et septimus decimus partiantur in duas glorias: et sic fiat, ut ad vigilias dominica semper a vicesimo incipiatur. Ad tertiam vero, sextam, et nonam secundae feriae novem capitula, quae residua sunt de centesimo decimo octavo psalmo, ipsa terna per easdem horas dicantur. Expenso 318 igitur psalmo centesimo octavo decimo duobus diebus, id est dominico et secunda feria; tertia feria jam ad tertiam, sextam, vel
Abbreviated transcription (Latin):
dixi tibi. Qui septenariꝰ sacratꝰ nu¬
merus a nob̾ sic implebit᷑: si matutini.
pͥmȩ t̾ciȩ sextȩ nonȩ uesꝑȩ cõpletorii¬
q tempore : nr̃e seruitutis officia
indie laudem dixi tibi. Nam de
nocturnis uigiliis idẽ ipse ꝓpħa ait.
Meclia noste surgebam ad confitendũ
tibi. Ergo iis cemporib referamus
laudes creatori nr̃o suꝑ iudicia iusticiȩ
suȩ. icd ẽ. matutinis. prima. t̾cia. sexta.
nona. uesꝑa.cõplestoro. & noste
Psalmi per casdem bosaᷤ DicCIIdISEo.
am de nosturnis uel matutinis diges .Xuii.¬
simꝰ ordinẽ psalmodie: nc̃ de seqntib
horis iuideamꝰ. Prima hora dicant᷑
psalmi tres singulatim. & ñ sub
una gła : ymnus eiusdem hore
post uersum. D̾s in adutorium
meũ indende : antequã psalmi in¬
cipiantur. Post expletionẽ tͥum
psalmoꝵ recitetur. lestio una. u̾sꝰ.
lercia uero.sexta. & nona. eo ordine
celebretur oratio. id÷ u̾sus. Ymni

Expanded text:
em dixi tibi . Qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implebitur, si matutini, primae, tertiae, sextae, nonae, vesperae, completoriique tempore, nostrae servitutis officia in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Ergo his temporibus referamus laudes Creatori nostro, super judicia justitiae suae, id est, matutinis, prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorio; et nocte psalmi per easdem horas dicantur. Jam de nocturnis, vel matutinis digessimus ordinem psalmodiae: nunc de sequentibus horis videamus. Prima hora dicuntur psalmi tres singillatim, et non sub una gloria. Hymnus ejusdem horae post versum: Deus in adjutorium meum intende, antequam psalmi incipiantur. Post expletionem vero trium psalmorum recitetur lectio una, versus: Tertia vero, et sexta et nona eodem ordine celebrantur: oratio
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Simaior congregatio fuerit
cũ antiphonis. siuͦ minor. indirestũ
psallant᷑. Uesꝑtina autẽ sinaxis.
quattuor psalmis cũ antiphonis
recitanda est. Inde responsorium:
ambrosianũ. u̾sus: canticũ de
euangłio. letania & oratio dñica:
& fiant missȩ. Completoriũ autẽ
tr̾ium psalmoꝵ dictione t̾minet᷑.
Qui psalmi direstanei sine antipho¬
na dicendi sunt. Post qͦs ymuꝰ eiꝰdẽ
horȩ. lectio una. uersus. Kirreleyson.
benedictio. & misse fiant. Quo¬

Expanded text:
sint. Si major fuerit congregatio, cum antiphonis, si vero minor, in directum psallantur. Vespertina autem synaxis quatuor psalmis cum antiphonis recitanda est. Inde responsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, et oratio Dominica; et fiant missae. Completorium autem trium psalmorum dictione terminetur. Qui psalmi directanei sine antiphona dicendi sunt; post quos hymnus ejusdem horae, lectio una, versus: Kyrie eleison, benedictio; post missae fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
septuagesimꝰ quintꝰ. & ñ agesimꝰ primꝰ.
Sabbo autẽ centesimꝰ qͣdragesimꝰ : &¬
canticũ de ut̾o nomii quod diuidat᷑
induas głas. Nam cętis dieb canticũ
ȩccłia romana dicatur. Post hȩc se¬
quant᷑ laudes. Deinde lectio una apłi
memorit̾ recitanda responsoriũ. ambro¬
sianũ. u̾sus. canticũ de euangłio. leta¬
nia. & cõpletũ est. Plane agenda ma¬
tutina uł uesꝑtina ñ tnseat aliqͣndo.
nisi multimꝰ ordine oratio dnica omibꝰ
audientib dicatur a pͥore: ꝓpt̾ scanda¬
cunt dimitte nob̾ debita nr̃a sic̃ & nos
dimittimꝰ debitorib nr̃is. purgent
se ab huiꝰ modi uitio. Cȩt̾is uͦ agendiᷤᷤ
ultima pars eiꝰ orationis dicatur: ut
ab om̃ib respondeatur : s lib̃a nos

Expanded text:
septuagesimus quintus, et nonagesimus primus. septuagesimus quintus, et nonagesimus primus. Sabbato autem, centesimus quadragesimus canticum Deuteronomii, quod dividatur in duas glorias. Nam caeteris diebus canticum Ecclesia Romana, dicatur. Post haec sequentur laudes. Deinde lectio una Apostoli memoriter recitanda. Responsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum est. Plane Agenda matutina, vel vespertina non transeat aliquando, nisi in ultimo per ordinem oratio Dominica omnibus audientibus dicatur a Priore propter scandacunt: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, purgent se ab hujusmodi vitio. Caeteris vero Agendis ultima pars ejus orationis dicatur, ut ab omnibus respondeatur:
Abbreviated transcription (Latin):
deo inoratorio. ꝑ cuiꝰ euenerit neglectũ.
sexagesimꝰ sextꝰ psalmꝰ: sine antiphona
indirectum. Postꝗͣ dicat᷑. qͥnqͣgesimꝰ
cũ alła. Postquẽ dicat᷑: centesimus
septimꝰ decimus. & sexagesimus scd̃s.
inde benedictiones & laudes. Lestio
de apocalipsi una excorde. & respon¬
soriũ: ambrosianũ. u̾sus. canticum
de euangelio ÷ letania & cõpletum est.
ieSUs autem priuatis matutinoꝵ xiII
solennita ita agat᷑. id est ut sex¬
agesimꝰ sextꝰ psalmꝰ dicat᷑ sine antipho¬
na: subtrahendo modice sic̃ dñica.ut
om̃s occurrant adpsalmũ qͥnqͣgesimũ
qui cũ antiphona dicatur. Postquem
alii duo psalmi dicant᷑ scd̃m consuetu¬
dinem. id ẽ. scd̃a feria. quintꝰ & tͥcesimꝰ
quintꝰ. Tercia feria : quadragesimus
scd̃s. & qͥnqͣgesimꝰ sextꝰ. Quarta feria:
sexagesimꝰ t̾cius. & sexagesimꝰ quartꝰ.
Quinta feria: octauagesimꝰ septimꝰ. &
octuagesimꝰ octauus. Sexta feria.

Expanded text:
Deo in oratorio, per cujus evenerit neglectum.Deo in oratorio, per cujus evenerit neglectum.sexagesimus sextus psalmus sine antiphona in directum. Post quem dicatur quinquagesimus cum Alleluia. Post quem dicatur centesimus decimus septimus et sexagesimus secundus. Inde benedictiones, et laudes, lectio de Scriptura una ex corde, et responsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum est. Diebus autem privatis Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut sexagesimus sextus psalmus dicatur sine antiphona subtrahendo modice, sicut in Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo psalmi dicantur secundum consuetudinem. Id est, secunda feria, quintus, et trigesimus quintus. Tertia feria quadragesimus secundus, et quinquagesimus sextus. Quarta feria, sexagesimus tertius, et sexagesimus quartus. Quinta feria, octogesimus septimus, et octogesimus nonus. Sexta feria,
Abbreviated transcription (Latin):
Quã dũ incipit mox om̃s cũ reueren.¬
tia surgant. Post quas lectiones seqͣm
exordine alii sex psalmi cũ antipho¬
qͦs it̾m legantur alie quattuor lecti¬
ones cũ responsoriis qͣuo ͤ supra. Post¬
Dicto ȩtiã u̾su & benedicente abbate
legant᷑ alie quattuor. lestiones de nouo
testam̃to ordine qͦ supͣ. Post autem¬
quartũ responsoriũ: incipiat abba
hymnũ. Te dñr laudamꝰ. Quo ꝑdisto:
legat abba lectionẽ euangłio. cũ ho¬
nore & timore stantib om̃ib. Quo per¬
lecto: respondeant om̃s am̃. Et sub¬
sequatur mox abba ymnũ : te decet
laus. & data benedictione incipiant
maͣtinos. Qui ordo uigiliarum om̃i
temꝑe tam estatis quam hyemis ȩqͣlit̃¬
in die dñico teneatur: nisi forte ꝙ
absit tardiꝰ surgat᷑. aliquid delestioͣib
breuiandũ ÷: aut responsoriis. ꝙ tam̃
omnmno caueat᷑ ne ꝑueniat. Quod si
contigerit : digne inde satis faciat

Expanded text:
Quam dum incipit, mox omnes cum reverenQuam dum incipit, mox omnes cum reverentia surgant. ex ordine alii sex psalmi. que legantur aliae quatuor lectiones cum responsoriis suis. Dicto etiam versu, et benedicente abbate, legantur aliae quatuor lectiones de Novo testamento, ordine quo supra. Post quartum responsorium incipiat abbas hymnum, Te Deum laudamus; quo perdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, amen: et subsequatur mox abbas hymnum, Te decet laus. Et data benedictione incipiant Matutinos. Qui ordo vigiliarum omni tempore tam aestatis quam hiemis aequaliter die Dominico teneatur: nisi forte, quod absit, tardius surgant et aliquid de lectionibus breviandum est, aut responsoriis: quod tamen omnino caveatur, ne proveniat. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat
Abbreviated transcription (Latin):
noctũrnȩ. Qualii̾s Restatis ĩp̃a abat᷑ Noct᷑iia laus.¬
ad kalendas nouembris. omĩs
ut supͣ dictum ÷ psalmodiȩ qͣntitas
teneatur: excepto ꝙ lestiones incodice
ꝓpt̾ breuitatẽ noctiũ minime legaN᷑.¬
s ꝓ ipsis trib lestionib. una deueteri
destam̃to memorit̃ dicat᷑: quã breue
responsoriũ subsequat᷑. Et reliqua oĩa
ut distũ est impleant᷑: id ẽ. ut nũꝗͣ mi¬
nus ad duodecim psalmoꝵ qͣntitatem
aduigilias nocturnas dicatur. excepto
tercio & non agessimo quarto psalmo.
Qualu̾er do Muriciᷤ dissꝰ uisilis aGãt᷑
orinico die temꝑius surgat᷑. x¬
aduigilias. In quib uigiliis
teneatur mensura: id ẽ. modulatiᷤ
ut supͣ disposuimꝰ. sex psalmis & u̾su:
residentib cunctis disposite & por
dinẽ in subselliis. legant᷑ in codice
ut supͣ diximus quattuor lestiones
cũ responsoriis. ubi tantũ inquario
responsorio dicat᷑ a cantatore gła.

Expanded text:
nocturnae. nocturnae. ad Kalendas Novembris omnis, ut supra dictum est, psalmodiae quantitas teneatur: excepto quod lectiones in codice propter brevitatem noctium minime legantused pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter legatur, quam breve responsorium subsequatur. Et reliqua omnia, ut dictum est, impleantur. Id est ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur, exceptis tertio et nonagesimo quarto psalmo. Qualiter Dominicis diebus vigilominica die temperius surgatur ad vigilias: in quibus vigiliis teneatur mensura, id est, modulatis, ut supra disposuimus, sex psalmis et versu, residentibus cunctis disposite, et per ordinem in subselliis, legantur in codice, ut supra diximus, quatuor lectiones cum responsoriis suis: ubi tantum in quarto responsorio dicatur a cantante, Gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
gendus est c̾cius psalmꝰ & gła. Post
aut certe decantandus. Inde seqͣtur
ambrosianũ. Deinde sex psalmi cũ
antiphonis. Quib distis dicto uersu:
benedicat abba. Et sedentib omnibꝰ
in scãnis legant᷑ uicissim a fr̾ibꝰ in
codice suꝑ analogiũ tres lestiones. in¬
terquas. tria responsoria canant᷑. Duo
responsoria sine gła dicantur. pꝰt̾ciam uͦ
lestionẽ qui cantat dicat głam. Quam
dum incipit cantor dicere: mox̃ om̃s
desedilib suis surgant. obhonorem
& reuerentiam sc̃ẽ tͥnitatis. Codices
autẽ legant᷑ inuigiliis diuine austorita¬
tis tam uet̾is testam̃ti quã noui: s expo¬
sitiones earũ. quȩ anominatissimis doc¬
torũ & orthodoxis catholicisq patrib
factȩ sunt. Post has uͦ tres lestiones cum
responsoriis suis: seqͣntur reliqui sex psal¬
mi cũ alła canendi.Post hos lestio apłi
sequatur excorde recitanda. & uersus
& supplicatio. lȩcaniȩ. id est Ry ppy
NANYCC & sic finantur uigilie

Expanded text:
est tertius psalmus, et Gloria. Post aut certe decantandus. Inde sequatur Ambrosianum: deinde sex psalmi cum antiphonis. Quibus dictis, dicto versu, benedicat abbas. Et sedentibus omnibus in scamnis, legantucodice super analogium tres lectiones, inter quas et tria responsoria cantentur. Duo responsoria sine Gloria dicantur. Post tertiam vero lectionem, qui cantat, dicat Gloriam. Quam dum incipit cantor dicere, mox omnes de sedilibus suis surgant ob honorem et reverentiam sanctae Trinitatis. Codices autem legantur in vigiliis Dominicae auctoritatis tam Veteris Testamenti quam Novi. Sed et expositiones earum, quae a nominatis et orthodoxis catholicis Patribus factae sunt. Post has vero sex lectiones cum responsoriis suis sequantur reliqui sex psalmi cum alleluia canendi. Post hos lectio Apostoli sequatur ex corde recitanda: et versus et supplicatio Litaniae, id est, Kyrie eleison. Et sic finiantur vigiliae
Abbreviated transcription (Latin):
eteior in monast̾io om̃is p̃sũp¬
tionis occasio. Ordinamꝰ atq con¬
sticuimꝰ. ut nulli liceat quẽquã fr̃m
suoꝵ excõmunicare aut cȩde: nisi
cui potestas ab abbate data fuerit.
Peccantes autẽ corã om̃ib arguant᷑.
ut cęt̾i metũ habeant. Infantibus
beat᷑ & custodia sit : s & hoc cũ omi
mensura & ratione. Nam inferiori
ȩtate qͥ p̃sumpserit aliqͣtenꝰ sine
p̃cepto abbatis. uel in ipsis infantib
sine discretione exarserit : discipli¬
nȩ regulari subiaceat. quia scͥptũ
est. Quod tibi ñ uis fieri: alii nefec̾is.

Expanded text:
etetur in monasterio omnis praesumptionis occasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeant. Infantum ve et custodia sit. Sed et hoc cum omni mensura et ratione. Nam in fortiori aetate, qui praesumpserit aliquatenus sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat, quia scriptum est: Quod tibi non vis fieri, alio ne feceris.
Abbreviated transcription (Latin):
uel lectionẽ fallitur. nisi ꝑsatis fac¬
tionẽ ibi coram omnib humiliatꝰ
fuerit. maiori uindistę subiaceat.
Quippe qui noluit humilitate cor¬
rigere ꝙ negligentia deliquit.
Infantes autõ ꝑ tali culpa uapulent.

Expanded text:
vel lectionem, fallitur, nisi satisftione ibi coram omnibus humiliatus fuerit, majori emendationi subjaceat: quippe qui noluit humilitate corrigere quod negligentia deliquit. Infantes pro tali culpa vapulent.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsꝗͣ p̃sumat ante statutã horã aut̃¬
horam aut postea qͥcquã cibi aut potꝰ
samere. S & si cui offert᷑ aliquid apͥore
& acciꝑe renuerit. hora qͣ desiderauĩt
hoc ꝙ pͥus recusauit. aut aliud om̃mo
nichil accipiat usq ademendationẽ

Expanded text:
quisquam praesumat ante statutam horam, vel postea quidquam cibi, aut potus praesumere. Sed et si cui offertur aliquid a priore, et accipere renuerit, hora, qua desideravit hoc, quod prius recusavit, aut aliud omnino nihil accipiat usque ad emendationem
Abbreviated transcription (Latin):
labor. aut ardor estatis ampliꝰ po¬
poscerit: in arbitͥo pͥoris consistat.
considerans in om̃ib ne surrepat¬
satietas aut ebrietas: licet legamꝰ om¬
nino uinũ monachoꝵ ñ. ẽẽ. Sed qͥa
nr̃is temꝑibꝰ id monachis ꝑsuaderi
ñ potest : saltim uel hoc consentiamꝰ.¬
ut ñ usq ad satietatẽ bibamꝰ s partiꝰ:
quia uinũ apostare facit ȩtiã sapien¬
tes. Ubi autẽ necessitas loci exposcit.¬
ut nec supͣ scripta mensura inueniri
possit. s multo minꝰ aut ex toto nichil:
ad monentes: ut absq murmurati¬
scõ pascna usq ad pentecosten.xl
ad sextam reficiant fr̃s. & ad sera
cgnent. Apentecosten autẽ tota estate
si labores agroꝵ ñ habent monachi.
aut nimietas ęstatis ñ ꝑtbet. qͣrta.
& sexta feria ieunent usq ad nonã.
reliquis dieb ad sextam prandeaÑ.
Que pͣndii sexta si oꝑa in agris habu¬
erint aut estatis feruor. nimiꝰ fuerit
continuanda erit. & in abbatis sic

Expanded text:
labor, aut ardor æstatis amplius polabor, aut ardor æstatis amplius poposcerit, in arbitrio Prioris consistat, considerans in omnibus ne subrepatsatietas aut ebrietas: licet legamus vinum omnino monachorum non esse. Sed quia nostris temporibus id monachis persuaderi non potest, saltem ut non usque ad satietatem bibamus, sed parcius: quia vinum apostatare facit etiam sapientes. Ubi autem locut nec suprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut ex toto nihil, admonentes, ut absque murmuratio Pascha usque ad Pentecosten ad sextam reficiant fratres et sera coenent. A Pentecoste autem tota aestate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam. Reliquis vero diebus ad sextam prandeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, continuanda erit, et in abbatis sit
Abbreviated transcription (Latin):
ciari choro psallentiũ usq ad satisfa¬
ctionẽ. nisi forte abbas licentiam de¬
derit ꝑ missione sua. ita tam̃ ut satis¬
faciat reus ex hoc. Ad m̃sam autẽ qui
ante u̾sũ non occurrerit. ut simul
om̃s dicant u̾sũ & orent. & sub uno
onĩs accedant admensam : qͥ ꝑnegli¬
gentiam suam aut uitiũ non occur

Expanded text:
ciari choro psallentium usque ad satisfaciari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, ut satisfaciat reus ex hoc. Ad mensam autem qui ante versum non accurrerit ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accedant ad mensam qui per negligentiam suam aut vitium
Abbreviated transcription (Latin):
D HoR AMꝯ diuini oꝑis mox ut au ꝓ p̾s umt¬
ditum fuerit signũ. relictis om̃ibꝰ. aut¬
quȩlibet fuerint inmanib. sũma cũt
festinatione currat᷑. cũ grauitate tam̃.
ut non scurilitas inueniat fomitem.
Ergo nichil oꝑi dĩ p̃ponat᷑. Quod siqͥs:
non agesimi qͣrti. quẽ ꝓ̃pt̾ hoc omĩno
ꝓtrahiendo & morose uolumꝰ dici
occurrerit. ñ stet mordine suo inchoro.
s ultimus omniũ stet. aut in loco quẽ
talib negligentib se orsũ constiguent
abbas. ut uideatur ab ipsoͭ oꝑ  dei¬
publica satis factione peniteat. Ideo
autẽ eos in ultimo aut seorsum iudi¬
cauimꝰ debere stare. ut uisi ab om̃ibꝰ
uel ꝓ ipsa uerecundia sua emendent᷑.
Nam si foris oratorio remaneant. erit
forte talis qui se recollocet & dormiat.
aut certe sedeat sibi foris ł fabulis ua¬
cet & detur occasio maligno: s ing̾¬
diatur intͦ ut nec totũ ꝑdat & dereliqͦ
emendet᷑. Diurnis autẽ horis qͥ ad opꝰ
diximꝰ inultimo stet. nec p̃sumat so¬

Expanded text:
d horam divini officii mox, ut auditum fuerit signum, relictis omnibus, quaelibet fuerint in manibus, summa cum festinatione curratur: cum gravitate tamen; ut non scurrilitas inveniat fomitem. Ergo nihil operi Dei praeponatur. Quod si quis nonagesimi quarti quem propter hoc omnino subtrahendo, et morose volumus dici occurrerit, non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut in loco, quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas; ut videantur ab ipso vel publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo, aut seorsum judicavimus debere stare, ut visi ab omnibus, vel pro ipsa verecundia sua emendentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis, qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vacet: et datur occasio maligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis autem horis qui ad opudiximus in ultimo stet, nec praesumat so
Abbreviated transcription (Latin):
quis occupatꝰ fuerit. qr exinde maior.
merces & caritas adquirltur. In becillibꝰ
autẽ ꝓcurrent᷑ solatia. ut ñ cũ tͥsticia
hoc faciant. s habeant om̃s solatia. se¬
cundũ modũ cong̾gationis aut positionẽ
loci. Simaior congregatio fuerit.cellera-¬
rius excuset᷑ acoquina. uel siqͥdiximꝰ¬

Expanded text:
quis occupatus fuerit: quia exinde major merces et charitas acquiritur. Imbecillibus autem procurentur solatia, ut non cum tristitia hoc faciant, sed habeant omnes solatia secundum modum congregationis ac positionem loci. Si major fuerit congregatio, cellararius excusetur a coquina, vel si qui
Abbreviated transcription (Latin):
iguis oua in labore. xloi¬
quouis: in coqͥna. in cellario.
inminist̾io. in pristrino. mnorto. inarte
aliqua dũ laborat. uel in quocũq loco
aliquid deliquerit. uel fregerit qͥp¬
piam aut ꝑdiderit. siue aliud quid
excesserit ubiubi. & non ueniens c̃ti-¬
nuo ante abbatẽ uł congregationẽ.
ipse ultro satis fecerit & ꝓdiderit de¬
lictũ suũ : dũ ꝑ aliũ cognitũ fuerit
maiori subiaceat emendationi.Si
tantũ abbati aut sp̃itualibꝰ senioribꝰ
patefaciat. qui sciant curare sua &
aliena uulnera. non decegere & pub¬
Untianda hora oꝑis dei: die .xluii.¬
noctuq sit cura abbatis: aut̃
ipse nuntiet. aut tali sollicito frĩ in¬
iungat hanc curã. ut omnia horis
cõpetentib cõpleant᷑. Psalmos autẽ
uł antiphonas post abbatẽ. ordine
suo quib iussum fuerit imponant.
Cantare autẽ & legere ñ p̃sumat.
nisi qui potest ipsũ officiũ bene un¬
plere ut edificent᷑ audientes. Quod
cũ humilitate & grauitate & tremore

Expanded text:
uis dum in labore quovis in coquina, in cellario, in ministerio, in pistrino, in horto, in arte aliqua dum laborat, vel in quocunque loco, aliquid deliquerit, aut fregerit quippiam, aut perdiderit, vel aliud quid excesserit ubi ubi, non veniens continuo ante abbatem vel congregationem ipse ultro satisfecerit, et prodiderit delictum suum: dum per alium cognitum fuerit, majori subjaceat emendationi. Si tantum abbati aut spiritualibus senioribus patefaciat, qui sciant curare et sua et aliena vulnera, non detegere et pubuntianda hora operis Dei die noctuque sit cura abbatis aut ipse nuntiare, aut tali sollicito fratri injungat hanc curam, ut omnia horis competentibus compleantur. Psalmos autem, vel antiphonas post abbatem ordine suo, quibus jussum fuerit, imponant. Cantare autem et legere non praesumat, nisi qui potest officium implere, ut aedificentur audientes. Quod cum gravitate, humilitate et tremore
Abbreviated transcription (Latin):
ui ꝓgraui clilpa aboratorio & a
mensa excõmunicat᷑: hora qua
opus cłi inoratorio ꝑcelebrat᷑. ante
fores oratorii ꝓstratꝰ iaceat. nichil di-¬
cens nisi cantũ posito int̾ra capite.
ꝓstratꝰ ꝓnus omniũ de oratorio exeun-
cium pedib. & hoc tamdu faciat
usq dum abbas iudicau̾it satis factũ
ẽẽ. Quidũ iussus abbate ueni̾t. uoluat
uestigiis fru̾m ut orent ꝓ ipso. & tc̃
si iusserit abbas recipiat᷑ in choro uł¬
in ordine quo abbas decreuerit. ita
plane ut psalmũ aut lestionem
uel aliud quid non p̾sumat in ora-¬
torio impon̾e:nisi iterum abbas
iubeat. Et om̃ib horis dũ cõplet᷑
opus cł̃i ꝓiciat se int̾ram in loco qͦ
stat. & sic satis faciat. usq dũ ei iui¬
beat abbas. ut qͥ escat iam abhac
satisfactione. Qui uͦ ꝓ leuib culpiᷤ
excõmunicant᷑ tantum amensa.
inoratorio satis faciant iis aduissi-¬
onẽ abbatis. & hoc ꝑficiant. usq
dũ benedicat & dicat sufficit.

Expanded text:
ibus culpis ab oratorio et a mensa excommunicatur, hora, qua opus Dei in oratorio percelebratur, ante fores oratorii prostratus jaceat, nihil dicens nisi tantum posito in terra capite stratus pronus omnium de oratorio pedibus exeuntium. Et hoc tandiu faciat, usque dum abbas judicaverit satisfactum esse. Qui dum jussus ab abbate venerit volvat vestigiis fratrum, ut orent pro eo. Et tunc, si jusserit abbas, recipiatur in choro, vel quo abbas decreverit ordinet ita plane, ut psalmum vel lectionem, vel aliud quid non praesumat in oratorio imponere, nisi iterum abbas jusserit. Et omnibus horis dum completur opus Dei, projiciat se in terra in loco in quo stat, et sic satisfaciat usque dum jubeat abbas ut quiescat jam ab hac satisfactione. Qui vero pro levibus culpis excommunicantur tantum a mensa, in oratorio satisfaciant, et usque ad jussionem abbatis hoc faciant, usque dum benedicat eis, et dicat: Sufficit.
Abbreviated transcription (Latin):
mus fui. & uisitastis me. Etiꝓ fecistis
uni de his minimis meis. mͥ fecistis.
S & ipsi infirmi conside̾nt in honorẽ
dei sibi seruiri. & ñ suꝑfluitate sua
contͥstent fr̃es suos seruientes sibi. Qui
tam̃ patient̾ portandi sunt. qͥa de
talib copiosior merces ad quiritur.
Ergo cura maxima sit abbati: nealiꝗͣ¬
in firmi negligentiam patiant᷑. Quib
fr̾ib infirmis sit cella suꝑ se deputata.
& seruitor timens dm̃ & diligens ac
sollicitus. Ualnearũ usus infirmis qͦti¬
ens expedit offeratur. Sanis autem
& maxime iuuenib tardiꝰ concedat᷑.
S & carniũ esus infirmis omnino debi¬
libusq ꝑ reparatione concedatur.
At ubi meliorati fuerint : acarnibus
more solito om̃s abstineant: Curam
autẽ maximã habeat abba. ne acel¬
lerariis aut seruitoribꝰ negligant᷑
infirmi.qr ad ipsũ respicit quicqͥd a

Expanded text:
mus fui, et visitastis me. Et: quod fecistis mus fui, et visitastis me. Et: quod fecistis uni de his minimis, mihi fecistis . Sed et ipsi infirmi considerent in honorem Dei sibi serviri; et non superfluitate sua contristent fratres suos servientes sibi. Qui tamen patienter portandi sunt, quia de talibus copiosior merces acquiritur. Ergo cura maxima sit abbati, ne aliquam negligentiam patiantur. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata et servitor timens Deum, et diligens ac sollicitus. Balnearum usus infirmis, quoties expedit, offeratur: sanis autem, et maxime juvenibus tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omnino debilibus pro reparatione concedatur; at ubi meliorati fuerint a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas, ne a cellarariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum resp
Abbreviated transcription (Latin):
quã ille qui intraturꝰ est om̃ibꝰ lauent
Uasa minist̾ui sui munda & sana.cellera-¬
rio recousignet. Qui cellariꝰ it̾m intͣnti
consingnẽt. ut sciat qͥddat: aut qͥd
recipit᷑. Septimanarũ autẽ ante unam
horam refectionis. accipiant suꝑ statutã
annonam singulos biberes & panem:
ut hora refestionis sine murmuratiõe
& graui labore seruiant fr̾ibꝰ suis. Indiebꝰ
tam̃ solennib usq admissas sustineant.
Intntes & excuntes ebdomedarii. In ora-¬
torio mox matutinis finitis dñica. om̾iũ
genib ꝓsoluant᷑: postulantes ꝓse orari.
Egrediens autẽ de septimana : dicat hc̃
accipiat benedictionẽ egrediens. Subse-¬
quatur autẽ ingrediens & dicat. deus
in adiutoriũ ineũ intende : dñe ad ad¬
Siuuandũ me festina. Et hoc idẽ t̾tio
repetat᷑ ab om̃ibꝰ: & accepta benedisti¬
one ingrediatur. de siitismi ᷤᷤ fRat& isꝰ.
& suꝑ omĩa ad hibenda est: ut sic̃ reuera
xp̃o ita eis seru̾at᷑: quia ipsedix̃. Infir¬

Expanded text:
tam ille qui intraturus est, omnibus lavent. Vasa ministerii sui munda et sana cellarario reconsignet. Qui cellararius item intranti consignet, ut sciat quod dat, aut quod recipit. Septimanarii autem ante unam horam refectionis accipiant super statutam annonam singulas biberes et panem, ut hora refectionis sine murmuratione et gravi labore serviant fratribus. In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. Intrantes et exeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis finitis Dominica omnium genibus provolvantur postulantes pro se orari. Egrediens autem de septimana dicat hunc accipiat benedictionem egrediens. Subsequatur ingrediens, et dicat: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Et hoc idem tertio repetatur ab omnibus. Et accepta benedictione, ingrediatur. COMMENTARIUS. Fratres super omnia adhibenda est: ut sicut revera risto, ita eis serviatur, quia ipse dixit: Infir
Abbreviated transcription (Latin):
coniuncta ẽ. et quod luxuriosus sit. et quod iurauerit se
uxorẽ non eẽ ducturũ .i. coniunctũ legale quẽ ad modũ fit:
Rcũquae Nt̃ cͣontra anplures leges sit admissum. ut peregrins
murũ ne ascendat. et nocte nemini liceat ẽẽ cũ telo. fere¬
grins murũ nocte cũ telo ascendit. & hostẽ ꝓpulsauit.
petit᷑ ad poenã. hic enĩ contra duas leges fecissedicit᷑. et qo
peregrins murũ ascendit. et quod nocte cũ telo fuerit.
Qt ẽ gens cõparatiuu rationale : R. cũ aut personae aut res
compirantur .I. Personae quẽ ad modũ : R. Vt qui plus rei p.

Expanded text:
coniuncta est, et quod luxuriosus sit et quod iuraverit se uxorem non esse ducturum. Coniunctum legale quem ad modum fit? cum quaeritur, an contra plures leges sit admissum, ut: ‘peregrinus murum ne ascendat et nocte nemini liceat esse cum telo: peregrinus murum cum telo nocte ascendit et hostem propulsavit; petitur ad poenam’. Hic enim contra duas leges fecisse dicitur, et quod peregrinus murum ascenderit et quod nocte cum telo fuerit. Quod est genus conparativum rationale? cum aut personae aut res conparantur. Personae quem ad mo