comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sis il lũd Q uomodo intel¬
lex er̃ ita responder̃: sed ne
nos quoq: spiritalẽ dñi sermo¬
nẽ carnaliter sentiremus :
euange lista sub sequent̃: dequo
tẽplo sub sequeretꝰ ex posuit
cđ autẽ aiunt de tẽplo qua¬
draginta & sex annis edificatũ
ñ primã sed secđm illius edifi¬
cationẽ significant primus
enim salomon tẽplũ in maxi¬
ma regni sui pace decente simo
septẽ annorũ opere ꝑ fecit: qđ
destructũ achaldeis post sep¬
tuaginta annos ad iussionẽ crri
ꝑ se laxata captiuitate re¬
edificari coeptũ est Sed filii
trans migrationis opus qđ¬
te robabel &iħu faciebant
ꝓpt̃ inpugnationẽ gentiũ
uicinarũ ante quadraginta
& sex annos implere nequi¬
uer̃ qui &iã numeros an¬
norũ ꝑ fectioni dñi corpo¬
ris aptissime congruit
tradunt & enim natura¬
liũ scriptores rerũ formã
corporis humani tot dierũ
spatio ꝑfici quia uidelic&
primis sex a conceptione
dieb: lactis habeat simili¬
tudinẽ: Sequentib: nouẽ

Expanded text:
is illud? Quomodo intelxerunt, ita responderunt. Sed ne nos quoque spiritualem Domini sermonem carnaliter sentiremus, evangelista subsequenter, de quo templo subsequeretur exposuit. Quod autem aiunt de templo, quadraginta et sex annis aedificato, non primam, sed secundam illius aedificationem significant. Primus enim Salomon templum, in maxima regni sui pace, decentissimo septem annorum opere perfecit, quod destructum a Chaldaeis, post septuaginta annos ad jussionem Cyri Persae, laxata captivitate, reaedificari coeptum est. Sed filii transmigrationis, opus, quod Zorobabel et Jesu faciebant propter impugnationem gentium vicinarum, ante quadraginta et sex annos implere nequiverunt, qui etiam numerus annorum perfectioni Domini corporis aptissime congruit. Tradunt etenim naturalium scriptores rerum, formam corporis humani tot dierum spatio perfici. Quia videlicet primis sex a conceptione diebus lactis habeat similitudinem. Sequentibus novem
Abbreviated transcription (Latin):
undecĩ discipuli abier̃ in
q alileam irmonigemn
udi constiuenat illis iħs.
Post resurrectionẽ omĩ ilis
ingalilea monte conspictẽ :
ibiq ad oratur. lic& quidem
dubitent. & dubitacio eorum
nr̃am augeat fidẽ. dum mani¬
festius ostenditur thome
& latus lancea uulneratũ &
manus fixas demonstrat claues.
et accedens ih̃s l. ocu¬
crus esi eis dicens ua

Expanded text:
puli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus. Post resurrectionem enim Jesus in Galilaea monte conspicitur, ibique adoratur, licet quidam dubitent, sed dubitatio eorum nostram auget fidem, dum manifestius ostenditur Thomae, et latus lancea vulneratum, et manus fixas demonstrat clavis. Et accedens Jesus, locutus est dicens: Da
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s generale nomen est¬
incorporalis potentisq
substantiȩ uisibiliter siue in¬
uisibiliter operans qđ ei diui¬
nitus inspiratur. angelorum
enim nomen: non significat
natura: sed oboedientiã ange¬
lus enim greca lingua dicitur
qui latine nuntius in terpre¬
tatur Mam quando mittunt᷑
angeli fiunt: cum tamen natu¬
ra sp̃s esse cognoscantur: ad¬
didit suos ut illos ostender&
qui rectamente dñi uolunta¬
tib obsecundant et mitis¬
tros suos phãmam ieteis

Expanded text:
s generale nomen estincorporalis potentisque substantiae, visibiliter, sive invisibiliter, operans quod ei divinitus inspiratur. Angelorum enim nomen non significat naturam, sed obedientiam, ἄγγελος enim Graeca lingua dicitur, qui Latine nuntius interpretatur. Nam quando mittuntur, angeli fiunt, cum tamen natura spiritus esse noscantur. Addidit, suos, ut illos ostenderet, qui recta mente Domini voluntatibus obsecundant. Et ministros suos flammam ignis
Abbreviated transcription (Latin):
eũ utixponat ilda maniũ.
Surdus &xmutus ẽ. qui nec au¬
ros audiendi dĩ uerbũ. nec os
aperit ꝓloquendis. quales ne¬
cesse ẽ: ut hi qui loqui iã &audi¬
re diuine loquia longo usu di¬
dicer̃. dño sanandas offerant.
Quatenus quos humana fra¬
gilitas nequid. ipse gradie suȩ
dextera salu&. et ad p̾heni¬
deras eũ demurna seinsũ

Expanded text:
eum, ut imponat illi manum. Surdus et mutus est, qui nec aures audiendis Dei verbis, nec os aperit proloquendis. Quales necesse est, ut hi qui loqui jam et audire divina eloquia longo usu didicerunt, Domino sanando offerant, quatenus quos humana fragilitas nequit, ipse gratiae suae dextera salvet. Et apprehendens eum de turba seorsu
Abbreviated transcription (Latin):
simendus est iste uersiculus ñ
exponendus: ne culpa quã in nob
extinetã credebamus ꝑ incuriã
nos uocantes opprimat:
ercũ uererit in uenit sco¬
pis cuñdactã Hoc est gratia

Expanded text:
imendus est iste versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis exstinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat. Et cum venerit, invenit scopis mundatam, hoc est, gratia
Abbreviated transcription (Latin):
secessit in partes calileȩ.
et uenriens hacitauit in
Nacar&h galilee qđ dñs trans¬
fertur partẽ gentis eiusdem que
tunc temporis fidem xp̃i est
susceptura de signat: unde bene
galilea transmigratio facta.
nat ar&hi uero flos aut uel uir¬
gultũ ei: interprexat᷑ quia
nimirũ scã ecclesia quo arden¬
tiore desiderio ab his quȩ in
terris uid& &celestia ꝓme¬
renda trans migrat : eo maiore
spiritaliũ habundat flore ac
germine uirtutũ uet ad ic

Expanded text:
in partes Galilaeae, et veniens habitavit in Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem, quae tunc temporis fidem Christi est susceptura designat. Unde bene Galilaea transmigratio facta. Nazareth vero, flos aut virgultum ejus interpretatur. Quia nimirum sancta Ecclesia, quo ardentiore desiderio, ab his qui in terris vidit ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritualium abundat flore ac germine virtutum. Ut adi
Abbreviated transcription (Latin):
pit in petra id est potestatẽ
soluendi ligandiq peccata qđ
est enim ꝑ proprietatẽ in xp̃o
ecclesia: hoc est ꝑ significatio¬
nẽ petrus in petra qua signi¬
ficatione intellegitur xp̃s
petra. petrus ecclesia hȩc igit᷑
ecclesia quã significabat pe
ꝓueritate usq ad mortẽ: quib:¬

Expanded text:
pit. In petra, hoc est, potestatem pit. In petra, hoc est, potestatem solvendi ligandique peccata. Quod est enim per proprietatem in Christo Ecclesia, hoc est, per significationem Petrus in petra, qua significatione intelligitur Christus petra, Petrus Ecclesia. Haec igitur Ecclesia, quam significabat Petpro veritate usque ad mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
diligit xp̃m quis dubitauit res¬
pondere eũ qui plus diligit esse
meliorẽ itemsi ꝓponamus quis
duorũ sit melior utrumq min:
anquẽ plus diligit xp̃s : eum qui
plus diligit᷑ axp̃o meliorẽ ꝓ cul
dubio respondebimus ad grediar.
igitur in ei: manifesta misericor¬
dia cuius est occulta iustitia
Sic eũ inquid uolo manere idẽ
sic eum ex pectare finem condi¬
tionis ꝓpriȩ. non finem mundi
qđ autẽ subdit doneo ueniam:
non solum de generali inliquore¬
soluendus est mundus sed &iam
de hoc cotidie sc̃õs suos uisitare
dignatur aduentũ accepi potest
qđ uero ait diligis me plus
his potest ita in tellegi ut io¬
hannẽ hoc loco qui specialius
dilectus est aceteris exciper&
ad uero iuxta misticũ sensum.
inpetro actualis uita in iohanne
contẽplatiua significat᷑. In utro¬
q prȩsens parit̃ & futura eccle¬
si& autẽ cuius petrus. ꝓpter
primatũ apłs gerebat figurã

Expanded text:
diligit Christum, quis dubitabit resdiligit Christum, quis dubitabit respondere eum qui plus diligit, esse meliorem? Item si proponamus quis duorum sit melior utrum quem minus, an quem plus diligit Christus, eum, qui plus diligitur a Christo, meliorem procul dubio respondebimus. Aggrediar igitur in ejus manifesta misericordia, cujus est occulta justitia,Si eum, inquit, volo manere, id est, sic eum exspectare finem conditionis, propriae, non finem mundi. Quod autem subdit: Donec veniam, non solum de generali illo, quo resolvendus est mundus, sed etiam de hoc, quo quotidie sanctos suos visitare dignatur adventu, accipi potest. Quod vero ait: Diligis me plus his, potest ita plus intelligi, ut Joannes hoc loco, qui specialius dilectus est, a caeteris excipiet. At vero, juxta mysticum sensum, in Petro actualis vita, in Joanne contemplativa significatur. In utroque praesens pariter et futura. Ecclesia autem, cujus Petrus, propter primatum apostolatus gerebat figuram,
Abbreviated transcription (Latin):
suo tacito ipse possit intellogi¬
hoc addit. qđ eum diligebat
iłis Porro qđ apłs petrus. plus
aliis dilexerit xp̃m possunt
quidem docum̃ta multa ꝓferri
Sed ut longe in alia non eam:
ipsius tertiȩ manifestationis
dñi paulo superiore lectione
quȩ istam precedit satis euident̃
appar& ubi in terrogans eũ dix̃
diligis me plus his qđ utiq scie¬
bat & tam̃ in terrogabat: ut &iam
nos qui legimus euangeliũ amo¬
rẽ petri erga dñm & in illo inter¬
rogante & in illo respondente
nossemus qđ autẽ in eo qđ res¬
pondit petrus amonte non ad¬
didit plus his hoc respondit
qđ de se ipso sciebat non enim
quantũ ab alio quo lib& dilige¬
r&ur scire poterat. quicor al¬
terius uidere non poterat: sed
tam̃ superiorib uerbis dicendo
&iam dñe tuscis satis & ipse
declarauit scientẽ dñm interro¬
gasse qđ interrogauit Sciebat
igitur dñs non solum qđ dilige¬
lior utrumq plus an quiminus

Expanded text:
suo tacito ipse possit intellsuo tacito ipse possit intellhoc addit quod eum diligebat Jesus. Porro quod apostolus Petrus plus aliis dilexerit Christum, possunt quidem documenta multa proferri; sed ut longe in alia non eamus, in ipsius tertiae manifestationis Domini, paulo superiore lectione, quae istam praecedit, satis evidenter apparet, ubi interrogans eum dixit: Diligis me plus his? quod utique sciebat, et tamen interrogabat, ut etiam nos, qui legimus Evangelium, amorem Petri erga Dominum, et in illo interrogante, et in illo respondente, nosceremus. Quod autem in eo, quod respondit Petrus: Amo te, non addidit, plus his, hoc respondit quod de se ipso sciebat. Non enim quantum ab alio quolibet diligeretur scire poterat, qui cor alterius videre non poterat. Sed tamen superioribus verbis dicendo: Etiam Domine, tu scis, satis et ipse declaravit, scientem Dominum interrogasse, quod interrogavit. Sciebat igitur Dominus non solum quod diligelior utrum, qui plus, aut qui minus
Abbreviated transcription (Latin):
solatio diuine tam̃ uisionis
& ablocutionis meruit crebra
consolationi reuelarĩ deniq
ibidem a pocalipsi quã ei dñs
destatu ecclesiȩ pręsenti uel
futuro reuelauit manu sua
conscripsit unde constat
ꝓmissionẽ sic manendi donec
uenir& dñs non eo ꝑtinere :
qđ sine labore certaminis
uicturus inmundo sed illo po¬
tius qđ sine dolore passionis
transiturus essex demuudo
Sic enim in patrũ litteris in¬
uenimus. cũ longo confectus
senio scir& inminere diem
recessus sui conuocatis disci¬
pulis suis ꝑmonita ex orta¬
tionũ ac missarũ cęlebratio¬
nẽ ultimũ eis uale fecit de¬
inde descendens inde fos sum
sepulture suȩ locũ facta
oratione positus est ad pa¬
tres suos tam libera dolore
mortis. quã a corruptione car¬
&iam in his duob apostolis
petro & iohanne quẽ non
moueat atquerendũ cur io¬
lannẽ plus dixerit dñs cum
ipsum dñm plus dixerit pe¬
trus ubi cumq enim comme¬
morat iohannes ut nomine

Expanded text:
solatio, divinae tamen visionis solatio, divinae tamen visionis et allocutionis meruit crebra consolatione relevari. Denique ibidem Apocalypsim, quam ei Dominus de statu Ecclesiae praesenti, vel futuro revelavit, manu sua conscripsit. Unde constat, promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere, quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius quod sine dolore passionis transiturus esset e mundo. Sic enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diem recessus sui, convocatis discipulis suis, post monita exhortationum ac missarum celebrationem, ultimum eis valefecit: deinde descendens in defossum sepulturae suae locum, facta oratione appositus est ad patres suos, tam liber a dolore mortis, quam a corruptione caretiam in his duobus apostolis Petro et Joanne quem non moveat ad quaerendum, cur Joannem plus dilexerit Dominus, cum ipsum Dominum plus dilexerit Petrus? ubicunque enim se commemorat Joannes, ut nomine
Abbreviated transcription (Latin):
dorec ueniã quid ad tre
tune sequere No¬
on inquid
eũ ꝑ passionẽ martrrii uolo con¬
sum mari sed absq: uiolentia per¬
sec utoris diem ex pectare nouissi¬
mum quando ipse ueniens
eũ in&erne beatitudinis
mansione recipiamus & quid
hoc adte tũ tantũ crucis
patibulũ sub eundo mea ues¬
tigia sequi debere memento
Non quia non & ipse multos
antea labores ꝓdño pressu¬
ras quȩ malorũ tollera uerit
qui & in actib: apostolorum
cũ c&eris apostolis flagella¬
tus inuenitur: quando ibant
gaudentes a conspectu concilu
quõ digni habiti sunt ꝓ nomi¬
ne iłiu contumeliã pati &
adomiciani cȩsare inferuen¬
tes olei oleum missus in ec¬
clesiastica narratur historia
Ex quo tam̃ diuina se ꝓtegente
gratia tam in tactus exierit.
quã fuerat a corruptione
concupiscentiȩ carnalis extra¬
neus nec multo post ab eodem
principe ꝓpter insuperabilẽ
euangeli ⁊ andi constantiã in
phatmnos insula ex ilio religat᷑
ubi humano lic& destitutus

Expanded text:
donec veniam, quid ad te? Tu me sequere. Non, inquit, eum per passionem martyrii volo consummari, sed absque violentia persecutoris, diem exspectare novissimum, quando ipse veniens, eum in aeternae beatitudinis mansionem recipiam, et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo, mea vestigia sequi debere memento. Non quia, non et ipse multos antea labores pro Domino, pressurasque malorum toleraverit, qui et in Actibus Apostolorum, cum caeteris apostolis flagellatus invenitur, quando ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati , et a Domitiano Caesare, in ferventis olei dolium missus, in ecclesiastica narratur historia, ex quo tamen divina se protegente gratia, tam intactus exierit, quam fuerat a corruptione concupiscentiae carnalis extraneus. Nec multo post, ab eodem principe, propter insuperabilem evangelizandi constantiam, in Patmos insulam exsilio relegatur. Ubi humano licet destitutus
Abbreviated transcription (Latin):
ex emplũ ut sequamur ues¬
tigia ei : Ecce ꝓpt̃ qđ ei dictũ
est sequere me est alia uita
in mortalis: quȩ non est in
malis: ubi facie ad faciẽ ui¬
debimus. qđ hic ꝑ speculum.
& in enigmate uidetur duas
tas comm̃datas nouit eccle¬
sia quarũ est una infide al¬
tera inspecie una in pere¬
grinatione altera in &nitate
una in labore: altera in requiȩ
una inuia altera in patria
una cũ hoste pugnat altera
sine hoste regnat Ergo
una bona est. sed ad huc mi¬
sera altera melior &beata
Ista significata est ꝑ apłm
petrũ: illa ꝑ iohannẽ ideo
dicit᷑ huic sequere me de
illo autẽ sic eũ uolo manere
doneo ueniã ac sidicat. tu
me sequere ꝑ imitationẽ
ꝑferendi temporalia mala
ille maneat donec sempit̃na
uenio redditurus bona Sic
catur non utior nunc sed cũ
uenerit xp̃s implebitur
hic est discipulus
qui testimoniũ ꝑhibex

Expanded text:
mplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce propter quod ei dictum est: Sequere me. Est alia vita immortalis, quae non est in malis, ubi facie ad faciem videbimus, quod hic per speculum et in aenigmate videtur . Duatas et commendatas novit Ecclesia. Quarum est una in fide, altera in specie. Una in peregrinatione, altera in aeternitate; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat. Ergo una bona est, sed adhuc misera: altera melior et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Ideo dicitur huic: Sequere me. De illo autem: Si eum volo manere donec veniam. Ac si dicat: Tu me sequere, per imitationem perferendi temporalia mala. Ille maneat, donec sempiterna venio redditurus bona. Sic catur, non utique nunc, sed cum venerit Christus, implebitur. Hic est discipulus, qui testimonium perhibe
Abbreviated transcription (Latin):
tiger̃ scđm facta sua quidẽ reciper
sed tam̃ ideo scripta .s̃. neñ putem:
inpune peccare. Si eñi ad huc par¬
uulus aut rudib: ñ peꝑcit quanto
magis nõb qui legis ꝑfectionẽ ac¬
cepim: ñ parc& sitalia fecerun:¬

Expanded text:
tigerunt, secundum facta sua quidem receperunt: sed tamen ideo scripta sunt, ne nos putemus impune peccare. Si enim adhuc parvulis et rudibus non pepercit, quanto magis nobis, qui legem perfectionis accepimus, non parc
Abbreviated transcription (Latin):
iSna. mortuo aaron murmurant. is¬
rahelitici populi contra dnm & mor¬
sen manna fastidiunt & a serpentib
qr p̾imaginẽ dĩ ꝗ in cordis ratione
tes malefici ad bella nos ꝓuocant.
Sed nos custudia circũ dantes cor
nr̃m obdurem: aures nr̃as neaudi¬
am: uoces incantantiũ &sinenarũ

Expanded text:
is mortuo Aaron murmurant Israelitici populi contra Deum et Moysen, manna fastidiunt, a serpentibus  imaginem Dei, quae in cordis ratione tes maleficae ad bella nos provocant. Sed nos custodia circumdantes cor sed obturabimus aures nostras, ne audiamus uoces incantantium, et sirenarum
Abbreviated transcription (Latin):
uł figura p̃sentiũ & p̃teritarũ &
futurarũ rerũ ignocarũ: p̃teritaꝵ
trp:ẽ. caticununoꝵ humilitas. ty¬
pũ eñi ger̃ ade. deparadiso exclu¬
so. & ex conscientia delictoꝵ diui¬
p̃sentiũ trp:ẽ. uestis aaronꝗduo
decĩ tribuũ nomina lapidib in sig¬
nita gestabat ostendens se ꝓom
nib quođã inodo populis suppli¬
care. Futuroꝵ trp: ẽ induob fi¬
liis isaao in quib: duo testam̃ta
monstata s̃.¬

Expanded text:
vel figura praesentium et praeteritorum, et futurarum rerum ignotarum. Praeteritorum typus est catecumenorum humilitas, typum enim gerunt Adae de paradiso expulso, et ex conscientia delictorum diviPraesentium typus est vestis Aaron, quae duodecim tribuum nomina lapidibus insignita gestabat, ostendens se pro omnibus quodammodo populis supplicare. Futurorum typus est in duabus filiis Isaac, in quibus duo Testamenta monstrata s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat. Dictũ ẽ. eñi ad moysen ad ño
ut facer& a enẽũ serpentẽ & exalta¬
r&x in ligno inheremo & ad moner&
populũ irł. ut siquis morsus essex
a serpente illũ serpentẽ exaltaũ
debebant̾ homines intuebant᷑ sana¬
bantꝰ. quid ĩ serpentes mordentes¬
nisi peccata de mortalitate carnis.
quis.ẽ. serpens exaltatus nisi mons

Expanded text:
ysen a Domino ut faceret aeneum serpentem, et exaltaret in ligno in eremo, et admoneret populum Israel, ut si quis morsus esset a serpente, illum serpentem in ligno debantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt serpentes mordentes? Peccata de mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus? Mors
Abbreviated transcription (Latin):
nam & resurretionis suȩ glo¬
riã prȩdicit ut cũ morientẽ
sicut prȩdictũ esse cernerent.
&iam resurrecturũ ñ dubita¬
rent prȩuidens &iam quosdam
hereticos ecclesia futuros qui
xp̃m dicerent legi ꝓphetisq do¬
cuisse contraria: aliumq uete¬
ris testam̃ti atq alium noui
đm esse credendum. ostendit
ꝓph&arũ presagia non alio
magis quã ad suȩ dispensatio¬
nis: quã ꝓ nob tempora susce¬
pit: intendisse misteriũ ad eo
ut consummatio sit ꝓphetiȩ
suȩ passionis & posterioris
glorie cȩlebrantur ꝑ fectio
nec̃ non & paganorũ dem̃tia
qua ei: crucẽ derident: aper¬
tissime confortat quando ꝓxi
me passionis & tempus: quasi
futurorũ prestius ostendit
& locũ quasi mortis intrepi¬
dus adut
et ipsi dihil horũ
in telheceñ ex erat uer¬
sũ is tũ as scoaditũ as eis

Expanded text:
is suae gloriam praedicit, ut cum morientem, sicut praedictum esse cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Praevidens etiam quosdam haereticos in Ecclesia futuros, qui Christum dicerent, legi prophetisque docuisse contraria, aliumque Veteris Testamenti atque alium Novi Deum esse credendum, ostendit prophetarum praesagia non alio magis quam ad suae dispensationis, quam pro nobis temporarie suscepit, intendisse mysterium, adeo ut consummatio sit prophetiae suae passionis, et posterioris gloriae celebrata perfectio. Nec non et paganorum dementiam, quae ejus crucem derident, apertissime confutat, quando proximae suae passionis et tempus, quasi futurorum praescius ostendit, et locum quasi mortis intrepidus adiit. Et ipsi nihil horum intellexerunt, et erat verbum istud absconditum ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
to suo erit Non auditu uer¬
bi suꝑ uacuo: sed operis ex secutione
beatitudo p̃paratur. Sicut &dñr
loquens ad discipulos. Siaũ scitis:
Siquis aũ puttatt se reli¬
qiosũ ẽẽ monire puemanis
linqũa suã sedseducets
cor suũ bi: uania e relicio.
Monuerat supra uerbũ dĩ non
solũ audire sed &facere. Nunc addi¬
dit quia &simandata quis dni quȩ
dicit factis exercere uidetur: si ñ
&iã linguã adetractionib m̃datis:
blasphemiis : stulti loquiis ab ipso &iã
multiloquio ceterisq quib: peccare
sol& refrenauerit : frustra sedeo perũ
iusticia iact& sicut & paulus gen¬
tilis poete sententiã ad ꝓbaus ait.
Corrũpunt mores bonos conlo¬
quia mala
relicio mmurida
et inmnaculata apuo dm̃
et patuẽ hec eSt Pulchrae

Expanded text:
to suo erit. Non auditu verbi supervacuo, sed operis exsecutione beatitudo praeparatur. Sic et Dominus loquens ad discipulos: Si haec scitis, . Si quis autem putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est reliMonuerat supra verbum Dei non solum audire, sed et facere, nunc addit, quia et si mandata quis Domini quae didicit factis exercere videtur, si non etiam linguam a detractionibus, mendaciis, blasphemiis, stultiloquiis, ab ipso etiam multiloquio, caeterisque quibus peccare solet refrenaverit, frustra se de operum justitia jactat, sicut et Paulus gentilis poetae sententiam approbans ait: Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Religio munda et immaculata apud Deum et Patrem, haec est. Pulchre
Abbreviated transcription (Latin):
res illi amarent: xp̃m sedita potius
quia pat̃ illos gratuitu amore p̃ue¬
nerit : atq ad amandũ credendũq
filiũ amando sustulerit. Et quia ip¬
sã agnitã filii dilectionẽ ac fidẽ pio
& sollicito corde seruauerint maiorũ
eis donis pat̃nae dilectionis ẽẽ remu¬
neratos: una cũ filio & spũ scõ amare
quos amore dignos iudicat: quod ad¬
iunx̃. quia uos me a mastis. eadẽ rati¬
one sentiendũ ẽ quappt̃ quicũq
filiũ recte hab& hunc cũ patre & spũ
sco amat. Etquia quorũ inseparabilis
est natura diuinitatis horũ una ean¬
dẽꝗ sunt dona uirtutis. hoc ẽ qđ ama¬
tis & creditis quia ađo exiui.
exiui apatre e⁊ uenii inmnun¬
dũ igerũ Rol inquo muri

Expanded text:
res illi amarent Christum; sed ita potius res illi amarent Christum; sed ita potius quia Pater illos gratuito amore praevenerit, atque ad amandum credendumque Filium amando sustulerit. Et quia ipsam agnitam Filii dilectionem ac fidem pio et sollicito corde servaverint, majorum eos donis paternae dilectionis esse remuneratos, una cum Filio et Spiritu sancto amare, quos amore dignos judicat. Quod adjunxit, quia vos me amastis, eadem ratione sentiendum est. Quapropter quicunque Filium recte habet, hunc cum Patre et Spiritu sancto amat; et quia quorum inseparabilis est natura divinitatis, horum una eademque sunt dona virtutis, hoc est, quod amatis et creditis quia a Deo exivi. Exivi a Patre et veni in mundum; iterum relinquo mu
Abbreviated transcription (Latin):
ne ceo pegeuis. Idest quead
salutẽ tantu modo animarũ uestra¬
rũ. &quȩ ad gaudia &erna ꝑtinere
indeant᷑ petere incipietis. Et ma¬
xime ut intelligatis quid sit qđ dixi
ego & pat̃ unũ sum: uel quomodo
pat̃ sit in me &ego inpatre. Tunc
in ei. nomine petunt qui petunt
quia in sono eius nominis ñ aliut quã
rẽ ipsã eẽ que hoc nomine uocatur
intelligunt: hi possunt ut cũq cogi
dr̃ est nos ex audire cũ patre quod
eũ significasse arbitror ubi ait . et
ñdico uob quia ego rogabo patrẽ de
uoł potest enĩ ñ inconuenient̃ ac¬
cipi qđ ait Et ñdico uob quia ego ro
gabo patrẽ de uob quia ñde p̃senti rogo
sed de futuro posuit rogabo qđ scĩs ab
int̃na pace receptis. ñ opus sit iã aliqͥd
rogare de illis: quia nimirũ tante be¬
atitudine donandi s̃ quȩ ãplior esse
ñposiit. ipse enũ pader amad
uos quia uos meamastis
ercrededistis quia adõ
exiIIi. Nonita intelligendũ ẽ qđ
dix̃ quia uos meamastis quasi prio¬

Expanded text:
ne meo petetis. Id est, quae ad salutem tantummodo animarum vestrarum, et quae ad gaudia aeterna pertinere videantur, petere incipietis, et maxime ut intelligatis quid sit quod dixi: Ego et Pater unum sumus, vel quomodo pater sit in me, et ego in patre. Tunc in ejus nomine petunt, qui petunt, quia in sono ejus nominis non aliud, quam rem ipsam esse, quae hoc nomine vocatur, intelligunt. Hi possunt utcunque cogitDeus est, nos exaudire cum patre, quod eum significasse arbitror, ubi ait: Et non dico vobis, quia ego rogabo Patrem de vobis. Potest enim non inconvenienter accipi quod ait: Et non dico gabo Patrem de vobis, quia non de praesenti rogo, sed de futuro. Posuit, rogabo, quod sanctis ad internam pacem receptis non possit jam aliquis rogare de illis, quia nimirum tanta beatitudine donandi sunt, quae amplior esse non possit. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis et credidistis quia ego a Deo exivi. Non ita intelligendum est quod dixit, quia vos me amastis, quasi prio
Abbreviated transcription (Latin):
sed non est inuentũ sic ut apłs
dicit & hȩc quidem fuistis: sed
abluti estis & iniquitas in iusti
non nocebit ei qua die conuer¬
sus fuerit ab iniquitate sua. &
poterit esse uirgo & dolus in
ore ei: non inueniri uirgines
enim castos dicit &pudicos
throrũ dĩS
ine macula.
hoc est sine peccato tunc enim
iusti in maculati sunt: quando
indulgentiȩ munere consecunt᷑
sicut ꝓpli&a dicio lauabis me.
& suꝑ niuem de albabor ẜeati
ergo inmaculati: qui in uitam

Expanded text:
sed non est inventum. Sicut Apostolus dicit: Et haec quidem fuistis, sed abluti estis . Et: Iniquitas injusti non nocebit ei, qua die conversus fuerit ab iniquitate sua, et poterit esse virgo, et dolus in ore ejus non inveniri. Virgines enim castos dicit et pudicos. thronum Dei. Sine macula, hoc est, sine peccato. Tunc enim justi immaculati sunt, quando indulgentiae munera consequuntur, sicut Propheta dicit: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Beati ergo immacula
Abbreviated transcription (Latin):
Iaspidis color aqua. Sardis ignẽ signi¬
ficat. Quib duob iudiciũ nouim: ce¬
lebrari. Sicut enĩ inquid in dieb nox:
ita erit & aduentus filii hominis.
et hrris erat itcircuitu
Sedis sicilis iisione⁊ coa

Expanded text:
aspidis color aquam, sardini ignem significat, quibus duobus judicium novimus celebrari. Sicut enim, inquit, in diebus Noe, ita erit et adventus filii hominis . Et iris erat in circuitu sedis, simil
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentes mal.or
Intercia decima mansione quo
cat̾ sepulchra concupiscentiȩ po¬
pulus fastidiens celestẽ panem
carnes ȩgyptias desideraũ mul¬
tosq: subito uoraũ incendiũ. equi¬
b: edocemꝰ ut qͥ conuersationẽ
reliquim: scłi & egrptias ollas
idẽ. carnaliũ desiderioꝵ feruo¬
res contẽpsim: ñ debere mur¬
morare contra cȩlestẽ panẽ nec
narũ carniũ sed simplicẽ mane
alioquin si p̾ꝑceptã angelicã¬
manna ꝗ ẽ. celistis uita siue
doctrina Kursus carnes egrp¬
tias ꝗ ẽ. carnales hui: scłi uolup¬
tates & concupiscentiȩ pristi¬
noꝵ moꝵ uoluerim: app&ere:
torqbimꝰ desideriũ quoꝗ nr̃m
uestitꝰ intumulos ut sime sepul¬
chra dealbataq foris parent
hominib speciosa intus aũ ple

Expanded text:
concupiscentiae. CAPUT . Tertia decima mansio est in sepulcris concupiscentiae, ubi populus fastidiens coelestem panem, carnes Aegyptias desideravit, multosque subitum voravit incendium, ex quibus edocemur, ut qui conversationem relinquimus saeculi et Aegyptias ollas, id est, carnalium desideriorum fervores contempsimus, non debere murmurare contra coelestem panem, nec narum carnium, sed simplicem mannae Alioqui si manna, quae est coelestis vita, sive doctrina, rursus carnes Aegyptias, quae sunt carnales hujus saeculi voluptates, et concupiscentias pristi eas uoluerimus appetere, torquebimur desideriumque nostrum uertetur in tumulos, ut simus sepulchra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem ple
Abbreviated transcription (Latin):
In ouo indicat᷑ spes. Ouũ enĩ ñdũ ẽ
fecus ꝑfectus. sed fouendo sperat
Cui contrariũ posuit scorpionẽ. cu¬
ius aculeus uenenatus recro tim̃dus
ẽ sic̃ spei contrariũ ẽ retro respicere
cũ spes futurorũ in eaq ante s̃. extendant.

Expanded text:
in ouo intellegitur spes; ouum enim nondum est fetus perfectus, sed fouendo speratur. cui contrarium posuit scorpionem, cuius aculeus uenenatus retro timendus est, sicut spei contrarium est retro respicere, cum spes futurorum in ea quae ante sunt extendat.
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenim: itaquae apud quatuor euan¬
gelistas decies cõmemoratũ dnm̃ uisũ
eẽ ab ominib: post resurrectionẽ se¬
mel ad monum̃tũ mulierib Iterum
eisdẽ regredientib: amonum̃to initi¬
nere. tercio petro quarto duob: eun¬
tib in castellũ quinto plurib: in hie¬
rusalẽ ubi nom̃ erat thomas. Sexto
ubi eũ uidit thomas. Septimo ad mare
tiberiadis. Octauo in monte galilee
sec dm̃ matheũ. Nonoqđ dicit marcus.
nouissime recũbentib quia iã ñerat
int̃ra cũ illo conuiuaturi. decimo
in ipso die noniã de t̃ra sedeleuatũ
innube. crebre enĩ erat cũ illis ei 
conuersatio ꝑdies quad raginta prius¬
quã ascendissex incelũ nontam̃ eis ꝑ
om̃s continuo apparuerat: ꝑ illos
luit quẽ ad modũ uoluit apparuit.

Expanded text:
Invenimus itaque apud quatuor Evangelistas decies commemoratum Dominum visum esse ab hominibus post resurrectionem. Semel ad monumentum mulieribus. Iterum eisdem regredientibus a monumento in itinere. Tertio Petro. Quarto duobus euntibus in castellum. Quinto pluribus in Hierusalem, ubi non erat Thomas. Sexto ubi eum vidit Thomas. Septimo ad mare Tiberiadis; octauo in monte Galilaeae secundum Matthaeum; nono, quod dicit Marcus, nouissime recumbentibus, quia iam non erant in terra cum illo conuiuaturi; decimo in ipso die, non iam in terra, sed eleuatum in nube. Crebra enim erat cum illis ejus conversatio, per dies quadraginta, priusquam ascendisset in coelum. Non tamen eis per omnes coluit, et quemadmodum voluit, apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
xecotationis: simendũ satis ẽ
nenos intẽplonũ molarios neuen¬
ditores bouũ ouiũ colũbarũ ue
repperieni: damin& boues quippe
doctrinã uitȩ cȩlestis oues opera
munditiȩ & pietatis colũbe scĩ
sp̃s dona designant uendunt au
boues qui uerbũ euangelu ñ diui¬
no amore. sed terreni questus in¬
tuitu audientib inpendunt
quales reprehendit apłi: er xp̃m
opera ƿietatis exercent: dequib
dñs ait qr reciper̃ mercedẽ suã
uendunt colũbas: qui acceptã¬
sp̃s gratiã non gratis ut p̃ceptũ ẽ
sed ad prȩmiũ dant qui inpositio¬
nẽ manus qua sp̃s accipitꝰ & si ñ
ad questũ pec unie ad uulgi
tam̃ fauorẽ tribuunt: qui
sac ros ordines aduite meritũ
sed ad gratiã largiuntꝰ nũmus
mutuo dant intẽplo: qui ñ si¬
mulate cȩlestib: sed aꝑte ter¬
renis reb: in ecclesia deserui¬
unt : sua querentes non que¬

Expanded text:
egotiationis. Timendum satis est, ne nos in templo nummularios, ne venditores bovum, ovium, columbarumve reperiens damnet. Boves, quippe doctrinam vitae coelestis. Oves opera munditiae et pietatis. Columbae sancti Spiritus dona designant. Vendunt autem boves, qui verbum Evangelii, non divino amore, sed terreni quaestus intuitu audientibus impendunt, quales reprehendit Apostolus, quiopera pietatis exercent, de quibus Dominus ait: Quia receperunt mercedem suam. Vendunt coluSpiritus gratiam, non gratis, ut praeceptum est, sed ad praemium dant; qui impositionem manus, qua Spiritus accipitur, etsi non ad quaestum pecuniae, ad vulgi tamen favorem tribuunt; qui sacros ordines non ad vitae meritum, sed ad gratiam largiuntur. Nummos mutuo dant in templo, qui non simulate coelestibus, sed aperte terrenis rebus in 488 Ecclesia deserviunt; sua quaerentes, non qu
Abbreviated transcription (Latin):
data ẽ nos̃ difperentes
Donũ non ex nr̃o sed ex donantis
pend& arbitrio omnib quidem
credentib gloria ꝓmittit᷑ in fu¬
turo sed qui tam mundũ corha¬
buerit. ut uirtutũ gratiã acci¬
pere mereatur. &iam inp̃senti
siue ꝓphetiȩ seco rationẽ
dĩ pidei dix̃ non legis. siue quia

Expanded text:
data est nobis, differentes. Donum non ex nostro, sed ex donantis pendet arbitrio. Omnibus quidem credentibus gloria promittitur in futuro, sed qui tam mundum cor habuerit, ut virtutum gratiam accipere mereatur etiam in praesenti. Sive prophetiae secundum rationem fidei. Fidei dix
Abbreviated transcription (Latin):
& qratia apũd dm̃ et homines
Hic locus manicheos parit̃ & apol¬
lonar istas expugnat ostendens
dñm uerã carnẽ uerã habere &
animã Mam sic ut carnis est &ate
sic est animȩ sapientiȩ ꝓficere
& gratia quȩ tam̃ in sapientia
nullatenus ꝓficer& saturalem
Intellegentiaq hominib: ratio¬
nis causa concessa est non haber&
decuius nomine hic pauca dicen¬
da sunt Iħs enim saluator int̃prȩ¬
tat᷑ cuius sacris nominis. non solũ¬
& lir mologia sed &ipse numerus
litterarũ ꝑpetuȩ ñr̃e saluti mis¬
teria redol& sex quipƿe litteris
fiunt simul decc Lxxx uiii qui
numerus figurã resurrectionis
ad gaud& Niam qđ uiii simplicit̃¬
ab solute resurrectionis exemplũ
in nomine saluatoris mortalib
prȩsta &x. quomodo decalogis
legis debeat impleri suȩ nos re¬
surrectionis dñs figuris instituerit
pariter adiuuerit ut quomodo
ipse resurrexit amortuis. ita &
nos illo adiuuante surgere ualea¬
mus & in quo nos in futuro sequat᷑

Expanded text:
 gratia apud Deum et homines. Hic locus Manichaeos pariter et Apollinaristas expugnat, ostendens Dominum veram carnem, veram habere et animam. Nam sicut carnis est aetate, sic est animae sapientia proficere et gratia. Quae tamen in sapientia nullatenus proficeret, si naturalem intelligentianis causa concessa est, non haberet. De cujus nomine hic pauca dicenda sunt: Jesus enim salvator interpretatur. Cujus sacri nominis non solum etymologia, sed et ipse numerus litterarum perpetuae nostrae salutis mysteria redolet. Sex quippe litteris fiunt simul DCCCLXXXVIII, qui numerus figuram resurrectionis adauget. Nam quod VIII simplicitabsolute resurrectionis exemplum in nomine Salvatoris mortalibus praestet, et X quomodo Decalogus legis debeat impleri suae nos resurrectionis Dominus figuris instituerit pariter et juverit, ut quomodo ipse resurrexit a mortuis, ita et nos illo adjuvante resurgere valeamus, et in C quae nos in futuro sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi causa non debere eũ qui mi¬
nistrat inministrando. plus sapere
quã opatt& sapere : & qui doc& in
accepto misterio uel accepta doc¬
trina plus sapeunt. quã opor¬
tuit sapere & elati in arrogan
tia. uel indelictis resoluti p̃ci¬
pites corruerunt: deministerio
sacerdotale uł dia conatus dic̃
siue q̃docet indoctrira
Qui doc& maiorẽ eo oui ex¬
Exortatio species ẽ doctrine :
& uerbi quo afflicte anime
scripturarũ animarũ prudent̃
aptatis & in unũ collectis sermo¬
nib: reuelant᷑ siue sermo habens
uirtutẽ gratiȩ dĩ fuerit ad hi¬
bitis animȩ disperate. tunc cor
ei: penetrat & consolationẽ
preb& ac spem reuocat dispe¬
ratione sub mora qͥ tris uit
insicoplacitate
O port& inquid ut insimpli¬
citate cordis hoc faciat. hoc ẽ
neuideat᷑ quid est bene facere

Expanded text:
dicamus: non debere eum qui ministrat in ministrando plus sapere quam oportet sapere; et qui docet, in accepto ministerio vel accepta doctrina plus sapuerunt quam oportuit sapere, tia, vel in deliciis resoluti, praecipites corruerunt. De ministerio sacerdotali vel diaconatus dicit. Sive qui docet in doctrina. Qui docet major est eo qui exExhortatio species doctrinae est et verbi, quo afflictae animae, Scripturarum divinarum prudenter aptatis et in unum collectis sermonibus relevantur, si vero sermo habens virtutem gratiae Dei, fuerit adhibitus animae desperatae, tunc cor ejus penetrat, et consolationem praebet, ac spem revocat, desperatione submota. Qui tribuit in simplicitate. Oportet, inquit, in simplicitate cordis, hoc faciat, hoc est, ne videatur quidem bene facere
Abbreviated transcription (Latin):
tib xp̃s ob dormiuit. quia
calcantib scłm fidelib futu¬
riq regni qui &atẽ animo
gio conatus infide motus fac¬
tus certatim post erga iac¬
tantib: tempus subito domi¬
nice passionis aduenit unde
bene marcus hoc inminente
noctis tẽpore gestũ fuiss&
ꝑ hib& ut ueri solis occubitũ
sola đm̃ dormitio sed & ipsam
deceptis lucis hora signific&
et accesser̃ et succitauer̃

Expanded text:
tus obdormivit, quia calcantibus saeculum fidelibus, futurique regni quietem animo gio conatus, infidos mundi fastus certatim post terga jactantibus, tempus subito Dominicae passionis advenit. Unde bene Marcus hoc, imminente noctis tempore, gestum fuisse perhibet, ut veri solis occubitum non sola Domini dormitio, sed et ipsa decedentis lucis hora significet. Et accesserunt et suscitaver
Abbreviated transcription (Latin):
rio tabor montis contrameridiẽ
iuxta endor quiẽ. uicus grandis
in quarto miliario erđẽ montis
ad meridie. Inter p̃tat̾ eñi naim:
fluctus uł cõmatio cũ augẽ
couiratis. Portã ciuitatis
qua defunctus efferebat᷑. puto
aliquẽ desensib: ẽẽ. corporeis: qui
eñi seminant int̃ fr̃s discordias
qui iniquita tẽ in excelso loquit̾
ꝑoris portã extraitꝰ mortuus.
qui uiderit mulierẽ ad concu¬
piscendũ eã. ꝑ oculoꝵ portã suae
mortis indicia ꝓfert. qui fabulis
ociosis obsonis ue carminib uel
detraciionib aurẽ libent̃ aperit.
hanc animȩ suae portã mortis effic̃.

Expanded text:
diem, juxta Endor, qui est vicus grandis in quarto milliario ejusdem montis ad meridiem. Interpretatur enim Naim fluctus vel commotio. Cum autem civitatis. Porta civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis, qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelso loquitur, is oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃feroł it nam p̾quã ille
oblats ẽ om̃s ille hostie
cessauer̃ .q intrpo uel um¬
bra eiusdem p̃cesserant p̃fi¬
gurantes illut sac rificiũ
qđ unus &uerus sacerdos
obtulit mediator dĩ &ho¬
minũ cuius sacrificii ꝓmisi¬
uas figuras inuictimis ani¬
maliũ celebre ante opor¬
tebat ꝓpt̃ mundationẽ
futurã carnis & sanguinis:
ꝑ quã & unã uictimã fier&
remissio peccatorũ decarne

Expanded text:
Nam postquam ipse oblatus est, omnes illae hostiae cessaverunt, quae in typo vel umbra ejusdem praecesserant, praefigurantes illud sacrificium, quod unus et verus sacerdos obtulit, mediator Dei et hominum, cujus sacrificii promissivas figuras in victimis animalium celebrare ante oportebat, propter mundationem futuram, carnis et sanguinis, per quam unam victimam, fieret remissio peccatorum, d
Abbreviated transcription (Latin):
ongregantꝰ
in euntes consiliũ quomodo
occidant dñm : non tim̃tes sedi¬
tionẽ ut simplex sermo de¬
monstrat sed cauentes ne ex¬
auxilio populi desuis manib
toller&ur

Expanded text:
ongregantur ineuntes consilium quomodo occidant Dominum, non timentes seditionem, ut simplex sermo demonstrat, sed caventes, ne auxilio populi de suis manibus tolleretur.
Abbreviated transcription (Latin):
dñm & lominẽ er mediator
di & homines induarũ substan¬
tiarũ coniunctio ostendebat᷑
porro insimilaginẽ conspar¬
sionẽ credentiũ ꝑ aqua bap¬
Nos autẽ moralit̃ munus đo
uitulũ offerim : cũ carnis suꝑ¬
biã uincimus agnũ. cũ in ra¬
tionabiles motus & insipien¬
tes corrigimus. Edũ dum lasci¬
carnis seruamus castitatẽ pa
Hoc est sacrificiũ in maculatũ
erat mundũ apeccatis hoc enĩ

Expanded text:
Deum et hominem, quia mediator Dei et hominis, in duarum substantiarum conjunctione ostendebatur. Porro in similaginis consparsione, credentium per aquam bapNos autem moraliter munus Deo vitulum offerimus, cum carnis superbiam vincimus: agnum cum irrationabiles motus, et insipientes corrigimus: haedum, dum lascicarnis servamus castitatem: paHoc est, sacrificium immaculatum. Erat mundum a peccatis, hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ amice uel uicine. nisi
ille pocestatis sunt celes¬
tes iam superius dicte. quae
tanto supernae sapientia ius¬
ta sunt: quanto ei pergraciam
continuae uisionis ad propin¬
quam. Sed intuendum quur
ista mulier decem dragnias.
habuissx perhibetur. ange¬
lorum quippe & hominum
naturam ad cognoscendam
se dñs condidit: quam dum
consistere adeternitatem uo¬
luit eam procul dubio ad suã
similitudinem creauit. Decẽ
uero dragmas habuit: mulior
quia nouem sunt ordines ange¬
lorum. Sed ut complerentur
electorum numerus homo de¬
cimus creatus est. Quia con¬
ditori suo nec praeculpam pe¬
rit. quia hunc xerna sapien¬
dia percarnem miraculis cho¬
ruscans exlumine testa repa¬
rauit:
ita dico uop̃ qaudiueria
corã ancelas dĩ suꝑ uno pee¬
catore ƿenigeritĩ ã aqeniẽ

Expanded text:
e amicae vel vicinae nisi illae potestates sunt coelestes jam superius dictae? Quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant. Sed intuendum cur ista mulier decem drachmas habuisse perhibetur. Angelorum quippe et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum, sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus creatus est, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna Sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit. Ita, dico vobis, gaudium erit coram angelis Dei super uno pec
Abbreviated transcription (Latin):
masti. Pecuniã quippe in
sudario ligare ẽ. p̃cepta dona sub
ociolenti corporis abscondere
.s̃. eñi homines ac sibi ꝑuersitate
blandienter ut dicant sufficio
ut dese unus quisq: rationẽ red¬
dat quid opus .ẽ. aliis p̃dicare ut
&iã de ipsis rationẽ reddere quisq
rã poterant creatorẽ cognoscere
hoc ẽ eñi quasi m&ere ubi ñ semi¬
nauit idẽ. &iã eos impieatis reos
tenere quib: uerbũ legis aut euan¬
geliũ mmistratũ ẽ. hoc autẽ ueluti
periculũ iudicii deuitantes pigro
langore a uerbi ministratione con¬
quiescunt & hocẽ. quasi insudario
ligare qđ acciper̃¬

Expanded text:
tant. Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. Sunt enim homines hac sibi perversitate blandientes, ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat. Quid opus est aliis praedicare, ut etiam de ipsis rationem reddere quisqueram poterant Creatorem agnoscere ? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit, id est, eos etiam impietatis reos tenere, quibus verbum legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt, et hoc est quasi in sudario ligare quod acceper
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ ex earũ quas in bueras ani¬
marũ fide & conuersione magn
sublimis ꝗ fulg& qui eas atenebris
docendo cõmutauerat: recte
suor quos ad lucẽ uocauit ꝓfec¬
tib honoratꝰ es ala ueruur¬

Expanded text:
Hoc est ex earum quas imbueras animarum fide et conversatione, magnus sublimisque fulgeto, qui eas a tenebris docendo commutaverat, recte suorum, quos ad lucem vocavit profectibus honoratur. Et alter
Abbreviated transcription (Latin):
Non lat&x prauitas hereticorũ de
angulo toto terrarũ orbe aecclesia
diffusa est. om̃s gentes habent ecde¬
siam Nemo nos fallat ipsa est uera ip¬
sa est catholica coepit ab hierusalem.
ꝑuenit ad nos et ibi est & hic. non em̃
ut huc uenir& inde discessit. creuit
non migrauit . Et merito sic scriptũ est
inter cetera dominica pie tatis
sacramenta & sic oportebat ut
ministri sermonis qui in nomine
xp̃i crucifixi & resuscitati amor¬
tuis penitentiam erant & remis¬
sionem peccatorũ in om̃s gentes
p̃dicaturi ab hierosolimis incipe¬
rent. non solum quia credita sunt.
illis eloquia dĩ quia eorũ adoptio
est filiorum &gloria & testam̃ta
& legis latio & obsequiũ & ꝓmissa
quia eorum patres & ex his xp̃s
secundum carnem qui est suꝑ om̃a
ds̃ benedictus in scła Uerũ &iam
& gentes quȩ uariis erant errorib
& facinoribus inplicate. Hoc ma¬
xime diuine pietatis inditiũ ad
spẽ inpetrande uenie ꝓuocar&.
quod eis quoquae quifiliũdĩ cruci¬

Expanded text:
Non latet rabies haereticorum de angulo, toto terrarum orbe Ecclesia diffusa est, omnes gentes habent Ecclesiam, nemo nos fallat, ipsa est vera, ipsa est catholica, coepit a Jerusalem, pervenit ad nos, et ibi est et hic. Non enim ut huc veniret, inde discessit. Crevit, non migravit. Et merito sic scriptum est inter caetera dominicae pietatis sacramenta, et sic oportebat ut ministri sermonis, qui in nomine Christi crucifixi et resuscitati a mortuis poenitentiam erant et remissionem peccatorum in omnes gentes praedicaturi, a Jerosolymis inciperent, non solum quia credita sunt illis eloquia Dei, quia eorum adoptio est filiorum, et gloria, et testamenta, et legislatio, et obsequium, et promissa, quia eorum patres, et ex his Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula , verum etiam, ut gentes  facinoribus implicatae, hoc maximae divinae pietatis indicium, ad spem impetrandae veniae provocaret, quod eis quoque qui filium Dei cruci
Abbreviated transcription (Latin):
citer ut quidã putant nec mora¬
liter apostolis precepit mendatio
derelicto cum ꝓximis ueritatem
loquendam. alio quinsitantũ cum
praximis loquinur ueritatem
Quicumquȩ non fuerit proxim:
deb& audire mendacium. quod qui¬
dem & inlege praeceptum. Monad¬
ulterabis uxorem ꝓximitui Sipro¬
ximus tantum ꝓpinquus uel ami¬
cus accipitur adulteria in alienos
iure ꝑmittit. Sed proximũ uocat
omnen hominẽ qui exeodem no¬
bis cumparente generatus est.

Expanded text:
citer, ut quidam putant, nec moraliter Apostolus praecepit, mendacio derelicto, cum proximis veritatem loquendam. Alioqui si tantum cum proximis loquimur veritatem, quicumque non fuerit proximus, debet audire mendacium. Quod quidem et in Lege praeceptum est: Non adulterabis uxorem proximi tui . Si proximus tantumpropinquus vel amicus accipitur, adulteria in alienos jure permittit: sed proximum vocat omnem hominem, qui ex eodem nobiscum parente generatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
his diesus. Peregrinũ puta¬
bant eũ cuius uultũ non cognos¬
cebant: sed & reuera peregrinus
erat eis aquorũ naturae fragilitate
ꝑcepto iam resurrectionis gloria
longe distabat. peregrinus erat
aquorũ ad huc fide ut pute resur¬
rectionis eius nestia manebat ex¬
raneus. quipus ille dixat
⁊ areno qui fuiꝗ uir ꝓphe¬
ta pogeris inopere et ser

Expanded text:
his diebus? Peregrinum putabant eum, cujus vultum non agnoscebant. Sed et revera peregrinus erat eis a quorum naturae fragilitate percepta jam resurrectionis gloria longe distabat. Peregrinus erat eis, a quorum adhuc fide, ut pote resurrectionis ejus nescia, manebat extraneus. Quibus ille dixit: zareno, qui fuit vir propheta, potens in oper
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: morses & aaron qui edux er̃
populũ de aegrpto siue roro¬
babel et dras & ne emias & iłis
filius io sedech duces qui edux er̃
populũ isrł debabilone quȩrit᷑
quomodo dicit: quoties uolui
cũ ꝓphi&a dixerit om̃aq uoluit
dñs fecit id est uolui ex mea.
sed noluistis. ex uestra parte:
ecce Rel inquet᷑ uodis
domous ur̃a des ercta

Expanded text:
Domini, Moses et Aaron, qui eduxerunt Domini, Moses et Aaron, qui eduxerunt populum de Aegypto, sive Zorobabel et Esdras et Nehemias, et Jesus filius Josedec duces, qui eduxerunt populum Israel de Babylone. Quaeritur quomodo dicit: Quoties volui, cum Propheta dixerit: Omnia quae voluit Dominus fecit, id est, nolui ex me, sed voluistis ex vestra parte. Ecce relinquetur domus vestra deserta