comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mutatione ab aeternitate praesciuit. uelut humana
hominibus locutione praedixit qui nobis irã dĩ m& uen¬
dã & in euangelio cõmendauit: Ipse ẽ enim & prophe¬
tarum ds̃. qui non suianimi percurbationem sed iustã
seueram que uindictã Irae uel in dignationis nomine
nuncupauit qui alterũ ab alteronon ut cum que ledi
sed in iuria ledi uoluit. Ipse ẽ enim & proph&arum
ds qui siue perhomines siue perangelos scõs. & iamtẽ¬
poralib: mortib corporum quos uoluit ut iliter aut
multabi liter interemit quidocuit ad concupis cendũ
non uidendã eẽ mulierem Ipseenim qui & in lege di¬
xit non concupisces: nec sicut iste criminatur in¬
dixit septenas singulis nuptias. sed propaginandi
causa conubia casta permisit. Patres aũt. filia rum
maritos non solũ ipse nonfecit. uerũ & iã nefier& sic̃
alia incesta prohibuit: qui nos secundum Interiorẽ
renouationem. Inspũmentis nec masculos nec femi¬

Expanded text:
mutatione ab aeternitate praescivit, velut humana mutatione ab aeternitate praescivit, velut humana hominibus locutione praedixit. Qui nobis iram Dei metuendam et in Evangelio commendavit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui non sui animi perturbationem, sed justam severamque vindictam, irae vel indignationis nomine nuncupavit. Qui alterum ab altero non utcumque laedi, sed injuria laedi noluit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui sive per homines, sive per Angelos sanctos, etiam temporalibus corporum mortibus, quos voluit, utiliter aut multavit, aut terruit. Qui docuit ad concupiscendum non videndam esse mulierem . Ipse est enim qui et in Lege dixit, Non concupisces : nec, sicut iste criminatur, indixit septenas singulis nuptias, sed propagandi causa connubia casta permisit. Patres autem filiarum maritos non solum ipse non fecit; verum etiam ne fieret, sicut alia incesta, prohibuit. Qui nos secundum interiorem renovationem in spiritu mentis, nec masculos in se, nec femi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse nouit aduercit :: qui nos nequando iuremus monuit.
ut quõ fallipossumus longe fieremus. a periurio non iuran¬
do Ipse ẽ aũt non alius ut hic putat. quisuȩ sententiae
ueritatem ad in credulos increpandos. ubiopus eẽ iudica¬
uit. & iã iurando firmauit: Sicut aũt homo iurans adhib&
testem dm̃. Ita se ipsũ ds̃ qui nos infide uerbi uerasta re ius¬
sit: Ipse ẽ enim non aliuis. sicut hic putat. non qui uoluntate
sua sicut iste blasphemat. sed quires quas uoluit non mu¬
tata uoluntate mut auit : qui nos uiã ueritatis docuit:
Ipse ẽ enim & ds̃ ꝓph&arum qui nũ quam sicut iste calũ¬
niatur falsis promissionib suos decepitꝰ qui nos in rep̃¬
hen siles e ẽ mandauit : Ipse ẽ enim & ds̃ prophetarum
qui num quã sicut iste criminatorseipse repraehen¬
dit nec eum sicut hominem quies quã penituit. sedre¬
rũ futurarũ mutationẽ quassemutaturũ sineulla sui

Expanded text:
ipse novit, advertit. Qui nos, ne quando juraremus, monuit: ipse novit, advertit. Qui nos, ne quando juraremus, monuit: ut quoniam falli possumus, longe simus a perjurio non jurando. Ipse est autem, non alius, ut hic putat, qui suae sententiae veritatem ad incredulos increpandos, ubi opus esse judicavit, etiam jurando firmavit. Sicut autem homo jurans adhibet testem Deum, ita se ipsum Deus. Qui nos in fide verbi veri stare jussit. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat, non qui voluntatem suam, sicut iste blasphemat, sed qui res quas voluit, non mutata voluntate mutavit. Qui nos viam veritatis docuit. Ipse est enim et Deus Prophetarum, qui nunquam, sicut iste calumniatur, falsis promissionibus suos decipit. Qui nos irreprehensibiles esse mandavit. Ipse est enim et Deus Prophetarum, qui nunquam, sicut iste criminatur, se ipse reprehendit, nec eum sicut hominem quidquam poenituit: sed rerum futurarum mutationem, quas se mutaturum sine ulla sui
Abbreviated transcription (Latin):
tendi suos quib: hoc protempore congruebat auferre atq:
habere siue iussit si ue permisit: quidonat delicta conuer¬
sis cũ ipsesit nonalius ut hic putat. qui in tertiã & quartã
progeniem r&ribuit digna peruersis: qui non omnium sic̃
hic ait sed eorũ quos ante praesciuit & praedistinauit
delicta demit tit: Ipse ẽ aut̃ non alius sicut hic putat.
qui delicta quorumdã ad poenã animi dolorẽ terrorem¬
que maiorem. &iã illorũ qui ea non admiserant non spiri¬
talibus sed corporalib: mortib uindicauit. ut conditio
mortalium qua fuerant post paululum morituri. &iã isto
modo seruir& dĩ prouidentiae. & in usũ ceder& discipli¬
nȩ : qui nos non in totũ irasci prohibuit. quando quidẽ
& ipse iratus ẽ ubi oportuit: sed irasci & non peccare
praecepit : Ipse ẽ aut̃ non alius non quiuindi candi causas
sicut iste ad firmat inquirit. sed uindicandas causas quando

Expanded text:
tendi, suos, quibus hoc pro tempore congruebat, auferre atque tendi, suos, quibus hoc pro tempore congruebat, auferre atque habere, sive jussit, sive permisit. Qui donat delicta conversis: cum ipse sit, non alius, ut hic putat, qui in tertiam et quartam progeniem retribuit digna perversis. Qui non omnium, sicut iste ait, sed eorum quos ante praescivit et praedestinavit, delicta dimittit. Ipse est autem, non alius, sicut hic putat, qui delicta quorumdam, ad poenalem animi dolorem terroremque majorem, etiam illorum qui ea non admiserant, non spiritualibus, sed corporalibus mortibus vindicavit, ut conditio mortalium qua fuerant post paululum morituri, etiam isto modo serviret Dei providentiae, et in usum cederet disciplinae. Qui nos non in totum irasci prohibuit, quandoquidem et ipse iratus est ubi oportuit: sed irasci et non peccare praecepit. Ipse est autem, non alius, non qui vindicandi causas, sicut iste affirmat, inquirit; sed vindicandas causas, quando
Abbreviated transcription (Latin):
non eorum aliquidgignens: qui nos uigila re ac diui¬
na sa pere iussit & fecit Ipse enim non alius sicut
hic putat. qui di noscentiam boni & mali ne peccan
ex periremur ad monuit: qui nos non sic¬
quinos ad inmortalitem uocans. celestia nob regna ꝓmisit ipse ẽ eñ ñ alius fic̃ hic pu
reos ab a& nȩuitȩ felicitate secreũ. & terreno labore punuit.
iste sentit atque aueritate dissentit. scientiam dam nauit
in nobis quae fit sapiendo iustitiã. sed quȩ fit ex peri¬
endo peccatum: qui nos quod errore morieba mur
miseratus est: Ipse ẽ enim non alius sicut hic putat
qui nos morti non ex quo sapere coepimus quod iste
ait. sed ex quo deliquimus destinauit: qui nos propri¬
as facultates hortamur spernere. Immo uero loco tutio¬
re recondere cum ipse sit non alius ut hic putat. qui se
non tantum caelestium. uerum &iã terrenorum dnm.
ostendens. ea quae impii possidebant ex poliatione plec¬

Expanded text:
non eorum aliquid gignens. Qui nos vigilare ac divinon eorum aliquid gignens. Qui nos vigilare ac divina sapere jussit et fecit. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat, qui dignoscentiam boni ac mali ne peccando experiremur, admonuit. Qui nos ad immortalitatem vocans, coelestia nobis regna promisit. Ipse est enim, non alius, sicreos, ab aeternae vitae felicitate secrevit, et terreno labore punivit.iste sentit atque a veritate dissentit, scientiam damnavit in nobis, quae fit sapiendo justitiam, sed quae fit experiendo peccatum. Qui nos quod errore moriebamur miseratus est. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat, qui nos morti, non ex quo sapere coepimus, quod iste ait, sed ex quo deliquimus, destinavit. Qui nos proprias facultates hortatur spernere, imo vero loco tutiore recondere : cum ipse sit, non alius, ut hic putat, qui se non tantum coelestium, verum etiam terrenorum Dominum ostendens, ea quae impii possidebant, exspoliatione plec
Abbreviated transcription (Latin):
pissime declaratũ ẽ. Intendamus in quã illum pium
acmitem quinos suae cognitionis ostendens mundilu¬
men uocauit. non illũ qui secundum scripturas iuda¬
icas. terrenũ nobis initium ad signans. interra nobis
diuina sapere persuasit . non illum qui nec dinoscen¬
tiae quidem sensum habere permisitt que hoc
modo cetera multa contexuit. Cuiloco librieius
It a respondendũ putauit & iã ego uos ex horta rer
Intendamus xpm̃ uerum & sum mum dm̃ ueri& sũ¬
midĩ unicum filiũ non huuis scłi malignum princi¬
pem sed tamen mundi hoc caeli terreque factorem.
qui nostam quam peregrinos uitãtem poralem in hac
agere mortalitate praecepit Intendamus in quã
illã miseri cordem ac mitẽ: quinos fratres suos fecit
gratia non natura Ipse ẽ enim non alius sicut hic
putat. qui secundum scripturas terrenũ nobis cor¬
pus animam uero flatũ dedit. ut rum quae faciens

Expanded text:
pissime declaratum est. Intendamus, inquam, illum pium pissime declaratum est. Intendamus, inquam, illum pium ac mitem, qui nos suae cognationis ostendens, mundi lumen vocavit: non illum qui secundum scripturas Judaicas terrenum nobis initium assignans, in terra nobis llans, vigilare ac divina sapere persuasit: non illum qui nec dignoscentiae quidem sensum habere permisit. Atque hoc modo caetera multa contexuit. 37. Cui loco libri ejus ita respondendum putavi, ut etiam ego vos exhortarer: Intendamus Christum verum et summum Deum, veri et summi Dei unicum Filium, non hujus saeculi malignum principem, sed tamen mundi, hoc est, coeli terraeque factorem, qui nos tanquam peregrinos vitam temporalem in hac agere mortalitate praecepit. Intendamus, inquam, illum misericordem ac mitem, qui nos fratres suos fecit gratia, non natura. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat, qui secundum Scripturas terrenum nobis corpus, animam vero flatu dedit, utrumque faciens,
Abbreviated transcription (Latin):
abrahã defiliis heli sac erdotis. desacrificiis quae
pucat non nisi dae monib: ex hiberi. deprophetis dĩ
quos putat ante aduentũ dñi non fuisse. de eo quod
in lege positũ ẽ sanguinẽ eẽ animam. dedõ cui moses
seruiuit. quem putat dm̃uerũ non fuisse deuari etate
personarum. inquib: putat apostolũ locutum esse
falla citer quae om̃a non hoc ordine persecut us
sum qui ẽ in libro eius. sed sicut nr̃ae disputationis
sibim & conexa series postu lauit Post haec ergo om̃a
titulum posuit itasehabentẽ. Discrecio sp̃uum
malignitatis & bonitatis. Et coepit contraruis
interse breuibus crebris que sententiis laudare
xp̃m & accusare legis dm̃ hoc modo uelud eum ad
quem scribebat ex ortans. Qucore igitur frater
in quit. recedentes iniquitate praecert:terro¬
ris. intendamus xp̃m uerũ ac sum mum dm̃ non huius scłi
principem & mum difactorẽ in quonos peregrinari se¬

Expanded text:
Abraham; de filiis Heli sacerdotis; de sacrificiis, quae Abraham; de filiis Heli sacerdotis; de sacrificiis, quae putat non nisi daemonibus exhiberi; de Prophetis Dei, quos putat ante adventum Domini non fuisse; de eo quod in Lege positum est, sanguinem esse animam; de Deo cui Moyses servivit, quem putat Deum verum non fuisse; de varietate personarum, in quibus putat Apostolum locutum esse fallaciter. Quae omnia non hoc ordine persecutus sum, qui est in libro ejus; sed sicut nostrae disputationis sibimet connexa series postulavit. CAPUT XI. 36. Post haec ergo omnia titulum posuit, ita se habentem: Discretio spirituum malignitatis et bonitatis. Et coepit contrariis inter se brevibus crebrisque sententiis laudare Christum, et accusare Legis Deum, hoc modo, velut eum ad quem scribebat exhortans: Quare igitur, frater, inquit, recedentes ab iniquitate praeteriti erroris, intendamus Christum verum ac summum Deum, non hujus saeculi principem et mundi factorem, in quo nos peregrinari sae
Abbreviated transcription (Latin):
istimo. hoc ẽ deinicio geneseos. de lucis fabrica de
die uel sole. de causa constituendi hominem depec¬
cato adae defabrica hominis deꝑ sua suserpentis.
demale dicto in hominẽ & deuitae arbore de
penitentia dĩ dediluuio. de arcu in nubibus. dein¬
duratione cordis faraonis despiritu mendatise¬
cundũ micheã propħ. dec estimonio esaiae propħȩ
propter quod at filios genuii& ex altaui. qui rursus dicit filii
scelesti semen pessimum. & quod item apud eum scriptum
cẽdixit. Ego sum ds̃ faciens bona & creans mala. deper¬
ditione populi mandata mosi. dema ledicto quod tur¬
pe existimat. dedĩ quam putat confessa crudelitate
destudio quod putat malitiȩ iuxta dauid regem. de
eo quod scriptum ẽ poenit& me quod constituerim saul
in regem despũ mosi. cuiusscripturas putat dixisse
apostolũ fabulas haniles dequalitate figurarũ de

Expanded text:
istimo: hoc est, de initio Geneseos; de lucis fabrica; de istimo: hoc est, de initio Geneseos; de lucis fabrica; de die vel sole; de causa constituendi hominem; de peccato Adae; de fabrica hominis; de persuasu serpentis; de maledicto in homine, et de vitae arbore; de poenitentia Dei; de diluvio; de arcu in nubibus; de induratione cordis Pharaonis; de spiritu mendacii secundum Michaeam prophetam; de testimonio Isaiae prophetae, propter quod ait: Filios genui et exaltavi: quibus rursum dicit, Filii scelesti, semen pessimum: et quod item apud eum scriptum esse dixit, Ego sum Deus faciens bona et creans mala: de perditione populi, mandato Moysi, de maledicto quod turpe existimat; de Dei, quam putat, confessa crudelitate; de studio quod putat malitiae, juxta David regem; de eo quod scriptum est, Poenitet me quod constituerim Saül in regem: de spiritu Moysi, cujus Scripturas putat dixisse Apostolum fabulas aniles; de qualitate figurarum; de
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum dicit reb: congruis non contrariis. eẽ signi¬
ficandũ potest uanus dicere semper ds̃ lucido auro
num quam nigro atramento scribi oportere qũo đs
lux ẽ &tenebrae in eo non sunt ullae. Homo ẽ enim
qui putat a posto lum ut congruer& infirmis & in per¬
fectis multa falsa & improbanda dixisse quia testimo¬
nuis quae delege ac prophetis ponit: quam uenerabili¬
ter scripturas illas accipiat. per epistolas eius appa¬
r& nec cogitat tam ꝑ uerso sensu posse defendi &iã
illa. quae inu& erib: dĩ libris inmundusatque impius
quasi pius & mundus horrescit. Nam siei quispiã
dicat similis eius. ea quaete offendunt in lege ac
prophetis falsa sunt. sed propter infirmos & in¬
uano. contra hoc respondeat non habebit. Con¬
uincitur enim regula falsa. sed sua. nec sapientis
ac docti sed stulti sicut ipse ẽ atque incruditimanu
Post haec sane sa crilegi & uani hominis sacrilega
uani loquia. quib meres pondisse sufficienter ex¬

Expanded text:
Qui cum dicit rebus congruis non contrariis aliquid esse significandum, potest vanus dicere, semper Deum lucido auro, nunquam nigro atramento scribi oportere: quoniam Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae . Homo est enim, qui putat Apostolum, ut congrueret infirmis et imperfectis, multa falsa et improbanda dixisse, quia testimoniis quae de Lege ac Prophetis ponit, quam venerabiliter Scripturas illas accipiat per Epistolas ejus apparet. Nec cogitat tam perverso sensu posse defendi etiam illa quae in veteribus Dei Libris immundus atque impius quasi pius et mundus horrescit. Nam si ei quispiam dicat similis ejus, Ea quae te offendunt in Lege ac Prophetis falsa sunt, sed propter infirmos et imvano contra hoc respondeat non habebit. Convincitur enim regula falsa, sed sua; nec sapientis ac docti, sed stulti, sicut ipse est, atque ineruditi manu,  CAPUT X. 35. Post haec sane sacrilegi et vani hominis sacrilega vaniloquia, quibus me respondisse sufficienter ex
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicitur nescire aut pro eo dicitur qđ non adꝓbat id
Aut ꝓeo quod utiliter nescientes facit. quod scire inutile
est.⁊ Ideo bene accipitur id quod dictũ ẽ solum sci¬
re patrem. sic dictũ eẽ quia facit fili Pum scire ⁊
Et quod dictũ ẽ nescire filiũ. sic dictũ ẽẽ quia facit
nescire homines. id est ñ eis prosit quod in utilit̃ scirent:
DEEO QUOD SCRIPTUMES TIN EUANGE. TURBAS

Expanded text:
cum dicitur nescire, aut pro eo dicitur, quod non approbat; idcum dicitur nescire, aut pro eo dicitur, quod non approbat; idaut pro eo quod utiliter nescientes facit, quod scire inutile est. Ideo bene accipitur, id quod dictum est, solum scire Patrem, si dictum esse quia facit Filium scire: et quod dictum est, nescire Filium, sic dictum esse quia facit nescire homines, id est, non prodit eis quod inutiliter scirent. LXI. De eo quod scriptum est in Evangelio, turbas
Abbreviated transcription (Latin):
cernere : qđ tam̃ sit secundũ catholicã fidem: ex illo pigno¬
re contingit. qđ accepit uirgo ecclesia. humili aduentu suĩ¬
sponsi. quae illo ultimo aduentu cũ ueni& inclaritate.
nuptura ẽ: cũ iam facie ad faciem contuebitur ⁊ Dedit
ex positio nihil certum intu&ur. nisi ut secundũ fidem sit.
Neq aliis prae iudicat : qui eã nihilominus secundum fidẽ
ex ponere potuerint: DE DIEAUTEME
LX .I.RA. NEMO SCIT. NEQ ANGELI CELORŨ
NEQ FILIUS HOMINIS. NISI PATER SOLUS
icut scire ds̃ dicitur &iam cũ scientẽ facit. sicut scriptũ
est: Temptat uos dñs ds̃ uester. ut sciat sidiligitis eũ.
Non enĩ hic sic dictũ ẽ. quasi nesciat ds̃. sed ut ipsi sciant
quantũ in dñi dilectione ꝓfecerint. Quod nisi tempta¬
tionib: quae accidunt ñ plene ab hominib: agnoscitur.⁊
Et ipsũ temptat. ꝓ eo positũ ẽ quod temptari sinit . Sic &

Expanded text:
cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignocernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit virgo Ecclesia humili adventu sponsi sui, quae illi ultimo adventu cum veniet in claritate nuptura est, cum jam facie ad faciem contuebitur. Dedit eexpositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit; neque aliis praejudicat, quae nihilominus secundum fidem e potuerint. LX. De die autem  hora nemo scit, neque angeli coelorum, neque Filius hominis, nisi Pater solus . Sicut scire Deus dicitur, etiam cum scientem facit, sicut scriptum est, Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligatis eum . Non enim sic dictum est hoc, quasi nesciat Deus: sed ut ipsi sciant quantum in Domini dilectione profecerint; quod, nisi tentationibus quae accidunt, non plene ab hominibus agnoscitur. Et ipsum Tentat, pro eo positum est, quod tentari sinit. Sic et
Abbreviated transcription (Latin):
sponso dix̃ obuiã uenire uirgines: sic intellegendũ puto.
ut ex ipsis uirginib: constet ea quae dicitur sponsa. tã quã
si omnib: xp̃ianis in ecclesiã concurrentib:. filii ad ma¬
trem concurrere dicantur. cũ ex ipsis filiis congregatis.
constet ea quae dicitur mater: Nunc enĩ disponsata est.
ecclesia & uirgo ẽ. adnuptias ꝑducenda. Id est cũ se con¬
tin& acorruptione saeculari : Illo autẽ tempore nub&.
cũ uniuersa mortalitate praetereunte : immortali con¬
iunctione faetatur. Disponsaui inquit uos uni uiro. uir¬
ginem castam exhibere xp̃o. Vos inquit uirginẽ. a plu¬
rali adsingula rem concludens. Ideo etiurgines dici
possunt & uirgo I: Cur autẽ quinq dictȩ sint : ut mihi ui¬
detur expositũ est. Sed uidexmus nunc inenigmate: tunc
autẽ facie ad faciem: Et nunc exparte. tunc aũ ex toto:
psum aũ in enigmate & exparte. nunc inscripturis aliquid

Expanded text:
sponso dixit obviam venire virgines, sic intelligendum puto, sponso dixit obviam venire virgines, sic intelligendum puto, ut ex ipsis virginibus constet ea quae dicitur sponsa: tanquam si omnibus Christianis in Ecclesiam concurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ex ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. Nunc enim desponsata est Ecclesia, et virgo est ad nuptias perducenda, id est, cum se continet a corruptione saeculari: illo autem tempore nubet, cum universa mortalitate in ea pereunte, immortali conjunctione fruetur, Desponsari, inquit, vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Vos, inquit, virginem; a plurali ad singularem concludens. Ideo et virgines dici possunt, et virgo. Cur autem quinque dictae sint, ut mihi videtur expositum est. Sed videmus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; et nunc ex parte, tunc autem ex toto . Ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in Scripturis aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
legendȩ sunt. nullo iam remanente de alienis laudibus gau¬
dio in angustus & magnis afflictionib: redire ad inploratio¬
nẽ dĩ  Sed magna ẽ eius seueritas post iudiciũ. cuius ante
iudiciũ in effabilis misericordia praerogata est. Itaq re¬
spondens ait. Amen dico uobis. qđ nescio uos⁊ Exilla sci¬
lic& regula qua non habet ars dĩ. hoc ẽ sapientia dĩ. ut
intrent ingaudiũ eius. qui non corã dõ sed ut placerent ho¬
minibus uisi sunt aliquid secundũ precepta eius operari::
Atq ita concludit .: Uigilate ergo: quia nescitis diem neq
horam. ⁊̃ Non modo illius ultimi temporis quo uenturus ẽ
sponsus. sed suae quisq dormitionis diem & horã nescit .
Quisquis paratus ẽ usq ad somnũ. id est usq ad mortẽ quae
omnib: debetur : paratus inueni&ur. &iã cũ illa uox me¬
dia nocte sonuerit : qua om̃s euigilaturi s̃. Quod uero

Expanded text:
ligendae sunt, nullo jam remanente de alienis laudibus gauligendae sunt, nullo jam remanente de alienis laudibus gaudio, in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem Dei. Sed magna est ejus severitas post judicium, cujus ante judicium ineffabilis misericordia praerogata est. Itaque respondens ait, Amen dico vobis quod nescio vos: ex illa scilicet regula, qua non habet ars Dei, hoc est sapientia Dei, ut intrent in gaudium ejus, qui non coram Deo, sed ut placerent hominibus, visi sunt aliquid secundum praecepta ejus operari. Atque ita concludit: Vigilate ergo, quia nescitis diem neque horam. Non modo illius ultimi temporis, quo venturus est sponsus, sed suae quisque diem dormitionis et horam nescit. Quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est, usque ad mortem quae omnibus debetur, paratus etiam invenietur cum illa vox media nocte sonuerit, qua omnes evigilaturi sunt. 4. Quod vero
Abbreviated transcription (Latin):
in misericordia. & arguit me.: Oleum autẽ peccatoris.
non inpingu& caput meũ. Ite ergo aduendentes magis¬
& emite uobis.: Id est uideamus nunc quid uõs adiuuant
qui uobis laudes uendere consuerunt. et uos inerrorem
ducere : et non corã dõ. sed abhominib: gloriã quaeretis.
Cuntibus autẽ illis emere. uenit sponsus: idẽ inclinanti¬
bus se illis in ea quae forissunt. et solita gaudia requi
rentib:. quia gaudia interna ñ nouerant : uenit ille qui
iudicat. Et quae paratae erant. id ẽ quib: bonũ corã dõ
testimoniũ conscientia ꝑhibebat. intrauer̃ cũ eo in nup¬
dante copulatur. Et clausa ẽ ianua. id est receptis illis
sed ñ omes inmutabimur. Clausus ẽ aditus ad regnũ caeloꝵ
Non enĩ post iudiciũ. patet precũ aut meritorũ locus. No¬
uissime autẽ. ueniunt reliquae uirgines dicentes.: Dñe dñe
aperi nobis.: Non dictũ ẽ qđ emerent oleũ : & ideo intel¬

Expanded text:
in misericordia et arguit me; oleum autem peccatoris in misericordia et arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foerentibus, quia gaudia interna non noverant, venit ille qui judicat: et quae paratae erant; id est, quibus bonum coram Deo testimonium conscientia perhibebat, intraverunt cum eo ad nupdanda copulatur. Et clausa est janua, id est, receptis illis us, sed non omnes immutabimur : clausus est aditus ad regnum coelorum. Non enim post judicium patet precum aut meritorum locus. Novissime autem veniunt et reliquae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Non dictum est quod emerint oleum; et ideo intel
Abbreviated transcription (Latin):
scientia sua:: Quis enĩ gloriabitur mundũ se habere
cor: Inde est qđ apostolus dicit. Mihi enĩ minimũ ẽ
ut a uobis diuidicer. aut abhumano die: sed neq ego
metipsum di iudico: Qua propter cũ dese quisq aut ñ
omnino aut uix possit ueram referre sententiã. quomo¬
do potest dealio iudicare : cũ sciat nemo quid agatur
in homine nisi sp̃s hominis : Ite magis aduendentes &
emite uobis.: Non consiliũ dedisse putandȩ sunt. sed
crimen earũ ex obliquo cõmemorasse.⁊ Uendunt enĩ
oleum adulatores. qui siue falsa siue ignorata laudando:
inerrorem animas mittunt. &uana gaudia tam quã fatuis
conciliando. aliquã dehis mercedem. siue ciborũ. siue pecu¬
niae. siue honoris. siue alicuius cõmodi temporalis accipi¬
unt.: Non intellegentes qđ dictũ ẽ : qui uos felices dicunt.
inerrorẽ uos mittunt. Melius ẽ autẽ obiurgari aiusto.
quã a peccatore laudari . : Emendabit me inquit iustus

Expanded text:
scientia sua. quis enim gloriabitur mundum se habere scientia sua. quis enim gloriabitur mundum se habere cor? id est quod apostolus dicit: mihi minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore laudari. emendauit, inquit, me iustus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uenit: Clamor factus ẽ. ecce sponsus uenit. surgite ob¬
uiam ei:⁊ In ictu oculi. innouissima tuba. om̃s resurgemus .:
id ẽ rationes reddendas operũ suorũ. O port& enĩ ȩt nos
exhiberi ante tribunal xp̃i. ut illic recipiat unusquisq
quod gessit incorpore. siue bonũ. siue malum. Et dixe¬
runt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo ur̃o. quialã¬
pades nrãe extinguntur. Quorũ enĩ facta. aliena laude
fulciuntur. eadẽ sub tracta deficiunt : et de consuetudine
id semꝑ inquirit. unde gaudere animus sol&.: Itaq ho¬
minũ qui corda ñ uident testimoniũ uolunt habere. &¬
non aputl dm̃ qui cordis inspector est. Sed quid respon¬
derunt sapientes: neforte ñ sufficiat nobis & uobis: Vnus
quisq enĩ ꝓse racionem reddet. nec alieno testimonio
quisquã ad iuuatur apud dm̃. cui secr&a cordis apparent¬
& uix sibi quisq sufficit. ut ei testimoniũ ꝑhibeat con¬

Expanded text:
cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obcum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba omnes resurgemus . id est, rationes reddendas operum suorum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum . Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum, qui corda non vident, testimonium volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt saquisque enim pro se rationem reddet nec\' alieno testimonio quisquam adiuuatur apud deum, cui secreta cordis apparent, et uix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat con
Abbreviated transcription (Latin):
laudib: hominũ.: Non ergo habent oleũ secum. ⁊ Nam
ipsam laetitiã. oleũ significare arbitror. ⁊ Propter ea unx̃
te ds̃ ds̃ tuus. oleo exultationis. Qui aut̃ non propter ea
gaud& quia dõ intrinsecus plac&. ñ habet oleũ secum.⁊¬
id est laetitiã bonorũ operũ. incorde atq conscientia po¬
suerunt. Sic &apostolus mon&. prob& aut̃ se homo in¬
quit : tunc insemetipso habebit gloriã. et non in altero ⁊
Tardante uero sponso. dormier̃ omnes .: Quia ex utroq
genere continentiũ hominũ. siue eorũ qui corã dõ exul¬
tant: siue eorũ qui in laudib hominũ qui escunt. mori¬
untur hoc inter uallo temporis : donec sub aduentu dñi.
fiat resurrectio mortuorũ. Media aut̃ nocte : id ẽ nul¬
lo sciente aut sperante: quippe cũ dñs ipse dicat: dedie
aũ illa &hora nemo scit: et apostolus. dies dñi tam quã
fur in nocte.ita ueni&. Ex quo significat. penitus latere

Expanded text:
laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placid est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt; sicut Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini fiat resurrectio mortuorum. Media autem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autem illa et hora nemo scit ; et Apostolus Dies Domini tanquam fur in nocte, ita veniet : ex quo significatur eum penitus latere,
Abbreviated transcription (Latin):
auriũ. a uoluptate ol faciendi. gustandi tangendi.⁊
Sed quia ista continentia. partim corã dõ fit. ut illi pla¬
ceatur in interiore gaudio conscientiae : partim corã homi¬
nib: tantũ ut gloria humana capiatur : quinq dicuntꝰ
sapientes. & quinq stultȩ: utrȩq tam̃ uirgines. quia utraq:
continentia ẽ. quã uis diuerso fomite gaudeant. Lam¬
pades aut̃ sunt. quia manib: gestantur. opera quae secundũ
istam continentiã fiunt.⁊ Dictũ est autẽ. ⁊ Luceant opera
urã coram hominib: ⁊ Om̃s uero acceperunt lampades su¬
as & uener̃ obuã sponso ⁊ Intellegendũ est ergo xp̃i no¬
mine censeri. dequib: agitur.: Non enĩ possunt qui xp̃i¬
ani non sunt : sponso xp̃o uenire obuiam: Sed quinq: fa¬
tuae acceptis lãpadib suis. non sumpserunt oleum secũ.⁊
Multi enĩ. quãuis dexp̃i bonitate plurimũ sperent: gau¬
dium tam̃ non habent: dum continenter uiuunt: nisi in

Expanded text:
aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
quinq: admittuntur. quinq: excluduntur : bonorũ &
malorũ discrecionẽ significat : Qua ꝓpter. si uirginitatis
nomen honorabile est. Cur receptis exclusisq commune
est. De inde quid sibi uult numerus in utraq parte qui¬
narius : : Quic quid autẽ significat oleum. mirũ uid&ur
qͦđ sapientes petentib non cõmunicant: cũ & inuide¬
re fas non sit eas. quae ita ꝑfectȩ sunt. ut asponso recipian¬
habent : prae scribente illa sententia eiusdem dñi dicentis:
Omni poscenti tribue. Quid ẽ aũ. qđ non possit dando
non sufficere utrisq: : Haec maxime augent quȩstionis
difficultatẽ: quã quã et c&era diligenter considerata. ut
om̃a inunã rationẽ concurrant. nihilq: inuna parte dica¬
tur. qđ impediat aliam. magna cautio ẽ adhibenda:
Uidentur itaq mihi quinq uirgines. significare quinq per¬
titam continentiã. a carnis in lecebris. Continendus
est enĩ animi appetitus. a uoluptate oculorũ. a uoluptate

Expanded text:
quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. quapropter si uirginitatis nomen honorabile est, cur receptis exlusisque commune est? deinde quid sibi uult numerus in utraque parte quinarius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipianhabent, praescribente illa sententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? haec maxime augent quaestionis difficultatem, quamquam et cetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant nihilque una parte dicatur, quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videtur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
RGINAE. OCTOGINTA CONCVBINAE. ETADULES¬
CENU LAE QUARUMNONẼ NUMERVS.
enarius numerus potest significare uniuersitatis sci¬
entiam. quȩsia dinteri ora & intellegibilia referatur.
quȩ senario numero significatur. fit quasi decies sexies
quodeftsexaginta. Siadterrena & corrupubilia quȩ
octonario numero significari possunt. fiunt decies
octies quod eft octoginta. Reginae ergo suntanimae
regnantes in intellegibi libus & spiritalibus. Con¬
cubinȩ quȩ mercedem accipiunt terrenorum. Dequibus¬
dictum est Acceperunt mercedem suam. Ad ulescentulȩ qua¬
rum non est numerus. Quarum non est d&erminata scien¬
tia & diuersis dogmatibus periclitari possunt. Utnu¬
merus quod dictum est signisic& certam & indubitatam
confirmationem scentia e

Expanded text:
reginae, octoginta concubinae, et adolesreginae, octoginta concubinae, et adolescentulae quarum non est numerus . Denarius numerus potest significare universitatis scientiam. Quae si ad interiora et intelligibilia referatur, quae senario numero significantur, fit quasi decies sexies, quod est sexaginta: si ad terrena et corruptibilia, quae octonario numero significari possunt, fiunt decies octies, quod est octoginta. Reginae ergo, sunt animae regnantes in intelligibilibus et spiritualibus. Concubinae, quae mercedem accipiunt terrenorum, de quibusdictum est, Acceperunt mercedem suam . Adolescentulae quarum non est numerus, quarum non est determinata scientia, et diversis dogmatibus periclitari possunt: ut numerus, quod dictum est, significet certam et indubitatam confirmationem scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uerum est. N ec omne quod creditur uerum eft
Quic quid autem uerum est. Atq a sensibus & amente se¬
iunc tum est: Creditantum. non tamen sentiri aut in¬
tellegi potest. Dõ igitur iunotum est. quod intellegit dm̃
Intellegit autem rationalis anima dm̃. N am intellegit
quod semper eius modi est. neq ullam patitur mutatio¬
nem. At & corpus pertempus & locos. & anima ipsa rati¬
onalis: quod aliquando sapiens. Aliquando stulta est.
mutationem patitur. Quod autem semper eodem mo¬
do est. melius profecto est. quam id quod ita est
Nec quic quam est melius rationali anima. nisi ds̃ : Cum
igitur intellegit aliquid. quod semper eodem modo sescha¬
bent. ipsum sine dubio intellegit : H aec autem est ipsa
ueritas. cui quia intellegen do rationa lis anima iungitur
& hoc bonum animȩ est: recte accipitur id esse quod dic¬
tum est. M ihiautem Adherere dõ bonum est
DEEO QUODSCRIPTUMEST SEXAGINTAST̃

Expanded text:
tur verum est, nec omne quod creditur verum est. tur verum est, nec omne quod creditur verum est. Quidquid autem verum est, atque a sensibus et a mente sejunctum est, credi tantum, non tamen sentiri aut intelligi potest. Deo igitur junctum est quod intelligit Deum. Intelligit autem rationalis anima Deum. Nam intelligit quod semper ejusmodi est, neque ullam patitur mutationem. At et corpus per tempus et locos, et anima ipsa rationalis, quod aliquando sapiens, aliquando stulta est, mutationem patitur. Quod autem semper eodem modo est, melius profecto est quam id quod non ita est. Nec quidquam est melius rationali anima, nisi Deus. Cum igitur intelligit aliquid quod semper eodem modo sese habet, ipsum sine dubio intelligit. Haec autem est ipsa veritas; cui quia intelligendo anima rationalis jungitur, et hoc bonum est animae, recte accipitur id esse quod dictum est, Mihi autem adhaerere Deo bonum est. LV. De eo quod scriptum est, Sexaginta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Aut anima est. Aut ea melius aliquid. D &erius enim om
corpore nihil est. Quia & simateriam quis dixerit unde
ipsum corpus fit. recte quõ car& omni specie. nihil dicitur
Rursum intercorpus & animam quod melius sit corpore
D& erius anima non inuenitur: Siquid enim ess& medium
car& corpus. Aut uiuficar& ur acorpore. Aut neutrum
At quic quid uiui ficatur abanima corpus est. Si quid autẽ
uiui ficat animam. melius est quamanima. Rursum
quo uiui ficatur corpus anima est. Quod uiui ficatur acor¬
pore. nihil est. N eutrum uero idest nulli us uitae indi¬
gens. nullamq uitam tribuens. Aut omnino nihil est.
us. Sedutrum quidtale sit inrerum natura. Alia quȩstio ẽ
Nunc autem interim ratio comperit. nihil inter corpus &
animam esse. quod sit corpore melius. anima d&erius
Quod autem est omnianima melius. id dm̃ dicimus. Cui
quisquis eum intellegit. iunctus est. Quod enim intellegi¬

Expanded text:
aut anima est, aut ea melius aliquid. Deterius enim omni aut anima est, aut ea melius aliquid. Deterius enim omni corpore nihil est: quia et si materiam quis dixerit, unde ipsum corpus fit; recte, quoniam caret omni specie, nihil dicitur. Rursus inter corpus et animam, quod melius sit corpore, deterius anima, non invenitur. Si quid enim esset medium, caret corpus, aut vivificaretur a corpore, aut neutrum. At quidquid vivificatur ab anima, corpus est: si quid autem vivificat animam, melius est quam anima. Rursum quo vivificatur corpus, anima est: quod vivificatur a corpore, nihil est. Neutrum vero, id est, nullius vitae indigens nullamque vitam tribuens, aut omnino nihil est, us. Sed utrum quid tale sit in rerum natura, alia quaestio est. Nunc interim ratio comperit nihil inter corpus et animam esse, quod sit corpore melius, anima deterius. Quod autem est omni anima melius, id Deum dicimus; cui, quisquis eum intelligit, junctus est. Quod enim intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Alia spiritali . protemporum congruentia iuberentur.
Non ergo mirum sihostem decipi dignum deci pere iussi
sunt. qui erant adhuc digni hostem decipere. N on enim
iam erant idonei quibus dicer&ur. Diligite inimicos uros
Sedtales erant quibus tantum modo dici poterat. Diliges
proximum tuum & oderis inimicum tuum Ad huc em̃
ille proximus quamlate diligendus ess& non erat tempo¬
ris tradere. Inchoatio ergo quȩdam facta est subpeda go¬
go. ut magistro perfectio serua r&ur. Quita men idem¬
Quita men idem
perfamulum suum & magis terium
Grandioribus. idest
euangelium perunicum suum
DEEO QUOO SCMPTŨ Ẽ MIHI Ã ADFERERE DÕBONŨEST
mne quod est. Aut eodem modo sem per est: Aut non
Ftomnis anima. omni corpore melior. Melius
enim omne quod uiuificat. quam id quod uiuificatur. Cor¬
pus autem ab anima uiuifican . non a corpore animam nemo
ambigit. Quod autem corpus non est. & tamen ali quid efe

Expanded text:
lo, alia spirituali, pro temporum congruentia juberentur. lo, alia spirituali, pro temporum congruentia juberentur. Non ergo mirum si hostem decipi dignum decipere jussi sunt, qui erant adhuc digni hostem decipere. Non enim jam erant idonei quibus diceretur, Diligite inimicos vestros; sed tales erant quibus tantummodo dici oporteret, Diliges proximum tuum, et oderis inimicum tuum . Adhuc enim ille proximus quam late intelligendus esset, non erat temporis tradere. Inchoatio ergo quaedam facta est sub paedagogo, ut magistro perfectio servaretur: cum tamen idem per famulum suum; et magistrum grandioribus, id est, Evangelium per Unicum suum. LIV. De eo quod scriptum est, Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Omne quod est, aut eodem modo semper est, aut non. Et omnis anima omni corpore melior est. Melius est enim omne quod vivificat, quam id quod vivificatur: corpus autem ab anima vivificari, non a corpore animam, nemo ambigit. Quod autem corpus non est, et tamen aliquid est,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsum quoq: qui puniri debeat condemnare exterum
extimas atua uiruite. U irtus enim tua. iustitia e in¬
tium est: & hoc quod omnium dñs es omnibus teparcere
facis. Uirtutem enim tu ostendis. qui non crederis esse
inuirtute consum matus. Sed in his quisciunt auda ciam
iudicas & cum magnã reuerentia disponis nos. Item
quod primo interrenis rebus sit gradus ad celestem iuftitia
quȩ iam firmioribus imperatur. dñs ostendit cum ait
Siin alieno fideles non fuiftis. uestrum quis dabit uobis
dicens. Multa habeo uobis dicere sed non potestis porta¬
re adhuc illa. Etapostolus cum ait. Etego fratres non po¬
tui uobis loqui quasi spiritalibus. sed quasi carnalibus
Lac uobis potum dedi nonescam. Neq enim poteratis. Sed
neq adhuc poteftis. Adhuc enim carna les estis. Quod
ergo inistis secundum gradus suos actum eft. hoc inuni¬
uerso genere humano agi cognoscimus. ut alia carnali popu¬

Expanded text:
Ipsum quoque qui puniri non debeat, condemnare, exterum Ipsum quoque qui puniri non debeat, condemnare, exterum aestimas a tua virtute. Virtus enim tua justitiae initium est; et ob hoc quod omnium Dominus es, omnibus te parcere facis. Virtutem enim tu ostendis, qui non crederis esse in virtute consummatus, sed in iis qui sciunt audaciam tjudicas, et cum magna reverentia disponis nos . 4. Item quod primo in terrenis rebus fit gradus ad coelestem justitiam, quae jam firmioribus imperatur, Dominus ostendit, cum ait: Si in alieno fideles non fuistis, vestrum quis dabit vobis emonstrat dicens: Multa habeo vobis dicere; sed nunc non potestis portare illa . Et Apostolus, cum ait: Ego, fratres, non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Lac vobis potum dedi, non escam; neque enim poteratis: sed neque adhuc potestis; adhuc enim estis carnales . Quod enim in istis secundum gradus suos actum est, hoc in universo genere humano agi cognoscimus, ut alia carnali popu
Abbreviated transcription (Latin):
dere debuerunt:. N onitaq ds̃ deceptor est quod credere¬
nefarium &impium esse quis non intellegat. sed meritorũ
& personarum iustissimus distributor. faciens quaedã
perseipsũ quȩ illo solo digna sunt. eiq soli conueniunt
Sicuti est inlumina re animas. & seipsum eis ad perfru¬
endũ prebendo sapientes beatasq: brestare. Alia perser¬
uientem sibi creaturam integerrimis legibus promeritis
ordinata quȩdam eorum iubens. quȩdam permit tens usq
ad passerum amministrationem. Sicut dñs in euangelio
dicit. Et usq: ad fini decorem. Usq adnumerum &iam
capillorum nr̃orum diuina prouidentia ꝑtendente atq
ueniente. Dequa iterum dictum est. Pertendit usq ad
finem fortiter. & dis ponit omnia suauiter. Quod autẽ
peranima rum ministeria suis legibus seruientia ds pa¬
niat & digne digna supplicia r&ribuat. Cum ipse tran¬
quillisimus maneat. A pertissi me ita scriptum efe

Expanded text:
dere debuerunt. Non itaque Deus deceptor est, quod crederedere debuerunt. Non itaque Deus deceptor est, quod crederenefarium et impium esse quis non intelligat? sed meritorum et personarum justissimus distributor, faciens quaedam per se ipsum, quae illo solo digna sunt, eique soli conveniunt; sicuti est illuminare animas, et se ipsum eis ad perfruendum praebendo, sapientes beatasque praestare: alia per servientem sibi creaturam, integerrimis legibus pro meritis ordinatam, quaedam eorum jubens, quaedam permittens, usque ad passerum administrationem, sicut Dominus in Evangelio dicit, et usque ad feni decorem, usque ad numerum etiam capillorum nostrorum divina providentia pertendente atque veniente . De qua etiam dictum est: Pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . 3. Quod autem per animarum ministeria suis legibus servientia Deus puniat, et digne digna supplicia retribuat, cum ipse tranquillissimus maneat, apertissime ita scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
Quam bestiam talia facere pronaturae gradibus dec&. Cum
igitur quosdam pati aliquid deceat. quod alios facere non
deceat: Minifceria quȩdam sunt media quibus digna
in iunguntur officia. ut cisutens ipsa iufuua non solum
talia pati quem quam imper& qualia pati cum dec&
sed &iam his facientibus quof talia facere non minus
dec&. Qua propter cum aegypti deceptione digni essent
& populus isrł proilla a&ate generis humani. intali ad¬
huc morum gradu constrtutus eft ut indigne hofcem
deciper&: factum est ut iuber& ds̃ uel potius proillorũ
cupiditate permit ter&. ut uasa aurea & argentea quibus
adhuc terreni regni ad p&itores inhiabant. & p&erent
ab aegyptiis non reddituri. & acciperent quasi red dituri
quam & mercedem tamdiuturni laboris Atq operis
protalium anima rum gradu non iniustam ds̃ uoluit¬
& poenam illorum quos dignefecit amittere id quod red¬

Expanded text:
quam bestiam talia facere pro naturae suae gradibus decet. Cum quam bestiam talia facere pro naturae suae gradibus decet. Cum igitur quosdam pati aliquid deceat, quod alios facere non deceat; ministeria quaedam sunt media, quibus digna injunguntur officia; ut eis utens ipsa justitia, non solum talia pati quemque imperet, qualia pati eum decet, sed etiam iis facientibus, quos talia facere non minus decet. Quapropter cum et Aegyptii deceptione digni essent, et populus Israel pro illa aetate generis humani in tali adhuc gradu morum constitutus esset, ut non indigne hostem deciperet; factum est ut juberet Deus, vel potius pro illorum cupiditate permitteret, ut vasa aurea et argentea, quibus adhuc terreni regni appetitores inhiabant, et peterent ab Aegyptiis non reddituri, et acciperent quasi reddituri . Quam et mercedem tam diuturni laboris atque operis pro talium animarum gradu non injustam Deus esse voluit, et poenam illorum quos digne fecit amittere id quod red
Abbreviated transcription (Latin):
amministrauione quȩ fit perdiuinam prouidentiam quasi
trans scripta est naturalis lex inanimam rationalem ut in
ipsa uitae huius conuersati one moribusq: terrenis homi¬
nes talium distribũdnum imagines seruent. H inc est quod
iudex damnatum percutere indignum sua persona & nefa¬
m iudicat. eius tamen iussu hoc facit carnifex
sua cupiditate sic ordinatus est in officio. ut percutiat legũ
moderatione damnatum. qui possit &iam innocentem
sua crudelitate percutere . Namneq perseipsum hoc iudex
facit. neq perprincipem. vel aduocatum. Aut aliquem in offi¬
cio suo curtalem ministerium non conuenienter im poni¬
tur. H inc est &iam quod inrationa bilibus animantibus
utimur adeas res quas perhomines aginefarium est N am
utiq dignus est fur morsibus lacerari. Id tamen homo¬
agit non perseipsum. Aut perfilium. Aut perdomefticũ
uel &iam perfamulum suum. sed percarnificem bestiam

Expanded text:
administratione, quae fit per divinam providentiam, quasi administratione, quae fit per divinam providentiam, quasi transcripta est naturalis lex in animam rationalem, ut in ipsa vitae hujus conversatione moribusque terrenis homines talium distributionum imagines servent. Hinc est quod judex damnatum percutere indignum sua persona et nefarium judicat: ejus tamen jussu hoc facit carnifex, qui pro sua cupiditate sic ordinatus est in officio, ut percutiat legum moderatione damnatum, qui posset etiam innocentem sua crudelitate percutere. Nam neque per se ipsum hoc judex facit, neque per principem vel advocatum, aut aliquem in officio suo, cui tale ministerium non convenienter imponitur. Hinc est etiam quod irrationalibus animantibus utimur ad eas res quas per homines agi nefarium est. Nam utique dignus est fur morsu lacerari: id tamen homo non per se ipsum agit, aut per filium, aut per domesticum, aut etiam per famulum suum; sed per canem,