comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lucidũ erit. si neꝙͣꝵ totũ corpꝰ
tenebrosũ erit: in cui qͦ examm¬
uatõe cõmissi. ñ tã ut arbitror
sactoꝵ ẽ attendenda maiestaᷤ.
qmͣ ꝓpͥa intentõ discutienda.
dimꝰ ignorantiã. ministnͣci
ũ qͦ negligentiã: s plaue nł¬
lius maliciam. Et ceite optime

Expanded text:
lucidum erit; si nequam, totum corpus tuum tenebrosum erit , in tui quoque examinatione commissi, non tam, ut arbitror, sacrorum est attendenda majestas, quam propria intentio discutienda. dimus ignorantiam, ministrantium quoque negligentiam, sed plane nullius malitiam. E
Abbreviated transcription (Latin):
sicate ꝑ quẽ melius retͣhi po̾¬
cune. cui ĩ hac re nec potestas
deẽ. nec uoluntas ut cõꝑi : bau¬
deo nempe qd̃ ⁊ ur̃e prudentie
nram in talib occupationẽ
displicẽ cognoui. Qe qͥdem iu¬
stissime ⁊ amantissime. Age
gͦ si ita uultis. ĩmo quia sic cer¬
nitis ac decernitis ⁊ amico ex¬
pedire ⁊ monacho cõuenire.da¬
te q̃so oꝑam qͣtinus una uteius¬
q uoluneas citius impleat᷑. qͦ
ciam.⁊ mͥ ad salutẽ aĩe consu¬
lat᷑. Indicat᷑ si placet clamosis
⁊ importunis ranis de cau̾nis ñ
egredi: s suis cõtentas ẽẽ pa¬
ludib. Non audiant᷑ in ꝯcilii.
in palatiis ũ inueniant᷑. ad cau¬
sas. ad negocia. nulla necessica.
nulla tͣhere possit auctoritas.
Sic forsican poss ur̃ amixus de¬
clinare p̃sũpcionis notã.NIã
noxam unde ꝯthere potuerĩ ig¬
noro. cũ sciam mͥ cõciliũ eẽ ⁊
ꝓpositũ nũqͣm si causa dũtax¬
ac nr̃i ordinis ñ fuerit exire

Expanded text:
sitate per quem melius retrahi possitate per quem melius retrahi postime? cui in hac re nec potestas deest, nec voluntas, ut comperi. Gaudeo nempe, quod et vestrae prudentiae nostram in talibus occupationem displicere cognovi. Et quidem justissime, et amicissime. Age ergo si ita vultis, imo quia sic cernitis ac decernitis, et amico expedire, et monacho convenire: date, quaeso, operam, quatenus una utriusque voluntas citius impleatur, qutiam, et mihi ad salutem animae consulatur. Indicatur, si placet, clamosis et importunis ranis de cavernis non egredi, sed suis contentas esse paludibus. Non audiantur in conciliis, in palatiis non inveniantur: ad causas, ad negotia nulla necessitas, nulla trahere possit auctoritas. Sic forsitan vester posset amicus declinare praesumptionis notam. Nam noxam unde contrahere potuerim, ignoro: cum sciam mihi consilium esse et propositum, nunquam si causa duntaxat nostri ordinis non fuerit exire
Abbreviated transcription (Latin):
soli accusatoi ⁊ arbiter cõstitu¬
tꝰ. qͣtinꝰ monstret actio qd̃ ht̃
ꝓfessior ⁊ nomĩ monachi. soli¬
fui enĩ negare ñ possum: S
uocatꝰ s tractus. Si hoc amiciꝰ¬
nr̃is displuic: faceoret mͥ. uti¬
nã ñ issem ad illa: utinã ñ trẽ
ad similia.Utinã ⁊ nuꝑ ñ issem
uͥ uidissem adu̾sus eccłiam a¬
płica ꝓhdolor auctoritate uio¬
lentã armari tyrannidẽ: qsi
sisbito pondus sr̃iectum est
nrĩs ceruicib. atq irrefraga¬
bilis auc̃toritas licterarũ. hen¬
i obmutui ⁊ humiliatus sum
⁊ silui a bonis.⁊ dolor m̃s reno¬
uatus ẽ: qñ uidi repente ad il¬
las licta̾s impleri facies ĩno¬
centiũ ignominia. ⁊ letari ã¬
plius impios qd̃ malefect̾nt:
⁊ exultare in reb pessimis.
Misertũ est impio. ut iuxta
dictum ꝓpħicũ ñ discẽt facere
iusticiã: ⁊ q̃ in t̾ra scõꝵiniqua
mea ñ int̾esse cognosco. Gra-¬
uor: s tͣhor. At uͦ ab hac neces¬

Expanded text:
soli accusator et arbiter constitusoli accusator et arbiter constitutus, quatenus monstret actio quod habet professio, et nomen monachi solifui enim, negare non possum; sed vocatus, sed tractus. Si hoc amicis displicuit; fateor, et mihi. Utinam non issem ad illa, utinam non irem ad similia. Utinam et nuper non issem, ubi vidissem adversum Ecclesiam apostolica proh dolor! auctoritate violentam armari tyrannidem, quasi subito pondus superjectum est nostris cervicibus, atque irrefragabilis auctoritas litterarum. Heu! obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis, et dolor meus renovatus est , quando vidi repente ad illas litteras impleri facies innocentium ignominia, et laetari amplius impios quod malefecerint, et exsultare in rebus pessimis. Misertum est impio, ut juxta dictum propheticum, non disceret facere justitiam: et qui in terra sanctorum iniqua mea non interesse cognosco. Gravor, sed trahor. At vero ab hac neces
Abbreviated transcription (Latin):
nus decͣctionis. ⁊ reuera similẽ
aliqͥd habens oꝑi balaam: qͥ duc¬
tus ⁊ cõductus ad maledicendũ
ppło. magis bñdic̃tionib cu
plus cõm̃des: ut p̃coniis ꝓ cõui¬
ciis utaris nesciꝰ. ⁊ uolens detra¬
here laudes innitus: Quasi uͦ
nulla mala mea inueniant. ut
ꝓ bonis malis bona mͥ obiciant:
uł potiꝰ adiciant aliena. At ego
nͨ in dignis uittiꝑatõĩb moue¬
or. nͨ in debitas recipio laudes.
Nichil mea refert de his quoꝵ
auctor ñ extiti. Laudent si uo¬
lũt uł uituꝑent si audent. de
pͥmo qͥdem dnm̃ albanensẽ.
de scdõ uͦ dñm rem̃se̾  poiro de
t̾cio. eundẽ eque archiepmn. si
mł ⁊ epm laudunẽsem. cũ rege
parit̾ ⁊ młtis aliis reue̾ndis ꝑ-¬
sonis: qͥ se utiep auc̃tores ĩ his.
⁊ p̾ncipes extitisse minime dif¬
fitent᷑. Si bñ aͤgert̃ quid ad me:
Si alit̾ qͥd eque ad me  An toca
⁊ sola culpa mea ẽ. qd̃ affui ho
sol latebris dignꝰ. soli m̃ uidex

Expanded text:
nus detractionis, et revera simile nus detractionis, et revera simile aliquid habens operi Balaam, qui ductus et conductus ad maledicendum populo, magis benedictionibus cumplus commendes; ut praeconiis pro conviciis utaris nescius; et volens detrahere laudes invitus? Quasi vero nulla mea mala inveniant ut pro malis mihi bona objiciant, vel potius adjiciant aliena. 2. At ego nec indignis vituperationibus moveor, nec indebitas recipio laudes: nil mea refert de his, quorum auctor non exstiti. Laudent si volunt, vel vituperent, si audent; de primo quidem dominum Albanensem, de secundo vero dominum Remensem; porro de tertio eumdem aeque archiepiensem, cum Rege pariter et 56 multis aliis reverendis personis qui se utique auctores in his et principes exstitisse minime diffitentur. Si bene egerunt, quid ad me? si aliter, quid aeque ad me? An tota et sola culpa mea est quod adfui, homo solis latebris dignus; soli mihi judex,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e: Utrũ ne qd̃ cachalaunũ a¬
motꝰ est a uillicatione s̃ credi¬
ta ħo usq ꝙͣ diffamatus. qͥa in
ecclia uirdunensi cui p̃fuerat
dissipass bona dnĩ sui: An qd̃
in urbe cameracensi. monast̾ii
sui manifestus destructor fulb̾¬
tus cedere cõpulsus ẽ paruino:
q̃ om̃im testimonis. fideł est
seruus ⁊ prudens: An certe quod
lauduni. de ꝓstibulo ueneris.
suũ dõ scũariũ restitutũ est. ꝓp¬
t̾ qd̃ hoꝵ. me ñ dico lapidatis.
s laceratis: ut minꝰ aliqͥd reci¬
piam a dño meo: Q hoc meri¬
to atq cũ om̃i gła respondexẽt
siquid in eis meũ cognoscem.
Nunc aũ ut qͥd iudicor ego de
factis alienis. Nut si meis.
la imprudentia dubitare nul¬
la negare imprdentia possit:
Eligite nc̃ utrũlibet. Aut nega¬
te certe: autfatemi me hoꝵ au¬
ctorẽ. Si feci: laude dignũ est lau¬
dabilia ꝑegisse. ⁊ ĩique redar¬
guor. unde laudari meruerã.
Si ñ feci: ut laudẽ ñ merui. sic
ꝓfecto nͨ uituꝑationẽ. Nonũ ge¬

Expanded text:
rae? Utrumne quod apud Catalaunum amotus est a villicatione sibi credita homo usquequaque diffamatus, quia in ecclesia Virdunensi cui praefuerat, dissipasset bona domini sui? An quod in urbe Cameracensi monasterii sui manifestus destructor Fulbertus cedere compulsus est Parvino, qui omnium testimonio fidelis est servus et prudens? An certe quod Lauduni de prostibulo Veneris suum Deo sanctuarium restitutum est? Propter quod horum me, non dico, lapidatis, sed laceratis, ut minus aliquid recipiam a Domino meo? Et hoc merito atque cum omni gloria responderem, si quid in eis meum cognoscerem. Nunc autem utquid judicor ego de factis alienis? aut si meis, la imprudentia dubitare, nulla negare impudentia possit. Eligite nunc utrumlibet: aut negate certe, aut fatemini me horum auctorem. Si feci; laude dignum est laudabilia peregisse, et inique redarguor, unde laudari merueram. Si non feci; ut laudem non merui, sic profecto nec vituperationem. Novum ge
Abbreviated transcription (Latin):
rit: tunt ꝓculdubio ⁊ paxmͥ.
⁊ pax erit᷑ de me. Non tñ iecir¬
co etiam me lagente ⁊ cacente
cessare puto mmur eccliarũ
si ñ cess romana curia pro
uoliuitate assistentiũ face̾ p̾¬
uidiciũ in absentes. Uał. Ad

Expanded text:
rit, tunc procul dubio et pax mihi, et pax erit de me. Non tamen idcirco etiam me latente et tacente cessare puto murmur ecclesiarum, si non cesset Romana curia pro voluntate assistentium facere praejudicium in absentes.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾.ẜ. abb̃ dictus clare uallꝰ
salutẽ ⁊ ñ inuia. Etiam ne pau¬
ꝑi ⁊ in opi u̾i̾tas odiũ parit. ⁊
ne ip̃a quidẽ miseria declinare
inuidiam potest: Querar. an
glondar qd̾ fẽs sum ⁊ ip̃e ini¬
micus uera dicens:uera dices.
an rocta agens: S ħ uiderĩt fr̃s¬

Expanded text:
RDUS abbas dictus Clarae-Vallis, salutem, et non in via. 1. Etiamne pauperi et inopi veritas odium parit, et ne ipsa quidem miseria declinare invidiam potest? Querar, an glorier, quod factus sum et ipse inimicus vera dicens? Vera dicans, an recta agens? Sed hoc viderint fr
Abbreviated transcription (Latin):
strũ curare colloquiũ. ⁊ opta¬
tã nobis tui uelles exhibere
p̃sentiã. Sumꝰ enĩ bit᷑bi: ⁊ te
morari ĩ uebe audiuimꝰ. Dig¬
nare rescͥbere nobis. q̃cqͥd illd̾
sit. qd̃ de his liccĩs nr̃is corde
cõceꝑis: ut sciamꝰ qͥd faciencł
tate ꝓcedunt: s tu de ꝯtẽptu
añ t̾ribunal t̾rifitiũ responde

Expanded text:
strum curare colloquium, et optastrum curare colloquium, et optatam nobis tui velles exhibere praesentiam. Sumus enim Viterbii, et te morari in Urbe audivimus. Dignare rescribere nobis quidquid illud sit quod de his litteris nostris corde conceperis, ut sciamus quid faciendum tate procedunt; sed tu de contemptu ante tribunal terrificum
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃so te ne rideas dolorẽ
meũ. Nam si tͥ minime
uideris forsitan ẽe dolendus:
ido magis dolendus. Tu ui¬
deris quid de te sentias: ego
te arbitror oĩ lacͥmar̃ fonte
plangendũ. Dolor m̃s ñ est
dignus subsannatõe. s cõ¬
passione: quia dolor m̃s ñ est
de carne ⁊ sanguine. ñ de amis¬
sione rerũ ꝑiturar̃: s de te ophy¬
lupe. Non potui ex p̾ssius de¬
monstrare magnitudinẽ causẽ
doloris. Philippus ẽ in causa.
Cum hoc dico. gͣuem eccłie ꝓñ¬
tio luctũ. q̃ te aliqñ suo gremi
Quis tẽ cp̃is ñ clamabat bo¬
ne spei iuuenẽ. bone indolis
ãdolescentẽ: S heu mutatꝰ
ẽ color optimꝰ. Aqnͣta spe deci¬
dit francia: q̃ te genuit. ⁊ mi¬
ne ur̃ õium ẽẽt ĩfructuosus.
ꝓcederẽ si seq̃rer spm̃ meũ. s
nolo ꝓferre pli̾ma ĩ inc̾cũ. et ẽe̾
qͣi aerem u̾berans. S ħ scrip¬
si. ut nr̃m utcũq g te affectũ
cognosces. ⁊ nos scires eẽ ĩ ꝓxi¬
mo. si forte ls inspiraret tͥ no¬

Expanded text:
sed quaeso te ne rideas dolorem meum; nam si tibi minime videris forsitan esse dolendus, ideo magis dolendus. Tu videris quid de te sentias: ego te arbitror omni lacrymarum 155 fonte plangendum. Dolor meus non est dignus subsannatione, sed compassione: quia dolor meus non est de carne et sanguine; non de amissione rerum periturarum, sed de te, o Philippe! Non potui expressius demonstrare magnitudinem causae doloris: Philippus est in causa. Cum hoc dico, gravem Ecclesiae pronuntio luctum, quae te aliquando suo gremio Quis tunc temporis non clamabat, bonae spei juvenem, bonae indolis adolescentem? Sed heu! mutatus est color optimus . A quanta spe decidit Francia quae te genuit et nune noster omnium esset infructuosus. Procederem si sequerer spiritum meum: sed nolo proferre plurima in incertum, et esse quasi aerem verberans . Sed haec scripsi, ut nostrum utcumque erga te affectum cognosceres, et ut nos scires esse in proximo, si forte Deus inspiraret tibi no
Abbreviated transcription (Latin):
tius illis antiqͥs ac p̾claris
ornam̃tis nudare. mutilare
m̃bris: Qe hodie cõfusa cetrũ¬
cata iaceres: si ñ benignius
qm potentiꝰ tecũ actum fu¬
ill. Quis eam ꝓhibere uale¬
bit: etiã a grauiorib. si rur¬
sum qd̃ absit adieceris pro¬
uocare: Uide ne patiaris re¬
cidiuũ : quia ꝓ certo nͥ fallor.
ñ tam facile denuo potit in¬
ueniri remediũ. Siquis ita¬
ꝙ dixerit tͥ partim oportet o¬
bedire partim sĩ oportet:. cũ tu
in te exꝑta sis plenitudinẽ
apłice potestatis. auc̃toricatis
incegͥtatẽ: ñ ne huiꝰm aut se¬
duc̃tus ẽ aut seduce̾ uults
S fac qd̾ dico: nã ego te ñ se¬
duco. Conu̾cere magis ad hu¬
militatẽ : ad mansuetudinẽ.
Si quide ce humilib dat d̾s
grãm: ⁊ mansueti heditabũt
terrã. Esto cau ta. cdñe ⁊ ma

Expanded text:
tuis illis antiquis ac praeclaris tuis illis antiquis ac praeclaris ornamentis nudare, mutilare membris! Et hodie confusa et truncata jaceres, si non benignius quam potentius tecum actum fuisset. Quis eam prohibere valebit etiam a gravioribus, si rursum quod absit adjeceris provocare? Vide ne patiaris recidivum: quia pro certo, nisi fallor, non tam facile denuo poterit inveniri remedium. Si quis itaque dixerit tibi: Partim oportet obedire, partim non oportet; cum tu in te experta sis plenitudinem apostolicae potestatis, auctoritatis integritatem, nonne hujusmodi aut seductus est, aut seducere vult? Sed fac quod dico: nam ego te non seduco. Convertere magis ad humilitatem, ad mansuetudinem: siquidem et humilibus dat Deus gratiam , et mansueti haereditabunt terram . Esto
Abbreviated transcription (Latin):
Potest si utile iudicaui̾t nouõ
ordinare ep̃atus: uͥ hactenus
ñ fuerũt. Potest eos qui sũt.
alios dep̾mere. alios sublima¬
re ꝓ ut ratio sibi dictauerit. ita
ut de ep̃is creare archiepõs li¬
ceat: ce econu̾so. si necesse ui¬
sum fu erit. Pocest a finib t̾¬
re sublimes quascũq ꝑsonas
eccliasticas euocare &e coge̾ ad
suã p̾sentiã. ñ semel aut bis:
s quociens expedire uidebit.
Porro ĩ promptu est ei omẽm
ulcisci in obedientiã. si quis
forte peluc̃tari conatꝰ fuerit.
Deniq ꝓbasti ⁊ tu. Quid enĩ
contulit ÷ͥ uetus tua rebellio.
ce recalcit᷑tio male suasa. a pse¬
udo ꝓpħis tuis: Qũe fructũ
habiusti. in quib nc̃ erubes¬
cis: Agnosce potiꝰ in qua po¬
testate gła oe honore suffraga¬
neoꝵ tuoꝵ tam diu pͥuata ex¬
sticisti. Quis ꝓ te ualuit ob¬
uiare aplice auctoritatis ui¬
stissime seueritati: cũ ꝓuoca¬
ta tius excessib decreuit de

Expanded text:
Potest, si utile judicaverit, novos Potest, si utile judicaverit, novos ordinare episcopatus, ubi hactenus non fuerunt. Potest eos qui sunt, alios deprimere, alios sublimare, prout ratio sibi dictaverit, ita ut de episeopis creare archiepiscopos liceat, et e converso, si necesse visum fuerit. Potest a finibus terrae sublimes quascunque personas ecclesiasticas evocare, et cogere ad suam praesentiam, non semel aut bis, sed quoties expedire videbit. Porro in promptu est ei omnem ulcisci inobedientiam, si quis forte reluctari conatus fuerit. Denique probasti et tu. Quid enim contulit tibi vetus tua rebellio et recalcitratio male suasa a pseudoprophetis tuis? quem fructum habuisti, in quibus nunc erubescis? Agnosce potius in qua potestate, gloria et honore suffraganeorum tuorum tam diu privata exstitisti. Quis pro te valuit obviare apostolicae auctoritatis justissimae severitati, cum, provocata tuis excessibus, decrevit te
Abbreviated transcription (Latin):
cessum ẽ. Si rogastis erui ci¬
ues ur̃os de uincłis placenti¬
noꝵ. qd̾ utiq ego p̾termitere
nec uolo nec ualeo: et hoc fem
est. In quo postremo q̃cunq ra¬
tionabilis petitio filie ñ di¬
co repulsam. s uel morã pas¬
sa ẽ apud piã matrẽ: En ad
cõplem̃tũ palliũ p̾sto est: ple¬
nitudo honoris. Nunc uero
audi me indita plebs. gens
nobilis. ciitas głasa. Audi
inqm me. ueritatẽ dico ñ
m̃tior. dilectorẽ tui. zelato¬
rẽ salutis tue. Romana ee¬
cłia ualde cemens ẽ: see
nichilominꝰ potens. fidele consi¬
liũ ⁊ om̃i acceptione dignũ.
noli abuti clementia: ne po¬
tentia oppͥmaris. S dicit ali¬
quis. Debitam ei reuerentiã
exhibebo: ce nichil amplius.
Esto: fac qd̾ dicis: quia si exhi¬
beas debitã: et oĩmodam. Ple¬
nitudo si qͥdem potestates. suꝑ
uniu̾sas orbis eccłias. singła¬
ri p̃rogaturꝗ apłice sedi do¬
nata ẽ. Qui gͥ hiuic potestati
resistit: dĩ ordinattoni resistit.

Expanded text:
cessum est. Si rogastis erui cives vestros de vinculis Placentinorum, quod utique ego praetermittere nec volo nec valeo; et hoc factum est. In quo postremo quaecunque rationabilis petitio filiae, non dico repulsam, sed vel moram passa est apud piam matrem? En ad complementum pallium praesto est, plenitudo honoris. Nunc vero audi me, inclyta plebs, gens nobilis, civitas gloriosa. Audi, inquam, me veritatem dico, non mentior dilectorem tui, zelatorem salutis tuae. Romana Ecclesia valde clemens est, sed nihilominus potens. Fidele consilium, et omni acceptione dignum: Noli abuti clementia, ne potentia opprimaris. 2. Sed dicit aliquis: Debitam ei reverentiam exhibebo, et nihil amplius. Esto, fac quod dicis; quia si exhibeas debitam, et omnimodam. Plenitudo siquidem potestatis super universas orbis Ecclesias, singulari praerogativa apostolicae Sedi donata est. Qui igitur huic potestati resistit, Dei ordinationi resistit.
Abbreviated transcription (Latin):
cłie statũ. ñ armis estimari. s
meritis. Ip̃iꝰ quippe̾ ñ alt̾ius
agnoscunꝰ uoces illas ĩ psalmo.
Si ꝯsistant adu̾sũ mi castra
ñ timebit cor meũ. Si exurgat
adu̾sum me p̾liũ ͤ in hoc ego
sꝑabo. ꝓꝓpcea ⁊ nos quia deec¬
cłia sumꝰ. si timebimꝰ dum t᷑¬
babit᷑ t̾ra : ⁊ trãsferent᷑ montes
in cor marisꝰ. Gle̾tur tẏrannꝰ
siculus qnͣtũ uult: gloriet᷑ in
malicra qd̾ potens est ĩ iniqui¬
tatec nr̃a aũt uictꝰ in infirmi¬
tate ꝑficit᷑. Ecclia q̃n infirma¬
t᷑: pauli magist̾io didicit ẽẽ po¬
tentior. Didicit ⁊ e regionẽ a
salomone. qd̃ ꝓsꝑitas stultoꝵ
occidit eos: Didicit ⁊ stultum
firma radice cũ uidi̾t. statim
maleclice̾ pulc̾tudini eius.
Idõ cũ scõ cdauid sese inutͦq ꝯ
ratione sui. Ait si quidẽ. Hhi ĩ
currib ⁊ hi in equis ͤ nos aũ
in nomine dñi dĩ nr̃i inuoca¬
bimꝰ. Ip̃i obligati st̾ ⁊ cecidert.

Expanded text:
clesiae statum non armis aestimari, sed clesiae statum non armis aestimari, sed meritis. Ipsius quippe, non alterius agnoscimus voces illas in Psalmo: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum: si exsurgat adversum me proelium, in hoc ego sperabo . Propterea et nos quia de Ecclesia sumus, non timebimus dum turbabitur terra, et transferentur montes in cor maris. Glorietur tyrannus Siculus quantum vult, glorietur in malitia quod potens est in iniquitate: nostra autem virtus in infirmitate perficitur. Ecclesia quando infirmatur, Pauli magisterio didicit esse potentior . Didicit e regione et a Salomone, quod prosperitas stultorum occidit eos : didicit et stultum firma radice cum viderit, statim maledicere pulchritudini ejus . Ideo cum sancto David sese in utroque ratione sui: ait siquidem, Hi in curribus et hi in equis: nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus. Ipsi obligati
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ consilii ꝑhunc uenerabilẽ
.h. tullensis eccłie archidiaconẽ.
ĩterim saltim aliqͣtenꝰ cõsolan
ꝯceptũ iam olim desidi̾ũ: curã¬
q releuare qm patior. Nec enĩ
fidelior. studiosioi. cancior ue il
lo ad manũ ẽẽ potuit. siue ĩꝑ
ferendo ad uos. q̃ nos illi ĩuin¬
guꝰ. siue in referendo ad nos
siqua ur̃e dignatõi placuerit
remandare. Itaq de beneplaci¬
to ur̃o. de statu curie ac ut̃e sos¬
pitate ꝑsone. ⁊ siquid blandiꝰ
aura scͥcł̃ior. a diuina clem̃tia
recens forte spirauit eccłie ad¬
u̾sus scismaticoꝵ ꝓ cacem s ĩ¬
efficacẽ rabiem desudanti : de
his oĩb pleniꝰ instrui cupimꝰ
ce supplicamꝰ. Porro nr̃am citra¬
montanã eccłiam. tã in nr̃o ꝙͣ
infrancoꝵ regno. nou̾itis fortẽ
infide.: pacificã ĩunitate. deuo¬
tam in ur̃a obedientia: ꝓmptã
ad seruitiũ. Neqͣqm nos beneuẽ¬
ti. ñ capue. ñ ip̃iꝰ rome t̾cet deo
sic iudicante amissio: scientes ec¬

Expanded text:
 hunc venerabilem Hugonem, Tullensis Ecclesiae archidiaconum, interim saltem aliquatenus consolari conceptum jam olim desiderium, curamque relevare quam patior. Nec enim fidelior, studiosior, cautiorve illo 173 ad manum esse potuit, sive in perferendo ad vos quae nos illi injungimus; sive in referendo ad nos, si qua vestrae dignationi placuerit remandare. Itaque de beneplacito vestro, de statu curiae, ac vestrae sospitate personae, et si quid blandius aura secundior a divina clementia recens forte spiraverit Ecclesiae, adversus schismaticorum procacem, sed inefficacem rabiem desudanti; de his omnibus plenius instrui cupimus, et supplicamus. 2. Porro nostram citramontanam Ecclesiam tam in nostro, quam in Francorum regno noveritis fortem in fide, pacificam in unitate, dera obedientia, promptam ad servitium. Nequaquam nos Beneventi, non Capuae, non ipsius Romae terret, Deo sic judicante, amissio; scientes Ec
Abbreviated transcription (Latin):
tia. de quib certꝰ fui fideli atte¬
statõe intimandũ ẽẽ pucaui:
ad releuandam uł ex aliqua
ꝑte eam que ur̃a uiscera inces¬
sant̾ afflgit sollicitudo oĩmec¬
cłiat. Hoc quoq addo dñm re¬
gem d̾o eũ confortante feruere
Nos quoq fidelit̾ ⁊ hoc ip̃m ꝓ
uirib laborare. exhortari ⁊ sol¬
licitarẽ quos possumꝰ: ⁊ cum
tẽpus aduenit. ñ expensis. ñ¬

Expanded text:
certus fui, fideli attestatione intimanda esse putavi, ad relevandam vel ex aliqua parte eam, quae vestra viscera incessanter affligit, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Hoc quoque addo, dominum Regem, Deo eum confortante, fervere nos quoque fideliter ad hoc ipsum pro viribus laborare, exhortari, et sollicitare quos possumus: et cum tempus advenerit, non expensis, n
Abbreviated transcription (Latin):
tur ds. Ego occidã. ⁊ ego uiu̾e
faciam: ꝑcutiam ⁊ ego sanaboᷤ
et ñ est qui de manu mea pos¬
sit eruere. ꝑcussit cͣmẽ: ut aĩa
sanaret᷑. Occidit auanciã: ut
ł uinificato
cato ⁊ sanato. quid sꝑandũ est
ñ ut ĩa ñ sit qui uos de manu dĩ
possit eruere: si tñ euugłicum
illud consiliũ obseruare ñ negłi¬
gitis. ecce sanꝰ fẽs es. iam nõli
peccate ne det̾ius aliqͥl tͥ con¬
tingat. Qd̃ uideł idciteo p̃monet
pius pat̾ quia ñ uult ut cõtin¬
gat: quippe qui ñ uult mortẽ
peccatoris: s magis ut cõuerta¬
t᷑ ⁊ uuiat. Q merito. Que enum
utilidas in sanguine pc̃coris:
Non enĩ infernus cõficebit᷑ deo.
neq mors laudabit eũ. s uos
qui uuitis bñdicitis dño. ⁊ di¬
citis. Non moriar s uiuã: ⁊ nar¬
rabo opera domini. Et illud.
Impulsus ⁊eu̾sussum ut caderẽ:
⁊ dominus suscepit me.A¬

Expanded text:
tur Deus: Ego occidam, et ego vivere tur Deus: Ego occidam, et ego vivere faciam; percutiam, et ego sanabo, et non est qui de manu mea possit esanaretur: occidit avaritiam, ut vivificato et sanato, quid sperandum est, nisi ut jam non sit qui vos de manu Dei possit eruere? si tamen evangelicum illud consilium observare non negligitis; Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius aliquid tibi contingat . Quod videlicet idcirco praemonet pius Pater, quia non vult ut contingat: quippe qui non vult mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat. Et merito. Quae enim utilitas in sanguine peccatoris? non enim infernus confitebitur Deo, neque mors laudabit eum: sed vos qui vivitis, benedictis Domino, et dicitis: Non moriar, sed vivam et narrabo opera Domini; et illud: Impulsus eversus sum ut caderem, et Dominus suscepit me
Abbreviated transcription (Latin):
co.S grãs dõ. qui iã harum
terũ in uob̾ głe tnͣsitorie głiosũ
ẽ oꝑatꝰ cõtemptũ: dũ de anime
ꝑicło saluberrimũ incussit me¬
tũ.O mira circa uos diuina cle¬
m̃tia. Mportẽ intentauit. ne ĩ¬
ferret. Formidare uos uoluit. quã¬
dullas artuũ. febris acuta sẽ¬
uiebat: ⁊ tardante sudore eruci¬
atus uehemens in dies ingͣues¬
cebat. Cumq ĩa foris m̃bris fui¬
gescentib calor molestie simꝰ
introrsũ secolligẽs. exhausta
longa mnedia uiscera depascẽt:
pallide interĩ mortis an ocłos
tristis u̾sabat᷑ imago. Oe ecce
tanꝙͣ de suꝑnis uox emissa di¬
uinitꝰ insonuerit: ego sũ. ego sũ
qͥ deleo. ñ te. s ĩiquitates tuas.
Mox uͥ sac̾dos dĩ ut pauꝑ more¬
retͣ. sua oĩa pauꝑib erogauit:
ceꝑunt subito de intinus desꝑa¬
ti iã sudoris inopinati fontes
o ordine salus utͣq ꝓcedens
liqͥdo monstͣuit. in uob̾ ad in¬
pletũ. qd̃ inscript᷑a sua pollice¬

Expanded text:
am harum rerum in vobis gloriae transitoriae gloriosum est operatus contemptum, dum de animae periculo saluberrimum incussit metum. O mira circa vos divina clementia! Mortem intentavit, ne inferret: formidare vos voluit, quadullas artuum febris acuta saeviebat, et tardante sudore, cruciatus vehemens in dies ingravescebat. Cumque jam foris membris frigescentibus calor molestissimus introrsum se colligens, exhausta longa inedia viscera depasceret, pallidae interim mortis ante oculos tristis versabatur imago. Et ecce tanquam de supernis vox emissa divinitus insonuerit: Ego sum, ego sum qui deleo, non te, sed iniquitates tuas ; mox ubi sacerdos Dei, ut pauper moreretur, sua omnia pauperibus erogavit, coeperunt subito de intimis desperati jam sudoris inopinati fontes o ordine salus utraque procedens, liquido monstravit in vobis adimpletum quod in Scriptura sua pollice
Abbreviated transcription (Latin):
tis cõsequi p̃miũ. qd̾ est reg¬
laudarẽ: si ñ mereuocaret illa
sentencta. neminẽ laudauis ĩ
uita sua.Si quidẽ rem laude dig¬
uã egistis: s ei laus asscribenda ẽ
a quo accepistis ⁊ uelle et ꝑficere
qd̾ merito laudaret᷑. Dm̃ gͦ ꝑ ubͤ.¬
⁊ in uob̾ oꝑantẽ głificamꝰ. Qui
tñ ad hoc in uobis uoluit glifi¬
cari: ut ⁊ uos redde̾t głiosum.
Qui nimirũ cũ sit mirabilis
inmaiestate sua. etiam in scĩs
siuis głosus apparere dignat᷑ ne
solus habeat gła̾m. Ipẽ nempe
nicet. Nouit aũt qui sũt eius.
s nob̾ ñ facile innopescũt. nͥ
cũ ip̃e reuelare dignat᷑. Scimꝰ
sanc tñ de qͣlib scriptũ ẽ. In labore

Expanded text:
tis consequi praemium, quod est reglaudarem, si non me revocaret illa sententia, Neminem laudaveris in vita sua ; siquidem rem laude dignam egistis: sed ei laus adscribenda est, a quo accepistis et velle, et perficere quod merito laudaretur. Deu in vobis operantem glorificamus, qui tantum ad hoc in vobis voluit glorificari, ut et vos redderet gloriosum. Qui nimirum cum sit mirabilis in majestate sua, etiam in sanctis suis gloriosus apparere dignatur, ne solus habeat gloriam. Ipse nempe nicet. Novit autem qui sunt ejus: sed nobis non facile innotescunt, nisi cum ipse revelare dignabitur. Scimus sane de qualibus scriptum est: In labore
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e s xp̃c: ñ in sua laudat᷑ s in
xͥ uita: hac ꝑ hoc ñ laudat᷑ con¬
t᷑ sententiã. q̃ ꝓ hib hoiem lau¬
dari in uita sua. Cur demq dig¬
nꝰ meis laudib ũ erit. qũe sui
qͦ nõis d̾s laude dignat᷑. dicen¬
te dd̾. pauꝑ ⁊ in ops laudabitut
nom̃ tuũ. Laudat᷑ iob qd̾ sua
patient̾ a misit: ⁊ ñ laudabitur
ep̃c qͥ ⁊ libent̾ dimisit ⁊ lib̾alit̾
distribuit: Non expectauit mor¬
tẽ qñ iam nec dare nͨ retinere
in sua haberet potestate: qd̵ uti¬
q młti fatiunt quoꝵ uideł̾ te¬
stam̃tũ ñ nͥ in mortuis cõfirma¬
t᷑. s adhuc int̾ sp̃e uite metũ

Expanded text:
istus, non in sua laudatur sed in Christi vita, ac per hoc non laudatur contra sententiam, quae prohibet hominem laudari in vita sua. 3. Cur denique dignus meis laudibus non erit, quem sui quoque nominis Deus laude dignatur, dicente David: Pauper et inops laudabunt nomen tuum? Laudatur Job, quod sua patienter amisit: et non laudabitur episcopus qui et libenter dimisit, et liberaliter distribuit? Non exspectavit mortem; quando jam nec dare, nec retinere in sua haberet potestate: quod utique multi faciunt, quorum videlicet testamentum nonnisi in mortuis confirmatur: sed adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs est. Quẽ diligit dominꝰ cor¬
ripit: flagellat aũt omẽm fi¬
liũ quẽ recipit. flageslatun
uidõ et em̃datũ:. ⁊ aliuid suspicer
quã unũ ẽẽ ex filiis : Porro cor
ꝑtatis. qͣm ip̃e ds̃ ore cõm̃dans
ꝓpħico. ego sũ ait uir uidens
pauꝑtatẽ meã.Suꝑ om̃s re¬
gios thesauros: hic uos titu¬
lus nobilitat amplius. ⁊ reddit
illustrẽ. Scio me ex script᷑a cõ¬
memorasse suꝑtꝰ: ñ ẽẽ laudan¬
dũ hoĩem in uita sua. uerum
qͦm me possũ cohibere a laude
illiꝰ qͥ post aurs̃ abire ĩa de¬
siit: ⁊ sꝑare cõtẽpsit in pecu¬
nie thesauris: De qͣli nimur
uiro. scͥptura sic loquit᷑. Quis
ẽ hic et laudabimꝰ eũ. Fecit
enĩ mirabilia in uita sua. An

Expanded text:
Dominus corripit, flagellat autem omnem filium quem recipit . Flagellatum video et emendatum, et aliud suspicer quam unum esse ex filiis? Porro corrpertatis, quam ipse Deus ore commendans prophetico: Ego sum, ait, vir videns paupertatem meam . Super omnes regios thesauros hic vos titulus nobilitat amplius, et reddit illustrem. 2. Scio me ex Scriptura commemorasse superius, non esse laudandum hominem in vita sua. Verum quomodo me possum cohibere a laude illius, qui post aurum abire jam desiit, et sperare contempsit in pecuniae thesauris? De quali nimirum viro Scriptura sic loquitur: Quis est hic, et laudabimus eum? fecit 40 enim mirabilia in vita
Abbreviated transcription (Latin):
spem multoꝵ reportarẽ mecũ pa¬
cem eccłie cũ exultatõe unuise
t̾re. Miror aũt quo cuiꝰ ue con¬
silio. mnira illa mutatio dext̾e̾
excelsi. tã subito indeceriꝰ estmu¬
tata. ut ruxsũ ad inuriã eccłie.
clericos scĩ hẏlarii de ciuitate
expelleres: ⁊ irã dei inte gͣuiꝰ¬

Expanded text:
ltorum reportarem mecum pacem Ecclesiae, cum exsultatione universae terrae. Miror autem quo, cujusve consilio mira illa mutatio dexterae Excelsi tam subito in deterius est mutata; ut rursum ad injuriam Ecclesiae clericos Sancti Hilarii de civitate expelleres, et iram Dei in te g
Abbreviated transcription (Latin):
ni. quid uirtutis. quid honesta¬
tis. afferũt de sũmo pontifice
suo. ut ⁊ nos ꝓnocent ad fauo¬
rem: Si uera sũt. q̃ ũq diuub¬
gat opinio: n uniꝰ dignꝰ est uituli¬
deri potestate. Si uera ñ sũt. de¬
cet nich̃ominus caput eccłie ñ
solũ uite habere sanitatẽ: s ⁊ fa¬
me decorẽ. Tutiꝰ ꝓ inde uobis ẽ
mi cognate hiñe. ut in suscepti¬
one uniuĩsalis pape. ab uniu̾sita¬
tis consensu ⁊ cõsilio ñ recedatis.
Quẽ om̃is religio quẽ regũ uni¬

Expanded text:
ni, quid virtutis, quid honestani, quid virtutis, quid honestatis afferunt de summo pontifice suo, ut et nos provocent ad favorem? Si vera sunt quae ubique divulgat opinio, nec unius dignus est viculi potestate; si vera non sunt, decet nihilominus caput Ecclesiae, non solum vitae habere sanitatem, sed et famae decorem. Tutius proinde vobis est, mi cognate charissime, ut in susceptione universalis papae, ab universitatis consensu et consilio non recedatis: quem omnis religio
Abbreviated transcription (Latin):
cipũ. Errorẽ ur̃m ultra dissi¬
mulare ñ fero: quippe carne
ꝓpmquꝰ. ⁊ corde amitꝰ. Siquis de
ppło deuiat. solus ꝑit. Uerũ pͥn¬
cipes crror multos innoluit et
tantis obest. qnͣtis p̃est. ip̃e. N
ut rogamꝰ subiectos. ꝑ quẽre¬
ges regnanit. ip̃e nos pͥfecit po¬
płis sins. a nobis tuendil. ñ
magnitudi ne potentatꝰ
⁊ landabilit᷑ deseruis se noᷤ¬
ror qͣnã u̾sutia.
mͦ ur̃a illa prudentia ciecũ¬
rit. eandẽ matrẽ
uram. dominã deserẽ in
iii tẽꝑe mialo. insi forte ⁊ hoc
uobis ur̃i illi cõsiliarii ꝑsu¬
ade̾ conẽt᷑. ad solam pet̾ leo¬
nis domũ. uniu̾salẽ eccłiam
eẽ reclactã. Uiri indaces. qͦs
ueritas sicut et caput eoꝵ anti¬
xp̃m destruit spũ oris suil affirr¬
mans eam ꝑ os dauid. ⁊ uniu̾sos
fines t̾re. ⁊ aduniu̾sas familias
gentiũ dilatari. Habent tñ du¬
cẽ apulie. s solum ex p̾ncipib:
ipm̃ꝙ usurpate corone u̾icede
ridiicła cõꝑatũ. Demq quidbo¬

Expanded text:
cipum. 1. Errorem vestrum ultra dissimulare non fero, quippe carne propinquus et corde amicus. Si quis de populo deviat, solus perit; verum principis error multos involvit, et tantis obest, quantis praeest ipse. Nec ut rogamus subjectos. Per quem reges regnant, ipse nos praefecit populis suis, a nobis tuendis, non magnitudine potentatus, et laudabiliter deservisse noror quanam versutia modo vestra illa prudentia circurit, eamdem matrem vestram et dominam deserere in tempore malo: nisi forte et hoc vobis vestri illi consiliarii persuadere conentur, ad solam Petri Leonis domum, universalem Ecclesiam esse redactam. Viri mendaces, quos Veritas, sicut et caput eorum antichristum, destruit spiritu oris sui, affirmans eam per os David ad universos fines terrae, et ad universas familias gentium dilatari . 2. Habent  cem Apuliae, sed solum ex principibus, ipsumque usurpatae coronae mercede ridicula comparatum. Denique quid bo
Abbreviated transcription (Latin):
N eo animo ⁊ in ea uoluntate
memini me discessisse dudũ a
te pͥnceps exemie. ut totis af¬
fectib bñ tͥ tuisꝙ cuꝑem. toti
isib salutẽ uramet honorẽ
eo qd̃ ñ redirẽ frandatꝰ fructu¬

Expanded text:
n eo animo et in ea voluntate memini me discessisse dudum a te, princeps eximie, ut totis affectibus hene tibi tuisque cuperem, totis nisibus salutem vestram et honorem eo q
Abbreviated transcription (Latin):
beatificant. in honorẽ induẽt
deͣntes u̾ba. muna̾ reportantes.
uana hec atq illa: s u̾ba am¬
plius. Ce decipitis de uanita¬
te inidipm̃. s tu magis de¬
ciꝑis. illi minus. Das quippe
quod utrumq pluris ẽͥ ce clas
in gratis. das ĩmeritis. Si qͥdem
tua. ñ te diligunt. Immo cer
te nͨ te. nͨ tua. s que sua sunt q̃¬
runt. Tua quoad poterunt ue¬
nabunt᷑: adulationib uanis ⁊
falsis. Molliti sunt sermones
eorũ suꝑ oleum  et ip̃i sunt ia¬
cula. Et id̾o clicebat dauid. Ole¬
um autem pcc̃oris : ñ impĩguet
caput meum. Ab his iaudat᷑
pẽcor in desidiis anime sue: oe ĩ¬
iquus bñclicitur. Ab his gͦ ca¬
uere: ñ ego s sapiens doceat.

Expanded text:
icant, in errorem te inducunt, dantes verba, munera reportantes. Vana haec, atque illa: sed verba amplius. Et decipitis de vanitate in idipsum: sed tu magis deciperis, illi minus. Das quippe quod utcumque pluris est: et das ingratis, das immeritis; siquidem tua, non te diligunt. Imo nec 180 te, nec tua: sed quae sua sunt, quaerunt. Tua, quoad poterunt, venabuntur adulationibus vanis et falsis. Molliti sunt sermones eorum super oleum, et ipsi sunt jacula . Et ideo dicebat David: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Ab his laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Ab his ergo cavere non ego, sed Sapiens doceat.
Abbreviated transcription (Latin):
salutem urãmͭ quid iuuat õ ꝑ
sequi meami Quare uos ñ po¬
tius sequimini me fugientẽ
ut ñ ardeatis: An hoc ẽ ur̃i cru¬
ciatus leuam̃. si me õ ꝑimatis.
⁊ hoc solum timetis. ne soli ꝑea¬
tis: Aidens a̾dentib quod sola
bere sue dampnationis: Quõd¬
ue remeclium morientibꝰ. alios
uid̾e̾ morientes: Non hoc michi
ꝑ suadet diues ille qui intorm̃¬
tis desꝑatus de sui liberatione.
rogabat nunciari fr̃ib suis.
ne o ip̃i uenirent ĩ locum euir¬
dẽ torm̃toꝵ. times ꝓculdubio
ex suoꝵ cruciatu. augeri suũ.
Quid gͦ: Ibo ⁊ꝯsolabor lugen¬
tem matrem meã. mei ad temꝑꝰ
uisitatione. ut inet̾num luge¬
am ⁊ rͣaͣ⁊ ipãm sñ consolatioe ͤ

Expanded text:
salutem vestram, quid juvat etiam salutem vestram, quid juvat etiam persequi meam? Quare vos non potius sequimini me fugientem, ut non ardeatis? An hoc est vestri cruciatus levamen, si me etiam perimatis: et hoc solum timetis, ne soli pereatis? Ardens ardentibus quod solatbere suae damnationis? quodve remedium morientibus, alios videre morientes? Non hoc mihi persuadet dives ille qui, in tormentis desperatus de sui liberatione, rogabat nuntiari fratribus suis ne et ipsi venirent in locum eumdem tormentorum , timens procul dubio ex suorum cruciatu augeri suum. 3. Quid ergo? ibo et consolabor lugentem matrem meam mei ad tempus visitatione, ut in aeternum lugeam et me et ipsam sine consolatione?
Abbreviated transcription (Latin):
tes. s ẽmptores. quorum dolor sa¬
lus pignoris quoꝵ consolatio moe̾
filii ẽ. Qui me malũt ꝑire cũ
ers: ꝙͣ regnare sñ eis. Qui me rur¬
sus ad naufragiũ unde tandem
nudus euasi. rursus ad ignem
unde uix semiustꝰ exiui. rursus
ad latrones aquib semiuiuus
relictus sum. s miserante samari¬
tano. iam aliqͣntulum ꝯualiu.
reuocare conant᷑: ⁊ militẽ xp̃i ꝓpe
iam rapto celo tͥumphantem. qd
ñ in me glorior. s in eo qui uicit
mundum. ab ip̃o iam int̾itu głe
tamꝙͣ canẽ ad uomitum. tãꝙͣ suẽ
ad lutum. ad secł̃m reduce̾ moli¬
unt᷑. Mira abusio abusio. Nomus
ardet ignis in stat atergo. ⁊fugi¬
enti ꝓhibet᷑ egredi. euãdenti sua¬
detur regredi. E̾ hec ab hiis qui
in incendio positi sũt. ⁊obstina¬
tissima dem̃tia. as dem̃tissima ob¬
stinatione fugere ꝑiculum no¬
lũt: Proh furor Si uos ꝯtemꝑni¬
tis mortem urãmł cur etiam ap¬
petitis meã ͤ Si inꝙͣ. negligitis

Expanded text:
tes, sed peremptores: quorum dolor, sates, sed peremptores: quorum dolor, salus pignoris; quorum consolatio, mors filii est!. qui me malunt perire cum eis, quam regnare sine eis! qui me rursus ad naufragium, unde tandem nudus evasi; rursus ad ignem, unde vix semiustus exivi; rursus ad latrones, a quibus semivivus relictus sum, sed miserante Samaritano jam aliquantulum convalui, revocare conantur: et militem Christi prope jam rapto coelo triumphantem quod non in me glorior, sed in eo qui vicit mundum ab ipso jam introitu gloriae, tanquam canem ad vomitum, tanquam suem ad lutum, ad saeculum reducere moliuntur! Mira abusio! domus ardet, ignis instat a tergo, et fugienti prohibetur egredi, evadenti suadetur regredi! et hoc ab his qui in incendio positi sunt, et obstinatissima dementia ac dementissima obstinatione fugere periculum nolunt. Proh furor! si vos contemnitis mortem vestram, cur etiam appetitis meam? Si, inquam, negligitis
Abbreviated transcription (Latin):
ola causa qua ñ liceat obe¬
dire parentibus: deus est.
Ip̃e enum dicit. Qui amã
patrem aut matrem plus ꝙͣ
me: ñ ẽ lignus. Si me uere ut
boni. ut pii parentes diligitis
si ueram. si fidelem erga filiũ
pietatem habrtis: quid me pat̾
omniũ deo place̾ satagentem ĩ¬
quietatis. ⁊ ab eius seruitio cui
seruire regnare ẽ retͣhere attẽp¬
tatis: uere nunc cognosco: qr ĩi
ñ agnosco parentes s hostes.
Sicliligẽtis me gaudẽtis utiq:
quia uado ad meum atq ur̃m.
immo uniusoꝵ patrem Aliͦqͥn
quid michi ⁊ uob̾: Quid apb̾ uobis
habeo. nͥ peccatum ⁊ miseriamᷤ
Hoc solum quod gesto corruptibi¬
le corpus : de ur̃o me habẽ fateoe
et agnosco. Non susficit uob̾ qd̾ me
in hanc scł̃i miserã miseri miserũ
induxistis. quod in peccato ur̃o¬
⁊ peccatores. peccatorem genu¬
istis. quod in peccato natum.
toris. filium insuꝑ gehenne
faciatis. O cdurum patrẽ o se¬
uam matrẽ. o parentes crude¬
deles ⁊ impros. ⁊mmo ñ paren¬

Expanded text:
ola causa, qua non liceat obedire parentibus, Deus est. Ipse enim dicit: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus. Si me vere ut boni, ut pii parentes diligitis; si veram, si fidelem erga filium pietatem habetis: quid me Patri omnium Deo placere satagentem inquietatis, et ab ejus servitio, cui servire regnare est, retrahere attentatis? Vere nunc cognosco quia inin agnosco parentes, sed hostes. Si diligeretis me, gauderetis utique quia vado ad meum atque vestrum, imo universorum Patrem. Alioquin quid mihi et vobis? quid a vobis habeo, nisi peccatum et miseriam? Hoc solum, quod gesto, corruptibile corpus de vestro me habere fateor et agnosco. Non sufficit vobis quod me in hanc saeculi miseriam miseri miserum induxistis; quod in peccato vestro peccatores peccatorem genuistis; quod et in peccato natum, toris, filium insuper gehennae faciatis? 2. O durum patrem! o saevam matrem! o parentes crudeles et impios; imo non paren
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝯso labili desolemur tristici¬
a ͤ An potius exemplo apłi.
ñ acqui escens carni ⁊ sangni. uo
cẽ audiã dñi uibentis. dimitte
mortuos sepelire mortuos suos
⁊ cantabo cũ dd̾ renuit ꝯsolari
anima mea.⁊cũ ieremia diem
blandit᷑ consolatio carnis : Gus¬
tato spũ: necesse ẽ desiꝑe carnẽ.
Affectanti celestia. t̾rena ñ sa¬
piunt: ei̾nis inhianti. Pastictio
sunt tnͣsitoria Hesinite gͥ paren¬
ne si ad ieceritis nuncios ultͦ mit¬
tere ꝓme. plꝰ me elongare coga¬
tis. Si aũt dimitntis: elarã ual¬
lem in ꝑpetuum ñ dimittam. Hec
requies mea in sclm sclĩ. Hic ha¬
bitabo qm̃ elegi eam. Ibi ꝓmeis
atq nr̃is poc̃is uigit̾ orabo. ibi p̃¬
cib assiduis. quod ⁊ uos eupitis
impet᷑bo si potero. ut qui eius a¬
more hoo modico tempore ab
iniuicem seꝑamur. in alio sclõ
simul felici ⁊ inseꝑabili societate
in eius amore iuuamꝰ. ꝑ omĩa
scła solorum. A meN

Expanded text:
inconsolabili desoletur tristitia? An potius exemplo Apostoli non acquiescens carni et sanguini 120, vocem audiam Domini jubentis: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos ; et cantabo cum David: Renuit consolari anima mea ; et cum Jeremia, Diem blanditur consolatio carnis! Gustato spiritu, necesse est desipere carnem; affectanti coelestia, terrena non sapiunt; aeternis inhianti, fastidio sunt transitoria. Desinite igitur, parenne, si adjeceritis nuntios ultra mittere pro me, plus me elongare cogatis. Si autem dimittitis, Claram-Vallem in perpetuum non dimittam. Haec requies mea in saeculum saeculi, hic habitabo, quoniam elegi eam. Ibi pro meis atque vestris peccatis jugiter orabo; ibi precibus assiduis quod et vos cupitis impetrabo, si potero, ut, qui ejus amore hoc modico tempore ab invicem separamur, in alio saeculo simul felici et inseparabili societate, in ejus amore vivamus per omnia saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
uelle p̾eẽ: quippe cuiꝰs cognonimꝰ
ẽẽ ꝓpositum. pastoralem habicere
sarcinam dum taxat tuoꝵ: ceso¬
li deinceps iuueretibi. Ualde .n.
incongruum ẽẽtut alibi p̃sump¬
tuose ñ uocatus resumeres: quod
alibi ꝓhibitus in consulte relinqͥs
Ss iam ne omĩa scienti. multa super¬
fluo ingeram: infine ce infide tibi pol¬
liceor. fioportunitatem loquendi tecũ
mͥdederis. daturũ me oꝑam: quatinꝰ
idipm̃ qd̃ in ordinate ⁊ ꝑiculose agg̃s¬
sus es. licite et obhoc secure ꝑ agas ua

Expanded text:
elle praeesse: quippe cujus cognovimus esse propositum, pastoralem abjicere sarcinam duntaxat tuorum, et soli deinceps vivere tibi. Valde enim incongruum esset, ut alibi praesumptuose non vocatus resumeres, quod alibi prohibitus inconsulte relinquis. Sed jam ne omnia scienti multa superfluo ingeram: in fine et in fide tibi polliceor, si opportunitatem loquendi tecum mihi dederis, daturum 16 me operam, quatenus idipsum quod inordinate et periculose aggressus es, licite et ob hoc secure peragas. Va
Abbreviated transcription (Latin):
de clara ualle. celorum regi
de t̾reno regno seriure fideliter:
q humiliter obedire. Int̾ra ura
tenetur preda domini mei atq
uũ. et illa preda ꝓ qua malu¬
it mori qmͣ carere illa. Ego eã
sequi clisposui. ⁊ mitt̾e de nr̃a¬
in ilitia qui inmanu ualida si
uobis ñ disꝑlicet: requirant.
recuꝑent. ꝙ reducant. Et̾mĩc
huilis rei grã. p̃misi hos qͦs
p̃sentes ceruitis exploratores.
qui eẽ rei in dagent sagaciter:
renuncientq fidelit. Assistite
ers tanqmͣ nunciis domini
seruite. Ip̃e uͦ adhonorẽ suum.
ad salutem uram. ad patrie
sosꝑitatem & pacem: et letũ
uos &e mnelitum ꝑducat in bo¬
num ac placidum finem. ad¬

Expanded text:
de Clara-Valle, coelorum Regi de terreno regno servire fideliter, et humiliter obedire In terra vestra tenetur praeda Domini mei atque vestri, et illa praeda, pro qua maluit mori, quam carere illa. Ego eam sequi disposui, et mittere de nostra militia, qui in manu valida, si vobis non displicet, requirant, recuperent et reducant. Et nunc hujus rei gratia praemisi hos quos praesentes cernitis exploratores, qui esse rei indagent sagaciter, renuntientque fideliter. Assistite eis tanquam nuntiis Domini servite. Ipse vero ad honorem suum, ad salutem vestram, ad patriae sospitatem et pacem, laetum vos et inclytum perducat in bonum ac placidum finem.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc negocto quousq ausi sumꝰ ͤ
tuũ est de ceto beatissime pat̾
ꝓuide̾. ne in dieb tuis aliqua
h̾etice pͣuitatis̾ macła. decor ec¬
cłe macłet᷑. Tibi cõmissa est
sponsa .xͥ. amice sponsi : tuũ ẽ
tandẽ uni uiro u̾ginẽ castã

Expanded text:
hoc negotio quousque ausi sumus, hoc negotio quousque ausi sumus, tuum est de caetero, beatissime Pater, providere ne in diebus tuis aliqua haereticae pravitatis macula decor Ecclesiae maculetur. Tibi commissa est sponsa Christi, amice Sponsi, tuum est tandem uni viro virginem castam
Abbreviated transcription (Latin):
dificaint ruinas iericho. Sur¬
rexte a mortuis liber illeͬ ⁊ c̃
eo multoꝵ heses ꝙ q̃ dormerãt
surrexert̃: ⁊ apparuert̃ multis.
Iam iã extendit palmites suos
usq ad mare: ⁊ usq romam
ꝓpagines eius. Hec glatioho¬
minis illius: q̃d̾ lib̾ suus ĩcu¬
ria romana ht̃ uͥ caput suũ re¬
clinet. Hinc cõfirmatꝰ ⁊ cõfor
eũ abb̾ clare ualł. Telo fid̾i ⁊ iu¬
sticie armatꝰͬ nͨ ꝯfessus ẽ. nec ne¬
gauit: s aloco ⁊ iudice ꝙͣ sͥ¬
ip̃e elegerat. sñ lesione. sñ gͣua¬
mine. ut suam ꝓlongaret u¬
qͥtatem. sedem. aplicam appel¬
lauit. Epĩ aũt qui ꝓpt̾ hoc in
unũ ꝯuenerant ur̃e reuentie
defen̾tes. nich in ꝑsonã eius e
morb serꝑet. meditinali ne-¬
cessitate abiudicauert̃. Qina
gͦ ho ille multitudinẽ tͥhit pꝰt᷑
se ẽ ut huic ꝯtagio celeri re¬
mẽdio occͤratis. Sero enĩ me¬
dicina ꝑat᷑. cũ mala ꝑ longas
inualuere moras̃. ꝓcessimꝰ in

Expanded text:
dificabit ruinas Jericho: surdificabit ruinas Jericho: surrexit a mortuis liber ille, et cum eo multorum haereses quae dormierant, surrexerunt, et apparuerunt multis. Jamjam extendit palmites suos usque ad mare, et usque ad Romam propagines ejus. Haec gloriatio hominis illius: quod liber suus in curia Romana habet ubi caput suum reclinet, hinc confirmatus et confoeum abbas Claraevallis, zelo fidei et justitiae armatus, nec confessus est, nec negavit: sed a loco et judiceipse elegerat, sine laesione, sine gravamine, ut suam prolongaret iniquitatem, Sedem apostolicam appellavit. Episcopi autem qui propter hoc in unum convenerant, vestrae reverentiae deferentes, nihil in personam ejus egmorbus serperet, medicinali necessitate abjudicaverunt. Quia vero homo ille multitudinem trahit post se est ut huic contagio celeri remedio occurratis. . . . . Sero enim medicina paratur, Cum mala per longas invaluere moras. Processimus in
Abbreviated transcription (Latin):
tri dĩ gr̃a sũmo pontifici
Sinnocentio. sanson remo¬
rũ archiep̃c. ioslenꝰ suessionẽ¬
sis. Gaufridus cahalaunen¬
sis. aliusus atrẽbatensis. uo: ep̃i¬
luntaniũ debite subiectioni
obseqͥum. Aurib occupatis
ad plurima. sermonẽ facimꝰ
abbreuiatũ de ꝓlixo negocto:
ꝓ eo maxime quia idip̃m dif¬
fusius ac plenius ꝯtinet᷑ in lit¬
tis dnĩ senonẽsis. Petrꝰ ab aclar
dꝰ. xͥane fidi̾ meritũ euacuare
nititur: dũ totũ qd̃ ds̃ ẽ hu¬
mana ratione arbitrat᷑ se pos¬
se ꝯp̾hende̾. Ascendit usq ad ce¬
los: ⁊ descendit use ad abys
sos. Nich̾ est q̃d̾ lateat eũ. siue
in ꝑfundũ inferm: siue in excel¬
sum supͣ. Homo ẽ magnꝰ ĩ ocłis
sius. de fide ꝯtͣ fidem disputans:
ambulans ĩ magnis ⁊ ĩ mira¬
bilib. sr̃ se: scrutator maiesta¬
tis. hesũ fabͥcator. Iam ducdũ
fecerat libr̃ de sua fnitate. s
sub legato romane eccłie ig¬
ne examinatꝰ est. qr ĩuenta ẽ
in eo iniqͥtas. Maledictꝰ qͥ ree¬

Expanded text:
tri, Dei gratia summo Pontifici INNOCENTIO, SAMSON Remorum archiepiscopus, JOSLENUS Suessionensis, GAUFRIDUS Catalaunensis, ALVISUS Atrebatensis, voluntarium debitae subjectionis obsequium. 1. Auribus occupatis ad plurima, sermonem facimus abbreviatum de prolixo negotio, pro eo maxime, quia idipsum diffusius ac plenius continetur in litteris domini Senonensis. Petrus Abaelardus christianae fidei meritum evacuare nititur, dum totum quod Deus est, humana ratione arbitratur se posse comprehendere. Ascendit usque ad coelos, et descateat eum, sive in profundum inferni, sive in excelsum supra. Homo est magnus in oculis suis, de fide contra fidem disputans, ambulans in magnis, et mirabilibus super se, scrutator majestatis, haeresum fabricator. Jam dudum fecerat librum de sancta Trinitate, sed sub legato Romanae Ecclesiae igne examinatus est, quia inventa est in eo iniquitas. Maledictus qui reae
Abbreviated transcription (Latin):
Redimꝰ electionẽ tuã ẽẽ a
d̾o: qͣm tanto cleri ppłiq
consensu fuisse celebrata acce¬
sticie q̃ fecisti. s scd̾m suã misĩ¬
cordiã hoc fecit tͥ.Si secꝰ tu qd̾ ab¬
sit sapis: erit exaltatio inriunã.
Si aũt cognoscis grãm: uide ne
uacuũ acceꝑis. Donas fac de cetõ
ias tuas. ⁊ studia tua s⁊ ministi¬
ũ scm̃ si uite scĩtas ñ p̃cessit. seqͣt᷑
saltẽ. Tunc uere facebim te p̃uẽ¬

Expanded text:
redimus electionem tuam esse a Deo, quam tanto cleri populique consensu fuisse celebratam accestitiae, quae fecisti, sed secundum suam misericordiam hoc fecit tibi. Si secus tu quod absit sapis, erit exaltatio in ruinam. Si 43 autem cognoscis gratiam, vide ne in vacuum acceperis. Bonas fac de caetero vias tuas, et studia tua, et ministerium sanctum: si vitae sanctitas non praecessit, sequatur saltem. Tunc