comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iue rest perit. oculũq mentis corꝑeis
ex cessib obcecat᷑ fui̾t illuĩare dignatꝰ
ad beat̾cem penitudinem tͣhit. Euadẽdi
hũisse desid̾iuiti. ⁊ unc felicior cũ flou̾it Tũt
celsioe cum se pstuorit. lacͥmis reparat
eas non sit fas hominibus intueri. tũ ẜuiden¬
tiiuis indicus suas qualitaces aꝑnint.ut et
uios possuneis as ute. de quib aliquid u̾o
ꝓbamus audisse. malis nubilus uratꝰ est.
In ialib gr̃a corporali. Mesti et̃ cũ lecat᷑.
Agunt unde paulo post peniteant. Deseut¬
enĩ ponitꝰ uoluptatibus sius. subito ĩ csti¬
uoluntate suspensi. curis auxii. suspicõnib
ĩqͦet. qliena de se uidicia sollicite ꝑsoͣtant᷑.
dum lucem cẽporalem. auide cupiũt.te¬
nebͣs ꝓpetne noctis ad quĩt Relac̃ones
suas mexplicatas sepo dorelinquñt. salitu
qnos dlm ad alius tͦͣnsdert̃u: cñ nichꝰ agat
semꝑ cos estimes occupacos. formido Iose
uimĩt. et̃ cñ nullius insecutõne uerant᷑.

Expanded text:
 mentis corporeis excessibus obcaecatum fuerit illuminare dignatus, ad liberatricem poenitudinem trabit, evadendi ebatur habuisse desiderium. Tunc felicior, cum fleverit; tunc celsior, cum se prostraverit: lacrymis reparat eas non sit fas hominibus intueri, tamen evidentibus indiciis suas qualitates aperiunt; ut et illas possimus advertere, de quibus aliquid non probamus audiisse. Malis nubilus vultus est in qualibet gratia corporali; moesti etiam, cum laetanter agunt, cum paulo post poeniteant, deserti impetu voluptatis suae, subito in tristivoluntate suspensi, curis anxii, suspicionibus inquieti; aliena 636 de se judicia sollicite perscrutantur, dum lucem temporalem avide cupiunt, tenebras perpetuae noctis acquirunt. Relationes suas inexplicatas saepe derelinquunt; saltu quodam ad aliud transferuntur: cum nihil agant, semper eos aestimes occupatos; formidolose vivunt, etiam cum nullius insecutione vexantur:
Abbreviated transcription (Latin):
pempus estuenire ad u̾tutes morales q̃
it ambiendo duncie. Et reua p̾cio sus
sensus animarũ. quas oreci arechas no¬
cant᷑. Nuib contͣ imundiciã corpalẽ
sua int̾titur bona consciencia uin¬
dicare puritatem.

Expanded text:
Tempus est venire ad virtutes morales, quae sunt ambiendae divitiae; et revera pretiosus census animarum, quas Graeci ἀρετὰς vocant, quibus contra immunditiam corporalem suam nititur bona conscientia vindicare puritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. tiam uult ĩutallgi Ceter̃ ĩcorporeus¬
ẽ dens qͥuͥo totus. at ĩcõp̾hensibilis ẽ.
egent̃e laxar̃ fuisse suscept̃. Diuitẽ uo flãns
adurontib est uauitem gucam postulaste.¬
unde eꝰ tẽperaret᷑ incc̃dium. ĩo intłłr posit:
ut humani gn̾is rer̾ ruinosa p̾summpõo qͥd
formidare debuisset agnosceret. Ceter̃
n ille lingua lotucꝰ ẽ qͣ. cõstat esse ar porcã.
nͨ ille digitos hũit unde cadentibus gutis.
ĩcẽdiũ diuitis dẽperare potisset. nã et re¬
liqua ĩ hunc modũ suscipienda sunt que
lectone simili cõdinentur. Par̃ .n. ẽ quod

Expanded text:
am vult intelligi. Caeterum incorporeus Deus, ubique totus, atque incomprehensibilis est, egentem Lazarum fuisse susceptum; divitem vero flammis adurentibus aestuantem, guttam postulasunde ejus temperaretur incendium; ideo intelligitur positum, ut humani generis rerum ruinosa praesumptio quid formidare debuisset agnosceret. Caeterum nec ille lingua locutus est, quam constat esse corpoream; nec ille digitos habuit, unde cadentibus guttis incendium divitis temperare potuisset. Nam et reliqua in hunc modum suscipienda sunt, quae a lection
Abbreviated transcription (Latin):
tacõne positi. nescio quid tenue. uolubi¬
leclarũ in nobis esse sentimꝰ. ꝗ respit̃sine
sole ꝙ uidet sine excͣneo lumure. nãsi iͥpͣ
in seip̃m lucidum nõ ẽẽ ⁊ rer̃ tantam
spicienciam nõ hr̾et. Teneb̾sis istu non
data sunt. Om̃ia ceca corpescunt. Istius .n
tam uolenta sunt lumina ut et intueãt᷑
absencia. Que tñ tũc multo mag̾ clariores
ciamus utͣm foemas aĩe hr̾e cͤdant᷑. qͣs incor¬
poreas iam diximus ẽẽ.
rius scire cõuenit diffim
onem. forma uo dico q̃ aliꝗspaciũ. linca
lineis ne eocludit. Et sic facile dat᷑ ĩtel¬
ligi. si eam possant aĩe susciꝑe. qͣs spuali c̾tũ
est igore sb̾sistere. ña cũ oĩs formA ãnt
ĩ suꝑficie sic aut in corpore. suꝑficies nõ nͥ
ĩtorpore. corpus u̾o solidũ at palpabile. p

Expanded text:
tatione positi, nescio quid tenue, volubile, clarum in nobis esse sentimus, quod respicit sine sole, quod videt sine extraneo lumine. Nam si ipsum in se lucidum non esset, rerum tantam conspicientiam non haberet. Tenebrosis ista non data sunt. Omnia caeca torpescunt. Istius enim tam violenta sunt lumina, ut etiam intueantur absentia. Animae tamen tunc multo clariores ciamus utrum formas animae habere credantur, quas incorporeas esse jam diximus. rius scire convenit, definionem: formam vero dico, quae aliquod spatium linea lineisve concludit; et sic facile datur intelligi, si eam possunt animae suscipere, quas spiritali certum est vigore subsistere. Nam cum omnis forma aut in superficie sit aut in corpore, superficies nonnisi in corpore, corpus vero soli
Abbreviated transcription (Latin):
imaginc falsitatis redditna aliena Nla¬
tum ẽ gͦilli cogitõnes suas quodam mͦ
qͣm inudta indet. non a se egͦdions. qͣm
diu̾sa cirtũspioit ͥq qͣi diftendit᷑: et
anime fiᷤ. qͣi discessio nõ ꝓͥbat᷑. Monet᷑.
erigitur. fluctuari cognoscit᷑. Et ip̃a in se
tanꝗͣ in magno cͥrens spac̃o ꝑuagatur. hño
erit ad c̃as. s tͣctatib sius rep̃sentat sibi. ꝙ¬
sua cogitõne respiciat.modo ꝗotulis uidet
Ernalibus. modo ꝗ fantustica ymaginacõn.
c̃õ oepit. cogitat plane sigulatim. sic̃ eo lo¬
quitur ꝑ ordiuem. sensus ncħ ꝑficit cũ¬
sediu̾sitate ꝯfundit. qͥa diuinitatis est
pprium multa dispone. et oĩa simul mo
duumitatis iueuit: litterar̃ formas re¬
perit. diumã artiũ ut ilitates disciplmasq
ꝓtulit. ciuitates de sensibili inuro eintit
uarii gen̾is aunctu eiecit. meliores frua¬

Expanded text:
imagine falsitatis redditur aliena. Datum est ergo illi cogitationes suas quodammodoquam multa videt non a se egrediens! Quam diversa circumspicit! Ubique quasi distenditur, et animae fieri discessio non probatur: movetur, erigitur, fluctuari cognoscitur, et in seipsa tanquam in magno currens spatio, pervagatur. Haec non exit ad causas, sed tractatibus sua cogitatione respiciat: modo quod oculis vidit carnalibus, modo quod phantastica imaginatione concepit. Cogitat plane singillatim, sicut et loquitur; per ordinem sensus nihil se diversitate confundit: quia Divinitatis est proprium multa disponere, et omnia simul modDivinitatis invenit! Litterarum formas reperit, diversarum artium utilitates disciplinasque protulit, civitates defensibili muro cinxit, varii generis a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hicut anmi ꝓ cõmuni utilitate ter¬
uatus. suani cuiq tͥbueus diguitatẽ.
Cont᷑ cõfusa etint̾ra. pͥdencia ut iłr
Fortitudo ã consid̾ata ꝑiculorũ suscepã¬
est. ela Et laborũ firma ꝑpessio. Cõtͣ¬

Expanded text:
muni utilitate servatus, suam cuique tribuens dignitatem. 632 Contra confusa et incerta prudentia utiliter Fortitudo autem est considerata periculorum susceptio et laborum firma perpessio. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
dirigimꝰ: Indo nescio quo insperatis subito cogic̃õ¬
nibus amonemur. st ꝓuenit ut menti nestio
cõstat t᷑ dĩam in hod mũdo instabili et ua¬
uiabili uoluntate cõilti bonar̃ ꝙ rer̃ elbe
amissi b lem ac recoptibaẽ. n uno sẽp uo
qͣi nicħ ex eis dñ dididicissent. Ecce gͣiuida
q̃ fu̾nt clausa ꝓrupernat. Non ẽ quicꝗͣ de ꝓpo¬

Expanded text:
dirigimus, ludo nescio quo insperatis  ed., inspiratis subito cogitationibus amovemur; et ita provenit, ut menti nescio Constat ergo animam in hoc mundo instabili et variabili voluntate converti, bonarumque rerum esse amissibilem ac receptibilem, nec uno semper quasi nihil ex eis ante didicissent. Ecce gravida quae fuerant clausa, proruperunt. Non est qui
Abbreviated transcription (Latin):
Mirũ pͤt̾ea uidecur rem incorpoream m̃bͥs
solidissimis ooiligatam. Et sic distantes nãs
in unam cõuenienciam fuisse ꝑductas.
ut n᷑ amnia se possit segͤgare cñ uelit. nͨ re¬
tinere cũ issionem creatoris Agnou̾i̾t.cla
iiln̾s infligatur sine auctoris imꝑio
non adinittitur. sicut nͨ sine ipuis mine
custodicur. Hinc est quod freq̃t᷑ gͣuit̾
nulti̾atos indemus euad̾e.et rursus
humana fapit.artib docet᷑ egͤ gñs. Dis¬
ciplis erudit᷑ eximũs. Et hĩt ret᷑a dĩalia
qui ꝑ ea que cõcoduntur. at nota sunt.
ad aliquid ignotũ ducit ꝑueniens ad
nitatis archanũ. hec cõfturis at argn¬
meutis dd illud ꝓpcrare cupit ꝗ in rer̃

Expanded text:
Mirum praeterea videtur rem incorpoream membris solidissimis colligatam, et sic distantes naturas in unam convenientiam fuisse perductas, ut nec anima se possit segregare cum velit, nec retinere, cum jussionem Creatoris agnoverit. Clavulneris infligatur, sine auctoris imperio non amittitur, sicut nec sine ipsius munere custoditur. Hinc est quod frequenter graviter vulneratos videmus evadere, et rursus humana sapit, artibus docetur egregiis, disciplinis eruditur eximiis; et hinc caetera animalia qui per ea quae conceduntur atque nota sunt, ad aliquod ignotum ducitur, perveniens ad veritatis arcanum. Haec conjecturis atque argumentis ad illud prope
Abbreviated transcription (Latin):
mouet᷑. g ĩmortalis Nos ã ĩmortales ẽẽ aĩas
facile iudicis lectõnib aꝓbanius. nã cũ ad
ĩmagĩem et similitudi̾en auctoris sule¬
gdmus effectas. qus dudoat cõt᷑ scãt⁊ aucti¬
titatĩ morgales dic̾e nc impndene̾ ditplasẽ¬
ratureas ocatoris sin simibitudine discpare
idi qꝗa modũ potat esse ymoago autic¬
muitudo dĩ si aĩe homiñ. mortis eiuens

Expanded text:
e animas facile veridicis lectionibus approbamus. Nam cum eas ad imaginem et similitudinem auctoris sui legamus effectas, quis audeat contra sanctam auctoritatem mortales dicere? ut impudenter potius asseratur eas a Creatoris sui similitudine discrepare. Nam quemadmodum poterat esse imago aut similitudo Dei, si animae homi
Abbreviated transcription (Latin):
Sta pot᷑ esse sub̾a. qm̃ ut ip̃a sb̾sistat indiget
mortalia. et ĩmortalia. Cindent᷑ .ii. legit᷑ in
salomone ut reu̾tat᷑ ꝓulis in t̃tam sic̃ erat:
et spt̃ reu̾t at᷑ ad eũ qui dedit eũ. Et alibi Oẽm
oĩa corpordlia tͥbus non̾imus lineis cõtmeri
logitudine. latitudine ꝓfunditate ncħ
tale ꝓbatur in anima reperiri. Dem̃ qd̾ cocꝑi
sociata qͣms ip̃ns mole pͥgͣuet᷑. ꝯpĩones rer̃
sollicita curiosirate ꝓpendit. celestia ꝓfũde
oogitat. nat᷑alia subti indagatõne uestigat.
Et ae ip̃o qͦꝵ cõditore suo.ardua nosse desidorat.
Ꝙ si ẽet corporalis : cogir̃ombus suis spũa¬
lia. nͨ cerneret utiq ͥ is uiderit. Cesset gͦde
enis corpor alitato suspic̃o. q̃n et diffõnom
corporis. a se om̃us modis reddidit alienara.
iustissime cõmonet᷑. omĩa mũdi istius iusua¬
lia contempne. qm̃ ipͣ incorporea est. ut nu̾te
Ad spiritutlua tendat. quibus se similem¬
esse coguoscit formatam. ꝓpͥelẽut iq illi

Expanded text:
stantia, quoniam ut ipsa subsistat indiget mortalia et immortalia. Evidenter enim legitur in Salomone: « Et revertetur pulet spiritus revertatur ad Deum, qui dedit eum . Et alibi: Omnem omnia corporalia tribus noverimus lineis contineri, longitudine, latitudine, profunditate, nihil tale probatur in anima reperiri. Deinde quod corpori sociata, quamvis ipsius mole praegravetur, opiniones rerum sollicita curiositate perpendit, coelestia profunde cogitat, naturalia subtili indagatione investigat, et de ipso quoque Conditore suo ardua nosse desiderat. Quod 629 si esset corporalis, cogitationibus suis spiritalia nec cerneret utique, nec videret. Cesset ergo de ejus corporalitate suspicio, quando et definitionem corporis a se omnibus modis reddit alienam, et justissime commonetur, omnia mundi istius visualia contemnere: quoniam ipsa incorporea est, ut merito ad spiritalia tendat, quibus se similem cognoscit esse formatam. Propria est utique illi
Abbreviated transcription (Latin):
eus rõne dubitet. qñ ab auctore suo illu¬
minata facit sarte conspici. quod debãt
tales dnnnas auctores seculariũ lit̾ar̃
multifarie ꝓbauer̃t dicxittes. Si om̃e
utiq ĩ morcalis ẽ. Sũt et̃. Omĩa ĩ morcalia
simplicia sunt. Aĩa aũt nõ ẽ armonica. n
originali nõ corr̃ꝑit᷑. ĩ morrale iugiter ꝑ¬

Expanded text:
ejus ratione dubitet, quando ab auctore suo illuminata facit arte conspici, quod debeat tales esse animas auctores saecularium litterarum multifarie probaverunt, dicentes: Si omne utique immortalis est. Dicunt etiam: Omnia immortalia simplicia sunt; anima autem non est harmonica, neque originali non corrumpitur, immortale jugiter p
Abbreviated transcription (Latin):
specułone depascitur.Sonoris delectatur
unditibus. Suaussimis iocãdatur odorib.
Necessaria gustus epułone dolintur.Et̃lic
hñs reb millatenus ipͣ uescatur. subductis
talib. guissimo merore cõficit᷑. desid̾ans nõ
sibi naturalit̃ accõmo da. s ad m̃ctis artub
locũ noscitur p̾bere pͣcato yita gͥ corparis
suscepte anume p̾sencia ẽ. Mors aũt eiꝰ ꝓbã
abscessus. sic diem dñis. lustͣnte sole. qui
cumi discesserit. nex uocatur yuut gͦ crrpꝰ
Anime p̾sidio. Et ex ip̃a ꝓbaturatorꝑe. unde
genus de quo loqͥmur noscitur ꝑtin̾e: sci¬
endum est cũ se ꝑtibus corporis ille nigor
ignitus in fuderit. mac̾lamq cͣrnalem
sp̃t uitalis afflau̾it. s ꝙ. forcalsse uulnus
ret. intissim dignũ pot̾at cõ dolere  sic̃
nec sol ꝓbat᷑. quicaͣ. sentire si eiꝰ radios
secare temptau̾is. Cota gͦ ẽ m ꝑtibus suis.
nͨ alibi minor alibi maior est. s alicͥ intẽ¬

Expanded text:
speculatione depascitur, sonoris delectatur auditibus, suavissimis jucundatur odoribus, necessaria gustus epulatione delinitur; et licet his rebus nullatenus ipsa vescatur, subductislibus, gravissimo moerore conficitur; desiderans non sibi naturaliter accommoda, sed adjunctis artubus locum noscitur praebere peccato. Vita igitur corporis susceptae animae praesentia est; morabscessus. Sic diem dicimus, lustrante sole, qui cum discesserit, nox vocatur. Vivit ergo corpus animae praesidio, et ex ipsa probatur accipere, unde genus de quo loquimur noscitur pertinere, sciendum est, cum se partibus corporis ille vigor ignitus infuderit, materiamque carnalem spiritus vitalis afflaverit, si quod fortasse vulnusret, incisum digitum non poterat condolere; sicut nec sol probatur quidquam sentire, si ejus radios secare tentaveris. Tota ergo est in partibus suis, nec alibi major, alibi minor est: se
Abbreviated transcription (Latin):
dulo cõcedunt᷑. ¶Iuno sciendũ ẽ ħ ĩmor¬
tallis aĩa q̃ ad̾m degore senoiatin ⁊ yunt
ĩse post huiꝰ seculi amissionem. ño refłate
spñ: sic̃ corpus. s eqͣli mobilitate q̃ iuli
ditͣbuta ẽ. ꝓura. sbtilis. cita. et̾na. uidet
Audic. celngit. ac reliquis sensib efficatiꝰ
ualot non iam exꝑtib suis ħ intriligens.

Expanded text:
o conceduntur. Nunc sciendum est haec immortalis anima quemadmodum degere sentiatur. Vivit in se post hujus saeculi amissionem non reflante spiritu, sicut corpus, sed aequali mobilitate, quae illi attributa est: pura, subtilis, cita, aeterna, videt, audit, tangit, ac reliquis sensibus efficacius valet; non jam ex partibus suis haec intelligens,
Abbreviated transcription (Latin):
igebantur. s ꝓfundis et remotis dia¬
logis cõuenire. qui ño tam istas aures corꝑe¬
as. s int̾ioris hominis inc̃etũ at purissimũ
q̃ rer ꝓpant᷑ audicũ. nec ĩo facie posse
de ipͣ dici. quia ꝑ eam ĩnumera nouunꝰ ex¬
plicari. Oculus enĩ qͥ usq ad sid̾a cẽdit. se
ciũ axporũ uarios odores attͣhunt. s qͥd o¬
leant ip̃e nõ senciumt. Cerebͣm doniq
nr̃m. licet sensũ m̃bͥs reliqͥs tͣsat. ip̃m tñ
sensum legitur nõ ip̃e. dem̃ qͣlia fatiga¬
tus possim dissere: qͥ iam ad laboris t̾mi ñ
auida m̃te ꝓparẽ. Postͤmo ta suaues ami¬
ci ĩponitis it᷑m cogitare .ꝙ. a mngicado dici
plicabilis idrat᷑ ẽẽ delicta. S cũ his
ic talib ingenia illor miltoꝵ allegacõni¬

Expanded text:
gebantur, sed profundis et remotis dialogis convenire, qui non tam istas aures corporeas, sed interioris hominis intentum atque purissimum quaerere probantur auditum, nec ideo facile posse de ipsa dici, quia per 628 eam innumera novimus explicari. Oculus enim, qui usque ad sidera tendit, se tium corporum varios odores attrahunt; sed quid oleant ipsae non sentiunt. Cerebrum denique nostrum, licet sensum membris reliquis tradat, ipsum tamen sensum legitur non habere. Deinde qualia fatigatus possim disserere, qui jam ad laboris terminum avida mente properarem? Postremo tam suaves amici imponitis iterum cogitare, quod a cogendo dici xplicabilis videbatur esse derelicta. Sed cum his ac talibus ingenia eorum multis allega
Abbreviated transcription (Latin):
ibi stm̃ ẽ ab sens posset. Non .n. nũ cio aliqͦ
Ed ibile ẽ fi̾. ño senciente quid nũciat.
quia passio q̃ fit nõ ꝑ cõtuia cõnẽ inolis
currit. ut tetas aĩe ꝑtes q̃ alibi sũt la¬
tere ño sinat. s uiud tota sentit aĩa. ꝙ ĩ
m̃o adest tota ut candor uł alia hꝰ cemo
qͣlitas in una qͣq ꝑte corporis tota est. ñaꝙ in
aua ꝑte corpus patit᷑ cũ doloris ĩmutac̃one:
pot᷑ ad cãdorem qui ẽ in alia partenon ꝓtĩ¬
nere. Qua ꝓpt̃ scd̾m ꝑtes molis a se distã¬
tes. Et ip̃e a se distare cõuincitur. Nonã iͣ
esse in anuna ꝑ sensum de quo dcũ ẽ ꝓbat᷑.¬

Expanded text:
ibi factum est absens posset. Non enim nuntio aliquo ibi factum est absens posset. Non enim nuntio aliquo credibile est fieri non sentiente quod nuntiat: quia passio quae fit non per continuationem molis currit, ut caeteras animae partes quae alibi sunt latere non sinat; sed illud tota sentit anima quod in modo adest tota, ut candor vel alia hujusmodi qualitas in unaquaque parte corporis tota est. Nam quod in alia parte corpus patitur candoris immutatione, potest ad candorem qui est in alia parte non pertinere. Quapropter secundum partes molis a se distantes, et ipse a se distare convincitur. Non autem ita esse in anima per sensum de quo dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
que sapĩa et iu̾tas est incõmutabilis. Et id
corpus inqͣtũ est. ño utiq spẽm tͣdendo adinto
Adut añt in corpus aĩam tͣustntando. Nõ
uente aĩa corpus ꝑ eamfis.siue ꝑaliam. q
ño nͥ tdicõne spẽi fit corpus ꝑ auimã. et Ad epr̃one
et talis eẽt tͣ dunt gͦ spõm a sũma pulchͥtu¬
dine accept̃a. poteciora inf̾irmmioibus n᷑ali
naturis datũẽ. que nõ molema iore plus
possunt maiori moua. s sine timore ullo
localis maꝗnitudinis. eadem potẽciora sł.
qua meliora. in quo gn̾e ẽ aĩa corꝑe molior.
ut der maio igñe minorem. S ñõ ẽ ita.
Moles qͥue om̃is q̃ occupat locũ. ño ẽ in
suis singulis ꝑtibus tota. s m oĩu. qr̃
aliqua ꝑs cius alibi c̃. et alan alia. Aĩa uͦ
ño modo imin̾semoli aopois sin. s et̃ uni¬
cuiq ꝑticule inius tota simul adc̃. ꝑtis .n.
corporis passionẽ tota sentit. nͨͦ in toto
tatũ corpore. Cum .n. quis dolet in pede:

Expanded text:
quae sapientia et veritas est incommutabilis, et id corpus in quantum est, non utique speciem tradendo adimit. Adimit autem in corpus animam transmutando. Non manente corpus per eam fit; sive per aliam, quia non nisi traditione speciei fit corpus per animam, et ademptione et talis esset. Tradunt ergo speciem a summa pulchritudine acceptam potentiora infirmioribus naturali naturis datum est, quae non mole majore plus possunt minoribus molibus, sed sine tumore ullo localis magnitudinis eadem specie potentiora sunt qua meliora. In quo genere est anima corpore melior ut aer major ignem minorem. Sed non est ita. Moles quippe omnis quae occupat locum, non est in singulis suis partibus tota, sed in omnibus. Quare alia pars ejus alibi est, et alibi alia. Anima vero non modo universae moli corporis sui, sed etiam unicuique particulae illius tota simul adest. Partis enim corporis passionem tota sentit, nec in toto tamen corpore. Cum enim quid dolet in pede,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiui uentorum. ꝓfiuiditat̾e inc̾ostantis
Et ferendum est ipͣm sese scire non posse cͥ
suꝑne datũ ẽ tanta discutere: Non .n. aliqͥd
mo destissime nosse desideramus. Distamꝰ
cant. Ad dotus eiꝰ et głam tõtͥbutat Sexto
q̃ illi sint uͥtutes n᷑ales. ad sub̾am scł corꝑis
cõtinendam. Septimo de origine anime disse¬
rati. Octauo cum sit ꝑ oĩa m̃ẽbͣ diffusa
uͥ pocius insidere credẽda ẽ. Nono de corporis
signa declarent᷑ .xͦi. qua noscantur dis¬
trec̃one iustorũ. quatenus quos oculis
istis uide̾ nõ possumꝰ. ꝑ indicia ꝓbabilia
piens credit. quid de singulis fiᷤsenciat᷑.
inarͤ desid̾amꝰ agnosce̾. qͣtenꝰ Pgilia cor¬
da moccalum ad duuitꝰ ꝓmissa desi¬
deria cõcit̾et᷑. Hec nob̾ pͦstante dõ. oc¬
dine custodito. responde ut et nos facile
possimꝰ imbui. Et tu głam debeas ĩnuenĩre

Expanded text:
tium ventorum, profunditatem inconstantis tium ventorum, profunditatem inconstantis et ferendum est ipsam se scire non posse, cui superne datum est tanta discutere? Non enim aliquimodestissime nosse desideramus. Discamuscant, ad decus ejus et gloriam contributas. Sexto, quae illi sint virtutes naturales, ad subcontinendam. Septimo, de origine animae disseratur. Octavo, cum sit per omnia membra diffusa, ubi potius insidere credenda est. Nono, de corporis signa declaretur. Undecimo, qua noscantur discretione, justorum; quatenus quas oculis istis videre non possumus, per indicia probabilia piens credit, quid de singulis fieri sentiatur, maxime desideramus agnoscere; quatenus fragilia corda mortalium ad divinitus promissa desideria concitentur. Haec nobis praestante Deo ordine custodito responde; ut et nos facile possimus imbui, et tu gloriam debeas invenire
Abbreviated transcription (Latin):
si eam ꝑ ꝗͣ plura cognosturus. quasi a nobis
alienãm ĩgnorare paciamur. dum ad oĩa
sit utile nosse: qua sapimus. Nulla .n. ꝑegͥ¬
nares est do sensu ꝓpͥo loqͥ. qñ sihi n᷑a ĩ t̾roga¬
ta respondet. nͨ longe tendit. ut se ĩueuire
tͣctat. lequitur. Et si fas est int̃ ista nescit᷑:
ꝓuidenota esse debet: que sibi pͦsto est. quia
tunc magis Añ se ponit᷑. cum sb̾riluis de ipͣ
tͣctatur. nam d̾um a sapiẽtib p̾cept̃ sit ut
ognoscamnis nos met ip̃os. ꝗ̃ ad̾m sustimi
cognitos : Cupimins .n. nosse planetar̃celo
c̃otͣnos cursus. signor c̃sentaneũ lapsit.
Sunt .n.ereis alia manencia. motuq ca¬
rencia. alia u̾o que mobili semꝑ rotacõne
u̾tuntur. nͦ ullis teporibus c̃oquiestũt. hec
ut inuideni doctores exqͥrere temptauer̃t
armoniacis delectõnibus mestimabili mo¬
dulacõne uoluunt᷑. quoe nuitꝰ. at cotẽtus
adimarñ effic̃ dulgisonũ melos. Desid̾amꝰ
las. tͤmorẽ stabiliũ t̾rarũ. naturam uagun¬

Expanded text:
si eam, per quam plura cognoscimus, quasi a nobis alienam ignorare patiamur, dum ad omnia sit utile nosse qua sapimus. Nulla enim peregrina res est de sensu proprio loqui, quando sibi natura interrogata respondet; nec longe tendit, ut se invenire tractat, loquitur, et si fas est inter ista nescitur. Proinde nota esse debet, quae sibi praesto est: quia tunc magis ante se ponitur, cum subtilius de ipsa tractatur. Nam dum a sapientibus praeceptum sit ut cognoscamus nosmetipsos, quemadmodum sustineri cognitos? Cupimus enim nosse planetarum coelo contrarios cursus, signorum consentaneum lapsum. Sunt enim ex eis alia manentia, motuque carentia, alia vero quae mobili semper rotatione vertuntur, nec ullis temporibus conquiescunt. Haec ut mundani doctores exquirere tentaverunt, harmonicis delectationibus inaestimabili modulatione volvuntur. Quorum tinnitus atque concentus adunatus efficit dulcisonum melos. Desideramulas, tremorem stabilium terrarum, naturam vagan
Abbreviated transcription (Latin):
omemoram. q̃ nõ cͤdis absencia.set p̾senoia m̃te
tueris. nõ eisd̾ crms ꝙ̃is oculis. s illis int̾iorib
famulent᷑. multaq illi uideant q̃ illi nõ utidento
Nichil isti indent qd̾ no illi tãꝗͣ pͥsides iudicent:
Wͥs nõ illos istis incõꝑabili estimaoẽue pͥponiatͣ¬
Acũ snt: obsitͦ te cũ agit᷑ ip̃m hoc tã gͣue negotũ
sũ ab exc̾iorib ĩt̾iora distĩͥs at ma istis ĩ effabłrõ
Añponis. Cũq istis foris relictis. ĩ illis intͥnsetꝰ dem¬
raris. Et ea sins qͥbusdã sncõpabilibus fintt mecien

Expanded text:
entia, sed praesentia mente contueris, non iisdem ipsis carnis oculis, sed illis interioribus famulentur, multaque illi videant quae isti non videntj nihil isti videant, unde non illi tanquam praesides iudicent; quis non illos istis incomparabili aestimatione praeponathoc\' tam grande negotium, cum ab exterioribus interiora distinguis atque illa istis ineffabiliter anteponis cumque istis foris relictis in illis intrinsecus demoraris et ea suis quibusdam incorporalibus finibus metiendo
Abbreviated transcription (Latin):
qQuoctͣ illud michi accidit ꝓthei qui ꝗ
uolũtate ño eligẽbat pandere: cõ stctꝰ
umiculis cogebatur absolu̾e. hoc tñ ude to¬
longbile insum est. quia de calire iargebai
dicẽ. que si de deo fauente u̾acit̾ expͥmat᷑.
et dudientõ m̾ito recͦat. Et sonsũ bñ ꝓsua
tam. oportet pͥus nomiñ similitudĩes. qͣ
ramos obinantes absandere: nesemitałm
disputonis nr̃e uocabuloꝵ cõsoñatiũ silua
umbrosis imagnub uideatur intexere.

Expanded text:
Quocirca illud mihi accidit Prothei, qui quod voluntate non eligebat pandere, constrictus vinculis cogebatur absolvere. Hoc tamen inde tolerabile visum est, quia de tali re urgebar dicere; quae si Deo favente veraciter exprimatur, et audientem merito recreat, et sensum bene persuadtam, oportet prius nominum similitudines, quasi ramos obviantes abscidere, ne semitam disputationis nostrae vocabulorum consonantium silva umbrosis imaginibus videatur intexere.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iiba ip̃aꝙ ad sonũ attinet quib dispu¬
tari uidebatur: et alia huiꝰcenio q̃ et̃ cũ
ip̃is sensibus sonciuntur agunturq a
uigitantibus p̾cͥeunt tũ : nec ulla exꝑte
sempit᷑nan p̾sentiam nerarũ rõnũ assecũt᷑.
Ox quo colligiturtali cõmutõne corꝑis.

Expanded text:
ipsa, quod ad sonum attinet, quibus disputari videbatur, et alia hujuscemodi; quae etiam cum ipsis sensibus sentiuntur agunturque a vigilantibus, praetereunt tamen, nec ulla ex parte sempiternam praesentiam verarum rationum assequuntur. Ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
igitur no ppͥa uoluntate. nec alio cogẽte
sdau̾mꝰ patitur: un deid patipot᷑: An qͥa
ĩutos nospler̃q oppͥmit sompnus: me¬
tuendum ẽ ne quo taui dofectu cõu̾tat᷑¬
martescunt. id circo animꝰ fit ulla ex
pte debilior. sensibilia tñi nõ sentit. qͥa qͥcqͥd
liuids est q sompnũ fac̃. c corpore ẽ at ĩ corꝑe
opatur. Corporeos em̃ sensus subit et clau¬
ort quod̾ a m̃o: Ita sane. ut tali cõmut̃oni
corpis. Cedat anima cum uoluptate. Mͥa
scd̃m naturam est talis cõmutacõ q̃ refic̃
corpuea latorib. ñõ tñ hec adimit aĩo.
ułsenciendi uĩm. uł intelligendi. Nã et
ĩmagines sensibilium p̾sto habet. tauta
erpꝰsõs similitudinis: ut eo ip̃o t̃pore dis¬
derm neq̃ant ab hũs reb qͣr ĩmagines st̾
⁊ si quis intelugit eq̃ dormienti ac uigi¬
ianti u̾n est. Nam u̾bi gr̃a siꝑ sõꝑnũ dis¬
pucare sui uisus fu̾it. uerasq rõues in
secutus in disputãdo didicerit lliquid: et̃

Expanded text:
igitur nec propria voluntate, nec alio cogente id animus patitur; unde id pati potest? An quia invitos nos plerumque opprimit somnus, metuendum est ne quo tali defectu amarcescunt, idcirco animus fiat ulla ex rte debilior. Sensibilia tantum non sentit, quia quidquid illud est quod somnum facit, e corpore est atque in corpore operatur. Corporeos enim sensus sopit et claudit quodammodo, ita sane ut tali commutationi corporis cedat anima cum voluptate: quia secundum naturam est talis commutatio quae reficit corpus a laboribus: non tamen haec adimit animo vel sentiendi vim vel intelligendi. Nam et imagines sensibilium praesto habet, tanta expressione similitudinis, ut eo ipso tempore discerni nequeant ab his rebus quarum imagines sunt et si quid intelligit, aeque dormienti ac vigilanti verum est. Nam verbi gratia si per somnium disputare sibi visus fuerit, verasque rationes secutu
Abbreviated transcription (Latin):
Aut nõ ẽ. s si nõ ẽ. ad ench̾ cogr ab auio
pot̃. slon .n. ht̃ potẽciorẽ qͥ in sũmo est
Si aũc in corpore ẽ: ab eorursus qm̃
corpore est ꝑcorpus cogit᷑ ad ꝯcũꝙ cogio᷑.
Quis dũc dubitet nullo m̃o ꝑ corpus pͥ
tant̾a cõmutacõnemsinimo: fieret
enĩ si eẽt illo corpus potencais. qͣms qͥct¬

Expanded text:
non est, ad nihil cogi ab alio potest. Non enim habet potentiorem qui in summo est. Si autem in corpore est, ab eo rursus qui in corpore est per corpus cogitur, ad quodcumque cogitur. Quis autem dubitet nullo modo per corpus fieri tantam commutationem animo? Fieret enim si esset illo corpus potentius: quamvis qu
Abbreviated transcription (Latin):
pspicue intlłtã cͦdendũ esse nõ dubitas. S hnͣc cͤte
ꝯsid̾acõnem cͤdendi. uł nõ cͤdendi. et difficultatẽscĩe. ⁊
dubitõitis estus. et piam sidem q̃ diuinis de bet᷑ aftacibu
i tita mente. ita nt simt actendis. Et uides nͦ do hñi gĩo
ꝗd aput te i simo siuend ego desiũ ne ipͣpociꝰ nosti
aliqͥd ambigis ꝙidesitaq fidom tuam. Iides dubõ¬
nem tuam. uides studiũ tuũ. uoluntatõq discendi
Et cñ auctontate diuma motiearis : ad cͤdenda
q̃ nõ udes ħ te tñ cͤdere incimiãt ant̾᷑ uides. iist̾ois

Expanded text:
perspicue intellectis credendum esse non dubitas. sed hanc certe considerationem credendi uel non credendi et difficultatem scientiae et dubitationis aestus et piam fidem, quae diuinis debetur affatibus, in tua mente, ita ut sunt, adtendis et uides nec de his omnino, quod apud te ita sint, siue ut ego dixi siue ut ipsa potius nosti, aliquid ambigis. uides itaque fidem tuam, uides dubitationem tuam, uides studium tuum uoluntatemque discendi et, cum auctoritate diuina mouearis ad credenda, quae non uides, haec te tamen credere incunctanter uides. dist
Abbreviated transcription (Latin):
nilla q̃o. utͣ m sic᷑ nõ int̾it aniꝰ i nec ĩ
dcteriorem cõmutet᷑ ẽenciã. yderi .n. cͥpã
pot̃. n ĩiuria id esfedũ esse. raconẽh E it
Animꝰ sine ip̃e id appecierit. siue ꝙactͣ fit̾it.
egat᷑. uelit aut cogatur. at lllud ñoseqͣ.
ut si uelit ant cogat᷑: sit. Nũꝙͣ aũt uolet.
nam om̃is eius aꝑpetitus ad corpus adue ut
id possideat: est. aut niuficet. Aucnt qͣ d̾a.¬
ño fabricetur. aut qͣ ltet pacto ei cosadat:
erit. ño gͥ corput esseuolet piuãrei hrã

Expanded text:
nulla quaestio, utrum sicut non interit animus, ita nec in deteriorem commutetur essentiam. Videri enim cuipiam potest, neque injuria, id effectum esse ratiid appetierit, sive coactus fuerit, sit, velit aut cogatur. At illud non sequitur ut, si velit aut cogatur, sit. Nunquam autem volet: nam omnis ejus appetitus ad corpus, aut ut id possideat, est, aut ut vivificet, aut ut quodammodo fabricetur, aut quolibet pacto ei consulat. e
Abbreviated transcription (Latin):
uuisum eẽt. si ea q̃ na sunt. et ĩcõmutabiliã
ꝑmanent eodem aĩo a corporũ c̃õ suecudĩe
alienato at purgato uidere ualuissent. ¶ͥł
in bene se inspicieus non exꝑtꝰ est. tanto se
aliquid ĩtellensse sint᷑us. quanto remou̾e
At sb̾dutere intentõnẽ mentis a corꝑis sen¬
sibus potuit : q si tẽꝑaco corporis ẽẽt anmꝰ.
ño utiq id posset acoidere. nõ .n. ea res que¬
tslꝙͣ torlor et forma inseꝑabilit᷑ messet utlo
modo se ab eodent corpore ad intelligibilia
ꝑcipienda conaretur au̾tere. Et in qͣt ũ id
lior.et pͥstantior fi̾. Nullo qͥꝑpe ño forma uł

Expanded text:
isum esset, si ea quae vere sunt et incommutabilia permanent, eodem animo a corporum consuetudine alienato atque purgato videre valuissent. Quis enim bene se inspiciens, non expertus est tanto se aliquid intellexisse sincerius, quanto removere atque subducere intentionem mentis a corporis sensibus potuit? Quod si temperatio corporis esset animus, non utique id posset accidere. Non enim ea res qutanquam color et forma inseparabiliter inesset, ullo modo se ab eodem corpore ad intelligibilia percipienda conaretur avertere, et in quantum id lior et praestantior fieri. Nullo quippe modo forma vel
Abbreviated transcription (Latin):
lrcas in ꝓmptu ẽ. qd̾ ip̃ius uniu̾si corꝑis
iine̾sus motus sat̃ indicat. Mn̾ diligent̃
inspicientibus ꝙͣtam talis nra inspici pot̃
ht̃ ullo oĩ copia sibi se ip̃o ensiñte. Qua
sufficiente. at cõtiñete q̃ fes. q̃r illa nu¬
tabilicas ño admnt corpori capus esse. s
de spẽ in spẽni tͣtsire fãt̃ motu ordinatissi¬
mo ño .n. q̃ piam eiꝰ ꝑs ad nichilum itdigi
sinitur. Cum tot̃ capessat uis ina effectoria
nͤ laborante ne deside potencia: dans ut
nemot᷑a denius a r̾one debet ẽe. cͥ dut
no sit c̾tum corpore anñ ẽe meliorẽ.
Aut qͥ hoc cõcesso arbit᷑tur corꝑi non
accidere: ut corpus nõ sit. M̃o accidere:
ut animus ño sit. Ꝙ si nõ accidit.n
formidandũ tũo quo efficit᷑ ut ncħ sit:
ꝙ Aliqͥo fuit. s eñ quo dm̃s ea mortua
queuita carent: Att̃edat. qd̾ nulla res
se ip̃a caret. Est ã amimꝰ uita q̃dam M õe ꝙ¬

Expanded text:
litas in promptu est, quod ipsius universi corporis litas in promptu est, quod ipsius universi corporis universus motus satis indicat. Unde diligenter inspicientibus quantum talis natura inspici potest, habet ullo, omni copia sibi seipso existente; quia sufficiente atque obtinente quae fecit: quare illa mutabilitas non adimit corpori corpus esse, sed de specie in speciem transire facit motu ordinatissimo. Non enim quaepiam ejus pars ad nihilum redigi sinitur, cum totum capessat vis illa effectoria nec laborante nec deside potentia, dans ut nemo tam devius a ratione debet esse, cui aut non sit certum corpore animum esse meliorem, aut qui hoc concesso arbitretur corpori non accidere ut corpus non sit, animo accidere ut animus non sit. Quod si non accidit, neque formidandum animo, quo efficitur ut nihil sit quod aliquid fuit, sed eum quo dicimus ea mortua quae vita carent; attendat quod nulla res seipsa caret. Est autem animus vita quaedam: unde
Abbreviated transcription (Latin):
ullum ẽ sempit̃nũ. nuuillus animꝰ nõ sempit̃nꝰ
est : qm̃ quilib aminiꝰ cuilib corpori p̾fo¬
ẜcm̃ est. nec eo infi̾ore .n. n esset potens ad
facientem melius aliquid hr̃e ad faciẽdũ
qͥ corpus ab aliquã ur et natura pot̾etiore
at meliore fcm̃ est. non itaq oreporea. Nã
si corpꝰ a copore fcm̃ ẽ. ño potuit uniu̾sũ fiꝰye
suudiam rem a se posse fiꝰ. hecã ius. et nat᷑a ĩ cor¬
pinea effetͥx corporis uniu̾si psende potẽtia
tenet uniuersum. non enĩ foc̾ atq distossit
qͣlogum obtinet seꝑari queat. Et Illa effecto¬
riauis uacare nõ pot. quin id ꝙ ab ea fcm̃ õ
turatur. et spẽ carere non smat. quaẽ
dr̃e id accepisso corpas cum fc̃m est. ut
aminnus quẽ cocpori p̾stare maĩfm̃ est.
dt iͣ deꝑriio ĩ mortalis ꝓ uat᷑. si pot̃ ẽe¬
ꝑ se ip̃m. Quic quidin. tale est. ĩ corrptibi¬
ie sit necesso est. Ac ꝑ hoc ĩt̾ire nõ possit.
qma nichil se deserit. sec corporis mut abi¬

Expanded text:
ullum est sempiternum, nullus animus non sempiternus est. Quoniam quilibet animus cuilibet corpori praefefactum est, nec eo inferiore. Neque enim esset potens ad facientem melius aliquid habere ad faciendum, igitur corpus ab aliqua vi et natura potentiore atque meliore factum est, non utique corporea. Nam si corpus a corpore factum est, non potuit universum fieri. nullam rem a se posse fieri. Haec autem vis et natura incorporea effectrix corporis universi praesente potentia tenet universum. Non enim fecit, atque discessit e locum obtinet, separari queat; et illa effectoria vis vacare non potest, quin id quod ab ea factum est, tueatur, et specie carere non sinat, qua edicere id accepisse corpus cum factum est, ut animus quem corpori praestare manifestum est. Atque ita de proximo immortalis probatur, si poteeipsum. Quidquid enim tale est, incorruptibile sit necesse est, ac per hoc interire non possit, quia nihil se deserit. Sed corporis mutabi
Abbreviated transcription (Latin):
tͣse ut ostendatur ne corpori quid̾ hoc
posse actide̾ ut et̃ ea sꝑẽ pͥuetur qua oorpꝰ
est hure fortasse obtanebimus multo ntinꝰ
auf ermposse animo quo animꝰ est. Siqͥdẽ
nomo se bene inspoxit. qui nõ õi corpori qͣlẽ libec

Expanded text:
trare ut ostendatur, ne corpori quidem hoc trare ut ostendatur, ne corpori quidem hoc posse accidere, ut etiam ea specie privetur qua corpus est; jure fortasse obtinebimus multo minus auferri posse animo quo animus est. Siquidem nemo se bene inspexit, qui non omni corpori qualemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ẽ. Et quitquid hoc ẽ quantolibot
spatio locũ occupat. n id posset nͥ hr̃et
pati. Atꝯ ad niobilũ federe. ꝙͣuis ꝑ uenire
nũ ꝗͣ queat. S it de ip̃o spacio. et qͦlib ⁊̃ ce¬
uaulo dici at q intelligi pot̾. Nã et de his et̃
t̾minatis dimidiam ilbi gr̃a ꝑtõ detͣhendo
ẽt ex eo ꝙ restut semꝑ dumdiam miñuit᷑
hoc de animo formidandũ ẽ. Est .n. ꝓftõ
corpore melior. Etuiuacior. a quo huic
ẽ corpus. ꝗͣto ẽ spcciosius. at puildͥus.
anto q mius est. ꝗͣto fedius ac deformui
q̃ defectio nõ p̾tisione molis de qͣiã satis actũ
est. s speciri pͥuõne cõtingit. ĩrendũ
dehcͣ rediligent̃. ac distuciendũ ẽ ueqͥs
affirmet animũ tau d̾efdũ i nõire ⁊ ut qm̃
spẽ aliqͣ sna pͥnat᷑. dũ stultꝰ est cͤdat᷑ inrãt̃
angeri posse hnͣc pͥuonẽ ut oĩmodaspõ
spolietanrm̃ : et ea labe ad nichilũ redigat
cogat q int̾ire. S  b rem si potumꝰ impe¬

Expanded text:
corpus est, et quidquid hoc est, quantolibet spatio locum occupat. Neque id posset, nisi haberet pati atque ad nihilum tendere, quamvis pervenire nunquam queat. Quod item de ipso spatio et quolibet intervallo dici atque intelligi potest. Nam et de his etiam terminatis, dimidiam, verbi gratia, partem detrahendo, et ex eo quod restat, semper dimidiam, minuiturhoc de animo formidandum est. Est enim profecto corpore melior et vivacior, a quo huic uo corpus antoque minus est, quanto foedius ac deformius; quae defectio non praecisione molis, de qua jam satis actum est, sed speciei privatione contingit: quaerendum de hac re diligenter ac discutiendum effirmet animum tali defectu interire; ut quoniam specie aliqua sua privatur dum stultus est, credatur in tantum augeri posse hanc privationem, ut omni modo specie spoliet animum, et ea labe ad nihilum redigat cogatque interire. Quamobrem si potuerimus impe
Abbreviated transcription (Latin):
si ex asbongrũ colorem ducut Alitũde: nõ
nimꝰ cera ẽ. ex si ex qͣ ᷤtca rotñdam formã
sumiat: et ex molli durescat. frigescat q
excalda. At ista in ssito sũt : et orra sb̾rͨtũ.
manet ã tena. nõ mag̃. minꝰ ue cera : dũ
ilia mutent᷑. Pot̃ tͥ aliqͣ  mutaco fi̾. eor q̃
in sbtͨto sunt: cũ pp̃m tñ. iuxta id quod
danta cõmutacõfieret. ut illud ꝗ sb̾eẽ
Dicebatur. diti rã oĩo nõ posset. uoliiti cũ

Expanded text:
si ex albo cera nigrum colorem ducat alicunde, non minus cera est; et si ex quadrata rotundam formam sumat, et ex molli durescat, frigescatque ex calida: at ista in subjecto sunt, et cera subjectum. Manet autem cera non magis minusve cera, cum illa mutentur. Potest igitur aliqua mutatio fieri eorum quae in subjecto sunt, cum ipsum tamen juxta id quod tanta commutatio fieret, ut illud quod subesse dicebatur, dici jam omnino non posset; veluti cum
Abbreviated transcription (Latin):
pot esso ĩ sinenita ĩmortalis rõ. ĩ mortulis
ẽ aĩ. ꝓisus enĩ niłlo ꝑacto. nõ exstẽte sb̾ft
suo ĩruitabiis põ ꝑmaneret. S euemret:
si tanta accideret aĩe muracõ. nt oã nõ
dĩam fac̾et .i. ut mori cogeret. Nulla ã

Expanded text:
immortalis est anima. Prorsus enim nullo pacto non existente subjecto suo immutabilis ratio permaneret. Quod eveniret, si tanta accideret animae mutatio, ut eam non animam faceret, id est mori cogeret. Nulla autem
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplantr̃. d efuerit. si oñs cotẽplant᷑. Et cũ
tuchil sit ipͣrõne potẽcius. quo nchũ est
ĩcõnntabiluis. nullo pacto erit anim
nũdũ roni cõiunctꝰ eo qͥ ẽ cõm̃ctus potẽ¬
cior. Restat ut ant ip̃a rõ a se ip̃m soꝑet.
ant ip̃e aiumus ab ea uolũtate separtt᷑.

Expanded text:
templanti defuerit, si omnes contemplentur: et cum nihil sit ipsa ratione potentius, qua nihil est incommutabilius; nullo pacto erit animus nondum rationi conjunctus, eo qui est conjunctus potentior. Restat ut aut ipsa ratio a se ipsum separet, aut
Abbreviated transcription (Latin):
fĩo ẽe ĩ artifice. et̃ cũ eã nõ ex̾tet. Aut eꝰ
essenͥ in Ão. Aut uͥ iuta nõ sit. esse posse
aliud̾ esse artẽ. Alind rõnom: Nuis .n.
Ars una multar̃ qͣi qͥdam cetus rõnũ
ẽẽ dicatur: tũ ars et̃ una rõ dici u̾issime
Atꝙ intelligi pot̃. sec siur hoc siuestłs̃

Expanded text:
non esse in artifice, etiam cum eam non exercet; aut ejus esse, nisi in animo; aut ubi vita non sit, esse posse;aliud esse artem, aliud rationem? Quamvis enim ars una multarum quasi quidam coetus rationum esse dicatur, tamen ars etiam una ratio dici verissime atque intelligi potest. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
õq in seꝑabiliter. nã siarsab aĩo seꝑa¬
bitur: Aut erit pt qͣ in anĩmo. aut
misꝗͣ erit. aut de ammo ĩ amiũ cõti¬
nuo tͣnsibit. At ut sedes arti tuilla
sine uita ẽ. Ita ñ uita cũ r̃one ulli nͥ

Expanded text:
idque inseparabiliter. Nam si ars ab animo separabitur; aut erit praeterquam in animo, aut nusquam erit, aut de animo in animum continuo transibit. At ut sedes arti nulla sine vita est, ita nec vita cum ratione ulli nisi
Abbreviated transcription (Latin):
motu ꝑmom̃ta moueatur. atq illa ĩten¬
cio ꝑficiendi qͣm ĩnuitutã manere mãifm̃
ẽ et ipͣ m̃bͣ artificis. et lignũ duc lapidem
Artifici subiͦtũ moueat. quis dubitet cõseq̃s
Hino eñ. necessario inutari. Et ob̾hoc et̃
mori arbit᷑udũ ess. Pot̃ .n. ĩ hc ĩtẽcõue

Expanded text:
motu per momenta mutetur, atque illa intentio perficiendi quam immutatam manere manifestum est, et ipsa membra artificis, et lignum aut lapidem artifici subjectum moveat, quis dubitet consequenhinc eum necessario mutari, et ob hoc etiam mori arbitrandum est. Potest enim in hac intentione
Abbreviated transcription (Latin):
ñonͥ scd̾m tepus mouet᷑. ad hoc eiũ ꝑtinet
tardius et celerius moueri. Conficitur ẽẽ
qͥddam ꝙ tẽpore moueat. nec talm̃ mutet᷑.
Qe ãꝙ tempore mouet corpꝰ. tam et si ad
aut ullũ ẽ sine ꝑtibus corpus ant sine in orar̃
ĩtͥuallo t̃epus. aut u̾o uel bͤuissima sillaba.
enũciet᷑ : cuꝰ ño tũc fĩnem audias cũ ĩa
ñõ audis u̾ciũ porro ꝙ. sic agit᷑ et expectacõne
ẽ t̃poris: ꝑ q. futur̾ in pt̾itũ cͣnsit Nec cepti

Expanded text:
nisi secundum tempus movetur: ad hoc enim pertinet tardius et celerius moveri: conficitur esse quiddam quod tempore moveat, nec tamen mutetur. tem quod tempore movet corpus, tametsi ad aut ullum est sine partibus corpus, aut sine morarum intervallo tempus, aut vero vel brevissima syllaba enuntietur, cujus non tunc finem audias, cum jam non audis initium. Porro quod sic agitur, et exspectatione est temporis, per quod futurum in praeteritum transit, nec coepti
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ luce ña enmmiento infi̾or: que illa illm̃ante
tͥbint᷑. Porro susta maccessibilis ẽ oculis cͣtius.
¶ͣto mag̃ illa huic incõꝑabilit̾ suꝑeminẽcis.
Aoꝑ hoc. cum sit aliquid nr̃m insĩbile. sic̃ hoc
corpus. Aliquid u̾o ĩisihile sic̃ homo ĩt̾ior

Expanded text:
e inferior, quae illa illuminante tribuitur. Porro si ista inaccessibilis est oculis carnis; quanto magis illa, huic incomparabiliter supereminens! ac per hoc cum sit aliquid nostrum visibile, sicut hoc corpus, aliquid vero invisibile, sicut homo interior
Abbreviated transcription (Latin):
puos ꝗͣ tũ pinquor Et sadem c̃atñto
et̃ magis quanto ec̃ corpore melior.
nec ista ꝓꝑinquitas loco. s nat᷑c ordĩe
dicta sit. hoc dut̃ ordĩe incelligit᷑ A sũma
essencia spẽm corpori ꝑ amimã cͥbui. ꝗͣ ẽ.
inqͣ tũcũq est. ꝑanimam gͦ sb̾sistit. Et

Expanded text:
propinquior; et eadem causa tanto etiam magis, quanto etiam corpore melior. Nec ista propinquitas loco, sed naturae ordine dicta sit. Hoc autem ordine intelligitur a summa essentia speciem corpori per animam tribui, qua est in quantumcumque est.
Abbreviated transcription (Latin):
telligendo ꝑcepit: añ et̾ni iudi¬
cis oculos exibendo oꝑib ost̾ndit:.
Item domus młieris fortis. ha¬
bictatio est pr̃ie celestis: semite
dei st̃ illius p̃cepta iustĩe. qͥb
ad ec̾ne uite mansionem ꝑue¬
nit᷑. quas ꝓfecto semitas aĩa
bene consid̾antiũ. ⁊ diligent̾
quib actib ad sr̃na ꝑuenire
debeant inspicit. ⁊ q̃ agenda
didicit sednla exert̾e non desi¬
nit: Panem qͦ ociosa ñ come¬
dit. cum sacrificiũ dñic cor¬
poris ꝑcipiens studet imitari
actu ꝙ ĩ mist̾i̾o celebrat᷑. mul¬
cũ sollicita ne indigne. pan̾e
dñi comedendo. ⁊ calicem biben¬
do. uiditium sͥ manducet. ⁊ bibat:
s ut patiendo ꝓ xp̃o. ac lacͥmas fun¬
dendo. bonisq actib insistñdo. paᷤᷤ¬

Expanded text:
telligendo perceperit, ante aeterni juditelligendo perceperit, ante aeterni judicis oculos exhibendo operibus ostendit. Item domus mulieris fortis, habitatio est patriae coelestis: semitae domus illius praecepta justitiae, quibus ad aeternam vitae mansionem pervenitur. Quas profecto semitas anima bene considerat, et diligenter quibus actibus ad superna pervenire debeat, inspicit; et quae agenda didicit, sedula exercere non desinit. Panem quoque otiosa non comedit, cum sacrificium dominici corporis percipiens, studet imitari actu quod mysterio celebrat: multum sollicita ne indigne panem Domini comedendo, et calicem bibendo, judicium sibi manducet et bibat , sed ut patiendo pro Christo, ac lacrymas fundendo, bonis quoque actibus insistendo, pas
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ⁊ dñs ait Beati qͥ nunc flect᷑.
qr ridebitis: Et beatus iob. os añ
ueratium replebitur risu Os
suum aꝑuit sap̃ĩe Ad hoc tm̃
loq̃ns os aꝑuit: ut sapĩam doce¬
ret: iuxͣ illd apłi: Om̃is ẜmo ma¬
lus de ore ur̃o non ꝓcedat: sec̃
si quis bomuis ad edificationem
fidei. ut det gr̃am auoientibus:
Uel certe os cordis apuit ao
discendam ab ip̃a sap̃ia inceriꝰ
u̾itatem: quam ⁊ alios foras do¬
ceret: Utriq aũ sensui. qr utrũ¬
sequit᷑: Et lex qlementie in
lingua eius: Lex uidelicet iua
que non statim more legis mo¬
saice pͤcantes puniret: s mi
oblata ei peccatrice młiere. si
quis inqͥt sñ pc̃co ẽ. p̾mus in
illam lapidem miitat : Et sic e¬
am a cͥmie qd̃ patrauit. subo di¬
tione amplius ñ pͤcandi. miser¬
tus absoluit Consid̾auit semi¬
tas domus: et panẽ ociosa ñ co¬
medit Ociosa panem ñ comedit:
qr hoc quod de sacro eloquio ĩ¬

Expanded text:
Sicut et Dominus ait: Beati qui nunc fletis, Sicut et Dominus ait: Beati qui nunc fletis, quia ridebitis . Et beatus Job: Os autem veracium replebitur risu. Os suum aperuit sapientiae. Ad hoc tantum loquens, os aperuit, ut sapientiam doceret, juxta illud Apostoli: Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat, sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus , vel certe os cordis aperuit ad discendam ab ipsa sapientia interius veritatem, quam alios foras doceret, utrique autem sensui, quia utrumsequitur: Et lex clementiae in lingua ejus. Lex videlicet illa, quae non statim more legis Mosaicae peccantes puniret, sed mioblata ei peccatrice muliere: Si quis, inquit, sine peccato est, primus in illam lapidem mittat , et sic eam a crimine, quod patratur, sub conditione amplius non peccandi, miseratus absolvit. Consideravit semitas domus suae, et panem otiosa non comedit. Otiosa panem non comedit, quia hoc quod de sacro eloquio in
Abbreviated transcription (Latin):
tia ⁊ pcc̾a. ⁊ cdomũ pr̃is tui. il
est. hostis antiqui: ⁊ sic ꝯcupis¬
cet xp̃c rex decorem tuũ: Forti¬
tudo ⁊ decor indumentũ eius
imꝑbitatem: decor ad exercend ã
uirtutum gr̃am: fortitudo qr ꝑse¬
cutionem pacit᷑ ꝓpt̾ iustĩam. decor
qͥa oꝑat᷑ iustĩam Sumilem huic
smam psalmista cle dño posuit
dicens: Bñs regnauit decorẽ in¬
Cum eñi pdicaret dominus eim¬
gelium regni. aluis placebat. a¬
liis displicebat: alii bñ loq̃ban¬
tur. alii decͣhebant: lac̾abant.
mordebant. Suitiabant᷑ Ad eos
gͦ quib placebat. decorem indu¬
it: ad eos quib displicebat for¬
titudinem: Amitare gͦ ⁊ tu dñm¬
tuum: ut possis ẽẽ uestis ip̃ui
Esto cum decore acl eos quibus
placent oꝑa tua bona: esto for¬
tis adu̾sum decractores Et ri¬
debit in die nouissimo: Bide¬
bit . id ẽ. gaudebit in tribulatõ¬
ne regni celestis: que dolebat ĩ
c̾tamĩe uite p̃sentis: Mos ⁊ eñi
scͥpt᷑e ẽ: ꝓ gaudio risum appon̾e

Expanded text:
tia et peccata, et domum patris tui , id est, hostis antiqui, et sic concupiscet Christus rex decorem tuum. Fortitudo et decor indumentum ejus. ersorum improbitatem. Decor ad exercendam virtutum gratiam. Fortitudo, quia persecutionem patitur propter justitiam. Decor quia operatur justitiam. Similem huic sententiam Psalmista de Domino posuit dicens, Dominus regnavit, decorem inCum enim praedicaret Dominus Evangelium regni, aliis placebat, aliis displicebat; alii bene loquebantur, alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo, quibus placebat, decorem induit. Ad eos ergo quibus displicebat, fortitudinem. Imitare ergo tu dominum, ut possis esse vestis ipsius, esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua, esto fortis adversum detractores. Et ridebit in die novissimo. Ridebit, id est, gaudebit in retributione regni coelestis, quae dolebat in certamine vitae praesentis. Mos etenim scripturae est, pro gaudio risum ponere.