comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis. breuissime moustrabo. Quid
enim: pecuniam ne cõgregare conaberis: s eripies habenti. digni¬
tatib fulg̾e uelis. danti supplicabis. Atqͥ preire cetõs honore cupis
poscendi humilitate uilesces. Potentiam ne desideras: subiectoꝵ ĩsi
securus ẽẽ desistis. Uoluptariam uiam degas: s qͥs non spernat atq
abiciat uilissime fragilissimeq rei .s. corporis s̾uum: Iam uero qui
bona pre se corporis ferunt. ꝙͣ exigua ꝙͣ fragili possessione nituitur:
Num eni elephantos mole. tauros rołore suꝑare pot̾itis. Num tigres
regit᷑ rõe nurañdum. forme u̾o nitor ut rapidus est ⁊ uelox ⁊ uer¬
nalium floꝵ mutabilitate fugator. Qͥ si ut aristotiles ait. linceis ocli
hoĩes uterent᷑. ut eoꝵ uisus obstantia penetraret. siõne introspectis
iuscib illud aloipiadis in suꝑficie pulcerriuũ corpꝰ tpissimũ uideret᷑.¬
mitas. S estimate ꝙͣ uultis nimia corꝑis bona. dum sciatis ħ ꝙ cũq

Expanded text:
sint, breuissime monstrabo. Quid enim? Pecuniamne congregare conaberis? Sed eripies habenti. Dignitatibus fulgere uelis? Danti supplicabis et qui praeire ceteros honore cupis, poscendi humilitate uilesces. Potentiamne desideras? Subiectorum insidsecurus esse desistis. Voluptariam uitam degas? Sed quis non spernat atque abiciat uilissimae fragilissimaeque rei corporis seruum? Iam uero qui bona prae se corporis ferunt, quam exigua, quam fragili possessione nituntur! Num enim elephantos mole, tauros robore superare potentis, num tigres  qua regitur ratione mirandum. Formae uero nitor ut rapidus est, ut uelox et uernalium florum mutabilitate fugacior! Quod si? ut Aristoteles 1 ait, Lynceis oculis homines uterentur, ut eorum uisus obstantia penetraret, nonne introspectis uisceribus illud Alcibiadis sumitas. Sed aestimat e quam uultis nimio corporis bona, dum sciatis hoc quodcumque
Abbreviated transcription (Latin):
Conectans aiam per conson a mẽbra resoluis¬
Que cũ secta duos motĩ glomerauit in orbes¬
Insemet reditura meat. mentemq profundam.¬
circuit. ⁊ sumli conu̾tit ymagine celum
Tu clusis animas parrib uitasq minores¬
Puehis ⁊ lenib sublimes curribus aptalns
In celum tͣramq seris. quas lege benigna¬
Ad te conu̾sas. reduci faeis igne reuerti

Expanded text:
Conectens animam per consona membra resoluisuae cum secta duos motum glomerauit in orbIn semet reditura meat mentemque profundamrcuit et simili conuertit imagine caelumTu causis animas paribus, vitasque minorvehis, et levibus sublimes curribus aptans m, terramque seris: quas lege benignaAd te co
Abbreviated transcription (Latin):
.B. Assentior inꝙͣ ꝑ. Q m̃n gͥ agnouisti que uera illa sit. que añt beati¬
tudinem mẽtiautuꝵ. nũc suꝑest ut unde hanc ueram pete̾ possis agno¬
debeat implorari: qͥd nr̃efaciend̾un censes ut illius sedem suͣmi boni
reꝑire m̾eflm᷑. iB. In uocandũ inꝙͣ reꝵ õium patr̃e. quo pret̾misso. muil¬
lum rite fundatur exordium. Recte inqͥt . p. Ac simul itsi modulata est
qui perpetua mũdum roe gubernas
Ire uibes. stabilisq manẽs das curcta mou̾r¬
Quue nõ ext̾ue pepulerũt fingere cause¬
Materie fluitantis opus. uerũ insita sũmi¬
Forma bomi liuore carens. tu cũcta suꝑno¬
Ducis ab exemplo. pulcrũ pule̾rimus ĩp̃e¬
Mũdum mẽte gerens siłiq uuagine formũs

Expanded text:
. Quoniam igitur agnouisti quae uera illa sit, quae autem beatitudinem mentiantur, nunc superest ut unde ueram hanc petere possis agnosdebeat implorari, quid nunc faciendum censes, ut illius summi boniperire mereamur? — Invocandum, inquam, rerum omnium patrem, quo praetermisso nullum rite fundatur exordium. — Recte, inquit, ac simul ita modulata est:. O qui perpetua mundum ratione gubernas, Ire jubes, stabilisque manens das cuncta movernon externae pepulerunt fingere caMateriae fluitantis opus, verum insita summiForma boni, livore carens. Tu cuncta suDucis ab exemplo: pulchrum pulcherrimus ipseMundum mente gerens, similique imagine formans
Abbreviated transcription (Latin):
Fer uor pectoris uierer
Nec qui cuncta subegerant
Mulceient dominum mõdi
Iumites superhos querens
Infernas adiit domos
Illic blanda son antibus
Cordis carnuna temperans
Quicquid precipins dee
Matris fontibus hauserat¬
Oe uod luctus dabat impotẽs
Quod luctum geminas Amer
Delet trenara commouens
Et dulci ueniam prece
umbrarum dominos rogat
Stupet tergeminus nouo
Captus carmmne iantor
Que sontes Agitant metu
Ultrices scelerum dee
Iam meste lacrimis iuadent
Non ixionium capud
Uelox precipitat uota
Et longa siti perditus
Sperint flumiua tantalus
Wltur dum satur est modis
Non traxit ticii iecur

Expanded text:
feruor pectoris ureret nec qui cuncta subegerant mulcerent dominum modi, immites superos querens infernas adiit domos. Illic blanda sonantibus chordis carmina temperans quicquid praecipuis deae matris fontibus hauserat, quod luctus dabat impotens, quod luctum geminans amor deflet Taenara commouens et dulci ueniam prece umbrarum dominos rogat. Stupet tergeminus nouo Captus carmine ianitor, Quae sontes agitant metu Ultrices scelerum deae Iam maestae lacrimis madent. Non Ixionium caput Velox praecipitat rota Et longa site perditus Spernit numina Tantalus. Vultur dum satur est modis, Non traxit Tityi iecur
Abbreviated transcription (Latin):
Donemus comitem iuro
Emptam carnune coniugen
Set lex dona coherceat
Ne duni tartara li querit
Maior ler amor est sibi
Heu noctis prope terminos
Orpheus erudicem fulm
uidit. perdidit. occidit.
Uos hec fabula respicit
Qincumq in superum diem
Mentem ducere queritis
¶Am qui tartareum in specus
uictus lumina flexerit
Quicquid precipuum trahit

Expanded text:
Donamus comitem uiro Donamus comitem uiro emptam carmine coniugem; sed lex dona coherceat, ne dum Tartara liquerit fMaior lex amor est sibi. Heu, noctis prope terminos Orpheus Eurydicen suam uidit, perdidit, occidit. Vos haec fabula respicit quicumque in superum diem mentem ducere quaeritis; nam qui Tartareum in specus uictus lumina flexerit, quicquid praecipuum trahit
Abbreviated transcription (Latin):
Ierdit dum uidet inferos
meroris oblitus. intentionem dic̾e̾ Adhuc aliquid parantis Ab¬
rupi. Et o inqͣm ueri preuia luminis que u̾sq huc tua fudit oratio
tum sui speculatione diuina. tum tuis ronibus inuicta patuerunt
Ea que in ⁊ si ob iniurie doloren nuper oblita. non tamen ante a
impunita pieteredut. O uod solum quanta sit admiratõe ut statim¬
non puuiat. ꝓfecto consideras. At hinc aluid manis adiungit᷑. Nam
imperante florenteq nequicia. uirtus non solum premiis caret. uerũ
sceleratoꝵ pedibus subiecta calcatur. Et in locum flemoꝵ suplicia
uti tu estimas. in tanti ueluti patrisfamilias dispositissima domo
uilia uasa colerentur preciosa sordescerent. s non ita est. Nam si
ea que paulo ante conclusa sunt. inconuulsa seruautur. fp̃o de cuiꝰ
nunc loquimur regno auctore. cognosces semper quidem potentes esse
bonos. inallos uero abiectos semper atq imbecilles. nec sme pena unꝙͣ
esse uicia: nec sine premo esse uirtutes. bonis felicia malis semꝑ infor

Expanded text:
Perdit, dum uidet inferos.maeroris oblitus intentionem dicere adhuc aliquid parantis abrupi. Et: O, inquam, ueri praeuia luminis quae usque adhuc tua fudit oratio, cum sui speculatione diuina tum tuis rationibus inuicta patuerunt, eaque mihi etsi ob iniuriae dolorem nuper oblita non tamen antehacimpunita praetereant; quod solum quanta dignum sit admiratione profecto consideras. At huic aliud maius adiungitur. Nam imperante florenteque nequitia uirtus non solum praemiis caret, uerum etiam sceleratorum pedibus subiecta calcatur et in locum facinorum supplicia uti tu aestimas, in tanti uelut patris familias dispositissima domo uilia uasa colerentur, pretiosa sordescerent. Sed non ita est; nam si ea quae paulo ante conclusa sunt inconuulsa seruantur, ipso de cuius nunc regno loquimur auctore cognosces semper quidem potentes esse bonos, malos uero abiectos semper atque imbecilles, nec sine poena umquam esse uitia nec sine praemio uirtutes, bonis felicia malis semper infor
Abbreviated transcription (Latin):
tiam liquet. solos ꝙ desiderant facere posse sapientes. iinprobos
uero exercere quidem ꝙlibet. quod nero desiderent explere non posse
Facunt enim quelibet. dum per ea quibus delectantur. id bonum ꝙ
desiderant. se adepturos putent.s ininime stoipiscunt᷑. quoniam ad be¬
atitudinem probra non ueniunt.
uos uides sedere celso
Solii culmine reges¬
Purpura claros nitente

Expanded text:
tiam liquet solos quod desiderent facere posse sapientes, improbos tiam liquet solos quod desiderent facere posse sapientes, improbos uero exercere quidem quod libeat, quod uero desiderent explere non posse. Faciunt enim quaelibet, dum per ea quibus delectantur id bonum quod desiderant se adepturos putant; sed minime adipiscuntur, quoniam ad beatitudinem probra non ueniunt. Quos uides sedere celsosolii culmine regesurpura claros nitente
Abbreviated transcription (Latin):
trauimus. si malum niebil est. cum uiala tm̃modo possunt. nichil pos¬
se improbos liquet. Perspicuum est. Atq ut intelligas que nam sit huiꝰ
potentie uis. sũmo bono nchil potentius esse pluloflute diffiniuimus.
Ita est in qmͣ. S iden inqͥt facere ialum nequit. Minime. Est gͥ aliqͥs
qui ĩdem possunt mala. Utinam quidem inꝙͣ non possent. Cum gͥ bo¬
noꝵ tñi mõdo potens possit om̃a. non uere queant om̃ta potentes
etiam maloꝵ. Eosdem qui mala possunt mimis posse manifestum
est. Hiuc accedit ꝙ oc̃m potentiam inter ex petenda nunierañdilm
om̃iaq expetendã referriato bonum uelud ad qdam nanire sue
cacunien ostendimus. S patrandi sceleris possibilitas referri ao
bouuni non potest. Ex petenda gͥ non est. Atqui onũs potentia e¬
& quib om̃ib bonoꝵ quidem potenna. maloꝵ uero minime du¬
bitabilis apparet infirmitas. Ueram q illam platonis esse senten¬

Expanded text:
llegimus, malum nihil est, cum mala tantummodo possint, nihil posllegimus, malum nihil est, cum mala tantummodo possint, nihil posse improbos liquet. Perspicuum est. Atque ut intellegas quaenam sit huius potentiae uis, summo bono nihil potentius esse paulo ante definiuimus. Ita est, inquam. Sed idem, inquit, facere malum nequit. Minime. Est igitur, inqui idem possunt mala. Vtinam quidem, inquam, non possent. Cum igitur bonorum tantummodo potens possit omnia, non uero queant omnia potentes etiam malorum, eosdem qui mala possunt minus posse manifestum est. Huc accedit quod omnem potentiam inter expetenda numerandam omniaque expetenda referri ad bonum uelut ad quoddam naturae suae cacumen ostendimus. Sed patrandi sceleris possibilitas referri ad bonum non potest; expetenda igitur non est. Atqui omnis potentia eEx quibus omnibus bonorum quidem potentia, malorum uero minime dubitabilis apparet infirmitas ueramque illam Platonis esse senten
Abbreviated transcription (Latin):
munem om̃ium que sunt finem relinqunit. parit᷑ qͦ esse desistunt
QDuod quidem cuipiam mirum forte uideatur. ut in alos qui płes
hominum funt. cosdem non esse dicauius. S ita se se res habet. Nam
qui mali sunt eos esse uialos non abnuo. s eosdem esse pure atq sim¬
pliciter nego. Nam uti cadauer homiuem mortuum dixeris. si¬
pliciter uero hominem appellare non possis: ita uiciosos. malos qͥdem
esse concesserim. S esse absolute neque am confiteri. Est enim ꝙ ordi¬
nem retinet seruatq uaturam. Qo uod uero ab hac deficit᷑: esse eti¬
am ꝙ in sua natura situm est derelinquit s possunt inquies mali.
Ne ego quidem negauerim. s hec corum porentia non a uiribus sec
ab imbecillitate doscendit. Possunt eniur mala que minime ualerẽt
si in bonoꝵ efficatia efficientia inauere potuissent. Que possibilitas
cos erudentius nichil posse Demonstrat. Nam un plulo Ante mous¬

Expanded text:
ommunem omnium quae sunt finem relinquunt, pariter quoque esse desistunt. ommunem omnium quae sunt finem relinquunt, pariter quoque esse desistunt. Quod quidem cuipiam mirum forte uideatur, ut malos, qui plures hominum sunt, eosdem non esse dicamus; sed ita sese res habet. Nam qui mali sunt eos malos esse non abnuo; sed eosdem esse pure atque simpliciter nego. Nam uti cadauer hominem mortuum dixeris, simpliciter uero hominem appellare non possis, ita uitiosos malos quidem esse concesserim, sed esse absolute nequeam confiteri. Est enim quod ordinem retinet seruatque naturam; quod uero ab hac deficit, esse etiam quod in sua natura situm est derelinquit. 'Sed possunt,' inquies, 'mali.' Ne ego quidem negauerim, sed haec eorum potentia non a uiribus sed ab imbecillitate descendit. Possunt enim mala quae minime ualerent, si in bonorum efficientia manere potuissent. Quae possibilitas eos euidentius nihil posse demonstrat. Nam si, uti paulo ante co
Abbreviated transcription (Latin):
circa ipsam rerum su̾mam uerncenq deficiunt. nec in eo miseris
contingit effectus ꝙ solum noctes diesq moliunt᷑. In qua de bouoꝵ
Nnes eminent. Sicut enim eum qui pedibus incedens ad eum locum
peruenire potuisset. quo nichil ulterius peruisĩ iaceret ncessu: Ambu¬
land potentissimũ esse censeres. ita eum qui expetendoꝵ finem quo uͥl
ultra est apprehendit potentissimum ntce est iudices. Ex quo fit quohu
obicet ut idem scelesti Dem uirib om̃ib uideantur esse deserti. Cur e
relicta nirtute uicia sectant᷑ . Inscitia ue bonoꝵ S quid eneruatuis ig¬
norantie cecitateꝰ. An sectanda nouerunt. S transuersos eos libido pre¬
cipitat: Sic qͦ intemperantia fragiles qui obluctari uitio nequeunt.
Au scientes uolentesq bonum deserunt ⁊ ad uicia deflectaentur: Set
hoc mõdo non solum potentes esse s omnino esse desinunt. Nam qui ꝯ¬

Expanded text:
circa ipsam rerum summam uerticemque deficiunt nec in eo miseris circa ipsam rerum summam uerticemque deficiunt nec in eo miseris contingit effectus quod solum dies noctesque moliuntur; in qua re bonorum es eminent. Sicut enim eum qui pedibus incedens ad eum locum usque peruenire potuisset, quo nihil ulterius peruium iaceret incessui, ambulandi poten- tissimum esse censeres, ita eum qui expetendorum finem quo nihil ultra est apprehendit, potentissimum necesse est iudices. Ex quo fit quod huic obiacet, ut idem scelesti, idem uiribus omnibus uideantur esse deserti. Cur enim relicta uirtute uitia sectantur? Inscitiane bonorum? Sed quid eneruatius ignorantiae caecitate? An sectanda nouerunt? Sed transuersos eos libido praecipitat. Sic quoque intemperantia fragiles qui obluctari uitio nequeunt. An scientes uolentesque bonum deserunt, ad uitia deflectunt? Sed hoc modo non solum potentes esse sed omnino esse desinunt. Nam qui c
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quidem inqmͣ. Si quis gͥ pẽdibus incẽdere ualens ambulet. Alisq
cui hoc nlturale pedum desit officium. manibus ntens ambulare
Nam qͥni naturalis officii potens est eo qui idem nequeat ualen¬
uariam per cupiditatem ꝙ adipiscendi bom naturale officiui uor
est. id̾em ip̃m conantur adipisci. An tu aliter estinas. minime. mnꝙͣ
nos quidem esse potentes: malos uero impõtentes noc̃e est. Recte niqͥt
precurris. Idq uti mredici sperare solẽt. iudiouim est erecte iam resis
crebras coaceruabo rõnes. Uide enim quauta uitioꝵ hominum pã¬
teat infirmitas. qui nec ãd hoc peruenire queunt. Ad ꝙ cos natu¬
lis ducit ac pene compellit intentio. Et quid si hoc tam magno A
pene inuic̾to preenntis uature deserentur Auxilio: Considera
quanta sceleratos homines habeat impotentia. Neq enim leuia au
ludricra preinia petunt. que consequi atq optiuere non possunt. S

Expanded text:
hoc quidem, inquam. Si quis igitur pedibus 25 incedere valens ambulet, aliusque, hoc quidem, inquam. Si quis igitur pedibus 25 incedere valens ambulet, aliusque, cui hoc naturale pedum desit officium, manibus nitens, ambulare nam quin naturalis officii potens, eo, qui idem nequeat, valenvariam per cupiditatem, quod adipiscendi boni naturale officium non est, idem ipsum conantur adipisci. An tu aliter existimas? Minime, 5nos quidem pe. inquit, praecurris idque, uti medici sperare solent. indicium pst erectae iam resistcrebras coacervabo rationes; vide enim, quanta vitiosorum hominum pateat infirmitas, qui ne ad hoc quidem pervenire queunt, ad quod eos naturalis ducit ae paene compellit intentio. Et quid, si hoc tam magno ac paene invicto praeeuntis naturae desererentur auxilio? Considera vero, quanta sceleratos homiludicra praemia petunt, quae consequi atque obtinere non possunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cuit᷑ ꝙ appetunt bonun. mali esse non possent. Ita est. Cum gͥ utrice bo¬
num petant. si hi quidem adipiscantur. illi uero miuime. Num dubi¬
uii est bonos quidem potentes esse. qui uero mali sunt imbecilles. Qͥs¬
quis in qnͣi dubitat. nec rerum naniram uec consequentiam potest ꝯsi¬
derare rationum. Rursus inquit. Si duo sint quib idem scdm nat¬
ram ꝓpositum sit. Corumq unus uaturali officio id ip̃m̃ agat atq ꝑfi¬
ciat. Alter uers naturale illud officium minime administrare queat.
Alio uero mõdo quam nature conuenit. non quidem impleat propositũ
suum s mitetur implentem. quemnam hoꝵ ualentiorem esse decerus.
Et si coniecto inqm quid uelis: planius tamen ex te audire desidero.
Ambulandi inquit motum scdm̃ uaturam hominib uon negabis. mi¬
nime inqmͣ. Enisꝙͣ pedum offiorum esse uaturale non purabis: Nacon

Expanded text:
cerentur quod appetunt bonum, mali esse non possent. Ita est. Cum igitur utrique bocerentur quod appetunt bonum, mali esse non possent. Ita est. Cum igitur utrique bonum petant, sed hi quidem adipiscantur, illi uero minime, num dubium est bonos quidem potentes esse, qui uero mali sunt imbecillos? Quisquis, inquam, dubitat, nec rerum naturam nec consequentiam potest considerare rationum. Rursus, inquit, si duo sint quibus idem secundum naturam propositum sit eorumque unus naturali officio id ipsum agat atque perficiat, alter uero naturale illud officium minime administrare queat, alio uero modo quam naturae conuenit non quidem impleat propositum suum sed imitetur implentem, quemnam horum ualentiorem esse decernis? Etsi coniecto, inquam, quid uelis, planius tamen audire desidero. Ambulandi, inquit, motum secundum naturam esse hominibus num negabis? Minime
Abbreviated transcription (Latin):
bitare nor possis: Perspicuui est inqmͣ: nec ullo modo negari potest
Quem u̾o effecisse ꝙ uoluerit uideas: num etiam potuisse dubitabis
Miuime. Ꝙ uero quisq potest in eo ualidus. ꝙ uero non potest in
hoc imbecillis esse censendus est. Fateor inqm. Meministi ne gͥ inquit
suꝑioribus fõiib esse collectum. intentoẽm ocm̃ uoluntatis hum ane¬
que diuersis stũdiis agitur ad beatitudinem festinare. Meniui inqm̃
illud esse demoustratum. Num recordaris besltitudinem ip̃m ẽẽ bo¬
nini eoq modo cum beatitudo petitur ab om̃ib desiderari bonum. an¬
mme inqmͣ recordor. qm̃ id memoria fixura teneo. Om̃s gͥ homines
uoni pariter ac mali indiscreta intentoe ad bonum peruenire nitunt᷑
Ita in qm consequens est. S certum est ateptoe boni bonos fieri. Certim¬
est. Adipiscuntur gͥ boni ꝙ appetunt. Sic uidenur. ꝙali uero si adipis¬

Expanded text:
bitare non possis. – Perspicuum est, inquam, nec ullo modo negari potest. – bitare non possis. – Perspicuum est, inquam, nec ullo modo negari potest. – Quem uero effecisse quod uoluerit uideas, num etiam potuisse dubitabis? – Minime. – Quod uero quisque potest in eo ualidus, quod uero non potest in hoc imbecillis esse censendus est. –Fateor, inquam. – Meministine igitur, inquit, superioribus rationibus esse collectum intentionem omquae diuersis studiis agitur ad beatitudinem festinare? Memini, inquam, illud quoque esse demonstratum. Num recordaris beatitudinem ipsum esse bonum eoque modo, cum beatitudo petitur, ab omnibus desiderari bonum? Minime, inquam, recordor, quoniam id memoriae fixum teneo. Omnes igitur homines boni pariter ac mali indiscreta intentione ad bonum peruenire nituntur? Ita, inquam, consequens est. Sed certum est adeptione boni bonos fieri. Certum. Adipiscuntur igitur boni quod appetunt? Sic uidetur. Mali uero si adipis
Abbreviated transcription (Latin):
cernes tirannos exules.
um ego. pape inqm ut magna ꝓnutis. nec dubito quin possis¬
efficere. Cu modo quem exitaueris ne moreris. Pr mnni gͥ iqͥt
bonis semper stoesse potentiam: mallos cunctis uirib esse desertos agno¬
scas licebit. Quoꝵ quidem alterum moustratur ex altero. Neslmcu
bonii malumq contrariã sint. si bonũ potens esse corstiterit. liquer
imbecillitas mali. At si fragilitas clarescat mali: boni firmitas nota¬
ta est. S uti nr̃e senteneie fides habundantior sit: Alterutro calle ꝓce¬
dam. nuc hinc nunc inde ꝓposita ꝯfirmlus. Nuo sunt quib huma¬
noꝵ actuum om̃is constat efsectus. uoluntas .s. ⁊ potestas. Quo
si Altorun deest. nich̾ est ꝙ explicari queat. deficiente ⁊ eni uolutate
nec Agrẽditut quidem qͥsquis ꝙ non uult. Ac si potestas absit. uolun¬
tas frustra fit. Quo fit: ut si uideas aliquem aoipisci uelle ꝙ mini¬
me Adipiscatur. hinc optinendi ꝙ uoluerit. defuisse ualentiam du¬

Expanded text:
Cernes tyrannos exules. pae, inquam, ut magna promittis! Nec dubito quin possisefficere; tu modo quem excitaueris ne moreris. Primum igitur, inquit, bonis semper adesse potentiam, malos cunctis uiribus esse desertos agnoscas licebit, quorum quidem alterum demonstratur ex altero. Nam cum bonum malumque contraria sint, si bonum potens esse constiterit, liquet inbecillitas mali; at si fragilitas clarescat mali, boni firmitas nota est. Sed uti nostrae sententiae fides abundantior sit, alterutro calle procedam nunc hinc nunc inde proposita confirmans. Duo sunt quibunorum actuum constat effectus, uoluntas scilicet ac potestas, quorum si alterutrum desit, nihil est quod explicari queat. Deficiente etenim uoluntate ne aggreditur quidem quisque quod non uult, at si potestas absit uoluntas frustra sit. Quo fit ut, si quem uideas adipisci uelle quod minime adipiscatur, huic obtinendi quod uoluerit defuisse ualentiam du
Abbreviated transcription (Latin):
tunia contingere. Multaq id generis que sopitis querelis firma te soli¬
ditate corroborent. Et qm̃ uere formam beatitudinis me dudiu mons¬
trante ir. disti. quo etiam sita sit agnouisti. decursis om̃ib que p̾termis¬
tere necessarium puto. uiam tibi que te doifiũ reuebat ostendam. Pen
nllo etiam tue menti quib se in altun tollere possit Affigam. ut pertur¬
batõne de puisa sospes in patͥam meo ductu. mel semita meis ⁊ uehicłis reuelaras¬
unt et enĩ penne uolucres michi
Que celsa conscendant poli¬
Quas sibi cum uelox mẽs induit

Expanded text:
tunata confingere multaque id genus quae sopitis querelis firma te soliditate corroborent. Et quoniam uerae formam beatitudinis me dudum monstrante uidisti, quo etiam sita sit agnouisti, decursis omnibus quae praemittere necessarium puto, uiam tibi quae te domum reueha10 etiam tuae menti, quibus se in altum tollere possit, affigam, ut perturbatione depulsa, sospes in patunt etenim penne volucres michi a conscendant poliquas sibi cum ve
Abbreviated transcription (Latin):
Ore pocula traxerant
Iam sues cerealia
Glande pabula u̾terant
Et nichil manet integrũ
uoce corpore perditis
Sola mens stabilis super
Moustra que patit᷑ genut
Oleu̾ẽ nimium manũ
Nec potentia gramina
Membra q̃ ualeant li cet
Corda uertere nõ ualẽt
Intus est hominũ uigor
Arce conditus abdita
Hec ueneua pocentius
Dctrahunt hoĩem sibi
Diraq penitus meant
Nec nocentia corprei
Mentis uulne¬
rx seuiunt.

Expanded text:
ore pocula traxerant, ore pocula traxerant, iam sues Cerealia glande pabula uerterant et nihil manet integrum uoce, corpore perditis. Sola mens stabilis super monstra quae patitur gemit. O leuem nimium manum nec potentia gramina, membra quae ualeant licet, corda uertere non ualent! Intus est hominum uigor arce conditus abdita. Haec uenena potentius detrahunt hominem sibi dira quae penitus meant nec nocentia corpori mentis uulnere saeuiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ire ntẽperdus fremit: leonis animũ gestare credatur. Faidus ac fu¬
gar non metueuda formidat: cerius similis habeatur. Seguis ac stu¬
pidus corpet: asinum uiuit. Peuis atq inconstans studia permu¬
tat: nichil ab auibus differt. Fedis inniundisq libidinibus inmer¬
gitur: sordide suis uoluptate detinetur. Ita fit ut qui probitate deser¬
ta homo esse desicrit: cum in diuiuam cõdicoem tnsire ñ pꝰsit. u̾tu᷑ ĩ belua
ela narioii ducis
& uagas pelago rates
Eurus appulit insule
Dulchra qua residens dea
Solis edira semine
Miscet hospitibus nois
Tacta carmine pocula
Quos ut in narios modos
Uertit herbipotens manus
Hunc tegit facies apri
Ille marmaricus leo
Dente crescit ⁊ unguibus
Hic lupis miper ãdditus
Flere dum parat ululat
Ille tigris ut indica
Tecta mitis obambulat
Set licet uariis ui alis
Nunien archadis Alitis.
obsitun rinserans ducem¬
Peste soluerit hospiris
Iam tamen mala remiges

Expanded text:
Irae intemperans fremit: leonis animum gestare credatur. Pauidus ac fuIrae intemperans fremit: leonis animum gestare credatur. Pauidus ac fugax non metuenda formidat: ceruis similis habeatur. Segnis ac stupidus torpet: asinum uiuit. Leuis atque inconstans studia permutat: nihil auibus differt. Foedis immundisque libidinibus immergitur: sordidae suis uoluptate detinetur. Ita fit ut qui probitate deserta homo esse desierit, cum in diuinam condicionem transire non possit, uertatur in beluam. Vela Neritii ducis et uagas pelago rates Eurus appulit insulae, pulchra qua residens dea Solis edita semine miscet hospitibus nouis tacta carmine pocula. Quos ut in uarios modos uertit herbipotens manus, hunc apri facies tegit, ille Marmaricus leo dente crescit et unguibus; hic lupis nuper additus flere dum parat ululat, ille tigris ut Indica tecta mitis obambulat. Sed licet uariis malis numen Arcadis alitis obsitum miserans ducempeste soluerit hospitis, iam tamen mala remiges
Abbreviated transcription (Latin):
inficit. Uide Anteni er aduersa parte bonoꝵ que improbos pena conitet᷑.
Omẽ namq ꝙ sit un̾ũ esse. ip̃m̃q unũ bonum esse paulo ante dĩdicisti
Cii consequens est ut om̃e ꝙ sit id etiam bonũ esse udeatur. hoc gͥ mõdo
qnicqͥd a hono deficit: esse desistit. Quo fit ut mali desinant esse ꝙ fu¬
orant.s fuisse hor̃es sohuc ip̃a humani corporis reliqua species osten¬
tat. Q Suare conuersi in maliciam: humanam qͦ amisere naturan:
S cum ultra homines quẽq ꝓuehere sola peobitas possit nc̃ce est si qͦs
ab huniana conditõe derecit. infra meritum detrudat improbitas. E¬
uenit gͥ ut quen tranfformatum uiciis uideas. hoĩem estimare non
possis. Auaritia feruet alienaꝵ opuni molentus creptor. Iupi siuulẽ
direris. Ferox atq inquies linguam litigiis exeicet: cani comparabis.
Insidiatoe occultus subrupuisse frandibus gaudet: nulpeculis exequer.

Expanded text:
inficit? Vide autem ex adversa parte bonoruinficit? Vide autem ex adversa parte bonoruomne namque quod sit unum esse ipsumque unum bonum esse paulo ante didicisti; cui consequens est ut omne quod sit id etiam bonum esse uideatur. Hoc igitur modo quicquid a bono deficit esse desistit. Quo fit ut mali desinant esse quod fuerant. Sed fuisse homines adhuc ipsa humani corporis reliqua species ostentat; quare uersi in malitiam humanam quoque amisere naturam. Sed cum ultra homines quemque prouehere sola probitas possit, necesse est ut quos ab humana condicione deiecit infra homines merito detrudat improbitas; euenit igitur ut quem transformatum uitiis uideas hominem aestimare non possis. Auaritia feruet alienarum opum uiolentus ereptor: lupis similem dixeris. Ferox atque inquies linguam litigiis exercet: cani comparabis. Insidiator occultus subripuisse fraudibus gaudet: uulpeculis exaequetur.
Abbreviated transcription (Latin):
riini uaximiq. Memento etenim corollarii illius ꝙ paulo ante
precipirum dedi. Ac sic collige. Cum ip̃m beatitudo sit᷑. bonos in eo
ip̃o quo boni sunt fieri beatos liquet. S qui beati sunt deos ẽẽ ꝯue¬
uit. Est gͥ premium bonoꝵ ꝙ nullus deterat dies. nullius miu¬
at porestas. nullius fuscet improbitas. deos fieri. Que oum itã
sinit de maloꝵ qͦ niseparabili pena dubitare sapiens nequeat. Ña
cum bonũ maluniq item pene atq premium Aduersa fronte dissi¬
deant. que in bom premio uidrmnus accidere. edtem nõce est in ma¬
li pena contraria pãrte ispondeant. Si gͥ probis probitas ip̃a sit
prenium. ita improbis uequitia ip̃a suppliciimn est. Iam uero qͥsqͥs
affioitur pena. uialo se afts. tum esse non dubitabit Si gͥ sese existi
inare ip̃i ueluit. possunt ne sͥ ip̃i supplicii expertes uideri. quos dĩuni
i Alorum extrema uequitia non afficit modo. uerum etiam uehement᷑

Expanded text:
rimi maximique; memento etenim corollarii illius quod paulo ante rimi maximique; memento etenim corollarii illius quod paulo ante praecipuum dedi ac sic collige. Cum ipsum bonum beatitudo sit, bonos omnes eo ipso quod boni sint fieri beatos liquet. Sed qui beati sint deos esse conuenit. Est igitur praemium bonorum, quod nullus deterat dies, nullius minuat potestas, nullius fuscet improbitas, deos fieri. Quae cum ita sint, de malorum quoque inseparabili poena dubitare sapiens nequeat; nam cum bonum malumque, item poenae atque praemium aduersa fronte dissideant, quae in boni praemio uidemus accedere eadem necesse est in mali poena contraria parte respondeant. Sicut igitur probis probitas ipsa fit praemium ita improbis nequitia ipsa supplicium est. Iam uero quisquis afficitur poena malo saestimare velint, possunt ne sibi supplicii expertes videri, quos omnium malorum extrema nequitia non afficit modo, verum etiam vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
et enim que gerũ¬
tur. illud propter ꝙ una queq res geritur. eiusdem rei prennũ esse
non iniunia uideri potest. Uti currenti in stadio propt᷑ ꝙ eurritur
iacet premiun corona. S beatitũdiuem esse idem ip̃m bonum peopt᷑
ꝓ om̃ia geruntur ostendamus. Est gͥ humanis actibus ip̃m bonũ
neluti premium cõmune ꝓpositum. Atqui hoc a bonis non potest seꝑl¬
ri. neq enim bonus ultia iure uocabitur qui careat bono. quare
probros mores sua preuia non relinquut. Quantulibet gͥ seuiant
mali. sapienti tamen corona non decidet. non arescet. Neq esñ
probis Animis propͥnmi decus aliena decrepit improbitas. Q si extn¬
secus Accepto letarentur: prerat hoc uel alius quispiam uel ip̃e etĩa
qui contulisset auferre. S qnĩ id sua cuiq probitas confert. tunc
suo premo carobit cum probus esse desierit. Dostremo cum om̃e
premium idcirco appetatur qm̃ bonum esse creditur. Qius boni
compotem p̾mii uidicet expertem: At cuius premii: Omium pulcer¬

Expanded text:
etenim quae gerentur illud propter quod unaquaeque res geritur eiusdem rei praemium esse non iniuria uideri potest, uti currendi in stadio propter quam curritur iacet praemium corona. Sed beatitudinem esse idem ipsum bonum propter quod omnia geruntur ostendimus; est igitur humanis actibus ipsum bonum ueluti praemium commune propositum. Atqui hoc a bonis non potest separari – neque enim bonus ultra iure uocabitur, qui careat bono –; quare probos mores sua praemia non relinquunt. Quantumlibet igitur saeuiant mali, sapienti tamen corona non decidet, non arescet; neque enim probis animis proprium decus aliena decerpit improbitas. Quodsi extrinsecus accepto laetaretur, poterat hoc uel alius quispiam uel ipse etiam qui contulisset auferre; sed quoniam id sua cuique probitas confert, tum suo praemio carebit cum probus esse desierit. Postremo, cum omne praemium idcirco appetatur quoniam bonum esse creditur, quis boni compotem praemii iudicet expertem? At cuius praemii? Omnium pulcher
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquis euentũ temerario motu. nullaq causarum connexione ꝓdutũ
afum esse disfimat. nichil om̃ino easum esse confirino.  preter rei sub¬
icde significatoẽm inanen prorsus uocem esse decerno. Qius em coe
cente in eddinem cuncta deo. locus esse ullus temeritati reliquus potest:
Nam nichil ex nichilo eristere uera sententia est. cui neno umꝙ uetetũ
subiecto. hoc est de natura om̃ium: quasi ꝗdam iecerint fundamentã. ats
mullis ex̃ alnsis aliquid oriatin. id de nichilo ortun esse undebitur. Conod
hoc fieri nequit. nec cãsum quidem eiusmodi possibile est qualem esse pauo

Expanded text:
aliquis eventum temerario motu nullaque causarum conexione productum aliquis eventum temerario motu nullaque causarum conexione productum casum esse definiat, nihil omnino casum esse confirmo et praeter subiectae rei significationem inanem rcente in ordinem cuncta deo locus esse ullus temeritNam nihil ex nihilo existere, vera sententia est; cui nemo 15 unquam subjecto, hoc est, de natura omnium rationum, quasi quoddam jecerint fundamentum. At si nullis ex causis aliquid oriatur, id de nihilo ortum esse videbitur. Quod si hoc fieri nequit, nec casum quidem hujusmodi esse possibile est, qualem paulo 20
Abbreviated transcription (Latin):
Ultum celum meruit laboris
Ite minc fortes ubi celsa magni
Ducit exempliuia. cur mertes
Terga nudatis
Su perata tellus sidera donat
tebat. Tum ego. Recta quidem intm cua
exhortatio. tuaq prorsus auctoritate dig¬
nissima.Si ꝙ dudum de prouidentiaques¬
tionemt plurib aluis implicitani esse
diristi. re experior. euero enim an ali¬
esse Arbitrere. Tuni illa. Festino inquit
debitiun ꝓmissionis absoluere. inamq tibi qua patriam reuhearis ap¬
rix. Pec Autem ri si perutilia cognita. tant̃ a ꝓpositi m̃i traiite paulister
to uersa sunt. Uerendumq. est ne deuiis fatigatus. ad metiendum rectum
per sufficere non possis. Pe id inqmͣ proesus ueredre. Nsam quietis loco
michi fuerit. ea quib delector maxime agnoscere. Simu cum om̃e disputã¬
tor̃o tue latuo indubitata nide constiterit. nichil de sequentib amdi gđtur
Tum illa. Morem inqͥt gerane tibi simmilq sic exorsa est. Siquident mnar

Expanded text:
ultimi caelum meruit laboris. Ite nunc, fortes, ubi celsa magni ducit exempli uia. Cur inertes terga nudatis? Superata tellus sidera donat.tebat. Tum ego: Recta quidem, inquam, exhortatio tuaque prorsus auctoritate dignissima, sed quod tu dudum de prouidentia quaestionem pluribus aliis implicitam esse dixisti re experior. Quaero enim an esse aliesse casum arbitrere. – Tum illa: Festino, inquit, debitum promissionis absoluere uiamque tibi qua patriam reueharis aperire. Haec autem etsi perutilia cognitu tamen a propositi nostri tramite paulisper auersa sunt, uerendumque est ne deuiis fatigatus ad emetiendum rectum iter sufficere non possis. — Ne id, inquam, prorsus vereare; nam quietis mihi loco fuerit ea, quibus maxime delector, agnoscere. Simul, cum omne disputatioms tuae latus indubitata fide constiterit, nihil de sequentibus ambigatur. Tum illa: Morem, inquit, geram tibi, simulque sic orsa est: Si quidem, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ella bis quinis operatus annis
ultor atrides frigie riunis
Fratris Amissos thalamos piauit
Ille dumi fi gie dare nela clam
Optilt. E uentos redimit cruore
Exuit patrem. miserumq tristis
federat nate ugulum sacerdos
Fleuit amissos itacus sodales
Set tamen ceco furibundus ore
Siruit Antheum libicis harenis
Cacus euandri saciauit iras
Quosq pressurus foret Altus orbis
Se tiger spimis humeros notauit
Ultimus calum labor in reflexo
Sustilit celuna. p̾ciumq rursis

Expanded text:
ella bis quinis operatus annis ultor Atrides Phrygiae ruinis fratris amissos thalamos piauit; ille dum Graiae dare uela classi optat et uentos redimit cruore, exuit patrem miserumque tristis foederat natae iugulum sacerdos. Fleuit amissos Ithacus sodales,sed tamen caeco furibundus orestrauit Antaeum Libycis harenis, Cacus Euandri satiauit iras, quosque pressurus foret altus orbis saetiger spumis umeros notauit; ultimus caelum labor inreflexo sustulit collo pretiumque rursus
Abbreviated transcription (Latin):
tiam spectes. nichil usꝙͣ mali esse perpendas. S udeo te dudum o⁊ ponde
questionis oneratum ⁊ rõnis ꝓlixitate fatigatum. aliquam carminis¬
expectare dulced̾inem. Accipe gͥ haustũ qͦ refectus firmior in ult̾iora ꝯtendas
inis celsi iuira tonantis

Expanded text:
tiam spectes, nihil usquam mali esse perpendas. Sed uideo te iam dudum et pondere tiam spectes, nihil usquam mali esse perpendas. Sed uideo te iam dudum et pondere quaestionis oneratum et rationis prolixitate fatigatum aliquam carminisspectare dulcedinem. Accipe igitur haustum quo refectus firmior in ulteriora, contendas. Si uis celsi iura tonantis
Abbreviated transcription (Latin):
quo sepe summa illa prouidentia protulit insigne miraculum. ut ma¬
los mali bonos facerent. Nam dum miqua sibi a pessimis quedã
perpeti uidentur. noxioꝵ odio flagrantes. ad uirtutis frugem rediere
dum eis dissimiles student esse quos oderant. Sola enin diuina uis
cui qͦ mala bona sunt. cum eis competenter utendo: alicuius boni eli¬
cit effectum. Ordo enim cuncta complectit᷑. ut ꝙ ab assignata ret ordĩs
ratione discesserit. hoc licet in alium ordinem relabatur. ne quid in
uel ingenio comprehendere. uel explicare sermone. Hoc tlntum persperisse
sufficiat. ꝙ naturarim ofũum conditor deus. idest ad bonum dirigens cuc¬
ta disponit. Duni q ea que protulit in su siumilitũdinem retinere festinat
niAlimi om̃e de rei publice sue t̾minis per fatalis seriem necessitatis elimi¬
nat᷑. QOuo fit ut que in t̾ris habundare credunt᷑ si disponentẽ ꝓuiden¬

Expanded text:
quo saepe summa illa prouidentia protulit insigne miraculum, ut maquo saepe summa illa prouidentia protulit insigne miraculum, ut malos mali bonos facerent. Nam dum iniqua sibi a pessimis quidam perpeti uidentur, noxiorum odio flagrantes ad uirtutis frugem rediere, dum se eis dissimiles student esse quos oderant. Sola. est enim diuina uis cui mala quoque bona sint, cum eis competenter utendo alicuius boni elicit effectum. Ordo enim quidam cuncta complectitur, ut quod adsignata ordinis ratione decesserit, hoc licet in alium, tamen ordinem relabatur, ne quid in uel ingenio conprehendere uel explicare sermone. Hoc tantum perspexisse sufficiat, quod naturarum omnium proditor deus idem ad bonum dirigens cuncta disponat, dumque ea quae protulit in sui similitudinem retinere festinat, malum omne de reipublicae suae terminis per fatalis seriem necessitatis eliminet. Quo fit ut quae in terris abundare creduntur, si disponentem prouiden
Abbreviated transcription (Latin):
bis cernant. In qua re illud etiam dispensari credo. ꝙ est alicuius forsitan
tam preceps atq importuna uatura. ut eum in scelera pocius exac̾ba r¬
tõne possit rei familiaris inopia. Huuis morbo ꝓuidentia collate pecu¬
nie remedio mẽdetur.hi. e fedatam peobis conscientiam erpectans.
cum fortuna sua se comparans forsitan pertimescit. nec cuius rei iocun¬
dus usus est. sit tristis amssio. Mutabit gͥ mores. Ac dum fortuuam
metuit Amutere nequitiam derelinqͥt. Alios in cladem meritam precipi¬
tauit indigne acta felicitas. Quibusdam ꝑmissum est puniendi ius
ut exercicii bonis ⁊ malis causa esset supplicii. Nam ut probis atq ĩpro¬
bis nullum fedus est. ita ip̃i inter se impeobi nequeuut conuenire. Qͥ¬
ni: cum a semet ip̃is discerpentib constiam uiciis quisq dissentiat
Faciant q sepe que cum gesserunt non fuisse gerenda dicernant. Ex

Expanded text:
bis cernant. In qua re illud etiam dispensari credo, quod est forsitan alicuius bis cernant. In qua re illud etiam dispensari credo, quod est forsitan alicuius tam praeceps atque importuna natura, ut eum in scelera potius exacerbare possit rei familiaris inopia; huius morbo providentia collatae pecuniae remedio medetur. Hic foedatam probris conscientiam spectans et se cum fortuna sua comparans forsitan pertimescit, ne, cuius ei iucundus usus est., sit tristis ammetuit amittere, nequitiam derelinquit. Alios in cladem meritam praecipitauit indigne acta felicitas; quibusdam permissum puniendi ius, ut exercitii bonis et malis esset causa supplicii. Nam ut probis atque improbis nullum foedus est, ita ipsi inter se improbi nequeunt conuenire. Quidni, cum a semet ipsis discerpentibus conscientiam uitiis quisque dissentiat faciantque saepe, quae cum gesserint non fuisse gerenda decernant? Ex
Abbreviated transcription (Latin):
feratur. ut exi.berans retundatur improbitas. Aliis mixta quẽdam pro
animoꝵ qualitate distribuit. Quosdam remordet ne longa felicitate
luxurient. Alios diris sinit agitari. ut uirtutes animi pacientie usu
aiq exercitatione confirment. Alii plus equo metuunt ꝙ ferre possunt
Alii plus equo despicuuit qmͣ ferre non possunt. Hos in experimentũ sui
tristib ducit. Nam nõnulli uenerandum seculi nomen gloriose precio
mortis emerunt. quidam suppliciis inexpuguabiles exemplum ceteris
pretulerunt. inuictam inalis esse uirtutem. Que quam recte atq dispo
site et ex corum bono quib accedere uident᷑. fiant nulla dubitatio est. Nam
qͦ quod impeobis nunc tristia. nunc optata proueniunt: ex eisdem ducit᷑
inuehitur emendant. Leta uero magnum bouis argumentum locutͤ.
quid de huiusmodi felicitate debeant uidicare. quam famulari sepe impro¬

Expanded text:
era.tur, ut exuberans retundatur improbitas. Aliis mixta quaedam pro era.tur, ut exuberans retundatur improbitas. Aliis mixta quaedam pro a.nimorum qualitate distribuit, quosdam ... remordet, ne longa, felicitate luxurient, alios duris sinit agitari, ut virtutes animi patientiae usu atque exercitatione confirment. Alii plus aequo metuunt, quod ferre possunt, alii plus aequo despiciunt, quod ferre non possunt; hos in experimentum sui tristibus ducit. Nonnulli venerandum saeculi nomen gloriosae pretio mortis emerunt, quidam suppliciis inexpugnabiles exemplum ceteris praetulerunt invictam malis esse virtutem; quae quam recte atque dispo- site et ex eorum bono, quibus accedere videntur, Rant, nulla dubitatio est. Nam illud quoque, quod improbis nunc tristia., nunc optata. proveniunt, ex eisdem ducitur invehuntur, emendant — laeta vero magnum bonis argumentum loquuntur, quid de huius modi felicitate debeant iudicare, quam famulari- lari saepe impro
Abbreviated transcription (Latin):
ratio ualet humana de d̾iuina profunditate perstringam. de hoc quẽ
tu iustissimum⁊ equi seruatissimũ putas. om̃ia scienti ꝓuidentie
Siuersum uidetur. Et iutricem causam diis: uictam uero catoni pla¬
cuisse. Familiaris noster lucanus amonuit. Hic gͥ quicqͥd citra spem
indeas geri: rebus quidem rectus ordo est. Opioni tue peruersa confusio¬
est. S sit Aliquis ita bene moratus. ut de eo diuinum uidicium huma¬
nuniq pariterq consentiat. s est animi uiribus infirmus cui si quid eue¬
niat aduersi desinet colere forsitan iu nocentiam. per quam non potuit
retinere fortunam. Barcit itaq sapiens dispensatio ei quem deteriorem
facere posset Aduersitas. ne cui non conuenit laborare paciatur. Est alius
cunctis uirtutib Absolutus sanctus Ac deo proximus. hunc contingi quibilibet
aduersis nefas ꝓuidentia indicat. Adeo ut nec corporeis quidem morbis ag

Expanded text:
ratio ualet humana, de diuina profunditate perstringam, de hoc quem ratio ualet humana, de diuina profunditate perstringam, de hoc quem tu iustissimum et aequi seruantissimum putas omnia scienti prouidentiae diuersum uidetur. Et uictricem quidem causam dis, uictam uero Catoni placuisse familiaris noster Lucanus ammonuit. Hic igitur quicquid citra spem uideas geri rebus quidem rectus ordo est, opinioni uero tuae peruersa confusio. Sed sit aliquis ita bene moratus ut de eo diuinum iudicium pariter humanumque consentiat, sed est animi uiribus infirmus, cui si quid eueniat aduersi desinet colere forsitan innocentiam per quam non potuit retinere fortunam: parcit itaque sapiens dispensatio ei quem deteriorem facere possit aduersitas, ne cui non conuenit laborare patiatur. Est alius cunctis uirtutibus absolutus sanctusque ac deo proximus: hunc contingi quibuslibet aduersis nefas prouidentia iudicat adeo ut ne corporeis quidem morbis ag
Abbreviated transcription (Latin):
alii premio dignos arbitrantur. s concẽdamus ut aliquis possit bo¬
nos malosq discernere. Num gͥ poterit intueri illam intimam
temperiem. uelud in corporibus dici solet animoꝵ. Non enim dissimile
est nuraculum nescienti. Cur saius corporib. hiis quidem dulcia. illis
uero Amara conueniant. Cur egri etiam quidam leuib quidam uerx
acribus adiuuentur. At hec mẽdicus. qui sauitatis ip̃ius atq te egri¬
tudims modum temperamentũq dicoscit: minime miranir. Qind
enim alud animoꝵ indetur esse salus quam ꝓbitas. Quid egritudo am¬
moꝵ qͣm iucia. Qiis autẽ alius uel seruator bonoꝵ uel maloꝵ depul¬
sor qm rector ac mediator mentium dous: Qui cum ex alta ꝓuiden¬
tie specula respicit. quid unicuiq conueniat agnoscit. ot ꝙ conuenire
nouit accõmodat. Hic iam fit illud fatalis ordinis insigne miraculum.
Curi A sciente deo geritur ꝙ stupeaut ignorantes. Nam ut panca que

Expanded text:
io dignos arbitrantur. Sed concedamus ut aliquis possit boio dignos arbitrantur. Sed concedamus ut aliquis possit bonos malosque discernere; num igitur poterit intueri illam intimam temperiem, uelut in corporibus diei solet, animorum? Non enim dissimile est miraculum nescienti cur sanis corporibus his quidem dulcia illis uero amara conueniant, cur aegri etiam quidam lenibus quidam uero acribus adiuuentur? At hoc medicus, qui salutatis ipsius atque aegritudinis modum temperamentumque dinoscit, minime miratur. Quid animorum salus uidetur esse quam probitas, quid aegritudo quam uitia? Quis autem alius uel seruator bonorum uel malorum depulsor quam rector ac medicator mentium deus? Qui cum ex alta prouidentiae specula respexit, quid unicuique conueniat agnoscit et quod conuenire nouit accommodat. Hic iam fit illud fatalis ordinis insigne miraculum, cum ab sciente geritur quod stupeant ignorantes. Nam ut pauca, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nãbileni elusarum ordinem promit. Pic uero or̃do res mutabiles ⁊ Alioqͥ
temere fliniturdo peopeia incõmutabilitate coherceat. Quo fit ut tamo ⁊¬
si nobis hunc ordinem minime osiderare ualentib. confusa om̃ia pertiu¬
uataq indeantur. Nichilominꝰ tamen sinis mõdus ad bonura diriges
cuncta dispouit. Nichil est enim ꝙ mali causa ne ab ip̃is quidem ĩpo¬
bis fiat. quos ut uberrine demonstratum est. bonũ querentes pranus
error Auertit. ne dum ordo de sũmi boni cardine proficiscens: A suo quoq
doflectat erordio. Que uero inquies potest ulla esse iniquior confusio
quam ut bonis tum aouersa tum prospera. malis etiam tum optata tũ
odiosa contingant. Num gͥ ea mentis integritate homines degunt. ut
quos bonos improbosq censuerint. eos quoq uti estimant esse ne̾ce sit
Atqui in hoc hominum iudicia depugnant. ut quos alii supplicio dignos¬

Expanded text:
nabilem causarum ordinem premat. Hic uero ordo res mutabiles et alioquin nabilem causarum ordinem premat. Hic uero ordo res mutabiles et alioquin temere fluituras propria incommutabilitate coerceat. Quo fit ut tametsi uobis hunc ordinem minime considerare ualentibus confusa omnia perturbataque uideantur, nihilo minus tamen suus modus ad bonum dirigens cuncta disponat. Nihil est enim quod mali causa ne ab ipsis quidem improbis fiat; quos, ut uberrime demonstratum est, bonum quaerentes prauus error auertit, nedum ordo de summi boni cardine proficiscens a suo quoquam deflectat exordio. Quae uero, inquies, potest ulla iniquior esse confusio, quam ut bonis tum aduersa tum prospera, malis etiam tum optata tum odiosa contingant? Num igitur ea mentis integritate homines degunt, ut quos probos improbosue censuerunt eos quoque uti existimant esse necesse sit? Atqui in hoc hominum iudicia depugnant, et quos alii praemio alii supplic
Abbreviated transcription (Latin):
longuis disscẽdit: maiorib fati neribrs implicatur. Ac tanto Aliquid fa¬
to liberum est. quanto rerũ illum cardinem uicinius petit. Quod si
supene mentis heserit firmitati motu carens fati qͦ supergrẽdit᷑ neces¬
sitatem. Igitu uti est ãd intellectum ranocinatio. ad id ꝙ est id ggig¬
nitur. Ad eternitatem tempus ad punctum medium circulus. Ita est
Fati series mobilis ad prouidentie stabilem simplicualtem. Ea celum ⁊
sidera mouet. in se inuicem temperat elementa.⁊ altͥna ꝯnuita¬
tõe transformat. eadem rascentia occidentiaq om̃ia per similes fetisĩ
seminunq reuocat peogressus. Hec Actus etiam fortunasq hominũ indisso¬
lubili causarum conniexione constringit. Que cum ab inmobilis proui¬
dentie peoficiseaitur exordiis. ip̃as cłusas ꝙͦ inmutabilẽs esse necesse est. Ita
enim res optine geruntur si manen̾s in diuina meute simplicitao indecli¬

Expanded text:
 discedit maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fa discedit maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fato liberum est quanto illum rerum cardinem uicinius petit; quodsi supernae mentis haesserit firmitati, motu carens fati quoque supergreditur necessitatem. Igitur uti est ad intellectum ratiocinatio, ad id quod est id quod gignitur, ad aeternitatem tempus, ad punctum medium circulus, ita est fati series mobilis ad prouidentiae stabilem simplicitatem. Ea series sidera mouet, elementa in se inuicem temperat et alterna commutatione transformat; eadem nascentia occidentiaque omnia per similes fetuum seminumque renouat progressus. Haec actus etiam fortunasque hominum indissolubili causarum conexione constringit, quae cum ab immobilis prouidentiae proficiscatur exordiis, ipsas quoque immutabiles esse necesse est. Ita enim res optime reguntur, si manens in diuina mente simplicitas indecli