comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que cerbonbus foliã numqueom ccerentam. hab& & fluuios
gange & nidan & h panar in iustrantes indos : iernain¬
diȩ fabomi spũ seclubeima inanno bis in& & fliges uisehi¬
anis. & hesices peentur: Signit aũ tineti colores. hominese.
lefantos ingentes. monoceron. bestiã setacum ccuandie¬
num. quo que ligiiũ & cinnamum &piper & calamu
anomaticum mittit &ebor : Hapides quoque p̃tiosos bn¬
nites mar ganta s. &unio n&s quibus nobilium faninar
miam genenalit&r nominatur pnopt̃ inuictam hñ uir¬
tutan parthorum & assina & heliquȩ ꝓxime region&
Sus nome trex erunt : Sun enĩ inea arccusia parithi¬
a. assyna media& persida quȩ regiones inuica sibi
coniuncte mitium cebindo flumine resumunt: tigo
clcuduntur. locis montuosis & cepm onbus sitȩ habarues
fluuios hidcespan & anbam: sunt &uimase finibus suif
dis ureti nomina. aꝓpnsis auetonbus ita tachotes:
one hir canum. scł tum aboccidua. pla gamedia.
adterrtes sciterim: Assyna nocceta ab assurs filio

Expanded text:
que arborum foliis nunquam carentem. Habet et flavios Gangen et Indum et Hypasin illustrantes Indos. Terra Indiae Favonii spiritu saluberrima; in anno bis metit fruges, vice hiemis Etesiis potitur; gignit autem tincti coloris homines, elephantes ingentes, monoceron bestiam, psittacum avem, ebenum quoque lignum et cinnamum, et piper, calamum aromaticum, mittit et ebur, lapides quoque pretiosos, benites, margaritas et uniones, quibus nobilium feminarum miam generaliter nominatur; propter invictam enim virtutem Parthorum et Assyria, et reliquae proximcusia, Parthia, Assyria, Media et Persida, quae regiones invicem sibi coniunctae initium ab Indo flumine sumunt, Tigri clauduntur, locis montuosis et asperioribus sitae, habentes fluvios Hydaspem et Arbem. Sunt enim inter se finibus suis discretae, nomina a propriis auctoribus ita trahentes. one Hyrcanum salum, ab occidui solis plaga Media. ad terras Scytharum. Assyria vocata ab Assur filio
Abbreviated transcription (Latin):
mis eras samin lio cudius aurod& dis, unde &appellate ncc scitur mis
dice uel ger maenia deupibus gelidis oculi modo & tubans
Molo chid& spissius umens & crassior quac̃ uis fina rcegdus acolo¬
remalue nome accepit in reddendis. Iauda tecsignis ncscitur
marabia : El& tropia uindi colore & nuuilos tillis. paniceis ꝑ¬
sparsc cumscenguin& suinis ccus a nominis deeff& tulcpidi sẽ na
dqdeta in lebiis ȩnȩis ncedios solis mutat scenguineo reꝑcusio aem
aquaaũ. spceulimodum soleaccepit dẽpre hinditq def&tus eus sub din¬
an plũ .e. qđ odmixta herba. el& tropio quidã ad ditis p̃aentationib gsen¬
ta conspicine quent gignitur incipro &afizat sed melior in& hiopia: seccida ⁊ m
presini colons eput cheld eas. cuius tanta uisẽ ut ꝑ meantis ncues ȩꝓfundo p Pae

Expanded text:
mis crassa, nihil jucundius 267 aurum decet, unde et appellata. Nascitur in India, vel Germania, in rupibus gelidis, oculi modo extuberans. 11. Molochites spissius virens, et crassius quam smaragdus, a colore malvae nomen accepit, in reddendis laudata signis. Nascitur in Arabia. Heliotropia viridi colore et nubilo, stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est; nam deiecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu; extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defectus eius subeun quoniam admixta herba heliotropio quibusdam additis precationibus gerentem conspici negent. Gignitur in Cypro et Africa, sed melior in Aethiopia. Sagda gemma prasini coloris apud Chaldaeos. Cuius tanta vis est ut permeantes naves e profundo
Abbreviated transcription (Latin):
lore cines cuius lepidis alligatio contras& pait& lcculatur ebis
cebarro idẽ ab eld̃an todistũ orctius quid tibiuis muli& nignis dignis¬
IINost marmorũ geeragen me s&untur quo nultũ auro
d&orem trybuunt umustcte colorum: primor diadus aro¬
pe cacuca secc fubolȩ frurit ꝓm& h&i piimũ fragm̃ta sixi
ehus inclusis sefero acdigito circãdasse hisque mnitiis copisse
anolũ atq: genma : Edidra ganmanlim in num& a biba ẽetraduntus
dequib: nos eccteentum queprin palia s̃ siu motissimoe cod noto¬
uimus. Gẽ me uosate quod instcer gũ mitrans¬
luseant : Pretio si lopides ideo dicti si quiae la¬
re uaclenl siue utꝰ uilibus dis cernipossint seu
qđ recrosinl omne eñi qđ rara ẽ mcgnũ & pretiosum
basatũ gicut in sccmuhelis uolomine legit ur & serrio¬

Expanded text:
lore cineris, cujus lapidis alligatio contra serpentes laudatur. 19. Ebur lore cineris, cujus lapidis alligatio contra serpentes laudatur. 19. Ebur a barro, id est, elephante dictum. Horatius: Quid tibi vis, mulier, nigris dignis. Post marmorum genera gemmae secuntur, quae multum auri decorem tribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi eius inclusisse ferro ac digito circumdasse, hisque initiis coepisse anulum atque gemmam. Genera gemmarum innumerabilia esse traduntur, e quibus nos ea tbimus. 3. Gemmae vocatae, quod instar gumi transluceant. 4. Pretiosi lapides ideo dicti sunt, quia chare valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Omne enim quod rarum est, magnum et pretiosum vocatur, sicut et in Samuelis volumine legitur
Abbreviated transcription (Latin):
ditur : ot hebccicus int̃st incitus aureis guttis inuhitur in parte
ȩ gipitia sciibta codico lis. ced atrende. collina quacdam ut ilitate
eo facc&reg&s Meer mora ccũ que inofficinis. rupibus que gigniun¬
gur & quibus itasius diu&si colores maculis distinctus cuius primũ
usum in sule ciclade dede runt: Lespius liuidior ẽpaulo huic sed &ipso
diuer si colores mae culas hebhis: Connt hiur cc̃muma cȩ gartȩ similis¬
gentoͦ limina quȩ fiunt actrabes : Ccnsteum uinde opamumno¬
iñ abasp&etu hcc bchis eo qđ gnatus sit his qui gemmar sculpunt : us
dum uiditas. ref&it oculos : Numicidium marmor numidia
mitait ad cut & sucũ denitait croco simila unde & nom accepit
non crustis. sed in massam &lim inũ usum cptum. luculleum
mcrmornascitur intheo insula. cui lucullus. consul nom dedit
quid el&tatur illo primus nomã inu&xit solũq podne hoc mcermor

Expanded text:
ditur. Thebaicus interstinctus aureis guttis invenitur in parte ditur. Thebaicus interstinctus aureis guttis invenitur in parte Aegypti adscripta, coticulis ad terenda collyria quadam utilitate eo fecere reges. Marmora autem, quae in officinis rupibusque gignuntur: ex quibus Thasius diversi coloris maculis distinctus, cuius primum usum insulae Cyclades dederunt. Lesbius lividior est paulo huic, sed et ipse diversi coloris maculas habens. Corintheus ammoniacae gingentes, liminaque fiunt, ac trabes. 15. Carystium viride, optimum nomen ab aspectu habens, eo quod gratum sit iis qui gemmas sculpunt; ejus enim viriditas reficit oculos. 16. Numidicum marmor Numidia mittit, ad cotem succum dimittit, 263 croco similem, unde et nomen accepit, non crustis, sed in massam et liminum usum aptum. 17. Lucullaeum marmor nascitur in Chio insula, cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus illo primum Romam invexit, solumque pene hoc marmor
Abbreviated transcription (Latin):
antibus punegis nominis eius  ccusco quod nibeat ut pur¬
pura: Becsanit& fdereo colore siue dun tice undedi noido
s dectum ẽinuertũ in egypt̃o. & ȩthiopia: Alaebaestiitus la¬
pisccndidus in t̃tinctus uacnis colonb &x quo ȩ uangelici illi¬
us ungubrti. ucc scolũ fuit. eccucent him hunc aducesco ungo:¬
entana. qn. optime s&uccrein corruptam đr Ha scitur
circathebas egyptias. & da mas cũ syne ce ads can¬
ditior ꝓbactissimus ueo inindia: Panus candons & imui
ligdinus cognom̃ to hic cepud pacrone insulcc nes citur
und&& panus nuncifiatus magnitudo hus quelances
cra atrasq: ñeece dat unguortis &ipseaptus: Corallidus
inccsia reꝑ tur m̃sure nonulitrro cubitabina caendore.
proximo eb unsad quandam similitudinẽ ediues sonigđ:
a la bandicur ateresue nomine nuncupatus. purpure asp&¬
tusimi lis iste inon nte iginliquatur ad que ccdusum uiti fun¬

Expanded text:
entibus punctis. Nominis eius causa quod rubeat ut purentibus punctis. Nominis eius causa quod rubeat ut purpura. Basanites ferrei coloris sive duritiae; unde et nomen ei datum est: inventus in Aegypto et Aethiopia. Alabastrites lapis candidus, intertinctus variis coloribus, ex quo Evangelici illius unguenti vasculum fuit. Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, ceteris candidior, probatissimus vero in India. Parius candoris eximii, lygdinus cognomento: hic apud Paron insulam nascitur, unde et Parius nuncupatus. Magnitudo eius, qua lances craterasque non excedat; unguentis et ipse aptus. Coralliticus in Asia repertus, mensurae non ultra cubita bina, candore proximo eboris et quadam similitudine. E diverso niger Alabandicus terrae suae nomine nuncupatus, purpurae aspectu similis. Iste in oriente igni liquatur atque ad usum vitri fun
Abbreviated transcription (Latin):
subtaeram &effossum &ciditur atque finditur inquaes lib& ae
Dostlcepidũ gidra uhiamus cedincermora. Nã int̃ lccpi¬
des & marmora diffeentia ẽ : Marmora dicunturo
eimilapides quima culis. & solorb: com̃dantur
Narmor sermo grecus ẽ a uiriditcte uo lacũ &qua¬
uis post ec &ali solores in uenianlur. nom tcm̃
psstinũ auinditate retinu er̃ : Mar morũ solo¬
res & genera innumerabilia s̃ non tam̃ omnieo
erupibus exsidaenlur sed multa sub t̃rec speersco
unde &uo sabolũ itraxiti Ophites serpentium
mac culis. similes unde Ruo sabalũ sũ sit. Duo sus
genera mollecandi dũnigrõ durũ Augustum &
ty bd̾s ũ inegypto augusti ac arbchi primum principatu
reꝑta sunt : diff&entia corume ab ophite cum illud utpre¬
diximur s&pertium mcculis sit similis h& ma culis di¬
uerso modo colligunt: Nã angus teũ undatim e ens¬
pum inuer tic&s. ty beum spaersce non conuoluta cani¬
tiȩ: porphisbicũ in egypto c̃ rub&is. &ccndis inte ubni¬

Expanded text:
sub terra et effossus exciditur atque finditur in quamlibet tenPost lapidum genera veniemus ad marmora. Nam inter lapides et marmora differentia est. Nam marmora dicuntur eximii lapides, qui maculis et coloribus commendantur. Marmor sermo Graecus est a viriditate vocatus, et quamvis postea et alii coloris inveniantur, nomen tamen pristinum a viriditate retinuerunt. Marmorum colores et genera innumerabilia sunt. Non tamen omnia e rupibus exciduntur, sed multa sub terra sparsa suunde et vocabulum traxit. Ophites serpentium maculis simile, unde et vocabulum sumpsit. Duo eius genera: molle candidum, nigrum durum. Augusteum et Tiberium in Aegypto Augusti ac Tiberii primum principatu reperta sunt. Differentia eorum est ab ophite, quum illud, ut praediximus, serpentium maculis sit simile, haec maculas diverso modo colligunt. Nam Augusteum undatim est crispum in vertices; Tiberium sparsa, non convoluta, canitie. Porphyrites in Aegypto est rubens, candidis interveni
Abbreviated transcription (Latin):
puluis quepicit u&tus ccfecaniȩ terre : Himus uoccetus quod
lans sit : Eohũ ẽ ueragoluti: Cinis & incedio dicitur. ab eo hum
fit fccbilla quodꝑ ignẽ ef f& ta sit nc̃e fosignis ẽ: Cleba quod
sitglobur puludsdum coll&tionem confiruitur. & inuoglomere.
cedunatur : ctrna aũ ligata glebaẽ soluta puluis: Hccbina coquod ambu¬
laentibus. lcepsum in f&rat dicta ꝓdinuatione mceluȩ : Lutũ uocetumqui¬

Expanded text:
pulvis, quem proicit ventus a facie terrae.' Limus vocatus quod lenis sit. Caenum est vorago luti. Cinis ex incendio dicitur; ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta sit; nam φῶς ignis est. Gleba, quod sit globus; pulveris enim collectione conpingitur et in uno glomere adunatur. Terra autem ligata gleba est, soluta pulvis. Labina, eo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derivationem a labe. Lutum
Abbreviated transcription (Latin):
tro odore. abig& proximantes: fons e in cef¬
frica cir cactemplu cemmonibs: qui humoris
nexibus limõ stringons fec uillas &ic in
cispite solitat: fonsiobinidumea. qui t̃ in
an colore muatere dicitur idẽ pul uerolen¬
cũ srengui nen tum uiridẽ &lipidũ ꝙ̃ nis
mensibus in anno tenens In tro coditis
dulcis: Fons siloa adracdicemontission
non iugibus equis: sed in cer tis hons. diebus ebid¬
l& : In iudec quol dam nuus. scbbatis omnibu¬
bus sic ccbectur : Insardina fontes coclidi ocu¬
lis medatur. fures arguunt nã c&itate d&¬
gitur. eorum fatinus: Inȩpiro ẽẽfontamini
quofa ces. & tinguntur accinsce. &ac emdun¬
turo. &tincte: Aput ganamecntces. fonta
ẽe ita algantm die ut nonbibaturita arde¬
cen nolte. ut non tangatur:
p &im feruentes tconra .ii. ut balneco cede¬

Expanded text:
tro odore abigit proximantes. Fons est in Atro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum coldulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. erpetim ferventes, t
Abbreviated transcription (Latin):
humarem ueneris collit: Boetie la cus furia¬
lis e dequo quibiberit ardorem libi dinis. &¬
cerdis cit: Inca pania sunl aque sterelita¬
tem. femincerum. & ui rorum in sccnieci cebolere
dicunlur : In & hiopiae. fonle rubro quibiberit.
lim phaticus fit: Lethanus fons cerchecdie
abortus. fieri non patitur: Inscilic. fonter
sunt duo. quoru unus sterelem fecun dact :
Alit̃ fecundam sterelem fcccit Intes sec lonico
duo sunl flumina. &x uno bibentes. ouesni¬
gras fieri ex celtero celbas ex uitro que
uccri acs: Plitũnus. la cus mumbrio maxi¬
mos boues gignit : Recatinis pac lu dis. coquis
cenimel hac b&: In indis. siden uocatur stag¬
nõ in quo nihil in necgat. sed omnia mergunrtꝰ
at contra inalce lacũ. ꝑ por cidamuomn
fluicanlnihil in mergitur: Mecr sidce fons
infrigiae scegerit ina chacgice aqua ꝓ fluit.
&x axis. stix. coppellocta que illico potcetee
inter fic&: Celce unium staegnũ. si cilie. te

Expanded text:
amorem Veneris tollit. 4. Boeotiae lacus furiaamorem Veneris tollit. 4. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit, ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae, quae sterilitatem feminarum, et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte rubro, qui biberit, lymphaticus fit. 5. Linus, fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves 122 nigras fieri ferunt; ex altero albas, ex utroque varias. 6. Clitumnus, lacus in Umbria, maximos boves gignit. Reatinis paludibus animam habet. 7. In Indiis Siden vocatur stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis, Styx appellata, quod illico potata interficit. 8. Gelonium stagnu
Abbreviated transcription (Latin):
temperens terra fecundan& aerem ex altro¬
tionibus suis in corporcn&: Sccen dunl in sub¬
lime & Celu sibi uin di can& quid eni mircebi¬
li us a quis incȩlo stanlibus quarii intan¬
aoc ꝑ uenis s& altitu dine. roopiund& secu
piscium ex amina Effuscomnilum in terra
nas centium cause fiunt flores gignunlur
arbores fruges herbas que produn sordes
deit guno p& scctce cebluun potũ cuncais a¬
nimanlibus tribuunt DEDTAERSI Ta TEAQUAR
quaruncatura diuersitas. multco e Alia¬
emi scclis alienar. alie aluminis. alie sulpho¬
iuxaec iccm albole a que uulneribus medenlur
Initclic fons ciceronis oculora uulnere curat :
In & hiopiec. lacus e quiꝑ fusoe corpare uelut oleo
nitisun: Se me fons in cfricco conorasi uo¬
ces facit: Exclitorio la cu ita licce quibiberi
uini tedium habens In chͥo insula. fon temẽe
qđ hebi tes fiant. Inbo eccs duos fonles celt
memoriam clt obliuione cedferat: Cici fons

Expanded text:
temperant, terram fecundant, aerem exhalatemperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque produnt, sordes detergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt. § 13 De diversitate aquarum. Aquarum naturae diversitas multa est: aliaenim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae sulphuiuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem affert. Cyzici fons
Abbreviated transcription (Latin):
stonograsi soluit dũ dicunt. ec tempes tocte:
ccut cobsta tuceli quia magnitudine. suicertis
diebus ontur: uernoau & autũ nceli tempre
quã maxime fiunt gampes tcotis quandon & plenae
estees ne plenaihems. unde &mediu. & confi¬
ni utriusque. tempons. & conditione aeru. con¬
gricenorum effitiuntur. tempestco aes
Encc gonaa fractcrum nerum nominatus . a so¬
nitu. qui a siccao queque & anda facilefnangit
pro celle. ab eo quod ꝑcellact. idẽ ꝑcutiat & euel¬
aut deful minibus aut d&ientis fiunt nihilaũ uelo¬
tus uentis. un de & propt̃ uelo citatam tccmudi¬
tus. quẽc̃ fulmina. alccta fingunt po&e uta la¬
quec dic tac. quod suꝑ fities eius equeclis sit
hinc &ȩquor appelleatum quia equali t
sursuẽ Duo ccũ ualidismac inte humane
elemte igne & aqua unde & grauiit danatꝰ
quibus ignis & aqua in t diciturꝰ aquaru. ele¬
in .tu. ceteris omnibus imperat aque enicȩlu

Expanded text:
historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae fiunt tempestates, quando nec plena est aestas, nec plena hiems; unde et medium et confine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur tempestates. Fragor a fractarum rerum nominatus est sonitu, quia sicca quaeque et arida facile frangit. Procella ab eo quod percellat, id est percutiat et evelaut de fulminibus, aut de ventis fiunt. Nihil autem velocius ventis, unde et propter celeritatem, tam ventos quam fulmina alata fingunt poetae, ut: aliAqua dicta quod superficies eius aequalis sit; hinc et aequor appellatum, quia aequaliter sursum est. Duo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum
Abbreviated transcription (Latin):
inde enior ib eius. inuen teo e unde & frigo¬
dus ẽ : Ncciaura eni omnium septertnonalium
uaitorum. frigidec & sicco. austrcolium humi¬
dcc. & ccclidec & omnibus auuatis. duo car¬
dinccles sunt septantnon &ccuster: ethȩsiȩ
ccũ. flecbra c quilonis sunt. quibus nomen in¬
ditum est quod certur. annitampore. flatus
agere incipiunt: en auitus anm grece annus
gyptum fuerunt : quibus ccuster contrarius est 
Duo sunt au &tra hos ubique sps magis queem
uenti aura & altanus: Aurce ab aeredic tee. qua¬
si aereo. & quod lanis sit motus aeris: agita¬
tus anmaer aunam feccit unde & lucrecius
aereas auras : Altanus quiin pelago est. ꝑ
diriucctionem abalto idẽ man uo cectus:
nẽc alter e flectu s inpis. quem diximus.
ccurcm ncm aurc t̃nece ẽ: turbo aest uolu¬
bilitas uentorum & turbo dictus a t̃ra quo¬
ties auentus. surgit. & aerrã in circuitumitat:
tempes tocs aũ. pno tampore dicitur. sicut ubiq

Expanded text:
inde enim origo eiusdem venti est; unde et frigiinde enim origo eiusdem venti est; unde et frigidus est. Natura enim omnium septentrionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio et Auster. Etesiae autem flabra Aquilonis sunt, quibus nomen inditum est quod certo anni tempore flatus agere incipiunt; ἐνιαυτὸς enim Graece, annus gyptum ferunt, quibus Auster contrarius est. Duo sunt autem extra hos ubique spiritus magis quam venti: aura et altanus. Aura ab aere dicta, quasi aeria, quod lenis sit motus aeris. Agitatus enim aer auram facit; unde et Lucretius5, 503: Aerias auras. Altanus, qui in pelago est, per derivationem ab alto, id est mari, vocatus. Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique
Abbreviated transcription (Latin):
cus quodiunctussit. hinc &inde austro &cefn co:
Ipse& libo nothus quod sit elips. hinc & inde nothus
ypheus greco nomine appellatus. eo quod flores &
germina. Sus flatu uiuisi cartur. Hic latino fauo¬
nius dicitur propt quod foueat quenassuntur:
Austro autan flores soluuntur. agiphero fiunt
Africus a propiꝰ aregione uocatus in a fricaum im
tium flandi sum& Coruse quiaboc cidante aestiuo
flcet & uocatus corus quod ipseuento rum circulum
claudat & quasicͥorum fcctiat: hic antece. eccurus
dictus quem plque agnstindicunt non ut in pru¬
dens uulgus agres atm: sepaentriondictus. eo quod
cir culus septem stellarum ͦ surgit que uertant se
semundo resupinato capite fdreuidantur : Circe¬
us dictus eo quod coro sitiunetus. hunc specni galli¬
cũ uocant: propt̃ quod as coparge gaolliae flat
Aquila diatus eo quad co quas saringcat &mi
bes dissip& e eni gelidus uentur & sic cus
Idẽ &boreus quia cobiꝑboreis: montibus flet

Expanded text:
cus, quod junctus sit hinc inde austro et Africo. cus, quod junctus sit hinc inde austro et Africo. Ipse est et Libonotus, quod sit ei Libs hinc, et inde Notus. Zephyrus, Graeco nomine appellatgermina eius flatu vivificentur. Hic Latine Favonius dicitur propter quod foveat quae nascuntur. Austro autem flores solvuntur, a Zephyro fiunt. Africus a propria regione vocatus; in Africa enim initium flandi sumit. Corus est qui ab occidente aestivo flat. Et vocatus Corus quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat. Hic antea Caurus dictus, quem plerique Argesten dicunt, non ut inprudens vulgus Agrestem. Septentrio dictus eo quod circulo septem stellarum consurgit, quae vertente se mundo resupinato capite ferri videntur. Circius dictus eo quod Coro sit iunctus. Hunc Hispani Gallicum vocant, propter quod eis a parte Galliciae flat. Aquilo dictus eo quod aquas stringat et nubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat;
Abbreviated transcription (Latin):
eite subsolamus. Amendie auster ab occidetȩ fabonius
aseptertonȩ husdam nominis uentus adspirant : abartes gainos
hinc ind&uentorum spss subsolcnus celac aht d&tro uulturnu
siꝓ atition ad &etiis circiũ asinistiis aqui lone : Hii duo d&can .s¬
uertimundi globũ flatibus circura gunt : quorum nomi¬
na propriis ex cccusis signata sunt : Hcc sub solanus uoca¬
tus. eo quod sub oritusolis ncescoctur : Eurus eoquad habeo
nus quod al teitonat de quo iucrecius. celti tonans uul¬
turnus & auster fulmine pollens : duster ab aunendo
ccquas uocatus. unde & crassum. aerem facit: & nubila
nutrit : hic gaece nothus appellatur propt᷑ quod int̃¬
dum. corrumpat aenem: Nam pastilentia que &
corrupto a erenascitur. austerslans in reliquas regi¬
on& trans mittit: Sed sicut auster pesnlaias gignit
sic aquilo repellit: euno auster dicdus. quo d &xuno
parte hab&et cuirum & altera austrum : Austro asi¬

Expanded text:
iente Subsolanus, a meridie Auster, ab occidente Favonius, iente Subsolanus, a meridie Auster, ab occidente Favonius, a septentrione eiusdem nominis ventus adspirat; habentes geminos hinc inde ventorum spiritus. Subsolanus a latere dextro Vulturnum Septentrio a dextris Circium, a sinistris Aquilonem. Hi duodecim venti mundi globum flatibus circumagunt. 4. Quorum nomina propriis ex causis signata sunt. Nam Subsolanus vocatus, eo quod sub ortu solis nascatur. Eurus, eo quod ab Eonus, quod alteturnus, et Auster fulmine pollens. Auster ab hauriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, et nubila nutrit. Hic Graece νότος appellatur, propter quod interdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas religiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dictus, quod ex una parte habeat Eurum, et ex altera Austrum. Austroafri
Abbreviated transcription (Latin):
autem sunt tenebre. sed ipscc lucis cebsantia t eebredi¬
cuntur. sicut silentium dr̃sic & teebre non aliqui dsun
sedubi luxñ ẽ tenebredicuntur: lim bnae aer . cccrens
solam. dicta aũ quodfiant cum solis obicimur nadi is
ẽ aũ mobilis. & in certa. & & solis circuitu. & & motu
uentorum nc quoties mobel tur. insole nubes¬
com mobere uid &ur. quia ibi quoquelo co aradusso¬
lis. obstictimus ꝑ indelum& illi. ausmmus. fic &in gre¬
di nobicum umbnam. & g&s tos nostros. uid&urimi¬
tar : Luxipsa substantia luminum qđ alucema nantadẽ
candorlucis sed h& confundunt aucto res: DEuEHTIS
entus aer commotus & agtatus. & prodiuesis par tibus celi
nomina diuersa. sortitus : Dictus au uentus qđ sit uehemds
& uiolantus : lis enim hꝰ itenteo est. ut non solum sax&& arboses
diellat. sed &iam cȩlũ terram que conturb& marea cõmouat
Lieno nim quat tuor printipalis sp̃s sunt Quorx primus abon¬

Expanded text:
autem sunt tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae diautem sunt tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae dicuntur; sicut silentium non aliqua res sed ubi lux non est, tenebrae dicuntur. Umbra est aer carens solem. Dicta autem quod fiat cum solis obicimur radiis. Est autem mobilis et incerta, et ex solis circuitu et ex motu ventorum. Namque quotiens movetur in sole, nobiscum movere videtur; quia ubi quoque loco a radiis solis obstitimus, perinde lumen illi auferimus. Sic et ingredi nobiscum umbra et gestus nostros videtur imitari. Lux, ipsa substantia; lumen, quod a luce manat, id est candor lucis: sed hoc confundunt auctores. § est aer commotus et agitatus, et pro diversis partibus caeli nomina diversa sortitus. Dictus autem ventus quod sit vehemens et violentus. Vis enim eius tanta est ut non solum saxa et arbores evellat, sed etiam caelum terramque conturbet, maria commoveat. Ventorum quattuor principales spiritus sunt. Quorum primus ab or
Abbreviated transcription (Latin):
glactias id est gelateo aqua Selus aũ quod eostiinga¬
tur tellus ge quippe aradicitur tunc au maion
gelus tiingitur tra. cum suat noxsgena : pruina e ma¬
tutina tempons fngus & inde pruina nomen accepit . quia
sicut ignis unt. piro dum ignis. unre dum &cdficus. & ad
so lan ꝑtin& namuno semone. duo diu&sa signifilantur.
pro eo quod unum af&tum habet. Similis huimuis at
grecũ est quodilli dros sordicunt aluputant nos dictũ
quod rorum e & non spissum ut pluuia: Hebulc inde
dicta unde &nubilec. ceb abnuendo. scilis& hoc ẽ opas¬
dido terram siue quod nubes uolcens facicet & celat
inimualles humide nebulces. & fiunt nub&s: Inde nubi¬
lus indeniue. nebuleaũ. imap&unt. cum sarnitas ẽ su¬
ma cum nubilo : Coligo umbra ẽ despis situdine aens.
ꝓfatco. & dicta cccligo quod maxime aens coclo redan¬
satur: tenebredicuntur. quodtenecentum bremnihil

Expanded text:
elaquies, id est gelata aqua. Gelus autem quod eo stringaelaquies, id est gelata aqua. Gelus autem quod eo stringatur tellus; γῆ quippe terra dicitur. Tunc autem maiori gelu stringitur terra, cum fuerit nox serena. Pruina est matutini temporis frigus, quae inde pruina nomen accepit quia sicut ignis urit; πῦρ enim ignis. Urere enim et ad frigus et ad solem pertinet; nam uno sermone duo diversa significantur, pro eo quod unum effectum habent. Similis enim vis est ecum est, quod illi δρόσος dicunt. Alii putant ros dictum quia rarus est, et non spissus ut pluvia. Nebula inde dicta, unde et nubila, ab obnubendo scilicet, hoc est operiendo, terram, sive quod nubes volans faciat. Exhalant enim valles humidae nebulas et fiunt nubes; inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est; summa, cum nubilum. Caligo umbra est de spissitudine aeris effecta. Et dicta caligo quod maxime aeris calore gignatur. Tenebrae dicuntur quod teneant umbras. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
quã nost& idẽ qui nobis musue: Trecosun aũ hus no¬
mina. fulgus fulgor & sulmenfulgus quia tanga
fulgor quia in cadit &unt fubme qua findit: Ideo
& cũ tenis recdus pinguntur:
de aꝑ cu exNUBIuM: EFECTB
rcus celasitis clictus. ecsimilitudine. curuatiar¬
cus. Iris huic nomen propriu e &dicitur. insqua¬
lis accipiunt. & arcus sp&ian fingunt : cui uanos colores illa
dat tres que a quectinuiis aerlusidus & nub&s cccligantes
in radiat. istecuanos crecent colores: ꝑluuiȩ diste. quod
solutẽ autuiuantonum conpresse stillantur. int̃ris:
Pmbus est desitas nubis intem pesta . & obscura & in¬
co. uocabulo quod terna in hebisant ad geminandũ
& his aum cunltec. erecentur: unde & lucretius & igne¬
dinan habect h&c aũ uartorum ngose durantus.
mnube ac solfantur inniue. rupto que aeresoluuntur :
Nix anube undeuent. & glacies agelu. &aqua quasi

Expanded text:
quam noster, id est qui nobis in usu est. Tria sunt autem eius noquam noster, id est qui nobis in usu est. Tria sunt autem eius nomina, fulgus, fulgor et fulmen: fulgus, quia tangit; fulgor, quia incendit et urit; fulmen, quia findit; ideo et cum ternis radiis finguntur. De arcu et nubium effectibus . Arcus caelestis dictus a similitudine curvati arcus. Iris huic nomen proprium est. Et dicitur iris qualis accipiunt et arcus speciem fingunt; cui varios colores illa dat res, quia aqua tenuis, aer lucidus, et nubes caligantes, inradiata ista varios creant colores. Pluviae dictae quod solutae, aut vi ventorum conpressae, stillantur in terris. Nimbus est densitas nubis intempesta et obscura; et inco vocabulo quod terram inebrient ad germinandum. Ex his enim cuncta creantur, unde et Lucretius dinem habeat. Haec autem ventorum rigore durantur in nube, ac solidantur in nivem, ruptoque aere solvuntur. Nix a nube, unde venit; et glacies a gelu et aqua, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
acsicum horrendo sragore. diffegur adaures. quod
miran quis non debett: cum uissicala. quã uis porua.
magnũ tam. sonitum displosa emit tit: Cum toni¬
truum aũ simul & fulgora. & premi sed illa cela¬
us uidentur quia clecrũ ẽ: hocau ad aures tocr¬
dius ꝑuenire: Huxaũ quȩ apparet. ante tonitiuũ.
fulgor uocectur: quo ut diximus id eo ante uide¬
tur. quio elccrume lum. tonitruum autar ad
aures tcerdius ꝑucit: De ẜulon ni Bus:
GPulgor & sulmictus cel&s tisia culi cefe¬
nendo dicti. ful gere dumfaire ẽ. cet que
per cutae. fulminaaũ conlisalumina faciunt.
nam omnium rerum conlisioignam crecet.
ut in lapidibus cernimus. uelati tito rotarũ
Quel in siluis arborum similimo do innubibus.
ignis : unde &piius nubila sunt dande ignis: Inueto au
&igni fulmina innubibus fa & in pulsu uartorum. ȩmit¬
ti. Ideo aũfulminis. ignanium habae mcciorem ad
phetrandum quia subti lionbus. elamertis factus e

Expanded text:
ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. Quod ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. Quod mirari quis non debeat, cum vesicula quamvis parva magnum tamen sonitum displosa emittit. Cum tonitruo autem simul et fulgura exprimi: sed illud celerius videtur, quia clarum est; hoc autem ad aures tardius pervenire. Lux autem quae apparet ante tonitruum fulgetra vocatur. Quae, ut diximus, ideo ante videtur quia clarum est lumen; tonitruum autem ad aures tardius pervenit. De fulminibus . Fulgur et fulmen, ictus caelestis iaculi, a feriendo dicti; fulgere enim ferire est atque percutere. Fulmen autem conlisa nubila faciunt. Nam omnium rerum conlisio ignem creat, ut in lapidibus cernimus, vel attritu rotarum, vel in silvis arborum: simili modo in nubibus ignis, unde et prius nubila sunt, deinde ignes. Vento autem et igni fulmina in nubibus fieri et inpulsu ventorum emitti. Ideo autem fulminis ignem vim habere maiorem ad penetrandum, quia subtilioribus elementis factus est
Abbreviated transcription (Latin):
aha ꝑn&: Nũ ille subtiles ubiuotus ac procellas
motus ñ possunt & istere adcelestem ꝑctin&
pacritm: Iste turbo latior qui& a lationibus hu¬
midis corpons cit terrae. depotatur: quique&e
semultas sp&ci es reddit: ⁊ã cõmoqͥus uentos facit
ueh em̃tius. & citatus ignis & toniria. contrea¬
tus nubila conspis scctus. pluuia. congelantibus. niuem
turbolatius. congelantibus densionbus nubibus. grandi¬
na distentus serenũ efficit. nã aerem densum. nuban
ee. nuuanrare factam & solutam. aerem: Nuuem
ab obnuendo ide opmando cȩlum. unde & nupte quod
uultos suos uelant: unde &nuptunus. quod nuuat.
idẽmare & terram. tegat Huus aũ aer sdensitas.
Ionitilum dictũ quod sonus eius. iterreat. nam
tonus sonus quiideo interdum tcc̃ grauiter. con¬
ꝓcutit omnia ita utcelu. discessis seuideatur. quia
cum ꝓcella. uehemantissimi. uaitibus sere pante inmi¬
señt turbine inucclis cante eitumq querente.
nuuem. quã in cccua uit. imp&umagno proscindit.

Expanded text:
tosi ac procellosi motus non possunt existere, ad caelestem pertinet partem; iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur; quique ex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit; vehementius concitatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus pluviam; congelantibus nubilis nivem; turbulentius congelantibus densioribus nubilis grandinem; distentus serenum efficit. Nam aerem densum nubem esse, nubem rarefactam et solutam aerem. Nubes ab obnubendo, id est operiendo, caelum; unde et nuptae, quod vultus suos velent; unde et Neptunus, quod nubat, id est mare et terram tegat. Nubes autem aeris densitas Tonitruum dictum quod sonus eius terreat; nam tonus sonus. Qui ideo interdum tam graviter concutit omnia ita ut caelum discississe videatur quia, cum procella vehementissimi venti nubibus se repente inmiserit, turbine invalescente exitumque quaerente, nubem, quam excavavit, impetu magno perscindit,
Abbreviated transcription (Latin):
pnocul uisentibus unde & mons teofam sp&ian
fcebule illided &runt quac si formam homins. cecpi¬
tbus. suc cinctis cacninis. qui& conblisi ibiflucdur
latrctus uirl &un & premere : cacnbdes dicta
quodgurgitibus occultis naues ab sorb&et : eanm
mare uerti cosum proinde ibi laniata nccufrecgia
pro fundo emagunt : Ter aũ in diȩ Mg& fluctus
& t̃ob sorb&. nccaccepit ccquees ut uomat uom&
loca Syrt& autam scclustius. a tractuuo can dieit:
quod omnia ad se anahant. & ad ꝓpinquanti uado¬
alceam fluctibus. outman magno & dicuntur la¬
cus & stagna: Lacus ẽ recepta culum in quo aqua
re tin&ur n& mis c&ur fluctibus ut lacus asphal¬

Expanded text:
procul visentibus. Unde et monstruosam speciem procul visentibus. Unde et monstruosam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis capitibus caninis succinctam, quia conlisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves obsorbeat; est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. Ter autem in die erigit fluctus, et ter obsorbet; nam accipit aquas ut vomat, vomit loca. Syrtes autem Sallustius a tractu vocari dicit, quod omnia ad se trahant, et appropinquanti vadoOceani fluctibus, aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. 2. Lacus est receptaculum in quo aqua retinetur, nec miscetur fluctibus, ut lacus Asphal
Abbreviated transcription (Latin):
nces cet antus e & tre colorem hab& mans: Hoc
mare in duossinos. scinditur &x his qui abonate e
ꝑsicus appellatur quiora illius ꝑasȩ in habitant:
At araibicus dicitur. quod sit circco a rabia
de estipus et FREBIS
Escus cedoceanum ꝑtin& fretus cedutrui xut¬
que macre na esdus ẽ mcoris. ac ces sus uel
reces sus ide in quiectudo. unde &esuaricoꝑ
qua mccre uicissim itac accedit quã recedit
fre tũ ceuceppellatũ. quo dibisemꝑ mccre ferbet
Ncestetũ est angustum. & quocsi ferbais mare hco bun¬
darum ferbore nominctum ut gaditanum. uel siculum:
Italie olimsiciliam. ad iunc tam fuisse & clum ess&
uneo tellus. medium spanium. aut ꝑ humilitaten
obrutumẽ aquis autꝑ angustia scissum. &inderegiũ nomina¬
tum.
quia greci. hab ruptum. hoc nõm nun cupatur Eau an
tis simum tnum milium spatium sicilia cebitalia
diuides fabulosis inme monsinis cuius hino inde scil¬
lac & Icarbdes osteditur : Scillam ac culesaxum
mam: in mindis appellant similicȩ lebnatȩ forme

Expanded text:
 et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhabitant. Alter vero Arabicus dicitur, quod sit circa Arabiam. § 18 De aestibus et fretis. Aestus ad Oceanum pertinet, fretus ad utrumque mare. Nam aestus est maris accessus vel recessus, id est inquietudo; unde et aestuaria, per qua mare vicissim tam accedit quam recedit. Fretum autem appellatum quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum, ut Gaditanum vel Siculum; Italiuna tellus, medium spatium aut per humilitatem obrutum est aquis, aut per angustiam scissum. Et inde Ῥήγιον nominatum, quia Graece abruptum hoc nomine nuncupatur. Est autem artissimum trium milium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, cuius hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. Scyllam accolae saxum mari inminens appellant, simile celebratae formae
Abbreviated transcription (Latin):
syllabas in lititeras lit adra pars minima athomus ed. n&edi¬
udi potest Athomus ago Est quod diuidĩpotest. utigeo metra
sus modo formata. sedomniũ conpore liec iũ formar ccepalem.
ac seperunt hanc yΛeN latinimatasa appellauerunt: Ideo
quia inomne in forme unde celiquid faci hidum e femꝑ matena
nun cupatur: ꝓ inde & ecc po&e silucc nomina uerunt. n& in¬
ꝓcongequi ama ten es. siluarum sunt greciaũ &lananta
ic̃ to ixia. nuncupant. quod sibi soq&atis. concordia &
comunione quadam conueniunt: Ncemsicete inta sena¬
cturali: quec dam ratione iunctadicantur. ut modo ongi
utignis quidan in coera desinat. ccermaqua. dms&ur aquã
inta na cras sesceent. rur susque terra diluatur in aquo¬
nccnsceet maere. aen inigne & tenetur: quec p̃p t om¬
nicc elanentaur omnibus in eẽ fedunum quodque for&. &
eo quod amplius hab& ac cepisseuo cacbulum. gunt aũ
cliuina prouidentia. propriis animantibus dis tiibutas

Expanded text:
syllabam in litteras. Littera, pars minima, atomus est, nec disyllabam in litteras. Littera, pars minima, atomus est, nec dividi potest. Atomus ergo est quod dividi non potest, ut in geometria sus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem, acceperunt. Hanc Ylen Latini materiam appellaverunt: ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Provide et eam silvam nominaverunt. Nec incon στοιχεῖα nuncupant, eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sic ea inter se naturali quadam ratione iuncta dicuntur, ut modo oriut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat; rursusque terra diluatur in aqu aera, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia elementa omnibus inesse, sed unumquodque eorum ex eo quod amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina providentia propriis animantibus distributa:
Abbreviated transcription (Latin):
DEa tho mis.
ThoMis phuilosophi uoccent. quee dã inmundo cor¬
porim partes tcminutissimas. ut n& uisui pecteanl
uolitare & huc atqueilluc. ferrdicuntur sicut tmnuis¬
phi losophi ghniuputa ueunt : Suntaũ athomi aut in cor¬
diuides eũ inpceraes. & par tes ipsas diuides in grocna.
uel ut arene rursumq: ipsa arenȩ. grana diuide in
minutissimo puluere. don& si possis. ꝑ uenias ad aliqua
minutia queia non sit qued uidi uel s&cni possit. hoc
ẽ athomus in corponbus : In tem̃p uero sic intellegitur
an thomus cennum uerbi grectia. diuides in m̃ses. me¬
ses indias. dies inhoras. ad huc partes. orarum ad¬
mit tunt. diuisionan quousq uam&s. ad teento tem po¬
ns. punctum & ipsum quenelam momarti stellam
non potest hoc est cethomus tempons: Innumas ut
puto olto diuiduntur. inquattuor rursus quat tuor induos
deinde duo in uno unus au athomus est quia in sececbilis est:
Sic &liaera orationam diuidis in uerba uerba in sillcbas

Expanded text:
De atomis. 1. Atomos philosophi vocant quasdam in mundo corporum partes tam minutissimas, ut nec visui pateant,volitare, et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuisphilosophi gentium putaverunt. 2. Sunt autem atomi, aut in corDividis eum in partes, et partes ipsas dividis in grana, veluti sunt arenae, rursumque ipsa arenae 108 grana divide in minutissimum pulverem, donec, si possis, pervenias ad aliquam minutiam, quae jam non sit, quae dividi vel secari possit. Haec est atomus in corporibus. 3. In tempore vero, sic intelligitur atomus: annum, verbi gratia, dividis in menses, menses in dies, dies in horas; adhuc partes horarum admittunt divisionem, quousque venias ad tantum temporis punctum, et quamdam momenti stillam, non potest. Haec est atomus temporis. In numeris, ut puta octo dividuntur in quattuor, rursus quattuor in duo, deinde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem dividis in verba, verba in syllabas,
Abbreviated transcription (Latin):
nade uocctus quod quidam hero des. in opere
tiboi cȩsccns condedit : ẽ aũ intudea . omnib:
lacis sclubior & cedscnita tam corponim. quo¬
edemmodo efficcotior. circu& st adia gene¬
pantibus cequis auna non uartis. sed ĩp̃fosibi & creans
unde & genescor dicitur greciuo cabulo quec sigdie¬
rans sibi auram denique ꝑ diffusiora spatialalus
frequantibus auns spir antibus. cogitatur unde
& punor ccustus sus &apotandum dulcis. & abi¬
lis Benacus laccus italiȩ inue&ic. dequo fluuius
neescitur m̃tius. quuilee cus magnitudine. suitam¬
p&tate imitatur. marnccs: Lucrnus & auernus
lec cus ceẽ paniȩ. sunt Luciinus aũ. dicius quia
olim. propt̃ copia. pis cium ude ticcelia. magna
pres tabat : uenus au laccus uocectus. qđ ccudibi

Expanded text:
riade vocatus, quod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Iudaea omnibus lacis salubrior, et ad sanitatem corporum quodammodo efficacior. Circuit stadia . . . Genepantibus aquis, auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spatia lacus frequentibus auris spirantibus agitatur; unde et purior haustus eius, et ad potandum dulcis et habilis. Benacus lacus Italiae in Venetia, de quo fluvius nascitur Mincius; qui lacus magnitudine sui tempestates imitatur marinas. Lucrinus et Avernus lacus Campaniae sunt. Lucrinus autem dictus quia olim propter copiam piscium vectigalia magna praestabat. Avernus autem lacus vocatus quod aves ibi
Abbreviated transcription (Latin):
quã aũ ultra magnitudinen: nuc l&ꝰ auallaenerepphtur.
hie nulli cedit. linccthȩ n& sꝓrum quido n&eigni n& umquam
in ecc liscit. linde en omđi intepre tectionem grecam indomi tauis
accepit: Sed sumsit inuiltus f&s ignis que contenptor hyrcino rũpiꝰt
scenguine recditi & ccdido maceratur sicque magnisictib: fern ꝑ¬
frcengitur: Cuius frccgmena sculptores genmis insignidi dis
forcndisque utuntur: Mccgniticusiadmo t us Gonp̃hen
der inrapit aedquȩ aufert fertur quoque in eleotsꝰ
similitudine uenena de p̃hendere metus uanus &pel¬
lere mali si is resistere cortib genera eius sex: Ccc¬
latia grandinũ &ccendorem & fizgora adamaentinido¬

Expanded text:
quam autem ultra magnitudinem nuclei avellani reperitur. Hic nulli cedit materiae nec ferro quidem, nec igni, nec unquam incalescit. Unde et nomen interpretatione Graeca indomita jus vis accepit. Sed dum sit invictus, ferri ignisque contemptor, hircino rumpitur sanguine recenti, et calido maceratur, sicque multis ictibus ferri perfrangitur. Cujus fragmenta sculptores pro gemmis insigniendis perforandisqderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera eius sex. Chalazias grandinum et candorem et figuram adamantin
Abbreviated transcription (Latin):
itur ꝑselaxato Cingulo sepente ꝓstactus & cominatus ẽ quidẽc
cursorum qucore&e consilio d& i&o guns cerson ippomenes
utnudi deinleps om & b Pitasentur ꝑmisit & illo gymnasium
diltum. quod iuuenes nudi & ersantur insaempo ubisalcetan
itum ude sundia opount .XVIII. Uenera gimnilorum quinq:
ilẽ sultus sunsus icclaus uir-tus cecque lustatio : linde ferunt
quendem. segẽtot filios adulis cantes hebanten ctotidam geidbus dereg¬

Expanded text:
tur: post relaxato cingulo repente prostratus exanimatus est quidam tur: post relaxato cingulo repente prostratus exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex illo gymnasium dictum, quod iuvenes nudi exercentur in campo, ubi solnicorum . Genera gymnicorum quinque: id est saltus, cursus, iactus, virtus atque luctatio. Unde ferunt quendam regem tot filios adolescentes habentem totidem generibus de reg
Abbreviated transcription (Latin):
spdetacula eoquod hominibus publisccibi p̃beciur in spesio h&&
ludicra nun supata quo d in iudis gercentur. aut in schis ludorum orgo
tyrieno qui fratꝰ suc cesseratregno : Contentioneigitur in& rusia
nomine in stituerunt & inde ludc lidis uoccctisunt Vccrro au difit lu¬
dos a luso uolatas quod iuum& ꝑdies fosaos solebcent ludi & celtati¬
one populum deldetaret unde & eum lusum iuuenum & dieb festis
tẽmplis & relegionibus reputant: Nihiliam d&eccusce uoscebu li dũ
rei lcusa: ido lat asit. unde& ꝓ miscue lud libercelic uodaban¬
tur ob hono sem lib& paemis obhoc dispisien dãe orghnis macula
nebonum estimes quod inito codmalum incipit : Ludus au autgym¬
nicuse autirlidisis aut glcdiatonus auscenisus
bectur hinc acsedit ut amnium ꝓpeartium & erfitia gimnasia
discentur : ante enim in lofis. Pertantes sincaibrant nenu de ꝓn¬

Expanded text:
spectacula, eo quod hominibus publica ibi praebeatur inspectio. Haec spectacula, eo quod hominibus publica ibi praebeatur inspectio. Haec et ludicra nuncupata, quod in ludis gerantur, aut in scenis. 2. Ludorum origo Tyrrheno, qui fratri suo cesserat regni contentione. Igitur in Etruria i sunt; et inde ludi a Lydis vocati sunt. Varro autem dicit ludos a luso vocatos, quod iuvenes per dies festos solebant ludi exultatione populum delectare. Unde et eum lusum iuvenum et diebus festis et templis et religionibus reputant. Nihil iam de causa vocabuli, dum rei causa idolatria sit. Unde et promiscue ludi Liberalia vocabantur, ob honorem Liberi patris. Ob hoc dispicienda est originis macula, ne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gymnicus est, aut circensis, aut gladiatorius, aut scenicusrobatur. Hinc accidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. Ante enim in locis certantes cincti erant, ne nudaren
Abbreviated transcription (Latin):
cur Iud& asuscctor reus &ares estes : Iud&e distus quesiius di¬
sens populo. siue quod iuse disceptit: Iurecu disputa seẽ iuste iudilco¬
cocuscctar. qui cead sccuseem uoset. eũ quem appellat: Reus a se.
qui a p&itur. nuncupatur quia quamuis scel&s conslius non
sit reus aamꝰ disitur. quac indiu iniuditio ꝓrealiquec p&itur:
Testes. antiquitus sup̃ stites dicebantur eo quod stcetum Ecu
Testis aũ consideratur. conditione natura. & uitec Conditio
si libe nonseruus nam sepeseruus in & udominantis. aestimo¬
nium subpssmit uetectis. Nectura siuir non famina nã uasu & mutabi le
Viteo. sunno sens & intege altu ncemsunta bona de fubyt fide los¬
rebit: non dum potest iustisice cum scelerato hec bge societa dem
duoau sunt ghiera testium. authiceido id quoduid erunt aut ꝓ seeo¬
do id quod aucdirunt : duob: aumodis aestes delinquunt. &us autfedsa
quenon ꝑsam &ipsamn quincent. sed ꝑ &ec queaillic geuntur. dis ta dũ¬

Expanded text:
tur: iudex, accusator, reus et tres testes. Iudex quasi ius dicens populo sive quod iure disceptet. Iure autem disceptare est iuste iudicacausator, quia ad causam vocat eum quem appellat. Reus a re, qua petitur, nuncupatus, quia, quamvis sceleris conscius non sit, reus tamen dicitur, quamdiu in iudicio pro re aliqua petitur. Testes antiquitus superstites dicebantur, eo quod super statuTestis autem consideratur condicione, natura et vita. Condicione, si liber, non servus. Nam saepe servus metu dominantis testimonium subprimit veritatis. Natura, si vir, non femina. Nam Virg. AeVita, si innocens et integer actu. Nam si vita bona defuerit, fide carebit. Non enim potest iustitia cum scelerato habere societatem. Duo sunt autem genera testium: aut dicendo id quod viderunt, aut proferendo id quod audierunt. Duobus autem modis testes delinquunt: quum aut falsquae non per semetipsa inquinant, sed per ea quae illic geruntur. Di