comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tu quidem gressus meos dinumera¬
deus dinumerat: cum singła q̃q
Quid enim in gressib: nisi una q̃
q nr̃a actio designatur: Omp̃c ita
ꝙ ds̃ et gressus dinumerat ⁊ peccĩs
parcit: quia et subtiliter acta nr̃a
considerat: et tamen hec peniten
am in peccantib conspicit: sed ta¬
men hant pͥueniente grã ad penitẽ¬
tiam emollit. Culpas gͦ entmerat.
cum nos ipõs ad singła que fecimus
xat: quia ea dum nos punimꝰ. ip̃t
neqͣqͣm in extremo examine iudi¬
cat: paulo atcestante qui ait Si noᷤ¬
metipõs cliudicaremus: non utiq
Iudicarem᷑. ¶Inde adhuc subdit᷑. Sig¬
nasti quasi in sacculo delicta mea:
sed curasti iniquitatẽ meam. Sig
nant᷑ quasi in sacculo delicta nt̃a:
qr hoc quod nos exterius agimus. nͥ
penitentia interueniente deluamꝰ.
in secreto iudiciorum dei sub qͣdam
occultatione seruat᷑. ut qͣndoq etiã.
de sigillo secreti exeat ad pubsicum
uidicii. Unde etiam per moysendr᷑.
Nonne hec congregata sunt apd̾me.

Expanded text:
Tu quidem gressus meos dinumeraDeus dinumerat, cum singula quaeQuid enim in gressibus, nisi unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus, et gressus dinumerat et peccatis parcit, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poeniteam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas ergo enumerat, cum nos ipsos ad singula, quae fecimus,xat, quia eas, dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur : unde adhuc subditur: Signasti quasi in sacculo delicta mea, sed curasti iniquitatem meam. Signata sunt quasi in sacculo delicta nostra, quia hoc quod nos exterius agimus, nisi poenitentia interveniente diluerimus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sigillo secreti exeat ad publicum judicii; unde etiam per Moysen dicitur: Nonne haec condita sunt apud me,
Abbreviated transcription (Latin):
enim qͦd in eunͣngłio dominꝰ dicit.
Et egosi exaltatus fuero aterra:
omnia traham ad me ip̃m: omĩa
uidelicet sedelecta. Non enim ab ⁊¬
ferno rediens dominꝰ. elestos simul
et repbos traxit: sed illa ex inde
omnia sustulit. que sͥ inhesisse pre¬
Cromors tua omors: ero morsus
tuis inferne. Quod enim occidi¬
mus: agimus ut penitꝰ non sit.
Ex eo enim qͦd mordemus partem
abstrahimus: partemq relinqͥmꝰ
Quia gͦ in electis suis funditꝰ do¬
munꝰ occidit mortem: mors mor¬
tis extitit. Quia uero ex inferno
partem abstulit partem teliquit:
non otilt fumndoit. se momo. st
infernum. Dicit gͦ. Ero mors tua
o mors: idest in electis meis de fun¬
ditꝰ ꝑhimo. Ero morsus tuus infer¬
ne: quia sublatis eis te ex parte tuͣo¬
figo. Sciens gͥ beatus iob hunc ad¬
uentum ad inferos redemptoris no¬
stri petat qͦdfuturum p̃udet ⁊ di¬
cat. Et tonstituas mͥ tempꝰ in quo
recorderis mei. Sequit᷑.A¬

Expanded text:
ei. In Evangelio Dominus dicit: Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum ; omnia videlicet electa. Non enim ab inferno rediens Dominus, electos simul et reprobos traxit, sed illa exinde omnia sustulit quae sibi inhaesisse praeEro mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne . Quod enim occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus Dominus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, partemque reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Dicit ergo: Ero mors tua, a mors; id est, in electis meis te funditus perimo. Ero morsus tuus, inferne, quia, sublatis eis, te ex parte transfigo. Sciens igitur beatus Job hunc adventum ad inferos Redemptoris nostri, petat quod futurum praevidit, et dicat: Et constituas mihi tempus in quo recorderis mei. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
Mlare mens hominis ⁊ quasi flu¬
tus maris sunt cogrtationẽ menꝰ
que aliqͣndo per iram tumescunt:
per grãm tranquille fiunt: per odi¬
um cum amaritudine defluunt.
S cum homo morit᷑. aque maris re¬
cedunt: quia iuxta psalmiste notẽ
in illa die ꝑibunt omnes cogitatões
corum. Et rursum de moriente scͥp¬
tum est. Amor quoq et odium: si¬
mul ꝑibunt. Arescit quoq flnmꝰ
uacue fc̃s: quia subducta anima. in¬
cuum remanet corpꝰ. Quasi erim
alueus fluminis uacuus est: copͥ
exanime. Qua in re uigilanter in¬
tuendum est. qͦd uita presens uidt¬
licet quousq anima morat᷑ in o¬
pore: mari comꝑat᷑ et fluuio.A
enim maris amara est: fluminis uil¬
cis. Et quia hic uiuentes mundoi¬
bidam amaritudinib afficimita: m
autem dulcedine tranquilli ac mit
inuenim: p̃sens uite decursus com¬
ꝑatione expͥmit᷑ maris et flumini¬
S in his durum ualde iidet᷑ s :is
surget. Cur itaq laboramꝰ: Si m
resurrectionis retributõem nontẽ¬

Expanded text:
Mare mens hominis, et quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Sed cum homo moritur, aquae maris recedunt, quia, juxta Psamistae vocem: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Et rursum de moriente scriptum est: Amor quoque et odium simul peribunt . Arescit ergo fluvius vacuefactus, quia, subducta anima, vacuum remanet corpus. Quasi enim alveus fluminis vacuus est corpus exanime. Qua in re vigilanter intuendum est quia vita praesens, videlicet quousque anima moratur in corpore, mari comparatur et fluvio. Aqua enim maris amara est, fluminis dulcis. Et quia hic viventes modo quibusdam amaritudinibus afficimur, modo autem dulcedine tranquilli ac mites invenimur, praesentis vitae decursus comparatione exprimitur maris et fluminis. surget. Cur itaque laboramus, si in resurrectionis retributionem non ten
Abbreviated transcription (Latin):
pe tustodimus: cum p̃cepta quip¬
pe innocentis seruamus in mente:
ut cum nos iudicii culpa nudat.
ad amissam redeuntes innocentiã
penitencia operiat. Bene autem
dicitirr. ubi queso est: quia pecca¬
tor honio illit stare noluit ubi con¬
ditus fuit. Hic uero ubi cecidit. dtu
ẽẽ ꝓhibetur patriam uolens ꝑdidit.
a ꝑegrinatione uero sua qͣm diligit
iuitꝰ expellitur. Ubigͦ est qͥin eiꝰ
amore non est. ubi uerum eẽ est.

Expanded text:
ppe custodimus cum praecepta ppe custodimus cum praecepta innocentiae servamus in mente, ut cum nos judici culpa nudat, ad amissam redeuntes innocentiam poenitentia operiat. Bene autem dicitur: Ubi, quaeso, est? quia peccator homo illic stare noluit, ubi conditus fuit; hic vero, ubi cecidit, diu esse prohibetur. Patriam volens perdidit, a peregrinatione vero sua quam diligit invitus expellitur. Ubi ergo est, qui in ejus amore non est ubi verum esse est?
Abbreviated transcription (Latin):
cum primũ plantatum est:qr illa
apłorum debilitas que in morte il¬
lius et expauit et negauit ⁊ negã¬
do aruit: per resurrectionis eius
głam tursus ad fidem uiruit. In cr¬
ius ligni comparatõe. qͥd omnis ho¬
mo uero cum mortuꝰ fuerit ⁊ nuda¬
tus atoꝑ ꝯsumptꝰ: ubi queso est:
Nullus homo sine peccato est: nisi
ille qui inhoc mundo non uenit ex
peccato. Et quia omnes inculpa li¬
gamur: ip̃a amissione iustine
morim᷑. Concessa prius in paradyso
ueste innocentie nudamur: interi¬
ty etiam cainis subsequente confy¬
mini. Homo itaq peccator morit᷑
in culꝑa. nudat᷑ a iusticia: osumit᷑
inpena. Hanc nuditatem peccõris
filii uestire dignatus est pater qui
eo redeunte dixit: tito proferte sto¬
lam primam. Prima itaq stola est
uestis innocentie. qͣm homo bene cõ¬
ditus accepit: male a serpente per¬
suasus ꝑdidit. Contra hant rursũ
nuditatem dicitur. beatus qui ui¬
gilat et custodit uestimenta sua:
ne nudus ambulet. Uestimenta qͥꝑ¬

Expanded text:
cum primum plantatum est, quia illa apostolorum debilitas, quae in morte illius expavit, et negavit, et negando aruit, per resurrectionis ejus gloriam rursus ad fidem viruit. In cujus ligni comparatione quid omnis homo vero cum mortuus fuerit, et nudatus atque consumptus, ubi, quaeso, est? - Nullus homo sine peccato est, nisi ille qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et quia omnes in culpa ligamur, ipsa amissione justitiae morimur. Concessa prius in paradiso veste innocentiae nudamur, interitu etiam carnis subsequente consumimur. Homo itaque peccator moritur in culpa, nudatur a justitia, consumitur in poena. Hanc nuditatem peccatoris filii tegere dignatus est pater, qui eo redeunte dixit: Cito proferte stolam primam . Prima quippe stola est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit, sed male a serpente persuasus perdidit. Contra hanc rursum nuditatem dicitur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Vestimenta qui
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi ex qua sub sistit. Que uide¬
licet radix senescit in terra: cum
natura carnis deficit in puluere re¬
dacta. Cuius in puluere triucꝰ emo¬
rituir: quia extinctum corpꝰ a sua
spetie dissipat᷑ S ad odorem aque
germinat: quia per aduentũ scĩ
sp̃c resurget. Et faciet comam qͣsi
tum pranũ plantatum est: quia
ad illam speciem redit. ad qͣm ꝑci¬
piendam creatꝰ fuerat. si in ꝑady¬
so positꝰ peccare noluiss. Qrod for.¬
tasse etiam de dño ip̃o scilicet bono¬
rum omnium capite ualet intel¬
ligi. Iuxta hoc namq quod p̃dixi¬
mus quiad semecip̃m ait: si inui¬
ridi ligno hec faciunt in arido qͥd
fiet Se enim lignum uiride. et
nos lignum aridum dixit. quia
ip̃e inse uim diuinitatis habuit.
Nos uero qui puri homines sy¬
mus: lignum aridum appellam᷑.
Ht gͦ lignũ sꝑem si precisum fue¬
nt quia rursum uirescit: qͣm ⁊ si
occidi perpassionem potuit. per re
surrectionis głam: rursus ad uite¬

Expanded text:
intelligi, ex qua subsistit. Quae videintelligi, ex qua subsistit. Quae videlicet radix senescit in terra cum natura carnis deficit in pulverem redacta. Cujus in pulvere truncus emoritur, quia exstinctum corpus a sua specie dissipatur. Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus resurgit: Et faciet comam quasi cum primum plantatum est, quia ad illam speciem redit ad quam percipiendam creatus fuerat, si in paradiso positus peccare noluisset. 8. Chrtasse etiam de Domino ipso, scilicet bonorum omnium capite, valet intelligi; juxta hoc namque quod praediximus, quia de semetipso ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Se esse lignum viride, et nos lignum aridum dixit, quia ipse in se vim divinitatis habuit; nos vero, qui puri homines sumus, lignum aridum appellamur. Habet ergo lignum spem, si praecisum fuerit, quia rursum virescit, quoniam et si occidi per passiosurrectionis gloriam rursus ad
Abbreviated transcription (Latin):
tem uisi sunt oculis insipientiũ
mori: et estimata est afflictio exitꝰ
illorum. S iste cuius radix in ter¬
ra senuit.  et in puluerem̃ truncꝰ e¬
mortuus est. ad odorem aque g̾i-¬
nauit: quia per afflatum sc̃i sp̃c ĩ
elector cordib exemplo sui oꝑis
germen uirtutis facit. Aque etenĩ
appellatione non numqͣm sc̃i sp̃c ĩ
rigatio designari solet sicut scͥptum
tatum est. Succiso trunco comam
facere est: extincto corꝑaliter iusto
ip̃e sue passionis exemplo multor
corda suscitare. et ex fide recta uiridi¬
tatem u̾itatis ostendere. Bene autẽ
dicitur: quasi cum primum planda¬
tum est. Omne qͦd hic aiustis agit᷑.
scd̾a plantatio est: quia prima uide¬
licet ꝑlantatio non in oꝑe iustorꝰ:
sed in prescientia conditoris est. Et̃
quia cuncta que agunt electi sicut
prius interius ꝯspiciunt᷑ atqꝑ dis¬
ponunt᷑: ita ptmodum exterius
ꝑficiunt᷑. Bene dicit᷑. Faciet comã
quasi cum primũ plantatum est:
dix iusti ip̃a natura humanitatis

Expanded text:
 Visi sunt oculis insipientium mori, et aestimata est afflictio exitus illorum . Sed iste cujus radix in terra senuit, et in pulvere truncus emortuus est, ad odorem aquae germinat, quia per afflatum sancti Spiritus in electorum cordibus exemplo sui operis germen virtutis facit. Aquae etenim appellatione nonnunquam sancti Spiritus irrigatio designari solet, sicut scriptum asi cum primum plantatum est. Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, quia prima videlicet plantatio non in opere justorum, sed in praescientia conditoris est. Et quia cuncta quae agunt electi, sicut prius interius conspiciuntur atque disponuntur, ita postmodum exterius perficiuntur, bene dicitur: Faciet comam quasidix justi ipsa natura humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
creatura est: in semetip̾a ht̃ sub se
defluere. sed a conditore suohomo ac¬
cipit ut ad superne contemplatõe
defluat: sed in incorruptõe petsistat:
ad incommutabilitatis statum au¬
ctoris sui dextera leuatur. Potest
quoq dextere nomine filuis desig¬
nari: quia omnia per ip̃m fc̃a sũt.
Operi gͥ manuum suar porrexit
omp̃e ds dexteram suam: quia ut
abiectum atq in insimis iacens ad
sumna erigeret gemis humanũ.
Incarnatum adhunc unigenitum
misit: ex cuius nobis incarnatõe
datum est. ut qui ex uoluntate ꝓpͥa
incorruptoẽm cecidimus: uocanti
nos deo qͣndoq ad incorruptõis glo¬
riam respondere ualeamus. Qua
in re largitatem diuine miscdĩe pẽ¬
sare quis ualeat: quod ad tantam
ꝓducit glam hominẽ p̃t tulpam.¬

Expanded text:
creatura est, in semetipsa habet sub se creatura est, in semetipsa habet sub se defluere; sed a conditore suo homo accipit, ut et super se contemplatione defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum Auctquoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Operi igitur manuum suarum porrexit omnipotens Deus dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erigeret genus humanum, incarnatum ad hoc unigenitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptionis gloriam respondere valeamus. Qua in re largitatem divinae misericordiae pensare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam hominem post culpam
Abbreviated transcription (Latin):
ego respondebo tͥ. Respondere cug¬
libet dicimur: cũ eiꝰ fcĩs ꝯgrua ad u¬
cem oꝑa reddimꝰ. In illa gͥ ꝯmutatoe
uocat dñs ⁊ respondet homo: quia
ante incorrupta claritatem: incor¬
ruptꝰ homo ostenditur pt corruptio¬
nem. Sunt eteiuim quousq soditi
cortuptioni Sumus austori nt̃o mini¬
merespondemus: quia dum corrup¬
tio ab incorruptõe longe est. similix¬
do apta nr̃a responsionis non ẽ. De
illa uͦ inmutatiõe scͥptum est. Cum
apparnerit similes ei crimꝰ: qm̃ inde¬
bimus eum sicuti est. Tunc gͦ uocan¬
i deo ueraciter respondemꝰ: qͣndo
ad summe incorruptõis iussum in¬
corruptibiles surgimus. Et quia
ualet: sed solius ommpotentis dei
dono agitur: ut ad cantã incortup¬
tionis głam ꝑmucet᷑: recte sbiun¬
peri mantiũ tuarꝰ porriges dex¬
teram tuam. Ac si patenter di¬
cat. Idcirco treatura corruptibilis ꝑ¬
sistere ad incorruꝑtoẽm potest: qr
respectus gratia ut persistat tenẽt᷑.
Hnmana namq creatura eo ip̃o qͦ

Expanded text:
re cuilibet dicimur cum ejus factis congrua ad vicem opera reddimus. In illa igitur commutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Nunc etenim quousque subditi corruptioni sumus, auctori nostro minime respondemus, quia dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni non est. De illa vero immutatione scriptum est: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum incorruptibiles surgemus.  Vet. Xvalet, sed solius 400 omnipotentis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permutetur, recte subjunperi manuum tuarum porriges dexteram tuam . Ac si patenter dicat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia respectus gratia ut persistat tenetur. Humana creatura eo ipso quo
Abbreviated transcription (Latin):
ritas dicit. Omnes qui in monit¬
mentis sunt audient uocem eiꝰ:
et procedent qui bona fecerunt in
resurrectoẽm uite. S sb̃iuncta
sententia indicat. que discrecio in
p̃missa lateat. Nam subditur. Do
Liquet enim quia non resiuge
seddones atterat᷑ celum: quia ni
mamnoi huius fimis aduienert. hi

Expanded text:
n monumentis sunt audient vocem ejus, et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem vitae . Sed subjuncta sententia indicat quae discretio in praemissa lateat. Nam subditur: CAP12. Liquet enim quia non resurget, scilicet donec atteratur coelum, quia nisi mundi hujus finis advenerit, h
Abbreviated transcription (Latin):
tis dieb quib nunc milito expecto
donec ueniat inmutatiomea. Qyi
itaq mutatoẽm suam tanto desid̾io
expestat: qͣm sit de tesurrectõe certꝰ
insinuat: et cursum uite p̃sentis ꝙͣ¬
tum despiciat innotescit: quia hũc
nilitiam appellat. Per militiã qͥp¬
pe semper ad finem tenditu: et
cotidie conlusionis terminꝰ expec¬
tatiu. Cursum itaq uite huius
despicit. ⁊ statum soliditatis reqͥrit:¬
qui per hoc qͦd mutabiliter militat.
ad inmutatoem suam ꝑtienire fe¬
stinat. Iustis quippe in hac uita ip̃a
sarcina sue cortuptionis onerosa est:
qͦd uigilie defatigant sompnꝰ queri¬
tur: ut uigiliarum labor atos an¬
xietas temꝑet᷑. S non numqͣm eti¬
am soninꝰ occidit fames corpus atte¬
rit: atq ut eius necessitas repellat᷑
cybi requirunt᷑. I sepe et cybi gra¬
uant: qui ad repellendum debilita¬
tis grauamen quesiti fuerant. Gra¬
uius itaq est sartina corruptionis:
que nisi ita grauis esset paulꝰ neqͣ¬

Expanded text:
tis diebus quibus milito, exspecto donec veniat immutatio mea. - Qui itaque immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus, insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat, innotescit qui hunc miseriam appellat. Per malitiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis reqqui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames corpus atterit, atque, ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur; sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequ
Abbreviated transcription (Latin):
terra radix eius et inpulues
mortuum fuerit truncꝰ illius A
odorem aque germinabit: et fas¬
et comam quasi tum primum ꝑ¬
ip̃a suftulit scbsistit: et quid ui¬

Expanded text:
pulvere mortuus fuerit truncus illius: ad odorem aquae germinabit, et faciet comam quasi cum primum pipsa subsistit? Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
uel pulu̾s nomine: inui petcator ac¬
cipit᷑ Cui noce conditoris dicit᷑. Ter¬
ra es et in terram ibis: uel certe sicur
ht̃ nr̃a tͣnslatio puluis es. et inpul¬
uerem reuerteris. Insti gͥ radix in
terram senescit. et in puluerem
truntꝰ emorit᷑ quia apud corda pͣ¬
norum eius p̃dicatio despesta cunc¬
lisq uirib effestata creduur. Et̃ ĩ
puluerem truncꝰ emorit᷑: quia int̾

Expanded text:
vel pulveris nomine nisi peccator accipitur? cui voce conditoris dicitur: Terra es, et in terram ibis, vel certe, sicut habet nostra translatio: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Justi igitur radix in terra senescit, et in pulvere truncus emoritur, 395 quia apud corda pravorum ejus praedicatio despecta cunctisque viribus effeta creditur. Et in pulvere truncus emorit
Abbreviated transcription (Latin):
głam dei. Qui per naturam onneᷤ
in semetipĩs ꝓpriam mutabilitatẽ
hñt. sed dum in mutabilitate str¬
diose semꝑ inherere defiderant:
tu se tenent qͣndoq accipiunt:
ut semetip̃os docti uincant. hoc
qͦd insemecip̃is mutabiles exti¬
terunt. Quid enim mutabilitas
nisi mors q̃dam est: Que dum.
rem qͣmlbet in aliud ĩmutat qͣsi
occidit qͦd suerat: ut incipiat eẽ
qͦd non erat. Et de auctore omniu
scriptum est. Qyi solus ht̃ inmor¬
talitatem: quia uidelicet in semz¬
ip̃o solus inmutabilis est. De qͦ ꝑ
Iacobum dicitur. Apud quem ñ
est transmutatio: nec uicissitudi¬
nis obumbratio. Ip̃a enim muta¬
bilitas umbra est que quasi obs¬
curaret lucem: si hanc per aliqͣs
uicissitudines ꝑmutaret.S qr
in deo mutabilitas non uenit.
nulla eius lumen ymbra uiciᷤ¬
situdinis intercedit. Bene autem
dicitur. Celi non sunt mundi in
conspecto eius: quia per semet
ipos ante districtum dei iudici¬
um. nec ip̃i eẽ mundi ad perfectũ

Expanded text:
 quia per naturam omnes in semetipsis propriam mutabilitatem habent. Sed dum immutabili veritati studiose semper inhaerere desiderant, tu se tenent, quandoque accipiunt, ut super semetipsos ducti, vincant hoc, quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutanisi mors quaedam est, quae dum rem quamlibet in aliud immutat, quasi occidit quod fuerat ut incipiat esse quod non erat? Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem , quia videlicet in semetipso solus immutabilis est. De quo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis intercidit. Bene autem dicitur: Coeli non sunt mundi in conspectu ipsos ante districtum Dei judicium, nec ipsi esse mundi ad perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
sollicuis
p̃sentem
uitam:
qͣm sit fo¬
gitiua co¬
gitare:
qnto sto¬
diosius nouerunt celestis pattis bons
eterna perpendere. Ex his enim que
manentia intus aspicuint: foris o¬
gãm rerum labentium subtiliuda¬
tendunt. Unde beatꝰ iob cum de lap¬
su humani temporis sententiam.
protuliss dicens: homo natꝰ de iu¬
kiere breui uiuens temꝑe. ⁊ rurlĩ.
et fugit uelut umbra et numqͥn
in eodem statu ꝑmanet: adhue de¬

Expanded text:
llicitius praesentem vitam quam sit fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humani temporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet
Abbreviated transcription (Latin):
iuria sue confessionis dicunt.
Unde adhuc subditur. Condemp
labia tua respondebunt tͥ. Quia¬
enim ex errore confessionis existi¬
mant mala aduersitatis erumꝑe:
labia sua ei asserunt respondere.
et culpe loqui sit causa flagelli.
Aliquando uero eum comyrinie

Expanded text:
juria suae confessionis dicunt. juria suae confessionis dicunt. Unde adhuc subditur: CAPUT XXlabia tua respondebunt tenim ex errore confessionis existimant mala adversitatis erumpere, labia sua ei asserunt respondere, ut culpa eloquii sit causa flagelli. Aliquando vero eam comprime
Abbreviated transcription (Latin):
it eium iniquitas tua os tuum.
Acsi aperte diceret᷑. Qrod peruꝰ¬
seloqueris: ex peruersiore uitadi¬
dicifti. Sepe uero heretici dum qͣ¬
si uenerantur dñi: eius myniste¬
riis contradicunt: et humilitatẽ
putant si u̾itatem denegant. St̃
namq nonnulli qui deo Se iniu¬
riam inrogare existimant: si eũ
ueram carnem adsumpsisse fate¬
ãtur. aut si hunc ueratiter pro no¬
bis carne mori potuisse credidint.
Cumq deo quasi plus honores
conantur tribuere: cogunt᷑ laudeᷤ
ueras bonitatis illius negare. Qͥd
enim e est in caritaus sue laudem
potentus: quam ut illa sibi pro
nobis digna ad susceptoẽm face¬
rent que eis uidentur indigna:
Sc̃ã autem eccl̃ia ueram carnem
ueram mortem illius conficet᷑.
s hec dicens abheretitis inrogare
deo ꝯtumeliam credit᷑. Unde mĩc
dicit᷑ Et inmictaris linguam blaᷤᷤ¬
phemantium. Cui si quid in hoc
mundo aduersitaris aduenerit:
hoc ei contingere ex ipsa hac in¬

Expanded text:
it enim iniquitas tua os tuum. it enim iniquitas tua os tuum. Ac si aperte ei diceretur: Quod perverse loqueris, ex perversiore didicisti vita. Saepe vero haeretici dum quasi venerantur Deum, ejus mysteriis contradicunt, et humilitatem putant si veritatem denegant. Sunt namque nonnulli qui Deo se injuriam irrogare existimant si eum veram carnem assumpsisse fateantur, aut si hunc veraciter pro nobis carne mori potuisse crediderint. Cumque Deo quasi plus honoris conantur tribuere, coguntur laudes veras bonitatis illius negare. Quid enim est in charitatis suae laude potentius quam ut illa sibi pro nobis digna ad susceptionem faceret, quae ei videntur indigna? Sancta autem Ecclesia veram carnem, veram mortem illius confitetur; sed haec dicens, ab haereticis irrogare Deo contumeliam creditur. Unde nunc dicitur: Et imitaris linguam blasphemantium. Cui si quid in hoc mundo adversitatis evenerit, hoc ei contingere ex ipsa hac in
Abbreviated transcription (Latin):
ex dñi defensione palliare. Unde e
qui non est equalis tibi: et loq̃ris
qd̾ tibi non expedit. Nullum uero
existimant timorem dni habere:
nisi eum quem potuerunt ad sue
osensionis stulticiam trahere. Un¬
de adiungit. Quantum inte est e¬
uacuasti timorem: tulisti p̃ces co¬
ram dño. Tulisti dicitur: abstulisti.
Ac si aꝑte dicat. Be tua iusticia p̃¬
sumens: creatoris tui grãm desꝑi¬
cis dep̃cari. CUm enim uera mala
heretiti contra bonos non inuem¬
unt:fingunt que redarguant. ut
iusti eẽ uideantur: et fit plerumq
ut ad aperta ꝯtumelioꝵ uerba ꝑ¬
ueniant.Unde adhuc subditur:
Bocuit enim iniqͥtał tua os tuũ:
et imitaris linguam blasphemã¬
tium. Iniquitas os docet. qñdo ex
mala uuta concipit᷑ qͦd peius dicat᷑.
Quia autem b̾s iob tanto inore li¬
berfuerat: qͣnto iustꝰ in oꝑe ab a¬
micis suis hereticorum tẏpum te¬
nentib ⁊ de iniqͣ uita ⁊ de audaci
ore rep̃hendit᷑ ut dicatu. Bocu¬

Expanded text:
ex Domini defex Domini defqui non est aequalis tibi, et loqueris quae tibi non expediunt. - Nullum vero existimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerunt ad suae confessionis stultitiam trahere. Unde adjungit: VERS. 4. Quantum in te est, evacuasti timorem, et tulisti preces coram Domino. - Tulisti, dicitur abstulisti. Ac si aperte dicat: De tua justitia praesumens Creatoris tui gratiam despicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguunt, ut justi esse videantur. Et fit plerumque ut ad aperta contumeliorum verba perveniant. Unde adhuc subditur: VERS. 5. Docuit enim iniquitas tua os tuum, et imitaris linguam blasphemantium. - Iniquitas os docet, quando ex mala vita concipitur quod pejus dicatur. Quia autem beatus Job tanto in ore liber fuerat quanto justus in opere, ab amicis suis haereticorum typum tenentibus, et de iniqua vita, et de audaci ore reprehenditur, ut dicatur: Docu
Abbreviated transcription (Latin):
Lygdbit: quia quisqͥs in se gaudere
appetit. eo ip̃o iam in lucty est quo a
uera letitia recessit. Uexa quippe leti¬
cia menti creator est. Bignum itaq
est ut inse semꝑer homo merores ĩ¬
ueniat: qui derelicto creatore in se
gaudiũ q̃rebat. Sequit᷑. A¬
Despondens autem elyphar thema¬
Onites dixit. Numquid sapiens
respondebit qͣsi inuentum loquens:
et implebit ardore stomachũ suũ:
scẽ uniuersalis eccłie: amicos uero
illius hereticorꝰ speciem tenere. qͥ
quasi ex defensione dnĩ occasionẽ
stulte locutionis inueniunt: et cõ¬
tumeliosa contrabonos uerba ia¬
culantꝰ. Quib cuncta que a fidelib
sentiunt: quasi inuentũ ꝑlata disͤ¬
plicent. Unde nunc dicitur. Ntum
quid sapiens respondebit quasun
uentum loquens: Nec bonorum u̾ba
dicta rationis: sed stimulos furoris
existimant. Unde et subdit᷑. Et imple-¬
bit asdore stomachum suum. quia
eã etiam que se sciunt ꝯtumeliose
dicere. student semꝑ ut dictum est

Expanded text:
lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quaerebat. Sequitur. respondens autem Eliphaz Themanites dixit numquid sapiens respondebit quasi in ventum loquens et implebit ardore stomachum suum sanctae universalis Ecclesiae, amicos vero illius haereticorum speciem tenere, qui quasi ex defensione Domini, occasionem stultae locutionis inveniunt, et contumeliosa contra bonos verba jaculantur. Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur, quasi in vento prolata displicent. Unde nunc dicitur: VERS. 2. Nunquid sapiens respondebit, quasi in ventum loquens? - Nec bonorum verba, dicta ratexistimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ et maria uirgine ꝓ cest. So¬
lus gͦ incarne sua uere mund̃ gta¬
tit: qui delectatione carmis tangini
potuit: quia nec per carnalem huc
delectationem uenit.

Expanded text:
Spiritu et Maria virgine processit. Solus ergo in carne sua vere mundus exstitit, qui delectatione carnis tangi non potuit, quia nec per carnalem huc delectationem venit.
Abbreviated transcription (Latin):
endum inuictissimũ robur inimicꝰ
seuiens. qͦt temptatõnũ iacula inue¬
nit. ecce qͦt obsidionũ machinam̃ta.
cirtumposuit: ecce quot ꝑcussionũ
tela transmisit. S inhis omnib m̃a¬
faciem ueniunt: alios ex occulto tͣns¬
mittere. qui eo licentius pugnantis
latus feriant: quo is qui pugnat ĩ¬
tentius uenientes hostes contra faci
p̃hensus: suscepit dãna qͣsi hostes con¬
tra faciem. sustinuit u̾ba ꝯsolantiũ
qͣsi hostes ex latere. S in his omnib
cirtumasto gͣnitatis sue lypeo. ubiq
munitꝰ a stiit. undiq uenientib gla¬
diis uigilant̾ obuanit: amissam sb̃¬
stantiam tacite despicit. carnem infi¬
liis mortuam eqͣmmit̾ dolet: carnem
in se percussam pauient̾ tolerat. car¬
nem inconiuge male suadentẽ sapien¬
nientes. uim doloris adiungunt. Om¬
nia gͦ machinam̃ta temptatõnũ: sco
uirõ u̾tunt᷑ in augm̃ta uirtutum. P
uulnera qruippe ꝓbatur eiꝰ patientia:¬

Expanded text:
endum invictissimum robur inimicus endum invictissimum robur inimicus saeviens, quot tentationum jacula invenit; ecce quot obsidionum machinamenta circumposuit; ecce quot percussionum tela transmisit: sed in his omnibus manfaciem veniunt, alios ex occulto transmittere, qui eo licentius pugnantis latus feriant, quo is qui pugnat intentius venientes hostes contra facieprehensus, suscepit damna, quasi hostes contra faciem; sustinuit verba consolantium, quasi hostes ex latere: sed in his omnibus circumacto gravitatis suae clypeo, ubique munitus astitit, undique venientibus gladiis vigilanter obviavit: amissam substantiam tacite despicit, carnem in filiis mortuam aequanimiter dolet, carnem in se percussam patienter tolerat, carnem in conjuge male suadentem sapiennientes, vim doloris adjungunt. Omnia ergo machinamenta tentationum sancto viro vertuntur in augmenta virtutum. Per vulnera quippe probatur e
Abbreviated transcription (Latin):
conuertit: ut intꝰ eriam quoꝵ dam
ciuum corda corrumpat. qͣtinus cũ
extrinsecꝰ impugnatores admou̾it:
inter nos quoq habeat ad utores.
atq increscente belli foras certani¬
ne de quor intus side confiditur: eor
perfidia urbs destituta capiat᷑. Ita q
uitatis eius tot iactib ꝑculit: quot¬
yirib adnersa mintiauit. Intꝰ autẽ
qͣsi ciitũ corda corrupit: dum fortia ur¬
bis huiꝰ munimina ꝑsuasione destru¬
ere ꝯiugis destruit studuit. foras ita¬
q admouit impetũ belli. intus uene¬
na consilii: ut tanto citius urbem ca¬
peret. quanto eam exterius interius
plus ꝯturbant uerba qͣm uuln̾a: a¬
micoꝵ ut dictum ẽ se linguis arma¬
uit. Qyi quidem quia seniores erant̾.
de eor uerbis minus fortasse dolere
poterat. helin iunior. subrogat᷑. ut
scm̃ corpus pectus tanto acriore iuuil¬
nere ꝑcuteret: qͣnto contra illud ictuᷤᷤ
brachii uilioris excitaret. Etce ad feri¬

Expanded text:
convertit, ut intus etiam quorumdam convertit, ut intus etiam quorumdam civium corda corrumpat; quatenus cum extrinsecus impugnatores admoverit, internos quoque habeat adjutores, atque increscente belli foras certamine, de quorum intus fide confiditur, eorum perfidia urbs destituta capiatur. 10. Fovitatis istius tot ictibus perculit, quotvicibus adversa nuntiavit. Intus autem quasi civium corda corrupit, dum fortia urbis hujus munimina persuasione destruere conjugis studuit. Foras itaque admovit impetum belli, intus venena consilii: ut tanto citius urbem caperet, quanto eam exterius interiusqplus conturbant verba quam vulnera, amicorum, ut dictum est, se linguis armavit. Qui quidem quia seniores erant, de eorum verbis minus fortasse doleri poterat. Heliu junior subrogatur, ut sanctum pectus tanto acriori vulnere percuteret, quanto contra illud ictus brachii vilioris excitaret. Ecce ad feri
Abbreviated transcription (Latin):
treꝑantem in extrema ⁊ actiori inuet¬
lione seruauit: ut psaltem crebrius
feriendo cor attingeret. qͦd nouo nul¬
nere semꝑ iteraret. Quia enim in sclõ
potentẽ uidit. damnis sb̾stantie eũ
morieri credulit. quen ñ ꝯcussũ ex
filior. morte pulsauit. Uidens autẽ
qr ad augm̃tum diuine laudis etiã
ex uulnere creuit orbitatis: periit fe¬
riendam salutem corꝑis. Intuens et¬
am qr per dolorem corꝑis ꝑuenire
neqͥuerit ad passionẽ mentis: insti¬
gauit uxorem. Ciuitatẽ quippe qͣm
expugnare appetiit. nimis mimitã
uidit: ⁊ idcirco exterius tot plagas
inferens. qͣsi forꝰs ex̾citum admouit
Animũ uͦ uxoris. in uerbis male ꝑfy¬
asionis accendens: quasi intꝰ cuiũ
corda corrupit. Ex bellis enim ext̾io¬
rib discimus: quid de int̾iorib sen¬
tiamus. Inimicus namq seuiens.
⁊ urbem circumsusis exercitib ual¬
lans: si eiꝰ munimina inuicta ꝯspe¬
xerit. ad alia se pugnandi argum̃ta

Expanded text:
crepantem, in extrema et acriori inveccrepantem, in extrema et acriori invectione servavit, ut saltem crebrius feriendo cor attingeret, quod novo vulnere semper iteraret. Quia enim in saeculo potentem vidit, damnis substantiae eum moveri credidit, quem non concussum ex filiorum morte pulsavit. Videns autem quia ad augmentum divinae laudis etiam ex vulnere crevit orbitatis, petiit feriendam salutem corporis. Intuens etiam quia per dolorem corporis pervenire nequiverit ad passionem mentis, instigavit uxorem. Civitatem quippe, quam expugnare appetiit, nimis munitam vidit; et idcirco exterius tot plagas inferens, quasi foras exercitum admovit; animum vero uxoris in verbis malae persuasionis 12 accendens, quasi intus civium corda corrupit. Ex bellis enim exterioribus discimus quid de interioribus sentiamus. Inimicus namque saeviens, et urbem circumfusis exercitibus vallans, si ejus munimina invicta conspexerit, ad alia se pugnandi argumenta
Abbreviated transcription (Latin):
tem reuocat: ñ se per iactantiã eleuat.
sed qͣsi collapsum inter uerba ⁊ uiln̾a.
ad sp̃e animũ reformat. Eraui enĩ
desꝑationis telo mens ꝑcutitur. cum
tus gͥ iob tot dolor iaculatoẽ confos¬
sus. dum labe factari per obꝑbria ti¬
muit: ad statum se fiducie̾ ex ante¬
acta uita ꝯfirmando reuocauit. Ne¬
quaqͣm gͦ in arrogantie uitiũ ceci¬
dit: quia contra interne desperatio¬
nis impulsum. ꝑ exteriora p̃coniorꝰ
suoꝵ uerba pugnauit: Ut dum bona
que fecerat diceret: nequaqͣm de
hono qͦd q̃sierat desperaret.
ediam ip̃m ordinem temptatõis
eiꝰexequam᷑. In imicꝰ seuiens.
dm̃ ⁊ scĩ uiri ualidissimũ pectus de¬
bellare contendens: cunctas contra
eum temptatõnum machinas erex̃.
Abstulit substantiã int̾fecit filios:
ꝑcussit corpꝰ. instigauit uxorem: a¬
micos ad ꝯsolationem adduxit: sed
in asperitatem increpationis extita¬
nit. Altum quoq amicũ durius in¬

Expanded text:
ntem revocat, non se per jactantiam elevat; ntem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum tus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se fiduciae ex anteacta vita confirmando revocavit. Nequaquam ergo in arrogantiae vitium cecidit, quia contra internum desperationis impulsum, per exteriora praeconiorum suorum verba pugnavit; ut dum bona quae fecerat diceret, nequaquam de bono quod quaesierat desperaret. ipsum ordinem tentationis ejus exsequamur. Inimicus saeviens, et sancti viri validissimum pectus debellare contendens, cunctas contra eum tentationum machinas erexit; abstulit substantiam, interfecit filios, percussit corpus, instigavit uxorem, amicos ad consolationem adduxit; sed in asperitatem increpationis excitavit: alium quoque amicum durius in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ p̃mia. sed pene debeantur Qyigͦ
duplicia recipere que amiserat merꝑ¬
it. ex remumn erat᷑one edocuit: qi neqͣ¬
qͣm uitium. sed uirtꝰ fuit omne qͦd dix̃.
Assercioni quoq huic adhuc adiun¬
gitur: qͦd ip̃e pro amicis delinqñtib
int̾cedit. In grauib namq pectĩs qͣs
positꝰ: dum suis p̾mit᷑ aliena non di¬
luit. Nhundꝰ gͦ osfenditur ẽẽ de se: qyi
enundatõem potuit obtinere ꝓ aliis.
Si nͨ hoc quibdam displicet. quod bo¬
na sua ip̃e narrauit: sciendum ẽ qr
inter tot rerum dãna. int̾ tot corporiᷤᷤ
uulnera int̾ tot pignor funera. a¬
micis ad ꝯsolationem uenientib. ⁊
ad increpationẽ prumpentib : de iui¬
ta sua desperare cogebat᷑. Et queni tot
detͥmenta afflxerant: ꝯtumeliosa ĩ¬
suꝑ increpantiũ uerba feriebant. hi
namq qui ad ꝯsolandũ uenerant :
dum quasi eius iniusticie exꝓbant.
desperare eum de semetip̃o funditus
compellebant. Qd̃ gͦ bona sua ad m̃¬

Expanded text:
non praemia, sed poenae debeantur? Qui ergo non praemia, sed poenae debeantur? Qui ergo duplicia recipere quae amiserat meruit, ex remuneratione edocuit quia nequaquam vitium sed virtus fuit omne quod dixit. Assertioni quoque huic adhuc adjungitur, quod ipse pro amicis delinquentibus intercedit. In gravibus namque peccatis quis positus , dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad me
Abbreviated transcription (Latin):
tiam fuisse testant᷑. Byabolo namq a
dño dicit᷑. Considerasti seruum meum
iob. qͦd ñ sit ei similis suꝑ t̾ram : uir¬
simplex ⁊ rectꝰ ac timens deum ⁊ rete¬
dens a malo: Cui mox adyabolo res¬
pondet᷑. Num qͥd grats iob colit dm̃:
Nonne ty uallasti eum cunctãq fa¬
miliã eius: S mitte manũ tuam ⁊ tã¬
ge eum: sinon in faciem benedyx̾it tͥ.
Hostis itaq in h̃m iob uires suas ex̾¬
cuit: s tamen c̾camen otra dñm as¬
sumpsit. Incer dm̃ itaq ⁊ dẏabolum :¬
positum dcis suis peccasse asserit. qͥd
aliud qͣm deum qui pro illo c̾tamen¬
ꝑposuerat excessisse rep̃hendit: Ip̃e
quippe in se temptati causam susci¬
pere uoluit: qui eum ⁊ ante flagella
p̃tulit. ⁊ p̃ferens temꝑtari per flagel¬
la ꝑmisit. Sigͦ excessisse iob dicit᷑. lau¬
dator illius succubuisse perhibet᷑: qͣm¬
itis eum nullatenꝰ deliquisse etiã dona
testant᷑. Quis enim nesciat qͦd culpiꝰ

Expanded text:
tiam fuisse testantur. Diabolo namque a tiam fuisse testantur. Diabolo namque a Domino dicitur: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis sumens Deum, et recedens a malo ? Cui a diabolo mox respondetur: Nunquid gratis Job colit Deum? Nonne tu vallasti eum cunctamque familiam ejus? Sed mitte manum tuam, et tange eum, si non in faciem benedixerit tibi . Hostis itaque in beato Job vires suas exercuit, sed tamen certamen contra 11 Deum assumpsit. Inter Deum itaque et diabolum bpositum, dictis suis peccasse asserit, quid aliud, quam Deum, qui pro illo proposuerat, perdidisse reprehendit? Ipse quippe in se tentati causam suscipere voluit, qui eum et ante flagella praetulit, et praeferens tentari per flagella permisit. Si ergo excessisse Job dicitur, laudator illius succubuisse perhibetur, quamvis eum nullatenus deliquisse etiam dona testantur. Quis enim nesciat quod culpis
Abbreviated transcription (Latin):
rat quia seruire deo inter dona noue¬
rat: sed dignum fuit ut districtio se¬
u̾itatis inquireret. utrum deuot᷑ d̾o.
⁊ inter flagella ꝑmaneret. Pena qͥp¬
pe interrogat: Si quietꝰ quis ueraci¬
ter amat. Quem hostis quidem utꝰ
deficeret petiit: sed ut ꝓficeret acce¬
pit. fieri enim dominꝰ benigne ꝑmi¬
sit: qͦd dẏabolus inique postulauit.
Nam cum idcirco illum expetiss ho¬
stis ut ꝯsumeret tẽptando egit: ut
eiꝰ merita augeret. Scͥptum quippe
ẽ. In omnib his ñ peccauit iob labiiꝰ
sus. Et quidem q̃dam uerba respon¬
sionum illius imꝑitis lectorib asꝑa
resonant: qr scõrum dc̃a pie intellige¬
re sicut dicunt᷑ ignorant. Et quia a¬
nimũ dolentis ⁊ iusti in semetip̃is assy¬
mere nesciunt: ideo doloris u̾ba bene
int̾pretari non possunt. Mentem qͥppe
patientis: bene pensare nouit ꝯdescẽ¬
tuentes. qui si beau iob responsa redar¬
guunt. falsam de eo etiam dñi senten¬

Expanded text:
rat quia servire Deo inter dona noverat quia servire Deo inter dona noverat: sed dignum fuerat ut districtio severitatis inquireret utrum devotus Deo et inter flagella permaneret. Poena quippe interrogat, si quietus quis veraciter amat. Quem hostis quidem ut deficeret petiit, sed ut proficeret accepit. Fieri Dominus benigne permisit quod diabolus inique postulavit. Nam cum idcirco illum expetisset hostis ut consumeret, tentando egit ut ejus merita augeret. Scriptum quippe est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et quidem quaedam verba responsionum illius imperitis lectoribus aspera resonant, quia sanctorum dicta pie intelligere, sicut dicuntur, ignorant; et quia animum dolentis et justi in semetipsis assumere nesciunt, ideo doloris verba bene interpretari non possunt. Mentem quippe patientis bene pensare novit condescentuentes, quia si beati Job responsa redarguunt, falsam etiam de eo Domini senten
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ declarat᷑: quia donĩ qd̃ in tͣnqͥlli
est cur tot flagella ꝑtulit: qui.
tantã uirtutũ custodrã sine rep̃hensi¬
one seruauit. Humilitatẽ quippe ha¬
buit qr ⁊ ip̃e testatur: si contempsi ry¬
dicium subire cum seruo meo: ⁊ an¬
cilla mea cum disceptarent adu̾sus
me. Hospitalitatẽ exhibuit: sic̃ ip̃e ꝑ¬
hibet dicens. foris non mansit ꝑegͥ¬
nus: hostium meũ uiatori patuit.
Discipline uigorem tenuit: sicut ip̃e
indicat dicens. Principes cessabant
loqui: digitum suꝑponebant ori su¬
o. sansuẽtudinẽ in uigore custodiui
sicut ip̃e fatetur dicens. Cumq sede¬
rem quasi rex circũstante exerciru:
eram tam̃ merentiũ osolator. Ele¬
mosinar largitatẽ amplexatꝰ est:
sic̃ ip̃e insimuãt dicens Si comedi bu¬
cellam meã solus: ⁊ ñ comedit pupillꝰ
ex ea. Cum gͥ omniũ uirtutũ mandata
perficeret: unum ei deerat. ut etiam
flagellatꝰ᷑ agere grãs sciret. Notum e¬

Expanded text:
vero declaratur, quia donum, quod in tranquillitvero declaratur, quia donum, quod in tranquillitest cur tot flagella pertulit, qui tantam virtutum custodiam sine reprehensione servavit. Humilitatem quippe habuit, quia et ipse testatur: Si contempsi judicium subire cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Hospitalitatem exhibuit, sicut ipse perhibet, dicens: Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . Disciplinae vigorem tenuit, sicut ipse indicat dicens: Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo . Mansuetudinem in vigore custodivit, sicut ipse fatetur, dicens: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Eleemosynarum largitatem amplexus est, sicut ipse insinuat dicens: Si comedi bucellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata perficeret, unum ei deerat, ut etiam flagellatus agere gratias sciret. Notum e
Abbreviated transcription (Latin):
diuit᷑ expandunt: ita scĩ uiri omne qͦd
uirtutib redolent. in tͥbulationib ĩ¬
notescunt. Unde ⁊ recte in euuͣngłio dr᷑.
Si habueritis fidem sicut granum.
sẏnapis: dicetis monti huic transi
hinc. ⁊ transibit᷑. Grantim quippe sỹ
napis nͥ conterat᷑ : nequaqͣm uis nir¬
tutis eius agnoscit᷑. Nam eum ñ con¬
tritum lene ẽ. si uͦ ꝯteritur in ardescit:¬
⁊ qͥd in se acerrimũ latebat ostendit
tur: desꝑicabilis ac lenis aspititur.
Si qͣuero illum tritura ꝑsecutionis
oppͥmat: mox omne qͦd calidum sa¬
pit ostentat᷑. atq inferuorem uir¬
tutis terat᷑ quieqͥd in illo ante des¬
picabile infirmñq idebat᷑ : qͦdq ĩ
se ꝑtͣnquillitastis temꝑa libens ope¬
ruerit: exagitatꝰ tribulationib coac¬
tus innotescit. Unde bene per ꝓpħ̾am
dr᷑. In die mandauit dñs miscdiam sy¬
am: ⁊ nocte declarauit. Miscdia enĩ
dñi in die mandat᷑: quia in tranqͥllo
temꝑe cognoscendo percipit᷑. In nocte

Expanded text:
duntur expandunt, ita sancti viri omne quod virtutibus redolent in tribulationibus innotescunt. Unde recte in Evangelio dSi habueritis fidem tanquam granum sinapis, dicetis huic monti: Transi hinc, et transibit . Granum quippe 10 sinapis nisi conteratur, nequaquam vis virtutis ejus agnoscitur. Nam non contritum lene est: si et quidquid in se acerrimum latebat ostendit.tur, despicabilis ac lenis aspicitur; si qua vero illum tritura persecutionis opprimat, mox omne quod calidum sapit ostentat, atque in fervorem virtutis vertitur quidquid in illo ante despicabile infirmumque videbatur, quodque in se per tranquillitatis tempora libens operuit, exagitatus tribulationibus coactus innotescit. Unde bene per Prophetam dicitur - «In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declaravit .» Misericordia enim Domini in die mandatur, quia in tranquillo tempore cognoscendo percipitur; in nocte
Abbreviated transcription (Latin):
que pat̾ posuit in sua potestate. Per
hoc gͦ quod beati iob passio dicit᷑: do-¬
cenur. qͦd exꝑiendo nouimꝰ. per hoc
uero qͦd quantitas temꝑis in passio¬
ne reticet᷑ docemur quid nescire de¬
beamus. In longum prefationis u̾¬
ba ꝑtraximꝰ: ut quasi totum breuit᷑
ꝑstringendo loquerem᷑. S qr ad lo-¬
quendi initiũ dix loquendo ꝑueni¬
mus: debenns prius hystorie radi¬
cem figere: Ut ualeamus mentẽ
postmodum de allegoriatum fructo

Expanded text:
quae Pater posuit in sua potestate . Per hoc ergo, quod beati Job passio dicitur, docemur quod experiendo novimus. Per hoc vero quod quantitas temporis in passione reticetur, docemur quid nescire debeamus. In longum praefationis verba protraximus, ut quasi totum breviter perstringendo loqueremur. Sed quia ad loquendi initium, diu loquendo, pervenimus, debemus prius historiae radicem figere, ut valeamus mentem postmodum de allegoriarum fructu
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝑsit exł iouit: De ip̃o enim dicit᷑
qui est caput omniũ nr̃m: ⁊ de eccł̃a
quisqͥs eum in semetip̃o significat. mͦ
hunc ex capite. modo ex corꝑe designat:
ut ñ solum uocem capitis. sed etiam cor¬
poris teneat Unde ⁊ yzaias ꝓph̃a eiꝰ¬
dem dñi uerbã expͥmens ait. quasi
necesse ẽst ut cum non numqͣm aliqͥd
de capite dicit᷑ : sensim ac subito etiam
ad uocem corꝑis deriuet᷑. et rursum cũ
de corpore dictiur: repente ad uocem ca¬
ꝑitis ascendau.¬

Expanded text:
dicitur, Qui est caput omnium nostrum ; et de Ecclesia quisquis eum in semetipso significat, modo hunc ex capite, modo ex corpore designat, ut non solum vocem capitis, sed etiam corporis teneat. Unde et Isaias propheta ejusdem Domini verba exprimens, ait: Quasi necesse est ut cum nonnunquam aliquid de capite dicitur, sensim ac subito etiam ad vocem corporis derivetur; et rursum cum de corpore aliquid dicitur, repente ad vocem capitis ascenda
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in hac uita posita pro labori¬
b qͦs sustinet. duplicia muera re¬
ciꝑit: cum susceptis plene gentib
in fine mundi. iudeor etiam ad se
corda conuertit. Hinc enim scͥptũ
est donec plenitudo gentiũ intror¬
ret. ⁊ sic omnis isrłꝰ saliuis fieret.
Dyplicia ⁊ pt modũ recipit: qr fi

Expanded text:
etiam in hac vita posita, pro laborietiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine mundi Judaeorum etiam ad se corda convertit. Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Duplicia et