comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uestẽ alterã expecto ꝓpt̃ quã pat̃ mns̃ ame tã diu peregrinat᷑ quã mͥ querit
quã ñ possũ habere si hanc habuero. Sufficit mͥ lana ouismeȩ sufficit mcolor
quẽ natura attulit. sufficit mͥ textꝰ insũptuosꝰ. Ceterũ uestẽ illã desidero
qͣ dr̃ ñ absumi ñ atteri ñ scindi. At uͦsi tibi margarita offerat᷑ aut suspendenda
cołlo aut aigito coaptanda: dices ita. Nonmͥ ĩpedim̃to sunt istȩ inutiles i sordia
hanc ex pecto hanc desidero. qͣ mͥ prestabit salutẽ ⁊ȩ t̃nitatẽ. Ergofilia subueni
sollicitudini meȩ ihanc epłam meã sẽꝑ lege ⁊ huic uesti ⁊ margaritȩ tereserua
Sipsa tu m nullũ int̾regans qͣlib potes litreris rescribe utrũ uesti huic i margarite¬
te reserues ut sciã qͥo iuueni illi respondȩã ⁊ ut si illã desideras siea pectasl

Expanded text:
\'ego uestem alteram exspecto, propter quam pater meus a me tam diu peregrinatur, quam mihi quaerit, \'ego uestem alteram exspecto, propter quam pater meus a me tam diu peregrinatur, quam mihi quaerit, quam non possum habere, si hanc habuero. sufficit mihi lana ouis meae, sufficit mihi color, quem natura attulit, sufficit mihi textus insumptuosus. ceterum uestem illam desidero non absumi, non atteri, non scindi\'. at uero, si tibi margarita offeratur aut suspendenda collo aut digito coaptanda, dices ita: \'non mihi impedimento sint istae inutiles et sordidae hanc exspecto, hanc desidero, quae mihi praestabit salutem et aeternitatem\'. Ero, filia, subueni sollicitudini meae et hanc epistolam meam semper lege et huic te uesti et margaritae reserua. et ipsa tu mihi nullum interrogans, qualibus potes, litteris rescribe, utrum te uesti huic et margaritae reserues, ut sciam, quid iuueni illi respondeam, et ut, si illam desideras, si expectas, laetus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa qͥ ueste mea i margarita utit᷑. in ȩt̃nũ sanꝰ ẽ. Ñ febrȩ ex ardescit:
tuȩ ꝑferas. Sedscire pͥus debesqͥduelit filia tua. si se huiꝰ uestis i marga¬
itȩ meȩ dignã facit id ẽ si uestes sericasi auratas iinfectas habere noluerit si
alterã margaritã oderit. tc̃ hec qͣ me rogas tibi p̃stabo. Postꝙ uocẽ filia letatꝰ
excurgo. ⁊ secretũ habens hanc epłam ad te feci. roganste ꝑmultas lacrimas meas
ut te huic uesti ⁊ margaritȩ reserues. neq miserũ senẽ talidãpno tuo facias
si hanc uestẽ ⁊ hanc margaritã ñ habueris: Testor aut̃ tibifilia dm̃ cȩli ⁊ t̃rȩ. qͥa
nihil hac margarita atq hac ueste p̾̃ciosius ẽ. ⁊ tui iuris ẽ. ut hanc habeas. lu
mͦ qͣndo tͥ uestisalia offerat᷑ ł infecta ł serica ł deaurata. dicito ei qͥ tͥ offert.

Expanded text:
quia qui veste mea et margarita utitur, in aeternum sanus est; non febre exardescit, quia qui veste mea et margarita utitur, in aeternum sanus est; non febre exardescit, tuae perferas. Sed prius scire debes quid velit filia tua. Si se hujus vestis et margaritae meae dignam faciat, id est, si vestes sericas et auratas et infectas habere noluerit, si alteram oderit, tunc haec, quae me rogas, tibi praestabo.\' Post quam uocem, filia, laetus exsurgo et secretum habens hanc ad te epistolam feci, rogans te per multas lacrimas meas, ut te huic uesti et margaritae reserues neque miserum senem tali damno tuo facias, si hanc uestem et hanc margaritam non habueris. testor autem tibi, filia, deum caeli et terrae, quia nihil hac margarita atque hac ueste pretiosius est et tui iuris est, ut hanc habeas. tu modo, quando tibi uestis alia offeratur uel infecta uel serica uel deaurata, dicito ei, qui tibi offert:
Abbreviated transcription (Latin):
miser futurꝰ ũ filiã meã uiuentẽ ꝑditurꝰ sũ. Ego ꝓpt̃ hanc margaritã ⁊
uestẽ peregrinari uolo. scis dnẽ qͥa tibi ñ mentior. Postquã uoce mea au
qđ hoc credidisti. Et qͥa dixisti te ꝓhac margarita ipsã uitã tuã uelle im¬
pendere. ñ possũ eã tibi negare. seo scire debes ꝓpositũ ⁊ uoluntatẽ meã
Aestis quã ego dedero talis ẽ: ut siqͥs uoluerit ueste alia colorata ⁊ serica ⁊ aurata
uti uestẽ metã capere ñ possit. Sed illi dabo eã qͥ ẽ tẽptꝰ sit. ñ serico habitu
etã nemo possit qͥ margaritã alterã habuerit. qͥa aliȩ margaritȩ aut de t̾ra aut
de marist̃. Mea aut̃ ut ipse tuuides speciosa ⁊ p̃ciosa ẽ in cõparabilis ⁊ cȩ¬
lestis. ñ dignat᷑ ibi eẽ ubi aliȩ st̃. Non enĩ reb meis c̃uenit cũ reb hominis

Expanded text:
miser futurus sum: filiam meam uiuentem perditurus sum. ego propter hanc margaritam et miser futurus sum: filiam meam uiuentem perditurus sum. ego propter hanc margaritam et uestem peregrinari uolo. scis, domine, quia tibi non mentior\'. Postquam uocem meam audbene est, quod hoc credidisti. et quia dixisti te pro hac margarita ipsam uitam tuam uelle impendere, non possum eam tibi negare, sed scire debes propositum et uoluntatem meam. uestis, quam ego dedero, talis est, ut, si quis uoluerit ueste alia colorata et serica et aurata uti, hanc uestem meam capere non possit. sed illi dabo eam, quae contenta sit serio habitu eam nemo possit, qui margaritam alteram habuerit, quia aliae margaritae aut de terra aut de mari sunt, mea autem, ut ipse tu uides, speciosa et pretiosa est, incomparabilis et caelestis est, non dignatur ibi esse, ubi aliae sunt. non enim reb
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut magis desideres. ostendo tibi. qͥd adhuc hȩc uestis atq margarita bonihabeat
estis hȩc nũ ꝙ tineis comedit᷑ ñusu atterit᷑. ñ sorde inficit᷑ ũ uis ñ dãpno
amittit᷑ sed sẽꝑ talis qͦlis ẽ ꝑman&. Margarita uͦ hȩo uirtutis eiꝰ ẽ ut siqͥs eã in¬
duit᷑ ñ egrotã . ñ senescat ñ moriat᷑ prthil om̃ino inse hab& qđ sit ob noxiũ
corpori. sed utenti ea. nihil accedat. qđ aut mortẽ afferat aut ȩtatẽ demu¬
t&. aut impediat sanitati. Qđ ubi audiui filia. exanimari magisdesiderio
margaritȩ & uestis ipsius cȩpi ⁊ sic̃ ꝓstratꝰ iacebã: indeficienti flrtu i in¬
tenta oratione iuuenẽ p̃cari cepi dicens. Dnẽ sẽẽ miserere p̃cimeȩ imise¬
nere sllicitudini & uitȩ meȩ. Si enĩ hanc uestẽ mͥ ⁊i margaritã ñ c̃cedis

Expanded text:
sed, ut magis desideres, ostendo tibi, quid adhuc haec uestis atque margarita boni habeat. sed, ut magis desideres, ostendo tibi, quid adhuc haec uestis atque margarita boni habeat. uestis haec numquam a tineis comeditur, non usu atteritur, non sorde inficitur, nosed semper talis, qualis est, permanet. margarita uero haec uirtutis eius est, ut, si quis ca induitur, non aegrotet, non senescat, non moriatur. nihil omnino in se habet, quod sit obnoxium corpori, sed utenti ea nihil accidit, quod aut mortem afferat aut aetatem demutet aut impediat sanitatem\'. quod ubi audiui, filia, exanimari magis desiderio margaritae et uestis istius coepi et, sicut prostratus iacebam, indeficienti fletu et intenta oratione iuuenem precari coepi dicens: \'domine sancte, miserere preci meae et miserere sollicitudini uitae meae; si enim hanc uestem mihi et margaritam non concedis,
Abbreviated transcription (Latin):
ministris suis p̃cepit. ut mͥ& uestẽ hanc ⁊ margaritã ostenderent. Et c̃festĩ ita fit
anc pͥmũ uestẽ uidi. Vidi filia uidi : qđ ẽ lo qͥ ñ possũ. Nũ qͥd ñ sericũ scđm subti¬
litatẽ eiꝰ sparieũ erat. Nũ qͥd candori eiꝰ niues cõparatȩ ñ nigrescebt̃ : Nũ qͥd aurũ
iuxta fulgorẽ eiꝰ ñ luidat : Ipsa enĩ multicolor inihil ꝓrsũ cõparatũ ei. ꝑꝯtera
ȩqͣri. Post quȩ uideo margaritã. Quauisa statĩ c̃cidi Ñ enĩ potuert̃ oculimei
sustinere tantã eiꝰ colorẽ. Nã nec cȩli. nec lucis nec maris neo t̃rȩ specres. pulehi¬
tudini eiꝰ poterat cõparari. Et cũ ꝓstratꝰ iacerẽ ait mͥ qͥdã de assĩstentib: Alido¬
te sollicitũ. ⁊ bonũ patrẽ eẽ ⁊ hanc uestẽ atq margaritã ad filiã tuã desiderare

Expanded text:
ministris suis praecepit, ut mihi et uestem hanc et margaritam ostenderent et confestim itafit. ministris suis praecepit, ut mihi et uestem hanc et margaritam ostenderent et confestim itafit. hanc primum uestem uidi; uidifiliauidi, quod eloqui non possum. numquid non sericum secundum subtilitatem eius spartum erat? numquid candori eius niues comparatae non nigrescebunt? numquid aurum iuxta fulgorem eius non liuidatur? ipsi enim multicolor et nihil prorsus comparatum ei poterat aequari. post quam uidi margaritam, qua uisa statim concidi; non enim potuerunt oculi mei sustinere tantum eius colorem. nam nec caeli nec lucis nec maris nec terrae species pulchritudini eius poterat comparari. Et cum prostratus iacerem,ait mihi quidam de assistentibus: \'uideo sollicitum et bonum patrem esse et hanc uestem atque hanc margaritam ad filiam tuam desiderare,
Abbreviated transcription (Latin):
humanas diuitias ⁊isalutẽ : ⁊ diues i saluꝰ futurꝰ eẽt. Ad hunc gͦ hisauditis ꝓ¬
fectꝰ su. Adquẽ cũ ꝑmultas ilongas ⁊ difficiles uias uenisse. uidens rũ statẽ
ꝓcidi. Ad ẽ enĩ tã pulcher iuuenis. ut ante conspectũ eiꝰ nemoaudeat c̃sistere
Qui ubi ꝓcidisse me uidit. introgari me iussit qͥduellẽ iqͥd rogarẽ. Etego
respondi audisse me deueste sua ⁊ margarita ⁊ uenisse. Et sieã dignaretur
mͥ p̃stare eẽ mfiliã quã uehem̃ t̃ diligerẽ. cui hanc uestẽ atq margaritã
quererẽ. Et int̃hanc ꝓstractꝰ faciẽ. fleo plurimũ ⁊ noctib idieb gemiscen
rogo: uti audire dignaret᷑ p̃cẽ meã. Postq qͥabonꝰ iuuenis: intelius illo
nichilẽ. ait mͥ. Nostihanc uestẽ atq margaritã qđ ame lacrimis rogas ut eã
filiȩ tuȩ c̃cedã & ego respondi illi. Dnẽ aiditu cognoui deipsis ⁊ fide credidi
⁊ scio qͥa optimȩ st̃. ⁊ salusuera ẽ hac ueste uti :⁊ hac margarita ornari Et statĩ

Expanded text:
 et diues et saluus futurus esset. ad hunc ergo his auditis profectus sum. Ad quem cum per multas et longas et difficiles uias uenissem, uidens eum statim procidi. adest enim tam pulcher iuuenis, ut ante conspectum eius nemo audeat consistere. qui ubi procidisse me uidit, interrogare me iussit, quid uellem et quid rogarem. et ego respondi audisse me de ueste sua et margarita et uenisse et, si eam mihi dignaretur praestare, esse mihi filiam, quam uehementer diligerem, cui hanc uestem atque margaritam quaererem. et inter haec prostratus in faciem fleo plurimum et noctibus ac diebus gemescens rogo, uti audire dignaretur precem meam. , Post quae, quia bonus iuuenis et melius illo nihil est, ait mihi : \'nosti hanc uestem atque hanc margaritam, quam a me lacrimans rogas, uti eam filiae tuae concedam?\' et ego respondi illi: \'domine, auditu cognoui de ipsis et fide credidi et scio, quia optimae sunt et salus uera est hac ueste uti et hac margarita ornari\'. et statim
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uiuiũ. sed neq salutatio fuerit cũ his p̃tereunti cõmunis. Uitabat hȩc da¬
uitico suffultꝰ exẽplone cũ hereticis m̃sa participando fuer& illi inscandalũ.
Oquã ꝑfectissimũ laicũ . cuiꝰ imitatores ipsi eẽ desiderant sac̃dotes. Cui ñ fuit
aliud uiuere nisi xum cũ dilectione timere : ⁊ cũ timore diligere. quẽ seqͣces
currt̃ adgłam. diuertentes adpȩnã. Credenti succedt̃ p̃mia. recusanti tor¬
m̃ta. qͥ tam̃ nc̃ illos depio religionis oꝑe cõmonens. nc̃ alios dec̃fessione in¬
estimabilis scȩ̃ trinitatis in formans. nc̃ reliqͦs ꝓmissione regnicȩlestis in¬
uitans. ñcessabat inplebe uerba ueritatis fructu fidei redundantia seminare
Quo cognito de scõ hilario qm̃ tantũ lum̃ ⁊ siuoluiss& latere ñ potuit qͥppe
necessarius ut alienas tenebras inlucẽ transferr& c̃cordante fauore popłi.

Expanded text:
convivium, sed neque salutatio ei fuerit cum his praetereunti communis. Vitabat haecconvivium, sed neque salutatio ei fuerit cum his praetereunti communis. Vitabat haecuitico suffultus exemplo ne nos heriticis participando fi| erit illi in scandalum. O perfectissimum laicum . cuius imi| tatores desiderabant esse sacerdotis. Cui non fuit aliud uiue| re nisi christum cum dilectione timere et cum timore diligere .| quem sequaces currunt ad gloriam . diuertentes ad poenam| menta! Qui omnes de pio religionis opere commonens, nunc alios de confessione inaestimabilis sanctae Trinitatis informans, nunc reliquos promissione regni coelestis invitans, non cessabat in plebem verba veritatis, fructum fidei redundantia, seminare. 4. Quo cognito de sancto Hilario, quoniam tantum lumen, etsi voluisset, latere non potuit, quippe necessarius  Al., necessarium ut alienas tenebras in lucem transferret, concordante favore populi,
Abbreviated transcription (Latin):
illud eloqͥũ recus auerit ad tentare. qͥ materiei se ĩparẽ eatenꝰ iudicarit ut taces
Egouͦ cui nullius scientiȩ irrigua fluenta succurrt̃. quã uix stillicidii pauperis.
atenuata gutta ꝑfudit. nihil ꝓpͥo defonte respirans. Qua temeritate int̾̃ ingent
flumina eu fratenbeati hilarii & nilũ hieronimi siccosuelĩ cursꝰ extendere. cũ de
illo etiã doctissimi uiri qͥcqͥd dicere potuert̃. minꝰ ẽ quã meret᷑ & uirũ scĩssimũ
c̃sultiu mͥsit mirari quã loqͥ. E qͣbilius fuerat ab eato ambrosio de frẽscribenda
mandare. cui uerba uirtutib c̃iuncta florebant. sedne ꝓcitata pugina fastidi
potius gener& quã ꝓuocar& auditorẽ & sic cũ mẽa uerecundia uob̃ qͥdẽ obȩdien¬
tiã .& illi inpendo de qͦ ñ digne loquor in iuriã. Sedc̃cedi ueniã credimꝰ qđ
deuotione peccamꝰ. Nc̃ deeiꝰ uita ꝓponamꝰ. xplic¬

Expanded text:
illud eloquium recusaverit attentare, qui huic materiae se imparem eatenus judicaverit, ut taceret illud eloquium recusaverit attentare, qui huic materiae se imparem eatenus judicaverit, ut taceret ero cui nullius scientiae inrigua fluenta succurrunt, quem vix stillicidii pauperis attenuata gutta perfudit, nihil proprio de fonte respirans, qua temeritate inter ingentia flumina Eufraten Hilarii et Nilum Hieronymi siccos velim cursus extendere, cum de illo etiam doctissimi viri quicquid dicere potuerunt, minus est quam meretur, et virum sanctissimum consultius mihi sit mirari quam loqui? Aequabilius fuerat haec beato Ambrosio de fratre scribenda mandare, cui verba virtutibus coniuncta florebant. 5 Sed ne protracta pagina fastidium potius generet quam provocet auditorem, etsi cum mea verecundia vobis quidem oboedientiam et illi impendo de quo non digne loquor iniuriam, sed concedi veniam credimus quod devotione peccamus. Nunc de eius vita proponamus. 6 I
Abbreviated transcription (Latin):
Uam quedã mulier per triginta annorũ curriculum lu¬
men per diderat oculorum Dum ibidem aduenis set ex
fide sana reces sit cumlumine. Sed et alia contracta menbris
becepit ibidem premia sanita tis. Mulier namque nobilis
bec tolanomine cum ebdomada sine cibo t somnode¬
uero scpo acri dentium tor queretur dolore: cumexpui¬
ueco fetuldio puto mixto locũliuissa doloris confat
recepit gaudium sospitatis:
ectorigitur ibi deseruiens. desperatus amedicis in com¬
noio tenebatu langoris. Itaut septem dierum euoluto
curmieulo Mulla pen̾itus sumeret alimenta: Sec cum liuatꝰ
us nrabatto ad sanctifuis set deportatus sepulcrum qui
uenenat exfide recepit medicinam. depul uere

Expanded text:
Nam quaedam mulier, triginta annorum curriculo luNam quaedam mulier, triginta annorum curriculo lumen perditum oculorum, dum ibidem advenisset ex fide, sana recessit cum lumine. Sed et alia contracta membris recepit ibidem praemia sanitatis. Mulier namque nobilis Bettola nomine, cum ebdomada sine cibo et somno degeret et acri dentium torqueretur dolore, cum ex pulvere sepulchri sputo mixto locum livisset doloris, confestim recepit gaudium sospitatis. Lector igitur, qui ibi deserviens, desperatus a medicis, incommodo tenebatur languoris, ita ut, VII dierum evoluto curriculo, nulla penitus sumeret alimenta. Sed cum levatus in grabatto ad sancti fuisset deportatus sepulcrum, qui venerat ex fide, recepit medicinam de pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ duxit conuiuium. aaulta ostendit incorpore que lon¬
gum est paginis intimare. Plures alangoris morbo cura¬
uit: cecis lumen reddidit surdis auditum res trauit infir¬
mantibus gratiam sanitatis inpendit.
Sentiens igitur secor pore iamre solui: briennone
predio tactus in commodo. euocato sacerdotali conuentu.
scĩs predicationibus. exor tato. flente choro circũ stantũ.
scm ad dĩn transmisit sp̃m. Statim uirtus diuina ad fuit
quȩ ad de monstrandam pontificis gloriam. odorem suaui¬
tatis ostendit. Fraglabat deillo odor nectareus: tamquã
si fuisset multis aro matibus delibutus. Corpus inposiã
feretro diuinis canticis circum datum. caterua sequebat᷑
plangentium. Atquȩ iuxta p̃ręceptum ipsius uiri scĩ instil¬
licidio basilicȩ ad pedes sc̃ȩ columbȩ tradiderunt corpus¬
culum antro sepuleri. uerentes transcendere iussamagis¬
tri : ubi manus dñi uir tutum multiplicauit comgeriem :

Expanded text:
perduxit convivium. Multa ostendit in corpore, que lonperduxit convivium. Multa ostendit in corpore, que longum est paginis intimare. Plures a languoris morbo curavit. Caecis lumen reddidit, surdis auditum restituit, infirmantibus gratiam sanitatis inpendit. 26. Sentiens igitur se corpore iam resolvi, Briennone praedio tactus incommodo, evocato sacerdotali conventu sanctis praedicationibus exortato, flente choro circumstantium, sanctum ad Dominum transmisit spiritum. Statim divina virtus adfuit, quae ad demonstrandam pontificis gloriam odorem suavitatis ostendit; flagrabat de illo odor nectarius, tamquam si fuisset multis aromatibus delibutus. Corpus inpositum feretro, divinis canticis circumdatum, caterva sequebatur plangentium; atque iuxta praeceptum ipsius viri sancti in stillicidio basilicae ad pedes sanctae Columbae tradiderunt corpusculum claustra sepulchri, verentes transcendere iussa magistri: ubi manus Domini virtutum multiplicavit congeriem. 27.
Abbreviated transcription (Latin):
tes incumulũ. Dam̃ qͥdã uirnobilis herle fredus uo¬
mine. eũ causa prandu ticiacũ uillã inuitass& dominicadie
& ipse deuotꝰ offerre socrificiũ eurora ꝑ ger& uicũ: auo¬
diro inc elo sonitu. ad stitit equo insidens diu inuno loco¬
Sicq diutius c elo intentus: orationem dominica de can¬
tari audiuit. inter angelicos choros. Merito namq ei paceba
super na mysteria. cuius mens assiduȩ erat cęlo intenta. Suf¬
ficere itaq sibi credidit. quod sub prȩsentia xp̃i laudes
supernas audisset. ac ꝑ hoc ceptoitinere nonper rexit.
Iie quadam dum in urbe senonica ad prandium cum sede¬
ret: per sp̃m scm agnouit. quoduir dñi uui nebaudus.
ecclesiam sc̃i scephani introis set. Tunc relicto prandio ala¬
cer obuiam pergit. nemine nontiante. & sc̃m uuine baudũ
inter ecclesiam sc̃ę oiarię & sc̃i stephani eitem inuenit.
Atque oratione completa. dato pacis osculo. ad ꝓpriũ

Expanded text:
tes in cumulum. Dum quidam vir nobilis Herlefredus notes in cumulum. Dum quidam vir nobilis Herlefredus nomine eum causa prandii Titiaco villa invitasset dominica die et ipse devotus offerre sacrificium aurora pergeret vico, audito in caelum sonitu, adstetit equo insidens diu in uno locosicque diutius caelo intentus orationem dominicam decantari audivit inter angelicos choros. Merito namque ei patebant superna misteria, cuius mens assidue erat caelo intenta. Sufficere itaque sibi credidit, quod sub praesentia Christi laudes supernas audisset, ac per hoc coepto itinere non perrexit. 25. Die quadam dum in urbe Senonica ad prandium consederet, per Spiritum sanctum agnovit, quod vir Domini Winebaudus ecclesiam sancti Stephani introisset. Tunc, relicto prandio, alacer obviam pergit, nemine nuntiante, sanctum Winebaudum inter ecclesiam sanctae Mariae et sancti Stephani euntem invenit, atque oratione completa, praelato pacis osculo, ad proprium
Abbreviated transcription (Latin):
cu comite hasilicas cirtumir& exmore. & pene noctib: singuls.
ñ solũ infra muroꝵ maenia. sed etiã circũquaq uicina scꝙ.
lus trar& oracula. & hocita animo agebat strenuo: urhora
qua lerũ agere matutina sollennia cõpeter& ipse ꝓpria
rixantes audiuit. Quos adulterari. cũ mulierib uelle audi¬
ens eadẽ ora p̾sens noluit seostendere. neiterũ in eius
absentia addestinatũ uolutabrũ festinarent. Melius igit᷑
eccłam ꝑgit : breuiatã ꝓillis mrationẽ effudit. Alox signum
sc̃i stephani manu tangit. ut matutinas laudes. cderus conue¬
miens celeb mr&e. Mirũ in modũ. mox utineoꝵ aurib signi
Tunc ad eccłam currunt: debita officia sollunt. Expletaq
psal modia: a scõ corsepti ueniã petunt. melioris uitȩ ex¬
ordia sumunt. Sicdiuina uirtꝰ. ꝑpitentiãscĩ. eripuit iã
casuros defouea inimici Addant᷑ stilo: quecrescunt uirtu¬

Expanded text:
cum comite basilicas circumiret ex more et pene noctibus singulis cum comite basilicas circumiret ex more et pene noctibus singulis non solum infra murorum moenia, sed etiam circumquaque vicina sanctorum lustraret oracula. Et hoc ita animo agebat strenuo, ut hora, qua clerum agere matutina sollemnia competeret, ipse proprixantes audivit, adulterare cum mulieribus volentes. Eadem hora praesens noluit eis se ostendere, ne iterum in eius absentia ad destinatum volutabrum festinarent. Melius igiturecclesiam pergit, breviatam pro illis orationem effudit. Mox signum sancti Stephani manu tangit, ut matutinis laudibus clerus conveniens celebraret. Mirum in modum, mox ut in eorum auribus signi tunc ad ecclesiam currunt, debita officia solvunt. Expleta psalmodia, ab eo correpti, veniam petunt, melioris vitae exordia sumunt. Sic divina virtus per patientiam sancti eripuit iam casuros de fovea inimici. 24. Addantur stilo, quae crescunt virtu
Abbreviated transcription (Latin):
quod mirã haber& dulcedinẽ: iussit eũ parisius deportari. ubi
ipsũ s. epius debuiss& audire. Sed dũ hoc scõ ñ placuiss& pontifi¬
ci: max ut sub latũ ẽ signũ a senonica urbe: ꝑdidit dulcedinein
sonitꝰ sui. Quorex agnito : ilico uissit loco pristino restitui signũ.
A tubi ꝑuenit pontẽ siriacũ: reddito sono ad nõ in uirtute sc
lupi. in sonuit miliario septimo. Uirsc̃s̃ cũ seder& in urbe.
ilico ꝑ rex̃ obuiã. cũ psallentiũ dignitate. & qđ dolens ꝑ diderat¬
⁊ fuit. & ei i lidã siti inflixit. Iussitq sacer ministro. aqua frigi
Ideporare & dolos intellegens immici signata plumatiã¬
it. ib.q. ueternũ oste inclaxit. Suinocte tota. us qͦ s. lradans
lirose limpide tris infudit uirus uotil ululins quis fuissx
stendit: E quieptare uenerat: confus abscessit
Erat consuetudo scĩ ingilandi donũ ad nõ sibi colatũ utuno

Expanded text:
quod miram haberet dulcedinem, iussit eum Parisius deportare, ubi quod miram haberet dulcedinem, iussit eum Parisius deportare, ubi ipsum saepius debuisset audire; sed dum hoc sancto non placuisset pontifici, mox ut sublatum est signum a Senonica urbe, perdidit dulcedinem sonitus sui. Quo rex agnito ilico iussit loco pristino restituere signum; at ubi pervenit Ponte Siriaca , reddito sono a Domino, in virtute sancti Lupi insonuit miliario septimo. Vir sanctus cum sederet in urbe, ilico perrexit obviam cum psallentium dignitate, et quod dolens perdideratadfuit et ei validam sitim inflixit. Iussit sacer ministro aquam frigidam deportare, et dolos intellegens inimici, signato, plumatiit, ibique veternum hostem inclusit, qui nocte tota, usquequo sol radians claro se lampade terris infudit, variis vocibus ululans, quis fuisset, ostendit, et qui temptare venerat, confusus abscessit. 22. Erat consuetudo sancti, vigilandi donum a Domino sibi conlatum, ut uno
Abbreviated transcription (Latin):
flentib p̃gaudio plurimis. intra edẽ ꝓpriã desiderat᷑ intrount
antistes. Erat enĩ hilaris in cõfabulatione : seuerꝰ incorrptione:
fortis in exortatione. ꝓuidus indisertione. Condolebat merenti:
fouebat egentẽ. confortabat iustũ. reqͥrebat in firmũ. subleua¬
bat miserũ. nullũq abopere dĩ p̃t mittebat tepꝰ uacuũ
crar&e misteriũ : corã sacerdotali uelleurtico. choro gemma de
cuelo in calicẽ descendit adnõ. int̾ manꝰ pontificis cõmistione
corporis & sangͥnis xp̃i celebrantis. Qu escilic& genma radio
fulgente pulcherrima. diutius senonis conseruata: regia uben¬
te potentia. int̾ reliqua scoꝵ pignora. palatiũ ẽ deportata.
Hinc nãq appar&. quãtũ xp̃s ipsũ dilexerit int̾ cuius manꝰ tãp̃¬
clarũ miraculũ demonstrauit. Addant᷑ paginae : quaefuer̃t
sul secuta miracula. Audito ex chlotharius designo scĩ stepani.

Expanded text:
flentibus prae gaudio plurimis, intra edem propriam desideratus introivit flentibus prae gaudio plurimis, intra edem propriam desideratus introivit antistes. Erat enim hilaris in confabulatione, severus in correptione, fortis in exortatione, providus in discretione. Condolebat merenti, fovebat egentem, confortabat iustum, requirebat infirmum, sublevenat miserum nullumque ab opere Dei praetermittebat tempus vacuucraret misterium, coram sacerdotali vel levitico choro gemma de caelo in calice descendit a Domino inter manus pontificis, commixtionem corporis et sanguinis Domini celebrantis; quae scilicet gemma radio fulgente pulcherrima diutius Senonas conservata, regia iubente potentia, inter reliqua sanctorum pignora palatio est deportata. Hinc namque apparet, quantum Christus ipsum dilexerit, inter cuius manus tam praeclarum miraculum demonstravit. 20. Addantur paginae, quae fuerunt subsecuta miracula. Audito rex Chlotharius de signo sancti Stephani,
Abbreviated transcription (Latin):
lere : ascõ leuat᷑ depuluere. offerens multoꝵ munerũ cõ¬
geriem ministeris ꝓfutum ȩccłȩ. atq eũ iussit ad ciuita¬
tẽ ꝓpriã remeare. Sed quã uii sc̃s dĩ lvẜus senonas ꝑger&. ande¬
sagina locũ exilni. xp̃s ꝓ eius meritis uirtutũ s̃ epius grã in lustra¬
uit᷑. itautiã clauso illo paradiso. adhuc uirtꝰ dñi in eodẽ fulgeat
ocO Wledicentes igit᷑ incliti sacerdotes. lupꝰ atque uin¬
nebaldus. regi& ꝓcerib illius.: dumiuncti scĩtatis uinculo ꝑtran¬
sirent parisius. multa reoꝵ tba catenarũ uinculis tenta. uel
ergastularib angustus trusa. eoꝵ uirtute soluta : eis ob uiã
ẽ egressa. Reuertente igit᷑ scõ ad ꝓpria. dummilidone castto
Tuncuir dĩ inoratione proscernit᷑. fulmen emissõ suꝑ incendiũ cernit᷑
uuinebaudo. plebs senonicȩ u̾bis egredit᷑. cum hymnis & canticis. ẽs¬

Expanded text:
lere, a sancto levatur de pulvere, offerens munerum multorum conlere, a sancto levatur de pulvere, offerens munerum multorum congeriem ministeriis profuturam ecclesiae, atque eum iussit ad civitatem propriam remeare. Sed quamvis sanctus Dei Lupus Senonas pergeret, Andesagina locum exilii Christus pro eius meritis virtutum saepius gratia inlustravit, ita ut, iam clauso illo paradiso, adhuc virtus Domini in eodem fulgeat loco. Valedicentes igitur incliti sacerdotes Lupus atque Winebaudus regi et proceribus illius, dum iuncti sanctitatis vinculo pertransirent Parisius, multa reorum turba catenarum vinculis tenta vel ergastularibus angustiis trusa, eorum virtute soluta, eis obviam est egressa. 18. Revertente igitur sancto ad propria, dum Milidone castro Tunc vir Domini in oratione prosternitur; fulmen emissum super incendium cernitur. Winebaudo plebs Senonicae urbis egreditur cum hymnis et canticis,
Abbreviated transcription (Latin):
baldus c̃beato lulo. epõ. i. etꝰ adpalatiũ remeans: regis obtu¬
tib antiscitẽ
p̃sentat. Rex seu t̾ba ꝓcerũ : graculat᷑
sacerdotis psen¬
tia. Contẽplatꝰq ẽ eũ. & eius duri¬
ca ad pietatẽ
ꝓmouet᷑. Ante pontificis pedes se in
terrã prosternit:
ueniã & indulgentiã illius posculat.
Uidens etiã rex beatũ afflictũ. & corpus illius tabe factũ: ute¬
rat in tonsꝰ barba & capillo: ꝓaitinentia cumulando rigorẽ.
tremens & eulans ingemitũ mouet᷑. & pietatis more lacgimis
in rigat᷑. reũse e̾ẽ in huius penuria irritationis iacula in scĩ
ad cusatores. in p̃cat᷑. Iussit eũ cũ magno decore reparari. &
seruiciũ inpendi comã & barbã. cũ honore priscino de ton
re minist̃ : ut ipse suis manib partes tribuer&. quulli prius
afflictionis periuriã ingessiss&. Petens gͦ iterũ ueniã ꝓsce¬

Expanded text:
baudus cum beato Lupo episcopo laetus ad palatium remeans, regis obtubaudus cum beato Lupo episcopo laetus ad palatium remeans, regis obtutibus antistitem praesentat. Rex seu turba procerum gratulans sacerdotis praesentiae', contemplatusque est eum et eius duricia ad pietatem promovetur. Ante pontificis pedes se in terra prosternit, veniam et indulgentiam illius postulat; videns etiam rex beatum afflictum et corpus illius tabefactum, ut erat intonsus barba et capite pro abstinentiae cumulando rigore, tremens et eiulans in gemitum movetur et pietatis more lacrimis irrigatur, reum se esse huius penuriae, irritationis iacula in sancti accusatoribus inprecatur. Iussit eum cum magno decore reparare et servitium inpendere, comam et barbam cum honore pristino detondi. re minister, ut ipse suis manibus partes tribueret, qui illi prius afflictionis penuriam ingessisset. Petens ergo iterum veniam pro sce
Abbreviated transcription (Latin):
Incitatꝰ p̃cib popłi. quinpotius amore nominis xp̃i. scm̃
uiunebaldũ p̾cib flaguauit. utadregẽ chlotharium
ꝑger&. intenta p̃ce deposcer&. quatinꝰ Scm̃ LUPUAI
deexilio reuocara. & adpriscinã dignitatẽ remitter&e.
neplebs sine pastore posita. alupinis faucib deperir&.
Quasug gestione inpensa: sedata tyranni ferocia: rex hu¬
militate fectit᷑: odiũ inamorẽ cõũtitꝰ. Missus elatere re¬
gis uirdi uinebal dus: deuotus adbeatũ ꝑgit antistice u
Uidentesse inuicẽ : p̃gaudio flere coeper̃ parit̃ alterutrũ
loquentes. & iã beatus uuinel aldus condolens huius en¬
lii penuri e. Adea beat᷑ lupus respondit diuim sermonis eloqina.
ꝵ ñ st̃ cdignę passiones istius mundi quas hic patim. ad ꝑpetuam
głam quãds̃ electissuis reuelare dignabit᷑. Quiuolunt inquid
pie uiuere in dnõ: ꝑsecutionẽ patiunt᷑ al hominib Tunc uune¬

Expanded text:
incitatus precibus populi, quin potius amore nominis Christi, sanctum incitatus precibus populi, quin potius amore nominis Christi, sanctum Winebaudum precibus flagitavit, ut ad regem Chlotharium pergeret, intenta prece deposceret, quatinus sanctum Lupum de exilio revocaret et ad pristinam dignitatem remitteret, ne plebs sine pastore posita a lupinis faucibus deperiret. 15. Qua suggestione inpensa, sedata tyranni ferocia, rex humilitate flectitur, odium in amorem convertitur; missus e latere regis vir Dei Winebaudus, devotus ad beatum pergens antistitem. Videntes se invicem, prae gaudio flere coeperunt; pariter alterutrum conloquentes, etiam beatus Winebaudus condolens huius exilii penuriam. Ad ea beatus Lupus respondit divini sermonis eloquia: quia non sunt condignae passiones istius mundi, quas hic patimur ad perpetuam gloriam, quam Deus electis suis revelare dignatus est. Qui volunt, inquid, pie vivere in Domino, persecutionem patiuntur ab hominibus. 16. Tunc Wine
Abbreviated transcription (Latin):
manus in offitio. Gaudebae qu ippe in dño. sentiens se adõ
inissũ. ad popłm incredulũ instruendũ. Ibiq quendã illu¬
minans cexũ : p̃dictũ ducẽ suꝑbũ.
sub scẽ crucis
humiliauit signaculo. atq uitali
tinxit in la¬
uacro. Plurimũq francoꝵ exer¬
citũ qui adhue
erroris detinebat᷑ laqueo: sc̃s
baprismũ. Interimdi uina dextera iudicante. ciues
senonici ⁊ elo di ꝑmoti. dolentes arreptũ impia rapa¬
citate pastorem. inbasilica scĩ remigi p̾dictũ me¬
degisilũ imitatorem iude ꝑ ꝓditione magistri. a cerda
trucidauerunt morte. Sicq infelix negato.spatto
penitendi. in cloacã descendit inferni. Pollebat eo
tẽpore intrecassina urbe sc̃s winebaud inbasilica
antiqui pͣ sulis lupi. qui quiescit corpore iurta eandẽ
ciuitate᷑. abbatis fungens offitio mirabili scĩtate. Tui
archidia conꝰ eccłȩ senonice ragnegisilus nomine.

Expanded text:
manus in officio. Gaudebat quippe in Domino, sentiens se a Deo manus in officio. Gaudebat quippe in Domino, sentiens se a Deo missum ad populum incredulum instruendum, ibique quendam inluminans caecum, praedictum ducem superbum sub sanctae crucis humiliavit signaculo atque vitali tinxit in lavacro, plurimumque Francorum exercitum, qui adhuc erroris detinebatur laqueo, sanctus baptismum. 13. Interim, divina dextera iudicante, cives Senonici zelo Dei permoti, dolentes abreptum impia rapacitate pastorem, in basilica sancti Remigii praedictum Medegisilum imitatorem Iudae per proditionem magistri acerba trucidaverunt morte, sicque infelix, negato sibi spatio penitendi, in cloacam descendit inferni. 14. Pollebat eo tempore in Tricasina urbe sanctus Winebaudus ad basilicam antiqui praesulis Lupi, qui quiescit corpore iuxta eandem civitatem, abbatis fungens officium mirabili sanctitate. Tunc archidiaconus ecclesiae Senonicae Ragnegisilus nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
minib obedire semꝑ conuenit dõ. Sacerdotẽ enĩ plebẽ
negere & principes scłi oporte diuina pcepta docere:
Alos dotẽ ad ipsũ condec& conuenire. Regressus igit᷑
frendens farul fus cur as cõuuiro ñ fuissa plenius mune¬
rat a etura falsi loquus. contra uirũ dĩ principalib intui¬
lerdupibo maximo nstante uiro nequissimo nomine me¬
Atg̃ silo ⁊qui fc̃t renugii in suburbio tenens monastet¬
tin scũ pontificis cupiebat in uadere locũ his itaq insi¬
stenteb iaculis uenenosis. rex clotharius felle cõmotus
uirũ dẽ lupẽ epm̃ retrusit exilio. in pago quodã n eustr¬
posoeii punter ui nemaco. traditũ duci pagano nomine
bosoni lindegisilo. Quẽ ille direxit in uiliã quedieit᷑
andegisina suꝑ fluuiũ aucia: ubierant tepla fanatica.
adecurionib culta. Dũq uir dñĩ ad eundẽ ꝑueniss&
locũ. fruebat᷑ deperegrinatione solatio. patriarc har
prioꝵ eecẽplo. recordans scĩ ioseph exegipto. cuiꝰ seruier̃t

Expanded text:
minibus oboedire semper convenit Deo. Sacerdotem enim plebem regere et principes saeculi oportet divina praecepta docere; illos autem ad ipsum condecet convenire'. 11. Regressus igitur frendens Farulfus, cur a sancto non fuisset plenius inuneratus, plura falsilocus contra virum Dei principalibus intulit auribus, maxime instante viro nequissimo nomine Medegisilo, qui sancti Remigii in suburbio tenens monasterium, sancti pontificis cupiebat invidus invadere locum. His itaque insistentibus iaculis venenosis, rex Chlotharius felle commotus virum Dei Lupum episcopum retrusit exilio in pago quodam Neustriae nuncupante Vinemago traditum duci pagano nomine Bosoni Landegisilo, quem ille direxit in villa quae dicitur Andesagina super fluvium Aucia, ubi erant templa fanatica a decurio nibus culta. 12. Dumque vir Domini ad eum pervenisset locum, fruebatur de peregrinatione solatio patriarcharum priorum exemplo, recordans sancti Ioseph ex Egipto, cuius servierunt
Abbreviated transcription (Latin):
iuis cebebrari fideliũ que desideras pectorib infigi uiri talis & tanti mo¬
sore decessit. exegeras mͥ. ut ꝓmitterẽ ⁊ibi attibe bellũ me posteris inti¬
maturũ. quo uidelic& aurelianensis urbis obsidio. oppugnatio. in rup¬
to. nec diruptio. & illa uulgata exauditi cęlitus sacer dotis uaticinatio
continebat᷑. cȩperã scribere. Sedoꝑis arrepti fasce ꝑspecio teduit in coas¬
Se ꝓpt̃ hoc nullis aurib credidi. qđ primũ nulleensore dãp̃nauerĩ. dubitꝰ
ut spero p̃catui tuo. & meritis antistitis. quatinus p̃conio suo sub quaeũq
& quidẽ celeri occasione famulem᷑. ceterũ tu creditor iustus. laudabi liter
hoc in prudentiȩ temeraru debitoris indulseris. ut qđ mͥ in solubile uidet᷑.
tibi qͦq uideat᷑ in possibile MemoRT RΙ UIITA SC̃I APEANU¬

Expanded text:
brari fideliumque desideras pectoribus infigi viri talis ac tanti moe successore decessit, exegeras mihi, ut promitterem tibi Attilae bellum stilo me posteris intimaturum, quo videlicet Aurelianensis urbis obsidio oppugnatio, inruptio nec direptio et illa vulgata exauditi caelitus sacerdotis vaticinatio continebatur. coeperam scribere; sed operis arrepti fasce perspecto taeduit inchoasse; propter hoc nullis auribus credidi quod primum me censore damnaveram. dabitur, ut spero, precatui tuo et meritis antistitis summi, quatenus praeconio suo sub quacumque et quidem celeri occasione famulemur. ceterum tu creditor iustus laudabiliter hoc imprudentiae temerarii debitoris indulseris, ut quod mihi insolubile videtur tibi quoque videatur inreposcibile. memor nostri esse dign
Abbreviated transcription (Latin):
nullaten eudere se trederent nisi fuge p̃sidiũ expetissa
Dorrd̃ el arissimũ qui eoremplomnosareo dũ ad celũ porrexi
bra hiũ hostẽ fugauit ꝓ teruum łua sunt hȩc xpe oꝑa¬
cui ꝰ in scĩs om̃ib est laidauda potentia. qui inte confidentes
sola saluas clementia. alisq clipeo aut basta. Obrento
itaq clotharius regnoburgundiȩ : p̃cepit cuidã uiro po¬
tenti. dignitate scłi in manigła p̃pollenti. farulsono¬
mine duci regalia negotia explicare: Qui ꝓgressus ala¬
tere regio cũ ineius specie decreta regis studere ꝓpe
senonas ueniens exarsit iricundiȩ flammnis indigne ni

Expanded text:
nullatenus evadere se crederent, nisi fugae praesidium expetissent. nullatenus evadere se crederent, nisi fugae praesidium expetissent. O virum clarissimum, qui exemplo Mosaico, dum ad caelum porrexit brachium, hostecuius in sanctis omnibus est laudanda potentia, qui in te confidentes sola salvas clementia absque clipeo aut hasta. 10. Obtento itaque Chlotharius regno Burgundiae praecepit cuidam viro potenti, dignitate saeculi in magna gloria praepollenti, Farulfo nomine duci, regalia negotia explicare. Qui progressus a latere regio, cum in eius specie decreta regis studeret, prope Senonas veniens, exarsit iracundiae flammis, indigne ferens
Abbreviated transcription (Latin):
ait Nihil nocent homini aliena uerba. quẽ ꝓpria ñ macu¬
ginẽ xpm̃ amare ardent̾ agnouerat. ipsã mente purissima
ante dĩ oculos diligebat. Nec placere hominib sexinde
studebat. quia placere dñõ intrinsecus satagebat
Exemplo usus pauli apostoliqui ait. si hominib pla¬
cerem. xpĩ seruus ñ essem. Ideo enĩ erubescere ñ poterat:
quẽ testis in uiolatȩ conscientia defendebat: De functo
igit᷑ theoderico principe . dũ rex elotharius. burgundiã
cepiss& intrare: armatũ manu hostili bla debodem direxit
ducẽ ad senonicã urbẽ. Cumq eã cepissent crudelit iaculis
infestare : sc̃s fidens indnõ. aulã petiit matris eccłȩ. in ho¬
nore
ꝑtomartỹris Stephani constitutȩ. Et dũ ad euocandum
popłn signũ pͥdicte eocle tanger& : omis fortitudo sens
ab hostut̃ cat̾ua recessit Tantusq t̃ ror suꝑ eos irruit. ut

Expanded text:
ait: 'Nihil nocent homini aliena verba, quem propria non macuait: 'Nihil nocent homini aliena verba, quem propria non macuginem Christum amare ardenter agnoverat, ipsam mente purissima ante Dei oculos diligebat nec placere hominibus exinde studebat, quia placere Domino intrinsecus satagebat; exemplo usus Pauli apostoli, qui ait: Si hominibus placerem, Christi servus non essem. Ideo enim erubescere non poterat, quem testis inviolatae conscientiae defendebat. 9. Defuncto igitur Theoderico principe, dum rex Francorum Chlotharius Burgundiam coepisset intrare, armatum manu hostili Blidebodem direxit ducem ad Senonicam urbem. Cumque eam coepissent crudeliter iaculis infestare, sanctus fidens in Domino aulam petiit matris ecclesiae in honore rotomartiris Stephani constitutae, et dum ad evocandum populum signum praedictae ecclesiae tangeret, omnis fortitudo sensus ab hostium caterva recessit, tantusque terror super eos irruit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hortat᷑ attentius. atque circũ stantib offerri pocula manda uit
frequentius. Illo itaq tẽpore rex theodericus cũ brunerhilde
auia regnũ burgundiȩ gubnabat. Cum igit᷑ quidã regius
aulicus fulcarius dictus. illustrib: natalib ortꝰ. comes aure¬
lianensib datus. qui maxime ab hoc scõ uiro erat amicus.
quia betto pat̾ ipsuis desacris eũ susceperat fontib ad uirũ
dĩ ueniens indicass& quod eũ inpalatio de trahi aquibus dã
audisf&. quasi ancillã dĩ quandã uolosiã nomine. filiam
antecessoris sui ar temii unmoderate deliger& : sc̃s ad euan¬
glica arma recurrens. contra detrahentiũ impetũ xp̃i
tuba insonuit. Beat inquit estis cũ maledixerint uobis
homines. & dixerint ome malũ aduersũ uos mentientes
Gaudete & exultate. qm̃ merces urã copiosa ẽ incęlis Tunc
corã pdicto uiro ipsã dĩ ancillulã caritatis amore osculans

Expanded text:
hortatus est attentius atque circumstantibus offerri pocula mandavit hortatus est attentius atque circumstantibus offerri pocula mandavit frequentius. 8. Illo itaque tempore rex Theodericus cum Brunechilde avia regnum Burgundiae gubernabat. Cum igitur quidam regius aulicus Fulcarius dictus, inlustribus natalibus ortus, comes Aurelianensibus datus, qui maxime ob hoc sancto viro erat amicus, quia Betto pater ipsius de sacris eum susceperat fontibus, ad virum Dei veniens indicasset, quod eum in palatio detrahi a quibusdam audisset, quasi ancillam Dei quandam Verosiam nomine, filiam antecessoris sui Artemii, inmoderate diligeret, sanctus ad euangelica arma recurrens, contra detrahentium impetum Christi tuba insonuit: 'Beati', inquid, 'estis, cum maledixerint vobis homines et dixerint omne malum adversum vos, mentientes; gaudete et exultate, quoniam merces vestra copiosa est in caelis'. Tunc coram praedicto viro ipsam Dei ancillulam caritatis amore osculans,
Abbreviated transcription (Latin):
tiquis aculeis dentes inferre uipereos in tantũ ipsiserat pa¬
cificus. ut uiliora suis usib: incibis uł poculis meuora eoꝵ
inferr& obtutib : exemplũ ueritatis subsequens. qui diligere
inimicas suis mandauit discipulis. Quadã namq: dũ pluri¬
mos ad suũ conuiuium conuocass&. & cetero expenso paupe¬
rib amplius uini modiũ non haber&: cũ crebris succeden¬
tib poculis falernũ deficere ꝑ pincernã ꝓpriũ agnouiss&e
quia ñ serunt neq congregant inhorrea & ds̃ pascit illa
lit ud nram̃ implendã caritatẽ citius tribuat consolationẽ
Alixũ in modũ max ut uerba cõpleuit : missus genitricis illius
aslitit : qui quingentos uini modios uiginti plaustris imposi¬
tos pocimos iamdictȩ urbis forib nuntiauit. Tunc ille ꝓphe¬
tiȩ munere ap ꝓbatꝰ. robore fidei confortat. lacrimis cõpunct᷑
pͣdicationis uerba de prompsit ad socios. & sperare eos indnõ ex¬

Expanded text:
tionis aculeis dentes inferre vipereos, in tantum ipsis erat pationis aculeis dentes inferre vipereos, in tantum ipsis erat pacificus, ut viliora suis usibus in cibis vel poculis, meliora eorum inferret obtutibus, exemplum veritatis subsequens, qui diligere inimicos suis mandavit discipulis. 7. Quadam namque die dum plurimos ad suum convivium convocasset, et cetera expensa pauperibus, amplius vini modio non haberet, cum, crebris succedentibus populis, Falernum deficere per pincernam proprium agnovisset, quia non serunt neque congregant in horrea, et Deus pascit illa, ad nostram inplendam caritatem citius tribuet consolationem'. Mirum in modum, mox ut verba complevit, missus genitricis illius astitit, qui quingentos vini modios viginti plaustris inpositos proximos iam dictae urbis foribus nuntiavit. Tunc ille protiae munere approbatus, robore fidei confortatus, lacrimis conpunctus, praedicationis verba deprompsit ad socios et sperare eos in Domino ex
Abbreviated transcription (Latin):
nibus astitit basllicae scĩ antistitis aniani. Cumq diligentia
custodũ firmiter ostium obseratũ. eidẽ ꝓ hiberet ingressum
lpse ꝓstratus limini pias aures dñi dumpulsat intima p̃ce
repente celitus auulsa repacula. scõ patuer̃ ostia Custodũ
fuses ocu leaterua. ingredi uident scm̃ facie rosea fulgen¬
tibus oculis claritate suꝑna. Cumq predia ꝓpria in aure¬
lianorũ cellure ordinatus pontifex circuiret: Erat enĩ
ei erga semiũ taulos magna dilectio: p̃cipue scãe colũbe
quatꝰ duplicẽ axp̃o meruit coronã accipere unam uire¬
gmianẽ seruando alterã ꝓ amore fidei palmã martiru
obtunendo fulgebat in eo scã benignitas. non solũ inbeni¬
uolos. seđ in ipsos etiã in imicos. Et quia dicente paulo
apło. om̃s qui uolunt pie uiuere in xpo ꝑsecutionẽ pati¬
uti quoscũq sibi senserat inuidiȩ peste contrarios. & detrac¬

Expanded text:
nibus astitit basilicae sancti antistitis Aniani, cumque diligentia nibus astitit basilicae sancti antistitis Aniani, cumque diligentia custodum firmiter ostium obseratum eideni prohiberet ingressum, ipse prostratus limine, pias aures Domini dum pulsat intima prece, repente, caelitus avulsa repacula, sancto patuerunt ostia. Custodum suscitata caterva ingredi vident sanctum facie rosea, fulgentibus oculis claritate super na. Cumque praedia propria in Aurelianorum tellure ordinatus pontifex circuiret, – erat enim ei erga sanctorum titulos magna dilectio, praecipue sanctae Columbae, quae duplicem a Christo meruit coronam accipere, unam virginitatem servando, alteram pro amore fidei palmam martirii obtinendo, – fulgebat in eo sancta benignitas non solum in benivolos, sed in ipsos etiam inimicos. Et quia, dicente Paulo apostolo, omnes qui volunt pie vivere in Christo persecutionem patiuntur, quoscumque sibi senserat invidiae peste contrarios et detrac
Abbreviated transcription (Latin):
pati. hospitalitatẽ sectari. caritate resplendere. elemosi¬
nis insudare: mundũ contemnere. ac toto desiderio aulã
paradisi anhelare. Sed et cum fama illius longe lateq:
ꝑ curreret. et amor inbonorũ praecordis glomeratus
succresceret: mox ut papa artemius senonis de functus
est. ut iam dictae ciuitatis cathedrã sc̃s Lupus suscipe¬
ret : clerus. uel popłs urbis senonicae. aures regis una¬
nimiter postulauit. Diuino igitur decreto pontificali
locatus insolio : coepit uirtutibus pollere. miraculis
corus care. Agebant grãs cuncti diuinȩ clementiae :
quae talẽ senonicis dedisset pontificem. Uirtutibus
egregiũ : amatũ clero et popło. iusticia indutũ. iur¬
gmitate p̃clarũ. le iuniis deditũ. elemosinis largum
uigiliis in defessum. doctrine scãe tubi cinem.
Iuicorpore tentus in scło : crederetur merito iam anguis¬
sociatus incaclo Noctem quandã dicens xp̃õ ꝑiugilem: limi¬

Expanded text:
pati, hospitalitatem sectare, caritate resplendere, elemosipati, hospitalitatem sectare, caritate resplendere, elemosinis insudare, mundum contempnere ac toto desiderio aulam paradisi anhelare; sed cum fama illius longe lateque percurreret et amor in bonorum praecordiis glomerate succresceret, mox ut papa Artemius Senonas diem functus est, ut iam dictae civitatis cathedram sanctus Lupus susciperet, clerus vel populus urbis Senonicae aures regis unanimiter postulavit. 5. Divino igitur decreto pontificali locatus in solio, coepit virtutibus pollere, miraculis coruscare. Agebant gratias cuncti divinae clementiae, qui talem Senonicis dedisset pontificem, virtutibus egregium, amatum clero vel populo, iusticia indutum, virginitate praeclarum, ieiuniis deditum, elemosinis largum, vigiliis indefessum, doctrinae sanctae tubicinem; qui corpore tentus in seculo, crederetur merito iam angelissociatus in caelo. 6. Noctem quandam ducens Christo pervigilem, limi
Abbreviated transcription (Latin):
niti. quod dignũ dõ antistitẽ funde rent prolem:
mox. editum paruulũ. lactis pabulo enutritum. expleto tem¬
pore : cimarum: erudiendum tradiderunt studiis litterarũ.
Mox meo lampada caelestis gratiae. ita resplenduit : ut eun¬
tos sodales suos inscola prȩcederet. & flore sapientiae.
ac riuo torrentis facundiae superaret. Erant fratres illius
genitricis uenerandi antistites: austrenus aurelianorum
pontifex. aimarius p̃sul autisioderensis. uirtutũ signis efful¬
gens. Quicum cernerent p̃dictũ puerũ normam religio¬
nis amare.  xp̃i p̃cepta diligere. eum clericatus offitio
studuer̃ mancipare. umque iam aetate crescente.
offitia diuina coepisset digne ꝑsoluere. et ore mellifluo
cantus xp̃i armoniam insonare atque rigore abstinen¬
tiae carnis rebellionẽ domare. Oratu assiduo scõrũ¬
martirũ sepul chra frequentare. In opiae afflictorum cõ¬

Expanded text:
niti, quod dignum Deo antistitem funderent mundo prolem, niti, quod dignum Deo antistitem funderent mundo prolem, mox editum parvulum, lactis pabulo enutritum, expleto tempore cunarum, erudiendum tradiderunt studiis litterarum. 3. Mox in eo lampada caelestis gratiae ita resplenduit, ut cunctos sodales suos in scola praecederet et flore sapientiae ac rivo torrentis facundiae superaret. Erant fratres illius genitricis venerandi antistites Austrenus Aurelianorum pontifex, Aunarius praesul Autisiodorensis, virtutum signis effulgens; qui cum cernerent praedictum puerum normam religionis amare et Christi praecepta diligere, eum clericatus officio studuerunt mancipare. 4. Cumque iam, aetate crescente, officia divina coepisset digne persolvere et ore mellifluo cantus Christi armoniam insonare atque rigore abstinentiae carnis rebellionem domare, oratu assiduo sanctorum sepulcra martirum frequentare, inopiae afflictorum com