comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lo. qui ait. si fuerint pecc̃a ur̃a sic̃
fenicium. tanꝗͣ nix dealbabunt᷑.
Bene gͦ ait. in selmon: qd̾ int̾p̃tat᷑
umbra. id ẽ in xp̃o. Constat audẽ
umbra ex lumine ⁊ corꝑe. Illd̃ lu¬
men uerũ qd u̾bum erat in pͥnci¬
pio apud dm̃. ut qͣsi umbra fier&
nob̾. u̾bum caro factumẽ ⁊ habita¬
uit in nob̃. Dõ scilic& homo tan¬
qͣm lumini corpꝰ accessit. ⁊ in eum
credendes umbra ꝓtectionis oꝑuit.
Niue gͥ in selmon dealbant᷑. qͥ per
mundant᷑. Selmon dico. mons di.
mons pinguis. Xp̃c enim p̃rogati¬
ue dr̃ mons d̃ĩ patͥs. ꝑ eminentiã
deitatis. In tantũ aut̃ pinguis. ut
in eo corꝑalit habitarae omĩs ple¬
nitudo diuinitatis. Nec solum ĩ se
pinguis extidit. s ⁊ de se alios impĩ¬
guauit. Unde ⁊ subdit᷑. Mons coa¬
gulatꝰ scđm illos quos lacte nutrit.
mons pinguis scd̃m maiores quos
ꝑub̃iorem dulcedinẽ suȩ sapiẽtiȩ
reficit. Nam ⁊ ipsum lac. unde fit

Expanded text:
lo, qui ait: Si fuerint peccata vestra sicut lo, qui ait: Si fuerint peccata vestra sicut coccinum, tanquam nix dealbabuntur . Bene ergo ait, In Selmon, quod interpretatur umbra, id est, in Christo. Constat autem umbra ex lumine et corpore. Illud lumen verum, quod verbum erat in principio apud Deum , ut quasi umbra fieret nobis, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Deo scilicet homo tanquam lumini corpus accessit, et in eum credentes umbra protectionis operuit. Nive igitur in Selmon dealbantur, qui per mundantur. Selmon dico, 16. Mons Dei, mons pinguis. Christus enim praerogative dicitur, Mons Dei Patris, per eminentiam Deitatis. Intantum autem pinguis, ut in eo corporaliter habitaret omnis plenitudo divinitatis . Nec solum in se pinguis extitit, sed et de se alios pinguavit. Unde et subditur: Mons coagulatus: secundum illos, quos lacte nutrit. Mons pinguis: secundum majores, quos per uberiorem dulcedinem suae sapientiae reficit. Nam et ipsum lac unde fit
Abbreviated transcription (Latin):
cida. oꝑe p̃clara. Qmdui hoc fac̃:
dec̃minat tp̃s dic̃s. Dum disc̃nit
cȩlestis reges suꝑ eam. id ẽ qmͣdiu
tos qui bñ regant.⁊ se ⁊ alios suꝑ eã
uidelic& colũbam. Quis ẽ iste celestis.
nͥ ille qui ascendit suꝑ om̃s cȩlos. ut
impler& omĩa : & quid ẽ aliud reges
disc̾nere suꝑ eam. nͥ in opꝰ minist̾ii.
in edificationẽ corꝑis xp̃i p̃parare:
Dicunt᷑ ⁊̃ illi reges utiq a regendo. ⁊
quid mag̃ qm carnis c̃cupiscentias.
ne regn& peccatum in eoꝵ mortali
corpore ad obediendum desidus eiꝰ.
nec exhibeant m̃bra sua arma ini¬
qͥtatis peccato. s exhibeant se deo.
tanqm ex mortuis uiuendes.⁊ m̃bra
sua arma iusticiȩ dõ. Sic enim ert̃
reges pͥmitus disc̾ti ab alienigenis.
qr ñ sunt iugũ ducendes cũ infide¬
lib. deinde discreti int̃ se c̃cordit̃
mun̾ib ꝓpͥis. ut aut̃ disc̾nantur.
niue dealbabunt᷑ in selmon: acer¬
pient remissionem peccatoꝵ ab il¬

Expanded text:
cida, opere praeclara. Quamdiu hoc facit, cida, opere praeclara. Quamdiu hoc facit, determinat tempus, dicens: 15. Dum discernit coelestis rtos, qui bene regnat et se et alios super eam, videlicet columbam. Quis est iste caelestis, nisi ille qui ascendit super omnes caelos, ut impleret omnia ? Et quid est, aliud reges discernere super eam, nisi in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi praeparare ? Dicuntur etiam illi reges utique a regendo, et quid magis, quam carnis concupiscentias? ne regnet peccatum in eorum mortali corpore ad obediendum desideriis ejus: nec exhibeant 335 membra sua arma iniquitatis peccato, sed exhibeant se Deo tanquam ex mortuis viventes: et membra sua arma justitiae Deo . Sic enim erunt reges primitus discreti ab alienigenis, quia non sunt jugum ducentes cum infidelibus. Deinde discreti inter se concorditer muneribus propriis: ut autem discernantur, Nive dealbabuntur in Selmon. Accipient remissionem peccatorum ab il
Abbreviated transcription (Latin):
plo dum sic &̃ cet̾i dormiunt. addũt᷑
penne quib usq in finem scłi sub¬
limit᷑ p̃dicet᷑. & postĩora doesi eius
in pallore auriert̃. id ẽ in nntore sa¬
piendiȩ. ꝑ quem nitorẽ intelligimꝰ
caritatem. Calor enim sapĩȩ diume:
An qr ibi st̃ quodam mͦ radices alarũ:
Caritas aut̃ omĩa suffert. & scͥptũ ẽ.¬
alȩ. nͥ duo p̃cepta caritatis. in quib
tota lex pend& re ꝓpħe: Quid ipsa
sarcina leuis. nͥ ipsa caritas. quȩ in
istis duob p̃ceptis implet᷑: Qequid
enim difficile ẽ in p̃cepto. leue est
amanti. Nec ob aliud recte intelli¬
git᷑ dictum. onꝰ mneum leue ẽ. nͥ qr¬
in cordib nrĩs. ut amando lib̾alit̃
faciamus. qd̃ tim̃do qui fac̃ seruiti¬
ter facit. Postĩora gͦ dorsi cius in pal¬
lore aurist̃. qr quicqͥd portat eccłia
quicꝗd dolerat. totum in amore fac̃.
dotum in sapientia. totũ in hẏl ari¬
tate. Corde est simplex. u̾bolu¬

Expanded text:
plo dum sic etiam caeteri dormiunt, adduntur plo dum sic etiam caeteri dormiunt, adduntur pennae, quibus usque in finem seculi sublimiter praedicetur; Et posteriora dorsi ejus in pallore auri erunt, id est, in nitore sapientiae. Per quem nitorem intelligimus caritatem. Calor enim sapientiae diviAn quia ibi sunt quomodo radices alarum? Caritas autem omnia suffert . Et alae, nisi duo praecepta charitatis, in quibus tota Lex pendet et Prophetae ? Quid ipsa sarcina levis, nisi ipsa charitas quae in his duobus praeceptis impletur? Quidquid enim difficile est in praecepto, leve est amanti. Nec ob aliud recte intelligitur dictum, Onus meum leve est in cordibus nostris : ut amando liberaliter, faciamus, quod timendo, qui facit, serviliter facit. Posteriora ergo dorsi ejus in pallore auri sunt, quia quicquid portat Ecclesia, quidquid tolerat: totum in amore facit, totum in sapientia, totum in hilaritate. Corde est simplex, verbo lu
Abbreviated transcription (Latin):
ditares intelligamus. Ut qm̃ ħedi¬
tas uet̾is destam̃di ẽ t̾rena felicitas.
heditas uͦ noui destam̃ti ẽ et̃na i¬
mortalitas. dormire sit int̾ medios
cleros. nec illam q̃rere ardñc̃. ⁊ adhuc
istam expectare patient̃. Nam qui
dõ. ꝓpt̃ea seruiunt. uł potius seruire
nolunt. dum quer̃ in hac uita feli¬
citatem. ablatus ẽ somnꝰ ab eis ⁊ ñ dor
nec om̃ino requiesct̃ desidando ut
acquirant. metuendo ne amittant.
bitat in spe. ⁊ reqͥescit sine timore.
dormire int̾ medios deros. id ẽ int̃
medias hereditates. ñdũ in re. s cant̃
in celestis ħeditatis spe habitare: ⁊
a t̾renȩ felicitatis iam cupiditate cõ¬
quiescere. Cum aut̃ uen̾it qd̃ sꝑamꝰ
ñ iam int̾ duas heditates reqͥescimꝰ.
s in noua ⁊ uera. cuiꝰ uetus erat um¬
bra regnabimꝰ. & qr tam bñ dormi¬
erant apłi. eis uelut pẽns nẽ uolitat
⁊ laudib exaltat᷑ eccła. Quoꝵ exem¬

Expanded text:
reditates intelligamus: ut quoniam haeredireditates intelligamus: ut quoniam haereditas veteris Testamenti est terrena foelicitas, haereditas vero novi Testamenti est terrena immortalitas: dormire sit inter medios cleros, nec illam quaerere ardenter, et adhuc istam expectare patienter. Nam qui Deo propterea serviunt, vel potius servire nolunt: dum quaerunt in hac vita foelicitatem, ablatus est somnus ab eis, et non dormnec omnino requiescunt desiderando ut acquirant: metuendo ne amittant. bit in spe, et requiescet sine timore adormire inter medios cleros, idest, inter medias haereditates, nondum in re, sed tamen in caelestis haereditatis spe habitare: et a terrenae foelicitatis jam cupiditate conquiescere. Cum autem venerit, quod speramus: non jam inter duas haereditates requiescimus, sed in nova et vera, cujus vetus erat umbra, regnabimus. Et quia tam bene dormierant Apostoli, eis velut pennis nunc volitat, et laudibus exaltatur Ecclesia. Quorum exem
Abbreviated transcription (Latin):
stia exaltabit᷑. Scã ȩccła merito dr̃
columba. qͥa fel amaritudinis ñ ha¬
bet. ⁊ qr uirtute simplicitatis polloe
De qͣ alibi dictum ẽ. una ẽ colũbamea.
deargentata ẽ aut̃. qͥa diuinis eloqͥis
erudita. Eioquia nanq dñi in alio
loco dicunt᷑ argentũ igne examina¬
dum t̾re pͣgatum septuplum. Si gͦ
istis cleris duo testam̃ta significant᷑.
ꝗd aliud ãmonem᷑. nͥ ut ea testam̃ta
int̾ se consentire ñ repugnare noue¬
rmiꝰ. s indelligendo adquiescam᷑. nos¬
q simus eorũ c̃cordie signum atq
docum̃tum. cum alt̾um adu̾sus alt̾¬
um nicħ dixisse sentimꝰ.⁊ cũ pacifica
admmratione q̃si extasis sopore mõ¬
stramꝰ. ꝑcleros id̾o diuinã scͥpt᷑am
intelligimꝰ. qr deros grece. int̾p̃tat᷑
sors latine. Diumam aut̃ scͥpt᷑am nł¬
lo humano habuimꝰ arbit᷑o. s sola
sorte. idẽ sola dĩ electione. Alius hic
ut cleros multo ꝓbabilius ipsas he¬

Expanded text:
stia exaltabitur. Sancta Ecclesia merito dicitur stia exaltabitur. Sancta Ecclesia merito dicitur columba, quia fel amaritudinis non habet: et quia virtute simplicitatis pollet, de qua alibi dictum est: Una est columba mea . Deargentata est autem, quia divinis eloquiis erudita. Eloquia namque Domini in alio loco dicuntur argentum igne examinatum, terrae purgatum septuplum . Si ergo istis cleris duo Testamenta significantur: quid aliud admonemur, nisi ut ea Testamenta inter se consentire, non repugnare noverimus, sed intelligendo acquiescamus? nosque simus eorum concordiae signum atque documentum, cum alterum 334 adversus alterum nihil dixisse sentimus, et cum pacifica admiratione quasi extasis sopore monstramur. Per cleros ideo divinam Scripturam intelligimus, quia cleros Graece interpretatur sors Latine. Divinam autem Scripturam nullo humano habuimus arbitrio, sed sola sorte, id est, sola Dei electione. Alius hic ut cleros multo probabilius ipsas hae
Abbreviated transcription (Latin):
buit. Hec uasa dñs mundans re¬
missione peccõrum. hec spolia scĩ¬
ficans hosti erepta: ꝓstrato atq alli¬
gato diuisit ca speciei domꝰ suȩ. ali¬
in ȩdificationẽ corꝑis xp̃i. Sic̃ enĩ
corpꝰ unum ẽ.⁊ m̃bra hab& multa
om̃s uirtudes: Nunqͥd om̃s dona
habent curationũ : Nunqͥd omes
linguis locunt᷑: Nunqͥd om̃s int̃¬
p̃tant᷑: Omĩa aut hiȩc oꝑatur unꝰ
atq idem sp̃c. diuidens ꝓpͥa unicͥq
ꝓuc uult. Hȩc ẽ spẽs domus cui di¬
uidunt᷑ spolia. ut amator eiꝰ hac
pulchritudine accensꝰ exclamat.
dñe dilexi decorem domus tuȩ. Ia
in eo qd sequit᷑. se ad ipsa m̃bra de
quib fit sp̃es domus. alloquẽda c̃¬
uertit. diẽs. Si dormiatis int̾ me¬
dios deros. O uos qui tanqͣm spolia
speciei domus diuidimiiii. si dor¬
miatis. id ẽ si a strepitu scłari remo¬
t quiescatis int̾ duo destam̃ta. qͤ
media id ẽ cõmunia habendo u¬
tis pennȩ columbȩ deargentate id

Expanded text:
ibuit. Haec vasa Dominus mundans reibuit. Haec vasa Dominus mundans remissionem peccatorum. Haec spolia sanctificans hosti erepta prostrato, atque alligato, divisit ea speciei domus suae, aliin aedificationem corporis Christi . Sicut enim corpus unum est, et membra habet multa: omnes virtutes? Nunquid omnes dona habent curationum? Nunquid omnes linguis loquuntur? Nunquid omnes interpretantur? Omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus, dividens propria unicuique prout vult . Haec est species domus, cui dividuntur spolia: ut amator ejus hac pulchritudine accensus, exclamet: Domine, dilexi decorem domus tuae . Jam in eo quod sequitur, se ad ipsa membra, de quibus fit species domus alloquendo convertit, dicens: 14. Si dormiatis inter medios cleros. O vos qui tanquam spolia speciei domus dividimini, si dormiatis, id est, si a strepitu seculari remoti quiescatis inter duo Testamenta, quae media, id est, communia habendo utis, Pennae columbae deargentatae. Id
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ xpm̃ ẽ fortis. S quia filius nichil
hab& a se nisi a patre. merito ds pat̃
rex dr uirtutum dilecti filii sui. cui
dic̃ ipse dilectus. omĩa mea tua sc̃.
& it̾m. Ego a me facio nicħ. Pader m̃s
usqmͦ oꝑatur. ⁊ ego oꝑor. Cum itaq
dixiss&. dñs dabit u̾bum eugłizan¬
tib uirtute multa. qr ipsa uirtus
ab eo regit᷑. eiq militat a qͦ dat᷑. ipse
inqͥt dñs ẽ rex uirtutum dilecti. de¬
inde sequit᷑. ⁊ spẽi domus diuidere
do illi spolia. sic̃ speciosum ẽ corpꝰ
distͥbutione m̃broꝵ. Spolia porro
dicunt᷑. que uictis hostib detͣhun¬
tur. Hoc quid sit eugłm nos ãmo¬
neat uͥ legimus. Cum fordis armatꝰ
custodit atͥum suum. in pace st̃
ea que possidet. Si aut̃ fortior eo su¬
ꝑueniens uic̾it eum. uniu̾sa arma
aufer&e in quib ꝯfidebat. ⁊ spolia
eius distribu&e. Fortis armatus dia¬
bolus ẽ. qui hc̃ mundũ possidebat.
S xp̃c eo fortior suꝑuieniens ipsũ
deuicit. arma abstulit. spolia distͥ¬

Expanded text:
m est fortis. Sed quia Filius nihil habet a se, nisi a Patre , merito Deus Pater rex dicitur virtutum dilecti Filii sui. Cui dicit ipse dilectus: Omnia mea tua sunt . Et iterum: ego a me facio nihil. Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Cum itaque dixisset, Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa: quia ipsa virtus ab eo regitur, eique militat a quo datur. Ipse inquit Dominus est rex virtutum dilecti, deinde sequitur: Et speciei domus dividere do illi spolia, sicut speciosum est corpus distributione membrorum. Spolia porro dicuntur, quae victis hostibus detrahuntur. Hoc quid sit, Evangelium nos admonet, ubi legimus: Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet. Si autem fortior eo superveniens vicerit eum, universa arma auferet in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet . Fortis armatus diabolus est, qui hunc mundum possidebat. Sed Christus eo fortior superveniens ipsum devicit: arma abstulit, spolia distr
Abbreviated transcription (Latin):
milia letantium. Qͥs enim auriga:
Dñs in eis inqͥt. ubi: In synai in scõ.
Ingentem itaq multitudinẽ scõꝵ
atq fidelium. qui portando dm̃ fi¬
unt qͦdammͦ currꝰ dĩ. significauit
hoc nomine. ponens finitũ ꝓ ĩfim¬
co. Hanc inhabitando ⁊ regendosic̃
bonus auriga. ꝑducit in finẽ. tanꝗͣ
currum suũ. ueld̃ in locũ aliquẽ de¬
mendat᷑. qr decem ꝓpt̃ decalogum
significat doctͥnam. mille. qr ꝑfectꝰ
ẽ numerꝰ designat ꝑfectionẽ. Currꝰ
gͦ di multiplex in decẽ milib existit.¬
qr nũs scõꝵ scđ̃m decem p̃cepta legis
multiplicit̃ ⁊ ꝑfecte uiuit. Mirifice
aut̃ cum dixiss& milia letantium
contimo subiec̃. dñs in illis. Ne mi¬
remur qd̾ lecent᷑. dñs enĩ in illis. Id̾o
⁊ si st̃ qͣsi tͥstes. semꝑ tam̃ gaudendes.
Nec iam ipso fine quo ñdum uener̃.

Expanded text:
millia laetantium. Quis enim auriga? millia laetantium. Quis enim auriga? Dominus in eis, inquit. Ubi? in Sinai in sancto. Ingentem itaque multitudinem sanctorum, atque fidelium, qui portando Deum fiunt quodammodo currus Dei, significavit hoc nomine, ponens finitum pro infinito. Hanc inhabitando et regendo sicut bonus auriga perducit in finem, tanquam currum suum, velut in locum aliquem demendatur: quia decem propter Decalogum significat doctrinam: mille, quia perfectus est numerus, designat perfectionem. Currus ergo Dei multiplex in decem millibrum secundum decem praecepta legis multipliciter et perfecte vivit. Mirifice autem, cum dixisset, Millia laetantium, continuo subjecit: Dominus in illis. Ne miremur, quod laetentur: Dominus enim in illis. Ideo etsi sunt quasi tristes, semper tamen gaudentes . Nec jam ipso fine
Abbreviated transcription (Latin):
dicerent. alii ioħem baptistam. alii
aut̃ heliam. alii uͦ ieremiã. aut unũ
ex ꝓpħis. Ad quoꝵ errorẽ cõpescendũ
aliam excellentiam adhuc insinu¬
at. in quo hc̃ montẽ scm̃. ab aliis mõ¬
tib scĩs differre ꝓbat. Ait gͦ. Mons
in quo bñplacitũ ẽ dõ habitare in eo.
dõ patͥ placuit habitare. in isto mõ¬
de. qui paratꝰ. ẽ in cacumine mõtiũ.
cui dic̃. tues filius m̃s dilectus. in qͦ
mͥ bñ complacuit. Nec habitat d̾s
subdit. & enim dñs habitabit in finẽ.
id ẽ in ꝑfectionem habitationis. In¬
tantum habitabit in eo. ut plus ha¬
diuinitatis. ñ umbralit̾. sic̃ in dem¬
plo a salomone facto. s corꝑalit̃ &¬
solide. atq ueracit̃. qm̃ d̾s erat in
xp̃o mundũ reconcilians sibi. Uel
id̾o dic̃. & enim dñs habitabit infi¬
nem. qr hoc melius manifestabit᷑ ĩ
fine qnͣdo in sua apparebit maies
hoc ẽ in scipsum. finis enim legis
ostendit altitudinem xp̃i. ẽsequẽt᷑
insinuat. quid in de sus eccle ꝓueni

Expanded text:
em Baptistam, alii autem Heliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis . Ad quorum errorem compescendum, aliam excellentiam adhuc insinuat, in quo hunc sanctum montem ab aliis montibus sanctis differre probat. Ait ergo: Mons in quo beneplacitum est Deo habitare in eo. Deo patri placuit habitare in isto monte, qui paratus est in cacumine montium, cui dicit: Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Nec habitat Deussubdit: Etenim Dominus habitabit in finem. Id est, in perfectionem habitationis. Intantum habitat in eo, ut plus hadivinitatis: non umbraliter, sicut in templo a Salomone facto, sed corporaliter et solide atque veraciter: quoniam Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Vel ideo dicit, Dominus habitabit in finem: quia hoc melius manifestabitur in fine, quando in sua apparebit majesthoc est in seipsum. Finis enim legis ostendit altitudinem Christi, consequenter insinuat, quid inde suae Ecclesiae provenia
Abbreviated transcription (Latin):
soli. s coniuncti psallñtib. de quoꝵ
bonis oꝑib tanqͣm uisibilib orga¬
nis glificaret᷑ ds. Qui pͥncipes tan
extenso.. ꝓ pt̃ hec omĩa bona ofide¬
les. in ecd̃iis b̃ndicite dõ. ubi ẽ locꝰ
bñdicendi: qr qui extͣ excłam sunt
dm̃ digne laudarc ñ possunt. d̾o
dico dño qui nos creauit ⁊ regit.
Illi inqͣm bñdicite de fontib. idẽ
dico isrł. idẽ ꝓcedñtib ex iudea. In¬
de qͥppe pͥus elegit qͦs fondes faceret.
Nam inde st̃ electi apłi. ⁊ hi pͥmitus
audier̃. qui bib̾it de aqua ista qm ego
dabo ñ siti& umqm. s fie in eofons
aque salientis in uitam et̃nam. Ibi
beniamin adolescentuł in m̃tis ex¬
cessu. Ibi paulus nouissimꝰ apłorũ
qui dic̃. Nam ⁊ ego isrłita sum ex se¬
mine abrahe de tͥbu beniamin. qui
factus ẽ in excessu m̃tis. cum usq ad t̃¬
cium cȩlum raꝑet᷑. ÷ audir& in effabi¬
lia u̾ba. quȩ ñ lic̃ae homini loqͥ. Siue

Expanded text:
oli, sed conjuncti psallentibus. De quorum bonis operibus, tanquam visibilibus organis, glorificaretur Deus. Qui principes tanqextenso. Propter haec omni a bona, o fideles, 27. In Ecclesiis benedicite Deo. Ubi est locus benedicendi. Quia qui extra Ecclesiam sunt, Deum digne laudare non possunt. Deo dico, Domino, qui nos creavit et regit. Illi inquam benedicite de fontibus, idesdico, Israel. Idest, procedentibus ex Judaea. Inde quippe prius elegit, quos fontes faceret. Nam inde sunt electi Apostoli, et hi primitus audierunt: Qui biberit de aqua ista, quam ego dabo, non sitiet unquam: sed fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . 28. Ibi Benjamin adolescentulus in mentis excessu. Ibi . Paulus novissimus Apostolorum, qui dicit: Nam et ego Israelita sum, ex semine Abrahae, de tribu Benjamin : qui factus est in excessu mentis, cum usque ad tertium coelum raperetur, et audiret ineffabilia verba, quae non lic
Abbreviated transcription (Latin):
dõ nr̃o capta ẽ nr̃a captiuitas. ut fi¬
era& lib̃tas. Hinc petͦ dictum ẽ. ex hoc
iam hoĩes eris capiens. Capti gͦ sumꝰ
qr subiugati. sub leue illd̃ iugum
missi. Lib̾ati a peccato cuiꝰ seruiera¬
mus. ⁊ iusticiȩ serui facti lib̃i fuimͦ.
Unde ⁊ ipse in illis ẽ. qui dedit dona
hominib. ⁊ accepit dona in hoĩbus.
Ideoq in ista captiuatione. in isto
cursu. sub isto iugo ñ sunt milia plo¬
rantium. s milia lȩtantium. Dñs
qͥppe in illis in sẏnai in scõ. & uere
erant captiuitas. qͦs du accepisti.
& enim ñ credentes in habitare dñm
dm̃. Ñ credendes. ipsi st̃ captiuitas.
qo credendo enim possidebant᷑ a di¬
abo. qui oꝑatur in filus diffidñdiȩ
in quib ⁊ uos in qͥt fuistis aliqͣndo
cum uiueretis in eis. Fides eos inde
lib̾auit. ut iam credñdes in habidẽ¬
tur ado. facti domus di. ⁊ cͣrus dei
milium letantium. Unde qͥ hec ca¬
nebat. in spũ ea p̃uidens. impletus
usq in finem. & qm̃ currũ illum

Expanded text:
ostro capta est nostra captivitas, ut fieret libertas. Hinc Petro dictum est: Ex hoc jam homines eris capiens . Capti ergo sumus, quia subjugati: sub leve illud jugum missi, liberati a peccato, cujus servi eramus , et justitiae servi facti, cujus liberi fuimus. Unde et ipse in illis est, qui dedit dona hominibus, et Accepit dona in hominibus: ideoque in ista captivatione, in isto cursu, sub isto jugo non sunt millia plorantium, sed millia laetantium. Dominus quippe in illis in Sinai, in sancto. Et vere erant captivitas, quos tu accepisti: Etenim non credentes, inhabitare Dominum Deum. Non credentes ipsi sunt captivissidebantur a diabolo, qui operatur in filiis diffidentiae . In quibus et vos inquit fuistis aliquando, cum viveretis in eis . Fides eos inde liberavit, ut jam credentes inhabitentur a Deo, facti domus Dei, et currus Dei millium laetantium. Unde qui haec canebat, in spiritu ea praevidens, impletus usque in finem. Et quoniam currum illum
Abbreviated transcription (Latin):
tutum dilecti dilecti. id ẽ ds pater
qui ẽ rex uirtutum. que uͥtutes sunt
dilecti dilecti. id ẽ filii sui. Dilectus
enim qnͣdo ñ ponit᷑ quis dilectus:
andonomasice filius unicꝰ intelligit᷑.
Qd̃ aut dic̃ dilecti dilecti. ipsum no¬
men replicat loco ꝓnominis. ac si dicat
dilecti sui. Tał locudio in scͥptura di¬
uina freqͣnt̃ inuenit᷑. ut ẽ illd̃. fẽc
moyses sic̃ p̃cepit dñs moysi. idẽsͥ.
Uel ita pot̾ legi. Tudicis uirtutum
dilecti: cuiꝰ dilecti: Omĩno inqͥt &
suꝑ omĩa semꝑq dilecti. de quodic̃
ipse pat̾. Hic c̃ filius m̃s dilectus. in
quo mͥ bñ complacuit. Huiꝰ quidẽ
dilecti st̃ uirtutes om̃s. ⁊ ipse di uir

Expanded text:
tutum dilecti dilecti, idest, Deus Pater, qui est Rex virtutum. Quae virtutes sunt dilecti dilecti, idest, Filii sui. Dilectus enim quando non ponitur quis dilectus, antonomastice Filius unicus intelligitur. Quod autem dicit Dilecti dilecti, ipsum nomen replicat loco pronominis: ac si dicat dilecti sui. Talis locutio in Scriptura divina frequenter invenitur, ut est illud: Fecit Moyses sicut praecepit Dominus Moysi , idest, sibi: vel ita potest legi: Tu dicis virtutum dilecti: Cujus dilecti? omnino, inquit, et super omnia semperque dilecti. De quo dicit ipse Pater: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui. Hujus quidem dilecti sunt virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ds. qr it̾ nr̃m dirigit ad saludem. at¬
q intantum ꝓsꝑum fac̃. ut de hoc
mundo faciat tnͣsire ad patrẽ. ⁊ fiat
conditio te hab̾e exitum mortis:
& dñi tui exitus. ñ alius qͣm mortis
fuit. Podius gͦ c̃solare qmͣ indigne¬
ris. Patient̃ gͦ t̃ ipsam mordẽ fera¬
mꝰ illiꝰ exemplo. qui lic& peccato
nullo eẽt debitor mortis. ⁊ dñs eẽt
a quo nemo animam coller&e. s eã
ipse a semae ipso poner&e. ⁊ ipsius fu¬
it exitꝰ mortis. S qͣmͣuis humił mo¬
reret᷑. tam̃ condẽnabit suꝑbos. & hoc
est qd̃ subdit. Uerũtam̃ d̾s c̃fring&¬

Expanded text:
Deus, quia iter nostrum dirigit ad salutem, atque intantum prosperum facit, ut de hoc mundo faciat transire ad Patrem, et fiatconditio, te habere exitum mortis? et Domini tui exitus non alius, quam mortis fuit. Potius ergo consolare, quam indigneris. Patienter ergo etiam ipsam mortem feramus, illius exemplo, qui licet peccato nullo esset debitor mortis, et Dominus esset, a quo nemo animam tolleret, sed eam ipse a semetipso poneret, etiam ipsius fuit exitus mortis. Sed quamvis humilis moreretur, tamen condemnabit superbos. Et hoc est, quod subdit: 22. Verumtamen D
Abbreviated transcription (Latin):
latnͣtes. Ñ enim tantũ mͦ canũ dixit
s canum duoꝵ. Nec eoꝵ dentes. s lĩ¬
fut᷑os eẽ p̃dixit. ꝑ illam scilic& c̃uer¬
sionem de qua suꝑius loquebatur.
Ex inimicis gͦ fec̃ misericors ds ami¬
cos suos. ut qui erant blasphemantes.
pꝰmodum fierent p̃dicantes. & qui
rerent᷑. & ueluti quereret᷑. unde hoc
illis tandum bonum: c̃tinuo respõ¬
sum ẽ ab ipso. subaud̃is dõ. Nam qͣn¬
do id possent a scipsis: & cnuim cum
inimici eẽmus. rec̃ciliati sumꝰ dõ per
mortem ipsus. Unde ⁊ subdit᷑. Uider̃
ingͥssus tuos ds̃. qͣlit̾ ing̾ssus es in hẽ
mundum. qͣlit̾ in carnat᷑. qͣlit̾ hu¬

Expanded text:
latrantes. Non enim tantummodo canum dixit, sed canum tuorum; nec eorum dentes, sed linfuturos esse praedixit, per illam scilicet conversionem, de qua superius loquebatur. Ex inimicis ergo fecit misericors Deus amicos suos: ut qui erant blasphemantes, postmodum fierent praedicantes, et qui rerentur . Et veluti quaereretur, unde hoc illis tantum bonum? continuo responsum est: Ab ipso, subaudis Deo. Nam quando id possent a siepsis? Etenim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem ipsius . Unde et subditur: 25. Viderunt ingressus tuos, Deus. Qualiter ingressus es in hunc mundum, qualiter incarnat
Abbreviated transcription (Latin):
serco. ducendo ppłm duũ ꝑ desertũ:
t̾ra mota ẽ. Moueri enim uidebat᷑
mons syna. & enim cel distillauer̃
manna a facie di synai. id ẽ d̃i ha¬
bitantis in illo monce. a facie dei
isrł. idẽ di cuiꝰ erat ppłs isrł. Tu qͥ
tanta miracła tunc fecisti. facies
quoq qd̃ subiunctũ ẽ. Piuuiam
uoluntariã seg̾gabis d̾s hedita¬
ti tuȩ.⁊ infirmata ẽ. du uͦ ꝑfecisti¬

Expanded text:
ucendo populum tuum per desertum. 9. Terra mota est. Moveri enim videbatur mons Sina. Etenim coeli distillaverunt manna . A facie Dei Sinai, idest, Dei habitantis in illo monte. A facie Dei Israel, idest, Dei cujus erat populus Israel. Tu qui tanta miracula tunc fecisti, facies quoque quod subjunctum est: 10. Pluviam voluntariam segregabis, Deus, haereditati tuae, et infirmata est. Tu ve
Abbreviated transcription (Latin):
faucib meis eloqͥa tua. suꝑ mel ori
met. Eugłizantib inqͥt uirtute mł¬
ta. hoc ẽ constantia magna. Occidi
enim posst̃. s flecti nequeunt. Audi
uirtudem eugłizantium. Qͥs inqͥut̃
nos seꝑabit a caritate. xp̃i: T̃ribula¬
tio. an angustia. an ꝑsecutio. an fames¬

Expanded text:
faucibus meis eloquia tua super mel ori faucibus meis eloquia tua super mel ori meo . Evangelizantibus inquit virtute multa, hoc est, in constantia magna. Occidi enim possunt, sed flecti nequeunt. Audi virtutem evangelizantium. Quis inquiunt nos separabit a caritate Christi? Tribulatio, an angustia, an
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ uiuendo ꝑseu̾ant. Siue ani¬
malia didoctores ⁊ p̃lati eccłe posst̃
indelligi. qui in hac ħeditade inhabi¬
tant: atq suꝑ se alioꝵ onera comꝑa¬
tiendo portant. Ibi scͥpturis sacris
tanqͣm feno quodam sꝑali nutͥunt᷑.
⁊ celesti fonde scõq spũ imbuundur.
& bñ cum ait. aĩalia subiunx̃ dua:
id ẽ tibi subdita. ñ sibi lib̃a. E hãc
pluuiam parasti in dulcedine tua
pauꝑi ds. grãm tuam humili c̃tuli¬
sti. ñ ex suis meritis. s ex sola dulee¬
dine tuȩ caritatis. Qͥa dilexisti pau¬
ꝑes. idco eos tua gr̃a ditasti. & apte
ait in dulcedine dua. Qͥd enim dul¬
cius caritate : Opꝰ aut̃ grẽ ñ ex timo¬
re pene ꝑficit᷑ s examore iusticiẽ. De¬
inde ostñdit parationes qͣs pauperi
suo d̾s fecit. Ait enim. Dñs dabit
Hȩc st̃ cibaria quȩ suis anmalib ĩ
sua ħeditate largitur d̾s. Quȩ qͣnt̃
dulcedinis habeant. unũ ex his aĩa¬
lib insinuat ubi ait. Qm dulcia

Expanded text:
militer vivendo perseverant. Sive animalia Dei Doctores et praelati Ecclesiae possunt intelligi, qui in hac haereditate inhabitant: atque super se aliorum onera compatiendo portant. Ibi Scripturis sacris tamquam foeno quodam spirituali nutriuntur, et caelesti fonte sanctoque Spiritu imbuuntur. Et bene cum ait, Animalia, subjunxit, Tua, idest, tibi subdita, non sibi libera. Et hanc pluviam Parasti in dulcedine tua pauperi, Deus. Gratiam tuam humili contulisti, non ex suis meritis, sed ex sola dulcedine tuae caritatis. Quia dilexisti pauperes, ideo eos tua gratia ditasti. Et apte ait, In dulcedine tua. Quid enim dulcius caritate? Opus autem gratiae non ex timore poenae perficitur, sed ex amore justitiae. Deinde ostendit parationes quas pauperi suo Deus fecit. Ait enim: 12. DominusHaec sunt cibaria quae suis animalibus in sua haereditate largitur Deus. Quae quantum dulcedinis habeant, unum ex his animalibus insinuat, ubi ait: Quam dulcia
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Isti aut̃ exaspantes qui habi¬
tant in sepulchris. in eo genere sc̃
qd̃ alio loco scͥpt᷑a significat diẽs.
a mortuo ueluti qui ñ sit. ꝑit ꝯfes¬
sio. Unde ẽ ⁊ illud. ł eccator cum
uen̾it in ꝓfundũ maloꝵ cõdẽnit.
Aliuid ẽ enim desid̾are. aliud oppug¬
nare iusticiam. Aliud a malo uelle¬
lib̾ari. aliud mala sua defñdere
potius qͣm fat̾i. Utrosq tam̃ grã
xp̃i eduẽ in fortitudine. Qua for¬
titudine. nͥ adu̾sus peccatum usq
ad sanguinẽ certent : Ex utͦq enĩ
genere fiurt idonei. quib c̃stitua
tur locꝰ sc̃s eius. Illi soluti. illi resus
pletur. prius figͣalit̃ ostñdebatur.
Quomꝰ : Sequit᷑ ⁊ dic̃. D̾s cum eg̃¬
dereris in c̃spectu ppłi tui. ꝑ colũ¬
nam nubis in die. ⁊ ꝑ splendorem

Expanded text:
mea . Isti autem amaricantes qui habimea . Isti autem amaricantes qui habitant in sepulcris, in eo genere sunt quod alio loco Scriptura significat, dicens: A mortuo, velut qui non sit, perit confessio . Unde est illud: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Aliud est enim desiderare, aliud oppugnare justitiam; aliud a malo liberari velle, aliud mala sua defendere potius quam fateri: utrosque tamen gratia Christi educit in fortitudine. Qua fortitudine, nisi ut adversus peccatum usque ad sanguinem certent? Ex utroque enim genere fiunt idonei quibustur locus sanctus ejus. Illi soluti, illi resuscpletur, prius figuraliter ostendebatur. Quomodo? sequitur et dicit: 8. Deus, cum egredereris in conspectu populi tui, per columna
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt. Nec hoc suis uirib debent
comm̃dat᷑ cum subinfert᷑. Qui edu¬
cit uinctos in fortitudine. Uinctũ
enim tenebat hostis antiquus gñs
humanũ. qd̃ sua quidẽ fortitudine
dñs lib̃auit. Uincti in ĩferno ⁊ patͥ¬
arche ⁊ ꝓpħȩ decinebant᷑. qͦs magna
secum uirtute edux̃. Uinctus erat
petrus. quẽ ex herodis carcerib ex¬
tͣxit. Soluit ⁊ gͣuia uincła peccatoꝵ
quib impediebant᷑. ne ambularẽt.
inuia p̃ceptoꝵ. Similit̃ eos qͥ exasꝑ¬
ant. id ẽ ita fortit᷑ ⁊ podent̃ educit
alios. qui resistñdo iusticie. dm̃ ad
iram ꝓuocant. qui habitant in se¬
pulchris. id ẽ consentiunt uolupta¬
tib carnis. quȩ caro ẽ sepulchrum
animȩ. qͥa ibi anima carni c̃senti¬
Illi compediti forsitan uolunt am
bulare nec posst̃. dm̃q dep̃cantur.
ut possint. eiq dict̃. de neressitatib
meis erue me. A quo exauditi. grãs
agunt. dicentes. dirupisti uicła

Expanded text:
vivunt. Nec hoc suis viribus debentvivunt. Nec hoc suis viribus debentcommendatur, cum subinfertur: Qui educit vinctos in fortitudine. Vinctum enim tenebat hostis antiquus genus humanum, quod sua quidem fortitudine Dominus liberavit. Vincti in inferno et Patriarchae et Prophetae detinebantur, quos magna secum virtute eduxit. Vinctus erat Petrus, quem ex Herodis carceribus extraxit . Solvit et gravia vincula peccatorum quibus impediebantur ne ambularent in via praeceptorum. Similiter eos qui exasperant, idest, ita fortiter et potenter educit alios, qui resistendo justitiae Deum ad iram provocant. Qui habitant in sepulcris, idest, consentiunt voluptatibus carnis: 331 quae caro est sepulcrum animae, quia ibi anima carni consentiIlli Ex Augustino compediti forsitan volunt, nec ambulare possunt; Deumque deprecantur, ut possint; eique dicunt: De necessitatibus meis erue me . A quo exauditi gragunt dicentes: Disrupisti vincula
Abbreviated transcription (Latin):
dicio. ite in ignem ȩt̾num. Turbabũt᷑
iudicis uiduaꝵ. a facie iusti ⁊ ueridi.
qui tͣbat impios ut seuera potestas:
colligit uiduas ⁊ orphanos ut piꝰpat̃.
Beaci orphani ⁊ uiduȩ: qui talem pa¬
trem habent. ⁊ iudicem. Hi aut̃ sũt
illi orphani ⁊ uiduȩ: quib diabolus
De his orphanis ⁊ uiduis. id ẽ spei scł̃a¬
ris societate destitutis. dñs sibi dẽ¬
plum fabricat: de quo c̃seq̃nt̃ dic̃.
ds̃ in loco sc̃o suo. quẽ locũ euidntiꝰ
ostendit cum subdit. ds̃ qui inha¬
bitare fac̃ plures hoiẽs uniꝰ moris
in domo. id ẽ uniꝰ uoluntatis. scdm̃
ficdẽ ⁊ caritatem in una eccła. Hi st̃
de quib legit᷑. erat eis cor unum &
anima una. Uniꝰ quidẽ moris sunt.
quoꝵ ꝓpositum ñ mutat᷑ in diu̾sa.
In talib ds̃ ẽ. tanqmͣ in loco scõ suo
Nam sic̃ in magna hõis domo. ñ in
qͣliẽq loco requiesc̃ dñs eiꝰ. s aliquo
utiq sec̾tiore ⁊ honoradiore loco. sic ds̾
moris st̃. qui unammit̃ ⁊ c̃cordit̃

Expanded text:
Turbabuntur judicis viduarum. A facie justi et veri Dei, qui turbat impios, ut severa potestas: colligit viduas et orphanos, ut pius pater. Beati orphani et viduae, qui talem Patrem habent et Judicem. Hi autem sunt illi orphani et viduae, quibus diabolus De his orphanis et viduis, idest, spei secularis societate destitutis, Dominus sibi templum fabricat, de quo consequenter dicit: Deus in loco sancto suo. Quem locum evidentius ostendit, cum subdit: 7. Deus qui inhabitare facit, plures homines, Unius moris in domo, idest, unius voluntatis secundum fidem et caritatem in una Ecclesia. Hi sunt, de quibus legitur: Erat eis cor unum et anima una . Unius quidem moris sunt, quorum propositum non mutatur in diversa. In talibus est Deus, tamquam in loco sancto suo. Nam sicut in magna hominis domo, non in qualicumque loco requiescit dominus ejus, sed aliquo utique secretiore et honoratiore loco: sic Deusmoris sunt, qui unanimiter et concorditer
Abbreviated transcription (Latin):
ea oꝑa nc̃ dico quȩ c̃spicua st̃ om̃ib
hoc ẽ. celum. t̾ram. mare.⁊ uniu̾¬
sa quȩ in eis st̃. s oꝑa quib educ̃
in fortitudine compeditos. similit̃
exasꝑantes qui habitant in sepulchs.
⁊ fac̃ eos unius moris in domo. Sic eg̃.¬
diet᷑ coram ppło suo. id ẽ coram eis qͥ
istam grãm eiꝰ intelligunt. deniq
sequit᷑. Dum tnͣsires in deserco. t̾ra
mota ẽ. Desertum erant gc̃s quȩ
ignorabant dm̃. desertum erat ubi
lex nuilla ab ipso dõ dataerat. ubi nł¬
li ꝓpħe habitauerãt. qui dñm uẽ¬
t̾um ec̃ p̃dix̾ant. Cum gͦ tñsires in
deserto. cum p̃dicareris in gentib
t̾ra mota ẽ. t̾reni homines ad fidem
excitati st̃. S unde mota ẽ : & enĩ
cȩli distillauer̃ a facie dĩ sinay. &¬
enim ut t̾ra mota eẽt ad fidem cũ

Expanded text:
icua sunt omnibus, hoc est, caelum, terram, mare, et universa quae in eis sunt. Sed opera quibus educit in fortitudine compeditos: similiter exasperantes, qui habitant in sepulcris: et facit eos unius moris in domo. Sic egredietur coram populo suo, idest, coram eis, qui istam gratiam ejus intelligunt. Denique sequitur, Dum transires in deserto, terra mota est. Desertum erant Gentes, quae ignorabant Deum. Desertum erat, ubi lex nulla ab ipso Deo data erat, ubi nulli Prophetae habitaverant, qui Dominum venturum esse praedixerant. Cum ergo transires in deserto. Cum praedicareris in Gentibus, terra mota est: terreni homines ad fidem excitati sunt. Sed unde mota est? Etenim coeli distillaverunt a facie Dei Sinai. Etenim ut terra mota esset
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe paulopt ibi dr̃. Ñ st̃ loquele
neq sermones. quoꝵ ñ audiant᷑
uoces eoꝵ. Ñ autẽ cęli a se ipsis di¬
stillauer̃. s a facie ddĩ sẏnai. idẽ dĩ
inhabitantis eos. sic̃ habitat in mõ¬
de sẏna. Ipsi st̃ montes de quib dr̃.
leuaui ocłos meos in montes. & it̾m.
Illuminans du mirabilit̾ a montib
dentis dm̃. & sic̃ cȩli distilla uert̃
manna. sic tu ds pluuiam uolun
dab eccłȩ tuȩ. Pluuia uoluntaria
merito grã d̃i intelligit᷑. qr nuillis
p̃cedñtib meritis gͣtis dat᷑. Si enĩ

Expanded text:
ppe paulo post ibi dicitur, non sunt loquelae neque sermones quorum non audiantur voces eorum. Non autem caeli a seipsis distillaverunt: sed a facie Dei Sinai, idest, Dei inhabitantis eos, sicut habitat in monte Sina. Ipsi sunt montes de quibus dicitur: Levavi oculos meos in montes . Et iterum: Illuminans tu mirabiliter a montibus dentis Deum. Et sicut caeli distillaverunt manna , sic tu Deus pluviam voluntdabis Ecclesiae tuae. Pluvia voluntaria merito gratia Dei intelligitur, quia nullis praecedentibus meritis, gratis datur. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
saẽ in cordib nr̃is. ꝑ spm̃ scm̃ qui
datus ẽ nob̃. & hec ẽ qͣ mandadum ĩ¬
pletur. ⁊ id̃o milia letant᷑. Quomͦ ħ
factum ẽ: Conu̾tit ad ipsum qͥ fec̃.
⁊ quomͦ sit factum nob̃ ostendit dic̃s.
Ascendisti in altum. id ẽ in celũ re¬
surgendo. cepisti captiuitatẽ. id est
genꝰ humanũ qd̃ diabolꝰ captiuaue¬
rat ꝑ peccatum. redemisti. accepi

Expanded text:
m, qui datus est nobis : et haec est, qua mandatum impletur, et ideo millia laetantur. Quomodo hoc factum est? Convertit ad ipsum, qui fecit, et quomodo sit factum, nobis ostendit, dicens: 19. Ascendisti in altum, id est, in caelum resurgendo. Caepisti captivitatem. Id est, genus humanum, quod diabolus captivaverat pe
Abbreviated transcription (Latin):
compleant᷑. Discreuer̃ quidã int̾
canticũ ⁊ psalmũ. uc qm̃ canticũ
ore ꝓfert᷑. p̃s aut̃. adhibito isibi¬
li organo. idẽ psalt̾io canit᷑: ꝑ can¬
ticum significari uideant᷑ indelli¬
gentic m̃tis: ꝑ psalmũ uͦ oꝑa cor¬
ꝑis. Ita gͦ quidã disereuer̃. ut can¬
tate dõ dictum uideat᷑: qr quȩ in se¬
ipsa mens agit dõ nota st̃. s ab ho¬
id̾o uidenda st̃ ab hõib. ut głificẽt
patrem nr̃m qui in ceł ẽ. merito
dictum sit. psallide nomini. id ẽ dif¬
famationi eiꝰ: ut laudabilit̃ noĩct᷑.
Cantat dõ: qui uiuit dõ. ẜsallit nõi
eus. qui oꝑat᷑ in głam eiꝰ. lta can¬
tate do. ita psallide dõ: idẽ sic unuẽ¬
do. sic oꝑando. & etiam it̃ facite ei.
id ẽ corda auditoꝵ p̃dicando. ei aꝑi¬
de. qui. idẽ ipse cui uiam parare
mors tua o mors. Ider facite. xp̃o. ut
ꝑ speciosos pedes eugłizantiũ. ꝑuia
sint ei corda credntium. Ipse enim
ascendit suꝑ occasũ: cũ restrgẽdo

Expanded text:
mpleantur. Discreverunt quidam inter canticum et psalmum, ut quoniam canticum ore profertur, psalmus autem adhibito visibili organo, idest, psalterio canitur, per canticum significari videantur intelligentiae mentis, per psalmum vero opera corporis. Ita ergo quidam discrevertate Deo, dictum videatur, quia ea quae in seipsa mens agit, Deo nota sunt, ab hoideo videnda sunt ab hominibus, ut glorificent Patrem nostrum qui in caelis est : merito dictum sit: Psallite nomini, idest, diffamationi ejus, ut laudabiliter nominetur. Cantat Deo qui vivit Deo. Psallit nomini ejus, qui operatur in gloriam ejus. Ita cantate Deo: ita psallite Deo, idest, sic vivendo, sic operando. Et etiam iter facite ei, idest, corda auditorum praedicando ei aperite. Qui, idest, ipse cui viam parare mors tua, o mors . Iter facite Christo , ut per speciosos pedes evangelizantium, pervia sint ei corda credentium. Ipse enim ascendit super occasum, cum resurgendo
Abbreviated transcription (Latin):
ligi pot̃. ut fut᷑um iudiciũ cõminet᷑.
Nam qͥa in hoc scło sic̃ fumꝰ se extol¬
lendo defecer̃. ueni& illis in fine ex¬
trema dãnatio. ut a di facie idest
p̃sentia pereant in ȩc̃num: cũ ipse
p̃sentatꝰ fuerit in sua claritate ue¬
a facie ignis fluit cera. sic at̾rore
distͥcti iudicis dissoluent᷑ in c̃sciẽ¬
tia. Postqmͣ ostñdit de xp̃i exalta¬
tione. quid ꝯtingat mał. c̃seqñder
insimiat. qͥd de eadẽ ꝓueniat bo¬
nis. dic̃s. & iusti epulent᷑. id ẽ refi¬
ciant᷑ ipso scilic& dõ. qui erit omĩa
in om̃ib. ⁊ exuldent in c̃spectu di.
Nenim erit exultationis ħꝰ tanqͣm
coram hõib ulla manis iactantia.
s in ẽspectu eius. qui sine errore ĩ¬
spicit qđ̃ donauit. Uel exultẽt iusti
in c̃spectu dĩ: qr ipsum facie ad fa¬
ciem uidebt̃. Unde adhuc recte sub¬
ditur: & delectent᷑ in leticia. Tunc
quidẽ leticia delectabił erit. qnͣdo
dimor ⁊ sollicitudo omĩs exclusa

Expanded text:
ligi potest, ut futurum judicium comminetur. Nam quia in hoc saeculo, sicut fumus se extollendo defecerunt: veniet illis in fine extrema damnatio, ut a Dei facie, idest, praesentia pereant in aeternum, cum ipse praesentatus fuerit in sua claritate, vea facie ignis fluit cera, sic a terrore districti judicis dissolventur in conscientia. Postquam ostendit de Christi exaltatione quid contingat malis, consequenter insinuat quid de eadem proveniat bonis, dicens: 4. Et justi epulentur, idest, reficiantur ipso scilicet Deo, qui erit omnia in omnibus . Et exultent in conspectu Dei. Non enim erit exultationis hujus tamquam coram hominibus ulla inanis jactantia, sed in conspectu ejus qui sine errore inspicit quod donavit. Vel exultabunt justi in conspectu Dei, quia ipsum facie ad faciem videbunt . Unde adhuc recte subditur: Et delectentur in laetitia. Tunc quidem laetitia delectabilis erit, quando timor et sollicitudo omnis exclusa
Abbreviated transcription (Latin):
rex̃ xp̃c. ⁊ dissipati st̃ inimici
eiꝰ ꝑ om̃s gc̃s. Iudei in eo ipso loco
ubi inimicitias exercuer̃ debellati s̃.
atq inde ꝑ cuncta disꝑsi. & nc̃ oder̃
s metuunt. ⁊ ipso metu faciut qd̃ se¬
quit᷑. & fugiant qui oder̃ eum a fa¬
cie eius. fũga qͥ ppe. animi c̃ timor.
Nam carnali fuga. qͦ fugiunt a facie
cius. qui ubiq ẽ p̃sens: Quo ibo in¬
qͥt a sp̃u tuoͬ ⁊ quo a facie tua fugiã:
animo gͦ ñ corꝑe fugiunt. tim̃do po¬
tius qm latendo: nec ab ea facie qmͣ
ñ uident. s ab ea qm cogunt᷑ ut ui¬
deant. Facies qͥpe eius appellata est
p̃sentia eiꝰ ꝑęcclam eius. fũgiant gͦ
a facie eius: timeant a p̃sentia scõꝵ
⁊ fidelium eiꝰ. Siue a facie eiꝰ fugiant
sic̃ scͥptum ẽ. Tollat᷑ impiꝰ ne uideat

Expanded text:
et dissipati sunt inimici ejus per omnes gentes. Judaei in eo ipso loco, ubi inimicitias exercuerunt, debellati sunt, atque inde per cuncta dispersi. Et nunc oderunt, sed metuunt: et ipso metu faciunt, quod sequitur. Et fugiant, qui oderunt eum a facie ejus. Fuga quippe animi est timor. Nam carnali fuga, quo fugiunt a facie ejus, qui ubique est praesens? Quo ibo inquit a spiritu tuo? Et quo a facie tua fugiam ? Animo ergo, non corpore fugiunt: timendo potius, quam latendo. Nec ab ea facie, quam non vident, sed ab ea, quam coguntur, ut videant. Facies quippe ejus appellata est praesentia ejus per Ecclesiam ejus. Fugiant ergo a facie ejus. Timeant a praesentia sanctorum et fidelium ejus. 329 Sive a facie ejus fugiant, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat
Abbreviated transcription (Latin):
ubi factum fuerit: domꝰ pudici pec̃¬
toris. templum replente fic dĩ. &
debetis ei it̃ fac̾e: qͥa dñs nom̃ ẽ illi.
dñari. nͥ ꝑ ipsum. & qr opꝰ bonum
⁊ p̾dicatio di.⁊̃ cum alacͥtate deba
fieri: recte subiunctũ ẽ. Exultate
in c̃spectu eiꝰ. dum enĩ facitis it ei.
dum p̃paratis q̃ ueniat. gendesq pos¬
sideat:. multam passuri estis in c̃spe¬
ctu hominũ tͥsticiam. S uos ñ solũ
nolite defic̃e. s ⁊̃ exultate. ñ in c̃specꝰ¬
tu hominũ. s in c̃spectu dĩ. Spe gau

Expanded text:
ubi factum fuit domus pudici pectoris templum repente fit Dei. Et debetis ei iter facere, quia Dominus nomen est illi. nisi per ipsum. Et quia opus bonum et praedicatio Dei etiam cum alacritate debet fieri, recte subjunctum est: Exultate in conspectu ejus. Dum enim facitis iter ei, dum praeparatis qua veniat, gentesque possideat, multam passuri estis in conspectu hominum tristitiam. Sed vos non solum nolite deficere, sed etiam exultate, non in conspectu homi
Abbreviated transcription (Latin):
dit ab ardore c̃cupiscendie. & sic̃ fu¬
mus qntomag̃ ascendit. tandomag̃
euanescit:. sic suꝑb quo plus exaltat᷑
in elatione. eo ampliꝰ defic̃ a uerita¬
te. Ad huc quoq penam eoꝵ exagge¬
rat: cum subiungit. Sic̃ fluit cera
a facie ignis: sic ꝑcant peccatores a
faci dĩ. Qmus fortasse cos hoc loco

Expanded text:
dit ab ardore concupiscentiae. Et sicut fumus quanto magis ascendit, tanto magis evanescit: sic superbus quo plus exaltatur in elatione, eo amplius deficit a veritate. Adhuc quoque poenam eorum exaggerat, cum subjungit: Sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Domini. Quamvis fortasse eos hoc l
Abbreviated transcription (Latin):
nandum: ad bñ oꝑandũ: ⁊ lib̾abit
eos a tͥbulationib.⁊eru& eos a pec¬
catorib. qͣndo educ&e eos de hac uita:
dor: ipse ẽ dua salus. dua ꝓdectio. cua
arma̾. tua lib̾atio: ut te regat. custo¬
diat: ⁊ deinde ad uitam ȩt̾nã ꝑducat.

Expanded text:
andum. Et liberabit eos. A tribulationibus. Et eruet eos a peccatoribus, quando ducet eos de hac vita. tor. Ipse est tua salus, tua protectio, tua arma, tua liberatio: ut te hic regat, custodiat, et deinde ad vitam aeternam perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
tem:. ñ ad rixas diuisionis. s ad ꝯgͥ̾ga¬
tionem unitatis. Idõ lingͥs omĩum
loqui fec̃. in qͦs pͥmo uenit: qr lingͣs
omium gñdium se munitade ꝯg̾ga¬
tarum ẽẽ nunciauit. Qđ dẽ faciebat

Expanded text:
tem, non ad rixas divisionis, sed ad congregatem, non ad rixas divisionis, sed ad congregationem unitatis. Ideo linguis omnium loqui fecit, in quos primo venit: quia linguas omnium gentium se in unitate congregaturum esse nuntiavit. Quod tunc facieb
Abbreviated transcription (Latin):
rectȩ letificantes corda: p̃ceptũ dñi
lucidum illuminans ocłos. Recꝰtȩ
st̃ iusticiȩ dñi. idẽ inflexibiles. ñ de¬
clinant ad dext̾am siue ad sinistrã:
ñ flectunt᷑ in ꝓsꝑis. siue in adu̾sis:
corda obseruandium eas letificant.
cidum ẽ. sine uelam̃do carnalium
obseruationum: illuminans ocłos.
idẽ hominis int̾ioris aspectum i
poralia bona sibi subtrahi ꝑhorres¬
cens: quoꝵ dilectione anima forni¬
cat᷑. s castus quo eccł̃a sponsum su¬
um qͣnto ardntius dilig̃. tando
diligendius cau& offende. & idõ¬
ñ foras mittit c̃sũmata dilectio
udicia dñi uera. iustificata in se¬
m& ipsa. Iudicia eiꝰ qui ñ udicat
quenꝗͣ s om̃e iudicium dedit fi¬
lio. Uere iustificata incõmutabi¬
lit̾: neq enim uł minatꝰ. ł polli¬
citus d̃s quenꝗͣ fallit: aut qͥsqͣm
uel impiis supplicium eiꝰ. uł pus¬
p̃mium eiꝰ pot̾ eriꝑe. Iudicia dñs
iustificata in sem& ipsa. idẽ ꝑunita¬

Expanded text:
e, laetificantes corda, praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos. Rectae sunt justitiae Domini , idest, inflexibiles: non declinant ad dexteram sive ad sinistram, non flectuntur in prosperis sive in adversis: corda observantium eas laetificant cidum est, sine velamento carnalium observa hominis interioris aspectum. 1poralia bona sibi subtrahi perhorrescens, quorum dilectione anima fornicatur; sed castus, quo Ecclesia sponsum suum quanto ardentius diligit, tanto diligentius cavet offendere: et ideo non foras mittit consummata dilectio stificata in idipsum: judicia ejus qui non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio , vere justificata incommutabiliter; neque enim vel minatus vel pollicitus Deus quemquam fallit, aut quisquam vel impiis supplicium, vel piis prmium ejus potest eripere. Judicia Domini justificata sunt in semetipsa, idest per unita
Abbreviated transcription (Latin):
Syon quippe int̃p̃tat᷑ specłatio. &e hi
ꝑtinent ad syon ⁊ ad corpꝰ. xp̃i: qui c̃¬
temptis t̾renis. m̃tis ocłm dirigunt
ad suꝑna. Memor sit omĩs sacͥficii
uõ. in leticiam resurrecꝰtionis conu̾¬
tat. Holocaustum qͥd̃e eiꝰ pingue
apparuit: qñ in cruce pendñs. ⁊ seip¬
sum dõ ꝓnob̃ offerens. pinguedine ca¬
ritatis plenus ꝓ suis ꝑsecutorib exora¬
uit dicens. Pat̃ ignosce illis qr nesciũt
quid faciunt. O dulcis dñe. qmͣ pi

Expanded text:
e interpretatur speculatio. Et hi pertinent ad Sion et ad Corpus Christi, qui contemtis terrenis, mentis oculum dirigunt ad superna. 4. Memor sit omnis sacrificii Deo, in laetitiam resurrectionis convertat. Holocaustum quidem ejus pingue apparuit, quando in cruce pendens, et seipsum pro nobis Deo offerens, pinguedine caritatis plenus pro suis persecutoribus exoravit, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faci
Abbreviated transcription (Latin):
araudiat te
dñs in die tͥbuladionis: ꝓte¬
gat ce. nom̃ dĩ iacob. Qre ñ ait in
die pacis. uł ꝓsꝑitatis uł gaudii. s in
die inqͥt tͥbulatioĩs exaudiat te: Pa¬
c&. quidẽ d̾o: ⁊ utił ẽ iusto d̾bulatio in
hoc scło. Ipsa enim corhumiliat. atq
adorandum excitat.⁊ fac̃ dignũ ut ex¬
audiat᷑. Uñ alibi idẽ uir sc̃s ait. In tͥbu¬
latione inuocaui dnm̃: & exaudiũ me.

Expanded text:
audiat te inus in die tribulationis: protegat te nomen Dei Jacob. Quare non ait, in die pacis, vel prosperitatis, vel gaudii, sed in die, inquit, tribulationis exaudiat te? Placet quidem Deo, et utilis est justo tribulatio in hoc saeculo. Ipsa enim cor humiliat, atque ad orandum excitat, et facit dignum ut exaudiatur: unde alibi idem vir sanctus ait, In tribulatione invocavi Dominum et exau
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipse int̾pellat ꝓ nob̾. Magna nob̃
fiducia ẽ: qd̾ ipse qui uidex nr̃ ẽ fu¬
turus. orare ꝓ nob̃ ñ cessat. Tantũ
caueamꝰ ne ingͣti simꝰ: ne qd ipse mi¬
scdit̃ postulat. duricia cordis nr̃i
nc̃ tanto ante tp̃s certus sũ. qm̃ sal¬
uum fec̃ dñs filiũ suũ in passione
c̃firmando. in obedientia c̃seruan¬
do :a mortuis suscitando: ad celos
subleuando: ad dext̾am suã collo¬
cando. I dõ ponit p̃t̾itũ ꝓfut᷑o: qͥa
illõ qd̃ fut᷑um intelligebat de xp̃o
ita erat sͥ certum: ac si eẽt p̾t̾itum.
rum ⁊̃ de celo uͥ iam ad dext̾am pa¬
tͥs int̃pellans ꝓ nob̾. diffundit inde
tatib salus dext̾ȩ euis. Potentatus
latione dat auxilium: ut qnͣdo in¬
firmam᷑. dẽ potendes simꝰ. nam uana
salus hominũ: quȩ ñ dextrȩ. s sini¬

Expanded text:
 ipse interpellat pro nobis. Magna nobis fiducia est, quod ipse qui Judex noster futurus est, orare pro nobis non cessat . Tantum caveamus ne ingrati simus, ne quod ipse misericorditer postulat, duritia cordis nostri nunc tanto ante tempus certus sum, quoniam salvum fecit Dominus Filium suum, in passione confirmando, in obedientia conservando, a mortuis suscitando, ad caelos sublevando, ad dexteram suam collocando. Ideo ponit praeteritum pro futuro: quia illud quod futurum intelligebat de Christo, ita erat sibi certum, ac si esset praeteritrum etiam de caelo, ubi jam ad dexteram Patris interpellans pro nobis, diffundit inde tatibus salus dexterae ejus. Potentatus latione dat auxilium, ut quando infirmamur, tunc potentes simus . Nam vana salus hominum, quae non dexterae, sed sini