comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me angss. qui loquebat̾ in me. Dum adse quidẽ s t̃ninse loqui an głm
dic̃ liquido ostendit. qͦd is qui ad ipsũ faceret uerba ꝑcorportã speciẽ
extra ñ eẽt. Nñ & paulo pꝰ subdidit Et ecce angłs qui loquebat᷑ in me¬
egrediebat᷑. Sepe enĩ ñ exteriꝰ apparent. s sic̃ s̃ angłici sp̃e. uolun¬
tatẽ dĩ ꝓpħarũ sensibꝰ innotescunt atq: ita eos ad sublimia subleuar
& quȩq in reb futura s̃ in clausis originalibꝰ p̃sentia de monstrant.
numanũ nanq corcũ ipso carnis coruptibilis pondere grauatũ
hanc ipsã corpulentiã suã quasi obicẽ sustinens. int̾na ñ penetrat.
sensibꝰ ipsa ut ẽ subtilitas anglice uirutus appareat. eoq mens quo
repleta intimis afflatibꝰ ad suꝑna conscendat atq inde quasi de
quođa rerũ uertice quȩ infra se uentura s̃iudeat. S ne qͥs in ỹdic¬
tis hachariȩ u̾bis angłi designatũ nomine: ł patrẽ łfiliũ ł sp̃m

Expanded text:
me, qui loquebatur in me . Dum ad se quidem, sed tamen in se loqui angelum dicit, liquido ostendit quod is qui ad ipsum verba faceret, per corpoream speciem extra non esset. Unde et paulo post subdidit: Et ecce Angelus Domini angeli non exterius apparent, sed sicut sunt angelici spiritus, voluntatem Dei prophetarum sensibus innotescunt; atque ita eos ad sublimia sublevant, ut quaeque in rebus futura sunt, in causis originalibus praesentia demonstrent. Humanum videlicet cor ipso carnis corruptibilis pondere gravatum, ac ipsam corpulentiam suam quasi obicem sustinens interna non penetrasensibus ipsa ut est subtilitas angelicae virtutis appareat, eorumque mens quo repleta intimis afflatibus, ad superna conscendat, atque inde quasi de quodam rerum vertice, quae infra se ventura sunt videat. Sed ne quis in praedictis Zachariae verbis angeli de
Abbreviated transcription (Latin):
ae ap̃đm paleȩ s̃ & apud homines sc̃itatis nomine censent᷑. cũ & ante oculos
huma nos aliud ostendit uita. & ante diuina iudicia aliud intendit c̃scientia.
hi itaq apud humana iudicia electis̃. s apud subtile dñi ex amenpalee An an¬
te diuinos oculos saul palea ñ erat de quosamuel ppło dicebat. certe uidetis
quẽ elegit. dñs. & de quo paulo suꝑius dr̃ electus & bonꝰ quẽ enĩ peccans

Expanded text:
enum sunt, et apud homines sanctitatis nomine censentur, cum et ante humanos oculos aliud ostendit vita, et ante divina judicia aliud intendit conscientia. Ii itaque apud humana judicia electi sunt, sed apud subtile Domini examen fenum. An ante divinos oculos Saul fenum non erat, de quo Samuel propheta populo dicebat: Certe videtis quem elegit Dominus ; et de quo paulo superius dicitur: Electus et bonus? Quem enim peccans
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. Qd tam̃citis cognoscimꝰ. si utrisq animalibꝰ quȩ sit nutrimento dis¬
tantia ꝑpendamꝰ Equi nanq fęnũ ł qd libet sordidũ comedunt aquã uͦ
ñ nͥ munđa bibunt. boues uͦ aquã quã libet sordida bibunt: s fenoñ nisi
mundo uescunt᷑. Qdẽ gͦ qͥd boui qui mundo pabulo pascit᷑ antiquus hostis
det rapere qs prauis ac sordidis actionibꝰ implicatos. inimis secũ respieis.
uoluntariȩ iacere: Paleas gͦ comedere sic̃ bos apyent. qͥa suggestionis
sue dente c̃terere munda uitã spualiũ querit s querendu uidõ quo¬

Expanded text:
retur. Quod tamen citius agnoscimus, si in utrisque animalibus quae sit nutrimentorum distantia perpendamus. Equi namque fenum quamlibet sordidum comedunt, aquam vero non nisi mundam bibunt. Boves autem aquam quamlibet sordidam bibunt, sed feno non nisi mundo vescuntur. Quid est ergo quod bovi, qui mundo pabulo pascitur, Behemoth iste det rapere, quos pravis ac sordidis actionibus implicatos in imis secum respicit voluntarie jacere. Fenum ergo comedere sicut bos appetit, quia suggestionis suae dente conterere mundam vitam spiritalium quaerit. 19. Multi videntu
Abbreviated transcription (Latin):
dorẽ ducit᷑ cũ ꝑ abstinentiã caro fatigat᷑ lunq interuirtutes cęteras
etiã affuctȩ carnis interitũ ꝓficit: quasi indiuersa suꝑ humerali
specie bẏssus torta candescit

Expanded text:
corem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras corem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candescit
Abbreviated transcription (Latin):
uidicis oculos om̃a uirtutũ bona ex caritate decorent᷑. & cuncta quȩ
coram hominib: rutilant. hȩc in ẽspectu occuiti arbitris flamma inti¬
mi amoris accendat. Quȩ scilicet caritas quia đm simul acꝓximũ dili¬
git. quasi exduplici tinetura fulgescit. Qui gͥ sic ad auctoris specrem
anhelat. ut ꝓximoꝵ curam neglegat. uel sic ꝓximoꝵ curã exequit᷑
ut adiuino amore torpescat quia unũ horũ qͦd ubet negligit. insuꝑ¬
humeralis ornamento habere cocum bistinetũ neseit. S cummens ad¬
p̃cepta caritatis tendit᷑. restat ꝓculdubio ut ꝑ abstinentiã caro ma¬
ceret᷑. Vnde & bistincto coceo torta byssus aduingu᷑. Deterra enĩ byssus
nitenti specie orit᷑ Et qͥđ ꝑbyssumꝰ nisi candens decore mundiciȩ cor¬
poralis castitas designatur. Quȩ uidelicet torta pulchritudini suꝑ¬
humeralis inectit᷑ quia tunc castimonia ad ꝑfectũ mundieiȩ can¬

Expanded text:
judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur; et cuncta quae judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur; et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flamma intimi amoris accendat. Quae scilicet charitas, quia Deum simul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum his tinctum nescit. Spraecepta charitatis contendit, restat procul dubio, ut per abstinentiam caro maceretur, unde bis tincto cocco, torta byssus adjungatur. De terra etenim byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta, pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae can
Abbreviated transcription (Latin):
fimos s adamorẽ cȩlestiũ surgat. nedũ suis in cautiis laudib capit᷑
ipso etiã ueritatis intellectu uacuet᷑. Auro quoq atq iacincto. pur¬
pura ꝑmiscet᷑. ut uidelicet sacerdole cor cũ sum ma quȩ p̃dicat spe¬
rat. in semetipso etiã suggestiones uitioꝵ repͥmat eisq uelut exregia
potestate ẽtradicat. quatenus nobilitatẽ semꝑ intimȩ regenerationis
aspiaiat & cȩlestis regni sibi habitũ morib defendat. Dehac qͥppe nobi
qt᷑ aut̃ recepert̃ eũ. dedit eis potestatẽ filios di fieri. Hanc dignitatem
fortitudis psalmista c̃siderat dicens. Michi aut̃ nimis honorificati s̃
amici tui ds̃ nimis c̃fortato ẽ principatus eoꝵ quia nimirũ sc̃oꝵ mens
prinei palit̃ insum mis erigit᷑ & cũ exterius ꝑpeti abiȩcta cernitur
Auro aut̃ iacincto acpurperȩ bistinctus coccus aduingit᷑. ut ante int̃ni

Expanded text:
fimos, sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautius laudibus pascitur, fimos, sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautius laudibus pascitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoque et hyacintho purpura permiscitur, ut videlicet sacerdotale cor cum summa quae praedicat sperat, in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilitatem semper intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni sibi habitum moribus defendat. De hac quippe nobilotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Hanc dignitatem fortitudinis Psalmista considerat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum . Quia nimirum sanctorum mens principaliter in summis erigitur, cum exterius perpeti abjecta cernuntur. Auro autem, hyacintho ac purpurae bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni
Abbreviated transcription (Latin):
exhibendi clariate operis tractaret᷑ adunctũ ẽ facient aut̃ suꝑ¬
Suꝑnȩ uocis imperio in utroq humero sacerdos uelamine suꝑhumera
quatenus uata uocẽ pauli ꝑ arma usticiȩ adextris & asinistris gra
diens cũ adsola quȩ anteriora s̃ nittit᷑ innullo delectionis intime la
tere flectat᷑. Non hunc ꝓspera eleuent ñ aduersa ꝑturbent ñblanda usq
aduoluptatẽ demuiceant ñ aspera ad desperationẽ p̃mant. ut dũ nul¬
lis passionib intentionẽ mentis humiliat: quanta in utroꝙ humero
suꝑhumeralis pulchritudine tegat᷑ ostendat. Qd recte etiã suꝑ humera¬
le exauro iacincto purpura. bistincto coceo & retorta fieri bẏsso p̃cipit᷑
ut quanta sacerdos clarg ᷤ ᷤirtutũ diuersitate debeat de monstrat᷑
Insacerdotis qͥppe habitu ante omnia aurũ fulget. in eo intellecti
sapientiȩ principalit̃ emicet. sui iacinctus qui aerto colore resplen
det adungit᷑ ut ꝑomne qd intellegendo penetrat. ñ ad fauores in¬

Expanded text:
ient autem supe vocis imperio in utroque humero sacerdos velamine superhumeralquatenus juxta vocem Pauli: Per arma justitiae a dextris sdiens, cum ad sola quae altiora sunt nititur, in nullo delectationis infimtere flectatur. Non hunc prospera elevent, nec adversa conturbent; non blanda usque ad voluptatem demulceant, non aspera ad desperationem premant, ut dum nullis passionibus intentionem mentis humiliat, quanta in utroque humero superhumeralis pulchritudine tegatur, ostendat. Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco, et torta fieri bysso praecipitur; ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui hyacinthus, aereo caeruleo colore resplendet, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores in
Abbreviated transcription (Latin):
Suna ut inuueres uuud eat alienȩ regionis egredit᷑ quando una quȩ ꝑ menꝰ
sua studia negligens alienas actiones curans eortra habitũ atq cetra or¬
dinẽ ꝓpriũ uagat᷑. Quã sichem princeps terrȩ opprimit: quia uidelicet in¬
uentã incuris exteriorib: diabolus corrumpit. Et ẽglutinata ẽ anima eiꝰ eũ
ea. qͥa unttã sibi ꝑiniquitatẽ respicit. Et quia cũ mens aculpa resipiseit. ad¬
dicit᷑ atq ad missũ flere conat᷑ corruptor aut̃ spes acsecuritates uacuas
ante oculos uocat quatenus utilitatẽ tristiciȩ subtrahat: recte illic uin¬
git᷑ Tristemq blandicus delinuit. Modo enĩ alioꝵ facta grauiora modoni¬
chil ẽẽ qd ꝑpetratũ ẽ modo miseri cordẽ đm loquit᷑. mͦ ad hue temps sub¬
sequens adpęnitentiã pollicet᷑: ut dũ phȩc decepta mens ducit᷑. ab intentio¬
ne pęnitentiȩ suspendũt. quatenus tẽ nulla bona peipiat. quã nẽ mala nulla

Expanded text:
 ut mulieres videat regionis alienae egreditur, quando unaquaeque mens sua studia negligens, alienas actiones curans, extra habitum atque ordinem proprium vagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia inventam in curis exterioribus diabolus corrumpit. Et conglutinata est anima ejus ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, afficitur, atque admissum flere conatur, corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic subjunitatem pęnitentię subtrabat. Modo enim aliorum facta graviora, modo nihil esse, quod perpetratum est, modo misericordem deum loquitur, / modo adhuc tempus subsequens ad penitentiam pollicetur, ut, dum pne poenitentiae suspendatur, quatenus tunc nulla bona percipiat, quam nunc mala nulla
Abbreviated transcription (Latin):
pore t̾rȩ adherent. animalia aũ uentre atra suspensa s̃ appe¬
titu tñ gulȩ ad t̾ram semꝑ inclinant᷑. Reptilia itaꝙ s̃ intͣ pari¬
etẽ quando cogitationes uoluunt᷑ inmente: ꝗͣ aterrenis deside¬
riis nunquã leuant᷑. Animalia. quoq s̾ intͣ parietẽ. quando &
siꝗͣiã uista. siqͣ honesta cogitant᷑. appetendis tñ lucris tempora
lib honoribꝙ deseruiuntꝰ. & ꝑ semetipsa quidẽ iã qͣsi at̾ra sus¬
pensa s̃ s adhuc ꝑ ambitũ ꝗͣ suꝑ gulȩ desideriũ se se adima
summitunt. Uñ & bene subdit᷑ Et uniũsa ydola domꝰ isrł
depicta erant. inpariete. Scriptũ qͥppe ẽ & auaricia quȩ ẽ
idolorũ seruitꝰ. Recte gͦ pꝰ animalia ydola describunt᷑ qͥa & si
qͥa dũ exct̾ioꝵ rerũ intͥns ecꝰ species attrahunt᷑. in corde qͣsi de¬
ab ominatio demonstrat᷑. qͥa nimirũ uniꝰ cuiꝰq peccati pͥus sig¬
naforinseeus deinde ianua aptȩ iniquitatis ostendit᷑ & tunc demũ

Expanded text:
terrae inhaerent, animalia autem ventre a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur: reptilia itaque intra parietem sunt, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appeteiunt, et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: « Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete. » Scriptum quippe est: « Et avaritia, quae est idolorum servitus . » Recte ergo post animalia idola describuntur, quia et» quia dum exteriorum rerum extrinsecus species attrahuntur, quasi in corde deabominatio demonstratur, quia nimirum uniuscujusque peccata prius sigforinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur. Et tunc demum
Abbreviated transcription (Latin):
duricia sub ditoꝵ Et qui dẽ ꝑparietẽ fodere. nͥ asꝑis correptionis
duriciã cordis aꝑire : Que cũ ꝑfodisset apparuit ostiuĩ quia dũ
cordis duricia. asꝑis correptionib aꝑit᷑. qͣsi quȩ dã ianua ostendi
exqͣ omnia in eo qui corripit᷑ cogitationũ interiora uideant᷑. un
& bene illic sequit᷑. Et diã adme. In gredere. & uide ab ominatione
pessimas. qͣs isti faciunt. hic. Quasi in gredit᷑ ut ab ominationes as¬
piciat. qui discussis quibꝰ dã signis exteriꝰ apparentib ita corda
sub ditoꝵ penetrant. ut cuncta ea ꝗͣ illicite cogitant᷑ in notescãt
Uñ & subdidit. Et ingressus uidi. & ecce om̃is similitudo repti¬
liũ . & animaliũ ab ominatio. In reptilib cogitationes om̃ino t̾re¬
ne signant᷑ in animalibꝰ uͦ iã quidẽ aliquantulũ: at̾ra suspensȩ

Expanded text:
ritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi asperis correptionibus duritiam cordis aperire? Quem cum perfodisset, apparuit ostium, quia cum cordis duritia asperis correptionibus aperitur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: Et dixit ad me: Ingredere, et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic. Quasi ingreditur ut abominationes aspiciat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illici e cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio. In reptilibus, cogitationes omnino terrenae signantur; in animalibus vero, jam quidem aliquantulum a terra suspensae,
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ doctores sepe exraggerare solent. delin quentiũ uicia &n
quibꝰ dã signis publicis occulta rimari. ut possint ermin¬
mis maiora cognoscere. Uñ adehechielẽ dr̃ fili hominis. fo̾de par¬
etẽ. Ubi mox subdidit. Et cũ ꝑfo dissem parietẽ. apparuit ostiũ
unũ. Et dic̃ adme. Ing̾dere & uide ab ominationes pessimas. qs

Expanded text:
i doctores saepe exaggerare soleant delinquentium vitia, et ex quibusdam signis publicis occulta rimari, ut possint ex minimis majora cognoscere. Unde ad Ezechiel dicitur: « Fili hominis, fode parietem. » Ubi mox subdidit. « Et cum perfodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Ingredere et vide abominationes pessima
Abbreviated transcription (Latin):
si adoptiuus qsq filius adꝑcipienda diuinitatẽ ꝓfiẽ nequaquã
tam̃ ut ds naturalit̃ eẽt accepit. Quibene & iã seruus dictus ẽ.
quia formã serui susciꝑe dedignatũs ñ ẽ. Nec maiestati in iuriam
intulit assũpta humilitas carnis. qͥa & ut seruanda susciꝑet. nec
tam̃ habita ꝑmuttaret. nec diuina humanitate minuit. nec hu¬
mana diuinitate consũpsit quia & sic ꝑpaulũ đr̃. Qui cũ infor
ẽ ab in uisibilitatis sue magnitudine se uisibilẽ de monstrase. ut
serui forma tegeret. hoc quod in circũ scripte omĩa ex diuini¬
tate penetraret .

Expanded text:
si adoptivus quisque filius ad percipiendam divinitatem proficit, nequaquam tamen ut Deus naturaliter sit accipit. Qui bene etiam servus dictus est, quia formam servi suscipere dedignatus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et ut servanda susciperet, nec tamen habita permutaret, nec divina humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit; quia etsi per Paulum diciturest ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc, quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret.
Abbreviated transcription (Latin):
e ut hae occasione sicut p̃fatus sũ ueteris testamenti tora pe¬
ne series oceulta patesceret quȩ diuini nutus aspiratione rese¬
nita famis nr̃ȩ esuriem suꝑni pabili copia saeiaret. Nuius gͦ
rei ardenti nimis desiderio ꝓuocats quȩdã de cisdẽ testimo¬
nus cȩperã subquadã breuitate decerpere aliqua uero negli¬
gendo transire Quod dũ fieret siẽ ẽseientia mea miehi testoi
menolente atq hoc cautius ꝓuidente ne a quoqͣm aliquom̾ no¬
uenit Qui me mox uerbis quibꝰ beatitudo ur̃a nouit sua sorui
atq ad supna trahentibꝰ hortando cȩpit accendere quatenus
hoc qͣd neglecte cȩꝑam. explere studiosius debuissem. tta ut
&opus ae ubrũ. inq̃ testimoniũ positũ legeret & exqua so
ortũ eẽt intituili ei p̃notatione signarẽ suius rei pondus me¬
arũq uiriũ impossibilitatẽ pensans. in ancipiti dẽphensus.

Expanded text:
est, ut hac occasione, sicut praefatus sum, veteris Testamenti tota peest, ut hac occasione, sicut praefatus sum, veteris Testamenti tota pene series occulta patesceret, quae divini nutus aspiratione reserata, famis nostrae esuriem superni pabuli copia satiaret. Hujus ergo rei ardenti nimis desiderio provocatus, quaedam de iisdem testimoniis coeperam sub quadam brevitate decerpere, aliqua vero negligendo transire. Quod dum fieret, sicut conscientia mea mihi testis est, me volente, atque hoc cautius providente, ne a quoquam aliquo modo nopervenit. Qui me verbis mox, quibus beatitudo vestra novit, suasoriis, atque ad superna trahentibus, hortando coepit accendere, quatenus hoc quod neglecte coeperam, explere studiosius debuissem, ita ut et opus, et librum in quo testimonium positum legeretur, vel ex qua re ortum esset, in tituli ejus praenotatione designarem. Cujus rei pondus, mearumque virium impossibilitatem pensans, in ancipiti deprehensus,
Abbreviated transcription (Latin):
ma uerboꝵ eiꝰ satisfactio suaderet. quę¬
dã ineis repperi sine cõparatione po¬
tissima. Dum gͥ uniꝰ sẽi uiri hoc ẽ beati
iobhystoriã abstrusis misterior opaeu¬
tatib textã sub tripliei idẽ tipica. morali. atꝙ historieasttoiune
erpostione discuttre acrepuiso ignorantiȩ nubilo in apto eune¬
tis uice elariꝰ serena patesaetione monstrare penetotã uete¬
teris ac noui testam̃ti seriẽ rerũ explanandarũ necessitate spi
coactus exponere Ibi enĩ occiltȩ nimis rer dilucidande necessi¬
tas imminebat: neaut obsc̃rũ qͥd apud audientiũ animos re¬
maneret aut ipse ñ liquidissima satisfactione obscuritatis int̃¬
una adluc̃ẽ uideret᷑ eieere ñ solũ disertissimis uerboꝵ assertio¬
in exposttione etiã testimonu ñ solã uerboꝵ satisfactionẽ sibi
posse sufficere uidicauit nisi alterius iterũ deducti adme¬
diũ testimonii euidenti interptatione iatius edoceret actõq

Expanded text:
ma verborum ejus satisfactio suaderet: quiddam in eis reperi sine comparatione potissimum. Dum igitur unius sancti viri, hoc est beati Job historiam abstrusis mysteriorum opacitatibus tectam, sub triptici, id est typica, morali, atque historica studuit expositione discutere, ac repulso ignorantiae nubilo, in aperto cunctis luce clarius serena patefactione monstrare, pene totam veteris ac novi Testamenti seriem rerum explanandarum necessitate est coactus exponere. Ubi enim occultae nimis rei dilucidandae necessitas imminebat, ne aut obscurum quid apud audientium animos remaneret, aut ipse non liquidissima satisfactione obscuritatis, interna ad lucem videretur ejicere; non solum disertissimis verborum assertioin expositione etiam testimonii, non solum verborum satisfactionem sibi posse sufficere judicavit, nisi alterius iterum deducti ad medium testimonii evidenti interpretatione latius edoceret. Actumque
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ipsius tumba manat. unctionis copia.
Quȩ infirmos omnes sanat per eius
suffragia.
psam nobis unctionem impetra ado¬
mino prece pia.
Qua sanauit lesiones multorum pec¬
caminum in maria. De¬

Expanded text:
Ex ipsius tumba manat Unctionis copia, Quae infirmos omnes sanat Per ejus suffragia. Ipsam nobis unctionem Impetres a Domino, Prece pia. Quae sanavit laesionem, Multorum peccaminum In Maria.
Abbreviated transcription (Latin):
bruci rubigo c̃sumit quia sepe dũ uentris ingluuies ꝑ abstinentiã
restringit᷑ ire in patientia acriꝰ dñat᷑ quȩ more rubiginis quasi exu¬
rendo messẽ comedit. quia fructus uirtutũ inpatientie flamma tabe
quit. Bene aũ illic subdit᷑. Ex ꝑgiscimini ebrii & flete. Ebrii qͥppe uoca

Expanded text:
bruchi rubigo consumit, quia saepe dum ventris ingluvies per abstinentiam bruchi rubigo consumit, quia saepe dum ventris ingluvies per abstinentiam restringitur, irae impatientia acrius dominatur; quae more rubiginis quasi exurendo messem comedit: quia virtutum fructus impatientiae flamma tabesquit. Bene autem subditur: Expergiscimini ebrii et flete Joel I, 4.
Abbreviated transcription (Latin):
que toto corpore int̾na repit. nͥ iuxuria designat᷑. quȩ cor qd tenu¬
ita polluit. ut insuꝑioris mundicie surgere amore non possit: Quid ꝑ
iocustã quȩ sattib euolat nͥ in anis gła ex pͥmit᷑ quȩ se uanis p̃sũptio¬
nibꝰ ex attat. Quid pbrucũ cuiꝰ pene̾ totũ corpus inuentre colligit᷑
nedendi ingluues figurat᷑. Qd prubiginẽ que đu tangit incendit
nisiira innuit᷑ Residuum gͦcruce locusta comedit. quia sepe dum
iuxuriȩ uiciũ am̃te recesserit. in anis gła succedit. Nã quia iã ꝑamo¬
rem carnis ñsternit᷑. quasi scãm se ex castitate głatur. Et residuum
iocuste brucus comedit. quia sepe cũ in ani głe que q̃si ex sc̃itate ue¬
niebat resistit᷑. uel uentri ÷̃ quibꝰ ubet ambitionis desideriis in moc
ratis indulget᷑. S ens eñi ĩ nescia tantõ atrociꝰ ad quẽ libet ambi¬
tã ducit᷑ quanto nullo ł humanȩ laudis amore refrenat᷑. Residuũ

Expanded text:
pore in terra repit, nisi luxuria designatur? quae cor quita polluit, ut in superioris munditiae surgere amore non possit. Quid per locustam quae saltibus volat, nisi inanis gloria exprimitur, quae se vanis praesumptionibus exaltat? Quid per bruchum, cujus pene totum corpus in ventrem colligitur, nisi edendi ingluvies figuratur? Quid per rubiginem, quae dum tangit incendit, nisi ira innuitur? Residuum ergo erucae locusta comedit, quia saepe cum luxuriae vitium a mente recesserit, inanis gloria succedit. Nam quia jam per amorem cordis non sternitur, quasi sanctam se ex castitate gloriatur. Et residuum locustae bruchus comedit, quia saepe cum inani gloriae, quae quasi ex sanctitate veniebat, resistitur, vel ventri vel quibueratius indulgetur; mens enim Dei nescia tanto atrocius ad quemlibet ambitum ducitur, quanto nullo vel humanae laudis amore refrenatur. Residuum
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ apte ex ponite quȩ in allegoriarũ obserurtaeacibꝰ audistis.
ꝯagne e utilitatis e ipsa obscuritas eloquio aegaexercet
sea sumi ut falganone aulatit᷑ & ex creitatus capset qdeaꝑ
da locis obscuriorib: tanto maiori dulcedine intenta reficit
qrntomaiore labore fatigat

Expanded text:
id est, aperte exponite quae in allegoriarum obscuritatibus auditis. Magnae vero utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum Dei, quia exercet sensum ut fatigatione dilatetur, et exercitatus capiat quod usdam locis obscurioribus tanto maiori dulcedine inventa reficit, quanto maiori labore castigat
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑant restat nec ee̾ ẽ ut bonũ hoc opantur abscondant. Sepe
eiũ ab ipso ostensionis ex ordio ꝓpriã laudẽ querunt. sepe uͦ in osten¬
sione opis auctoris patefacere głam cupiunt. s excepti fauorib in
laudis ꝓpriȩ cupiditate rapiunt᷑. Cũq semetipsos diuidicare inte
rius negligunt. sparsi exteriꝰ ignorant qͥd agunt eoq opus sue
elationi militat. atq se impendere obsequio largitoris pitant.

Expanded text:
ant, restat necesse est, ut bonum quod operantur abscondant. Saepe enim ab ipso ostensionis exordio propriam laudem quaerunt. Saepe vero in ostensione operis auctoris patefacere gloriam cupiunt; sed excepti favoribus, in laudis propriae cupidirius negligunt, sparsi exterius ignorant quod agunt; eorumque opus suae elationi militat, atque hoc se impendere obsequio largitoris putant.
Abbreviated transcription (Latin):
miniscuntta tune tͣnsacte nequitiȩ sine lesione nr̃e beatitudinis recorda¬
mpierunq enĩ in colomtatis tempore ad memoriã dolores p̃teritos sine
dolore reducimꝰ & quo eos recolimꝰ eo nos in colomes plus amaniꝰsrit gͦ &
altius astringat ut dũ dolorissui animꝰ sine dolore reminiscit᷑ & debitorẽ
semetuico uerius intelligat: & eo magis acceptã salutẽ diligat. qͦ demolestia
meminit qͥd euasit. In illa itaq lȩticia sic tunc sine tedio mala nr̃a ẽsꝑieims
sic̃ nẽ in luce positi sine ulla cordis caligine animo tenebras uidemꝰ qͥa &e si
obscurũ ẽ qͥd inmente cernimꝰ de iudicio ẽ hoc luminis ñ depassione ceci¬
scuentia grauam̃: qͥa dũ mala nr̃a sine aliqͦ m̃tis malo respicimꝰ. & nunqđmo
er qd corda laudantiũ de tnsactis iniquitatibꝰ polluat. & semꝑ erit. qͦd hȩc
ad laudem liberatoris accendat.

Expanded text:
miniscimur, ita nunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordaminiscimur, ita nunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordabimur. Plerumque enim incolumitatis tempore ad memoriam dolores praeteritos sine dolore reducimus, et quo aegros recolimus, eo nos incolumes plus amamus. Sic ergoarctius astringat, ut dum dse medico verius intelligat, et eo magis acceptam salutem diligat, quo de molestia meminit, quid evasit. In illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi, sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecinscientia gravamur: quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus; et nunquam erit, quod corda laudantium de transactis iniquitatibus polluat, et semper erit, quod haec ad laudem liberatoris accendat.
Abbreviated transcription (Latin):
uiluo muer t meminit s si hȩc cõmissa digne defleuerti nescit acue eulpec ii¬
maso tas snodũ penitentiȩ transeat metuit & plerunq culpã iam ueritas rela aatt
mers amieta uaabue de uenia dũ ualde sẽ soluetta trepiaat Siegiur etiam
hit miãm susci pit s suscepisse seneseit. qͥa petcatũ suũ homo iam corrigendo
uiti uenia dubietas nerit ubi iam securã mentẽ culpe suȩ memoria ñ addi¬
cat ub in subreatu animus trepidat. s de eiꝰ indulgentia libere exuttat S s
nulla ibi homo peccati sui memoria tangit᷑ ereptũ se unde gratulat᷑. Aut qͦ¬
mlargiori gr̃as refert de uenia quã accepit sunt̃ ueniente obliuione tns¬
acte nequitie ee se pęnȩ debitorẽ nescit. Ait enĩ psalmista. Pĩas tuas añem
Et smiserie trisacte nͦ meminit unde largitatimĩȩ laudes reilditꝰ. Sirursũ¬
gaudia memoria siu reatus tangit. aut qͦmͦ ꝑfecte lucis clareser ꝗłae qun

Expanded text:
va commiserit meminit, sed an commissa digne defleverit, nescit: ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat metuit, et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia dum valde sibi est sollicita trepidat. Sanctus ergo iam suscipit, sed suscepisse se nescit: quia peccatum suum homo jam corrigendo cati venia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulla ibi homo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae esse se poenae debitorem nescit? Ait enim Psalmista: Misericordias tuaet si miseriae transactae non meminit, unde largitori misericordiae laudes rnc inter gaudia memoria sui reatus tangit? aut quomodo perfectae lucis clarescit gloria,
Abbreviated transcription (Latin):
in ẽ spectu conditoris sui uicario oꝑe se sub leuant. ut qͥa
una uirtus sine alia ł nulla ẽ omnino ł minima uicissim

Expanded text:
in conspectu Conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia, vel nulla est omnino, vel minima vicissim
Abbreviated transcription (Latin):
lapsũ dũ c̃spiciunt. de suo statu ẽ tremiscunt. & ruina quȩ
illos damnat. istos humiliat. Discunt enĩ insuꝑni adiutoru
ꝓtectione c̃ fidere. dũ plerosq ẽ spiciunt desius uiribꝰ cexidisse¬
Qndo gͦ bene agere uident᷑. reꝓbi. qͣsi planũ iter electis seqn¬
tib monstrant. qͣndo uͦ in lapsũ nequicie corruunt electis pꝰ
se ꝑgentib quasi cauenđũ suꝑbiȩ foueam ostendunt.

Expanded text:
lapsum dum conspiciunt, de suo statu contremiscunt, et ruina, quae lapsum dum conspiciunt, de suo statu contremiscunt, et ruina, quae illos damnat, istos humiliat. Discunt enim in superni adjutoris protectione confidere, dum plerosque conspiciunt de suis viribusQuando ergo bene agere videntur reprobi, quasi planum iter electis sequentibus monstrant; quando vero in lapsum nequitiae corruunt, electis post se pergentibus quasi cavendam superbiae foveam ostendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aliqͥd litũ. atq hoc aurũ quasi lutũ sternit᷑ qͣndo occultis pec¬
catis exigentib & iã uirtus quȩ publice claruerat dissipat᷑s op
na electo suo usib ꝓfutura dispensat. Nam ñ nulli mundum
nequaqm funditus deserentes: ñ ꝑseueraturi angustũ iter
arripunt. s ad querenda angustã uiã exemplo suo eos qͥ
ꝑseueraturi s̃ accendunt. Vnde plerunq c̃ tingit. ut ipsum
ex emplis suis ad bene uiuendi studia ꝑseueraturos alios pͥ
seueraturi ꝓuocant. Sepe enĩ qͦs d̃a uidemꝰ uiã in gredi ad
locũ ꝓpositũ festinare. qͦs alii qͥa euntes c̃spiciunt. secunt᷑
eundeq parit̃ locũ petunt. S fit plerunq ut irruente ali¬
quo inplicationis articulo pꝰse redeant qui p̃ibant. & hi ad
locũ ꝑueniant qͥ se quebant᷑ lta nimirũ s̃. qui ñꝑseueraturi
uiã sc̃itatis arripiunt. Idcireo enĩ uirtutis iter ñ ꝑuenturi
& iã casus utilitate ñ modica electoꝵ ꝓuectibꝰ seruit. qͥa illoꝵ

Expanded text:
 aliquid lutum sunt. Atque hoc aurum quasi lutum sternitur, quando occultis peccatis exigentibus etiam virtus, quae publice claruerat, dissipatur. § na electorum suorum usibus profutura dispenset. Nam nonnulli, mundum nequaquam funditus deserentes, non perseveraturi angustum iter arripiunt, sed ad quaerendam angustam viam exemplo suo eos, qui perseveraturi sunt, accendunt. Unde plerumque contingit, ut ipsum exemplis suis ad bene vivendi studia perseveraturos alios non perseveraturi provocant. Saepe enim quosdam videmus viam ingredi, ad locum propositum festinare, quos alii, quia euntes conspiciunt, sequuntur, um pariter petunt. Sed fit plerumque ut, irruente aliquo implicationis articulo, post se redeant qui praeibant, et hi ad locum perveniant qui sequebantur. Ita nimirum sunt qui non perseveraturi viam sanctitaetiam casus utilitate non modica electorum provectibus servit, quia illorum
Abbreviated transcription (Latin):
tiẽ sue carcere faẽ ut hunc animi reatus p̃mat & iã si nemo
ereteriꝰ accuset᷑. Qui cũ iudicante do inmalieie suȩ ceerdii
relinquit᷑ quasi intra semetipsam claudit᷑ ne euade naluui¬
cũ inueniat quẽ inuenire minime meret tã sepe ñnulli
pmttrinmale ẽ suctudinis careere inclusi oise metipsis ea¬
pre upossunt at quiła culpas pprias punire euptes ues tũt
qđ recte se agere estimant in grauioribꝰ peccatis uentuuit
sttq m miserabili ut qͦđ exttu putabant. hoc inelusiorie mn¬
ueniants ic iudeł repbus iudas cũ mortẽ d eont peccitt̃¬

Expanded text:
tiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum, judicante Deo, in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidam culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimant in graviores culpas vertunt; fitque modo miserabili, ut quod exitum putant, hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas cum mortem sibi contra peccat
Abbreviated transcription (Latin):
tes qͣslittũ s uicus eg inquinando sub stęrnat. Seitius re¬
spondem qͥa aurũ qd p̃ius eiꝰ ꝑsuasionibꝰ quasilitũ steetu
potuerit aurũ ante dĩ oculos nunquã fuit. Qui enĩ seduei
qnuoq ñ reusuri possunt qͣsi habita scitatẽ ante oculos ho¬
minuuident᷑ amittere s eã añ d̃ĩ oculos nunquã habuer̃
sepenanq homo multis occulte peccatis in uoluit᷑. & in
una aliquã uirtute magnus uidet᷑ que ipsa qͦꝙ urtus
manescens deficit. qͥadum in notescit hominib ꝓcul du¬
biolaudat᷑ eiꝰq laus inhiant̃ appetit᷑. Unde sit ut ipsa uir¬
tus andĩ oculos uirtus ñfit đu abseondit q displcet ꝓ¬
ait qd placet. Que itaq merita ee ap̃ dñm possunt qͥnd
supbia & castitas in notescit. atq ido ostensa diu castitas
cirea finẽ utte ꝑdit quia eooꝑta suꝑbia usq ad finẽ incorrep¬
ta retinet᷑. Alius elemosinis uacat. ꝓpria distribuit s tam̃ mul¬

Expanded text:
tum sibi vitiis coinquinando substernat. Sed citius respondemus, quod qui pravis ejus persuasionibus quasi lutum sterni potuerit, aurum ante Dei oculos nunquam fuit. Qui enim seduci quandoque non reversuri possunt, quasi habitam sanctitatem ante oculos hominum videntur amittere; sed eam ante oculos Dei nunquam habuerunt. Saepe namque homo multis occulte peccatis involvitur, et in una aliqua virtute magnus videtur. Quae ipsa quoque virtus inanescens deficit, quia dum innotescit hominibus, procul dubio laudatur, ejusque laus inhianter appetitur. Unde fit ut et ipsa virtus ante Dei oculos virtus non sit, dum abscondit quod displicet, prodit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possunt, quando diximus, latet superbia, et castitas innotescit; atque ideo ostensa diu castitas vitae finem perditur, quia cooperta superbia usque ad finem incorrecavit. Alius aelemosinis vacat, propria distribuit. Sed dum mul
Abbreviated transcription (Latin):
herbãq: narrauerat nunc uno die facta minifestat. ut liquido osten¬
deret qd ereatura omnes simul ꝑsubstantiã extitit. quã uis ñ simul
suam adimaginẽ di creauit illũ. masculũ & feminã ereauit eos. Nec¬
exru ade latere erat ꝓeuldubio femina ꝓcessura. in illo iã computat᷑
per̃ substantiã a quo fuerat ꝓducenda ꝑformã. Considerare tam̃ hȩc
& inminimis possuma ut exminimis maiora pensems Herba nanq cum
ereat᷑ nec dũ in illa fructus. nec dũ fruets sui sem̃ ostendit᷑. inẽ u̾ & iam
ei cũ ñ apparet fruetus & sem̃. qͥa nimirũ simul s̃ in radicis substantia
quȩ ñ simul ꝓdeunt ꝑ temporis increm̃ta.

Expanded text:
herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat; ut liquido ostenderet quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul suam, ad imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam creavit eos. NecSed quia ex Adae latere erat procul dubio femina processura, in illo jam computatur per substantiam, a quo fuerat producenda per formam. Considerare tamen haec et in minimis possumus, ut ex minimis majora pensemus. Herba namque cum creatur, necdum in illa fructus, necdum sui semen ostenditur. Inest vero ei etiam cum non apparet fructus et semen, quia simul nimirum sunt in radicis substantia, quae non simul prodeunt per temporis incrementa.
Abbreviated transcription (Latin):
Querendũ nobis ẽ q̃mͦ ds simul cuncta ẽdidit dumista moyses sex die¬
rũ mutatione uariante distinctȩ creata describit. Qa tamen citius
agnoscim& si ipsas causas originũ subtilũ indagamo Rerũ qͥppe sub¬
stantia simul ereata ẽ s simul perspecies formata ñ ẽ & ꝗd simuler¬
simul quieqͥd de cȩlo orit᷑ simul factũ quicꝗͥd det̾ra ꝓducit᷑. indicat᷑¬
Sol qͥppe iuna & sẏdera quarto die in cȩlo facta phibent᷑. s qd quar¬
to die ꝓcessit inspecie: pͥmo die in cęli substantia exctitit ꝑẽditionẽ Pri¬
tia describumt᷑. S hoc qđ die tercio se inspecie ꝓtulit. nimirũ pͥmo in
ipsa dequa ortũ ẽ terrȩ substantia ẽditũ fuit. Hine ẽ ꝗd moyses & dis¬
tinctȩ ꝑdies singulos condita om̃a retulit: & tam̃ simul om̃a ereata
subiunxit. dicens. Iste generationes cȩli & t̃rȩ qndo creatȩ s̃. indie qͦ feõ

Expanded text:
Quaerendum nobis est quomodo Deus simul cuncta condidit, dum isdem Moyses sex dierum mutatione variante distincte creata describit. Quod tamen citius agnoscimus, si ipsas causas originum subtiliter indagamus. Rerum quippe substantia simul creata esimul quidquid de coelo oritur, simul factum quidquid de terra producitur, indicatur. Sidera quippe quarto die in coelo facta perhibentur: sed quod quarto die tia describuntur; sed hoc quod die tertio se in specie protulit, nimirum primo die in ipsa de qua ortum est terrae substantia conditum fuit. Hinc est quod Moyses distincte per dies singulos condita omnia retulit, et tamen simul omnia creata subjunxit, dicens: Istae sunt generationes coeli et terrae, quando creat
Abbreviated transcription (Latin):
cutũ quasi mala punica facies sum rector sȩ adloquendũ p̃parat.
sub quanto studio cautelȩ loquat᷑ adtendat: nesi in ordinate ad loqͦr¬
dũ rapit᷑ erroris uulnere audientũ corda feriant᷑: & dũ fortasse sa¬
piens uideri desiderat unitatis cõpagẽ insipient̃ abscidat. Nine nanꝙ:
ueritas dicit Nabetȩ sal inuob. & pacẽ habete int̃ uos. ꝑ sal ꝗͥppe ũbi¬

Expanded text:
cuitum quasi mala punica facies. --Cum rector se ad loquendum praeparat, sub quantae cautelae studio loquatur attendat, ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscindat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete int
Abbreviated transcription (Latin):
ontriui cor eoꝵ fornicans. & recedens ame. Interiꝰ fornica¬
r ẽ eateriꝰ uentis delectari. Magna enĩ contricio cordis ẽ.
hȩe elatio suꝑbientis. Eo qͥppe ipso ab integritate salutis corruit.
qͦ iactantia euiꝰ libet uirtutis intumescit. Suꝑbientes enĩ đm
suꝑnis gaudiis. infimis rebꝰ inhiare.¬

Expanded text:
ontrivi cor eorum fornicans et recedens a me . Interius enim fornicari est exterius vetitis delectari. Magna autem contritio cordis est haec eadem elatio superbientis. Eo quippe ipso ab integritate salutis corruit, quo jactantia cujuslibet virtutis intumescit. Superbientes enim Deum supernis gaudiis, infimis rebus inhiare
Abbreviated transcription (Latin):
litas ꝑ caput summa sac̾dotii designat᷑. Unde adehechi¬
elem propħam dr̃. Tu fili hominis sume tͥ gladiũ acutũ. raden¬
tẽ pilosos. ⁊ assum es eũ. & duces ꝑ caput tiuiꝰ ⁊barbã. ut uideli
cet ꝓpħȩ facto uidiciũ redemp̃toris expͥmat᷑. qui in carne
app̾arens. cap̃ rasit. qͥa auidaico sacdotio sacramentoꝵ suoꝵ sa¬
cram̃ta abstulit. barbã rasit qͥa regnũ isrłiticum deserens. deco¬
rẽ uirtutis eiꝰ amputauit.

Expanded text:
isi summa sacerdotii designatur? Unde et ad Ezechielem prophetam dicitur: « Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum radentem pilos, et assumes eum, et duces per caput tuum et barbam. cet prophetae facto judicium Redemptoris exprimatur, qui in carne apparens caput rasit, quia a Judaico sacerdotio praeceptorum suorum sacramenta abstulit; barbam rasit, quia regnum Israeliticum deserens, decorem virtutis ejus amputavit.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nonuidet᷑ abstrahit᷑. ilico corruit qđ uidet᷑: & patent quidẽ carnis oculi s ui¬
dere quicquã uel sentire ñ possunt. Sensus enĩ uisionis ꝑiit qr habitator reces

Expanded text:
quod non videtur abstrahitur, illico corruit quod videtur. Et patent quidem carnis oculi, sed viquod non videtur abstrahitur, illico corruit quod videtur. Et patent quidem carnis oculi, sed videre quidquam vel sentire non possunt. Sensus enim visionis periit, quia habitator reces
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Dixit insipiens in corde suo: ñ ẽ ds. Mens hominis male exterius fusa sic
mreb corporeis fusa ẽ. ut neq ad sem etipsã intus redeat. neq eũ qui ẽ in uisibilis
cogitare sufficiat. Unde carnales uiri iussa spiritalia c̃temnentes: đm qr corpora¬
liter ñ uident. quandoq ad hoc ꝑueniunt ut etiã ñ esse suspicient᷑. Unde serip¬
tũ ẽ. Dixit insipiens incorde suo: ñ ẽ ds. Plerunq enĩ plus appetunt homines
seruire hominibꝰ quos corporalit᷑ uident᷑: qͣm seruire do quẽ ñ uident. ꝑom̃e
enĩ qd̃ faciunt ad finẽ oculoꝵ tendunt: & qr indõ oculos corporis tenere ñ
possunt. ei obseqͥa p̾bere uł despiciunt ł siceꝑint fatigant᷑. Esse enĩ sic̃ dietũ
ẽ ñ credunt : quẽ corporalit᷑ ñ intuent᷑. Qui si auctorẽ omniũ đm humiliter
quȩrerent : id quod ñuidet᷑ ei rei que uidet᷑ esse melius in semetipsis inueni¬
rent. Ipsi qͥppe ex anima inuisibili & corpore uisibili subsistunt: s sihoc ab his

Expanded text:
 Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus. --Mens hominis male exterius fusa sic in rebus corporeis sparsa est, ut neque ad semetipsam intus redeat, neque eum, qui est invisibilis, cogitare sufficiat. Unde carnales viri jussa spiritualia contemnentes, Deum quia corporaliter non vident, quandoque ad hoc perveniunt, ut etiam non esse suspicentur. Unde scriptum est: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus. Plerumque enim plus appetunt homines servire hominibus quos corporaliter vident quam servire Deo quem non vident. Per omne enim quod faciunt, ad fidem oculorum tendunt. Et quia in Deum oculos corporis tenere non possunt, ei obsequia praebere vel despiciunt, vel si coeperint, fatigantur. Esse enim, sicut dictum est, non credunt, quem corporaliter non intuentur. Qui si auctorem omnium Deum humiliter quaererent, id quod non videtur, ex eo quod videtur esse, melius in semetipsis invenirent. Ipsi quippe ex anima invisibili et corpore visibili subsistunt; et si hoc ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
replebant. Hos enĩ nimirũ puteos fodims cũ in semipturȩ saerȩ abaius
sensib alta penetramꝰ Quos tam̃ occuitȩ replent allopbili quando nis
ad alta tendentib inmundi sp̃c terrenas cogitationes ingerunt. & qua¬
s inuentã diuunȩ scientiȩ aquã tollunt. Quod nunirũ psalmita nterli
fuareuindicebat. Declinate ame maligni & scrutabor mandata &i mei ur
aeiimpatent in sinuans qͥd mandata di ꝑserutari ñ poterat eũ maligno¬

Expanded text:
replebant . Hos enim nos nimirum puteos fodimus cum in Scripturae sacrae abditis sensibus alta penetramus. Quos tamen occulte replent Allophyli quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt, et quasi inventam divinae scientiae aquam erat cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans quia mandata Dei perscrutari n
Abbreviated transcription (Latin):
mo replent. Quid nõbis ꝑ esfos sos abysaae piteos atq ab allophilis reple¬
tos innuit᷑ nisi ut in hac ꝑegrinationis erumna postui cogitationꝰ
nr̃arũ ꝓfunda penetreos & quousꝙ nobis uere intelligentiȩ aqua
respondeat nequaqͣm nr̃ȩ inquisitionis manus abex haurienda cordis
t̃ra torpescatꝰ Quos tam̃ puteos allophili insidiantes replent qͥa nimirõ
in mundi sp̃e cũ nos studiose cor fodere c̃spiciunt ẽgestas nobis temptati¬
onũ cogitationes mergunt. Vnde semꝑ mens euacuanda ẽ in cessam̃ꝙ fo¬
dienda nesi indi scussa relinquit᷑ usq adtumor ẽ ꝑuersoꝵ opũ cogta¬
tionũ suꝑnos t̃ra cum ulet᷑. Inde & ad chechielẽ dicit᷑ Eui hominis sode¬

Expanded text:
 etc.--Quid nobis per effossos ab Isaac puteos atque ab Allophylis repletos innuitur, nisi ut in hac peregrinationis aerumna positi, cogitationum nostrarum profunda penetremus, et quousque nobis verae intelligentiae aqua respondeat, nequaquam nostrae inquisitionis manus ab exhaurienda cordis terra torpescat? Quos tamen puteos Allophyli insidiantes replent, quia nimirum immundi spiritus cum nos studiose cor fodere conspiciunt, congestas nobis tentationum cogitationes ingerunt. Unde semper mens evacuanda est, incessanterque fodienda, ne si indiscussa relinquitur, usque ad tumorem perversorum operum, cogitationum super nos terra cumuletur. Unde et ad Ezechiele
Abbreviated transcription (Latin):
q abicctionẽ nouerant iustius c̃tẽpnebant. p̃ modũ uͦ humanã
naturã eo iã substratã habere ñ potȩrant qͦ hane in auctore suor
&iã suꝑ semetipsos ducta uidebant. Neq enĩ debebatiaminmen¬
bris sub iecta despici quȩ in ipso menbroꝵ capite meruit p̃lata
uenerari.

Expanded text:
modum vero humanam naturam eo jam substratam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam super semetipsos ductam videbant. Neque enim debet in membris jam subjecta despici, quae in ipso membrorum capite meruit praelata venerari.
Abbreviated transcription (Latin):
ie i cognoueriste opulchra int̃mulieres egredere & ab ipꝰ uestigia
gregũ & pasce edos tuos. Semetipsam nanq. ea quȩ ẽ int̾mulieres pulchra
cognoscit qͣndo electa queq anima etiã int̃peccatores posita qͥa ad aue¬
toris suiimaginẽ & similitudinẽ sit condita meminit & iuxta ꝑcepte
similitudinis ordinẽ in cȩdit. Quȩ si se ñ cognoseit egredit᷑. qͥa aseereto siu
cordis eae pulsa in exterioribꝰ con cupiscentuis dissipat᷑. Egressa uͦ ab it post
uestigia gregũ qͥa sua interna deserens ad latã uidelicet uiã dueitͣ & se¬
quit ex empla ppło hec iam agnoss eilos pascit. qͥa

Expanded text:
isi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos . Secognoscit, quando electa quaeque anima, etiam inter peccatores posita, quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit, et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit. Quae si se non cognoscit, egreditur, quia a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur. Egressa vero abit post vestigia gregum, quia sua interna deserens, ad latam videlicet viam ducitur, et sequitur exempla populorum. Nec jam agnos, sed haedos pascit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ad monet diẽs. Suꝑ montẽ ex celsũ ascende tu qͥ euangelizas syonut ui
delicet qui locũ p̃dicationis suscipit ad altitudinẽ bone ascendat aetionis
ad excelsa triseat ut eor qͥ sͥ cõmissi s̃ oꝑa tnscendat quatenꝰ subiecto uitã
tanto subtiliꝰ uideat qͣntõ & t̾renis actibꝰ qͥs despicit. animũ ñ suꝑ ponit
Esse gͦ speculatores uita & alta debet ẽẽ semꝑ & circũ specta. Ne eñi terre¬
narũ rerũ amori succumbat. alta sit. ne occulti hostis iaculis feriat᷑ ex omĩ
latere circũ specta. Neq enĩ speculari sufficit. ut altũ iuuat nͥ ut loqͥndo as
sidue ad alta auditores suos ꝑtͣhat eoꝵq m̃tes ad am̃orẽ cȩlestis patriȩ lo¬
quendo succendat. S tẽ hȩc reete agit. cũ lingua eiꝰ ex uita arserit. Nam
lucerna quȩ insemetipsa ñ ardet eã rẽ ciu supponit᷑ ñ accendit. Hine de
ioħe ueritas dic̃ Iile erat iucerna ardens & lucens. ardens uidelicet pes¬

Expanded text:
dicens: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui praedicationis locum suscepit ad altitudinem bonae ascendat actionis; ad excelsa transeat, et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat; quatenus subjectorum vitam tanto subtilius videat, quanto et terrenis rebus quas despicit animum non supponitEsse ergo speculatoris vita et alta debet semper, et circumspecta. Ne enim terrenarum rerum amori succumbat, alta sit; ne occulti hostis jaculis feriatur, ex omni latere circumspecta. Neque hoc speculatori susidue ad alta auditores suos pertrahat, eorumque mentes ad amorem coelestis patriae loquendo succendat; sed tunc haec caute agit, cum lingua ejus ex vita arserit. Nam lucerna quae ex semetipsa non ardet, eam rem cui supponitur, non accendit. Hinc enim de Joanne Veritas dicit: Ille enim erat lucerna ardens et lucens ; ardens videlicet pe