comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbrati cuth bti m̾itũ eos enaserit: sic̃ płmꝙ mos est mortalib uit eos illa uiue
meminisse. que olim horruerĩt excepisse. Nam cũ qͣdam die in insula inclusus¬
tetigi. młtotiens adu̾sis bellis exꝑtus nicħ sͥ fortunã restituere qd̾ aliis abstulisset.
cũ magnatib librato ꝯsilio. bonũ eẽ lib̾alitatẽ abstiñe regiã. cũ nõ posset ꝓpulsare
iniuriã rollonẽ pacifice arcersiuit. Erat ille iam gͣndenꝰ: ⁊ facile ad cõcordiam in¬
clinatꝰ est: Ita fedꝰ ictũ est ut baptisia susciꝑet. ⁊ t̾ram illam de rege sic̃ de dño suo
coguoscet. U̾ ꝯsiderari potuit. ingenita ⁊ effreniꝰ barbaries uiri. Siqͥdem cũ dono cõ¬
cesso astãtes sugg̾erent. ut pedẽ largitoris oscularet᷑. dedignatꝰ genib aduolui: ap¬
prehensũ pedẽ regis ad os suũ stans attͣeit. Illo resupinato: secutꝰ risus normãnoꝵ

Expanded text:
per beati Cuthberti meritum eos evaserit; sicut plerumque mos est mortalibus ut eos illa juvet per beati Cuthberti meritum eos evaserit; sicut plerumque mos est mortalibus ut eos illa juvet meminisse quae olim horruerint excepisse. Nam cum qtetigi, multotiens adversis bellis expertus, nihil sibi fortunam restituere, quod aliis abstulisset: cum magnatibus librato consilio bonum esse liberalitatem ostentare regiam, cum non posset propulsare injuriam, Rollonem pacifice accersivit. Erat ille jam grandaevus, et facile ad concordiam inclinatus est. Ita foedus ictum est ut baptisma susciperet, et terram illam de rege sicut de domino suo cognosceret. Ubi considerari potuit ingenita et effraenis barbaries 201 viri siquidem cum, dono concesso, astantes suggererent ut pedem largitoris oscularetur, dedignatus genubus advoivi, apprehensum pedem regis ad os suum stans attraxit. Illo resupinato, secutus risus Northmannorum;
Abbreviated transcription (Latin):
nuit¶ aboꝵ eiꝰ inextcabilis laberintos. singillatim e uolu̾e nõ fuit ꝯsiliũ ꝓpt̾ea
qd sit legẽtiũ quedã ꝯfusio gestoꝵ ꝑom̃s annos recensitio. sã. qr excutꝰ hostilis. te
eũ ut satellites eiꝰ ab una ꝑtẽ regionis fugatꝰ in alt̾am secedebat. rursuo qr inde
pulsus alia loca petebat: om̃ia rapinis ⁊ cedib complẽs eñ quoq scͥpto seqͥui. et
pit sto ditã tũ ed insinlã cͥcuire forsitam qͥs dixit extͤme ẽẽ clem̃tie sũmati ẽ or̃ai
exponã. Continuis ix annis cũ hostib compugnãs mͦ incertis fed̾ib iliusus qre
in ilnae tes ułt ⁊ abhos tandẽ mopie coactꝰ est: ut iux trib pagis in fide rigẽ
ti u hamtescire. Wiltescire. sumerseta. etiã in insulã qͣmdã palust̾ uligine.
uixaccessioilẽ uocabulo ad elingea refug̾it. Solebat ip̃e postea in tẽpora felici¬
ora reductꝰ casus suos iocũda hylariꝙ comitare. familiaritatib expon̾e. Qlit̾ qi

Expanded text:
ejus inextricabiles labyrinthos sigillatim evolvere non fuit consilium; propterea quod sit legentium quaedam confusio, gestorum per omnes annos recensitio: nam quia exercitus hostilis per eum vel satellites ejus ab una parte regionis fugatus in alteram secedebat, rursusque inde pulsus alia loca petebat, omnia rapinis et caedibus complens, eum quoque scripto sequi, et, ut ita dicam, cum eo insulam circuire, forsitan quis dixerit extremae esse dementiae; summatim inans, modo incertis foederibus illusus, modo in illudentes ultus, ad hoc tandem inopiae coactus est, ut, vix tribus pagis in fide rigentibus, id est, Hamptescire, Wiltescire, Sumerseta, etiam in insulam quamdam palustri uligine vix accessibilem, vocabulo Adelingia, refugerit. Solebat ipse postea, 180 in tempora feliciora reductus, casus suos jocunda hilarique comitate familiaribus exponere, qualiterque
Abbreviated transcription (Latin):
iguo ad iniuriã scẽ anime nõ dixim:. cũ celebrẽ eiꝰ memoriã sepulch eiꝰ in sini¬
strolat̾e altaris ⁊ epithaphii ꝓdãt u̾sus: scabri qͥdem ⁊ moderni tẽpis lima ca¬
rentes: s ab antiquo nõ adeo deformes: Claudit᷑ in tumulo sc̃s sophista iohes.
qͥditatꝰ iã erat uiuẽs dogmate miro. Martirio tandẽ xp̃i conscendẽ regnimi
Quo meruit regnant. sc̃i per secula cũcti.

Expanded text:
e non dixerim, cum celebrem ejus memoriam sepulchrum in sinistro latere altaris, et epitaphii prodant versus, scabri quidem et moderni temporis lima carentes, sed ab antiquo non adeo deformes. Clauditur in tumulo sanctus sophista Johannes, Qui ditatus erat jam vivens dogmate miro; Martyrio tandem Christi conscendere regnum, Quo, meruit, regnant sancti per secula cuncti.
Abbreviated transcription (Latin):
tate in comꝑabilr głosior. Hic qi młtas filias helat dedit eduari karolo regi r¬
fĩcoꝵ filio lchdouici filii karoli calui. cuiꝰ filiã ut sepe dixi edtheluulphꝰ rex ro¬
gener esnuardi mnstis calamitatib axollone coactꝰ ꝑtẽ illi gallie q̃ nũc noriã¬
ma uocat cõtessit. Longũ est ꝓsequi qͦt annis ⁊ qͣnta audatia omĩa inqͥera ĩ ino
normãni ab occeano britãnico. ut ante memorani: usꝙ ad t̾renũ mare. p mo
hasten mox roslo. Et nobili s ꝑ uetustatẽ obsoleta ꝓsapia noricoꝵ ortꝰ reg is

Expanded text:
ARDI PRIMI. § 126. Rex, quia multas filias habebat, dedit Edgifam Karolo regi Francorum, filio Ludovici filii Karoli Calvi, cujus filiam, ut saepe dixi, Ethelwulphus rex Rogener Edwardi, multis calamitatibus a Rollone coactus, partem illi 199 Galliae, quae nunc Normannia vocatur, concessit. Longum est persequi quot annis et quanta audacia omnia inquietaverint Northmanni ab oceano Britannico, ut ante commemoravi, usque ad Tyrrhenum mare. Primo Hasteng, mox Rollo, qui nobili sed per vetustatem obsoleta prosapia
Abbreviated transcription (Latin):
in uiuo cadau̾e iã mortuus. arcet᷑ tota nocte humana custodia. uigilat tñ martim
gła. Nã posta die appuit cutis hõis a parte illiꝰ splendida: a ꝑte germani solita defori¬
tate surida Et ne derẽt euẽtui miraculũ obu̾tũt martino latꝰ morbidũ. Ia uͦ cũ pͥmia
aurora in lucẽ ꝓrumꝑet. a festinãtib ministͥs. ĩuenit᷑ uir tota cute u̾itegͥ. tota in¬
coluinis p̾dicãs beniuolẽtiam domestici p̾sulis. qua cessit honori gͣnssimi hospitis.
Ita turouici extũc ⁊ deinceps ꝑ patͦni suffragiũ tuto familiare cumulabãt mar¬
suꝑiũ: doñ pacis aura clem̃tior propriis eos penatib inuexit.

Expanded text:
in vivo cadavere jam praemortuus; arcetur tota nocte humana custodia, vigilat tantum Martini gloria. Nam postera die apparuit cutis hominis a parte illius splendida, a parte vero Germani solita deformitate 184 lurida. Et ne darent eventui miraculum, obvertunt Martino latus morbidum: jam vero cum primo aurora in lucem proreperet, a festinantibus ministris invenitur vir tota cute integer, tota incolumis, praedicans benevolentiam domestici praesulis, qua cessit honori gratissimi hospitis. Ita Turonici, ex tunc et deinceps, per patroni suffragium tuto familiare cumulabant marsupium, donec pacis aura clementior propriis eos penatibus invexit.
Abbreviated transcription (Latin):
tuus fr̃ m̃s. positus in thermis sͥ destinatis: s ꝑ mĩam dei citissime lib̾abit᷑ de illis¬
penis. sic̃ ⁊ nos lib̾ati sumꝰ: m̃itis scĩ petͥ. scĩq p̾cib remigii: cui deus magnũ apła
⁊ adiuuerit iam deficiet genealogia nr̃a. regendo ⁊ imꝑando. uñ scito qm̃ tolletur
ociꝰ potestas imꝑii de manu tua: postea ꝑuissimo uiues tẽpore. Tũc conu̾sus ꝯtͣ me¬

Expanded text:
tuus, frater meus, positus in thermis sibi destinatis; sed tuus, frater meus, positus in thermis sibi destinatis; sed poenis, sicut et nos liberati sumus meritis sancti Petri sanctique precibus Remigii, cui Deus magnum apostet adjuverit, jam deficiet nostra genealogia regnando et imperando. Unde scito quoniam tolletur ocius potestas imperii de manu tua, et postea parvissimo vives tempore. Tunc conversus
Abbreviated transcription (Latin):
do eccłasticꝰ missis. oblatõib psalmodiis uigiliis. elemosinis: uelocit̾ lib̾atꝰ ero de
gii precib exempti st̃. de istis penis. ⁊ iã ducti st̃ in gaudiũ ꝑadisi. Dixitq ad me. Re¬
spice sinistͦrsũ. Cũꝙ respexissem. uidi ibi duo dolia altissima bulliẽtia. Ista inqͥt sũt
horrere. Cũq ceru̾et comes meus. in tãto pauore ẽẽ spm̃ meũ. dixit ad me. seq̃re
me ad dext̾am luculẽtissime uallis ꝑadisi. Et cũ grad̾e̾m᷑. contẽplatꝰ sũ ingẽti clari¬
tate cũ głosissimis regib sedere lothariũ auuncdm meũ suꝑlapidẽ topazion mi¬
re magnitudĩs coronatũ dyademate p̾cioso: ⁊ uiͣx eũ filiũ eiꝰ luchdonicũ similit̾
coronatũ. Uidẽs ꝙ me cõminꝰ accersiuit blanda uoce dicẽs karole successor meus
nũc t̾cius in imꝑio romanoꝵ: ueni ad me. Scio qm̃ ꝑ penalẽ locũ uenisti: nͥ est pr

Expanded text:
do ecclesiasticus, missis, oblationibus, psalmodiis, vigiliis, eleemosynis, velociter liberatus ero de do ecclesiasticus, missis, oblationibus, psalmodiis, vigiliis, eleemosynis, velociter liberatus ero de gii precibus exempti sunt de istis poenis, et jam ducti sunt in gaudium paradisi Dei. Dixitque ad me: Respice sinistrorsum: Cumque respexissem, vidi ibi duo dolia altissima bullientia. Ista, inquit, suhorrere. Cumque cerneret comes meus in tanto pavore esse spiritum meum, dixit ad me: Sequere me ad dextram luculentissimae vallis paradisi. Et, cum graderemur, contemplatus sum ingenti claritate cum gloriuxta eum filium ejus Lodowicum similiter coronatum. Videns me, cominus accersivit, blanda voce dicens: Karole, successor meus nunc tertius in imperio Romanorum, 165 veni ad me. Scio quod per poenalem locum venisti, ubi est pater
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ erat nimiũ calidꝰ alt̾ uͦ clarꝰ ⁊ tepid̾: ⁊ erãt ibi duo dolia. Cũꝙ illuc irem. filo glo¬
meris regẽte gressus meos: intuitꝰ suꝑ eũ uͥ erat feruẽs aqͣ uidi ibi genitorem
ineũ luchdouicũ. stare usq ad femora. ⁊ nimis dolore aggͣuatꝰ ⁊ angore ꝑcussus.
dixit ad me. Dñe meus karole noli tim̾e. Scio qr reu̾tet᷑ rursus sp̃c tuus ad corpꝰ
tuũ. ⁊ ꝑmisit te deꝰ huc uenire. ut uid̾es ꝓpt̾ que pcca ego ⁊ om̃s qͦs uidisti talia
tolãmꝰ supplicia. Uno .n. die sũ in isto feruẽtis dolii balneo. ⁊ alto die tͣnsmutor in
isto suauissimo altõ aque dolio.⁊ hoc fit p̾cib scĩ petͥ ⁊ scĩ remigii: cuiꝰ patͦcinis hac¬
tenꝰ genꝰ nr̃m regnauit. S si mͥ subuen̾is cito tu ⁊ mei fideles ep̃i ⁊ alb̾es. ⁊ om̃is or¬

Expanded text:
Unus erat nimium calidus; alter vero clarus et tepidus: et erant ibi duo dolia. Cumque illuc irem, filo gloUnus erat nimium calidus; alter vero clarus et tepidus: et erant ibi duo dolia. Cumque illuc irem, filo glomeris regente gressus meos, intuitus super unum ubi erat fervens aqua, vidi ibi genitorem meum Lodowicum stare usque ad femora; et nimis dolore aggravatus, et angore perculsus, dixit ad me: Domine meus Karole, noli timere. Scio quia revertetur rursus spiritus tuus ad corpus tuum; et permisit te Deus huc venire, ut videres propter quae peccata ego, et omnes quos vidisti, talia toleramus supplicia. Uno enim die 164 sum in isto ferventis dolii balneo, et altero die transmutor in isto suavissimo altero aquae dolio; et hoc fit precibus sancti Petri et sancti Remigii, cujus patrociniis hactenus gen
Abbreviated transcription (Latin):
maliciã. ⁊ suꝑbiã. ⁊ mala ꝯsilia q̃ regib nris ⁊ tͥ dedimꝰ᷑ ꝓpt̾ cupiditatẽ: Cũq h do¬
lendo cõgemisce̾m: cucͣrerũt ad me dracones aꝑtis ⁊ plenis faucib igne ⁊ sulphͣe
⁊ pice uolẽtes iue inglutire. at ductor meus tͥplicauit suꝑ filũ: a cuiꝰ radiis clari¬
tatis. suꝑata st̃ ora illoꝵ ignea. Et p̾traxit me ualidiꝰ ⁊ descendimꝰ in unã uallẽ.
que erat ex una ꝑte tenebrosa. ardẽs uelut clibanꝰ ignis. ex alia uͦ ꝑte tã ame¬
iussima ⁊ splẽdidissima: ut nulla ratõe dic̾e̾ ualeã. uertiꝙ me contͣ tenebrosã et
flãmiuoniã ꝑtẽ. uidiq ibi aliqͦs reges mei gen̾s in magnis suppliciis. ⁊ tunc ni¬
mis ꝯt̾statꝰ angustia putaui me statĩ in ip̃is dem̾gi suppliciis. a ng̾rimis gẏgan
minãte. oculos meos uidi e lat̾e uallis paulisꝑ albesc̾e̾ lumẽ ibiq duos fõtes fluere:

Expanded text:
 mala consilia quae regibus nostris et tibi dedimus propter cupiditatem. Cumque haec dolendo congemiscerem, cucurrerunt ad me dracones, apertis et plenis faucibus igne et sulphure et pice, volentes me inglutire; at ductor meus triplicavit super me filum, a cujus radiis claritatis superata sunt ora illorum ignea, et pertraxit me validius. Et descendimus in unam vallem, quae erat ex una parte tenebrosa, ardens velut clibanus ignis; ex alia vero parte tam amoenissima et splendidissima ut nulla ratione dicere valeam. Vertique me contra tenebrosam et flammivomam partem, vidique ibi aliquos reges mei generis in magnis suppliciis: et tunc, nimis constrictus angustia, putavi me statim in ipsis demergi suppliciis a gigantibus nigerrminante oculos meos, vidi e latere vallis paulisper albescere lumen, ibique duos fontes fluere.
Abbreviated transcription (Latin):
isionẽ istam ⁊ regnoꝵ ꝑtitõem u̾bis quib scͥpta inueni. hic apposus hoc
gͣ uarolouie duob annis potestate integͣ imꝑii. ⁊ regni foncto successitĩ
rogno karolus. fuiꝰ illiꝰ luchdouici: qui apd̾ compendiũ obit. Hic est karolus
I filiã ed uuardi regis angloꝵ duxit. deditoꝵ normãniã. rolloni cũ filia
siua gislla que eẽt uas pacis pignetͥx federis. at uͦ in imꝑio successit karolo i¬
isti armuilpħꝰ rex de gen̾e impatorio tutor luchdonici piu: de quo insio supior nar¬
rat. armipho gͣ post qͥndecĩ annos defuncto. successit luchdouicͥ idem sio mor¬

Expanded text:
isionem istam, et regnorum partitionem, verbis quibus scripta inveni, hic apposui. Hoc ergo Karolo vix duobus annis potestate integra imperii et regni functo, successit in regno Karolus, filius illius Lodowici qui apud Compendium obiit. Hic est Karolus qui filiam Edwardi regis Anglorum uxorem duxit, deditque Normanniam Rolloni cum filia sua Gisla, quae esset vas pacis, pigneratrix foederis. At vero in imperio successit 167 Karolo isti Arnulfus rex, de genere imperatorio, tutor Lodowici pueri de quo superior visio narrat. Arnulfo ergo post quindecim annos defuncto, successit L
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾̃ ⁊ fcm̃ est. Nãq rex eoꝵ gudrã qͣm nr̃i gurmũdũ uocãt. cũ tͥgnita procerib
⁊ om̃i pene ppło baptizatꝰ. ⁊ in filiũ a rege elfrido susceptꝰ ÷ date ei ꝓuicie orien¬
taliũ angloꝵ ⁊ normãnoꝵ. ut eas sub fidelitate regis iure fou̾et heditario qͣs
ꝑuaserat latͦcinio. u̾m qr nõ mutabit ethyops pellẽ suã. datas ille t̾ras. ⁊ yrẽ¬

Expanded text:
quod et factum est: namque rex eorum Gudram, quem nostri Gurmundum vocant, cum triginta proceribus quod et factum est: namque rex eorum Gudram, quem nostri Gurmundum vocant, cum triginta proceribus et omni pene populo, baptizatus, et in filium a rege Elfredo susceptus est. Datae ei provinciae Orientalium Angpervaserat latrocinio. Verum, quia non mutabit Ethiops pellem suam, datas ille terras tyran
Abbreviated transcription (Latin):
niex̾citꝰ ingluuẽ. exsat᷑are posse uid̾e̾tur. Nec młto post ergastulũ exire ausus: in¬
magne astucie ꝑiculũ fecit. Regis .n. danoꝵ sub specie mimi subiẽs tẽtoria uniuꝰ
tantũ fidelissimi fruebat᷑ ꝯsciẽtia. Ibi ut ioculatorie ꝓfessor artis etiã in secͤtio¬
ra tͥcliuii admissus. nicħ fuit archanũ qd̃ nõ exciꝑet tũ oculis. tũ aurib. Plures¬
q dies ibi morat᷑. cũ ex om̃ib que nosse desiderarat animo satisfecisset suo: ad¬
elingiã rediit. Congregatisq comitib: exponit inimicoꝵ ociũ leue uincendi ne¬
gociũ cũctis ad audiend̃ erectis. Ip̃e contͣctis unde cũq auxiliis exploratorib ꝙ
p̾missis de sede barbaroꝵ certior redditꝰ eosq repẽte adortꝰ. incredibili stge cecidit.
residui cũ rege suo dederũt obsides. qd̾ xͥanitatẽ suscipent. ⁊ ab anglia discederẽt.

Expanded text:
exercitus ingluviem saturare posse videretur. Nec multo post, ergastulum exire ausus, exercitus ingluviem saturare posse videretur. Nec multo post, ergastulum exire ausus, magnae astutiae periculum fecit. Regis enim Danorum, sub specie mimi, subiens tentoria, unius tantum fidelissimi fruebatur conscientia: ibi, ut joculatoriae professor artis, etiam in secretiora triclinii admissus, nihil fuit arcanum quod non exciperet tum oculis tum auribus; pluresque dies ibi moratus, cum ex omnibus quae nosse desiderarat animo satisfecisset suo, Adelingiam rediit, congregatisque comitibus exponit inimicorum otium leveque vincendi negotium. Cunctis ad audendum erectis, ipse, contractis undecunque auxiliis, exploratoribusque praemissis, de sede barbarorum certior redditus, eosque repente adorsus, incredibili strage cecidit: residui, cum rege suo, dederunt obsides quod Christianitatem susciperent et ab Anglia discederent,
Abbreviated transcription (Latin):
respicit. Cu qͦ tam misabilit̾ regno extorris: głose post paucũ tempꝰ in solio repoñis
atq adeo signũ eximiũ tͥ dabo. ueniẽt hodie piscatores tui: magnã uim gnͣdium
isciũ corbib euehẽtes. Qd̃ es erit mirabiliꝰ. quia hiis dieb gelãte aqͣ fluuiꝰ asꝑatꝰ¬
nicħ tali sꝑari ꝑmittit. Suꝑ hec. hodie gelido rore stillãs aer. oẽm piscãtiũ artẽ elu¬
dit. uerũ tu fortune sc̃dẽ compos: regalit̾ fec̾is fiadiutorẽ tuũ. deũ ⁊ me eiꝰ nũciũ com¬
petẽti. deuotõe dem̾ueris. Hec dicẽs scũs regem soporatũ sollicitudinib exuit: mat᷑m¬
q ꝓpe cubantẽ tenuesꝙ sõpnos ꝓpt̾ leuamẽ curarũ ad durũ cubile inuitãtẽ: eiꝰdem
nũcii confortauit leticia. Experrecti ambo unũ ⁊ idem se sompniasse. freq̃nti u̾borũ
recursu it̾abãt: cũ piscatores ingressi tantã pisciũ copiã exibuere: ut cuiꝰ uis magi

Expanded text:
respexit. Tu quoque tam miserabiliter regno extorris, gloriose post paucum tempus in solio reponeris. Atque adeo signum eximium tibi dabo: venient hodie piscatores tui magnam vim grandium piscium corbibus evehentes. Quod eo erit mirabilius, quia his diebus, gelante aqunihil tale sperari promittit; super haec, hodie gelido rore stillans aer omnem piscantium artem eludit: verum tu, fortunae secundae compos, regaliter feceris si adjutorem tuum Deum, et me ejus nuncium, competenti devotione demerueris. » Haec dicens senuesque somnos propter levamen curarum ad durum cubile invitantem, ejusdem nuncii laetitia confortavit. Experrecti ambo unum et idem se somniasse frequenti verborum recursu iterabant, 181 cum piscatores ingressi tantam piscium copiam exhibuere ut cujusvis magni
Abbreviated transcription (Latin):
llius glomeris nõ ualebãt filũ cõtig̾e. Dem̃ post t̾gum meũ currẽtes uolue¬
rũt me aduncinare. ⁊ in ip̃õs puteos sulpheos p̾cipitare. s ductor ms̃ q porta¬
bat glom̾em. iactauit suꝑ scapulas filũ glom̃is. ⁊ duplicauit illũ tͣxitq post¬
se fortit̾. Sicꝙ ascendim᷑ suꝑ mõtes altissimos igneos. de quib oriebant᷑ palu¬
des ⁊ flumuna feruẽtia: ⁊ omĩa metalloꝵ gen̾a buliẽtia. U̾bi repperi ĩnum̾as

Expanded text:
illius glomeris, non valebant filum contingere. Deinde, post tergum meum currentes, volueillius glomeris, non valebant filum contingere. Deinde, post tergum meum currentes, voluerunt me aduncinare, et in ipsos puteos sulphureos praecipitare: sed ductor meus, qui portabat glomerem, jactavit super scapulas filum glomeris, et duplicavit illum, traxitque fortiter post me; sicque ascendimus super montes altissimos igneos, de quibus oriebantur paludes et flumina ferventia, et omnia metallorum genera bullientia, ubi reperi innumeras
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ tenuitꝙ manu sua glomerẽ. lineũ. clarissime iubar luminis emittentem.
sic̃ solẽt comete fac̾ẽ. qñ appent. cepitꝙ illũ dissolu̾e. ⁊ dixit ad me. accupe filũ
luciflui glomeris. dixit ꝙ me in ꝓfũdissimas ualles ⁊ igneais que erãt ꝓlene
puteis ardẽtib : pice ⁊ sulphe plimboq ⁊ cera ⁊ adipe. Ioi inueni p̃tifices pat̾o
mer ⁊ anumcłoꝵ meoꝵ. Qͥs cũ pauẽs int̾rogarẽ. qͥd tã gͣuia pat̾ent᷑. tormẽta. sen¬
deet m. fuimꝰ ep̃i pat̾s tui ⁊ auumcłoꝵ tuoꝵ ⁊ dũ debuimꝰ illos ⁊ ꝑpłm illoꝵ de pace t
cendim in istis tartareis suppliciis: ⁊ nos. ⁊ alii homicidioꝵ. ⁊ rapinarũ amato¬
iscultarẽ. ecce nigerrimi demones aduolãtes cũ uncis igners. uolebãt app̾hẽ¬
dere filũ glomeris quem in manu tenebam ⁊ ad se attrah̾e. s reu̾bantib radiis

Expanded text:
simus, tenuitque in manu sua glomerem lineum clarissimi jubar luminis emittentem, simus, tenuitque in manu sua glomerem lineum clarissimi jubar luminis emittentem, sicut solent cometae facere quando apparent; coepitque illum dissolvere, et dixit ad me: Accipe filum luciflui glomeris; duxitque me in profundissimas valles et igneas, quae erant plenae puteis ardentibus pice, et sulphure, plumboque, et cera, et adipe. Ibi inveni pontifices patris mei et avunculorum meorum; quos cum pavens interrogarem quid tam gravia paterentur tormenta, repace etincendimur in istis tartareis suppliciis, et nos, et alii homicidiorum et rapinarum amatoauscultarem, ecce, nigerrimi daemones advolantes cum uncis igneis volebant apprehendere filum glomeris quem in manu tenebam, et ad se attrahere; sed, reverberantibus radiis
Abbreviated transcription (Latin):
tunit. pdcos̃ uͦ rex luchaonnc̾ in pago uinũaco cũ normãnis bellũ gerẽs tͥ umphum
adeptꝰ est. ⁊ nõ młto post obiit pͥdie nonas augustas. ãno dñi octingẽtesio ꝯct o¬
gesimo pͥmo. indictõe qͥnta decima. Reguauit ãnos duos. m̃ses tres. dies.xxii cui
no saltu in mõte aerico. a ferro singlari ꝑcussus est. Obiit dñĩce ãno incarnatdis
octĩgẽtesimo. octogesimo .iiͦii. indictõe scda uiͦi Idꝰ decemibͥs. Dem̃ karolus rex sus.¬
uoꝵr filiꝰ luchdouici regis noricoꝵ monarciã totꝰ imꝑii frãcoꝵ ⁊ romanoꝵ assum
amo u̾bi incarnati octĩgẽtesiõ. octoges. uͦ. indictõe t̾cia. Cuiꝰ uisionẽ qr memo¬
rabilem puto. hic dignũ duco intexere.
celeb̾tũ noctnarũ horarũ diuinũ officiũ. dũ irẽ repansatõis cubitũ. ⁊ uellem doꝰ¬
mitõis cape sõpnũ uenit uox ad me t̾ribilit̾ dicẽs. karole. exiet ate mͦ sp̃s diꝰ

Expanded text:
o rex Lodowicus in pago Vimniaco, cum Normannis bellum gerens, triumphum adeptus est; et non multo post obiit, pridie nonas Augustas, anno Domini octingentesimo 160 octogesimo primo, indictione quinta decima. Regnavit annos duos, menses tres dies viginti qin Ewellino saltu, in monte Aerico, a fero singulari percussus est. Obiit anno Dominicae incarnationis octingentesimo octogesimo quarto, indictione secunda, octavo idus Decembris. Deinde Karolus rex Suavorum, filius Lodowici regis Noricorum, monarchiam totius imperii Francorum et Romanorum assumit anno Verbi incarnati octingentesimo octogesimo quinto, indictione tertia. Cujus visionem, quia memorabilem puto, hic dignum duco intexere.  dum irem repausationis cubitum, et vollem dormitionis carpere somnum, venit vox ad me terribiliter dicens: Karole, exiet a te modo spirit
Abbreviated transcription (Latin):
stem ydoneũ aduoco alcuinũ qͥ a regib anglie ꝓ pace missus ad karolũ mag
cessorẽ dixit. Laus ⁊ gła dõ qui dies meos in ꝓspitate bona ꝯseruauit: ut ĩ ex¬
altatõe filii mei lm̃i gaude̾m: qͥ laboraret uice mea in eccła. uͥ ego nucdͥtꝰ ⁊ eru¬

Expanded text:
stem idoneum advoco Alcwinum, qui a regibus Angliae pro pace missus ad Karolum magnstem idoneum advoco Alcwinum, qui a regibus Angliae pro pace missus ad Karolum magncessorem, ait, « Laus et gloria Deo, qui dies meos in prosperitate bona conservavit, ut in exaltatione filii mei carissimi gauderem, qui laboraret vice mea in ecclesia ubi ego nutr
Abbreviated transcription (Latin):
tum: nũc qd̃ in manib erat repetam.
eluulfus citͣ gͣuitatẽ xp̃ianã existimãs t̾renis negociis ĩmorari. Post octo
suꝑne demissa miracula. Prouid̾at ante ne uacillaret respublica. sustituto in
regno ethb̃to patrui sui filio. Qd̃ ille accipiens bonoꝵ texens orbitas: xxͣ. annis
prudẽtia ⁊ germani potẽtia. sedẽ illã in genuinũ statũ reformauit. Namq ꝙ
cui uis gesta angloꝵ legẽti in promptu est. paulinꝰ eiꝰdẽ urbis pͥmꝰ antistes ĩ ho¬
stilitatis loco pulsus apd̃q rofecestrã diẽ obiens. ibidẽ illud insigne pallii qd̃ ab
honorio ppͥ acceꝑat reliqͥt. plures post eũ tãte urbis presules simplici ep̃atꝰ noĩe
contẽpti nich alcius anhelau̾ant. At uͦ ethb̾tꝰ intͦnizatꝰ cogitãs animosioris ĩ
galliũ multa apłici thͦni appellatõe reꝑauit. hic oĩm lib̾aliũ artiũ ut ita dicam¬
armariũ ĩmo sacͣriũ fuit.⁊ nobilissimã eboraci bibliot̾ecã instituit. Cuiꝰ rei te

Expanded text:
tum: nunc quod in manibus erat repetam. § 64. Chelwulfus, citra gravitatem Christianam aestimans terrenis negotiis immorari, post octo ultura, et multa superne demissa miracula. § 65. Providerat ante, ne vacillaret respublica, substituto in regnum Egberto patrui filio; quod ille acceptum, bonorum terens orbitas, viginti annis i 93 et sua prudentia, et germani potentia sedem illam in genuinum statum reformavit. Namque, quod cuivis gesta Anglorum legenti in promptu est, Paulinus, ejusdem urbis primus antistes, vi hostilitatis loco pulsus, et apud Rovecestram diem obiens, ibidem illud insigne pallii, quod ab Honorio papa susceperat, reliquit. Plures post eum tantae urbis praesules, simplici episcopatus nomine contenti, nihil altius anhelaverant; at vero Egbertus intronisatus, animosioris ingpallium multa throni apostolici appellatione reparavit. Hic, omnium liberalium artiuarmarium, imo sacrarium, et nobilissimam Eboraci bibliothecam instituit. Hic Egbe
Abbreviated transcription (Latin):
uoricoꝵ.⁊ baioarioꝵ luchdouici imꝑatoris filiꝰ. anno incarnatõis dñi octingente¬
simo sexagesimo qͥnto. post festiuitatẽ paschalẽ. regnũ suũ int̾ filios diuisit. et
karolo magno qͥdem dedit noricã. idest baioariã. ⁊ marcas ꝯtͣ sclauos ⁊ lãgo-¬
bardos: luchdouico uͦ turĩgiam. austrasios francos. ⁊ saxoniã dimisit. karolo ꝙͦ
alemãniã ⁊ curuualã .i. comitatũ cornugallie reliqͥt. Ip̃e tñ luchdouicꝰ suꝑ filioᷤ
suos.felicit̾ regnauit in omĩ potestate sua annis decem. Et post obiit luchdouicu¬

Expanded text:
id est Bajoariorum, Lodowici imperatoris filius, anno incarnationis Domini octingentesimo sexagesimo quinto, post festivitatem paschalem regnum suum inter filios suos divisit, et Karlomanno quidem dedit Noricam, id est Bajoariam, et Marcas contra Selavos et Longobardos; Lodowico vero Turingiam, Austrasios Francos, et Saxoniam dimisit; Karolo quoque 158 Alemanniam et Curwalam, id est comitatum Cornusgualliae, reliquit. Ipse tamen Lodowicus super filios suos
Abbreviated transcription (Latin):
uidel clarissimꝰ dignissimꝰ carissimꝰ atꝙ peritissimꝰ ⁊ qr illũ scitis pͥdentẽ. bonis or¬
natũ morib. dõq ⁊ hõib dignũ. Ecce fili dulcissime ⁊ amãtissime. atꝙ p̾stãtissine
rex bone in hiis tuis assertionib collandamꝰ dm̃ om̃ipotentẽ. h talẽ uob demostuit
antistitẽ. q sicut uerꝰ pastor indic̾e u̾bis scd̃m doctͥnã scãrũ scͥptarũ dignã penitẽdã
malet ⁊ eruere qui sub dicione sacerdotali eiꝰ existũt. auimas eoꝵ ex inferuo iufioni.
⁊abigne ineetĩguibili deducẽs eos ⁊ infra ducẽs in portũ salutis. ⁊ offerre ꝓilie ho¬
stiam digna ⁊ ĩmaculatã in ꝯspͨtu diuine maiestatis or̃ipotẽti deo. Etior miłtũ uobio
pnoiatꝰ archiep̃e in om̃i sc̃ĩtate sua ⁊ uite ꝯũsatõe. ultͦ acͦq placirt ualde n iise¬

Expanded text:
arissimus atque peritissimus, et quia illum scitis prudentem et bonis ornatum moribus, Deoque et hominibus dignum, ecce, fili dulcissime et amantissime atque praestantissime rex bone, in his tuis assertionibus collaudamus Deum omnipotentem, qui talem vobis demonstravit antistitem, qui, sicut verus pastor, indicere verbis secundum doctrinam sanctarum Scripturarum dignam poenitentiam valeat, et eruere qui sub ditione sacerdotali ejus existunt animas eorum ex inferno inferiori, et ab igne inexstinguibili deducens eos, et introducens in portum salutis, et offerre pro illis hostiam dignam et immaculatam in conspectu divinae majestatis omnipotenti Deo. Et quia multum nobis praenominatus archiepi
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ p̃liũ pace int̾ eos fcã. diuiserũt int̾ se fnͣcoꝵ regnũ. ut supͣ diximꝰ. Lotharꝰ nͦ ex¬

Expanded text:
vero praelium, pace inter eos facta, diviserunt inter se Francoruvero praelium, pace inter eos facta, diviserunt inter se Francoru
Abbreviated transcription (Latin):
saxouiã ⁊ auaroꝵ .i. hunoꝵ regnũ. Karolus uͦ medietatẽ frãcie ab occidẽte. ⁊ totam
neustͥam. bͥtãniã. ⁊ maximã ꝑtẽ burgũdie. gothiam. Wasconiã. aqͥtaniam submoto
inde pipino filio pipini. ⁊ in monast̾i̾o sc̃ĩ medardi atonso. Ꝙt postea inde ꝑfugã elapeꝰ.
comp̾hens est ⁊ ad karolũ adductꝰ siluanecto ꝑpetuo est exilio detrusus. Post mortẽ u̾o
luchdouici piissimi imꝑatoris. lochariꝰ ante obitũ ꝑatͥs decẽ ⁊ .uiͦii. ãnis unctꝰ impato¬
i contͥ filios suos .i. luchdouicũ piissimũ regẽ baldarioꝵ. ⁊ karolũ ex̾citũ duxit ad¬
iuncto sͥ pipino cũ aqͥtanoꝵ ppło in pago autisiodorẽsi. in loco qͥ uocat᷑ fontane¬
um. In quo loco cũ franci om̃ib natõib sͥ subiectis. mutua secede ꝓst̾nerẽt: ad ul¬
timũ luchdouicꝰ ⁊ karolus. lothario fugato tͥumphũ adeptist̃. post centissimũ

Expanded text:
arorum, id est Hunorum, regnum. Karolus vero medietatem Franciae ab occidente, et totam Neustriam, Brittaniam, et 155 maximam partem Burgundiae, Gothiam, Wasconiam, Aquitaniam, submoto inde Pippino filio Pippini, et in monasterio sancti Medardi attonso: qui postea inde per fugam elapsus, et comprehensus est, et ad Karolum adductus Silvanecto, perpetuo est exilio detrusus. Post mortem vero Lodowici piissimi imperatoris, Lotharius, ante obitum patris decem et octo annis unctLodowicum piissimum regem Bajoariorum, et Karolum, exercitum duxit; adjuncto sibi Pippino cum Aquitanorum populo in pago Autisiodorensi, in 156 loco qui vocatur Fontanetum: in quo loco cum Franci, cum omnibus nationibus sibi subjectis, mutua se caede prosternerent, ad ultimum Lodowicus et Karolus, Lothario fugato, triumphum adepti sunt . Post cruentissimum
Abbreviated transcription (Latin):
suo genitor aitenuau̾at. prona deuotõe reuocauit. prediũ ꝙͦ qd pat̾ malimnesbu¬
rĩe abstułat reddidit in manu cuthb̾ti tũc illiꝰ loci alb̾is hortatu ethelardi archi

Expanded text:
suo genitor attenuaverat, prona devotione revocavit. Praedium quoque, quod pater Malmesbisuo genitor attenuaverat, prona devotione revocavit. Praedium quoque, quod pater Malmesbiriae abstulerat, reddidit in manu Cuthberti tunc illius loci abbatis, hortatu Ethelardi archi
Abbreviated transcription (Latin):
telonea. Negotiatores uͦ uolumꝰ ut ex mãdato nr̃o pacͦcinũ hẽant. in regno nr̃o
legitime. Et si in aliqͦ loco iniusta affligant᷑ opressione. reclamẽt ad nos uł nostro
iudices. ⁊ plenã iubebimꝰ iusticiã fieri. Cognoscat quoq dilectio ur̃a. ꝙ aliqͣm be¬
nignitatẽ de dalmaticis nr̃is uł palliis ad singulas sedes ep̃ales regni uri uł ethel¬
redi direx̾iuuꝰ in elemosinã dñi apłici adriani dep̾cãtes. ut ꝓ eo int̾cedi iubeatis. it¬
nullã habẽtes dubitatõem bãm illiꝰ aiãm in reqͥe eẽ S et de thesauro hũanar reꝵ¬
quoq dilectõi unum baltheũ. ⁊ unũ humiscũ. ⁊ duo pallia sirica.
li. Cuiꝰ familiaritate fretꝰ. lic multoꝵ impeteret᷑ odio. dulci tm̃ uitã ꝯsũpsi oti:
egfertũ filiũ ante mortẽ suam in regẽ inunctũ successorem dimisit.
lle sedulo pat̾ne ĩmanitatis uestigia declinãs pͥuilegia oĩm eccłarũ que scło

Expanded text:
telonea. Negotiatores quoque volumus ut ex mandato nostro patrocinium habeant in regno nostro legitime. Et si aliquo loco injusta affligantur oppressione, reclament se ad nos vel nostros judices, et plenam jubebimus justitiam fieri. Cognoscat quoque dilectio vestra quod aliquam benignitatem de dalmaticis nostris vel palliis ad singulas sedes episcopales regni vestri vel Ethelfredi direximus in eleemosynam domni apostotici Adriani, deprecantes ut pro eo intercedi jubeatis, nullam habentes dubitationem beatam illius animam in requie esquoque dilectioni unum baltheum et unum gladium Huniscum, et duo pallia serica. roli; cujus familiaritate fretus, licet multorum impeteretur odio, dulci tamen vitam consumpsit otio, et Egfertum filium, ante mortem 130 suam in regem inunctum, successorem dimisit. Ille sedulo paternae immanitatis vestigia declinans, privilegia omnium ecclesiarum, quae seculo
Abbreviated transcription (Latin):
fratos ftũs est Is captatis occasionib quib ombitũ palliaretĩ. dñui suũt hee¬
deeicu regẽ meronĩgor. fecẽ sub iugũ misit. Et ut fadti lemiret in famia speciete¬
uis illixegio uoĩe donato cũcta intꝰ ⁊ fons regelat ꝓlibito. Huiꝰ pipini genealogis
lpꝰ infraq cõtexit᷑ ita. ansb̾tus senator ex filia lotharii pat̾o dagob̾t. blithilde. de¬
num. fii pipini fuit harolus tudites. qͦm illi martellũ uocãt. dora no łit
tota trancia emergẽtes cõtuderit. sarracenos gallias infestãtes egͤgie depuilit.
Hic patne sequax sentẽcie: reges tenuit in clientela. comitis cõtentꝰ nõie reeiqie
aios duo se pusmia r łarlomãnũ. Harlomãnus incertũ quade ca scłm relions.¬

Expanded text:
factus est. Is, captatis occasionibus quibus ambitum palliaret, dominum suum Theodoricum regem, Merovingorum faecem, sub jugum misit; et, ut facti leniret infamiam, specietenus illi regis nomine donato, cuncta intus et foris regebat pro libito. Hujus Pipini genealogia supra 98 infraque contexitur ita: Ansbertus senator, ex filia Lotharii patris Dagoberti Blithilde, genum; filius Pipini fuit Karolus Tudites , quem illi Martellum vocant quod tyrannos per totam Franciam emergentes contuderit, Saracenos Gallias infestantes egregie depulerit. Hic, paternae sequax sententiae, reges tenuit in clientela, comitis contentus nomine: reliquit filios duos, Pipinum et Karlomannum. Karlomannus , incertum qua de causa 99 s
Abbreviated transcription (Latin):
mini feretat᷑ ꝙͦ ⁊ h qd̾ aliqͣntulã ex ur̃ã facultate bñdcõem nob offerri demo nia
regabis apicib q d nr̃is qͣdem apłicis sanctionib nullus xpĩanꝰ contire p̾simit io
totis nisib nrĩs ea que regno tuo expediũt emitt̾e. atq p̃dicare conam̃ ut ea que
celletie. sen cũctis pͥncipib gẽtis ur̃e ⁊ uniu̾so ppło dei edisserit. neqͣ ꝙͣ in ortodoxa e¬
oũ doctua qͥpiã resist̾ẽ debeatis. dño ac redẽptore nr̃d in eu̾nglio dicẽte. li an. Qui¬

Expanded text:
 vero et hoc, quod aliquantulam ex vestra facultate benedictionem nobis offerri demandastregalibus apicibus quod nostris apostolicis sanctionibus nullus Christianus contraire praesumit, ideo totis nisibus nostris ea quae tuo regno expediunt emittere atque praedicare conamur, ut ea qucellentiae, seu cunctis principibus gentis vestrae et universo populo Dei edisserit, nequaquam in orthodoxa eorum doctrina quidpiam resistere debeatis, Domino ac redemptore nostro in Evangelio dice
Abbreviated transcription (Latin):
ta milia in lõgũ ꝑ maritima. S heu ꝓthdolor: ꝙ idẽ maledc̃i sarraceni. qͥ ⁊ aga¬
reui tota dũant᷑ affrica: ⁊ asia maiori. maxima ex ꝑte. Nescio qͥd de nob̾ uenturũ
sit: aliqͥd .i. dissensionis dyabolico fom̃to inflãmãte. nuꝑ int̾ regẽ karolũ ⁊ regem
offam exortũ est: ita ut utͣqͣ nauigatio. int̾dicta negociantib cesset. Sũt qui di¬
cãt nos ꝓ pace esse in illas ꝑtes mittendos.
flux̾it. ex quo sarraceni affricã ⁊ asiam maiorẽ inuaserũt. Et ꝓfecto nͥ dei clemen-¬
tia ingenitũ robur francoꝵ imꝑatoꝵ animasset: pͥmã europã etiã subiugassẽt. adõ
cõtemptis imꝑatorib ꝯstãtinopolitanis. syciliã ⁊ sardiniã. ⁊ baleares insulas. ⁊ pene

Expanded text:
maritima; sed heu, proh dolor! quod iidem maledicti Saraceni qui et Agareni tota dominantur Affrica et Asia Majori maxima ex parte. Nescio quid de nobis venturum sit: aliquid enim dissensionis, diabolico fomento inflammante, nuper inter regem Karolum et regem Offam exortum est, ita ut utrinque navigatio interdicta negotiantibus cesset. Sunt qui dicant nos pro pace esse in illas partes mittendos. effluxerit ex quo Saraceni Africam et Asiam Majorem invaserint. Et profecto, nisi Dei clementia ingenitum robur Francorum imperatorum animasset, pridem Europam subjugassent. Adeo contemptis imperatoribus Constantinopolitanis Siciliam et Sardini
Abbreviated transcription (Latin):
potẽti deo referimꝰ gͣtes. qͥ urãm pͥdẽtissimã excellẽtiã in om̃ib orneaut ac decorau̾
ꝯsentire censuris. porro in una ex illis epłis reppimꝰ grã nr̃e apłice functionis

Expanded text:
potenti deo referimus grates qui uestram prudentissimam excellentiam in omnibus ornauit ac decorauit potenti deo referimus grates qui uestram prudentissimam excellentiam in omnibus ornauit ac decorauit onsent
Abbreviated transcription (Latin):
tõe. h tͥ scͥpsimꝰ ppͣ beatissime. clem̃tiã tuã profusius p̾cantes: qͣtuꝰ ad ea q̃ a no¬
ois necͣcio explicita sũt benigne ⁊ iuste respondeas: Sed ⁊ illã epłam qͣm eche¬
lard̾ archiep̃c nr̃ corã cũctis ꝓuincialib epĩs nr̃is mulciplicꝰ de sus ac totuis
britãnie causis ⁊ neccͣitib tͥ scripsit pio amore ꝑscrutari digneris: ⁊ qͥcqͥd de reb
que in ea scͥpta st̃ fidei normula poscat pagina nob̾ u̾itatis patefac̾e̾ memineri.
ipãm legatõem segnit̾ ĩmo insipient̾ deduxit. s modo tͥ modicũ amoris grã mu-¬
nus ꝑ bbrne p̾sbit̾m ⁊ fildas ⁊ ceolberth ministͦs meos pat̾ amande mitto. qd .exx.
dus archiep̃c dorou̾nensis eccłe obtulit nob̾ ur̃e regalis excellẽtie sillabas. quib in
duab ꝑtib a nob̾ directis plenis fidei recte magnã hũilitatẽ ur̃am reppiẽtes. om̃i¬

Expanded text:
tione haec tibi scripsimus, papa beatissime, clementiam tuam profusius precantes, quatenus ad ea quae a notione haec tibi scripsimus, papa beatissime, clementiam tuam profusius precantes, quatenus ad ea quae a nobis necessario explicita sunt, benigne et jaste respondeas. Sed et illam epistolam, quam Atheraldus archiepiscopus coram cunctis provincialibus episcopis nostris multiplicius de suis ac totius Britanniae causis et necessitatibus tibi scripsit, pio amore perscrutari digneris, et quidquid de rebus quae in ea scripta sunt fidei normula poscat, pagina nobis veritatis patefacere memineris. illam legationem, segniter, imo insipienter, deduxit. Sed modo tibi modicum, amoris gratia, munus per Birine presbyterum et Fildas et Cheolberth ministros meos pater amande, mitto, quod esdus archiepiscopus Dorovernensis ecclesiae obtulit nobis vestrae regalis excellentiae syllabas; quibus in duabus epistolis a vobis directis, plenis fidei rectae, magnam humilitatem vestram reperientes, omni
Abbreviated transcription (Latin):
rentiꝰ sacͣuit ꝯditũ fuiss. uisũ est cũctis gẽtis nr̃e sapiẽtib qͣtiꝰ in illa ciuitate
met᷑politanꝰ honor haberet᷑: uͥ corpore pausat qui hiis ꝑtib fidei u̾itatẽ inseruit.
Cuiꝰ itaq sicut uos scitis dignitatis honorẽ pͥmũ rex offa ꝓpt̾ inimiciciã cum
uen̾abili lamb̾to ⁊ gẽte cantuarioꝵ acceptã auert̾e: ⁊ in duas prochias dissi-
qd̾ pͥus nemo p̾sũpsit. ⁊ m̾tioꝵ p̾sulẽ pallio extulit. Nentrũ tñ exhiis culpamus:
quos xp̃c ut credimꝰ et̾na uictoria tͥmphat. S tam̃ excellẽtiã urãm hũiles exo¬
ramꝰ: quib a deo m̾ito sapĩe clauis collata est: ut suꝑ hac cã cũ sapiẽtib urĩs
queratis: ⁊ qͥcqͥd uob̃ uideat᷑ nob̃ postea seruand̾ rescribe̾ dignemini. ne tun
caxp̃i in cõsuptilis alicuiꝰ int̾ nos dissensionis scisma patiat᷑. s ꝑ ur̃am sanã
doctͥnã ut desida̾mꝰ ad u̾e pacis unitatẽ dirigat᷑. Magna .n. hũilitate simł ⁊ dilec¬

Expanded text:
sacravit, conditum fuisset, visum est cunctis gentis nostrae sapientibus quatenus in illa civitate metropolitanus honor haberetur ubi corpore pausat qui his partibus fidei veritatem inseruit. Cujus itaque, sicut vos scitis, dignitatis honorem primum rex Offa, propter inimicitiam cum venerabili Lamberto et gente Cantuariorum acceptam, avertere, et in duas parochias dissipaquod prius nemo praesumpsit, et Merciorum praesulem pallio extulit. Neutrum tamen ex his culpamus, quos Christus. ut credimus, aeterna victoria triumphat. Sed tamen excellentiam vestram humiles exoramus, quibus a Deo merito sapientiae clavis collata est, ut super hac causa cum sapientibus vestris quaeratis, et quidquid vobis videatur, nobis postea servandum rescribere dChristi inconsutilis alicujus inter nos dissensionis scisma patiatur, sed per vestram sanam doctrinam, ut desideramus, ad verae pacis unitatem dirigatur. Magna enim humilitate sim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inonastĩoꝵ aufe̾ns. ad hoc andendũ duces. tuos exẽplo ꝓuoces. S recogita q̃so
qͣm t̾ribilẽ iundictã deus in antĩores reges exertuit: eiꝰ culpe cõscios q̃m in tẽ arͦ¬
guimꝰ Nã celredũ p̾decessorẽ urm stupiatorẽ scĩmonialiũ ⁊ eccłasticoꝵ pͥuilegio¬
rũ factorẽ splendide cũ suis comitib epulãtẽ sp̃c malignꝰ arripuit: ⁊ sine cõfes¬
sione ⁊ uiatico cũ dyabolo sermociuãti ⁊ legẽ dei detestãti aĩam extorsit. Osredã
ꝙͦ regẽ deiroꝵ ⁊ bernitioꝵ earũdẽ culparũ reum. ita effrenem egit. ut regii ⁊
inuenilẽ etatẽ cõtemptibili morte am̾teret. karolus ꝙͦ pͥnceps fũcoꝵ młtoꝵ
canͦ ut nõ despicias ꝯsiliũ patrũ tuoꝵ. qͥ pro dei amore celsicudinẽ tuã appessa¬

Expanded text:
ad hoc audendum duces tuo exemplo provoces. Sed recogita, quaeso, quam terribilem vindictam Deus in anteriores reges exercuit ejus culpae conscios, quam in te arguimus. Nam Chelredum praedecessorem; stupratorem sanctimonialium, et ecclesiasticorum privilegiorum fractoresione et viatico, cum diabolo sermocinanti, et legem Dei detestanti, animam extorsit. Osredum quoque, regem Deirorum et Berniciorum, earumdem culparum reum, ita effraenem egit, ut regnum et juvenilem aetatem contemptibili morte amitteret. Karolus quoque, princeps Francorum, ecamur ut non descpicias consilium patrum tuorum, qui pro Dei amore celsitudinem tuam appella
Abbreviated transcription (Latin):
li bm̃e qͥxp̃iauꝰ ⁊ rex es: ꝑce gͦ aĩe tue: ꝑte młtitudim ppłi: tuo peũtis ex ẽplo. de qͣ¬
rũ aĩab ratõem reddits̃ es. attende ⁊ illd̾ qd̾ si gẽs angloꝵ sicut in fũciã ⁊ italia.
⁊ ab ip̃is paganis nob̃ imꝑperat᷑ sp̃tis legicimis mat̾imnoniis. ꝑ adult̾ĩa defluit.
na srte ex tali ꝯmixtione sit gẽs iguaua ⁊ dei cõtẽptx. que ꝑditis morib pat̾am
pessũdet: sic̃ burgũdionib ⁊ ꝓuincialib ⁊ hyspanis cõtigit. quos sarraceni mł

Expanded text:
 rex? Parce ergo animae tuae, parce multitudini populi, tuo pereuntis exemplo, de quorum animabus rationem redditurus es. Attende et illud, quod si gens Anglorum, sicut in Francia et in Italia, et ab ipsis paganis nobis improperatur, spretis legitimis matrimoniis per adulteria defluit; nascitura sit ex tali commistione gens ignava et Dei contemptrix, quae perditis moribus patriam pessumdet, sicut B
Abbreviated transcription (Latin):
młtis gẽtib dono dei dũaris: ad iniuriã eiꝰ sis libidini seriiꝰ. audiuimꝰ pͥt̾ea ꝙ obtima¬
tes pene om̃s gẽtis m̾itõꝵ tuo exẽplo legitimas uxores defant: ⁊ adut̾as ⁊ scĩmonialeᷤ
cõstrupẽt. Qd̃ ꝙͣ sit ꝑegͥnũ ab honestate: doceat nos aliene gẽtis institutio. Nã in ãtiq̃
saxonia uͥ nuilla est xp̃i cognitio si uͥgo in pat̾na domo uł maritata sb̾ ꝯuge fũit ad
ulc̃ata uanu ꝓpͥa strãgulatã cmãt. ⁊ suꝑ fossã sepulte corruptorẽ suspendũt aut cin¬
gulotenꝰ uestib abscisis. flagellãt eñ caste mat̾ne ⁊ cultellis pũgũt. ⁊ de uilla ĩ uil

Expanded text:
multis gentibus dono Dei dominaris, ad injuriam ejus sis libidinis servus. Audivimus praeterea quod optimates pene omnes gentis Merciorum tuo exemplo legitimas uxores deserant, et adulteras et sanctimoniales constuprent; quod, quam sit peregrinum ab honestate, doceat vos alienae gentis institutio: nam in antiqua Saxonia, ubi nulla est Christi cognitio, si virgo in paulterata, manu propria strangulatam cremant, et super fossam sepultae corruptorem suspendunt; aut cingulotenus, vestibus abscissis, flagellant eam castae matronae, et cultellis pungunt: et de villa in vil
Abbreviated transcription (Latin):
arthulti filii egberthi affinitate illiꝰ et uectigaliũ pensionẽ ⁊ hostiĩ dep̾datio¬
nem ꝯsolatꝰ est. S post xxͦii anno ab eisdẽ pat̾a decurbatꝰ romã diffugit. ibi

Expanded text:
Athulfi filii Egbirhti, affinitate illius et vectigalium pensionem et hostium depraedatioAthulfi filii Egbirhti, affinitate illius et vectigalium pensionem et hostium depraedationem
Abbreviated transcription (Latin):
anno fuñe suo honorauit. Filꝰ eiꝰ kenelmꝰ puer ad modũ a sorore quendrida ĩno¬
cue cesus nomẽꝙ ⁊ decus martyrii adrus: ibidem pausat.
ost illũ regnũ mertioꝵ nucabundũ. ⁊ ut ita dicã exangue:. nich qd̾ littera
dignet᷑ cõminisci habuit. S ne qͥs nos arguat semimutilatã. hystoriam
incerrũpe. regñ succedẽtiũ noĩa tnscurrã. Ceonulfus fẽ kenulfi uno anuoreg¬
manis alto a sermuilto expulsus ÷ hnulfus t̾cio regni ãno ab egbĩrto rege west¬
sexonũ uictꝰ ⁊ fugatꝰ. mox ab oriẽtalib anglis occisus est: qd ille oriẽtalẽ aeni¬
potestatẽ: ultioni antecessoris animo intendẽs oppressus est Wihdasius ĩmitio reg¬
ni ab eodẽ egbirto sub iugũ missuis regnauit annis .xiii. ⁊ illi ⁊ filio capitis. ⁊ pe
a piratis danoꝵ ultra mare fugatꝰ est. Bur hredus accepta ethelspida filia regi

Expanded text:
anno funere suo honoravit. Filius ejus Kenelmus, puer admodum a sorore Quendrida innoanno funere suo honoravit. Filius ejus Kenelmus, puer admodum a sorore Quendrida innocue caesus, nomenque et decus martyrii adeptus ibidem pausat. § 96. Post illum regnum Merciorum nutabundum, et, ut ita dicam, exangue, nihil quod litera dignetur comminisci habuit; sed, ne quis nos arguat semimutilatam historiam interrumpere, regum succedentium nomina transcurram. Cheolwulfus frater Kenulfi, uno anno regnans, altero a Bernulfo expulsus est: Bernulfus, tertio regni anno ab Egbirhto rege West-Saxonum victus et fugatus, mox ab Orientalibus Anglis occisus est, quod ille Orientalem Anglipotestatem, ultionem antecessoris animo intendens, oppressus est Withlacus, in initio regni ab eodem Egbirhto sub jugum missus, regnavit annis tredecim, et illi et filio capitis et peca piratis Danorum ultra mare fugatus est. Burhredus, accepta Ethelspida filia regis
Abbreviated transcription (Latin):
Ntuor e menses regni excedẽs. kẽuulfum qͥnto gemi nepotẽ pende ex fr̃e kẽuualluio
regem ꝯstituit.
ẽnulfus in pͥmis magnꝰ uir. ⁊ uͥtutib famam
suꝑgrediẽs nicħ ꝙ liuor digne carꝑet unꝙͣ admisit. dũ domi religiosus in
illam ualide afflixit: regẽq eoꝵ ethbrichũ cognõie pien uincdũ addixit.s nõ
iulto post hũana misa̾tõe mollitꝰ soluend̾ cͣauit. Nã apd̾̃ wincelcũbam. ii ecele¬
siam q̃ adhuc suꝑest deo edificau̾at ip̃a dedicatõis die regẽ captiuũ manur̾itẽs
lib̾tate palpauit memorabile clem̃tie sue spectaculũ exibẽs. adexat ibidẽ mui¬
icẽtie fue regie applausor gutredus. quẽ ille cantuaritis regẽ p̾fec̾at Sonabat
lus largitatis pat̾etur repulsã. om̃s suffarcinatis marsupiis abirẽt. Nam pres
illa xema que magnates susceꝑant mesti mabilis scil p̾cii ⁊ num̾i ⁊ mucensi¬
ib uestib equis electissimis: om̃ib qͥ agros nõ hẽbãt librã argẽti pb̾rs mãciam

Expanded text:
uor ergo menses regni excedens, Kenulfum, quinto genu nepotem Pendae ex fratre Kenwalkio, regem constituit. § 95. Kenulfus, in primis magnus vir et virtutibus famam supergrediens, nihil quod livor digne carperet unquam admisit; domi religiosus, in illam valide afflixit; regemque eorum Edbrithtum cognomine Pren vinctum abduxit, sed non multo post, humana miseratione mollitus, solvendum curavit: nam apud Winchelcumbam, ubi ecclesiam, quae adhuc superest, Deo t, memorabile clementiae suae spectaculum exhibens. Aderat ibidem munificentiae regiae applausor Cuthredus, quem ille Cantuaritis regem praefecerat. Sonabat lus largitatis pateretur repulsam, omnes suffarcinatis marsupiis abirent; nam praeter illa xenia quae magnates susceperant, inaestimabilis scilicet pretii et numeri, in utensilibus, vestibus, equis electissimis, omnibus qui agros non habebant libram argenti, presbyteris mancam
Abbreviated transcription (Latin):
residẽs: s postea uirũ secuta apd̾ papiã extͤmam sortẽ inc̾rit. Tut regnũ uld̃ a
deanis cuidã celuulfo burredi ministro traditũ. ⁊ ne ultͣ placitũ retiñet sacmẽ¬
tum firmatũ. post pancos annos elfredꝰ nepos egbirthi obtinuit. Ita pͥncipatũ
mertioꝵ qui ꝑtumidã gẽcilis uiri insaniã subito esfloruit. tũ ꝑmiserã senui¬
uiri regis ignauiã oĩno emarcuit: anno dnĩce incarnatõis octingẽtesimo. hxͦX. Uͦ.¬
Quo qͥa circa de recẽsiõe tẽpoꝵ sidẽ placitã aibsoluẽs. ultͣ eiꝰ tẽpora excurri. hic figã meten
pͥmo uolumini. ut młtisidus trames regnoꝵ in uniꝰ uuestsaxonici t̾minetͤ cõpendium:¬

Expanded text:
postea virum secuta, apud Papiam extremam sortem incurrit. Tunc regnum illud, a Danis cuidam Chelwulfo Burhredi ministro traditum et ne ultra placitum retineret sacramento firmatum, post paucos annos Elfredus nepos Egbirhti obtinuit. Ita principatus Merciorum, qui per tumidam gentilis viri insaniam subito effloruit, tunc per miseram semiviri regis ignaviam omnino emarcuit, anno Dominicae incarnationis octingentesimo septuQuocirca quia, de recensione temporum fidem placitam absolvens, ultra ejus tempora excurri, hic figam metam primo volumini, ut multifidus trames regnorum in unius West-Saxonici terminetur compendium