comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dacta in potestatem regiã resti¬
tutaq cultorib siuis. ex omĩ fru¬
ctu suo usq nunc quintȩ partis
incessabile uictigal ex soluit. fuit
itaq hȩc fames magna sub rege
egyptiorum diopolita. cui nom̃
erat amoses. Quo tempore ba¬
ieus assyrios: argiuos apisrege.¬
bat. fuerunt autem ante annos
famis septem precedentes alii sep¬
tem ubertatis anni: quorũ afflu¬
entiam tanto negligentius ꝑitu¬
ram. quanto uherius natam. io¬
seph nr̃ sollertia sua collegit et ꝯ¬
didit. totamq egyptũ conserua¬
uit: acquisiuit uniuersam pha¬
raoni pecuniam. & deo glam red¬
dens dispensatione iustissima
cui uectigal uectigal. cui hono¬
rem honorem: ominiũq peccora
trascensusq collegit. Semina e¬
tiam sub taxatione statuta eis
tͥouit. ut t̃ram egypti quã eme¬
rat excolerent: & quintã partẽ

Expanded text:
dacta in potestatem regiam restidacta in potestatem regiam restitutaque cultoribus suis, ex omni fructu suo usque ad nunc quintae partis incessabile uectigal exsoluit. fuit itaque haec fames magna sub rege Aegyptiorum Diopolita, cui nomen erat Amosis, quo tempore Baleus Assyrios, Argiuos Apis regebat. fuerunt autem ante annos famis septem praecedentes alii septem ubertatis anni. quorum affluentiam tanto neglegentius perituram quanto uberius natam Ioseph noster sollertia sua collegit et condidit totamque Aegyptum conseruauit. adquisiuit uniuersam Pharaoni pecuniam et Deo gloriam, reddens dispensatione iustissima cui uectigal, uectigal, cui honorterras censusque collegit. Semina etiam sub taxatione statuta eis tribuit, ut terram Aegypti quam emerant, exsolverent, et quintam parte
Abbreviated transcription (Latin):
gesta sunt conscripsit: primũ
fide eius atq auctoritate quã
etiam isti probant. horũ igno¬
rantia ẽ supplenda. Dehine sa¬
cerdotum egyptiorũ fallax ma¬
litia confutanda ẽ. qui uł astu
quod manifestius ẽ euidentẽ
iram miscdiamq ueridei me¬
morie subtrahere conati sunt.
particulatim expositione con¬
fusa. ne in contumeliã idolois
suorũ eum colendum merito
ostenderent. cuius consilio ad¬
nuntiata hȩc mala & auxilio
euitata docuissent. uł forteut
indulgentiꝰ accipiamꝰ obliti sid.
Illius enim nr̃i ioseph qui fuit
ueri dei seruus. & procreatura
dñi sui pie intentaq sollicitus
ꝓuisione: ipsi abundabant fru¬
gib quasi sacerdotes. s quia
falsi sacerdotes erant cum cet̾is
esurientib ñ dolebant. Enĩuero
cui placet obliuiscit᷑. cui dolet
meminit. Quanquã huius tẽ¬
poris argumentũ historiis fastis¬
q reticentib ipsa sibi t̃ra egyp¬
ti testisꝓnuntiat: quȩ tunc re¬

Expanded text:
gesta conscripsit, primum gesta conscripsit, primum fide eius atque auctoritate quam etiam isti probant horum ignorantia supplenda, dehinc sacerdotum Aegyptiorum fallax malitia confutanda est, qui uel astu, quod manifestius est, euidentem iram misericordiamque ueri Dei memoriae subtrahere conati sunt, particulatim expositione confusa, ne in contumeliam idolorum suorum eum colendum merito ostenderent, cuius consilio adnuntiata haec mala et auxilio euitata docuissent; uel forte, ut indulgentius accipiamus, obliti sunt. illius enim nostri Ioseph, qui fuit ueri Dei seruus et pro creatura domini sui pie intenteque sollicitus, prouisione ipsi abundabant frugibus quasi sacerdotes; sed, quia falsi sacerdotes erant, cum ceteris esurientibus non dolebant. enimuero cui placet, obliuiscitur: cui dolet, meminit. quamquam huius temporis argumentum historiis fastisque reticentibus ipsa sibi terra Aegypti testis pronuntiat: quae tunc re
Abbreviated transcription (Latin):
Pompeius enim historicus eiusq
sic ait. Minimus etade int̾ fr̃s
io seph fuit. Cuius excellens in¬
genium fr̃s ueriti: int̃ceptum
peregrinis mercatorib uendi¬
derunt. A quib deportat᷑ in
egyptum. cum magicas arcesibi
sollerti ingenio ꝑcepisset. ĩnbre¬
ui ipsi regi ꝑcarꝰ fuit. Nam &
ꝓdigiorum sagacissimꝰ erat. &¬
somniorum pͥmus intelli. gen¬
ciam condidit: nichilq ut̃ fei
diuni iuris humaniq & pr¬
ei in cognitum uidebatur adeo
ut etiam agrorum st̾ilitatem fu¬
turã ante multos annos ꝓspici¬
ens fruges congregasset.tantaq
exꝑimenta eius fuerunt: ut ñ
abhomine s adeo responsa ui¬
derent᷑. filius ioseph moyses fui
hereditatem. etiam forme pul¬
chritudo comm̃dabat. Sed egy¬
ptii eum scabiem & uitiliginẽ
paterent᷑. responsio moniti. eũ
cum egris ne pestis ad pluresser¬
peret t̾minis egẏpti pellunt.
Hec iustinus. Sed qm̃ hec idem
moyses quem isti sapientẽ sci¬
entemq fuisse ad testant᷑. plenius

Expanded text:
Pompeius historicus eiusque sic ait: Minimus aetate inter fratres Ioseph fuit; cuius excellens ingenium fratres ueriti, interceptum peregrinis mercatoribus uendiderunt. a quibus deportatus in Aegyptum, cum magicas ibi artes sollerti ingenio percepisset, breui ipsi regi percarus fuit. nam et prodigiorum sagacissimus erat et somniorum primus intellegentiam condidit, nihilque diuini iuris humanique ei incognitum uidebatur: adeo ut etiam agrorum sterilitatem futuram ante multos annos prospiciens fruges congregasset: tantaque experimenta eius fuerunt, ut non ab homine, sed a Deo responsa uiderentur. filhereditatem etiam formae pulchritudo commendabat. Sed Egyptii cum scabiem atque vitiliginem paterentur, responso moniti eum cum egris, ne pestis ad plures serperet, terminis Egyphaec Iustinus. sed quoniam haec idem Moyses, quem isti sapientem scientemque fuisse adtestantur, plenius
Abbreviated transcription (Latin):
nis audem in aitica eleusinã con¬
didit. quȩ antiquitꝰ uocabatur
Cuius temporib apud lacum tri¬
tonidem uirgo apparuit. quam
unde & tritonia nuncupata ẽ:
multorum sane operũ inuentx.
& tanto procliuius dea credita:
quanto minus origo eiusinno¬
tuit. Quod enim de capite io¬
uis nata canit᷑:. poetis ac fabulis.
non hystoriȩ rebusq gestis est
rima totius pene ꝓuinciȩ fuit.
Quod quia ogigii qui tunc eleu¬
sinȩ conditor & rex erat tempo¬
ribus effusum ẽ: nomen loco
ac tempori dedit. id ẽ ogigium

Expanded text:
s in Attica Eleusinam condidit, quae antiquitus vocabatur Cujus temporibus apud lacum Tritonidem virgo apparuit, quam unde et Tritonia nuncupata est; multorum sane operum inuentrix et tanto procliuius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Quod enim de capite Iouis nata canitur, poetis et fabulis, non historiae rebusque gestis est rima totius paene prouinciae fuit. quod quia Ogygii, qui tunc Eleusinae conditor et rex erat, temporibus effusum est, nomen loco ac tempori dedit. Anno
Abbreviated transcription (Latin):
ibi mortuus suisset: factus ẽ sera¬
pisomnium maximus egyptio¬
rum ds̃. Nominis aut̃ huuiscur
non apis etiam post mortẽ s sera¬
pis appellatus sit. facillimã ratio¬
nem uarro reddidit. Quia enim
archa in qua mortuus ponitur.
quod omnes iam sarcophagum
uocant. sor dicit᷑ grece: & ibi eũ
uenerari sepultum cȩꝑant. pͥus¬
quã templũ eius ẽẽt extructum.
uelut soros & apis. sor apis pͥmo.
deinde una littera ut fieriassol&e
commutata. serapis dictusẽ. Con¬
stitutum ẽ etiam de illo: ut qͥsqͥs
eum hominẽ fuisse dixisset. ca¬
pitalem penderet penam. Et
qm̃ fere in omĩb templisubi co¬
lebant᷑ isis & serapis. erat etiam
simulachrũ quod digito labuis
impresso admonere uideretur
ut silentiũ fieret. hoc significate
idem uarro existimat. ut hoĩes
eos fuisse taceret᷑. Apis gͦ rex ñ¬
egyptiorum. s argiuorum: mor¬
cius ẽ in egypto. Huie filius argꝰ
successit in regnum. ex cuius no¬
mine argi. & ex hoc argiui appel¬

Expanded text:
ibi mortuus fuisset, factus est Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus. Nominis autem huius, quur non Apis etiam post mortem, sed Serapis appellatus sit, facillimam rationem Varro reddidit. Quia enim arca, in qua mortuus ponitur, quod omnes iam sarcophagum uocant, aopds dicitur Graece, et ibi eum uenerari sepultum coeperant, priusquam templum eius esset exstructum: uelut soros et Apis Sorapis primo, deinde una littera, ut fieri adsolet, commutata Serapis dictus est. Et constitutum est etiam de illo, ut, quisquis eum hominem fuisse dixisset, capitalem penderet poenam. Et quoniam fere in omnibus templis, ubi colebantur Isis et Serapis, erat etiam simulacrum, quod digito labiis inpresso admonere uideretur, ut silentium fieret: hoc significare idem Varro existimat, ut homines eos fuisse taceretur. Ille autem Aegyptiorum, sed Argiuorum, mortuus est in Aegypto. Huic filius Argus successit in regnum, ex cuius nomine et Argi et ex hoc Argiui appel
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Replica genealogiã leui. Le¬
ui genuit gath.. Gath genuit am
ron genuit elearar. Fleazar gentiit
finees. Gath. cum patre suo leui:
ingressus ẽ egyptum. Rursus
elearar cum patre suo a aron. e¬
gressus ẽ ab egypto. Agath. usq¬
adeleazar. cõputantur quatuor.
Qd̾ aut̃ scd̃m exodum quinta ge¬
neratione egressi sunt filiiisrł de
tr̃a egypti: trib tibi uide ordo nu¬
meretur. Iudas genuit fares. fares
genuit esrom esrom genuit arã.
aram genuit aminadap. amina¬
dap genuit naason. naason ge¬
nuit salmon. Phares cũ patre
suo iuda regressus ẽ egyptũ. Na¬
a son pͥnceps iuda in deserto de¬
scͥbitur: cuiꝰ filius salmon. t̃ram
ꝓmissionis introiit. Computa
a phares usꝙ ad naason:. & inue¬
mes generationes quinq. Pocest

Expanded text:
ti. Replica generationem Levi. Levi genuit Gath; Gath genuit Amrron genuit Eleazar; Eleazar genuit Phinees. Gath cum patre suo Levi ingressus est Aegyptum; rursum Eleazar cum patre suo Aaron regressus est ab Aegypto. A Gath usqad Eleazar computantur quatuor. Quod autem secundum Exodum quinta generatione egressi sunt filii Israel de terra, tribus tibi Judae ordo numeretur. Juda genuit Phares, Phares genuit Esrom, Esrom genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naason, Naason genuit Salmon. Phares cum patre suo Juda ingressus est Aegyptum, Naason princeps tribus Juda in deserto describitur: cujus filius Salmon terram repromissionis intravit. Computa a Phares usque ad Naason, invenies generationes quinque: tamet
Abbreviated transcription (Latin):
phis. cui nec ges succedit. Igitur
hisregnantib i oseph moritur.
Post cuius mortem popłs dei mira¬
bilit̾ crescens tranquille pͥus mã¬
sit: donec morerẽtur quib ioseph
notus fuit. Deinde quia inuide¬
batur eius incrementis erantq
suspecta: egyptii hebreos seruitu¬
te deprimunt. Quam seruitutẽ
durissimam annis. cxbiiii. susti¬
nent: quousq diuinit᷑ lib̾arent᷑.
Fiunt autem om̃s anni quos he¬
brei in egypto fecerunt.ccxu. qͥ
abeo tempore computant᷑. ex qͦ
iacob cum filiis suis descendit
in egyptum. Ergo scdm opinio¬
nem quorundã. his temporibus
ꝓmetheus fuit. a quo homines
de luto factos ẽẽ commemorant:
& reuera cum sapienseẽt ferita¬
tem eorũ & nimiam imꝑitiã
ad humanitatẽ & scientiam tͣns¬
figurabat. Nec tamen qui
eius tempore fuerint sapien¬
tes ostenditur. .xiii.¬

Expanded text:
phis, cui Neeges succedit. Igitur his regnantibus, Joseph moritur. Post cujus mortem populus Dei mirabiliter crescens, tranquille prius mansit, donec morerentur, quibus Joseph notus fuit. Deinde quia invidebatur ejus incrementis, erantque suspecta, Aegyptii Hebraeos servitute deprimunt, quam servitutem durissimam annis 144 sustinent, quousque divinitus liberarentur. Fiunt autem omnes anni quos Hebraei in Aegypto fecerunt 215, qui ab eo tempore computantur ex quo Jacob cum filiis suis descendit in Aegyptum. Ergo, secundum opinionem quorumdam, his temporibus Prometheus fuit, a quo homines de luto factos esse commemorant. Et revera cum sapiens esset, feritatem eorum et nimiam imperitiam ad humanitatem et scientiam transfigurabat, nec tamen qui ejus tempore fuerint sapientes ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
egyptiorũ aut̃ orus. His enim re¬
gnantib moyses ad olescensomnẽ
phylosophiam egyptiorũ didicit.
Ephidarus itaq ciuitas condita ẽ.
Orimꝰ quippe emon regnauit in tes-¬
salia. forbas rhodum obtinuit.
Hercules ut fertur: antheũ lucte ui¬
cit certamine: Trochiluspͥmus
iunxisse dicitur quadrigã. Xanc¬
tus triopalesbũ condidit. Cidon
regnauit inereta. Quidã uͦ sẽbunt
ꝓmetheum &e piemetheũ atq a¬
thlantẽ frẽm ꝓmethei. & argũ
cuncta cernentẽ. & yo filiam ꝓ¬
methei his fuisse temporibus. A¬
lii uͦ etate cecropis. ñ nulli antece¬

Expanded text:
Aegyptiorum autem Orus. His enim regnantibus Moses adolescens; omnem philosophiam Aegyptiorum didicit. Epidorus itaque civitas condita est. Primus quippe Emon regnavit in Thessalia. Phorbas Rhodum obtinuit, Hercules, ut fertur, Antheum luctae vicit certamine. Trochilus primus junxisse quadrigam, Xantus Triopalesbum condidit, Cidon regnavit in Creta. Quidam vero scribunt Prometheum et Phiemetheum atque Atlantem fratrem Promethei et Argum cuncta cernentem, et Io filiam Promethei his fuisse temporibus, alii vero aetate Cecropis, nonnulli ante Cec
Abbreviated transcription (Latin):
Egyptiorum amenopis. Hic ẽ ame¬
nopis. quem quidã menonẽ pu¬
tant lapidẽ loquentem. Quib
regnantib syrus fuisse phibet᷑
indigena: ex cuius uocabulo sy¬
ria nuncupata ẽ. Ethiopesetiã
tunc ab indo flumine consurgẽ¬
tes. iuxta egyptũ consederunt.

Expanded text:
egyptiorum Amenopis. Hic est Amenopis quem quidam Menonem putant, lapidem loquentem. Quibus regnantibus Syrus fuisse perhibetur indigena, ex cujus vocabulo Syria nuncupata est. Aethiopes etiam tunc, ab Indo flumine consurgentes, juxta Aegyptum consederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
u. criasus regnat. Primusqͥppe
sub eo argis sacerdotio functus
ẽ. callithi aspirantis filius. Sici¬
oniorum .xii. rex ortopolis.e¬
gyptiorũ mispharmuthos.
cui succedit thumofis. His enim
temporib athlas fr̃ ꝓmethei p̃ci¬
puus astrologus fuit: qui oberu¬
ditionẽ discipline. cęlum eciam
sustinere dictus ẽ. Curipidis aut̃
montem eum ẽẽ altissimum af¬
firmat: qͥ athalasuocat᷑.xiiii.

Expanded text:
V Criasus regnat. Primus quippe sub eo Argis sacerdotio functus est Callithias Pirantis filius. Sycioniorum XII rex Orthopolis; Aegyptiorum Nuspharmitos, cui succedit Tumosis. His enim temporibus Atlas, frater Promethei, praecipuus astrologus fuit. Qui ob eruditionem disciplinae coelum etiam sustinere dictus est. Euripides autem montem esse eum altissimum affirmat, qui Atlas vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
feminȩ: & de uictoria ꝑfeminas
femine athenas nom̃ accepit. A¬
riouero pagus dicitur in eadem
ciuitate. ubi cum atheniensib
paulus apłs disputauit. a mar¬
te qui grece ares nuncupatur.
qm̃ cum homicidii crimine
reus fieret: iudicantib duode¬
cim diis. in eo pago sex senten¬
ciis absolutus ẽ. Ubi enim par
numerus sententiarum. fuissec:
ibi absolutio damnationis erat.
Uarro autẽ astruit: ne areon pa¬
gon atheniensium. de nomine
martis & pagi. Quasi martis
pagum nominasse credit. Ari¬
opagite nanq: curiales eiusdẽ
urbis sunt.

Expanded text:
feminae, et de victoria per feminas, feminae, et de victoria per feminas, feminae Athenas nomen accepit. Areopagus vero dicitur in eadem civitate, ubi cum Atheniensibus Paulus apostolus disputavit, a Marte, qui Graece Ares nuncupatur: quoniam cum homicidii crimine reus fieret, judicantibus duodecim diis in eo pago sex sententiis absolutus est. Ubi enim par numerus sententiarum fuisset, ibi absolutio damnationis erat. Varro autem astruit Neareonpagon  sic  Atheniensium, de nomine Martis et pagi, quasi Martis pagum nominasse credit, Areopagitae namque curiales ejusdem urbis sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uitas uocaret᷑. Isto cecrops oraculo
mos enim tunc in eisdem locise¬
rat ut etiam femine publicis cõ¬
sultationib int̾eẽnt: ad ferendũ
suffragium conuocauit. Consul¬
ta igitur multitudine: mares ꝓ
neptuno. femine ꝓminerua tule¬
re sententiam. & quia una plus
inuenta ẽ feminarũ: minerua ui¬
cit. Tunc neptimꝰ iratus. mari¬
nis fluctib ex estuantib. t̾ras a¬
theniensium populatꝰ ẽ qm̃ spar¬
gere latius quaslibet aquas diffi¬
cile demonib non ẽ. Cuiusut
iracundia placaret᷑. triplici sup¬
plicio dic̃ idem auctor abatheni¬
ensib affectas ẽẽ mulieres: ut nul¬
la ulterius ferrent suffragia. ut
nullus nascentiũ mat̾nũ nomen
accipet. ut ne quis eas athenas
uocaret. Ita illa ciuitas mat̾ aut
nutrix liberaliũ doctrinarum.
& tot tantorũq phylosophorũ.
qua nichil habuit grecia clariꝰ
atq nobilius. ludificantib demo¬
nib de lite deorũ suorũ marisae

Expanded text:
vitas vocaretur. Iste Cecrops, oraculo vitas vocaretur. Iste Cecrops, oraculo mos enim tunc in eisdem locis erat ut etiam feminae publicis consultationibus interessent, ad ferendum suffragium omnes convocavit. Consulta igitur multitudine, mares pro Neptuno, feminae pro Minerva, tulere sententias. Et quia una plus inventa est feminarum, Minerva vicit. Tunc Neptunus, iratus, marinis fluctibus exaestuantibus terras Atheniensium populatus est, quoniam spargere latius quaslibet aquas difficile daemonibus non est. Cujus ut iracundia placaretur, triplici supplicio dicit idem auctor ab Atheniensibus affectas esse mulieres, ut nulla ulterius ferrent suffragia, ut nullus nascentium maternum nomen acciperet, ut ne quis eas Athenas vocaret. Ita illa civitas, mater aut nutrix liberalium doctrinarum et tot tantorumque philosophorum, qua nihil habuit Graecia clarius atque nobilius, ludificantibus daemonibus de lite deorum suorum, maris et
Abbreviated transcription (Latin):
ii. erat annus. Sicionioꝵ .xiii.
temporib atheniensis regni pͥn¬
cipium fuit. Primꝰ enu cecropsqͥ
& difies in acta quȩ nunc atica
crope autem usq ad pͥmam olim¬
finebat. duodecĩ. Sub quibus
apud grecos multa mirandanar¬
rantur accidisse. Dicebatur aut̃
cecrops. difies. siue oblongitudinẽ
corpors : suie obid qd̾ cũ egyptius
ẽẽt utramq linguã sciebat. Hic
autem cecrops in euboea athenas
quã &r diades uocant condidit.
quam urbẽ euboici corcomenon
appellauerunt. Deorum nãq iu¬
diciũ neptuni & mineruȩ de con¬
tentione regionis apud cecropem
actum fuisse confingit᷑ hunc it
modum. Nam ut athene uoca¬
retur quod certe nom̃ aminerua
issent illic repente oliue arbor.
& alio loco aquȩ rupissent. regẽ
ꝓdigia ista mouerunt: & misit
ad apollinẽ delficum scrscitan¬
dum quid intelligendũ eẽt qͥd¬
ue faciendum. Ille respondit qͦd
deam mineruam significaret &¬
neptunum: & qͦd eẽt in ciuium
potestate. ex cuius nomine potiꝰ

Expanded text:
 erat annus. Sycioniorum tertitemporibus Atheniensis regni principium fuit. Primus enim Cecrops, qui et Difies in Acta, quae nunc Attica crope autem usque ad primam olymfiniebat, duodecim: sub quibus apud Graecos multa miranda narrant accidisse. Dicebatur autem Cecrops Difies, sive ob longitudinem corporis, sive ob id quod, cum Aegyptius esset, utramque linguam sciebat. Hic autem Cecrops in Euboea Athenas, quam et Diadar vocant, condidit: quam urbem Euboici Corcomenon appellaverunt. Deorum namque judicium, Neptuni et Minervae, de contentione regionis apud Cecropem actum fuisse confingitur hunc in modum. Nam ut Athenae vocarentur quod certe nomen a Minervisset illic repente olivae arbor, et alio loco aqua erupisset, regem prodigia ista moverunt, et misit ad Apollinem Delphicum sciscitandum quid intelligendum esset, quidve faciendum. Ille respondit quod deam Minervam significaret et Neptunum, et quod esset in civium potestate ex cujus nomine potius
Abbreviated transcription (Latin):
De discretione temporum.
enim die. ds in lucis nomine con¬
didit angłos. Scdo in firmam̃ti
appellatione celos. Certio indiscre¬
tionis uocabulo spatium aquaꝵ
&e terre. Quarto luminaria celi.
Quinto animantia exaquis. Sexto
animantia ex terra. & hominẽ
quem appellauit adam. pͥma etas.¬
cerrr. Adamanno cexxrgenuit
seth aqͦ filii dei.
cecerxx. Seth annocey genuit enos
qͥ cep̃ inuocare nom̃ dñi.

Expanded text:
De discretione temporum. enim die, Deus in lucis nomine condidit angelos; secundo, in firmamenti appellatione coelos; tertio, in discretionis vocabulo speciem aquarum, et terrae; quarto, luminaria coeli; quinto, animantia ex aquis; sexto, animantia ex terra, et hominem, quem appellavit Adam. 2. Adam, anno CCXXX, genuit Seth, a quo filii Dei, CCXXX. Seth, anno CCV, genuit Enos, qui coepit invocare nomen
Abbreviated transcription (Latin):
etiam eos relinquere religionẽ
patriam.idolum uenerari. ȩdifi¬
care etiam in unaquaq ciuita¬
te & uico templa deorum & aras
collocans immolare suꝑ eas por¬
cosomni die precepit. & ne quis
ꝑficere. & multi quidem iude¬
orum sponte. alii uero ꝓpt̃ timo¬
rem imminentȩs regis precepta
sequebantur. Probatissimi aũt¬
& generosi detestabile facinꝰ
execrantes. patriis legib adhe¬
serunt. ꝓpcerea dieb singlis pȩnis
afflicti. & amara passi corm̃ta
trucidabantur. Nam & uerbarati
& diuersis cruciatib fatigati.
adhuc uiuentes crucis patibulo
figebantur. Uxores ueto pariter
& filios quos circum ciderunt ꝓpt̃
uoluntatem regis laqueis suffoca¬
bant parentum eos ceruicib illi¬
gantes. Nam & si apud aliquem
uolumen inuentum fuisset sacrã.

Expanded text:
etiam eos relinquere religionem etiam eos relinquere religionem patriam, idolum venerari, aedificare etiam in unaquaque civitate et vico templa Judaeorum, et aras collocantes, immolare super eas porcos omni die praecepit, et ne quis perficere. Et multi quidem Judaeorum sponte, alii vero propter timorem imminentis regis praecepta sequebantur. Probatissimi et generosissimi detestabile facinus exsecrantes, patriis legibus adhaeserunt, propterea diebus singulis poenis afflicti, et amare passi tormenta, trucidabantur. Nam et verberati, et diversis cruciatibus fatigati, adhuc viventes crucis patibulo figebantur. Uxores vero pariter et filios quos circumciderunt, propter voluntatem regis laqueis suffocabant, parentum eos cervicibus illigantes. Insuper et si apud aliquem volumen inventum fuisset sacr
Abbreviated transcription (Latin):
stinuit. quȩ ex bysso & purpu¬
ra & cocco erant. Exhauriens
autem & thesauros nichil penitꝰ
relinquens. ad maximum uide¬
eos ꝓpt̃ huiusmodi causam luc̃¬
tum usq ꝑduxit. Nam & cotri¬
dianas immolationes quas deo
scđm leges offerebant. celebrare
prohibuit. Depredans autẽ totã
ciuitatẽ quosdam int̾fecit. ali¬
os captiuos cum uxorib & filiis
dedux̃. ita ut numerus multi¬
tudinis captiuorum usq decẽ¬
milia existere uideretur. Incen¬
dit etiam optima eius loca. &
deponens muros. arcem ȩdifica¬
uit in interiore parte ciuitatis.
Nam alta & eminentior erat pͥus¬
a templo. & ꝓpt̃ hoc muniens
eam muris altis & turrib. custo¬
diam macedonum ibi disposuit.
minus homines impii &e morib
maligni a quib ciues multa & a¬
cerba subinde patiebantur. Edi¬
ficans uero deĩsacrario aram. suꝑ
eam porcosimmolauit. hostias
ñ legitimas nec patriȩ religio¬
ni uideorum congruas. coegitq

Expanded text:
stinuit, quae ex bysso, et purpustinuit, quae ex bysso, et purpura, et cocco erant. Exhauriens autem et thesauros, nihilque penitus relinquens, ad maximum Judaeos propter hujusmodi causam luctum usque perduxit. Nam et quotidianas immolationes, quas Deo secundum leges offerebant, celebrari prohibuit. Depraedans autem totam civitatem, quosdam interfecit, alios captivos cum uxoribus et filiis deduxit, ita ut numerus multitudinis captivorum usque 10,000 existere videretur. Incendit etiam optima ejus loca, et deponens muros, arcem aedificavit in interiori parte civitatis. Nam alta et eminentior erat prius templo, et propter hoc muniens eam muris altis et turribus, custodiam Macedonum ibi disposuit. minus homines impii, et moribus maligni, a quibus cives multa et acerba subinde patiebantur. Aedificans vero et in sacrario aram, super eam porcos immolavit, hostias non legitimas nec patriae religioni Judaeorum congruas. Coegitque
Abbreviated transcription (Latin):
acte sunt. maxima pullula¬
runt calamitatũ semina in po¬
pulo iudeorum. dum adu̾sum
se aliengenarum arma ꝓuocan¬
tes ꝓpria dilaniauerunt uisce¬
ra : dum aliqui seleuchum eiusq
pͥncipes. alii uero antiochum illiꝰ
successorem. ad desolationẽ templi
destitutionemq popłi euocauert
ut p̃misimꝰ. Igit᷑ reuersus rex an¬
tiochus ab egypto ꝓpt̃ romanoꝵ
timorem adiherosolimorũ ciui¬
tatem ducit exercitũ. Quo ꝑue¬
niens cepit eam sine conflictiõe
cuiuspiam. aꝑientib ei portas
his qui uoluntati eius consentie¬
bant. ingressusq ciuicatẽ ihe¬
rosolimorũ multos interemit
sibi contraria sapientes. nec ñ &
eos qui portas ei aꝑientes & ciui¬
tatem tradiderunt ꝓpt̃ tẽpli
diuitias int̾fecit. multasq ab eo
templo auferens pecunias ad
antiochaã reu̾sus ẽ. postquam
expoliauit templum: ita ut ua¬
sa dĩ asportaret & lucernas au¬
reas. & aram auream. & m̃sam
& sacrarium. neq de uelis ab¬

Expanded text:
actae sunt, maxima pullulaactae sunt, maxima pullularunt calamitatum semina in populo Judaeorum, dum adversum se alienigenarum arma provocantes, propria dilaniaverunt viscera; dum aliqui Seleucum ejusque principes, alii vero Antiochum illius successorem, ad desolationem templi destitutionemque populi evocaverunt, ut praemisimus. Igitur reversus rex Antiochus ab Aegypto propter Romanorum timorem, ad Hierosolymorum civitatem ducit exercitum. Quo perveniens, cepit eam conflictatione cujuspiam, aperientibus ei portas his qui voluntati ejus consentiebant. Ingressusque civitatem Hierosolymorum multos interemit, sibi contraria sapientes, necnon et eos qui portas ei aperientes civitatem tradiderunt, propter templi divitias interfecit, multasque ab eo templo auferens pecunias, ad Antiochiam reversus est. Postquam autem exspoliavit templum, ita ut vasa Dei asportaret, et lucernas aureas et aram auream, et mensam, et sacrarium, neque de velis ab
Abbreviated transcription (Latin):
cupatꝰ. Sedicionẽ itaq priꝰ pͥnceps pͥ¬
sacerdotum iħc aduersus mene¬
laum concitauit: & diuisa inu-¬
trumq populi multitudine.
pars plurima iasonẽ adiuuabat.
Unde laborantes menelaus & qui
ei consenserant. ad antiochum
discesserunt. ad noticiã eius per-¬
ducentes quod uellent patrias
relinquere leges: & conuersati¬
onem & mores obseruare grecoꝵ.
Rogauerunt ergo eum. ut ꝑmit¬
teret eis edificare gimnasiumihe¬
rosolimis. Cumq concessisset. cir¬
cumcisionem suam uelauerunt.
ut non apparerent in denuda-
tione grecis eẽ dissimiles: cętaq
omĩa relinquentes quȩ illis mos
patruis imponebat. aliarũ facta
gentium ritusq sequebantur.
Igitur he seditiones quȩ ꝓpt̾ am¬
bitionem atq dignitatem sũ¬
mi sacerdotii int̾predictos tur¬
pit̃ gerebant᷑ fr̃s. atq dissen¬
siones quȩ int̾ hyrcanũ iosep¬
phi filium de quo supͣ memi¬
nimus erusq fr̃s crudelites

Expanded text:
cupatus. Seditionem itaque princeps cupatus. Seditionem itaque princeps sacerdotum Jesus adversus Menelaum concitavit, et divisa in utrumque populi multitudine, pars plurima Jasonem adjuvabat. Unde laborantes Menelaus et qui ei consenserant ad Antiochum discesserunt. Ad notitiam etiam ejus perducentes quod vellent patrias relinquere leges, et conversationem et mores observare Graecorum, rogaverunt eum ut permitteret eis aedificare gymnasium Hierosolymis. Cumque concessisset, circumcisionem suam velaverunt, ut non apptione Graecis esse dissimiles; caeteraque omnia relinquentes quae illis mos patrius imponebat, aliarum gentium ritusque sequebantur. Igitur hae seditiones quae propter ambitionem atque dignitatem summi sacerdotii inter praedictos turpiter gerebantur fratres, atque dissensiones quae inter Hircanum Josephi filium de quo supra meminimus ejusque fratres crudeliter
Abbreviated transcription (Latin):
egyptum. tractus desid̾io eius:
& contempnens filios ptholomei
ut debiles. ac nequaquã tanta
negotia regere preualentes ꝑ¬
ueniens igitur cum magna uir¬
tute ad pelusium. & dolo philo¬
metorem ptholomeum circũue¬
niens. egiptum occupauit: & cũ
adisset loca memphitice eiui¬
tatis eam capiens. contͣ alexan¬
driam ut obsidendo ptholomeũ
caꝑet ambulauit. Expulsus uͦ
ẽ non ab alexandiia tantum
s etiam a tota egẏpto. romanis
sibi denuntiantib ut discederet
aꝓuintia. Pidem tempus defun¬
cto onia pͥncipe sacerdotũ fr̃i
eius antio chus sacerdotii contu¬
ut pͥncipatum. Nam filius quẽ
onias reliquerat adhuc infans
erat. Hiesu uero qui fr̃ erat one
pͥncipatũ sacerd otii rex abstulit
iratꝰ. & dedit eum iuniori eorum
fr̃i nomine oniȩ. Sic nanq ad
tres filios symonis pͥncipatus sac̾¬
dotii sicut prediximꝰ ꝑuenit.
Ꝙ ih̃s quidem iasonem se nomina¬
uit. onias autem menelaus ẽ nun¬

Expanded text:
Aegyptum, tractus desiderio ejus Aegyptum, tractus desiderio ejus et continens filios Ptholomaei, ut debiles ac nequaquam tanta negotia regere praevalentes. Perveniens igitur cum magna virtute ad Pelusium, et dolo Philomitorem Ptholomaeum circumveniens, Aegyptum occupavit. Et cum adisset loca Memphiticae civitatis, eam capiens contra Alexandriam ut obsidendo Ptholomaeum caperet, ambulavit. Expulsus vero est non ab Alexandria tantum, sed etiam a tota Aegypto, Romanis sibi denuntiantibus ut discederet a provincia. Per idem tempus defuncto Onia principe sacerdotum, fratri ejus Antiochus sacerdotii contulit principatum. Nam filius quem Onias reliquerat, adhuc infans erat. Jesu vero, qui frater erat Oniae, principatum sacerdotii rex abstulit iratus, et dedit eum juniori fratri eorum nomine Oniae. Sic namque ad tres filios Simonis principatus sacerdotii, sicut praediximus, pervenit. Et Jesus quidem Jasonem se nominavit. Onias autem Menelaus est nun
Abbreviated transcription (Latin):
ultro remisit. Codem tempore af¬
fricanns abingrata sibi urbe diu
exulans. apud amiternum oppi¬
dum morbo ꝑiit. Hisdem etiam
dieb hannibal. apud brisyam
bithiniȩ regẽ cum a romanisre¬
posceretur. ueneno se se necauit.
Insicilia tunc uulcani insula quȩ
ante non fuerat repente mari e¬
dita: cum miraculo omĩum usq
nunc manet. Titus liuius tra¬
gediarum scptor clarus eo tem¬
pore habebatur: qui obingeni
meritum aliuio salinatore cu¬
us liberos erudiebat. libertati
donatus est.
ficatione uͦ templi anni sunt tre-¬
rex ꝑseuserat. De functo itaq
seleuco regi sẏriȩ. antiochus fr̃
aius gubnacula regni suscepat.
qui epyphanes nuncupatur.¬
Moritur etiam phtolomeus rex
egiptiorum qui similit̃ epypha¬
nes dicebatur. relinquens duos
filios iuniores etate. quorũ umis
qui & maior erat de quo men
lometor dicebat᷑ minor uͦ fiscon.
Antiochus ꝓ suo felicit̃ imꝑio ex¬
ercitum ducere deliberauitad

Expanded text:
ultro remisit. Eodem tempore Apultro remisit. Eodem tempore Aphricanus, ab ingrata sibi urbe diu exsulans, apud Amitternum oppidum morbo periit. Iisdem etiam diebus Hannibal apud Brisiam Bythiniae regem, cum a Romanis reposceretur, veneno se necavit. In Sicilia tunc Vulcani insula, quae ante non fuerat, repente mari edita cum miraculo omnium usque nunc manet. T. Livius tragoediarum scriptor, clarus eo tempore habebatur. Qui ob ingenii meritum, a Livio Salinatore cujus liberos erudiebat, libertati donatus est.ficatione vero templi anni sunt rex Perseus erat. Defuncto itaque Seleuco rege Syriae, Antiochus frater ejus gubernacula regni susceperat, qui Epiphanes nuncupaMoritur etiam Ptholomaeus rex Aegyptiorum, qui similiter Epiphanes dicebatur, relinquens duos filios minores aetate. Quorum unus, qui et major erat, de quo nunc lomitor dicebatur, minor vero Fiscon. Antiochus pro suo feliciter imperio exercitum ducere deliberavit ad
Abbreviated transcription (Latin):
pulis gesta sunt. Rublio corne¬
lio scipione. marco acilio gabri¬
one consulib. antiochus quan¬
uis termopilas occupasset qͣ¬
rum munimine tutior ꝓpter
dublos belli euentꝰ fieret: tam̃
comisso bello a consule gabͥone
superatus uix cum paucis fu¬
git ᷑ prelio. ephesumq ꝑuenit.
s habuisse fertur armatorũ sexa¬
ginta milia. ex quib quadragin¬
ta milia cesa. capta plus quam
u. milia fuisse referuntur. Alter
consul scipio cum boiorum gen¬
te conflixit. In quo prelio.xx.
milia hostiũ int̃fecit. Seq̃nti
anno scipio affricanꝰ habens in
auxilio eumenen attali filium
aduersus hannbalem qui tc̃
antiochi classi preerat: bellũ
nauale gessit. Antiochus iicto
hannibale atq in fugam acto
simulq omni exercitu amisso.
pacem rogauit: eoq iure eam
obtinuit. ut annis singulis mil¬
le talenta romanis uectigalis
nomine ꝑsolueret. filiumq af¬
fricani quem utrum explorantẽ
an in prelio cepisset incertum ẽ

Expanded text:
pulis gesta sunt. P. Cornepulis gesta sunt. P. Cornelio Scipione, M. Acilio Glabrione consulibus, Antiochus quamvis Thermopylas occupasset, quarum munimine tutior propter dubios belli eventus fieret, tamen commisso bello, a consule Glabrione superatus, vix cum paucis fugit e praelio, Ephesumque pervenit. Is habuisse fertur armatorum sexaginta millia, ex quibus quadraginta millia caesa, capta plus quam quinque millia fuisse referuntur. Alter consul Scipio cum Boiorum gente conflixit, in quo praelio viginti millia hostium interfecit. Sequenti anno Scipio Africanus, habens in auxilio Eumenem Attali filium, adversus Annibalem, qui tunc Antiochi classi praeerat, bellum navale gessit, Antiochus, victo 273 Annibale atque in fugam acto, simulque omni exercitu amisso, pacem rogavit: fiobtinuit, ut annis singulis 1,000 talenta Romanis vectigalis nomine persolveret, filiumque Aphricani, quem utrum explorantem an in praelio cepisset incertum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tiamq uastantes. difficillimo bello
alucio suliuo pretore. suꝑati sunt.
Postea flamminius ꝓconsul phy¬
lippum regem. & cum eo tracas.
macedones. ilyricos. multasq p̃¬
terea gentes quȩ in auxiliũ eius
uenerant. bello subegit. uicti
macedones.castra amiserunt. Oc¬
to milia hostium eo die cesa .u.
milia capta. lyuius scribit. uale
dius triginta duo milia int̾fecta
rex syrie bellũ contͣ popłm ro¬
manum struens. in europam tͣn¬
sitt ex asia. Tunc etiam hanni¬
bal ꝓpt̃ excitandi belli rumores
qui de eo apud romanos sereban¬
tur. exhiberi romam asenatu
iussus. clam ex affrica ꝓfectus. ad
antiochũ migrauit. Quem cum
apud ephesum inuenisset: cunc¬
tantem mox ad bellum impu¬
lit. Scipio affricanus int̾ ceteros
legatos ad antiochum missus. etiã
cum hannibale colloqͥum fami¬
liare habuit. s infecto pacis ne¬
gotio ab antiocho discessit. In
utraq hispania ꝑflamminiũ
fuluiumq pretores. bella multa
horrida eruentaq utrisq po¬

Expanded text:
tiamque vastantes, difficillimo bello a L. Furio praetore superati sunt. Postea Flamininus proconsule, Philippum regem et cum eo Thracas, Macedones, Illyrios, multasque praeterea gentes, quae in auxilium ei venerant, bello subegit. Victi Macedones castra amiserunt, octo millia hostium eo die caesa, quinque millia capta Polybius scribit. Valerdius vero triginta duo millia interfecta rex Syriae bellum contra populum Romanum struens in Europam transiit ex Asia. Tunc etiam Annibal propter excitandi belli rumores, qui de eo apud Romanos ferebantur, jussus, clam ex Africa profectus, ad Antiochum migravit: quem cum apud Ephesum invenisset cunctantem, mox in bellum impulit. Scipio Africanus inter caeteros legatos ad Antiochum missus, etiam cum Annibale colloquium familiare habuit: sed infecto pacis negotio, ab Antutraque Hispania per Flaminium, Fulviumque praetores bella multum horrida cruentaque utrisque po
Abbreviated transcription (Latin):
lissimos obsides demetriũ phi¬
lippi filium. & armenẽ nauidis
filium. ante currum dux̃. Roma¬
ni captiui. qui sub hannibale ꝑ
greciam uenditi fuerant. uni¬
uersi recepti capitib rasis obde¬
tersam seruitutem: cũrrum triũ¬
phantis sequuti sunt. Eo tẽpore
in subres. boi. atq cenomanni
contractis in unum uirib cum
abmnicare penorum duce qui in
italia remanserat. cremonã placen

Expanded text:
lissimos obsides, Demetrium Philissimos obsides, Demetrium Philippi et Armenem Nauidis filium, ante currum duxit. Romani captivi, qui sub Hannibale per Graeciam venditi fuerant, universi recepti, capitibus rasis ob detersam servitutem, currum triumphantis secuti sunt. Eo tempore Insubresboi atque Caenomanni, contractis in unum viribus cum Hamilcare Poenorum duce, qui in Italia remanserat, Cremonam, Placen
Abbreviated transcription (Latin):
ingrediendi habere licentiam. nec
udeos nisi purificatos scđm pat̾¬
am legem. neq inferri ciuitatem
carnes animalium. que iudeis int̃¬
dictȩ sunt: s solitis patriȩ uicti
misuti ꝑmissum ẽ. quib deo sa¬
crificandum lex duina censuit.
Dehisita eo tempore apud uideos
reb gestis. polibius megalopo
ita dicit. Ptholomei dux scopa
ad suꝑiora uadens loca suꝑauit
hyemis tempore gentem uide¬
orum. Dicit nanq in eodem uo¬
lumine qualit scopam antiochꝰ
deuncens. bathaniam & sama¬
riam & adbella et cadra cepis¬
set. Paulo post uero tradidert̃
se ei iudei qui circa templũ ha¬
bitabant. Postea uͦ ut amiciti¬
am & fedus ptholomeuis cũ an¬
tiocho composuit. & dedit ei
filiam suam cleopatrã ad nup¬
tum. concedens ei humile syriã &
post multa & grauissima p̃lia qͥ¬
bus macedones uicti sunt. pacẽ
philippo regi eorum aedit. Dem̃
cum lacedemoniis pugnauit.
uicto nauide duce ipsoꝵ. nobi¬

Expanded text:
ingrediendi habere licentiam, nec ingrediendi habere licentiam, nec Judaeos, nisi purificatos secundum patriam legem, neque inferri in civitatem carnes animalium, quae Judaeis interdictae sunt, sed solitis patriae uti permissum est, quibus Deo sacrificandum lex divina censuit. De his ita eo tempore apud Judaeos rebus gestis Polybius Megalopol ita dicit: Ptholomaei dux Scopa, ad superiora vadens loca, superavit hiemis tempore gentem Judaeorum. Dicit namque et in eodem volumine qualiter Scopam Antiochus devincens, Bathaniam et Samariam, et Abella et Cedar cepisset. Paulo post vero tradiderunt se ei Judaei, qui circa templum habitabant. Postea vero ut amicitiam et foedus Ptholomaeus cum Antiocho composuit, dedit ei filiam suam Cleopatram ad nuptum, concedens ei humilem Syriam et post multa et gravissima praelia, quibus Macedones victi sunt, pacem Philippo regi eorum dedit. Deinde cum Lacedaemonis pugnavit, victo Nauide duce eorum, nobi
Abbreviated transcription (Latin):
lius. consulares. aut pretoriiu¬
riuiginti interfecti sunt. senato¬
res uel capti uł occisi sunt trigin¬
ta. nobiles uiri trecenti. pedestriũ
militum xl. milia. equitum tria
quaginta equitib uenusiũ fugit:
romani status futurũ fuisse. si hã¬
nibal mox post uictoriã ad ꝑua¬
dendum urbem contendissent.
Annibal in testimoniũ uictoriȩsue
tres modios anulorum aureorũ
karthaginem misit: quos ex ma-¬
nib inter fectorũ equitum ro¬
manorum senatorũq detrax̾at.
Usq ad eo aut̃ ultima desꝑatio
rei publice apud residuos roma¬
nos fuit: ut senatores de relinqͦn¬
da italia sedibusq querendis con¬
silium in eundum putarent. Qd
auctore cecilio metello confirma¬
tum fuisset: nisi cornelius scipio.
tribunꝰ tẽ militũ idẽ qui pꝰ affrica¬
nus. districto gladio deteruisset.
ac potius ꝓpatrie defensione in
sua uerba uirare coegisset. Roma¬
ni ad spem uite quasi ab inferis
respirare ausi. dictatorem decimũ
iunium creant: qui delecto habi

Expanded text:
lus, consulares aut praetorii uiri uiginti interfecti sunt, senatores uel capti uel occisi sunt triginta, nobiles uiri trecenti, pedestrium militum XL milquaginta equitibus Venusium fugit. Romani status futurum fuisse, si Hanibal mox post victoriam ad pervadendam urbem contendisset. Hannibal in testimonium victoriae suae tres modios annulorum aureorum Carthaginem misit, quos ex manibus interfectorum equitum Romanorum senatorumque detraxerat. Usque adeo autem ultima desperatio reipublicae apud residuos Romanos fuit, ut senatores de relinquenda Italia sedibusque quaerendis consilium ineundum putarent. Quod auctore Cecilio Metello confirmatum fuisset, nisi Cornelius Scipio, tribunus tunc militum, idem qui post Aphricanus, districto gladio eum deterruisset, ac potius pro patriae defensione in sua verba jurare coegisset. Romani ad spem vitae quasi ab inferis respirare ausi, dictatorem decimum Junium creant. Qui delecto habit
Abbreviated transcription (Latin):
Manlius uero torquatus consul.
qui post stragem gallorum
latinos deuicit. filiũ suum
quod contra eitsimꝑium
hostes aggressus uicerat me¬
ciumq tusculanum nobilissi¬
mum equitem int̃fecit᷑: prouo¬
cantesq atq insultantes hostes
occiderat. uirgis cesũ. securiꝑcus¬

Expanded text:
Manlius vero Torquatus consul, Manlius vero Torquatus consul, qui post stragem Gallorum Latinos devicit, filium suum quod contra ejus imperium hostes aggressus vicerat, Metiumque Tusculanum nobilissimum equitem interfecit, provocantes atque insultantes hostes occiderat, virgis caesum securi
Abbreviated transcription (Latin):
tatore suꝑati sunt. Post pau¬
lulum quoq tuscorum pug¬
na sub .G. martio consecuta
est. ubi conici datur quan¬
sus sit. quando u̾iĩ mł sunt
capta tuscorum. Tercio aut̃
in hisdem dieb galli se in
predam ꝑ maritima loca sub¬
iectosq campos. ab albanis
montib diffuderunt. Adu̾¬
sum quos. n ouo militũ delec¬
to habitu. conscͥptisq legio¬
nib decem. sexaginta milia
romanorum negatis sibi lati¬
norum auxiliis processerunt.
Confecit hanc pugna. aa. ua¬
lerius. auxiliante coruo alite.
unde postea coruinus ẽ dictus.
Occiso enim ꝓuocatore gallo.
hostes territi sparsimq fugi¬
entes: grauit̃ trucidati sunt.
Nec tam̃ contenti romani suis
eos menib expulisse. cum ꝑ
italiam nau fragia sua latius
traherent. sic ꝑsecuti sunt eos.
ut post aliquot annos om̃s
eorum reliquias in etruria ad
lacum uadi montis dolo bel¬
la consul deleret: ne quis ex¬
taret ex ea gente qͥus incensã
a se romanam urbem głaret᷑.

Expanded text:
tatore superati sunt. Post pautatore superati sunt. Post paululum quoque Tuscorum pugna sub C. Marcio consecuta est: ubi conjici datur quansum sit, quando octo millia sunt capta Tuscorum. Tertio autem in iisdem diebus Galli se in praedam per maritima loca subjectosque campos, ab Albanis montibus diffuderunt: adversum quos novo militum delectu habito, conscriptisque legionibus decem, sexaginta millia Romanorum, negatis sibi Latinorum auxiliis, processerunt. Confecit hanc pugnam M. Valerius, auxunde postea Corvinus est dictus. Occiso enim provocatore Gallo, hostes territi sparsimque fugientes, graviter trucidati sunt. Nec tamen contenti Romani suis eos moenibus expulisse, cum per Italiam naufragia sua latius traherent, sic persecuti sunt eos, ut post aliquot annos omnes eorum reliquias in Hetruria ad lacum Vadi montis Dolabella consul deleret, ne quis exstaret ex ea gente qui incensam a se Romanam urbem gloriaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
urbis terra dissiluit. uastoq p̃¬
rupto. biantia subito inferna
patuerunt. Mlanebat diu ad
specta culum terroremq cunc¬
torum patenti uoragine im¬
pudens specus. nephartamq
uiui hominis sepulturam. diis
interp̃tib expecetebat. Satis¬
fecit imꝓbisfaucib precipicio
sui marcus curtius uir eques
armatꝰ iniecitq crudeli terrȩ
inopinam sacietatẽ. cui parũ
eẽt quod ex tanta pestilentia
mortuos ꝑsepulchra susciꝑet.
nͥetiam uiuos scissa sorberet.
inundatio. iuxta amenẽ flu¬
uium. ad quartum ab urbe
lapidem consedit. facile sine
dubio pondere multitudinis
& alacritate uirtutis ꝑturba¬
tam occupatura ciuitatem:
nͥ ocio & lemitudine torpuisset.
Ubi atrocissimã pugnam man¬
lius torquatus singulariter
inchoauit: Tullius quintus
dictator. cruentissima con¬
gressione confecit. Fugati ex
hoc prelio pluruni galli. iN¬
stauratis iterum copiis inbel¬
lum ruentes. a .6. sulpitio dic¬

Expanded text:
Vrbis terra dissiluit, uastoque prVrbis terra dissiluit, uastoque praeruptu hiantia subitο·ιinferna patuerunt. manebat diu ad spectaculum terroremque cunctorum patenti uoragine inpudens specus nefariamque uiui hominis sepulturam diis interpretibus expetebat. satisfecit inprobis faucibus praecipitio sui M. Curtius, uir eques armatus, iniecitque crudeli terrae inopimam satietatem, cui parum esset, quod ex tanta pestilentia mortuos per sepulchra susciperet, nisi etiam uiuos scissa sorberet. inundatio iuxta Anienem fluuium ad quartum ab Vrbe lapidem consedit, facile sine dubio pondere multitudinis et alacritate uirtutis perturbatam occupatura ciuitatem, nisi otio et lentitudine torpuisset. ubi atrocissimam pugnam Manlius Tinchoavit 160, T. Quinctius dictator cruentissima congressione confecit. Fugati ex hoc praelio plurimi Galli, instauratis iterum copiis in bellum ruentes, a C. Sulpitio dic
Abbreviated transcription (Latin):
qui hȩc plenius scire uoluerit.
in libro t̃cio orosii contͣ paganos
inueniet. Artarxerxes autẽ qͥ
& occhus sỹdonem subuertit.
& egyptum suo uinxit imꝑio.
necthanaiph in ȩthiopiam pul¬
so. in quo egyptiorum regnum
est destructum. xii.¬
umuersam romampesti¬
lentia corripuit᷑. non ut assolet
plusminusue solito tempoꝵ tur¬
bata temꝑies. hoc ẽ aut intem¬
pestiua siccitas hyemis. aut re¬
pentinurs calor ueris. aut incon¬
griuis humor estatis. uł autũ¬
ni diuitis in digesta illecebra.
insuꝑ etiam exspirata de cala¬
bris saltib aura corrumpens.
repentinos acutarum infirmi¬
tatum afferre transcursus. sed
grauis duturnaq innullo dis¬
par sexui. nulla ȩtate dissimi¬
lis. generali cunctos ꝑbienniũ
iugit̃ tabe confecit. ut etiam
quosnon egit in mortem. tͦpi
macie exinanitos afflictosq
dimiserit. Sequitur hanc mi
seram luem. miseriorẽq eius
expiationem. satis triste ꝓdi-¬
gium. Repente siquidẽ medio

Expanded text:
qui haec plenius scire voluerit, qui haec plenius scire voluerit, in libro tertio Orosii contra paganos inveniet. Artaxerxes autem, qui et Ochus, Sidonem subvertit, et Aegyptum suo conjunxit imperio, Necthanaiph in Aethiopiam pulso in quo Aegyptiorum regnum est destructum. CAPuniversam Romam pestilentia corripuit non ut assolet plus minusve solito temporum turbata temperies, hoc est, aut intempestiva siccitas hiemis, aut repentinus calor veris, aut incongruus humor aestatis, vel autumni divitis indigesta illecebra. Insuper etiam expirata de Calabris saltibus aura corrumpens, repentinos acutarum infirmitatum afferre transcursus, sed gravis diuturnaque in nullo dispar sexus, in nulla aetate dissimilis, generali cunctos per biennium jugiter tabe confecit, ut etiam quos non egit in mortem, turpi macie exinanitos afflictosque dimiserit. Sequitur hanc seram luem miserioremque eius expiationem proximo anno satis triste prodigium. repente siquidem medio
Abbreviated transcription (Latin):
ricordit̃ fessis consuleret: s ne
se in egipto bellis occupato. ali¬
qua in regnum suum tempta¬
retur irruptio. Cunetigͥ greci:
optatissima quiete. domesti¬
coq ocio resoluti sunt. Quiuti¬
q tam constant̃ contempn̾e
poterant. quam fortit̃ sepe
uicerunt maxima ᷤ ꝑsarũ co¬
pias. si ñ ipso tantum annun¬
tiante pacis sono. ꝑ corda crinc¬
toꝵ egra belli tabuisset inten¬
tentio. Quanta enim bella
sibimet grauia ac intolerabi¬
lia in inuicem gesserint. alter¬
nisq cedib atq miseriis se affe¬
cerint. lacedemonii cum athemi¬
ensib archades cum lacedemoniis.
quomodo athenienses. dux ꝑsici
exercitus quomͦ spartanos afflix¬
erit. & cum agesilao pede clau¬
do ingenio acerrimo. ditce lace¬
demoniorum pugnauerit. ac
demum uicerit: testis ẽ ipsa quri¬
etis pax. tam libentissime a for¬
tib uiris suscepta. & illud indici¬
um: quod uix cum lacedemoniis
centum inuenti sunt senes. Sed

Expanded text:
ricorditer fessis consuleret, sed ne ricorditer fessis consuleret, sed ne se in Aegypto bellis occupato aliqua in regnum suum tentaretur irruptio. Cuncti igitur Graeci optatissima quiete domesticoque otio resoluti sunt. Qui utique tam constanter contemnere poterant, quam fortiter saepe vicerunt maximas Persarum copias, si, non ipso tantum adnuntiatae pacis sono, per corda cunctorum aegra belli tabuisset intentio. Quanta enim bella sibimet gravia ac intolerabilia invicem gesserint, alternisque caedibus atque miseriis se affecerint Lacedaemonii cum Atheniensibus, Arcades cum Lacedaemoniis, quomodo Conon Atheniensis dux Persici exercitus, quomodo Spartanos afflixerit, et cum Agesila pede claudo, ingenio acerrimo, duce Lacedaemoniorum pugnaverit, ac demum vicerit, testis est ipsa quietis pax tam libentissime a fortibus viris suscepta, et illud judicium quod vix cum Lacedaemoniis centum inventi sunt senes. Sed