comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et nõ in altero. fidelis sumet custos qui sͥ oleũ fauoris
sine fraude reseruet. ne in aduentu sponsi lampas cõscĩe
extinguatur. Non in altero inqͣm. nec enĩ tutũ arbitrat᷑
labiis hominũ cõmitte̾ głam suã. arche utiq sine claua
et sinc serra nulliq omnno clause. nocere uolenti. Non
tutũ plane s stultũ ibi thesaurũ tuũ recondere. unde resu
nõ in tua. s ĩ mea potestate est: ꝯ utiq ꝓ meo libitu uł
laudare te possim. uł derogare tibi. Securũ uas ⁊ in con
cussũ conscĩa. et ĩ secretis seruandis ydoneũ. nullis patẽs
insidiis. nulli molentie cedens. nullo quippe otulo uel
manu accessibilis. excepto dũtaxat spũ qui scrutatur
eciã alta dei. Quicquid in ea reposuero. securꝰ qr nõ ꝑdã
ego ip̃a it mecũ: secũ ferens depositũ. quod seruandũ
acceꝑit. Ndest iuiuo. mortuũ sequit᷑: ubiq mͥ uł gła uł¬

Expanded text:
et non in altero . Fidelis suimet custos, qui sibi oleum favoris et non in altero . Fidelis suimet custos, qui sibi oleum favoris sine fraude reservet, ne in adventu sponsi lampas conscientiae vacua exstinguatur. Non in altero, inquam. Nec enim tutum arbitratur labiis hominum committere gloriam suam, arcae utique sine clave, et sine sera, nullique omnino clausae nocere volenti. Non tutum plane, sed stultum, ibi thesaurum tuum recondere, unde non vnon in tua, sed in mea potestate est, cum utique pro meo libitu vel laudare te possim, vel derogacussum conscientia, et secretis servandis idoneum, nullis patens insidiis, nulli violentiae cedens; nulli quippe oculo vel manui accessibilis, excepto duntaxat Spiritui, qui scrutatur etiam alta Dei. Quidquid in ea reposuero, securus sum quia noego, ipsa it mecum, secum ferens depositum quod servandum acceperit. Adest vivo, mortuum sequitur; ubique mihi vel
Abbreviated transcription (Latin):
rem te mittũt. S et illius nichilommꝰ uersiculi recor¬
datur. Uerũptũ uami filui hominũ. mendaces filii homi¬
nũ i stateris. ut decipiant ip̃i de uanitate in idip̃m.
ꝓuide sollicite studet imuitari apłm. ita de se loquentem.
Parto autẽ ne quis me eristimet supͣ id quod iudet in
me. aut aliquid ex me. Cũ uͦ laudari se comꝑit de bono
quod se forte hab̾e cognoscit. nichilomunꝰ quantũ in se
est scuto ueritatis turat a se iaculũ fauoris repellere.
dans gloriã deo ⁊ dicens. Gratia dei sum id quod sum
Et ꝓpulsans a se omnẽ suspitionẽ: ait dño. Non nobis
dñe nõ nobis : s noĩ tuo da gloriã. Metuit nimirũ si a¬
liter egerit: ne forte audiat ab ip̃o. Recepisti mercedem
tuã. Et iterũ. Gloriã abimucem q̃ritis: et głam q̃ est
a solo deo nõ uultis. Refugiens gͦ et de hoc ad consilium
apłi. ꝓbat ip̃e opus suũ. ut sic habeat in semetipõ głam

Expanded text:
rem te mittunt . Sed et illius nihilominus versiculi recorrem te mittunt . Sed et illius nihilominus versiculi recordatur. Verumtamen vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum . Proinde sollicite studet imitari Apostolum, ita de se loquentem: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Cum vero laudari se comperit de bono quod se forte habere cognoscit, nihilominus, quantum in se est, scuto veritatis curat a se jaculum favoris repellere: dans gloriam Deo, et dicens: Gratia Dei sum id quod sum . Et propulsans a se omnem suspicionem, ait Domino: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Metuit nimirum, si aliter egerit, ne forte audiat ab ipso, Recepisti mercedem tuam ; et iterum, Gloriam ab invicem quaeritis, et gloriam quae a solo Deo est, non vultis . Refugiens ergo et de hoc ad consilium Apostoli, probat ipse opus suum, ut sic habeat in semetipso gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
ter carens quod sͥ nouit dcesse. humilit̾ de eo qͦd certus
est adesse . nõ in se. s in dño gloriat᷑. Porro adu̾sus hoc ut
de se altius se aliquid sentiat. solet ne insolescat uerus
lnimilis illud sͥ iugi meditatione reuoluere. Non alta sa¬
pientes: s humilib consentientes. Et illud. Non ambu¬
lam ĩ magnis: neq ĩ mirabilibus suꝑ me. Si nõ humi¬
liter sentiebam: s exaltaui aĩam meã. Et itẽ. Qui se
putat aliquid esse ꝯ nichil sit: ip̃e se seducit. Contra
hoc autẽ ut a se sentiat esse quod se sentit esse : sollici¬
te scip̃m interrogat. Quid habes quod nõ accepisti. Si
autẽ accepisti: quid gloriaris quasi nõ acceꝑis: Item qͥ
humanas laudes cõsueuit ꝑfecte contemp̾nere. ꝯ se lau¬
dari pcipit. de eo quod in se nouit nõ esse. nullatenꝰ acqͥ¬
escens. illud sͥ cõmemorat. Qui te beatificant: in erro¬

Expanded text:
ter carens quod sibi novit deesse, humiliter de eo quod certus ter carens quod sibi novit deesse, humiliter de eo quod certus est adesse, non in se, sed in Domino gloriatur. 20. Porro adversus hoc, ut de se altius se aliquid sentiat, solet, ne insolescat, verus humilis illud sibi jugi meditatione revolvere: Non alta sapientes, sed humilibus 469 consentientes : et illud, Non ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me. Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam : et item: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Contra hoc autem ut a se sentiat esse, quod se sentit esse, sollicite se ipsum interrogat: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Item, qui humanas laudes consuevit perfecte contemnere, cum se laudari percipit de eo quod in se novit non esse, nullatenus acquiescens, illud sibi commemorat: Qui te beatificant, in erro
Abbreviated transcription (Latin):
lius ex singulaꝵ diffinitionibus demõstrabimꝰ. Ceca su¬
ꝑbia seu contumatia est uiciũ quo se existimans aliquis
uł esse bonũ ꝙ nõ est uł a se eẽ qd est: in se nõ ĩ dño glo¬
riatur. Uana suꝑbia seu uanitas. est uiciũ quo quis tã
de eo quod est tam de eo qͦd nõ est. suis magis ꝙͣ dei laudi¬
bus delectatur. Dis ita p̃missis. aptemꝰ iam contraria
humilitati. sugula singulis opponentes. Humilitas est
contemptus ꝓp̾e excellentie. Contemptꝰ opponit᷑ appetitu
Duabus quoq suꝑbie spẽbus: duc nichilominꝰ humili¬
tatis opponũt᷑. Contra cecã: Ut quis de se nou̾it sentire
humiliter. Contra uanã: nec consentire aliter sencienti¬
bus. Nempe qui de scip̃o sentire humilit̾ nouit. ĩ uentͦ
ip̃ius de se iudiciũ falli potest. iudelicet ut aut manus
aliquid putet esse ꝙͣ sit. aut a se esse qͣd sit Et ideo patiẽ¬

Expanded text:
lius ex singularum definitionibus demonstrabimus. Caeca solius ex singularum definitionibus demonstrabimus. Caeca soperbia seu contumacia est vitium, quo se existimans aliquis vel esse bonum quod non est, vel a se esse quod est, in se, non in Domino gloriatur. Vana superbia seu vanitas est vitium, quo quis tam de eo quod est, quam de eo quod non est, suis magis quam Dei laudibus delectatur. His ita praemissis, aptemus jam contraria humilitati, singula singulis opponentes. Humilitas est contemptus propriae excellentiae. Contemptus opponitur appetitui. Duabus quoque superbiae speciebus, duae nihilominus humilitatis opponuntur: contra caecam, ut quis de se noverit sentire humiliter; contra vanam, nec consentire aliter sentientibus. Nempe qui de se ipso sentire humiliter novit, in neutro ipsius de se judicium falli potest, videlicet ut aut majus aliquid putet se esse quam sit, aut a se esse quod sit. Et ideo patien
Abbreviated transcription (Latin):
Discite ait a me nõ ꝙ sobrius aut castus. ã prudens. aut
aliquid enismodi: s qr mitis sũ ⁊ humilis corde. I me ui¬
quit discite. Non ad doctrinã prĩarchaꝵ. nõ ad ꝓpharũ li¬
bros uos mitto: s me uobis exemplũ. me formã humili¬
tatis exhibeo . Inuiderũt mͥ altitudinẽ quã habeo apud
patrẽ angelus et femina: ille potentie. illa scientie. Uos
autẽ emulamini karismata meliora: discentes a me quia
mitis sũ ⁊ humilis corde Commodũ reor indagare ali¬
quid ⁊ de suꝑbia: quatinꝰ ex opposito sͥ uicio. uirtutis de¬
cor manifestior appareat. Suꝑbia est appetitus ꝓprie
excellentie. Hec in spẽs duas diuiditur: ĩ cecã. et uanã
suꝑbiã. Que quidem et aliis noĩbus appellari possunt:
contumatia ⁊ uanitas. Quaꝵ pͥor intelligentie: poffior
uoluntatis uiciũ est. Nam ex illa rationis fallit᷑ oculus:
et ex ista uoluntatis appetitus male afficit᷑. Quod me¬

Expanded text:
Discite, ait, a me, non quod sobrius, aut castus, aut prudens, aut Discite, ait, a me, non quod sobrius, aut castus, aut prudens, aut aliquid ejusmodi: sed, quia mitis sum et humilis corde . A me, inquit, discite. Non ad doctrinam patriarcharum, non ad prophetarum libros ego vos mitto; sed me vobis exemplum, me formam humilitatis exhibeo. Inviderunt mihi altitudinem quam habeo apud Patrem, angelus et femina: ille potentiae, illa scientiae. Vos autem aemulamini charismata meliora, discentes a me quia mitis sum et humilis corde. 19. Commodum reor indagare aliquid et de superbia, quatenus ex opposito sibi vitio virtutis hujus decor manifestior appareat. Superbia est appetitus propriae excellentiae. Haec in species duas dividitur, in caecam et vanam superbiam. Quae quidem et aliis nominibus appellari possunt, contumacia et vanitas: quarum prior intelligentiae, posterior voluntatis vitium est. Nam ex illa rationis fallitur oculus, et ex ista voluntatis appetitus male afficitur. Quod me
Abbreviated transcription (Latin):
tibus ĩ tantũ est necessaria. ut absq ista ille nec esse uir¬
tutes uideantur. Nempe ut castitas seu caritas det᷑ hu¬
militas meretur: qm̃ humilibus deus dat gr̃am. Ser¬
lem. Seruatas consũmat: nã uirtus in infirmitate. hoc
est in humilitate ꝑficitur. Inimitã omĩs grẽ. oĩsq initiũ
pct̃ĩ debellat suꝑbiã: et tam a se ꝙͣ a ceteris u̾tutibꝰ su¬
ꝑbam illius ꝓpulsat tyrannidem. Siquidẽ ꝯ ex aliis qui¬
busq bonis uiriũ suarũ magis caꝑe soleat incrementũ su¬
ꝑbia. sola hec omniũ ꝓpugnatulũ quoddã turrisq uir¬
tutũ eius fortiter resistit malicie. obuiat p̃sumptioni
Sola deniq est de qua oĩum plena uirtutũ maria glo¬
riandũ esse putauit. Audito quippe ab angelo. aue gr̃a
plena. quasi solã ex plenitudine illa humilitatẽ in se
te tanꝙͣ sũma sue doctrine suarũq u̾tutũ gloriatus est :

Expanded text:
tibus in tantum est necessaria, ut absque ista illae nec esse virtibus in tantum est necessaria, ut absque ista illae nec esse virtutes videantur. Nempe ut castitas seu charitas detur, humilitas meretur: quoniam humilibus Deus dat gralem . Servatas consummat; nam virtus in infirmitate, hoc est in humilitate, perficitur . Inimicam omnis gratiae, omnisque initium peccati debellat superbiam, et tam a se quam a caeteris virtutibus superbam illius propulsat tyrannidem. Siquidem cum ex aliis quibusque bonis virium magis suarum capere soleat incrementum superbia, sola haec omnium propugnaculum quoddam turrisque virtutum, ejus fortiter resistit malitiae, obviat praesumptioni. Sola denique est, de qua omnium plena virtutum Maria gloriandum esse putavit. Audito quippe ab angelo, Ave, gratia plena, quasi solam ex illa plenitudine humilitatem in se te, tanquam summa suae doctrinae suarumque virtutum, gloriatus est?
Abbreviated transcription (Latin):
uiuoꝵ uiuã: foruar temptationũ suscipit examinandã
Qualis sit cuiusq fides : tribulatio ꝓbat. Si cuiꝰ de fi¬
cit. deficit enĩ ꝯ in caritate nõ ꝑseuerat: ficta ẽẽ dinosci¬
tur. Si cuiꝰ ꝑseuerat. ꝓbata ⁊ ꝑfecta censet᷑. Liquet
ex his satis ũt arbitror nõ om̃s qui habueruit caritatẽ
habere et ꝑseuerantiã in caritate. Alioquin frustͣ cõmonet
discipulos dñs: manete inquiens in dilectione mea. Aut
eiũ si necdũ diligebant. nõ debuerat dic̾e̾ manete: s estote
ĩ dilectione mea ͥ aut si iam diligebant. necesse nõ erat
moneri de ꝑseuerantia. qua scd̃m istos pͥuari nõ poterant.
Curet gͥ seruus bonus ⁊ fidelis fide seruare nõ ficta ca¬
ritatẽ. de corde puro et conscientia bonaͥ pluris estimans
anime uitã ꝙͣ corporis: minꝰ horrens carnis mortẽ ꝙͣ
tractanda restat humilitas. Hec duabus p̃missis uirtu¬

Expanded text:
vivorum vivam, fornax tentationum suscipit examinandam. vivorum vivam, fornax tentationum suscipit examinandam. Qualis sit cujuscunque fides, tribulatio probat. Si cujus deficit deficit enim, cum in charitate non perseverat, ficta esse dignoscitur, si cujus perseverat, probata et perfecta censetur. 16. Liquet ex his satis, ut arbitror, non omnes qui habuerint charitatem, habere et perseverantiam in charitate. Alioquin frustra commoneret discipulos Dominus: Manete, inquiens, in dilectione mea . Aut enim, si necdum diligebant, non debuerat dicere, manete, sed, Estote in dilectione mea: aut, si jam diligebant, necesse non erat moneri de perseverantia, qua secundum istos privari non poterant. Curet igitur servus bonus et fidelis 468 fide servare non ficta charitatem de corde puro et conscientia bona: pluris aestimans animae vitam quam corporis, minus horrens carnis mortem quam tractanda restat humilitas. Haec duabus praemissis virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ti si int̾im rapti fuissent: añqͣm malicia mutaret corda
eoꝵ. Nunc uͦ ne p̃gnãtibus et lactantibus i illis diebꝰ
teneros utiq fetus gestantibus. ⁊ de recenti uita facile
ĩ ꝑiculis exturbandos. Tales st̃ auime paruã adhuc ⁊ te¬
ueram habentes caritatẽ: et ob hoc eaꝵ fidẽ iuuã sed
fictã. necesse est ui temptatione deficere. Uasa figuli
ait ꝓbat fornax. ⁊ hoĩes iustos temptatio: illos iudelicet
qui ex fide uiuĩt. Iustus nempe ex fide uinit : s ex fide
que uiuat. Neq etũ q̃ mortua est: uitã dare potest. De¬
monũ fides nõ adducitur in examinationẽ: uacua qͥppe
caritate mortua est. Credunt quidẽ ⁊ contrenuscũt: si ti¬
mor nõ est in caritate. Punde in labore hominũ nõ sunt.
et cũ hoĩbus nõ flagellant᷑: ꝙ extincte fidei nulla iam
debeatur ꝓbatio s reꝓbatio. Solã itaq iustoꝵ fidẽ. id est

Expanded text:
ti si interim rapti fuissent, antequam malitia mutaret corda ti si interim rapti fuissent, antequam malitia mutaret corda eorum. Nunc vero vae praegnantibus et lactantibus in illis diebus, teneros utique fetus gestantibus, et de vita recenti facile in periculis exturbandos. Tales sunt animae parvam adhuc et teneram habentes charitatem: et ob hoc earum fidem vivam, sed fictam, necesse est in tentatione deficere. Vasa figuli, ait, probat fornax, et homines justos tentatio , illos videlicet, qui ex fide vivunt. Justus nempe ex fide vivit , sed ex fide quae vivat. Neque enim quae mortua est, vitam dare potest. Daemonum fides non adducitur in examinationem: vacua quippe charitate, mortua est. Credunt quidem et contremiscunt, sed timor non est in charitate. Proinde in labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellantur: quod exstinctae fidei nulla jam debeatur probatio, sed reprobatio. Solam itaque justorum fidem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ inurria saluatori. q̃ ue temptatori leticia. ꝙ huic rete¬
dant ubi salus nõ sit: Siquidem nec saluator zelatur
nͥ salutẽ: nec malignꝰ inuidet nͥ saluti. Si autẽ poterãt:
quom᷑ aut sinc caritate sĩ qͣmidui in illa fide st̾. ꝯ sine ca¬
ritate esse salus nõ possit. aut deserentes fidem. non
cciã deserunt taritatẽ. ꝯ caritas ⁊ infidelitas simul eẽ
nõ possint. Recedunt gͦ quidem a fide. qr ueritas asse¬
nt. Conseguenter ⁊ a salute: qr saluator redarguit. In¬
de nos colligins ꝙ et a caritate. sine qua salus esse
nõ potint . Et hi inquit radicẽ nõ habent. Non negat
eos habere bonũ : s in bono potius radicatos nõ esse
causatur. Deniq sequitur ⁊ ait. Quia ad tempus cre¬
dint. Bonũ est: s utinã duraturũ. Non enĩ qui cepit
s qui ꝑseu̾auerit usq in finẽ: hic saluꝰ erit. Non au¬
tẽ dur̾ant : qm̃ in tempore temptatioĩs recedũt. Hea¬

Expanded text:
quae injuria Salvatori, quaeve tentatori laetitia, quod hinc recequae injuria Salvatori, quaeve tentatori laetitia, quod hinc recedant, ubi salus non sit? siquidem nec Salvator zelatur nisi salutem, nec malignus invidet nisi saluti. Si autem poterant, quomodo aut sine charitate sunt, quandiu in illa fide sunt, cum sine charitate salus esse non possit; aut deserentes fidem, non etiam deserunt charitatem, cum charitas et infidelitas simul esse non possint? Recedunt ergo quidam a fide, quia Veritas asserit; consequenter et a salute, quia Salvator redarguit: inde nos colligimus, quod et a charitate, sine qua salus esse non potuit  al. poterit. Et hi, inquit, radicem non habent. Non negat eos habere bonum, sed in bono potius radicatos non esse causatur. 15. Denique sequitur, et ait: Quia ad tempus credunt. Bonum est, sed utinam duraturum. Non enim qui coeperit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Non autem durant, quoniam in tempore tentationis recedunt. Bea
Abbreviated transcription (Latin):
nos ad quãdã fidei trifariã diuisionẽ. Ut dicat᷑ fides mor¬
tua. ficta ꝓbata. Et mortuã quidẽ apłs diffut eã esse
caritate uita. moueri inchoat ad bene oꝑandũ. s nõ ꝑ¬
seuerans. deficit ⁊ moritur tanꝙͣ abortiua. Eo utiq
sensu fictã huiusmodi dixerim nominatã. quo uasa
figuli uocamus fictilia: nõ qr iudelicet utilia nõ sunt
qͣndui durant: s qr fragilia ꝯ sint. dui minime du¬
rant. De hac fidei fictione puto illos notari ĩ eunͣgelio
qui ad tempus credũt. et in tempore temptatioĩs re¬
cedunt. Interrogo cos qui dicũt taritatẽ. a quo semel
accipitur. nequaqͣm ultra recede̾. Nit ueritas de qͥbus¬
dam. Et hi radices nõ habent : qm̃ ad tempus credũt.
et in tempore temptationis recedunt. Unde et quo re¬
cedunt: N fide. ad infidelitatẽ. Item quero. Poterant¬
ne in illa fide saluari. an nõ poterant: Si nõ poterant

Expanded text:
nos ad quamdam fidei trifariam divisionem, ut dicatur fides mornos ad quamdam fidei trifariam divisionem, ut dicatur fides mortua, ficta, probata. Et mortuam quidem Apostolus definit eam esse, charitate vita, moveri inchoat ad bene operandum; sed non perseverans deficit, et moritur tanquam abortiva. Eo utique sensu fictam hujusmodi dixerim nominatam, quo vasa figuli vocamus fictilia: non quia videlicet utilia non sunt quamdiu durant, sed quia fragilia cum sint, diu minime durant. De hac fidei fictione puto illos notari in Evangelio: Qui ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Interrogo eos qui dicunt charitatem a quo semel accipitur, nequaquam ultra recedere. Ait Veritas de quibusdam: Et hi radices non habent, quia ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt . Unde, et quo recedunt? Utique a fide ad infidelitatem. Item quaero: Poterantne in illa fide salvari, an non poterant? Si non poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
delicta mea: et ĩ orõne. dimitte nobis debita nr̃a sicut ⁊ nos
dimiitimꝰ debitoribus nrĩs. Utriusq uirtutis bene cõscuis a¬
nimꝰ secure iam scip̃m deserat. et quodãmͦ ꝑdat. ut aliquos
lucrifaciat. Cũ infirmantib infirmetur. uratur cũ scauda¬
lizatis: fiat eciã si oporteat iudeis uideus: nichil formidet
cũ tali conscientia. Exemplo ih̾emie ⁊ ihezechicelis ĩ egyp¬
tũ uł i chaldeam cũ transgressoribus captiuari: s et cũ
scõ iob frater ficri drachouũ ⁊ socius strutionũ: cũ moyse
trans flãmas: leta decantet consciencia. Et si ambulaue¬
ro in medio umbre mortis: non timebo mala qm̃ tu me¬
cũ es. Comparemꝰ si placet thesauros regũ ⁊ fastigia reg¬
noꝵ: cũ huinsmodi fiducia. Nonne cuncta hoꝵ felicitas pre
ciã oꝑatur caritas. de corde puro ⁊ conscientia bonã Iam
uerõ quod restat de fide nõ ficta. et itẽ quod ex alio loco in
mente uenit. fides sinc oꝑibus mortua est: duo ista mirtũt

Expanded text:
e Dominica: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Utriusque virtutis bene conscius animus secure jam se ipsum deserat, et quodammodo perdat, ut alios lucrifaciat. Cum infirmantibus infirmetur, uratur cum scandalizatis: fiat etiam, si oporteat, Judaeis Judaeus, nihilque formidet cum tali conscientia, exemplo Jeremiae et Ezechielis, in Aegyptum vel in Chaldaeam cum transgressoribus captivari ; sed et cum sancto Job frater fieri draconum, et socius struthionum ; cum Moyse trans flammas, laeta decantet conscientia, Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Comparemus, si placet, thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta horum felicitas, 4ciam operatur charitas de corde puro, et conscientia bona. 14. Jam vero quod restat, de fide non ficta ; et item quod ex alio loco in mentem venit, fides sine operibus mortua est , duo ista mittunt
Abbreviated transcription (Latin):
uideri gestiũt. meritoq nõ qͥuerũt esse subiecti. quibus
iam ip̃o se comparant desiderio. Quid si et nomen eis. con¬
ferre pulegioꝵ possit auitoritas: Qnͣto putas ano redi¬
merent. ut appellarent᷑ pontifices: Ouo istao monac hbs
uebi timor mentis: ubi rubor fidutis: Duis umqͣri ꝓbato¬
rũ monachoꝵ tale aliquid aut uerbo docuit: aus reliquie
eremplo. Duodecim humilitatis gradus magr̃ uest ec
edisserit ꝓpisq distinguit descͥptionibus. in quo q̃so aloꝵ doce¬
cur aut cõtinetur. Ut hoc fastu delectari monachis. hao q̃re
debeat dignitates. Labor ⁊ latebre. et uolũtaria pauptus
h st monachoꝵ insignia: hec uitã solent nobilitare inonasti

Expanded text:
videri gestiunt; meritoque nequeunt esse subjecti, quibus videri gestiunt; meritoque nequeunt esse subjecti, quibus jam ipso se comparant desiderio. Quid si et nomen eis conferre privilegiorum posset auctoritas? quanto putas auro redimerent, ut appellarentur pontifices? Quo ista, o monachi? Ubi timor mentis? ubi rubor frontis? Quis unquam probatorum monachorum tale aliquid aut verbo docuit, aut reliquit exemplo? Duodecim humilitatis gradus Magister vester edisserit, propriisque distinguit descriptionibus : in quo, quaeso, illorum docetur aut continetur, ut hoc fastu delectari monachus, has quaerere debeat dignitates? 37. Labor, et latebrae, et voluntaria paupertas, haec sunt monachorum insignia; haec vitam solent nobilitar
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑuigilant tanꝙͣ ꝓ me rationẽ reddituri. Illi et si honorãt
onerant: hii nõ tam p̃mũt ꝙͣ ꝓtegunt. Scio me legisse. Iudi
tuitis infestationẽ: S si quid patimini ꝓpter iusticiã: beati.
Secularitatẽ contempnitis: S secularior nemo ꝑylato: cui
dñs astitit iudicandus. Non haberes inquit ĩ me potestatẽ:
nͥ tibi data esset desuꝑ. Iam tũc ꝑ se loq̃batur: et ii se exꝑie¬
batur qͦd post ꝑ apłos clamauit in eccłis. Non est potestãs nͥ
dicite si audetis sui p̃sulis d̾m ordinationẽ nescire: ꝯ roma¬
multo labore ãc p̃cio apłicis adepti p̾iulegiis ꝑ ip̃a sͥ uen¬
dicant insignia pontifitalia: utentes et ip̃i more pontificũ
nuitra. anulo. atq sandaliis. Sane si actendit᷑ rerũ digni¬
tas:; hanc monachi abhoiret ꝓfessio. Si miust̾ĩ: solis
liq̃t congruere pontificibus. ꝓꝯfecto esse desiderant quod

Expanded text:
te, pervigilant, tanquam rationem pro me reddituri . Illi etsi honorant, te, pervigilant, tanquam rationem pro me reddituri . Illi etsi honorant, onerant: hi non tam premunt, quam protegunt. Scio me legisse: Judictuitis infestationem? Sed si quid patimini propter justitiam, beati. Saecularitatem contemnitis? Sed saecularior nemo Pilato, cui Dominus astitit judicandus. Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi tibi data esset desuper . Jam tunc per se loquebatur et in se experiebatur quod post per apostolos clamavit in Ecclesiis, Non est potedicite, si audetis, sui Praesulis Deum ordinationem nescire, cum Romamulto labore ac pretio apostolicis adeptis privilegiis, per ipsa sibi vindicant insignia pontificalia, utentes et ipsi more pontificum, mitra, annulo, atque sandaliis . Sane si attenditur rerum dignitas, hanc monachi abhorret professio: si ministerium, solis liquet congruere pontificibus. Profecto esse desiderant, quod
Abbreviated transcription (Latin):
iuituti. Plus tunco dentes lupi: ꝙͣ uirgam pastoris Qertꝰ
sum enim ego monachus. ⁊ monachoꝵ qualiscũq abbas:
si mei qũq pontificis a ꝓpriis ceruicibus excute̾ ingũ temp¬
tauero. ꝙ sathane mox tyrannidi me ip̃m subitio: qlduer¬
tens nimirũ truenta illa bestia q̃ tirtuit querens quẽ deuo¬
iet elongatã custodiã: heu statim insilit. ta p̃sumptorem
Merito enĩ nõ cunctat᷑ p̃sidere suꝑbo: qui se iure regẽ gloriat᷑
suꝑ om̃s filios suꝑbie. Quis dabit mͥ centũ in mei custodiam
deputari pastores: Quanto plures sencio curã gerere mei: tã¬
to securior exeo in pascua. Stupenda insania. Animani non
cũctor turbas mͥ custodiendas colligere et unũ suꝑ ꝓpͥã gra¬
uor habere custodem. Et quidẽ subiecti. me de reddenda ꝓ se
ratione sollicitant. Qui autẽ p̃sunt mͥ: ip̃i potius paulo dicẽ¬

Expanded text:
vituti. Plus timeo dentes lupi, quam virgam pastoris. Certus vituti. Plus timeo dentes lupi, quam virgam pastoris. Certus sum enim ego monachus, et monachorum qualiscunque abbas, si mei quandoque pontificis a propriis cervicibus excutere jugum tentavero, quod Satanae mox tyrannidi me ipsum subjicio. Advertens nimirum cruenta illa bestia, quae circuit quaerens quem devoret, elongatam custodiam; heu! statim insilit in praesumptorem. Merito enim non cunctatur praesidere superbo, qui se jure regem gloriatur super omnes filios superbiae. Quis dabit mihi centum in mei custodiam deputari pastores? Quanto plures sentio mei curam gerere, tanto securior exeo in pascua. Stupenda insania! Animarum non cunctor turbas mihi custodiendas colligere, et unum super propriam gravor habere custodem! Et quidem subjecti me de reddenda pro se ratione sollicitant: qui autem praesunt mihi, ipsi potius, Paulo dicen
Abbreviated transcription (Latin):
tia se subdat maiori: in regula ueritatis attende quod legit᷑.
Qui soluerit inqͥt unũ de his minimis meis mandatis. et
decuerit sit hoĩes: minimꝰ uocabit᷑ in regno celoꝵ. Pide
tu doceus et renuens obedire nõ minimũ s maximũ xͥ mã¬
datũ: ⁊ docere et soluere cõuinceris. Itaq doctor ⁊ solutor mã¬
dati. minuimꝰ tu uocandus es ĩ regno celoꝵ. Si gͦ tu putas
iniuriã pͥoratus. minorẽ sũmis uideri sacerdotibus. nõ ma¬
gis indignũ estimandũ est minimũ uocari ĩ regno celorum.
Si multũ suꝑbus es: plus minimꝰ ꝙͣ minor uocari cõfim¬
dẽ Minor quippe uilitas est: minorẽ uideri ꝙͣ minimũ Lon¬
ge autẽ prestantius solis subdi epĩs: ꝙͣ inuuersitati. S nõ
ꝓpter me inqͥt facio: s quero ecclie libertatẽ. O libertas
onĩ ut ita loquar seruitute seruilior. Pacienter ab huius¬
modi libertate abstineã: q̃ me pessime addicat suꝑbie ser¬

Expanded text:
tia se subdat majori ; in regula Veritatis attende quos legitur: tia se subdat majori ; in regula Veritatis attende quos legitur: Qui solverit, inquit, unum de his minimis meis mandatis et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno coelorum . Proinde tu docens et renuens obedire, non minimum, sed maximum Christi mandatum et docere, et solvere convinceris. Itaque doctor et solutor mandati, minimus tu vocandus es in regno coelorum. Si ergo tui putas injuriam prioratus, minorem summis videri sacerdotibus, non magis indignum aestimandum est, minimum vocari in 476 regno coelorum? Si multum superbus es, plus minimus, quam minor vocari confundere. Minor quippe vilitas est minorem videri, quam minimum: longe autem praestantius, solis subdi episcopis, quam universitati. 35. Sed non propter me, inquit, facio, sed quaero ecclesiae libertatem. O libertas omni, ut ita loquar, servitute servilior! Patienter ab hujusmodi libertate abstineam, quae me pessimae addicat superbiae ser
Abbreviated transcription (Latin):
aggregeris consorcio pacient᷑ adu̾timꝰ. ⁊ si tu uł impudent᷑
contempnus. uł imprudent dissimulas. Reputari ꝓfecto int̾
illos te noueris: de quibus scriptũ est. Alligant ouera gͥ¬
uia ⁊ importabilia. et imponũt humeris hominũ: digito au¬
tem suo nolũt ea mouere. Quoꝵ gͦ tibi indigniꝰ consor¬
tiũ iundicas delicatoꝵ magistioꝵ. quos ueritas increpat:
an obedientiũ monachoꝵ. quos amicos suos cõmȩmorat:
Ait siquidem. Mos amici mei estis: si feceritis q̃ ego p̃cipio
uobis. Uides gͥ quale est iubere quod ip̃e nõ feceris: a nolle
face̾ quod docueris: Deinde ut taceam illud de regula ubi a
sc̃õ bñdicto tͥ p̃cipit᷑ ut q̃ doces discipulis esse contraria. ĩ tus
factis udices nõ agenda ͥ ut itẽ p̃termuittã quod aꝑte diffiuit
teitiũ humilitatis ẽẽ gradũ. Ut quis ꝓ dei amore oĩ obedien¬

Expanded text:
aggregeris consortio patenter advertimus: et si tu vel impudenter aggregeris consortio patenter advertimus: et si tu vel impudenter contemnis, vel imprudenter dissimulas, reputari profecto inter illos te noveris, de quibus scriptum est: Alligant onera gravia et importabilia, et imponunt humeris hominum, digito autem suo nolunt ea movere . Quorum ergo tibi indignius consortium judicas, delicatorum magistrorum, quos Veritas increpat, an obedientium monachorum, quos amicos suos commemorat? Ait siquidem: Vos amici mei estis, si feceritis quae praecipio vobis . Vides igitur quale est jubere quod ipse non feceris; aut nolle facere, quod docueris. 34. Deinde ut taceam illud de Regula, ubi a sancto Benedicto tibi praecipitur, ut quae doces discipulis esse contraria, in tuis factis indices non agenda; ut item praetermittam, quod aperte definit tertium humilitatis esse gradum, ut quis pro Dei amore omni obedien
Abbreviated transcription (Latin):
tione infring̾e̾ͥ ⁊ sub humili quod penis ẽ habitu ⁊ tonsura
tã suꝑbe saꝑe. ut ꝯ ne unũ quidẽ uerbulũ de suis imꝑus sb̃¬
ditos p̃tergredi paciant᷑. ip̃is ꝓpͥis obedire contempuãt ep̃is
Gpoliant ecclesias ut emancipent᷑: redimũt se ne obediant.
Non ita xpp̃c . Ille siquidẽ dedit iitã : ne ꝑd̾et obedientiã. Qua
isti ut careant: totũ fere suũ. suoꝵq uctũ expendũt. Quid
cessitas. Ut autẽ nõ p̃iudicet necessitas ꝓfessiomi: accedat nõ
mͦ tanꝙͣ unꝰ ex illis.ͥ manens int̾ humiles suꝑbus. inter
subditos rebellis. immitis iit̾ mansuetos: Tt te putemꝰ
tanꝙͣ iuiũ ex illis: uideamꝰ tã exhib̾e̾ paratũ . ꝙͣ erig̾e obedi¬
entiã: uideamꝰ tã libenter p̃positis obtemꝑare subiectũ. qͣm
imꝑare subiectis. Ꝙ si semꝑ uis obedientes habere ⁊ nũqͣm
esse: ꝓbas te nõ esse tanꝙͣ u̾nũ ex illis: dũ unꝰ esse renius
ex obedientibus. I quibus dũ te suꝑbiendo segregas. quoꝵ

Expanded text:
od pejus est habitu et tonsura tam superbe sapere, ut cum ne unum quidem verbulum de suis imperiis subditos praetergredi patiantur, ipsi propriis obedire contemnant episcopis. Spoliant ecclesias, ut emancipentur ; redimunt se, ne obediant. Non ita Christus. Ille siquidem dedit vitam, ne perderet obedientiam: qua isti ut careant, totum fere suum suorumque victum expendunt. Quid cessitas. Ut autem non praejudicet necessitas professioni, accedat, non modo tanquam unus ex illis, manens inter humiles superbus, inter subditos rebellis, immitis inter mansuetos? Ut te putemus tanquam unum ex illis, videamus tam exhibere paratum, quam exigere obedientiam: videamus tam libenter praepositis obtemperare subjectum, quam imperare subjectis. Quod si semper vis obedientes habere, et nunquam esse, probas te non esse tanquam unum ex illis, dum unus esse renuis ex obedientibus: a quibus dum te superbiendo segregas, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
Drimo ne mireris si terrear dignitats noĩbus: ꝯ me ipĩs
senciam rebus indignũ. Et te quide̾ decet ut facis: s mͥ assẽ¬
tire nõ expedit. Nam si tͥ obseruandũ putas illud. honore
inuitẽ p̃uenientes. et subiecti inuicẽ ĩ timore xp̃i: si nõ
frust᷑ utrobiq positũ est inuicem: intelligis ⁊ mͥ eque x¬
iuniores priores suos honorent. mͥ eregione ĩ mentẽ ue¬
nit ex regula ueritatis. Erunt pͥmi nouissimi: et nouissi¬
mi pͥmi: et qui maior est uĩm. fiat sicut iunior: et qͣnto
maior es humilia te in om̃ibus: et p̾ncipẽ te constituerũt.¬
s adintores suntiꝰ gaudii ur̃i.ͥ et nolite uoc̃ari ab hoĩbꝰ
rabbi: et patrẽ nolite uocare uobis suꝑ terrã. Quantũ
itaq tuis attollor fauoribus: tantũ his molib p̃mon.
Tnde merito in psalmo: nõ tanto s plango. Exaltatus
antẽ humiliatꝰ sũ ⁊ conturbatꝰ: et qr eleuans allisisti
uc. S uerius fortasse ꝓferrem quod sentio: qr indelic

Expanded text:
Primo ne mireris si terrear dignitatis nominibus, cum me ipsis rebus sentiam indignum. Et te quidem decet ut facis, sed mihi assentire non expedit. Nam si tibi observandum putas illud, Honore invicem praevenientes , et, Subjecti invicem in timore Christi ; si non frustra utrobique positum est invicem, intelligis et mihi aeque m observandam, « Juniores priores suos honorent , » mihi e regione in mentem venit ex regula Veritatis: Erunt primi novissimi, et novissimi primi ; et: Qui major est vestrum, fiat sicut junior ; et: Quanto major essed adjutores sumus gaudii vestri ; et: Nolite vocari ab hominibus rabbi; et: Patrem nolite vocare vobis super terram . Quantum itaque tuis attollor favoribus, tantum his molibus premor. Unde merito in Psalmo non canto, sed plango: Exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus ; et: Quia elevans allisisti me . Sed verius fortasse proferrem quod sentio: quia videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
bus apłoꝵ gła. par cathedra. hisdemq sollempiuũ indiuie¬
tor iusignibus attollamini: cur nõ et satros ordines celebra¬
tis. ⁊ bñdictiones datis in ppłis: Quam multa moueor dice¬
re adu̾sus impudentissimã p̃sumptionẽ ͥ s frenat impetũ
quod aurib occupatis scribere me recolens. longiori lectõ¬
ne uereor ficri onerosus arthiepo: et qr res tam manife¬
sta est. ut multitudo rep̃hendentiũ udeatur impudentiam
obdurasse. Ꝙ si et hec ip̃a cernũtur gr̃as exced̾e compendii
metas: uobis o dñe donate. qui me ⁊ in hoc ꝓdere coegistis
imꝑiciã: dũ morem modũq sollempnẽ in scribendo serua

Expanded text:
um gloria, pari cathedra, iisdemque solemnium indumentorum insignibus attollamini, cur non et sacros Ordines celebratis, et benedictiones datis in populis? Quam multa moveor dicere adversus impudentissimam praesumptionem? sed frenat impetum, quod auribus occupatis scribere me recolens, longiori lectione vereor fieri onerosus archiepiscopo: et quia res tam manifesta est, ut multitudo reprehendentium videatur 477 impudentiam obdurasse. Quod si et haec ipsa cernuntur gratas excedere compendii metas, vobis, o domine, donate, qui me et in hoc propriam prodere coegistis imperitiam, dum morem modumque solemnem in scribendo serva
Abbreviated transcription (Latin):
quibus int̾im ꝓ sua uita necesse habent potius supplicare.
Ceterũ i futuro stabunt ĩ magna constantia adu̾sus
eos qui se angustiauerunt: stante quippe ꝓ eis patre or¬
phanoꝵ. et iudice uduaꝵ. Ip̃ius enĩ tũt uox erit. Qiͣndiu
nõ fecistis uni de his mitims meis: nec mͥ fecistis. Tos au¬

Expanded text:
quibus interim pro sua vita necesse habent potius supplicare. quibus interim pro sua vita necesse habent potius supplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, stante quippe pro eis patre orphanorum, et judice viduarum. Ipsius enim tunc vox erit: Quandiu non fecistis unis de his minimis meis, nec m
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os. Dita nr̃a cedit uobis in suꝑfluas copias. Nostris
necessitatibus detrahitur: quicqͥd accedit uanitatib uris
Duo deniq mala de una ꝓdeunt radice cupiditatis: dũ
et uos uanitando ꝑitis: et nos spoliando ꝑunitis. Iumen¬
ta gradiũtur omsta gẽmis. et nr̃a nõ curatis crura nu¬
da caligulis: Anuli. cathenule. tuntinnabula. ⁊ clauate
quedã corrigie: multaq talia. tã speciosa coloribus. qͣm
ponderibꝰ p̃ciosa. muloꝵ dependent ceruicibus: fratrũ au¬
tem lateribus nec semitintia apponitis: Huc accedit ꝙ
hec oĩa nec negotiationis studio. nec ꝓpͥo mannũ ex̾titio¬
uob uobis elaborastis: ͥ s uet iure hereditario possidetis:
nͥ forte ⁊ uos in corde ur̃o dixeritis. hereditate possidea¬
mus scũariũ dei. Et hec pauꝑes mͦ quidem corã deo tm̃:
cui corda lotunt᷑. Nec enĩ audent aꝑte causari adu̾sũ uos:

Expanded text:
vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, catenulae, tintinnabula, et clavatae quaedam corrigiae, multaque talia, tam speciosa coloribus, quam ponderibus pretiosa, mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritis: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Et haec pauperes modo quidem coram Deo tantum, cui corda loquuntur. Nec enim audent aperte causari adversum vos,
Abbreviated transcription (Latin):
quippiã ecclesiasticũ. s illud tm̃ gentilitũ ingerat dicite
pontifices. nõ quidẽ in scõ. s in freno quid̃ facit aurum:
Qͣ tolerabilius certutur ł ĩ scõ: ꝙͣ in freno. Hoc me ecia
tacente: ⁊ si nõ curia regũ. tñ penuria pauꝑũ clamat
ꝑcc̃m̃: a quo potius laudatur in desideriis anime sue. ⁊ mi¬
quus bũdicitur: Clamant uͦ nudi: clamãt famelici: cõ¬
querũt᷑ et dicunt. Dicite pontifices: in freno qͥd facit au¬
rũ: Nũquid aurũ a freuo repellit frigus. siue esuriem:
Nobis fame ⁊ frigore miserabilit̾ laborantibus: quid con¬
ferunt tot mutatoria uł extensa in ꝑticis. uł plicata ĩ
manticis: Nostrũ est quod effiuiditis: nobis crudeliter
subtrahitur. quod in aniter expenditis. Et nos enĩ dei
plasmatio: xp̃i ⁊ nos sanguine redempti sumꝰ. Nos gͦ frẽs
urĩ. Uidete quale sit: de fraterna portione pascere oculos

Expanded text:
quidpiam ecclesiasticum, sed illud tantum gentilicum ingerat: « Dicite, quidpiam ecclesiasticum, sed illud tantum gentilicum ingerat: « Dicite, pontifices, » non quidem « in sancto, » sed in freno, « quid facit aurum? » Quam tolerabilius cernitur in sancto, quam in freno! Hoc me etiam tacente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. ndus peccatum, a quo potius laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur! 7. Clamant vero nudi, clamant famelici, conqueruntur, et dicunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Nunquid aurum a freno repellit frigus sive esuriem! Nobis frigore et fame miserabiliter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasmatio, et nos sanguine Christi redempti sumus. Nos ergo fratres vestri. Videte quale sit de fraterna portione pascere oculos
Abbreviated transcription (Latin):
de epĩs. Utuiã ⁊ oculos mͥ claudas: ut nec cernere
possem. q̃ contradice̾ ꝓhibes. Magna uͦ p̃sumptio. si oiuis
ꝯ sim. in ip̃m pastorẽ luppas seuissimas. uanitatẽ ⁊ curio¬
sitatẽ irruere cernens infremuero. quo ad meũ forte ba¬
latũ cruentis bestiis a quopiã octurrat᷑. ⁊ succurrat᷑ ꝑitu¬
tanta feritate insiluint: Et quidem si nõ uult ut clamẽ
ꝓ se. nũquiduõ et ꝓ me balare licebit: S et si ego sileo.
ne ponere uidear in celũ os meũ ÷ clamat᷑ tũ in eccłia. non
ĩ ueste p̃ciosa. Clamat᷑ autẽ specialit̾ ad feminas: ut er¬
bescat in se dep̃hendi ep̃c. quod ĩ fragiliori qͦ sexu audie¬
rit dep̃hendi. In forte nulla rimetur cõfusio.ͥ si solꝰ ego
submusitare desiero: Nũquid ⁊ si ego nõ loquor: sua cuiq
nõ loquitur consciencia: Quid si aluis audatior me. non
quidẽ de apło ut ego. nõ de eunͣgelio nõ de ꝓpha . nõ demq

Expanded text:
de episcopis. Utinam et oculos mihi claudas, ut nec cernere de episcopis. Utinam et oculos mihi claudas, ut nec cernere possem, quae contradicere prohibes! Magna vero praesumptio, si ovis cum sim, in ipsum pastorem meum lupas saevissimas, vanitatem et curiositatem, irruere cernens, infremuero, quo ad meum forte balatum cruentis bestiis a quopiam occurratur, et succurratur peritutanta feritate insiliunt? Et quidem si non vult ut clamem pro se, nunquid non et pro me balare licebit? 464 Sed, etsi ego sileo, ne ponere videar in coelum os meum, clamatur tamen in Ecclesia: Non in veste pretiosa. Clamatur autem specialiter ad feminas: ut erubescat in se deprehendi episcopus, quod in fragiliori quoque sexu audierit reprehendi. An forte nulla timetur confusio, si ego solus submussitare desiero? Nunquid etsi ego non loquor, sua cuique non loquitur conscientia? Quid si alius audacior me, non quidem de Apostolo, ut ego; non de Evangelio, non de propheta, non denique
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uit illos. Et apłs. Si hominidus placerẽ: xp̃i seruꝰ nõ
essem. Nolens itaq placere hoĩbus: deo nõ places. Si nõ
places: nõ placas. Cur gͦ ut dixi sacerdos: Sin uͦ quod
addidi. placere nitendis nõ mũdo s deo ͥ cur qualis ppłs ta¬
lis et sacerd. Eiuĩuero si sacerdos pastor est ⁊ populꝰ
oues dignũ est ut in nullo appareat ombus pastor dissi¬
nulis. Si instar mei qui ouis sum pastor meus ⁊ ipse in¬
curuꝰ gradit᷑ uultũ gerens deorsum. et terrã semꝑ respi¬
ciens. et soli uentri mente ieiunꝰ pabula queritans: in
qͦ disceruimur: Te si uenerit lupus. nõ erit qͥ p̃uideat.
qui occurrat qui eripiat. Decetne pastorẽ more pecoꝵ
sensibus incubare corporeis. herere infunis inhiare t̾n¬
nis: et nõ potius erectũ stare ut hoĩem. celũ mente
rũ mͥ indignatur si uł nuitũ fac̾e audeam: iubetq ori
manũ appon̾e: dicens monachũ qͥ nõ habeam iudicare

Expanded text:
sprevit eos : et Apostolus: Si hominibus placerem, Christi servus non sprevit eos : et Apostolus: Si hominibus placerem, Christi servus non essem . Volens itaque placere hominibus, Deo non places: si non places, non placas. Cur ergo, ut dixi, sacerdos? Si vero, quod addidi, placere intendis, non mundo, sed Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Enimvero, si sacerdos pastor est, et populus oves, dignum est ut in nullo appareat ovibus pastor dissimilis? Si instar mei, qui ovis sum, pastor meus et ipse incurvus graditur, vultum gerens deorsum, et terram semper respiciens, et soli ventri mente jejunus pabula quaeritans, in quo discernimur? Vae, si venerit lupus! non erit qui praevideat, qui occurrat, qui eripiat. Decetne pastorem more pecorum sensibus incubare corporeis, haerere infimis, inhiare terrenis: et non potius erectum stare ut hominem, coelum mente rum mihi indignatur, si vel nutum facere audeam, jubetque ori manum apponere, dicens monachum, qui non habeam judicare
Abbreviated transcription (Latin):
cant. mauib cutũdare sacratis. ⁊ sacrantibus tremenda
mysteria. Respuant ⁊ appon̾e pectori: quod decentiꝰ ornat
gemina sapientie. Pudeat et colio cutũtexere: qͦd hone¬
etius atq suamus xp̃i iugo submittit᷑. Non xͥ stigmata st̃
hec: q̃ isti miͣm exemplo cutũferant in corꝑe suo. Mulie¬
bria potius esse noscunt᷑ insignia: q̃ utiq curiosus ⁊ sũp¬
tuosius ille sͥ p̃parare consucuerũt. cogitantes nimirum
q̃ st̃ mũdi. quom᷑ placeant uiris. Uerũ tu sacerdos altissi¬
mi dei. cui er his plaçere gestis: mũdo an deo: Si mũdo
cur sacerdos: Si deo: cur qualis ppłs. talis et sacerdos:
Nam si placere ius mũdo: quid tibi ꝓdest sacerdotiũ: Nec
ciũ potes duobus dnĩs serure. Qrui autẽ uult amitꝰ esse
huiꝰ mũdi: inituitꝰ deo cõstituitur. Et ꝓpheta. Deus inqͥt
dissipauit ossa eoꝵ qui hõibus placent: cõfusi st̃ qm̃ deus

Expanded text:
cant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda cant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere pectori, quod decentius ornat gemma sapientiae. Pudeat et collo circumtexere, quod honestius atque suavius Christi jugo submittitur. Non Christi stigmata sunt haec, quae isti martyrum exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia, quae utique curiosius et sumptuosius illae sibi praeparare consueverunt, cogitantes nimirum quae sunt mundi, quomodo placeant viris. 5. Verum tu, sacerdos Dei altissimi, cui ex his placere gestis, mundo, an Deo? Si mundo, cur sacerdos? Si Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Nam si placere vis mundo, quid tibi prodest sacerdotium? Nec enim potes duobus dominis servire. Qui autem vult amicus esse hujus mundi, inimicus Dei constituitur: et propheta, Deus, inquit, dissipabit ossa eorum qui hominibus placent; confusi sunt, quoniam Deus
Abbreviated transcription (Latin):
bitis antẽ nõ cultu uestiũ. nõ equoꝵ fastu. nõ amplis edi¬
ficiis: s ornatis moribꝰ. studiis sp̃ĩtalibus. oꝑibus bonis.
Duã multi aliter. Cemit᷑ in nõnullis sacerdotibus uesti¬
um cultus pł̾imus: uirtutũ aut nullus aut exiguus
Quibus ego si rememorem illud apłicũ nõ in ueste p̃cio¬
sa uereor ne iudignent᷑. dũ nimirũ indignũ ducant ĩ se
assũptam sententiã. quã prius ĩ iuliorẽ scxum ⁊ ordinera
ꝓlatã fuisse recognouerunt. Quasi uͦ nõ eodem utant᷑ me¬
dici ferro secandis regibus ⁊ popularibꝰ hoĩbus: aut capiti
fiat inuria. si ip̃is forcipibus capilli excrescentes deconde¬
antur. quibus ⁊ unguũ fuerit secata suꝑflua. Attamca
si dedignãtur pari cũ mulicitulis nõ quidẽ a me s ab aplõ¬
ftru sertentia: dedignent᷑ et cũ ip̃is eadem inuolui culpa
Drireant et muriũ rubricatas pelliculas quas gulas uo¬

Expanded text:
bitis autem non cultu vestium, non equorum fastu, non amplis aedibitis autem non cultu vestium, non equorum fastu, non amplis aedificiis, sed ornatis moribus, studiis spiritualibus, operibus bonis. Quam multi aliter! Cernitur in nonnullis sacerdotibus vestium cultus plurimus; virtutum aut nullus, aut exignus. Quibus ego si rememorem illud apostolicum, Non in veste pretiosa , vereor ne indignentur, dum nimirum indignum ducant in se assumptam sententiam, quam prius in viliorem sexum et ordinem prolatam fuisse recognoverint. Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus, quo et popularibus hominibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quibus et unguium fuerint resecata superflua. Attamen si dedignantur pari cum mulierculis, non quidem a me, sed ab Apostferiri sententia, dedignentur et cum ipsis eadem involvi culpa.  gloriari. Horreant et murium rubricatas pelliculas, quas gulas vo
Abbreviated transcription (Latin):
caritate int̾ mortales nõ unũ s duos. ip̃osqi idoneos sa¬
tis indulsit. ꝓuidos beniuolos. ⁊ ut facile adsint cõꝓun¬
ciales ut gratis debitores uire subiectionis: hoꝵ acqͥescẽ¬
do consiliis. nec p̃ceps entis in sententia. nec uehemens
ui iundicta. Non ĩ corrigendis remissior. nõ seuerior ĩ par¬
cendis: nõ ꝓusillanimis ĩ expectandis. Nec suꝑfluus in
uictu: nec notabilis in uestitu. Non citus ad ꝓmittendũ:
nõ ad reddendũ tardus: nõ ꝓdigus dator. Istoꝵ consiliũ sꝑ
longe faciet a uobis malũ tempori netus. s cupiditati
nouũ. symoniã ⁊ matrẽ eus auariciã. q̃ est ydoloꝵ seruit.
Et ut breui oĩa sermone concludã: si his credidentis ĩ oĩbꝰ.
eremplo apłi honorificabitis minist̾iuĩ nr̃m. Ministeriũ inqͣm:
nõ dominiũ. Ipm̃ itaq honorificabitis: nõ uos. Nam qui
quent q̃ sua st̃: se cupit honoran nõ minist̾iũ. Honorifica¬

Expanded text:
raritate inter mortales, non unum, sed duos, ipsosque idoneos sararitate inter mortales, non unum, sed duos, ipsosque idoneos satis indulsit, providos, benevolos; et, ut facile adsint, comprovinciales; ut gratis, debitores jure subjectionis. Horum acquiescendo consiliis, nec praeceps eritis in sententia, nec vehemens in vindicta; non in corrigendis remissior, non severior in parcendis, non pusillanimis in expectandis; nec superfluus in victu, nec notabilis in vestitu; non citus ad promittendum, non ad reddendum tardus, nec prodigus dator. Istorum consilium longe semper faciet a vobis malum tempori vetus, sed cupiditati novum, simoniam; et matrem ejus avaritiam, quae est idolorum servitus. Et ut brevi omnia sermone concludam, si his credideritis, in omnibus, exemplo Apostoli, honorificabitis ministerium vestrum : ministerium, inquam, non dominium. Ipsum itaque honorificabitis, non vos: nam qui quaerit q