comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis : ꝓbemus ñ hoc ẽẽ qͦd natura forma¬
uit. s qͦd benedictio conseerauit: maiorẽ q uim esse
benedictionis quã nacurȩ: ꝙr benedictione eciã nat᷑a
ipsa mutat᷑ Uirgã tenebat moyses. ꝓiecit eã: ⁊ facta
slumina puro meacui: subito de fontiũ uenis sanguis cȩpit
erũꝑe: ⁊ ñ erat pocus in sluiiis Rursus prece ꝓpħȩ. eruor
cessauit fluminũ: natura remeauit aquarũ: Cireũclusꝰ¬
ri clausus Uirgam leuauit moyses. separauit se aqua.
&. in muroꝵ specie congelauit. atq int̾ undas uia pede-¬
stris apparuit: iordanis retrorsũ contͣ naturã in sui fon-¬
tis reuercit᷑ exordiũ: Nonne claret naturã ł maritimoꝵ
fluminũ ł fluuialis cursus eẽ mutatã . Sitiebat ppłs pa-¬
trũ: tetigit moẏses petrã: &. aqua fluxit de pet̾: Nũqͥd
ñ precer naturã oꝑata ẽ gr̃a: ut aquam uomereͥ petra.¬
quã ñ habebat natura: Mara. fons erat marissimꝰ: ut si¬

Expanded text:
exemplis, ut probemus, non hoc esse, quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit, majoremque vim esse benedictionis, quam naturae, quia benedictione etiam natura ipsa mutatur? Virgam tenebat Moyses, projecit eam et facta flumina puro aquarum meatu. Subito de fontium uenis sanguis cepit erumpere. Non erat potus in fluuiis. Rursus ad prophete uoces cruor cessauit fluminum, ri clausus: virgam levavit Moyses, separavit se aqua, et in murorum specie congelavit, atque inter undas via pedestris apparuit . Jordanis retrorsum conversus contra naturam in sui fontis revertit exordium . Nonne claret naturam vel maritimorum fluctuum vel fluvialis cursus esse mutatam? Sitiebat populus patrum, tetigit Moyses petram, et aqua de petra fluxit. Numquid non praeter naturam operata est gratia, ut aquam vomeret petraquam non habebat natura? Marath fluvius amarissimus erat, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
hoc supͣ cȩlũ: illud celi. hoc dñi cȩl&ꝵ: illud si indiem¬
corruptione alienũ. qͦd quicũq religiose gustauerit.
corruptionẽ sentire ñ poterit Illis aqua de petra fluxit.
tͥ sanguis e xp̃o. Illos ad horã satiauit aqua: te sanguis
diluit in et̾nũ. ludeus bibit ⁊ sitit: tu cũ biberis. siti¬
re ñ poteris Illud inumbra: hoc inueritate Si illud qͦd¬
miraris umbra ẽ: quantũ istud ẽ. cuiꝰ & umbrã miraris:
Audi qr umbra ẽ: quȩ apud patres facta ẽ bibebant in¬
quit de consequenti eos petra: petra aut̃ erat xp̃e: Sed
ñ in plurib eoꝵ ꝯplacitum ẽ do: Nã ꝓstrati sunt ĩ de
stantiora: Pocior ẽ enĩ lux quã umbra: ueritas. quã figul¬
ra: corpus auctoris. quã manna de cȩlo: Forte dicas.¬

Expanded text:
hoc supra celum. Illud celi, hoc domini celorum. Illud corruptione. Quod quicumque religiose gustauerit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo. Illos ad horam satiauit aqua, te sanguis diluit in eternum. Iudeus bibit et sitit, tu cum biberis sitire non poteris. Et illud in umbra, hoc in ueritate. Si illud qmiraris, umbra est, quantum istud est, cujus et umbram miraris? Audi, quia umbra est, quae apud patres facta est: Bibebant, inquit, de consequente eos petra; petra autem erat Christus. Sed non in pluribus eorum complacitum est Deo. Nam prostrati sunt in stantiora. Potior est enim lux quam umbra, veritas quam figura, corpus auctoris quam manna de coelo. » Et pa
Abbreviated transcription (Latin):
De tociꝰ mundi oꝑib legisti. ꝙ ipse dixit. & facta s: ipse man¬
qͦd ñ erat: ñ potest ea quȩ s̃ in id mutare qͦd ñ s: Non enĩ
minus ẽ nouas rebꝰ dare quã mutare naturas. S qͥd argumen.¬
tis utimͦ. Suis utam̃ exemplis. incarnationisq astruamus
mysterii ueritatẽ: Nũqͥd naturȩ usus p̾cessit: cũ dñs ihisus
ex maria nasceret᷑: Si ordinẽ querimus. uro mixta femina
generare ꝯsueuit: Liqͣt gͥ qr pret̃ nature ordinẽ uirgo gene¬
raint Et hoc qͦd conficimus corpꝰ: ex uirgine ẽ. Qd queris

Expanded text:
i operibus legisti, quia ipse dixit et facta squod non erat, non potest ea, quę sunt, in id mutare, quod non erant? Non enim minus est novas rebus dare quam mutare naturas. Sed quod argumentis utimur? Suis utimur exemplis incarnationisque adstruamus mysterii veritatem. Numquid naturę usus pręcessit, cum Iesus dominus ex Maria nasceretur? Si ordinem quęrimus, viro mixta femgenerare consueverat; liquet ergo quod praeter naturae ordinem Virgo generavit, et hoc quod conficimus corpus ex Virgine est. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tã. & spũale sacficiũ uisticiȩ cȩperit frequentari: tc̃ & mar¬
tẏres scĩ qui suũ ꝓ xp̃o corpus obtulerunt exarandũ. tãq̃
uituli sacris altaribus offerent᷑: sicut in apocalipsi ioħ̃is scri
ptũ inuenimus. q sub altari erant animȩ illoꝵ. qui ꝓ dñi iħu
nomine sua corpora obculerunt martyrio. ut xp̃i sͦ grãm
mercarenit᷑: cuiꝰ ẽ honor & gła. laus & perpetuitas cũ deo

Expanded text:
tam et spiritale sacrificium iustitiae coeperit frequentari, tunc et martam et spiritale sacrificium iustitiae coeperit frequentari, tunc et martyres sancti, qui suum pro Christo corpus optulerunt exarandum, tamquam uituli sacris aptum invenimus , quia sub altari erant animae eorum, qui pro Domini Jesu nomine corpora sua obtulerunt martyrio, ut Christi sibi gratiam mercarentur: cui est honor et gloria, laus, perpetuitas cum Deo
Abbreviated transcription (Latin):
quis bona fide & oꝑe ing̃dit᷑ ȩcclam : fit suꝑnȩ illiꝰ cuutatiꝰᷤ eius⁊
dixeris inuoluntate tua iherłm & syon: tc̃ acceptabis sacͥ¬
ficiũ iusticiȩ. hoc ẽ sacͥficiũ corporis xͥ. qr & cũ de ꝓpͥa pas¬
sione loqueret᷑: aꝑite ait mͥ portas iusticiȩ: & ingressus in
eas ꝯfitebor dño Et ĩ euangłio ad iohẽm Sine mͦ Sic enim
decet implere omnẽ iusticiã: Et infra: beati qui ꝑsecutio
Sacͥficate sacͥficiũ iusticiȩ: & sperate in dño. Mȩc est
iusticia spũał oblatio. & holo caustũ feruentis deuotioĩs.
& infusionis sp̃c sc̃i. qͦd dic̃ futurũ. cũ ad illud spũale
dñi altare cȩꝑint ad moueri credentiũ aĩȩ: quȩ renun¬
tiantes uoluptatibꝰ & delidiis tamꝗͣ. aratrũ ĩ uisceribꝰ
suis ducant: ut fructus piȩ possint afferre culturȩ.:
Uel certe ita Cũ benedixeris ȩccłam ex gentibꝰ acquisi¬

Expanded text:
quisque bona fide atque opere ingreditur ecclesiam fit supernae illius ciuis et quisque bona fide atque opere ingreditur ecclesiam fit supernae illius ciuis et t: cum benedixeris in uoluntate tua Hierusalem et Sion, tunc acceptabis sacrificium iustitiae, hoc est sacrificium corporis Chrus in eas confitebor Domino . Et in Evangelio ait ad Joannem: Sine modo; sic enim oportet nos implere omnem justitiam . Et infra: Beati qui persecutiSacrificate sacrificium justitiae, et sperate in Domiustitiae spiritalis oblatio et holocaustum feruentis deuotionis et infusionis spiritus sancti, quod dicit futurum, cum ad illud spiritale domini altare coeperint admoueri animae credentium, quae renuntiantes uoluptatibus atque deliciis tamquam aratrum in uisceribus suis ducant, ut fructus piae possint adferre culturae. uel certe ita: cum benedixeris ecclesiam ex gentibus adquisi
Abbreviated transcription (Latin):
đs ñ despicies. Et sic̃ sup̃ dixi. certũ ẽ mysterio ꝯuenire.
qͣd ipse dñs iħe uideat᷑ hic qͦq ex sua ꝑsona loqui. qui
supiꝰ illud ꝑsonȩ suȩ euidenti testificatione de prompsit:
pse enĩ uerus dd̃ manu fortis. uerus. humuł. atq mansuet᷑
Primꝰ inouissimꝰ. et̃nitate pͥmꝰ: humilitate ultimus: ꝑ cuius obedien¬
tiã humani generis culpa deleta: & refusa iusticia ẽ. Ipse
gist̃. docere suꝑbos sensu. & tumore cordis inflatos ad
mansuetudinẽ: & simplicitatẽ eẽ migrandu. Quom̃ gͥ
intẏpo eiꝰ & mysterio peccatũ imputari potest. cũ ĩ ipso
catũ ꝯfessus ẽ admisi: ut & ipse ad remissionẽ peccati &
grãm mysterũ ꝑtineret: Hã qͥd s uult̃. qͦd uir peccatũ suũ
gentiũ. qui ñ ancillȩ filius. s liberȩ iherłm alliꝰ quȩ ĩ
muroꝵ doctrinȩ apłicȩ assertione fundaret: Muri itaq
ierusale fidĩ ꝓpugnacula : disputationũ munimenta :
orbe fundati: Eccła enĩ dic̃. Ego murus: & ubera mea

Expanded text:
spernet. et sicut supra dixi certum est mysterio conuenire quod ipse dominus Iesus uidetur hic quoque ex sua persona loqui, qui superius illud personae suae euidenti testificatione deprompsit. ipse enim uerus Dauid, manu fortis, uerus humilis atque mansuetus, primus et nouissimus, aeternitate primus, humilitate ultimus, per cuius oboedientiam humani generis culpa deleta, refusa iustitia est. ipsegister docere superbos sensu et tumore cordis inflatos ad mansuetudinem et simplicitatem esse migrandum. quomodo igitur in typo eius mysterii peccatum inputari potest, cst eius admissi, ut ipse ad remissionem peccati et gratiam mysterii pertineret. nam quid sibi uult quod uir peccatum suum gentium, quae non ancillae filiis, sed liberae Hierusalem, illius quae in murorum doctrinae apostolicae adsertione fundaret? muri itaque Hierusalem fidei propugnacula, disputationum munimenta, uorbe fundati; ecclesia enim dicit: ego murus et ubera mea
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ ait: benedic aĩa mea dño : & oĩa quȩ intͣ me s̃ nõi
sc̃o eiꝰ Uiscera aut̃ aĩe: ad inuentiones s̃ sensuũ: bonȩ co-¬
gitationis studia: uirtutũ pseuerantia: postremo ula
qui deducit inuiã rectã. Hic ẽ sp̃c ueritatis. ł certe recta
hõis ꝯscientia: nullis inflexa peccatis: ł sp̃c qui in hoĩe est.
N onp̃t̃misimus qͥd alii sentiant: tam̃ nob uidet̃ qm̃ lectio¬

Expanded text:
quibus ait: benedic, anima m a quibus ait: benedic, anima m a ctum eius. uiscera autem animae adinuentiones sensuum sunt, bonae cogitationis studia, uirtutum perseuerantia, postremo illaqui deducit in uiam rectam; hic est spiritus ueritatis uel certe recta hominis conscientia nullis inflexa peccatis uel spiritus, qui in homine est. non praetermisimus quid alii sentiant; tamen nobis uidetur <quod>, quo
Abbreviated transcription (Latin):
gationẽ hereditatis obnoxiȩ: Fides ꝗͥ peccatũ minuit:
Ideo dñs dimittens peccata. dicebat F iat tͥ scđm fidem
tuã. Sequit᷑ Cor mundũ crea inme
d̾s: spiritũ
rectũ ĩnoua ĩ uisceribꝰ meis Suꝑuis
occultis mundari se petit. hic postu
delictoꝵ fuerit deleta colliuues: nec inscͥptura remanse-¬
rit aliqua iniquitatis effigies: Grande aut̃ munis ẽ: cor-¬
dis eẽ mundi Unde pulchre salomon ait Qͥs głabitur
castũ se habere cor. Et dñs ĩ euangłio. beati mundocor¬
de: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt Ept̃ea etiã dd̾ cormundũ ha-¬
bere cupiebat: ne a facie dñi ꝓiceret᷑. In qͦ aut̃ cor mun-¬
dũ ẽ: ĩnouat᷑ in interioribꝰ eiꝰ sp̃c̃ eiꝰ. Uiscera enĩ uelut in¬
teriora s̃ corporis Ita s̃ & ĩ telligibilia uiscera aĩȩ. ut s̃
uiscera miscđiȩ: ut s̃ ĩteriora quȩ benedict̃ dñm: de

Expanded text:
gationem hereditatis obnoxiae. fides igitur peccatum minuit. et gationem hereditatis obnoxiae. fides igitur peccatum minuit. et ideo dominus dimittens peccata dicebat: fiat tibi secundum fidem tuam. Sequitur: cor mundum crea in me, deus, et spiritum rectum innoua in uisceribus meis. ic postuldelictorum fuerit deleta conluuies nec inscripta remanserit aliqua iniquitatis effigies. grande autem munus cordis esse mundi. unde pulcre Solomon: quis gloriabitur castum se habere cor? et dominus in euangelio: beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt. propterea etiam Dauid cor mundum habere cupiebat, ne a facie domini proiceretur. in quo autem cor mundum est, innouatur in eius interioribus spiritus. uiscera enim uelut interiora sunt corporis: ita sunt et intellegibilia uiscera animae, ut sunt uiscera misericordiae, ut sunt interiora quae benedicunt dominum, de
Abbreviated transcription (Latin):
eũ qui fͤcerit peccatũ & iniquitatẽ fecisse dixerit. sic̃
habemus scͥptũ. om̃is qui facit peccatũ & iniquitatẽ fac̃
leccatũ ẽ iniquitas: qr inpeccato ipso iniquitas ẽ: Tam̃ ut¬
nob̾ uidet᷑: peccatũ opꝰ ẽ ĩ iquitatis. Iniquitas aut̃: ope¬
ratͥx culpȩ atq delicti: Elus ẽ gͦ ut ipsa iniquitas de.¬
leat᷑ : excidat᷑ radix & seminariũ peccatoꝵ: tollatur
ris affectus: uniuersa iniquitatũ genera tollant᷑ ¶
taq quẽ ad modum intrans aĩam sapientis disciplina.¬
tollit imprudentiã. & scientiȩ ignoratiã: sic ꝑfecta
uirtus iniquitatẽ: & remissio peccatoꝵ delet omne
peccatũ. Unde p̃clare apł̃s ait. ꝙ donauit nobi
peccata dñis iħe: delens cyrographũ decreti. qͦd erat con-¬
tͣriũ nob̃ Et ipsũ inquit tulit de medio: affigens illud
cruci deleuit sangune suo atͣmentũ ȩuȩ: deleuit obli¬

Expanded text:
eum, qui fecerit peccatum; et iniquitatem fecisse dixerit; sicut eum, qui fecerit peccatum; et iniquitatem fecisse dixerit; sicut habemus scriptum: Omnis, qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Peccatum est iniquitas, quiobis uidetur, peccatum opus est iniquitatis, iniquitas autem operatrix culpae atque delicti. plus est ergo ut ipsa iniquitas deleatur, excidatur radix et seminarium peccatorum. tollatur nis affectus, uniuersa iniquitatum genera tollantur. itaque quemadmodum intrans in animam sapientiae disciplina inprudentiam tollit et scientia ignorantiam, sic perfecta uirtus iniquitatem et remissio peccatorum delet omne peccatum. unde praeclare apostolus ait quia donauit nobis peccata dominus Iesus delens chirographum decreti, quod erat contrarium nobis, et ipsum inquit de medio tulit adfigens illud cruci, deleuit - sanguine suo atramentum Euae, deleuit obli
Abbreviated transcription (Latin):
tis eiꝰ. & tamqm oblitus peccata eiꝰ assumat. S qr om̃ia
expectat. & nichil eũ p̃terit: obliuisci ñ potest: sicut nos
quos breui int̾uallo temporis eoꝵ quȩ cognouimus: me¬
moria subt̾fugit: Ideo bene ait. ut faciẽ suã auertat. ñ
ab ipso. ne deficiat destitutꝰ. s a peccatis. ut uires hab̾e ñ
possint peccata ipsiꝰ Qs enĩ aspicit dñs illuminat:
& in uultu dñi pietas atq indulgentia ẽ: ideo q hic ipse
att de uultu tuo iudiciũ meũ ꝓdeat: De uultu enĩ dñi
uenia ñ pena ꝓcedit: Rogandus ẽ enĩ ut nos aspiciat :
auertat aut̃ faciẽ suã a peccatis nr̃is: ut deleat ea Quȩ
enĩ aspicit. delet: & quȩ deleuerit. cũ memora sepeliunt᷑.
donat᷑: aut delet̃: aut tegit᷑. Donat᷑ ꝑ grãm: delet᷑ per
sanguinẽ crucis: tegit᷑ ꝑ caritatẽ: Similit̾ & iniquitas
quȩ ȩstimat᷑ hebitudo mentis iniustȩ. licet ioħs ĩ epła

Expanded text:
tis eius et tamquam obliuia peccatorum eius adsumat. sed quia omnia tis eius et tamquam obliuia peccatorum eius adsumat. sed quia omnia spectat et nihil eum praeterit, obliuisci non potest sicut nos, quos breui interuallo temporis eorum quae cognouimus memoria subterfugit. Ideo bene ait, ut faciem suam auertat, non ab ipso, ne deficiat destitutus, sed a peccatis, ut uires non possint habere peccata ipsius. quos enim ++ aspicit dominus inluminat et in uultu domini pietas atque indulgentia est. ideoque hic ipse ait: de uultu tuo iudicium meum prodeat; de uultu enim domini uenia, non poena procedit. rogandus ergo, ut nos aspiciat, auertat autem faciem suam a peccatis nostris, ut deleat ea. quae enim non \'aspicit delet et quae deleuerit ea memoria sepelientur, donatur, aut detetur, aut tegitur. Donatur per gratiam, deletur per sanguinem crucis, tegitur per caritatem; similiter et iniquitas, quae aestimatur habitudo mentis injustae, licet Joannes in epistola
Abbreviated transcription (Latin):
ihu. q nũqm̃ uerba tua pt̃eunt: ꝓbasti illud euangeli¬
cũ qͦd dixisti. multi ꝓpħȩ & iusti uoluert̃ uidere quȩ ui¬
detis: & audire quȩ auditis: Eece dauid solo lȩtat᷑ auditu.
qr futura eẽc remissio peccatoꝵ. & ꝓphetat: qr exultabunt
ossa humiliata Nic̃ om̃ia iusti ossa dicent. dñe qͥssimilis cui:
sic exultabt̃ omĩa ossa humiliata humiliantes scilicet aĩam
suã iusti dicunt᷑: Ergo ossa uircutes dicunt᷑. Ossa. uelut qͥdã
aĩ motꝰ ł aĩȩ: qui motus humiliant᷑ peccatis: exaltantur
gr̃ȩ cȩlestis munere: Dicunt᷑ & ossa ppłi eccłarũ. Unde habes dictũ
in psalmo: Hon ẽ occultatũ os meũ. quȩ fecisti in occulto:
Os suũ. eccłam dix̃. & plebis deuote sacros ꝯuentꝰ: qm̃ su
meis : & om̃s iniquitates meas dele usitata ẽ dep̾catio. ut
eos qͦs lesimus obliuisci offensionis ꝓpͥȩ postulemu.
Moralit᷑ gͦ dm̃ rogat ꝓpħa. ut auertat faciẽ suã a pecca¬

Expanded text:
uam tua uerba praetereunt, probasti illud euangelicum quod dixisti: multi prophetae et iusti uoluerunt uidere quae uidetis et audire quae auditis. ecce Dauid solo laetatur auditu, quia futura esset remissio peccatorum, et prophetat quia exultabunt ossa humiliata. sicut omnia iusti ossa dicent : domine, quis similis tibi? sic exultabunt ossa humiliata, humiliantis scilicet animam suam iusti. dicuntur ergo ossa uirtutes, dicuntur ossa uelut quidam animi motus uel animae, qui motus humiliantur peccatis, exultant gratiae caelestis munere. dicuntur et ossa populi ecclesiarum, unde habes dictum in psalmo: non est absconditum os meum, quae fecisti in abscondito. os suum ecclesiam dixit et plebis dmeis et omnes iniquitates meas dele. usitata est deprecatio, ut eos quos laesimus obliuisci offensionis propriae postulemus. moraliter ergo deum rogat propheta, ut auertat faciem suam a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs seruuloꝵ offenderit: auertere ab eo
uul¬
tũ solemus Pleriq aut̃ diuitũ emendare
ꝯsueuerunt mancipia sua. & ꝑ agellulos religare: & hee pę¬
na g̃uior ȩstimat᷑: Deniq solent se mag̃ offerre uerberib.
Si apud hoĩes hoc graue ducit᷑: qnͣtomag̃ ñ apud dñm de¬
ũ nr̃m. quasi ñ hinc dolor parricidalis repͥmendus qͥdem
si qua eũ pietas tẽperare possit eruꝑit. qͦd faciẽ suã d̾s a
cayn muneribꝰ auertit: respexit aut̃ suꝑ munera abel:
Itaq tacito uultu alterũ innocentẽ ꝓnuntiauit: alterũ
crat. ut flagellet᷑ potiꝰ quã ꝓiciat᷑ a facie dñi. Quomodo
ꝓiciat dñs a facie sua: audi dicentẽ Tollite illũ ligatis
manibꝰ & pedibꝰ. & mittite in tenebras exteriores: ibi erit¬

Expanded text:
 seruulorum, auertere ab eo uultum solemus. plerique autem diuitum amendare consueuerunt mancipia sua et per agellulos relegare, et haec poena grauior aestimatur. denique solent magis se offerre uerberibus. si apud homines hoc graue ducitur, quanto magis apud dominum deum nostrum. quasi non hinc dolor parricidalis, reprimendus quidem, si qua eum pietas temperare potuisset, eruperit, quod faciem suam deus a Cain muneribus auertit, respexit autem super munera Abel. itaque tacito uultu alterum innocentem pronuntiauit, alterum crat, ut flagelletur potius quam proiciatur a facie domini. quomodo proiciat deus a facie sua audi dicentem: manibus et pedibus, mittite in tenebras exteriores . I
Abbreviated transcription (Latin):
dñe requirã Ubi enĩ dñi uultꝰ: ibi lum̃ ẽ. sic̃ scͥptum est
Faciẽ tuã illumina suꝑ seruũ cuũ. Deniq ubi pͥmũ ẽ in¬
tuitꝰ pecrũ: uidit. & illuminauit. Grande qͥ supplicium
ꝓici a facie di. Proiectus ẽ adam: cũ de paradyso exiret:¬
bec immerito Ipse enĩ se ante absconderat a facie dñi:
catre gͥ excludit᷑ a facie dĩ: iustus aut̃ dic̃: Ecce ego De¬
niq ipse dđd cũ uideret interire ppłm: semetipsũ obtu¬
lic dicens Ecce ego sũ qui peccaui. ego pastor male
feci. & sic ira dñi mitigata ẽ: uenia donata: Simul
ostendit. qi scĩ ꝑmanent: criminosi ꝓiciunt᷑. Ideoq ser¬

Expanded text:
scriptum est: faciem tuam inlumina super seruum tuum. denique ubi primum intuitus Petrum uidit, et inluminauit. grande igitur supplicium proici a facie dei. proiectus est Adam de paradiso nec inmerito; ipse enim se ante absconderat a facie dei. ecator igitur excluditur a facie dei, iustus autem dicit: ecce ego. denique ipse Dauid cum uideret interire populum, semet ipsum optulit dicens: \'ecce sum, ego peccaui et ego pastor male feci\', et sic ira domini mitigata est et uenia donata. Simul ostendit quia sancti permanent, criminosi proiciuntur. ideoque ser
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs tͥ det gr̃a Debitores splendidi. dũ ĩ panib benedi-¬
cent labia iusti: & testimoniũ bonitatis illiꝰ fiet Fac̃
tͥ debitorẽ patrẽ dm̃. qui ꝓmunere quo pauꝑ adiutꝰ
ẽ: fenus ex soluit: Quasi boni creditoris debitor facit
tͥ debitorẽ filiũ. qui ait Esuruii. & dedistismͥ man¬
ducare: sitiui. & dedistis mͥ bibere: hospes erã. & col¬
legistis me: nudus. & oꝑuistis me: Qd enĩ unicuiq

Expanded text:
quos tibi det gratia debitores: splendidum in panibus benediquos tibi det gratia debitores: splendidum in panibus benedicent labia iustorum et testimonium bonitatis illius fiet. facit tibi debitorem patrem deum, qui pro munere, quo pauper adiutus est, faenus exsoluit quasi boni debitor creditoris. facit tibi debitorem filium, qui ait: esuriui et dedistis mihi manducare, sitiui et dedistis mihi bibere, hospes eram et collegistis me, nudus
Abbreviated transcription (Latin):
reportauit. quid facturus es. qui tuo nescis uti patͥmo¬
nio. qui in summis diuitus dies sustines mendicitatis. qͥ a
arbiter: s ubi thȩsaurus tuus: ibi ẽ & cor tuũ: Ergo in
illo auro cor tuũ terrȩ infodisti: Uende pociꝰ aurum:
& eme salutẽ Uende lapidem: & eme regnũ đi: uende
agrũ: & redime uitã ȩt̃nã. uera allego: qr uerba a-¬
Et noli contͥstari cũ hȩc audis. ne dicat᷑. tͥ. quã diffici¬
le. qui pecunias habent in regnũ dĩ intrabt̃: Ilagis
cũ hȩc legis. considera qr ista tͥ potest mors eripere: po-¬
testas suꝑioris tollere: deinde q peceris parua ꝓmagnis.
caduca ꝓ ȩt̾nis: thȩsauros pecuniȩ. ꝓ thȩsauris gratiȩ:
Isti corrumpunt᷑. illi ꝑmanent: Considera ꝙ hos ñ solus
possides: possidet tecũ tinea : possidet erugo. qͤ c̃sumit
pecuniã: Hos tͥ consortes auaricia dedit: uide autem

Expanded text:
reportauit, quid de te futurum est. qui tuo nescis uti patrimoreportauit, quid de te futurum est. qui tuo nescis uti patrimonio, qui in summis diuitiis dies sustines mendicitatis, quia arbiter. sed ubi thensaurus tuus, ibi et cor tuum. ergo in illo auro cor tuum terrae infodisti. uende potius aurum et eme salutem, uende lapidem et eme regnum dei, uende agrum et redime tibi uitam aeternam. uera allego, quia uerba adet noli contristari, cum haec audis, ne dicatur et tibi: quam difficile qui pecunias habent in regnum dei intrabunt. magis cum haec legis, considera quia ista tibi potest mors eripere, potestas superioris tollere, deinde quia peteris parua pro magnis, caduca pro aeternis, thensauros pecuniae pro thensauris gratiae. isti corrumpuntur, illi permanent. considera quia hos non solus possides. possidet tecum tinea, possidet aerugo, quae consumit pecuniam. has tibi consortes auaritia dedit. uide autem
Abbreviated transcription (Latin):
ostiũ meũ uacuũ. si cautionẽ qͦq quã habui debitori scissã
sine recuꝑatione debiti reddidisse memoraui: Hã quid
etiã illa repetã qͦd in onũ infirmo fleuisse se dicit. & ĩgemu¬
isse: cũ uiderit uirũ ĩ necessitate: se aut̃ ĩ bonis: s tc̃ magĩ
fuisse diesmaloꝵ. cũ se habere cerner&: & alios indigere:
S hoc ille dicit. qui nũqm uiduȩ oculũ fecit tabescere:
qui nũ qm solus panẽ suũ manducauit. & ñ orphano t̃didit.
quẽ a iuuentute sua nutriuit: aluit: instituit parentis af¬
fectu: qui nũq̃ nudũ despexit: qui morientẽ oꝑuit : qͥ uelle¬
rib ouiũ suarũ ĩ firmor humeros calefecit: qui ñ opp̃ssit
pupillũ. nũqm̃ uiciis delectatus ẽ: nũqm̃ gratulatꝰ ẽ lapsu
inimicoꝵ suoꝵ: Si quis hȩc fecit: de summis ceꝑit egere di¬
uitiis Si nil ex pat̾monio tanto nͥ solum fructũ mĩȩ

Expanded text:
ostium meum uacuo sinu. cautionem quoque quam habuit debitoris scissam ostium meum uacuo sinu. cautionem quoque quam habuit debitoris scissam ;;ine recuperatione debiti reddidisse memorauit. nam quid etiam illa replicem, quod in omni infirmo fleuisse se dicit et ingemuisse. cum uideret uirum in necessitate, se autem in bonis, sed tunc sibi magis fuisse dies malorum, cum se habere cerneret et alios indigere? si hoc ille dicit, qui numquam uiduae fecit oculum tabescere, qui numquam solus panem suum manducauit et non orphano tradidit. quem a iuuentute sua nutriuit aluit instituit parentis affectu, qui numquam nudum despexit, qui morientem operuit, qui uelleribus ouium suarum infirmorum calefecit umeros, non oppressit pupillum, numquam diuitiis delectatus est, numquam gratulatus est lapsu inimicorum suorum, si qui fecit haec de summis coepit egere diuitiis, si nihil ex patrimonio tanto nisi solum fructum misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ sub dentib mandit: Sed delectant te ornamen-¬
ta p̃ciosa. cũ alii frumenta ñ habeant: Quantũ o diues iu¬
diciũ tͥ sumis: Eopulus esurit. & tu horrea tua claudis.
ppłs deplorat: & tu geminã tuã uersas. Infelix. incuiꝰ po¬
testate ẽ tantoꝵ anunas a morte defendẽ: & ñ ẽ uolun¬
tas: Totiꝰ ppłi uitã poterat anuli tui gemina ser¬
uare: audi plane qualis diuitẽ deceat p̾dicatio: Libera¬
ui inquit pauperem de manu potentis: & orphanũ cui
ñ erat aduitor adiuui. Benedictio ꝑituri suꝑ me uenit:
os aut̃ uiduȩ me benedixit. Iusticia induebar. oculus e¬
ram cȩcoꝵ. & pes claudoꝵ: ego eram pat̾ infirmoꝵ Et ĩ fra
ante fores meas. ñ habitauit hospes: ostium meũ omuĩ
uenienti patuit: Si aut̃ & peccaui imprudens. ñ cȩlaui
culpã meã. neq reueritus sũ multicudinẽ plebis. ut ñ
annuntiarẽ eis p̃sentib. si passus sũ infirmum ex ire

Expanded text:
aurum sub dentibus mandit. sed delectant te ornamenaurum sub dentibus mandit. sed delectant te ornamenta pretiosa, cum alii frumenta non habeant: quantum, o diues, iudicium tibi sumis! populus esurit, et tu horrea tua claudis: populus deplorat, et tu gemmam tuam uersas. infelix, cuius in potestate est tantorum animas a morte defendere et non est uoluntas! totius uitam populi poterat anuli tui gemma seruare. Audi plane qualis diuitem deceat praedicatio. liberaui inquit pauperem de manu potentis et orphanum. cui non erat adiutor, adiuui. benedictio perituri super me uenit, os autem uiduae me benedixit. iustitiam induebar, oculus eram caecorum, pes autem claudorum; ego eram pater infirmorum. et infra: ante fores meas non habitauit hospes, ostium autem meum omni uenienti patuit. si autem et peccaui inprudens, non celaui culpam meam neque reueritus sum multitudinem plebis, ut non adnuntiarem praesentibus eis. si passus sum infirmum exire
Abbreviated transcription (Latin):
thȩsauris: S quasi is cognitus ẽẽ ñ possit: eũ sibi deside¬
rat demonstrari. Quis ẽ inquit & laudabimus eũ: Fecit
enĩ qͦd mirari magis quasi nouum. quã quasi usitatum
tnͣs gredi. & ñ ẽ tnͣsgressus: & facere mala & ñ fecit:
aurũ gͦ uobis in quo tanta erroris illecebra ẽ. ñ tam
sua grã quã hominũ pena commendat: Anuos ãpla
extollunt atria: quȩ magis debent compingere.
Quia cũ ppłm capiant. uocẽ excludunt pauperũ:
quã quã nichil ꝓsit audiri eã: quȩ etiam audita nil
ꝓficit deinde ñ ipsa uos pudous aula admonet. qui
edificando ur̃as uultis superare diuitias: nec tam̃ uinci¬
tis: Parietes uestitis: homines nudatis Exclamat ante
domũ tuã nudus & negligis Camat homo nudus. & tu
sollicitus es quib marmorib pauimenta uestias: Pecuniã
pauꝑ querit. & ñ habet: Panẽ postulat hõ: & equus cuus

Expanded text:
thensauris. sed quasi is cognitus esse non possit, eum sibi desidethensauris. sed quasi is cognitus esse non possit, eum sibi desiderat demonstrari. quis est? inquit et laudabimus eum; fecit enim quod mirari magis quasi nonum quam quasi usitatum transgredi et non est transgressus, et facere male et non fecit. aurum ergo uobis. in quo tanta erroris inlecebra est, non tam sua gratia quam hominum poena commendat. an uos ampla extollunt atria, quae magis debent conpungere, quia cum populos capiant, uocem excludunt pauperis? quamquam nihil prosit audiri eam, quae etiam audita nil proficit. deinde non ipsa uos pudoris aula admonet, qui aedificando uestras uultis superare diuitias nec tamen uincitis. parietes uestitis, nudatis homines. clamat ante domum tuam nudus, et neglegis: clamat homo nudus, et tu sollicitus es quibus marmoribus pauimenta tua uestias. pecuniam pauper quaerit et non habet: panem postulat homo, et equus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
lit:. S nichil illud currentẽ iuuat: ñ dat᷑ nobilitati
palma. s cursui Deformior ẽ uictꝰ inquo & nobili-¬
taspericlitatur: Caue gͥ diues. ne inte erubescant tuoꝵ
merita maioꝵ: neforte & illis dicat᷑ Cur talẽ institui.¬
stis. cur calẽ elegistis heredem: hon inauratis laqueari-¬
bus. ñ inporphireticis orbib heredis ẽ meritũ: Lau÷
ista ñ hominũ. s metalloꝵ ẽ: in quib homines puniun¬
t̃. Per egentes aurũ querit᷑: & egentib denegatur:
Laborant ut querant: laborant ut inueniant. qd̃ hab̾e ñ
norunt: Miror tam̃ cur eos uos diuites iactandos putetiꝰ.
cũ aurũ iniuria magis offensionis qm cõmendationis
gr̃ã sit. Lignũ enĩ offensionis ẽ & aurũ: & ue his qui se¬
ctant᷑ illud Deniq benedicit᷑ diues. qui inuentꝰ ẽ sine
macula. & qui post aurũ ñ abiit: nec sꝑauit ĩ pecuniȩ

Expanded text:
lit. sed nihil istud currentem iuuat; non datur nobilitati lit. sed nihil istud currentem iuuat; non datur nobilitati palma, sed cursui. deformior est uictus, in quo et nobilitas periclitatur. caue igitur, diues, ne in te erubescant tuorum merita maiorum, ne forte et illis dicatur: cur talem instituistis, cur talem elegistis heredem?\' non in auratis laquearibus nec in porphyreticis orbibus heredis est meritum. laus ista non hominum, sed metallorum est, in quibus homines puniuntur. per egentes aurum quaeritur et egentibus denegatur. laborant ut quaerant. laborant ut inueniant quod habere non norunt. miror tamen, cur eo uos, diuites, iactandos putetis, cum aurum materia magis offensionis quam commendationis gratia sit; lignum enim offensionis est et aurum, et uae his qui sectantur illud. denique benedicitur diues, qui inuentus est sine macula et qui post aurum non abiit nec sperauit in pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
considera: Tua uox ẽ dicentis: Pat̃ abrahã dic lazaro.
ut extremũ digiti sui intinguat in aqua: & refriger&.
linguã meã: Tibi gͥ ꝓficit: qͥc qͥd inopi contuleris. T
crescit: qr qͥd minueris: Te illo quẽ pauꝑi dederis cibo
pascis: qm̃ qui miseret᷑ pauꝑis. ipse pascet᷑: & fructus
iã inhis ẽ: Miscd̃ia seminat᷑ in t̾ra: incęlo germinat:
Plantat᷑ in pauꝑe: apud dm̃ pullulat: Ne dixeris inqͥt
ds cras dabo Qui ñ te patit᷑ dicere eras dabo: quomodo
patit᷑ dicere. ũ dabo: Hon de cuo largiris pauꝑi: s de
suo reddis Quod enĩ cõmune ẽ om̃iũ in usu datũ: solꝰ
usurpas: Omniũ ẽ t̾ra. ñ diuitũ: s pauciores qui non
utunt᷑ suo quã qui utant᷑: Debitũ gͦ reddis: ñ largi
tudine: Quid enĩ suꝑbias diues. qͥd dicas pauꝑi noli me
tre ẽ editꝰ Ille auo illo gaudet: ille se ꝓ auis attol¬

Expanded text:
considera. tua uox est dicentis: pater Abraham, dic Lazaro, considera. tua uox est dicentis: pater Abraham, dic Lazaro, ut extremum digiti sui intinguat in aqua et refrigeret linguam meam. tibi igitur proficit quidquid inopi contuleris, tibi crescit quidquid minueris. te illo quem pauperi dederis cibo pascis, quoniam qui miseretur pauperis ipse pascitur et fructus iam in his est. misericordia seminatur in terra, in caelo germinat, plantatur in paupere, aput deum pullulat. ne dixeris inquit deus: eras dabo. qui non te patitur dicere: eras dabo, quomodo patitur dicere: non dabo? non de tuo largiris pauperi, sed de suo reddis; quod enim commune est in omnium usum datum solus usurpas. omnium est terra, non diuitum, sed pauciores qui non utuntur suo quam qui utuntur. debitum ergo reddis, non largira in mansuetudine. Quid enim superbias, diues? quid dicas pauperi: noli me tre editus, ille auo illo gaudet, ille se proauis adtol
Abbreviated transcription (Latin):
inpotestatẽ eiꝰ. Captiua gͥ opulentia ẽ: pauꝑtas lib̾a:
Seruitis diuites huic miserȩ seruituti: qui seruitis er¬
rori: seruitis cupiditati: seruitis auariciȩ: quȩ expleri
ñ potest Gurges quidã ĩsatiabilis ẽ. rapidioi cũ illata de¬
mergit: & putei more cũ exundat cȩno inquinatur.
t̾rã arrodit nichil sͥ ꝓfuturã uel hoc exemplo uos ad¬
moneri conuenit Puteus enĩ si nichil haurias. inf̾stitio
& degeneri situ facile corrũpit᷑ Exercitꝰ aut̃ nitescit
ad sp̃em: dulcescit ad potũ. Ita & aceruus diuitiarũ
cumulo harenosus. speciosus ẽ usu: ocio inutilis habet᷑:
Deruato gͥ aliqͥd de hoc puteo. ignẽ arentẽ restin¬
guit aqua : & elemosina resistit peccatis aqua aut̃
statiua: cito uermes facit: No stet thesaurus tuus:
ne stet ignis cuus: Stabit inte. nͥ eũ oꝑib tuȩ mise¬
rationis auerteris Inquantis sis diues incendiis.

Expanded text:
in potestatem ipsius. captiua igitur opulentia est, paupertas libera. in potestatem ipsius. captiua igitur opulentia est, paupertas libera. Seruitis, diuites, ac miseram quidem seruitutem, qui seruitis errori, seruitis cupiditati, seruitis auaritiae, quae expleri non potest. gurges quidam insatiabilis rapidior est, cum inlata demergit, et putei modo cum exundat caeno inquinatur, terram adrodit nihil sibi profuturam. uel hoc exemplo uos admoneri conuenit. puteus enim, si nihil haurias, inerti otio et degeneri situ facile corrumpitur, exercitus autem nitescit ad speciem, dulcescit ad potum. ita et aceruus diuitiarum cumulo harenosus speciosus est usu, otio autem inutilis habetur. deriuato igitur aliquid de hoc puteo. ignem ardentem restinguet aqua et elemosyna resistet peccatis, aqua autem statiua cito uermis facit. non stet thesaurus tuus nec stet ignis tuus. stabit in te, nisi eum operibus tuae miserationis auerteris. in quantis sis, diues, incendiis
Abbreviated transcription (Latin):
rat c̃sciencia peccatoris: ut nec regalis potentiȩ fastu
sti inme quȩ latere credebam: Hulla mentis meȩ oc-¬
culta te fallunt: inuenisti me: Patent tͥ uulnera mea:
captiuitas p̃sto ẽ: Peccator inuenit᷑: cũ iniquitas eius
ꝓdit̃ Iustus aut̃ dicit: Igne me examinasti: & ñ est
inuenta inme iniquitas: Adam cũ lateret inuentꝰ est:
moysi aut̃ nequaquã inuenta ẽ sepultura: Inuentus ẽ
achab: ñ ẽ inuentus helyas: Et sapientia dei dixit:
Querent me mali. & ñ inuenient: unde & in euangłio
dñs querebat᷑. & ñ inueniebat᷑. E ulpa ꝗͥ auctorẽ suũ ꝓdit:
Unde & thesbytes ait: Inueni quoniã fecisti malũ in con¬
spectu dñi: qr culpȩ reos tradit dñs: innocentes autem
ñ tradit inpotestatẽ inimicoꝵ suoꝵ. Deniq saul que¬
rebat scm̃ dauid: & inuenire ñ poterat: dauiduͦ sc̃s re-¬
gẽ saul quẽ ñ querebat inuenit: qm̃ tradidit eũ dñs

Expanded text:
rat conscientia peccatoris, ut nec regalis potentiae fastu rat conscientia peccatoris, ut nec regalis potentiae fastu sti in me quae latere credebam. nulla mentis meae occulta te fallunt; inuenisti me, patent tibi uulnera mea, captiuitas praesto est. peccator inuenitur, cum iniquitas eius proditur, iustus autem dicit: igne me examinasti, et non est inuenta in me iniquitas. Adam cum lateret, inuentus est, Moysi autem nequaquam inuenta est sepultura. inuentus est Achab, non inuentus Helias, et sapientia dei dixit: quaerent me mali et non uenient. unde et in euangelio Iesus quaerebatur et non inueniebatur. culpa igitur auctorem suum prodit. unde et Thesbites ait: inueni quoniam fecisti malum in conspectu domini, quia culpae reos tradit dominus. innocentes autem non tradit in potestatem inimicorum suorum. denique Saul quaerebat sanctum Dauid et inuenire non poterat, Dauid uero sanctus regem Saul, quem non quaerebat, inuenit, quoniam tradidit eum dominus
Abbreviated transcription (Latin):
lis auaricia. quȩ cruenta ꝑsuadeat: quȩ cupiditates
tuas
non repͥmat. s impellat: quȩ te faciat tristiorẽ etiã
cũ desiderata possederis: quȩ te faciat nudũ. cũ diues
fueris: Pauꝑiorẽ enĩ se udicat om̃is habundans. qr sibi
deeẽ arbitrat᷑ qc qͥd ab aliis possidet᷑. Goco mundo eget:
cuiꝰ ñ capit mundꝰ cupiditates Ei aut̃ qui fidelis ẽ: totꝰ
mundus diuitiarũ ẽ: Toto mundo fugit: qui considerans
conscientiã suã timet dep̃hendi Et ideo achab adheliã
scd̃m litterã ait: scdm̃ enigina aut̃: diues ad pauꝑem:
nuenisti me inimicus m̃s: Qluã misera c̃scientia: qua se
ꝓdicũ doluit Et dix̃ helyas ad eũ. Inueni: qr fecisti
malũ in c̃spectu dñi Rex ille achab rex erat samariȩ.
helyas pauꝑ & indigens pane: cui defuisset uictꝰ substan-¬
tiȩ: nͥ corui alimoniã ministrassent Adeo deiecta e¬

Expanded text:
lis auaritia, quae tibi cruenta persuadeat, quae cupiditates lis auaritia, quae tibi cruenta persuadeat, quae cupiditates tuas non reuocet, sed inpellat, quae te faciat tristiorem etiam, cum desiderata possederis, quae te faciat nudum, cum diues fueris. Pauperiorem enim se iudicat omnis abundans, quia sibi deesse arbitratur quidquid ab aliis possidetur. toto mundo eget, cuius non capit mundus cupiditates; eius autem qui fidelis est totus mundus diuitiarum est. toto mundo fugit qui considerans conscientiam suam metuit deprehendi. et ideo Achab ad Helian secundum historiam ait, secundum aenigmata autem diues ad pauperem: inuenisti me inimicus meus. quam misera conscientia, quae se proditam doluit! et dixit Helias ad eum: inueni, quoniam fecisti malum in conspectu domini. rex ille erat et rex Samariae Achab, Helias pauper et indigens panis, cui defuisset uictus substantia, nisi corui alimoniam ministrassent. adeo deiecta e
Abbreviated transcription (Latin):
diuitẽ iacere decernit : ut & mortuus luat suȩ iniqͥ¬
tatis erũpnas: qui nec mortuo putauerit ẽẽ parcen¬
dum: Itaq uulneris sui cruore ꝑfusum cadauer: inspe¬
ciẽ funeris uite suȩ ꝓdidit crudelitatẽ Hȩx cũ pau¬
per ꝑtulit. diues arguebat᷑ : cũ diues excepit: pauꝑ
uindicabat᷑ Quid sibi uult aut̃ qͦd merecͥces lauerunt
insanguine eiꝰ : nͥ forte ut meretricia quedã in illa fe
fuit luxuriosus. ut holus desideraret: sic cruentꝰ: ut ꝓ¬
pter holus hominẽ occideret: digna. digna. auarum
auariciȩ pęna consumit: Deniq & ierabel ipsã come¬
derunt canes & uolucres cȩli. ut ostenderet᷑ qͦd spualis
nȩ quiciȩ prȩda: fiat diuitis sepultura. Fuge gͦ diueᷤ
hui modi exitiũ: S fugies eiꝰ modi exitiũ: si fugeris
et modi flagitium: Noli ẽẽ achab: ut possessionẽ fini¬
timã concupiscas: hon tͥ cohabitet iezabel illa fera¬

Expanded text:
diuitem iacere decernit. ut et mortuus luat suae iniqudiuitem iacere decernit. ut et mortuus luat suae iniquitatis aerumnam qui nec mortuo putauit esse parcendum. itaque uulneris sui cruore perfusum cadauer in specie funeris uitae suae prodidit crudelitatem. haec cum pertulit pauper, diues arguebatur, cum diues excepit, pauper uindicabatur. quid sibi autem uult quod meretrices lauerunt in sanguine eius nisi forte ut meretricia quaedam in illa ferfuit luxuriosus, ut holus desideraret, sic cruentus, ut propter holus hominem occideret? digna auarum, digna auaritiae poena consumit. denique et Iezabel ipsam comederunt canes et uolucres caeli, ut ostenderetur quod spiritalis nequitiae fiat praeda diuitis sepultura. fuge ergo. diues, huiusmodi exitum. sed fugies eiusmodi exitum, si fugeris eiusmodi flagitium. noli esse Achab, ut possessionem finitimam concupiscas. non tibi cohabitet Iezabel illa fera
Abbreviated transcription (Latin):
nabuthȩ foras: & lapidauert̃ eũ: utinã ł ĩ suis eũ li¬
ceret mori Pauꝑi ipsã diues inuidet sepulturã. Et
factũ ẽ inqł cũ audiss achab qr mortuus ẽ nabuthȩ.
conscidit uestimenta sua: & oꝑuit se cilicio. Et factũ
ẽ post hȩc. surrex̃ & descendit aduineã nabuthȩ isra¬
helitȩ possidere eã. Irascunt᷑ diuites & calũpnian¬
t᷑ ut noceant. si ñ obtinuerint qͦd desiderauerant: Cũ
aut̃ calũpniati nocuerint. dolere se simulant: tristes
tam̃ & tamqmͣ mesti ñ corde. s uultu. in possessionis
direptȩ locũ ꝓdeunt: & imp̃ssionis suȩ iniquitate
potiunt᷑. Hinc diuina mouet᷑ iusticia: & auarũ digna
seueritate condẽpnat dicens Occidisti & possedisti he¬
reditatẽ Propt̃ hoc in loco in quo linxert̃ cane
sanguinẽ nabuthȩ : in eo qͦq lingent sanguinẽ tuũ: &
merecͥces lauabunt᷑ insanguine tuo Quã iusta. quam

Expanded text:
Nabuthe foras, et lapidaverunt eum . Utinam vel in suis ei liNabuthe foras, et lapidaverunt eum . Utinam vel in suis ei liceret mori! Pauperi ipsam dives invidet sepulturam. 47. Et factum est, inquit, cum audisset Achab quia mortuus est Nabuthe, conscidit vestimenta sua, et cooperuit se cilicio. Et factum est post haec, et surrexit, et descendit Achab ad vineam Nabuthe Jezrahelitae possidere eam. irascuntur diuites et calumniantur, ut noceant, si non optineant quod desiderauerint. cum autem calumniati nocuerint, dolere se simulant, tristes tamen et tamquam maesti non corde sed uultu in possessionis direptae locum prodeunt et inpressionis suae iniquitate potiuntur. Hoc diuina mouetur iustitia et auarum digna seueritate condemnat dicens: occidisti et possedisti hereditatem. propter hoc in loco, in quo linxerunt canes sanguinem Nabuthae, in eo lingent canes sanguinem tuum et meretrices lauabuntur in sanguine tuo. quam iusta, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Tu dicis. destruã horrea: dñsdic̃. sine mag̃ qͥcqͥd intra
horreũ ẽ pauꝑib deputari: sine cellas istas egenis ꝓ¬
deẽ: Tu dicis. maiora faciã & illo cong̃gabo omĩa quȩ
nata st̃ mͥ: dñs dic̃. frange esurienti panẽ tuũ Tu
tecto induc in domũ tuã Quomͦ uis diues ut deus
te exaudiat: cũ tu dm̃ ñ putes audiendũ: Si non
ad quiescat᷑ arbitͥo diuitis. scedula cõponit᷑. diei estima¬
tur iniuria: si diuitis petitio refutet᷑. Dm̃ inquit bene
dixit. & regem: łqualis uidelicet ꝑsona: ut sit ȩqualis
contumelia. Benedixit inquit dm̃ & regem. ne diui-¬
tẽ maledicti nom̃ offendat & sermonis: ipso lȩtat᷑ & sono.
Benedictio ꝓmaledicto uocat᷑. Querunt᷑ duo testes ini¬
quitatis duob testib & susanna ẽ appetita: duos etiã¬
testes & synagoga inuenit: qui aduersũ xp̃m falsa ia-¬
ctarent: duobꝰ cestib pauꝑ occidit᷑. P roduxert̃ gͥ

Expanded text:
tu dicis: destruam horrea: dominus dicit: sine magis quidquid intra tu dicis: destruam horrea: dominus dicit: sine magis quidquid intra horreum est pauperibus deputari, sine cellas istas egenis prodesse. tu dicis: maiora faciam et illo congregabo omnia quae nata sunt mihi: dominus dicit: frange esurienti panem tuum. tu tectum inducas in domum tuam. quomodo uis, diues, ut deus te exaudiat, cum tu deum non putes audiendum? si non adquiescatur arbitrio diuitis, scaena conponitur, dei aestimatur iniuria, si diuitis petitio refutetur. Ddixit et regem , aequalis videlicet persona, ut sit aequalis contumelia. Benedixit, inquit, Deum et regem. Ne divitem maledicti nomen offendat, et sermonis ipso laedatur sono, benedictio pro maledicto vocatur. Quaeruntur duo testes iniquitatis. Duobus testibus et Susanna est appetita: duos testes et Synagoga invenit, qui adversum Christum falsa jactarent: duobus testibus pauper occiditur. Produxerunt igitur
Abbreviated transcription (Latin):
oriet᷑: & p̃cedet te iusticia. & maiestas di circũdabit
te Tc̃ inuocabis. & dñs exaudiet: ⁊ adhuc te loquente
dicet: Ecce adsum:  Audis diues qͥd dñs d̃s dicat. Tu
ad eccłam uenis. ñ ut aliqͥd largiaris pauꝑi: s ut au¬
feras:. Ieuinas. ñ ut conuiuii tui census ꝓficiat egenis:
s ut spolia de egentib adipiscaris Quid tͥ uis cũ libͦ
& charta. & signaculo. & conscͥptione: & uincula
iuris ñ audisti : Solue omnẽ colligationẽ ĩ iusticie.
dissolue obligationes uiolentarũ cõmunicationũ. di¬
mitte confractos inremissionẽ: & omnẽ c̃scͥptionẽ
iniquã dirũpe. Tu mͥ tabulas offers: ego tͥ recito le
gem dĩ: Tu atramento scribis: ego tͥ spũ di inscͥpta re¬
peto oracula ꝓpħarũ: Tu testimonia falsa cõponis:
ego testimoniũ c̃scientie tuȩ posco. quẽ iudicẽ tu effu¬
gere & declinare ñ poteris: cuiꝰ testimoniũ ñ poteris
recusare. in die qua reuelabit d̃s occulta hominum:

Expanded text:
iustitia et maiestas dei circumdabit te. tunc clamabis, et deus exaudiet te; adhuc te loquente dicet: ecce adsum. audis, diues, quid dominus deus dicat? et tu ad ecclesiam uenis, non ut aliquid largiaris pauperi, sed ut auferas. ieiunas, non ut conuiuii tui sumptus proficiat egenis, sed ut spolium de egentibus adipiscaris. quid tibi uis cum libro et carta et signaculo et conscriptione et uinculo iuris? non audisti: solue omnem conligationem iniustitiae, dissolue obligationes uiolentarum commutationum, dimitte confractos in remissionem et omnem conscriptionem iniquam disrumpe. tu mihi tabulas offers, ego tibi recito dei legem: tu atramento scribis, ego tibi spiritu dei inscripta repeto oracula prophetarum: tu testimonia falsa conponis, ego testimonium conscientiae tuae posco, quam iudicem tui effugere et declinare non poteris, cuius testimonium non poteris recusare in die, qua reuelabit deus occulta hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
aquã refectionis educauit me: et alibi uox dñi suꝑ aqͣs:
ds maiestatis intonuit. Et de ipso sacramento plenius
dix̃: Parasti in ꝯspectu meo mensã: impinguasti in oleo
caput meũ: & poculũ tuũ inebrians qm̃ preclarũ est:

Expanded text:
aquam refectionis educauit me et alibi: uox domini super aquas, aquam refectionis educauit me et alibi: uox domini super aquas, deus maiestatis? et de ipso sacramento plenius dixit: parasti in conspectu meo mensam; inpinguasti in oleo caput meum, et poculum tuum inebrians quam p
Abbreviated transcription (Latin):
mundari scd̃m legẽ postulat. lauari scd̃m euangłm ꝯ.
cupiscit. & suꝑ niuẽ se existimat si lotus fuerit de al-¬
bandũ: E hysopi fasciculũ asꝑgebat᷑ agni sanguine.
qui mundari uolebat typico baptismate. Lauat᷑ aut̃ qui
diluit᷑ et̃ni fontis irriguo: & suꝑ niuẽ dealbat᷑: cui culpa
dimittit᷑: deniq de ipsa aĩa dicit᷑: Quȩ ẽ hec quȩ ascendit
sũ & decora filia iherłm. Erat enĩ nigra. tenebroso peccatoꝵ
horrore deformis: s postea qm̃ abluta ꝑ baptismũ remissionẽ
meruit peccatoꝵ: de albata ascendit ad xp̃m. Inde & ꝑ ysai¬
ã dñs locutus ẽ. dicens. Si fuerint peccata ur̃a sicut pheni¬
duit ueniens in hunc mundũ: & ab om̃i fuerit munda de¬
licto: Quid miraris. si uidit baptismatis sac̃mentum.
cũ sup̃ dixerit. uͥ descͥpsit dñi passionẽ. dñs pascit me &
nichil mͥ deerit. in loco pascuȩ ibi me collocauit. super

Expanded text:
mundari secundum legem postulat, lauari secundum euangelium mundari secundum legem postulat, lauari secundum euangelium concupiscit et supra niuem se extimat, si lotus fuerit, dealbandum. per hysopi fasciculum aspargebatur agni sanguine qui mundari uolebat typico baptismate. lauatur autem qui diluitur aeterni fontis inriguo et supra niuem dealbatur cui culpa dimittitur. denique de ipsa anima dicitur: quae est haec, quae ascendit sum et decora, filia Hierusalem. erat enim nigra, tenebroso peccatorum horrore deformis, sed posteaquam abluta per baptismum remissionem meruit delictorum, dealbata ascendit ad Christum. inde et per Esaiam dominus locutus est dicens: si fuerint peccata uestra sicut phoeniduit ueniens in hunc mundum, ab omni ment munda delicto. quid miraris si uidit baptismatis sacramenta cum supra dixerit, ubi descripsit domini passionem: dominus pascit me, e t nihil mihi deerit; in loco uiridi ibi me conlocauit, super
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Ecce enĩ ueritatẽ dilexisti. incerta & occulta
sapientiȩ tuȩ manifestasti mͥ: Hon incerta mystersa. ꝙ¬
occulta s̃: nec incerta secreta & archana sapientiȩ: s
ñ manifesta hoc enĩ significant hȩc: quȩ nullis ẽẽnt ma¬
nifestata. Qd enĩ oculus ñ uidit. nec auris audiuit: nec ĩ
cor hõis ascendit: hoc p̃parauit d̾s diligentibꝰ se. Uidenᷤ
ꝗͥ ea dic̃. Ecce iã ñ inumbra. ñ infigura. ñ intypo: s
inueritate lux aꝑta resplendet: Ecce nc̃ ueritatẽ A¬
iori ueneror affectu Ecce enĩ ueritatẽ dilexisti. ñ ꝑ
speculũ iͥn enigmate: s facie ad faciẽ te mͥ xp̃e demon¬
stras: te ĩ tius teneo sacramentis: hec s̃ tuȩ uera sacra¬
menta sapientiȩ: quibꝰ mencis occulta mundant᷑ Itaq
Isꝑges me hysopo & mundabor: lauabis me & suꝑ niuẽ
d ealbabor: H ene & ueteris sacramentũ testam̃ti ñ e¬
uacuat: & euangłica docet p̃ferenda mysteria: Hysopo

Expanded text:
dicens: ecce enim ueritatem. dilexisti:.. incerta et occulta sapientiae tuae m anifestasti ti mihi. non incerta mysteria, quia certa sunt, nec incerta secreta et arcana sapientiae, sed non manifesta. hoc enim significat, quia nullis essent manifestata; quod enim oculus non uidit nec auris audiuit paravit Deus diligentibus eum. Videns igitur ea dicit: Ecce jam non in umbra, nec in figura, nec in typo, sed in veritate lux aperta resplendet: ecce nunc veritatem aeus noster, veneror affectu. Ecce enim veritatem dilexisti, non per speculum, non in aenigmate, sed facie ad faciem te mihi, Christe, demonstrasti; in tuis te inuenio sacramentis. haec sunt tuae uera sacramenta sapientiae, quibus mentis occulta mundantur. itaquasparges me hysopo, et mundabor; lauabis me, et super niuem dealbabor. bene et ueteris testamenti sacramenta non euacuat et euangelica docet mysteria praeferenda. hysopo