comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ł scuos u qͥris si dilectio ñ casta cũ sit aliqͣ
ulectio. utrũ sit creator uel creatura: dico
Q talis dilectio ñ ẽ dilectio. nec creatura
Et nec aliꝗd ẽ. s pͥuatio dilectionis. ꝗa
odiũ ẽ. Uñ quedã aquila uolans ꝑ medi¬
q̃ celũ dixit. Si male amas tunc odisti .i.¬
malus ⁊ inpudicꝰ amor odiũ ẽ. Dic̃ gͦ dioni¬
qs qd̃ theosophi laudant diuinitatẽ di¬
lectũ ex causatiuis: ꝗa dilectio dilecti ca¬
usa d quare causatiua .i. creata. uł dili¬
gant᷑ a dilecto. uel diligant se. aut ipsum
dilectũ. dt deum deorũ laudant.
Deniq laudant eã ut deũ deoꝵ. Ut
tam̃ ex causatiuis deũ deoꝵ: ꝗa ip̃e deus
causa ẽ. quare sint dii multi in celo ⁊ in
terra ꝑ appellationẽ ad optionis. quoꝵ ip¬
se os sit ⁊ dicat᷑ d̃s deoꝵ. Nã ꝗa oĩbꝰ qui¬

Expanded text:
o queris si dilectio non casta, cum sit aliqua dilectio, utrum sit creator vel creatura, dico quod talis dilectio non est dilectio, nec creatura est nec aliquid est, sed privatio dilectionis quia odium est. Unde quedam aquila volans per medium celuamor odium est. Dicit ergo Dionisius, quod theosophi laudant divinitatem dilectum ex causativis, quia dilectio dilecti causa est quare causativa, id est creata, vel diligantur a dilecto, vel diligant se aut ipsum dilectum. 30 Ut Deum deorum laudant Denique laudant eam ut Deum deorum Uttamen ex causativis Deum deorum, quia ipse Deus causa est quare sint dii multi in celo et in terra per appellationem adoptionis, quorum ipse Deus sit et dicatur Deus deorum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
turã sine fine ⁊ absq pͥncipio scm̃. S exca¬
usatius .i. ex creaturis scificatis tã incelo ꝗͣ
intra. łaudant. ꝯfitent᷑ ⁊ benedicunt tẽpo¬
raliter scm̃ scõꝵ. ab et̃no enĩ sc̃s ⁊ deitate sc̃s
e. sic̃ clamant seraphim apud ysaiam. scs

Expanded text:
ncipio sanctum. Sed ex causativis, id est ex creaturis sanctificatis tam in celo quam in terra, laudant confitentur et benedicunt temporaliter Sanctum sanctorum. Ab eterno enim sanctus et deitate sanctus est, sicut clamant seraphim apud Ysaiam «S
Abbreviated transcription (Latin):
ed ꝗa intellectꝰ sapientie ñ ẽ sine rationẽ
ratiõe. laudant diuinitatẽ rationẽ. Nõ qd̾
diuinitas in aliqͣ scͥptura dicat ratio. s ꝗa oĩ¬
ũ hoĩnũ ratio ab ea ẽ ⁊ ab ea defluxit.
ideo theosophi laudant eã rationẽ ẽẽ ⁊ ꝯ¬
fitent᷑ ex causatuus ꝗ his rationẽ tͥbuit.
Uñ illi qui de t̾nario traetant. dicunt
t̃nariũ asignare animã. tͥbꝰ suis partibꝰ
absolutã. Quarũ pͥma ẽ ratio ꝗͣ lõgicon
appellant. scd̃a animositas quã thimi¬
con uocant. tertia cupiditas q̃ ephiti¬
meticon nuncupat᷑. S quis audeat dice

Expanded text:
ed quia intellectus sapientie non est sine ratione, laudant divinitatem rationem. Non quod divinitas in aliqua Scriptura dicatur ratio, sed quia omnium hominum ratio ab ea est et ab ea defluxit, ideo theosophi laudant eam rationem esse et confitentur ex causativis quia his rationem tribuit. Unde illi qui de ternario tractant, dicunt ternarium asignare animam tribus suis partibus absolutam, quarum prima est ratio quam logicon appellant, secunda animositas quam thimicon vocant, tertia cupiditas que ephitimeticon nuncupatur. Sed quis
Abbreviated transcription (Latin):
psa qͦ dic̃ de se qd̾ sit ds. Uñ ẽ illud ds e¬
ĩ ps almo. Gustate ⁊ uidete qm̃ ego sũ as
Et ad moysen. Ego apparui tͥ ĩ noc̃ dĩ om̃i¬
potentis. De qͦ ait ioħs. In pͥncipio erat u̾¬
bũ ⁊ uerbũ erat ap̃ dm̃. ⁊ ds erat uerbũ.
gͦ diuinitas ẽ ds. ñ quidẽ talis. qualis fuit
ille cui dictũ ẽ a diuinitate. ecce ꝯstituite
dm̃ pharaonis: uel quales ĩ om̃s electi. de qͥbꝰ
dicit᷑ ego dixi dii estis ⁊ filii excelsi om̃s: sed
talis qualis ẽ ille. quifec̃ istos deos: qui grece

Expanded text:
quoque dicit de se quod sit Deus, unde est illud in psalmo: «Gustate et videte, quoniam ego sum Deus», et ad Moysen: «Ego apparui tibi in nomine Dei omnipotentis», de quo ait Iohannes: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum», Ergo divinitas est Deus, non quidem talis, qualis fuit ille cui dictum est a divinitate: «Ecce constitui te Deum pharaonis» vel quales sunt omnes electi, de quibus dicitur: «Ego dixi dii estis et filii excelsi omnes», sed talis qualis est ille, qui fecit istos deos, qui grece
Abbreviated transcription (Latin):
ds ẽ pͥncipiũ ⁊ causa ĩ quo uiuimꝰ ex ere¬
anti sua bonitate ut boni simꝰ. Uñ ĩgene¬
si. Et uidit d̃s cuncta q̃ fecerat ⁊ erat̃
ualde bona. In qͦ mouem̃ createe sua¬
uitate sua: ut debonis meliores simꝰ.
Uñ in salomone atting̃ afine usq ad
finẽ fortit̃.: ꝗa cũ ipã dei sapientia sit
pͥncipiũ simul ⁊ finis. fortit᷑ attingit
causatiua .i. creaturas ut sistat ⁊ solidet eas.
⁊̃ utroq fine. qd̾ ab ułq dissolui ñ possint. s.
in bono quo create s̃. ⁊ ĩ optimo ad quod medi¬
ante suauitate dei. quedã ꝑuenerꝰ om̃is enĩ
creatura pͥmũ finẽ ht̃. ꝗa bona ẽ. ⁊ foruter
uona ẽ. ⁊ eẽ ñ bona ñ potest: oĩs etiã ht̃ motũ
siue ĩmeliꝰ ut ad optimũ causale .i. ad finẽ alte¬
rũ ꝑueniat. ut mediante sua uitate dĩ Rdueen¬
te sit optima. siue ĩpeiꝰ ut mędiante ⁊ ducente
ꝓͥo arbito sit pessima: eͥ motꝰ i eo qd morͦ esti

Expanded text:
s est principium et causa in quo vivimus ex creanti sua bonitate, ut boni simus, unde in Genesi: «Et vidit Deus cuncta que fecerat, et erant valde bona». In quo movemur creatrice suavitate sua, ut de bonis meliores simus, unde in Salomone: «Attingit a fine usque ad finem fortiter» quia cum ipsa Dei sapientia sit principium simul et finis, fortiter attingit causativa, id est creaturas, ut sistat et solidet eas in utroque fine, quod ab utroque dissolvi non possint, scilicet in bono quo create sunt et in optimo ad quod mediante suavitate Dei quedam pervenerunt. Omnis enim creatura primum finem habet, quia bona est et fortiter bona est, et esse non bona non potest; omnis etiam habet motum sive in melius ut ad optimum causale id est ad finem alterum perveniat, ut mediante suavitate Dei et ducente sit optima, sive in peius ut mediante et ducente proprio arbitrio sit pessima. Qui motus, in eo quod motus est et
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ laudant eã. ut cũ iterũ intͦducunt
cã dicentẽ ego sũ.on. ⁊ ceta. Iantũ eui
apud grecos dic̃ on. quantũ apud latinos
sum. qpã enĩ sc̃a diuinitas que pꝰmodũ
locinta est emanue. pͥus loquebat᷑ moysi
in exodo dicens ego sũ qui sũ. Et iterũ i
ysaia. Ego sũ ego sũ qui deleo iniqͥtates
tuas. S ꝗd ẽ dicẽ. ego sũ qui sũ. nͥ ego
sũꝰ mea suba ego mea essentia uel sub
sum: eis rebꝰ que s̃. in opia fortasse uel uso
dicendi tribuit᷑: extͣ sue significatiõis sin¬
gularẽ metã uagat᷑. ꝗa rebꝰ creatis. per
translationẽ presup̃te equiuocatiois indi
Ecũ caduce ꝓͥetatis alicꝰ subiect ꝯsortiũ
ꝑ inherendi loycã rationẽ nancisest̃. p¬
atq corruptiõi ex adiuncto sibi. esse. ob¬
noxiũ. faciente translatiõe. qd ex ꝓͥa di¬
uinitaris significantia. mansitabat᷑ sẽꝑ
et᷑nũ. Cũ g scã diuinitas ap̃ exodũ dicit
ego sũ on ñ hoc equi uoce.: s ap̃ maiestau¬

Expanded text:
t cum iterum introducunt eam dicentem « Ego sum ON » et cetera. Tantum enim apud Grecos dicit “on”, quantum apud Latinos “sum”. Ipsa enim sancta divinitas, que postmodum locuta est Manue, prius loquebatur Moysi in Exodo dicens: «Ego sum qui sum», et iterum in Ysaia: «Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates tuas». Sed quid est dicere «Ego sum qui sum», nisi “ego sum mea substantia, ego mea essentia vel subs“sum”, eis rebus que sunt inopia fortasse vel usu dicendi tribuitur, extra sue significationis singularem metam vagatur, quia rebus creatis per translationem presumpte equivocationis inditur, cum caduce proprietatis alicuius subiecti consortium per inherendi loycam rationem nanciscitur fi<e>tque corruptioni ex adiuncto sibi esse obnoxium, faciente translatione, quod ex propria divinitatis significantia mansitabat semper eternum. Cum igitur sancta divinitas apud Exodum dicit «Ego sum ON», non equivoce sed propter maiesta
Abbreviated transcription (Latin):
mundi : q̃ris qua dilectioe pat̾̃ diligat
filiũ. qui specialit̃ dr̃ dilectꝰ. Et ꝓfecto
magna ⁊ sane intelligenda int̾rogatio.
et ut breuit̃ ł respondeã: pat̾ diligit
filiũ dilectioe uel amore seu caritate
q̃ ds ẽ. De qua dilectioẽ dic̃ filiꝰ pat. No¬
tũ feci eis nom̃ tuũ. ⁊ notũ faciã: ut di¬
lectio qua dilexisti me ĩ ipsis sit. ⁊ ego
ĩ ipsis. S iterũ queris. si dilectio ista qua
pat̃ dilig̃ filiũ. sit sp̃s sc̃s qui a patre
ꝓcedit ⁊ filio. S quis aliter uel aliud au¬
deret dicẽ. nͥ qd̃ illa dilectio sp̃s sc̃s ẽ:¬

Expanded text:
dilectione Pater diligat Filium, qui specialiter dicitur dilectus. Et profecto magna et sane intelligenda interrogatio. Et ut breviter tibi respondeam, Pater diligit Filium dilectione vel amore seu caritate, que Deus est, de qua dilectione dicit Filius Patri: «Notum feci eis nomen tuum et notum faciam, ut dilectio, qua dilexisti me, in ipsis sit et ego in ipsis». Sed iterum queris si dilectio ista, qua Pater diligit Filium, sit Spiritus Sanctus qui a Patre procedit et Filio. Sed quis aliter vel aliud auderet dicere, nisi quod illa dilectio Spiritus S
Abbreviated transcription (Latin):
iͥ suis motibꝰ suauit̾ tta  cũ oiã mouent.
ip̃a ñ moueat᷑. Hoc ẽ etiã qd̃ id salo̾mon
alt: qd oĩa c̃auit ds sub pondere bonitatis.
ut nũꝗͣ eẽ bona ñ ualeant. ⁊ in nu̾o motas.
ut oiã siue sursũ siue deorsũ numeratum
motũ habeant. nec ampliꝰ possint ꝗͣ nu̾atũ ẽ
moueri: ⁊ mensura optimitatis. ut ñ ante
mensurent᷑: ꝗͣ ad causale optimũ ꝑuenerũ
lex qͥm̃ eos ut in pͥmo fine fortit̃ boni es¬
sent ñ odiuit. e uos etiã de fine looos ł̃ et̃¬
timi usq finẽ dilexꝰ. ꝗa quos bonose feẽ
ꝑ natura ĩ fine boni: de dux̃ ꝑ numerũ
mouendi ad causale optimũ: ut essent opti¬
mi in finẽ optimũ. Hec ꝓ optimo causali.
pio intellectori dicta sufficiant. S pꝰ quã osten¬
dit qd theosophi laudant diuinitatẽ. ñ so¬
lũ multiuocã s etiã ut optimũ. causalẽ nẽ

Expanded text:
suaviter, ita cum omnia moveat, ipsa non moveatur. Hoc est etiam quod idem Salomon ait, quod omnia creaverit Deus sub «pondere» bonitatis ut numquam esse bona non valeant, et «in numero» motus ut omnia sive sursum sive deorsum numeratum motum habeant, nec amplius possint quam numeratum est moveri, et «mensura» optimitatis, ut non ante mensurentur quam ad causale optimum pervenerint lexit, quoniam eos, ut in primo fine fortiter boni essent, non odivit. Quos etiam de fine boni in optimi usque finem dilexit, quia quos bonos fecit per naturam in fine boni, deduxit per numerum movendi ad causale optimum, ut essent optimi in finem optimum. Hec pro optimo causali pio intellectori dicta sufficiant. Igitur postquam ostendit quod theosophi laudant divinitatem non solum multivocam sed etiam ut op
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eẽ materie. Neq enĩ essi forma
s imago. Qi dicat. Iste forme q̃
nitate. ⁊ iusticia ⁊ ueritate ⁊ hꝰ moĩ
ex quibꝰ res c̾ata dr̃ bona uł iusta.
ł uera uł aliꝗd tale dicendũ .s. ꝗa
ñ s̃ forme s imagines.
Et qm̃ oĩs imago a suo
cuiꝰ ẽ imago deflux̃: sa¬
pientia q̃ ẽ ĩ sapiente.⁊
tas ⁊ cet̾e̾ similes imagines: noĩe et
imagine defluxer᷑. a formis q̃ ñ s̃
ĩmateria q̃ quidẽ forme s̃ yde ẽ:
i. exẽplares sic̃ a sapientia deo ⁊¬

Expanded text:
inesse materie; neque enim esset forma inesse materie; neque enim esset forma sed imago». Quasi dicat: iste forme, que nitate et iusticia et veritate et huiusmodi, ex quibus res creata dicitur bona vel iusta vel vera vel aliquid tale dicnt forme sed imagines. Et quoniam omnis imago a suo cuius est imago defluxit, sapientia que est in sapiente et bonitas et cetere similes imagines nomine et imagine defluxerunt a formis, que non sunt in materia, que quidem forme sunt ydee, id est exemplares
Abbreviated transcription (Latin):
qds̃ s̃ bone s̃. cũ ñ sint sub̃alia bona.
xit qd̃ ẽ pͥmũ bonũ .i. de uoluntate
pͥmi boni. idõ bonũ ẽ: idcͥco dicam.
qd̃ hõ sapiens ẽ. sapientia cͥata que
porale quicꝗͣ: dico ꝗa sapientia uolu¬
it. ⁊ creata ẽ sapientiã in hoĩe: unde hõ
sapiens ẽ: ⁊ flux̃ hec sapientia c̾ata
a sapientia increata as noĩe ⁊ imagi
de forma dei ⁊ de forma c̾ata. Ait u.¬
Illud uere ẽ id qd̃ ẽ: ⁊ ẽ pulcherri¬
mũ fortissimũq qd̃ nullo nitit᷑. gͦ¬
circa hoc uere unũ. ĩ qͦ nullꝰ nu̾s.
nullũ ĩ eo aliud pt id qd̃ ẽ. Neq it
subiectũ fieri .pͣ. Forma enĩ ẽ. For
me uͦ subiecte ẽẽ ñ poss. Nã quod
cet̾e forme subiecte accidentibꝰ siñ
ut bumanitas. ñ ita accidentia su¬
mat̾ia subiecta ẽ. Dũ enĩ materia
subiecta humanitati suscip̃ qđͣ li¬
b accidens : ip̃a hoc suscip̾e uide¬
t᷑ humanitas. Forma uͦ q̃ ẽ sine
mati̾a. ñ poterit eẽ subiectũ. nec uͦ¬

Expanded text:
bone cum non sint substantialia bona dxit quod est primum bonum», id est de voluntate primi boni, «ideo bonum est», idcirco dicam quod homo sapiens est sapientia creata que porale quicquam, dico quia sapientia voluit, et creata est sapientia in homine, unde homo sapiens est, et fluxit hec sapientia creata a sapientia increata nomine et imaginde forma Dei et de forma creata; ait en«Illud vere est id quod est, et est pulcherrimum fortissimumque quod nullo nititur. Quocirca hoc vere unum, in quo nullus numerus, nullum in eo aliud, preter id quod est. Neque enim subiectum mae uero subiectae esse non possunt. Nam quod ceterae formae subiectae accidentibus sunt ut humanitas, non ita accidentia sumateria ei subiecta est; dum enim materia subiecta humanitati suscipit quodlibet acci- dens, ipsa, hoc suscipere uidetur humanitas. Forma uero quae est sine materia non poterit esse subiectum nec u
Abbreviated transcription (Latin):
uoluminis ait. ñ ita ẽ hõ sapiens sic̃
ds. nec ita dĩ sapientia ẽ. qua sapiens
ds ẽ sic̃ hõis neq enĩ d̃s participatiõe
sapiens ẽ. sic̃ mens participatioẽ dĩ
sapiens ẽ: s sic̃ dr̃ iusticia dĩ. ñ solũ¬

Expanded text:
voluminis ait: «Non ita est homo sapiens sicut Deus, nec ita Dei sapientia est, qua sapiens Deus est sicut hominis, neque enim Deus participatione sapiens est, sicut mens participatione Dei sapiens e
Abbreviated transcription (Latin):
altiꝰ fig̾e̾ubi figunaita imago uisa ẽ diuine
manifestatiois. uisa ẽ enĩ ibi uisio an¬
gelica q̃ manifestabat dm̃: licet typice
÷ sub corporali hoc faceret specie. De
qͣ re talis hystoria ĩ libͦ iudicũ texit᷑.
apparuit angelus dñi uxori manue
dicens. Sterilis es ⁊ absq liberis. sed c̾ci¬
pies ⁊ paries filiũ. ⁊ cet̾a usq ad illũ
locũ ubi dicit᷑. ⁊ nesciebat manut qd
angelus dñi essr. Dix̃q ad eũ. Quod¬

Expanded text:
alterius figure ubi figurata imago visa est, divine alterius figure ubi figurata imago visa est, divine manifestationis. Visa est enim ibi visio angelica que manifestabat Deum, licet typice id est sub corporali hoc faceret specie. De qua re talis historia in libro Iudicum texitur. Apparuit angelus Domini uxori Manue dicens: «Sterilis es et absque liberis, sed concipies et paries filium» et cetera usque ad illum locum ubi dicitur: «Et nesciebat Manue quod angelus D
Abbreviated transcription (Latin):
tabilis. ⁊ inuestigabilis. simulq in nõa¬
bilis censet᷑. Et ꝗa superiꝰ hanc eamd
sententiã dionisiꝰ ꝓtulerat dicens ĩ ini¬
nitio. ⁊ multos inꝗt theologoꝵ ĩueni¬
es. ñ solũ ut ĩiusibiłe eã ⁊ ĩ ꝯprehen¬
sibilẽ laudantes. s ⁊ ĩscrutabilẽ si mul
⁊ inuestigabise tãꝗͣ ñ ente uestigio ullo
ad hoc ipsũ addidit ⁊ in nõabile dicens. hec
gͥ scientes tbeologi. ⁊ cetera. Ubi aũ didi¬
cerint eã in nõãbiłe. ponit sub symbolo
corporali: ubi diuina manifestatio ꝑ an¬
gelũ tãꝗͣ ꝑ corporale symbolũ.i. exem¬
plũ oftensa ẽ ma nue ⁊ uxoti eiꝰ sic̃ dic̃
lis iudicũ. Ait enĩ. De manifestatiõe
que facta ẽ ad manuẽ apparente an¬
gelo iuxta urbem sa raa in agro
t cũ aiunt diuinitatẽ ipsam .i.
filiũ dei. in crepasse dicentẽ .s. emani
corporali collatioẽ ⁊ uisibili effigie. in
una misticarũ uisionũ .i. ĩ insioẽ angłica

Expanded text:
tabilis et investigabilis simulque innominatabilis et investigabilis simulque innominabilis censetur. Et quia superius hanc eamdem sententiam Dionisius protulerat dicens in initio: «Et multos, inquit, theologorum invenies», non solum ut invisibilem eam et incomprehensibilem laudantes, sed et inscrutabilem simul et investigabilem tamquam non ente vestigio ullo ad hoc ipsum addidit et innominabilem dicens: «Hec igitur scientes theologi» et cetera. Ubi autem didicerint eam innominabilem ponit sub symbolo corporali, ubi divina manifestatio per angelum tamquam per corporale symbolum, id est exemplum, ostensa est Manue et uxori eius sicut dicit liber Iudicum. Ait enim. 21 De manifestatione que facta est ad Manue apparente angelo iuxta urbem Saraa in agro Ut cum aiunt divinitatem ipsam, id est Filium Dei, increpasse dicentem, scilicet corporali collatione et visibili effigie, in una misticarum visionum, id est in visione angelica
Abbreviated transcription (Latin):
qd eã nõare sufficiat. Quod enĩ ex il¬
la singulari essentia dei q̃ grece dicit̃
oycianꝰ nom̃ ẽ ĩditũ. ut sit tã sublimi
⁊ in nõabilis rei capax : Si dicat᷑ hoc
nom̃ ds̃. ñ suffic̃ eã noĩare : eo qd̾ uel
cit᷑ uel ult᷑ illiꝰ maiestatẽ. se sua si¬
gnificatiõe dilatet. ꝗa ⁊ dñi multi
dũ multi s̃ tã incelo ꝗͣ int̾ra. Fortasse
aũ ab eo noĩe. qd ñ ẽ aliud datũ hõibꝰ
sub celo. ĩ qͦ oporteat saluos fieri .i. a
noĩe patris qd̃ ẽ filiꝰ noãri potest
usia sic̃ ẽ. S quis nouit illud nom̃.
aut quis suo ore ꝓtulit illud. ad ꝗd
significandũ : cũ sit pax dei q̃ ex su¬
perat omnẽ sensũ : S si in noãbilis t̃ ex
om̃i nõe. ⁊ ex omĩ uocis caractere: sit tñ
nob̾ nõabilis fide. ꝗa ut in pͥncipio huiꝰ
tertie ierarchie. dix̃ sc̃s dionisiꝰ. ñ ẽ in¬
ctũ. suꝑ rationẽ. suꝑ omnẽ scientiã repom¬
tur: iuste ĩuisibilis. ĩ ꝯp̃hensibilis. łscra¬

Expanded text:
d eam nominare sufficiat. Quod enim ex illa singulari essentia Dei, que grece dicitur oycian, nomen est inditum, ut sit tam sublimis et innominabilis rei capax? Si dicatur hoc nomen Deus, non sufficit eam nominare, eo quod vel citra vel ultra illius maiestatem se sua significatione dilatet, quia et domini multi et dii multi sunt tam in celo quam in terra. Fortasse autem ab eo nomine, qsub celo, in quo oporteat salvos fieri, id est a nomine Patris quod est Filius nominari potest usia sicut est. Sed quis novit illud nomen, aut quis suo ore protulit illud, ad quid significandum, cum sit pax Dei que exsuperat omnem sensum? Sed innominabilis est ex omni nomine et ex omni vocis caractere, sit tamen nobis nominabilis fide, quia ut in principio huius tertie Ierarchie dixit sanctus Dionisius: «non est inctum, super rationem, super omnem scientiam reponitur, iuste invisibilis incomprehensibilis inscru
Abbreviated transcription (Latin):
Lego sũ ueritas. Uñ ĩ euãgłio ait. Ego sũ.
uia. ueritas ⁊ uita. Et dauid dic̃ ĩ ea. Ueritas
det̾ra .i. de uirgine maria orta ẽ. Laudant gͥ
theologici diuinitatẽ ꝗa ipã ueritas ẽ: s ñ i¬
deo qd sit talis. qualis i omĩ uero creata ẽ. uñ
omne uerũ ⁊ ẽ ⁊ dicit᷑ uerũ. s talis. que õi¬
i. multis uocatiõibꝰ unũ eã uocantes ad unan
Et ñ solũ laudant eã multiuocã cũ eã ad unan
s etiã cũ causaliter regit oĩa. ⁊ ĩ se finẽ com¬
sũmatiuũ ducit oĩa. ut sit ip̃ã oĩa ĩ oĩbꝰ. Qd̾¬

Expanded text:
 unde in Evangelio ait: «Ego sum via, veritas et vita», et David dicit in ea: «Veritas de terra» id est de virgine Maria «orta est». Laudant igitur theologici divinitatem quia ipsa veritas est, sed non ideo quod sit talis, qualis in omni vero creata est, unde omne verum et est et dicitur verum, sed talis que omniid est multis vocationibus unum eam vocantes adunant. Et non solum laudant eam multivocam cum eam adunant, sed etiam cum causaliter regit omnia, et in se finem consummativum ducit omnia, ut sit ipsa omnia in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scło s etiã infuturo. Id.ẽ. suꝑ om¬
ne qd noabile ẽ. uel qd̾ iã scit̃. uel ĩ
fut᷑o sciet᷑. Et ꝗa huc usq dictũ ẽ. de oc¬
culta multitudine diuinitatis. q̃ occulta
e. scdm qd in ꝯprehensibilis. ĩ scruta¬
bilis ⁊ ĩ uestigabilis est nc̃ aũ aggre¬

Expanded text:
. Id est super omne quod nominabile est, vel quod iam scitur, vel in futuro scietur. Et quia hucusque dictum est de occulta multitudine divinitatis, que occulta est secundum quod incomprehensibilis inscrutabilis et investigabilis est, nunc autem aggre
Abbreviated transcription (Latin):
tellectũ. occultus largũ pͥncipiũ. causa.
essentia oĩs uite. uita. reuocatio recidenti¬
ũ resurrectio. ĩ corruptibilis. renouatio
reformatio. collocatio. munim̃. restituti¬
ua manuducatio. illuminatio. ꝑfectio pͥn¬
cipalis. diuinoꝵ diuinitas. simpliciũ sim¬
plicitas. unitoꝵ unitas. suꝑ pͥncipale pͥn¬
cipiũ. monas. tͥnitas. substantifica boni¬
tas. iħs. et̃nꝰ. ĩ uisibilis illuminatio. suꝑ¬
essentialis radiꝰ. remotꝰ ⁊ ĩ cognitꝰ. pream¬
biens. suꝑ celestibꝰ aĩs suꝑ locatꝰ. ⁊ multa
iꝰ mõi. Cũ theo logos cmcteres exposuimꝰ. di¬
ximꝰ deũ esse. unũ. ĩ cognitũ. suꝑ essentialẽ

Expanded text:
tellectum, occultus, largum principium, causa, essentia omnis vite, vita, revocatio recidentium, resurrectio, incorruptibilis, renovatio, reformatio, collocatio, munimen, restitutiva manuducatio, illuminatio, perfectio principalis, divinorum divinitas, simplicium simplicitas, unitorum unitas, superprincipale principium, monas, trinitas, substantifica bonitas, Ihesus, eternus, invisibilis illuminatio, superessentialis radius, remotus et incognitus, preambiens, supercelestibus animis super locatus, et multa huiusmodi. Cum theologos caracteres exposuimus, diximus Deum ess
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. cũ ip̃e sit ĩfinitꝰ  S ego ñ eũ finiui.
s sua ꝗͣ ip̃e ꝓtu lit ĩ exodo diffõe. quo¬
cũq thercomate diffinitũ ẽẽ cõmemorari.
ẽ enĩ hec diffõ q̃ grece usyades. latine sub¬
stantialis appellet᷑. Si aũ itẽ queras. ꝗdi¬
bi declaret᷑. dico qd̾ genꝰ uł athomus dei:
qd̃ quid̃ ⁊ in pluribꝰ ꝑsonis ẽ. attam̃ atho¬
mus est .i. sine diuisioe. Genꝰ enĩ triũ
ex pressionũ deitas ẽ. Et tres ex pressio¬
cũ intͦducunt eã dicentẽ ego sũ on: que¬
ris de equiuocis ⁊ uniuocis. S de his aristo¬
telice speculatioĩs labor extat : qui elio¬
ca describens. q̃ pͥscianꝰ uocat omonima. di
ca: ut tres significatioẽs huiꝰ noĩs canis
sunt equi uoca uel equiuoce. sub hoc noĩe
canis: uniuoca uͦ illa. q̃ ⁊ noĩs ⁊ diffoẽ s̃¬

Expanded text:
 ipse sit infinitus? Sed ego non eum finivi, sed sua quam ipse protulit in Exodo diffinitione quocumque theoremate diffinitum esse commemoravi. Est enim hec diffinitio que grece usyades, latine substantialis appelletur. Si autem item queras quid ibi declaretur, dico quod genus vel athomus Dei, quod quidem in pluribus personis est, attamen athomus est, id est sine divisione. Genus enim trium expressionum deitas est. Et tres expressiocum introducunt eam dicentem: Ego sum ON», queris de equivocis et univocis. Sed de his aristotelice speculationis labor extat, qui equivoca describens, que Priscianus vocat omonima, dicn eo quod equivoca, ut tres significationes huius nominis “canis” sunt equivoca vel equivoce sub hoc nomine “canis”, univoca vero illa que et nomine et diff
Abbreviated transcription (Latin):
nis ẽ oĩũ q̃ s. ut qu̾edã rerũ q ĩ oĩũ fiat
idesinens actitatio. de ip̃a causa principa¬
litatis. ⁊̃ ipsũ causale optimũ finalitatis.
et qd diuinitas sit causa pͥnceps. eausatipt
unu̾si. in eo qd oẽ causatiuũ bonũ eisit
causale optimũ ĩ eo qd̾ causatiuũ mouen

Expanded text:
nis est omnium que sunt, ut quedam rerum que sunt omnium fiat indesinens actitatio de ipsa causa principalitatis in ipsum causale optimum finalitatis. Et quod divinitas sit causa princeps causativi universi in eo quod omne causativum bonum est, et sit causale optimum in eo quod causativu
Abbreviated transcription (Latin):
t etiã cũ ip̃a diuinitas uinitas ẽ uita
Adic̃ de se ego sũ uita. Sic enĩ dic̃ ĩ euã¬
gelio. Ego sũ uia. ueritas. ⁊ uita. Uita taliꝰ
ñ que sit facta uita. s que fecit omnẽ
uitam. De qua dic̃ ioħs. qd̃ factũ ẽ ĩ ip̃õ
uita erat: ⁊ uita erat lux hominũ. ed¬
ioħs. frat lux uera que illuminat omnẽ
hoĩnẽ uenientẽ in hunc mundũ. S diui.¬
nitas ẽ lux. ñ talis qualis ẽ illa de qͣ dicit᷑¬

Expanded text:
itas dicit de se «Ego sum vita ». Sic enim dicit in Evangelio: «Ego sum via, veritas et vita». Vita talis, non que sit facta vita, sed que fecit omnem vitam, de qua dicit Iohannes: «Quod factum est, in ipso vita erat, et vita erat lux hominumIohannes: «Erat lux vera, que illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum». Ergo divinitas est lux, n
Abbreviated transcription (Latin):
di desiderant dm̃. Oiã enĩ ista dm̃ de¬
siderant. ⁊ suo desiderandi modo ut
sint ⁊ bene sint: ⁊ ne amittant ꝯditio¬
nalem necessitudinẽ suã .i. statũ sue
ad hoc ut sint necessariũ habent. sic̃
poss desiderant. Et ita desideratido ad
optimã causã accedunt. Seqͥt̃. hec gͥ
scientes theologi. Quid hec: Scilio qd̾ cau¬
sa ista optima de qͣ sermo ẽ: neq intelli¬
gi neq dici possit: eo qd̃ sit ab om̃i scien¬
tiã remota. ⁊ melior sit om̃i ratione.
⁊ suꝑ intellectũ uniu̾sa liter: ⁊ qd sit
ẽẽ om̃iũ q̃ s̃. ⁊ causa optima : ⁊ tãꝗͣ ĩno

Expanded text:
di “desiderant Deum”. Omnia enim ista Deum dedi “desiderant Deum”. Omnia enim ista Deum desiderant, et suo desiderandi modo ut sint et bene sint, et ne amittant conditionalem necessitudinem suam, id est statum sue ad hoc ut sint, necessarium habent, sicut possunt desiderant. Et ita desiderando ad optimam causam accedunt. Sequitur: Hec igitur scientes theologi. Quid hec? Scilicet quod causa ista optima, de qua sermo est, neque intelligi neque dici possit, eo quod sit ab omni scientia remota, et melior sit omni ratione et super intellectum universaliter, et quod sit esse omnium que sunt, et causa optima, et
Abbreviated transcription (Latin):
tia. anime qͦ cũ a corporibꝰ seꝑant᷑. in¬
tellectualia sunt. Gͦ ista oĩa desiderant
dm̃ scienter. ꝗa sciunt ꝗd desiderant.
⁊ accessionẽ hñt ad dm̃ ꝑ scientiã. Seqͥt.
Subiecta uͦ his sensibilit̾. Bruta siꝗd̃. subiec¬
ta s̃ ⁊ angelis ⁊ hoĩbꝰ. ⁊ eoꝵ uoluntati ex dei
ꝓuidentia parent. Ista desiderant dm̃ ⁊ ac¬
cedunt ad eũ sensibilit̾. Cũ enĩ intellectũ
ñ. habeant. sentiendo. diuinitatẽ ⁊ suam
oꝑtimã. causã desiderant. ut qd̃ loquela ñ
posp̃ sentiendo uoluntatẽ dĩ: parẽ ip̃i deside¬
Torũ itaq sentire desiderare ẽ. &ͦ cͥca
cũ sentiunt dm̃. desiderant cũ. ⁊ sic ac¬
cessionẽ hñt adoptimã oausã. Sequit᷑.
Et alia scdm̃ uitalem motũ. ut arbores
⁊ herbe. alia scdm essentialẽ ut la¬
pides ⁊ cetera ĩ animata: ⁊ oĩa uͦ simul
scdm ꝯditionalẽ necessitudinẽ: subau¬

Expanded text:
tia. Anime quoque, cum a corporibus separantur, intia. Anime quoque, cum a corporibus separantur, intellectualia sunt. Ergo ista omnia desiderant Deum scienter, quia sciunt quid desiderant et accessionem habent ad Deum per scientiam. Sequitur: subiecta vero his sensibiliter. Bruta siquidem subiecta sunt et angelis et hominibus, et eorum voluntati ex Dei providentia parent. Ista desiderant Deum et accedunt ad eum sensibiliter. Cum enim intellectum non habeant, sentiendo divinitatem et suam optimam causam desiderant, ut quod loquela non possunt, sentiendo voluntatem Dei, parere ipsi desideEorum itaque sentire desiderare est. Quo circa cum sentiunt Deum, desiderant eum, et sic accessionem habent ad optimam causam. Sequitur: et alia secundum vitalem motum, ut arbores et herbe, alia secundum essentialem, ut lapides et cetera inanimata, et omnia vero simul secundum conditionalem necessitudinem, subau
Abbreviated transcription (Latin):
÷ accidens essendo ĩ ipã ꝯstituta ẽ. acces¬
sio aũ iuire appellat᷑ accidens: ꝗa cũ sit
posterioris generis ⁊ aduenticie .nͭ. acce¬
dit ut adiciatur subsistentie que ipsũ
sic̃ uere sub̃a ad esse sub̃ti precessit. p̾
pͥꝰ fuit corpꝰ quã ess coloratũ. pͥꝰ aut̃
ens. hec de accessioẽ q̃ ꝯstituta ẽ ĩ op¬
Nunc aũ dicamꝰ de accessioẽ desiderii
sic̃ polliciti sumꝰ. De eo qd̃ omĩa desi¬
derant ipsam optimã causam.
t ipsam oĩa desiderant. Regulam
p̃struit theologicã: qd̾ oiã deũ desi¬
derant: ⁊ ita accessionẽ hñt ad optimã cau¬
sã. Simile qͦ dic̃ boetiꝰ intͥnitate. Ait .n.¬
dẽ qd̃ ẽ ad bonũ tendit. ⁊ intelligͥ desi¬
derando. Desiderare uͦ bonũ. hoc ẽ acce¬
dere ad bonũ. Qualit̾ aũ desiderent
oĩa deũ .i. optimã causã: suppoñ dio¬
nisiꝰ. Intellectualia quid̃ ⁊ rationabi¬
lia scient̃. Soli angeli .i. intellectualia.
⁊ sola rationalia. r hoies potiunt᷑ scien¬

Expanded text:
 accidens essendo in ipsa, constituta est. Accessio autem iure appellatur accidens, quia cum sit posterioris generis et adventicie nature, accedit ut adiciatur subsistentie, que ipsum sicut vere substantia ad esse subiecti precessit. Preprius fuit corpus quam esset coloratum, prius autem ens. Hec de accessione, que constituta est in opem dicamus de accessione desiderii, sicut polliciti sumus. 20 De eo quod omnia desiderant ipsam optimam causam Et ipsam omnia desiderant. Regulam prestruit theologicam, quod omnia Deum desiderant et ita accessionem habent ad optimam causam. Simile quoque dicit Boetius in Trinitate. Ait end est, ad bonum tendit», et intelligit desiderando. Desiderare vero bonum, hoc est accedere ad bonum. Qualiter autem desiderent omnia Deum, id est optimam causam, supponit Dionisius: intellectualia quidem et rationabilia scienter. Soli angeli, id est intellectualia, et sola rationalia, id est homines, potiuntur scien
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ multũ laudanda ẽ ab his oĩbꝰ. qͥ ꝯsti¬
tutionẽ essendi ĩ ea sorti s̃. Possumꝰ hoc
tta breuit̃ ex pone: ut accessio oĩũ sit
accidens.⁊ suba sit subsistentia. Et erit
sensꝯ. accessio .i. accidens ⁊ sub̃a .i. essentia

Expanded text:
um laudanda est ab his omnibus, qui constitutionem essendi in ea sortiti sunt. Possumus hoc ita breviter exponere, ut accessio omnium sit accidens, et substantia sit subsistentia. Et erit sensus: accessio, id est accidens, et substantia
Abbreviated transcription (Latin):
tas uł corporalitas accessit ut facerẽt spi¬
ritũ uel corpꝰ ꝑ creationẽ. sed̃o accessit ꝑ
ad iunctionẽ sube supremi gn̾is ⁊ genera¬
lissime nate̾. ⁊ fecit animatũ corpꝰ ꝑ gene¬
rationẽ: iuxta regulã loycoꝵ. genꝰ iun¬
ctũ cũ diffa̾ ꝯstituit speciẽ. Indeq mul¬
tiplicatis gen ealogiis. fec̃ animal. fecit
hominẽ. fecit dionisiũ. in his oĩbꝰ gene¬
ratioẽ magistra. Iste gͥ accessioẽs ꝯcreti¬

Expanded text:
faceret spiritum vel corpus per creationem, secundo accessit per adiunctionem substantie supremi generis et generalissime nature, et fecit animatum corpus per generationem, iuxta regulam loycorum: genus iunctum cum differentia constituit speciem. Indeque multiplicatis genealogiis, fecit animal, fecit hominem, fecit Dionisium, in his omnibus generatione magistra. Iste igitur accessiones concreti
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. quãuis beate diuinitati sint substan¬
tiua. ex uirtute tñ actionandi ip̃ã causati¬
ua. causalem diuinitatẽ ĩ sinuat. is. e esis¬
cãm diuinitatẽ optimũ simplicit̾ cense
mi creati cau̾sa regiminis actiua ꝯsistit.
Causale siꝗd dr̃ habens causã. sic̃ ratio¬
nale rationalitatẽ habens. gͦ scã ⁊ beata
biuinitas ẽ causale optimũ. ꝗa causa ht̃
om̃is optimi . ÷ agit ⁊ effic̃ ut sit optirĩ
na cũ oẽ qd̃ excellentissima diuinitas
fecit singulũ bonũ sit. ⁊ ipã sit ouisa
ẽ. ⁊ sit causa singuli boni. ĩ mouendo suu
regiminis moueat simul singulã bonũ
ut ñ singulũ s uniu̾sũ sit optimũ ⁊ sit
causale optimi ꝯiunca. Causa ẽ gͥ diui¬
nitas singuli boni qs̃ fecit. ut qd̾q seto
bonũ singulũ ꝓfaciendo. s causale op¬
timũ ẽ: ut simul uniu̾sũ sit oꝑtiraũ ĩ¬

Expanded text:
bonum, quamvis beate divinitati sint substantiva, ex virtute tamen actionandi ipsa causativa, causalem divinitatem insinuant. Cum ergo sanctam divinitatem optimum simpliciter censest, quia optimi creati causa regiminis activa consistit. Causale siquidem dicitur habens causam, sicut rationale rationalitatem habens. Ergo sancta et beata divinitas est causale optimum, quia causam habet omnis optimi, id est agit et efficit ut sit optimum. Nam cum omne quod excellentissima divinitas fecit, singulum bonum sit, et ipsa sit causa est et sit causa singuli boni, in movendo sui regiminis moveat simul singulum bonum, ut non singulum sed universum sit optimum et sit causale optimi coniuncti. Causa est igitur divinitas singuli boni quod fecit, ut quodque sit bonum singulum pro faciendo, sed causale optimum est, ut simul universum sit o
Abbreviated transcription (Latin):
poralẽ causã uel materiã. Nõ enĩ
noĩe mati̾e. solũ corporeũ ĩtelligitur.
s etiã ĩ corporeũ. Et ꝙ mat̾ia ñ pote¬
rat ñ poterat ostendi ĩ eo qd̾ erat ma¬
teria. nͥ motu accessioĩs alicꝰ forme:
ritalitate illa uͦ corporalitate. Et hec est
ex multis formis cocuntibꝰ uel subsistentus.
siue uelis dice̾ subantiis. ñ potuit eẽ gene¬
ratio. cui ꝯtͣria ẽ corruptio. Nã generatio
in pͥma generis accessios̃ ñ erit: ꝗa licet
ĩ pͥma sit accessioe ingressus ĩ substantiã
i. ĩ substantialẽ statũ uł subalem formã.
ubi aliꝗd substantiatũ ẽ: ñ tñ ẽ ibi facta
gnatio: ꝗa due subsistentie uel due forme
uel due essentie ñ coier̃. ut ex his tertiũ
ꝗd emergeret. Sane pꝰ pͥmã accessioĩs sub¬
stantiã. fit scda. t̾tia. quarta uel plures: qͥbꝰ
dicam̃tis generatio: q̃ sic̃ ẽ ex ꝓpͥetatibꝰ.
generare nͥ ꝓpͥetatẽ ñ potest. gͦ gena̾tio

Expanded text:
Non enim nomine materie solum corporeum intelligitur, sed etiam incorporeum. Et quia materia non poterat ostendi, in eo quod erat materia, nisi motu accessionis alicuius forme, ritalitate, illa vero corporalitate. Et hec est ex multis formis coeuntibus vel subsistentiis, sive velis dicere substantiis, non potuit esse generatio, cui contraria est corruptio. Nam generatio in prima generis accessione non erit, quia licet in prima sit accessione ingressus in substantiam, id est in substantialem statum vel substantialem formam, ubi aliquid substantiatum est, non tamen est ibi facta generatio, quia due subsistentie vel due forme vel due essentie non coierunt, ut ex his tertium quid emergeret. Sane post primam accessionis substantiam fit secunda, tertia, quarta vel plures, quibus dicamentis generatio, que, sicut est ex proprietatibus, generare nisi proprietatem non potest. Ergo generatio
Abbreviated transcription (Latin):
ceat. possitq labe corrũpi: nulla uͦ catura
tat: iudet᷑ qd̾ iste hõ. ñ sit ꝯstitutꝰ ĩ oꝑ¬
tima causa. ĩ eo qd̃ est hõ. Ess eñi ꝑ
petuꝰ ⁊ dissolui ñ poss. si ĩ eo ꝗd ẽ hõ .ĩ¬
optima causa ꝯstitutꝰ ess. Uñ uidet ꝗa
in eo qd̃ est hõ creatꝰ ñ sit. nec ĩ eo ꝗdẽ
hõ c̾atura sit. ⁊ tta optima causa d̃s. ñ erea¬
uit hunc hominẽ. Ad qd dicendũ qd heo
oratio ĩ eo qd̃ ẽ hõ c̾atus ẽ: habr duos sens.
a deo. Si aũ accipiat᷑ causatiue. falsa
ẽ. ꝗa hõ ñ ẽ causa. quare hõ catꝰ ẽ. Sola
eni uoluntas c̾atoris: ẽ causa quare cun¬
cta creata sint. Eode etiã mͦ solues qd dr̃¬

Expanded text:
ceat possitque labe corrumpi, nulla vero creatura ceat possitque labe corrumpi, nulla vero creatura tat, videtur quod iste homo non sit constitutus in optima causa in eo quod est homo. Esset enim pesa constitutus esset. Unde videtur quia in eo quod est homo, creatus non sit, nec in eo quod est homo creatura sit, et ita optima causa Deus non creavit hunc hominem. Ad quod dicendum quod hec oratio «in eo quod est homo creatus est» habet duos sensus. a Deo; si autem accipiatur causative, falsa est, quia homo non est causa, quare homo creatus est; sola enim voluntas creatoris est causa, quare cuncta creata sint. Eodem etiam modo solves quod
Abbreviated transcription (Latin):
statuta. iuxta illud eccłastici. quiuiũ ĩe¬
t̃nũ c̾auit oĩa simul. Constituta s ĩ ipã op¬
tima causa. iuxta illud euangeliste. quod
factũ ẽ ĩ ip̃o uita erat.¶S q̃ris qͦmͦ cuncta
c̾ata. sint ꝯstituta ĩ ipã optima causa. Nam
qd̃ ꝯstitutũ ẽ ĩ optima causa. labefactari ñ po¬
rest. Sẽ aũ creatũ: ꝯstitutũ ẽ in illa optima
causa. Nullũ gͦ cͥatũ labefactari pot̃. Et pos¬
sumꝰ dic̾e̾. qd̃ c̾atũ labefactari ñ potest. nec
auferri ab aliqͣ corruptiõe. ĩ eo qd̾ c̾atũ ẽ.
Nulla eñi c̃at̾a desinit eẽ creatura. Animal
eñi cũ morit᷑. desiñ ẽẽ aĩal.⁊ ĩ animali la¬
besit s creatura remanet: ĩ qua ꝑ pecuũ ẽ
g cuncta c̾ata. s̃ ꝯstituta ĩ optima causa. ita qd
ñ eẽ ñ possunt. s a causa ꝑpetua. ꝑ petuita¬
tẽ ꝑpetĩ sortiunt᷑ defluxã Is cũ hõ iste
ĩ eo qd̾ ẽ hõ generatiõi corruptiõiꝙ subia¬

Expanded text:
statuta iuxta illud Ecclesiastici: «Qui vivit in eternum, creavit omnia simul». Constituta sunt in ipsa optima causa iuxta illud Evangeliste: «Quod factum est, in ipso vita erat». Sed queris quomodo cuncta creata sint constituta in ipsa optima causa. Nam quod constitutum est in optima causa labefactari non potest; omne autem creatum constitutum est in illa optima causa; nullum ergo creatum labefactari potest. Et possumus dicere, quod creatum labefactari non potest, nec auferri ab aliqua corruptione, in eo quod creatum est. Nulla enim creatura desinit esse creatura. Animal enim, cum moritur, desinit esse animal, et in animali labescit, sed creatura remanet, in qua perpetuum est. Ergo cuncta creata sunt constituta in optima causa, ita quod non esse non possunt, sed a causa perpetua perpetuitatem perpetim sortiuntur defluxam. Sed cum homo iste, in eo quod est homo, generationi corruptionique subia
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑta ẽ : uͥ remoũ. qd ñ ut laudamꝰ u̾bũ ł
uirtutẽ. ita laudare iustũ ẽ diuinitatẽ: ar¬
cet etiã qd̃ ñ deb laudari. ueluti laudas
tẽ laudare ut uitã: tut mentẽ. Sic enĩ ait
Aut uitam. Sane positis ꝓpͥis alicꝰ rei ⁊ re¬
motis ab aliquo. necesse ẽ. ⁊ id cꝰ s̃ ꝓͥa ipsa.¬

Expanded text:
ut laudamus verbum vel virtutem, ita laudare iustum est divinitatem, arcet etiam quod non debet laudari veluti laudas tem laudare ut vitam, id est ut mentem. Sic enim ait: aut vitam. Sane positis propriis alicuius rei et remotis ab aliquo, necesse est et id cuius
Abbreviated transcription (Latin):
sionis sub̃a creatiõe ẽ: qñ d̃s dixit et
facta s̃ oiã: mandaũ ⁊ creata s̃ uniu̾sa
ĩ corporeã ⁊ spiritalẽ mat̾iã. acceden¬
te sub̃a ipĩ materie corporee uel spi¬
ritali : ut ĩ subsistentiis ꝑpetuis. acces¬
siõẽ corponalitatis foret corpꝰ. ⁊ spirita¬
litatis ꝑpetĩ subsisteret sp̃s. hec eni
duo .i. corporalitas ⁊ spiritalitas. s̃ ꝑ pe¬
tue subsistontie. q̃ accessere ad ꝓpri¬
ã materiã: ut hec corpꝰ illa uͦ ꝑpetu¬
ũ face̾t spiritũ. De quibꝰ duabꝰ mate¬
riis loquit᷑ genesis ⁊ ait. In pͥncipio¬

Expanded text:
et facta sunt omnia, mandavit et creata sunt», universa in corream et spiritalem materiam, accedente substantia ipsi materie corporee vel spiritali, ut in subsistentiis perpetuis accessione corporalitatis foret corpus et spiritalitatis perpetim subsisteret spiritus. Hec enim duo, id est corporalitas et spiritalitas, sunt perpetue subsistentie, que accessere ad propriam materiam, ut hec corpus, illa vero perpetuum faceret spiritum. De quibus duabus materiis loquit
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Cur queris nom̃ meum quodi estea
mirabile Quasi dicat᷑. Ip̃e int̾rogaũ. sed
ret᷑ reductꝰ a sua inquisitiõe. cũ auduit ꝗd
mirabile eẽt ꝯticuit. Quod auctor iste so
msequit᷑. Et sic̃ est dicere reducesi ansicio
tingit reduq uel eẽ reductos. ab om̃i no¬
mine dei. cũ ip̃a deincãtiua scientia. ubi nͦ
dei nom̃ nec dĩnoãtiua scientia .i. scientia
nõis dei. lic⁊ querat᷑ aliquotiens manifesta¬
to s ab inquisito retͦsum agit᷑ ille qui q̃¬
titꝰ ita redux a sua sciscitatiõe factus
⁊ manue. cũ de dñi ꝑcuntabat᷑ noĩe. di¬
cente sibi dño. Ut ꝗd int̾rogas nom̃ me

Expanded text:
dit: Cur queris nomen meum, quod est mirabile?» Quasi dicatur: ipse interrogavit, sed retro reductus a sua inquisitione, cum audivit, quia mirabile esset, conticuit. Quod auctor iste sic prosequitur: et sicut est dicere reduces, id est sicut contingit reduci vel esse reductos, ab omni nomine Dei, cum ipsa Dei nominativa scientia, ubi nec Dei nomen, nec Dei nominativa scientia, id est scientia nominis Dei, licet queratur aliquotiens manifestatur, sed ab inquisito retrorsum agitur ille qui querit, ita redux a sua sciscitatione factus est Manue, cum de Domini percuntabatur nomine, dicente sibi Domino: « Ut quid interrogas nomen m
Abbreviated transcription (Latin):
essendo . .i. accessionis sub̃a õiũ. si ñ esset ꝯ¬
stituta ĩ optima causa. ñ esset. ñ existeret.
nichil oĩõ sisteret. Nec oĩs accessionis
sub̃a. ita ꝯstituta ẽ ĩ illa optima causa.
ut sit ex illa ꝯstitutiõe ꝑpetua.⁊ dissolui
corruptioẽ ñ possit. s ita demũ intelli¬
gendũ ẽ ut iã diximꝰ. ꝗa si ñ foret ꝯsti

Expanded text:
essendo, id est accessionis substantia omnium, si non esset constituta in optima causa, non esset, non existeret, nichil omnino sisteret. Hec omnis accessionis substantia ita constituta est in illa optima causa, ut sit ex illa constitutione perpetua et dissolvi corruptione non possit, sed ita demum intelligendum est, ut iam dixim
Abbreviated transcription (Latin):
Si creatura. gͦ ñ potest dissolui. Si ẽ crea¬
tor. gͦ ẽ deus. Quia gͦ oĩa ĩ ip̃a optima car¬
sa ꝯstituta s̃. gͦ ab oĩbꝰ ĩ se ꝯstitutis laudan¬
da ẽ. Qiunto etiã ad nectit quare multũ lau¬
danda sit. Ait eñi. Et essendo ht̃ om̃iũ ac¬

Expanded text:
lvi; si est creator, ergo est Deus. Quia ergo omnia in ipsa optima causa constituta sunt, ergo ab omnibus in se constitutis laudanda est. Quinto etiam adnectit quare multum laudanda sit. Ait enim: et essendo habet omnium ac
Abbreviated transcription (Latin):
i ñ ẽ scibilis. ñ ẽ plura. ñ ẽ hõ. Sic etiã
cũ dicit᷑ cimera ẽ cimera .i. cimera ñ ẽ.
hec ꝓp̃ indagatores dicta s̃. Nc̃ reu̾tam̃ ad
ꝓpõitũ. Dixerat qd̃ unitas ẽ causale omĩũ
ꝗ̃ s̃. S ne putares qd̃ eiꝰd̃ unitatis aliꝗd
eẽt causale. sub iung̃. Ipsũ aũ nichil .i.
ei causale nicħ ẽ. Ceterũ qͦmͦ se habe¬
at ad ea q̃ s̃. sub iung̃. Ut omĩbꝰ q̃ s̃ suꝑ¬
eẽntialit̃ exaltatũ. Qiͣ dicat. Diã q̃ st̃.
intelligunt᷑ eẽ. Ipsũ aũ causale om̃iũ¬

Expanded text:
scibilis, non est plura, non est homo. Sic etiam cum dicitur “cimera est cimera”, id est cimera non est. Hec propter indagatores dicta sunt. Nunc revertamur ad propositum. Dixerat quod unitas est causale omnium que sunt. Sed ne putares quod eiusdem unitatis aliquid esset causale, subiungit: ipsum autem nichil, id ei causale nichil est. Ceterum quomodo se habeat ad ea que sunt, subiungit: ut omnibus que sunt superessentialiter exaltatum. Quasi dicat: omnia, que sunt, intelligunt
Abbreviated transcription (Latin):
finis ẽ ĩ passibilitas Quod ut ait ioħs sco¬
tꝰ. ñ ita intelligendũ ẽ. ut aliud sit
pͥncipiũ ex qͦ passibilis motꝰ .i. motũ
suũ patiens ĩchoat : ⁊ aliud finis. quẽ ad¬
petit. dũ omĩũ q̃ naturalit̾ mouent᷑.
pͥncipiũ ⁊ finis unũ sit. E enĩ ds̃. a qͦ ⁊
qd̃ pͥncipio caret ⁊ fine. om̃ĩ qͦ motu ca
effic̃ ut sit: nec finẽ ht̃. qm̃ ĩ finitꝰ est.

Expanded text:
finis est impassibilitas». Quod, ut ait Iohannes Scofinis est impassibilitas». Quod, ut ait Iohannes Scotus, «non ita intelligendum est, ut aliud sit principium ex quo passibilis motus, id est motum suum patiens inchoat, et aliud finis quem adpetit, dum omnium, que naturaliter moventur, principium et finis unum sit. Est enim Deus, a quo d principio caret et fine, omni quoque motu carefficit, ut sit. Nec finem habet, quoniam infinitus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. mutabis eos ⁊ mutabunt᷑. tu autẽ
idẽ ip̃e es. Et boetiꝰ. Stnbilis ip̃e manens
dans euncta moueri. Si ꝗs uͦ dicat deus
ñ ei. Dico qd̃ mouet oĩa ĩ motu oĩũ. sed
sine. ͣmotu. ⁊ oiã reg̃ ĩmotu oĩũ. s sine
motu. Uñ augꝰ ĩ exameron suo ait.
Deniq si lapis ille qͥ dr̃ magnetes ꝗͣuis
nata̾̃li sua uirtute ferrũ sibi met ꝓpin¬
quans sibi attͣhat. nullomͦ tñ ut hoc fa¬
ciat. se ipsũ mouet. aut a ferro aliꝗd
patit᷑. qd̃ ad se adtͣhit: ñ ne multoma¬
gis rerũ õiũ causa. q̃ ex se s. ad se iꝑ¬
sam reduc̃. sine ullo sui motu:.
s sola sue pulchͥtudinis uirtute: I Si
quis uͦ querat ꝗd sit motꝰ. audiat maxi¬
mũ uenerabiłe ⁊ magnificũ ĩ libͦ quẽ
fac̃ de ambiguis dicentẽ. Motꝰ ẽ ait iuirtꝰ
natulis ad suũ finẽ festinans. Uel motꝰ
ẽ passio ex altero ueniens ad alterũ: cuiꝰ

Expanded text:
Propheta: «Mutabis eos et mutabuntur: tu autem Propheta: «Mutabis eos et mutabuntur: tu autem idem ipse est», et Boetius: Stabilis ipse manens, dans cuncta moveri. Si quis vero dicat: “Deus nit ei”, dico quod movet omnia in motu omnium, sed sine motu, et omnia regit in motu omnium, sed sine motu. Unde Augustinus in Exameron suo ait: Denique si lapis ille, qui dicitur magnetes, quamvis naturali sua virtute ferrum sibimet propinquans sibi attrahit, nullo modo tamen, ut hoc faciat, se ipsum movet aut a ferro aliquid patitur quod ad se attrahit, nonne multo magis rerum omnium causa que ex se sunt ad se ipsam reducit sine ullo sui motu, sed sola sue pulchritudinis virtute? Si quis vero querat, quid sit motus, audiat Maximum venerabilem et magnificum in libro quem facit de Ambiguis dicentem: «Motus est, ait, virtus naturalis ad suum finem festinans. Vel motus est passio ex altero veniens ad alterum cuius
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ dr̃. Ueritas eoꝵ q̃ s. ẽ subsistentia
auri ẽ ipã subsistentia ꝓͥe sue nat̾e. ex qͣ
ueracit̃ ẽ ⁊ dicit᷑ aurũ. Sic ⁊ ueritas hõĩs
tas. Et sic desimilibꝰ. uerũ lict diuinitas ñ
sit ulla istarũ ueritatũ. ẽ tñ suꝑ om̃s has
ueritates. Patet gͥ ex suꝑioribꝰ. ꝗa diuini¬
ueri. nec aliqͦ mͦ cogitari. uł opinari. uel
noãri. nec sciri. nec intelligi. uel essentia¬
ri. seu statu. aut collocari uł unttari aut
suꝑponi uel multiplicari potest. eo qd̃
om̃ibꝰ q̃ s̃ suꝑeminet ⁊ remota ẽ. Et hoc
ẽ qd̃ sequit᷑. Sed iustũ ẽ nos laudare
eã suꝑ eminentẽ ⁊ remotã. ut ab oĩ
habitu tã naturali ut anuimatũ ⁊ huma¬
natũ: ꝗͣ morali ut armatũ uel galeatũ.
ꝗͣ rationali ut specificatũ substantiatum.
⁊ ut ab oĩ motu tã supero q̃ ht̃ ignis quã
ĩ fero q̃ ht̃ terra uergens deorsũ. Ab om̃i
ꝗꝑpe motu qͦ ipã moueat᷑ diuinitas ñ
quo creaturas moueat libera ẽ. dicente

Expanded text:
r. Veritas eorum que sunt est subsistentia auri est ipsa subsistentia proprie sue nature ex qua veraciter est et dicitur aurum; sic et veritas hominis tas; et sic de similibus. Verum licet divinitas non sit ulla istarum veritatum, est tamen super omnes has veritates. Patet igitur ex superioribus, quia diviniveri nec aliquo modo cogitari vel opinari vel nominari nec sciri nec intelligi vel essentiari seu statui aut collocari vel unitari aut superponi vel multiplicari potest, eo quod omnibus que sunt supereminet et remota est. Et hoc est quod sequitur. Sed iustum est nos laudare eam supereminenten et remotam, ut ab omni habitu, tam naturali ut animatum et humanatum, quam morali ut armatum vel galeatum, quam rationali ut specificatum substantiatum, et ut ab omni motu tam supero quem habet ignis, quam infero quem habet terra vergens deorsum. Ab omni quippe motu, quo ipsa moveatur divinitas, non quo creaturas moveat, libera est, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝗd accidentalit̾. ut albedine ẽ hõ al¬
bꝰ accidentalit̾ humanitas enĩ facit
aliꝗo: ⁊ ñ facit eẽ : ꝗa ñ ẽ eẽ sub stanti¬
ale aliqd̃. uł ẽ alicuiꝰ modi ut pat̾nitate pat̾
uel aliqͦ mͦ se ht̃: ut lectioẽ legit. ustione
urit᷑. sistit᷑ statioẽ. capillatioẽ capillat᷑. ha¬
bet᷑ in ciuitate. locat᷑ ĩ foro. Qd̃ uͦ q̃rit᷑ si de¬
beat ꝯcedi. qd̃ in ĩ isto ente sint duo esse u
nũ qd̃ creaũ. ⁊ aliud qd̃ c̾atũ ẽ: pͥmo pot̾
aliqͣ duo nec sub nu̾o cadunt. ñ enĩ ĩ c̾ato¬
re binariꝰ ẽ : postea uͦ ut simpliciꝰ dicat᷑. ẽ¬
cedamꝰ duo. eẽ. ĩ hoc ente ꝯsist̾e : unũ crea¬
tor cuiꝰ bonitate ẽ: ⁊ aliud creatura qd̃ ĩ
eo conc̾tũ uel c̾atũ ẽ. Sic̃ ĩ sc̃o uiro dicun¬

Expanded text:
aliquid accidentaliter ut albedine est homo albus accidentaliter -humanitas enim facit aliquid et non facit esse, quia non est esse substantiale aliquid-, vel est alicuius modi ut paternitate pater, vel aliquo modo se habet ut lectione legit, ustione uritur, sistitur statione, capillatione capillatur, habetur in civitate, locatur in foro. Quod vero queritur si debeat concedi, quod in istd creavit et aliud quod creatum est, primo potest aliqua duo nec sub numero cadunt, non enim in creatore binarius est; postea vero, ut simplicius dicatur, concedamus duo esse in hoc ente consistere, unum creator cuius bonitate est, et aliud creatura quod in eo concretum vel creatum est. Sicut in sancto viro dicun