comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nichil hẽat dubitationis. quin hoĩes i¬
statuo ẽẽ mĩtutio. cõciliare aĩos hõium. ⁊ ad
usus suos ad ungere. Itaq q̃ in rebi ĩ aĩs q̃qi¬
intractioe beluarũ fuĩt utilit̾ ad hoĩum uita.
Artib catribuũt᷑ oposis. ¶ Hominũ aũt studia
uiroꝵ p̃stantiũ sapientia ⁊ inͣtute excitantur.
Et enĩ uirtꝰ omĩs tͥbus in reb fere u̾titur. Qua¬
ꝵ una est ĩpspiciendo ꝗd ĩ quaq re uoꝵ sincerũ¬
qr sit. qd ꝯsentaneũ cuiq. ꝗd ꝯsequens. exquo
queq gignant᷑. q̃ cuiꝰq rei causa sit. ¶ Alt̾m.
cohibe motꝰ artimm turbatos. quos grẽci pha¬
tos noĩant. appetitionesq quas illi ormas. o¬
bedientes efficere rõm ¶ertiũ. his quib cũ
cõgregem̃ ita mod̾ate ⁊ scient̾. quoꝵ studus
ea que natura desiderat expleta cumulataq ha¬
pulsemꝰ. ulciscam̃q eos qui noce̾ nob̾ conati st
tãtaq pena afficiamꝰ. quãtã equitas huma¬

Expanded text:
nihil habeat dubitationis, quin homines pstatuo esse virtutis, conciliare animos hominum et ad usus suos adiungere. Itaque, quae in rebus inanimis qtatione beluarum fiunt utiliter ad hominum vitam, artibus ea tribuuntur operosis, hominum autem studia rorum praestantium sapientia et virtute excitantur. Etenim virtus omnis tribus in rebus fere vertitur, quarum una est in perspiciendo, quid in quaque re verum sincerumque sit, quid consentaneum cuique, quid consequens, ex quo quaeque gignantur, quae cuiusque rei causa sit, alterum cohibere motus animi turbatos, quos Graeci pa/qh nominant, appetitionesque, quas illi orma/s, oboedientes efficere rationi, tertium iis, quibuscum congregemur, uti moderate et scienter, quorum studiis ea, quae natura desiderat, expleta cumulataque haropulsemus ulciscamurque eos, qui nocere nobis conati sint, tantaque poena afficiamus, quantam aequitas huma
Abbreviated transcription (Latin):
fecta głia ꝯstat ex trib his si diligit
multitudo. si fid̾e̾ ht̃. sicũ admiratõe
quada honore dignos putãt ¶Hec aũt si
Dest simplicit̾ hreuit̾q dicendũ. quib rebus
pariunt asingłis. eisdẽ fere amultitudine.
G est aliud quoq. ꝗdam aditus ad multi
illis trib q̃ ante dixi. beniuolẽtie p̃cep¬
ta uideamus. ¶ Que ꝗdem capif̾ bene¬
ficus maxime ¶Sccło aũt loco. uolũtate
benefica. bñiuolentia mouet᷑. ⁊̃ si res forte ñ
suppetit. uehem̃ter amor multitudinis cõmo¬
uet᷑ ip̃a fama. ⁊ opimone lib̾alitatis. bene¬
ficiencie iusticie fidei. oĩumq eoꝵ miͣtutu¬

Expanded text:
fecta gloria constat ex tribus his: si diligit multitudo, si fidem habet, si cum admiratione quadam honore dignos putat. Haec autem, si est simpliciter breviterque dicendum, quibus rebus pariuntur a singulis, eisdem fere a multitudine. Sed est alius quoque quidam aditus ad multitillis tribus, quae ante dixi, benivolentiae praecepta videamus; quae quidem capitur beneficiis maxime, secundo autem loco voluntate benefica benivolentia movetur, etiamsi res forte non suppetit; vehementer autem amor multitudinis commovetur ipsa fama et opinione liberalitatis, beneficentiae, iustitiae, fidei omniumque
Abbreviated transcription (Latin):
et manẽt. hiq ip̃i iã extrema scelera metu¬
entes rẽ uõ pu ͫ penitꝰ amisimꝰ. atq ĩ hascla¬
des incidimus. Redeundũ ẽ enĩ ad ꝓpositu
dũ metui ꝙͣ cari eẽ ⁊ diligi malumus. Que
magnã. metꝰ. inbecillã. seꝗt᷑ ut disseramꝰ.¬

Expanded text:
et manent, iique ipsi iam extrema scelera metuet manent, iique ipsi iam extrema scelera metuentes, rem vero publicam penitus amisimus. Atque in has clades incidimus redeundum est enim ad propositum, dum metui quam carl esse et diligi malumus. Quaemagnam, metus imbecilla
Abbreviated transcription (Latin):
q uno calamitatis uire conp̾hend̾et. ¶Ita ue
xatis ac ꝑditis ext̾is nationib. ad exẽplũ
anussi imꝑii portar ĩ tͥumpho massiliã uidimnꝰ.
et ex ea urbe t̾umphari: sine qua nũꝙͣ nr̃i un
ꝑatores extransalpinis bellis triũphart̃. ⁊
¶Multa p̾terea cõmemorarẽ nepharia ĩ so¬
nus. nuĩꝙͣ ad unũ tãta ꝑueniss licentia. aqͦ
ꝗdẽ rei familiaris ad paucos. cupiditatũ ad
multos impbos uenit hereditas.⁊ lec uo̾ ñq̃
belloꝵ cuuliũ semen ⁊ causa deerit.dũ hõies
ꝑditi hastã illã cruentã meminerit ⁊ sꝑabu̾t.
ꝙͣ lucius silla cũ pͥriuass dictatore ꝓpinquo
suo ᷤ id est sexto trecesimo anno pꝰ. asceleratice̾
hasta ñ recessit. ¶At̾ aũt qui ĩ illa dictatu¬
ra scͥba fuerat. ĩ hac fuit q̃stor urbanꝰ. Et quo
debet ĩtellegi. talib p̃mus ꝓpositis: nũꝙͣ de fu¬
tã bella cuulia. ¶ Itaq parietes mͦ urb̃ stãt

Expanded text:
que uno calamitatis iure comprehenderet. Itaque que uno calamitatis iure comprehenderet. Itaque vexatis ac perditis exteris nationibus ad exemplum amissi imperii portari in triumpho Massiliam vidimus et ex ea urbe triumphari, sine qua numquam nostri imperatores ex Transalpinis bellis triumpharunt. Multa praeterea commemorarem nefaria in somus, numquam ad unum tanta pervenisset licentia; a quo quidem rei familiaris ad paucos, cupiditatum ad multos improbos venit hereditas. Nec vero umquam bellorum civilium semen et causa deerit, dum homines perditi hastam illam cruentam et meminerint et sperabunt; quam P. Sulla cum vibrasset dictatore propinquo suo, idem sexto tricesimo anno post a sceleratiore hasta non recessit; alter autem, qui in illa dictatura scriba fuerat, in hac fuit quaestor urbanus. Ex quo debet intellegi talibus praemiis propositis numquam defutura bella civilia. Itaque parietes modo urbis stant
Abbreviated transcription (Latin):
tenebat᷑ ñ ĩuirus. bella aut ꝑsocus aut dei
imꝑio gerebant᷑. Exitus erãt belloꝵ: aut
mites. aut necessarii. ¶ Regũ ppłoꝵ natio¬
nũ portꝰ erti ⁊ refugiũ senatus. Nrĩ aũt ma¬
gistratꝰ imꝑatoresq ex hac una re maximã
landẽ capere studebãt. si ꝑiũcias. si sccios eꝗ¬
tate.⁊ fide defendissent. Itaq illd̾ patrociinũ
orb̾ t̾re ueriꝰ. ꝙͣ imꝑiũ poterat nõiari. ¶ Sẽ¬
sim hãc ꝯsuetudinẽ ⁊ disciplinã iã antea mu¬
mebamꝰ. pꝰ uoͣ sille uictoriã. penitꝰ amisimus.
Desitũ ẽ enĩ. uderi ꝗꝙͣ ĩ socios unquũ. cum
extitisset inciues tanta crudelitas. gͦ in illo
secuta ẽ honestã cãm. nõ honesta uictoria.
Est eĩ ausus dicere hasta posita cũbona ĩfo¬
ro uenderet ⁊ bonoꝵ uiroꝵ ⁊ locupletũ ⁊ certe
ciuiũ. p̃dã se suã uendere. Secutꝰ ẽ qui in causa
impia uictoria ⁊̃ fediore ñ singłoꝵ cunũ bo¬
na publicaret. s unu̾sas ꝓuincias regiones¬

Expanded text:
tenebatur, non iniuriis, bella aut pro sociis aut de imperio gerebantur, exitus erant bellorum aut mites aut necessarii, regum, populorum, nationum portus erat et refugium senatus, nostri autem magistratus imperatoresque ex hac una re maximam laudem capere studebant, si provincias, si socios aequitate et fide defendissent; itaque illud patrocinium orbis terrae verius quam imperium poterat nominari. Sensim hanc consuetudinem et disciplinam iam antea minuebamus, post vero Sullae victoriam penitus amisimus; desitum est enim videri quicquam in socios iniquum, cum exstitisset in cives tanta crudelitas. Ergo in illo secuta est honestam causam non honesta victoria; est enim ausus dicere, hasta posita cum bona in foro venderet et bonorum virorum et locupletium et certe civium, praedam se suam vendere. Secutus est, qui in causa impia, victoria etiam foediore non singulorum civium bona publicaret, sed universas provincias regiones
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia siñ prudentia multũ pot̾it. sine iusticia
Et ne quis sit admiratꝰ cur cũ om̃s ht̃.¬
limat᷑ ĩ disputatione sb̾tilitas. alia cũ ad opmi¬
onẽ coe̾m omĩs accõmodat᷑ oratio ¶Quam
obrẽ ut uulgꝰ ita nos hoc loco loꝗm̃. ut alios
fortes alios uiros bonos. alios prudentes eẽ
dice᷑mꝰ. Popłarib enĩ u̾bis ẽ agendũ ⁊ usita¬
tis. cũ loꝗm̃ de opinione ppłati. Idq eodẽ modo¬

Expanded text:
iustitia sine prudentia multum poterit, sine iustitia iustitia sine prudentia multum poterit, sine iustitia d ne quis sit admiratus, cur, cum limatur in disputatione, subtilitas alia cum ad opinionem communem omnis accommodatur oratio. Quam ob rem ut vulgus, ita nos hoc loco loquimur, ut alios fortes, alios viros bonos, alios prudentes esse dicamus. Popularibus enim verbis est agendum et usitatis cum loquimur de opinione populari.
Abbreviated transcription (Latin):
Ides aũt ut hẽat᷑ duab reb effici põt
si existimabim̃̾ adepti ꝯuinctã cũ iu¬
sticia prudentiã. Nam ⁊ his fidẽ ha¬
Demꝰ quos plus intellige̾ ꝙͣ nos arbitram.
qͦsq ⁊ futum ꝓspicere credimꝰ ⁊ cũres aga¬
tur indiscrimenq uentũ sit expedire rem
et ꝯsiliũ ex tẽpore capere posse. Hanc eiu
utilẽ hoĩes existimãt uenĩq prudentiã. Iustis
aũt ⁊ fidis hõib id ẽ bonis uiris ita fides hẽ¬
tur. ut nulla ĩ his fraudis sit ĩuirieq suspicio.
Itaq his salutẽ nrãm. his fortunas. his liboᷤᷤ
rectissime cõmitti arbitram̃. ¶Haꝵ gͥ duaꝵ
cũ ea sine prudentia satis hẽat auctoritatis.
prudentia siñ usticia nicħ ualẽt ad faciẽdã
fidẽ. quo eñ quis u̾sutior ⁊ callidior. hoc in¬
usior ⁊ suspectior detracta opinione ꝓbita¬
tis. Quãobrẽ intelligentie iusticia ꝯinc̃ta:
quatũ uolet habebit ad faciendã fidẽ iurium.

Expanded text:
ides autem ut habeatur, duabus rebus effici potest, si existimabimur adepti coniunctam cum iustitia prudentiam. Nam et iis fidem habemus, quos plus intellegere quam nos arbitramur quosque et futura prospicere credimus et, cum res agatur in discrimenque ventum sit, expedire rem et consilium ex tempore capere posse; hanc enim utilem homines existimant veramque prudentiam. Iustis autem et fidis hominibus, id est bonis viris, ita fides habetur, ut nulla sit in iis fraudis iniuriaeque suspicio. Itaque his salutem nostram, his fortunas, his liberos rectissime committi arbitramur. Harum igiturcum ea sine prudentia satis habeat auctoritatis, prudentia sine iustitia nihil valet ad faciendam fidem. Quo enim quis versutior et callidior, hoc invisior et suspectior est detracta opinione probitatis. Quam ob rem intellegentiae iustitia coniuncta, quantum volet, habebit ad faciendam fidem virium;
Abbreviated transcription (Latin):
gus. ¶Acriores aũt morsus sũt int̾misse li¬
b̾tatis ꝙ̃ retente. Qe gͦ litissime patet. neq
ad incolumitatẽ solũ. s ĩ ad opeo ⁊ potentiã
ualet plurimũ. id amplectam ut metꝰ absit.
caritas retineat᷑. Ita facillime q̃ uoleamꝰ ⁊ pri¬
uatis ĩ reb ⁊ in re puͣ ꝯsequem̃.

Expanded text:
giis. Acriores autem morsus sunt intermissae ligiis. Acriores autem morsus sunt intermissae libertatis quam retentae. Quod igitur latissime patet neque ad incolumitatem solum, sed etiam ad opes et potentiam valet plurimum, id amplectamur, ut metus absit, caritas retineatur. Ita facillime, quae volemus, et privatis in rebus et in re publica consequemur.
Abbreviated transcription (Latin):
heꝵ nec aptiꝰ est ꝯcꝙͣ ad opes tuendas ac
tenendas ꝙͣ diligi. nec alieuiꝰ. ꝙͣ timer
Preclare enĩ eimiꝰ. quẽ metiuit odert̃. quẽ ꝗs¬
qr odit pisse expetit. ¶ Multoꝵ aut̃ odns
nullas opes posse obsistere. si antea fuit igno¬
tũ: nuꝑ est cognitũ. ⁊ lec uͦ huiꝰ tyrann solũ
quẽ armio opressa ꝑtulit ciuitat interitꝰ de¬
clarat. quãtũ odiũ hoĩum ualet ad pestem.
s reliquoꝵ similes ecitus tutmoꝵ. quoꝵ ha¬
ud fere qsꝙͣ talẽ ĩteritũ effugit. Malus enĩ
est custos diuturnitatis metꝰ. Contraq beni¬
uolentia fideł uł ad ppetuitatẽ. S his qui in
op̃ssos imꝑio cohercent. sit sane ad hibenda se¬
uicia ut Heris in famulos si alit̾ teneri nõ
posst̃ ¶ Am nõ ĩlib̾a ciuitate. ita se instruñt
ut metuant᷑. his nicħ põt eẽ dementiꝰ. Quã¬
io enĩ sit̃ demerse leges alicuiꝰ opib ꝙͣiis
diacus tacitis. aut occultis de honore suffra¬

Expanded text:
 nec aptius est quicquam ad opes tuendas ac tenendas quam diligi nec alienius quam timeri. Praeclare enim Ennius: Quém metuunt, odérunt; quem quisque ódit, periisse éxpetit. Multorum autem odiis nullas opes posse obsistere, si antea fuit ignotum, nuper est cognitum. Nec vero huius tyranni solum, quem armis oppressa pertulit civitas ac paret clarat, quantum odium hominum valeat ad pestem, sed reliquorum similes exitus tyrannorum, quorum haud fere quisquam talem interitum effugit; malus enim est custos diuturnitatis metus contraque benivolentia fidelis vel ad perpetuitatem. Sed iis, qui vi oppresses imperio coercent, sit sane adhibenda saevitia, ut eris in famulos, si aliter teneri non possunt; qui vero in libera civitate ita se instruunt, ut metuantur, iis nihil potest esse dementius. Quamvis enim sint demersae leges alicuius opibus, quamvis do aut iudiciis tacitis aut occultis de honore suffra
Abbreviated transcription (Latin):
iunt̾ illi qdẽ om̃a q̃ magna ⁊ p̃ter opinionẽ¬
o suã miadu̾tert. seꝑatĩ aũt in singłis si ꝑspi¬
cuit nec opinata q̃dam bona. Itaq eos uiroᷤᷤ
suscipiũt maximisq effer̃t laudib in quibꝰ
existimãt se ex cellentes quasdã ⁊ singłares
ꝑspicere uĩtutes. despicuit aũt eos ⁊ cõtẽ¬
ꝑputãt. Nõ enĩ om̃s eos ꝯtẽpnũt de quibus
male existimãt. Nam quos inpbos. maledi¬
cos. fraudulentos putãt. ⁊ ad faciendã ĩ iui¬
riam instructos: eos haut ꝯtẽpnũt ꝗdem. s
de his male existimãt. ¶Quãobrẽ ut ante
dixi ꝯtempnũt᷑ hi qui nec sibi nec alt̾i. ut dr̃.
Inquib nullus labor. nulla industria. nulla.
cura ẽ. Admiratio ẽ aũt afficiunt hiqui aỹ¬
ire cet̾is uͣtute conãt᷑ putãt᷑. ⁊ cũ omĩ carere
dedecore. tũ uͦ his uicus quib alii nõ facile
possũt obsistere. ¶Nam ⁊ uoluptates blan¬
dissime dñe. maiores ꝑtes anni  auirtute de¬

Expanded text:
 illi quidem omnia, quae magna et praeter opinionem suam animadverterunt, separatim autem, in singulis si perspiciunt necopinata quaedam bona. Itaque eos viros suspiciunt maximisque efferunt laudibus, in quibus existimant se excellentes quasdam et singulares perspicere virtutes, despiciunt autem eos et conteputant. Non enim omnes eos contemnunt, de quibus male existimant. Nam quos improbos, maledicos, fraudulentos putant et ad faciendam iniuriam instructos, eos haud contemnunt quidem, sed de iis male existimant. Quam ob rem, ut ante dixi, contemnuntur ii, qui nec sibi nec alteri, ut dicitur, in quibus nullus labor, nulla industria, nulla cura est. Admiratione autem afficiuntur ii, qui anteire ceteris virtute putantur et cum omni carere dedecore, tum vero iis vitiis, quibus alii non facile possunt obsistere. Nam et voluptates, blandissimae dominae. maioris partis animos a virtute de
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. ꝗa ꝑse nob̾ placet. aĩosq oĩum natura
et specie sua cõmouet. maximeq qͣsi ꝑlucet
ex his quas cõmemoraui ui̾tutib. iccirco
illos ĩquib illas uĩtutes ẽẽ remur. anat᷑a
ip̃a diligere cogim̃. Atq he ꝗdẽ cause diligẽ¬
di grauissime possũt enĩ p̃t̾ea ñ nulle ẽẽ

Expanded text:
 se nobis placet animosque omnium natura et specie sua commovet maximeque quasi perlucet ex iis, quas commemoravi, virtutibus, idcirco illos, in quibus eas virtutes esse remur, a natura ipsa diligere cogimur. Atque hae quidem causae diligendi gravissimae; possunt enim praetcrea non nullae e
Abbreviated transcription (Latin):
adipisci cu honore ⁊ fide caritatẽ. s ea nõ
parit̾ om̃s egemꝰ. ⁊ lã ad cuiꝰq uitã institutũ
accõmodandũ amultis ne opꝰ sit. ansatis si
apaucis diligi ¶ Certũ gͥ hoc sit. idq ⁊ pri¬
mũ ⁊ maxine necessariũ. familiaritates ha¬
bere fidas amiantiũ nos amicoꝵ ⁊ nra mi¬
rantiũ. Hec enĩ est. una res ꝓrsus ut nõ mł¬
cũ diffemt ĩt̾ sũmos ⁊ mediccres uiros. eaq
utrisq ẽ ꝓpe modũ cõꝑanda. honore ⁊ głia

Expanded text:
onore et fide caritatem. Sed ea non pariter omnes egemus; nam ad cuiusque vitam institutam accommodandum est, a multisne opus sit an satis sit a paucis diligi. Certum igitur hoc sit, idque et primum et maxime necessarium, familiaritates habere fidas amantium nos amicorum et nostra mirantium; haec enim una res prorsus, ut non multum differat inter summos et mediocris viros, aeque utrisque
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ noua cã ĩ nat᷑a ẽ q̃ d̾clinet athomũ: aut nñ
sortiũtur ĩt̾ se q̃ d̾clinẽt q̃ ñ. aut cur minimo
declinẽt ĩt̾uallo. maiore ñ. aut cur declinẽt imo:
minimo ñ declinẽt duob ant trib. optare ħ:
cũ attulis s nillã cãm q̃ istã d̾clinatonẽ effic̾et.
. tñ aliꝗd sibi dice̾ uidet᷑. cũ id dicat qd̾ oĩu m̃tes

Expanded text:
go nova causa in natura est, quae declinet atomum? aut num sortiuntur inter se, quae declinet, quae non? aut cur minimo declinent intervallo, maiore non? aut cur declinent uno minimo, non declinent duobus aut tribus? Optare hoc cum attulisset nullam causam, quae istam declinationem efficeret, tamen aliquid sibi dicere videtur, cum id di
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ sustulisse qr motꝰ aĩ uolũtai̾os. quã hͥ ꝗalit̾
obsist̾e fato fatet᷑. se ñ potuisse. nͥ ad has cõm̃titi¬
as d̾clinatõnes c̃ fugiss. ñ ut eẽnt athomi. qͣs¬
ꝗd̾ eẽ mͥ ꝓbari nullo mͦ põt. tñ declinatões iste.
nũꝗͣ explicarent᷑. ⁊ lã si athomus ut gͣuitate fe
quoq necesse ẽ declinare qbdã athomis. ł sii
uolũt oĩa naturaliter.¬

Expanded text:
rerum sustulisseque motus animi voluntarios, quam hic, qui aliter obsistere fato fatetur se non potuisse, nisi ad has commenticias declinationes confugisset. Nam, ut essent atomi, q probari nullo modo potest, tamen declinationes istae numquam explicarentur. Nam si atomis, ut gravitate ferquoque necesse est, declinare, quibusdam atomis vel, si volunt, omnibus naturaliter
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ sapie. s ⁊̃ felicitatis dice̾t sibi uideri. Quã
olano debuer̃t. Nũ besilinũ amici regnũ ap¬
petentẽ. Nũ amelliũ debuert uiuare. Tiberi¬
um quidẽ gracchũ rẽ pu  uetãtẽ.aquĩto tube¬
rone eqͣlib qr amicis derelictũ uidimꝰ. ¶ At.
C. bissiuo cumanꝰ hospeo familie nr̃e. Sceuola
cũ ad me quo aderã lenate ⁊ fupilio ꝯsulibus

Expanded text:
 sed etiam felicitatis diceret sibi videri. quam olano debuerunt? num Vecellinum amici regnum appetentem, num Maelium debuerunt iuvare? tiberium quidem Gracchum rem publicam vexantem a Q. Tuberone aequalibusque amicis derelictum videbamus. At C. Blossius Cumanus, hospes familiae vestrae, Scaevola, cum ad me, quod aderam Laenati et Rupi
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ ꝓpe modũ absolute ꝯcludẽt᷑ oratio. Q
qd̾ nõ possũt nõ est is satis. Satis ñ ꝯtem¬
pni. laudari ⁊̃ uoluit. Etgo eĩ illos ipõs lau¬
do. idq merito. Quoꝵ se isti mutatocs eẽ
dicũt ⁊ si in his aliꝗd desidero hos uero min
tãq agͥstes hñt. ne doctissimoꝵ qdẽ iuroꝵ
cos mou̾it auctoi̾tas omitto isoc̾tẽ discipu¬
losq eiꝰ ephoꝵ ⁊ naueratẽ qͣquã oronis faci¬
ende ⁊ ornĩde auctoe̾s locupletissim sũmi¬

Expanded text:
oratio. Quod qui non possunt, non est eis satis non contemni, laudari etiam volunt. Ego autem illos ipsos laudo idque merito, quorum se isti imitatores esse dicunt, etsi in eis aliquid desidero, hos vero mintamque agrestis habent, ne doctissimorum quidem uirorum eos mouebit auctoritas. omitto Isocraten discipulosque eius, Ephorum et Naucraten, quamquam orationis faciendae et ornandae auctores locupletissim
Abbreviated transcription (Latin):
ab io p̃cepta nesciat. Qd suta ẽ. nͨ uõ alit̾ eci¬
stimo. Quid ip̃i sus sensib ñ mouẽt᷑. i lichal
is ĩ ane uidet᷑. niebil ĩcõditũ. nichil ĩcultum.
nichil claudicãs. nichil redudãs. In u̾su ꝯdem
theit᷑ cota exclamĩt. si fuit una siłaba ant bre¬
mor an longior. Nec noͣ młtitudo pedes no¬
uit nͨ ullos nũos tenet. nͨ illud aut offendit
aũ curat. ut ĩ quo offendit ĩtellegat. Et tam̃¬

Expanded text:
ab eis praecepta nesciunt. quod si ita est—nec vero aliter existimo— quid, ipsi suis sensibus non moventur? nihilne eis inane videtur, nihil inconditum, nihil curtum, nihil claudicans, nihil redundans? in versu quidem theatra tota exclamant, si fuit una syllaba aut brevior aut longior; nec vero multitudo pedes novit nec ullos numeros tenet nec illud quod offendit aut curat aut in quo offendit intellegit; et tam
Abbreviated transcription (Latin):
ueniend̾ eẽ ad id qd̾ nõ ec̃t malũ ꝯfitem̃. Disc
deceã si possi. ñ mͦ malũ ñ eẽ mortẽ. s tonũ
audire. ut enĩ nͣ efficias qd̾ ius: tam̃ moro
malũ ñ sit efficies. S nich̾ te int̾pellabo ꝯti¬
nẽtẽ or̃onẽ audire malo. Magr. ¶ Quid site
Bupbũ id ꝗdẽ est. s nisi ꝗd necee erit malo

Expanded text:
iendum esse ad id, quod non esse malum confitemur. doceam, si possim, non modo malum non esse, sed bonum audire. ut enim non efficias quod vis, tamen, mors ut malum non sit, efficies. sed nihil te interpellabo; continentem orationem audire malo. Quid, si te perbum id quidem est, sed, nisi quid n
Abbreviated transcription (Latin):
uidebã de quo quis audire uellet. at it aut
sedens aũ ãbulãs disputabã. ¶Itaq dieꝵ
quq scolas ut gͥti appellãt. in totidẽ libros ꝯ¬
tuli. fiebat aũt ita. ut cũ is qui audire uellet
dixiss ꝗd sibi uid̾et᷑: tũ ego ꝯtradic̾em. hee est.
eĩ ut scis uetꝰ ⁊ socratia rõ. ꝯtra alt̾ius opimio¬
nẽ disserendi. N ã ita facilime. qd u similli¬
mũ cẽt: ĩueniti posse socrates arbitrabatin.
S quo cõmodiꝰ disputatcẽs nr̃e explicent᷑.
sic eas exponã qiͣ agat᷑ res: ñ qi nãret᷑. Ego
mors. Magr. Iisne
qui mõtui st̃. añhis

Expanded text:
iubebam, de quo quis audire vellet; ad id aut sedens aut ambulans disputabam. itaque dierum quinque scholas, ut Graeci appellant, in totidem libros contuli. fiebat autem ita ut, cum is qui audire vellet dixisset, quid sibi videretur, tum ego contra dicerem. haec est enim, ut scis, vetus et Socratica ratio contra alterius opinionem disserendi. nam ita facillime, quid veri simillimum esset, inveniri posse Socrates arbitrabatur. Sed quo commodius disputationes nostrae explicentur, sic eas exponam, quasi agatur res, non quasi narretur. ergo mors. Isne, qui m
Abbreviated transcription (Latin):
i lu te illa t̾rent. tͥcepo apd̾̃ inferos cerberꝰ.¬
cociti fremic. tuectio acherontis mento sũmã
u̾sat satũ. sudano niten. neq ꝑficit illõ. fõ¬
tasse çẽ ĩ exoribleo udices minos ⁊ radamã¬
tus. apd̾ quos ñ te luciꝰ crass defendet. nͨ.m.
potio adhibere demõstenẽ. tibi ip̃i ꝑte erit
matima corono. cã dicenda. Hec fortassẽ
metiuo ⁊ id cͥco mõtẽ censes. eẽ sẽpit̾nu
malũ. Discipłs. ¶ Ades ne me delirare cẽsẽs.
Quia disertus eẽ possẽ ñ cõtͣ ista drẽs. Discipłs
miseri ñ st̃. ne st̃ qd̾ apd̾ inferos ulli. Discipłs.
Ita prorsus existimo. Mag̃r. Ubi st̃ gͣ łhi
quos miseros dicis: Aut quẽ loc̃ ĩcolunt: ꝯi

Expanded text:
non te illa terrent, triceps apud inferos CerberusCocyti fremitus, transvectio Acherontis, “mento summam versat saxum sudans nitendo neque proficit hilum? fortasse etiam inexorabiles iudices, Minos et Rhadamanthus? apud quos nec te L. Crassus defendet nec M. poteris adhibere Demosthenen; tibi ipsi pro te erit maxima corona causa dicenda. haec fortasse metuis et idcirco mortem censes esse sempiternum malum. Adeone me delirare censes, Quia disertus esse possem, si contra ista dicerem. Quis enim miseri non sunt, ne sunt quidem apIta prorsus existimo. M. ubi ergo suntei, quos miseros dicis, aut quem locum in colunt? Si
Abbreviated transcription (Latin):
qui discessũ aĩ acorpore putãt ẽẽ mor¬
tem. Sũt qui nullũ putat fiͣ discessũ. s una
aĩmũ ⁊ corpꝰ occidere. animũq ĩ corpore extĩ¬
git. Qui disced̾e aĩum censet: alii statĩ disi¬
pari. alii dui ꝑmanere. alii sẽꝑ. ¶ Quid sit
dens bis ꝯsul. corculũ ⁊ egregie cordatꝰ bõ.
catus heli sextꝰ. ¶Empedocleo animũ eẽ
censet. cordi suffusũ sanguinẽ. ¶Alus ꝑs
nec cor ipm̃ placet. nͨ cerebri qͦͣndã ꝑte eẽ
animũ. u alu ĩcorde alii inceͥbro. dixer̃ aĩ
eẽ sedẽ ⁊ lec̾. ¶ Anmĩ aũ alii aĩam. ut fe¬
re nr̃ĩ declarat nom̃. nã ⁊ agere aĩam et
efflare dnĩs ⁊ aĩmosos. ⁊ bñ aĩatos. ⁊ ex
cũ sentẽcia. Ipẽ aũ aĩs ab aĩa dictꝰ est. ⁊
¶Cenom sthito: aĩmꝰ ignis udr᷑. s ħ quidẽ

Expanded text:
sum animi a corpore putent esse mortem; sunt qui nullum censeant fieri discessum, sed una animum et corpus occidere, animumque in corpore extingui. qui discedere animum censent, alii statim dissipari, alii diu permanere, alii semper. quid sit dens bis consul Corculum et egregie cordatus homo, catus Aelius Sextus. Empedocles animum esse censet cordi suffusum sanguinem; aliis pars nec cor ipsum placet nec cerebri quandam partem esse animum, sed alii in corde, alii in cerebro dixerunt animi esse sedem et locum; animum autem alii animam, ut fere nostri— declarat nomen: nam et agere animam et efflare dicimus et animosos et bene animatos et ex animi sententia; ipse autem animus ab anima dictus est—; Zenoni Stoi
Abbreviated transcription (Latin):
michi ĩp̾sẽtia cccũrit. ut appellarẽ azi cua.
utar pꝰ alio. s si ĩuenero melius. id gͦ ẽ ꝓnũci¬
atũ qd̾ ẽ uex aut falsũ. Cũ gͥ dicis miser .o.
crassus. aũ ħ dicis miser est cssus. ut possit iu¬
dicari uer id falsũ ne sit: aut nich̾ dicis oĩo. di¬
scipło.¶Age iã cedo ñ eẽ miseros ꝗ moͬtu
sint. qm̃ excorsisti ut fate̾t. ꝗ oĩno ñ eẽnt. eos
ne miseros ꝗdẽ eẽ posse. Magr̃. ¶Qͥd.qui i¬
iuimꝰ cũ moriend̾ sit. t̾me misen sumꝰ. Disci¬

Expanded text:
mihi in praesentia occurrit ut appellarem aci/wma , utar post alio, si invenero melius —id ergo est pronuntiatum, quod est verum aut falsum. cum igitur dicis: miser M. Crassus, aut hoc dicis: miser est Crassus, ut possit iudicari, verum id falsumne sit, aut nihil dicis omnino. Age, iam concedo non esse miseros, qui mortui sint, quoniam extorsisti, ut faterer, qui omnino non essent, eos ne miseros quidem esse posse. quid? qui vivimus, cum moriendum sit, nonne miseri sum
Abbreviated transcription (Latin):
qdẽ qr nulli s̃. Magr᷑. ¶Iã male c̾berũ me¬
tueres. ꝙ̃ ista tã ĩ ꝯsiderate dr̃es Discipss. ¶Qd
tandẽ. Mag̃c. ¶ Quẽ eẽ negus cũdẽ eẽ dicis.
Ubi est acum̃ tuũ. Cñ eĩ miserũ eẽ dicis tũ
eũ qui ñ sit cẽ dicis. Uiscipłs ¶ Nũ sũ ita he¬
bes ut istuc dicã. Magr. ¶ Qũid gͣ dicis
Discipłs ¶ Miser̃ ẽẽ uerbi cã . m. crassũ. q
illas fortanas morte dimiserit. miser̃. gn
cẽs demq miseros qui hac luce careant.
miseri st̃. Tu aũ mͦ negabas cos eẽ. ꝯ mõtui

Expanded text:
rum metueres quam ista tam inconsiderate diceres. Quid tandem? Quem esse negas, eundem esse dicis. ubi est acumen tuum? cum enim miserum esse dicis, tum eum qui non sit dicis esse. Non sum ita hebes, ut istud dicam. Quid dicis igitur? Miserum esse verbi causa M. Crassum, qui illas fortunas morte dimiserit, miserum Cn. omnis denique miseros, qui hac luce careant. miseri sunt; tu autem modo negabas eos esse, qui mortui
Abbreviated transcription (Latin):
li uagas ꝑtam ꝯg̾gatas. ĩ manes alias. qͣfdã a̾
cicures. N õ millas abditas t̾raq tectas.Atq
eaꝵ q̃q suũ tenẽs mimꝰ. cũ ĩ disparis. animãtis
uitã tnsite ñ possit manet ĩ lege nate̾. ⁊ ut be¬
stus aliud alii pcipui anatã datũ ẽ ꝙ suũ q̃q¬

Expanded text:
livagas, partim congregatas, inmanis alias, quasdam autem cicures, non nullas abditas terraque tectas. atque earum quaeque suum tenens munus, cum in disparis animantis vitam transire non possit, manet in lege naturae. et ut bestiis aliud alii praecipui a natura datum est, q
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ põt. Qua głia cõmotꝰ. epicurꝰ exoritur.
cui ⁊̃ si displicet nidet᷑ sc̃ꝑ sapiẽs ẜatus.
Hic digͥtate huiꝰ sẽtẽtie capit᷑. s nũꝙͣ id de¬
ceret si ipẽ se audirer. Qͥd ẽ eĩ ꝙ nmꝰ ꝯne¬
mat qͣ ut is qui ł sũmũ ł solũ malũ dolo¬
rẽ eẽ dicat. Idẽ cẽseat q̃ ħ suane ẽ. tũ cũdo¬
tuitate. atqr ꝯstantia.
Dducio me ut tibi assentiar. s tuaqͦq¬
ud̾ ne defidet᷑ ꝯstãtia. ma. ¶Qd̾ na¬

Expanded text:
 potest. qua gloria commotus Epicurus exoritur; cui etiam, si dis placet, videtur semper sapiens beatus. hic dignitate huius sententiae capitur, sed numquam id diceret, si ipse se audiret. quid est enim m ut is, qui vel summum vel solum malum dolorem esse dicat, idem censeat quam hoc suave est! tum, cum dotuitate atque constantia. Adducis me, ut tibi adsentiar. sed tua quoquvide ne desideretur constantia. Quona
Abbreviated transcription (Latin):
qui diffid̾ b̾atꝰ ẽẽ qui pot. aut diffidat necẽe est.
ꝗ bono diuidit tͥ ꝑtito. ꝗ eĩ pot̾it aut corpis firmi

Expanded text:
qui diffidit, beatus esse qui potest? at diffidat necesse est, qui bona dividit tripertito. qui enim poterit aut corporis firmi
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ ipateticos nicħ p̃ter u̾boꝵ nouitatẽ
ĩt̾cẽ. Ꝙ si ita ẽ. ꝯdẽ cau̾e qͥn si zenonis ra¬
tõni ꝯsẽtaneũ sit. satis magnã iũ ĩuir¬
tute ẽẽ ad b̾ate iuendũ liceat idẽ ꝑipate¬
ticis dr̃e. rẽ eĩ opinor spectari oportere ñ
u̾ba. Tu quidẽ cabellis obsignatis. agisi

Expanded text:
et Peripateticos nihil praeter verborum novitatem interesse. quod si ita est, quid est causae quin, si Zenonis rationi consentaneum sit satis magnam vim in virtute esse ad beate vivendum, liceat idem Peripateticis dicere? rem enim opinor spectari oportere, non verba. Tu quidem tabellis obsignatis agis me
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ascendere ñ usꝙͣ id ꝗdẽ dic̃ omĩno. s q̃ dicit
idẽ ualẽt. ¶ Possũ gͥ cui ꝯcesseñ ĩ malio eẽ do¬
lores corpis. ĩ malis naufragia fortune. hu
re possint.
tiã nitã reg̾ fortuna ñ sapĩa. ⁊ legant¬

Expanded text:
dem dicit omnino, sed quae dicit, idem valent. possum igitur, cui concesserim in malis esse dolores corporis, in malis naufragia fortunae, hure possint? tiam: Vita/m regit fortu/na, non sapie/ntia. negant
Abbreviated transcription (Latin):
ami ĩ mał nũent idẽ dicãt sẽꝑ b̾atũ eẽ sa¬
piẽtẽ. ¶ Qd̾ si titulꝰ ħ delectat ĩ signis ⁊
pulch̾ pytagora sccrate platone digͥssim
inducãt aĩmũ illa qͦꝵ splendore capiũt̃
uires ualitudinẽ pulchritudinẽ diniti¬
rissima noce ꝯfiteri. se neq fortune ĩpetu
nec młtitudinis opinione nec dolore nec

Expanded text:
 dicant semper beatum esse sapientem. quos si titulus hic delectat insignis et pulcher, Pythagora Socrate Platone dignissimus, inducant animum illa, quorum splendore capiuntur, vires valetudinem pulchritudinem divitirissima voce profiteri se neque fortunae impetu nec multitudinis opinione nec dolore nec
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd dicã bonos. ꝓspicuũ est oĩb eĩ uͥtutib
ĩ stinctos ⁊ ornatos tũ sapientes. tũ iuros
bonos dicimꝰ.¬
deamꝰ qui dicendi
sit b̾ati. Eꝗdẽ hos existimo qui sint
inboĩs nlło adiũcto malo. Neq ulla
alia huic u̾bo cũ b̾atũ dicimꝰ. sb̾iecta notioẽ.
nͥ secretis malis oĩb cumulata bonoꝵ ꝯple
q̃dã pauꝑtas. ignobilitas. humilitas. soli¬
tudo. amissio suoꝵ gͣues dolores corpis. per¬
dita ualitudo. debilitas. cecitas. int̾itꝰ pat̾e
exiliũ seruitꝰ. ¶ Demq ĩ hio tot ⁊ tãtis¬

Expanded text:
 dicam bonos, perspicuum est; omnibus enim virtutibus instructos et ornatos tum sapientis, tum viros bonos dicimdeamus, qui dicendi sint beati. equidem eos existimo, qui sint in bonis nullo adiuncto malo; neque ulla alia huic verbo, cum beatum dicimus, subiecta notio est nisi secretis malis omnibus cumulata bonorum comuaedam: paupertas, ignobilitas, humilitas, solitudo, amissio suorum, graves dolores corporis, perdita valetudo, debilitas, caecitas, interitus patriae, exilium, servitus de
Abbreviated transcription (Latin):
lũ duce̾t. Tuuͦ metͦdore ꝯ om̃e bonũ ĩ iusc̾ib
medulisq dederis. ⁊ desimeris sump̃ bomĩ
firma corꝑis affectioe explorataq spe ꝯtimͣ
iã expoliari põt. At ꝗ his capiũtur ĩꝑiti. ⁊
ꝓpter huiꝰ mõi sẽtentias istoꝵ hõiũ ẽ multi¬
tudo. ¶ Acute aũt disputãtio illd̾ ẽ. ñ qd̾
ꝗsqr : dicat. s quia cuiq dicendũ sit uidere.
uelut ĩ ea ipã sũtentia. qͣ in hac disputatiõe¬

Expanded text:
Metrodore, qui omne bonum in visceribus medullisque condideris et definieris summum bonum firma corporis adfectione explorataque eius spe iam exspoliari potes. Atqui his capiuntur imperiti, et propter huius modi sententias istorum hominum est multitudo; acute autem disputantis illud est, non quid quisque dicat, sed quid cuique dicendum sit, videre. velut in ea ip
Abbreviated transcription (Latin):
sit alio loco. ⁊Lã ista mͥ ⁊ cũ anthiorbo sepe.
et cũ aristone imꝑ cũ athenis ĩꝑator apd̾ eñ
diu̾sarer dissensio fuit. mͥ eĩ ñ uidebat᷑ ꝗsꝙͣ
eẽ b̾atꝰ posse cũ ĩ mał eẽt. In malis aũt sapiẽ¬
tẽ ẽẽ posse si eẽnt ulla corpis aut fortuẽ mala.
tũ b̾atissimã Deinde exmaiore ꝑte płasq ros
noĩari ⁊̃ si qua pats abeẽt ut iuires. ut ua¬
litudinẽ. ut diuitias. ut honorẽ. ut głam.
q̃ gn̾e ñ num̾o c̾nerent᷑. Itẽ b̾atã uitã ⁊̃ si ex
aliqua ꝑte cland̾et tñ ex insto maiore parte
optine̾ nom̃ suũ. Ma. ¶Hec ñc enucleare

Expanded text:
sit, alio loco. nam ista mihi et cum Antiocho saepe et cum Aristo nuper, cum Athenis imperator apud eum deversarer, dissensio fuit. mihi enim non videbatur quisquam esse beatus posse, cum in malis esset; in malis autem sapientem esse posse, si essent ulla corporis aut fortunae mala. tamen beatissimam; deinde ex maiore parte plerasque res nominari, etiamsi quae pars abesset, ut vires, ut valetudinem, ut divitias, ut honorem,  non numero cernerentur; item beatam vitam, etiamsi ex aliqua parte clauderet, tamen ex multo maiore parte optinere nomen suum. haec nunc enucleare
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lũꝙͣ eĩ cũ eo ꝯlocutꝰ sũ. antu an alit̾. id scire nõ
põt.ma.¶Nullo mͦ.M.¶ Tu gͥ ne de psariĩ
ꝗdẽ rege magno põt dr̃e batꝰ ñ sit. Ma. ¶ Ar¬
ego possim cũ ignorẽ ꝗͣ sit dectꝰ qͣ uir boñꝰ. Di.¬
¶Ad tu in eo si tã unã putas. Ita ꝓrsuo existi¬
mo. bonos batos. inpbos inẜos. Miser gͦ anthe¬
laus.Ma. ¶ Certe si ĩuistus. uidet᷑ neħ cem
b̾atã uitã in una uͥtute ponẽ. Qͥd est uͦ in epi
thaphio. Quo mͦ idẽ. Nã cui niro ait. eẽ ip̃ei
apta st̃ oĩa q̃ ad b̾ate iniuendũ fuert. Hec sus¬
pensa alioꝵ aut bono casu aut otio pendere
ħͥ sapiẽs. ħͥ ⁊ nascẽtib ⁊ cadentib cũ reliquis
ꝯmodis tũ maxime lib̾is pareb̾ ⁊ obediet p̃¬
cepto illi ueter neq eĩ iactabit᷑ unqͣ nͥ me¬
¶ Ex ħ gͥ platonis qiͣquodã scõ aug̾to q fonte

Expanded text:
enim cum eo conlocutus sum.—ain tu? an aliter id scire non potes?—nullo modo.—tu igitur ne de Persarum quidem rege magno potes dicere, beatusne sit?—an ego possim, cum ignorem, quam sit doctus, quam vir bonus?—quid? tu in eo sitam vitam beatam putas?—ita prorsus existimo, bonos beatos, improbos miseros.—miser ergo Archelaus?—certe, si iniustus.' videturne omnem hic beatam vitam in taphio quo modo idem? nam cui viro inquit ex se ipso apta sunt omnia, quae ad beate vivendum ferunt, nec suspensa aliorum aut bono casu aut contrario pendere hic sapiens, hic et nascentibus et cadentibus cum reliquis commodis, tum maxime liberis parebit et oboediet praecepto illi veteri: neque enim laetabitur umquam nec mae ex hoc igitur Platonis quasi quodam sancto augustoque fonte
Abbreviated transcription (Latin):
stea euẽtus. expectent᷑. ¶ Et de cõsilus sig¬
ficari. ꝗd scͥptor pbet. ⁊ ĩreb gestio declara
et cur de euẽtu dicat᷑. ut cause ecplicẽt᷑ om̃s
nł casus uł sapĩe us temeritatis. hõĩumq i
ac noĩe excellant. de cuꝰq uita atqr nt᷑a.
tũ. ⁊ cũ lenitate quaidã equabilit̾ ꝓfluẽs sine

Expanded text:
stea eventus exspectantur, et de consiliis sigstea eventus exspectantur, et de consiliis significari quid scriptor probet, et in rebus gestis declaret cum de eventu dicatur, ut causae explicentur omnes vel casus vel sapientiae vel temeritatis hominumque ac nomine excellant, de cuiusque vita atque natura; tum et cum lenitate quadam aequ
Abbreviated transcription (Latin):
strib. de uirtute. de iusticia. de honestate.
de noluptate. ñbu ꝓrsus millũ ĩtelligo. Ita
fũt angustis ⁊ longis dispntatõib illiga¬
ti. ¶Poetas om̃o quasi alia quada lingua
locutos nõ cogor attige̾. Cum his me ut di¬
xi oblecto. qui res gestas ant orones scͥp¬
serũt suas. aut qui ita loqunt᷑ ut indeant
uoluisse ẽẽ. nob̾ qui nõ sumꝰ prudẽtissimi
familiares.¬
Ed illuc red̾o̾. Uidetis ne quatũ ne¬
munꝰ sit oris hystoru. Hant scio an
flumine or̃onis ⁊ uñetate maximũ.
leq ea repperio ñquĩ seꝑatĩ ĩstructa recto¬
rũ pceptis. Ita sũt enĩ añ cculos. ⁊ lã quis
nescit pͥmã ẽẽ hystoi̾e legẽ. neqd falsi dice̾
indeat. de inde neqd ueri tacẽ audeat neq
suspicio gr̃e sit ĩscribendo. neq simłtatio a¬
¶ H silicet fundam̃ta nota sũt omib. ⁊
rũ rato ordinẽ tẽpoꝵ desiderat. regionũde
moria digna cõsilia pͥmũ de inde acta po¬

Expanded text:
de honestate, de voluptate, verbum prorsus nullum intellego; ita sunt angustis et concisis disputationibus inligati; poetas omnino quasi alia quadam lingua locutos non conor attingere. Cum eis me, ut dixi, oblecto, qui res gestas aut orationes scripserunt suas aut qui ita loquuntur, ut videantur voluisse esse nobis, qui non sumus eruditissimi, familiares. Sed illuc redeo: videtisne, quantum munus sit oratoris historia? Haud scio an flumine orationis et varietate maximum; neque eam reperio usquam separatim instructam rhetorum praeceptis; sita sunt enim ante oculos. Nam quis nescit primam esse historiae legem, ne quid falsi dicere audeat? Deinde ne quid veri non audeat? Ne quae suspicio gratiae sit in scribendo? Ne quae simultatis? Haec scilicet fundamenta nota sunt omnibus, rum ratio ordinem temporum demoriaque dignis, consilia primum, deinde acta, po
Abbreviated transcription (Latin):
forensib atq urbano ope defessi gestiũt. ac
uolitate cupiũt nacui cura ac laboe̾. ¶ Itaq
illud ego qd̾ ĩ cã curia ͥ aͣscenola dixi. ñ dixi
secꝰ ac sentiebã. Nã si in quã sceuola nuillũ¬

Expanded text:
forensibus atque urbano opere defessi gestiant ac forensibus atque urbano opere defessi gestiant ac volitare cupiant vacui cura ac labore. Itaque illud ego, quod in causa Curiana Scaevolae dixi, non dixi secus ac sentiebam: nam "si," inqua
Abbreviated transcription (Latin):
tam coꝵ auditores discũ audire quã pby¬
losophũ malũt. qui simł ut ĩcrepuit. ĩ me¬
dii omtõe de maximis reb ⁊ granissimis
Ita leuissimã dełctatõe granissiẽ ut ip̃i fer̃t
utilitati anponũt. ¶ Otiũ aũt qd̾ dicis ẽe̾
assentior. Uerũ ocn fructꝰ est contentio nõ¬
aĩ s relaxatio. Sepe ex socero meo andun.
cũ is dicẽt soceꝵ meũ leliũ sẽꝑ fere cũ scipi¬
C one solitũ rusticari. eosq ĩcredibiłr repuesce̾¬
F erẽ solitos. cũ rus et urbe tãqͣ eninclis euo¬
lassent. ¶⁊ lõ andeo dice̾ de tilib iuris. s
tam̃ ita solet na̾rare. Sceuola. choneas. eos
⁊ umblicos ad cai ⁊̃ ad lanrentũ lege̾ cõsuesse
et ad cẽm aĩ remissionẽ ludũq descendere.
uidemꝰ ꝓcuratoĩs atq utilitatis sue cã effin¬
gere ⁊ ꝯstituere nidos. easdẽ aũ cũ aliqd effe¬
cerĩt leuandi laboris sui causa passim ac li¬
bere solutas oꝑe uolitare. sic nr̃i aĩ negocues

Expanded text:
tamen eorum auditores discum audire quam philosophum malunt; qui simul ut increpuit, in media oratione de maximis rebus et gravissimis ita levissimam delectationem gravissimae, ut ipsi ferunt, utilitati anteponunt. Otium autem quod dicis esse, adsentior; verum oti fructus est non contentio animi, sed relaxatio. Saepe ex socero meo audivi, cum is diceret socerum suum Laelium semper fere cum Scipione solitum rusticari eosque incredibiliter repuerascere esse solitos, cum rus ex urbe tamquam e vinclis evolavissent. Non audeo dicere de talibus viris, sed tamen ita solet narrare Scaevola, conchas eos et umbilicos ad Caietam et ad Laurentum legere consuesse et ad omnem animi remissionem ludumque descendere.idemus procreationis atque utilitatis suae causa effingere et construere nidos, easdem autem, cum aliquid effecerint, levandi laboris sui causa passim ac libere solutas opere volitare, sic nostri animi negotiis
Abbreviated transcription (Latin):
Umn cesar equidẽ inꝗt catule iã
michi uideor nauasse oꝑam quod
huc uenerĩ. nã ħ ip̃a recusatio dis
ut detota eloqñtia dixerat. quẽq inn
dudũ ⁊ cotta ⁊ suppliciꝰ expectat
Bo uero inquit crassus neq antom

Expanded text:
um Caesar 'equidem,' inquit 'Catule, iam mihi videor navasse operam, quod huc venerim; nam haec ipsa recusatio disput de tota eloquentia disserat, quemque iam dudum et Cotta et Sulpicius exspectat?' 'Ego vero' inquit Crassus 'neque Anto
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵq reꝵ milla ame p̃cepta putent᷑. sic statuo
ut incet̾is artib cũ tradita sint cuiꝰ. artis diffi¬
cilima reliqua. quia cũ aut faciliora aut simi¬
lia sũt. cuiꝰq tradi nõ necesse ẽ. ut ĩpictum qui
fortune uł etatis ⁊ nõ didicerit pinge. neq
ẽẽ ꝑiculũ qui leonẽ aut taurũ pigat egregie.
en eidẽ ĩ multis alus quadrupedib face̾ ñ pos¬
Efit. ⁊ leqr eĩ est oĩno ars ulla ĩqua oĩ q̃ illa
Larte effici possĩt a doctore tradant᷑.¬

Expanded text:
tarumque rerum nulla a me praecepta ponentur, sic statuo: tarumque rerum nulla a me praecepta ponentur, sic statuo: ut in ceteris artibus, cum tradita sint cuiusque artis difficillima, reliqua, quia aut faciliora aut similia sint, tradi non necesse esse; ut in pictura, qui tis, etiam si non didicerit, pingere neque esse periculum, qui leonem aut taurum pingat egregie, ne idem in multis aliis quadrupedibus facere non possit—neque est omnino ars ulla, in qua omnia, quae illa arte effici possint, a doctore tradant
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. ¶ S si illã quoq ꝑtẽ q̃stionũ oratori no¬
lumꝰ aduĩgimꝰ uagã ⁊ lib̾am ⁊ late patentẽ
ut de reb boms aut malis expetendio aut
fugiendis hõestis aut t̃̾pib. utilib an ĩuti¬
lib. de uirtute. de iusticia. de contmẽtia. de
prudentia. de magnitudiẽ aĩ. de lib̾alitate. de
pietate. de micitia. de officio. de fide. de cet̾is
mͣtutib ꝯtrarusq iutus dicendũ oratori
putamꝰ. itẽq de re .p. de impeno. de re milita¬
ri. de disciplina ciuitatis. de hõim morib. as¬
sumamꝰ eã qͦ ꝑtẽ. s ita ut sit cͥcũscͥpta modicis
regionib. Equidẽ oĩa q̃ ꝑtinẽt ad usũ cuuu.
morẽ hõium. q̃ uersant᷑ ĩ ꝯsuetudĩe uite. ĩ or̃ce¬
rei .p. ĩ bac sccietate ciuili. ĩ sensu hoĩs coi. i
natura. ĩ morib. ꝯp̃bendẽda ẽẽ oratori puto.
¶ Hisce aũt ip̃is de reb ut ita loquat᷑. nti ei qui
uira qui leges qui cuntates ꝯstituerũt locu¬

Expanded text:
i illam quoque partem quaestionum oratori volumus adiungere vagam et liberam et late patentem, ut de rebus bonis aut malis, expetendis aut fugiendis, honestis aut turpibus, utilibus aut inutilibus, de virtute, de iustitia, de continentia, de prudentia, de magnitudine animi, de liberalitate, de pietate, de amicitia, de officio, de fide, de ceteris virtutibus contrariisque vitiis dicendum oratori putemus; itemque de re publica, de imperio, de re militari, de disciplina civitatis, de hominum moribus, adsumamus eam quoque partem, sed ita, ut sit circumscripta modicis regionibus. Equidem omnia, quae pertinent ad usum civium, morem hominum, quae versantur in consuetudine vitae, in re, in hac societate civili, in sensu hominis communi, in natura, in moribus, comprehendenda esse oratori puto; ; hisce autem ipsis de rebus ut ita loquatur, uti ei, qui iura, qui leges, qui civitates constituerunt, locu
Abbreviated transcription (Latin):
pta ⁊ dolore ad patiendũ lenato adiu̾ximus se¬
se egͥtudini dediderũt nuseros. afflictos ⁊¬
erumnosos. calamitosos. ¶Itaq ñ fortui¬
to factũ uidet᷑. s ate rõne ꝓpositũ ut sepa¬
ratĩ de egͥtudine ⁊ decet̾is ꝑturbatõnib dis¬
putaremꝰ. In ea est eĩ fons miseriaꝵ ⁊ capt̃.
G egritudinis ⁊ reliquoꝵ aĩ morboꝵ una sa¬
natio est. om̃s opinabiles ẽẽ uolũtarios.
ea req suscipi. qd̾ ita rectũ eẽ uideat᷑. Hũc
ertorẽ qiͣ radice̾ maloꝵ oĩm. stirpitꝰ pħya¬
se extecturã pollicet᷑. ¶ Demꝰ g nos hinc ex¬
colendos patlamĩq nos sanari: His eĩ ma¬
lis insidẽtib ñ mͦ beati. s ne sani quidẽ ẽẽ

Expanded text:
te enim contempta et dolore ad patiendum levato adiunximus sete enim contempta et dolore ad patiendum levato adiunximus sese aegritudini dediderunt, miseros adflictos aerumnosos calamitosos. itaque non fortuito factum videtur, sed a te ratione propositum, ut separatim de aegritudine et de ceteris perturbationibus disputaremus; in ea est enim fons miseriarum et caput. sed et aegritudinis et reliquorum animi morborum una sanatio est, omnis opinabilis esse et voluntarios ea reque suscipi, quod ita rectum esse videatur. hunc errorem quasi radicem malorum omnium stirpitus pse extracturam pollicetur. demus igitur nos huic excolendos patiamurque nos sanari. his enim malis insidentibus non modo beati, sed ne sani quidem esse
Abbreviated transcription (Latin):
spes est expectatio boni. mal expectationẽ ⁊
necẽe ẽ metũ. Ut gͥ metꝰ si reliq̃ ꝑturbatõnes
sũt ĩ malo. Ergo ut ꝯstantia scĩe sic ꝑturbatõ
erroris ẽ. Qͥ aũ natura dicũt᷑ iracũdi. aut
misc cle̾s. aut muidi. aut tale ꝗd ei st̃ ꝯstitu¬
ti. qiͣ mala ualitudine animi. Sanabił ẽ tñ
eũ ⁊ ophyrꝰ qui se nat᷑am cuiꝰq ex forma ꝑspic̾e̾
ꝑfitebat᷑. derisus ẽ acet̾i̾s qui illa ĩ socͣte utia
ñ cognosce̾nt. ab ipõ aũt sccͣte sb̾leuatus. c̃ illa
sibi signa s rõne ase deiecta dr̃et. ¶ Ergo ut
optima quisq ualitudine affectꝰ pd̾t uideri.
qr repẽtinꝰ ccłoꝵ tumor sanat᷑. ꝙͣ diutna lippi¬
tudo depellitur.
riuntur exindicus opimionũ. ⁊ uolũta¬
tib sit iã huiꝰ disputatoĩs mod̾ ¶ Scire
aũt nos oportet cognitis quo ad possut ab¬
O hoĩe cognosci bonoꝵ ⁊ maloꝵ finib: nichil

Expanded text:
spes est expectatio boni, mali expectationem esse spes est expectatio boni, mali expectationem esse necesse est metum. ut igitur metus, sic reliquae perturbationes sunt in malo. ergo ut constantia scientiae, sic perturbatio erroris est. Qui autem natura dicuntur iracundi aut misericordes aut invidi aut tale quid, ei sunt constituti quasi mala valetudine animi, sanabiles tamen, eum Zopyrus, qui se naturam cuiusque ex forma perspicere profitebatur, derisus est a ceteris, qui illa in Socrate vitia non agnoscerent, ab ipso autem Socrate sublevatus, cum illa sibi sic nata, sed ratione a se deiecta diceret. ergo ut optuma quisque valetudine adfectus potest videri uque repentinus oculorum tumor sanatur quam diuturna lippitudo depellitur. riuntur ex iudiciis opinionum et voluntatibus, sit iam huius disputationis modus. scire autem nos oportet cognitis, quoad possunt ab homine cognosci, bonorum et malorum finibus nihil
Abbreviated transcription (Latin):
inpetũ conãt᷑ face̾. dũ se ipi colligãt. Ꝙ est
aũt se ipm̃ colligere nͥ dissipatas aĩ ꝑtes rur¬
sũ ĩ siuĩ locũ coge̾. ¶Aut rogandi orandiq
sut. ut si ꝙͣ hñt ulciscendi iuĩ differãt intẽpꝰ
aliud. dũ deferuescat ira. ¶Deferuesc̾e̾ aũt
c̾te. sigͥficat ardorẽ aĩ ĩ iuta rõne exitatũ. Ex
quo illd̾ laudat᷑ archite ꝗcũ iullico factꝰ eẽt
itior qͥ temͦ inꝗt accepissẽ. in iratꝰ eẽm. ¶¬
bi sũt gͥ isti ꝗ iracũdiã utilẽ dicũt᷑. põt utił
naturã pot̃. qd̾ fit repugnãte rõne. Quo mͦ
aut si nat᷑ał eẽt ira. aut alitꝰ alio. magis
int̾ emiss ditũ familiarẽ suũ ure ase manꝰ
abstinuit. tãta ius fuit penitendi. ¶Quib
cognitis ꝗs ẽ qui dubitet qn ħ quoq motꝰ
ea res ex qua aĩmꝰ egrotat oriant᷑. Und̾ ĩtel¬
ligi deb ꝑturbatõe quoq oẽm eẽ ĩ opimone.
est diffidẽtia ⁊ ĩpendẽtis expectati mali. Et si

Expanded text:
dum se ipsi conligant, —quid est autem se ipsum colligere nisi dissupatas animi partis rursum in suum locum cogere?—aut rogandi orandique sunt, ut, si quam habent ulciscendi vim, differant in tempus aliud, dum defervescat ira. defervescere autem certe significat ardorem animi invita ratione excitatum. ex quo illud laudatur Archytae, qui cum vilico factus esset iratior, quo te acundiam utilem dicunt —potest utilis naturam, quod fit repugnante ratione? quo modo autem, si naturalis esset ira, aut alius alio magis interemisset Clitum familiarem suum, vix a se manus abstinuit; tanta vis fuit paenitendi. quibus cognitis quis est qui dubitet quin hic quoque motus ea res ex qua animus aegrotat, oriantur? unde intellegi debet perturbationem quoque omnem esse in opinione. est diffidentia expectati et impendentis mali, et si
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ põt. Qua głia cõmotꝰ.epicurꝰ exoritur.
cui ⁊̃ si displicet uidet᷑ sc̃ꝑ sapiẽs b̾atus.
hic digͥtate huiꝰ sẽtẽtie capit᷑. s nũꝙͣ id de¬
ceret si ipẽ se audiret. Qͥd ẽ eĩ ꝙ nmꝰ ꝯue¬
niat qͣ ut is qui ł sũmũ ł solũ malũ dolo¬
iẽ eẽ dicat. Idẽ cẽseat q̃ ħ suane ẽ. tũ cũ do¬
tuitate. atqr ꝯstantia.¬
Dducis me ut tibi assentiar. s tuaqͥͦꝗͦ
uid̾ ne defidet᷑ ꝯstãtia. ma. ¶Qd̾ nã

Expanded text:
 potest. qua gloria commotus Epicurus exoritur; cui etiam, si dis placet, videtur semper sapiens beatus. hic dignitate huius sententiae capitur, sed numquam id diceret, si ipse se audiret. quid est enim quniat, quam ut is, qui vel summum vel solum malum dolorem esse dicat, idem censeat quam hoc suave est! tum, cum dotuitate atque constantia. Adducis me, ut tibi adsentiar. sed tua quoque vide ne desideretur constantia. Quonam
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd dicã bonos. ꝑspicuũ est oĩb eĩ uͥtutib
ĩ stinctos ⁊ ornatos tũ sapientes. tũ uros
bonos dicimꝰ.
deamꝰ qui dicendi
sit̃ b̾ati. Eꝗdẽ hos existimo qui sint
inboĩs nlło adĩcto malo. Neq ulla
alia huic u̾bo cũ b̾atũ dicimꝰ. sb̾iecta notioẽ.
nͥ secretis malis oĩb cumulata bonoꝵ ꝯple
q̃dã panꝑtas. ignobilitas. humilitas. soli¬
tudo. amissio suoꝵ gͣues dolores corpio. per¬
dita ualitudo. debilitas. cecitas. int̾itꝰ pat̾e
exiliũ seruitꝰ. ¶Demq ĩ hio tot ⁊ tãtis¬

Expanded text:
 dicam bonos, perspicuum est; omnibus enim virtutibus instructos et ornatos tum sapientis, tum viros bonos dicimus. videamus, qui dicendi sint beati. equidem eos existimo, qui sint in bonis nullo adiuncto malo; neque ulla alia huic verbo, cum beatum dicimus, subiecta notio est nisi secretis malis omnibus cumulata bonorum comaedam: paupertas, ignobilitas, humilitas, solitudo, amissio suorum, graves dolores corporis, perdita valetudo, debilitas, caecitas, interitus patriae, exilium, servitus de