comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pore dirũ uirus exaestuas nec erubescis nuptias nec reuereris maritum sed &iã
tuuir possumus enim &iamsic accipere deponere tumorem cordis asperitatẽ
morum cum tibi sedula uxor occurrit. ꝑ ropelle indignationem cũblanda
coniux ad caritatem prouocat : non es dominus sed maritus Non ancillam
tentem. Red de studio uicem: redde amori gratiam: Viperauenenum suum
fundit tu non potes duritiam mentis deponere : sed habes naturalem rigorẽ
debestemperare eũ contemplacione coniugureuerentia coniunctionis: depona
animi feritatem Nolitẽ querere uiri alienum . thorum: nolite insidiari alienae
copulae. Graue ẽ adulterium : & naturae in iuria: Duos primum ds̃ fecit. ad¬
am & euam hoc est uirum et uxorem. Etuxorem deuiro. hioc est decosta adam.
sp̃me naturae hoc adulterium ẽ. Sed hoc doc& murenae & uipere non iure ge¬

Expanded text:
pore dirum uirus exaestuas nec erubescis nuptias nec reuereris maritum. Sed etiam pore dirum uirus exaestuas nec erubescis nuptias nec reuereris maritum. Sed etiam tu, uir — possumus etiam sic accipere — depone tumorem cordis, asperitatem morum, cum tibi sedula uxor deferri, propelle indignationem, cum blanda cooiunxconiunx ad caritatem prouocat. non es dominus, sed bono, non ancillam tentem. redde studio uicem, redde amonamori gratiam. uipera uenenum suum fundit: tu non potes duritiam mentis deponere? sed habes naturalem rigorem: debes temperare eum contemplatione coniugii et reuerentia coniunctionis deponas animi feritatem. potest et sic: nolite quaerere, uiri, alienum torum, nolite insidiari alienae copulae. graue est adulterium, naturae iniuria est. duos primum deus fecit, Adam et Euam, hoc est uirum et uxorem, et uxorem de uiro, hoc est de costa Adam et spiritum ? naturae adulterium est. hoc docet muraenae et uiperae non iure ge
Abbreviated transcription (Latin):
olims in irturstera ⁊ nuadli rã ledit sibi laqueim parat in quo mipse incidao Et cu
pistisi.s. qui uuiscera iuadis aliene Quidemergis in sirmum quiredontenp sequcri
priam rescrundabit. Quid intereot iter duntm in probus uprisitatiianei pro¬
frequenter ẽ digendus : conparem suum & bos requirit: et equus diligit Et simut&
alius: trahereiugum nescit comparalterius & senon totum putat. Tuiugalem repu¬
dias tuum et putas saepe mutandum & siuno defuit die suꝑ ducis riualem & statĩ
in cognita causa quasi cognita pudoris exequeris in iuriam. Ulipera absentem
requirit : absentem reuocat &blando proclamat sibilo. atq: ubi aduentare
comparem senserit uenenum euomit reuerentia marito deferens uere cunda¬
ta nuptiali gratia: Tumulier aduenientem delonginquo maritum contume¬
liis repellis ⁊uipera suum admare prospectat: Explorat iter coniugis tuiniu
rus uiam uiro: tulitium moues uenena non reicis tuconiugalis amplexustem¬

Expanded text:
itaque qui alterum laedit sibi laqueum parat, in quem ipse incidat. Et tu piscis es, qui uiscera inuadis aHena, qui demergis infirmum, qui cedentem persequepriam reformidabat. quid interest inter diuitem inprobae cupiditatis frequenter est eligendus ? comparem suum et bos requirit et equus diligit et, si mutetur alius, tamen trahere iugum nescit compar alterius et se non totum putat: tu iugalem repudias tuum et putas saepe mutandum et, si uno defuerit die, superducis riualem et statim incognita causa quasi cognita iniuriam pudoris exsequeris. uipera absentem requirit. absentem uocat et blando proclamat sibilo atque, ubi aduentare comparem senserit, uenenum euomit reuerentiam marito deferens, uerecundata nuptialem gratiam: tu, mulier, aduenientem de longinquo maritum contumeliis repellis. uipera mare prospectat, explorat iter coniugis: tu iniuriis uiam uiro obstruis, tu litium moues uenena, non reicis, tu coniugalis amplexus tem
Abbreviated transcription (Latin):
ex surge in requiemtuã ut euentum
rerum : ꝑfectȩ ueritatis ordine de¬
darar&: Id ẽ. ab inferis resurger&:
Indeitatis suae beatitudinẽ sempiternam:
Q uide qđ addidit tuam. quãtibi tua ma¬
iestas at tribuit. quaeregnat cũ patre
potestate equali & gloria sẽpiterna:
& ne putares caput membra sua possede¬
relinquere: adiecit: Iu& archa scĩficati¬
onistuae: Hoc ẽ ecđa: quã mẽ bratua
faciens scĩficare dignatus es : Non enim
dixit archamnoe. non arcã testamenti:
quȩ tam̃ utraq tipum portare uidebant᷑
eccłȩ : sed ipsã specialiter de signauit
cum addidit scĩficationistue Denique.
uide quid sequitur Sacer dotes tui

Expanded text:
quiem tuam; ut eventum rerum perfectae veritatis ordine declararet, id est, ab inferis resurgeret in deitatis suae beatitudinem sempiternam. Et vide quod addidit, tuam, quam tibi tua majestas attribuit, quae regnat cum Patre potestate aequali et gloria sempiterna. Et ne putares caput membra sua posse derelinquere, adjecit, tu et arca sanctificationis tuae, hoc est Ecclesia, quam membra tua faciens, sanctificare dignatus es. Non enim dixit, arcam Noe, non arcam testamenti, quae tamen utraque typum portare videbatur Ecclesiae; sed ipsam specialiter designavit, cum addidit, sanctificationis tuae. Denique vide q
Abbreviated transcription (Latin):
ras se dicer&. ubi dñi xp̃i pedes sanctis¬
simi conftiterunt: Pedes significant
euangelicas ius siones. sicut scriptũ .ẽ.
Quam speciosi pedes. euangelizantiũ
pacem : Ibienim steterunt pedes. eius:
ubi fidȩiueritas apꝓbatͥ. eẽ. fundata
In hoc enim nob in xternũ standum ẽ.
ubi plenitudo legis & ꝓphetarũ dñsxp̃¬

Expanded text:
rasse se diceret, ubi Domini Christi pedes sanctisrasse se diceret, ubi Domini Christi pedes sanctissimi constiterunt. Pedes significant evangelicas jussiones, sicut scriptum est: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem . Ibi enim steterunt pedes ejus, ubi fidei veritas approbatur esse fundata. In hoc enim nobis in aeternum standum est, ubi plenitudo legis et prophetarum D
Abbreviated transcription (Latin):
est sepultam. eẽ rachel iuxta efratha
que .ẽ. b& hlem. Vnde euidenter ap¬
par& auditum fuisse nasciturũ dñm
in b& hleem : sed ꝓpter fidem gentium
in campis siluȩ fuisse comꝑtum Intro¬
ĩbimus Inta ber na cula eius: ad¬
orabumus In loco ubisteterunt
pedes eius
um superius dixerit in effratha
seuidisse quae in campis siluae
repereerat : nunc ad confirmandam
totius deuotionis effectum introissese
dicit in tab nacula dñi: ut qđ in spe fir¬
mis sima gerebat: in hoc se ꝓ fiter&ur
modis omnib introisse. Perscrutan¬
dum plane quod superius dicit. dnm
singulari numero tab̃naculũ ꝓmisisse :¬
& hic ꝓpheta cum fidelib xp̃ianis
tabnacula seasserit introire: Ap̃s dñs¬
catholicã ꝓmisit eccłam : ꝓph&a meri¬
to plurasi dixit : qm̃tunc se fide miscu¬
it populo xp̃iano : quando iam innu¬
mera biles eccłȩ toto orbe ꝓmissȩ sunt
Sednon sufficit eum ꝓfessum fuisse
intras se tantum ecdesias: nisi & ado¬

Expanded text:
est, Sepultam esse Rachel juxta Ephrata, est, Sepultam esse Rachel juxta Ephrata, quae est Bethlehem . Unde evidenter apparet auditum fuisse nasciturum Dominum in Bethlehem, sed propter fidem gentium in campis silvae fuisse compertum. Verrnacula ejus, adoravimus in loco ubi steterunt pedes ejus. Cum superius dixerit in Ephrata audiisse, quae in campis silvae reperierat, nunc ad confirmandum totius devotionis effectum, introiisse se dicit in tabernacula Domini; ut quod in spe firmissima gerebat, in hoc se profiteretur modis omnibus introiisse. Perscrutandum plane quod superius dicit Dominum singulari numero tabernaculum promisisse, et hic propheta cum fidelibus Christianis tabernacula se asserit introire. Quam catholicam promisit Ecclesiam, propheta numero plurali dixit: quoniam tunc se fide miscuit populo Christiano, quando jam innumerabiles Ecclesiae toto orbe promissae sunt. Sed non sufficit eum professum fuisse intrasse tantum Ecclesias, nisi et ado
Abbreviated transcription (Latin):
thamo: inuenim eã Incãpis siluae
ost dñi sicram̃tum. post studiũ eiꝰ
qđ totaueritate cõpleuit: ꝓph&a
uenit adnarrationẽ scđam. Inqua ex sua
ꝑsona ꝓmissionẽ dñi quã in effratha
audiuerat in cãpis siluȩ seasserit in ue¬
nisse Effratha : lingua latina signifi¬
care memoratur speculum Campiuero
siluae : indicant corda gentilium. quae
expeccatis quasi silues trib acddmo sis
mundante dño cã pestri puritate patu¬
erunt Campisiquidem: acapacitate
& spatio diffuso dictisunt. Lactisunt
enim: ex hispidis nitidi. exagres tib
mansueti. Ex sterilibus: fructuosi
Ex culib daemonum : tẽpla dominantis:
Etideo in campis siluae. id .ẽ. ingentib
iudȩis fuerat rȩꝓmis sum. Nam & ipsa
quoq b& hlem ubidñs natus. ẽ. appella¬
ta ẽ. efratha sicut amos ꝓpheta dic̃:
& tub& hlecm domus efratha: nũ¬
quid minima es intribub: iuda ex
te enim exi& princeps qui regat p̃opu¬
lum meum is hł: & ingenesi scriptũ

Expanded text:
ta, invenimus eam in campis silvae. Post Domini sacramentum, post studium ejus quod tota veritate complevit, propheta venit ad narrationem secundam, in qua ex sua persona promissionem 452 Domini quam in Ephrata audierat, in campis silvae se asserit invenisse. Ephrata lingua Latina significare memoratur speculum. Campi vero silvae indicant corda gentilium, quae ex peccatis quasi silvestribus ac dumosis, mundante Domino, campestri puritate patuerunt. Campi siquidem a capacitate et spatio diffuso dicti sunt. Facti sunt enim ex hispidis nitidi, ex agrestibus mansueti, ex sterilibus fructuosi, ex cubilibus daemonum templa Dominantis. Et ideo in campis silvae, id est in gentibus Judaeis fuerat repromissum. Nam et ipsa quoque Bethlehem, ubi Dominus natus est, appellata est Ephrata, sicut Michaeas propheta dicit: Et tu, Bethlehem, domus Ephrata, nunquid minima es in tribubus Juda; ex te enim exiet princeps qui regat populum meum Israel . Et in Genesi scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc deillis membris loqͥtur enł¬
quȩ adno recipi dep̃catur in reqͥem
sempiternam Seduideam quid signific&
sacer dotestui induantur iuftitia. Idest
tãquã armis caelestib uestiantur: sicut
apls dicit: Indutiloricã iustitiȩ & cari¬
tatis ut possitis ignita iacula inimici
ex tinguere : scilic& ut intrepide : he¬
reticorũ iaculis ualeant obuiare: siue
iustitix ipsum significat dnm̃ xp̃m : sic̃¬
adõ & iustitia: Ipsuergo dec& sacerdotes
indui: & sẽꝑ corde gestare. quitam̃ sio
induitur : utintus. eẽ dignetur : sicut
baptizatis : idem dicit apłs Omnes
quiin xp̃o baptizatiestis : xp̃m indu¬
iftis: sequitur & scc̃tui exultent: Con¬
sequens erat ut scĩ exultarent: cũĩpsum
gaudium ẽ. uestẽ sumere praetiosam
quid deilla maiestate potest oboriri loitiȩ
quae honor abilem facit. & cir cumdat
modis omnib ad salutem: PRoΡteR da¬

Expanded text:
dhuc de illis membris loquitur quae a Domino recipi deprecatur in requiem sempiternam. Sed videamus quid significet, Sacerdotes tui induantur justitia, id est, tanquam armis coelestibus vestiantur; sicut Apostolus dicit: Induti loricam justitiae et charitatis, ut possitis ignita jacula inimici exstinguere ; scilicet ut intrepide haereticorum jaculis valeant obviare. Sive justitia ipsum significat Dominum Chrisa Deo et justitia . Ipsum ergo decet sacerdotes induere, et semper corde gestare, qui tamen sic induitur, ut intus esse dignetur, sicut baptizatis idem dicit Apostolus: Omnes qui in Christo baptizati estis, Christum induistis . Sequitur, et sancti tui exsultent. Consequens erat ut sancti exsultarent, cum ipsum gaudium est vestem sumere pretiosam, quid de illa majestate potest oboriri laetitiae, quae et honorabilem facit, et circumdat modis omnibus ad salutem? Ver
Abbreviated transcription (Latin):
tiam refertur: sicut in euuglo scrip¬
tum .ẽ. Qui hab& sponsa : sponsus ẽ.
Amicus aut̃ sponsi: stat & audit cum
Stareenim: ꝑtin& ad solidissimã m̃tẽ
Vnde scriptũ ẽ. Quiꝑ seuerauerit us¬
q infinem hic saluus erit Nãpeccato¬
res infide constare non posse: alter
psalmus ostend dicens: Ibicetiderunt
quioperant᷑ inquitatẽ: expulsi sunt
nec potuer̃ stare. Quod si hoc & adhis¬
toriam pieuelis referre: significit
forte scam crucem ubi corporalit̃ stecit
quando in ea confixus apparuit:
Inqua stetisse rectȩ dicitur : ubi cor p̾
eius infixum fuis se monstratur
Merito ergo hunc ꝓpħta locũ dicit
adorandum: qui nob & fidei signum

Expanded text:
tur, sicut in Evangelio scriptum est: Qui habet sponsam sponsus est; amicus autem sponsi stat, et audit eum . Stare enim pertinet ad solidissimam mentem, unde scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem hic salvus erit . Nam peccatores in fide constare non posse alter psalmus ostendit, dicens: Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem: expulsi sunt, nec potuerunt stare . Quod si hoc et ad historiam pie velis referre, significat forte sanctam crucem ubi corporaliter stetit, quando in ea confixus apparuit: in qua stetisse recte dicitur, ubi corpus ejus infixum fuisse monstratur. Merito ergo hunc propheta locum dicit adorandum, qui nobis et fidei signum
Abbreviated transcription (Latin):
pia con fessione defendunt. & qua si
eminentia edificia. ita hostib fidei
repugnare noscuntur PropteR
psencos e proxraros cneos lo¬
que bar pacem d&e
More ꝑfectorum uirorũ pacem
p̃dicans. pacis suȩ signa demonstrat
utin structi acuir tute concoꝵdiam
diligerent. acquęrerent unitatem :
fecit ergo qđ docuit : utamore fratrũ
turum. Hoc ergo common& ut non
ꝓpter laudes aut cõmoda sua qͥsquã
non quaerens quod mͥutile .ẽ: sed qđ
multis. Non ergo ꝓpt̃ utilitatem
suam tem poralem locutũ sedicit.
pacẽ illã futuri scłi : sed ꝓpt̃ fr̃s &¬
ꝓximos ut eam salutariter deside¬
rantes uni animitatis se uinculo colli
rusalem seadhuc significat loqui
inqua scorum co&us . ẽ. Id .ẽ. aduna¬
tio beatissima populorum Ppop t̃¬
bona tibi
Uequis putar& alicuirei sic affec¬
tum deberi ut dñi caritatẽ p̃t̃ mittere
uider& Addidit quare bona quȩ¬
siuerit. hierusalem scilic& : quiado¬

Expanded text:
pia confessione defendunt, et, quasi pia confessione defendunt, et, quasi eminentia aedificia, ita hostibus fidei repugnare noscuntur. 8 Propter es meos et proximos meos, loquebar pacem de te. More perfectorum virorum pacem praedicans, pacis suae signa demonstrat. ut instructi hac virtute concordiae diligerent ac quaererent unitatem. Fecit ergo quod docuit, ut amore fratrum turum. Hoc ergo commonet, ut non propter laudes aut commoda sua quisquam Non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis . Non ergo propter utilitatem suam temporalem locutum se dicit pacem illam futuri saeculi, sed prximos, ut eam salutariter desiderantes, unanimitatis se vinculo colligrusalem se adhuc significat loqui, in qua sanctorum coetus est, id est adunatio beatissima populorum. bona tibi. Ne quis putaret alicui rei sic affectum deberi, ut Domini charitatem praetermittere videretur, addidit quare bona quaesiverit Jerusalem; scilicet quia do
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc hierusalem loquitur : cui
optat talia. qualia scit . eẽ. uen¬
tura. Virtus quippe ipsius pax sine
dubitatione scõrũ ẽ.: qua̧ uocatur
& caritas dequa scriptũ .ẽ. Dscaritas ẽ
ꝑ hanc enim fiunt unum : ꝑ hanc tẽplũ
merentur. eẽ. creatoris. & quic quid ci
ꝓmittitur. ipsius consideratione p̃stat᷑
Paxista .ẽ. quam nulla bella c̃cutiunt.
quã sedicio nulla conturbat: sed sine
fine possidebitur. quodibi xp̃imisera¬
tione confestur. Paxenim a parcendo
siue a pascendo dicta .ẽ. Sequitur
& habundantia inturrib tuis. Hac . ẽ.
habundantia: dequa superius dixit
& habundantia diligentib te Sedhic
ꝑtur res aliquid signi ficantius uid&
expressum. ut hanc abundantiam
non aequalem omnib: sed intellegeres
.eẽ. potiorum. Tur res enim sunt: quae
obiectu & altitudine sua ciuitates de¬
fendunt: & uenientes inimicos prima
fronte suscipiunt. Unde non in ꝓbe
martyres significatos aduertimus.
qui oppositione corporis sui ciuitatẽdĩ¬

Expanded text:
dhuc ad Jerusalem loquitur, cui optat talia qualia scit esse ventura. Virtus quippe ipsius pax sine dubitatione sanctorum est, quae vocatur et charitas; de qua scriptum est: Deus charitas est . Per hanc enim fiunt unum, per hanc templum merentur esse Creatoris; et quidquid eis promittitur, ipsius consideratione praestatur. Pax ista est quam nulla bella concutiunt, quam seditio nulla conturbat: sed sine fine possidebitur quod ibi Christi miseratione confertur. Pax enim a parcendo, sive a pascendo dicta est. Sequitur, et abundantia in turribus tuis. Haec est abundantia de qua superius dixit: Et abundantia diligentibus te. Sed hic per turres aliquid significantius videtur expressum, ut hanc abundantiam non aequalem omnibus, sed intelligeres 435 esse potiorem. Turres enim sunt quae objectu et altitudine sua civitates defendunt, et venientes inimicos prima fronte suscipiunt. Unde non improbe martyres significatos advertimus, qui oppositione corporis sui, civitate
Abbreviated transcription (Latin):
quenter offerimus Hancadnõ de¬
precatur audiri. Orationi uerosuȩ
quam tantum scȩ̃ trinitati iure per¬
soluimus: postulauit intendit idest
prospici. atque miserereri. qm̃ eam
purissimam diuinis conspectibus
offerebat. Cuius talis uirtus est utcũ
fideliter de promitur : probabile desi
UI. DUMANAIARETUR CORMEŨ
IN PTTRA IXAL TASTI ME
DE DUXIS TI MI

Expanded text:
quenter offerimus; hanc a Domino dequenter offerimus; hanc a Domino deprecatur audiri. Orationi vero suae, quam tantum sanctae Trinitati jure persolvimus, postulavit intendi, id est prospici atque misereri, quoniam eam purissimam divinis conspectibus offerebat. Cujus talis virtus est, ut cum fideliter depromitur, probabile desidvi; dum anxiaretur cor meum, in petra exaltasti me: deduxisti m
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus xp̃ĩ preconia personabit
Dauidautem. idem ipsum signifi¬
cat dnm̃ saluatorem s cuius laudẽ
decantat populus xpĩ anus. qui toto
orbe diffusus est DIUISIOESALMI
Inprima parte psalmi: afinibus
terrȩ deprȩcatur populus fidelis
ut eius audiatur oratio. quatinus
in scã eccła perseuerans alarum eius
uelamine protegatur. Secunda par¬
te gratias agit: quod iustis heredita¬
tem suam pius miserator indulsit.
& nomensuum inȩterrã gloriam
consecrauit. ex qua .re. laudes se
redditurum iugiter dnõ pollicetur
EXAUDIDS DEERAECATIONEM
MEA INTENDE ORATIONIMEAE
idelis populus. qui tamen mem¬
brasunt dnĩ: scã caritate succen¬
sus. petit ut eius audiatur oratio.
Sed consideremus: quidsithocquod
ex audiri petit deprecationem suam
& intendi orationisuȩ: si qua haec
poterimus subtilitate diuidere
Deprecatio est. assidua quidem com¬
munisq subplicatio : quam & homi¬
nibus aquibus aliquid petimus fre¬

Expanded text:
psalmus Christi praeconia personabit. psalmus Christi praeconia personabit. David autem ipsum significat Dominum Salvatorem, cujus laudem decantat populus Christianus, qui toto orbe diffusus est. Divisio psalmi. In prima parte psalmi a finibus terrae deprecatur populus fidelis, ut ejus audiatur oratio; quatenus in sancta Ecclesia perseverans, alarum ejus velamine protegatur. Secunda parte gratias agit, quod justis haereditatem suam pius Miserator indulsit, et nomen suum in aeconsecravit, ex qua re laudes se redditurum jugiter Domino polliceturExaudi, Deus, deprecationem meam; intende orationi meae. Fidelis populus, qui tamen membra sunt Domini, sancta charitate succensus, petit ut ejus audiatur oratio. Sed consideremus quid sit hoc, quod exaudiri deprecationem suam petit, et intendi orationi suae: si qua haec poterimus subtilitate dividere. Deprecatio est assidua quidem communisque supplicatio, quam et hominibus a quibus aliquid petimus, fre
Abbreviated transcription (Latin):
lium de cribulatione Et inipso
periculo. beneficium repperit
quod ad terere consueuit Sine te
enim dĩ : uniuersus mundireus ẽ
principatus. Anxia sibi ẽ quae¬
lib& potestas: & perte gaud& humi¬
litas Reconditi sunt dnẽ thesau¬
ritui: aliud uidetur ad faciem. aliud
facis intus habere ueritatem Quis
possit en arrare magnificentiam
tuam qui nosti tempꝰorales tribula¬
ti ones ingaudia aeterna conuer¬
tere : & illud Apudte ẽ prȩtiosũ
quod in hoc mundo sceleratis homi¬
nibus uidetur abiectum
INCIE ESALM .IX INFINIM
IN HEMNIS DAUIO
Absolutum & bra¬
mum : latinitas & compendium
tituli euidenter insinuat : Nonenĩ
ut supra nominibus obscuris. histori¬
aq completus est : ut cuidenter appa¬
reant titulorum indicia. reuera
salut arium prȩcones cẽ psalmorũ¬
Infinem significari dñm saluatorẽ:
nullus ignorat. cum hoc iam frequen¬
ti expositione claruerit: Inhrmnis
gretum uocabulum est. Inter preta¬
tur enim in laudibus quia totus

Expanded text:
lium de tribulatione; et in ipso lium de tribulatione; et in ipso periculo beneficium reperit, quod atterere consuevit. Sine te enim Deus, universus mundi reus est principatus. Anxia sibi est quaelibet potestas, et per te gaudet humilitas. Reconditi sunt, Domine, thesauri tui; aliud videtur ad faciem, aliud facis intus habere veritatem. Quis possit enarrare magnificentiam tuam, qui nosti temporales tribulationes in gaudia aeterna convertere? Et illud apud te est pretiosum, quod in hoc mundo sceleratis hominibus videtur abjectum. N PSALMUM LX. In finem, in hymnis David Absolutum mum Latinitas et compendium tituli evidenter insinuat. Non enim, ut supra, nominibus obscuris historiaque completus est, ut evidenter appareat titulorum indicia revera salutarium praecones eIn finem significare Dominum Salvatorem nullus ignorat, cum jam hoc frequenti expositione claruerit. In hymnis Graecum vocabulum est; interpretatur enim in laudibus, quia totus
Abbreviated transcription (Latin):
INDO FACIEAUS UIRIUIIM.
ETIESE AD NIHI LUM DE DUCIT
IRI BU LANTES NOS
Iopulus beatorum humana
confidentia derelicta: in dõ
sedicit facere posse uirtutem
Non enim cum di abolo incendio
gladioq certandum est: sed illis
uirtutibus quibus xp̃s ipse pugnauit
ut superbiam humilitate uincamus
Dutias mundi : paupertate supe¬
rem Ad posttremum ipse indo fa
cit uirtutem: quuinmandatis eius
iugiter pers euerans. di abolicas tẽp¬
tationes. eodem miserante calcaue¬
rit Sequitur. Et ipse adnihilum
deduc& tribulantes nos Quidti¬
bi fidelissime opussunt arma. qui
habere talia probaris auxilia ÷
Ipscenim protepugnat : cui nullus
resistit. Ipse insequitur : quem nul¬
lus declinat Ad nihilum quippe
perducit inimicos fidelium suorum
qum̃ del& cos delibro uiuentium ubi
sibi scripti uidebantur ac lati
cce mundiistius sisecundũ dñi
toleretur imperium bcata con¬
tritio Ecce humilitatem terrenis¬
ei culminibus celsiorem. quando
non potest deficere. cui uenit auxi¬

Expanded text:
m, et ipse ad nihilum deducet tribulantes nos. Populus beatorum, humana confidentia derelicta, In Deo se dicit facere posse virtutem. Non enim cum diabolo, incendio, gladioque certandum est, sed illis virtutibus quibus Christus ipse pugnavit, ut superbiam humilitate vincamus, divitias mundi paupertate superemus. Ad postremum ipse in Deo 201 facit virtutem, qui in mandatis ejus jugiter perseverans, diabolicas tentationes eodem miserante calcaverit. Sequitur, et ipse ad nihilum deducet tribulantes nos. Quid tibi, fidelissime, opus sunt arma, qui habere talia probaris auxilia? Ipse enim pro te pugnat, cui nullus resistit; ipse insequitur, quem nullus declinat. Ad nihilum quippe perducit inimicos fidelium suorum, quoniam delet eos de libro viventium, ubi sibi scripti videbantur elati. Ecce mundi istius, si secundum Domini toleretur imperium, beata contritio. Ecce humilitatem terrenis culminibus celsiorem, quando non potest deficere, cui venit auxi
Abbreviated transcription (Latin):
Iostquam dixit scã congregatio
abinimicis se in hoc sȩculo mini¬
me uindicari: uenit ad consolatori¬
am orationem ut detribulatione
mundi istius quam iugiter sustine¬
bat dnĩ prouenir& auxilium ⁊
Sciens tanto unum quemq illic con¬
solandum: quanto hic proeius no¬
mine fuerit uehementer afflictus
Sicut in euangelio dicit beati
qui persecutionem patiuntur ꝓpt̃
iustitiam qm̃ ipsorum ẽ regnum
caelorum Sequitur. Etuana
salus hominis. Salutem pręstare¬
non potest : indigussalutis Ideoq
sperari in homine non deb& qui pro¬
priis uiribus probatur infirmus
Hincest quod & hieremias prophe¬
tadicit. Maledictus homo qui
spem suam ponit inhomine: & a

Expanded text:
ostquam dixit sancta congregatio ab inimicis se in hoc saeculo minime vindicari, venit ad consolatoriam orationem, ut de tribulatione mundi istius, quam jugiter sustinebat, Domini proveniret auxilium: sciens tanto unumquemque illic consolandum, quanto hic pro ejus nomine fuerit vehementer afflictus, sicut in Evangelio dicit: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Sequitur, et vana salus hominis. Salutem non potest praestare indigus salutis, ideoque sperare in homine non debet, qui propriis viribus probatur esse infirmus. Hinc est quod Jeremias propheta dicit: Maledictus homo qui spem suam ponit in homine
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe nomentuum inaeceꝵ num.
ost bene ficiadñi laus digna con¬
sequitur: Dicit enim: dñe nom̃ tuũ
optare dõ qđ aliter euenire nefasput&:
Cuius regnũ sine dubitatione uenturũ ÷:
sedista talia cumdicimꝰ: nr̃m uello decla¬
ram Precatꝰ ergo: ut in humano gencte
sẽpnom̃ eius debeat ꝑmanere: Quaten
ab aduentu xp̃i ꝑennit̾ dicidebeant utiq¬

Expanded text:
ne, nomen tuum in aeternum: ost beneficia Domini laus digna consequitur. Dicit enim: Domine, nomen tuum optare Deo quod aliter evenire nefas putetcujus regnum sine dubitatione venturum est. Sed ista talia cum dicimus, nostrum velle declaramus. Precatur ergo ut in humano genere semper nomen ejus debeat permanere; quatenus ab adventu Christi perenniter dici debeant utiq
Abbreviated transcription (Latin):
famulantur: si comnis popuł ꝑdiuersas
nunc exemploboni magistri. ipse quoq
quodam monebat impleuit. Dicit enim
Benedictus dñs: & quẽ dñm dixecit: eui¬
denter designat. regẽ scilic& xp̃m: qui
exsion id .ẽ. eccłam suam scãm in carna¬
tione uisitauit. Ipsexẽ. que habitat in hie¬
rusalem: quediuersoꝵ scõrum congrega¬

Expanded text:
famulantur. Sic omnis populus per divefamulantur. Sic omnis populus per divenunc exemplo boni magistri ipse quoque quod admonebat implevit. Dicit enim: Benedictus Dominus. Et quem Dominum dixerat evidenter designat, Regem scilicet Christum, qui ex Sion, id est Ecclesiam suam sancta incarnatione visitavit. Ipse est qui habitat in Jerusalem, quae diverso
Abbreviated transcription (Latin):
abunde gentium simulacra derisa sint:
ut quos prima commonitio non cor
falsitatem: sententia digna ꝓ¬
lata .ẽ. ut conlatis sensib careant
quideos in sensatos sibim & effecer̃
Conueniunt talib ꝑsonis reueraquae
dictasunt. Omnietum ratione dese¬
ritur. omni prudentia uacuatur. qui
usq ad hoc ꝑutͥnit. ut non futura sed sua
potius colere uideat᷑ exitia: &intuere
qm̃ fabricatores & cultores ido lorum
cõplectitur una damnatio. domus¬
Non bene dicite dñco Domus
ost quam gentilium simula cra
derisit: intertio gradu. uł ingres¬
su laudes dominicas scõrum dicit
ore celebrandas: sedinhis duobus
uersib ꝑofficia diuersa dis currenis:
Ammoneur uero dño ut laus fideliũ
debeat ꝑsonarezinisrł ͥGeneraliter
om̃is ponitur iustus: qui diuina
contẽplatione gratulatur. quos postea nu¬
merit speciatim. In aaron autẽ sac̃ dõs.
In leui: reliquiministri: Ad postremum:
quid ño inqualib& ꝓbabili conuersatione

Expanded text:
abunde gentium simulacra derisa sunt; abunde gentium simulacra derisa sunt; ut quos prima commonitio non corrfalsitatem, sententia digna prolata est; ut collatis sensibus careant, qui deos insensatos sibimet effecerunt. Conveniunt talibus personis revera quae dicta sunt. Omni enim ratione deseritur, omni prudentia vacuatur, qui usque ad hoc pervenit, ut non profutura, sed sua potius colere videatur exitia. Et intuere, quoniam fabricatores et cultores idolorum complectitur una damnatio. Veel, benedicite Dominum; domus Postquam gentilium simulacra derisit, in tertio ingressu laudes dominicas sanctorum dicit ore celebrandas. Sed in his duobus versibus per officia diversa discurrens admonet, ut vero Domino laus fidelium debeat personare. In Israel, generaliter omnis ponitur justus, qui divina contemplatione gratulatur, quos postea numerat speciatim; in Aaron enim sacerdotes, in Levi reliqui ministri. Ad postremum qui Domino in qualibet probabili conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
Pedes habent & non ambu labt̃.
honclamabt̃ in guitu Re suo.
Uenit &iam ad alias species defini¬
tionum. simulacra. significans atque
determinans. ꝑ id qđim plere ñ possunt
Dicit enim Os habent & non loquent᷑
Quid ꝓdest õs quod non loquitur : quid
oculds quo dnonuid&: quidauris quȩ
non audit : quidnares quaenon odorat
quidmanus quȩ non palpabunt : quid
pedes qu ͥ non mouent᷑ : uocabula sunt
erim uana non officia ꝓ futura Nomina
sine reb praesumptio caduca Ñueritas
firma Quid homines inur̃o exitio
noxia delȩram̃te ꝑquiritis : Curquaȩ
uos destruant fabricatis : quanto dignius
auctoriuro sub damini & desinatis er¬
rorem cols re quẽ fecistis : unde hiere¬
mias ꝓph&a in epła sua iudeos cõmo¬
nens dicit. Nam lingua eorũ politȩ
a fabro: Ipsa autẽ in aurata & in ar¬
&iterum. Bestiȩ mneliores sunt illis. quȩ
possunt fugere subtectum. aut ꝓdesse
sibi Intende aute quodistis uersib
& incente simo tertio decimo psalmo

Expanded text:
pedes habent, et non ambulabunt, non clamabunt in gutture suo: Venit etiam ad alias species definitionum; simulacra significans atque determinans per id quod implere non possunt. Dicit enim: Os habent et non loquentur. Quid prodest os quod non loquitur? quid oculus qui non videt? quid auris quae non audit? quid nares quae non odorantur? quid manus quae non palpant? quid pedes qui non moventur? Vocabula enim sunt vana, non officia profutura; nomina sine rebus; praesumptio caduca, non veritas firma. Quid homines in vestro exitio noxia deliramenta perquiritis? Cur quae vos destruant fabricatis? Quanto dignius ut Auctori vestro subdamini, et desinatis errorem colere quem fecistis. Unde Jeremias propheta in epistola sua Judaeos commonens, dicit: Nam linguae eorum politae a fabro; ipsa autem inaurata et inarqui . Et iterum: Bestiae meliores sunt illis, quae possunt fugere sub tectum, aut prodesse sibi . Intende autem quod istis versibus et in centesimo tertio decimo psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
nonadlitteram debere suscipi:
sedspiritali expositione sentiri:
Nam terra ꝓmissionis is raheliti copo¬
pulo non. & here ditas data: quieã
suis offensionib amiserunt: sed subillo¬
rum prefiguratione. terra remissi¬
onis daiur sine dubio xp̃ianis : quã
&lnapace possideant. Namut iftam
debes aduestere: repetit hereditatẽ
isrł populo suo. Ifrł enim int̃p̃tat᷑
sicut sepe iam dictũ .ẽ. uiruidens dm̃

Expanded text:
non ad litteram debere suscipi, non ad litteram debere suscipi, sed spirituali expositione sentiri. Nam terra promissionis Israelitico populo non est haereditas data, quia eam suis offensionibus amiserunt; sed sub illorum praefiguratione terra repromissionis datur sine dubio Christianis, quam aeterna pace possideant. Nam ut istam deberes advertere, repetit, haereditatem Israel populo suo. Israel enim interpretatur sicu
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis deuotoꝵ animas assiduatẽp¬
tatione subuertat: Ista diuinitas in
nob occidit: quando fideliũ m̃tes atali
basan Og: conclusio dr̃ Basin con¬
fusio. Merito ergo confusi onis rex
conclusio ꝑhib&ur. Diaboł enĩ quan
do iterillud salutare condudit: in con¬
fusione nos nefanda derelinquið.
Inqua ille teterrim̃ regnat Vnde &¬
ciuita seius babilonia dicitur. que edem
confusio nominatur: sedhȩc omnia uir¬
tus diuina deftruit: quandonos ad mi sẽ¬
ricor diȩ suę donaꝑducit. Addidit. &om̃a
regna chanaan occidit. Chanaan inter¬
pretatur humiliatio: sed non illa quȩ ꝑ¬
ducit addñm. Nam & illi humiliati dicunĩ
qui de honore scõ decidunt. & pessima
conuersitione merguntur. sicut in alio
ꝓsalmodicit. & humiliauit calũhiator ẽ
Namsi humiliatio & ad poenã minime
ꝓtiner&: non legeretur. quise exaltat
humiliabitur Qua ꝓpt̃ hanc humili¬
ationem qua in malo intellegenda ẽ:

Expanded text:
bonitatis devotorum animas assidua tenbonitatis devotorum animas assidua tentatione subvertat. Ista Divinitas in nobis occidet, quando fidelium mentes a tali Og regem Basan. Og conclusio dicitur, Basan confusio. Merito ergo confusionis rex conclusio perhibetur. Diabolus enim quando nobis iter illud salutare concludit, in confusione nos nefanda derelinquit, in qua ille teterrimus regnat. Unde civitas ejus Babylonia dicitur, quae item confusio nominatur. Sed haec omnia virtus divina destruit, quando nos ad misericordiae suae dona perducit. Addidit, et omnia regna Chanaan occidit. Chanaan interpretatur humiliatio: sed non illa quae perducit ad Dominum. Nam et illi humiliati dicuntur, qui de honore sancto decidunt, et pessima conversatione merguntur; sicut in alio psalmo dicitur: Et humiliabit calumniatorem . Nam si humiliatio et ad poenam minime pertineret, non legeretur: Qui se exaltat, humiliabitur . Quapropter hanc humiliationem, quae in malo intelligenda est,
Abbreviated transcription (Latin):
consentanea m̃te seruimꝰ: & ideo diabolus
cũministris sub mergitur quando fonte
salutari xp̃i anus popuł ane fando erro
Quas. quaenos intus uelut barbarȩ
nationes sẽꝑ affligunt. has ꝑcussas dic̃:
quando satis factione penitentiũ uulne¬
rantur Nam quod nob salus: illis uulnꝰ . ẽ.
Occidit &iam in nob reges fortes: cũ sp̃s
inmundos peccatorũ labe dominantes
emundatione delictorũ reddit extraneos
Qui merito inuoluntate sua dicuntur
occisi: quianos extinguere minime ua
uente ꝓstrauerunt: hic duo tantũ me¬
morantur. scilic& ꝑ int̃ pretationem
istorũ nominum ad illã significantiã
ducerem. quae hodieq innob agit̃
seon: Inter pretat̾ teptatio colorum
Amorrei : amaricantes designat: ama¬
ra siquidem uitia sunt: quaenios ab illa
beatitudine iocundissima deducunt
Haechabent diabolũ regẽ: quȩ .e. tẽpta¬
tio colorum: quando se trans format
in angelũ lucis. ut ꝑ colorẽ atq specuẽ

Expanded text:
consentanea mente servimus. Et ideo diabolus consentanea mente servimus. Et ideo diabolus cum ministris submergitur, quando fonte salutari Christianus populus a nefando errorvas, quae nos intus, velut barbarae rationes, semper affligunt. Has percussas dicit, quando satisfactione poenitentium vulnerantur. Nam quod nobis salus, illis vulnus est. Occidit etiam in nobis reges fortes, cum spiritus immundos peccatorum labe dominantes, emundatione delictorum reddit extraneos. Qui merito in voluntate sua dicuntur occisi, quia nos exstinguere minime valvente, prostraverint, hic duo tantum memorantur; scilicet ut per interpretationem istorum nominum, ad il am significantiam du ceremur quae hodie in nobis agitur. Sehon interpretatur tentatio colorum, Amorrhaei amaricantes designant. Amara siquidem vitia sunt, quae nos ab illa beatitudine jucundissima deducunt. Haec habent diabolum regem, qui est tentatio colorum, quando se transformat in angelum lucis ; ut per colorem atque speciem
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝑgratiam dñi liberent adiabolo.
uelut pharaonis impia dominatione
pha raonẽ & inoms seruos ci
isie signa & ꝓdigia: quando in
passione ipsius terra contremuit:
saxa dis rupta sunt & multiscorum
ad ciuitatẽ dñi superata mortis lege
uenerunt. quod inmedio mundi. id ÷
palam atq uisibiliter euenis se mani¬
festum .e Signum . e. enim res prȩcer
speciem quã ingerit sensib nr̃is. aliud
aliquid exse faciens in cogitationẽ
uenire. sicut uestigio uiso transis seani¬
mal cuius uestigium . ẽ. cogitamus
Dictu .ẽ. uero signum: abeo qđ signific&.
Prodigia: quasi porro dig̾ia. id .e. longe
praedicentia: hoc & odie̾ facit: quando
animas fideles ꝑaliqua praemissa signa
conuertit. Pharao: inter prȩtatur
dissipatio. & cui aptius dabitur nisi
diabolo qui humanũ genꝰ crudeliuoto
ꝑ sequitur: in om̃s seruoseiꝰ: homines
significat quiipsius uoluntatib obse¬
cundant Illius enim famuli dicim᷑: cui

Expanded text:
nisi per gratiam Domini liberentur, a diabolo nisi per gratiam Domini liberentur, a diabolo velut Pharaonis impia dominatione Pharaonem et in omnes servos ejus. Misit signa et prodigia, quando in passione ipsius terra contremuit saxa dirupta sunt, et multi sanctorum ad civitatem Domini, superata mortis lege, venerunt; quod in medio mundi, id est palam atque visibiliter evenisse manifestum est. Signum, est res praeter speciem quam ingerit sensibus nostris aliud aliquid ex se faciens in cogitationem venire; sicut, vestigio viso, transiisse animal cujus vestigium est cogitamus. Dictum est vero signum ab eo quod significet. Prodigia quasi porro digia, id est longe praedicentia. Hoc et hodie facit, quando animas fideles per aliqua praemissa signa convertit. Pharao interpretatur dissipatio. Et cui aptius dabitur nisi diabolo, qui humanum genus crudeli voto persequitur? In omnes servos ejus, homines significat, qui ipsius voluntatibus obsecundant. Illius enim famuli dicimur cui
Abbreviated transcription (Latin):
pennas uentorum. Subnectit d& hes¬
duris suis. unde reuera spiritales pote¬
rant ꝓdire diuitiȩ: & nota qđ ꝑ hos
octo uersus diuersis modis augm̃to
quodam laudis magnalia dñi dulcis si¬
mauarietate describit: qđ schema dr̃
auxesis. latine augm̃tũ. qm̃ ꝑcestos¬
aegypti ab homne usq ad pecus
sta mira cula: frequent̃ ad intellegen¬
dam dñi potentiam repecit sermo ꝓ¬
pheticus ut aduertam nonca: su aliter
facta: sed inmagnã intellegentiam
sequentis aetatis fuisse praemis sa
Namsi consideremꝰ altius: & hodie talia
fiunt Aegrptius hic munđ ẽ quidi¬
uersis cladib: ad fligit populũ xp̃ianũ
sed dñi uirtute potentiaq terretur
nisi in ipso duris laborib in grauentur
Primogenita enim mundi: quasi aegrpti
ꝑ cutit. quando natos homines in origi¬
nali peccato potentię suae inspiratione
correxit Ab homine usque ad pecus.
Id ã prudentiorib huius scłi usque ad
mansuetos & simplices uiros. Om̃s enu

Expanded text:
pennas ventorum . Subnectit, de thespennas ventorum . Subnectit, de thesauris suis, unde revera spirituales poterant prodire divitiae. Et nota quod per hos octo versus diversis modis augmento quodam laudis magnalia Domini dulcissima varietate describit. Quod schema dicitur auxesis, Latine augmentum; quoAegypti ab homine usque ad pecus. Ista miracula frequenter ad intelligendam Domini potentiam repetit sermo propheticus; ut advertamus non casualiter facta, sed in magnam intelligentiam sequentis aetatis fuisse praemissa. Nam si consideremus altius, et hodie talia fiunt. Aegyptus hic mundus est qui diversis cladibus affligit populum Christianum; sed Domini virtute potentiaque terretur.nisi in ipsa  alias, ipso duris laboribus ingraventur. Primogenita enim mundi, quasi Aegypti percutit, quando natos homines in originali peccato potentiae suae inspiratione correxerit. Ab homine usque ad pecus, id est a prudentioribus hujus saeculi usque ad mansuetos et simplices viros. Omnes enim
Abbreviated transcription (Latin):
Foledra in ꝓluuiam fecit. qui
pro ducit uentos dethes auris
Hoc si adlitteraim intendes. I Suis
secreta naturȩ dñi testatur ammi¬
nistratione cõpleri: sed qm̃ de hebreo
populo dicit: inferius conuenit. hocqͥo¬
q hominib applicare: Eduxit nubes
abex tremo terrȩ: quando ꝓph&cas sub
humili ꝓposito ad p̃dicationes fecit fas¬
tigia ꝑ uenire. Quimerito nubib com¬
parant᷑ : qm̃ imbre sui eloquia futuriiu¬
dicii nos calore defendunt dũ animab:
nris ꝓfutura deꝓmunt. Nubes enim
sicut frequent̃ dictũ .e. ꝓph&as acci
pere. scriptura testatur dicens: manda¬
bo nubib meis nepluant suꝑ eã pluuiã
Sqͣr. Fulgora in pluuiã fecit. Prȩdicatio¬
nes itaq ꝓph&arum fulgdra sunt: cũ ꝑ¬
cutiunt inimicos: pluuiȩ: cũ deuotos
apeccatis deluunt. & imbrem eis salutis
mundum. tãquã uentus celerrim ꝑcurͭ
uentis pisinę ꝓdis cursus celeritate
tribuuntur. Ait enim & ascendit
suꝑ cherubin. & uolauit: uolauit suꝑ

Expanded text:
fulgura in pluviam fecit. Qui producit ventos de thesauris suis. Hoc si ad litteram intendas, secreta naturae Domini testatur administratione compleri. Sed quoniam de Hebraeo populo dicit inferius, convenit hoc quoque hominibus applicare. Eduxit nubes ab extremo terrae, quando prophetas ab humili proposito ad praedicationis fecit fastigia pervenire. Qui merito nubibus comparantur; quoniam imbre sui eloquii a futuri judicii nos calore defendunt, dum animabus nostris profutura depromunt. Nubes enim sicut frequenter dictum est prophetas accipi debere Scriptura testatur, dicens: Mandabo nubibus 459 meis, ne pluant super eam pluviam. Sequitur, fulgura in pluviam fecit. Praedicationes itaque prophetarum fulgura sunt, cum percutiunt inimicos: pluviae, cum devotos a peccatis diluunt, et imbrem eis salutis mundum tanquam ventus celerrimus percventis pennae pro discursus celeritate tribuuntur; ait enim: Et ascendit super cherubim, et volavit: volavit super
Abbreviated transcription (Latin):
ratis magnalib dñi. usquea deuis uenerit
scm̃ trem̃dũq uidicium. Nunc alterius
partis dicta requiram. Simu lac Ra
operacoanuũ hominum
ostquam dni selaudib: sufficient̃
expleuit. secundo ingressu. ꝓphe¬
ticus sermo conuertitur ad errorẽ gen¬
tium destruendum. Quae figura apud
grammaticos dicitur sarca smos. Id ẽ
hostilis in risio. quȩusq ad palmã penetrat.
cũ manifesta ueritate conuincit Quaꝓpt
simulacragentium ritusq derid&. neau¬
rea signa. deosq colit argenteos: & pu¬
tetur ho miniprȩstare qđ coepit ab ho¬
mine quanto melius consulunta: si elisa
frangantur. Tunc uere aliquid ꝓsunt.
siad p̾ecunias trans lata descendunt: quo¬
cirta deus ipsorum non ex audiat integer :
Sed prȩstat potius inminutusꝰ & considera
qm̃ꝑ species diuersarũ difinitionum
pulcherrim dictorum ordo descendit
Hic enim designantur: simulatra pillud
unde sunt : id ẽ. aurum argentũ metal¬

Expanded text:
ratis magnalibus Domini, usque ad ejus venerit ratis magnalibus Domini, usque ad ejus venerit sanctum tremendumque judicium. Nunc alterius partis dicta requiramus. Vers. 15. anuum hominum. Postquam se Domini laudibus sufficienter explevit, secundo ingressu propheticus sermo convertitur ad errorem gentium destruendum. Quae figura apud grammaticos dicitur sarcasmos, id est hostilis irrisio, quae usque ad palmam penetrat, cum manifesta veritate convincit. Quapropter Simulacra gentium ritusque deridet, ne aurea signa deosque colat argenteos, et putetur homini praestare quod coepit ab homine. Quanto melius consulunt, si elisa frangantur? Tunc vere aliquid prosunt, si ad pecunias translata descendunt. Quocirca deus ipsorum non exaudit integer, sed praestat potius imminutus. Et considera, quoniam per species diversarum definitionum pulcherrimus dictorum ordo descendit. Hic enim designantur simulacra per illud unde sunt, id est aurum et argentum, metal
Abbreviated transcription (Latin):
Caelum & terra transibunt: uerba autẽ
mea non prȩteribunt: sȩculũ uero sđi :
sicut sepo dictũ .ẽ. diem significat sempi
ratur : quia iudicauit populũ suũ:
Haebrcum scilic&. cui prestitit magna
miracula. cui ꝓph&assuos nepeccar&
at tribuit: adquẽ ipsũ quoq: filiũ suum
misit: ut eis tandem aliquan doscelerata
durtua soluer&. Sedquia detestabili
obstinatione duratꝰ .ẽ. iudicauit eũ utiq
qui ano luit. eẽ ipsius quẽ decunetis
nationib elegerat possidendum: Cũ
dicit audi popuł m̃s & loquar: &alibi.
Populus m̃s quid fect: tibi: Istos ergoiudi¬
eabit. Defidelibus autẽ: audiquid seqͥt̃:
& inseruis suis consolabitur Vtiq: dũ illis
p̃mia ꝓmissa reftituat : qui hic ꝓpt̾ nom̃ eiꝰ
scriptum ẽ. beatiquilugent. qm̃ ipsi conso¬
labuntur. Sic enim & alibi deipsẽs dicituꝵ
Qui credit in me nonuidicabitur. sed
transit demorte aduitam. Quiaut̃ non
credit iam iudicatus. ẽ. Uides quĩꝑfice¬
rit graditioilla. quãdixim: ut enume¬

Expanded text:
transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Saeculum vero saeculi sicut saepe dictum est diem significat sempitratur: Quia judicabit populum suum, Hebraeum scilicet, cui praestitit magna miracula, cui prophetas suos, ne peccaret, attribuit; ad quem ipsum quoque Filium misit, ut ejus tandem aliquando scelerata duritia solveretur. Sed quia detestabili obstinatione duratus est, judicabit eum utique; quia noluit esse ipsius, quem de cunctis nationibus elegerat possidendum. Cui dicit: Audi, populus meus, et loquar ; et alibi: Popule meus, quid feci tibi ? Istos ergo judicabit. De fidelibus autem audi quid sequitur: Et in servis suis consolabitur; utique dum illis praemia promissa restituet, qui hic propter nomen ejus scriptum est: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Sic enim et alibi de ipsis dicitur: Qui credit in me non judicabitur, sed transiet de morte ad vitam; qui autem non credit, jam judicatus est . Vides quid profecerit gradatio illa quam diximus; ut enume
Abbreviated transcription (Latin):
addidit : laudate seruidñm Id ẽ qui
serui ipsius eftis. ꝓna uoluntate deuoti
& dñm uos habere sentitis. quẽ nulla
suꝑ ftitione contẽnitis. Testio dicit
quistatis indomo dñi Hoc ẽ quipseue¬
ranti & intitubabili uoluntate in ipsius
scã credelitate consistitis. Contra illos
scilic& dictum quipatientes defectũ
decom̃lato subitohonore ceciderunt:
Sequit᷑. Inatriis dom̃ dĩnr̃i Atrium dr̃:
amplissime domꝰ primꝰ ingres sus ũbi
sibi habitantes ꝓpt̃ expellendũ frigus
focos facere noscebantur: & ab atri
fum nebulosissimis globis appellata
atria quasi atra tradit antiquitas &q
nullus sermo uacat. qui non aliquid mys¬
terium continere iudeatur: & illos &iã
dicit dñm debere laudare: quu inpri¬
mum membrũ dom̃ dominicȩ uideritur

Expanded text:
addidit, laudate servi Dominum, id est, qui addidit, laudate servi Dominum, id est, qui servi ipsius estis prona voluntate devoti, et Dominum vos habere sentitis, quem nulla superstitione contemnitis. Tertio dicit; Qui statis in domo Domini, hoc est, qui perseveranti et intitubabili voluntate in ipsius sancta credulitate consistitis. Contra illos scilicet dictum, qui patientes defectum de collato subito honore ceciderunt. Sequitur, In atriis domus Dei nostri. Atrium dicitur amplissimae domus primus ingressus, ubi sibi habitantes propter expellendum frigus focos facere noscebantur; et ab atri fumi nebulosissimis globis appellata atria, quasi atra, tradit antiquitas. Et quia nullus sermo vacat, qui non aliquod mysterium continere videatur; et illos etiam dicit Dominum debere laudare, qui in primum membr
Abbreviated transcription (Latin):
diuinã gratiam misceam᷑ DIUISIO ESALUI
Per tetũ psalmum. ꝓpheta loquitͣ
Iprimo ingres su ꝓpter nominis eiꝰ
potentiam laudes dñi dic̃ eẽ. soluendas:
quia fecit qua euo luit incȩlo & interra
magnalia ipsius diuersa cõmemor ans
Secundo qm̃ ueritatis ꝑfecta laus . ẽ. des¬
truere falsitatem : idoloꝵ cultores subin¬
risione redarguit Testio diuersos ordi¬
nes aminon& ut dñm laudare ñdesinant:
sic gen̾s demonstra tium in utraq paste
mirabili ex cutione completus¬
Qui dñm Quistatis in domodni:
P lhatxuis dom di nostri
ost p̾teritos sicut dictũ .ẽ. psalmos.
quib ad omnium uirtutũ culm̃. diui¬
na miseratione ꝓph&a conscondit indo
iodñi: stantes alloquitur. ut post cõlata
ingentia beneficia laudare non desinant
caeli terreq creatorem: & respice p̃cep¬
ta ista. in his duob uersib quadistinctio¬
ne creuer̃ Primo dix̃. liudate nom̃ dñi:
& nequib: lib& hoc putares in iunctum:

Expanded text:
divinam gratiam misceamur. Divisio psalmi. divinam gratiam misceamur. Divisio psalmi. Per totum psalmum propheta loquitur. Primo ingressu propter nominis ejus potentiam, laudes Domino dicit esse solvendas, quia fecit quae voluit in coelo et in terra, magnalia ipsius diversa commemorans. Secundo, quoniam veritatis perfecta laus est destruere falsitatem, idolorum cultores sub irrisione redarguit. Tertio, diversos ordines admonet, ut Dominum laudare non desinant. Sic genus demonstrativum in ultraque parte mirabili exsecutione completus. 2. Qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri. Post praeteritos sicut dictum est psalmos, quibus ad omnium virtutum culmen divina miseratione propheta conscendit, in domo Domini stantes alloquitur, ut post collata tam ingentia beneficia laudare non desinant coeli terraeque Creatorem. Et respice praecepta ista in his duobus versibus qua distinctione creverunt. Primo dixit: Laudate nomen Domini. Et ne quibuslibet hoc putares injunctum,