comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutiones ab adu̾sariis eccła esset passura. multis modis
pdixerunt. Ideoq tria ue posuic: ex quib primũ ad here¬
ticos ꝑtinet. qui eccłam dei multis modis inpugnare co¬
nati sunt: seđm adpaganos ꝑtinet. qui eandem ȩccłam
di ꝑsecuti sunt. maximãq fidelium multitudinẽ interfe¬
cerunt: tercium ad antixp̃m. qui ppłm dei nfine mundi
debellaturꝰ ẽ. Nec putare debemus qd̃ tria. ue adelectos
ꝑtineant qui diu̾sas calamitates abimpiis ꝑtulerunt. sed
potius adeosdem impios qui easdem calamitates intule¬
runt. Unde & ue. ue. ue.habitantib interra dicit. Im¬
pii namq qui nichil aliud quã terrã querunt: habitato¬
res terrȩ uire uocãtur. Iusti aut̃ qui cęlestia semꝑ deside

Expanded text:
esiam esse passuram multis modis praedixerunt. Ideoque tria vae posuit, ex quibus primum ad haereticos pertinet, qui Ecclesiam Dei multis modis impugnare eonati sunt: secundum ad paganos, qui eamdem Ecclesiam Dei persecuti sunt, maximamque fidelium multitudinem interfecerunt: tertium ad antichristum, qui populum Dei in fine mundi debellaturus est. Nec putare debemus quod tria vae ad electos pertineant, qui diversas calamitates ab impiis pertulerunt: sed potius ad eosdem impios, qui easdem calamitates intulerunt. Unde et, Vae, vae, vae, habitantibus in terra dicit; impii namque qui nihil aliud quam terram quaerunt, habitatores terrae jure vocantur: justi autem qui coeles
Abbreviated transcription (Latin):
rarem magram irłm cerrestrẽ uoluerimꝰ intellige. ꝓpter
bos qd decit ubi et dñs eorũ erucifixus ẽ. aueritate aperri¬
dinus. eo qd̾ illa ierłm usq adsolum destructa sit. et ista
iie pear edifficata ẽ ñ ineo loco. ẜ mnalio sita cẽ dicatur.
S inulq considerandum ẽ. quia ubicumq in hoc libid ci¬
uitas magna ponitur. babilonẽ quȩ ẽ ciuitas diaboli
possumus simplicit̾ intellige̾. ut inquacumq platea quȩ
adius alicuius reprobi ꝑtineat iaceant. S melius mi¬
cor iudetur. ut sicut ꝑcuutatẽ magnã om̃s reꝓbos intelli¬
gencos eẽ diximus. ita et ꝑ plateam corda reproboꝵ intel¬
ingamus. Iacebunt itaq corpora scõrũ inplatea eiuitatis
magnet quia scĩ illis iacent. aquib nullius eẽ meriti xi¬
stimantur: econtrario fidelib stant. qui quanta sit eoꝵ
uintus atq gła eordis ocłis contuentur. Ciuuitas uero
diaboli non inconuenient̾ sodoma et egiptus uocatur.

Expanded text:
pter hoc quod dicit: Ubi et Dominus eorum crucifixus est, a veritate oberrabimus; eo quod illa Hierusalem usque ad solum destructa sit, et ista quae pro ea aedificata est, non in eo loco, sed in alio sita esse dicatur: Simulque considerandum quia ubicumque in hoc libro civitas magna ponitur, Babylonem quae est civitas diaboli,untur, possumus simpliciter intelligere, ut in quacumque platea, quae ad jus alicujus reprobi pertineat, jaceant. Sed melius mihi videtur, ut sicut per civitatem magnam omnes reprobos intelligendos esse diximus, ita et per plateam corda reproborum intelligamus: jacebunt itaque corpora sanctorum in platea civitatis magnae; quia sancti illis jacent, a quibus nullius esse momenti existimantur: e contrario fidelibus stant, qui quanta sit eorum virtus atque gloria, cordis oculis intuentur. Civitas vero diaboli non inconvenienter Sodoma et Aegyptus nominatur;
Abbreviated transcription (Latin):
maiestas duuna cõmemorar precepit. ꝑ contẽ platiotei
rcam ad aeseriuunt. Candelabra tunc̾ fient eĩ adexendũ
plum p̾dicationis suȩ officium uenerint: quando omĩb
et fidelib uidelicet et reprobis uibum di annuntia bũt
Dehoc candelabro añs dicit meuangło. Necy accendunt
lucnam et ponunt eam submodio. s suꝑ candelabrum.
ut luceat omĩb qui indomo sunt. Lucerna qiuppe
suꝑ candelabtũ ponitur. quando officium p̃dicatiois
officium p̃ddicationis alicu reproboꝵ cõmittitur. q
bonũ qd p̾dicat prauis oꝑib tegit. ne lumen p̃breat

Expanded text:
majestas divina commorari praecepit, per contemplationis gratiam Deo deserviunt: candelabra tunc fient, cum ad explendum praedicationis suae officium venerint, quando omnibus, et fidelibus videlicet et reprobis verbum Dei annuntiabunt. De hoc candelabro Dominus dicit in Evangelio: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus, qui in domo sunt . Lucerna quippe super candelabrum ponitur, quando officium praedicationis officium praedicationis alicui reprobo committitur, qui bonum quod praedicat, pravis operibus regit
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ur oburgans: quia domus exasꝑans ẽ. Hoc gatriũ
dlatum gentib eẽ dicitur. quia uidei ꝓpt̾ incredulitatẽ suã
paganis gentib erant conuinctiꝰ Siue tradit sunt gentib
idẽ romanis: ut abeis delerentur. atq ext̾minarentur. Et
sunt. Sepulero satis ordine: uidelicet. ut qui uideorum
deiectionem ꝑfigurã atrii ꝓtulerat. eorum restaurationẽ
tacite subnecteet. Constat᷑ enim uideos infine mundi pp̃

Expanded text:
quia domus exasperans est . Hocque atrium datum esse gentibus dicitur; quia Judaei propter incredulitatem suam paganis gentibus erant conjuncti: sive traditi erant gentibus, id est, Romanis, ut ab eis delerentur atque exterminarentur. Et sunt: et pulchro satis ordine, videlicet, ut qui Judaeorum dejectionem per figuram atrii protulerat, eorum restaurationem tacite subnecteret; constat enim Judaeos in fine mundi per
Abbreviated transcription (Latin):
crediderunt intellige̾. Obseurati sunt namq eisꝰ apłi
qui eorum doctrinam ñ solum spreuerunt: s etiã ipsos us¬
ꝙ quaq ꝑsecuti sunt. De hac eorum obscuratione: dñs di¬
cit. Trademini aut̃ aparentib & fratrib & cognatis & a¬
micis et morte afficient exuob̃: & eritis odio omĩb ho

Expanded text:
crediderunt, intelligere. Obscurati sunt namque eis apostoli, crediderunt, intelligere. Obscurati sunt namque eis apostoli, qui eorum doctrinam non solum spreverunt, sed etiam ipsos usquequaque persecuti sunt. De hac eorum obscuratione Dominus dicit: Trademini autem a parentibus et fratribus et cognatis et amicis, et morte afficient ex vobis. Et eritis odio omnibus h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbabitur. Suꝑius enimi cobustionẽ terrȩ terciȩ partis
mans insanguinẽ. quȩ sub cantu cube sedi angłi facta su¬
isse uisa ẽ. conu̾sionem nichillominus tercie partis aqua¬
rum iabscinthiũ que subcantu tube cereii angłi facta
fuisse legitur. inbonam partẽ accipienda esse monsttaui¬
mus: ideoq adelectos ꝑtinẽ. Consequens ẽ gͦ: ut peussi¬
onem solis et lune atq stellarum inbonã partẽ interp̃temꝰ
ꝑterciam itaq partem solis quȩ ꝑcussa ẽ idẽ obscurata: hi
spectu di. Similiter & ꝑterciã partem lunȩ atq stellarũ
quȩ obscurata ẽ: hi qui ex archisinagogis atq saẽdotib
et phariseis inxp̃m crediderunt. designanturs. Quo et ĩpsi
eis: quoꝵ mentis oculos diabolus obcecauerat ne inxp̃m
crederent. Nam claritas solis lippiaentes oculos obcecat
magis quã illuminet. Possumus ꝑterciam partem diei
apłos: ꝑterciam autem partem noctis. eos qui exgentib

Expanded text:
e partis maris in sanguinem, quae sub cantu tubae secundi angeli facta fuisse visa est, conversionem nihilominus tertiae partis aquarum in absinthium, quae sub cantu tubae tertii angeli facta fuisse legitur, in bonam partem accipiendam esse demonstravimus; ideoque ad electos pertinere. Consequens est ergo ut percussionem solis et lunae atque stellarum in bonam partem interpretemur. Per tertiam itaque partem solis, quae percussa, id est, obscurata est, ii spectu Dei. Similiter et per tertiam partem lunae atque stellarum quae obscurata est, ii qui ex archisynagogis atque sacerdotibus et ex pharisaeis in Christum crediderunt, designantur; quia et ipsi eis, quorum mentis oculos diabolus obcaecaverat, ne in Christum crederent; nam claritas solis lippientes oculos obcaecat magis, quam illuminat. Possumus vero per tertiam partem diei apostolos, per tertiam autem partem noctis eos qui ex gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. qd tunc ueniet finis cum om̃ĩs electorũ numerus fuit
c̃plecus. Et uocẽ quã audiui decȩlo: iterum loquentẽ me¬
cũ & dicentẽ. Lladde & accipe librum demani angli stantis
supra mare. & suꝑ terram. Uocem pͥmam eam dicit quando de
celo ei dictum ẽ: signa quȩ locuta sunt septẽ tonitrua. & noli ea
senbe. E andẽ itaq uocem se iterum audisse dicit: quia euisaẽ
tellige possumus. Uox gͣ diuina ioħi locuta ẽ. ind iret. adangłm.
it accipet ab eo librum: quia sp̃c scĩ grã apłis inspirauit iuit

Expanded text:
umerus fuerit completus. Et vocemquam audivi de coelo iterum loquentem mecum, et dicentem: Vade, et accipe librum de manu angeli stantis supra mare et supra terram. Vocem primam eam dicit, quando de coelo ei dictum est: Signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere. Eamdem itaque vocem se iterum audisse dicit; quia ejusdem intelligere debemus. Vox ergo divina Joanni locuta est, ut iret ad angelum, et acciperet ab eo li
Abbreviated transcription (Latin):
cogatur: nec dum tonitruũ pacientiȩ audierantus. tuu
dontruũ caritatis nec dum ꝑfecte audierant: quib lex di¬
iebat. Diliges amicum tuũ: & odio habebis inimicũ ciũ.
Sdem et decetens uir tutib intelligendum e. Septem
tonitnia locuta sunt: quando ꝑdoctrinã euangłii subli¬
mitas entutũ cepit. demonstrari. Et audiui uocem decelo
dicentem mͥ. Signa quȩ locuta sunt septem tonitrua. no
lea seribere. Uox decęlo uox de ȩccła. Seribere uero ẽ pre¬
dicare.. quia sicut scriptor atramento: inuolumine scribit
unde legentes excitentur: ita et quilibet doctor uerba dise¬
bit. cum ea p̃dieando ineordib audientiũ plantat. Uocẽ¬
Ininttio namq fidei predicatores scĩ uidentes infirmitatem
gentium adfidem uenientiũ. non sunt ausi eis austeriora
xpĩ precepta cõmittẽ. ne forte duricia p̃ceptorũ terrtqi.
non auderent adfidem xpi suscipiendam accedere. sicut¬

Expanded text:
cogatur ; necdum tonitruum patientiae audierant. Et illi cogatur ; necdum tonitruum patientiae audierant. Et illi tonitruum charitatis necdum perfecte audierant, quibus Lex dicebat: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum Idem et de caeteris virtutibus intelligendum est. Septem ergo tonitrua locuta sunt; quando per doctrinam Evangelii sublimitas virtutum coepit demonstrari. Et audivi vocem de coelo dicentem mihi: Signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere. Vox de coelo vox est de Ecclesia: scribere vero est praedicare; quia sicut scriptor atramento in volumine scribit, unde legentes exercitentur; ita et quilibet doctor verba Dei scribit, cum ea praedicando in cordibus audientium plantat. Cur erIn initio namque fidei praedicatores sancti videntes infirmitatem gentium ad fidem venientium, non sunt ausi eis austeriora Christi praecepta committere; ne forte duritia praeceptorum territi, non auderent ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
dignos ios iuidicaiustis. ecce conũtimur ad gentes. Pedem sini¬
Auoi siuꝑ terrã posuit: quando legem uideis speciauariema¬
aidit. S nullum moueat qd posteriora prius eomora uerit.
a ptiora posterius: eo qd indiuinis scriptutis hoc sepe eonam¬
qut Qa qdͥ cõ probandum unum tantummn exemplĩ ꝓferaui.
mpsalmo centesimo Sͫ Cum dixisset aꝑta ẽ cerra et deglutiuit
aueit. Et fecerunt uitulum inoreb: o adorauertent seuelp¬
cils Nec inconuenient᷑ ꝑdextrum pedem nouum testamen¬
tũ ꝑsinistrũ aũ uetꝰ designat᷑ eo qͦd uetꝰ testam̃tũ umbra fuerit nonsi
modum cum leo tugit quia mõmne mundum uoxeuas uo¬
cessuas. Nam illis quib lex dicebat maledictus qui nonre¬
liquerit semen suum inisrł. & quib obboc plures uxores atq̾
concubinas habere licitum erat: puditieiȩ tonitruum nec¬
dum sonuerat. Similit̾ et illi quib lex dicebat. ocłm pocło
aentẽ ꝑdente. et qualẽ inflixerit quis maculã talem lustinẽ

Expanded text:
dicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Pedem sinistrum super terram posuit, quando Legem Judaeis specialiter tradidit. Sed nullum moveat, quod posteriora prius commemoraverit, et priora posterius; eo quod in divinis Scripturis hoc saepe contingat. Ad quod comprobandum unum tantummodo exemplum proferamus. In psalmo centesimo quinto , cum dixisset: Aperta est terra, et deglutivit dicit: Et fecerunt vitulum in Oreb, et adoraverunt sculptile: nec inconvenienter per dextrum pedem novum Testamentum, per sinistrum autem vetus designatur; eo quod vetus Testamentum umbra fuerit novi modum cum leo rugit; quia in una doces suas. Nam illis quibus Lex dicebat: Maledictus qui non reliquerit semen suum in Israel; et quibus ob hoc plures uxores atque concubinas habere licitum erat, pudicitiae tonitruum necdum sonuerat. Similiter et illi, quibus Lex dicebat: Oculum pro oculo, dentem pro dente; et qualem inflixerit quis maculam, talem et sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
raretur. dulcedinem mellis ori exibuit: quia duuna serip¬
tra queento amplius ineorde ruminatur. canto salubrio¬
rem dulcedinẽ exibet. Possumus aut̃ ꝑuentre inquo esce
putescunt: carnẽ hanc mortalẽ intellige̾. Liber gͥ quimidre
duleis fuit. amaritudinẽ uentri generauit: quia sei uml quãti
amolius inmeditatione diuinariĩ scripturarũ dedati sunt.
quantoq eus meditatio dulcior fit inmente. tanto maiorẽ
amaritudinẽ carnisuȩ exibent affligendo uidelicet eam
rditurus sit. S cum scĩ patres tradant. qd̾ post reuersionẽ
suam de exilio tantummodo inẽpheso et cirea adiacen¬
cia euis loca p̃dicauerit. ibiq et mortuus sit et corpore
quiescat quomodo ppłis. & gentib et linguis et regibus
siuum quod postea scripsit omĩb gentib et lingui s. et re

Expanded text:
raretur, dulcedinem mellis ori exhibuit; quia divina Scripraretur, dulcedinem mellis ori exhibuit; quia divina Scriptura quanto amplius in corde ruminatur, tanto salubriorem dulcedinem menti exhibet. Possumus autem per ventrem, in quo escae putrescunt, carnem hanc mortalem intelligere. Liber igitur qui in ore dulcis fuit, amaritudinem ventri generavit; quia sancti viri quanto amplius in meditatione divinarum Scripturarum dediti sunt, quantoque eorum meditatio dulcior fit in mente, tanto majorem amaritudinem carni suae exhibent, affligendo videlicet eam rediturus sit. Sed cum sancti Patres tradant quod post reversionem suam de exsilio tantummodo in Epheso, et circa adjacentia loca ejus praedicaverit, ibique mortuus sit, et corpore requiescat; quomodo populis, et gentibus, et linguis, et regibus S
Abbreviated transcription (Latin):
discer nuntur. eorda apłorum intellige̾ possumus. s lc pore
peccatoꝵ intelligẽ debemus. liber gͥ dũ deuoratur. uit ma
dulce fuisse dicitur. quia diuina scriptura dum inmee¬
tem nuoluitur. uitamq eternã mandata di eusto dientib
npmis tis. dulcis ut mel inc̃orde efficit᷑ Cum uero ment̃
peccata sua intuenda deducit penasq quas impĩ ꝓpeccatis
passuri sunt ostendit. quȩ antea fuerat dulcis idemonsta
pathmos inẽcilium deductus ẽ. S quia ꝓpt̾ absentiam ei
heretiei eccłam di inuaserunt: post reuisionẽ suam deexilio
aa eorũ blasphemias destruendas conpulsus ẽ euangłium
ur itrt acdep̃m non passib corporis s passib mentis. adeonside¬
randã eius dumnitatis potentiã. atq cumpatre equalitatem
ut dedlicmitate eius libellum om̃ib fidelib salutiferum por¬
sec conseribe. Deuorauit gͦ ioħes librũ: cum scientia euan¬
głii qd̾ postea serpsit plenissime accepit. Lib itaq dũ deuo¬

Expanded text:
elligere possumus: per ventrem peccatorum intelligere debemus. Liber igitur dum devoraretur, ut mel dulce fuisse dicitur; quia divina Scriptura dum in mente revolvitur, vitamque aeternam mandata Dei custodientibus repromittit, dulcis ut mel in corde efficitur: cum vero mentem peccata sua intuenda deducit, poenasque quas impii pro peccatis suis passuri sunt, ostendit, quae antea fuerat dulcis in demonstPathmos in exsilium ductus est: sed quia propter absentiam ejus haeretici Ecclesiam Dei invaserant, post reversionem suam de exsilio ad eorum blasphemias destruendas compulsus est Evangelium ut iret ad Christum non passibus corporis, sed passibus mentis, ad considerandam divinitatis ejus potentiam atque cum Patre aequalitatem, ut de divinitate ejus libellum omnibus fidelibus salutiferum posset conscribere. Devoravit vero Joannes librum, cum scientiam Evangelii quod postea scripsit, plenissime accepit. Liber itaque dum devo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ michi calamus mensurȩ similis uirge dicens. Surge et me¬
tire templum i. ec altare: et ad orantes inẽo. Ecalamũ quo
antiqui scribẽ solebant: euangłiũ qd̾ ei datumẽ adomino
et qdͥ postea scripsit designatur. ꝑuirgam uero sepe discipli¬
na accipitur. Calamus gͥ qui ihõi datus ẽ. similitudinem
uirge habuit: quia disciplina xpĩanorũ ẽ euangłiũ. Unde
et  templum et altare et adorantes mẽo metiri peipitur.
t templum nãq eccła: ꝑaltare. scĩ et ꝑfecti uiri qui ineccła con¬
sistunt. ꝑ adorantes autem inẽo. cetera multitudo quȩ eorum
doctrina instruitur designat᷑. Templũ nãq đi et altare atꝙ
adorantes mẽo unusquisq p̃dicator metitur: dum unicuiq
scđm ꝓpriam caritatem spũalis grȩ̃ doctrinã administrat.
t amet alns dicit ineuanglio. quia pat familias pegre ꝓficisc̃s
uocauit seruos suos etcradidit illis bona sua: et uni dedic
qumma talenta. alis aut̃ duo. alii uerounũ. unicuiq sedn

Expanded text:
ensurae similis virgae, dicens: Surge, et metire templum Dei, et altare, et adorantes in eo. Per calamum quo antiqui scribere solebant, Evangelium quod ei datum est a Domino, et quod postea scripsit, designatur: per virgam vero saepe disciplina accipitur. Calamus igitur qui Joanni datus est, similitudinem virgae habuit; quia disciplina christianorum est Evangelium. Unde et templum et altare et adorantes in eo metiri praecipitur; per templum namque Ecclesia: per altare sancti et perfecti viri, qui in Ecclesia consistunt: per adorantes autem in eo caetera multitudo, quae eorum doctrina instruitur, designatur. Templum nempe Dei et altare, atque adorantes in eo unusquisque praedicator metitur, dum unicuique secundum propriam capacitatem spiritualis gratiae doctrinam administrat; Nam et Dominus dicit in Evangelio, quia paterfamilias peregre proficiscens, vocavit servos suos, et tradidit illis bona sua. Et uni dedit quinque talen
Abbreviated transcription (Latin):
mei scđ. m carnem: qui sunt isrłite. Vnde precipitur ei
ne eũ metiatur. idẽ uiba p̃dicationis non eis ministret.
sierit ineuangłio ipse p̃cepit dicens. Nolite mutere marga¬
ritas uiãs ante porcos. ne conculcent eas pedib suis: & con¬
uisi elidant uos. Et ad ꝓpħam ezechielem loquitur dicens.¬

Expanded text:
mei secundum carnem, qui sunt Israelitae . Unde praecipitur ei, ne illud metiatur, id est, verba praedicationis non eis ministret, sicut in Evangelio ipse praecipit, dicens: Nolite mittere margaritas vestras ante porcos; ne conculcent eas pedibus suis, et conversi elidant vos . Et ad prophetam Ezechielem Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
seriberet: quia apłi qui ꝑcelum designantur primis p̃dica¬
torib p̃ceperunt ne nouiter ad fidem uenientes subito ad
celsitudinem uirtutum conscendere cogerent. donec in
side confortati etiã adoꝑationem uirtutum transire possẽt.
Et angĩs que uidi stantem supra mare. et suꝑ terrã. eu leuasst
naium suam & iurasset ꝑuiuentem in scła. qru erearut cclum:s end̃

Expanded text:
scriberet; quia apostoli qui per coelum designantur, primis praedicatoribus praeceperunt; ne noviter ad fidem venientes, subito ad celsitudinem virtutum conscendere cogerent, donec in fide confortati, jam ad operationem virtutum transire possent. Et angelus quem vidi stantem supra mare et super terram, cum levasset manum suam, et jurasset
Abbreviated transcription (Latin):
sinthiũ. Illi amaritudinẽ penitentiȩ ꝑ cõminationes ꝓ¬
pħarum assũpserũnt: quos suꝑius ꝑterciam partem
aquarũ diximus fuisse designatos. idẽ electi. Et mul
homines mortui sunt deaquis: quia amare facte sunt.
Iua namq amaritudo penitentiȩ mortem intulit eis.
qui salui eẽ meruerunt. Mortui sunt enĩ sedm id qd̾
mali erant: & uixerunt scđm id qd̃ boni eẽ ceperunt.
Et quartus angis tuba cecinit. Quartus angłs: xp̃m¬
ec apłos euis designat. Et ꝑcussa ẽ tercia pars solis. &
tereia pars lunȩ. & tercia pars stellaꝵ ita ut obscuraret
tercia pars eorum: & diei non luceret tercia pars. & noctis
autem pͥncipes sacdotum. & pharisei designantur. S si
obscurationẽ solis et lune acq stellarũ ad eos qui inxp̃m¬

Expanded text:
sinthium. Illi amaritudinem poenitentiae per comminationes psinthium. Illi amaritudinem poenitentiae per comminationes prophetarum assumpserunt, quos superius per tertiam partem aquarum diximus fuisse designatos, id est, electi. Et multi homines mortui sunt de aquis, quia amarae factae sunt. Illis namque amaritudo poenitentiae mortem intulit, qui salvi esse meruerunt; mortui sunt enim secundum id quod mali erant, et vixerunt secundum id quod boni esse coeperunt. Et quartus angelus tuba cecinit. Quartus angertia pars solis, et tertia pars lunae, et tertia pars stellarum; ut obscuraretur tertia pars eorum, et diei non luceret tertia pars, et noctis autem principes sacerdotum et pharisaei designantur. Sed si obscurationem solis et lunae atque stellarum ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m intellige̾: quo inflãmati ꝓpħe et multos abiniquita¬
tibus correxerunt. et ea quȩ uentura erant p̃dixerunt. Et
cecidit intertiam partem fluminũ: et infontes aquarum.
ꝑ sumina et fontes. xiiꝰ tribus cum suis familiis designant᷑
ꝑ terciam uero partem: hiqurexeis adiuitã ecernam p̾seripti
erant. designantur. Cecidit gͦ stella interciam partem. fu-¬
minũ: quia illi doctrinam ꝓpħarũ receperunt et incordib
suis plantauerunt. qui adiutam eternam p̃destinati erant.
Et nomen stelle: dicitur absinthium. Ab sinthium ualde
ẽ amarum. E absinthium gͥ cõminationes ꝓpħarum desi¬
gnantur. quas popło peccanti ingerebant: p̃dicantes eis
qd nisi penitentiã agerent. inpredam et incaptiuitatem
hostib sius darentur: & qd si nec sic peniterent morte ꝑ pe¬
tua dampnarentur. Et facta ẽ tercia pars aquarum in ab¬

Expanded text:
Spiritum sanctum intelligere, quo inflammati prophetae, et multos ab iniquitaSpiritum sanctum intelligere, quo inflammati prophetae, et multos ab iniquitatibus correxerunt, et quae ventura erant, praedixerunt. Et cecidit in tertiam partem fluminum, et in fontes aquarum. Per flumina et fontes duodecim tribus cum suis familiis designan tertiam vero partem ii, qui ex eis ad vitam aeternam praescripti erant, figurantur. Cecidit ergo stella in tertiam partem fluminum, quia illi doctrinam prophetarum acceperunt, et in cordibus suis plantaverunt, qui ad vitam aeternam praedestinati erant. Et nomen stellae dicitur absinthium. Absinthium valde est amarum: per absinthium igitur comminationes prophetarum designantur, quas populo peccanti ingerebant, praedicentes eis quod nisi poenitentiam 537 agerent, in praedam et in captivitatem hostibus suis darentur; et quod si nec sic poeniterent, morte perpetua damnarentur. Et facta est tertia pars aquarum in ab
Abbreviated transcription (Latin):
deo. ꝑ aues autem quȩ aquas subse habent illisq suꝑ emi¬
nent: principes gentis illius designantur. Tercia uero pars
quȩ interiit eos designat qui ex eis usti fuerunt: iuxta
illum sensum quem diximus. eo qđ interierint et mor¬
tui sunt peccato et uxerunt deo. Et tercius angłs
tuba cecinit: et cecidit decȩlo stella ardens canquam
facula. Eandem significationẽ habet stella ardens:¬
quã et angłs. Significat nãq ꝓpħas. S querendum
nobis ẽ: quomͦ decȩlo interram cecidisse dicatur. Sẽĩ
quodãmodo incelum ascendunt cum eos amor diuii¬
nus adcelestia contẽplanda eleuat cadunt interram
cum eos amor ꝓximorum adima trahit. ut p̃dieatione
sua peccantes aduiam ueritatis reducant. Facula uͦ
aecenditur: ut tenebras noctis depellat. Uerba gͥ ꝓpba
rum facule fuerunt. quia tenebras peccatorũ amentib
hominum fugauerunt. Possumus etiã ꝑignem facule

Expanded text:
Deo. Per naves autem, quae aquas sub se habent, illisque superemiDeo. Per naves autem, quae aquas sub se habent, illisque supereminent, principes gentis illius designantur. Tertia vero pars quae interiit, eos designat, qui ex eis justi fuerunt juxta illum sensum, quem diximus; eo quod interierint et mortui sint peccato, et vixerint Deo. Et tertius angelus tuba cecinit, et cecidit de coelo stella ardens tamquam facula. Eamdem significationem habet stella quam et angelus; significat namque prophetas: sed quaerendum nquodammodo conscendunt, cum eos amor divinus ad coelestia contemplanda elevat: cadunt in terram, cum eos amor proximorum ad ima retrahit; ut praedicatione sua peccantes ad viam veritatis reducant; facula vero accenditur, ut tenebras noctis depellat. Verba igitur prophetarum faculae fuerunt, quia tenebras peccatorum a mentibus hominum fugaverunt. Possumus etiam per ignem faculae
Abbreviated transcription (Latin):
drum possumus accipe. Tercia gͥ pars maris insanguine
s̾isa ẽ. quia electi qui eo tempore fuerunt. ꝑ obseruationẽ legis
apeccatis suis mundari meruerunt. Tercia pars uero crea¬
ture. quȩ habebat ammas iinati. et mortua fuisse dicit᷑.
candem significationẽ habet quã et tercia pars maris quȩ in
sanguinẽ uͥsa ẽ. ꝑmare autẽ sicut diximus: multitudope¬
catorum. designatur. Pisces uero cum ab aquis subtrahun᷑
animas amittunt. Electi uero quãdiu maquis uiciorum
suorum u̾santur. animas marinas habent: peccatorum
uidelicet tenebris inuolutas. Cum uero aut ꝑbaptismũ
aut ꝑpenitentiam ab aquis uitiorũ extrahuntur. ammas
pͥstinas quasi amittunt. cum exmalis boni efficiuntur mo¬
riunturq diabolo ut uiuant deo. Tercia gͥ pars piscũ
animas amiserunt: quia electi qui eo tempore fuerunt ꝑ
obseruationẽ legis mortui sunt peccato. et ceperunt uiue

Expanded text:
torum possumus accipere. Tertia igitur pars maris in sanguinem torum possumus accipere. Tertia igitur pars maris in sanguinem versa est; quia electi qui eo tempore fuerunt per observationem Legis a peccatis suis mundari meruerunt. Tertia vero pars creaturae, quae habebat animas in mari, et mortua fuisse dicitur, eamdem significationem habet, quam et tertia pars maris quae in sanguinem versa est. Per mare autem, sicut jam diximus, multitudo peccatorum designatur: pisces vero cum ab aquis subtrahuntur, animas amittunt. Electi ergo quamdiu in aquis vitiorum suorum versantur, animas marinas habent, peccatorum videlicet tenebris involutas; cum vero aut per baptismum, aut poenitentiam ab aquis vitiorum extrahuntur, animas pristinas quasi amittunt, cum ex malis boni efficiuntur, moriunturque diabolo, ut vivant Deo. Tertia igitur pars piscium animas emiserunt, quia electi qui eo tempore fuerunt, per observationem Legis mortui sunt peccato, et coeperunt vivere
Abbreviated transcription (Latin):
mons magnus igne ardens. missus ẽ inmare. Emontem
magnum lex moysi designatur. quȩ ꝓpter grauitatem
ponderis sui monti assimilatur: et ꝓpter spiritalem intel¬
ugentiam quȩ in lege refulgebat igne ardere dicitur.
se ebraicus popłs ꝓpter magnitudinẽ scelerum ꝑmare de¬
signatur. Et facta ẽ tercia pars maris sanguis: & mortua
ẽ tercia pars creature quȩ habebat animas uimari. et ter¬
cia pars auium interiit. Omĩs remissio inlege: sanguinis
effusione atq asꝑsione fiebat. Unde et moyses popłm san¬
guine asꝑsit dicens. Hic sanguis tistamenti: qd manda¬
uit aduos ds. S et aaron &e filios eius ut mundi effice¬
rentur adofferendas hostias deo idem moyses sanguine
asꝑsit: nec sine sanguinis effusione remissio eẽ poterat.
Lterciam igͥ partem maris: electi qui ineo tempore futrunt
designantur. ꝑ sanguinẽ uero in hoc loco remissionẽ pecca¬

Expanded text:
mons magnus igne ardens, missus est in mare. Per montem mons magnus igne ardens, missus est in mare. Per montem magnum lex Moysi designatur, quae propter gravitatem ponderis sui monti assimilatur; et propter spiritalem intelligentiam, quae in Lege refulgebat, igne ardere dicitur. Ipse vero Hebraicus populus propter magnitudinem scelerum per mare designatur. Et facta est tertia pars maris sanguis, et mortua est tertia pars creaturae, quae habebat animas in mari, et tertia pars navium interiit. Omnis remissio in Lege sanguinis effusione atque aspersione fiebat; unde et Moyses populum sanguine aspersit, dicens: His est sanguis Testamenti, quod mandavit ad vos Deus . Sed et Aaron et filios ejus, ut mundi efficerentur ad offerendas hostias Deo, idem Moyses sanguine aspersit, nec sine sanguinis effusione remissio esse poterat . Per tertiam ergo partem maris electi qui eo tempore fuerunt, designantur: per sanguinem vero in hoc loco remissionem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
scłi homines peccatis subditos demonstrat. Et tercia pars
nũ salui facti sunt debemus intelligere: qui igne timoris
d̃i atq amoris. quicqͥd prauum inse fuit cõbusserunt atq
deleuerunt. Arbores uero eos qui pͥncipatum eos tenuert̃
significant: ex quib multi ꝑ doctrinã & exempla bonoꝵ
hominũ salui facti sunt sicut abimelech ꝑabraham. et
ꝑ iob tres amici eius. ꝑ fenum aut̃ uiride qđ omẽ cõbustũ
esse dicitur hi designantur qui et suꝑius ꝑterciam partem
terie et arboꝵ quȩ cõbusta ẽ. idẽ electi qui eo tempore fuert̃.
enum nãq uiride difficile aecenditur. aridũ uero facile con¬
sumitur. ꝑ fenũ uero uiride electi: ꝑaridum reprobi designan¬
signantur. qui omẽ quod inse reꝓbum fuit. igne caritatis
cobiisserunt. Et scd̾s angłs tuba cecinit. ꝑ scđm angłm
moyses: & eeteri legis doctores designantur. Et ecce tanqͣm

Expanded text:
saeculi homines peccato subditos demonstrat. Et tertia pars saeculi homines peccato subditos demonstrat. Et tertia pars bonorum hominum salvi facti sunt, debemus intelligere: qui igne timoris Dei atque amoris quidquid pravi in se fuit, combusserunt atque deleverunt. Arbores vero illos, qui principatum inter eos tenuerunt, significant: ex quibus multi per doctrinam et exempla bonorum hominum salvi facti sunt , sicut Abimelech per Abraham et per Job tres amici ejus . Per fenum autem viride, quod omne combustum esse dicitur, ii designantur, qui et superius per tertiam partem terrae et arborum quae combusta est, id est, electi, qui eo tempore fuerunt; fenum namque viride difficile accenditur, aridum vero facile consumitur. Per fenum vero viride electi, per aridum autem reprobi designansignantur, qui omne quod in se reprobum fuit, igne charitatis combusserunt. Et secundus angelus tuba cecinit. Per secundum angelum Moyses et caeteri Legis doctores designantur. Et ecce tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
Et prmus angłs tuba cecinit. Per primum angelum¬
angłm sicut diximus: p̃dicatores qui ante legem fuerunt
designantur. Primus gͦ angłs tuba cecinit: quia sc̃uur
qͥ ante lege̾ fuerunt. quãuis nullam legem haberent nͥ natura¬
lem. hanc quibuseũq poterant suasisse credendi sunt: uc
dm̃ creatorem suũ cimerent atq diligerent. & qd̃ quis pan
non uellet alteri non faceret. Et facta ẽ grando et ignis
mixta sanguine: et missum ẽ interrã. Ea quȩ sub .uii.
angłis tubis canentib facta fuisse uisa sunt. inbonã partẽ
sicut michi uidetur accipienda sunt: sicut econtrario
effusio fia larum.uii. angłoꝵ quȩ sequitur inmalam. Per
grandinem gͥ quȩ ꝑcutit u̾ba scõrũ uiroꝵ: quȩ corda prauor
hominũ arguendo ꝑcutiebant designantur. Quȩ ignẽ
et sanguinẽ ꝑmixtum habuisse deseribuntur. ꝑignem
minister extitit. ꝑ sanguinẽ uero xp̃s intelligit᷑. qͥ et apatri¬
b sepe p̃dictus ẽ. et eorum actib p̃figuratus. Terra autẽ.

Expanded text:
gelumsicut jam diximus, praedicatores qui ante Legem fuerunt, designantur. Primus ergo angelus tuba cecinit, quia sancti viri qui ante Legem fuerunt, quamvis nullam legem haberent, nisi naturalem, hoc quibuscumque poterant, suasisse credendi sunt, ut Deum creatorem suum timerent atque diligerent, et quod quis pati non vellet, alteri non faceret. Et facta est grando et ignis, mixta sanguine, et missum est in terram. Ea quae septem angelis tubis canentibus facta fuisse visa sunt, in bonam partem, sicut mihi videtur, accipienda sunt: sicut e contrario effusio phialarum septem angelorum, quae sequitur, in malam. Per grandinem igitur quae percutit, verba sanctorum virorum, quae corda pravorum hominum arguendo percutiebant, designantur. Quae ignem et sanguinem permixtum habuisse describitur: per ignem eorum exstitit: per sanguinem vero Christus intelligitur, qui et a Patribus saepe praedictus est, et eorum actibus praefiguratus: terra autem
Abbreviated transcription (Latin):
legis. et fructũ ferabant. cũ p̃cepta legalia quãuis carnaliter
mnplibant. Pedem gͦ suum dextrum dñs supmare posiu¬
it quando specialuis gentib doctrimnã euanglis qua uideis
tadidit. si cut apłs paulus ensdẽ uideis loquitur dicend. S ob¬

Expanded text:
Legis, et fructum ferebant, cum praecepta legalia, quamvis carnaliter, Legis, et fructum ferebant, cum praecepta legalia, quamvis carnaliter, implebant. Pedem ergo suum dextrum Dominus super mare posuit, quando specialius gentibus doctrinam Evangelii, quam Judaeis tradidit, sicut Paulus eisdem Judaeis loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
eritudinẽ intuendam se ꝑuenturos cẽ credunt Et pedes
eius tanquã colũpna ignis. ꝑ columpnã ignis eccłam
possumus acciꝑe: siue quia spũ scõ ignita resplendet. siui
quia amore dei at ꝓximi indesinenter ardet. E duos uer
pedes. duos popłos intelligẽ debemus. Ex duobus gͥ pedib̾
duo testamenta intellige̾. sicut insequentib plenius demon¬
strabimus. Nec discordat a sensu suꝑiori: eo qd̃ uetus testamen¬
bebat inmanu sua libellum aꝑtũ. Hic lib suꝑuis .uii. sigil¬
lis signatus fuisse describitur. S de eius aꝑtione dno laigi¬
doctorib eccłe ipse aꝑuit. Et posuit pedem suũ dextrum
supra mare: sinistrum autem suꝑ terram. ꝑ pedem dextrũ
sicut diximus. nouum testamentũ: ꝑsinistrũ. uetus ddesi
gnatur. Possumus autẽ ꝑmare popłm gentiũ intelligere:
ꝓpt̾ ꝓfunditatẽ ignorantiȩ. aq errorũ. ꝑ terram uero quȩ ex¬
colitur ut fructum ferat. iudeos. qui excolebant᷑ ꝑdisciplinã

Expanded text:
nt. Et pedes ejus tamquam columna ignis. Per columnam ignis Ecclesiam possumus accipere; sive quia Spiritu sancto ignita resplendet, sive quia amore Dei atque proximi indesinenter ardet. Per duos vero pedes duos populos intelligere debemus. Ex duobus ergo pedibus duo Testamenta intelligere, sicut in sequentibus plenius demonstrabimus. Nec discordat a sensu superiori, eo quod vetus Testamenbellum apertum. Hic Liber superius septem sigillis signatus fuisse describitur; sed de ejus apertione, Domino largidoctoribus Ecclesiae ipse aperuit. Et posuit pedem suum dexterum super mare; sinistrum autem super terram. Per pedem dextrum, sicut diximus, novum Ts autem per mare populum gentium intelligere propter profunditatem ignorantiae atque errorem: per terram vero quae excolitur, ut fructum ferat, Judaeos qui excolebantur per disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
tium. cauda ẽ. Herttici gͥ qui ꝓpt̾ noticiam diuinarũ scrip¬
iurarum ꝓpħas se eẽ existimant non inconuenient᷑ caudis scor¬
pionum assimilantur: quia eorum doctrina falsa erat et
uenenosa. Unde et aculeos incaudis babuisse dicuntur.
aculeos namq blasphemiȩ. quas indiinis scripturis inter¬
miscebant designantur. Et sicut scorpius innoxius eẽt si
aculeus decẽt: ita et doctrina hereticoꝵ bona eẽt si han
ud sut menses .u. suꝑius dictum ẽ. Et habebant suꝑ se
ngem angłm abissi. cui nomen hebraice abadon. grece
apollion: &e latine ht̃ nomen exterminans. Certum ẽ omĩb
hereticoꝵ pͥncipem eẽ diabolum: sicut dñs dicit ad iob p¬

Expanded text:
cium, cauda est . Haeretici ergo qui propter notitiam divinarum Scripcium, cauda est . Haeretici ergo qui propter notitiam divinarum Scripturarum prophetas se esse aestimant, non inconvenienter caudis scorpionum assimilantur, quia eorum doctrina falsa erat, et venenosa, unde et aculeos in caudis habuisse dicuntur. Per aculeos namque blasphemiae, quas in divinis Scripturis intermiscebant, designantur. Et sicut scorpio innoxius esset, si aculeus deesset; ita et doctrina haereticorum bona esset, si hanc d sint menses quinque superius dictum est. Et habebant super se regem angelum abyssi, cui nomen Hebraice Abaddon, Graece Apollyon, et Latine habet nomen Exterminans. Certum est omnibus haereticorum principem esse diabolum, sicut Dominus dicit ad Job:
Abbreviated transcription (Latin):
& heretici quosdam potentes homines sibi sociantes ȩccłam
dei ꝑsecuti sunt: multosq more dentium minis et inp̃ssionib
afflictos. muentrẽ suȩ malitie demerserunt. Et uox alarũ
earum sicut uox equorũ multorum: currentiũ inbełum.
ossumus ꝑalas u̾ba hereticoꝵ intellige̾: quia sicut ali aues
aterra subleuant᷑: ica  heretici suis eloquiis excolluntur. ꝑ equos
uero uero predicatores designantur: sicut suꝑius diximus.
ox gͦ alarum locustarum erat sicut uox equorũ multorum
currentium in bellum: quia sicut p̃dicatores scĩ uoces p̃di¬
cantium emittebant cũ ꝑger ent ad bellum contra diabo¬
lum. ut genus humanum depotestate cius lib̾arent: ita et
heretici circũquaq discurrebant falsam doctrinã spargend
ut quoseũq possent deciperent. et diabolo subiugarent.
Ethabebant caudas similes seorpionum: & aculei erant in
caudis earum. E sayas ꝓpħa dicit: qr ꝓpħa docens menda¬

Expanded text:
et haeretici quosdam potentes homines sibi sociantes, Ecclesiam et haeretici quosdam potentes homines sibi sociantes, Ecclesiam Dei persecuti sunt, multosque more dentium minis et impressionibus afflictos, in ventrem suae malitiae demerserunt. Et vox alarum earum, sicut vox equorum multorum currentium in bellum. Possumus per alas verba haereticorum intelligere; quia sicut alae a terra aves sublevant, ita haeretici suis eloquiis extollebantur: per equos vero praedicatores designantur, sicut superius jam diximus. Vox igitur alarum locustarum erat sicut vox equorum multorum currentium in bellum; quia sicut praedicatores sancti voces praedicationum emittebant, cum pergerent ad bellum contra diabolum, ut genus humanum de potestate ejus liberarent: ita et haeretici circumquaque discurrebant, falsam doctrinam spargendo; ut quoscumque possent, deciperent, et diabolo subjugarent. Et habebant caudas similes scorpionum, et aculei erant in caudis earum. Isaias propheta dicit quia
Abbreviated transcription (Latin):
ita et isti abeccła sine aliquo dispendio p̃cisi sunt. ꝑ mulieres
uero: diu̾sas eccłas possumus intellige̾. Habebant gͥ locuste
capillos sicut capillos mulierum: quia sicut scẽ dei eccłe ha¬
bebant turmas suas quȩ certis cemporib addiuina officia
cȩlebranda confluebant: ita et beretici habebant populos
insanos qui diusis in locis conueniebant. ñ admisteria duii¬
na. s ad diabolica cȩlebranda. Et dentes earum sicut leo¬
num erant. Officium dentium ẽ. ut quicqͥd inter se ceperint
terendo consumant: et infoueam uentris demergant. Possu¬
mus gͦ ꝑleones et dentes: ꝑsecutores eccłe intelligere. ꝑ ieones
quidem pͥncipes. ꝑdentes autẽ eos qui eoꝵ imperio scõs dei la¬
niabant. Dentes gͥ hereticoꝵ sicut leonum erant. quia sic̃
pagani ecclam dei ꝑsequebantur. ut quoscumq poterans
itrronb atq cruciatib inꝑditionis uoraginẽ implicabant. ita

Expanded text:
ita et isti ab Ecclesia sine aliquo dispendio praecisi sunt. Per mulieres ita et isti ab Ecclesia sine aliquo dispendio praecisi sunt. Per mulieres vero diversas Ecclesias possumus intelligere. Habebant igitur locustae capillos sicut capillos mulierum; quia sicut sanctae Ecclesiae Dei habebant turmas suas, quae certis temporibus ad divina officia celebranda confluebant: ita et haeretici habebant populos insanos, qui in diversis locis conveniebant, non ad mysteria divina, sed ad diabolica celebranda. Et dentes earum sicut leonum erant. Officium dentium est, ut quidquid intra se ceperint, terendo consumant, et in foveam ventris demergant. Possumus ergo per leones et dentes persecutores Ecclesiae intelligere: per leones quidem principes: per dentes autem eos, qui eorum imperio sanctos Dei laniabant. Dentes igitur haereticorum sicut leonum erant; quia sicut pagani Ecclesiam Dei persequebantur, et quoscumque poterant, terroribus atque cruciatibus in perditionis voraginem implicabant; ita
Abbreviated transcription (Latin):
quia sapientia scłaris inqua maxime heretici confidebant. au¬
rum non erat. idẽ sapientia. s pocius stulticia. sicut dicit
apłs paulus. Sapientia huuis mundi: stulticia ẽ apud
dm̃. Et facies earum. sicut facies hominũ. Homo rationa¬
le ẽ animal. ꝑfaciem uero hominũ. scientiã diumarum
scͥpturarũ intellige possumus: quam heretici habere stude¬
bant. uc ꝑeam facilius simplices quosq deciperent. Locu¬
ste gͥ facies hominũ habe̾ uidebantur. s similitudo erat ñue¬
ritas: qr beretici quidẽ uidebantur scientiam habe̾ diuina¬
rum scripturarũ. s ꝓeul aueritate distabant. qr ñ eam recte
intelligebant. Et habebant capillos sicut capillos mulie¬
rum. ꝑcapillos qui sine sensu preciduntur. possumus ma¬
ximã multitudinẽ stultoꝵ intellige̾. qui abhereticis facile
decipiebantur: quia sicut capilli absq inuiria p̃cidunt̃

Expanded text:
quia sapientia saecularis, in qua haeretici maxime confidebant, auquia sapientia saecularis, in qua haeretici maxime confidebant, aurum non erat, id est, sapientia; sed potius stultitia, sicut dicit apostolus Paulus: Sapientia hujus saeculi stultitia est apud Deum . Et facies earum, sicut facies hominum. Homo rationale est animal: per faciem vero hominum divinarum Scripturarum scientiam intelligere possumus, quam haeretici habere studebant, ut per eam facilius simplices quosque deciperent. Locustae igitur facies hominum habere videbantur, sed similitudo erat non veritas; quia haeretici videbantur quidem scientiam habere divinarum Scripturarum: sed procul a veritate distabant, quia eam non recte intelligebant. Et habebant capillos sicut capillos mulierum. Per capillos qui sine sensu praeciduntur, possumus maximam multitudinem stultorum intelligere, qui ab haereticis facile decipiebantur; quia sicut capilli absque injuria praeciduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
possumus. Et similitudines locustarum similes equis
paratis inp̃luim. ꝑequos sepe predicatores scĩ designan¬
tur: sicut abacuc ꝓpħa ineantico suo loquitur dicens.
iam fecisti uimari equis tuis. in luto aquarum multarum:
quando ininitio fidei pacem mundo largitus ẽ. ut apłi
possent discurrẽ: et semina dĩ sparge̾. E qui gͦ dei ad p̃¬
lium parabantur: quando p̃dicatores scĩ et u̾bo et uir¬
tutib ad hoc armaba itur. ut genus humanũ depote¬
state diaboli eruerent. Locuste uero similes equis ꝑatis
inp̃lium eẽ dicuntur: quia sicut p̃dicatores scĩ tota iurtute
laborant ut quoscũq possunt delaqueis diaboli eripiant:
ita & heretici add hoc semꝑ armabantur. ut quoscũq possẽt
deciꝑe inbaratrũ sue dãpnationis inuoluerent. Et suꝑ ca¬
pita earum tanquã corone similes auro. Sepe ꝑaurũ sapi
locustarum aurum non erat. ẜ. similitudinẽ auri habebãt:

Expanded text:
possumus. Et similitudines locustarum similes equis possumus. Et similitudines locustarum similes equis paratis in praelium. Per equos saepe praedicatores sancti designantur, iam fecit Deus in mari equis suis, in luto aquarum multarum, quando initio fidei pacem mundo largitus est; ut apospossent discurrere, et semina fidei spargere. Equi ergo Dei ad praelium parabantur, quando praedicatores sancti et verbo et virtutibus ad hoc armabantur; ut genus humanum de potestate diaboli eruerent. Locustae vero similes equis paratis in praelium esse dicuntur; quia sicut praedicatores sancti tota virtute laborabant, ut quoscumque possent, de laqueis diaboli eriperent: ita et haeretici ad hoc semper armabantur, ut quoscumque possent decipere, in baratrum suae damnationis involverent. Et super capita earum tamquam coronae similes auro. Saepe per aurum sapilocustarum aurum ipsae non erant, sed similitudinem auri habebant;
Abbreviated transcription (Latin):
scłm transisse. et inseruitio quorũdã hominũ potentium
se tradidisse. ut terrenas diuitias atq possessiones quas ꝑse
habẽ nonpoterant eorum suffragiis optinerent: s cum
ad id qd̃ desiderabant ꝑuenire non possent: scłm reliquisse
et admonasteria sua redisse. atq inbonis oꝑib uitã termi¬
nasse. Hi g̃ quesierunt mortẽ. et ñ inuenerunt eam: et
cupierunt mori. et fugit mors abipsis. Detalib dñs sub
piam uiam tuam spinis. et sepiam eam maceria. et se¬
mitassuas non inueniet: et sequet᷑ amatores suos. et ñ
apprebendet eos. queret. & non inueniet. eos. Amatores
ni. sunt desideria carnalia. Amatores nostros sequim᷑.
quando in hoc laboramus ut diuitiarũ possessores efficiam᷑:
ut habeamus unde desideria carnalia expleamus. Amato¬
res nrõs sequimur et ñ app̃hendimꝰ: quando miscđia dei im¬
pediente ad hoc qd inutilit̾ desideramus ꝑuenire non

Expanded text:
saeculum transisse, et in servitio quorumdam hominum potentium saeculum transisse, et in servitio quorumdam hominum potentium se tradidisse; ut terrenas divitas atque possessiones, quas per se habere non poterant, eorum suffragiis obtinerent: sed cum ad id quod desiderabant, pervenire non possent, saeculum reliquisse, et ad monasteria sua rediisse, atque in bonis operibus vitam terminasse. Ii ergo quaesierunt mortem, et non invenerunt eam; et cuppiam viam tuam spinis, et sepiam eam maceria, et semitas suas non inveniet. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos: quaeret, et non inveniet eos . Amatores nostri sunt desideria carnalia: amatores nostros sequimur, quando in hoc laboramus, ut divitiarum possessores efficiamur, ut habeamus unde desideria carnalia expleamus. Amatores nostros sequimur, et non apprehendimus, quando misericordia Dei impediente, ad hoc quod inutiliter desideramus, pervenire non
Abbreviated transcription (Latin):
refulget: querent homines mortem.Querebat paulus
mortem ꝑsequendo ȩccłam đi. et noninuenit eam: quia
xp̃c qui ẽ inurus impenetrabilis se illi obiciens. amorte qͣn
querebat. aduitam qd̃ ẽ ipse iuolenter reduxit. Fuerũt
et alii multi qui quesierunt mortem. aut ȩccłam di ꝑseqͥn¬
do aut cetera mala exercendo. s fugit mors abeis: quia ꝑ
p̃dicationem scõrũ aduitam sunt reuocati. Nos etiam
quosdam uidimus qui quesierunt mortem et non inue¬
nerunt eam : & cupierunt mori. et fugit mors abipsis.
Seimus enim quosdam fuisse. qui ampluis quam oporte¬
bat seculũ diligentes. multo tempore multisq modis la¬
borasse ut diuites fierent. cupientes deliciose iuuere &
lestes aqͥ quirendas se contulerunt: atq adearũ ꝑceptionẽ
sicut credimus bonis oꝑib insistendo uiuere meruerunt.
U idimus nichilominus quosdã monasteria reliquisse. et ad

Expanded text:
refulget, quaerent homines mortem. Quaerebat Paulus refulget, quaerent homines mortem. Quaerebat Paulus mortem persequendo Ecclesiam Dei, et non invenit eam; quia Christus qui est murus impenetrabilis, se illi objiciens, a morte quam quaerebat, ad vitam, quae est ipse, violenter reduxit. Fuerunt et alii multi, qui quaesierunt mortem aut Ecclesiam Dei persequendo, aut caetera mala exercendo: sed fugit mors ab ipsis, quia per praedicationem sanctorum ad vitam sunt revocati. Nos etiam quosdam vidimus, qui quaesierunt mortem, et non invenerunt eam; et cupierunt mori, et fugit mors ab eis. Scimus enim quosdam fuisse, qui amplius quam oportebat saeculum diligentes, multo tempore, multisque modis laborassent, ut divites fierent, cupientes delitiose vivere, elestes acquirendas se contulerunt, atque ad earum perceptionem, sicut credimus, bonis operibus insistendo, pervenire meruerunt. Vidimus nihilominus quosdam monasteria reliquisse, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
cũꝑcutit bominẽ. Diximus suꝑius: ꝑscorpiones demone
esse designatos. Nam sicut scorpio corpus aculeo uulne¬
rat. ut ꝑuulnus uenenũ intromittat. ꝑ qd̃ hominẽ inter¬
ficiat: ita et diabolus aut ira aut suꝑbia. aut libidine
aut aliqua delectatione carnis mentem uulnerat. ut ꝑ boc
uenenum suȩ malitiȩ infundat: animamq interficiat.
Gruciatus gͣ locustarui. similis eẽ eruciatui scorpii dicitur:
quia heretici imitantes patrem suum diabolum ꝑlenia
uba citq composita mentes hominũ imꝑitorũ uulnera¬
bant: uenenumq sui erroris infundentes eorũ animas
nccabant. Possumus quippe peruciatum animarum
interfectionem intellige̾. Et indieb illis querent homines
mortem & non inuenient eam: & cupient mori. et fugiet
mors abipsis. Hec sententia adelectos ꝑtinet. Indiebus
illis. idẽ indieb quib euangłii grã ꝑuniu̾sum mundũ

Expanded text:
cum percutit hominem. Diximus superius per scorpiones daemones cum percutit hominem. Diximus superius per scorpiones daemones esse designatos; nam sicut scorpio corpus aculeo vulnerat, ut per vulnus venenum intromittat, per quod hominem interficiat; ita et diabolus aut ira, aut superbia, aut libidine, aut aliqua delectatione carnali mentem vulnerat, ut per hoc venenum suae malitiae infundat, animamque interficiat. Cruciatus ergo locustarum similis esse cruciatui scorpii dicitur; quia haeretici imitantes patrem suum diabolum, per lenia verba atque composita mentes hominum imperitorum vulnerabant, venenumque sui erroris infundentes, eorum animas necabant. Possumus quippe per cruciatum animarum interfectionem intelligere. Et in diebus illis quaerent homines mortem, et non invenient eam: et cupient mori, et fugiet mors ab eis. Haec sententia ad electos pertinet. In diebus illis, id est, in diebus quibus Evangelii gratia per universum mundum