comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tribue ut me ueratit᷑ peccatori agnoscens a¬
ted de p̾senti uita tollar depectan heis t
mei peecatũ audiero ñ suꝑbe increpẽ sed patiar.
& qũa uis odio habeã peccatũ ipsũ tam̃ diligũa
peccatorẽ. Sit mͥ sep̃ ñ modica depeccatore cõpas.¬
sio : & contra peccatũ moderata correctio. Absit
ut odio culpȩ: pire faciã iura naturȩ. Natura enĩ
humana sibi indulgeri quȩrit ñ ultra modũ
affligi. Et quia satis cito ꝓse labitur: eã erigi
necessẽ ẽ ñ conculcari. Quod ẽ diaboli in homine
ds̃ ꝑire faciat : & qđ suũ ẽ. seruet nepett Adia¬
bolo culpa ẽ. creatura adõ. Diuina itaq modera¬
tio innie suã etiã iustitiã tẽpet. nedũ quasi a mo¬
re iũstitiȩ culpã ꝑsequi uideor. ꝑrre contirgat
treaturã. Et si quẽ disciplinȩ iunculis meligare
contigerit. non mea auctoritate immodate eũ p̃¬
m̃ã isođ dignũ faciã ab solutione. Nullũ sub manũ

Expanded text:
tribue ut me veraciter peccatorem agnoscens, atribue ut me veraciter peccatorem agnoscens, antequam de praesenti vita tollar, de peccatis meis tibi be increpem, sed compatiar, et quamvis odio habeam peccatum, ipsum tamen diligam peccatorem. Sit mihi semper non modica de peccatore compassio, et contra peccatum moderata correctio. Absit ut odio culpae perire faciam jura naturae! Natura enim humana sibi indulgeri quaerit, non ultra modum affligi; et quia satis cito per se labitur, eam erigi necesse est, non conculcari. Quod est diaboli in homine Deus perire faciat; et quod suum est, servet ne pereat. A diabolo culpa est, creatura a Deo. Divina itaque moderatio in me suam etiam justitiam temperet, ne, dum quasi amore justitiae culpam persequi videor, perire contingat creaturam; et si quem disciplinae vinculis me ligare contigerit, non mea auctoritate eum premam, sed dignum faciam absolutione. Nullum sub manu
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ qua te redemit in estimabili caritate. Miserã
te querit non abicit plenus miscđia. infirmũ ñ
respuit om̃ps medicina. Optat misericors miseri¬
cordit̾ misero subuenire. ne iustũ iuste contingat
miserũ condẽpnare. Pastor ille bonꝰ euangelicus¬
lassam ouẽ non abiecissẽ sed uexisse legit᷑ nec uexis¬
se solũ uerũ etiã mori uoluit ut illa sanaretur.
h ec dĩ miscdłiã sapiunt & pietatẽ. & peccatori occa¬
sionẽ auferunt despandi. Uult enĩ dñs uitã pec¬
catoris non mortẽ ꝑire peccatũ non hominẽ:
Unde unicuiq peccatori dẽ magna dñi miseratio¬
ne indulgentiã sꝑare licet si sẽ cognouerit
peccatorẽ & suis ꝓximis cõpaciens depeccato
penitere uoluerit En ego sũ ille iħa pił quẽ ñ
meis merits sed tua gr̃a sola ȩccłiȩ tuȩ qualẽ¬
cũq dispensatorẽ aut uoluisti fieri aut ꝑmi¬
sisti. Et que licet in dignũ ad pastoris uocasti
officiũ pire non sinas. seđ int̃ çȩt̾a tuȩ grẽ dona

Expanded text:
lius qui te redemit inaestimabili charitate. Miserum te quaerit, non abjicit plenus misericordia, infirmum non respuit omnipotens medicina. Optat misericors misericorditer misero subvenire, ne justum juste contingat miserum condemnare. Pastor ille bonus lassam et sauciatam ovem non abjecisse, sed vexisse legitur; nec vexisse solum, verum etiam mori maluit, quam illa moreretur. Haec Dei misericordiam sapiunt et pietatem, et peccatori occasionem auferunt desperandi. Vult enim Dominus vitam peccatoris, non mortem; perire peccatum, non hominem. Unde unicuique peccatori de magna Domini miseratione indulgentiam sperare licet, si se cognoverit peccatorem, et suis proximis compatiens de peccato poenitere voluerit. En ego sum ille, Jesu pie, quem, non meis meritis, sed tua gratia sola, Ecclesiae tuae qualemcunque pastorem aut voluisti fieri, aut permisisti; et quem, licet indignum, ad pastoris vocasti officium, perire non sinas: sed inter caetera tuae gratiae dona
Abbreviated transcription (Latin):
amonasterio. alesiastici ordis
officio sublimauit: leuitãq sei¬
mũ ad suũ. ad uitoriũ as sciuid
Nec multo post proresponsis
clesiasticis adurbẽ constantiis¬
polim apdchrisariũ direxit sd
tamen ille quãuis in terreroe
uersaretur palatio: uitȩ qles
int̾misit propositũ. Secut ns
sui: germana deuicti cartat
Quod diuina factum dispen¬
one conspicitur ut eorũ iuide
exemplo. ad orationis placidi
litus quasi anchore fune resti¬
geretur. ut dum causarũ scł
incessDili pulsu fluctuaret
illori onsortiũ uelut ahati
occator agnosce & penitentiã age quan
ta p̃sũptione contra creatorẽ tuũ a rt¬
deptorẽ egisti. quã tepide ac negligent᷑ in sco
ac sacro ordine longuo tẽpore ureisti. Serue
mutilis rolẽ beneficia di & dilie. appende peccata
esa in quantũ appendi possunt & expauece
bonꝰ dñ fecerit tibi & tuquidl fapi. Miaui
bona contulit tibi. & tu multa mala cõmisisti.
ane pegribittionẽ ipsete ñ docat ale cuballo

Expanded text:
ecclesiastici ordinis officio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjutorium ascivit; nec multo post pro responsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim apocrisiarium direxit. Nec tamen ille, quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis intermisit propositum. Secuti sunt sui, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur; ut eorum videlicet exemplo, ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringeretur; et dum causarum saecularium incessabili pulsu fluctuaret, ad illorum consortium velut tutieccator, agnosce, et poenitentiam age, qua praesumptione contra Creatorem tuum et Redemptorem egisti, quam tepide et negligenter in sancto ac sacro ordine longo tempore vixisti. Serve inutilis, recole beneficia Dei, et dilige. Appende peccata tua in quantum appendi possunt, et expavesbonus Dominus fecerit tibi, et tu quid fecisti: multa bona contulit tibi, et tu multa mala commisisti. Hanc retributionem ipse te non docuit, nec tu ab alio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓme apud ipsũ ora : & sucurre sine mora.
Qui assũꝑfit ex te cannem. exaudiat tuam
precem. nichil tibi denegabit: quẽ ma¬
milla tua pauit. Et cui intercunabula.
cara de disti oscula. qͥcqͥd illũ petieris.im¬
petrare potueris. Ds ex te puernatꝰ. & filiꝰ
nobis datus. mundet sua pietate me ab
omni iniquitate. amen.Se¬

Expanded text:
Pro me apud ipsum ora, Et succurre sine mora. Pro me apud ipsum ora, Et succurre sine mora. Qui assumpsit ex te carnem Exaudiat tuam precem; Nihil tibi denegabit, Quem mamilla tua pavit. Et cui inter cunabula Chara dedisti oscula, Quidquid illum petieris, Impetrare poteris. Deus puer ex te natus, Et Filius nobis datus, Mundet sua pietate, Me ab omni iniquitate. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Tẽplũ sacrũ saluatoris. refugiũ peccatoris.
mundi salus. mors peccaei. sũmi facta parens
nati. Iuȩ filiũ habes regẽ. qui diuinã dedit
legem. cumat̾. tu sponsadei. mei miserere
rei. De conualle lacrimarũ prȩssus mole
peccatoꝵ ad tecdamo uirgopia. sis mͥ dux
atq uia. Quc̃ tubenedicta regis obseruat
quã ab illo recedit. Rege quȩso me miserũ.
sc̃ĩssima mulierũ. ut diuine menior legis.
sim ad uelle magni regis. Quiꝑ suã caritatẽ.
p̃stat mͥ castitatẽ. & mundꝰ ab omĩ sorde.¬
hunc diligã puro corde. hic cuiꝰ est scꝑeẽ. seic qͥd
michi sit necesse. meã scit infirmitatẽ quam
sanet ꝑpietatẽ. Est hȩc mea infirmitas pecca¬
tum & iniquitas. cicatrix mei uulneris . ob¬
duratio sceleris. Morbo peccati langueo qui
me curet ñ habeo. sola miserer mei potest
medicina dĩ. Peccans corde. peccansore.re¬
cessi a creatore. s sucurre mͥ reo. mater eiꝰ
scã uirgo. Facq mͥ ꝓpitiũ. quẽ genuistifiliũ.

Expanded text:
Templum sacrum Salvatoris, Refugium peccatoris, Mundi salus, mors peccati. Summi facta parens nati. Quae filium habes regem, Qui divinam dedit legem: Tu mater, tu sponsa Dei, Mei miserere rei. De convalle lacrymarum, Pressus mole peccatorum, Ad te clamo, Virgo pia, Sis mihi dux, atque via. Quem tu benedicta regis, Observat quam ab illo recedit. Rege, quaeso, me miserum, Sanctissima mulierum, Ut divinae memor legis Sim ad velle magni regis. Qui per suam charitatem, Praestet mihi castitatem: Et mundus ab omni sordHunc diligam puro corde. Hic cujus est semper esse, Scit quid mihi sit necesse: Meam scit infirmitatem, Quam sanet per pietatem. Est haec mea infirmitas, Peccatum et iniquitas: 318 Cicatrix mei vulneris, Obduratio sceleris. Morbo peccati langueo, Qui me curet non habeo: Sola misereri mei Potest medicina Dei. Peccans corde, peccans ore Recessi a Creatore: Sed succurre mihi reo, Mater ejus, sancta Virgo. Fac mihi propitium, Quem genuisti Filium:
Abbreviated transcription (Latin):
cem dm̃. Uere multũ reã. s multũ gloriosã
hanc feminã dicã. Non qͥdẽ inde głosa est
Hȩc mulier dũ dñi pedes unguento qd̾ secũ
detulerat ũxit. odorifero medicam̃to suę
bonȩ actions qͣm ꝑuniu̾sũ mundũ longe
lateq disꝑsit. ñ sua tantũ uerũ etiã mul¬
toꝵ uulnema peccatoꝵ mitigando sanauit:
& cotidie sanare non desinit. QIuis enĩ per¬
cata mariȩ audiens poterit ampliꝰ uenũ
ñsꝑare. si ꝑfecte pęnitere uoluerit: sni¬
pium est crede ut ad penã deputetur
ȩternã : qui uł postea quã pecauit pę¬
nitet. & dñi mandata custodit. Hȩc inqͣm
peccatrix aseptẽ dęmoniis possessa legitur.
id est uniu̾sitate uicioꝵ plena fuisse phi¬
betur. Sed cũ ad miscđissimũ dñm con¬
puncta corde reuertit᷑. inmo ab ipso
ad ipsũ miscđiter trahit᷑. statim peccatoꝵ
repletur: ac sic ex miseranda peccatrixe
felix discipula facta in omĩ uita sua de.¬

Expanded text:
cem Deum. Vere multum ream, sed multum gloriosam cem Deum. Vere multum ream, sed multum gloriosam hanc feminam dicam. Non quidem inde gloriosa est,um dilexit. Haec mulier, dum Domini pedes unguento quod secum detulerat, 394 unxit, odorifero medicamento suae bonae actionis, quam per universum mundum longe lateque dispersit, non sua tantum, verum etiam multorum vulnera peccatorum mitigando sanavit, et quotidie sanare non desinit. Quis enim peccata Mariae audiens poterit amplius veniam non sperare, si perfecte poenitere voluerit? Impium est credere ut ad poenam deputetur aeternam qui, vel postea quam peccavit, poenitet et Domini mandata custodit. Haec, inquam, peccatrix a septem daemoniis possessa legitur, id est universitate vitiorum plena fuisse perhibetur. Sed cum ad misericordissimum Dominum compuncta corde revertitur, imo ab ipso ad ipsum misericorditer trahitur, statim peccatorurepletur. Ac sic ex miseranda peccatrice felix discipula facta, in omni vita sua de
Abbreviated transcription (Latin):
pilli licet suꝑfluere corpori uideant᷑. inp.¬
sis tam̃ aliquando hominis forticudo figu.¬
ratur. Qđ in sasone illo fortissimo aꝑte mon¬
stratur: cuiꝰ maxima fortitudo incapillis
fuisse refertur. Unde saluator etiã disci¬¬
pulis sus loquitur dicens. Capilli capitis
uri: om̃s numerati sunt. Non illosutiq
capillos ẽẽ. numeratos. qui uł ferro at¬¬
cudi & pici solent. uł tẽporis ȩtate deflu¬
ere acꝑire dicit s uirtutes animȩ & mul¬
citudinẽ sensuũ qui de pͥncipali m̃tis qͣsi
tis apellauit. Isti ꝓfecto capilli in nata¬
reis erant. istis ut ita dicã funibus alieni.¬
genas alligabant. Pedes quos lacͥmis laue¬
rat & capillis ut diximꝰ t̃serat. osculat᷑.
Osculũ familiarissimũ pacis est atq concor¬
die signũ. Ecce quantꝰ est fortitudinis fruc¬
tus : & lacrimarũ. Pacẽ & concordiã firmat
inc̃ multũ reã ancillã: & iustissimũ udi¬

Expanded text:
pilli licet superfluere capiti videantur, in ipilli licet superfluere capiti videantur, in ipsis tamen aliquando hominis fortitudo figuratur. Quod in Samsone illo fortissimo aperte monstratur, cujus maxima fortitudo in capillis fuisse refertur. Unde Salvator etiam discipulis suis loquitur, dicens: Capilli capitis vestri omnes numerati sunt . Non illos utique capillos esse numeratos, qui vel ferro attonderi et projici solent, vel temporis aetate defluere ac perire, dicit; sed virtutes animae, et multitudinem sensuum, qui de principali mentis, quasi tis appellavit. Isti profecto capilli in Nazaraeis erant, istis, ut ita dicam, funibus alienigenas alligabant. Pedes quos lacrymis laverat, et capillis, ut diximus, terserat, osculatur. Osculum familiarissimum pacis est atque concordiae signum. Ecce quantus est fortitudinis fructus et lacrymarum. Pacem et concordiam firmustissimum judi
Abbreviated transcription (Latin):
tocũ m̃tis ostendit affectũ. Et idõ mu-¬
lier iam ñ utit᷑ uerbis ꝑquȩ multos de¬
ceꝑat. ac decipiendo multũ peccaue¬
rat. ne ꝑ u̾ba minꝰ illi credat᷑ ad confi¬
tendũ. quibus uti consueuerat ad peccandũ
Multa enĩ hominis falsitas eĩ reddit etiã inue¬
ritate suspectũ. Unde maluit causa sua ant
iudicẽ.quẽ nec cordis archana latent flerib
agere : & quod uoce deliquerat lacrimis
confitẽdo delere. Certe ds ipse fons mscd̃¬
arũ peccatrici fęminȩ fontẽ contulerat
lacrimarũ & fons ꝑse deficiens non deficie¬
bat: qr fons naturaliter in deficiens illum
abundanter irrigabat. Capillis sus tersit
pedes: quoslacrimis lauit. Inquo nobis for¬
ticudinis exẽplũ monstrauit. Dũ enĩ hũ¬
militer flendo peccata & crimina nr̃a
abluimꝰ. multũ necesse est ut m̃tis ratioẽ¬
qd̾ est nr̃a fortitudo ñ solũ crimina. uerũ
re debemꝰ forcitudinis indicat actionẽ. u¬

Expanded text:
totum mentis ostendit affectum. Et ideo mutotum mentis ostendit affectum. Et ideo mulier jam non utitur verbis, per quae multos deceperat, ac decipiendo multum peccaverat, ne per verba minus illi credatur ad confitendum, quibus uti consueverat ad peccandum. Multa enim hominis falsitas eum reddit etiam in veritate suspectum. Unde maluit causam suam ante judicem, quem nec cordis arcana latent, fletibus agere, et quod voce deliquerat, lacrymis confitendo delere. Certe Deus ipse fons misericordiarum peccatrici feminae fontem contulerat lacrymarum, et fons per se deficiens non deficiebat, quia fons naturaliter indeficiens illum abundanter irrigabat. Capillis suis tersit pedes, quos lacrymis lavit. In quo nobis fortitudinis exemplum monstravit. Dum enim humiliter flendo peccata et crimina nostra abluimus, multum necesse est ut mentis ratiod est nostra fortitudo, non solum crimina, verum re debemus, fortitudinis indicat actionem. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi ita alterũ altĩ necessariũ. eẽ. cog̃¬
noscamꝰ qđ unũ sine altero nunꝗ̃ nobis
ꝓ desse credamꝰ. Timor utiq sine spe est
despatio : & spessine timore stulta prȩ¬
sũptio eccemulier peccatrix pedes
tenet quos tenere diu desiderauit :
suꝑ ipsos lacrimas fundit. Non ibi eã
locutã fuisse legimꝰ s lacrimatam :
di tam̃ optime locutã credimꝰ. s lacri-¬
nus pociꝰquã uͥbis. Ualde nãq fructuo¬
sa est apud bonũ dm̃ locutio lacrina¬
rum. Dũ mulier ore tenet silentiũ. la¬
crima agit negotiũ : & dũ lingua sile¬¬
bat. lacrima meliꝰ confitebatur & de¬
centiꝰ ꝑorabat. Merico scã peccatrix
dũ fleuit tacuit. ne forte minꝰ dicer&
qd neqͥt egit. Satis sunt utiq meliores
lacrimarũ p̃ces: quã uerboꝵ. Nã qui
u̾bis p̃cat᷑ int̾dũ offendit: lacrima aut̃
offende minime nouit. Uerba aliqͣndo
ñ ꝓfer totũ negotiũ: lacrima sẽper

Expanded text:
tissimi, ita alterum alteri necessarium esse cogtissimi, ita alterum alteri necessarium esse cognoscamus, quod unum sine altero nunquam nobis prodesse credamus. Timor utique sine spe, est desperatio; et spes sine timore, stulta praesumptio. Ecce mulier peccatrix pedes tenet, quos tenere diu desideravit; super ipsos lacrymas fundit. 392 Non ibi eam locutam fuisse legimus, sed lacrymatam; et tamen optime locutam credimus, sed lacrymis potius quam verbis. Valde namque fructuosa est apud bonum Deum locutio lacrymarum. Dum mulier ore tenet silentium, lacryma agit negotium, et dum lingua silebat, lacryma melius confitebatur, et decentius perorabat. Merito sancta peccatrix dum flevit, tacuit, ne forte minus diceret quod nequiter egit. Satis sunt utique meliores lacrymarum preces, quam verborum. Nam qui verbis precatur interdum offendit; lacryma autem offendere minime novit. Verba aliquando non proferunt totum negotium; lacryma semper
Abbreviated transcription (Latin):
pexit. nec ei suos subtrax̃ pedess tradidit
& eius obsequiũ multũ gratant̃ suscep̃
Illa uͦ quando pͥmũ accessit ad dñm: attẽ¬
tius audiamꝰ qͥd fecerit. Retro secꝰ pedes
stetit & flebat qr quã us de miscđia dñi
plurimũ p̃sumeret. accusatrix peccatoꝵ
conscientia eã uehem̃ter urgebat. hȩc
itaq peccatrix dũ dilectiodat ei spem.
& memoria peccatoꝵ suoꝵ incutit timo¬
rem. dubitauit pene quid faceret. qm̃ &
& timor eã retardabant. & ab illo absti¬
nere diutiꝰ spes & dilectio phibebant. Ti.¬
more tãde bonȩ spei concordit̃ sociato.
ambo duces peccatricis mulieris fiunt :¬
& eã parit̃ usq ad tenendos ipsos pedes
multũ benigni saluatoris ad ducunt: ubi
illã deuotione ꝓsternentes felicit̃ cõm̃¬
darunt. Beati tales duces qͥ semꝑ ducuit
adxp̃m: & beata peccatrix quȩ talẽ me¬
ruit hab̾e ducatũ. Spẽ atq timorẽ dilec.¬

Expanded text:
pexit, nec ei suos subtraxit pedes, sed tradidit, pexit, nec ei suos subtraxit pedes, sed tradidit, et ejus obsequium multum gratanter suscepit. Illa vero quando primum accessit ad Dominum, attentius audiamus quid fecerit. Retro secus pedes stetit, et flebat, quia, quamvis de misericordia Domini plurimum praesumeret, accusatrix peccatorum conscientia eam vehementer urgebat. Haec itaque peccatrix dum dilectio dat ei spem, et memoria peccatorum suorum incutit timorem, dubitavit pene quid faceret, quoniaet timor eam retardabant, et ab illo abstinere diutius spes et dilectio prohibebant. Timore tandem bonae spei concorditer sociato, ambo duces peccatricis mulieris fiunt, et eam pariter usque ad tenendos ipsos pedes multum benigni Salvatoris adducunt, ubi illam devotione prosternentes feliciter commendarunt. Beati tales duces, qui semper ducunt ad Christum! et beata peccatrix, quae talem meruit habere ducatum! Spem atque timorem, dilec
Abbreviated transcription (Latin):
ut cognouit qd̾ benignꝰ iħs accubuit in
domo pharisei. attulit alabastrũ unguẽti.
stansq retro secꝰ pedes dñi cepit humiliter
lacrimis rigare pedes eiꝰ. & capillis capitis
sui lergere & oscularrac deinde unguen¬¬
to qd̾ actulerat ungere ñ cessabat. Istã
peccatricẽ feminã nullidubiũ est mariã
fuisse magdalenã. quȩ priꝰ quidẽ excitit
famosa peccatrix s postea facta est gło.¬
riosa p̃dicatrix. Hec ut cognouit salua.¬
torẽ.eẽ. cũ pharisȩo. humilẽ uidelicet
cũ suꝑbo. elegit magis depietate salua¬
toris confide. quã austeritatẽ pharisȩi
formidare. Formidabat ante sexiis fra-¬
gilis phariseũ hominẽ sine miscđia. &
nimis asꝑũ. qͥ mulierẽ as ꝑnabat᷑. & alie.¬
nã a salute credebat. & ab ea tangi pę-¬
nicus dedignabat᷑. S fons bonitatis &
pietatis origo ds̃ humił qui humiles
peccatores quȩ rebati non ut dãpnaret .s
ut iustificaret. mulierẽ pecca tricẽ ñ des¬

Expanded text:
s accubuit in domo Pharisaei, attulit alabastrum unguenti, stansque retro secus pedes Domini, coepit humiliter lacrymis rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergere et osculari. Ac deinde unguento quod attulerat, ungere non cessabat. Istam peccatricem feminam nulli dubium est Mariam fuisse Magdalenam, quae prius quidem exstitit famosa peccatrix, sed postea facta est gloriosa praedicatrix. Haec ut cognovit Salvatorem esse cum Pharisaeo, humilem videlicet cum superbo, elegit magis de pietate Salvatoris confidere, quam austeritatem Pharisaei formidare. Formidabat sexus fragilis Pharisaeum, hominem sine misericordia et nimis asperum, qui mulierem 391 aspernabatur, et alienam a salute credebat, et ab ea tangi penitus dedignabatur. Sed fons bonitatis et pietatis origo Deus humilis, qui humiles peccatores quaerebat, non ut damnaret, sed ut justificaret, mulierem peccatricem non des
Abbreviated transcription (Latin):
exoremꝰ. quatinꝰ pat̃. pastor. medicꝰ & magis.¬
ter sic nresse dignet᷑: ut pia pat̃̾nitate nos
nutriat. animas nr̃as pascat pane uirtutũ.
deat᷑ & suo magisterio diligent᷑ edocti quȩ
bona sunt oꝑem̃: & ad ipsũ ꝑuenire mere am᷑
qui est dator & remunerator bonoꝵ oꝑũ. ds¬

Expanded text:
exoremus, quatenus Pater, pastor, medicus et magisexoremus, quatenus Pater, pastor, medicus et magister sic noster esse dignetur, ut pia paternitate nos nutriat, animas nostras pascat pane virtutum, orum medeatur, et suo magisterio diligenter edocti, quae bona sunt operemur, et ad ipsum pervenire mereamur, qui est dator et remunerator bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
lata. Ipse tam̃ pro sua magna humilitate
sci basilũ & p̃cedentiũ uitã & oꝑa patrũ.
uł sua cacens uł quasi modica dicens. lau¬
dat & miratur: bonꝰ optimũ discipłsma.¬
gistrũ imitatus : qui taceri p̃cipiebat cũ ea
tres euangelistas matheũ scilicet lucam
monachoꝵ regulã scripsit. qua tã quã dul¬
cioris caritatis cem̃to uiuo lapidi xp̃o homi¬
nes diligentiꝰ iungit. De quo ueracit̃ dicere
possumꝰ & firmiter credere debemꝰ: qd̾ adeo
nobis sic tãquã apłs & angłs destinatꝰ. Nam¬
illũ idcirco nob̾ spetialit̾ misit ds. ut ipse
formate & formosȩ uitȩ suȩ exẽplo nos ꝓpͥȩ & sin¬
gularit̃ informaret : atq: suȩ doctrina sapi¬
entiȩ nob quȩ sunt bona familiarit nunti¬
aret. Illũ etiã post se prȩcipiũ patrẽ pas¬
torẽ. medicũ & magistrũ decreuit. ẽẽ. mo¬
nachoꝵ. Hunc igit᷑ beatissimũ uirũ p̃cor¬
diales amici & fr̃s corde & ore suppliciter

Expanded text:
Ipse tamen pro magna sua humilitate S. Basilii et praecedentium vitam et opera Patrum, vel sua tacens, vel quasi modica dicens, laudat et miratur. Bonus optimum discipulus Magistrum imitatus, qui taceri praecipiebat, cum ea, tres evangelistas, Matthaeum scilicet, Lucammonachorum Regulam scripsit, qua tanquam dulcioris charitatis caemento, vivo lapidi Christo homine diligentius 411-17 jungit, de quo veraciter dicere possumus, et firmiter credere debemus quod a Deo nobis sit tanquam apostolus etnobis specialiter misit Deus ut ipsae formatae et formosae vitae suae exemplo nos proprie et singulariter informaret, atque suae doctrina sapientiae nobis quae sunt bona familiariter nuntiaret. Illum etiam post se praecipuum Patrem, pastorem, medicum et magistrum decrevit esse monachorum. Hunc igitur beatissimum virum, praecordiales amici et fratres, corde et ore suppliciter
Abbreviated transcription (Latin):
dñm: ut manducaret cũ illo. Cuiꝰ suꝑbiã
licet non ignoraret dñs qͥ om̃ia nouit: pha¬
risçitam̃ domũ ingressus est & sic discubuit.
Unde prudent̃ considerandũ est quãtũ ds̃
caritatẽ diligat: qͥ nec speciẽ caritatis refu-¬
tat. Phariseus nãq ualde suꝑb erat. & idcir¬
co caritatẽ hab̾e ñ poterat. Dũ gͥ dnm ut secũ¬

Expanded text:
et cum illo . Cujus superbiam licet non ignoraret Dominus qui omnia novit, Pharisaei tamen domum ingressus est, et sic discubuit. Unde prudenter considerandum est quantum Deus charitatem diligat, qui nec speciem charitatis refutat. Pharisaeus namque valde superbus erat, et idcirco charitatem habere non poterat. Dum igitur Do
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ uouerit & postea nubserit: rea tenebit᷑
Bonũ est tam̃ coniugiũ s coniugio uirgini¬
tas melior. Sic sc̃oꝵ p̃cedentiũ patrũ omĩs
institutio est quide bona: s uenerabilis be¬
nedicti longe prestantior. Quȩ ante illum
satres sc̃ĩ constituerunt: uelud lex moy si dura
& asꝑa fuerunt. Sapientis uͦ benedicti insti¬
tutio sca suauis & leuis est & matre urtutũ
discretione uidelicet plena. Antiquoꝵ san-¬
ctio patrũ quasi ueteris legis cultores ba¬
buit. Pius aut̃ & discretꝰ pat̾ benedictus il¬
loꝵ statuta tãquã dure legis austeritatẽ
tẽꝑans: nos nouȩ gr̃ȩ filios procreauit. Illa
quasi ueta pene uł penitꝰ onua transier̃. & ec
ce ascõbenedicto facta sunt noua. Illa etiã
tãquã umbra & figura futur& monasticȩ
uitȩ fuisse udent᷑. sed ꝑ laudabilẽ patrem¬

Expanded text:
tatem voverit, et postea nupserit, rea tenebitur. tatem voverit, et postea nupserit, rea tenebitur. Bonum est tamen conjugium, sed conjugio 410 virginitas melior. Sic sanctorum praecedentium Patrum omnis institutio est quidem bona, sed venerabilis Benedicti longe praestantior. Quae ante illum Patres sancti constituerunt, velut lex Moysi, dura et aspera fuerunt. Sapientis vere Benedicti institutio sancta, suavis et levis est, et matre virtutum discretione videlicet plena. Antiquo rum sanctio Patrum, quasi veteris legis cultores habuit. Pius autem et discretus Pater Benedictus illorum statuta tanquam durae legis auctoritatem temperans, nos novae gratiae filios procreavit. Illa quasi vetera pene vel penitus omnia transierunt, et ecce a S. Benedicto facta sunt nova. Illa etiam tanquam umbra et figura futurae monasticae vitae fuisse videntur, sed per laudabile
Abbreviated transcription (Latin):
erat. conc̾ int̾dictũ dñi tetiger̃. Huiꝰ obȩ
dientiȩ uirtutẽ sc̃s benedictis pleniꝰ agno¬
uit. quã ante illũ quilib& abbatũ aut
noluit aeuelare aut minꝰ in tellex̃. Ro¬
manꝰ gͥ in illo suo facto merito laudatur:
qr ista & quedã alia mona fhis tunclice¬
bant. quȩ nunç ꝓhibent᷑. Sunc etenĩ qͣ dam
bona quȩ priꝰ quidẽ licere possunt. s illic¬
ta postea fiunt. Nã monachis illiꝰ cẽporis
illabumanitatis oꝑa licebant: quia sen ab
illis oꝑib abstinere ꝓmiserant. Aodernis iẽ
sic illa licere minime possunt. qui nec illa
nec alia bona facere sine sp̃ialis patris uolũ¬
tate deuouer̃: & fide sue ꝓfessionis firma¬
uer̃. Iuã uidelicet suȩ ꝓfessionis fidẽ scom
regulã sc̃i benedicti tenendã corã dõ& sc̃ĩs
euis ꝓmiserunt. Licet etiã mulierisi uolue¬
rit nubere.qr ei bene conceditur. s siuirgini¬

Expanded text:
erat contra interdierat contra interdidientiae virtutem S. Benedictus plenius agnovit, quam ante illum quilibet abbatum aut noluit revelare, aut minus intellexit. Romanus igitur in illo suo facto merito laudatur, quia ista et quaedam alia monachis tunc licebant, quae nunc prohibentur. Sunt etenim quaedam bona, quae prius quidem licere possunt, sed illicita postea fiunt. Nam monachis illius temporis illa humanitatis opera licebant, quia se non ab illis operibus abstinere promiserant. Modernis vero sic illa licere minime possunt, qui nec illa, nec alia bona facere sine spiritualis patris voluntate devoverunt, et fide suae professionis firmaverunt, quam videlicet suae professionis fidem, secundum Regulam S. Benedicti, tenendam coram Deo, et sanctis ejus promiserunt. Licet etiam mulieri, si voluerit, nubere, quia ei bene conceditur. Sed si virgini
Abbreviated transcription (Latin):
endũ pdixer uł fieri ꝑmiser. ipse post illoscor¬
rexit. Unde monachis ut oꝑa bona sine sp̃u-¬
alis patrislicentia minime faciant. id circo
nunc phibetur. nec qͥsquã eoꝵ ꝓpͥam uo¬
luntatẽ sub speciȩ pietatis uł cuiꝰ lib& bonȩ
oꝑationis sequat᷑. Et ꝑ hoc maximȩ qualis &
quanta sic uirtus obȩdientiȩ ostenditur. An
solũ mala uitare. s etiã aqͥb: dã bonis oꝑibus
subditis abstinere p̃cipit᷑. Cũ igitur alligati
funib obedientiȩ subditi.ea ñ faciunt quȩ s
bona uidentur. necesse est ut hi qui eis p̃sun
ex sua parte bonademonstrent: quȩ oꝑent᷑.
Hanc obedientiȩ formã dñs inparadyso paren-¬
tibus pͥmis pͥmꝰ insticuit. quicũ om̃s alias pa¬
radssi arbores eis concessisset. unã int̾dix̃: unã
quatinꝰ uidelicet ipsi agnoscerent. qd̾ dñm
& magistrũ suꝑ se habebant: cuiꝰ uolunta¬
ti obedire debebant. Qui ñ ido peccauer̃. qr
malũ ẽet ꝓomũ qd̾ comeder̃. s qr qd bonũ

Expanded text:
el fieri permiserunt, ipse post illos correxit. Unde monachis, ut opera bona sine spiritualis Patris licentia minime faciant, idcirco nunc prohibetur, ne quisquam eorum propriam voluntatem sub specie pietatis, vel cujuslibet bonae operationis, sequaquanta sit virtus obedientiae ostenditur, qua non solum mala vitare, sed etiam a quibusdam bonis operibus subditis abstinere praecipitur. Cum igitur alligati 409 funibus obedientiae subditi ea non faciunt quae sibi bona videntur, necesse est, ut hi qui eis praesunt, ex sua parte bona demonstrent, quae operentur. Hanc obedientiae formam Dominus in paradiso parentibus primis primus instituit; qui cum omnes alias paradisi arbores eis concessisset, unam interdixit, quatenus videlicet ipsi agnoscerent quod Dominum et magistrum super se habebant, cujus voluntati obedire debebant. Qui non ideo peccaverunt, quod malum esset pomum quod comederunt, sed quia quod bonum
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. d̃s defeminaͭ. Hodie ortus conclusus ex illi
porta ꝓcessit. & in illã & ꝑ illã fons manauit
signatus: de qͣ ꝓpħa dicit. Est porta que non
decinꝰ utero ad nos uenit dĩpatris imago. Et
qͦmͦ uenerit. & quare uenerit ostendit᷑: cũ ad
mariã & ad ioseph ab angło eis reuelante diuinȩ
dispensationis consiliũ dicit᷑. Ad mariã quidẽ.

Expanded text:
pessimus aemulator. Hodie hortus conclusus 346 ex illa porta processit, et in illam et per illam fons manavit signatus, de qua propheta dicit: Est porta, quae node cujus utero ad nos venit Dei Patris imago. Et quomodo venerit, et quare venerit, ostenditur, cum ad Mariam et ad Joseph ab angelo eis revelante divinae dispensationis consilium dicitur; ad
Abbreviated transcription (Latin):
a peccatis eoꝵ. Orcꝰ nr̃i saluatoris licet angłis
scĩs. & ꝑ eos hominib bone uoluntatis mani-¬
festꝰ exciterit: occultꝰ tam̃ fuit diabolo & idolis
eiꝰ. Idola diaboli sunt p̃cipue infideles aretro¬
gradi homines: qͥb ꝓpt̃ cor impenitens eorẜ
ionotũ. ẽ. conceptionis dñicȩ & natiuitatis
mysteriũ. Iui idola diaboli recte uocantur
quia in ipsis & ꝑ ipsos loquit᷑ parit̃ & oꝑatus.

Expanded text:
a peccatis eorum . Ortus nostri Salvatoris, licet angelis sanctis et per eos hominibus bonae voluntatis manifestus exstiterit, occultus tamen fuit diabolo et idolis ejus. Idola diaboli sunt praecipue infideles, et retrogradi homines, quibus propter cor impoenitens eorum, ignotum est conceptionis Dominicae et nativitatis mysterium. Quae idola diaboli recte vocantur, quia in ipsis, et per ipsos loquitur pariter et operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos actor bonitatis iã sepultos in pec¬
catis. resuscitet: optine. Ora ꝓpeccatis
nr̃is. iustificata peccatrix. eo m̃tis studio. quo
ȩterno. uiuo. uero : supplicasti dño. Irriga¬¬
uit te maria. xp̃i pietatis unda. qui te lauit
& mundauit. nos abluat a peccatis caritatis
gr̃a. Hȩc infirma ad medicũ uenit. querens
remediũ. ꝓsternit᷑. sĩ loqͥt᷑. sed lacrimis confitet᷑.
sicagit nogotiũ P lenꝰ miscđia dat medicꝰ remedia.
nulla respuit uulnera omĩpotens medicina:
at uult cordis intima Offert hȩc penitentiam.
hic confert indulgentiã. fugat septẽ demonia. septi¬
formis dem̃tia a conuersa femina. Penitentis
deuotio peccatorũ remissio fiat nobis. sumo dõ qͥ ẽ
nr̃a redẽptio laus honor & głia aõ. PmNOS

Expanded text:
Ut nos auctor bonitatis Jam sepultos in peccatis Resuscitet, obtine. Ora pro peccatis nostris, Justificata peccatrix, Eo mentis studio Quo aeterno, vivo, vero Supplicasti Domino. Irrigavit te, Maria, Christi pietatis unda. Qui te lavit et mundavit, Nos abluat a peccatis Charitatis gratia. Haec infirma ad medicum Venit, quaerens remedium; Prosternitur, non loquitur Sed lacrymis confitetur: Sic agit negotium. Plenus misericordia Dat medicus remedia. Nulla respuit vulnera Omnipotens medicina: At vult cordis intima. Offert haec poenitentiam, Hic confert indulgentiam: Fugat septem daemonia Septiformis clementia, A conversa femina. Poenitentis devotio Peccatorum remissio Fiat nobis, summo Deo, Qui est nostra redemptio, Laus, honor et gloria. Am
Abbreviated transcription (Latin):
reis ocłis uidebat hominẽ: corde credebat
& uoce confitebat᷑ mundi saluatorẽ. huꝰitaq
uenerabilis senis cordis intentio. ad suã ipsius
iustitiã ꝑtinebat: & eiꝰ oris confessio ad ꝓximo¬
rum salutẽ. Qd̾ parasti ante faciẽ om̃ĩum
popłoꝵ. hoc salutare dĩ paratũ. id. ẽ. ad sa¬
sute om̃ib ꝙpositu : omis popsi nec corporeis nec¬

Expanded text:
ris oculis videbat hominem, corde credebat ris oculis videbat hominem, corde credebat et voce confitebatur mundi 379 Salvatorem. Hujus itaque venerabilis senis cordis intentio ad suam ipsius justitiam pertinebat, et ejus oris confessio ad proximorum salutem. Quod parasti ante faciem omnium populorum . Hoc salutare Dei paratum, id est, ad salutem omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ inducerent puerũ iħm parentes eiꝰ ut face¬
rent scdm consuetudinẽ legis ꝓeo: & ipse acce¬
pit eũ mulnas suas. Et hoc siqͥd̾ẽ iusta dñi dispo¬
sitione factũ contigit. ut cuiꝰ diuinitati longo tẽ.¬
pore uistus iste cordis deuotione seruierat. nunc
tandẽ quasi in ultimo positus eiꝰ corpori corporis
deserinret officio: & sic piã uitã beata morte
finiret. Et benedix̃ dm. Denedix̃ dm̃. ei scilicet
grãs agens : benedici ab eo meruit. Benedicere
dm̃. ẽ. optare adõbenedici. & ei gras agere:
dimissum: &e queꝑse contͣxerat reatũ. Vnde exultabat inte
aii & dumissũ sccłm qđei ille ꝓmiserat. Propħa
scs missus credit᷑ & dimisus. Quomissus.
Unde dimissus: Himissus a tribulatione scłi.
apͥma transgressione. aꝓpria offensione.
& in pace missus. Nemo em̃ pacẽ qua symeon
habuit habere potest. nͥ abhoc scło alienꝰ
fab & a peccatoꝵ pondere fuerit ab solucus.
uia iuder᷑ ocłimei: falutare cuũ. Iue corpo¬

Expanded text:
nducerent puerum Jesum parentes ejus, ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo, et ipse accepit eum in ulnas suas . Et hoc siquidem justa Domini dispositione factum contigit ut cujus divinitati longo tempore justus iste cordis devotione servierat, nunc tandem quasi in ultimo positus, et ejus corpori corporis deserviret officio, et sic piam vitam digna morte finiret. Et benedixit Deum . Benedixit Deum, ei scilicet gratias agens, benedici ab eo meruit. Benedicere Deum, est optare a Deo benedici, et ei gratias agere. dimissum, et quem per se contraxerat reatum. Unde exsultabat inter dimissum, secundum quod ei ille promiserat. Propheta sanctus missus creditur et dimissus. Quo missus? unde dimissus? dimissus a tribulatione saeculi, a prima transgressione, a propria offensione, et in pacem missus. Nemo enim pacem, quam Simeon habuit, habere potest, nisi ab hoc saeculo alienus fiat, et a peccatorum pondere fuerit absolutus. Quia viderunt oculi mei Salutare tuum . Quem corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. fr̃ .G. dictus abbas. salutẽ & di¬
lectionẽ in xp̃o. Michi dictũ est
qͦd insinodo ur̃a de me querimoniã fecis¬
tis. s miror siita est. ñ enĩ bonitatẽ uram
offendi maliqͦ. dimonasteriũ nr̃m alodiũ
beati petri & patrimoniũ. de his quȩ mul¬¬
to tempore pacifice possederat. & apłica
auctoritate sibi firmata sunt. sine iudi-¬
cio & audiencia expoliastis: in hoc me pec¬¬
care uel peccasse ñ credo. Sisc̃orũ roma¬¬
norũ pontificũ pͥulegia uob oblata ad
uidendũ uide noluistis: merito culpa¬¬
ri nec possũ nec debeo. Silegatꝰ romanȩ
gus debitã reuerenciã exhiberetis. & red¬
Seretis qͥd nob abstulerat ur̃a sub limi¬
das. si neutrũ obseruastis. inde noxã minime
etiarrinita humilitas. Annunciastis ut dr̃¬

Expanded text:
offridus dictus abbas, salutem et, dilectionem in Christo. Mihi dictum est quod in synodo vestra de me querimoniam fecistis. Sed miror si ita est; non enim bonitatem vestram offendi in aliquo. Si monasterium nostrum alodium 123 B. Petri, et patrimonium, de his quae multo tempore pacifice possederat, et apostolica auctoritate sibi firmata sunt, sine judicio et audientia exspoliastis, in hoc me peccare vel peccasse non credo. Si sanctorum Romanorum pontificum privilegia vobis oblata ad videndum, videre noluistis, merito culpari nec possum, nec debeo. Si legatus Romanagiis debitam reverentiam exhiberetis, et redderetis quod nobis abstulerat vestra sublimitas, si neutrum observastis, inde noxam minime contraxit nostra humilitas. Annuntiastis, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
predepcioe altariũ Bñ notut pruden¬
cia ura ñ ẽe bonũ. qͦd apłica sincerita¬
te disponit᷑ ꝑ etrartũ p̃dicare. Bone dñe
uosilli n asfuistis concilio: & ego int̾fui qͥ
husioi cognosco ueritatẽ. Redempcionẽ
eccłarũ quȩ uulgari uocabulo altaria
nuncupant᷑. beatꝰ uͥ ille simoniacã pͣui¬
tate uocauit: & apłica auctoritate
dãpnauit. Illa tam̃ magiea & simoni

Expanded text:
ione altarium. Bene novit prudentia vestra non esse bonum quod apostolica sinceritate disponitur per contrarium praedicare. Bone domine, vos illi non adfuistis concilio; et ego interfui, qui hujus rei cognosco veritatem. Redemptionem Ecclesiarum, quae vulgari vocabulo altaria nuncupantur, beatus vir ille Simoniacam pravitatem vocavit, et apostolica auctoritate damnavit. Illa tamen magica et Simoni
Abbreviated transcription (Latin):
ad reuelationẽ gentiũ. hoc eñi lumine gen¬
des quȩ deos colentes alienos se a facie cre¬
atoris abscondant renelatȩ st̃. hoc lumine que
ꝑditȩ fuorant. sunt inuentȩ. Hoc ecĩa lumine
illuminate sunt: qͥa hoc lumine lum̃ fidei
nat: sedlum̃ om̃iũ qͥ illuminant᷑ siue inam¬
ma internus. siue exteriꝰ in corpore. De hoc lu¬
mine dicit ꝓpħa. Accedite adeũ & illuminamini :¬
& facies ur̃e ñ confundent᷑. Quȩ eñi fiunt in
tenebris. mala sunt & digna confusione þnde
dñs in euangłio dicit. Om̃is qͥ male agit odit
lucẽ. & ñ uenit ad lucẽ: ne eiꝰ mala oꝑa manifes

Expanded text:
ad revelationem gentium . Hoc enim lumine, gentes quae deos colentes alienos se a facie Creatoris absconderant, revelatae sunt; hoc lumine quae perditae fuerant, sunt inventae. Hoc etiam lumine illuminatae sunt, quia hoc lumine, lumen fidenat, sed lumen omnium qui illuminantur, sive in anima interius, sive exterius in corpore. De hoc lumine dicit Propheta: Accedite ad eum, et illuminamini, et facies vestrae non confundentur . Quae enim fiunt in tenebris, mala sunt, et digna confusione. Unde Dominus in Evangelio dicit: Omnis qui male agit, odit lucem, et non venit ad lucem, ne ejus mala o
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatẽ. Sic enĩ tota trmitas affuit inbaptis¬
mate xp̃i. sic tota trinitas firmit̾ ad esse creditur
& in baptismate xp̃iani: in qͦ ñ solũ cernimꝰ xp̃m.
sed ipsũ induimꝰ. Et uenit inspũ intẽplũ. Si

Expanded text:
Trinitatem. Sicut enim tota Trinitas adfuit in baptisTrinitatem. Sicut enim tota Trinitas adfuit in baptismate Christi, sic tota Trinitas firmiter adesse creditur et in baptismate Christiani, in quo non solum cernimus Christum, sed ipsum induimus. Et ven
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾et xp̃m dñi. Sic̃ nescimꝰ ubi & quando acceꝑit.
ita qđ acceꝑit & a quo & quomͦ acceꝑit certi sumꝰ.
Nã fide & dilectione. multiplici p̃ce. assidua orati¬
one & bonoꝵ assertione oꝑm hoc responsũ meruit
a spĩi scõ. & optinuit ꝓmissũ. Hoc ipsũ spũalit̃ una¬
quȩq fidelis anima a sp̃ũ scõ ꝑcipit se uidelicet non
iusurã mortẽ. nͥpriꝰ uideat saluatorẽ. Uidit sy meon
corporali intuitii xp̃m in carne: & corporalit̃ habu¬
it p̃sentẽ. Et nos obtutib m̃tis & fidĩ illũ insius sa¬
cram̃tis uidemꝰ manentẽ in nob̾ & oꝑantẽ. Nãnisi
qͥsq ante mortẽ corporis spualigr̃a cerneret &
hab̾et illũ : morte dãnaret᷑ ȩt̾na. Uidit s meon
odis corporis xp̃m horfinẽ : & corde & corpore dĩ in
homine adora uit maiestatẽ. Et nos qͥdẽ in bap¬
tismate ocłis carnis aquã uidemꝰ. & inaqua x p̃m
ipsũ ocłis animȩ p̃sentẽ cernimꝰ. & in ipso totam

Expanded text:
um Domini . Sicut nescimus ubi et quando acceperit, ita quod acceperit, et a quo et quomodo acceperit certi sumus. Nam fide et dilectione, multiplici prece, assidua oratione, et bonorum assertione operum hoc responsum meruit a Spiritu sancto, et obtinuit promissum. Hoc ipsum spiritualiter unaquaeque fidelis anima a Spiritu sancto percipit, sed videlicet non visurum mortem, nisi prius videat Salvatorem. Vidit Simeon corporali intuitu Christum in carne, et corporaliter habuit praesentem. Et nos obtutibus mentis et fidei illum in suis sacramentis videmus manentem in nobis, et operantem. Nam, nisi quisque ante mortum, morte damnaretur aeterna. Vidit Simeon ulis corporis Christum hominem, et corde et corpore Dei in homine adoravit majestatem. Et nos quidem in baptismate oculis carnis aquam videmus, et in aqua Christum ipsum oculis animae praesentem cernimus, et in ipso totam
Abbreviated transcription (Latin):
genuit amore uincatur. & matris pietate circa
nos hereat quasi iam ꝓpeccatis deputatos ad
penam. Suscipiat causam nr̃am piissima ma¬
ter. & negociũ nr̃m agat nobisq auxilietur.
ut nos a morce peccatorũ eus auxilio suscita¬
tos ducat cũ lumine fidei & sapientie intẽplũ
głiȩ celestis. & offerat filio suo. & ad pedefeius
nos ponat. & in ierłm quȩ pacis. ẽ. usio cũ iusto
s meone sius piis precib faciat ꝑmanere. qđ

Expanded text:
genuit amore vincatur, et matris pietate circa genuit amore vincatur, et matris pietate circa nos haereat, quasi jam pro peccatis deputatos ad poenam. Suscipiat causam nostram piissima mater, et negotium nostrum agat, nobisque auxilietur, ut nos a morte peccatorum ejus auxilio suscitatos inducat cum lumine fidei et sapientiae in templum gloriae coelestis, et offerat filio suo; ad pedes ejus nos ponat, et in Hierusalem, quae pacis est visio, cum justo Simeone suis piis precibus faciat permanere; quod
Abbreviated transcription (Latin):
cia &multiplici malignitate a tanta fraterni¬
tate facti degeneres. canti patris nos indignos
fecimus hereditate. Unde ad matrem ipsius &
per ipsam ad ipsũ recurramus. qui pia & miseri¬
cordi dispensatione matrem suam nr̃am. ẽẽ.
uoluit. ut nobis in nr̃a necessitate ferret auxi¬
lium. Et qm̃ redẽptorem nr̃m paratissimum
ad ignoscendũ nouimus. & eius głiosam matrem
habemus si uolumus in aduitoriũ: non est nobis
iacendum inpeccatis. sed citius resurgendum.
& quia nr̃is meritis hoc minus. immo nichil penitꝰ
agere possumꝰ : aliunde queramꝰ consilium. Solũmͦ
restat agendum. Et idõ fratres nos miseros &
infelices humilit̃ confiteamur. & cũtimore pari¬
ter & dilectione oremus bonã dñi matrem ma¬
riam piam urginem. ut nobis peccatorib non
indignetur quam ñ quã ut dignum est hono¬
rauimus : sed multis in uiriis ꝓuocauimus ad
iram. Nonsit memoi iniuriarum. sed quo nos

Expanded text:
tia et multiplici malignitate a tanta fraternitia et multiplici malignitate a tanta fraternitate facti degeneres, tanti Patris nos indignos fecimus haereditate. Unde ad matrem ipsius, et per ipsam ad ipsum recurramus, qui pia et misericordi dispensatione matrem suam nostram esse voluit, ut nobis in nostra necessitate ferret auxilium. Et quoniam Redemptorem nostrum paratissimum ad ignoscendum novimus, et ejus gloriosam matrem habemus, si volumus, in adjutorium, non est nobis jacendum in peccatis, sed citius resurgendum. Et quia nostris meritis 381 hoc minus, imo, nihil penitus agere possumus, aliunde quaeramus consilium. Solummodrestat agendum. Et ideo, fratres, nos miseros et infelices humiliter confiteamur, et cum timore pariter et dilectione oremus bonam Domini matrem Mariam piam virginem, ut nobis peccatoribus non indignetur, quam nunquam, ut dignum est, honoravimus, sed multis injuriis provocavimus ad iram. Non sit memor injuriarum, sed quo nos
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ẽ. & adgłiã plebis uideoꝵ. Plebs ista ualde¬
adõ illuminata . ẽ. & specialit̃ sua. ẽ: qͥa p̃cȩteris
nationib electa. ẽ. Deplebe ista paͬriarchas ꝓpħas¬
& apostolos scõs elegit: & de illis qui inplebe
ista erant custodes pecorum. rectores popu¬
lorum & dños fecit. Legem promissiones
multum per omnẽ modum qđ apostolus
paulus testatur: huic popło dedit. Preter
cȩtera & super om̃ia quȩ eis dederat: de ipsis
elegit matrem. & de eorũ carne carnem assũp¬
sit. Caro siquidem om̃iũ hominũ una est :¬
& de uno limo facta. Sed magis inplebe isra¬
elitica. xp̃c carnem accipere uoluit ad maio¬
rem eorũ głia: quam in alia gente In hac igit᷑ carne
es honorabilis mater iurgo eũ concepit & pepe.¬
rit & causa salutis & humilitatis exemplo obtu¬
lit intẽplo hostiam uiuam & uiuificantem in
odorem suauitatis. Uere bonamaria peperit
pater om̃ium hominũ & p̃cipue xp̃ianorum
Et nos quidem xp̃iani sum. At uoluntate mali¬

Expanded text:
. Plebs ista valde illuminata est, et specialiter sua est, quia prae caeteris nationibus electa est. De plebe ista patriarchas, et prophetas, apostolos sanctos elegit, et de illis qui in plebe ista erant, custodes pecorum, rectores populorum, et dominos 380 fecit. Legem, promissiones, multum per omnem modum, quod apostolus Paulus testatur, huic populo dedit. Praeter caetera et super omnia quae eis dederat, de ipsis elegit matrem, et de eorum carne carnem assumpsit. Caro siquidem omnium hominum una est, et de uno limo facta. Sed magis in plebe Israelitica Christus carnem accipere voluit ad majorem eorum gloriam, quam in alia gente. In hac igitur carne ejus honorabilis Mater Virgo eum concepit, et peperit, et causa salutis, et humilitatis exemplo obtulit in templo hostiam vivam et vivificantem in odorem suavitatis. Vere bona Maria peperitpater omnium hominum et praecipue Christianorum. Et nos quidem Christiani sumus: et voluntate, mali
Abbreviated transcription (Latin):
siliꝰ & legẽ dederat. & uenerat ut inse legẽ adim¬
pleret: quã aliis dederat ante. Illa tam̃ pudica
puesla. nec in aliqͦ nec de aliqͦ habuit unde cunc
purgaret᷑. Sc̃a & eñi uirgo fuit & inconceptione
& innatiuitate prolis. & idcirco puer natꝰ exea
uulũa eiꝰ ñ aꝑuit: licet ꝑ illã illiꝰ uteri portam
nasceret᷑. Porta uentris huiꝰ uirginis extitit uulus
eiꝰ: de qͣ ierechiel ꝓpħa sic loquit᷑. Est porta in

Expanded text:
Filius et legem dederat, et venerat ut in se legem adimFilius et legem dederat, et venerat ut in se legem adimpleret, quam aliis dederat ante. Illa tamen pudica puella, nec in aliquo, nec de aliquo habuit, unde tunc purgaretur. Sancta etenim virgo fuit et in conceptione, et in nativitate prolis, et idcirco puer natus ex ea vulvam ejus non aperuit, licet per illam illius uteri portam nasceretur. Porta ventris ejus virginis exstitit vulva ejus de qua Ezechiel propheta sic loquitur: Est porta i
Abbreviated transcription (Latin):
utriq reddat᷑ aucilio. E adẽ qͥppe deuotione qͣ
dies natiuitatis dñi & eprphaniȩ axp̃ĩana religi¬
one noscitur celebrata: debet e ista celebrari. Na
ueila ẽ sua p̃cipue & matͥs ipsiꝰ sic a&ista e.
sua specialit & matris illiꝰ. E st qͥdẽ illiꝰ diei sollem¬
A iohe baptratus: & ista ęqualit̃ magna. qua ab
ipsa cade iurgine & a iusto srmeone. ẽ. dõ patri
inteplo oblatus. Ds pat̾ ante tẽpora ex se genitũ
filiũ ut homo fieret in ea contulit uirgini matri:
mat̃ uirgo eundẽ ipsũ exse intẽpore natũ hodierꝰ¬
na die hominẽ obtulit dõ patri. Manet itaq &
dõ patri & uirgini matri mirandus filiꝰ. Ualde
nãq mirandũ.ẽ. qđ excepta hominũ cõmuni
creatione d̃s habet filiũ hominẽ: & femina filiũ
unico patri ab unica matre oblatꝰ ẽ. inus uni:
immo in uno om̃s fideles sunt oblati. Hanc diem
uenerabilẽ diem. e̾e. purgationis mariȩ scđm legẽ
euangłiũ cestat᷑. Merito mat̾ legẽ seruauit. cuiꝰ

Expanded text:
utriusque reddatur auxilio. Eadem quippe devotione qua dies Nativitatis Domini et Epiphaniae a Christiana religione noscitur celebrata, debet et ista celebrari. Nam sicut illa est sua praecipue, et matris ipsius; sic et ista est sua specialiter et matris illius. Est quidem illius diei solema Joanne baptizatus; et ista aequaliter magna, qua ab ipsa eadem Virgine, et a justo Simeone est Deo Patri in templo oblatus. Deus Pater ante tempora ex se genitum Filium, ut homo fieret in ea, contulit virgini matri; mater virgo eumdem ipsum ex se in tempore natum, hodierna die hominem obtulit Deo Patri. Manet itaque et Deo Patri et virgini matri mirandus filius. Valde namque mirandum est, quod excepta hominum communi creatione, Deus habet Filium hominem, et femina filium unico Patri ab unica matre oblatus est, unus uni; imo in uno omnes fideles sunt oblati. Hanc diem venerabilem, diem esse purgationis Mariae secundum legem Evangelium testatur. Merito mater legem servavit, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qđ ita ꝓꝓximis sic̃ ꝓse ipso erat agendũ: & qđ
sibi & ꝓximis fuerat p̃miũ expectandũ. Limoratus
igit᷑ ex p̃teritoꝵ memoria peccatoꝵ. & ex legis ob¬
seruatione & ex fidĩ oꝑatione atq pia ꝓximorũ¬

Expanded text:
enim quod ita pro proximis sicut pro seipso erat agendum; et quod enim quod ita pro proximis sicut pro seipso erat agendum; et quod sibi et proximis fuerat praemium exspectandum. Timoratus igitur ex praeteritorum memoria peccatorum, et ex legis observatione, et 377 ex fidei operatione, atque pia