comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caelestium& terrestrium & infernorum & omnis lingua confiteatur
qui a dñs ihr̃ ingloriaẽ dĩ patris
IGITUR DUODECIMIMENSIS QUEMADAR UOCARIANTE IAMDIXIMUS
TERTIA DECIMA DIE QUANDO CINCTIS IDEIS IN TERFECTIO PARABA
TUR. ET HOSTES TORUM IN NIEBANT SANGUINI. UERSAUICE III DEI
SUPERIORES ESSE COEPERUNT. ETSEDE ADUERSARIIS UIN DICARE
CONGREGATIQUE SUNT PERSINGULAS CIUITATES OPPIDA ETLOCA
VTEXTEN DERENT MANUM CONTRA INI MICOS ETPERSECUTORES SUOS
NULLUS QUE AUSUS RESIS TERE. EOQUOD OMNES POPU
TU DINIS TORUMFOR MIDO PENE TRABAT.
Duo decimus mensis ut supradictum est nouissimam a&atum saeculi
significat. quando incarnatio facta est
lucem fidei acbonorum operum quae p̃dicatione euangelica inaecclesia
perfideles cõtidie expl&ur declarat. Nam duo decimo mense tertia
decima diemensis quando cunctis iudaeis interfectio parabatur & hos¬
tes eorum in hiebant sanguini uersauice ipsi iudȩi superiores esse
coeperunt. & sede aduersariis uindicare qui a co&us fidelium in quoe

Expanded text:
coelestium, terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia Dominus Jesus in gloria est Dei Patris . » « Igitur duodecimi mensis, quem Adar vocari ante jam diximus, tertia dtur, et hostes eorum inhiabant sanguini, versa vice Judaei superiores esse coeperunt, et se de adversariis vindicare. Congregatique sunt per singulas civitates, oppida, et loca, ut extenderent manum contra inullusque ausus est resistere, eo quod omnes populos magnitudinis eorum formido penetrarat. » Duodecimus mensis, ut supra dictum, novissimam aetatem saeculi significat, quando incarnatio facta est lucem fidei ac bonorum operum, quae praedicatione evangelica in Ecclesia per fideles quotidie expletur, declarat. Nam duodecimo mense, « tertia decima die mensis, quando cunctis Judaeis interfectio parabatur, et hostes eorum inhiabant sanguini, versa vice ipsi Judaei superiores esse coeperunt, et se de adversariis vindicare; » quia coetus fidelium, in quo est
Abbreviated transcription (Latin):
que confessores eius inter ficere moliebantur mortis illis extitit.
causa. ita ut qui ꝑ legem in iuste in noxios opprimere uolebant ipsi
per eam iusti iudicii acciperent sententiam: dequo ꝑ pau lum diciti
quicumque inlege peccauerunt. ꝑ legem iudicabuntur. arbona
autem eunuchus qui ipsam crucem factam prodidit. significat
doctores legis quido lum iudȩorum & omnia quaediuinis p̃ceptis
fecerunt contraria ipsius legis. lectione manifesta uerunt: unde
moy ses inspũ prȩuidens eos contemptores & sacrilegos futuros. omnia
quaep̃ uaricatoribus erant uentura incantico deutero nomi p̃dicit:
hinc & saluator in euangelio adipsos iudȩos ait nolite putare quia
ego accussaturus simuos apud patrem est qui accus at uos moyses in quo
uos speratis. sienim creder&is moysi crederetis forsitan & mi hi

Expanded text:
que confessores ejus interficere moliebantur, mortis illis exstitit que confessores ejus interficere moliebantur, mortis illis exstitit causa. Ita ut qui per legem injuste innoxios opprimere volebant, ipsi per eam justi judicii acciperent sententiam, de quo per Paulum dicitur: « Quicunque in lege peccaverunt, per legem judicabuntur . » Harbona autem eunuchus, qui ipsam crucem factam prodidit, significat doctores legis, qui dolum Judaeorum et omnia quae divinis praeceptis fecerunt contraria, ipsius legis lectione manifestaverunt. Unde Moyses in spiritu praevidens eos contemptores et sacrilegos futuros, omnia quae praevaricatoribus erant ventura in cantico Deuteronomii praedixit. Hinc et Salvator in Evangelio ad ipsos Judaeos ait: « Nolite putare quia ego accusaturus sum vos apud Patrem; est qui accusat vos Moyses, in quo vos speratis
Abbreviated transcription (Latin):
DIXIT QUE ARBONA UNUS DEEUNUCIS: QUISTABANT INMINIS T ERIO
REGIS: EN LIONUM QUOD PARAUERAT MARDOCNEO: QUILOCITUS
EST PROREGE STAT AMAN IN DOMO NABENS ALTITUDINIS QUINQUA¬
GINTA CUBITOS: CUI DIXITREX APPENDITE EUMINEO: SUSPEN¬
SUSESTITAQ AMAN INPATIBULO QUODPARAUERAT MARDOCNTO
ETREGIS IRARE QUIEUIT¬
foueam incidit in illam. & qui uoluit lapidem reuert&ur ad eum.
sic& aman crucem quam mar docheo parauerat sustinere co actusẽ:
sed quȩri potest quid signific& quod crux ipsa quinquaginta cubitoꝵ
factaesse legitur: lex enim quinquagesima die post agni immolatio¬
nem inmonte sina priori populo dataẽ: & quia diximus supra quod
aman significar& ipsos iudȩos tumultuantes contraxp̃m quim lege
eis promissus erat & aecclesiam eius persequentes. lex ipsa quȩ eis
ad custodiam uitȩ dataest. qui a ꝑ ipsam extinguere nomenxp̃i at¬

Expanded text:
Dixitque Harbona, unus de eunuchis qui stabant in ministerio Dixitque Harbona, unus de eunuchis qui stabant in ministerio regis: En lignum quod paraverat Mardochaeo, qui locutus est pro rege, stat in domo Aman, habens altitudinis quinquaginta cubitos. Cui dixit rex: Appendite eum in eo. Suspensus est itaque Aman in patibulo quod paraverat Mardochaeo, et regis ira quievifoveam, incidet in illam; et qui volvit lapidem, revertetur ad eum . » Sic et Aman crucem, quam Mardochaeo paraverat, sustinere coactus est. Sed quaeri potest quid significet quod crux ipsa quinquaginta cubitorum facta esse legitur. Lex enim quinquagesima die post agni immolationem in monte Sina priori populo data est. Et quia diximus supra quod Aman significaret ipsos Judaeos tumultuantes contra Christum, qui in lege eis promissus erat, et Ecclesiam ejus persequentes; lex ipsa, quae eis ad custodiam vitae data est, quia per ipsam exstinguere nomen Christi, at
Abbreviated transcription (Latin):
negl&x istis ego quoq: in interitu ur̃o ridebo & subsannabo. cumuob
quod time batis aduenerit : cum inruerit repentina calamitas.
quando uenerit suꝑ uos tribulatio & angustia calamitas & in¬
teritus quasi tem pes tas in gruerit: tunc in uocabunt me & non
ex audiam. mane consurgent & noninuenient me.
CVMATEM RENTRSUS REX IN TRAS SET IN CONUIUU LOCUM
REPPERIT AMAN SUP LEC TU LŨ SUŨ CORRUIS SE IN QUOIACEBATHESTER
ETAIT: ETIAMREGINAM UULT OPPRIMEREME PRESENTE INDO MOMEA
De precatio enim aman ad reginam hester apud
regem assuerum procalumnia deputabatur. qui aiminente die iudicu
p&itio iniquorum non oratio sed inritatio fit: unde in psalmo scriptumẽ:
cum iudicatur ex eat condempnatus & oratio eius fiat in peccatum
enim oppssio illis quaante humiles in iuste oppr¬
rum uerecundia operientur. sicut scriptumẽ: confusio uultus eoꝵ
operi& eos quando ad tartari tenebras ꝑtrahuntur. utibi operum
suorum condigna mercede remunerentur: unde & subditur.

Expanded text:
in interitu vestro ridebo, et subsannabo cum vobis quod timebatis advenerit. Cum irruerit repentina calamitas, quando venerit super vos tribulatio, et angustia, calamitas et interitus, quasi tempestas exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . » « Cum autem reversus rex intrasset in convivii locum, reperit Aman super lectulum corruisse in quo jacebat Esther, et ait: Etiam reginam vult opprimere, me praesente, in domo mea. t faciem ejus. » Deprecatio enim Aman ad reginam Esther apud regem Assuerum pro calumnia deputabatur: quia, imminente die judicii, petitio iniquorum non oratio, sed irritatio fit. Unde in psalmo scriptum est: « Cum judicatur exeat condemnatus, et oratio ejus fiat in peccatum . » Tunc enim oppressio illis, qua antea humiles opprimebant, imprrum verecundia operientur, sicut scriptum est: « Confusio vultus eorum operiet eos, » quando ad tartari tenebras pertrahuntur, ut ibi operum suorum condigna mercede remunerentur. Unde et subditur: «
Abbreviated transcription (Latin):
q interrim dum in hac peregrinatione sumus solertia doctorum & iec¬
clesiae instantia ad exemplum hester & mardo chei nobiscum indocti¬
naenexortatione agere deb& ut huius religionis celebrandȩ atque
colendẽ semꝑsimus deuoti de quo subditur.
SCRIPSTRUNT QUE NESTER REO INAFILIA ABIAHILETMARDOCNTUS
TMM SECUNDAN EPIS TOLIM MTONUISTUDIO DIESISTA SOLLENUIS

Expanded text:
que interim, dum in hac peregrinatione sumus, solertia doctorum et Ecque interim, dum in hac peregrinatione sumus, solertia doctorum et Ecclesiae instantia ad exemplum Esther et Mardochaei nobiscum in doctrina et exhortatione agere debet, ut hujus religionis celebrandae atque colendae semper simus devoti, de quo subditur: « Scripseruntque Esther regina filia Abihail et Mardochaeus etiam secundam epistolam ut omni studio dies ista solemnis
Abbreviated transcription (Latin):
TER SUCCE DENTIB ISTISUNT DIES QUOS UULLA UMOuAM DE LIUIT
OBLIO ETPERSIN OULAS GENERATIOUES CUNE TE INTOTOOR¬
BE PROUINCIȨ CELE BRABVNT NEC EST ULLICIITAS INQUADIES
PIIUANI IDESTUORTIUNI NONOB SERUENTUR AIDEIS ETABEORUM PROOT̃¬
NIE QUENIS COERIMONIIS OBLIGATAEST
Dies er go sortium in quib: ds̃ueris confessoribus suis dat uictoriam dehostib:
nulleumquam obliuionisunt delendȩ sed ꝑsingulas generationes intotoor be
celebrandȩ quia futurȩ animarum qui&is & resur rectionis corporum inhe
iudicu spefirma semꝑ quosque fideles mentio ẽ tenenda nec ulla aecclesiarũ
xp̃i into toorbe huius religionis exspersẽe deb& sed semꝑ huius ritus saluber¬
rimi memor omnitem pore seprȩparare & ad futura bona ꝑcipienda confor¬
mare quatenus id quod hic tem porali tercelebrat infide & spe illic per¬
p&lua liter posside at in ipsius rei ueritate & &erna beatudine: quod¬

Expanded text:
ter succedentibus. Isti sunt dies, quos nulla unquam delebit ter succedentibus. Isti sunt dies, quos nulla unquam delebit oblivio, et per singulas generationes cunctae in toto orbe provinciae nec celebrabunt. Nec est ulla civitas in qua dies phurim, id est sortium, non observentur a Judaeis, et ab eorum progenie, quae his caeremoniis obligata est. » Dies ergo sortium, in quibus Deus veris confessoribus suis dat victoriam de hostibus, nulla unquam oblivione sunt delendae, sed per singulas generationes in toto orbe celebrandae, quia futurae animarum quietis et resurrectionis corporum in die judicii spe firma semper apud quosque fideles mentio est tenenda; nec ulla Ecclesiarum Christi in toto orbe hujus religionis expers esse debet, sed semper hujus ritus saluberrimi memor omni tempore semper se parare, et ad futura bona percipienda conformare, quatenus hic quod temporaliter celebrat, in fide et spe illic perpetualiter possideat in ipsius rei veritate et aeterna beatitudine. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
in in sidiis suis capientur iniqui & qui fodit foueam in cidit area
unde & aman qui hostes p̃figurat ecclesiȩ necem quam paraue¬
rat mardo cheo ipse sustinere cogebatur sors enim inurnam
missa dispositionẽ cuius lib& rei inmente hominis significat
cuius tamen prouentus in diuino pend& iudicio. unde ꝑsalo¬
monem dicitur sortes mittuntur insinu sed ad ño tem perantu
Non est cnim in hominis potestate uiaeius sed neque uolentis
neque currentis sed miserentis est dĩ. uniuersa enim nutui eius
oboediunt. & omnia quȩ cumque uult facit incaelo & interra
inmare & in omnibus abyssis quomodo ergo ipsidies sortium
apud posteros in memoria haberidebeant ostendit scriptura dicens
SUSCEPERT IDEI SVPTRSE ETSEMEN SUUM ETSUPTR CVNCTOS
QURTLIGIONITORUM UO LUTRINT COpULARI UTNULLILICEAT
DUOS NOSDIES ABS QUE SOLLEMNITATE TRASIOERE QUAMSCRII¬
TIRA TESTATIR ETCERTA EXPETUNT TEMPORAANUIS SIBIIOI¬

Expanded text:
« In insidiis suis capientur iniqui. Et qui fodit foveam, incidit in eam « In insidiis suis capientur iniqui. Et qui fodit foveam, incidit in eam . » Unde et Aman, qui hostes praefigurat Ecclesiae, necem quam paraverat Mardochaeo ipse sustinere cogebatur. Sors enim in urnam missa dispositionem cujuslibet rei in mente hominis significat: cujus tamen proventus in divino pendet judicio. Unde per Salomonem dicitur: « Sortes mittuntur in sinu, sed a Domino temperantur. Non est enim in hominis potestate via ejus, sed neque volentis, neque currentis, sed obediunt, et omnia quaecunque vult facit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis . » Quomodo ergo ipsae dies sortium apud posteros in memoria haberi debeant, ostendit Scriptura dicens: « Suscepere Judaei super se et semen suum, et super cunctos qui religioni eorum voluerunt copulari, ut nulli liceat duos hos dies absque solemnitate transigere: quod Scriptura testatur, et certa expetunt tempora, annis sibi jugi
Abbreviated transcription (Latin):
in tribulationibus sint patientes: sine inter missione orent inom¬
nibus gratias agant & agnem suum piis p̃cib fide lidño commendent
quatenus per eius opem &erna remunerentur beatitudine.
AMAN ENIM FILIUS AMATHATIISTIRPIS AGAG NOSTIS ETAD UER¬
SARIUS I DEORUM: COGITAUIT CONTRATOS MALUM UT OCCIDERET
ILLOS ATQUT DELERET ETMISIT PNUR QUODNRA LINGUA UERTITUR
IN SORTEN: ET POSEA INORES SAEST NESTER ADREGEMOBSTCRMNS
OTCONATUS EIUS LITTERIS REOIS IRRITIFITRENT: ET MALUMQUOD
CONTRA IU DEOS COGITAUERAT REUERTERETOR IN CAPUTTIS
DENIQUE ETIPSUM ETFILIOS EIUS ADFIXERNNT CRUCI ATQUEEX
ILLO TEMPORT DIESISTI APTUATISUNT PNURIM IDEST SORTIŨ
EOQUOD PIIUR IDESTSORS INURNAM MISSAFUERIT
Sepeenim nequam hominibus aliter suum proueni& uotum quam
sibi euenire sperarent. & laqueum quem ad decipiendum alus
disponunt ipsi ineo obligentur sicut scriptura ostendit dicens

Expanded text:
in tribulationibus sint patientes, sine intermissione orent, in omin tribulationibus sint patientes, sine intermissione orent, in omnibus gratias agant, et agonem suum piis precibus fideli Domino commendent, quatenus per ejus opem aeterna remunerentur beatitudine. « Aman enim filius Amadathi stirpis Agag, hostis et adversarius Judaeorum, cogitavit contra eos malum ut occideret illos, atque deleret, et misit phur, quod nostra lingua vertitur in sortem. Et postea ingressa est Esther ad regem, obsecrans ut conatus ejus litteris regis irriti fierent, et malum quod contra Judaeos cogitaverat reverteretur in caput ejus. Denique et ipsum et filios ejus affixerunt cruci. Atque ex isto tempore dies isti appellati sunt phurim, id est, sortium, eo quod phur, id est sors, in urnam missa fuerit. » Saepe enim nequam hominibus aliter suum perveniet votum quam sibi evenire sperarent, et laqueum, quem ad decipiendum aliis disponunt, ipsi in eo obligentur, sicut Scriptura ostendit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
PATIENSA MISIT AD IDEOS QUI IN OMNBUS REDIS PROUINCVS
MIORABANTUR: TAM INUCINO POSITIS QUANPROCUL ETOTQUAR¬
RM DECIMAN. ET QUINTAM DECIMAM DIEMMINSIS ADAR PROFIS¬
TIS SUS CIPERENT ET RIUERTENTE SEMPER ANNO SOLLENNI NONO¬
RT CELE BRARENT: QUIA INIPSIS DIEBUS STULTISUNT IDEIDT
INI MIICIS SUIS. ET LUCTUS AT QUE TRISTITIA IN HI LARITATEM
SAUDIUM QUE CONVTRSA SINIT ESSENT QUEISTI DIES EPULARUM
ATQUE LE TITIE ET MITTERENT SIBIINVICEM CIBORUM PARTIS
ET PMPERIBIS MONUSCULA LARGIRENTUR SISCIPERINTQUE
IIDEI IN SOLLEMNEM RITIIM CUNCTAQUE EOTEMPORE FACERT CEPT¬
RANT ETQUT MARDO CITE US LITTERIS FACIENDA MANDAUERAT:
sinarum largitionibus prohoc decertant ut secundum id quod euan¬
gelica & apostolica doctrinadoc& fide spe & caritate ingressum
ui tȩ aernȩ adipisci mereantur. & tamse quam &iam sibi obsequentes
in aerumya p̃sentis sȩculi consolando confortent: ita ut spe gaudentes

Expanded text:
prehensa misit ad Judaeos qui in omnibus regis provinciis prehensa misit ad Judaeos qui in omnibus regis provinciis morabantur tam in vicino positis quam procul ut quartamdecimam et quintamdecimam diem mensis adar pro festis susciperent et revertente semper anno sollemni honore celebrarent quia in ipsis diebus se ulti sunt Iudaei de inimicis suis et luctus atque tristitia in hilaritatem gaudiumque conversa sint essentque istae dies epularum atque laetitiae et mitterent sibi invicem ciborum partes et pauperibus munuscula largirentur susceperuntque Iudaei in sollemnem ritum cuncta quae eo tempore facere coeperant et quae Mardocheus litteris facienda mandaverat synarum largitionibus, pro hoc decertant ut secundum id quod evangelica et apostolica doctrina docet, fide, spe et charitate ingressum vitae aeternae adipisci mereantur et tam se quam etiam sibi obsequentes in aerumna praesentis saeculi consolando confortent, ita ut spe gaudentes
Abbreviated transcription (Latin):
iniussu & inuoce archangeli & intaba dĩ descendit decęlo. & mor¬
tui qui inxp̃o sunt resurgent primi. deindenos quiuiuimus qui
reli quisumur simulrapiemur innubibus cumillis obuiam dño
inaera: & sic semꝑ cum dño erimus. Nam quartus decimus numẽ¬
rus qui septe narium bis contin& animarum ab omni labore &sollicitu¬
dine significat qui&em quintus decimus autem ubi septenarius & oc¬
tonarius simul continentur utrumque p̃figurat & animarum & cor¬
porum futuram requiem & in mortalitatem. sic que multitudo elec¬
torum post conpl&os prȩsentis uitȩ labores & post ꝑceptam deuni¬
uersis hostibus uictoriam a&erna exultatione & mutua dilectio¬
ne incaelesti regno gaudebunt necullus huius gaudii eritfinis: quia
necũltra aliqua suc cedit tristitia laboris quod solertia scõrum pre¬
dicatorum auditoribus suis itacredendum atque sentiendum uera¬
ci doctrina commendat. unde & subditur.
SERIPSIT ITAQUE MARDOCHEUS ONNIAHAEC ETLITTERIS CON¬

Expanded text:
in tuba Dei descendet de coelo, et mortui qui in Christo sunt, resurgent primi, deinde nos qui vivimus, qui reliqui sumus, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aere, et sic semper cum Domino erimus . » Nam quartus decimus numerus, qui septenarium bis continet, animarum ab omni labore et sollicitudine significat quietem. Quintus decimus autem, ubi septenarius et octonarius simul continentur, utrumque praefigurat et animarum et corporum futuram requiem, et immortalitatem; sicque multitudo electorum post completos praesentis vitae labores, et post perceptam de universis hostibus victoriam, aeterna exsultatione et mutua dilectione in coelesti regno gaudebunt. Nec ullus hujus gaudii erit finis, quia nec ultro aliqua succedit tristitia laboris; quod solertia sanctorum praedicatorum auditoribus suis ita credendum atque sentiendum veraci doctrina commendat. Unde et subditur: « Scripsit itaque Mardochaeus omnia haec, et litteris com
Abbreviated transcription (Latin):
conuersionem ad soci& atem relegi onis reprobare nitebatur
& xp̃i euangelium quasi contrarium diuinis p̃ceptir condempnare
nec &iam illud sinemisterio ẽ. quod duo de cimus mensis anni quiuo¬
catur adar adinter fectionẽ israhel sorte deputatus ẽ. sed id sig¬
nificat quod xp̃i gratia quae in plenitudine temporum fidelibusꝰ
commissaẽ ꝑ secutionẽ ualidam nouissimis tem poribus inmundo ꝑ¬
infideles passuraẽ. dequo & doctor gentium ad timotheum scriben
ait. hocaũt scito quod inno uissimis diebus instabunt tempora
periculosa &erunt homines seipsos amantes cupidielati superbi
blas phemi parentib In oboedientes in grati scelesti sine affectione
sine pace criminatores in continentes inmites sine benignitate
proditores proterui tumidi uoluptatum amatores magis quam dĩ
habentes speciem quidem pi&atis uirtutem aũteius abnegan tes.

Expanded text:
gentium conversionem ad societatem religionis reprobare nitebatur, gentium conversionem ad societatem religionis reprobare nitebatur, et Christi Evangelium quasi contrarium divinis praeceptis condemnare. Nec etiam illud sine mysterio est quod duodecimus mensis anni, qui vocatur Adar, ad interfectionem Israel sorte deputatus est; sed id significat quod Christi gratia, quae in plenitudine temporum fidelibus commissa est, persecutionem validam novissimis temporibus in mundo per fideles passura est. De quo et doctor gentium ad Timotheum scribens atem hoc autem scito quod in novissimis diebus instabunt tempora periculosa et erunt homines se ipsos amantes cupidi elati superbi blasphemi parentibus inoboedientes ingrati scelesti sine affectione sine pace criminatores incontinentes inmites sine benignitate proditores protervi tumidi voluptatium amatores magis quam Dei habentes speciem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ETASE MUTUO SEPARATUS NOUISU TENS IEGIB ET CERIMO¬
NIIS IN SUPER ETRESIS SCITA CONTEMPNENS ETOPTIME NOS¬
TI QUOD NON EXPEDIAT REONOTUO UTINSOLES CAT PER LICEN¬
TIAM. SITIBI PLACET DECERNE UTPEREAT ET DECEM MILIA
TA LEN TORŨ APPENDAMAR CARIIS GATAETUAE TULIT ERGO
REX ANULUM QUOUTEBATUR DEMANUSUA. ETDEDITEUM
AANFILIO AMADATII. DEPRO GENIE AGAG HOSTI IU DEORUN
niã regi promit tens iudȩorum mortem ex p&iuit sic & iudaicus
populur carnali obseruantiae cerimoniarum legis deditur dm̃ per
hoc se placare credendo uerorumxp̃i confessorum qui secundum euan¬
gelicam doctrinam spiritale dõ seruitium exhibebant mortem me¬
ditatus ẽ. undesicut aman epistolas dirigens regis signaculo easmu¬
nirecurabat. quatenus ꝑ hoc facilius uotum suum expler&. ltaꝑ
fidia iudeorum libror diuinȩlegis inquibus signaculum sum mire
esim suam intestimonium non recte assumens

Expanded text:
et a se mutuo separatus, novis utens legibus et caeremoet a se mutuo separatus, novis utens legibus et caeremoniis, insuper et regis scita contemnens. Et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolescat per licentiam. Si tibi placet, decerne ut pereat, et decem millia talentorum appendam arcariis gazae tuae. Tulit ergo rex annulum quo utebatur de manu sua, et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag, hosti Judaeorum,niam promittens regi, Judaeorum mortem expetivit: sic et Judaicus populus, carnali observantiae caeremoniarum legis deditus, Deum se per hoc placare credendo, verorum Christi confessorum, qui secundum Evangelicam doctrinam spirituale Deo servitium exhibebant, mortem meditatus est. Unde sicut Aman epistolas dirigens regis signaculo eas munire curabat, quatenus per hoc facilius votum suum expleret, ita perfidia Judaeorum libros divinae legis, in quibus signaculum summi reg comprobandam haeresim suam in testimonium non recte assumens,
Abbreviated transcription (Latin):
ditur impius proeo. potest & ꝑ aman istum agagiten quemio sephus
destirpe amalech eẽ editum narrat iudaeorum popuł sanguinulen¬
tus figurari qui proph&as occiderunt. & ipsum dñm proph& arum
atq: aposto loseius Inter ficere nontimuerunt.
qui generis nobilita¬
tem prop̃t incredulitatem & duritiã mentissuȩ ꝑdentes ꝑ esaiam
principes sodomorum & popuł go morrȩ appellatisunt. quib: ꝑete¬
chielem dicitur. patertuus amorreus & mater tua c&hea hiergo
confessores xp̃i q̃si hostes legis dĩ existimant. unde non insolum mar¬
docheũ hoc .ẽ. inp̃dicatores euangelii sed&iam in omnem plebem
catholicam manus inicere atq dep̃senti uita exterminare festinant
Sed mortem qua in noxios temporaliter multare machina bantur.
ipsi meritis suis ex igentib iusto iudice r&ribuente sinefine in ani¬
EͦEPOPULUS PER OMNES PROUINCIAS REGNITUI DISPERSUS

Expanded text:
detur impius pro eo . » Potest et per Aman istum Agagiten, quem Josephus detur impius pro eo . » Potest et per Aman istum Agagiten, quem Josephus de stirpe Amalec esse editum narrat, Judaeorum populus sanguinolentus figurari, qui prophetas occiderunt, et ipsum Dominum prophetarum atque apostolos ejus interficere non timuerunt: qui generis nobilitatem propter incredulitatem et duritiam mentis suae perdentes, per Isaiam principes Sodomorum et populus Gomorrhae, appellati sunt, quibus per Ezechielem dicitur: « Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethea . Hi ergo confessores Christi quasi hostes legis Dei existimant. Unde non in solum Mardochaeum, hoc est, in praedicatores Evangelii, sed etiam in omnem plebem catholicam manus injicere, atque de praesenti vita exterminare festinant, sed mortem qua innoxios temporaliter mulctare machinabantur, ipsi meritis suis exigentibus, justo judice retribuente, sine fine in anin regi Assuero: Est populus per omnes provincias dispersus,
Abbreviated transcription (Latin):
d& erra memoriã eorum. POSTHECREX ASUERUS EXALTAUIT
AMAN FILIUM AMADATI QUIERAT DESTIR PE AGAG ET POSII¬
IT SOLIUMEIUS SUꝑOMÑS PRINCIPES QUOS HABEBAT CUNCT¬
Q SERUIRESIS QUIINFORIB PALATII UERSABANTUR FLEC TEBANT
GENUA ETADORABANTAMAN SICENIMTIS PRECEPERAT IMPERATOR
SOł MAR DOCHEUS NONFLECTE BAT GENUNEG ADORABAT EṼ R CR̃
Quid ꝑ aman suꝑbum nisi fastus potentum huius seculi exprimitur. qui
bene ficuis diuina pi& ate sibi conlatis ab utentes proximossuos quos con¬
sortes habent naturȩ socios gratias habere dispiciunt. unde honorẽ
a creuerentiã quam solidõ inpendere iusted ebuerant insenequi ter
trans ferre contendunt eosaũt qui hoc agere atq consentire nolunt
odiis in sec tantur cruciatib persecuntur atq morti tradere conantꝰ
sed suꝑ nus iudex qui humilia respicit & alta alonge agnoscit. qui
nouit decipien tem & eum qui decipitur. conuertit dolorem iniquoꝵ
in in sidis suis capientur iniqui. iustus deangustia liberabitur. & tra¬

Expanded text:
ditum coram rege post haec rex Asuerus exaltavit Aman filium Amadathi qui erat de stirpe Agag et posuit solium eius super omnes principes quos habebat cunctique servi regis qui in foribus palatii versabantur flectebant genu et adorabant Aman sic enim eis praeceperat imperator solus Mardocheus non flecQuid per Aman superbum, nisi fastus potentum hujus saeculi exprimitur, qui beneficiis divina pietate sibi collatis abutentes, proximos suos, quos consortes habent naturae, socios gratiae habere despiciunt. Unde honorem ac reverentiam, quam soli Deo impendere juste debuerant, in se nequiter transferre contendunt; eos autem qui hoc agere atque consentire nolunt, odiis insectantur, cruciatibus persequuntur, atque morti tradere conantur. Sed supernus judex, « qui humilia respicit, et alta a longe cognoscit, qui novit decipientem et eum qui decipitur, convertit dolorem iniquoruIn insidiis suis capientur iniqui: justus de angustia sua liberabitur, et tra
Abbreviated transcription (Latin):
incorporibur suis percipiunt. iuxta illud a postoli quo ad
corintheos scribens ait eccemysterium uobis dico. omnes
quidem resurgemus sed nonomnes in mutabimur in mom̃to
inictu oculi innouissima tuba. Canitenim & mortui re surgent in cor¬
rupti : & nos inmutabimur & ad thesalonicenses hoc enim inquit

Expanded text:
in corporibus suis, percipiunt, juxta illud Apostoli quod ad in corporibus suis, percipiunt, juxta illud Apostoli quod ad ossidebit ecce mysterium vobis dico omnes quidem resurgemus sed non omnes inmutabimur in momento in ictu oculi in novissima tuba canet enim et mortui resurgent incorrupti et nos i
Abbreviated transcription (Latin):
DECRTVERUNT ITAUTEXUL TENT INEO ET MITTANT SIBIMUTIC
PARTES EPULARUM ETCIBORUN
Quidest quod seriptura narrat quos dam iudȩorum in hostibus suis
tercia decima diemensis adar inter fectionẽ exercuisse. & quarta
decima die cedere de siuis se: atque hanc sollemnẽ habere. quos¬
dam uero perduos dies hoc ẽ tertiam decimã atquequar tam
decimam prȩdicti mensis occisionem hostium agentes: quintade¬
cima tandem die a cede abstinendo sollemniter quie uisse nisiqđ
aliqui sc̃orum post conpl&os labores quos inseruitio dĩ reçte
credendo & bene uiuendo expleuerunt. modo ante tempus
uniuersalis iudicii in animabus suis sabbatis mũ a&ernae
qui& is habent. alii uero usque adultimũ resur rectionis
diem in carne ꝑdurantes sic superatis hostibus uniuersis
subito per diuinam potentiam inmutati a& ernam qui&em
atque beatam in mortali tatem: taminanimabus quam &iã

Expanded text:
decreverunt, ita ut exsultent in eo, et mittant sibi mutuo decreverunt, ita ut exsultent in eo, et mittant sibi mutuo partes epularum et ciborum. » Quid est quod Scriptura narrat quosdam Judaeorum in hostibus suis tertia decima die mensis Adar interfectionem exercuisse, et quarta decima die caedere desivisse, atque hanc solemnem habere: quosdam vero per duos dies, hoc est, tertiam decimam atque quartam decimam praedicti mensis occisionem hostium agentes, quinta decima tandem die a caede abstinendo solemniter quievisse: nisi quod aliqui sanctorum, post impletos labores quos in servitio Dei recte credendo et bene vivendo expieverunt, modo ante tempus universalis judicii in manibus suis sabbatismum aeternae quietis habent, alii vero usque ad ultimum resurrectionis diem in carne perdurantes, sic superatis universis hostibus, subito per divinam potentiam immutati, aeternam quietem atque beatam immortalitatem, tam in animabus quam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
spiritali dogmate plenam atque perfectam spiritaliter intellege¬
re respuunt: claritate duorum testamentorum ueraciter uincum
atque ꝓster nuntur. nec tamen ullus desubstantus eorum quicquam
contingere uult : quia nequaquam nequitiae ꝑditorum credentiũ
electiose ammiscere consentit. quin potius om̃nibus modis eorumi
falsis dogia tibus atque iniquis operibus alienam atque ꝯetraneã sereddit.
DIES AUTEM TERTIUS DECI MUS MENSIS ADAR UNUS APUDOMNES
IN TER FECTIONIS TIT ET QUARTO DECIMO DIT CEDERE DESIE RUNT
QUEMCONSTITUERUNT ES SE SOLLEMNEM UT INEO DEINCEPS TEMPE
RT UACARENT EPULIS GAUDIO ATQUE CONUIIS: AT EU QUIIN URBI
SUSIS CEDEM EXTREUER ANT: TERTIO OTCIMO ETQUARTO DTCIMO
FIUS DEM MENSIS DIE IN CEDE UERSATISUNT: QUINTO DECIMO AU¬
TEM DIE PER CUTERE DESITRUNT: ETIO CIRCO EAN DEMDIEM CON¬
STITUERE SOLLEMNEM EPULARUM ATQUE LETITIE ET HIUTRO
IUDEI QUIIN OPIDIS NONMURATIS ACUILLIS MORABAN TUR
QUARTUM DECIMŨ DIEMNENSIS ADAR CONUIUIO RŨ ET GAUDUI

Expanded text:
spirituali dogmate plenam atque perfectam, spiritualiter intelligere respuunt, claritate duorum Testamentorum veraciter vincuntur atque prosternuntur. Nec tamen ullus de substantiis illorum quidquam contingere vult, quia nequaquam nequitiae perditorum credentium electio se admiscere consentit; quin potius modis omnibus eorum falsis dogmatibus atque iniquis operibus alienam atque extraneam se reddit. dies autem tertiusdecimus mensis adar unus apud omnes interfectionis fuit et quartodecimo die caedere desierunt quem constre vacarent epulis, gaudio atque conviviis. At hi qui in urbe Susis caedem exercuerunt, tertio decimo et quarto decimo ejusdem mensis die in caede versati sunt; quinto decimo autem die percutere desierunt, et idcirco eumdem diem constituerunt solemnem epularum atque laetitiae. Hi vero Judaei qui in oppidis non muratis ac villis morabantur quartum decimum diem mensis Adar conviviorum et gaudii
Abbreviated transcription (Latin):
QUECUM AUDIS SET INQUIT MARDOCUEUS SCIDIT UESTIMEN¬
TASUA ET IN DUTUS EST SACCO SPARGENS CINEREM CAPITI
ETIN PLATEA MEDIT CIUITATIS UOCEMAGNA CLAMABAT.
OSTEN DENS AMARITUDINEM ANIMISUI. ET HOCULULATU
US QUE ADFORES PALATII GRADIENS NONENIM TRAT LICITŨ
IN DUTUM SACCO AU LAMRESIS INTRARE ETCETERA.
Audiens mardo cheus necem iudeorum imperialibus decr&is
destinatam lugubribusse induit uestimentis & in amaritudine
animi atque ululatu uocis usq ad fores palatii pro greditur cum
magistri ecclesiȩ audita ꝑsecutione principum terrȩ quam in no¬
centib xp̃i famulis ingerere cupiunt cum ieiunus & elimosinis cũ
uigilus &orationib cum lacrimis & conpunctione cordis adsecre¬
ta cęli necessitates suas inconspectu uidelic& suꝑni iudicis pro fun¬
dere gestiunt ut ꝑ dignitatem & prȩces uerȩ reginȩ hoc ẽ sc̃e a eccł ȩ
quae partim adhuc peregrina tur in terris. partim aut lam cum

Expanded text:
Quae cum audisset Mardochaeus, scidit vestimenta sua, et indutus est sacco, spargens cinerem capiti, et in platea mediae civitatis voce magna clamabat, ostendens amaritudinem animi sui, et hoc ejulatu usque ad fores palatii gradiens. Non enim erat licitum indutum sacco aulam regis intrare, » etc. Audiens Mardochaeus necem Judaeorum imperialibus decretis destinatam, lugubribus se induit vestimentis, et in amaritudine animi atque ejulatu vocis usque ad fores palatii progreditur; cum magistri Ecclesiae, audita persecutione principum terrae quam innocentibus Christi famulis ingerere cupiunt, cum jejuniis et eleemosynis, cum vigiliis et orationibus, cum lacrymis et compunctione cordis ad secreta coeli necessitates suas, in conspectu videlicet superni judicis profundere gestiunt; ut per dignitatem et preces verae reginae, hoc est sanctae Ecclesiae, quae partim adhuc peregrinatur in terris, partim autem jam cum
Abbreviated transcription (Latin):
NIFI CUM CUNCTIS PRINCIPIB ETSERUIS SUIS PROCONIUNC¬
TIONE ETNUPTIIS HESTER ET DE DITREQUIEM INUNIUERSIS
PROUIN CIIS. ACDONA LARGITUS EST IUXTA MAGNIFICENTIÃ
PRIN CIPALEM Quidẽ conuiuium ꝑ magnificum pronuptus¬
hester cunctis principibus & seruis p̾parari. nisi ꝓspiritali coniunc¬
tione xp̃i & aecclesiae gaudium maximũ intoto orbe terrarum
simul atqueminorib uniuersis celebrari. In hoc enim
conuiuio noncarnales epulȩ sed spiritales sapientiae & uirtutũ
dapes adigne conuiuantib: sumuntur. ubisacro scã misteria cor¬
poris ac sanguinis dñi fideles quique obsalutis suae remedia ꝑcipi¬
unt. In quo pastus uitae a&ernae consistit. Datrex ñr requiem
inuniuersis prouinciis acdona largitur multiplicia quando a pec¬
catorum onere credentes sibiliberat & donis spiritalib eosremu¬
nerat. unde ipse in euangelio ait. Uenitead me omnes qui labora¬

Expanded text:
nificum cunctis principibus et servis suis pro conjuncnificum cunctis principibus et servis suis pro conjunctione et nuptiis Esther, et dedit requiem universis provinciis, ac dona largitus est juxta munificentiam principalem. » Quid est convivium permagnificum pro nuptEsther cunctis principibus et servis praeparari, nisi pro spirituali conjunctione Christi et Ecclesiae gaudium maximum in toto orbe terrarum a majoribus atque minoribus universis celebrari. In hoc enim convivio non carnales epulae, sed spirituales sapientiae et virtutum dapes a digne convivantibus sumuntur. Ubi sacrosancta mysteria corporis ac sanguinis Domini fideles quique ob salutis suae remedia percipiunt, in quo pastus aeternae vitae sistit. Dat rex noster requiem universis provinciis, ac dona largitur multiplicia, quando a peccatorum onere credentes sibi liberat, et donis spiritualibus eos remunerat. Unde ipse in Evangelio ait: « Venite ad me omnes qui labora
Abbreviated transcription (Latin):
catur ẽẽ. baptizatus. septimo ergo annoregni a sueri hester
accessit ad thalamũ regis & aecclesia ad regemx p̃m in quosepti¬
formis sp̃s gratia In commu tabiliter man& adducta. atquae con¬
iunctaẽ. quam ipse adamauit plusquam omnes mulieres.
habuitq gratiam & misericordiam corameo suꝑ omnes mulieres. hoc
est suꝑ omnes nationes terrarum. Incuius capite diadema regniposu¬
it. cum ipsam sibi consortem regni adsciuit. fecitque eam regnare
in loco uasthi. hocẽ impie iudae orum sinagogȩ. quaeregem nr̃m
spernendo & crucifigendo honoris ꝑdidit dignitatem: huius scilic&
reginae excellentiam ꝓph&a intuens ad regemxp̃m loqui tur dicens:
adstitit regina ad extris tuis inuestitu deaurato circum amicta
& uide & inclina aurem tuam. & obliuiscere populum tuũ & domum
rabunt eum filiae tẏri inmuneribus. uultum tuũ dep̃cabuntur om¬
nes diuiter plebis.ETIS SIT CONUIUIUM PREPARARI PERMAG¬

Expanded text:
catus est et baptizatus. Septimo ergo anno Assueri, Esther catus est et baptizatus. Septimo ergo anno Assueri, Esther accessit ad thalamum regis. Et Ecclesia ad regem Christum, in quo septiformis Spiritus gratia incommutabiliter manet, adducta atque conjuncta est. « Quam ipse adamavit plus quam omnes mulieres, » habuitque gratiam et misericordiam coram eo super omnes mulieres, hoc est, super omnes nationes terrarum. « In cujus capite diadema regni posuit, » cum ipsam sibi consortem regni ascivit; « fecitque eam regnare in loco Vasthi, » hoc est Judaeorum Synagogae, quae regem nostrum spernendo et crucifigendo honoris perdidit dignitatem. Hujus scilicet reginae excellentiam Propheta intuens ad regem Christum loquitur dicens: « Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta iscere populum tuum, et domu tuus, et adorabunt eum filiae Tyri, in muneribus vultum tuum deprecabuntur omnes divites plebis . » « Et jussit convivium praeparari permag
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ inquit qui diues est in misericordia prop̃t nimiam caritatẽ suã
quadilexitnos. & cum essemus mortui peccatis conuiuificauit nos
xp̃o cuius gratia estis saluati & conresuscitauit & consedere fecii
in caelestib in xp̃o ihũ ut ostender& insaeculis suꝑ uenientibur
abundantes diuitias gratiaesuae in bonitate supernos inxp̃oihũ
uode &iam simul considerandum ẽ ipsum articulum temporis
do hester ad regis thalamũ introducebatur:
DUCTA ESTITA QUE AD CIBICULUMREGIS AS SUERIMENSEDI
CIMO QUIUO CATUR TEBETTIS SEPTIMO ANNO REGNIEIUS
ETAMAUITEAM REX PLIS QUAM OMNES MULIERES: NABUITO:
GRATIAM ETMISERI CORDIAM CORAMNEO: SUPER OMNES MULI¬
ERES ETPOSUIT DIADEMA REGNI IN CAPITE EIUS. FECIT QUE
EAMREGNARE IN LOCO UASTII
& apud latinos appellatus ẽ ianuariur. In quo in carnatus dñs
octaua est diecircum cisus & amagis stella p̃eunte adductis iam
infantulus ad oratus atque muneribus auro .ture & myrra ꝓlatis
tamquam ds̃ homo &irex honoratus. In quo &iam aiohanne p̃di¬

Expanded text:
 nimiam charitatem suam qua dilexit nos, et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo, cujus gratia estis salvati, et conresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus in Christo Jesu, ut ostenderet in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae in bonitate super nos in Christo Jesu . » Unde etiam simul considerandum est ipsum articulum temporis, quando Esther ad regis thalamum introducebatur. « Ducta est itaque in cubicucimo qui vocatur tebeth septimo anno regni eius et amavit eam rex plus quam omnes mulieres habuitque gratiam et misericordiam coram eo super omnes mulieres et posuit diadema regni in capite eius fecitque eam regnare in loco Vasthi et apud Latinos Januarius, in quo incarnatus Dominus octava die est circumcisus, et a Magis stella praeeunte adductis, jam infantulus adoratus, atque muneribus auro, thure et myrrha prolatis, tanquam Deus, homo et rex honoratus; in quo etiam a Joanne praedi
Abbreviated transcription (Latin):
manos scribens ait. reuela tur enim iradĩ decelo suꝑ omnem
impi& atem & iniustitiam hominũ eorum quiueritatem dĩ in inuis¬
titia d&inent. qui redd& unicuiq secundum operaeius. his quidẽ
qui secun dum patientiam boni operis gloriã & honorem & incor¬
ruptionem querentib uitam a&ernam. his aũt qui ex contentio ne
& qui non adquiescunt ueritati credunt aũt iniquitati. ira& indig¬
natio tribulatio & angustia in omnem animã operantis malum.

Expanded text:
im ira Dei super omnem impietatem et injustitiam hominum, qui veritatem in Dei injustitia detinent, qui reddet unicuique secundum opera ejus; his quidem qui secundum patientiam boni operis, gloriam, et honorem, et incorruptionem, quaerunt vitam aeternam; his autem qui ex contentione, et qui non acquiescunt veritati, credunt autem iniquitati, ira et indignatio. Tr
Abbreviated transcription (Latin):
quaerit. & sententiam suꝑ eam facere iub&. nis quod saluator nr̃
per doctores suos sp̃s scĩ gratia repl&os quieius prȩsentiae recta
fide achonis operibus semꝑ adsistere curant. plebis iudaicȩ con¬
tuma cia. cuius poene atque damnationis reasit depromit senten¬
tiam. scilic& ut d&horo regali. hocẽ de consortio dĩ quo ordinata
a cp̃ electaest expellatur: & locum ipsius altera quae melior
ei estecclesia uidelic& gentium. sincera fide acplena deuotione
accipiat: quodergo ad conuocandam iudȩam dñs ꝑlegem at¬
quae proph&as promissus summi patris consilio destinatus
sit ipse in euangelio ostendit dicens: Nonsum missus nisi ad oues
re panem filiorum & mittere canibus. sed ꝑsistente gentilimu¬
liere in p&itione sua magna fides eius merito ab ipso dño lauda¬
tur : atquae alibi fides centurionis fidei iudaeorum p̃fer¬

Expanded text:
quaerit, et sententiam super eam facere jubet, nisi quod Salvator noster quaerit, et sententiam super eam facere jubet, nisi quod Salvator noster per doctores suos Spiritus sancti gratia repletos, qui ejus praesentiae recta fide ac bonis operibus semper assistere curant, plebis Judaicae contumacia, cujus poenae atque damnationis rea sit, depromit sententiam; scilicet ut de thoro regali, hoc est, de consortio Dei, quo ordinata ac praeelecta est, expellatur, et locum ipsius altera, quae melior est ea, Ecclesia videlicet gentium, sincera fide ac plena devotione accipiat. Quod ergo ad convocandam Judaeam Dominus per legem atque prophetam promissus summi Patris consilio destinatus sit, ipse in Evangelio ostendit dicens: « Non sum missus nisi ad ovre panem filiorum, et mittere canibus . » Sed muliere gentili persistente in petitione sua, magna fides ejus merito ab ipso Domino laudatur. Atque alibi fides centurionis fidei Judaeorum praefer
Abbreviated transcription (Latin):
UAS TI REGINA SUBIACERET. QUAE ASSUERI REGIS IMPERIṼ
QUODPER TUNI ENOS MANDAUERAT FACERE NOLUIS SET
RESPONDIT QUAE MAMUCHAN. AU DIENTE REGE ATOUE PRINCI¬
PIB NONSOLUM RE GEM LESIT UAS TNI. SEDOMNES PRINCI
PES ET POPULOS. QUISUNT INCUNTIS PROUIN CUS REGIS AS SUERU
EGRT DIETUR ENIM SERMO REGINAE ADOMNES MU LIERES. UT
CONTEMPNANT UIROSSUOS ET DICANT: REXAS SUERUS IUSSIT
UTREGINA UASTI IN TRARET ADEUM. ET ILLA NO LUIT. ATQ
HOC EXEMPLO OMNES PRINCIPUM CONNIIGES PERSARUMATO
MEDORUM. PARUI PENDENT IMPERU MARITORUM UNDE RẼ¬
GIS IUSTAEST IN DIGNATIO. ET SIT IBI PLACET EGREDIATUR
EDICTUM AFACIETUA. ET SCRIBATUR IUXTALEGEMPERSA¬
RUM ATQUE ME DORUM. QUAMPRETE RIRI IN LICITUMEST.
UT NT QUA QUAM ULTRA UASTI IN GREDIA TUR ADREGEM
SEO REO NUM ILLIUS ALTERA QUAEMELIOR ILLAEST ACCIPIAT¬
ETCETERA. Quid ẽ. quod superbiente uasthi rex assuerus sep¬
tem sapientium qui ex more regio semper sibi ad erant consilium

Expanded text:
Vasthi regina subjaceret, quae Assueri regis imperium, Vasthi regina subjaceret, quae Assueri regis imperium, quod per eunuchos mandaverat, facere noluisset. Responditque Mamuchan, audiente rege ac principibus; Non solum regem laesit Vasthi, sed omnes princpes et populos qui sunt in cunctis provinciis regis Asueri egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres ut contemnant viros suos et dicant rex Asuerus iussit ut regina Vasthi intraret ad eum et illa noluit atque hoc exemplo omnes principum coniuges Persarum atque Medorum parvipendent imperia maritorum unde regis iusta est indedictum a facie tua, et scribatur juxta legem Persarum atque Medorum, quam praeteriri illicitum est, ut nequaquam Vasthi ultra ingrediatur ad regem, sed regnum illius altera, quae melior est illa, accipiat. » Quid est quod superbiente Vasthi rex Assuerus septem sapientum, qui ex more regio semper sibi aderant, consilium
Abbreviated transcription (Latin):
excussatum: hic qui lugabouum conparat quinq & legis
onere depressust terrenorum sensuum uoluptate ꝑfruitur.
hic quiux ore ducta ire adnuptias non potest. & effectus ca¬
ro nequaquam unum eẽ cum spũ ual&. in huius ꝑ sona &iam
illius parabolae operarii congruunt. inqua prima tertia.
sexta non ahora. idest uocationibus uariis mittuntur ad
uineam. & indignantur sibi undecimae horae operarios
coequari: qui daũt deuasthi stultissi mȩ reginȩ contuma¬
tia factum scriptura narr& audiamus.
UN DE IRATUSREX. ETNIMIO FURORE SUCCENSUS: IN TER¬
ROGAUIT SAPIENTES. QUIEX MORE REGIO SEMPEREI AD¬
ERANT. ETILLORU MFACIEBAT CUNCTA CONSILIO. SCIENTŨ
LGES ACIURA MAIORUMERANTAUTEM PRIMI ET PROX¬
IMI CUARSENMETSECHAR. ET AD MATHA ET THARSIS. ET
MARES ET MARSANA. ETMAMUCIA SEPTEM DUCES PER¬
SARUM ATQUE MEDORUM. QUIUIDEBANT FATIEMEIUS
ETPRIMI POSTTUM RESIDERE SOLITI ERANT: CUISENTENTIAE

Expanded text:
excusatum . » Hic qui juga boum comparat quinque, et legis excusatum . » Hic qui juga boum comparat quinque, et legis onere depressus, terrenorum sensuum voluptate perfruitur; hic qui uxore ducta ad nuptias venire non potest, et effectus caro nequaquam unum esse cum spiritu valet: in hujus persona etiam illius parabolae operarii congruunt, in qua prima, tertia, sexta, nona hora, id est, vocationibus variis mittuntur ad vineam et indignantur sibi undecimae horae operarios coaequari. Quid autem de Vasthi stultissimae reginae contumacia factum Scriptura narret audiamus: « Unde iratus rex et nimio furore succensus interrogavit sapientes, qui ex more regio semper illi aderant, et illorum faciebat cuncta consilio, scientium leges et jura majorum. Erant autem primi et proximi Charsena, et Sethar, et Admatha, et Tharsis, et Mares, et Marsana, et Mamuchan, septem duces Persarum atque Medorum, qui videbant faciem ejus, et primi post eum residere soliti erant, cui sententiae
Abbreviated transcription (Latin):
legatos dispiciens. uerum &iam suꝑni regis imperium sper nens ue¬
nire contempsit: quod in euangelicis parabolis ipse scilic& dñi
inno tuit. cumpii patris clementiam suꝑfilui ꝓdigi poenitentis
sceptione uitulum mactasse. & conuiuium
introire contempsit. & alibi adnuptias quasrex filiosuo para¬
uit. nec non ad magnã caenam quam quidam homo parasse:
& multos aduocasse commemoratur. illiqui ambitione alia¬
rum rerum d&enti fuerant uenire nolle discriptisunt.
obquod &iam summi patris familiae iustac indignatione re¬
iecti. & alii in locum eorum substituti commemorantur :
hoc ẽ alegis littera e uelli rennuebat. sed suo arbitrio uiue¬
re contentus. interrenis desideriis desudando. longe agratia
sp̃s scĩ acconsilio patris factusẽ extorris. semꝑ rͦigidus acdurus.
&rancore atq indignatione plenissimus hicẽ. quiait: Agrũ
emi & necesse habeo exire & uidere illum rogote habeme

Expanded text:
legatos despiciens, verum etiam supremi regis imperium spernens velegatos despiciens, verum etiam supremi regis imperium spernens venire contempsit. Quod in evangelicis parabolis ipse scilicet Dominus innotuit, cum pii patris clementiam super filii prodigi poenitentis susceptione vitulum mactasse et convivium introire contempsit. Et alibi ad nuptias quas rex filio suo paravit, nec non ad magnam coenam quam quidam homo parasse, et multos advocasse commemoratur, illi qui ambitione aliarum rerum detenti fuerant, venire nolle descripti sunt; ob quod etiam summi patrisfamilias justa indignatione rejecti, et alii in locum illorum substituti commemorantur. Shoc est, a legis littera avelli renuebat, sed suo arbitrio vivere contentus in terrenis desideriis desudando, longe a patria Spiritus sancti ac consilio Patris factus extorris, semper rigidus ac durus, rancore atque indignatione plenissimus, hic est qui ait: « Agrum emi, et necesse habeo exire ac videre illum: rogo te, habe me
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i usiones uidebunt & seniores ur̃i somnia somniabunt : & quidẽ
& ꝓph& abunt & dabo prodigia incelo sursuro & signa interra
deor sum : cuius meri dulcedinem innuptus mysticis euange¬
lu gustans architriclinus adsponsumait : omnis homo primũ
uinum bonum ponit. & cumin ebria tifuerint tuncid quod de¬
terius ẽ tuaut̃ seruasti uinumborũ usque adhuc p̃cepit
esgo rex iniacunditate sua septem eunuchis. qui n conspectueius
ministrabant. ut intro ducerent reginã uasthi coram regepo¬
sito suꝑ caput eius dia demate. ut ostender& cunctis populis pul
conuocandam iudicicam plebem ad conuiuiũ spiritale dir&̃
quatenus eius decor ac nobilitas quã habebat. ex prȩrogati¬
ua patrum & legis. proph&arumq scientiaiac cultu pi&atis
quem ante aduentum dñi habuerat c&eris nationib: celebri¬
orem totius orbis in notes cer& gentibus. sed illa non solum.

Expanded text:
vestri visiones videbunt & senes vestri somnia somniabunvestri visiones videbunt & senes vestri somnia somniabunphetabunt, et dabo prodigia in coelo sursum, et signa in terra deorsum . » Cujus meri dulcedinem in nuptiis mysticis Evangelii gustans architriclinus ad sponsum ait: « Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est. Tu autem servasti vi et Charchas septem eunuchis qui in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cuncticonvocandam Judaicam plebem ad convivium spirituale direxit, quatenus ejus decor et nobilitas quam habebat ex praerogativa Patrum et legis prophetarumque scientia ac cultu pietatis, quem ante adventum Domini habuerat, caeteris nationibus celebriorem totius orbis innotesceret gentibus. Sed illa non solum