comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nui nõ est metũ adusũ me ẽ: et qͥ
nõ colligit mecũ disꝑgit. Nõ putet
quisꝙͣ de heticis hoc dictũ et scisma¬
ticis quãꝙͣ et ita ex suꝑfluo possit
ĩtelligi: s ex ꝯsequẽtib textuq ser¬
monis ad diabolũ refert᷑: et qd non
possit oꝑa saluatoris beelz ebub oꝑi¬
bus ꝯꝑari. Ille cupit aĩas hom̃i te¬
uere captuias dñs liberare: ille p̃¬
dicat idola hic umiꝰ dei notitiã: ille
trahit ad uitia hic ad u̾tutẽ reuocat.
quoꝵ oꝑa diuisa sũt. Cũ ĩnuũdus¬

Expanded text:
mecum, adversum me est; et qui non colligit mecum, dispergit. Non putet quisquam de haereticis dictum et schismaticis, quanquam et ita ex superfluo possit intelligi, sed ex consequentibus textuque sermonis ad diabolum refertur, et quod non possint opera Salvatoris Beelzebub operibus comparari. Ille cupit animas hominum tenere captivitas, Dominus liberare; ille praedicat idola hic unius Dei notitiam; ille trahit ad vitia, hic ad virtutem revocat. quorum opera divisa sunt? Cum i
Abbreviated transcription (Latin):
pente maiore uemẽte expauit ysa¬
at: et se aliũ ꝓ alio benedixisse cog¬
noscit. Net tñ indignat᷑ reuelato si¬
bi sucmẽto: s ꝯfirmat bñdictiõe in
filio ditẽs. Benedixi eũ: et benedictꝰ
ẽ. Hec est bñdictio pͥma ysaat que

Expanded text:
ente majore, expavit Isaac, et alium se pro alio benedixisse cognoscit; nec tamen indignatur revelato sibi sacramento, sed confirmat benedictionem in filio, dicens: Benedixi eum, et benedictus est. 12. Haec est benedictio prima Isaac, quae
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipi demonioꝵ. Porro si ĩdigito.
dei enicio demoina : ꝓfecto ꝑuenit ĩ
uos regnũ dei. Iste ẽ digitꝰ quẽ ofitẽ¬
tur et magi: q̃ cõtra moysen et aarõ
signa faciebãt dicẽtes. Digitꝰ dei is
te ẽ: quo et tabule lapidee sĩpte sũt
ĩ mõte syua. Igit᷑ manꝰ et brachiũ
dei filiꝰ ẽ: et digitꝰ eiꝰ spũs scũs. Pa¬

Expanded text:
Porro si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus, quem confitentur et magi, qui contra Moysem et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Igitur manus et brachium, Dei Filius est, et digitus eju
Abbreviated transcription (Latin):
eiectiõe subiũgit᷑. Si aũt fortior illo
ma aufert ĩ quib ꝯfidebat et spo-¬
lia eiꝰ distribuet. De seip̃o loquit᷑:
dũ calũpmabãt᷑: ꝑ fortiori potẽtia
uictor hoĩez a dẽomo liberaret. Arma
ĩ quib male fortis ille ꝯfidebat: as¬
tucie doliq sũt et neqͥtie spũales. Bpo¬
lia uõ eiꝰ: ip̃i hoĩes sũt ab eo decepti.
Que uictor xp̃s distribuit qd est ĩsig

Expanded text:
autem fortior illo us auferet, in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet. De seipso quippe lodum calumniabantur, sed fortiori potentia victor, homines a daemonio liberaret. Arma in quibus male fortis ille confidebat astutiae dolique sunt nequitiae spiritalis, spolia vero ejus ipsi homines sunt ab eo decepti. Quae victor
Abbreviated transcription (Latin):
et sathane oꝑũ adiuxisse. ꝙ scilitz
ip̃e semꝑ polluta mũdare sathanas
uo mũdata graniorib festinet atta¬
mĩare sordib ⁊ tñ et de heretico quo¬
libet uł scismatito uł etiã malo ca¬
tholico potest nõ inicõuenẽt̾ accipi:
de quo tꝑe baptismatis spũs ĩmũdꝰ
q̃ ĩ eo pus habitauerat ad ꝯfessionẽ
catholice fidei ad remĩciacionẽq
ĩ aquosa ꝑagret. idẽ corda fideliũ
q̃ a mollicie fluxe cogitatioĩs expur-¬
gata sint callidꝰ ĩsidiator exploret:
si quos ibi forte neque sue gressꝰ fi¬
gere possit. B bene dicit᷑ querẽs re¬
quiẽ et nõ ĩuemẽs: qr castas mẽtes ef

Expanded text:
et Satanae operum adjunxisse, quod scilicet ipse semper polluta mundare, Satanas vero mundata gravioribus festinet attaminare sordibus; tamen et de haeretico quolibet vel schismatico, vel etiam malo catholico potest non inconvenienter accipi. De quo tempore baptismatis spiritus immundus, qui in eo prius habitaverat ad confessionem catholicae fidei, ad renuntiationemque inaquosa peragret, id est, corda fidelium, quae a mollitie fluxae cogitationis expurgata sint, callidus insidiator exploret, si quos ibi forte suos nequitiae gressus figere possit, sed bene dicitur. Quaerens requiem, et non inveniens. Quia castas ment
Abbreviated transcription (Latin):
ei ꝯlacte credat᷑ nutritꝰ ciuꝰ sem̃ie negat᷑
esse ꝯceptꝰ. cũ ex uniꝰ eiꝰdẽq fontis origĩe
sid̾m phisicos utq liquor emanare ꝓbet᷑:
ri forte putãda ẽ u̾go semẽtiuã sue carius
materiã. nutriẽdo ĩ carne dei filio sugge¬
rere potuisse: ĩtarnũdo aũt qͣsi maiori et
ĩ usitato miracło mĩme potuisse. Ezhuic
opiniõi obstat apłs dicẽs: qr misit deꝰ fi

Expanded text:
 nutritus, cujus semine negatur esse conceptus, cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam, nutriendo in carne Dei Filio sug gerere potuisse, incarnando autem, quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Ap
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. Qd̾ ysaat querit ab iacob
curtã cito uenerit: sidmirat᷑ uelotẽ
credenciũ fidẽ. Qd̃ cibi delectabiles
afferũt᷑: hostia xp̃s platẽs deo salus
est pctoꝵ. Hostiã sequit᷑ bñdictio:¬
q̃ talit dicit. Ette odor filii mei: sũ o¬
dor agri pleni. Odore noĩs xpi sicut
ager mũdꝰ ĩpletͥ: cuiꝰ ẽ benedictio
de rore celi hoc ẽ de uerboꝵ pliuua
duuoꝵ: et de pĩguedie t̾re hoc ẽ de
ogregatiõe ppłoꝵ: multitu dĩe frumẽ

Expanded text:
it. quod Isaac quaerit ab Iacob, cur tam cito uenerit, admiratur uelocem credentium fidem; quod cibi delectabiles offeruntur, hostia placens deo salus est peccatorum. post esum sequitur benedictio benedicitur: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. Odore nominis Christi, sicut ager mundus impletur; cujus est benedictio de rore coeli, hoc est de verborum pluvia divinorum, et de pinguedine terrae, hoc est, congregatione populorum. Multitud
Abbreviated transcription (Latin):
na sc̃pturaꝵ: simpliciores quosq
frẽs loquẽtib nobis ĩtellige nõ pos¬
se sentimꝰ : statĩ extolli ꝯsueumꝰ.
eisq despectis de nrr̃a nos quasi sin¬
gulari at ꝑ plurima erudiciõe ias¬
tamꝰ: quasi nõ sint ꝑ plures etiã
nobis multo doctiores : et q̃ a doctio¬
rib nolumꝰ despici: ip̃ in doctiores
nobis despicẽ ĩmo etiã irridere gau¬
demus. Neq remĩsa curamꝰ qr nõ
eis qͥ uel mysteria fidei. uł sui p̃cep¬
ta cõditoris tm̃ meditãdo ꝑtipĩt:¬

Expanded text:
liciores quosque fratres loquentibus nobis intelligere non posse sentimus, statim extolli consuescimus, eisque despectis de nostra nos quasi singulari ac perplurima eruditione jactamus, quasi non sint perplures etiam nobis multo doctiores; et qui a doctioribus nolumus despici, ipsi indoctiores nobis despicere, imo etiam irridere gaudemus: neque reminisci curamus, quia non eis qui vel mysteria fidei, vel sui praecepta conditoris tantum meditando p
Abbreviated transcription (Latin):
fixo ĩ corde ꝯseruãdo: hoꝵ meditatõe
diurna at nott᷑na. ĩportunos ĩ amũ
notentiũq cogitacionũ repellamus
ĩcursus ⁊ hoꝵ crebra collacione et nos
et ꝓximos nr̃os a fabulis suꝑuatu¬
is: et male dulioratis detractionũ
colloquiis castigare atq ad diume
beatitudĩe setuli habitare ĩ domox
dm̃i. at ppetuo illũ laudare desidera¬
mus: oportet munꝵ ut ĩ hot secło
qͥd ĩ futõ queramꝰ sollicite p̃mõstre¬
mus : frequentãdo uidelitz eccłie li¬
mina. et nõ solũ in ea laudes dm̃ ca¬
nẽdo s et in oĩ loto dñatioĩs eiꝰ ea
que ad laudẽ głiamq cõditoris sui
ꝓficiãt: uerbis parit᷑ et factis ostẽ

Expanded text:
fixo in corde conservando, horum meditatione fixo in corde conservando, horum meditatione diurna et nocturna importunos inanium nocentiumque cogitationum repellamus incursus: horum crebra collatione et nos et proximos nostros a fabulis supervacuis et male dulcoratis detractionum colloquiis castigare atque ad divinbeatitudine saeculi habitare in domo Domini, ac perpetuo illum laudare desideramus, oportet nimirum et in hoc saeculo, quod in futuro quaeramus, sollicite praemonstremus, frequentando videlicet Ecclesiae limina, et non solum in ea laudes Domini canendo, sed et in omni loco dominationis ejus ea quae ad laudem gloriamque conditoris nostri proficiant ve
Abbreviated transcription (Latin):
Insuꝑ eciã scienti bomĩ facẽ et nõ
fauẽti prtm est illi: et sĩt dñs ip̃e
testat᷑. oĩ tui multũ datũ est multũ
querit᷑ ab eo. Ne nos ergosciẽtia ĩ¬
flet s caritas potiꝰ edificet: seqͣm᷑
exemplũ apparẽtis in hoĩe filii der:
q̃ eis quos se ad subluma discẽda
sequi necdũ ualere ꝯspexit. seip̃m
benigna hũilitate subiecit: quo eiꝰ
exẽplo ĩbutos eoꝵ aĩos telesti grã
dignos celestis archam reddet esse
capates. Et mat̾ inqͥt eiꝰ ꝯseruabat
oĩa uerba hec: conferẽs in torde suo.
Omĩa que de dño uł a dño dicta si¬
ue acta cognouerat mat̾ u̾go diligẽ¬
cius ĩ torde retinebat. sollicita cũc-¬
ta memorie tõmedabat: ut tũ dũo
tempꝰ p̃dicande siue scribẽde ĩcar¬
natioĩs eiꝰ adueniret. sufficiẽt᷑ uni¬
uersa ꝓut essent gesta poss expli¬
care querẽtib. Inutem᷑ et nos fres
mei piam dñi matrẽ. ip̃i quoq oĩa
uerba ac facta dm̃ saluatoris nr̃i

Expanded text:
Insuper etiam scienti bonum facere, et non facienti, peccatum est illi. Et sicut Dominus ipse testatur: Omni cum multum datum est, multum requiritur ab eo . Ne nos ergo scientia inflet, sed charitas potius aedificet: sequamur exemplum apparentis in homine Filii Dei, qui eis quos se ad sublimia discenda sequi necdum valere conspexit, seipsum benigna humilitate subjecit, cujus exemplo imbutos eorum animos coelesti gratia dignos coelestis arcani redderet es inquit, ejus conservabat omnia verba haec conferens in corde suo. Omnia quae de Domino vel a Domino dicta sive acta cognoverat mater Virgo, diligentius in corde retinebat, sollicite cuncta memoriae commendabat, ut cum demum tempus praedicandae sive scribendae incarnationis ejus adveniret, sufficienter universa, prout essent gesta, posset explicare quaerentibus. Imitemur et nos, fratres mei, piam Domini matrem, ipsi quoque omnia verba et facta Domini ac Salvatoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ius sũmo ĩgemo p̃ditis necessariã
disendi uerbi formã progaret: ne
si qͥ discipli ueritatis fieri refugerẽt:
magistri efficerẽt᷑ erroris. Et bene
q̃ iuuenis erat doctrine subiturꝰ of¬
ficiũ puerulꝰ adhuc semores audit
et intrognt: ut uidelit eoꝵ ꝓuida
dispẽsauone ppescat audaciã: qͥ nõ
solũ indocti: s̃ etiã impubes addotẽ¬
dũ ꝓrumpe̾ magis quã ad distendũ
uolũt submuti. Seqͣm᷑ iter eiꝰ hũa¬
intatis si nos mãsio diuĩe delectat
fili mi discipliuã patris tui et ne di¬
mittas legẽ matris tue: ut addat᷑
grã capiti tuo: et torques collotuo.
Per auditũ quippe discipline pat̾¬
ne at ꝓ obseruãcia mat̾ne legis. gr̃a
capiti nr̃o et collo torques addit᷑: qi
quãto qͥs diumis ĩtentꝰ fuerit aus¬
tultare p̃ceptis: quãto ea que didi¬
terit ĩ unitate matris eccłie diligẽ¬
cius obseruare studuerit: tanto et
nũt dignꝰ ad honorẽ p̃ditandi. et ĩ
futo sublummꝰ ascendet ad bt̃itudĩe

Expanded text:
is summo ingenio praeditis, necessariam discendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, magistri efficerentur erroris. Et bene qui juvenis erat doctrinae subiturus officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispensatione compescat audaciam, qui non solum indocti, sed etiam impubes ad docendum prorumpere magis, quam ad discendum volunt submitti. Sequamur iter ejus humanitatis, si nos mansio divinae delectat ili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo . Per auditum quippe disciplinae paternae ac pro observantia maternae legis gratia capiti nostro, et collo torques additur: quia quanto quis divinis intentus fuerit auscultare praeceptis, quanto ea quae didicerit in unitate matris Ecclesiae diligentius observare studuerit, tanto et nunc dignius ad honorem praedicandi, et in futuro sublimius ascendet ad beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
tuus et ego dolẽtes querebamꝰ te.
respondit: et quid ẽ qđ̵ me queba¬
tis. nestiebatis qr ĩ his que patris
mei sut oportet me esse: diuĩe sma¬
iestatis ĩdiciũ fuit de qua alibi ait.
Gĩa quetũq habet pat̾ mea sũt:
atq ideo rectissie templũ nõ nmꝰ
ad se quã ad patrẽ ꝑtineretestat᷑.
Inuentꝰ quippe in templo dicit. qr ĩ
his que patris mei sũt opoetet me
esse: qr numꝑ quoꝵ una est maies¬
tas et głia. hoꝵ etiã una fides at do

Expanded text:
quaerebamus te. Respondit: Et quid est quod me quaerebatis? An nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? Divinae majestatis indicium fuit, de qua alibi dicit: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt; atque ideo rectissime templum non minus ad se quam ad Patrem pertinere testatur. Inventus quippe in templo dicit quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse: quia nimirum quorum una est majestas et gloria, horum etiam u
Abbreviated transcription (Latin):
qua plenꝰ erat sapientiã ceteris ex
tꝑe paulatĩ demõstrando. Iuxta hoĩs
naturũ ꝓficiebat etate: qr de ĩfan¬
cia ad puericiã de pueritia ad iuuẽ¬
tutẽ: ꝯsueto hõĩb crescendi ordĩe ꝑue¬
int. Iuxta hõis naturã ꝓficiebat
grã ÷ nõ ip̃e ꝑ accessũ tꝑis accipiẽdo
qd nõ habebat: s pãdendo donũ gre

Expanded text:
is ex tempore paulatim demonstrando. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, quia de infantia ad pueritiam, de pueritia ad juventutem, consueto hominibus crescendi ordine pervenit. Juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse per accessum temporis accipiendo quod non habeba
Abbreviated transcription (Latin):
ĩerant dona patefaciebat: tm̃ eos
ad laudẽ dei patris semꝑ extitare cu¬
rabat: ꝑagens ip̃e qd teteris agẽdũ
p̃cepit. Tuceat lux ur̃a coeã hõib ut ui¬
deãt oꝑa uẽa bona: et gloeificẽt patrẽ

Expanded text:
inerant dona patefaciebat, tantum eos ad laudem Dei patris semper excitare curabat, peragens ipse quod caeteris agendum praecepit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut vide
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ hoĩes hõ natꝰ: qđ faciendũ hõib
ꝑ angelos ĩpauerat deꝰ. Seruauit
ip̃e legẽ quã dedit: ut nobis qͥ puri
hoĩes sumꝰ. seruandũ ꝑ oĩa quicqͣd
domo enꝰ et̾na ĩ telis oĩb dieb uite

Expanded text:
inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
illos: sĩt euãgelista ꝯsequẽt᷑ ĩsi¬
mat. descẽdit cũ eis et uenit naza-¬
reth et erat subditꝰ illis. Dicebat
ergo archanũ sue diuĩe u̾tutis pa¬
rentib hũane sue fragilitatis:
matri sue scilitz uere sue caris
et castissĩo tutori castitatis illiꝰ:¬

Expanded text:
t evangelista consequenter insinuat: Descendit cum eis, et venit Nazareth, et erat subditus illis. Dicebat ergo arcanum suae divinae virtutis parentibus humanae suae fragilitatis, matri suae scilicet verae suae carnis, et castissimo tutori castitatis illi
Abbreviated transcription (Latin):
erit: qr uidelit eiusdẽ scẽ trinitatis
ciuꝰ una et ĩdiuisibilis natura di¬
iumnitatis est: mãsio ĩ cordib electoꝵ
dispar esse nõ potest. Ergo qd̾ dñs
in tẽplo sedens dicit ĩ his que pr̃is
mei sũt oportet me esse: declara¬
cio est ꝯsempitne deo pr̃i potestatis
et głie. Qd̃ aũt rediens nazareth
erat subditꝰ parẽtib: hũane est
ueritatis ĩdiciũ simulq huilitatis
exemplũ. In ea nãq natura sub¬
ditꝰ erat hõib ĩ qua minor ẽ pr̃i.
uude ip̃e dicit. Uado ad patrem
qr pater maior me est: in qua etiã
minoratꝰ ẽ paulonimꝰ ab angeł.
In illa aũt in qua ip̃e et pat̾ u¬
nũ sũt in qua nõ est extꝑeͬ ua¬

Expanded text:
usdem sanctae Trinitatis, cujus una atque indivisibilis natura divinitatis est, mansio in cordibus electorum dispar esse non potest. Ergo quod Dominus in templo sedens dicit, In his quae Patris mei sunt oportet me esse, declaratio est consempiternae Deo Patri potestatis et gloriae. Quod autem rediens Nazareth erat subditus parentibus, humanae est veritatis indicium, simulque humilitatis exemplum. In ea namque natura subditus erat hominibus, in qua minor est Patre. Unde et ipse dicit: Vado ad Patrem, quia Pater major me est: in qua etiam minoratus est paulo minus ab angelis . In illa autem in qua ipse et Pater unum sunt, in qua non e
Abbreviated transcription (Latin):
tarnali ꝯiũctione uł eiꝰ tarnali am¬
mistratione pat̾ estimabat᷑ simul
et uotabat᷑ ip̃iꝰ dm̃ saluatoris. Di¬
cebat inꝙ̃ his: qr ĩ his que patris
mei sũt oportet me esse. Qui tũ ar¬
tem tãti mysterii astendẽ ĩtelligen¬
do nõ possent: neq em̃ alit̾ eũ in his
que uere patris eiꝰ essent manẽ de¬
cernerẽt. nisi id ꝯp̃hendẽ nossent : de¬
stẽdit ip̃e cũ suis ad ĩferiora ꝯũsatio¬
is eoꝵ. tepitq manẽ ĩ his que illoꝵ
erãt et erat eis pia dispensacione sub¬
iectꝰ: donec ꝓficiẽte hũilitatis ma¬

Expanded text:
carnali conjunctione vir ejus, carnali administratione pater aestimabatur simul et vocabatur ipsius Domini Salvatoris. Dicebat, inquam, his, Quia in iis quae Patris mei sunt, oportet me esse. Qui cum arcem tanti mysterii ascendere intelligendo non possent, neque aliter eum in iis quae vere patris ejus essent manere decernerent, nisi ut comprehendere nossent, descendit ipse cum ipsis ad inferiora conversationis eorum, coepitque manere in his quae illorum erant: et erat eis pia dispensatione subjectus, donec proficiente humilitatis ma
Abbreviated transcription (Latin):
luta: et ab õi ĩcremẽto uere lutis alie¬
na sũt. Trahũt᷑ enĩ adhuc stultissimis
gẽtilitatis errorib: et mĩstrcemũdi
et si mirandã habẽt pulchaitudinẽ:
ad orandã tñ nõ habent deitatẽ. Illa
ergo u̾tus illa sapiẽtia illa est adorã¬
da sola maiestas: que unuisitatẽ mũ¬
di trecuit ex nichilo: et ĩ quas uoluit
formas atq mẽsuras. t̾renã telestẽq
substantiã õĩpotenti ratione ꝓduxit.
Sol et luna et sydera sint tõmoda
utentib. sint speciosa ceruẽtib ⁊ sed
ita ut de illis gr̃e referãt᷑ auctori:
et adoret᷑ deꝰ q̃ hec condidit nõ trea¬
tura que seruit. Laudate igit᷑ dñn
diciis: Sit ĩ uobis ĩdubitata treduli¬
tas ugmee ĩtegritatis : et ꝑtus m-¬
formacioĩs hũane: sacrũ diuinũ¬

Expanded text:
luta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis erroribus, et quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo virtus, illa sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate igitur Deum, diciis. Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum divinu
Abbreviated transcription (Latin):
Redit ĩ honorẽ suũ ab antiqͥs ꝯta¬
giis purgata natura: moes morte
destruit᷑ natiuitas natiuitate reꝑa¬
tur ⁊ qm̃ simul et redẽpcio aufert ser¬
uitutẽ et gen̾atio mutat originẽ: et
fides iustificat peccatorẽ. Quisq ergo
xp̃iano noĩe pie et fidelit gloriaris:
recõtiliacioĩs huiꝰ gr̃ar iusto ppende
iudicio. Tibi enĩ quondũ abiecto tĩ
extruso ꝑadisi sedib tibi ꝑ exilia lõ¬
dissoluto. tui iã nõ erat ulla spes ui¬
uedi: ꝑ ĩcarnatiõe uerbi potestas da¬
ta est. ut delongĩquo ad tuũ reu̾ta¬
ris auctorẽ. recognostas parentẽ. li¬
ber efficiaris ex seruo de extraneo ꝓ¬
ueharis ĩ filiũ: ut q̃ ex torruptibili cã¬
ne natꝰ es. ex dei sp̃ũ renascaris. et
optineas ꝑ gr̃a qd nõ habes ꝑ natu¬
rã. Habẽtes ergo tante spei fidutiã
diltissum ĩ fide qua fũdati estis sta¬

Expanded text:
Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur, quoniam simul et redemptio aufert servitutem, et regeneratio mutat originem, et fides justificat peccatorem. » Et iano nomine pie fideliter gloriaris, reconciliationis hujus gratiam justo perpende judicio. Tibi enim quondam abjecto, tibi extruso a paradisi sedibus, tibi per londissoluto, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est ut de longinquo ad tuum revertaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium: ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu renascaris, et obtineas per gratiam quod non habes per naturam. Habentes ergo tantae spei fiduciam, dilectissimi, in fide qua fundati estis sta
Abbreviated transcription (Latin):
tor ĩ eũ q̃ nchil ipiꝰ habebat ĩsur¬
gere: et dũ uiciate originis p̃iudi¬
ciũ genale ꝑsequit᷑. cyrographu
quo intebat᷑ excidit: ab illo iniqͥͣta¬
tis exigẽs penã: in quo nullã rep¬
perit culpã. Boluit᷑ itaq letifere pac¬

Expanded text:
tor in eum qui nihil ipsius habebat insurtor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque lethiferae pac
Abbreviated transcription (Latin):
tiqui nõ ĩmerito sibi in oes hoĩes
ius tyrãnitũ uẽdicabat: nec ĩdebi
dei spõtaneos ĩ obsequiũ sue uolũ¬
tatis illexerat. Nõ itaq iuste amnt¬
teret originalẽ hũam gens serui¬
tutẽ: insi de eo quo subieterat uĩ¬
ceret᷑. Cũ igit᷑ misericors om̃psi
saluator ita susceptiõis hũane mo¬
deraret᷑ exordia: ut u̾tutẽ ĩseꝑabi¬
lis a suo hoĩe deitatis. ꝑ uelamen
nr̃e ĩfirmitatis abscõderet. illusa ẽ
seturi hostis astutia : qͥ natiuitatẽ
pueri ĩ salutẽ hũam gen̾is ꝓtreati:
nõ alit sibi. quã om̃i nascentiũ
putauit obuoxiã. Hidit igit᷑ ua¬
gientẽ atq lat̾mantẽ: uidit pan¬
nis obuolutũ tirtũtisiõi subditũ:
et legalis officii oblatioe ꝑfunctũ.
Agnouit deinceps solita ĩtremẽta
de naturalib nõ dubitauit. aug¬
mẽtis. Int̾ hec ĩtulit ꝯtumelias.
multiplicauit ĩuirias: adhibuit
maledicta obꝓbria blasphennas.
stitit ergo ĩpbus p̃do et auarꝰ exat¬

Expanded text:
tiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebitDei, spontaneos in obsequium 276 suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Cum igitur misericors omnipotensque Salvator, ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem pueri in salutem humani generis procreati, non aliter sibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam. Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. Agnovit deinceps solita pueritiae ide naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, stitit ergo improbus praedo et avarus exac
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ⁊ deuq iuste seueritatis exigẽte
ratione, erga hoĩez quẽ tanto hono¬
re cõdiderat: antiquã mutasse sen¬
tenciã. opus fuit diltissimm secreta
dispẽsacioe ꝯsilii: ut ĩ ꝯmutabilis
deꝰ tuiꝰ uolũtas nõ potest sua be¬
ingnitate puari. pͥmã pietatis sue
dispensacionẽ sacramẽto occultio¬
re ꝯpleret: et hõ diabolice iqͥta¬
tis uersutia actꝰ ĩ tulpã ꝯtra dei

Expanded text:
um quoque, justae severitatis exigente ratione, erga hominem, quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam pietatis suae dispositionem sacramento occultiore compleret, et homo diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei
Abbreviated transcription (Latin):
bis salutis nr̃e ãnua reuolutione
sacramentũ ab micio ꝓmissũ ĩ fine
redditũ sine fine mãsirrũ. In quo dig¬
nũ adorare mysteriũ ⁊ ut qd mag¬
no dei mune agit᷑: magnis eccłie
guudiis celebeet᷑. Deus em̃ omp̃s
et clemẽs tuiꝰ nat᷑a bonitas. tiuꝰ

Expanded text:
s salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
seus. Ergo audite q̃ bene uiuitis au-¬
dite q̃ male uniutis: sacrificiũ laudis
glorificat me. Nemo in offert hoc sa
malꝰ. Qui enĩ laudat bonꝰ ẽ: qr si
laudat etiã bene uiuit. Qui laudat
nõ solũ lingua laudat: S et uita cũ
kam qnͣtũ possumꝰ cũ dei adiutorioꝵ
studeamꝰ: ut quomõ deũ laudamus
uotib sic etiã bonis meritis collaudẽꝰ.
Meliꝰ est emĩ tatere et bene face̾: quã
deũ laudare et pit̃a ꝯmite. Qui em̃
laudat deũ uita simul et lĩgua uotib
parit̾ et bonis oꝑib: duplicit̾ ꝓuotat ĩ¬

Expanded text:
saeus . Ergo audite qui bene vivitis, ausaeus . Ergo audite qui bene vivitis, audite qui male vivitis: Sacrificium laudis glorificabit me. Nemo mihi offert hoc sacmalus. Qui enim laudat, bonus est: quia si laudat, etiam bene vivit; quia si laudat, non solum lingua laudat, sed et vita cum rio studeamus ut quomodo Deum laudamus vocibus, sic etiam bonis moribus collaudemus. Melius est enim tacere et benefacere, quam Deum laudare et peccata committere. Qui enim laudat Deum vita simul et lingua, vocibus pariter et bonis operibus, dupliciter i
Abbreviated transcription (Latin):
qd et tu es: qr hoc eras et tũ qđ̵ et illi
sũt. Faue quantũ potes: et noli desꝑa¬
te. Nõ enĩ usq ad te diues est deꝰ ⁊ qd̾
em̃ tibi dedit crede qđ etiã et aliis: et ue¬
lit et possit dare. Nõ ergo laudat qui
cũ ceꝑit iã bene uuie. de suo putat es¬
se qd bene uiuit nõ acceptũ a deo: nec
ille laudat. qͥ cũ sciat se qđ bene uiuit
accepisse a deor tñ usqz ad se uult esse
diuitẽ deũ: et nõ uult ut aliis sit mi¬
sericors deꝰ. Ille itaq qͥ dicebat gras fi
ago deꝰ. qr nõ sũ sicut tet̾i hoĩes ĩiusti
raptores adulteri sĩc et publicanꝰ iste:
nõne et ibi poterat dice̾. dñe dona et
publicano huit qđ mͥ donasti ⁊ supple
et mͥ que nondũ dedisti: S etiã qua¬
si saturatꝰ ructabat. Pauꝑ uo̾ ille id ẽ
publicanꝰ quid dicebat; Dñe: ꝓpicius
esto nĩ peccatori. Ideo descendit iustifi¬
catꝰ publitanꝰ: magis quã ille phari¬

Expanded text:
quod et tu es: quia hoc eras et tu quod illi quod et tu es: quia hoc eras et tu quod illi sunt. Fave quantum potes, et noli desperare: non enim usque ad te dives est Deus. Quod enim tibi dedit, crede quod etiam et aliis et velit et possit dare. Non ergo laudat, qui cum jam coeperit bene vivere, de suo putat esse quod bene vivit, non acceptum a Deo: nec ille laudat, qui cum sciat se quod bene vivit, accepisse a Deo, tamen usque ad se vult esse divitem Deum et non vult ut et aliis sit misericors Deus. Ille itaque qui dicebat, Gratias tibi ago, Deus, quod non sum sicut caeteri hominum, injusti, raptores, adulteri, sicut et Publicanus iste; nonne et ibi poterat dicere, Domine, dona et Publicano huic quod mihi donasti, supple et mihi quae nondum dedisti? Sed jam quasi saturatus ructabat. Pauper vero ille, id est Publicanus, quid dicebat? Domine, propitius esto mihi peccatori. Ideo descendit justificatus Publicanus, magis quam ille Phari
Abbreviated transcription (Latin):
quꝰ et ꝑseuerans ĩ illa iniqͥtate ⁊ nõ di¬
co tibi nõ ꝓderit laus. s nõ me laudus:
laudẽ istã nõ deputo. Et cursus si fue¬
ris quasi iustꝰ id est hũilis et pius: et
de iusticia ĩflatꝰ ĩcesseris. et alios ĩ tua
cõꝑacione ꝯtẽpseris ⁊ aut suꝑ extuleris
te tanꝙͣ glorians de meritis tuis. non
de suo bene uiuit. S nũqͥd ille phari¬
seus quasi de suo talis erat cũ dicet:
grãs tibi ago qr nõ sũ sicut cet̾i hoĩes:
Grãs deo agebat: ex eo qd̾ bomĩ in se
habebat. Quãius ergo bom aliqd ĩ te
sit nõ ex te esse qd bonũ est s ex deo te
actepisse ꝓfitere : tñ in eoip̃o si te extu¬
leris sup̃ aliũ nõ hubentẽ: elatꝰ tene¬
bris nondũ laudator meꝰ eris. P̾mo
ergo torrige a uia pessiã incipe bene
uiue: intellige qr nõ torrigeris nisi do¬
no dei. A dño em̃ gressus hoĩs dirigũt᷑.
Hot si ĩtellexeris faue et aliis ut sint

Expanded text:
quus, et perseverans in illa iniquitate, non diquus, et perseverans in illa iniquitate, non dico tibi, non proderit laus; sed non me laudas, laudem istam esse non deputo. Rursus si fueris quasi justus, id est, humilis et pius; et de justitia inflatus incesseris, et alios in tua comparatione contempseris, aut superextuleris te, tanquam glorians de meritis tuis, non de suo bene vivit. Sed numquid ille Pharisaeus quasi de suo talis erat, cum diceret, Gratias tibi ago, quia non sum sicut caeteri hominum? Gratias Deo agebat ex eo quod bonum in se habebat. Quamvis ergo boni aliquid in te sit, non ex te esse quod bonum est, sed a Deo te accepisse profitere. Tamen in eo ipso si te extuleris supra alium non habentem, elatus teneberis, nondum laudator meus eris. Primo ergo corrigere a via pessima, incipe bene vivere, intellige quia non corrigeris, nisi dono Dei: A Domino enim gressus hominis dirigentur . Hoc cum intellexeris, fave et aliis, ut sint
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃diximꝰ idẽ aimatores mũdi more suo
deũ laudare uident᷑. ẜ longe aliudoꝑib
exertẽ ꝓbant᷑: scdm illud qd̾ ait ꝓpheta.
Populꝰ hic labiis me honorat: cor aũt
eoꝵ longe est a me. E cdamat illisꝓ
spusscũs. Peccatori aũt dixit deꝰ. Ut qͥd¬
tu enarras iusticias meas: et assumus
testamentũ meũ ꝑ os tuũ. Tanꝙ̃ si di¬
cet ei. Nithil tĩ ꝓdest qd̾ laudas deũ il¬
lis enĩ qͥ bene uiuũt ꝓdest qd laudãt:
tu aut si laudas et ꝑcta nõ deseris in-¬
chil tibi ꝓdest. Ut quid me laudas: Alu¬
di sc̃pturã dicentẽ: nõ est speciosa laus
ĩ ore peitatoris. Si em̃ male uiius et
bona dicis: nondũ laudas. E rursus
si cũ ceperis bene uiue̾ meritis tuis tri¬
bius: nondũ laudas. Nolo te esse latro¬
nẽ insultantẽ cruti dm̃: s nec te uolo il¬
lũ esse in tẽplo iactantẽ merita sua et
occultantẽ uulnera sua. Bi fueris mi¬

Expanded text:
supra diximus, id est, amatores mundi, in ore suo supra diximus, id est, amatores mundi, in ore suo Deum laudare videntur; sed longe aliud operibus exercere probantur: secundum illud quod ait propheta, Populus hic labiis me honorat; cor autem eorum longe est a me . Sed clamat illis Spiritus sanctus: Peccatori autnarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tanquam diceret ei, Nihil tibi prodest quod laudas Deum. Illis enim qui bene vivunt, prodest quod laudant; tu autem si laudas et peccata non deseris, nihil tibi prodest, Utquid me laudas? Audi Scripturam dicentem, Non est speciosa laus in ore peccatoris . Si enim male vivis, et bona dicis, nondum laudas: sed rursus si cum coeperis bene vivere, meritis tuis tribuis, nondum laudas. Nolo te esse latronem insultantem cruci Domini: sed nec te illum volo esse in templo jactantem merita sua, et occultantem vulnera sua. Si fueris ini
Abbreviated transcription (Latin):
ergo qͥ tales sũt dũ licet audire tatentẽ:
idẽ in p̃senti nõ iudicantẽ. Demet em̃
et nõ silebit: et tũc arguet quãdo corret¬
tioĩs lonuis nullꝰ erit. Statuã temqͥt
ante faciẽ tuã. Modo ergo sicut iã supͣ
nat᷑ dñs fac̾e: tolle te a dorso tuo ubite
uide nõ uis dissimulãs a factis tius/ ⁊
cõstitue te ante te. Astende tribunal
mẽtis tue esto tibi udex: torqueat te ti¬
mor erũpat ꝯfessio dic deo tuo. Qm̃i¬
inqͥtatẽ meã ego agnosto: et delictũ
meũ ante me est semꝑ. Qd̃ erat post
te fiat ante te. cũ factũ fuerit ante te
puniat᷑ a te: ne tu ip̃e postea a deo iu¬
dice fias ante te et nõ sit quo fugias
mim dũm. Nõ cogitabas de uita tua ma¬
la: ĩtellige qd̾ oblitꝰ es dñm nequãdo ra¬
piat sic leo et nõ sit q eripiat. Quid est
sicut leo: bicut potens sic fortis: sĩc il¬
le cui resistẽ nemo potest. Illi em quos

Expanded text:
ergo qui tales sunt, dum licet audire tacentem ergo qui tales sunt, dum licet audire tacentem id est, in praesenti non vindicantem. Veniet enim, et non silebit, et tunc arguet, quando correctionis locus nullus erit. Statuam te, inquit, ante faciem tuam. Modo ergo tu fac, natur facere Deus. Tolle te a tergo tuo, ubi te videre non vis, dissimulans a factis tuis, et constitue te ante te. Ascende tribunal mentis tuae, esto tibi judex, torqueat te timor, erumpat iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum ante me est semper . Quod erat post te, fiat ante te; et cum factum fuerit ante te, puniatur a te: ne tu ipse postea a Deo judice fias ante te, et non sit quo fugias mini Dominum. --Non cogitabas de vita tua mala: intellige te, qui oblitus es Dominum. Ne quando rapiat sicut leo, et non sit qui eruat. Quid est, sicut leo? Sicut potens, sicut fortis, sicut ille cui resistere nemo potest. Illi enim quos
Abbreviated transcription (Latin):
reuotabũt᷑ ÷ et sine ullo t̾nĩo sustmebũt
suppliciũ: q̃ sibi dũ uiuerẽt noluerũt ꝓ¬
uidere remediũ. Et hec quidẽ faciũt il¬
li: qui plus diligũt p̃sentia quã futa.
Qui u̾ode cãe sue salute attenciꝰ cogi¬
serĩt ante otulos pomĩt. ut dũ de ip̃is in
p̃senti secło erubestũt : et uuluerata cura¬
re et mortua resuscitare. et soedida ablue
tota fidei deuotiõe cõtendũt: cũ in die iudi¬
cii ante tribunal xp̃i uenerĩt. mala que
ante faciẽ posuerãt et bonis oꝑib redẽp¬
ta sũt auferent᷑: bona que ꝓpt̾ uanita¬
tẽ post dorsũ ꝓieterãt. ante oculos collo
tñ de illis despandũ est. q̃ adhuc mala
sua nõ solũ corrige nolũt s etiã defensa¬
re nõ erubescũt: sicut net illa ciuitas
desꝑata fuit de qua dictũ est. triduo et
minue subuertet᷑. In ip̃o aũt triduo ido¬
nea fuit cõuerti orare plange: et de
pena ĩmmẽti misidiã ꝓmereri. Audiãt

Expanded text:
revocantur: et sine ullo termino sustinebunt supplicium, qui sibi, dum viverent, noluerunt providere remedium. Et haec quidem faciunt illi, qui plus diligunt praesentia quam futura. Qui vero de animae suae salute attentius cogiserint, ante oculos ponunt: et dum de ipsis in praesenti saeculo erubescunt; et vulnerata curare, et mortua resuscitare, et sordida abluere tota fidei devotione contendunt: ut cum in die judicii ante tribunal Christi venerint, mala quae ante faciem suam posuerant, et bonis operibus redempta sunt, auferantur; bona quae propter vanitatem post dorsum projecerant, ante oculos colloctamen de illis desperandum est, qui adhuc mala sua non solum corrigere nolunt, sed etiam defensare non erubescunt: sicut nec illa civitas desperata fuit, de qua dictum est, Triduum, et Ninive subvertetur . In ipso tamen triduo idonea fuit converti, orare, plangere, et de poena imminenti misericordiam promereri. Audiant
Abbreviated transcription (Latin):
tĩt imqͥtatẽ: peccata sua post dorsũ ꝓti¬
cĩt. Hi u̾o aliqͥd bom casu aliquo uł ꝑ
quãlibet octasionẽ fecerĩt ante se pomĩt:
et inde assidue głiant᷑ et dicũt. ego illũ li¬
beraui ego illi bene feti: ego illi tm̃ dedi.
Et dũ bona que ꝑ illos deꝰ fecit sibi as¬
acquire uidẽt᷑: at sit ante tribunal xp̃i
ꝑditis bonis que ante se habebãt. pctu

Expanded text:
post dorsum projiciunt: si vero aliquid boni casu aliquo vel per quamlibet occasionem fecerint, ante se ponunt: et inde assidue gloriantur, et dicunt: Ego illum liberavi, ego illi benefeci, ego illi tantum dedi. Et dum bona quae per illos Deus fecit, sibi asacquirere videntur. Ac sic ante tribunal Christi perditis bon
Abbreviated transcription (Latin):
habe̾. De multis que rapusti paruas
elemosinas faciẽs et adhuc pectata nõ
deserẽs. quasi torruptũ iudicẽ putas te i¬
posse redime : cũ si etiã totũ dates et
pcta tua nõ deseres: terpi decipes petu
mã ꝑdendo et pct̃a nõ redimẽdo. Hus¬
pitatꝰ es iique qd̾ ero tui similis: arguã
te. Quãdo: Uemet etem̃ dñs deꝰ nr̃:¬
et nõ silebit. Arguã te. Et quid faciã
arguẽdote. qͥd tibi fatiã. Modo te non
uides facio ut uideas te: qr si uides te et
displices tibi placeres mͥ. Quia uo te nõ
uidẽs placiusti tibi displicebis et mͥ et ti¬
bi: m̃ cũ iuditaberis tibi cũ ardebis. K̾d
eñ tibi faciã in qͥt: Costituã te cõtra fa¬
tiẽ tuã. Qd em̃ uis late̾re teip̃m in dor
so tibi est nõ te uides facio ut uideaste.
qd̾ tu post dorsũ posusti ego ante faciẽ tuã¬

Expanded text:
habere. De multis quae rapuisti parvas habere. De multis quae rapuisti parvas eleemosynas faciens, et adhuc peccata non deserens, quasi corruptum judicem putas te posse redimere: cum, si etiam totum dares, et peccata ipsa non deserens, te ipsum deciperes, pecumendo. Suspicatus es inique, quod ero tibi similis. Arguam te. Quando veniet enim Dominus Deus noster, non silebit. Arguam te. Et quid faciam arguendo te? quid tibi faciam? Modo te non vides: facio ut videas te; quia si videres te, et displiceres tividens placuisti tibi, displicebis et mihi et tibi; mihi cum judicaberis; tibi, cum ardebis. Quid enim tibi faciam, inquit? Constituam te ante faciem tuam. Quid enim vis latere teipsum? In dorso tuo tibi es, non te vides: facio ut te videas; quod post dorsum posuisti, ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
Bedens adusus frẽ tuũ detrahebus: et
adusũ filiũ matris tue ponebas scanda¬
lũ. Qd̾ aũt dixit sedẽs ostende̾ uoluit
qd̾ nõ tñsitorie detraxerit: nec ei subrep¬
tũ sit ut male de ꝓximo loqueret᷑. He¬
dens idẽ ex ouo: quasi adhoc uatãs ut
derogaret ꝓximo suo. Hec feusti et ta
te decipiatͥ et putet se ante tribuncil
xp̃i nõ esse uenturũ: uet redditurũ de
faitis ꝓpriis rationẽ. Demet em̃ dñs deꝰ¬
qr adhuc uindictã suspendẽ uidetur.
Hec fecisti et tatui. Quid ẽ tatui insi
nõ uindicaui: seueritatẽ meã distuli.
patienciã tibi ꝓlongaui ⁊ penitentiã
tuã diu expectaui: Hec fecisti et tacui.
Ego oait cũ adhuc expectarẽ ut te peni¬
teret. tu et me ꝯtẽpsisti et apłm audi-¬
pitatꝰ es inique qd̵ ero tui similis
Paruũ est qr mala facta tua placẽt
tibi: platete putas et m. Deũ qr nõ
statĩ pateris ultorẽ uis teuere ꝑticipẽ:
et tanꝙͣ corruptũ iudicẽ prede sociĩ uis

Expanded text:
s, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Quod autem dixit, Sedens, hoc ostendere voluit quod non transitorie detraxerit, nec ei subreptum sit, ut male de proximo loqueretur. Sedens, id est, ex otio: quasi ad hoc vacans, ut derogares proximo tuo. Haec fecisti, et taccuritate se decipiat, et putet se ante tribunal Christi non esse venturum, nec redditurum de factis propriis rationem. Veniet enim Dominus Dendictam suspendere videtur. Haec fecisti, et tacui. Quid est, Tacui, nisi, Non vindicavi, severitatem meam distuli, patientiam tibi prolongavi, poenitentiam tuam diu exspectavi? Haec fecisti, et tacui. Ego autem cum adhuc exspectarem, ut te poeniteret; tu et me contempsisti, et Appicatus es inique, quod ero tibi similis. Parum est quia mala facta tua placent tibi, placere putas et mihi. Deum quia non statim pateris ultorem, vis tenere participem, et tanquam corruptum judicem praedae socium vis
Abbreviated transcription (Latin):
pcta ĩ iusticiã ꝯniutare. et mores po¬
tius tẽpare quã potula: Ausmi dice̾
illiꝯ hydeias nõ solũ illi ꝯiuuio. ẜ um¬
uerso mũdo p̃ciosã illã mĩstrare sub-¬
stantiã: nisi qd̾ nobis meliꝰ admini¬
strãt. Cõstat enĩ ex ip̃is uasculis illos
hausisse ebrietatẽ nos haurire iusti-¬
tiã: illos ꝑtepisse uim potulũ nos ca¬
litẽ salutis accipe̾: et si dici fas est. a¬
pud illos ꝑtrãsisse qd biberũt. apud

Expanded text:
peccata in justitiam commutare; et mores popeccata in justitiam commutare; et mores potius temperare, quam pocula! 7. Audeo dicere illas hydrias non solum illi convivio, sed universo mundo pstantiam, nisi quod nobis melius administrant. Constant enim ex ipsis vasculis illos hausisse ebrietatem; nos haurire justitiam. Illos percepisse vini poculum, nos calicem salutis accipere; et, si dici fas est, apud illos pertransisse quod biberant, apud
Abbreviated transcription (Latin):
ut credẽtib abũdet et̾uitas. Si quidẽ
uiuaꝵ cellaria ꝓturaret s ut salu¬
ti hom̃i ꝓuidẽt: nec ut hydrias sub
uili aqua uim optum saporẽ uo-¬
luit gustare ꝯiuuias: magis uoluit
ex hãc uili carne resurrectiõis celes¬
tis sapentiã gustare credẽtes. Nã
hot signo: totũ utiq resurrectionis
mysteriũ ꝯtinet᷑. Aqua enĩ uilis pal¬
lẽs et frigida ĩ uinũ uersa st p̃tiosũ
rubeũ. uł ignitũ: significat hõĩs
te pallentẽ. morte frigentẽ: in re¬
surrectõis głia onutandũ. que ẽ
etnitate p̃ciosa. grã colorata: spũ
imortalitatis ignita. Hot igit᷑ dic¬
tũ est credẽ dnm oꝑari uoluisse: ut
ꝑhoc trenũ signũ futurũ iã tũt a
sapiẽtib celeste mysteriũ uideret᷑.
Nã si mirabile est utiq que defete¬
rãt ꝯiuius uia subplesse: quãto
mirabiliꝰ est uitã que ex hausta est
hõib reparasse: Et si głiosũ est aqͣs
ĩ umũ mutari ⁊ qnto est gloriosius

Expanded text:
iat aeternitas. Siquidem viviorum cellaria procuraret, sed ut saluti hominum provideret: nec ut hydrias subsvili aqua vini optimi saporem voluit gustare convivas, magis voluit ex hac vili carne resurrectionis coelestis sapientiam gustare credentes. 6. Nam hoc signum totum utique resurrectionis mysterium continet; aqua enim vilis, pallida et frigida, in vinum versa, scilicet pretiosum, rubrum, vel ignitum, hoc significat hominis te pallentem, morte frigentem in resurrectionis gloriam commutandam, quae est aeternitate pretiosa, gratia colorata, spiritu immortalitatis ignita. Hoc igitur dignum est credere, Dominum operari voluisse, ut per hoc terrenum signum, futurum jam tunc a sapientibest utique, quae defecerant convivis, vina supplesse; quanto est mirabilius vitam, quae est exhausta, hominibus reparasse! Et si gloriosum est aquam in vinum mutare, quanto est gloriosius
Abbreviated transcription (Latin):
stris uota succedũt: ꝙ gru¬
diis gaudia cumulãt᷑. Ette enĩ adhuc
natalis dm̃ti solẽpnitate corda nr̃a ꝑ
sultãt: et iã festiuitate sc̃e epipha-¬
me gloriam᷑. Orãs igit᷑ age debemꝰ
dño qͥ nos frequẽt uisitat.ut sepele

Expanded text:
stris vota succedunt, quod gaudiis gaudia cumulantur; ecce enim adhuc natalis Dominici solemnitate corda nostra persultant, et jam festivitate sanctae Epiphaniae gloriamur. Gratias igitur agere debemus Domino, qui nos fre
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tam otulis hom̃i quã saluti. Nã
et si pus natꝰ est a u̾gne otulis tar¬
nalib uidebat᷑ tñ nõ apparebat. uix
tutẽ eiꝰ adhuc fidei aties ignorabat.
tes uidebitis et nõ uidebitis: hoc est
saluatorẽ quẽ ternerẽt otulis corꝑalib
spitali lũme nõ uiderẽt. Postea em̃
quã diuĩtatẽ suã mirabilib decla

Expanded text:
saluti: nam etsi prius natus ex Virgine oculis carnalibus videbatur, tamen non apparebat; quoniam virtutem ejus adhuc fidei acies ignorabat. tes videbitis, et non videbitis , hoc est, Salvatorem quem cernerent oculis corporalibus, spiritali lumine non viderent. Postea enim quam divinitatem s
Abbreviated transcription (Latin):
put xp̃i: hoc ẽ ut nõ amet᷑ deꝰ caput enĩ
tis uisibilib tolerãt᷑: cũ nequaꝙͣ ĩteriora
sensꝰ attrgũt. Pulsat gͦ ut excutiat qͥ¬
etẽ scĩs ociosis: et clamat. Aperi in de sã¬
iũe meo soror mea de accesu meo ꝓrĩa me¬
a: de spũ meo coluba mea: de sermone
meo quẽ plemꝰ ex ocio didicisti ꝑfecta
mea. Aperim:. p̃dica me. Ad eos quippe
q̃ clauserũt ꝯtra me. quomõ intrabo si¬
ne aperiẽte: Quomõem̃ audiẽt sine p̃¬
dicãteͦ Huc fit ut etiã hi q̃ anãt otiũ
studioꝵ bonoꝵ et uolũt ꝓpeti laboriosaꝵ
molestias actionũ: eo qd̵ minꝰ idoueos.
ad het mĩstrãda et sine rep̃hensiõe agẽ¬
da se sencĩt: mallẽt si fieri posẜ sãctos
apłos et p̃dicatores ueritatis ãtiquos ex

Expanded text:
Caput enim tis visibilibus tolerantur: nequaquam interiora sensus attingunt. Pulsat ergo ut excutiat quietem sanctis otiosis, et clamat, Aperi mihi, de sanguine meo soror mea, de accessu meo proxima mea, de spiritu meo columba mea, de sermone meo quem plenius ex otio didicisti perfecta mea; aperi mihi, praedica me. Ad eos quippe qui clauserunt contra me, quomodo intrabo sine aperiente? quomodo enim audient sine praedicante ? 5. Hinc fit ut etiam hi qui amant otium studiorum bonorum, et nolunt perpeti laboriosarum molestias actionum, eo quod minus idoneos ad haec ministranda, et sine reprehensione agenda se sentiunt; mallent, si fieri posset, sanctos apostolos et praedicatores veritatis antiqu
Abbreviated transcription (Latin):
exhortantẽ ꝑ ip̃m etiã cantantẽ atq psal¬
lentẽ. ip̃i qͥ hec agũt inquare pedes suos
timeãt: cũ place hõib subrepẽte amore
hũane laudis affectãt. Ceteꝵ qͥ eos audit
libent̾ et pie nõ habet locũ iactãdi se in
laborib aliens: et nõ inflatis ossib hũi¬
liatis: gnudio gaudet ꝓpt̾ uotẽ dñice ue¬
ritatis. Uinde ĩ eis q̃ libent et hũilit̾ au-¬
dire nouerũt ÷ et uitã quietã in studiis
dultib et salubrib agũt: catholica deliciet᷑
eccłia et dicat. Ego dormio: et cor meũ ui¬
gilat. Ed ẽ ego dormio et tor meũ uigilat:
nisi ita qͥesco ut audiã. Otiũ meũ nõ mi¬
pẽdit᷑ nutriẽde desidie: ẜ ꝑtipiende sapiẽ¬
ne. Ego dorino et cor meũ uigilat uato

Expanded text:
exhortantem, per ipsum etiam cantantem atque psallentem; ipsi qui haec agunt, inquinare pedes suos timeant, cum placere hominibus subrepente amore humanae laudis affectant. Caeterum qui eos audit libenter et pie, non habet locum jactandi se in laboribus alienis; et non inflatis ossibus, sed humiliatis gaudio gaudet propter vocem dominicae veritatis. Proinde in eis qui libenter et humiliter audire noverunt, et vitam quietam in studiis dulcibus et salubribus agunt, sancta delicietur Ecclesia, et dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impenditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigi
Abbreviated transcription (Latin):
ut habitet ꝑfidẽ in cordib hom̃i. In eis
hoc dicit tũ deliberãt utrũ mĩstetiũ ta¬
le suscimãt cui se miꝰ idoneos existimãt:
ut sine culpa ĩpleãt ne forte aliis p̃dicã¬
tes ip̃i reprobi fiãt. Tuciꝰ em̃ ueritas cu¬
ditͥ quã p̃dicat᷑: qm̃ cũ audit᷑ hũilitas
custodit᷑. Cũ aũt p̃dicat᷑ uix nõ subrepit¬

Expanded text:
fidem in cordibus hominum . In his hoc dicit, cum deliberant utrum ministerium tale suscipiant, cui se minus idoneos existimant, ut sine culpa impleant, ne forte aliis praedicantes, ipsi reprobi fiant . Tutius enim veritas auditur quam praedicatur: quoniam eum auditur, humilitas custoditur; cum autem praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
euidentissiẽ p̃cipientẽ et dicentẽ. Cõfite¬
et hoc dñs uobis dedit exemplũ. Bi em̃
ille qͥ ullũ pct̃m nec hab net habuit nec
mutit nobis ille cui nõ habemꝰ qd dimit¬
tamꝯ ⁊ ꝙͣtomagis dimitẽ nobis debemꝰ
ĩuitẽ qͥ sine pcto hic uiue̾ nõ ualemus:
Huid enĩ uidet᷑ in huc altitudĩe sucͣmẽ¬

Expanded text:
issime praecipientem et dicentem, Confiteet ad hoc Dominus nobis dedit exemplum. Si enim ille qui ullum peccatum nec habet, nec habuit, necmittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus; quanto magis dimittere nobis debemus invicem, qui sine peccato hic vivere non valemus? Quid enim videtur in hac altitudine sac
Abbreviated transcription (Latin):
tit̾ gloriaret᷑: qm̃ et ip̃e p̃cepit ut q̃ glo¬
riat᷑ in dũo gloriet᷑. Ita ne nõtimẽt ĩ¬
sipienciã si gloriari uellet amator sa¬
pẽtie ⁊ et ĩ gloria sua tinẽt ĩsimẽtia
ip̃a sapiẽtia: Nõ timuit arrogantiã
qͥ dixit. i dño laudabit᷑ aĩa mea: et ĩ
laudaretis. Quomõ gͦ negaret ueritas :
qd dicũt discipłi ueritatis: Quõ qd dicũt
q̃ didicerũt: negaret ip̃e unde didicerũt:
Quõ fons negnt qd bibẽs p̃ditat. Quõ
lux occultat: qd̾ uidens ĩdicat. Gi ergo
mqit ego laui pedes uẽos dũs et magist̾:
debetis et uos alt alteriꝰ lauare pedes.
Exemplũ eñ dedi uobis ut quẽ aidmodũ
ego feti uobis: ita et uos faciatis. Hoc ẽ
beate petre qd nesciebas: quãdo fieri nõ
sinebas. Hoc tibi postea suendũ ꝓmisit.
quãdo ut sines t̾ruit te mg̃r tuꝰ: et dñs
tuus lauãs pedes tuos. Didicimꝰ frẽs hũi¬
litatẽ ab excelso: fuciamꝰ ĩuitẽ hũiles
qd̾ hũulit fecit excelsꝰ. ihagna est cõmẽda¬

Expanded text:
m et ipse praecepit ut qui gloriatur in Domino glorietur . Itane non timeret insipientiam, si gloriari vellet amator sapientiae; et in gloria sua timeret insipientiam ipsa sapientia? Non timuit arrogantiam qui dixit, In Domino laudabitur anima mea ; et in laudaretis. Quomodo ergo negaret veritas, quod dicunt discipuli veritatis? quomodo quod dicunt qui didicerunt, negaret ipsa unde didicerunt? Quomodo fons negat quod bibens praedicat? quomodo lux occultat quod videns indicat? 4. « Si ergo, inquit, ego lavi pedes vestros Dominus et Magister, debetis et vos alter alterius lavare pedes. Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, et vos ita faciatis. » Hoc est, beate Petre, quod nesciebas, quando fieri non sinebas. Hoc tibi postea sciendum promisit, quando ut sineres terruit te Magister tuus et Dominus tuus, lavans pedes tuos. Didicimus, fratres, humilitatem ab Excelso; faciamus invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est haec commenda