comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuentes. atq de ea p̃sumentes. ad eũ
quẽ offenderamꝰ confugimꝰ: ut enus
misccłia amorte ppetua lib̃emur.
Quã miscdiam dei psalmista intu¬
ens. nec eam u̾b explicare ualens:
ipsum dm̃ miscłiã suã uocauit
dicens. Ds̃ m̃s: misccłia mea. Et
incircuitu sedis iuginti. & iiͦi. se¬

Expanded text:
tuentes, atque de ea praesumentes, ad eum tuentes, atque de ea praesumentes, ad eum quem offenderamus, confugimus, ut ejus misericordia a morte perpetua liberemur. Quam misericordiam Dei Psalmista intuens, nec eam verbis explicare valens, ipsum Deum misericordiam suam vocavit, dicens: Deus meus misericordia mea . Et in circuitu sedis sedilia vigi
Abbreviated transcription (Latin):
prehendere potest. & qͣnto altius
se mens ad ꝑscrutandũ erexerit:
tanto amplior caligo ei obiertur:
Puiriditatẽ uero smaragi. quȩ
natur. Mi scdia nãq dñi tam ꝑ¬
spicua ẽ: ut nullus homo sanã
mentẽ possidens. hanc ignorare
ualeat: Quis enĩ imm̃sã miscłiã
dĩ quã erga genꝰ humanũ exhi¬
buit & exhibet cotidie ignorare
potest: quamius ub ꝑfecte expli¬
cari ñ possit:S & hoc quod ui¬
riditas huiꝰ lapidis hebetatos
ocłos si inspicitur. ad uidendum
acuit. potest miscłiȩ dĩ conueni¬
re: Quando eñi inpeccatis iacemꝰ.
& scelera nr̃a nos depͥmunt: hebe¬
tatos ocłõs mentis habemꝰ. Cũ uͦ
consid̾amꝰ miscdiam dĩ qualit̃
meretrices & latrones.omniũq
scelerũ generibꝰ dep̃ssos. etiã & ꝑ¬
secutores suos ꝑpenitentiã ad sa¬
lutẽ redux it: ad spem ueniȩ re¬
formam᷑. Et quia iã inꝑditionis
fouea detinebam miscdĩam dñi in¬

Expanded text:
prehendere potest: et quanto altius prehendere potest: et quanto altius se mens ad perscrutandum erexerit, tanto amplior caligo ei objicitur. Per viriditatem vero smaragdi, quae natur; misericordia namque Domini tam perspicua est, ut nullus homo sanam mentem possidens, hanc ignorare valeat. Quis enim immensam misericordiam Dei, quam erga humanum genus exhibuit, et exhibet quotidie, ignorare potest; quamvis verbis perfecte explicari non possit? Sed et hoc quod viriditas hujus lapidis hebetatos oculos, si inspicitur, ad videndum acuit, potest misericordiae Dei convenire; quando enim in peccatis jacemus, et scelera nostra nos deprimunt, hebetatos oculos mentis habemus. Cum vero consideramus misericordiam Dei, qualiter meretrices et latrones, omniumque scelerum generibus depressos, etiam et persecutores suos per poenitentiam ad salutem reduxit, ad spem veniae reformamur. Et quia jam in perditionis fovea detinebamur, misericordiam Domini in
Abbreviated transcription (Latin):
mana carne subsistens. Et hy¬
ris erat incircuitu sedis: similiᷤ
uisionis smaragline: In genesi
legimꝰ: qͥa cdixit ds̃ ad noe. Arcũ
meũ ponã innubib cęli. & recor¬
dabor pacti mei sempit̾m: quod
num clementiȩ dĩ. hominibus
int̾ra consistentibꝰ apparet: mi¬
sccłia cdĩ non inconuenient̃ ac¬
cipit᷑. Hyris gͦ. id est arcus. sedẽ
de gub̃nat: atq ab inuisibilib
hostib defendit. In ipso en̾̃i sic̃
mus. Qui arcꝰ similitudinẽ sma¬
ragdi habuisse dictꝰ est: qui n¬
nnȩ atq gratissimȩ uiriditatis
est. Iaspis uero de quo suꝑuis
diximꝰ uiridis coloris ẽ sicut
smaragdus: s eiꝰ uiriditas obtun¬
sa est. Hiriditas uͦ sinaradi ꝑspi¬
cua ẽ: cuiꝰ pulcͥtudo ocłos intuen¬
tium adse mirandã ꝑtrahit. Per
iuriditatẽ gͦ iaspidis sic̃ diximꝰ:
diuinitas nͣti saluatoris accipit᷑.
Quȩ obscura. & quibꝰdã nebulis
obtecta ẽ: quia diuinitatẽ redẽp¬
toris nrͣi. nulla mens sicut ẽ. com¬

Expanded text:
istens . Et iris erat in circuitu sedis, similis visioni smaragdinae. In Genesi legimus, quia dixit Deus ad Noe: Arcum meum ponam in nubibus coeli, et recordabor foederis mei sempiterni, quod num clementiae Dei hominibus in terra consistentibus apparet, misericordia Dei non inconvenienter accipitur. Iris ergo, id est arcus, sedem et gubernat, atque ab invisibilibus hostibus defendit: In ipso enim, sicut mus . Qui arcus similitudinem smaragdi habuisse dictus est, qui nimiae atque gratissimae viriditatis est: jaspis vero, de quo superius diximus, viridis coloris 513 est, sicut smaragdus. Sed ejus viriditas obtusa est: viriditas vero smaragdi perspicua est, cujus pulchritudo oculos intuentium ad se mirandam pertrahit. Per viriditatem ergo jaspidis, sicut diximus, divinitas nostri Salvatoris accipitur; quae obscura, et quibusdam nebulis obtecta est; quia divinitatem Redemptoris nostri nulla mens, sicut est, com
Abbreviated transcription (Latin):
mores sedentes circũ amicti uestim̃¬
tis albis: & incapitib eorũ coronȩ
aureȩ. Higinti . nͣnͣ. semores in hoc
libro. aliquando patres uetis desta¬
m̃ti: aliquando noui: aliqͣndo si¬
mul utrosq significant. S in hoc
loco patres uet̾is testam̃ti desig¬
nant. Qͥ uiginti .tiͣ. insedilib sediꝰ¬
se dicunt᷑. Quando enĩ sedemus.
a labore quiescimꝰ. ꝑ sedilia gͥ.xxͦ.¬
ti signant᷑. Suꝑ iuiginti .iiͦiͦi. igit᷑

Expanded text:
es sedentes, circumamicti vestimentis albis, et in capitibus eorum coronae aureae. Vigintiquatuor seniores in hoc libro aliquando Patres veteris Testamenti, aliquando novi, aliquando simul utrosque significant; sed in hoc loco Patres veteris Testamenti designant, qui vigintiquatuor sedilibus sedisse dicuntur; quando enim sedemus, a labore quiescimus. Per sedilia nti designantur. Super vigint
Abbreviated transcription (Latin):
um designat Qui uͦ supra sede̾
dibus scõrum suoꝵ in habitat.
plum enĩ dĩ scm est: quod estiꝰ
uos Et qui sedebat: similis
erat aspectui lapidis iaspidis.
& sardini. Iaspis uiridis coloriᷤ
est. sardius autẽ rubei. ꝑuiridi¬
tatem gͦ iaspidis. diuinitas nrͣi
saluatoris: ꝑruborẽ autẽ sarcdii
eiꝰ humanitas designat᷑: Salua

Expanded text:
um designat. Qui vero supra sedem um designat. Qui vero supra sedem dibus sanctorum suorum inhabitat plum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Et qui sedebat, similis erat aspectui lapidis jaspidis, et sardii. Jaspis viridis coloris est, sardius autem rubei: per viriditatem ergo jaspidis divinitas nostri Salvatoris: per ruborem autem sardii ejus hum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid uox ista dicat audiamꝰ.
scende huc: & ostendã tibi quȩ
oportet fieri post hȩc. Ide t̾rena
desere: & ad cȩlestia animũ eri¬
ge. Aliter. Ioħs euangłista ꝑso¬
nam eoꝵ in hoc loco gerit: qui
derunt. Et multi eo tempore ex¬
bant. Ioh̃s uͦ sursũ auditores suoᷤᷤ
mentẽ erigere suadebat: cum se
non xp̃m eẽ cticebat. sed alterum
qui post se uenturꝰ erat dicens.
fortior me post me cuiꝰ ñ sũ dignꝰ
ut soluã corrigiã calciamͣti. Ipse
uos baptirabit inspuscoͣ. & igni.
& iterum. Illum oportet crescere:
me autẽ minui. S & discipłos¬
suos sursũ conscendere monebat.
docebat. Deinde sequit᷑. Et
ostendã tibi quȩ oportet fieri
post hec. Ac si diceret. Si sursũ
cor erexeris: idest si xp̃m fide se¬
quutus fueris: ea quȩ doceo et
quȩ uentura sunt: etiã ipso do¬
cente facile cognoscere poteris.
ritalis effectꝰ sum Et ecce sedes
posita erat incelo: &e supͣ sedem
corda scõrum in ȩccła cõmoranti¬

Expanded text:
icat, audiamus: Ascende huc, et ostendam tibi quae oportet fieri posthaec; id est, terrena desere, et ad coelestia animum erige. Aliter: Joannes evangelista personam eorum in hoc loco gerit, qui derunt, et multi eo tempore exbant: Joannes vero sursum auditores suos mentes erigere suadebat, cum se non Christum esse dicebat, sed alterum qui post se venturus erat, dicens: fortior me post me, cujus non sum dignus ut solvam corrigiam calceamenti. Ipse voset iterum: Illum oportet crescere, me autem minui . Sed et discipulos suos conscendere sursum monebat, e perdocebat. Deinde sequitur: Et ostendam tibi, quae oportet fieri post haec; ac si diceret: Si sursum cor erexeris, id est, si Christum fide secutus fueris, ea quae doceo, et quae ventura sunt, etiam ipso docente, facile cognoscere poteris. ritalis effectus sum. Et ecce sedes posita erat in coelo, et supra corda sanctorum in Ecclesia commoranti
Abbreviated transcription (Latin):
titudine inqua ȩqualis erat per
omĩa patri. ad t̾ras descendere. &
homo fieri dignat᷑ ẽ. & anglis
minorari uoluit quos ipse crea¬
uerat: non inconuenient᷑ hec .uii.
dona descendendo accepit: quia
uoluntatẽ patͥs descendendo &
humiliando se usq ad mortem
ad impleuit: sicut dicit apłs:
Humiliauit semet ipsũ usq ad
mortẽ: mortẽ autẽ crucis. Nos
autẽ qui abipsa ꝑditionis fouea
ad cȩlestia subleuam᷑: aminorib
incipimꝰ. ut ad maiora crescendo
dona suꝑ. xp̃m descenderint:

Expanded text:
titudine, in qua aequalis erat per omnia Patri, ad terras descendere, et homo fieri dignatus est, et ab angelis minorari voluit, quos ipse creaverat; non inconvenienter haec septem dona descendendo accepit; quia voluntatem Patris descendendo et humiliando se usque ad mortem adimplevit, sicut dicit Apostolus: Humiliavit semet ipsum usque ad mortem, mortem autem crucis . Nos autem qui ab ipsa perditionis fovea ad coelestia sublevamur, a minoribus incipimus, ut ad majora crescendo dona super Christum descenderint
Abbreviated transcription (Latin):
spectũ eccłȩ ardere dicunt᷑: quia
sine lumine harũ uirtutũ. in noc¬
lestẽ patriam gradi nͣ possumus
Quod auitẽ. xp̃m hȩc septẽ dona
aspũ scõ accepisse dic̃: ad huma¬
nitatis eiꝰ myst̾ium ꝑtinet. Nam

Expanded text:
spectum Ecclesiae suae ardere dicuntur; quia sine lumine harum virtutum in noclestem patriam gradi non possumus. Quod autem Christum haec septem dona a Spiritu sancto accepisse dicit, ad humanitatis ejus mysterium pertinet; nam
Abbreviated transcription (Latin):
stium. ꝑ me siquis introierit sal¬
quia om̃ib ad se uenire deside¬
rantibꝰ quamus multis scełibꝰ
depͥmantur. ostiũ miscdĩȩ suȩ
aꝑire non dedignat᷑. sicut ipse
dicit in ȩuangłio. Uenite ad me
om̃s qui laboratis. & honerati
estis. & ego reficiã uos: ꝑ cȩlum
autẽ: eccła designat᷑. S si om̃is
qͥ ꝑ ostiũ inouile ouiũ. id est
inscãm ȩccłam introierit salua¬
bitur: & reꝓbi quoꝵ innumera¬
biles intrã sc̃am ȩccłam conti¬
nentur. quo aditu introierunt
De hoc dñm int̾rogemꝰ. Ait en̾i:
Qui ñ intrat ꝑ hostium in oui¬
le ouiuͣ. s ascendit aliunde:
ille fur est & latro. Quicu̾q gͦ
hoc quod inbaptismo ꝓmisert̃
obseruare nolunt: ñ ꝑ: ostium
in ouile ouiũ s aliunde ascen¬
derunt. Et uox pͥma quam
audiui: tanquã tubȩ loquenti

Expanded text:
is introierit, salquia omnibus ad se venire desiderantibus, quamvis multis sceleribus deprimantur, ostium misericordiae suae aperire non dedignatur, sicut ipse dicit in Evangelio: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis; et ego refomnis qui per ostium in ovile ovium, id est, in sanctam Ecclesiam introierit, salvabitur: reprobi, quorum innumerabiles intra sanctam Ecclesiam continentur, quo aditu introierunt? De hoc Dominum interrogemus; ait enim: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde; ille fur est et latro . Quicumque ergo hoc quod in baptismo promiserunt, observare nolunt, non per ostium in ovile ovium, sed aliunde ascenderunt. Et vox prima, quam audivi, tamquam tubae loquen
Abbreviated transcription (Latin):
atio deposcit. ut post
xit. in quib fideles instituunt᷑.
qualit᷑ ad uirtutũ celsitudinem
conscendere debeant: eiꝰdẽ eccłȩ
status atq sublimitas manifestiꝰ

Expanded text:
atio deposcit ut post xit, in quibus fideles instituuntur, qualiter ad virtutum celsitudinem conscendere debeant, ejusdem Ecclesiae status atque sublimitas manifestius
Abbreviated transcription (Latin):
cłam uocat. Deniq cum di¬
xisset surge ꝓpera amica mea.
formosa mea et ueni: mox sub¬
iungit. Iam enim hyems tran¬
siit. id est potestas tenebrarũ.
que tristem reddebat mun¬
dũ. sole iusticie xp̃o ueniente
transit de hoc mundo ad tar¬
tara. Iam frigus infideli.¬
tatis. ⁊ imber iniquitatis reces¬
serunt: que totum orbem
usq ad tempus dnĩce incar¬
nationis ⁊ resurrectionis tege¬
bant. flores apparuerunt in
t̾ra nr̃a: id ẽ initia fidei ⁊ ius¬
titie. floruerunt in mundo
crescente eccła. Tempus puta¬
tionis aduenit. io ẽ amputa¬
tis inutilib uane religionis
sarmentis futȩ fidei preparan¬
tur corda hominum. Esti¬
arouenit. quando ex una styr¬
pe corporis. boni separantur
amał. ne uicinitate maloꝵ
deꝑeant boni: ne ꝑfidia inc̾¬
duloꝵ ꝑiclitentur credentes
Hoc utiq tempus nuntia¬
batur aduenire putationis.
de quo dñs dicit in eugłio.
Ueni enim separare filiũ apa

Expanded text:
clesiam vocat. Denique cum diclesiam vocat. Denique cum dixisset, « Surge, propera, amica mea, formosa mea, et veni, » mox subjunxit, « jam enim hiems transiit, » id est potestas tenebrarum, quae tristem reddebat mundum, sole justitiae Christo veniente, transit de hoc mundo ad tartara. Jam frigus infidelitatiis et imber iniquitatis recesserunt, quae totum orbem usque ad tempus Dominicae incarnationis et resurrectionis tegebant. « Flores apparuerunt in terra nostra, » id est initia fidei et justitiae floruerunt in mundo crescente Ecclesia. « Tempus putationis advenit, » id est amputatis inutilibus vanae religionis, sarmentis futurae fidei praeparantur corda hominum, aestiadvenit, quando ex una stirpe corporis boni separantur a malis, ne vicinitate malorum depereant boni, ne perfidia incredulorum periclitentur credentes. Hoc utique tempus nuntiabatur venire putationis, de quo Dominus dicit in Evangelio: « Veni enim separare filium a pa
Abbreviated transcription (Latin):
bo ulissimo. indumentoq
corporis requirendo. s semꝑ
columbarum simplicitatẽ
tenens. spũi scõ se sociat. Uł
amica dicitur ꝑ dilectionẽ:
formosa uł speciosa ꝑ decorẽ
uirtutum ⁊ lauachrũ regene¬
qui fugat hyemem qnͣdo
oĩs creatura rediuua letat᷑¬
⁊ uniu̾sa animalia scdđm genꝰ
suum corporantur. ad fecus.
⁊ ingrauidata cubilia constru¬
unt. ⁊ aues ndos componunł
⁊ se se adinuicem suis uocib
discretis aduocant et motib:
ubi iam reptilib epulas p̃pa¬
rat humus. nec deẽ pennige¬
ris ammantib esca: ubi cano¬
ra uox uolatilium dulci mo¬
dulamine resonat et pipat.
⁊ad predandos flores apispen
idolatrie.⁊ philosophicam doc¬
passionem qd̃ ẽ pascha nrm
transitus de morte ad uitã. fa¬
ciem mundi martyrum. uel
dei credentium flore decora¬
uit. Eo tempore de quietis
stratu ad officium predicatio¬
nis. immo de conualle lacri¬
marum. ad paradisi dĩ mon¬
tem: sus mortis exemplo ec¬

Expanded text:
bo vilissimo, indumentoque bo vilissimo, indumentoque corporis requirendo, sed semper columbarum simplicitatem tenens, Spiritui sancto se sociat. Vel amica dicitur per dilectionem, formosa vel speciosa per decorem virtutum et lavacrum regenequi fugat hiemem, quando omnis creatura rediviva laetatuet universa animalia secundum genus suum corporantur ad fetus, et ingravidata cubilia construunt, et aves nidos componunt, et sese ad invicem suis vocibus discretis advocant et motibus, ubi jam reptilibus epulas praeparat humus ne deesset pennigeris animantibus esca, ubi canora vox volatilium dulcis modulamine resonat et pipat, et ad praedandos flores apis pennidololatriae et philosophicam docpassionem, quod est pascha nostrum, transitus de morte ad vitam, faciem mundi martyrum, vel dei credentium flore decoravit. Eo tempore de quietis stratu ad officium praedicationis, imo de convalle lacrymarum ad paradisi Dei montem suae mortis exemplo Ec
Abbreviated transcription (Latin):
ra ⁊ ueni ad implendã etiã
ꝑximi curam salutis. studiũ
sedule pͣdicationis officio un¬
pende. Nam et uerb̃ affabi¬
lib tribuit fidutiam: dũ sub¬
ungit. Iam enim hyens tnͣ¬
siit. imber abiit ⁊ recessit:
flores apparuerunt in t̾ra
nrã: tempus putationis ad¬
uenit. D ocet etiam scilicet
lã non timere omnino iniqͦ¬
rũ hominum truculentiã.
nec demonũ formidare ter¬
rores. qr et d̃m patrem ꝑ as¬
sumpte carnis oblationẽ re¬
conciliauit eccłe. ⁊ demonũ
exercitum subneruauit per
crucem ⁊ pt᷑ brumalẽ gelidã¬
q asꝑitatẽ. floridum uerni
arouentus sui tempꝰ ostendit.
et quanta uel qualia gau¬
diorum eẽt premia ei ꝑ suã
p̃sentiam exhibiturꝰ. futurã
iam quasi facꝰtam narrauit.
Unde et ei dicitur. Exurge ꝑy¬
ꝑa amica mea. formosa mea:¬
enĩ fit agnoscendo dm̃: for¬
mosa xp̃i humilitatem seruan¬
do. Columba uͦ efficitur. nicħ
de t̾renis cupiditatib absq ci¬

Expanded text:
ra, et veni, ad implendam etiam ra, et veni, ad implendam etiam proximi curam salutis, studium sedulae praedicationis officio impende. Nam et verbis affabilibus tribuit fiduciam dum subjungit: « Jam enim hiems transiit, imber abiit et recessit. Flores apparuerunt in terra nostra, tempus putationis advenit. » Docet eam scilicet jam non timere omnino iniquorum hominum truculentiam, nec daemonum formidare terrores, quia et Deum Patrem per assumptae carnis oblationem reconciliavit Ecclesiae, et daemonum exercitum subnervavit per crucem, et post brumalem gelidamque asperitatem floridum verni adventus sui tempus ostendit, et quanta vel qualia gaudiorum esset praemia ei per suam praesentiam exhibiturus, futuram jam quasi factam narravit. Unde et ei dicitur: « Exsurge, propera, amica mea, formosa mea,enim fit agnoscendo Deum; formosa, Christi humilitatem servando. Columba vero efficitur, nihil de terrenis cupiditatibus absque ci
Abbreviated transcription (Latin):
formosa mea ⁊ ueni. Loquit᷑
ei uidelicet ad ꝑfectionẽ uite
uocando docendo. eam iam
ñ timere mortis auctorẽ dia¬
bolum: nec ultra residere in¬
tra incredulitatis ⁊ torporis
claustra. Propterea inquit et
ueni. qr ego moriendo uitã
ꝑditam reddidi. M iam ñ
t̾rearis amorte: cinus ego
destruxi imꝑium. Stabat
namq ptꝰ parietẽ nrm̃. qui
nob̾ umbra sua obstabat sol
iusticie. De quo propħa ꝑmi¬
serat dicens. O rietur uob̾ ti¬
mentib dm̃ sol iusticie: et
sanitas in pennis eiꝰ. Qui lo
surgens amortus consolaiꝰ
eos dicens. Confidite qr ego
uici mundum. Et data
est mͥ omnis potestas incelo
et in t̾ra. Et nolite timere eos
autem ñ possunt occide. Un¬
de ꝑ hauc sententiam ad pre¬
dicationis officium p̃uocat᷑
sicut ipsa dicit. Dilectus
meus loquitur mͥ. id ẽ ad pre¬
dican. dum hortatur me di¬
cens. Surge proꝑa amica me¬
a: ⁊ ueni. Id ẽ surge de stratu
quietudinis. in quo tuimet¬
soliuis curam ag̾e queris. ꝓpe¬

Expanded text:
formosa mea, et veni. » Loquitur ei scilicet ad perfectionem vitae vocando, dicendo ei jam non timere mortis auctorem, diabolum, nec ultra residere intra incredulitatis et torporis claustra. « Propera, » inquit, « et veni, » quia ego moriendo vitam perditam reddidi. Modo jam non terrearis a morte, cui ego destruxi imperium. Stabat namque post parietem nostrum, quia nobis umbra sua obstabat sol justitiae, de quo propheta promiserat dicens: « Orietur vobis timentibus Deum sol justitiae, et ssurgens a mortuis consolatur eos, dicens: « Confidite, quia ego vici mundum . » Et: « Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . » Et: « Nolite timere eos autem non possunt occidere . » Unde per hanc sententiam ad praedicationis officium provocatur, sicut ipsa dicit: « dilectus meus loquitur mihi, » id est ad praedicandum me hortatur dicens: « Surge, propera, amica mea, et veni, » id est surge de stratu quietudinis, in quo solius tui curam agere quaeris, prope
Abbreviated transcription (Latin):
benedicti patris mei posside¬
te paratum uob̃ regnum acon¬
stitutione mundi. Sicut ⁊ ma¬
gist̾ gentium paulus docuit
factum ineius aduentu. qui
tulit inquit parietẽ macerie
de medio: et reconciliauit nos
dõ patri. ꝑ sanguinẽ ipsius.
Unde cum inclusa eẽt eccl̃a
quodammꝰ intra parietum
nis pt᷑ suam resurrectionẽ for¬
midantib ⁊ numo timore
deiectis apłis ianius clausis
ingressus. magnum gaudi¬
um magnamq fiduciã ap

Expanded text:
benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . » Sicut et magister gentium, Paulus, docuit factum in ejus adventu. « Qui tulit, inquit, parietem maceriae de medio, et reconciliavit nos Deo Patri per sanguinem ipsius . » Unde cum inclusa esset Ecclesia quodammodo intra parietum metum, post suam resurrectionem formidantibus et nimio terrore dejectis Apostolis, januis clausis ingressus, magnam fiduciam ma
Abbreviated transcription (Latin):
Et hõ cerneretur ex passionib
libuerit ita intelligi. Enipse
qui crucifixus ẽ. qui duum¬
tatis sue dextera languentẽ
id ẽ lugentẽ in apłis consola¬
tionis amplexu continebat
eccłam: cum qua carne sepultꝰ
ẽ. cum ipsa utiq stat resur¬
gens pt᷑ parietẽ incredulitatis
nr̃e. quem luteis oꝑib con¬
struxeramus peccando. Deqͥ¬
Nunquid ñ ualet manꝰ mea
ad liberandum: S peccata ur̃a
tat se ab impiis inuocari: et
uocat ad penitentiã aĩam pec¬
catricem. expectat sͥ ab incre¬
dulis credi. Pt᷑ quẽ parietẽ stat.
usq ad tempus baptismatis
uł penitentie. ⁊ licet non mere¬
amur eũ intueri. tñ ꝑ hoc qd̾
idolatriam abdicamus. fe¬
nestras in supradicto facimꝰ¬
pariete. quib nos sbimmun¬
dis spiritib defendendo res¬
picit xp̃e. ⁊ ipsi soli genua
cordis deflectendo cancellos
facimus. ꝑ quos ꝑ compuncꝰti¬
onem ad se conu̾sos ꝑspiciat
Ubi uero uen̾imus ad uerã

Expanded text:
et homo cerneretur ex passionibus. et homo cerneretur ex passionibus. libuerit, ita intelligi: En ipse qui crucifixus est, qui divinitatis suae dextera languentem, id est lugentem in apostolis consolationis amplexu continebat Ecclesiam, cum qua carne sepultus est, cum ipsa utique stat resurgens post parietem incredulitatis nostrae quem luteis operibus construxeramus peccando. De quNunquid non valet manus mea ad liberandum? Sed peccata vestra tat se ab impiis invocari, et vocat ad poenitentiam animam peccatricem, exspectat sibi ab incredulis credi. Post quem parietem stat, usque ad tempus baptismatis vel poenitentiae. Et licet non mereamur eum intueri, tamen per hoc quod idololatriam abdicamus, fenestras in supradicto facimpariete, quibus nos ab immundis spiritibus defendendo respicit Christus. Et ipsi soli genua cordis deflectendo cancellos facimus, per quos compunctionem ad se convertendo prospiciat. Ubi vero venerimus ad veram
Abbreviated transcription (Latin):
citur. decuius pͥmo aduentu
mox subiungitur En ipsestat
pt᷑ parietem nr̃m. respiciens ꝑ
fenestras. prospiciens ꝑ cancel¬
los. Indutꝰ pariete mortali¬
tatis nr̃e. latuit substantia
diuinitatis. s ꝓspitiens nosꝑ
cancellos ⁊ fenestras. dummi¬
racula fecit. ut ex miraculis
appareret qͥ ex passionib la¬
tuit: Qͥenĩ humanis ocłis hoc
qd̵ demortali nat᷑a aͤsũpsit. ostẽdit:
cuise ipso qͥ inuisibilis ꝑmansit.
in apto seuide q̃rentib. qͣsi pꝰ parie¬
tẽ stecit: qruidendũ se manifesta¬
ta: maiestate ñ p̃buit: Qͣsi cm̃ipꝰ
parietẽ stetit. qͥ humanitatis natu¬
rã qm assũpsit. ostendit: et diui¬
nitatis naturã humanis ocu¬
lis occultauit: Quisquis enĩ ꝑ
fenestras uel cancellos respic̃.
nec totus uidetur. nec totus
ñ uidet᷑. Redemptor nr̃ qr ⁊¬
diuina fecit. ⁊ humana ꝑtu¬
lit. qͣsi ꝑ cancellos uł fenestras
ad homines uenit. ut ds̃
apparert er miraculis sicut die¬
tum ẽ.⁊ lateret ex passionib.

Expanded text:
citur. De cujus primo adventu mox subjungitur. « En ipse stat post parietem nostrum, respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos. » Indutus pariete nostrae mortalitatis, latuit substantia divinitatis. Sed prospiciens ad nos per cancellos et fenestras dum miracula fecit, ut ex miraculis appareret qui ex passionibus latuit. Qui enim humanis oculis hoc quod de mortali natura assumpsit ostendit, et in se ipso, qui invisibilis permansit, in aperto se videre quaerentibus quasi post parietem stetit, quia videndum se manifestata majestate non praebuit. Quasi enim post parietem stetit, qui humanitatis naturam quam assumpsit ostendit, et divinitatis naturam humanis oculis occultavit. Quisquis enim per fenestras vel cancellos respicit, nec totus videtur, nec totus non videtur. Redemptor enim divina fecit et humana pertulit, quasi per cancellos et fenestras ad homines venit ut Deus, ut appareret ex miraculis, sicut dictum est, et lateret ex passionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nebͥs huiꝰ scłi sine crebris offen¬
sionib incedẽ non potest. In illa
autem beatitudine. iͥi nulle tene¬
bre erunt nulla offensio. nichil
incorrectũ quod corrigi possit.
lux noui ac uet̾is testam̃ti necessa¬
ria non erit. Illius enĩ lumine scĩ
sine fine ꝑfruent᷑ qui auctor est
lucis: & qui illuminat omnem
hominẽ uenientẽ in hẽ mundũ.
t ambulabunt gentes ꝑlum᷑ eiꝰ.
et reges trȩ afferent głam suam
& honorẽ in illa. ꝑ gentes: omnes
electi designant᷑. S quo ambula¬
bunt: Ambulabunt ñte ñ cor
pore: non mutando locum: s con¬
sidando omnipotentiã dĩ. duuini¬
tatem. atq maiestatẽ. Elum̃ eccłȩ
ambulabunt: qr ut hoc iter ꝑfi¬
cere possint illo lumine illumi¬
nabunt᷑. quod cunctȩ eccłȩ om̃ps

Expanded text:
nebris hujus saeculi sine crebris offensionibus incedere non potest: in illa autem beatitudine, ubi nullae tenebrae erunt, nulla offensio, nihil incorrectum quod corrigi possit, lux novi ac veteris Testamenti necessaria non erit; illius enim lumine sancti sine fine perfruentur, qui auctor est lucis, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Et ambulabunt gentes per lumen ejus, et reges terrae afferent gloriam suam et honorem in illam. Per gentes omnes electi designantur. Sed quomodo ambulabunt? Ambulabunt mente, non pore: non mutando locum, sed considerando omnipotentiam, divinitatem atque majestatem. Per lumen Ecclesiae ambulabunt; quia ut hoc iter perficere possint, illo lumine illuminabuntur, quod cunctae Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
pios homines: Portas autẽ in noc¬
de claudunt: cum contͣ omnia tẽ¬
ptam̃ta demonũ additꝰ mentiũ
suaꝵ.obstruunt:atq: ea a se re¬
pellunt. Claudunt etiã portas in
nocte. cum contͣ maliciã prauoꝵ
hominũ corda sua muniunt ut
non audiant linguã detrahentẽ:¬
ut non reddant malũ ꝓ malo. uł
maledictũ ꝓ malidicto: ut sed̃m
ꝓpħam excutiant manus suas ab
omni munere: obturent aures sua
ne audiant sanguinẽ: & clau¬
dant ocłos suos ne uideant ma¬
lum: Porro in illa beatitudine uͥ
nullus demon. nullus repb eẽ
pot̾it qui mala suadeat. qui ꝑ
noctẽ designant᷑: portaꝵ idest
mentiũ obseratio necessaria non
erit. Nam & scđm litterã eritib
dies ꝑpetuis: nocte nulla succe¬
dente: Et afferent głam gentiũ
& honorẽ in illam: Suꝑius reges
terrȩ. idẽ predicatores scõs. głam
suiã inciuitatẽ scãm dicit detuli

Expanded text:
in nocte claudunt, cum contra omnia tentamenta daemonum aditus mentium suarum obstruunt, eaque a se repellunt. Claudunt etiam portas in nocte, cum contra malitiam pravorum hominum corda sua muniunt; ut non audiant linguam detrahentem, non reddant malum pro malo, vel maledictum pro maledicto, ut secundum prophetam: Excutiant manus suas ab omni munere, et obturent aures suas, ne audiant sanguinem; et claudant oculos suos, ne videant malum . Porro in illa beatitudine, ubi nullus daemon, nullus reprobus esse poterit, qui mala suadeat, qui per noctem designantur, portarum, id est, mensium observatio necessaria non erit; nam et secundum litteram erit ibi dies perpetuus, nulla nocte succedente. . Et afferent gloriam gentium, et honorem in illam. Superius reges terrae, id est, praedicatores sanctos, gloriam suam in civitatem sanctam detuli
Abbreviated transcription (Latin):
angłorũ nulla uinquã uana cogi¬
catio accełẽ potuit quȩ eas macu¬
laret: ita et scĩs post resurrectio¬
nem nulla umqͣm inutilis cogita¬
tio ad ueniet. quȩ eorum mendes
cõmacła. Et templũ ñ uidi in ea:
Oñs enim omnipotens: templũ
illuis ẽ et agnus. ꝑtemplũ in quo
hostiȩ. et sacͥficia offerebant᷑. p̃sens
eccł̃a designat᷑: inqua ñ carnalia.
s sp̃alia sacrificia cotidie dõ offerũ¬
tur. Nam sicut illic scd̾m qͣlitatem
peccatorũ exercebat᷑ ritꝰ sacͥficioꝵ.
ita et in ȩccła scđm modũ culpaꝵ
debent ẽẽ sacͥficia pęnitentiȩ: sacͥ¬
ficia orationũ: fletuũ: cordis com¬
punctionũ: De talibus sacrificiis:
ꝓpħo loquit᷑ dicens: Sacͥficium dõ
sp̃s contͥbulatꝰ. E iterũ:. Tunc accep¬
tabis sacͥficũ iusticiȩ: Si ẽ sacͥficiũ¬

Expanded text:
angelorum nulla umquam vana 584 cogitatio accedere potuit, quae eos macularet; ita et sanctis post resurrectionem nulla umquam inutilis cogitatio adveniet, quae eorum mentes commaculet. Et templum non vidi in ea; Dominus enim omnipotens templum illius est, et Agnus. Per templum, in quo hostiae et sacrificia offerebantur, praesens Ecclesia designatur, in qua non carnalia, sed spiritalia sacrificia quotidie Deo offeruntur. Nam sicut illic secundum qualitatem peccatorum exercebatur ritus sacrificiorum; ita et in Ecclesia secundum modum culparum debent esse sacrificia poenitentiae, sacrificia orationum, fletuum, cordis compunctionum. De talibus sacrificiis Propheta loquitur dicens: Sacrificium Deo spiritus contribulatus ; et iterum: Tunc acceptabis sac
Abbreviated transcription (Latin):
uero głam suã et honorẽ in illam:
cum eos qui ꝑ eos credid̾unt dño
rep̃sentabunt. E porte eius non
claudentur ꝑdiem. Nox eñi non
apłos diximus fuisse designato ᷤ.
S hic ubi sine numero ponunt᷑:
aliam significationẽ hñt.Signi

Expanded text:
m; cum eos qui per eos crediderunt, Domino repraesentabunt. Et portae ejus non claudentur per diem; nox enim non apostolos fuisse diximus designatos: sed hic ubi sine numero ponuntur, aliam significationem
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit: gła senũ filii filioꝵ. et
gła filioꝵ patres eorũ: Gła nãq:
senũ. id ẽ apłorum filii sunt filioꝵ
derunt. Gła uero filiorum erunt
patres eorum: quia gaudebunt
gentes eoquod tanti meriti tantto:
excellentiȩ patres habeant: cum
eorum glȩ participes ẽẽ meruert
Quod autẽ dicit afferent. possumꝰ
ad angłos referre: qui in die ui¬
dicii scõs dĩ ad ꝑcipienda pͣmia
rȩꝓmissa deducent: sicut dñs di
in euangłio. Miccet filiꝰ hominis
angłos suos. & congregabunt e¬
lectos eius aquatuor. uentis cȩli.

Expanded text:
qui dicit: Gloria senum filii filiorum: et gloria filiorum patres eorum . Gloria namque senum, id est, apostolorum, filii sunt filioruderunt: gloria vero filiorum erunt patres eorum; quia gaudebunt gentes, eo quod tanti meriti tantaeque excellentiae patres habeant, cum eorum gloriae participes esse meruerint. Quod autem dicit afferent, possumus ad angelos referre; qui in die judicii sanctos Dei ad percipienda praemia repromissa deducent, sicut Dominus dicit in Evangelio: Mittet Filius hominis angelos suos, et congregabunt electos ejus a quatuor ven
Abbreviated transcription (Latin):
cando sparserunt: Qidõ in quarto
loco ponunt᷑: eo quod doctͥnã euan¬
gelii quȩ in quatuor libros diuidit᷑
ꝑ multa loca ctisseminauert̃. Ortͦꝰ
sardonix. Sardonix candidus est:
inrubeũ colorẽ parũꝑ declinans:
Significat autẽ simplices qͦsq. &
innocentes uiros: qui ꝓpt̾ uitȩ pu¬
ritatẽ ꝑlapidem candidũ desig¬
nantur: Qui ꝓ eo qđ uigilando. ie¬
uinando. abstinendo. ac diu̾sis modis
corpora sua affligendo. martiria sͥ¬
ipsi imponunt: quasi colorẽ rubeũ
hab̾e uident᷑. Qui non inconuem¬
enter inqͥnto loco ponunt᷑. ꝑqͥna¬
riũ et enim numerũ: sepe .u. corpo

Expanded text:
umquaque sparserunt: qui ideo in quarto umquaque sparserunt: qui ideo in quarto loco ponuntur, eo quod doctrinam Evangelii, quae in quatuor libros dividitur, per multa loca disseminaverunt. Quintus sardonix. Sardonix candidus est, in rubeum colorem parumper declinans: significat autem simplices quosque et innocentes viros, qui propter vitae puritatem per lapidem candidum designantur. Qui pro eo quod vigilando, jejunando, abstinendo, ac diversis modis corpora sua affligendo, martyria sibi imponunt, quasi colorem rubeum habere videntur: qui non inconvenienter in quinto loco ponuntur; per quinarium enim n
Abbreviated transcription (Latin):
lei coloris ẽ sicut iacinctꝰ s guitas
habet int̾mixtas eiusdẽ coloris. s
nigrioris: Hident᷑ etiam mͥ ꝑhunc
lapidem scłares quidã uiri designa¬
ri celestia quidẽ desidances: sed in
scłi actib adhuc occupat: Ex qua
occupatione: quasdã maculas con¬
trahete uident᷑: Qui ꝓ eo quod õĩb
curis celestia anteponunt: cȩli colorẽ
habere dicunt᷑. Qͥ in secundo irum̾o
idõ ponunt᷑: quia dm̃ suꝑ omnia.¬
student. Gereiꝰ calcedomiꝰ. Calci¬
domꝰ tubeum ht̃ colorẽ. s: tam̃ obscu¬
rum: nͥ cauando attenuet᷑. Ipsa ue¬
ro concauitas: pulcherrimũ ei colo¬
rẽ et gͣtissimũ confert. Significat aut̃
latuerit. cunctis apparint. Qnon
inconuenient᷑ in t̾cio loco ponunt᷑:
eo qd inconfessione sc̃ȩ tͥnitatis ꝑdu¬
rantes. ad martyrii palmã ꝑuenire
meruerunt. Quartꝰ smaragdus.
Smaragdus. eximiȩ pulcͥtudinis at¬
q uiriditatis ẽ: intantũ ut ea quȩ
circa se sunt sua uiriditate inficiat.

Expanded text:
ris est, sicut hyacinthus: sed guttas habet intermixtas ejusdem coloris, sed nigrioris. Videntur etiam mihi per hunc lapidem saeculares quidam viri designari, coelestia quidem desiderantes, sed in saeculi actibus adhuc occupati, ex qua occupatione quasdam maculas contrahere videntur. Qui pro eo quod omnibus curis coelestia anteponunt, coeli habere colorem dicuntur: qui in secundo numero ideo ponuntur; quia Deum super omniare. Tertius chalcedonius. Chalcedonius rubeum habet colorem, sed tamen obscurum, nisi cavando attenuetur: ipsa vero concavitas pulcherrimum colorem et gratissimum ei confert. Significat autemin eis latuerit, cunctis patuit: qui non inconvenienter in tertio loco ponuntur; eo quod in confessione sanctae Trinitatis perdurantes, ad martyrii palmam pervenire meruerint. Quartus smaragdus. Eximiae pulchritudinis atque viriditatis est, in tantum ut ea quae circa se sunt, sua viriditate inficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
quod sp̃alis intelligentia in uet̾i
testam̃to nicħ sit aliud quã nouũi
testam̃tũ: non inconuenient̃ in
decimo loco ponunt᷑: eo quod sci¬
simã habuerint Possumꝰ denariũ
numerũ alit̃ intellig̾e: denarius
quippe numerꝰ diuidit & ordi¬
nat & ꝑficie om̃s numeros. Ita &
isti diuiserunt quodãmͦ scͥptura ᷤ.
cum eas exponendo ꝑsententias
& libros partiti sunt. Ordinauert̃
eas cũ earum obscuritates aꝑuer̃.
& quȩ inordinata uidebantur.
quam rectũ ordinẽ habuerint.
manifestauert̃. ꝑꝰ fecerunt autẽ:
cum ea quȩ deeẽ uidebant᷑ supple¬
uerunt. Un decimꝰ iacinctus.
Iacinct᷑ cuiꝰ species iacinctino color
nom̃ imposuit p̃ciosissimꝰ ẽ: cel
ille macłas habet. istiꝰ autẽ pulcͥ¬
tudo nullis macłis deturpatur.
bitantes. De qualib fuit apostolꝰ¬
paulus: qui dicebat. Nr̃a conuer¬
satio in cęlis ẽ Qui ñ inconuenẽ¬
ter inundecimo loco ponuntur.
ꝑdecẽ namq scientia diuinaꝵ

Expanded text:
in veteri Testamento nihil sit aliud, quam novum Testamentum; non inconvenienter in decimo loco ponuntur, eo quod scisimam habuerint. Possumus et denarium numerum aliter intelligere; denarius quippe numerus dividit et ordinat, et perficit omnes numeros: ita et isti diviserunt quodammodo Scripturas, cum eas exponendo per sententias et libros partiti sunt: ordinaverunt eas, cum earum obscuritates aperuerunt; et quae inordinata videbantur, quam rectum ordinem habuerint, manifestaverunt: per fecerunt autem, cum ea quae deesse videbantur, suppleverunt. Undecimus hyacinthus. Hyacinthus cujus species hyacinthino colori nomen imposuit, pretiosissimus est, coeli ille maculas habet, istius pulchritudo nullis maculis deturpatur. er inhabitantes; de qualibus fuit Apostolus, qui dicebat: Nostra autem conversatio in coelis est . Qui non inconvenienter in undecimo loco ponuntur; per decem namque scientia divinarum
Abbreviated transcription (Latin):
singulas: Nam singulȩ portȩ erãt
ex singulis margartts: Hoc sccł̃m
licceram state non potest:Si sin¬
gulȩ portȩ erant ex singulis mar¬
margaritȩ fuisse dicunt᷑: S sp̃alt

Expanded text:
singulas: et singulae portae erant ex singulis margaritis. Hoc secundum litteram stare non potest. Si singulae portae erant ex singulis marmargaritae fuisse dicuntur. Sed spirit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ et muroᷤ dicit ẽẽ m̃suratos: qͥa
scĩ uiri equalitatẽ habebunt cum
angłis. & eorũ mensura mensura¬
bunt᷑: qm̃ eandẽ głam possidebt̃
quam illi: sicut dñs dicit in euan¬
gelio: In resurrectione neq nuberł
neq uxores ducent: s erunt sicut
angłi dĩ incȩlo Et erat structura
muri eiꝰ ex lapide iaspide: ipsa uͦ
ciitas auro mundo: similis uitro
mundo: S & hic aliquã distantiã
intͣ muroset ciuitatẽ fecit: Muros
dixit ex lapide iaspide ẽẽ constructoᷤ
ipsam uͦ ciuitatẽ auro. mundo.
et similẽ uitro mundo dixit eẽ ꝑ
dicit ꝓpħa. Iustꝰ autem ex fide sua
ꝑciuitatẽ designant᷑ auro mundo
non incongrue assimilant᷑: eo qd̃
& sapientia fuerint repleti. quȩ ꝑ
aurũ sepe figurat᷑ & diu̾sis tͥbula¬
tionib ꝓbati sicut aurũ qđ ꝑignẽ
purgat᷑. ꝑ uitrũ uͦ mundũ quod
clariusẽ omnib metallis. angłi
designant᷑:quos nulla macula

Expanded text:
tem et muros dicit esse mensuratos; quia tem et muros dicit esse mensuratos; quia sancti viri aequalitatem habebunt cum angelis, et eorum mensura mensurabuntur; quia eamdem gloriam possidebunt, quam et illi, sicut Dominus dicit in Evangelio: In resurrectione neque nubent, neque uxores ducent; sed erunt sicut angeli Dei in coelo . Et erat structura muri ejus ex lapide jaspide; ipsa vero civitas auro mundo similis vitro mundo. Sed et hic aliquam distantiam inter muros et civitatem fecit. Muros dixit ex lapide jaspide esse constructos, ipsam vero civitatem auro mundo et vitro mundo dixit esse sidicit propheta: Justus autem in fide sua per civitatem designantur, auro mundo non inconvenienter assimilantur; eo quod et sapientia fuerint repleti, quae per aurum saepe figuratur, et diversis tribulationibus probati, sicut aurum quod per ignem purgatur. Per vitrum vero mundum, quod clarius est omnibus metallis, angeli designantur, quos nulla macula
Abbreviated transcription (Latin):
qui maigris meriti sunt intellige̾
possumꝰ: Et diximꝰ suꝑiꝰ ꝑduodecum
stadia duodecĩ apł̃os ẽẽ designatos.
Martyresgͦ et confessores. et cȩt̾iper¬
fecti uiri. qui apłorũ doctͥnam per
omnia sunt sequuti. et eorũ actus
imitati. in eorũ ambitu metientur.
quia eandẽ głam possidebunt qͣm¬
et illi: ꝑ muros ueroqͥ ex minoribꝰ lapi¬
dib fiunt: cȩtera mulutudo fideliũ¬
designat᷑. Qui minorẽ ambitũ tene¬
bunt qͣm ill de quibꝰ suꝑiꝰ diximus.
qr qui minoris erunt meriti: mino¬
ra ꝑcipient & pͣmia. Quoꝵ m̃sura
induodenario consistit numero: qr¬
fidem apłicã intemeratã seruauert̃.
Duodecies namq duodeni: sunt. eͣ¬
.xl .iiii. Quod autẽ dicit ciuitatẽ et
muros mensura hominis que est
angłi fuisse mensuratos:demon¬
strat angłm in similitudine hoĩs sͥ
apparuisse: Possumꝰ hoc alit᷑ incell¬
gere: Mensurã hominis dicit ẽẽ m̃¬
suram angłi: & ea mensura ciuita¬

Expanded text:
qui majoris meriti sunt, intelligere possumus. Diximus superius per duodecim stadia duodecim apostolos esse designatos: martyres ergo et confessores, et caeteri perfecti viri, qui apostolorum doctrinam per omnia sunt secuti, et eorum actus imitati, in eorum ambitu metientur; quia eamdem gloriam possidebunt, qet illi. Per muros vero, qui ex minoribus lapidibus fiuntdesignatur: qui minorem ambitum tenebunt, quam illi de quibus superius diximus; quia qui minoris erunt meriti, minora percipient et praemia. Quorum mensura in duodenario numero consistit; quia fidem apostolicam intemeratam servaverunt; duodecies namque duodecim fiunt . Quod autem dicit civitatem et muros mensura hominis, quae est angeli, fuisse mensuratos, demonstrat angelum in similitudinem hominis sibi apparuisse. Possumus hoc aliter intelligere. Mensuram hominis dicit esse mensuram angeli, et ea mensura civita
Abbreviated transcription (Latin):
cimũ numerũ compleuert̃: quia
scientia diuinaꝵ. scͥpturaꝵ re¬
plet. multos sius p̃dicationibꝰ ad
uitam ȩtͣnã ꝑduxerunt: Undec¬
mũ numerũ compleuert̃: qr in
contẽplatione dĩ omipotentis assi¬
dui fuerunt. Nec instantia p̃dica¬
tionis a concẽplatione. nec assidua
contẽplatio a p̾dicatione eos retrax̃.
similitudinẽ gestantes angłicam:
qui & anglicũ officiũ semꝑ cõplent.:
& a contẽplatione dĩ omĩpotentis.
nũquã alieni existunt: De talibus
uzdetur mͥ ꝓpħa dixisse. Labia
sacerdotis custodiunt scientiã:
et legẽ requirunt exore eiꝰ: quia
angłs dĩ exercituũ ẽ. De talib

Expanded text:
compleverunt; quia scientia divinarum Scripturarum repleti, multos suis praedicationibus ad vitam aeternam perduxerunt: unum numerum compleverunt; quia in contemplatione Dei omnipotentis assidui fuerunt: nec instantia praedicationis a contemplatione, nec assidua contemplatio a praedicatione eos retraxit; similitudinem gestantes angelorum, qui et angelicum officium semper implent, et a contemplatione Dei omnipotentis numquam alieni existunt. De talibus videtur mihi propheta dixisse: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus; quia angelus Domini exercituum est . De talib
Abbreviated transcription (Latin):
ds omnẽ lacͥmam ab ocłis scõrũ :
et mors ultͣ non erit. neq luctus.
neq clamor neq dolor erit: quȩ
pͥma abierunt: Dñs uͦ templum
illiꝰ erit & agnus: quia in illo erͣt
scĩ. et in illo habitabunt: sicͣ ipse
dixit discipulis suis: Sieut ego
inpatre et uos in me: & ego in uob̃:
t ciuitas non eget sole neq lu

Expanded text:
lacrymam ab oculis sanctorum, et mors ultra non erit, neque luctus, neque clamor, neque dolor erit ultra, quae prima abierunt . Dominus vero templum illius erit et Agnus; quia in illo erunt sancti, et in illo habitabunt, sicut ipse dixit discipulis suis: Sicut ego in Patre, et vos in me, et ego in vobis . Et civitas non e
Abbreviated transcription (Latin):
multos secũ ꝑduxerunt: ñ in con¬
uenient᷑ in nono loco ponunt᷑: eo qͦd
talentũ quod a dño ꝑceꝑunt: non
solum dupplicauert̃. s et tͥplicaue¬
runt. Necimus. crisopssus. Criso¬
pͣssus uiridis aureiq coloris eẽ drͣ¬
sumꝰ ꝑ eum quosdã doctores ȩccłiȩ
intellige̾: qui et u̾bis incorporib
posig multos docuert᷑: & multo
plures. suis scͥptis erudiert̃ et eru¬
diunt cotidie: ut fuert᷑ ieronimꝰ.
augustinꝰ. gregoriꝰ. et multi alii:
Qui etiã & lumina eccłȩ recte dici
possunt Qͥ ꝑuiridẽ aureũq colo
rem idõ designant᷑: eoquod iuri¬
ditate fidei fuerint firmi: &e sapi¬
entia ut aurum fulgidi. ꝑdena¬
rium uͦ numerũ: uetꝰ testam̃tũ
ꝓpt̃ decẽ idelicet p̃cepta legis
possumꝰ intelligere. Et quia uetus

Expanded text:
tos secum perduxerunt, non inconvenienter in nono loco ponuntur; eo quod talentum quod a Domino perceperunt, non solum duplicaverunt, sed et triplicaverunt. Decimus chrysoprasus. Chrysoprasus lapis viridis aureique coloris eper eum quosdam doctores Ecclesiae intelligere, qui et verbis in corporibus positi multos docuerunt, et multo plures suis scriptis erudierunt et erudiunt quotidie, ut fuerunt Hieronymus, Augustinus, Gregorius et multi alii; qui etiam et lumina Ecclesiae recte dici possunt: rem designantur; eo quod viriditate fidei fuerint firmi, et sapientia, ut aurum fulgidi. Per denarium vero numerum vetus Testamentum, propter decem videlicet praecepta Legis, possumus intelligere. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uersis temptationib qͣs a demo¬
nib patiunt᷑ ꝓbant᷑: aliquando
ꝑtͥbulationes que eis a malis ho¬
minib ingerunt᷑: aliqͣndo ꝑ affuctio¬
cnum competenti gradui ad contem¬
platiuã uitam conscendit: qͥ priꝰ
ꝑactiuȩ uitȩ exercitia ꝓbatꝰ fuerit:
llam qui subito ad contemplatiuȩ
uite celsitudinẽ sine exercitiis actiuȩ
uite tñsit: facile labitur: Qd̾ autẽ
hic lapis racdios suos circumquaq
& ad contẽplatiuȩ uitȩ celsitudinẽ
multos etiã secũ duxisse:. Qui ñ in¬

Expanded text:
versis tentationibus quas a daemonibus patiuntur, probantur: aliquando per tribulationes, quae eis a malis hominibus ingeruntur; aliquando per afflictioenim competenti gradu ad contemplativam vitam conscendit, qui prius per activae vitae exercitia probatus fuerit; nam qui subito ad contemplativae vitae celsitudinem sine exercitiis activae vitae transit, facile labitur. Quod autem hic lapis radios suos circumquaque et ad contemplativae vitae celsitudinem multos etiam secum duxisse: qui non in
Abbreviated transcription (Latin):
tum gͦ sapientes in ȩccła uiri desi¬
gnant᷑ qui ꝓpt̾ fulgorẽ sapientiȩ
aurei ap̃homines recce dici possunt
te au̾terint. Gctauus. berill Gerusꝰ
eruniȩ claritatis ẽ: ceruleũ colorẽ
hñs admixtũ: Significat autẽ uitę
alienos. Qui ne claritatẽ uicȩ suȩ a¬
liquo mͦ macularent: etiã a consor¬
tio t̾renoꝵ hominũ sequestrat esse
uoluerunt. Quoꝵ claritas inceruleũ
colorẽ u̾tebat᷑ quia in cȩlo semꝑ in

Expanded text:
 sapientes in Ecclesia viri designantur, qui propter fulgorem sapientiae aurei apud homines recte dici possunt:te averterint. Octavus beryllus. Beryllus eximiae claritatis est, caeruleum colorem habens admixtum; significat autem purae alienos: qui ne claritatem vitae suae aliquo modo macularent, etiam a consortio caeterorum hominum sequestrari voluerunt: quorum claritas in caeruleum colorem vertebat
Abbreviated transcription (Latin):
głii p̃ceptum sequuti sunt qd diẽ
Nade uende omnia que habes et
da pauꝑib: et habebis thes aurũ
in cȩlo: et ueni sequere me. Quat¬
nariũ numerũ dupplicauerum:
quia ad ide ꝑfectionis culm̃ mul¬
tos alios secum conscendere suaser̃.
onus. topatiꝰ. Topariꝰ aerei aurez¬
q coloris eẽ dictt᷑ uibar suũ cireũqͣ
spargens: Sepe ꝑ aurũ: ꝓbat utrz

Expanded text:
ti sunt, quod dicit: Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me . Quaternarium numerum duplicaverunt; quia ad 583 idem perfectionis culmen multos alios secum conscendere suaserunt. Nonus topazius. Topazius aerei aureique coloris esse dicitur, jubar suum circumquaque spargens
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ qui tubeo colori apꝓpinquat:
tͥbulationes quas scĩ ab hostib ꝑtu¬
lerunt designant᷑. Rubeus uͦ color:
martytiũ cdesignat. ꝑsardiũ igitur
scĩ et ꝑfecti uiri designant᷑: qͥ post
exꝑientiã omniũ uirtutũ. pꝰ diu̾sas
ꝑsequutiones. pꝰ immana torm̃ta
quȩ ab immicis ꝑtulerunt: ad mar¬
tyrii palmã ꝑuenire meruerunt.
Qui ñ incongrue in senario num̾o

Expanded text:
rem, qui aureo colori appropinquat, tribulationes quas sancti ab hostibus pertulerunt, designantur: rubeus vero color martyrium designat. Per sardium igitur sancti et perfecti viri designantur, qui post experientiam omnium virtutum, post diversas persecutiones, post immania tormenta quae ab inimicis pertulerunt, ad martyrii palmam pervenire meruerunt: qui non incongrue in senario numero,
Abbreviated transcription (Latin):
num: scdm tam quendã modũ his
tͥb uirtutib equalitaᷤᷤ ascrib pocest
Dicit quippe apłs qr fides ꝑ carita¬
tem oꝑat᷑: et sides sine oꝑib mortua
est. Si mortua ẽ: illicui mortua est
nichil ẽ. Et si fides ꝑ caritatẽ oꝑat᷑:
& illi mortua ẽ qui caritatis oꝑa
non ht̃: gͦ fides tanta ẽ. quanta sunt.
et karitatis oꝑa: Similiter spestã¬
ta est. quanta fides et caritas: quia
quanta sunt oꝑa fidei quȩ ẽ. caritas :
tanta ẽ. & spes glȩ. In quantũ nãq
unusquisq fidelis ꝑ caritatis oꝑa
se dilatare p̾ualuerit: in tantũ fibi
głam patͥe cȩlestis accrescere ñ du
mensura hominis quȩ ẽ angłi. Hoc
si suꝑiora attendamꝰ: scđm litterã
stare non potest:Suꝑiꝰ namq dicit
quia m̃sus ẽ. ciuitatẽ ꝑstadia duo¬
decĩ: hic autem muros ciuitatis. cͣ

Expanded text:
num; secundum tamen quemdam modum iis tribus virtutibus aequalitas ascribi potest. Dicit quippe Apostolus quia fides per charitatem operatur, et fides sine operibus mortua est . Si mortua est, ille cui mortua est, nihil est: et si fides per charitatem operatur, et illi mortua est, qui charitatis opera non habet, ergo fides tanta est, quanta sunt et opera charitatis. Similiter spes tanta est, quanta fides et charitas; quia quanta sunt opera fidei, quae est charitas, tanta est et spes gloriae: in quantum namque unusquisque fidelis per charitatis opera se dilatare praevaluerit, in tantum sibi gloriam patriae coelestis accrescere non dumensura hominis, quae est angeli. Hoc si superiora attendamus, secundum litteram stare non potest; superius namque dicit quia mensus est civitatem per stadia duodecim; hic
Abbreviated transcription (Latin):
omnia fundam̃ta: suꝑ quẽ etiam
tota compages eccłe constructa ẽ. Se
hoc fundamento: paulꝰ apłs loqͥt
dicens: Si quis autẽ edificat sup
fundam̃tũ hoc. aurũ. argentum
lapides p̃ciosos ligna. fenum. stipulã:

Expanded text:
omnia fundamenta, super quem etiam tota compages Ecclesiae constructa est. De hoc fundamento Paulus loquitur dicens: Si quis autem aedificat supra fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos, l