comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in cassum nobis bona conditor tribuit: si
non omne quod tribuerit ipse custodit. Se¬
quitur. Et uisitatio tua custodiuit spiritũ
meum. Hȩc autem quȩ de exteriori homi¬
ese libet ut breuiter replicando monstre¬
feccris me. Sicut lutum quipƿe homo
nr᷑ interior extitit ⁊ quia scĩ spiritus gr̃a
terrenȩ menti infunditur: ut ad intellectũ
iui conditoris erigatur. Humana uamq
cogitatio quȩ peccati iui sterilitate aruit:
ꝑ uim scĩ spiritus quasi irrigata terra uiri¬
descit. Sed sepe dum ꝑceptis superni doui
uirtutib sine interruptione utimur: ad pri¬
uatam fidutiam usu continuȩ ꝓsperitatis
eleuamur. Unde fit plerumq ut isdem
qui subleuauerat parumper spiritus dese-¬
rat: quatinus ipsum sibi hominẽ ostendat.
Quod sc̃s uit protinus exprimit: cum
subiungit. Et in puluerem dediices me.
Quia enim per subtractionem spiritus menᷤ
aliquantulum in temptatione deseritur
quasi ab humore pristiuo terra siccatur:
ut uifirmitatem suam derelictus sentiat ⁊

Expanded text:
incassum nobis bona conditor tribuit, si non omne quod tribuit ipse custodit. Sequitur,--IBID:-- Et visitatio tua custodivit spiritum meum. Haec autem quae de exteriori homissit congruere libet ut breviter replicando monstrefeceris me. Sicut lutum quippe homo noster interior existit, quia sancti Spiritus gratia terrenae menti infunditur, ut ad intellectum sui conditoris erigatur. Humana namque cogitatio, quae peccati sui sterilitate aruit, per vim sancti Spiritus, quasi irrigata terra viridescit. Sed saepe dum perceptis superni doni virtutibus sine interruptione utimur, ad privatam fiduciam usu continuae prosperitatis elevamur. Unde fit plerumque ut isdem qui sublevaverat parumper Spiritus deserat, quatenus ipsum sibi hominem ostendat. Quod sanctus vir protinus exprimit, cum subjungit: Et in pulverem reduces me. Quia enim per subtractionem Spiritus mens aliquantulum in tentatione deseritur, quasi ab humore pristino terra siccatur, ut infirmitatem suam derelictus sentiat,
Abbreviated transcription (Latin):
ci ut peua cresceret. oe uir electus appa¬
ruit ⁊ cur non credendum sit quod uioe¬
re in supplitio cos etiam quos contra dm ai¬
lererat possit  Qua exre colligitur. qued
eos quos mordinate nunc reprobi diliguit.
miro iuditu erdine sccum tunc in torments
uidebunt: ut penam propriȩ puntions
erag geret illa auctori preposita carnalis
cogitatio. pari ante oculos ultione dãpnata.
Ignis itaq qui in obscuritate etutiat. at¬
aendum est quia lumen ad tormentum
seruat. Q uod ñ approbare testimoius
in sua expressione non possumus: suꝑedt
ut ediuerso doceamus. Tres quippe le¬
brce gentis pucri ꝑ chalaei regis imperuss
succensis camini ignib ligatis manib ꝑcãl¬
busꝙ proiecti sunt. Quos tamen cusi
idem rer in camini incendio misciatus
gploratet: illesĩ uestib dcabulãt uidit. Asbi
apti colligit. qͥa mi ra dispẽsaciõe c̃ditorĩ ignis

Expanded text:
i ut poena cresceret, et vir electus appai ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnalis cognatio, pari ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat, credendum est quia lumen ad tormentum servat, quod si approbare testimoniis in sua expressione non possumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebraeae gentis pueri per Chaldaei regis imperium, succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque, projecti sunt, quos tamen, cum idem rex in camini incendio miseratus ploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit . Ubi aperte colligitur quia, mira dispensatione al., dis
Abbreviated transcription (Latin):
nent: quamuis illic ignis ce ad cõsolationẽ
non lucet ⁊ & tamen ut magis torqueat
adaliquid lucet. Nam sequaces quosq: suos¬
sccum in tormento reprobi flãma illustian¬
te uisuri sunt. quoꝵ amore deliquerunt:
quatinus qui eoꝵ uitam carnaliter contͣ
precepta conditoris amauerant: ipsoꝵ qͦq
eos interitus in aug̃mento suȩ damꝑnationiꝰ
affligat. Quod profecto euangelio teste
colligimus. in quo ueritate nuntiante
diues ille quem contigit ad eterni incendũ
tormenta descendere : quinq fratrum desen¬
bitur meminisse. Qui ab abraham petit
ut ad eoꝵ cruditionem mitteret: ne illue
cos quandoq uenientes ꝑar pena erutiare
Qui igitur ad doloris iui cumulum ꝓ piu¬
quoꝵ absentium meminit: constatꝰ pro¬
culdubio quia cos ad auginentũ supplitu
paulo post potuit etiam presentes uidere
Quid auteni mirum ãi secum quoq re¬
probos aspitiat cremari ⁊ qui ad dolorie
sui cumulum eum quem despererat lari

Expanded text:
nent. Quamvis illic ignis ad consolationem nent. Quamvis illic ignis ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquod lucet. Nam sequaces quoque suos in tormento secum reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt. quatenus qui eorum vitam carnaliter contra praecepta conditoris amaverant, ipsorum quoque eos interitus in augmentum suae damnationis affligat. Quod profecto Evangelio attestante colligimus , in quo, Veritate nuntiante, dives ille quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere quinque fratrum describitur meminisse, qui ab Abraham petiit ut ad eorum eruditionem mitteret, ne illuc eos quandoque venientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio quia eos ad augmentum supplicii paulo post potuit etiam praesentes videre. Quid autem mirum si secum quoqprobos aspiciat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat, in s
Abbreviated transcription (Latin):
quia a uoluntate conditoris nequaquam
sunt ueriti discrepare dum uiuerent. ini
coꝵ quandoq interitu a suis qualitatib
etiam tormenta discordent: quatinus
qui se unpugnant crutiatus augeant
& cum uarie prodeunt multipliciter sen¬
tiantur. Que tam̃ supplitia in se dimer¬
sos & ultra uires crutiant. &e in cis uite
subsidium extinguentes seruant  ut sic
uitam terminus puniat. quatinus semꝑ
sine termino cruciatus uiuat: quia &
ad finem ꝑ tormenta properat ⁊ ce sine
fiue defitiens clurat. Fit ergo miseris
mors sine morte ⁊ finis siue fine ⁊ defec¬
tus sine defectu: quia & mors uiuit.
oe finis semꝑ uicipit: o deficere defectus
uescit. Quia igitur & mors perimit.
&& non extinguit: dolor crutiat. sed
nullatenus pauorem sugat: flamma
comburit. sed nequaquam tenebras di¬
scutit: quantum ꝑ notitiam p̃sentis uitę
colligitur supplitia ordinem non habent:
que uon luamn per omĩa qualitatem te¬

Expanded text:
qui a voluntate conditoris nequaquam qui a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia in se demersos et ultra vires cruciant, et in eis vitae subsidium exstinguentes servant, ut sic vitam terminus puniat; quatenus semper sine termino cruciatus vivat, quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Fit ergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu, quia et mors vivit, et finis semper incipit, et denescit. Quia igitur et mors perimit et non exstinguit: dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat: flamma comburit, sed nequaquam tenebras discutit. Quantum per notitiam praesentis vitae colligitur supplicia ordinem non habent, quia non suam per omnia qualitatem te
Abbreviated transcription (Latin):
tib propria qualitas non seruatur. Unde
& ꝓtinus subinfertur. Et sempiternus
timor dolorem habet : dolor timorem nõ
habet : quia nequaquam mentem metus
crutiat÷ cum pati iam cȩperit quod inetuebut.
nfernum uero & umbia mortis obscurat.
& sempiternus horror inhabitat ⁊ quia eiꝰ
ignib traditi. c in supplitiis dolorem sen¬
tiunt. &e in doloris angustia pulsati sem¬
per dolore feriuntur: ut & quod timent
tolerent & rursum quod tolerant sine
cefsatione ꝑtimescant. De his cnim scriptũ
est. Uermis coꝵ non morietur: ce ignis
eoꝵ non extinguetur. Hic flãma quȩ
succendit illuminat: illic ut supernis
uerbis psalmistȩ docuimus ignis qui cru-¬
tiat obscurat. Hic metus amutitur cum
tolerari iam ceperit quod timebatur:
illie & dolor dilaniat. & pauor angustat.
Horrendo igitur modo erit tunc repbis
dolor cum formidine: flãma cum obscu¬
ritate. Sic sic uidelicet a dampnatis sen¬
tiri pondus sũmȩ equitatis debet : ut

Expanded text:
tibus, propria qualitas non servatur; unde tibus, propria qualitas non servatur; unde et protinus subinfertur: Et sempiternus us vitae tormentis timor dolorem habet, dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat cum pati jam coeperit quod metuebat; infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et in doloris angustia pulsante se semper pavore feriuntur, ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant, sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur ; hinc flamma, quae succendit illverbis Psalmistae docuimus, ignis qui cruciat obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur; illic et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate. 334 Sic sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
burit : quia quod hic agit dispar ualitu¬
do corporum: hoc illic exhibet dispar cau¬
sa meritoꝵ. Quomodo ergo nullus messe
ordo supplitiis dicitur.: in quib ꝓfecto qͥsq
iuxta modum culpe cruciatur Sed
sẽs uir postquam umbram mortis intulit:
quanta sit confusio in reꝓboꝵ m̃te subiun¬
git: quia ipsa quoq supplitia quȩ ordinata
ꝑ iustitiam ueniunt. ordinata ꝓculdubio
u corde morientium non sunt. Ut enim
paulo ĩuperius diximus dum dampnatus
quisq foris flãmis succenditur ÷ intus cecita
te deuoratur: atq in dolore positus exteriꝰ
interiusq confunditur : ut sua deterius
confuiione crucietur. Repulsis ergo ordo
uisupplitiis non erit: quia in eoꝵ morte
attrotius ipsa confusio mentis seuit. Quã
tam̃ inira potentia iudicantis ęquitas or¬
dinat: ut pena animam quasi mordinata
confundat. U el certe ab esse ordo supplitiis
dicit᷑: qͥa qͥbuslibet rebus in pena surgen¬

Expanded text:
burit; quia quod hic agit dispar valetuburit; quia quod hic agit dispar valetudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa meritorum. Quomodo ergo nullus inesse ordo supplicii dicitur in quibus profecto quisque juxta modum culpae cruciatur? Sed sanctus vir, postquam umbram moquanta sit confusio in damnatorum mente subjungit, quia ipsa quoque supplicia, quae ordinata per justitiam veniunt ordinata procul dubio in corde morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, dum damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatis igne devoratur, atque in dolore positus, exterius interiusque confunditur, ut sua deterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quam tamen mira potentia judicantis aequitas ordinat, ut poena aconfundat. Vel certe abesse ordo suppliciis dicitur quia, quibuslibet rebus in poenam surgen
Abbreviated transcription (Latin):
est: hos qui eterno igni tradendi sunt.
pares parib sotiare ⁊ ut quos similis
culya inquinat. par etiam pena constrin¬
gat: & qui nequaquam dispari ini¬
quitate polluti sunt. nequaquam dispari
tormento crutientur ⁊ quatinus simul
dampnatio conterat. quos simul elatio
subleuabat. Quos q non disimiliter aila¬
tabat ambitio. non dissimiliter afflictio angir¬
stet: & par crutiet flamina supplitii. quos
in igne luxuriȩ par succendit flãma peccati.
Sicut enun in domo patris mansiones multȩ
sunt pro diuersitate uirtutis: sic dampnatos
diuerso iupplitio gehennȩ ignib subicit di-¬
sparilitas criminus. Quȩ scilicet gehenna
quãuis cunctis una sit: ñ tam̃ euntos una
eademq qualitate succendit. Nam sicut u¬
no sole om̃s tãgim᷑. nec tam̃ sub eo. uno ordine
omnes estuamus ⁊ quia iuxta qualitatem
corporis sentitur etiam pondus caloris: sic
dampnatis  una est gehenna que afficit:.
& tamen non una omnes qualitate com¬

Expanded text:
est, hos qui aeterno igni tradendi sunt est, hos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare, ut quos similis culpa inquinat par etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur: quatenus simul damnatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis; quae scilicet gehenna quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam, sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatos et una est gehenna, quae afficit, et tamen non una omnes qualitate com
Abbreviated transcription (Latin):
modo uel tormenta ꝑmittit : quia ipsa
quoq iupplitia quȩ ex lance iustitiȩ ꝓdeũt:
inferri sine ordine nequaquam possunt.
Quomodo uamq in supplitiis ordo non
erit ⁊ dum dampnatum quẽquam iuxta
modum criminis retributio sequitur ultio¬
nii.  Hinc quippe scriptum est. Potentes
potenter tormenta patientur: & fortiorib
frtior instat crutiatio. Hinc in babylonis
dampnatione dicitur. Quantum cxalta¬
uit se &e in delitiis fuit : tantum date illi
tormenta oe luctum. Si ergo iuxta mo¬
dum culpe pena distinguitur: constat ni-¬
mirum quod in iupplitiis ordo scruetur.
Et uisi tormentoꝵ sũma meritoꝵ acta
dirimerent: nequaquam iudex ueniens¬
dicturũ se messorib esse perhiberet. Col¬
ligite ⁊ izania: & ligate ea fasciculos ad
comburendum. Si enim nullus in sup¬
plitiis ordo seruabitur ⁊ cur comburenda
zizania in fasciculis ligantur. Sed ni¬
mirum fasciculos ad comburendum ligare

Expanded text:
modo vel tormenta permittit. Quia ipsa modo vel tormenta permittit. Quia ipsa quoque supplicia, quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt, quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis, et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior instat cruciatio . Hinc in Babylonis damnatione dicitur: Quantum exaltavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormenta et luctum. Si igitur juxta modum culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur. Et nisi tormentorum summa meritorum acta dirimerent, nequaquam judex dicturum se messoribus esse perhiberet: Colligite primum zizania, et ligate ea in fasciculos ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare
Abbreviated transcription (Latin):
& foris cos dolor combustionis cruciet. &
intus pena cȩcitatis obscuret: quatinus
qui auetori suo coͬpore & corde deliqueriũ.
simul corde & corpore puniantur ⁊÷ &
utrobiq pęnas sentiant : qui dum hic
uiuerent prauis suis delectationib ex utraq
seruiebant. Unde bene ꝑ ꝓpħam dicitur.
Descenderunt in infernumꝰ cum armis sus.
Arma quippe peccangum sunt menbra
corporis: quib peruersa desideria que
concipiunt erequuntur. Uͥnde reete pas
paulum dicitur. Noq exhibeatis m̃bra
uĩa arma iniquitatis peccato. Cũ armis
eigo ad infernum descendere est: cum ipsis
quoq menbris quib desideria uoluptatis
ex pleuerunt ȩterni iudicii penas tolerare:
ut tunc cos undiq dolor absorbeat: qui
nunc iuis delectationib subditi undiq con¬
tra iustitiam iuste iudicãtis pugnant.
Mirum uero est ualde quod dicitur: ubi
nullus ordo. Neq enim omnipotens deus
qui mala bene punit. mordinata esse ullo

Expanded text:
et foris eos dolor combustionis cruciet, et et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret; quatenus qui auctori suo et corpore et corde deliquerunt, simul et corpore et corde puniantur; et utrobique poenas sentiant, qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex utroque serviebant. Unde bene per prophetam dicitur: Descenderunt in infernum cum armis suis . Arma quippe peccantium sunt membra corporis, quibus perversa desideria quae concipiunt exsequuntur. Unde recte per Paulum dicitur: Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Cum armis ergo ad infernum descendere est, cum ipsis quoque membris quibus desideria voluptatis expleverunt aeterni judicii tormenta tolerare: ut tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc suis delectationibus subditi undique contra justitiam juste judicantis pugnant. Mirum vero valde est, quod dicitur, ubi nullus ordo. Neque enim omnipotens Deus, qui mala bene disponit, inordinata esse ullo
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut mors exterior ab anima diuidit. carnẽ:
ita mors interior a deo separat animam. Embta
ergo mortis est obscuritas diuisionis: qua dãp
interno lumine tenebratur. Natiura uero iguiᷤ
est: ut ex se ipso ce lumen exhibeat e concre¬
mationem. Sed transactoꝵ. illa ultrix flĩma
uitioꝵ concremationem habet: & lumen nõ
habet. Hinc est enim quod ueritas reprobis
dicit. Discedite a me maledicti in ignem eter¬
num : qui preyaratus est diabolo & ange¬
lis eius. Quoꝵ. rursum omnium corpus:.
in uuius persona significans dicit. Ligite
ei manus & pedes: & mittite cum inte¬
nebras exteriores. Si itaq ignis qui reybes
crutiat lumen habere potuisset: is qui repd¬
litur nequaquã mitti intenebras diceretur.
Hiuc etiam psalmista ait. Suꝑ cos cecidit
ignis &e non uiderunt solem. Ignis &xenim
ĩuꝑ impios cadit.: sed sol igne cadente nõ
ceruitur: quia illos quos gchenne flamma
deuorat. auisione ueri luminis cęcat ÷ ut

Expanded text:
Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo mortis est obscuritas visionis al., divisiinterno lumine test, ut ex se ipso et lumen exhibeat, et concremationem, sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet, et lumen non habet. Hinc enim est quod Veritas reprobis dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat lumen habere potuisset, is qui repellitur nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis et non viderunt solem . Ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur, quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat; ut
Abbreviated transcription (Latin):
in locis penalib iustitia iudicantis dãpnat.
Quȩ adhuc subtilus loca describuntur:
terra miserię & tenebraꝵ. Miseria ad
dolorem pertinet: tenebre ad eccitatem.
E a gͦ que a conspectui districti iudicis expul¬
sos tenet miscria & tenebraꝵ terra
perhibetur : qui foris dolor cruciat. quos
diuisos a uero lumine intus cecitas obscurat
Quamus miscrie & tenebraꝵ terra in¬
telligi & aliter potest. Nam hec quoq
terra in qua nascimur est quidem mise¬
rie. sed tenebraꝵ. non est : quia multa
hic corruptionis nr̃e inala patinuir ÷ sed
tamen adhuc in ea ꝑ conuersationis grãm¬
ad lucem redimus: ueritate suadente que
ait. Ambulate dum lucem habetis: ne uos
tenebre comprehendant. Illa uero simul
miserię & tenebraꝵ terra est : quia quis.¬
quis ad toleranda eius mala descenderit:
nequaquam ulterius ad lucem redit. u
cuius adhuc descriptione subiungitur. ebi
umbra mortis : & nullus ordo seruatur.

Expanded text:
in locis poenalibus justitia judicantis damnat: in locis poenalibus justitia judicantis damnat: quae adhuc subtilius loca describuntur. Cum dicitur terra miseriae et tenebrarum, miseria ad dolorem pertinet, et tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet miseriae et tenebrarum terra perhibetur, quia foris dolor cruciat quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat; quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque terra in qua nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrarum non est, quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamen adhuc in ea per conversionis graad lucem redimus veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo :
Abbreviated transcription (Latin):
dos accipiunt. nequaquam pena trausito¬
ria uel fantastica imaginatione crutiant:
sed ultione solida ꝑpetue dampnationis
seruant. Quȩ aliquando tamen laci ap-¬
pellatione signantur ꝓpheta attestante qui
ait. P ortauerunt ignominiam suam cũ
hũ qui desendunt in lacum. Infernus gͦ
& terra nominatur. quia iusceptos stabili¬
ter tenet: & lacui dicitur. quia hos quos
semel ceperit ⁊ iemꝑ flutuantes & trepidos
tormentis circuifluentib ab iorbet. Sẽs
autem uir siue iua seu humani generis
uoce dimitti se postulat ante quam uadat:
non quia ad terram tenebrosam qui culpã
deflet iturus est: sed quia ad hanc ꝓcul
dubio qui plangere negligit uadit ⁊ sicut
debitori suo creditor dicit. Solue debitũ
priusquam pro debito constringaris. Qui
tamen non constringitur: si quod debet
soluere non moratur. Ebi & recte subdit᷑.
non reuertar ⁊ quia nequaquam ultra
mucricordia parcentis liberat : quos semel

Expanded text:
dos accipiunt, nequaquam poenae transitodos accipiunt, nequaquam poenae transitoriae vel phantasmatica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetuae damnationis servant. Quae aliquando tamen loci appellatione signatur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum . Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter tenet, et lacus dicitur, quia hos quos semel ceperit semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir, sive sua, seu humani generis voce dimitti se postulat antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam qui culpam deflet iturus est, sed quia ad hanc procul dubio qui plangere negligit vadat. Sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitum priusquam pro debito ctamen non constringitur, si quod debet solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar; quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat quos semel
Abbreviated transcription (Latin):
sed protinus delectata captiuatur. Bene itaq
dicitur. Dimitte gͦ me ut plãgam paululũ
dolorem ieum  quia nis̃i reatus culpe quo¬
nos ligauimus misericorditer dimittatur:
ꝑfecte flere non possumus hoc quod i nobis
metipsis contra nosinetipsos dolemus. Sed
tunc ueraciter reatus nr̃i dolor plangitur.
cum tenebrosa illa inferni retributio intento
timore prcuidetur. U̾ nde & apte sub-¬
iungitur. Ante quam uadam & non re-¬
uertar ad terram tenebrosam: & opertã
mortis caligine. Quid enim terre tene
brose nomine. nisi tetra tartari claustra
signantur .ᷤ Que ȩterne mortis caligo
operit : quia dampuatos quosq inperpe¬
tuum a uitę luce disiungit. Nec inmncrito
infernus terra dicitur: quia quiq ab eo
capti fuerint stabiliter tenentur. Seriptũ
quippe est. G eneratio preterit ÷ & genera¬
tio aduenit: terra uero inęternum stat.
Recte igitur inferni claustra tenebrosa
terra nominantur ⁊ quia quos punien¬

Expanded text:
sed protinus delectata captivatur. Bene itaque sed protinus delectata captivatur. Bene itaque dicitur: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem nos ligavimus misericorditer dimittamur, perfecte flere non possumus hoc quod in nobis ipsis contra nosmetipsos dolemus. Sed tunc veraciter reatus nostri dolor plangitur, cum tenebrosa illa inferni retributio intento timore praevidetur . Unde apte subjungitur: Antequam vadam et non revertar ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine. Quid enim terrae nomine tenebrosae, nisi tenebrosa tartari claustra signantur? Quae aeternae mortis caligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vita lucis disjungit. Nec immerito infernus terra dicitur, quia quicunque ab ea capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum quippe est: Generatio praeterit et generatio advenit, terra vero in aeternum stat . Recte igitur inferni claustra tenebrosa terra nominantur, quia quos punien
Abbreviated transcription (Latin):
sed tamen adhuc suecrescentib desideriis carnis
grauatur. Huius doloris prescutia ꝓphete men¬
tem cruciauerat: cum dicebat. Dolor incus
ante me est semper ⁊ quoniam iniquitatem
meam ego pronuntio: & cogitabo ꝑ peccato
meo. Sed solutis iuquitatis uinculis di¬
missum se nouerat: qui exultabat dicens.
Dirupisti uincula mea: tibi sacrisicabo hostĩa
laudis. Tunc igitur ad plangendum dolorẽ¬
nos dñs dimittit. cum & mala nobis quę
fecinui demonstiat: atq adhec eadem slenda
quę cognoscimus achuuat. Culpas oculis
obicit ⁊ oe pia manu gr̃ę uincula cordis sol¬
uit: ut ad uacationem penitentiȩ mens
nr̃a se crigat ÷ ar carnis soluta compedibus
in auctorem suum libera gressum amoris
tendat. Plerumq &enim uitam nrãm ipsi
reprehendimus: sed tamen libenter agimus
hoc quod inuobis teete reprobamus. Ad iu-¬
stitiam nos spiritus erigit: ad consuetudinẽ
caro restringit. Fmori suo mens renititur.

Expanded text:
sed tamen adhuc succrescentibus desideriis carnis sed tamen adhuc succrescentibus desideriis carnis gravatur. Hujus doloris praesentia Prophetae mentem 331 cruciaverat, cum dicebat: Dolor meus ante me est semper, quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Sed solutis iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis nos Dominus dimittit, cum et mala nobis quae fecimus demonstrat atque ad haec eadem flenda, quae cognoscimus, adjuvat. Culpas oculis objicit, et pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat; et carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum amoris  Plerumque etenim vitam nostram ipsi reprehendimus, sed tamen libenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enim moderata asflictio lacrimas
xprimit : ita inmoderata subducit
quia meror ipse sine merore fit. qui afflic¬
ti mentem deuorans. sensum doloris tollit.
Uir gͥ scs feriri plusquam sufficit ꝑtime¬
scat dicens. D imittẽ gͦ me ut plangam
paululum dolorem meuui. Acsi aperte
dicat.  lagella tuę ꝑcussionis tempera:
ut moderatis dolorib estimare mala quę
patior flendo conualescam. Quod tam̃
intelligi  aliter potest. Sepe namq
peccator iniquitatis suę uinculis ita constri-¬
giur. ut pondus quidem peccatoꝵ toleret:
seatamen quia tolerat ignoret. Sepe aũt¬
si cognoscat quanto reatu premitur crum¬
pere in lacrimis conatur ae non potest: ut
hunc ii se mente libera cum conuersatione
integra persequatur.  lere gͦ dolorem suũ
non ualet ⁊ qui & iniquitatis sue reatum
considerat: & tamen pro terieue occupa¬
tionis pondere hunc ei gemere uequaquam
uacat. Ilere dolorem iuum non ualet ⁊ qui
piaue quidem consuetudini contraire nititur:

Expanded text:
Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse quasi sine moerore fit, qui, afflicti mentem devorans, sensum doloris tollit. Vir igitur sanctus feriri plus quam sufficit pertimescit, dicens: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. Ac si aperte dicat: Flagella tuae percussionis tempera, ut, moderatis doloribus, aestimare mala quae patior flendo convalescam. Quod tamen intelligi et aliter potest. Saepe namque peccator iniquitatis suae vinculis ita constringitur, ut pondus quidem peccatorum toleret, sed tamen quia tolerat ignoret. Saepe etiamsi cognoscat quanto reatu premitur, erumpere conatur, et non potest, ut hunc in se mente libera, conversione integra, persequatur. Flere ergo dolorem suum non valet, quia et iniquitatis suae reatum considerat, et tamen prae terrenae occupationis pondere hanc ei gemere nequaquam vacat. Flere dolorem suumpravae quidem consuetudini contraire nititur,
Abbreviated transcription (Latin):
fede puluere cogitationis inquinatur. Hanc
uestimentoꝵ abhominationem senserat qui
dicebat. U ideo aliam legem in menbris
meis repugnantem legi mentis meȩ: &
captiuitin me ducentem in lege peccati quȩ
qͥb ꝑfecte placere non poterat: quandoq
nelius resũmenda deponere festine cupie¬
bat dicens. Infelix ego homo ⁊ quis me
liberabit de corpore mortis huius.S Dicat
ergo uir iustus. si lotus ĩuero qͣii aqͥs niuis
c fulserint uelut mundissimȩ manus
mee. tamen sordib intingues me. &
abhominabuntur me uestimenta mea:
quia quantumlibet ad sũma ex copuneti¬
one cõtemplationis ascenderit. quantũ.¬
libet in opere se ꝑ exerticium laboris ac¬
cinxerit : indignum tam̃ adhuc aliqͥd

Expanded text:
foedae pulvere cogitationis inquinatur. Hanc foedae pulvere cogitationis inquinatur. Hanc vestimentorum abominationem senserat, qui dicebat: « Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducenperfecte placere non poterat, quandoque melius resumenda, deponere festine cupiebat, dicens: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Dicat ergo vir justus: Si lotus fuero quasi aquis nivis, et fulserint velut mundissimae manus meae; tamen sordibus intinges me, et ab» quia quantumlibet ad summa ex contemplationis compunctione ascenderit, quantumlibet in opere se per exercitium laboris accinxerit, indignum tamen adhuc aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum se pollui pialmista formidauerat
cum dicebat. Libera me de sanguinibus
d̾s d̾s salutis meę. Hinc uoce augeli ad io¬
hannem dicitur. Habes pauca nomina in
sardis quȩ non inquinauerunt uestimenta
sua. More autem sacri eloquii uestimenta
nr̃a nos abhominari referuntur ⁊ quia¬
ab hominabiles reddunt: sicut per petrum
quoq de iuda dicitur. Hic possedit agrum
de mercede iniquitatis. Neq enim emptum
precio sangumis agrum figuli possidire iudas
potuit: qui reicctis triguita argenteis naditi-¬
onis crimen criminosiore uise protinus mor¬
te multauit. Sed possedit dictum est:
possidere fecit. Ita hoc loco abhominabunt᷑
me uestimenta mea dicitur. ab hominabilẽ¬
facient: quia nimirum dum contra men¬
tem menbra superbiunt. dum sci desiderii
studia temptationum suarum tumultib
interrumpunt : in ipso suo certamine posi¬
ta anima agnoscit quantum adhuc a dh¬
uiuitate despicitur ⁊ quȩ corruptionem

Expanded text:
nimirum se pollui Psalmista formidaverat, nimirum se pollui Psalmista formidaverat, cum dicebat: Libera me de sanguinibus Deus, Deus salutis meae . Hinc voce angeli ad Joannem dicitur: Habes pauca nomina in Sardis, quae non inquinaverunt vestimenta sua . More autem sacri eloquii vestimenta nostra nos ababominabiles reddunt, sicut per Petrum quoque de Juda dide mercede iniquitatis. Nequaquam enim pretio sanguinis agrum figuli possidere Judas potuit, qui, relatis triginta argenteis, traditionis crimen criminosiore in se protinus morte mulctavit. Sed possedit dictum est pme vestimenta mea » dicitur, id est abfaciunt, quia nimirum, dum contra mentem membra superbiunt, dum sancti desiderii studia tentationum suarum tumultibus interrumpunt, in ipso suo certamine posita anima agnoscit, quantum adhuc a divinitate despicitur, quae corruptionem
Abbreviated transcription (Latin):
Tamen sordib intingues me. Ds̃ nos in¬
tinguere sordib dicitur. intinctos sordibus
demonstrare ⁊ quia quanto ad illum uerius
ꝑ bona opera surgimus. tanto iubtilius uitȩ
nr̃ȩ sordes agnoscimus: quib ab eius mun¬
ditia discordamus. Ait gͦ. Si lotus fuero
quasi aquis niuis. ar fulserint uelut mun¬
dissimę manus ineȩ : tamen sordib iitin¬
gues me. Acsi aperte dicat. Quamuis
in tua tam̃ mundicia uideo quia mundus
non sum. Intentam quipƿe d̃o animam ip¬
sa adhuc corruptibilis caro diuerberat: eiu̾q
amoris pulchritudinem obscenis &e illicitis
nomine. uisi hoc terrenum corpus expri
mitur. S Quo induta anima tegitur:
ne in sublimitatis sue substantia nuda
uideatur. Hinc &euim salomon ait.
Omni tempore sint uestimenta tua can¬
actib munda. Hinc ysaias ait. Uesti¬
mentum muixtum sanguine erit in cõbusti¬
onẽ. Sanguine quippe uestimentum mi¬
scere est. desideriis carnalib inquinare: qͥb¬

Expanded text:
Tamen sordibus 315 intinges me. Deus nos soTamen sordibus 315 intinges me. Deus nos sordibus intingere dicitur, intinctos sordibus demonstrare, quia quanto ad illum verius per bona opera surgimus, tanto subtilius vitae nostrae sordes agnoscimus, quibus ab ejus munditia discordamus. Ait ergo: Si lotus fuero quasi aquis nivis, et fulserint velut mundissimae manus meae, tamen sordibus intinges me. Ac si apertius dicat: Quamvis in tua tamen munditia video quia mundus non sum. Intentam quippe Deo animam ipsa adhuc corruptibilis caro diverberat, ejusque amoris pulchritudinem obscenis et illicitis nomine nisi hoc terrenum mitur, quo induta anima tegitur, ne instabilitate suae substantiae nuda videatur? Hinc enim Salomon ait: « Omni tempore sint vestimenta tua canactibus munda. Hinc Isaias dicit: « Vestimentum mistum sanguine erit in combustione . » Sanguine quippe vestimentum miscere, est desideriis carnalibus corpus inquinare. Q
Abbreviated transcription (Latin):
precib: sed felicitatis trausitorie gaudia ex-¬
quirunt. Hos itaq niuis aqua non abluit:
qͥa eoꝵ. fletus ab unis uenit. Quasi enim
ex terrȩ aqua ꝑfusi sunt: qui pro terrenis boniᷤ
in precib compunguntur. Qui uero idcirco
plorant qm̃ premia superna desiderant.⁊
aqua niuis hos diluit: quia celestis cõpunctio
intundit. Nam cum per hempnem patriã
ꝑ lamenta appetunt ⁊ eius q accensi desideriis
plangunt: a sũmis accipiunt unde mundent᷑.
ꝑmanus autem quid aliud quam opera
designantur.S Uncle quibusdã ꝑ ꝓphetam
dicitur. Manus ur̃ȩ sanguine plenȩ sunt:
id est opera crudelitatis. Notandum uero¬
quia uir sc̃s non ait fulserint mundissime
manus meȩ ⁊ sed uelut mundissimȩ manus
meȩ: quia quousq peua corruptionis astrin-¬
gimur ÷ quamlibet rectis operib exerceam᷑
ueram munditiam nequaquam apprehendi¬
mus sed imitamur. nde apte subiungit᷑.

Expanded text:
precibus, sed felicitatis transitoriae gaudia exprecibus, sed felicitatis transitoriae gaudia exquirunt. Hos itaque nivis aqua non abluit, quia eorum fletus ab imis venit. Quasi enim ex terrae aqua perfusi sunt, qui pro terrenis bonis in precibus compunguntur. Qui vero idcirco plorant, quoniam praemia superna desiderant, aqua nivis hos diluit, quia coelestis compunctio infundit. Nam cum perennem patriam per lamenta appetunt, ejusque accensi desideriis plangunt, a summis accipiunt unde mundentur. Per manus autem quid aliud quam opera designantur? Unde quibusdam per prophetam dicitur: Manus vestrae sanguine plenae sunt ; id est, opera crudelitate. 57. Perquod vir sanctus non ait: Fulserunt mundissimae manus meae; sed, velut mundissimae manus meae, quia quousque poena corruptionis astringimur, quamlibet rectis operibus, veram munditiam nequaquam apprehendimus, sed imitamur. Unde et apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
me uestinenta mea. Aquȩ enim niuis sũt
lamenta humslitatis: quȩ profecto humili¬
sas quia ante districti iudicis oeulos ceteris
uirtutib preminet: quasi ꝑ magni meriti colorem
candet. Sunt namq non nulli qui lamenta
habent. sed humilitatem non habent ÷ qui afflic-¬
ti plangunt: sed tamen in ipsis fletib uel cõtra
proximoꝵ uitam suꝑbiunt. uel contra ordina.¬
tionem conditoris eriguntur. Hii nimirũ aquaᷤ
militatis fletib minime lauantur. Aquis
autem niuis a culpa se lauerat: qui confident̃
dicebat. Cor contritum ce humiliatum ds
non speruit. Qui enim lamentis afligunt᷑
sed murmurando rebelles sunt: mentem qͥdem
conterunt ⁊ sed humiliari contempnunt
Quamuis aquȩ niuis intelligi o aliter pos.¬
sunt. A qua enira fontis & fluminis ex t̃ra
oritur: aqua uero ci aere proruit. Et sunt
pleriq qui ꝑ orationum lamenta se cruciant:
sca tamen totis lamentoꝵ laborib ad sola de-¬
sideria terrena exsudant. Conpunguntur in

Expanded text:
 superna bona. --Aquae enim nivis sunt lamenta humilitatis. Quae profecto humilitas, quia ante districti judicis oculos caeteris virtutibus praeeminet, quasi per magni meriti colorem candet. Sunt namque nonnulli qui lamenta habent, sed humilitatem non habent, quia afflicti plangunt, sed tamen in ipsis fletibus vel contra proximorum vitam superbiunt, vel contra ordinationem conditoris eriguntur. Hi nimirum aquas hmilitatis fletibus minime lavantur. Aquis autem nivis a culpa se laverat qui confidenter dicebat: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Qui enim lamentis affliguntur, sed murmurando rebelles sunt, mentem quidem conterunt, sed humiliari contemnunt. Quamvis aquae nivis intelligi et aliter possunt. Aqua enim fontis et fluminis ex terra oritur, aqua vero nivis ex aere proruit. Et sunt plerique qui per orationum lamenta se cruciant, sed tamen totis lamentorum laboribus ad sola terrena desideria exsudant; compunguntur in
Abbreviated transcription (Latin):
sisterem: uel qui concepti non uiderunt
lucem. Quia ergo hec superius late
digessimus: pro uitando lcctoris fastis
uere ostendit  qui breuitatem presents
uitę considerans non cius usum sed ĩ¬
minum conspicit: ut ex fine colligat ni¬
Mhns esse quod transicns delectat. H inc nãq
pi salomonem dicitur. Si annis mul¬
tis iuxerit homo. & in his omnib letus
factus meminisse debet tenebrosi temporiꝰ
& dierum multoꝵ qui cum uenerint ua¬
aitati arguentur preterita. Hinc rursũ
scriptum est. In omnib operib tuis me¬
morare nouissima tua: & ineternum nõ
mens necesse est ut breuitatem suę deiectio¬
nis aspitiat ⁊ ne ad uiuacem mortem ini-¬
quitas rapiat: cum constet quod ad
terminum citus mortalis uita ꝓcurrat.
Sed sepe oculus contemplationis nr̃e con¬
tunditur: dum dolor uoster flagellis cre¬
brescentib agrauatur. Libet presentis uitȩ
eriium gemere: sed pre ipsa afflietione

Expanded text:
sisterem, vel qui concepti non viderunt sisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . » Quia vero haec superius late digessimus, pro vitando lectoris fastidio vere ostendit, qui brevitatem pręsentis vitę considerans, non eius usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse, quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo et his omnibus laetatus factus, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum, qui, cum venerint, vanitatis arguuntur praeterita. Hinc rursus scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in ęternum non mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Et yene militant in me. Consi¬
deratis quippe dĩ testib pene in nob̾ militãt
quia dum miranda illoꝵ facta conspiq.¬
mus. uitam nr̃am quȩ ex eoꝵ nobis com¬
paratione displicet studiosa afflictione criui¬
amus. ut quicquid in nobis polluerunt
opera. diluant lamenta: o si quid adhuc
culpa delcctationis inquinat : pena merori
tergat. B eatus igitur iob quia uitam pa-¬
trum precedentium conspicit: quid in
se gemere aebeat iubtilius agnoscit. Sed
magni doloris magisterio dum sua plan¬
git ad lamenta nos instruit ⁊ ut quo
uirtutes in aliis cernimus : eo apud distic¬
tum iudicem nr̃a districte delicta tunca¬
sti me  Qui utinam consũptus essẽ ne
oculus me uideret. Qui nimirum pri¬
dicens. Quare non in uulua mortuus
sum Qui ce hoc quoq quod hic adl¬
cit subdens: fuissen quasi qui nonese
de utero translatus ad tumulum:
illic uerbis aliis non aliter adiungit dicnꝰ.
Sicut abortiuum absconditum non sub¬

Expanded text:
gitur: Et poenae militant in me. Consigitur: Et poenae militant in me. Considquia dum miranda illorum facta conspicimus, vitam nostram quae ex eorum comparatione nobis displicet, studiosa afflictione cruciamus, ut quidquopera, diluant lamenta; et si quid adhuc culpa delectationis inquinat, poena moeroris tergat. Beatus igitur Job, 330 quia vitam patrum praecedentium conspicit, quid in se gemere debeat subtilius agnoscit. Sed magni doloris magisterio, dum sua plangit, ad lamenta nos instruit: ut quo virtutes in aliis cernimus, eo apud districtum judicem nostra sollicite delicta timeasti me? Qui utinam consumptus essem, ne oculus me videret! - Qui nimirum pridicens: « Quare non in vulva mortuus sum , » qui hoc quoque quod hic adjicit subdens: Fuissem quasi non essem, de utero translatus ad tumulum. - Illic verbis aliis non aliter adjungit dicens: « Sicut abortivum absconditum non sub
Abbreviated transcription (Latin):
stante qui ait. Tempus est ut iudici¬
um incipiat de domo dñi. Si autem
primum a nobis: quis finis coꝵ. qui
non crediderunt di cuangdio ᷤ O ranipo¬
potens gͥ ds̃ cum contra nõs testis instau¬
rat iram multiplicat quia quo bonoꝵ
uitam nr̃is oculis obicit. eo prauitatis
perpetratę duritiam qua districtione in
iuditio pertutiat ostendit. N am cum
solis se sequentib dona craggetat: tor¬
pentes iam quia reliquęrit demonsitat.
Cũ bona gͦ in aliis cernimus ⁊ ualde neces.¬
se est ut cxultationem nr̃e formidini.
& formidinem nr̃ȩ erultationi miscea¬
mus: quatinus o de alienis profectib¬
caritas gaudeat ⁊ ce de suis infirmitatib
consci cutia contremiscat. Sed cum frño
profectii reficimur ⁊ cum districtionẽ sup
nos uiterui iudicis ex ipso nr̃o torpore
pensamus⁊ qͥd restat nisi ut adexeutien¬
dum se animius redeat ⁊ & quicquid
in se reprobum quiequit prauum depre¬
hendit affligat. U nde & apte subium¬

Expanded text:
stante qui ait. Tempus est ut judicistante qui ait. Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei; si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Omnipotens igitur Deus cum contra nos testes instaurat, iram multiplicat, quia quo bonorum vitam nostris oculis objicit, eo pravitatis perpetratae duritiam qua districtione in judicio percutiat ostendit. Nam cum solis se sequentibus dona exaggerat, torpentes jam quia reliquerit demonstrat. Cum bona ergo in aliis cernimus, valde necesse est ut et exsultationem nostrae formidini, et formidinem nostrae exsultationi misceamus, quatenus et de alienis provectibharitas gaudeat, et de suis infirmitatibus conscientia contremiscat. Sed cum fraterno proveatu reficimur, cum districtionem super nos interni judicis ex ipso nostro torpore pensamus, quid restat nisi ut ad discutiendum se animus redeat, et quidquid in se reprobum, quidquid pravum deprehendit, affligat? Unde et apte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
correptionem nram fieri ab aliis demon-¬
strat: ut qui preceptis non accendimur:
saltim exemplis excite mur÷ atq in ap¬
petitu rectitudinis nil sibi meus nr̃a dif-¬
ficile estimet: quan perfecte peragi ab
aliis uidet. Et fit plerumq ut cum
aliene uite bona conspicimus. nr̃a solli-¬
citius dampna timeamus: & co patescat
quante post pondere animaduersionis
impedimur: quo nune a bonoꝵ morib
longe discrepamus. Unde & testium in¬
stauratione memorata protimis apte sub¬
iungitur. Et multiplicas iram tuam.
Eo nobis multiplicari ira dñi dicitur:
quo esse multipler indicatur: quia ex ipsa
nunc bouoꝵ uita & labore cognoscimꝰ.
si emendari dum tempus est uolumus.
quanta pest animaduersione feriamur.
Electos quippe dñi cerniius oe pia
agrt : de cruddia multa tolerare. Hinc
ergo colligitur districtus iudex quanta
illic feriat districtione quos rtprobat:
si hic sic cruciat quos amat: petro atte¬

Expanded text:
correptionem nostram fieri ab aliis demoncorreptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bonorum moribus longe discrepamus. 90. stauratione memorata, protinus apte subjungitur: Et multiplicas iram tuam. Eo nobis multiplicari ira Dei dicitur, quo esse multiplex indicatur, quia ex ipsa nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est, nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; Petro atte
Abbreviated transcription (Latin):
militant in me. Testes &enim di sunt:
qui per exertitum scĩ operis testantur quȩ
electos secutura sunt premia ueritatis. Unde
hos quoq quos pro ueritate passoᷤ agnoscimꝰ:
greco edoquio martyres id est testes uocamꝰ.
Et per iohannem uoce angelica dñs dicit.
In dieb antiphas testis mei fidelis qui occi¬
sus est apud uos. Sed testes suos contra
nos dñs instaurat: cum electoꝵ uitam
prauitati nr̃e contrariam ad arguendos nos
instruendosq multiplicat. Contra nos gͦ
testes illius instaurantur: quia cuncta que
agunt studus nr̃e prauitatis aduersa sunt.
U ude & sermo ueritatis aduersarius uoca¬
tur : cum mediatoris uoce per cuangeliũ
dicitur. Esto consentiens aduersario tuo cito
dum es cum illo inuia. Atq de hoc codẽ
redemptore reprobi persequentes dicunt:
contrarius est opcrib nr̃is. Et paulo post
Et dissimilis est aliis uita illius. Cestes
itaq suos contra nos dñs instaurat ⁊ quia
bona quę facere ipsi negligimus. hec ad

Expanded text:
militant in me. - Testes enim Dei sunt, qui per exercitium boni operis testantur quelectos secutura sint 329 praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus Graeco eloquio martyres, id est testes, vocamus. Et per Joannem voce angelica Dominus dicet: In diebus Antipas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos . Sed testes suos contra nos Dominus instaurat, cum electorum vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra nos ergo testes illius instaurantur, quia cuncta quae agunt studiis nostrae pravitatis adversa sunt. Unde et sermo veritatis adversarius vocatur, cum Mediatoris voce per Evangelium dicitur: Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum illo in via . Atque de hoc eodem Redemptore reprobi persequentes dicunt: Contrarius est operibus nostris ; et paulo post: Et dissimilis est aliis vita illius . Testes itaque suos contra nos Dominus instaurat, quia bona quae facere ipsi negligimus, haec ad
Abbreviated transcription (Latin):
sus percussionis ignorat. Petit ut semetipsũ
sibi iudex indicet: quatinus quod ile ani¬
madiuertendo ꝑcutit ⁊ hoc in se flendo oe
ipie castiget. Scit namq quod equissi¬
mus iudex iuiuste quempiam uullo m
quia er dolet in uerbere. &e depbendere
in se perfecte non ualet quod deplorat.
N nde achuc subditur. Nuiquid bo¬

Expanded text:
suae percussionis ignorat. Petit ut semetipsum suae percussionis ignorat. Petit ut semetipsum sibi judex indicet, quatenus quod ille animadvertendo percutit, hoc in se flendo et ipse castiget. Scit namque quod aequissimus vindex injuste quempiam nostrum quia et dolet in verbere, et deprehendere in se perfecte non valet quod deploret. Unde adhuc subditur: CAPUT