comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo nil etiam hȩsitans respondit. Cuiꝰ opera facit
Qͦa cũ ꝓ tp̃e ñ paruũ stuporẽ ingessisset mͥ. cognoui
quodã referente id ꝓuerbiũ in contionibus celebrari
Conuersusq ad dm̃: optaui ut & id ita ut mͥ audire
contingeret tͥ. quatinꝰ illud cũ dnica
uoce conferens dicente. Nemo potest duobus domi¬
nis seruire : reminiscens etiã dictũ eẽ. qui facit
peccatũ seruus ẽ peccati & qͥa a quo quis suꝑatur
eius et seruus ẽ : pessimũ non mͦ dominum fugeres.
sed nobilitatẽ tuã moribus uindicans: erecta cer¬
uice illi resisteres. eiq subdi dedignatus : optimi
dñi totus eẽ contenderes. nec alt̃ius homo quã
celleres fecit eẽ. eius oꝑa faciendo certares.
Scimꝰ enĩ p̃ cęt̾is tͥ sollicitius fore cauendũ. ne quando
rex babilonis int̾fectis filiis quod timemꝰ tuis. id est
dissipatis si quos dõ generasti bonarũ cogitationũ ope¬

Expanded text:
tinuo nil etiam haesitans respondit: Cujus opera facit. tinuo nil etiam haesitans respondit: Cujus opera facit. Quod cum pro tempore non parvum stuporem ingessisset mihi, cognovi quodam referente, id proverbium in concionibus celebrari, conversusque ad Deum optavi, ut et id ita, ut mihi, audire contingeret tibi; quatenus illud cum Dominica voce conferens dicente: Nemo potest duobus dominis servire ; reminiscens etiam dictum esse: Qui facit peccatum, servus est peccati , et quia a quo quis superatur, ejus et servus est ; pessimum non modo Dominum fugeres; sed nobilitatem tuam moribus vindicans, erecta cervice illi resisteres, eique subdi dedignatus, optimi Domini totus esse contenderes, nec alterius homo, quamcelleres fecit, esse, ejus opera faciendo certares. Scimus enim prae caeteris tibi sollicitius fore cavendum, ne quando rex Babylonis interfectis filiis, quod timemus, tuis, id est dissipatis, si quos Deo generasti, bonarum cogitationum ope
Abbreviated transcription (Latin):
sit remissio excessus. quẽ seqͥtur septimꝰ cũ exorta¬
tione pia alimoniã ignoranti uerbi porrigimus.
quẽ uidelicet quintũ tartis breuit̃ sequentibꝰ non
ex meis ꝓferre sed ex illius quẽ superuus introduxi
malo dictis. ne scilicet me mei causa finxisse dicere
uelis. Ait autem idem hoc sensu isdemꝙ uerbis. Om̃i¬
bus quidẽ miscđia inopibus iure debetur: sed mauoni
quȩdam cum ex diuitibus atꝙ nobilibus in ultimum
statũ atꝙ egestatis necessitatẽ aliquos erũna dercrto
miserationis pulsat affectus. Hlabes parua sed pruden¬
ti sufficient̃ dicta elemosinȩ faciendȩ docum̃ta. tran¬
seamꝰ ad cȩtera. Sed urget animũ sententia ab infan¬
te quidem mihi percepta. sed ut puto ñ primitus pue¬
riliter inuenta cũ prȩter id quod ẽ sapientissima sit
etiam ueracissima. Nam in t̾rogatus me audiente qui¬
dã puerulus a quođa iocularit̃ cuiꝰ homo eẽt rex: con¬

Expanded text:
sit remissio excessus, quem sequitur septimus, cum exhortasit remissio excessus, quem sequitur septimus, cum exhortatione pia alimoniam ignoranti verbi porrigimus; quem videlicet quintum tactis breviter sequentibus, non ex meis proferre, sed ex illius, quem superius introduxi, malo dictis, ne scilicet me mei causa finxisse dicere velis. Ait autem idem hoc sensu, iisdemque verbis: « Omnibus quidem misericordia inopibus jure debetur; sed major quaedam, cum ex divitibus atque nobilibus in ultimum statum atque egestatis necessitatem aliquos aerumna dejicit, miserationis pulsat affectus. » Habes parva, sed prudenti sufficienter dicta, eleemosynae faciendae documenta. Transeamus ad caetera. 28. Sed urget animum sententia ab infante quidem mihi percepta, sed ut puto non primitus pueriliter inventa, cum praeter id quod est sapientissima, sit etiam veracissima. Nam interrogatus, me audiente, quidam puerulus a quodam joculariter, Cujus homo esset rex, con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ peccatis facit elemosinam.immo ex ipsa adquirit
ueniã ꝑ dĩ gratiã.extinguit sibi gehannã & prȩparat
uitã ȩt̃nã Perdit autẽ substantiam qͥ dat ꝓpt̃ uanam
gloriam immo adqͥrit sibi pęnã & dĩ irã. Pȩnã propt̃
Haudẽ. irã ꝓpt̃ suꝑbiã. fraudẽ quã : Illã quã iam
diximꝰ rẽ cõmendatã usurpando ut ꝓpͥam et ad suȩ
elationis disꝑgendo libidinẽ. cũ utiq hoc facto nil ali¬
ud ut omẽm cõputẽ sũmã sit exinde capturꝰ quã uen¬
tũ inanẽ. hoc ẽ adulantiũ fauorẽ. et forte nec ipsũ in¬
uenit quẽ toto annisu quȩsiuit. irã autẽ dĩ quã ꝓuocat
inuenit. eũ ꝙ sibi inimicũ adqͥrit. quẽ illo opere sibi
reconciliare debuit. Ds̃ enĩ suꝑbis resistit. cũ econtra
humilibꝰ det grãm. Est autẽ p̃ter his quintꝰ elemo¬
sine modus. cũ sextꝰ prȩstantior multũ cȩt̾̃is. frat̃ni

Expanded text:
pro peccatis facit eleemosynam; imo ex ipsa acquirit pro peccatis facit eleemosynam; imo ex ipsa acquirit veniam, per Dei gratiam exstinguit sibi gehennam, et praeparat vitam aeternam. Perdit autem substantiam, qui dat propter vanam gloriam: imo acquirit sibi poenam, et Dei iram: poenam propter fraudem; iram, propter superbiam. Fraudem quam? Illam, quam jam diximus, rem commendatam usurpando ut propriam, et ad suae elationis dispergendo libidinem, cum utique hoc facto nil aliud, ut omnem computem summam, sit exinde capturus, quam ventum inanem, hoc est, adulantium favorem; 131 et forte nec ipsum invenit, quem toto annisu quaesivit. Iram autem Dei quam provocat invenit, eumque sibi inimicum acquirit, quem illo opere sibi reconciliare debuit. Deus enim superbis resistit: cum econtra humilibus det gratiam . 27. Est autem praeter hos quintus eleemosynae modus, cui sextus praestantior multum caeteris, fraterni
Abbreviated transcription (Latin):
peccatori meritũ quam beatitudo quȩ parat᷑ indulgen¬
tia peccatoꝵ beati enĩ quorũ remisse sunt iniqͥtates.
& quoꝵ tecta sunt peccata. Non ꝑdit itaq substantiã
qui pro peccatis agit elemosinã. cũ ut iuste uideri
eã adquisiuit labore uel ingenio. at uero fecerit
qui quȩrere & saluũ facere quod perierat uenit
Ad est enim regula talium magnus ille gratia. licet
pusillus statura ⁊acheus. ad ẽ in quã clamans. sed in¬
spiratus. Eece inquit dñe dimidium bonoꝵ meorum
do pauperibꝰ. & siquid aliquẽ defraudaui : reddo qͣdru¬
plum: Sed quis nouum inquis utrũ hoc facto placue¬
rit. Subiecit engłista dicens. Ait autẽ ihe ad eũ Quia
odie salus domui huic facta ẽ. eo quod & i
sit abrahȩ. imitatione utiꝙ non genere Sicut enim
abraham dĩ prȩcepto reliquit chaldeam. ita iste dĩ dilecto
abdicauit auaritiam. Non ꝑdit in quã substantiã qui

Expanded text:
peccatori meritum, quam beatitudo, quae paratur indulgenpeccatori meritum, quam beatitudo, quae paratur indulgentia peccatorum? Beati enim, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Non perdit itaque substantiam, qui pro peccatis agit eleemosynam; cum, ut juste videri eam acquisivit labore vel ingenio; at vero fecerit qui quaerit, et salvum facere quod perierat venit . Adest enim regula talium magnus ille gratia, licet pusillus statura, Zachaeus; adest, inquam, clamans, sed inspiratus: Ecce, inquit, Domine, dimidium bonorum meorum do pauperibus; et si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum . Sed quis novit, inquis, utrum hoc facto placuerit? Subjecit evangelista dicens: Ait autem Jesus ad eum: Quia hodie salus domui huic facta est, eo quod et isit Abrahae , imitatione utique, non genere Sicut enim Abraham Dei praecepto reliquit Chaldaeam , ita iste Dei dilectus abdicavit avaritiam. Non perdit, inquam, substantiam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sua ẽ quã largitur pecunia.Ideo enĩ iustitia uocatur
& ñ miscđia. qͥa eiꝰ ẽ quȩ dat᷑ pecunia qͥ p̃cipit ut agat᷑ ele¬
mosina. Quã si fidelit̃ erogas : ꝓ iustitia coronaris. si auare
retines : ꝓ iniustia dãpnaris. si arrogant̃ tribuis : de fraude
iudicaris. Eraus enĩ ẽ.rẽ cõmissã ñ ad cõmittentis sy ad ꝓ¬
pͥum libitũ ad propriũ redigere. uel disꝑgere fauorẽ. Qđ¬
si ꝓ peccatis agit᷑ et exinde suꝑbit᷑ : tale ẽ ac siqͥs ȩgrotꝰ sub¬
stantiã suã in medicos effundat: atq in frenesim actꝰ qđ
egrotando ad hanc deuenerit
necessitatẽ gaudeat: glãmq qͦd nec essitas immo in sa¬
nia ẽ deputet. cũ melius illi eẽt ut sanꝰ suas diuitias pos¬
sideret quã infirmꝰ ꝑderet Nec hoc me ideo autumes dice¬
re quod uelĩ in aliquo nomine oꝑa leuigare quasi astru¬
ens meriti nullius eẽ ꝓ peccatis elemosinã facere. non
hoc astruo qͥn potius ꝓposse ẽtrauenio. Quod enĩ maius

Expanded text:
n sua est, quam largitur, 130 pecunia. Ideo enim justitia vocatur et non misericordia, quia ejus est quae datur pecunia, qui praecipit ut agatur eleemosyna: quam si fideliter erogas, pro justitia coronaris; si avare retines, pro justitia damnaris; si arroganter tribuis, de fraude judicaris. Fraus enim est rem commissam non ad committentis, sed ad proprium libitum, ad propriu  supple et exinde superbitur; tale est, ac si quis aegrotus substantiam suam in medicos effundat, atque in phrenisim actus, quod aegrotando ad hanc devenerit necessitatem, gaudeat, . . . . . quod necessitas, imo insania est, deputet; cum melius illi esset, ut sanus suas divitias possideret, quam infirmus perderet. 26. Nec hoc me ideo autumes dicere, quod velim in aliquo nomine opera levigare, quasi astruens meriti nullius esse pro peccatis eleemosynam facere. Non hoc astruo; quin potius pro posse contra venio. Quod enim majus
Abbreviated transcription (Latin):
Cur facias idẽ primũ ꝓ debito. dispensator enĩ es eoꝵ quȩ
t c̃tulit immo cõmisit ds̃ & ideo multa cõmisit ut plurimũ
eroges. deinde ꝓstatu et pace regni tui. Hinc demũ ꝓ prȩ
teritis & cotidianis & tiuis & tuoꝵ facinoribꝰ quia multa
tui audacia tui auctoritate. tui obtentu. ẽtra rẽ agunt᷑
a tuis quȩ tu etiã nescis. Periculosa enĩ ẽ ut ait qͥdã domꝰ sar¬
cina & ipsi domino uehem̃ter onerosa si moribꝰ uitiosa sit fa¬
milia. Vnde ille rex potentissimꝰ. fortissimꝰ. iustissimꝰ. tẽperar¬
tissimꝰ. prudentissimꝰ. scissimꝰ quẽ tu qͦq debes imitari. ela

Expanded text:
Cur facias? id est, primum pro debito; dispensator enim es eorum quae Cur facias? id est, primum pro debito; dispensator enim es eorum quae tibi contulit, imo commisit Deus; et ideo multa commisit, ut plurimum eroges; deinde pro statu et pace regni tui: hinc demum 127 pro praeteritis et quotidianis et tuis et tuorum facinoribus; quia multa tui audacia, tui auctoritate, tui obtentu contra rem aguntur a tuis, quae tu etiam nescis. Periculosa enim est, ut ait quidam, domus sarcina, et ipsi Domino vehementer onerosa, si moribus vitiosa sit familia. Unde ille rex potentissimus, fortissimus, justissimus, temperantissimus, prudentissimus, sanctissimus, quem tu quoque debes imit
Abbreviated transcription (Latin):
quasi qui uictimet filium in conspectu patris sui Nã
& si de mãmona iniquitatis iuberis amieos facere: ñ
hoc ideo ut alii auferas inique: quod alii tribuas benig¬
diues aut iniquus aut iniqui heres. Iniquũ est enum
ut quod ds om̃ibus contulit generaliter quidã congre¬
gent singularit᷑. Aut iniquusꝰ ergo si congregat. aut
iniqui heres si congregatori succedit. Luerũ autem sine
dãpno alterius fieri non posse: et uetus prouerbiuãmon
cotidianũ approbat experimentũ. Et ideo mãmona
iniqͥtatis diuitiȩ apellant᷑. quia qͥ eas colligunt suadente
spiritu philargiriȩ qͥ punice illo uocat᷑ nomine: in iuste
om̃iũ generalia sibi faciunt specialia. sic̃ econtra de disper¬
gente & dante pauperibus dicit᷑ quia iustitia eiꝰ manet in
scłm scłi. quibꝰ facias. id ẽ primũ tuis. inde uniuersis. Quid
enĩ affert quod tuũ bubulcũ nudũ dimittis. alt̃ius uestis.

Expanded text:
quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Nam quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Nam etsi de mammona iniquitatis juberis amicos facere ; non hoc ideo, ut alii auferas inique, quod alii tribuas benigdives, aut iniquus, aut iniqui est haeres. Iniquum est enim, ut quod Deus omnibus contulit generaliter, quidam congregent singulariter. Aut iniquus ergo si congregat, aut iniqui haeres, si congregatori succedit. Lucrum autem sine damno alterius fieri non posse et vetus proverbium et quotidianum approbat experimentum. Et ideo mammona iniquitatis divitiae appellantur, quia qui eas colligunt suadente spiritu philargyriae, quae Punice illo vocantur nomine, injuste omnium generalia sibi faciunt specialia; sicut econtra de dispergente et dante pauperibus dicitur, quia justitia ejus manet in saeculum saeculi . Quibus facias? id est, primum tuis, inde universis. Quid enim affert  f., refert, quod tuum bubulcum nudum dimittis, alterum vestis?
Abbreviated transcription (Latin):
deratus. potentiam ꝓpt̃ utilitatẽ cogitans ꝓpt̃ tunorẽ
dissimulans. Audi sapientiã dicentem: misericordu & ue¬
ritas custodiunt regem. Item q łolle impietatẽ decor¬
de regis & roborabitur clementia thronus eus cui il¬
lud quoq uulgare idetur concinere. quia non debet
malis Res erum scdm̃ alterius ꝓũbiũ optima est non scele¬
ratos exstirpare. sed scelera. Elemosinas non solum assidue
ut alii. sed continuatĩ facito. Dicerem etiã tibi sed tuneo
ne suecenseas. Sed tamen facias nec ne non audeo reticere.
uereor enĩ quod in eugło audiui pridie. Qui me erubue¬
rit & meos sermones. et hunc filius hominis erubescet cũ
uenerit in głã sua & patris et scorum angelorũ. Quid ẽ
inquis quod dicere cupiss Uide aio unde facias elemosi¬
nas. quibus eur. qualtter unde. hoc est ne alui tuleris
Qui enim offert sacrificiũ ex substantia pauperis sicẽ

Expanded text:
deratus, potentiam propter utilitatem cogitans, propter timorem deratus, potentiam propter utilitatem cogitans, propter timorem dissimulans. Audi sapientiam dicentem: Misericordia et veritas custodiunt regem. Itemque: Tolle impietatem de corde regis, et roborabitur clementia thronus ejus . Cui illud quoque vulgare videtur concinere, quia non debet malis. Res enim, secundum alterius proverbium, optima est, non sceleratos exstirpare, sed scelera. Eleemosynas non solum assidue, ut alii, sed continuatim facito. Dicerem etiam tibi, sed timeo ne succenseas; sed tamen facias necne, non audeo reticere. Vereor enim, quod in Evangelio audivi pridie: Qui me erubuerit et meos sermones, et hunc filius hominis erubescet, cum venerit in gloria sua et Patris et sanctorum angelorum . Quid est, inquis, quod dicere cupis? Vide, aio, unde facias eleemosynas, quibus, cur, qualiter. Unde: hoc est, ne alii tuleris: Qui enim offert sacrificium ex substantia pauperis, sic est
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos ntgiegere dum tͥ non ꝓspiciunt dũq. te forsitan ꝑdi¬
tu isi quando quidẽ sinunt cupiunt. semetiosos intficiuori a¬
lepe audes incunctanter dicere nec in eo mihi iudeor etra¬
re quia nullus consilium: consensũ uł adiutoriũ in huiusm¬
di labendi crimine ł ualet uolet aut audet tribuere. nisi qui
am̃ aut ñ nouit aut negauit. aut uitȩ regni atq honoris
tui p̃sentis scilicet & futuri. proditor ẽẽ uelit. uł etrã sine
prudentissime caueris respectu illius aquo condie ꝓsperi
aduota successib attolleris: debella posthȩo hostes. con¬
serua ciues. Accipe si accipis ab extraneis: datuis. Et ut¬
minaris. & quorum uteris sȩpius obsequus. Perpende etiã
interpretando formã. agnosce te płm portare debere
non premere. Esto suþerbis erectus. humilib uͦ sub missus.
Mitis cunctis. affabilis uniuersis. Discretus. munificus mo¬

Expanded text:
ipsos negligere, dum sibi non prospiciunt: dumque te forsitan prodiipsos negligere, dum sibi non prospiciunt: dumque te forsitan proditum iri, quandoquidem sinunt, cupiunt, semetipsos interficiunt? Nempe audeo incunctanter dicere, nec in eo mihi videor errare, quia nullus consilium, consensum, vel adjutorium in hujusmodi labendi crimine tibi valet, vult, aut audet tribuere, nisi qui Deum aut non novit, aut negavit, aut vitae, regni, atque honoris tui, praesentis scilicet et futuri, proditor esse velit, vel etiamsi neprudentissime caveris respectu illius, a quo quotidie prosperis ad vota successibus attolleris, debella post haec hostes, conserva cives. Accipe, si accipis, ab extraneis; da tuis; et umines, et quorum uteris saepius obsequiis, perpende. Etiam interpretando 126 formam agnosce, te populum portare debere; non premere. Esto superbis erectus, humilibus vero submissus, mitis cunctis, affabilis universis, discretus, munificus, mo
Abbreviated transcription (Latin):
nt Et Et̃ sn cuahue eis inmiunet deteriuas sicusort̃. cane de
hoe eñ errep osti ouibus. ut cos uitratu. a luporũ defendant
hoe añc ursibus adeo obmintueroiper n selidic ea sdetil¬
c̃e hcufibusca dia unum quelibet suorũ licet dchilem
Et imutut omigenoq egrituidinia genere ssostetunr
Se oetusato corani suis a quolibet strangulari. eũ ueracisime
sit dictum in causa eiusdem negotu. Mortem languentuqu
cum potuit non abstulit infloxit. Nam si tanta hodie qi ut iã fecit
pro õo suas ponte gladio submutere. ceruices  Iunc uero
cum tam elementissimȩ quius ur̃m sit lenitaris tam obe¬
auntissimȩ do uoluntatis tamq affabillimȩ horuipibas
benignitnnis ut quibus libet precantũ prctibus liberalis
simum prębere non moretur assensum magis. qo ignorantta qũi
malicia inquempum proruat lapsum. quodd rogo exeusationis
sibi obtendere ualeant uelũ nisi quod iudentio sconuino sedi¬

Expanded text:
dit. Vae etiam adhuc eis imminet deterius, si cum sint canes ad dit. Vae etiam adhuc eis imminet deterius, si cum sint canes ad hoc Domini praepositi ovibus , ut eas latratu a luporum defendant semper incursibus adeo obmutuerint, ut non solum easdee , sed etiam unum quemlibet suorum, licet debilem et inutilem, omnigenoque aegritudinum genere confectum, s obturato, coram suis a quolibet strangulari; cum veracissime sit dictum in causam ejusdem negotii: Mortem languenti, qui cum potuit non abstulit, inflixit. Nam si tanta hodieque, ut jam fecitimo pro Christo, suas sponte gladio submittere cervices? Nunc vero cum tam clementissimae quivis nostrum sit lenitatis, tam obedientissimae Deo voluntatis, tamque affabilissimae hominibus benignitatis, ut quibuslibet precantum precibus liberalis, firmum praebere non moretur assensum, magisque ignorantia quam malitia in quempiam proruat lapsum: quod, rogo, excusationis sibi obtendere valeant velum, nisi quod videntur omnino se
Abbreviated transcription (Latin):
facinus in curreres in cautius: pęnas ego pro tui perdicione laerẽ
dendo recusare interdicere uiderer spasisse Sed ut ad aliqueo
horum quos nunc boreȩ diuisicinis tetharehiã satis strenruẽ noui
rubernare hȩc cuncta referã: ociose me ista prelibasse putor
Snquantũ te xp̃ianissimũ fore conspicio nee tosranam iupes¬
rum nec potestatem in sania cõmutauisse. Tantos etiam alles
ualeres eoherceri. Ue enim ipsis. si aut te do post habito uantũ
tintint cum eiusdem qua illi condicionis. eiusdem sis pulueris
ninil q nisu piassus possis potestatis autẽ auetoritate : abets
duo multum supereris: aut in tantum odio habent. cunte fs. gotũ
ro ouis sni ns defensor. aduocatus atq petroris et fors eit
qd uhii lic et ex malo est amplius at q oraerosuis aliquo cis
sadontt genere confederatus cum uieracissima illa t
quilã suc currere perituro potest: dum nom sut cuanet occi¬

Expanded text:
facinus incurreres incautius; poenas ego pro tui perditione luerem,facinus incurreres incautius; poenas ego pro tui perditione luerem,cendo recusarem interdicere, viderer sparsisse. 22. Sed ut ad aliquem horum, quos nunc Boreae divisimus, tetrarchiam satis strenue novi gubernare, haec cuncta referam; otiose me ista praelibasse puto, in quantum te Christianissimum fore conspicio, nec tyrannide imperium, nec potestatem insania commutavisse. Tantos etiam tales valeres coerceri. Vae enim ipsis, si aut te, Deo posthabito, tantum timeant, cum ejusdem qua illi conditionis, ejusdem sis pulveris, nihilque nisi permissus possis; potestatis autem auctoritate ab eis diu multum supereris: aut in tantum odio habent, cum sis eorum tu ovis, filius, defensor, advocatus, atque patronus, et forsitan quod adhuc licet ex malo est amplius atque onerosius aliquo eis sacramenti genere confoederatus: cum veracissima illa siquidam, succurrere perituro potest, dum non succurrit, occi
Abbreviated transcription (Latin):
do abscondi. ut dicit apłs non irridet᷑. Nũquam uero
scedus scelere uindicandũ testatur sapientis prouerbium. ꝑ turpe
est enim quod obicitur in obiciente cognosci. & scelestum a
scelaerato dapnari. Tantis igitur tamq terribilibus sentent¬
arum tonitriuis ipsam iudicii tẽpestatem quȩ in turbine ue¬
niet prȩcũtib non solum experrectus sed et perterritus ab
afflictione ciuus libet ȩccłastici licet minimi licet neglegentis
contine quȩso uim. linguam. & manus ne forte dõ perte
illi cum aliis in magna constantia aduersum te qui eos
angustusti. tuq cum tuis gemens p̃ angustia sp̃s seroq
penitens incipis dicere. illis te iudicantib districte
Ni sunt quos aliquando habiumus in derisum & insi¬
militudinẽ improperu. Ftȩctibi quantum ad rem
breuiter cum possem infinite. uolui demonstrare. ne si ignarus
horum in hoc nefandissimũ & singularis contra dm̃ rebellionis

Expanded text:
do abscondi, ut dicit Apostolus, non irridetur . Nunquam vero do abscondi, ut dicit Apostolus, non irridetur . Nunquam vero scelus scelere vindicandum testatur Sapientis proverbium. Perturpe est enim quod objicitur in objiciente cognosci, et scelestum a scelerato damnari. Tantis igitur tamque terribilibus sententiarum tonitruis ipsam judicii tempestatem, quae in turbine veniet, praeeuntibus, non solum experrectus, sed et perterritus, ab afflictione cujuslibet ecclesiastici, licet minimi, licet negligentis, contine quaeso vim, linguam et manus; ne forte Deo per teilli cum aliis in magna constantia adversum te, qui eos angustiasti , tuque cum tuis gemens prae angustia spiritus, seroque poenitens, incipias dicere illis te judicantibus districte: Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum et in similitudinem improperii . Haec tibi quantum ad rem breviter, cum possem infinite, volui demonstrare. Et si ignarus horum in hoc nefandissimum et singularis contra Deum rebellionis
Abbreviated transcription (Latin):
piscas spectat monuerit. non solum ut in illũ causam¬
non referfes. sed ut nec fratri malum pro malo quin magis bonum
pro malo rependeres ut filius tanti patris ẽe mereris. quod quia
refutasti: uide cuius filius cum non nisi duo patres sicut non nisi
duȩ sint generationes merearis uocari. Forsan autem ut & hoc
aditum super eo consultus respondere tibi propheta potuerat heliseus
Non inquiens percuties. neq enim eum cępisti gladio aut arcu tuq
ut percutus. Quid autem si in illo suplicio quod tu illi iuste quidẽ
serit sicut latroni incruce & quibusdã alis legimus conti¬
gisse. qui pro criminibus. dati supplicus. xp̃i grãm in ipsis meru¬
crunt tormentis. s Nũ quid nam putas & dm̃ tantum sui
regni dispendiũ relinquere impunitum Nam si quod iste
deliquit: tu iniurus emendasti. quod tu agis: cuius iudicio
conmittis . Nẽpe ds̃ ut in lobhabet᷑. nil inultũ abire pati¬
tur ipse quoq etiã si tu errare uelis et quasi dissimulan¬

Expanded text:
suo exemplo monet, non solum ut in illum causnon referres, sed ut nec fratri malum pro malo , quin magis bonum pro malo rependeres, ut filius tanti Patris esse merereris; quod quia refutasti, vide cujus filius cum nonnisi duo patres, sicut nonnisi duae sint generationes merearis vocari. Forsan autem, ut et hoc aditum  l. addatur, super eo consultus respondere tibi propheta potuerat Eliseus: Non, inquiens, percuties, neque enim eum coepisti, gladio, aut arcu tuo, ut percutias . Quid autem in illo supplicio quod tu illi juste quidem serit; sicut latroni in cruce , et quibusdam aliis legimus contigisse, qui pro criminibus dati suppliciis, Christi gratiam in ipsis meruerunt tormentis: nunquidnam putas et Deum tantum sui regni dispendium relinquere impunitum? Num si quid iste deliquit, tu injuriis 124 emendasti? Quod tu agis cujus judicio committis? Nempe Deus, ut in Job habetur, nil inultum abire patitur . Ipse quoque, etiamsi tu errare velis, et quasi dissimulan
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur esse. Nihil enim in uerbis gestisq eiꝰ inuenire
son. atq omĩbꝰ urł iudicibꝰ. samuele quoq illo oratio¬
nibus impetrato. in templo etiã nutrito : omĩbusq eccłã¬
sticȩ functionis infulis insignito. cũ actꝰ. ꝑsonȩ. ipsa etiã
officioꝵ uocabula tuos mores. tua iura. tui sacerdotu
p̃dicent. instruant & pandant insignia.Ueniamus ad
dotẽ. Iuid in om̃ibus quȩ de ipso legunt᷑ egit. nisi te
aut spiritualit̃ aut moralit̾ etiam in his quȩ sec un¬
dum litterã rep̃hensibilia uident᷑ quid ageres docuit :

Expanded text:
noscitur esse. Nihil enim in verbis gestisque ejus inveninoscitur esse. Nihil enim in verbis gestisque ejus invenison, atque omnibus Israel judicibus, Samuele quoque illo orationibus impetrato, in templo etiam nutrito, omnibusque ecclesiasticae functionis insulis insignito, cum actus personae, ipsa etiam officiorum vocabula, tuos mores, tua jura, tui sacerdotii praedicent, instruant, et pandant insignia? Veniamus ad dotem. Quid in omnibus quae de ipso leguntur erit, nisi te aut spiritualiter aut moraliter etiam in his, quae secundum litteram reprehensibilia videntur, quid ageres docuit
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis arcis eẽ debere insigne. hoc ẽ ut sobrius manens
frĩb inte autẽ excedens dõ. siqͥd glãris in dño gleris
Deniq lacob fratrẽ supplantauitꝰ. greges pauitꝰ. uxores
duas quarũ maior lippa sed fecunda minor uenusti
aspectus sed infecundi fuit conceptꝰ duxit. Quẽ in
his maxime omibus nͥ te docuit. qui diaboli astutias
prudenti ꝓuisione illudere. actiuȩ uitȩ ꝑ exercitia
pastoralis sollicitudinis uberes operũ fȩtus gignere.
ꝑ intentionẽ uero ȩthereȩ contẽplationis speculati¬
ua semꝑ dõ debes quȩ sunt quȩrendo. sapiendo. ł aman¬
do inherere: Nulli enĩ pariter ista duo congruunt
ordini maxime. quã pontificali excellentiȩ. Ioseph
uͦ tunica talaris & polimita. qͥd nͥ tui sacerdoti desig¬
nat insignia: Iob ꝓ filiis octauo die saerificiũ offeregs
eosq benedicendo scĩficans dictis & factis. quẽ potissimũ
quam te instruit. Moyses uero. ipse pęne totus tuus

Expanded text:
bilis arcis esse debere insigne, hoc est, ut sobrius manens fratribus, mente autem excedens Deo, si quid gloriaris, in Domino glorieris . Denique Jacob fratrem supplantavit, greges pavit, uxores duas quarum major lippa, sed fecunda; minor venusti aspectus, sed infecundi fuit conceptus duxit: quem in his maxime omnibus nisi te docuit? qui diaboli astutias prudenti provisione illudere, activae vitae per exercitia pastoralis sollicitudinis uberes operum fetus gignere, per intentionem vero aethereae contemplationis speculativa semper Deo debes quae sunt quaerendo, sapiendo, vel amando inhaerere. Nulli enim pariter ista duo congruunt ordini maxime, quam pontificali excellentiae. Joseph vero tunica talaris et polimita quid nisi tui sacerdotii designat insignia? Job pro filiis octavo die sacrificium offerens, eisque benedicendo sanctificans dictis et factis, quem potissimum quam te instruit? Moyses vero ipse pene totus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad euge ꝑpetuũ cõparandũ in illo ex amine nullius
pene istius ȩui alloqͣtur actio dnm dicens : loquebar
de testimoniis tuis in c̃spectu regũ et ñ confundebar:
manifestato illoꝵ peccato a qͦrũ te ds̃ separet c̃sortio
qui dixert̃ dño dõ. recede a nob̃. dũ p̃dicatoribꝰ scilicet
non obaudier̃t eiꝰ appropiare cupientis & in ãbulare
et habitare & cohabitari. ut eẽt illorũ ipse ds̃. et ipsi
eiꝰ populus desiderantis. E quibꝰ duobꝰ unũ ut euadas
instruamꝰ. Uide qͣlit̃ facias. hoc ẽ humilit̾ ñ suꝑbe. ne t con¬
tingat cũ phariseis audire. Am̃ dico uobis. recepistis mer¬
cedem urãm. Qd enĩ debet qͥs suꝑbire de elemosina. cum
etiam si fieri posset lacobo lohanneq non posse fieri testan¬

Expanded text:
ne ad euge perpetuum comparandum in illo examine, nullius ne ad euge perpetuum comparandum in illo examine, nullius pene istius aevi alloquatur actio Domino dicens: Loquebar de testimoniis tuis in conspectu regum, et non confundebar ; manifestato illorum peccato; a quorum te Deus separet consortio, qui dixerunt Domino Deo: Recede a nobis , dum praedicatoribus scilicet non obaudierunt ejus appropriare cupientis, et inambulare, et habitare, et cohabitari, ut esset illorum ipse Deus, et ipsi ejus populus desiderantis. E quibus duobus, ut evadas instruamus. 25. Vide qualiter facias, hoc est humiliter, non superbe, ne tibi contingat cum Pharisaeis audire: Amen dico vobis, recepistis mercedem vestram . Quid enim debet quis superbire de eleemosyna, cum etiamsi fieri posset, tamen no
Abbreviated transcription (Latin):
sima seueritas qͦs mira comitabat᷑ scĩtas dũ purissima af¬
flaret ueritas. feruentissima accenderet karitas : Cum
talibꝰ quoq res agebat᷑. qui ne irascerent᷑ nil omnino
metuebatur dũ illi sibi in talibꝰ consuli om̃imodis gra¬
tularentur. sic̃ clem̃tissimȩ recordationis imperator sub
hisdẽ tp̃ibꝰ egit theodosius. At nc̃ ꝓhnefas ut ĩpleat᷑ quod per
ꝑ ꝓphetã dictũ est. disꝑdet dñs caput & caudã incuruantẽ
et refrenantẽ in die una: nemo inuenit᷑ sic̃ nec in docentibꝰ
mendaciũ ita nec in conuentu longeuorũ qui tuũ tͥ aude¬
at monstrare saltẽ aliqͦ ut nathan dauid ingenio pericu¬
lũ. cũ non sis qͦd ds̃ om̃ino auertat filius belial ut nemo
tͥ possit loqͥ neq in eoꝵ dõ grãs te sciã currere uelle nu-¬
mero de quibꝰ dr̃ quasi de uno. considera oꝑa dĩ. quia nemo
possit corrigere quẽ ille despexerit. Ideoq timendum ẽ

Expanded text:
sima severitas, quos mira comitabatur sanctitas; dum purissima afsima severitas, quos mira comitabatur sanctitas; dum purissima afflaret veritas, ferventissima accenderet charitas. Cum talibus quoque res agebatur, qui ne irascerentur nil omnino metuebatur; dum illi sibi in talibus consuli omnimodis gratularentur, sicut clementissimae recordationis imperator sub hisdem temporibus egit Theodosius . . . . . ut impleatur quod per prophetam dictum est: Disperdet Dominus caput et caudam incurvantem et refrenantem in die una . Nemo invenitur, sicut nec in docentibus mendacium, ita nec in conventu longaevorum, qui tuum tibi audeat monstrare, saltem aliquo ut Natham David ingenio, periculum ; cum non sis, quod Deus omnino avertat, filius Belial, ut nemo tibi possit loqui, neque in eorum, Deo gratias, te sciam currere velle numero, de quibus dicitur quasi de uno: Considera opera Dei, quia nemo possit corrigere quem ille despexerit . Ideoque timendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tis uenatoribꝰ. quanta donatis turpibꝰ ꝑsonis qui uos ocei¬
dunt. Per ipsas enĩ ex hibitiones uoluptatũ int̾ficiunt
animas ur̃as. et insanitis qͥs plus donet: si insaniretis qͥs plus
seruet. ñ eẽtis ferendi. quis plus seruet insanire. auaritiȩ ẽ
qͥs plus donet insanire : ꝓfusionis ẽ. Nec auarũ te ds̃. nec pro¬
fusũ teuult collocare te uult. quȩ habes ñ ꝓicere. Certa¬
tis quis uincat in peius. ñ datis oꝑam quis sit melior. Atq
beres ubi seminares t̾rena quȩ dedit . et meteres uitam
mortifera uiuentes audistis. Nemo uos fallat. Odit ista
ds̃. uindicat ista ds̃. Eia obtime pͥnceps. qͥs tͥ hodie ista di¬
cere auderet. Nẽpe si ego dixissem. aut degenerẽ uel
bacularẽ appellares : autꝰ insanire me diceres. Ipsos etiã
bromios nequirẽ ferre tuos. eorũ in me c̃uitia nulla ca¬
peret mensura. Uerũ huiꝰcemodi fuit antiquoꝵ c̃stantis¬

Expanded text:
tis venatoribus, quanta donatis turpibus personis, qui vos occitis venatoribus, quanta donatis turpibus personis, qui vos occidunt? Per ipsas enim exhibitiones voluptatum interficiunt animas vestras; et insanitis quis plus donet. Si insaniretis quis plus servet, non essetis ferendi. Quis plus servet insanire, avaritiae est; quis plus donet insanire, profusionis est. Nec avarum te Deus, nec profusum te vult. Collocare te vult quae habes, non projicere. Certatis quis vincat in pejus, non datis operam quis sit melior: atque beres ubi seminares terrena quae dedit, et meteres vitam amortifera viventes audistis. Nemo vos fallat, odit ista Deus, vindicat ista Deus. 24. Eia, optime princeps, quis tibi hodie ista dicere auderet? Nempe, si ego dixissem, aut degenerem vel bacularem appellares, aut insanire me diceres: ipsos etiam bromios nequirem ferre tuos; eorum in me convicia nulla caperet mensura. Verum hujuscemodi fuit antiquorum constantis
Abbreviated transcription (Latin):
cõmittunt᷑ ut ẽ uerbũ durũ. aut cũ labit᷑ quis in risũ inmo¬
deratũ : aut in huiusmodi nugas cotidianas:. In ipsis etiam
c̃cessis peccata sunt. Cũ ipsa uxore si excedit᷑ coneũbendi
modus pereandis liberis debitus: peccatũ est Ad hoc enum
ducitur uxor quod & tabulȩ indicant. ubi scribitar liber¬
loꝵ procreandoꝵ causa. Quando tu uti uxore ãplius quã
necessitas ꝓereandoꝵ liberorũ eogit uolueris. iã peccatũ est¬
& ipsa talia peccata cottidianȩ elemosinȩ mundant: In ip¬
sis etiã alim̃tis quȩ utiq c̃cessa sunt si forte excedis modũ:
& amplius accipis quã necesse ẽ: peecas. Cotidiana sunt ista
quȩ dico s: tam̃ peccata sunt & ñ sunt leuia. Quia uͦ eotidia¬
na st̃ et plurima : timenda ẽ ruina multitudiniꝰ. Talia pec¬
cata dicimꝰ fr̃s cotidianis posse mundari elemosinis. Item
post aliquanta. Iuanta donatis hystrionibus. quanta dona¬

Expanded text:
committuntur, ut est verbum durum, aut cum labitur quis in risum immocommittuntur, ut est verbum durum, aut cum labitur quis in risum immoderatum, aut in hujusmodi nugas quotidianas. In ipsis etiam concessis peccata sunt. Cum ipsa uxore si exceditur concumbendi modus procreandis liberis debitus, peccatum est. Ad hoc enim ducitur uxor, quod et tabulae indicant, ubi scribitur, liberorum procreandorum causa. Quando tu uti uxore amplius quam necessitas procreandorum liberorum cogit, volueris, jam peccatum est; et ipsa talia peccata quotidianae eleemosynae mundant. In ipsis etiam alimentis, quae utique concessa sunt, si forte excedis modum, et amplius accipis quam necesse est, peccas. Quotidiana sunt ista quae dico: tamen peccata sunt, et non sunt levia; quia vero quotidiana sunt et plurima, timenda est ruina multitudinis. Talia peccata dicimus, fratres, quotidianis mundari eleemosynis. » Item post aliquanta. Quanta donatis histrionibus, quanta dona
Abbreviated transcription (Latin):
estis & qͥs potest eẽ sine istis: Ne hoc diceretis qͥa uere nemo
potest. ds̃ misericors uidens nram fragilitatẽ: posuit ec̃tra
remedia. Quȩ st̃ remedia : Elemosinarũ iei uniorũ. oratio¬
nũ Ipsa st̃ tria. Ut autẽ uerũ dicas in oratione. ꝑfectȩ im¬
plendȩ sunt elemosinȩ Quȩ sunt ꝑfectȩ elemosinȩ : Ut ex
ignoscas illi. Sed ne putetis fr̃s quia facienda sint cotidie
adult̾ia. & elemosinis cotidianis mundanda. Ad ea scele¬
ra maiora ñ sufficiunt cottidianę elemosinȩ. ut ea mun¬
dent Aliud ẽ ubi mutes uitã. aliud ubi toleres uitã. Iila
mutanda sunt. ut si mȩchus eras: iã ñ sis: si fornicator eras.
noli fornicari. si homicida : noli eẽ homicida. si ibas ad
nathematicũ uel ad cȩt̾as pestes sacrilegas : iã desine Arbi¬
trabaris hȩc nͥ fieri desinant cotidianis posse elemosinis mun¬
dari : Illa dieo cotidiana peccata quȩ aut ꝑ lingnđ̃. facile

Expanded text:
estis: Ecquis potest esse sine istis? Ne hoc dixeritis, quia vere nemo estis: Ecquis potest esse sine istis? Ne hoc dixeritis, quia vere nemo potest. Deus misericors videns nostram fragilitatem, posuit 128 econtra remedia. Quae sunt remedia? eleemosynarum, jejuniorum, orationum. Ipsa sunt tria; ut autem verum dicas in oratione, perfectae implendae sunt eleemosynae. Quae sunt perfectae eleemosynae? ut ex ignoscas illi. Sed ne putetis, fratres, quia facienda sint quotidie adulteria, et eleemosynis quotidianis mundanda. Ad ea scelera majora non sufficiunt quotidianae eleemosynae, ut ea mundent. Aliud est ubi mutes vitam, aliud ubi toleres vitam. Illa mutanda sunt, ut si moechus eras, jam non sis; si fornicator eras, noli fornicari; si homicida, noli esse homicida; si ibas ad mathematicum, vel ad caeteras pestes sacrilegas, jam desine. Arbitraberis haec, nisi fieri desinant, quotidianis posse eleemosynis mundari? Illa dico quotidiana peccata, quae aut per linguam facile
Abbreviated transcription (Latin):
uos in miscđĩa. in elemosinis. in ieiuni is. in orationibꝰ his
enĩ purgant᷑ cotidiana peccata. quȩ ñ possunt nͥ subripero
in animam ꝓpt̃ fragilitatẽ humanam Nolite illa contẽp¬
nere quia minora sunt. sed timete quia plura st̃. Attendi¬
te fr̃s mei. minuta sunt: non sunt magna. Non ẽ bestia qi
leo ut uno morsu gutt᷑ frangat. s plerũq & bestiȩ minum
multȩ necant : Si ꝓiciat᷑ quisq in loco pulicibus pleno. nun¬
quid ñ morit᷑ ibi. Non sunt quidẽ maiores sed infirma ẽ
natura humana. quȩ etiã minutissimis bestiis in t̾imi potest
Sic & modica peccata attenditis qͥa modica sunt: sed caue¬
te quia plura sunt. Quã minutissima sunt grana harenȩ
Si harena ãplius in naui mittat᷑. mergit illã ut pereat
Quã minutȩ st̃ guttȩ pluuiȩ. Nonne flumina ĩplent. &
domos deiciunt : Ergo ista nolite c̃tẽpnere:. Sed dicturi

Expanded text:
vos in misericordia, in eleemosynis, in jejuniis, in orationibus: his vos in misericordia, in eleemosynis, in jejuniis, in orationibus: his enim purgantur quotidiana peccata, quae non possunt nisi subrepere in animam propter fragilitatem humanam. Nolite illa contemnere, quia minora sunt; sed timete quia plura sunt. Attendite, fratres mei, minuta sunt, non sunt magna. Non est bestia quasi leo, ut uno morsu guttur frangat, sed et plerumque et bestiae minutae multae necant. Si projiciatur quisque in loco pulicibus pleno, nunquid non moritur ibi? Non sunt quidem majores, sed infirma est natura humana, quae etiam a minutissimis bestiis interimi potest. Sic et modica peccata: attenditis quia modica sunt, sed cavete quia plura sunt. Quam minutissima sunt grana arenae: si arena amplius in navi mittatur, mergit illam ut pereat. Quam minutae sunt guttae pluviae; nonne flumina implent, et domos dejiciunt? Ergo ista nolite contemnere. Sed dicturi
Abbreviated transcription (Latin):
me dñe. & ab alienis parce seruo tuo. Si mei ñ fuerint domi¬
nati tẽ in maculatꝰ ero. & emundabor a delicto maximo
Ecce quantũ istud metuebat delictũ. quod uocabat maximũ
ut enĩ ante nos ẽ dictũ : qͥcqͥd a te ꝓcedit in te recurrit.
quicquid etiã a discipulis delinqͥtur. ad magistrũ respicit
Postremo ne securitate elemosinarũ futura & cotidiana
criminosa etiã uelis admittere. sed p̃terita deleas. p̃sentia
uel futura caueas. Futura autẽ dico. ñ quȩ uelĩ ut uenians:
sed quȩ euenire nͥ cauerent᷑ poterant. Qͦd alt̃ius quam
mea quȩ nulla ẽ p̃ter officiũ auctoritate tͥ suggerere
malo: si quidẽ etiã si illud digne de promere ualerẽ. non
a te libenti animo ꝑcipi scirẽ. Difficile enĩ docente Grego¬
rio eẽ scio. ut quãuis recta p̃dicans qͥ ñ amat᷑ lbent̃ audiat᷑
Ad sit gͦ hic augustȩ recordationis ille aurelius. aures tui
cordis decacordis sui mulciens modulatibꝰ. Exercete in qͥt

Expanded text:
 ab alienis parce servo tuo. Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero, et emundabor a delicto maximo . Ecce quantum istud metuebat delictum, quod vocabat maximum. Ut enim ante nos est dictum, quidquid a te procedit, in te recurrit; quidquid etiam a discipulis delinquitur, ad magistrum respicit. Postremo, ne securitate eleemosynarum futura et quotidiana criminosa etiam velis admittere, sed praeterita deleas, praeterita vel futura caveas. Futura autem dico, non quae velim ut veniant, sed quae evenire nisi caveantur poterunt. Quod alterius quam mea, quae nulla est praeter officium, auctoritate tibi suggerere malo; siquidem etiamsi illud digne depromere valerem, non a te libenti animo percipi scirem. Difficile enim, docente Gregorio, esse scio, ut quamvis recta praedicans, qui non amatur, libenter audiatur. Adsit ergo hic augustae recordationis ille Aurelius, aures tui cordis decachordis suis mulcens modulatibus : « Exercete, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
auctorẽ autem facti alloquor: dĩ uidicium euades. immo tanto
maius durius quȩ senties quanto de eius in iuria tuam
nisus es uindicare. cum ille te suo exẽplo ut pote qui ꝓpt̃¬

Expanded text:
auctorem autem facti alloquor Dei judicium evades, imo tanto auctorem autem facti alloquor Dei judicium evades, imo tanto majus duruit quod senties, quanto de ejus injuria tuam visus es vindicare: cum ille te suo exemplo monet
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc solũmodo non baptizatorũ: quantã nullus meminit
umquam priorum. ita ut passim per domos a matribus non
quidem sponte suffocati unum tocus ciuitatis. facere possent.
si tamen timor dĩ eodem ullus esset in loco lamentum. pro
uindicta diuinȩ anĩaduersionis lugentibus alus. aliis tam tem¬
pobalem quam ę̧ternam & natorum et genitricum mortem
plangentibus. Quid igitur super hoc dicamus uidex ille dictu¬
rus est cum uenerit terribilis qui primum uenit quȩrere &
saluum facere quod perierat mitis. nisi se frustra quantum.
ad ipsos spectat uenisse. frustra illos quęsisse nescio quo ipse ui¬
scondente ne inueniri & saluari possent. frustra actionarios qui
eos unde unde colligerent constituisse. frustra sangiunem suũ
tur lesit .S Eccłã quid cõmisit: Quod si peccato delinquentis¬
& exulati inputandũ censes: bene: consentiamus: tamen nec tu.

Expanded text:
et hoc solummodo non baptizatorum, quantam nullus meminit et hoc solummodo non baptizatorum, quantam nullus meminit unquam priorum: 123 ita ut passim per domos a matribus non quidem sponte suffocati, unum totius civitatis facere possent si tamen timor  Vulg. timore, male  Dei eodem ullus esset in loco lamentum, pro vindicta divinae animadversionis lugentibus aliis, aliis tam temporalem, quam aeternam et natorum et genitricum mortem plangentibus. Quid igitur super hoc dicamus, judex ille dicturus est, cum venerit terribilis, qui primum venit quaerere et salvum facere quod perierat , mitis nisi se frustra, quantum ad ipsos spectat, venisse frustra illos quaesiisse, nescio quo, ipse vi subaudi se abscondente, ne inveniri et salvari possent. Frustra actionarios, qui eos unde colligerent, constituisse; frustra sanguinem suum tur, laesit? Ecclesia quid commisit? Quod si peccato delinquentis exsulati imputandum censes, bene consentiamus: tamen nec tu
Abbreviated transcription (Latin):
rium non iuolaretur in aliquo. & ȩccłã mater per tam duitur¬
ni temporis spatia tam nima deperditione suorũ filiorũ non
sustineret prȩ iudicia . Ubi enim quos uno saltem paschali tem¬
pore. eadem debuit parere filii. ipsa uidua ut ita dicã sine con¬
sortio quanꝗ uiui existente maritis AAn animo excedit dictũ.
quod ds̃ coniunxit. homo non separet. cum & inprimordialis
iugalitatis conmendatione primi hominis prophenã exponens apłi
tanta multitudo quȩ pie per gr̃am xp̃i liberata. regna debu¬
erat intrare cęlorũ. impie deredicta cumulauit infernum Nã
utꝰ ĩpsum de quo superius satis plixus est sermo habitus modicũ
quid a proposito digressi redeamus: quorũdam prodolor relatu
cognouimus quod eodem quo absens fuit paschali tẽpore cum
baptisterium non fuisset chrisma deficiente qui daret in eadẽ
ȩccła celebratum: tanta clades inciuitate contigit infantium

Expanded text:
rium non violaretur in aliquo, et Ecclesia mater per tam diuturrium non violaretur in aliquo, et Ecclesia mater per tam diuturni temporis spatia, tam nimia deperditione suorum filiorum non sustineret praejudicia? Ubi enim, quos uno saltem paschali tempore eadem debuit parere, filii, ipsa vidua, ut ita dicam, sine consortio tanquam viri existente matre? In animo excedit dictum: Quod Deus conjunxit, homo non separet ; cum et in primordialis virginitatis commendatione primi hominis prophetiam exponens Apostolus tanta multitudo, quae pie per gratiam Christi liberata, regna debuerat intrare coelorum, impie derelicta cumulavit infernum? Nam, ut ad ipsum, de quo superius satis prolixus est sermo habitus, modicum quid a proposito digressi redeamus, quorumdam proh dolor! relatu cognovimus, quod eodem quo  subauditur episcopus absens fuit paschali tempore, cum baptisterium non fuisset chrisma deficiente qui daret in eadem ecclesia celebratum; tanta clades in civitate contigit infantium,
Abbreviated transcription (Latin):
ebas ei: hȩc ut opinor causa fuit discidu. hȩc nota quod in¬
geris criminis. qđ udelicet tu res om̃s uolebas tenere ȩcłȩ̃.
cum uero mercennariũ tui non pastorẽ gregis esse xp̃i. Hocq sibi
displicere aliquo resistendi monstrauit genere regem te ipsa ȩthy¬
mologia pensans ubi recte ageres. furem: ybi sacrile¬
giũ ꝑpetrares. Cę̧terũ quicquid factũ sit. quicquid perperam
contigerit. ita enim sermo est agendus ceu factũ fuerit & contigerit.
qͦd nefiat & contingat int̃dicere labor hic nr̃ contendit. nũqͥdnam
non debuit auctor facti iudicio canonũ prius legitime ex aminari.
& si legaliter fuisset conuictus ipse suȩ dap̃nationis testis.
lex & censor effectus. non iam dãp̃naretur ut ep̃s. sed ec
si ita se lex haberet deposito. Alioq ȩ̨ccłȩ sustituto. et iste
penas si uelles iuste lueret pro cõmisso & tam sacratissimũ ministe¬

Expanded text:
ebas ei? Haec, 122 ut opinor, causa fuit dissidii; haec nota, quod inebas ei? Haec, 122 ut opinor, causa fuit dissidii; haec nota, quod ingeris, criminis; quod videlicet tu res omnes volebas tenere Ecclesiae, eum vero mercenarium tui, non pastorem gregis esse Christi; hocque sibi displicere aliquo resistendi monstravit genere, regem te ipsa etymologia pensus ubi recte ageres, furem ubi sacrilegium perpetrares. Caeterum quidquid factum sit, quidquid perperam contigerit ita enim sermo est agendus, ceu factum fuerit et contigerit quod ne fiat et contingat, interdicere labor hic noster contendit: nunquidnam non debuit auctor facti judicio canonum prius legitime examinari, et si legaliter fuisset convictus, ipse suae damnationis testis, judex et censor effectus, non jam damnaretur ut episcopus, sed eo, si ita se lex haberet, deposito, et alio Ecclesiae substituto, et iste poenas, si velles, juste lueret pro commisso, et tam sacratissimum ministe
Abbreviated transcription (Latin):
de se malȩ opinionis elicit fę̧torẽ. Dolet dauid se orã clami¬
dis eius abscidisse. quia ualde metuendũ est cuilibet scłaru
& iam si sit et ipse unctus ut dauid ł in extrema actionẽ
sed quia se ultro obtulit: ab ici nullo mͦ potuit. forsan nec mi¬
nus aliis sui oportunitate ualebit. Uerum potest fieri ut
per totũ ita se rem non habere ut dicis inueniamus si uca¬
tilemus discussius. Esideor enim mͥ obtime intelligere. quiad de¬
siderires. Lupus enim cum sis ipse: pastorem timidũ eanemoꝙ
nutum uelles inuenire. Et cum ȩccłȩ sis publicus preado cor¬
madutore in uenir uelles nullũ: Sed o inportabilis sarcand :
dubi erit non solũ qui faciunt. sed &iã qui consentunt fa¬
ciemtibus digni sunt morte: Ubi quod dicit alibi idem.
quicũq uoluerit amicus scłi huius ẽẽ inimicus dĩ constituiturꝰ
Sbi illud psalmistȩ. si uidebas furẽ currebas cũ eo idẽ c̃senti¬

Expanded text:
de se malae opinionis elicit fetorem. Dolet David se oram chlamyde se malae opinionis elicit fetorem. Dolet David se oram chlamydis ejus abscidisse , quia valde metuendum est cuilibet. . . . . . etiamsi sit et ipse unctus ut David, vel in extrema actione rsed quia se ultro obtulit, abjici nullomodo potuit: forsan nec minus alias sui opportunitate valebit. 20. Verum potest fieri, ut per totum ita se rem non habere, ut dicis, inveniamus, si ventilemus discussius. Videor enim mihi optime intelligere quid desiderares. Lupus enim cum sis ipse, pastorem timidum canemque mutum velles invenire. Et cum Ecclesiae sis publicus praedo, contradictorem inveniri velles nullum. Sed, o importabilis sarcina! et ubi erit: Non solum qui faciunt, sed etiam qui consentiunt facientibus, digni sunt morte? Ubi quod dicit alibi idem: Quicunque voluerit amicus saeculi hujus esse, inimicus Dei constituitur? Ubi illud Psalmistae: Si videbas furem, currebas cum eo , id est, consenti