comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sedet .i. sr̃ irronales motus sue carnis. Que suspirans a patre tr̃am
irnguam petit. qr a c̾atore nr̃o cum magno desidio querenda ẽ grã
lacͥmarum. Sunt nãq ñ nulli qͥ iam indomo ꝑcipunt lib̾e ꝓiusti¬
cia eloqui opp̃ssos. tueri egenis. ꝓͥa tribuere. ardorẽ fidĩ hr̃e. S ad
huc gram lacͥimarũ ñ hñt. hinimirũ t̾ram australem ⁊i arentem
dum illi iusticiam suã modari nesciunt. n ita illi qui allicienoi
sunt ꝑeunt. Qd̃ notatur in filiis iacob Dinã filiam ia cob eglsam
de domo patris sui amauit sichem pͥnceps. rapuit. dormiuit c̃ illa.
ui opp̃ssit. Quo audito filii iacob. uehem̃t̃ iratisunt. fecert̃ uͦ pa¬
cem sichem ⁊ silii iacob. eo pacto sororem concedentes ut ille ⁊ om̃s
mares cͥcuncid̾ent᷑. Circuncisis aũt omib marib. ñ sufficit filiis
iacob s simeon ⁊ leui areptis gladiis ing̾ssi sunt urbem. n int̾fec¬
tis om̃ib masculis. int̾fecerunt sichem uabstulerut sororem

Expanded text:
super irrationabiles motus carnis suae, quae suspirans, a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro quaerenda est gratia 846 lacrymarum. Sunt namque nonnulli, qui jam in dono percipiunt libere pro justitia eloqui, oppressos tueri, egenis propria tribuere, ardorem fidei habere; sed huc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem dum scientiam suam moderari nesciunt; et ita illi qui alliciendi sunt, pereunt. Quod notatur in filiis Jacob. Dinam filiam Jacob egressam de domo patris sui amavit Sichem princeps, et rapuit; dormivit cum illa, et vi oppressit . Quo audito, filii Jacob vehementer irati sunt. Fecerunt vero pacem Sichem, et filii Jacob, e pacto sororem concedentes, ut ille et omnes mares circumciderentur. Circumcisis autem omnibus maribus, non suffecit filiis Jacob; sed Simeon et Levi, arreptis gladiis, ingressi sunt urbem; interfectis omnibus masculis, interfecerunt Sichem, et abstulerunt sororem
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus tulla hc̃ itiregicndia ꝓolluat. qͥ ħ suscipit officuis
ut in alienis qͦ cordib pollutõnis maculas t̃gat. Quia necce ẽ
ut eẽ inunda studeat manus. que diluere sordes curat. netacta
queq det̾ius in quinet. si sordida ii sequens lucũ tenit. Seͥptũ
nãq ẽ. Mundamini qͥ fertis uasa dñi. Dni ⁊ enĩ uasa fert̃. qui¬

Expanded text:
quatenus nulla hunc immunditia polluat, qui hoc suscepit officii, ut in alienis quoque cordibus pollutionis maculas tergat. Quia necesse est ut esse munda studeat manus, quae diluere sordes curat, ne tacta quaeque deterius inquinet, si sordida ipsa insequens lutum tenet. Scriptum namque est: Mundamini, qui fertis vasa Domini. Domini etenim vasa fer
Abbreviated transcription (Latin):
dñs sac̾dotes subiungit. Nam sac̾dotes ft̃ polluti. ⁊ indomo nũ
inueni malum eoꝵ polluti st̃ peccĩs. quos mundos eẽ deceret.
qui mundos alios fac̾e̾ deb̾ent. Oportet enĩ manũ mundam
q̃ macłas polluti uasis purgat. ⁊ lauat. ne polluta det̾iꝰ inqͥ¬
net c̃ sordida sordidũ tractet. Scͥpͥtum ñaq ẽ. Mundamini qͥ
feruis uasa dñi. Diũ enĩ uasa fert̃ qui ꝓximaꝵ animas ad int̾

Expanded text:
nus sacerdotes, subjungit: Namque sacerdotes polluti sunt, et in domo mea inveni malum eorum . Polluti sunt peccatis, quos mundos esse deceret, quia mundos alios facere debent; oportet enim manum mundam esse qui maculas polluti vasis purgat et lavat, ne polluta deterius inquinet, cum sordida sordidum tractet; scriptum est namque: Mundamini, qui fertis vasa Domini . Domini etenim vasa ferunt qui proximorum animas
Abbreviated transcription (Latin):
secra. in c̾pa. cũ omi pacientia .⁊ doctͥna. Argue rebelles publice. ob¬
secia obedientes. increpa minus obedientes. Seniores obsecra ut pats.
iuuenes ut fr̃s. anus ut matres. iuuenculas ut sorores uiduas honora
et̃nas penas mecuit aliuo qd̃ celestib p̃miis suspirat. Quia dñi sciens
animna pͥus timore compungͥt. pꝰ amore. Itaq plorat ꝓtunore supplicii.
plorat ꝓdilatione p̃inii que duo gna̾ in quĩdam designant᷑ historia.¬

Expanded text:
secra, increpa in omni patientia et doctrina . » Argue rebelles publice, obsecra obedientes, increpa minus obedientes. « Seniores obsecra ut patres, juvenes ut fratres, anus ut matres, juvenculas ut sorores, viduas honora aeternas poenas metuit; aliud quod coelestibus praemiis inspirat, quia Deum sentiens anima, prius timore compungitur, postea amore. Itaque plorat pro timore supplicii, plorat pro dilatione praemii; quae duo genera designantur in qua
Abbreviated transcription (Latin):
s humilẽ q̃rentẽ ad modũ uillici boni qͥ ꝓsit płib. Non iracudũ.
iracundus ẽqͥ semꝑ irascit᷑. ⁊ ad leuẽ responsionis aurã atq pecci
qiͣ auento foliũ cõmouet᷑. & reuã nicħ ẽ fedius p̃ceptore furioso. Qͥ
tet rixari. s humilẽ eẽ ad om̃s. doctorẽ pacientẽ. in mansuetu dins
erudientẽ eos qͥ contͣmonent. Ille ediu̾so toruo uultu trem̃tib labi

Expanded text:
ed humilem, quaerentem ad modum villici boni quid prosit pluribus. Non iracundum. Iracundus est qui semper irascitur et ad levem repromissionis auram atque peccati, quasi a vento folium, commovetur, et revera nihil est foedius praeceptore furioso: quitet rixari, sed humilem esse ad omnes, doctorem, patientem, in 456 mansuetudine erudientem eos qui contra noverunt al
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodi ħ sunt gͦ turpia lucͣ. Pretẽa fuer̃ quidã illoꝵ feneratores.
qͥ fenãtores ex cõmunican solent. Si fenꝰ cͥm̃ in laico iudicatur.
ñne plus qua scelus in sac̾dote reputari deb ⁊ Iõ in psalmo d̾r
dari deb. tanc accipiens debet uituꝑani. Turpe etũ luctũ inci¬
ad ħ ut plus uenidat. llegotiator eiũ factus ẽ ex sac̾ dote. b at
apłs. Nemo militans dõ implicat se negotiis scłaib. s tm

Expanded text:
commodi, haec sunt ergo turpia lucra. Praeterea fiunt quidam eorum feneratores, qui feneratores excommunicare solent. Si fenus crimen in laico judicatur, nonne plusquam scelus in sacerdote deputari 458 debet? ideo in Psalmista dari debet, tunc accipiens debet vituperari. Turpe etiam lucrum in caad hoc ut plus vendat. Negotiator enim est ex sacerdote, sed ait Apostolus: Nemo militans
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uos tenebs erroris ur̃i discendo. legendo. ñ quratiᷤᷤ
expelle̾. ꝓh doloe cũ d̾b̾etis ẽe̾ exemplũ b̾daũtatis esti
exemplũ erroris. Nam sisacerdos cad̾ ꝙͣ do magis p̾o¬
pulꝰ peribit: Uñ ĩ iob legͥ. Si d̾s ĩ ãgeł suis repꝑit
pͣiutatẽ qͣntomag̃ hii qͣ habitãt domos lutel᷑ s

Expanded text:
et vos tenebras erroris vestri discendo, legendo, non curatis expellere. Proh dolor! cum deberetis esse exemplum bonitatis, estis exempla erroris. Nam, si sacerdos cadit, quanto 691 magis populus peribit? Unde in Job legitur: « Si Deus in angelis suis reperit pravitatem, quanto magi
Abbreviated transcription (Latin):
fumigantis ñ extinguet. Harundinẽ quassatã ñ extinguet qui peemti
ñ pornigit manũ. nec portat onus frĩs.  lignũ fiumigans ñ ertinguet.
qui scintillam fidĩ iam fumigantẽ iam signum ignis in sec̾scentis. ila¬
tentis ostendentẽ in paruulis contempnit. ⁊ ꝑire ꝑmittit. Q qd̾ egͥtã
ñ sanasti.Non sanat egrotum qͥ ñ sanat pecci aggrauatum. Non¬

Expanded text:
fumigans non exstinguet . » Arundinem quassatam confringit, qui peccanti non porrigit manum, nec portat onus fratris; et linum fumigans exstinguit, qui scintillam fidei jam fumigantem, jam signum ignis in se crescentis et latentis ostendentem, in parvulis contemnit. Et quod aegrotum, non sanastis. Non sanat aegrotum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Remunt ñ exuoluntate emunt. s qr a lit̾ ħre ñ poss̾. Q uenadt̃. ep̃tores
cto docuit dñs. Ing̾ssus eni intemplo flagello facto de fuucło uendenteᷤᷤ
columbas pͥꝰ cathedras p̃u̾tendo eiecit. Q s̃ qͥ columbas uendt̃ nͥ qͥ deim¬
honoris sui deponendos p̃cip̃. ⁊ pꝰea a nũo catholicoꝵ seꝑandos. Nec solũ
eiec̃.s ñ eos flagellauit. adñs ñ solũ in p̃senti dampnat remouendo. ⁊
alioꝵ consortio: s infito cruciat dampnando et̃no supplicio. Senis¬

Expanded text:
emunt, non ex ea voluntate emunt, sed quia aliter habere non possunt. Qui vendunt, emptores cto docuit Dominus. Ingressus enim templum, flagello funiculario facto, vendentes columbas, prius cathedras praevertendo, ehonoris sui deponendos praecipit, et postea a numero Catholicorum separandos: nec solum ejecit, sed et flagellavit; quia Dominus non solum in praesenti damnat, removendo ab aliorum consortio, s
Abbreviated transcription (Latin):
eisq uelut ex regia potestate contindicat. quatinꝰ nobilitatẽ
semꝑ intime reg̾ationis aspiciat. ⁊ ce lestis regni habita
morib defendat. De hac ⁊ĩ potestate qͣ uitia subigimꝰ. ioħis¬
uoce roboramur. qͥ ait. Quotquot receꝑunt eũ dedit eis

Expanded text:
rum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilitatem rum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilitatem semper intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni habitum moribus defendat. De hac etiam nobilitate voce roboramur, qui ait: Quotquot receperunt eum, dedit eis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ arma iusticie adextris sinistrisq gͣdiens ẽ ad sola q̃ int̾orast̃
ntaitur in nullo delectationis in fime latẽ flectat᷑. Non hunc
ꝓp̃a eleuent. ñ adu̾sa ꝑturbent ñ blanda usq ad uolup taate
Demuicrant. ñ asꝑa ad desꝑationẽ p̃marit. ut dũ nullis passi¬
onib intñtionẽ humiliat. qnͣta inutꝰq hum̾o suꝑ humiãle
pusctudine tegatur. osfendat. Qd̾ recte ⁊̃ suꝑ hum̾ale ex auro
ucineto. purpura bis ticto. coceo. n torta fi̾ bisso p̃cipet̾.
ut qnͣta sacerdos ciaresc̾e uirtutũ diu̾sitate debeat: de mons¬
tret᷑. In sac̾dotis quippe habitu. añ omĩa aurũ fulget: ut ieo
intellectus sapientie pͥncipalit̾ emicet. Cui iacinctꝰ qͥ ereo co¬
lore resplendet ad iungit᷑. ut ꝑ om̃ẽ qd̃ intelligendo penet.
ñ ad fauores infimos s ad amorẽ celestiũ surgat. Nedũ in ss
incautus laudib capit᷑. ip̃o ñ iu̾tatis intellectu uacuet᷑. Auro

Expanded text:
 arma justitiae a sextris sinistrisque gradiens, cum ad sola quae anteriora sunt nititur, in nullo delectationis infimae latere flectatur. Non hunc prospera elevent, non adversa perturbent, non blanda usque ad voluptatem demulceant, non aspera ad desperationem premant; ut dum nullis passionibus intentionem humiliat, quanta in utroque humero superhumeralis pulchritudine tegatur, ostendat. Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco et torta fieri bysso praecipitur, ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui hyacinthus qui aereo colore resplendet adjungitur ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favorincautus laudibus capitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro
Abbreviated transcription (Latin):
armis instruit nos dñs. ut qͦgens insistunt tẽptatiões: q̃ramꝰ adiunt
sentneis defenciones. & qn̾ suggestio aiabolica incipiet inm̃te orire. stat̃
oppͥmite illã. neu̾itat᷑ indelectationẽ: Si indelectatiõe u̾tatur indelecta¬
tion peccatis: iobruat᷑ : statim uictoria est Uñ dictũ ẽ. ad serpentem
Mulier ꝯteret cap̃ tuũ. & tu insidiab̾is calcaneo eiꝰ. C ap̃ serpentis.
diaboli suggestio dr. qr origo ÷ pecc̾i. Calcaneũ finẽ sig̾cat. qr ultimna par¬
hois est. Mulier ꝯteret cap̃ tuũ serpentis. qñ fideł aia orientẽ suggestio¬
nẽ extinguit. Ipse insidiat᷑ calcaneo qr fim hoĩum tend̾ insidias E si

Expanded text:
armis instruit nos Dominus, ut quoties insistunt tentationes, quaeramus a divinis sententiis defensiones, et quando tentatio diabolica incipiet oriri in mente, statim opprimamus illam, ne vertatur in delectationem; nam si in delectationem vertatur, peccatum est; si obruatur statim, victoria est. Unde dictum est ad serpentem: « Mulier conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus . » Caput serpentis, id est diaboli suggestio dihominis est. Mulier conterit caput serpentis, quando fidelis anima orientem suggestionem exstinguit. Ipse insidiatur calcaneo, quando fini hominum tendit insidias; et si
Abbreviated transcription (Latin):
anĩs sĩure. dõ ⁊ mãmone .i. diuiciis Non eos q̃rebat. s cũ forte au¬
ip̃i inuen̾unt eã ñ illa eos Cũq talia p̃dicarent: ꝑcusserunt eam
timore ne ꝑꝑ mundũ ꝓmitt̾et celestẽ sponsũ. & uulnerau̾nt cor eiꝰ amo¬
suu̾.i. ornam̃tum t̾renoꝵ. qͦ implicita erat Post posuit .i. oĩa scłaria. ⁊ soli
diuine contẽplatiõi nuda a t̾renis uacaũ Nuiã fr̃s sem̃i p̃elegistiᷤᷤ. & palliũ¬

Expanded text:
auipsi invenerunt eam, non illa eos. Cumque talia praedicarent, percusserunt eam timore, ne propter mundum amitteret coelestem sponsum, et vulneraverunt cor ejus amosuum, id est ornamentum terrenorum, quo implicata erat; postposuit enim omnia saecularia, et soli divinae contemplationi nuda a terrenis vacavit. Hanc vi
Abbreviated transcription (Latin):
batis. qui urãm corroborare nescttis: Audite quid ait psalmista.
Beatꝰ uir qͥñ abiit in consilio impioꝵ ⁊c̃. S in lege dni uolun¬
tas eiꝰ. ⁊ iii.l.e. ni .d.a. nocte. Ecce qͦm dauid describit uirũ beatum.
pͥus ostendit bonũ in ꝑsona sua. postea studentẽ indiuinis p̃ceptis
ut doceat corda aliena Tres in beato describit beaitudines cont̾ tres
mortes q̃ st̃ inmisero. Peccat miser incogitatione actione. consuetudi¬

Expanded text:
sta: « Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum . . . , sed in lege Domini meditatur die ac nocte . » Ecce quomodo David describit virum beatum. Primum ostendit bonum in persona sua, postea studentem in divinis Scripturis, ut doceat alios. Tres in beato dicit beatitudines, contra tres mortes quae sunt in misero. Peccat miser in cogitatione, et actione,
Abbreviated transcription (Latin):
agr̃ dĩ serit ꝯ iũso sẽmine qͥ falsa ĩter miscet
i̾itati ĩ p̃dicõne. Quales aũ sac̾dotes ẽẽ cõueñ
cribit salomon in canticis sius dic̃ñs. lectulũ sa¬
lomonis In foetes ambiũt. ex fortissimis acł. os
tenent gladios ⁊ ad bella doccissuni. uniꝰ cuꝰꝙ ensis suꝑ femur suum¬

Expanded text:
em Dei serit diverso semine, qui falsa commiscet veritati in praedicatione. Quales autem sacerdotes esse convenit, cribit Salomon in Canticis suis, dicens: « Lectulum Salomonis sexaginta fortes ambiunt, ex fortissimis Israel, omnes tenent
Abbreviated transcription (Latin):
seismata. Ser uate unitatẽ sp̃s. inuincło pacis. Quomͦ .ii. soł multi st̃¬
radii: s lum̃ unũ: ⁊rami arboris multi. s robur unũ : tenaci radice
fundatũ. & cum defonte uno riui plurumi defluunt. num̾ositas licoe
diffusa uideant᷑ exundantis copie largitate: unitasstiat᷑ inorigine
fractꝰ g̾minare ñ pot̾it. de fonte p̾scinde riuu̾. p̃cisꝰ aresc̾. Sic ęccłia
dñi luce ꝑfusa. ꝑ totũ orbẽ radiossuos porrig̾. unũ tñ lum̃. qͥ uͥb
tatis ost̾ñdit. ꝓfluentes riuos largit̾ laciꝰ expandit. unu̾ tñ cap̃ est &

Expanded text:
terum: Servate unitatem Spiritus in vinculo pacis . « Quomodo enim solis multi radii, sed lumen unum; et rami arboris multi, sed robur unum tenaci radice fundatum; et cum de fonte uno rivi plurimi defluunt, numerositas, licet diffusa videatur exundantis copiae largitate, unitas tamen servatur ifractus germinare non poterit; a fonte praescinde rivum, praecisus arescit. Sic Ecclesia Domini luce perfusa rtatis ostendit, profluentes largiter, rivos latius expandit. Unum caput est et
Abbreviated transcription (Latin):
si riuuli duĩse sũtñcie sunt. Hatura colũbe ÷ iuxta
fluenta habitare: ⁊ ueniente accipit᷑ se in ũdis m̃
tionẽ scͥpt᷑ar. cõtͣ diaboli insidias debent recurr̾e. Seqr.
Si claudus fũit nõ offa̾t dõ hostias. Claudꝰ uñ pedem ħt
rectũ. ⁊ alio claudicat. huic claudo pastores illi cõꝑãt᷑.
qͥ partĩ recte scͥpturas intelligũt partĩ recte intelligẽ¬

Expanded text:
rsi rivuli, diversae sententiae sunt. Natura columbae est juxta fluenta habitare, ut veniente accipitre, se in unda metionem Scripturarum contra diaboli insidias debent recurrere. Sequitur: Si claudus fuerit, non offeret Deo hostias. Claudus unum pedem habet rectum, et alio claudicat. Huic claudo pastores illi comparantur, qui partim recte Scripturas intelligunt, partim intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
sic uicarii dñi. Tanta reu̾entia uoluit dñs sac̾ dotes suos timeri.
doti. Iẽ pꝰea tꝑ̾e passiois alapã accepiss asu̾o sac̾dotiᷤ. ẽq ei dixisset
sic respondes pontifici. adu̾s pontificẽ dñs nicħ ꝯtumeliose dix̃. nec
quicꝗͣ de sac̾dotibꝰ honore detrax̾. s innoc̾ntiam suã mag̾ asser ens
⁊ostendens. si male inqͥt locutꝰ sũ: testimoniũ ꝑhibe de malo. si autẽ

Expanded text:
sicut vicarii Domini. Tanta reverentia voluit Dominus sacerdotes suos timeri tea tempore Passionis alapam accepisset a servo sacerdotis, cumque ei dixisset: Sic respondes adversus pontificem? Dominus nihil contumeliose dixit, nec quidquam de sacerdotis honore detraxit. Sed innocentiam suam magis asserens et ostendens: « Si male, inquit, locutus sum, testimonium perhibe de malo; si autem
Abbreviated transcription (Latin):
uacantes: uudent clariꝰ illum qͥ ait. Ego sum pͥncipiũ qͥ & loquor uob̾. Unde.
ñ lipꝑa. s formosa ꝯclare uidens describit᷑. Duos filios hc̃ qr. duo sunt gn̾a
comtẽplatuoꝵ. Alii .i. uiuunt in ꝯmuni. alii solitarii ab hoi̾bꝰ seg̃gati. Un̾
duoꝵs alt̾ uocat᷑ ioseph. alt̾ beniamui appellat᷑. Ioseph.ii. qui augmentũ int̾¬
pretat᷑: multitudinẽ simul uiuentiũ expͥmit. Beniamiis autẽ .i. fibꝰ dext̾e¬

Expanded text:
videant clarius illum qui ait: « Ego sum principium, qui et loquor vobis . » Unde non lippa, sed formosa, et clare videns describitur. Duos filios habet, quia duo sunt genera contemplantium. Alii enim vivunt in communi. Alii solitarii, ab hominibus segregati. Unde duorum alter Joseph vocatur, alter Benjamin appellatur. Joseph enim, qui augmentum interpretatur, similitudinem simul viventium exprimit; Benjamin autem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
infut᷑o lampas ignis gehennał. Fieħ Audiuistiᷤᷤ fr̾s constantiam honoꝵ.
Audiuistis penã discordantium. Timenda ẽ. cecitas m̃tis. timendac̃.
pena gehennał. Nicħ tͦpius ꝗͣ utes int̾ religiosos. qͥdeb̾ent
luce̾ qiͣ luminar ia inmundo. Hec aũ contepgores exinuidia. decͣcti¬
one solent oriri. S si detͣeho ÷ inclaustͦ. uͥ ẽ. detracbio taciturnitaᷤᷤ

Expanded text:
in futuro tempore ignis gehennalis. Audivistis, fratres, constantiam bonorum, et audistis poenam discordantium. Timenda est caecitas mentis; timenda est poena gehennalis. Nihil turpius quam lis inter religiosos, qui deberent lucere quasi luminaria in mundo. Hae autem contentiones ex invidia et detractione solent oriri. Sed si detractio est in claustro, ubi taciturnitas
Abbreviated transcription (Latin):
Inmundo in lib̾a potestate fuistiᷤᷤ. Ecce ꝓdõ subiugo dĩ missi estiᷤᷤ. u sub¬
lata lien̾tia peccandi: cathena obedientie inbono ꝓposito possitiᷤᷤ reoneri.
tate ñ ducr. rẽ iust sũ fructii peccator oꝑat᷑. Cruce̾ portat. ⁊ñ morit᷑.
qͥ corpꝰ mae̾at ⁊ mundo uiuit. Estote gͦ exuoluntate subiecti. ex obedite
ita obedientia ualet. Adam ꝑiit. qr in obediens fuit. xꝑc resur rex̾. qr

Expanded text:
In mundo in libera potestate fuistis. Ecce pro Deo jugo Dei submissi estis, ut sublata scientia peccandi, catena obedientiae in bono proposito possitis retineri. tate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. » Crucem portat et non moritur, qui corpus macerat et mundo vivit. Estote ergo ex voluntate subjecti, obedite ita obedientia valet. Adam periit, quia inobediens fuit. Christus resur
Abbreviated transcription (Latin):
Stetit. qr inp̃dicahonẽ exc̾uit. qr adtͥbulatioes pacientias exarsit. Tunc petrꝰ
qui aduocẽ ostiarie succubuit. aduocẽ neronis resistñtis ñ recessit. ħ asc̃nsio ẽ.¬
iit̾o. de ut̾o inp̃sepium. de p̾sepio uenie in cruce̾. de cruce henit insepulehrũ.
tionẽ alibi deñotauit. De torrente in iabib:p.e.c. In mundo enĩ erat
torrens mortis. desinẽñs apec̾co pͥmi parentis. de ħ inuia bibte: qr morte̾ intͣt¬
situ gastauit. atq iõ exaltaũ cap̃. qr hoc moriendo in sepuleᷤ posuit surgndo

Expanded text:
Stetit, quia in praedicatione excrevit, quia ad tribulationes patiendas exarsit. Tunc Petrus, qui ad vocem ostiariae succubuit, adis, de utero in praesepium, de praesepio venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, . Hanc exsultationem alibi denotavit: « De torrente in via bibet . » In mundo erat torrens mortis defluens a peccato primi parentis. De his in via bibit, quia mortem in transitu gustavit, atque ideo exal
Abbreviated transcription (Latin):
N. pece̾i. penam utͣmq sua simplici corꝑali morte extinx̾. Uñ g̾gorius.
Unã adnos suã mortẽ detulit. & duas nr̃as quas repꝑit soluit. Simplã suã
duple nr̃e contulit. & duplã nrãm moriens subegit. Uñ ñ inm̾ito uno die inse
duas nocꝰtes. ꝯunũ diem. qͥ mortuꝰ erat ad uitã resurgendo rediss. ostñdit
effectũ sue mortis. q̃duas mortes nr̃as destruendo. uitã nob̾ amissã restaura¬
uit. & amaritudo mortis sue ꝯu̾sa ÷ ingaudiũ uite. Ꝙ p̃dixerat ad apłos.¬

Expanded text:
at peccati poena, utramque sua simplici corporali morte exstinxit. Unde Gregorius: « Unam ad nos suam mortem detulit, et duas nostras, quas reperit, solvit. » Simplicem suam duplici nostrae contulit, et duplicem nostram moriens subegit. Unde non immerito in seduas noctes et unum diem quo mortuus erat, ad vitam resurgendo rediisset, ostendit effectum suae mortis, quae duas mortes nostras destruendo, vitam a nobis amissam restauravit, et sic amaritudo 471 mortis suae conversa est in gaudium vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
gendi sut asuꝑbia. ⁊ mpulu̾em humilitatiᷤᷤ regñdi. u̾bo p̃dicatiois. ⁊ ĩ aqua
baptismatis abluendo. ⁊ corꝑi fideliũ.i. eccłiȩ ꝑ conformitatẽ in corporandi.
corrig̾e debemꝰ. Aliis .ii. simplicia. aliis mediocͥa. aliis alta p̾dicanda sũt.
Simiłr aliꝰ act̾ redarguendus ÷. aliꝰ blandiciis. alliciendꝰ. he sunt diu̾se
⁊uariȩ linguȩ. Grãm lingue ħt. qͥinlocõne modos obseruare cognouit.
ore mod̾ationẽ disc̾tionẽ hu̾itis. Qui sñ scĩa uult reg̾e ppłm dni: est qĩ cecꝰ
Uob̾ ꝯmissa ͭ duo talñta. Unũ intelligñtiȩ. ⁊ aliud oꝑatiõĩs. Seruate qͥ
habetis. ⁊ multiplicate ꝗ seruatiᷤᷤ. Non .N. suffic̾ cõmissa seruare. nͥ serua¬

Expanded text:
gendi sunt a superbia, et in pulverem humilitatis redigendi verbo praedicationis, et in aqua baptismatis abluendi, et corpori fidelium per confirmationem incorporandi. corrigere debemus. Aliis enim simplicia, aliis mediocria praedicanda sunt. Similiter alius acrius redarguendus, alius acrius blanditiis alliciendus est. Sunt quasi variae linguae. Gratiam linguae habet qui locutionis modos observare cognovit. ore moderationis discretionem habueritis. Qui sine scientia vult regere populum Domini, est quasi caecus ationis. Servate quod habetis et multiplicate quod servatis. Non enim sufficit commissa servare, nisi serva
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Cum gͥ ingruit necessitas mortalitatꝰ uł alicꝰ pestis. ad auxiliũ dĩ
recurrendꝰ ÷. sic̃ his rogatiõib que ꝓmaxima necessitate inuente sunt.
Cum .ii. er igntibꝰ pecc̃is galliar̾ ppłi lupoꝵ rabe acrit̾ int̾imerent᷑. ncc h
flagelli aliꝗ remediũ inueniri poss : ꝯg̾gat ep̃i inuiennã urbẽ. atq in ꝯmune
statuerunt. ut tͥduanũ ieuniũ fac̾ent. Cuniq miscđit̾ dñs pestẽ abstulisset:¬

Expanded text:
e. Cum enim ingruit necessitas mortalitatis, vel alicujus pestis, auxilium Dei recurrendum est, sicut in his Rogationibus, quae pro maxima necessitate inventa sunt. Cum enim, exigentibus peccatis, Galliarum populi luporum rflagelli aliquod remedium inveniri posset, congregati episcopi in urbem Viennam, in commune statuerunt, ut triduanum jejunium facerent. Cumque Dominus pestem mise
Abbreviated transcription (Latin):
scandala de regno tuo ꝙꝑ e
aĩa nĩa ut regnes tu qi de¬
bes inea. uenit .n. auaricia
it uendicat in me sedem.
iactancia cupit dña dũari

Expanded text:
scandala de regno tuo, quod est anima mea, ut regnes tu qui debes in ea. Venit enim avaritia, et vindicat in me sibi sedem; jactantia cupit dominari
Abbreviated transcription (Latin):
mana fragilitate. s reputando illud eẽ leue.
¶Reuis ÷ apud deum qui nicħ dimitit impum¬
tum. quiscit qͣm necessariam legem dederit.
qui negligit mandatum credit illud inaniter
cidas autem. factus es trans
que est radix omnium p̃ceptorum. ab om¬
nibus p̃ceptis que sunt qͣsi filiĩ caritatis ac¬
cusatur. cur gͦ ñ dñr paria peccata. nisi
forte quia magis facit contra caritatem
qui grauuis peccat. et minus qui leuius.¬
¶hanc sententiam ex simili uicdeamus¬
d iquis me offenderet. omnes ft̃s: anicoᷤᷤ
meos in me offendet.⁊ quodam m contra
omnes peccaret. sic qui unum mandatii
negligit. cetera que completa iudebant᷑
¶uere quin uno offendit est transg̾ssor.
totius legis. quia peccat. ⁊ contra auctorẽ
legis. quem insua lege negligit. cõtra ca¬
ritatem que ẽ causa ⁊ qͣsi mat̃ cotiꝰ legis.

Expanded text:
mana fragilitate, sed reputando leve esse, reus apud Deum, qui nihil dimittit impt scit quam necessariam legem dederit. Qui negligit mandatum, credit illud inaniter ris, occidas autem, factus es transquae est radix omnium praeceptorum, ab omnibus praeceptis, quae sunt filii charitatis, accusatur. Cum ergo non dicantur paria peccata, nisi forte quia magis facit contra charitatem, qui gravius peccat, et minus qui leviusHanc sententiam ex simili videamus: Si quis me offenderet, omnes fratres et amicos meos in me offenderet, et quodammodo contra omnes peccaret. Sic qui unum mandatum negligit, caetera, quae completa videbantur Vere qui in uno offendit est transgressor totius legis, quia qui peccat, contra auctorem legis facit, quem in sua lege negligit, et contra charitatem, quae est causa et mater totius legis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ne putarent con¬
temptibile eẽ pec¬
catum in hac uana
re legem tͣnsgredi.
addat quiciuq.¬
¶Alit̾. Gramus in¬
daicat᷑ qui legem
moysi quãqui na¬
turalẽ legem con¬
tempnit. grauius
quamqui legem
moy si despicit.
si negligitis. gͣuiꝰ
mam

Expanded text:
Ne putarent contemptibile esse peccatum in hac una re legem transgredi, addit: QuicuAliter: Gravius judicatur, qui legem Moysi, quam qui naturalem contemnit; gravius quam qui legem Moysi despicit. si negligitis, gravius dam
Abbreviated transcription (Latin):
que dicit ñ consun¬
das ꝑ sonam pau¬
ꝑis. nechonores
uultum potentis.
⁊ alibi. Nulla erit
distancia ꝑsonaꝵ.
ita parusi tit mag¬
num audietis. quia
iudicium dei est.

Expanded text:
quae dicit: Non confundas personam pauperis, nec honores vultum potentis , et alibi: Nulla erit distantia personarum: ita parvum ut magnum audietis, quia judicium Dei est
Abbreviated transcription (Latin):
tatem dei. s nonimaginem. quafiluis
est equalis patri. ñ iusticiam dei qua
ille uistus ẽ incominutabiliꝑ petuitate
nos credendo meum quẽ ñ uidemꝰ ut¬
adam adeo factus s peccando adiabolo

Expanded text:
tatem Dei; sed non imaginem, qua Filius est aequalis Patri; non justitiam Dei, qua ille justus est incommutabili perpetuitate: nos credendo in eum quem non videmusAdam a Deo factus est, sed peccando a diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habendo carrra¬
tem. Caritate uer¬
bum caro factumest. quinon hab et
caritatem negat eum uenisse incca¬
ne: ⁊hic conuincitur sp̃m ex deonõ
hr̾e. Sp̃s deinonsono lingus ũaman¬
do ⁊ faciendo dicit iħm incar
uenisse. Lesus uenit ut colligat.
hereticus spargit. Hic non habet
spiritum dei.
eccł̃iȩ seꝑare prauo dogmate uole¬
bant. hunc uersicłm exepłã rase

Expanded text:
n habendo charitatem. Charitate Verbum caro factum est; qui non habet charitatem, negat eum venisse in carne, et hic convincitur spiritum ex Deo non habere. Spiritus Dei non sono linguae, sed amando et faciendo dicit Jesum in carne venisse. Jesus venit ut colligat, haereticus spargit: hic non habet spiritum Dei. Ecclesiae separare pravo dogmate volebant, hunc versiculum ex epistola rase
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe.⁊ .u. qr si ⁊̃ fallim᷑ indilectione ex hu¬
¶Quia non est ꝑfecta caritas millo.
qui non ponit animam profratrib.
uel qui saltem non dat pecuniam.
ergo ut ꝑfectam caritatem habeatii.
filioli eiusdem.¬
¶Qm̃. ⁊ hoc magnum ẽ qd̾ ꝑdilectio¬
nem ita mundas habemus cogiratioẽs
quod deo eas uolumus ostendere. quia¬
etiam si conscien¬
tia accusaret

Expanded text:
a etiamsi fallimur in dilectione ex huQuia non est perfecta charitas in illo; qui non ponit animam pro fratribus, vel qui saltem non dat pecuniam. Ergo ut perfectam charitatem habeatis, filioli ejusdem. Et hoc magnum est quod per dilectionem ita mundas habemus cogitationes, quod Deo eas volumus ostendere: quiatiamsi conscientia accusaret
Abbreviated transcription (Latin):
N Mandatum singuli numero
Treponit. os duo subiungiti qr
hec nequeunt separari.
Primis temꝑib crescentis eccłie
cadebat sp̃s suꝑcredentes. iloque¬
bant᷑ lingus ⁊ faciebãt miracula.
s nunc non eget eccłia ext̾iorib sig¬
nis. Omnis qui ht̃ fidem ⁊ caritatẽ
¶ Si seruamꝰ caritatẽ manet in nobiᷤ.
⁊ sidubitamus ammnnobis habitet:
manifestis signis hec possumu sosten¬
dere. quia dedit nobis genera lin¬
guarum. gratiam sanitatum. &. ce¬
tera carismata.

Expanded text:
um. Mandatum singulari numero praeponit, et duo subjungit, quia haec nequeunt separari.Primis temporibus crescentis Ecclesiae cadebat spiritus super credentes, et loquebantur linguis, et faciebant miracula, sed nunc non eget Ecclesia exterioribus signis, quia omnis qui habet fidem et charitatem,  Si servamus charitatem, manet Deus in nobis; et si dubitamus an in nobis habitet, manifestis signis hoc possumus ostendere, quia dedit nobis genera linguarum, gratiam sanitatum, et caetera charismata.
Abbreviated transcription (Latin):
suademus hab̃e. que diuinis sint digne
conspectib. Omnes enim qui aliquid
facere disponunt adidem factum imi¬
tandum corda nr̃a se conuert̾e suadẽt.
s qui malacogitat. siposset deo oc¬
cultaret. Qui uͦbona hi facillime cor¬
dib suadent ut conspecturi dei patefi¬
eri defiderent. qd̾ ÷ indiciũ magnę ꝑfec¬
tionis. cum sua oꝑa ł cogitationesadeo
gaudet uideri. quia qui facit u̾ita¬

Expanded text:
suademus, quae dignae sint divinis conspectibus. Omnis enim qui aliquid facere disponit, ad idem factum meditandum corda sua se convertere suadet. Sed qui mala cogitat, si posset, ea Deo occultaret; qui vero bona facillime cordi suadet ut in conspectu Dei patefieri desideret, quod est initium magnae perfectionis, cum sua opera vel cogitatus a Deo gaudet videri: quia, Qui facit verita
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Magna ꝓmissio ⁊ desicłabilis fide¬
libus. s siquis est ad eo ꝑu̾sus ut celesti¬
bus ꝓmissis nondelectetur. saltem
intonat. Qui auertit aurem suam
uit non audiat legem. oratio eius
erit execrabilis.¬

Expanded text:
 Magna promissio et desiderabilis fidelibus. Sed si quis est adeo perversus, ut coelestibus promissis non delectetur, saltem intonat: Qui avertit aurem suam ut non audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis
Abbreviated transcription (Latin):
b aĩas ponere.Qui ha¬
U ꝓpositas multis rationib de hñda
caritate. tandem supponit de cari¬
tatis ꝑfectione sub exemplo passio
nis dominiꝙe. hanc petrus monet᷑
hr̃e. cum domino int̾rogante ꝓfi¬
animã ꝓouib poneret. docebat᷑.
Maiorem enim caritatem nemo ht̃
quam ut ponat quis anim am suã
ma. uita animȩ
deus. Corporis
mors amittere
amittere deum.
fr̾is amittit deũ.
amtit uitam.
saltem res nr̃as ꝑ
est nutriments̃
caritatis qui didic̃
rem suam dare
qñq pot̾it seipsũ
deponere.
cutio nonopus.
inlingua multi¬
plex orõ intelli¬
git᷑. sicquidam
sepe repetitis ser¬
monĩo affectum
suum uolunt cõ¬
mendare.
qui ẽ u̾itas hanc
u̾am dilectionẽ
hre ⁊ ex hac di¬
lectione scimus
meliora opera
excogitanda.

Expanded text:
 animas ponere. Propositis multis rationibus de habenda charitate, tandem supponit de charitatis perfectione sub exemplo Dominicae passionis. Hanc Petrus monetur habere, cum Domino interroganti profianimam pro ovibus poneret, docebatur. Majorem enim charitatem nemo habet quam ut ponat quis animam suam ma, vita animae Deus; corporis mors amittere amittere Deum. fratris amittit Deum, amittit vitam. saltem res nostras pro est nutrimentum charitatis. Qui didicit rem suam dare, quandoque poterit seipsum deponere.cutio, non opus; in lingua multiplex oratio intelligitur, sicut quidam saepe repetitis sermonibus affectum suum volunt commendare.qui est veritas, hanc veram dilectionem habere, et ex hac dilectione scimus meliora opera excogitanda.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dilectio est certum signum quo dis¬
cernuntꝰ siliidei ⁊ filii diaboli. aliasunt
te non cominunicat alienus. Quic¬
quid uis habe. hoc solum non hal. e¬
as nichil tibi ꝓdest. alia non habeaᷤ.
¶ U biestinudia. ñ ẽ fr̃nus amor. Oꝑa
chaun mala ñdicit nisi inuidiam. ⁊ õdi¬
um fr̃is. Oꝑa abel iusta ñdicit nͥ carita¬
tem. hinc discernunt᷑ hoĩes. Nemo
attendat linguas uł facta. Corsinon
bene faciat ꝓ fr̃ib suis. ostendit quid
inse habeat. Caim recte offerebat cre¬
aturam creatori. s non bene diuide¬
bat quando credebat placare mu¬
nera quȩ offerebat cum odio fr̾is. a¬
bel cum dilectione obtulit ⁊ placa
uit.
qui fratremdiligit. aꝑtum dat indi¬
cium. quia adsortem uistoꝵ ꝑtinet.
adiram ⁊ discordiam. ⁊ sic quantum
ad se oiroit eum manima.
¶Siquis contempnebat odium fr̾is.
non contempnet incorde suo homi¬
cidium: non manus mouet adocci¬
dendum. ⁊ homicida tenet᷑. uiuit
ille ⁊ iste interfector iudicatur.

Expanded text:
Dilectio est certum signum quo discernuntur filii Dei et filii diaboli. Alia praete non communicat alienus. Quidquid vis, habe; hoc solum si non habeas, nihil tibi prodest. Alias virtutes ernus amor. Opera Cain mala non dicit, nis invidiam et odium fratris. Opera Abel justa non dicit, nisi charitatem. Hinc discernuntur homines. Nemo attendat linguas, sed facta. Cor si non benefaciat pro fratribus suis, ostendit quid in se habeat. Cain recte offerebat, creatura Creatori, sed non bene dividebat, quando credebat placere munera quae offerebat cum odio fratris. Abel cum dilectione obtulit, et placuit. Qui fratrem diligit, apertum dat judicium, quia ad sortem justorum pertineat. ad iram et discordiam, et sic quantum ad se occidit eum in anima. Si quis contemnat odium fratris, non contemnet in corde suo homicidium? Non movet manus ad occidendum, et homicida jam tenetur: vivit ille, et iste interfector judicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ducendo sicut mani¬
cheus uoluit de cunc¬
tis hominib s imi¬
tacionẽ ⁊ suggesti¬
onem peccandi su¬
mendo ab illo sicrit
filii abrahe dicũt᷑
imitando fidem
rentes fidemabra¬
he facti sunt ñ filui
abrahe s diaboli.¬

Expanded text:
em ducendo, sicut Manichaeus voluit de cunctis hominibus; sed imitationem et suggestionem peccandi sumendo ab illo, sicut filii Abrahae dicuntur imitando fidem rentes fidem Abrahae, facti sunt non filii Abrahae, sed fili
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui inter ꝑsecutiones in domino
manet ñ consusus: spemht̃ in eius
aduentu. s quihic ertbescit con¬
fundetur in eiusaduentu cuius pͥ¬
cepta neglexit.

Expanded text:
Qui inter persecutiones in Domino manet non confusus, spem habet in ejus adventu; sed qui hic erubescit, confundetur in ejus adventu, cujus praecepta negligit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nemo docenti tribuat quod exore
cor cuum laborat. nec tamen doctortaceat.
falsi sunt. nec uosaliter inuenietiᷤ
uitamȩternam nisi sequaminullã
castitatem fidei quam ꝑme audiᷤᷤ¬
tis.

Expanded text:
us, docenti tribuat quod ex orecuum laborat. » Nec tamen doctor taceat,falsi sunt. Nec vos aliter invenietis vitam aeternam, nisi sequamini viam castam fidei, quam per me audistis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uitam et̾nam expectatis. custodite noᷤ
adoctrinis ħeticorũ. qui speciẽ sc̃itatiꝰ
sibi assumunt. qui p̃uis dogmatibus
gliam incorruptibilis dei insimilitu¬
dinem corruptibilium rerum mutãt.

Expanded text:
 vitam aeternam exspectatis, custodite vos a doctrinis haereticorum, qui speciem sanctitatis sibi assumunt, qui pravis dogmatibus gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem corruptibilium rerum mutant.
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinatis. Scola
adaudiendosma¬
gistros lib̃alium¬
Uñ scola uocatio
int̾pretatur. quia ibiuocabant stu¬
diis. Scolastici gͥ sunt eruditi. discoli
indocti &. agrestes. Ecce quomodo supͣ
monebat subdi humane creature.¬
¶ Si miuste patimini. grãm dei acqͥ¬
ritis. Nam si uos suffertis penas illa
tas abeis. uos dico peccantes nolendo
obedire eis. ⁊ colaphirati ab ipsisdnĩs
.i. sepe correcti abillis ut ꝑcolaphos
adobediendum induceremini. quȩ
gratia erit uobis inde: nichil ꝓpter
hoc accipietis adeo

Expanded text:
ciplinatis. Schola ad audiendostros liberaliumunde schola vacatio interpretatur, quia ibi vacabant studiis. Scholastici igitur sunt eruditi. Dyscoli indocti et agrestes. Ecce quomodo supra monebat subdi humanae creatur Si injuste patimini, gratiam Dei acquiritis. Nam si vos suffertis ptas a dominis, vos dico peccantes, nolendo obedire eis; et colaphizati ab ipsis dominis, id est saepe correcti ab illis, ut per colaphos ad obediendum induceremini, quae gratia erit vobis inde? Nihil propter hoc accipietis a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
U Non tͣnsitoriȩ nunciamꝰ. s memone ꝯmen¬
¶ ut multos ad eandem
ilux nob̾ irradiauit. tenebre eramꝰ. mͦ ꝑlu¬
cem lux sumꝰ. ⁊ alios illuminamus. dumpec¬
cata dimitti. ⁊ tenebras expelli nunciamꝰ.¬

Expanded text:
 non transitorie nuntiamus, sed memt multos ad eamdem lux nobis irradiavit. Tenebrae eramus, modo per lucem lux sumus, et alios illuminamus, dum peca dimitti et tenebras expelli nuntiam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Deusinluce ẽẽ dr̃. quia sũmabonitas
ubi proficere ualeat non inuenit.
homo inluce ambulat. quia uirtu¬
tum operibus admeliora ꝓficit.
¶ Si ambulamus inliice ita sumꝰ mun¬
di. s tamen non debemus putare noᷤᷤ
quam diu uiuimus omnino posse
apeccatis mundari.

Expanded text:
 Deus in luce esse dicitur, quia summa bonitas ubi proficere valeat non invenit, homo in luce ambulat, quia virtutum operibus ad meliora profici Si ambulamus in lucem, ita sumus mundi; sed tamen non debemus nos putare, quandiu vivimus, omnino a peccatis posse mundari.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Deus lux est. Qui
g uult hr̃e socie¬
tatem cumluce.
pellat tenebras
peccatoꝵ̃. quia
tenebre cum luce
societatem hr̃e ñ
possunt. Unde se

Expanded text:
 Deus lux est. Qui ergo vult habere societatem cum luce, pellat tenebras peccatorum, quia tenebrae cum luce societatem habere non possunt. Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quare u̾bum caro factum est ⁊ quid
noui attulit mundo: Cur uenit patie
non frustra fuit. Uide quid uoluit doce¬
re. quiadeus lux est. Hac sentencia dun¬
nȩ puritatis excellenciam monstrat.
quamimitari iubemur. hinc manichei
confutantur. qui dei naturam apͥncipe
tenebrarum dicunt bello uictam &e.
uiciatam.

Expanded text:
 Quare Verbum caro factum? quid novi attulit mundo? Cur venit pati? Non frustra fuit, vide quid voluit docere, quia Deus lux est. Hac sententia divinae puritatis excellentiam monstrat, quam imitari jubemur. Hinc Manichaei confutantur qui Dei naturam a principe tenebrarum dicunt bello victam et vitiatam.
Abbreviated transcription (Latin):
uidimus sensibilit̾ hominẽ uenien¬
tem. qđ ꝑspeximus diuinitatem
aduertentes in homine. ⁊ manuscon
sencientes ei qui incarne uisus est s
cum multa contrectatione ꝑscrutan¬
tes scripturas ꝑ hibentes testimoniũ
oerpso uerbo. Qđ uidit aliquis nim¬
ciare potest auis. qđ ꝑ fecte conspi

Expanded text:
vidimus, sensibiliter hominem venientem, quod perspeximus, Divinitatem advertentes in homine, et manus consentientes ei qui in carne visus, sed cum multa contrectatione Scripturas perhibentes testimonium de ipso Verbo. Quod vidit aliquis nuntiare pot
Abbreviated transcription (Latin):
mata ħecicorum. qui de u̾bi et̾nitate
male senciebant ⁊ male p̾dicabant.
heticorum stulticiam. In qua de fidei
⁊ caritatis ꝑfectione agit. ut intelli¬
amus. Multi enim pͣuis dogmatib
inducti de sinceritate fidericaritatiᷤ
ñbene intelligebant. Dicebant oꝑa
consentire uiciis alienis. contͣdicenteᷤᷤ
ꝯmunicare passionib xꝑi. ⁊ ceteris
que implent᷑ ꝓcaritate dr uximi.¬

Expanded text:
mata haereticorum, qui de Verbi aeternitate male sentiebant, et male praedicabant. et aliorum haereticorum stultitiam, in qua de fidei et charitatis perfectione agit, ut intelliamus. Multi enim pravis dogmatibus inducti de sinceritate fidei et charitatis non bene intelligebant. Dicebant enimconsentire vitiis alienis, contradicentes communicare passionibus Christi, et caeteris, quae implentur per charitatem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia letifertimlingue uirus adinte¬
grum insuis auditorib ex haurire de¬
sidat. qui detrahere alterutrum uetu¬
it. quiiudicare ꝓximum int̾dix̃. qui mn
aꝑta peccata. addit ⁊̃ hoc quod quib¬
dam leue uidetur. ut iurandi consue¬
tudinem tollat quia omne ociosũ u̾bũ
qđ locuti fuerint homines. reddent ra¬
tionem indie iudicii.
quenter urando uera. aliqñ ⁊̃ in ꝑiu¬
rium incidatis s eolongius aꝑiurio
stetis qđ nec u̾a urare uelitis nͥ Neces¬

Expanded text:
quia lethiferum linguae virus ad integrum in suis auditoribus exhaurire desiderat, qui detrahere alterutrum vetuit, qui judicare proximum interdixit, qui in aperta peccata; addidit etiam hoc quod quibusdam leve videtur, ut jurandi consuetudinem tollat; quia, omne otiosum verbum quod locuti fuerint homines, reddent rationem de eo in die judicii . quenter jurando vera, aliquando in perjurium incidatis; sed eo longius a perjurio stetis, quod nec vera jurare velitis, nisi neces
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Aut̾ oportet p̾di¬
attrahendo incre¬
pando. quod satis
difficile est ut du̾¬
sis u̾bis adidemten¬
dentib utrumq
facere possit.

Expanded text:
am? Oportet praediattrahendo, increpando, quod satis difficile est, ut diversis verbis ad idem tendentibus utrumque facere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
brum: et magna exaltat Ecce
quantiis ignis. quam magnam
siluam incendit Et lingua ignĩ¬
est uniusitas. iniquitatis. Lin¬
gua constituitur inmenbris nõ
tris. que maculat totum corpus.¬
et inflammat rotam natiuitatiꝰ
nostre. inflammata a gehenna.

Expanded text:
et magna exaltat . » Ivus ignis, quam magnam silvam accendit, et lingua eset universitas iniquitatis. Lingua constituitur ris, quae maculat totum corpuset inflammat rotam nativitatis nostrae, inflammata a gehenna.
Abbreviated transcription (Latin):
despiciens singłarit̾
se sapientem iactat
i facundam. contͣ qd̾.
Nolite multiplicare
loqͥsubluma głanteᷤᷤ.
cotum corpꝰ macłat.
unmuncdũ facit
reputari mospectu
nobis.

Expanded text:
despiciens, singulariter se sapientiem jactat et facundam. Contra quod: Nolite multiplicare loqui sublimia gloriantes.totum corpus maculat, et immundum facit reputari in conspectu nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia aspere de contemptri diuitũ
locutus erat. ⁊ quodam modo contra¬
rius legi diuine. q̃ omnes diligi p̃cip̃.
ne omnino contempnendi diuites pu¬
legem q̃ dicit. diliges ꝓximũ tuũ. bñ fa¬
citis. qr si diuitẽ ꝓpẽ diuitias non sunt
eligẽdi ñ tñ ꝑꝑ dm̃ minꝰ s̃ diligendi.
timere pusillꝰ grex
qr cõplacuit patri
uestro dare uobis
regnum. Pauꝑes
parentes quorum
nutͥritur officio
elegit.
a fide eos qͥ c̾cit ꝑ po¬
tentiã opprimunt.
⁊ ad iudicia poten¬
tiorũ trahunt. &
est alia causa. qua¬
re nonsunt eligẽ¬
di quia mala infe¬
runt fideli.¬
que dicit ñ confun¬
das ꝑsonam pau¬
ꝑis nec honores
uultum potentis.
⁊ alibi. Nulla erit
distancia ꝑsonaꝵ.
ita parusi ut mag¬
num audietis. quia
iudicium dei est.
temptibile ẽẽ pec¬
catum in hac uana
re legem fnsgredi.
addit quicumq.¬
¶Alit̾. Gramins i¬
dicat᷑ qui legem
moysi quãqia na¬
turalẽ legem con¬
tempnit. grauius
quam qui legem
moy si despicit.

Expanded text:
Quia aspere et de contemptu divitum locutus erat, et quodammodo contrarius legi divinae, quae omnes diligi praecipit, ne omnino contemnendi divites pulegem quae dicit: Diliges proximum , benefacitis; quia, etsi divites propter divitias non sunt eltimere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Pauperes etiam parentes quorum nutriretur officio elegit. a fide, eos qui credunt per potentiam opprimunt, et ad judicia potentiorum trahunt. Et est alia causa quare non sunt eligendi, quia mala inferunt fideliquae dicit: Non confundas personam pauperis, nec honores vultum potentis , et alibi: Nulla erit distantia personarum: ita parvum ut magnum audietis, quia judicium Dei est .temptibile esse peccatum in hac una re legem transgredi, addit: QuicunqAliter: Gravius judicatur, qui legem Moysi, quam qui naturalem contemnit; gravius quam qui legem Moysi despicit.
Abbreviated transcription (Latin):
filium nisipater. neq patrem quis
nouit nisi filius. ⁊ cui uoluerit filuꝰ
enim filius reuelat quicarne uisibił
apparens diuinitatis archana ꝑ euan¬
gelium mundo patefecit.

Expanded text:
em quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius idem Filius revelat, qui carnaliter visibilis apparens, divinitatis arcana per evangelium mundo patefecit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quo plus maiorem quis mĩama dño
consequitur. eo inustius indigenti ꝑxi¬
mo miscdiam negat. nustius luit penaᷤᷤ
impietatis.
mĩãm. ita qui fecit remueratus ex¬
ultabit atq gaudebit. alit̾. suꝑ ex al¬
unda mĩe ignis peccati ex tinguitur.¬

Expanded text:
Quo plus majorem quis misericordiam a Domino consequitur, eo injustius indigenti proximo misericordiam negat, et justius luit poenas impietatis. fecit misericordiam, ita qui fecit, remuneratus exsultabit atque gaudebit. VERS. 14.-- unda mi
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem frater aut soror nudi
sunt et indigeant uictu cotidia¬
no. dicat autem aliquis de uob
illis ite in pace. calefacimini. &¬
rientem non recreant si non ⁊ cibus pre¬
beatur ⁊uestis. ita fides uerbotenus
ser uata non saluat.

Expanded text:
Si autem frater aut soror nudi sint et indigeant victu cotidiano, dicat autem aliquis de vobis illis: Ite in pace! Calefacimini rientem non recreant, si non et cibus praebeatur, ac vestis, ita fides verbo tenus servata non salvat.
Abbreviated transcription (French):
¶ Sicut rugitus
leonis impedit
aures ne alt̾m so¬
num excipiant.
sic cdiabolus fideli¬
ummentest̾rendo.
ł illicita suggeren
habete fidduciam.¬

Expanded text:
 Sicut rugitus leonis impedit aures, ne alium sonum excipiant, sic diabolus fidelium mentes terrendo, et illicita suggerendhabete fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
xꝓficientem uob̃. Quigr̃am spernt
non grãm minuit. s hanc ñ suam .i. nõ
sibi utilem reddit.
fusionem multiplicis idolatrie incutꝰ
gebat. sicut plebs isrłitica paruanu¬
mero ⁊ captiuata sedens suꝑ flumina
babilonis. absenciam sc̾e t̾re deflebat.
nec canticum domini inaliena t̾racan¬
tabat. Et bene dum auditores hortat᷑
adtoleranciam adu̾sitatum p̾sencium
dicit eccłiam que secum est inbabilone
constitutam .i. inconfusione tͥbulatio¬
num. quia sca deiciuitas aꝑmixtione

Expanded text:
ficientem vobis. Qui gratiam spernit non gratiam minuit, sed hanc non suam, id est non sibi utilem reddit. fusionem mulgebat, sicut plebs Israelitica parva numero, et captivata sedens super flumina Babylonis absentiam sanctae terrae deflebat, nec canticum Domini in aliena terra cantabat . Et bene dum auditores suos hortatur ad tolerantiam adversitatum praesentium, dicit Ecclesiam, quae secum est, in Babylone constitutam, id est in confusione tribulationum, quia sancta Dei civitas a permistione
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tanquam male¬
dicus patitur qui
passionis sue tem¬
pore infui salutẽ
iniuria ꝑsecuto¬
ris effrenatur.

Expanded text:
 Tanquam maledicus patitur, qui passionis suae tempore in sui salutem injuria persecutoris effrenatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tet ingredi ireg¬
restat illis passu¬
risut quando pa
suas deo. nilde se
p̾sumentes ut ⁊
purget. ⁊ infuto᷑
qͦs creauit. paciunt᷑
icoinbenefactis
ñppter peccata.

Expanded text:
tet ingredi in regrestat illis passuris: ut quando patsuas Deo, nil de se praesumentes, ut et purget, et in futuro quos creavit. Patiuntur dico in benefactis, non propter peccata.