comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in primis fuit grauiꝰ. ñc ẽ gratiꝰ. Adhȩc gͥ laboro ut
cũ ipsis semꝑ quietꝰ uiuã. & cũ ipsis in pace moria.
cũ ipsis ⁊ sub ipsis frat̃ & cõseruus. Nunc ad ea quȩ de
claustro aĩȩ st̃ dicenda transeamꝰ.¬
se recipit animꝰ. sola cęlestia meditat᷑. separat᷑
aterrenis. aturba cogitacionũ carnaliũ longe poni-¬
tur. Dulces carnis resug̃ affectꝰ. uagos sensuũ moty
restring̃. in dno delectat᷑. angłica fruit dulcedine.
legiti in libro uitȩ. ꝓsilentio pacẽ tenet: inchoro u̾¬
tutũ. seruat concordiã morũ. Sũmi patͥs bonita¬
lem angłicȩ creat̾e beatitudinẽ cõtẽplat᷑ . attendit
bonitatẽ cui nichil de ẽ. beatitudinẽ que nullo in¬
diget. patͥs potentiã. fiuii sapientiã. sci sp̃c benig¬
nitatẽ cõsidat. Dum hȩctria otemplat᷑. tͥbus modiᷤᷤ

Expanded text:
us prius fuit gravior, nunc est gratior. Pro hoc igitur laboro, ut cum ipsis semper quietus vivam, et cum ipsis in pace moriar, cum ipsis et sub ipsis frater et conservus. Nunc autem ad ea, quae de claustro sunt animae dicenda, transeamse recipit animus, sola coelestia meditatur, separatur a terrenis, a turba cogitationum carnalium longe ponitur, dulces carnis refugit affectus, vagos sensuum motus restringit, in Domino delectatur, angelica fruitur dulcedine, legit in libro vitae, pro silentio pacem tenet, in choro virtutum, servat concordiam morum, summi Patris bonitatem, angelicae creaturae, beatitudinem contemplatur, attendit bonitatem, cui nihil deest, beatitudinem, quae nullo indiget. Patris potentiam, Filii sapientiam, Spiritus sancti benignitatem considerat. Dum haec tria contemplatur, tribus mo
Abbreviated transcription (Latin):
queq mens sua studia negligens alienas actiones
curans extra habitũ. atq extra ordinẽ ꝓpͥum ua¬
gatur. Quã sichẽ pͥnceps terrȩ oppͥmit: quia inuen.¬
łam ucuris exteriorib diabolꝰ cocrũpit. Et cõglu¬
linata ẽ aĩa eiꝰ cũ ea. quia unitã sͥ ꝑ iniqͥtatẽ iusua¬
recipit. S quia cũ mens aculpa resipiscit. atq ad
recte illic subiungit᷑. tristemq blandiciis delinuuit.
Aodo enĩ alioꝵ facta grauiora. mͦ nil ẽẽ qđ ꝑpetra¬
subsequens ad pęnitentiã pollicet᷑. quatenꝰ dum
tur. & egressa curis scłarib implicata capitur.
fr̃es autem dinȩ sororẽ suã in aliena domo diu
morari ñ ꝑmutunt: s int̾fecto sichẽ cum reliquiᷤᷤ

Expanded text:
quaeque mens sua studia negligens, alienas actiones quaeque mens sua studia negligens, alienas actiones curans, extra habitum atque ordinem proprium vagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia inven curis exterioribus diabolus corrumpit. Et agglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit, et quia cum mens a culpa resipiscit, atque adrecte illic adjungitur, tristemque blanditiis delinivit. Modo enim aliorum facta graviora, modo nihil esse qsubsequens ad poenitentiam pollicetur, ut dum tur, et egressa curis saecularibus implicata capitur. Fratres autem Dinae sororem suam in aliena domo diu morari non permittunt, sed interfecto Sichem cum reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ filiũ. quasi contͣ sapientiã. Eo malignitate cõ¬
tra spm̃ scm̃ quasi contͣ benignitatẽ. Consolatur gͥ
nos potentia patͥs qua peccata puniuint̾. ut focti¬
tudinẽ capiamꝰ contͣ carnis fragilitatẽ: consolatur
sapientia filii quaȩ reficit qͦcd ꝑ ignorantiã defec̃.:
consolat̃ benignitas sp̃c sc̃i ne sub uitret desꝑa¬
lio. Huiꝰ claustri ambitꝰ ututũ cosupnis decorat᷑
re
sustentat᷑ pacientiȩ basib ad regłam iusticiȩ qua¬
dratur. ututũ coabiacentibꝰ officinis munit᷑. Ou¬
ris boni oꝑis claustri septa forisecꝰ amibiuntur
que clauso silentis ostio uage mentis gressus cohi¬
bent. Abhoc olaustro egressa ẽ dina filia iacob ut
uideret mulieres regionis alienȩ. Quã cũ iudiss
sichẽ fuius emor adamauit cerapuit ⁊ dormiũ
cũ illa. et conglutinata ẽ aĩa eiꝰ cũ ea. tͥstemq blandi¬
ciis deliniuuit. Audi beatũ gregoriũ. Dina inqt ut mu¬
lieres uideat regionis alienȩ egredit᷑: quando una¬

Expanded text:
 ex malignitate contra Spiritum sanctum, quasi contra benignitatem. Consolatur igitur nos potentia Patris, qua peccata puniuntur, ut fortitudinem capiamus contra fragilitatem carnis; consolatur sapientia Filii, quae reficit quod per ignorantiam deficit; consolatur benignitas Spiritus sancti, ne subintret desperatio. Hujus claustri r, sustentatur patientiae basibus, ac regula justitiae quadratur, virtutum coadjacentibus officinis munitur, muro boni operis, claustri septa forinsecus ambiuntur, quae clauso silentii ostio vagae mentis gressum prohibent. Ab hoc claustro egressa est Dina filia Jacob, ut videret mulieres regionis alienae. Quam cum vidisset Sichen filius Hemor, adamavit, et rapuit, et dormivit cum illa, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Audi beatum Gregorium: « Dina, inquit, ut mulieres videat regionis alienae egreditur, quando una
Abbreviated transcription (Latin):
Qaitus diaboli cupiditas: cantꝰ pͥmi hominis
uoluptas: sedi caritas. In cautu diaboli sug
tres false uoces: & inrantu primi hominis
tres dissone & discordes. In cantu & enĩ dia¬
poli prana uox est elationis: seda siugoges¬
tionis. tercia desꝑationis. Si muier ce ui
cantu prunt. hominis prima uox ẽ delecta¬
tio: seda consensus: tercia excusatio. Rxhis
six uocibꝰ: contant discordie camiꝰ. Nusea
diaboli. ab altiori uoce cantari cepit. Incho¬
Ponã inꝗͥt sedem ieã ad aquilonẽ. &e drs
similis altissimo. Auiꝰ mehoauit quam ide

Expanded text:
Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discordes. In cantu etenim diaboli prima vox est elationis, secunda suggestionis, tertia desperationis. Similiter et in cantu primi hominis prima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex his sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diaboli ab altiori voce cantare coepit; inchoPonam sedem meam ad aquilonem, et ero simili
Abbreviated transcription (Latin):
płu cõcordes ꝓximo: ꝑ uoluntatẽ dõ: ꝑ obedi¬
entiã magistro. Bec ẽ concordia morũ. Sĩ erũ
tres species sonoꝵ: quȩ fiuĩt pulsu. flatu. ⁊ cau¬
tu. Qu citharã ꝑtinet pulsus ad organũ flati.
ad uocẽ eantꝰ. Assignari poteit hȩc osonantia
sonor coneordie moꝵ. si referat᷑ ad pulsũ eitha¬
rȩ manuũ oꝑatio: ad flatũ organi mentis de¬
coriles ꝓouno ꝑ exẽplumi mortificatȩ carius:
uniꝰ ut concorttes magistro. eanta canticũ nouũ.
tradictioms. Quia ꝓcest dulcedo uocis ͥ sire dul¬
cedime cordis: Sic̃ ꝑ aseensus &e descensus
nusice frangis & eleuas uocẽ: sic ꝑ ascensus
et descensus uͥtutũ frangas & eleues mentẽ.
fr̾angas descendens ad compassionẽ ꝓximi.
eleues aseendens ab contẽplationẽ dei. Holi
cantare cum lucifero incęlo. seu eũ primo ho¬
nuio in paradyso÷ s cantes intẽplo. eum. xp̃o
eiciens em̃tes & uendentes ex eo. eiciens uen¬
dentes ddatam gratiã: & ementes uanã głam.

Expanded text:
plum concordes proximo, et per voluntatem Deo, per obedientiam magistro: haec est concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis decordes proximo per exemplum mortificatae carnis. um concordes magistro, canta canticum novum, ae. Quid prodest dulcedo vocis sine dulcedine cordis? Sicut per ascensus musicae frangis et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves mentem. Frangas descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo homine in paradiso, sed cantes in templo cum Christo, ejiciens vendentes et ementes ex eo , ejiciens vendentes datam gratiam, et ementes vanam gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã est stabilis: s semꝑ instabilitatem¬
uagus amat. Sñ ⁊ fubitur. Bircuiu ter¬
ram. &e ꝑ ambulaui cã. Noc enĩ solent per¬
uersi fr̃s facere. officinas. parentũ do¬
mos. uicinas eecłias uagando circiure.
S cũ satan a facie diu exit. beato ios et
substantie eiꝰ molestus fuit: quia qͥda

Expanded text:
litatem amat. Unde et subditur: Circuivi terram, et perambulavi eam ; hoc enim solent perversi fratres facere, officinas, parentum domos, vicinas ecclesias vagando circuire. Sed cum Satanas a facie Domini exiit, beato Job, et substantiae ejus molestus fuit; quia quida
Abbreviated transcription (Latin):
bundet famulis ⁊ fabrilis. Pacet qͥa solus cune¬
ta possidet: & sic fit ut uocet᷑ obedientia cũ
non sit. hauc obedientiã multi desiderat. ut
extra obedientiã cẽ queãt. Alultis autẽ modis.
hȩc obedientia queri solet: id ẽ auxilio ⁊ con¬
silio. & ingenio. Auxilio uidł parentũ. ofitio
autẽ obedientia quę concedit᷑ alicui parentũ
ex actione. seu frm̃ seductoria ex hortaciõe.uł
etiã boni oꝑis simulatoria ostensione: obedien¬
liȩ nom̃ habet .s re caret. Ad hauo obedienti¬
am aliis modis ꝑuenit᷑ ut qđ illis tribꝰ p̃ce¬
dentous ñ potest. ꝓmissione inuueris obti¬
neatur. Sic abhue cũ petro symon magus
morat᷑ in eccłia: morat᷑ & saphira cũ auania.
ꝑ petrũ boni p̃lati. ꝑ symonẽ ananiã & saphi¬
rani mali subditi designant᷑. Uoluit symon e

Expanded text:
lis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio autem obedientia, quae conceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ iusticiȩ gła. Tuneo gͥ pęnã: quero ueniã: desid̾o
głam. S frrsitan queris utrũ repperire uexẽ¬
plis possis mensuras utriusq eruc is. Dnĩcȩ eru¬
cis ꝓ funđu habet beatꝰ iob. altitudinẽ dauid. lati¬
tudinẽ paulus . longitudinẽ naboth. Deꝓfun¬
do timoris dicit᷑. Erat ios uir rectꝰ & timens
dłm. De aliiudine spe i cdicit dauid. In te đne
speraui non cõfundar in ȩternũ. Petrus uͦ osten

Expanded text:
ia. Timeo igitur poenam, quaero veniam, desidero gloriam. Sed forsitan quaeris, utrum reperire possis mensuras utriusque crucis? Dominicae crucis profundum habet beatus Job, altitudinem David, latitudinem Petrus, longitudinem Naboth. De profundo timoris dicitur: Erat vir rectus, et timens Deum . De altitudine spei dicit David: In te, Domine, speravi, non confund
Abbreviated transcription (Latin):
nis cdulcedo.
lti m am de.ceui. abusionibꝰ claustri
ħ̃ns inmanib ad eã discuciendã. pauca
hao parte negligentiorẽ repperio. Qui lion ab¬
lutis maubꝰ. lota facie. albis festib indutꝰ acce¬
mundus corde. xp̃i corpꝰ meis ñ ꝑtimesco ma¬
nibꝰ tractare. Accedõ adbumiłe elatꝰ. iratus
ad mitẽ. crudelis ad miscđem. & tam̃ patit᷑
humł elatũ. mitis iratũ. crudełe miserieoes.
Aecedo seruus ad dumi ñ amore s timore. ñ de¬
uocione s usu. Accedo ad dum cuiꝰ ꝑcussi ser¬
uũ. ad patrẽ accedo cuiꝰ occidi filiũ. ꝑcussi u̾bo.
occidi ex emplo. nec tam̃ ꝑtimesco dnm. nec
reuereor patrẽ. Manens inturba frm̃ turbanᷤ
aliqͦs. & ab aliqͦ turbat᷑. qñq accedo ad pacisi¬
euor. Appropinqͦ eniã talis ad oscłm pacis. qͥ pͥuᷤ
recõoiliatꝰ accedere debuissẽ ad oscł.n t᷑bati
frĩs. Inaltari ilłu euucde ospicio que susei¬
dum intẽplo. Bonũ ẽ saluatorẽ puerũ por

Expanded text:
. Ultimam de duodecim abusionibus claustri habens in manibus, ad eam discutiendam pauca eros in hac parte negligentiorem reperio. Qui licet ablutis manibus, lota facie, albis vestibus indutus accemundus corde, Christi corpus meis non pertimesco manibus tractare. Accedo ad humilem elatus, iratus ad mitem, crudelis ad misericordem: et tamen patitur humilis elatum, mitis iratum, crudelem misericors. Accedo servus ad Dominum, non amore, sed timore; non devotione, sed usu. Accedo ad Dominum, cujus percussi servum; ad Patrem accedo, cujus occidi Filium. Percussi verbo, occidi exemplo, nec tamen pertimesco Dominum, nec revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ab aliquo turbatus, quandoque accedo ad pacificum. Appropinquo etiam talis ad osculum pacis, qui prius reconciliatus accedere debuissem ad osculum turbati fratris. In altari illum eumdem conspicio, quem Simeoit in templo . Bonum est Salvat
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ: forntudo ꝑ timorẽ. scientia ꝑ uxiorantiã.
pietas ꝑ duritiã: tinior ꝑ suꝑbiã. S ab hac ru¬
uia puer euadat. qͥ brato ios nuntiet. id est
discrecio mentis quȩ cũ aĩo agit. ut qđ ꝑde¬
re cexat penitenbo ꝯseruet. Hi s rumores
claustraliũ ad qͦs ñ ꝑtmẽt bella pͥncipũ se¬
eulariũ. s pugne tẽptacionũ. Uelectare gͥ¬

Expanded text:
ntia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet, id est discretio mentis, quae cum animo agit, ut quod perdere coeperat, poenitudo conservet. Hi sunt rumores claustralium, ad quos non pertinent bella principum saecularium, sed pugnae tentationum. Delectare
Abbreviated transcription (Latin):
ne porcũ de his qͦs tã dui paui : Offerãue me.¬
ulaor benedicti beati. quȩ tociens & tã inpor¬
tune m uolitans occurrit: Offerã strucioneo
quẽ nutui pꝰ cõuersionẽ. Offerã foctassis por¬
cũ inmuudiciȩ ꝓ agno ĩnocentie. merula m
uoluptatis. ꝓturturȩ castitatis. strucionẽ
simulationis ꝓ coluba simplicitatis. Qd est
enĩ moralit̃ porcꝰ uertens se ĩuolutabro lu¬
ti. nͥ peccatir reu̾tens ad in mundiciã pecca¬
ti: Et qͥd ẽ merula uolitans. nͥ uoluptas ꝑ
suggestionẽ temptans: Uel qͥd strucio ĩ deser¬
to. nisi simulatio in conu̾so: Adhuc mecũ ha
meo resonãt scłares fabulȩ quȩ st̃ quasi
ꝑ siliꝗͣs designant᷑ fabule scłares sterili sua¬
uitate resonantes. Cũ gͥ scłaria narro. stul¬
tos congrego ⁊ sic̃ porei siliqͣs sequunt᷑ i¬
mundi nugas. Neu heu qmͣ sepe mͥ oceur
rit merula tẽptacionis. & tã tardꝰ curro
ad uepres ⁊urucas correetionis. Cum aũ

Expanded text:
cum de his, quos tandiu pavi? Offeram ne merulam beati Benedicti, quae toties et tam importune mihi volitans occurrit? Offeram struthionem, quem nutrivi post conversionem? Offeram fortassis porcum immunditiae pro agno innocentiae, merulam voluptatis pro turture castitatis, struthionem simulationis pro columba simplicitatis. Quid est enim moraliter porcus vertens se in volutabro luti, nisi peccator revertens ad immunditiam peccati? Et quid est merula volitans nisi voluptas per suggestionem tentans? Vel quid est struthio in deserto, nisi simulatio in converso? Adhuc mecum habmeo resonant saeculares fabulae, quae sunt quasi per siliquas designantur fabulae saeculares sterili suavitate resonantes. Cum igitur saecularia narro, stultos congrego, et sicut porci siliquas, sequuntur immundi nugas. Heu! quam saepe occurrit mihi merula tentationis, et tam tardus curro ad vepres et urticas correption
Abbreviated transcription (Latin):
suspirat . quẽ caruis desideriũ tẽptat. Isti aũ
quare suspirent: qui ollas carniũ semꝑ hab̾et :
Adhuc esce inqͥt eoꝵ erant in ore ipsoꝵ. & ua
dei ascendit suꝑ cos. Esca enĩ uentri & uent̃

Expanded text:
suspirat, quem carnis desiderium tentat. Isti autem suspirat, quem carnis desiderium tentat. Isti autem quare suspirent, qui ollas carnium semper habent? Adhuc escae inquit eorum erant in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos . Esca en
Abbreviated transcription (Latin):
camisia uestitũ iocantẽ: & dicentẽ. Ohelior est
staminea . quã camisia. Tunica uͦ uestiri. magn
equo: habundans rebus & eurias frequentãs:
qͥ tñ ante ouersionis babitũ pędibꝰ ire osueue¬
rat. nec semꝑ iiueis induebat᷑. & iõ hec ab usio
ñ tantũ elaustri. s et abusio scłi potest appella¬
nature : ꝓhibet tam̃ qđ appetit suꝑfluitas igu¬
le. Causari eĩ solent quidã scłares qđ tot di¬
no labore cibꝰ conficit᷑: & tam cito glutatur
Nec nuꝰ forsitan causari debent quiđa re
legas deliquisse ionathan in gustu mellis. esax
in edulio lentis. sodomitas in saturttate panis.
putasne sine piculo ẽẽ tot caruiũ fereulis. tot
pisciũ gencribꝰ. tot frixiuarũ diu̾sitatibꝰ delic¬
tari Nonne sic differi palatiũ arefectorio: sic̃
egyptus adeserto : Si gͥ in deserto sumꝰ: nuran¬
dum ñ ẽ si ollas carniũ suspiramꝰ. Ollas carnũ

Expanded text:
camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est stamina, quam camisia; tunica vero vestiri magna equo, abundans rebus, et curias frequentans. Qui tamen ante conversionis habitum, pedes ire consueverat, nec semper lineis induebatur. Et ideo haec abusio non tantum claustri, sed etiam abusio saeculi potest appellagulae. Causari etenim solent quidam saeculares, quod tam dino labore cibus conficitur, et tam cito deglutitur. Nec minus forsitan causari debent quidam relegas deliquisse Jonathan in gustu mellis . Esau in edulio lentis , Sodomitas in saturitate panis , putasne sine periculo esse tot carnium ferculis, tot piscium generibus, tot frixurarum diversitatibus delectari? Nonne sic differt palatium a refectorio, sicut Aegyptus a deserto? Si igitur in deserto sumus, mirandumne est si ollas carnium suspiramus? Ollas carnium
Abbreviated transcription (Latin):
it: id est in xep̃o. Audistis delecto: audite de
uestimento. Et uduit inqͥt eũ mat̃ fua uestibꝰ
esau ualde bonis: quas apud se habebat. Forsi¬
tan cũ audis qđ induit eũ mat̾ sua uestibus
ualdde bonis. simlit̃ p̃ciosis uestiri. queris: du
legis tunicã ioseph fuisse talarẽ: conaris & tu
hadere longiorẽ. Annescis ut ait apłs quia oĩa¬
infugura otingebant illis : An ignoris quia in
iacob fraglantia uestim̃toꝵ. famã designat iur¬
tutum: in ioseph tunica talaris ꝑ seuerantiam
iongaiumitatis .: Ne St gͥ uestes quas apud se
habebat rebeeca. & quibꝰ uiduit᷑ iacos cũ apatre
est uirtutũ: ut infine quilibet benedictione
ꝑfruat᷑. Uiter illos etiã qui tunicis induunt᷑ uo¬
iuptas pede posuit non qđ canusiis utautur. s q¬
da delicato panuo qͥ uulgo saia uocat᷑. In ostensi¬
one gͥ lauee uestis. asꝑitatẽ cõuersioĩs ostenđt.
s in delertatione clelicati panni suauitatẽ et¬
mollitiẽ quert̃. Uidi ⁊ eixo nu fallor monaehu

Expanded text:
stis de lectulo, audite de vestimento: Et induit, inquit, eum mater sua vestibus Esau valde bonis, quas apud se habebat . Forsitan cum audis, quod induit eum mater sua vestibus valde bonis, similiter pretiosis vestiri quaeris, dum legis tunicam Joseph fuisse talarem, conaris et tu habere longiorem. An nescis, quod, ut ait Apostolus, omnia contingebant illis in figura? An ignoras, quod in Jacob fragantia vestimentorum famam designat virtutum; in Joseph tunica talaris perseverantiam longanimitatis? Hae sunt igitur vestes, quas apud se habebat Rebecca, et quibus induit Jacob cum a patre est virtutum, ut in fine quilibet benedictione perfruatur. Inter illos etiam, qui tunicis induuntur voluptas pedem posuit, non quod camisiis utantur, sed quodam delicato panno, qui vulgo saia dicitur. In ostensione igitur lanei vestis, asperitatem conversationis ostendunt, sed in delectatione delicati panni suavitatis mollitiem quaerunt. Vidi et ego, ni fallor, monachum
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑfecta medicuia: seuerus maguter non
erudelis : & racionabius diseiplina. Si eiũ
aliqͥs enĩdatoriã uindietã ferre recusarit.
nec tantũ fr̃s s etiã magistrũ clanosus. et
inpudens stẽpserit: etiã siũ ab cesserit. de
ur̃a societate ꝓiciat᷑. Non enĩ ait beatꝰ aũg
hoc fit erudeliter s miscricoriit᷑. ne con¬

Expanded text:
magister non crudelis, et rationabilis disciplina. Si enim aliquis emendatoriam vindictam ferre recusaverit, nec tantum fratres sed etiam magistrum clamosus et impudens contempserit, etiam si non abscesserit, de vestra societate projiciatur. « Non enim, ut ait beatus Aughoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne con
Abbreviated transcription (Latin):
paeẽ ciaustraliũ. uł nĩ increpat culpas
iiustrantiũ. ibi neo martha cõquerit᷑.
nec marie suentiũ eustodit᷑. Aero queitũ
marthȩ: s ñ lego responsionẽ mariȩ.
sponsione siquide xp̃i: doceri possunt p̃lati.
Hortat᷑ eñ martha. laudat mariã ÷ ula ne dde¬
sutet abona oꝑauone. ulao ut ꝑseueret in
contẽplatione. Pulcher ordo recte uiuentu̾.
i incapituls turbato frĩ ñ respondeat nisi
qͥ scit. qđ debet. & qđ deceat. Inhis iribus
ꝑsonis. aisignari potest forma ꝑfrete re¬
ligioiis. In martha nunstrantiũ: in maru
claustraliũ. in xp̃o p̃latoꝵ. In capitulo ia

Expanded text:
pas ministrantium, ibi nec Martha compescitur, nec Mariae silentium custoditur. Lego questum Marthae, sed non lego responsionem Mariae; sponsione siquidem Christi doceri possunt praelati. Hortatur enim Martham, laudat Mariam. Illam, ne desistat a bona operatione; istam, ut perseveret in contemplatione. Pulcher ordo recte viventium, ut in capitulo turbato fratri non respondeat, nisi qui scit quid debet et quid deceat. In his tribus personis designari potest forma perfectae religionis. In Martha ministrantium, in Maria claustr
Abbreviated transcription (Latin):
itum mału in angło: cũ nec p̃cessisset nec tẽ
eẽt. Unde peceatũ in pͥmo hõie. cũ melius
deberet credere p̃cepto creatoris : quam
suggestionibꝰ antiqͥ hostis : Quomͦ ꝯtugit ut
uidas qui intantũ fuerat famiuaris. ĩ ma¬
lum consensisset iudeis: Quare itum xp̃e
intantũ fecit eũ sͥ familiarẽ÷ quẽ noue¬
rat ut̃ discipłos deteriorẽ: Quo ddigredi¬
or. Quo ascendo: Altioris ẽ enĩ hoe oꝑis
⁊ subtilioris. Scio tñ qđ si uenuret sathan
au capitułu cõfessionis. inperrare posset
indulgentiã remissionis. S ne desparet
homo cũ audiret angłm tante dignian
desꝑasse: hominẽ tanie potestatis pͥeccasse.
discipłin tantȩ fanuliaritatis apostaiasse:
ostendit nobis d̾s exempla quorũda qui
peccauert̃. nec desꝑauert̃.s. amei dei
facti st̃. An ignoras petri negationem
an nescis thome dubuacionẽ: Nonne ptꝰ
culpã dilexit mariã. Amat xp̃e confiten¬

Expanded text:
iterum malum in angelo, cum nec praecessisset, nec tunc iterum malum in angelo, cum nec praecessisset, nec tunc esset? Unde peccatum in primo homine, cum melius deberet credere praecepto Creatoris, quam suggestionibus antiqui hostis? Quomodo contigit ut Judas, qui in tantum fuerat familiaris, in malum consenserit Judaeis? Quare iterum Christus in tantum fecit eum familiarem sibi, quem noverat inter discipulos deteriorem? Quo digredior? Quo ascendo? Altioris est enim hoc operis et subtilioris. Scio tamen quod si veniret Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne desperaret homo, cum audiret angelum tantae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae familiaritatis apostatasse, ostendit nobis Deus exempla quorumdam, qui peccaverunt, nec desperaverunt, sed amici Dei facti sunt. An ignoras Petri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nonne post culpam dilexit Mariam? Amat Christus confiten
Abbreviated transcription (Latin):
in sudore uult̾ tui uesceris pane tuio: le t̃¬
cia. laqueo se suspenditꝰ & crepuit medius.
lis tribus tres claustraliũ ordines assimilan
qͥ familiares magistris loculos portant. et
in oculto detrahentes magistros eruciant.
Quid : Nocet ne diggnitas: potestas & fanti¬
liaritas : Ereatꝰ uitanta dignitate angłs ut
lucifer uocaret᷑: non attendens dignitatatẽ
creauonis. cafurus secde quesiuit elationis.
Sic quida claustraliũ du generis nobilita¬
te p̾minẽi. du luteraꝵ scientia pollent: du¬
nis secłe petunt: qui ex dono tanti mun̾¬
is hunuliores eẽ deberent: contra debi¬
liores & illiteratos tument. Nostis eti¬
am potestatẽ pͥmi hominis. qui cũ inho¬
nore eẽt ñ intellexit: s di suo creatori
obedire contẽpnt. creat̾ȩ cui p̃positus
fuerat subditꝰ fuit. Sic quida qñq exelata po
si tam̃ obedire p̃latis nolunt. Unde gͥ ꝓcessit
deiectio indignitate. Unde subiectio in po¬
testate: Unde turbatio infamiliaritate.: hñ

Expanded text:
In sudore vultus tui vesceris pane tuo . De tertia: Laqueo se suspendit, et crepuit medius . His tribus tres claustralium assignantur ordinequi familiares magistris loculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus sedem quaesivit elationis. Sic quidam claustralium dum generis nobilitate praeeminent, dum litterarum scientia pollent dunis sedem petunt et qui ex dono tanti muneris humiliores esse deberent, contra debiliores et illitteratos superbi tument. Nostis etiam potestatem primi parentis, qui cum in honore esset non intellexit , sed dum suo Creatori obedire contempsit, creaturae, cui praepositus erat subditus fuit. Sic quidam ex data sibi potsi tamen obedire praelatis nolunt. Unde igitur processit dejectio, in dignitate; unde subjectio in potestate; unde turbatio in familiaritate? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
go liberati. Prima doniꝰ renuti intibꝰ pecca¬
to. affaus est eggypto. Seda domꝰ ꝑficientibꝰ
ini uono: ꝓxinia in deserto. Tercia alelectanti¬
bus ui dño comuuicta ẽ paradyso. Esto gͥ hu
nulis. ut sis inparadyso sublimis. Noli ẽẽ¬
queso in capitulo sic̃ satan uicelo: uł sic̃ ada
in paradyso: uius eiũ desperat. alter exeu¬
sit. Tanto autẽ satau diterio: quanto de¬
speratior. An uescis sathan expulsũ acapito¬
lo celi: adao acapitulo paradysi: uicła aca¬
pitulo xp̃i : Primũ capitulii fiit uicelo. se¬
eundu in paradyso: terciũ ui orto. In uno

Expanded text:
go liberati. Prima domus, renuntiantibus peccato affinis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino conjuncta est paradiso. Esto igitur humilis, ut sis in paradiso sublimis. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter excusat. Tanto autem Satan deterior, quanto desperatior. An nescis Satan expulsum a capitulo coeli; Adam a capitulo paradisi; Judam a capitulo Christi? Primum capitulum fuit in coelo, secundum in paradiso, tertium in horto. In uno
Abbreviated transcription (Latin):
peccata quasi sua. Nii st̃ qui portant cru
crux diaboli. altitudo qua extollit̃ super
gitudo assiduitas laboris. altitudo cõtẽplati¬
onis. latitudo orationis: quȩ ñ tantũ latirudi¬
autẽ xͥ habet ꝓfuncłu tumoris. altitu diuem
speiᷤ. latitduiẽ caritatis: longituduiẽ ꝑ seu̾antiȩ.
In pͥma crucior ad sedam tendo: ꝓ tereia suspiro.
Primã teneo: scđam requiro. terciã desidero. In
pͥma pena tantũ. In seda pęna cũ uenia. In tercia

Expanded text:
peccata quasi sua; hi sunt, qui portant crucpeccata quasi sua; hi sunt, qui portant cruccrux gitudo assiduitas laboris, altitudo contemplationis. Latitudo orationis, quae amplectituigitur habet profundum timoris, altitudinem spei, latitudinem charitatis, longitudinem perseverantiae. In prima cruce crucior, ad secundam tendo, pro tertia suspiro. Primam timeo, secundam quaero, tertiam desidero. In prima poena, in secunda poena et venia, in tertia
Abbreviated transcription (Latin):
ritas dic̃. hi gt̃ qͥ ueniũt ad uos inuestigm̃tis
ouiũ. uit̾iisecꝰ aut̃ sunt lupi rapaces. Eatiꝰ enĩ
contegor arni uellere. intꝰ aut̃ seuio cupidita¬
te. Corã đno assusto ad altare extensis manib
tans. Cuiꝰ crucẽ : forsitan latronis. s utinao
illiꝰ lat̾nis cui dictũ ẽ. Nodie mecũ eris in
paradiso. Tres sunt siquide cruces. pͥma latͦ.¬
nis desꝑantis. sccła orantis ⁊ dicentis. Mem̃to
mei cłne łu uen̾is in regnũ tuũ. Tercia autẽ
eruoe xep̃i. Primꝰ meruit crucẽ: s ñ ꝓfuit ei ad
it. His tribꝰ asimilari possunt tres species ho
ꝓlest eis ad salutẽ. orant et ex audiunt᷑ au¬
diunt etiã qđ dicit᷑. hodie mecũ eris in pa¬
rachyso. Quaudo autẽ hoc audiuit : Cum
pena peccati. nullis eriminib implicati.:
subtrahunt. se aꝑuerso oꝑe. & ab ocio¬
so sermoẽ: n. & ab inmunda cogitacione.
in quoꝵ manibꝰ labor ẽ assiduus: oratio in
lingua. puritas inm̃te.: portantes aliena

Expanded text:
tis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Exterius autem contegor ovis vellere, intus autem saevio cupiditate. Coram Domino consisto ad altare extensis manibustans. Cujus crucem? forsitan latronis, sed utinam illius, cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso . Tres sunt siquidem cruces: prima latronis desperantis, secunda orantis et dicentis: Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum , tertia autem Christi. Primus meruit crucem, sed non profuit ei ad it. His tribus assimilari possunt tres species homcarnem, et prodest eis ad salutem, orant et exaudiuntur, audiunt etiam quod dicitur: Hodie mecum eris in paradiso. Quando autem hoc audiunt? Cum poena peccati, nullis criminibus implicati, subtrahentes se a perverso opere, ab otioso sermone, ab immunda cogitatione, in quorum manibus labor est assiduus, oratio in lingua, puritas in mente, portantes aliena
Abbreviated transcription (Latin):
locuta est ei uniu̾sa que habebat in corcte
suo ꝑ confessionẽ: & ille aocet omia uer¬
ba que ꝓpofuerat si peniteat habere re¬
missionẽ. Hidet regana saba sapientiã ue¬
ri salemonis. quã ustendit nobis ꝑ huni¬
litatẽ fili: uidet domũ eceliȩ quã cortudie
et habitacula sernoꝵ .i. intrllectꝰ diu̾sos scͥp¬
turȩ : & congregationes religiosoꝵ. Uider
ordinẽ iimstrantiũ. id ẽ statuta recte ui¬
uentiũ. Considerat etiã uestes martyrũ. sen:
et cõfessoꝵ carnes has purpurcas rubore ꝓpris
sanguutis: illas si ngras in excereitio labo¬
ris. seri palicdas mortificatione earius. Hi¬
det pucernas: qui cũ eibo p̃cticationis ꝓ¬
pinant uinũ cõpunctionis. Antendit eti¬
am holocausta. quȩ offerunt᷑ in ara cor¬
dis contribulati. S cũ hȩc uidet animuᷤ
nouiter cõuersus. diett᷑ de eo qđ sequit᷑.
et ñ habebat ultra spm̃. Rabebat ⁊ ñ habe

Expanded text:
est ei universa, quae habebat in corde suo per confessionem, et ille docet omnia verba, quae proposuerat, si poeniteat, habere remissionem. Videt regina Saba sapientiam veri Salomonis, quam ostendit nobis per humilitatem filii; videt domum Ecclesiae, quam quotidie  intellectus diversos Scripturae, et congregationes religiosorum, videt ordinem ministrantium, id est statuta recte viventium. Considerat etiam vestes, martyrum scilicet et confessorum carnes, has purpureas rubore proprii sanguinis, illas vero nigras exercitio laboris, seu pallidas mortificatione carnis. Videt princernas, qui cum cibo praedicationis propinant vinum compunctionis. Accendit etiam holocausta, quae offeruntur in ara cordis contribulati. Sed cum haec videt animus noviter conversus, dicitur de eo quod sequitur, et non habebat u
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore: ne deelines cor meũ in uerba ma¬
litię s ustieię: iuilus enĩ ĩinino accusator
est sui. Qͥa ẽ qd celare uis ili quẽ mehil
litet. eui om̃e cor patet: qͥ udet in abscon¬
dito. qͥ nouit cognaciones honunũ: Abscon¬
att ie ada inparadyso ptꝰ culpã⁊ s ab scon

Expanded text:
tempore, ne declines cor meum in verba malitiae , sed justitiae. Justus enim in initio accusator est sui . Quid est quod clare vis illi, quem nihil latet, cui omne cor patet, qui videt in abscondito, qui novit cogitationes hominum? Abscondit se Adam in paradiso post culpam, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ capituł officiua sp̃c scĩ in qua fuii dĩ con¬
greigant᷑: ut ei reconcilient᷑. Noli ẽẽ fr̃ qua¬
si satͥau uiter filios di. Inter filios dĩ satan¬
ẽẽ dicit᷑ qui frẽs suos cont᷑uat: qͥ frĩbꝰ detͥ¬
hit: & eisde maliuolus insidiat᷑. Satan ab¬
uersariꝰ uñ pretat᷑ : & satan ẽ qͥ magistro¬

Expanded text:
ur capitulum officina Spiritus sancti, in qua filii Dei congregantur, ut ei reconcilientur. Noli esse frater quasi Satan inter filios Dei . Inter filios Dei Satan dicitur, qui fratres suos conturbat; qui fratribus detrahit, et eisdem malevolus insidiatur. Satan, adversarius interpretatur. Et Satan e
Abbreviated transcription (Latin):
dens. in eccłus ostituit tria: scił medicos.
loca. remedia. Hec tria designant᷑ ꝑ samari¬
tanũ. ꝑ stabułu. uinũ & oleũ. Medici st̃ prela¬
ti: loca capitula. modi penitentię remedia.
Attende gͥ insamarttano p̃latũ. in itabulo ca¬
pitulu : uunfusione uint & olei. fom̃tũ confo¬
lationis: asꝑiatẽ correctiõis. In hoc capitubo
est ruã piscina ꝯpunctionisꝰ in qua sanatur¬

Expanded text:
dens, in Ecclesiis instituit tria, scilicet medicos, loca, remedia. Haec tria designantur per Samaritanum, per stabulum, per vinum et oleum. Medici sunt praelati; loca, capitula; modi poenitentiae, remedia. Attende igitur in Samaritano praelatum; in stabulo capitulum, in infusione vini et olei, fomentum consolationis, et asperitatem correptionis. In hoc capitulo est
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis. quia uoluptatẽ trax̃ indolorẽ. lalis ad
altare pot̃ accedere cui cũ occurrerit me¬
lis ad asꝑitatẽ correctionis. Ego aut̃ qͦmͦ ac¬
cecła qͥ porto plumã strucionis in habitu
religionis. ut ñ placeã moribꝰ s uestibus :
Quasi enĩ strueio uolatũ simulo.s tñ pedi¬
bus t̾rã tango. Uolito habitu. s taugo affec¬
tu. Penna siqͥuiłe ꝯtẽplationis at̾renis ñ eleuͣt.
quẽ corpulentia carneȩ uoluptatis pondere
suo grauat. Uñ beatꝰ ios. penna inqͥt strue¬
onis similis ẽ penius herodii & accipitris.
Dicit᷑ ẽẽ similis penna strucionis pennȩ he¬
rodii ⁊ decipitͥs. cũ aliqͥs habitu uttã simu¬

Expanded text:
mentis, quia voluptatem traxit in dolorem. » Talis ad altare potest accedere, cui cum occurrerit melis ad asperitatem correptionis. Ego autem quomodo accedam? qui porto plumam struthionis in habitu religionis, ut placeam non moribus, sed vestibus. Quasi enim struthio volatum simulo, sed tamen pedibus terram tango: volito habitu, sed terram tango affectu. Penna siquidem contemplationis a terrenis non elevat, quam corpulentia carneae fragilitatis pondere suo gravat. Unde B. Job: Penna, inquit, struthionis similis est pennis Herodii et accipitris . Dicitur esse similis penna struthionis pennae herodii et accipitris, cum aliquis habitu simu
Abbreviated transcription (Latin):
nis: utilitatẽ cibi. quictẽ fuentu: x uterũ ad¬
tendit ꝑ contẽplationẽ fut᷑e uitę p̃mia ubi era
iustis eterna bonitas. & felia eĩuitas: Quidi¬
um sine dolore. quies fiue laboro. cũ
ata nͥ s̃uerat. Anneseis quia maria meliorem
partẽ elegnł quȩ ñ anferet ab ea: Quanto
meliorẽ &e longiorẽ: tanto marorẽ. In acti¬
ua siquiđe uita finis ẽ in labore: in eomem¬
platiua uͦ nec defectꝰ uibonis. nee ternuniꝰ¬

Expanded text:
litatem cibi, quietem silentii, et iterum attendit per contemplationem, futurae vitae praemia, ubi erit justis aeterna bonitas, felix aeternitas, gaudium sine dolore, quies sine labore, cum, ata non fuerat. An nescis, quia Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea? Quanto meliorem et longiorem, tanto majorem. In activa siquidem vita finis est in labore, in contemplativa
Abbreviated transcription (Latin):
dudi pacẽ patris. Qui mecũ inqͥt intingit
manũ inpar pside. hic mę tradit᷑us ẽ. Audi
pacẽ filii. Suẽ cũq osculatꝰ fuero. ipse ẽ te¬
nete eũ. Osculo pacẽ ꝓnuttit: & afflugit.
Comã nutriebat. S quoniꝰ : Fur erat ⁊ locu¬
los habebat: & semel in anno tonsus ẽ. qñ se¬
mel tgnita argenteos rettulit: ꝙ intẽplo ꝓ¬
iecit. Cruies ducentis siclis ponderabat qͥ nu¬
merus ẽ umuudoꝵ: quia penitentia ductꝰ
ait: peccaui tradens sanguinẽ iustũ. Si sciri

Expanded text:
Audi pacem patris: Qui mecum, inquit, intingit Audi pacem patris: Qui mecum, inquit, intingit manum in paropside, hic me traditurus est . Audi pacem filii: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum . Osculo pacem promittit, et affligit. Comam nutriebat, sed quomodo? Fur erat, et loculos habebat . Et semel in anno tonsus est, quando semel triginta argenteos retulit, et in templo projecit. Crines ducentis siclis ponderavit, qui numerus est immundorum, quia poenitentia ductus ait: Peccavi, tradens sanguinem just
Abbreviated transcription (Latin):
Trat autẽ ehusi ut scͥptũ ẽ amicꝰ ilauib. sed
qͦmodo amabat eũ. Oomutui i qͥt clauid et
humniliatꝰ sum: & silui abonis. Sic enĩ frucnĩ
suenti iustus amat. ut etiã aqͥbuscłã bonis nͥ¬
leat: sic amat ꝯsiliũ chusi ut ponat silenti¬
um ori suo custodiã: du ñ loquitꝰ nͥ ꝑ licenti¬
am. Cantat dauid psalmũ ꝓuerbis chusi. Ue¬
ba suenti uerba chusi. Herba silentii: uerba
mysteri. Uerba pͥim silentu disereta sedise¬
creta. Uerba tercis: manifestatio mysteri. Ihys¬
toriã nosti: nota mysteriũ. assigoia moralitatẽ
ꝑ seiquedat᷑ ab salon dauid: udas xp̃m: appeta
carius auimũ. Estuabat absalon amore regna¬
ii. hec ẽ radix oniũ maloꝵ cupiditas. aphi
ẽ cap̃t ex quo pendet uicioꝵ cesaries. Hęc ẽ ce¬
saries quã niuriebat absalon & grauabat eũ :
et ñ nͥ semel ĩ anno tondebat.: & tc̃ cͥnes suos
ponderabat ducentis siclis pondere publico.
Absalon pax patris interp̃tat᷑. ipse ẽ & iudã.

Expanded text:
husai, ut scriptum est, amicus David . Sed quomodo amavit eum? Obmutui, inquit David, et humiliatus sum, et silui a bonis . Sic enim fructum silentii justus amat, ut etiam a quibusdam bonis taceat. Sic amat consilium Chusai, ut ponat silentium ori suo custodiam, dum non loquitur nisi per licentiam. Cantat David psalmum pro verbis Chusai: Verba Chusai, verba silentii, velamen mysterii . Tria creta; tertii, manifestio mysterii. Historiam nosti, nota mysterium, assigna moralitatem. Persequebatur Absalon David, Judas Christum, appetitus carnis, animam. Aestuabat Absalon amore regnandi: haec est radix omnium malorum , cupiditas, ipsa est caput, ex quo pendet vitiorum caesaries. Haec est caesaries, quam nutriebat Absalon, et gravabat eum, et nonnisi semel in anno tondebatur, et tunc crines suos ponderabat ducentis siclis pondere publico. Absalon pax patris interpretatur. Ipse et Judas est.
Abbreviated transcription (Latin):
Andi qͥ km̃e qͥa tͥ nuntiet puer qui euasit.
idest puritas diserrtionis quid nuntiet m̃¬
ti. dudi dapna cameloꝵ: & casũ pueroꝵ.
Ni rapiunt᷑. illi moriunt᷑. Auferunt eno
eure dispensationũ: du ꝑ neglientiã ꝑit pu¬
ritas circũspectionũ. uaudent multi claustra¬
lumi du de regibꝰ fabulant᷑ .: du easus militũ
uarrant: tłu ꝓ illis locunt᷑ aquibus ñ agnos¬
cunt᷑. multoꝵ patres defendut̃ : ꝓ muitis iras¬
cunt᷑. ꝓimultis litigant. iggnorant tñ qđ ne¬
gant aut affirmat᷑. Si autẽ de regibꝰ sermo
est docet lectio claustri regũ certamina: ca¬
sus & euentꝰ belloꝵ: qͦmodo moriat᷑ saul. quis
eĩ mortẽ uuntiauit dauid. Cũ enĩ reuert̃et᷑
dauid acecde amalech. ⁊ maneret in sicelech.
uenit homo de castris saul ad dauib. dicitip
ad eũ cauib. Uñ uenis: De castris isrł in qͥt e¬
co fugi. Qđ ẽ uerbũ inqͥt uit factũ est : Qui
ait. Saul & ionathas fuiꝰ ciꝰ interier̃t. Hnde

Expanded text:
arissime, quid tibi nuntiet puer, qui evasit, id est puritas discretionis quid nuntiet menti. Audi damna camelorum, et casum puerorum. Hi rapiuntur, illi moriuntur. Auferuntur curae dispensationum, dum per negligentiam perit puritas circumspectionum. Gaudent multi claustralium cum de regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis litigant, ignorant tamen quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, et maneret in Siceleg, venit homo de castris Saul ad David, dixitque ad eum David: Unde venis? De castris Israel, inquit, fugi. Quod est verbum, inquit, quod factum est? Qui ait: Saul et Jonathas filius ejus interierunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tem carnis mentes alioꝵ. Quos enĩ saul nͥ fu¬
Qui in monte graboe ab amalechita pcussus
occr̃bit: du inmonte suꝑbię posita ꝑ diusa
carnis desideria mens fuiaxa decurrii. Su¬
per saul ut eũ occideret amalechites ster.
quia auimꝰ eui carnis delectatio dnat᷑ euo

Expanded text:
tem carnis inclinet mentes aliorum. Quos enim Saul, nisi susum populum. Qui in monte Gelboe ab Amalechita percussus occumbit, dum in monte superbiae posita, per diversa carnis desideria mens fluxa decurrit. Super Saul ut eum occideret, Amalechites stetit; quia animus, cui carnis delectatio do
Abbreviated transcription (Latin):
puli. patriȩ salutẽ. Si uͦ res sic ab effectũ ꝑue¬
nire ñ ualeant: monachus causidieꝰ iter pa¬
sitau ñ pateret᷑. Oneratꝰ cartulis. auctoritati¬
bus fuitus reu̾tit᷑: ponit dĩẽ. causȩ ꝑsonas in¬
ducti : qͥ si uelis parati s̃t̃ iurare ꝗd ẽ. ꝙ si
uelis iterũ iurẽt qd ñ est. Hleo et̃ p̾ncipum
negotia. Audi ꝯsiliũ ioħis baptistę: in consum¬
li causa. Non licet inqͥt tibi habere uxorẽ frĩs
tui. Quid ꝙͥ dicã : Nonne magis anrat mio¬
nachus causidicꝰ eẽ de fiul discũbentibꝰ cũ
herode. quã inunelis ⁊ carcere teneri cumio
uduȩ. poreũ yauꝑis. Incarcere pͥncipisꝰ pauꝑ

Expanded text:
. Si vero res sic ad effectum pervenire non valeat, monachus causidicus tunc pasitan invitus pateretur. Oneratur chartulis, auctoribus fultus revertitur, ponit diem causae, personas inducit, quae si velis, paratae sunt jurare quod est, et si velis, iterum jurare quod non est. Haec sunt principum negotia. Audi judicium Joannis Baptistae in consimili causa: Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Quid igitur dicam? Nonne magis amat monachus esse causidicus, de simul discumbentibus cum Herode, quam in vinculis, et carcere teneri cum Joviduae, et porcum pauperis. In carcere principis pauper
Abbreviated transcription (Latin):
ra . dum post sobrietatis & otinentie uitã. re¬
uocat eos uentris cura. Et fit qñq ut qui ui
sua domo ante conu̾sionẽ sobrie uixerãt. p̾t¬
modii in monasterio gulosi fiãt. Piacat᷑ deus
uenter diuersoꝵ hostiis ferculoꝵ: inclinat au¬
rem rumoribꝰ  excitat᷑ sapoꝵ generibꝰ : demul¬
cit᷑ confabulatioẽ ñ oratione: otio gratulatur:
sonuolentia delectat᷑. ꝑ simili:tudinẽ
gͥ dõ uenter assimilat᷑. du ei tanta deliotiõe
ꝑ omĩa seruitur. Rabet itaq monachos. ca¬
nonicos. & coõuersos qui ei obnixiꝰ seruiũt.
eos uidelicet qͥ sub otio in eccłia łi remisse ui¬
uuut : qͥ ñ quert̃ secretas orationes s fabulo¬
sas ociosoꝵ cõfessiones: inter quoᷤᷤ ñ audi¬
unt suigretus & suspiria punetȩ ientis. s.
risus x caehuinationes ⁊ ruetus in gurgitati¬

Expanded text:
ra, dum post sobrietatis et continentiae vitam, revocat eos ventris cura. Et fit quandoque, ut qui in sua domo ante conversionem sobrie vixerat, postmodum in monasterio gulosus fiat. Placatur Deus venter diversorum hostiis ferculorum, inclinat aurem rumoribus, excitatus saporum generibus, demulcetur confabulatione non oratione, otio gratulatur, somnolentia delectatur. Per similitudinem igitur Deo venter assimilatur, dum ei tanta devotione per omnia serviatur. Habet itaque monachus canonicos et conversos, qui ei obnixius serviant, eos videlicet, qui sub otio in Ecclesia Dei remisse vivunt, qui non quaerunt secretas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cach
Abbreviated transcription (Latin):
eeta deuotio. Sota uͥ concortdiã moꝵ: sut
desceusus a ascensus uirtutun. Nota qͥm
exucordet humulitas mortisieatiori. inorii¬
ficitio cõpassioni : compassto consolationi.
consolauo orationi: oratio deuotioni. Nota
terũ inuescensu. quomꝰ ꝑtineat deuotio ad
oritionẽ : orõ ad consolationẽ: consolatio ad

Expanded text:
sunt descensus et ascensus virtutum. Nota quomodo concordet humilitas mortificationi, mortificatio compassioni, compassio consolationi, consolatio orationi, oratio devotioni. Nota iterum in descensus quomodo pertineat devotio ad orationem, oratio ad consolationem, conso
Abbreviated transcription (Latin):
tutib ñ abtendit ¶Horunt aliqui q affluen¬
tiã ciboꝵ comitari soleat inundatio uerboꝵ.
Sorunt itiã multi qđ saturitatẽ uentris
sequit᷑ leuitas oꝑis: & uauitas mentis. Scrip¬
tum ẽ enĩ. Sedit popłs manducare ꝙ oibe¬
re: ꝙ surrexert̃ ludere. Audere uugt: non
legere. Sunt enĩ qui post quã deueati cipi
deant. ñ lectiom &e silentio.s runioribꝰ et
curiositati uacant : qͥ locũ & tẽpus loquen¬
di et e. tacendi nusquã & nũquun
sertiãt: s. uistabiles & ociosi nunc hos. nẽ u¬
ostiũ dixit ñ murũ. Si eiũ murus ponere¬
tur. Ioquentu licentia om̃mno nagari uude¬
ret᷑. S ostiũ ponit᷑: ad tẽpore ⁊ loco eiau¬
ditur & apitur. Est tẽpus & locus taceni.ꝯ
loquendi. Apit itaꝙ ostiũ in claustro. hora cõ¬
stuuia lectioni: i capło confessioni. in eecłia
orauioni. Clauduͤ uerũ ineliustro cõfabula¬
tiomi: in capirulo excusationi: in geclia ua¬
ne modulatiõi. Hoc hoitiũ claudu̾ sepiꝰ fr̃ĩ¬

Expanded text:
nt aliqui, quod affluentiam ciborum comitari solet inundatio verborum. Norunt etiam multi quod saturitatem ventris sequitur levitas operis, et vanitas mentis. Scriptum est enim: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati cibi deant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc ilOstium dixit, non murum. Si enim murus poneretur, loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitur, quod tempore et loco clauditur et aperitur. Est tempus et locus loquendi et tacendi. Aperitur itaque ostium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excusationi, in ecclesia vanae modulationi. Hoc ostium clauditur saepius fratr
Abbreviated transcription (Latin):
nienu aregione deserti. ne douiꝰ quattuor
angulis concussa subu̾tat᷑. & filii ios opp̃mñ
moriani᷑. Deserti regio ẽ demonũ seu ꝑuersoꝵ
frarrũ ado derelicta multitudo: aquibꝰ uent
ueniens idest grauis tẽptatio irruui. quȩ atͣn¬
quilluate conscientiã subuerut. Domꝰ u̾ men¬

Expanded text:
nienti a regione deserti, ne domus quatuor angulis concussa subvertatur, et filii Job oppressi moriantur . Deserti regio, est daemonum seu perversorum fratrum a Deo derelicta multitudo, a quibus ventus venit, id est, gravis tentatio irruit, quae a tranquillitate conscientiam subvertit. Domus
Abbreviated transcription (Latin):
uieode. Uum inqͥt ꝑ psalmodiã cõpundio
infundit᷑.  iua nobusꝰ meorde fit. ꝑ quam
ab iħ in infine ꝑuenit᷑. Sũt etiã alii uoce
dissoluti. qui uocis suȩ modulatione glo¬
riant᷑: nec tantũ gauident de donꝰ gr̃e
s etiã alios sꝑnũt tum̃tes elatione. Aliud
cautãt quã libri habett̃: &e aliud forsitan
t̾tum dict᷑i. ut sint illud iterũ cantat᷑i. tn¬
ta ẽ leuitas uocis forsitan & m̃tis. Cantãt for¬
sitan ut plaeeat popło magis quã đo. Qui
sic cantai. ũ cantãt in chorõ cũ maria sorore
moxsi. s inpalatio cũ herodiade ut place¬
un discũbentibꝰ uł herodi. Timeo autẽ ne sic̃
tAeeetant̾ alictudine uocis. dileetent᷑ etiã ela¬
tione mentis. Nemo tanĩ altiꝰ cantat eo quem
ans audire confueuit de monte sc̃o suo. i¬
oce mei inqͥt dauid ad dum ciamaui. e2
auduut nie demonte sc̃o suo. Esto Iic uiual¬
le humilitatis: ut in monte sc̃o auuiri me¬
Caue ne monasteriũ uertas in theatrũ. Habeꝰ

Expanded text:
compunctio effunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur. » Sunt etiam alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de dono gratiae, sed etiam alios spernunt tumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placent discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit de monte sancto suo, nVoce mea, inquit David, ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Esto igitur in valle humilitatis, ut in monte sancto exaudiri mementi suam. Cave ne monasterium vertas in theatrum. Habes