comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inaliamenim transfert᷑ uiam. qͥs¬
quis a confessione ueritatis abducit᷑.
totꝰq eius cursus abscessio ẽ. Et tan¬
to erit morti uicinior: quanto fuent
a catholica luce longinquior. Qđ ÷
am. quide spũ olim destructi erro¬
ris olimq dampnati. ueteremin¬
saniam concepunt: qui geminam
inxpõ audent negare naturam.
aut ñ suscepta carnis scilicet uerita¬
te. aut incarnem deitate conu̾sa:
ut aut secundum manicheum nulla
eiꝰ sit resurrectio. cuiꝰ nulla ÷ passio:
aut secundum apollinarem ipsa dĩtas
u̾bi mutabilis. ipsa sit facta passibi¬
lis. Hoc autem sentire. hoc aurib
xp̃ianȩ plebis ingerere. quid aliud
ẽ. quam ipsa religionis nĩẽ fundam̃ta
conuellere: & quod uerus filiꝰ dei.
uerussit hominis filiꝰ denegareꝰ. In
quo solo ẽ. humani gen̾is restitutio
⁊ scłis om̃ib ꝓ futurum diuinȩ mi¬
sericordiȩ sacram̃tum. quod sepe ⁊ diu
fuerat significatum: in p̃stituto tem¬

Expanded text:
In aliam enim transfertur viam, quisIn aliam enim transfertur viam, quisquis a confessione veritatis abducitur, totusque ejus cursus abscessio est, et tanto erit morti vicinior, quanto fuerit a catholica luce longinquior. Quod am, qui de spiritu olim destructi erroris olimque damnati veterem insaniam conceperunt, qui geminam in Christo audent negare naturam, aut non suscepta carnis scilicet veritate, aut in carnem Deitate conversa; ut aut secundum Manichaeum nulla ejus sit resurrectio, cujus nulla est passio, aut secundum Apollinarem ipsa Deitas Verbi mutabilis ipsa sit facta passibilis. Hoc autem sentire, hoc auribus Christianae plebis ingerere, quid aliud est, quam ipsa religionis nostrae fundamenta convellere, et quod verus Filius Dei, verus sit filius hominis, denegare? In quo solo est humani generis restitutio et saeculis omnibus profuturum divinae misericordiae sacramentum, quod saepe et diu fuerat significatum, in praestituto tem
Abbreviated transcription (Latin):
illecta consentit: qm̃ contiuentiȩ cla¬
uis ⁊ dĩ timore transfigit᷑. In bono
gͥ ꝓposito constitutis. inimicitiȩ
dissimilium diabolo instigante ñ
desunt: ⁊ facile inodia ꝓrumpunt.
quorum imꝓbimore s. de testabilio¬
res fiunt comparatione rectorum.
Iniquitas: cumiusticia ñ ht̃ pacem.
Temperantiam. odit ebrietas. fal¬
sitati. nulla ÷ cum ueritate concor¬
dia. Nonamar suꝑbia mansuetu¬
dinem: petulantia. uerecundiam:
auaricia largitatẽ. & tam ꝑti¬
naces ht̃ diuers. ista conflictꝰ.
ut etiam si exterius conquiescat.
ipsa tam̃ piorum cordium penetͣlia
inquietare nondesinat: ut uerum
sit quod qui uoluerint in xp̃o piȩ
uiuere ꝑ secutionem patientur: ⁊ ue¬
rum sit qđ om̃is hȩc uita tẽptatio ÷
Inipsisexꝑim̃tis suis. unꝰ quisq fide¬
dilectissumi. ad p̾mia eterna ten¬
dentib. in eo maximȩ diaboli insidi¬
atur astutia: ut quorum ñ potest ꝑ
uertere ꝓbitatem. subruat fidem.

Expanded text:
illecta consentit, quoniam continentiae claillecta consentit, quoniam continentiae clavis et Dei timore transfigitur. In bono ergo proposito constitutis inimicitiae dissimilium diabolo instigante non desunt, et facile in odia prorumpunt, quorum improbi mores detestabiliores fiunt comparatione rectorum. Iniquitas cum justitia non habet pacem, temperantiam odit ebrietas, falsitati nulla est cum veritate concordia; non amat superbia mansuetudinem, petulantia verecundiam, avaritia largitatem: et tam pertinaces habet diversitas ista conflictus, ut etiamsi exterius conquiescat, ipsa tamen piorum cordium penetralia inquietare non desinat; ut verum sit quod qui voluerint in Christo pie vivere, persecutionem patientur ; et verum sit quod omnis haec vita tentatiIpsis experimentis suis unusquisque fidedilectissimi, ad praemia aeterna tendentibus, in eo maxime diaboli insidiatur astutia, ut quorum pervertere non potest probitatem, subruat fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
tationib suis ait. Qui ñ accipit
crucem suam ⁊ sequitur me: ñ
ẽ. me dignus. Nec dubitare de¬
bemus hanc uocem non solum ad
discipulos xp̃i. s ad cunctos fi¬
deles totamq eccłiam ꝑtinere:
quȩ salutare suuminhis qui ad¬
erant uniuersaliter audiebat.
Sicut gͦ tocius ẽ. temporis piȩ
uiuere: ita tocius ⁊ temporis
m̃suris abiino quoq toleratur.
Unum nom̃ ÷ ꝑsecutionis. s ñ
una ÷ causa certaminis: ⁊ plus
plerumq ꝑiculum ẽ. insidia¬
tore occulto. quam hoste mani¬
festo.Beatus iobalternantib
bonis ac malis mundi istiꝰ eruditꝰ:
piȩ ueraciterq dicebat. Non¬
ne temptatio ẽ. uita hominis
suꝑ terram: Qm̃ non solis dolorib
corporis atq suppliciis anima fide¬
lisimpetit᷑ : uerum etiam salua in¬
columitate membrorum graui mor¬
bo urget᷑. si carnis uoluptate molli
tur. S cum caro concupiscit aduersꝰ
sidio crucis xp̃i mens racionalis in¬
struitur. nec cupiditatib noxiis

Expanded text:
tationibus suis dicit: Qui non accipit tationibus suis dicit: Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus ; nec dubitare debemus hanc vocem non solum ad discipulos Christi, sed ad cunctos fideles, totamque Ecclesiam pertinere, quae salutare suum in his qui aderant universaliter audiebat. Sicut ergo totius est temporis pie vivere, ita totius est temporis mensuris ab unoquoque toleratur. Unum nomen est persecutionis, sed non una est causa certaminis, et plus plerumque periculi est in insidiatore occulto quam in hoste manifesto. Beatus Job alternantibus bonis ac malis mundi hujus eruditus pie veraciterque dicebat: Nonne tentatio est vita hominis super terram ? quoniam non solis doloribus corporis atque suppliciis anima fidelis impetitur, verum etiam salva incolumitate membrorum, gravi morbo urgetur, si carnis voluptate mollitur. Sed cum caro concupiscit adversussidio crucis Christi mens rationalis instruitur: nec cupiditatibus noxiis
Abbreviated transcription (Latin):
Nom̃ib dilectissimi sollempnitati
b xp̃ianis: nonignoramus pascha¬
le sacram̃tum eẽ. p̃cipuum. Cui
digne ⁊ congrue suscipiendo tociꝰ¬
nos quidem temporis instituta
p̃formant: s deuocionẽ nram p̃¬
sentes uł maxime diesexigunt.
quos illi sublimissimo diuine mise¬
ricordiȩ sacramento. scunus. eẽ.
contiguos. In quib merito a scĩs¬
sunt ordinata ieiunia: ut ꝑ com¬
mune consortium crucis xp̃i. ⁊̃
nos aliquid in eo quod ꝓpt̾ nos
gessit ageremus. sic̃ apłs ait. Si
compatimur: ⁊ congłificabunur.
Certaatq secura ẽ. expectatio ꝓ¬
missȩ beatituđis: ubi ẽ. partici¬
patio dominicȩ passionis. Hemo
ẽ. dilectissumi cui ꝑ conditionem
temporis societas huiusgłȩ dene¬
getur. tanꝙͣ. tranquillitas pacis
uacua sit occasione uirtutis. Apo¬
stolus enimp̃dicat dicens. Om̃s
secutionem patient᷑. Q ideo nũ¬
quam de ẽ. tribulatio ꝑsecutioĩs.
sinumquam desit obseruantia
pietatis. Dominus ipse in ex hor¬

Expanded text:
omnibus, dilectissimi, solemnitatibus Christianis non ignoramus paschale sacramentum esse praecipuum, cui condigne et congrue suscipiendo totius quidem nos temporis instituta praeformant; sed devotionem nostram praesentes vel maxime dies exigunt, quos illi sublimissimo divinae misericordiae sacramento scimus esse contignos. In quibus merito a sasunt ordinata jejunia, ut per commune consortium crucis Christi etiam nos aliquid in eo quod propter nos gessit ageremus, sicut Apostolus ait: Si compatimur, et conglorificabimur . CERTA atque secura est exspectatio promissae beatitudinis, ubi est participatio Dominicae passionis. Nemo non est, dilectissimi, cui per conditionem temporis 178 societas hujus gloriae denegetur, tamquam tranquillitas pacis vacua sit occasione virtutis. Apostolus enim praedicat, dicens: Omnes secutionem patientur ; et ideo NUMQUAM deest tribulatio persecutionis, si numquam desit observantia pietatis, Dominus ipse in exhor
Abbreviated transcription (Latin):
quinq panib ⁊ duob piscib qͥnq
milia uirorum. exceptis mulierib
paruulisq saciare. quis negare au¬
deat opus eẽ. dĩtatis. Quȩ cooꝑan¬
tib secui uere carnis officiis: se
homini ⁊ hominem sibi in .eẽ. mon¬
strabat. Quia ñ alit̾ innatura hu
mnana sanari poterant originalis
uulnera uetustatis: nͥ de ut̾o uir¬
ginnis carnem sibi assumente dei
uerbo. in una eademq ꝑsona simul
lectissimi incarnationis dominicȩ
tura. ita fructuose habendam con¬
tinentiȩ puritatem. si m̃tes ur̃e
nulla prauarum opinionũ conta¬
minatione sorduerunt. Abicite
onem ueritatis potuit ꝑuenire:
⁊ hoc fixum habete inanimo. qd
dicitis usymbolo. Credite consẽpi¬
t̃num patͥ filium dei. ꝑ quemfac¬
ta sunt omĩa.⁊ sine qͦ factum est
nicħ: secundum carnem qͦq in
tempoꝵ fine generatum. Credite
hunc corporaliter crucifixum. mor
enim uniuersis fidelib apłs p̃di¬

Expanded text:
quinque panibus et duobus piscibus quinque quinque panibus et duobus piscibus quinque millia virorum, exceptis mulieribus et parvulis, satiare, quis negare audeat opus esse Deitatis? quae cooperantibus secum verae carnis officiis, et se homini, et hominem sibi inesse monstrabat: quia non aliter in humana natura sanari poterant originalis vulnera vetustatis, nisi de utero Virginis carnem sibi assumente Dei Verbo, in una eademque persona simul II. Hanc, dilectissimi, incarnationis Dominicae tura, ita fructuose habendam continentiae puritatem, si mentes vestrae nulla pravarum opinionum contaminatione sorduerint. Abjicite onem veritatis potuit pervenire, et hoc fixum habete in animo, quod dicitis in Symbolo. Credite consempiternum Patri Filium Dei, per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil , secundum carnem quoque in fine temporum generatum. Credite hunc corporaliter crucifixum, mortenim universis fidelibus Apostolus praedi
Abbreviated transcription (Latin):
nec conceptu leditur uirginitas
mat̾na. nec partu. formam serui
obuolutam pannis. iacentem in
p̃sepi cognosce: s annuntiatam
ab angłis. de claratam ab elem̃tis.
adoratam a magis. formam dñi
confitere. Humanum intellige
quod non declinauit nuptiale co¬
nubium. diuinum apꝓba quod
aquam uertit inuinum. Hrã tͥ
in note scat affectio. cummortuo
amico fletus impendit᷑: diuina
potentia sentiatur. cum idem
post quatͥduanamiam fȩtidus
sepulturam. solo uocis imꝑio ui¬
uificatus erigit᷑. Lutum de spu¬
to ⁊ terra fieri. corporei fuit oꝑis:
s illinc suꝑ litos cȩci ocłos illumi¬
nari. ñ dubium est illius fuisse
iurtutis. quȩ qđ pͥncipiis nat᷑e
ñ dederat. ad manifestationem
minis. fatigationem corpoream
somnii quiete releuare.s ueri dei ÷.
ium se uientium ꝓcellarum p̃cep¬
ti increpatione compescere. Eybos
esurientib apponere. humanȩ be¬
nignitatis : socialis ẽ. animi: sed

Expanded text:
nec conceptu laeditur virginitas nec conceptu laeditur virginitas materna, nec partu. Formam servi obvolutam pannis, jacentem in praesepio cognosce; sed annuntiatam ab angelis, declaratam ab elementis, adoratam a magis formam Domini confitere. Humanum intellige, quod non declinavit nuptiale convivium; divinum approba, quod aquam convertit in vinum . Nostra tibi innotescat affectio, cum mortuo amico fletus impenditur; divina potentia sentiatur, cum idem post quatriduanam jam foetidus sepulturam, solo vocis imperio vivificatus erigitur . Lutum de sputo et terra fieri, corporei fuit operis ; sed illinc superlitos caeci oculos illuminari, non dubium est illius fuisse virtutis, quae quod principiis naturae non dederat, 176 ad manifestationem minis fatigationem corpoream somni quiete relevare ; sed veri Dei est, vim saevientium procellarum praecepti increpatione compescere. Cibos esurientibus apponere , humanae benignitatis est, et socialis est animi; sed
Abbreviated transcription (Latin):
dominatum. ⁊ pene capax ee̾t. sub¬
stantia infirmitatis: ⁊ nicħ głȩ
suȩ ꝑderet natura uirtutis. Cũ
audientes ȩuangłium. quedam
miraculis : ita ut in eodem nunc
humana. appareant. nunc diui¬
na resplendeant: nolite quicꝗͣ.
horum a scribere falsitati. tanꝗͣ.
inixp̃o aut sola sit humanitas.
aut sola diuinitas. S utrumq
fideliter credite. utrumq humi¬
liter ad orate : ut inunitate u̾bi
⁊carnis ñ sit ulla diuisio: nec qr
manifesta fuerunt in iħu signa
diuina. falsa uideantur docum̃¬
ta corporea. Uera ⁊ copiosa sunt
ne concurtentia: ut uerbo inio¬
labili non separato a carne pas¬
sibili. particeps ꝑ om̃ia intelligat᷑
discipula ueritatis. utere euange¬
lica fidenter hystoria: ⁊ quȩ fide
liter ⁊ usibiliter sunt gesta ꝑdo
ininum.tanquam ipsa cum apo¬
stolis aggregata. nunc spũali
intellectu. nunc corporeo discer¬
nȩ conspectu. Dahomini quod de
muliere puer nascit᷑ : da deo qd

Expanded text:
dominatum, et poenae capax esset subdominatum, et poenae capax esset substantia infirmitatis, erderet natura virtutis. CAP.audientes Evangelium, quaedam miraculis, ita ut in eodem nunc humana appareant, nunc divina resplendeant; nolite quidquam horum ascribere falsitati, tamquam in Christo aut sola sit humanitas, aut sola Divinitas; sed utrumque fideliter credite, utrumque humiliter adorate: ut in unitate Verbi et carnis non sit ulla divisio, nec quia manifesta fuerunt in Jesu signa divina, falsa videantur documenta corporea. Vera et copiosa sunt ne concurrentia, ut Verbo inviolabili non separato a carne passibili particeps per omnia intelligatur discipula veritatis, evangelica utere fidenter historia, et quae visibiliter sunt gesta per Dominum, tamquam ipsa cum apostolis aggregata, nunc spiritali intellectu, nunc corporeo discerne conspectu. Da homini quod de muliere puer nascitur; da Deo quod
Abbreviated transcription (Latin):
nunc insidiosius ingerit. quando
ipso uenerande festiuitatis recur¬
su. ꝯmins eccłia. ad intelligenda
salutissue misteria generaliter
commonetur. Is enim resurrectio¬
nis xp̃i uerus & confessor ⁊ cultor
ẽ: qui ⁊ depassione eiꝰ non con¬
funditur. ⁊ de corporea natiuita¬
te non fallitur. Nam quidam e¬
rubescentes ȩuangłium crucis
xpĩ. ut audentius euacuarent sus¬
ceptum ꝓmundi redemptione
supplicium: ipsam uere carnis
indeo negauere naturam: ñ intel¬
ligentes impassibilem dei uerbi
atq incommutabilem deitatem.
ita inclinatam adhumanã salutẽ.
ut ⁊ potenter ꝓpria ñ amit teret :¬
⁊ miscđiter nrã susciꝑet. Duplicis
itaq in xp̃o form una ꝑsona ẽ.
⁊ filiꝰ dei idemq filius hominis:
unus ÷ dominus conditionem
seruilemconsilio pietatis recipiens.
nec legem necessitatis incurrens:
qr potestate factus ÷ humilis. po¬
testate passibilis. potestate mortalis:
uit ad destruendum peccati mortisq

Expanded text:
nunc insidiosius ingerit, quando nunc insidiosius ingerit, quando ipso venerandae festivitatis recursu omnis Ecclesia ad intelligenda salutis suae mysteria generaliter commonetur. Is enim resurrectionis Christi verus confessor et cultor est, qui et de passione ejus non confunditur, et de corporea nativitate non fallitur. Nam quidam erubescentes Evangelium crucis Christi, ut audentius evacuarent susceptum pro mundi redemptione supplicium, ipsam verae carnis in Domino negavere naturam, non intelligentes impassibilem Dei Verbi atque incommutabilem 175 Deitatem, ita inclinatam ad humanam salutem, ut et potenter propria non amitteret, et misericorditer nostra susciperet. Duplicis itaque in Christo formae una persona est, et Filius Dei, idemque filius hominis, unus est Dominus, conditionem servilem consilio pietatis recipiens, non lege necessitatis incurrens: quia potestate factus est humilis, potestate passibilis, potestate mortalis; ut ad destruendum peccati mortisque
Abbreviated transcription (Latin):
Scionis quidem ur̃ẽ dilectissi¬
mi nouimus hunc. eẽ. feruorem:
ut ieiuniis quȩ domini pascha p̃¬
currunt. multi nr̃os preueniatis
hortatꝰ. S quia utilitas continen¬
tiȩ. non solum carnis castigatiõi.
uerum ⁊ mentis ÷ necessaria
puritati. obseruantiam urãm sic
cupimus. ẽẽ. ꝑ fectam: ut sicut
desidiis carnis reciditis uolupta¬
tes: ita ab animi sensib excluda¬
tis errores. Nampaschali festo
inquod omnia religionis nr̃e sacͣ¬
menta concurrunt: is uera ⁊ ra¬
cionabili purificatione se p̃parat.
ciius cor nulla infidelitate pollui¬
tur. Dicente enim apło. omne qd̃
non ẽ. ex fide peccatum ẽ: inuti¬
a. quos illusionib siis menda
citer decipipatet: &uera xp̃i caro
non pascit. Sic̃ gͦ diuinis manda¬
tis saneq doctrinȩ toto corde fa¬
mulandum: ita omni prudentia
abimpiis ẽ. sensib abstinendum:
Tunc enimmens scm̃ agit ac spi¬
ritale ieiumum. cu merroris es¬
bos ⁊ uenena abicit falsitatis:
quȩ dolosus ⁊ uersutus inimicus

Expanded text:
ionis quidem vestrae, dilectissimi, novimus hunc esse fervorem, ut in jejuniis, quae Domini Pascha praecurrunt, multi nostros praeveniatis hortatus. Sed quia utilitas continentiae non solum carnis castigationi, verum etiam mentis necessaria est puritati, observantiam vestram sic cupimus esse perfectam, ut sicut a desideriis carnis reciditis voluptates, ita ab animi sensibus excludatis errores. Nam paschali festo, in quo omnia religionis nostrae sacramenta concurrunt, is vera et rationabili purificatione se praeparat, cujus cor nulla infidelitate polluitur. Dicente enim Apostolo: Omne quod non est ex fide, peccatum est , inutia quos illusionibus suis mendacii pater decipit , et vera Christi caro non pascit. Sicut ergo divinis mandatis sanaeque doctrinae toto corde famulandum est, ita omni prudentia ab impiis est sensibus abstinendum. Tunc enim mens sanctum agit atque spiritale jejunium, cum erroris cibos atque venena abjicit falsitatis; quae dolosus ac versutus inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
domino. Cum enim xp̃c apparue¬
dilectissimi tante ꝓmissionis fidu¬
tiam: estote ñ solum spe. s ⁊̃ con¬
uersatione cȩlestes. Q quamuis
omni tempore studendum sit scĩfi¬
cationi ⁊ m̃tis ⁊ corꝑis: nunc tam̃ n
istis quadraginta dierum ieiuni¬
is. sollicitiorib uospietatis oꝑib
expolite. non solum indistribuen¬
diselemosinis. quȩ magnum ha¬
bent em̃dationis effectum: s ⁊̃
inremit tendis offensionib. ⁊ per¬
catorum reatib relaxandis: ut con¬
ditio quam inter se ⁊ hõĩem ds po¬
suit. non resistat orantib. Dicentes
enim secundum doctruiam domi¬
ni.dimitte nob̾ debita nr̃a sicut
& nos dunittimus debitorib nr̃s.
debemus toto corde implere qđ di¬
cumus. Tunc enim fiet omnino qđ
inconsequentib postulamꝰ. ut ⁊ in
temptationem ũ inducam᷑. ⁊ amalis

Expanded text:
 apparedilectissimi, tantae promissionis fiduciam, estote non solum spe, sed etiam conversatione coelestes. Et quamvis omni tempore studendum sit sanctificationi et mentis et corporis, nunc tamen in istis quadraginta dierum jejuniis, sollicitioribus vos pietatis operibus expolite, non solum in distribuendis eleemosynis, quae 177 magnum habent emendationis effectum, sed etiam in remittendis offensionibus et peccatorum reatibus relaxandis: ut conditio quam inter se et hominem Deus posuit, non resistat orantibus. Dicentes enim, secundum doctrinam Domini: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , debemus toto corde implere quod dicimus. Tunc enim fiet omnino quod in consequentibus postulamus, ut et in tentationem non inducamur, et a malis
Abbreviated transcription (Latin):
iestate debitemus. Idem ẽ. informa
incorporeus manens: ⁊ corpus assu¬
mens. Idem insua uirtute inuiolabi¬
lis: ⁊mnr̃a infirmitate passibilis.
Idem a pat̾no ñ diuisus throno: ⁊ ab
Iimpiis crucifxus inligno. Idẽ ẽ.
suꝑ cȩlorum altitudines uictor mor¬
tis ascendens: ⁊usq ad consumina¬
tionem scłi. uniu̾sam ȩccłiam ñ
relinquens. Idem postremo ÷ qͥ mea¬
dem qͣ ascendit carne uenturus.
sicut iudicium sustinuit impiors:
ita iudicaturus ẽ. de om̃ium actio¬
ne mortalium. Unde ne plurunis
testimoniis immorem᷑: unum sriffi¬
cit ex ȩuangłio beati ioħis adhib̃i.

Expanded text:
jestate dubitemus. Idem homo  Edit.jestate dubitemus. Idem homo  Edit.incorporeus manens, et corpus assumens. Idem in sua virtute inviolabilis, et in nostra infirmitate passibilis. Idem a paterno indivisus throno, et ab impiis crucifixus in ligno. Idem est super coelorum altitudines victor mortis ascendens, et usque ad consummationem saeculi universam Ecclesiam non relinquens. Idem postremo est, qui in eadem qua ascendit, carne venturus, sicut judicium sustinuit impiorum, ita judicaturus est de omnium actione mortalium. Unde ne plurimis testimoniis immoremur, unum sufficit ex Evangelio sancti Joannis adhiberi,
Abbreviated transcription (Latin):
ullis. eẽ. comparabilis. quȩ ẽ. inter
omĩa singłaris. Electe namq uir
gini de semine abraham ac de radice
signa ꝓmisse. de nuntiatur ab archan¬
gelo sine dampno pudoris beata fe¬
cunditas: sacram uirginitatem nec
conceptu uiolat᷑a nec partu. Suꝑue¬
mente quippe in eam spũscõ. ⁊ altis¬
simi obumbrante uirtute:. incõmuta¬
bile dĩ u̾bum de incontaminato cor¬
pore habitum sibiliumanȩ carnis as¬
sumpsit: quȩ mnullum contagium de
concupiscentia carnis tͣheret: ⁊ nich
eorum quȩ ad ammȩ corporisq nat᷑am
ꝑtinent ñ hab̾et. Recedant ꝓculat
q intenebrassuas eant. hereticarum
monstia opinionum. ⁊ insanaꝵ sacͥ¬
lega falsitatum: nos exultans in lau¬
dem dĩ cȩlestium multitudo.⁊ in¬
structi ab angłis docuere pastores :¬
dĩ. quȩ nos ⁊ innocentiȩ reformat.
⁊ uitȩ: nec qr insaluatore nr̃o manii¬
festa cognoscunꝰ geminȩ signa nat.
aut ingła dei de ueritate carnis. aut
inhumilitate hoĩs de deitatis ma¬

Expanded text:
ulli esse comparabilis, quae est inter omnia singularis. Electae Virgini, olimque de semine Abrahae ac de radice signa promissae, denuntiatur ab archangelo sine damno pudoris beata fecunditas, sacram virginitatem nec conceptu violatura nec partu. Superveniente quippe in eam Spiritu sancto, et Altissimi obumbrante virtute , incommutabile Dei Verbum de incontaminato corpore habitum sibi humanae carnis assumpsit: quae et nullum contagium de concupiscentia carnis traheret, et nihil eorum quae ad animae corporisque naturam pertinent, non haberet. CAP. que in tenebras suas recidant haereticorum monstra opinionum et insanarum sacrilegia falsitatum. Nos exsultans in laudem Dei coelestium multitudo et instructi ab angDei, quae nos et innocentiae reformat et vitae; nec quia in Salvatore nostro manifesta caut in gloria Dei de veritate carnis, aut in humilitate hominis de deitatis ma
Abbreviated transcription (Latin):
quam corpore. Et ne suꝑni ignara
consili adinusitatos paueret affa¬
tus: quod in ea oꝑandum erat aspũ
scõ. colloquio di scit angłico. Hec dãp¬
num credit pudoris: dĩgenitrix mox
futura. Cur enunde conceptionis
nouitate desꝑet: cui efficientia. de
matur credentis fides. etiam prȩ eun¬
tis attestatione miraculi Donat᷑q¬
inelisabeth inopinata fȩcunditas.
ut qui conceptum dederat sterili.
daturu sñ dubitaretur ⁊ uirgini.

Expanded text:
quam corpore. Et ne superni ignara quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Amatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virgini.
Abbreviated transcription (Latin):
adueniam. Aminiet᷑ gentilis: qr uo¬
caturaduitã. Dĩ namq filiꝰ. scdi
plenicudinem temꝑis. ꝙ. diuini con¬
silii inserutabilis altitudo disposu¬
it: reconciliandã auctori suo natu¬
ram generis assumpsit humani:
ut inuentor mortis diabolus ꝑipsã
quamuicerat uinceretur. Inqͦ ꝯflie¬
tu ꝓ nob̾ inito. magno ⁊ mirabili eqͥ¬
tatis uire certum ẽ: dum omp̃s dñs
cum seuissimo hoste. ñ insua maie¬
state. s uinr̃a congredit᷑ humilita¬
te: obrtiens ei eandem formam. ean¬
demq naturam: mortalitatis qͥdẽ
nr̃e participen : s peccati totiꝰ ex¬
ꝑtem. Alienum quippe abhac na¬
tiuitate ÷ qđ de omĩb legit᷑. Ne¬
mo mundus a sorde: nec infanscuiꝰ
unius diei uita ÷ suꝑ t̾ram. Nicħ gͦ
inistam singularem natiuitatem
de carnis concupiscentia transiuit:
nicħ de peccati lege manauit. Uir¬
go regia dauiticȩ stirpis eligit᷑. quȩ
sacro grauidanda ¶Etu. diuinambu¬
manamq ꝓlem priꝰ ꝑcipet mente.

Expanded text:
eniam. Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: dum omnipotens Dominus cum saevissimo hoste, non in sua majestate, sed in nostra congreditur humilitate, objiciens ei eamdem formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem. Alienum quippe ab hac nativitate est, quod de omnibus legitur: Nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Nihil ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente
Abbreviated transcription (Latin):
sint speciosa cernentib:. s ita. ut
de illis grẽ referantur auctori:
& adore tͦ dsqui condidit: non
creatura que seruit. Laudate
b eus atq udiciis. Sit in uob̾
indubitata credulitas. iuginee
uitegritatis ⁊ partꝰ. Peformatio¬
nis humanȩ. sacrum diuinũq
inssterium: scõ atq sincero hono¬
rate seruitio. Amplectimini xp̃m
murã carne nascrntem: ut eundẽ
state regnantem: qͥcũ pr̃e :⁊ spũ scõ

Expanded text:
sint speciosa cernentibus; sed ita ut sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate bus ejus atque judiciis. Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum divinumque mysterium sancto atque sincero honorate servitio. Amplectimini Christum in nostra carne nascentem, ut eumdem state regnantem, qui cum Patre et Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
quib hic dies sollemnitatis nr̃e.
ñtamde natiuitate xp̃i. quam
de nom ut dicunt solis ortu. ho¬
norabilis uideat᷑: quoꝵ corda ua¬
stis tenebris obuoluta. & ab om̃i
increm̃to uere lucis aliena sunt.
Trahuntur enmadhuc stulas¬
simis gentilitatis errorib. ⁊ qr supͣ
id quod carnali intuent᷑ aspectu.
nequeunt aciem mentis erigere:
ministra mundi luminaria. diui¬
no honore uenerantur. Absi ab a¬
nimis xpiãnis. impia suꝑsticio: ꝓ¬
digiosumq iñdatium. Ultͣ om̃em
modum distant a sempit᷑no tẽpo¬
ralia: ab incorporeo corporea: a dña¬
tore subiecta: qr ⁊ si mirandamha¬
bent pulchritudinem: ad orandã
tam̃ ñ habent deitatem. Illa gͦ uir¬
tus. illa sapientia. illa ẽ. colenda
maiestas. quȩ uniuersitatem mun¬
di creauit ex nichilo.: ⁊ inquas uo¬
luit formas atq m̃suras. t̾renam
cȩlestemq substantiam. ommpo¬
tenti ratione ꝓduxit: sobluna
& sidera. sint commnoda utentib: :

Expanded text:
quibus haec dies solemnitatis nostrae, quibus haec dies solemnitatis nostrae, non tam de nativitate Christi, quam de novi, ut dicunt, solis ortu honorabilis videatur. Quorum corda vastis tenebris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis erroribus, et quia supra id quod carnali intuentur aspectu, nequeunt aciem mentis erigere, ministra mundi luminaria divino honore venerantur. Absit ab animis Christianis impia superstitio prodigiosumque mendacium. Ultra omnem modum distant a sempiterno temporalia, ab incorporeo corporea, a dominatore subjecta: quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo virtus, illa sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
de extraneo ꝓuearis infilium: ut
quiex cor ruptibili carne natus es.
ex dĩ spũ renascaris: ⁊ obtineas ꝑ
grãm. qđ ñ habes ꝑ naturã. ac si ce
cdĩ filium ꝑspm̃ adoptioniꝰ agnoueris:
dĩ patremaudeas nuicupare. Ma¬
le conscientiȩ absolutꝰ reatu. ad cȩle¬
stia regna suspires: uoluntatem dĩ
facias. diuino fultꝰ aurilio. Imite¬
ris angłos suꝑ t̾ram. immortalis
substantiȩ uirtute pascaris. Secu¬
rus. adu̾sus inimicas temptatio¬
nel. ꝓpietate confligas. Q si cȩle¬
stis miliciȩ sacram̃ta seruaueris:
ñ dubites te incastris tͥumplialib
regis et̃ni. ꝓuictoria coronandum.
cumq resurrectio pis parata sus¬
qua funda nestis stabiles ꝑmane¬
te: ne idem ille temptator euiꝰdq̃ ̃
a uob̾ dominationem .xͨ. exelusit.
aliquib uos iterum seducat insi¬
diis: ⁊ hec ipsa p̃sentis diei gaudia
fallacie sue artę corrumpat: il¬
ludenssimpliciorib animis. de
quoruindam ꝑsuasione pestifera.

Expanded text:
de extraneo proveharis in filium: ut de extraneo proveharis in filium: ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei spiritu renascaris, et obtineas per gratiam quod non habebas per naturam; ac si te Dei Filium per spiritum adoptionis agnoveris, Deum Patrem audeas nuncupare. Malae conscientiae reatu absolutus, ad coelestia regna suspires, voluntatem Dei facias divino fultus auxilio, imiteris angelos super 72 terram, immortalis substantiae virtute pascaris, securus adversus inimicas tentationes pro pietate confligas, et si coelestis militiae sacramenta servaveris, non dubites te in castris triumphalibus regis aeterni pro victoria coronandum, cum te resurrectio piis parata susqua fundati estis, stabiles permanete; ne idem ille tentator, cujus jam a vobis dominationem Christus exclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus animis de quorumdam persuasione pestifera,
Abbreviated transcription (Latin):
gere.  dum uitiate originis p̃iudi¬
cium generale ꝑsequit᷑: cyrographũ
qđ tenebatur excedit: ab illo iniqui¬
tatis exigens pęnam. uqͦnuliã reppe¬
rit culꝑam. Soluit᷑ itaq letifere pacti¬
onis male suasa conscͥptio:⁊ ꝑ iniustici¬
am plus petendi. totiꝰ debiti sumina
uacuat᷑. Fortis ilie nectit᷑ uincłis suis
iomne conuñtum maligni. incaput
ipsiꝰ retrorquet᷑: ligato mundi pͥnei¬
pe.captiuitatis uasa rapiunt᷑. Le¬
dic inhonorem suum: ab antiquis
contagiis pͦugata natura. Morsmor¬
te destruitur: natiuitas natiuitate
reparat᷑: qm̃ simul & redemptio au
piȩ & fideliter głaris: reconciliatio¬
nis huius grãm. iusto ꝑpende iudi¬
cio. Tibi enim quondam abiecto. tͥ
extruso a paradisi sedib. tͥ ꝑexilia
rem dissoluto. cui iamspes nulla ui¬
uendi. ꝑ incarnationem u̾bi pote¬
stas data ÷: ut delonginqͦ ad tuũ
reu̾taris auctorem: recognoseas
parentem: liber efficiaris ex seruo:

Expanded text:
gere, et dum vitiatae originis praejudigere, et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque lethiferae pactionis malesuasa conscriptio, et per injustitiam plus petendi, totius debiti. summa vacuatur. Fortis ille nectitur suis vinculis, et omne commentum maligni in caput ipsius retorquetur. Ligato mundi principe, captivitatis vasa rapiuntur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur: quoniam simul et redemptio aufpie fideliter gloriaris, reconciliationis hujus gratiam justo perpende judicio. Tibi enim quondam abjecto, tibi extruso a paradisi sedibus, tibi per lrem dissoluto, cui jam non vendi, per incarnationem Verbi potestas data est, ut de longinquo ad tuum revertaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo,
Abbreviated transcription (Latin):
sericors omp̃sq saluator. ita suscepti¬
onis humanȩ moderaret᷑ ȩxordia. ut
uirtutem inseparabilis a suo hõie
deitatis. ꝑuelam̃ nr̃ȩ infirmitatis
abscondet: illusa ÷ securi hostis astu¬
tia : qui natiuitatem pueriinsalu¬
sibi ꝗͣ. om̃ium nascentium putauit
obnoriam. Uidit enĩ uagientẽ atq
lacͥmantem: uidit pannis obuolu¬
tum: cireumcisioni subditũ: ⁊ lega¬
lis sacͥficii oblatione ꝑfunctum. Ag¬
nouit de incepssolita puericiȩ in¬
crem̃ta: ⁊usq inuiriles annos de
naturalib ñ dubitauit augm̃tis. In¬
ter hȩc intulit contumelias: multi¬
plicauit iniurias: ad hibuit male¬
dicta: oꝑꝓbria. blasphemiaᷤᷤ. ꝯuitia:
omẽm postremo inipsum ium furo¬
ris effudit. omĩa temptam̃toꝵ gen̾a
ꝑcucurrit. & sciens quohumanã na¬
turam infecisset ueneno: ne qͣꝙͣ. credi¬
dit pͥmȩ transgressionis exortẽ: quẽ
tot docum̃tis didicit. ee̾. mortalem.
ineum qui nicħ ipsiꝰ habebat insur¬

Expanded text:
sericors omnipotensque Salvator ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine Deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem pueri in salusibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam. Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. Agnovit deinceps solita pueritiae incrementa, et usque in viriles annos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, nequaquam credidit primae transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit esse mortalem. in eum qui nihil ipsius habebat insur
Abbreviated transcription (Latin):
bantur ista ad faciendi hoĩs utilita¬
tem: ut rationale animal nec in
distinctione m̃sium. nec in recursu
annoꝵ. nec indinume ratione tẽpo¬
rum falleret᷑. cũ ꝑ inȩqͣlium horartĩ
impares inoras. ⁊ dissimiliũ ortuum
signa manifesta.⁊ annossol conclu¬
deret:⁊ m̃sesluna. renouaret. Q÷¬
tonamq ut legimꝰ die. dix̃ ds̃. fiatt̃
luminaria infirmam̃to celi ⁊luce
ant suꝑ t̾ram. ⁊ diuidant int̃ diẽ :
noctem: ⁊ sint insigna ⁊ temꝑa ⁊ in
dies : inannos: ⁊ sint infirmam̃to
nosce naturȩ: recordare te factum
adimaginem dĩ: quȩ ⁊ si inadam
corrupta. in xp̃o tam̃ ÷ reformata.
Utere qͦmͦ utendum ÷ uisibilib
ereaturis sic̃ uteris t̾ra. mari. cȩlo.
aere. fontib atq fluminib. ⁊ qͥcqͥd
meis pulchrum atq mirabile ÷.
refer ad laudẽ ⁊ głam conditoris. No¬
li.eẽ. deditꝰ illi lumini: qͦ uolucres
⁊ serpentes. qͦ bestie ⁊ pecudes. quo

Expanded text:
bantur ista ad faciendam hominis utilitabantur ista ad faciendam hominis utilitatem, ut rationale animal, nec in distinctione mensium, nec in recursu annorum, nec in dinumeratione temporum falleretur; cum per inaequalium horarum impares moras, et dissimilium ortuum signa manifesta, et annos sol concluderet, et menses luna renovaret. Quarto namque, ut legimus, die dixit Deus: Fiant luminaria in firmamento ram, et dividant inter diem et noctem, et sint in signa, et tempora, et dies, et annos, et sint in firmamento nosce naturae. Recordare te factum ad imaginem Dei ; quae, etsi in Adam corrupta; in Christo tamen est reformata. Utere quomodo utendum est visibilibus creaturis, sicut uteris terra, mari, coelo, aere, fontibus atque fluminibus; et quidquid in eis pulchrum atque mirabile est, refer ad laudem et gloriam Conditoris. Noli esse deditus illi lumini quo volucres et serpentes, quo bestiae et pecudes, quo
Abbreviated transcription (Latin):
hanc secum partem opinionis ue¬
tustȩ: tanꝗͣ. ꝓbabilem retentabit.
nem. Abitiat᷑ gͦ a consuetudine fide¬
liũ. dampnanda ꝑũsitas. nec honor
uni deo debitꝰ. eoꝵ ritib qͥcreat᷑is
seruiunt misceat᷑. Dicit enĩ scͥpt᷑a
diuina : dnm dm̃tuũ adorabis:
illi soli seruies. W beatꝰ iob hõ sine
querela. ut ait dñs ⁊ continensse ab
omire mala: nanquid uidi inquit
solem cum fulgeret.⁊ lunam ince¬
dentem clare. ⁊ lȩtatum ÷ cor meũ m¬
quȩ ẽ. iniquitas maxima ⁊ negatio
contͣ dm̃ altissimũ: Quid aũ ÷ soluł
quid ÷ luna. nͥ uisibilis create ⁊ corꝑe
luciselem̃ta: quoꝵ unũ maioris est¬
claritatis. aliudiinoris ÷ luminis.
Sic̃ enim alia diurna alia nocturnd
sunt temꝑa. ita diu̾sam inlumina¬
rib qͣlitatem creator instituit. cũ¬
m tam̃pͥus ꝗͣ hȩc fierent.⁊ diessi¬
ne solis officio.⁊ noctes sine li¬
ne minist̾i̾o p̃cessissent. S conde¬

Expanded text:
hanc secum partem opinionis vehanc secum partem opinionis vetustae tanquam probabilem retentabit, nem? Abjiciatur ergo a consuetudine fidelium damnanda perversitas, nec honor uni Deo debitus, eorum ritibus, qui creaturis serviunt, misceatur. Dicit enim Scriptura divina: Dominum Deum tuum adorabis et illi soli servies. Et beatus Job, homo sine querela, ut ait Dominus, et contines se ab omni re mala: Nunquid vidi, inquit, solem, cum fulgeret, et lunam incedentem clare, et laetatum est in s maxima, et negatio contra Deum altissimum. Quid est autem sol, vel quid est luna, nisi visibilis creaturae et corporeae lucis elementa, quorum unus majoris claritatis, aliud minoris est luminis? Sicut enim alia diurna, alia nocturna sunt tempora, ita diversam in luminaribus qualitatem Creator instituit; cum tamen prius quam haec fierent, et dies sine solis officio, et noctes sine lunae ministerio praecessissent. Sed conde
Abbreviated transcription (Latin):
tis aut nr̃e. indeclinabilium dict̃
eẽ. fatoꝵ. Que tam̃ ut cumulatius
uoceant. spondent posse mutari: si
illisquȩ aduersantur siderib sup¬
plicetur. Unde cõmentum impiũ
sua ratione destruitur. Quia sip̃dic¬
ta ñ ꝑmanent: ñ sunt facta metu
diurnȩ lucis exurgens. a qͥb dam
insipientiorib de lociseminentio
a deose religiose facere putant:
ut priusꝗͣ. ad beati petͥ apłi basili¬
cam.quȩ unideo uiuo ⁊ uero ẽ. de¬
dicata ꝑueniant: suꝑatis gͣdib qͥ¬
ditur. conu̾so corꝑe ad nascentem
se solem reflectant: ⁊ curuatiscer¬
uicib inhonorẽ se splendi orbis
inclinent. Qđ fieri. partim igno¬
rantiȩ uicio. partim paganita¬
tis spũ: multum tabescimꝰ ⁊ dolemꝰ.
Quia isi quidam forte creatorẽ potiꝰ
pulchri luminis. qͣm ipsum lum̃
quod ÷ creatura uenerant᷑: absti¬
nendum tam̃ ẽ. ab ipsa specie
huius officii. ꝙͣ cum in nr̃is inuenit
qui deorum cultum reliquit. nonne

Expanded text:
tis, aut nostrae, indeclinabilium dicunt tis, aut nostrae, indeclinabilium dicunt esse fatorum. Quae tamen, ut cumulatius noceant, spondent posse mutari, si illis quae adversantur sideribus supplicetur. Unde commentum impium sua ratione destruitur, quia si praedicta non permanent, non sunt fata metuediurnae lucis exsurgens a quibusdam insipientioribus de locis eminentioristiani adeo se religiose facere putant, ut priusquam ad B. Petri apostoli basilicam, quae uni Deo vivo et vero est dedicata, perveniant, superatis gradibditur, converso corpore ad nascentem se solem reflectant, et curvatis cervicibus in honorem se splendidi orbis inclinent: quod fieri partim ignorantiae vitio, partim paganitatis spiritu, multum tabescimus et dolemus. Quia etsi quidam forte creatorem potius pulchri luminis, quam ipsum lumen, quod est creatura, venerantur; abstinendum tamen est ab ipsa specie hujus officii; quam cum in nostris invenit qui deorum cultum reliquit, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Non enim desinit hostis antiquus
tusfiguransse mangłm lucis decepti¬
onum laquȩos ubiq p̃tendẽ: ⁊ ut
qͦ qͦmͦ fidem credentium corrũpat.
iustare. Nouit cui ad hibeat estus
cupiditatis: cui illecebras gulȩ ingerat.
cui opponat incitam̃ta luxurie:
cuiinfundat uirꝰ inuidie. Nouit
quẽ merore conturbet: quẽ gaudio
fallat: quemmetu opprimat. quẽ
ammniratione seducat. Om̃ĩum
discutit consuetudinẽ: uentilat
curas. scrutatꝰ affectꝰ. Wibi causas
querit nocendi: ubi quemq ui¬
deric studiosius occupari. Ht̃ ⁊eñĩ
multos ex eis qͦs tenacius obligauit.
aptos artib suis: quorum ad alios deci¬
piendos. ⁊ ingeniis utatur ⁊ linguis.
Pistos remedia egritudinum: indicia
futuroꝵ: placationes demonũ: ⁊ depul¬
siones ꝓmit tunt᷑ umbraꝵ. Addunt᷑:
illi qui totam humanȩ uitȩ conditio¬
nem de stellarum pende affectib mñti¬
untur: ⁊ quod ÷ aut diuinȩ uolunta¬

Expanded text:
tur. Non enim desinit hostis antiquus, tur. Non enim desinit hostis antiquus, transfigurans se in angelum lucis , deceptionum laqueos ubique praetendere, et ut quoquo modo fidem credentium corrumpat, instare. Novit cui adhibeat aestus cupiditatis, cui illecebras gulae ingerat, cui apponat 94 incitamenta luxuriae, cui infundat virus invidiae; novit quem moerore conturbet, quem gaudio fallat, quem metu opprimat, quem admiratione seducat; omnium discutit consuetudines, ventilat curas, scrutatur affectus; et ibi causas quaerit nocendi, ubi quemque viderit studiosius occupari. Habet etenim multos ex eis quos tenacius obligavit, aptos artibus suis, quorum ad alios decipiendos et ingeniis utatur et linguis. Per istos remedia aegritudinum, indicia futurorum, placationes daemonum, et depulsiones promittuntur umbrarum. Addunt se et illi, qui totam humanae vitae conditionem de stellarum pendere effectibus mentiuntur, et quod est aut divinae volunta
Abbreviated transcription (Latin):
bilit dĩ filiꝰ ÷ unitꝰ: ut qui erat in¬
temporaliter de eeͣntia patͥs geni¬
tus: ipse sit temporaliter de ut̾o
⁊ mortus sui forma dedit huma¬
no generispiritale pͥncipium.¬
ons ut ad carnalis abolenda.conta¬
gia. eẽt. regenerandis origo sine
comp̃hende. quȩ hanc grãm uale¬
at linguam narrare: Redit in in¬
nocentiam iniquitas: ⁊ inno in¬
uitacem uetustas. Inadoptio¬
nem ueniunt alieni. ⁊ inhereditatẽ
ingrediunt᷑ extranei. De impiisuisti:
de auaris benigni: de incontinentib
casti: de t̃reins incipiunt eẽ. celestes.
Q ͤ autẽ ÷ ista mutatio nͥ dextere ercel¬
si. Qm̃ filiꝰ dĩuenit dissoluere oꝑa dia
boli: ⁊ ita se nob̃ nosq inseruit sibi.
ut dĩ adhumana descensio. fieretho
nosmagnitudinẽ explicare ñ ua¬
lemus: multa sollicitudine p̃cauen¬
dum. ẽ. xpĩanis. nec diabolicis rerũ
capiantur insidiis. ⁊ eisdem rursus
cui renuntiauerunt errorib ĩplicen¬

Expanded text:
biliter Dei Filius est unitus, ut qui erat inbiliter Dei Filius est unitus, ut qui erat intemporaliter de essentia Patris genitus, ipse sit temporaliter de uteroet in ortus sui forma dedit humano generi spiritale principium, ut ad carnalis generationis abolenda contagia, esset regenerandis origo sine comprehendere, quae hanc gratiam valeat lingua narrare? Redit in innocentiam iniquitas, et in novitatem vetustas; in adoptionem veniunt alieni, et in haereditatem ingrediuntur extranei. De impiis justi, de avaris benigni, de incontinentibus casti, de terrenis incipiunt esse coelestes. Quae autem est ista mutatio, nisi dexterae Excelsi? boli , et ita se nobis, nosque inseruit sibi, ut Dei ad humana descensio, fieret honos magnitudinem explicare non possumus, multa sollicitudine praecavendum est Christianis ne diabolicis iterum capiantur insidiis, et eisdem rursus, quibus renuntiaverunt, erroribus implicen
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi unigeniti a patre. Inutraq gͦ
naturaidem ÷ dĩ filius: nr̃a susci¬
piens. ⁊ ꝓpria ñ amittens. In ho¬
mine hominem renouans: inse
ẽ. nullum detͥmentum om̃i potel¬
tiȩ suȩ subiit: nec dĩ formam. set¬
ui forma uiolauit. Quia sũma
⁊ sempit̾na ee̾ntia. quȩ se adhu¬
mani generis inclinauit salutẽ.
nos qͥdem in suam głam transtulit.
s quod erat eẽ. ñ desticit. Unde
cum uingenitꝰ dĩ. minorẽ se pari
confitetur. cui se dic̃ equalẽ: ueri¬
tatem inse forme utriusq de¬
monstrat: ut ⁊ humanam ꝓbet
imparilitas.⁊ diuinam de clart̃
equalitas. Maiestati gͥ filii des
corporea natiuitas nicħ abstulit.
nicħ contulit. qr substantia in com¬
mutabilis nec minui potuinec au
mutata: s qđ a u̾bo munitatẽ ꝑso¬
nȩ sit carosuscepta: incuiꝰ utiq noĩȩ
homo totꝰ accipit᷑. Cum qͦ intͣ uirgi¬
nis iuscera scõ spũ fȩcundata: num¬
ꝙͣ. uirginitate caritura. tã insepara¬

Expanded text:
si unigeniti a Patre. In utraque ergo natura idem est Dei Filius nostra suscipiens, et propria non amittens, in homine hominem renovans, in seest, nullum detrimentum omnipotentiae subiit, nec Dei formam servi forma violavit: quia summa et sempiterna essentia, quae se ad humani generis inclinavit salutem, nos quidem in suam gloriam transtulit, sed quod erat, esse non desistit. Unde cum unigenitus Dei minorem se Patre confitetur, cui se dicit aequalem, veritatem in se formae utriusque demonstrat: ut et humanam probet imparilitas, et divinam declaret aequalitas. Majestati igitur Filii Dei corporea nativitas nihil abstulit, nihil contulit; quia substantia incommutabilis nec minui potuit nec augmutata, sed quod a Verbo in unitatem personae sit caro suscepta; in cujus utique nomine homo totus accipitur, cum quo intra Virginis viscera sancto Spiritu fecundata, et numquam virginitate caritura, tam insepara
Abbreviated transcription (Latin):
nemiinat᷑ consubstantialis existẽt:
mur: innullo diuidentes iusibilẽ
ab inuisibili: corporeum abincor¬
poreo: palpabilem abinpalpabili:
formam serui a forma dĩ: qr ⁊ siunũ
manet abȩt̾nitate: aliud cepit a
tempore. Quȩ tam̃ inunitatem con¬
uenerunt. nec separationẽ posst̃
hab̾e nec finem: dumȩraltaus ⁊ eral
tia. siue incontumelia. nec diui-¬
na in xp̃o careant humanis. nec
humana diuinis. Hoc credentes
dilectissimi. xp̃iani sumus. ueri
isrłite:⁊ inconsortium filiorum dĩ
ueraciter adoptati. Quia ⁊ om̃sscĩ
qui saluatoris nr̃i tempora. p̃cesse¬
runt. ꝑ hanc fidem iustificati.⁊ ꝑ
hoc sacram̃tum xp̃i sunt corpꝰ effec¬

Expanded text:
nem matri consubstantialis existeret;nem matri consubstantialis existeret;mur: in nullo dividentes visibilem ab invisibili, corporeum ab incorporeo, passibilem ab impassibili, formam servi a forma Dei: quia etsi unum manet ab aeternitate, aliud cepit a tempore: quae tamen in unitatem convenerunt, nec separationem possunt habere, nec finem; dum exaltans et exaltia, sive in contumelia; nec divina in Christo careant humanis, nec humana divinis. Hoc credentes, dilectissimi, Christiani sumus, veri Israelitae, et in consortium filiorum Dei veraciter adoptati: quia et omnes sancti, qui Salvatoris nostri tempora praecesserunt, per hanc fidem justificati, et per hoc sacramentum Christi corpus effec
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. sic dedit ⁊ filio uitam hab̾e
insemet ipso: ⁊ potestatem dedit
ei iudicium facere.qr filliꝰ hõis ẽ.
ret quemadmodum xp̃m dnm̃ in
unitate ꝑsonȩ credere debeamꝰ qr
cumsit filiꝰ dĩꝑ quem facti sumꝰ. etiã
filius hominis ꝑ assumptionẽ carnis
ẽ. factꝰ: ut moreretur sic̃ ait apłs ꝓ
pter delicta nr̃a. ⁊ resurgeret ꝓꝑter
iustificationem nram. Hec confessio
dilectissumi nullasmetuit contͣdictio¬
nes: nullis cedit errorib. Agnoscimꝰ
enim miscłiam dei abinitio ꝓmissã.
yante secula p̃paratam: ꝑ quam resol¬
ui captiuitatis humanȩ uincula po¬
t̾erunt: quib pͥmum hominẽ omnẽ¬
q eius posteritatem male suasuspec¬
cati auctor obstrinxerat: ⁊ ꝓpaginẽ
dediti ciam origniali sibi p̃udicio
iundicabat. Qui gͥ iustificandis ho¬
minib hoc principaliter opitula¬
tur. quodunigenitus dĩ. ⁊̃ filius
hominis eẽ. dignatꝰ ẽ. ut homou¬
sion patͥ deus idẽ. unius substan¬
tiȩ. idem homo uerus ⁊ scdm car

Expanded text:
c dedit et Filio vitam habere in semetipso, et potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est . ret quemadmodum Christum Dominum in unitate personae credere debemus, quia cum sit Filius Dei, per quem facti sumus, etiam Filius hominis per assumptionem carnis est factus, ut moreretur, sicut ait Apostolus, Propter delicta nostra; et resurgeret propter justificationem nostram . Haec confessio, dilectissimi, nullas metuit contradictiones, nullis cedit erroribus. Agnoscimus enim misericordiam Dei ab initio promissam, et ante saecula praeparatam, per quam solam resolvi captivitatis humanae vincula potuerunt, quibus primum hominem omnemque ejus posteritatem malesuadus peccati auctor obstrinxerat, et propaginem dedititiam originali sibi praejudicio vindicabat. Quia igitur justificandis hominibus hoc principaliter opitulatur, quod Unigenitus Dei etiam filius hominis esse dignatus est, ut ὁμούσιος Patri Deus, id est unius substantiae, id