comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Citauiꝰ lacerant᷑ apͣuis udicib pauꝑes: quã acruentisimi ᷤ
hostib. Nullus enĩ p̃do tã cupidꝰ in aliems: quã uidex iniqꝰ
in suis. Latrones in in accessis faucibꝰ ac latebrosis latentes
iuisidias ponunt: isti palã rapacitatis auaricid seruiunt.
hostes inalienoꝵ sanguinẽ tm̃ in tñttunt: iudices quasi
crudelissim carnifices. ciuium opp̃ssione sua fubiectoꝵ uitã
ex tingunt. Qui enĩ destruant multisunt: rarist̃ qui popłos
legum mod̾atmue regant Plertĩq ce boni iuidices st̃: s mi¬
nistros raptores habent. horum fig̾a ut ait quidã tanquã
scilla pingit᷑ atq describit᷑. Ipsi quidẽ humana spenes: s
capitib caninis accincta &e circundata ẽ. Nonalit̃ quib dã po¬
aut ꝑu̾tunt iudicia : nec fimun cepta partium negotia :
quo usq marsupia eoꝵ qui cansant᷑ exhauriant. Quando
enĩ iudicant. non causam s dona consid̾ant. oe sic̃ negligentes

Expanded text:
dicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Latrones in accessis faucibus ac latebrosis jacentes insidias ponunt: isti palam rapacitatis avaritia saeviunt. Hostes in aliorum sanguinem tantum intendunt: judices quasi crudelissimi carnifices civium, oppressione sua subjectorum vitam extinguunt. Qui enim destruant multi sunt: rari sunt qui populos legum moderamine regant. Plerunque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent, horum figura, ut ait quidam, tanquam scilla pingitur, atque describitur. Ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circundata. Non aliter quibusdam poaut pervertunt judicia, nec finiunt coepta partium negocia, quousque marsupia eorum qui causantur exhauriant. Quando enim judicant, non causas sed dona desiderant, et sicut negligentes
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis : suꝑflua esfusio largitats. Nã qui modũ ser¬
uat. auarus nulliẽ: s om̃ib largꝰ ÷. Dispetisator
non debet eẽ ꝓdigꝰ: s discretꝰ. Largiri enĩ debet qͣmtũ
oportoe ut tenendo inuno m̃suram sufficiat plurimis:¬

Expanded text:
sibilis est superflua effusio largitatis. Nam qui modum sersibilis est superflua effusio largitatis. Nam qui modum servat, avarus nulli est, sed omnibus; largus dispensator non debet esse prodigus, sed discretus. Largiri enim debet quantum oportet, ut tenendo mensuram sufficiat plurimis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeat dispensata. Tc̃ autẽ bene tribint᷑. qnͣdo c̃ m̃tis hila¬
ritate p̃betur. Unde & apłs. Hilarẽ in qͥt datorẽ dili¬
git deus. Metuendũ ÷ naq ne pauꝑ aut cũ tedio nr̃o
oblata suscipiat: aut ne om̃ino preter missus merens
tristisq recedat. De rapinis alienis elemosinã facẽ. ñ ÷
officium iniserationis. s emolum̃tũ sccłis. Uñ & salomõ.
Qiu offert inqͥt sacticium de rapina pauꝑũ: tãꝗͣ siqͥs inc
tima filium. in q̃spectu patͥs sui. Qui enĩ in iuste tollit:
iuste ñꝙͣ distribuit: nec bene alti p̾b&. qͦd abalio male
extorsit. Magñ scelus ÷. rem panꝑũ p̃stare diuitib: & d̾
sũptib inopũ. ad quire faugres potentũ: arenti terre
largitas diuitũ ꝓdigi. ñ aditilitatẽ s ad elationẽ effũ¬
dit̾: cõparita hpocritis. qͥ ñ ad edificationẽ docent au
dientium. s id sue głe ex aggerandũ coturnũ. Rep̃hẽ¬

Expanded text:
c autem bene tribuitur, quando cum mentis hilac autem bene tribuitur, quando cum mentis hilaritate praebetur. Unde et Apostolus: Hilarem, inquit, datorem diligit Deus . Metuendum est itaque ne pauper aut cum taedio nostra oblata suscipiat, aut ne omnino praetermissus moerens tristisque recedat. 17. De rapinis alienis eleemosynam facere non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Unde et Salomon: Qui offert, inquit, stimet filium in conspectu patris sui . » Qui enim injuste tollit, juste nunquam distribuit, nec bene alteri praebet quod ab alio male extorquet. Magnum scelus est res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere favores potentum; arenti terrae largitas divitum prodiga, non ad utilitatem, sed ad elationem effunditur: comparata hypocrie exaggerandum cumulum. Reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
tem se simulet: extoto illi corde cõmiserendũ oportet᷑ a li¬
cet ille foctsse falsam indigentis spetiem p̃ferit. istñ
sit egens. nullus tñ und̃e tribieit indigenti. excus atioue
inopie potest obtende: qͣitoo ex p̃cepto sailuatoris. etiã ed¬
liaen aque frigide p̃cipiam̃ indigenti p̃bere. Namiesi abi¬
ud nons asbentes. iil ipsũ benigne tribuamꝰ: incedẽ ꝓculãn¬
bio non amittmtꝰ. Ceterum si ampliꝰ possumꝰ. a egestatem
simulando ns largimꝰ: non egentem s. dĩ falhinꝰ. eu
conscicntiam mãm absconde non possumꝰ. Due sunt ele¬
mosine: una corporalis. egenti drre qͥcqͥd potueris: altera
sp̃alis. dimitt̾e a quo lesus fueris. Harum pͥma adhiben¬
da ẽ miseris: secunda mał. Erit gͦ quod semꝑ imꝑgias:
sinon peccuniã. saltĩ uel gr̃am. Nonerit elemosina c̃ mir
muratione prebenda: ne comitante tristicia. meroes

Expanded text:
tem simulet, etiam toto corde illi commiserandum oportet. Et litem simulet, etiam toto corde illi commiserandum oportet. Et licet ille fortasse falsam indigentis speciem proferat, is ta. Quamvis quisquam sit egens, nullus tamen unde tribuat indigenti, excusationem inopiae potest obtendere, quando ex praecepto Salvatoris etiam calicem aquae frigidae praecipiamur indigenti praebere . Nam si aliud non habentes, idipsum benigne tribuamus, mercedem procul dubio non amittimus. Caeterum si amplius possumus, et egestatem simulando minus largimur, non egentem, sed Deum fallimus, cui conscientiam nostram abscondere non possumus. 15. Duae sunt eleemosynae: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laesus exstiteris. Harum prima adhibenda est miseris, secunda malis. Erit ergo quod semper impertias, etsi non pecuniam, saltem gratiam. 16. Non est eleemosyna cum mur
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Uenite benedicti patris mei. ꝑcipite p̃paratum
uobregñ. His autemi qͦs nulla p̃cedñtia elemosinarũ fac¬
ta secunt᷑: et̃m iudicis uoce sic dicit᷑. Esurun. & ñ dedistĩ
dicit᷑. Discechite ame maledicti in ignẽ et̃nũ: quip̃ꝑatꝰ ẽ
etatis fructũ in ueniet: exemplo ardentis druitis. qui
in inferno ad tenuissima petñda copusus ẽ: qͥlnc ao tenu¬
issima neganda studuit. Quid retribui subtilrꝰ: qͥd distͥc¬
tius potãt : Hintam aq̃ ardens petit: qui micas panis
reqiuiescentem uidit : quẽ iacentem ante ianuã suam
uid̾e despęxit. Nonsolum qui esurienti & sitientice nudo.
beneficium largitatis in pendit: uł si qͥd aliud indigenti
largit᷑ s ⁊qͥ inimic̃ diligit. & qui lugenti affectũ cõpassi¬
õĩs ce cõsolationis imꝑtit. aut in quib lib& neceffitatib
c̃siliũ ad hibet: elemosinã ꝓcul dubio fac̃ slam &e dociti¬
nalis eminentior est. Quic̃q egens poscit. etiã si indiges¬

Expanded text:
pite paratum vobis regnum . » His autem quos nulla praecedentia eleemosynarum facta sequuntur, aeterni judicis voce sic dicitur: « Esurivi, et non dedistis dicit: « Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est etatis fructum non invenit: exemplo ardentis divitis, qui in inferno ad tenuissima petenda compulsus est, qui hic tenuinima neganda pervenit. Quid retribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petit, qui micas panis requiescentem vidit, quem jacentem ante januas videre despexit . 12. Non solum qui esurienti, et sitienti, beneficium largitatis impendit, vel si quid aliud indigenti largitur, sed et qui inimicum diligit: et qui lugenti affectum compassionis et consolationis impertit, aut in quibuslibet necessitatibus consilium adhibet, eleemosynam procul dubio facit. Nam et disciplinali eminentior est. Quicunque non egens poscit, cum se indigen
Abbreviated transcription (Latin):
tũ se cẽ cognoscant: nec regni głã qua insclo sublimantur
aspiciant: s opꝰ quod secũ ad ĩferos de portent intñdaͣnt. Si
ꝓpħam de quib dam . uotestatib dicit. ipsi regnauert᷑ s ñ
erme: Quasi dice̾t Non me ꝓpitio: enã ͤ irato. Unde in
me&: Quoͥ mmnifestꝰ eluc̾et. bonã malãq potestatẽ adeo
ordinari: s bonã ꝓpicio: malã irato. Reges qñ bonist̃.
muneris et̃ dĩ: qnͣdo uiꝰ mali scełis eẽ ppłi. Scd̃m meritũ
em̃ plebiũ. disponit᷑ uita rectoꝵ : testante iob. Qui facit¬

Expanded text:
tamen se esse cognoscant, nec regni gloriam, qua in saeculo sublimantur tamen se esse cognoscant, nec regni gloriam, qua in saeculo sublimantur aspiciant, sed opus quod secum ad inferos deportent, intendant. Si am de quibusdam potestatibus dicitur: Ipsi regnaverunt, sed non ex me? Quasi diceret: Non me propitio, sed me irato. Unde infmeo . Quo manifestius elucet, bonam malamque potestatem a Deo ordinari, sed bonam propitio, malam irato. Reges quando boni sunt, muneris esse Dei, quando vero mali, sceleris esse populi. Secundum meritum enim plebeium disponit
Abbreviated transcription (Latin):
głam. Qui uͦ pͣue regnũ exercent: pꝰ uestẽ fulgentẽ ⁊ lu¬
mina lapilloꝵ. nudi ⁊ miseri ad inferna torquendi des¬
cendunt. Reges arecte a rectȩ agendo uocati sunt. ĩdey¬
recte recte faciendo regis nom̃ cenctur: peccando amittis.
slam ⁊ utros scõs ꝓ inde reges uocari insacris eloquiis inuenimꝰ.
eo quod recte agant. sensusq pͥos bene regant: & motꝰ resis¬
tentes fibi rationabili disc̾tione cõponant. Recte gͦ illi reges
uocant᷑: qͥ tã semet ipsos quã subiectos. bene regendo mo¬
dificare nouerunt. Quidam ipsum nom̃ regiminis. ad im¬
manitatẽ tnͣsuertunt crudelitatis. Dũq ad culmñ potestatis
uenerint: in apostasiã cõfestĩ labunt᷑. Cantoq se qͣmore cor¬
dis ex tollunt: ut cunctos subditos insui cõparatiõe despiciãt:
eosq quib p̃esse tõtigit ñ agnoscant. Quib congrue ꝑ eccłiastẽ
dicit᷑. Ducẽ te constituert᷑: noli extolli: s esto ullis qͣsi unꝰ ex

Expanded text:
gloriam. Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt. 7. Reges a recte agendo vocati sunt, ideoque recte faciendo regis 339 nomen tenetur, peccando amittitur. Nam et viros sanctos proinde reges vocari in sacris eloquiis invenimus, eo quod recte agant, sensusque proprios bene regant, et motus resistentes sibi rationabili discretione componant. Recte enim illi reges vocantur, qui tam semetipsos, quam subjectos, bene regendo modificare noverunt. 8. Quidam ipsum nomen regiminis ad immanitatem transvertunt crudelitatis; dumque ad culmen potestatis venerint, in apostasiam confestim labuntur, tantoque se tumore cordis extollunt, ut cunctos subditos in sui comparatione despiciant, eosque quibus praeesse contigit non agnoscant. Quibus congrue per Ecclesiastem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto illis quasi unus ex
Abbreviated transcription (Latin):
audirȩ: s ⁊ n cc̃ u̾itatẽ oppͥmit᷑. Cito uiolat᷑ auro iusticia:
nullãq reus ꝑtimescit culpã: ꝗͣ redim̾e nũniis existimat.
Llus enĩ obtinet m̃tẽ censoris amor lucti: ꝗ eqͥtas udicis.
Tres sunt munerũ acceꝑtiones. quib ẽtra iusticiã huma¬
na uanitas militat: id: fauor amiciciar: ad ulacio laudis:
& corporalis acceptio muneris. faciliꝰ autẽ ꝑuertit᷑ animꝰ
mus: cupiditate. dũ p̃mio muneris alicuiꝰ corrũpimur:

Expanded text:
uro justitia, nullamque reus pertimescit culpam, quam redimere nummis existimat. Plus enim obtinet mentem censoris amor lucri, quam aequitas judicii. Tres enim sunt munerum acceptiones, quibus contra justitiam humana vanitas militat, id est, favor amicitiarum, adulatio laudis, et corporalis acceptio muneris. Facilius autem pervertitur animus, mus. Cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpimur.
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ nocẽ auib nescit: na ꝑdesse om̃ib nouit. Aliis enim
p̃stat censura tusticie: aliis bonitate. Iudicia sine ꝑsonar̃
icceptiõe suscipit. slon infirniat iusticũ auaricie flã¬
ma: nec studet auferre alteri. quod cupiat sibi. Boni
uidices iusticiam ob solam obtinendã salntẽ et̾nã sascipiũt.
neceam munerib acceptis dist̾buunt : ut dũde iusto ui¬
dicio temporalia luc̃ non appetunt. p̃mio etño ditent᷑. Oĩs

Expanded text:
sicut nocere civibus nescit, ita prodesse omnibus novit. Aliis enim praestat censura justitiae, aliis bonitate. Qui judicia sine personarum acceptione suscipit, non infirmat justitiam, avaritiae flamma, nec studet auferre alteri, quod cupiat sibi. Boni judices, justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia jura non appetunt, praemio aeterno ditentur.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃benditꝰ: ageꝰ non erubescimꝰ. Faciliꝰ untia uniꝰ cuiq ꝗͣ
mali egerit ꝑ scruitamur: xluii. d subditas.
ropter pecc̃m pͥmi hominis humano generi pena
diuinitꝰ illata ÷ sernitiris: ita ut qͥb aspicit ñ
congruere lib̾tatẽ: his misericordeꝰ irroget ẜ¬
uitatẽ. E licet ꝑ ꝑecc̃m humane originis: tñ equiis deus
ideo discreuit hominib uitam. alios seruos constituens.
alios doc̃os: ut licentia male agendi seruoꝵ. potestate dña¬
tium restringif. Namsi õs sine metu fuissent: quis ẽẽt
qui amalis quẽ ꝑiam cohib&: Inde ⁊ingentib reges
atq ad recte uiuendũ legib subderent. Quantũ attinet
ato tacionẽ. non ẽ ꝑsonarũ acceptio apuddm̃: qͥ mũdi
elegit ignobilia & c̃tẽptibilia ⁊ ea que ñst̃. ea q̃ st̃ destru

Expanded text:
psi non erubescimus. 23. Facilius vitia uniuscujusque quam psi non erubescimus. 23. Facilius vitia uniuscujusque quam quid mali egerit, perscrutamur. CAPUT XLVII De subditis. 1. Propter peccatum primi homdivinitus illata est servis, ita ut quibus aspicit non congrue libertatem, his misericordius irroget servitutem: et licet per peccatum humanae originis, tamen aequus Deus ideo discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset, qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum pertinet ad rationem, non est personarum acceptio apud Deum , qui mundi elegit ignobilia, et contemptibilia et ea quae non sunt, ut ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
expectat᷑. s retͥbutio meritoꝵ. ħ uita impns lõ¬
ga &e grata ẽ: in ocłis autẽ iustoꝵ amara & breuiis ẽ. ꝙ
licoe uiti ista breins sit: moras tñ sibifieri credit. qr qnͣtũ¬
libet breue sit tpris spatium: tñ ⁊ si uitienti parũ ẽ: amã¬
suospatio. s de eiꝰ fine considerat: quã sit breuis & mise¬
ra satis utilit̾ pensat. Uita enĩ p̃sens ꝙ ipsis suis increm̃¬
tis deficit: breuis ÷. Suo enĩ augm̃to perit. dũ id quod
uidet᷑ infut᷑o ꝓfice̾. inp̃tĩto deficit. Itẽ ex ipso eẽ breuis
uita p̃sens ostendit᷑: er quo non ꝑmanet. s finit᷑. Tela enĩ
consũmat᷑ filis: & uita hominis ex plet᷑ dieb singu¬
lis. Quod diu inhac iuita uiuiit᷑: q̃rit̾ utrũ augm̃tũ
an rectiꝰ decrimentũ dicat᷑. S quomͦ possit recte di¬
ci augm̃tũ: quod ꝑ dim̃siones eratũ ad mortis tendit
detrimentum: Qui uitã longam q̃ris. ad eam tende
uitam ꝓqua. rp̃ianꝰ es: idẽ et̃nã: non ad istam de qua

Expanded text:
 vita impiis longa et grata est, in oculis autem justorum amara et brevis est. Et licet vita ista brevis sit, moras tamen sibi fieri creditur, quia, quantumlibet breve sit temporis spatium, tametsi viventi parum est, amansuo spatio, sed de ejus fine considerat quam sit brevis et misera, satis utiliter pensat. Vita enim praesens, quia ipsis suis incrementis deficit, brevis est; suo enim augmento perit, dum id quod videtur in futuro proficere in praeterito deficit. Item ex ipso esse brevis 360 vita praesens ostenditur, ex eo quod non permanet, sed finitur. Tela enim consummatur filis, et vita hominis expletur diebus singulis. 4. Quod diu in hac vita vivitur, quaeritur utrum augmentum an rectius detrimentum dicatur. Sed quomodo possit recte dici augmentum, quod per dimensiones aetatum ad mortis tendit detrimentum? 5. Qui vitam longam quaeris, ad eam tende vitam, pro qua Christianus es, id est, aeternam; non ad istam, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sentiat. s qͦd aptũ tempꝰ correptionis expecta:
hudo eoꝵ untia ł em̃dare ualeat ł pumre. Multi aduisꝰ
pͥncipes c̃iuratioñs crimine detegunt᷑: s ꝑbare uolens
ds̃ clem̃tiã pͥncipum. illos male cogitare ꝑmitit: istos ñ
deserit. Dt illoꝵ malo bene istis facit: dũ culpas quas illi
agunt. istimira patientia mdnlgent. Ricad̾e malũ ꝓmalo
culꝑ atis rectoit. s boñ ꝓ malo offensis imꝑtit.. Li.d deli¬
regredi admeliꝰ. si uitiis fuerit ĩplicatꝰ. Popłi enĩ
peccantes. uidicẽ metitunt: ⁊amalo suo legibꝰ co¬
ercent᷑. Reges autẽ nͥ solo dĩ timore metuq gehenne co erce¬
anttir. libe inp̃ceps ꝓruunt: ⁊ꝑ abrutũ licentie in om̃e fa¬
ciꝰ uitioꝵ labunt᷑. Quanto qͥsq insiꝑiori c̃stitutꝰ ÷ loco:

Expanded text:
correctionis exspectet, quando eorum vitia vel emendare valeat, vel punire. Multi adversus principes conjurationis crimine deteguntur, sed probare volens Deus clementiam principum, illos male cogitare permittit, istos non deserit. De illorum malo bene istis facit, dum culpas quas illi agunt, isti mira patientia indulgent. Reddere malum proculpatis reddit, sed bonum pro malo offensis impertit. 4. Dregredi ad melius, si vitiis fuerit implicatus. Populi enim peccantes judicem metuunt, et a malo suo legibus coercentur. Reges autem, nisi solo Dei timore metuque gehennae coerceantur, libere in praeceps proruunt, et per abruptum licentiae in omne facinus vitiorum labuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Menbra qͥppe xp̃i fideles sunt ppłi: qͦs dũ ea potestate quã
accipiunt optime regunt: bonã utiq uicissitudinẽ dõ
largitor restituunt. Bonꝰ rex faciliꝰ adiusticiam adelicto
regͥdit᷑: ꝙͣ de iusticia ad delictũ tñfferf: ut nou̾is hiceẽ
casum. illuc ꝓpositũ. Inꝓposito etꝰ eẽ deb&. nũꝙͣ eg̾di a
caritate qd si casu titubare c̃tig̾it: mox resurg̾e. I. d̾ p.a

Expanded text:
Membra enim Christi fideles sunt populi, quos dum ea potestate quam accipiunt, optime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituunt. Bonus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur, quam de justitia ad delictum transfertur. Ut noveris hoc esse casum, illud propositum. In proposito ejus esse debet, nunquam egredi a veritate. Quod si casu titubare contigerit, mox resurgere. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
curis mundi maiorib occupatur: tanto faerttas urtiis p̃mi¬
tͣ. Si enĩ uix ualet peccã animꝰ de uitatre qͥetus : qͣnto
potestatis insigne: s it̃ ue ẽ utile: si bene gerat᷑. Tc̃ aut̃
bene gerit᷑ : qͣndo subiectis ꝓdest. quib t̾retu honor es p̃fe¬
runt᷑. Potestas bonaẽ qnͣdo  dõ donante ẽ. ut malũ timore
coerceat: ñ ut teme̾ malũ cõmitat. Nich autẽ perꝰ ꝗͣ ꝑ po¬

Expanded text:
curis mundi majoribus occupatur, tanto facilioribus vitiis premitur. Si enim vix valet peccata animus devitare quietus, quanto potestatis insigne, sed tunc vere est utile, si bene geratur. Tunc autem bene geritur, quando subjectis prodest, quibus terreno honore praefertur. Potestas bona est, quae a Deo donante est, ut malum timore coerceat, non ut temere malum committat. Nihil autem pejus
Abbreviated transcription (Latin):
ir iustus aut am̃i potestate scłari ex uit᷑: aut si aliqͣ¬
accingit᷑. non sub illa curuat᷑ ut suꝑbꝰ tuieat: s eã sibi
subicit. ut humilior innotescat. Probat᷑ autem hoc
apłico eremplo: quidatã sibi potestatem etiam nec adħ usꝰ
÷ quod licelut. S dum posset uti licita abnuit. seseq ut
⁊ infut᷑o uacuus inuenit᷑ arequie. Cantoq sarcuns paecatoꝵ

Expanded text:
ir justus aut omni potestate saeculari exuitur, aut si aliqua cingitur, non sub illa curvatur, ut superbus tumeat, sed eam sibi subjicit, ut humilior innotescat. Probatur autem hoc apostolico exemplo, qui data sibi potestate, etiam nec ad hoc usus est quod decebat, sed, dum posset uti, licita abnuit, seseque utet in futuro vacuus invenitur 338 a requie; tantoque sarcinis peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
instruat ad sũmũ usq iusticiẽ ꝑ uenire dum dic̃: suꝑ mõ¬
tem excelsum ascende tu qui euangłizas syon: scilicet u
iti p̃mineat merito. sic̃ ⁊ gͣdu: Sequentsne forte debeat
adocend timore restngi: audiat. Exalta infortitudine
uocemtuã: moli tinię. Uñ &e ieremie ita dñs .ant. Accĩ¬
ge lumbos tuos & surge & loquere ad cos: ne formios

Expanded text:
justitiae pervenire, cum dicit: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion ; scilicet, ut ita praeemineat merito, sicut et gradu. Sequenter, ne forte debeat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitudine vocem tuam, et noli timere. Unde et Jeremiae ita Dominus ait: Accinge lumbos tuos, et surge; l
Abbreviated transcription (Latin):
conuenire udeant᷑.
Ro malo merito plebis: aufert̃ doctna p̃dicõnis ꝓͥ
bono merito audientis: cribuit̾ sermo doctori.
Inpotestate durina consistit: cui uelit ds̃ doctͥ¬
e uirbumdare. ł cui. iuferre: & ħ aut ꝓdicentis. aut ꝓ
alidientis fit merito: ut mͦ ꝑ culpa plebis auferit. sermo
monis sententiam dicentis. Cempꝰ tacendi: & tẽpꝰ loquendi.
Nlon quidem ꝑtimorẽ s ꝑ disctionẽ: ꝓpt̾ malort in corrigi¬
bilem iniqͥtatẽ. Non nuĩꝗ̃ electos oportet. adoctͥna cessare.
Int̃dum doctores ecdie calore caritatis ardentes. c̃ticescunt
adocendo. qr ñ ÷ qui audiat testinrte ꝓpł̃a. Ciuitites. uist¬
clnse sunt: ⁊ nonẽ qui aꝑiat. Qui docendi accepit offici¬
um. Interdum ao cempꝰ facta ꝓximi taceat q̃ statĩ corrigi
neq̃ꝙ̃ possexistimat. ansi corrige porest & dissimulat:
ncrum q̃d consensum erroris aliens habeat. Pleriq sc̃ĩ doc¬
teres ꝓ mali tinatia. ꝙͣ iniquos emandare nequeriit:

Expanded text:
convenisse videatur. Pro malo merito plebis, aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis, tribuitur sermo doctori. In potestate divina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum dare, vel cui auferre, et hoc, aut pro dicentis, aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermoonis sententiam dicentis: « Tempus tacendi, et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrigibilem iniquitatem, nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes, conticescunt a docendo, quia clausae sunt, et non est qui aperiat . 5. Qui docendi accepit officium, interdum ad tempus facta proximi taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. 6. Plerique sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mun̾atio. Iccirco st̃ necessarii mali: ut qͦriens boni offendt̃:
flagella̾nt᷑ ab illis. Hinc ẽ qͣd assur uirgam furoris sui testat᷑
dñs. S qͣtiens itafit. de dĩ indignatioẽ ꝓcedit: ut ds̃ ꝑ il¬
los meosse uia .t. qͦs flagellando em̃tdare desidat. S il¬
le iustisima uoluntate : illi uͦ sepe crudeli in tñcione:
c̃terendũ pͤuratũ: coresꝰ. Atrocẽ siꝵꝑ eos diumnũ furorem
uenturũ: qui existunt ꝑsecutores ee uolenti fidelibꝰ.¬

Expanded text:
muneratio. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offendunt, muneratio. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offendunt, flagellentur ab illis. Hinc est quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus. Sed quoties ita fit, de Dei indignatione procedit, ut Deus per illos in eos saeviat, quos flagellando emendare desiderat. Sed ille justissima voluntate, illi vero saepe crudeli intentione: sconterendum paratum est cor ejus, atrocem super eos divinum furorem venturu
Abbreviated transcription (Latin):
quam nescis. Magis mala facientib: quam mala pattenţib
ꝯdolete debemus. Illi enĩ praua faciendo in malũ ꝓficiunt:
istipatiendo. amalo corriguntꝰ. Ds̃ autem ꝑ malas uolun¬
tates alioꝵ: inaliis multa oꝑat᷑ bona. Dalignantiũ hoĩum
uoluntas. ne qͣꝗͣ potest impleri: insids̃ dederit potestatẽ:
Nam dum hoĩes deo ꝑmittente malũ qͦd c̃cupiscunt ꝑfi¬
ciunt: ipse dr̃ face qui ꝑmittit. Inde est qͦd scͥptũ ẽ ꝑ ꝓphe¬
tam. Sierit malũ qͦd dñs nonfecit. Ueruntñ qͦd nniqui
mala expetunt uoluntate. iccirco ds̃ ꝑficiendi dat potes¬
na. Quidam dũ dĩ uioluntati rosistunt: nescientesc̃siliũ dei
faciunte Quo non̾is sic dõ subiecta eẽ oĩa. ut & ipsiqͥeiꝰ dis¬
positioĩ adiis ant᷑. eiꝰ impleant uoluntatẽ. Propt̾ea in hac ui
ta boniuidxant᷑ a mał: ut ñm in illa uita mali iudicent᷑ a
bonis: siue ⁊̃ ut sithic bonis dẽporał affuctio: ⁊ illuc et̃nare¬

Expanded text:
quam nescis. Magis mala facientibus quam mala patientibus, dolere debemus. Illi enim prava faciendo in malum proficiunt: isti patiendo a malo corriguntur. Deus autem per malas voluntates aliorum, in aliis multa operatur bona. Malignantium hominum voluntas, nequaquam potest impleri, nisi Deus dederit potestatem. Nam dum homines, Deo permittente, malum quod concupiscunt perficiunt, ipse dicitur facere qui permittit. Inde est quod scriptum est per prophetam: Si erit malum, quod Dominus non fecit. Veruntamen quod iniqui mala expetunt voluntate, idcirco Deus perficiendi dat potesna. Quidam cum Dei voluntati resistunt, nescientes consilium Dei faciunt, quod noverint sic Deo subjecta esse omnia, ut et ipsi qui ejus dispositioni resista boni judicantur a malis, ut iterum in illa vita mali judicentur a bonis: sive ut etiam sit hic bonis temporalis afflictio, et illic aeterna re
Abbreviated transcription (Latin):
pssores uerent᷑. nec ꝑcimeseunt de seĩntate reoende ra¬
tionis. ꝓ eo qͦd c̃ticesct̃ de plebib sibi cõmissis. Quando
apotentib panꝑes opprimunt᷑. aderipiendos eos bonisac̃¬
dotes ꝓtectionis auxiliũ ferunt:: nec uerent cuisꝰꝗͣ in in¬
miciciarum molestias: s oppressores pauꝑũ palam argu¬
unt: increpant: ex cõmunicant : minꝰq metuunt eoꝵ¬
cupiditis uitã pauꝑum inquietet. Ptani autem pastores
non habñt curam de ouib: s sic̃ legit᷑ in cu anglio de mͥ¬
cennariis. uident lupum uenientẽ ⁊ fugiunt. Cunc enĩ
fugiunt: qͣndo spotentib tacent & mał resiste̾ metiumt.¬

Expanded text:
res verentur. Nec pertimescunt de severitate reddendae rationis, pro eo quod conticescunt de plebibus sibi commissis, quando a potentibus pauperes opprimuntur. Ad eripiendos eos boni sacerdotes protectionis auxilium ferunt, nec verentur cujusquam inimicitiarum molestias, sed oppressores pauperum palam arguunt, increpant, excocupiditas vitam pauperum inquietet. Pravi autem pastores non habent curam de ovibus, sed, sicut legitur in Evangelio de mercenariis, vident lupum venientem, et fugiunt. Tunc enim fugiunt, quando potentibus tacent, et malis resistere metuunt
Abbreviated transcription (Latin):
dectrine remediũ ad hibebit: ⁊ qͥd cuiq oporteat. ꝓ etate.
da st̃. Multist̃ enĩ: qui caꝑe non possunt᷑. Quib si iudis¬
crete manifestent᷑: statĩ aut de tͣhaint aut negligt̃. Prima
qͥppe prudentie uirtꝰ ÷ : eam quã doc̾e oporteat ex istimare

Expanded text:
doctrinae remedium adhibet, et quid cuique oporteat, pro aetatis doctrinae remedium adhibet, et quid cuique oporteat, pro aetatis da sunt. Sunt enim multi, qui capere non possunt. Quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt aut negligunt. Prima quippe prudentiae virtus est eam quam docere oport
Abbreviated transcription (Latin):
tem suꝑbo ł odioso aĩo corripit. ñ em̃dat. s ꝑcutit. Qcqͥd
enĩ ꝑteruus ł Indignatꝰ animꝰ ꝑtułit: ob ułgantis furor
p̃tare se deb&: ut nonsolũ auctoritate. uer̃ ⁊̃ humi¬
litate cdarescat᷑. S tñ ita erit in eo nirtꝰ bumilita¬
tis : ne dissołu̾at᷑ uita sub ditoꝵ iuitiis: Atq ita ałtoritas ad¬
erit potestatis : ne ꝑtum erẽ cordis. seu̾itas existat ĩmod̾atiõis.
guert̃ etiã pͥncipñ uitia. Inquib c̃sũ macẽt humilitas: loco
tñ necessario libe tñsgisees iusticie in c̾ͥpabant. auqñ &̃
adibenda : s ꝑqͣlitate moꝵ: duisa exhortatio erit
doctoꝵ. slam qͣsdam inc̃patio dura: q̃foam uͦ er hor¬
tatio corrigit blanoa. Sic̃ ꝑiti medici aduariꝰs arporis morboᷤᷤ
aiiso medicomine seruiunt. ita ut uirta unbnerũ uarietateᷤ
medicina diu̾sa sit: sic ⁊ doctor eccłie. fingłis qͥbꝰq congriũ

Expanded text:
tem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, sed percutit. Quidquid tem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, sed percutit. Quidquid enim protervus, vel indignatus animus protulerit, objurgantis furor praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis; atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. guerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam adhibenda, sed pro qualitate morum diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ sine dubio redom᷑ st̃. Ex carnaliũ p̃posttoꝵ exẽplo.
plerumq fit uita deterior subditoꝵ: & plebis merito fũit
tales sicerdotes. queͥ exemplo deteriore popłm destruant:
ris m̃bra inficient᷑. Unde scriptũ÷. Om̃e cap̃ languidũ. &
om̃e cor merens: aplanta ꝑedis usq ad i̾ticẽ. nonẽ in eo sanitaᷤᷤ.¬
Caput enĩ languidũ: doctor ÷ agens pecc̃m. Aurꝰ malũ . dcorpꝰ
ꝓuehit᷑: dũ eo ł peocanre ł p̃ue docente. pestifer langor ad ple¬
bes subditas tranffertur. Deteriores st̃. quisiue doctrinis fiue

Expanded text:
rationem sine dubio reddituri sunt. 3. Ex carnalium praepositorum exemplo plerumque fit vita deterior subditorum, et plebis merito fiunt tales sacerdotes, qui exemplo deteriore populum destruant, ris membra inficiuntur. Unde et scriptum est: Omne caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem nonCaput enim languidum doctor est agens peccatum; cujus malum ad corpus pervenit, dum eo vel peccante, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subditas transit. Deteriores sunt qui sive doctrinis, sive
Abbreviated transcription (Latin):
& sꝑnunti nec altertꝰ delictum tanꝗ̃ ꝓͥum ingemiscunt.
De talib ꝑ ysaiam dñs cõminans diciti Qui dicunt rece¬
de ame. ñ appropinques mͥ qi inmũ dꝰ es: isti fumꝰ erunt

Expanded text:
et spernunt, nec alterius delictum, tanquam proprium, ingemiscunt. et spernunt, nec alterius delictum, tanquam proprium, ingemiscunt. De talibus per Isaiam Dominus comminans, dicit: Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti
Abbreviated transcription (Latin):
moriet᷑: sanguinẽ uero eiꝰ de mam tua requirã. Sic em̃
heli sacerdos. ꝓfilioꝵ iniguitate cdãnatꝰ ẽ. & licet eos
delinquentes admonuit: s tñ non ut oportebat redar¬
guit Sacerdotes exquire debent pecc̃a ppłoꝵ: ꝯ sa¬
giai sollicitudine uñ quemq ꝓbare: uixta testimoni¬
um dñ ad ieremiã loquentis. Pbatorẽ in qͥt dedi te¬
ppło meo robustum: ꝯscies ⁊ ꝓbabis uias eorũ. Sads¬
dotes stucdo corrigendi facta ꝑscuptiri debent subiectoꝵ.
ut em̃ datos lucͥ facẽ possint. Sicut cuitẽ peteaterẽ con¬
uenit argui: ita iustũ non erulcerari. Sacerdotes curã
aut corrigant᷑ apeccatis: aut si mcorrigibiles existunt. ab
eccłia seꝑent᷑. Atrocit̃ arguunt᷑: qui decipiendo peccan¬
tes non solum non arguunt ꝓ pecc̃o. s etiam adulantes
aecipiunt: qicente ꝓpħa. & erunt qui beatificant popłm
meum seducentes: & qui beatificant᷑: p̃cipitan it Itͦcit̃
uerum arguunt᷑: qui peccantes nonrecipiunt. s despictiũt

Expanded text:
 sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est, licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiain populo meo robustum: et scies, et probabis vias eorum . Sacerdotes studio corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem conenit argui, ita justum non exulcerari. Sacerdotes curam aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab ecclesia separentur. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum, seducentes: et qui beatificantur, praecipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
monstrauit. Habit̃ st̃ sem meritũ ⁊ iafcht. qui reu̾ent᷑̃ oꝑi¬
ũt. q̃ patres suos ex cessisse cognoscunt. sitñ patrũ facta ñ dili¬
gt̃. s. tantũ oꝑiunt. nec imitant᷑. Nam st̃ qui p̃positos suos ꝑ¬
tñtos. si uł parũ iam ipsi de sp̃alibꝰ cogirauert̃. Rectores gͦ ui¬
dicandi st̃. adõ: asius autẽ subditis neqͣꝗͣ iuidicandi sunt. exem¬
plo dñi quiꝑuerse uendentes colimbas. & m̃imularioꝵ m̃s as
ꝓpͥo cuerait flagello ⁊ ꝑiecit a templo. Uł etiam sic̃ dic̃ psalmiᷤ¬
ta. Us̃ stetit insinagoga deoꝵ: in medio autẽ dõs diuidicat.
Quod si afide ex orbitau̾it rector: tc̃erit arguendꝰ a subdiqᷤ¬

Expanded text:
monstravit. Habituri sunt Sem meritum et Japhet, qui reverenter operimonstravit. Habituri sunt Sem meritum et Japhet, qui reverenter operiunt quae patres suos excessisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur. Nam sunt qui praepositos suos tentos, si vel parum jam ipsi de spiritualibus cognoverunt. » Rectores a di sunt, exemplo Domini, qui per se vendentes columbas et nummulariorum mensas proprio evertit flagello , et projecit a templo vel etiam sicut dicit Psalmista: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos discernit . Quod si a fide exorbitaverit rector, tunc erit arguendus a subdi
Abbreviated transcription (Latin):
consilii ordinant᷑ p̃positi mundana & exteriora
sectantes: ut dũ temꝑorilib reb se cotos inpendt̃:
spãses tͣutiorẽ uitã c̃remplationis exerceant: Nina dura ÷ qͥete
uiu̾e uolentib sarcinacurar̃ episcopibũ ꝓuidet sepe dz̾ curis
dedicos scł̃arib ad susceptionẽ regiminis: ut dũ hi ext̾iora
niundi ferentas ⁊ turbines. qͦsdam institii epos scłarib curis
insistentes: ut hi quiinteriꝰ. suꝑna desidant. nullo treno ob¬
sistente nogotio. libiꝰ ad ħ q̃o amant intendint. Non: itaq ill¬
dicandꝰ a plebe rector in ordinatꝰ: dũ magis nou̾int ẜopłi
sui fuisse meriti ꝑ uersi regim̃ suscepisse pontificis. Nam ꝑ me¬
ritis plebiũ disponit᷑ adõ uita rectoꝵ: exemplis dauid peccan¬
tis ad conꝑationẽ pͥncipũ quiex merito plebis p̃uaricantur.¬
Sententia dãnant᷑ chã fihi noe. quisuoꝵ p̃positoꝵ culpas
mpublico ꝑdunt: sic̃ chã qui pat̾s pudenda nonoꝑuit. s deris

Expanded text:
consilii ordinantur praepositi, mundana et exteriora sectantes, ut dum temporalibus rebus se totos impendunt, spiritales tutiorem vitam contemplationis exerceant. Quia durae volentibus sarcinae curarum episcopalium, providet saepe Deus curis deditos saecularibus ad susceptionem regiminis: ut dum hi exterioramundi ferendas, et turbines quosdam institui episcopos, saecularibus curis insistentes: ut hi qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant, intendant. Non est itaque judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti, perversi regimen suscepisse pontificis. Nam ritis plebium disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis, ad comparationem principum qui ex merito plebis pSententia damnantur Cham filii Noe, qui suorum praepositorum culpas in publico produnt, sicut Cham qui patris pudenda non operuit, sed deridenda
Abbreviated transcription (Latin):
egulamꝰ autem hanc descripsimus.
Qut hanc obseruantes in monasteri¬
is. aliquatenus. ue honestatem morum.
uel iuitium conuersionis nos demon¬
stremus habere. Ceterum adꝑfectionẽ
conuersionis qui festinat. sunt doctrine
sc̃orum patrimmi quarum obseruatio ꝑ¬
dueat hominem ad celsitudinem ꝑfecti¬
onis. Quȩ enim pagina. aut quis sermo di¬
uine auctoritatis ueteris ac noui testamenti.
non est rectissima noruia uitȩ humane.: Aut
quis liber scõrum catholicorum patrum hoc
non resonat. ut recto cursu ꝑueniamus ad
creatorem ur̃m. Hec non de collationes pa¬
patris nr̃i basilii. quid aliud sunt. nisi bene ui¬
uentium. & obedientium monachorum. inftru¬
menta uirtutum: Nobis autem desidiosis.
fusionis ẽ. Quisquis gͦ ad patriam cȩlestem
festinas. hanc minima in choationis regulã
descriptam. adiuuante xꝑo ꝑfice: & tunc
demum admaiora quȩ supra cominemora ui

Expanded text:
egulam autem hanc descripsimus, ut hanc observantes in monasteriis aliquatenus, vel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus habere. Caeterum, qui ad perfectionem conversationis festinant, sunt doctrinae sanctorum Patrum, quarum observatio perducat hominem ad celsitudinem perfectionis. Quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis Veteris ac Novi Testamenti non est rectissima norma vitae humanae? Aut quis liber sanctorum catholicorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? Nec non et Conlationes PaPatris nostri Basilii quid amplius sunt, nisi bene viventium et obedientium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem desidiosis et fusionis est. Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis regulam descriptam adjuvante Christo perfice: et tunc demum ad majora, quae supra commem
Abbreviated transcription (Latin):
Inscõrum uero festiuitatibus uł omĩ¬
bus sollempnitatib sicut diximus dñi
co die agendum ita agatur: excepto ꝗd̾
psalmi aut antiphone. uł lectiones ad ip¬
sum diem ꝑtinentes dicantur: modus
aũ supra scriptus teneatur.

Expanded text:
nctorum vero festivitatibus, vel omnibus solemnitatibus, sicut diximus, die Dominico agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae, vel lectiones ad ipsum diem pertinentes dicantur. Modus autem supra scriptus teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ratorium hoc sit quod dicitur.
nec ibi quicquam aliud geratur
aut condatur. Expleto oꝑe dĩ om̃s cũ
sumino silentio exeant. & agatur re¬
uerentia do. ut frater qui forte sibi
peculi ariter uult orare. non impedi¬
atur alterius imꝓbitate. S & si al t̃
uult sibi forte secretius orare. simplicit̃
intret & oret.: non inclamosa uoce. s in
lacrimis & intentione cordis. Ergo qui
simile opus non facit. non ꝑmittatur
explicito oꝑe dĩ remorari sicut dictũ
est: ne alius impedimentum patiat᷑.¬

Expanded text:
ratorium hoc sit, quod dicitur: nec ibi quidquam aliud geratur et contendatur. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et habeatur reverentia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter atur alterius improbitate. Sed et si altera vult sibi forte secretius orare, simplicitur intret et oret, non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo quae simile opus non facit, non permittatur expleto opere Dei remanere, sicut dictum est, ne alia impedimentum patiat
Abbreviated transcription (Latin):
ensis fratrum edentium. lectio
de ẽẽ non debet. ne fortuito casu qui arri¬
puerit codicem legere ibi audeat . s lectu¬
rus tota ebdomada.: dñica ingrediatur.
Qui ingrediens. post missas et cominu¬
nionem petat ab omnibꝰ pro se orari: ut a¬
uertat ab ipso ds̃ spm̃ elationis. & dicatur
hic uersus in oratorio tercio ab omnibꝰ. ip¬
so tamen incipiente. Dñe labia mea aꝑies.
& os meum annuntiabit laudem tuam.
& sic accepta benedictione ingrediatur
ad legendum : suminumq fiat silentium.
ut nullius musitatio uel uox. nisi soluis
legentis ibi audiatur. Quȩ uero necessari¬
a sunt comedentibus & bibentibus. sic sibi
geat petere aliquid. Si quid tamen non¬
opus fuerit. sonitu cuiuscumq signi po¬
tius petatur quam uoce : nec presumat
ibi aliquis de ipsa lectione. aut aliunde
quicquam requirere. nec detur occasio:
nisi forte prior ꝓedificatione uoluerit
aliquid breuiter dicere. Frater autem
ebdomadarius accipiat mixtam prius¬

Expanded text:
ensis fratrum edentium lectio deesse non debet. Nec fortuitu casu, qui arripuerit codicem legere audeat ibi: sed lecturus tota hebdomada, Dominica ingrediatur. Qui ingrediens post missas, et communionem petat ab omnibus pro se orari, ut avertat ab ipso Deus spiritum elationis, et dicatur hic versus in oratorio tertio ab omnibus ipso tamen incipiente: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam; et sic accepta benedictione ingrediatur ad legendum. Summumque fiat silentium ad mensam, ut nullius mussitatio vel vox, nisi solius legentis, ibi audiatur. Quae vero necessaria sunt comedentibus et bibentibus sic sibi vgeat petere aliquid. Si quid tamen opus fuerit sonitu cujuscunque signi potius petatur quam voce. Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione aut aliunde quidquam requirere ne detur occasio; nisi forte prior pro aedificatione voluerit aliquid breviter dicere. Frater autem hebdomadarius accipiat mixtum, prius
Abbreviated transcription (Latin):
catum. Nã sunt quidam qui confestim peracto fla¬
gioio confunctuntur: & sunt qui non solum non
dolent gessisse malum: sed etiam de ip̃so malo oꝑe
głantur. Sicq ad comparationẽ mali fit deceruiis:
dũ de uiciis gratulantes excolliuitur inpeiꝰ De

Expanded text:
catum. 3. Nam sunt quidam qui confestim peracto flacatum. 3. Nam sunt quidam qui confestim peracto flagitio confunduntur, et sunt qui non solum non dolent gessisse malum, sed etiam de ipso malo opere gloriantur. Sicque ad comparationem mali fit deterius, dum de vitiis gratulantes, extolluntur in
Abbreviated transcription (Latin):
quisq de facto suo erubescit: ipse sibi iã iudex
fit: XxI. De peoaati amore.
luid est non peccare amore dilectionis
dĩ: aliud timore supplicii Qui eñi
amore caritatis dĩ non peceat: hor¬
reseit omne malum. amplectendo iusticie
bonũ: nec eum delectat peegatũ. eciã si secle¬
ris ĩpiuntas promittatur. Qm nero sola pe¬
na supplicii insenicia reprimit. quanius ñ
expleat opiis peccati: iuitit tam̃ in eo uolun¬
ttis peocandi: doletq sibi illicitum quođ
lex prohibere dinoscitur. Ille eigo mercedẽ
boni operis: recipit: qui amando iusticiã
facit. non his qui eam solo metii penarum
in ilotus custodit. Quidã & diligiint pec¬
non facrnt. & camen iusticiam octiunt: Grauius
autem peccat. qui non solum peccatum diligit: s
& facit. qu̾a qui non facit & diligit Grauiusq i¬
terdum qui diligit & non facit. qu̾a qui facit ⁊ odit.
Graiuissimũ est. non solum facere: s & diligere pec¬

Expanded text:
quisque de facto suo erubescit, ipse sibi jam judex quisque de facto suo erubescit, ipse sibi jam judex fit. CAPUT XXI. De peccati amore. 1. Aliud est non peccare amore dilectionis Dei, aliud timore supplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justitiae bonum; nec eum delectat peccatum, etiam si sceleris impunitas promittatur. Qui vero poena sola supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati, vivit tamen in eo voluntas peccandi; doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. Ille ergo mercedem boni operis percipit qui amando justitiam facit; non is qui eam solo metu poenarum invitus custodit. 2. Quidam et diligunt pecnon faciunt, et tamen justitiam odiunt. Gravius autem peccat qui non solum peccatum diligit, sed et facit, quam qui non facit, et diligit; graviusque interdum, qui diligit et non facit quam qui facit, et odit. Gravissimum est non solum facere, sed et diligere pec
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc irã dĩ dũ uiruimꝰ. uitare possumus.
Duneamus ergo: ne ueniente illo cerrore
iudicii. sentiri possit: uitari non possit.
.XX. De manifestis occultisq peccati
aioris est culpe. manifeste: quam
occulte peccare: Duplicit̃ enĩ reus
est qui aꝑte delinquit: quia & agit¬
& docet: De talibris ysaias dicit: Peccata sua
quasi sodoma predicauerunt: nec abscon¬
derunt: Multi enĩ publice delinquentes.
sine ullo pudore sua flagitia predicant:
noc ulla nr sceleris uerecondia. Qnedam¬
enim iam usticie porcio est. iniquitatem suam
honine abicondere: & in semecipso de peccatis
propriis erubescere: Reocatum perpetiare crmm̃i ẽ:
peccatum predicare clamor est. De quo etiam
omni malicia: id est cum ipsis pecoatis Ex eo ipso
quo quisq peccatũ quod agit abscondit: iudi¬
cii iam eẽ indicium est: quia non erubescitur.
niside conscientie reatu: Prgo & hoc ipsum qđ

Expanded text:
Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus ergo ne, veniente illo terrore judicii, sentiri possit, vitari non possit. CAPUT XX. De manifestis occultisque peccatis. 1. Majoris est culpae manifeste quam occulte peccare. Dupliciter enim reus est qui aperte delinquit, quia et agit et docet. De talibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Qenim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. 4. Peccatum perpetrare crimen est, peccatum praedicare clamor est, de quo etiam omni malitia , id est, cum ipsis peccatis. 5. Ex eo ipso quo quisque peccatum quod agit abscondit, judicii jam est indicium, quia non erubescitur, nisi de conscientiae reatu. Ergo ex hoc ipso quo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedentiũ pena. Prȩcedentiũ peccatoꝵ pęna.
ipsa uocatur induratio: ueniens de diuina
iusticia: Hinc est quod ait ꝓpħa: Indurasti cor
cũq uisti sunt. a deo impelluntur ut mali
fiant. s dũ mali iani sunt. indurantur ut de
in misit illis deus spm erroris: Facit ergo deus quos¬
dam peccare: s mn quibus iam talia peccata pixces¬
serinit. ut iusto iudicio eins mereantur indeterĩ
ire: Talia quippe peccata precedentibus aliĩs
peocatis pio labrntur inpenam. quã peccata
merentur que s de ira dĩ ueniunt pecoata.
q̃ pro merito alioꝵ cõpensantur peceatoꝵ Hno̾
mus: in ipsis fuimus semꝑ: Tanquã fidiceret:
Quia semꝑ inpeccatis fuimus. iratus es: ut
decerius peccaremus. Qnid enĩ sit. iram des
mereri: quioue prouocare: prudens lector
uocatur: quam ea quȩ meretur Nã meremͣ.
quando ignorando peccamus Prouocamus:
quando scimus bonũ facere. nec uolumus.

Expanded text:
praecedentium poena. 219 5. Praecedentium peccatorum poena praecedentium poena. 219 5. Praecedentium peccatorum poena ipsa vocatur induratio veniens de divina justitia. Hinc est quod ait propheta: Indurasti cor cunque justi sunt, a Deo impelluntur, ut mali fiant; sed dum mali jam sunt, indurantur, ut deimmisit illis Deus spiritum erroris . Facit ergo Deus quosdam peccare, sed in quibus talia jam peccata praecesserint, ut justo judicio ejus mereantur in deterius ire. Talia quippe peccata praecedentibus aliis peccatis prolabuntur in poenam quam peccata merentur. 6. Quaedam de ira Dei veniunt peccata, quae pro merito aliorum compensantur peccatorum. Unds peccavimus, in ipsis fuimus semper ; tanquam si diceret: Quia semper in peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provocare, prudens lector vocatur quam ea quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
qui de parius corrigi noluerunt: Iudicio autem
diumno in reatu nequiore labinitur: qui strin-¬
gere minora sua facta contempnunt: Multi ã
crimine in crimen corruunt: qui dĩ cognitonẽ
harentes. timorẽ eius negligunt:. ̾ quẽ nouer̃t̃
ꝑ scientiam: ꝑ actionem non uenerantur. Ideoq
occantur diuino uidicio. pumenda cõmittere:
& in penã cõmissi facinoris. facinus deterius
addere Sepe peccatũ alterius peccati causa ẽ.
Quod cũ cõmittitur: aliud ex ipso quasi sua
soboles oritur: sicut fieri solet nasei libidinẽ
ex nunia uentris ingluuie: Pena uero peccati¬
ꝑ peccatũ admittitur: quando pro merito cuiꝰq
peaaati dõ deserente. in aliud peccatũ deternis
itur: de quo ampliꝰ qui admiserit sordidecur:
Ergo preccdens peccatum. causa est sequentis
peccati: sequens uero peocatũ. pena est p̃ceden¬
tis aelicti: Irecedentia itaq peccata sequentiũ
sunt criminũ causa: ut illa quȩ secuntur. sint

Expanded text:
qui de parvis corrigi noluerunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur qui distringere minora sua facta contemnunt. 2. Multi a crimine in crimen corruunt, qui Dei cognitionem habentes, timorem ejus negligunt; et quem noverunt per scientiam, per actionem non venerantur. Ideoque caecantur divino judicio punienda committere, et in poenam commissi facinoris facinus deterius addere. 3. Saepe peccatum alterius peccati causa est, quod committitur, cum aliud ex ipso quasi sua soboles oritur, sicut fieri solet, nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. 4. Poena peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati, Deo deserente, in aliud peccatum deterius itur, de quo amplius qui admiserit sordidetur. Ergo praecedens peccatum causa est sequentis peccati: sequens vero peccatum poena est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequentium sunt criminum causa, ut illa quae sequuntur sint
Abbreviated transcription (Latin):
quia ita est. Agant ibidem opiis dei ubi
operantur. cum tremore diuino flecten¬
tes gema. Similiter qui initinere di¬
recti sunt non eos pretereant horȩ con¬
stitutȩ. s ut possunt agant sibi & serui¬
tutis pensum ñ neglegant reddere

Expanded text:
quia ita est, agant ibidem opus Dei ubi operantur, cum tremore divino flectentes genua. Similiter qui in itinere directi sunt, non eos praetereant horae constitutae; sed ut possunt agant sibi, et servitutis pensum non negligant reddere