comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agere. multũ laborare ̃ utrobiq solli¬
etum ẽe. S felicel illi quol iamiunitutum
exercicia. laboꝵ certamina non tam fati¬
gant. quã delectant: qui hoc solũ plangunt
quod tot ante acte uite tempora. uel ininiqͥ¬
tate consumpserunt: uel inuanitate ꝑdide¬
runt. Qui huiusmodi est: mare post tgũ
se hab̾e ostendit⁊ sicut ille qui dix̃. Reco¬
gitabo tͥ omnes annos meos inamaritudine
anime meȩ. Qͥs autem dubitet.huiusmodi
hominib mare post tergum relictum esse.:
ad tutissimum firmamentum: & subu̾sionẽ
inimicoꝵ: Solet enĩ amar itudo penitentie
ñ solum ꝑpetrata mala satisfaciendo dele¬
re: uerum etiam illud innob̃ consueuit
effic̾e: ut quȩ non licet. nec libeat repet̾e.
onsideremus & illud qͦmͦ hec mari ᷤ
aquã. amaritudinis unda: aliis
sit extra uiam. aliis inuia. Quis dubitoe
hanc uitam ẽẽ uiam: ad futurã uitam:
Alius dolce ꝓhis que sunt p̃sentis uitȩ:

Expanded text:
agere, multum laborare, et utrobique solliagere, multum laborare, et utrobique sollicitum esse. Sed felices illi quos jam virtutum exercitia, laborum certamina, non tam fatigant quam delectant, qui licet solum plangunt, quod tot anteactae vitae tempora, vel in iniquitate consumpserunt, vel in vanitate perdiderunt. Qui hujusmodi est, mare post tergum se habere ostendit, sicut ille, qui dixit: Recogitabo tibi omnes annos meos in amaritudine animae meae . Quis autem dubitet hujusmodi hominibus mare post tergum relictum esse, ad tutissimum firmamentum, et subversionem inimicorum? Solet enim amaritudo poenitentiae non solum perpetrata mala satisfaciendo delere, verum etiam illud in nobis consuevit efficere, ut quae non licet, nec libeat repetere.Consideremus et illud quomodo hic maris aqua, amaritudinis unda aliis sit extra viam, aliis in via. Quis dubitet hanc vitam esse viam ad vitam futuram? Alius dolet pro his quae sunt praesentis vitae,
Abbreviated transcription (Latin):
studium: eũ uideat multos etiã. pꝰt ꝓfes¬
sionis uotum. reuerti ad uomitũ. redite
ad scłm. nec saltẽ audet inchoare bonũ:
iste ante se mare habet: s ad impedim̃tũ.
Quid enm est cordis trepidatio. mentis
hesitatio. nͥ quedam quasi maris fluc¬
tuatio: Qͥ enim hesitauerit. similis est
Fluctui maris. qui auento mouetur: &
circumfertur. Alius hunc timorẽ itirilit̾
calcat: maris fluctuationes ante se fu¬
gat: cordis sui trepidationẽ castigat.
ad toleranda ꝓ domino quelibet ꝑicła.
animũ fortiter preꝑat: & ꝓ hac parte
psallere non dubitat. mare uidit et fu¬
git: eo quod omnis inutilis trepidatio
ande eius conspectum fugiat. atq disce¬
dat. S quia sollicitus ẽ. adhuc. quomͦ
debeat uel bonoꝵ negligentiam cauere.
uel maloꝵ subreptionẽ declinare: pati¬
tur quidem mare. quannius ñ ante se.
in utroq tamen latere: eo qͦd oporteat
hinc ad bona. illinc contͣ mala. ꝯstant̃

Expanded text:
studium, cum videat multos etiam post professtudium, cum videat multos etiam post professionis votum reverti ad vomitum, redire ad saeculum, nec saltem audet inchoare bonum, iste ante se mare habet, sed ad impedimentum. Quid enim est cordis trepidatio, mentis haesitatio, nisi quaedam quasi maris fluctuatio? Qui enim haesitaverit, similis est fluctui maris, qui a vento movetur et circumfertur. Alius hunc timorem viriliter calcat, maris fluctuationes ante se fugat, cordis sui trepidationem castigat, ad toleranda pro Domino quaelibet pericula animum fortiter praeparat, et pro hac parte psallere non dubitat, mare vidit et fugit, eo quod omnis inutilis trepidatio ante ejus conspectum fugiat atque discedat. Sed, quia sollicitus est, adhuc quomodo debeat vel bonorum negligentiam cavere, vel malorum subreptionem declinare, patitur quidem mare, quamvis non ante se, in utroque tamen latere, eo quod oporteat hinc ad bona, illinc contra mala constanter
Abbreviated transcription (Latin):
mare alii habent ante se. alii iux¬
ta se: alii autẽ post se. Qui antem se
habent: esteis ad impelimentũ. Qͥ iuxta
se habent: est eis in adiutorium. Qui pꝰt
se habent: est eis ad firmamentum. Sie
utiq isrłitis egiptum deserentib. desertũ
intrare uolentib & ad promissionis t̾ram
sulpitantib pruus habuetunt mare anet
se. adimpedimentũ ꝓfectionis: pͦt habuer
iuxta se. in adiutoriũ defensionis:: quando
erat eis pro muro a dext̾ris ⁊ asinistris: tan¬
dem habuerunt pꝰt se. infirmamentũ se¬
curitatis: immicis eoꝵ abeo submersis.
seu interclusis. ante nos futura: iuxta
nos p̃sentia: post nos p̃terita. Mare an¬
ta nos: labor incumbentiũ certaminum.
Mare post nos: dolor ꝑpetratoꝵ maloꝵ.
Mare ante nos: timor pusillanimitatis.
Mare iuxta nos: labor sollicitudinis.
Mare post nos: dolor penitudinis. Ti¬
mor pusillanimitatis impedit: labor sol¬
licitudinns munit: dolor penitudinis
ꝓcegit. Aliꝰ alioꝵ uitam considerans &

Expanded text:
mare alii habent ante se, alii autem post se. Qui autem ante se habent, est eis ad impedimentum; qui juxta se habent, est eis in adjutorium; qui post se habent, est eis ad firmamentum. Sic itaque Israelitici Aegyptum deserentes, desertum intrare volentes, et ad promissionis terram suspirantes, prius habuerunt mare ante se ad impedimentum profectionis; post habuerunt juxta se in adjutorium defensionis, quando erat eis pro muro a dextris et sinistris; tandem habuerunt post se in firmamentum securitatis, inimicis eorum ab eo submersis seu interclusis. Ante nos futura, juxta nos praesentia, post nos praeterita. Mare an Mare juxta nos, labor incumbentium certaminum est. Mare post nos, dolor perpetratorum malorum; mare ante nos, timor pusillanimitatis; mare autem juxta nos, labor sollicitudinis; mare post nos, dolor poenitudinis. Timor pusillanimitatis impedit; labor sollicitudinis munit; dolor poenitudinis protegit. Alius aliorum vitam considerans et
Abbreviated transcription (Latin):
situs bonus fo it hebreum bonũ. ascrib̾e̾
tͥ mala tua. ascͥbere dõ tuo bona tua:
confessio uera confessio recta. Illa est cri¬
minis. ista laudis: ut᷑q sane utilis. ut᷑ͦq
laudabilis. Similiter est duplex tͣnsitus:
uterq quidem bonꝰ: uterq necessariꝰ. Qui
tͣnsit de malo ad bonũ: bene quidẽ tͣnsit.
ꝙs qui transit de bono ad optimũ bonum:
& ip̾e tͣnsitũ fac̃. Cognosee gͦ & confitere.
mala tua: & noli inip̾is remane: s tͣnsi eã
& factus est transitus primus: & confessio
pͥma. Similiter confitere d̾o de bonis tiuis.
lauda ipsum ꝓ donis suis: ⁊ noli torpe¬
re inipsis. s m̃tere quantum potes ad
meliora: & transi ad optima ⁊&ͥ factus ẽ.
transitus scundus. ⁊ seda contelio. ad ẽ¬
lum scdm. ꝑconfessionem siquidẽ erimi¬
nis. efficitur fuga maris: ⁊ ad confessio¬
nem laudis. statim conu̾titur iordanis.

Expanded text:
situs bonus facit Hebraeum bonum. Ascribere situs bonus facit Hebraeum bonum. Ascribere tibi mala tua, ascribere Deo tuo bona tua, confessio vera, confessio recta. Illa est criminis, ista est laudis; utraque sane utilis, utraque laudabilis. Similiter est duplex transitus; uterque quidem bonus, uterque necessarius. Qui transit de malo ad bonum, bene quidem transit; et qui transit de bono ad optimum, bonum et ipse transitum facit. Cognosce ergo, et confitere mala tua, et noli in ipsis remanere; sed transi ea, et factus est transitus primus, et confessio prima. Similiter confitere Deo de bonis tuis, lauda ipsum pro bonis suis, et noli torpere in ipsis: sed nitere quantum potes ad meliora, et transi ad optima, et factus est transitus secundus, et confessio selum secundum. Per confessionem siquidem criminis efficitur fuga maris, et ad confessionem laudis statim convertitur Jordanis.
Abbreviated transcription (Latin):
& confessionis: quid est tͥ mare quod fugisti: ꝙ
tu iordanis. quia conu̾sus es retrorsum:
Rimũ miracłm fit. in exitu isrł de egyp¬
to: scdm autem fit. in exitu isrł de de¬
serto. Qͥs mͥ taudẽ det aliquando ꝑfecte de¬
serere regionem similitudinis: Qͥs mͥ dare
possit introire init̾ram ꝓmissionis: ut & eqͥ
uidere possim tdere. fugam maris. ꝯu̾si¬
onem iordanis: Pulchrũ spectaculũ satisq
tem: amaram recedere. dulcẽ refluere:
amaritudinẽ defiẽe: dulcedinẽ redundare.
Quisqͥs hȩc uides: miror si non & ipse ex¬
clames. Quid est tͥ mare quod fugisti. ⁊
tu iordanis. quia conu̾sus es retrorsum:
Numquã solent fieri huiusmodi miracła.
nisi ante ueros iudeos: nͥ ante bonos he¬
breos.
breos. Degemina ꝯfessione. ⁊ gemiina
teñ hebreũ tͣnsiens interp̃tat᷑. Et̃ ẽ.
confessio uera: & est confessio ficta. Similit̃
est transitus bonꝰ: & est transitus malus.
Confessio uera facit iudeum uerum: & tͣn¬

Expanded text:
fugisti: et tu, Jordanis, quia conversus es retrorsum? Primum miraculum fit in exitu Israel de Aegypto, secundum autem fit in exitu Israel de deserto. Quis mihi tandem aliquando det perfecte deserere regionem dissimilitudinis: quis mihi dare possit introire in terram promissionis, ut aeque videre possim fugam maris, et conversionem Jordanis? Pulchrum spectaculum, satisqutem, amaram recedere, dulcem refluere, amaritudinem deficere, dulcedinem redundare. Quisquis haec vides, miror si non et ipse exclames: Quid est tibi, mare, quod fugisti; et tu Jordanis, quia conversus es retrorsum? Nunquam solent fieri hujusmodi miracula, nisi ante veros Judaeos, nisi ante bonos Hebraeos. CAPUT II. De gemina confessione, et gemina tens, Hebraeus transiens interpretatur. Et est confessio vera, et est confessio ficta. Similiter est transitus bonus et est transitus malus. Confessio vera facit Judaeum verum, et tran
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq mirũ: utrũq uałde stupendũ. Ui¬
debat mare ante conspectũ isrł fuge̾: ui¬
debat iordanem eursus sui impetũ. in fon¬
tem reflectẽ: uidebat utrumq hebreo
ppło cede: & ꝓficiscentib liberũ iter re.¬
linquere. Qd hoꝵ non nouum: quid hoꝵ
non mirũ s Utrũq itaq contem plabat᷑.:

Expanded text:
utrumque mirum, utrumque valde stupendum. Videbat mare ante conspectum Israel fugere; videbat Jordanem cursus sui impetum in fontem reflectere; videbat utrumque Hebraeo populo cedere et proficiscentibus liberum iter relinquere. Quid horum non novum, quid horum non miru
Abbreviated transcription (Latin):
inconfessione lauantur. ꝯscientia
mundatur: amaritudo tollitur. mare fu¬
gat᷑. tranqͥllitas redit. spes reuiuiscit.
animus hilarescit. Siqͥdem beati qui lu¬
gent: qm̃ ip̃i consolabunt᷑. Qͥd est luge̾¬
& contͥstari ⁊ nͥ maris tempestatib agi
Et qͥd est gaudiũ ꝯsolationis: nͥ fuga ma

Expanded text:
confessione lavantur: conscientia mundatur, amaritudo tollitur, mare fugatur, tranquillitas redit, spes reviviscit, animis hilarescit. Siquidem beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Quid est lugere, contristari, nisi maris tempestatibus agi? Et quid es
Abbreviated transcription (Latin):
eris comꝑauit: Habemꝰ itaq qͦmͦ debea¬
mus archã nrãm. ante faciem nram. ad
cubitoꝵ sp̃acio. p̃sumptuosa existimatio¬
mus itaq ꝙͣ diu in deserto sumꝰ. in ar¬
che nr̃ȩ p̾uectione. ꝓuectionis nr̃e iter
collige̾: & qͦ ꝑbone conu̾sationis studiũ

Expanded text:
eris comparavit? Habemus itaque quomodo debeaeris comparavit? Habemus itaque quomodo debeamus arcam nostram ante faciem nostram ad ccubitorum spatio praesumptuosa existimatiomus itaque quandiu in deserto sumus, in arcae nostrae provectione, provectionis nostrae iter colligere, et quo per bonae conversationis studi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc. Nec negat se modo cepisse: ne
putes eum plusquam duob milib cu¬
pitis. pꝰt archam remansisse. Uix ta¬
men quedam boni exordia tandẽ ap¬
prehendisse se memorat: uto uicta di¬
uine inficutionis modũ archam luã se
sub sequi ostendat. S neqͥs eũ. uel hoc ipsũ
boni exordium sibi ascͥbẽ credat: audiat. qͥd
huic sentertie adnectat. Hec mutatio dexte¬
re excelsi. Non sͥ suffic̾e̾ potuit. ut dicẽt
ħ mutatio di: nͥ dicẽt hec mutatio dext̃e
excelsi. Ipsum cui uoluit hoc opꝰ ascbe: ma¬
luit designare ex descͥptione. Excelsũ dicõ
qͥhoc fec̃ & dexterã nominauit. Ac si aꝑ¬
te dicat. Ille hoc fortiter fec̃: qͥ fortia po¬
tenter effic̾e consueuit. Erat sane in ocłis
eius admirabile: talem de malo adbo¬
num conũtere: qualẽ se meminit qͣndoq
fuisse. Qͥd queso ille aliꝰ deꝑfectionis ia¬
nere confecisse se credidit: qui omnes
iusticias suas. panno menstruate muli¬

Expanded text:
nunc. Nec negat se modo coepisse, ne nunc. Nec negat se modo coepisse, ne putes eum plus quam duobus millibus cubitis post arcam remansisse. Vix cum quaedam boni exordia tandem apprehendisse se memorat, ut juxta divinae institutionis modum arcam suam se subsequi ostendat. Sed, ne quis eum vel hoc ipsum boni exordium sibi ascribere credat, audiat quid huic sententiae adnectat haec mutatio dexterae Excelsi. Non sibi sufficere potuit ut diceret haec mutatio Dei, nisi diceret haec mutatio dexterae Excelsi. Ipsum cui noluit hoc opus ascribere, maluit designare ex descriptione. Excelsum dicit qui hoc fecit, et dexteram nominavit. Ac si aperte dicat: Ille hoc fortiter fecit qui fortia potenter efficere consuevit. Erat sane in oculis ejus admirabile talem de malo ad bonum committere, qualem se meminit quandoque fuisse. Quid, quaeso, ille alius de perfectionis itinere confecisse se credidit, qui omnes justitias suas panno menstruatae muli
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: ut inuenirẽ rationẽ. quã ad huc que¬
rit anima mea. & ñ inuenit. Q d bomi.
quid queso magni. homo iste crederet
se fecisse.: qui fatet᷑ se quesisse. nec tam̃ in¬
uenisse: qͦ facto opꝰ eẽt subsole. numero
dierũ uite sue: Constat: quia intelligen¬
tie suȩ archam. ante faciem suã p̃mise¬
rat: qͥ qͦ ꝑ desidiũ uel actũ seqͥ debẽt que¬
rebat. S reputat ut arbitror: desidĩoꝵ
suoꝵ tͦbã. quasi ociosam stare: qͥ ratio¬
nem quã querebat. fatet᷑ se ñdũ inue¬
nisse. An adhuc audire desideras aꝑtiꝰ.
hominẽ uix sibi boni exordia asc̾bentẽ.
& quasi duob milib cubitis iter ptꝰ ar¬
cham legentẽ : Audi gͦ qͥd dicat. Et di
incepisse me credidi: uix sero cepi fie¬
ri bonꝰ de malo: iustꝰ de inuisto. Eiem
me inueni: talem me e̾e pronuntiaui:
nec pudui imꝑfectionẽ meã confiteri:
s dixi nunc cepi: hec mutacio dexte
excelsi. Non dic̃ qͦndã uel extunc: sed

Expanded text:
rum, ut invenirem rationem quam adhuc quaerum, ut invenirem rationem quam adhuc quaerit anima mea, et non invenit . Quid boni, quid, quaeso, magni, homo iste crederet se fecisse qui fatetur se quaesisse, nec tamen invenisse, quo facto opus esse sub sole numero dierum vitae suae? Constat quia intelligentiae suae arcam ante faciem suam praemiserat, qui quo per desiderium, vel actum sequi deberet quaerebat. Sed reputat, ut arbitror, desideriorum suorum turbam quasi otio jam stare, qui rationem quam quaerebat fatetur se nondum invenisse. An adhuc audire desideras apertius hominem vix sibi boni exordia ascribentem, et quasi duobus millibus cubitis tunc post arcam legentem? Audi ergo quid dicat: Et dix, quod qui incoepisse me credidi, vix sero coepi fieri bonus de malo, justus de injusto. Qualem me inveni, talem me esse pronuntiavi, nec puduit imperfectionem meam confiteri; sed dixi: Nunc coepi; haec mutatio dexterae Excelsi. Non dicit quondam, vel extunc, sed
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd texeram: necdũ bonũ age̾ incho¬
aueram: ñ licuit mͥ ordinate uitȩ de¬
lam incipere: quia cũ adhuc ordirer
succidit me. fateor qͥdẽ. iã bona fac̾e̾
ꝓposueram: ĩa quomodo fieri possent
disponeba: & iam telam meã expar¬
te magna orditus erã: s dũ adhuc ordi¬
rer succidit me: & non potui ꝓpositi
mei telam. ñ dicam ꝑtexere: s nec in¬
choare. Q uantus quelo ur ste fiunt. qu
de se tam humiliter sentit: qui sibi nec boni
saltem pͥmordia arrogat: cum adhuc oroiri se
credat: Nonne ille tͥ adhuc ordiri uidet᷑ delã
quam cũ multis dexeret: qui diligenter que¬
siuit. ut inueniret & uidet. qͥd eẽt utile
filiis hominum. qͦ facto opꝰ est subsole.
numero dierũ uite suȩ : Nonne & sibupĩ
uidet᷑ adhuc ordiri ñ texere: qui dui stu¬
duerat cognoscere rationẽ. quã ad huc que¬
rit anima sua: nec potuit inuenire: Ecce
hoc inueni dixit ecclastes. unũ & alte¬

Expanded text:
aliquid texeram, necdum bonum agere inchoaliquid texeram, necdum bonum agere inchoaveram, non licuit mihi ordinatae vitae telam incipere; quia, cum adhuc ordirer, succidit me. Fateor quidem, jam bona facere proposueram, jam quomodo fieri possent disponebam, et jam telam meam ex magna parte orditus eram; sed, dum adhuc ordirer, succidit me, et non potui propositi mei telam, non dicam pertexere, sed nec inchoare. Quantus, quaeso, vir iste fuit qui de se tam humiliter sentit, qui sibi nec boni saltem primordia arrogat, cum adhuc ordiri se credat? Nonne ille tibi adhuc ordiri videtur telam quam cum multis texerat, qui diligenter quaesivit ut inveniret, et videfiliis hominum, quo facto opus est sub sole, numero dierum vitae suae? Nonne et sibi ipsi videtur adhuc ordiri, non texere, qui diu studuerat cognoscere rationem quam adhuc quaerit anima sua, nec potuit invenire? Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alte
Abbreviated transcription (Latin):
missionis ꝓꝑas: qͦd archã tuã ante faciẽ
tuã p̃mittas: nͥ iter tuũ duob milib cu¬
bitis p̃ueniat: & qͦ seqͥ debeas ostendat.
Satage gͦ imꝑfec̾tionis tuȩ consideratio¬
ne. & contemplatione. eo usq in ultĩora
penet᷑re: ut ueracit̃ te credas eiꝰ saltẽ pͥ¬
mordia. seu ꝑ affectum seu ꝑ effectũ. nec¬
dum attigisse. Exemplũ uel forma ꝓpo¬
hominẽ. duob milib cubtus pꝰt
archam it̃ legentem: & ꝑfectiois uitȩ
nec saltem sͥ primordia arrogantẽ: Dũ
adhuc inqͥt ordirer: suecidit me. Non di¬
cit dum adhuc texerem: s dum ad huc
ordirer. Qͥd est ordiri nͥ p̃meclitari: &e
quid texere insi face: Nempe qͥd aliud
est ordiri texenda. & texere ordita: nͥ
p̃ordinare facienda: & fac̾e p̃ordinata:
Dum adhuc inqͥt ordirer: dum ad huc
p̃meditarer: dũ adhuc ꝑ meditationẽ
quererẽ. qͥd fac̾e̾ debiussem: & necdum
plene potussem inuenire: misit ma¬
nũ suã. & succidit me. Nondũ in qͥt

Expanded text:
 quod arcam tuam ante faciem tuam praemittas, nisi iter tuum duobus millibus cubitis praeveniat, et quo sequi debeas ostendat. Satage ergo in perfectionis tuae consideratione et contemplatione, eo usque in ulteriora penetrare, ut veraciter te credas ejus saltem primordia, seu per affectum, seu per effectum necdum attigisse. CAPUT X. Exemplum vel forma prohominem duobus millibus cubitis post arcam iter legentem, et perfectioris vitae nec saltem sibi primordia arrogantem? Dum adhuc, inquit, ordirer, succidit me . Non dicit dum adhuc texerem, sed, dum adhuc ordirer. Quid est ordiri, nisi praemeditari; et quid texere, nisi facere? Nempe quid aliud est texenda ordiri et texere ordita, nisi praeordinare facienda et facere praeordinata? Dum adhuc, inquit, ordirer, dum adhuc praemeditarer, dum adhuc per meditationem quaererem quid facere debuissem, et necdum plene potuissem invenire, misit manum suam et succidit me. Nondum, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥb scͥptum est: qͦd aluei sui ripas
impleuerant. Hoc ut arbitror. soli illi be¬
nefacere nouerunt: qͥ iam ea que sur¬
sum sunt sapiunt: qui celestium dul¬
cedinem iam degustauerunt. qͥt̾rena
fastidiunt: qͥ archã suã. in illã ꝓmissio¬
nis t̾ram ia introduxerunt. Non po¬
quam suauis est dominꝰ & quã mag¬
na multitudo dulcedinis domꝰ eius.
puta qr nͥ hoc ꝑ exꝑim̃tũ didicisset.
illud omnino ex sententia dic̾e ñ poss&.
Renuit consolari anima mea. Ne
gͦ semꝑ necẽe sit iordanis cursũ cohi¬
bere: oport&e archam nrãm in eiꝰ ulteri¬
ora transpon̾e. s nec illud licet. insi
possimus. omnem illã uotoꝵ nrõꝵ tur¬

Expanded text:
de quibus scriptum est quod alvei sui ripas de quibus scriptum est quod alvei sui ripas impleverant. Hoc, ut arbitror, soli illi bene facere noverunt qui jam ea quae sursum sunt sapiunt, qui coelestium dulcedinem jam degustaverunt, qui terrena fastidiunt, qui arcam suam in illam promissionis terram jam introduxerunt. Non poquam suavis est Dominus, et quam magna multitudo dulcedinis domus ejus, puto quia nisi hoc per experimentum didicisset, illud omnino ex sententia dicere non posset: Renuit consolari anima mea . Ne ergo semper necesse sit Jordanis cursum cohibere, oportet arcam nostram in ejus ulteriora transponere; sed nec illud licet, nisi possimus omnem illam votorum nostrorum tur
Abbreviated transcription (Latin):
multumq necessariis. frequent̃ fortit̃q
repellatur. Eousq gͦ oport& corpꝰ castiga¬
re. & inseruitutẽ redigere: donec ulteriꝰ
iã ñ possit mi̾toꝵ ꝓfectũ ullatenus impe¬
titalib exercitiis obuiare ñ poterit: uti¬
est qͦd multos sepe iam uidimꝰ. mira pͥus
abstinentia. corpus afflixisse: morbosq:
graues. inmo ineurabiles incurrisse. eos¬
demq ip̃os pꝰt edomitam concupiscentiã
pt acceptã diuinitꝰ grãm. rigoris pͥstini.
frena laxare: & corpori suo incybo & po¬
tu: in sompno & uestitu. multo ampliꝰ
quam custodita sanitas postulasset in¬
dulgere. Nam hoc sepe spĩtalib studiis
militat. qͦd uir plenꝰ gr̃a. corꝑis uires in¬
qͣntũ utilit̾ potest custodit aut reꝑat.
Cauere tamen deb& qui sibi sed̾m
hanc licentiam indulget: ne aquas
nimis relaxet: ne utilitatis suę alueũ
deserant. modestięq ripas excedant.
fluant saltem ut ante consueuerant.

Expanded text:
multumque necessariis frequenter fortiterque multumque necessariis frequenter fortiterque repellatur. Eo usque ergo oportet corpus castigare et in servitutem redigere, donec ulterius jam non possit meritorum profectum ullatenus impetualibus exercitiis obviare non poterit, utiest quod multos saepe jam vidimus mira prius abstinentia corpus afflixisse, morbosque graves, imo incurabiles incurrisse, eosdemque ipsos post edomitam concupiscentiam, post acceptam divinitus gratiam, rigoris pristini frena laxare, et corpori suo in cibo et potu, in sommo et vestitu, multo amplius quam custodita sanitas postulasset indulgere. Nam hoc saepe spiritalibus studiis militat, quod vir plenus gratia corporis vires, inquantum utiliter potest, custodit, aut reparat. Cavere tamen debet qui sibi jam secundum hanc licentiam indulget, ne aquas nimis relaxet, ne utilitatis suae alveum deserant, modestiaeque ripas excedant, fluant saltem ut ante consueverant,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd queso iam oberit cursum suũ repe¬
tere. & iuxta morẽ in alueum suũ reflu¬
ere: dum modo congrue utilitatis. iusteq
necessitatis ripas non excedat: dũ mͦ eqͥta¬
tis. modestiȩq alueum sequens. ad suꝑflue
lib̾tatis campum ñ effluat: Qͥd enĩ est
hebreoꝵ tͤbam iordanis alueum tͣnsisse: nͥ
celestia desidia & ad futurã głam tendentia
carnis appetitũ. eo usq ꝑ domuisse: qͦ iam
ulterius non possit ea irietire. uel impedi¬
re  Et qͥdẽ anteꝗͣ ppłs dñi. cũ dñi archa
tͣnseat: ne eoꝵ transitũ iordanis unda p̃pe¬
diat. necẽe est eius decursum coherc̃e. &
carnis impetũ frange̾: & animũ sepe etiã
anecessaria ꝯcupiscentia au̾tere. Nũ qͣm
enĩ humanꝰ affectus. ad et̾nitatis desidiũ
ꝑfecte inflammat᷑: numꝙͣ humanꝰ antel¬
lectus ad et̾noꝵ contemꝑ lationẽ plene
acuit᷑: nͥ earnis cura. in rih etiã licitis

Expanded text:
quid, quaeso, jam oberit cursum suum repequid, quaeso, jam oberit cursum suum repetere, et juxta morem in alveum suum refluere: dummodo congruae utilitatis justaeque necessitatis ripas non excedat, dummodo aequitatis modestiaeque alveum sequens ad superfluae libertatis campum non effluat? Quid enim est Hebraeorum turbam Jordanis alveum transisse, nisi coelestia desideria et ad futuram gloriam tendentia carnis appetitum eo usque perdomuisse, quo jam ulterius non possit ea irretire vel impedire? Et quidem antequam populus Domini cum Domini arca transeat, ne eorum transitum Jordanis unda praepediat, necesse est ejus decursum coercere, et carnis impetum frangere, et animum saepe etiam a necessaria concupiscentia avertere. Nunquam enim humanus affectus ad aeternitatis desiderium perfecte inflammatur, nunquam humanus intellectus ad aeternorum contemplationem plene acuitur, nisi carnis cura in rebus etiam licitis
Abbreviated transcription (Latin):
quod & suꝑius ꝓtulimꝰ: quẽ adhuc ta¬
lia dicenteni. in hac cerruptibili uita de¬
gere non dubitamus. Seio inqͥt hoiem
in xp̃o. siue incorꝑe. siue extra corpꝰ nes¬
oio ds̃ scit. raptũ usq ad t̾cium celum:
& scio huiusmodi hominem. qm̃ raptẽ.
imparadysum .⁊ ꝙ audiuit archana uerba
quȩ non licet homini loqui. Eece ubi con¬
culum fixãt. Puto autem quia nec ip̃e paulꝰ
usq in id loci archam leuasset: nͥ totam illã
desidĩoꝵ suoꝵ familiam illuc p̃misisset: in¬
tantum ut omĩa arbitraret᷑ ut st̾cora: ut xpm
luchri facẽt. Multi ut arbitror. hanc de qͣ lo¬
quimur ꝓmissionis t̾ram ꝑ mitũ possident.
qͥ illuc archã suam. iuxta pauli similitu¬
dinem introducere non ualent: eo qͦd ad¬
huc aliqͦs de int̾na illa affectionũ sudrũ
familia. extͣ hanc t̾ram ꝑ desidiũ retinẽt.
S cum hec omnis hebreoꝵ t᷑ba. iordanẽ
transierit: cum & ipsa federis archa. in
terram promissionis sub introducta fuit.

Expanded text:
quod et superius protulimus, quem adhuc talia dicentem in hac corruptibili vita degere non dubitamus. Scio, inquit, hominem in Christo, siue in corpore siue extra corpus nescio, deus scit, raptum usque ad tertium caelum. et scio huiusmodi hominem, quia raptus est in paradiso et audiuit ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui. oculum fixerat. Puto autem quia nec ipse Paulus usque in id loci arcam levasset, nisi totam illam desideriorum suorum familiam illuc praemisisset, intantum ut omnia arbitraretur ut stercora, ut Christum lucrifaceret. Multi, ut arbitror, hanc de qua loquimur promissionis terram per meritum possident, qui illuc arcam suam juxta Pauli similitudinem introducere non valent, eo quod adhuc aliquos de interna illa affectionum suarum familia extra hanc terram per desiderium retinent. Sed, cum haec omnis Hebraeorum turba Jordanem transierit, cum et ipsa foederis arca in terram promissionis subintroducta fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
humanus affectus. licenter. & libere. in o̾e
se beneplacitum uoluat: & humanus am¬
mus. ut pote summis sp̃italibus bonis fir¬
miter immobilit̾q inherens. inreb exte¬
riorib et inferiorib nicħ contradic̃tionis
inueniat. Nifallor illa que suꝑiꝰ intumu¬
erat unda: maiori quam pͥꝰ impetu. in
alueum suum recurret.⁊ & latius expan¬
det: mod ͫ iq pͥstine limitationis exce¬
det ieo qͦd amor ubiq creaturarum. maio¬
ris incendii alim̃ta uberrima reꝑiat: et
obhoc quaqua uersum. feruentiori de¬
siderio ad omnia ruat. Quomͦ qͥdã etiã¬

Expanded text:
humanus affectus licenter et libere in omne humanus affectus licenter et libere in omne se beneplacitum volvat, et humanus animus utpote summis spiritualibusque bonis firmiter immobiliterque inhaerens in rebus exterioribus et inferioribus nihil contradictionis inveniat. Ni fallor, illa quae superius intumuerat unda, majori quam prius impetu in alveum suum recurret, et latius expandet, modumque pristinae limitationis excedet; eo quod amor Verbi creaturarumque majoris incendii alimenta uberrima reperiat, et ob hoc quaquaversum ferventiori desiderio ad omnia ruat. CAPUT VII.
Abbreviated transcription (Latin):
placent ex iudicio: ista ex desiderio. Illa
ex diffimitione: ista ex delectatione. Ro¬
gat gͦ propħa. ut eadem ipsa que sunt
uotiua. sunt & beneplacita: ut inunũ
conueniant. sibiq semꝑ occurrant. uo¬
tum. & beneplacitũ. sententia. & concupi¬
scentia. iudicium. & desideriũ: diffinitio
&e cdelectatio. Uoluntaria oris mei bene.¬
plaeta fae domine. ut qͥeqͥa placet e
discrecione. placeat &e ex delectatione .⁊ ꝙ
sola libeant ex delectatione. que licent ex
deliberatione. Transeat gͦ transeat ppłs hebre¬
orum: tͣnseat &e archa post ipsum. in illã
terram lacte & melle manantẽ. insuꝑnã
illam. & sempiternã iocunditatẽ: ut tan¬
dem aliqͣndo. facie ad faciẽ uideat: quod
multo desidĩo tantoꝑe ante quesierat.
Transeat gͦ grandis illa tot desidioꝵ t̾ma.
trauseat & theoretica illa intelligentie ar¬
cha. in illa int̾na & et̾na gaudia: ut uel tẽ
iordanis lib̾um cursum recipiat.⁊ & omĩs

Expanded text:
placent ex judicio, ista ex desiderio. Illa placent ex judicio, ista ex desiderio. Illa ex diffinitione, ista ex delectatione. Rogat ergo Propheta ut eadem ipsa quae sunt votiva, sint et beneplacita, ut in unum conveniant sibique semper occurrant, votum et beneplacitum, sententia et concupiscentia, judicium et desiderium, diffinitio et delectatio. Voluntaria oris mei beneplacita fac, Domine, ut quidquid placet ex discretione placeat ex delectatione, et sola libeant ex delectatione quae licent ex deliberatione. Transeat ergo, transeat populus Hebraeorum; transeat et arca post ipsum in illam terram lacte et melle manantem, in supernam illam et sempiternam jucunditatem, ut tandem aliquando facie ad faciem videat, quod multo desiderio tantopere ante quaesierat. Transeat ergo grandis illa tot desideriorum turma; transeat et theorica illa intelligentiae arca in illa interna et aeterna gaudia, ut vel tunc Jordanis liberum cursum recipiat, et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd gͦ est aquas ut ante consueuerant cur¬
rere an beneplacitũ sequi & app̃hendere:
Naturaliter quidem omĩs appetit᷑ ad cõmo¬
dum trahit᷑: & huiꝰ aluei ductũ. seqͥ. ĩ suo
illic desidĩo nemo ꝓhibet᷑. Multa hic pla¬
cent. que tamen non decent: & iccirco fi¬
eri ñ debent. Necẽe est gͦ in hac sepe uita
aquarum impetum cohib̾e: & concupiscen¬
tiarum uiolentiã uiriliter frang̾e̾. Nicħ
illic libebit: nͥ qͦd ⁊ licebit. Nichil gͦ obe¬
rit desid̾ioꝵ fluenta ꝓ uoto effluere: &
ad omine beneplacitum deriuare. Huiꝰ
ut arbitror libertatis licentiam. ꝓpħa
sꝑabat & suspirabat: cũ psallendo pro¬
clamaret. Uoluntaria oris mei: bene¬
placita fac domine. Sepe & supͣ modũ
sunt alia: uoluntaria oris. & benepla¬
cita cordis. Qͥa alia m̃te concupiscimꝰ:
atq alia. ea. quȩ ore ꝓbamꝰ. Alia sane
sunt ea ꝑ sepe que placent ex sententia: atq
alia ea que placent ex concupiscentia. Illa

Expanded text:
Quid ergo est aquas ut ante consueverant curQuid ergo est aquas ut ante consueverant currere, nisi beneplacitum sequi et apprehendisse? Naturaliter quidem omnis appetitus ad commodum trahitur, et hujus alvei ductum sequi in suo illic desiderio nemo prohibetur. Multa hic placent, quae tamen non decent, et idcirco fieri non debent. Necesse est ergo in hac saepe vita aquarum impetum cohibere, et concupiscentiarum violentiam viriliter frangere. Nihil illic libebit, nisi et quod licebit. Nihil ergo oberit desideriorum fluenta pro voto effluere, et ad omne beneplacitum derivare. Hujus, ut arbitror, libertatis licentiam Propheta sperabat et suspirabat, cum psallendo proclamaret: Voluntaria oris mei beneplacita fac, Domine . Saepe et supra modum sunt alia voluntaria oris et beneplacita cordis. Quia alia mente concupiscimus, atque alia sunt ea quae ore probamus. Alia sane sunt ea persaepe quae placent ex sententia, atque alia ea quae placent ex concupiscentia. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑeisq oblectamentis dulcior. ꝓpen¬
sior. atq iocundior: nichil erit quod
concupiscentias sp̃c imminuere pos¬
sit: in omnib his quȩ sensus corꝑeus
attigerit. Nesciet concupiscentia carnis.
nesciet concupiscentia oculoꝵ. concupi¬
scentias sp̃c̃ extingue̾. s accende: non
refrigerare. s acrius inflammare. Qͥc¬
quid exteriꝰ. quicquid interius occurre¬
rit: spũali amori diune dilectionis
alimenta ministraibit.Cune ableq dubio an¬
mus delectabit᷑ intus: delectabitur ext̾ius. De
lib:  ingredietur. & egredietur. ꝙ paseua inue¬
niet. Tẽ reu̾tent᷑ aque iordans in alueũ suũ.
et fluent sic̃ ante consueuerant. Iordanis alue¬
us: commodi appetitus. In huiusmõi alueo.
aque iordanice cũ impetu feruntur: quia
cordis desidia. iuxta commodi sui appeti¬
tum. huc illucq deriuant᷑. Q putas tendit
huiusmõi decursus aquarũ: nͥ inbñ placitũ:

Expanded text:
corporeisque oblectamentis dulcior, propencorporeisque oblectamentis dulcior, propensior atque jucundior, nihil erit quod concupiscentias spiritus imminuere possit in omnibus his quae sensus corporeus attigerit. Nesciet concupiscentia carnis, nesciet concupiscentia oculorum, concupiscentias spiritus exstinguere, sed accendere; non refrigerare, sed acrius inflammare. Quidquid exterius, quidquid interius occurrerit, spirituali amori, divinae dilectioni alimenta ministrabit. Tunc absque dubio animus delectabitur interius, et delectabitur extlibus, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Tunc revertentur aquae Jordanis in alveum suum, et fluent sicut ante consueverant. Jordanis alveus commodi appetitus. In hujusmodi alveo aquae Jordanicae cum impetu feruntur, quia cordis desideria juxta commodi sui appetitum huc illucque derivantur. Quo putas tendit hujusmodi decursus aquarum nisi in beneplacitum?
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e archam. illuc introduc̾e. & ñ iã per
speculum & inenignate. s facie ad faciẽ
uidere: cũ tenuerimꝰ actu. qͦd inti̾m te¬
nemus affectu: iam ult̾iꝰ necẽe ñ erit. ior¬
danem aluei sui fluenta suspendẽ: et
cursus sui impetũ renitendo cohibere.
Absit absit cum corruptibile hoc indu¬
erit incorruptionẽ. & mortale hoc indi¬
erit imortalitatẽ: absit inꝙͣ absit.
ut ad huc necc̃e sit castigare corpꝰ & in ser¬
uitutẽ redigere: atq etiam tẽ mortifica¬
ri totadie: quando iusti xp̃o etiam des¬
tante fulgebunt sicut sol. in regno patͥs
sui. & tolletur impius ne uideat głam
dĩ. Honnobis omĩno dicet᷑ ampliꝰ. no¬
lice dilige̾ mundũ. nec ea quȩ unmun¬
do sunt: cũ fecerit dñs celũ nouũ. & no¬
uam t̾ram. iuxta qͦd ipsa creat᷑a lib̾abit᷑¬
a seruitute corruptionis: in lib̾tatẽ filioꝵ
dĩ. Et licet increaturis decor sit. tc̃. quã
mͦ incomꝑabilit̾ maior atq uenustior.

Expanded text:
troducere, et non jam per speculum et in aenigmate, sed facie ad faciem videre, cum tenuerimus actu quod interim tenemus affectu, jam ulterius necesse non erit Jordanem alvei sui fluenta suspendere, et cursus sui impetum renitendo cohibere. Absit, absit, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem; absit, inquam, absit, ut adhuc necesse sit castigare corpus, et in servitutem redigere, atque etiam tunc mortificari tota die: Quando justi, Christo etiam testante, fulgebunt sicut sol in regno Patris sui , et tolletur impius ne videat gloriam Dei. Non nobis omnino dicetur amplius: Nolite diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt, cum fecerit Dominus novum coelum et novam terram, juxta quod ipsa creatura liberabitura servitute corruptionis in libertatem filiorum Dei. Et licet in creaturis decor sit tunc quam modo incomparabiliter major atque venustior,
Abbreviated transcription (Latin):
cit nr̃m uelle crescit & posse. & cũ utriꝰq mere¬
mento. crescit & deb̾e. Quia qͦ ardentius bo¬
num appetimus: eo faciliꝰ efficimꝰ. & quo
maiora possumꝰ: eo & maiora debemꝰ. Iuxt̃a
hc̃ modũ: necẽe ẽ. archã semꝑ manteriora¬

Expanded text:
scit nostrum velle, crescit et posse, et cum utriusque increscit nostrum velle, crescit et posse, et cum utriusque incremento crescit et debere. Quia quo ardentius bonum appetimus, eo facilius efficimus, et quo majora possumus, eo et majora debemus. Juxta hunc modum necesse est arcam sem
Abbreviated transcription (Latin):
archam precedendo festinare: conspic̾e
t᷑bam subsequendo accelerare: & semper
tam̃ tante intersticionis modũ ad inuice
custodire. Quanto promouet᷑ archa: tan¬
do amplius festinat & turba: & qͦ turba se¬
quens amplius ꝓꝑat. eo &e archa p̃ceders
it̃ suũ accelerat. Sane ꝑfectionis grãm:
qͣnto meliꝰ agnoscimꝰ.: tanto ardentiꝰ et
concupiscimꝰ: & qͦ ampliꝰ accendim᷑ ad a¬
morem: eo ꝑfectius illuminamur. ad
agnitionem. Semꝑ inueniet uir iustus
qͥpossit eã ante se duob milib cubitis
elongare: quia inhac uita numꝙͣ pos¬
sunt munũ coneurrere. uelle. posse. &
deb̾e. hoc est futuri temꝑis: ñ uitȩ p̾¬
sentis. Ibi sane. sicut tantũ uolet quod
iuste ualebit: sic totum & poterit. qͦ d
iure debebit. hic autẽ & actionẽ suꝑat
agendi facultas: & faciendi possibilita¬
dem. excedit debiti necessitas. Constat
autem uinuim ex altero ereseere: quia cũ ere¬

Expanded text:
arcam praecedendo festinare, conspicere arcam praecedendo festinare, conspicere turbam subsequendo accelerare, et semper tamen tantae interstitionis modum ad invicem custodire. Quanto promovetur arca, tanto amplius festinat et turba; et quo turba sequens amplius properat, eo et arca praecedens iter suum accelerat. Sane perfectionis gratiam quanto melius agnoscimus, tanto ardentius et concupiscimus, et quo amplius accendimur ad amorem, eo perfectius illuminamur ad agnitionem. Semper inveniet vir justus quo possit eam ante se duobus millibus cubitis elongare, quia in hac vita nunquam possunt in unum concurrere velle, posse et debere. Hoc est futuri temporis, non vitae praesentis. Ibi sane, sicut totum volet quod juste valebit, sic totum poterit quod jure debebit. Hic autem et actionem superat agendi facultas, et faciendi possibilitatem excedit debiti necessitas. Constat autem unum ex altero crescere; quia, cum cre
Abbreviated transcription (Latin):
let qͦd deb&.s nec totũ qͥdẽ complet
qͦd ualet : utraq ꝑ fectione carce. Qͥdgͦ
est. intelligentie suȩ archam. usq ad
duo milia cubitos. ante seipsum pre¬
mittere: inii prudent᷑ ꝓuidere. qͣntũ sͥ
desit de gemina ꝑfectione. qͣrũ neutrã nec¬
dum potest adimplere : Dicam utiq dic̃a
quod sentio: illum solũ hoc dñĩcũ p̃ceptũ
implesse puto: solum illum inquã exis¬
timo archam suã duob milib cubitis
p̃misisse: qui seipsum iudicat gemine ꝑ¬
fectionis nec saltem exordia huc usq ap¬
prehendisse. Nam siuel unũ cubitũ qͥdẽ.
de tanto spacio. ambulando. accedendo.
duob milib cubitis retro pꝰt archã seip¬
sum remanere non uidisset. Ouirũ ꝑfec¬
tum. summaq humilitate fundatum:
qͥ semꝑ potest. & festinando ꝓfic̾e. & ꝓfi¬
ciendo festinare: & hanc sibi semꝑ hitmi¬
litatem seruare: ut & semꝑ inbono ꝑfi¬
ciat: & tam̃ semꝑ nec ꝑfectionis initia
habe se credat. Grande spectaculũ: uide̾

Expanded text:
em complet quod valet: utraque perfectione caret. Quid ergo est intelligentiae suae arcam usque ad duo millia cubitos ante seipsum praemittere, nisi prudenter praevidere quantum sibi desit de gemina perfectione, quarum neutrum necdum potest adimplere? Verum utique dicam quod sentio, illum solum hoc Dominicum praeceptum implevisse puto; solum illum, inquam, existimo, arcam suam de duobus millibus cubitis praemisisse, qui seipsum indicat geminae perfectionis, nec saltem exordia hucusque apprehendisse. Nam, si vel unum quidem cubitum de tanto spatio, ambulando, accedendo, duobus millibus cubitis retro post arcam seipsum remanere non vidisset. O virum perfectum, summaque humilitate fundatum, qui semper potest et festinando proficere, et proficiendo festinare, et hanc sibi semper humilitatem servare, ut semper in bono proficiat, et tamen semper nec perfectionis initia habere se credat! Grande spectaculum videre
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ualent: sic nec totũ ualent quod debens.
Gͦ ultior est facultas quam uoluntas.
& necessitas longe remotior ꝙͣ facultas.
premittamꝰ gͦ archam nram ñ solum usq
ad consid̾ationẽ nr̃e possibilitatis. s &̃ usq

Expanded text:
quod valent, sic nec totum valent, quod debent. quod valent, sic nec totum valent, quod debent. Ergo ulterior est facultas quam voluntas, et necessitas longe remotior quam facultas. Praemittamus ergo arcam nostram, non solum usque ad considerationem nostrae possibilitatis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
introduci qͦ ñ ualemꝰ uirtute irrumꝑe.
Qͥ enĩ scrutator est maiestatis: oppri¬
metur a gła. Illic gͦ p̃cedat: ut uiã
ostendat. Dẽ gemina imꝑfectione
ꝙͣ semꝑ oportor p̃ocłis habere.
ed nec illud quidem sermo di¬
uinus uoluit tacite preterire:
quanto uie spacio debeat subsequen¬
tem turbam p̃ire. Sit inquit int̾ ar¬
cham: spacium cubitoꝵ duũ miliũ.
Uis seire. qͥd sit archã cũ turba ẽẽ: uel
quid archam turbã p̃ire: Cũ quales
ꝑ facta uel desideria sumus: diligenti
contemplatione atceudimꝰ: archam
nrãm nobiscum. & qͣ i p̾sentem habenꝰ
Cum u̾o quales nos ẽẽ oportẽt. subtilit
aspicimus: intelligentie nr̃e archam. ante
faciem niãm p̃mittimus: ut quo tend̾e
necẽe sit ñ ignoremus. Qsqueso głari po¬
test. uel totum facere. qͦd utiliter face̾ po¬
dest: uel totum posse quod fieri oporter&.
si fieri potuisset: Sicut enĩ nec totũ uoluns

Expanded text:
introduci quo non valeamus virtute irrumpere. introduci quo non valeamus virtute irrumpere. Qui enim scrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Illic ergo praeT IX. De gemina imperfectione quas semper oportet prae oculis habere. Sed nec illud quidem sermo divinus voluit tacite praeterire, quanto viae spatio debeat subsequentem turbam praeire. Sit, inquit, inter arcam spatium cubitorum duorum millium. Vis scire quid sit arcam cum turba esse, vel quid arcam turbam praeire? Cum quales per facta vel desideria sumus, diligenti contemplatione attendimus, arcam nostram nobiscum et quasi praesentem habemus. Cum vero quales nos esse oporteat subtiliter aspicimus, intelligentiae nostrae arcam ante faciem nostram praemittimus, ut quo tendere necesse sit non ignoremus. Quis, quaeso, gloriari potest, vel totum facere quod utiliter facere potest, vel totum posse quod fieri oporteret, si fieri potuisset? Sicut enim nec totum volunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nec p̃termitti semper. In loco horro¬
ris & uaste solitudinis turbam p̾cedat
in t̾rani ꝓmissionis ingredienti turbe suoce¬
dat. Precedat ad nr̃a: subsequatur ad di¬
uina. Citra iordanem que ꝑtinent ad nos.
ult᷑ iordanem. quȩ sunt supranos. Hic
iubem̃ discutere & apꝓbare: & post ea
nete. Debemꝰ gͦ quamdiu adhuc in de¬
serto sumꝰ. quandiu ꝑheremũ it̃ agi¬
mus: archam nrãm ante nos p̃mittẽ.
& subtilit̾ p̃uidere: qͦ debeat uirtutũ
familia. per studium uel ꝑ desidium
sub sequendo tendere. Ut possitis in qͥt
Dominus uide & nosse: ꝑ quam uiã in¬
grediamini: quia pͥꝰ ñ ambulastis ꝑ
eam. Huic illud sapientis sententie con
sus tuos. S ad illa que ultra iordanẽ
sunt : que sensum nr̃m excedunt: me¬
lius nitimur desidio quam studio. af¬
fectu quam intellectu: eo quod iubem᷑
turbam ñ archã p̃mittere: meliꝰq sit
in hac parte multũ desiderare: quam
multũ discutere: ut illuc mereamur

Expanded text:
er praemitti. In loco horroris et vastae solitudinis turbam praecedat, in terram promissionis ingredienti turbae succedat. Praecedat ad nostra, subsequatur ad divina. Citra Jordanem, quae pertinent ad nos; ultra Jordanem, quae sunt supra nos. Hic jubemur discutere et approbare et postea . Debemus ergo, quandiu adhuc in deserto sumus, quandiu per eremum iter agimus, arcam nostram ante nos praemittere, et subtiliter praevidere quo debeat virtutum familia per studium, vel per desiderium subsequendo tendere: Ut possitis, inquit Dominus, videre et nosse per quam viam ingrediamini, quia prius non ambulastis per eam . Hinc illud Sapientis sententiae concsus tuos . Sed ad illa quae ultra Jordanem sunt, quae sensum nostrum excedunt, melius nitimur desiderio quam studio, affectu quam intellectu, eo quod jubemur turbam non arcam praemittere, meliusque sit in hac parte multum desiderare quam multum discutere, ut illuc mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃ti studio ꝑ fectȩ ñ inflãmat᷑. Hinc
est qͦd ande intͦitũ isrł. in ꝓmissũ regnũ
exploratores p̃mittuntur: & tam̃ nisi pꝰ
turbȩ ingres sum: archa ñ introducitur.
Quid est enim exploratores. ante int̾itũ
suũ p̃mitte̾: & illiꝰ t̾rę inꝙͣ festinamꝰ in¬
tuxe qualitatem sagaci ꝑꝰscrutacione
uelle p̃nosse: nͥ m̃tis sue cogitationes. cele¬
stium bonoꝵ explorat̾ces: ininuisibiliũ
ꝑserutiniũ dirigere: & meditationes
suas in id oꝑis destinare: ut ꝑ inuesti¬
gationẽ inueniat. uñ possit affectionũ
suarũ t᷑bam. in eoꝵ amorem urgere: p̃¬
mittamus gͦ ante faciem nr̃am expło¬
ratores nrõs: siẽ ⁊ illi isrłitȩ qͦndã p̃mi¬
eriunt suol. ue senel tamin. li. dlios
pꝰt alios: scdosq pꝰt pͥmos. Quotiens de
futuris bonis sꝑandis. seu ꝓmerendis. sub¬
tiliter aliquid querimus: nuntios explo¬
ratores. ante nos ipsos p̃mutimus. De ge

Expanded text:
vehementi studio perfecte non inflammatur. Hinc vehementi studio perfecte non inflammatur. Hinc est quod ante introitum Israel in promissum regnum, exploratores praemittuntur, et tamen nisi post turbae ingressum arca non introducitur. Quid est enim exploratores ante introitum suum praemittere, et illius terrae in quam festinamus introire qualitatem sagaci perscrutatione velle praenosse, nisi mentis suae cogitationes coelestium bonorum exploratrices in invisibilium perscrutinium dirigere, et meditationes suas in id operis destinare, ut per investigationem inveniat unde possit affectionum suarum turbam in eorum amorem urgere? Praemittamus ergo ante faciem nostram exploratores nostros, sicut et illi Israelitae quondam praemierunt suos, nec semel tantum, sed alios post alios secundosque post primos. Quoties de futuris bonis sperandis, seu promerendis subtiliter aliquid quaerimus, nuntios exploratores ante nos ipsos praemittimus.
Abbreviated transcription (Latin):
manuductione intromittat᷑. Nectam̃ nega¬
muf. de fut᷑e uite qͣlitate. ñ nulla. iimo
multa & magna ẽẽ que possumꝰ. & inues¬
tigando querere. & raciociuando inue¬
nre: & argum̃tando astruere. Inusibilia
enim dĩ: acreatura mundi ꝑ ea que facta st̃
intellecta conspiciunt᷑. Nequaꝙͣ gͦ negligen¬
da sunt qͤ ꝑ inuestigationẽ inueniri posst̃.
sicẽ & illa ex nr̃a uirtute ñ p̃sum̃da: que nr̃ãm
intelligentiã & humanã rationẽ excedun.
Illa sunt scłm rationem: ista sunt supͣ rati¬
onem. Illa debemꝰ alta ꝑserutatione dili¬
genter inqͥrere: ista debemꝰ ex diuina re¬
uelatione humilit̾ expectare. Illa ꝑtinens
ad meditationem: ista ad contemplacionẽ.
Numqͣ. animꝰ ad et̾noꝵ bonoꝵ desidium
plene accenditur. nͥ qͣlia uel qͣnta sit. stu¬
diose p̃meditetur. Et sic̃ nũꝗͣ sine ingenti
desidio. ad eoꝵ contemplationẽ. subleuari
met᷑: ita sanc inet̾noꝵ ꝯcupiscentias. sine

Expanded text:
atur. Nec tamen negamus de futurae vitae qualitate nonnulla, imo multa et magna esse quae possumus et investigando quaerere, et ratiocinando invenire et argumentando construere. Invisibilia enim Dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur. Nequaquam ergo negligenda sunt quae per investigationem inveniri possunt, sicut et illa ex nostra virtute non praesumere quae nostram intelligentiam, et humanam rationem excedunt. Illa sunt secundum rationem, ista sunt supra rationem. Illa debemus alta perscrutatione diligenter inquirere, ista debemus ex divina revelatione humiliter exspectare. Illa pertinent ad meditationem, ista ad contemplationem. Nunquam animus ad aeternorum bonorum desiderium plene accenditur, nisi qualia vel quanta sit studiose praemeditetur. Et, sicut nunquam sine ingenti desiderio ad eorum contemplationem sublevari meretur, ita sane in aeternorum concupiscentias sine
Abbreviated transcription (Latin):
bore: que incelis sunt aut̃ qͥs poti̾t inues¬
tigare : Inuenire itaq que interra st̃.
difficile: inuestigare autem que incelis
sunt. impossibile. hinc est quod apłs
monet. Noli inꝗt altum sapere. Mito gͦ
archa domini. ñ nisi pꝰt hebreoꝵ introitum
in illã promissionis t̾ram introduci᷑t: ut

Expanded text:
bore; quae in coelis sunt autem quis poterit investigare? Invenire itaque quae in terra sunt, difficile, investigare autem quae in coelis sunt, impossibile. Hinc est quod Apostolus monet: Noli, inquit, altum sapere . Merito ergo arca Domini nonnisi post Hebraeorum introitum in illam promissionis terram introducitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
attendamus ñ solũ qͥd meliꝰ fac̾e possemꝰ.
ꝙͣ facimꝰ. uerũ cẽ qͥd meliꝰ fieri oporterq
quam possumus. Qͣ si gͦ cubitos mille.
archam suam ante faciẽ p̃mittit: qͥ dili¬
genter attendit. qui frequenter aspicit.
ubi ꝑ mĩtũ ẽẽ potuisset: si de possibilib
sibi nichħ negligẽt. S usq ad duo milia
cubitoꝵ ulterius ꝓgreditur: qui ñ solum
frequenter. s pene indesinenter contem¬
platur: ꝙͣ innumera ñ faciat: & quã in¬
numera nec cẽ face̾ ualeat. quȩ fieri o¬
porteret: si adilla adimplenda. sua uir¬
tus ñsuccũbẽt. Cum aliqͥt fortit̾ agere
uolumꝰ: cubitum nr̃m extendimus:
& ideo recte ꝑ cubitos. uirtutũ exerci

Expanded text:
olum quid melius facere possemus quam facimus, verum etiam quid melius fieri oporteret quam possumus. Quasi ergo cubitos mille arcam suam ante faciem suam praemittit, qui diligenter attendit, qui frequenter aspicit, ubi per meritum esse potuisset, si de possibilibus sibi nihil negligeret. Sed usque ab duo millia cubitorum ulterius progreditur, qui non solum frequenter, sed pene indesinenter contemplatur, quam innumera non faciat, et quam innumera etiam non facere valeat, quae fieri oporteret si ad illa adimplenda sua virtus non succumberet. Cum aliquid fortiter agere volumus, cubitum nostrum extendimus, et ideo recte per cu