comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum cor in homine ñ creat᷑. In hoc mundo corde do¬
minus regnat: quia ibi plus cognoscitur ⁊ amat᷑.
unde postulat᷑. Adueniat regnũ tuũ in nobis. idest
ut in nobis ꝑ munditiam cordis regnes. Hec mun¬
ditia descendit ex sꝑu intellectus. Nichil aliud
Postquã om̃s supradictas uirtutes habet homo dei.
nichil aliud restat: nisi ut eũ qui ẽ uera pax p̃mium
habeat. Deus enim in tanta pace ẽ. qd̾ neq in ꝑso¬
nis ẽ discretio aliqͣ. s ꝑfecta concordia: neq in seip̃o
uariat᷑i qͣmius res in quib ẽ uariant᷑. Suos uero sibi
similes faciet: quia erunt incorruptibiles. inpassibi¬
les. immutabiles: ⁊ ita sibi concordes: quia de boni
alioꝵ gaudebunt tanqͣm de sius. Septimo loco po¬
nit᷑. quia in sabbato uere requiei.dabit illa pax
transactis septem etatib qͣm et adam nondũ ha¬
bebat. s qͣm transferendꝰ in celũ completa obedien¬

Expanded text:
dum cor in homine non creatur. In hoc mundo corde Dodum cor in homine non creatur. In hoc mundo corde Dominus regnat, quia ibi plus cognoscitur et amatur. Unde postulatur, Adveniat regnum tuum in nobis, id est, ut in nobis per munditiam cordis regnes. Haec munditia cordis descendit ex spiritu intellectus. Nihil enim Postquam omnes supradictas virtutes habet homo, nihil aliud restat, nisi ut Deum, qui est vera pax, praemium habeat. Deus in tanta pace, quod neque in personis est dissensio aliqua, sed perfecta concordia, neque in seipso variatur, quamvis res, in quibus est, variantur. Suos vero similes sibi faciet, quia erunt incorruptibiles, et impassibiles, et incommutabiles, et ita sunt concordes, quod de bonis aliorum gaudebunt, tanquam de suis. Septimo loco ponitur, quia in sabbato vero, requiei dabitur illa pax transactis septem aetatibus, quam Adam nondum habebat, sed quam transferendus in coelum completa obedien
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia sine miscdłia. crudelitas ẽ. M icl̃ia sine uisti¬
cia: dissolutio ẽ. Rebelles gͥ corrig̾e ex iusticia: peniten¬
tib condonare debemꝰ ex misccłia. S quia alii plus
ricordia qͣm in iusticia: id eo beati dicunt᷑ isti ꝓpter
misccłiam. illi ꝓpt̾ iusticiã: cũ tamen in dissocientur
Hec miscłia postulat᷑ cũ dicit᷑ fiat uoluntas tua in
nobis: scilicet ut misericordes simus: ut aliis condo¬
nemus.Nam hec ẽ uoluntas d̾i: hec descendit ex
nitur: quia sexto die homo conditꝰ ẽ ad ymaginẽ
di. Hec enim munditia ẽ ymago dĩ: quia clare
in solo d̾o contemplando figunt. Hec ymago obte¬
nebrata erat in homine ꝑ culpam: s modo reforma¬
ta ẽ ꝑ dĩ grãm. Et nunc in sexto die idest in septi
ma etate item factꝰ ẽ homo ad ymaginẽ d̾i. Hec
contemplatio ymago d̾i ẽ quia ꝑ eam nobis yma
ginam᷑ dm: et quasi ꝑ ymaginem dm uidemꝰ. Me¬
rito post alias sequitur: quia nisi ule p̃cedant. mun¬

Expanded text:
itas est; misericordia sine justitia dissolutio est. Rebelles corrigere ex justitia; poenitentibus condonare debemus ex misericordia. Sed quia alii plus ricordia, quam in justitia: ideo isti dicuntur beati propter misericordiam, illi propter justitiam, cum tamen non dissocientur. Haec misericordia postulatur, cum dicitur: Fiat voluntas tua in nobis, scilicet ut misericordes simus, ut aliis condonemus. Nam haec est voluntas Dei, haec descendit ex nitur, quia sexto die homo conditus est ad imaginem Dei. Haec enim munditia est imago Dei, qua clare in solo Deo contemplando figunt. Haec imago obtenebrata erat in homine per culpam, sed modo reformata est per gratiam Dei, et nunc in sexta die, id est, sexta aetate iterum factus est homo ad imaginem Dei. Haec contemplatio imago Dei est, quia per eam nobis Deum imaginamur, et quasi per imaginem Deum videmus, quae merito post alia sequitur, quia nisi illae praecedant, mun
Abbreviated transcription (Latin):
rebus pessimis. Int̾lũ mali qd̃ sumꝰ: necessitate potiꝰ
ꝗͣ uoluntate existimꝰ. uertenda ẽ autẽ necessitas mali:
in uoluntatem boni. Pleriq ñ uoluntate s necessita¬
te peccant: ꝑtimescentes temporalem inopiam: ⁊ dũ
p̃sentis scłi necessitatẽ fuguint. a fut᷑is bonis pͥuant᷑.
Item ñ nulli peccatũ ñ necessitate s uoluntate cõmit
tuntr nullaq cõacti inopia. existunt iniqui: s tantũ
gratis cupiunt e̾eᷤ mali. Neq enim ipãm remamãt
ꝗͣ appetunt: sed ip̃a tm̃ peccati delectantur.¬
e

Expanded text:
e. 1. Interdum mali quod sumus, necessitate potius, non voluntate existimus. Vertenda est autem necessitas mali in voluntatem boni. Plerique non voluntate, sed sola necessitate peccant, pertimescentes temporalem inopiam. Et dum praesentis saeculi necessitatem refugiunt, a futuris bonis privantur. 2. Item nonnulli petunt, nullaque coacti inopia existunt iniqui; sed tantum gratis cupiunt esse mali. Neque enim ipsam rem amant, quam appetunt, sed ipsa tantum peccati malitia de
Abbreviated transcription (Latin):
tum. lilectionẽ ex toto corde. nobis. creationẽ d̾i in
nobis seruare. ꝑ uictũ ⁊ uestitũ: carnẽ amime subiuga¬
re. Proximo: ut ei faciamꝰ. qd̾ nobis fieri uolumꝰ: qd̾
tamen a bono ñ deuiet. S hec nr̃a uisticia. ñ dicit᷑
iusticia: sed desid̾ium usticie. Non enim iusticia in

Expanded text:
rium et dilectionem ex toto corde. Nobis debemus creationem Dei in rium et dilectionem ex toto corde. Nobis debemus creationem Dei in nobis servare per victum et vestitum, carnem animae subjugare. Proximo, ut ei faciamus quod nobis fieri volumus, quod tamen a bono non deviet. Sed haec nostra justitia, non dicitur justitia, sed desiderium justitiae. Sicut justitia in
Abbreviated transcription (Latin):
lepħ petint a patre suo irriguũ suꝑus ⁊ irriguum
miseriis huiꝰ uite et desidio celestis patͥe. ñ habet insi
solus pauꝑ. et mitis qui mundũ ñ diligit. s qd̾ miser
est recognoscit. et ideo celũ concupiscit. His lugenti¬
bus ꝓ sius et alioꝵ peccatis. conuenit postulare. di
q̃ miseriam mundi sentit. ⁊ a celesti patͥa discernit:
descendit a sꝑu scientie. Scientia enim ẽ de t̾renis.
ut sciamtꝰ que sit ista habitatio t̾rena. qͣm grauis qͣm
misera. Qd̃ autẽ cogitamꝰ de celesti patria. hoc ideo
separatio a nequam scło potest uocari. His enĩ modis
mundꝰ contempnit᷑: abdicando t̾rena. ñ dolendo ex in¬
iuria. lacruis tergendo peccata:⁊ cogitando de mun¬
di miseria. Modo incipiunt uirtutes q̃ ad celestia ꝑti¬
nent: ⁊ pͥma ẽ iusticia. Iusticia ẽ reddere unicuiq qd̾
suũ ẽ: ło scilicet et sibi et proximo. Deo. cultũ debi¬

Expanded text:
leph petivit a parte irriguum superius et irriguum leph petivit a parte irriguum superius et irriguum miseriis hujus vitae et desiderio supernae patriae, non habet nisi solus pauper et mitis, qui mundum non diligit, sed miserum se recognoscit, et ideo coelum concupiscit. His lugentibus pro suis et aliorum peccatis convenit postulare: Debita  miseriam sentit, et a coelesti patria discernit, descendit a spiritu scientiae. Scientia enim de terrenis est, ut sciamus quae sit ista habitatio terrena, quam gravis, quam misera. Quod autem cogitamus de coelesti patria, hoc ideo separatio a nequam saeculo potest vocari. His enim modis mundus contemnitur. Abdicando terrena, non dolendo, ex injuria, lacrymis tergendo peccata, et cogitando de miseria mundi. Modo incipiunt virtutes quae ad coelestia pertinent, et prima est justitia. Justitia est reddere unicuique quod suum est, id est, Deo, et sibi et proximo. Deo cultum prop
Abbreviated transcription (Latin):
in temptationẽ. idest. suctumb̾e ei timet fidelis. ⁊ illud
puis ẽ: et mitẽ e̾e̾ necesse ẽ. S queritur quom potest
pauꝑ sꝑu sine ista saluari: cum singule dicantur iur
tutes beatitudinẽ conferre. S notandũ ẽ quia aliudẽ
habere uirtitẽ. aliud exexcitiũ uirtutis. Pauꝑgͦ habet
fuit forsitan in h̾emo. ubi eũ nemo iniuriauit ⁊ tamen
beatus ẽ. Si enim habet unã uirtutẽ in exercitio tantũ:
tamen ñ habet contrariũ aliaꝵ. Nam si haberet contra¬
uis fidelis res mundi abdicauit. qͣmus de unuriis ñ
doluit. tamen in multis incidit aliquando: ⁊ ideo ne¬
cessarie sunt lacrime. q̃ semꝑabluant: quia semꝑ pec¬
camus. et in miseriis huiꝰ mundi nos ẽẽ uidemꝰ. Do¬
lemꝰ etiam de peccatis ꝓximorũ. Duosunt gen̾a com¬
punctionis: quando ꝓ miseriis huiꝰ mundi. ⁊ ꝓ pecca¬
tis nr̃is gemimꝰ. uł ꝓ desid̾io celestiũ. Unde filia ca¬

Expanded text:
in in pius est, et mitem esse necesse est. Sed quaeritur, quomodo pauper sine istis potest salvari, cum sintur beatitudinem conferre. Sed notandum quod aliud est habere virtutem, aliud exercitium virtutis. Pauper ergo habet fuit forsitan in eremo, ubi eum nemo injuriavit, tamen beatus est. Si enim unam habet virtutem in exercitio tantum, tamen ideo non habet contrarium aliarum. Nam si haberet contravis fidelis res mundi abdicavit, quamvis de injuriis non doluit, tamen in multa incidit aliquando, et ideo necessariae sunt lacrymae quae semper abluant, quia semper peccamus, et in miseriis hujus mundi nos esse videmus. Dolemus etiam de peccatis proximorum. Duo sunt genera compunctionis, quando pro miseriis hujus mundi et peccatis nostris gemimus, et pro desiderio coelestium. Unde filia Ca
Abbreviated transcription (Latin):
ffend̾e ueret᷑ licet si peccaret se uerb̾andam ñ esse
cognouit. Qita ẽ in perfecta caritate timor re¬
uerentie: non penaꝵ. Querit᷑ ꝙͦ quomodo inxꝑo
suit timor qui ẽ initiũ sapientie in quo fuit sem¬
per ꝑfecta taritas: cum ysaias dicat repleuit eũ
Ip̃c timoris dni. S sicut uoluit tedere ⁊ pauere ⁊ time¬
re penas passionis: sic et timuit penas gehennales. ñ
enim. Beati pauꝑes sꝑu: idest uoluntate ñ coactione.
beati mites. De pauꝑtate nascit᷑ mansuetudo. Mitis
ẽ: qui ꝓpt̾ nullam inuriam uł dampnũ cõmoueri po¬
test. Qui enim amat t̾rena: ñ potest de amissis ñ
ita nec ꝓpt̾ amissa doluit. Hec ẽ illa uirtꝰ: q̃ laudat᷑
in moyse. Si autẽ ꝑcutiebat tamen mitis erat: ⁊ ex
zelo iusticie ñ recedens a caritate. De hac ait domi¬
nus. Discite a me: quia mitis sũ et humilis corde.
Hoc orat᷑ cũ dicitur. Q ne nos inducas intempta¬

Expanded text:
ffendere veretur, licet etiamsi peccaret, se verberandam ffendere veretur, licet etiamsi peccaret, se verberandam ita est ex imperfecta charitate, timor reverentiae, non poenarum. Quaeritur ergo quomodo in Christo fuit timor, qui est initium sapientiae, in quo fuit semper perfecta charitas? cum Isaias dicat: Et replebit eum spiritus timoris Domini . Sed sicut voluit pavere, taedere, et timere poenas passionis, sic et timuit poenas gehennales, non enim: Beati pauperes spiritu. Id est, voluntate, non coactione. Beati mites. De paupertate nascitur mansuetudo. Mitis est qui propter nullam injuriam vel damnum commoveri potest. Qui enim amat terrena, de amissis nonita nec propter amissa doluit. Haec est enim illa virtus quae laudatur in Moyse. Si autem percutiebat, tamen mitis erat, et ex zelo justitiae, non recedens a charitate. De hac autem ait Dominus: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Hoc oratur, cum dicitur: Et ne nos inducas in tenta
Abbreviated transcription (Latin):
rstanues uimoꝵ Est. et alius timor qui uocatur ser¬
uiliẽ. quando ꝑenam timemꝰ. ⁊ ideo non pẽccamus:
et tamen uoluntatẽ peccandi nͥ amittimꝰ. sicut iudei.
qui ꝓ sola formidine a malo abstinebant: nec aliqͣm di¬
lectionem in bono faciendo habebant nec dm dilige¬
bant Hii duo timores nichil faciunt ad salutẽ: s nocent.
Sunt alii duo. Unus quando dm̃ timemꝰ ꝓpt̾ gehennã:
⁊ ideo a malo abstinemꝰ. s tamen cũ duectione boni et
sine uoluntate peccandi: et ita d̾m dilig̾e incipimus.
Hunc timorem uibet dñs cũ licit. Potuis timete illũ
qui habet potestatẽ corpus ⁊ animã mitt̾e ingehen¬
nam ignis. De hoc timore cdicit᷑. Initiũ sapientie ti¬
mor dñi. Tunc enim d̾m tumemt᷑: cum eum ꝑtimorẽ
diligimꝰ. Tunc tantũ penam timemꝰ. cũ dm ñ diligi¬
mus: et tamen a malo ꝓpt̾ penam abstinemꝰ. Ille
solũ ex clilectione seruiret: ⁊ eum offend̾e timeret:
ut bona comunx. q̃ adeo diligit uirũ suũ qd̾ eũ of¬

Expanded text:
manus timor. Est et alius timor, qui vocatur servilis, quando poenam timemus, et ideo non peccamus, et tamem voluntatem peccandi non amittimus. Sic Judaei pro sola formidine a malo abstinebant, nec aliquam dilectionem in bono faciendo habebant, nec Deum diligebant. Hi duo timores nihil faciunt ad salutem, sed nocent. Sunt alii duo. Unus est, quando Deum timemus, propter gehennam, et ideo a malo abstinemus, sed tamen cum dilectione boni est, et sine voluntate peccandi, et ita Deum diligere incipimus. Hunc timorem jubet Dominus, cum dicit: Potius timete illum qui habet potestatem corpus et animam mittere in gehennam ignis . De hoc timore dicitur, Initium sapientiae timor Domini . Tunc enim Deum timemus, quum eum per timorem diligimus. Tunc tantum poenam timemus, cum Deum non diligimus, et tamen a malo propter poenam abstinemus. Istesolum ex dilectione serviret, et eum offendere timeret. Ut bona conjux, quae adeo diligit virum, quod eum o
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia. ñ dicit᷑ iusticia. s desid̾ium iusticie: sicut
pytagoras. qͥ sapientiam hominũ uocauit ñ sophi¬
am. s phylosophiam. Dum enĩ in p̃senti iusticiam
Illud desid̾ium ꝑ esuriem et sitm significat᷑. Tan¬
tundem gͦ ualet beati qui esuriunt et sitiunt iu¬
sticiam: quantũ si liceret. beati qͥ exercent iustici¬
am: in p̃senti que hic imꝑfecta ẽ. et quasi esuries
uere iusticie i. in celo ꝑ fecta erit et quia esuriuit
nͨ eis sufficit qd̾ uisti sunt: postulant panem nr̃mco¬
borandam: qd̾ totũ potest gr̃a d̾i dici. Hic est cibus
ille iusticie. in cuiꝰ fortitudine helyas uut ꝑ quadra¬
ginta dies usq ad montem dĩ oreb. Et omĩs ex sꝑu
fortitulinis descend̾e iusticia dicit᷑. que sustentat
iustũ ne deficiat in uia. Hec iusticia fundari in¬
m̃te ñ potest. nisi mundo renuntiando ꝑuirtutes
supradictas. Beati misericordes. Quia ꝑsolam iusti

Expanded text:
ustitia, sed desiderium verae justitiae. Sicut Pythagoras, qui sapientiam hominum vocavit non sophiam, sed philosophiam. Dum enim in praesenti justitiaIllud desiderium per esuriem et sitim significatur. Tantundem ergo valet: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quantum si diceretmpore, quae hic imperfecta est, sed quasi esuries verae justitiae, sed in coelo perfecta erit. Et quia esuriunt, nec sufficit ei quod justi sunt, postulant: Panem nostrum quoborandam, quod totum dicitur gratia Dei. Hic est cibus ille justitiae, in cujus fortitudine ivit Elias per quadraginta dies usque ad montem Dei Oreb, et iscendere dicitur: qui sustentat justum, ne deficiat in via. Haec justitia in mente fundari non potest, nisi mundo renuntiando per virtutes supradictas. Beati misericordes, quoniam ipsi miser
Abbreviated transcription (Latin):
ne contendunt: quib cũꝙ fraudib insistentes: ut
aut deserant᷑ a d̾o. aut flagelli immanitate desperent.
Ingemiscendũ ẽ iugit᷑ ⁊ postposita securitate lugendũ
cepti. statim ut au̾tunt᷑ a d̾o. a malignis spiritib oc¬
cupant᷑: a quib etiam ut mala faciant ꝑsuadentur:
Hinc ẽ illud ꝓpħicum. Inimicos d̾i ꝑsequent᷑ tenebre:
qui intelliguntur demones:. Unde ⁊ in ꝑsalmo legit᷑

Expanded text:
contendunt, quibuscunque fraudibus insistentes, ut aut deserantur a Deo, aut flagelli immanitate desperent. 3. Ingemiscendum est jugiter, et, postposita securitate, lugendumcepti, statim ut avertuntur a Deo, a malignis spiritibus occupantur, a quibus etiam, ut mala faciant, persuadentur. Hinc est illud propheticum: Inimicos Dei persequuntur tenebrae , qui intelliguntur daemones.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ ut de se minime p̃sumati ⁊ totã se indiuine
spei fiduciam tͣnsferati despicit: et cessante studio. ad¬
esse. sibi ute subsidia posse ñ diffidit. Unde ⁊ hec ea¬
dem sara ꝓmissiones lłi audiens ridet s ridens corri¬
pitur correpta autẽ ꝓtinus fecundat᷑. Et que uiuen¬
tute. uigans fecundari ñ potuit annis fracta senilib¬
utero marcentẽ concepit. Quia cũ earnis cura sui con¬
fidentiã hab̾e desierit contra spem ex duimã ꝓmis¬
sione accipit qd̾ habiturã se ex humana ratione dubi
eati pauꝑes sꝑu. Sicut moyses
dedit legem in decem p̃cepta. que omnia alia
septem. Et sicut moyses explicat᷑us de illis pͦtea tracta¬
uit. faciendo plusqͣm trecenta mandata. similit̾ xꝑc de
ipĩs eisdem ꝑ partes plixus pꝰtea tractat. Septem sunt

Expanded text:
dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilibutero marcescente concepit, quia cum cura carnis, sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit, quod habere a se ex humana ratione dubieati, etc. Sicut Moyses dedit legem in decem praecepta, quae omnia alia septem. Et sicut Moyses explicatius tractavit, postea de illis faciendo plus quam trecenta mandata, similiter Christus de ipsis eisdem per partes prolixius postea tractat, septem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
iscretiõe magni moderemirus los õcsł ̃¬
cura carnis frenanda ẽ ut serulat. et minime il¬
pͥncipet᷑ ne quasi dna animũ uincat: sed subactado¬
minio quasi ancilla famulet᷑ : ut uissa adsit atꝙ ad.
uotũ cordis repulsa dissiliat. ut uix a t̾go sc̃e cogita¬
tioĩs appareat. et nunqͣm contra faciem recte cogitan¬
tis adsistat. Qd̃ bene nobis hystoria sacre lectionis
innuit᷑ cum abraham trib uisis angłis occurisse me¬
morat᷑. Ipsis quippe uenientib extra ostiũ occurrit᷑ sa¬
ra uͦ post ostiũ stetit. Quid gͦ ꝑ hunc nob abrahe occur¬
lis nr̃ intellectꝰ debet in cogitatiõe tͥnitatis claustra car¬
nis excedẽ: et quasi habitatiois infime ianuam exire.
Cura autẽ carnis. ut femina ñ appareat foras: ut uide¬
ri iactant̃ erubescat ut quasi post t̾gum uiri sub dis¬
cretione sp̃c solis necessariis intenta. nequaqͣm sciat
ꝓcacit̾ detegi. s uerecunde mod̾ari. Cuitamen sepe cũ¬

Expanded text:
iscretione magni moderaminis carnis cura refrenanda est, ut serviat et minime praecipitetur, ne quasi domina vincat, sed subacta dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque a nutu cordis repulsa, desiliat, ut vix a tergo sanctae cognitionis appareat, et nunquam contra faciem rectae cogitationis obsistat. Quod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur. Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium subsistit. Quid ergo nobis per hunc occurlicet intellectus debet in cogitatione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire? Cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat; ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde mod
Abbreviated transcription (Latin):
dixi pnuntiabo adu̾sum me inusticias meas dño. Su¬
pra enim dixa̾t qm̃ tacui. hoc ẽ ñ sum confessus. inue¬
terauerunt ossa mea: dũ clamarem tota die. Qͥd gͦ tacu¬
isse se penitet nisi confessionẽ peccatoꝵ: Quid clamasse se
idest oꝑis et cogitationis. Quaꝵ unũ iniquitas dici¬
tur. qd̾ oꝑe gerit᷑: aliud inuisticia qd̾ cogitatione ad

Expanded text:
Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino . SuDixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino . Supra enim dixerat: Quoniam tacui, hoc est, non sum confessus, inveteraverunt omnia ossa mea, dum clamarem tota die. Quid ergo tacuisse se poenitet, nisi confessionem peccatorum? Quid clamasse se id est, operis et cogitationis, quorum unum iniquitas dicitur, quod opere geritur; aliud injustitia, quod cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
sicut si morbus suꝑ morbũ ueniat: sicut si imber su¬
per imbrem occurrat. Mora peccandi: immanitatẽ
facit scełis. Unde et ppħa. Ue inquit qui trahitis ini¬
quitatẽ in funicłis uanitatis: ⁊ quasi uincłm plaustͥ
peccatũ. Trahit enim iniquitatẽ ut funicłm: qui
tardat conu̾ti ad m. Trahere ẽ enim iniquitatem.
morã face̾ iniquitati. Unde ⁊ psalmus. Prolonga¬
uerunt iniquitatẽ suam. Dñs iustus concidet cer¬
ices peccatoꝵ.¬
onũ ẽ homini semꝑ ante ocłos ꝓpͥa adhibere peccata:
scd̾m psalmi sententiã. ⁊ delictũ meũ corã me ẽ semꝑ.
Sicut enĩ ñ oportet reminisci peccatũ: sic semꝑnecesse ẽ
iustũ recordatio peccati facit tediũ anime. Qui autẽ luxu¬
rie. ⁊ cupiditati subditi sunt: contumaci suꝑbia etiam de
unde. et psalmus dicit. Conu̾sus sum in erũpna mea
dũ configitur spina. Peccatũ meũ cognitũ tibi feci. et¬

Expanded text:
sicut si morbus super morbum veniat, sicut si imber susicut si morbus super morbum veniat, sicut si imber super imbrem occurrat. 12. Mora peccandi immanitatem facit sceleris, unde et Propheta: Vae, inquit, qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum ! Trahit enim iniquitatem ut funiculum, qui tardat converti ad Deum. Trahere enim iniquitatem est moram facere iniquitati. Unde et psalmus: Prolongaverunt iniquitates suas; Dominus justus concidet cervices peccatoonum est homini semper ante oculos propria adhibere delicta, secundum psalmi sententiam: Et peccatum meum ante me est semper . Sicut enim non oportet reminisci peccati affectum, sic semper justum recordatio peccati facit taedium animi. Qui autem luxuriae et cupiditati subditi sunt, contumaci superbia etiam de Unde et psalmus dicit: Conversus sum in aerumna, dum configitur spina. Peccatum meum cognitum tibi feci.
Abbreviated transcription (Latin):
ire. Apłs legem pectati dicit in membris nr̃is: qͣ
lex consuecudoẽ qmͣ peccando concipimꝰ. ⁊ ñ ab
suetudinẽ retinem᷑. Multũ uͦ amor agit in homine: sed
resultat caro male consuetudinis lege. Bene autem au¬
dacter ꝓ bonã conscientia exultat: quia ualent̾ in se re¬
primit. qd̾ insolent̾ inpugnat. Frequent̾ peccare: c̃auen¬
dum ẽ. Nam hoc ip̃m qd̾ de malo nr̃o plerũq nob̾ d̾s
salutem oꝑatur. qͣnto mirabile ẽ. tanto ꝑrarũ ẽ. Pꝑte¬
rea metuendũ ẽ cõnfid̾e ita saluari: ne dũ forte. dum
exspectamꝰ a uitiis sanari. ⁊ uitia multiplicemꝰ: ⁊ sa¬
Qd̾ si humana fragilitate peccatũ subrepsi̾ti confestĩ
ẽ corrigendũ. qd̾ nequit̾ sentit᷑ cõmissũ. Cito enĩ corr¬
git᷑ culpa que cito cognoscit᷑ tardius autẽ sanatur
uulnꝰ. qd̾ iam putrescentib membris longo pꝰt tem¬
pore curationib adhibet᷑. Iteratio peccati grauior ẽ

Expanded text:
ire. Apostolus legem peccati dicit in membris nostris, que ire. Apostolus legem peccati dicit in membris nostris, que lex consuetudo est, quam peccando concipimus et ab suetudinem retinemur. 8. Multum veri amor agit in homine, sed resultat caro malae consuetudinis lege. Bene autem audacter pro bona conscientia exsultat, qui valenter in se reprimit quod insolenter impugnat. 9. Frequenter peccare cavendum est; nam hoc ipsum, quod de malo nostro plerumque Deus nobis salutem operatur, quanto mirabile est, tanto perrarum est. Propterea metuendum est confidere ita salvari, ne forte dum exspectamus a vitiis sanari, et vitia multiplicemus, et saquod si humana fragilitate peccatum subrepserit, confestim erit corrigendum, quod nequiter sentitur commissum. Cito enim corrigitur culpa quae cito cognoscitur; tardius autem sanatur vulnus quod jam putrescentibus membris longo post tempore curationibus adhibetur. 223 11. Iteratio peccati gravior est,
Abbreviated transcription (Latin):
ac deuicti cognoscim᷑. Om̃e peceatũ anteqͣm admittat᷑
ampliꝰ ꝑtimescit᷑. Quamuis autẽ graue sit dũ in usu
ueni̾t leue existimat᷑: et sine ullo metu cõmittit᷑. Istis
fomitib quasi quibusdam gradib: coalescit om̃e pec¬
catũ. Cogitationamq praua delectationẽ parit. delecta¬
tio consensionẽ. consensio actionẽ: actĩo consuetudinẽ.
consuetudo necessitatẽ. Sicq his uicłis homoastͥat᷑¬
dat. Peccatũ ad mitt̾e. cad̾e in puteũ ẽ: consuetudinẽ
uͦ peccandi fac̾e̾. os putei coangustare ẽ: ne is qui cecr¬
dit possit exire. S int̾dum etiam ds tales usitatĩ cdũ
eoꝵ desꝑationẽ ad conu̾sionẽ lib̾tatis cõmutat. Ipso
enim misante peccata dimittunt᷑: quo ꝓtegentẽ fit
ne in det̾ius peccando eat᷑. Nequissimũ ẽ peccare. pe
asserit in ꝓfundũ: cuiꝰ. usu quasi quadam lege. homo
tenet᷑ astrictꝰ ut etiam quando ñ suilt. peccatum com̃¬
mittat. A lapsu uero cito resurge̾: ñ ẽ inꝓsunduim

Expanded text:
tequam amittatur amplius pertimescitur, quamvis autem grave sit, et dum in usum venerit, leve existimatur et sine ullo metu committitur. Istis fomitibus quasi quibusdam gradibus coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensum, consensus actionem, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem, sicque his vinculis homo impldat. Peccatum admittere cadere est in puteum, consuetudinem vero peccandi facere os putei est coangustare, ne is qui cecciderit valeat exire. Sed interdum etiam tales Deus liberat dum eorum desperationem ad conversionem libertatis commutat. Ipso enim miserante, peccata dimittuntur, quo protegente fit ne in <de>terius peccando eatur. Nequissimum est peccare, peiasserit in profundum, cuius usu quasi quadam lege homo tenetur astrictus, ut etiam quando non vult, peccatum admittat. A lapsu vero cito resurgere, non est in profundum
Abbreviated transcription (Latin):
enumerant: ibi ante ocłos suos om̃e qd̾ defleant coac̾uart.
ibi quicqͥd ꝑ iram districti iudicis decermi possit intu¬
ent᷑: ibi tot patiunt᷑ supplicia. quot timentislec deest:
in hoc iudicio m̃te concepto om̃ne minist̾ui. qd̾ puni¬
re reos suos pleniꝰ debeat. Nam conscientia accusat
ratio iudicat: timor ligat dolor excruciat. Ipse uͦ aue¬
tor ẽ qui exhibet: ipse reus qui exhibetur. Odit se qua
illum qui fuit: atq ab ip̃o homine adu̾sus semetip̃m
fit q̃dam rixa in animo: parturiens pacem cũ d̾o. Hanc
cordis rixam dns requirebat: cũ ꝑ ꝓpħam dic̾et. Atten¬
di ⁊ auscultam. nemo qd̾ bonũ ẽ loquit᷑. nullus ẽ qui
boꝵ namq esse ꝓpͥum solet. semꝑ praua age̾: ⁊ ñquam
qd̾ egerint retractare. Om̃e enim qd̾ faciunt ceca m̃te
ꝑtranseunt: factũq suũ nisi cũ puniti fuerint non

Expanded text:
enumerant, ibi ante oculos suos omne, quod defleant, coacervant. enumerant, ibi ante oculos suos omne, quod defleant, coacervant. Ibi quidquid per iram districti judicis discerni possit intuentur, ibi tot patiuntur supplicia quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos suos plenius debeat; nam conscientia accusat, ratio judicat, timor ligat, dolor excruciat. Quod jutor qui exhibet, ipse reus qui exhibetur; odit se qual insequitur illum qui fuit, atque ab ipso homine adversus semetipsum fit quaedam rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. Hanc cordis rixam Dominus requirebat, cum per prophetam diceret: Attendi et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur, nullus est qui borum namque esse proprium solet, semper prava agere, et nunquam quae egerint retractare. Omne enim quod faciunt caeca mente pertranseunt, factumque suum nisi cum puniti fuerint, non
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus homo in penã sui peccati Dũ unusquisq diuina
illuminatione p̃uenit᷑: factis molestis turpiũ cogitati¬
onũ pulsat᷑. S d̃i seruus iudicio timoris cłi eaꝵ tempta¬
menta a semetip̃o reicit: bonisq contͣ obiectis cogitatio¬
nib. turpes a se repellit. Magna obseruantia circa cordiᷤᷤ
est custodiam adhibenda. quia aut bone rei aut male.
ibi constat origo. Nam sicut scͥptum ẽ: de corde exeunt
cogitationes male. Ideoq si prius praue cogitationi
resistimꝰ in lapsum oꝑis ñ incurrimꝰ Non ẽ tumndũ si boma
malaꝙ in cogitatione m̃tis ueniant: s magis głandũ ẽ
si mens mala a bonis intellecturationis discernat. Item¬
nil iuuat qd̾ int̾ bonũ ⁊ malũ sensu prudentiori discer¬
nimꝰ: nisi oꝑe aut mala intellecta caueamꝰ: aut bona
eccatores conu̾si penitendo feriunt. qd̾ suꝑbiendo
cõmiserunt. Ibinamq adu̾sũ se qͥcqͥd se impugnat

Expanded text:
primus homo in poenam sui peccati. 7. Dum unusquisque divina primus homo in poenam sui peccati. 7. Dum unusquisque divina illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei earum delectamenta a semetipso rejicit, bonisque contra objectis cogitationibus turpes a se repellit. 8. Magna observantia circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae, aut malae rei ibi consistit origo, nam, sicut scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis gsi mens mala a bonis intellectu rationis discernat. Nihil juvat quod inter bonum et malum sensu prudentiori discernimus, nisi opere aut mala cogitata caveamus, aut bona ecutione constricti poenitendo feriunt, quod superbiendo commiserunt. Ibi namque adversum se, quidquid se impugnat
Abbreviated transcription (Latin):
uis ⁊ ab oꝑe malo quis uacet: ꝓ solius tamen praue¬
cogitationis malicia ñ erit innocens. Unde ⁊ d̃ns ꝑ
ysaiam. Auferte malum cogitationũ iuim̃ꝵ ab oclis mei ͤ
slon enim solũ factis. s et cogitatiõib delinquim᷑. si eis
illicite occurrentib delectemur. Sicut uiꝑa a filiis ut̾o
positis dilacerata ꝑunit᷑: ita nos cogitationes nr̃e intͣ
nos enutrite occidunt. ⁊ concepte int̾uis uiꝑeo uene¬
no consumunt: animãq nrãm crudeli uulnere peri-¬
ones p̃uenire: lacere autẽ in animo ꝑ cogitationẽ. nr̃e
adtinet uoluntati. Illud gͦ ad culpam ñ redigit᷑. istud
culpe ꝓprie imputat᷑. Nlam cogitatioẽs illicitas occurr̾e
fieri solet. ut unmunde corporalium species qͣs didici¬
mus. nris m̃tib opponantur: ⁊ nolentes eas cogitemͦ.
qͣntũq ab eis aciem m̃tis au̾tere nutimͣ. tanto magis
ille animo se ingerunt. obscenisq in nobis motib ob¬
repunt. S hoc fit ꝓ conditione mortali: qͣm meruit

Expanded text:
vis ab opere malo quisque vacet, pro solius tamen cogitationis pravae malitia non erit innocens, unde et Dominus per Isaiam: « Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis , Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur. Sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram crudeli vulnere perionibus praeveniri; jacere autem in animo cogitationem nostrae attinet voluntati. Illud ergo ad culpam non redigitur, istud culpae propriae 225 imputatur. Nam cogitationes illicitas occurrere, fieri solet ut immundae corporalium rerum species, quas didicimus, nostris mentibus opponantur, et nolentes eas cogitemus; quantumque ab eis aciem mentis avertere nitimur, tanto illae se magis animo ingerunt, obscenisque in nobis motibus obrepunt. Sed fit hoc pro conditione mortali, quam meruit
Abbreviated transcription (Latin):
sub orte cogitationes polluunt. t̾renarũ retũ
temptationis oꝑiat que hane iam ex illicita debectati¬
one. tangebat Iam fepe in ip̃m orationĩs nr̃e fatti
ficiũ. importie se cogitationes ingeruune. qliẽ hoc
raꝑe uł macłare ualeant: qd̾ intiobis do. flentea. q¬
immolam᷑. undeet abrabamtĩt̃ãdõceasim folis ⁊¬
sacrificiũ offebret ilisisfenteoa tues ꝓtuliti qͣs stũdĩb¬
se ne oblatũ sacrsieũ maꝑentabegu is nos dum ni
ara cordis holõmustũ do offemirab umitondis boe
uolucrib custodicimus. ne matigisꝑt⁊ ꝑu̾serogita¬

Expanded text:
subortae cogitationes polluunt, terrenarum rerumtentationis operiat, quae hanc jam illicita delectatione tangebat . Nonnunquam in ipso orationis nse cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant, quod in nobis Deo flentes immolamus. Unde et Abraham cum ad occasum solis sacrificium offerret, et insistentes aves perculit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit. Sic nos dum in ara cordis holocaustum Deo offerimus, ab immundis his volucribus custodimus, ne maligni spirit
Abbreviated transcription (Latin):
erubescit᷑ nisi de conscientie reatu. Ergo ⁊ hocip̃m qd̾
supplicii. Qui enim amore caritatis dĩ non peccat:
horrescit omẽ malũ. amplectendo iusticie bonũ: nͨ eũ
delectat peccatũ. etiam si scełis impunitas ꝓmitat᷑.
Qͥ u̾ sola pena supplicii in se uicia repͥmit. quãuis ñ
expleat opus peccati. uiuit tamen in eo uoluntas pec¬
candi. doletq sibi illicitũ. qd̾ lex ꝓbibere dinoscitur.
amando iusticiam facit. ñ is qͥ eam solo metu penarũ
tantũ. ⁊ ñ diligunt. Nonnulli peccatũ ñ faciunt. ⁊ tamen

Expanded text:
erubescitur, nisi de conscientiae reatu. Ergo ex hoc ipso querubescitur, nisi de conscientiae reatu. Ergo ex hoc ipso qusupplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justitiae bonum; nec eum delectat peccatum, etiam si sceleris impunitas promittatur. Qui vero poena sola supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati, vivit tamen in eo voluntas peccandi; doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. amando justitiam facit; non is qui eam solo metu poenarumtantum, et non dilig
Abbreviated transcription (Latin):
s in quib iamtalia pecc̃a p̃cessint. ut iusto iudicio euiᷤ
mereant᷑ in det̾ius ire. Talia quippe peccata: p̃cedentib
Ecce inquit tu iratꝰ es: ⁊ nos peccauimꝰ: in ipsis fuim
mus gͦ ueniente illo terrorem uidicui: qui sentiri possit.
iuitari non possit¬
talib ysaias dicit. E pecc̃a sua quasi sodoma p̃dicauer̃t:
nec abscondert̃. Multi enim publice delinq̃ntes sine ullo
pudore sua flagitia p̃dicant. nec ulla utunt᷑ sceleris ue¬
recundia. Quedam enim iam iusticie portio ẽ. iniqͥtatẽ
suam hominẽ abscond̾e: et in semetipo de peccatis ꝓpͥis
erubesce. Peccatũ ꝑpetͣre crimen ẽ: pecẽm p̃dicare clamor
est. De quo etiam apłs dicit. Q clamor auferat᷑ a uobis
cũ om̃i malitia. idest cũ ipĩs peccatis. Ex eoipõ qͦ quisꝙ
peccatũ qd̾ agit abscondit. uidicii iam ẽ inditiũ: quia ñ

Expanded text:
sed in quibus jam talia peccata praecesserunt, ut justo judicio ejus sed in quibus jam talia peccata praecesserunt, ut justo judicio ejus mereantur in deterius ire. Talia quippe peccata praecedentibue et propheta: Ecce, inquit, tu iratus es, et nos peccavimus, in ipsis fuimumus. Timeamus ergo ne, veniente illo terrore judicii, sentiri possit, vitari non possittalibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. 4. Peccatum perpetrare crimen est, peccatum praedicare clamor est, de quo etiam dicit Apostolus: Et clamor auferatur a vobis cum omni malitia , id est, cum ipsis peccatis. 5. Ex eo ipso quo quisque peccatum quod agit abscondit, judicii jam est indicium, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
ut duriꝰ feriant᷑ ꝓ magnis scelerib: qͥ de parius
corrigi noluint. Iulicio autẽ diuino in reatu nequiore
labunt᷑: qui distͥng̾e minora sua facta ꝯtẽpnunt. MR¬
timorem eiꝰ negligunt. ⁊ quẽ nouert ꝑscientiã. ꝑ acti¬
onem ñ uenerant᷑. ideoꝙ cecant᷑ diumo iudicio pu
aliud ex ip̃o quasi sua sobole nascit᷑. sicut fieri solet nas¬
ci libidinem ex nimia uentͥs ingluuie. Pena uͦ pecc̃i pec¬
catũ admittit᷑: quartoo ꝓm̾ito uniuscuiꝰq peccati.d̾o dese¬
rente in aliud peccatũ det̾us it᷑ de quo ampliꝰ qͥ cõmisit
peccã. subseq̃ntiũ sunt cͥminũ causa: ut illa q̃ secuntur.
sint p̃cedentiũ pena. Precedentiũ pecc̃oꝵ pena: ip̃a uo¬
cat᷑ induratio. ueniens de diuina iusticia. Hinc ẽ qd̃
quicũq iusti sunt a d̃no impellunt᷑ ut mali fiant: sed
dũ mali iam suit. indurant᷑ ut det̾iores existant. sicut¬
misit illis ds sꝑm erroris. Facit ergo d̾s quosdam peccate

Expanded text:
ne durius feriantur pro magnis sceleribus, qui de parvis corrigi non noverunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur, qui distringere minora sua facta contemnunt. Mmorem ejus negligunt; et quem noverunt per scientiam, per actionem non venerantur. Ideoque caecantur divino judicio punaliud ex ipso quasi sua soboles oritur, sicut fieri solet, nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. 4. Poena peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati, Deo deserente, in aliud peccatum deterius itur, de quo amplius qui admiserit peccata sequentium sunt criminum causa, ut illa quae sequuntur sint praecedentium poena. 219 5. Praecedentium peccatorum poena ipsa vocatur induratio veniens de divina justitia. Hquicunque justi sunt a Deo impelluntur ut mali fiant, sed dum mali jam sunt indurantur ut deteriores existant. Humisit illis Deus spiritum erroris. Facit ergo Deus quosdam peccare,
Abbreviated transcription (Latin):
qui diligit ⁊ ñ facit. qͣm qui facit ⁊ odit. Grauissimũ ẽ
ñ solum fac̾e: s et dilige̾ peccatũ. Nam sunt qͥdam qui
confestun ꝑacto flagitio confundunt᷑ ⁊ sunt qͥ ñ so¬
lum ñ dolent gessisse malũ: s etiam de ip̃o malo oꝑe
głantur. Sicq ad comparationẽ mali fit det̾ius: dũ
de uiciis gratulantes extollunt᷑ in peus. De talib

Expanded text:
n facit quam qui facit, et odit. Gravissimum est non solum facere, sed et diligere peccatum. 3. Nam sunt quidam qui confestim peracto flagitio confunduntur, et sunt qui non solum non dolent gessisse malum, sed etiam de ipso malo opere gloriantur. Sicque ad comparationem mali fit deterius, dum de vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
cent iniusta cõmercia: ⁊ plenis saccłis moruint᷑ diui¬
tes: qui quasi pauꝑes uixant. Qui ꝓfic̾e studet. ñ con-¬
sideret quid mali alii faciant: s quid boni ipẽ ñ faci-¬
tiam uiscerib xꝑi erogat. Si habes substantiã uende
⁊ da pauꝑib: si ñ habes. grandi onere lib̾atus es. Nudũ
sub candente lino corpuscłm cilicio tegebat: ⁊ stans
ante scł̃i potestates. lurida ieiuniis oraportabat: ac¬

Expanded text:
cent injusta commercia, et plenis sacculis moriuntur divicent injusta commercia, et plenis sacculis moriuntur divites, qui quasi pauperes vixerant. Qui proficere studet, non consideret quid mali alii faciant, sed quid boni ille faco nescis. Et si habes substantiam, vende, et da pauperibus. Si non habes, grandi onere liberatus es: nudus  candenti lino corpus eius cilicio tritum sit, quod stans ante saeculi potestates lurida ieiuniis ora porta
Abbreviated transcription (Latin):
et solitudo paradysus. Caue. ne ante magister qͣm dis¬
cipulus: ante miles uelis esse qͣm tyro. Caue. ne sine
ductore ingrediaris uiam. qͣm nunꝗͣ ingressus es: et¬
in partẽ alta̾m declinans: errorem patiaris: plusꝙ¬
aut minꝰ ambules qͣm necesse ẽ: ne currens lasseris:
aut moram faciens obdormias. Qͥ assidue assistit¬
in lectione. in p̃senti quidem laborat: sed pꝰtea gra-¬
tulat᷑. cũ ceꝑit de amaris seminib litt̾aꝵ. clulces
fructꝰ caꝑe. Philosopbi solent amorẽ uet̾em amore
malũ: bonũ amare ñ possumꝰ. Quinpotius faciendũ
bonũ: ut declinemꝰ a malo. Pax querenda: ut bella
augent qͣm minuant: eadem minist̾ia seruulorũ:
idem apparatꝰ conuiuii: ⁊ int̾ turbã ⁊ examina mini¬
troꝵ: nomen sibi uendicant solitarii. Plerũq mo¬
nachi artib ⁊ negotiationib pͥstinis carere ñ possunt᷑:
homines emolum̃ta sectantes. sub religionis ticło: exer-¬

Expanded text:
 HIERONYMUS. Cave ne ante magister sis quam dis HIERONYMUS. Cave ne ante magister sis quam discipulus, ante miles velis esse quam tiro. Cave ne sine doctore ingrediaris viam quam nunquam ingressus es; et parte altera declinans, errorem patiaris, et plus ambules quam necesse est; et currens laxeris, aut moras faciens dormias.  lectioni, in praesenti quidem laborat, sed postea gratulabitur, cum coeperit. De amaris seminibus litterarum dulces  saeculi solent amorem ueterem amore malum, bonum amare non possumus. \'quin potius faciendum est bonum, ut declinemus a malo; pax quaerenda, ut bella augent, quam minuant. Eadem ministeria servorum, idem apparatus convivii, et inter turbas, et examina ministrorum nomina sibi vindicant solitarii. Plerique monachi artibus et negotiationibus pristinis carere non possunt, homines emolumenta sectantes, sub religionis titulo exer
Abbreviated transcription (Latin):
Quicumq deo seriuire ceꝑit. om̃s insidias cliaboli ob
seruet. ⁊ quasi cautꝰ ⁊ sollicitꝰ gub̾nator in quo littore
freq̃nt̾ in media tͣnqͥllitate securi. lybicis uitioꝵ syrtib
obruant᷑: qnͣtaq uenenata animantia desertũ huiꝰ scłi
mam margaritã: qui totis substantie sue opib emit
possit auferre:Sunt qui sorores uirgines deserunt.
et extͣneis uiduis copulant᷑. Ille quoq oderunt suos:
ni. si simulator religionis in uitio sit: quinimmo con¬
fusio gentiliũ atq heticoꝵ. cũ eã uident eccl̃ie displi¬
sue. Sordes uestiũ: candide m̃tis inditiũ sunt. Uilis
Ieiunia moderata eẽ debent. ne nimiũ debilitent stõ¬
machũ: ⁊ maiorẽ refectionẽ poscentia erũpant in
crudelitatẽ: q̃ parens libidinũ ẽ. Modicus ac tempe¬
ratus cibus: ⁊ carni ⁊ anime utilis ẽ. Religiosus eñ¬
sunt munda in conspectu d̃ni: quantomagis homines:
quoꝵ uita temptatio ẽ: ue nobis: qui quotiens concu¬

Expanded text:
Quicumque Domino servire coeperit, omnes insidias diaboli observet diligenter, ut quasi cautus et sollicitus gubernator, in quo littore frequenter in media tranquillitate securi, Libycis vitiorum syrtibus obruamur, quantaque venenata animantia desertum hujus saecmam margaritam: qui totis substantiae opibus venditipossit auferre? Quet extraneis uiduis copulantur. sunt, quae oderunt suos ni, si simulator religionis in uitio sit, quin immo confusio gentilium, cum ea uident ecclesiis displisuae. Sordes vestium candidae mentis indicia sint: vilis moderata sint, ne nimia debilitent stomachum et maiorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. modicus ac temperatus cibus et carni et animae utilis est. sunt munda in conspectu domini: quanto magis homines, quorum uita temptatio est! uae nobis, qui, quotiens concu
Abbreviated transcription (Latin):
onachus greca echimologia: uocatur monachi.
Cenobite. qͦs nos in cõmune uiuentes possumꝰ ap¬
pellare. Cenobiũ enĩ plurimũ sonat. Anachorite st̾.
qui post cenobialem uitã deserta petunt ⁊ soli ha-¬
bitant in deserto: et ab eo qd̾ ꝓcul ab hominibus
recesserunt. tali nomine nuncupantur. S anacho¬
rite helyam⁊ ioh̾em. cenobite apłos imitantur:¬

Expanded text:
onachus Graeca etymologia vocatur, eo quod sit entes possumus appellare. Coenobium enim plurimorum est. Anachoritae sunt qui post coenobialem vitam deserta petunt et soli habitant per deserta; et ab eo, quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Heliam et Iohannem, coenobitae Apostolos imitantur
Abbreviated transcription (Latin):
deuitaui. si stetero. aut uincendũ mͥ ẽ aut cadendum.
Quid autẽ necesse ẽ certa dimittẽ: ⁊ incerta sectari :
aut scuto aut pedib mors uitanda ẽ. Tn qͥ pugnas.
⁊ suꝑari potes et uince̾. Ego cũ fugero: iunco in eo

Expanded text:
devitavi: si stetero, aut vincendum mihi devitavi: si stetero, aut vincendum mihi Quid autem necesse est certa dimittere, et incerta sectari? Aut scuto, aut pedibus mors vitanda est. Tu qui pugnas, et superari potes, et vincere. Ego cum fugero, non vinco in eo
Abbreviated transcription (Latin):
blandiant᷑: sed humilitatis int̾ eos contentio sit. Et qui¬
cumq int̾ eos nouissimꝰ fuit: hic pͥmꝰ putet᷑. Nec extra
modũ inedia differat᷑: nͨ inmod̾a̾ta saturitas ꝯtempnat᷑.
Nemo iudicet alt̾m: ne a dño udicet᷑. Unusqͥsq enim:
suo d̃no stat aut cadit. Monachis specialit̾ expetenda
n salutare. laudare. ⁊ detrahe. audire uł ploqui. ⁊ tantũ
freq̃ntiã hominũ saltẽ inuitũ pati: a ꝓposito mona¬
choꝵ ⁊ quiete aliena sunt. Aut enim uidentes audia
mus uenientes ad nos. ⁊ silentiũ ꝑdimꝰ. aut ñ uidemꝰ.
⁊ suꝑbie arguem. Int̾dũq ut uisitantib reddamꝰ ui¬
cem. ad suꝑbos foris ꝑgimꝰ. ⁊ int̾ linguas rudentium
ministroꝵ. portas ingredim deauratas. Monachosi
sariis armatꝰ obsiste: ut pꝰtqͣm uici̾s coroneris: ille re-¬
spondeat. Fateor imbecillitatẽ meã. Nolo expugnare
uictoria: ne ꝑdam aliqͣndo uictoriã. Si fugero. gladiũ

Expanded text:
blandiantur: sed humilitas inter eos contentio sit, et quiblandiantur: sed humilitas inter eos contentio sit, et quicumque novissimus fuerit, hic primus putetur. Nec extra modum inediae, nec immoderata saturitas condemnentur. Nemo judicet alterum, ne a Domino judicetur, unusquisque enim suo Domino stat, aut cadit. Monachi specialiter expetenda  detrahere, audire uel proloqui et tantam frequentiam hominum saltim inuitum pati a proposito monachorum et quiete aliena sunt. aut enim uidemus ad nos uenientes et silentium perdimus, aut non uidemus et superbiae arguimur. interdumque, ut uisitantibus reddamus uicem, ad superbas fores pergimus et inter linguas rodentium ministrorum postes ingredimur auratos. sariis armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Ille respondeat, fateor imbecillitatem meam, nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam. Si fugero gladium,
Abbreviated transcription (Latin):
freq̃ntiam. qͥ de singłaritate censetur. Monacho sit ui¬
gil sensus: nec uanis cogitatioĩb pateat. Amet scienti¬
am scͥpt᷑arum: ⁊ carnis uitia ñ amabit. Monachꝰ ui¬
uat inmonast̾io. sub unius disciplina patͥs: consortioq
multoꝵ. ut ab alio discat humilitatẽ. ab alio pati¬
entiam. Uniꝰ eũ silentiũ: alt̾ doceat mansuetudinẽ
Non faciat qd̾ uult. comedat qd̾ iubet᷑: habeat qͣntum
acceꝑit. Oꝑis sui pensum ꝑsoluat: subiciat᷑ cui non
uult. lassus ad stratũ ueniat: ambulansq dormitet.
Necdũ expleto sompno: suge̾ compellat᷑. Passus
inuriã taceat ppositũ monast̾ii timeat ut dnm: di¬
ligat ut patrem.Credat sibi esse salutare. quicqͥd
ille p̃cipit: nec de maioris sententia iudicit cuiuꝰ
officiũ ẽ obedire ⁊ implere q̃ iussa sunt. dicente
tus ẽ monachi contempn̾e hominũ usdicia:⁊ semꝑ
sententiã apłi recordari dicentis. Si adhuc homini¬
iurtꝰ hec ẽ. ut nichil sibi de ꝓfessione. nichil de ꝯtinentia

Expanded text:
frequentiam, quia de singularitate censetur. Monachus sit gil sensus, ne vanis cogitationibus pateat. Amet scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabit. Monachus vivat in monasterio sub unius disciplina patris, consortioque multorum, ut ab alio discat humilitatem, ab alio patientiam. Unus enim silentium, alter doceat mansuetudinem. Non faciat quod vult: comedat quod jubetur: habeat quantum acceperit: operis sui pensa persolvat. Subjiciatur cui non vult. Lassus ad stratum veniat, ambulansque dormitet, necdum expleto somno surgere compellatur. Passus injuriam taceat. Praepositum monasterii timeat, ut Dominum, diligat ut parentem, credat sibi hoc esse salutare quidquid ille praeceperit, nec de maioris sententia iudices, cuius officii est oboedire et inplere, quae iussa sunt, dicente tus est Monachi, contemnere hominum judicia, et semper Apostoli recordari, dicentis: « Si adhuc hominivirtus haec est, ut nihil sibi de professione, nihil de continentia
Abbreviated transcription (Latin):
gendi studio ulciscat᷑ in reũ. Item sunt peccata leuia
que ab incipientib cotidiana satisfactione purgant᷑.
que tamen a ꝑfectis uiris uelut magna crimina eui
quando etiam ꝑfecti leuia queq delicta quasi grauis¬
sima lugent: Non solum grauia. sed leuia sunt cauenda
pectata. Multa enĩ leuia. unũ grande efficiunt: sicut
solent parus ⁊ minimis guttis imm̃sa flumina cresce̾.
Numerositas in unũ coacta: exundantẽ efficit copiam.
Peceata q̃ incipientib leuia sunt: ꝑfectis uiris grauia
deputant᷑. Tanto enĩ maiꝰ cognoscit᷑ e̾e̾ peccatũ: qͣnto¬

Expanded text:
gendi studio ulciscatur in reum. 3. Item sunt peccata levia quae ab incipientibus quotidiana satisfactione purgantur, quae tamen a perfectis viris, velut magna crimina evitquando etiam perfecti levia quaeque delicta, quasi gravissima, lugent? 4. Non solum gravia, sed et levia sunt cavenda peccata. 218 Multa enim levia unum grande efficiunt, sicut solent de parvis et minutis guttis immensa flumina crescere. Numerositas enim in unum coacta exundantem efficit copiam. 5. Peccata, quae incipientibus levia sunt, perfectis viris gravia deputantur. 6. Tanto enim majus cognoscitur e
Abbreviated transcription (Latin):
Tantũ tibi ieiunioꝵ impone qͣntũ ferre potes: ⁊ sint
pura. casta. simplicia. mod̾ata: ñ suꝑsticiosa ieuinia.
Quid ꝓdest oleo uesci ⁊ molestias qͣsdam difficulta¬
tesq ciboꝵ querere: Caricas. piper. nuces. palmaꝵ fructꝰ
simila. mella. pistatia. totam hortoꝵ curã uescam: et
delicatas. ⁊ contrita bolera. betaꝵq sucos ñ calice sor¬
bere sed conca. Fortissimũ ieiuniũ ẽ panis ⁊ aqua. sed
quia głam ñ habet. ⁊ om̃s pane ⁊ aqua uiuimꝰ. quasi

Expanded text:
Tantum tibi ieiuniorum inpone, quantum ferre potes. sint Tantum tibi ieiuniorum inpone, quantum ferre potes. sint pura, casta, siQuid prodest oleam non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere: caricae, piper, nuces, palmarum fructus, simila, mella, pistacia, tota hortorum cultura vescatur, ut delicatas, contrita olera, betarumque succos non calice sorbere, sed conca. Fortissimum jejunium est panis et aqua; sed quia gloriam non habet, et omnes de pane et aqua vivimus, quasi