comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ad imitandã zeli rectitu dinem: exemplo nos
suo excitat dicens. N onne qui te oderunt ds
oderam ÷ & super inunicos tuos tabescebam ᷤ¬
ꝑfecto odio oderam illos: & inunici facti sunt
michi. Ad ȩtnȩ nobis patriȩ desideriũ succen¬
dendũ: uite presentis longitudinẽ deplorat di¬
cens. Heu michi quia incolatus meris prolon¬
gatus est. Largitate nimirũ consulatus emi¬
cuit: qui exemplo conuersationis propriȩ tot
nobis uirtutum calculos spargit. Sed iste
consul an sibi etiam solitudinẽ edificet. narret.
Ait enim. Ecce elongaiti fugiens: et mansi in
solitudine. Fugiens elongat: qui a turba desi¬
deriorum temporalir̃s in alta dĩ contemplati¬
one se subleuat. Manet uero in solitudine: qͥa
ꝑserierat in remota mentis intentione. De qͣ
bene solitudine. domino ieremias ait. A fa¬
cie manus tuȩ solus sedebam: quoniã cõmi¬
natione replesti me. Facies quipƿe manus

Expanded text:
Ad imitandam zeli rectitudinem exemplo suo Ad imitandam zeli rectitudinem exemplo suo nos excitat, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam eos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Ad aeternae nobis patriae desiderium succendendum, vitae praesentis longitudinem deplorat, dicens: Heu mihi! quod incolatus meus prolongatus est . Largitate nimirum consulatus emicuit, qui exemplo conversationis propriae, tot nobis virtutum calculos spargit.  Vet. XXXV.  60. Sed iste consul an sibi etiam solitudinem aedificet, narret. Ait enim: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, quia a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat. Manet vero in solitudine, quia perseverat in remota mentis intentione. De qua bene solitudine Domino Jeremias ait: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Facies quippe manus
Abbreviated transcription (Latin):
hanc requiram ut in habitẽ in domo domini:
Afrequentia quipƿe terrenoꝵ desiderioꝵ fuge¬
rat. ad magna uidelicet solitudinem
incompetens uil amaret. Atumultu rerum
temporalium magnũ quendam secessum petierat
cerneret: quanto hunc cum se solo solum uirie
struunt. etiam consules uocantur: quia sic in
se solitudinẽ mentis e dificant: ut tamen in qͦ
preualent. aliis per caritatẽ consulere minime
desistãt. Hunc gͦ quem modo pretulimus
consulem paulo subtilius ꝑpendamus: quomͦ
ad prebenda uite sublimioris exempla. subie¬
ctis populoꝵ cuneis uirtutũ calculos spargat.
Ecce ad insinuandã retributionẽ boni pro
malo: de seiuet ipso fatetur dicens. Si red¬
didi retribuentibus michi mala: decidam
merito ab iramicis meis in aris. Ad dilec¬
Michi autem adheitre cd̃o bonum est. Aa for¬
mam sancte humilitatis imprimendã: secreta
cordis sui indicat dicens. Domine non est
exaltatum cor meũ: neq elati sunt oculi mei.

Expanded text:
hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat cerneret, quanto hunc cum se solo solum invenistruunt, etiam consules vocantur, quia sic in se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. Hunc ergo, quem modo praetulimus consulem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exempla, subjectis populorum cuneis, virtutum calculos spargat. Ecce ad insinuandam retributionem boni pro malo, de semetipso fatetur, dicens: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Ad dilecMihi autem adhaerere Deo bonum est . Ad formam sanctae humilitatis imprimendam, secreta cordis sui indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei .
Abbreviated transcription (Latin):
Is dum sollicite cogitat quid patronis debeat.
quid subiectis: quid sibi augeat. quid affec¬
tibus prosit: quasi tanta frequentia turbarũ
premitur: quanta curarũ importunitate lace¬
ratur. At contra saneti uiri quia nichil huiꝰ
mundi appetunt: nullis proculdubio in corde
tumultibus premuntur. Omnes quippe in¬
ordinatos desiderioꝵ motus. a cubili cordis ma¬
nu sc̃ẽ considerationis eiqunt: & quia tran¬
sitoria cuncta despigunt: ex his nascentes co¬
gitationũ molestias non patiuntur. Solam
nainq ȩt̾nam patriam ap̃petunt: & quia nul-¬
la huius mundi diligunt: magna mentis
tranquillitate ꝑfruuntur. Unde recte dicit᷑.
Qui edificant sibi solitudines. Solitudi¬
nes quippe ȩdificare est: a secreto cordi t̃renoꝵ de-¬
sidrioꝵ tumultꝰ expellere: & una intentione
ȩt̃nȩ patriȩ in amorem intimę quietis anhela¬
re. An non a se cunctos cogitationum tumul¬
tus expulerat qui dicebat: unam petii ad ño

Expanded text:
Is, dum sollicite cogitat quid patronis debeat, Is, dum sollicite cogitat quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi augeat, quid affectibus prosit; quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laceratur. At contra sancti viri, qui nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur; omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis, manu sanctae considerationis ejiciunt, et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur. Unde et recte dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Solitudines quippe aedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
de subleuatis recipit fauores. Qui igitur
tot fantasmata cordi inprunit: quid iste ali¬
ud quam sominiũ uigilans uidet: Quia
gͦ tot rerum causas quas fingit tolerat: nimii
rum intrinsecus natas ex desideriis turbas
portat. Aluis iam illicita refugit. sed tamen
bonis mundi carere ꝑtimescit. Concessa tenere
appetit: uideri inter homines minor crubescit:
& curat sũmopere ne uops in domo sit. ne
despectuis in publico. Exquirit quid sibi suf¬
ficiat: quid necessitas subiectoꝵ. petat: atq ut
sufficient̃ uira patronatus subditis expleat:
patronos querit. quibus ipse famulet᷑. Sed
his dum familiariꝰ ungitur: eoꝵ proculdri¬
bio causis implicatur. Quib sepe c̃sentit ĩ illi¬
citis: & mala que ꝓpter semet ipsum non ap¬
petit: cõmittit propt̃ alla que non derelinqͥt.
Nam sepe dum honorẽ suiim in hoc mundo
imminu trepidat. apud maiores ꝑsonas ap¬
ꝓbat. que iam ꝑ proprium iudi iũ dampnat.

Expanded text:
de sublevatis recipit favores. Qui igitur de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot fantasmata cordi inprimit, quid iste aliud quam somnium vigilans videt? Quia ergo tot rerum causas, quas fingit, tolerat, nimirum intrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit. Concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico; exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat, atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur. Sed his dum familiariter jungitur, eorum proculdubio causis implicatur. Quibus saepe consentit in illicitis; et mala, quae pro semetipso non appetit, committit propter aliena, quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium judicium damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
tra se uirgii moueatur pensat. Exqͥrit quid re¬
spondeat  & cum rem nullam teneat: iam
in defensione rei. quam appetit. uacuus litigator
pita receperit: habet tamen in corde iam fruc
tum concupiscentie. laborem rixe. Graui itaq
populo premitur: qui instigantis auaritiȩ tu¬
multu uastatur. Alius se tyrannidi suꝑbiȩ
subicit: & cor miserũ dum contra homines eri¬
git. uicio substernit: honorum sublimium
infulas appetit: exaltari successibus exquirit:
totumq quod esse desiderat. sibi apud semet ip¬
sum in cogitationibꝰ depingit. Iam quasi tri¬
bunal presidet: sibi iam parere obsequia subdi¬
toꝵ uidet: iam ceteris eminet: iam altis mala
irrogat: aliis qui irrogaueruit recompensat.
Iam apud semet ipsum stipatus ciineis ad pui-¬
blicum procedit: iam quibus obsequiis fulci¬
atur conspicit: qui tamen hec cogitans solus
repit. Iam alla conculeat. & alla subleuat:
iam de conculcatis satisfacit odiis: iam

Expanded text:
tra se iurgii moveatur, pensat. Exquirit, quid retra se iurgii moveatur, pensat. Exquirit, quid respondeat, et cum rem nullam teneat, iam in defensione rei, quam appetit, vacuus litigator pita re coeperit, habet tamen in corde itum concupiscentiae, laborem rixae. Gravi itaque populo premitur, qui instigantis avaritiae tumultu vastatur. Alius se tyrannidi superbiae subjecit; et cor miserum, dum contra homines erigit, vitio substernit. Honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibus exquirit, totumque quod esse desiderat, sibi apud semetsum in cogitationibus depingit. Iam quasi tribunal praesidet, iam sibi parere obsequia subiectorum videt, iam ceteris eminet, iam aliis mala inrogat, aliis, quia inrogaverint, recompensat, iam apud semetipsum/ stipatus cuneis ad publicum procedit, iam, quibus obsequiis fulciatur, conspicit. Qui tamen hęc cogitans solus repit, iam alia conculcat, alia sublevat, iam de conculcatis satisfacit odiis, iam
Abbreviated transcription (Latin):
nullus adsit: magnis clamoribris ricas in cor¬
de componit. Turbam itaq hic uitus susti¬
net: quem pondus uehemens inflãmate cogi¬
tationis premit. Alius iuri se auaritiȩ tradi¬
dit: & fastidieiis propria. alieua concupiscit.
Fic plerumq concupita adipisci non ualens.
dies quidem in otium. uoctes uero in cogitatio¬
nem uersat ÷ torpet abutili opere: quia fati¬
gatur illicita cogitatione. Consilia multipli¬
cat. & sinum mentis cogitationum inuentio¬
nibus latius expandit: peruenire ad concupi¬
ta satagit: atq ad optinenda hec. causarum qͦs¬
dam secretissimos ineatus querit. Qui mox
ut in causa aliquid subtile inuenisse se extimat:
iam se obtinuisse quod concupierat exultat:
iam quid adepte etiam rei adungat excogi¬
tat: atq ut in meliori statu debeat excoli per-¬
tractat. Quam quia iam quasi possidet. &¬
quasi ad meliorẽ speciem addiicit. mox insi¬
dias muidentium considerat. d quid con-¬

Expanded text:
nullus adsit, magnis clamoribus rixas in cornullus adsit, magnis clamoribus rixas in corde componit. Turbam itaque hic intus sustinet, quem pondus vehemens inflammatae cogitationis premit. Alius juri se avaritiae tradit, et fastidiens propria, aliena concupiscit. Hic plerumque concupita adipisci non valens, dies quidem in otium, noctes vero in cogitationem versat. Torpet ab utili opere, quia fatigatur illicita cogitatione. Consilia multiplicat, et sinum mentis cogitationum inventionibus latius expandit, pervenire ad concupita satagit, atque ad obtinenda haec quosdam secretissimos causarum meatus quaerit. Qui mox ut in causa aliquid subtile invenisse se aestimat, jam se obtinuisse quod conciam quid etiam adeptę rei adiungat, excogitat, atque ut in meliori statu debeat excoli, pertractat. Quam quia iam quasi possidet et quasi ad meliorem statum adducit, mox insidias invidentium considerat, et quid con
Abbreviated transcription (Latin):
Qui edificãt s solituidines. Omnes enim qui
uel illicita appetunt. uel in hoc mundo uide¬
ri aliquid uolunt: densis cogitationũ tumul¬
tibus in corde comprimunt᷑: dumq deside¬
rioꝵ turbas intra se excitant. prostratã men
tẽ. pede miserȩ frequentationis calcant. Ali¬
us namq iuri se luxurię subdit: atq ante m̃¬
tis oculos scemata turpiũ ꝑpetrationũ fiugit:
o cum effectus non tribuitur operiᷤ⁊ hoc cre¬
bruis agitur intentione cogitationis. U olupta¬
tis ꝑfectio queritur: & concussus ener uit̃ animꝰ
hinc inde & sollicitus & cecatus: occasionem
nequissime expletionis rimatur. Mens itaq
hec quasi quendam popłm patitur: quȩ in solen¬
ti cogitationum tumultui uastatur. Alius se
irȩ dominio strauitꝰ. & quid in corde nisi etiã
iurgia quȩ desunt ꝑagit: Hic sepe qͥa p̃sentes
non uidet. absentibus contradicit: intra semet¬
ipsum contumellas profert. & recipit: receptiꝰ
aũt durius respondet ⁊ & cum qui obuiet

Expanded text:
Qui aedificant sibi solitudines. - Omnes enim qui vel illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus, in corde comprimuntur. Dumque desideriorum turbas intra stem pede miserae frequentationis calcant. Alius namque juri se luxuriae subdit, atque ante mentis oculos schemata turpium perpetrationum fingit, et cum effectus non tribuitur operis, hoc erebrius agitur intentione cogitationis. Voluptatis perfectio quaeritur, et concussus enerviter animus hinc inde et sollicitus et caecatus, occasionem nequissimae expletionis rimatur. Mens itaque haec quasi quemdam populum patitur, quae insolenti cogitationum tumultu vastatur. Alius irae se dominio stravit, et quid in corde nisi jurgia etiam quae desunt peragit? Hic saepe praesentes non videt, absentibus contradicit, intra semetipsum contumelias profert et recipit, receptis autem durius respondet, et cum qui obviet
Abbreviated transcription (Latin):
salutem diligat. quo de molestia meminit qͥd
euasit. In illa itaq leticia sic tunc sine tedio
mala nr̃a conspicimus. sicut nunc in luce po-¬
siti sine ulla cordis caligirie animo tenebras
uidemus: quia & si obscurũ est quod mente
cerninuis: de uidicio est hoc luminis. non de
passione cecitatis. Et in et̾num ergo laudem
miseri cordiȩ largitori nr̃o referimtis. &. ne¬
quaqu̾a miseriȩ conscientia grauamur: quia
dum mala nr̃a sine abiquo mentis malo respi-¬
cinus. & nuqũa erit quod corda laudan¬
tium de transactis iniquitatibus polluat: et
semper crit. quod hȩc ad laudẽ liberatoris
accendat. Quia gͦ interne lucis requies
sic in se magnos subleuat. ut tamen nec par¬
uulos derelinquat: dicatur recte. parutus
& magnus ibi sunt. Quia auͣt sic ibi con¬
uersi peccatoris animus culpe suȩ memoria
tangitur. ut tamen nulla euisde memorie
confuisione deprimatur: congruȩ subiungit᷑.
& seruus liber a domino suo.¬

Expanded text:
salutem diligat, quo de molestia meminit, quid salutem diligat, quo de molestia meminit, quid evasit. In illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi, sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum ergo laudem misericordiae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus, et nunquam erit quod corda laudantium de transactis iniquitatibus polluat, et semper erit quod haec ad laudem liberatoris accendat. Quia ergo internae lucis requies sic in se magnos sublevat, ut tamen nec parvulos derelinquat, dicatur recte: Parvus et magnus ibi sunt. Quia autem sic ibi conversi peccatoris animus culpae suae memoria tangitur, ut tamen nulla ejusdem memoriae confusione deprimatur, congrue subjungitur: Et servus liber a domino suo.
Abbreviated transcription (Latin):
tabo. Quomodo enim d̃i misericor dias in et̃¬
num cantat: si se fuisse miserum ignorat: Et
si miserię transacte non meminit ⁊ unde lar¬
gitori miscđiȩ laudes itddit: Sed rursum
querendum est. quomodo electoꝵ mens ꝑfecta
esse in beatitudine poterit: si hanc inter gaudia
memoria sui reatris tangit. Aut quomodo
ꝑfecte lucis clarescit gła: quam reducta ad ani¬
inum obumbrat culpa: Sed sciendum est.
quia sicut sepe nunc tristium leti reminisci-¬
mur: ita tunc transacte nequitiȩ sine lesione
nr̃e beatitudinis recordamur. Plerumq eñĩ
incolumitatis tempore ad memoriã dolores
preteritos sine dolore reducimris: & quo egros
recolimus: eo nos in columes plus amamuis.
Erit ergo & in illa beatitudine culpe memo¬
ria. non que mentẽ polluat. sed quȩ nos leti
ciȩ altius astringat: ut dum doloris sui animꝰ
sine dolore reminiscitur. & debitorem se me-¬
dico ueruis intelligat: & eo magis acceptam

Expanded text:
tabo . Quomodo enim Dei misericordias in aetertabo . Quomodo enim Dei misericordias in aeternum cantat, si se fuisse miserum ignorat? Et si miseriae transactae non meminit, unde largitati misericordiae laudes reddit? Sed rursum quaerendum est, quomodo electorum mens perfecta esse in beatitudine poterit, si hanc inter gaudia memoria sui reatus tangit? Aut quomodo perfectae lucis clarescit gloria, quam reducta ad animum obumbrat culpa? Sed sciendum est quia sicut saepe nunc tristium laeti reminiscimur, ita tunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordamur. Plerumque enim incolumitatis tempore ad memoriam dolores praeteritos sine dolore reducimus; et quo aegros recolimus, eo nos incolumes plus amamus. Erit ergo et in illa beatitudine culpae memoria, non quae mentem polluat, sed quae nos arctius laetitiae astringat; ut dum doloris sui animus sine dolore reminiscitur, et debitorem se medico verius intelligat, et eo magis acceptam
Abbreviated transcription (Latin):
culpe iminanitas modum penitentię transe-¬
at inetrrit ÷ & plerumq culpam iam ueri¬
tas relaxat: sed mens afflicta adhuc de uienia
dum ualde sibi est sollicita trepidat. Ser¬
uis ergo hic iam fugit dominũi. sed liber ñ
est: quia peccatũ suum homo iam corrigen¬
do & penitendo deserit: sed tamen adhuc
districtum iudicem de eius retributione ꝑti¬
mescit. Ibi ergo seruus liber a domino erit:
ubi iam de peccati uenia dubietas non erit.
Ibi iam securam mentẽ culp&e suȩ memoria ñ
addicit: ubi non sub reatii animus trepidat:
sed de cus indulgentia libere exultat. Sed
si nulla ibi homo peccati sui memoria tangit᷑:
creptum se unde gratulatur.  Aut quomͦ
largitori grãs refert de uenia quam accepit:
si interueniente obliuione transacte nequicie.
esse se pent debitorẽ nescit. Neq enim ne¬
glecte pretereundũ est: quod psalurista. ait.
Misericordias tuas domine in ȩt̾num can¬

Expanded text:
culpae immanitas modum poenitentiae transeculpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia, dum valde sibi est sollicita, trepidat. Servus ergo hic jam fugit dominum, sed liber non est, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Ibi ergo servus a domino liber erit, ubi jam de peccati venia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus in dulgentia liber exsultsi nulla ibi homo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae, esse se poenae debitorem nescit? Neque enim neglecte praetereundum est quod Psalmista ait: Misericordias tuas, Domine, in aeternum can
Abbreviated transcription (Latin):
tes se dominus: pusillos cum maioribus. He¬
ne autem subditur. Et seruus liber a dño
suo. Scriptum quippe est. Omnis qui pec¬
cat seriuis est peccati: quia nimirũ qͥsqͥs se
prauo desiderio subicit: iniquitatis dominzo
dudum libera mentis colla supponit. Sed
huic dominio contradicimus. cum iniquita¬
ti quę nos ceperat reluctamur ⁊ cum consue
tudini uiolent̃ resistimus. & desideria ꝑuer¬
tendo ꝑcutimus: & maculas sordium fletibꝰ
quidem mens quod ꝑuersȩ egisse se meminit
deplorat: iam prarra acta non solum deserit.
sed amarissimis etiam lamentis punit: sed
tamen dum ecoꝵ quȩ egit reminiscitur: gra¬
uertit. sed adhuc se ꝑfecte in sccuritate non e¬
rigit: quia dum quanta sit districtio diuini
examinis pensat. inter spem ac form idinẽ
sollicite trepidat: quia iustus iudex ueniens
quid de perpetratis reputet. quid relaxet igno¬
rat. N am quam praua comiserit meminit :
sed an comissa digne defleuerit nescit: ac ne

Expanded text:
tes se Dominus, pusillos cum majoribus tes se Dominus, pusillos cum majoribus ne autem subditur: Et servus liber a domino suo. Scriptum quippe est, Omnis qui peccat, servus est peccati ; quia nimirum quisquis se pravo desiderio subjicit, iniquitatis dominio dudum libera mentis colla supponit. Sed huic domino contradicimus, cum iniquitati quae nos cepetudini violenter resistimus, et, desideria pervertendo percutimus, et maculas sordium fletibus quidem quod perverse egisse se deplorat, et jam prava acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit. Sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gram se perfecte convertit, sed adhuc se perfecte in securitate non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, inter spem et formidinem sollicitus trepidat: quia judex justus veniens, quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit meminit, sed an commissa digne defleve
Abbreviated transcription (Latin):
no suo. Qͥa in hac uita nobis est discretio
operum. erit in illa proculdubio discretio
dignitatum:. ut quod hic alius alium meri¬
to superat: illic alius alium retributione tran¬
scendat. Unde in euangłio ueritas dicit.
In domo patris mei: mansiones multȩ sunt.
Sed in eisdem mansionibus multis. erit
aliquo modo ipsa retributionũ diersitas
concors: quia tanta uis in illa pace nos so¬
ciat: ut quod in se quisq non acceꝑit. hoc
se accepisse in alio exultet. Unde & non
eque laborantes in uinea: eque cuncti dena¬
rium sortiunt᷑. Et quideni aput patrem
mansiones multȩ sunt. & tamen eundem
denarium dispares laboratores accipiunt:
quia una cunctis erit beatitudo leticiȩ:
quamuis non una sit om̃ibus sublimitas subi¬
limitas uitȩ. Paruum & magnum in hac luce
conspexerat: qui ex uoce capitis dicebat. Imꝑfe¬
ctum meũ uiderunt oculi tui: & in libro tuo
omnes scribentur. Parurim & magnu conspe¬
xerat: cum dicebat. Benedixit omnes tunen¬

Expanded text:
nes . Quia in hac vita nobis est discretio operum, erit in illa proculdubio discretio dignitatum: ut quo hic alius alium merito superat, illic alius alium retributione transcendat. Unde in Evangelio Veritas dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisdem multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionum diversitas concors: quia tanta vis in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non acceperit, hoc se accepisse in alio exultet. Unde et non aeque laborantes in vinea, aeque cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipquia una cunctis erit beatitudo laetitiae, quamvis non una sit omnibus sublimitas vitae. Parvum et magnum in hac luce conspexerat, qui ex voce capitis dicebat: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Parvum et magnum conspexerat, cum dicebat: Benedixit omnes timen
Abbreviated transcription (Latin):
& psalmiste uoce doctmur: qui ait. O m̃ĩa
subiecisti sub pedibus euis: oues & boues uns¬
uersas: iisuꝑ & pecora campi. Qa uõ angłi
hominibus presint. per ꝓpħam testatur an¬
gls dicens. Princeps ꝑsarum regni restitit mi

Expanded text:
et Psalmistae verbis docemur, qui ait: Omnia et Psalmistae verbis docemur, qui ait: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi . Quia vero angeli hominibus praesint, per prophetam testatur angelus dicens: Princeps regni Persarum
Abbreviated transcription (Latin):
reluctatur. An non clamores intrinsecus
audiebat. qui praue contra se legis uerba
tolerabat dicens: uideo aliam legen in men¬
bris meis. repugnantẽ legi mentis ineȩ. et
captiuum me ducentẽ in lege peccati quȩ
est in menbris meis: Contem pletur ergo
sanctus uir in quanta cordis pace quiesceret
si serpentis uerba homo suscipere noluisset:
& dicat. N unc enim dormiens silerem. &s
somno meoquiescerẽ: idest uitra secretui men¬
tis ad conditoris contemplationẽ secederem:
nisi me extra me temptationũ tumultibus
consensus primi culpa prodidisset. H uiris
aũt quietis gaudiis cum quibus etiam soci¬
is ꝑfrueretur. adungat dicens. Cum regibꝰ¬
libus discimtis: quid de sensibilibꝰ atq in¬
telligibilibiis sentiamiis. Terra namq acre
fecundatur: aer aũt ex celi qualitate disponi¬
tur. Sic uimentis homines: hominibus an¬
głi: archangł̃i uero angłis prestint. Nam qđ
iumentis homines presint et usu cernimus.

Expanded text:
reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus audiebat, qui pravae contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Contempletur ergo vir sanctus in quanta cordis pace requiesceret, si serpentis verba suscipere homo noluisset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem, id est, intra secretum mentis ad conditoris contemplationem secederem, nisi me extra me tentationum tumultibus consensus primi culpa prodidisset. Hujus autem quietis gaudiis cum quibus etiam sociis perfrueretur, adjungat, dicens: CAPUT XXIlibus discimus quid de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Jumentis quippe homines, hominibus angeli, archangeli vero angelis praesunt; nam quod jumentis homines praesint, et usu cernimus,
Abbreviated transcription (Latin):
imnportuntis ille ꝑsuasor. qui humano
generi semel nũmum deceptionis contulit.
& ab hoc cotidie expetere mortis debitum
non desistit. Qui in paradiso homini pec¬
canti peccuniam comodauit: sed iniquitate
crescente. hanc cotidie cum usuris exigit.
De hoc exactore in cuangłio ueritas dicit.
Et uidex tradat te exactori. E uius igit᷑
exactoris uox est: temptatio misere sugge¬
stionis. Audimus autem uocem exactoris.
cum eius temptatione pulsamur : sed
non exaudimus. si pulsanti resistimus. Au¬
dit enim qui temptationẽ sentit: exar¬
dit uero qui temptationi consentit. Dica¬
tur itaq de ustis. non exaudierunt uo¬
cem exactoris: quoniam suggestionẽ euis et¬
si audiunt quia temptantur: non exaudiunt
sepius replicat: beatus iob quia internȩ pa¬
cis frequentiã diligens conspicit: conscripti¬
oni euis iterũ inseruit dicens. Paruus et¬

Expanded text:
importunus ille persuasor, qui humano importunus ille persuasor, qui humano generi semel nummum deceptionis contulit, et ab hoc quotidie expetere mortis debitum non desistit? Qui in paradiso homini peccati pecuniam commodavit; sed iniquitate crescente, hanc quotidie cum usuris exigit. De hoc exactore in Evangelio Veritas dicit, Et judex tradet te exactori . Hujus igitur exactoris vox est tentatio miserae suggestionis. Audimus autem vocem exactoris, cum ejus tentatione pulsamur; sed non exaudimus, si pulsanti resistimus. Audit enim, qui tentationem sentit; exaudit vero qui tentationi consentit. Dicatur itaque de justis: Non exaudierent vocem exactoris, quoniam suggestionem ejus etsi audiunt, quia tentantur; non exaudiunt,saepius replicat, beatus Job, quia internae pacis frequentiam diligens conspicit, descriptioni ejus iterum servit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. Dissolui enim non quereret: nisi se
ꝓculdubio uinctum uideret. Eł ec autem
uincula qͥa certissime rumpenda in re¬
surrectione comspexerat: iam quasi rupta
gaudebat ꝓpħa. cum diceret. Dirupisti
uincula mea. tibi sacrificabo hostiam lau
conuersos peccatores lux interna recipiat.
& dicat. Ibi impii cessauerunt a tumultu.
Contempletur quod sancti uiri desiderii
fessi robore. Contempletur quod cuncti
simul corruptionis sue uincrilis absoluti.
ad illa libertatis gaudia incorrupta ꝑue¬
niant: & dicat. & quondam uineti pa¬
riter sine molestia. Bene aũt dicitrir qͦr¬
dam uincti: quia dum illa semper presens
leticia cernitur: omne quod erit. & deflu¬
it. quasi preteritũ iam uidetur. Dum em̃
rerum finis attenditur: omne quod prete¬
rit. quasi iam fuisse pensatur. Sed om̃s
hi quos illuc quies interna suscipiet: hie
interim quid egerint narret. Sequitur.¬
alius debet nomine exactoris intelligi⁊ nisi

Expanded text:
Christo . Dissolvi enim non quaereret, nisi se Christo . Dissolvi enim non quaereret, nisi se procul dubio vinctum videret. Haec autem vincula, quia certissime rumpenda in resurrectione conspexerat, jam quasi rupta gaudebat Propheta, cum diceret: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudconversos peccatores lux interna recipiat, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu. Contempletur, quod sancti viri desiderii equieverunt fessi robore. Contempletur, quod cunctis simul corruptionis suae vinculis absoluti, ad illa libertatis gaudia incorrupta perveniant, et dicat: Et quondam vincti pariter sine molestia. Bene autem dicitur, Quondam vincti; quia dum illa semper praesens laetitia cernitur, omne quod erit et defluit, quasi praeteritum jam videtur. Dum enim rerum finis attenditur, omne quod praeterit, quasi jam fuisse pensatur. Sed omnes hi quos illuc quies interna suscipiet, hic interim quid egerint, narret. Sequituralius debet nomine exactoris intelligi, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
propt̾ eum qui subiecit in spe: quia et ip¬
sa creatura liberabitur a seruitute corrup¬
tionis. in libertatẽ glȩ filioꝵ d̃ĩ. U anita¬
ti quippe non uolens subditur creatura: qͥa
homo qui ingenitȩ constantiȩ statum uo¬
lens deseruit. pressiis uiste mortalitatis
pondere. nolens inutabilitatis suȩ corrupti¬
oni seruit. Sed creatura hec tunc a ser¬
uitute corruptionis eripitur: cum ad filioꝵ
di glam in corrupta resurgendo subleuat᷑.
Hic itaq electi molestia uincti sũt: qͥa adhuc
corruptionis sue pena deprimunt᷑. Sed
cum corruptibili carne exuimur: quasi ab
his quibus nunc astringimur. molestiȩ
uinculis relaxamur. Presentari naniq iam
do cupimus: sed adhuc mortalis corporis
obligatione prepedimur. Iure ergo uincti
dicimur: quia adhiic incessum nostri desi¬
derii ad dm̃ liberum non habemus. Unde
bene paulus ȩt̾na desiderans. sed tamen ad¬
huc corruptionis suȩ sarcinã portans: uin¬
ctus clamat. Cupio dissolui: et eẽ cum

Expanded text:
e: quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Vanitati quippe creatura non volens subditur, quia homo, qui ingenitae constantiae statum vons deseruit, pressus justae mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur. Hic itaque electi molestia vincti sunt, quia adhuc corruptioni suae poena deprimcum corruptibili carne exuimur, quasi ab his quvinculis relaxamur. Praesentari namque jam Deo cupimus, sed adhuc mortalis corporis obligatione praepedimur. Jure ergo vincti dicimur, quia adhuc incessum 136 nostri desiderii ad Deum liberum non habemus. Unde bene Paulus aeterna desiderans, sed tamen adhuc corruptionis suae sarcinam portans, vinctus clamat: Cupio dissolvi et esse cum
Abbreviated transcription (Latin):
examine manifestas. dona quȩ contuilisti sic¬
renuinera: ut mala quȩ cõmisimus non requi¬
ras. Si enim nox illa in diebus anni compu¬
tatur: omne quod gessimus ex prauitatis nr̃e exti-¬
matione confunditur: & urtutum dies ĩañ
lucent. si hos in conspectu tuo ad numerata nr̃e
moueri tunc inquisitionem nolumus: magno-¬
pere nunc curandum est. ut nos in eus dis¬
cussione uigilemus: ne quelibet nobis culpa im¬
punita remaneat: ne mens ꝑuersa quȩ fecit
defendere audeat: & defendendo nequitiȩ ne¬
quitiam achungat. U de c&s bene subditur.¬

Expanded text:
examini manifestas, sic dona quae contulisti examini manifestas, sic dona quae contulisti remunera, ut mala quae commisimus non requiras. Si enim nox illa in diebus anni computatur, omne quod egimus, ex pravitatis nostrae aestimatione confunditur. Et dies virtutum jam non lucent, si hos in conspectu tuo annum eratanostramoveri tunc inquisitionem nolumus, magnopere nunc curandum est, ut nos in ejus discussione vigilemus; ne quaelibet nobis culpa impunita remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendendo, nequitiae nequitiam adjungat. Unde et bene subditur
Abbreviated transcription (Latin):
etño uidice scẽ eccłiȩ peregrinationis suie uita
completur. Tunc laboris sui remuneratione
recipit. cum cepleto hoc belli tempore. ad patriã
redit. Unde bene per ꝓpħam dicitur. Benedi¬
ces corone anni benignitatis tuȩ. Quasi eñi
corona anni benedicitur: cum finito laboris
tempore. uirtutum remuneratio confert᷑. Dies
uero antii huixs. sunt singłe queq uir tutes:
in enses autem multiplicia facta uirtutũ. Sed
ecce cum ꝑfidiiciam mens erigitur. ut speret
quod ueniente iudice de uirtutibus remunere¬
tur: occurrunt eius memoriȩ etiam mala q̃
gessit: & ualde formidat. ne districtus uidex
qui uenit ut uirtutes remuneret: etiam ea q̃
illicite gesta sunt examiuans subtilit̾ penset:
ne annum complet. etiam noctẽ numeret.
Dicat itaq de hac nocte. dicat. non compu¬
tetur in diebus anni: nec numeretur in men¬
sibus. Nc si districtum uidicem exoret. dicenꝰ.
Cum completo scẽ eccłiȩ tempore extremo te

Expanded text:
aeterno judice sanctae Ecclesiae, peregrinationis suae vita aeterno judice sanctae Ecclesiae, peregrinationis suae vita completur. Tunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad patriam redit. Unde bene per Prophetam dicitur: Benedices coronae anni benignitatis tuae . Quasi enim corona anni benedicitur, cum finito laboris tempore, virtutum remuneratio confertur. Dies vero hujus anni sunt singulae quaeque virtutes; menses autem multiplicia facta virtutum. Sed ecce cum per fiduciam mens erigitur, ut speret quod veniente judice de virtutibus remuneretur, occurrunt ejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formidat, ne districtus judex qui venit ut virtutes remuneret, etiam ea quae illicite gesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum complet, etiam noctem numeret. Dicat itaque de hac nocte: Non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus. Ac si districtum judicem exoret, dicens: Cum completo sanctae Ecclesiae tempore, extremo te
Abbreviated transcription (Latin):
timur: nimirũ nos noctẽ quam fecimus pos¬
sidemus. Sed tunc peccatum cordis sub uiris
nr̃i possessionem reducitur: si cum incipit re¬
primatur. Unde et diuina uoce cain praua
cogitanti. dicitur. In foribiis peccatum aderit
sed sub te erit appetitus illius: & tu dñabe¬
ris illius. In foribus quippe peccatũ ad est.
cum in cogitationibus pulsat. Cuius appe¬
titus subter est. eiq dominatur homo. si cor¬
dis nequitia inspecta citius premitur: et priꝰ¬
quam ad duritiã crescat. reluctanti menti sibi¬
gatur. Ut ergo delictum suum citius animus
sentiat & culpe tyrannidem sub iurȩ suo
penitendo restringat: dicatur recte. Noctem
illam tenebrosus turbo possideat. Ne si aꝑte
diceret᷑. Ne captiia mens culpe seruiat: cul¬
ꝑam a penitentra liberam non relinquat. Et
quia quod flendo inse quimur. nequaquan
nobis a uenturo iudice hoc obici certe speramꝰ.
nr̃e annuis tunc ꝑficitur: quando apparente

Expanded text:
timus, nimirum nos noctem, quam fecimus, postimus, nimirum nos noctem, quam fecimus, possidemus. Sed tunc peccatum cordis sub juris nostri possessionem reducitur, si cum incipit, reprimatur. Unde et divina voce Cain prava cogitanti dicitur: In foribus peccatum tuum aderit, sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius . In foribus quippe peccatum adest, cum in cogitationibus pulsat. Cujus appetitus subter est, eique homo dominatur, si cordis nequitia inspecta, citius prematur, et priusquam ad duritiam crescat, reluctanti mente subigatur. Ut ergo delictum suum citius animus sentiat, 119 et culpae tyrannidem sub jure suo poenitendo restringat, dicatur recte: Noctem illam tenebrosus turbo possideat. Ac si aperte diceretur: Ne captiva mens culpae serviat, culpam a poenitentia liberam non relinquat. Et quia quod flendo insequimur, nequaquam nobis a venturo judice hoc objici certe speramus, nostrae annus tunc perficitur, quando apparente
Abbreviated transcription (Latin):
turbo contereret: nequaquam ꝓpħa dixisset. In
spiritu uehem̃ti. conteres naues tharsis. Thar¬
sis quipƿe exploratio gaudii dicitur. Sed
occupat. omnẽ in ea explorationem reprehen¬
sibilis gaudii ꝑturbat: ut nichil iam ci nisi
flere libeat: nichil nisi quod se terrere possit
attendat. Ponit namq ante oculos illinc distrn¬
etionem iusticiȩ: hinc meritũ culpe. Conspiẽ
quo supplicio sit digna si parcentis pietas defit
quȩ per lamenta presentia ab etña criere pena
consueuit. Spiritus ergo uehemens. tharsio
naues conterit: cum uis compuinctioiis uali¬
da. mentes nrãs huic inundo quasi mari de¬
ditas. salubri terrore confundit. Dicat igtꝰ
n octem illam tenebrosis turbo possideat: id et
ꝑpetrationem culpe non blandim̃ta secure quie¬
tis foueant: sed pie seuiens a maritudo peniten¬
impunita relinquimus: a nocte possidemur.
Cum uero hec animaduersione penitentiȩ plei¬

Expanded text:
turbo contereret, nequaquam Propheta dixisset: In turbo contereret, nequaquam Propheta dixisset: In spiritu vehementi conteres naves Tharsis . Tharsis quippe exploratio gaudii dicitur.  Veoccupat, omnem in ea explorationem reprehensibilis gaudii perturbat, ut nihil ei jam nisi flere libeat, nihil nisi quod se terrere possit attendat. Ponit namque ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae: conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, quae per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Spiritus ergo vehemens Tharsis naves conterit, cum vis compunctionis valida mentes nostras huic mundo, quasi mari deditas, salubri terrore confundit. Dicat igitur: Noctem illam tenebrosus turbo possideat; id est, perpetrationem culpae, non blandimenta securae quietis foveant, sed pie desaeviens amaritudo poenitenimpunita relinquimus, a nocte possidemur; cum vero haec animadversione poenitentiae plec
Abbreviated transcription (Latin):
quid delectatus per negligentiã animus deli¬
quit: quanta auim aduersione penitentiȩ huiꝰ
diei nox ferienda est. uidelicet ipse iam con¬
sensus ad consensus ad culpam: Sicut e¬
num minoris culpe est. cum carnalit̾ mens
in delectationẽ rapitur. sed tamen delectationi
sue per spiritum reluctatur: ita grauioris &
plene est nequitie ad peccati illecebram non so¬
lum delectatione ꝑtrahi: sed etiam consensu
famulari. Tanto igitur altiori mani peni¬
tentie mens apollutione tergenda est: quanto
se per consensum conspicit sordiduis inquina¬
tam. Unde & apte subiungitur. Noctẽ ilłã¬
dam turbo tempestatis est: concitatus spiritꝰ
meroris. N am dum peccatum quisq quod
fecit intelligit: dum prauitatis suȩ ne quiciã
subtiliter pensat. merore mentẽ obnxibilat: &
quasi concusso serene leticie aere. omnẽ in se
tranquillitatẽ cordis penitentie turbine deua¬
stat. Nisi enim recognoscentẽ se animũ iste

Expanded text:
dquid delectatus per negligentiam animus delindquid delectatus per negligentiam animus delinquit, quanta animadversione poenitentiae hujus diei nox ferienda est, videlicet ipse jam consensus ad culpam? Sicut enim minoris culpae est, cum carnaliter mens in delectatione rapitur, sed tamen delectationi suae per spiritum reluctatur; ita gravioris et plenae est nequitiae, ad peccati illecebram non solum delectatione pertrahi, sed etiam consensu famulari. Tanto igitur arctiori manu poenitentiae, mens a pollutione tergenda est, quanto se per consensum conspicit sordidius inquinatam. Unde et apte subjungitur: CAdam turbo tempestatis est concitatus spiritus moeroris. Nam dum peccatum quisque quod fecit, intelligit; dum pravitatis suae nequitiam subtiliter pensat, moerore mentem obnubilat et quasi concusso serenae laetitiae aere, omnem in se tranquillitatem cordis poenitentiae turbine devastat. Nisi enim recognoscentem se animum iste
Abbreviated transcription (Latin):
etas deuastat: in erumnã mens uertitur:
& quasi quodam nubilo caliginis obscurat᷑.
Naec namq caligo confusionis eoꝵ mentẽ
salubrit̾ oppresserat: quibus paulus dicebat.
Quem fructum habuistis tunc in illis: in
quibus nunc erubescitis: E unc ergo pec¬
cati diem caligo occupet: id est blandimentũ
nequicie afflictio penitentiȩ digno mer ore per¬
turbet. U nde & apte subiungitur. inuoluat᷑¬
amaritudine. Dies enim amaritudine in uol¬
uitur: cum ad cognitionẽ mentis redeunt pec¬
cati blandim̃ta: cruciatus penitentiȩ sequunt᷑.
Diem amaritudine in uoluimus. cum prariȩ de¬
lectationis gaudium que supplicia sequantur
aspicimus: & asperis hoc fletibus circuindamꝰ
Quia enim hoc quod inuoluitur. ex latere
omnis partis operitur: inuolui amaritudine¬
dies optatur. quatinus quȩ mala in correctis
nem dicimus. tot impeti precibus audimris.
ut uidelicet circumdantes fletus expient. qͥc¬

Expanded text:
etas devastat, in aerumnam mens vertitur, etas devastat, in aerumnam mens vertitur, et quasi quodam nubilo caliginis obscuratur. Haec namque caligo confusionis eorum mentem salubriter oppresserat; quibus Paulus dicebat: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? Hunc ergo peccati diem caligo occupet, id est, blandimentum nequitiae afflictio poenitentiae digno moerore perturbet. Unde et apte subjungitur: CAPUTatione. --Dies enim amaritudine involvitur, cum ad cognitionem mente redeunte, peccati blandimenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies amaritudine optatur, quatenus quae mala incorrectis nem diximus, tot impeti precibus audivimus, ut videlicet circumdantes fletus expient qui
Abbreviated transcription (Latin):
nostre mortis adiunxit. Quia ergo solam
pro nobis mort̾ẽ carnis accepit. umbr̃a mor-¬
tis ꝑtulit: & adei oculis culpam quam feci¬
miis abscondit: dicatur igit᷑ recte. obscu¬
rent eum tenebre et umbra mortis. Nesi a¬
ꝑte diceretur. Ille ueniat. qui ut a morte car¬
uis & spiritus debitores eripiat: mortẽ car¬
peccatum dominus in ultum relaxat: aut
enim nos hoc flendo insequimur. aut ipse
uidicando . uestat ut ad emendationẽ suam
mens sollerter inuigilet. In quo ergo sibi qͥsq
misericordit᷑ subueniri considerat᷑. hoc neces¬
se est ut confitens tergat. U nde et aꝑte sub
in caligine oculus confunditur: ipsa per peni¬
tentiam mentis nr̃e confusio caligo nominat᷑.
Nam sicut ceco caligo nubilosa congeriȩ ob¬
scurat diem: ita confusio ꝑturbatis cogitatio¬
nibus. ob nubilat mentẽ. De qͣ ꝑ quẽdã sapi¬
ui mox merore confundimur. ꝑstrepit in ani¬
mo turba cogitationũ: meror conterit: anxi¬

Expanded text:
nostrae mortis adjunxit. Qui ergo solam nostrae mortis adjunxit. Qui ergo solam pro nobis mortem carnis accepit, umbram mortis pertulit, et a Dei oculis culpam quam fecimus abscondit. Dicatur igitur recte: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis. Ac si aperte diceretur: ille veniat, qui ut a morte carnis et spiritus debitores eripiat, mortem card quia nullum peccatum Dominus inultum relaxat, aut enim nos hoc flendo insequimur, aut ipse judicando, restat ut ad emendationem suam semper mens solerter invigilet. In quo ergo sibi quisque misericorditer subveniri considerat, hoc necesse est ut confitens tergat. Unde et apte subjuin caligine oculus confunditur, ipsa per poenitentiam mentis nostrae confusio, caligo nominatur. Nam sicut caligo nebulosa congerie obscurat diem, ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam divi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogitationum, moeror conterit, anxi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde recte uoce martirũ. per propħam di¬
citur. hunuliasti nos in loco afflictionis:
& operuit nos umbra mortis. Quos e¬
nim constat non spũ sed sola carne mori.
nequaquam uera morte. sed umbra docitit
iob ad obscurandum diem prauȩ delectati¬
onis postrslat umbr̃a mortis: niuĩ quod ad
delenda peccata ante dĩ oculos. dĩ et homi¬
nũ mediatorẽ requirit qui salam pro
nobis mortẽ carnis susciperet: & ueram
mortẽ delinquentium per umbrã suȩ mor¬
tis deleret  Ad nos quippe uenit. qui
morte spiritus. carnisq tenebamur. Qña
ad nos suam mortẽ detulit. et duas nr̃as quas
repperit soluit. Si enim ipse titramq susci¬
peret: nos anulla liberaret. Sed uinam ma-¬
sericorditer accepit: & iuste utramq dam¬
pnauit. Simnplam suam. duple nostrȩ con-¬
tulit. & duplam nr̃am morieus subegit.
Uude & non immerito uno die in sepulchro
& duabus noctibus iacuit: quia uidelicet
lucem sue simple mortis tenebris ditplȩ

Expanded text:
Unde recte voce martyrum per Prophetam diUnde recte voce martyrum per Prophetam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Quos enim constat non spiritu, sed sola carne mori, nequaquam se vera morte, sed umbra dicunt Job, ad obscurandum diem pravae delectationis postulat umbram mortis; nisi quod ad delenda peccata ante Dei oculos, Dei et hominum mediatorem requirit, qui solam pro nobis mortem carnis susciperet, et veram mortem delinquentium per umbram suae mortis deleret? Ad nos quippe venit, qui in morte spiritus carnisque tenebamur; unam ad nos suam mortem detulit, et duas nostras, quas reperit, solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret. Sed unam misericorditer accepit, et juste utramque damnavit. Simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. Unde et non immerito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae
Abbreviated transcription (Latin):
populo eum cuius obliti fuerant deum pre¬
dicare ueniebat: per zachariam dicitur.
Illumiuare his qui in tenebris et umbra
mortis sedent. In umbra mortis eͥnim sede¬
re est. a diuini amoris noticia obluiione
lassescere. U mbra mortis. imitatio antiqui
hostis accipitur. Ipsa enim quia mortem
intulit mors uocatur: ioh̃e attestante qu
ait. Et nomen illi mors. Per umbram
igitur mortis euis imitatio designatur:
quia sicut umbra uixta qualitatẽ corpo¬
ris ducitur: ita actiones iniquorũ de spe¬
cie imitationis eius exprimuntur. Unde
recte esaias cum gentiles popłos in antiqui
hostis cerneret imitatione defecisse: eosq ad
ueri ortum solis resurgere: quia certe futu¬
ra considerat. quasi ex preteritis narrat di¬
cens. Sedentibus in tenebris et umbra mor¬
tis: lux orta est eis. U mbra etiam mortis
mors carnis accipitur: quia sicut uera mors
est qua separatur anima adeo: ita umbra
mortis est. qua separatur caro ab anima.

Expanded text:
populo eum, cujus obliti fuerant, Deum praepopulo eum, cujus obliti fuerant, Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbra mortis imitatio antiqui hostis accipitur. Ipse enim quia mortem intulit, mors vocatur, Joanne attestante, qui ait: Ut nomen illi mors . Per umbram igitur mortis ejus imitatio designatur; quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles populos in antiqui hostis cerneret imitatione defecisse, eosque ad veri solis ortum resurgere, quae certo futura considerat, quasi ex praeteritis narrat, dicens: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Umbra etiam mortis mors carnis accipitur; quia sicut vera mors est, qua anima separatur a Deo, ita umbra mortis est, qua caro separatur ab anima.