comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
donec exuat totam miseriam
Etp̃cari cum fiducia: lam gratui¬
to pignore salutis accepto : ꝑ¬
eius unicũ. saluatorẽ hominis
& in luminatorẽ: Hunc ita
egentẽ ac dolentẽ: scientia ñ
in flat. quia caritas aedificat:
Prȩposuit enĩ scientiam scientiȩ:
Prȩposuit scire infirmitatẽ
suã : magis quã scire mundi
moenia : fundam̃ta t̃rarum̃ :¬
& fastigia caelorum: Ethanc
apponendo scientiam: appo¬
suit dolorẽ : Dolorẽ peregri¬
nationis suae: ex desiderio pa¬
triae suae: & conditoris eius:¬

Expanded text:
donec exuat totam miseriam, donec exuat totam miseriam, et precari cum fiducia, jam accepto gratuito pignore salotis, per ejus unicum Salvatorem hominis et illuminatorem: hunc ita agentem et dolentem scientia non inflat, quia charitas aedificat ; praeposuit enim scientiam scientiae, praeposuit scire infirmitatem suam, magis quam scire mundi moenia, fundamenta terrarum, et fastigia coelorum: et hanc apponendo scientiam, apposuit dolorem ; dolorem peregrinationis suae ex desiderio patriae suae, et conditoris ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tus apł̃s. appositũ sibi eẽ dice¬
r& stimulũ carnis . Angelũ sa¬
tanȩ a quo colaphi Tar&ur
Quicolaphi latur: caput eiꝰ tun¬
ditur neerigatur: Etibi desci¬
entia m&us erat inflationis. hoc
ẽ elationis: Ait enim
Inmagnitudine reuelationum
mearũ neextollar: Ibi enĩ me¬
tuenda ẽ elatio. ubi erat rerũ¬
t̃restriũ caelestiũq rerũ magn
aestimare sol& genus huma¬
nũ. In quo profecto melioress̃.
qui huic scientiae p̃ponunt.
nosse sem& ipsos: Laucdabiliorq
ẽ animus : cui nota ẽ uel infirmi¬
tas sua : quam qui ea non respecta.
uias siderum scrutatur : &iam
cogniturus. Aut qui lam cogni¬
tas ten&. ignorans ipse qua in¬
tẽ suã Qui uero lam eiugila ũ
atq in eius amore coram se ui¬
luit : Ad eũq intrare uolens nec
ualens : eoq: sibi lucente atten¬
dit inse: inuenitꝙ se. suamq ae¬
gritudinẽ: illius munditiae con¬
temperari non posse cognouit :
flere dulce hab& Eteum p̃ca¬
ri : ut &iã atq &iã misereatur :

Expanded text:
us appositum sibi esse diceret stimulum carnis, angelum satanae, a quo colaphizaretur? Qui colaphizatur, caput ejus tunditur, ne erigatur: nam et ibi de scientia metus erat inflationis, hoc est elationis. Ait enim: In magnitudine revelationum mearum ne extollar. Ibi ergo metuenda erat elatio, ubi magnarum reruterrestrium coelestiumque rerum magni aestimare solet genus humanum: in quo profecto meliores sunt qui huic scientiae praeponunt nosse semetipsos; laudabiliorque est animus cui nota est vel infirmitas sua, quam qui ea non respecta, vias siderum scrutatur etiam cogniturus, aut qui jam cognitas tenet, ignorans ipse qua intem suam. Qui vero jam evigilavit atque in ejus amore coram se viluit, ad eumque intrare volens nec valens, eoque sibi lucente attendit in se, invenitque se, suamque aegritudinem illius munditiae contemperari non posse cognovit; flere dulce habet, cumque deprecari, ut etiam atque etiam miscreatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecientia inflat: lam ergo de¬
bemus odisse scientiã. Ab¬
sit: & quid est : scientia inflat
Sola : sine caritate : Ideo ad iunx̃
Caritas uero aedificat : Ad de er¬
goscientiae caritatẽ. & utiliserit
scientia : Nonperse sed perca¬
Ipsa origo nominis daemonum
sidiuinos intueamur libros. Ali¬
quid affert cognitione dignissi¬
mũ Daemones enim dicuntur.
locutus. ait Scientia inflat. ca¬
ritas uero aedificat : Quod recte
alit̃ non intellegitur : nisi scien¬
tiã tunc prodesse: cũ caritas inẽ
Sine hacaũ inflare. Id est in super¬
biam in manissimȩ : quasi uento¬
sitatis extollere: Est ergo indȩ¬
monib scientia sinecaritate :
Etideo tam inflati. hoc ẽ tam su¬
perbi sunt.
ergo Scientiã fugere deb&is :¬
& electuri estis nihil scire potius
quam inflari Vt quid uob loqͥ¬
mur si melior ẽ ignorantia quã
scientia: Vt quid uob̵ disputamꝰ
ut quid ista diftinguimꝰ: Ut qͥd
quod nostis ad monemus : quod
non nostis inferimus. siscientia

Expanded text:
cientia inflat. Jam ergo debemus odisse scientiam? Absit. Et quid est, Scientia inflat? Sola, sine charitate: ideo adjunxit, Charitas vero aedificat . Adde ergo scientiae charitatem, et utilis erit scientia; non per se, sed per chaipsa origo huius nominis, si diuinos intueamur libros, aliquid adfert cognitione dignissimum. Daemones enim dicuntur locutus ait: Scientia inflat, caritas uero aedificat; quod recte aliter non intellegitur, nisi scientiam tunc prodesse, cum caritas inest; sine hac autem inflare, id est in superbiam inanissimae quasi uentositatis extollere. Est ergo in daemonibus scientia sine caritate, et ideo tam inflati, hoc est tam superbi sunt, ergo? scientiam fugere debetis, et electuri estis nihil scire potius quam inflari? Utquid vobis loquimur, si melior est ignorantia quam scientia? utquid vobis disputamus? utquid ista distinguimus? utquid quod nostis admonemus, quod non nostis inferimus, si scientia
Abbreviated transcription (Latin):
sententiae significatione dã¬
nauit: Qua propt̃. nec contra
humanȩ uerecundiae sensũ
Audeo dicere. ut quotiens uo¬
luerit uiris mortus nubat
femna: nec exmeo corde p̃t̃
scripturȩ scaẽ Auctoritatẽ. quo¬
tas lib& nuptias audeo condẽnare
Quod aũ dico uniuirȩ uiduae:
hoc dico omni uiduae: Beatior
erit. sisic ꝑmanserit:¬

Expanded text:
sententiae significatione damsententiae significatione damnauit. quapropter nec contra humanae uerecundiae sensum audeo dicere, ut, quotiens uoluerit, uiris mortuis nubat femina, nec ex meo corde praeter scripturae sanctae auctoritatem quotaslibet nuptias audeo condemnare. quod autem dico uniuirae uiduae, hoc dico omni uiduae: beatior eris, si sic permanseri
Abbreviated transcription (Latin):
alligata ẽ : quam diu uir eius
uiuit : Siaũ mortuus fuerit
uir eius. liberata ẽ. Cui uult
nubat : tantum in dño : Beatior
Aũ erit . sisic permanserit
Quid huic sententiae quantũ
adhanc rem attin&: addi uel
d&rahi possit ignoro: Deinde.
is respondentẽ: cũ proposus¬
sent mulierem nonuni uirã.
ł biiuiram. sed dicisi potest sep¬
tiuiram : In resurrectione siuus
futura e& uxor: Increpanseñ
eos ait: Erratis nescientes scrip¬
turas : Neq uirtutẽ dĩ : In resur¬
rectione enim : Nec nubent
nec uxores ducent: Non enim
incipient mori. sederunt Ae¬
quales angelis dĩ: Eorũ itaq
resurrectionẽ memorauit.
qui resurgent Aduitam. Non
qui resurgent ad poenã : fotu¬
it ergo dicere: Erratis: nesci¬
entes scripturas. neq uirtutẽ
dĩ: In illa enĩ resurrectione.
multe nubȩ istȩ eẽ non poter̃
Deinde addere: nec aliqua ibi nu¬
b&̾: Sed nec ipse ut uidemus . tot
maritorum mulierẽ ullãs uȩ

Expanded text:
alligata est, quamdiu uir eius alligata est, quamdiu uir eius uiuit; si autem mortuus fuerit uir eius, liberata est. cui uult nubat, tantum in domino; beatior autem erit, si sic permanserit. quid huic sententiae, quantum ad hanc rem adtinet, addi uel detrahi possit, ignoro. deinde iis respondentem, cum proposuissent mulierem non uniuiram uel biuiram, sed, si dici potest, septiuiram in resurrectionem cuius futura esset uxor. increpans enim eos ait: erratis, non scientes scripturas neque uirtutem dei. in resurrectione enim nec nubent nec uxores ducent; non enim incipient mori, sed erunt aequales angelis dei. eorum itaque resurrectionem commemorauit, qui resurgunt ad uitam, non qui resurgunt ad poenam. potuit ergo dicere: erratis, nescientes scripturas neque uirtutem dei; in illa enim resurrectione multinubae istae esse non poterunt, deinde addere: quia nec aliqua ibi nubit. sed nec ipse, ut uidemus, tot maritorum mulierem ulla suae
Abbreviated transcription (Latin):
non exegerat offerendum
Cũ enim quisq won reddit. qđ
non imperio compulsus. sedc̃¬
silio cõmonitus uouit: tanto
magis fraudatio uoti aug&
iniquitatẽ : quantõ minus. ha¬
buit uouendi necessitatem:¬
Detertus & dequartis. & deul¬
tra plurib nuptus. solent ho¬
mines mouere queftionẽ: Vn¬
de ut breuit̃ respondeã : nec
ullas nuptias debeo damnare :¬
nec eis uerecundiã numero¬
sitatis auferre : Ied nec ciu¬
quam breuitas huius respon¬
sionis meae forte displiceat:
uberius disputantem reprȩ¬
hensorẽ meũ audire paratus
sum: Portassis enim affert
aliquam rationẽ : quare scđae
nuptiae Non damnentur : ter¬
tiae damnentur : Nam ego
sicut in exordio sermonis
huius ad monui: nonaudeo
plus sapere quamoport& sa¬
pere: Quis enim sum : qui pu¬
tẽ definiendum : quod nec apłm
uideo definisse : Ait onim
Mulier alligata ẽ. quam diu
uir eius uiuit: Non dix̃ : primꝰ
aut secundus: Aut tertius. Aut
quotiis lib&: Sed mulier inquit

Expanded text:
non exegerat offerendum non exegerat offerendum ! cum enim quisque non reddit, quod non imperio conpulsus, sed consilio commonitus uouit, tanto magis fraudati uoti auget iniquitatem, quanto minus habuit uouendi necessitatemDe tertiis et de quartis et de ultra pluribus nuptiis solent homines mouere quaestionem. unde ut breuiter respondeam, nec ullas nuptias audeo damnare nec eis uerecundiam numerositatis auferre. sed ne cuiquam breuitas huius responsionis meae forte displiceat, uberius disputantem reprehensorem meum audire paratus sum. fortassis enim adferat aliquam rationem, quare secundae nuptiae non damnentur, tertiae damnentur. nam ego, sicut in exordio sermonis huius admonui, non audeo plus sapere quam oportet sapere. quis enim sum, qui putem definiendum, quod nec apostolum uideo definisse? ait enim: mulier alligata est, quamdiu uir eius uiuit; non dixit: primus aut secundus aut tertius aut quartus; sed, mulier, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
nubunt: absit ut sc̃arũ uidua¬
rum iste sit sensus. ut xp̃c eis
uideatur quasi scđs maritus:
Ipsũ enim habebat & antea.
uiebant : Non carnaliter sed
sp̃italit̃ uirum : cui eccła ip¬
sa cuius membra sunt᷑ con lunx
Quȩ fidei spei & caritatis inte¬
gritate : non in solis uirginib
sc̃ĩs : sed &iam inuidus. & con¬
iugatis fidelib: tota uirgo eft:
Uniuersȩ quippe eccłae: cuius
illa om̃a membra sunt. Apł̃s di¬
cit. Aptaui uos uni uiro: uir¬
ginẽ castã exhibere xp̃o No¬
uit Aũ ille con lugem uirgi¬
nẽ sine corruptione fadare :
quem in ipsa &iam carne : potu¬
it mater. sine corruptione
sito meliore lapsas. si nupseriꝰ
rim dicere : lapsus &riunas
a castitate sc̃iore. quȩ uoue¬
tur dõ: Ad ulteris es̃ peiores :¬
ienim quod nullomodo dubi¬
tandũ ẽ. Ad offensionẽ xp̃i ꝑ
tin&. cũ membrum eius fi¬
dẽ non seruat marito : quan¬
tograuius offenditur : cum
illi ipsi non seruatur fides.
In eo quod exigit oblatũ: qui

Expanded text:
ndae, absit, ut sanctarum uiduarum iste sit sensus, ut Christus eis uideatur quasi secundus maritus; ipsum enim habebant et antea, uiebant, non carnaliter, sed spiritaliter uirum: cui ecclesia ipsa, cuius membra sunt, coniux est, quae fidei, spei, caritatis integritate non in solis uirginibus sanctis, sed etiam in uiduis et coniugatis fidelibus tota uirgo est. uniuersae quippe ecclesiae, cuius illa omnia membra sunt, apostolus dicit: aptaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. nouit autem ille coniugem uirginem sine corruptione fetare, quem in ipsa etiam carne potuit mater sine corruptione sito meliore lapsas, si nupserintrim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctiore, quae uouetur domino, adulteriis esse peiores. si enim, quod nullo modo dubitandum est, ad offensionem Christi pertinet, cum membrum eius fidem non seruat marito, quanto grauius offenditur, cum illi ipsi non seruatur fides in eo quod exigit oblatum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dixiss& demuliere : cuius
uir mortuus fuerit. beatior
aũ erit sisic permanserit scdm̃
meũ consilium : xequis hoc con¬
siliũ tam quã humanũ & non di¬
uinũ contẽnendũ putar& ad¬
etiam ipsa quȩ non ad nõ iuben¬
tur: sed a scõ eius famulo utilit̃
suadent᷑. eodem dño inspirante
suaderi: Absit enĩ ut quis quã
catholicus dixerit: quando sua
Cũ & ipse dñssit: & Inseparabi¬
lia sint opera trinitatis,
Sienim me scir&is : & patrẽ¬
aciui meũ forsitan scir&is: Ille qui
oma scit: quando dicit forsi¬
tan: non dubitat sed increpat
Attende enĩ quomodo incre¬
patiue dicatur ipsum forsitan.
quod uid&ur ẽẽ uerbũ dubitatio¬
nis: Sed dubitationis uerbũ est
quando dicitur Ab homine : Ideo
dubitante. quia nesciente
Cum uero dicitur Adõ uerbum
dubitationis. cum dm̃ nihlutiq
lateat: illa dubitatione argu¬
itꝰ infidelitas. Nonopinatꝰ di

Expanded text:
cum dixisset de muliere, cuius uir mortuus fuerit: beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum consilium, ne quis hoc consilium tamquam humanum et non diuinum contemnendum putaret. adetiam ipsa, quae non a domino iubentur, sed a sancto eius famulo utiliter suadentur, eodem domino inspirante suaderi. absit enim, ut quisquam catholicus dixerit. quando suadcum et ipse dominus sit et inseparabilia sint opera trinitaSi enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. Attende enim quomodo increpative dicatur ipsum forsitan, quod videtur esse verbum dubitationis; sed verbum dubitationis est quando dicitur ab homine, ideo dubitante, quia nesciente: cum vero dicitur a Deo verbum dubitationis, cum Deum utique nihil lateat, illa dubitatione arguitur infidelitas, non opinatur di
Abbreviated transcription (Latin):
Pro inde scã ruth: cum semen
quale illo tẽpore necessarium
fuit inisrł : Non haber& mor¬
tuo uiro: quȩsiuit alterũ dequo
haber& : Hac itaꝙ bis coniuga¬
ta: ideo anna un uira beatior
fuit : quia & proph&issa xp̃i
eẽ meruit: Quam credendũ
ẽ. &iã si filios nullos habuit :
qđ quidẽ scriptura r&icendo
me eẽ uenturũ : quo potuit
agnoscere & paruulum : Vnde
merito: &iã sine filiis. si tam̃
eos non habuit: scđã snuptias
recus auit: Quia nouerat lã
tẽpus ẽẽ : quo xp̃o non officio
pariendi sed studio continen¬
di : xec coniugalib fa&andis
uiscerib: sed caftigandis uidu
alib: melius seruir&ur: Si
uero &iam sciebat ruth: ꝑsuã
carnem propagari sem̃ : unde
xp̃c carnẽ fuerat habiturus.
& huic scientiȩ nubendo exbi¬
buit ministeriũ. Non audeo
iam dicere beatiorẽ susse an¬
nȩ uiduitatẽ : quã illius fecun¬

Expanded text:
proinde sancta Ruth, cum semen, quale illo tempore necessarium fuit, in Israhel non haberet, mortuo uiro quaesiuit alterum, de quo haberet. hac itaque bis coniugata ideo Anna uniuira uidua beatior fuit, quia et prophetissa Christi esse meruit. quam credendum est, etiamsi filios nullos habuit — quod quidem scriptura reticendo me esse uenturum, quo potuit agnoscere et paruulum: unde merito etiam sine filiis, si tamen eos non habuit, secundas nuptias recusauit, quia nouerat iam tempus esse, quo Christo non officio pariendi, sed studio continendi nec coniugalibus fetandis uisceribus, sed castificandis uidualibus moribus melius seruiretur. si uero etiam sciebat Ruth per suam carnem propagari semen, unde Christus carnem fuerat habiturus, et huic scientiae nubendo exhibuit ministerium, non audeo iam dicere beatiorem fuisse Annae uiduitatem quam illius fecun
Abbreviated transcription (Latin):
eatiora sane coniugia iudicanda
sunt : quae siue filiis procreatis. si¬
ue etiam ista terrena prole con¬
tempta continentiam Inter se pa¬
ri consensu seruare potuerint:
Quia neq contra illud praeceptum
fit quod dñs dimitti coniugem
u& at. Non enim dimittit: qui cũ
ea non carnaliter sed spĩtaliter ui¬
uit Et illud seruatur. quod per
apostolum dicitur : Reliquum
ẽ. ut qui habent uxores. tam quã
non habentes sint:¬

Expanded text:
eatiora sane conjugia judicanda sunt, quae sive filiis procreatis, sive etiam ista terrena prole contempta, continentiam inter se pari consensu servare potuerint: quia neque contra illud praeceptum fit, quo Dominus dimitti conjugem vetat; non enim dimittit, qui cum ea non carnaliter, sed spiritualiter vivit: et illud servatur, quod per Apostolum dicitur, Reliquum est ut qui habent uxores, quasi non habentes sint
Abbreviated transcription (Latin):
ce. ista modis omnib: quȩre: Propt̃
hȩc ad quirenda & optinenda fac
elemosinas. funde orationes. exerce
ieiunia quantũ sine lesione tui
corporis potes : Bona uero illa ter¬
rena: noli diligere: Quanta lib&
tibi abundent. sic eis utere : ut bona
multa ex illis. nullum aũ malum
facias propt̃ illa: Om̃a quippe
talia peribunt: sed bona opera ñ
pereunt etiã quȩ debonis pereun
sin & hoccelũ & hȩc t̃ra quando in¬
cipi& eẽ cȩlũ nouũ & t̃ra noua:
Mutationenamq rerũ ñ omnimo¬
do interitu transibit hic mundus:
sunt in libro uitȩ : & In eternũ ignẽ
missis. tunc figura huius mundi.
mundanorũ igniũ conflagratio¬
ne p̃teribit: Sic̃ factũ ẽ mundanarũ
aquarũ inundatione diluuiũ: Illa
utiq ut dix conflagratione: mun¬
danȩ elem̃torũ corruptibiliũ qua¬
litates. quȩ corporib nr̃is corrupti

Expanded text:
ce, ista modis omnibus quaere. propter ce, ista modis omnibus quaere. propter haec adquirenda et obtinenda fac elemosynas, funde orationes, exerce ieiunia. quantum sine laesione tui corporis potes. bona uero illa terrena noli diligere, quanta libet tibi abundent. sic eis utere, ut bona multa ex illis nullum autem malum facias propter illa. omnia quippe talia peribunt, sed bona opera non pereunt, etiam quae de bonis pesinet hoc caelum et haec terra, quando incipiet esse caelum nouum et terra noua. Mutatione namque rerum, non omni modo interitu transibit hic mundus. sunt in libro vitae, et in aeternum ignem missis, tunc figura humundanorum ignium conflagratione praeteribit, sicut factum est mundanarum aquarum inundatione diluuium. Illa itaque, ut dixi, conflagratione mundana elementorum corruptibilium qualitates, quae corporib
Abbreviated transcription (Latin):
erue me. Ipse te exaudi&. ut in¬
teriores & Inuisibiles hostes idest
ipsas cupiditates. Inuisibiliter &
spitaliter uincas Et sic utaris
hoc mundo: tamquam non utens:
Ut exbonis eius bona facias. non
malus fias : Quia & ipsa bona sunt :¬
nec dantur hominib: nisi ab illo
qui hab& omnium cę̧lestium &
terrestrium potestatem: Sed ne
put&ur mala dantur & bonis.
Ne putentur magna ł summa
bona dantur & malis : Itemq: au¬
feruntur ista & bonis ut ꝓbentur
Et malis ut crucientur:
nim nesciat : quis ita sit stultus. ut
non uideat quod salus huius mor¬
talis corporis. & membrorum cor¬
ruptibilium uistus & uictoria de
hominib in imicis & honor atq
potentia temporalis : & c&era is¬
tius modi bona terrena & bonis
udentur & malis. & bonis auferan¬
tur & malis ds alus uero animae¬
ixicłi aocum inmostalitate corporis. uir¬
coauti tusq iustitiae & inctoria decupi¬
ditatib: in imici & gloria & honor
& pax inȩternũ nondentur nisi
bonis : Ista ergo dilige: ista concupis¬

Expanded text:
r, ipse te exaudiet, ut interiores et inuisibiles hostes, id est ipsas cupiditates inuisibiliter et spiritaliter uincas et sic utaris hoc mundo tamquam non utens, ut ex bonis eius bona facias, non malus fias, quia et ipsa bona sunt nec dantur hominibus nisi ab illo, qui habet omnium caelestium et terrestrium poteputentur mala, dantur et bonis: ne putentur magna vel summa bona, dantur et malis. Itemque auferuntur ista et bonis ut probentur, et malis ut crucientur. 11. Quis enim nesciat, quis ita sit stultus, ut non videat quod salus hujus mortalis corporis, et membrorum corruptibilium virtus, et victoria de hominibus inimicis, et honor atque potentia temporalis et cetera ista bona terrena et bonis dentur et malis et bonis auferantur et malis? salus uero animae cum inmortalitate corporis uirtusque iustitiae et uictoria de cupiditatibus inimicis et gloria et honor et pax in aeternum non dantur nisi bonis. ista ergo dilige, ista concupis
Abbreviated transcription (Latin):
tione naturȩ: Seduite quid
dicat apłs. cũ exipsa membro¬
rũ corporis nr̃i unitate atq
compage: caritatẽ ꝑ sua d&
ecclesiȩ: Multo magis inquit.
quȩ uidentur membra corpo¬
ris infirmiora ẽe: necessariora
sunt: Et quȩ uidentur uilio¬
ra eẽ corporis. his ahundan

Expanded text:
ta sunt. sed uidete, quid dicat apostolus, cum ex ipsa membrorum corporis nostri unitate atque conpage caritatem persuadet ecclesiae. multo magis, inquit, quae uidentur membra corporis infirmiora esse, necessaria sunt; et quae uidentur uiliora esse co
Abbreviated transcription (Latin):
non uelle cumflentibus : De inde
quia tribulatio patientiã ope
itaq: ut recusemus audire. &iã
quȩ amara & tristia sunt. erga
carissimos nr̃os N escio quo
enĩ modo. minus sit qđ patitur
unũ membrũ. si compatiuntur.
alia membra: Nec ipsa mali rele¬
uatio fit ꝑ communionẽ cladis.¬
ili sed persolatiũ caritatis: Ut quã¬
uis alii ferendo patiantur : alii
cognoscendo compatiantur.
communis sit tam̃ tribulatio.
quib probatio spes: dilectio sp̃sq
communis ẽ: Om̃s autẽ nos. dñs
consolatur: Qui & hȩc tempo¬
ralia mala p̃dixit: & post hȩc
bona a&erna ꝓmisit: Nec deb&
cũ proeliatur infringi. quipost
proeliũ uult coronari Hires
illo subministrante certantibus.
qui p̃parat in effabilia dona uictorib¬

Expanded text:
non uelle cum flentibus, deinde non uelle cum flentibus, deinde quia tribulatio patientiam operitaque, ut recusemus audire, etiam quae amara et tristia sunt erga carissimos nostros. nescio quo enim modo minus fit, quod patitur unum membrum, si compatiuntur alia membra. nec ipsa mali releuatio fit per communionem cladis sed per solatium caritatis, ut, quamuis alii ferendo patiuntur, alii cognoscendo compatiuntur, communis sit tamen tribulatio, quibus probatio, spes, dilectio spiritusque communis est. omnes autem nos dominus consolatur, qui et haec temporalia mala praedixit et post haec bona aeterna promisit. nec debet, cum proeliatur, infringi, qui uult post proelium coronari, uiret illo subministrante certantibus, qui praeparat ineffabilia dona uictorib
Abbreviated transcription (Latin):
carissimi ideo oportere : ut
uoluntas accipiatur a uobis.
consilium implendȩ uoluntatis
Vr̃ȩ expect&ur a nobis: Vt
membra xp̃i non discordent:
Impleant om̃a quȩ in illius cor¬
pore sunt: officia sua: Paciat
oculus in sublimi locatus. qđ
scissurȩ incorpore.
Sed idipsum. ꝓ inuicẽ sollicita siÑ
membra: Et si quid patitur unũ
membrũ : compatiũntur. omnia
membra: Siue gloriatur unum
membrũ. congaudent om̃a mẽ¬
bra : Uos autẽ estis corpus xp̃i
& membra de membro:
Plus sane quã dici potest miratꝰ
Isum: quod nec tanta occasione
pserunt: nec epła tua quicquã
nobis detantis tribulationib
ur̃is insinuauerit :. Quȩ utiq
peruis cera caritatis: nr̃ȩ sunt:
Nisi forte faciendũ non puta¬
fti. quod nihil pro desse duxisti
Aut nos tuis literis mȩstificari
noluifti: Prodest aliud quantũ
ego arbitror. &iã ista cognosce¬
re : Primo: quia in iustũ ẽ gaude¬
re uelle cũ gaudentib: & flere¬

Expanded text:
charissimi, ideo oportere, ut charissimi, ideo oportere, ut voluntas accipiatur a vobis; consilium implendae voluntatis vestrae exspectetur a nobis. Ut membra Christi non discordent, impleant omnia quae in illius corpore sunt, officia sua: faciat oculus in sublimi locatus quodscissurae in cosed idipsum pro invicem sollicita sint membra. Et si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra: sive gloriatur unum membrum, congaudent omnia membra. Vos autem estis corpus Christi, et membra de membro. plus sane, quam dici potest, miratus sum, quod nec tanta occasione pserint nec epistula tua quicquam nobis de tantis tribulationibus uestris insinuauerit, quae utique per uiscera caritatis et nostrae sunt, nisi forte faciendum non putasti, quod nihil prodesse duxisti aut nos tuis litteris maestificari noluisti. prodest aliquid, quantum ego arbitror, etiam ista cognoscere, primo quia iniustum est gaudere uelle cum gaudentibus et fler
Abbreviated transcription (Latin):
bent: Quȩ autẽ honesta suN
nr̃a. non opus habent: Ded
d̃s temperauit corpus . ei cui de¬
erat maiorẽ honorẽ dans. ut
non essent scissurȩ Incorpore:
In licitus itaq. & temperantiȩ
legis non sub iectus: membro¬
rum illorũ asus ẽ turpis. non
ipsa membra. Que non solum
in excellenti integritate: cȩ¬
libes & uirgines seruant. sed
ipsi coniugati sci: patres ac ma¬
tres . sic eis. generationi tantũ¬
modo consulentes vtebantur:
ut ille naturalis motus. nullo
modo turpis ẽ&: qui non libi¬
dini. sedrationi seruir&.¬
Uos enim fr̃s populus di estis¬
paluibas sicut ipse dixit: & oues pascuȩ
eius : Hab&is in nomine di pa¬
stores seruos. Pastores. & mẽ¬
bra pastoris: Multitudinis ani¬
mus & uoluntas : ad quamq rẽ
faciendã : istis uocib poterit ãp̃¬
parere : Paucorũ autẽ cura pro
uobis: non uocib sed reb deb&
acclamando: sinite vt prob&ur
vobis: utrũ & quod ad nos per¬
tin&. impleamus agendo:
par ẽẽ non potest: Putamusq

Expanded text:
sta sunt nostra, non opus habent; sed deus temperauit corpus ei, cui deerat, maiorem honorem dans, ut non essent scissurae in corpore. inlicitus itaque et temperantiae legibus non subiectus membrorum illorum usus est turpis, non ipsa membra, quae non solum in excellenti integritate caelibes et uirgines seruant, sed ipsi coniugati sancti patres ac matres sic eis generationi tantummodo consulentes utebantur, ut ille naturalis motus nullo modo turpis esset, qui non libidini, sed rationi seruiros enim, fratres, populus Dei estis, sicut ipse dixit, et oves pascuae ejus . Habetis in nomine Dei pastores, servos pastoris et membra pastoris. Multitudinis animus et voluntas ad quamque rem faciendam istis vocibus poterit apparere: paucorum autem cura pro vobis, non vocibus, sed rebus debet acclamando; sinite ut probetur vobis, utrum et quod ad nos pertinet, impleamus agendo. par esse non potest: putamus,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sicut imperitissimꝰ non
intelligit. qđ scriptum ẽ : pri¬
mũ apłos. de inde proph&as:
Putat enim. ante apłos non fu¬
isse proph&as . Nesciens cos
proph&as illic commemoratos
uentũ fuerunt: Quos qui uult
nosse. actus apłorum legat
Et illud qđ ait ad corinthios.
Proph&ȩ autẽ duo ueltres lo¬
quantur : Si autẽ non fuer̃
pro ph&ȩ ante apłos. qui eran
illi. per quos ante ds promisit
euangeliũ defilio. qui facts

Expanded text:
quoque sicut imperitissimus non intelligit, quod scriptum est: Primum Apostolos, deinde Prophetas . Putat enim ante Apostolos non fuisse Prophetas, nesciens eos Prophetas illic commemoratos ventum fuerunt. Quos qui vult nosse, Actus Apostolorum legat, et illud quod ait ad Corinthios, Prophetae autem duo aut tres loquantur . Si autem non fuerunt Prophetae ante Apostolos, qui erant illi per quos Deus ante promisit Evangelium de Filio
Abbreviated transcription (Latin):
tia & ueritas. per iñm xp̃m fa¬
cta ẽ: Ex cuius aduentu. lam
regnũ di. adnuntiari. quia & lex
& proph&ȩ. vsq adiohannem :
ex ut reos facer&. qui deside¬
rant salutẽ : Proph&ȩ. Vt pro¬
mitterent saluatorẽ : C& erũ
proph&as alios extitisse iam
in ecclesia. post ascensionẽ xp̃i.
quis nesciat : De quib paulus
dicit. & quosdã conftituit in
ecclesia. primũ apłos. de inde
ꝓph&as. tertio doctores. & cȩ¬
tera. Non itaq de illis dictũ
nem: Sed de his. qui primũ x̃pi
aduentũ ꝓph&auerunt: Qui

Expanded text:
t ueritas per legum Christum facta est. ex cuius aduentu iam regnum dei coepit adnuntiari, quia et lex  prophetae usque ad Iohannem: lex, ut reos faceret, qui desiderarent salutem, prophetae, ut promitterent saluatorem. ceterum prophetas alios extitisse iam in ecclesia post ascensionem Christi quis nesciat ? de quibus Paulus dicit: et quosdam constituit in ecclesia, primum apostolos. deinde prophetas. tertio doctores et cetera. non itaque de illis dictum nem. sed de iis. qui primum Christi aduentum prophe
Abbreviated transcription (Latin):
circum damus: Et quȩ in honesta
sunt nr̃a: abundantiorẽ honorẽ
habent: Hon esta autẽ nr̃a. nul¬
lius egent: Sed ds temperauit
corpus: ei cui deerat: abundan¬
tiorem tribuendo honorẽ. ut
non sit schisma incorpore.
Ibsit ut sit inmembris scõrũ. &iã
genitalib aliqua turpitudo:
Dicuntur quidem in honesta
quia non habent eã speciẽ de¬
coris. quã membra quȩ in prom¬
ptu locata sunt: Uel certe qđ¬

Expanded text:
circumdamus: et quae inhonesta circumdamus: et quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem habent. Honesta autem nostra nullius egent: sed Deus temperavit corpus ei, cui deerat, abundantiorem tribuendo honorem: ut non sit schisma in corpore,  ut sit in membris sanctorum etiam genitalibus aliqua turpitudo. dicuntur quidem inhonesta, quia non habent eam speciem decoris, quam membra, quae in promptu locata sunt. sed uidete, q
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc autẽ posuit d̃s mẽbra
singula : unũ qđq eorũ incor¬
pore. pro ut uoluit: Si autẽ
fuissent om̃a unũ membrum.
Vbicorpus : Nunc autẽ multa
membra unum autẽ corpiss:
Si ulla: non dico fides xp̃iana
ut credatis apło: Sed ullussen¬
sus humanus inuobis ẽ. ut ma¬
nifesta cernatis. unus quisq
insem& ipso ista uideat. atq
consider&. Quã uera. quam
certa sint. quã in paruo magna
& in extremo quã bona: Quan¬
doquidẽ ista. in laude ponit
apł̃s. ut per hȩc infirma cor¬
poralia: quȩ non uidentur
intellegantur: Hlorũ ergomẽ¬
brorũ & corporis nr̃i : quȩ
sic commendat. Sic laudat apł̃s.
Quis quis artificẽ dm negat. ui¬
d&is cui contradicat: adnuntians
nobis p̃ter id qđ accepimus: Quid
igitur opus ẽ. vt ame redargua¬
tur: potius. quam ab omnibus
xp̃ianis anathe m&ur
membra corporis infirmiora ẽẽ:
necessariora sunt : Et quȩ puta¬
mus ignobiliora membra ẽe cor¬
poris. his honorẽ abundantiorẽ

Expanded text:
nunc autem posuit deus membra singula, unum quodque eorum in corpore prout uoluit. si autem fuissent omnia unum membrum, ubi corpus? nunc autem multa membra, unum autem corpus. si ulla non dico fides christiana, ut credatis apostolo, sed ullus sensus humanus in uobis est, ut manifesta cernatis, unusquisque in semet ipso ista uideat atque consideret, quam uera, quam certa sint, quam in paruo magna et in extremo quam bona, quandoquidem ista in laude ponit apostolus, ut per haec infirma corporalia, quae uidenturintellegi. Horum ergo membrorum et corporis nostri, quae sic commendat, sic laudat apostolus, quisquis artificem deum negat, uidetis. cui contradicat adnuntians nobis praeter id, quod accepimus. quid igitur opus est, ut a me redarguatur potius quam ab omnibus christianis anathemetur membra corporis infirmiora esse, necessariora sunt: et quae putamus ignobiliora membra esse corporis, his honorem abundantiorem
Abbreviated transcription (Latin):
inuictoria. resurrectione corporis
obsorbebit᷑: Tunc ei dicet᷑. Ubi ẽ
mors contentio tua : Ubimors acu¬
leus tuus : Mortiergo corporis
hoc dic&ur : Hanc enĩ absorbebit
uictoriosa in mortalitas. cũ mortale
hoc immor talitate indu&ur:
ut &iã dĩ filius tecũ confliger&
teq ñ uitã donando. s suscipiendo
superar& : Uicistiinmorientib: uita
es inresurgentib: Uictoria tua.
qua dbsorbueras corpora morien¬
tiũ : temporalis fuit : Uictoria
nr̃a qua incorporib absosta ẽ re¬
surgentiũ &erna c̃stat: Ubiẽ acu¬
leus tuus : Hocẽ peccatũ: quopunc¬
ti &uenatisumus Vt &iã in nr̃is
corporib fieres. & ea tam longo
tẽpore possideres: Aculeus aũ
mortis. ẽ peccatũ : uirtus uero pec¬
cati lex: Peccauimꝰ inuno om̃s : ut
moreremur in vno om̃s : Accepimꝰ
legẽ : ñ ut em̃dationẽ finirem̃ pec¬
catũ ẜut transgressione augeremꝰ :
Lex enĩ sub intrauit : ut habunda¬
r& peccatũ: Et conclusit scriptura.

Expanded text:
in uictoriam resurrectione corporis absorbebitur. tunc ei dicetur: ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? morti ergo corporis hoc dicetur. hanc enim absorbebit uictoriosa inmortalitas, cum mortale hoc inmortalitate induetur. ut etiam dei filius tecum confligeret teque non uitando, sed suscipiendo superaret? uicisti in morientibus, uicta es in resurgentibus. uictoria tua, qua absorbueras corpora morientium, temporalis fuit, uictoria nostra, qua in corporibus absorta es resurgentium, aeterna constabit. ubi est aculeus tuus? hoc est peccatum, quo puncti et uenenati sumus, ut etiam in nostris corporibus fieres et ea tam longo saeculo possideres? aculeus autem -mortis est peccatum, uirtus uero peccati lex. peccauimusin uno omnes, ut moreremur in uno omnes; accepimus legem, non ut emendatione finiremus peccatum, sed ut transgressione augeremus. lex enim subintrauit, ut abundaret peccatumet: conclusit scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
mors contentio tua : Vbi ẽ mors acu¬
leus tuus: Aculeus aut̃ mortis pec¬
catũ uirtus aũ peccati lex Mootẽ
significari arbitror hoc loco carnalẽ
consu&dudinẽ.q fesistit bonȩ uolun
contentio tua. siñ restitiss& & re¬
pugnass& : Ipsius contentio. &iã
illo loco describit᷑: Caro c̃ cupiscit
hȩc enĩ inuicẽ sibi aduersantur.
ut ñ quȩ cũq faciatis : Fit ergo
ꝑ scĩficationẽ ꝑ fectã : ut om̃s carna¬
les app&itus . spũi nr̃o inlumnato
& uiuificato. Idẽ bone uoluntati
subiciantur : Et sic̃ nunc uidemꝰ
multi ꝓuerilib delectationb nos
carere: quȩ nos ꝑueros. si denega¬
rent a cerrime cruciabant.
ita credendũ ẽ de omni carnaleͥ
delectione futurũ eẽ: cũ ꝑ fecta

Expanded text:
mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis peccatum, virtus vero peccati lex . Morte significari arbitror hoc loco carnalem consuetudinem, quae resistit bonae voluntrs, contentio tua? si non restitisset et repugnasset. Ipsius contentio etiam illo loco describitur: Caro concupiscit haec enim inuicem sibi resistunt, ut non quae uultis faciatis. fit ergo per sanctificationem perfectam, ut omnis carnalis appetitus spiritui nostro inluminato et uiuificato, id est uoluntati, subiciatur. et sicut nunc uidemus multis puerilibus delectationibus nos carere, quae nos pueros, si denegarentur, acerrime cruciabant: ita credendum est de omni carnali delectatione futurum esse, cum perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
luminosa & speciosa: dilexi decorẽ
tuũ & locũ habitationis gła dñi mei.
fabricatoris: possessoris tui: libi su¬
spir& peregrinatio meu Et dico ei
qui fecit te: ut possideat ame inte
quia & me: Erraui sicut ouis ꝑdita.¬
Sed inhumeris pastoris mei structoris
tui. spero me reportari tibi: Est ne¬
ista domus dĩ : non quidem dõ co ȩter¬
na: sed tam en secundũ modũ suũ.
aderna in caelis: Ubi uis temporum
frustra quȩruntur. quia ñ inueni¬
untur: Suꝑ gredit᷑ enĩ distentionẽ :
&omne spatiũ adatis uolubile: cui
semꝑ inherere dõbonũ ẽ : Si pos¬
N aturam quippe nr̃am. Id est con¬
sortiũ quoddã animȩ & corporis.
& quandã in his duob familiaritaluli¬
tẽ conglutinationis atq compa ii

Expanded text:
luminosa et speciosa, dilexi decorem luminosa et speciosa, dilexi decorem tuum et locum habitationis gloriae domini mei, fabricatoris et possessoris tui! tibi suspiret peregrinatio mea, et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. erraui sicut ouis perdita,sed in umeris pastoris mei, structoris tui, spero me reportari tibi. ista domus dei, non quidem deo coaeterna, sed tamen secundum modum suum aeterna in caelis, ubi uices temporum frustra quaeritis, quia non inuenitis? supergreditur enim omnem distentionem et omne spatium aetatis uolubile, cui semper inhaerere deo bonum est. Naturam quippe nostram, id est consortium quoddam animae et corporis, et quamdam in his duobus familiaritatem conglutinationis atque compagi
Abbreviated transcription (Latin):
Prior omnium creatura est quȩ lxlin¬
dam sapientia creata est
mens rationalis. & intellectualis.
castȩ ciuitatis tuȩ : matris nostrȩ :
quȩ sursum ẽ & libera ẽ & ȩterna
in caelis: Quibus ręlis nisi qui
te laudant cȩli cȩlorum: quia hoc
ẽ. & cȩlũ cȩli dño. Et si non inueni¬
mus tempus ante illã. quia &crea¬
turã temporis antecedit. quȩ pri¬
or omniũ creata ẽ. Ante illã tam̃ ẽ
ipsius creatoris ȩt̃nitas. A quo factu
sumpsit exordiũ : quã uis ñ tempo¬
ris. quia nondũ erat tempus. ipsius
tam̃ conditionis suȩ: Inde ita ẽ
abste dõ nr̃o. Ut aliud sit plena
quantũ & ñ id ipsũ : Et si non solũ
ante illã sed nec in illa inuenimus
tẽpus. quia ẽ idonea. faciem tu¬
am semꝑ uidere Nec uspiã de¬
flectit᷑ ab eu: quo fit ut nulla mu¬
tatione uari&ur. In est ei tamen
ipsa mutabilitas. unde tenebrescer&
& fligescer&ꝰ nisi amore grandi tibi
herens tamquam semper meridies
lucer& & feruer& exte: O domis

Expanded text:
prior omnium creataest quaedam sapientia, quae creata est, mens rationalis et intellectualis castae ciuitatis tuae, matris nostrae, quae sursum est et libera est et aeterna in caelis — quibus caelis, nisi qui te laudant caeli caelorum, quia hoc est et caelum caeli domino? — etsi non inuenimus tempus ante illam, quia et creaturam temporis antecedit quae prior omnium creata est, ante illam tamen est ipsius creatoris aeternitas, a quo facta sumpsit exordium, quamuis non temporis, quia nondum erat tempus, ipsius tamen conditionis suae. Vnde ita est abs te, deo nostro, ut aliud sit plane quam tu et non id ipsum, et non solum ante illam, sed nec in illa inuenimus tempus, quia est idonea faciem tuam semper uidere nec uspiam deflectitur ab ea; quo fit, ut nulla mutatione uarietur. inest ei tamen ipsa mutabilitas, unde tenebresceret et frigesceret, nisi amore grandi tibi cohaerens tamquam semper meridies luceret et ferueret ex te. o domus
Abbreviated transcription (Latin):
Inde requies erit: &e finẽ ñ habebit
ad praesens: temporale & leue
tribulationis nostrae: luxtu
incredibilem modum: Aeter¬
num gloriae pondus. opera
tur Nobis: Ecce quantum p̃¬
tium damus: Quodãmodu̾m
unam siliquam : ad accipiendos
thesauros sempiternos: Siliquã
laboris. adrequiem incredibilem:¬

Expanded text:
inde jam requies erit, et finem non habebitinde jam requies erit, et finem non habebitad praesens est temporale leve tribulationis nostrae, juxta incredibilem modum aeternum gloriae pondus operatur nobis.» Ecce quantum pretium damus, quodam modo unam siliquam ad accipiendos thesauros sempiternos: siliquam laboris ad requiem incredibilem
Abbreviated transcription (Latin):
est requi es sempiterna: Sine
fine erit requies ista. sine fine
erit gaudiũ hoc: Sine fine erit
laditia ista : sine fine erit incor¬
ruptio uite ȩterne: Habebis
requiem. quȩ non hab& finem:
Quanti labore digna est requies
quae non hab& finem: Si uerũ
uis comparare : & uerum iudicare:
aderna requi es. aderno labore.
recte emitur: Uerum hoc est:
sed noli timere: Nisericors ds:
Si enim haberes adernum laborẽ
Numquam peruenires. ad ȩter¬
nam qui&em: Ergo ut aliquan
do peruenias ad id quod emis.
Non in &ernum laborandum ẽ
Non quia non ual& tanti: sed ut
possideatur quod emitur:
Dignaͣ est quidem emi labore
perp&uo: sed nec esse est. Ut
labore temporali ematur:
in labore quid ualent: Dies
centena milia annorum. habent
finem. Quod tibi dabo dicit
ds non habebit finem:
Qualis miseri cordia dĩ: nondicit
decies centena milia annorum
labora: Nondicit. Uel mille
annos labora : Nondicit : quin¬
gentos annos labora: Cum ui¬
uis labora. in paucis annis

Expanded text:
est requies sempiterna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam pervenires ad aeternam quietem. do pervenias ad id quod emis, non in aeternum laborandum est: non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; sed necesse est ut labore temporali ematur. in labore quid valent? Decies centena millia annorum habent finem: Quod tibi dabo, dicit Deus, non habebit finem. Qualis misericordia Dei? Nec dicit, Decies centena millia annorum labora; non dicit, vel mille annos labora; non dicit, quingentos annos labora: cum vivis labora, in paucis annis:
Abbreviated transcription (Latin):
pollic&ur : Num quid cogitare
potest. Si illam posses cogitare :
uideres te nihil laborare ad eiꝰ¬
compensationem: Audi eum
qui illud exparte cernebat: qui
dixit . nunc scio exparte: quod
ait apostolus: Et enim quod ẽ
Ad praesens: temporalem & leue
tribulationis nostrae : Iuxtu

Expanded text:
pollicetur. Numquid cogitare, potes? Si illam posses cogitare, videres te nihil laborare ad compensationem. Audi eum qui illud ex parte cernebat, qui dixit, «Nunc scio ex parte» : quid ait Apostolus? «Etenim quod est ad praesens temporale et leve tribulationis
Abbreviated transcription (Latin):
non praesens scłm. sed futurũ ẽ
Et ita est utendum temporalibus.
ne obsint addernis. Ut inuia¬
per quam peregrini ambulant.
hoc placeat quod ducit adpatriã:¬

Expanded text:
non praesens saeculum, sed futurum est: et ita est utendum temporalibus, ne obsint aeternis; ut in via, qua peregrini ambulant, hoc placeat quod ducit ad patria
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. si quis maligna mente . atq
impia cogitatione blasphem&.
Neq id ullis membris corporis ope¬
ret᷑. Ideo ñ erit reus. quia id ñ
motu corporis gessit. Cũ hoc ꝑ
illud tẽpus gesserit. quo gessit &
corpus:

Expanded text:
 neque enim si quis maligna mente, atque impia cogitatione blasphemet, neque id ullis membris corporis operetur, ideo non erit reus, quia id non motu corporis gessit, cum hoc per illud tempus gesserit, quo gessit et corpus?
Abbreviated transcription (Latin):
tus. quantũ doctus : Num quid
linguis angelorũ locutus es:
Et tamen si linguis angelorũ
loquereris : caritatẽ non habeis.
audires erasonantia. & cymba¬
la tinnientia. Soliditatẽ ali¬
quã quero: Fructũ infolus in¬
ueniã: Non sint sola uerba: Ha¬
beant oliuã redeant ad arcã
Sed inquies. habeo sacramentũ:
Uerũ dicis . sacramentũ diuinũ
ẽ: Habes baptismũ. & ego con¬
fiteor: Sed quid dicit idem
apłs: Sisciero om̃a sacram̃ta
& habuero proph&iã & om¬
nẽ fidẽ ita ut montes transfer̃a

Expanded text:
tus? quantum doctus? numquid tus? quantum doctus? numquid linguis Angelorum locutus es? Et tamen si linguis Angelorum loquereris, charitatem non habens, audirem aera sonantia et cymbala tinnientia. Soliditatem aliquam quaero, fructum in foliis inveniam: non sint sola verba, habeant olivam, redeant ad arcam. 21. Sed, inquies, habeo sacramentum. Verum dicis: Sacramentum divinum est; habes Baptisma, et ego confiteor. Sed quid dicit idem apostolus? Si sciero omnia sacramenta, et habuero prophetiam et omnem fidem, ita ut montes transfera
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur : super ferridicts ẽ
Ne facienda opera sua per
indigentiȩ necessitatẽ potrs.
quã per abundantiã benefi¬
centiȩ. ds amare putar&ur:
Cuius rei memor apłs. dictu¬
rus decaritate. super eminen¬
tiorẽ uiã demonstraturũ seait:
Et alio loco. Super eminentẽ
inquit scientiȩ caritatẽ xp̃i
Oliuȩ fructus. caritatẽ signifi¬
cat: Unde hoc probamus :
Quomodo enim oleũ nullo
omnib exilit. & super emi¬
n&. sic ẽ caritas: Non potest
p̃mi inima: necesse ẽ ut ad
superna emic&: Propterea
de illa dicit apłs. Ad huc su¬
per eminentiorẽ viã uobis de¬
monstro: Quia diximus de
oleo quia super emin&: ne¬
forte non decaritate. dixit
apł̃s. super eminentẽ uiã vobis
demonstro: audiamus ꝗd sequi¬
tur : Si linguis hominũ loquar
& angelorũ. caritatẽ autẽ non
habeã. factus sum tamquã aera¬
mentũ sonans. & cymbalum
tinniens: Enunc donate &
clama. Disertus sum: P& cla¬
ma. Doctus sũ: Quantũ diser¬

Expanded text:
intelligitur, superferri dictus est, ne facienda opera sua per indigentiae necessitatem potius quam per abundantiam beneficentiae Deus amare putaretur? Cujus rei memor Apostolus dicturus de charitate, super eminentem viam demonstraturum se ait : et in alio loco, Supereminentem, inquit, scientiae charitatem ChriOlivae fructus, charitatem significat. Unde hoc probamus? Quomodo enim oleum a nullo omnibus exsilit et supereminet: sic et charitas non potest premi in ima; necesse est ut ad superna emineat. Propterea de illa dicit Apostolus, Adhuc supereminentiorem viam vobis demonstro. Quia diximus de oleo, quia superemineforte non de charitate dixerit Apostolus, Supereminentiorem viam vobis demonstro, audiamus quid sequitur: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum tanquam aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . I nunc, Donate, et clama, Disertus sum: i nunc, et clama, Doctus sum. Quantum diser
Abbreviated transcription (Latin):
Uulti erant apł̃i: & uni dicit᷑
pasce oues meas: Absit utde¬
sint modo bon pastores. absit
a nobis. vt desint: Absit Amseri¬
cordia ipsivs. ut noneos gignat.

Expanded text:
Multi erant Apostoli, et uni dicitur, Pasce oves meas. Absit ut desint modo boni pastores: absit a nobis ut desint, absit a misericordia ipsius, ut non eos gignat a
Abbreviated transcription (Latin):
idelis ds. quise nr̃m debitorẽ
fecit. Nonaliquid a nobis capi¬
endo. sed tanta nobis ꝓmittendo
Parũ erat ꝓmissio : Etiam scripto
Tempus itaq ꝓphatie p̃dictio e

Expanded text:
idelis Deus qui se nostrum debitorem fecit; non aliquid a nobis accipiendo, sed tanta nobis promittendo. Parum erat promissio, etiam scripto Tempus itaque prophetiae, praedictio e
Abbreviated transcription (Latin):
lis sine fine: & hereditatẽ in¬
marcescibilẽ. oloriã sempiter¬
nã dulcedinẽ uultu sui. domũ
scifications sue ixcelis. exresur¬
rectione amortuis: Nullus
deinceps moriendi m&us :. Hoc ẽ
ꝓmissũ: & tã qũa finale. quodecur¬
rit pr̃a omns intentio: Quo cũue¬
nerimus pihil amplius requira¬
mus nhil amplius exigamus: Sed
adillud qđerit infine: quo ordi¬
ne uenatur . Neq hoc tacuit. ꝓ¬
mittendo. & p̃nuntiando: Pro¬
misit enĩ homnib diuintatem:
mortalib: inmortalitatẽ : pecca¬
torib iustificationẽ: ab iectis glo¬
rificationẽ: Quicquid ꝓmisit.
indignis ꝓmsit Vt non quasi ope¬
rib merces ꝓmitter&ur. sed gr̃a
a nomne suo gratis dar&ur

Expanded text:
haereditatem immarcescibilem, gloriam sempiternam, dulcedinem vultus sui, domum sanctificationis suae in coelis, ex resurrectione a mortuis nullum deinceps moriendi metum. Hoc est promissum ejus tanquam finale, quo decurrit nostra omnis intentio, quo cum venerimus, nihil amplius requiramus, nihil amplius exigamus. Sed ad illud quod erit in fine quo ordine veniatur, neque hoc tacuit promittendo et praenuntiando. Promisit enim hominibus divinitatem, mortalibus immortalitatem, peccatoribus justificationem, abjectis glorificationem. Quidquid promisit, indignis promisit, ut non quasi operibus merces promitteretur, sed gratia a nomine suo gratis daretur
Abbreviated transcription (Latin):
Magna scientia: Nonait: Sciui quia
ds̃ es sed quia ds̃m̃s estu: Tuus enĩ
ẽ cũtibi subuenit: Tuus ẽ cũtuab
illo aliems non es : Vnde dicitur
Beatus populus cuius ẽ dñs d̃s ipsas¬

Expanded text:
Magna scientia! Non ait, Scivi quia Deus es; sed, quia Deus meus es tu. Tuus est enim, cum tibi subvenit; tuus est, cum tu ab illo alienus non es. Unde dicitur: Beatus populus, cujus est Dominus Deus ips
Abbreviated transcription (Latin):
beatior eris cũse ipsũ tibi dede¬
rit: Desiderastitanta ab illo.
Rogo te: desidera & ipsũ Neq e¬
nimuere dulciora sista qua ille.
aut exaliqua parte. cõparanda
sunt illi: Ergo quedm̃ ipsũ. a quo
accepit dequib gaud&. p̃ponit
his omnib reb quas accepit: ipse
te dñe fides mea. qũa dedistim h.
qũa inspirasti mihi: ꝑhumanta¬
tẽ filii tui. ꝑmnisteriũ p̃dicato¬
ris tui: Et quomodo inuocabo

Expanded text:
heatior eris, cum seipsum tibi dedeheatior eris, cum seipsum tibi dederit? Desiderasti tanta ab illo; rogo te, desidera et ipsum. Neque enim vere dulciora sunt ista, quam ille, aut ex aliqua parte comparanda sunt illi. Ergo qui Deum ipsum, a quo accepit de quibus gaudet, praeponit his omnibus rebus quas accepit, ipse te, domine, fides mea, quam dedisti mihi, quam inspirasti mihi per humanitatem filii tui, per ministerium praedicatoris tui. Et quomodo inuocabo