comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
li multiplicare dispensatores in expensis tuis faciendis. qr per hoc ingͥ
ruptoe sui oꝑis ⁊ cognabitur se ostend̾e̾ fidelem & utilem tͥ in tuo
rum. ⁊ hoc faciet qul baiuloꝵ ut in osficio ad qd̃ fuit deputatꝰ
diutius perceue̾t. ꝙ multi tales sunt qui unũ dicunt ⁊ aliud.
faciunt ⁊ multos corrumpũt uͦ eos manu teneant ⁊ defendant

Expanded text:
li multiplicare dispensatores in expensis tuis faciendis quia per hoc ingrli multiplicare dispensatores in expensis tuis faciendis quia per hoc ingrrupeione sui corporis, et conabitur se ostendere fidelem et utilem tibi in tuorum, et hoc facit quilibet bajulorum ut in officio ad quod fuit deputatus diucius perseveret. Et multi tales sunt qui unum dicunt et aliud faciunt, et multos corrumpunt ut eos manu teneant et defendant
Abbreviated transcription (Latin):
ui. te sicut ꝓpendisti. ꝯfirma gͦ caput udeum laudem meã
in ce.hiis dcis nõ multũ. iuerat magꝰ. ⁊ ecce inuei̾t iu¬
deum prostratum ⁊ eiectũ de mula. ꝯfracta. tybia. ⁊ leso colo.
muia si stabat ex oppoĩto aremotis que uidens magnumno¬
cnũ ꝯfractꝰ sum. ⁊ morior ⁊ indigeo pietate misere̾ ⁊ serua legi
tuam que tͥ ꝯtulit uictoriam qua suꝑasti me Gise cepit magꝰ
fructuosũ qm̃ arbores hñt in se multos palmites ⁊ ramos. trũ¬
cos. erectos q̃ dant fructũ ⁊ semẽ utile ad multiplicatõem sui gni̾s
tũ bñ colunt᷑ ⁊ regunt᷑. Iusta gͦ paruitatẽ tui thesauri est dura¬
bilitas. ⁊ desfensio tui regni & tue potentie o portet gͦ ut be¬
sitũ Ate ꝯstitutum qui nõ intendat ad destructõem arboꝵ s ad
ns. patiens. Qͥ si nõ est talis. corda subditoꝵ rebellabunt eiꝰ regi¬
mini. ⁊ corrũpũt ͦ per ipm cogitatões que erant pure No¬

Expanded text:
vi te sicut perpendisti: confirma ergo apud ' Judeum laudem meam vi te sicut perpendisti: confirma ergo apud ' Judeum laudem meam in te. Hiis dictis, non multum ierat Magus, et ecce invenit Judeum prostratum et dejectum de: ﻿ mula, confracta tibia et leso collo. Mula vero stabat ex opposito a remotis, que videns Magum noconfractus sum et morior, et indigeo pietate; miserere et observa legem tuam, quia contulit tibi victoriam qua superasti me. Tunc cepit ipsum fructuosum, quoniam arbores habent in se multos ﻿ palmites et ramos et truncos erectos, quedam habent fructum et semen utile ad multiplicacionem sui generis cum bene coluntur et reguntur. Juxta potestatem tui thesauri est durabilitas et defensio tui regni et tue potencie. Oportet ergo ut besitum a te constitutum | qui non intendat ad destruccionem arborum setns, paciens. Qui si non est talis corda subditorum rebellant ejus regimini et corrumpentur per ipsum cogitaciones que erant pure. No
Abbreviated transcription (Latin):
bulantẽ pedes fatigatũ famelicũ & tues eques sacuratus
⁊ quietus. Cui magus. ueritas est hoc. Et descendens de mu-¬
la. aperuit manticam suam ⁊ cibauit ac potauit eum. De¬
inde fecit eũ equitare equitaturam. Pestqͣm uͦ uĩdeus bene
firmauit se in equitando iunxit calcaria festinando relinquẽs
magnũ. Tũo cepit uociferare ⁊ dice̾ expecta me. qr cõfusu
ꝯditoem. ⁊ ego uolo siłi. ꝯfirmare ipam. Tũnc festinabat.
muiam & magus sequens uestigia eiꝰ inquit. Siuidee nolime
de̾linquere ⁊ hoc desto ne forte int̾ficiar a leonib ⁊ moriar ni¬
mala fame ⁊ dolorosa siti age gͦ miscdit̾ mecũ sicut ego tecũ
Iudeꝰ uͦ nec respiciebat retro nec intendebat dcis eius. Qñ
sue ⁊ fidei sue ⁊ eiꝰ ꝙ dixerat iudeo. Uidelicet & in celo est
iustꝰ iudeꝵ. cui nichil est eccultũ nullũ secretũ in creaturis su¬
is. lacet dirigens gͦ caput ad celum dixit. Deus meus
tu nosti ꝙ credidi inte in tua lege. in tuis mandanis scĩfica¬

Expanded text:
bulare pedes fatigatum famelicum, et tu es eques saturatus et quietus. Cui Magus: Veritas est hec: et descendens de mula aperuit manticam suam, et cibavit cum ac potavit, deinde fecit eum equitare equitaturam. Postquam vero Judeus bene firmavit se in equitando, et junxerit calcaria festinando, relinquendo Magum. Tunc cepit vociferare et dicere: Expecta me, quia confuscondicionem, et ego volo similiter confirmare eam. Tunc festinabat Judeus mulam, et Magus sequens vestigia ejus inquid: O Judee, noli me derelinquere in hoc deserto ne forte interficiar a leonibus, et moriar male fame et dolorosa siti. Age ergo misericorditer mecum sicut ego tecum. Judeus vero non respiciebat retro nec intendebat dictis suis, neet fidei sue, et ejus quod dixerat Judeo, videlicet quod in celo est Deus justus judex, cui nichil est occultum, et nichil secretum in creaturis suis latet. Dirigens ergo capud suum ad celum dixit: Deus meus, tu nosti quia credidi in te, in tua lege, in tuis mandatis, sanctifica
Abbreviated transcription (Latin):
litas ⁊ lex mea hec st̃. Inpͥmis uolo mͥmet qĩ bonũ ⁊ filiis
generis mei & nolo alicui creature dei malum neq seꝙͣtibus
legem meam neq discrepantib mecum meadem ⁊ credo equitatem &
auam seruandam cuilibet iuuenti ⁊ nulla iniuriã placet mͥ. uidet ͦ
⁊̾ mͥ siquid mali accidat cuslibet iuuentium ꝓ illud malun me ꝯtĩ¬
gar ⁊ me ꝯtͣbat affcõ ⁊̃ prospitatem. sanitatem incolomitatem. fe¬
licitatem accid̾e̾ om̃ib hom̃ib uniu̾sałr. Tunc dixit ei udeus
Quid si inuria ⁊ osfensa fiat tͥ. Eui magus. Scio ꝙ in celo est
deus. iustus. bonus. sapiens. cui nichil est occultum nicħ sec̃t̃
nichꝰ penitus selat᷑ de hiis que latent in suis creaturis qui re¬

Expanded text:
litas et lex mea hee sunt. Inprimis, volo mihi ipsi bonum et filiis litas et lex mea hee sunt. Inprimis, volo mihi ipsi bonum et filiis generis mei, et nolo alicui creature Dei malum, neque sequentibus legem meam neque discrepitantibus mecum in eadem. Et credo equitatem et misericordiam servandam cuilibet viventi, et nulla injuria placet mihi. Videtur eciam mihi si quid mali accidat alicui vivencium, quod illud malum me to eciam | prosperitatem et sanitatem et incolumitatem et felicitatem accidere omnibus hominibus universaliter. ﻿ Tunc, dixit ei Judeus: Quid si injuria vel offensa fiat tibi? Cui Magus: Scio quod in celo est Deus justus, bonus, et sapiens, cui nichil est occultum, nichil secretum, nichil penitus celatum de hiis que latent in suis creaturis, qui re
Abbreviated transcription (Latin):
ad promissiones ⁊ qͣrias uoluntates & utilior ex baiulis est.
qui magͥ. diligit̃ uitam tuam et obedientiam. qui magͥ in-¬
qͥ dicunt᷑ alsossiati fuisse mnuno itine̾ quoꝵ unus erat magnus ori¬
entalis. reliqus uͦ iudeus magnus equitauit mulam. qͣm tuitͥuii
ad placitum suum que portabat uniu̾sa noc᷑a sua quibs indiget iua¬
tor Iudeus uͦ incedebat pedes nõ hñs cibum nec alia uccia
⁊ que est fides tua Respondit iudeus credo ꝙ in celo est unꝰ
deus quẽ adoro ⁊ expecto hẽo bonũ aie mee ⁊ remun̾atoẽm
⁊ ill̾ qui conuen̾nt mecũ in lege mea ⁊ fide mea ꝙ credulitas.
mea. ꝙ qui discrepat neꝯ in fide & lege mea. licitũ est mͥ colłe
sanguinẽ suũ pecuniam suã ⁊ accidens suum .i. uxorem suam.
mago demõstraui tͥ iam legem meam ⁊ fidem meam redde gͦ
me cercũ de fide oꝵ lege tua. Cui respondit magus. fides credu¬

Expanded text:
ad promissiones et contrarias voluntates. Et utilior ex bajulis tuis est ad promissiones et contrarias voluntates. Et utilior ex bajulis tuis est qui magis diligit vitam tuam et obedienciam, et qui magis indicuntur associati fuisse in uno itinere, quorum unus erat Magus orientalis, reliquus vero Judeus. Magus equitavit mulam quam nutrivit ad placitum suum, que portabat universa necessaria sua quibus indigebat viator. Judeus vero incedebat pedes non habens | cibum nec alia necesset que est fides tua? Respondit Judeus: Credo quod in celo unus est Deus quem adoro, et expecto ab eo bonum anime mee et remuneracionem, et illis qui conveniunt mecum in lege mea. Et fides mea et credulitas mea est quod qui discrepat mecum in fide mea et lege mea licitum est mihi tollere sanguinem suum, pecuniam suam et accidens suum, id est, uxorem, Mago, demonstravi in quid tibi legem meam et fidem meam, redde ergo me certum de lege et fide tua. Cui respondit Magus: Fides et credu
Abbreviated transcription (Latin):
nrõ acquisiui osferens ipm̃ tͥ iste est mereto ꝯmẽdandus ⁊ omĩ
aude dignus ut pote eligens ⁊ uolens ꝯfusionẽ sui ip̃ius pro tua
gła Gemptabis ⁊̃ baiulos tuos in donis & mueribus facien¬
dis. quẽ gͦ illoꝵ uideris conari ⁊ intemde̾ suꝑ hiis ult᷑ modũ
nullũ bonũ speres in eo & ille baiulus qͥ anhelat peciuẽ acqui-¬
rende & thesauros obseruandos nõ ꝯfidas in eo qr cius serui¬
tium est pp̃ aurũ & dimiitit pecuniam curre̾ cum sensib hoĩ¬
nũ ⁊ est profunditas sũ fundo & nõ est in eo t̾minus siue fin
qr. forte amor peciuẽ & ardor inducet eum ao tuam morter.
uel ad illum qui ad hoc intendit ⁊ id̾o ꝯueĩens esset ꝙ tuus
baiulus nõ elongaretur ad tua p̾sentia. Et p̾cipias ei ꝙ nõ
hẽat tractatum uł freꝗͣͥtiam cũ aliquo regum ee regib ⁊ nõ
legar ei epłam nec mutat eis noua ⁊ cum tu perceꝑis. tala.
mũta eos sine mora qm̃ aĩ ueloces sũt & defacili declinat.

Expanded text:
o adquisivi: offerens ipsum tibi, iste est merito comendandus et omni laude dignus, utpote eligens et volens confusionem sui ipsius pro tua gloria. Temptabis eciam bajulos | tuos in donis et muneribus faciendis. Quem ergo illorum videris conari et intendere super hiis ultra modum, nullum bonum speres in eo. Et ille bajulus qui anelat pecunie acquirende, et ad thesauros observandos, non confidas in eo, quia ejus servicium est propter aurum, et dimittit pecuniam currere cum sensibus hominum, et est profunditas sine fundo, et non est in ﻿ eo terminus sive finiquia forte amor pecunie et ardor inducet eum ad tuam mortem vel ad illum qui ad hoc intendit. Et ideo conveniens esset quod tuus bajulus non elongaretur a tua presencia, et precipias ei quod non habeat tractatum vel frequenciam cum aliquo regum ex regibus, et non legat eis epistolam nec mittat eis nova. Et cum perceperis talia, muta eos sine mora, quoniam animi veloces sunt et facile declinant
Abbreviated transcription (Latin):
tem uirtutig ⁊ molliciẽ. Cuiꝰ passus sunt lati ⁊ tardi prosꝑabitur
in om̃ib oꝑib suis et factis. Et cuiꝰ passus sunt breues est impe¬
tuosus suspiciosus impotens in oꝑib male uoluntatis. Ille uͦ homo¬
est optime memorie bene ꝯpoĩtꝰ in natura Qͥ ht̃ carnes molles
nec nimis breuis albus declinans ad rubedinẽ mitis asꝑ¬
ectꝰ capilli plani mediocres magnoꝵ oculoꝵ declinantium ad ret¬
ditatẽ mediocris ⁊ ꝯmensurati capitis magnituoine colli equa
cruribus ⁊ in geĩb. Clare uocis cũ temꝑantia in sb̾tilirate et groil

Expanded text:
e incessu. CUjus passus sunt lati et tardi prosperabitur in omnibus operibus suis et factis. Cujus passus sunt breves, est impetuosus, suspiciosus, potens in operibus male voluntatis. Capituest optime memorie bene compositus in natura, qui habet carnes molles, n nimis longus nec nimis brevis, atque declinans ad rubedinem, mitis aspectus, capilli plani mediocriter, magnorum oculorum et declinancium ad rotunditatem, mediocris et mensurati capitis, magnitudine colli equalcruribus et genibus, clare vocis cum temperancia in sublimitate vel
Abbreviated transcription (Latin):
git in aliquo aĩali ꝙ in eo collegit ⁊ nõ est repernre in ali¬
quo aĩalium ꝯsuetũdinem uł morẽ quẽ nõ inuenies in hoĩe
qmͣ audaꝵ est ut leo timidus. ut lepus largus. ut gallus.
maliciosus. ut leena priuatꝰ ⁊ domesticus. ut columiba u̾spelł ⁊
dolosus. ut uulꝑis. Simpleꝵ et mittis ut agnus ueloꝵ ⁊ agilis ca¬

Expanded text:
 potes reperire in aliquo animalium consuetudinem vel morem quem non invenies in homine. Quoniam audax est ut leo, timidus ut lepus, largus ut gallus, amaliciosus ut leena, privatus et domesticus ut columba, versipellis et dolosus ut vulpis, simplex et mitis ut agnus, velox et agilis
Abbreviated transcription (Latin):
na ⁊ ingresta itineris in quadratura solis eut in eiꝰ ꝓpoĩto d
Si gͦ inuei̾̃es orientẽ seu ascendentẽ ĩ eiꝰ oppoĩto uł quadra¬
tura solis. reu̾te̾ uelocit̾ alesus ⁊ perficiet᷑ opus. Et si uisa
aggredũ blłm ordina domũ lune mediõ soli. ⁊ m̾curiũ respia¬
entẽ ipãm beniuolo uultu. ⁊ m̾curium fac in quarto graduꝙꝵ

Expanded text:
atura Solis. aut in ejus opposito. Si ergo invenias orientem seu ascendentem in ejus opposito, vel in quadratura Solis, revertere velociter illesus et perficietur opus. Et si vis aggredi bellum, ordina domum Lune medium celi, et Mercurium respicientem ipsam benivolo vultu3, et fac Mercurium in quarto gradu,
Abbreviated transcription (Latin):
ire nõ potuit ꝓpt̾ etatẽ senescentẽ ⁊ corporis gͣuitatẽ et.
suerat tñ uolũtati hac postulatõi tanti domini nec.
ausus nec debuir cõtraire. uolens itaq in parte impe¬
ratori satifface̾ ⁊ inparte secreta artium octultare hrĩc
librũ edidit loque̾s eniginatib ⁊ exempiis & siguratiuis lo¬
cutionib docens extrincecus litta̾temis ꝑhilosophicam doctͥ
ce. ꝙ secrete alegandro pͥmcipale ꝓpositũ quod ab eodem
instantissime postularat Diuidens itaq presentẽ codicem
utilitatem legentium in huiꝰ libri pͥmcipio collegi et descͥsi
libroꝵ pͥmcipia et omnia capitula .⁊.¬
tytulorum.

Expanded text:
ire non potuit propter etatem senescentem et corporis gravitatem, et suerat, tamen voluntati et postulacioni tanti domini nec ausus fuit nec debuit contraire. Volens itaque in parte imperatori satisfacere et in parte secreta artium occultare, hunc librum edidit, loquens enigmatibus et exemplis et figura- tivis locucionibus, docens extrinsecus literatenus philosophicam doctrice et secrete Alexandro principale propositum, quod ab eodem instantissime postulaverat. Dividens utique presentem codicem utilitatem legencium in libri principio collegi et descripsi librorum principia et omnia capitula titulorum.
Abbreviated transcription (Latin):
su cum alius sit loquẽdi modꝰ aꝑud arabes ⁊ alius
apud latinos. Quẽ librum ꝑitissimꝰ pͥnceps phisolophoꝵ
aristotiles ꝯposuit ad ꝑeticionẽ regis alexandri dis¬
cipuli sui qui postulauit ab eo qd aut ad ipsum ueni¬
ret aut secreta qͣrdam artium abi fdeliter reuela¬
ret uidelicet morũ oꝑationẽ ⁊ potestatẽ astͦ in altͦnomidan

Expanded text:
su, cum | alius loquendi modus sit apud Arabes alius apud Latinos. Quem librum peritissimus princeps philosophorum Aristotiles composuit ad peticionem regis Alexandri, discipuli sui. Qui postulavit ab eo, ut ad ipsum veniret, et secretum quarundam artium sibi fideliter revelaret, videlicet, mo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sanã doctͥna ñ sust inebũt. s ad desidi̾a sua coac̾uabt̃. Sͥ
magrõs pͣriẽtes aurib. q̃ gͥ studiĩ reliꝗͣ lib̾tas sp̾ari ñ pͭ.
Cũ magrõs discipłoꝵ palpones discipłos magͦꝵ iudices q le¬
gẽ legẽ di ⁊ tacẽdi ĩponẽtes cognostaꝰ.In paucis uͦ magistͥ tõ¬
tẽ s adulãtis włtũ ac uocẽ ꝑcipiẽs ⁊ s̃i aliꝙͣ qͥ magrĩ seu̾i

Expanded text:
um sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabunt sibi magistros, prurientes auribus . Quae igitur studii reliqua libertas sperari possit, cum magistros discipulorum palpones, discipulos magistrorum judices, legemque loquendi et tacendi imponentes cognoscamus? In paucis enim magistri, frontem, s
Abbreviated transcription (Latin):
maois minꝰ humida infine
magis humida magis fri¬
gida ni medio equalit̾. Her
au ÷ inpͥnc ipio magis humi¬
dum minus calidum ui fi¬
ue magis caliduni nurus
humidum in medio eqͣlit̾.

Expanded text:
a, minus humida, in fine magis humida, minus frigida, in medio aequaliter. Ver autem in principio magis humidum, minus calidum, in fine magis calidum, minus humidum, in medio aequaliter.
Abbreviated transcription (Latin):
in duo diuidit᷑. Cum eñ temꝑies aeris ex om̃i ꝑte suꝑ t̾rã sit ex
lat᷑a t̾re uixta qualitatẽ oritontis cingunt. in duo illã duudũt

Expanded text:
in duo dividitur. Cum enim temperies aeris ex omni parte terrae sit, ex latera terrae juxta quantitatem horizontis cingunt, in duo illam dividunt
Abbreviated transcription (Latin):
dñte ad orientem ꝯͣ firmam̃tũ uitit᷑ cotidie tñ afirmam̃to ad oc¬
casum refertur. Existens q suꝑ t̾ram agrisplendorem qui dr̃
dies eod̃ uͦ exist ente sub t̾ra uifi̾ori parte ÷ obscuritas que nox
phi nat᷑aleni diem in qͣrta diuiserunt. Anona parte noctis usq ad t̾ciam
diei usuał illũ ẽe calidũ ⁊ humidum dicentes Atercia parte usua¬
gidum ⁊ humiduui. Inde ꝯtiugit. ꝙ q̃dam infirmitates in diu̾sis par¬

Expanded text:
dente in Orientem contra firmamentum nitatur, quotidie tamen a firmamento ad occasum refertur, existensque super terram, agit splendorem, qui dicitur dies. Eodem vero existente sub terra, in superiori parte est obscuritas, quae nox quattuor physici diviserunt: a nona parte noctis usque ad tertiam diei usualis calidum et humid um esse dicentes; a tertia diei usuagidum et humidum. Inde contingit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uuan ycedẽti simmlẽ la qua nõ in medio ut iyna ceflux̃one
sibia or ursant spaat a ł ultͣ nt ex illa cardinales ex hac colla¬
terales int elligamus. S quia nõ
in una figura płꝰ qm duos potuimꝰ
olt end̾e̾ ꝑ simile istoꝵ de allus intel¬
tingunt cũ cotidie refluyõnes di¬
iudant᷑ ⁊ sibi occͣrant. qd testãt᷑ coti¬
cotidie uenti. p̾. Et si cotidie ꝯtua

Expanded text:
praecedenti faciamus, in qua non in medio refluxiones sibi occurrant, ut in illa cardinales, ex hac collaterales intelligamus. Sed quia non in una figura plus quam duos potuimus ostendere, per simile istorum de aliis intelgant venti, cum quotidie refluxiones dividantur, sibi occurrant, quod testantur quotiotidie ve
Abbreviated transcription (Latin):
tes intumescunt fremũt maria & multa mala eueniiint per
que multa uiuentia pereunt Serumptamẽ accidentia ma¬
la nõ impediunt quim laudent homines głosum deum in
sua maiestate considerandes signa sue gratie dona miẽ quia
per pluuiam uiuiscauit nascentia. uegerabila pullulant &
cunctis uirentib influmdit᷑ benedictõ & ideo homines referũt

Expanded text:
tes intumescunt, furiunt maria, et multa alia mala eveniunt, per que multa vivencia pereunt. Verumptamen accidencia mala non impediunt quin laudent homines Deum gloriosum in sua magestate, considerantes signa sue gracie dona misericordie, quia per pluviam vivificant nascencia, vegetabilia pullulant, et cunctis virtutibus inf
Abbreviated transcription (Latin):
nimiqͣm cessaui dice̾ clemẽtie tue ex declinatio prodigalitatis
et auaricie & acquisicio. largitatis est gła regum ⁊ ꝑpetu¬
itas regnoꝵ ⁊ hoc fit qñ reꝵ abstinet se & retrahit ma
num abonis et possessionib subditeꝵ. Uñ inueni scriptum
in p̃ceptum magni doctoris hermogens ꝙ sũma et uera
bonitas. claritas intellectꝰ & plenitudo legis ac signum.¬
Inuerecũdia uͦ p̾smmptõem p̾sũptio infidelitatẽ Inadelitas latrocimũ
& destructionẽ familiaritatis ⁊ adruinam totns oꝑis hoc est
comtrarium nature
Qio ⁊ pͥncipalit̾ ꝯuenit regi qͣmtũ ad se ipm̃ ꝙ fama noĩs¬
saꝑĩa ul insipĩa dominet᷑ qr quicumqi reꝵ supponit regnũ sinĩ
diuine legi dignus est regnare ⁊ honorifice dominari. Qͥ uero
in seruititẽ dirigit suam legem subiciens eam regno suo et
imperio transgressor ueritatis ⁊ comtemptor sue legis Qͥ .i

Expanded text:
nunquam cessavi dicere clemencie tue quod declinacio prodigalitatis et avaricie et acquisicio largitatis est gloria regum et perhennitas regnorum. Et hoc fit quando rex se abstinet et retrahit manum suam a bonis et possessionibus subditorum. Unde invenitur scriptum in preceptis magni doctoris Hermogenis quod summa et vera bonitas et claritas intellectus et plenitudo legis ac inverecundia vero presumpcionem: presumpcio infidelitatem: infidelitas latrociniumet destruccionem familiaritatis et ad ruinam tocius operis: et hoc est contrarium natureo et principaliter convenit regi quantum ad seipsum, ut fama sui nsapiencia vel insipiencia dominetur, quia quicunque rex supponit regnum suum divine legi dignus est regnare et honorifice dominari. Qui vero in servitutem redigit Dei legem, subiciens eam suo regno et imperio, transgressor est veritatis et contemptor divine legis. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicinut᷑ ꝑficio gͦ ⁊ dico ꝙ nõ oportet hoc fieri in om̃ibus oꝑibus
ad presentiam urãm in ꝓpͥetatibus suis in ligando. ⁊ ꝯsulendo. sicut¬

Expanded text:
 dico | quod non oportet hoc fieri in omnibus operibus,  dico | quod non oportet hoc fieri in omnibus operibus, ad presenciam tuam in prosperitatibus suis in ligando et solvendo secu
Abbreviated transcription (Latin):
naturam de pleno de uscuo de finito de infinito ⁊ cõcorditer cõ¬
uenerũt ĩ confectoẽ istiꝰ medicine inestimabilis. ꝙͣ diuiserũt in
secretum per uisionem. Uolũt ⁊̃ dicere cꝑ iste enoch fuit mag¬
nus hmogenes quẽ greci multum ꝯmẽdant ⁊ laudant ⁊ atoͥ¬
buũt oẽm scĩam secretam ⁊ selestem
um dei bñdictoẽ sumo de succo maligranati dulcis.Cxu.
rotuas ⁊ desucto maligranati. acris .x. rotulas ⁊ de fucco¬
inuase ita ut sit ad medietatẽ. ⁊ cum distretõne decoquant᷑
cum suaui igne & penitꝰ sine fumo ⁊ touat᷑ tota spuma ⁊ tm̃
decoquatui. quousꝙ efficiatin. sicut mel spissum. Hoc siquidem
est illud mei oꝑtintũ quo conficiunt᷑ medicine. Debes gͦ ip̃o uti.¬
uel seceto. sed seꝑarim querat a quolibet secretum sium quia
ĩ secretis ꝯsiliis talia reuelant᷑ uni que nõ coram iultis ⁊ płibus¬

Expanded text:
iis que sunt supra naturam, de pleno, de vacuo, de finito, et de infinito, et concorditer coniis que sunt supra naturam, de pleno, de vacuo, de finito, et de infinito, et concorditer convenerunt in confeccione istius medicine inestimabilis quam diviserunt insecretum per visionem. Volunt enim dicere quod iste Enoch fuit magnus Hermogenes quem Greci multum commendant et laudant, et ei attribuunt omnem scienciam secretam et celestemUm Dei benediccione sume de succo maligranati dulcis 25 rotulas de succo maligranati acris | x rotulas, et de succin vase, ita ut sit ad medietatem, et cum discreccione decoquantur cum suavi igne et penitus sine fumo, et tollatur tota spuma, et tantum decoquatur quousque efficiatur sicut mel spissum. Hoc quidem est illud mel optimum quo conficiuntur medicine; debes ergo utiel secreto, set separatim querat a quolibet secretum suum. Quia in secretis consiliis talia revelantur uni que non communiter
Abbreviated transcription (Latin):
de decoquat᷑ suauit̾ donec deficiat medietas aque. Deinde m¬
sceatur ⁊ coletur donec fiat clarum ⁊ tũc ponatꝰ in eo de me
uncie ⁊ hec scd̃a est medicina cuiꝰ ꝓpͥetas ẽ corroborare stom¬
feci de medicinis ꝯpoĩtis ⁊ in potiomib: artificiatibꝰ ĩ ungentis con¬
fectis ⁊ emplastris scd̾m odinẽ ⁊ artẽ grecoꝵ y̾talicoꝵ y̾mdoꝵ e
persarum inquib muallum experimẽtum fuait fauaꝵ. Eriaid se¬
crrta erant ita utiua ⁊ seputa eo cx ignorabant ͤ. nec iauenie¬
bantui ułꝙ ꝙͣ ideo indignum esse decreui. si tuam iaterent. cle
dam. enim asserũt ꝙ adã fuitꝰ eius inuentor Alii. autẽ dicũt
cy esculapides ⁊ hmogenes mediꝰ ⁊ hyr fes
⁊ donastios ⁊ uatileos ⁊ hebreos ⁊ dẏoris ⁊ tarans głosi philoso¬
phi qui sunt oc̃to quib datũ est nosce secreta scĩaꝵ que latebãt
om̃s homines. Isti sunt qui inquisierũt de hiis que sũt supra

Expanded text:
de decoquatur suaviter donec deficiat medietas aque, deinde mde decoquatur suaviter donec deficiat medietas aque, deinde misceatur et coletur donec fiat clarum. Et tunc ponantur in eo de meluncie. Et hec est secunda medicina cujus proprietas est corroborare stomfeci de medicinis compositis, et in potacionibus artificialibus, in unguentis confectis et emplastris, secundum ordinem et artem Grecorum, Ytalicorum, Indorum, et Persarum, in quibus nullum experimentum fuit fallax. Quia igitur secreta ista utilia erant sepulta, eo quod ignorabantur nec inveniebantur usquequaque, ideo indignum esse decrevi si tuam laterent clemedam enim asserunt quod Adam fuerit ejus inventor. Alii dicunt quod Esculapius, et Hermogenes medicus, Hirfos, et Donasties, et Vatildos Hebrei, et Dioris, et Caraus, gloriosi philosophi qui sunt 8, quibus datum est noscere secreta scienciarum que latebant omnes homines. Isti sunt qui inquisierunt et ﻿ disputaverunt de h
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Deinde ungat copus qubedam ungentis. que ꝯuemiñt ..
beis .i. rot̾. ⁊ deuiolis qͣrta pars rotꝰ. ⁊ omĩa ponant᷑ indecem
rotulis aque dulcis post ꝙͣ meo appoĩtum fui̾t de aqͣ mente i¬
ridis esi elcorẽgam media pars. R. ⁊ de aqͣ mente uiridis med¬
de enilegactiam de gariofolo ⁊ ħ omĩa debent stare supͣ ignem.
per unam diem ⁊ noctem donec egrediatur tota uis eoꝵ. Deide
ponatin. supͣ ignẽ suauem donec diminuat᷑. tercia pars aque.
draguia de ambre & tres ambre dragme deligno aloes trito
⁊ humndo ⁊ hec est ꝑina medicina srne potio cui estcus est co¬
gabeli eiecto cortice. R. de medicina. carroble de babylonia
quartas pars unius rotule ⁊ de liquiricia sine cortice. bona que
est citrini coloris due uncie ⁊ de granis maturis. de uirotis
in suo tempore due untie ꝯterant᷑ bñ. ⁊ hec omĩa ponantur ĩ
decem rotinis aque dulcis per unam diẽ ⁊ unam noctẽ Dein¬

Expanded text:
dum. Deinde ungat corpus quibusdam unguentis quc conveniunt dum. Deinde ungat corpus quibusdam unguentis quc conveniunt beis i rotulam, et de violis quarta pars rotule, et omnia ponantur in x libris aque dulcis, postquam in eo appositum fuerit de aqua eleorongan media pars rotule, et de aqua mente viridis medde elegaman et gariophilo. Et hec omnia debent stare super ignem per unam diem et noctem donec egrediatur tota vis eorum. Deinde ponatur supra ignem suavem donec diminuatur tercia pars aque, a de ambra, et iij dragme de ligno aloes trito et humido. Et hec est prima medicina sive pocio cujus effectus est coa, ejecto cortice citrini, de medulla caroble de Babilonia quarta pars unius rotule, et de liquiricia sine cortice, que est citrini coloris, due uncie, et de granis maturis de virotis in suo tempore due uncie. Conterantur bene hec omnia et ponantur in 10 rotulis aque dulcis per unam diem et unam noctem. Dein
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ngrediendo quartam similitꝰ facere ut cum uoluit eꝑire debet
eu̾dem modim fuare faciendo morulam inquallibet chamerarumn
ne epe it de miinio calore ad nimium frigus aut de uimio frigo¬
re aõ miniũ calorem. ⁊ sit balnerm edificatim in alto ⁊ in loco uen¬
toso ⁊ hẽat fornaces magnas reddentes flamas q iaruoi acuam
dulcem q u̾tendum est ineo odorib conueĩentib tempori m̃scenti.
Unidelicet ĩ uere ⁊ estate utendum ÷ andum est triplitato ⁊ qi
dniplicato. In autũpno uͦ ⁊ hyeme fruendi esdaceis imbutdi
fait exeat ad alias mansiones statim ⁊ utatur sequentibꝰ docu¬
nentis ⁊ ungentis. Si gͦꝰ uincatu: a calore pectmet se ꝯ ut atun
iingento purificato cõuenienti tempori q iu̾e ⁊ mestate deber¬
eme di uti ungento ꝯfcõ de mirra ⁊ desucto hbe que deꝰ. bletes
⁊ proicere suꝑ caput artificiales aquas ⁊ temꝑatas Dem̃de de¬
bet abluere ⁊ fricare inde torpus donec fui̾t bene letum ⁊ mũ¬

Expanded text:
ero ingrediendo quartam et similiter facere. Et cum voluerit exire, debet eundem modum servare, faciendo morulam in qualibet mansione camerarum ne exeat ex nimio calore ad nimium frigus. aut de nimio frigore ad nimium calorem. Et sit balneum edificatum in alto et in loco ventoso, et habeat fornaces magnas et latas reddentes flammas latas, et aquam dulcem. Et utendum est in eo odoribus convenientibus tempori presenti, delicet in vere et estate utendum est temperato odore, druplicato. In autumpno vero et hyeme fruendum est duplicato. fuerit, exeat ad alias mansiones statim. et utatur sequentibus documentis et unguentis. ﻿ Si ergo vincatur a calore, pectinet se et utatur unguento purificato convenienti tempori. Quia in vere eeme debet uti unguento confecto de mirra et de succo herbe que dicitur bletes, et proicere super capud artificiales aquas et temperatas. Deinde debet abluere et fricare inde corpus donec fuerit inde lotum bene et mun
Abbreviated transcription (Latin):
uere eum scientiis. Misit gͦ eum perindiam & per alias peo¬
uintias honorifice sicut decet filium tanti regis. sed nichil pros¬
ad fabrile artificium pp̃ qd̃ turbatus est rex ualde. Connocauit¬
gͦ sapientes om̃s. sui regni qui requisiti conuenerũt omnes in
hoc ad que na ꝑueri deducebat ipm factum est gͦ ita ⁊ multoci¬
ens accidit huic simiłe sicut est satis cognitum Noli gͦ comp-¬
mitam uicioꝵ. balem gͦ dilige & habeas iuxta te ⁊ tunc pre¬
cip̃ue qnͣ uideris ipm̃ ey̾citantem animũ suum in hiis uirtu¬
tils tał enim ꝯsueuit esse bone eloquentie morigenatus curi¬
auis ⁊ saens hystorias eoꝵ qui nos precesserũt degentibus õ
p̃ponas. gͦ aliquid faciendum uel p̃p̃onas absq eius consilio dili¬
ge eiꝰ societatem q talis diligit ueritatem ⁊ ꝙ decet regiam ns¬
ĩ eitatem ꝯsulit & remouet contrarnum firmus est in aĩo constãs

Expanded text:
uere sciencias misit ergo eum per Indiam et per alias prouere sciencias misit ergo eum per Indiam et per alias provincias honoriffice sicut decet filius tanti regis. Sed nichil prosad fabrilleartifficium propter quod turbatus est rex valde. Convocavit sapientes omnes sui regni, qui requisti convenerunt omnes in hoc ad que natura pueri deducebat ipsum. Factum est ergo ita et multociens accidit huic simile, sicut est satis cognitum. Noli ergo conmitam viciorum: talem ergo dilige et habeas juxta te, et precipue tunc quando videris ipsum excercitantem animum suum in hiis virtutibus. Talis enim consuevit esse bone eloquencie, et bene morigeratus, curialis et sciens historias eorum qui nos precesserunt | de gentibus. Non preponas ergo aliquid faciendum vel postponas absque ejus consilio. Dilige ejus societatem, quia talis diligit veritatem et quod decet regiam magestatem consulit et removet contrarium. Firmus est in animo, constan
Abbreviated transcription (Latin):
bris usꝙ ad xxi. diem. martis. In hoo temꝑe noꝵ esongatur di¬
es abbreniatin conualescũt frigora erasperantin uenti ca¬
dunt arboꝵ folia. moriunt᷑ per maiori parte uirentia ⁊ indu¬
rant᷑ quasi lapis maior pars aĩalium. in uentre terre latet¬
rantin. Aer. dengrescũt temꝑa ꝯtremiscũt pecora ⁊ iumenta.

Expanded text:
bris usque ad 21 diem Marcii. In hoc tempore nox elongatur, dies abbreviatur, convalescunt frigora et exasperantur venti, cadunt arborum folia, moriuntur pro majori parte virencia et indurantur quasi lapis, major pars animalium in ventre terre etratur aer, denigrescunt tempora, contremescunt pecora et jumenta,
Abbreviated transcription (Latin):
ei t̾e indigere pecunia. Si gͦ inducat te ad distractionem eoꝵ q
sũt in chesauro tuo & hostendat hoc ẽẽ expediens. scias ꝙ mi
llum caput p̾cii. ponit in te & si inducat te ad rapiendam pecu¬
niam subditoꝵ erit corruptio regiminis & odient te ultrame¬
dum. Si uͦ exponat tͥ qd̾ ht̃ ⁊ dicat hec est qd̾̃ est grã & dño

Expanded text:
ei te indigere pecuniam. Si ergo ducat te ad distraccionem eorum que sunt in thesauro tuo, et ostendat hoc esse expediens, scias quod nullum capud precii ponit in te. Et si inducat te ad recipiendum pecuniam subditorum, erit corrupcio regiminis, et odient te ultra modum. Si ergo exponat tibi quod habet, et dicat: Hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
inruriam patiunt᷑ remouens penitꝰ oem̃ iniusticiam smillam
faciens penitus diffe̾n̾tiam in personis gradibus hoĩnm qͦs
deus creauit equales Duodecimũ est ꝙ sit fortis ⁊ perse¬
uerantis ꝓpos̃ci in huis que uident᷑ sͥ agenda. audaꝵ sñ time¬
re ꝙ pussinanimitate Gresdecimũ est ꝙ saat om̃s exitꝰ
eypensarum & non lateat ipm̃ aliqua utilitas que ad ip̃m.

Expanded text:
injuriam paciuntur, removens penitus omnem injusticiam, nullam injuriam paciuntur, removens penitus omnem injusticiam, nullam penitus faciens differenciam in personis et gradibus hominum quos Deus creavit equales. Duodecimum est quod sit fortis et perseverantis propositi in hiis que sibi videntur agenda, audax sine timore vel pusillaminitate. Tercium decimum est quod sciat omnes exitus expensarum, et non lateat eum ali
Abbreviated transcription (Latin):
percipiens. qñ ingreditꝰ disficultas sicut predigi Quintum¬
ꝙ sit curialis. affabilis dulcis lingue. ita ꝙ lingua corda con¬
que est ars uerissima ⁊ demõstͣtiua qua atrahit᷑ nͦa Septim̃
est᷑: ꝙ sit ueraꝵ in u̾bis ꝙ diligens ui̾tatem. fugiens mẽdatu
bone ꝯpoĩtionis in moribus ⁊ bone ꝯplectionis. suauis ⁊ mã¬
suetꝰ tractabłis Octauũ ꝙ sit sinẽ uota crapule ⁊ ebrietatis
iñ cibo ⁊ potu sñ nota coitus decliuans ludos ꝙ delectationeni
Nouum est ꝙ sit magnauimus in ꝓpoĩto diligens honori¬
ficentiam ¶Decimũ est ꝙ aurum argentium ⁊ cetera accidẽ¬
talia huiꝰ mũdi sint ꝯtemptibilia apud ipm̃ et nõ sit eiꝰ ꝓpoĩt̃
nec intentio n inhiis que ꝯueĩunt dignitati ⁊ regimini
c diligat progimũ & remotum ¶ Uindecimũ ex diligat et
amplectat᷑ iuistos at iusticiam. odio habens inuriam et offen¬
sam. reddens unicuiꝙ qd̃ suũ est wb̾ueniens op̃psis ⁊ hiis qui

Expanded text:
percipiens quando ingreditur difficultas, sicut predixi. Quinto quod sit curialis, affabilis, dulcis lingue, ita quod lingua cordis conque est ars verissima demonstrativa qua attrahitur natura. Septimo quod sit verax in verbis, diligens veritatem. fugiens mendacium, bone composicionis in moribus et bone complexionis, suavis mansuetus et tractabilis. Octavo quod sit sine nota crapule et ebrietatis in cibo et potu, et sine nota coitus, declinans ludos et delectacionem. Nonum est quod sit magnanimus in proposito et diligens honorificenciam. | Decimum quod aurum et argentum et cetera accidentalia hujus mundi sint contemptibilia apud ipsum, et non sit ejus propositum nec intencio nisi in hiis que conveniunt dignitati et regimini, et quod diligat proximum et remotum. Undecimum quod diligat et amplectetur justos atque justiciam, odio habens injuriam et offensam, reddens unicuique quod suum est, subveniens oppressis et hiis qui
Abbreviated transcription (Latin):
temporibus suis deinde gratarin exeat sicut docuimꝰ inpͥcedentib.
sua alic̃tuum. Deinde post modicam horam sumat ꝑatum cibũ
aqua ⁊ sid̾m qd̾ consueuit bib̾e & nõ sumat multũ sed mod̾ate de¬
inde fumigabit se incensib ꝯuenientil illi temꝑi. Deinde requies¬
cat inlectis delicaris ⁊ accipiat de sompno bonam partẽ ⁊ hoc mn
qui ete: dite siquidẽ ordo sanitatis ⁊ nutͥticionis est copors. Qr¬
uͦ est senesd senee uel qui suꝑatur afrigiditate ⁊ humiditate. ca¬
ueat multũ morari iñ balneis debet siquidem trã stare. mbalneo
tempatam ꝑ proiciat super se multũ cito ꝙͣtum uoluo Oporter ÷
se ungentis ctlidis. Qͥ ũ fu̾it calide nature teneat p̃cedentem.

Expanded text:
temporibus suis. Deinde gradatim exeat sicut docuimus in precedentibus. sua aliquantulum, deinde post modicam horam sumat paucum cibumaqua et secundum quod consuevit bibere, et non sumat multum set moderate. Deinde subfumigabit se incensis convenientibus illi tempori; deinde requiescat in locis delicatis, et accipiat de sompno bonam partem, et hoc mquiete. Iste siquidem ordo sanitatis et nutricionis est corporis. Qui vero est senex vel superatur a frigiditate et humiditate, caveat morari in balneis multum. Debet siquidem stare in balneo temperatam proiciat super se multum cito quando vel quantum vse unguentis calidis. Qui vero fuerint calide nature, teneant precedentem
Abbreviated transcription (Latin):
precedentibꝰ cognoscunt᷑ ad quem finem debeaut i iare nes
docui te fidelit̾ ⁊ ostendi brent diuisiones ⁊ cognitões infur¬
mitatũ ⁊ in aqua simiłr est probatum signũ in hiis rebus
Sed p̾cedentia signa fũt meliora ⁊ ueriora sicut decͥminau:
im libro de acruis ⁊ ħ signa sufficiũt illi qui bene tenet in me¬
moria doctrinam illius libri. Sicut etiam ꝯtinẽt᷑ im libro quẽ

Expanded text:
precedentibus cognoscitur ad quem finem debeant pervenire. Et ego docui te fideliter, et ostendi breviter divisiones et cogniciones infirmitatum. Et in aqua similiter est signum probatum in hiis rebus, set precedencia signa sunt meliora et veriora, sicut determinavi in libro de aquis. Et hec signa sufficiunt illi qui tenet bene in memoria doctrinam illius libri, sicut et continetur in libro quem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfidas in oꝑib ⁊ seruiciis mulieꝵ ne ꝯmiitas te. illis sqꝵ si necc̃¬
t᷑as euigio illi or ꝯmictas q̃ fidelis & dilecta creditur esse tibi.
quia dum mulier tractat tuam ꝑsonam. scias te ẽẽ quasi qͦuddã
Depositum. ⁊ ꝯmissum. apud esm. quia in suis est manibus
tudo regum & dominoꝵ anticipauit diem mortis ꝙ octubuit
potiõnibus uenenoꝵ. Q alegand̾ in uno medico nẽ ꝯfidas. qm̃
uanis medicus potens est ad nocendumꝰ ⁊ defacili. Audet ue¬
phas p̃sume̾ & scelus deduc̾e̾ ad esfcm. Si itecy porest fieri.
cꝑ ant decem. nõ siñt minus sod fac eos omnes in unum.
quedam allia secreta que tͥ sufficiunt in oseruatione sanitatis ut
nõ indigeas aliqͦ medico q conceruatõ sanitatis ⁊ salutis me¬
lior ꝙ refiosior est ommi medigña ⁊ ualde tͥ sunt neccͥia ad

Expanded text:
confidas in operibus et serviciis mulierum ne committas te illis. Et si necesconfidas in operibus et serviciis mulierum ne committas te illis. Et si necessitas exigit, illi te committas que fidelis et dilecta creditur esse tibi, quia dum mulier tractat tuam personam, scias te esse quasi quoddam dispositum et commissum apud eam, quia in suis manibus orum aliorum anticipaverunt diem mortis, et occubuerunt pocionibus venenorum. O Alexander, in uno medico non confidas: quoniam unus medicus potens est | ad nocendum et de facili audet nephas presumere et scelus deducere ad effectum. Si itaque potest fieri quod sint decem non sint minus, set fac eos omnes convenirealem et quedam secreta que tibi sufficiunt in conservacione sanitatis, ut non indigeas aliquo medico, quia conservacio sanitatis et salutis melior est | et preciosior omni medicina, et valde tibi sunt necessaria ad
Abbreviated transcription (Latin):
precognosoe ex quo debent nectĩo euenire. Qund. gͥ ualet scĩa
stellaꝵ  Isti similit̾ miale errant Dico gͥ cꝓ licet q̃uedam sint
Aliqͣm p̃rogatiuã bñstudentib ⁊ proficientib ut per hoc prestes aliis
scolaribus exemplũ ⁊ materiã uigilamdi exaudi petitões eoꝵ. eplãs re¬
cipe ⁊ atrendẽ conauda collandandos ⁊ remumera remunerandos
n hoc. excitabis litt̾atus ad tua preconia extollenda  ad gesta tua.
in sciͥpturis ꝑperuanda. Iste modus est ꝯmẽdabilis ⁊ ala prudentia
collaudanda In hoc honorat᷑ imꝑium decorat᷑ totũ regnum. illumi
Quis sublimauit regnũ grecoꝵ Quis eoꝵ gesta per totum. mũdũ.
ꝑpetualit̾. disfamauit. Hoc certe diligentia. studium ⁊ probitas
apientũ qui supͣ mũdum scĩas dilecierũt. ⁊ ꝓpt̾ hoc taliã. me¬
ruerunt sane puella in domo patris. Ra. e4 nimio studio. scie

Expanded text:
precognoscere ex quo debent necessario evenire; quid igitur valet sciencia precognoscere ex quo debent necessario evenire; quid igitur valet sciencia stellarum? illi similiter male errant. Dico ergo quod licet quedam sintaliquam prerogativam bene studentibus et proficientibus, ut per hoc prestes aliis scolaribus exemplum et materiam vigilandi. Exaudi peticiones eorum, epistolas recipe et attende, collauda laudandos et remunera remunerandos. In hoc excitabis literatos ad tua preconia extollenda, et gesta tua in scripturis perpetuanda; iste modus est commendabilis et ista prudencia collaudanda. In hoc honoratur imperium, decoratur totum regnum, illuminQuis sublimavit regnum Grecorum? quis eorum gesta per totum mundum perpetualiter defamavit? hoc certe fecit diligencia studencium et probitas sapientum qui supra modum sciencias dilixerunt, et propter hoc talia meruerunt. Sane puella in domo patrisfamilias ex nimio studio scieb
Abbreviated transcription (Latin):
sapiẽtum O reꝙ clemẽtusime si fiꝰ potest nõ surgłnec sedeas neo.
comedas. nec bibas. ⁊ nichil penitus facias sine ꝯfilio iiri ꝑiti in
arte astroꝵ ^ Scias i tac ꝑo certo ꝙ nichil fecit deus głosus uanum.
& ociosiosum in naturis sed om̃ia facta sunt ꝑrobabili de causa ꝙ cer¬
tissima ratione et per istam uiam & inqͥsitionẽ cognouit ꝑitub̾mꝰ.
doctor nĩ. plato naturam parcium ꝯpoĩtaꝵ ex ꝯͣruis qͣlitatibus et¬
colloribus in cua gn̾acione per ꝯꝑeratõnem ad Res ꝯpoĩtas ꝙ ꝑei
hec hu̾it scĩam de ydeis ⁊ rebus formanis Ne adhibeas fidẽ dc̃is
insiꝑientiũ qui dicunt scientiam planetaꝵ disficilẽ ẽẽ ꝙ nemo
iotit ad ipãm ꝑuenire. Isti nesciunt quid dicunt quia apud
potentiam intellectꝰ uich. est disficile & cũcta sunt sibilia scibilia.
inuia racõis. Sunt & alii nõ mimꝰ stulti qui dicunt deum cũcta
p̾idisse & preordinasse ab et̾no. uñ dicũt nõ prodest sutura

Expanded text:
am. O Rex clementissime, si fieri potest, non surgas nec sedeas nec comedas nec bibas et nichil penitus facias sine consilio viri periti in arte astrorum. Scias itaque pro certo quod nichil fecit gloriosus Deus vacuum nec ociosum in naturis, set omnia sunt facta probabili ex causa et certissima racione. Et per istam viam et inquisicionem cognovit peritissimus doctor noster Plato naturam parcium compositarum rerum ex contrariis ibus ﻿ in sua generacione per comparacionem ad res compositas, et per hoc habuit scienciam de sideribus comatis. Ne adhibeas fidem dictis insipiencium qui dicunt scienciam planetarum difficilem esse quod nemo poterit ad illam per! venire; isti nesciunt quid dicunt, guia apud potenciam intellectus nichil est difficile et cuncta sunt scibilia in via racionis. Sunt et alii non minus | stulti qui dicunt Deum , cuncta previdisse et preordinasse ab eterno: unde dicunt' non prodest futura
Abbreviated transcription (Latin):
entiores ⁊ nobiliores magis honorare sedm qd̃ decet statum u
casib prudetꝰ occurrere ut possit adu̾sa lemus tolerare. Decet
sinim reĩablit̾ r ecognosce̾ ⁊ rapient̾ reuocare quia fĩma
sapĩa est in rege se ip̃m rege̾. Cum ergo reꝵ uiderit aliquod
bonũ uł utile raciendum eaciat cum discretione nec nimis
tande. nec nimis cito. nec uideat ᷑ uł remissus. uł impetuosꝰ¬
Multum ꝯueĩt regie dignati honorifice indui ꝙ semꝑ cum
puitro apparatu apparere ⁊ cxelle alios indecorem Nti gͦ de¬
bet cariꝯ pulchris ⁊ exrraneis indumẽtis decens est si qͥdẽ
regem in quadam p̾rogatiua om̃s alios superare ut per hoc
dignitas regis ꝯecoret᷑. potẽtia nõ delet᷑ ledat᷑ ⁊ debita re¬
uerentia tribuat᷑ Decet utict regem f̾acumdũ esse alfabilem.

Expanded text:
enciores et nobiliores magis honorare sccundum quod decet statum uncasibus providenter occurere, ut possit adversa levius tollerare. De suum racionabiliter recognoscere et sapienter revocare, quia summa sapiencia est in rege seipsum regere. Cum ergo rex vidit aliquod bonum vel utile faciendum, faciat cum discrecione, nec nimis tarde nec nimis cito, ne videatur impetuosMUltum convenit regie dignitati honorifice indui, et semper cum pulcro apparatu, et excellere alios in decore. Uti ergo debet caris pulcris et extraneis ornamentis. Decens est siquidem regem in quadam prerogativa alios omnes superare. ut per hec dignitas regis decoretur, potencia non ledatur, et debita reverencia tribuatur. Decet eciam regem esse facundu
Abbreviated transcription (Latin):
uino ante pͥndnmmi nocet corpori q extinguit ignẽ stomachi
potatio uͦ eł post pͣndium calefacit corpus ꝙ generat. flegina
⁊ si mutũ sumat᷑ cocrũpit cibũ ĩ stomacho. Debes itaꝙy biber
aqͣm srigidam ĩ estate ꝙ calidam in hyeme ⁊ nõ eoͦ e porano
aruis aipetitũ sicut potatio aque frigide in lyeme estinguit
calorem ⁊ destruit instrumẽta pectoris nocet pulmori ⁊ umil

Expanded text:
juno ante prandium nocet corpori et extinguit ignem stomachi. Potacio vero post prandium calefacit corpus et generat flegma, et si multum sumatur corrumpit cibum in stomacho. Debes igitur bibere aquam frigidam in estate et calidam in hyeme, et non e converso,truit appetitum, sicut potacio aque frigide in hyeme extinguit calo
Abbreviated transcription (Latin):
diratĩas here reuerẽtiam super imiicos acquirere delicate
uiuere solatiari instrumentis musicoꝵ uidere ⁊ delectari m
eb formosis lege̾ in libris delectabilił andire cantita leticie
com amicis dilc̃ĩs indui fulgentib ⁊ spesiosissimis uestib ⁊ con-¬
ferre cum sapientib querendo de reb p̾tĩtis ⁊ futuris con¬
fortare mr̃tutes rõnales innigentis cõuei̾entib tempori in que
es. Hec siquidem sunt quidem sũt quib homines imꝑiiga¬
ntin. Res uͦ que faciũt ꝯͣrium indelic que macerant corpus
sũt. Hec diminurio cibi ⁊ potus. frequentatio ex̾citii. ⁊ labo
deiros lectos. quia caliditas impeditin. p̃p nimiam humidita᷑¬
deuo que iñ est corpori balniari in aquis sulphureis ⁊ saisis ⁊
bissolans sugidis ⁊ candissimis. fames potio uetis uim pu¬
ri. frequẽs purgatõ uentris diminutiõ sanguimis mimus uꝰ.

Expanded text:
iam et victoriam super inimicos acquirere, delicate vivere, solaciari in instrumentis musicis, videre et delectari in rebus formosis, legere in libris delectabilibus, audire cantica leticie, esse cum amicis delectis, indui fulgentibus et speciosissimis | vestibus et conferre cum sapientibus querendo de rebus preteritis et futuris, confortare virtutes racionales, uti unguentis convenientibus tempori in quo es; hec siquidem sunt que homines inpinguant. Res vero que faciunt contrarium, videlicet, que macerant corpus sunt hec: diminucio cibi et potus, frequentacio excercicii et labduros lectos, et, quia caliditas impeditur propter nimiam humiditatem que inest corpori, balneari in aquis sulphureis et salsis et dissolutivis et calidissimis, fames, potacio veteris vini puri, frequens purgacio ventris, diminucio sanguinis nimia.
Abbreviated transcription (Latin):
nim mirabilit᷑ ꝯmẽdauit ubi dieit. Mirum est de homine qͣ¬
liter potest infirmari: uel mori cuiꝰ cibus est pamid optimi fru¬
menti & carnes ꝯmendabiles cuiꝰ potus est inrũ bone utis
⁊ ea hus utitur temꝑate abstinendo se aniiia comestione pot¬
sompno ur abluat se cum aqua canda ⁊ sedeat super
fluenta currentium aquaꝵ & habeat sauces at mirtum

Expanded text:
num vinum commendavit ubi dixit: Mirum est de homine qualiter potest infirmari vel mori, cujus cibus est panis optimi frumenti et carnes commendabiles, cujus potus est vinum bone vitis, et ex hiis utitur temperate, abstinendo se a nimia et mala comestione, potsumpto ut abluat se cum aqua calida; et sedeat super fluenta aquarum currencium et habeat salices atque mirtam
Abbreviated transcription (Latin):
do. bonus odor qñ facile calefiunt ꝙ facile frigescũt. In talibꝰ
enĩ delectat᷑ nã aque uͦ salse ⁊ amare fumose dicũtur. ⁊ ides
deficcant uentrem. ⁊ disoluunt aque aũt paulustres sũt cal¬
lide graues. qr stant & nõ mouẽtur ⁊ quia sol diudurat su¬
per ipãs & ideo generant coleram & faciunt cresce splem.¬

Expanded text:
do, bonus odor, quando facile calefiunt et facile frigescunt, in talibus do, bonus odor, quando facile calefiunt et facile frigescunt, in talibus enim delectatur natura. Aque vero salse et ﻿ amare fumose dicuntur, et ideo desiccant ventrem et dissolvunt. Aque autem palustres sunt calide graves, quia stant et non moventur, quia Sol diu durat super ipsas; ideo generant coleram et faciunt crescere sple
Abbreviated transcription (Latin):
es sũt meliores ⁊ samores. Idem est dicẽdum de piscib. Sci¬
endum est gͥ ꝙ pistis parue sp̃e & subtilis pellis ⁊ facilis ma¬
sticatoĩs qͥ mutritꝰ sit in aquis salmaticis currentibꝰ talis ẽ
O portet gͦ cau̾e ab illis pistibꝰ que sũt magne w̾e dure pellis.
q talis solet ẽẽ uenenosus. ⁊ ħ de ꝑiscibꝰ ad p̾sens sufficiant
quia ĩ libro quẽ ꝯposui de pulmẽtis ⁊ medicinis ĩueĩes habi¬
culil uiuẽtitam ua amiinalib ꝙͣ. uegetabilib. & memẽto ꝙ docu
que sũt ꝓpe cũntats & correntes. qñ gͦ t̾ra pura est a rupibus
nõ habundans fino itatib aqua illius loci est leuis obrima ⁊ lau¬
dabilis aqua uͦ nascens in terra lapidosa que habundat infumo¬
sitatibꝰ est gͣuis infirma noscibilis ⁊ in qua sũt rane & serpen¬
tes & alia amialia uenenosa est infirma ficut aque palustres
Signa si quidem bonaꝵ aquaꝵ sũt hec leuitas claritas albe¬

Expanded text:
nes sunt meliores et saendum quod piscis parve substancie et subtilis pellis et facilis masticacionis qui nutritus sit in aquis salinaticis currentibus, talis eOportet ergo cavere ab illis piscibus qui sunt magne substancie dure pellis, quia talis solet esse venenosus. Et hoc de piscibus ad presens sufficiat, quia in libro quem composui de pulmentis et medicinis invenies sufficque sunt prope civitates et torentes. Quando igitur terra pura est a rupibus non habundans fumositatibus, aqua illius loci est levis optima et laudabilis. Aqua vero nascens in terra lapidosa que habundat fumositatibus est gravis infirma nocibilis: et aqua, in qua sunt rane et serpentes et alia animalia venenosa, est infirma, sicut aque sunt palustres. Signa siquidem bonarum aquarum sunt hec: levitas, claritas, albe