comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ graditur sapient̃. iste saluabit᷑. Qui dat pauꝑi
ñ indigebit: qui despicit dep̃cantẽ sustinebit pe¬
nutiã. Cum surrexerit impii abscondent᷑ homi¬
nes: cum illi p̃terierint multiplicabunt᷑ uisti. Ui¬
ro qui corripientẽ dura ceruice contempinit. re¬
pentinus suꝑueniet interit᷑: & eum sanitas non
sequetut. In multiplicatione iustoꝵ letabitur
iuilgus: cum impii sumpserint principatum. ge¬
met popłs. Uir quiamat sapientiã. letificat patrẽ
suum: qui autẽ nutrit scorta. ꝑdet substantiam:
Rex iustꝰ eriget t̾ram: uir auarꝰ destruet eã. Ho-¬
mo quiblandisfictisq sermonib loquit᷑ amico
suo: rete expandit pedib eiꝰ. Peccantẽ uirum ini
quum inuoluet laquens: & iustus laudabit atq
gaudebit. Nouit uistꝰ causã pauꝑum: impuis
ignorat scientiã. Homines pestilentes dissipant
ciuitatẽ: sapientes uͦ auertunt furorẽ. Uix sapi¬

Expanded text:
autem graditur sapienter, ipse saluabautem graditur sapienter, ipse saluabn indigebit qui despicit deprecantem sustinebit penuriam cum surrexerint impii abscondentur homines cum illi perierint multiplicabuntur iusti viro qui corripientem dura cervice contemnit repentinus superveniet interitus et eum sanitas non sequitur in multiplicatione iustorum laetabitur vulgus cum impii sumpserint principatum gemet populus vir qui amat sapientiam laetificat patrem suum qui autem nutrit scorta perdet substantiam rex iustus erigit terram vir avarus destruet eam homo qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo requum involvet laqueus: et justus laudabit, atque gaudebit. Novit justus causam pauperum: impius ignorat scientiam. Homines pestilentes dissipant civitatem: sapientes vero avertunt furorem. Vir sapi
Abbreviated transcription (Latin):
paupert̃. Dux indigens prudentia. multos op
primet ꝑ calumnã: qui autẽ odit auariciam.
longe fient dies euis. Hominẽ quicalumniatur
anime sanguinẽ: si usq ad lacum fugerit. ne¬
mosuftinet. Qui ambulat simplicit saluus
er tt: qui ꝑuersis ingredit᷑ uiis concidit semel.
Qui oꝑatur t̾ram suã saturabit᷑ panib. qui se¬
ctatur ocium. replebitur egestate. Uir fidelis
multum laudabit᷑: qui autẽ festinat ditari. ñ
erit innocens. Qin cognoscit inudicio faciem:
ñ facit bene. Et iste ꝓ bucella panis: desertt ue¬
ritatem. Uir qui festinat ditari. & aliis iniidec:
ignorat qđ egestas suꝑueniet ei. Qui corripit ho¬
minẽ. grãm postea inueniet apud eum: magis
quam ille quiꝑ linguȩ blandim̃ta decipit. Qͥ
subtrahit aliquid a patre suo & amatre. &e dic̃.
hoc ñ ẽ peccatum: particeps homicidȩ est:
Qui se iactat & dilatat. uirgia concitat: qui sꝑat in
dommo sanabit᷑. Qui confidit incorde suo stultꝰ ẽ: qͥ

Expanded text:
eius et propter hominis sapientiam et horum scientiam quae primet per calumniam qui autem odit avaritiam longi fient dies eius hominem qui calumniatur animae sanguinem si usque ad lacum fugerit nemo sustentet qui ambulat simpliciter salvus erit qui perversis ingreditur viis concidet semel qui operatur terram suam saturabitur panibus qui sectatur otium replebitur emultum laudabitur: qui autem festinat ditari, non erit innocens. qui cognoscit in iudicio faciem, non facit bene: iste et pro bucella panis deserit ueritatem. uir, qui festinat ditari et aliis . inuidet, ignorat quod egestas superueniet ei. qui corripit hominem, gratiam ipostea inueniet apud eum magis quam ille qui per linguae blandimenta decipit. qui subtrahit aliquid a patre suo et matre et dicit: hoc non est peccatum, particeps homicidae est. qui se iactat et dilatat, iurgia concitat: qui sperat in domino, sanabitur. qui confidit in corde suo, stultus est: qui
Abbreviated transcription (Latin):
ges michi ante qͣm moriar. Uanitatẽ & uerba m̃¬
dacia: longe fac amne. Mendicitatẽ & diuitias
ne dedis michi. Tribue tantum uictui meo neces¬
sana: ne forte satiatus illiciar ad negandum. ce di¬
cam quis ẽ dominus: & egestate compulsus furer.

Expanded text:
ges mihi antequam moriar: uanitatem et uerba mendacia longe fac a me. mendicitatem et diuitias ne dederis mihi: tribue tantum uictui meo necessaria, ne forte saturatus inliciar ad negandum et dicam: quis est dominus ? et egestate copul
Abbreviated transcription (Latin):
trisuȩ ñ benedicit. Generatio quȩ sibi munda
uidetur: & tam̃ non ẽ lota asordib suis. Genera¬
tio cuius excelsi sunt ocłi: & palpebrȩ enis in alta
subrectȩ. Generatio quȩ ꝓdentib gladios habte.
& commandit molarib suis: ut comedat mo¬
pes de t̾ra. & pauꝑes ex hominib.Sanguissuge
duȩ sunt filiȩ: dicentes. affer affer. Tria sunt in¬
saturabilia: & quartum qđ nunquã dicit sufficit:
Infernus &e osuuluȩ: & t̾raquȩ ñ satiatur aqua:
Ignis uͦ: nunquã dicit sufficit. Ocłm qui subsannat
patrem. & despicit partum matris suȩ: effodient¬
eũ corui de torrentib & comedent illũ fibii aquilȩ:¬
ria sunt difficilia nichi: & quartum.  Luiu¬

Expanded text:
tri suae generatio quae sibi munda videtur et tamen non est lota a sordibus suis generatio cuius excelsi sunt oculi et palpebrae eius in alta subrectae generatio quae pro dentibus gladios habet et commandit molaribus suis ut comedat inopes de terra et pauperes ex hominibus sanguisugae duae sunt filiae dicentes adfer adfer tria sunt insaturabilia et quartum quod numquam dicit sufficit infernus et os vulvae et terra quae non satiatur aqua ignis vero numquam dicit sufficit oculum qui subsannat patrem et qui despicit partum matris suae effodiant corvi de torrentibus et comedant illum filii aquilae tria sunt difficilia mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Q uia ñ requiescet uirga impietatis suꝑ sortẽ iusto¬
rum: ut ñ mittant iusti in iniquitatẽ man̾suas.
D enefac domine bonis & rectis corde.
Qui autem declinant ad prauitates suas: deducet
eos dñscũ his qui oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. pax suꝑ isrł:¬
um conuerteret Canticum graduum

Expanded text:
 Al. requiescit virga impietatis super sortem justorum, ut non mittant justi in iniquitatem manus suas. Benefac, Domine, bonis, et rectis corde. Qui autem declinant ad pravitates suas, deducet eos Dominus cum his, qui operantur iniquitatem: pax super Israel. CANTICUM GRADUUM
Abbreviated transcription (Latin):
Magnificauit dñs facere nobiscũ. facti sumꝰ lȩtantes
Conuerte dnẽ captiuitatẽ nrãm: sic̃ riuos in austro.
Qui seminant in lacrimis: in exultatione metent:
Qui ambulans ibat &c flebat. portans ad seminan¬
dum sem̃tem: Ueniens ueniet in ecultatione.
portans manipulos suss. Canticum gradiuim

Expanded text:
Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus sicut laetantes. Converte, Domine, captivitatem nostram: sicut rivos in austro. Qui seminant in lacrymis, in exsultatione metent. Qui ambulans ibat et flebat, portans ad seminandum sementem: veniens veniet in exsultatione, portans manipulos suos. CANTICUM GRADUUM
Abbreviated transcription (Latin):
in campo maggedo. Ibiq uulneratꝰ a sagntariiᷤ.
dixit pucrissuis. Educite me de p̃lio: quia op¬
pido uulneratus sum. Qui transculerunt cũ
de curtu in alterum curtũ. qui sequebatꝰ cum
more regio: & asportauerunt inicrłm. Mortuus¬
q ẽ. &e sepultus in mausoleo patrum suorum:
&e unuuersus uida & ierłm luxerunt eũ: hiere¬
mias maximeꝰ. cuius omnes cautores & canta¬
ttices usq in p̃sentem diẽ lam̃tationes suꝑ iosiam
replicant: & quasilex obtinuit in istł. Eoce scriptũ
fertur in lam̃tationib. Reliqua aut̃ sermonum
iosic & miscdiarum eius. quȩ lege p̃cepta sunt
domini. oꝑa quoq illius prima e nouissima: scri¬
pta sunt in libro regum isrł & uida. Tulit gͦ po¬
pulus t̃rȩ ioachar filium iosie: & constituit re-¬

Expanded text:
in campo Mageddo ibique vulneratus a sagittariis in campo Mageddo ibique vulneratus a sagittariis dixit pueris suis educite me de proelio quia oppido vulneratus sum qui transtulerunt eum de curru in alterum currum qui sequebatur eum more regio et asportaverunt in Hierusalem mortuusque est et sepultus in mausoleo patrum suorum et universus Iuda et Hierusalem luxerunt eum Hieremias maxime cuius omnes cantores atque cantrices usque in praesentem diem lamentationes super Iosia replicant et quasi lex obtinuit in Israhel ecce scriptum fertur in Lamentationibus reliqua autem sermonum Iosiae et misericordiarum eius quae lege praecepta sunt Domini opera quoque illius prima et novissima scripta sunt in libro regum Israhel et Iuda tulit ergo populus t
Abbreviated transcription (Latin):
feceruntꝰ filii isrł qui reꝑti fuerant ibi phase in
tempote illo: ee sollempnitatẽ arimoꝵ. septem
dieb. Non fuit phase simile huic miscł: adieb
samuhelis ꝓpħcꝰ. Sed nec quisquã de cunctis regi¬
bus isrł fecit phase sicut iosias: sacerdotib & le¬
uitis. & omĩ uide ce isrł qui reꝑtus fuerat. & ha¬
bitantib in ierłm. Occauodecimo anno regni
iosiȩ: hoc phase celebratum ẽ. Postquã instaura¬
uerat iosias templum. ascendit necbao rexegy¬
pti ad pugnandum incharcamis. iuxta euphin¬
ten: & ꝓcessit in occut sum eiꝰ iosias. At ille missis
ad cum nunciis: ait. Quid michi & tibi ẽ rex iuda:
Non aduersum te hodic uenio: sed contra alia
pugno domum: ad quã ds̃ manifesto ire p̃cepit.
Desine aduersum dm̃ facere qui mecum ẽ: ne
int̾ficiat te. Noluit iosias reuciti. s p̃parauit
contra cum bellum: nec acquieuit sermonib
nechao ex ore dĩ uerum ꝑrecit ut dimicarent

Expanded text:
feceruntque filii feceruntque filii  et sollemnitatem azymorum septem diebus non fuit phase simile huic in Israhel a diebus Samuhelis prophetae sed nec quisquam de cunctis regibus Israhel fecit phase sicut Iosias sacerdotibus et Levitis et omni Iuda et Israhel qui reppertus fuerat et habitantibus in Hierusalem octavodecimJosiae hoc Phase celebratum est. Postquam instauraverat Josias templum, ascendit Necao rex Aegypti ad pugnandum in Charcamis juxta Euphraten: et processit in occursum ejus Josias. At ille, missis ad eum nuntiis, ait: Quid mihi et tibi est, rex Juda? non adversum te hodie venio, sed contra aliam pugno domum, ad quam me Deus festinato ire praecepit: desine adversum Deum facere, qui mecum est, ne interficiat te. Noluit Josias reverti, sed praeparavit contra eum bellum, nec acquievit sermonibus Nechao ex ore Dei: verum perrexit, ut dimicaret
Abbreviated transcription (Latin):
pelles noloc austorum & separauerunt calut da¬
rent ꝑdomos oe familias singuloꝵ & offerrentur
domino sicut scriptum ẽ in libro moisi. De bobus
audͥem fecerunt similit̃. & assauerunt phase sup
ignem: iuxta qđ lege p̃ceptum ẽ. Pacificas quoq
hostias coxerunt inlebetis. & cacabis & ollis. & fe¬
stinato diftribuerunt uniuerse plebiꝰ sibi autem
& sacerdotib postea parauerunt. Nam in oblatio¬
ne holocaustorum & adipum: usq ad noccẽ sacer¬
dotes fuerant occupati. Unde leuite & sibi & sacer¬
dotib filiis a aron parauerunt nouissimis. forto
cantores. filii. asaph stabant in ordine suo. uꝑta
p̃ceptum dauid & asaph. & heman. & idithiin:
ꝓpħarum regis. Ianitores uͦ ꝑ portas singulas ob¬
seruabant nta ut nec puncto quidc̃ discederent
aministerio Quamobrẽ & frs̃ eoꝵ leuitȩ paraue¬
runt eiscibos. Omĩs gͥ cultura dñ rite compleca ẽ
indie illa. ut facerent phase. & offetrent holocau¬
sta suꝑ altare domini: uixta p̃ceptum regis iosie.

Expanded text:
pelles holocaustorum et separaverunt ea ut darent per domos et familias singulorum et offerrentur Domino sicut scriptum est in libro Mosi de bubus quoque fecere similiter et assaverunt phase super ignem iuxta quod lege praeceptum est pacificas vero hostias coxerunt in lebetis et caccabis et ollis et festinato distribuerunt universae plebi sibi autem et sacerdotibus postea paraverunt nam in oblatione holocaustorum et adipum usque ad noctem sacerdotes fuerant occupati unde Levitae et sibi et sacerdotibus filiis Aaron paraverunt novissimis porro cantores filii Asaph stabant in ordine suo iuxta praeceptum David et Asaph et Heman et Idithun prophetarum regis ianitores vero per portas singulas observabant ita ut ne puncto quidem discederent a ministerio quam ob rem et fratres eorum Levitae paraverunt eis cibos omnis igitur cultura Domini rite conpleta est in die illa ut facerent phase et offerrent holocausta super altare Domini iuxta praeceptum regis Iosiae
Abbreviated transcription (Latin):
pulchros codices quãemendatos. Utraq editio
& septuaguita iuxta grecos. & mea uixta hebre¬
os: in latinum meo labore translata ẽ. Cligat unꝰ¬
quisq qđ uult: & studiosum me magis qͣm ma¬
i aut fiscellam uinco texerẽ. ant palm trũ
folia complicarẽ. ut insudore uultꝰ mei
lerẽ panẽ. & uentris op̾ sollictta m̃te tracta¬
rẽ: nullus morderet. nemo rep̃hendet. Nunc aũ
quia iuxta sententiã saluatoris uolo oꝑaricibũ
qui ñ ꝑit. & antiquã diuinoꝵ uoluminum uiam¬

Expanded text:
pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam mai aut fiscellam junco texerem, aut palmarum folia complicarem, ut in sudore vultus mei comederem panem, et ventris opus sollicita mente tractarem: nullus morderet, nemo reprehenderet. Nunc autem quia juxta sententiam Salvatoris volo operari cibum, qui non perit, et antiquam divino
Abbreviated transcription (Latin):
ucio de prauata. manifesticea nra int̃p̃tatione fi¬
erent. qui& hebreumsermonẽ ex parde didicimꝰ.
& in latino pene ab ipsis cun abulis int̾ gramma¬
ticos & rethores & plulosophos decriti sumus. Qd̾
si apiud grecos post septuaguita editionẽ iã xp̃i
euangłio choruscante. uideus aquila. & symma¬
chuis ac theodotion iuuduzantes herecici sunc rece¬
pti: qui multa misteria saluatoris subdola inter¬
p̃tatione celarunt. & tam̃ in xxn aoye. habent᷑
apud eccłias & explanantur abeccliasticis uiris:
& uexillum crucis in mea fronte portans. cuiꝰ stu¬
dium fuic. omissa repetere. deprauata corrigere.
& sacram̃ta eccliȩ puro & fideli aꝑire sermone:
uł afastidiosis uł amalignis leccorib ñ debeo¬
reprobari. Habeant qui uolunt ueceres libros.
uł inmembtanis purpureis auro argencoq descri¬
ptos. ued uncialib ut uulgo auint litceris onera
magis exarata quã codices: dum modo michi me¬
isq ꝑmittant pauꝑes habere scedulas: & ñ tam

Expanded text:
pravata, manifestiora nostra interpretatione fierent, qui et Hebraeum sermonem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsius incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, et Symmachus ac Theodotion judaizantes haeretici sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris, subdola interpretatione celarunt, et tamen in Hexaplis habentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: anis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae, puro et fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis leceres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam
Abbreviated transcription (Latin):
N tra quidẽ habitasse iob auxitiden: in finibus
itumee & arabie. & erat ei antea nom̃ iobab. Et
accepit uxorem arabissam: genuicq filium cui
nom̃ erat enon. Erat autem ipse filiꝰ quidẽ ⁊ are.
de esaufiliis filiꝰ. de matre uͦborra: ita ut sit qͥntꝰ
ab abraham. Et hiisunt reges qui regnauerunt
inedom: inqua & ipse regnauit regione. Primus
bala filius beor: & nom̃ ciuitatis ei dennahaba.
Post autem iobab: qui uocat᷑ iob. Post hunc chu¬
sam. qui erat dux ex themanoꝵ regione. Post
hunc: ada filius beat. qui excidit madian in cam¬
pomoab. & nomenciuitatis euis checeauith.¬

Expanded text:
n terra quidem habitasse Ausitide, in finibus Idumaeae et Arabiae, et erat ei antea nomen Jobab. Et accepit uxorem Arabissam. Genuitque filium, cui nomen erat Ennon. Erat autem ipse filius quidem Zarae, de Esau filiis filius, de matre vero Bosram, ita ut sit quintus ab Abraham. Et hi sunt reges qui regnaverunt in Edom, in qua et ipse regnavit regione. Prius Balaac filius Boor, et nomen civitatis ejus Dennaba. Post Balaac autem Jobab, qui vocatur Job. Post hunc Casum, qui erat dux et Themanorum regione. Post haec Adad filius Barad, qui excidit Madian in campo Moab: et nomen civitatis ejus Geth
Abbreviated transcription (Latin):
insigitut correccor uicioꝵ falsarius uocor: & es.¬
rores ñ aufetre s serere. lanta ẽ enimuecustatis
consuetudo: ut etiam confessa plerisq uicia pla¬
ceant⁊ dum magis pulchros habere uolunt codices
lathis. sportellisq munusculo monachoꝵ. spiri¬
talia bec & mansura. dona suscipite: acbeatum
iob qui adhicapudlatinos iacebat instercore
& uerinib scatebat erroꝵ. integrum immacu¬
latumq gaudete. Quomͦ enĩ post ꝓbationem
atq uictoram dupplicia ei uniuersa st redoita
ita ego in lingua nr̃a ut audacter loquat feci eum
nabere quȩ amiserat. Igitur & uos&e unũquẽq lecto¬
rẽ solita p̃fatione cominoneo: & in principiis ubro¬
rum eadem semꝑ annectens rogo: ut ubicunq sẽꝑ
p̃cedentes uirgulas uideritis. sciatis ea quȩ subiecta
sunt in hebraicis uoluminib ñ haberi: porro ubi
stelle umago p̃fulserit. ex hebreo in nro sermone
addita. Necnon & illa quȩ haberi udebant᷑. & ita
corruptaerant ut sensum legentib tollerent: o¬

Expanded text:
tur: corrector vitiorum falsarius vocor, et errores non auferre, sed serere. Tanta est enim vetustatis consuetudo, ut etiam confessa plerisque vitia placeant, dum magis pulchros habere malunt codices,lathis, sportellisque, munusculo monachorum, spiritualia haec et mansura dona suscipite: ac beatum Job qui adhuc apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, integrum, immaculatumque gaudete. Quomodo enim probatione atque victoria dupliciter universa ei sunt reddita: ita ego in lingua nostra  audacter loquor feci eum habere quae amiserat. Igitur et vos, et unumquemque lectorem solita Praefatione commoneo, et in principiis librorum eadem semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas ÷ videritis, sciatis ea quae subjecta sunt in Hebraeis voluminibus non haberi. Porro ubi stellae imago fulserit + ex Hebraeo in nostro sermone addita. Nec non et illa quae habere videbamur, et ita corrupta erant, ut sensum legentibus tollerent, o
Abbreviated transcription (Latin):
ande finẽ uoluminis scciptum ẽ. socirco ipse me
rep̃hendo. & ago penitentiã in fauilla & cinere.
exametri uersus sunt: daccilo spondeoq curren¬
tes & ꝓpt̃ lingue idioma crebro recipientes. &
alios pedes. ñ earundẽ sillaburum. sed eorundem
tempoꝵ. Int̃dum quoq rechinus ipse duleis & tyn¬
nulus fertͣ. numeris lege solutis. Qd metrici ma¬
gis quã simplex lector intelligunt. A supradicco
autem uersu usq ad finẽ libri paruum comma
qđ remanec: ꝓsa oratione contexit᷑. Qđ si cui uidet᷑
incredibile. metra scilicet eẽ apiio hebreos: & in
morẽ nr̃i flacci. greciq pindari. & alchei. & saffo.
uel psalterium. uel lam̃tationes hieremiȩ. uel
omnia ferme scripturarum cantica comp̃hendi:
legat filonem iosephum. origenẽ. cesariensẽ
eusebium: & eoꝵ testimonio me uerum dicere
comppbabit. Audiant qua ꝓpt̃ canes mei: ideit¬
come in hoc uolumine laborasse: ñ ut int̃pre¬
tationẽ antiquã rep̾henderẽ. hut ea que in illa

Expanded text:
voluminis scriptum est: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipientes et alios pedes, non earumdem syllabarum, sed eorumdem temporum. Interdum quoque rhythmus ipse dulcis et tinnulus fertur numeris lege metri solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem
Abbreviated transcription (Latin):
& thesauros templi & regis & principum: transtu¬
lit inbabilonẽ. Incenderunt. hostes domum dĩ.
destruxerunt inurum ierłm: uniuersas turres
combusserunt: &e quicquid p̃ciosum fuerat de¬
molitisunt. Siquis euaserat gladium. ductus
inlubilonẽ seruiuit regi &e filiis eiꝰ. donec impe¬
raret rex ꝑsarumꝰ. & compleret᷑ sermo dñĩ ex ore
hieremie: & celebraret t̃ra sabbata sua. Cunctis
enim dieb desolationis egit sabbatum: usq dum
complerent᷑ septuaginta anni. Anno autẽ pͥmo
cyri regisꝑsarum. ad explendum sermonẽ dñi.
quẽ locutus fuerat ꝑ os hieremiȩ: suscitauit
dominus spm̃cyri regis ꝑsarumͥ qui uissit pre

Expanded text:
et thesauros templi et regis et principum transtuet thesauros templi et regis et principum transtulit in Babylonem incenderunt hostes domum Dei destruxerunt murum Hierusalem universas turres conbuserunt et quicquid pretiosum fuerat demoliti sunt si quis evaserat gladium ductus in Babylonem servivit regi et filiis eius donec imperaret rex Persarum et conpleretur sermo Domini ex ore Hieremiae et celebraret terra sabbata sua cunctis enim diebus desolationis egit sabbatum usque dum conplerentur septuaginta anni anno autem primo Cyri regis Persarum ad explendum sermonem Domini quem locutus fuerat per os Hieremiae suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum qui iussit
Abbreviated transcription (Latin):
se ex ore domini. Arege quoq nabuchodonosor
recessit: qui adiutauerat eum ꝑ dm̃. & indura¬
uit ceruicẽ suã & cor. ut non reuerteret᷑ ad dnm
dm̃ isrł. Sed & uniuersi principes sacerdotum
& popłs p̃uaricatisunt inique. uixta uniu̾sas
abominationes gentium: & polluerunt domũ
dĩ quã scĩficauerat sibi. in ierłm. Mitcebat
aut̃ dominus ds patrum suoꝵ adillos ꝑ manũ
nuncioꝵ suoꝵ de nocte consurgens: & cotidie
commnonens: eo qđ parceret popło &e habitacu¬
losuo. At illi subsannabant nuncios dĩ. & parui¬
pendebant sermones eiꝰ. illudebantq ꝓpħ̃is: doneo
ascenderet furor domini inpopłm euis & eẽt nul¬
la curatio. Adduxit enim suꝑ eos regẽ chaldeorũ:
& interfecit uiuenes eorum gladio. in domoscũa-
rii: Nonẽ misertꝰ adolescentis & uirginis. & senis.
nec decrepiti quidem: s om̃s tradidit manib euis:
uniuersaq uasa domꝰ dñi. tam maiora ꝗͣ minora

Expanded text:
se ex ore Domini a rege quoque Nabuchodonosor se ex ore Domini a rege quoque Nabuchodonosor recessit qui adiuraverat eum per Deum et induravit cervicem suam et cor ut non reverteretur ad Dominum Deum Israhel sed et universi principes sacerdotum et populus praevaricati sunt inique iuxta universas abominationes gentium et polluerunt domum Domini quam sanctificaverat sibi in Hierusalem mittebat autem Dominus Deus patrum suorum ad illos per manum nuntiorum suorum de nocte consurgens et cotidie commonens eo quod parceret populo et habitaculo suo at illi subsannabant nuntios Dei et parvipendebant sermones eius inludebantque prophetis donec ascenderet furor Domini in populum eius et esset nulla curatio adduxit enim super eos regem Chaldeorum et interfecit iuvenes eorum gladio in domo sanctuarii sui non est misertus adulescentis et virginis et senis nec decrepiti quidem sed omnes tradidit manibus eius universaque vasa domus Domini tam maiora quam minora
Abbreviated transcription (Latin):
decim annis regnauit inierłm fecitq malum
corãdnõ dõ suo. Contrahunc ascendit nabucho¬
donosor rex chaldeorum: & uinccum catenis du¬
xit inbabilonẽ: ad quã & uasa dni transtulit.
& posuit ea intemplo suo. Reliqua aut̃ sermo¬
num ioachim & abominationum eius quas oꝑatꝰ
ẽ. & que inuenta sunt in eo: continent᷑ in libro
regum isrł & uda. Regnauit autẽ ioachim filiꝰ
euis ꝓ eo. Decem & octo annorum erat cũ regnare
cepisset ioachim: &c trib m̃sib ac decem dieb re¬
gnauit in ierłm fecitq malum in conspectudiũ.
Cumq anni cuculus uolueret᷑: misit nabuchodo¬
nosor rex. qui & adduxerunt eum inbabilonẽ:
asportatis simul p̃ciosissimis uasis temꝰpli dnĩ.
regẽꝙͣ: constituit sedechiam patruum eiꝰ suꝑui. &
dam & ierłm. Uiginti & uniꝰ anni erat sedechiaᷤᷤ
cum regnare cepisset: & undecun annis regna¬
uit in ierłm. fecitq malum in ocłis dnũi dĩ sui.
nec erubuit faciẽ hieremiȩ ꝓpħȩ loquentis ad

Expanded text:
em: fecitque malum coram Domino Deo suo. Contra hunc ascendit Nabuchodonosor rex Chaldaeorum, et vinctum catenis duxit in Babylonem. Ad quam et vasa Domini transtulit, et posuit ea in templo suo. Reliqua autem verborum Joiacim, et abominationum ejus, quas operatus est, et quae inventa sunt in eo, continentur in libro Regum Israel et Juda. Regnavitque Joiachin filius eius pro eo octo annorum erat Ioachin cum regnare coepisset et tribus mensibus ac decem diebus regnavit in Hierusalem fecitque malum in conspectu Domini cumque anni circulus volveretur misit Nabuchodonosor rex qui et adduxerunt eum in Babylonem asportatis simul pretiosissimis vasis domus Domini regem vero constituit Sedeciam fratrem eSedecias cum regnare coepisset et undecim annis regnavit in Hierusalem fecitque malum in oculis Domini Dei sui nec erubuit faciem Hieremiae prophetae loquentis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ce cunccꝰ ꝑopłs aminimo usq ad maximum:
Quib audientib in domo dñi. legit rex omĩa
uerba uoluminis. & stans intribunali suo. ꝑcussit
fedus corã dño: ut ambularet post cum. & custodi¬
rec p̃cepta & cestimonia. & iustificationes eiꝰ. in to¬
to corde suo. & in cota animasua. faceretq quȩ
scripta sunt in uolumine illo qđ legerat. Adiu¬
rauit quoq suꝑ hoc omnes qui reꝑti fuerant in
icrłm & beniamin: & fecerunt habitatores ierłm
iuxta pactum dni dĩ patrumsuoꝵ. Abstulit gͦ
iosias cunctas abominationes de unuietsis regi¬
onib filioꝵ isrł: & fecit om̃s qui residui erant
inisrł seruire domino dõsuo. Cunctis dieb eius:
ñ recesserunt ad nõ dõpatrum suorum¶ fecit aut̃
iosias inierłm phase dño. qđ immolatum ẽ qͣtta

Expanded text:
et cunctus populus a minimo usque ad maximum et cunctus populus a minimo usque ad maximum quibus audientibus in domo Domini legit rex omnia verba voluminis et stans in tribunali suo percussit foedus coram Domino ut ambularet post eum et custodiret praecepta et testimonia et iustificationes eius in toto corde suo et in tota anima sua faceretque quae scripta sunt in volumine illo quem legerat adiuravit quoque super hoc omnes qui repperti fuerant in Hierusalem et Beniamin et fecerunt habitatores Hierusalem iuxta pactum Domini Dei patrum suorum abstulit ergo Iosias cunctas abominationes de universis regionibus filiorum Israhel et fecit omnes qui residui erant in Israhel servire Domino Deo suo cunctis diebus eius non recesserunt a Domino Deo patrum suorum fecit autem Iosias in Hierusalem phase
Abbreviated transcription (Latin):
corã rege uida. quia dereliquerunt me. & sacrifi¬
cauerunt diis alienis ut me ad iracundiã ꝓuoca¬
rent incunctis oꝑib manuum suarum. Idcirco
stillabit furor m̃s suꝑ locum istum: & ñ extin¬
guetur. Adregẽ aut̃ uida quimisit uos ꝓ domino
dep̃cando: sic loqułmini. Hȩc dicit dñs ds̃ isrł:¬
Qm̃ audisti uerba uoluminis. atq emollitũ est
cortuum. & humiliatus es in conspectu dñi. suꝑ
his que dicca sunt contra locum hunc. & habi¬
tatores ierłm: reueritusq faciẽ meã. scidisti ue¬
stim̃ta tua. & fleuisticorã me: ego quoq exau¬
diui te dicit dñs. Iam enĩ colligã te ad patres tu¬
os. & infereris insepulchrum tuum in pace:
nec uidebunt ocłi tui ome malũ qđ ego inducto¬
rus sum suꝑ locũ istum: & suꝑ habitatores eius:
Retulerunt itaq regi cuncta quȩ dixerat. At il¬
le conuocatis uniuersis maiorib natu uida ce le¬
rusalem. Ascendit domũ dnĩ: unaq om̃s uiri
iuda & habitatores ierłm. sacerdotes. & leuitȩ:

Expanded text:
coram rege Juda. Quia dereliquerunt me, et sacrificaverunt diis alienis, ut me ad iracundiam provocarent in cunctis operibus manuum suarum. Idcirco stillabit furor meus super locum istum, et non exstinguetur. Ad regem autem Juda, qui misit vos pro Domino deprecando, sic loquimini: Haec dicit Dominus Deus Isrm audisti verba voluminis atque emollitum est cor tuum et humiliatus es in conspectu Dei super his quae dicta sunt contra locum hunc et habitatores Hierusalem reveritusque faciem meam scidisti vestimenta tua et flevisti coram me ego quoque exaudivi te dicit Dominus iam enim colligam te ad patres tuos et infereris in sepulchrum tuum in pace nec videbunt oculi tui omne malum quod ego inducturus sum super locum istum et super habitatores eius rettulerunt itaque regi cuncta quae dixerat at ille convocatis universis maioribus natu Iuda et Hierusalem ascendit domum Domini unaque omnes viri Iuda et habitatores Hierusalem sacerdotes et Levitae
Abbreviated transcription (Latin):
ud patris suiꝰ &e duodecimo anno postquã cepe¬
rit mundauit iudã & ierłm ab excelsis& lucis.
simulachrisq & sculptilibus. Destruxeruntq co¬
rim eo aras bualim: & simulachra quȩ suꝑpo¬
sita fuerant demoliti sunt. Lucos etiã & sculpti¬
lia succidit atq comminuit: & suꝑtu mulos eo¬
rum qui eis immolare consuetierant fragnĩta
disꝑsit. Ossa preterea sacerdotum combussit in
neptalim: cuncta subuertit. Cumq altaria dis¬
sipasset. & lucos. & sculptilia contriuisset infru¬
sta: cunctaq delubra demolitꝰ eẽt de uniuersa
terra isrł: reuersus ẽ in ierłm. Igit᷑ anno octa¬
uodecimo regni sui. mundata iã t̾̃ra & templo
dnuĩ misit saphan filium eseliȩ. & maasiã prin¬
cipẽciuitatis. & ioha filium iohaͣr. a comm̃tariis:
ut instaurarent templũ diũ dĩ sui. Qui uene¬
runt adhelchiã sacerdotẽ magnũ. acceptãq¬

Expanded text:
 Et duodecimo anno, postquam coeperat, mundavit Judam et Jerusalem ab excelsis, et lucis, simulacrisque et sculptilibus. Destruxeruntque coram eo aras Baalim: et simulacra, quae superposita fuerant, demoliti sunt: Lucos etiam, et sculptilia succidit atque comminuit: Et super tumulos eorum, qui eis immolare consueverant, fragmenta dispersit. Ossa praeterea sacerdotum combussit in meon usque Nepthalim cuncta subvertit cumque altaria dissipasset et lucos et sculptilia contrivisset in frusta cunctaque delubra demolitus esset de universa terra Israhel reversus est Hierusalem igitur anno octavodecimo regni sui mundata iam terra et templo Domini misit Saphan filium Eseliae et Maasiam principem civitatis et Ioha filium Ioachaz a commentariis ut instaurarent domum Domini Dei sui qui venerunt ad Helciam sacerdotem magnum acceptamq
Abbreviated transcription (Latin):
fentq qđ rectum erat corãdño. iuxta omĩa quȩ
ficerat orias pat̃ eus: excepto qđ ñ ẽ ingessus
templum dñiꝰ & adhuc popłs delinquebat. Ipse
alificauit portã domus dñi excelsã: &e in nuro o¬
pbel multa construxit. Urbes quoq edificauit in
montib iuda: & in saltib castella ce turres. Ipse
pugnauit contra regẽ filioꝵ ammon: & uicit eũ.
Dederuntq ei filii ammon in tempore illo centũ
talenta argenti. & decem milia choros tritici: ac
totidem choros ordei. Hec eip̃buerunt filii ãmon:
in anno scło & tercio. Corroboratusq ẽ iothan:
toqdđ durexisset uias suas coram dnõ dõ suo. Re¬
liqua aut̃ sermonũ ioathan. & om̃s pugne eius.

Expanded text:
 juxta omnia quae fecerat Ozias pater suus, excepto quod non est ingressus templum Domini, et adhuc populus delinquebat. Ipse aedificavit portam domus Domini excelsam, et in muro Ophel multa construxit. Urbes quoque aedificavit in montibus Juda, et in saltibus castella et turres. Ipse pugnavit contra regem filiorum Ammon, et vicit eos, dederuntque ei filii Ammon in tempore illo centum talenta argenti, et decem millia coros tritici, ac totidem coros hordei: haec ei praebuerunt filii Ammon, in anno secundo et tertio. Corrobaratusque est Joatham, eo quod direxisset vias suas coram Domino Deo suo. Reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
bii: plena sunt sensib. Et ut de ceceris sileã: re¬
surreccionẽ corporum sic ꝓpħat: ut nullus de ea sic
manifestius uł cautius scripserit. Scio inquit qd
redemptor m̃s uiuit: & innouissimo die de terra
sur recturus sim. Et rursum circundabor pelle
mea: & in carne mea uidebo dm̃. Quẽ uisurus
sumego ipse & ocłimei conspeccurisunt: & ñ aliꝰ.

Expanded text:
bus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripserit: scio, inquit, quod redemptor meus uiuat et in nouissimo de terra resurrecturus sim. et rursum circumdabor pelle mea et in carne mea uidebo deum, quem uisurus sum ego ipse et oculi mei conspe
Abbreviated transcription (Latin):
a facie filioꝵ isrł̃. Locutusq ẽ dñs ad eum & ad
popłi illiꝰ: & attendere noluerunt. Idcuro suꝑ¬
induxit eis principes & exercitus regis assyrioꝵ.
ceꝑuntq manassen. & uinctũ catenis atq cõ¬
pedib duxerunt babilonẽ. Quipostquã co¬
angustatꝰ ẽ. mauit dnm̃ dm̃ suum: & egit pe¬
nitentiã ualde corã dõ patrum suoꝵ: dep̃catꝰq

Expanded text:
a conspexerat. Locutusque est Dominus ad eum et ad populum ejus, et attendere noluerunt. Idcirco superinduxit eis principes exercitus regis Assyriorum, ceperuntque Manassen, et vinctum catenis atque compedibus, duxerunt in Babylonem. Qui postquam coangustatus est, oravit Dominum Deum suum, et egit poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
domino dõ ifrł. Attam̃ ad huc popłs immola¬
bat in excelsis dño dõ suo. Reliqua aut̃ gestaꝵ
manasse. & obsecratio eius ad dm̃suum. uerba
quoq uidentium qui loquebantur adeum in
nomine diũ dĩ isrł. continentur in sermonibus
regum isrł oratio quoq eius & exauditio & cun¬
cta peccata atq contempius. Loca etiã in quib
edificauit excelsa. & fecit lucos & statuas. antequã
ageret penitentiã: scripta sunt in sermonibus
orai. Dormiuit gͦ manasses cũ patrib suis: &
sepelierunt eum in domo sua. Regnauitq ꝓ

Expanded text:
o Israhel attamen adhuc populus immolabat in excelsis Domino Deo suo reliqua autem gestorum Manasse et obsecratio eius ad Deum suum verba quoque videntium qui loquebantur ad eum in nomine Domini Dei Israhel continentur in sermonibus regum Israhel oratio quoque eius et exauditio et cuncta peccata atque contemptus loca etiam in quibus aedificavit excelsa et fecit lucos et statuas antequam ageret paenitentiam scripta sunt in sermonibus Ozai dormivit ergo Manasses cum patribus suis et s
Abbreviated transcription (Latin):
congregauit. argenti & auri. & lapidis p̃ciosi.
aromatum & armorum unuiersi generis. & ua¬
sorum magnip̃cii. Apothecas quoq frum̃ti & u¬
ni &e olei. ce p̃sepia omĩum ium̃toꝵ: caulasq pe¬
corib & urbes sex ȩdificauit. habeliat qͥppe gre¬
ges ouium & arm̃toꝵ innumerabiles: eo qđ de¬
dissec ei dñs substantiã multã nimis. Ipse ẽ ere¬
chias qui obturauit suꝑiorẽ fontẽ aquarum gi¬
on: ce auertit eas subter ad occidentẽ urbis dauid
In om̃ib oꝑib suis fecit ꝓsꝑe quȩ uoluit. At tam̃
in legatione principumbabilonis. qui missi fue¬
rant ail eum. ut int̾rogarent᷑ de portento quod
acciderat suꝑ t̾ram. dereliquit eum dñs ut tem¬
ptaret᷑: & nota fierent omĩa quȩ erant in corde
eiꝰ. Reliqua autẽ sermonum ezechiȩ & miscdia

Expanded text:
congregavit argenti et auri et lapidis pretiosi, congregavit argenti et auri et lapidis pretiosi, aromatum, et armorum universi generis, et vasorum magni pretii. Apothecas quoque frumenti, vini, et olei, et praesepia omnium jumentorum, caulasque pecorum: Et urbes aedificavit sibi: habebat quippe greges ovium et armentorum innumerabiles, eo quod dedisset ei Dominus substantiam multam nimis. Ipse est Ezechias, qui obturavit superiorem fontem aquarum Gion, et avertit eas subter ad occidentem urbis David: in omnibus operibus suis fecit prospere quae voluit. Attamen in legatione principum Babylonis, qui missi fuerant ad eum, ut interrogarent de portento quod acciderat super terram, dereliquit eum Deus, ut tentaretur et nota fierent omnia quae erant in corde e
Abbreviated transcription (Latin):
&e principẽ exercitus regis assyrioꝵ reuersqͦ
ẽcum ignominia in t̾ram stiã. Cumq ingres¬
sus eẽt domũ dĩ sui. filii qui egressi fuerant
de utero eiꝰ. interfecerunt eum gladio. Sal¬
uauitq dñs ezechiam ce habitatores ierłm
de manu sennacherib regis assyrioꝵ. & de
manu omniũ: & p̃stitit eiᷤ salutẽ & quietem
ꝑ cucuitũ. Multi etiam deferebant hostias
ae sacrificia dnõ in ierłm: & munera erechiȩ
regi uda qui exaltatus ẽ post hȩc coram
cunctis gentibus.
Ndieb illis egrotauit erechias usq ad mortẽ.
& orauit dñm: exaudiuitq eum. &e dedit ei
signum. Sed ñ iuxta beneficia quȩ acceperat
retribuit quia eleuatũ ẽ cor eus: & facta est
contra eum ira. & contra uidã & ͤᷤ ierłm. Hu¬
miliatusq ẽ postea. eo qđ exaltatum fuisec
coreius tamipse quã habitatoresierlin. & id curoñ
uenit in eosira dĩ indieb erechie. fuit autẽ erechiaᷤᷤ
diues &e inclitus ualde: be thesauros sibi plurimos

Expanded text:
itus regis Assyriorum reversusque est cum ignominia in terram suam cumque ingressus esset domum dei sui filii qui egressi fuerant de utero eius interfecerunt eum gladio salvavitque Dominus Ezechiam et habitatores Hierusalem de manu Sennacherib regis Assyriorum et de manu omnium et praestitit ei quietem per circuitum multi etiam deferebant hostias et sacrificia Domino Hierusalem et munera Ezechiae regi Iuda qui exaltatus est post haec coram cunctis gentibus in diebus illis aegrotavit Ezechias usque ad mortem et oravit Dominum exaudivitque eum et dsignum, sed non juxta beneficia quae acceperat, retribuit: quia revelatum est cor ejus, et facta est contra eum ira, et contra Judam et Hierusalem; humiliatusque est postea eo quod exaltatum fuisset cor ejus, tam ipse quam habitatores Hierusalem, et idcirco non venit super eos ira Domini in diebus Ezechiae. Fuit autem Ezechias, dives, et inclytus valde, et thesauros sibi plurimos
Abbreviated transcription (Latin):
meum in ȩt̃num. Edificauit autẽ ea cuntto ex¬
ercitui cȩli. induob atriis domus dni: transire¬
q fecit filios suos ꝑ ignẽ in ualle bennenom.
Obseruabat somina sectabat᷑ auguria: ma¬
leficis artib inseruiebat. Habebat aut̃ secum
magos & incantatores: multaq mala oꝑatꝰ
ẽ coram dnõ ut irritaret eũ. Sculptile quoq
&e conflatile signum posuit in domo dĩ: de qͣ
locutus ẽ ds̃ addauid & ad salomonẽ filiũ eiꝰ
dicens. In domo hac & in ierłm quẽ elegi de

Expanded text:
uncto exercitui coeli, in duobus atriis domus Domini. Transireque fecit filios suos per ignem in valle Benenom: Observabat somnia, sectabatur auguria, maleficis artibus inserviebat, habebat secum magos et incantatores: Multaque mala operatus est coram Domino, ut irritaret eum. Sculptile quoque et conflatile signum posuit in domo Dei, de qua locutus est Deus ad David, et ad Salomonem filium ejus, dicens: In domo hac et
Abbreviated transcription (Latin):
aras &e fana: & regnauit in pace. Edificauit qͦq
urbes munitas in uida: quia quietus erat. & nul¬
la temporib euisbella surrexerant. patẽ dno
largiente. Dixit autẽ iudȩ. Edificemus ciuitates
istas. & uallemus muris: & roboremꝰ turrib &
portis. & seris. donec abellis quieta sunt omnia:
rit nob̃ pacemꝑ gyrũ. Edificauerunt gͥ: &e nul¬
lum in extruendo impedim̃tum fuit. Habuit
aut̃ asa inexercitu suo portantium scuta & ha¬
stas: de uida. trecenta milia.⁊ de benuiamin uͦ
scutarioꝵ & sagntarioꝵ. ducenta septuaginta
milia. Om̃s isti uiri fortissimi. Egressus ẽ autẽ
contra eos zara ȩchiops cum exercitu suo. decies¬
centena milia & currib trecentis: et uenit usq ad
maresa. Porro asa ꝑrexit obuiã. ce instruxit aciem
ad bellumin ualle sephata. quȩ ẽ uixta maresa
distantia. utrum in paucis auxilieris anin plu¬
rib Adiuua nos domine ds̃ nr̃. Ince enĩ& in tuo

Expanded text:
aras, et fana, et regnavit in pace. Aedificavit quoque aras, et fana, et regnavit in pace. Aedificavit quoque urbes munitas in Juda, quia quietus erat, et nulla temporibus ejus bella surrexerant, pacem Domino largiente. Dixit autem Judae: Aedificemus civitates istas, et vallemus muris, et roboremus turribus, et portis, et seris, donec a bellis quieta sunt omnia, rit nobis pacem per gyrum aedificaverunt igitur et nullum in extruendo inpedimentum fuit habuit autem Asa in exercitu suo portantium scuta et hastas de Iuda trecenta milia de Beniamin vero scutariorum et sagittariorum ducenta octoginta milia omnes isti viri fortissimi egressus est autem contra eos Zara Aethiops cum exercitu suo, deciescentena millia, et curribus trecentis: et venit usque Maresa. Porro Asa perrexit obviam ei, et instruxit aciem ad bellum in valle Sephata, quae est juxta Maresa,apud te ulla distantia, utrum in paucis auxilieris, an in pluribus: adjuva nos, Domine Deus noster: in te enim, et in tuo
Abbreviated transcription (Latin):
filii uda. eo qđ sꝑassent indnõ dõpatrum suoꝵ:
ꝑsecutus ẽ gͦ abia fugientẽ hieroboã. & cepit cuu¬
tates eius. Bethel & filias eiꝰ. & hesana cum filia¬
bus suis. ephron quoq & filias ei̾ nec ualuit ultͣ
resistere hieroboam in dieb abia: quẽ ꝑcussit do¬
minus &e mortiuis ẽ. Igitur abia confortato imꝑio
suo accepit uxores quatuordecim: ꝓcreauitq ui¬
ginti ce duos filios. & sedecim filias. Reliqua
autem sermonũ abia. uiarumq & oꝑum eius:
scripta sunt diligentissime in libro ꝓpħȩ addo
ormiuit aut̃ abia cum patrib suis: ce uiii
sepelierunt eum incuitate dauid regna¬
uitq asa filius eius ꝓeo: in cuius dieb quieuit
t̾ra annis decem. Fecit autemasa qđ bonum et
placitum erat in conspectu dĩ sui: & subuercit
altaria ꝑegrinicultus &e excelsa: & confregit statu¬
as. lucosq succidit. ac p̃cepit uide ut quereret
dnm̃ dm̃patrum suoꝵ: & faceret legẽ ce uniuer¬
samandata: & abstulit de cunccis urbib iuda

Expanded text:
lii Iuda eo quod sperassent in Domino Deo patrum suorum persecutus est autem Abia fugientem Hieroboam et cepit civitates eius Bethel et filias eius et Hiesena cum filiabus suis Ephron quoque et filias eius nec valuit ultra resistere Hieroboam in diebus Abia quem percussit Dominus et mortuus est igitur Abia confortato imperio suo accepit uxores quattuordecim procreavitque viginti duos filios et sedecim filias reliqua autem sermonum Abia viarumque et operum eius scripta sunt diligentissime in libro prophetae Addo dormivit autem Abia cum patribus suis et sepelierunt eum in civitate David regnavitque Asa filius eius pro eo in cuius diebus quievit terra annis decem fecit autem Asa quod bonum et placitum erat in conspectu Dei sui et subvertit altaria peregrini cultus et excelsa et confregit statuas lucosque succidit ac praecepit Iudae ut quaereret Dominum Deum patrum suosa mandata: Et abstulit de cunctis urbibus Juda
Abbreviated transcription (Latin):
postquam gesta sunt. mifit sennacherib rex
assirioꝵ seruos suos inierłm: ipse enĩ cum uni¬
uesoexercitu obsidebat lachis. ad ezechiam
regẽ uida: & adomnẽ populũ qui erat inurbe
dicens. Hec dicit sennacherib rex assyriorum:
In quo habentes fiduciã. sedecis obsessi in ierłm :
llum et echias decepit uos. ut cradat morti in fa

Expanded text:
sunt, misit Sennacherib rex Assyriorum servos suos Jerusalem ipse enim cum universo exercitu obsidebat Lachis ad Ezechiam regem Juda, et ad omnem populum qui erat in urbe, dicens: Haec dicit Sennacherib rex Assyriorum: in quo habentes fiduciam sedetis obsessi in Jerusalem. Num Ezechias decipit vos, ut tradat morti in fame
Abbreviated transcription (Latin):
aquarum habundantiã. Edificauit qͦq agen
industtie omnẽ murum quifuerat dissipatꝰ:
& extruxit turres desuꝑ: & forinsecus alterũ
murum. Instaurauitq mello incuutate da¬
ud: & fecit uniuersi generis armaturã &e cli¬
peos. Constituitq principes bellatoꝵ in exer¬
atu: &e conuocauit unuiersos inplatea portȩ
ciuuitatis: ac locutꝰ ẽ ad coreorum. dicens. Ui¬
tilit̾ agite. & confortamini. Nolite timere.
nec paueatis regẽ assyrioꝵ: & uniuersã mul¬
ttudinẽ que ẽcum eo. Multo enĩplures no¬
discum sunt: quã cum illo. Cũ illo ẽ brachiũ

Expanded text:
aquarum abundantiam. Aedificavit quoque, agens aquarum abundantiam. Aedificavit quoque, agens industrie, omnem murum, qui fuerat dissipatus, et exstruxit turres desuper, et forinsecus alterum murum: instauravitque Mello in civitate David, et fecit universi generis armaturam et clypeos: Constituitque principes bellatorum in exercitu: et convocavit universos in platea portae civitatis, ac locutus est ad cor eorum dicens: Viriliter agite, et confortamini: nolite timere, nec paveatis regem Assyriorum, et universam multitudinem, quae est cum eo. Multo enim plures nobiscum sunt, quam cum illo. Cum illo est brachium
Abbreviated transcription (Latin):
eos dommus inmanus regis. Nunciꝰ aut̃ qͥ ierat
ad uocandumiicheã: ait illi. En uerbaomĩũ
ꝓpharum: uno ore bona annunciant regi. Que¬
so ergo te ut sermo tuus ab eis ñ dissentiat: lo¬
quaris ꝓsꝑa. Cui respondit micheas. uiuit dñs.
quia qđ cunq dixerit dñs m̃s. ho c loquar. ue¬
nit gͦ ad regem. Ciuirex ait. Michea. ire debemus
in ramoth galaad ad bellum. anquiescere: Cui
ille respondit. Ascendite. Cuncta enim ꝓsꝑa eue
nient. & tradentur hostes inmanus urãs. Dixit¬
q rex. Iterum atq iterũte adiuro: ut ñ loquaris¬
michi nisi qđ uerum ẽ in nomine dñi. At ille
ait. Uidi unuersum isrł disꝑsum in montibus.
sicut oues absq pastore. Et dixit dñs. Non habent
isti dnm̃. Reuertatur unusquisq addomũ suã
in pace. Et att rexisrł adiosaphat. Nonne dixi tibi
qđ sĩ ꝓpharet istr michi quicquã boni: s ea que
mala sunt: At ille idcuto ait. audite uerbũ dñ
uididnm̃ sedentẽ insolio suo. & omnẽ oxercitum

Expanded text:
eos Dominus in manu regis nuntius autem qui ierat ad vocandum Micheam ait illi en verba omnium prophetarum uno ore bona regi adnuntiant quaeso ergo te ut et sermo tuus ab eis non dissentiat loquarisque prospera cui respondit Micheas vivit Dominus quia quodcumque dixerit Deus meus hoc loquar venit ergo ad regem cui rex ait Micheain Ramoth Galaad ab bellandum, an quiescere? Cui ille respondit: Ascendite: cuncta enim prospere venient, et tradentur hostes in manus vestras. Dixitque rex: Iterum atque iterum te adjuro, ut non mihi loquaris, nisi quod verum est, in nomine Domini. At ille ait vidi universum Israhel dispersum in montibus sicut oves absque pastore et dixit Dominus non habent isti dominos revertatur unusquisque ad domum suam in pace et ait rex Israhel ad Iosaphat nonne dixi tibi quod non prophetaret iste mihi quicquam boni sed ea quae mala sunt at ille idcirco ait audite verbum Domini vidi Dominum sedentem in solio suo et omnem exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
num regis assyrioꝵ Nolite fierisicut patres ur̃i
& fis̃. qui recesserunt ad nõ dõ patrum suorum:
& tradidit eos in interitũ. ut ipsicernitis. Noli¬
te indurare ceruices ur̃as: sicut patres ur̃i. Tra¬
dite manusdño. & uenite adscũarium eiꝰ: qd
scificauit in et̃num. Seruite dño dõ patrũ ur̃oꝵ:
ricordiã corãdñs sius qui illos duxer̃ captiuos:
&e reuertent᷑ in t̾ram hanc. Pius enĩ & clemens
si fueritis ad eum. Igit᷑ cursores ꝑgebant uelocit̃
de ciuitate inciuitatẽ. ꝑ t̾ram ephraim &e manas¬
sen usq tabulon: illisirridentib & subsannanti¬
buseos. Attamen quidam iuri ex aser & ma-¬
nasse & zabulon. acquiescentes consilio: uener̃¬
in ierłm. In uida uͦ facta ẽ manus dni. ut daret
eiᷤ cor unum: & facerent uxta p̃ceptum regis oe
principum uerbum domini. xui¬
ongregatiq sunt in ierłm poplimulti:
ut facerent sollemntatẽ azimoꝵ in m̃se
scdo. Et surgentes destruxerunt altaria quȩ

Expanded text:
ut patres vestri et fratres qui recesserunt a Domino Deo patrum suorum, et tradidit eos in interitum, ut ipsi cernitis. Nolite obdurare cervices vestras, sicut patres vestri. Tradite manus Domino, et venite ad sanctuarium ejus, quod sanctificavit in aeternum. Servite Domino Deo patrum vestrorum, ricordiam coram dominis suis, qui illos duxerunt captivos, et revertentur in terram hanc: Pius enim et clemensis, si reversi fueritis ad eum. Igitur cursores pergebant velociter de civitate in civitatem, per terram Ephraim et Manasse usque ad Zabulon, illis irridentibus et subsannantibus eos. Attamen quidam viri ex Aser, et Manasse, et Zabulon, acquiescentes consilio venerunt Jerusalem. In Juda vero facta est manus Domini, ut daret eis cor unum: ut facerentprincipum verbum Domini congregatique sunt in Hierusalem populi multi ut facerent sollemnitatem azymorum in mense secundo et surgentes destruxerunt altaria quae