comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cere plerũq. conati sunt. s eoꝵ seuiciȩ miracula suꝑna resti¬
monachũ. qui usq quad riennũ cum langobardiᷤ fuit: ad¬
huc ante triduũ agnoui. Cũ apud spolitanã urbem lango¬
bardoꝵ ep̃c scilicet arrianus ueniss&. et locũ illie ubi sollẽp¬
nia sua ageret ñ haberet: cępit ab eiꝰ ciuitatis ep̃o ȩccłam
petere. quã suo errori dedicaret. Qͦd dum ualde ep̃c
negaret : idẽ qui uenerat arrianꝰ. beati pauli apłi iltȩccłam¬
illic cõminus sitã. se die altero uiolent̃ intraturũ esse pra¬
fessus est. Quod eiuisde gedie custos audiens. festinꝰ eucurr t
ceclam ol ausit. seris muiniuit. ẜacto aut̃ uespe. lampadẽ oms
ert un cia seq ininteriorib abscondit. In ipso aut̃ subseqn¬
diuiunttus concussȩ. abiectis longius seris apte st̃. atq cũ mag¬
no sonitu om̃ia ecełiȩ claustra patuert̃:  ffuso q desuꝑ lumine.
om̃s quȩ eatinetȩ fuerant lampades accense sunt. Arrianiᷤ

Expanded text:
cere plerumque conati sunt, sed eorum saevitiae miracula superna restimonachum, qui usque ante quadriennium cum Langobardis fuit, adhuc ante triduum agnovi. Cum ad Spolitinam urbem Langobardorum episcopus, scilicet Arrianus, venisset et loco illic ubi sollempnia sua ageret non haberet, coepit ab eius civitatis episcopo ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, isdem qui venerat Arrianus, beati Pauli apostoli illic ecclesiam cominus sitam se die altero violenter intraturum esse, professus est. Quod eiusdem ecclesiae custus audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit. Facto autem vespere, lampades omnes extinxit seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequendivinitus concussae, abiectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes quae extinctae fuerant lampades accensae sunt. Arrianus
Abbreviated transcription (Latin):
magiᷤᷤ eligens moriendo ad uitã in mortalẽ tendere. quã ad¬
orando uitã mortalem tenere. & obtemperare iussis saeri¬
legis noluit: & ceruicẽ quam semꝑ creatori flexerat.
creature inclinare contẽp̾sit. Unde factũ est. ut hostes ꝗͥ
eos ceperant graui iracundia accensi. cunctoᷤᷤ gladus int̾si-¬
cerent: quos inerrore suo participes ñ haberent. Q uid gͣ mrũ
si erumpente ꝑsecutioniꝰᷤ tempore illi martyres ẽẽ potuissent
qui i ipsa quoq pace excłiȩ semetipsos semꝑ afflgendo angĩ¬
ftam martyrii tenuert̃ uiã. quando inruente ꝑsecutioni ar¬
ticulo . hi etiã meruerunt martỹrii palmaᷤ acciꝑe: qui in pi¬
ce ecełie latas huiꝰ scłi uias sequi uidebant᷑  gec tam hoc q
de eisde electis uiris dicimꝰ: de cunctis iã quasi in regulã tent

Expanded text:
magis eligens moriendo ad vitam immortalem tendere quam admagis eligens moriendo ad vitam immortalem tendere quam adorando vitam mortalem tenere, obtemperare jussis sacrilegis noluerunt, et cervicem quam semper Creatori flexerant creaturae inclinare contempserunt. Unde factum est ut hostes qui eos ceperant, gravi iracundia accensi, cunctos gladiis interficerent, quos in errore suo participes non haberent. Quid ergo mirum si, erumpente persecutionis tempore, illi martyres esse potuissent, qui in ipsa quoque pace Ecclesiae semetipsos semper affligendo angustam martyrii tenuerant viam, quando, irruente persecutionis articulo, hi etiam meruerunt martyrii palmas accipere, qui in pace Ecclesiae latas hujus saeculi vias sequi videbantur? Nec tamen hoc, quod de ei
Abbreviated transcription (Latin):
fere anno quindecim. sicut hi testant᷑ qui int esse potuert̃.
q̃draginta rustici a langobardiᷤ capti. carnes immolaticias
comedere compellebant᷑. Qui eũ ualde resisterent. & contin-¬
gere cibũ sacrilegũ nollent: cepere langobardi qͥ eos tenue¬
rant nͥ immolaticia comederent eiꝰᷤ mortẽ minari. At illi
eternã potius quã p̃sentem uitã hanc transitoriã diligente.
fidelit̃ ꝑstiterunt : atq in sua c̃stantia simulom̃s oceisi st̃.¬
Qa itaq isti nͥ ueritatiᷤᷤ martẏres fuert̃ : qui ne uetitum
comedendo conditorẽ suũ offenderent. elegert̃ gladi uitã
finire: Et odem qͦq tempore. dũ fere quadringentoᷤᷤcaptiuoᷤᷤ
alios langobardi tenuissent : more suo immolauert̃ caput
caprȩ diabolo. hoc ei currentes ꝑ circuitu. & carmine nefan¬¬
do dedicantes. Sumq illud ipsi pͥus. summissiᷤᷤ ceruicib ad¬
orarent: eos qͦq quos ceperant. hoc adorare parit̃ compelle¬
bant. Sed ex
ex eisdem capriuis. maxima multitudo

Expanded text:
fere annos quindecim, sicut hü testantur qui interesse potuerunt, quadraginta rustici a Langobardis capti carnes immolaticias comedere conpellebantur. Qui cum valde resisterent et contingere cibum sacrilegum nollent, coepere Langobardi, qui eos tenuerant, nisi immolata comederent, eis mortem minari. At illi aeternam potius quam praesentem vitam ac transitoriam diligentes, fidelitQuid itaque isti nisi veritatis martyres fuerunt, qui, ne vetitum comedendo Conditorem suum offenderent, elegerunt gladiis vitam finire? 28. Eodem quoque tempore dum fere quadringentos captivos alios Langobardi tenuissent, more suo inmolaverunt caput caprae diabolo, hoc ei currentes per circuitum et carmine nefando dedicantes. Cumque illud ipsi prius summissis cervicibus adorarent, eos quoque quos ceperant hoc adorare pariter compellebant. Sed ex e
Abbreviated transcription (Latin):
subire martỹ riũ possunt. qui ẽt̃ in pace exdȩ despicabiles ui¬
dent᷑ : ita ñ niumq̃ indebilitatiꝰ formidine corruunt. qui in
pace pͥus eccłie fortit̃ stare uidebant᷑.S. eos de quib p̃di¬
ximꝰ. fieri martẏres potuisse confident᷑ fatem: qr hoc iam
ex eoꝵ fine colligimꝰ. Cadere enĩ nec in aꝑta ꝑsecutione po¬
terant. hi de quib constat. qr & usq ad finem uitȩ. in oceul¬
ta animi uirtute ꝑstitert̃. PeTRUS Vt astruis ita ẽ

Expanded text:
ire possunt, qui esse in pace Ecclesiae despicabiles videntur; ita nonnunquam in debilitatis formidinem corruunt, qui in pace prius Ecclesiae fortiter stare credebantur. Sed eos de quibus praediximus, fieri martyres potuisse fidenter fatemur, quia hoc jam ex eorum fine colligimus. Cadere enim nec in aperta persecutione poterant hi de quibus constat quia et usque ad finem vitae in occulta animi virtute perstiterunt. PETR. Ut asseris ita
Abbreviated transcription (Latin):
tre martẏrii genera. unũ in occulto. alterũ quoq in publico.
Nã & si ꝑsecutio desit exterius: martẏrii meritũ in occulto et.
cũ uirtus ad passionẽ prompta flagrat in animo. Quia em̃
ẽe possit & sine aꝑta passione martyriũ. testatur in eugłio
dñs : qui zebedei filiis adhuc ꝓ infirmitate m̃tis maiora ses
sioniᷤᷤ loca querentib dicit. Potestiᷤᷤbibere calicẽ. quẽ ego bibi

Expanded text:
tre, martyrii genera, unum in occulto, alterum in publico. Nam etsi persecutio desit exterius, martyrii meritum in occulto est, cum virtus ad passionem prompta flagrat in animo. Quia enim esse possit et sine aperta passione martyrium, testatur in Evangelio Dominus, qui Zebedaei filiis adhuc prae infirmitate mentis majora ses ionis loca quaerentibus dicit: Potestis bibere calicem quem ego bi
Abbreviated transcription (Latin):
uł sinistrã. non est meũ dare uobis. Qd aut̃ caliciᷤᷤ nom̃. nisi
passioniᷤ poculũ signat.:a cũ nimirum constet.qr iacobus
inpassione occubuit. ioħs uͦ in pace ȩccłiȩ quieuit: in cunctan¬
tercolligit᷑ eẽ & sine aꝑta passione martyriũ : qͣndo & ille
alicẽ dñi bibere dictus est. qui ex ꝑsecutione mortuu ñ est.
De hnsaut talib tantisq uiris quoꝵ suꝑus memoriã feci etr¬

Expanded text:
sinistram, non est meum dare vobis . Quid autem calicis nomen, nisi passionis poculum signat? Et cum nimirum constet quia Jacobus in passione occubuit, Joannes vero in pace Ecclesiae quievit, incunctanter colligitur, esse et sine aperta passione martyrium, quando et ille calicem Domini bibere dictus est, qui ex persecutione mortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius memoriam feci
Abbreviated transcription (Latin):
pusq defunctiꝰ: Quia decis utiq quo ᷤ ȩt̃no deputaitos sup¬
plicio iã nouerunt. ante illũ iudicis usti conspectũ. orati¬
onis suc meritiꝰ cissari refugiunt. Quod si muinc qͦq uiuen¬
tes iusti. mortuis ae dã pnatis inaustiᷤ minime conpatuint᷑
q̃ndo adhuc aliqͥd iudicabile. de sua carne se ꝑpeti etiam
ipsi nouert̃: quanto distritiu tunc iniquoꝵ tormenta
respiciunt : quando ab om̃i uitio corruptionᷤ exũti. ipsi ia iusti¬
cie uicinius atq artius inherebunt.  sic qͥppe eoꝵ m̃tes ꝑ hoc
qd ustissimo iudici in herent. uis districtiomᷤ obsorbae. ut om̃i¬
no eis ñ libeat. quic qͥd abilluᷤ int̾nȩ regule subtilitate discor¬
aat PETRUS Non est iã qͦd responderi debeat. aꝑtȩ raci¬
oni. S hȩe nunc questio mentẽ mouet. quomͦ amma in morta¬
lis ar̃  dum constet qͦd in ꝑpetuo igne moriatur. GREGΟR¬

Expanded text:
sque defunctis, nisi quia pro eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt, ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverunt; quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius aeternae regulae subtilitate discordat. PETR. Non est jam quod responderi debeat apertae rationi. Sed haec nunc quaestio mentem movet, quomodo anima immortalis dicitur, dum constet quod in perpetuo igne moriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Quare fr̃s. quare ista dicitis  num qͥd sicut ꝓmisi non ueni:
Qui cũ ipsi dicerent. qͣndo uenistis respondit. Nũqͥd utrisq uobis
dormientib ñ apparui. & loca singula designaui. Site. a sicut ꝑ
iusionẽ audistiꝰ. om̃e habita culũ monasterii ita construite. Qui
hec audientes uehement admirati. ad p̃dictum p̃diũ sunt reũsi
& cuncta habitacula siẽ ex reuelatione didicerant c̃strua eruñ
PetRUS Doceri uelimiquo fieri ordine potuit. ut longe iret.
responsũ dormientib diceret. qͦd ipsi ꝑuisionẽ audirent. & recogi¬
noscerent. GRTGOR̃. Quid est qđ ꝑserutans. rei geste ordine
ambigis petre. Diquet ꝓfecto qr mobiliorͥ s nature est sp̃c. quã
corpus. Et certe scriptura teste nouimꝰ: qͦd ꝓpħa extudea suble¬
uatus. repente est cũ prandio inchaldeã deposituᷤ. Quo in delict
prandio ꝓpħam refecit. seq repente in uidea gterũ inuenit.Si

Expanded text:
ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. Gregor. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
suiꝰ ẽstruere monasteriũ debuiss&e. Qui roganti consenti
ostendo uob̾ in quo loco oratoriũ. in quo refectoriũ fratrũ. in qͦsus
benedictione ꝑcepta. ilico ꝑ rexerunt: & constitutũ diem magnoꝑe
p̃stolantes. parauerunt om̃ia quȩ his qui cũ tanto patre uenire
potussent uidebant᷑ ẽẽ necessaria. Nocte uͦ eadẽ qua ꝓmissus in li ee¬
cebat dies. eide seruo đi quẽ illic patrẽ constituerat. atq eiꝰ p̃po¬
sito uir dñi in somniᷤᷤ apparuit: & ꝑ loca singula ubi qͥa edifica¬
ri debuissa subtilit designauit. Dũq utriq asomno surgerent.
sibi inuicẽ qͦd uiderant retulerunt. Non tam̃ uisionĩ illi om̃i¬
mͦ fidem dantes. uirũ di sicut seuenire ꝓmiserat ex pectabant.
Cumq uir di constituto die minime ueniss&. ad eũ cum merore
reu̾si st̃ dicentes. Expectauimꝰ pater ut uenires sicut ꝓmisera: &.
nobiᷤᷤ ostenderes ubi qͥd edificare deberemꝰ. & ñ uenisti. Quib ipse

Expanded text:
Qui roganti consentieostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo subenedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
om̃pc d̾s̃. ex magnę pietatiᷤ dispensatione disponit. qr dũ pro¬
phetie sꝑm aliquando dat. & aliqͣndo subtrahit: ꝓpħantiũ m̃teᷤᷤ
& eleuat incelsitudine. & custodit in humilitate. ut & accipi¬
entes sp̃m inueniant qͥd de d̾o sint. & rursũ ꝓphetię sp̃m non
habentes cognoscant. quid sint de semetipsis. PetRUS Uta
hoc ẽẽ ut asseris. magna ratio clamat. S queso tẽ. de uenera-¬
bili patre Benedicto.: quic qͥd adhuc animo occurrit exsequere.

Expanded text:
satione disponit, quia dum prophetie spiritum aliquando dat et aliquando subtrahit, prophetantium mentes et ellevat in celsitudine et custodit in humilitate, ut accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetie spiritum non habentes,cognoscant quid sint de semet ipsis». : Nahoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exsequere.
Abbreviated transcription (Latin):
Prophetię sꝑc petre ꝓpħarum mentes ñ semꝑ irradiat: qr sicut
de sc̃o sꝑu scriptũ est. ubi uult spirat : ita sciendũ est.qr & qͣndo
uult aspirat. Einc est enĩ. qͦd nathan arege requisituᷤ. si con¬
struere templũ poss&. pͥus consensit. & pꝰmodũ ꝓhibuit. Et ine
est enĩ. qͦd heliseus cũ flentẽ mulierẽ cerneret: causãq nescirs:

Expanded text:
Petre, prophetarum mentes non semper irradiat: quia sicut de sancto Spiritu scriptum est: Ubi vult spirat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere templum posset, prius consensit et postmodum prohibuit. Hinc est quod Elisaeus
Abbreviated transcription (Latin):
torm̃ta. cogebant eos sacrificare : & duos qͥđe fr̃s.
post plurima torm̃ta decapitauer̃  senẽ aut̃ diebꝰ
multis torquebant. Postea uͦ in quodã loco statuer̃¬
eũ e sagittabant in ipsũ tãquã ad signũ. unusa
faeti estis in uno consensu. ut effundatis sanguinẽ
innocentẽ: crastino in hoc mom̃to. &s in hac hora

Expanded text:
tormenta, cogabant eos sacrificare. Et duos quidem fratres post plurima tormenta decapitaverunt, senem autem diebus multis torquebant. Postea vero statuerad signum: unus a facti estis in consensu in unum, ut effundatis 586 sanguinem innocentem, crastina in momento hac hora,
Abbreviated transcription (Latin):
set infra retia uenationis occideret᷑. Inuentus ẽ aut̃¬
etiã senea cũ duobꝰ discipulis suis. intra retia. E cum
uidissent eũ pilosum. & terribile̾ aspectu: admirati
sunt. & dixer̃ ei. łomo es. aut sp̃s aliquis. Dic no¬
bis. & respondit eis. Homo sum peccator & exiui
flere peccata mea: & adoro iħm xp̃m filiũ di uiui.
Illi autẽ. dixerunt ei. Non est alius d̾s. nisi sol. et
ignis. & aqua. ipsos ad ora. & sacrifica eis. & ille res¬
pondit. Istȩ creature sunt. & erratis: sed obsecro
uos conuertimini. & agnoscite uerũ dm̃. qͥ & ista cre¬
auit. & cetera om̃ĩa. Illi aut̃. deridentes dixerunt.

Expanded text:
e intra retia inveniretur, occiderent. Inventus est autem senex cum duobus discipulis intra retia. Et cum vidisent eum pilosum et terribilem aspectu, admirati sunt, et dixerunt ei: Homo es, an spiritus aliquis? dic nobis. Et dixit eis: Homo sum peccator, et exivi flere peccata mea; et adoro Filium Dei vivi. Illi autem dixerunt ei: Non est alius Deus, nisi Sol, et Ignis, et Aqua; ipsos adora, et sacrifica eis. Et ille respondit: Ista creaturae sunt, et erratis. Sed obsecro vos, convertimini, et agnoscite verum Deum, qui et ista creavit, et caetera omnia. Illi autem deri
Abbreviated transcription (Latin):
& quoscũq audiss& magnos senes pergebat ad eosꝰ ut ulis declararet causam.¬
a quos cũ ꝑueniss&s. iterũ uerecundabat᷑ dicere. Cum gͦ frequent̃ ad abbatẽ
pemen uenisses. uidit eũ senea habentẽ cogitationes. dicit ei. Eece frequent̃
uenis ad me habens cogitationẽ & sic iterũ remea tristis. tecũ illas por tañ
Dic gͦ mͥ fili quid habes. At ille diã. Inblasphemia impugnat me diabolus.
& erubescebam dicere. & max ut aperuit causam. leuior ei impugnatio
eiꝰ apparuit. Et dicit ei senea. Ne cont̾steris fili. Quando aut̃ hȩc ad te¬
cogitatio uenit. dic. E go causam ñ habeo. blasphemia tua suꝑ te sit satha¬
nas. Hanc enĩ causam. anima ñ uult. Quãcũq aut̃ causam anima ñ
uoluerit. diu ñ permanebit. Et ita sanatꝰ fr̃ ille discessit. Caẽ.
Nicc̃ abbas moyses. Per has quatuor res passio gignit᷑. id est per habun¬
dantiã escȩ & potꝰ. et persatietatẽ somni. & per ociũ & iocũ & ornatiꝰ¬

Expanded text:
t quoscunque audisset magnos senes, pergebat ad eos ut illis declararet; et mox ut pervenit, erubescebat dicere . Cum tamen frequenter ad abbatem Poemenem veniret, vidit eum senex habentem cogitationes, et dicit ei: Ecce, frequenter venis ad me habens cogitationes, et sic iterum remeas tristis tecum illas reportans; dic ergo mihi, fili, quid habes. At ille dixit : In blasphemia impugnat me diabolus, et erubescebam dicere; et mox ut aperuit causam, levior impugnatio ejus apparuit. Et dicit ei senex: Non contristeris, fili. Quando haec cogitatio ad te venit, dic: Ego causam non habeo, blasphemia tua super te sit, Satanas, hanc enim causam anima mea non vult. Quamcunque autem causam anima non voluerit, non diu permanebit, et ita sanus factus frater ille discessit. 58. Dixit abbas Moyses: Per has quatuor res passio gignitur: per abundantiam escae et potus, et per satietatem somni, et per otium et jocum, et ornati
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ ꝓpt̾ea s unigenitũ dicimꝰ. manentẽ in deiab substan.¬
tis sicit ei naturȩ ueritaᷤᷤ contulit: ñ confuisis naturis
neq inixti sic̃ timotbia lloliuit: s societate unitis. ps
substantiã assum̃ dohominẽ. nec homo in diunã glorifi.¬
catꝰ in do: ꝙ inutatio uel ũsibilitaᷤᷤ nature & dimangionẽ
o aboditionẽ substautiȩ facit ¶atꝰ ẽ gͦ di fiłtus ex homine ñ ꝓ

Expanded text:
 unigenitum dicimus, manentem in duabus substantiis, sicut ei naturae veritas contulit, non confusis naturis, neque immistis, sicut Timotheani volunt, sed societate unitis. Deus substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum, quia mutatio vel versibilitas naturae et diminutionem et abolitionem substant
Abbreviated transcription (Latin):
dueatũ p̃bebant senib muita hac. & narrauer̃ dicentes. Qiua erat qͥda ebriosꝰ
senea & operabat᷑ unam mattam in die. & uendebat eã in uicino ricõ . bibe¬
bat qd̾ accipiebat de p̾cio aꝰ. Postea uͦ uenit ad eum qͥdam fr̃ & manebat cũ

Expanded text:
ducatum praebeant senibus in vita hac, et narraverunt, dicentes: Quia erat quidam ebriosus senex, et operabatur unam mattam in die, et vendebat eam in vicino vico, et bibebat quod accipiebat de pretio ejus. Postea vero venit ad eum quidam frater, et manebat cu
Abbreviated transcription (Latin):
uades &s renutia mesioni huĩc. & ueni dico tͥ quid ficias. Ile aut̃ renuntia¬
uit messioni. & uenit ad senem. Diã aut̃ et senea. Intra incellam tuam.
cs fas quinquaginta dies continuos. semel oomedens in die panẽ cũ sale tantũ:
Oiterũ indico t̃ aliã rem. Et fecit sic̃ & rursus uenit ad senẽ. Senear aut̃
sciens. quia rir operarius e̾et: diã ei quomͦ oportera. eũ ee in cellula sua.
Et discedens fr̃ in cellulam suã ꝓstrauit se ꝓnus interram tres diesꝙ iii noc¬
tes: plorans in conspectu di. Post hȩc uͦ cũ dicerent ei cogitationes sicȩ earal¬
tarꝰ es. magnꝰ faotꝰ es. ipse aut̃ reuocabat culpas suas in conspeotu suo dicen¬
Ubi sunt omũia illa peccata quȩ feci. Si aut̃ iterũ incogitationẽ eiꝰ ascen¬
debuit. quia multũ neglexerit de mandatis di. dicebat & ipse intra se.
S ed caribeo paruũ seruitiũ do meo. & credo qͥa faciat mecũ miscłiam. Hoc

Expanded text:
et dico tibi quid facias. Ille autem frater renuntiavit messurae, et venit ad senem. Dixit autem ei senex: Intra in cellam tuam, et fac quinquaginta dies continuos; semel comedens in die panem cum sale, et iterum indicabo tibi aliam rem. Et fecit sic, et iterum venit ad senem. Senex autem sciens 619 quia vir operarius esset, dixit ei quomodo oporteret esse in cella sua. Et descendens frater in cella sua, prostravit se pronus in terram tres dies et tres noctes, plorans in conspectu Dei. Post haec vero cum dicerent ei cogitationes suae: Exaltatus es, magnus factus es, ipse teubi sunt omnia illa peccata mea quae feci? Si autem in cogitatione ejus ascendebat, quia multum neglexerit de mandato Dei, dicebat et ipse intra se: Sed exhibebo parvum servitium Deo meo, et credo quia faciet mecum misericordiam. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
q. cũ factꝰ fuisset diaconus in scithi. ñ adquiescebat
ministrare.S os huc atq illuc fugiebat. E iterũ sene.
ad ducebant eũ dicentes. Non derelinquas. ministe
nisterii huius. facio. Et cũ dep̃caret᷑ dñm. dicebat.
Si uoluntas tua ẽ dñe ut stem in hoc ministerio. de¬
monstra mͥ. & ostensa ẽ ei columna ignis de terra.
usq ad celũ. Et uox sonuit dicens. Si potes fuerisic̃
columna hȩc. uade ministra. Ille autẽ audiens.
statuit apud se nullatenus ad quiescere ministra¬
re. Qui cũ uenisset ad eccłam. penitentiã apud¬

Expanded text:
 cum factus esset diaconus in Scythi, non acquiescebat ministrare, et huc atque illuc fugiebat. Et iterum senes adducebant eum, dicentes: Non derelinquas ministerinisterii hujus, facio. Et cum deprecaretur Deum, dicebat: Si voluntas tua est, Domine, ut stem in hoc ministerio, demonstra mihi. Et ostensa est columna ignis de terra usque ad coelum, et vox sonuit, dicens: Si potes fieri sicut columna haec, vade, ministra. Ille autem haec audiens, statuit apud se nullatenus ministrare. Qui cum venisset ad ecclesiam, poenitentiam eger
Abbreviated transcription (Latin):
animũ ad questionem mouet. quod pꝰ mortẽ ad pęnalem
locũ ductus est. cuiꝰ feretri uestis tangi potuit. & malignis
sp̃c ab obsesso homine fugari. GREGOR Hac̃ inre. magna
deb & omip̃is dĩ dispensatio. & quã sit multiplex agnoser
Auiꝰ uidicio actũ est. ut isdem uir paschasius. & ipse intus
ad aliqͣntũ temporiᷤᷤ reciꝑet qđ peccasset: & tam̃ ante hu¬
manoᷤᷤ oculos mira ꝑ corpus suũ post mortẽ faceret. qͥ ante
mortẽ eis qͦq cognoscentib pia oꝑa feciss& : ut neq h qui
bona eiꝰ uiderant. de elemosinarũ illius estimatione falleren¬
tur: neq ipsi sine ultione relaxaret᷑ culpa. quã nec ee cul-¬

Expanded text:
animum ad quaestionem movet, quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri vestis tanti potuit ut malignus spiritus ab obsesso homine fugaretur. GREGOR. Hac in re magna debet omnipotentis Dei dispensatio et quam sit multiplex agnosci. Cujus judicio actum est ut idem vir Paschasius et ipse intus ad aliquantum temporis reciperet quod peccasset, et tamen ante humanos oculos mira per corpus suum post mortem mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset: ut nec hi, qui ejus bona viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec ipse cul
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is. Idoꝙ ꝓpt̃ superbiam cordis sui remanser̃ foris. de regno regis cȩloꝵ
xp̃i ecrelusi. Qui aut̃ cedebat
ligna & suꝑ sarcinã ad hue
atoebat. homio ẽ qui omeratꝰ est inmultis peccatis. & super sartinã peccitoꝵ¬
suoꝵ addit semper alia peccata. quẽ oportebat magis ut penitentiã
agera& depͥorib peccatis: s neglegens em̃dare uicia peccatoꝵ pͥorũ.
magis & alia addit super priora peceata. Ille aut̃ qui aquã de lacu
hauriebat. homo ẽ qui a liqua bona operat᷑. s quia mala etiã ampliꝰ
ꝑpeccata operat᷑. idõ pereunt &delent᷑ etiã bona quȩ facit. Oporta
gͦ hominẽ. sicut dicit apłs. cũ timore a tremore salatẽ suã operari.
Nicebat aut̃ abbas daniel. de abbate arsenio: quia cũ

Expanded text:
ris . Ideoque propter superbiam cordis sui remanserunt foris, de regno Regis coelorum Christi exclusi. Qui autem caedebat ligna, et super sarcinam adhuc addebat, homo est qui oneratus est multis peccatis, et super sarcinam peccmagis ut poenitentiam ageret de prioribus peccatis; sed negligens vitia emendare peccatorum priorum, magis et alia addit supra priora peccata. Ille autem qui aquam de lacu hauriebat, 507 homo est qui aliqua bona operatur, sed quia mala etiam amplius per peccata operatur, et ideo pereunt et delentur etiam bona opera quae facit. Oportet ergo hominem, sicut ait Apostolus, cum timore et tremore salutem suam operari . 39. Dicebat autem abbas Dani
Abbreviated transcription (Latin):
per foramen. defluebat aqua de subt̃ in eundẽ locũ. Iterũ dix̃ ei.
U eni seq̃uere me. ostendam tͥ aliuid. Et uidit quasi quoddã ȩdificiũ tẽpli.
&. duos sedentes in ȩquis portantes suꝑ scapulas suas uterq lignum
unũ. idẽ ꝑticã longam : uolentesq parit̾ ingredi per portã tẽpli illiꝰ¬

Expanded text:
per foramina defluebat aqua desubter in eodem loco. Iterum dixit ei: per foramina defluebat aqua desubter in eodem loco. Iterum dixit ei: Veni, sequere me, et ostendam tibi aliud. Et vidit quasi quoddam aedificium templi, et duos sedentes in equis, portantes super scapulas suas uterque lignum unum, id est, perticam longam, volentes pariter ingredi portam templi illi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i seniores. quia sicut cũ inscli conũsatione e̾e̾t. nimis p̃ciosis uestib
p̃ om̃ib utebat᷑: ita postmodũ in heremo scithi degens. studebat it
ab om̃ib monachis uliora & despecta uestim̃ta haber&. A R.
icebat etiã abbas daniel qm̃ ses arsenius referebat fr̃ĩb dicens. quasi
de alio audissa: s ut dat᷑ intellegi. ipse talem udit uisionem. Qua
sedebat inquit quidam. de seniorib monachis in cellula sua. & subito
uenit uox ad eũ dicens. ꝑ gredere foras. & ostenda tͥ opera hominũ.
& surreã inqͥt. & egressꝰ ẽforas. Duxrit aut̃ eum. & ostenait ei ethiopẽ¬
nigrũ cũ securi cedentẽ ligna. & facientẽ grandẽ sarcinã: & temptabat
subleuare sarcinam illam. & p̃magnitudine ñ poterat portare eã.
s rediebat & cedebat iterũ alia ligna. & addebat super illam sarci-¬
nam. Iterũ aut̃ ostendit ei aliũ hominẽ stantẽ super lacũ . & hauri¬
entẽ aquã de lacu. ac mittentẽ eã in collectaculũ: & de alia parte

Expanded text:
li conversatione esset, nimis pretiosis vestimentis prae omnibus utebatur, ita postmodum, in eremo Scythiae degens, studebat ut ab omnibus monachis viliora et despectiora vestimenta haberet. 38. Dicebat etiam abbas Daniel quoniam sanctus Arsenius referebat fratribus dicens, quasi de alio audisset, sed quantum datur intelligi, ipse talem vidit visionem : Sedebat, inquit, quidam de senioribus monachis in cellula sua, et subito venit ad eum vox dicens: Egredere foras, et ostendam tibi opera hominum. Et surrenigrum cum securi caedentem ligna, et facientem grandem sarcinam, et tentabat sublevare sarcinam illam, et prae magnitudine non poterat portare eam; sed redibat, et caedebat iterum alia ligna, et addebat super sarcinam illam. Iterum autem ostendit ei alium hominem stantem super lacum, et haurientem aquam de lacu, et mittentem eam in collectaculum, et de alia parte
Abbreviated transcription (Latin):
uit quidã uir inpalacio sublimis sub theodosio imperatore. nomine
arsenius. cuiꝰ filios idem archadiũ & honoriũ augustos. de baptismo
suscepit. Hic itaq arsenius desiderio diumi amoris accensus. relinquen
om̃em huiꝰ scłi głam tẽporalem. ꝑreã ad heremũ scithi. ut int̾
scõs patres secretã & quietam ab omuĩ strepitu mundi huiꝰ ageret
uitã: ut separatꝰ ab illecebris & delectationib: corporalib cũ tota¬

Expanded text:
uit quidam vir in palatio sublimis, sub Theodosio imperatore, nomine Arsenius, cujus filios, id est Arcadium et Honorium Augustus de baptismo suscepit . Hic itaque Arsenius desiderio divini amoris accensus, relinquens omnem saeculi gloriam temporalem, perrexit ad eremum Scythi, ut inter sanctos Patres secretam et quietam ab omni strepitu hujus mundi ageret vitam, ut separatus ab illecebris et delectationib
Abbreviated transcription (Latin):
latuꝰ om̃e conbussit. cogente om̃ipotente do monstrare con¬
pulsus ẽ. qͣntȩ uirtutis fuerat. qui uictꝰ abscedebat. ꝑ pende
queso iste uir dñi an quo montis uertice stetit: qui cũ serpente
ꝑ trienniũ iacuit secur
ultra mulierẽ non uideret. Non qr asꝑnabat᷑ sexũ : s ex con¬
templata specie. tẽptationiᷤᷤ incurrere metuebat uicium.
Quod quȩdã mulier audiens. audaet̃ ascendit montẽ : atq
adeiꝰ specũ inpudent̃ ꝓrupit. At ille paulo longuiᷤᷤ intuens.
& uenientis adse muliebria indum̃ta conspiciens. sese in ora¬
tionẽ dedit. interra faciẽ dep̃ssit: & eo usq ꝓstratꝰ iacuit.
quo inpudens mulier a fenestra cellulȩ illius fatigata recede

Expanded text:
latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium jacuit securuultra mulierem non videret, non quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie tentationis incurrere metuebat vitium. Quod quaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recede
Abbreviated transcription (Latin):
contigit ut repararet᷑ s euadere ab infirmitate. & cogitans aptis se duuntꝰ
facta ẽt huimnodi uisionẽ ineludens se de cȩt̾o sedebat & cogitabat desalite
sua penitens & plorans de his quȩ egerat prius sub neglegentia. łanta aut̃
erat eiꝰ intentio. ut multi eũ rogarent indulgi sibi paululũ: neforte lesio¬
nem aliquam pateret᷑. de fletũ quẽ sup̃modu sibumet indicebat. Isle tam̃¬

Expanded text:
 et evaderet ab instanti infirmitate. Et cogitans apud se, divinitus factam esse hujusmodi visionem, includens se de caetero sedebat, et cogitabat de salute sua, poenitens et plorans de his quae egerat sub negligentia prius. Tanta autem erat intentio, ut cum multi eum rogarent indulgere sibi paululum, ne forte laesionem aliquam pateretur de fletu, quem supra modum effundebat, co
Abbreviated transcription (Latin):
lla ũ miltũ resistns cũ desi derium eiꝰ imnpedire ñ possꝰ posta ꝑmist Abreus
ait᷑ saet᷑: ast monachus & sub neģlegeatia uitã suã ear pendens. Contigit autem.
ut mat̾ ipsius moreret᷑. E t post aliquantũ tempus. etiã ipse isirmatꝰ est
infirmitate magna Et cũ factꝰ fuisa in eacessum̃tis. raptꝰ est ad iudieium
os inuenat mnatrt suã cũ his qͥ in pena iudieabant᷑. Iula aut̃ ut iudit ci obsta

Expanded text:
posset, postea permisit. Abiens autem factus monachus sub negligentia vitam suam expendit. Contigit autem, ut mater ipsius moreretur; et post tempus aliquantum etiam ipse infirmatus est infirmitate magna. Et cum factus fuisset in excessu mentis, raptus est ad judicium, et invenit matrem suam cum his qui judi
Abbreviated transcription (Latin):
oquod respuerunt actꝰ suos. & discedentes ab his. lacrimis & gemitib atq ȩlemosi¬
nis pauperũ. perconfessionẽ diuinũ meruerunt numerũ: de cetero nequaquã
de mmutatione illarum mulierũ: hoc enim multis contigit fieri. s di donum.
qui non solũ eas tormentis minime subiecit: s etiã tantam eis dignatꝰ est dona¬
re gr̃am. Ait aut̃ angłs ad eũ Immiraris hoc uiste. qtiasi homo. Ds̃ aut̃ nr̃¬

Expanded text:
Eo quod resipuerunt de actibus suis, et discedentes ab his lacrymis et gemitibus atque eleemosyEo quod resipuerunt de actibus suis, et discedentes ab his lacrymis et gemitibus atque eleemosynis pauperum, per confessionem divinum meruerunt numerum: de caetero in his de immutatione illarum mulierum hoc enim contigit multis fieri, sed Dei donum, qui non solum eas tormentis minime subjecit, sed etiam tantam eis dignatus est donare gratiam. Ait autem angelus ad eum: Admiraris hoc juste, quasi homo; Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi ita ee̾ uidebant᷑. Deinde conuertit se. & cepit etiam mulierib ipse distribuere :
ut cognoseeret quales &ipsarũ e̾e̾nt animȩ. & uidit sunilimꝰ & eis fieri. nigras
atq rubeas facies carum. sanguineas quoq & albas. Inter ipsas aut̃ aduener̃ & illȩ
duȩ mulieres quȩ accusatȩ erant illi ep̃o.: propt̃ quas maxime ad hane p̃cem & p̃iu¬
dentiam uenerat. Cernit etiã ipsas dum accedunt ad scm mysteriũ. clarũ haben¬
tes ultũ & honorificũ.: candida uͦ stola circũamictas. Deinde cũ & ipsȩ mẏsterioꝵ
ad solitã p̃cem conuertebat᷑. supplicans dõ discere cupiens modũ reuelationũ quȩ
ei demonstratȩ fuerant. Adstitit aut̃ ei angłs dñi. & de singulis int̾rogare p̃cipielat.
albam aut̃ stolam habebant. lumine aut̃ fulgebant ñ paruo. Ait aut̃ angłs.

Expanded text:
et ipsi ita esse videbantur. Deinde convertit se, et coepit etiam ipse mulieribus distribuere, et ipsi ita esse videbantur. Deinde convertit se, et coepit etiam ipse mulieribus distribuere, ut cognosceret quales et ipsarum essent animae; et vidit simili modo fieri nigras atque rubeas facies earum, sanguineas quoque et albas. Inter ipsas autem advenerunt et illae duae mulieres, quae accusatae erant illi episcopo, propter quas maxime ad hanc precem et praevidentiam venerat: cernit etiam ipsas, dum accedunt ad sanctum mysterium, clarum habentes vultum et honorificum, candida vero stola circumamictas. Deinde cum et ipsae participatad solitam precem convertebatur, supplicans Deo, et discere cupiens modum revelationum, quae ei demonstratae fuerant. Astitit autem angelus Domini, et de singulis interrogare praecipiebat.albam autem stolam habebant, lumine quoque fulgebant non parvo? Ait autem angelus:
Abbreviated transcription (Latin):
tes diligentiã nr̃ȩ haberemꝰ salutis. Nuntiabat᷑ aut̃ a quib dam ep̃o qui apud nos
consistebat. sicut hȩc ipse ep̃c referebat: eo qd̃ quȩdã seculariũ matronarum
duȩ ee̾nt mulieres fideles quȩ quasi impudice uiuerent. Ep̃o aut̃ eac his qui
ei hȩc nuntiauerant commotꝰ est & suspicatꝰ est neforte ẜ aliȩ huius modi
c̾e̾nt: ad dep̃ candũ am̃ se conuertit. inde certꝰ effici rogans quos ꝙ meruit. Post
diunam enum illam atꝙ terribilem consecrationẽ. dum accederent singuli
ca ustis facies habentes oculos aut̃ rubeos ac sanguineos. Alios aut̃ eoꝵ laros qͥdẽ corpore.
candidos uͦ amictu. Et alii quidem dum acciperent corpus dñi eecurebat cos & incendebut.
A lĩ aut̃ sicut lum̃ efficiebant᷑ inse. & per oris ingressum. corpus om̃e inlustrabat.
P rant aut̃ inter ipsos etiã qui solitariã uitã elegerant. ear his qui in coniugiis erant. qͥ

Expanded text:
nostram in Deo habeamus ad salutem . Nuntiabatur a quibusdam episcopo, qui apud nos consistebat, sicut haec ipse episcopus referebat, quasdam saecularium matronarum duas esse mulieres fideles, quae quasi impudice viverent. Episcopus autem ex his qui ei haec nuntiaverant commotus est, et suspicatus ne forte et aliae hujusmodi essent, ad deprecandum Deum se convertit, inde certus effici rogans, quod et meruit. Post divinam enim illam atque terribilem consecrationem, dum accederent singuli exustas facies habentes, oculos autem rubeos ac sanguineos; alios autem eorum claros quidem facie, candidos vero amictu. Et alii quidem, dum acciperent corpus Domini, exurebat eos et incendebat; aliis autem sicut lumen efficiebatur in se, et per os ingressum, omne corpus eorum illuminabat. Erant autem inter ipsos etiam qui solitariam vitam elegerant, et hi qui in conjugiis erant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
talis. e ortaliᷤ quippe. qr beate uiuere amittit. In mortaliꝰ
aut̃. quia essentialit uiuere nunꝗͣ desinit: & nature suę
uitã ꝑdere ñ ual&. nec cũ in ꝑpetua fuerit morte dãpnata.
lic enĩ posita beate ẽe ꝑdit: & esse ñ ꝑdit. Ex quare semꝑ
cogit᷑ ut & mortẽ sine morte. & defectũ sine defectu. & finẽ

Expanded text:
ortalis autem, quia essentialiter vivere nunquam desinit: et naturae suae vitam perdere non valet, nec cum in perpetua fuerit morte damnata. Illic enim posita beate esse perdet: et esse non perdet. Ex qua re semper cogitur ut et mortem sine morte, et defunctum sine defuncto et finem
Abbreviated transcription (Latin):
strictum uidicẽ. petre ociosus
rep̃hendit᷑ : qͣnto magis
noxius:  Pensa gͦ. quantũ sit dãpnabilis qui amalicia ñ ua¬
cat: si & ille sermo pęnaliᷤᷤest. qͥ abonitate utili uacat. Petr

Expanded text:
s, judicem, Petre, otiosus sermo reprehenditur, quanto magis noxius? Pensa ergo quantum sit damnabilis qui a malitia non vacat, si et ille sermo poenalis est qui a bonitate utilitatis vacat. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ñ dubitaᷤ ereantẽ & regentẽ implentẽ & circum plectentẽ
transcendentẽ & sustinentẽ. in circũ seriptũ atq iniuisibilẽ dm̃:
ta dubitare ñ debes. hunc iniusibilia obsequia habere. Debent
qͥppe ea quȩ ministrant. adeiꝰ similitudinẽ tendere. cui ministrañ.
at quȩ inuisibuili seruiunt. eẽ in uisibilia ñ dubitent᷑. Rec
debes a sumo: qr potest inuisibilit̾ uiuere. quã oportet in obse¬
quio inusibiliꝰ conditoris manere. Petaus Recte totum
atꝰ s mens refugit credere. qđ corporeis oeuliᷤᷤ ñ ualet uidere.

Expanded text:
rcumplectentem, transcendentem, et sustinentem, incircumscriptum, atque invisibilem Deum: ita dubitare non debes, hunc invisibilia obsequia habere. Debent quippe ea quae ministrant ad ejus similitudinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili serviunt, esse invisibilia non dubitentur. Haec debes a summo, quia potest invisibiliter vivere, quam oportet in obsequio invisibilis Conditoris manere. PETRUS. -Recte totum dicitur, sed mens refugit credere, quod corporeis oculis non valet videre.
Abbreviated transcription (Latin):
Noda fr̃e moriente. p̃sentẽ fiusse me contigit: qͥ repente dũ lo¬
queret᷑. uitalem emisit flatũ. Et quẽ pͥus mecũ loquentẽ ui¬
debã. subito extinctũ uidi S eiꝰ anim utrũ egressa sit. an ñ¬
egẽsañ uidi. ob ualde durũ uidet᷑: ut credatur resẽẽ. quã nulls
ualeat uidere. GREGoR Qyid mirũ petre si egredientẽ ani¬
imam ñ uidisti. quã & manentẽ in corpore ñ uides: nunqͥd nã
mͦ cũ mecum loqueriꝰᷤ q in me uidere ñ uales animã meã idcurro
me cẽ exammem credis : uatura qͥppe animȩ in uisibiliꝰ est. atq
ita ea corpore inuisibilit̃ egredit᷑: sic̃ in corpore inisibiliter¬
mana. Petus Sed uitã animȩ in corpore manentiꝰ pensa¬
re possũ exipsi motib corporis: qr nͥ corpori anima adess&. eius¬
de m̃bra corporiᷤᷤmoueri ñ possent. Uitã uͦ animȩ pꝰ carnem.
in quib motib quibꝰ ue oꝑib uideo. ut ex̃ reb uisis ẽẽ colligã.

Expanded text:
uodam fratre moriente praesentem me fuisse contigit. Qui repente dum loqueretur, vitalem emisit flatum; et quem prius mecum loquentem videbam, subito extinctum vidi. Sed ejus anima utrum egressa sit, an non, non vidi; et valde durum videtur ut credatur res esse, quam nullus valeat videre. GREGOR. Quid mirum, Petre, si egredientem animam non vidisti, quam et manentem in corpore non vides? Nunquidnam modo cum mecum loqueris quia videre in me non vales animam meam, idcirco me esse exanimem credis? Natura quippe animae invisibilis est, atque ita ex corpore inm. PETRUS. Sed vitam animae in corpore manentis pensare possum ex ipsis motibus corporis, quia nisi corpori anima adesset, ejusdem membra corporis moveri non possent; vitam vero animae post carnem in quibus motibus quibusve operibus video, ut ex rebus visis esse colligam
Abbreviated transcription (Latin):
bbas theodorus cognom̃to firme. habebat tresco
ex lectione eorũ: sed & fr̃s petunt eos ad legendũ.
& ipsi ꝓficiunt. Dic gͦ mͥ. quid debeo facere. E res¬
pondens senex. diã ei. Doni sunt quidẽ actus. sed
maius om̃ibꝰ ẽ. nichil possidere. Quod cũ audisset.

Expanded text:
bbas Theodorus, cognomento de Pherme, habebat tres Coex lectione eorum. Sed et fratres petunt eos ad legendum, et ipsi proficiunt. Dic ergo mihi quid debeo facere? Et respondens senex, dixit: Boni sunt quidem actus, sed melius omnibus est nihil possidere. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ senear. inuenit solidũ in t̾ra: ubi erat prius. Et
me expecta : &s affero tibi solidũ tuũ. Et surgens
urnit ad illũ locũ. o inuenit ipsũ solidũ ibi. E facta
oratione tulit eũ: & uent ed abbatẽ iacobũ. & dicit¬
ei. Abba cum uenirẽ ad te.inueni hunc solidum
in uia. Ostende gͦ caritatẽ. o p̃dica in uico neqͥs¬

Expanded text:
iterum senex, et invenit solidum in terra ubi erat prius, et iterum senex, et invenit solidum in terra ubi erat prius, et me exspecta, et affero tibi solidum tuum. Et surgens venit ad illum locum, et invenit ipsum solidum ibi; et facta oratione tulit eum, et venit ad abbatem Jacobum, et dicit: Abba, cum venirem ad te, inveni hunc solidum in via. Ostende ergo charitatem, et praedica jejunium, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tib p̃ciũ ipsorũ. Narrauit quidã patrũ de abba-¬
te ioħe ꝑso: quia ea multis uirtutibꝰ sius. ad ꝓfundã
simplicitatẽ atq innocentiã ꝑueniret. Hic autem
manebat in arabia uicina egypti : o mutuatꝰ ẽ ali¬
quando a fr̃e solidũ unũ. & emit linũ ut oꝑaret᷑.
Et uenit fr̃. rogans eũ & dicens. Da mͥ abba aliquan-¬
tulum lini. ut faciã mͥ uestim̃tũ qͦ utar. Et dedit ei.
cum gaudio. Similit̾ aut̃ alt̾ ueniens. rogauit eũ
ut daret ei aliquantulũ lini: ut faceret sibi tegu¬
mentũ. E dedit ei. Sed & multis aliis petentib
dabat simplicit̾. cũ gaudio. Postea ueniens dominꝰ
solidi quẽ acceꝑat. uolens recipere qđ mutuum¬
dederat. Et dicit ei senea. Ego affero eũ tͥ. E
cũ ñ haberet unde redderet: abiit ad abbatem
iacobum dispensatorẽ. ut rogaret eũ ut daret ei soli
reuersus ẽ in cellã suã. Et uenit iterũ fr̃ ille. & cepit
ei molestus eẽ. ꝓsolido. Et dicit ei. Ego reddã tibi. Abiit

Expanded text:
abbate Joanne Persa, quia ex multis virtutibus suis ad profundam simplicitatem atque innocentiam pervenerit . Hic autem manebat in Arabia vicina Aegypti. Et mutuavit aliquando a fratre suo solidum unum, et emit linum ut operaretur. Et venit frater rogans eum, et dicens: Dona mihi, abba, aliquantum lini, et faciam mihi vestimentum quo utar. Et dedit ei cum gaudio. Similiter et alius veniens rogavit eum ut daret ei aliquantum lini, ut faceret sibi tegumentum. Et dedit ei. Et multis aliis petentibus dabat simpliciter cum gaudio. Postea venit dominus solidi quem mutuo acceperat, volens recipere quod mutuaverat. Et dixit ei senex: Ego affero tibi eum. Et cum non haberet unde redderet, abiit ad abbatem Jacob dispensatorem, ut rogaret eum, et daret ei solidreversus est in cellam suam. Et venit iterum frater ille, et coepit ei molestus esse pro solido. Et dicit ei: Ego reddam tibi. Et abiit
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. & cũ uenirẽ ad te. ut tumͥ solidũ prestares ut
redderẽ debitum : inurni eũ in uia. & miratus est
lisset eũ. o redderet solidũ fr̃i illi. & hoc erat mi¬
rabile de ipso: quia si ueniebat quis mutuũ aliquid
petere ab eo. ñ per se ipsum dabat: sed dicebat fratri
mutuũ postulanti. Uade. tolle tͥ tu ipse. quod opus
habes. Et quando referebat qđ mutuũ accepisset.
dicebat ei. Repone illud iterũ in locũ. unde tulisti.
Si aut̃ nichil referebat ille qͥ mutuũ acceꝑat. sener
faceret: ut saluus esset. Ille aut̃ expolians se uestim̃¬
to suo. & cingens lumbos suos: atq extendens manꝰ
dixit. Sic debet nudus esse monachus. ab om̃i ma-¬
teria scłari : & crucifigere se aduersus temptatio¬
nem. atq certamina mundi.

Expanded text:
irem ad te ut tu mihi solidum praestares, et redderem debitum, inveni eum in via. Et miratus est lisset eum, et reddidit solidum fratri illi. Et hoc erat mirabile de ipso: quia si veniebat quis mutuum aliquid petere ab eo, non per seipsum dabat, sed dicebat fratri mutuum postulanti: Vade, tolle tibi tu ipse quod opus habes. Et quando referebat quod mutuum accepisset, dicebat ei: Repone illud iterum unde tulisti. Si autem nihil 583 referebat ille qui mutuum acceperat, senex faceret ut salvus esset. Ille autem exspolians se vestimento suo, et cingens lumbos suos, atque extendens manus, dixit: Sic debet nudus esse monachus ab omni materia saeculari, et crucufigere se adversus tentationem atque certamina mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis de eo ẽ. ab his qͥ ex ore eiꝰ audier̃. qm̃ quodã tempore nocte inspe¬
cie monachi. dȩmon ad ostiũ cellulȩ eiꝰ pulsauerit dicens. Surge alba
machari: & eamꝰ ad collectã. ubi fr̃s adiugilias congregant᷑. S ille
gr̃a dĩ repletꝰ. falli ñ potuit. Intelleã enĩ diaboli eeꝰ fallaciã ẜait.
Omendaa & ueritatis inimice: qͥd tͥ consortii. qͥd sotietatis ẽ. cũ collec¬
ta & congregatione scõꝵ : At ille ait. Lat&s te õ machari qd sine nobiꝰ
nulla collecta agt᷑.: nulla congregatio monachoꝵ. Ueni deniq &tude¬
bis ibi opera nr̃a. Piã aut̃. sc̃s machariꝰ. Smperas t᷑ dñs demon inmnuni
de & conũsus ad orationẽ : petiit ad dñm ut sibi oftenders. si hoc

Expanded text:
nobis de eo est ab his qui ex ore ejus audierunt, quoniam quodam tempore nocte in specie monachi daemon ad ostium cellulae ejus pulsaverit, dicens: Surge, abba Macari, et eamus ad collectam, ubi fratres ad vigilias congregantur . Sed ille gratia Dei repletus falli non potuit; intellexit enim diaboli esse fallaciam, et ait: O mendax, et veritatis inimice; quid enim tibi consortii, quid societatis est cum collecta et congregatione sanctorum? At ille ait: Latet ergo te, o Macari, quod sine nobis nulla collecta 508 agitur, nullave congregatio monachorum? veni denique, et videbis ibi operam nostram. Dixit autem sanctus Macarius: Imperet tibi Dominus, daemon immunde . Et conversus ad orationem, petiit a Domino ut sibi ostenderet si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
transire auderent. Auis uͦ etiã supͣ ceruices & dorsa ludebant. Hȩc cũ
uidiss& sc̃s machariꝰ ingemuit grauit̃. & lacrimas ꝓfundens ad dm̃.
tui. & fugiant a facie tua: qm̃ anima nr̃a replet᷑ illusionib. Post ora¬
tionẽ aut̃ examinandȩ ueritatis gr̃a. seorsum euocatis singulis quibq
fr̃ib. antequoꝵ faciẽ uiderat dȩmones diũso habitu & uariis imaginibꝰ
ludentes. reqͥrit ab eis si inoratione uł edificandi cogitationes habuerint.
uł rt̃ agendi.: uł alia diũsaquȩ unicuq ꝑdęmones imaginata uiderat.
Et singuli eoꝵ. ita confitebant᷑ in corde suo fuisse cogitationes. sicut ille ar¬
guebat. Et tunc uere intellectũ est. qd̾ omẽs malȩ & superflue ac uanȩ
cogitationes. quȩ uł psallentib uł somnioꝵ aut orationũ tẽpore unꝰqͥsq
in corde conceperit : Inlusione & instinctu dȩmonũ fiant. Nam ab his

Expanded text:
transire auderent, aliis vero etiam supra cervices et dorsa ludebant. Haec cum transire auderent, aliis vero etiam supra cervices et dorsa ludebant. Haec cum vidisset sanctus Macarius, ingemuit graviter, et lacrymas profundens ad Deum,tui, et fugiant a facie tua, quoniam anima nostra repleta est illusionibus . Post orationem autem examinandae veritatis gratia, seorsum vocatis singulis quibusque fratribus, ante quorum faciem viderat daemones diverso habitu et variis imaginibus ludentes, requirit ab eis si in oratione vel aedificandi cogitationes habuerint, vel iter agendi, vel alia diversa, quae unicuique per daemones imaginata viderat: et singuli eorum ita confitebantur in corde suo fuisse cogitationes, sicut ille arguebat. Et tunc vere intellectum est, quod omnes malae et superfluae, et vanae cogitationes, quae vel psallentes, vel somniorum aut orationum tempore unusquisque in corde suo conceperit, illusione et instinctu daemonum fiant. Nam ab his