comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sea quaquã illud corisi derare libeat. qđ abissis scĩs feminis ac¬
cũ est sũ mopere tam̃ nobis ad scãm matrẽ domnã baltechil dem.
que nr̃is effulsit tẽporib: nec non & adeiꝰ merita gloriosa que ipsi
abea gesta nouimus ⁊ uidimꝰ recurrendũ ÷: De quib hic qui dem
pauca deplurimis cõmemorauimꝰ. ꝑ que nonputamus eã inferiorẽ¬
meritis suisse illis priorib. sed multo magis inscis studus & bonis oꝑib:
eas p̃cessisse cognouimꝰ: que postinulta memoranda quegessit oꝑͣa.
euuangelice ꝑfectionis adimpleuit mandata: despexit mundũ &
concupis centias eiꝰ. Contriuit diabolũ & pompas eiꝰ: secutaq ÷ xp̃m¬
ip̃ cepta eiꝰ: Utq uera monacha subintegra religione. beatã uitã
felicit᷑ consũ mauit. Acque .iii. Rł februarias terrena deserens.
& celestia app&ens: animã beatã benigno iħu qui eã dederat mun¬
dã & inmaculatã reconsignauit. Humataq in pace: requies cit

Expanded text:
Sed quamquam; illud considerare libeat, quod ab ipsis sanctis feminis actum est, summopere tamen nobis ad sanctam matrem domnam Balthildem, que nostris effulsit temporibus, nec non et ad eius merita gloriosa, que ipsi ab ea gesta novimus et vidimus, recurrendum est. De quibus hic quidem pauca demeritis fuisse illis prioribus, sed multo magis in sanctis studiis et bonis operibus eas praecessisse cognovimus. Que post multa memoranda que gessit opera euvangelice perfectionis adimplevit mandata, despexit mundum et concupiscentias eius, contrivit diabolum et pompas eius secutaque cepta ejus, utque vera monacha sub integra religione beatam vitam feliciter consummavit, atque III Kalendas Februarias terrena deserens et coelestia appetens, animam beatam benigno Jesu qui eam dederat, mundam et immaculatam reconsignavit, humataque in pace requiescit
Abbreviated transcription (Latin):
Mlia alã quã plurima ꝓmercede eterne remunerationis. in houore sc̃orũ condi¬
dic loca & muncrib plurimis ditauit. parit᷑q modo deultro gocha fert᷑ regina childe¬
bt uidelic& xp̃ianissimi regis coniuge. eo quod nutrix fitiss& or phanorũ. consolatrir
pupullorũ. sustentatrix pauperũ. & di seruoꝵ: atque adiutrir. fideliũ monichoꝵ.
Rerte quoq & alud p̃dicat᷑ memorabile factũ. scẽ & uenerabilis rauegun¬
ds rguic M locharii quondã anterioris rogis coniugis quã tanta scĩ
sps suecen derat gra: utuiuũ relinquera conuige̾. ⁊sexp̃o dño sub saero¬

Expanded text:
rcede aeternae remunerationis in honore sanctorum condidit loca et muneribus plurimis ditavit. Parique modo de Ultrogotha fertur regina, Childeberti videlicet christianissimi regis coniuge, eo quod nutrix fuisset orphanorum, consolatrix pupillorum, sustentatrix pauperum et Dei servorum atque adiutrix fidelium monachorum. Recte quoque et illud praedicatur memorabile factum sanctae et venerabilis Radegundis Spiritus succenderat gratia, ut vivum relinqueret conjugem et se Chr
Abbreviated transcription (Latin):
oonbiq. gracissima. Om̃sq obstupe factt parit̾. ꝓstratesunt ilico
suꝑ humũ. Etmultis ibi ꝓfusis lacrimis cũ inmenso doloris gemitu.
pio dũ grus agentes eũq collaudantes: cõ m̃dauerunet scam animã
posi tegi xp̃o. quatinꝰ isdẽ deuote quẽ dilexerat. in consortio sue matri
om̃iu quos honor auerat consociare. Sicq ut decentissimũ erat
crcubias condignas agentes: in eccła sce̾ erucis quã ipsa afunda¬
m̃tis construxerat: corpꝰ beatissimũ portauer̃ & merico honore
sũmaq reuerentia. ibidẽ sepelicrunt: Tunc uenerabilis bertila
abbatissa studio piecatis sollicita. cõmͣdauit scis sacer dotib undiq
adiacentib ut eiꝰ sca memoria insacris orationib. siue oblationib
ģet assidue facienda: qđ nc̃ usq locis indiuersis condigne celebrat᷑.¬
Reliquid ergo scm̃ sequentib exemplũ humilitatis & patientie.

Expanded text:
omnibusque gratissima. Omnesque obstupefactae, pariter sunt prostratae ilico omnibusque gratissima. Omnesque obstupefactae, pariter sunt prostratae ilico super humum, et multis ibi profusis lacrimis, cum inmenso doloris gemitu pio Domino gratias agentes eumque conlaudantes, cummendaverunt eius sanctam animam ipsi regi Christo, quatinus idem, quem devote dilexerat, in consortio suae matriomnium, quos honoraverat, consotiaret. Sicque, ut decentissimum erat, excubias condignas agentes, in ecclesia sanctae Crucis, quam ipsa a fundamentis construxerat, corpus beatissimum portaverunt et merito honore summaque reverentia ibidem sepelierunt. Tunc venerabilis Bertila abbatissa studio pietatis sollicita commendavit sanctis sacerdotibus undique adiacentibus, ut eius sancta memoria in sacris orationibus sive oblationibus esset assidue fatienda. Quod nuncusque locis in diversis condigne celebratur
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso cubiculo clarissime choruscauit. & cũ ipso lumine abangłorũ
choro. obuiante sibi fidelissimo amico genesio scilic& ep̃o. qͥuisus :
recepta atq ut magnũ eiꝰ exigebat meritũ. remigio alarum eos¬
om̃ib mansura. Paulisꝑ aut̃ sorores queaderant. queq talibis
diuinis misterus int̾erant. doloris gemitũ cũ rep̃ssione lacrimari
ut ipsa iusserat silentio conticuerunt. & tantũ sacerdotibus qͥci
beatissimã anima. lic& ipse eã haber& receptã diõ cũ mendarent.
secreco denuntiauer̃ Quius scm̃ obitũ continuo uenerabilis
abbatissa bertila & cuncta congregatio cognoscens cũ magno fl
accurrentes requirere ceperunt redargu endo. qđ eis cognitu
fecissent exitus tante macris tanteq beate anime hora. ut & s b¬
misteris int̾ essent: quib sediccbant cũ participatione lumons. ꝙds
non quasi inmutata: sed tanqua rapta suissoi abeis desiderabilis gẽma

Expanded text:
in ipso cubiculo clarissime coruscavit. Et cum ipso lumine ab angelorum in ipso cubiculo clarissime coruscavit. Et cum ipso lumine ab angelorum choro, obviante sibi fidelissimo amico, Genesio scilicet episcopo, qui vrecepta atque, ut magnum eius exigebat meritum, remigio alarum eoromnibus mansura. 15. Paulisper autem sorores, que aderant queque talibus divinis mysteriis intererant, doloris gemitum cum repressione lacrimarum, ut ipsa iusserat, silentio conticuerunt et tantum sacerdotibus, qui eius beatissimam animam, licet ipse eam haberet receptam, Domino commendarent, secreto denuntiaverunt. Cuius sanctum obitum continuo venerabilis abbatissa Bertila et cuncta congregatio cognoscens, cum magno fletu accurrentes, requirere coeperunt redarguendo, quod eis cognitam non fecissent exitus tante matris tanteque A. rapta misteriis interessent, quibus se dicebant cum participatione luminis et cnon quasi inmutata, sed tamquam rapta fuisset ab eis desiderabilis gemma
Abbreviated transcription (Latin):
seruar& de p̃cabat᷑ & ut fluxus uł fluctꝰ labentis scłi inpolluto
calle transir& exorabat. quatinꝰ uasa que sibi sacrauerat. a sordidis.
draconis squamis erepta. munda & immacuilata mundis angłis quo
foris degentib hoc in notescerent. sed neq domne abbatisse. que uala:
infirmitate grauabat᷑: neforte mole magnitudinis tristicie absora
uita & corpore ꝑ ielitare t᷑. Habebat p̃terea ipsa domna balthechill
quandã in fantulã quã exfonte sacri baptismatis susceꝑat. siga
quã apud miscdiã altissimi fudit pͣces. quatinꝰ ȩandẽ ipse ant se
reciꝑ &. ipsaq eã infantulã tumulare cerner& Quod & celerit̃ minuis
Nã eadẽ hora anima infantule acorpore exiuit. ⁊ut beata bałtheii¬
fident᷑ ⁊ pios oculos ac scãs manꝰ adcelũ eleuans: E scãm illã anmã
acorporis uinculo in pace resoluit. Statim aut̃ diuinꝰ splendor

Expanded text:
erueret, deprecabatur et, ut fluxus vel fluctus labentis seculi inpolluto erueret, deprecabatur et, ut fluxus vel fluctus labentis seculi inpolluto calle transiret, exorabat, quatinus vasa, que sibi sacraverat, a sordidissimis draconis squamis erepta, munda et inmaculata mundis angelis, quibus foris degentibus hoc innotescerent, sed neque domnae abbatissae, quae valde infirmitate gravabatur, ne forte mole magnitudinis tristitiae absot corpore periclytaretur. Habebat praeterea ipsa domna Balthildis quandam infantulam, quam ex fonte sacri baptismatis susceperat, supra quam apud misericordiam Altissimi fudit preces, quatinus eandem ipse ante se reciperet, ipsaque eam infantulam tumulare cerneret. Quod et celeriter obtinuit, nam eadem hora anima infantulae a corpore. pore exifidenter et pios oculos ac sanctas manus ad caelum elevans, sanctam illam animam a corporis vinculo in pace resolvit. Statim autem divinus splendor
Abbreviated transcription (Latin):
itiq gaudia posita. pia & alacri mente magisac magis insistere p̾cibus cepit.
a sema i psã cũ cordis contritione humilit̃ cęlesti regi dño iħu xp̃o cõmenda
attentius non destitit. Iccultabat autr̃ inquantũ poterat ium doloris.
sed excecabatur ac consolabat᷑ dõnã bertilã reliquasq sorores: eocens se
aliquantulũ ab infirmitate. quauimiũ grauabat᷑ conualescere. dissimu
lans uenturã utpoterat trifitiã quȩ posta abbis quideuita eius confortitun¬
tur subito & insptrita adurnit. Cũ que iã ipsa felex & sca mat᷑ corpis
sui sensisse finẽ ec̃ soluendũ. ilico mentẽ scãm sicut semꝑ cũmanibus
doclis ad celũ erigens conditorẽ suũ aninia quã creauit ut ipse reciperae
oriuit. ne deea gauder&e inimicus. qui om̃ib bona uolentib sẽꝑ est
infestus.
Gregem quoq eiꝰdẽ sc̃ĩ cenobii. ut ipse etnꝰ pat̾ a faucib rugientis leonis

Expanded text:
itaque gaudia posita, pia itaque gaudia posita, pia  semetipsam cum cordis contritione humiliter coelesti regi Domino Jesu Christo commendare adtentius non destitit. Occultabat autem, in quantum poterat, vim doloris, sed exortabatur ac consolabatur domnam Bertilam reliquasque sorores, edocens, se aliquantulum ab infirmitate, qua nimium gravabatur, convalans venturam, ut poterat, tristitiam, que postea ab his qui de vita eius confortabantur subito et insperata advenit. 14. Cumque iam ipsa felix et sancta mater corporis sui sensisset finem esse solvendum, ilico mentem sanctam, sicut semper, cum manibus et oculis ad caelum erigens, Conditorem suum, animam quam creavit ut ipse reciperet, oravit, ne de ea gauderet inimicus, qui omnibus bona volentibus semper est infestus. Gregem quoque eiusdem sancti coenobii ut ipse aeternus Pater a faucibus rugientis leonis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uiuera erer᷑ adcelũ. ecce soti angłi. quos bonis oꝑib inherendo ad quisiuit
interra anucos. E. ece gradus scalȩ oñis transcensos. ꝓuenit ad rp̃m diu desideratũ.
uascendit suꝑ om̃s cȩlos. Ea hac ergo reuelatione patent᷑ dat᷑ intelligi. qđ sub¬
linua eius merita patientia uidelie& & humilitas. cetereq quas toto aiumo dilexerat
uirtutes. eã ad celsitudinẽ et̾n regis & ad p̃mii coronã citius remunerandã ꝑduc¬
ure erant. Qua ipsa sc̃a mat̾ cõꝑtã uisione. cognouit se quantoeius ecorpore
.cẽ. migracurã. & illus ubi iã ol÷ chesaurũ recondiderat optimũ. eẽ. pͥuenturã
Soc uͦ silere a sororibus que conscię huius mirabilis uisionis fuerant. p̾cepit ne
matri monasterii uł cuiq sorori hec uisio manifestartr᷑ ne magis tristitia de¬
ficerent. donec euocatio diuina animã eiussc̃am acorpore susciper&e: Int̃ hȩc

Expanded text:
dum viveret, erexit ad caelum! Ecce sotii angeli, quos bonis operibus inherendo adquisivit dum viveret, erexit ad caelum! Ecce sotii angeli, quos bonis operibus inherendo adquisivit in terra amicos! Ecce, gradus scalae omnes transcensos, pervenit ad Christum diu desideratum, qui ascendit super omnes caelos! Ex hac ergo revelatione patenter datur intelligi, quod sublimia eius merita, patientia videlicet et humilitas ceteraeque, quas toto animo dilexerat, virtutes eam ad celsitudinem aeterni Regis et ad praemii coronam citius remunerandam perducturae erant. Qua ipsa sancta mater comperta visione cognovit, se quantotius e corpore esse migraturam et illuc, ubi iam olim thesaurum recondiderat obtimum, esse perventuram. Hoc vero silere a sororibus, quae consciae huius mirabilis visionis fuerant, praecepit, ne matri monasterii vel cuique sororum haec visio manifestaretur, ne magis tristitia deficerent, donec evocatio divina animam eius sanctam a corpore susciperet. Inter haec
Abbreviated transcription (Latin):
bonã fanã quã acceperat non amitter&: sed amplius. semꝑ
in affectu caritatis cũ om̃ib amicis ac ualidius indi
Oporta ⁊ testimoniũ habere bonu̾abhis qu¬
p̃dictĩ matrẽ cõmonebut habere. Praxp̃i uero nomine saluas monita ipsi suscipiebat.
e alieri & honoanimo queq ei iniungebant᷑ omĩa adimplebat. Sic q intalibus scđdm
qđci asepeniemorainda dõna baltechilde suasũ .s̃. quã diu p̃ fata dõna bertila abbatissa
uxit adimplere noncessauit. reliaquens posteris exemplũ: ut memoria eius
haltes adis obitu. uisio preclara & ei conueniens fuit ostensa. Scala siqͥdẽ erecti
uiddas aslare ante altare sẽę mariȩ. cuius culmen eęlũ contingebat. đ quasi¬
saũ angłos di comitantes benignos. cũ ipsis eadẽ sc̃a baltrchildis seereta celestia
penetiare consperit. Uere beata. cuius itineri angłi conuites erant. Eece scala. quo

Expanded text:
bonam famam, quam accbonam famam, quam accin affectu charitatis cum omnibus amicis atque validius in Dei Oportet et testimonium habere bonum ab his qupredietam matrem commonebat habere. Pro Christi vero nomine salutis monita ipsa suscipiebat ac alacri et bono animo, queque ei iniungebantur, omnia adimplebat. Sicque in talibus, secundum quod ei a saepe memoranda domna Balthilde suasum est, quamdiu praefata domna Bertila abbatissa vixit, adimplere non cessavit, relinquens posteris exemplum, ut memoria eius Balthildis obitu, visio praeclara et ei conveniens fuit ostensa. Scala siquidem erecta videbatur astare ante altare sanctae Mariae, caelum. lum contingeret, et quasi angelos Dei csese penetrare conspexit. Vere beata, cuius itineri angeli comites erant! Ecce scala, quam,
Abbreviated transcription (Latin):
Cuipetitio: ni ipsa ut pia mat̾. ad mirabilit̾ cuncta p̾stabat. qr reuea
erat eis scđm a postolicã institutionẽ. cor unũ & anima una. Diligednt
donina baltechildis. corꝑe infirmari. & uiscerũ incisione pessimonfir¬
mitaris uitio qd̵ medici yleos uocant. grauit᷑ laborare. Et nisi medicoꝵ
peritia acstudiũ sub ueniss&. pene deficer&. Actamen lic& ꝑtenera
menbra ui doloris torqueretur. semꝑ cȩlesti medico qui subuenit
incribula¬
tione laborantibus. sc̃a & pura conscr
non cessabati
gras agere. a quo fidenti animo credls
premia eter¬
na ꝑcipere. atq sem& ipsã p̾bens om̃b
humilitatis magne exemplũ. studebat sororibus formã piecatis. &¬
tionis: humilitatis ostendere. conferens sepe cũ matre monastrrii
ut regẽ aut regmã siue ꝓceres condigno honore eulogiarũ
obsequiis uisitar &̾: quatinꝰ sicut decentissimũ erat ipsa domus dĩ

Expanded text:
Cuius petitioni ipsa ut pia mater admirabiliter cuncta praestabat, quia re vera Cuius petitioni ipsa ut pia mater admirabiliter cuncta praestabat, quia re vera erat eis secundum apostolicam institutionem cor unum et anima una; diligebant domna Balthildis corpore infirmari et viscerum incisione, pessimo infirmitatis vitio, quod medici yleos vocant, graviter laborare, et nisi medicorum peritia ac studium subvenisset, poene deficeret. Attamen, licet per tenera membra vi doloris torqueretur, semper caelesti medico, qui subvenit in tribulatione laborantibus, sancta et pura conscientia non cessabat gratias agere, a praemia aeterna percipere. Atque semet ipsam praebens omnibus humilitatis magne exemplum, studebat sororibus formam pietatis, subiectionis et humilitatis ostendere, conferens sepe cum matre monasterii, ut regem ac reginam sive proceres condigno honore eulogiarum obsequiis visitaret, quatinus, sicut decentissimum erat, ipsa domus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
scimonialib ut decebat honorifice & satis admurabilit̾ in congregttione
uerepta grãs egit om̃ipotenti dõ. qui eã subumbra protectionis suȩ susce¬
perat. &. ad portũ sue uoluntatis ꝑduxerat. Habuit interra non modicã¬
arimo arñib monstrabat exemplũ ut ipia quoq in offitio coquinc minito¬
ne sororibus. ipsa munditus oñs facer& & qđ maius dicã ipsa purissit
margarita. in quinañita stercoꝵ. ꝓpriis manibus intiidarxe: Et Pocissim
sublimitas tante potentiȩ ita uilissimis administrar& rebus nisi eihe
assidue orationi deuota cũ lacrimis. & diumã lectionẽ sepius frequentadt
consolationẽ continuã ꝑ scãm ȩxortationẽ & frequentẽ uisitationẽ infir¬
mis impendebat. Studio enĩ caritatis cũ dolentib dolebat. ⁊ cũ gauden¬
tibus gdudebat. Ac ꝓ debilib uł infirmis. ut consolationis subsidiũ annię
& corꝑis eis administraret᷑ sepissimȩ dõne abbatissȩ humilit̾ suggerdit:

Expanded text:
s. nialibus, ut decebat, honorifice et satis admirabiliter in congregatione recepta, gratias egit Deo omnipotenti, qui eam sub umbra protectionis suae susceperat et ad portum suae voluntatis perduxerat. Habuit interea non modicaanimo omnibus monstrabat exemplum, ut ipsa quoque in offitio coquinae ministraret sororibus, ipsa munditias omnes faceret, et quod maius dicam, ipsa purissima margarita inquinamenta stercorum propriis manibus mundaret. Et hoc totum sublimitas tantae potentiae ita vilissimis administraret rebus, nisi ei hoc assidue orationi devota cum lacrymis, et divinam lectionem saepius frequentabat. consolationem vero continuam per sanctam exortationem et frequentem visitationem infirmis impendebat. Studio enim caritatis cum dolentibus dolebat et cum gaudentibus gaudebat ac pro debilibus ac infirmis, ut consolationis subsidium animae et corporis eis administraretur, sepissimę domne abbatissae humiliter suggerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
contritꝰ seu aliarũ infirmitacum  laqueo depͥsuscũ fide
qualib& morbi peste. sanꝰ & incolumis indĩ nomine &cinde a¬
ex partib ꝓuintie quidã uenerabilis uir leudegangus ep̃s. amieis
familiarissimꝰ monasteru Halensis: eiꝰ puerũ itã seuissimꝰ deas
arripuit. ut contineri a socus nullatenꝰ possae. nisi eiꝰ pedes m
nodis tenacissimis colligarent᷑: qr obnimiã seuicie duritia
om̃s quos contingere pot̾erat. dentib & ungulis dilaniabat. Du

Expanded text:
contritus seu aliarum infirmitatum laqueo depressus cum fcontritus seu aliarum infirmitatum laqueo depressus cum fqualibex partibus A. Provinciae quidam venerabilis vifamiliarissimus monasterii Kalensis. Cuius puerum ita sevissimus daemon arripuit, ut contineri a sotiis nullatenus posset, nisi eius pedes manusque nodis tenacissimis conligarentur, quia ob nimiam sevitiae duritiam omnes quos contingere poterat dentibus et ungulis dilaniabat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis ⁊ miscdĩc bonũ. astutiã uigiliãq prudentie. confessionẽ
puritatis ⁊ cordis contricionẽ. Docuit quoq ut nullus temere
uel p̃suptuose aliquid definir&. sed om̃a concũ silio ee facienda
tẽperato & rationabili sermone discretionis. sciens scriptũ. om̃a
ic conconsilio: ⁊ post factũ non penitebis. Hanc bonitatis regulã:
consodalib ⁊l exem plũ scĩssimũ beatis reliquid matrib Proquib.
exẽpli scĩ uir tutib. & multo ã plius meritoꝵ honorib. recepit
magni p̃mii adño sibi coronã repositã. ac ꝑfruit᷑ modo int̾ angło
ance conspectũ dñi. reꝓmisso sexageno merito: qđ desidera uic
serendo acmetendo. inm̃so i sẽ pit̾no gaudio. Igit᷑ ad declaranda
fidelib sublimia eiꝰ merita. ad sacrũ ubi eiꝰ mͣbra qͥescunt
sepulcrũ: plura ꝑsuã famulã efficit ds̃ miracula. Ita ut quis quis
inibi febre correptꝰ. aut ademonio uexatꝰ. uel dolore dentiũ

Expanded text:
ae. cordiae bonum, astutiam vigiliamque prudentiae, confessionem puritatis et cordis contritionem. Docuit quoque, ut nullus temere vel presumptiose aliquit definiret, sed omnia cum consilio esse fatienda temperato et rationabili sermone discretionis, sciens scriptum: Omnia fac cum consilio, et post factum non penitebis. Hanc bonitatis regulam consodalibus et exemplum sanctissimum beatis reliquid matribus, pro quibus exempli sancti virtutibus et multo amplius meritorum honoribus recepit magni premii a Domino sibi coronam repositam ac perfruitur modo inter angelos ante conspectum Domini repromisso sexageno merito, quod desideravit, serendo ac metendo inmenso et sempiterno gaudio. Igitur ad declaranda fidelibus sublimia eius merita ad sacrum, ubi eius membra quiescunt, sepulchrum plura per suam famulam efficit Deus miracula, ita ut, quisquis inibi febrę correptus aut a daemonio vexatus vel dolore dentium
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uirginũ infiala prima construxit.. Qł postea quia ambitis eccle¬
siolȩ strictior erat. ad capiendũ plurimũ gregẽ scĩmonialiũ aseps
memoranda dõna balte obilde. euersũ. ẽ . & basilica ꝑ grandi spu
amplitudinis constructa. Guius medtũ altare in honore sẽ

Expanded text:
crarum virginum in Kala prima construxit. Quod postea quia ambitus ecclecrarum virginum in Kala prima construxit. Quod postea quia ambitus ecclesiolae strictior erat, ad capiendum plurimum gregem sanctimonalium a saepe memoranda domna Balthilde eversum, et basilica praegrandi spatio amplitudinis constructa; cujus medium altar
Abbreviated transcription (Latin):
seiussimꝰ demon obriguit atq conticuit. ac dĩ uircute ꝑ int̾estinẽ
beatissime bal techil dis ꝓtinꝰ fugatus abeo dis cessit. &erigea
se statim puer atq consignans. ⁊ dõ grͣas agens: in columis ad
dnm̃ suũ sociosq reuerticur. Etquẽ antea reuerebant᷑ nens
morsib attrectar& iã amplexib astringunt dulcib. &suti
restitutũ gaudent. Recolimꝰ quidẽ infrancoꝵ regno nobles
⁊ dĩ cultrices. quas dã fuisse reginas chrodechildẽ scilie& neptĩ
gunde baldi regis. atq magni & anciqui chlodo uei regis con¬
iugem. queita eundẽ paganissimũ ueris in struxit exorta¬
tionib ut tota mentis intentione adcultũ xp̃i. Ane religionis feruente
fidei calore conuertera÷ & nonsolũ ipsũ. seddĩam duuna grͣa adusd
plurimos francoꝵ ꝓceres traxit ad xp̃i agnitionẽ. & ad catholicȩ fidei dls¬
oñe. Ecdam quoque in honore scĩ pari. ubi religio monastei ordinis
uiger& parisius fecit. nec non & cenobiilũ ihonore sci georglua¬

Expanded text:
cuit, ac Dei virtute per intercessionem beatissimae Balthildis protinus fugatus, ab eo discessit. Et erigens se statim puer atque consignans et Deo gratias agens, incolumis ad dominum suum sotiosque revertitur. Et quem antea reverebantur, ne eos morsibus adtrectaret, iam amplexibus astringunt dulcibus et vitae restitutum gaudent. 18. Recolimus quidem, in Francorum regno nobiles et Dei cultrices quasdam fuisse reginas, Chrodechildem scilicet, neptam Gundebadi regis atque magni Guniugem, que ita eundem paganissimum veris instruxit exortationibus, ut tota mentis intentione ad cultum Christiane religionis, fervente fidei calore, converteret. Et non solum ipsum, sed etiam divina gratia adiuta plurimos Francoilectionem. Ecclesiam quoque in honore sancti Petri, ubi religio monastici ordinis vigeret, Parisius fecit, necnon et coenobiolum in honore sancti Georgii sa
Abbreviated transcription (Latin):
dentiã. fulgebunt sic̃ stellȩ imꝑpetuas mansiones. Uasilicas quin&iã
munerib honoriut. s& & romanif reclausis & pauperib sepius
dubiũ non ẽ : qđ hoc callide & non bono anmio ipsi principes ꝑmiserunt.
Aitamen ipsa dõna dĩ gra illustrata. consi derabat qđ hoc ñ. cam̃ eorũ con
contra eas querelã quas ipsa dulcit᷑ enu
Sed& hoc
conferens eũ saedotib cicicis eisdem̃t cuncta indidsit. &tit ei contra
ipse e nde comotioiẽ cordis remitterent supplicauit atq impostino¬
tdli pacis amor urt ipsãs dño largiente pleustines res aiq inpostano¬

Expanded text:
dentiam, fulgebunt sicut stellae in perpetuas aeternitates. Basilicas quin etiamuneribus honoravit, sed et Romanis reclusis et pauperibus sepiusdubium non est, quod hoc callide et non bono animo ipsi principes permiserunt. Attamen ipsa domina Dei gratia illustrata, considerabat, quod hoc non tam eorum concontra eos, quos ipsa dulciter nutSed et hoc conferens cum sacerdotibus citius, eis clementer cuncta indulsit et, ut ei econtra ipse eandem commotionem cordis remitterent, supplicavit. Atque in postmodum pacis amor inter ipsas, Domino largiente, plenissime restitutus perman
Abbreviated transcription (Latin):
largisima dona direxit. Creseebat enĩ cotidie semꝑ eius sc̃a deuotio. & om̃imodis
sata gebat. ut cenobitalẽ uitã in monasterio religiosarũ uirginũ qđ ipsa edificauit
ducera: & ut animo ita & corꝑe ibidẽ subsistere potuiss&: Sed hoc primores &
ꝓceres francoꝵ dfferebant. maxime quia eiꝰ sapientia palatiũ regebat᷑. & ꝑ sc̃a
conuersatione abom̃ibus amabatur.: Qđ que uotũ minime adimplere ꝑ¬
mitterent. nisi cõmotiꝰ quedã accidiss& demisero sigebrando ep̃o. cuius
suꝑbia int̾francos meruit mortis runã. E inde ergo orta intentione. dũ
ipsũ centra eius uoluntatẽ indiscussũ & contra begẽ int̾fecerunt. metuentes

Expanded text:
lis, ut B. 10. Crescebat enim cotidie semper eius sancta devotio, et omnimodis satagebat, ut coenobitalem vitam in monasterio religiosarum virginum, quod ipsa aedificavit, duceret, et ut animo, ita et corpore ibidem subsistere potuisset. Sed hoc primores et proceres Francorum differebant, maxime quia eius sapientia palatium regebatur et pro sancta conversatione ab omnibus amabatur. Quodque votum minime adimplere permitterent, nisi commotio quaedam accidisset de misero Sigebrando episcopo, cuius superbia inter Francos meruit mortis ruinam. Exinde ergo orta intentione, dum ipsum contra eius voluntatem indiscussum et contra legem interfecerunt, metuentes
Abbreviated transcription (Latin):
iniurus. uł queram quȩ mea sunt ł ea quȩ mala s cogitem e uniuerda quae
mibi possur inferri. ñ patient libenterq sustineam: nihil mihi prode iua
exterioris hominis abrenuntiatio. atq combustio interiore adhuc uitis
prstinis inuoluto: eo qđ simplicem substantiã mundi huiꝰ. primȩ conuersionis
foruore contẽpnens. quȩ nec bona. eẽ. nec malu. sed media definit᷑. untiosi
cors norias faicultates similit̃ abicere ñ curarem: nec attinge̾ dm̃ cam¬
nds por tatem quae patiens. quȩ benigna. ẽ. quae ñ amulat᷑. ñ inflat᷑ n irritat᷑¬

Expanded text:
m quae mea sunt uel ea quae mala sunt cogitem uel uniuersa quae mihi possunt inferri non patienter libenterque sustineam, nihil mihi proderit eiterioris hominis abrenuntiatio atque conbustio interiore adhuc nitiis pristinis inuoluto, eo quod simplicem substantiam mundi huius primae conuersionis feruore contemnens, quae nec bona esse nec mala, sed media definitur, uitiosi cordis noxias facultates similiter abicere non curarim nec adtingi dominicam caritatem, quae patiens, quae benigna eet, quae non aemulatur, non inflatur, non inritat
Abbreviated transcription (Latin):
in hominib istis eo qđsin caro : qͣt non sic̃ ibi abrupte dehomine peccatore
uł parit̃ ł singillatim. cũ quudam tẽporis uicissi tudine & mutatione luctant᷑
uam obrem in hoc loco carnem. non hominẽ id est hominis substantiam
sed uolunt cẽ carnis ⁊ desidera pessima debemꝰ acciꝑe. Sic̃ ne sp̃m qub̃
aliqu̾a rem substantialem: sed amimȩ desideriua bona & spĩtalia desigiari
Quen sensum. idem beatꝰ apłs superius eindent̃ expressit ita incipiens

Expanded text:
in hominibus istis, eo quod sint caro, quia non, sicut ibi abrupte de homine peccatore, uel pariter uel singillatim cum quadam temporis uicissitudine et mutatuamobrem in hoc loco carnem non hominem, id est hominis substantiam, sed uoluntatem carnis et desideria pessima debemus accipere, sicut ne spiritum quidem aliquam rem substantialem, sed animae desideria bona et spiritalia designari. quem sensum idem beatus apostolus superius euidenter expressit ita incipiens
Abbreviated transcription (Latin):
locum potest penitudinis optinere. Quib exreb euident colligten
od nonsolũ noxia ñ sit hec quȩ contrase inuicem suscitat̃ in nob carnis
spiritusq contentio: uerum eciã multam nob̵ conferat uditatem¬
n uno eđ desidias ac negligentias nr̃as statim arguit. Et ut quido
odiliegentes sinꝰ pedagogꝰ adistrictionis & disciplinȩ linea numqũo
ddcor petentem reuocat parcitatem: Scdo qđ ꝓcastimoniȩ e
penitalino untedne aide cũ dĩgrã concedente ita nos longo tẽpor
genitali pollutione uderimꝰ immunes. ut ne ipsa quidẽ simplici pon¬
motione carnis ultorꝰ nos inquictandos eẽ credamꝰ Vt ꝑhoo uelut
qui ñ gestemꝰ corruptelam carnis in secretis conscientiȩ nr̃o fuerinꝰ
elua suo nos rursum quanuis quicto ac simplici usitans fluxri
miliat aeretundit sosq homines esse stomilis sius acinonet. qrob¬

Expanded text:
t locum potest paenitudinis obtinere. quibus ex rebus euidenter colligitur, t locum potest paenitudinis obtinere. quibus ex rebus euidenter colligitur, quod non solum noxia non sit haec quae contra se inuicem suscitatur in nobis carnis spiritusque contentio, uerum etiam multam nobis conferat utquod desidias ac neglegentias nostras statim arguit et ut quidam diligentissimus paedagogus a districtionis et disciplinae linea numquam ad conpetentem reuocat parcitatem. secundo quod pro castimoniae ac puritatis integritate, cum dei gratia concedente ita nos longo tempore genitali pollutione uiderimus inmunes, ut ne ipsa quidem simplici conmotione carnis ulterius nos inquietandos esse credamus et per hoc, uelut qui non gestemus corruptelam carnis, in secretis conscientiae nostrae fuerimus elati, suo nos rursum quamuis quieto ac simplici uisitans fluxu humiliat ac retundit nosque homines esse stimulis suis admonet. quod
Abbreviated transcription (Latin):
em̃datione qͣdaon que sola ꝓcrastinatione oꝑis & recogittione inter¬
ueniente d escendere corrigam᷑. Deniq hos quos intelligimꝰ aduols¬
deni sues ĩ desideria ꝑficiendu nullo carnis obstaculo retardanole
demones scilic& ac spiritales nequitias : Et quidem cũ sint de emino
bmu. eo ꝗđ possibilitate eoꝵ desideriis adiacente: id qđ nequt
substantio dumque eis subpeditat prona facilitas eaquȩ uoluerarso
agendi conceptũmalũ nulla int̃cedens delibatiosallit no ueidat
piritalis namq substantia nec ullu carnis soliditate deuicta sut
Dexcusationẽ exorte intse prauȩ uolunt᷑ti ñ recipit: ita ueniam
malignttoatis excludit. Et nulla qũe ad modũ nos ad peccandũ in pugu¬
tabne carnis extrinsetus lacessita est: sed uitio soliꝰ malȩ uoliun taipiac¬
E s obhoc sine uenia peccatum & languor sine remedio est. Sic enĩ nilla

Expanded text:
emendatione quadam, quae solet procrastinatione operis et recogitatione interemendatione quadam, quae solet procrastinatione operis et recogitatione interueniente descendere, corrigamur. denique hos quos intellegimus ad uoluntatum suarum desideria perficienda nullo carnis obstaculo retardari, dlamur, eo quod, possibilitate eorum desideriis adjacente, id quod nequiter substantia, dumque subpeditat eis prona facilitas ea quae uoluerint peragendi, conceptum malum\' nulla intercedens deliberatio salutaris emendat. Spiritalis namque substantia nec ulla carnis soliditate deuincta ut excusationem exortae in sese prauae non recipit noluntatis, ita ueniam malignitatis excludit, quia nulla quemadmodum nos ad peccandum inpugnatione carnis extrinsecus lacessita est, sed uitio solius malae uoluntatis accensa. et ob hoc sine uenia peccatum et languor sine remedio est. sient enim null
Abbreviated transcription (Latin):
in libro geneseos: ubi linguarũ oborta repente confusio: sacrilegos ausus
hominũ nefandosq compescuit. Permansiss& enĩ &iã ibi ad uersus deum.
immo aduersus eos qui diuinã eiꝰ ad temptare ceperant maiestatem
consensus noxius : nisi eos dispensatio dĩ
repugnans
inter se diuersitafem linguȩ ꝑ dissonantiã uocis in meliorem statum
ꝓficere compuliss&: Quos ad excidiũ sui animauerat ꝑnitiosa consensio:
ad salutem reuocass& bona utilisq discordiu. Incipientes scilic& humanã
fragilitatẽ int̾cedente diuisione sentire : qua ꝑ noxiã conspirationem
elati antea nesciebant. Intantũ uͦ utilis nob ex huiꝰ pugnȩ diuersitate
cunctationascit᷑. & salutaris ex hac concertatio dilatio ut resistente
soliditate corporea. dum ab eoꝵ effectu quȩ neqͥt̃ mente concipimus
retar dam̃ : ñ nũꝗͣ in meliorẽ statũ seupenitudine subsequente: seu

Expanded text:
in libro Geneseos, ubi linguarum oborta repente confusio sacrilegos ausus in libro Geneseos, ubi linguarum oborta repente confusio sacrilegos ausus hominum nefandosque conpescuit. permansisset enim etiam ibi aduersus deum, immo aduersus eos qui diuinam eius adtemptare coeperant maiestatem consensus noxius, nisi eos dispensatione dei repugnans inter se diuersitas linguae per dissonantiam uocis in meliorem statum proficere conpulisset, et quos ad excidium sui animauerat perniciosa consensio, ad salutem reuocasset bona utilisque discordia, incipientes scilicet humanam fragilitatem intercedente diuisione sentire, quam per noxiam conspirationem elati antea nesciebant., In tantum uero utilis nobis ex huius pugnae diuersitate cunctatio nascitur et salutaris ex hac concertatione dilatio, ut resistente soliditate corporea, dum ab eorum effectu quae nequiter mente concepimus retardamur, nonnumquam in meliorem statum seu paenitudine subsequente seu
Abbreviated transcription (Latin):
extolli : ne uel inde om̃igenus pullul& fomes uitioꝵ: uł hinc elutio
morbi principalis emergens. thelo nos suꝑbiȩ grauiori confodiat:
Sed huiꝰ pͥugne aequa libratio iusta succedens: sanam ⁊ moderatã int̃
utraq uirtutum reser& uiam: Itinere regio docens militem xp̃i semꝑ
incedere:. Atq ita fi&: ut cũ ꝓtepore huiꝰ qu̾ã diximꝰ ignauissimȩ uo¬
luntatis. propensius mens ad desideria carnis fuerit de uoluta: sp̃s con
cupiscentig refrenet᷑. Neqͣq ea uitus ad quiescente terrenis. Rursumq
si inmoderato feruore ꝑ excessum cordis ad impossibilia fuerit sp̃s nost̃
& in considerata p̃reptꝰ: infirmitate carnis ad iustũ retrahat᷑ examen :
et transcendens uoluntatis nr̃ȩ tepidissimũstatum: commodissima.
temperie plęnoq: tramite . cũ sudoris industrui. uiam ꝑfectionis incedat.
Simile quid etiã in illius turris extructione legimꝰ ad ño dispensatum.

Expanded text:
extolli, ne uel inde omnigenum pullulent fomites uitiorum uel hinc elatio extolli, ne uel inde omnigenum pullulent fomites uitiorum uel hinc elatio morbi principalis emergens telo nos superbiae grauiore confodiat, sed horum pugnae aequilibratio iusta succedens sanam et moderatam inter utraque uirtutum reseret uiam, itinere regio docens militem Christi semper incedere. atque ita fiet, ut cum pro tepore huius quam diximus ignauissimae uoluntatis propensius mens ad desidecupiscentia refrenetur, nequaquam eo vitiis acquiescente terrenis; rursumque si immoderato fervore per excessum cordis ad impossibilia fuerit spiritus noster et inconsiderata praereptus, infirmitate carnis ad justum retrahatur examen, et transtemperie planoque tramite cum sudoris industria uiam perfectionis incedat. simile quid etiam in illius turris extructione legimus a domino dispensatum
Abbreviated transcription (Latin):
irgisudore & contritione sp̃s ad quiramꝰ : castitatemq carnis distric̃tis
ieunus. fame. siti. ac uigilantia retentemꝰ. directionẽ etiã cordis lec¬
ttone iuugilus. oratione continua : & solitudinis squalore capiamꝰ
atieptiam tribulutionũ exercitus recontemꝰ. Cumblas pemus et
ohxbri saturitate : nr̃o seruamꝰ auctori. Veritatem cum inuidia st̃¬
di huiꝰ oimonicitus si necesse fuert exequam᷑. Et tali conluoratione
in nr̃o corpore militante: protłact ꝰ nob ab hac ignau usecuritate atq ad
istũ qũe nolumꝰ laborem ac uirtutũ studia ꝓuocatis: &quitas optime
media retinet: et tepidũ nr̃ȩ uoluntatis arbitriũ. hinc sp̃s feruor allinc
carnis gelidissimꝰ rigor: moderatissimo calore contemperent: Ac neq
ad effrenata uitia mentẽ ꝑtrahi concupiscentia sp̃s sinat: nec rursum
aduirtutum irrationabiles appecitꝰ. fragilitas carnis sp̃m patiatur

Expanded text:
iugi sudore et contritione spiritus adquiramus castitatemque carnis districtis iugi sudore et contritione spiritus adquiramus castitatemque carnis districtis ieiuniis, fame, siti ac uigilantia retentemus, directionem etiam cordis lectione, uigiliis, oratione continua et solitudinis squalore capiamus, patientiam tribulationum exercitiis retentemus, cum blasphemiis et obprobriorum saturitate nostro seruiamus auctori, ueritatem cum inuidia mundi huius et inimicitiis, si necesse fuerit, exsequamur, et tali conluctatione in nostro corpore militante protractis nobis ab hac ignaua securitate atque ad istum quem nolumus laborem ac uirtutum studia prouocatis aequitas optime media retentetur, et tepidam nostrae uoluntatis arbitrium hinc spiritus feruor, illinc carnis geiidissimus rigor moderatissimo calore contemperent, ac neque ad effrenata uitia mentem pertrahi concupiscentia spiritus sinat nec rursus ad uirtutum inrationabiles adpetitus fragilitas carnis spiritum patiatur
Abbreviated transcription (Latin):
nosmo ipsos tẽptauerimꝰ adimmoderata uirtutũ studia cordis elation
conferre: interpellans in becillitas carnis: ab illa rep̃hensibili nimietati
sp̃s reuocat ac retardat. Et itafit: ut utraq c̃cupiscentiu tali collucta¬
tione alterne sibim& repugnante : animȩ uoluntas quȩ inec totamse
carnalib desiderus debere : nec uirtutũ uult laborib insudare: quodam¬
modo iusto moderamine temꝑet᷑: dum haec int̃ utraq contentio. illã
ꝑnitiosiorẽ excludens animȩ uoluntatẽ. ut quedam aequitatis libra
instatera nr̃ corporis collocata quȩ sp̃s carnisq confinia iusto discerit
exaonine e nec adextris mentem sp̃s ardore succensam: nec aleua carnem
uitiorũ aculeis preponderare ꝑmittens . De VTILITAΠE CONCTOM¬
utiliter exercitat᷑ in nobis: Ad illud quartum qđ nolumꝰ salubnt
uenire compellim: ut puritatem cordis non otio nec securitate. ed

Expanded text:
nosmetipsos tentaverimus ad immoderata virtutum studia cordis elatione nosmetipsos tentaverimus ad immoderata virtutum studia cordis elatione conferre: interpellans imbecillitas carnis, ab illa reprehensibili nimietate spiritus revocat ac retardat. Et ita fit ut utraque concupiscentia, tali colluctatione alterna sibimet repugnante, animae voluntas, quae nec totam se carnalibus desideriis dedere, nec virtutum vult laboribus desudare, quodam justo moderamine temperetur, dum haec inter utraque contentio illam perniciosiorem excludens animae voluntatem, ut quamdam aequitatis libram in statera nostri corporis collocat, quae spiritus carnisque confinia justo discernit examine, nec a dextris mentem spiritus ardore succensam, nec a laeva carnem vitiorum aculeis praeponderare permittens. Dutiliter exagitatur in nobis, ad illud quartum quod nolumus salubriter uenire conpellimur, ut puritatem cordis non otio nec securitate, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Districtionẽ ueritatis: sine cunis piam uł tenui offensione ꝓferre:
Postremo. sic uult consequi futurt bona : ut p̃sentiua non amittat. Iuȩ u&in¬
tas numquon nos ad ꝑfectionẽ uerã facer& ꝑuenire: sed intepore qudau
teterrimo in locar& : talesq facer&. quales illis̃ qui ina poca lipsi iner¬
frigid esses aut calidꝰ. Nunc autẽ tepid es & incipiam te euomere exon
meo : nuisi hunc tepidis simũ statũ altrinsecꝰ hȩc insurgentia bella disiuoo
Nam cũ famulantes huic uoluitati nr̃ȩ. adhanc remissionẽ uoluerimꝰ nosi¬
ipsos paululũ relaxart: confestim aculei carnis insurgim susq iltos
planaenstare ꝑmit tuit: atq ad illam qũa orremꝰ frigidã uoluptatehi
plenamq fentib ꝑtrahune uiam . Rursus si sp̃s feruore succenso on
carnis uolentes ex tinguere. sine ullo respectu fragilitatis humanȩ. deti

Expanded text:
districtionem veritatis sine cujuspiam vel tenui offensione proferre; districtionem veritatis sine cujuspiam vel tenui offensione proferre; postremo sic vult consequi futura bona, ut praesentia non amittat. Quae voluntas nunquam nos ad perfectionem veram faceret pervenire, sed in tepore quodam teterrimo collocaret, talesque faceret quales sunt illi qui in Apocalypsi incrfrigidus esmeo ; nisi hunc tepidissimum statum altrinsecus haec insurgentia bella dirumperent. Nam cum famulantes huic voluntati nostrae ad hanc remissionem voluerimus nosmetipsos paulatim relaxare, confestim aculei carnis insurgunt, suisque nitate stare permittunt, atque ad illam quam horremus frigidam voluptatum plenamque sentibus pertrahunt viam. Rursus si spiritus fervore succensi opera carnis volentes exstinguere sine ullo respectu fragilitatis humanae, totos
Abbreviated transcription (Latin):
heremi uastitate gaud&: cunctoꝵq mortaliũ p̃sentiã ꝑ orrescit: Honorib
illa & laudib hominũ confouet᷑: hic irrogatis iniuruis ac ꝑ sequutionib:
nter has igit᷑ utrasq c̃cupiscentias. animȩ uoluntas in meditullio
quodam uituperabilior consistens: nec uitioꝵ flagitus oblectatur:
nec uirtutũ dolorib ud quiescit : querens apassionib temꝑarȩ car¬
nalib : ut neqͣqũa uelit dolores necessarios sustinere: sine quib desi-¬
deriu sp̃s nequeun possiderȩ. Absq castigatione carnis: castimoniam
corporis desiderans optinere. Sine uigiliarũ labore : cordis ad quirer
puritatem : Cum requie carnis: sp̃italib: exuperare uirtutib Absq:
ullius exasperatione conuitii : patientiȩ grãm possidere. Humilitatem
xp̃i : sine honoris mundani exercere iactura. Religionis simplicitatem:
cũ scłari ambitione sectare : Xp̃o cũ hominũ laude ac fauore seruire

Expanded text:
heremi uastitate congaudet cunctorumque mortalium praesentiam perhorrescit. honoribus heremi uastitate congaudet cunctorumque mortalium praesentiam perhorrescit. honoribus illa et laudibus hominum confouetur, hic inrogatis sibi iniuriis ac persecutionibus nter has igitur utrasque concupiscentias animae uoluntas in meditullio quodam uituperabiliore consistens nec uitiorum flagitiis oblectatur nec uirtutum doloribus adquiescit, sic quaerens a passionibus temperare carnalibus, ut nequaquam uelit dolores necessarios sustinere, sine quibus desideria spiritus nequeunt possideri, absque castigatione carnis castimoniam corporis desiderans obtinere, sine uigiliarum labore cordis adquirere puritatem, cum requie carnis spiritalibus exuberare uirtutibus, absque ullius exasperatione conuicii patientiae gratiam possidere, humilitatem Christi sine honoris mundani exercere iactura, relicum saeculari ambitione sectari, Christo cum hominum laude ac favore servire,
Abbreviated transcription (Latin):
inino uodenqusinit homine: intestinũ cotidie intra nos gerie bellum: duor
concu piscontia carnis quȩ p̃cipitant̃ fert᷑ adiutia: his quȩ ad p̃sentẽ rȩquiem
ꝑtinent delitiis gaudet. Quib econtra concupiscentia sp̃s ita aduersã desi¬
derat tota sp̃ita lib studiis inherere: ut etiã necessarios carnis usus
opt& excludere: Sic illis iugit̃ cupiens occupari: ut nullam optar&
fragilitatis et curam penitꝰ imꝑtirȩ. Caro luxus ac libidine delectatur
sp̃s nẽipsis quidem naturalib desideriis ad quiescit. Illa cupit saturari somno
repleri cibo: hic ita ugiliis & ieiunus saginat᷑: ut ne ad ipsũ quidem nec es-¬
sarium uite usum. somnũ cibumq uelit admittere. Illu uniuersis ex u¬
berare copiis concupiscit: hic neipsius quidẽ exiguipanis cotidianam
substantiam habere conten tꝰ .ẽ: Lauacris illa nitescere. & cotidianis
adulantiũ cuneis appetit constipari: hicsqualore sordiũ & in accessibilis

Expanded text:
bellum, dum concupiscentia carnis, quae praecipitanter fertur ad uitia, his quae ad praesentem requiem pertinent deliciis gaudet. quibus e contra concupiscentia spiritus aduersata ita desiderat tota spiritalibus studiis inhaerere, ut etiam necessarios carnis usus optet excludere, sic illis iugiter cupiens occupari, ut nullam optaret fragilitati eius curam penitus inpertire. caro luxuriis ae libidine delectatur, spiritus ne ipsis quidem naturalibus desideriis adquiescit. illa cupit satiari somno, repleri cibo, hic ita uigiliis et ieiuniis saginatur, ut ne ad ipsum quidem necessarium uitae usum somnum cibumque uelit admittere. illa uniuersis exuberare copiis concupiscit, hic ne ipsius quidem exigui panis cotidianam substantiam habere contentus est. lauacris illa nitescere et cotidianis adulantium cuneis adpetit. constipari, hic squalore sordium et inaccessibilis
Abbreviated transcription (Latin):
filidđ: fidei ipsoꝵ &credulitatis. ẽ. opꝰ. Qđ uisũ recipiunt oculorũ: diuinȩ
miserationis est munꝰ. Qđ aut̃ etiã post ꝑceptionẽ cuiꝰ lib& muneris. tam gradĩ
quãratio liberi ꝑseuer& arbitrii: bonũ. gr̃arũ restituit actionem. Dñs nouẽ¬
requirens unũq collaudans. sollicitudinẽ ad iutorii sui etiã circa immemores
beneficioꝵ suoꝵ iugem se retinere demonstrat. Hoc ipsum enĩ uisitationis suȩ
donũ est: qđ uł suscipit & apꝓbat gratũ: uł requirit ac rep̃hendit ingratos:
redere tamen in concussu fideQ
nos conuenit: nihil sine dõ prorsus in hoc mundogeri Aut enim
uoluntate eiꝰ. aut ꝑmissu agi uniuersa fatendũ est: ut scilic& hȩc quȩ
bona sunt uoluntate dĩ ꝑfici auxilioq credant᷑ Quae aut̃ contrariu s̃.
ꝑmissu: cũ ꝓnequitiis ac duritia cordis nr̃i deserens nos diuma ꝓtectio:
dia bolũ nob̵ uł ignominiosas corporis passiones patit᷑ dominari. Qđ

Expanded text:
id, fidei ipsorum et credulitatis est opus. quod uisum recipiunt oculorum, diuinae miserationis est munus. quod autem etiam post perceptionem cuiuslibet muneris tam gratia dei quam ratio liberi perseueret arbitrii, leprosorum requirens unumque conlaudans sollicitudinem adiutorii sui etiam circa inmemores beneficiorum suorum iugem se retinere demonstrat. hoc ipsum enim uisitationis suae donum est, quod uel suscipit et adprobat gratum uel requirit ac reprehendit ingratos. Credere tamen inconcussa fide nos conuenit nihil sine deo prorsus in hoc mundo geri. aut enim uoluntate eius aut permissu agi uniuersa fatendum est, ut scilicet haec quae bona sunt uoluntate dei perfici auxilioque credantur, quae autem contraria sunt permissu, cum pro nequitiis ac duritia cordis nostri deserens nos diuina protectio diabolum nobis uel ignominiosas corporis passiones patitur dominari. quod
Abbreviated transcription (Latin):
tione ponat᷑ .XI  Iđ in hoc loco caro ab apło nominee. & qͥd sit concupiscentia sp̃s. X
Quesit uoluntas nr̃a quȩ int̃ concupiscentiã carnis ⁊ sp̃s ponit᷑. XIII de utilitate cunctationis
quȩ ex colluctatione orit᷑ carnis & sp̃s XIIIĨ De inem̃ dabili malitiu sp̃aliũ neqͥtiarũ.¬

Expanded text:
tione ponatur. Quid in hoc loco caro ab apostolo nominetur et quid sit concupiscentia carnis. tione ponatur. Quid in hoc loco caro ab apostolo nominetur et quid sit concupiscentia carnis. Quae sit uoluntas nostra, quae inter concupiscentiam carnis et spiritus ponitur. De utilitate cunctationis quae ez conluctatione oritur carnis et spiritus. De inemendabili malitia spiritalium nequitiaru
Abbreviated transcription (Latin):
tinee quȩq illas inferiores duas multis p̃cedit modis. ne auditu quidẽ
nos antea percepisse nossemus. Explicit collatio ABBaTiS PaFtii¬
I deuita abbutis damhelis. i Inqͥsitio unde oriat᷑ repentina cõmutatiom̃tium
ab in effabili lȩtituu in mestissimã animi deiectionẽ. III Responsio suꝑ ꝓpositã
questionẽ. II Qđ dispensationis acꝓbationis dĩ duplex causa sit. U. Qbstudiũ ⁊ in¬
dustriua nr̃ũ nihil spie adiutoriodĩ p̃ualeat. UI Qđ utile nob sit int̃dũ adño derelinqui.¬
UII De utilit᷑ ce eiꝰ pugnȩ qũa apłs ponit incolluctatione carnis ⁊ sps. UIIi Int̾rogatio qͥd sit
qđ incapitulo apłi post aduersantes sibi c̃cupiscentias carnis ⁊ sp̃c t̃ciu adiciat᷑ uoluntas¬
VIII Responsio de intellectu recte int̾rogantis. A đ uocabulũ carnis ñ in una significa¬

Expanded text:
tinetur quaeque illas inferiores duas multis praecedit modis, ne auditu quidem tinetur quaeque illas inferiores duas multis praecedit modis, ne auditu quidem nos antea percepisse nossemus. IIII CONLATIO ABBATIS DANI De uita abbatis Danihelis. Inquisitio unde oriatur repentina conmutatio mentium ab ineffabili laetitia in maestissimam animi deiectionem. Responsio super proposita quaestione. Quod dispensationis ac probationis dei duplex causa sit. Quod studium et industria nostra nihil sine adiutorio dei praeualeat. Quod utile nobis sit interdum a domino derelinqui. De utilitate eius pugnae quam apostolus ponit in conluctatione carnis et spiritus. Interrogatio, quid sit quod in capitulo apostoli post aduersantes sibi concupiscentias carnis et spiritus tertia adiciatur uoluntas. Responsio de intellectu recte interrogantis. Quod uocabulum carnis non in una significa