comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filio attribuit᷑. Tertiũ expõitum est.
Qͥ gͥ peccat ꝑinfirmitatẽ ł ꝑ ignoran¬
tiam. facile ueniã adipiscitur. s ñ ille
qui peccat in sp̃m sc̃m. Cum aut̃ una
sit potñtia. sapĩa. bonitas tͥum. quare
peccandiꝰ an sit homini ł diabolo
rit. utrum pot̃ntia peccandi sit nobis
a dõ. uel a nob̾. Putant qͥda potͣ̃ntiam
recte agñdi nob ẽẽ a do. potͣntiam uero
peceandi ñ a dõ. s a nobis. ł a diabło ẽẽ
siẽ mala uoluntas ñ a deo nob̃ est. sed
a nob̃̾ & diabło. Bona aut̃ a deo tantũ
nob̾ est.¶ Bonȩ namq uoluntatis. & cogi¬
tationis initium. ñ homini ex seipso
nasci. s diuinitꝰ parari. & tbui. in eo
ds euidnt᷑ ostñdit. qr nec diabls. nec
aliquis angłoꝵ eius. ex quo in hanc cali¬
gĩnem sunt detrusi bonam potuit uł
pot̾it resum̾e uoluntatem. Qa si possibi¬
le foret ut humana nat᷑a. pꝰq̃m a deo au̾¬
sa bonitatem ꝑdid̃ uoluntatis. ex seip̃a
rursus eam ħre potuisset. multo possi

Expanded text:
 tertium expositum est. Qui ergo peccat per infirmitatem vel per ignorantiam, facile veniam adipiscitur, sed non ille qui peccat in Spiritum sanctum. Cum autem una sit potentia, sapientia, bonitas trium, quare PECCANDI; AN SIT HOMINI VEL A SE, rit utrum peccandi potentia sit nobis a Deo, vel a nobis. Putant quidam potentiam recte agendi nobis esse a Deo; potentiam vero peccandi non a Deo, sed a nobis vel a diabolo esse; sicut mala voluntet a diabolo, bona autem a Deo tantum nobis est. Bonae namque voluntatis et cogitationis initium non homini ex seipso nasci, sed divinitus parari et tribui in eo Deus evidenter ostendit, quia nec diabolus, nec aliquis angelorum ejus, ex quo in hanc caliginem sunt detrusi, bonam potuit vel poterit resumere voluntatem; quia si possibile foret, ut humana natura postquam a Deo aversa bonitatem perdidit voluntatis, ex seipsa rursus eam habere potuisset, multo possib
Abbreviated transcription (Latin):
lictũ. Et delictũ fortasse ẽ ut ait aug̃¬
no: pecc̃m ẽ. fac̾e małũ. Aliud ẽ enim
declinare a bono: aliud ẽ fac̃e mału.
Pecc̃m qͦ ẽ ꝑ petͣtio mali delictũ uͦ de¬
Et qͥd derelinquid. qui delinqͥt. nͥ bonũ:
Nel delictũ ẽ ꝙ ignorant̃ fit. peccͣm. ꝙ¬

Expanded text:
lictum. Et delictum fortasse no; peccatum est, facere malum. Aliud est enim declicare a bono, aliud est facere malum. Peccatum ergo est perpetratio mali, delictum deet qui derelinquit, quid derelinquit nisi bonum? Vel delictum est quod ignoranter fit
Abbreviated transcription (Latin):
sei dignitatem maiestatem. & pot̾tate᷑
abneget sempit̾nam. & putet ñ ĩ sp̃u
gruere uidr. qua illud pece̾m dr ẽe inui¬
dntia grͣe oppugnans frat̾nitatem.
Qui enim pꝰ cognitionẽ u̾itatis. spe. sci
ueritatem negat. eiꝰq oꝑa dic̃ ẽẽ beelze¬
bub. potestati. bonitati. & gr̃e dei inui¬
dere non dubitat᷑. Non itaq distinctio
illa u̾boꝵ. sic accipienda ẽ qͣi tͥum ꝑrũ¬

Expanded text:
s dignitatem, majestatem et potestatem abneget sempiternam, et putet non in Spiritu gruere videtur, qua illud peccatum dicitur esse invidentia gratiae oppugnans fraternitatem. Qui enim post cognitionem veritatis sancti Spiritus veritatem negat, ejusque opera dicit esse Beelzebub, potestati, bonitati et gratiae Dei invidere non dubitatur. Non itaque distinctio illa verborum sic accipienda est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
AM NUICNIS INTEUIGE NDIS ATO
ꝑtͣctandis. quȩ ad uerbi incarnati miᷤ¬
t̾iũ ꝑtinent integͣ m̃tis dsidatione
intendamꝰ. ut de ineffabilibꝰ ł modicũ
aliqͥd fari dõ reuelante ualeamus.

Expanded text:
am nunc his intelligendis atque pertractandis, quae ad Verbi incarnati mysterium pertinent, integra mentis consideratione intendamus, ut de ineffabilibus vel modicum aliquid fari, Deo revelante, valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbia ꝓueniat᷑. Nulłũ &̃ ꝙ excupiditate
aliquando ñ deseñdat. Sunt a ñ nulli
hominũ qui excupiditate fui̾t suꝑbi.
& aliqui ex suꝑbia fiunt cupidi st enĩ
ut ait aug̃. homo qui ñ ẽẽt amator pec¬
cunie. nͥ ꝑ hoc putaret se excellentioreor
ẽẽ. Ideoq ut excellat diuitias cupit: Tali
ex suꝑbia oboritur cupiditas. Et ẽ aliqͥs
borat qui diuitias ħre am̃at. Huic in¬
nascitur suꝑbia .i. amor excelłntie ex eu¬
piditate. Patet ꝙͦ qđ ex suꝑbia aliqnͣ cu¬
piditas. & excupiditate aliq̃n suꝑbia
oritur. Et iõ de ut᷑q recte dr̃ ꝙ sit radix¬

Expanded text:
 quod ex cupiditate aliquando non descendat. Sunt enim nonnulli hominum qui ex cupiditate fiunt superbi: et aliqui ex superbia fiunt cupidi. Est enim, ut ait Aug., homo qui non esset amator pecuniae, nisi per hoc putaret se excellentiorem esse; ideoque ut excellat, divitias cupit; tali homini ex superbia oboritur cupiditas. Et est aliquis borat, quia divitias habere amat. Huic innascitur superbia, id est, amor excellentiae, ex cupiditate. Patet ergo quod ex superbia aliquando cupiditas, ex cupiditate aliquando superbia oritur, et ideo de utraque recte dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
in se. inꝑximũ. In dm. cũ de deo male
sentit ut ħetieꝰ. ł que dĩ sũt usurpare
p̃sumit. indigne participando sacͣmͣtis.
peierando facit: In pximũ peccat. cũ
pximũ iniuste ledit᷑. In se uero: cũ sibi

Expanded text:
in se et in proximum. In Deum, cum de Deo male sentit, ut haereticus; vel quae Dei sunt usurpare praesumit indigne, participando sacramentis; e facit. In proximum peccat, cum proximum in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa aug̃ dic̃ impenitñtia ẽ pecẽm in
sp̃m sc̃m. S cũ sic obstinatus ẽ aliqͥs
ut ñ peniteat. discuti oportet. an aliud
obstinatio. aliud in penitñtia sit ĩ eo
pecc̃m. an ide. s diuersis mis ꝯmissũ.
cd̾m istos pecc̃m illud dr in remissibi
t ieroñ. ꝙ talit̾ peccans digne penit̾e
quis. qr qͥ sic peccat. orationibꝰ eccłe ħ
ratum tanꝗͣ lapis. sic̃ de diabłõ legr
pꝰ hanc uitam qui ualde mali suntꝰ.
alia huiꝰ peẽci assignatio hoc
enim ẽ pecẽm aug̃ diffiniens in lib̾
de sermone dni in monte ait. Pec̃em ẽ
ad mortẽ. cum post agnitionẽ dei per
gr̃am xꝑi oppugnat aliqͥs frat̾nitatẽ.
& aduersus ip̃am gr̃am qua reconci¬
liatus ẽ deo. inuidntie facibꝰ agitat᷑. ꝙ
fortasse est peccare in sp̃m .s. qͦd pecc̾m

Expanded text:
a August. dicit impoenitentiam esse peccatum in Spiritum sanctum, cum sic obstinatus est aliquis, ut non poeniteat, discuti oportet an aliud sit obstinatio, aliud impoenitentia sit in eo peccatum, an idem, sed diversis modis commissum. Secundum istos peccatum illud dicitur irremissibilet Hier. quod taliter peccans, digne poenitere quis; quia qui sic peccat, orationibus Ecclesiratum tanquam lapis, sicut de diabolo legitur. Post hanc vitam qui valde mali sunt alia hujus peccati assignatio. Hoc enim peccatum August. definiens in lib. de Sermone Domini in monte, ait: Peccatum ad mortem est, cum post agnitionem Dei per gratiam Christi oppugnat aliquis fraternitatem, et adversus ipsam gratiam qua reconciliatus est Deo, invidiae facibus agitatur, quod fortasse est peccare in Spiritum sanctum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sigcata sunt in .uii. ppłis. qui t̾ram
ꝓmissionis isrłi pmissam tenebant.
De his qͣi .uii. fontibꝰ cuncte animaꝵ
mortifere corruptele emanant. Et
dnr ħ capitalia qr ex eis oriunt᷑ oĩa

Expanded text:
icata sunt in septem populis, qui terram promissionis Israeli promissam tenebant. De his quasi septem fontibus cunctae animarum mortiferae corruptelae emanant. Et dicuntur haec capitalia, quia ex eis oriuntur omnia
Abbreviated transcription (Latin):
le incendnte orumtur. Suffossa uͦ q̃
ex timore male humilian  ꝓueniunt.
qͣ ẽ qñ quis cupit ñ cupienda. uł tim&
mͦis .s. cogitatu. u̾bo. & oꝑe. Uñ ieroñ
suꝑedech̃. tͥa generalia delicta sunt.
qͥbꝰ humanũ subiacet genꝰ. aut enior
cogitatione. aut sermone. aut opere

Expanded text:
le incendente oriuntur: suffossa vero, quae ex timore male humiliante proveniunt; quod est quando quis cupit non cupienda, vel timet icet cogitatu, verbo et opere. Unde Hieron. super Ezech.: Tria generalia delicta sunt, quibus humanum subjacet genus. Aut enim cogitatione, aut sermone, aut opere
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ. qr neq natus est sic̃ unigenttꝰ. neq
factus. ut ꝑdei grãm in adoptibnẽ
nasceretur sicut nos. Quod ñ poit
distingui a nobis int̾ generatio

Expanded text:
Filius, quia neque natus est sicut unigenitus; neque factus, ut per Dei gratiam in adoptionem nasceretur sicut nos. 3. Quod non potest distingui a nobis inter generatio
Abbreviated transcription (Latin):
infusi. Et ut aꝑtiꝰ dicam: ꝑ illum
modum missionis sp̃c scĩ corꝑalit̃¬
exhibitum. monstt᷑a ẽ sꝑualis ⁊ int̾i¬
or missio sp̃c sc̃i. sũ donatio. de q̃
agñđu est. Cum filiꝰ ut minor pͥa¬
tre scđri formam catam in qua ap¬
paruit. eur ñ & sp̃c sanctus similites
ed prius
querenđn ẽ cum filiꝰ dicatur
minor patre. scd̃m missionẽ qua in
forma creata apparuit. cur & sp̃e .s.
informa creata apparuerit. Nam

Expanded text:
infusio. Et ut apertius dicam, per illum infusio. Et ut apertius dicam, per illum modum misexhibitum, monstrata est spiritualis et interior missio sancti Spiritus sive donatio, de qua agendum est. 3. Cum Filius sit minor Patre secundum formam creatam, in qua apparuit, cur non et Spiritus sanctus similiter? Sed prius quaerendum est, cum Filius dicatur minor Patre secundum missionem qua in forma creata apparuit, cur et Spiritusin forma creata apparuit? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
de illo missionis mͦ. qͥfit uisibili
spu scõ. cur missus & ipse dicatur.
facta ẽ enĩ quȩda creature species.
ex temp̃re in qua uisibiliter ostende
corꝑali speciẽ columbe descendit. sũ
cum dies pentecostes fc̃s est subito de
celo sonus quasi ferret᷑ flatus uehem̃s.
& uisȩ sunt illis lingue diuise sic̃ ig¬
nis. qui & insedit suꝑ unũquẽq eoꝵ¬
ħ oꝑatio uisibilit᷑ exp̃ssa. & ocłis obla¬
ta mortalibꝰ: missio sp̃c sc̃i dicta ẽ. ñ
& filius. s ut ext̃ioribꝰ uisis corda bomi¬
num cõmota. a temꝑali manifesta¬
tione uenientis ad occultã et̾nitatẽ
semꝑ p̃sentis conuert̾entur. Eece his
uerbis aꝑit aug̃ illũ modũ missiõis.
qui uisibiliter exibet᷑. cum t̃n ipse
sp̃c insui natura ñ uideatur. qui nͨ
in illis creaturis. magis erat qͣm in
aliis. s ad aliud. In illis enim erat
ut ꝑ eas ad hoĩes uenientes. ostend̾et᷑
ẽẽ in illis. ad qͦs ille c̾ature uenie¬
ta est sꝑualis & inuisibilis sp̃e sci

Expanded text:
de illo missionis modo qui fit visibili Spiritu sancto cur missus et ipse dicatur. Facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua visibiliter ostendercorporali specie columbae descendit, sive cum in die Pentecostes factus est subito de coelo sonus, quasi ferretur flatus vehemens, et visae sunt illis linguae divisae sicut ignis, qui et insedit super unumqueatio visibiliter expressa, et oculis oblata mortalibus, missio Spiritus sancti dicta est: non et Filius; sed ut exterioribus visis corda hominum commota a temporali manifestatione venientis, ad occultam aeternitatem semper praesentis converteretur. Ecce his verbis aperit Aug. illum modum missionis, qui visibiliter exhibetur, cum tamen ipse Spiritus in sui natura non videatur: qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud. In illis enim erat, ut per eas ad homines veniens, ostenderetur esse in illis ad quos illae creaturae venieta est spiritualis et invisibilis Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
iq mittitur. cũ a qͦꝗͣ cognoscit᷑. atq
ꝑcipit᷑. qͣntum cognosci & ꝑcipi potest
ꝓcaptu. uel ꝓficientis in d̾m. uł ꝑfecte
in deo anim᷑e rationalis. Qͦd seđm
alterũ. semel tantũ missus ẽ dĩ filiꝰ.
tidie. Nam scd̾m alt̾m missus ẽ. ut sit
mittit᷑ ad scõs. ⁊missus ẽ ^ ante incarna¬
tionem ad om̃s scõs qui ante fuerunt.
& etiã ad angłos. Nñ auõ de filio .i.
de sap̃ia patris loquens. in .iiͦii. libro
animas enĩ sc̃as se tnffert. & amicos di.¬
angłos. S cum uenit plenitudo tẽꝑis
missa ẽ ñ ut impłet angłos nec utẽet
ut antea in patbꝰ erat & in ꝓpħis:s
ut ip̃m uerbum fieret᷑ caro .i. homo.

Expanded text:
 cognoscitur atque percipitur, quantum cognosci et percipi potest, pro captu vel proficientis in Deum, vel perfectae in Deo animae rationalis. 11. Quod alterum semel tantum missus est Dei Filius, tidie. Nam secundum alterum missus est ut sit mittitur ad sanctos, et missus est etiam ante incarnationem, et ad omnes sanctos qui ante fuerunt, et etiam ad angelos. Unde Aug. de Filio, id est de Sapientia Patris loquens, lib. 4 animas enim sanctas se transfert, et amicos Denitudo temporis missa est non ut impleret angelos, nec ut esset ut antea in patribus erat et in prophetis, sed ut ipsum Verbum fieret caro, id est homo.
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ semel tantũ missus sit filiꝰ.
an sepe mittat᷑. Si enĩ missio filii. ipsiꝰ
t̃m̃ incarnatio ẽ. cũ semel tm̃ incarna¬
tus sit. & semel tm̃ uidet᷑ missus. At si
sepe mittit᷑. ẽ & alia eiꝰ missio qͣm incar¬
natio. Sed quȩ ẽ illa: N unqd ẽ genit᷑a.
missio eiꝰ dicenda ẽ: an ⁊̃ alia missio
q̃renda est. Quod duobus modis đr¬
duobꝰ mis dr̃ filiꝰ mitti. p̃ter ilła
mundo apparuit carne indutꝰ uł cũ se
in aĩas pias sic tͣnsfert᷑. u̾t ab eis ꝑcipia¬
tur. ac cognoscatur. Hos duos missiõis
t̾nit᷑ dicens. Non eo ipso qͣd de patre natꝰA
est. missus dr filus. s uel eo qͥ apparu¬
it huic mundo. u̾bum caro fc̃m. Nñ¬

Expanded text:
utrum semel tantum missus sit Filius, an saepe mittatur. Si enim missio Filii ipsius tantum incarnatio est, cum semel tantum incarnatus sit, semel tantum videtur missus. At si saepe mittitur, est et alia ejus missio quam incarnatio. Sed quae est illa? Numquid aeterna genitura, missio ejus dicenda est, an etiam alia missio quaerenda est? 10. Quod duobus modis dicitur Filius mitti praeter illam mundo apparuit carne indutus, vel cum se in animas pias sic transfert, ut ab eis percipiatur ac cognoscatur. Hos duos missionis  de Trin., c. 20, dicens: Non eo ipso quod de Patre natus est, missus dicitur Filius; sed eo quod apparuit huic mundo: Verbum caro factum. Un
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Ip̃a gͥ t̾rena mat̾ies que discedñte
aĩa fit cadauer. ñ ita resurrõne reꝑabit᷑.
ũ ea que dilabunt᷑. & in alias. atq alias
rerum sp̃es u̾tunt᷑. ꝗuis ad corpus redeãt
un dilapsa sunt. adeasdem quoq corꝑis
partes ubi fuerũt. redire necesse sit. Ali¬
oqͥn si capillus redit qͣm tã c̾bra tonsu¬
ra detraxit. si ungibꝰ ꝙ tam cͥbro dep̃ssit
exsectio. inmod̾ata ⁊ indecens cogitanti¬
bus resurrectionẽ carnis. & ĩõ ñcdñtibꝰ

Expanded text:
quae discedente anima fit cadaver, non ita in resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur et in alias atque alias rerum species vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si capillus redit, quem tam crebra tonsura detraxit; si unguibus, quos toties depressit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus resurrectionem carnis, et ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
gi ꝙ dr̃ x iudicat᷑us uiuos & mortuos.
Aut u uiui accipiunt᷑ qui in aduentu
eiꝰ uiui reꝑient᷑ licet in raptu moriãt᷑.
& mortui qͥ an decesserant. Hel uiui
& mortui accipiunt᷑ iusti & iniusti.
uaiq Qͦmͦ om̃s incorrupti.

Expanded text:
istus judicaturus vivos et mortuos. Aut enim vivi accipiuntur, qui in adventu ejus vivi reperientur, licet in raptu moriantur; et mortui, qui ante decesserant; vel vivi et mortui accipiuntur, justi et injusti. 7. Quomodo omnes incorrupti.
Abbreviated transcription (Latin):
peccm ꝙ penitntia ñ diluitur. suo pon¬
dere mox ad aliud tͣhit. uñ fit. ut nͣ sołu
pecẽm sit. s & causa pecc̃i. Ex illo qͥppe
culpa subsequens oritur. Pecc̃m uͦ ꝙ¬
expecẽo oritur. ñ sołu pecẽm. s & pena
pecci est. qr iusto iudicio d̾s cor peccan¬
tis obnubilat. ut p̃ced̾ntis pecc̃i m̾ito
&̃ in alia cadat. q̃ enĩ lib̾are. noluit.
desendo ꝑcussit: P roinde ut aug̃ ait
pec̃cm ẽ.iudicio enim iustissimi dei.
tͣditi sunt ut ait apłs. De quibꝰda. siue
disserendo. siue alio mͦ explicabili. ł in¬
explicabili in passiones ignominie. ut
cͥmina cͥminibꝰ uindicarent᷑. & suppli¬
cia peccantium. ñ tm̃ suit torm̃ta.s

Expanded text:
e quod poenitentia non diluitur, suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum sit, sed et causa peccati. Ex illo quippe culpa subsequens oritur. Peccatum ex peccato oritur, non solum peccatum, sed poena peccati est, quia justo judicio Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in alia cadat; quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Proinde, ut Aug., tpeccatum est. Judicio enim justissimi Dei traditi sunt, ut ait Apostolus de quibusdam, sive deserendo, sive alio modo explicabili, sive inexplicabili, in passione ignominiae, ut crimina criminibus vindicarentur, et supplicia peccantium non tantum sint tormenta,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obiuat ueritati siqͥs dicat ip̃a pecc̃a
eẽ penas pecc̃i eẽnti alitep
Nnullo tam̃ p̃iudiciũ fieri u̾itati pu¬
tatur. siqͥs dicat. ip̃a ead̃ que pecc̃a st̃
ẽentiałr. ut ita dicam. ẽẽ penas .i. puni¬
tiones pecc̃oꝵ p̃ced̾ntiũ que iuste sunt.¬

Expanded text:
 obviat veritati si quis dicat ipsa peccata esse poenas peccati essentialiter. In nullo tamen praejudicium factum veritati putatur, si quis dicat ipsa eadem quae peccata essentialiter, ut ita dicam, esse poenas, id est, punitiones pecc
Abbreviated transcription (Latin):
tis pecc̃i homo labitur deserente deo
corrumpitur bona nͣ. sic̃ ignis et̾nꝰ dicit᷑
pena maloꝵ. qr ea cruciantur. nec tam̃
ip̃e cruciatꝰ maloꝵ ignis ẽ. s ꝑ ignẽ fit
in hõĩe. ita ꝑ pecẽm corrumpitur nat᷑a.

Expanded text:
tis peccati homo labitur deserente Deo, corrumpitur bona natura. Sicut ignis aeternus dicitur poena malorum, quia eo cruciantur; nec tamen ipse cruciatus malorum ignis est, sed per ignem fit in homine. Ita per peccatum corrumpitur natura,
Abbreviated transcription (Latin):
t licet ex hoc sensu peccati.¬
om̃e pecc̃m mortale. Posset dici
pena. ñ tñ omne pot̃ dici pena pecc̃i.
Pena enim pecc̃i ut p̃dict̾um ẽ. est ilłd̃
cuiꝰ causa ẽ aliud p̃ceđns peccm. Nam
pecẽm sic dr pena pec̃ci. respectu pͥceðn

Expanded text:
t licet ex hoc sensu omne peccatum mortale possit dici poena, non tamen omne potest dici poena peccati. Poena enim peccati, ut praedictum est, est illud cujus causa est aliud praecedens peccatum. Nam peccatum sic dicitur poena peccati re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinuo subiunx̃ se̾ptura. Imitant᷑ autẽ
eum qͥsũt exparte ip̃iꝰ. Imitant᷑ qͥd̃ adã.
qtqͣt ꝑ inobedientĩa tͣns grediuntur mã¬
datũ di S aliud ẽ ꝙ exempłu ẽ uolu̾̃tate
peccantibꝰ aliud ꝙ origo ẽ cũ pecc̃o nascñ¬

Expanded text:
continuo subjunxit Scriptura: Imitantur autem eum qui sunt ex parte ipsius , imitantur quidem Adam quotquot per inobedientiam transgrediuntur mandatum Dei. Sed aliud est quod exemplum est voluntate peccantibus, aliud quod origo est cum peccato nascen
Abbreviated transcription (Latin):
oc aut̃ dnt intͦsse inmundu. ñ tͣ¬
ductione originis. s si militudi¬
ne puaricationis. Om̃sq in illo uno pec¬
casse dnt. qr om̃ibꝰ ille unus peccandi exẽ¬
plum extitit.Hoc male senser̃t qͥdã ħetici
pelagiani dixisse. pecẽm pͥme mnsgͥssiõis
in alios hoĩes ñ ꝓpagat̃one. s imitatione
tͣnsisse.Iñ &̃ in paruulis nolunt c̃dere
ꝑ bap̃m solui originale pecẽm ꝙ in nascñ¬
tibꝰ nulłũ ẽẽ oĩo cont̃ndunt. S eis dr̃ qr si¬

Expanded text:
oc autem dicunt intrasse in mundum, non traductione originis, sed similitudine praevaricationis; omnesque in illo uno peccasse dicunt, quia omnibus ille unus peccandi exemplum extitit. Hoc male senserunt quidam haeretici, Pelagiani, dixisse peccatum primae transgressionis in alios homines non propagatione, sed imitatione transisse. Unde etiam in parvulis nolunt credere per baptismum solvi originale peccatum, quod in nascentibus nullum esse omnino contendunt. Sed eis d
Abbreviated transcription (Latin):
respondet᷑. ita &̃. fidelis uocatur. ñ rem
cum fide accedunt.
ol& queri de illis qui iã scĩficati
sp̃u. cũ fide & caritate adbab̾mũ
accedunt. quid eis conferat bab̾mus. Nicħ

Expanded text:
respondetur, ita etiam fidelis vocatur; non rem cum fide accedunt. Solet etiam quaeri de illis qui jam sanctificati Spiritu cum fide et charitate ad Baptismum accedunt, quid eis conferat Baptismus. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła. Itẽ ysidoruᷤᷤ romanꝰ pontifex
ñ hominẽ iudicat qui babtrzat. sed
sp̃m dĩ subministrare gr̃am bab̾mi.
licet paganꝰ sit qͥ babtrrat. in his ꝑspi¬
cue cernis bab̾mũ uerũ bonis & mał
dari abonis & malis. & ip̃m n tn equȩ

Expanded text:
tem Isid. Romanus pontifex non hominem judicat qui baptizat, sed Spiritum Dei subministrare gratiam Baptismi, licet paganus sit qui baptizat. In his perspicue cernis Baptismum verum bonis et malis dari, et a bonis et a malis; et ipsum tamen aeque
Abbreviated transcription (Latin):
de. cũ babtrzat malus. illud ꝙ datũ ẽ.
unũ ẽ nec impar ꝑꝑ impares ministͥs.
tem. ego dico. & nos dicimꝰ om̃s qi ius¬
tet eẽ tanti udicis ministros. sint mi¬
nistri uisti si uolunt. si ã noluerint ẽẽ
iusti. qͥ in cathedrã moysi sedent. secu¬
rum me fecit magister meus. de qͦ sp̃s
sc̃s dic̃. hic ẽ qui babtizat. Item. Qsbab.¬
tizauit uidas. xͦ babtizauit. Si qͦs gͦ¬
babtiaũ ebriosus homicida. adulter.
adulterum. ebriosũ. ñ honucida. qr
ceꝑit.s salutem quȩ u̾tus ẽ sacͣmenti
non habebit. si extra catholicã eccłam
ipsum sacram̃tum ħuerit. debet ꝙͥ ad
eccłam redire ñ ut sacͣmentũ bab̾mi
iterũ accipiat. ꝙ nemo debet in qͦlib&¬
repetere. s ut insocietate catholica
uitam accipiat bab̃mus enĩ extͣ eccłam
neqͥt ꝑdẽe. ibi enim citiq pot̃ ꝓdeẽ¬

Expanded text:
 Cum baptizat malus, illud quod datum est, unum est, nec impar propter impares ministros, Item, ibid: Ego dico, et nos dicimus omnes, quia justanti judicis ministros. Sunt ministri justi si volunt, si autem noluerunt esse justi qui in cathedra Moysi sedent, securum me fecit magister meus, de quo Spiritus ejus dicit: hic est qui baptizat, item: quos baptizavit Judas, Christus baptizavit. Si ergbaptizavit ebriosus, homicida, adulter, adulterum, nec ebriosum, nec homicidam, quia cepit; sed salutem, quae virtus est sacramenti, non habebit, si extra Ecclesiam Catholicam ipsum sacramentum habuerit. Ergo debet ad Ecclesiam redire ut non sacramentum baptismi iterum accipiat, repetere, sed ut in societate catholica vitam accipiat. Baptismus enim extra Ecclesiam nequit prodesse. Ibi enim cuique prode
Abbreviated transcription (Latin):
dici rei que ibi fiera&. si ñ illoꝵ enormitaᷤᷤ
impediret. Si paruuł. dat᷑ in babo gr̃a
qua possint in maiorietate profice
olet etiam queri si pariuilĩre.
in bab̾mo datur gr̃a qua cũ tempꝰ ħue¬
rint utndi lib̾o arbitrio. possint uelle
& currere. De adultis enim qui digne
recipiunt sacͣmentũ ñ ambigit᷑. qͥn grã
opantem & cooꝑantem ꝑcepint. quȩ
inuacuũ eis cedit. si ꝑlib̾m arbitͥũ post
mortaliter deliquerint. qui m̾ito pecẽi
gr̃am appõitã ꝑdunt. uñ & d̾nr. otume¬

Expanded text:
quae ibi fieret, si non eorum enormitas impediret. 8. Si parvulis datur in Baptismo gratia qua possunt in majori aetate proficere. Solet etiam quaeri si parvulis in Baptismo datur gratia qua, cum tempus habuerint utendi libero arbitrio, possint bene velle et operari. De adultis enim qui digne recipiunt sacramentum non ambigitur quin gratiam operantem et cooperantem perceperint; quae in vacuum eis cedit, si per liberum arbitrium post mortaliter deliquerint, qui merito peccati gratiam appositam perdunt. Unde dicuntur contume
Abbreviated transcription (Latin):
ħntubi ampliꝰ datur ꝙ uero om̃is ext̾ior
netu accipiendu ẽ. Nam sñ int̾iori. nemo
adultus renouat᷑ s extiores satisfactiones
& afflictiones .s. sordes penitñtiũ. iͥ dimit¬
tuntur. Aultũ gͦ ꝯfert bab̾mus. & iã ꝑfi¬

Expanded text:
benti ibi amplius datur. Quod vero omnis exterior nctu accipiendum est. Nam sine interiore nemo adultus renovatur; sed exteriores satisfactiones et afflictiones, scilicet, sordes poenitentium, ibi dimittuntur. Multum
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a in bab̾mo data. nec ꝑ illam pꝰsunt
mboni eẽ. nͥ alia addat᷑. quȩ si ñ addit᷑.
ñ ẽ ex eoꝵ culpa. qr uistificati sunt a pec¬
cato. Quida putant gr̃am oꝑantem
& cooꝑantẽ cunctis paruulis in babtiᷤ¬
mo dari. inmunere. ñ in usu. uͥ cum
ad maiorem uen̾int etatẽ. ex munere
sortiant᷑ usum. nͥ ꝑ lib̾m arbitͥum. usũ
mimis eͣxtinguant peccando. & ita
exculpa eoꝵ ẽ. ñ ex defectu gr̃e ꝙ ma¬
li fueiunt. q̃ ex dĩ munere uałntes
habere usum bonũ ꝑ lib̃m arbitrium

Expanded text:
ta, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant gratiam operantem et cooperantem cunctis parvulis in Baptismo dari in munere, non in usu, ut cum ad majorem venerint aetatem, ex munere sortiantur usum, nisi per liberum arbitrium usum muneris extinguant peccando; et ita ex culpa eorum est, non ex defectu gratiae quod mali fiunt, qui ex Dei munere valentes habere usum bonum, per liberum arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
excipiant᷑. Si n aliqͥs ħns fide. & caritatẽ
uoluerit babtizari. & ñ pot̃. necessitate
p̃uentus. supplet oĩpotentis benignitas
sacͣmentis non alligauit. Q đ uͦ in insibiliᷤ
scĩficatio. sine uisibili sacmento. qͥbꝰda
insit. aꝑte aug̃ suꝑleuiticũ tradit dicẽs.

Expanded text:
excipiantur; si enim aliquis habens fidem et charitatem voluerit baptizari, et non valet necessitate praeventus, supplet Omnipotentis benignitas sacramentis non alligavit. Quod vero invisibilis sanctificatio sine visibili sacramento quibusdam insit, aperte Aug. tradit su
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ p̃stite Nec mireris rem aliq̃n p̃cede
sacramentum. Cum aliq̃n &̃ longe post
sequat᷑. ũ in illis qui ficte accedut. quibꝰ
quibꝰ fuit bab̃mus sacͣmentũ hꝰ scĩfic̃o¬
nis. quam penitñdo ħnt. s si nunꝗͣ pe

Expanded text:
 est. Nec mireris rem aliquando praecedere sacramentum, cum aliquando etiam longe post sequatur, ut in illis qui ficte accedunt, quibus, quibus fuit Baptismus sacramentum hujus sanctificationis quam poenitendo habent. Sed si nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
dierum. horarum. mom̃toꝵ. redeuntibꝰ
om̃ibꝰ qͦ dimissa sũt. Hoc aut̃ ut pͣdiximꝰ
ñ subassertione dixit. Qđ ostenditur ex
eo ꝙ ait in eode. libro sic. Si ad bab̾mũ
fictus accedit dimissa sũt ei peccͣa. aut
ñ sunt dimissa: Eligant ꝙ uolunt. Ecee
aꝑte c̾nis. si tñ int̾ndis hid dixisse augꝰ
tinũ ñ asse̾ndo. s qͦrendo. & alioꝵ opini¬
onem refe̾ndo. Idem enim ait. tc̃ uałe
raci confessione recesserit. que corde
in malicia ꝑseu̾ante pecc̃oꝵ ablutio¬
nem ñsinebat fieri. Non g ficte accedn¬
antur uetustati pecc̃i. sic̃ xͦ uetustati

Expanded text:
dierum, horarum, momentorum redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. Hoc autem, ut praediximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus accedit, dimissa sunt ei peccata, aut non sunt dimissa; eligant quod voluerint. Ecce aperte cernis, si tamen attendis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, et aliorum opinionem referendo. Idem enim ait ibidem, paraci confessione recesserit; quae corde in malitia perseverante, peccatorum ablutionem non sinebat fieri. Non ergo ficte accedenuntur vetustati peccati, sicut Chri
Abbreviated transcription (Latin):
aliqs sacram̃tũ. & ñ remꝰ. alios. rem
& ñ sacram̃tũ. Sacͣmentũ &rem simł̃
suscipuĩt om̃s paruuli. qͥ in bab̾mo
ab originali mundantur pecc̃o. qͣuis
qͥdam diffiteant᷑ illis qͥ ꝑituri sunt
paruulis in bab̾mo dimitti pecc̃a.
solis electis efficiunt ꝙ figurant. ñ in¬
telłntes. illud ẽẽ ita accipiend̾u. qr cũ
unt᷑ ad salutem.s solis electis. Nam
ꝙ om̃ibꝰ paruuilis in bab̾o remutat᷑¬

Expanded text:
 non rem, aliquos rem et non sacramentum. Sacramentum et rem simul suscipiunt omnes parvuli, qui in baptismo ab originali mundantur peccato; quamvis quidam diffiteantur illis qui perituri sunt parvulis, in baptismo dimitti peccata,solis electis efficiunt quod figurant; non intelligentes illud ita esse accipiendum, quia cum unt ad salutem, sed solis electis. Nam quod omnibus parvulis in baptismo remitt
Abbreviated transcription (Latin):
penitñtia c̃ babtrrant᷑ soli pariuili ĩmu¬
nes st̃.Nis aliisq testimonus aꝑte osten¬
dit᷑ adultis sñ fide & penitudine uera.
in bab̾mo non conferri gr̃am remissiõis.
qr nec paruulis sñ fide aliena: q̃ ꝓͥam
Siquis ꝙͦ ficte accedat non ħns cord̃ uam

Expanded text:
uli immunes sunt. His aliisque testimoniis aperte ostenditur, adultis sine fide et poenitentia vera in baptismo non conferri gratiam remissionis, quia nec parvulis sine fide aliena, qui propSi quis ergo ficte accedit, non habens veram
Abbreviated transcription (Latin):
c̃dere suffic̃ bab̾mus. multomagis suf¬
ficit fides adultis uołntibꝰ s ñ ualen¬
tibus babtizari. Iñ aug̃. Queris qͥdsit
matꝰ fides. an aqͥ: ñ dubito qͥn respon¬
deam fide. Si gͦ ꝙ minꝰ ẽ scĩficare pot̃.¬

Expanded text:
 sufficit Baptismus, multo magis sufficit fides adultis volentibus, sed non valentibus baptizari; unde Aug.: Quaeris quid sit majus, fides an aqua? non dubito quin respondeam, fides. Si ergo quod minus est sanctificare pot
Abbreviated transcription (Latin):
penitñtie .s in noteseñda. & cũ amicoꝵ
oronibꝰ & elemosynarũ largitionibꝰ
pondꝰ penitentie subleuandũ. si forte
migrau̾int.Si uͭ c̃ualu̾int penit̃ntie
modum a sac̾dote: positũ. dilig̃nt̾ ob̾ser¬
uent. Aliis uͭ ꝓ qͣlitate pec̃ci psidntiũ
arbitrio penitñtia decernenda est.
Parit̾ &̃ ħre debes etatis seniliᷤ intui
dinum necessitates. In necessitate
ñ ẽ neganda penitntia . ł reconciliatõ.
CIENDUA ẽ &̃ ꝙ temꝑe necessita

Expanded text:
sed innotescenda, et cum amicorum orationibus, et eleemosynarum largitionibus, pondus poenitentiae sublevandum, si forte migraverint. Si vero convaluerint, poenitentiae modum a sacerdote impositum diligenter observent. Aliis vero, pro qualitate peccati, poenitentia decernenda est pPariter etiam habere debes aetatis senilis intuitdinum necessitates. 5. In necessitate non est neganda poenitentia vel reconciliatio. Sciendum etiam quod tempore necessita
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ ñ sit ĩponẽda satisfactio. s ĩ notescẽda
olet &̃ queri utrũsatisfactiõis
lex morituris sit imponenda.
De qͣ teodorꝰ cantuariensis eꝑc inpeni¬
tentiali suo sic ait. Ab infirmis inꝑicło¬

Expanded text:
tibus non sit imponenda satisfactio, sed innotescenda. Solet etiam quaeri utrum satisfactionis lex morituris sit imponenda. De quo Theodorus Cantuariens. episcopus in Poenitentiali suo sic ait, 26, q. 7: Ab infi
Abbreviated transcription (Latin):
latro ueniã m̾uisset infine de om̃i cri¬
mine. ñ t̃n dedit babtzatis peccandi⁊
Iuͦ qͤrit᷑ de illis qui in
hac uita penit̃ntiã ñ cõpłnt utr̃
ꝙ ħ minꝰ fecerunt. dns ide de istis ẽe sñ¬
tiendu.⁊ dehis qͥ in extremis penũnt
Si u tanta fuerit cordis contͥtio ⁊ delic¬
ti exꝓbratio. ut sufficiat ad puniendu
pecẽm lib̾i ab aliis penis tͣnseũt ad uitã.
⁊ si in expleta fuerit penit̃ntia. qr ꝑfecte
penituerunt. ⁊ ingemuer̃t corde. Qͥ uͦ ñ
ado cont̾unt᷑ corde. & ingemiscũt ꝓpec

Expanded text:
latro veniam meruisset in fine de omni crilatro veniam meruisset in fine de omni crimine; non tamen dedit baptizatis peccandi vuaeritur de illis qui in hac vita poenitentiam non complent, utrum  minus fecerunt, idem dicimus de istis esse sentiendum, et de his qui in extremis poenitent. Si enim tanta fuerit cordis contritio et delicti exprobratio, ut sufficiat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis transeunt ad vitam, etsi inexpleta fuerat poenitentia, quia perfecte poenituerunt, et ingemuerunt corde. Qui vero non adeo conteruntur corde et ingemiscu
Abbreviated transcription (Latin):
penam. Nam pͥꝰ purgandꝰ᷑ ẽ igne purga¬
tionis qui in aliud scłm distulit fructu
ꝯu̾sionis. Hic aut̃ ignis. & si et̾nꝰ ñsit
ꝗͣ unꝗͣ passus ẽ aliqͥs in hac uita. Nũꝗͣ
incarne tanta inuenta ẽ pena. licet
mirabilia martyres passi sunt torm̃ta.
& multi neqͥt̾ qͣnta sepe sustinuerunt
supplicia. Ex his satis ostñdit᷑ qͣm ꝑicl̃o¬
sum sit differre pentẽntiã usq infinem
uite. si tn & tũc uera habeat᷑ penit̾nia
hoĩem lib̾at. & uitã mortuo impetͣt.ñ sic
t̃nũ nullam sentiat penã nͥ forte tanta
sit uehem̃tia gemitus & otͥtiõis. q̃ suffici¬
at ad delicti punitionẽ. Licet gͦ difficile
sit. ũ tc̃ sit uera penitntia. qͣn tam sera ue¬
nit. qñ cruciatꝰ menbͣligat. & dolor sensũ
oppͥmit. ũ uix hõ aliꝗͥ cogitare ualeat:
melior ẽ tñsera. ꝗͣ nulla. Penit̃ntia usi in
extremo uite hiatu aduenit.sanat ⁊li¬
berat. Multum sera fuit latͦnis penit̃n¬
tia. s ñ fuit sera indulgentia. S licet

Expanded text:
penam: nam prius purgandus est igne purgationis qui in aliud seculum distulit fructum conversionis. Hic autem ignis, etsi eternus non quam unquam passus sit aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena, licet mirabilia martyres passi sint tormenta, et multi nequiter tanta saepe sustinuerunt supplicia. Ex his satis ostenditur quam periculosum sit differre poenitentiam usque in finem vitae. Si tamen etiam tunc vera habeatur poenitentia, hominem liberat, et vitam mtamen, ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus, et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo difficile sit ut tunc sit vera poenitentia, quando tam sera venit, quando cruciatus membra ligat, et dolor sensum opprimit, ut vix homo aliquid cogitare valeat; melior est tamen sera quam nulla. Poenitentia enim, si in extremo vitae hiatu adveniat, sanat et liberat. Multum fuit sera latronis poenitentia, sed non fuit sera indulgentia: sed licet
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tñ statim medicatꝰ sanat᷑. Langͣt uic
turus. qͥ pͥꝰ erat moriturus. Qͥ ã impeni¬
tens moritur. oĩo morit᷑. & et̾nałr cruciat᷑.
Si ii semꝑ uiu̾et. semꝑpeccaret. de illo cui
sac̾dos indisc̾tꝰ iningit paruam¬

Expanded text:
non tamen statim medicatus sanatur. Languet post victurus, qui prius erat moriturus. Qui autem impoenitens moritur, omnino moritur, et aeternaliter cruciatur. Si enim semper viveret, semper peccaret. 3. De illo cui sacerdos indiscretus injungit parvam
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ lam̃tũ doloris int̾ioris ut sufficiat in
cit dolor int̾ior simul cũ pena inuincta:
add& dẽ penam. Qd ã interdu sufficiat
dolor int̾ior ad uindictã pecc̃i c̾tũ docu¬
ꝑadhysũ ingͣdi m̾uit.S qr dispẽsatores

Expanded text:
 lamentum interioris doloris, ut sufficiat in cit dolor interior simul cum poena injuncta, addet Deus poenam. Quod autem interdum sufficiat dolor interior ad vindictam peccati, certum docuparadisum ingredi meruit. Sed quia dispensatores
Abbreviated transcription (Latin):
S nͨ dicolib̾abit᷑. Uis gͦ a dubio lib̾ari:
Age penit̾ntiã du sanꝰ es. Si sic agis. di
cotͥ qr securus es. qr penit̃ntiã egisti
eo temꝑe quo peccare potiusti. Si uis
agere penitñtiã. qͣn iam peccare ñ po¬
tes. pecc̃a tedimiserũt. ñ tu illa. Item.
Duȩ res sunt. aut ignoscit᷑ tͥ aut ñigs¬
ne certum: dimite incertũ. S qͣre ħ
dix̃ aug̃: Cum penit̾ntia que infine
agitur. in pło appellet᷑ sacficiũ uesꝑti¬
num. ꝙ erat acceptabilius in lege: Et
cum inqͣeũq dic inuocit᷑ as adsit ⁊ qͣeq
hora ingemu̾it. & conuersus̃ fu̾it pecc̃or
qͥ penit̾ntiam usq infine̾ uite ꝓt̾hunt.

Expanded text:
a dubio liberari? Age poenitentiam, dum sanus es; si sic agis, dico libi, quia securus es, quia poenitentiam egisti eo tempore, quo peccare potuisti. Si vis agere poenitentiam, quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Item, Duae res sunt: aut ignoscitur tibi, aut non ignosne certum, et dimitte incertum. Sed quare hoc dixit Aug., cum poenitentia quae in fine agitur, in psalmo 140 appelletur sacrificium vespertinum, quod erat acceptabilius in lege; et cum in quacumque die invocetur Deus, adsit; et hora ingemuerit, et conversus fuerit peccator, qui poenitentiam usque in finem vitae protrahunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ta. uera ẽẽ & rata. qr recedntes abeccła.
ius ordines dandi & oscẽndi ñ ꝑdiderũt
⁊ qui sic abħeticis ordinant᷑ cũ redeunt.
iterũ ordinandi ñ sunt. Que uͦ abħeticis
loquunt᷑ doctores. Qͣ dã uͦ dñt ead̃c sacm¬
ta abħeticis p̾scisis pꝰse celebrariͤᷤ a catho¬
licis. si ab illis forma eccłȩ seruetur. & ab
eis celebrata uera ẽẽ & rata qͣntũ ad se.
qͣntũ uͦ ad effe̾m falsa ⁊ inania ⁊ in hisqͥ
male t̃ctant. & in his qui male suscipiũt.
s ꝑꝑ indignã ħeticoꝵ. tͣctationẽ. Idog̃g.
Cõmunionẽ arriuocat execͣtionẽ. & in¬
nocentius bonosii ordinationẽ dapna¬
tionẽ. ñ ꝙ ita in se sint. s qr male danteᷤ
ł accipientes tales fac̃. Sic̃ &̃ ieron sacͥfi¬
cia eoꝵ panẽ luctꝰ uocat. ñ qͣntũ ad se. s

Expanded text:
 recedentes ab Ecclesia jus ordinandi et consecrandi non perdiderunt, et qui sic ab haereticis ordinantur, cum redeunt, iterum ordinandi non sunt. Quae vero ab haereticis loquuntur doctores. Quidam vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, quae a catholicis, si ab illis forma Ecclesiae servetur; et ab eis celebrata vera esse et rata, quantum ad se; quantum vero ad effectum falsa esse et inania, et in his qui male tractant, et in his qui male suscipiunt,  indignam haereticorum tractationem. Ideo Gregor. communionem Arii vocat execrationem; et Innocentius Bonosii ordinationem, damnationem; non quod ita in se sint, sed quia male dantes vel accipientes tales facit. Sicut etiam Hieronym. sacrificia eorum panem luctus vocat; non q
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint ħre. Qui uͦ inscismate ł hesi
positi. ab eis ordinati ⁊ inuncti fuerũt.
illo iure carent. Ideoq cum ordinare
uolunt. uulnꝰ potiꝰ infigũt qͣm gr̃am ⁊¬
ferant. De Symonia

Expanded text:
fuerint, habere. Qui vero in schismate vel haeresi positi ab eis ordinati et inuncti fuerint, illo jure carent. Ideoque cum ordinare volunt, vulnus potius infligunt quam gratiam conferunt. 4. De simonia
Abbreviated transcription (Latin):
tandi ñ amisit. Qđ uͦ aug̃ ait. intelligũt
dictũ ẽt de ħeticis. q ñ sent̃ntia eccłe. sed
pͣuitate sensus sui a fidei u̾itatẽ ac doct¬
ne unitate. diuisi sunt. Qlicet talessĩt.
dãpnati fuerint. t̃n si redierint ⁊ terum
ordinandi ñ sunt. & uͥc̃q legͥ de ordina¬
tis abħeticis. ꝙ seruatis eis ordinibꝰ minis

Expanded text:
di non amisit. Quod vero August. ait, intelligunt dictum de haereticis, qui non sententia Ecclesiae, sed pravitate sensus sui a fidei veritate ac doctrinae unitate divisi sunt; qui licet tales sint,damnati fuerint; tamen si redierint, iterum ordinandi non sunt. Et ubicumque legitur de ordinatis ab haereticis, quod servatis ordinibus minis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sẽs d̾s. cur non łmr tres dñ: Ecce
pposuit questionẽ attende qͥd respõ¬
deat subdens. an ideo ñ dnr tres dii.
qr scͥptura ñ dic̃ tres deos: s nec tres
ꝑsonas alicubi scͥpture textus c̃memo¬
rat. An ideo licuit loqͣndi. & disputã¬
di necessitate tres ꝑsonas dicere: ñ qr
scͥptura dicit. s qr scͥptura ñ contͣdic̃:
unus est. Ecce absolutio questionis.
scͥptura. Alia questio. cur ñ d̾ms tres
essentias. ũ tres ꝑsonas. cũ ħ script᷑a
non contradicat
ERUX Et hic alia em̃git q̃stio¬
l quam aug̃ conseq̃nt̃ adnectit

Expanded text:
sanctus Deus, cur non dicuntur tres dii? Ecce proposuit hanc quaestionem; attende quid respondeat, subdens: An ideo non dicuntur tres dii, quia Scriptura non dicit tres deos? Sed nec tres personas alicubi Scripturae textus commemorat. An ideo licuit loquendi et disputandi necessitate tres personas dicere, non quia Scriptura dicit, sed quia Scriptura non contradicit? unus est. Ecce absolutio quaestionis, Scriptura. 7. Alia quaestio, cur non dicimus tres essentias, ut tres personas, cum Scriptura non contradicat. Verum et hic alia emergit quaestio, quam August. consequenter annectit
Abbreviated transcription (Latin):
Ut fattam̃ loquendi necessitate. a
geis & latinis parta ħ uocabula. ad¬
uersus insidias ł errores hereticoꝵ
Cumq conaret᷑ humana inopia loqͦn¬
do ꝑferre ad hominũ sensus. qͥd insec̾¬
tario mentis de deo tenet. siue ꝑpiã
fide. siue ꝑ qualemcũq intelligenti¬
am. timuit dic̃̾e .iii. ẽentias. ne intelli¬
geret᷑ in illa sũma equalitate ulla
diuersitas. Rursum ñ poterat dic̾e
ñ ẽẽ tͥa qͦda. qd qr dixit sabelliꝰ. in h̾e¬
sim lapsus ẽ. Quesiuit qͦ qͥd tͥa dic̾et.¬
& dixit tres ꝑsonas. siue tres sub̃as &¬

Expanded text:
sitate a Graecis et Latinis parta haec vocabula adversus insidias vel errores haereticorum? Cumque conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus quod in secretario mentis de Deo tenet, sive per piam fidem, sive per qualemcumque intelligentiam, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Rursum non poterat dicere non esse tria quaedam, quod quia dixit Sabellius, in haeresim lapsus est. Quaesivit ergo quid tria diceret, et dixit tres personas, sive tres subs
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃m sc̃m .s. donũ dei. nec patrẽ dĩc
tres conferimꝰ nos ad inueniend̃ aliqͦd
nomen quo complectam᷑ ħ tͥa. Neq
occurrit aĩo. qr suꝑ eminentia diuini¬
tatis usitati eloqͥi facultatem excedit.
ramus. qͥd cõe habeant. Non enim
possunt dici tres patres. qm̃ t̃m pat.
ibi pat̃ est. nec tres filii. cũ nͦ pãt ibi

Expanded text:
 scilicet donum Dei, nec Patrem dicit tres, conferimus nos ad inveniendum aliquod nomen, quo complectamur haec tria. Neque occurrit animo, quia supereminentia divinitatis, usitati eloquii facultatem excedit. ramus, quid commune habeant. Non enim possunt dici tres patres, quia tantum Pater ibi Pater est; nec tres filii, cum nec Pater ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tres. cũ tres eẽ fat̾em᷑. Cum eͦs querit᷑
qͥd tres ut ait aug̃ m .u.li. deᷤ trinit᷑.
Magna ꝓrsus mopia humanũ laborat
eloquium. Dictum ẽ tn tres ꝑsone.
non ut illud dic̾et᷑. s ne taceret᷑.
Non enim rei ineffabilis eminentia. hoc
uocabulo explicari ualet. Ecce osten¬
dit qua necessitate dicat᷑ płałr ꝑsõe.
ui delicet. ut hoc uno noĩe querentibꝰ
de tribꝰ respond̾emꝰ. Qua necessitate
ñ sołu latinꝰ sermo s a grecꝰ
ead̃ pene suꝑ hac re laborans nominũ
penuria coartat᷑. Uñ auꝙ̃. Eo a g̃eiꝰ
ł a latinis necessitate de meffabili
tͥnitate dictũ sit. aꝑiens in .uii.li. de
tͣnitꝰ ait. Loquendi causa de in effabi¬
libꝰ ut fari aliq̃ mͦ possemꝰ dictũ est
usia. tres ypostases. Aliter enĩ qͥc̾e
accipiũt sub̃am ꝗͣ latini. Alatinis
aut̃ dictũ ẽ una ẽẽntia ł sub̾a. tres
Et ut intelligatur saltẽ in enigmate
placuit ita dici ut cũ quereretur qͥd

Expanded text:
t, cum tres esse fateantur. Cum ergo quaeritur quid tres, ut ait Aug. in lib. 5 de Trin., c. 9, magna prorsus inopia humanum laborat eloquium: dictum est tamen tres personae, non ut illud diceretur, sed ne taceretur omnino. Non enim rei ineffabilis eminentia hoc vocabulo explicari valet. Ecce ostendit qua necessitate dicatur pluraliter personae, videlicet ut hoc uno nomine quaerentibus de tribus respondeamus. 4. Qua necessitate n solum Latinus sermo, sed etiam Graecus eadem pene super hac re laborans nominum penuria coarctatur. Unde Aug. quid a Graecis vel Latinis necessitate de ineffabili Trinitate dictum sit aperiens, in lib. 7 de Trin. ait, c. 4: Loquendi causa de ineffabilibus, ut fari aliquo modo possemus, dictum est usia, tres hypostases. Aliter enim Graeci accipiunt substantiam quam Latini. A Latinis autem dictum est, una essentia vel subsEt ut intelligatur saltem in aenigmate, placuit ita dici, ut cum quaereretur quid
Abbreviated transcription (Latin):
bet.s nulliꝰ potestatis iura exercet. Ide.¬
ñ solus xͦ qui ẽ agnus tolłns pecc̃a mun¬
di. Tollit autem & dimittendo quȩ fc̃a
sunt. & adiuuando ne fiãt.⁊ ꝑducendo
ad uitam. uͥ oĩo fieri ñ possint. łlis alũꝗ

Expanded text:
bet, sed nullius potestatis jura exercet. Idenisi solus Deus, qui est Agnus tollens peccata mundi. Tollit autem et dimittendo quae facta sunt, et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam, ubi omnino fieri non possun
Abbreviated transcription (Latin):
aunt ipse int̾iꝰ aĩam a caligine. ma¬
culaq pecci emundat. Sac̾dotibꝰ uͦ de¬
dit uincłm ȩt̾ne mortis soluere &lu¬
u̾ dnt sołu ãm ñ sac̾dotẽ debitũ et̾ne
mortis dimitt̾e. sic̃ & aĩam int̾iꝰ ꝑse
uiuificat. nec tn diffitent᷑ sac̾dotibꝰ
tͣditã pot̃tatẽ pecc̃i remitmñdi ⁊ retinẽ¬
& c̃. Sic̃ enim tenuit sͥ potestatem bab̾mi.
ita & penitentie. & ideo sic̃ int̾iꝰ gr̃a sua
aĩam illuminat. ita ⁊ simul debitum
et̾ne mortis relaxat. Ipse enĩ ꝑse ip̃m pec¬
cata penim̃tiũ tegit. ⁊ tunc tegit qñ ad
penam ñ reseruat. Tc̃ gͦ tegit qn debi¬
tum pene soluit. Qd aut̃ ĩpse tegat. aꝑ¬
te dic̃ aug̃ exponens ilłu locũ psalmi.

Expanded text:
unt, ipse interius animam a caligine maculaque peccati emundat, sacerdotibus vero dedit vinculum aeternae mortis solvere. Alunt solum Deum; non sacerdotem, debitum aeternae mortis dimittere, sicut et animam interius per se vivificat; nec tamen diffitentur sacerdotibus traditam potestatem peccata dimittendi et retinentinuit sibi potestatem Baptismi, ita et Poenitentiae. Et ideo sicut interius gratia sua animam illuminat, ita et simul debitum aeternae mortis relaxat. Ipse enim per seipsum peccata poenitentium tegit; et tunc tegit quando ad poenam non reservat. Tunc ergo tegit, quando debitum poenae solvit. Quod autem ipse tegat, aperte dicit Aug. exponens illum locum psalmi 31:
Abbreviated transcription (Latin):
i di pecc̃a: ẽ ad penam imputare.
pec̃ca. aliis ds imputat. aliis ꝑmĩam
& tc soluit qñ intus illuminat. inspͣan¬
do ueram cordis ꝯtͥtionem. Cui sent᷑n¬
tie rõ suffragat᷑. & auctoritates attes¬
tantur. Nemo enĩ de pecc̃ouere con¬

Expanded text:
enim Deum peccata, est ad poenam imputare; peccata, aliis Deus imputat, aliis per miset tunc solvit quando intus illuminat, inspirando veram cordis contritionem. Cui sententiae ratio suffragatur, et auctoritates attestantur. Nemo enim vere co
Abbreviated transcription (Latin):
ł soluit ꝓͥa potestate se pͥuat .i. dignum
pͥuatione se facit. Si sacdos pͭ dimitte.¬
ualeat sacdos .i. a culpa ut culpe macłam
abstergat. ł debitũ et̾ne mortis soluere
ualeat. Qdam arbitrati sunt cũ pecc̃or
dupłr ligatꝰ teneat᷑. ũ p̃dictũ ẽ s. m̃tis

Expanded text:
l solvit, propria potestate se privat, id est, dignum privatione se facit. 4. Si sacerdos potest dimittevaleat sacerdos, id est, a culpa, ut culpae maculam abstergat, vel debitum aeternae mortis solvere valeat. Quidam arbitrati sunt, cum peccator dupliciter ligatus teneatur, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
uaria sorte p arbitͥo uoluntatis sue dis¬
ponens ilł q̃s in sua puritate relique¬
rat. sursũ in celo mansionẽ. llł uͭ qͥs
corꝑibꝰ t̾renis sociau̾at. deorsũ in t̾ra
habitationem ꝯstituit. utͥsq regłam
ꝓponens obedientiȩ. qͣtinꝰ ⁊ illi abeo uͥ
erant ad ia ñ caderẽt. & isti abeo uͥ erãt
ad id uͥ ñ erant ascenderent. Fecit itaq
as hoĩem ex duplici sub̃a. corpꝰde t̾ra
fingens. animã uͦ de nichilo faciensꝰ.
famulantes: maiorem mereant᷑ coronã.
tinctam. Quar̃ alt̾a tota ẽ sꝑualis.i.

Expanded text:
aria sorte pro arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terra habitationem constituit, utrisque regulam imponens obedientiae, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant ascenderent. Fecit itaque Deus hominem ex duplici substantia, corpus de terra componens, animam vero de nihilo faciens. famulantes majorem mereantur coronam.tinctam, quarum altera est tota spiritualis,
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ mit̾tunt᷑. Qͦmͦ dicit᷑ aliqñ in scͥp¬
turis homo factus ꝓpter reparatio¬
nem angelici casu
s hoaie qͦq in scͥptura int̾dũ
repperitur ꝙ fc̃s sit ꝑꝑ reparationẽ¬

Expanded text:
terium mittuntur. 9. Quomodo dicitur aliquando in Scriptura: Homo factus est propter reparationem angelici casus. De homine quoque in Scriptura interdum reperitur quod factus sit propte
Abbreviated transcription (Latin):
bili amore uniri. Pexemplo gͥ sut᷑e socie¬
tatis. que int̃ dm. & sp̃m rationałe. in
glorificatione eiꝰde ꝑficienda erat: aĩam
corꝑeis indum̃tis. & t̾renis mansiõibꝰ
copulauit. luteãq mat̾iã fec̃ aduite
sensũ uegetare. ut sciret ħo. qr si potuit
as tam disparẽ nat᷑am corꝑis & aĩȩ in
fedationẽ unã. & ĩ amicicrã tantã c̃¬
uingͥe. neq̃ꝗͥ ei imposibile fut̾m. rõalis
creature humilitatẽ. licet longe inferio¬
rẽ. ad sue głe participationẽ sublimare.
ad ꝯsortiũ t̃reni corꝑis humiliatꝰ ẽ. ne
forte in ħ nimis dep̾ssus uid̾et᷑. addidit
łi ꝓuiadntia ut pꝰ modũ cũ eod̃ corꝑe
głorificato. ad consortiũ illoꝵ qͥ insua
puritate ꝑstiterant sublimaret᷑. ut ꝙ
minꝰ ex dispensatione c̃atoris sui acceꝑ¬

Expanded text:
amore uniri. Pro exemplo ergo futurae societatis, quae inter Deum et spiritum rationalem in glorificatione ejusdem perficienda erat, animam corporeis indumentis et terrenis mansionibus copulavit; luteamque materiam fecit ad vitae sensum vegetare, ut sciret homo quia, si potuit Deus tam disparem naturam corporis et animae in foederationem unam et in amicitiam tantam conjungere, nequaquam ei impossibile futurum rationalis creaturae humilitatem, licet longe inferiorem, ad suae gloriae participationem sublimare. ad consortium terreni corporis humiliatus est; ne forte in hoc nimis depressus videretur, addiditia Dei ut postmodum cum eodem corpore glorificato ad consortium illorum qui in sua puritate perstiterant sublimaretur, ut quod minus ex dispensatione creatoris sui accep