comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã fr̃i & coep̃o augustino direxit
de duol lundoneͤ & eborace metro¬
polis ep̃is: quam etiã apud nos bab̾i
non dubitamꝰ. S ip̃e pͥmũ pontifi¬
calis aperqui tẽlondone sub hono¬
re& ornamento pallii fuerat conscͥp
tꝰ ꝓeo dorouernensis oblatꝰ ẽ atq ꝯ¬
cessus. Nã quia beate recordationis
augustinꝰ qui uerbũ dĩ imperante
ggͥ. anglor genti ministrabat. &. glo
uit conditũ fuisset. uisũ est cunc¬
tis gentis nr̃e sapientily quatinꝰ
m illa ciuitate metropolitanꝰ ho¬
nor haberet᷑. uͥ corꝑe pausat qͥhis
partil fidi u̾itatẽ inseruit. Cuius
itas sic̃ uosscitis dignitatis hono¬
rẽ pͥmũ rexoffa propt̾ inimicitiã
eũ uenerabili lamb̾to & gente cen¬
luariorũ acceptã auertere: & in
duas parrochias dissipare nisus:¬
anus rogatu p̃dicti regis fac̾e cepit.
quod pͥus nemo p̾sumpsit. ⁊ mer¬
tiorũ presulẽ pallio extulit. Deu¬
trũ tñ exhis culpamꝰ: quos xp̃c ut
credimꝰ et̾na uictoria trihumphat.

Expanded text:
quam fratri et coepiscopo Augustino direxit de duobus Londoniae et Eboracae metropolis episcopis, quam etiam apud vos haberi non dubitamus. Sed ipse primum pontificalis apex, qui tunc Londoniae sub honore et orna eo Dorovernensi oblatus est, atque concessus. Nam 123 quia beatae recordationis Augustinus, qui verbum Dei, imperante Gregorio, Anglorum genti ministrabat, et glorvit, conditum fuisset, visum est cunctis gentis nostrae sapientibus quatenus in illa civitate metropolitanus honor haberetur ubi corpore pausat qui his partibus fidei veritatem inseruit. Cujus itaque, sicut vos scitis, dignitatis honorem primum rex Offa, propter inimicitiam cum venerabili Lanberto et gente Cantuariorum acceptam, avertere, et in duas parochias dissipare, nisusanus, rogatu praedicti regis, facere coepit quod prius nemo praesumpsit, et Merciorum praesulem pallio extulit. Neutrum tamen ex his culpamus, quos Christus, ut credimus, aeterna victoria triumphat.
Abbreviated transcription (Latin):
monarciã om̃em imꝑii
per
ipsũ fũ ui: Statĩq ipsũ glo¬
fulgidũ sicut iubar solis. coa duna¬
tũ est totũ in manu sue a . dicꝙ post
hoc factũ: mirabile. reu̾sus est sp̃e
meus in corpore meo: ualde fessus
romanoꝵ & quod suꝑ ipsum ñ pre¬
ualenꝰ agere.p̃ripiente me articulo
uocationis meȩ. deꝰ qui uuorũ do¬
minatur & mortuoiũ: ulud ꝑfieiet
ce confirmabit: cuiꝰ et̾nũ regnum
& sempit̾nũ. imperiũ ꝑmanet in
isionem istam & regnoium
partitionem u̾b̃ qͥb scͥpta in¬
ueni. hic apposui. Hoc gͦ narolo
uyc duob annis potestate integͣ
imꝑii: & regni foncto: successit in
regno karolus. filiꝰ illiꝰ luedouici:
qui ap̃d comꝑendiũ obiit hic ẽ
narolus qui filiã eduardi regis
anglorũ duxit deditq norman¬
niam. rollom cũ filia sua gilla.
que esset uas pacis pignetrit fede¬
ris. At uͦ in imperio successit Raro¬
lo isti arnulphus rex de genere im¬
peratorio. tutor luchdouici pue¬

Expanded text:
monarchiam omnem imperii monarchiam omnem imperii per ipsum filum; statimque 166 ipsum glofulgidum sicut jubar solis coadunatum est totum in manu illius: sicque, post hoc factum mirabile, reversus est spiritus meus in corpore meo valde fessus Romanorum: et quod super ipsum non praevaleo agere, praeripiente me articulo vocationis meae, Deus, qui vivorum dominatur et mortuorum, illud perficiet et confirmabit; cujus aeternum et sempiternum regnum permanet sine isionem istam, et regnorum partitionem, verbis quibus scripta inveni, hic apposui. Hoc ergo Karolo vix duobus annis potestate integra imperii et regni functo, successit in regno Karolus, filius illius Lodowici qui apud Compendium obiit. Hic est Karolus qui filiam Edwardi regis Anglorum uxorem duxit, deditque Normanniam Rolloni cum filia sua Gisla, quae esset vas pacis, pigneratrix foederis. At vero in imperio successit 167 Karolo isti Arnulfus rex, de genere imperatorio, tutor Lodowici pue
Abbreviated transcription (Latin):
mis sibi destinatis: s ꝑmiscdiã dei
remigii: eui deus magnũ apłatum
dedic suꝑ reges. & suꝑ gentes franco¬
rum. Q nͥ quisquiliis nr̃e propagi¬
nis suffragatꝰ suerit. & adiuuerit iam
deficiet genealogia: nr̃a regendo & im¬
perando. Uñ scito qm̃ tollet᷑ otiꝰ potes¬
tas imꝑii de manu tua: postea paruis¬
simo unies temꝑẽ. Tẽ conu̾sus contra
me luchdouicꝰ dix̃ mͥ. Imꝑiũ quod hãcte¬
nꝰ teniusti: uire hereditario: debet reci¬
dicto: uisũ ẽ mͥ affore in p̾sentiarũ luchdo¬
uncũ infantulũ. Tc̃ intuens eũ lothariꝰ
auus eiꝰ dixit mͥ. Talis uidet᷑ eẽ insans: qͣl
ile puer fuit. quẽ statuit dñs in medi¬
odiscipulorũ ⁊ dixit. Taliũ est regnũ
celorũ. Dico uob̃: quia angłi eorũ uideis
faciẽ paiͥs mei qui in celis est. Lu uͦ red
ꝑ illud filum
glomeris: qd̾ in ma¬
nutenes.
bisnodatis gͦ filũ.
de polli¬
ce dextere meȩ: dona¬
uã illi

Expanded text:
mis sibi destinatis; sed per mis sibi destinatis; sed per Remigii, cui Deus magnum apostolatum dedit super reges et super gentes Francorum; qui nisi quisquiliis nostrae propaginis suffragatus fuerit et adjuverit, jam deficiet genealogia nostra regnando et imperando: unde scito quoniam tolletur ocius potestas imperii de manu tua, et postea parvissimo vives tempore. Tunc, conversus contra me, Lodowicus dixit mihi: Imperium quod hactenus tenuisti, jure haereditario debet recidicto, visum est mihi affore inpraesentiarum infantulum. Tunc, intuens, eum, Lotharius avus ejus dixit mihi: Talis videtur esse infans, qualis ille puer fuit quem statuit Dominus in medio discipulorum, et dixit: « Talium est regnum coelorum: dico vobis, quia angeli eorum vident faciem Patris mei qui in coelis est. » Tu llud filum glomeris quod in manu tenes. Disnodans ergo filum de pollice dextrae meae, donabam illi
Abbreviated transcription (Latin):
oblationib. psalmodiis. uigilus ai¬
mosinis. uelocit̾ lib̾atꝰ ero de isto a
& iam duetrsunt ingaudiũ pardi
si. Dix̃q ad me. Respice sinistroisum
Cũq respexissem: uidi ibi duo dolia
altissima bullientia. Ista inquit sunt
tͥ p̾parata ñ te emendaueris. & peni¬
tentiã egeris. de tius nefandis deliehis
Cẽpiq tẽ gͣuit̾ horrere: Cumq cernet
comes meus. in tanto pauore esse sp̃m
meũ: dixit ad me. Sequere me ad
dexterã luculentissi me: uallis para¬
dysi. E cũ graderem᷑: contemplatꝰ
sum ingenti claritate cũ głosissimis
regib. s ere lothariũ auunculum
meũ suꝑ lapid̾e topariũ mire mag¬
nitudinis coronatũ diademate p̃¬
cioso: & iuxta eũ filiũ fͣen᷑ luchdoui¬
cũ similit̾ coronatũ. Uidensq me
cõmminꝰ accersiuit blanda uoce.
dicens. karole successor meus. ñe t̾eiꝰ
in imperio romanorũ: ueni ad me.
Scio qm̃ ꝑ penalem locũ uenisti:
uͥ ẽ pat̾ tuus fr̃ meus. positꝰ inther¬

Expanded text:
oblationibus, psalmodiis, vigiliis, eleemosynis, velociter liberatus ero de isto aquae et jam ducti sunt in gaudium paradisi Dei. Dixitque ad me: Respice sinistrorsum: Cumque respexissem, vidi ibi duo dolia altissima bullientia. Ista, inquit, sunt tibi praeparata, nisi te emendaveris, et poenitentiam egeris de tuis nefandis delictis; coepique tunc graviter horrere. Cumque cerneret comes meus in tanto pavore esse spiritum meum, dixit ad me: Sequere me ad dextram luculentissimae vallis paradisi. Et, cum graderemur, contemplatus sum ingenti claritate cum gloriosis regibus sedere Lotharium avunculum meum super lapidem topazium mirae magnitudinis, coronatum diademate pretioso, et juxta eum filium ejus Lodowicum similiter coronatum. Videns me, cominus accersivit, blanda voce dicens: Karole, successor meus nunc tertius in imperio Romanorum, 165 veni ad me. Scio quod per poenalem locum venisti, ubi est pater tuus, frater meus, positus in ther
Abbreviated transcription (Latin):
rex occidentaliũ francorũ anno tͥcesi¬
mo sexto. regni sui in italiã ꝑgens. oran¬
di causa ad limina apłorũ ꝑuenit.
ibiq a cuncto popło romano ĩperator
eligit᷑ &e ã ioħe p̃p inimperatorẽ consec̃tꝰ.
Anno qͦ regnisui ĩcesimo octauo. ꝙ ĩ¬
perii tercio inchoante in italiã ꝑrexit
liam reu̾tens. transtenso riniso monte.
p̾sentis luminis caruit uisu. iii nonas
octob̾s. indictione decima anno dnĩ
nr̃i octingentesimo septuagesimo unͦ.
cui successit in regno. filiꝰ eiꝰ luchdouieꝰ
Deinde anno regni sui sedõ necdũ ex¬
pleto. ide lucdouicꝰ obiit compendio
palatio sexto. idꝰ apͥł indictione xnͣ.¬

Expanded text:
rex Occidentalium Francorum, anno tricesimo sexto regni sui in Italiam pergens orandi causa, ad limina apostolorum pervenit; ibique a cuncto populo Romano imperator eligitur, et a Johanne papa in imperatorem consecratur, Anno quoque regni sui tricesimo octavo, et imperii tertio inchoante, in Italiam iterum liam revertens, transcenso Ciniso monte, 159 praesentis luminis caruit visu, tertio nonas Octobris, indictione decima, anno Domini nostri octingentesimo septuagesimo septimo: cui successit in regno filius ejus Lodowicus. Deinde, anno regni sui secundo necdum expleto, idem Lodowicus obiit Compendio palatio, sexto idus Aprilis, indictione
Abbreviated transcription (Latin):
licet tarde. brutũ pectus: quo porten¬
tũ illud respiee̾t. Quaꝓpt̾ quod ꝑse
ñ meruit: ꝑ aliũ fieri consensit. Na
ꝙeffredus ille qũẽ supͣ culpaui qͦd
monasteria destruxisset. temerita¬
tis penitens. multoꝙ gemitu ani¬
mum augens. sacͦ corꝑi de ignobili
loco leuato. iustas & egregias inferi¬
as apud sceptoniã soluit: ñ tam̃ ef¬
fugit. s post annũ u̾mib qͥs pe¬
diculos dicimus consumptꝰ est. &
qu̾i anmꝰ indisciplinatꝰ ipse sͥ tor¬
mentũ ẽ. patit᷑q suos etiã hic
mens anxia manes: elfrida de
illo regali suꝑcilio iuelinata di¬
re penituit. adeo ut multis anniᷤ
apd̾ wareuellã carnẽ in deliciis
nutͥtam. cilicio conuolueret
noctib solo strata sine ceruicali
somnũ hauriret. cruces p̾terea
quascũq posset. corꝑi cõmiscens.
digna. Creditũq & celeb̾ter uul¬
gatum: qͦd ꝓpt̾ eiꝰ in eduardũ in so¬
lentiã. multo post tempore tota

Expanded text:
licet tarde, brutum pectus quo portenlicet tarde, brutum pectus quo portentum illud respiceret: quapropter quod ipsa non meruit per alium fieri consensit. Namque Elferius ille quem supra culpavi quod monasteria destruxisset, temeritatis poenitens multoque gemitu animum angens, sacro corpori de ignobili loco levato justas et egregias inferias apud Scephtoniam solvit; non tamen effugit, sed post annum vermibus quos pediculos dicimus consumptus est . Et quoniam animus indisciplinatus ipse sibi tormentum est, patiturque suos etiam hic mens anxia manes, Elfrida de illo regali supercilio inclinata dire poenituit, adeo ut multis annis apud Warewellam carnem in deliciis nutritam cilicio convolveret, noctibus solo strata sine cervicali somnum hauriret, cruces praeterea quascunque posset corpori comminiscens; digna. Creditumque et celebriter vulgatum, quod, propter ejus in Edwardum insolentiam, multo post tempore tota
Abbreviated transcription (Latin):
decꝰ regiũ. Actitabant gͥ publicami &
festiuã letitiam: quasi cũ corꝑe pari¬
ter infodissent. memoriã. S affuit di¬
uine serenitatis. assensus: qui innocen¬
ter cesũ: miraculorũ sublimaret gła.
Adeo cȩlestia iudicia humanis p̾pon¬
derant. Ibi ostensa de celolumina: ibi
claudus gssũ composuit: ibi mutus
organũ resumpsit: ibi ꝓrsus om̃is ua¬
litudo sanitati locũ fecit. Sparsus ru¬
mor ꝑ totam angliam:. martyris m̾i¬
ta p̾dicabat. Quo excita interfectrix:
illuc it᷑ ad oriebatur. Iãq equũ inscen¬
sum stimulus urgebat: cũ manifes¬
tam irã di ꝑsensit. Animal nãq fa¬
miliare quo sedere consueuerat an¬
tea uentis ꝑnitius quod auras ip̃as
p̾curreret: cunc nutu cłi stabat ĩmo¬
bile. Instant ministri. hinc flagris. il¬
line clamorib: ut potentẽ herã. qua
solebat a lacͥtate eueheret. Cassus la¬
bor consumitur: mutato quoq iu¬
mento: cassus icłe sequit᷑. Intellexit

Expanded text:
decus regium: actitabant igitur publicam et decus regium: actitabant igitur publicam et festivam laetitiam, quasi cum corpore pariter infodissent memoriam; sed affuit divinae serenitatis assensus, qui innocenter caesum miraculorum sublimavit gloria. Adeo coelestia judicia humanis praeponderant, ibi ostensa de coelo lumina, ibi claudus gressum composuit, ibi mutus organum resumpsit, ibi prorsus omnis invalitudo sanitati locum fecit. Sparsus rumor per totam Angliam martyris merita praedicabat. Quo excita interfectrix, iter illuc adoriebatur; jamque equum inscensum stimulis urgebat, cum manifestam iram Dei persensit. Animal namque familiare, quo sedere consueverat, antea ventis pernicius, quod auras ipsas praecurreret, tunc nutu Dei stabat immobile; instant ministri, hinc flagris, illinc clamoribus, ut potentem heram qua solebat 260 alacritate eveheret. Cassus labor consumitur, mutato quoque jumento casus idem sequitur; intellexit,
Abbreviated transcription (Latin):
modare. At mulier nou̾cali odio iunpe¬
ũ dolum ruminans. ut nec nomenr¬
gis. filio deesset: insidias pͥiugno ftrue¬
re: quas hoc mͦ consũmauit. lassus
uenatione reu̾tebatur. ꝓpt̾ laborem
siti anhelus. Comites quo quenio ca¬
sus tulerat. canes consectabant᷑. Auh
toquoq quod illi incontigua uilla
habitarent: equo concito illue conten¬
dit iuuenculus solus. nichil ꝓpt̾ mr
centiam metuens: aliorũ quippe an¬
mos ex suo ponderans. Tunc illa mu
liebͥ blanditia aduentantẽ. allitiens
sͥ fecit intencłe: &. post libata basia pa¬
rectũ poculũ auide haurientẽ ꝑsa
tius cũ quantis anime reliquiis pose¬
somipedem calcat᷑ib moniusset. a sis
reu̾tt᷑. uno pede lapsus alto̾q ꝑdeus¬
a tͣctus undante cruore indicia uis
sui sequerentib dedit. Eł t̾e quid̃
saͥne honore apud Narbã sepeliri
iusserunt: inuidentes seilieet mortuo
cespitẽ eccłasticũ. euiuiuo inuiderant

Expanded text:
modare: at mulier, novercali odio viperemodare: at mulier, novercali odio vipereum dolum ruminans ut nec nomen regis filio deesset, insidias privigno struere, quas hoc modo consummavit. Lassus venatione revertebatur, propter laborem siti anhelus; comites, quo quemque casus tulerat, canes consectabantur: 259 auditoque quod illi in contigua villa habitarent, equo concito illuc contendit juvenculus solus, nihil propter innocentiam metuens, aliorum quippe animos ex suo ponderans. liebri blandicia aduenientem alliciens sibi fecit intendere et, post libata oscula, porrectum poculum auide haurientem per ciatus, cum quantis potuit anime reliquiis equum calcaribus monuisset ad suos redire, uno pede lapsus altea tractus undante cruore indicia interitus sui se quaerentibus dedit. Et tunc quidem sine honore apud Werham sepeliri jusserunt, invidentes scilicet mortuo cespitem ecclesiasticum, cui vivo inviderant
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ibi fuerit finis certaminis: a¬
lie litt̾e docent. Dñicã imaginem
exp̾sse locutã. clericos eorũq fauto¬
res confudisse. S adhuc ñ sedatis
animis calne conciliũ indictum.
Ybi cũ incenaculo absente ꝓpter
etatẽ rege considentib totiꝰ eee
senatorib magno conflictu et
contͦuersia res ageretur: iualitus¬
simũ illũ eccłe murũ dunstanũ
dico multorũ conuitiorũ iacula
impeterent nec quaterent: suas
partes cuiꝰq ordinis uiris sõmo
studio tuentib solariũ totũ re¬
pente cũ arrib itͣbib dissilicit.¬
& concidit. Om̃ib ad t̾ram eli sil slis
dunstanus stans suꝑ unã t̃bẽ que si¬
stes erat ꝓbe euasit. Reliqui. uel grm¬
nati. uł ꝑpetui langoris compede di¬
tẽti. Hoc miraculũ archiep̃o exhibu
Nterea rex eduardus fratrem
puerulũ ⁊ nou̾cã pietate congrua ose¬
re. solũ nomen regis habere: illis ati
ꝑmitt̾e. Pat̾ne religionis uestigiarini¬
ri. bonis consilus aurẽ. ⁊ animũ acc̃¬

Expanded text:
Quis ibi fuerit finis certaminis aliae litterae docent, Dominicam imaginem expresse locutam clericos eorumque fautores confudisse: sed, adhuc non sedatis animis, Calnae concilium indictum; ubi cum in coenaculo, absente propter aetatem rege, considentibus totius Angliae senatoribus, magno conflictu et controversia res ageretur, et validissimum illum Ecclesiae murum, Dunstanum dico, multorum convitiorum jacula impeterent, nec quaterent, suas partes cujusque ordinis viris summo studio tuentibus, solarium totum repente cum axibus et trabibus dissiluit et concidit. Omnibus ad terram elisis, solus Dunstanus, stans super unam trabem quae superstes erat, probe evasit; reliqui vel exanimati, vel perpetui languoris compede detenti. Hoc miraculum archiepiscopo exhibuit ntibus. § 162. Interea rex Edwardus fratrem puerulum et novercam pietate congrua colere, solum nomen regis habere, illis caetera permittere, paternae religionis vestigia rimari, bonis consiliis aurem et animum accom
Abbreviated transcription (Latin):
s p̾ponderare p̾rogatiuam eccłe.
Ad laxandũ dubietatis nodũ. q̃rit᷑
⁊ ponit᷑ int̾ duorũ sc̃orũ corpora
leꝓsus. uix solo anhelitu palpitans
cet̾ã tabidus. & inuiuo cadauere
iã mortuus. Arcet᷑ tota nocte hu¬
mana custodia: iugilat tamen
martini gła. Nã postera die appa¬
ruit cutis hominis a parte illius
splendida: a parte germani solita
deformitate lurida. S ne darent
euentui miraculũ obu̾tunt mar¬
tino latꝰ morbidũ. Iãuͦ cũ pͥma
aurora in lucẽ prorũperet. afesti¬
nantib ministris: inuenit᷑ uir
tota cute integer. tota incolumis
p̾dicans beniuolentiam domes¬
tici p̾sulis. qua cessit honori gͣtis¬
simi hospitis. Ita turonici ex tc̃
⁊ deinceps ꝑ patͦni suffragiũ tuto
familiare cumulabant marsu¬
piũ: donec pacis aura clem̃tior.
ꝓpͥis eospenatib inuexit.

Expanded text:
sed praeponderare praerogativam ecclesiae. sed praeponderare praerogativam ecclesiae. Ad laxandum dubietatis nodum quaeritur, et ponitur inter duorum sanctorum corpora, leprosus, vix solo anhelitu palpitans, caetera tabidus, et in vivo cadavere jam praemortuus; arcetur tota nocte humana custodia, vigilat tantum Martini gloria. Nam postera die apparuit cutis hominis a parte illius splendida, a parte vero Germani solita deformitate 184 lurida. Et ne darent eventui miraculum, obvertunt Martino latus morbidum: jam vero cum primo aurora in lucem proreperet, a festinantibus ministris invenitur vir tota cute integer, tota incolumis, praedicans benevolentiam domestici praesulis, qua cessit honori gratissimi hospitis. Ita Turonici, ex tunc et deinceps, per patroni suffragium tuto familiare cumulabant marsupium, donec pacis aura clementior propriis eos penatibus invexit.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Tota enĩ hora maritima
usq ad mare tyrrenũ grassati:
parisius. ⁊ turonis & multas ali¬
as urbes que uł suꝑ sequanam:
uł lig̾im nobiles gallie fluuios sci¬
te sunt. ciib uacuarunt:. Tc̃
corpora multorum sc̃orũ ab an¬
tique requiescionis sedib eruta
iad tutiora loca delata: ꝑegͥnas
rib nobilitarunt suis. Tũc &r
beati martini corpus ut sidomiꝰ
ait totis uenerabile t̾ris in quo pꝰ
uite tempora uiuit honos anti¬
ssiodorũ aclericis susportatũ
& ineccła beati germani locatũ
in auditis signis circũi acentiũ
regionũ homines excitabat. Cũq
aduentates ꝓ remediorum gr̃a
plurima conferrent que baru¬
lorum honera palparent. ut fie¬
ri solet ex pecume partitione est¬
lis cõmissa: Tu ronicis totãuen¬
dicantib. qd̾ eoꝵ herꝰ oblatores
mirabilib inuitasset. Indigens
contra referentib: germanũ ñ
disparẽ merito. equalẽ officio. &
uideri quidẽ amborũ eẽ potentie:

Expanded text:
runt; tota enim ora maritima runt; tota enim ora maritima usque ad mare Tyrrhenum grassati, Parisius, et Turonis, et multas alias urbes quae vel super Sequanam vel Ligerim, nobiles Galliae fluvios, sitae sunt, civibus vacuarunt. Tunc corpora multorum sanctorum ab antiquae requietionis sedibus eruta, et ad tutiora loca delata, peregrinribus nobilitarunt suis. Tunc et beati Martini corpus, ut Sidonius ait, Totis venerabile terris, In quo post vitae tempora vivit honos, Autisiodorum a clericis suis portatum, et in ecclesia beati Germani locatum, inauditis signis circumjacentium regionum homines excitabat. Cumque adventantes pro remediorum gratia plurima conferrent, quae bajulorum onera palparent, ut fieri solet, ex pecuniae partitione lis commissa; Turonicis totam vendicantibus, quod eorum herus oblatores mirabilibus invitasset; indigenis contra referentibus, Germanum non disparem merito, aequalem officio, et videri quidem amborum esse potentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
derarat animo satisfecisset suo: ad elin¬
giamredut. Congregatisq comitib:
exponit inmicorũ otiũ leue uincen¬
dinegotiũ cunctis ad audiendũ erec¬
tis. Ipse contͣctis undecumq auxiliis
exploratorib q p̾missis de sede barba¬
rorum certior redditꝰ eosq repente
adortꝰ inc̾dibili strage cecidit. Residui
cũ rege suo dederunt obsides. quod
xp̃ianitatẽ susciperent. & ab anglia
discederent. Qd̃ ⁊ factũ ẽ. Namq rex
eorũ gudram quẽ nr̃i gurmundũ
uocant. cũ tͥginta ꝓcerib ⁊i omni pene
populo baptrratus & infiliũ a rege
rum. ut eas subfidelitate regis iure
foueret hereditario. quas ꝑuaserat
latrocinio. Uerũ q ñ mutabit
ethyops pellemsuam: datas ille
nuitens donec a nepote istius
elfridi ethelstano subiugati regẽ
unũ anglie fieri. uł muiti conces¬
serunt sic̃ hic dies inuenit. Cet̾ ex
danis qui xp̃iam esse recusarunt
cũ hastengo mare transfretauer̃t

Expanded text:
derarat animo satisfecisset suo, Adelinderarat animo satisfecisset suo, Adelingiam rediit, congregatisque comitibus exponit inimicorum otium leveque vincendi negotium. Cunctis ad audendum erectis, ipse, contractis undecunque auxiliis, exploratoribusque praemissis, de sede barbarorum certior redditus, eosque repente adorsus, incredibili strage cecidit: residui, cum rege suo, dederunt obsides quod Christianitatem susciperent et ab Anglia discederent, quod et factum est: namque rex eorum Gudram, quem nostri Gurmundum vocant, cum triginta proceribus et omni pene populo, baptizatus, et in filium a rege rum, ut eas sub fidelitate regis jure foveret haereditario quas pervaserat latrocinio. Verum, quia non mutabit Ethiops pellem suam, datas ille  transmittens; donec, a nepote istius Elfredi Ethelstano subjugati, regem unum Angliae fieri vel inviti concesserint, sicut hic dies invenit. Caeteri ex Danis, qui Christiani esse recusassent, cum Hastengo mare transfretaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
cantiũ artẽ eludit. Yerũ tu fortune
scde compos: regaliter feceris fiadu¬
torem tuũ deũ & me eius nunqũ
competenti. deuotione demer eris.
Hec dicens sc̃s regem sopora¬
tum sollicitudinib exuit: matrẽ
q prope cubantem tenuesq sõ¬
nos ꝓpt̾ leuamen curarũ ad du¬
rũ cubile muitantẽ: eidem nuntii
unũ &e ide se sominiasse. frequenti u̾¬
borũ recursu iterabant: cũ piscatores
ingressi tantam pisciũ copiam exibu¬
ere ut cuiꝰ uis magni excereitꝰ ingluui ẽ
essaturare posse uideret᷑. Nec multo pꝰ
ergastulum exire ausus. magne astu¬
ciepericulũ fecit. Regis enĩ ianorum
subspecie nimi subi ens tentoria.
unꝰ tantũ fidelissimi fruebat᷑ consci¬
entia. Ibiut ioculatorie ꝓfessor artis
itiã in secretiora tͥclinii ad missus.
nchil fuit arcbanũ quod non exciꝑet
tumocłis. tum aurib. Pluresq dies
ibimoratꝰ: cũ exom̃ĩb que nosse desi¬

Expanded text:
cantium artem eludit: verum tu, fortunae cantium artem eludit: verum tu, fortunae secundae compos, regaliter feceris si adjutorem tuum Deum, et me ejus nuncium, competenti devotione demerueris. » Haec dicens sanctus, regem soporatum sollicitudinibus exuit; matremque etiam prope cubantem, tenuesque somnos propter levamen curarum ad durum cubile invitantem, ejusdem nuncii unum et idem se somniasse frequenti verborum recursu iterabant, 181 cum piscatores ingressi tantam piscium copiam exhibuere ut cujusvis magni exercitus ingluviem saturare posse videretur. Nec multo post, ergastulum exire ausus, magnae astutiae periculum fecit. Regis enim Danorum, sub specie mimi, subiens tentoria, unius tantum fidelissimi fruebatur conscientia: ibi, ut joculatoriae professor artis, etiam in secretiora triclinii admissus, nihil fuit arcanum quod non exciperet tum oculis tum auribus; pluresque dies ibi moratus, cum ex omnibus quae nosse desi
Abbreviated transcription (Latin):
dahylariq comitate. familiari-¬
cutb̾ti mitũ eos euaserit: sic̃ plar sis
mos est mortaliby: ut eos illainiet
memiinisse. q̃ olim horruerinter¬
cepisse: Nam cũ quada dic in¬
is ꝑ orãfluminis. ad piscandũ hi¬
sis: corpꝰ curis egrũ. sopor cõnsit
& ecce cutb̾tꝰ lindifarn. ensis quoi¬
dam ep̃e: his dormientem allon
Ego sum cutb̾tꝰ. si audifti. Misit
me dũs: ut tͥ prospera annuntĩ
Qͥa enĩ anglia iam dudũ peceatoi
penas enormiter luit: mͦ tancdem
indigenarũ scõꝵ m̾itis: suꝑ eam mi¬
sericordie sue oculo respicit. Tu quaq
tam mistrabilit̾ regno extorris. gło¬
se post pancũ tempus in solio repo¬
neris. Atq adeo. signũ exiniũ tibi
dabo. uenient bodie piscatores tur
magnam uĩ
grandiũ piscium
corbilz eue¬
hentes. Quod eo
erit mira¬
bilius: quia his
diebus
gelante aqua flu¬
uius
asperatꝰ nichil tali spe¬
rari
rari ꝑmittit. Suꝑ hec: hodie ge¬
lido rore stillans aex omnẽ pis¬

Expanded text:
da hilarique comitate familiarida hilarique comitate familiariCuthberti meritum eos evaserit; sicut plerumque mos est mortalibus ut eos illa juvet meminisse quae olim horruerint excepisse. Nam cum quadam die inis per oram fluminis ad piscandum dispersis, corpus curis aegrum sopori commisit; et ecce, Cuthbertus, Lindisfarnensis quondam episcopus, his dormientem alloquitur: « Ego sum Cuthbertus, si audisti; misit me Dominus ut tibi prospera annunciem: quia enim Anglia jamdudum peccatorum poenas enormiter luit, modo tandem, indigenarum sanctorum meritis, super eam misericordiae suae oculis respicit. Tu quoque, tam miserabiliter regno extorris, gloriose post paucum tempus in solio reponeris, atque inde signum eximium tibi dabo: venient hodie piscatores tui, magnam vim grandium piscium corbibus evehentes; quod eo erit mirabilius, quia hic diebus, gelante aqua, fluvius asperatus nihil tale sperari promittit; super haec, hodie gelido rore stillans aer omnem pis
Abbreviated transcription (Latin):
semis annos laboriosissime. sed for¬
tissime tenuit. laborũ eiꝰ mextͥca¬
bilis laberintos. singillatim euol¬
uere: non fuit consiliũ. proptere¬
a quod sit legentiũ quedam con¬
fusio: gestorum ꝑom̃es annos
recensitio. Nam quia exercit us
hostilis ꝑ eũ uł satellites eius ab
una parte: regionis fugatus. in
alteram secedebat. rursusq in¬
de pulsus alia loca petebat: oĩa
rapinis &. cedib complens. eã quoq
scͥpto sequi. & ut ita dicam. cũ eo m¬
sulam cireuire. forsitanquis dixe¬
rit extreme esse dementia. Sum¬
matĩ gͥ oĩa exponam. Continuis
ixannis cũ hostib compugnais
mͦ incertis federib illusus. in in
illudentes ultꝰ & ab hoc tande in¬
opie coactꝰ ẽ: ut uix tͥb pagis in fide
rigentib .i. haiitescire. Wiltescire.
sumerseta. etiã minsulam. qͣm¬
dam palustri uligine. uix accessi¬
bilem uocabulo adelingea refuge¬
rit Solebat ipse postea. in temꝑa
feliciora reductus casus suos iocũ¬

Expanded text:
semis annos laboriosissime sed fortissime tenuit. Laborum ejus inextricabiles labyrinthos sigillatim evolvere non fuit consilium; propterea quod sit legentium quaedam confusio, gestorum per omnes annos recensitio: nam quia exercitus hostilis per eum vel satellites ejus ab una parte regionis fugatus in alteram secedebat, rursusque inde pulsus alia loca petebat, omnia rapinis et caedibus complens, eum quoque scripto sequi, et, ut ita dicam, cum eo insulam circuire, forsitan quis dixerit extremae esse dementiae; summatim igitur omnia exponam. Continuis novem annis cum hostibus compugnans, modo incertis foederibus illusus, modo in illudentes ultus, ad hoc tandem inopiae coactus est, ut, vix tribus pagis in fide rigentibus, id est, Hamptescire, Wiltescire, Sumerseta, etiam in insulam quamdam palustri uligine vix accessibilem, vocabulo Adelingia, refugerit. Solebat ipse postea, 180 in tempora feliciora reductus, casus suos jocun
Abbreviated transcription (Latin):
sam ihrłm relinquere. coacti sunt li
quib quia. in sequentib amplior
erit narrandi locus. nc̃ ex u̾b̃ larosi
fedꝰ firmũ int̾ eũ & offam compactũ
subiciam.

Expanded text:
salem, relinquere coacti sunt; de quibus quia in sequentibus amplior erit narrandi locus, nunc ex verbis Karoli foedus firmum inter eum et Offam compactum subjiciam.
Abbreviated transcription (Latin):
lus. Is a quodã isambardo
qui ad paganismũ reu̾sus. fide
fragio conuenit. Quib nec respon¬
sum referentib: hugo quidã non
douicus cũ toto exercitu. apud po¬
tiniũ subsecuiꝰ. om̃ib barbaris:
quos ille adduxerat. uł occisis. uel
elapsis. opimã laureã optinuit. S
non multo post. ꝓ labore illiꝰ expe¬
ditionis. extrema ualitudine debi¬
litatꝰ. heredẽ regni hugonẽ institu¬
it. p̾dicande fidei ⁊ uͥtutis iuuenẽ.
Ita ꝓsapia laroli magni in illo cessa¬
uit. seu quoduxor eiꝰ sterilis fuerat.
seu quod ꝓ breuitate uite absꝙ ꝓ
le decesserat Hugo alterãfiliã eduar-¬
di. duxit uxorem. & genuit rob̃̾tũ
Robtꝰ henricũ henricꝰ philippum.
Philippꝰ huchdouicũ. qui nunc ui
franciam regnat.

Expanded text:
us. Is a quodam Isambardo, qui ad paganismum versus, fidem fragio convenit; quibus nec responsum referentibus, Hugo quidam non dovicus cum toto exercitu apud Pontoium subsecutus, omnibus barbaris, quos ille adduxerat, vel occisis, vel elapsis, opimam lanceam obtinuit. Sed non multo post, pro labore illius expeditionis extrema valetudine debilitatus, haeredem regni Hugonem illum instituit, praedicandae fidei et virtutis juvenem. Ita prosapia Karoli magni in illo cessavit, seu quod uxor ejus sterilis fuerat, seu quod pro brevitate vitae absque prole decesserat. Hugo alteram filiam Edwardi duxit uxorem, et genuit Rodbertum; Rodbertus Henricum; 203 Henricus Philippum; Philippus Lodowicum, qui nunc in Francia regnat.
Abbreviated transcription (Latin):
gente gressus meos: intuitꝰ suꝑ
eũ uͥ erat feruens aqua: udiibi
genitorẽ meũ lucdoiuicũ: stare
usq ad femora: i nimis dolore aggͣ¬
uatꝰ i angore ꝑcussus dixit ad me.
Dñe meus karole noli timere.Sci¬
o quia reu̾tetur rursus sp̃c tuus
ad corpꝰ tuũ: & ꝑmisit te deꝰ huc
uenire: ut uideres ꝓpt̾ que pecͬc̾a
ego & om̃s quos uidisti talia to¬
leramꝰ supplicia. Uno enĩ die sũ
in isto feruentis dolii balneo et
altero die transmutor in isto su¬
auissimo altero a qͣ dolio. ihst

Expanded text:
gente gressus meos, intuitus super gente gressus meos, intuitus super unum ubi erat fervens aqua, vidi ibi genitorem meum Lodowicum stare usque ad femora; et nimis dolore aggravatus, et angore perculsus, dixit ad me: Domine meus Karole, noli timere. Scio quia revertetur rursus spiritus tuus ad corpus tuum; et permisit te Deus huc venire, ut videres propter quae peccata ego, et omnes quos vidisti, talia toleramus supplicia. Uno enim die 164 sum in isto ferventis dolii balneo, et altero die transmutor in isto suavissimo altero aquae dolio; et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am malitiã. ⁊ suꝑbiã. ⁊ mala
consilia que regib nr̃is ⁊ tͥ dedi¬
mꝰ: ꝓpt̾ cupiditatẽ: Cumq hec do¬
lendo congemiscem: eueurrer̃t
ad me dracones aꝑtis. ⁊ plenis sau¬
cib igne. ⁊ sulphure &o pice. uo¬
lentes me inglutire. At ductor meꝰ
tatis. suꝑata sunt ora illorũ ignea.
& pretraxit me ualidiꝰ & descendi¬
mꝰ in unã uallẽ: que erat ex una
parte tenebrosa. ardens uelut
clybanꝰ ignis. ex alia uͦ parte tam
amenissima & splendiclissima: ut
nulla ratione dice̾ ualeã. Uertiq
me ꝯͣ tenebrosã ⁊ fsãmiuomã partẽ.
uidiq ibi aliqͦs regeᷤ meigen̾is ĩ magniᷤᷤ
supplicisᷤ. ⁊ tẽ nimiꝰ ꝯstͥctꝰ angustia pu¬
tauime statĩ ĩ ipsiꝰ dem̾gi suppliciiᷤ.
ris filio illuminante. ocłos meos
uidi e latere uallis. paulisꝑ albes¬
cere lumen ibiq duosfontes flue¬
re: unꝰ erat nuniũ calidꝰ alt̾ uͦ cla¬
rus ⁊ tepidꝰ: & erant ibi duo doli¬
a. Cũq illuc irẽ. filo glomeris re¬

Expanded text:
ram malitiam et superbiam, et mala consilia quae regibus nostris et tibi dedimus propter cupiditatem. Cumque haec dolendo congemiscerem, cucurrerunt ad me dracones, apertis et plenis faucibus igne et sulphure et pice, volentes me inglutire; at ductor meustatis superata sunt ora illorum ignea, et pertraxit me validius. Et descendimus in unam vallem, quae erat ex una parte tenebrosa, ardens velut clibanus ignis; ex alia vero parte tam amoenissima et splendidissima ut nulla ratione dicere valeam. Vertique me contra tenebrosam et flammivomam partem, vidique ibi aliquos reges mei generis in magnis suppliciis: et tunc, nimis constrictus angustia, putavi me statim in ipsis demergi suppliciis aris filo illuminante oculos meos, vidi e latere vallis paulisper albescere lumen, ibique duos fontes fluere. Unus erat nimium calidus; alter vero clarus et tepidus: et erant ibi duo dolia. Cumque illuc irem, filo glomeris re
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ transtulit. Composuit etã librs
denature diuisione titulauit: sot
ꝑpͥecitatẽ necessariu questionũ solureon¬
dam bene utilem si tamen ignoscat
in aliquib in quib a latinorũ t̾mite
deuiauit: dũ ing̾cos acͥter ocłos inten¬
dit. Succelentib annis munificeni¬
a elfridi allectꝰ: uenit angliam. & ap̃
mõnasteriũ nr̃m a pueris quos do¬
cebat grafris ut ꝓfert᷑ ꝑforatus. etia
martyr estimatus est: Qđ sub ambi¬
guo: ad iniuriam sc̃e anime nondi¬
erim: cum celebrem eiꝰ memonã se¬
pulchrũ eiꝰ insinistro latere altaris
& epithaphii ꝓdant u̾sus: scabriqͥ¬
dem ce moderni temporis lima ca¬
rentes: s ab antiquo ñ adeo defor¬
mes. Claudit᷑ in tumulo sc̃s sophis¬
ta ioħes: qͥ ditatꝰ iam erat uiuens dog¬
mate miro. Martyrio tande xp̃i con¬
scende regnũ. Quo meruit: regnant.

Expanded text:
bo transtulit; composuit etiam librum De naturae divisione, titulavit, propter perplexitatem necessariarum quaestionum solvendam bene utilem, si tamen ignoscatur ei in aliquibus, in quibus a Latinorum tramite deviavit dum in Graecos acriter oculos intendit. Succedentibus annis munificentia Elfredi allectus venit Angliam, et apud monasterium nostrum a pueris quos docebat graphiis, ut fertur, perforatus, etiam martyr aestimatus est; quod sub ambiguo ad injuriam sanctae animae non dixerim, cum celebrem ejus memoriam sepulchrum in sinistro latere altaris, et epitaphii prodant versus, scabri quidem et moderni temporis lima carentes, sed ab antiquo non adeo deformes. Clauditur in tumulo sanctus sophista Johannes, Qui ditatus erat jam vivens dogmate miro; Martyrio tandem Christi conscendere regnum, Quo, meruit, regnant
Abbreviated transcription (Latin):
octouo. idꝰ decẽb̾s. dem¬
de karo¬
lus rex suauorũ filius
uici regis noricorũ mo¬
narciam
totiꝰ imperii franeorũ ꝙ Romanoni
Promanorĩ
assumit. anno u̾bi incarnatt octm¬
gentesimo octogesimo uͦ. indictione
tercia. Cuiꝰ uisionẽ quia memorabisĩ
puto. hic dignũ duco interere.⁊¬
ei diei. post celebratũ noctur narũ ho¬
rarũ diuinũ officiũ. dũ irẽ repausatio¬
nis cubitũ. ⁊ uellẽ dormitionis caperi
sõnũ. uenit uox ad me t̾ribilit̾ dicens.
karole exiet a te mͦ sp̃c tuus in hora ñ
modica. Statiq fui raptꝰ in sp̃u & qui
me sustulit in sp̃u fuit candidissimꝰ
tenuitq manu sua glomerẽ. lineũ.
clarissime iubar luminis emitentẽ
siẽ solent comete facẽ qn apparent
aeptfiliũ dissolu̾e: &e dixit adine. Accipe ꝑs¬

Expanded text:
o idus Decembris. Deinde Karolus rex Suavorum, filius wici regis Noricorum, monarchiam totius imperii Francorum et Romanorum assumit anno Verbi incarnati octingentesimo octogesimo quinto, indictione tertia. Cujus visionem, quia memorabilem puto, hic dignum duco intexere.i dici, post celebratum nocturnarum horarum divinum officium, dum irem repausationis cubitum, et vollem dormitionis carpere somnum, venit vox ad me terribiliter dicens: Karole, exiet a te modo spiritus tuus in hora non modica: statimque fui raptus in spiritu, et qui me sustulit in spiritu fuit candidissimus, tenuitque in manu sua glomerem lineum clarissimi jubar luminis emittentem, sicut solent cometae facere quando apparent; coepitque illum dissolvere, et dixit ad me: Accipe fi
Abbreviated transcription (Latin):
successit henricꝰ: qui misit ad el¬
destanũ regẽ anglorũ produab
sororib suis. algitha. & edgita. Q᷑¬
rũ posteriorem filio ortoni collo¬
cauit. alterã cuidã duci uixta al¬
pesnuptũ dedit. Ita hodieq im¬
periũ romanorum & regnum
francorũ ab antiqua unione
scissum. alterũ imperatores
alterum reges habet.

Expanded text:
enricus, qui misit ad Athelstanum regem Anglorum pro duabus sororibus suis Aldgitha et Edgitha; quarum posteriorem filio suo Othoni collocavit, alteram cuidam duci juxta Alpes nuptum dedit. Ita hodieque imperium Romanorum et regnum Francorum ab antiqua unione scissum, alterum imperatores, alterum reges habet.
Abbreviated transcription (Latin):
tigere. Deinde post t̾gũ meũ curren¬
tes uoluerunt me aduncinare. ⁊ in
ipsos puteos sulphureos p̾cipitare S
ductor meus qui portabat glomerr̃
iactauit suꝑscapulas filũ glomeris.
Sicq ascendimꝰ suꝑmontes altissi¬
mos igneos. de quib oriebant᷑ pa-¬
ludes. ⁊ flumina feruentia: & oĩa
metallorũ genera bullientia. Ybi
& meorũ: p̾cipitatas alias usc ad
capillos. alias usq ad mentũ. ali¬
as usꝙ ad umbilicũ. clamauert̃¬
ꝙ ad me eiulando. Dũ uiximꝰ ama¬
uimꝰ tecũ & cũ patre tuo. & cum
frĩb tuis. ⁊ cũ auunculis tuis. facẽ
p̾lia ⁊ homicidia: &e rapinas procu¬
piditate t̾rena. Id̾̃o in ista bullienti¬
a flumina & metallorũ diu̾sa ge
me anumas clamare. Lotentes
potent̾ tormenta patient᷑. Et res¬
pexi: i uidi suꝑripas fluminis
bullientis fornaces piceas &e sulfu¬
reas plenas magnis draconibus.
& scorpionib i serpentib. diu̾si ge¬

Expanded text:
tingere. Deinde, post tergum meum currentingere. Deinde, post tergum meum currentes, voluerunt me aduncinare, et in ipsos puteos sulphureos praecipitare: sed ductor meus, qui portabat glomerem, jactavit super scapulas filum glomeris, sicque ascendimus super montes altissimos igneos, de quibus oriebantur paludes et flumina ferventia, et omnia metallorum genera bullientia, ubi m meorum praecipitatas, alias usque ad capillos, alias usque ad mentum, alias usque ad umbilicum; clamaveruntque ad me ejulando: Dum viximus, amavimus tecum et cum patre tuo et cum fratribus tuis et cum avunculis tuis facere praelia et homicidia et rapinas pro cupiditate terrena, ideo in ista bullientia flumina et metallorum diversa genme animas clamare: Potentes potenter tormenta patiuntur . Et respexi, et vidi super ripas fluminis bullientis fornaces piceas et sulphureas, plenas magnis draconibus et scorpionibus et serpentibus diversi ge
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑillũ duceris in laberintheas
afernorũ penas. Et hoc dicto: p̃cessit
me uelocit̾ distorquens: filũ luciflui
qomieris. dutitp me in profundissimaᷤ
ualles &e igneas:. que erant plene pute¬
isarlentib pice & sulphure. plumbo
ꝙ icerai. & adipe. Ibu inuem pontifi¬
ces paiͥs mei: & auunculorũ meorũ.
Quos cũ pauens int̾rogarẽ: qͥd tã gͣuia
paterent᷑. tormenta: responderunt mͥ
fuimꝰ ep̃i pat̾s tui. & auunculorum
tuorũ. & dũ debumꝰ illos x. popłm il¬
lorũ de pace & concordia ãmonere. &
p̾dicare: seminauimꝰ discordias. & in¬
centores malorũ fuimꝰ. Unde nc incen¬
duñ inistis tartareis suppliciis: & nos
& alii homicidiorũ: & rapinarũ ama¬
ent: qui similit̾ amant nẽ facere.
Qdũ ħ tremebundꝰ auscultare̾: ecce
nigerrum demones aduolantes. cũ
uncis igneis: uolebant app̾hendere
filũ glomeris. quẽ in manu tenehaNł
& ad seattrahere s reu̾berantib folns
illiꝰ glomeris nonualebant filũ con¬

Expanded text:
quia per illum duceris in labyrinthaeas infernorum poenas; et hoc dicto praecessit me, velociter distorquens filum luciflui glomeris; duxitque me in profundissimas valles et igneas, quae erant plenae puteis ardentibus pice, et sulphure, plumboque, et cera, et adipe. Ibi inveni pontifices patris mei et avunculorum meorum; quos cum pavens interrogarem quid tam gravia paterentur tormenta, responderunt mihi: Fuimus episcopi patris tui et avunculorum tuorum, et dum debuimus illos, et populum illorum, de pace et concordia admonere et praedicare, seminavimus discordias, et incentores malorum fuimus; unde nunc incendimur in istis Tartareis suppliciis, et nos, et alii homicidiorum et rapinarum amaent, qui similiter amant nunc facere. Et dum haec tremebundus auscultarem, ecce, nigerrimi daemones advolantes cum uncis igneis volebant apprehendere filum glomeris quem in manu tenebam, et ad se attrahere; sed, reverberantibus radiis illius glomeris, non valebant filum con
Abbreviated transcription (Latin):
corpusculo dignatio nat᷑e incluserat.
ut ult᷑ ad congrediendũ lacesseret:
quencũq audacem. cognosceret.
Hoc maxime timens: ne in tali col¬
ludio timeretur. Deniq in qͦdam
conuiuio. uͥ se plerũq fatuorũ dica¬
citas lib̾ius ostentat: fama est kin¬
naclium regẽ scotorũ ludibũdũ
dixisse. mirũ iuderi tam uili ho¬
muntioni tot ꝓuintias subiei. Id
ꝙa quodam muno sinift aure
acceptũ:. ⁊ edgaro post modũ sollẽpni
conuiuio in os opiectũ. At ille resuis
celata. leinnadiũ qͣsi magni misteri¬
i consultandi gr̃a arcessiuit. Longeq
in siluam ducto: unũ ẽ duob quos
secũ attulerat ensib tradidit. Q ñe
inquid licebit uires tuas exꝑiarȩ. cũ
soli simus. Iam enĩ faxo: ut appareat
quis alt̾ mi̾to supponi debeat. Lu
qͦ ne pede referas: quin mecũ rem
uentiles. Turpe est enĩregi incon¬
uiuio esse dicatulũ: nec esse in p̾lio
promptulũ. Confusus ille nec u̾bo

Expanded text:
corpusculo dignatio naturae incluserat, corpusculo dignatio naturae incluserat, ut ultro ad congrediendum lacesceret quemcunque audacem nosset; hoc maxime timens, ne in tali colludio timeretur. Denique in quodam convivio, 252 ubi se plerumque fatuorum dicacitas liberius ostentat, fama est Kinnadium regem Scottorum ludibundum dixisse mirum videri tam vili homuncioni tot provincias subjici; idque a quodam mimo sinistra aure acceptum, et Edgaro postmodum solemni convitio in os objectum. At ille, re suis celata, Kinnadium, quasi magni mysterii consultandi gratia, accersiit, longeque in sylvam seducto, unum ex duobus, quos secum attulerat, ensibus tradidit; « et nunc, inquit, licebit vires tuas experiare cum soli simus. Jam enim faxo ut appareat quis alteri merito supponi debeat; tu quoque ne pedem referas quin mecum rem ventiles. Turpe est enim regem in convivio esse dicaculum, nec esse in praelio promptulum. » Confusus ille, nec verbo
Abbreviated transcription (Latin):
impetrent. & quanuis crebro cõpatͥo¬
tarũ aduentu ruinas suas suppleant
numquã hunc angulũ mundum
ñi maxime uicti uidebuntur eas
uaticinii u̾itatẽ lectio posterior pate¬
facͥet. Considerarigͦ debet parentis
ꝙ plis indubitata scĩtas. quod alter
uiderit. enigina uigilans: sine ob¬
staculo. &. altera soluerit ꝓblema
de longe porrecto propħie oculo. Sc̃i¬
tati qͦ morũ cõmunicabat seu̾itatis
animositas: t nullũ cuiꝰcũq digni¬
tatis hominẽ: leges eludẽ impune
nemopopularis p̾do: nͥ qͥ mallet in
fortunas alienas gͣssari ꝓͥe uite dispẽ¬
dio. Qͣmͦ enĩ ausus hominũ p̾t̾iret. qͥ
etiã om̃is gen̾is feras sanguinis aui¬
das ex regno ext̾minare. cogitauerit:¬
posuierit: ut sibi quod annis tͥbu
tũ. ecc lupo pͥensitaret. Quod cum
tͥb annis fecisset. quarto destitit: nul
licet ut fertur stature fuerit. & cor¬
pulentie pexilis tantas uires inillo

Expanded text:
impetent: et quamvis crebro compatrioimpetent: et quamvis crebro compatriotarum adventu rumas suas impleant, nunquam tamen hunc angulum mundi cum maxime victi videbuntur eas vaticinii veritatem lectio posterior patefaciet. Considerari ergo debet parentis et prolis indubitata sanctitas, quod alter viderit aenigma vigilans sine obstaculo, et altera solverit problema de longe porrecto prophetiae oculo; sanctitatique morum communicabat severitatis animositas ut nullum cujuscunque dignitatis hominem leges eludere impune nemo popularis praedo, nisi qui mallet in fortunas alienas grassari propriae vitae dispendio. Quomodo enim ausus hominum praeteriret, qui etiam omnis generis feras sanguinis avidas ex regno extndixit, ut sibi quotannis tribuum luporum pensitaret; quod cum tribus annis fecisset, quarto destitit, nulllicet, ut fertur, staturae fuerit et corpulentiae perexilis, tantas vires in illo
Abbreviated transcription (Latin):
qui plerisq mulieril. est leuo soluen¬
dipudoris illierat suppͤlex munificenti¬
e ut quanlibet operosam uestẽ. conspec¬
tostatĩ largiret᷑ pauꝑi. Speriẽ corporis
& artificiũ manuũ in ea liuor qͦ lauda¬
rt: cũ nichil rep̃hendẽ posset. Igit᷑ inti¬
nus medullis uaticiũ combibens: poste¬
romane filio dix̃. Latratꝰ catulorũ quẽ
matre quiescente dedere: significat qͦd
post obitũ tuũ qͥescentib illis qͥmͦ ua¬
lent. iiiuunt. nundũ nati nebulones
contra d̾i latͣbunt eccłam. Sane quod
unũ pomũ secutũ est alterũ ita quod
excollisione scdi in pͥus uderet᷑ uox so¬
arboris totã inumbras angliã: duoꝓ
cedent filii. fautores fid̾i extinguent pͥ¬
mũ lc̃ diu̾se partis incentores dicent
regnabit incelo: uiuis in scło. Iã uͦ qͦd
urceus maior minorẽ implere non
poterat. hoc designat quod gentes
aquilonales: que numerosiores sũt
quã angli angliãpost mortẽ tuam

Expanded text:
qui plerisque mulieribus est leno solvenqui plerisque mulieribus est leno solvendi pudoris, illi erat supellex munificentiae, ut quamlibet operosam vestem conspecto statim largiretur pauperi. Speciem corporis et artificium manuum in ea livor quoque laudaret, cum nihil reprehendere posset. Haec igitur, intimis medullis vaticinium combibens, postero mane filio dixit: « Latratus catulorum, quem matre quiescente dedere, significat quod post obitum tuum, quiescentibus illis qui modo valent et vivunt, nondum nati nebulones contra Dei latrabunt ecclesiam. Sane quod unum pomum secutum est alterum, ita ut ex collisione secundi in prius videretur vox soarboris totam inumbras Angliam, duo procedent filii; fautores secundi extinguent primum: tunc diversae partis incentores dicent regnabit in coelo, vivus in saeculo. Jam vero quod urceus major minorem implere non poterat, hoc desaquilonares, quae numerosiores sunt quam Angli, Angliam post mortem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
Nec multo post undarũ. uolumini
agentib urceolus suꝑ aquã apparis.
&post urceolũ urceolus exundans
aqua. Nam alt̾ uaciis erat. Ꝙ qͣm¬
uis crebro gurgitis impulsu maior
minorẽ urgerent: ut scił aquas suas
millũ infunderet nũquã tamen
optinere potuit quin urceolus na¬
cuus recederet. iterũq quasi suꝑbo
gestu uictor. urceũ impeteret. Donũ
itaq regressus: ut dicit psalmista ꝙ¬
ercitabat᷑ x scopebat sp̃m nseũ. Sed
conuenit eũ ut screnat ⁊ frontem
& anmũ: sͥ studio futurũ. ut appel¬
laret deũ qui nosset enignanta m¬
spiratione sua patefaceret. Q admo¬
nitu recudit ille mesticiã. & solit
in ocia euras: conscius mat̾ne sc̃ĩta¬
tis. cui soleret deus multa reuelars
frat enis uocabulũ elsgiua. bons
opib intenta. pietate. dulcedine:
p̾dita: ut etiam reos quos tͥstis sententi
Quidicũ palam dampnauerat. ipsa
oeculte reclineret. Preciosus amictus

Expanded text:
» Nec multo post, undarum voluminibus » Nec multo post, undarum voluminibus agentibus, urceolus super aquam apparuit, et post urceolum urceus exundans aqua; nam alter vacuus erat, et quamvis crebro gurgitis impulsu major minorem urgeret, ut scilicet aquas suas in illum infunderet, nunquam tamen obtinere potuit quin urceolus vacuus recederet, iterumque quasi superbo gestu victor urceum impeteret. Domum itaque regressus, ut dicit psalmista, exercitabatur, et scopebat spiritum suum. Sed convenit eum mater, ut serenaret frontem et animum: sibi studio futurum, ut appeteret Deum, qui posset aenigmata inspiratione sua patefacere. Quo admonitu retudit ille moestitiam, et solvit in otio curas, conscius maternae sanctitatis, cui soleret Deus multa revelare. Erat ea vocabulo Elfgifa, bonis operibus intenta, pietate et dulcedine praedita, ut etiam 250 reos, quos tristis sententia judicum palam damnaverat, ipsa occulte redimeret. Pretiosius amictus,