comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum opus: crastinus enimdies in quit solli ci¬
tus erit sibi ipsi : Idẽ ut cũ oportuerit sumas
cibum uel potũ uel in dumentum. cum sci¬
lic& necessitas urguere coeperit. adesunt
enim hȩc quianoui pater ues ter quod¬
.S. horum omnium indgetis :÷ suffiocit diei inquit
malicia sua: idestsufficit quod sumere sta¬
ur guebit necessitas ipsa: Quã propter ea
maliciam nominatam arbitror quia paena¬
lis est nobis. pertin& enim adhanc fragili¬
tatem & mortalita tem quã pec cando me¬
riumus: Huic ergo pęnȩ temporalis necessi¬
tatis noli addere aliquid graui us. ut non
solum paciaris harum rerum indigentiam:
sed etiam propter hanc explendam militer
dõ hoc autem locouehementer cauendum est
neforte cum uiderimus aliquem seruum
dĩ prouidere neistaneces saria desint uel
sibi ueleis quorum sibi cura com missa ẽ:
iu dicemus eum contra preceptum dt̃u fa¬
cere & decras tino essesolli titum: Nam

Expanded text:
tum opus. crastinus enim, inquit, dies sollicitum opus. crastinus enim, inquit, dies sollicitus erit sibi ipse, id est ut cum oportuerit sumas cibum uel potum uel indumentum. cum ipsa scilicet necessitas urguere coeperit, aderunt haec, quia nouit pater noster quod horum omnium indigemus. sufficit enim, inquit, diei malitia sua, id est: sufficit quod ista sumere urguebit ipsa necessitas, quam propterea malitiam nominatam arbitror, quia poenalis est nobis. pertinet enim ad hanc fragilitatem et mortalitatem, quam peccando meruimus. huic ergo poenae temporalis necessitatis nolite addere aliquid grauius, ut non solum patiaris harum rerum indigentiam sed etiam propter hanc explendam milites deo. Hoc autem loco uehementer cauendum est, ne forte, cum uiderimuDei providere ne ista necessaria desint, vel sibi, vel eis quorum sibi cura commissa est, judicemus eum contra praeceptum Domini facere, et de crastino esse sollicitum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
non potes tes : Nuobus autem
dominis
seriuire conatur qui & regnum di promagi¬
di promagno
bo no appetit Et hȩc temporalia :
Non potent
propter hoc unum adsumat. id est propterregnũ
dĩ Sicut autem omnes mili tantes accipiunt
annonam &stipendiũ. sic omnes euange licantes
ac cipiunt uic tum & tegumentum: Sed non
omnes propter s alutem reipublice militant:
sedꝰ propter illa quȩ ac cipiunt: Sic non omnes
propter salutem ec desiȩ minis trant dõ sed
propter hȩc tem poralia quȩ tam quam annonã
& stipen dia consequantur. aut propter hoc
& propter illud sed supra iam dictum est.
N potestis duobus dominis seriuire: Ergo sim¬
plici corde tantum modo propter regnum dĩ
debemus operaribonum ad omnes: Non autẽ
in hac operatione uelsolam uel cum regnodi
mercedem temporalium cogitare. quorum
dicitur crastinus dies. nisi intem pore ubi prȩ¬
terito succedit futurum: ergo cum aliquid
boni operamur. nontemporalia sedȩterna
cogitemur. Tunc erit illud bonum & perfec

Expanded text:
non potestis. Duobus autem dominis servire conatur, qui et regnum Dei pro magno bono appetit, et haec temporalia. Non poterit propter hoc unum assumat, id est propter regnum Dei. Sicut autem omnes militantes accannonam et stipendium, sic omnes evangelizantes accipiunt victum et tegumentum. Sed sicut non omnes propter salutem reipublicae militant, sed propter illa quae accipiunt, sic non omnes propter salutem Ecclesiae ministrant Deo, sed propter haec temporalia, quae tanquam annonam et stipendia consequuntur, aut et propter hoc, et propter illud. Sed supra jam dictum est, non potestis duobus dominis servire. Ergo simplici corde tantummodo propter regnum Dei debemus operari bonum ad omnes, non autem in hac operatione vel solam, vel cum regno Dei mercedem temporalium cogitare. Quorum dicitur crastinus dies, nisi in tempore, ubi praeterito succedit futurum. Ergo cum aliquid boni operamur, non temporalia, sed aeterna cogitemus. Tunc erit illud bonum et pe
Abbreviated transcription (Latin):
statim accus at in gratos: ideoque tales in gratos in nouenariorum
numero : tamquam inperfecti remanebunt: unum enim siadditur
ad noueni quȩdam effigies unitatis implerȩtur : quo fittanta con¬
plexio ut ultra non progeatur numerus nisi rursus ad unum rede

Expanded text:
statim accusat ingratos. Ideoque tales in novenario statim accusat ingratos. Ideoque tales in novenario numero tanquam imperfecti remanebunt. Unum enim si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur: quo fit tanta completio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum rede
Abbreviated transcription (Latin):
ad petrum iubetur mittere tamquam illi &suis dicere tur
te ostenditeuors acerdotibus: Namcum irent mundatisunt :
lam enim adeos uenerat petrus sedtamen ꝙsi nondum accepto
baptis matis sacramento nondumspirit aliter ad sacerdotes
linguarum eorum munditio declarata en : quȩ cumitase habeart iam
facile est &um illud uedere fieri posse ut quisq: in ec desiȩ sotietate
doctrinam in tegram ueramq ad sequat : & omnia secundum
catholicam regulam edisserat : distinguat acreatore creaturami
coque manifestet̃ uanctate mendatiorum : tamquam lepram carius se
& tanen ingratus nt dõ & dñm mundatori suo quielatus superbiam
agendarum gratiarum piahumilitate non sinitur : similis que
efficitur eis dequibus dicit a postolus. quicum cognouissent dnm
non ut dm̃ magnificauerunt auigratias egerunt: quod enim dictieos
dm̃ cognouisse : ortendit quidem deleprafiuisse mundatos set tamen

Expanded text:
ad Petrum jubetur mittere , tanquam illi et suis diceretur: ad Petrum jubetur mittere , tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Nam et cum irent, mundati sunt. Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto Baptismatis sacramento, nondum spiritualiter ad sacerdotes iratione linguarum eorum mundatio declarata est . Quae cum ita se habeant, jam facile est etiam illud videre, fieri posse ut quisque in Ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae fidei regulam edisserat, distinguat a Creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse; et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo; quia elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur illis de quibus dicit Apostolus, Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt . Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
fidei perciper& &uerus eius ad probaretur color:
Non quia non potest perseipsum dñs omnia facerenam
ciuus alius hȩc fȩcit &iam in ec desia sed ipsa sotietas con¬
gregatorum fidelium ad probando in inuicem atque communcando
uerȩfidei doctrinam in omnibus quȩ dicuntur uerbis uedsignantur sacra¬
mentis tamquam unam spetiemueri coloris odicat : ad hoc &amperti¬
n& quodidem dicit a postolus Peinde postannos quã tuor decim iscẽdi
iherus olimam cum barnaba: ahsupto &iamtito ascendi &iam secundum
gratiam quȩ data est mihi icc cob: & petrus &iohannes qui uideb anus
columnȩ cẽidextras dederunt mihi &barnabȩ sotietatis: ipsa &uam
conlatiounam doctrinȩ speciem ex clusa⁊ omniuarietate monstrabat:
quods alubriter &iam corrinthios mon& dicens. Obsecro autem uos fratres
cum elemosi nȩ eius acceptȩ & prȩces cius auditȩ illi ab ange lo
nuntientur : propterdo ctrinȩ tamen sacramentorumq uncatem

Expanded text:
fidei perciperet, et verus ejus approbaretur color . fidei perciperet, et verus ejus approbaretur color . Non quia non potest per seipsum Dominus omnia facere; nam is alius haec facit etiam in Ecclesia? sed ut ipsa societas congregatorum fidelium, approbando in invicem atque communicando verae fidei doctrinam in omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacramentis, tanquam unam speciem veri coloris obducat. Ad hoc etiam pertinet quod idem dicit apostolus: « Deinde post annos quatuordecim ascendi Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum gratiam quae data est mihi Jacobus, Petrus et Joannes, qui videbantur columnae esse, dexteras dederunt collatio unam doctrinae speciem exclusa omni varietate monstrabat, quod salubriter etiam Corinthios monet, dicens: Obsecro autem vos, fratres,cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntiarentur, propter doctrinae sacramentorumque unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mi & ueri principis sacer dotum: Nam nunc &omnesurguuntur. quod tunc
regibus tantum & sacerdotibus fiebat : quod attpetrus Ad xp̃ia num populun
si cribens regalle s acerdotium utrumq nomen illi populo conuenire decla¬
raua: quo illa unctio pertinebat : Cetera taque uitia tam quamualatu¬
dines & quasi membrorum animȩ atque sensum perscipsum : eterius
in conscentia & itelltu dĩs sanat & corrigt: doc irina uero uel imbuendi
persacramenta uel cata ciz andꝗ persermonem sonantem atq
lectionens ubicolor quidam intellegitur uerus at quesencerus
quia in prompturh est & foris eminentissimus non enim in
or cultis cogitationibus sedinmanifestis operationibus hȩc
aguntur .: ec desiȩ proprie contributa est : itaq & paulas coce
dñi audia quid mepesequeris : Et ogo sum ihus quemtu
persequeris quet ad an naniam tamen missus est: ut illo sacerdono¬
quod in ecdesia constitutum est: sacramentum doctrinȩ

Expanded text:
summi veri principis sacerdotum. Nam nunc et omnes unguntur, quod tunc summi veri principis sacerdotum. Nam nunc et omnes unguntur, quod tunc regibus tantum et sacerdotibus fiebat. Et quod ait Petrus ad Christianum populum scribens, regale sacerdotium , utrumque illi populo nomen convenire declaravit, quo illa unctio pertinebat. Caetera itaque vitia tanquam valetudines et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Doctrina vero vel imbuendi per sacramenta, vel catechizandi per sermonem sonantem atque lectionem, ubi color quidam verus intelligitur atque sincerus, quia in promptu est et foris eminentissimus: non enim in occultis cogitationibus, sed in manifestis operationibus haec aguntur, Ecclesiae proprie contributa est. Itaque et Paulus, voce Domini audita, Quid me persequeris? ego sum Jesus, quem tu persequeris : ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotod in Ecclesia constitutum est, sacr
Abbreviated transcription (Latin):
sensium it que membro rum Leprosiergo non ab surde intelegi possunt
quistientiam uerȩ fideinonhabentes uarias doctrinas prositentur
erroris nonenim uel abs condum inperitiam suam sed pro summa
pencia propherunt inlucem Riactantia sermonis ostentant :
Nulla porro falsa doc trinaest quȩ non aliqua uera intermis¬
ceatiur : Ego falsis in ordinata permixta inuna disputatione
hominis tam quamueris falsisq colorũ locis hiumana corpora
uaradntem t quemaculantem: Iu autem tamuit andisum ec clesiȩ iusi fien
potest longius remotimagno clamore xp̃m interpellent: sicut isti
dĩmonterpellauert promedicna corporali satis puto significarolepram
falsam ẽe doctrinam quambonus prȩceptor absterg& : sacerdotium uert
iudeorum neno fidelium dibiqdat figuram fiuisse sacerdo cii regalis
quod est un ce desi a quo consetrantur omnes pertinentes ad corpus ap̃isum

Expanded text:
sensuum atque membrorum. Leprosi ergo non absurde intelligi possunt, sensuum atque membrorum. Leprosi ergo non absurde intelligi possunt, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantia sermonis ostentant. Nulla porro falsa doctrina est quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permixta, in una disputationem tanquam veris falsisque colorum locis humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest longius remoti, magno clamore Christum interpellent, sicut isti Dominum interpellaverit pro medicina corporali, satis puto significare lepram falsam esse doctrinam, quam bonus praeceptor abstergit. Sacerdotium vero Judaeorum nemo fidelium fere dubitat figuram fuisse futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
solus gratias agit: hȩc enim libere quȩruntur. utt &iam non in¬
uestigata uel nihil. uel non multum inpediant intentio nem legentis
sedilla potius cur eos ad sacerdotes misertt: Vt cum irent mundarent̃
nullum eorum quibus hȩc corporalia beneficia prȩstitit. inuenit᷑
misi se adsacerdotes nisi leprosus nam & illum alepra mundauerat:
cui dixit uade ostende tes acerdotib: &offerprotes acnficium
quod precepit morses intestimoniumillis: deindequalis mundatio
spĩ talis possit intellegiẽorum quos ingratos extitis se arguit:
Secundum corpus enim facile ẽ uider posse hominum non habere
lepram & tamen animi eẽ nonbon: secundum significationem
autem huius miraculi conturbat considerantem : quo modo mun¬
dus dicipossit ingratus: quȩrendunẽ igitur. quid ips a lepra
signific& non enim sanati sed mundati dicuntur: quia ea caru¬
erurit: coloris quippouitiumẽ hon ualetudinis aut intȩgrttatis

Expanded text:
solus gratias agit; haec enim libere quaeruntur, ut etiam non investigata, vel nihil vel non multum impediant intentionem legentis: sed illa potius, cur eos ad sacerdotes miserit, ut cum irent mundarentur. Nullum enim eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit, invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos. Nam et illum a lepra mundaverat cui dixit: Vade, ostende te sacerdotibus, et offer pro te sacrificium quod praecepit Moyses, in testimonium illis . Deinde qualis mundatio spiritualis possit intelligi eorum, quos ingratos exstitisse redarguit. Secundum corpus enim facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni: secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem, quomodo mundus dici possit ingratus. Quarendum igitur est quid ipsa lepra significet. Non enim sanati, sed mundati dicuntur qui ea caruerunt: coloris quippe vitium est, non valetudinis aut integritatis
Abbreviated transcription (Latin):
Palmas in faciem eius dant: quiperfidia ce¬
catseum nonuenisse ad firmant: tam quã
prȩsentiã eius ex termin anter & repellen¬
tes error hereticorum dexp̃o tribus
generibus terminatur: aut enim
dediuinitate. aut dehumanitate. aut de utroꝙ̃
falluntur:
xniii Quodad passionem euntem dnm̃ alonge
seque batur petrus. significabat ec clesiam
secuturam quidem hoc est imitaturam
pafstones passiones dñi sed longe differenter
ec clesia  enim prosepatitur. at ille pro ȩcclesia
tio timoris trinaẽ: cupiditati quȩ est incuri¬
o stiate : opponitur timor mortis: sicut enĩ
in illa cognoscendarum rerum est auiditas
ita in ista metus amittendȩ talis notitiȩ. cupi¬
diati uero honorum uel laudis opponitur
timor igno miniȩ. & contumeliarum: cupi¬
ditati autem uo luptatis. opponitur timor
do loris non absur de ego intellegitur prop¬
ter trinam temptationem passionis.
ter dnm orasse ut transirex calix sedita
ut potius impleretur uoluntas patris:¬

Expanded text:
Palmas in faciem ei dant, qui perfidia caecati eum non venisse affirmant, tanquam praesentiam ejus exterminantes et repellentes. Error haereticorum de Christo tribus generibus terminatur: aut enim de divinitate, aut de humanifalluntur. XLVI. Ib. XXVI, 58. Quod ad passionem euntem Dominum a longe sequebatur Psecuturam quidem, hoc est, imitaturum vestigia passionis Domini, sed longe difEcclesia enim pro se patitur, at ille pro Ecclesia. tio timoris trina est. Cupiditati quae in curiositate est, opponitur timor mortis: sicut enim in illa cognoscendarum rerum est aviditas, ita in ista metus amittendae talis notitiae. Cupiditati vero honorum vel laudis, opponitur timor ignominiae et contumeliarum. Cupiditati autem voluptatis, opponitur timor doloris. Non absurde ergo intelligitur propter trinam tentationem passionis, ter Dominum orasse ut transiret calix; sed ita ut potius impleretur voluntas Patris
Abbreviated transcription (Latin):
incidit in latrones:
Quod martha excepit illum in domosuaubi
maria sedebat ad pedes dñi: pane
Deillo quia media nocte ab amico petittres
Quodatt tulistis clauem scientiȩ
Quod ati anima plus est quam es ca:
Quod ait sint lumbiuri ac cincti & lucernȩ
ardentis:
Demensura tritici quã datfidelis dispensator

Expanded text:
incidit in latrones. XX. Quod Martha excepit illum in domum suam, ubi Maria sedebat ad pedes ejus. XXI. illo qui media nocte ab amico petit tres Quod ait, Tulistis clavem scientiae. XXIV. Quod ait, nina plus est quam esca. XXV. Quod ait, sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentis. De mensura trictici quam dat fidelis dispensator
Abbreviated transcription (Latin):
uobis cum bibam : &iam ipsis resur rectionem
corporum ad induendam inmortalitactem
promittit: Ulobis cum enim non adid tẽpus sed
eandem in noucctionem dictum accipiendum est:
Nccm &nos dicit aposto lus resur rexis se cum
auferat: quod autem de hoc genimine uitis &iã
illud nouum ẽẽ dicit. significat eadem utique
corpora resur rectura secundum innouationem
cȩlestem: quȩ nunc secundum terrenam ue¬
tus tatem moritura sunt: Si autem uitam decui¬
us uetustate: nunc passionis calicembibit
ipsos tudȩos intellex eris : significatum est
plenitudo gentium omnis irł saluus fier&¬

Expanded text:
obiscum bibam, etiam ipsis resurrectionem corporum ad induendam immortalitatem promittit. Vobiscum enim non ad idem tempus, sed ad eamdem innovationem dictum accipiendum est. Nam et nos dicit Apostolus resurrexisse cum afferat. Quod autem de hoc genimine vitis etiam illud novum esse dicit, significat eadem utique corpora resurrectura secundum innovationem coelestem, quae nunc secundum terrenam vetustatem moritura sunt. Si autem vitem de cujus vetustate hunc passionis calicem bibit, ipsos Judaeos intellexeris, significatum est plenitudine Gentium, omnis Israel salvus fie
Abbreviated transcription (Latin):
inpendia iudȩorum : Mam manauero iniquitatis ab hoc
adño appellatẽa est istape cunia quampossidemus adtem¬
pus : quia mammonȩ diuitiȩ inter pretantur:
Nec sunt istȩ diuitiȩ nisimi quis. qui in his constituunt
spem atque copiam beatitudinis suȩ. Aiustis uero
cum hȩc possidenter: est quidem istapecunia sed non
sunt illis diuitiȩ : nisicȩleste & spiritales: quibus

Expanded text:
impendia Judaeorum. Mammona vero iniquitatis ob hoc impendia Judaeorum. Mammona vero iniquitatis ob hoc a Domino appellata est ista pecunia, quam possidemus ad tempus, quia Mammona divitiae interpretantur, nec sunt istae divitiae nisi iniquis, qui in eis constituunt spem atque copiam beatitudinis sucum haec possidentur, est quidem ista pecunia, sed non sunt illis diuitiae nisi caelestes et spiritales, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
inabernacula ȩt̃ia : Quinecessitatibus suis bona terrena
communicauerint : dequibus &iamdict : Quod siquis
alicui eorum calicem aque frigidȩ dederit : tantum in nomino
discipuli noper d&mercedem suam : Sed &iam econtrario
ducuntur istȩs imilitudines antellegamus silaudari potuit
ille adño cuirraudem faciebat: quanto amplius placcant.
dĩo dõ. qui gecundumcius ptȩceptum illa opera faciunt:
sicut &iam deiudice iniquitatis. quunter pellabatur
auidua: comparationem duxit adiudicem dña cuinul
la exparte iudex iniquus conferendus estꝰ Quod
atem decentum cadis olei quinquaginta scribi
fecit adebitore: & decentum choris tritici:
octoginta ad nihil aliud ualere arbitror :
Nisi ut eaquȩ similiter atque in leuitas iudei quisq operat᷑
in xp̃ieclesiam : ab und & iustitiacius superscribarum &
pharis eorum : Vt cum illi decimas darent iusti demidiasdent :
Sicut nondefructibus sed deipsis bonissus fecit Zachus:
autcerte duplic& decimam ittduas decimas dando super&

Expanded text:
abernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicauerint; de quibus etiam dicit: quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam. sed etiam e contrario ducuntur istae similitudines, ut intellegamus, si laudari potuit ille a domino, cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant domino deo qui secundum eius praeceptum illa opera faciunt; sicut etiam de iudice iniquitatis, qui interpellabatur a uidua, comparatila ex parte judex iniquus conferendus est . Quod autem de centum cadis olei, quinquaginta scribi fecit a debitore; et de centum coris tritici, octoginta; ad nihil aliud valere arbitror, nisi ut ea quae similiter atque in Levitas Judaei, quisque operatur in Christi Ecclesiam, abundet justitia ejus super Scribarum et Pharisaeorum , ut cum illi decimas darent, isti dimidias dent: sicut non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit Zacchaeus ; aut certe duplicet decimam, ut duas decimas dando superet
Abbreviated transcription (Latin):
lustus ẽ nsicũ aduersus se ista c̃fligunt¬
& cogunt nos dicere: uideo aliã legem¬
in mẽbris meis repugnantẽ legimentis
meȩ & luctũ nostrũ lacrimosa uoce
testari. miser ego homo quisme libera¬
bit de corpore mortis huius: Si forti¬
tudo ẽ qua beati sunt qui esu riunt & sitiunt
iustitiã qũo ipsi saturabunt᷑. Oremus ut
panis nr̃ cottidianus detur nobis hodie
quo fulti atq sustentati ad plenissimã illã
saturitatẽ uenire possimus : Sic̃ siliũ ẽ
quo beati sunt miseri cordes qm̃ ipsorũ mi

Expanded text:
luctus est, nisi cum aduersum se ista confligunt etluctus est, nisi cum aduersum se ista confligunt et cogunt nos dicere: uideo aliam legem membris meis repugnantem legi mentis meae, et luctum nostrum lacrimosa uoce testari: miser ego homo; quis me liberabit de corpore mortis huius? si fortitudo est, qua beati sunt qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quia ipsi saturabuntur, oremus, ut panis noster cotidianus detur nobis hodie, quo fulti atque sustentati ad plenissimam illam saturitatem uenire possimus. si consilium est, quo beati sunt misericordes, quoniam ipsoru
Abbreviated transcription (Latin):
mortalẽ meruimus & unde ipsius mi¬
sericordia liberamur.. Uidet᷑ &iã mihi
septinarius iste numerus harũ petitio¬
nũ congruere illi septinario numero
ex quo totus iste sermo manauit. Si
enĩ timor dĩ est quobeati fiunt pau¬
peres sp̃u quõ ipsorũ ẽ regnũ cȩlorum:
Petamus ut scĩ ficet᷑ in hominib: nom̃
dĩ timore casto ꝑmanente in scła sđrũ:¬
Si pietas ẽ qua beati sunt mites quo ipsi
possidebunt terrã. Petamus utueniat
regnũ eius siue innos ipsos ut mites camus
necer resistamus: Siue decelo interras
inclaritate aduentus dñi quonos gau¬
debimus & lȩtabimur dicente illo.
anima mea audiant mansueti &iocun¬
dent᷑ : Siscientia ẽ quabeatis qui lu¬
gent qũo ipsi c̃solabunt᷑: Oremus ut
fiat uoluntas eius sicut incȩlo & interra.
quia cdicorpus tã quã terra. spũi tãquã
celo sũma & tota pace c̃senserit ñ luge¬
bimus : Nã nullis alius huius tẽporis

Expanded text:
mortalem meruimus, et unde ipsius mimortalem meruimus, et unde ipsius misericordia liberabimur. Videtur etiam mihi septenarius iste numerus harum petitionum congruere illi septenario numero, ex quo totus iste sermo manavit. Si enim timor Dei est, quo beati sunt pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum , petamus ut sanctificetur in hominibus nomen Dei, timore casto permanente in saecuSi pietas est qua beati sunt mites, quoniam ipsi possidebunt terram, petamus ut veniat regnum ejus, sive in nos ipsos, ut mitescamus, nec ei resistamus, sive de coelo in terras in claritate adventus Domini, quo nos gaudebimus et laetabimur, dicente illo: anima mea; audiant mansueti et jucundentur . Si scientia est qua beati sunt qui lugent, quoniam ipsi consolabt in caelo et in terra, quia, cum corpus tamquam terra spiritui tamquam caelo summa et tota pace consenserit, non lugebimus. nam nullus alius huius temporis
Abbreviated transcription (Latin):
corporũ significantes sed puritatemen¬
tis haurientes Nã fortasse ꝓpt̃ eapa¬
nis dictus ẽ ñ potus. quia panis frangen¬
do atq mandendo in alim̃tũ conuertit᷑
Sic̃ scripturȩ aperiendo & disserendo
animã pascunt: Potus uero paratus ẽ
sicuti ẽ. transit incorp. ut istotẽpore
panis sit ueritas cũ cottidianus panisdicit᷑.
Tunc aũ potus cũ labore nullo disputandi
& sermocinandi qua si frangendi atq: manden¬
di opuserit. sedsolo hausto sincere acꝑspicuȩ
ueritatis: Et peccata nunc nobis dimitunt᷑
& nunc dimittimus quȩ harũ quattuor re¬
liquarum secunda petitioẽ .: Tunc aũ nul¬
la erit uenia peccatorũ quia nulla pec¬
cata & tempatationes tẽporalẽ istam
uitã infestant. Non aũ erunt cũ ꝑfectũ
fuerint quod dictũ ẽ. ab scondes eos in ab¬
dito uultus tui: & malũ aquoliberari
optamus & ipsa liberatio amalo. adhanc
utiq uitã pertinet. quã & iustitia dĩ

Expanded text:
corporum significantes, sed puritate mencorporum significantes, sed puritate mentis haurientes. Nam fortasse et propterea panis dictus est, non potus, quia panis frangendo atque mandendo in alimentum convertitur, sicut Scripturae aperiendo et disserendo animam pascunt. Potus autem paratus, sicuti est, transit in corpus, ut isto tempore panis sit veritas, cum quotidianus panis dicitur; tunc autem potus, cum labore nullo disputandi et sermocinandi, quasi frangendi atque mandendi, opus erit, sed solo haustu sincerae ac perspicuae veritatis. Et peccata nunc nobis dimittuntur, et nunc dimittimus, quae harum quatuor reliquarum secunda petitio est; tunc autem nulla erit venia peccatorum, quia nulla peccata. Et tentationes temporalem istam vitam infestant, non autem erunt cum perfectum fuerit quod dictum est: Abscondes eos in abdito vultus tui . Et malum a quo liberari optamus, et ipsa liberatio a malo ad hanc utique vitam pertinet, quam et justitia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis &ideo sȩculi terminatione cõple¬
bit᷑. tam̃ omnia tria in ȩternũ manebunt:
Nã & scĩficatio nominis dĩ sẽpit̃naerit.
& regni eius nullusẽ finis. & perfectȩ nrȩ
beatitudini ȩterna uita ꝓmittit᷑. Perma
nebunt ergo istatria consumata atq
cumulata millauita quȩ nob ꝓmittitur :
Reliqua uero quattuor quȩ petimus ad
tẽporalẽ istã uitã ꝑtinere mihiuident᷑ qđ pri¬
mũ ẽ. Panẽ nr̃m cottidianũ da nob̾ hodie
hoc ipso eñĩ qđ dictus ẽ cottidianus panis
siue sp̃italis signifet᷑. siue sacramento aut
inuictu iste uisibilis adhoctemp ꝑtinet
qđ appellauit hodie : ñ quia sp̃italis eib
ñ ẽ sẽpiternus. Sed quia istȩ qui cotti¬
dianus dictus ẽ inscripturss siue instre¬
pitu sermonis siue quibq tẽpralibus
signis exhibet᷑ animȩ : quȩ omniatunc uti¬
q ñerunt cũ om̃ erunt docibiles dõ
& iprã in effabilẽ lucẽ ueritatis ñ motu

Expanded text:
tudinis, et ideo saeculi terminatione completudinis, et ideo saeculi terminatione complebitur, tamen omnia tria in aeternum manebunt. Nam et sanctificatio nominis Dei sempiterna erit, et regni ejus nullus est finis, et perfectae nostrae beatitudinebunt ergo ista tria consummata atque cumulata in illa vita quae nobis promittitur. Reliqua vero quatuor, quae petimus, ad temporalem istam vitam pertinere mihi videntur. Quorum primum est: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Hoc ipso enim quod dictus est quotidianus, panis spiritalis significatur, sive in sacramento, aut in victu isto visibilis, ad hoc tempus pertinet, quod appellavit hodie: non quia spiritalis cibus non est sempiternus, sed quia iste, qui quotidianus dictus est in Scripturis, sive in strepitu sermonis, sive quibusque temporalibus signis exhibetur animae. Quae omnia tunc utique non erunt, cum omnes erunt docibiles Dei, et ipsam ineffabilem lucem veritatis non motu
Abbreviated transcription (Latin):
ex omni hominis parte inoportuno tẽpore
ꝑ ficiet᷑ beatitudo. quȩ in hac uita inchoata
ẽ. & cui capessendȩ atque optinendȩ ali¬
quando nunc omnis conatus inpendit᷑¬
Sedharũ septẽ petitionũ consideranda &
cõmendanda distinctio ẽ.: Nã cũuita nr̃a
tẽporalit̃ nunc agat᷑ atq speret᷑ eterna : et tum
eterna priora sunt dignitate quauis tẽporalibus
prius actib ad illã transeat᷑ triũ primarũ pe¬
titionũ inpetrationes quãquã in hac uita quȩ
isto sȩculo agit᷑ exordiũ capiant: Nã & scifi¬
catio nominis dĩ ab ipso humilitatis dñi ad¬
uentu agi coepit. & aduentus regnieius quo
inclaritate uenturus ẽ ñ ia finito sȩculo.
sed infine sȩculi manifestabit᷑. Et ꝑfectio
uoluntatis eius. sicut in celo & interrasiue
iustos & peccatores cȩlũ & interrã intelle¬
gas. siue sp̃m & carnẽ. siue dm̃ & ecclesiã
siue omnia simul ipsa ꝑfectioni nr̃ȩ beati¬

Expanded text:
ex omni hominis parte opportuno tempore ex omni hominis parte opportuno tempore perficietur beatitudo, quae in hac vita inchoata est, et cui capessendae atque obtinendae aliquando nunc omnis conatus impenditSed harum quatuor petitionum consideranda et commendanda distinctio est. Nam cum vita nostra temporaliter nunc agitur atque speratur aeterna, et cum aeterna priora sunt dignitate, quamvis temporalibus prius actis ad illa transeatur, trium primarum petitionum impetrationes, quanquam in hac vita, quae isto saeculo agitur, exordium capiant nam et sanctificatio nominis Dei ab ipso humilitatis Domini adventu agi coepit; et adventus regni ejus, quo in claritate venturus est, non jam finito saeculo, sed in fine saeculi manifestabitur; et perfectio voluntatis ejus, sicut in coelo et in terra, sive justos et peccatores coelum et terram intelligas, sive spiritum et carnem, sive Dominum et Ecclesiam, sive omnia simul, ipsa perfectione nostrae beati
Abbreviated transcription (Latin):
Sedlibera nos amalo. Orandũ ẽ enĩ ut
ñ solũ ñ inducam inmalũ quocaremus
quod sexto locopetit᷑. sed ab illo &iamli¬
beremur quo iã inducti sumus. Qđ cũ factũ fuerit
nihil remanebit formidolosũ. nec omnino metu¬
enda erit ulla tẽptatio quãtam̃ in hac uita quã¬
diu istã mortabitatẽ circũ ferimus in quã serpen¬
tina ꝑsuasione inducti sumus ñ sperandũ ẽ posse
fieri. Sed tam̃ aliquando futurũ sperandũ ẽ
& hȩc ẽ spes que ñ uidet᷑. Dequa cũ loq ret a pos¬
tolus ait. Spes aũquȩ uidet᷑ ñ ẽ spes. sed tam̃
sapientia quȩ in hac quoq uita c̃cessa ẽ fidelib
seruis dĩ ñ ẽ desperanda: ea ẽ aũ ut id qđ dño re¬
uelante fugiendũ ẽẽ intellexerimus cautisni¬
ma uigilantia fugiamus. & id qđ dño reuelan¬
te appendũ eẽ intellexerimus flagrantissima
caritate appetamus. Ita &iã reluͦ liuius
mortalitatis honore ipsamortedeposita

Expanded text:
est, Sed libera nos a malo. Orandum est enim ut est, Sed libera nos a malo. Orandum est enim ut non solum non inducamur in malum, quo caremus, quod sexto loco petitur; sed ab illo etiam liberemur, quo jam inducti sumus. Quod cum factum fuerit, nihil remanebit formidolosum, nec omnino metuenda erit ulla tentatio. Quod tamen in hac vita quamdiu istam mortalitatem circumferimus, in quam serpentina persuasione inducti sumus, non sperandum est posse fieri; sed tamen aliquando futurum sperandum est, et haec est spes quae non videtur: de qua cum loqueretur Apostolus, ait, Spes autem quae videtur, non est spes . Sed tamen sapientia, quae in hac quoque vita concessa est, fidelibus servis Dei non est desperanda. Ea est autem, ut id quod Domino revelante fugiendum esse intellexerimus, cautissima vigilantia fugiamus; et id quod Domino revelante appetendum esse intellexerimus, flagrantissima charitate appetamus. Ita enim reliquo mortalitatis hujus onere ipsa morte deposito,
Abbreviated transcription (Latin):
territus dñmnegauit: Sunt &iã tẽpta
tiones humane. credo cũbono quisque
animo secundũ humanãtam̃ fragilitatẽ in a¬
liquo consilio labit᷑. aut inritat᷑ in fratrem
studio corrigendi paulo tam̃ amplius quã
xp̃iana tranquillitas postulat : Dequib apos¬
tolus dic̃. Tẽptatio uos ñ adp̃hendit nisi hu¬
mana: Cũ idẽ dicat. fidelis ds̃ quiuos ñ
sinat tẽptari supra quã potestis ferresed
faciet cũtẽptatione & iãꝓuentũ ut possitis
tolerare. In qua sententia satis ostenedit
ñ id nob orandũ eẽ utñtẽ ptemur. sed nemn
tẽptationẽ inducam᷑ inducim᷑ enĩ. sitales
acciderint quales ferreñ possumus. Sed
cũtẽptationes periculosȩ inquas inferri
atq incidi periculosũ ẽ: aut ꝓsperis reb¬
tẽporalib aut aduersis oriant᷑ nemofran¬
git᷑ aduersarũ molestia qui ꝓsperarũ de¬
lectatione ñ capitur.
ulticha et septicho a petitio

Expanded text:
territus dominum negauit. sunt etiam humanae territus dominum negauit. sunt etiam humanae temtationes, credo, cum bono quisque animo, secundum humanam tamen fragilitatem in aliquo consilio labitur aut irritatur in fratrem studio coChristiana tranquillitas postulat; de quibus Apostolus dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana ; cum idem dicat: Fidelis Deus qui vos non sinet tentari supra quam potestis ferre, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis tolerare ; in qua sententia satis ostendit, non id nobis orandum esse ut non tentemur, sed ne in tentationem inducamur. Inducimur enim si tales inciderint, quas ferre non possumus. Sed cum tentationes periculosae, in quas inferri, atque incidere perniciosum est, aut prosperis temporalibus, aut adversis oriantur, nemo frangitur adversarum molestia, qui prosperarum delectatione non capitur. Ultima et septima petitio
Abbreviated transcription (Latin):
Certe hoc ipse dñs in euangeliocheit.
cui heretici isti uelint nolint colla submittunt:
siaũ hoc mouent᷑ qđ tẽptandũ iustũ satanas
petuit ado. non ego expono quare sit factũ.
sed ipsos cogo exponere quaresit dictũ in
euangelio ab ipso dño discipulis: Eccesata¬
nas petit uexare uos quasitriticũ. & petro
ait: Ego aũ postulaui nedeficiat fidestua:
Cũ aũ hoc exponunt mihi simul illud qđ
ame quȩrunt exponunt᷑: si uero ñ ualue¬
rint hoc exponere : ñ audeant id qđ ineuan¬
gelio sine offensione ñ intellegunt in ali¬
quolibro cũtemeritate culpare: fiunt
igit᷑ tẽptationes ꝑsatanan ñ potestate e
sed ꝑmisso dnĩ adhomines aut ꝑsuis pec¬
catis puniendos: aut ꝓdñimisericordia
ꝓbandos. & exercendos: Et interẽ plu¬
rimũ inqualẽ quisq tẽptationẽ inci¬
dat: ñ enĩ intalẽ incidit iudas quiuen¬
didit dñm. in qualẽ incidit petrus cũ

Expanded text:
certe hoc ipse dominus in euangelio dicit; certe hoc ipse dominus in euangelio dicit; cui haeretici isti, uelint, nolint, colla submittunt. si autem hoc mouentur, quod temtandum iustum satanas petit a deo, non ego expono, quare sit factum, sed ipsos cogo exponere quare sit dictum in euangelio ab ipso domino discipulis: ecce, satanas expetiuit uexare uos quomodo triticum; et Petro ait: ego autem postulaui, ne deficiat fides tua. cum autem hoc exponunt mihi, simul illud quod a me . quaerunt exponunt sibi. si uero non ualuerint hoc exponere, non audeant id quod in euangelio sine offensione non intellegunt, in aliquo libro cum temeritate culpare. Fiunt igitur temtationes per satanan non potestate eius, sed permissu domini ad homines aut pro suis peccatis puniendos aut pro dei misericordia probandos et exercendos. et interest plurimum, in qualem quisque temtationem incidat. non enim in talem incidit ludas, qui uendidit dominum, in qualem incidit Petrus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
iusto uiro cogitauit cũ eũ tẽptare uell&
ipsius dĩ uoce id ẽ ipsius ueritatis uoce av¬
Quauis &iã ꝑcreaturã corporalẽ atq ui¬
sibilẽ ds̃ plerũq locutus ẽ seubonis seuma
rei meritis ordinat᷑. Sic̃ ꝑ angelos qui ho¬
minũ quoq aspectib apparuerunt. & ꝑ
prophetas dicentes. hȩc dic̃ dñs: Quid
ergo mirũ siquã quã ñ ipsa cogitatione
ꝑaliquã certe creaturã tali opereͥ ac cõ¬
modatã ds̃ locutus eẽ cũ diabulo dicit᷑
Hec dignitatis ẽẽ arbitrent᷑ & quasiiur¬
titiȩ meritũ qđ cũ illo ds̃ locutus ẽ. quo
locutus ẽ cũ anima angelica Quãquã
stulta &cupida tãquã siloq ret cũ
anima humana. stulta & cupida:
Aut ipsidicant quo modo locutus ẽ¬
ds̃ cũ illo diuite cuius cupiditatẽ stul¬
tissimã arguere uoluit dicens. Stul¬
te. hac nocte animatua ex postulat᷑
ate. hȩc quȩ preparasti cuius erunt :

Expanded text:
iusto uiro cogitauit, cum eum temtare uellet, iusto uiro cogitauit, cum eum temtare uellet, ipsius dei uoce , id est ipsius ueritatis uoce, lauQuanquam etiam per creaturam corporalem atque visibilem Deus plerumque locutus est seu bonis seu mapro cujusque rei meritis ordinator: sicut per Angelos, qui hominum quoque aspectibus apparuerunt; et per Prophetas dicentes, Haec dicit Dominus. Quid ergo mirum, si quanquam non in ipsa cogitatione, per aliquam certe creaturam tali operi accommodatam Deus locutus cum diabolo dicitur? 33. Nec dignitatis esse arbitrenttitiae meritam. quod cum illo deus locutus est, quoniam locutus est cum anima angelica, quamquam stulta et cupida, tamquam si, loqueretur cum anima humana stulta et cupida. aut ipsi dicant, quomodo locutus est cum illo diuite, cuius cupiditatem i stultissimam arguere uoluit dicens: stulte, hac nocte anima tua expostulatur a te; et quae praeparasti . cuius erunt?
Abbreviated transcription (Latin):
gere nullã eẽ animã quã uis ꝑuersã
quȩ tamen nullo modo ratiocinari potest
incuius conscientia ñ loquat᷑ dr̃: Quis enĩscrip¬
sit in cordib hominũ naturalẽ legẽ nisi ds̃
de qua lege apostolus ait. Cũ enĩ gentesquȩ
legẽ ñ habent. naturalit quȩ legis s̃ faciunt
hi legẽ ñ habentes ipsi sibi s̃ lex qui ostendunt
opus legis scriptũ in cordib: suis. contestan¬
te conscientia ipsorũ &interse inuicẽ cogi¬
tationũ accusansiũ aut etiã excusantium.
indie qua iudicabit dñs occulta hominum:
Qua ꝓpt̃ si hominis anima rationalis &iam
cupiditate cecata tamen cũ cogitat & ratio¬
cinatur quic quid in ea ratiocinatione ue¬
rũ ẽ. ñ ei tribuendũ ẽ sed ipsi lumim ue¬
ritatis. a quo ł tenunter prosua capacitate
in lustratur utuerũ aliquid inratiocinando
sentiat: Quid mirũ sidiabali anima praua
cupiditate ꝑuersa: quicqͥd tam̃ uerũ de

Expanded text:
gere nullam esse animam quamuis peruersam, gere nullam esse animam quamuis peruersam, quae tamen ullo modo ratiocinari potest, in cuius conscientia non loquatur deus? quis enim scripsit in cordibus hominum naturalem legem nisi deus? de qua lege apostolus dicit: cum enim gentes, quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt faciunt, hi legem non habentes ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis, contestante conscientia illorum et inter se inuicem cogitationum accusantium aut etiam excusantium in die, qua iudicabit deus occulta hominum. quapropter si omnis anima rationalis etiam cupiditate caecata, tamen cum cogitat et ratiocinatur, quidquid in ea ratiocinatione uerum est, non ei tribuendum est, sed ipsi lumini ueritatis, a quo uel tenuiter pro sui capacitate inlustratur, ut uerum aliquid in ratiocinando sentiat: quid mirum, si diaboli anima praua cupiditate peruersa quidquid tamen uerum de
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa inducta ł in lata intẽptationẽ: Mul¬
tiq alii utriusq sexus. sed iob maxime :
cuius ad mirabilẽ stabilitatẽ in dño dõ suo
cũ illi heretici hostes ueteris testamenti ore
sacrilego in ridere uoluerint: illud precete¬
ris uentilant qđ satanas petiuerit eũ tẽptan¬
dũ: Quȩrunt enĩ ab imperitis hominib: talia:
intellegere nequaquã ualentib quomodo
occupare & sic alibi eẽ alibi non eẽ liel
certe hic habere partẽ aliã: & alibi aliã
sed maiestate ubiq presto eẽ ñ perpartes
cliuisũ sedubiq ꝑ fectũ: qđ si carnaliter
intuentur qđ dictũ ẽ : Cȩlũ mihi sedes ẽ¬
& terra scabellũ pedũ meorũ: Cuilo co
dñs adtestat᷑ dicens. non iuretis neq
ꝑcelũ quia thronus dĩ ẽ neq ꝑterrã
quia scabellũ ẽ pedũ eius: Quid mirum
si interra diabalus constitutus ante pe¬
des dĩ stetit & corã illo aliquid locu¬
tus ẽ: Nã quando illa ualent intelle¬

Expanded text:
ipsa inducta vel illata in tentationem ; mulipsa inducta vel illata in tentationem ; multique alii utriusque sexus: sed Job maxime, cujus admirabilem stabilitatem in Deo Domino suo, cum illi haeretici hostes Veteris Testamenti ore sacrilego irridere voluerint, illud prae caeteris ventilant, quod satanas petierit eum tentandum . Quaerunt enim ab imperitis hominibus talia intelligere nequaquam valentibus, quomodo occupare; et sic alibi esse, alibi non esse, vel certe hic habere partem aliam, et alibi aliam: sed majestate ubique praesto esse, non per partes divisum, sed ubique perfectum. Quod si carnaliter intuentur quod dictum est, Cet terra scabillum pedum meorum - cui loco et dominus attestatur dicens: non iuretis, neque per caelum, quia thronus dei est; neque per terram, quia scabillum est pedum eius — quid mirum, si in terra diabolus constitutus ante pedes dei stetit et coram illo aliquid locutus est? nam quando illi ualent intelle
Abbreviated transcription (Latin):
siue insermone doctorũ. siue inscriptu¬
ris scĩr reperiuntur: Qđ ñ intellegen¬
tes heretici quiueteri testam̃to aduer¬
santur uelut ignorantiȩ uicio notandum pu¬
tant eũ de quo dictũ ẽ. tẽptat uos dñs dr̃
ur̃. quasi in euangelio dedño scriptũ ñ sit. hoc
aũ dicebat tẽptans eũ nã ipse sciebat quid
eet facturus: Si enĩ nouerat coreius quẽ tẽp¬
tabat : quid ẽ qđ uoluit uidere tẽptando
sed profecto illud factũ ẽ. ut ipse sibinotus
fieret qui tẽptabatur. suãq clesperationẽ
condemnaret saturatis turbis depanedñs
qui eas ñ habere quod ederent existima¬
uerat. Non ergohic orat᷑ ut ñ tẽptemur.
ñ orat ut igne ñ c̃tingat᷑ sed ut ñ exurat᷑.
uasa enĩfiguli ꝓbat fornax. & hominesius¬
tos tẽptatio tribulationis: Ioseph ergo
tẽptatus ẽ in lecebra stupri. sedñ ẽ in latur
intẽptationẽ.: Susanna tẽptata ẽ. nec

Expanded text:
siue in sermone doctorum sine in scriptusiue in sermone doctorum sine in scripturis sanctis reperiuntur. quod non intellegentes haeretici, qui ueteri testamento aduersantur, uelut ignorantiae uitio notandum putant eum de quo dictum est: temtat uos dominus deus uester, quasi in euangelio de domino scriptum non sit: hoc autem dicebat temtans eum; nam ipse sciebat, quid esset facturus. si enim nouerat cor eius quem temtabat, quid est quod uoluit uidere temtando? sed profecto illud factum est, ut ipse sibi notus fieret qui temtabatur suamque desperationem condemnaret saturatis turbis de pane domini, qui eas non habere quod ederent existimauernon orat ut igne non contingatur, sed ut non exuratur. Vasa enim figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Joseph ergo tentatus est illecebra stupri, sed non est illatus in tentationem : Susanna tentata est, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ: Multi aũ inprecando itadicunt.
ne nos patiaris induci intẽptationẽ: expo¬
nentes uidelic& quo modo dictũ sit indu¬
cas: Non enĩ ꝑ seipsũ inducit ds̃ sed induci
patit᷑ eũ quẽ suo auxilio deseruerit ordi¬
ne occultissimo ac meritis: Causis &iam
sepe manifestis dignũ iudicat ille quẽ dese¬
rat & inteptationẽ induci sinat. Aliud est
aũ induci intẽptationẽ. aliud ẽ tẽptari:
Nã sine temptatione probatus eẽ nullur
potest. siue sibi ipsi sicut scriptũ ẽ qui ñ ẽ tẽp
tatus qualia scit. siue alii. sicut a postolus
ait. & tẽptictionẽ urãm in carne meañ
spreuistis: Hinc enĩ eos firmos ipse cogno¬
uit qđ eius tribulationib quȩ a postolo
incarne acciderant ñ s̃ a caritate deflexi
Nã dõ noti simus & ante om̃ tẽptationes.
proeo qđ ẽ ut scireuos faciat: sic̃ diẽ lȩ¬
tũ dicimus qđ lȩtos faciat : & friguspigũ
qđ pigros facit : & innumerabilia huius
modi quȩ siue in consuetudine loquendi

Expanded text:
tum est. multi autem deprecando ita dicunt: "ne nos patiaris induci in temtationem", exponentes uidelicet, quomodo dictum sit inducas. non enim per se ipsum inducit deus, sed induci patitur eum quem suo auxilio deseruerit ordine occultissimo ac meritis. causis etiam saepe manifestis dignum iudicat ille quem deserat et in temtationem induci sinat. aliud est autem induci in temtationem, aliud temtari. nam sine temtatione probatus esse nullus potest, siue status, qualia scit ? sive alii, sicut Apostolus ait, Et tentationem vestram in carne mea non sprevistis : hinc enim eos firmos ipse cognovit, quod eis tribulationibus, quae Apostolo carnem acciderant, non sunt a charitate deflexi. Nam Deo noti sumus et ante omnes tentationes, pro eo quod est, ut scire vos faciat: sicut diem laetum dicimus, quod laetos faciat: frigus pigrum, quod pigros facit, et innumerabilia huius modi, quae siue in consuetudine loquendi
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ : sed sint om̃ ut scriptũ ẽ docibiles
dõ: Neinde beata uita omni exparte ꝑfici¬
atur in sc̃is in eternũ: sicutinunc cȩlester
angeli sc̃isimi atq beatissimi solo dõ in lus¬
trante sapientes & beatis: quia & hoc ꝓ¬
misit dñs suis in resurrectione: erunt in¬
quit sic̃ angeli incelis: Et ideo p̾ illã peti¬
Sequit᷑. fiat uoluntas tua sicut incȩlo
& interra: Idẽ sic̃ in angelis qui sunt incȩlis uo¬
luntas tua ut omnino tibi adhereant teq ꝑ¬
fruantur nullo errore obnubilante sapienti¬
a eorũ: nulla miseria inpediente beatitudi¬
nẽ eorũ : ita fiat inscĩs tuis quiinterra sunt
& deterra qđ ad corpus attinet factis̃: &
quã uis ad cęlestẽ habitationẽ atq in muta
inmutationẽ. tam̃ deterra adsumendis:

Expanded text:
hominem, sed sint omnes, ut scriptum est: Docibiles hominem, sed sint omnes, ut scriptum est: Docibiles Deo ; deinde beata vita omni ex parte perficiatur in sanctis in aeternum; sicut nunc coelestes angeli sanctissimi atque beatissimi solo Deo illustrante sapientes et beati sunt; quia et hoc promisit Dominus suis: In resurrectione erunt, inquit, sicut angeli in coelis . Et ideo post illam petisequitur, Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra: id est, sicut est in Angelis qui sunt in coelis, voluntas tua, ut omnimodo tibi ad haereant teque perfruantur, nullo errore obnubilante sapientiam eorum, nulla miseria impediente beatitudinem eorum; ita fiat in sanctis tuis qui in terra sunt, et de terra, quod ad corpus attinet, facti sunt, et quamvis in coelestem habitationem atque immutationem, tamen de terra assumen
Abbreviated transcription (Latin):
dicatum fuerit in omnib: gentib: quȩ resperti¬
net adscĩ ficationem nominis dĩ nonenim &
hic ita dictum est. adueniat regnũ tuum:
quasi nunc dĩ non regnet: Sed forte quis
dicat. adueniat. dictum ẽẽ interra: quasi
uero non &iam ipse nunc regnet interra¬
semperq in ea regnauerit a constituone mun¬
di, Adueniat ergo accipiendum ẽ. manifeste¬
turh ominib: qruẽ ad modũ enĩ &iã pre¬
sens lux absens ẽ cecis & eis qui oculos clau¬
dunt: ita regnũ dĩ quãuis nũ quã discedat
deterris : tam̃ absens ẽ ignorantib : Nulli
aũ licebit ignorare dĩ regnũ: cũ eius uni¬
genitus ñ solũ intellebiliter sed &ãuisi¬
biliter in homine dominico lecelouene¬
rit iudicaturus uiuos ac mortuos: Post
quod iudiciũ : idẽ cũ discretio & separatio ius¬
torũ ab iniustis facta fuerit. itain habitat
iustos ds̃ ut non opus sit cuiquã doceri per

Expanded text:
dicatum fuerit in omnibus gentibus : quae res pertidicatum fuerit in omnibus gentibus : quae res pertinet ad sanctificationem nominis Dei. Non enim et hic ita dictum est, Adveniat regnum tuum, quasi nunc Deus non regnet. Sed forte quis dicat, Adveniat dictum esse in terram. Quasi vero non etiam ipse nunc regnet in terrasemperque in ea regnaverit a constitutione mundi. Adveniat ergo accipiendum est, manifestetur hominibus. Quemadmodum enim etiam praesens lux absens est caecis, et eis qui oculos claudunt; ita Dei regnum, quamvis nunquam discedat de terris, tamen absens est ignorantibus. Nulli autem licebit ignorare regnum Dei, cum ejus Unigenitus non solum intelligibiliter, sed etiam visibiliter in homine Dominico de coelo venerit judicaturus vivos et mortuos. Post quod judicium, id est, cum discretio et separatio justorum ab injustis facta justos Deus, ut non opus sit quemquam doceri per