comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uelle confugere:timuit. annuit q sese
omnra redditurum. S in eadem forte hora
superuemientibus litteris uestris. quibus
eus terram ab interdicto absolui precepi¬
stis: male in malo confortatus. quod bene
promiserat: minime est executus. Die tñ
nominata qua id se rursum promisit exe¬
cuturum. eius nos conspectui p̾sentantes:
sustinuimus patem ⁊ non uenit. q̃siuimꝰ
bona: ⁊ ecce turbatio. hoc deniq uestris
litteris factum est. ut male ablata peius
teneantur.⁊ reliqua passim in dies rapi¬
antur. eo utiq secure quo impune: illa
retinentur. Soluto nempe ad uestrũ im
nostroq quod parabamus ⁊ sperabamus
pacem consequi. uestro eque timore suspen¬
so: facti interim sumus opprobrium uici¬
nis uostris. Quousq: uestre uiderit pie¬

Expanded text:
velle confugere, timuit, annuitque sese velle confugere, timuit, annuitque sese omnia redditurum. Sed in eadem forte hora supervenientibus litteris vestris, quibus ejus terram ab interdicto absolvi praecepistis, male in malo confortatus, quod bene promiserat, minime exsecutus est. Die tamen nominata, qua id se rursum promisit exsecuturum, ejus non conspectui praesentantes, sustinuimus pacem, et non venit: quaesivimus bona, et ecce turbatio. Hoc denique litteris 55 vestris factum est, ut male ablata pejus teneantur, et reliqua passim in dies rapiantur, eo utique secure, quo impune illa retinentur. Soluto nempe ad vestrum impnostroque quod parabamus et quo sperabamus pacem consequi, vestro aeque timore suspenso, facti interim sumus opprobrium vicinis nostris: quousque? vestrae viderit pie
Abbreviated transcription (Latin):
sed filiali amore paterno cordi suggerimꝰ.
quantum ex hoc ⁊ superbit impius ⁊ in¬
cenditur pauper. Ceterum qͣmdiu illum
pati. quantum ue huic compati debeatis:
non est nostrum prescribere uobis. uos
uestra hinc potius dulcissime pater uisce¬
sam replicare super fluum est: qua
iam quippe paternitatis uestre iuscera
scribente religioso parisiensi ep̃o cõmota
esse non ambigo. Ne tamen fratri ⁊ coepõ
etiam nostrum deesset testimonium :
que uidi ego ⁊ audiui necessarium duxi
breuiter intimare. Accepta siquidem
tam modesta predicti episcopi querimo¬
nia. senonensis diocesis uniuersi episco¬
pi. una cum uenerabili metropolitano
nostro ascitis etiam nobiscum quibusdã
aliis religiosis personis. regem suꝑ gͣui
iniurra per nos ipsos humiliter ut de¬
buimus conuenimus: ut ep̃o nil quidẽ
tale merito sua que tulerat restituere
rogauimus. nec impetrauimus. Senti¬
ens tamen nos ad arma etclesie pro eccłia

Expanded text:
sed filiali amore paterno cordi suggerimus, sed filiali amore paterno cordi suggerimus, quantum ex hoc et superbit impius, et incenditur pauper. Caeterum quandiu illum pati, quantumve huic compati debeatis; non est nostrum praescribere vobis: vos vestra hinc potius, dulcissime Pater, viscesam replicare superfluum est; qua jam quippe Paternitatis vestrae viscera, scribente religioso Parisiensi episcopo, commota esse non ambigo. Ne tamen fratri et coepiscopo etiam nostrum deesset testimonium; quae vidi ego et audivi, necessarium duxi breviter intimare. Accepta siquidem tam modesta praedicti episcopi querimonia, Senonensis dioecesis universi episcopi una cum venerabili metropolitano nostro; adscitis etiam nobiscum quibusdam aliis religiosis personis, Regem super gravi injuria per nosipsos humiliter, ut debuimus, convenimus: ut episcopo, nil quidem tale merito, sua quae tulerat, restitueret, rogavimus; nec impetravimus. Sentiens tandem nos ad arma Ecclesiae pro Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
fici. H. pauperum xp̃i abbates hugo
episcoporum unmo totius ecclesie queri¬
moniam: nos quoq eius filii si tñ digni
dissimulare ñ possumus. Que uidimus:
loquimur. Magna siquidem nos necessitaᷤᷤ
de cdaustris ad publicum traxit: ubi ⁊ qd̃
loquimur uidimus. Tristes uidimꝰ. tͥstes
⁊ loquimur. honorem ecclesie honorii tẽ¬
pore non minime lesum. Iam regis flexe¬
rat iram humilitas. uel potius constantir
episcopoꝵ: cum ecce a summo pontifice
superuemens auctoritas heu deiecit con¬
stantiam. superbiam statuit. Scimꝰ quidẽ
id a uobis permandacium fuisse surrep¬
tum quod ex uestris luteris palam dat
aduerti. ut euerti tam iustum tamq ne¬
cessarium interdictum iuberetis. S ñ qͥd
non uel tandem deprehensomendatio men¬
titam sese sentiet iniquitas sibi ÷ Et non
tante utiq maiestati : Est aũ qd̾ miram᷑:
quanam ratione iudicatum sit de parte.
abiudicatum absenti. Q uod quidem non
temeraria presumptione reprehendimus:

Expanded text:
IO, pauperum Christi abbates, HUGO episcoporum, imo totius Ecclesiae querimoniam, nos quoque ejus filii, si tamen digni, dissimulare non possumus. Quae vidimus loquimur. Magna siquidem nos necessitas de claustris ad publicum traxit: ubi et quod loquimur vidimus. Tristes vidimus, tristes et loquimur: honorem Ecclesiae, Honorii tempore non minime laesum. Jam Regis flexerat iram humilitas, vel potius constantia episcoporum: cum ecce a summo Pontifice summa superveniens auctoritas, heu! dejecit constantiam, superbiam statuit. Scimus quidem id a vobis per mendacium fuisse subreptum quod ex vestris litteris palam datur adverti, ut everti tam justum tamque necessarium interdictum juberetis. Sed nunquid non vel tandem deprehenso mendacio, mentitam se sentiet iniquitas sibi, et non tantae utique majestati? Est autem quod miramur, quanam ratione judicatum sit de parte, adjudicatum absenti. Quod quidem non temeraria praesumptione reprehendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sus archiepiscopum. nisi quod spiritum in
ipso sicut in ceteris laborat extinguere.
Deniq si fallere de huis que attestamur.
falli ue putamur. uestre citius inueniet
examinationis discussio. si tamen quod ⁊
uehementer optamus ⁊ supplitit᷑ oramꝰ
de uultu tuo pater sanctissime iudicium
prodeat. de quo profecto confidunus quod
custodias innocentiam ⁊ uideas eqͥtatem.
alio quin reduci causam in regis presentia
atq potentia. non plane est aluid qͣm tͣdi
u hominẽ in animam inimicoꝵ eius.

Expanded text:
rsus archiepiscopum, nisi quod spiritum in rsus archiepiscopum, nisi quod spiritum in ipso, sicut in caeteris, laborat exstinguere. Denique si fallere de his quae attestamur, fallive putamur; vestrae citius inveniet examinationis discussio: si tamen quod et vehementer optamus, et suppliciter oramus de vultu tuo, Pater sanctissime, judicium prodeat, de quo profecto confidimus, quod custodias innocentiam, et videas aequitatem. Alioquin reduci causam, in regis praesentia atque potentia, non plane est aliud quam tradi, heu! hominem in animam inimicorum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis: cultum habitum q ip̃m religi¬
ouis. Quoduestre quoq prudentia sanc¬
titatis uel ex eo facile aduertere potest
quod qui ante in habitu actu q seculari
honorati sunt sublimes. udicati fideles.
habiti familiares. modo inimici facti st̃:
digne suo sacerdotio conuersantes. ⁊ per
omnia honorificantes minist̾ium suum
Hinc grauibus contumelus ⁊ iniurus
episcopi parisiensis innocentia pulsata
est s non quassata: quia dominus suppo¬
suit manum suam cum uram opposuit.
Hinc ⁊ nunc domini senonensis constan¬
tiam concutere ⁊ labefactare conatur
ut metropolitano quod absit eiecto: faci¬
le pront uoluerit crassetur in suffraga¬
neos. Postremo quis ambigit non aliud
eum qͣm oppugnare religionẽ. qͣm nimi¬
rum aperte sui regmi destructõem. sue
corone pronunciat inimicam: Et alter
herodes xp̃m non iam in cunabulis habet
suspectum: s in ecclesiis inuidet exaltatũ
Nec aliud sane credimus eum habere adu̾¬

Expanded text:
pietatis cultum, habitumque ipsum religipietatis cultum, habitumque ipsum religionis. Quod vestrae quoque prudentia Sanctitatis vel ex eo facile advertere potest, quod qui ante in habitu actuque saeculari honorati sunt sublimes, judicati fideles, habiti familiares; modo inimici facti sunt, digne suo sacerdotio conversantes, et per omnia honorificantes ministerium suum. Hinc gravibus contumeliis et injuriis episcopi Parisiensis innocentia pulsata est, sed non quassata; quia Dominus supposuit manum suam, cum vestram opposuit. Hinc et nunc domini hujus Senonensis constantiam concutere et labefactare conatur: ut metropolitano quod absit! dejecto, facile prout voluerit, grassetur in suffraganeos. Postremo quis ambigit non aliud eum quam oppugnare religionem, quam nimirum aperte sui regni destructionem, suae coronae pronuntiat inimicam? Et alter Herodes Christum non jam in cunabulis habet suspectum, sed in ecclesiis invidet exaltatum. Nec aliud sane credimus eum habere adve
Abbreviated transcription (Latin):
sicut optime nostis contradicere omnino
fas non est: nisi ex quocumq superioris
auctoritatis priuilegio. Quod utiq si un¬
quam per manum uestram ut spero michi
in manus uenerit : tunc proculdubio et
pax michi. ⁊ pax erit de me. Non tñ iccirco
etiam me latente ⁊ tacente cessare puto
murmur ectlesiarum: si non cesset roma¬
na curia pro uoluntate assistentiũ facere
preiuidicium in absentes. Ad domiñ pp̃m
patri. Degentes in monasteriis ad q̃ nos
pectata nostra compulerunt: ñ cessamul
orare pro uobis ⁊ pro commissa uobis dei
ecclesia. congaudentes ⁊ sponse domini
super tam fido tustode: ⁊ sponsi amico su¬
per labore tam fructuoso. fĩdent̃ proinde
atq fideliter uestre paternitati suggeri¬
mus que in regno nostro eidem matri
nostre dolentes cernimus aduersari.
Quantum quidem nos sentimus qui ui¬
cimi sumus. rex ludouicus ñ tam epõs
qͣm in epĩs iusticie persequitur ⁊elum

Expanded text:
sicut optime nostis, contradicere omnino sicut optime nostis, contradicere omnino fas non est, nisi ex quocunque superioris auctoritatis privilegio. Quod utique si unquam per manum vestram, ut spero, mihi in manus venerit, tunc procul dubio et pax mihi, et pax erit de me. Non tamen idcirco etiam me latente et tacente cessare puto murmur ecclesiarum, si non cesset Romana curia pro voluntate assistentium facere praejudicium in absentes. Valete 57 EPISTpatri. Degentes in monasteriis, ad quae nos nostra peccata compulerunt, non cessamus orare pro vobis, et pro commissa vobis Dei Ecclesia: congaudentes et sponsae Domini super tam fido custode, et sponsi amico super labore tam fructuoso. Fidenter proinde atque fideliter vestrae Paternitati suggerimus, quae in regno nostro eidem matri nostrae dolentes cernimus adversari. Quantum quidem nos sentimus qui vicini sumus, rex Ludovicus non tam episcopos, quam in episcopis justitiae persequitur zelum,
Abbreviated transcription (Latin):
cupationem displicere cognoui. Et quidẽ
iustissime ⁊ amicissime. Age ergo si ita
uultis. immo quia sic cernitis ⁊ decerni¬
tis.⁊ amico expedire ⁊ monacho conueni¬
re. date queso operam quatinꝰ una utri¬
usq uoluntas citius impleatur. quo ⁊
uobis uidelicet satisfiat ad iustitiam: ⁊
michi ad salutem anime consulatur.
Indicatur si placet clamosis ⁊ importu¬
nis ranis de cauernis non egredi. s suis
contentas esse paludibus. Non audian¬
tur in conciliis. in palaciis ñ inueniant᷑ :
ad causas. ad negocia. nulla necessitas.
uulla trahere possit austoritas. Sic forsi¬
tan uester posset amicus declinare pre¬
sumptionis notam. Nam noxam unde
contrahere potuerim ignoro: cũ sciam
michi consilium esse ⁊ propositũ nunꝙͣ
si causa duntaxat nostri ordinis non
fuerit exire de monasterio. nͥ aut apo¬
stolice sedis legato. aut certe proprio
uocante episcopo: qͥb nr̃e humilitati

Expanded text:
cupationem displicere cognovi. Et quidem cupationem displicere cognovi. Et quidem justissime, et amicissime. Age ergo si ita vultis, imo quia sic cernitis ac decernitis, et amico expedire, et monacho convenire: date, quaeso, operam, quatenus una utriusque voluntas citius impleatur, quo et vobis videlicet satisfiat ad justitiam, et mihi ad salutem animae consulatur. Indicatur, si placet, clamosis et importunis ranis de cavernis non egredi, sed suis contentas esse paludibus. Non audiantur in conciliis, in palatiis non inveniantur: ad causas, ad negotia nulla necessitas, nulla trahere possit auctoritas. Sic forsitan vester posset amicus declinare praesumptionis notam. Nam noxam unde contrahere potuerim, ignoro: cum sciam mihi consilium esse et propositum, nunquam si causa duntaxat nostri ordinis non fuerit exire de monasterio, nisi aut apostolicae Sedis legato, aut certe proprio vocante episcopo: quibus nostrae humilitati,
Abbreviated transcription (Latin):
siam apostolita prohdolor auctoritate
iuolentam armari tyrannidem: quasi
satis per se non insanisset. Tum demum
sensi uixta prophetam adherescere linguã
meam palato meo. cum subito pondus su¬
periectum est nostris ceruicibus: atq ir¬
refragabilis auctoritas litterarum. Heu
impleri facies innocentium ignominia.
⁊ letari amplius impios quod malefece¬
rint.⁊ exultare in rebus pessimis. Mi¬
sertum est impio ut iuxta dictum pro¬
pheticum non disceret facere iusticiam.
⁊ qui interra sanctorum iniqua gessit.
ipsius terra iustissimo quo tenebatur
absoluta est interdicto. Propt̾ huiꝰmodi
⁊ si aliud non sit grauor interesse causis:
quarum presertim mea ñ interesse cog¬
nosco. Grauor: s trahor. At uero ab hac
necessitate per quem melius retrahi pos¬
se sperauerim quam per uos uir optime.
cui in hac re nec potestas deest. nec uolun¬
tas ut comperi : Gaudeo nempe quod et
uestre prudentie nostram inrtalibus oc¬

Expanded text:
siam apostolica proh dolor! auctoritate siam apostolica proh dolor! auctoritate violentam armari tyrannidem, quasi non satis per se insanisset. Tum demum sensi juxta prophetam adhaerescere linguam meam palato meo : cum subito pondus superjectum est nostris cervicibus, atque irrefragabilis auctoritas litterarum. Heu!impleri facies innocentium ignominia, et laetari amplius impios quod malefecerint, et exsultare in rebus pessimis. Misertum est impio, ut juxta dictum propheticum, non disceret facere justitiam: et qui in terra sanctorum iniqua gessit , ipsius terra justissimo quo tenebatur, absoluta est interdicto. 3. Propter hujusmodi, etsi aliud non sit, gravor interesse causis: quarum praesertim mea non interesse cognosco. Gravor, sed trahor. At vero ab hac necessitate per quem melius retrahi posse speraverim, quam per vos, vir optime? cui in hac re nec potestas deest, nec voluntas, ut comperi. Gaudeo nempe, quod et vestrae prudentiae nostram in talibus oc
Abbreviated transcription (Latin):
tuperationibus moueor: nec indebitas
recipio laudes. Nichil mea refert de hiis
quorum auctor non extiti. laudent si uo¬
lunt. uel uituperent si audent. de pͥmo
quidem dominum albanensem. de sc̾do
uero dominum remensem. porro de t̾cio
eiundem eque archiepiscopum simul et
episcopum laudunensem. cum rege pa¬
riter ⁊ multis aliis reuerendis ꝑsonis.
que se utiq auctores in hiis ⁊ principes
extitisse minime diffitentur. Si bene ege¬
runt quid ad me: Si aliter quid eque ad
me ⁊ an tota ⁊ sola culpa mea est quod af¬
fui. homo solis latebris dignus. soli michi
uidex. soli accusator ⁊ arbiter constitut᷑.
quatinus monstret actio quod habet pro¬
fessio ⁊ nomen monachi solitaria michi
conuersatio interpretetur. Affui enim
negare non possum: s uocatꝰ. s tractus.
Si hoc amicis nostris displicuit: fateor
⁊ michi. utinam non issem ad illa: utinã
non irem ad similia. utinam et nuper
non issem ubi uidissem aduersus eccle¬

Expanded text:
tuperationibus moveor, nec indebitas tuperationibus moveor, nec indebitas recipio laudes: nil mea refert de his, quorum auctor non exstiti. Laudent si volunt, vel vituperent, si audent; de primo quidem dominum Albanensem, de secundo vero dominum Remensem; porro de tertio eumdem aeque archiepiscopum simul et episcopum Laudunensem, cum Rege pariter et 56 multis aliis reverendis personis qui se utique auctores in his et principes exstitisse minime diffitentur. Si bene egerunt, quid ad me? si aliter, quid aeque ad me? An tota et sola culpa mea est quod adfui, homo solis latebris dignus; soli mihi judex, soli accusator et arbiter constitutus, quatenus monstret actio quod habet professio, et nomen monachi solitaria mihi conversatio interpretetur? Adfui enim, negare non possum; sed vocatus, sed tractus. Si hoc amicis displicuit; fateor, et mihi. Utinam non issem ad illa, utinam non irem ad similia. Utinam et nuper non issem, ubi vidissem adversum Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
cum omni responderem gła: si qͥd in eis
meum cognoscerem. Nunt autem ut quid
iudicor ego de factis alienis: Aut si meis.
cur tanquam de malis.cum cuncta hec iu¬
ste ⁊ preclare gesta fuisse nulla impruden¬
tia dubitare. nulla negare impudentia pos¬
sit: Eligite nunc urrumlibet. Aut nega¬
te certe aut fatemini me horum auttorẽ.
Si feci: laude dignum est laudabilia pere¬
gisse. ⁊ inique redarguor: unde laudari
merueram.Si non feci ut laudem non
merui. sic profecto nec uituperationem.
Nouum genus detractionis. ⁊ reuera si¬
mile aliquid operi balaam. qui ductus et
conductus ad maledicendum populo:
magis benedictionibus cumulabat. Qͥ d
iustius. quid iocundius. ut quem repre¬
hendere intendis plus commendes. ut
preconiis pro conuiciis utaris nescius
⁊ uolens detrahere laudes inuitꝰ: Quasi
uero nulla mea mala inueniant ut pro
malis bona michi obiciant: uel potius
adiciant aliena. At ego nec indignis ui¬

Expanded text:
cum omni gloria responderem, si quid in eis cum omni gloria responderem, si quid in eis meum cognoscerem. Nunc autem utquid judicor ego de factis alienis? aut si meis, cur tanquam de malis? cum cuncta haec juste atque praeclare gesta fuisse nulla imprudentia dubitare, nulla negare impudentia possit. Eligite nunc utrumlibet: aut negate certe, aut fatemini me horum auctorem. Si feci; laude dignum est laudabilia peregisse, et inique redarguor, unde laudari merueram. Si non feci; ut laudem non merui, sic profecto nec vituperationem. Novum genus detractionis, et revera simile aliquid habens operi Balaam, qui ductus et conductus ad maledicendum populo, magis benedictionibus cumulabat . Quid justius, quid jucundius, quam ut quem reprehendere intendis, plus commendes; ut praeconiis pro conviciis utaris nescius; et volens detrahere laudes invitus? Quasi vero nulla mea mala inveniant ut pro malis mihi bona objiciant, vel potius adjiciant aliena. 2. At ego nec indignis vi
Abbreviated transcription (Latin):
abbas de clara ualle salutem ⁊ non in uia.
Etiam ne pauperi ⁊ mopi ueritas odium
parit. ⁊ ne ipsa quidem miseria declinare
inuidiam potest: Querar an glorier qd̃
factus sum ⁊ ip̃e inmicus uera dicens:
uera dicens an recta agens: S hoc uide¬
rint fratres nostri qui contra legem male¬
dicunt surdo: ⁊ maledictum propheticũ
non uerentes. dicunt bonum malum ⁊
malum bonum. Quid in me o boni uiri
displicuit fraternitati uestre: Utrũ ne
quod apud cathalaunum amotus est a
uillicatione sibi credita homo usꝙ quat
diffamatus. quia in ecclesia uirdunensi
cui prefuerat dissipasset bona domini suie
an quod in urbe cameracensi monasterii
sui manifestus destructor fulbertus ce¬
dere compulsus est paruino. qui omni¬
um testimonio fidelis est seruus ⁊ pru¬
dens ÷ An certe quod lauduni de prosti¬
bulo ueneris suum deo sanctuarium resti¬
tutum est ÷ Propter quod horum me ñ
dico lapidatis. s laceratis. ut minꝰ aliqͥd
recipiam a domino med : Et hoc m̾ito atq

Expanded text:
abbas dictus Clarae-Vallis, salutem, et non in via. 1. Etiamne pauperi et inopi veritas odium parit, et ne ipsa quidem miseria declinare invidiam potest? Querar, an glorier, quod factus sum et ipse inimicus vera dicens? Vera dicans, an recta agens? Sed hoc viderint fratres vestri, qui contra legem maledicunt surdo , et maledictum propheticum non verentes, dicunt bonum malum, et malum bonum . Quid in me, o boni viri, displicuit fraternitati vestrae? Utrumne quod apud Catalaunum amotus est a villicatione sibi credita homo usquequaque diffamatus, quia in ecclesia Virdunensi cui praefuerat, dissipasset bona domini sui? An quod in urbe Cameracensi monasterii sui manifestus destructor Fulbertus cedere compulsus est Parvino, qui omnium testimonio fidelis est servus et prudens? An certe quod Lauduni de prostibulo Veneris suum Deo sanctuarium restitutum est? Propter quod horum me, non dico, lapidatis, sed laceratis, ut minus aliquid recipiam a Domino meo? Et hoc merito atque
Abbreviated transcription (Latin):
episcopus per manum omnium religioso¬
rum se adiusticiam offert: si tam̃ prius
quod quidem eadem ip̃a iusticia uidetur
exigere. res ei sue in iuste ablate restitu¬
antur: eius interim petitioni differendo
supersedimus. Et si quidem deo inspiran¬
te placuerit uobis precibus nr̃is aurem
inclinare. nostro consilio studioq pacem
cum episcopo immno cum deoreformare:
parati sumus huius rei gratia fatigari
usq ad uos quocumq uobis placuerit.
Sinautem: nos amicum audire. ⁊ dei sa¬
cerdoti obedire necesse est. Ad ppͣm honori

Expanded text:
episcopus per manum omnium Religiosoepiscopus per manum omnium Religiosorum se ad justitiam offert, si tamen prius quod quidem eadem ipsa justitia videtur exigere res ei suae injuste ablatae restituantur: ejus interim petitioni differendo supersedimus. Et siquidem Deo inspirante placuerit vobis nostris precibus aurem inclinare, nostro consilio studioque pacem cum episcopo, imo cum Deo reformare; parati sumus hujus rei gratia fatigari usque ad vos, quocunque vobis placuerit: sin autem, nos amicum audire, et Dei sacerdoti obedire necesse est. Valete. 54 EPI
Abbreviated transcription (Latin):
ribili ⁊ ei qui aufert spiritum principũ.
Ip̃e quippe est qui ad episcopos dixit. Qui
uos spernit: me spernit. Hec itaq uobis
⁊ pro uobis audacter quidem s amanter
intimare curauimus: monentes et ro¬
gantes per illam inuicem amicitiam no¬
stram ⁊ fraternitatem cui uos satis dig¬
uanter sociastis. s nunc ip̃am grauiter
lesistis: quatinus a tanto malo citiꝰ desista¬
tis. Alioquin si non meremur exaudiri
s contempnimur ⁊ nos fratres et amici
uestri ⁊ qui cotidie oramus pro uobis ⁊
filiis uestris ⁊ regno: ex hoc iam nou̾itis
paruitatem nostram in quibus ualuerit
non posse deesse ecclesie dei ⁊ ministro eius
uenerabili uidelicet patri ⁊ amico nostro
episcopo parisiensi. qui nostram adũsus
uos humilitatem interpellans. nostras ꝓ
se ad dominum papam uire frat̾nitatis
litteras requisiuit. uerum nos iustum
ducentes hiis prius litteris ur̃am excel¬
lentiam conuenire. presertun quia idem

Expanded text:
ribili, et ei qui aufert spiritum principum . ribili, et ei qui aufert spiritum principum . Ipse quippe est qui ad episcopos dicit: Qui vos spernit, me spernit . 2. Haec ita vobis et pro vobis audacter quidem, sed amanter intimare curavimus: monentes et rogantes per illam invicem amicitiam nostram et fraternitatem, cui vos satis dignanter sociastis, sed nunc ipsam graviter laesistis, quatenus a tanto malo citius desistatis. Alioquin si non meremur exaudiri, sed contemnimur, et nos fratres, et amici vestri, et qui quotidie oramus pro vobis et filiis vestris et regno; ex hoc jam noveritis parvitatem nostram, in quibus valuerit, non posse deesse Ecclesiae Dei, et ministro ejus, venerabili videlicet patri et amico nostro episcopo Parisiensi: qui nostram adversus vos humilitatem interpellans, nostras pro se ad dominum Papam jure fraternitatis litteras requisivit. Verum nos justum ducentes his prius litteris vestram Excellentiam convenire, praesertim quia idem
Abbreviated transcription (Latin):
rimio regi francorum. L. Stephanꝰ
abbas cisterciensis. totus q conuentꝰ
abbatum ⁊ fratrum tisterciensiũ salutẽ
sospitatem. ⁊ pacem in xp̃o iħu. Rex celi
⁊ terre regnum uobis in terra donauit.
donaturus ⁊ in celo: si id quodaccepistis
iuste ⁊ sapienter amministrare studue¬
ritis. Hoc est quod uobis optamus ⁊ pro
uobis oramus. ut ⁊ hic fideliter: ⁊ feliit̃
illic regnetis. Ceterum uos quonam
consilio eisdem uestris pro uobis oratõibꝰ
quas si retolitis olim tam humiliter re¬
quisistis. modo tam acriter repugnatis:
Qua enim iam fiducia manus pro uobis
leuare presumimus ad sponsum ecclesie.
quam ita ⁊ sine causa ut putamus ausu
inconsulto contristatis: Grauem si quidẽ
aduersum uos apud eumndem sponsum
⁊ dominum suum querimoniã deponit:
dum quem acceperat defensorem sustinet
oppugnatorem. Attenditis iam cui ex hoc¬
uos infensum redditis: Non utiq ep̃o pa¬
risiensi. s domino paradisi: ⁊ quidẽ ter¬

Expanded text:
imio regi Francorum LUDOVICO, STEPHANUS abbas Cisterciensis, totusque conventus abbatum et fratrum Cisterciensium, salutem, sospitatem, et pacem in Christo Jesu. 1. Rex coeli et terrae regnum vobis in terra donavit, donaturus et in coelo, si id quod accepistis, juste et sapienter administrare studueritis. Hoc est quod vobis optamus, et pro vobis oramus; ut et hic fideliter, et illic feliciter regnetis. Caeterum vos quonam consilio eisdem nostris pro vobis orationibus quas, si recolitis, olim tam humiliter requisistis modo tam acriter repugnatis? Qua enim jam fiducia manus pro vobis levare praesumimus ad Sponsum Ecclesiae, quam ita, et sine causa ut putamus, ausu inconsulto contristatis? Gravem siquidem adversum vos apud eumdem Sponsum et Dominum suum querimoniam deponit, dum quem acceperat defensorem, sustinet oppugnatorem. Attenditis jam cui ex hoc infensum vos redditis? Non utique episcopo Parisiensi , sed Domino paradisi; et quidem ter
Abbreviated transcription (Latin):
ista subitanea ꝯu̾sio: ã ista repentina mnutatõ:
De d̾i uͥgine fr̃ã ẽ corrũptio sathane de sponsa xͥ. fr̃m̃¬
ẽ scortũ execbile. de tẽplo d̾i fanũ ĩ mũdiciẽ. de habita¬
cło sp̃e scĩ nugͣiũ diabłi. q̃ incedelas cumfiducia ut¬
colinba: nc̃ lates indenels ut uesꝑtilio. q̃ fulgebas
platearũ. Etiam ĩ dignoꝵ pedib ꝯculcatis: q̃ fu̾eas stel¬
la radians ĩ manu dĩ. Uelut de alto rõs colo: extũceri¬

Expanded text:
ista subitanea conversio? Quae ista repentina mutatio? De Dei virgine facta es corruptio Satanae, de sponsa Christi scortum exsecrabile, de templo Dei fanum immunditiae, de habitaculo Spcolumba, nunc lates in tenebris sicut stellio. Quae fulgebas platearum; ut etiam indignorum pedibus conculceris. Quae fueras stella radians in manu Domini, veluti de alto r
Abbreviated transcription (Latin):
u̾um e̾ẽ. ꝙ ĩ libro carmĩe suꝑ iꝰti p̾conio dr᷑. si
fraccꝰ illabr᷑ oeb̾ inpauid̾ fierent iuine. legimꝰ
innolumi̾e iob. Ad huc isto loq̃nte ueñ aliꝰ nũ¬
cꝰ. ⁊ ĩ eod̾ tẽptatio siue ut meliꝰ habet᷑ ĩ hebo.
m ilitia ẽ uita hoĩs sr̃ t̾ram. Ao ħ i laboramꝰ¬

Expanded text:
ico carmine super iusti praeconio dicitur: si fractus inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. legimus in uolumine Iob: adhuc isto loquente uenit alius nuntius et in eodem: temptatio-siue, ut melius habetur in Hebraeo, militia — est uita hominis super t.erram. ad hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo. neqͣꝙͣ exp̃ssit lacina tͣnslatio. Qͣuos feĩe ima
puollarũ q̃ ornant capita. ches a fronte di᷑mitu¬
nt. cutẽ połiũt. ut unt̾ lom̃tis. astosas h̃t ma¬
nicas. ueslium̃ta sũ tuga. scuisq cspõtes ũ sub uoĩe
iginali uendibiliꝰ ꝑeanit. Mores it ⁊ studia oña¬
rum plerũq. ex anallarũ ⁊ comitũ morib in
iudicant᷑. Illa sit ł pulch . illa amabił. illaht̃idi
⁊ ꝓcedons ad publicum ñ p̾tꝰ iulla denudat. nͨ
pallio reuelato c̃uices aꝑit. s q̃ celat faciẽ. ⁊ uix

Expanded text:
uerbo, nequaquam expressit Latina translatio. graues feminae — et puellarum, quae ornant capita, crines a fronte demittunt, cutem poliunt, utuntur lomentis, adstrictas habent manicas, uestimenta sine ruga soccosque crispantes, ut sub nomine uirginali uendibilius pereant. mores enim et studia dominarum plerumque ex ancillarum et comitum moribus indicantur. illa sit tibi pulchra, illa amabilis, illa habenda et procedens ad publicum non pectus et colla denudat nec pallio reuelato ceruices aperit, sed quae celat faciem et uix
Abbreviated transcription (Latin):
cͥmetũ dabit. Rethoꝵ oisciplina ẽ ab auis. ⁊ atiuis.
⁊ oĩ retͦ nobilitate ernare ꝙ̃ laudes ut ramoꝵ fili¬
catẽ radix fecunda cõpens. ⁊ ꝙ in fiucdi ñ teneas
nõĩa. ⁊ illust ͥnuou sangͥnis geuꝰ in qͥ aut ułł aut rat᷑
erit qui ñ m̾u̾it ꝯsulatũ aut ꝓferendꝰ ołibiiꝰ u̾gis nr̃e pat̾¬

Expanded text:
mentum dabit. Rhetorum disciplina est abauis et atauis et omni retro nobilitate ornare, quem laudes, ut ramorum sterilitatem radix fecunda conpenset et, quod in fructu non teneas, nomina et inlustre Anicii sanguinis genus, in quo aut nullus aut rarus est, qui non meruerit consulatum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ari ñ inuenit. Oblita gͦ ꝓpositũ. oblita parentes. ob¬
lita eccłiam totam. oblita głam uͥginitatis oblita
honorẽ dignitatis ⁊̃ p̾sentẽ. oblita ꝓitssionẽ reg¬
ni.oblita t̾ribile iudiciũ ãplexa os corruptiõnẽ: ⁊ ꝑ¬
tulisti fructũ ꝯfusiõis fins̃ uͦ moetẽ c̾uissimã. ⁊ ĩti¬

Expanded text:
erari, non invenit modum. Oblita es propositum, oblita parentes, oblita es Ecclesiam totam, oblita gloriam virginitatis, oblita honorem dignitatis, etiam oblita promissionem regni, oblita judicium terribile: amplexa es corruptionem, protulisti fructum confusionis; finem vero mortem saevissimam, et interi
Abbreviated transcription (Latin):
tabił fluctuansq stĩa. si suo arbit̾o rolinquat᷑. cito
ad det̾iora ocͥlabit᷑. Noui ego in ut᷑q setu ꝑ nuniam
abstinentiam c̾ebͥ sanitutẽ in qͥbdã fuisse ueratũ.
p̃cipueq in his qͥ ĩhumeotis ⁊ infgiois habitau̾e ce¬
lluł. iti ut nescirent qͥd ag̾ent. qͦue se u̾terent ꝙͥ
loqͥ ꝙͥ tac̃e deb̾ent. Eto si rudes scłauum lit̾arum
detͣctatꝰ hõĩum discoꝵ quippiam leg̾int. u̾bosita¬
tr̃ solum disct̃ absq noticia scͥptãrum. i pͣ uet᷑
elogiũ c̃ loqͥ nosciant tac̾e ñ pꝰsitat. Docentq scͥptaᷤ

Expanded text:
tabilis fluctuansque sententia, si suo arbitrio relinquatur, cito ad deteriora delabitur! noui ego in utroque sexu per nimiam abstinentiam cerebri sanitatem in quibusdam fuisse uexatam praecipueque in his, qui in humectis et in frigidis habitauere celluquid facere deberent. certe, si rudes saecularium litterarum de tractatibus hominum disertorum quippiam legerint, uerbositatem solam discunt absque notitia scripturarum et iuxta uetus elogium, cum loqui nesciant, tacere non possunt docentque scripturas,
Abbreviated transcription (Latin):
anai suꝑ seminet. s sõꝑ loqͥris ĩ nocti¬
b. Quesim ꝙ̃ dilex̃ anima moa. u̾pa¬
mea. me suscep̃ dext̾a tua. Illd̾q iher¬
emie. ñ laboraui seq̃ns ce nͣ gẽ dolor¬
q̃ erant scłi diligebas. polir̃e fociem
p̃pnrissimo ⁊ ceru̾s ora depĩg̾e omare
cͥnem: ⁊ alienis cͣapitłis tͣrd̃ t̾icicẽ ste̾ro. Ut tacoam
de inaurium p̾ciĩs candore margaritarũ rubͥ ma¬
ris ꝓfunda tostantium. ⁊ siarragioꝵ uirore c̃au¬
neoꝵ flaminis iacintoꝵ petago ad q̃ ãidont ⁊ĩsa¬
es inuia ħ scłi. neforte tͣd̾at te uidici. ⁊ de suo
ad usurpassẽ ꝯuincat. tͣdausq minist᷑. qͥ ip̃eẽ
nos maiori horrore cͥcũdant. ⁊ ñ iñ ereas aͥ sol¬
uas nouissinũ qͣdrantẽ .i. minimũ ꝙq delic̃¬
tũ. qr. ⁊ ꝓocioso u̾bo redditi sumꝰ rõnẽ indie iudi¬
cii. hec dic̃a sunt ñ fausto ꝯͣte uaticio s paui¬
di cautiq. monitoris offũ: ea qͦ inte q̃ tutast̃

Expanded text:
 loquaris: in noctibus quaesiui, quem dilexit anima mea. ubi pamea, me suscepit dextera tua illudque Hieremiae: non 1 aboraui sequens te. neque enquae erant saeculi diligebas. Polire faciem purpurisso, et cerussa ora depingere; ornare nem, et alienis capillis turritum verticem struere. Ut taceam de inaurium pretiis, candore margaritarum, Rubri maris profunda testantium, zmaragdorum uirore, cerauniorum flammis, hyacinthorum pelago, ad quae ardent et insae tradat te iudici et de suo aliquid usurpasse conuincat tradarisque ministro, qui ipse est nos maiori horrore circumdant, et non inde exeas, nisi soluas nouissimum quadrantem, id est minimum quod pro otioso uerbo reddituri sumus rationem in die iudicii. Haec dicta sint non infausto contra te uaticinio, sed pauidi cautique monitoris officio ea quoque in te, quae tuta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ciam tanto pauore defetidis: Lib̾tate opꝰ d̃. ⁊ ano¬
acia. A lic in pace metus: qͥd fac̾es in martirio
ꝑpetͣndo : Que tuoꝵ uultum ferre ñ potes. qͥm
sustih̾os ⁊ bunalia ꝑsecutoꝵ: Si te uiroꝵ erempla
ñ ꝓuosant. hortet᷑ fuciatq securam b̾a maitir ag

Expanded text:
tiam tanto pavore defendis? Libertate opus est et audtiam tanto pavore defendis? Libertate opus est et audacia. Quae 979 sic in pace metuis, quid faceres in martyrio perpetiendo? Quae tuorum vultum ferre non potes, quomodo sustineres tribunalia persecutorum? Si te virorum exempla non provocant, hortetur faciatque secura
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ ppositum. s qͦ prei magnitudĩe op¬
tare id ⁊ appet̾e ñ aud̾eat. estuabat tͥ
tẏrũcła. Od̾at ornatum suũ.⁊ cũ heft̃
loq̃bat᷑ ad dñm. Tu nosti ꝙ od̾im ĩsig
ne capitis mei. ħ ẽ diadema qͦ utebat᷑
qͣi regina. ⁊ tante ducã ĩmundicie. ue¬
lut pãnũ mulieris m̃struate. Aiunt
qͣs delitore galliarum ad habitatiõem
scõꝵ locoꝵ hostium ꝑ affricam cõpulit
erant ñꝙͣ eam łiteamĩe nunꝙͣ plum¬
arum usam mollicie: s ciliciotũ ĩmi¬
da humo hu̾isse ꝓstͣcu. Ingib faciemri¬
gasse lac̾muis. saluatoris m̃te genibꝰ ad¬
uolutam ut suum reciꝑet ꝓpositũ. ut im¬
pleret dosid̾uun: ut aie amirũ matͥsq molli¬
ret. Qo ultra differo: sum iam nuptiarũ aꝓpͥn¬
qͣret dies. ⁊ fut᷑o mat̾monio thalamꝰ panret᷑ se¬
ets ⁊ absq arbitͥs noctẽq hm̃is ꝓsolatio. talib fert᷑¬
se armasse ꝯsiliis. Qd agis admettis: Pur pudici¬

Expanded text:
m propositum, sed quod pro rei magnitudine optare id et appetere non auderent. aestuabat Christi tiruncula, oderat ornatum suum et cum Hester loquebatur ad dominum: tu nosti, quod oderim ins i g nec a pit ism e i-hoc est diadema, quo utebatur quasi regina — et tantae ducam inmunditiae uelut pannum mulieris menstruas de litore Galliarum ad habitationem sanctorum locorum hostium per Africam conpulit erant, numquam eam linteamine, numquam plumarum usam mollitie, sed ciliciolum in nuda humo habuisse pro stratu, iugibus faciem rigasse lacrimis saluatoris mente genibus aduolutam, ut suum reciperet propositum, ut inpleret desiderium, ut auiae animum matrisque molliret. Quid ultra differo? cum iam nuptiarum adpropinquaret dies et futuro matcreto et absque arbitris, noctemque habens pro solatio, talibus se fertur armasse consiliis. Quid agis, Demetrias? cur pudici
Abbreviated transcription (Latin):
ta cognosc̾es. ut scires ꝙ tͥ expeduret. qͥd elire
deb̾es illarũ te erempla docuert. sct domi ⁊̃¬
strur̃ ꝯu̾satõ. Nõ gͥ solum tuũ putes es̃ ꝙ ẽ
⁊ honorabiliũ miptiañ cubiłq ĩ maculati p̃ci¬
ossimũ gͥmĩa. u̾e te florem. qͥ ꝑffectos affer¬
ret fructꝰ. si hũliau̾is te sub potenti mam¬

Expanded text:
ta cognosceres, ut scires, quid tibi expediret, quid eligere deberes, illarum te exempla docuerunt, sancta domi instruxit conuersatio. non igitur solum tuum putes esse, et honorabilium nuptiarum, cubilisque immaculati pretiosissimum germinavere te florem: qui perfectos afferet fructus, si humiliaveris te sub potenti ma
Abbreviated transcription (Latin):
binarũ cathenis ins̾tos dec subire minift̾iũ. Ile¬
uit̾ico scͥptũ ẽ acdiffinitũ qͣles eligi debeãt sac̾doteᷤ.
nẽ : de soĩe patrũ suoꝵ. Uiduam uͦ ⁊ desticuam
aut ã uiuo marito d̾elicfrm ñ accipiat. Qñ audi¬
ui p̃cipiente dũo moysi. qͥa nͨ uxor debet sac̾doci
dignama ꝯuenire. uehonorẽ polluat sac̃aotii.
Sĩc uniꝰ uxoris uirũ. sio uniꝰ uiri mandat ux¬
orẽ. Sigͦ cłioꝰ nonogamꝰ fuĩt. ⁊ uxor eiꝰ digͣma: noli
eũ ininist̾io applicare. Digamã it dux̃ uxorẽ. ħ trĩo
p̾cepta ide apłc de ordinandis clicis dedit. ⁊ qr iam¬
libꝰ finẽ expectat. ñ si due aut tͤs parit̃ di ancille
patrum ĩ nicea definita oi legant᷑. Iã uͦ si ꝯuentꝰ¬

Expanded text:
binarum catenis insertos decet subire ministerium. In Levitico scriptum est, ac praefinitum quales eligi debeant sacerdotes.nem de semine patrum suorum; viduam vero et destitutam, aut a viro marito derelictam, non accipiat. Bene audivi praecipiente Domino Moysi, quia nec uxor debet sacerdoti digama convenire, ne honorem polluat sacerdotii. Sicut unius uxoris virum, sic unius viri mandat uxorem. Si ergo clericus monogamus fuerit, et uxor ejus digama, noli eum ministerio applicare. Digamam enim duxit uxorem. Haec Tito praecepta idem Apostolus de ordinandis clericis dedit. VItres pariter Dei ancillae patrum in Nicaea definita ei legantur. Jam vero si conv
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ĩ illa uͥtutum. ꝙ ĩgenũ. ꝙ scĩtas ꝙͥ p̾itatis ĩuem̾i.
Seor dĩe. nefidẽ credulitatis ercedã. ⁊tͥ m auorem
doloeẽ incuciã ⁊̃ autã recordanti. qͣnto bono caiueris.
ħ solũ dicã ꝙ iͥcqͥd ĩ nob̃ longo fuit studio scͥptarum¬
ñ ꝙ ꝯuenit ꝯgͥgatũ. ⁊ meditatiãe diut᷑na qi ĩ natͣa
usum. ħ illa libauit ħ didioit̃ atq pꝰsedit iͣ ut pꝰ ꝓfe¬
itõem nr̃am si aͣliqͦ testimonio scͥpt̾aiũ eẽt obortãꝯ
quis sciscitantib fac̾e uid̾et᷑ in iiniam. In nr̃m lõc
tatĩ audiumꝰ te illłꝰ ad hesisse ꝯsortio. ⁊ ñ ꝙͣ ab illa
ñ tͣnspnsũ qd̾ ũgͥs ut dic̃ recessisse. ẜ ad̾ domo eod̾
cubicło uno nsã cubili ut oĩb ĩ urb ͤ darissima nocĩ
fieret. ⁊ te matͣm ⁊ illam filiam reꝑisse. Suburba¬
nꝰ aꝙ̃ uob̾ ꝓ monast̾io suit. ⁊ rus clectũ ꝑꝑ solitudinẽ

Expanded text:
puritatis inuenerim, uereor dicere, ne fidem credulitatis excedam et tibi maiorem dolorem incutiam recordanti, quanto bono carueris. hoc solum dicam, quod, quicquid in nobis longo fuit studio congregatum et meditatione diuturna quasi in naturam uersum, hoc illa libauit, hoc didicit atque possedit, ita ut post profectionem nostram, si aliquo testimonio scripturarum esset oborta guis sciscitantibus facere uideretur iniuriam. In nostrum locum statim audiuimus te illius adhaesisse consortio et numquam e eadem domo, eodem cubiculo, uno usam cubili, ut omnibus in urbe clarissima notum fieret et te matrem et illam filiam repperisse. suburbanus ager uobis pro monasterio fuit et rus electum propter solitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
faucib. ⁊ int̾ ruborẽ atq pallorem. maetusq acle¬
ciciam : cogitatões uarie mutabant᷑. Succumbioꝰ
est huic loco neq narrare aggͣdiar ꝙ dicondo mi¬
nꝰ faciam ad explicandam ĩneͤdibił guudũ magni¬
tudinẽ.⁊ culliaru fluiuiꝰ siccaret᷑ ingenũ. ⁊ ꝯtor¬
te demostenis uibͣceq sũo. tandiꝰ lãgͥoiq f̾rot᷑.
illo intp̃r fcm̃ audiuimꝰ. ẽcatĩ moscłã noptiᷤ¬
⁊ mat̾ ⁊ filia ruuit. ułtĩ flere gaudio iaĩ¬
tẽ manu atolłe. amplerariq tͣpidantom. ag¬
nosi̾e in illiꝰ ꝓposito m̃tẽ suam. ⁊ gͣculari ꝙ no¬
bilem familiã uͥgo uͥgrutate sua. nobiliorẽ
simił uͥgries pullulart. Exẽplumq patͥne ⁊
dñe secuta est dientium t̾ba atq famt᷑ harũ
ꝑ õs domꝰ fu̾ebat ilginitatis ꝓfessio. ¶rum et

Expanded text:
ucibus et inter ruborem atque pallorem metumque ac laetitiam cogitationes uariae mutabantur. Succumbendum est huic loco neque narrare adgrediar, quod dicendo minus faciam. ad explicandam incredibilis gaudii magnitudinem et Tulliani fluuius siccaretur ingenii et contortae Demosthenis uiillo in tempore factum audiuimus. certatim in oscula neptis et filiae ruunt. ubertim flere gaudio, iacentem manu attollere amplexarique trepidantem, agnoscere in illius proposito mentem suam et gratulari, quod nobilem familiam uirgo uirgi- nitate sua nobiliorem simul uirgines pullularunt exemplumque patronae et dominae secuta est clientium turba atque famularum. per omnes domos feruebat uirginitati
Abbreviated transcription (Latin):
feram ⁊ cariboim scillamq sucanisam mł¬
tis canib fugientis barbaros matrona susti¬
tarum secum pudicitiã tacita ꝓsiͥptõs m̾oa¬
ta sit. cum ⁊ illu̾ sit dignatꝰ acciꝑe. qͥ cot̃
potuit auferre ⁊ ħ qͣi comiti ñ ausasit¬
negare: q̃ sͥ intelligebat sub noĩe p̾uate di¬
gnitatis tiranuũ seuientẽ. Sentio me
inimicoꝵ pat̾e morsib. ꝙ ad ulari iudear
nobilissime ⁊ clarissime femĩe qͥ acrꝰare
ñ pot̾int. si me scierĩt huc usq tacuiᷤ¬
se. Neq n laudaui inea ũꝙͣ antiqͥtatẽ
gn̾is diuitiarũ ⁊ potentie magnitudĩe
uiro uiuẽte ł mortuo. q̃ alii forsican m̃¬
cẽnarii orõe laudau̾unt. mͥ ꝓpositum
est stilo erłiastico laudare amã u̾ginis
iuu̾it uoluntate. Alioqͥn cellula mon¬
na iam morti bͤuisq tp̃us iaticũ. carẽt
oĩ assentatõis in famiã. Deniq in reliqͥ

Expanded text:
feram et Charybdim Scyllamque succinctam multis canibus fugiens barbaros matrona sustitarum secum pudicitiam tacita proscriptione mercata sit, cum et ille partem sit dignatus accipere, qui totum potuit auferre, quae se intellegebat sub nomine priuatae dignitatis tyranno seruientem? sentio me inimicorum patere morsibus, quod adulari uidear nobilissimae et clarissimae feminae. qui accusare non poterunt, si me scierint hucusque tacuisse; neque enim laudaui in ea umquam antiquitatem generis, diuitiarum et potentiae magnitudinem uiro uiuente uel mortuo, quae alii forsitan mercennaria oratione laudauerint. mihi propositum est stilo ecclesiastico laudare auiam uirginis iuuerit uoluntate. alioquin cellula monna iam morti breuisque temporis uiaticum carent omni adsentationis infamia. denique in reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
sl̃ia. ħ impia ⁊ sccłata oocttia olim ĩ egito ⁊ ĩ uriẽtiˢ
ꝑtib u̾salut᷑. ⁊ nõ abscondite qͣi in foueis iuꝑat̃
aĩp plerosq u̾ sat᷑. illarũqi ꝑtium polluit pitatem ⁊qͣ
gistras quarũ fides norma docthe est. I tlłigis qͥ
ai u̾sum seuissimam hesim. ⁊ młto his neqͥora ꝓͣ di¬
xi Rsionis oidinẽ flagitabis ne ñ cã ꝓhibuisse ui¬
dear ꝙͣ cõmonuisse. õ p̾sentis oꝑis sit ĩstruere uͥgi¬

Expanded text:
inpia et scelerata doctrina olim in Aegypto et in orientis rsabatur et nunc abscondite quasi in foueis uiperarum apud plerosque uersatur illarumque partium polluit puritatem et quasi gistras, quarum fides norma doctrinae est. intellegis, quid aduersum saeuissimam heresim et multo his nequiora, quam dixi, responsionem flagitabis, ne non tam prohibuisse uidear quam commonuisse, cum praesentis operis sit instruere uirgi
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ib ut agat pnãm. ⁊ macłas pstine feditatis
c̃ pet᷑ amaris abluat lacͥmis. U̾m nos ignorenꝰ
um misis tabła sit. Iuͥgm̃e integͣ seruotur
ĩuitutẽ redigebat: ne aliis p̾dicans ip̃e rop¬
bꝰ ĩ ueniret᷑. Corꝑisq exꝑsona. gn̾is humani m̃¬
flãmatꝰ aroorib loq̃bat᷑. Mis e hõ qͥs me lib̾abit

Expanded text:
nitentiam et maculas pristinae foeditatis cum Petro amaris abluat lacrimis. uerum nos ignoremusum miseris tabula sit: in uirgine integra seruetur seruitutem redigebat, ne aliis praedicans ipse reprobus inueniretur, corporisque ex persona generis humani inflammatus ardoribus loquebatur: m
Abbreviated transcription (Latin):
głam q̃rouelabit᷑ in nob̾. Gurista replicau̾im se¬
qͣns s̾mo monstͣbit q̃ de medio mari fuman¬
tẽ uid̾at pat̾ã : ⁊ fragili cimbe salutẽ suam su¬
oꝵq: cõmisat cdeliora inuenit affrice litora
exipit᷑ .i. ab eo ꝙ nescias ut̾rauarior an iͥdeliorfa¬

Expanded text:
ae reuelabitur in nobis. cur ista replicauerim, sequens sermo monstrabit. quae de medio mari fumantem uiderat patriam et fragili cumbae salutem suam suorumque commiserat, crudeliora inuenit Africae litora. excipitur enim ab eo, quem nescias utrum auarior an crudelior
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ꝯuenias. s ñ soł nerumig̾uli lingͥs telacã¬
tib mace̾nt. Aslienã it cupiĩ uiai discute in¬
am¬
ꝑante expͥssimꝰ. dulat̃ lege. Iã uͦ ep̃hen sibił ꝯiuini
altaris ñ sit sac̾dos. panca de reliqͥs apłi testimon¬
iis qͣntum dñs donat exponã. Sufficiant suꝑ ior¬
es cãe q̃ dĩe sunc. u̾m ne aliqͥs minꝰ ĩ cłłigens
ad ep̃os sentiat apłm suisse locatum. ꝓͥ de diaco¬
nare suãm. Uniꝰ uroris uir̃ ⁊ noua ⁊ uetꝰ p̾ceptio sa¬
ẽdotẽ sensuit eligendum. ꝙ dig̾mos ad minist̾um
periq ep̃i apłiouerunt. sioq asserueit̃. ꝯenbina fu

Expanded text:
inguis te lacerantibus macerent. Alienam enim cupiunt vicini discuteramrante expressimus, dulciter lege. Jam vero ut reprehensibilis divini altaris non sit sacerdos, pauca de reliquis Apostoli testimoniis, quantum Dominus donat, exponam. Sufficiant superiores causae, quae dictae sunt. Verum ne aliquis minus intelligens ad episcopos sentiat Apostolum fuisse locutum, quid de diaconare sententiam. Unius uxoris virum et nova et vetus praeceptio sacerdotem censuit eligendum. Quia digamos ad ministerium plerique episcopi applicuerunt, sic asseruerunt: Concubina fui
Abbreviated transcription (Latin):
martino coronaũ. Nescs mis̾a: noscis cͥ debeas uͥ¬
ginitatẽ tuã. Dudum int̾ barbaras tͧmuisti ma¬
il: anio mat̾sq suui ⁊ palius cegebaris. Uioisi
te captiuara. ⁊ pudicitiã tuã ũ tue potestatis
horruisti. tͣres hostium uultꝰ. iuptas agines dĩ grmi
exul accipies: Qͫ habit᷑a ꝓmubam qͦ deducenda cõi¬
tatu. stridor lingue punice ꝓcatia tͥ fescennina.
cantabit. rumpe moras õs. ꝑfecta diloidio firas¬
mittit timorẽ. Astume scutũ fidĩ. lociat ĩtioe.
galeam salutis. p̾cede ad p̾lium. Ht̃ i soruata pu¬
dicitia martiiũ suñ. Quid metuis auiã: Uo for¬
midas parentẽ : forsitan ⁊ ip̃t uelĩt: ꝙ de uelle
nũ cd̾t. His inflãmata stimuł om̃õm corꝑis cul¬
tum ⁊habitum scłarem qͣi ꝓpositi su ĩpedim̃ca
ꝓiecit p̾ciosa monilia. ⁊ gͣues cẽsa uniones. a rot̃

Expanded text:
nescis, v cui debeas uirginitatem tuam. dudum inter barbaras tremuisti manus, auiae matrisque sinu et palliis tegebaris, uidisti te captiuam et pudicitiam tuam non tuae potestatis, horruisti truces hostium uultus, raptas uirgines dei gemitexul accipies? quam habitura pronubam? quo deducenda comitatu? stridor linguae Punicae procacia tibi fescennina cantabit. rumpe moras omnes. perfecta dilectio forasmittit timorem. adsume scutum fidei, loricam iustitiae, galeam salutis, procede ad proelium. habet et seruata pudicitia martyrium suum. quid metuis auiam? quid formidas parentem? forsitan et ipsae uelint, quod te uelle non credunt. his inflammata stimulis omnem corporis cultum et habitum saecularem quasi propositi sui inpedimenta proiecit. pretiosa monil
Abbreviated transcription (Latin):
de orientis ꝑtib ħecicoꝵ scua tẽpestas sĩplicitatẽ sidĩ
q̃ aplica uore laudata ẽ. pollu̾e ⁊ labe ftãre cona¬
ta est. s ħͥ ditissime pauꝑtatis. ⁊ apłiues ollicitudi¬
nis statĩ nexiũ ꝑculit cap̃. ⁊ sibilantia hẏore ora
uiu̾e ⁊ pullulare uenenata plantaria. Illd̾ te pioca¬
ritatis affectu p̾itionendũ puto ut scĩ in nocentũ qͥ
apt̾ice cathed ᷑ ⁊ supͣdiũ uiri suecossor ⁊ filiꝰ õ teneas fi
recipias. Solent n hꝰ cemodi ꝑ angulos musitarer ⁊ qͣi
iusticiã dĩ q̃rere. Cur illa aĩa ĩ illa nata ẽ ꝓuintia:
Quid calise tititit ut alii dexͥanis nasuant᷑ parẽtib
Alii inc̾feras ⁊ seitissimas natiões. uͥ nlła di noticia

Expanded text:
rientis partibus hereticorum saeua tempestas simplicitatem fidei, quae apostoli uoce laudata est, polluere et labefactare conata est. sed uir ditissimae paupertatis et apostolicae sollicitudinis statim noxium perculit caput et sibilantia hydrae ora sdam adhuc uiuere et pullulare uenenata plantaria, illud te pio caritatis affectu praemonendam puto, ut sancti Innocentii, qui apostolicae cathedrae et supra dicti uiri successor et filius est, teneas fid doctrinam recipias. solent enim huiusce modi per angulos musitare et quasi iustitiam dei quaerere: \'cur illa anima in illa est nata prouincia? quid causae extitit, ut alii de Christianis nascantur parentibus, alii inter feras et saeuissimas nationes, ubi nulla dei notitia
Abbreviated transcription (Latin):
cum acultꝰ corpꝰ eiꝰ eitend̾e̾t. ⁊ sordidas fetore catt̾is
aligair ñ pot̾at spęr̃ ad celum. ⁊ euolutis ꝑ ora lacͥm
scͥtator renis ⁊ cordis. ñ iõ me negare uelle neꝑeami
s ĩo m̃tu̾̃i nolle. nepeccẽ. at tu miserrune hõ ĩ tur¬

Expanded text:
quum eculeus corpus extenderet, et sordidas foetore carceris quum eculeus corpus extenderet, et sordidas foetore carceris alligare non poterat, suspexit ad cscrutator renis et cordis, non ideo me negare uelle, ne peream, sed ideo mentiri nolle, ne peccem. at tu, miserrime homo,
Abbreviated transcription (Latin):
siami ꝙ inplere ñ possum negare ñ audeo. sũꝑ ho¬
n̾ ariã nauẽ tudis uector in ponbi. ⁊ hõ qͥ nͨdua
elauũ ĩ lacu reri elrini maris cͣdor fragariby. ⁊c
mͥ euanescẽtib t̾ris celũ ũdiqs. ⁊ undiq pot᷑. nõ
ũda tenebs in horreseẽs ⁊ ceca nocte nymboꝵ spu¬
mei fluctꝰ canescunt. H ortaus ut tumida ma¬
lo uela sꝰpedã. radentes explicẽ: clauũ regã. P arta
ꝯfidã habit᷑s in utraq ꝑte solatium. Si me ad optutos por¬
tus estus in pułit. gub̾nator putabor infirmo. Si int̾
asꝑos orõnis anfractꝰ inpolitꝰ i̾mo substit̾it facultatẽ
⁊⁊ uaro habitatore semiruta. hanc cũ ex more ꝯsularis
ĩuiseret. oblatam c̃ qͣndã mulierculã unã cũ ad ult̾o.¬
⁊ sulcatis lat̾ib dolor q̃reret u̾itatẽ. Infelicissimꝰ iuue¬
nis uolens cõpendio mortis longus uitare ctiatꝰ. dum
insuũ m̃cit᷑ sangͥnem accusauit alionum. sułq omũi¬

Expanded text:
iam? Quod inplere non possum, negare non audeo. Super onerariam navem rudis vector inponor, et homo, qui necdum scalmum in lacu rexi, Euxini Maris credor fragori. Nunc mihi evanescentibus terris caelunda tenebris inhorrescens et caeca nocte nimborum spumei fluctus canescunt. hortaris, ut tumida malo uela suspendam, rudentes explicem, clauum regam. pareo confidam habiturus in utraque parte solacium: si me ad optatos portus aestus adpulerit, gubernator putabor; si inter asperos orationis anfractus inpolitus sermo substiterit, facultatem nc raro habitatore semiruta. Hanc cum ex more consularis inviseret, oblatam sibi quandam mulierculam una cum adultero—et sulcatis lateribus dolor quaereret ueritatem, infelicissimus iuuenis uolens conpendio mortis longos uitare cruciatus, dum in suum mentitur sanguinem, accusauit alienum solusque omni