comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abicit infirmitatis memoria reformat. ũ
animꝰ qui extra se inelationẽ ducit᷑. cui
sit conditioni suboit᷑ exꝑcꝰsa qͣm sustinet
eiꝰ itiñs petardatione si gnat᷑. Pulaã nãqꝙ
ꝑ uemie ad piopositum tendit s: eiꝰ uotum a¬
nimal cui p̃sidet p̃pedit. Prohibitione namq¬
quippe immorata asina angłm uidit. quẽ hu¬
mana mens ñ uidit. Quia plerumq caro
ꝑ molestias tarda flagello suo m̃te dm̃indi¬
pediat: donec ei iniusibilem qui s̾ obuiat ĩ¬
qͦd in hominis uocem loqñs: ꝓhibuit ꝓpħe
insipientiã. Insanꝰ quippe homo a subiuga¬
li muto corripit᷑: qũ elatamens humilitati
bonum qͦd tenẽ debeat. ab afflicta carne
memorat᷑. S huiꝰ correptionis donum idcͥ¬
co balaam ñ obtinuit. ꝙ ad maledicendũ
ꝑgens uocẽ ñ m̃tẽ mutauit. Ammonendis
egri. ut consid̾ent qͣntasit muñis molestia
tioribꝰ plagis. concusse menti penitentie uul¬

Expanded text:
abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet ejus itineris retardatione signatur . Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non vidit, quia plerumque caro per molestias tarda, flagello suo menti Deum indipediat, donec ei invisibilem, quia sibi obviat, inquod in hominis voce loquens, prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum gens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia terioribus plagis, concussae menti poenitentiae vul
Abbreviated transcription (Latin):
mans ait. Si iustꝰ fuero ñ leuabo cap̃. satura¬
tꝰ afflictione ⁊ miseria. Dicendum ẽ egris. ut
si celestẽ patͥam suã credunt. necessario in
hac labore uelut in aliena patiant᷑ Hĩc
ẽ enum qͦd lapides extra consi sunt: ut in
constructione templi dñi absq mallei so¬
nitu ponerent᷑. Quia uidelicet nc̃ foris ꝑ
flagella cundimur. ut intꝰ iutemplũ dĩ post¬
modum sine discipline ꝑcussione dispona
resecet.⁊ cc̃ sola nos inedifitio concordia
caritatis liget. Ammonendi st̃ egri. ut cõ¬
sid̾ent ꝓꝑcipiendis t̾renis hereditatibꝰ qͣ
dura carnales filios. discipline flagello
cant̾: Hinc eñ pausꝰait. Patres qͥdẽ car¬
nis nr̃e habuimꝰ eruditores ⁊ reueremꝰ ẽos.
ñ multo mag̃ obtemꝑabimꝰ pat spũum:¬
ad id qͦd utile ẽ. in recipiendo scĩficationẽ ei.
Ammonendi st̃ egri. ut consid̾ent qͣnta salꝰ
cordis sit molestia corporalis. q̃ ad cognitio¬
nem sui mentẽ reuocat.⁊ qͣm plerumq salꝰ

Expanded text:
mans, ait: Si justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione disponamresecet, et tunc sola nos in aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri, ut considerent pro percipiendis terrenis haereditatibus quam dura carnales filios disciplinae flagella tantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; non multo magis obtemperabimus patri spiritad id quod utile est in recipiendo sanctificationem ejus . Admonendi sunt aegri, ut considerent quanta salus cordis sit molestia corporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ dies salutis. Ammonendi sunt. ne place̾
deo si cum possint noluerint: c̃ uoluerint
seroñ possint. hinc ẽ enĩ qͦd eos post sapĩa de¬
serit. qͦs pͥ diutiꝰ renuentes uocauit dicens.
Uocaui ⁊ renuistis: extendi manũ meã.⁊ ñ
fuit quiaspicẽt. Despexistis om̃e consilium
meũ:⁊ increpationes meas negieristis. Ego
qͦ inint̾itu ur̃o ridebo: subsannabo. c̃ uob̾
qͦd cimebatis euenerit. Et rursum. łc̃ inuo¬
cabunt me ⁊ ñexaudiam: mane consurgẽt
⁊ ñ inuenient me. Salꝰ itaq corꝑis qñ ad
bene oꝑandum accepta despicit᷑. qnͣti sit
muñis post modũ amissa sentit᷑. Et infr¬
uetiose abistumni querit. q congͥuo conẽ¬

Expanded text:
Cor. VI, 2. Admonendi sunt ne placere Cor. VI, 2. Admonendi sunt ne placere Deo si cum possunt noluerint, cum voluerint sero non possint. Hinc est enim quod eos post sapientia deserit, quos prius diutius renuentes vocavit, dicens: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiincrepationes meas neglexistis; ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit . Et rursum: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Salus itaque corporis quando ad bene operandum accepta despicitur, quanti sit muneris amissa sentitur. Et infructuose ad ultimum quaeritur, quae congruo con
Abbreviated transcription (Latin):
curundantes: Q ue quotiems eaꝵ culpoian¬
ripit. uitatis ad se iacła ñ adinictunt. Et in¬
quid ꝑ excelsos ãgulos duplex qͥppe semꝑ ⁊
angulis paries: nͥ inpura corda signant᷑: Q
dum uitatis simplicitatẽ fugiunt: ad semet
prudentie ex ip̃a se culpa inpuritatis excollt̃.
Dies gͥ dñi uindiẽte atq animadusionis ple¬
corda. ⁊ defensionibꝰ contra uĩtatẽ clausa des¬
cruit. ⁊ dupplicitatibꝰ nuoluta dissoluit. Tẽ
enĩ munite ciuitates cadunit. qr m̃tes deo in¬
penetrate dampnabunt᷑. Tunc excelsi angu¬
li corruynt: qi cordaqne. per inpuritatis
prudentiam se erigunt. ꝑ iustitie sententiã
prosternunt UR.XXII.¬
atq alit̾ egri. Ammonẽdist̃ incolu¬
mes. ut salutẽ corꝑis exerceant ad salutẽ
m̃tis: ne siaccepte incolumitatis grãmadu¬
sum neqͥtie inclinent. donodetiores fiant. Et
eo pꝰmodum supplitia grauiora m̃eant᷑. qͦnc̃
largioribꝰ bonis dei male uti ñ metuunt. Am¬
monendi sunt incolumes. ne oportunitatẽ sa¬

Expanded text:
ae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetiprudentiae ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae atque animadversionis plecorda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae se per impuritatis prudentiam erigunt, per justitiae sententiam prosternuntur.atque aliter aegri. Admonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant; et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt. Admonendi sunt incolumes, ne opportunitatem sa
Abbreviated transcription (Latin):
mons dicunt ⁊ facui illuc faciẽ inpĩgut
qmͣ illic habitaculũ qrunt. E suias hes¬
cerna die lectꝰ ẽ. Quisqͥs ut̃m iugilabat
non oculis tantũ s aure: nec aure corꝑis
Iignoti: q inuna parte t̾raꝵ posi¬
ci sunt. Quis ur̃m nouit olym¬
pum montẽ: Quomꝰ qui ibi habi¬
tant. Gi ddabam nostrũ norunt. In
partibꝰ sunt istimontes. Ille aũt mons
ñ sic : quia impleuit uniũsam faciẽ t̾re.
Et de illo dicit: paratꝰ incacumine mõ¬
tium: Mons est super caciuina mõtiũ
quis frangit fatiem offendendo in illũ:
Quis ignorat ciuitatẽ suꝑ montẽ conłti¬
tutam: Sed nolite mirari qr ignorat᷑
ab istis qui oderunt fñs: qr intenebris
ambłant. ⁊ nesciunt qͦ eant. qr cenebre
excecauerunt oculos eoꝵ. Montẽ ñ ui¬
dent: nolo mireris oculos ũ habent.
Unde ocłos ñ hñt : qr tenebre exceca¬
uerunt eos Unde probamꝰ: qr fr̃s ode¬
Fris separant se aborbe t̾raꝵ quia

Expanded text:
mons, dicunt; et facilius illuc faciem impingunt, mons, dicunt; et facilius illuc faciem impingunt, quam illic habitaculum quaerunt. Isaias hesterna die lectus est; quisquis vestrum vigilabat, non oculis tantum, sed aure, nec aure corporiignoti, quia in una parte terrarum positi sunt. Quis vestrum novit Olympum montem? quomodo ibi qui habitant, Giddabam nostrum non norunt. In partibus sunt isti montes. Ille autem mons non sic, quia implevit universam faciem terrae; et de illo dicitur, Paratus in cacumine montium. Mons est super cacumina omnium mQuis frangit faciem offendendo in illum? Quis ignorat civitatem super montem constitutam? Sed nolite mirari quia ignoratur ab istis qui oderunt fratres: quia in tenebris ambulant, et nesciunt quo eant; quia tenebrae excaecaverunt oculos eorum. Montem non vident: nolo mireris, oculos non habent. Unde oculos non habent? Quia tenebrae excaecaverunt eos. Unde probamus? Quia fratres odefris, separant se ab orbe terrarum quia
Abbreviated transcription (Latin):
manibꝰ. xp̃c: de regno udeoꝵ sine oꝑe ma¬
ritali: Nonne ille lapis confregit oĩa
regna t̾rax. id ẽ om̃s dominationes xulr
⁊ demonioꝵ: Nonne ille lapis creuit
⁊ factꝰ ẽ mons magnꝰ.⁊ impleuit uiuũsũ
orbẽ t̾rax: Nunquid digito ostñdimus
luna: u̾bi Gr̃a. Oñ uolunt homines
Et sunt sbi quiñ ualeant intendẽ aciem
⁊ dicant. Ubi: Intendit᷑ illis digitꝰ ut ui¬
deant: Aliqñ dum erubescunt. ne cecipu¬
tent᷑: dicunt se uidisse qͦd ñuiderunt.
N unqͥd sic ostñdimꝰ eccłiam frĩs mei. ñ¬
ne aꝑta ẽ : Nonue manifesta: Nonne
tenuit om̃s gentes: Nonne implet᷑ qͦd
ante cot annos ꝓmissum ẽ abrahe qͦd in
semine eiꝰ benedicerent᷑ om̃s gentes.U¬
ni fideli promissumẽ: in mslibꝰ fideliũ
mundꝰ impletꝰ ẽ. Ecce mons: implens u¬
niu̾s am fatiẽ t̾re. Ecce ciuitas de q̃dic¬
tum ẽ. Non potest cuutas abscondi suꝑ
montẽ constituta. Illi aũt offendiuit in
montẽ. ⁊ cũ eis dicitur ascendite. nõ est

Expanded text:
 est de regno Judaeorum sine opere maritali? Nonne ille lapis confregit omnia regna terrarum, id est, omnes dominationes idolorum et daemoniorum? Nonne ille lapis crevit, et factus est mons magnus, et implevit universum orbem terrarum ? Numquid digito ostendimus luna? Verbi gratia, quando volunt homines si sunt ibi qui non valeant intendere aciem, et dicant, Ubi? intenditur illis digitus ut videant. Aliquando dum erubescunt ne caeci putentur, dicunt se vidisse quod non viderunt. Numquid sic ostendimus Ecclesiam, fratres mei? Nonne aperta est? nonne manifesta? nonne tenuit omnes gentes? nonne impletur quod ante tot annos promissum est Abrahae, in semine ejus benedici omnes gentes ? Uni fideli promissum est, et millibus fidelium mundus impletus est. Ecce mons implens universam faciem terrae: ecce civitas de qua dictum est, Non potest civitas abscondi super montem constituta . Illi autem offendunt in montem. Et cum eis dicitur, Ascendite; Non est
Abbreviated transcription (Latin):
sit carnẽ ÷ resurrerit: ascendit incelũ:
uoluit se quodãmͦ circa fiuuiũ temꝑalẽ
ꝑlantar i Raperis in p̃ceps: tene lignũ:
Nałuit te amor mundi: tene. xp̃m Prxpt̃
te factꝰ ẽ temꝑalis: ut tufias et̾nꝰ qͥa ille
sio fact ẽ tẽporał ut manerq etͥrꝰ Accessit illialiqͥd ex

Expanded text:
s est, resurrexit, ascendit in coelum. Voluit se quodammodo circa fluvium temporalium plantare. Raperis in praeceps? tene lignum. Volvit te amor mundi? tene Christum. Propter te factus est temporalis, ut tu fias aeternus; quia et ille sic factus est temporalis, ut maneret aeternus. Accessit illi aliquid ex
Abbreviated transcription (Latin):
putaret᷑ Sed ne hoc homines sentirent. ao¬
uenerit dic illud: tu Redi post me satha¬
na. scͥptum ẽ enim Nontemptab̾ onm
dm̃ tuũ. Idẽ si hoc fecero: temptaboom̃. ħ
dixit. qͥs ce uoluit dicẽ. qñ tͥ suggerit inum¬
cus Qualis homo. qualis xp̃ianꝰ. mnuel
unum xp̃ianũ miraculũ fecistraut oratio¬
nibꝰ tuis mortui resurrȩxerunt. aut febrici¬
tantes sanasti: Si uere esses alicuiꝰmom̃ti
faceres aliqd miraculũ. Responde⁊ dic. Scp¬
gͦ temptabo dm̃. quasi cunc ꝑcineã ad dm̃.

Expanded text:
putaretur. Sed ne hoc homines sentirent, atputaretur. Sed ne hoc homines sentirent, atentatio evenerit, dic illud et tu, Redi post me, satanas; scriptum est enim, Non tentabis Dominum Deum tuum: id est, Si hoc fecero. tentabo Deum. Hoc dixit, quod te voluit dicere. Quando tibi suggerit inimicus, Qualis homo, qualis christianus? modo vel unum miraculum fecisti, aut orationibus tuis mortui surrexerunt, aut febrientes sanasti? si vere esses alicujus momenti, faceres aliquod miraculum: responde et dic, Scripergo tentabo Deum, quasi tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ue de diuitus. siue de aliqͣ potentia. t̃ria sũt
ista: ⁊ nichil inueniᷤ. im cẽptet᷑ cuidita huumana
n aut desidio carnis aut desidio ocłoꝵ.
aut ambitione scli. ꝑ istatria: temptatꝰ et
dñs adiabolo: Pesiderio caruiꝰ tẽptatꝰ ẽ qñdictũ est
ei. Sifiliqies dic lapidib istiᷤ u pane̾ fiant: qñ esuruitt
pꝰ ieuinium. Sed qͦm reppulit temptatore.⁊ do¬
cuit pugnare militẽ: ad cende qͥd illic ait:
Non insolo pane uiuit homo: s. inomnu
bo dĩ. ⁊emptatꝰ ẽ ⁊ desidio oculoꝵ de miracu¬
lo: qñ ei dixit. Micte te de orsum. qi scͥ pcũ
ẽ Angs̃is suis mandauit de te. ut suscipiãt
te neqñ offendas adlapidẽ pedẽ tuũ. Ille reᷤ¬
citit temptatori. Siemm facet miraculũ
ñ uideretur. nisi aut cessisse: aut curiositate
fecisse Fecit enĩ qñ uoluit. tanqmos. seo
tanqͣm infirmos curans Namsi tunc fa¬
cẽt. quasi tantũ mͦ miracłin uoliusse face̾

Expanded text:
ve de divitiis, sive de aliqua potentia. 14. Tria sunt ve de divitiis, sive de aliqua potentia. 14. Tria sunt ista, et nihil invenis unde tentetur cupiditas humana, nisi aut desiderio carnis, aut desiderio oculorum, aut ambitione saeculi. Per ista tria tentatus est Dominus a diabolo. Desiderio carnis tentatus est, quando dictum est ei, Si Filius Dei es, dic lapidibus istis ut panes fiant; quando esurivit post jejunium. Sed quomodo repulit tentatorem, et docuit pugnare militem? Attende quid illi ait: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei. Tentatus est et desiderio oculorum de miraculo, quando ei dixit: Mit te, ne quando offendas ad lapidem pedem tuum. Ille restitit tentatori: si enim faceret miraculum, non videretur nisi aut cessisse, aut curiositate fecisse: fecit enim quando voluit tanquam Deus, sed tanquam infirmos curans. Nam si tunc faceret, quasi tantummodo miraculum voluisse facere
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ. Desid̾ium oculoꝵ. dicit omnẽ cu¬
riositatẽ. Ia qͣm late patet curiositas
ipsa. inspectaculis. intheatͥs. in sacrtam̃¬
cis diaboli. inmagicis arcibꝰ. in maleficiis.
Ipsa ẽ curiosicas. Aliqñ temptat etiã ser¬
uos dĩ: ut uelint quasi muacłm fricẽ. tẽp¬
care utrum exaudiat illos os̃ inmiracłis.
tre. Sidedit ds̃ fac. Opculit enim: ut fatias
N onenim quiñ fecerunt ad regnum dĩ ñ
ꝑtinebunt. Cungauderent apłi qr de mo¬
na eis subiecta erant. Q uideis ait oñs: ho¬
lite in hoc gaudẽ: s gaudete. qr nomina
ura scͥpta sunt incelo. Inde uoluit gaudere
apostolos: unde gaudes: tu Ue tͥ enĩ. Sino¬
suscitauis mortuos: Nunqͥd ue tͥ si non
exeliseris oemonia: si accepisti unde fati¬
as: utere humilit̾ ñ suꝑbe. Nam: deqͥbꝰdã
pseudo prophetis dixit dñs: qi facturist̃
signa: prodigia. E rgo ñ sit ambitio secul.
ambitio scłi suꝑbia ẽ: iactare se uult
inhonoribꝰ. Magnus sibi uidet᷑ homo: si¬

Expanded text:
culorum: desiderium oculorum dicit omnem curiositatem. Jam quam late patet curiositas? Ipsa in spectaculis, in theatris, in sacramentis diaboli, in magicis artibus, in maleficiis ipsa est curiositas. Aliquando tentat etiam servos Dei, ut velint quasi miraculum facere, tentare utrum exaudiat illos Deus in miraculis; tre. Si dedit Deus, fac; obtulit enim ut facias: non enim qui non fecerunt, ad regnum Dei non pertinebunt. Cum gauderent Apostoli quia daemonia eis subjecta erant, quid eis dixit Dominus? Nolite in hoc gaudere; sed gaudete quoniam nomina vestra scripta sunt in coelo . Inde voluit gaudere Apostolos, unde gaudes et tu. Vae tibi enim, si nosuscitaveris mortuus? numquid vae tibi, si non excluseris daemonia? Si accepisti unde facias, utere humiliter, non superbe. Nam et de quibusdam pseudoprophetis dixit Dominus, quia facturi sunt signa et prodigia . Ergo non sit ambitio saeculi. Ambitio saeculi superbia est. Jactare se vult in honoribus; magnus sibi videtur homo, si
Abbreviated transcription (Latin):
s dñs qui fecit celũ ⁊ t̾ram: diabłim cal¬
cabait. Quid magnũ a dño diabłm uinci:
Quidgͦ respondit diabolo. nisi qͦd ce docuit
ut respondcas: Scͥ ptum ẽ. Dnm̃ dm̃ cuũ
adorabis ⁊ illi soli seriues: Genentes ista
ñ habebitis concupiscentiã mundi. ñ ha¬
bendo concupiscentiã mundi. ñ uos sub¬
uigabit nec desid̃ium carnis. nec desidiũ
ocłoꝵ. nec ambitio scłi. ⁊ facitis locũ ueni¬
enti caritati: ut diligatis om̃. Quia si fuit
qualis eiꝰ dilectio ẽ: Terrãdiligis: t̃raeris
Dm̃ diligis. quid dicam: ds̃ eris. Nonau¬
deo dicẽ ex me: scͥpturas audiamꝰ. Egodixi
dii estis.⁊ filis altissumom̃s. Si gͦ uultis ẽẽ
dii estis ⁊ filii altissum: nolite dilig̾e mun

Expanded text:
nus qui fecit coelum et terram, diabolum calcabat. Quid magnum, a Domino diabolum vinci? Quid ergo respondit diabolo, nisi quod te docuit ut respondeas? Scriptum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Tenentes ista, non habebitis concupiscentiam mundi: non habendo concupiscentiam mundi, non vos subjugabit nec desiderium carnis, nec desiderium oculorum, nec ambitio saeculi; et facietis locum charitati venienti, ut diligatis Deum. Quia si fuerit qualis ejus dilectio est. Terram diligis? terra eris. Deum diligis? quid dicam? deus eris? Non audeo dicere ex me, Scripturas audiamus: Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes . Si ergo vultis esse dii et filii Altissimi, nolite ail
Abbreviated transcription (Latin):
fatiem nolo uidere. qualis ẽẽt. quiꝰ ñ detes¬
taret᷑ hanc amentiã. Quis ñ adulterinũ a¬
nimũ conuincẽt: Amas aurum ꝓ uiro:
amas anulum prosponso tuo. Si hoc ẽ in
te ut ames anulũ prosponso tuo ⁊ ñ uis
uid̾e sponsumtuũ: Ad hoc tͥ arram dedit.
ut ñ te oppigneraret s aduerceret: Adħ
utiq arram dat sponsus: ut in arra sua
ipse ametur. Ergo dedit tͥ ds ista omnia:
ama illum quifecit. Plus est qͦd tͥ uult
dare: Io est se ipsum qui ista fecit. Si au¬
glexeris creatorẽ : amaueris mundũ. delĩ¬

Expanded text:
faciem nolo videre; qualis esset? Quis non detesfaciem nolo videre; qualis esset? Quis non detestaretur hanc amentiam? quis non adulterinum animum convinceret? Amas aurum pro viro, amas annulum pro sponso: si hoc est in te, ut ames annulum pro sponso tuo, et nolis videre sponsum tuum; ad hoc tibi arrham dedit, ut non te oppigneraret, sed averteret. Ad hoc utique arrham dat sponsus, ut in arrha sua ipse ametur. Ergo dedit tibi Deus omnia ista, ama illum qui fecit. Plus est quod tibi vult dare, id est, seipsum, qui ista fecit. Si auglexeris Creatorem, et amaveris mundum;
Abbreviated transcription (Latin):
dita. ⁊ deserueris condicorẽ. Pulchra tͥ sũt
s quanto ẽ ille pulchrior qui ista forma¬
uit : Intendat caritas ura. Similitudini¬
bꝰ enim potestis instrui: ne fubrepat uob̾
sathanas dicens. qͦo solet dicẽ. Bene nobis
sit increatura dĩ. Quare illa fecit nͥut bñ
cuntur creatorẽ suũ : Dum ñ temꝑant̃ sed
cupide utunt᷑ creatis: ⁊ creator contempnit᷑.
De talibꝰ dicit apłs. Coluerunt ⁊ seruiet̃
creature potiꝰqͣmcreatori: qui ẽ benedictꝰ in
scła. Nonte ꝓhibet ds̃ amare ista.
s diligẽ adbeatitudinẽ: s ad prolure ⁊ au¬
dare ut ames creatorem. Quẽ admodũ fr̃s
sisponsus faceret sponsesue anulũ ⁊ illa
acceptum anulũ. plus diligẽt qͣm spon¬
sum qui illi qui fecit anulum: Nonne in
ipso do no sponsi adult̾a anima dep̃hende¬
ret᷑. quãuis hoc amaret qͦd dedit sponsus:
certe hoc amaret qͦs dedit sponsus. Tam̃
si diceret sufficit manulus iste. lam illiꝰ

Expanded text:
dita, et deserueris conditorem. Pulchra sunt tibi; dita, et deserueris conditorem. Pulchra sunt tibi; sed quanto est ille pulchrior qui ista formavit? Intendat Charitas vestra. Similitudinibus enim potestis instrui: ne subrepat vobis satanas, dicens quod solet dicere. Bene vobis sit in creatura Dei; quare illa Tecit, nisi ut bene cuntur Creatorem suum: dum non temperanter, sed cupide utuntur creatis, Creator contemnitur. De talibus dicit Apostolus: Coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula . Non te prohibet Deus amare ista, sed non diligere ad beatitudinem; sed approbare et laudare ut ames Creatorem. Quemadmodum, fratres, si sponsus faceret sponsae suae annulum, et illa acceptum annulum plus diligeret quam sponsum qui illi fecit annulum; nonne in ipso dono sponsi adultera anima deprehenderetur, quamvis hoc amaret quod dedit sponsus? Certe hoc amaret quod dedit sponsus: tamen si diceret, Sufficit mihi annulus iste, jam illius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpeccatũ Quantũ int̃ ẽ cũ duo st̾ in car¬
cere int̾ reũ ⁊uisitatorem ipsius
Homo enim aliquando uenit ad ami¬
cũ suũ: ⁊ intrat uisitare eũ.⁊ ambo incar¬
cere uident᷑: S multũ distant. ⁊ distincti st̃
Illũ causa p̃mit: illũ humanitas addiarit:
Sic inista mortalitate nos reatu tenebam᷑:
ille miscd̃ia descendit: Intrauit ad capti¬
uũ: redemptor ñ oppressor Dñs pronob̾ san¬
guinẽ suũ fudit: redemit nos mutauit
spem nr̃am Ad huc portamꝰ mortalitatẽ
carnis: ⁊ defutura in mortalitate p̃sumimꝰ.
Et in mari fuictuamꝰ. s ancoram spei int̾
q̃ inmundo sunt ds̃ fecit: Idẽ celũ ⁊ t̾rã ma¬
re. Solem. lunã ⁊ stellas: oĩa ornam̃ta celoꝵ:
Que sunt ornam̃ta maris: omĩa iepentia.
Que t̾re: anmalia: arbores uolatilia. Ista
sunt inmundo ds̃ illa fecit: quare gͦ ñ amẽ
qd ds̃ fecit: Sp̃c dĩ sit inte: ut uideas qr ħ
omnia bona sunt. Sedue tͥ: si amaueris cõ¬

Expanded text:
peccata. Quantum interest, cum duo sunt in carcere, inter reum et visitatorem ipsius? Homo enim aliquando venit ad amicum suum, et intrat visitare eum, et ambo in carcere videntur; sed multum distant et distincti sunt. Illum causa premit, illum humanitas adduxit. Sic in ista mortalitate, nos reatu tenebamur; ille misericordia descendit: intravit ad captivum redemptor, non oppressor. Dominus pro nobis sanguinem suum fudit, redemit nos, mutavit spem nostram. Adhuc portamus mortalitatem carnis, et de futura immortalitate praesumimus: et in mari fluctuamus, sed anchoram spei in teQuae in mundo sunt, Deus fecit, id est, coelum et terram, mare, solem, lunam, stellas, omnia ornamenta coelorum. Quae sunt ornamenta maris? Omnia repentia. Quae terrae? Animalia, arbores, volatilia. Ista sunt in mundo, Deus illa fecit. Quare ergo non amem quod Deus fecit? Spiritus Dei sit in te, ut videas quia haec omnia bona sunt: sed vae tibi si amaveris con
Abbreviated transcription (Latin):
modꝰ ꝓpt̾ creatorẽ: ut ñ uos illigent iste
dilectiones. ne ad fruendum hoc ametis. ꝗo
adutendum habere debetis. Non aũt ꝓ
bamini: nͥ qñ uob̾ proponunt᷑ duoħ aut
illud Iustitiam uis an lucra. Non habeo
unde uiuam. ñ habeo unde manducẽ. nõ
habeo unde bibam. Sed qͥd: si ñ potes ha¬
bere ista nisi ꝑiniquitatẽ. Nonne meliꝰ a¬
mas qͦd ñ amictis. qmͣ iniquitatẽ cõmutas:
Lucrũ auri uides: dampnũ fidei ñuides.¬

Expanded text:
modus propter Creatorem, ut non vos illigent ista modus propter Creatorem, ut non vos illigent ista dilectione; ne ad fruendum hoc ametis, quod ad utendum habere debetis. Non autem probamini, nisi quando vobis proponuntur duo, hoc aut illud: Justitiam vis, an lucra? Non habeo unde vivam, non habeo unde manducem, non habeo unde bibam. Sed quid, si non potes habere ista nisi per iniquitatem? Nonne melius amas quod non amittis, quam iniquitatem committis? Lucrum auri vides, dam
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ uocãt᷑. Q mͦdomꝰ uocat᷑ : parietes ⁊ inha¬
bitantes: Et aliqñ laudamꝰ domũ. ⁊ uicuꝑ¬
amꝰ uhabitantes. Dicimꝰ enĩ. Bona domꝰ qi
marmorata ẽ pulcraẽ domꝰ laqueata. Et a¬
lit̃ dicimꝰ Bona domꝰ: nemo ibi patit̾ iniuiri¬
am. nulle rapine. nulle obp̃ssiones ibi fuit.
Modo ñ parietes laudamꝰ: s inbabitatorẽ pa¬
rietum. Domꝰ cam̃ uocat᷑. siue illa siue illa.
Oñis enun oilectores mundi qͥa dilectione¬
ne inhabitant mundũ. sicut celũ inhabi¬
tant quoꝵ sursum cor ẽ.⁊ ambłant car¬
ne int̾ia. Om̃s gͦ dilectores mundi: mundꝰ
uocant᷑. Ipsi ñ habent nisi ista tuua. deside¬
rium carnis. oesid̃ium oculoꝵ: ambitionẽ
scłi. Desid̾ant enim manducare. bibere. cõ¬
cumbere. uti uoluptatibꝰ istis. Nunqͥd ñ
ẽ in his mod̾: Aut qñdicitur nolite ista di¬
ligẽ. hoc dicit᷑ ut ñ manducetis aut bilu¬
tis aut filios ñ procretis: Nonħdicit᷑. si sit

Expanded text:
rietes et inhabitantes. Et aliquando laudamus domum, et vituperamus inhabitantes. Dicimus enim, Bona domus; quia marmorata est et pulchre laqueata: et aliter dicimus, Bona domus; nemo ibi patitur injuriam, nullae rapinae, nullae oppressiones ibi fiunt. Modo non parietes laudamus, sed inhabitatores parietum: domus tamen vocatur, sive illa, sive illa, Omnes enim dilectores mundi, quia dilectione inhabitant mundum; sicut coelum inhabitant quorum sursum est cor, et ambulant carne in terra: omnes ergo dilectores mundi mundus vocantur. Ipsi non habent nisi ista tria, desiderium carnis, desiderium oculorum, et ambitionem saeculi. Desiderant enim manducare, bibere, concumbere, uti voluptatibus istis. Numquid non est in his modus? Aut quando dicitur, Nolite ista diligere, huc dicitur, ut non manducetis, aut non bibatis, aut filios non procreetis? Non hoc dicitur. Sed sit
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: s idem. Ip̃m qͦd dixi uetus: idẽ ẽ¬
⁊ nouũ. Quare: qͦd ẽ uerũ imp̃o ⁊ in
nob. Iam q̃re uet̾ auoistis:. qi iã ulud
noueratis. Quare aute nouu: qr iaitene¬
bre transicrunt. ⁊ lux uera iamlucet. Ecce
unde nouũ. ꝙ tenebre aduet̾em hominẽ:¬

Expanded text:
etus, idem est novum. Quare? Quod est verum in ipso, et in nobis. Jam quare vetus audistis? Quia jam illud noveratis. Quare autem novum? Quia jam tenebrae transierunt, et lux vera jam lucet. Ecce unde novum: quia tenebrae ad veterem homine
Abbreviated transcription (Latin):
ille fortis ẽ in nob̾. quiint̃ manꝰ ꝑseqñtiũ
infirmus inuentus ẽ: Ille nos fortes fecit:
qui ꝑseqñtibꝰ ñ restitit. Crucifixꝰ ẽ enĩ ex in¬
firmitate. s uiuit imurtute dĩ. Scribo
uobis pueri. Unde pueri : qr cognousti
patrẽ.I Seribo uob̾ patres. cõm̃dat hoc
⁊ repett: qr cognouistis eũ qͥ xpͥncipio

Expanded text:
ille est fortis in nobis, qui inter manus persequentium ille est fortis in nobis, qui inter manus persequentium infirmus inventus est? Ille nos fortes fecit, qui persequentibus non restitit. Crucifixus est enim ex infirmitate, sed vivit ex virtu e Dei . 7. Scribo vobis, pueri. Unde pueri? Quia cognovistis Patrem. Scribo vobis, patres: commendat hoc, et repetit, Quia cognovistis eum qui a principio
Abbreviated transcription (Latin):
mino: ego hodie genui te: Ab et̾nio patre ge¬
nitus: ex et̾nitate genitꝰ. in et̾nitate genitꝰ:
Nullo initio. nullo fine. nullo spatio la¬
tituoinis: qrẽ qͦd ẽ. quia ip̃e ẽ. qui est.
Et nom̃ suũ. Dixit moysi. dices eis. Qͥ ẽ.¬
icmisit me ad uos. Qͥd gͦ ante abitihã:
Quioͤ ante noe: Qͥ d ante adam: Audi
scpturam ante luciferũ genui te:
Postremo ante celum ⁊ t̾rã. Quare: qrom̃ia
ꝑ ip̃m facta sunt. ⁊ sine ipso factum est ni¬
chil Ideo patres agnoscite. patres enĩ fiũt:
agnoscendo eum: qui ẽ ab initio. Scribo uo¬
bis iuuenes: filii sunt: patres sunt: uiuenes
sunt. Eilii qͥa nascunt᷑: patres q pͥncipiũ
agnoscunt: Iuuenes quare: qr uicistis malig¬
num. Infiliis natiuitas: in patribꝰ antiqͥtaᷤᷤ
inuiuenibꝰ fortitudo. Si malignꝰ aiuuenibꝰ
uincit᷑: pugnat nob̾cum Pugnat: s ñex¬
pugnat. Quare : qr nos sumꝰ fortes. an qr

Expanded text:
mino, Ego hodie genui te . Ab aeterno Patre gemino, Ego hodie genui te . Ab aeterno Patre genitus, ex aeternitate genitus, in aeternitate genitus: nullo initio, nullo termino, nullo spatio latitudinis; quia est quod est, quia ipse est qui est. Hoc nomen suum dixit Moysi: Dices eis, Qui est, misit me ad vos . Quid ergo ante Abraham? quid ante Noe? quid ante Adam? Audi Scripturam: Ante luciferum genui te . Postremo ante coelum et terram. Quare? Quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Ideo patres agnoscite: patres enim fiunt agnoscendo quod est ab initio. 6. Scribo vobis, juvenes. Filii sunt, patres sunt, juvenes sunt; filii, quia nascuntur; patres, quia principium agnoscunt: juvenes quare? Quia vicistis malignum. In filiis nativitas, in patribus antiquitas, in juvenibus fortitudo. Si malignus a juvenibus vincitur, pugnat nobiscum. Pugnat, sed non expugnat. Quare? Quia nos sumus fortes, an quia
Abbreviated transcription (Latin):
mat̃ sua: Maior plane quã mat̾. Omina
enĩ ꝑ ipsũ facta sunt. Si omma. ⁊ ip̃am ma¬
trẽ antiquus fecit: de qua nascẽt᷑ nouus:
Putamꝰ ne ante matrẽ solam: ante auos
matris. Antiquus auus matris ipsius:
ta sunt. ante ista fuit dñs: Immoẽ. Op¬
time enĩ ñ ait ante abraham ego fui seo
ante abraham ego sum Qͦd enĩ dr̃. qͥd
fuit ñ ẽ. Et qͦd oicitur qr erit: ñdũẽ.
Ille ñ nouit: nisi eẽ. Scd̾m qͦo ds̃ ẽ: ẽẽ
nouit. Fuisse ⁊ futurũ eẽ ñ nouit. Dies ẽ
ibiunus. ⁊ sempit̾nꝰ. Nonponunt illũ diẽ
inmedio hesternus ⁊ crastinꝰ. Hesterno
enim die finito incipiens hodiernꝰ: uentu¬
ro crastinofunt᷑. Ille unusdies ibi est. si¬
ne tenebrus. sine nocte sine spaciis. si ne
m̃sura. sine hora. Qͦd uisillũ dic. Siuisdi¬
es est: siuisan nus ẽ: siuis annisunt. Die¬
tum ẽ enĩ. de ipso die.⁊ anni cui ñ deficiẽt
Quomͦ aũt dictꝰ est dies: qñdictum ẽ a do¬

Expanded text:
mater sua? Major plane quam mater: omnia mater sua? Major plane quam mater: omnia enim per ipsum facta sunt . Si omnia, et ipsam matrem antiquus fecit, de qua nasceretur novus. Putamusne ante matrem solam? Et ante avos matris antiquus. Avus matris ipsius Asunt. Ante ista fuit Dominus, imo et est. Optime enim non ait, Ante Abraham ego fui; sed, Ante Abraham ego sum. Quod enim dicitur quia fuit, non est; et quod dicitur quia erit, nondum est: ille non nonovit; fuisse et futurum esse non novit. Dies est ibi unus, sed sempiternus. Non ponunt illum diem in medio hesternus et crastinus: hesterno enim die finito, incipiens hodiernus venturo crastino finietur. Ille unus dies ibi est sine tenebris, sine nocte, sine spatiis, sine mensura, sine horis. Quod vis illum dic: si vis, dies est; si vis, annus est; si vis, anni sunt. Dictum est enim de ipso, Et anni tui non deficient . Quando autem dictus est dies? Quando dictum est Do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nom̃ donati. Hiderit qͥs augustinꝰ aut qͥs
donatꝰ: nec ꝑ nom̃ pauli: ne ꝑ nom̃ petͥ. Nã
diuidentibꝰ sibi eccłiam ⁊ partes facẽ de uni¬
tate conantibꝰ: parturiens paruulos mat̾
caritas in apło exponit uiscera sua conscin¬
dit qͦa ammodo u̾b ub̾a sua: plorat filios su ᷤ qͦs
uidet efferri: R euocat adunũ nom̃ eos qui
multa nomina sibi facẽ uolebant.⁊ repellit
mei sitis: cũ mecũ sitis metũ estote Om̃s illiꝰ
sumꝰ qui ꝓ nob̾ mortius est:. qui pronob̾cru¬
cifixꝰ ẽ. Unde ⁊hic: Ouniitunt᷑ uob̾ peccata
ꝑ nom̃ eiꝰ ñ ꝑhominis alicuiꝰ. Scribo uob̾
patres. Quare pͥmo filii : qr dimictuntur
uob̾ peccata ꝑ nom̃ eiꝰ:. ⁊ regeneramini ĩ no¬
uã utã. Ideo filii. patres quare: qr cogno¬
iustis eum quia pͥncipio ẽ. pͥncipiumem̃:
ad pat̾nitatẽ ꝑtinet. Nouus xp̃c incarne:
sed antiquus indiuinitate. Qmͣ antiquus
putamꝰ: quot annoꝵ : putamꝰ ne maior qͣm

Expanded text:
 aut quis Donatus: nec per nomen Pauli, nec per nomen Petri. Nam dividentibus, sibi Ecclesiam, et partes facere de unitate conantibus parturiens parvulos mater charitas in Apostolo, exponit viscera sua, conscindit quodammodo verbis ubera sua, plorat filios quos videt efferri, revocat ad unum nomen eos qui multa nomina sibi facere volebant, repellit mei sitis, ut mecum sitis: mecum estote; omnes illius sumus qui pro nobis mortuus est, qui pro nobis crucifixus est: unde et hic, Dimittuntur vobis peccata non per hominis alicujus. 5. Scribo vobis, patres. Quare primo filii? Quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus, et regeneramini in novam vitam, ideo filii. Patres quare? Quia cognovistis eum qui a principio est: principium enim ad paternitatem pertinet. Novus Christus in carne, sed antiquus in divinitate. Quam antiquus putamus? quot annorum? Putamusne major quam
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ donum xp̃i Uenit ad om̃s linguas:
audi qͥd sequit᷑. In omnẽ t̾rã exut sonꝰ eoꝵ:
⁊ infines orb t̾re uerba eoꝵ Quare hoc:
quia insole posuit tab̾naculũ suũ. Id est
nmianfesto. tabnaculũ eiꝰ: caro eiꝰ: ⁊ab̾¬
naculũ eiꝰ: eccłia eiꝰ. In sole re posita est.
None innocte: s indie. Sed quare illi ñ
agnoscunt: Redite adlectionẽ qͦheri fi¬
is factꝰ ẽ. Et iudete qͣre si agnoscunt. Qͥa¬
qui odit fratrẽ suũ intenebris ambłat.:

Expanded text:
potius donum Christi venit ad omnes linguas, potius donum Christi venit ad omnes linguas, audi quid sequitur: In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Quare hoc? Quia in sole posuit tabernaculum suum , id est, in manifesto. Tabernaculum ejus, caro ejus; tabernaculum ejus, Ecclesia ejus: in sole posita est, non est in nocte, sed in die. Sed quare illi non agnoscunt? Redite ad lectionem, ad quam heri finis factus est, et videte quare non agnoscunt: Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ xp̃iam in illa sunt. Ibi uoluit sed̾e dis¬
cum uiguiti. Duodenariꝰ ille numer᷑: de¬
cuplatꝰ erat. Sedebant centum uigintiho
nis. Audistis actꝰ apłoꝵ. hodie lecta est
ipsa lectio. C eperunt linguis loqͥ qͦm sp̃ẽ
illic dediũsis gentibꝰ uenientes uidei: ag¬
noscebant quisq linguã suã. Et mira¬
bant᷑ illos idiotas ⁊ inperitos subitodidi¬
cisse ñ unã aut duas linguas. s omniũ
omino gentiũ. Ubi gͦ iam om̃s lingue so¬
nabant: om̃s lingue crediture ostende¬
bant̾. Ifti aũt qui multũ amant xp̃m. &
ideo nolunt cõmunicare ciuitatiq̃ int̃¬
fecit xp̃m: sic honorant xp̃m. ut dicant
illum ad duas linguas remansisse latinã ⁊
punicam. idẽ affram. solas duas linguas te
illo: uideamꝰ impleca q̃ ante dicta sunt
inpsalmo. Nonsunt loq̃le neq sermo¬
nes: quoꝵ ĩi audiant᷑ uoces eoꝵ. Et ne for¬
te ipse lingue uener int adunũ locũ ⁊ ñ

Expanded text:
, quia Christiani in illa sunt. Ibi voluit sedere dis, quia Christiani in illa sunt. Ibi voluit sedere distum viginti? Duodenarius ille numerus decuplatus erat. Sedebant centum viginti honis. Audistis Actus Apostolorum, hodie lecta est ipsa lectio: Coeperunt linguis loqui quomodo Sillic, de diversis gentibus venientes Judaei, agnoscebant unusquisque linguam suam; et mirabantur illos idiotas et imperitos subito didicisse non unam aut duas linguas, sed omnium omnino gentium . Ubi ergo jam omnes linguae sonabant, omnes linguae crediturae ostendebantur. Isti autem qui multum amant Christum, et ideo nolunt communicare civitati quae interfecit Christum, sic honorant Christum, ut dicant illum remansisse ad duas linguas, latinam, et punicam, id est, afram. Solas duas linguas tenillo, et videamus impleta quae ante dicta sunt in Psalmo: Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. Et ne forte ipsae linguae venerunt ad unum locum, et non
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicamꝰ illi ciuitati. ubi occisus est
ex sufflant isti quisedet incelo Qui sunt ꝑe¬
iores. qui contempserunt q hominẽ putalũt..
An qui sacramenta eiꝰ ex suffiant. quẽ dm̃cõ¬
fitent᷑: Sed oderunt iudelicet ciuitatẽ in qͣ
occisus ẽ dñs ipsoꝵ. P ii homines. miscdes.
tatẽ: ⁊ misertus ẽ eiꝰ. Inde dixit inciꝑe p̃di¬
cationẽ suã: incipiens abierłm. Ille ibi
pͥncipium fecit p̃dicationis nominis sui.
tu exhorrescis. cõmunionẽ illiꝰ ciuita¬
tis: Nonẽ mirũ sip̃cisus odistiradicem.
Quid ip̃e ait discipulis suis: Estote se¬
dentes incuutate: ꝙ ego mitto ꝓmissi¬
onẽ meam in uos. Ecce qmͣ ciuitatẽ ode¬
runt. Forte amarent plus: si Iuidei
int̾fectoros xp̃i in illa habitaret.  Ma¬
nifestum ẽ om̃s int̾fectores xp̃i  idest
uideos: expulsos ẽẽ de illa q q̃ uitate.
Que habebat seiuentes uix p̃m. habet
adorantes xp̃m. ꝓ ropt̃ea illam istiodert̃.

Expanded text:
communicamus illi civitati ubi occisus est communicamus illi civitati ubi occisus est n terra, exsufflant isti eum qui sedet in coelo. Qui sunt pejores, qui contempserunt quia hominem putabant, an qui Sacramenta ejus exsufflant, quem jam Deum confitentur? Sed oderunt videlicet civitatem in qua occisus est Dominus ipsorum. Pii homines et misericordes, tatem, et misertus est ejus: inde dixit incipere praedicationem suam, Incipiens ab Jerusalem. Ille ibi principium fecit praedicationis nominis sui: et tu exhorrescis communionem illius civitatis? Non est mirum si praecisus odisti radicem. Quid ait ille discipulis suis? Estote sedentes in civitate, quia ego mitto promissionem meam in vos . Ecce quam civitatem oderunt. Forte amarent, si Judaei interfectores Christi in illa habitarent. Manifestum est enim omnes interfectores Christi, id est Judaeos, expulsos esse de illa civitate. Quae habebat saevientes in Christum, habet adorantes Christum. Propterea illam isti oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
uitlgnoscimꝰ agrum: ubi uitis plantata
ẽ.Cum aut creuit ñ agnoscimꝰ : qr totũ
occupauit Unde cepit: ãb iherłm. Q ꝑ
uenit: ãd om̃s gentes Pauci remanseit̃.
om̃s tenebit. Interea cũ om̃s tenet. aliqͦ
sarm̃ta inutilia uisa sunt agricole p̾ci¬
denda: ⁊ fecerunt hereses ⁊ scismata. ñ uo̾
indiicant p̃cisa ut p̃cidamini. Hortamini
magis q̃ p̃cisa sunt ut rursus inserant᷑.
Manifestum ẽ xp̃m passum resurrerisse
⁊ ascendis se incelum. Oanifest᷑u᷑m ẽ eccłie.¬
qr p̃dicauit in nomine eiꝰ penitentiã ⁊ re¬
missione peccatoꝵ ꝑ om̃s gentes. Unde ce¬
pit: incipiens abierłm. Audistultos
xua nos. Et quid ampliꝰ dicturꝰ sum qͣmce¬
cos qui tam magnũ montẽ ñ uident. qͥ cõcra
lucernam incandelabro positã. ocłos clau¬
dunt: Cũ eis dicimꝰ si xp̃iani eatholiciestĩ
cõmunicate illis ecclesus. unde euangłiũ
coto orbe diffundit᷑: Illi iherłm cõmuni¬
cate qñeis dicimꝰ: respondent nob̃. Non

Expanded text:
tata est: cum autem creverit, non agnoscimus, quia totum occupavit. Unde coepit? Ab Jerusalem. Quo pervenit? Ad omnes gentes. Paucae remanserunt, omnes tenebit. Interea dum omnes tenet, aliqua sarmenta inutilia visa sunt agricolae praecidenda; et fecerunt haereses et schismata. Non vos inducant praecisa, ut praecidamini; hortamini magis quae praecisa sunt, ut iterum inserantur. Manifestum est Christum passum, resurrexisse, et ascendisse in coelum: manifestata est et Eraedicatur in nomine ejus poenitentia et remissio peccatorum per omnes gentes. Unde coepit? Incipiens ab Jerusalem. Audit stultus, vanus, et quid amplius dicturus sum quam caecus, qui tam magnum montem non videt; qui contra lucernam in candelabro positam oculos claudit? 3. Cum eis dicimus, Si christiani catholici estis, communicate illi Ecclesiae unde Evangelium toto orbe diffunditur; illi Jerusalem communicate, quando eis dicimus, respondent nobis, Non
Abbreviated transcription (Latin):
si infinẽ ut iudicet uiuos ⁊ mortuos. Un¬
de crediturisumꝰ. nisi unde ⁊ ipsos palpã¬
tes uoluit confirmare. Aperuit enĩillis
scͥpturas ⁊ ostendit eis qi oportebat paticriᷤ¬
tum ⁊ impleni omnia q̃ de illo scͥptasunt
in lege moysi ⁊ prophetis ⁊ psalmis. Omnẽ

Expanded text:
si in fine, ut judicet de vivis et mortuis: unsi in fine, ut judicet de vivis et mortuis: unde credituri sumus, nisi unde et ipsos palpantes voluit confirmari? Aperuit enim illis Scripturas, et ostendit eis quia oportebat pati Christum, et impleri omnia quae de illo scripta sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
gis mouerent᷑. si resurrexiss dñs ⁊ magiᷤ
ei ñ cred̾ent: si de illo ista ante dict̃a nõ
ẽẽnt. Firmitas enĩ fidei ineo ẽ: qr oĩa
que euenerunt in xp̃o p̃dicta sunt. Dis¬
cipuli gͦ ñ eum agnouerunt: nisi ĩfrac¬
tione panis. Et uere. qui ñ s̾ iuditium
manducat̾ ⁊ bibit: infractione panis
x p̃m cognoscit. Postea ⁊ illi undecim pu¬
tabant se sp̃m uid̾e. Prebuit se palpan¬
dũ amicis. qui se prebuit crucifigẽdũi
⁊ illoꝵ impietatis. ⁊ istoꝵ incredulitatis.
Namq audistis. cum actꝰ apłoꝵ le¬
gerent᷑ quot milia crediderunt᷑ int̃fecto¬
ribꝰ xp̃i Si crediderunt postea qͥ occide¬
rant. Ñ erant credituri qui paululũ du¬
bitabant: ⁊ ip̃m tam̃ oͦo maxime debetis
nisi descripturis confirmaret corda credẽ
Si enĩ propc̾ea illi crediderunt qͥ atenue¬
runt ⁊ palpauerunt. nos qͥd facimꝰ:
Iam xp̃c ascendit incelum: ñ ẽ uenturꝰ ni¬

Expanded text:
gis moverentur, si resurrexisset Dominus, et magis gis moverentur, si resurrexisset Dominus, et magis ei non crederent, si de illo ista ante dicta non essent. Firmitas enim fidei in eo est, quia omnia quae evenerunt in Christo, praedicta sunt. Discipuli ergo eum non agnoverunt, nisi in fractione panis. Et vere qui non sibi judicium manducat et bibit , in fractione panis Christum agnoscit. Postea et illi undecim putabant se spiritum videre. Praebuit se palpandum, qui se praebuit crucifigendum; et illorum impietatis, et istorum incredulitatis. Namque audistis cum Actus Apostolorum legerentur, quot millia crediderunt ex interfectoribus Christi . Si crediderunt postea qui occiderant, non erant credituri qui paululum dubitabant? Et ipsis tamen quod maxime debetis nisi de Scripturis confirmaret cor credentiuSi enim propterea illi crediderunt, quia tenuerunt et palpaverunt; nos quid faciemus? Jam Christus ascendit in coelum, non est venturus ni
Abbreviated transcription (Latin):
MNIA OUE LeGUNTUA
De scriptunis scĩs. adin¬
structionem ⁊ salutẽ nr̃ã:
intente oportet audra.
Marime tam̃ memorie conm̃dandas
que adu̾̃sus hereticos ualent plurimũ.
quoꝵ insidie infirmiores qͦsq⁊ negligẽ¬
tiores curcum uenire ñcessant. Mem̃tote
cuũ ẽc̃ pro nob̃. ⁊ resurrexiese. Mortuũ
scilicet propt̃ delicta nr̃a. resurrexisse
propt̾ iustificationẽ nrãm: Sicut modo
audistis. qr oiscipłoꝵ duoꝵ qͦs inuenit
inuia tenebant᷑ oculi ne eũ agnosce̾nt:
⁊ inuenit eos desꝑantes de redemptione.
q̃ erit ui xp̃o. Et eristimantes iã illũ pa¬
sum ⁊ mortuũ fiusse sicut hominẽ: nec
canqm filium dĩ putantes semꝑ uiu̾ẽ:
⁊ incarne ita mortuũ ut ñ reuiisc̾et.
s canqm unũ exprophetis: Sicut u̾ba
eqꝵ pauloante. qui intenti eratis audistiͦ.
Tunc aperuit illis scͥpturas: incipiens
a moyse ꝑ om̃s ꝓphetas. ostñdens eis oĩa
q̃ passus ert p̃dicta fuisse: ne illi ma¬

Expanded text:
mnia quae leguntur de Scripturis sanctis, ad instructionem et salutem nostram, intente oportet audire. Maxime tamen memoriae commendanda sunt, quae adversus haereticos valent plurimum; quorum insidiae infirmiores quosque et negligentiores circumvenire non cessant. Mementote uum esse pro nobis et resurrexisse; mortuum scilicet propter delicta nostra, resurrexisse propter justificationem nostram . Sicut modo audistis quia discipulorum duorum quos invenit in via, tenebantur oculi ne eum agnoscerent: et invenit eos desperantes de redemptione quae erat in Christo, et existimantes jam illum passum et mortuum fuisse, sicut hominem, nec tanquam Filium Dei putantes semper vivere; et in carne ita mortuum ut non revivisceret, sed tanquam unum ex Prophetis: sicut verba eorum paulo ante qui intenti eratis, audistis. Tunc aperuit illis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas, ostendens eis omnia quae passus erat praedicta fuisse; ne illi ma
Abbreviated transcription (Latin):
resurgẽ. Cõmendatꝰ ẽ nob̃ sponsꝰ. Desponsa
uideamꝰ qͥd dicit: ut tucũ cognoiĩs sponsũ
⁊ sponsã. ñ sine causa ad nuptias uenias.
Celebratio ẽ enim nuptiaꝵ: omnis celebra¬
tio eccłie. Nuptie celebrant᷑. Ducturꝰ ẽ ux¬
orem flliꝰ resis: ⁊ ipẽ filiꝰ regis rex. Et qͥfre¬
qñtant: ipsi sunt sponsa. Non qͣmͦ innup¬
tiis carnalibꝰ alii freq̃ntant nuptias: ⁊ a¬
lia nubit. In eccłia qui freqñtant. si bene
freq̃ntent. sponsa fiunt. Omnis enĩ eccłia
rito carnẽ ipsã cũ coniñdaret: panẽ fregit.
Et m̃ito intractione panis aꝑti sunt ocłi
discipłoꝵ: agnouerunt eum. Qͥ d gͦ dicit
ocłi cenebant᷑. s. ⁊ resurgẽ poie̾tume. Et
ut quidhoc: quare hoc oporcebat
pati xp̃m ⁊ resurgẽ: ꝓpt̾ illũ psalmũ
quẽ uob maxime comiñdauimꝰ qrta
sabbati statione pͥma noussime ebdo¬
iadis. Quare oportebat rp̃m pati ⁊ resi irge¬
re: ħ ropt̾ hoc: cõmemorabunt᷑ ⁊ conũcen¬

Expanded text:
. Commendatus est nobis sponsus. De sponsa videamus quid dicat; ut tu cum cognoveris sponsum et sponsam, non sine causa ad nuptias venias. Celebratio enim nuptiarum omnis celebratio: Ecclesiae nuptiae celebrantur. Ducturus est uxorem filius regis, et ipse filius regis rex: et qui frequentant, ipsi sunt sponsa. Non quomodo in nuptiis carnalibus alii frequentant nuptias, et alia nubit, in Ecclesia qui frequentant, si bene frequentant, sponsa fiunt. Omnis enim Ecclesirito carnem ipsam cum commendaret, panem fregit; et merito in fractione panis aperti sunt oculi discipulorum, et agnoverunt eum. Quid ergo dixit oculi tenebantur; sed et resurgere praedictum est. Et utquid hoc? quare oportebat pati Christum et resurgere? Propter illum psalmum quem vobis maxime commendavimus, quarta sabbati, statione prima novissimae hebdomadis. Quare oportebat Christum pati et resurgere? Propterea: Commemorabuntur et converten
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse sensum nr̃m aꝑiat. Quidaũt ostẽ¬
dit dñs scͥptum de se ĩ lege moysi & ꝓphe¬
tis⁊ psalinis : qͥd ostendit i psedicat. Bre¬
uit̃ hoc euuangłista posuit: ut nos nosca¬
mꝰ quid intanta latitudine scͥpcuraꝵ crede̾
⁊ intelligẽ debeamꝰ. Certe multe sunt pagi¬
ne: ⁊ multi libri. Hochabent om̃s: qͦd dixit

Expanded text:
ut ipse sensum nostrum aperiat. 2. Quid autem ostendit Dominus scriptum de se in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis? quid ostendit? Ipse dicat. Breviter hoc Evangelista posuit, ut nos nossemus quid in tanta latitudine Scripturarum credere et intelligere debeamus. Certe multae sunt paginae, et multi libri, hoc habent omnes quod dixit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃sunt iimundo desid̾ium carnis ẽ ⁊ desid̾iũ
oculoꝵ ⁊ ambitio seculi. q̃ ñ ẽ ex patre sedex
mundo: idẽ ex hominibꝰ dilectoribꝰ mundi.
aũt fecerit uoluntatẽ dĩ: manet inet̃nũ.
sicut ⁊ ds̃ manet inet̾num. Explic̾ .ii.

Expanded text:
e sunt in mundo, desiderium carnis est, et desiderium oculorum, et ambitio saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo: id est, ab hominibus dilectoribus mundi. autem facit voluntatem Dei, manet in aeternum, sicut et Deus m
Abbreviated transcription (Latin):
trem suũ intenebris ẽ: ⁊ intenebris am¬
bulat.⁊ nescit quoeat. Magna res fr̃s.
ad tendite rogamꝰ uos. Qui odit fratrẽ su¬
um intenebris ambulat: ⁊ nescit quoeat.
qm̃ tenebre excecauerunt oculos eiꝰ. Qd

Expanded text:
trem suum, in tenebris est, et in tenebris ambulat, et nescit quo eat. Magna res, fratres; attendite, rogamus vos. Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat, et nescit quo eat; quoniam tenebrae excaecaverunt oculos ejus. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
lcitudo boni oꝑis: ut camen inquietis inmo¬
derate licentia si augeat᷑ act̾ionis. Sic inqͥeti
ponat᷑ modꝰ ut tam̃ ociosis ñ fiat corpor secu¬
rus. Sic abinpatientibꝰ extingat᷑ ira: ã tñ
remissis ac lenibꝰ ñcrescat negligñtia. Sic
lenes accendant᷑ adrelum: ut m̃iracundis
si aodat᷑ incendium. Sic tenacibꝰ infuudit᷑
tribuendi largitas: ut tam̃ ꝓdigis effusio¬
nis frena minime laxent᷑. Sic ꝓdigis p̃dicet᷑
parcitas: ut cũ tenacibꝰ ꝑitur rerũ custo¬
dia non augeat᷑. Sic incontinentibꝰ laudet᷑ ꝯ¬
uigium: ut cam̃ iã continentes ñ reuocent᷑
adsuxum. Sic tam̃ continentibꝰ laudet᷑
uirginitas corꝑis: ut tam̃ inconiugibꝰ des¬
pecta ñ fiat fecunditas carnis. Sic p̃dicã¬
da sunt bona: ne exlat̾e iuibeant᷑ ⁊ mala.
dum credunt᷑ sufficẽ. nequaqͣm tendat᷑
ao sumina.

Expanded text:
licitudo boni operis, ut tamen inquietis immolicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis. Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic incontinentibus laudetur conjugium, ut tamen jam continentes non revocentur ad luxum. Sic continentibus laudetvirginitas, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis; sic praedicanda sunt bona, ne ex latere jubeantur et mala; dum creduntur sufficere, nequaquam tendatur ad summa.