comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culis coruscarent: Choruscauerunt
miraculis. ut hostes suos ex diuina
luce ꝓsternerent: qͣtinꝰ neqͣꝗͣ deo
erecti resisterent: s eũ subditi for¬
midarẽt. & notandum quod stetert̃
bostes ante lagenas. fugerunt ante
lampades: quia nimirum ꝑsecu
solutionẽ uero corpoꝵ apparentib
miraculis in fugã uersi sunt: qui̧a
pauore conterriti. a ꝑ se cutione fi¬
deliũ cessauerunt. Predicationem
scilicet tubarum frac̾tis lagenis
corpoꝵ: iusis tuuerunt lampadib
miraculoꝵ. Intuendũ ẽ etiam id
quod illic scͥptum ẽ: quia in dȩxtera
tubas. lagenas autẽ in sinistra tenu¬
erunt: Pro dextro enim habere dicimͣ.
quicquid promagno pensamts. Pro
sinistro uͦ quod pronichilo ducimꝰ.
Bene gͦ illic scͥptũ ẽ. quod in dext̾a
tubas. & lagenas in sinistra tenuert̃.
quia xp̃i martyres pro magno habent
predicationis grãm. corpoꝵ uero uti¬
litatem prominimo. Quis qͥs enĩ
plusfacit utilitatẽ corporis quã

Expanded text:
culis coruscarent; coruscaverunt culis coruscarent; coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent, quatenus nequaquam Deo erecti resisterent, sed eum subditi formidarent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas, fugerunt ante lampades, quia nimirum per pesolutionem vero corporum apparentibus miraculis in fugam versi sunt, quia pavore conterriti a persecutione fidelium cessaverunt; praedicationem scilicet tubarum, fractis lagenis corporum, visis timuerunt lampadibus miraculorum. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, lagenas autem in sinistra tenuerunt. Pro dextero enim habere dicimus quidquid pro magno pensamus; pro sinistro vero quod pro nihilo ducimus. Bene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas, et lagenas in sinistra tenuerunt: quia Christi martyres pro magno habent praedicationis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam
Abbreviated transcription (Latin):
itaq in tubis clamor predicatio¬
num. in lampadib claritas mi¬
raculoꝵ: in lagenis uͦ fragilitas
corpoꝵ. Tales quippe secũ dux
ñr ad predicationis preliũ duxit.
qui despecta salute corpoꝵ. hos¬
tes suos moriendo ꝓsternerent:
eoꝵq gladios non armis et gla¬
diis. s patientia suꝑarent. Ar-¬
mati enim uenerunt sub duce
sonuerunt tubis dum predicant. con¬
fregerunt lagenas. dum soluenda in
passione sua corpora hostilib gla¬
dus opponunt: resplenduerunt lã¬
padib. dũ post solutionẽ corpoꝵ.
miraculis choruscauerunt. Moxq
bostes in fugam u̾si sunt: quia dũ
mortuoꝵ martyrũ corpora miraculis
choruschare conspitiunt. luce uerita¬
tis fracti. quod impugnauerant
sunt: ut ⁊ lampades apparerent.
Apparuerunt lampadef. ut hostes
in fugam uerterentur: idest predi¬
cauerunt martyres. donec eoꝵ cor¬
pora in morte solue̾ntur. Corpora
eoꝵ in morte soluta sunt: ut mira¬

Expanded text:
itaque in tubis clamor praedicantiitaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe secum dux noster ad praedicationis praelium duxit, qui despecta salute corporis hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis et gladiis, sed patientia superarent. Armati enim venerunt sub duce nt. Cecinerunt tubis, dum praedicant; confregerunt lagenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt; resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscaverunt. Moxque hostes in fugam versi sunt, quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt sunt, ut lampades apparerent. Appin fugam verterentur; id est, praedicaverunt martyres, donec eorum corpora in morte solverentur; corpora eorum in morte soluta sunt, ut mira
Abbreviated transcription (Latin):
bibunt flexisse genu ꝑbibent᷑.
a belloꝵ certamine ꝓhibiti reces¬
serunt: quia cum illis xp̃e contͣ
hostes fidei ꝑgit ad preliũ. qui
cũ doctrine fluenta hauriunt
rectitudinẽ oꝑum ñ inflectunt.
Om̃s quippe tunc bibisse aquã:
s ñ om̃s recto genu stetisfe narra¬
ti sunt: Reprobatiq sunt qͥ genua
dum aquas biberent inflęxerunt:
ipsa gemiũ incuruatione signat᷑.
recte rursum ꝑpaulũ đr. Remissas
qui hoc quod &re annuntiant. oꝑe
ostendunt: qui fluenta doctrine
spiritaliter hauriunt. nec tam̃
in prauis operib carnalit̾ inflec¬
tuntur: quia sicut scͥptũ ẽ. ñ ẽ
speciosa laus in ore peccatoris.
Itũ ẽ gͦ ad prelium cũ tubis. cũ
lampadib cũ lagenis: atq iste
ut diximꝰ fuit ordo preliandi
Cecinerunt tubis: int̾ lagenas aut̃¬
misse sunt lampades. Confractis
autẽ lagenis. lampades ostens st̃.
quarũ choruseante luce. hostes
territi. in fugam u̾tunt᷑. Designat᷑

Expanded text:
bibunt genu flexisse perhibentur, bibunt genu flexisse perhibentur, ab eorum certamine prohibiti recesserunt: quia cum illis Christus contra hostes fidei pergit ad praelium, qui cum doctrinae fluenta hauriunt, a rectitudine operum non inflectuntur. Omnes quippe tunc bibisse aquam, sed non omnes recto genu stetisse narrati sunt. Reprobatique sunt qui genua dum aquas biberent, inflexerunt, ipsa genuum incurvatione signatur, recte per Paulum dicitur: Remissas qui hoc quod ore annuntiant, opere ostendunt, qui fluenta doctrinae spiritualiter hauriunt, nec tamen in pravis operibus carnaliter inflectuntur; quia sicut scriptum est: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Itum est ergo ad praelium cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis. Atque iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi? Cecinerunt tubis; intra lagenas autem sunt missae lampades; confractis vero lagenis lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce hostes territi in fugam vertuntur. Designatur
Abbreviated transcription (Latin):
eminet adderetur: ñ iam crucis
species. s ipsa crux eẽt. Quia gͦ iste
trecentoꝵ numerus intau littera
continetur. ⁊ ꝑ tau litteram sicrit
diximus species crucis ostendit᷑.:
ñ immerito in his trecentis gedeo¬
nẽ sequentib. illi designati sunt
quibus dictum ẽ Siquis uult
post me uenire. ab neget semet ip¬
sum: ⁊ tollat crucẽ suã :⁊ sequat᷑
me.Qui sequentes dnm. tanto
uerius crucẽ tollunt: quãto
acrius ⁊ se edomant. & erga pro¬
ximos suos caritatis compassiõe
cruciantur. Unde ⁊ ꝑierechielẽ
tes uiroꝵ gementium ⁊ dolentiũ.
Uel certe in his trecentis qui in tau
littera contiñtur hoc exprimit᷑.
quod ferrũ hostiũ. crucis ligno
suꝑetur. Ductiq sunt ad fluui¬
ũ ut aquas biberent: ⁊ quicũq
aquas flexis genib hauserunt.
a bellica intentione remotisunt.
Aquis namq doctrina sapientie:
stante autẽ genu. recta oꝑatio
designatur. Qui gͦ dum aquas

Expanded text:
eminet adderetur, non jam crucis eminet adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau littera continetur, et per tau litteram, sicut diximus, species crucis ostenditur, non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt, quibus dictum est: Si quis vult post me venire, abneget semetsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius sese edomant, et erga proximos suos charitatis compassione cruciantur. Unde per Ezechielem te virorum gementium et dolentium . Vel certe in his trecentis, qui in tau littera continentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium crucis ligno suum, ut aquas biberent. Et quicunque aquas flexis genibus hauserunt, a bellica intentione remoti sunt. Aquis namque doctrina sapientiae, stantis autem genu, recta operatio significatur. Qui ergo dum aquas
Abbreviated transcription (Latin):
clausus non ẽẽt: quia et intͣ utũ
fuit ꝑ infirmitatis substantiam:
⁊ extra mundũ ꝑ potentiam maies¬
tatis. Madian uͦ: interpretatur
de iudicio. Ut enim hostes eius
repellendidestruendiq eẽnt: ñ de
uitio repellentis. s de iudicio iu¬
ste iudicantis fuit. E iecirco de
iudicio uocantur: quia aliem a
gr̃a redemptoris. iustȩ damnatiõis
meritum eciã in uocabulũ nõis
trahunt. Contͣ hos gedeon cũ
trecentis ꝑgrt ad p̃liũ Solet in
centenario numero: plemitu do
ꝑfectionis intelligi. Quid gͦ int̾¬
ducto centenarioi numero
designatur: nͥ ꝑfecta cognitio tri¬
nitatis: Cum his quippe dñs ñr
adu̾sarios fidei destruit: cũ his
ad predicationis bella descendit:
qui possunt diuina cognoscere.
qui scrunt detrinitate quȩ ds ẽ.
ꝑ fecta sentire. Notandum uͦ ẽ.
quia iste trecentoꝵ numerus.
in tau littera continetur: que
erucis speciem tenet. Cui si super
tͥnsu̾sam lineam. id quod in cruce

Expanded text:
clausus non esset; quia et intra uterum clausus non esset; quia et intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mundum per potentiam majestatis. Madian vero interpretatur de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit; et idcirco de judicio vocantur, quia alieni gratia Redemptoris justae damnationis meritum etiam in vocabulum nominis trahunt. Contra hostes Gedeon cum trecentis pergit ad bellum. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo interducto centenario numero designatur, nisi perfecta cognitio Triniadversarios fidei destruit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecta sentire. Notandum vero est quia iste trecentorum numerus in tau littera continetur, quae crucis speciem tenet. Cui si super transversam lineam id quod in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
tanto ampliꝰ a prophandi mift̾io
ñ recedunt. Quis enim unquã
cum lagenis ⁊ lampadib ad p̾liũ
uenit:Quis contra arma ueniens.
arma deseruit: Ridicula nob̾ hȩc
ꝓfecto fuerant: si terribilia hostib
ñ fuissent. S uictoria ipsa attestan¬
te didicimus: ne parua hec que
facta sunt ꝑpendamus. G edeon
itaq ad prelium ueniens. redemp¬
toris nr̃i signat aduentum: de qͦ
scͥptum ẽ. Collite portas pͥncipes
et introibit rex głe. Quis est iste
rex głe: Dominus fortis ⁊ poters.
dñs potens in prelio. Hunc redẽp¬
torem nr̃m non solum oꝑe: sed
etiam nomine ꝓpħauit. Gedeon
namq interp̃tatur cireuiens in
utero. Dñs enĩ ñr ꝑ maiestatis sue¬
potentiam omnia enrcũplectitur:
i tam̃ ꝑ dispensationis grãm intͣ
uterũ uirginis uenit. Quis ẽ gͦ cir¬
pensatione nos redimens. diui¬
nitate euncta complectens. ⁊ hu¬
manitatem intͣ ut̃um sumens.
In quo utero et incarnatus ẽẽt. &¬

Expanded text:
tanto amplius a prophetandi mysterio tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ista attestante didicimus, ne parva haec quae acta sunt perpendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens Redemptoris nostri signat adventum, de quo scriptum est: Tollite portas, principes, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum, non solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon namque interpretatur circuiens in utero. Dominus enim noster per majestatis potentiam omnia circumplectitur, et tamen per dispensationis gratiam intra uterum virginis venit. Quid est cirpensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens, in quo utero et incarnatus esset, et
Abbreviated transcription (Latin):
genib aquas haurire conspiceret. a
belloꝵ conflictu remoueret. Actũq
ẽ: ⁊ trecenti uiri tantumif. qui
stantes manib aquas hauserant.
remansert̃. Cum bis ad prelium ꝑ¬
git: eosq non armis. s tubis. lam¬
padib ⁊ lagenis armauit: Nam
sicut illie scͥptum ẽ. aecensas lam¬
pades miserunt intra lagunculas.
.itubas in dextera. lagenas autem
in sinistra tenuerunt: ⁊ ad hostes
cominus uenientes. cecinerunt
tubis. Confregerunt lagunculas:¬
⁊ lampades apparuerunt. & hinc
tubarũ sonitu. illie lampadarũ
choruscatione territi hostes:sunt
in fugam conũsi. Quid hoc est qd̾
tale bellum ꝑ ꝓpham ad madian-
adducit᷑ ⁊ aduentui redemptoris
nr̃i istius pugnę uictoria cõparat᷑
an indicare nob ꝓpħa studuit. qd̃
aduentũ redemptoris nͣ̃ri contra
diabolũ illa sub gedeon duce pug¬
ne uictoria designauit: Calia il¬
lic nimirumacta sunt: que qͣnto
magis usũ pugnandi transeunt:

Expanded text:
genibus aquas haurire conspiceret, a genibus aquas haurire conspiceret, a bellorum conflictu removeret. Actumque est ut trecenti viri tantummodo, qui stantes manibus aquas hauserant, remanerent. Cum his ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit . Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in dextra, lagenas autem in sinistra tenuerunt; et ad hostes suos cominus venientes, cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt; et hinc tubarum sonitu, illinc lampadum coruscatione territi hostes, sunt in fugam conversi. Quid hoc est, quod tale bellum per prophetam ad medium adducitur, et adventui Redemptoris nostri istius pugnae victoria comparatur? An indicare propheta nobis studuit, quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gedeon duce pugnae victoria designavit? Talia illic nimirum acta sunt, quae quanto magis usum
Abbreviated transcription (Latin):
loco exactor accipi. nͥ diabolus potest.
qui male suadendo spem contulit un¬
mortalitatis. sed decipiendo tributum
exegit mortis: qui suadendo intulit
culpam. seuiendo exigit penam: En¬
piens quippe gentilitatẽ dñs. suꝑauit
uigum oneris eius: cum eam aduen¬
tu suo ab illa demonice tyrannidis
seruitute liberauit. Suꝑauit uirgã
humeri eius: cum ꝑcussionẽ illius qͥ
exꝑuerso oꝑe grauit̃ depͥmebat. abhu¬
mano genere redemptor compescuit.
Suꝑauit sceptrum ęxactoris erus: cũ
regnum eiusdem diaboli. qui ꝓpesti¬
fera ꝑpetratione uitioꝵ exigere consue¬
uerat debita tributa penarum. de
fidelium corde destruxit S quomͦ
madianitarum bellũ. quod in compa¬
ratione aduentus dominici aꝓpħa
uigilanter illatum ẽ: aliquanto latiꝰ
disseram. In libro quippe udicũ ge¬
deon contra madianitas dimicasse
describitur. Cum exercitus multitu¬
dinem ad bella produceret: diuina
illi admonitione preceptũ ẽ. ut ad
fluuium ueniens. om̃s quos flexis

Expanded text:
loco exactor accipi nisi diabolus potest? Qui male suadendo spem contulit immortalitatis, sed deexigit mortis, qui suadendo intulit culpam, saeviendo exigit poenam. Epiens quippe gentilitatem Dominus superavit jugum oneris ejus, cum eam adventu suo ab illa daemonicae tyrannidis servitute liberavit. Superavit virgam humeri ejus , cum percussionem illius, quae ex perverso opere graviter deprimebat, ab humano genere redempto compescuit. Superavit sceptrum exactoris ejus, cum regnum ejusdem diaboli, qui pro pestifera perpetratione vitiorum exigere consueverat debita tributa poenarum, de fidelium corde destruxit. Scriptum Madianitarum bellum quod in comparatione adventus Dominici a propheta vigilanter illatum est aliquando latius disseramus. In libro quippe Judicum , Gedeon contra Madianitas dimicasse describitur. Is cum exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illi admonitione praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis
Abbreviated transcription (Latin):
sta ingradu tuo. Nẽ enĩ missus sũ
adte. Cumq dixisset mͥ sermonẽ
ħe: steti tremens. Q ait ad me. Noli
timere. Quam uidelicet positionẽ
sui corporis. dum u̾ba intrinsecꝰ
loquentis audiret: nequaquã nob
tanta cura expͥmeret. si a misteriis
uacuã cognouisset. In scͥptura enĩ
sacra. iusti uiri ñ solũ que dicunt.¬

Expanded text:
im missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem istum, steti tremens, et ait ad me: Noli metuere . Quam videlicet positionem sui corporis, dum verba intrinsecus loquentis audiret, nequaquam nobis tanta cura exprimeret, si a mysteriis vacare cognovisset. In Scriptura enim sacra justi viri non solum quod dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ci populi in ꝑside constitutis. p̃sa tus
agnoseit᷑. Michael autẽ. eoꝵ qͥ.I ex
eadem plebe in uidee terra re¬
manserant: p̃positus inuenit᷑.
Unde ab hoc eodem angelo pau¬
lo post danieli dr̃. Nemo ẽ adiutor
m̃s̃ in omnib his: nͥ michael pͥn.¬
ceps ur̃. Dequo ⁊ hoc quod p̃misioꝰ¬
dr: eece michael unꝰ de principib pͥmis
uenit inadiutoriũ mͥ. Qui dum nequa¬
quam simul ẽẽ. s uenire in adiutoriũ
dĩ: aꝑte ei populo prelatus agnoscitur.
qui captus in alia parte tenebatur. Qͥdẽ¬

Expanded text:
ci populi in Perside constitutis, praelatus ci populi in Perside constitutis, praelatus agnoscitur. Michael autem eorum, qui ex eadem plebe in Judaeae terra remanserant, praepositus invenitur. Unde ab hoc eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his nisi Michael princeps vester. De quo et hoc, quod praemisi ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium mihi. Qui dum nequaquam simul esse, sed venire in adjutorium dicitur, aperte ei populo praelatus agnoscitur, qui captus in alia parte tenebatur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
abeo quod iam timuit. subleuetur tu
inquirere. si pax in sublimib sũma
retinetur: quidẽ quod angelum damieli
dr. ego ueni propter sermones tuos:
pͥnceps autẽ regni ꝑsarum restitit mͥ
uiginti & uno dieb: & ecce michael unꝰ
de pͥncipibus primis. uenit in adiutoriũ
mn. E paulo post. Nẽ reuertar: ut prelier
adu̾sus pͥncipem ꝑsarum. Cũ enim
egrederer: apparuit pͥnceps gircoꝵ¬
adueniens. Quos itaq alios pͥncipes
gentiũ. nͥ angłos. uocat: qui sibi resis¬
tere exeunti potuissent: Que gͦ eẽ pax
insublimib potest. sint̾ ipsos qͦ an¬
glicos sp̃s preliandi certam̃ agitur:
qui semꝑ conspectui ueritatis assistũts
S quia certa angłoꝵ ministeria. dis¬
pensandis singłis quibq gentib st̃
prelata: cum subiectoꝵ mores. ad u̾sũ
se uicissim p̃positoꝵ spuũ opem me¬
rentur: ipsi qui prest̃ sp̃s. contra se
uenire referunt᷑. Is enĩ angłs. qui
danieli loquebatur: captiuis isrłiti¬

Expanded text:
ab eo quod jam timuit, sublevetur ut ab eo quod jam timuit, sublevetur ut inquirere si pax in sublimibus summa retinetur, quid est quod per Angelum Danieli dicitur: Ego veni propter sermones tuos, princeps auviginti et uno diebus. Et ecce Michahel unus de principibus primis venit in adiutorium meum. Et paulo post: Nunc revertar, ut prelier adversus principem Persarum. Cum enim egrederer, apparuit princeps Grecoadveniens . Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo esse pax in sublimibus potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria disppraelata, cum subjectorum mores adversum se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus, contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur, captivis Israeliti
Abbreviated transcription (Latin):
tagia deserit: s quib dã adhuc terre¬
nis oꝑib ñ contradicit. Iam uͦ ad ũba
dei erectus. assistit: qui ꝑfecte m̃tẽ
ad sublimia erigit: & ꝑimmunda
desideria incuruari contempnit.
quia exam̃ subtilitatis internȩ. qͦ
plus ad illud proficiciscitur: plus
formidatur. S apte diuina uoce
subiungit᷑. noli metuere: qr cũ płꝰ
ipsi quod timeamus agnoscimꝰ: plus
nob̾ de deo ꝑinternam grãm unfundit᷑.
quod amemꝰ: quatinꝰ ⁊ contemptꝰ nr
paulisꝑ transcat in timorẽ. ⁊ timor tͣn¬
seat in caritatẽ: ut quia querenti nos
deo ꝑ comtemptũ resistimꝰ. ꝑtimorem
fugimꝰ: ⁊ contemptu quandoq ⁊ ti¬
more postposito. solo ei amore iunga¬
m̃ Paulisper enĩ etiam timete didicimꝰ:¬
eiq ui solius dilectionis inheremꝰ
appositis gͥ quasi quibdam gradib
ꝓuectus nr̃i. mentis pedem prius
ad alta amoris leuamur: uit ab eo qo
quisq tumet. rep̾matur ut timeat: ce

Expanded text:
tagia deserit, sed quibusdam adhuc terretagia deserit, sed quibusdam adhuc terrenis operibus non contradicit. Jam vero ad verba Dei erectus assistit, qui perfecte mentem ad sublimia erigit, et per immunda desideria incurvari contemnit. 4quia examen subtilitatis internae, quo plus ad illud proficitur, amplius formidatur. Ubi apte divina voce subjungitur: Noli metuere, quia cum plus ipsi quod timeamus agnoscimus, plus nobis de Deo per internam gratiam infunditur quod amemus; quatenus et contemptus noster paulisper transeat in timorem, et timor transeat in charitatem, ut quia quaerenti nos Deo per contemptum resistimus, per timorem fugimus, et contemptu quandoque et timore postposito, solo ei amore jungamur. Paulisper enim etiam timorem ejus discimus, cujus solius dilectioni inhaeremus. Appositis igitur quasi quibusdam gradibus profectus nostri, mentis pedem prius charitatem ad alta amoris levamus: ut et ab eo quod quisque tumet, reprimatur ut timeat; et
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmit uirtutẽ uocis᷑ ⁊ ꝑ hoc quod
pͥmum int̾ra prostratꝰ iacuut: ꝑ hoc qd̾
se post modũ in manuũ suarum
articulis. & in genibus erexit: ꝑ hoc
rectus. ⁊ tremens constitit: in scipso
nob̾ omnẽ ordinẽ nr̃i prouectus in¬
notescit. Uerba enĩ dei interra la¬
centes audimꝰ: cũ in peccatis positi.¬
cum terrene pollitioni coniuncti.
scõr uoce spualia p̃cepta cognoscimꝰ.
quia a terrenis contagiis recedentes
quasi iam abinfimis uẽtrem leuamus.
Sicut enim totus terrȩ inheret. qui
consternatus iacer ita qui ingenb
&e manuũ suarũ articulis incͣuat:
inchoante prouectu. ex magna iam
parte a terra suspendit᷑. Ad ext̾mũ
uͦ uoce dominiea erecti quidem .s
trem̃tes assistimꝰ: eũ a terrenis deside¬
riis ꝑfecte subleuati: u̾ba dei quo ple¬
niꝰ cognoscimꝰ. plenius timemꝰ. Ad huc
enĩ quasi interra iacet: qui ad celestia
erigi terrenoꝵ desideriis negligit. Qsi
nibus intumbit: qui quedam iam con¬

Expanded text:
exprimit virtutem vocis, et per hoc quod primum in terra prostratus jacuit, per hoc quod se postmodum in manuum suarum articulis et in genibus erexit, per hoc rectus quidem sed tremens constitit, in semetipso nobis omnem ordinem nostri profectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimus, cum in peccatis positi, terrenae pollutioni conjuncti, sanctorum voce spiritalia praecepta cognoscimus. quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab infimis mentem levamus. Sicut enim totus terrae inhaeret qui consternatus jacet, ita qui in genibus et manuum suarum articulis incurvatur, inchoante profectu ex magna jam parte a terra suspenditur. Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed trementes assistimus, cum, a terrenis desideriis perfecte sublevati, verba Dei quo plenius cognoscimus plus timemus. Adhuc enim quasi in terra jacet, qui ad coelestia erigi terrenorum desideriis negligit. Quasi nibus incumbit, qui quaedam jam con
Abbreviated transcription (Latin):
ereptionis eoꝵ beneficio. hoc qͦ qd̃
in grecos deliquerant. obuiabat. Rec¬
te gͦ dr. quod contrase angłi ueniunt:
quia subiectarum sͥ gentiũ uicissim
merita contradicunt. Nam sublimes
sp̃s eisdem gentib pͥncipantes. neqͣꝙͣ
ꝓ inruste agentib decertant: s eoꝵ fa¬
cta iuste iudicantes examinant. Cũq
uniuscuiusq gentis uel culpa uel iu¬
sticia ad suꝑne curie consiliũ ducitur:
eiusdem gentis p̃positus. uel obtinu¬
isse uictoriam incertamine. uel non
obtinuisse ꝑhibetur. Quoꝵ tam̃ om¬
niũ una uictoriaẽ. sui suꝑse opificis
uoluntas summa: quã dũ semꝑ as-¬
piciunt: quod obtinere non ualent.

Expanded text:
ereptionis eorum beneficio hoc quoque quod ereptionis eorum beneficio hoc quoque quod in Graecos deliquerant obviabat. Recte dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gentium vicissim merita contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes nequaquam pro injuste agentibus decertant, sed eorum facta juste judicantes examinant. Cum uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia ad supernae curiae consilium ducitur, ejusdem gentis praepositus vel obtinuisse in certamine, vel non obtinuisse perhibetur. Quorum tamen omnium una victoria est sui super se opificis voluntas summa, quam dum semper aspiciunt, quod obtinere non valent
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps uͦ ꝑsarum restitit mͣ: nͥ sua sub¬
ditis oꝑa nuntiare: Acsi aꝑte dicat.
Precũ quidem tuarũ merita exigunt.
ut ifraeliticus populus a iugo sue
captiuitatis eruatur: sed ẽ ad buc
in eodẽ popło. quod ꝑsatũ dominio
purgari debeat: unde ereptionem
illius. ꝑsatum pͥnceps mͥ iure contra¬
git: michael pͥnceps u̾t uenit inadiu¬
toriũmͥ. Cumq ut aduersũ ꝑsarũ
pͥncipem prelictur. egreditur: grecoꝵ
s pͥnceps adueniens. apparet. Qua
ex re innuitur. quod adũsũ grecos qͦ¬
profecto causa ereptiomi illiꝰ resiste¬
bat. Propħȩ gͥ preces angłs exaudit.
s ꝑsarum pͥnceps resistit: quia ce si
iam uita iusti dep̃eantis ereptionẽ
populi exigit. eiusoem tam̃ popłi
adhuc uita contradicit: ut quia nec¬
dũ plene hi qui incaptiuitatẽ fuerat̃
ꝯducti purgati sunt. uire eis ad huc
ꝑ se dominentur. Michael adiuuat:
s. grecoꝵ pͥnceps ad p̃liũ uenit: quia
mereri quidem ueniam tam longa
oppressoꝵ captiuitas poterat: sed

Expanded text:
ni Persarum restitit mihi, nisi sua subditis opera nuntiare? Acsi aperte dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus jugo suae captivitatis exuatur; sed est adhuc quod in eodem populo Persarum dominio purgari debeat: unde ereptioni illius Persarum princeps mihi jure contragit: Michael princeps vester venit in adjutorium mihi. Cumque ut adversum Persarum principem praelietur egreditur, Graecorum sibi princeps adveniens apparet. Qua ex re innuitur quod adversum Graecos alprofecto causa ereptioni illius resistebat. Prophetae preces angelus exaudit, sed Persarum princeps resistit; quia etsi jam vita justi deprecantis ereptionem populi exigit, ejusdem tamen populi adhuc vita contradicit; ut quia necdum plene hi qui in captivitatem fuerant ducti purgati sunt, jure eis adhuc Persae dominentur. Michael adjuvat, sed Graecorum princeps ad praelium venit; quia mereri quidem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ adu̾sitatẽ ȩceliȩ ampliꝰ plangt̃.
qui uitã carnaliũ confringere pre¬
dicando nouert̃. Pipsos quippe
sea eccłia iniquos a uiens conteri.
& quasi glutiens. in sua membra
conuertit. Snde ipsi quoq pͥmo
predicatori uelut maxille eccłiȩ¬

Expanded text:
n adversitate Ecclesiae illi amplius plangunt, qui vitam carnalium confringere praedicando noverant. Per ipsos quippe sancta Ecclesia iniquos a vitiis conterit, et quasi glutiens, in sua membra convertit. Unde ipsi quoque primo praedicatori velut maxillae Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
adipe iniqͥtas eoꝵ. Sic̃ ex abundanti
cibo adepsita ex abundantia rerũ. supbꝰ
nascitur. quȩ impugnat mentẽ diuitiis.
dũ eleuatur animus suꝑbientis. Suꝑbia
quippe cordis: qͣsi quedã pinguedo ẽ crassi¬
cudinis. Unde. quia pleriq ex abundan¬

Expanded text:
adipe. Sicut enim ex abundanti cibo adeps, ita ex abundantia rerum superbia nascitur, quae impinguat mentem divitis, dum elevatur animus superbientis. Superbia quippe cordis quasi quaedam pinguedo est crassitudinis. Unde quia plerique ex abundan
Abbreviated transcription (Latin):
hac uta plus p̃ualet̾. eos linguȩ frena au¬
dacius relaxat: ut loquatur quelibet ꝑu̾sa:
lis: illos maledictionib iaculet᷑. Nonnũꝗͣ
uͥ in blasphemia contͣꝯditorẽ rapit᷑: sic̃
de calib ꝑ psalmistam dr. Posuerũt in celii¬
os sui: et lingua eoꝵ tͣnsuiit suꝑ t̾ram. Un
i diues in igne positꝰ. stillari sͥ aquam ex
digto lazari in lingua postulabat. Qua
in re intelligit᷑: quia ubi ampliꝰ peccaue¬
tt ibi atrociꝰ ardebat. Morał .ł xxxii.

Expanded text:
hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacius relaxat, ut loquatur perversa quaelibferiat, illos maledictionibus jaculetur. Nonnunquam vero in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibus per Psalmistam dos suum, et lingua eorum transivit super terram : Unde et dives in igne positus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebat. Recte
Abbreviated transcription (Latin):
merũ uingitur. & sicut ꝑ brachiũ
bona oꝑatio: ita ꝑ humerũ. sotialis
uitȩ coniunctio designatur. Unde
uniu̾salis eccłȩ popłos. deo concor¬
diter seruituros: ait. & seruient tͥ

Expanded text:
merum jungitur. Et sicut per brachium bona operatio, ita per humerum socialis vitae conjunctio designatur. Unde universalis Ecclesiae populos Deo concorditer servituros, ait: Et servient ei in
Abbreviated transcription (Latin):
Eo autẽ more quo acultorib suis
uenerari solent. solem ⁊ lunã beatꝰ iob
neqͣqͣm se uidisse ꝑhibet: nec letatũ
fiusse cor suũ: nec osculatũ manũ suã¬
ore suo. In qͣ uidelicet osculatione. i¬
cħ aliud quã gr̃ã ueneratioĩs intel¬
ligitur: qd̃ si fecisset unquã: hoc in¬
quitatem maximam. & dei uocat¬

Expanded text:
 eo more quo a cultoribus suis venerari solent, solem et lunam beatus Job nequaquam vidisse se perhibet, nec laetatum fuisse cor suum, nec osculatum manum ore suo. In qua videlicet osculatione, quid aliud quam gratia venerationis exprimitur? Quod si fecisset unquam, hoc iniquitatem maximam et Dei
Abbreviated transcription (Latin):
upra impuros & duplicesi.¬
ꝓpb̾a sophonias uĩ diuine
aĩadũsionis intentat. dicens.
Eece dies domini uenit mag¬
nus: & horribilis. Dies ire. dies illa: dies
tenebrarum. & caliginis: dies nebule
&e turbinis: dies tube. & clangoris:
suꝑ om̃s ciuitates munitas: & super
omnes angulos excelsos. Quid enĩ ꝑ
ciuitates munitas expͥmiturꝰ nͥ sus¬
pecte mentes. & fallaci semꝑ defen¬
sione curumdate. quȩ quotiens earui
culpa corripitur. ueritatis ad se iacula
ñ admittunt: & quid excelsos angulos.
duplex quippe semꝑ ẽ in angulis pa¬
ries: nͥ impura corda signantur: Que
dum ueritatis simplicitatẽ fugiunt᷑. ad
seipsa quodammͦ duplicitatis ꝑu̾si¬
tate replicantur: & qd ẽ deteriꝰ. apud
cogitationes suas infastu prudentiȩ.
exipsa se culpa impuritatis ex tollunt.
iniiudicii uenit humana corda ⁊ de¬
fensionib cont̾ ueritatẽ clausa. des¬
truit: & duplicitatib inuoluta. dis¬
soluit: Cunc enl ciuitates munitę

Expanded text:
upra impuros et duplices popheta Sophonias vim divinae animadversionis intentat, dicens: Ecce dies Domini venit magnus, et horribilis. Dies irae, dies illa, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes civitates munitas, et super omnes angulos excelsos . Quid enim per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes et fallaci semper defensione circumdatae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitate replicantur, et, quod est deterius, apud cogitationes suas in fastu prudentiae ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. mi judicii humana corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates
Abbreviated transcription (Latin):
omne genus humanũ deducetur:
cui ad uindictã maloꝵ. remuneratio¬
ne q: bonoꝵ. angłi. archangłi. thro¬
nI. pͥncipatus. ⁊ dominationes obse¬
terror erit: quando ia in pena reme¬
diuũ erit: quȩ illa confusio. cun reatu
suo exigerte continget inom̃iũ con

Expanded text:
r. Cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obseterror erit quando jam in poena remedium non erit, quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in con
Abbreviated transcription (Latin):
gustie: dies calamitatis ⁊ miseriȩ: dies
tenebrarũ ce caliginis: dies nebulȩ &
turbinis: dies tubȩ &e clangoris: Pensa
da reproboꝵ qua asꝑitate ꝓpħa uidit
amarescere: quẽ tot appelationibus
ñ ualet explicaree Quanta uͦ tẽ erit
merentur gaudere: de cuiꝰ conspectu.
uident & elementa contremiscere:

Expanded text:
 dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . Pensada reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare. Quanta vero tunc erit merentur gaudere, de cujus conspectu vident et elementa contremiscere:
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse gͣuiꝰ affligit᷑: cũ ett̾neoꝵ ictib s
suoꝵ moribꝰ impugnatur. Siue itaq il¬
lo siue isto tẽꝑe: ẽ tñ sẽꝑ in labore. Nã in ꝑ
secutione pͥncipũ timet. neamittat bo¬
mali se simulat bonos ẽẽ qd ñ sc̃.

Expanded text:
fortasse gravius affligitur cum non extraneorum ictibus, sed fortasse gravius affligitur cum non extraneorum ictibus, sed suorum moribus impugnatur. Sive itaque illo, seu isto tempore, est tamen semper in labore. Nam et in persecutione principum timet ne amittant bom
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur quia t̾reni pͥncipes magna se
do humilitate subst̾nunt: pͣui hoĩes
qui dudũ contͣ eccłiã in infidelitate po¬
siti. aꝑta adu̾sitate seuiebãt: nc̃ ad alia¬
se fraudis argum̃ta conu̾tunt. Qͥa enĩ
illos religlonẽ uenerari ꝯspiciunt: ipsi
cultũ religionis assum unt: et bonoꝵ
uitam sub despectis uestib iniquis mo¬
rib p̃munt. Mundi qͥppe dilectores sc̃.¬
qui hoc in se qd̃ hoĩes uenerent᷑ osten¬
dunt: atq eis qui uere semetipsos des¬
picuint. non mente s ueste copulant᷑.
Iuia enim p̃sentẽ głam amantes. asseqͥ
ñ possunt: qͣsi despicientes secuntur.
¶Qͥcquid sentiunt. contra bonos osten
electoꝵ augmenta ꝓficiunt. Sc̃ã enum
eccłia. tͣnsire sine labore temptatioĩs
ñ potest: tẽpora peregͥnationis. Qͥa ⁊ si
foras aꝑtos hostes ñ habet: intꝰ tñ tole¬
rat fictos fr̃s. Nam contͣ uicia sẽꝑ in a¬
cie ẽ : ⁊ habet etiã pacis cẽꝑe bellũ suũ. ꝙ

Expanded text:
Igitur quia terreni principes magna se Deo humilitate substernunt, pravi homines qui dudum contra Ecclesiam in infidelitate positi aperta adversitate saeviebant, nunc ad alia fraudis argumenta vertuntur. Quia enim illos religionem venerari conspiciunt, ipsi cultum religionis assumunt, et bonorum vitam sub despectis vestibus iniquis moribus premunt. Mundi quippe dilectores sunt, hocque in se quod homines venerentur ostendunt, atque eis qui vere semetipsos despiciunt, non mente, sed veste copulantur. Quia enim praesentem gloriam amantes assequi non possunt, quasi despicientes sequuntur. Qui quid sentiunt contra bonos ostendelectorum purgamenta proficiunt. Sancta enim Ecclesia transire sine labore tentationis non potest tempora peregrinationis, quae etsi foris apertos hostes non habet, intus tamen tolerat fictos fratres. Nam contra vitia semper in acie est, et habet etiam pacis tempore bellum suum; et
Abbreviated transcription (Latin):
dñs emicantib p̃dicatoꝵ miraculis:
ad fidẽ etiam t̾minos mundi ꝑdux̃. Ecce
enim pene cunctar ũ iã gentĩ coͬda pe¬
netͣuit: ecce in una fide orientis lunitẽ
occidentisq coniunxit. Ecce linguabri¬
tannie. que nicħ aliud nouerat. ꝙͣ barba¬
tũ frendẽ: iam dudũ inuinis laudibꝰ
hebreũcep̃ alła resonare. Ecce qͦndatumidꝰ iã
substͥtus scõꝵ pedibꝰ seruit occeanꝰ: eiꝰq
barbaros motꝰ. qͦs t̾reni pͥncipes edomare
ferro nequiuerãt: hos ꝓ chuina formidi¬
ne. sac̾dotum ora simplicib u̾bis ligãt.
Et qui cat̾uas pugnantiũ infidelis
neqͣquã metueret: iam nc̃ fidelis. humi¬
lium linguas timet. Qͥa eni ꝑceptis
celestib u̾b̾. clarescentib quoq mira¬
culis. uirtꝰ ei diuinȩ cognitionis infun

Expanded text:
 emicantibus praedicatorum miraculis, ad fidem etiam terminos mundi perduxit. Ecce enim pene cunctarum jam gentium corda penetravit; ecce in una fide Orientis limitem Occidentisque conjunxit; ecce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jamdudum in Dei laudibus Hebraea coepit verba resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infun
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ualet sub plantare:. opꝰ bonũ. in finẽ acti¬
dis. uł ab oꝑis itinere longiꝰ se recessisse si¬
mulat: tanto decipiendũ actiõis bone t̾mi¬
nũ astutiꝰ expectat: ⁊ qͦ incautũ quẽꝙq qͣsi
recedendo reddid̾it: eo repentino ñnũquam
uulnere. duriꝰ illũ insanabiliꝰq tͣnsfigit.¬
tendit. Quẽ tanto nequiꝰ obsidet: qͣnto solũ
sibi remansisse ad decipiendũ uidet. Hos fini
sui laq̃os appositos psalmista conspexerat. cum
dicebat. Ipsi calcaneũ meũ obseruabunt. Qͥ a
enim in calsaneo finis ẽ coeꝑis: qͥo ꝑ hunc nisi
t̾minꝰ signat᷑ actionis: Siue gͦ maligni sps.¬

Expanded text:
itinere supplantat, sed opus bonum in fine actidis, vel ab itinere operis longius recessisse se simulat, tanto ad decipiendum bonae actionis terminum astutius exspectat; et quo incautum quemque quasi recedendo reddiderit, eo illum repentino nonnunquam vulnere durius insanabiliusque transfigit.ostendit. Quem tanto nequius obsidet, quanto solum sibi remansisse ad decipiendum videtur. Hos namque fini suo laqueos appositos propheta conspexerat, cum dicebat: « Ipsi calcaneum meum observabunt . » Quia enim in calcaneo finis est corporis: quid per hunc nisi terminus figuratur actionis? Sive ergo maligni sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam dr̃. Pedes eius stecer ũt. et mota
łterra: quia dũ ueritatis uestigia in
mente audientium figuntur: ipsa mẽs
in sui consicd̾atione turbata cõmouetur.
hinc psalmista ꝓ peccatorib exorat. di¬
ans. Qͥ sedes suꝑ cherubin: moueat᷑ t̾ra.
hine ꝓ afflictis et penisentib dep̃cans: ait.
Cõmoiusti terrã ⁊ cont̾bastieã: sana contͥtio¬
ues eiꝰ. quia cõmota ẽ. Terra qͥppe cõmota.
et concurbata ẽ. peccator de cognitione
sui reatus anxius: et ad penitentie lam̃¬
ta ꝑductus. Peccanti enim hõi dictũ est.
t̾raes. et int̾ram ibis. Exorat gͦ ut sanet᷑
contͥcio t̾re. quia mota ẽ: qͣtinꝰ peccator qͥ
de culpis suis affligit᷑. de celestis miscd̃ie
gaudio consoletur Morał libro.ix.

Expanded text:
 dicitur: Pedes ejus steterunt, et commota est terra , quia cum veritatis vestigia in mente audientium figuntur, ipsa mens in sui consideratione turbata commovetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui sedes super cherubim, moveatur terra . Hinc pro afflictis et poenitentibus deprecans, ait: Commovisti terram, et conturbasti eam, sana contritiones ejus, quia mota est . Terra quippe commota et  reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti enim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator, qui de culpis suis affligitur, de coelestis misericordiae gaudio consoletur. CAP. CXXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
no studio ad uicia defluit: qͣsi ab iherłm¬
tur uirtute. Unde psalmista. ne a uisione
pacis id est a bonis actib captiuus ad ba¬
biloniam emigͣret: dño supplicans. dicit
Adiutor ms̃. ñ emigͣbo. Si enim in se confi¬
deret: a iusticie actib cadendo migͣssẽt.

Expanded text:
no studio ad vitia defluit, quasi ab Jertute gloriantur. Unde Psalmista ne a visione pacis, id est a bonis actibus captivus ad Babyloniam emigraret, Domino supplicans, dicit: Adjutor meus, non emigrabo . Si enim in se confideret, a justitiae operibus cadendo migrasset.
Abbreviated transcription (Latin):
ad purgationẽ. aliqͣndo uͦ ad ultionis ini¬
lĩnatus qͥsq cũ ȩt̃no igne succendetur :
ab int̾no lumine tenebrabit᷑. Natura uͦ ig¬
nis ẽ: ut ex seipso lucẽ exibeat. et concrema¬
tionẽ. S tͣnsactoꝵ illa ultrix flãma uicioꝵ¬
flama que succendit illuminat: illic ig¬
nis qui eruciat obscurat. Hĩc psalmista ait
nis enim suꝑ impios cadit. s soligne ca¬
dente ñ cernitur: quia qͦ illos gehenne flã¬
su deuorat a uisione ueritatis cecat lit et
foris eos dolor cõbustionis cruciet et int̾
pena cecitatis obscuret quatinꝰ qui auctori
suo corꝑe ⁊ corde deliquerunt. simul cõꝑe
et corde puniant᷑: et utrobiq penas sentiãt.
quidũ hic uiuerẽt.pͣuis suis delectatioĩb.
ex ut roq ser uiebant. Expulsos gͥ aconspectu
districti uidicis reꝓbos. foris dolor cruciabit.
et diuisos auero lumine. intꝰ cecitas obscu
midine. et flãma cũ obscuritate. Moꝵ libͦ.¬

Expanded text:
ad purgationem, aliquando vero ad ultionis iniad purgationem, aliquando vero ad ultionis ininatus quisque cum aeterno succenditur igne, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est ut a seipso et lucem exhibeat et concremationem. Sed transgressorum illa ultrix flamma flamma quae succendit, illuminat; illic ignis qui cruciat, obscurat: hic ignis et ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corpore et corde puniantur, et utrobique poenas sentiant qui dum hic viverent pravis suis delectationibus e et corde puniantur. Expulsos ergo a conspectu districti judicis reprobos foris dolor cruciabit, et divisos a vero lumine intus caecitas obscurmidine, flamma cum obscuritate, suppli
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi cdebitorẽ possit: s miro mͦ. equus om̃ib
conditor. ⁊ qͦsdam p̃elegitꝰ et qͦsdã in suis
reꝓbis morib iustȩ deliqͥt. Nec tñ electis
suis pietatẽ sine uisticia exibet: qͥa hiceos
duris afflictionib p̃mit. Nec rursũ reꝓ¬
bis iusticiam sine miscd̃ia exercet: qͥa ħ eqͣni¬
mit̾ tolerat. quos qͣndoq in et̾nũ dãnat.

Expanded text:
quus omnibus conditor, et quosdam praeelegit, et quosdam in suis reprobis moribus juste derelinquit. Nec tunc electis suis pietatem sine justitia exhibet, quia hic eos duris afflictionibus premit: nec rursum reprobis justitiam sine misericordia exercet, quia hic aequanimiter tolerat quos quandoque in perpetuum damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
gurantur: sicut ꝑ psalmistam d̾r Inten
bus ce significationẽ: ut fugiant a facie
arcus. In arcuenĩ qͣnto longe tͣhit᷑ corda:
Tanto de ea districtior exit sagicta. die ni¬
mirum. sic extremi iudicii dies. qͣnto
longe fertur ut ueniat. tantocũ uenerit.
de illo distͥctior sententia ꝓcedit. Iccirco
au̾t diu̾sis ñc̃ cladib ꝑcutimur: ut his
correcti. paratiores tẽ inueniri ualea¬
mus. Unde illic p̃missũ ẽ. Ostendisti
ppło cuo dura: flagella uidelicet scłi.
que secutur ũ gͣuiꝰ diẽ iudicii p̃currũt.
Potasti nos uino cõpunctionis: ut t̾rena
gaudia in lacrimis u̾terentur. Dedisti
metuentib de significationẽ: ut fugiãt
a facie arcus. Ac si diceret. Hoc tempusmi¬
scđie est: illud tempus uidicii erit. Per
quomͦ tc̃ ꝑcussurus es. qͣndo ñ parcens
iudicas: qui sic districtȩ modo ꝑcutis.

Expanded text:
gurantur, sicut per Psalmistam dicitur: Intenbus te significationem, ut fugiant a facie arcus . In arcu enim quanto longe trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagitta. Sic nimirum sic extremi judicii dies quanto longe differtur ut veniat, tanto cum venerit de illo districtior sententia procedit. Idcirco autem diversis nunc cladibus percutimur, ut his correcti paratiores tunc inveniri valeamus. Unde illic praemissum est: Ostendisti populo tuo dura, flagella videlicet saeculi, quae secuturum gravius judicii diem praecurrunt. Potasti nos vino compunctionis, ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. Ac si aperte diceret: Hoc tempus misericordiae est, illud tempus judicii erit. Per quomodo tunc percussurus es quando non parcens judicas, qui sic districte modo percutis
Abbreviated transcription (Latin):
na illum grã subsequat᷑: pꝰ aliquid
contulit dõ. Nam si nos dm bene oꝑando
rum. uirtute nr̃a bene cogitando p̃ueni
ab ipsa cordis radice succidat᷑. cũ ait. ñ qͥa
sufficientes sumꝰ cogitare aliqͥd a nob̾. qͣsi
ex nobis: s sufficientia nr̃a ex do est: Ne

Expanded text:
na illum gratia subsequatur, prius aliquid contulit Deo. Nam si nos Deum bene operando rum virtute nostra bene cogitando praevenab ipsa cordis radice succidatur, cum ait: Non quia sufficientes sumus cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex
Abbreviated transcription (Latin):
tisdiuitias. et ppendens in quib laboribus
humana sit uita constitut a:dm appella¬
uit adiuitorẽ: & quia a tͥbulatione p̃senti
in requie et̾na nos suscipit: appellauicens
susceptorem. d consicłans. quod mala nr̃a
aspicit. et portat᷑ culpas nrãs toleras.e
tamen nos ꝑ penitentiam ad p̃miare¬
seruat: noluit d̾m miscd̾em dicere: s ħx̃
ipsam miscdiam uocauit. dicens. Ds̃ m̃s.
miscdia mea. Reuocemus gͦ ante oculos
mala que fecimus: pensemus ex qͣnta di
benignitate toleramur. Considẽmus qͥ
sint pietatis eius ussc̾a: ut ñ solũ culpas
indulgeat: s cęleste regnũ penitentib¬

Expanded text:
ordia mea . Ecce perpendens in quibus laboribus humana sit vita constituta, Deum appellavit adjutorem; et quia a tribulatione praesenti in requiem aeternam nos suscipit, appellat etiam susceptorem. Sed considerans quod mala nostra aspicit et portat, culpas nostras tolerat, et tamen nos per poenitentiam ad praemia reservat, noluit Deum misericordem dicere, sed hunc ipsam misericordiam vocavit, dicens: Deus meus misericordia mea . Revocemus ergo ante oculos mala quae fecimus, pensemus ex quanta Dei benignitate toleramur, consideremus quae sunt pietatis ejus viscera, ut non solum culpas indulgeat, sed coeleste regnum poenitentib
Abbreviated transcription (Latin):
uiuens. multos adculpam tͣxerat delec-¬
tatione pecci: quosdam moriens aculpa
reuocet. t̾rore tormenti. Qd̃ etiã ꝓuenire
bonis psalmista testat᷑: dicens. Letabitur
iustus cũ uiderit iundictam: manus¬

Expanded text:
vivens multos ad culpam traxerat delectatione peccati, quosdam moriens a culpa revocet terrore tormenti. Quod etiam provenire bonis Psalmista testatur, dicens: Laetabitur justus cum viderit vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
si fuerit ara cordis repleta bona uolunta¬
te. Hĩc psalmista dicit. In me st̃ ds uoca
tua: q̃ reddã laudationestͥ. Ac si aꝑte dicat
Et si ext̾iꝰ mun̾a offerenda ñ habeo: intͣ
memetipsum tam̃ inuenio. qd̃ in aratue
laudis impono: qͥa qui nr̃a donatione ñ
pasceris: oblatione cordis meliꝰ placaris.
luntas enĩ bona ẽ: sic adu̾sa alt̾iꝰ sic̃ nr̃a
ꝑtimesc̾e: sic de ꝓspitate ꝓximi sic̃ de nr̃
ꝓfectu gͣtulari: aliena dãna. nr̃a credẽ
aliena lucra. nr̃a deputare: amicũ. ñ ꝓt̾
etiam amandotolerare: nulli qd̃ pat iñ¬
sidas. negare: necessitati ꝓximi iuxtau
res concurrere: et ñ solũ ꝑdesse. s etiã ul̃
uires uelle. Qͥd gͦ isto holocausto locupleib
q̃ndo ꝑ hoc qd̃ do immolat. in aracordis
anima semet ipsam mactat: morał.

Expanded text:
bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. luntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propetiam amando tolerare, nulli quod patie desideras, negare; necessitati proximi juxta vires concurrere, sed prodesse etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa om̃e regnũ in seipsũ diuisũ ñ stabit.
Et sc̃a eccłia subtiliꝰ in sua sẽꝑ eruditione
instruitur. dũ hereticoꝵ q̃stionib ĩpugnat᷑:
ita ut aꝑtȩ impleat᷑. qd̃ ꝑ psalmistã contͣ he¬
reticos de d̾o̾dictũ est. Duiisi st̃ ab ira uultꝰ
eius: ⁊ appropiauit cor illiꝰ. Nã dũ ipsi in pͣuo
etrore suo diuiduntur: cor nob̾ dĩ appropi¬
at: qͥa eruditi adu̾sitatib intellectũ illtꝰ
subtilius inuenimus. Quȩ aũt mala a
barbaroꝵ gladiis. quȩ a ꝑu̾sitate iudicũ
patimur. beatitudini ur̃e narrare fugio:
ne esgemitũ ⁊ augeã. quẽ minuere conso¬
lando debuerã. S in his om̃ib. auctoris
nr̃i p̃cepta me consolant᷑. dicentis. Hȩc locutꝰ
sũ uob̃. ut uime pac̾e habeatis: in mundo
p̃ssurã habebitis. Pensoenĩ qͥb dictũ est
Hec ẽ hora urã et pocest astenebrarũ digͦ
potestas lucis postea erit. quia electis dic¬
tum ẽ. uos estis lux mundi. et sic̃ scͥptũ ẽ.

Expanded text:
 omne regnum in se divisum non stabit . Et sancta Ecclesia subtilius in sua semper eruditione instruitur, dum haereticorum quaestionibus impugnatur; ita ut aperte impleatur quod per Psalmistam contra haereticos de Deo dictum est: Divisi sunt ab ira vultus ejus, et appropinquavit cor illius . Nam dum ipsi in suo pravo errore dividuntur, cor nobis Deus appropiat, quia eruditi adversitatibus, intellectum ejus subtilius invenimus. Quae autem mala a barbarorum gladiis, quae a perversitate judicum patimur, beatitudini vestrae narrare refugio, ne ejus gemitum augeam, quem minuere consolando debueram. Sed in his omnibus auctoris stri me praecepta consolantur, dicentis: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis . Penso enim quibus dictum est: Haec est hora vestra, et potestas tenebrarum . Si ergo potestas lucis postea erit, quia electis dictum est: Vos estis lux mundi ; et sicut scriptum est: