comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueneran dus pontifex in mediũ consurgit: factoq si lentio.
uitȩ ipsius scĩmoniã. quȩ iam multos ibidem residentes
dulci rumore aliquantulũ ꝑ mulserat. sparsim protempo¬
re coram omnib recitauit. Quo facto. cũ maxima clerico¬
rũ copia in uiriđi laudib: acclamar& : primo augiensis coe¬
nobii ab batem. qui &iã tunc temporis cũ quib dam frĩbus.
nobis ualde carissimis illo confluxerat . ac deinde omnem
illius concilii clerũ ep̃s commonuit: ut triduani ieiunui
ab stinentiã facientes. totius boni fontẽ in cõmune p̃caren¬
tur : quatenus pi&atis suȩ munere. his in rebus suȩ uolun¬
tatis dispositionem dignar&ur ꝑficere. Quib diciis. epĩ
sententiã fynodus conlaudat : seq libenter ita facturam

Expanded text:
venerandus pontifex in medium surgit, factoque silentio, venerandus pontifex in medium surgit, factoque silentio, vitae ipsius sancti moniam, quae jam multos ibidem residentes dulce rumore aliquantulum permulserat, sparsim pro tempore coram omnibus recitavit. Quo facto cum maxima clericorum copia in viri Dei laudibus acclamaret, primo Augiensis coenobii abbatem, qui etiam tunc temporis cum quibusdam fratribus nobis valde charissimis illo confluxerat, ac deinde omnem illius consilii clerum episcopus commonuit, ut triduani jejunii abstinentiam facientes, totius boni fontem in commune precarentur, quatenus pietatis suae munere his in rebus suae voluntatis dispositionem dignaretur perficere. Quibus dictis episcopi sententiam synodus collaudat, seque libenter ita facturam
Abbreviated transcription (Latin):
plici testiũ adnotatione olim conscriptus ad nos ꝑue¬
nerat. uenerabili epo salomoni legendũ contradunt.
suȩq uoluntatis affectũ quo omnis eiusde loci congre¬
gatio feruebat aperiunt. eius ꝑ omã iudiciis. eiusq ob oe¬
dire parati consili is. Beniuolus aũ ponifex. ꝑspectis
uitȩ eius exemplis. multimodas gratiarũ actiones bo¬
iorũ omniũ auctori ꝑ soluit : quod bellatorem su
pro lelo iustitae fortiter dimi cantem. tam apertis
miraculorum ostensionib: declarauit. Remoto
&iã dubi&atis scrupulo. descĩtate illius quãuis cer¬
tus extiterit : nil tamen temere. nilq deipso in or¬
dinate. sua sola auctoritate uoluit diffinire
Sedmore suo prudenti usus consilio. causa ecclesiasticorũ
dogmatũ. annualẽ synodũ solem niter indicit . & presbi¬
teros ac diaconos. diuersiq: ordinis clericos. apud constan¬
tien se oppidũ conuenire p̃cipit. Quib in unũ collectis.

Expanded text:
plici testium adnotatione olim conscriptus ad nos perveplici testium adnotatione olim conscriptus ad nos pervenerat, venerabili episcopo Salomoni legendum contradunt, suaeque voluntatis affectum, quo omnis ejusdem loci congregatio fervebat, aperiunt, ejus per omnia judiciis ejusque obedire parati consiliis. Benivolus autem pontifex, perspectis vitae ejus exemplis, multimodas gratiarum actiones bonorum omnium auctori persolvit, quod bellatorem suum pro zelo justitiae fortiter dimicantem tam apertis miraculorum ostensionibus declaravit. Remoto etiam dubietatis scrupulo, de sanctitate illius, quamvis certus exstiterit, nihil tamen temere nihilque de seipso inordinate sua sola auctoritate voluit diffinire: sed morte suo prudenti usus consilio, causa ecclesiasticorum dogmatum annualem synodum solemniter indicit, et presbyteros ac diaconos diversique ordinis clericos apud Constantiense oppidum convenire praecipit. Quibus in unum collectis,
Abbreviated transcription (Latin):
olfactu sentitur.
uirdĩ otmarus post altariũ scĩ pari honorifice sepul
uit Sed cũ iam omp̃s ds̃ lucernã lucisoperib: accensa
homnũq negligentia diu in occulto positã: Ad exem¬
płũ atq illustrationẽ fideliũ super candelabrũ pone¬
re . Ac splendore scĩtatis eius omnib: indomodĩ manen¬
tibus. luminis sui gram̃ uell& administrare: co&us
fratrũ in coenobio scĩgalli sub regulari censura xp̃o de¬
uote famu lantiũ. assiduas colloquiorũ sermocinati o¬
nes demeritorũ eius excellentia facere coepit: Huius¬
cemodi uero colloquiis idem frs sese inuicẽ cohortan¬
tes. diuino ut credimus nutu pariter om̃s desiderare
coeperunt : ut scĩ uiri corpusculũ. ad beati galli eccle¬
siã quȩ iã đo opitulante decenter Adornata refulsit.
terato reducer&ur. Dictante aũ aequitatis rationi
cũ hoc suo tantũ consilio facere non p̃sumerent : uitae
eius libellum qui nr̃orum sollertia antecessorũ. multi¬

Expanded text:
olfactu sentitur. olfactu sentitur. vir Dei Othmarus post altarium S. Petri honorifice sepultvit. Sed cum jam omnipotens Deus lucernam lucis operibus accensam hominumque negligentia diu in occulto positam ad exemplum atque illustrationem fidelium super candelabrum ponere, ac splendore sanctitatis ejus omnibus in domo Dei manentibus luminis sui gratiam vellet administrare; coetus fratrum in coenobio S. Galli sub regulari censura Christo devote famulantium, assiduas colloquiorum sermocinationes de meritorum ejus excellentia facere coepit. Hujuscemodi vero colloquiis iidem fratres sese invicem cohortantes, divino, ut credimus, nutu pariter omnes desiderare coeperunt, ut sancti viri corpusculum ad beati Galli ecclesiam, quae jam, Deo opitulante, decenter adornata refulsit, iterato reduceretur. Dictante autem aequitatis ratione, cum hoc suo tantum consilio facere non praesumerent, vitae ejus libellum qui nostrorum solertia antecessorum multi
Abbreviated transcription (Latin):
apparuerunt. Nam multi ex nr̃ȩ congregationis frĩbus.
qui nocturnȩ celebrationis uigilias pręuenire solebant.
causa orationis idẽ oratoriũ ingressi. cęreos ardentes.
uitreasq lucernas sponte sua ingensas. frequenter se
ibidem in uenis se affirmabant. Angelorũ &iam inter
se choros ducentiũ. suauissimus ibi concentus audieba¬
tur : quorũ p̃sentiã tanta luminis claritas ꝓsecuta ẽ.
ut fenestrȩ ipsius eccłȩ maxima splendoris illustratio¬
ne clarescerent: locaq inuicino posita. fulgoris sui im¬
mensitate ꝑfunderent. Dulcissima quoq: odoris fla¬
grantia sepius ibi narratur eẽ aspersa : quȩ & naribus
odorantiũ in cognita. & sui iucunditate satis odorife¬
ra habebatur. Quibus ꝓfecto omnib pat& uir iste quan¬
ti apud dm̃ sit meriti : iuxta cuius sepulchrũ cęreis
atq lucernis sponte sua irradiatis. angelice: modula¬
tionis dulcedinem. immensi luminis magnitudo con¬
sequitur : & in cognita odoris flagrantia. mortalium

Expanded text:
apparuerunt. Nam multi ex nostrae congregationis fratribus, qui nocturnae celebrationis vigilias praevenire solebant, causa orationis idem oratorium ingressi, cereos ardentes vitreasque lucernas sponte sua incensas frequenter se ibidem invenisse affirmabant. Angelorum etiam inter se choros ducentium suavissimus ibi concentus audiebatur: quorum praesentiam tanta luminis claritas prosecuta est, ut fenestrae ipsius ecclesiae maxima splendoris illustratione clarescerent, locaque in vicino posita fulgoris sui immensitate perfunderent. Dulcissima quoque odoris fragrantia saepius ibi narratur aspersa, quae et naribus odorantium incognita, et sui jucunditate satis odorifera habebatur. Quibus profecto omnibus patet vir iste quanti apud Deum sit meriti, juxta cujus sepulcrum cereis atque lucernis sponte sua irradiatis angelicae modulationis dulcedinem immensa luminis magnitudo consequitur, et incognita odoris fragrantia mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum tensionem atq fracturã. aeger ipse ferre ñ p̃ ualens.
in ipsis gradib corruit horrendisq uocib ꝑstrepens. omnes in
ecclesia stantes ꝑterruit. Quorũ plurimi c̃currentes. eũ conti¬
nuo sustulerunt: cognitoq miraculo. omnipotenti dõ debitas
gratiarũ actiones retulerunt: Pauꝑ aũ ipse eductus deecclesia
ꝑ temporũ momenta c̃ualuit: & post aliquot dies sanus monaste¬
rio decessit

Expanded text:
Quorum tensionem atque fracturam aeger ipse ferre non praevalens, Quorum tensionem atque fracturam aeger ipse ferre non praevalens, in ipsis gradibus corruit, horrendisque vocibus perstrepens omnes in ecclesia stantes perterruit. Quorum plurimi concurrentes eum continuo sustulerunt, cognitoque miraculo omnipotenti Deo debitas gratiarum actiones retulerunt. Pauper autem ipse eductus de ecclesia, per temporum momenta convaluit, et post aliquot dies sanus monasterio discessit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit. eadẽq nocte p̃dicti habitus uirũ iterato sibi assis¬
tentem. & cur tam diu inueniendo tardar&. interrogantem
aspexit Ad cuius interrogationẽ cũ idem debilis ob eiusdẽ lo¬
ciignorantiã. suȩq debilitatis in cõmoda antea se ñ posse ueni¬
re fater&ur: ille pedẽ eius nisi celeriter eundẽ locũ adir&. se¬
se abscisurũ eẽ cõminabatur. Huiuscemodi ergo iussionib:
idẽ pauꝑ oboedire paratus. reddita mortalib: die. prbo uiã
dictante . Ad monasteriũ ꝓperat: ibiq nocte ipsa quȩ &iam
tunc dominica habebatur. inuigiliarũ celebrationib deuo¬
te ꝑnoctat: Facto aũ mane . post recitatũ inpublica missa
cuangeliũ . cũ ad gradus quos sacro corpori c̃tiguos eẽ memo¬
rauimus deuenir&. neruorũ atq uenarũ iuncturȩ. rupta
cute ac mox subsequente sanguine franguntur: & membra diu
contracta. diuinȩ operationis effectu subito corriguntur.

Expanded text:
pervenit, eademque nocte praedicti habitus virum iterato sibi assispervenit, eademque nocte praedicti habitus virum iterato sibi assistentem, et cur tandiu in veniendo tardaret interrogantem aspexit. Ad cujus interrogationem cum idem debilis ob ejusdem loci ignorantiam suaeque debilitatis incommoda antea se non potuisse venire fateretur, ille pedem ejus nisi celeriter ad eumdem locum adiret, sese abscisurum comminabatur. Hujuscemodi ergo jussionibus idem pauper obedire paratus, reddita mortalibus die, presbytero viam dictante ad monasterium properat, ibique nocte ipsa, quae etiam tunc Dominica habebatur, in vigiliarum celebrationibus devote pernoctat. Facto autem mane, post recitatum in publica missa Evangelium, cum ad gradus quos sacro corpori contiguos esse memoravimus deveniret, nervorum atque venarum juncturae rupta cute, ac mox subsequente sanguine franguntur, et membra diu contracta divinae operationis effectu subito corriguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
transactis natiuitatis dominicȩ solemniis. inpago qui uo¬
catur linlgevue c̃stitutus. uirũ quendã uenerabilẽ sacerdo¬
tali stola indutũ . & uultus honestate p̃clarũ. sibi in somnis
assistere . hisq se uocib affari asseruit. Si meã opau percule
mansionẽ adires. baculũ tibi c̃donarẽ : cuius ad miniculo
sustentatus. ꝑ inepta uiarũ discrimina melius incedere p̃¬
ualeres : Cui ille . Domine ait. mansionẽ tuã nescio : & in
quib: eã partib quȩ rere debeã penitus ignoro: Ipse uero ad
eum. Lacũ inquit stagni huius transfr&are. illisq in locis
sollerter eã inuestigare curato. procerto sciens si illo ꝑuene¬
ris. qͦd ꝓbaculi receptione gaudebis Et ut facilius eam in¬
uenire ualeas noueris me indomo alterius ad huc positũ eẽ. ac
ꝓpriȩ mansionis habitaculũ ñ dũ habere. Hlac uisione pauꝑ ille
cõmonitus. trangresso lacu adcuiusdã prbi domũ quadã die

Expanded text:
transactis Nativitatis Dominicae solemniis, in pago qui dicitur Linzgowe constitutus, virum quemdam venerabilem sacerdotali stola indutum et vultus honestate praeclarum sibi in somnis assistere, hisque se vocibus affari asseruit: Si meam, o paupercule, mansionem adires, baculum tibi donarem, cujus adminiculo sustentatus, per inepta viarum discrimina melius incedere praevaleres. Cui ille: Domine, ait, mansionem tuam nescio, et in quibus eam partibus quaerere debeam penitus ignoro. Ipse vero: Ad eum lacum, inquit, stagni hujus transfretare, illisque in locis solerter eam investigare curato, pro certo sciens, si illo perveneris, quod pro baculi receptione gaudebis. Et ut facilius eam invenire valeas, noveris me in domo alterius adhuc positum esse, ac propriae mansionis habitaculum nondum habere. Hac visione pauper ille commotus, transgresso lacu ad cujusdam presbyteri domum quadam die sero
Abbreviated transcription (Latin):
sam arcã & quicquid aliud in illa repositũ erat. penitus consumpsis¬
s& incendiũ : Viso igitur tantȩ uirtutis miraculo. benedixerunt dõ
&iter quod disposuerant ꝑ egerunt : Et narrantes frib: quȩ gesta
fuerant. obtulerunt donariũ quod huic uoto consecratũ. Insupre¬
mis ñ poterat perire periculis: Seruatȩ sunt ibi eedẽ res. intesti

Expanded text:
ipsam arcam, et quicquid aliud in illa repositum erat, penitus consumpsisipsam arcam, et quicquid aliud in illa repositum erat, penitus consumpsisset incendium. Viso igitur tantae virtutis miraculo benedixerunt Deo et iter quod disposuerant peregerunt. Et narrantes fratribus, quae gesta fuerant, optulerunt donarium, quod huic voto consecratum in supremis non poterat perire periculis. Servatae sunt autem ibi eaedem res in testi
Abbreviated transcription (Latin):
tiens dona la&atur.
EMPORIBUS IGITUR CARLOMANNI MAIORIS DOMVS.
miraculũ memoria dignum per merita sci patris effectum
buic operi in serere utile iudicamus : Nir quidã pauperculus in pa¬
go qui dicitur perahtoltes para. ea sũma deuotione cũ uacore sua ad
cellam beati galli causa orationis ꝓperare disposuit : Euius intentione
deuotionis dũ mulier pallulã quam in scõ loco oblatura erat contex¬
tã parauiss& : in uoluit ea formellã cȩrȩ quã simul oblatũ ire cogitabat &¬
in arca sua interalia uestimenta reposuit: Contigit aut̃ dũ ire
pararent : domũ illorũ cũ omib quae infra illã erant reb igne cre¬
mari : Cumq consumptis om̃ib: flamma cessante. sopitũ fuiss& in¬
cendiũ : coeperunt inter fauillarũ cumulos ferramentorũ reliquias
quaerita re: Et ecce inueniunt mirũ dictu cęram pallula in uolu
Intercineres & carbiones. nihilq: in eis lesionis apparuit : cũ

Expanded text:
tiens dona laetatur. 6. Temporibus igitur Carlomanni maioris domus miraculum memoria dignum per merita sancti patris effectum huic operi inserere utile iudicamus. Vir quidam pauperculus in pago qui Perahtoltespara dicitur ex summa devotione cum uxore sua ad cellam beati Galli causa orationis properare disposuit. Cuius intentione devotionis dum mulier pallulam, quam in sancto loco oblatura erat, contextam paravisset, involvit ea formellam cerae, quam simul oblatum ire cogitabat, et in arca sua inter alia vestimenta reposuit. Contigit autem, dum ire pararent, domum illorum cum omnibus quae infra illam erant rebus igne cremari. Cumque, consumptis omnibus, flamma cessante, sopitum fuisset incendium, coeperunt inter favillarum cumulos ferramentorum reliquias quaeritare. Et ecce! inveniunt – mirum dictu! – ceram pallula involutam inter cineres et carbones, nihilque in eis laesionis apparuit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓpria remearunt : credentes corpus uiri dĩ peruim ab eo loco
minime Auferri posse. quem illi dñs ante sȩcula praeuidit : &
suae illustrationis honore temporib: istis de corauit: Vnde
datur intellegi quanti apud dm̃ meriti uir iste fuerit. cuius
sepulturȩ locum cęlitus contigit illustrari: ut uidelic& lumen
quo eius anima ꝑfecte fruebatur incelis . &iam mortuo corpori
non de e&̃ interris.:

Expanded text:
ad propria remearunt, credentes corpus viri Dei per vim ab eo loco ad propria remearunt, credentes corpus viri Dei per vim ab eo loco minime auferri posse, quem illi Dominus ante saecula praevidit et suae inlustrationis honore temporibus istis decoravit. Unde datur intellegi, quanti apud Deum meriti vir iste fuerit, cuius sepulturae locum caelitus contigit inlustrari, ut videlicet lumen, quo eius anima perfecte fruebatur in caelis, etiam mortuo corpori non deesset in terris.
Abbreviated transcription (Latin):
fama uulgauerat. latenter uoluit perabdita heremi super uenire :
preciosi thesaurũ corporis. si quo pacto potuiss& auferre
Qua malitiosi raptoris intentione cõpesta. hiqui in circuitu cellae
uiridĩ commanebant : custo dib uicissim ꝑ turmas deputatis. eun¬
dẽ locum abhostili incursione. ne uidelic& tam cari fulgore mar¬
gar&i carerent. omni sagacitate defensare studer nt: Igitur
cũ quadam nocte custodes. insummitate montis qui monasterio su¬
per immin& adsuspectos incursus armati residerent praecauen¬
dos : casu lucẽ ecȩlo uenire. ac totius ȩcłae perfundere moenia
conspexerunt : Immensitatẽ itaq luminis admirati: ad ecclesiã
citius concurrerunt : Et dum trepidi stupentesq ibidẽ constituti
eundẽ intuerentur splendorẽ. paulatim se lux sub missa recolligens
astris inseritur: At illi uiso miraculo agentes dnõ gratias. securi

Expanded text:
fama vulgaverat, latenter voluit per abdita heremi supervenire et fama vulgaverat, latenter voluit per abdita heremi supervenire et praetiosi thesaurum corporis, si quo pacto potuisset, auferre. Qua malitiosi raptoris intentione comperta, hi qui in circuitu cellae viri Dei commanebant, custodibus vicissim per turmas deputatis, eundem locum ab hostili incursione, ne videlicet tam cari fulgore margareti carerent, oinni sagacitate defensare studebant. Igitur cum quadam nocte custodes in summitate montis, qui monasterio superimminet, ad suspectos incursus armati residerent praecavendos, casu lucem e caelo venire ac totius ecclesiae perfundere moenia conspexerunt. Immensitatem itaque luminis admirati, ad ecclesiam citius concurrerunt, et dum trepidi stupentesque ibidem constituti eundem intuerentur splendorem, paulatim se lux summissa recolligens, astris inseritur. At illi, viso miraculo, agentes Domino gratias, securi
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ monasteriũ ꝑ regiã obtinerent auctoritatẽ :& nullius
lentia pressi. solis rerum principib subiacerent:: Uis regiae pi¬
&atis otmarus abba donatus solatus. & sublimatus honorib: mona¬
steriũ la&us regreditur : It exillo tempore monasticae uitae
in coenobio scĩ galli exordium quidem coepit. augmentum
aut̃ & ꝓfectus łhodie laudabiliter dilatari non desinit. X
REMISSA NARRATIONE QUA COMPREF EN¬
sum satis uere credimus. quomodo sacer locus emunitatis
priuilegium meruerit. & quo intempore coenobiali dignita¬
÷ sit adornatus : liberius iam admira culorũ beati galli cõ¬
morationem stilum conuestimus :: Uictor curiensis rhetia e
comes cuius superius fecimus mentionẽ. cum innumera bi¬
les apud tumulum scĩ galli permerita ipsius uistutes
ostendi creberrime didiciss&. Inuidia ꝑurguente tanta nouarum
generositate uirtutũ nrãm gentẽ insigniri ꝑdoluit: Et ut tunc

Expanded text:
idem monasterium per regiam optinerent auctoritatem, et nullius idem monasterium per regiam optinerent auctoritatem, et nullius violentia pressi, solis rerum principibus subiacerent. His regiae pietatis Otmarus abba donatus solatiis et sublimatus honoribus, monasterium laetus regreditur; et ex illo tempore monasticae vitae in coenobio sancti Galli exordium quidem coepit, augmentum autem et profectus hodieque laudabiliter dilatari non desinit. 11. Praemissa narratione, qua comprehensum satis vere credimus, quomodo sacer locus emunitatis privilegium meruerit, et quo in tempore coenobiali dignitate sit adornatus, liberius iam ad miraculorum beati Galli commemorationem stilum convertimus. Victor Curiensis Rhetiae comes, cuius superius fecimus mentionem, cum innumerabiles apud tumulum sancti Galli per merita ipsius virtutes ostendi creberrime didicisset, invidia perurguente, tanta novarum generositate virtutum nostram gentem insigniri perdoluit, et ut tunc
Abbreviated transcription (Latin):
abbati tradidit : & alia regiae dignitatis impestiens dona.
id ei sub omni diligentia in iunxit: ut in loco sibi cõmendato
ad supplendas beati galli excubias regularis ordinẽ instituer&
uitae : Atq ut melius poss& quod iubebatur efficere. concessit illi
quosdam tributarios deeodem pago ut & illis conlaborantib offici¬
nas fr̃m usib: necessarias construer& : & uectigalia quae annuatim
regis reditibus inferre debebant. ad sustentationẽ frm sub cõme¬
moratione largitatis eius haber& : Inter c&era quoq suae mu¬
nificentiae donaria. rogante abbate unum campanũ ad scĩ loci
dedit ornatũ : quod adusq nrãe a&atis tempora incęnobio eo¬
dem ꝓmemoria beneficiorũ eius ꝑmansit : Et necuius quam
auaritia tanti incrementis obsister& boni. diuturnȩ firmitatis
epłam fecit conscribi. & ut moris ẽ circum specta roborari cau¬
tela : quo deinceps tam ipse qui ad erat quam successores eius.

Expanded text:
abbati tradidit et alia regiae dignitatis impertiens dona, abbati tradidit et alia regiae dignitatis impertiens dona, id ei sub omni diligentia iniunxit, ut in loco sibi commendato ad supplendas beati Galli excubias regularis ordinem institueret vitae. Atque ut melius posset quod iubebatur efficere, concessit illi quosdam tributarios de eodem pago, ut et, illis conlaborantibus, officinas fratrum usibus necessarias construeret et vectigalia, quae annuatim regiis reditibus inferre debebant, ad sustentationem fratrum sub commemoratione largitatis eius haberet. Inter cetera quoque suae munificentiae donaria, rogante abbate, unum campanum ad sancti loci dedit ornatum, quod ad usque nostrae aetatis tempora in coenobio eodem pro memoria beneficiorum eius permansit. Et ne cuiusquam avaritia tanti incrementis obsisteret boni, diuturnae firmitatis epistolam fecit conscribi et, ut moris est, circumspecta roborari cautela, quo deinceps tam ipse qui aderat, quam successores eius
Abbreviated transcription (Latin):
Carlomannus itaq paucorũ decursib: euolutis annorum: obamorẽ
regni caelestis saccularis gloriae pompam deposuit : Et cum causa
qui&ioris uitae romam tender&. Inuicina su pradicti loci deuenier
adidẽ monasterium causa orationis accessit : Audiensq assiduis
signorũ uistutib: eundẽ locum ꝓbeati uiri meritis ad nõ illustrari.
dixisse fertus:: Lenuis quidẽ hic locus ẽ facultate : sed promeri¬
tis beati galli celebri diffamatus rumore.: Cumq uell& ibidem
degentib: aliquod suae largitatis conferre solatium. sed r&racta¬
r& anegotus se regni disiunctũ. explere non potuisse quod uolu¬
it : frĩ rescripsit. ut sui amoris intu̾itu eidem monasterio Ali¬
quod regiae largitionis solatium dignar&ur impendere:
um igitur ab otmaro abbate pracsentatam pippinus prince
accepiss& ȩplãm : annuens p&itioni fraternae libellũ quem bene¬
dictus pater decoenobitarũ conuersatione cõposuerat. eidem

Expanded text:
Carlomannus itaque, paucorum decursibus evolutis annorum, ob amorem Carlomannus itaque, paucorum decursibus evolutis annorum, ob amorem regni caelestis saecularis gloriae pompam deposuit, et cum causa quietioris vitae Romam tenderet, in vicinia supradicti loci deveniens, ad idem monasterium causa orationis accessit. Audiensque assiduis signorum virtutibus eundem locum pro beati viri meritis a Domino inlustrari, dixisse fertur: 'Tenuis quidem hic locus est facultate, sed pro meritis beati Galli celebri diffamatus rumore'. Cumque vellet ibidem degentibus aliquod suae largitatis conferre solatium, sed retractaret, a negotiis se regni disiunctum explere non potuisse quod voluit, fratri rescripsit, ut sui amoris intuitu eidem monasterio aliquod regiae largitionis solatium dignaretur impendere. Cum igitur ab Otmaro abbate praesentatam Pippinus princeps accepisset epistolam, annuens petitioni fraternae, libellum, quem Benedictus pater de coenobitarum conversatione composuerat, eidem
Abbreviated transcription (Latin):
cõmitter& rerum. Auictore tunc curiensiũ comite imp& rauit :¬
& ei cellulam cum om̃ib adeam ꝑtinentib cõmendauit. Post mo¬
dũ consilio cuiusdã ducis nomine nebi ꝑsuasus. ad prefatũ prin¬
cipẽ carolũ cum eodem duce ꝓperauit: Ipsiq eandẽ cella m
ꝓpri&atis iure contradidit : & ut ot marũ prb̃m eidem loco
praeficer& exorauit : Annuens p&itioni cius princeps ot maro ad prȩ¬
sentiã suam uocato locum cõmendauit : & ut regularem in ibi uitã insti¬
tuere studer& praccepit: Qui regressus arripuit statim boni pasto¬
ris initia : & undiq uersum habitacula monachorũ usib congrua dispo¬
site construens. eiusdẽ sc̃ĩ statũ loci utilitatib diuersis aptauit: Sed cũ
iã dictus princeps temporaliter regnandi & uiuendi finem feciss&.
duob filiis carlomanno & pippino administrationẽ regni reliquit:

Expanded text:
committeret rerum, a Victore tunc Curiensium comite impetravit et committeret rerum, a Victore tunc Curiensium comite impetravit et ei cellulam cum omnibus ad eam pertinentibus commendavit. Postmodum consilio cuiusdam ducis nomine Nebi persuasus, ad praefatum principem Carolum cum eodem duce properavit ipsique eandem cellam proprietatis iure contradidit et, ut Otmarum presbyterum eidem loco praeficeret, exoravit. Annuens petitioni eius princeps, Otmaro ad praesentiam suam vocato locum commendavit et, ut regularem inibi vitam instituere studeret, praecepit. Qui regressus, arripuit statim boni pastoris initia, et undique versum habitacula monachorum usibus congrua disposite construens, eiusdem sancti statum loci utilitatibus diversis aptavit. Sed cum iam dictus princeps temporaliter regnandi et vivendi finem fecisset, duobus filiis Carlomanno et Pippino administrationem regni reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
norũ curricula. scilic& quasi a temporib: dagoberti regis usq
adbarolum patrem carlomanni & pippini. ad laudẽ xp̃i ad ministra
Igitur cũ fama uistutũ quas dñs ꝑ confessoris sui merita
pie quȩrentib: exhibere dignatus ẽ. longe lateq circũ positorũ
mulcer& aures populorũ : ceperunt undiq a lacri deuotione ad tan¬
ti patris suffragia postulanda concurrere : eundemq locũ obsuae
diuturnitatẽ memoriae multiplicib: substantiȩ & possessionũ am¬
plificare donarus.: Cumq res hac largitate fideliũ collate aliquan¬
tulae monachorũ congregationi uiderentur supp&ere potuisse :
uua lt ramnus quidã ad cuius paternã possessionẽ termini uastȩ
solitudinis. in quib: uir dĩ cellã construxerat ꝑtinere uidebant᷑:
Uidens res collatas a quibusdam prȩsumptorib: In ordinate tractari
religiosum quendam prbm ot marũ nomine. cui summã carundẽ

Expanded text:
norum curricula, scilicet quasi a temporibus Dagoberti regis usque norum curricula, scilicet quasi a temporibus Dagoberti regis usque ad Carolum, patrem Carlomanni et Pippini, ad laudem Christi administrabant. Igitur cum fama virtutum, quas Dominus per confessoris sui merita pie quaerentibus exhibere dignatus est, longe lateque circumpositorum mulceret aures populorum, coeperunt undique alacri devotione ad tanti patris suffragia postulanda concurrere eundemque locum ob suae diuturnitatem memoriae multiplicibus substantiae et possessionum amplificare donariis. Cumque res hac largitate fidelium collatae aliquantulae monachorum congregationi viderentur suppetere potuisse, Waltramnus quidam, ad cuius paternam possessionem termini vastae solitudinis, in quibus vir Dei cellam construxerat, pertinere videbantur, videns res collatas a quibusdam praesumptoribus inordinate tractari, religiosum quendam presbyterum Otmarum nomine, cui summam earundem
Abbreviated transcription (Latin):
nihil horũ quae referimus dõ impossibile eẽ : In quo fit quicquid
ꝑscõs mirabiliter & laudabiliter fit: Sed & siquis earundẽ rerũ
testes nosse desiderat : In conscriptione quam sequimur poterit
uenire : Inserimus quoq: huic operi non nulla quae non scer¬
turȩ testimonio sed ueraciũ uirorũ relatione didicimus. Inquib
om̃ibus quantũ adnos attin&. ueritatis lineã seruare studebimꝰ:
neq: ꝑamorẽ falsi aliquid de nr̃o inserentes. neq ꝑ inuidiam
ueri quippiam exuoto cȩlantes: Et quia nos scripta ł dicta se¬
quimur aliorũ : Ad illos ueritas rerum. ad nos pertin& adbreuiatio
dictionum & adunatio rationum:
OST HENERANDI PATRIS UIDELICET BEATI¬
galli confessoris xp̃i gloriosam depositionẽ. cottidianas
excubias apud sacri corporis eius reliquias quidã religiosi clerici
ł discipulatus eius memoria. uel diuino amore succensi ꝑ multa an¬

Expanded text:
nihil horum quae referimus Deo impossibile esse, in quo fit, quicquid nihil horum quae referimus Deo impossibile esse, in quo fit, quicquid per sanctos mirabiliter et laudabiliter fit. Sed et si quis earundem rerum testes nosse desiderat, in conscriptione quam sequimur poterit invenire. Inserimus quoque huic operi nonnulla, quae non scripturae testimonio, sed veracium virorum relatione didicimus. In quibus omnibus, quantum ad nos attinet, veritatis lineam servare studebimus, neque per amorem falsi aliquid de nostro inserentes neque per invidiam veri quippiam ex voto celantes. Et quia nos scripta vel dicta sequimur aliorum, ad illos veritas rerum, ad nos pertinet adbreviatio dictionum et adunatio rationum. 10. Post venerandi patris, beati videlicet Galli confessoris Christi, gloriosam depositionem cottidianas excubias apud sacri corporis eius reliquias quidam religiosi clerici, vel discipulatus eius memoria vel divino amore succensi, per multa an
Abbreviated transcription (Latin):
mira celeritate cunctis innotuit:
ESCRIPTIS HIS QUAE ERISCORUM SOLLERTIA
deuita. fine. & iustutibus beati galli adnosusq scripto trans¬
misit : hinc ea stilo comprehendere temptabimus quae afidelis¬
simis testib: indicata. a carissimo patre corperto literis sunt man¬
data. In quibus primo quomodo ł quando incęnobio beati galli
regularis uitȩ instituta seruari coepissent. liquido declaratur.
Deinde quib miraculis eiusdem patris uistus cunctis effulserit.
probabiliter exponitur : cõmemoratis pariter singulorum quae
introducuntur assertorib : Quae idcirco nouis dictionũ positi¬
onib: ordinare uoluimus ut cum prioribus aliquã similitudinẽ
locutionis habeant: & breuitatis compendio succincta. fastidio¬
sis lectorib: onerosa non fiant: Si quidẽ nomina eorũ qui
scribendorũ testes sunt ł fuerunt. ꝓpter sui barbariem nela¬
tini sermonis inficiant: honorẽ pr&er mittimus: Scientes de
ueritate dictorũ afidelib non eẽ dubitandũ : quippe . qui norunt

Expanded text:
mira celeritate cunctis innotuit. 9. Descriptis his quae priscorum sollertia de vita, fine et virtutibus beati Galli ad nos usque scripto transmisit, hinc ea stilo comprehendere temptabimus, quae a fidelissimis testibus indicata, a carissimo fratre Gozberto litteris sunt mandata. In quibus primo, quomodo vel quando in coenobio beati Galli regularis vitae instituta servari coepissent, liquido declaratur; deinde, quibus miraculis eiusdem patris virtus cunctis effulserit, probabiliter exponitur, commemoratis pariter singulorum quae introducuntur assertoribus. Quae idcirco novis dictionum positionibus ordinare voluimus, ut cum prioribus aliquam similitudinem locutionis habeant, et brevitatis compendio succincta, fastidiosis lectoribus onerosa non fiant. Siquidem nomina eorum, qui scribendorum testes sunt vel fuerunt, propter sui barbariem, ne Latini sermonis inficiant honorem, praetermittimus: scientes, de veritate dictorum a fidelibus non esse dubitandum, quippe qui norunt,
Abbreviated transcription (Latin):
UBIESIUS ANNISPATIO. SCĨ NONIALIS QUAEDAU
luminibus orbata. sororis suae ducatu. ad monasterium
tendendo peruenit. ibiq tribus fere ebdomadibus. cȩ¬
citatis tenebris adhuc in uolita permansit. Annuo aũ
cursu. Accedente festiuitate. qua catholica ꝑ orbẽ eccła.¬
scĩ sp̃s aduentu la&atur. in sabbato quod eam prȩcedens.
ipsi quoq immin&. cum multitudo populi more solito ora¬
tionis causa monasterium ad ir&. scĩ monialis ipsa inter Ali¬
os qui aduenerant hora diei quasi quarta. Ante beati uiri
tumbam. oratura prosternitur. Ibiq: aliquantis per orando
lumen quod amiserat recepit. Multisq inunum conueni¬
entibus. perspicuitate huius miraculi. magnȩ ad modũ

Expanded text:
ub ipsius anni spatio sanctimonialis quaedam luminibus orbata, sororis suae ducatu ad monasterium tendendo pervenit, ibique tribus fere hebdomadibus caecitatis tenebris adhuc involuta permansit. Annuo autem cursu accedente festivitate, qua catholica per orbem EccSpiritus adventu laetatur, in Sabbato quod praecedens eam ipsi quoque imminet, cum multitudo populi more solito orationis causa monasterium adiret, sanctimonialis ipsa, inter alios qui venerant, hora diei quasi quarta, ante beati viri tumbam oratura prosternitur, ibique aliquantisper orando lumen quod amiserat recepit, multisque in unum convenientibus perspicuitate hujus miraculi magnae admodum
Abbreviated transcription (Latin):
sistentes. sub omni celeritate cuperent remeare: continuo
nta uis pluuiae uentorumq prorupit. ut uix effug
se crederent habituros: Sed mira omnipotentis dĩ dis¬
pensatione . & ut credimus scĩ uiri meritis actum est: ut
ipsa &iam elementa quae nobis in sensibilia uidentur.
famulantia sui creatoris imperio : quanti uiri reliquiae
ibidem ueherentur sentirent: Nam pelagus circum¬
quaq: imbrifera tempestate cõmotum. undasq: in altum
suspendens. nil omnino remigantib: molestiȩ intulit :
Sed in quã cumq partem nauis deuenit. reiectis flatib
tumentes in se fluctus de pressit : Et ita omni ex parte un¬
darum molibus imbrium effusionibus. uentorũq flati¬
bus non paruo di motis spatio. quasi sepe quadam schafa
cingebatur. ut ne una quidem pluuix gutta. quae hinc
inde uehementer inundabat. in illam descender&:¬
Cerei quoq qui in beati patris obsequium ardentes ad

Expanded text:
sistentes sub omni celeritate cuperent remeare, continuo sistentes sub omni celeritate cuperent remeare, continuo tanta vis pluviae et ventorum prorupit, ut vix effugium se crederent habituros. Sed mira omnipotentis Dei dispensatione et ut credimus sancti viri meritis actum est, ut ipsa etiam elementa, quae nobis insensibilia videntur, famulantia sui creatoris imperio, quanti viri reliquiae ibidem veherentur sentirent. Nam pelagus circumquaque imbrifera tempestate commotum, undas in altum suspendens, nihil omnino remigantibus molestiae intulit, sed in quamcunque partem navis devenit, rejectis flatibus tumentes in se fluctus depressit. Et ita omni ex parte undarum molibus, imbrium effusionibus, ventorumque flatibus non parvo dimotis spatio, quasi sepe quadam scapha cingebatur, ut ne una quidem pluviae gutta, quae hinc inde vehementer inundabat, in illam descenderCerei quoque qui in beati Patris obsequium ardentes ad
Abbreviated transcription (Latin):
ibidem sine corruptione permansit:
UOLUTIS ATEMPOSTTRANSITUMEIUS
decem Annis. fr̃s illius ꝑ uisionem ad nõ cõmoniti sunt.
ut corpus cari patris ad monasterium reducerent: Hoc
ate facto diuine uoluntatis auxilio.xi. ex eisdẽ fi¬
trib noctu ad locum. in quo scĩ uiri ex ii uiae seruaban¬
tur deueniunt. & sepulchrum aperientes. corpus eius.
ab omni corruptione in lesum repperiunt. excepto
quod pars extrema pedis unius. quẽ aqua ab luebat.
tantum colore mutato quasi tabida uidebatur:
Et congruo satis miraculo prima sc̃ĩtatis cius inditia
claruerunt . ut uidelic& tam in lesum acorruptione
corpus eius inuenir&ur. quã liber ipse fuerat acrimine:
cuius oppositione su peratus uidebatur ad tempus: Hac
itaq deuoti frs.rerum nouitate ꝑfectius instructi. cor¬
pus honorifice sumptũ rati imposuerunt : & accenden¬
tes candelas. unam ad caput. alterã collocauer̃ adpedes
UMQ DISERTOLITORE. IN CERTIS SEPRO¬
fundi uiis cõmisissent. & summa instantia remigio in¬

Expanded text:
 sine corruptione repertum sit. Evolutis autem post transitum ejus decem annis, fratres illius per visionem a Domino commoniti sunt, ut corpus chari Patris ad monasterium reducerent. Hoc patefacto divinae voluntatis consilio, undecim ex eisdem fratribus noctu ad locum in quo sancti viri exuviae servabantur deveniunt, et sepulcrum aperientes, corpus ejus ab omni corruptione illaesum reperiunt, excepto quod pars extrema pedis unius quam aqua abluebat, tantum colore mutato quasi tabida videbatur. Et congruo satis miraculo prima sanitatis ejus indicia claruerunt, ut videlicet tam illaesum a corruptione corpus illius inveniretur, quam liber ipse luerat a crimine, cujus oppositione superatus videbatur ad tempus. Hac itaque devoti fratres rerum novitate perfectius instructi, corpus honorifice sumptum rati imposuerunt, et accendentes candelas, unam ad caput, alteram collocaverunt ad pedesue deserto littore incertis se profundi viis commisissent, et summa instantia remigio in
Abbreviated transcription (Latin):
OUIDAEATER FAMILIAS MULTORUM AEUONOS CO¬
gnitioni notissimus. seruum quendam habuit. qui ope¬
ris quippiam faciens. casu pedem uulnerauit. Pes uero ip¬
se protinus intumorem uersus. ad eo uenarum contracti

Expanded text:
uidam paterfamilias multorum apud nos cognitione notissimus, servum quemdam habuit, qui operis quidpiam faciens casu pedem vulneravit. Pes vero ipse protinus in tumorem versus, adeo venarum contracti
Abbreviated transcription (Latin):
A QUIDAM EIUS DEM CONGREGATIONIS. MEDICIN A¬
li scientia non ignobiliter instructus . dũ quodã tempore
incidi sibi fleutomo uenam feciss&. & prȩpropera festinatione
post modicũ quippiam operis incaute facer&. statim non solũ brachi¬
n cuius incisio uenã uulnerauerat. uerũ &iam totũ corpus e
tumore distntũ ẽ Qua excausa accidit. ut mostem suspecta hab¬
re coepiss& : quippe quia uiderat. suae sibi artis industriã. studiosi¬
us adhibitã nihil ꝓdesse. Sequenti itaq nocte. uidit in somnio pla¬
cidȩ grauitatis senem. sibim & assistere. causas infirmitatis. blandis
inquirentẽ sermonib: Cumq interroganti totius exordine rei
replicar& euentũ. senex dixit ad eum. Memento fili . ut luce terris
reddita. oleo quod in cripta ante altare consueuit ardere. uulneris
locũ ꝑ unguas. nam continuo sanitatẽ recipies
taq facto mane quod in somnio Audierat. custodi ȩcłãe r&
pariterq cũ illo basilicã ingressus. ut edoctus fuerat. cestus deꝓ

Expanded text:
 quidam eiusdem congregationis medicinali scientia non ignobiliter instructus, dum quodam tempore incidi sibi fleotomo venam fecisset et praepropera festinatione post modicum quippiam operis incaute faceret, statim non solum brachium, cuius venam incisio vulneraverat, verum etiam totum corpus eius tumore distentum est. Qua ex causa accidit, ut mortem suspectam habere coepisset, quippe quia viderat suae sibi artis industriam studiosius adhibitam nihil prodesse. Sequenti itaque nocte vidit in somnio placidae gravitatis senem sibimet assistere, causas infirmitatis blandis inquirentem sermonibus. Cumque interroganti totius ex ordine rei replicaret eventum, senex dixit ad eum: 'Memento, fili, ut, luce terris reddita, oleo, quod in cripta ante altare consuevit ardere, vulneris locum perunguas; nam continuo sanitatem recipies'. Itaque, facto mane, quod in somnio audierat, custodi ecclesiae retulit, pariterque cum illo basilicam ingressus, ut edoctus fuerat, certus de
Abbreviated transcription (Latin):
tam : scĩ patris corpus desepulchro eiectũ. altaria nudata. duosq
fr̃s qui remanserant spoliatos iacentes in oratorio: & magnitudinẽ
calamitatis gemitibus & lacrimis protestantes : It miseri cordia
motus. coepit eos consolari multiplicibus uerbis. illã replicans
psalmistae sententiam . qua dicit. In tribulatione Inuocaui dñm.
& ex audiuit me inlatitudine : Dñs mihi adiutor. nontimebo
quid faciat mihi homo : His dictis. sumens loculum In quo scm̃
corpus erat posuit super terram Inter pari&em & altare: &
desuper ut moris ẽ arcam altiorẽ construxit. fossam uero terra
rentur disponens. ad episcopium remeauit.

Expanded text:
tam, sancti patris corpus de sepulchro eiectum, altaria nudata duosque tam, sancti patris corpus de sepulchro eiectum, altaria nudata duosque fratres qui remanserant spoliatos iacentes in oratorio et magnitudinem calamitatis gemitibus et lacrimis protestantes. Et misericordia motus, coepit eos consolari multiplicibus verbis, illam replicans psalinistae sententiam, qua dicit: In tribulatione invocavi Dominum, et exaudivit me in latitudine. Dominus mihi adiutor; non timebo, quidcorpus erat, posuit super terram inter parietem et altare, et desuper, ut moris est, arcam altiorem construxit, fossam vero terra de alerentur disponens, ad episcopium remeavit.
Abbreviated transcription (Latin):
se occiderunt.: Erchonaldus uero huius auctor scleris. ti¬
more cogente uolens exilire ꝑ ostiũ. caput super liminari
inlisit : & ad terram concidens. alienatus mente lacebat::
Cumq: a suis per ducer&ur adpropria: nimia infirmitate &
nouis doloribus coepit urgeri.: Loto itaq: ipsius anni curri¬
culo fortissimis maceratus molestuis. capillorum honorȩ & cutis
superficie spoliatus &iam digitorũ ungues amisit : It ut om̃ib:
longo tempore ultionis in eum diuinitus collatȩ signa paterent.
cunctis uitae suae diebus hac defor mitate notabilis fuit: II.
UDIENS CONSTANTIENSIS ECCLESIAE PRESVL. NO¬
mine boso sepulchrum beatissimi galli uiolatum eẽ abhostib
nullumq: remansisse incellula pre&er duos fr̃s. magnoaldum & the¬
odorum. qui sacri corporis reliquias tumulo
restituere potu¬
issent: uenit illuc cum dericis suis Et inuenit cellulam desola¬

Expanded text:
se conciderunt. Erchonaldus vero huius auctor sceleris, tise conciderunt. Erchonaldus vero huius auctor sceleris, timore cogente, volens exilire per ostium, caput superliminari inlisit, et ad terram concidens, alienatus mente iacebat. Cumque a suis perduceretur ad propria, nimia infirmitate et novis doloribus coepit urgueri. Toto itaque ipsius anni curriculo fortissimis maceratus molestiis, capillorum honore et cutis superficie spoliatus, etiam digitorum ungues amisit. Et ut omnibus longo tempore ultionis in eum divinitus collatae signa paterent, cunctis vitae suae diebus hac deformitate notabilis fuit. 2. Audiens Constantiensis ecclesiae praesul nomine Boso, sepulchrum beatissimi Galli violatum esse ab hostibus, nullumque remansisse in cellula praeter duos fratres Magnoaldum et Theodorum, qui sacri corporis reliquias tumulo restituere potuissent, venit illuc cum clericis suis et invenit cellulam desola
Abbreviated transcription (Latin):
diuisione distribuit ꝥ is ita patratis: putantes passim tale quid
occultari. discurrerunt loca singula. signis quibusdã sollicite ex¬
plorantes.: Ciusdem rei gratia erchonaldus assumptis secum
septem pueris. introiuit ora torium: Cumq clausis ostus paui¬
menti planitiem pulsarent : obspem uidelic& inueniendȩ pe¬
cuniae. unus illorũ post altare ueniens pauimentum ꝑcussit :
Et audiens a cauitate tumuli sonitum reddi: hic ẽ inquit quod
opido de sideratis: Accurrentes igitur polli ctores infesti
cȩperunt fodere: It cum ad locum per uenissent. extuler
illũ dicenites:: Quia isti rhetiani calliditate naturali ab un¬
dant : uideamus nequippiam subhac arca oculti remaneat:
Quic sacrilegio inseruientes : Inuasit eos horror immensus:
Qui infugam conuersi. dum ostium oratorii singuli prae ocu¬
pare niterentur : Insania agitati. euaginatis gladiis inuicẽ

Expanded text:
divisione, distribuit. His ita patratis, putantes, passim tale quid divisione, distribuit. His ita patratis, putantes, passim tale quid occultari, discurrerunt, loca singula signis quibusdam sollicite explorantes. Eiusdem rei gratia Erchonaldus, assumptis secum septem pueris, introivit oratorium. Cumque, clausis ostiis, pavimenti planitiem pulsarent, ob spem videlicet inveniendae pecuniae, unus illorum post altare veniens, pavimentum percussit, et audiens, a cavitate tumuli sonitum reddi: 'Hic est', inquit, 'quod oppido desideratis'. Accurrentes igitur pollinctores infesti, coeperunt fodere, et cum ad loculum pervenissent, extulerunt illum, dicentes: 'Quia isti Rhetiani calliditate naturali abundant, videamus, ne quippiam sub hac arca occulti remaneat'. Huic sacrilegio inservientes invasit eos horror immensus. Qui in fugam conversi, dum ostium oratorii singuli praeoccupare niterentur, insania agitati, evaginatis gladiis invicem
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq: iam arbonensem pagum hostes desolaiussent: uestigia
fugientium secuti. uenerunt ad cellã sc̃patris & fugitilos
quos repererunt uinctos ab dugerunt: & iliuenes coruũ in capti¬
uitatem miserunt: Erchonaldus aut prefecti uicarius. cã ui¬
cina solitudini inhabitar& loca. habuit resgeius dẽ dellulȩ nõ¬
tissimas : Is oratorium ingressus inuento uendicu quendam
intus sedentẽ quem bene nouerat: & diteilla ꝓndica mihi
ubi isti quos tam nudos & miseros inuenimus. uestes habeant re¬
positas & utensilia. Aurumq & argentum quorum copia ac
denudare sȩcr&a. quam urãe seueritatis iram incurrere. Si ita
inquit egeris. eris in consostio nr̃o: & pasticipio soci&atis nrãe
gaudebis .: Qua ꝓmissione persuasus. surrexit : & cum ad subterra¬
neum duxit armarium: Quod cum idem uicarius ape¬
riri feciss& : species quas in ibi reperit. his qui secum erant facta

Expanded text:
Cumque iam Arbonensem pagum hostes desolavissent, vestigia Cumque iam Arbonensem pagum hostes desolavissent, vestigia fugientium secuti, venerunt ad cellam sancti patris et fugitivos quos repererunt vinctos abduxerunt et iuvenes eorum in captivitatem miserunt. Erchonaldus autem praefecti vicarius, cum vicina solitudini inhabitaret loca, habuit res eiusdem cellulae notissimas. Is oratorium ingressus, invenit mendicum quendam intus sedentem, quem bene noverat, et dixit illi: 'Indica mihi, ubi isti, quos tam nudos et miseros invenimus, vestes habeant repositas et utensilia aurumque et argentum, quorum copia hadenudare secreta, quam vestrae severitatis iram incurrere?' 'Si ita', inquit, 'egeris, eris in consortio nostro et participio societatis nostrae gaudebis'. Qua promissione persuasus, surrexit et eum ad subterraneum duxit armarium. Quod cum idem vicarius aperiri fecisset, species quas inibi reperit his qui secum erant, facta
Abbreviated transcription (Latin):
SIMI GAL¬
LI COT¬
TIDIEPERMIRA¬
culorum signa radiantibus. & longe lateque circum positorum
aures famae suae dulcedine mulcentibus. cumim post transitũ
cius anni quadraginta fuissent euoluti. Uenit ot uuinus. par¬
tium earundem potestate praeditus cum exercitu magno: &
ira intolerabili concitatus. deuastauit non minimam pastem
pagi. qui ab interfluente fluuio durgeuur nominatur:
Constantiense quoq territorium & arbonensis pagi confi¬
nia depopulari coepit & igni succendere : Viros qui cumq
inueniri po tuerunt gladio peremit. uxores & paruulos
rum Incaptiuitatẽ egit : Peculus quoq & omni suppell¬
tile sublata. fructus om̃s penitus de moliri fecit: Arbonenses
itaq huius terroris immanitate compulsi. cum om̃ibus quae
habebant fugerunt insolitudinem : & ad cellam uiri scĩ se
contulerunt : Deinde facta in agro fouea. absconderunt ibi
quicquid habebant : & fossam terra cooperientes. ne secr& ũ
eorum de prehender&ur. lini semen desuper insperscrunt :

Expanded text:
simi Galli cottidie per miraculorum signa radiantibus et longe lateque circumpositorum aures famae suae dulcedine mulcentibus, cum iam post transitum eius anni quadraginta fuissent evoluti, venit Otwinus partium earundem potestate praeditus cum exercitu magno, et ira intolerabili concitatus, devastavit non minimam partem pagi, qui ab interfluente fluvio Durgewi nominatur; Constantiense quoque territorium et Arbonensis pagi confinia depopulari coepit et igni succendere. Viros, quicumque inveniri potuerunt, gladio peremit, uxores et parvulos eorum in captivitatem egit. Peculiis quoque et omni suppellectile sublata, fructus omnes penitus demoliri fecit. Arbonenses itaque huius terroris immanitate compulsi, cum omnibus quae habebant fugerunt in solitudinem et ad cellam viri Dei se contulerunt. Deinde, facta in agro fovea, absconderunt ibi, quicquid habebant, et fossam terra cooperientes, ne secretum eorum deprehenderetur, lini semen desuper insperserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iecta uelamina deuotione humili coepimus osculari
Quo facto cum ueneratione maxima admonasteriũ
dantium fl&us. quantiq exultantium oborti fuerint
singultus nequaquam enarrare ualemus. Quippe qui
nec ipsas dĩ laudes crebris singultibus intercepti. absꝙ
lacrimis proferre potuimus : Prȩcipueq uenerandus
pater nr grimaldus. tripudiantiũ la&itia motus.
Alacrimis se continere nequiuit. Agens dõ gratias quod suis
intemporibus. in loco &iam sibi cõmendato. tantũ decus.
taliaq omni potentis dĩ beneficia uidere promeruit
Adhuius quoq la&itiȩ cumulum. augiensis coenobi
abbacum quibus dam ipsius loci frĩbus. eadem hora suꝑ¬
uenit fr̃sq ex monasterio quod campidona uocatur.
ab abbate suo missi. huiuscemodi exequi is. talibusq se
inter eẽ gaudis gratulabantur. Ep̃s aũ interea sacras
pii patris exuuuas. in arca saxea recondens. altario sub po¬

Expanded text:
perjecta velamina devotione humili coepimus osculari. perjecta velamina devotione humili coepimus osculari. Quo facto, cum veneratione maxima ad monasteriumdantium fletus, quantique exsultantium oborti fuerint singultus, nequaquam enarrare valemus: quippe qui nec ipsas Dei laudes crebris singultibus intercepti absque lacrymis proferre potuimus. Praecipueque venerandus pater noster Grimaldus tripudiantium laetitia motus a lacrymis se continere nequivit, agens Deo gratias quod suis temporibus in loco etiam sibi commendato tantum decus taliaque omnipotentis Dei beneficia videre promeruit. Ad hujus quoque laetitiae cumulum Augiensis coenobii abbas cum quibusdam ipsius loci fratribus eadem hora supervenit; fratresque ex monasterio quod Campidona vocatur, ab abbate suo missi, hujusmodi exsequiis talibusque se interesse gaudiis gratulabantur. Episcopus autem interea sacras pii patris exuvias in arca saxea recondens, altario suppo