comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xpistus. Modo enim pcca tua tã¬
quam ex ore tuo dicebat: et ea
dicebat sua. Dicebat enun a fatie
pecratorum meorum: que non
erant ipsius. . leixi.¬
sua eẽ uosuit propter cor¬
pus sium: sic et nos passionos
eiꝰ nostras ẽẽ uelimus propt̃ capd̃
uosttum. Non enun ille ex ami¬
cis passus est iumicos. et ũ nos.
ĩmo et nos ad hoc patenius ĩ eo¬
dem conuiuari. Talem calicen
non respuamus ⁊ celsitudinis eiꝰ
desiderium : ꝑ humilitatẽ inue
uamus. Respondit enun celsi¬
tudini eiꝰ hererc uosentib qui es
adhuc humilitatem non cognos¬
cebant: et ait ad illos. Porestis bi¬
bere calicem quem ego bibiturus
sum: Frgo et ille passiones dñi:
passiones xpisti sunt. Et unusqͥs¬
q si bene seruiat deo. bene ser¬
uet fidem⁊ exibcat qd̃ debet. et
uersetur inter homnes iuste.uo¬
lo uidere si non patitur etiam ꝙ
hic numerat in passione sua xp̃c

Expanded text:
tua Christus. Modo enim peccata tua tantua Christus. Modo enim peccata tua tanquam ex ore suo dicebat, et ea dicebat sua. Dicebat enim, A facie peccatorum meorum, quae non erant ipsius. Qsua esse voluit propter corpus suum, sic et nos passiones ejus nostras esse velimus propter caput nostrum. Non enim ille ex amicis passus est inimicos, et nos non. Imo et nos ad hoc paremus in eodem convivari: talem calicem non respuamus, ut celsitudinis ejus desiderium per humilitatem ejus inveniamus. Respondit enim celsitudini ejus haerere volentibus, qui ejus adhuc humilitatem non cogitabant, et ait illis: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Ergo et illae passiones Domini, passiones nostrae sunt: et unusquisque si bene serviat Deo, bene servet fidem, exhibeat quod debet, et versetur inter homines juste, volo videre si non patitur, etiam quod hic enumerat in passione sua C
Abbreviated transcription (Latin):
sosum est qd̃ patitur homo: Pa¬
titur enim ex se intrinsecus:
forisecus autem ex eis int̃ qͦs
uiuit: patitur: inała sua. cogitur
pati et aliena. Iude sunt ille due
uoces. ab occultis meis munda
me domine: et ab alienis parce
seruo tuo. Iam de occułtis suis cõ¬
fessus est: a quib se cupit mun¬
dari: dicat et de alieuis a quib
sibi uult parci. Amici mei. Quid
dicam de inimicis meis: Amici
mei et proxum mer: adu̾sii
me appropinquauerunt et stere¬
runt. Hoc quod ait aduersum
me steterunt intellige . Si eñĩ
adũsum me steterunt: adu̾sum
me ceciderunt. Amici mei et ꝓ¬
rimi mer. adu̾sum me appropiu¬
quauerunt et steterunt. Iam ui¬
telligamus capitis uoces: iam
incipiat dilucescere capud nos¬
trum in passione. S rursus cũ
ceperit capud dicere: noli inde
separare corpus. Si capud nolu¬
it se se parari a uocib̃z corporis:
corpus se audeat separare a passis¬
uib capitis: Patere in xpisto: qr
tanqͣm peccauit in infirmitate

Expanded text:
solum est quod patitur homo? Patitur enim ex se intrinsecus, forinsecus autem ex eis inter quos vivit: patitur mala sua, cogitur pati et aliena. Inde sunt illae duae voces: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Jam de occultis suis confessus est, a quibus se cupit mundari: dicat et de alienis a quibus sibi vult parci. Amici mei. Quid dicam jam de inimicis? Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterumt. Hoc quod ait, adversum me steterunt, intellige. Si enim adversum me steterunt, adversus se ceciderunt. Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterunt. Jam intelligamus capitis voces, jam incipiat illucescere caput nostrum in passione. Sed rursum cum coeperit caput dicere, noli inde separare corpus. Si caput noluit se separare a vocibus corporis, corpus se audeat separare a passionibus capitis? Patere in Christo; quia tanquam peccavit in infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
steterunt. Qui proximi appropĩ¬
quauerunt ⁊ et qui proximi a
longe steterunt. Proximi erãt
iudei: quia cognati erant. Appro¬
piqͣuerunt: quando crucifixe¬
tunt. Proximi et apłi: et tam̃
illi longe steterunt : ne cum il¬
lo paterentur. Potest hoc etiam
sic intesligi: amici mei id est qui
se fixerunt anucos meos. Amicos
enum se finxerunt: quando dixe¬
runt: scimus quia uiam dei in

Expanded text:
steterunt. Qui proximi appropinquaverunt, et qui proximi a longe steterunt? Proximi erant Judaei, quia cognati erant: appropinquaverunt, et quando crucifixerunt. Proximi et Apostoli: et tamen ipsi a longe steterunt, ne cum illo paterentur. Potest etiam hoc sic intelligi: Amici mei, id est, qui se finxerunt amicos meos. Amicos enim se finxerunt, quando dixerunt. Scimus quia in
Abbreviated transcription (Latin):
dierit uerba pacti huiꝰ. quod
precepi patribus uestris in die
uocem meam:et facite omnia
que precipio uobis ⁊ et eritis
micħi in populum: et ego ero
nobis in deum. ut suscitem
uiramentum quod iuraui
patrib uestris: daturũ me
eis terram fluentem lacte et
melle. sicut est dies hec. Et res

Expanded text:
dierit verba pacti hujus, quod dierit verba pacti hujus, quod praecopi patribus vestris in die,ns: Audite vocem meam, et facite omnia quae praecipio vobis, et eritis mihi in populum, et ego ero vobis in Deum: Ut suscitem juramentum, quod juravi patribus vestris, daturum me eis terram fluentem lacte et melle, sicut est dies haec. Et res
Abbreviated transcription (Latin):
ultra tentorium meum: et eri¬
gat pelles meas: quia stulte ege¬
runt pastores: et dominum non
quesierunt. Prapterea non intel¬
lexerunt: et omnis grex corum
disꝑsus est Uox audicionis ecce
uenit: et commotio magna de
terra aquiłonis: ut ponant ci¬
uitates iuda solitudinẽ: et ha¬
Titaculum draconum. .Ie. sod̾.¬
cio domine quia non
est homuns uia eius:
nec uiri est ut ambulet et di¬
rigat gressus suos. Corripe me
domine uerumptamen ui iu¬
ditio. et non in furore tuor ne
Forte ad nichilum redigas me
Effunde udignationem tuam
suꝑ gentes que non nouerunt
te:et super prouincias que
nomen tuum non inuocaner̃t
Quia comederunt lacob: et de¬
uorauerunt eum ⁊ consumpse¬
runt illum: et decus eiꝰ dissĩpa¬
uerunt Nerbum quod fac¬
tum est ad ihere niam a domi¬
no dicens. Audite uerbn pac¬
ti huius. et loquimini ad ui¬
ros iuda. et habitatores ihe¬
rusalem: et dices ad eos. Hec
dicit dominus deus israel.
Maledictus uir qui non au¬

Expanded text:
ultra tentorium meum, et eriultra tentorium meum, et erigat pelles meas. Quia stulte egerunt pastores, et Dominum non quaesierunt: Propterea non intellexerunt, et omnis grex eorum dispersus est. Vox auditionis ecce venit, et commotio magnterra aquilonis ut ponat civitates Iuda solitudinem et habitaculum draconum scio Domine quia non est hominis via eius nec viri est ut ambulet et dirigat gressus suos corripe me Domine verumtamen in iudicio et non in furore tuo ne forte ad nihilum redigas me effunde indignationem tuam super gentes quae non cognoverunt te et super provincias quae nomen tuum non invocaverunt quia comederunt Iacob et devoraverunt eum et consumpserunt illum et decus eius dissipaverunt verbum quod factum est ad Hieremiam a Domino dicens audite verba pacti huius et loquimini ad viros Iuda et habitatores Hierudicit Dominus Deus Israel: Maledictus vir, qui non au
Abbreviated transcription (Latin):
et rex si iapiternus. Ab indig
Dii qui celos et tertam ñ fecerũt
pereant de terra: et de his que sub
ceło sunt.
ui fatu ierram in forti¬
tudine sua: preꝑat ordem
ui sapientia sua. et prudentia
sua extendit celos. Ad uocẽ suam
dat multitudinem aquar᷑: ĩcelo¬
artifex u sculptili: quoniam fal¬
sum est quod couflauit: et non
spiritus in eis. Uana sunt et opꝰ
risu dignium: ui temꝑe iisitatio¬
nis sue ꝑibun mlis¬
hiis pars iacob̃. Qͥ enim forma¬
uit ornia ip̃e est: et isrł iurga
heceditatis eius. dũs exercit aum
nomen illi est. Congrega de terra
confusionem tuam que habitas
in obsidione: quia ħec dicit dñs.
Etre ego longe proiciam habita¬
tores terte: in ħac uice: et tribu¬
labo eos ita ut inuemantur
Ne michi suꝑ contritione mea:
pessima płaga mea. Ego autem
dixi. Plane hec infirmitas mea
est: et portabo illam. Laberna¬
cułiu meum uastatum est: os̃
funculi mei dirupti suit filii
mei exierunt a me: et non sub¬
sistunt. Non est qui extendat

Expanded text:
et rex sempiternus. Ab indignDii, qui coelos et terram non fecerunt, pereant de terra, et de his quae sub coelo sunt. ui facit terram in fortitudine sua, praeparat orbem in sapientia sua, et prudentia sua extendit coelos. Ad vocem suam dat multitudinem aquarum iartifex in sculptili, quoniam falsum est, quod conflauit. et non est spiritus in eis. uana sunt et opera risu digna; in tempore uisitationis suae peribun enim formavit omnia, ipse est: et Israel virga haereditatis ejus: Dominus exercituum nomen est illi: Congrega de terra confusionem tuam, quae habitas in obsidione. Quia haec dicit Dominus: Ecce ego longe projiciam habitatores terrae in hac vice: et tribulabo eos, ita ut inveniantur. Vae mihi super contritione mea, pessima plaga mea. Ego autem dixi: Plane haec infirmitas mea est, et portabo illam. Tabernaculum meum vastatum est, omnes funiculi mei disrupti sunt, filii mei exierunt a me, et non subsistunt: Non est qui extendat
Abbreviated transcription (Latin):
dine. ¶ͥs non tumebit te orex
gencium: Tuum est enĩ decus
inter cunctos sapientes genci¬
ut: et in uiu̾sis regnis eoꝵ
nulłus est similis tui. Pariter
sapientes et fatui probabunt᷑:
doctrina uanitatis eortut lig¬
num est. Argentum inuolutum
de E. arsis asserur: et ar̃ de
ophar opus arusicis et manus
crarii. Iacinctus et purpura in

Expanded text:
dine quis non timebit te o rex dine quis non timebit te o rex gentium tuum est enim decus inter cunctos sapientes gentium et in universis regnis eorum nullus est similis tui pariter insipientes et fatui probabuntur doctrina vanitatis eorum lignum est argentum involutum de Tharsis adfertur et aurum de Ofaz opus artificis et manus aerarii hyacinthus et p
Abbreviated transcription (Latin):
uitinam inerra. Hec enim pła¬
cent m: ait donimis.
cce dies ueniunt dicir do¬
minus: et uisitabo suꝑ
omnem qui incirconcisum ha¬
bet preputium suꝑ egiptum
et super iudam. et suꝑ edom.
et suꝑ filios ammon. et suꝑ mo¬
ab. et suꝑ omnes qui auonsist̃.
in comam habitantes in deserto
quia omnes gentes habent pte¬
pucium: omnis aũt domus isrł
incirconcisi sunt corde. Audite
uerbum quod locutus est suꝑ
uos dñs domus isrł. Hec dicit
dominus. Iuxta uias genciũ
nolite discere: et a signis celi
nolite metuere que timent
gentes quia leges ppłorũ ua¬
ne sunt quia lignum de saltu
p̃scidit: opus manuũ artificis
in ascia. Argento et auro de¬
corauit illud: clauis et malle¬
is compegit ut non dissoluat᷑
In simil̃itudinem palme fabri¬
cata sunt: et non soquentur. Por¬
tata tollentur: quia incedere
non ualent. Nolite ergo tunẽ
ea: quia nec male possunt facere
nec bene. Non est futabis tui
toinme. Magnus tu: et mag¬
num nomen tuum in fortitu¬

Expanded text:
ec enim placent mihi ait Dominus ecce dies veniunt dicit Dominus et visitabo super omnem qui circumcisum habet praeputium super Aegyptum et super Iudam et super Edom et super filios Ammon et super Moab et super omnes qui adtonsi sunt in comam habitantes in deserto quia omnes gentes habent praeputium omnis autem domus Israhel incircumcisi sunt corde audite verbum quod locutus est Dominus super vos domus Israhel haec dicit Dominus iuxta vias gentium nolite discere et a signis caeli nolite metuere quae timent gentes quia leges populorum vanae sunt quia lignum de saltu praecidit opus manuum artificis in ascia argento et auro decoravit illud clavis et malleis conpegit ut non dissolvatur in similitudinem palmae fabricata sunt et non loquentur portata tollentur quia incedere non valent nolite ergo timere ea quia nec male possunt facere nec bene non est similis tui Domine magnus tu et magnum nomen tuum in fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ montes assumam fletũ
ac lam̃tums et suꝑ speciosa
deserti planctum: quoniam incen¬
sa sunt eo qd̾ non fit uir ꝑtrausi¬
ens: et non audierunt uocẽ pos¬
sidentis. A uolucre cełi usq ad pe¬
cora transinigrauerunt: et reces¬
serunt. Et dabo iherlm̃ in ac̃uos
harene: et cubilia draconũ ⁊ ci¬
uir sapieus qui intelligat hoc
et ad quem u̾bum ous domini
fiat ut anminciet istud⁊ quate
petierit terra. et exusta sit qͣi de¬
sertum. eo quod non sit qui per¬
transeat: Et dixit dominꝰ. Qͣre
dẽliquerunt legem meam qͣm
dedi eis. et uou audierũt u̾oc̃e
meam et non ambulanerunt ĩ
ea. et abierunt post pͣmtatẽ cordis
siii. et post baalin. quos didicert̃
a patrib suis. Ideo hec dicit domi¬
nus exercituum: deus isił. Roce
ego. cibabo eos ppłm istum ab sm¬
thio: et potum dabo eis aqͣm fel¬
lis: et dispergam cos in gentib
quas non nouerunt ip̃i. et patres
corum ⁊ et mutam post cos gła¬
dium donec consumant᷑.. lo. seda

Expanded text:
 montes assumam fletum et lamentum, et super speciosa deserti planctum: Quoniam incensa sunt, eo quod non sit vir pertransiens: et non audierunt vocem possidentis: A volucri coeli usque ad pecora transmigraverunt et recesserunt. Et dabo Jerusalem in acervos arenae, et cubilia draconum: Et ciuir sapiens, qui intellegat hoc et ad quem uerbum oris domini fiat et annuntiet istud: quare periit terra et exusta est quasi desertum eo, quod non sit, qui pertranseat et dixit Dominus quia dereliquerunt legem meam quam dedi eis et non audierunt vocem meam et non ambulaverunt in ea et abierunt post pravitatem cordis sui et post Baalim quos didicerunt a patribus suis idcirco haec dicit Dominus exercituum Deus Israhel ecce ego cibabo eos populum istum absinthio et potum dabo eis aqlis, et dispergam eos in gentibus, quas non noverunt ipsi et patres eorum: et mittam post eos gladium, donec consumantur. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
Tamentatrices et ueniant: et ad
eas que sapientes sunt mutite ⁊
properent ⁊ festinent et assumãt
suꝑ nos samentum. Deducant oc¬
cułi nostri lacrinas et palpebre
nostre defluant aquis: quia nox
samentatõnis audita est de syon
Quomodo uastati surius: et ꝯfu¬
si nehem̃ter: Qͥa deteliqiimus
terram: qũ ꝯciecta sũ tabnacli
nostra. Audite ergo multeres uet¬
bum domini. et assumant aures
uestre sermonem oris eiꝰ : et docere
filias uestras lamentum: et una¬
queq proximam suam płanctũ.
qr ascendit mors ꝑ fenestras nrãs:¬
sa est domos nostras. iunenes de
nus. Et cadet morticinũ homi¬
nis quasi stercus suꝑ faciem re¬
gionis. et quasi fenum post ter¬
gum metentis: et non est qui
colligat. Hec dicit dominus. Nõ
głorietur sapiens in sapiencia
sua: et non glorietur fortis in
fortitudine sua: et non głetur
diues in diuiciis suis. s in hoc
gliietur qui głatur scite et
nosse be: quia ego sum dũs qͥ¬

Expanded text:
amentatrices, et veniant: et ad eas, quae sapientes sunt, mittite, et properent: festinent, et assumant super nos lamentum: Deducant oculi nostri lacrymas, et palpebrae nostrae defluant aquis. Quia vox lamentationis audita est de Sion: Quomodo vastati sumus et confusi vehementer? quia dereliquimus terram, quoniam dejecta sunt tabernacula nostra. Audite ergo mulieres verbum Domini: et assumant aures vestrae sermonem oris ejus Et docete filias vestras lamentum, et unaquaeque proximam suam planctum. Quia ascendit mors per fenestras nossa est domos nostras, disperdere nus: Et cadet morticinum hominis quasi stercus super faciem regionis, et quasi fenum post tergum metentis, et non est qui colligat. Haec dicit Dominus: Non glorietur sapiens in sapientia sua, et non glorietur fortis in fortitudine sua, et non glorietur dives in divitiis suis: Sed in hoc glorietur, qui gloriatur, scire et nosse me, quia ego sum D
Abbreviated transcription (Latin):
b nr̃is. Hec est enim nrr̃ã ciuitas
et patria. requtes iidelicet beata et
oc lestis animarum: ad quam in
scħnascentis exordio. adeo xp̃o crea¬
li ad quam ab homine xp̃o sumꝰ
inintrin ciuitatem pacis et qui¬
ens ueret deuotum regi nr̃o the¬
saurum perre est crescentso cotrai
urtutis ac fidei ꝓuet̾tib. suꝑne
licis que sint gaudia et̾ a specula¬
dilet prohis acquirendis ꝓspera
isidi simul et adi. ersa contẽp
Et his acquist s mundatos
nos ab om̃i inquinamento cartus
cẽsar pendebatur. diligentuis inspe¬
perums. ñ parum nob̾ deuotoĩs
et ip̃m ⁊ mandare ꝓbabimus: qͦd
ñ aluinde melius quam de ip̃o eu¬
uangłio querere et inuenire uale¬
mus: ubi temptantib si a tribu¬
dd cesari reddendo. dñs ai Osten¬
dite michi nummistna censłis.
At ili inquit obtulerunt ade¬
narium. Et ait illis iħe. Cuiꝰ est
maro estiet siꝑscriptio: Dicunt
er Cesaris. Tunc ait ilł fid¬
dite ergo que sunt. cesaris ge sari
et que sunt dei deubi primũ

Expanded text:
ris . Haec est enim nostra civitas et patria, requies videlicet beata et coelestis animarum, ad quam in saeculi nascentis exordio a Deo Christo creati, ad quam ab homine Christo sunimirum civitatem pacis et quietis ire, et devotos regi nostro thesauros ferre, est crescentibus quotidie virtutis ac fidei profectibus supernae lucis quae sint gaudia aeterna speculari, et pro his acquirendis prospera mundi simul et adversa contemnere, et his acquisitis, mundatos nos ab omni inquinamento carnis Caesari pendebatur diligentius inspexerimus, non parum nobis devotionis et ipsum mundare probabimus, quod non aliunde melius quam de ipso Evangelio quaerere et invenire valemus, ubi tentantibus se de tributo Caesari reddendo, Dominus ait: Ostendite mihi numisma census. At illi, inquit, obtulerunt ei denarium. Et ait illis Jesus: Cujus est imago haec et superscriptio? Dicunt ei, Caesaris. Tunc ait ildite ergo quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo . Ubi primum
Abbreviated transcription (Latin):
uir cui non imꝑutabit domnius
peccatum. nec est in ore eiꝰ dolus:
quoniam tacui inueterauerunt
ossa mea dum clamaren tota
die. Quoniam die ac nocte gra¬
uata est suꝑ me manus tua. Ed
est grauata est suꝑ me manus
tua. Magua ros fr̾os⁊ respicite
illam sententiam rectam inter
duos: phariseum et publicanũ.
Qͥd dictum est de phariseo: Qm̃
humiliatur. Qͥd dicit de publi¬
canos Qm̃ exaltatur. Quare ille
humiliatur: Qͥa exaltauit se. Qr̃
iste exaltatur: Na humiliauit
se. Ergo ut exaltantem se humi
humiliatur pondere mamis dei
Quando ille ꝑferret mañ gra¬
uem humiliantis: Quani leuis
fuit manus subleuantis: ut in
illo fortis. et in illo fortis: fortis
ad illum p̃mendum: fortis ad il¬
lum subleuandum. Ergo quoni¬
am clie ac nocte grauata est sr̃
me manus tua: conu̾sus sura in

Expanded text:
vir cui non imputavit Dominus vir cui non imputavit Dominus peccatum, nec est in ore ejus dolus. Quoniam tacui, inveteraverunt ossa mea, a clamando me tota die. Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua. Quid est, gravata est super me manus tua? Magna res, fratres. Respicite illam sententiam rectam inter duos, Pharisaeum et Publicanum. Quid dictum est de Pharisaeo? Quoniam humiliatur. Quid dictum est de Publicano? Quoniam exaltatur. Quare ille humiliatur? Quia exaltavit se. Quare iste exaltatur? Quia humiliavit se. Ergo ut exhumiliatus est pondere manus Dei. Quando ille perferret manum gravem humiliantis? Quam levis fuit manus sublevantis! Et in illo fortis, et in illo fortis: fortis ad illum premendum, fortis ad illum sublevandum. 15. Ergo, Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua: conversus sum in
Abbreviated transcription (Latin):
La cuit confessionem: clamauit
p̃sumptionem. Tacua enum dixit:
non sum confessus. Ibi oportebat
ut loqueretur. Laceret merita sua:
clamaret peccata sua. Nunc añ
puerse tacuir peccata sua: clama
ta sua: innouarentur ossaeiꝰ. id
Modo auiem quia in se noluit
esse fu mus. fortis factus et infir¬
mus ⁊ et inueterauerunt ossa eiꝰ:
remansit ui uetustate. qͥ uoluit
ꝯfitendo amare ueritatem.Qui
enim sunt noui nostis frẽs: quia
beati quoꝵ remisse sunt inquita¬
tes: et quorum recta sunt petc̃a.
Noluit iste sibi dimitti iniquita¬
tes ⁊ exageneranit defendit illas:
iactauit merita sua. Ergo quoni¬
am tacuit a confessione: inuete¬
rauerunt ossa eiꝰ a clamando to
ta die. Qͥd est a clamando tota die:
Pseuerando tota die in defensio¬
ne peccatorum suorum. Et tam̃
uidete quale sit qui agnoscit
se. Erit enum modo intelligẽcia:
nichil preter se respiciet: displi¬
cebit sibi quia aguoscit se. Mo¬
do audietis: et sauemini. Beatu̾

Expanded text:
tacuit confessionem, clamavit tacuit confessionem, clamavit praesumptionem. Tacui enim dixit, non sum confessus. Ibi oportebat ut loqueretur; taceret merita sua, clamaret peccata sua: nunc autem perverse tacuit peccata sua, clamavta sua, innovarentur ossa ejus, iModo autem quia in se voluit esse firmus, factus est infirmus, et inveteraverunt ossa ejus. Remansit in vetustate, qui noluit confitendo amare novitatem. Qui enim fiunt novi, nostis, fratres: quia, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Noluit iste sibi dimitti iniquitates, exaggeravit, defendit illas, jactavit merita sua. Ergo quoniam tacuit a confessione, inveteraverunt ossa ejus. A clamando me tota die. Quid est, A clamando me tota die? Perseverando in defensione peccatorum suorum. Et tamen videte qualis sit, quia agnoscit se. Erit enim modo intelligentia: nihil praeter se respiciet, et displicebit sibi, quia agnoscit se. Modo audietis, ut sanemini. 14. Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
nines iniusti. raptores. ad ulteri.
neq quia ieuinabat bis in sab¬
bato neq quia decimas dabat ñ
erat peccator. Q si in nullis aliis¬
peccatis eẽt: ip̃a suꝑbia grande
crunen erat ⁊ et tamen ecce ouũa
illa dicebat. Qͥs tandem sine pcc̃o:
Qͥs gloriabitur castum se habere
cor: Aut quis glabitur mundũ
se esse a pcc̃is: Habebat gͦ ille pec¬
cata: s ꝑuersus et nesciens quo ue¬
nisset: erat tanqͣm in statione me¬
dici curandus⁊ et sana m̃bra ostẽ¬
deb̾at: uulnera regebat. Deusergo
tegat uulnera: noli tu. Nam si
tu tegere uolueris. erubescens me¬
dicus non curabit. Mecdlicus tegat
et curet. Emplastro enu fegit. Sb
tegmine medici sanatur uulnus:
sub regmine milnerati celat᷑ uulnꝰ.
Qui celas. qui nouit omuia: Itaq¬
tacu inuetãuerunt ossa mea: a cla¬
mando tota die. Si a clamando qͦ¬
modo tacuit: Tacuit quiddam: nõ
tacuit quiddam. Tacuit unde profi¬
ceret: non tacuit unde deficeret.

Expanded text:
mines, injusti, raptores, adulteri; mines, injusti, raptores, adulteri; neque quia jejunabat bis in sabbato; neque quia decimas dabat, non erat peccator. Quod si sine ullis peccatis esset, ipsa superbia grande crimen erat: et tamen ecce illa omnia dicebat. Quis tandem sine peccato? Quis gloriabitur castum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccatis ? Habebat ergo ille peccata; sed perversus, et nesciens quo venisset, erat tanquam in statione medici curandus, et sana membra ostendebat, vulnera tegebat. Deus tegat vulnera; noli tu. Nam si tu tegere volueris erubescens, medicus non curabit. Medicus tegat, et curet; emplastro enim tegit. Sub tegmine medici sanatur vulnus, sub tegmine vulnerati celatur vulnus. Cui celas? Qui novit omnia. tacui, inveteraverunt ossa mea a clamando. Si a clamando, quomodo tacuit? Tacuit quiddam, non tacuit quiddam: tacuit unde proficeret, non tacuit unde deficeret;
Abbreviated transcription (Latin):
leuare publicanum. Quare celum
non atrendebat: Qase aitendebat.
Se attendebat ut pruo sibi dispłi¬
ceret: et sic deo placeret. Tn autem
iactas te: erecta ceruice es. Ait dñs
suꝑb̃o. Non us ad te auende: ego
aitendo. uis autem ut non atfẽdamr:
Tn aitende. Ideo priblicanus ñ au¬
debat occulos ad celum leuare: quia
se ipsum intuebat᷑ : conscientiam
suam pumebat. Ipse sibi index erat
ut ille intercederet: et ip̃e puiue¬
bat. ut ille siberaret. Ipse accusi¬
bat: ut ille defenderet. A deo de fen¬
escencdit iustificatus publi¬
canus ille magis qͣm ille
phariseus : quia omnis qͥ se exal¬
tat humiliabit᷑. et qui se humi¬
siar exastabitur. Attendit se inqͥt:
et nolui ego attendere. Anduu di¬
centem. Auerde faciem tuam a per¬
catis meis. Qs est enu qui illd
dixit. ni᷑ qui etiam illd̾ dixit:
quia iniquitatem icam ego cog¬
nosco: Itaq fratres mei: erat et pha¬
riseus ille peccator. Nonenu qr
dicebat non sum sicut ceteri ho¬

Expanded text:
levare Publicanum. Quare coelum levare Publicanum. Quare coelum non attendebat? Quia se attendebat. Se attendebat, ut primo sibi displiceret, et sic Deo placeret. Tu autem jactas te, erecta cervice es. Ait Dominus superbo, Non vis ad te attendere? ego attendo. Vis autem ut non attendam? tu attende. Ideo Publicanus non audebat oculos ad coelum levare; quia seipsum intuebatur, conscientiam suam puniebat: ipse sibi judex erat, ut ille intercederet; ipse puniebat, ut ille liberaret; ipse accusabat, ut ille defenderet. Adeo defenscendit justificatus Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Attendit se, inquit, et nolui ego attendere: audivi dicentem, Averte oculos tuos a peccatis meis. Quis est enim qui illud dixit, nisi qui etiam illud dixit, Quoniam iniquitatem meam ego agnosco ? Itaque, fratres mei, erat et Pharisaeus ille peccator. Non enim quia dicebat, Non sum sicut caeteri ho
Abbreviated transcription (Latin):
stabat. Anare deus ad illo de longi¬
quo non stabat: Qͥa alio loco dicit᷑:
prope est domunus hiis qͥ obtriue¬
runt cor. Uidere si publicanus iste
obtriuetat cor: et ibi uidebitis quia
prope est domuins his qui ob̃tri¬
uerunt cor. Publicanus aurem de
longiiquo stabat ⁊ et neq uolebat
obtritio cordis. Qͥd dicebat tundens
pectus: Dens propicius esto michi
publicanus ille: magis qͣm pharise¬
us. Quare: Noc est iudicium dei.
Non sum sicut publicanus iste: ñ
sum sicut ceteri homines iniusti.
raptores. ad ulteri. Ie iuno bis in sab¬
bato: decimas do omnium queꝯq:
tiam suam̾ longe stat: et ustifica
tur magis qͣm ille phariseus. Qie:
Nogo te domine expone nob̃ iusti¬
tiam tuam: expone nob̾ equitatẽ
iuris tui. Exponit de Regula legiꝰ
sue. Uultis audux quare: Qͥaom¬
us qui sẽ exalteit hunalllabitsr:
et qui se h̃rmisiai cxaltabit᷑. Inte¬
dat ergo catuas stestia. Dix unu̾s
non ausum fuisse o culos ad celũ

Expanded text:
stabat? Quare Deus ab illo de longistabat? Quare Deus ab illo de longinquo non stabat? Quia alio loco dicitur: Prope est Dominus his qui obtriverunt cor . Videte si Publicanus iste obtriverat cor, et ibi videbitis quia prope est Dominus his qui obtriverunt cor. Publicanus autem de longinquo stabat, et neque volebat obtritio cordis. Quid dicebat tundens pectus? Deus propitius esto mihi Publicanus ille, magis quam ille Pharisaeus. Quare? Hoc est judicium Dei. Non sum sicut Publicanus iste, non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri: jejuno bis in sabbato, detiam suam, longe stat, et justificatus est magis quam ille Pharisaeus. Quare? Rogo te, Domine, expone nobis hanc justitiam tuam, expone nobis aequitatem juris tui. Exponit Deus regulam legis suae. Vultis audire quare? Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur . 12. Intendat ergo Charitas Vestra. Diximus non ausum fuisse oculos ad coelum
Abbreviated transcription (Latin):
plum orare. Aitendite fratros ⁊ nam
unde cepit dicere similit ucłinẽ ĩpã
dominus: eu̾gelista p̃misit. Cũ enum
xpistus dixisset. putas ueniens faiꝰ
hominis inueniet fidem suꝑ t̾iam:
Et ne exillerent qͥdam heretici. qui
aitendertes et putantes qͣi lapsũ
totum iñdum. omnes enĩ heretici
in pancis et in ꝑte sunt iactitent
se quod in ip̃is remausit ꝙ de toto
ĩdo perierit: ibi statun ubi ait
dominus. putas filius hominis ĩ¬
uemet fidem in terra: subiecit
eu̾gelista: et ait. Dixit autẽ et ad
quosdam qui sibi usti uidebant᷑.
et sꝑuelant ceteros sumilitudinem
hanc. Qdam phariseus et publca¬
nus uenerunt in templũ orare:
et cetera que nostis. Phariseus ergo
ille dicebat: grãs tͥ ago. S unde suꝑꝑ¬
bus: Qla sꝑnebat ceteros. Unde ꝓbas:
Iu ipsis u̾bis. Quomodo: Phariseus
inquit iste contempsit delonge stan¬
teui: cui deus conficenti ꝓpmqͣbat.
Publicmꝰ inquit de longin quostabat:
s deus ad illum de longinquo uon

Expanded text:
 11. Attendite, fratres: nam unde coeperit dicere similitudinem ipsam Dominus, evangelista praemisit. Cum enim Christus dixisset, Putas veniens Filius hominis inveniet fidem in terra? et ne existerent quidam haeretici, qui attendentes et putantes quasi lapsum totum mundum, omnes enim haeretici in paucis et in parte sunt, jactarent se, quod in ipsis remansit quod de toto mundo perierit; ibi statim ubi ait Dominus, Putas veniens Filius hominis inveniet fidem in terra? subjecit Evangelista et ait: Dixit autem et ad quosdam, qui sibi justi videbantur, et spernebant caeteros, similitudinem hanc: Quidam Pharisaeus et Publicanus venerunt in templum orare, et caetera quae nostis. Pharisaeus ergo ille dicebat, Gratias tibi ago. Sed unde superbus? Quia spernebat caeteros. Unde probas? In ipsis verbis. Quomodo? Pharisaeus, inquit, ille contempsit de longe stantem, cui Deus confitenti propinquabat. Publicanus, inquit, de longinquo stabat: sed Deus ad illum de longinquo non
Abbreviated transcription (Latin):
quid ergo feci: hoc est pronũcia¬
re adu̾sus deum. Forte dicatis ne¬
mohoc dicit. Quis est qui dicat
deus hoc uoluit: multi et hoc
dicunt. S et qui nou hoc dict̃:
et aliud dicunt. Qͥd dicunt: Fa¬
rũ michi fecit: stelle mce fece.¬
runt ita. Iam ꝑ circuitum ad
deum uolunt ꝑuenire ⁊ ꝑ cir¬
cuitum uolunt peruenire ad de¬
um accusandumr. qui nolunt de
compendio uenire ad deũ placã¬
dum: et dicunt fatum michi
fecit. Qͥd est fatum: Stelle mee
fecerunt. Qd sunt stelle: Certe
iste quas ui celo conspicimus. Et
quis eas fecit: Deus. Quis eas
ordinauit: Deus. Ergo uides qͥd
uoluisti dicere: deus fecit ut
peccarem. Ita ille unustus. tu iꝰ¬
tus: quia nisi ille fecisset tu nõ
ꝑeccasses. RXLIO .i.¬

Expanded text:
quod equod ere adversus Deum. Forte dicatis, Nemo hoc dicit: quis est qui dicat, Deus hoc voluit? Multi et hoc dicunt: sed et qui hoc non dicunt, quid aliud dicunt, qui dicunt, Fatum mihi fecit, stellae meae fecerunt? Ita jam per circuitum ad Deum volunt pervenire. Per circuitum volunt pervenire ad Deum accusandum, qui nolunt de compendio venire ad Deum placandum, et dicunt, Fatum mihi fecit. Quid est fatum? Stellae meae fecerunt. Quid sunt stellae? Certe istae quas in coelo conspicimus. Et quis eas fecit? Deus. Quis eas ordinavit? Deus. Ergo vides quod voluisti dicere, Deus fecit ut peccarem. Ita ille injustus, tu justus: quia nisi ille fecisset, tu non peccasses. Tolle i
Abbreviated transcription (Latin):
uunciatut rm: et ille iã dunitit.
tendite fres ⁊ magna lc.iiii.¬
res est. Dixi pronunciabo:
uon dixi ꝓnunciaui: et tu duni¬
sisti. Dixi pronunciabo et tudimi¬
sisti ÷ quia eo ip̃o qd̾ dixit ꝓuũcia¬
bo: ostendit qr nondum ꝓmĩcia¬
ciauerat: s corde pronunciaue¬
rat. Hoc ip̃m dicere pronũciabo:
pronunciare est: ideo et tu dimi¬
sisti impietatem cordis mei. Con¬
rat. Dixeram enim ÷ ꝓnũciabo
adu̾simi me: niere deus au diuit
uocem corcłis mei. uox mea non
dum in ore erat: S auris dei
iam in corde erat. Tn remisisti im¬
pietateni cordis mei ÷ quia dixi
pronunciabo et non suffecerat:
dixi. prominciabo iustitiam me¬
am domino. Non sine causa dir̃
pronunciabo adiisum me: et l
inter est. Multi enim ꝓiunci¬
aut iniquitatem suainssz aduer¬
inuenirintur in pcc̃is suis. dict̃.
Deus hoc uoluit. Si enum homo
dicat non feci ÷ aut hoc factum
ꝙ arguis non est peccatums ñ
ꝓnunciat nec aduersum se. nec
sus et pcc̃m est. s deus hoc uoluit.

Expanded text:
jam dimittit. Attendite, fratres; magna res: dixit, Pronuntiabo: non dixit, Pronuntiavi, et tu dimisisti; dixit, Pronuntiabo et tu dimisisti: quia eo ipso quod dixit, Pronuntiabo, ostendit quia nondumtiaverat, sed corde pronuntiaverat. Hoc ipsum dicere Pronuntiabo, pronuntiare est: ideo et tu dimisisti impietatem cordis mei. Conrat; dixeram enim, Pronuntiabo adversum me: verumtamen Deus audivit vocem cordis mei. Vox mea in ore nondum erat, sed auris Dei jam in corde erat. Tu dimisisti impietatem cordis mei; quia dixi, Pronuntiabo. 16. Sed non suffecerat: non dixit, Pronuntiabo injustitiam meam Domino: non sine causa dixit, Pronuntiabo adversum me: et hoc interest. Multi enim pronuntiant iniquitatem suam, sed adverinveniuntur in peccatis, dicunt, Deus hoc voluit. Si enim homo dicat, Non feci: aut, Hoc factum quod arguis, non est peccatum: non pronunciat nec adversus se, nec sus, peccatum est, sed Deus hoc voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑ pplm̃ tuum benedictio
tua.Non dixit. domini est
salus. et suꝑ pplm̃ eiꝰ benedic¬
tio eiꝰ : aut domine tua est sa¬
lus. et suꝑ pplm̃ turmm b̃ene¬
dictio tua: s cum inciperet. do¬
mini est salus. non ad illum
sz de illo dicens ⁊÷ conuersus est
ad illum et ait: et suꝑ pplm̃
tuum benedictio tua. Sic et
hic cum audis pͥmo ad te dein¬
de ad deum: ne pures alim
bit ad te omins sanctus in
tempore oportuno: ueruntam̃

Expanded text:
et super populum tuum benedictio et super populum tuum benedictio tua . Non dixit, Domini est salus, et super populum ejus benedictio ejus: aut, Domine, tua est salus, et super populum tuum benedictio tua: sed cum inciperet, Domini est salus, non ad illum, sed de illo dicens; ibi conversus est ad illum, et ait, Et super populum tuum benedictio tua. Sic et hic cum audis primo ad te, deinde ad eum, ne putes alium bit ad te omnis sanctus, in tempore opport
Abbreviated transcription (Latin):
enun uocabant hoc antiqui.
fcm̃ sub lege. ut eos qui sub
lege erant redimeret. Unde
reduneret: A diabolo a pec
se uendiderant: ut cos qui
sub lege erant redimeret.
Sub lege enum erant: quia
p̃mebat eos lex. Condit̾o eos
p̾mebat ꝯuincendo de reatu:
illum. Qmodo clamabat qui
captiuus ducebatur sub lege
peccati: Miser ego homot᷑ qͥs
me liberabit de corpore mor¬
rant omnnes homines sb̾
lege. non in lege ⁊iam il¬
la depͥmente de reatu et con¬
urincente. Demoustrauit enĩ
peccatum lex. Illa fixit spina :
ipsa fecit cor compungi: ip̃a
admonuit ut reum se quisꝙ:
cognosceret: et pro uenia cla¬
nitudo temꝑis: misit deus fi¬
lium suum. Item dicit apłs.
ta: subiecit apls. ecce nunc
tempus acceptabile. ecce nunc
dies salutis. Pro hac orabit
ad te omiris sanctus: in tem¬
pore oportuno. uerumptaĩ
ni diluuio aquar̃ multarũ:
ad eum non adpxunabunt.
Ad eum. Ad quem : Ad eumi.
Solet enun ꝑsonam mutare:
quomodo est. domini est salus:

Expanded text:
enim vocabant hoc Antiqui, enim vocabant hoc Antiqui, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Unde redimeret? A diabolo, a peri se vendiderant. Ut eos qui sub Lege erant redimeret. Sub Lege enim erant, quia premebat eos Lex. Conditio eos premebat, convincendo de reatu, illum, quomodo clamabat qui captivus ducebatur sub lege peccati: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore morrant omnes homines sub Lege, non in Lege: jam illa deprimente, illa de reatu convincente. Demonstravit enim peccatum Lex: illa fixit spinam, illa fecit cor compungi; ipsa admonuit ut reum se quisque cognosceret, et pro venia clanitudo temporis, misit Deus Filium suum. Item dicit Apostota, subjecit Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. 18. Verumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non appropinquabunt. Ad eum: ad quem? Ad Deum. Solet enim personam mutare: quomodo est, Domini est salus,
Abbreviated transcription (Latin):
Clamat eger ad medicũ: ego di¬
xi. Quare ego dixi: Sufficiet
ctum est. Ego. non fatum. non
fortuna  diabolus. quia nec ip¬
se coegit: s ego persuadenti cõ
miserere mer: sana aĩam
meam quia peccaui tibi. Sic
et hic statuit et ꝓposuit. Dixi.
Pronunciabo aduersum me
ini quitatem meam domino:
et tu remisisti impietatem pec
cati mei. Pro hac orabit ad te
omnis sanctus:in temꝑe opor¬
tuno. Quo tempore: Pro ista.
Pro qua ista: Pro impietare.
Pro qua: Pro ipsa uenia pec¬
catorum. Pro hac orabit ad te:
omius sanctus: in temꝑe opor¬
tuno. Inde.orabit te ounis
sanctus: quia dumisisti peccata.
Nami si non dimuteres pcc̃a:
non esset sanctus qui ad fe
oraret. Pro hac orabit ad te
omius sanctus in temꝑe opor¬
tuno: quando manifestabit᷑
nouum testamentum: quan¬
do manifestabitur gr̃a xpisti:
qͦ est tempus oportunum.
Cum autem uenit pleni¬
tudo temporis: misit deus fi¬
lium suum fc̃m ex muliere
id est ex femina. Indiscrete

Expanded text:
clamat aeger ad medicum, Ego diclamat aeger ad medicum, Ego dixi. Quare, Ego dixi? Sufficeret, ctum est; Ego, ego, non fatum, non fortuna, non diabolus; quia nec ipse coegit, sed ego persuadenti consensi: miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi . Sic et hic statuit, et proposuit, Dixi: Pronuntiabo adversum me iniquitatem meam Domino, et tu remisisti impietatem c 6. Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Quo tempore? Pro hac. Pro cua hac? Pro impietate. Pro qua? Pro ipsa venia peccatorum. Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Inde orabit ad te omnis sanctus, quia dimisisti peccata. Nam si non dimitteres peccata, non esset sanctus qui ad te oraret, Pro hac orabit ad te omnis sanctus, int tempore opportuno: quando manifestabitur Novum Testamentum, quando manifestabitur gratia Christi, quod est tempus opportunum. Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, id est ex femina; indiscrete
Abbreviated transcription (Latin):
tolle istas excusationes. in pec¬
catis: mem̃to illius ꝑsalmi.
ne decliunes cor meum in u̾ba
iualigna: ad excusandas excũ¬
sationes in peccatis. cũ homi¬
nib operantib inquitatem.
Ad hec enim magni uiti sunt:
qui pretendiuit peccata sua:
magni sunt qui numerant sy¬
dera. et computant stellas et tem¬
pora⁊ et dicunt quis. quando.
uel peccet.uel bene uiuat: uel
quando mars faciat homicidi¬
um. et uenus adulterium. Mag¬
ni docti uiri et electi indentur
iu hoc seculo. S quid ait ĩ psal¬
mo: Ne decliues cor meum in
uerba mala. cum hominibus
oꝑantib uquitatem: et non
cõmunicabo cum electis eorũ.
Dicant illi electos et doctos nu¬
iueratores syderum : dicant il¬
li sapientes cos qui quasi dige¬
runt in dictis facta humana:
et describunt de stellis mores hu¬
manos. Cum libero arbitrio
me creauit deus. si peccaui ego
peccaui. ut non solum pronũ¬
tiem iniquitatem meam dũo.:
s adu̾sum inc: non adu̾sus eũ.
Ego dixi domine miserẽ mei

Expanded text:
Tolle istas excusationes in peccatis: memento illius psalmi: Ne declines cor meum in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis, cum hominibus operantibus iniquitatem. At enim magni viri sunt, qui defenduat peccata sua; magni sunt et qui numerant sidera, et qui computant stellas et tempora, et dicunt quis quando vel peccet vel bene vivat, et quando Mars faciat homicidam, et Venus adulteram: magni, docti viri, et electi videntur in hoc saeculo. Sed quid ait in psalmo? Ne declines cor meum in verba mala, cum hominibus operantibus iniquitatem, et non communicabo cum electis corum . Dicant illi electos et doctos numeratores siderum, dicant illi sapientes eos qui quasi digerunt in digitis fata humana, et describunt de stellis mores humanos. Cum libero arbitrio me creavit Deus: si peccavi, ego peccavi: ut non solum pronuntiem iniquitatem meam Domino, sed adversum me, non adversus eum. Ego dixi, Domine, miserere mei:
Abbreviated transcription (Latin):
trina qua irrigamur per
spiritum sanctum aqua dici¬
aquamn de tuis uasis: et de pu¬
teorum tuorum fontibus. Ad
istos fontes non accedunt ini

Expanded text:
trina qua irrigamur per Spiritum sanctum, diciaquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus . Ad istos fontes non accedunt i
Abbreviated transcription (Latin):
lus. At uero qui nolunt conficeri
petcata: laborant sine causa in de¬
fensione peccatoꝵ suorum. Et qͣuto
laborant in defensione peccatorin
suoꝵ. iactantes merita sua: ñ ui¬
dentes iniquitates suas: tanto plꝰ
labor corum et fortitudo deficit. Ille
enun fortis est: qui non in se s ĩ deo
fortis est. Propter illud ter domi¬
num rogaui. ut auferret eum a
me: et clixit mͥ. Sufficit tͥ grã mea.
Gratia mea non rurtus: nõ uirtus
nam uirtus in infirmitate ꝑficit᷑.
Unde alio loco ip̃e ait. Quando infir¬
mor: tunc fortis sum. Ergo qͥ uult
fortis ẽẽ nelud p̃sumens de se. et iac¬
iactabat: gratias in quit t. Aiten¬
dite fratres mer quale genus suꝑ¬
bie cõmendet dens. Uere quale po¬
test subintrare iusto hominr qͣle
potest etiam subripere bone spei.
Uere gracias tͥ dicebat. Ergo cum
dicebat gracias tͥ: fatebatur ab
illoᷤ accepisse ꝙ habebat. Qͥd enun
habes quod non accepisti: Ergo gr̃as
suꝑbus: Non qr de bons suis deo

Expanded text:
ero qui nolunt confiteri peccata, laborant sine causa in defensione peccatorum suorum. Et quanto laborant in defensione peccatorum suorum jactantes merita sua, non videntes iniquitates suas, tanto plus robur eorum et fortitudo deficit. Ille enim fortis est, qui non in se, sed in Deo fortis est. Propter illud, Ter Dominum rogavi ut auferret eum a me; et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea. Gratia mea, dixit; non, Virtus nam virtus in infirmitate perficitur. Unde alio loco ipse ait: Quando infirmor, tunc fortis sum . Ergo qui vult fortis esse, velut praesumens de se, et jacerbe tamen jactabat: Gratias, inquit, tibi. Attendite, fratres mei, quale genus superbiae commendet Deus: vere quale potest subintrare justo homini, quale potest subrepere etiam bonae spei viro. Gratias tibi, dicebat. Ergo cum dicebat, Gratias tibi, fatebatur ab illo se accepisse quod habebat. Quid enim habes quod non accepisti ? Ergo, Gratsuperbus? Non quia de bonis suis Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Non tibi reddit deus debitã pe¬
nam: s donat indebitam gr̃am.
Debebat undictam: dat indul¬
gentiam. Incipis ergo ẽẽ in fide:
ꝑ indulgentiam. Iam fides illa as¬
sumpta spe et dilectõne. incipit
bene operari⁊ s nec tunc głeris
et extollas te. Mem̃to a quo in
uia positus sis: mem̃to quia et
sanis pedib et uelocib errabasz
mem̃to qr et si languebas. et in
uia semiuiniꝰ iacebas. leuatus
es in iumentum: et ꝑductus ad
stabulum. Ei autem inquit qui
operatur. merces non imputat᷑
sedm̃ gratiam: s scdm̃ debitũ. Si
tua. Iile antem uidet quid sit in
te: et nouit cui quid debeat. Ei
uͦ qui non operatur inqͥt. Ecce
pone aliquem impium: peccator¬
Credidit autem ieum: qͥ uistisi¬
cat impium. Ex eo enun qr non
operatur bene impius est: et si
bona uideatur facere. Et tamen
quia nec sine fide bona uocanda
sunt: credidit autem in eum qui¬
iustificat impium. deputat᷑ fides
eiꝰ ad iustitiam sicut et dauid cdi¬

Expanded text:
Non tibi Deus reddit debitam poeNon tibi Deus reddit debitam poenam, sed donat indebitam gratiam. Debebat vindictam, dat indulgentiam. Incipis ergo esse in fide per indulgentiam; jam fides illa assumpta spe et dilectione incipit bene operari: sed nec tunc glorieris, et extollas te: memento a quo in via positus sis; memento quia et sanis pedibus et velocibus errabas; memento quia etsi languebas, et in via semivivus jacebas, levatus es in jumentum, et perductus in stabulum . Ei autem, inquit, qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum. Si tua. Ille autem videt quid sit in te, et novit quid cui debeat. Ei vero qui non operatur, quid? Ecce pone aliquem impium peccatorCredit autem in eum qui justificat impium. Ex eo enim quia non operatur bene, impius est: etsi bona videatur facere, tamen, quia sine fide, nec bona vocanda sunt. Credjustificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam. Sicut et David di
Abbreviated transcription (Latin):
enim peccauerunt: ⁊ egent gła
dei. Si ergo in omnib pecã urueni¬
ũtur:remanet ut non fint beati.
nͥ quoꝵ remissa sunt pcc̃a. Hoc
ergo apłs sic commendauit. Credi¬
dit autem abraam deo: et depu¬
tatum est ei ad iustitiam. Ei aũ
qui operatur id est de oꝑib p̃su¬
nit. et eoꝵ merito dicit sibi datã
ẽẽ grãm fidei ⁊ merces non impu¬
tatur scdm̃ gratiam: s scdm̃ debi¬
tum. Qͥd est hoc nͥ quod merces
nr̃ã uoͣcatur : Si gratia est: gra¬
tis datur. Qͥd est gratis datur:
Giatis constat. Nichil bom feci¬
sti: et datur tibi temissio omni¬
trenduntur opera tua: ⁊ ĩue¬
Qniunt᷑ omma mala. Si ꝙ de¬
betur istis oꝑib dens redderet:
utiq dampnaret:. Stipendium
pcc̃i mors. Malis operib quid de¬
betur : nisi dampnatõ: Bonis q̃
debetur mercos: regnum celorũ.
Tu autem in malis oꝑib ĩuen¬
tus es. S reddatur tibi ꝙ debe¬
tur: puniendus es. Qd ergo fit:

Expanded text:
enim peccaverunt, et egent gloria enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Si ergo in omnibus peccata inveniuntur, remanet ut non sint beati, nisi quorum remissa sunt peccata. Hoc ergo Apostolus sic commendavit: Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam. Et ei qui operatur id est, de operibus praesumit, et eorum merito sibi dicit datam esse gratiam fidei, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum . Quid est hoc, nisi quod merces nostra gratia vocatur? Si gratia est, gratis datur. Quid est, gratis datur? Gratis constat. Nihil boni fecisti, et datur tibi remissiotenduntur opera tua, et inveniuntur omnia mala. Si quod debetur illis operibus, Deus redderet, utique damnaret: Stipendium enim peccati mors . Malis operibus quid debetur, nisi damnatio? Bonis quid debetur? Regnum coelorum. Tu autem in malis operibus inventus es: si reddatur tibi quod debetur, puniendus es. Quid ergo fit?
Abbreviated transcription (Latin):
licet in bouis oꝑib la certos ⁊ et
uidearis nauim optime gub̾uare:
in saxa festinas. Qͥd si quod span¬
dum est speras: idst uitam eter¬
nam⁊ s non a comino deo idẽ per
uta eterna: Si putas te ad uitã
et̃̾nam posse ꝑue nire ꝑ militiam
celis ꝑ solem ⁊ lunam ⁊ ꝑ potestate᷑
aeris et maris. et terre. et syderũ:
rede in eum qui iustificat
impium: ut possuit bona ope¬
ra tua ẽ bona oꝑa. Nam nec bo¬
na illa appellauerum: qͣmdin non
de bona radice procedunt. Qͥd est
hoc: Aut uatam eternam ab eter¬
no deo speras ⁊ aut uitam tempo¬
ralem a demonib speras. In qͣm¬
libet partem impius es: corrige fidẽ
pedes ambula iam securus: cur¬
re⁊ uiam tenes: quanto melius
cuc̾teris: tanto facilius ꝑuenies.
S forte claudicas aliqͣntulun. sal¬
tem a uia noli recedere: et si tar¬
dius ꝑuenturꝰ es uoli remanere:
noli retro conuerti: noli deuiare.
Qͥd ergo: Qͥ sunt beati; Non i
quib non inuenerit deus pecm
nai ui ominib inuenit. Omnes

Expanded text:
licet in bonis operibus lacertos, et videaris navim optime gubernare, in saxa festinas. Quid si quod sperandum est speras, id est vitam aeternam, sed non a Domino Deo per Jesum vita aeterna; sed putas te ad vitam aeternam posse pervenire per militiam coeli, per solem et lunam, per potestates aeris, et maris, et terrae, et siderum? rede in eum qui justificat impium, ut possint et bona opera tua esse opera bona. Nam nec bona illa appellaverim, quamdiu non de radice bona procedunt. Quid est hoc? Aut vitam temporalem ab aeterno Deo speras, aut vitam aeternam a daemonibus speras: in qualibet parte impius es. Corrige fidem,pedes, ambula jam securus, curre, viam tenes: quanto melius cucurreris, tanto facilius pervenies. Sed forte claudicas aliquantum. Saltem a via noli recedere; etsi tardius, perventurus es: noli remanere, noli retro converti, noli deviare. 7. Quid ergo? Qui sunt beati? Non in quibus non invenerit Deus peccatum: nam in omnibus invenit. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
nus rue: ex ip̃a humilitate ꝯũsus
sum in erumpna: factus sum mi¬
ser ⁊ confixa est michi spina. pũc¬
ta est conscientia mea:. Qͥd fc̃m
est cum configeretur spina. Da¬
tus est ei sensus doloris: inuenit
ifirmitatem suam. Et ille qui
tacuerat confessionem pcci sui:
ut clamando in defensione pecrati
sui inueterascetet uirtus eiꝰ: idest
ossa eiꝰ conu̾terent᷑ in uetustate. Es
quid fecit confixa spina: Peccatũ
meum cognoui. Ergo iam cognos¬
cit. Si ille cognoscit: et ille ignoscit.
Audite quid sequitur. uidere si
non ip̃e dicit. pcc̃m meum cogno¬
ui: et iniustitiam meam ñ operui.
Hoc iam dudum dicebam. Noli
operue tu: et oꝑit deus. Beati
quoꝵ remisse sunt iniquitates:
et quorum tecta sunt peccata.
Qͥ tegunt peccata nuidant᷑. iste
autem audauit ut cooperiret᷑.
Iniquitatem meam non operui.
Qͥd est non operui: Iam dudũ
tacueram: modo quid dixi: Sixi.
taciturnitati ᷑ Dixi. Prom̃ciabo¬

Expanded text:
us tuae, ex ipsa humiliatione conversus sum in aerumna mea, factus sum miser, confixa est mihi spina, compuncta est conscientia mea. Quid factum est cum configeretur spina? Datus est ei sensus doloris, invenit infirmitatem suam. Et ille qui tacuerat confessionem peccati sui, ut clamando in defensione peccati sui inveterasceret virtus ejus, id est, ossa ejus converterentur in vetustatem, modo quid fecit confixa spina? Peccatum meum cognovi. Ergo jam cognoscit. Si ille cognoscit, ille ignoscit. Audite quid sequitur: videte si non ipse dicit, Peccatum meum cognovi, et injustitiam meam non operui. Hoc jam dudum dicebam: Noli operire tu, et operit Deus. Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Qui tegunt peccata, nudantur: iste autem nudavit, ut cooperiretur. Iniquitatem meam non operui. Quid est, non operui? Jam dudum tacueram: modo quid? Dixi. taciturnitati. Dixi. Qui