comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tusꝰ inxpͥo agebat. quei am bonis operi¬
bus bocptismi occnqi cctum aqñstere
Scilic& laboraentib opẽferre miseris cde¬
re egenga: uetire nudos. Nihil nbi & milicioce
stipendus pr&er cottidionũ uictu̾suer¬
ditor ecreestino non cogitaboet. I
uoqam Itocq tempore. Cũ iocm nihil pre¬

Expanded text:
peribus baptismatis candidatum: assistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, vestire nudos: nihil sibi ex militiae stipendiis praeter quotidianum victum resditor de crastino non cogitabat. III. Quodam itaque tempore, cum jam nihil prae
Abbreviated transcription (Latin):
haoc me ueste contexcit: Vere menor qñs
chetosũ suoru quiaente preixeaet
quaem diufecis tir hȩc uni deninimin is¬
tto mini pecistis: Se in pocupee ppe¬
sur et fiusse uertitũ & ced conpirmoen¬
dum taboni operis testimoniu ineode
noctus os aneiere: Quouiso uir becctirn¬
mus non inglonice lest elactus humana
sees bonitoc en qi insũo opre cognus cens
um es selcennosu uiginti : ec baeptis mum
con uolocuit N&e tocmen stoctim miliciȩ
Pbuinciocuit. tribuni sui psecib fuictusꝰ
cui contubenu focmilicere pres tocboet:
Et eũ troens aecto tribunotus. suitempore
renun ciocturum se sacfculo pollicebectun:
Quoc maertinus. & p&etoctione sus pesus
parbisiniũ fere. Postea quoc̾ est bocp¬
tismũ consecutus. solo scilic& nomine

Expanded text:
re memor Dominus dictorum suorum, qui ante praedixerat: quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis, se in paupere professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem gnatus ostendere. 1 quo uiso uir beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, tribuni sui precibus euictus, cui contubernium familiare praestabat: etenim transacto tribunatus sui tempore renuntiaturum se saeculo pollicebatur. qua Martinus expectatione suspensus per biennium fere posteaquam est baptismum conse
Abbreviated transcription (Latin):
si uebibiss&. siue aliud aliquid egiss&. lau¬
dissemꝑ prȩconium & deuote fastigium
iubilationintãmente quã &iã ore ꝑsolue¬
batdõ: Iuxta illud psalmi graphi benedicã
dnm̃ in omnitempore. semꝑlaus eiur inore
meo: In tantum enim scripturarũ exarsit

Expanded text:
sive bibisset sive aliud aliquid egisset, lausive bibisset sive aliud aliquid egisset, laudis semper praeconium et devotae fastigium iubilationis tam mente quam etiam ore persolvebat Deo, iuxta illud psalmigraphi: Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus eius in ore meo. In tantum enim scripturarum exarsit
Abbreviated transcription (Latin):
d generale mergo cotidianȩ contemplationis
eiꝰ formã &diuturnã parsimoniȩ continentiã
sermo a nob̵ directus. aliquantis ꝑdiriuatur
Vtꝑsingulos quosq ascensur. sublimia huius scĩ uiri
opera propensius compendiora uerborũ raritate
ex equamur Studiumq uite ꝑ om̃a uenerabił
scĩ bonifatii subtilius indigando ꝓsequa mur:
Vt & equa libraminis mod eratione. exemplar
nobis & nitatis & patens fiat apostolicȩ erudi¬
lestis intellegentiae semitã feliciter scandens.
acpreuium populis ducatũ prebens. portam dñĩ
dĩnri quã iusti intrabunt ipse ingressus ape¬
ruit : Etabinfantia sua usq: ad decrepitam
a&atis senec tutẽ : pr&eritorũ ñ mediocriter
patrũ sapientiã imitatus est: Dum ꝓphetarũ
iugiter & apostolorũ uerba stilo scĩtatis con¬
scripta & gloriosã martrrũ passione. lit terarũ
apicib insertam: Sed & euangelicã dnĩ dĩ nr̃ĩ
tradicionem cotidie cõmendabat memori¬
e: & secundum a postolum siuemanducass&.

Expanded text:
d generalem ergo cottidianae contemplationis eius formam et diuturnam parsimoniae continentiam sermo a nobis directus aliquantisper dirivatur, ut per singulos quosque ascensus sublimia huius sancti viri opera propensius conpendiosa verborum raritate exequamur studiumque vitae per omnia venerabilis sancti Bonifatii subtilius indagando prosequamur, ut et aequa libraminis moderatione exemplar nobis aeternitatis et patens fiat apostolicae erudi caelestis intellegentiae semitam feliciter scandens ac praevium populis ducatum praebens, portam domini Dei nostri, quam iusti intrabunt, ipse ingressus aperuit. Et ab infantia sua usque ad decrepitam aetatis senectutem praeteritorum non mediocriter patrum sapientiam imitatus est, dum prophetarum iugiter et apostolorum verba stilo sanctitatis conscripta et gloriosam martyrum passionem litterarum apicibus insertam, sed et euangelicam domini Dei nostri traditionem cottidię commendabat memoriae et secundum apostolum, sive manducasset
Abbreviated transcription (Latin):
ditis: sacerdo ti: in hacluce fuit: Post cuius obitũ
feretriennium suꝑuixit.: Quo intempore scĩna¬
Tarii martrris corpus quoderat in orto positũ extra
ciuitatem leuatũ adbasilicã a postolorũ quȩ ẽ in ro¬
mana transtulit: Vidimus enim in sepulchro in
quo iacebat corpus martrris. quiquando sit passus
usq: in hodiernum scire non possumus. Sanguinẽ
martrris it arecentẽ quasi eadem die fuiss& effusus
Caput &iam ipsius quod ab impiis fuerat abscisumita
integrum atq: incorruptũ cũ capillis capitis bar¬
ba ut nobisuider&ur eodem tẽpore quoleuabatur
lotũ atq: conpositum insepulchro : Et quid mirum
quando quidem dñr hoc in euangelio ante ꝓmisit.
lectica conposito. statim ad sc̃mcelsum martrrem
qui in eodẽ orto positus ẽ: cũ scõsacerdote adorationẽ
preximus. Num quã tam illũ ante orasse in eodẽ lo¬

Expanded text:
ditis Sacerdoti, in hac luce fuit: post cujus obitum ditis Sacerdoti, in hac luce fuit: post cujus obitum fere triennium supervixit. Quo in tempore sancti Nazarii martyris corpus, quod erat in horto positum extra civitatem, levatum ad basilicam Apostolorum, quae est in Romana, transtulit. Vidimus autem in sepulcro, quo jacebat corpus martyris qui quando sit passus, usque in hodiernum scire non possumus sanguinem martyris ita recentem, quasi eodem die fuisset effusus. Caput etiam ipsius, quod ab impiis fuerat abscissum, ita integrum atque incorruptum cum capillis capitis atque barba, ut nobis videretur eodem tempore quo levabatur, lotum atque compositum in sepulcro. Et quid mirum, quandoquidem Dominus in Evangelio ante promisit, lectica composito, statim ad sanctum Celsum martyrem, qui in eodem horto positus est, cum sancto Sacerdote ad orationem perreximus. Numquam tamen illum antea orasse in eodem lo
Abbreviated transcription (Latin):
soci&as tribuebatur.: Sed dnr quiecclesiam suam
tueri consueuit decȩlo iaculatus ẽ iudicis̃ atq
omnem uictoriã adreligiosum imperatorẽ trans¬
tulit theo dosium. Extincto itaq eugenio sa¬
tellitib que eius. cum scripta acceperint impera¬
toris. ñ illi alia maior cura fuit. quã ut prohis inter¬
uenerit quos reatus inuenerat Obsecratus est
primo scriptis adimperatorem misso diadico ⁊
Posteauero quã directus est iohannes tunc tribunus
& notarius. quinunc prȩ fectus ẽ ad tuitionẽ eorũ
qui ad ecclesiam confuger̃. &iam ipse aquileiam ꝑrexit
prȩcatandum proreis quib facile uenia imp&rata est
Qui a sexp̃ianus impesator prouolutus ad pedes sacerdotis.
testabaturmeritis &orationib eius seesse seruatum:
Reuer tens itaq: deurbe aquilegensi uno die p̾cessit
imperatorem. Nec diudementissimȩ memori ȩ
theo dosius imperator susceptis filiis inecclesia. & tra¬

Expanded text:
societas tribuebatur. Sed Dominus qui Ecclesiam suam societas tribuebatur. Sed Dominus qui Ecclesiam suam tueri consuevit, de coelo jaculatus est judicium, atque omnem victoriam ad religiosum imperatorem transtulit Theodosium. Exstincto itaque Eugenio satellitibusque ejus, cum scripta acciperet imperatoris, non illi alia cura major fuit quam ut pro iis interveniret, quos reatus invenerat. Obsecratus est primo scriptis imperatorem misso diacono : post ea vero quam directus est Johannes tunc tribunus et notarius, qui nunc praefectus est, ad tuitionem eorum qui ad Ecclesiam confugerant, etiam ipse Aquileiam perrexit precaturus pro eis, quibus facile venia impetrata est; quia ipse christianus imperator provolutus pedibus Sacerdotis testabatur meritis et orationibus ejus se esse servatum. 32. Revertens itaque de Urbe Aquileiensi, uno die praecessit imperatorem: nec diu clementissimae memoriae Theodosius imperator susceptis filiis in Ecclesia et tra
Abbreviated transcription (Latin):
ligioso cognouimus. qui tuncinter fuit: Eratenĩ
intempore quo hȩc loque bantur uiniminister:
Profectusitaq sacerdos detusciȩ partib mediola¬
nium reuertitur. laminde egresso eugenio con¬
tra theodosium. ibiq xpĩani imperatoris prestola¬
batur aduentũ : Securus dedĩ potentia qđ ñ trade¬
r& credentem se hominib: in iustis: Necrelinque¬
r& uirgam peccatoris suꝑ sortem iustorũ. ne exten¬
derent iusti ad iniquitatẽ manus suas: Promiserat
enim arbo gastes tunc comes. & flauianus praefec¬
tus . medio lanio egredientes : Cum uictores reuer¬
sifuissent: stabulum seesse factoros inbasilica
eccłȩ medio lanensis. atq: clericos sub armis pro¬
baturos : Sed miserandi homines cũ dȩmoni bus
sius male credulisunt. Etaperiunt os suum in
blas phemiam: apud dm̃ spem sibi uictoriȩ ademe¬
runt: Causa aut cõmotionis hec fuit Qui amu¬
nera imperatoris quise sacrilegio miscuerat: ab
ecclesia respuebantur . Necorandi illi cũ ecclesia

Expanded text:
ligioso, cognovimus, qui tunc interfuit; erat enim in tempore, quo haec loquebantur, vini minister. 31. Profectus itaque Sacerdos de Tusciae partibus Mediolanum revertitur, jam inde egresso Eugenio contra Theodosium; ibi christiani imperatoris praestolabatur adventum, securus de Dei potentia quod non traderet credentem in se hominibus injustis, nec relinqueret virgam peccatorum super sortem justorum, ne extenderent justi ad iniquitates manus suas . Promiserat enim Arbogastes tunc comes, et Flavianus praefectus Mediolano egredientes, cum victores reversi essent, stabulum se esse facturos in basilica ecclesiae Mediolanensis atque clericos sub armis probaturos: sed miserandi homines cum daemonibus suis male creduli sunt, et aperiunt os suum in blasphemiam apud Deum, spem sibi victoriae ademerunt. Causa autem commotionis haec fuit, quia munera imperatoris qui se sacrilegio miscuerat, ab Ecclesia respuebatur, nec orandi illi cum Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
taq quiantea turbulentissime dissidebant: quia
&arriani sibi &catholici sibi ep̃m cupiebant supe¬
ratis alterutris ordinari: repente in hunc mirabili
& incredibili concordia consenserunt: Quoille
cognito egressus ecdesiam. tribunal sibi parari fecit
quippemox futurus ep̃s altiora conscendit : Tunc con¬
traconsu&udinem suam. tormenta ꝑ sonis iussit
adhibere: Quod cum facer&. populus nihil ominus
adclamabat: peccatũ tuum suꝑ nos: Sed nonsimili¬
terhic populus tuncclamauit. sicut populus iudȩ o¬
rũ : Illien imuocib: suis sanguinẽ dominicũ effuderꝰ
dicentes : sanguis haius suꝑ nos : Isti uero caticuminũ

Expanded text:
ta qui antea turbulentissime dissidebant, quia ta qui antea turbulentissime dissidebant, quia et Ariani sibi et Catholici sibi episcopum cupiebant, superatis alterutris, ordinari, repente in hunc unum mirabili et incredibili concordia consenserunt. 7. Quo ille cognito, egressus Ecclesiam, tribunal sibi parari fecit; quippe mox futurus episcopus, altiora conscendit: tunc contra consuetudinem suam tormenta jussit personis adhiberi. Quod cum faceret, populus nihilominus acclamabat: Peccatum tuum super nos. Sed non similiter is populus tunc clamavit, sicut populus Judaeorum; illi enim vocibus suis sanguinem Dominicum effuderunt, dicentes: Sanguis hujus super nos : isti vero catechumenu
Abbreviated transcription (Latin):
nus osculari: ipseludens offerebat dexterã dicens:
Et sibi id abeis fieri oportere: siquidem ep̃m sefuturũ esse
memorarat : Loquebaturenim in illo sps scr̃ qui illum
ad sacerdotium nutri ebat Illa uero ut adulescentẽ
& nescientẽ quid dicer& respuebat: Sed post quam
edoctusẽ liberalib: disciplinis: ex urbe egressus est:
Pro fessusq inauditorio prȩfecturȩ pr&orii. ita
splendide causas ꝑ orabat. uteliger&ur auiro in lus¬
triprobo tuncprȩ fecto pr&orii ad consiliũ tribuen¬
dum: Postquod consularitatis suscepit insignia utre
ep̃o quidionisio beatememoriȩ confessore ad ex ilium
destinato incubabat ȩccłȩ: Cum populus ad seditionẽ
surger& in p&endo ep̃o : ess&q illicura sedantȩ seditionis:
nepopulus ciuitatis inpericulũ suiuerter&ur: ꝑrex̃ ad
ecclesiam: Ibiq: cum allo quer&ur plebem subito uox
fertur infantis in populo sonuisse ambrosium ep̃m:¬

Expanded text:
nus osculari, ipse ludens offerebat dexteram, dicens nus osculari, ipse ludens offerebat dexteram, dicens et sibi id ab ea fieri oportere, siquidem episcopum se futurum esse memorabat; loquebatur enim in illo Spiritus Domini, qui illum ad sacerdotium nutriebat: illa vero ut adolescentem et nescientem quid diceret, respuebat. 5. Sed postquam edoctus liberalibus disciplinis, ex Urbe egressus est, professusque in auditorio praefecturae praetorii, ita splendide causas peroravit; ut eligeretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut repiscopo qui Dionysio beatae memoriae confessore ad exsilium destinato, incubabat Ecclesiam cum populus ad seditionem surgeret in petendo episcopo, essetque illi cura sedandae seditionis, ne populus civitatis in periculum sui verteretur, perrexit ad Ecclesiam: ibique cum alloqueretur plebem, subito vox fertur infantis in populo sonuisse Ambrosium ep
Abbreviated transcription (Latin):
deambulabat. neabi gerentur ab ancilla quȩ curam
nutriendi infantis susceperat prohibens: sollicitae¬
nim erat nem fantinocer& . Expectabat tamen pa¬
trio affectũ quo fire illud miraculũ clauder&ur:
Atille postaliquandiu euolanter intantã aerisaltitu¬
dinem subleuate sunt: ut humanis oculis minime
uiderentur: Quo facto territus ƿaterait: siuixerit
in fantulus iste aliquid magnierit: O perabaturenĩ
iam tunc dñs inseruulisui infantia: ut impler&ur
quod scriptũẽ. fauu mellis sermones boni: Illud
enim ex amen apum scriptorũ ipsius nõb generabat
fauos. quicae lestia dona adnuntiarent. & mentes ho¬
minũ d&errenis ad caelũ erigerent: Postea uero cũ
ad oleuiss&. & eẽt in urbe roma constitutus cũ matre
uidua &sorore. quȩ uirginitatem iã fuerat ꝓfessa co¬
mite alia uirgine. cuius uirginis soror candida: Et ipsa¬
ẽ eiusdem professionis. quȩ nunc cartagine deg& iamanꝰ:
Cumuider& sacerdotib: ad omestica sororis ł matrisma¬

Expanded text:
deambulabat, ne abigerentur ab ancilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita enim erat ne infanti nocerent exspectabat patrio affectu, quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur. Quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. Operabatur enim jam tunc Dominus in servuli sui infantia, ut impleretur quod dictum est: Favi mellis sermones boni ; illud enim examen apum scriptorum ipsius nobis generabat favos, qui coelestia dona annuntiarent, et mentes hominum de terrenis ad coelum erigerent. 4. Postea vero adolevisset, et esset in urbe Roma constitutus cum matre vidua et sorore, quae virginitatem jam fuerat professa, comite alia virgine, cujus virginis soror Candida, et ipsa ejusdem professionis, quae nunc Carthagine degit jam anus; cum videret sacerdotibus a domestica, sorore, vel matre ma
Abbreviated transcription (Latin):
ue laborib: solusomnium romanorũ hieronimus.
hebraicam linguam lit terasq: immochald acam
linguam didicerit sicutipsep̾re buit sub nectendũ:
Dumessem inquit iuuenis. & solitudinis medeserta
uallarent. incentiua uitiorũ ardorẽq: naturȩ
ferre non poteram: Quemcũ crebris ieiuniis fran¬
gerem menstamen cogitationib: aestu abat: ad
quem edomindum cuedam fratri: quiex hebreis credi¬
derat me in disciplinã dedi. Utpost quintilli ani
acumina ciceronis fluuium grauitatẽq fronto¬
nis & lenitatem plinii. al fab&um discerem stri¬
dentiã anhelantiaq uerba meditarer: Quidibi
laboris sumpserim quid sustinuerim difficultatis.

Expanded text:
que laboribus solus omnium Romanorum Hieronymus, que laboribus solus omnium Romanorum Hieronymus, Hebraicam linguam litterasque, imo Chaldaicam linguam didicerit, sicut ipse perhibuit, subnectendum est: Dum essem, inquit, juvenis, et solitudinis me deserta vallarent, incentiva vitiorum, ardoremque naturae ferre non poteram ; quem quum crebris jejuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. Ad quem edomandum, cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in discipulum dedi: ut post Quintiliani acumina, Ciceronis fluvium, gravitatemque Frontonis, et lenitatem Plinii, alphabetum discerem, stridentia anhelantiaque verba meditarer. Quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis
Abbreviated transcription (Latin):
lego quia episto lȩ eius usq ad mille uersuũ spatia tendun¬
tur. & raro denr̃o dogmate disputat: quo fit ut & legen¬
ti fastidium gener& longitudo. & siqua breuia sint sco¬
lasticis magissunt apta quã nõb̵: dem&ris &regionum
sitir& philosophiis disputans Quid sibiuult qđ in ge¬
nesi scriptũ ẽ. Omnisquiocciderit ta in septẽ uindictas
solu&. Sed & siomnia fecitds̃ bonaualde. quare ad
noe demundis &inmundis animalib mandat cum
in mundũ nihil bonũ esse possit: Et innouotesta men¬
to postuisionẽ quȩ p&ro fuerat ostensa dicenti: Absit
qđ quarta progenie filii isrł deegypto essent reuersu
ri Et postea morses scripsit : quinta aũt generatio¬
ne uł progenie exierunt filiuisrł d&erra egrpti
quod utiq: nisi exponatur. uid &uresse contrarium :
Quurabraham signũ circũcisionis suscepit. Quur ssa ac
iustus dõ carus non illi cuiuoluit. sed cuino luit decep¬
tu serrore benedixit . Nunc quib: ausib: quantis¬

Expanded text:
e Epistolae ejus usque ad mille versuum spatia tenduntur, et raro de nostro dogmate disputat: quo fit, ut et legenti fastidium generet longitudo; et si qua brevia sunt, scholasticis magis sunt apta quam nobis. De metris, et regionum situ et Philosophis disputans. Quid sibi vult quod in Genesi scriptum est: Omnis qui occiderit Cain, septem vindictas solvet. Sed et si onmia fecit Deus bona valde, quare ad Noe de mundis et immundis animalibus praecepit, cum immundum nihil bonum esse possit? et in Novo Testamento, post visionem, quae Petro fuerat ostensa dicenti: Absit quod quarta progenie filii Israeri; et postea Moyses scripsit: Quinta autem generatione vel progenie exierunt filii Israel de terra Aegypti. Quod utique nisi exponatur, videtur esse contrarium. Cur Abraham signum Circumcisionis suscepit? Cur Isaac justus et Deo carus, non illi cui voluit, sed cui noluit deceptus errore benedixit? Nunc quibus ausibus quantis
Abbreviated transcription (Latin):
sius ꝑuisum cuidam apparuit: & promisit alio die
salutem illis ad futuram ꝯ quoreuertente: ciuium
animi sunt recreati Nam altero die adueniente
stilichone tunc comite cum exercitu: factaẽ de
hostib uictoria Haec pansosia religiosa femina.
mat̾er pueripanso sireferente cognouimus.
Masci teli&iam desperanti desa lute sua. ł exercitus
quẽ ductabat contragildonem baculũ tenens manu

Expanded text:
sius, per visum cuidam apparuit, et promisit alio die sius, per visum cuidam apparuit, et promisit alio die salutem illis adfuturam. Quo referente, civium animi sunt erecti; nam altero die, adveniente Stilicone tunc comite cum exercitu, facta est de hostibus victoria. Haec Pansophia religiosa femina, matre pueri Pansophii referente, cognovimus. 51. Mascezeli etiam desperanti de salute sua, vel exercitus quem ductabat contra Gildonem, baculum tenens manu
Abbreviated transcription (Latin):
pus sc̃m aliquatenus ab ipsis continger&ur. Erant
enim exequiarũ turbȩ innumerabiles totius digni¬
p̃cedebat eorũ quifuerant baptizati. Eadem tam̃
quaobiit die. sicut textus ȩpistole loquitur quȩ
adecessore ipsius uenerabiliuiro simpliciano suscep¬
taest departib orientis. ad ipsum tãquã adhuc nob̾¬
cum uiuentẽ directa quȩ nunc mediolani hab&ur
in monasterio: quib: dam uirisscĩs aparuit: orans cũ
illis & inponens illis manꝰ. hab& enim diẽ epistola qua
directa ẽ: Qualecta: inuenimus diem eẽ quo ille
de func tusẽ: intratusciã inciuitate florentine
ubi nunc uirsc̃s zenouius ep̃s est: Quia promiserat
sep&entibus illis illo sepius uisitaturum frequent̃
uio referente didicimus: In eadem &iam domo.
in quadeclinans eugenium mansit. tempore
quorede gausus supradictã ciuitatẽ obsedebat
Cum iam de sepenitus desperassent uiri ciuitatis ip¬

Expanded text:
pus Sancti aliquatenus ab ipsis contingeretur. Erat pus Sancti aliquatenus ab ipsis contingeretur. Erat enim exsequiarum turba innumerabilis totius dignipraecedebat eorum qui fuerant baptizati. 49. Eadem vero qua obiit die sicut textus epistolae loquitur, quae a successore ejus venerabili viro Simpliciano suscepta est de partibus Orientis ad ipsum tamquam adhuc nobiscum viventem directa, quae nunc usque Mediolani habetur in monasterio quibusdam sanctis viris apparuit, orans cum illis, et imponens illis manus; habet enim diem epistola quae directa est, qua lecta, invenimus illum diem esse, quo ille defunctus est. 50. Intra Tusciam etiam in civitate Florentina, ubi nunc vir sanctus Zenobius episcopus est, quia promiserat petentibus illis eos se saepius visitaturum, frequentebio referente, didicimus. In eadem etiam domo, in qua declinans Eugenium mansit, tempore quo Radagaisus supradictam civitatem obsidebat, cum jam de se penitus desperassent viri civitatis ip
Abbreviated transcription (Latin):
potestatib ita &iste ꝓdĩ timore loqui ueritus ẽ
defunctus ẽ corpus ipsius portatũ est. Ibiq ea¬
dem fuit nocte quauigilauimus in pascha:
Quem plurimi infanter baptizaticũ a fonte ue¬
nirent uiderunt ita ut aliquiȩ sedentẽ in cathe¬
dra in tribunali dicer&. Alii uero ascendentẽ
suisparentib digito ostenderent. Sed illiuiden¬
tes uidere non poterant quia tam mundos oculos
non habebant : Plurimiaut̃ stellã supracorp: eius
seuidere narrabant. Sed lucescente diedomini co
cum corpus ipsius ꝑactissa cramentis diuinis de
eccła leuaretur portandum adbasilicam ambro¬
sianam in quapositus est. Ita ibi dȩ monumtur¬
beclamabant seabillo torqueri. ut & eiulatus il¬
lorum ferri non possint. Quȩ gratia sacerdotis. ñ
solum in illo loco. uerum &iam in plurimis ꝓuinci¬
is usq: in hodiernum man&: Iactabant &iã turbe
uirorũ acmulierũ oraria uł semi cinctia sua utcor¬

Expanded text:
potestatibus, ita nec iste pro Dei timore loqui veritus estpotestatibus, ita nec iste pro Dei timore loqui veritus estdefunctus est, corpus ipsius portatum est; ibique eadem fuit nocte, qua vigilavimus in pascha: quem plurimi infantes baptizati cum a fonte venirent, viderunt, ita ut aliqui sedentem in cathedra in tribunali dicerent, alii vero ambulantem suis parentibus digito ostenderent: sed illi videntes videre non poterant, quia mundatos oculos non habebant: plurimi autem stellam supra corpus ejus se vidisse narrabant. Sed lucescente die Dominico, cum corpus ipsius, peractis sacramentis divinis, de Ecclesia levaretur, portandum ad basilicam Ambrosianam, in qua positus est, ita ibi daemonum turba clamabat se ab illo torqueri, ut ejulatus eorum ferri non possent. Quae gratia Sacerdotis non solum in illo laco, verum etiam in plurimis provinciis usque in hodiernum manet: jactabant etiam turbae virorum ac mulierum oraria, vel semicinctia sua, ut cor
Abbreviated transcription (Latin):
referente scõbassiano ep̃o laudensis ecłȩ qui ab
eodem audierat didicimus: Cũ orar& unacũ
supra dicto sacerdote uiderat dnm̃ ihm̃ aduenis¬
se adse &arridentẽ sibi. Necmultos pꝰdies nobis
ablatus ẽ: Sed eodem tẽpore quo a nob migrauit
ad dnm̃ ab hora circiter undecima dieiusq ad il¬
lam horam qua emisit sp̃m. expansi smanib: in modũ
crucisorauit. Nosuero labia illius moueri uideba¬
mus uocẽ aut̃ eius ñ audiebamus .: Honoratur
&iam sacerdos eccłȩ uercellensis cum in su periosae
domasse: qui escendum conposuit. Tertio uocem
uocantisse audiuit dicentisq sibi: Surge festi¬
na qui a modo est reuersurus : Quides condenr
obtulit scm̃ dnĩ corpus. quo accepto ubiglut ti¬
uit emisit sp̃m bonumuiaticũ ferens. Vt in uir¬
tute eet animȩ refectio angelorũ nunc consor¬
tio quorum uitauix in t̾ris: &heliȩ soti&ate
la&atur qui a uthelias num quã regib uł ullis

Expanded text:
referente sancto Bassiano episcopo Laudensis Ecclesiae, qui ab referente sancto Bassiano episcopo Laudensis Ecclesiae, qui ab eodem audierat, didicimus cum oraret una cum supradicto sacerdote, viderat Dominum Jesum advenisse ad se, et arridentem sibi: nec multos post dies nobis ablatus est. Sed eodem tempore quo migravit ad Dominum, ab hora circiter undecima diei usque ad illam horam, in qua emisit spiritum, expansis manibus in modum crucis oravit: nos vero labia illius moveri videbamus, vocem autem non audiebamus. Honoratus etiam sacerdos Ecclesiae Vercellis cum in superioribus domus se ad quiescendum composuisset, tertio vocem vocantis se audivit, dicentisque sibi: Surge, festina, quia modo est recessurus. Qui descendens, obtulit sancto Domini corpus: quo accepto ubi glutivit, emisit spiritum, bonum viaticum secum ferens; ut in virtute escae anima refectior, angelorum nunc consortio, quorum vita vixit in terris, et Eliae societate laetetur; quia ut Elias numquam regibus vel ullis
Abbreviated transcription (Latin):
bemus. ꝑidem tempus cũ in extrema parte por¬
ticus inqua iacebat in unoposito castus. polemius
uenerius . & felix tc̃diacones secũtractarent. Uo¬
cemita pressit utuix inuicẽ audirent. qui post o¬
bitũ illius ep̃sordinandus eẽt. Atq: cũ de nomine
scĩ loquerentur simpliciani. ta intereẽt tracta¬
tuicũ longe positus ab ipsis iacer& ad ꝓbans. Excla¬
mauit tertiosenex. sed bonus erat simplicianur
aeui maturus.: Quauoce audita expauescentes
fuerunt.: De functo tam̃ eo ñ alius illi succes sit
insacerdotium . nsstis quẽ ille bonũ senẽ trina uoce
signauerat. Cui simpliciano uenerius quẽ supra
memorauimus successor fuit: Felix uero nunc
usq bononiensem regit ecclesiam: Castus aut
uł polenus nutriti abam brosiobone arborisbor
fructus in ecła medio lanensi diaconii funguntur
officio: In eodemtam̃ loco in quoiacebat sicut

Expanded text:
bemus. 46. Per idem tempus cum in extrema parte porbemus. 46. Per idem tempus cum in extrema parte porticus in qua jacebat in uno positi Castus, Polemius, Venerius et Felix tunc diaconi secum tractarent voce ita pressa, ut vix se invicem audirent, quis post obitum illius episcopus ordinandus esse, atque cum de nomine sancti loquerentur Simpliciani, tamquam interesset tractatui, cum longe positus ab ipsis jaceret, approbans exclamavit tertio: Senex, sed bonus. Erat enim Simplicianus aevi maturus. Qua voce audita, expavescentes fugerunt; defuncto tamen eo, non alius illi successit in sacerdotium, nisi is quem ille bonum senem trina voce signaverat. Cui Simpliciano Venerius, quem supra memoravimus, successor fuit: Felix vero nunc usque Bononiensem regit Ecclesiam: Castus autem et Polemius nutriti ab Ambrosio bonae arboris boni fructus, in Ecclesia Mediolanensi diaconii funguntur officio. 47. In eodem tamen loco in quo jacebat sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tib inmundis uidimus eẽ purgatos: Peridem
tempus nic&ius quidã extribuno & notario qui
ita pedum dolore tenebatur utraro inpublico
uider&ur. Cum ad altare accessiss& ut sacram̃¬
ta ꝑciper& calcatusq casu asacerdote exclamas¬
s& Audiuit uade &amodo saluuserir Necampli¬
usdoluis s& pedes tem pore quoscr̃ sacerdos dehac
luce migrauit lacrimis testabatur. Sed post
dies hocordinato sacerdote eccłȩ ticinensi inci¬
dit in in firmitatẽ. Quia plurimis dieb: cũ d&i¬
ner&ur in lectulo comesstilicho dixisse fertur
Quodtanto uiro recedente de corpore interitus
inminer& italiae. Vnde conuocatis ad senobilis¬
simis uiris illius ciuitatis: quos diligi a scõ sacerdo¬
te cognouerat: Partim interimminatus ẽ illis.
p&er& ad nõ comeatum. Quo dille ubiau diuit
ab illis respondit. Nonita interuos uixi utpude¬
at me uiuere nec timeo mori qua bonũ dnm ha¬

Expanded text:
tibus immundis vidimus esse purgatos. 44. Per idem tibus immundis vidimus esse purgatos. 44. Per idem tempus Nicentius quidam ex tribuno et notario, qui ita pedum dolore tenebatur, ut raro in publico videretur; cum ad altare accessisset, ut sacramenta perciperet, calcatusque casu a Sacerdote exclamasset, audivit: Vade, et amodo salvus eris. Nec se amplius doluisse pedes, tempore quo sanctus Sacerdos de hac luce migravit, lacrymis testabatur. 45. Sed post dies hos, ordinato sacerdote Ecclesiae Ticinensi, incidit in infirmitatem, qua cum plurimis diebus detineretur in lectulo, comes Stilico dixisse fertur quod, tanto viro recedente de corpore, interitus immineret Italiae. Unde convocatis ad se nobilibus viris illius civitatis, quos diligi a sancto Sacerdote cognoverat, partim interminatus est illis, peteret a Domino commeatum. Quod ille ubi ab illis audivit, respondit: Non ita inter vos vixi, ut pudeat me vivere: nec timeo mori; quia Dominum bonum ha
Abbreviated transcription (Latin):
lorum : Superiorib: aut̃ diebur stili chonis tunc
comitis seruus quid: emonio laborauerat. Cum¬
in ambrosiana basi lica iam sanus maner&. com¬
mendatus adomino suo. Fere baturenim quod
libenter abeodem haber&ur facere falsas episto¬
las tribunatus. in tantũ ut tenerentur homi¬
nes qui ad ministrandũ ꝑgebant: Sedubi ad ꝑ¬
noluit uindicare : Homines &iã qui decepti fue¬
rant in t̃uentu sacerdotis dimisit:. Deipso uero
seruo sacerdoti questus ẽ. Quẽ uirscscũ debasi li¬
caambrosiana egreder&ur requirifecit atq
ad seꝑduci Quẽ cũ interrogass& & dep̃hendis s&
auctoremtanti flagitii. ait. Oport& illũ tra¬
audeatad mit tere: Quẽ eodem mom̃to cũ ad huc
sermo eẽt in oreracerdotis sp̃s inmundus arreptũ
discerpere coepit. Quo uiso ñminimotimore re¬
pl&i sumus & ammiratione : Multos &iã dieb:¬
illos inponente illo manus. &imperante: ab spiri¬

Expanded text:
lorum. 43. Superioribus autem diebus cum Stiliconis tunc lorum. 43. Superioribus autem diebus cum Stiliconis tunc comitis servus, qui daemonio laboraverat, in Ambrosiana basilica jam sanus maneret, commendatus a domino suo; ferebatur enim quod libenter ab eodem haberetur: faceretque falsas epistolas tribunatus, in tantum ut tenerentur homines, qui ad ministrandum pergebant: sed ubi ad pnoluit in eum vindicare. Homines etiam qui decepti fuerant, interventu Sacerdotis dimisit, de ipso vero servo Sacerdoti questus est. Quem vir sanctus cum de basilica Ambrosiana egrederetur, requiri fecit, atque ad se perduci. Quem cum interrogasset, et deprehendisset auctorem tanti flagitii, ait: Oportet illum traaudeat admittere . Quem eodem momento cum adhuc sermo esset in ore Sacerdotis, spiritus immundus arreptum discerpere coepit: quo viso, non minimo timore repleti sumus et admiratione. Multos etiam diebuillis, imponente illo manus, et imperante ab spiri
Abbreviated transcription (Latin):
illiusuera portio xp̃sest: Et qui contemꝑserit
parua multa ꝑcipi&. Insuꝑ & uitã &nã possidebit
÷ Ante paucos namq: dies quam lectulo d&iner&ur
Cum quadragesimũ tertium psalmũ dictar& me
excipiente : Et uidente : subito in modum scuti
breuis ignis cooperuit caput. atq paulatim ꝑ
os ipsiur tam quã indomũ habitator ingres susẽ
Postquã factaest ficies eius tamquã nix. Posteaue¬
ro reuersus ẽ uultus eius ad speciem suam: Quod cũ
fier& stupore ꝑ cussus obrigui nec potiui scribere
quȩ ab illo dicebantur. nisi postea quã uisio ipsa
transiuit. Dicebat enim intempore testimoniũ
scripturȩ diuinȩ quodego optime r&inebam
Nam scribendi uł dictandi ipsodie sinem fecit.
Siquidem ipsum psalmũ explere non potuit:
Ego uero id quod ameui sum fuerat honorabiliui¬
ro casto di acono sub cuius cura degebã statim re¬
tuli : Atille repl&us gratia dĩ sp̃s scĩ aduentum
me in illo uidisse docuit lectione ac tuũ aposto¬

Expanded text:
s: Et qui contempserit parva, multa percipiet, insuper et vitam aeternam possidebit . 42. Ante paucos vero dies quam lectulo detineretur, cum quadragesimum tertium psalmum dictaret, me et excipiente et vidente, subito in modum scuti brevis ignis caput ejus cooperuit, atque paulatim per os ipsius tamquam in domum habitator ingressus est: post quod facta est facies ejus velut nix, et postea reversus est vultus ejus ad speciem suam. Quod cum fieret, stupore perculsus obrigui, nec potui scribere quae ab illo dicebantur, nisi posteaquam visio ipsa transivit; dicebat enim in eo tempore testimonium Scripturae divinae, quod ego optime retinebam. Nam scribendi vel dictandi ipso die finem fecit; siquidem ipsum psalmum explere non potuit. Ego vero id quod visum a me fuerat, honorabili viro Casto diacono, sub cujus cura degebam, statim retuli: at ille repletus gratia Dei, Spiritus sancti adventum me in illo vidisse edocuit lectione Actuum aposto
Abbreviated transcription (Latin):
omnib ut penitus mutari non posset: dixitad
seruossuos: perducatur in mediomari & li¬
gataei adcollumanchora praecipitetur ut
animiter oremus utostendat nobis dñs mar¬
tiris suiex cubias. Orantib At popalis ces¬

Expanded text:
Domino, ut penitus moveri non posset, dixit ad suos: Perducatur ad mare, et ligetur ei ad collum ancora et praecipitetur in nimes oremus, ut ostendat nobis Dominus martyris sui exuvias. Orantibus autem populis, reces
Abbreviated transcription (Latin):
accepto breuis arculo sc̃sclemens leui ictu locum.
sulpede agni percutiens fonsaeluent iliuenis orna¬
susdeparuit qui s uoim petue uomens fluuum pate¬
fecit tunt uniuersis guidentib beatus deontus
fecrespondit &dixit Fluminis impetus ledifien
cuita temdi: Adistã autẽ famam confluens omnis
prouintia  & uenientes uniuersi addoctrinam
soĩdementis conuertebantur ad dñmi aautin

Expanded text:
accepto brevi surculo S. Clemens levi ictu locum sub pede agni percutiens, fontem affluentibus venis ornatum aperuit. Qui subito impetu evomens fluvium fecit. Tunc universis gaudentibus beatus Clemens responsorium dixit: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei; ad istam autem famam confluxit omnis provincia; et venientes universi ad doctrinam sancti Clementis, convertebantur ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
onis ure & consolationis doctrinam patientiae inti¬
masset : didicitab eis quodesexto miliario. aquam sibi¬
suis humeris deportarent: Tunc ses clemens dix̃ :
Oremus dñmihm xp̃m ut confessoribus suis. fon
in decircum spicer& : uiditagnum stantem qui
pededextro erecto : quasi locum sci clementiosten¬
der& ÷: Tunc sc̃sclemens intellegens dnm̃ eẽ quẽ¬

Expanded text:
eis consolationibus et patientiae verba intimasset, didicit ab eis quod a sexto milliario aquam sibi humeris apportarent. Tunc S. Clemens dixit: Oremus Dominum Jesum, ut confessoribus suis fontiinde circumspiceret, vidit agnum stantem, qui, pede dextro erecto, quasi locum sancto Clementi ostenderet. Tunc S. Clemens intelligens Dominum Je
Abbreviated transcription (Latin):
corpus discipuli petriprȩpositum : it iut ancho¬
ra cum quamis sus fuerat iuxta eũ esset posita
nianno die passionis eius recedat mare ꝑ septẽ dies
aduenientibus siccũ interp̃beat quodadlaud ẽ
nominis sui fecit dñs fieri usque inhodiernũ

Expanded text:
corpus sancti Clementis positum, ita ut anchora cum qua missus est, juxta eum esset posita.ni anno die passionis ejus recedat mare per septem dies advenientibus, et siccum iter praebeat. Quod ad laudem nominis sui facit Dominus fieri usque in hodiernum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ꝑdidistis. paulus uilissimo puluereiac& oꝑtusre
surrecturus ingloriam. Noso perosa saxi sepulera pre¬
munt cum uestris opibus. arsuros. Parcite quae souos
parcite saltim diuitiis quas amatis. Cur& mortuosuestro
duritis ob uoluitis uestib uir ambitio interluctas lacrimas¬
que non cessit. Ancada ueridiui tum nisi insiricoputres¬
cerenesciunt. Obsecro quicũq. haec legis. utheronimi peo¬
uitores meminens cui si dñs optionẽ dar& multo migis
elegerit. tunicĩ puilicum meritis eius quam regum

Expanded text:
Christi perdidistis. Paulus vilissimo pulvere coopertus jaChristi perdidistis. Paulus vilissimo pulvere coopertus jacet resurrecturus in gloriam: vos operosa saxis sepulcra premunt cum vestris opibus arsuros. Parcite, quaeso, vos  Al. vobis: parcite saltem divitiis quas amatis. 14 Cur et mortuos vestros auratis obvolvitis vestibus? cur ambitio inter luctus lacrymasque non cessat? An cadavera divitum nisi in serico putrescere nesciunt? 18. Obsecro, quicumque haec legis, ut Hieronymi peccatoris memineris: cui si Dominus optionem daret, multo magis eligeret tunicam Pauli cum mer
Abbreviated transcription (Latin):
reseos plangere pocarant. dein de haud procul
coeperunt humum pedibus scabereharena.¬
uȩcertatim eicientes hunius hominis capacitate
opere postulantes cum motuaurium ceruice sub¬
iecta. Adantoniũ prexerunt manu seiuspedes¬
quȩ linbentes utille anim aduercer& benedio¬
tionem eos ad sede precare necmora & in laudati¬
tirent ait. Dñe sine cuius nutu nec folium arbox
defluit necunus passerum ad terram cadit
honere senilescurauit humeros & deposito eo ef¬
fossam de suꝑhumum congreganstumulum ex
more conposuit. Postquam autem dies in luxerat alia
nequid pius heres ex intestitibonis non possider&
tunicam sibieius uindicauit. Quam in sportarum
terium reuersus discipulis exordinecuncta replicait
Dieb .q. sollemnib. pische uel pente costen. semꝑ pauli
tuncam uestitus est. Lib& infineo pusculi interrogare
eos quapatri monia sua ignorant. Quidomus marmo¬
rib uestiunt. Quiunolino uillarũ insuunt praetia
ille concibies manibus naturȩ satis fecit. Nosintanicis

Expanded text:
eos plangere, quo modo poterant. Deinde haud procul coeperunt humum pedibus scalpere; arenamque certatim egerentes, unius hominis capacem locopere postulantes, cum motu aurium cervice dejecta, ad Antonium perrexerunt, manus ejus pedesque lingentes. At ille animadvertit benedictionem eos a se precari. Nec mora, in laudatitirent, ait: Domine, sine cujus nutu nec folium arboris defluit, nec unus passerum ad terram cadit, oris oneri  Al. onere seniles curvavit humeros; et deposito eo effossam, desuper humum congregans, tumulum ex more posuit  Al. composuit. Postquam autem alia dies illuxit, ne quid pius haeres ex intestati bonis non possideret, tunicam ejus sibi vindicavit, quam in sportarum terium reversus, discipulis cuncta ex ordine replicavit; diebusque solemnibus Paschae et Pentecostes semper Pauli tunica vestiqui sua patrimonia ignorant, qui domos marmoribus vestiunt, qui uno filo villarum insuunt praedia:ille naturae concavis manibus satisfecit. Vos in tunicis
Abbreviated transcription (Latin):
pressis. suũ recipiunt uisũ: Alii quidem diabo¬
lilaquȩis adstricti. &iã mente sunt capti & in¬
saniaentes animi pꝰmodũ d&inent integritatẽ
& pristina dediti salute. laudante sglorifi¬
cantdm̃. qui suũ dignatus ẽ seruũ tanto mu¬
nere de coratũ ditare & honorare: Et presenti¬
b: acfecuturis seculorũ tẽporib: corus camiraculo¬
rũ pate factione ostensa quad ragesimo pere¬
grinationis eiꝰ annoreuoluto glorificare qui &
incarnationis dnĩ dcclx annus. cũ indictione
octaua conputatur: Sedit inepiscopatu an nos
xXxui. m̃ses .ui. & dies vi. & si cordine supra scrip¬
to die nonarũ iuniarum martrrii triumpho
remuneratur migrauit ad dnm̃. cui ẽ honor &
gloria in sȩcula sȩculorum a meN:
in infantia & pueritia ł adõ lescentia &
iuuentute. aut&iã insenectute floru¬
erat. ad eaquȩ pꝰ emensã huiusmundime¬
tẽ dño cooperante ꝑacta sunt redeamus: Et

Expanded text:
pressis, suum recipiunt visum; alii quidem diabupressis, suum recipiunt visum; alii quidem diabuli laqueis adstricti, etiam mente sunt capti et insanientes animi postmodum detenent integritatem, et pristina dediti salute, laudantes glorificant Deum: qui suum dignatus est servum tanto nere decoratum ditare et honorare et, praesentibus ac secuturis seculorum temporibus chorusca miraculorum patefactione ostensa, quadragesimo peregrinationis eius anno revoluto glorificare; qui et incarnationis Domini DCCLV. annus cum indictione octava conputatur. Sedit autem in episcopatu annos XXXVI, menses VI et dies VI. Et sic ordine suprascripto die Nonarum Iun., martyrii triumpho remuneratus, migravit ad Dominum, cui est honor et gloria in secula seculorum. Amen. in infantia et pueritia vel adolescentia et juventute aut etiam in senectute floruerat, ad ea quae post emensam hujus mundi metem, Domino cooperante, peracta sunt redeamus, et
Abbreviated transcription (Latin):
temporaned corporis morte . & amissũ carnalit̃ do¬
lerent. & futurũ sibi suisq: in posterũ ꝑp&ua liter
patronũ crederent : qua ꝓpt̃ geminis hiscausis ex¬
istentib: conpuncti cordib: cũ presbiteris acdia co¬
nib omniq gradu ecclesi astico ad eũ quẽ uiuens
prȩdistinauerat locũ ꝑduxerunt: Et nouo in
ecđa confecto sarco fago. exmore sepelientes po¬
suerunt: omnib q rite ꝑactis redierunt: & fi¬
dei robore confortati ad propria ꝑuenerꝰ: Sed
in loco ubiscm̃ de posuerunt corpus. diuina de in¬
ceprbeneficia redundabant . & scĩuiri precib
hiqui ad eundẽ diuersis infirmitatib obsessi
ꝑueniunt locũ salubre tã corporũ quã &iã men¬
tium remediũ consequuntur. Itaut alii iã toto
corpore prȩmortui. peneq: ꝑ omã ex animes.
ultimũ tam̃ in terim ealantes spm̃. pristine red¬
ditisunt sanitati Alii uero luminib cecitate

Expanded text:
temporaneo corporis morte, et amisum carnaliter dotemporaneo corporis morte, et amisum carnaliter dolerent et futurum sibi suisque in posterum perpetualiter patronum crederent. Quapropter, geminis his causis existentibus, conpuncti cordibus cum presbiteris ac diaconibus omnique gradu ecclesiastico ad eum quem vivens praedistinaverat locum perduxerunt et, novo in ęcclesia confecto sarcofago, ex more sepelientes posuerunt, omnibusque rite peractis, redierunt et, fidei robore confortati, ad propria pervenerunt. Sed in loco, ubi sanctum deposuerunt corpus, divina deinceps beneficia redundabant, et sancti viri precibus hii, qui ad eundem diversis infirmitatibus obsessi perveniunt locum, salubre tam corporum quam etiam mentium remedium consequuntur, ita ut alii iam toto corpore praemortui peneque per omnia exanimes, ultimum tamen interim exalantes spiritum, pristina redditi sunt sanitate; alii vero, luminibus caecitate
Abbreviated transcription (Latin):
hon ori fice ablatũ. acsinere migantũ labore tri¬
cesima obitus sui die ꝑductũ ẽ ad ciuitatẽ supra¬
dictã magontiam: Miraq: dĩ omnipotentis pro¬
uidentia factũẽ ut uno eodemq die sinestatuto
predifinitionis tempore. quasi ad statutũ prȩdis¬
tinationis diem. tã legati scm̃ deferentes corp: quã
&iã delongin quir longe lateq: regionib: multi
uirorũ acmulierũ fideliũ. ad tantiuiri mortis ob¬
sequia conuenerant: Sed & supra dictus dnĩ an¬
tistes: tã uenerande dignitatis successor . quire¬
gali illo in tẽpore presenserat palatio. huius om¬
nino ignarus cause. aduentusq: scĩ corpords insci¬
us ad ciuitatẽ quã p̃diximus uelud sub uno eo dẽ¬
q: hore mom̃to ꝑuenit: Tantaq omnib: aliun¬
de aduenientib ł &iã eiusdẽ urbirciuib: &do¬
loris incubuerat mesticia. &gaudii &xubera¬
bat l&itia. Ut&iã tanti ꝑ specto pontificis

Expanded text:
honorifice ablatum ac sine remigantium labore trihonorifice ablatum ac sine remigantium labore tricesima obitus sui die perductum est ad civitatem supradictam Magontiam. Miraque Dei omnipotentis providentia factum est, ut uno eodemque die sine statuto praediffinitionis tempore quasi ad statutum praedistinationis diem tam legati sanctum deferentes corpus quam etiam de longinquis longe lateque regionibus multi virorum ac mulierum fidelium ad tanti viri mortis obsequia convenerant. Sed et supradictus Domini antistes, tam venerandae dignitatis successor, qui regali illo in tempore praesens erat palatio, huius omnino ignarus causae adventusque sancti corporis inscius ad civitatem quam praediximus velud sub uno eodemque horae momento pervenit. Tantaque omnibus aliunde advenientibus vel etiam eiusdem urbis civibus et doloris incubuerat mestitia et gaudii exuberabat laetitia, ut etiam, tanti perspecto pontificis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq: honorabiles tam sc̃ȩ consoci&atis frs̃. ad prȩ¬
dictã urbem ꝑuendrient. tc̃quippe aliquan¬
tula eis obuiam.populierat congregata collec¬
tio . eiusdemq: urbis prȩfecti eis audientib: quẽ¬
admodũ aglorioso rege pippino exiuit edictũ.
insonuit interdictũ & neinde predicti pontificis
corpus amouer&ur indictũ ẽ: Sed quia omni¬
potentis magisquã hominũ conualescit fortitu
do mirabilestatim acmemorabile cunctis ad stan¬
tib angelica magis quã humana ꝑ actũ cogniti¬
one auditũ ẽ miraculũ: Ecdesieq cloccũ in sig¬
nũ ammonitionis scĩ corporir. humana ñ contin¬
gente manu cõmotũ ẽ: Ita ut om̃rrepentinotimo¬
ris pauore perculsi maximotremore obstupuassent
rtint & iustihuius reddendũ esse corpus ꝓlama¬
uerunt: sicq statim redditũ ẽ corpus & a prȩdic¬
tis scẽ recordationis fratrib: cũ psalmis ymnisq

Expanded text:
Cumque honorabiles tam sanctae consocietatis fratres ad praeCumque honorabiles tam sanctae consocietatis fratres ad praedictam urbem pervenerunt, tunc quippe aliquantula eis obbiam populi erat congregata collectio, eiusdemque urbis praefecti, eis audientibus, quemadmodum a glorioso rege Pippino exivit edictum, insonuit interdictum et, ne inde praedicti pontificis corpus amoveretur, indictum est. Sed quia omnipodo, mirabile statim ac memorabile cunctis astantibus angelica magis quam humana peractum cognitione auditum est miraculum, ecclesiaeque cloccum in signum admonitionis sancti corporis, humana non contingente manu, commotum est, ita ut omnes, repentino timoris pavore percussi, maximo timore obstupuissentet iusti huius reddendum esse corpus proclamaverunt. Sicque statim redditum est corpus et a praedictis sanctae recordationis fratribus cum psalmis hymnisque
Abbreviated transcription (Latin):
speris uelis. uentorumq: flatib: trans fr&um
quod dicitur aelmere sed & aliorũmartrrũ.
postdier ñ multos. ꝑductũ ẽ ad supradictã ur¬
bem. quȩ licitur trecht: ibiq conditũ ac se¬
pultum : Don ec amagantia relegiosi & fide
huius scĩ pontificis & martrris xp̃i directi na¬
uigio ad ꝑducendũ beatiuiri cadauer ad monar¬
terium qđ eo uiuente construxerat . & secur
ripam fluminis quoddicitur fulde sitũ ẽ ad uene¬
rant: quorũ unus qui& auctor it ineris. comitatur¬
q: aliorũ exstiterat. singularẽ scimoniȩ ac priua¬
tam castimoni e. continentiȩq gerebatuitã nom¬
ne haddo: Ci priuatim prȩfatus presullegati¬
onir huius nuntium. scĩq: corporis aduectionẽ.
cum fracrib: secũ ꝓficiscentib: in posuit: ut ma¬
ior scȩ̃reuerentiȩ uiro deuotionis inpender&
honor & plurimorũ ampliur testificatio in
hisquȩ auditu ueluisu ꝑciperent prȩualer&:

Expanded text:
osperis velis ventorumque flatibus trans fretum osperis velis ventorumque flatibus trans fretum quod dicitur Aelmere – sed et aliorum martyrum – post dies non multos perductum est ad supradictam urbem, quae dicitur Trecht, ibique conditum ac sepultum, donec a Magontia relegiosi et fidehuius sancti pontificis et martyris Christi directi navigio, ad perducendum beati viri cadaver ad monasterium, quod eo vivente construxerat et secus ripam fluminis quod dicitur Fulde situm est, advenerant. Quorum unus, qui et auctor iteneris comitatusque aliorum extiterat, singularem sanctimoniae ac privatam castimoniae continentiaeque gerebat vitam nomine Hadda, cui privatim praefatus praesul legationis huius nuntium sanctique corporis advectionem cum fratribus secum proficiscentibus inposuit, ut maior sanctae reverentiae viro devotionis inpenderetur honor et plurimorum amplius testificatio in his, que auditu vel visu perciperent, praevaleret.