comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nihil potest . nisi ađo acciperet uirtutem: Vt adlaudem suam ds̃ ꝑhaec sep̃dicet quae
in firmas̃ : ut gł a illidetur non homini qui exluto fictus ẽ. nomnibus p̃ssuram
passi sed non coangustati: Nunc ostendit propt̃ quod idonei erant p̃dicatores:
quia semꝑ illis in necessitate ad fuit ds̃ : Ideo p̃nuram ait passi. sed ñ coangustati:
hoc ẽ non ꝑmisit ds̃ tantum nos obprimi ut cederemus. Inopiam passi sednonde¬
ftitiũ.: Idẽ in inopia positis ad fuit pastor ds̃. ⁊ Persecutionẽ pam. sed non derelicti
Uerum ẽ quia consulebat eis ds̃. nesatis sibi facerent dehis in imici.: De iecti sed non
perimus: Idẽ uerberibus prostrati : sed obstante dõ non mortificati : Siue enim
clausi. siue uinculati. ad iutorio di. manus hostium euadebant.⁊ Deniq paulus et si¬
las cum eent claus ÷ iam cesi . et pedes eorum innerio conclusi: alacres ymnum ca¬
nebant dõ. fortiores his facti qui non erunt cesi. ⁊emꝑ mortem iħũ incorpore

Expanded text:
nihil potest, nisi a Deo acciperet virtutem, et ad laudem suam Deus per haec se praedicet, quae infirma sunt; ut gloria illi detur, non homini, qui ex luto fictus est. In omnibus pressuram passi, sed non coangustati. Nunc ostendit propter quod idonei erant praedicatores; quia semper illis in necessitate adfuit Deus. Ideo pressuram, ait, passi, sed non coangustati: hoc est, non permisit Deus tantum nos opprimi, ut crederemus. Inopiam passi, sed non destituti: id est, in inopia positis adfuit pastor Deus. Persecutionem passi, sed non derelicti. Verum est, quia consulebat eis Deus; ne satis sibi facerent de his inimici. Dejecti, sed non perimus: id est, verberibus prostrati, sed obstante Deo non mortificati; sive enim clausi, sive vinculati, adjutorio Dei manus hostium evadebant. Denique Paulus et Silas cum essent clausi, jam caesi, et pedes eorum nebant Deo, fortiores iis facti, qui non erant caesi. Semper mortem Domini Je
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui cumueneratione ad huc simulacri manducabant desacr
quasi aliqua eẽt illic diuinitas:
t conscientia illorum cumsit infirma

Expanded text:
adhuc cum veneratione simulacri manducabant de sacrificatis, quasi aliqua esset illic divinitas. Et conscientia aliorum cum sit infirma
Abbreviated transcription (Latin):
sarimulti sequentur. scientes eum deꝑsecutore non utiq sine ratione fac¬
tum defensorem : Haec causa ex cruciabantur iudei. etquerebant eũ semꝑ
interficere
Quis scandali ratur etego nonuror.
Scandali tari ẽ.
carnis pati denderium quantum ad locum pertinet: et quia etiã in urt

Expanded text:
sario multi sequerentur, scientes eum de persecutore non utique sine ratione facsario multi sequerentur, scientes eum de persecutore non utique sine ratione factum defensorem. Hac causa excruciabantur Judaei, et quaerebant eum semper interficere. Quis scandalizatur, et ego non uror? Scandalizari est carnis pati desiderium, quantum ad hunc locum pertinet. Et quia etiam invit
Abbreviated transcription (Latin):
memorat suꝑ indicta sunt necesitate cogente: Dies enim ad opera datus ẽ.
nox ad requiem : Sed quia instabat necessitas ut omnibus occurrer&. etiam
nocte docebat: seenim ad fligere non dubitabat. nedĩ gratia eẽt inotio.
uis infiꝑmatur. & ego non infirmor
Compati sedic̃omnibus et can dole¬
re eo affectu quo prouideat uulneri medicinã : Hlocaũ ideo prosequitus
ut ostendat quacura commissã sibi ecclesiam tueatur et protegat: Ae ꝑ hoc
innullo se minorem debere iudicari. ceteris apłis. Quippe qui scđm quad clarut
plus illis omnibus laborauerit: Maiore enĩ inuidia laborabat apud iudeos
p̃c&eris apłis. Quia cum ꝑsequeretur ecłam. subito inmutatus. factus e de¬
fensor eiusdem : testi ficans atq ad firmans quod xp̃m quem prius ut hominẽ
mortuum ȩstimabat . decaelo secum locutum audierit : cuius testimanio neces¬

Expanded text:
memorat, superindicta sunt, necessitate cogente. Dies enim ad opera datus est, memorat, superindicta sunt, necessitate cogente. Dies enim ad opera datus est, nox ad requiem: sed quia instabat necessitas, ut omnibus succurreret, etiam noctu docebat. Se enim affligere non dubitabat; ne Dei gratia esset in otio. Quis infirmatur, et ego non infirmor? Compati se dicit omnibus, et condolere eo affectu, quo provideat vulneri medicinam. Hoc autem ideo prosequitur, ut ostendat qua cura commissam sibi Ecclesiam tueatur et regat, ac per hoc in nullo se minorem debere judicari caeteris apostolis; quippe qui secundum quod declaravit, plus illis omnibus laboraverit, Majore enim invidia laborabat apud Judaeos pro caeteris apostolis; quia cum persequeretur Ecclesiam subito immutatus, factus est defensor ejusdem, testificans atque confirmans quod Christum, quem prius ut hominem mortuum aestimabat, de coelo secum locutum audierit . Cujus testimonium neces
Abbreviated transcription (Latin):
ostender&. Inuigilis multis. Multae fuerunt eius uigiliae. Sed ali¬
ae uoluntariae. alterae e necessitate: in pressura enĩ positus. necesse erat
ut uigilar&. di querens auxilium : & non solũ diebus. sed et noctib: docebat. sic̃
dic̃ in atibus apłrum. In fame etsiti. Fugatus frequenter iudeis ꝑsequen¬
tib: necese erat ut famẽ pater&ur & ntim ꝑ in opiã. In ieiumis multis
Saepius ieiunauit. utdĩ ad miniculo ꝓtegi merer&ur: leiunat enĩ quisi
hab& & quod edat & abstionet. In frigore etnuditate. Infrigore fuit
et nuditate. quando naufragium passur ẽ. Deniq ignẽ fecerunait. refe¬
cer̃ nos p̃ppluuiã liminentẽ etfrigus barbari in insula militenae :
ret̃ illa quae extrinsecus sunt instantia mea cottidiana sollicitudo omniũ
Sollicitudo haec quam dicit cottidianam. detraditionis usu
descendit u t omnibus diebus cõmissum sibi populum instruat. Illa aũ quae gppͣ

Expanded text:
ostenderet. In vigiliis multis. Multae fuerunt ejus vigiliae: sed aliostenderet. In vigiliis multis. Multae fuerunt ejus vigiliae: sed aliae voluntariae, alterae ex necessitate; in pressura enim positus, necesse erat, ut vigilaret Dei quaerens auxilium: et non solum diebus, sed et noctibus doceret, sicut dicit in Actibus apostolorum. In fame et siti . Fugatus frequenter a Judaeis persequentibus, necesse erat ut famem pateretur et sitim per inopiam. In jejuniis saepe. Saepius jejunavit, ut Dei adminiculo protegi mereretur: jejunat enim, qui dum habet quod edat, abstinet. In frigore et nuditate. In frigore fuit et nuditate, quando naufragium passus est. Denique ignem fecerunt, ait et refecerunt nos propter pluviam imminentem et frigus Barbari in insula Melitae . ae extrinsecus sunt instantia mea, quotiSollicitudo haec, quam dicit quotidianam, de traditionis usu descendit, ut omnibus diebus commissum sibi populum instruat: illa autem quae supra
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑ ut uiuum cũ romã ꝑduceret. Periculis infictis fr̃ibur. Ei aln frẽr
hi sunt dequibus dicit ad galatas : pp̃ sub introductos aũ falsos frẽr. quisub in
xpĩ erant. partim iudei. Inneutro ꝑfecti qui Zelo legis apło inuidiam excita¬
bant. eo qđ p̃ dicato xp̃o. legem iam cenare dicebat: Deniq his ꝑurgentibus
timo theum conpulsus ẽ circumcidere: fictus ergo xp̃ĩanus ẽ. quia ẽmulatio¬
ne legis ꝑ sequitur xp̃ĩanum. hicẽ falsus fr̃: Sienim tantũ iudei erant hi
& pp̃ iudaismum frẽs eos falsos appellat . quid opus erat iterare: Iam eñĩ supe¬
rius dixit. periculis & genere: sed scđm carnem non sunt faln frẽs: in xpoaũ
falsi sunt . quia non totamente xp̃i ani sunt . Fuerunt et alu falsi frẽs. sicut
demas & ermogenis. In labore & molestia. Uerumẽ quia potest esse la¬
Uerumẽ quia potest esse la¬
bor sine molestia. Sed hic ideo addit & molestiam. ut laborẽ ipsum exitiosũ

Expanded text:
deretur, ut eum vivum Romam perduceret. Periculis in fictis fratribus. Falsi fratres ii sunt, de quibus dicit ad Galatas: Propter subintroductos autem falsos fratres, qui subintim partim christiani erant, partim Judaei, in neutro perfecti, qui zelo Legis Apostolo invidiam excitabant, eo quod, praedicato Christo, Legem jam cessare dicebat. Denique his perurgentibus, Timotheum compulsus est circumcidere. Fictus ergo christianus est, qui aemulatione Legis persequitur christianum: et hic est falsus frater. Si enim tantum Judaei erant hi, et propter Judaismum fratres eos falsos appellat, quid opus erat iterare? Jam enim superius dixit: Periculis ex genere. Sed secundum carnem non sunt falsi fratres, in Christo autem falsi sunt; quia non tota mente christiani sunt . Fuerunt et alii falsi fratres, sicut Demas et Hermogenes . In labore et molestia. Verum est quia potest esse labor sine molestia: sed hic ideo addidit: Et molestia, ut laborem 203 ipsum exitiosum
Abbreviated transcription (Latin):
Itaque nolite anteqitã tempus iudic are donec ueniat dñs: Mon & illos
ne iudicent cũ iudicandi sunt & habeant duplexpeccatũ : sic̃ ait dñs. No¬
lite iudicare ut non iudicemini. sed expectate diẽ iudiciidĩ: ac si fideles
tabit consilia cordiũ & tunc lauserit unicuiq: adõ : Hoc dic̃ quia indie

Expanded text:
Itaque nolite ante tempus judicare, donec veniat Dominus. Monet illos ne judicent, cum judicandi sint, et habeant duplex peccatum, sicut ait Dominus: Nolite judicare, ut non judicemini ; sed exspectate diem judicii Dei, ac si fideles estabit consilia cordium: et tunc laus erit unicuique a Deo. Hoc dicit, quia in die
Abbreviated transcription (Latin):
praemium non habeat sicut non habet paenam: Xp̃i antis enim uult per omnia¬
eẽ meliores : Siergo aliqua indesiderio nuptiarum est iam matura adusum
melius eẽ ut scdm̃ concessam legem publicȩ nubat: quam occulte ista turpiter
agat &erubes catur in illa:
Qui autem statuit incordesuo. non habens neces

Expanded text:
praemium non habeat, sicut non habet poenam: christianos enim vult per omniapraemium non habeat, sicut non habet poenam: christianos enim vult per omniase meliores. Si ergo aliqua in desiderio nuptiarum est, jam matura ad usum, melius esse, ut secundum concessam legem publice nubat, quam occulte turpiter agat illud, et erubescatur in illa. Nam qui statuit in corde suo firmus, non habens neces
Abbreviated transcription (Latin):
quio peradĩ agit neglegenter: Hisunt de quibus in alia epładicit. Habentes
quidem speciem ueritatis Virtutem autem eius ab negantes: Apostolus autem
his loquitur quimira deuotione obsequi desiderant cȩlestibus praeceptis ostendens
& docens quo conpendio citius itur ad dm̃. Quia propterdm̃ promerendum uirgo
manere uult: Sciens quale prȩmium possit accipere quia. licito temperat ut melior
fiat Simul omnia inpedimenta carnis spernat nonnescius haec eẽ quae gressũ
currentis uelud oneribus conpedum detinent Siquis autem turpem se uiderit
super uirginem suam sisit ultra pubertatem & sico portet fieri quod uult nom peccat
sinubat: Propter qđ superius uirginitatem tenendam & continentiam
redditaratione hortatus est: Ita utpenae ad conparationem earum coniugia
inutilia & abicienda uideantur: Nunc nenuptias negare putaretur non peccare uir ginẽ sinubat
ostendit rorpeccare ostendit sedrem maximi laboris ad gredi: Et qui apud dm̃

Expanded text:
qui opera Dei facit negligenter . Hi sunt, de quibus in alia epistola dicit: Habentes quidem speciem pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Apostolus autem his loquitur, qui mira devotione obsequi desiderant coelestibus praeceptis, ostendens et docens quo compendio citius itur ad Deum; quia qui propter Deum promerendum virgo manere vult, sciens quale praemium possit accipere, qui a licito temperat, 138 ut melior fiat; simul omnia impedimenta carnis spernit, non nescius haec esse, quae gressum currentis velut oneribus compedum detinent. Si quis autem turpem se viderit a virginem suam, si sit ultra pubertatem, et sic oportet fieri; quod vult faciat, non si nubat. Quoniam superius ita virginitatem tenendam et continentiam, reddita ratione, hortatus est; ut pene ad comparationem earum conjugia inutilia et abjicienda videantur: nunc ne nuptias negare putaretur, non peccare virginem, si nubat, ostendit; sed rem maximi laboris aggredi, et quae apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
diffidentium dum gentis illorum reꝓbatiolocum fac̃
gentilibus. sed non sunt reprobati adõ ut gentes intrec¬
rent: sed ipsi se seprobos fecerunt. spernentes dĩdonũ:

Expanded text:
diffidentium, dicens: Illorum reprobatio locum fecit gentilibus. Sed non sunt reprobati a Deo, ut gentes intrarent: sed se ipsos reprobos fecerunt, spernentes donu
Abbreviated transcription (Latin):
iustificat quam hi sunt in quos regnauit mors: Igitur sicut per
unius delictum omnes homines incondemnationem. sic & perunius
iustitiam omnes homines iniustificationem uitae. Hoc est. sicut

Expanded text:
justificat, quam hi sunt in quos regnavit mors: qujustificat, quam hi sunt in quos regnavit mors: quunius delictum in omnes homines in condemnationem, sic et per unius iustitiam in omnes homines in iustificationem uitae. sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dulgentiam cum triumpho sublatis eis incȩlum: Et non sic̃
per unum peccantem ita est & donum. nam iudicium quidem
exuno in condemnationem donum autem exmultis delictis in
iustificationem: Manifeste diuersum est quia uno adae pecca¬
to condemnati sunt. qui in similitudine praeuaricationis eius pec¬
cauerunt. Gratia uero dĩ perxp̃m non exuno delicto sed ex mul¬
tis peccatis iustificauĩt homines dando illis remissionem peccato¬
regnabunt perunum ihm̃ xpm̃: Contuendum est unum esse
sensum & in nullo differre : Mortem enim dicit regnasse non
regnare. quia qui intellexerunt perlegem futurum iudiciũ dĩ.
sublati sunt de eius imperio : Regnauit autem quia sine manifes¬
tatione legis timor dĩ interris nonerat: Superior ergo sensus ẽ.
ut quia mors regnauit ab adam usq: ad moysen in eos qui non peccaue¬
runt insimilitudine prȩuaricationis adae. multo magis gratia

Expanded text:
dulgedulgeper unum peccatum, ita et donum: nam judicium quidem uno in condemnationem, donum autem ex multis delictis in justificationem. Manifeste diversum est, quia uno Adae peccato condemnati sunt, qui in similitudinem praevaricationis ejus peccaverunt: gratia vero Dei per Christum non ex uno delicto, sed ex multis justificavit homines, dando illis remissionem peccatoregnabunt per unum Jesum Christum. Contuendum est unum esse sensum, et in nullo differre: mortem enim dicit regnasse, non regnare; quia qui intellexerunt per Legem judicium Dei, sublati sunt de ejus imperio. Regnavit autem, quia sine manifestatione legis timor Dei in terris non erat. Superior ergo sensus est, ut quia mors regnavit ab Adam usque ad Moysen in eos, qui peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae; multo magis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Propter quod enim formam dix̃ esse
unius xp̃i unum adam ne & causam adaetalem significasse puta
qura in eo tantum forma adam xp̃i est. quia quod unus peccauit
unus emendauit : Si enim unius delicto multi mortui sunt. mul¬
to magis gratia dĩ & donum ingratia unius hominis ihũxp̃i in
imitantes preuaricationem eius magis gratiadĩ &donum in
plures habundauit confugientes adse: Plures enim gratiam
consecuntur quam mortui sunt delicto adae. Vnde manifestũ
est nonde hac morte quae communis est omnibus significasse.
quia omnes omnino moriuntur . & nontamen omnes gratiam
consecuntur: Neque mortem in omnes regnasse. sed in eos qui
delicto adae mortui significantur. quos in preuaricatione si
militudinis adaedicit peccasse : Hi sunt quos dicit unius delic¬
to multos mortuos: Gratiã autem dĩ inplures habundare. quia
& his qui delicto adae mortui dicuntur similiter peccantes &
ros. gratia dĩ habundauit indiscensu saluatoris omnibus dans in¬

Expanded text:
Propter quod enim formam esse dixit unius Christi unum Adam; ne et causam Adae talem significasse putarquia in eo tantum forma Adam Christi est, quia quod unus peccavit, unus emendavit. Si enim unius delicto multi mortui sunt, multo magis gratia Dei et donum in gratia unius hominis Jesu Christitui sunt, imitantes praevaricationem ejus; magis gratia Dei et donum in plures abundavit confugientes ad se. Plures enim gratiam consequuntur, quam mortui sunt delicto Adae. Unde manifestum est non de hac morte, quae omnibus communis est, significasse; quia omnes omnino moriuntur, et non tamen omnes gratiam consequuntur: neque mortem in omnes regnasse, sed in eos qui delicto A praevaricationis Adae dicit peccasse. Hi sunt quos dicit in unius delicto multos mortuos, gratiam autem Dei in plures abundare; quia et in his qui delicto Aros, gratia Dei abundavit in descensu Salvatoris, omnibus dans in
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc alia memorat pericula. ut terra mariq proxp̃o uexatum se sçđm
carnem ostendat. Periculis ait fluminum. Siltinerum pericula reco¬
tat quid ẽ ut dicat. periculis fluminum: sed hieme iter faciens. quia utiq:
imbres assidui sunt egredientibus fluminibus incurrebantpericulum.
latrones illi excitabat inuia cumnihil ferret quae latrones cuperent
ericulis &genere. Iudeorum dicit persecutiones qui fr̃s eus erant se¬
cundũ carnem: Dolebant enim quia deserta lege. ad euangelium xp̃i
tram effuger& manus in sidiantissibi. Periculis indeserto. Peno¬
Periculu
hoc aiudeis fuerat procuratum quando eum factis insidus inuiam uolebant oc¬
cidere. Periculis inmari. Ian superius dixerat naufragium feci nocte etdie
in profundo maris fui: Quod aliud fuit periculum in marĩ: sed hoc ẽ periculum
quando in mari. hoc ẽ innaui milites cogitauerant omner custodias oceidere ne

Expanded text:
Nunc alia memorat pericula, ut terra marique pro Christo vexatum se secundum Nunc alia memorat pericula, ut terra marique pro Christo vexatum se secundum carnem ostendat. Periculis, ait, fluminum. Si itinerum pericula recitat, quid est ut dicat. Periculis fluminum? Sed hyeme iter faciens; quia utique imbres assidui sunt, egredientibus fluminibus incurrebat periculum. latrones illi excitabat in via, cum nihil ferret, quae latrones cuperent. Periculis ex genere. Judaeorum dicit persecutiones, qui fratres ejus erant secundum carnem; dolebant enim, quia deserta Lege ad Evangelium Christi tram effugeret manus insidiantes sibi . Periculis in deserto. Periculum hoc a Judaeis fuit procuratum, quando eum, factis insidiis, in via volebant occidere . Periculis in mari. Jam superius dixit: Ter naufragium feci, nocte et die in profundo maris fui; quod aliud fuit periculum in mari? Sed hoc est periculum, quando in mari, hoc est, in navi, milites cogitaverant omnes custodias occidere; ne
Abbreviated transcription (Latin):
tibilsaepius. Uerum ẽ quia frequentius hic pericula sustinuit quã ceteri
iudeis quinquies qua draginta una minus accepi. Hoc dicit. quiaquinquies¬
flagellatus ẽ aludeis. scđm legem morsi accipiens plagas triginta nouem
Sicut scriptum ẽ in deutero nomio: Quod ꝑquinq: ergo uices factũ ẽ. hic summa¬
tim refert: Ter uirgis cesussum. Hoc agentibus passusẽ. Se mellapi¬
datus sum.
m.Aiudeis lapidatus ẽ inciuitate lycaonia. Ter naufragiũ
feci. Quia omni tempore legitur nauigasse aduersis procellis. facile fuit
re. N octe etdie in profundo maris fui. Noc factũ
ẽ quando missus ẽ romam cumappellass& cesarem̃. tunc desperatione uitae
in alto hoc ẽ profundo maris fuit. mortem ante oculos habens. Sicut scrip¬
tũ ẽ ipso in loco. Ita ut desperaremus nos etia uiuere. In itineribus saepe

Expanded text:
tibus sepius. Verum est, quia hic frequentius pericula sustinuit, quam caeteri. tibus sepius. Verum est, quia hic frequentius pericula sustinuit, quam caeteri. A Judaeis quinquies quadraginta, una minus accepi. Hoc dicit, quiaflagellatus est a Judaeis secundum legem Moysis, accipiens plagas triginta novem, sicut scriptum est in Deuteronomio . Quod per quinque ergo vices factum est, hic summatim refert. Ter virgis caesus sum. Hoc a gentibus passus est. Semel lapidatus sum. A Judaeis lapidatus est in civitate Lycaonia . Ter naufragium feci. Qui omni tempore legitur navigasse, adversis procellis facile fuit ter naufragium facere. Nocte et die in profundo maris fui. Hoc factum est, quando missus est Romam, cum appellasset Caesarem. . Tunc desperatione vitae in alto, hoc est, in profundo maris fuit, mortem ante oculos habens. Sic enim scriptum est in ipso loco: Ita ut desperaremus nos etiam vivere . In itineribus saepe.
Abbreviated transcription (Latin):
Imistri sunt xpĩ uelud insipiens dico plus ego. Ue¬
ra dese dicens insipientem se pronuntiat. ut intellegatur coactus in laudẽ
suã prorupisse : Nam qui sponte ea refert quae ad laudem eius ꝓficiant :
in prudentẽ se non dicit : Ostendit ergo quaesint quae faciant illũ mmis¬
trum xp̃i magis esse quã sunt reliqui p̃dicatores: Occasione enĩbiuenta
omnium tangit ꝑsonas etiã apłrum dolens quiadĩ grã minor in hoc iudi¬
cabatur cũ eadem operaretur quae ceteri apłi: & fidei causa maiora ex¬
itia tolerar&. Vndẽ in alia epła dicit. Plus illis omnib: laboraui
n laboribus plurimis. Ideo in plurib: ait laboribas : quia & illi laborauer̃¬
sed nontantum : Hicenim amane usq ad quintam horam uictũ manib: queritabat
Etex inde usq: ad decimam horam disputabat publice : tanto labore ut contra¬
dicentibus suaderet. In carceribus abundantius. Apertum ẽ frequentius
dum quia ultra quam oportuit : namn & illi cen sunt. sed nontantum. In mor¬

Expanded text:
isti sunt, et ego velut insipiens dico, plus ego. Vera de se dicens, insipientem se pronuntiat, ut intelligatur coactus in laudem suam prorupisse. Nam qui sponte ea refert, 202 quae ad laudem ejus proficiant, imprudentem se non dicit. Ostendit ergo quae sint, quae faciant illum ministrum Christi magis esse, quam sunt reliqui praedicatores. Occasione enim inventa, omnium tangit personas, etiam apostolorum, dolens quia Dei gratia minor in hoc judicabatur; cum eadem operaretur, quae caeteri apostoli, et fidei causa majora exitia toleraret. Unde et in alia epistola dicit: Plus illis omnibus laboravi . In laboribus plurimis. Ideo in pluribus ait laboribus, quia et illi laboraverused non tantum. Hic enim a mane usque ad quintam horam victum manibus quaerebat, et ita exinde usque ad decimam horam disputabat publice tanto labore, ut contradicentibus suaderet. In carceribus abundantius. Apertum est frequentius dum, quia ultra quam oportuit. Nam et illi caesi sunt, sed non tantum. In mor
Abbreviated transcription (Latin):
carnis prohib& idest uoluptatem utomne quod prohibetur per
legem nonde sideretur : autcerte desideratum uincatur : Ipsa enĩ
quis eabomni errore &turpitudine separauerit neinconuiuonip¬
tiarũ sine ueste nouac inuentus. turpiter abiectur tenebris manci¬
petur

Expanded text:
carnis prohibet, id est voluptatem; ut omne quod prohibetur per Legem, non desideretur, aut certe desideratum vincatur. Ipsa sunt qui se ab omni errore et turpitudine separaverit; ne in convivio nuptiarum sine veste nova inveniatur, turpiterque abjectus tenebris mancipetur
Abbreviated transcription (Latin):
nfirmumaũ infide ad sumite non indisceptationes cogi¬
num: Quõ exiudaeis erant qui romanos ad fidem xp̃ĩ ad sũp¬
serant ad mixtalege sicut in primordio epistole memoraui. Ideo
quibusdam uidebatur carnem edere non debere: Aliquibus uer

Expanded text:
nfirmum autem in fide assumite, non in disceptatione cogitationum. Quoniam ex Judaeis erant, qui Romanos ad nomen Christi assumpserant, admixta Lege, sicut in primordio epistolae memoravi; ideo quibusdam videbatur prohibitam carnem edere non debere: aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
bonum quasiindie hoc est palam: In licita enim nocte: Idestinabscon¬
ditofiunt. ⁊ Iamenim in manifestatione positi quod est innotitia dĩ
agnoscentes quid sequi debeamus dose opesam debemus ut pure
uiuentes ad promissum premium ueniamus. excussosomno i destigno¬
rantice sine negligentia: Propi orestenim nuncmrã salus quã cũ
tes caritati. non longe sunt amerito resurrectionis promissȩ: Bonaenim

Expanded text:
bonum, quasi in die, hoc est, palam; illicita enim nocte, id est, in abscondito fiunt. Jam enim in manifestatione positi, quod est in notitia Dei, agnoscentes quid sequi debeamus, dare operam debemus, ut pure viventes ad promissum praemium veniamus, excusso somno, id est, ignorantia sive negligentia. Propior enim est nunc nostra salus, quam cum ritati studentes, non longe sunt a merito resurrectionis promissae. Bona enim
Abbreviated transcription (Latin):
hicres. Illic quȩ dĩ sunt hic dr̃ ipse : Quia quod in possibile
erat legis in quo infirmabatur percarnem dr̃ filium suũ
mittens insimilitudinem carnis peccati & depeccato dã¬
nauit peccatum in carne: H ȩc dicit ut bapti  atos secu
plere mandatum legis. quia subiecti eramus peccato : Obhoc dr̃
filium suum misit insimilitudinem carnis peccati: hȩcẽ simili¬
tudocarnis. Qui quam uis carosit eadem quae & nostra
ipse in illa peccauit: Ideo enim uirginalis uterus eleccus est
cd partum dominicum : ut in scĩtate differr& carodomini ca¬
a carne nr̃a. : In causa enim similis est non in substantia:
carnis non eandem habuit natiuitatem:: Expiata ẽ enim¬
tum. hoc est peccatum proprio peccato damnauit. Xp̃rdũ
cum a peccato crucifigitur qui ẽ satanas. peccauit peccatum
in carne corporis saluatoris .: Quo facto damna uit dr̃p&¬

Expanded text:
hic res: illic quae Dei sunt, hic Deus ipse. Quoniam quod impossibile hic res: illic quae Dei sunt, hic Deus ipse. Quoniam quod impossibile erat Legis, in quo infirmabatur per carnem, Deus Filium suum mittens in similitudinem carnis peccati, de peccato damnmandatum Legis implere; quia subjecti eramus peccato. Ob hoc Deus Filium suum misit in similitudinem carnis peccati. Haec est similitudo carnis; quia quamvis eadem caro sit, quae et nostra; ipse in illa peccavit. Ideo enim virginalis uterus electus est ad partum Dominicum, ut in sanctitate differret caro Domini a carne nostra; in causa enim similis est, non in qualitate pcarnis, non eamdem habuit nativitatem; quia pectum, hoc est peccatum peccato proprio damnavit. Christus enim cum a peccato crucifigitur, qui est Satanas, peccavit peccatum in carne corporis Salvatoris: quo facto damnavit D
Abbreviated transcription (Latin):
erat euangelium. Illis aũ quorum sensum inflammabat facta
uirtus ad contradicendum mortis erat odor p̃dicatiofidei:
Vn aergo cum sit fides diuersitatem prestat hominibus: Si cut¬
& solcum sit unus cȩram soluit. lutum stringit. Qu aergo quir
mente o doratus fuerit fidem sic & prafici& illi : Sed dicitur foste:
Si eadem prestat fides quae &lex. curnon etiam ipsa expartȩ
lex mortis dicatur : Morti ficat enim non credentes. Sed
nonita est: fidesenimda ta est quȩ iustificat confugientes
adse ut remittat eis quos lex tener& reos. ut a gentes subfi¬
de liberisint a peccato : Nccm sublege agente sob noxiis
ergo non oboediunt fidei. non occidentur aside sed
alege
Quia non accedentes ad sidem retrenentur alege:
ldeo que omnis quimalo animo odoratur uerba fidei rema¬
dicitur lex spiritalis quia preceptadat perquȩ non p&ceturꝰ
Qui anon peccat spiritalis uocatur emulus superiorum celestiũ¬

Expanded text:
erat Evangelium: illis autem quorum sensum inflammabat facta erat Evangelium: illis autem quorum sensum inflammabat facta virtus ad contradicendum, mortis erat odor praedicatio fidei. Una ergo cum sit fides, diversitatem praestat hominibus; sicut et sol cum sit unus, ceram solvit, lutum vero stringit. Qua ergo quis mente odoratus fuerit fidem, sic et proficiet illi. Sed dicitur forte: Si eadem praestat fides quae et Lex, cur non etiam ipsa ex parte lex mortis dicatur; mortificat enim non credentes? Sed non ita est. Fides enim data est, quae justificat confugientes ad se; ut remittat eis, quos Lex tenet reos; ut agentes sub fide, liberi sint a peccato: nam sub lege agentes obnoxii sunt. Qui ergo non obediunt fidei, non occidentur a fide, sed a Lege; quia non accedentes ad fidem, rei tenetur a Lege: ideoque omnes qui malo animo odorantur verba fidei, remadicitur lex spiritalis; quia praecepta dat, per quae non peccetur, quia qui non peccat, spiritalis vocatur; aemulus superiorum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
insidias euitare : Lexergo sp̃ruitae ipsa & lexfids : Nam & morsi
lex spiritalis est. qui a prohib& peccare : Nontamen uitae quia reis
mortir peccata remitterenon potest ut iuui fic&urmorituros:
Hecuero quicc & peccari non uult &amortereuocat Lex sp̃r uitae
appellatur nonperliteram constans. sed perspm̃ : Quia corde
cati diaperare quae suadere nititur aduersa : Lexuero mortis mor¬
silexest quia mortificat peccatores: : Nam & in alia epła interce¬
tera dicit deauctoritate legis : Siministratiomortis formata
in lapidibus fuit ingloriam : Nonergo mirandum sil ex spirita¬
lis dicatur & lex mortis. Cum & euangelium eodem modositꝰ
dicit enim alio loco interc&era . : Alus odoruitae aduitam. alus
odor mortis ad mortem :: Quos enim opinio uirtutum autrerũ
gestarum uisus aut auditus auttrahebat adfidem : hisodor uitȩ

Expanded text:
insidias evitare. Lex ergo spiritus vitae, ipsa est lex fidei: nam et Moysis insidias evitare. Lex ergo spiritus vitae, ipsa est lex fidei: nam et Moysis lex spiritalis est, quia prohibet peccare; non tamen vitae, quia reis mortis peccata remittere non potest, ut vivificet morituros. Haec vero quia et peccare non vult, et a morte revocat, lex spiritus vitae appellatur, non per litteram constans, sed spiritum; quia corde cricit habitare, quae suadere nititur adversa: lex vero mortis Moysi lex est, quia mortificat peccatores. Nam et in alia epistola inter caetera dicit de auctoritate legis: Si ministratio mortis formata in lapidibus fuit in gloria . Non ergo mirandum si lex spiritalis dicatur, et lex mortis; cum et Evangelium eodem modo sit. Dicit enim alio loco inter caetera: Aliis odor vitae ad vitam, aliis odor mortis ad mortem . Quos enim opinio virtutum, aut rerum gestarum visus aut auditus attrahebat ad fidem, his odor vitae
Abbreviated transcription (Latin):
pristinum sententia obstrtit data in adam .: Iniquum enimerat
soluere sententiam iure de promptam : Idcircomanente senten
hominisalus. quam proprio uitio amiserat: ut licrenatus cre¬
der& quia aduersarius hus deuictus potentia xp̃i non aude¬
r& trans puncta sententia primȩ mortis hominem sibi defen¬
dere cedunato genere adae. nead primȩ originis red deretur
facturam lam totus permanens in mortalis : Nihilergo nunc
& mortis : Securitatem flagitat homini pergratiam dĩ ut
de suggestionibus diaboli non sit sollicitus dummodo spernat illas :
Nihilenim oberunt homini apud mortem secundam : qui alex fids¬
& spr̃liberauit hominem a secundamorte damnato peccato. Nec
obesselam homini quia carni est peccatum. Simodorepugn& illi
memor auxiludĩ ⁊ sed& coronandus est qui peccati in carnema¬
nentis prȩmit consilia : Magnae enim sollertiȩ est domestici hostes

Expanded text:
pristinum, sententia obstitit data in Adam; iniquum enim erat pristinum, sententia obstitit data in Adam; iniquum enim erat solvere sententiam jure depromptam: idcirco manente sentenhomini salus, quam proprio vitio amiserat. Ut hic renatus crederet, quia adversarius ejus devictus potentia Christi non auderet, transpuncta sententia primae mortis, hominem sibi defendere, adunato genere Adae, ne ad primae originis redderetur facturam, jam totus permanens immortalis. et mortis. Securitatem flagitat homini per gratiam Dei, ut de suggestionibus diaboli non sit sollicitus, dummodo spernat illas; nihil enim oberunt homini apud mortem secundam; quia lex fid liberavit hominem a morte secunda, damnato peccato: nec obest jam homini, quia carnis inest peccatum, si modo repugnet illi, memor auxilii Dei: sed et coronandus est, qui peccati in carne manentis premit consilia; magna enim solertia est domestici hostis
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & cum dicit de corpore mortis. ostendit alud essecorp:
non mortis: Igitur ego ipse mente seruio legidĩ  Legidĩ¬
peccati : Egoipse idest qui liberatus sum decorporemor¬
catus scõ spũ adiuuante malas suggestiones potest spernere.
Red: ditaẽ enim illi auctoritas qua audeat resistere inimico.
Quienim lamnon est obnoxius mini me poterit in dagari inuitur:
caro enim quiciuditium non hab& nequeca paxẽ discer¬
nendi estenim bruta natura non potest inimico aditum
claudere : ne ueniens introeat. atque animo contraria
suadeat : Ac perhoc carneat seruio legi peccati.: Cumenim
unus homo carne const& & anima : exilla parte quac sapit dõ
seruaͥt Ex altera aũ parte qua stolidus est: legi peccati: Si aũ
homo in eo quo factus est perdurass& non ess& potestas ini¬
mico ad carnem eius accedere. & animae contraria susurrare :
Vt aũtatus homominime reparatur fuis s& xp̃i gratia cdstatũ

Expanded text:
Nam et cum dicit: De corpore mortis, ostendit aliud corpus esse Nam et cum dicit: De corpore mortis, ostendit aliud corpus esse non mortis. Igitur ego ipse mente servio legi Dei. Legsti. Ego ipse. Id est, qui liberatus sum de corpore morcatus, Spiritu sancto adjuvante malas suggestiones potest spernere: reddita enim est illi auctoritas qua audeat resistere inimico. Qui enim jam non est obnoxius, minime poterit indagari invitus; caro autem quia judicium non habet, neque capax est discernendi, est enim bruta natura, non potest inimico aditum claudere, ne veniens introeat, atque animo contraria suadeat, ac per hoc: Carne, ait, servio legi peccati. Cum enim unus homo carne constet et anima, ex illa parte qua sapit, Deo servit, ex altera autem qua stolidus est, legi peccati. Si autem homo in eo quod factus est perdurasset, non esset potestas inimico ad carnem ejus accedere, et animae contraria susurrare. Ut autem totus homo minime reparatus fuisset gratia Dei ad statum
Abbreviated transcription (Latin):
hanc liberatus est homo Ut qui amorses deditlegem :
deditq & dñrꝰ duae dicantur un atamen intellegatur.
quantum cdsensum aut proui dentiam pertin& : Illa
enim initiatrix est salutis. hȩc uero consum matrix: Sed ñ¬
dico hanc partem legis quae inneo memis est. & circũ cisio
ne & escis. sed quae ad sacramentum dĩ pertin& & discipli¬
nam: Eratia ergodĩ per xpm̃ liberatus ẽ homo decorpo¬
remortis huur: hancdicit mortem quam supra ostendit in
necem hominis perpeccatum inuentam apud inferos quae
appellatur secunda : Corpus aũ mortis ẽcuncta peccatMul¬
ta enim unum corpussunt singula quasi membra uno acture
inuenta: ex quibus homo ereptus gratiadi perbaptismum
supra dictam mortem euasit : Neque enim in carneo corpore
positus deeo ipso ereptum sedicer& sed hoc corpus dixit᷑ supe¬
rius perbaptismum & obseruantiam legis destrui significat:

Expanded text:
hanc liberatus est homo, ut quia Moyses dedit legem, hanc liberatus est homo, ut quia Moyses dedit legem, deditque et Dominus, duae dicantur: una tamen intelligatur, quantum ad sensum et providentiam pertinet. Illa enim initiatrix est salutis, haec vero consummatrix. Sed non hanc partem legis dico, quae in neomeniis est et in circumcisione et in escis; sed quae ad sacramentum Dei pertinet et disciplinam. Gratia ergo Dei per Christum liberatus est homo de corpore mortis hujus. Hanc dicit mortem, quam supra ostendit in necem hominis per peccatum inventam apud inferos, quae appellatur secunda: corpus autem mortis est cuncta peccata; multa enim unum corpus sunt, singula quasi 69 membra uno auctore inventa, ex quibus homo ereptus gratia Dei per baptismum, supradictam mortem evasit. Neque enim in carneo corpore positus, de eo ipso ereptum se diceret: sed hoc corpus dixit, quod superius per baptismum et observantiam Legis destrui significat.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ipsa est lex spiritalis siuemorsi quȩ uocatur lexdi
Peccati uero lex eadem᷑ quȩ  illa quam in membris dicituiden
quae contradicit legimentis nraẽ: Infelixego homo quis
quinascitur subpeccato ⁊  Num quid non uere in fe¬
lix est homo quin hanc hereditatem prȩuaricationis
successit hostem secum habens peccatum per quod adi¬
tum habeat aedillum satanas.: Gradus enim fabri cau
ccdam per quos afilias eius exspoliator ascendat nisi dem̃¬
tissimus dñs motus miseri cordia gratiam suam per
xp̃m̃ dediss& ut releuatum genus hominum remis¬
sione p&catorum accepta: Dec&ero possit resipiscere
presso &cdam nato peccato : Potest enim ex onaratus
mclis & purgatus resistere aduersario potestate secep¬
ta contra illum dumadiuucctur cdõ: Hic quasi legem
fidei terciam inducit potiarem quem & gratiam uocat :
exlegetamen spĩtocli quae originem hebeat. qui cper

Expanded text:
tis ipsa est lex spiritalis, sive Moysi, quae vocatur lex Dei: tis ipsa est lex spiritalis, sive Moysi, quae vocatur lex Dei: peccati vero lex eadem est quae et illa, quam in membris dicit videri, quae contradicit legi mentis nostrae. Infelix ego homo, quisquia nascitur sub peccato. Numquid non vere infelix est homo, qui in hanc haereditatem praevaricationis successit, hostem secum habens peccatum, per quod ad illum aditum habet Satanas? Gradus enim fabricavit Adam, per quos ad filios ejus exspoliator ascendit, nisi clementissimus Dominus motus misericordia gratiam suam per Christum dedisset; ut et relevatum genus humanum remissione peccatorum accepta, de caetero possit resipiscere, represso et damnato peccato. Potest enim exoneratus malis et purgatus resistere adversario, potestate recepta contra illum, dum adjuvatur a Deo. Hic quasi legem fidei tertiam inducit potiorem, quam et gratiam vocat: quae ex lege tamen spiritali originem habet; quia per
Abbreviated transcription (Latin):
mlegem membris meis repugnantem legimentis
meae: &captiuum me ducentem in legi peccati quod
est in membrismeis.: Quas leges memorat: ex quib:
unam in membrissuis uidere flagitat. idestin exteriore
homine qui est caro ł corpus: hȩc est lex aduersa h&e repugi¬
nat animo tradens illum captiuum in conditione neultra
lexmorsi ł naturalis quȩ in estanimo : hȩc pressaẽ uolentia p&¬
cati: Neglegentia quidem sua: qui cedum diligit urtia subie¬
cit sepeccato ut ipsa consuetudine teneretur captiua : Domi¬
natur enim homini consuetudo quattuor quidem leges nominł
Primum legem spiritalem : qua e est &iam naturalis. quȩ reforma¬
taese permorsen & posita in auctoritate . ipsa ẽ dilex: de in de
legem mentir consentientem legidĩ: Tertialegem peccati
quam expreuaricatione primi hominis in mem brsdicit
hiccbitare : Qucerta uero quȩ in membris uidetur dum
suggent mala &recedit: Sed heleges iteratȩ quattuor
uidentur cum sint duȩ. id est boni & mali : lexenimmen¬

Expanded text:
meis repugnantem legi mentis meae et captivum me ducentem in legem peccati quae est in membris meis. Duas leges memorat ex quibus unam in membris suis videre se flagitat, id est, in exteriore homine, qui est caro vel corpus. Haec est lex adversa, haec repugnans animo, trahens illum captivum in conditionem peccatilex Moysi, vel naturalis, quae est in animo. Haec pressa est violentia peccati, negligentia quidem sua, quia dum diligit vitia, subjicit se peccato, ut ipsa consuetudine teneretur captiva; dominatur enim homini consuetudo. Quatuor quidem leges nominat: primam legem spiritalem, quae est etiam naturalis, quae reformata est per Moysen, et posita in auctoritate, ipsa est Dei Lex: deinde legem mentis consentientem legi Dei: tertiam legem peccati, quam ex praevaricatione primi hominis in membris dicit habitare: quartam vero quae in membris videtur, dum mala suggerit, et recedit. Sed hae leges iteratae quatuor videntur, cum sint duae, id est, bona et mala. Lex enim men
Abbreviated transcription (Latin):
cendototum hominem significat: Aitenim. Uidebit omnis caro
corpus appellauit : Proter ea quod anima dumpeccat car dicatur:
hoc enim uocatur quod sequitur sicut sepeiam duai: Simili modo dnr
cum in passione sua diuinitatem suam minime formidare uell&
intellegi sed homines eẽ mestitiam ait: Sp̃s quidem promptus car¬

Expanded text:
cendo totum hominem significavit; ait enim: Videbit omnis caro cendo totum hominem significavit; ait enim: Videbit omnis caro corpus appellavit, propterea quod anima, dum peccat, caro dicatur; hoc enim vocatur, quod sequitur, sicut saepe jam dixi. Simili modo et Dominus cum in passione sua divinitatem suam minime formidare vellet intelligi, sed hominis esse moestitiam, ait: Spiritus quidem promptus es
Abbreviated transcription (Latin):
propter iustificationem: Peccati causa corpus mortuum asse¬
peruenire : Sp̃renim dinescit pecare : Adiustificationem enĩ
datur ut adiutorio suo iustific& : Irgo p&care qui a nescitauta ẽ.
morienim non potest. quicperp&catum mors: Ac perhoc
sibi peccator oberit non spũi quȩ maccepit: N& enim sp̃sent
in causa qui uult iustificare: Signumenim iustificationis hoc
est in homine : utperid quod habitat in eo iustificatus appareat
eẽ filiusdi : Nonenim inficto homine neque in corpore sub
enim denuo carnaliter uiuat desertur abspũ scõ in iniustitia sua
moietur: Corpusaũ dicenr totum hominem significat mori
peccati causa: Sicut &a prophȩta subuocabulo animae totur
homo significatur. Quasi a parte ad totumꝰ aitenim. Anima
quae peccat ipsa moriatur .:: Num quid sine corpore hiccorpus
prototo homine posuit. ille animam: et alius proplieta carnem di¬

Expanded text:
propter justificationem. Peccati causa corpus mortuum assepropter justificationem. Peccati causa corpus mortuum assepervenire. Spiritus enim Dei nescit peccare; ad justificationem enim datur, ut adjutorio suo justificet. Ergo quia peccare nescit, vita est; mori enim non potest, quia per peccatum mors: ac per hoc sibi peccator oberit, non Spiritui, quem accepit. Nec enim Spiritus erit in causa, qui vult justificare. Signum enim justificationis hoc est in homine, ut per id quod inhabitat in eo, justificatus appareat esse filius Dei; non enim in ficto homine, neque in corpore subdautem denuo carnaliter vivat, desertus ab Spiritu sancto, in injustitia sua morietur. Corpus autem dicens, totum hominem significat mortuum peccati causa, sicut et a propheta sub vocabulo animae totus homo significatur, quasi a parte totum; ait enim: Anima quae peccat, ipsa morietur . Numquid sine corpore? Hic corpus pro toto homine posuit, ille animam. Et alius propheta carnem di
Abbreviated transcription (Latin):
non esse in carne sicdsentientes io hanni aplomun¬
dum non diligunt: Sententia enim homini suam
quacsi fingit naturam aithoc appelletur quod sentit.
Sitamen sp̃s dĩ lebitat in uobis. : Hocideo ambiguaedixit
qui o in legemꝰ ducti. non adhuc perfectȩ erant fidei.
ratam uersentur. custodientes legem naturae inspũ esse di¬
cantur. quiccsprdĩ in eo habitaren on potest qui carnalia sequit
go dicit quia supra dictir erroribur qui subiectus est ad xp̃m
non pertin& : Spm̃ enimeius non hab& quem ut filius dĩ ess&
acceperat : Ducebus enim ex causis deserit hominem sc̃r sp̃s :
Cum aut sensum carnis hab& aut gesta : Itaque perhaec quaemo¬
n& adbonam conuersationem hortatur. Quã uisenĩ
bonitate dĩ ergantur homines oneranturtam filiidi uocati
nisi sic uixerint ne in digni concesso nomine uideantur
Corpus quidem mortuum est propterpeccatum : sp̃r uero uita

Expanded text:
non esse in carne, si assentientes Joanni apostolo, munnon esse in carne, si assentientes Joanni apostolo, mundana non diligant; sententia enim hominis suam quasi fingit naturam; ut hoc appelletur, quod sentit. Si tamen Spiritus Dei habitat in vobis. Hoc ideo ambigue dicit, quia in Legem inducti, non adhuc perfectae erant fidei: rata versentur juxta legem naturae, in spiritu esse dicantur; quia Spiritus Dei in eo habitare non potest, qui carnalia sequitur. go dicit, quia qui supradictis erroribus subjectus est, ad Christum non pertinet; Spiritum enim ejus non habet, quem ut filius Dei esset, acceperat. Duabus enim ex causis deserit hominem Spiritus sanctus; cum aut sensum carnis habet, aut gesta. Itaque per haec quae monet, ad bonam conversationem hortatur; quamvis enim bonitate Dei erigantur homines, onerantur tamen filii Dei vocati, nisi sic vixerint, ne indigni concesso nomine videantur. Corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus vera vita
Abbreviated transcription (Latin):
mortuorum corpora ut resurgant : quia stultum est
in quiunt ut dr̃ facer& ultra quam sapit homo . Acper¬
hoc non fecit : õ prudentes mundi qui putant dm̃ non
debere aliter facere quam fecit : Condita cebeo creatura
ut ipse similes creaturis putetur: Sic cȩcati sunt neui¬
deant quedem contumelicem dõ faciant: Opus enim
quodad laudem suam prȩdicandum facere dignatus ẽ
istiuitupe rantes incredulum &stultum asserunt.
acper hoc di legi subiecta esse non potest ista carnis
prudentia : ad hocenim studium suum exacuent utdõ
ges tes repugnent: Quienim in carne sunt dõ placere
pientiae student per quam legidĩ repugnent :
Quicquid enim contralegem dĩ est carnale est: quia ex
mundo est: Totus enim mundus caro est: Omne
enim ui sibile carni deputatur : Cognita enim sunt
carnis. immo elementa carnis: Ideoque quimunda¬
nis rebus & causis obtemper& in carneest: Nos au
non estis in carne sed inspũ.: In carnepositi dicuntir

Expanded text:
mortuorum corpora resurgerent; quia stultum est, mortuorum corpora resurgerent; quia stultum est, inquiunt, ut Deus fecerit ultra, quam sapit homo. O prudentes mundi, qui putant Deum non debere aliter facere, quam facit ab eo condita creatura; ut ipse similis creaturis putetur! Sic caecati sunt, ne videant qualem contumeliam Deo faciunt. Opus enim quod in laudem suam praedicandam facere dignatus est, isti vituperantes, 72 incredulum et stultum asserunt: ac per hoc Dei legi subjecta esse non potest ista carnis prudentia; ad hoc enim studium suum exacuunt, ut Dei gestis repugnent. Qui enim in carne sunt, Deo placeredi sapientiae student, per quam Dei legi repugnent. Quidquid enim contra legem Dei est, carnale est; quia ex mundo est; totus enim mundus caro est: omne enim visibile carni deputatur; cognata enim sunt carnis, immo elementa carnis. Ideoque qui mundanis rebus obtemperat, in carne est. Vos autem non estis in carne, sed in spiritu. In carne positi, dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
enim huiusmorr. Prudentia enim ideo dicitur. cum rer
stulta sit quae secularibus hominibus errores ex ui sibi libcon¬
cepti siue insensu. siue in actu contralegem dĩ Prudentia
uidentur: maxime qui a omnis industria & astuna illorũ
in eo est ut pecc&: Sapere enim sibi uidentur sistud diligen¬
ticuscurent cum niltam stultum sit quam peccare::¬
Prudentia autem sp̃s uita et pax. ⁊ Uere h& est sapien¬
cumpace. Idest sine in quietudine: Vbi enim perturbati
o. & penaest: Quõ sapientia carnis inimica est dõ
Regienim dĩ non est subiecta. necenim potest:: Non carnẽ
dixit inimicam sed sapientiam carnis: Idest non substan
deerrore : Scepienti a ergo carnis est primo in loco astis¬
rum abhominibus prȩsumpta disputatio: De in de uisibi¬
lium obl&tatio : Hec enim dõ sunt inimica qui a elem̃¬
torum dnm̃ &opificem mundi hisco s quant quae fac̃
astruentes nihil possefieri quam mundi contin& ratio:
Quecm obrem negant dnm̃ fecisse ut uirgo parer& aut

Expanded text:
erat mortem. Prudentia enim ideo dicitur, cum res stulta sit, quia saecularibus hominibus errores ex visibilibus concepti, sive in sensu, sive in actu, contra legem Dei prudentia videntur, maxime quia omnis industria et astutia illorum in eo est, ut peccent. Sapere enim sibi videntur, si istud diligentius curent, cum nihil stultius sit, quam peccarePrudentia autem spiritus vita et pax. Vere haec est sapiencum pace, id est, sine inquietudine: ubi enim perturbatio oena non est. Quoniam sapientia carnis inimica est Deo; legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest. Non carnem dixit inimicam, sed sapientiam carnis; id est, non substande errore. Sapientia ergo carnis est primo in loco astrorum ab hominibus inventa disputatio, deinde visibilium oblectatio. Haec inimica Deo sunt; quia elementorum Dominum, et opificem mundi his coaequant, quae fecit, astruentes nihil posse fieri, praeter quam mundi continet ratio. Quamobrem negant Deum fecisse, ut Virgo pareret, aut
Abbreviated transcription (Latin):
in habitat qđ aliud cogit facere quod uult homo ellex:
Conde lator eni legidĩ scđm interiorẽ hominẽ : Mnimã oblectaridt̃
quȩ alege traduntur. hio interior homo quia Non in animo habitat
peccatũ sed in carne : quia est exorigine carnis peccati & pertradu
cem omnis caro fitpeccati In arimo aũ non permittitur habitare

Expanded text:
 habitat, quod aliud cogit facere, quam quod vult homo et Lex. Condelector enim Legi Dei secundum interiorem hominem. Animum his oblectari dicit, quae a Lege traduntur: hic est interior homo; quia non in animo habitat peccatum, scem omnis caro fit causa peccati, anima vero non traducitur, et ide