comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erat: qr totus ubiq: quia suȩ pre¬
sentia maiestatis sine lahore regenꝰ.
& sine honere continens qđ fecit.
Et mundus eum ñ cognouit: qr
lux in tenebris lucet: & tenebre
eam ñ cõprehendert. Mundum
namq dicit hoc loco. homines
mundi amore deceptos. acq in he¬
rendo creature ab agnos endaere¬
toris sui maiestate reflexe. In ꝓ¬
pria uenit: quia in mundo que
ꝑ diuinitatẽ fecit: ꝑ huinanitatẽ
apparuit. In ꝓpria uenit. quia in
gente iudea quã sibi pͥceteris natio¬
nibus speciali gr̃a copulauerat in¬
canari dignatus ẽ. In mundo gͦ erat.
carnationẽ. Uenire quipe uel abire
tem. mundus eum ñ cognouit: digna¬
tus ẽ uenire in mundũ ꝑ humant.¬
dem: ut uel sic eum mundus cognoᷤᷤ¬
ceret. Sed uideamꝰ qͥci sequitur. In
ꝓpria uenit: & sui eum ñ receꝑunt.
Quẽ enĩ in potentia dectatis cuncta
ipsum in carnis infirmitate mira¬
culis choruscantẽ. reciꝑe noluert̃.
Et qđ grauꝰ est. sui eum ñ recepe¬

Expanded text:
rat, quia totus ubique, quia suae praesentia majestatis sine labore regens, et sine onere continens quod fecit. Et mundus eum non cognovit, quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Mundum namque dicit hoc in loco homines mundi amore deceptos, atque inhaerendo creaturae a cognoscenda creatoris sui majestate reflexos. In propria venit, quia in mundo, quem per divinitatem fecit, per humanitatem natus apparuit: in propria venit, quia in gente Judaea quam sibi prae caeteris nationibus speciali gratia copulaverat, incarnari dignatus est. In mcarnationem. Venire quippe vel abire,tem, mundus eum non cognovit: dignatus est venire in mundum per humanitatem, ut vel sic eum mundus cognosceret. Sed videamus quid sequitur: In propria venit, et sui eum non receperunt. Quem enim in potipsum in carnis infirmitate, miraculis coruscantem recipere noluerunt. Et quod gravius est, sui eum non recepe
Abbreviated transcription (Latin):
te cõprehendi: Cuiꝰ auctor ac mo.¬
derator augustus tanta iuxta fiden
historiarum. xii. annis circa tẽpꝰ
natiuitatis dñioe pace regnauit: ut
tam forinsecis quã ciuilib bellis toto
orbe sopitis: sp̃uale ꝓpħe presagiũ
etiam ad litteram uideat᷑ implesse.
Qui uidelicet ꝓpħa cũ mistica dis¬
pensationẽ xp̃i uoce p̾cineret dicẽs.
& erit in nouissimis dieb preparatꝰ
mons domꝰ dñi in uertice̾ monciũ:
s. eleuabit᷑ suꝑ colles. & fluent ad
eũ om̃s gͣs. post pauca etiã tẽporiꝰ
illiꝰ sacratissimi statũ describere eu¬
rauit. Et conflabunt inqͥt gladio
suos in uomeres: .ẜ. lanceas suas in
falces. Non leuabit gens contra
gentẽ gladiũ: nec exercebunt᷑ ultͣ

Expanded text:
te comprehendi? Cujus auctor ac mote comprehendi? Cujus auctor ac moderator Augustus, tanta, juxta fidem historiarum, duodecim annos circa tempus nativitatis dominicae pace regnavit, ut tam forinsecis quam civilibus bellis toto orbe sopitis, spiritale prophetae praesagium etiam ad litteram videatur implesse. Qui videlicet propheta cum mystica dispensationem Christi voce praecineret dicens: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et fluent ad eum omnes gentes . Post pauca etiam temporis illius sacratissimi statum describere curavit: Et conflabunt inquit gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Non levabit gens contra gentem gladium, nec
Abbreviated transcription (Latin):
a cesare augusto: ut cam.¬
describeretur uniuersus orbis.¬
dĩ filius sicut parentes sibi
quos uoluit. & locũ natiuitatis
quẽ uoluit elegit: eosq ad ipsum
locũ priusquã nasceret᷑ quo modo
uoluit aduexit: ita etiam tẽꝑe
qͦ uoluit. immo quo ipse una cũ
patre & sp̃u scõ a scłis disposuerat.
mundũ ut saluaret intrauit.
Quomͦ enĩ de uirgine matre natꝰ.
uirginitatis sibi głam & angłicũ
castimoniȩ decus ostendit ee. gra¬
tissimũ: sic quoq pa catissimo scł
tẽpore ꝓcreatus qr pace̾ magno.¬
pere quereret. atq amaret edocu¬
it: quia pacis caritatisq sectatores.
semꝑ inuisere dignaret᷑ indicauit:
iuxta qͦd ipse fidelib ꝓmittens
ait. Ubi enĩ sunt duo uel tres con¬
gregat in nomine meo: ibi sum in
medio eoꝵ. Quod enĩ maius regni
qͥetissimi & pulcherrimȩ quantum
ad hoĩes potuit eẽ. pacis indiciũ:
quã una totum orbem descriptio¬
ne conclitdi. eodẽ cunctos late longe¬
q mundi fines: census numinisma.¬

Expanded text:
a Caesare Augusto, ut describeretur universus orbis.Filius sicut parentes sibi quos voluit, et locum nativitatis quem voluit, elegit, eosque ad ipsum locum priusquam nasceretur quomodo voluit advexit, ita etiam tempore quo voluit, imo quo ipse una cum Patre et Spiritu sancto a saeculis disposuerat, mundum ut salvaret intravit. Quomodo enim de virgine matre natus, virginitatis sibi gloriam et angelicum castimoniae decus ostendit esse gratissimum, sic quoque pacatissimo saeculi tempore procreatus, quia pacem magnopere quaereret atque amaret edocuit, quia pacis charitatisque sectatores semper invisere dignaretur, indicavit. Juxta quod ipse fidelibus promittens ait: Ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Quod enim majus regni quietissimi, et pulcherrimae, quantum ad homines, potuit esse pacis indicium, quam una totum orbem descriptione concludi, eodem cunctos longe lateque mundi fines census numisma
Abbreviated transcription (Latin):
ore recolimus: & diuina pariter &
humanã eiꝰ naturã. ñ annuo s conti¬
nuo semꝑ amplectam᷑ amore: diuinã
ꝑ quã creati sumꝰ cũ non essemus:
humana ꝑ quã recreati sumus. cum
ꝑditi essemus. Et quidẽ diuina condi¬
toris nr̃i uirtus. sine assuͣptione hu¬
manitatis nos recreare erat idonea:
humana aute enisdẽ redẽptoris nr̃i
infirmitas. sine assumente se. & in ha.¬
bitante in se. & oꝑante ꝑse diuinita¬
te. nos recreare nequiuit: atq ideo
nobis: ut ꝑ cognitũ nob hominis
habitũ. nobiscũ cou̾sando congrue¬
re: nos alloquendo instruere: no¬
bis uiuendi uiam prebere. ꝓ nob̾
contra hostẽ cõfligere nr̃am mortẽ
moriendo ac resurgendo posset des¬
truere: ꝑ coeternã uero patri diuini¬
tatem nos internis unuificando ad
diuina sustolleret: remissionẽ no
onem oꝑum. ñ solum nos ad ui¬
dendã głam clarificatȩ suȩ ꝑduce¬
re humanitatis. s & incõmutabilẽ

Expanded text:
one recolimus, et divinam pariter et one recolimus, et divinam pariter et humanam ejus naturam non annuo, sed continuo semper amplectamur amore. Divinam, per quam creati sumus, cum non essemus; humanam, per quam recreati sumus, cum perditi essemus. Et quidem divina conditoris nostri virtus, sine assumptione humanitatis nos recreare erat idonea: humana autem ejusdem Redemptoris nostri infirmitas, sine assumente se, et inhabitante in se, et operante per se divinitate, nos recreare nequivit. Atque ideo nobis, ut per cognitum nobis hominis habitum nobis conversando congruere, nos alloquendo instruere, nobis vivendi viam praebere, pro nobis contra hostem confligere, nostram mortem moriendo ac resurgendo posset destruere: per coaeternam vero Patri divinitatem nos interius vivificando ad divina sustolleret, remissionem nobonem operum non solum nos ad videndam gloriam clarificatae suae perduceret humanitatis, sed et incommutabilem
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ dono st̃ mirifice̾ refecti. Quibus
om̃ib manifeste cognouert̃: quod
illi solum homini qͥ eẽt in diuinita¬
te unigenitus a patre conueniret.
Qd̃ autẽ seqͥtur plenũ gr̃ȩ & uerita¬
tis: gr̃a plenꝰ erat. idẽ hõ xp̃e iħs.
cui singulari munere precetis mor¬
talib datũ ẽ ut statĩ ex quo inuto
uirginis concipi. & hõ fieri incipe¬
ret.⁊ uerus cẽt &. ds. Unde & eadẽ
głosa semꝑ uirgo maria. nͨ solum
hominis xp̃i: s & dei genitrix rec.¬
te credenda. & c̾fitenda ẽ. Idẽ ue.¬
ritate plenꝰ erat:. & ẽ ipsa uidelicet
uerbi diumitatẽ: que hominie illum
singularit᷑ electũ. cũ quo una ꝑsona
xp̃i ẽẽt. assumere dignata ẽ: non
aliqͥd suȩ diuinȩ substantiȩ ut he.¬
retici uolunt ad faciendã hominiᷤ
naturã cõmutanis: s ipsa apud pa¬
tre manens totũ qđ erat. totã de se¬
mine dauid naturã ueri hominis quã
ñ habebat suscipiens. Unde oporcet
nr̃i natiuitate hodie annua deuoti¬

Expanded text:
 dono mirifice refecti; quibus omnibus manifeste cognoverunt quod illi solum homini qui esset in divinitate unigenitus a Patre, conveniret. Quod autem sequitur: Plenum gratiae et veritatis. cui singulari munere prae caeteris mortalibus datum est ut statim ex quo in utero Virginis conciperetur, homo fieri inciperet verus esse Deus. Unde et eadem gloriosa semper virgo Maria, non solum homgulari munere prae caeteris morVirginis conciperetur, homo fieri inciperet verus esse Deus. Unde et eadem gloriosa semper virgo Maria, non solum hominion aliquid suae divinae substantiae, ut haeretici volunt, in faciendam hominis naturam commutans; sed ipsa apud Patrem manens, totum quod erat, totam de semine David naturam veri hominis, quam non habebat, suscipiens. Unde oportet,nostri nativitatem hodie annua devoti
Abbreviated transcription (Latin):
siue uita carens apparuit. omẽ
hoc inspiritalis fa ctoris ratio¬
ne quasi semꝑ uixerat & uiuit:
ñ quia coeternũ est creatori qͦd
creauit: s qr coet᷑na ẽ illi racio
uoluntatis suȩ in qua ab ȩt̾no
habuit & habet. quid & quan¬
do crearet: qualit̃ creata guber¬
net ut maneant: ad quẽ finem
quitur. Etuita erat lux homi¬
nũ. Quo uerbo aꝑte docetur:
quod ipsa iutalis ratio. ꝑ quã
omĩa disposita sunt s regunt᷑:
non omne creaturã s raciona¬
bilẽ tantũ ut saꝑe possit illu.

Expanded text:
sive vita carens apparuit, omne sive vita carens apparuit, omne hoc in spiritali factoris ratione quasi semper vixerat, et vivit: non quia coaeternum est Creatori quod creavit, sed quia coaeterna est illi ratio voluntahabuit et habet quid et quando crearet, qualiter creatum gubernet ut maneat, ad quem finem quitur: Et vita erat lux hominum. Quo verbo aperte docetur quod ipsa vitalis ratio, per quam omnia disposita sunt et reguntur, non omnem creaturam, sed rationabile
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista: cum ait. Hoc erat
in principio apũd dm̃. Idẽ. hoc
uerbũ qͦd ds ẽ. non ex tempore
ceꝓit: s in pͥncipio erat cls apus
dm. Item fuere ueritatis inimic
qui xpͣm & ante partũ uirginis
fuisse iam ñ negarent: non tam̃
natũ ex patrẽ. s factum a patre:
ẜ. ideo minorẽ patre. qr creatu.¬
ram crederent. Etiam hos dãp¬
nat eu iangelicus sermo: qui di¬
cit. Omĩa ꝑ ipsum facta sunt: ꝙ.
sine ipso factum ẽ nichil. Si enĩ
nichil creaturarũ sine ipso factũ¬
est: patet ꝓfecto. qr ipse creatura
ñ est. ꝑ quẽ omĩs creatura facta
est. Etͥ ne quis audiens factam ꝑ
let facere creatur. quã ab ętͣno
nonquã ante fecisiet: manifeste
docet euangłista factam quidẽ
in tẽpore creaturã s in eterna
creatoris sapientia. quando &
qualis crearetur semꝑ fuisse dspo¬
itũ. Et hoc ẽ quod ait. Quod fac¬
lum ẽ in ipso uita erat Iẽ qaod
factũ intempore siue uiui

Expanded text:
evangelista, cum ait. Hoc erat evangelista, cum ait. Hoc erat in principio apud Deum. Id est, hoc Verbum quod Deus est, non ex tempore coepit, sed in principio erat Deus apud Deum. Item fuere veritatis inimici qui Christum et ante partum Virginis jam fuisse non negarent, non tamen natum ex Patre Deum, sed factum a Patre, et ideo minorem Patre, quia creaturam, crederent. Etiam hos damnat evangelicus sermo, qui dicit: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Sil creaturarum sine ipso est factum, patet profecto quia ipse creatura non est, per quem omnis creatura facta est. Et ne quis audiens factam peubito vellet facere creaturam, quam ab aeterno nunquam ante fecisset, manifeste docet evangelista factam quidem in tempore creaturam, sed in aeterna Creatoris sapientia, quando et qualis crearetur, semper fuisse dispositum, et hoc est quod ait: Quod factum est, in ipso vita erat. Id est, quod factum in tempore, sive vivum,
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur in ꝓuerhus. Dñs posse¬
dit̾ me incio uiarũ suarũ: ante.¬
quam quiquã faceret a prin¬
CIGIo: ordinata sum ab eterno.¬
m fuere heretici: qui tres
dicerent. Idem ds quando uult
pater e pando uult filius est.
errorem: subiungit. Et uerbũ
erat apudd dm̃. Si enĩ alius apud
alium erat: duo sunt ꝓfecto pa¬
ter & filius. .&. non unus ipse mnd.¬
est: quasi mutabilis sit diuine
substantiȩ natura: cum aꝑtissins
iacobus dicat apłs. Apud quẽ il
ẽ transmutatio: nec ui cisitucuns
obumbratio. Item fuere quidall
praui dogmnatis auctores: qͥ ap̃i
hominẽ tantũ confitentes: dm̃
prorsus eẽ nͨ creclerent. Quos
consequender opprimit: gum
ait. Et ds̃ erat uerbũ. fuere
alii. qui dm̃ qudem illum sed ex
tempore incarnationis factum:
non autẽ ȩternũ ante scła natũ
a patre putarent. Unde quicłã
talium dixisse cõmemoratur. Nõ
ego si uolo. possũ fieri scdm ipsũ.
Et hoꝵ nefandã refellit sententiã

Expanded text:
loquitur in Proverbiis: Dominus posseloquitur in Proverbiis: Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio, m fuerunt haeretici qui, tres dicerent: Idem Deus qpater est, quando uult, filius est, errorem, subjungit: Et Verbum erat apud Deum. Si enim alius apud alium erat, duo sunt profecto Pater et Filius, et non unus. Ipse moest: quasi mutabilis sit divinae substantiae natura, cum apertissime Jacobus dicat apostolus: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. . Item fuere quidam pravi dogmatis auctores, qui Christum hominem tantum confitentes, Deum prorsus esse non crederent: quos consequenter exprimit , cum ait: Et Deus erat Verbum. Fuere alii qui Deum quidem illum, sed ex tempore incarnationis factum, non autem aeternum ante saecula natum a Patre putarent. Unde quidam talium dixisse commemoratur: Non ego si volo, possum fieri secundum ipsum. Et horum nefandam refellit sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
ne: ille uerum confirmat eẽ. dm̃
dicens. & d̃s erat uerbũ. Alii
hominẽ eum apud homines
tẽporalit̾ conuersatũ: ille dm̃
apud dm̃ in pͥncipio manentẽ
ostendit dicens. Hoc erat in pͥncipio
apud dm̃ Alii magnalia: q̃ in hoĩe
gessit ꝑhibent: ille qd om̃em creatu¬
rã uisibilẽ & inuisibilẽ ꝑ ipsũ deus
pat̃ fecerit docet dicens. Omnia
per ipsum facta sunt : & sine
ipso factum est nichil. Et mire
beatus ioħes in iicio euangelii
sui de diuinitate saluatoris . ꝙ. fi.¬
dem recte credentium sublimiter
imbuit: & hereticoꝵ ꝑfidiam po¬
tenter exuperat. fuere namq he¬
retici: qui dicerent. Si gͦ natus ẽ.
xp̃s: erat tempus qͣndo ille ñ erat.
Quos primo sermone redarguit:
cum ait. In principio: erat uer.¬
bum. Neq uero ait. in principio
non tẽpore ortum. sed in ortu tẽ.¬
porum existentem: ac ꝑ hoc sine
ullo temporis iNcio de patre na.¬
tum monstraret: iuxta quod ipse

Expanded text:
nem, ille verum confirmat esse Deum, nem, ille verum confirmat esse Deum, dicens: Et Deus erat Verbum. Alii hominem eum apud homines temporaliter conversatum, ille Deum apud Deum in principio manentem ostendit, dicens: Hoc erat in principio apud Deum. Alii magnalia quae in homine gessit perhibent, ille quod omnem creaturam visibilem et invisibilem per ipsum Deus Pater fecerit, ostendit, dicens: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Et mire beatus Joannes in initio Evangelii sui de divinitate Salvatoris, et fidem recte credentium sublimiter imbuit, et haereticorum perfidiam potenter exsuperat. Fuere namque haeretici, qui dicerent: Si ergo natus est Christus, erat tempus quando ille non erat: quos primo sermone redarguit, cum ait: In principio erat Verbum. Neque vero ait, In principio non ex tempore ortum, sed in exortu temporum jam existentem, ac per hoc sine ullo temporis initio de Patre natum monstraret, juxta quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tum suprentiȩ. ceteris excellentuis
de scĩssuno eiusdẽ pectoris fonte
potauerit. Unde & merito in figu¬
ra quatuor animaliũ. aquile uo¬
lanti cõparatur. Cunctis quippe
auibus aquila celsius uolare: cun¬
cti animantib clariꝰ solis radiis
infigere consueuit obtutus. Et cete¬
ri euangłistȩ quasi in t̾ra ambulant
cũ dño.:⁊ qui temporalẽ eiꝰ genera.¬
tionem pariter & tẽporalia facta
sufficient᷑ exponentes pauca de di¬
uinitate dixerunt: hic autẽ quasi
ad cȩlũ uolat cũ dño: qui ꝑ pau.¬
ca de tẽporalib eiꝰ auctis edisserenᷤ.
ȩternã diuirutatis eiꝰ potentiam.
ꝑ quã om̃ia facta sunt sublimiꝰ
mente uolando. & limpidius spe¬
culando cognouit: ac nob cognos¬
cenclam scribendo contradidit.
Ergo alii euangłistȩ xp̃m ex tẽ¬
pore natum describunt: ioħes
Alii inter homines eum subtto
apparuisse cõmemorant: ille
ipsum apud dm̃ semꝑ fuisse de¬
clarat dicens. Et uerbum erat
apud dm̃. Alii uerũ eum homi¬

Expanded text:
tum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporalia facta sufficienter exponentes, pauca de divinitate dixerunt: hic autem quasi ad coelum volat cum Domino, qui perpauca de temporalibus ejus actis edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii evangelistae Christum ex tempore natum describunt, Joanneerbum. Alii inter homines eum subito apparuisse commemorant, ille ipsum apud Deum semper fuisse declarat, dicens: Et Verbum erat apud Deum. Alii eum verum homi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s est. Uerũ ne qͥs hominũ dubi¬
dec filiũ se dei. & coheredẽ xp̃i posse
fieri: dat exemplũ euangelista. qr
& ipse filius dĩ homo fieri.&. inter
homines habitare dignatꝰ est: ut
humane particeps existendo fragi¬
litatis: homines diuinȩ uirtutis
sue donaret ee participes. Et uerbũ¬

Expanded text:
s est . Verum ne quis hominem dubitet filium esse Dei, et cohaeredem Christi posse fieri, dat exemplum evangelista, quia et ipse Filius Dei homo fieri, et inter homines habitare dignatus sit, ut humanae particeps existendo fragilitatis, homines divinae virtutis suae donaret esse participes. Et Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
hodierna die facta ẽ. scõꝵ¬
L uerbis euangelis¬
tarum mathei uidelicet. & lucȩ ma¬
nifestatam cognouimus: libet ꝙ̃
de uerbi idest diumnitatis eiꝰ ȩt̾ni¬
tate in qua patri manet semꝑ eqͣ.¬
lis. beati iohannis euangeliste dic¬
ta scrutari: qui singłaris priuile¬
gio meruit castitatis. ut oeteris

Expanded text:
hodierna die facta est, sanctorum verbis evangelistarum, Matthaei videlicet et Lucae, manifestatam cognovimus, libet etiam de Verbi, id est, divinitatis ejus, aeternitate in qua Patri manet semper aequalis, beati Joannis evangelistae dicta scrutari, qui singularis privilegio meruit castitat
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo & actione. Grãm uero lucis
pectorib infundere: solius ẽ euis
de quo dr̃. Erat lyx uera: quȩ
illuminat omnẽ homine̾ uenien¬
tem in hunc mundũ: omnẽ iudeli¬
cet qui illuminat᷑ siue naturali in¬
genio: seu sapientia diuina. Sicit
enĩ nemo a se ipso potest eẽ. ita ei¬
am nemo a se ipso sapiens e̾ potest:
s illo illustrante de quo scriptũ ẽ
om̃is sapientia a dño ded est. Quiꝰ
utramq naturã. & diumã uidelicet
qua semꝑ ubiq totꝰ manet: &. hu¬
manã ex qua tempore natus. loco
inclusus apparuit: consequenter
euangelista describit dicens. In mun¬

Expanded text:
verbo et actione. Gratiam vero lucis verbo et actione. Gratiam vero lucis pectoribus infundere, solius est ejus de quo dicitur: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Omnem cet, qui illuminatur sive naturali ingenio, seu sapientia divina. Sicut enim nemo a semetipso esse, ita etiam nemo a semetipso sapiens esse potest, sed illo illustrante, de quo scriptum est: Omnis sapientia a Domino Deo est, cujus utramque naturam, et divinam videlicet, qua semper ubique totus manet, et humanam, ex qua in tempore natus, loco inclusus, apparuit; consequenter Evangelista describit, dicens: In mun
Abbreviated transcription (Latin):
non ambulat in tenebris: s ha¬
bebit lumen uite. Sequitur. Ñ
erat ille lux: s ut destimonium
ꝑhiberet de lumine. Erat lux ue.¬
ra: quȩ illuminat omne hominẽ
uenientẽ in hunc mundũ. Et scĩ
quidẽ homines lux sunt recte uo¬
cati: dicente ad eos dño:⁊ uos estiᷤᷤ
lux mundi. Et apło paulo. fuis¬
tis aliquando tenebrȩ: nunc aut̃
lux in dño. S multũ distat int̾
lucem quȩ illuminat᷑ . & lucẽ quȩ
illuminat. int̾ eos qui participati¬
one uere lucis accipiunt ut luce¬
ant: & ipsam lucẽ ꝑpetuam. quȩ
ñ solũ lucẽre in se iͥpsa. s sua pͣsen¬
cia quoscunq attigerit illustrare
fufficit. Ad cuius cõparationẽ ue¬
rȩ lucis. non tantũ minores qui¬
libet electi. uerũ etiam ipse ioħes
quo maior int natos mulierum
ñ surrexit. lux eẽ. ñ asseritur: ut
tur monstretur. Ille enĩ ut scriptũ
ẽ. erat lucerna ardens & lucens. ar¬
denis scilicet fide s̃ dilectione: lucens

Expanded text:
non ambulat in tenebris, sed hanon ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . Non erat illet de lumine. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Et sancti quidem homines lux sunt recte vocati, dicente ad eos Domino: Vos estis lux mundi , et apostolo Paulo: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Sed multum distat inter lucem quae illuminatur et lucem quae illuminat. Inter eos qui participatione verae lucis accipiunt ut luceant, et ipsam lucem perpetuam, quae non solum lucere in seipsa, sed et sua praesentia, quodcunque attigerit, illustrare sufficit. Ad cujus comparationem verae lucis, non tantum minores quilibet electi, verum etiam ipse Joannes, quo major inter natos mulierum nemo surrexit , lux non esse asseritur, ut tur monstretur. Ille enim, ut scriptum est, erat lucerna ardens et lucens . Ardens scilicet fide et dilectione, lucens
Abbreviated transcription (Latin):
hibuit. Ipsa lux inuisibilis. ipsa
dei sapientia. carnẽ in qua possit
uideri induta ẽ: quȩ in hominis
habitu apparens. & loquens ho¬
minibus: paulatĩ fide punficata
eoꝵ corda ad cognitionẽ suȩ diui¬
nȩ uisionis ꝓueheret. Missus ẽ.
ante illũ homo magni meriti
cuius testimonio pararent᷑ om̃s.
ad audiendã mox ut appare¬
ret ipsa dĩ sapientiã: ad uiden¬
dũ ipsũ solem iusticiȩ nube iã
corporis tectũ. id est. ad uiden¬
dum audiendumq hominem
fuit inquit homo missus a
deo: cui nom̃ erat iohannes. Hic
uenit in testimoniũ: ut testimo¬
niũ ꝑhiberet de lumine: ut om̃ꝰ
crederent ꝑ illu. Non ait. ut
om̃s crederent in illũ: maledictꝰ
eniͣ homo qui confidit in hoĩe
& ponit carnẽ brachiũ suũ: s
ut om̃s inquit crederent ꝑ illũ
hoc ẽ ꝑ illiꝰ testimoniũ crederent
in lucem. quã necdum uidere no¬
qui de se ipło testatur. E go sum
lux minci. Qui sequtur me.

Expanded text:
hibuit. Ipsa enim lux invisibilis, ipsa hibuit. Ipsa enim lux invisibilis, ipsa Dei sapientia, carnem, in qua videri posset, induta est, quae in hominis habitu apparens, et loquens hominibus paulatim fide purificata, eorum corda ad cognitionem suae divinae visionis proveheret. Missus est ante illum homo magni meriti, cujus testimonio pararentur omnes ad audiendam mox, ut appareret, ipsam Dei sapientiam, ad videndum ipsum solem justitiae, nubae jam corporis tectum; id est, ad videndum audiendumque hominem, Fuit, inquit, homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per illum. Non ait, Ut omnes crederent in illum. Maledictus enim homo qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum ; sed ut omnes, inquit, crederent per illum, hoc est, ut per illius testimonium crederent in lucem, quam necdum videre noqui de seipso testatur: Ego sum lux mundi; qui sequitur me,
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã possunt: animalia ñ
possunt. S &. animalis qͥcunq
ẽ homo: ñ ꝑcipit. ea quȩ surt
sp̃s dĩ. Unde bene cũ dixisset.
&̃ uita erat lux hominũ: sub¬
iungit & de his qui ab huma¬
ne condiciomiꝰ honore. ꝓcuł re¬
cedentes. comꝑati sum iumentiꝰ
insipientibꝰ. .&. similes facti st̃ illi.
atq ideo recte ueritatis luce pri¬
uantur. Et lux inqͥt in tenebriᷤ
lucet: & tenebrȩ eam ñ cõpre¬
hender̃t̃. Lux quippe ẽ. hominũ
xp̃s: quia om̃ia quȩ illuminari
merentur corda hominũ: suȩ y¬
sentia cognitionis illustrat. Tene¬
bre aut̃ stuiti st̃ & iniqur: quoꝵ
ceca p̃cordia lux ȩterns sapien¬
tiȩ qualia sunt manifeste cognoscit:
quamuis ipsos radios eusdẽ lu¬
cis nequaquã capere ꝑ intelligen¬
tiam possint: ueluti si quilibet
cecus iubare solis ꝑfundatur.:⁊ nec¬
tam̃ ipse solẽ cuiꝰ lumine ꝑfundi¬
rũ medelã eis salutis. qua ad ui¬
dendam lucẽ ꝑuenire possent ad¬

Expanded text:
ientiam possunt, animalia non possunt. Sed animalis quicunque est homo, non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Unde bene cum dixisset: Et vita erat lux hominum, subjunxit et de his qui, ab humanae conditionis honore procul recedentes, comparati sunt jumentis insipientibus, et similes facti sunt illis , atque ideo rectae voluntatis luce privantur. Et lux, inquit, in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Lux quippe est hominum Christus, quia omnia quae illuminari merentur corda hominum, suae praesentia cognitionis illustrat. Tenebrae autem stulti sunt et iniqui, quorum caeca praecordia lux aeternae Sapientiae qualia sunt manifeste cognoscit, quamvis ipsi radios ejusdem lucis nequaquam capere per intelligentiam possint, veluti si quilibet caecus jubare solis oftamen ipse solem, cujus lumine perfundirum medelam eis salutis, qua ad videndam lucem pervenire possent, ad
Abbreviated transcription (Latin):
siscitauit. Unde & ipsi beati apłi
qui tot miraculis confirmati.
tot sermonib eruditi. adrocita.¬
tem tamͣ dñcȩ passionis expa-¬
uerant : & ueritatem resurrecti¬
onis eius non sine hesitatione
susceperant: tantum de ascensio¬
ne dñ ꝓfecerunt: ut quicqͥd
illis prius intulerat metum. uer¬
teretur in gaudiũ. Totam enim
contemplãtionẽ animi in diuini¬
tatem ad patris dexterã conse-¬
dentis erexerant : nec iam cor¬
poreȩ uisionis tardabantur ob¬
iectu: quominus in id aciem mͣ¬
tis intenderent qđ nec a patre
descetidendo ab fuerat: nec a
disciꝑulis ascendendo discefferat.
excellentius sacratiusq inno¬
tuit : cum in paternę maiesta¬
tis głam se recepit. Et ineffa¬
bili modo cepit ee̾. diuinitate
presentior: qui factꝰ est huma¬
nitate longinquior. Tunc ad
equalem patri filium eruditior
ficles gressu cȩpit mentis accede.
& contrectatione corporee in
xp̃o substaniȩ quȩ patre minor

Expanded text:
suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo discesserat. excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu mentis coepit accedere, et contrectatione corporeae in Christo substantiae, qua Patre minor
Abbreviated transcription (Latin):
t gͥ huius beatitudinis nii.
glilectissimi capaces eẽ posse.¬
mnus: expletis om̃ib quȩ euan.¬
gelicȩ predicationi & noui testa.¬
menti mysteriis congruebant.
cipulis eleuatus in cęlum. corpo.¬
ralis presentiȩ modum fecit.
mansurus in patris dextera do¬
nec tempora multipli candis eccłȩ
filiis diuinitus prestituta ꝑa¬
gantur : ad iudicandos uiuos
ac mortuos in eadem carne in
qua ascendit adueniat. Ita qͦd
uaq redemptoris nr̃i conspicu.¬
um fuit : in sacramenta transi¬
uit. Et ut fides excellentior
eẽt ac firmior: uisioni doctri¬
na successit : cuiꝰ auctoritatem
suꝑnis illiminatam radiis creden¬
tium corda sequerentur.
roboratam: non uincula. ñ car.
laniatus ferarum: non exquili¬
ta ꝑsequentium crudelitatibus
supplicia terruerunt. ꝓ hac fi.
de ꝑ uniuersũ mundum. non so.¬
lum uiri s etiam mulieres: nec
tantum imꝓubes pueri s etiam
tenere uirgines: usq ad essusio¬
nem sui sanguinis decertarunt.
egritudines depulit: mortuos

Expanded text:
tur hujus beatitudinis, dilectissimi, capaces esse possemus, expletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis congruebant, cipulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerentur. roboratam, non vincula, non carcelaniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. aegritudines depulit, mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
rus uendidisti Este est san¬
gus. de quo ante cũ phari¬
uenderet: et xp̃s ei sagninẽ
que uendidit offerebat. ut
haberet renussionẽ pctorũ: si
tame des istere uoluisset. Na
affinit iudas. et illius sacri¬
ficii cõmunnicacionẽ indit
et pedes eius quãdo alioru di¬
scipulor lauit: ut excusacio¬
ne sue malicie nõ haberet.
Sed ille de testandus: sue mẽ¬
tis isidias cogitabat.

Expanded text:
s vendidisti? Iste est sanguis, de quo cum Pharivenderet, et Christus ei sanguinem quem vendidit offerebat; ut haberet remissionem peccatorum, si tamen impius existere noluisset. Nam adfuit Judas, qui illius sacrificii communicationem meruit, et pedes ejus quando aliorum discipulorum lavit, ut excusationem suae malitiae non haberet: sed ille detestandas mentis insidias cogitabat.
Abbreviated transcription (Latin):
e & loca corporũ repellamꝰ. Discebat a corde
qͥd s̾pacio tenditur:⁊ qͦd fine coneludit᷑ : ⁊ qͥeqͥd
u semꝑ ubiq nec totũ ÷. Cogitatio de dĩtate
ii tatis concepta. nichil ꝑ distantiã intelligat:
ulli hoc ibi audeat negaie ꝑ sone. tanqͣ
torẽ. filii contumelia pats ÷ iniu¬
ria. Quod uni demit᷑: utͥq: detrahit᷑.
Nã cũ illis ⁊ sẽpit̾na sit cõmunis & de¬
itas : nec om̃ps pat̾ nec in cõmutabilis
estimat᷑: si aut minorẽ se genuit:
aut quẽ ñ habuit. habendo ꝓfecit.

Expanded text:
Discedat a corde, quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Cogitatio de Deitate Trinitatis concepta, nihil per distantiam intelligat, ulli hoc ibi audeat negare personae. CAP. torem; Filii contumelia Patris injuria est; quod uni demitur utrique detrahitur. Nam cum illis et sempiternitas sit communis et Deitas, nec omnipotens Pater, nec incommutabilis aestimatur, si aut minorem se genuit, aut quem non habuit, habendo profecit.
Abbreviated transcription (Latin):
ligit se patri dem̾e. qͥcqͥd audet filio de
negare : & ita in hisquȩ humana funs
desipit: ut puter qd̾ ideo unigenito
paterna de fuerint: qͥa nr̃a suscepit.
Non minuit in dõ miscð̾a potestatẽ:
nec delata reconciliatio creature. sempi¬
ñ terrena sap̃ia repꝑit. nec opinio ha¬
mana ꝑsuasit : s ipse unigenitꝰ filiͥ
edocuit. ipse sp̃s sẽs instituit: de qul
nichil ÷ alit̾ quã de patre & filio sen¬
tiendũ. qr licet ñ sit pat̾. ñ sit filiꝰ: nol
tamĩ ÷ a patre filioq diuisus. Et sicus
in pats ⁊ filii deitate substantiã. om̃il
ĩplentẽ. oĩa continentẽ. &̾ eũ patri
⁊ filio uniu̾sa mod̾antẽ: ꝑ infinita

Expanded text:
ligit se Patri demere quidquid Filio audet denegare, et ita in his quae humana sunt desipit, ut putet quod ideo Unigenito paterna defuerint, quia nostra suscepit. Non minuit in Deo misericordia potestatem, nec dilectae reconciliatio creaturae, sempinon terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderantem in sa
Abbreviated transcription (Latin):
đ ioħs in deserto baptisma suũ dat. &
baptisma xp̃i predicat. ĩmo totã apu¬
ro in desertis agit uitã ÷ ideo fit.ut sũ mꝰ
lostor qͦd uerbis predicabat ȩxemplis
Queret: a qui suos auditores apeccitis
renitendo discedere suadebat : ipse pec¬
antiũ uria non solum mundicia m̃tis. s
Suporis situ declinaret. Typice auteni
esertũ in quo ioħs manebat. segregatã
mundi illecebris sc̃or uitam designat:
in siue solitarii siue turbis admixti ui¬
ant. toca semꝑ intentione animi p̾sen
sscłi desideria spernunt: soli deo in
bosconditto cordis adherere. & in illo spem¬
iam ponere delectantur. XII
ilectissimã deo solitudinem mente
Lis sicut columbȩ : & uolabo &̾ reqͥ¬
onsecutũ gratulatꝰ: quasi cõmur
renorũ desidiorit̃ implicamenti:
ltans: aduingit. Ecce elongaui
giens: & mansi in solitudine. Deniq

Expanded text:
s in deserto baptismum suum dat, et baptisma Christi praedicat, imo totam a puero in desertis agit vitam: ideo fit ut summus doctor quod verbis praedicabat exemplis astrueret; et qui suos auditores a peccatis poenitendo discedere suadebat, ipse peccantium vitia, non solum munditia mentis, sed corporis situ declinaret. Typice autem desertum in quo Joannes manebat, segregatam a mundi illecebris sanctorum vitam designat, qui sive solitarii, sive turbis admixti vivant, tota semper intentione animi praesentis saeculi desideria spernunt, soli Deo in abscondito cordis adhaerere, et in illo spem ponere delectantur: quam dilectissimam Deo solitudinem mentispennas sicut columbae? et volabo et requconsecutum gratulatus, quasi communibus terrenorum desideriorum implicamentis insultans adjungit: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Deniqu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dĩ: Et egrediebat᷑ ad illũ om̃is iudee
regio. a iherosoluntȩ uniu̾si: &e baptir̾a¬
bant᷑ ab illo in iordene flumine. confiten¬
tes peccata sua. Paret luterȩ sensus. quia
qui uicmiores uł doctiores erant: prime
affluentes erant uerbum susciꝑe salutis.

Expanded text:
Judaeae regio et Hierosolymitae universi, et baptizabantur ab illo in Jordane flumine, confitentes peccata sua. Patet litterae sensus, quia qui viciniores vel doctiores erant, primi affluenter verbum suscepere salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
nem rectȩ fidei didicerint. qͥ uisionẽ suꝑnę
pacis amaueriit. in uideȩ & iherosolinutar̃
appellatione designates. Nã tales maxime
tẽ ad ioħm indes.. cũ ꝓ accipiendo baptismate
exisse credendi sunt.

Expanded text:
erint, qui visionem supernae pacis amaverint, in Judaeae et Hierosolymitanorum appellatione designatos. Nam tales maxime tunc ad Joannem in desertum pro accipiendo baptismate exisse credendi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
W ad intelligendam digni¬
intendimꝰ : nichil diu̾sũ ab ęxcellen¬
tia patͥs ⁊ filii cogitemꝰ: qͥa in nullo
ab unitate sua discrepat unicatis es
sibi filii sui eẽ genitorẽ. Sẽpit̾nũ ÷ fi¬
lio: intẽporalit̾ a patre eẽ ꝓgenitũ.

Expanded text:
 ad intelligendam digniintendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinsibi Filii sui esse genitorem. Sempiternum est Filio, intemporaliter esse a Patre progenitum.
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ uenisset saul in carmelum: &
erexisset ibi saul fornicẽ triumpha-¬
lem: & reuersus transsisset descendiꝰ.¬
setq in galgala. Uenit gͦ samuel
ad saul: .s. dixit ei saul. Benedictꝰ
tu dño: impleui uerbum dñi. Dixͣ¬
ꝙ sãmuel. Et quȩ ÷ hec uox gregũ
quȩ resonat in aurib meis: & arm̃.¬
torum quã ego audio: Et ait saul.
De amalech: a Iclicnio ĩiu Peꝑcit

Expanded text:
eo quod venisset Saul in Carmelum, et erexisset ibi fornicem triumphalem, et reversus transisset, descendissetque in Galgala. Venit ergo Samuel ad Saul, et dixit ei Saul: Benedictus tu Domino, implevi verbum Domini. Dixitque Samuel: Et quae est haec vox gregum, quae resonat in auribus meis, et armentorum, quam ego audio? Et ait Saul: De A
Abbreviated transcription (Latin):
capus in
tribub isrł factus es: Unxitq te
dñs in uia & ait. Uade .&. interfice
peccatores amalech: & pugnabis
contra eos usq ad internicionẽ eoꝵ.
Quare gͦ non audisti uocẽ dñi: s
uersus es ad predam & fecisti ma¬
lum in oculis dm̃i : Et ait saul ad
sainuelem. Immo audiui uocẽ dm̃:
& ambulaui in uia ͭ quã misit me
dñs: & adduxi agag rege̾ ama¬
lech. &. amalech interfeci. Tulit

Expanded text:
caput in tribubus Israhel factus es unxitque te Dominus in via et ait vade et interfice peccatores Amalech et pugnabis contra eos usque ad internicionem eorum quare ergo non audisti vocem Domini sed versus ad praedam es et fecisti malum in oculis Domini et ait Saul ad Samuhelem immo audivi vocem Domini et ambulavi in via per quam misit me Dominus et adduxi Agag regem Amalech et Amalech in
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq ille nominasset archã dĩ.
cecicht de sella retrorsũ upxta
ostium: & fractis ceruicib mor.¬
tuus est. Senex enim erat uir
& grandeuus : . ipse uidicauit
isrł quadraginta annis..¬
hilistiim tulerunt archam
dei : & asportauerunt eam
Alapide adiutorii in azotũ. Tu¬
lerunt autẽ philistum archani
dĩ .s intulerunt eã in teniplũ
uagon: & statuerunt eã iuxta
dagon. Cumq surrexissent di¬
luculo azon altera die: ecce da¬
gon iacebat ꝓnus in tͣram ante
archan dñi. Et tulerunt da¬
gan: & rescituerunt euͦ in locd
SiO. Rursũq mane die alio:
consurgentes inuenerunt da-¬
gon iacentem suꝑ faciem suam
in t̾ra coram archa dñi. caput
autẽ dagon & duȩ palmę ma-¬
nuũ euis abscisȩ erant suꝑ lim̃.
Porro dagon: truncus solus re¬
manserat in loco suo. Propter
hanc causam non calcant sacer.¬
dotes dagon. &. om̃s qͥ ingredi-¬
untur tẽplum eiꝰ suꝑ limen da¬
gon m aroto: usq in hodiernũ
ggrauata est Ui. diem.

Expanded text:
Cumque ille nominasset arcam Dei, cecidit de sella retrorsum juxta ostium, et fractis cervicibus mortuus est. Senex enim erat vir et grandaevus, et ipse judicavit Israel quadraginta annis.him autem tulerunt arcam Dei, et asportaverunt eam a lapide Adjutorii in Azotum. Tuleruntque Philisthim arcam Dei, et intulerunt eam in templum Dagon, et statuerunt eam juxta Dagon. Cumque surrexissent diluculo Azotii altera die, ecce Dagon jacebat pronus in terra ante arcam Domini, et tulerunt Dagon, et restituerunt eum in loco suo. Rursumque mane die alio consurgentes, invenerunt Dagon jacentem super faciem suam in terra coram arca Domini: caput autem Dagon, et duae palmae manuum ejus abscissae erant super limen: porro Dagon truncus solus remanserat in loco suo. Propter hanc causam non calcant sacerdotes Dagon, et omnes qui ingrediuntur templum ejus, super limen Dagon in Azoto, usque in hodiernggravata est autem
Abbreviated transcription (Latin):
q ut impleat dñs uerbũ tuuͣ.
Sansit gͦ mulier UII.¬
& lactauit filium suum:
Mdonec amoueret eum a
lacte. Et adduxit eum secum
postquã ablactauerat in uitulis
tribus & trib modiis farinȩ
& amphora uini: & ad duxit
eum ad domum dñi in sylõ.
Puer aute̾ erat adhuc infantu¬
lus: & ĩmolauerunt uitulum:
.&. obtulerunt pueru᷑ suũ hel.
Et ait anna. Obsecro mi dñe:¬

Expanded text:
 ut impleat Dominus verbum suum. Mansit ergo mulier, et lactavit filium suum, donec amoveret eum a lacte. Et adduxit eum secum, postquam ablactaverat, in vitulis tribus, et tribus modiis farinae, et amphora vini, et adduxit eum ad domum Domini in Sylo. Puer autem erat adhuc infantulus: et immolaverunt vitulum, et obtulerunt puerum Heli. Et ait
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dii qui ꝑcusserunt egyptũ
om̃i plaga: in deserto. Confortami¬
ni & effote uiri philistiim: ne ser¬
uiatis hebreis sicut &̾. illi seruie¬
runt nob̃. Confortamini: &. bella¬
te. Pugnauert᷑ gͦ philistiim s ce¬
sus est. isrł: .ẜ. fugr⁊ unus quisq
in tabernaculum suum. Et facta ÷

Expanded text:
sunt Dii qui percusserunt Aegyptum omni plaga, in deserto. Confortamini, et estote viri Philistiim: ne serviatis Hebraeis, sicut illi servierunt nobis: confortamini, bellate. Pugnaverunt ergo Philistiim et caesus est Israel, et fugit unusquisque in tabernacula sua, et fa
Abbreviated transcription (Latin):
.s. illa regi ex nomine mardochei
qui ad se rem detulerat. Quesitũ¬
q est. & inuentũ: &. appensus ÷¬
uterq eoꝵ inpatibulo: manła¬
coram rege. ꝑost hec rex assuerus
exaltauit aman filium amada¬
thi qui erat de stirpe agag: &. po¬
suit solium eiꝰ suꝑ om̃s principeᷤ
quos habebat. Cunctiq serui re.¬
gis qui in forib palatii uersaban.¬
tur: flectebant genua & adora.¬
bant aman. Sic enim eis p̾ceꝑat
imperator. Solus mardocheus ñ
hiectebat genu: nec adorabat eum.
udixerunt regis ꝓueri: qͥ ad
bores palatui presidebant. Cur pͥt̃
ceteros ñ obseruas mandataregis:
Cumq hoc crebriꝰ licerent.⁊¬
& ille nollet audire: nuntiaue.¬
runt aman scire cupientes
utrum ꝑseueraret in sententia.
Dixerat enim eis se e̾ẽ uideum.
um audisset amanUi

Expanded text:
et illa regi, ex nomine Mardochaei, et illa regi, ex nomine Mardochaei, qui ad se rem detulerat. Quaesitum est, et inventum: et appensus uterque eorum est in patibulo. MandaCap. III. Post haec rex Assuerus exaltavit Aman filium Amadathi, qui erat de stirpe Agag: et posuit solium ejus super omnes principes, quos habebat. Cunctique servi regis, qui in foribus palatii versabantur, flectebant genua, et adorabant Aman: sic enim eis praeceperat imperator. Solus Mardochaeus non flectebat genu, neque adorabat eum. cui dixerunt regis pueri qui ad fores palatii praesidebant cur praeter ceteros non observas mandata regis cumque hoc crebrius dicerent et ille nollet audire nuntiaverunt Aman scire cupientes utrum perseveraret in sententia dixerat enim eis se esse Iudaeum quod cum audisset Aman
Abbreviated transcription (Latin):
lum regis assue i mense de.¬
cimo qui uocatur t ebeth sept.¬
mo anno regni eiꝰ. Et amauit eã
rex suꝑ om̃nes mulieres habuit¬
q gr̃ãm & misccłiam coram eo.
suꝑ om̃s mulieres. Et posint dia.¬
dema regni in capite eius: fecitq
regnare eam in loco uasthi. Et
ussit conuiuium p̾parari ꝑ mag¬
nificum cunctis pͥncipib & ser¬
uis sius: ꝓ conuinctione &̾ nupti
hester. Et dedit requiem in uniu¬
sis ꝓuineiis: & dona largitus est
iuxta magnificentiam principalẽ.
Cumq &. scđo quererentur uirgi¬
nes & congregarentur. mardõ¬
cheus manebat ad regis ianuam.
Nec dũq ꝓdiderat hester patri.¬
am & popłm suũ : iuxta manda.¬
p̾cipiebat ille obseruabat hester:
tempore quo mardoche¬
us ad regis ianuam morabatur:
irati sunt gabathan & thareset
duo eunuchi regi. qui ianitores
erant & in primo paladii limine
p̃sidebant: uolueruntq insur.¬
gere in regem & occide eũ. Quod
mardochẽum non latuit. Sta.¬
tunq nunciauit regine hester

Expanded text:
lum regis Asueri mense decimo qui vocatur tebeth septimo anno regni eius et amavit eam rex plus quam omnes mulieres habuitque gratiam et misericordiam coram eo super omnes mulieres et posuit diadema regni in capite eius fecitque eam regnare in loco Vasthi et iussit convivium praeparari permagnificum cunctis principibus et servis suis pro coniunctione et nuptiis Hester et dedit requiem in universis provinciis ac dona largitus est iuxta magnificentiam principalem cumque et secundo quaererentur virgines et congregarentur Mardocheus manebat ad regis ianuam necdumque prodiderat Hester patriam et populum suum iuxta mandapraecipiebat observabat Hester tempore, quo Mardochaeus ad regis januam morabatur, irati sunt Bagathan et Thares duo eunuchi regis, qui janitores erant, et in primo palatii limine praesidebant: volueruntque insurgere in regem, et occidere eum. Quod Mardochaeum non latuit, statimque nuntiavit reginae Esther:
Abbreviated transcription (Latin):
es. Qui uero misse: totidem¬
mis ip̃ius festi uesperis: simi¬
liter centũ. Qui uero in se¬
cundis: totĩdem. Eis quoq
qui prime. tertie. sexte. no¬
officus: pro qualibet horaꝵ¬
ip̃arũ quadraginta Illis ue¬

Expanded text:
qui vero Misse totidemmis ipsius festi Vesperis similiter Centum, qui autem in secundis totidem Illis vero qui Prime Tertie Sexte NoOffitiis, pro qualibet ipsarum Quadraginta, Eis
Abbreviated transcription (Latin):
humana ĩtelligencia uoluit
Omis uero qui ĩcarnacoĩs
cius misteria iuxta huma¬
ua sapienciã discutere co¬
naturͤ. carnes agni aqua
uuli coquere: idest dispen¬
sacoĩs eius misterm̃ per disso¬
lutam uult senteciam pene¬
ui igitur paschalis

Expanded text:
 intelligentiam noluit: omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam peneui igitur paschalis
Abbreviated transcription (Latin):
&. firmabit illum. & iter addu¬
cet directũ ad illur & letifica.¬
sua illi: .s. thesacriat suꝑ illum
scientiam & indellectũ iusticiȩ.
Siautem oberrauerit derelin¬
quet illum: & tradet eum in ma¬
nus inimici sui

Expanded text:
adducet directum ad illum, etsua illi et thesaurizat super illum scientiam et intellectum iustitiae. si autem oberrauerit, derelinquet illum et tradet eum in manus inimici sui
Abbreviated transcription (Latin):
scidote quia nullus sperauit in
dño & confusus est: ꝑmansit in man¬
datis eius & derelictus est. Aut qͥs
inuocauit eum & despexit illum :
Qm pius & misericors ÷ ds̃: & re¬
mittet in tempore tͥbłationis pecc̃a:¬
manib male facientib: & pecca¬
tori tͣram ingredienti duab iuiis.
Ue dissolutis corde qui nͦ credunt
deo: ideo non ꝓtegentur ab eo. Ue
his qui ꝑdiderunt sustinentiam :¬
& qui dereliquerunt uias rectas:
& diuerterunt in uias prauas. Et
quid facient cum inspicere cepe¬
rit ds̃: Qui timent dñm ñ erunt
icredibileᷤᷤ uerbo illius: &. qui di

Expanded text:
it in Domino, et confusus est? permansit in mandatis ejus, et derelictus est? et quis illum invocavit, et despexit illum? Quoniam pius et misericors est Deus, et remittet in tempore tribulationis peccamanibus malefacientibus et peccatori terram ingredienti duabus uiis. uae dissolutis corde, qui non credunt deo, ideo non proteguntur ab eo. uae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt uias rectas et deuerterunt in uias prauas. et quid facietis, cum inspicere coeperit deus? qui timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui d
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ in humilitate tua pacientiam
habe: qͣm in igne ꝓbatur auru᷑
.&. argentum: homines uͦ recepti¬
biles in camino humiliationis.
Crede deo & recuꝑabit te: & di¬
rige uiam tuam: & sꝑa in illum.
Serua timorem illiꝰ: & in illo uete¬
rasce. Metuentes dm̃ sustiuete
misciam eius: & ne deflectati
ab illo ne cadatis. Qui timetis
dm̃ crecdite illi: & non euacua¬

Expanded text:
atientiam habe. Quoniam in igne probatur aurum et argentum; homines vero receptibiles in camino humiliationis. Crede Deo, et recuperabit te; et dirige viam tuam, et spera in illum. Serva timorem illius, et in illo veterasce. Metuentes Dominum, sustinete misericordiam ejus; et non deflectatis ab illo, ne cadatis. Qui timetis Dominum, credite illi