comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sructꝰ ẽ fidei hic ꝑsidię lasciuia fructũ mͥ siculnee agͥtolȩ euan¬
głici cultura ꝓmittit. Iesperare ñ debemꝰ. si foliis siculneis pec¬
catores se tanquã fraudis ueste texert̃: ut conscientiã uelarent.
go solia st̃ peccata: sine fructu. Lales fructꝰ paradysi grules habent.
uidoͦs icut oñs in sequentib intimat.
apparente uniuersali uidicio çełu ⁊ t̾ra tensibt̃: ⁊ sic̃ ii ioħis¬
t apocalypsi legimꝰ mare iã ñ erit. merito eodẽ
inc̃bente iudicio sonitꝰ maris ⁊ fluctuũ confundit᷑: t̾rarũ orbis pͣ¬
m̃tib se inuioẽ colonis uficit᷑. maxima celi iuminaria ꝑcussis
horrore nouo radiis turbatã faciẽ uelant. Et qͦmͦ ĩpuisȩ ad casũ
arbores fragoris motꝰq sui p̃mtitere solent indicia: sic t̃mmino
appiopiante quasi pauentia nutant ac trement elem̃ta. S qͦd
ait matheꝰ sol obscurabit᷑. ⁊ luna ñ dabit lum̃ suũ. ⁊ stellȩ̨ ca¬

Expanded text:
ructus est fidei, hic perfidiae lasciuia. fructum mihi ficulneae agricolae euangelici cultura promittit. desperare non debemus, si foliis ficulneae peccatores se tamquam fraudis ueste texerunt, ut conscientiam uelarent; ergo folia suspecta sine fructu. tales uestes paradisi exules habent. o sicut Dominus in sequentibus intimat apparente universali judicio coelum et terra transibunt, et sicut in Joannis Apocalypsi legimus, mare jam non erit, merito eodem incumbente judicio sonitus maris et fluctuum confunditur, terrarum orbis prementibus se invicem colonis inficitur, maxima coeli luminaria percussis horrore novo radiis turbatam faciem velant, et quomodo impulsae ad casum arbores fragores motusque sui praemittere solent indicia, sic termino appropiante quasi paventia nutant ac trement elementa. Ergo quod ait Matthaeus, Sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum, et stellae ca
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad reꝑandu humanũ genꝰ ineffabilit̃ ei multa sup¬
peterent. hanc potissimũ c̃sulendi elegit uiã. qͣ ad des¬
truendũ opꝰ diaboli ñ uirtute uteretur potentię. s ra¬
cione iustitię. Nã suꝑbia hostis antiqͥ ñ in merito sibi
in om̃s homines ius ty rannicũ uendicabat: nec in debi
ũ suȩ̨ uoluntatis illexerat. Nitaq iuste amitreret ori¬
ginalẽ humani generis seruitutẽ nͥ de eo qͦd subegerat
uinceret᷑. Cũ gͥ misericors om̃ipsq saluator ita susceptio¬
nis hiunanę moderaret᷑ exordia. ut uirtutẽ inseꝑabilis a
suo homine ditatis. ꝑ uelam̃ nr̃e infirmitatis ab sc̃deret. il¬
lusa ẽ securi hostis astitia: qͥ natiuitatẽ pueri in saluttẽ
humam generis ꝓcreati. ñ alit̃ sibi quã om̃iũ nascentiũ

Expanded text:
cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines ju276 suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Cum igitur misericors omnipotensque Salvator, ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem pueri in salutem humani generis procreati, non aliter sibi quam omnium nascentium
Abbreviated transcription (Latin):
lia longa morienti. tͥ in cinerẽ ⁊ puluerẽ dissoluto. cui iã
ñ erat spes ulla uiuendi. ꝑ incarnationẽ u̾bi potestas
data ẽ. ut de longinqͦ ad tuũ auctorẽ reũtaris: recogno¬
scas parentẽ. lib efficiaris ex seruo de extraneo ꝑuehariᷤᷤ
in filiũ.: ut qͥ ex corruptibili carne natꝰ es. ex dĩ spũ re¬
nascaris: ⁊ optineas ꝑ grãm. qͦd ñ habes ꝑ naturã. Naben¬
ipsa p̾sentis diei gaudia fallacię suę arte corrũpat. illu¬
dens simpliciorib animis de quoꝵdã pestifera ꝑsuasione.¬

Expanded text:
lia longa morienti, tibi in cinerem et pulverem dissoluto, cui jam lia longa morienti, tibi in cinerem et pulverem dissoluto, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est, ut de longinquo ad tuum revertaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium: ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei spiritu renascaris, et obtineas per gratiam quod non habes per naturam. » Eipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus animis de quorumdam persuasione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊usq ad uiriles annos de nat᷑alib ñ dubitauit aͥgm̃tis. Int̃
hec intulit cͣtumelias. multiplicauit iniurias: adhibuit
maledicta. obꝓbria: blasphemias. conuicia: omnẽ postremo
in ipsũ uĩ furoris effudit. om̃ia tẽptam̃toꝵ genera ꝑcuc̾it.
⁊ sciens qͦ humanã naturã infecisset ueneno. neqͣquã credi
dit transgressionis exbrtẽ. quẽ tot docum̃tis didiẽ ẽẽ mor¬
talẽ. ꝑstitit gͦ imꝑb p̃do. ⁊ auarꝰ exactor. in eũ qͥ nicħ ipsiꝰ
habebat insurgere. ⁊ dũ uiciatȩ originis p̃iudiciũ genera¬
le ꝓseqͥt᷑ .& rographũ qͦ nitebat᷑ excedit: ab illo iniqͣtatis
exigens penã. in qͦ nullã repperit culpã. Soluit᷑ itaq leci¬
R edit in honorẽ suũ ab antiqͥs c̃tagiis purgata nat᷑a. morᷤ
redeptio aufert seruitutẽ. ⁊ generatio mutat originẽ: ⁊ si
delit̃ głaris. rec̃ciliationis huiꝰ gr̃am iusto ꝑpende iuditio.
Libi enĩ quondã abiecto. tͥ extruso parade si sedib. tͥ ꝑ exi

Expanded text:
usque in viriles annos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset ve transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit esse mortalem. Perstitit ergo improbus praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque lethiRedit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, morsm simul et redemptio aufert servitutem, et regeneratio mutat originem, et fideliter gloriaris, reconciliationis hujus gratiam justo perpende judicio. Tibi enim quondam abjecto,
Abbreviated transcription (Latin):
re eã. Hȩc eo cogitante. angłs dñi ꝑuisũ apparuit illi di¬
cens. Quid dubitas o ioseph: quare inprudent̾ cogitas: quare
irrationabilit̾ meditaris Us̃ s qͥ generat᷑. uirgo quę gene¬
rat. Huiꝰ generationis minist̾ es ⁊ ñ largitor seruꝰ ⁊ ñ dñs man¬
cipiũ ⁊ ñ plasmator. ꝓpt̾ea ministra. serui. custodi. fer curam.
intende ⁊ huic qͥ nascitꝰ. ⁊ huic quę generat. Et enĩ si tͥ uxor
unigeniti electa mat̾ ẽ. ꝓpt̾ea ioseph fili dauid. qͥ has accepit¬
ꝓmissiones. cui ista fidelia data st̃ testam̃ta. ioseph fili dauid.

Expanded text:
re. Haec autem eo cogitante, angelus Domini per visum apparuit ei, dire. Haec autem eo cogitante, angelus Domini per visum apparuit ei, dicens: Quid dubitas, Joseph? quare imprudenter cogitas? quare irrationabiliter meditaris? Deus est enim qui generatur. Hujus generationis minister es et non largitor; servus, et non Dominus; mancipium, et non plasmator. Propterea ministra, serva, custodi, fer curam, intende et huic qui nascitur et huic quae generat. Etenim si tibi uxor unigeniti electa mater est. Propterea, Joseph, fili David, qui has promissiones accepit, cui ista fidelia data sunt testamenta; Joseph, fili David,
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ orationis. Ioseph iustꝰ erat. ⁊ illa uirgo in macłata erat.
S id̃o cã dimittere uolebat: qm̃ uirtut̾e misterii. ⁊ sacram̃tũ
qͦdda magnificũ in eande cognoscebat. cui aꝑeximare sese in¬
dignũ estimalut. Ergo bumilians se ante tanta ⁊ tã in effabilẽ
rẽ . querebut se longiꝰ facere: sic̃ ⁊ beatꝰ petrus dño se humilians
aiebat. Recede ãme dne. qm̃ homo peccator sũ. ł sic̃ ille centio
ad eundem dñm mittens dicebat. ñ sũ dignꝰ ut sub tectum
meũ intres: qͥa meipsũ dignũ ęsti maui. ad te uenire: ł sic̃
scã elisabeth ad ipsã beatã locuta ẽ mariã dicens. Et un
milians sese in om̃ib. cauebat et timebat sibimet. istiꝰ tante
sanctitatis coniunctionẽ adhibere: idcirco uolebat eã occul¬
te dimittere. dimitto cã dicens. ⁊a me longefaciã eã. ⁊ a co¬
gitatione mea. Maior ÷ enĩ eiꝰ dignitas suꝑexcellit eiꝰ sc̃itas.
nȩc meȩ c̃gruit in dignitati. Ideo uolebat occulte dimitre¬

Expanded text:
at. Sed ideo illam dimittere volebat quoniam virtutem mysterii et sacramentum quoddam magnificum in eadem cognoscebat, cui approximare sese indignum aestimabat. Ergo humilians se ante tantam et tam ineffabilem rem, quaerebat se longe facere, sicut et beatus Petrus Domino se humilians aiebat: Recede a me, Domine, quia homo peccator sum . Vel sicut ille centurio ad eumdem Dominum mittens, dicebat: Non sum dignus ut intres sub tectum meum, quia nec meipsum dignum existimavi ad te venire . Vel sicut sancta Elisabeth ad ipsam beatam locuta est Mariam, dicens: Et undt Joseph juste humilians sese in omnibus cavebat et timebat sibimet istius tantae sanctitatis conjunctionem adhibere; et idcirco volebat eam occulte dimittere: Dimittam eam, dicens, et a me longe faciam eam, et a cognitione mea. Major est enim ejus dignitas, superexcellit ejus sanctitas, nec meae congruit indignitati. Ideo volebat eam occulte dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
efficientia de altissimm uirtute ꝓmittit᷑ Confiriat᷑ cre¬
dentis sides etĩa p̾euntis attestatione miracłi: donat᷑ q he¬
lisabeth inopinata fecunditas ut qͥ c̃ceptũ dedat sterili.
pͥncipio erat apud đm. ꝑ quẽ facta st̃ om̃ia. ⁊ fine qͦ factũ
ẽ nicħ. ꝓptͣ liberandũ hominẽ ab ęt̃na morte factꝰ ẽ homͦ.
ita se ad susceptionẽ humilitatis nr̃e sine diminutione suę¬
maiestatis inclinans. ut manens qͦd erat assumensq qͦd ñe
rat. uerã. serui formã ei formę in qͣ dõ pat ẽ ęqͥlis uniret:
⁊ tanto federe naturã utrãq c̃sereret. ut ne  inferiorẽ c̃su¬
meret głificatio. nec suꝑͥorẽ minueret assũprio. Salua gͥ¬

Expanded text:
efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur creefficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, ipio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, sine quo factum est nihil, propter liberandum hominem ab aeterna morte factus est homo, ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione majestatis suae inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret, et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorificatio, nec superiorem minueret assumptio. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa inuitat᷑ ad ueniã. Animet᷑ gentilis. qͥi uocat᷑ ad uitã.
Aei nãq filiꝰ scđm plenitudinẽ t̃pris quã diuini c̃silii inscru¬
tabilis altitudo disposuit rec̃ciliandã actori suo. naturã ge¬
neris assũpsit humani. ut inuentor mortii diabolꝰ ꝑ ipsã
bi eqͥtatis iure certãtũ ẽ. dũ om̃ipe d̃ĩs cũ seiu̾ssimo hoste
ñ in sua maiestate s in nt̃a humilitate c̃gredit᷑. obiciens ei
uita suꝑ t̾rã icħ in istã singłarẽ natinitatẽ de carnis c̾cu¬
piscentia transiuit nicħ de pecaati lege manauit. Ulirgo
regia dauiticę stirpis eligitꝰ q̃ sacro grauidanda feru diui¬
nã humanãq ꝓlẽ pͥus c̃ciꝑet m̃te. quã corpore. Et ne suꝑni
ignara c̃silii ad ͥusitatos paueret effectꝰ qͦd in ea oꝑanđu eratt
ab sp̃ũ scõ. colloqͥo discit angłico: nec dãpnũ pudoris dĩ ge¬
nitͥx mex fut᷑a. Cur enĩ de c̃ceptionis nouitate desꝑet cui

Expanded text:
niam. Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam bili aequitatis jure certatum est, dum omnipotens Deus cum saevissimo hoste non in sua majestate, sed in 399 nostra humilitate congreditur, objiciens ei hil ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui
Abbreviated transcription (Latin):
nit̾rogauert̃ eũ. qͥd gͦ  Helias estu : Nouerant enĩ. ꝗͣ pcessurꝰ erit
helias xp̃m. Non enĩ alicui incognitũ erat nom̃ xp̃i: apud iudeoᷤ.
uenturũ. Sic gͦ offendert̃. In p̾sentẽ offendert̃: tanꝗͣ in humi¬
lẽ lapidẽ. Lapis enĩ ille adhuc paruus erat: iã qͥdẽ p̾cisus de
monte sine manib. sic̃ dic̃ damel ꝓpħa. uidisse se lapide̾ pͣcisũ de
monte sine manib. S qͥd seqr̃: Et creũ inqͥt iapis ille. ⁊ factꝰ ẽ
mons magnꝰ. ⁊ ĩpleuit uiuu̾sam faciẽ t̾rȩ. Uideat gͦ qͦs dico ca

Expanded text:
nterrogaverunt eum, Quid ergo? Elias es tu? Noverant enim quia praecessurus erat Elias Christum. Non enim alicui incognitum erat nomen Christi apud Judaeos. venturum, sic offenderunt in praesentem, offenderunt tanquam in humilem lapidem. Lapis enim ille adhuc parvus erat, jam quidem praecisus de monte sine manibus: sicut dicit Daniel propheta, vidisse se lapidem praecisum de monte sine manibus. Sed quid sequitur? Et crevit, inquit, lapis ille, et factus est mons magnus,
Abbreviated transcription (Latin):
Audite qͦd uirgo in ut̃o c̃cipiet. ñ ex desiderio partũ c̃cipiens
fecta. s uirgo in ut̃o accipiet. p̃dicationẽ angłi suscipiens. ꝓ¬
pħarũ testimonia assumens. Uirgo in uterũ accipiet. ut dm
dignant̃ incarnatũ admundi pariat salutẽ. Ecce inqt.
Ioc ipsũ qͦd dic̃ ecce. ãmirantis ẽ tanti misterii magnitudi¬
nẽ: ut om̃s uelut e sonno suscitati. ad ħ dictũ eiugłent łcce
uirgo dic̃ in ut̾o accipiet ⁊ pariet filiũ ad colligandũ illũ
fortẽ armatũ: ad c̾culcandũ serpentis ĩpii caput. ad c̃te¬
rendas uires eiꝰ: ad p̃dã eiꝰ diripiendã: atq captiuitatem
ppłi sui c̃terendã. Pariet filiũ ad denuo reparandu adã.

Expanded text:
audite quod virgo in utero accipiet, non ex desiderio partum concipiensaudite quod virgo in utero accipiet, non ex desiderio partum concipiensfecta est, sed virgo in utero accipiet, praedicationem angeli suscipiens, prophetarum testimonia assumens. Virgo in utero accipiet, ut Deum dignanter incarnatum ad mundi pariat salutem. Ecce, inquit. Hoc ipsum quod dicit, ecce, admirantis est tanti mysterii magnitudinem, ut omnes velut e somno suscitans, ad hoc dictum evigilent. Ecce virgo, dicit, in utero accipiet, et pariet Filium. Ad colligandum illum fortem armatum, ad conculcandum serpentis impii caput, ad conterendas vires ejus, ad praedam ejus diripiendam, atque captivitatem populi sui convertendam, pariet fi
Abbreviated transcription (Latin):
ã peccatis eoꝵ: sanguine uidelicet suo cunctos redimens: mor¬
te sua de mortis eos liberans potestate. Ipse salutaris. ħ ẽ sal¬
uator om̃iũ hominũ: fideliũ atq credentiũ. Hoc aut̃ totũ
factũ ẽ. Id hoc totũ : Hoc ꝑ unigeniti descensionẽ. ħ de ista
dñi incarnatione. ħ de angłi ad uirgẽ destinatione: ħ de ip¬
sius uirginis desponsatione ł castitate. Noc enĩ totũ factũ ẽ.
Ad totiꝰ mundi salutẽ ħ totũ factũ ẽ: ut unũ q̃pleret᷑. ⁊ unũ ec̃¬
sũmaret᷑. Qd illud: qͦd uirgo genuit. qͦd uirgo ꝑmansit. qͦd
mat̃ fuit. ⁊ intacta uirgo ꝑseuerauit. Eoce uirgo in ut̃o c̃cipi¬
et. Audite qͥd̃ dic̃ om̃s filię euę. audite om̃s uos qͥ hereditatẽ
doloris ⁊ tͥstitię post illã. ⁊ ex illiꝰ ẽdepnatione sũpsistis: uos q̃
in tͥstitia generatis filios. ł mag̃ uos q̃ c̃cupiscentiã corrupti¬
bilẽ ñ tenuistis. Audite ⁊ lȩxami i: audite ⁊ c̃solamini.

Expanded text:
 turbam, sanguine videlicet suo cunctos redimens, morte sua de mortis eos liberans potestate. Hoc autem vator omnium hominum fidelium atque credentium. Hoc autem totum factum est. Quod totum? Hoc de Unigeniti descensione, hoc de ista Domini incarnatione, hoc de angeli ad Virginem destinatione, hoc de ipsius Virginis desponsatione, vel castitate. Hoc enim totum factum est ad totius mundi salutem: hoc totum factum est, ut unum compleretur, ut unum consummaretur. Quid illud? Quod virgo genuit, quod virgo permansit, quod mater fuit, et intacta virgo perseveravit. Ecce virgo in utero accipiet. Audite quod dicit, omnes filiae Evae: audite, omnes vos qui haereditatem doloris et tristitiae post illam et ex iis filios, vel magis vos quae concupiscentiam corruptibilem non timuistis. Audite et laetamini, audite et consolamini,
Abbreviated transcription (Latin):
orandã tam̃ ñ habent dĩtatẽ. Illa gͦ uirtꝰ. illa sapientia.
illa ẽ adoranda sola maiestas. quę uinũsitatẽ mundi
creauit ex nichilo: ⁊ in qͣs uoluit formas atq m̃suras t̃¬
renã cęlestẽq substantiã om̃ipotenti ratione ꝓdux̃ Sol
luna. ⁊ sx. dera sint c̾moda utentib. sint speciosa cernenti¬
b : s ita ut de illis gr̃ę referant᷑ auctori. ⁊adoret᷑ ds̃ qͥ hec
condidit. ñ creat᷑a quę seruit. Laudate gͥ dilectissimi¬

Expanded text:
a sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creat
Abbreviated transcription (Latin):
res irreligiosi. spiritali doctͥna ad modũ alieni. occasione ex
eo occupant᷑: turpit̃ de maria opinati qͦd dictũ sit priꝰquã
c̃uenirent inuenta ẽ in ut̃o habens. Et illud. Noli timere a
ciꝑe c̃iugẽ tuã. Et illud. Hon cognouit eã donec peꝑit. Nrecor¬
dantes eã desponsatã fuisse. ⁊ dictũ ħ ioseph uolenti eã abicere.
qͥa nꝰtus ipse nollet eã lege decerni. Igit᷑ ne ꝗͣ de partu eiꝰ ãbigui¬
tas existeret. ipse ẽcepti ex spũ sc̃o xp̃i testis ad sumit᷑ dehino
qͥa desponsata eẽt in c̃iugẽ reciꝑet᷑. Cognoscit᷑ itaq pꝰ partũ:¬

Expanded text:
res irreligiosi, et a spiritali doctrina 671 admodum alieni, occasionem ex eo occupant turpiter de Maria opinandi, quod dictum sit, Priusquam convenirent, inventa est in utero habens : et illud, Noli timere aeam donec peperit ; non recordantes desponsatam fuisse, et dictum hoc Joseph volenti eam abjicere; quia justus ipse nollet in eam lege decerni. Igitur ne qua de partu ejus ambiguitas existeret, ipse concepti ex Spiritu sancto Christi testis assumitur: dehinc quia desponsata esset, in conjugem reci
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. Coniugẽ eã dico. ꝓpt̾ea ut diabolo uirginitatẽ eiꝰ occultẽ.
ut iudoꝵ prauitatẽ. excludã. excludã atq dĩciã. ut legis in¬
stituta ñ destruã. Et inc̃sequentib demonstrabo qͦd ista nec tua
c̃iunx scđm consuetudinẽ coniuigii habeat᷑: nec iste qͥ generat᷑
tuus filiꝰ ẽẽ credat᷑. Id enĩ ex ea nascet᷑ de sp̃u sc̃o ẽ: qͥa scilicet¬

Expanded text:
pterea ut diabolo virginitatem ejus occultem, et Judaeorum pravitatem excludam atque dejiciam, ut legis instituta non destruam, et in sequentibus demonstrabo quod ista nec tua conjux secundum consuetudinem conjugii habeatur, nec iste qui generatur, tuus filius esse credatur. Quod eni
Abbreviated transcription (Latin):
Iacob etiã breui tp̃r ꝑ angłm iucħominꝰ apparuit. c̃luctans
cũ eo: qͥq se ab eo suꝑari ꝑmisit ut ħe mundicordembndi
inaͤnificũ certam̃ adĩplens. ⁊̃ usq ad mortẽ accedens. ut
morte sua mortẽ occideret.  bñdictionẽ atq in mortalita¬
tẽ mundo corde popło c̃donaret. Qui fiducialit̾ dic̃ nob̃

Expanded text:
b etiam per angelum nihilominus apparuit colluctans cum eo , quique ab eo superari permisit ut hunc mundicordem merimagnificum certamen adimplens, et usque ad mortem accedens, ut morte sua mortem occideret, et benedictionem ac immortalitatem mundo corde populo condonaret, qui fiducialiter dicit, No
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ẽ. Lres enĩ ratione pͣterite st̃. Nã iorã genuit hocoriã. Ocorias
aut̃ genuit ioã. Ioas deinde amassiã. Amassias oriã. Et in
matheo iorã oriã genuisse scͥbit᷑. cũ qͣrtꝰ ab eo sit. Hoc ita qͥa
ex gentili femina iorã hocoriã genuit: ex acaph scilicet domo.
gentilis tͥb q p̃teritis: iã regalis ui qͣrto generationũ c̃sequen¬

Expanded text:
tium est. Tres enim ratione praeteritae sunt. Nam Joras genuit Ochoziam, Ochozias tium est. Tres enim ratione praeteritae sunt. Nam Joras genuit Ochoziam, Ochozias vero genuit Joam, Joas deinde Amasiam, Amasias autem Oziam . Et in Matthaeo Joras Oziam genuisse scribitur, cum quartus ab eo sit. Hoc ita  supple, factum est, quia ex gentili femina Joras Ochoziam genuit, ex Achab scilicet domo: gentilis, tribusque praeteritis, jam regalis in quarta generationum consequen
Abbreviated transcription (Latin):
abrahȩ. Non differͭ qͥs in originis numero atq ordinͤ collocet᷑.
dũ mͦ uniuersoꝵ familia cep̾ta ẽẽ intelligat᷑ ab uno. Ita cũ
eiꝰdẽ tͥb sit ioseph et maria. dũ ꝓfectꝰ eẽ ex abrahe genere io¬
seph ostendit᷑ ꝓfecta qͦq docet᷑ ⁊ maria. Hec enĩ in lege gene¬
ratio seruata ẽ: ut si mortuus sine filis familię pͥnceps fuis¬
set. defuncti uxorẽ posteriar fr̃ eiꝰde̾ cognationis acciperet.
susceptos q filios in familiã eiꝰ qͥ mortuus eẽt referret. ina¬
neret q ita in pͥmogenitis successionis ordo. cũ paties eoꝵ qͥ
post se nati eẽnt. aut nomine haberent᷑ aut genere. Sequens¬
mero sibi nec successione constare. Nuiꝰ qͦ rei ratio afferat᷑. N enĩ
leuis causa ẽ: ut aliud in naratione sit: aliud fuerit in gestiᷤᷤ
⁊ aliud referat᷑ in sũma. aliud tencat᷑ in numero. Nãq ab abra¬
hã usq ad dauid. xiiii. generationes enumeratę st̃. cũ regnoꝵ¬

Expanded text:
ine collocetur, dummodo universorum familia coepta esse intelligatur ab uno. Ita cum ejusdem tribus sit Joseph et Maria; dum profectus esse ex Abrahae genere Joseph ostenditur, profecta quoque docetur et Maria. Haec enim in lege ratio servata est, ut si mortuus sine filiis familiae princeps fuisset, defuncti uxorem posterior frater ejusdem cognationis acciperet, susceptosque filios in familiam ejus qui mortuus esset 670 referret : maneretque ita in primogenitis successionis ordo, cum patres eorum, qui post nati essent, aut nomine haberentur, aut genere. mero sibi nec successione constare; hujus quoque rei ratio afferatur. Non enim levis causa est, ut aliud in narratione sit, aliud fuerit in gestis; et aliud referatur in summa, aliud vero teneatur in numero. Namque ab Abraham usque ad David quatuordecim generationes enumeratae sun
Abbreviated transcription (Latin):
tis magna sollẽpnitas: hȩc diei huiꝰ noua ⁊ głosa festiuita
aduentꝰ dĩ factꝰ. ad homines. Itaq dies iste ꝓͦ eo qͦd in eo xp̃c¬

Expanded text:
tis magna solemnitas, haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, tis magna solemnitas, haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad homines. Itaque dies iste
Abbreviated transcription (Latin):
atalis Pñi dies ea de causa a patͥb uotiuȩ sollẽpni¬
tatis institutꝰ ẽ. qͥa in eo. xp̃c ꝓ redẽptione mundi
nasci corporalit᷑ uoluit. ꝓdiens ex uirginis ut̃o. qͥ e¬
rat in patͥs ĩꝑio. Cuiꝰ suscepte carnis causa. hec est.
ostquã enĩ inuidia diaboli parens ille pͥmꝰ spe seductꝰ in ani
cecidit. c̃festĩ ęxul ⁊ꝑditꝰ. in om̃i genere suo radicẽ malitię
⁊ peccati tranꝰduxͣ. Crescebat q in malũ uehem̃tiꝰ om̃e genꝰ
signis. plagis. ꝓdigiis. S cũ nec sic qͥdẽ errores suos ãmonit
aigiosceret mundꝰ misit ds̃ filiũ suũ ut carnẽ indueret. ⁊
hominib appareret. ⁊ peccatores sanaret. Qui iđo in homine
ueñ. qͥa ꝑ seipsũ ab homini cognosci ñ potuit. Ult aut̃ uider.¬
Assũpsit enĩ humanitatẽ: ñ amisit diuinitatẽ. Ita ide ds. ⁊i
de homo in nat᷑a dĩ ȩqͣlis patͥ: in nat᷑a hominis factꝰ ẽ mor¬
qͦd ñ erat : utͣ liberaret qͦd fecerat. Hȩc ẽ gͦ dm̃ice natiuita¬

Expanded text:
Natalis Domini dies ea de causa a Patribus votivae solemnitatis institutus est, quia in eo Christus pro redemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex virginis utero, qui erat in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul, et perditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati transduxit, crescebatque in malum vehementius omne genus signis, plagis et prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carne indueretur, et hominibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videren amisit divinitatem. Ita idem Deus, et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus est morcipiens quod non erat, ut liberaret quod fecerat. Haec est ergo Dominicae nativita
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑationis antiq: felicitatis ęt̃nȩ. Reparat᷑ enim
nob̃ salutis nr̃ȩ annua reuolutione sacram̃tũ. ab untio
ꝓmissũ. in fine redditũ. sine fine mansurũ. In qͦ dignũ
ẽ nos sursũ erectis cordib diuinũ adorare mysteriũ. ut
qͦd magno dĩ inunere agit᷑. magnis ęccłȩ gaudi is celebre¬
tur. Deus enĩ om̃ps ⁊ clemens cuiꝰ nat᷑a bonitas cuiꝰ uolun¬
tas potentia. cuiꝰ opꝰ miscđia ẽ: statĩ ut nos diabolica ma¬
lignitas ueneno sus̨ mortificauit inuidię. p̃ꝑata renouan¬
dis mortalib pietatis suę remedia. int̾ ipsa mundi pͥmor¬
dia p̃signauit: denuntians serpenti futurũ scm̃ muleriᷤᷤ
naret. Nã qͥa głabatur diabolꝰ hominẽ sua fraude de¬
ceptũ. diuuinis caruisse munerib. ⁊ in mortalitatis dote
nudatũ durã subisse sententiã. seq in malis suis qͦdda
de p̃uaricatoris c̃sortio inuenisse solaciũ. dm qͦ iustę

Expanded text:
icitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos erectis sursum cordibus divinum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentia, cujus opus misericordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris naret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium;
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. & qͦd popłs eiꝰ ab ipso saluandꝰ iã tc̃ ãnuntiabat᷑. Et ideo
dictũ ÷ ipse enĩ saluũ faciet popłm suũ a peccatis eoꝵ: ut
uere ds̃. Dei enĩ ẽ uirtutis ã peccato saluare. ł peccata dimit¬
tere. Iste gͦ filiꝰ dĩ habens popłm suũ. ipsũ ueñ ut dictũ ÷ liba¬
re a peccatis. atq saluare: siue ex iudeis siue ex gentib De qͦ ip¬

Expanded text:
t ; et ideo dictum est: Ipse salvum faciet populum suum a peccatis eorum, ut vere Deus. Dei enim est virtutis a peccato salvare, vel peccata dimittere. Iste ergo filius Dei habens populum suum, ipsum venit, ut dictum est, liberare a peccatis atque salvare, sive ex Judaeis, sive ex gentib
Abbreviated transcription (Latin):
Accipe gͦ eã sic̃ c̃m̃datũ celestẽ thesaurũ: ut ditatis diuitias sic̃
plenissimã sc̃ĩtatẽ. sic̃ ꝑfectã iustitiã. Accipe eã sic̃ unigenti
mansionẽ. sic̃ honorabile tẽplũ. sic̃ domũ dĩ. sic̃ creatoris om̃i¬
ũ ꝓpͥam: sic̃ regis sponsi cęlestis domũ inmacłatã. Ita gͦ iosepl
fili dauid ne timueris acciꝑe eã tͥ cm̃datã: tuę religiositati
creditã. Serua fercurã. attende fugiens ab herode. duc in ego¬
ptũ: itm̃ remeans post mortẽ herodis deduc in trã isrł. Neti¬
mueris acciꝑe mariã c̃iugẽ tuã. Coniugẽ audiens ñ expaues

Expanded text:
ias, sicut plenissimam sanctitatem, sicut perfectam justitiam. Accipe eam sicut Unigeniti mansionem, sicut honorabile templum, sicut domum Dei, sicut Creatoris omnium propriam, sicut regis sponsi coelestis domum immaculatam. Ita ergo, Joseph, fili David, ne timueris accipere eam tibi commendatam, tuae religiositati creditam serva, fer curam, attende fugiens ab Herode, duc in Aegyptum, iterum remeans post Herodis mortem, deduc in terram. Israel. Ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Conjugem audiens, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
nir̃ ⁊ dñs ẽ : in quẽ baptizam᷑ aꝗͣ uerã. aquã salutarẽ In remissio¬
nẽ qͦ peccatoꝵ: laptisma p̃dicat᷑. Uenite catecumini. agite peniten¬
tiã: ut remissionẽ peccatoꝵ baptismo c̃sequamini. In remissionẽ
datis pͥmũ fructꝰ dignos penitentiȩ. Facite aliqͥd tp̃is in c̃uersione
bona: mundo uo̾ a cunctis sordib uitiisq seruate:⁊ tẽ uob̾ remiᷤᷤ¬
sio peccatoꝵ fiet. Quando ceꝑitis ⁊ ipsi ꝓͥa peccata contẽpnere: dimita¬
te delicta ur̃a. ⁊ dimittent᷑ uob̾. Noc aut̃ ipsũ qͦd nc̃ de uet̾i instru¬
m̃to ponit᷑: in ysaia ꝓpħa scͥptũ legimꝰ. Ibi enĩ dr̃ Llox clamantis

Expanded text:
est, in quo baptizamur. Quam veram aquam salutarem, in remissionem quoque peccatorum in baptismo praedicat: venite, catechumeni, agite poenitentiam, ut in remissionem peccatorum baptisma consequamini. In remissionem datis primum fructus dignos poenitentiae. Facite aliquid temporis in conversatione bona, mundos vos a cunctis sordibus vitiisque servate: et tunc vobis remissio peccatorum fiet, quando coeperitis et ipsi propria peccata contemnere. Dimittite delicta vestra, et dimittentur vobis. Hoc autem ipsum quod nunc de veteri instrumento poni
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissumi secreta dispensatione c̃silu. ut in c̃mitabi¬
lis ds. cuiꝰ uoluntas ñ potest sua benignitate pͥuari.
c̃tra d̃i ꝓpositũ ñ ꝑiret. In gredit᷑ gͦ hȩc mundi infima
filiꝰ di de celesti sede descendens. ⁊ a pat̾na gła ñ recedens.
nouo ordine. noua natiuitate generatꝰ. Nouo ordine. qͥa¬

Expanded text:
it secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari,contra Dei propositum non periret. Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens: novo ordine, nova nativitate generat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apud patrẽ & in uirgine.⁊ ñ diuidit᷑ ut dictũ ẽ neq scindi¬
totũ possidet : Huiꝰ itaq unigeniti di diatꝰ hȩc mat̾ iurgo
maria : digna digni inmaculata scĩ. una uniꝰ. unica unici.
Nec alt̃ unigenitus suꝑ terrã uenit. aut alia uirgo iungenitũ
genuit. Iñ his om̃ib quę dicta st̃ desponsata legit᷑ mat̾ eiꝰ mi¬
ria. uait. Inuenta ẽ in ut̃o habens Qui inuenta aut a qͦ inuen¬
ta.ẽ: Primo ab angłis custodientib eã. ꝓtegentib eã conser¬
uantib cã. ł eiꝰ beatissimã animã ad honorẽ illiꝰ qͥ ab ipsa ge¬
nerand erat. Dehinc inuenta ñ inẽgrue putat᷑ ab ipso bea¬
to ioseph sc̃o ⁊ iusto qͥ pene licentia maritali licet eã ñ c̃tin¬
geret. fut᷑ȩ tam̃ ut putabat uxoris omia nouerat. Iosepli

Expanded text:
et apud Patrem, et in Virgine? Et non dividitur, ut dictum est, neque scindiet possidet. Hujus itaque unigeniti Dei dicitur haec mater virgo Maria, digna digni, immaculata sancti, una unius, unica unici; nec enim alter unigenitus super terram venit, aut alia virgo unigenitum genuit. In his omnibus quae dicta sunt, desponsata legitur mater ejus Maria. Et ait: Inventa est in utero habens. Cui inventa, aut a a quo inventa est? Primo ab angelis custodientibus eam, protegentibus eam, conservantibus eam, vel ejus beatissimam animam ad honorem illius qui ab ipsa generandus erat. Dehinc inventa non incongrue putabatur ab ipso beato Joseph sancto et justo, qui pene licentia maritali, licet eam non contingeret, futurae tamen, ut putabatur, uxoris omnia noverat. Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ pacis ad hoĩes uenientẽ. deinde apłi unigeniti dĩ do
minationẽ atq uirtutẽ. om̃ib gentib p̃dicantes: adhuc
⁊ sc̃i martyres ẽtra ignes ⁊ gladios usq ad mortẽ resistenteᷤᷤ.
deinde cuncti credentes hoc ipsũ nom̃ usq in c̃sũmationẽ
secłi. memorantes atq laudantes. Et uocabt̃ nom̃ eiꝰ ẽma

Expanded text:
s venientem. Deinde apostoli unigeniti Filii Dei dominationem atque virtutem omnibus gentibus praedicantes. Ad haec et sancti martyres contra ignes et gladios usque ad mortem resistentes. Deinde cuncti credentes hoc ipsum nomen usque ad consummationem saeculi memorantes atque laudantes. Nomen quippe Sa
Abbreviated transcription (Latin):
ente dnm bñdic̃. Et sic̃ scͥptũ ẽ de illo. uę homini illi ꝑ quẽ no
ñ đni blasphemat᷑. ita ⁊ de isto scͥbit᷑ pax huic homini ꝑquẽ
qͥs oꝑet᷑ in domo ⁊ ꝑ multos in eccłia dñm dep̃cetur. ⁊ qͦd ille fer¬
tasse petere de diuinitate ñ audeat. plurimoꝵ int̾pellantiũ o¬
rationib etiã qͦd ñ sꝑabat accipiat : Ed ad aditoriũ nr̃m cͣme¬
morans beatꝰ apłs ait: ut ꝑ multos gr̃arũ actio referat᷑ ꝓ nob̃.

Expanded text:
. Et sicut scriptum est de illo: Vae illi homini, per quem nomen Domini blasphematur; ita et de illo scribitur: Pax huic homini, per qquis operetur in domo et per multos in Ecclesia Dominus deprecetur; et quod ille fortassis petere de Divinitate non audeat, plurimorum interpellantium orationibus, etiam quod non sperabat accipiat? Quod ad adjutorium nostrum commemorans beatus Apostolus ait: Ut per multos gratiarum actio referatur pro nob
Abbreviated transcription (Latin):
uos uniꝰ dñi alt̃ exultet in olosericis alt̾ consũmet in pannis.
aliꝰ estuet i cibo. aliꝰ fam̃ frigꝰq sustineat: ille eructuet hest̃na
indigestionis crapłam. hic hest̃nã ieiuni inediã ñ resoluat:
ut qͥs erit nr̃ȩ orationis effectꝰ. si petimꝰ ut liberem᷑ abimmico.

Expanded text:
vulos unius domini alter exsultet in holosericis, alter consumetur in pannis; vulos unius domini alter exsultet in holosericis, alter consumetur in pannis; alius aestuet cibo, alius famem frigusque sustineat; ille eructet hesternam indigestionis crapulam, hic hesternam jejunii inediam non resolvat? Aut quis erit nostrae orationis effectus? Petimus ut lib
Abbreviated transcription (Latin):
corruptꝰ ⁊ uirgo: nͥ qͦd mag̃ ingerendo se uidignꝰ offensionẽ ẽtra¬
hit. cũ minime se cognoscit. Dũ enĩ uult officiosus ẽẽ iniuri¬
osus existit: sicut ille in eugłio qͥ in cętu scõꝵ inuitatꝰ ad nup¬
tias uenire ausus ẽ uestẽ ñ habens nuptialẽ. Et cũ aliꝰ niteret
iustitia. aliꝰ luceret fide. aliꝰ castitate fulgeret : ille solꝰ c̃scien¬
tiȩ feditate pollutꝰ. cunctis splendentib deformi orrore sorde¬
bat: ⁊ quanto płꝰ simul discũbentiũ beatoꝵ candebat sc̃ĩtas.
tantomag̃ peccatoꝵ illiꝰ apparebat ĩpbitas. qͥ potuerat muiꝰ dis¬
plicuisse forsitan. si in c̃sortio scõꝵ minime se dedisset.
uendicabat.git᷑ fr̃s suscepturi natalẽ dñi ab om̃i nos de¬
lictoꝵ fece p̾gẽmꝰ. repleamꝰ thessauros eiꝰ diũsoꝵ munerũ do¬
nis: ut in die scã sit unde ꝑegͥni accipiant. reficiant᷑ uiduę.
pauꝑes uestiant᷑. Nã quale erit si in una eadeq domo int̾ ser¬

Expanded text:
corruptus et virgo, nisi quod magis ingerendo se indignus offensionem contrahit, cum minime se cognoscit. Dum enim vult officiosus esse, injuriosus existit: sicut ille in Evangelio qui, in coetu sanctorum invitatus, ad nuptias venire ausus est vestem non habens nuptialem ; et cum alius niteret justitia, alius luceret fide, alius castitate fulgeret, ille solus conscientiae foeditate pollutus, cunctis splendentibus deformi horrore sordebat: et quando plus simul discumbentium beatorum candebat sanctitas, tanto magis peccatorum illius apparebat improbitas, qui potuerat minus displicuisse forsitan, si in consortium justorum minime se dedisset. vindicabat. Igitur, fratres, suscepturi natalem Domini, ab omni nos delictorum faece purgemus, repleamus thesauros ejus diversorum munerum donis, ut in die sancta sit, unde peregrini accipiant, reficiantur viduae, pauperes vestiantur. Nam quale erit, si in una eademque domo inter ser
Abbreviated transcription (Latin):
seruatione cͣponat. ut uere nos in se credere uideat cũ ita in
eiꝰ sollẽpnitate fulgemꝰ: ⁊ eo magͣ letꝰ sit qͦ nos p̾pererit puriores.
At q ido ante c̃plures dies castificemꝰ corda nr̃a. inundemꝰ c̃scienti¬
am. purificemꝰ sp̃m. ac nitidi ⁊ fine macła imacłati dñi sus¬

Expanded text:
servatione componat, ut vere nos in se credere videat, cum ita in servatione componat, ut vere nos in se credere videat, cum ita in ejus solemnitate fulgemus, et eo magis laetus sit quo nos perspexerit puriores. Atque ideo ante complures dies castificemus corda nostra, mundemus conscientiam, purificemus spiritum, ac nitidi, et sine macula immaculati
Abbreviated transcription (Latin):
ñ desit.⁊ ante uoluntas donandi deficiat. quã substantia¬
largiendi. Hęc aut̃ iđo sollicite faciunt. qͥa maiorẽ remu¬
nerationẽ ꝓ hac sollitudine sꝑaut futurã. Si ergo fr̃s scłi
istiꝰ homines ꝓpt̾ p̃sentis honoris głam tͣreni regis sui nata¬
lis diẽ tanta apparatione suscipiunt: quanta nos accurati
honoris administrationẽ dabit quę successore finit᷑. s celes¬
tis ĩꝑu dignitatẽ q̃ ñ habet successorẽ: Qualis aut̃ nr̃a remu¬
reqͥrit affectũ. nec inspicit ornam̃ta crpoꝵ s c̃siderat corda ine¬
ritaꝵ. nec fragilis cingłi p̃cingentis lũbos oꝑositatẽ muatꝰ.
s fortis castumonię restringentis libidinẽ ad pudiciciã plus
mirat᷑. Ambiamꝰ gͦ inueniri ante ipsũ ꝓliti fide. cõpti mĩa.¬
morib accurati: ⁊ qͥ fideliꝰ xp̃m dilig̃ nitidiꝰ se mandatoꝵ eiꝰ ob¬

Expanded text:
3 non desit, et ante voluntas donandi deficiat, quam substantia3 non desit, et ante voluntas donandi deficiat, quam substantialargiendi. Haec autem ideo sollicite faciunt, quia majorem sibi remunerationem pro hac sollicitudine sperant futuram. Si ergo, fratres, saeculi istius homines propter praesentis honoris gloriam terreni regis sui natalis diem tanta apparitione suscipiunt: quanta nos accuratiohonoris administrationem dabit, quae successore finitur, sed coelestis imperii dignitatem, quae non habet successorem? Qualis autem remuirit affectum, nec inspicit ornamenta corporum, sed considerat corda meritorum; nec fragilis cinguli praecingentis lumbos operositatem miratur, sed fortis castimoniae restringentis libidinem ad pudicitiam plus miratur. Ambiamus ergo inveniri ante ipsum probati fide, compti mimoribus accurati: et qui fidelius Christum diligit, nitidius se mandatorum ejus ob
Abbreviated transcription (Latin):
concursus cũ imꝑatoris mundi istiꝰ natalis celebrandꝰ ẽ: bñ
nostis. quẽ ad modũ duces eiꝰ & pͥcipes om̃s etiã militantes ac¬
curati sericis uestib. accincti oꝑosiscingłis auro fulgente p̃¬
ciosis ãbiant solito nitidiꝰ in conspectu regis incedere. Cre¬
dt̃ enĩ maiꝰ ẽẽ ĩꝑatoris gaudiũ si uiderit maiorẽ suę appara¬
tionis ornatũ: tantoq illũ letũ futurũ quanto ipsi fueruit
in eiꝰ festiuitate deuoti: ut qͥa ĩꝑator tanquã homo corda ñ
conspicit. affectũ eoꝵ circa se ꝓbet. ł habitũ intuendo. Ita fit
ut splendidiꝰ se accuret. qͥsqͥs regẽ fideliꝰ diligit. Beinde qͥa in
dic̃ natalis sui sciunt eũ largũ futurũ ac donaturũ pluri¬
ma ł ministris suis. ł his qͥ in domo eiꝰ abiecti putant᷑ niules.
tanta pͥus thesauros eiꝰ replere diuitiarũ uarietate festinant.
ut in quantũ p̃rogare uoluerit in tantũ p̃rogatio copiosa

Expanded text:
concursus, cum imperatoris mundi istius natalis celebrandus est, bene nostis, quemadmodum duces ejus et principes omnes, etiam militantes accurati sericis vestibus, accincti operosis cingulis, auro fulgente pretiosis, ambiant solito nitidius in conspectu regis incedere. Credunt enim majus esse imperatoris gaudium, si viderit majorem suae apparitionis ornatum, tantoque illum laetum futurum quanto ipsi fuerint in ejus solemnitate devoti: ut quia imperator tanquam homo corda non conspicit, affectum eorum erga se probet vel habitum contuendo: ita fit, ut splendidius se accuret, quisquis regem fidelius diligit. Deinde quia in die natalis sui sciunt eum largum futurum, ac donaturum plurima vel ministris suis, vel his, qui in domo ejus abjecti putantur, et viles, tanta prius thesauros ejus replere divitiarum varietate festinant; ut in quantum praerogativa voluerit, in tantum praerogatio copiosa
Abbreviated transcription (Latin):
es tu.  Et respondit. Non. Dixert̃ gͦ ei. Quis es ut responsũ d̾emꝰ
nis qͥ misert̃ nos : Ed dicis de teipso:ᷤ Ait. Ego uex clamantis in
p̾co exite dic̃. ioħs uenite dicit. Aiudice repellit p̃co: ad iudicẽ
uoat ioħs. Immo uorat ioħs ad humilẽ: ne iudex senciat᷑ exelsus.
Ego uox clamantis in deserto: dirigite uiã dñi sic̃ dix̃ isaias ꝓpħa.

Expanded text:
ei: Quis es tu? ut responsum demus his qui miseruut nos. Quid dicis de teipso? Ait: Ego vox clamantis in od praeco Exite dicit: Joannes dicit, Venite. A judice repellit praeco, ad judicem vocat Joannes. Imo vocat Joannes ad humilem, ne judex sentiatur excelsus. Ego vox claman
Abbreviated transcription (Latin):
cdiłim iã adueniunt dies. in qͥb natalem đm saluatoriᷤᷤ
cũ guidio desideramꝰ celebrare. Et ido rogo ⁊ ãmoneo.
ut quantũ possumꝰ cũ dĩ aduatorio laboremꝰ. ut in illo die
cũ pura et sincera conscientia. mundo corde ⁊casto corpore ad
altare dmi possimꝰ accedere: ⁊ corpꝰ et sanguinẽ eiꝰ ñ adiudiciũ.s

Expanded text:
imi, jam adveniet dies in qua natale Domini Salvatoris cum gaudio debemus celebrare. Et ideo rogo et moneo ut quantum possumus cum Dei adjutorio laboremus, ut in illo die cum sincera et pura conscientia, et mundo corde, ac casto corpore ad altare possimus Domini accedere, et corpus ejus et sanguinem non ad judicium, sed
Abbreviated transcription (Latin):
b. ⁊ filiꝰ datꝰ ẽ nob̾. Patͥs et enĩ unigenitꝰ. filiꝰ ex uirgine gene¬
ratꝰ ẽ: ut illã uirginẽ pͥorẽ euã q̃ &eciderat. itm renouaret
atq erigeret. ⁊ qͥ ꝑ prauã uoluntatẽ filii effecti fuerant dia¬
boli. ꝑ adoptionem gr̃ę filii efficerent᷑ di. Pariet inqͥt filiũ:
⁊ uocabis nom̃ eiꝰ iħm. Uirgo generat. ⁊ tu hunc genitũ uocab
peccatis eoꝵ. Uocabis ait nom̃ eiꝰ ħ qͦd ante fuit. qͦd ante scła no¬
minatũ ẽ. Non tu ei ĩpones nom̃. nec exte ei uocabulũ c̃stitues.
s nomina. uoca ęxultando iħm. idẽ saluatorẽ. Saluatorẽ eũ

Expanded text:
est nobis . Patris etenim unigenitus Filius ex Virgine generatus est, ut per illam Virginem priorem Evam quae ceciderat, iterum renovaret atque erigeret; et qui per pravam voluntatem filii effecti fuerant diaboli, per adoptionem gratiae filios efficeret Dei. Pariet, inquit, filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Virgo generat, et tu hunc genitum vocabipeccatis eorum. Vocabis, ait, nomen ejus hoc quod ante fuit, quod ante saecula nominatum est. Non tu ei impones nomen, nec ex te ei vocabulum constitues, sed nomina
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magnos. Bene autẽ addidit ⁊ sc̃m nom̃ eiꝰ. ut ãmoneret audi¬
entes. ĩmo om̃s ad qͦs eiꝰ ũba ꝑuenirent instrueret ad fidẽ. ⁊ ad
uiuocationẽ eiꝰdẽ nominis aduolare: quatinꝰ ⁊ ipsi sc̃ĩtatis ęt̾nę
ac salutis uerc possint ẽt̃ participes. iuxta illud ꝓpħicũ. Et crit
om̃is qͥc̃q inuocauerit nom̃ dñi. saluus erit. Ipsũ c̃ eiũ nom̃ de
qͦ supͣ ait ⁊ exultauit sp̃s m̃s in do salutari mo. Unde adhuc a¬

Expanded text:
 magnos. Bene autem addidit, Et sanctum nomen ejus, ut admoneret audi magnos. Bene autem addidit, Et sanctum nomen ejus, ut admoneret audientes, imo omnes ad quos ejus verba pervenirent, instrueret ad fidem, et invocationem ejusdem nominis advolare, quatenus et ipsi sanctitatis aeternae ac salutis verae possent esse participes, juxta illud propheticum: Et erit: omnis quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . Ipsum enim est nomen, de quo supra ait, Et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Unde adhuc a
Abbreviated transcription (Latin):
de sua carne nasciturũ ẽẽ sciebat. qͣtinꝰ in unaeadeq ꝑsona uera¬
cit̃ suus ⁊ filiꝰ eẽt ⁊ dñs. Quȩ sequentib qͦ ũbis quã uilia de se ip¬
sa senserit edocet. ⁊ qͦd om̃e qͥcqͥd bomi meriti habuit ħ suꝑna
gr̃a largiente ꝑceꝑit dicens. Quia resperit humilitatẽ ancillę
suȩ: ecce enĩ ex hoc beatã me dicent om̃s gñationes. Humilẽ qͥ¬
pe xp̃i ancillã suo uiditio se fuisse demonstrat. s respectu se
gr̃e cęlestis repente sublimatã ꝓnunciat. atq in tantũ głifi¬
catã ut sua beatitudo p̃cipua merito cunctarũ uoce miretur.
A ddit etiã adhuc diuinȩ pietatis munera. que mirabilit̃ accepit
digna gr̃arũ actione collaudans. Quia fec̃ mͥ magna qͥ potens
tudinẽ ad illius donũ refert. qͥ essencialit̾ potens & magnꝰ exis¬
tens fideles suos de paruis atq infirmis fortes facere consueuit.¬

Expanded text:
de carne sua nasciturum esse sciebat, quatenus in una eademque persona verade carne sua nasciturum esse sciebat, quatenus in una eademque persona veraciter suus et filius esset et Dominus. Quae sequentibus quoque verbis, quam vilia de seipsa senserit edocet, et quod omne quidquid boni meriti habuit, hoc superna gratia largiente perceperit, dicens: Quia respexit humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Humilem quippe Christi ancillam suo judicio se fuisse demonstrat, sed respectu se gratiae coelestis repente sublimatam pronuntiat, atque in tantum glorificatam, ut sua beatitudo praecipua merito cunctarum gentium voce miretur. Addidit etiam adhuc divinae pietatis munera, quae mirabiliter accepit, digna gratiarum actione collaudans. Quia fecit mihi magna qui potenstudinem ad illius donum refert, qui essentialiter potens et magnus existens, fideles suos de parvis atque infirmis fortes facere consuevit, et
Abbreviated transcription (Latin):
m̃o. uib pͥmo dona sibi specialit̾ c̃cessa c̃fitet᷑. deinde genera¬
lia dĩ bñficia qͥb gñi humano inet̾nũ c̃sulere ñ desistit enume¬
rat. Eiꝰ aut̃ anima dñm magnificat. qͥa om̃s int̃ioris hominis
sui affectꝰ diuinis laudib ac seruitiis mancipat: qͥ obseruantia
p̃ceptoꝵ dĩ semꝑ eiꝰ potentiã maiestatis se cogitare demonstrat.
ius sp̃s in do salutari suo exultat ꝗͣ. nil in t̾renis libet. nulla ca¬
ducarũ affluentia emollit. nulla adũsitas frangit. s sola illiꝰ
a qͦ salꝰ sꝑat᷑ ęt̃na sui c̃ditoris memoria delectat. Quȩ cũ om̃ib
ꝑfectis u̾ba recte c̃ueniant. maxime tam̃ ea beatã dĩ genitẽ
ꝓferre decebat. quę meriti priuilegio singłaris spũali ipsius di¬
lectione flagͣbat.: cuiꝰ corporali c̃ceptione gaudebut. Iuę iuire in
iħu idẽ salutari suo speciali p̃ceteris scĩs gaudio potuit exulta¬
re: qͥa quẽ ꝑpetuũ salutis actorẽ nouerat. hc̃ ipsu t̾eporali ortu

Expanded text:
i specialiter concessa confitetur, deinde generalia Dei beneficia quibus generi humano in aeternum consulere non desistit, enumerat. Ejus autem anima Dominum magnificat, qui omnes interioris hominis sui affectus divinis laudibus ac servitiis mancipat, qui observantia praeceptorum Dei semper ejus potentiam majestatis se cogitare demonstrat. Ejus spiritus in Deo salutari suo exsultat, quem nihil in terrenis libet, nulla caducarum rerum affluentia emollit, nulla adversitas frangit, sed sola illius a quo salus speratur aeterna, sui conditoris, memoria delectat. Quae cum omnibus perfectis verba recte conveniant, maxime tamen ea beatam Dei genitricem proferre decebat, quae meriti privilegio singularis spirituali ipsius dilectione flagrabat, cujus corporali conceptione gaudebat. Quae jure in Jesu, id est, in salutari suo speciali prae caeteris sanctis gaudio potuit exsultare, quia quem perpetuum salutis auctorem noverat, hunc ipsum temporali ortu
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Non ẽ dignus ioħes soluere corrigiam caleram̃ti eiꝰ. qs si
dignũ se diceret. qͣ n humilis ẽẽt. Si dignũ se diceret. ⁊ sic diceret.
ille uenit post me qͥ ante me factus ẽ: cuiꝰ tantũ modo corrigiam
calciamenti dignus sũ soluere: multũ se humiliasset. Quando
nia facta st̃ trans iordanẽ: ubi erat ioħes bapti ⁊ ans.

Expanded text:
es solvere corrigiam calceamenti ejus: quod si dignum se diceret, quam humilis esset? Et si dignum se diceret, et sic diceret, Ille venit post me, qui ante me factus est, cujus tantummodo corrigiam calceamenti dignus sum solvere; multum se humiliasset. Quando nia facta sunt trans Jordanem, ubi erat Joannes baptizans.