comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caturi sunt ministret eiꝰ san¬
guinem eadem parte calicis
qua ip̃e recepit. ita ut ip̃e dex¬
tra manu calicem tenens. si¬
nistrõmento illorum suppo¬
nat. Qui uero ꝑcepturi sunt
diaconi uel subdiaconi. sini¬
stra manu pedem calicis te¬
nentes ad ossuum sicut sͥ
uiderint expedire coaptent.
Quod siplures fuerint᷑: diaco¬
nus ꝑcep̾to sanguine ibidem
ponat calicem suꝑ sinistrũ
cornu altaris. tenens illum
subdiacono sibi ad sistente.
atq adiuuante hoc modo
scibut dextram manum te¬
neat expansam iuxta labi¬
um calicis deforis. sinistra
uero teneat pedem ip̃ius ca¬
licis. Diaconus autem tene¬
at utraq manu in calice fi¬
stulam asubdiacono antea
p̃paratan. Qui subdiaconꝰ
ꝑcipiat sanguinem cum fi¬
stula pͥusquam se componat ad te¬
nendum calicem. eomodo quo
diximus. Dum autem fratres
ꝑcipunt sanguinẽ in fundat᷑
unum in calice adiacono cũ
opus fuerit de ampulla. a sub¬
diacono ante p̃parata iuxta
altare. Siquid autem residu¬

Expanded text:
caturi sunt, ministret eis sanguinem eadem parte calicis qua ipse recepit, ita ut ipse dextera manu calicem tenens, sinistram mento illorum supponat. Qui vero percepturi sunt diaconi vel subdiaconi sinistra manu pedem calicis tenentes, ad os suum sicut sibi viderint expedire coaptent. Quod si plures fuerint, diaconus percepto sanguine, Ibidem ponat calicem super sinistrum cornu altaris, tenens illum, subdiacono sibi assistente, atque adjuvante hoc modo, scilicet ut dextram manum teneat expansam juxta labium calicis deforis: sinistra vero teneat pedem ipsius calicis; diaconus autem teneat utraque manu in calice fistulam a subdiacono antea praeparatam. Qui subdiaconus percipiat sanguinem cum fistula priusquam se componat ad tenendum calicem eo modo quo diximus. Dum autem fratres percipiunt sanguinem, infundatur vinum in calice a diacono cum opus fuerit de ampulla a subdiacono ante praeparata juxta altare. Si quid autem residu
Abbreviated transcription (Latin):
centor insinistro. & unusqͥs¬
q inchoro suo. fratres ad uigi¬
sandum ⁊ cantandum excĩ¬
tare. Negligentias de antipħ.
atq uersicłis imponendis u¬
tero si alter non emendauerit
corrigere. Ut fratres ordinate
stent uel sedeant ꝑuidere. Ad
missas kẏrieł. ⁊ festis dieb¬
hyninos. excepto ad sextam
⁊ nonam inciꝑpe. Porro cantor
ꝑ qualibet negligentia. suc¬
centor uero ꝑ intolerabili
in altero choro possunt trã¬
sire. ⁊ etiam desuo malt̾o
negligentias si necesse fue¬
rit emendare Cetera ad cã¬
torem ꝑtinentia. cantore
p̃sente. ⁊ ex occupato. succẽ
si defuerit uel occupatus
fuerit. cuncta ꝑ illo comple¬
at. Cantoris enim ẽ. libros
in eccłia ferre ⁊ referre. Infir¬
mis ⁊ quib necesse fuerit:
p̃parare. oꝑi dei in oratorio
ante omnes ꝓuidere. Ad nui¬
tum sacriste eitius cantare
⁊ lectiones abbreuiare. qd̾
utrumq tamen. cum opor¬
tunum fuerit sine signosa
commemorationes ⁊ repeti¬

Expanded text:
centor in sinistro. Et unusquiscentor in sinistro. Et unusquisque in choro suo fratres ad vigilandum et cantandum excitare. Negligentias de Antiphonatque versiculis imponendis, utero, si alter non emendaverit, corrigere: ut fratres ordinate stent vel sedeant, providere: ad missas Kyrie eleison et festis diebus, excepto ad Sextam et Nonam incipere. Porro cantor pro qualibet negligentia, succentor vero pro intolerabili, in alterum chorum possunt transire, et etiam de suo in altero negligentias, si necesse fuerit, emendare. Caetera ad cantorem pertinentia, cantore praesente et exoccupato facere si defuerit vel occupatus fuerit, cuncta pro illo compleat. Cantoris enim est libros in ecclesiam ferre et referre: infirmis et quibus necesse fuerit praeparare: operi Dei in oratorio ante omnes providere: ad nutum sacristae citius cantare et lectiones abbreviare: quod utrumque tamen cum opportunum fuerit, sine signo sacommemorationes et repeti
Abbreviated transcription (Latin):
rum unus ignem sollicite fa¬
ciat alter uero. instrumen¬
tum fetreum ad coquandas
hostias teneat.⁊ cum eas fa¬
cuint non loquantur. Q cũ
ꝑacte fuerint. sacrista con¬
uenientes ab inconuenien¬
tib studiose sec̾ernens an re¬
postorio mundissimo conser¬
uet. Qͤ si forte aliquando hu¬
mectate fuerint. in claustro
comiueniẽt ex accenturr Se¬
mel in ebdomada calices si
sacerdos fuerit uel diaronus
digitis suis intus ⁊ foris cum
solatio suo pͥustamen mani¬
b ablutis honeste lauarestu¬
deat. ⁊ lauaturas in piscinam
ꝑiciat. Postea digitos suos su¬
ꝑ piscinam abluens. ip̃os ⁊ ca¬
lices ad tersorium qd inter duo
lintea desuꝑ pendet. tergat. ⁊
hoc tempore lectionis. Qd sisa¬
cerdos uel diaconus non fuerit
pͥorem moneat ut hec alii fa¬
cere iubeat. Similiter semel
in ebdomada. ampullas ⁊ iu¬
sticias ministerii sui debet
abluere. Paiumentum p̃s¬
biterii quotiẽs expedit sco
stare in dextro choro. ⁊ suc¬

Expanded text:
rum unus ignem sollicite farum unus ignem sollicite faciat: alter vero instrumentum ferreum ad coquendas hostias teneat, et cum eas faciunt, non loquantur. Quae cum peractae fuerint, sacrista convenientes ab inconvenientibus studiose secernens, in repositorio mundissimo conservet. Quae si forte aliquando humectatae fuerint, in claustro convenienter exsiccentur Semel in hebdomada calices, si sacerdos fuerit vel diaconus, digitis suis intus et foris cum solatio suo, prius tamen manibus ablutis, honeste lavare studeat, et lavaturas in piscinam projiciat. Postea digitos suos super piscinam abluens, ipsos et calices ad tersorium quod inter duo lintea desuper pendet, tergat, et hoc tempore lectionis. Quod si sacerdos vel diaconus non fuerit, priorem moneat, ut haec alii facere jubeat. Similiter semel in hebdomada ampullas et justitias ministerii sui debet abluere. Pavimentum presbyterii, quoties expedit, scopstare in dextro choro, et suc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad altare necessaria seruare.
parare. ⁊ quotiẽs expedit mu¬
tare. Corꝑalia. offertoria. ter¬
soria. quib digiti sacerdotis
post cõmunionem tergunt᷑ ⁊¬
pallam altaris suꝑ quem ex¬
tenditur corꝑale. inuase adħ
deputato. seꝑatim lauans. ⁊
singłas lauaturas inpiscmã
ꝑiciens pallam quidem cum
ceteris linteis lauandam cel¬
larario reddat: ceta uero in
olla ad hoc deputata aqua
ciͣ ericia calefacta ip̃emet
abluat. Qͥb lotis ⁊ diligen¬
ter exic̾atis. indutus alba cum
petra que uulgo lisca uocatur.
corꝑalia poliat que complicãs
latitudinem in tres partes di¬
uidat. ⁊ sinistram partem me¬
die suꝑ ducens. dexteram suꝑ¬
ponat. cetera plicata recondat.
Similiter albamdutus hosti¬
as faciat inloco mundis lurte¬
is cooꝑto. etiam extra termi¬
nos siuecesse fuerit in silenti¬
otamen. Cui duofr̃s scapu¬
larib induti ita subministr̃ẽt
ne aliud quam ip̃as hostias
manib tractare cogatur. Qͦ¬

Expanded text:
et ad altare necessaria preparare, et ad altare necessaria preparare, servare et, quotiens expedierit, mutare. Corporalia, offertoria, tersoria, quibus digiti sacerdotis post communionem terguntur, et pallam altaris, super quam extenditur corporale, in vase ad hoc deputato separatim lavans et singulas lavaturas in projiciat. Pallam quidem cum caeteris linteis lavandam cellerario reddat, caetera vero in olla ad hoc deputata, aqua cinericia calefacta, ipsemet abluat. Quibus lotis et diligenter exsiccatis, indutus alba cum petra, quae vulgo lisca vocatur, corporalia poliat: quae complicans, latitudinem in tres partes dividat, et sinistram partem mediae superducens dextram superponat, caetera plicata recondat. Similiter alba indutus, hostias faciat in loco mundis linteis cooperto, etiam extra terminos, si necesse fuerit, in silentio tamen. Cui duo fratres scapularibus induti ita subministrent, ne aliud quam ipsas hostias manibus tractare cogatur. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
rologio t̾minare Endo igi¬
lie uel hore citius canende fu¬
erint:cantori significare:
Landelas. cereos. facere. ⁊ indi¬
uersis locis eccłie sufficient̾
ponere. Ad mensas ad collati¬
onem cum negligentia eue¬
nerit. portare. Cellarario ⁊ in¬
firmario ⁊ quib opus fue¬
rit. distribuere nec non ⁊ c̃a¬
delas de sepohabere ⁊ cdistri.¬
buere.Stolam ⁊ baculum
abb̃i quotiens necesse fuerit
p̃parare. Candelas. cineres
ramos ignem. ad benedicen¬
dum suꝑ gradum p̃sbiteri
conuenienter aptare. Cande¬
las ramos. post benedictionẽ
cumi solatio suo ⁊ cum quib
iussum fuerit. om̃ib distri¬
buere. Namos post ꝑcessionẽ
tollere. candelas post offerendã
de manu abbatis susciꝑe. Ad
inunguendum infirnum o¬
leun sacratum. ad tergendũ
stupas. uel pannum lineun
portare. ⁊ post tersionem in pi̾
pillos in aliquo secreto loco ee¬
cłie comburere. Textum. missa¬
le. uasa. uestimenta. linteanu
na ⁊ cetera utensilia in eccłia

Expanded text:
rologio terminare. Quando Vigirologio terminare. Quando Vigiliae vel horae citius canendae fuerint, cantori significare: candelas et cereos facere, et in diversis locis ecclesiae sufficienter ponere. Ad mensas, ad collationem, cum negligentia evenerit, portare. Cellerario et infirmario, et quibus opus fuerit distribuere, necnon et candelas de sepo habere et distribuere. Stolam et baculum abbati quoties necesse fuerit, praeparare. Candelas, cineres, ramos, ignem ad benedicendum super gradum presbyterii convenienter aptare. Candelas et ramos post benedictionem cum solatio suo, et cum quibus jussum fuerit, omnibus distribuere. Ramos post processionem tollere: candelas post offerendam de manu abbatis suscipere. Ad inungendum infirmum oleum sacratum, ad tergendum stuppas vel pannum lineum portare et post tersionem comburepillos in aliquo secreto loco ecclesie comburere. Textum, missale, vasa, vestimenta, lintea et cetera utensilia in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
citandum cotidie. Qͥ post¬
quam surrexerit. lumen dor¬
mitorii ⁊ eccłie clarescere fa¬
ciat. ⁊ inclaustro si necesse
fuerit ponat. ostia eccłie re¬
seret. Ad ip̃m enim ꝑtinet.
omina ip̃ius eccłie ostia quo¬
tiẽs necesse fuerit firmare
claudere.⁊ aperire. Capłm.
mixtum. biberes. collationẽ.
⁊ oumes horas sonare. nec
nisi ad sonitum pͥoris dimit¬
tere p̃ter mixtum ⁊ biberes.
⁊ excepto ad uigilias ⁊ ad pͥ¬
mani om̃i temꝑe. ⁊ adtercĩã
in hyeme. quando ieuinamꝰ.
⁊ laboramus. Capłm tamen
⁊ collationem non intermit¬
tet sonare nisi post cdatam
benedictionem. Qͤ si citui
uel tarclius quam debent so¬
nuerint. uel ad collationẽ
lumen fuerit. insequenti ea¬
pitło satiffaciat. Qd̾si mui¬
giliis .xii. lectionum tantũ
tardauerit ut cituis canta¬
re ⁊ lectiones abbreiare ne¬
cesse sit. ante gradum p̃sbi¬
terii satiffaciat stans incur
main lectionem si ultra qͣm
ibreuiario terminata est
ꝑ longata fuerit signo uel ho¬

Expanded text:
citandum quotidie. Qui postquam surrexerit, lumen dormitorii et ecclesiae clarescere faciat, et in claustro si necesse fuerit ponat: ostia ecclesiae reseret; ad ipsum enim pertinet omnia ipsius ecclesiae ostia quoties necesse fuerit, firmare, claudere et aperire: Capitulum, mistum, biberes, Collationem et omnes horas sonare, nec nisi ad sonitum prioris dimittere, praeter mistum et biberes et excepto ad Vigilias, et ad Primam omni tempore, et ad Tertiam in hieme quando jejunamus et laboramus. Capitulum tamen et Collationem non intermittere sonare, nisi post datam benedictionem. Quae si citius vel tardius quam debent, sonuerit, vel ad Collationem lumen fuerit: in sequenti capitulo satisfaciat. Quod si in Vigiliis duodecim lectionum tantum tardaverit, ut citius cantare et lectiones abbreviare necesse sit, ante gradum presbyterii satisfaciat stans incurvmam lectionem, si ultra quam in Breviario terminata est, prolongata fuerit, signo vel ho
Abbreviated transcription (Latin):
memoratio alicuius sc̃ĩ eui
missa in gradali sit attitu¬
lata. aut ugilia alicuius
sollempnitatis aut dies
quatuor tẽporũ siue rogati¬
onũ. uelp̾sens defunctus.
aut tales cõmemorationeᷤᷤ
defunctorum quas p̃cipu¬
as agimus. ⁊ exceptis illis
dieb. qui deputandi sunt
ad illa dñicalia officia. q̃
post diem epipħie. uel post
in uoluntate tua. uel dic̃
dñs. aliquando ꝓpter in¬
pͥuatis diebus restant ꝑsol¬
uenda. ⁊ qñ aliqua dnica¬
lis missa in suaꝓpria dñica
dici ñ pot̾it. ꝑ alicuius sollẽ¬
pnitatis uel p̾sentis defũc¬
ti necessitate. Q cum hoc ẽ¬
ti gͥit: ut aliqua missa in
sua ꝓpria dlñica dici non
possit pͥma die. qͣm post ilłã
dñicam cantor a supradie¬
tis euͤntib exocupatam in¬
uen̾it canatur. Infra octauas
uero dñi ⁊ sc̃orum uti in sẽ¬
tentia de ocł eorum descͥrp.¬
tũ ẽtineatur. fr̃a .uͭi. post oct̾
ascensionis. de sc̃a cruce
missa canat᷑ nisi illius mis¬

Expanded text:
memoratio alicujus sancti, cui missa in Graduali sit attitulata, aut Vigilia alicujus solemnitatis, aut dies Quatuor Temporum sive Rogationum vel praesens defunctus, aut tales commemorationes defunctorum quas praecipuas agimus, et exceptis illis diebus qui deputati sunt ad illa Dominicalia officia quae post diem Epiphaniae, vel post In voluntate tua, vel Dixit Dominus, aliquando propter inprivatis diebus restant persolvenda: et quando aliqua Dominicalis missa in sua propria Dominica dici non poterit pro alicujus solemnitatis vel praesentis defuncti necessitate. Et cum hoc contigerit ut aliqua missa in sua propria Dominica dici non possit, prima die quam post illam Dominicam cantor a supradictis eventibus exoccupatam invenerit, canatur. Infra octavas vero Domini et sanctorum, uti in sententia de octavis eorum scriptum est, teneatur. Feria sexta post octavas Ascensionis de sancta cruce missa canatur: nisi illius mis
Abbreviated transcription (Latin):
fieri solet. assueta cõmemora¬
tione t̾minetur. Si autem ace¬
na domini usq ad fr̃am quin
tres dies ꝑueneratione sc̃ere¬
surrectionis sollempnes ha¬
bemus sicut festum alicuus
apłi. Inuitatoria tñ numqͣm
nisi in luodecim lectionib a
duob fr̃ib canentur. Aliis

Expanded text:
fieri solet, assueta commemorafieri solet, assueta commemoratione terminetur. Si autem a Coena Domini usque ad feriam quinttres dies pro veneratione sanctae Resurrectionis solemnes habemus, sicut festum alicujus apostoli. Invitatoria tamen nunquam nisi in duodecim lectionibus a duobus fratribus canentur. Aliis
Abbreviated transcription (Latin):
si cantor ꝑspexerit tempus
diei non sufficere. ut lumi¬
ne diei om̃ia impleantur:
ꝓcuret. ut aliquantulũ mi¬
nus morose qͣm aliis dieb
uesꝑtinales laudes psallã¬
tur. Post refectionẽ moreso¬
lito faciant mandatum.
in palmis usq ad octauas
pasche occurrerint.xxiiii.¬
i festiuitas beati benedie¬
ti patris nr̃i seu alia festi¬
uitas .xii. lectionum in qua
non laboramus post sabba¬
tum D̾. p̃cedit dñicampal¬
marum. usq ad fr̃am quintã
septimane pasche illuxerit ip̃a
feria quinta pasche agitur. Si
due: que pͥma ẽ agatur quinta
fr̃a. sequens. in sabbo. Quod si pꝰ
sabbatum quod p̃cedit dñicam
in ramis palmarum. usq ad ce¬
nam dñi.⁊ aquinta fr̃a pasche
usq post octauas. festiuitas .xii.
lectionum in qua laboramus
euen̾it. ꝑfesto duodecim lecti¬
onum ad uesꝑas inuigilia ⁊ ad
laucdes ⁊ ad missam ⁊ ad uesꝑas
illius diei cõmemoratio fiat.
Festum uͦ de quo cõmemoratio

Expanded text:
si cantor perspexerit tempus si cantor perspexerit tempus diei non sufficere ut lumine diei omnia impleantur, procuret ut aliquantulum minus morose quam aliis diebus vespertinales Laudes psallantur. Post refectionem more solito faciant Mandatum. in Psalmis usque ad Octavas Paschae occurrunt. Si festivitas beati Benedicti Patris nostri, seu alia festivitas duodecim lectionum qua non laboramus post Sabbatum quod praecedit Dominicam Palmarum usque ad feriam quintam septimanae Paschae iiluxerit, ipsa feria quinta agatur. Si duae, quae prima est, agatur quinta feria, sequens in Sabbato. Quod si post Sabbatum quod praecedit Dominicam in Ramis palmarum usque ad Coenam Domini, et a quinta feria Paschae usque post Octavas, festivitas duodecim lectionum in qua laboramus evenerit: pro festo duodecim lectionum ad Vesperas in Vigilia, et ad Laudes, ad missam et ad Vesperas illius diei commemoratio fiat. Festum vero de quo commemoratio
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ab altari descendente
letania dicat᷑ aduob fr̃ĩ¬
b ante gradum p̃sbiterii.
utroq choro simul respõ¬
dente. Cum autem uentũ
fuerit ad illum locum. pec¬
catores te rogamus audi
nos. abbas ⁊ muustri ues¬
tiarium ingressi. ad mis¬
sam se p̃parent. Cantore
itaq uel succentore sim
uitatorium in choro eius
fuerit. post letaniam sol¬
lempniter in cipiente kẏ¬
rieleyson: tres lampade ⁊
due candele. circa altare
de igne benedlicto accen¬
dantur.⁊ abbas cum ple¬
nario ministrorũ offirio
ad altare acceclat. ac soli¬
tam oronem. deinde con¬
fessionẽ faciat. Illoq hym¬
num gła in excelsis ꝑnun¬
ra pax hominib ꝑseqũetr.
campana pulsetur: quousq
dicatur. dñe ds̃ rex celestis.
n hac die nulla missa pͥuata
ab aliquo est dicenla. Ad
hanc missam. pax dñi dica¬
t᷑. s non agnus dei. Et post pax
dñi. statim unus quisq in
loco suo u̾tant uultus ad al¬
tare. donec abbas dicat ore¬
mus post dñsuobrscum Qd

Expanded text:
Quo ab altari discedente Letania dicatur a duobus fratribus ante gradum presbyterii, utroque choro simul respondente. Cum autem ventum fuerit ad illum locum, Peccatores te rogamus, audi nos, abbas et ministri vestiarium ingressi ad missam se praeparent. Cantore itaque vel succentore, si Invitatorium in choro ejus fuerit, post Letaniam solemniter incipiente Kyrie eleison: tres lampades et duae candelae circa altare de igne benedicto accendantur, et abbas cum plenario ministrorum officio ad altare accedat, ac solitam orationem, deinde confessionem faciat. Illoque hymnum Gloria in excelsis pronun pax hominibus prosequente, campana pulsetur, quousque dicatur Domine Deus, rex coelestis. In hac die nulla missa privata ab aliquo est dicenda. Ad hanc missam Pax Domini dicatur, sed non Agnus Dei. Et post Pax Domini, statim unusquisque in loco suo vertant vultus ad altare, donec abbas dicat Oremus post Dominus vobiscum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
test panem ⁊ umum incali¬
ce ministrare. atq sacerdoti
offerre. Aquam tn non nuisi
sacerdos qui cantat admis
ti in fundere antequam ui¬
duatur sacerdotalib uestib.
candelam uel lampadem accc¬
dere. Presbiterium potest ascen¬
dere tam ip̃e quam cet̾ilaici non
solum ad missam. s quociens
nicesse habenqͥ. gradum tamẽ
altaris nou ascendunt. iusiꝑꝑ
aliquam uecessitatẽ eis p̃cipi¬
atur. uel qñ cõmunicant. si¬
se quoꝙ ꝓdefunctis non solẽt
cantari dominicis diebus. ⁊
sollempnitatib quib fieri ser¬
mo solet in capitulo. nisi p̃sens
defunctus fuerit. Missa uero
cotidiana que solet dici ꝑ fr̃i¬
b nr̃is defunctis tantum int̾¬
mittenda est die parasceue. ⁊
sequenti sab̾b̃o. ⁊ die pasche ⁊
pentecostes. ⁊ natalis domini.
tet de festo ad altare ubi mis¬
sa eadem cantari solet.⁊ dicat
atricenarium fuerit.
subuingat deus cui ꝓprium est¬
Qd sihis trib dieb p̃sens defũe¬

Expanded text:
test panem et vinum in calitest panem et vinum in calice ministrare, atque sacerdoti offerre; aquam tamen non nisi sacerdos qui cantat admiscti infundere antequam induatur sacerdotalibus vestibus, candelam vel lampadem accendere. Presbyterium potest ascendere tam ipse quam caeteri laici, non solum ad missam, sed quoties necesse fuerit: gradum tamen altaris non ascendunt, nisi propter aliquam necessitatem eis praecipiatur, vel quando communicant. Missae quoque pro defunctis non solent cantari Dominicis diebus et solemnitatibus, quibus sermo fieri solet in capitulo, nisi praesens defunctus fuerit. Missa vero quotidiana quae solet dici pro fratribus nostris defunctis, tantum intermittenda est die Parasceve et sequenti Sabbato, et die Paschae et Pentecostes, et Natalis Domini: anae cantet de festo ad altare, ubi missa eadem cantari solet, et dicat Tricenarium fuerit, subjungat Deus cui proprium. Quod si his tribus diebus praesens defunc
Abbreviated transcription (Latin):
post pͥmam possunt sacerdotes
cantarẽ pͥuatun. ubi abbati
uisum fuerit exceptis missis
ieuiniorũ. ẜ orro in .ii. si festi¬
uitas in qua non laboramus
ꝑ septiluanam euenerit non
cantant nisi post offerendam.
uod si habuerĩt spacium eã¬
tandi ante maiorem missam.
uon ꝑmittatur eis ip̃am nussã
dimittere. Dmmib uero die¬
b in quib ieuinamus nec
laboramus. potest cantare
missam usq ad nonam. ⁊
in quadragesima usq ad
uesꝑas qui uoluerit ⁊ cui na¬
cium fuerit. Qui quociens
dubitauerit ne abhoia p̃oeu¬
petur si cantauerit int̾roget
sacristã ꝑsignum. Si anlu¬
erit: cautet. Si contradixerit:
dimittat. Qui autem can¬
tare uoluerit: duos testes
habeat. unum cłicum qui nu
nistrare possit. Qui si acolitꝰ
tantũ. fuerit. non p̃sumat
calicem deferre suꝑ altare.
neꝙ panem ⁊unum mini¬
strare neq sacerdoti offerre.
cetera uero potest adimple¬
re.Qd si sacerdos uel diaconꝰ
uel subdiaconus fuerit po¬

Expanded text:
post primam possunt sacerdotes post primam possunt sacerdotes cantare privatim ubi abbati visum fuerit, exceptis missis jejuniorum. Porro in Quadragesima si festivitas in qua non laboramus per septimanam evenerit, non cantant nisi post offerendam: quod si habuerint spatium cantandi ante majorem missam, non permittatur eis ipsam missam dimittere. Omnibus vero diebus in quibus jejunamus nec laboramus, potest cantare missam usque ad Nonam, et in Quadragesima usque ad Vesperas, qui voluerit et cui vacuum fuerit. Qui quoties dubitaverit ne ab hora praeoccupetur si cantaverit, interroget sacristam per signum; si annuerit, cantet; si contradixerit, dimittat. Qui autem cantare voluerit duos testes habeat, unum clericum qui ei ministrare possit. Qui si acoluthus tantum fuerit, non praesumat calicem deferre super altare, neque panem et vinum ministrare, neque sacerdoti offerre: caetera vero potest adimplere. Quod si sacerdos vel diaconus vel subdiaconus fuerit, po
Abbreviated transcription (Latin):
pace ⁊ cõmunione. ad utramq
missam tenebitur. Qd̃ si quis
aliquando solus cõmunieare
uoluerit. sumpta pace a mini¬
stro. confiteatur aut abbi si af¬
fuerit. aut illi quem pͥmum
indextro choro stantem inue¬
nerit. Dicta cõmunione. si cõ¬
uentus communicat sedeant
uiterim qui uoluerint usq
ad dominus uobiscum. qui
uero steterint: relucant faci¬
es suas ad altare donec dicat᷑
a sacerdote dñsuobiscum. ⁊
tune resideant suꝑ miscd̃ias
usq ad ultimum dominus
uobiscum. Tunc uero sur¬
gant contra altare ⁊ respon¬
so dõ gr̃as in clinent ⁊ rece¬
dant. Si autẽ dominicus
dies fuerit non inclinent.
dictionẽ lectoris: De pͥ
fr̃s cautare missas pͥ¬
uatim temꝑe lectionis ⁊ pꝰ
offerendam misse in conuẽ¬
tu etiam inquadragesima
excepta feria. iĩt. in capite ie¬
uricii. qn die. ieuinii euenit.
teneatur sicut in .xiiii. capitło
continetur. Dieb tamen qui¬
b dnc misse canuntur statum

Expanded text:
pace et communione ad utramque pace et communione ad utramque missam tenebitur. Quod si quis aliquando solus communicare voluerit, sumpta pace a ministro confiteatur aut abbati si adfuerit, aut illi quem primum in dextro choro stantem invenerit. Dicta communione si conventus communicat, sedeant interim qui voluerint usque ad Dominus vobiscum: qui vero steterint, reducant facies suas ad altare donec dicatur a sacerdote Dominus vobiscum: et tunc resideant super misericordias usque ad ultimum Dominus vobiscum. Tunc vero surgant contra altare, et responso Deo gratias, inclinent et recedant. Si autem Dominicus dies fuerit, non inclinent dictionem lectoris. CAPUT fratres cantare missas privatim tempore lectionis: et post offerendam missae in conventu, etiam in Quadragesima excepta feria quarta in Capite Jeuricii quando dies jejunii evenerit, teneatur sicut in decimo quarto capite continetur. Diebus tamen quibus duae missae canuntur, statim
Abbreviated transcription (Latin):
tentes. nec ad sua stalla usq
post ꝑceptai communionẽ
teuertentes. Porro nouissimꝰ
nouitio dabit pacem. occur¬
renti sͥ in medio chori. por¬
tabit ⁊ conuerso. cum se ad
hostium chori ostenderit.
Deinde ordinans se ultimum
cum penultimo confiteatur.
suo accedant ad comiu¬
nionem. Uenientes uero ad
gradum altari ꝓximum. ui¬
cumbant suꝑ artieulos ma¬
nuum. Ascensoq gradu flexo¬
ꝑ genu uxta cornu altatis.
⁊ suscepta eucaristia cum se
erexerint meliuent. ⁊ sicꝑre¬
tro sacerdotem ac cedant ad
calicem ubi iterum inclinã¬
tis hautiant ⁊ rursus incli¬
nent. Regredientib ab al¬
tari. sacristastans in capite sini¬
sti chori nouttiorum uin̾um ꝑ¬
pinet. inclinans singłis sicut
⁊ ip̃i inclinatur a singłis. ⁊ aũ
⁊ post susceptionẽ. Qd non solũ
hic s etiam ubiq quociens uel
dant uel suscipunt aliquid.
faciendum est. Quib ꝑactis
inclinantes ad altare: ascen¬
dant ad stalla sua. Hic ordode

Expanded text:
tentes, nec ad sua stalla usque tentes, nec ad sua stalla usque post perceptam communionem revertentes. Porro novissimus novitio dabit pacem occurrenti sibi in medio chori, qui portabit et converso cum se ad ostium chori ostenderit. Deinde ordinans se ultimus cum penultimo confiteatur. suo accedant ad communionem. Venientes vero ad gradum altaris proximum, incumbant super articulos manuum: ascensoque gradu, flexoque genu juxta cornu altaris et suscepta Eucharistia, cum se erexerint, inclinent, et sic per retro sacerdotem accedant ad calicem, ubi iterum inclinantes hauriant, et rursus inclinent. Regredientibus ab altari, sacrista stans in capite sinistri chori novitiorum vinum propinet inclinans singulis, sicut et ipsi inclinatur a singulis ante et post susceptionem. Quod non solum hic, sed etiam ubique quoties vel dant vel suscipiunt aliquid faciendum est. Quibus peractis, inclinantes ad altare ascendant ad stalla sua. Hic ordo de
Abbreviated transcription (Latin):
acem uisi communicaturꝰ
nemo accipiat uisi forte
por cum necesse fuerit. Ad¬
rigat. aut sub pͥor absente pͥo¬
re aut qui suꝑior tunc
rit. ex om̃ib inchoro siuterq
defuerit. Dieb uero domini¬
cis ⁊ festis quib solent ire
fratres ad cõmunionem pͥ¬
or illorum qui communica¬
re uoluerint. ueniens ad gͣ¬
dum accipiat pacem a sub¬
diacono. quo redeunte ad
altare: qui cominunicatu¬
ri sunt orcline suo accedant
ad pͥorem. ita ut pͥor stet adgͣ¬
dum ubi pacem accepit. qͦ¬
usq qui post eum pͥmus ẽ
secedat in dextrum chorum
nouitiorum relicto ad gra¬
dum cuidedit. Qui ⁊ ip̃e uͥ
sequenti pacem dederit: ma¬
nente ibi similiter eui dedit.
cedat post pͥorẽ. E istis interĩ
facientib ad inuicem confes¬
sionem. cet̾i sequantur ꝑor
diuem eo modo qd descrip¬
tum est de pͥmis pacem ab
inuicem accipientes: ordina¬
tim post pͥorem sese collocan¬
tes: bini ⁊ bini alterutrum
confitentes. uultus suos pꝰ
confessionem ad altare uer¬

Expanded text:
em, nisi communicaturus, nemo accipiat, nisi forte prior cum necesse fuerit rigat, aut subprior absente priore, aut qui superior tunc fuerit ex omnibus in choro, si uterque defuerit. Diebus vero Dominicis et festis quibus solent ire fratres ad communionem, prior illorum qui communicare voluerit, veniens ad gradum accipiat a subdiacono pacem: quo redeunte ad altare, qui communicaturi sunt ordine suo accedant ad priorem, ita ut prior stet ad gradum ubi pacem accepit, quousque qui post eum primus est secedat in dextrum chorum novitiorum, relicto ad gradum cui dedit. Qui et ipse ubi sequenti pacem dederit, manente ibi similiter cui dedit, cedat post priorem. Et istis interim facientibus ad invicem confessionem, caeteri sequantur per ordinem eo modo quo descriptum est de primis, pacem ab invicem accipientes, ordinatim post priorem sese collocantes bini et bini alterutrum confitentes, vultus suos post confessionem ad altare ver
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cantauerit ꝑ defunctis: po¬
test int̾miscere alias colłas ꝑ
qualibet necessitate. ita tamẽ
ut numerum tum colłarum.
non excedat. nisi uissu abbatis
quartam adiunxerit. colłe uͦ
missas exceptis dieb quibñ
licet cantare ꝓ defunctis. int̾po¬
ni possunt colłe ꝓ defunctis.
fuerint illi misse hospites. uel
fr̃ cõmunicaturus. De cet̾ose
agat ut sacerdos in conuentu:
sacerdos osculetur altare. to¬
tiens ꝙ trahatur ei casula. Nlo¬
tandum uero quod ab̾bes mo¬
nachi. ⁊ conu̾si. quando missas
audiunt in eccłiis que non
sunt de ordine nr̃o sicut cc̃ti

Expanded text:
Qui cantaverit pro defunctis, poQui cantaverit pro defunctis, potest intermiscere alias Collectas pro qualibet necessitate, ita tamen ut numerum trium Collectarum non excedat, nisi jussu abbatis quartam adjunxerit. Collectaemissas, exceptis diebus quibus non licet cantare pro defunctis, interponi possunt Collectae pro defunctis. esentes fuerint illi missae hospites vel frater communicaturus. De caetero se agat ut sacerdos in conventu. icibus sacerdos osculetur altare, totiesque ei trahatur casula. Notandum vero quod abbates, monachi et conversi quando missas audiunt in ecclesiis quae non sunt de ordine nostro, sicut caet
Abbreviated transcription (Latin):
bus uiclina domine dicebatur.
⁊ si tricenarium fuerit dicat
terciam. deus cui ꝑprium est
Ad utramq uero missam in cõ¬
uentu quam dui p̃sens fuerit.
dicatur collecta ꝑ eo. Qui can¬
tant pͥuatim cotłam tantum di¬
cant ꝓeo tam ante sepulturam
quam postea. Poterit tamen c̃a¬
tare ꝑ eo qui uoluerit. Qui aũ
cantant pͥuatas missas: moderẽ¬
tur ita uoces suas tã ip̃i quam
auditores eorum nec alii impe¬
dim̃tum patiantur. Siquis
uero uiderit t̾sorium altari su¬
ꝑpositum non p̃sumat super
illud cantare. nisi ad nutum
illius qui ip̃m t̾sorium ibi po¬
suit. neq faciat apparatum
cirea altare in quo debet can¬
tare. postquam missa genalis
incepta fuerit. donec offerenda
sit cantata. nisi admissam ma¬
tutinalem. quando sacerdotes
possunt cantare post pͥmam.
Sacerdos autem indutus ⁊ as¬
ꝑsis digitis aqua. dicat con¬
fessionem ante gradum al¬
taris medius inter aduitores
suos. ita qd̃ clicus sit ad dex¬
teram. laicus ad sinistram.

Expanded text:
us Inclina dicebatur; et si Tricenarium fuerit, dicat tertiam Deus cui proprium. Ad utramque vero missam in conventu quandiu praesens fuerit, dicatur Collecta pro eo. Qui cantant privatim, Collectam tantum dicant pro eo tam ante sepulturam quam postea: poterit tamen cantare pro eo qui voluerit. Qui autem cantant privatas missas, moderentur ita voces suas tam ipsi quam adjutores eorum, ut alii impedimentum non patiantur. Si quis vero viderit tersorium altari superpositum, non praesumat super illud cantare, nisi ad nutum illius qui ipsum tersorium ibi posuit, neque faciat apparatum circa altare in quo debet cantare, postquam missa generalis incoepta fuerit donec Offerenda sit cantata: nisi ad missam matutinalem quando sacerdotes possunt cantare post Primam. Sacerdos autem indutus et aspersis digitis aqua, dicat confessionem ante gradum altaris, medius inter adjutores suos, ita quod clericus sit ad dexteram, laicus ad sinistram.
Abbreviated transcription (Latin):
Qñuł quib maior cellaranius
Maior cellararius semnel ĩ mense
uel sepius si abbas uolucrit. de
abbati uel quib ussent cõputet
Alui aut̃ẽ sine grangiar sue qui
aliquib p̃sunt oꝑariis in p̃ncia
cellaramii nel quib cũ co albas
uissent lumliter faciant. Substãciã
uero monasteri uel ĩ m̃imis uel
in alia pecuma. is eru uissent ab¬
bas custodia. Ip̃e aut̃e abbris alliqͥͦs
de suis mouachis pecume dlcios
m̃clã. Ea ꝓpt̃ ordinamꝰ ne mouai¬
chus sine conuersꝰ ad mc̃sam
loquatur nili forte in uia con¬
stitutꝰ si non habuent qui signa
sua intelligat singula uerba dicen
breuiter et si lenter iniuirat. Qii
uero aliter fereat: in ipla rfectiõe
uino abstineat. Quod si u

Expanded text:
 quibus major cellerarius Major cellerarius, semel in mense, vel saepius si abbas voluerit, de abbati vel quibus jusserit computet. Alii autem sive grangiarii, sive qui aliquibus praesunt operariis, in praesentia cellerarii, vel quibus cum eo abbas jusserit, similiter faciant. Substantiam autem monasterii in nummis vel in alia pecunia, is cui jusserit abbas custodiat; ipse vero abbas aliquos de suis monachis pecuniae conscios mensam. Eapropter ordinamus ne monachus sive conversus ad mensam loquatur, nisi forte in via constitutus si non habuerit qui signa sua intelligat, singula verba dicendaria breviter et silenter requirat. Qui vero aliter fecerit, in ipsa refectione a vino abstineat: quod si
Abbreviated transcription (Latin):
cho reddiderit. hic talis si
ante petitionẽ suam in ca¬
pło regłariter factam obi¬
erit. nõn ꝑ nouitio habeat᷑.

Expanded text:
cho reddiderit, hic talis si ante petitionem suam in capitulo regulariter factam obierit, non pro novitio habeat
Abbreviated transcription (Latin):
siceram ꝑ mensas disponere.
d qd faciendum cocum po¬
terit uocare. Reliquias pa¬
inclaustro reppererit reser¬
uet. QEndo fr̃s semel comedt̃
ante biberes mapulas ⁊ post
biberes potum recolligat.
Si tempus fuerit cene post ce¬
nam seruitorum hecfaciat.
Llaustrum non exeat. nisi cel
onachus hospitalis põt̃
loqui cum hospitali con¬
uerso. ⁊ omnib hospitib. ⁊¬
N qui manclucant uel dorni¬
unt in hospitio. extra portã
uero neq cum hospitali co¬
uerso neq cum hospitib lo¬
quatur. Ad ip̃m ueto ꝑtinet
qͣd uel quando comedant ho¬
pites. quomodo uel ubi ia¬
ceant ꝑuidere. Ad refectio¬
nem sẽtiure. S dum conuẽ¬
tus comedit. non poterit
nisi iussus. Aanclatum aũ

Expanded text:
siceram per mensas distribuere. Ad quod faciendum cocum poterit vocare. Reliquias pain claustro reperit, reservet. Quando fratres semel comedunt, ante biberes mapulas, et post biberes potum recolligat. Si tempus fuerit coenae, post coenam servitorum haec faciat. Claustrum non exeat, nisi cellonachus hospitalis potest loqui cum hospitali converso et omnibus hospitibus, et qui manducant, vel dormiunt in hospitio: extra portam vero neque cum hospitali converso neque cum hospitibus loquatur. Ad ipsum pertinet quid vel quando comedant hospites, quomodo vel ubi jaceant providere, ad refectionem servire: sed dum conventus comedit, non poterit, nisi jussus. Mandatum au
Abbreviated transcription (Latin):
cipio creauit ds̃ celum ⁊ ter¬
ram. solus accedlat ad altare.
or̃onem tñ solitam ante il¬
lud minime faciat. Tune ⁊
chori habeant uultus suos ad
inuicem uersos. Reliquas
autẽ lectiones. cum collec¬
tis ⁊ tractib uti in codicib¬
s constant. ordinate ꝑsoluãt.
Et sciendũ est quia ordo fr̃m
has lectiones legentium: in¬
cipitur apͥorib. In sabbatis
uero quatuor temporum:
auiniorib Inquib tamẽ
acantore considerandum est.
ut hi qui legunt scd̾m regu¬
lam. possint edificare audiẽ¬
tes. Lectionib uero cantuq
atq collectis celebratis. abti
regressus inuestiarium ca¬
sulam ibidem relinquat.¬
⁊ sic in locum suum eat.

Expanded text:
cipio creavit Deus coelum et tercipio creavit Deus coelum et terram, solus accedat ad altare, orationem tamen solitam ante illud minime faciat. Tunc etiam chori habeant vultus suos ad invicem versos, reliquas autem lectiones cum Collectis et Tractibus, uti in codicibus constant, ordinate persolvant. Et sciendum est quia ordo fratrum has lectiones legentium incipitur a prioribus, in Sabbatis vero Quatuor Temporum a minoribus. In quibus tamen a cantore considerandum est, ut hi qui legunt secundum Regulam possint aedificare audientes. Lectionibus vero cantuque atque Collectis celebratis, abbas regressus ad vestiarium, casulam ibidem relinquat, et sic in locum suum eat.
Abbreviated transcription (Latin):
dexteram eius subdiacono. cã¬
delam manu tenente. Cum aũ
diaconus legendo uen̾it ad lo¬
cum illum. suscipe sc̃e pater in¬
censi huius sacrificium uesꝑ¬
tiuum. cantor quinq graua in¬
censi crucem formando in eũ
imprimere curet. Ubi uͦidem
leuita hoc ꝓm̾serit rutilans ig¬
nis accendit. lumen de manu
subdiaconi. sumenslum cercũ
flammascere faciat. Deinde
subdiaconus candela ext̃icta.
eat in locum suum. Cereus aũ
ardeat usq post completorũ
in crastinum. in loco ubi bene¬
ne ergo cõsummata. sequat᷑
lectio inprincipro creauit d̃s.¬
celum ⁊ terram. ⁊ cet̾e sine ti¬
tulo. Leuita quoq stolam de¬
ponat. ⁊ cum manipło in locũ
suum reuertat᷑. Qe sciendum
quod patella cum p̃dictis car¬
bonib. non sit dep̃sbitio effe¬
renda. donec rereus accenda¬
tur. ubi siforte candela accẽ¬
sa extincta fuerit᷑: de eisdem
carbonib possit reaccendi.
Abbas uero casula inclutus
iam inchoata lectione. inpͥn¬

Expanded text:
dexteram ejus subdiacono candexteram ejus subdiacono candelam manu tenente. Cum autem diaconus legendo venerit ad locum illum, Suscipe, sancte Pater, incensi hujus sacrificium vespertinum: cantor quinque grana incensi crucem formando in cum imprimere curet. Ubi vero idem levita hoc prompserit rutilans ignis accendit, lumen de manu Subdiaconi sumens cereum flammescere faciat. Deinde subdiaconus candela exstincta eat in locum suum. Cereus autem ardeat usque post completorium in crastinum, in loco ubi benene ergo consummata, sequatur lectio, In principio Deus creavit coelum et terram, et caeterae sine titulo. Levita quoque stolam deponat, et cum manipulo in locum suum revertatur. Et sciendum quod patella cum praedictis carbonibus non sit de presbyterio efferenda, donec cereus accendatur: ut si forte candela accensa exstincta fuerit, de eisdem carbonibus possit reaccendi. Abbas vero casula indutus, jam inchoata lectione, In prin
Abbreviated transcription (Latin):
anui dñri ⁊ epacte ⁊ conc̾rẽ¬
tes. ⁊ in dictiones in cartula
a cantore p̃parata. cereo ip̃a¬
diebñdicendo affigant᷑. Post
sextam secretarus altaria
omnia adornet. Post nonam
uero:tabula abeo modice p¬
ulsata. abbas ⁊ ministri ues¬
tib se incluant sacris.⁊ sacͥs¬
ta cdeferat analogium suꝑ
quod legit᷑ euangłium ⁊ li¬
brũ eugłiorũ suꝑ positum.
suꝑ gradum p̃sbiterii. ubi
abbas ꝑagere solet bñdicti¬
pondus tͥum librarum pa¬
nis regularis: ponens illum
in clext̾a parte analogii. Q¬
b paratis ut in chorum cõ¬
ueniant fr̃s. it̾m tabula ꝑcu¬
ciat᷑. Tunc ignis in patella
carbonib allatus iuius be¬
necdicatur. ⁊ aqua benedicta
asꝑgatur ab abbate stante
suꝑ gradum presbiterii. In¬
t̾im om̃ia eccłic luminaria
extingant᷑ ut leigne bñdre¬
to postea accendant᷑. Cum uero
deeo candela accensa fuerit:
a diacono stola accinto ⁊ iul¬
tu ad altare uerso: paschalis
benedicatur cereus. astante ad

Expanded text:
anni Domini et epactae concurrentes, et indictiones in chartula a cantore praeparata cereo benedicendo ipsa die affigantur. Post sextam secretarius altaria omnia adornet. Post Nonam vero tabula ab eo modice pulsata abbas et ministri vestibus se induant sacris, et sacrista deferat Analogium super quod legitur Evangelium et librum Evangeliorum superpositum super gradum presbyterii; ubi abbas peragere solet benedictipondus trium librarum panis regularis, ponens illum in dextera parte Analogii. Quibus paratis ut in chorum conveniant fratres, iterum tabula percutiatur. Tunc ignis in patella carbonibus allatus vivis benedicatur: et aqua benedicta aspergatur ab abbate stante super gradum presbyterii. Interim omnia ecclesiae luminaria exstinguantur: et de igne benedicto postea accendantur. Cum vero de eo candela accensa fuerit, a diacono stola accincto et vultu ad altare verso Paschalis benedicatur cereus: astante ad
Abbreviated transcription (Latin):
reocłos meos ad celum. Eit̾m cum ꝓpha. Incuruatus sum
⁊humiliatus sumusꝙ quaꝙ. Ergohis om̃ib humilitatis
gradib ascensis monachiis mox ad caritatem dei ꝑueni¬
et illam que ꝑfecta foras mitut timorem: ꝑ quam uniu̾¬
sa que pͥus non sine formidine obseruabat. absq ullo
labore uelut naturaliter exconsuetudine icipiet custo¬
dixꝰ non iam timoregehenne s amore xp̃i ⁊ consuetudi¬

Expanded text:
re oculos meos ad coelos . Et item cum Propheta: Incurvatus sum re oculos meos ad coelos . Et item cum Propheta: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Ergo his omnibus hgradibus ascensis, monachus mox ad charitatem Dei perveniet illam, quae « perfecta foras mittit timorem , » per quam universa quae prius non sine formidine observabat, absque ullo labore velut naturaliter, ex consuetudine incipiet custodire; non jam timore gehennae, sed amore Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Somis humilitatis gradus ẽ: si linguam ad loquen¬
dum phibeat monachiis. ⁊ taciturnitatem habens.
usꝙ ad interrogationem non loquatur monstrante
scriptura. quia in multiloquio non effugietur pecca¬
nim: ⁊ quia uir lingosus non dirigetur suꝑ tram¬
ecimus humilitatis gradusẽ Decim us.¬
si non sit facilis aut ꝑmptus inrisu:. quia scriptum ẽ
Stultus inrisu exaltat uocem suam. Undecimus.
ndecimus humilitatis gradus est. si cum loquitur mo¬
nachus leniter ⁊ sine risu. humiliter cum grauitate
⁊ pauca u̾ba ⁊rationabilia loquatur⁊ non sit clamosus
gradus ẽ sinonsolum corde monachus s etiam corpe¬
humilitatem uidentib sesemꝑ indicet: id est in oꝑe. mno
ratorio inmonasterio. in orto. iniua. in agro. uelubicũq
sedens ambulans uelstans. inclinato sit semꝑ capitẽ de¬
ficis int̾ram aspectib reum seomni hora depeccatis suis¬
existimans. iam setrem̃do udicio deip̃sentari estimet᷑
terram ocłis dixit. Dñe non sum dignus ego peccator leta¬

Expanded text:
onus humilitatis gradus est, si linguam ad loquendum prohibeat monachus, et taciturnitatem habens usque ad interrogationem non loquatur, monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugietur peccatum . Et quia, vir linguosus non dirigetur superecimus humilitatis gradus est, si non sit facilis ac prompta in risu, quia scriptum est: Stultus in risu exaltat vocem suam . CAPUT XLVII. Undecimus humilitatis gradus est, si cum loquitur monacha, leniter et sine risu, humiliter et cum gravitate, vel pauca verba et rationabilia loquatur, et non sit clamosa gradus est, si nonhumilitatem videntibus se semper indicet; id est, in opere Dei, in oratorio, in monasterio, in horto, in via, in agro, vel ubicunque sedens, ambulans, vel stans inclinato sit semper capite, defixis in terram aspectibus, reum se omni hora de peccatis aestimans jam se tremendo judicio repraesentari aestimet. terram oculis dixit: Domine, non sum dignus ego peccator leva
Abbreviated transcription (Latin):
terum liniens calicem umo:
ibi cruicem ⁊ aquam benedictã.
redeant eo ordine quo uenert.
Quomodo hospes sepeliatur.ei.
Ium hospes nuntiatus fue¬
rit obisse: ꝑuideat pͥor qͣlit̾
anima commendetur. hospita¬
lie: qualiter apte p̃paretur. Pri¬
or uero quando uiderit compe¬
tere. nuttat sacerdotem. cum
collectaneo. ⁊ stola ⁊ duos fr̃s
cum cruce. ⁊ aqua benedicta.
⁊ lumine in absconsa. ⁊ thuri¬
bulo.⁊ quot uoluerit ad defe¬
rendum in eccłiam. cantando
uoce mediocri. Prior uero ꝑui¬
deat ne corpus solum. uel sine
lumine remaneat. Sunterim
officium ꝓdefumctis. uel missa
cantatur ꝓ eo collecta sed̾oloco
dicatur. Ad aliã Rumissam eo
loco dicatur. qua solent dici
hora sepulchrum paratum
fuerit. potest sepeliri. etiampꝰ

Expanded text:
terum liniens calicem vino,ibi crucem et aquam benedictam, redeant eo ordine quo venerunt. CAPUT CII. Quomodo hospes sepeliatur. Cum hospes nuntiatus fuerit obiisse, provideat prior qualiter anima commendetur, hospitalis qualiter apte praeparetur. Prior vero quando viderit competere, mittat sacerdotem cum collectaneo et stola et duos fratres cum cruce et aqua benedicta et lumine in absconsa, et thuribulo, et quod voluerit ad deferendum eum in ecclesiam, cantando voce mediocri. Prior vero provideat, ne corpus solum vel sine lumine remaneat. Si interim Officium pro defunctis vel missa cantatur, pro eo Collecta secundo loco dicatur. Ad aliam vero missam eo loco dicatur, quo solent dici nora sepulcrum paratum fuerit, potest sepeliri, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
num abbatis uel sacerdotis
si abbas defuerit osculando.
Quas candelas: sacrista ⁊ sola¬
tium eius amanu ab̃bis sus¬
cipientes extinguant. Dem̃
abbas ad altare reu̾tens. thu¬
rificet illud.⁊ manus ablu¬
at. Siuero die dñica festum
purificationis sc̃e marie eue¬
nerit:more solito ante t̾ciam
abbas exorcismum faciat a
antica de natiuitate. do¬
mini scilicet. populus qͥ
ambulabat intenebris. in
die natuutatis domini.

Expanded text:
num abbatis vel sacerdotis num abbatis vel sacerdotis si abbas defuerit osculando. Quas candelas sacrista et solatium ejus a manu abbatis suscipientes exstinguant. Deinde abbas ad altare revertens, thurificet illud et manus abluat. Si vero die Dominica festum Purificationis sanctae Mariae evenerit, more solito ante Tertiam abbas exorcismum faciat aq canticis. Cantica de Nativitate Domini, scilicet Populus qui ambulabat in tenebris in die Nativitatis Domini
Abbreviated transcription (Latin):
solatio. ⁊ quib apͥore iussum
fuerit. reliquas candelas. ino¬
nachis ⁊ nouitiis. ac conu̾sis
laicis. familiere etiam atꝙ
hospitib si affuerint. distri¬
buat. Deinde fiat ꝓcessio ꝑ
claustrum. Ad queͬm diaco¬
nus crucem. subdiaconusq
aquam bñdictam bauilent᷑.¬
⁊ sicuti inꝑcessione palmar
p̃notauimus. ita ⁊ in hac ꝑ¬
cessione in eundo ⁊ instan¬
do se habeant. Porro cantor
ad exitum ꝓcessionis auti¬
pħani aue gr̃a plena imponat.
Qua finita. sequat᷑ alia antipħ.
adorna thalamum P ostqͣm
subrogetur antipħa. respõsũ
accepĩt symeon.⁊ fiant. tres
pħam una statio. Ad introi¬
hodie beata uirgo maria. Et
om̃ib introgressis. ⁊ p̃dicta
antipha finita: missa sollemp¬
niter celebret᷑. Igitur postqͣm
diaconus euangłm legerit
⁊ ab̾b̃i munus dosacͣndũ obtulerit
ueniat abbas ad gradum p̾s¬
biterii.⁊ cet̾i offerant cancdelas
suas apͥorib incipientes ma¬

Expanded text:
solatio et quibus a priore jussum solatio et quibus a priore jussum fuerit, reliquas candelas monachis et novitiis, ac conversis laicis, familiae etiam atque hospitibus si adfuerint, distribuat. Deinde fiat processio per claustrum, ad quam diaconus crucem, subdiaconusque aquam benedictam bajulent et sicut in processione Palmarum praenotavimus. ita in hac processione in eundo et in stando se habeant. Porro cantor ad exitum processionis, Antiphonam Ave gratia plena imponat. Qua finita sequatur alia Antiphona, Adorna thalamum tuum; post quam subrogetur Antiphona Responsum accepit Simeon, et fiant tres icet Antiphonam una statio. Ad introiHodie beata Virgo. Et omnibus introgressis et praedicta Antiphona finita missa solemniter celebretur. Igitur postquam diaconus Evangelium legerit, et abbati munus Deo sacrandum obtulerit,veniat abbas ad gradum presbyterii, et caeteri offerant candelas suas a prioribus incipientes, ma
Abbreviated transcription (Latin):
baptiste. seu apłorum petri
⁊ pauli siue andree apłi ple
rumq euenuint. semꝑdebẽt
ꝓnuntiari in pͥmo post uesꝑas
regłares. Deinde uͦ sequantur
cõmemorationes alie que ꝑ¬
tinent ad istas p̃dictas sc̃ors
octauas. Sc̃orum cesarii. atꝙ
benigni cõmemoratio. ñad u̾¬
ꝑas neꝙ ad laudes s tñ ad mis tm̃¬
sam matutinalem fiat. Qñ
tres antipħe tm̃ habentur sr̃
psalmos inuigiliis. ⁊ occurr̃t̃
psalmi qui diuidunt᷑ in .iiii.
loco. ut noliemulari.⁊atten¬
dite popule m̃s. sub scd̾̃a anti¬
pħa dicantur t̾cius psalmus.
⁊ quartus totus. Porro quin¬
tuo. ⁊ similiter ds̃ uenerũt
gentes sub t̾cia antipħa.
s die purificationis sc̃e ma
rie post terciam abbas bñdi¬
cat candelas. lam antea a se¬
Postea uero aqua bñdicta
asꝑgat. Cantor itaꝙ eum ab¬
bati candelam accensam
obtulerit. imponat antipham.
lumen ad reuelationem. Qui
etiam subiungat uersum. Nc̃
dimittis uti inlibris inuenit᷑
nterim. secretarius suo aduitꝰ

Expanded text:
Baptistae, seu apostolorum Petri et Pauli sive Andreae apostoli rumque eveniunt, semper debent pronuntiari in primo loco post Vesperas regulares, deinde vero sequentur commemorationes aliae, quae pertinent ad istas praedictas sanctorum octavas. Sanctorum Caesarii atque Benigni commemoratio non ad Vesperas neque ad Laudes, sed tantum ad missam matutinalem fiat. Quando tres Antiphonae tantum habentur super Psalmos in Vigiliis, et occurrent Psalmi qui dividuntur in quarto loco, ut Noli aemulari, et Attendite popule meus: sub secunda Antiphona dicantur tertius psalmus et quartus totus. Porro quinne, et similiter Deus venerunt gentes, sub tertia Antiphona. De Purificatione sanctae Mariae post Tertiam abbas benedicat candelas jam antea a sepostea vero aqua benedicta aspergat. Cantor itaque cum abbati candelam accensam obtulerit, imponat Antiphonam Lumen ad revelationem, cui etiam subjungat versum Nunc dimittis ut in libris invenitur. Interim secretarius suo adjutus