comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debẽt nitiuim .i. ammã suam regis ima¬
gine signatam. ⁊ ad conseruandum sibi
narium multiplicatur. quia quinq sẽ
unaginem conditoris quam accepim̾
excolere debemus. s minus debet uides̃

Expanded text:
debent nummum, id est animam suam regis imagine insignitam, ad servandum sibi narium multiplicatur, quia quinque sunimaginem Conditoris quam accepimus excolere debemus. Sed minus debet Judaeus,
Abbreviated transcription (Latin):
constans. ⁊ nichodemus inquo nõ
erat dolus sepeliũt. Talis ẽ enim
sepultura xͥ quȩ fraudem iniqui¬
tatẽ ñ habeat. In quo obstruitur
t̃giũsatio uideoꝵi. Nam apłi se¬

Expanded text:
constans, et Nicodemus, in quo non erat dolus, sepeliunt. Talis est etiam sepultura Christi, quae fraudem iniquitatemque non habet, in quo obstruitur tergiversatio Judaeorum. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
si in monum̃to ubi aliꝰ
positus fuisset poneretur. alius resurrexisse¬
fingeretur. sin petra exciso. ne si exmultis¬
lapidib edificitum eẽt. fossis tumuli fundam̃¬
sexta ÷ feria qua parabant᷑ necessaria sab¬

Expanded text:
Si in monumento ubi alius positus fuisset, poneretur, alius resurrexissfingeretur. In petra exciso, ne si ex multisaedificatum esset, fossis tumuli fundameSexta
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dumpuer ad dñm accedit elidit᷑.
quia conũsi ad dñm plerũq ad emonio
grauiꝰ pulsantur. ut uł aduitia redu¬
cantur. łdesua expulsione diabolus¬
se uindicet. sicut inpͥncipio nascentis
eccłȩ. multa ⁊ grauia opposuit certa¬
mina illis quos suo regno subtͣhi iu¬
debat.
¶ Uos qui meo discipulatui ad ħe¬
tis. quib archana mea manifestuis
aꝑui p̃ciosi sanguinis. quo mundus
redimendus ẽ euentum mente recõ
tate quam de amore nascitur. qr
ad huocarnales. ⁊ nust̃u crucis igna¬
ri. quemd̾m cognouer̃t moriturũ
c̃dere nequeunt. s sicut ꝑfiguras lo¬
quentem audire solebant. sic etiam
qd̃ de sua traditione loquebatur. fi
uoħm inmontem seorsum ductos.¬

Expanded text:
. Dum puer ad Dominum accedit eliditur; quia conversi, ad Dominum plerumque a daemonio gravius pulsantur, ut vel ad vitia reducantur, vel de sua expulsione se vindicet diabolus. Sicut in principio nascentis Ecclesiae, multa et gravia opposuit certamina illis quos suo regno subtrahi videbat. Vos qui meo discipulatui adhaeretis, quibus arcana mea manifestius aperui, pretiosi sanguinis quo mundus rtadhuc carnales, et mysterii crucis ignari, quem Deum cognoverunt, moriturum credere nequeunt, sed sicut per figuras loquentem audire solebant, sic etiam quod de sua traditione loquebatur, figJoannem in montem seorsum ductos
Abbreviated transcription (Latin):
petrum cẽ p̃latum. ł quia intͥbuti so¬
lutione petrum ipsi dno parificatũ
uiderant ipsum cet̾is p̾ferendum ar¬
bitrabantur. s sciendum istã questi¬
onem. ⁊ ante tͥbittum. ⁊ post tͥbutuni
solutum: eẽ factam.

Expanded text:
Petrum esse praelatum: vel quia in tributi solutione Petrum ipsi Domino parificatum viderant, ipsum caeteris praeferendum arbitrabantur. Sed sciendum est istam quaestionem et ante tributum et post tributum solutum esse factam.
Abbreviated transcription (Latin):
mundus ⁊ gaudia carnis suꝑant᷑. In
cuiꝰ figuram dauid ⁊ salomon cornu
olei sunt in regni głam consecratiut
pͥus saul. lenticula.
dexͦ pͥcessit. ⁊ atp̃r ade scĩpatres suis qͥs¬
q factis eius dispensationi testimo¬
nium reddunt.

Expanded text:
us et gaudia carnis superantur. In cujus figuram David et Salomon cornu olei, sunt in regni gloriam consecrati, ut prius Saul lenticula.ecessit, et a tempore Adae sancti patres suis quique factis ejus dispensationi testimonium reddunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non despinis .i. sol¬
licitudinib mundi. fi¬
cus .i. dulcedo resurre¬
ctionis. neq de rubo
uua .i. fructus antine.
que sicut uua ꝓxima

Expanded text:
Non de spinis, id est sollicitudinibus mundi, ficus, id est dulcedo resurrectionis, neque de rubo, uva, id est fructus animae. Quae sicut uva proxima
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Fodit in altum. qi
p̃ceptis humilitatis t̾re¬
ua omĩa. desuoꝵ cordib
funditus eruit. ne ꝓpt̾
aliqd̃ fluxibile dõser¬
uant. ut ĩ cõcussam in
eis ħat mansionem.
xp̃c. fundamenta plu
intentiones bone con¬
uͥ sationis. quas ꝑ humi¬
litatem xp̃ianam ex ha¬
ustis suꝑuacuarum co¬
gitationum ruderib
ꝑfectus auditor inse¬
in se inserit. hoc inse

Expanded text:
 Fodit in altum qui praeceptis humilitatis terrena omnia de suorum cordibus funditus eruit, ne propter aliquod fluxibile Deo serviat, ut inconcussam in eis habeat mansionem. um. Fundamenta plurintentiones bonae conversationis, quas per humilitatem Christianam exhaustis supervacuarum cogitationum ruderibus perfectus auditor in se inserit, hoc in se
Abbreviated transcription (Latin):
¶ꝓfert bonum. diligit inimicum
sua. ⁊ huiꝰmoĩ quȩ ds itidicat. scđm in¬
tentionem cordis. iuẽ qͥa debono uł
malo corde ꝓcedit. bonus uł malus
debet iudicari fructus. qͥa exhabundã¬
tia cordis q̃ utt̾ius latet loquitur ext̾iꝰ
hos .i.ꝓcedit ext̾ius effectus. tã inũbis
quam infactis. ⁊ ħ ÷ quantũ ad diuinũ
examen. eni loquitur os cordis. quia
exqua intentione u̾ba ꝓcedant ñig¬
norat qui etiam u̾ba quȩ ext̾ius bona
uid̾nt᷑. quia gxmala radice ꝓcedunt ñ

Expanded text:
fert bonum. Diligit inimicum.sua, et hujusmodi, quae Deus judicat secundum intentionem cordis. Et vere, quia de bono vel malo corde procedit, bonus vel malus debet judicari fructus, quia ex abundantia cordis quod interius latet loquitur os, id est procedit exterius effectus, tam in verbis quam in factis. Hoc est quantum ad divinum examen cui loquitur os cordis, quia ex qua intentione verba procedunt, non ignorat. Quia etiam verba quae exterius bona videntur, quia ex mala radice procedun
Abbreviated transcription (Latin):
ł suc ipsa mentis. ł carnis inquietudĩẽ
pulsantur: ⁊ quantum ꝓpͥis uirib fidt̃
indinantur. quantum inuctissime pe¬
tre adherent labefactari nequeunt.
positus r̃. suꝑt̾ram edificat. quia ad t̾re¬
norum amorem tͣhit sine fundam̃to e¬
dificat. quia peccatum in ꝓpͥa natura ñ
fundamento .i. sine fundo. Sicut gͦ qͥ
inpiteo mergitur. putei fundo retine¬
tur. sic antia lapsa. quasi in quodam
funcdi loco consistit. si inaliqua pect̃i

Expanded text:
nis inquietudine pulsantur. Et quantum propriis viribus fidunt, inclinantur: quantum invictissimae petrae adhaerent, labefactari nequeunt. positus est super terram aedificat, quia ad terrenorum amorem trahit. Sine fundamento aedificat, quia peccatum in propria natura non fundamento, id est sine fundo. Sicut ergo qui in puteo mergitur, putei in fundo retinetur, sic anima lapsa quasi in quodam loco fundi consistit, si in aliqua peccati
Abbreviated transcription (Latin):
eum tibi obtemꝑ are.
s parit᷑ conari mone.
qd̃ si ñ es similis. tñ qrł
olim fuisti. ł ẽẽ potui¬
sti. condescende. ⁊ ñ ex
gationes adhibende.⁊
ñ uisi respctu dĩ re

Expanded text:
eum tibi obtemperare, sed pariter conari mone. Quod si non es similis, tamen quia olim fuisti, vel esse potuisti, condescende, et non egationes adhibenda, et nonnisi respectu Dei, re
Abbreviated transcription (Latin):
ł aꝑtebonis. de uẽ ⁊ simulate bonis di¬
ii disputauit. bonos u̾bi auditores si
bi ipsi. malosuͦ diabolo assimilat. qr
auditor uariis uirtutib suꝑnam si¬
bi mnansionẽ edificat infituro. de¬
dicatione letaturus. ⁊ sicut diabolus
obedientes sibi decelis adt̾rena. ⁊ ad
peccata ꝑtͣhit. ubi ñ ẽ fundamentum.
quia malum ẽ sine sub̃̾a. ⁊ semꝑ in
det̾ĩora p̾cipitat. sic malus auditor si¬
ue sit initiatus mist̾iis xp̃i. siue exto¬
to alienus. qͣsi in puttum sine fundo
p̃cipitatus ñ inueuit uͥ se retineat. s cũ
uenĩt ĩꝓfundum maloꝵ. contempnit.

Expanded text:
malis, de vere et simulatis bonis diu disputavit, bonos auditores verbi sibi ipsis, malos diabolo assimilat. Quiauditor variis virtutibus supernam sibi mansionem aedificat in futuro dicatione laetaturus. Et sicut diabolus obedientes sibi de coelis ad terrena et ad peccata trahit, ubi non est fundamentum, quia malum est sine substantia, et semper in deteriora praecipitat: sic malus auditor, sive sit initiatus mysteriis Christi, sive ex toto alienus, quasi in puteum sine fundo praecipitatus, non invenit ubi se retineat, sed cum venerit in profundum malorum, contemnit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non iniqua m̃sura rependit ds. s
ẽ ac si d̾. Ipsa tem̃itas uidicandi. uniqͣ
mensura. łͥ nocet. te punit. ⁊ sepe ñ illũ
dequo hoc agis. Uł sirecte iudicas &
metiris. tibi ꝓdẽ. te saluat. ⁊ si aliqñ ñ
illum cui hoc impendis.

Expanded text:
Non iniqua mensura rependet Deus, sed est ac si dicat: Ipsa temeritas judicandi et iniqua mensura tibi nocet, te punit, et saepe non illum de quo hoc agis. Vel si recte judicas et metiris, tibi prodest, te salvat, etsi aliquando non illum cui haec impendis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si contra uiolentũ uti te cecauit.
si contra petentem auarus eris. numꝗͥ
tis: Nec solum qui tͥ inuriam fecit. s
etiam tu qui ferre nescis reus eris. S si
imꝓbitas illius te tranquillum inue¬
nerit. ⁊ ille penitebit. ⁊ tu de pacientia
coronabis. quia cetum uidñte oculo .i.¬
cantem castigare ñ
ualet. quia qui suꝑ¬
bia uł odio. ł alio ui¬
ħ ł nulla udicantes.
grauit increpant illos
quos astatu mentis.
uident. uł ira uł aliqͦ
in tales magis amant

Expanded text:
 Si contra violentum ira te caecaverit: si contra petentem avarus eris, nunquirare poteris? Nec solum qui tibi injuriam fecit, sed etiam tu qui ferre nescis, reus eris. Sed si improbitas illius te tranquillum invenit, et ille poenitebit, et tu de patientia coronaberis, quia caecum vidente oculo, icantem castigare non valet, quia qui superbia, vel odio, vel alio vivel nulla judicantes, graviter increpant illos quos a statu mentis vident, vel ira vel aliquo hi tales amant magis
Abbreviated transcription (Latin):
am dinoscuntur tp̃r adu̾sitatis. Ie¬
iunia enim ⁊ oratio ⁊ huiꝰ mõi ft̃ simu¬
latis. ut ⁊ bonis. s ñ debẽt oues pelles
suas deponere. ⁊ si aliqñ lupi eis se cõ¬
teganti¬

Expanded text:
am dignoscuntur in tempore adversitatis. Jejunia enim et oratio, et hujusmodi sunt simulatis ut et bonis: sed non debent oves pelles suas deponere, etiam si aliquando lupi eis se contegant
Abbreviated transcription (Latin):
quib nullus sapientium scĩtatem uł
iĩtatem pot̾it inucnire. s conscuidt̃
icruentant approximantes. Uł spi
rum. Uua ⁊ ficus dulcedo noue conũ¬
sationis ꝗͣ xp̃c in nob̾ esurit. ⁊ feruor
dilectioĩs qͥ letificat cor hõis. Ñ despiniᷤ¬

Expanded text:
quibus nullus sapientum sanctitatem vel veritatem poterit invenire: sed conscindunt et cruentant approximantes. Vel spirum. Uva et ficus, dulcedo novae conversationis quam Christus in nobis esuriit, et fervor dilectionis, qui laetificat cor hominis. N
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si magist. qui ds. ñ suas ulcisci inui¬
rias. s tolerando ꝑsecutores initiores red¬
dere uoluit. discipuli qui homines hũc
regulam ꝑfectionis debent imnitari
Hypochrita. hi enim odio uł luo¬
re omĩa accusare suscipunt ⁊ uolunt
uidĩ consultores. sine exemplo emenda¬
tionis sue. S pͥus debent auferre trabẽ
inuid̃ntie. ł maliciȩ uel simulatiõis.
de occulto sui cordis ut ualeãt eicere
festucam ire uł alicuiꝰ leuioris culpe
de oculo fr̾is.

Expanded text:
 magister. Deus non suas ulciscitur injurias, sed tolerando persecutores mitiores reddere voluit; discipuli, qui homines sunt, hanc regulam perfectionis debent imitario trabe. Hi enim odio vel livore omnia accusare suscipiunt et volunt videri consultores, sine exemplo suae emendationis. Sed prius debent auferre trabem invidiae, vel malitiae, vel simulationis de occulto sui cordis, ut valeant ejicere festucam irae vel alicujus livoris culpae de oculo fratris.
Abbreviated transcription (Latin):
libris moysi. auferre
nis insenectute int̃
hoĩes qd ñ fuit obꝓ¬
brium ap̃dm.¬
¶ Sicut sexto m̃¬
se missus ẽigadd.ac

Expanded text:
libri Moysi. Auferte nis in senectute inter homines, quia non fuit obprobrium apud Deum sicut in sexto mense missus est Gabriel
Abbreviated transcription (Latin):
¶t̾ a charias memor d̾ni cui apparet ange¬
lus adextris altaris. quia ei qui memor d̃m
c̃ demonstratur mift̃ium.
mores inequitate. officium in sac̃dotio. fac¬
tum in mãdatis. udicium iniustificatiõi¬
iustificatio. cum enim mandatis celestib

Expanded text:
acharias, memor Domini: cui apparet Angelus a dextris altaris, quia ei qui memor Domini est demonstratur mysterium. mores in aequitate, officium in sacerdotio, factum in mandatis, judicium in justificationijustificatio. Cum enim mandatis coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
templo. Et ipse erat innu¬
ensillis ⁊ ꝑmansit mutus.
s siñ uoce cor¬
poralesactus indicare moliens. nec expͥm̃s¬
uoluntatem cui similis ẽ ppłs udeorum actuum suorũ unpotẽ¬

Expanded text:
 Et ipse erat innuens illis, et permansit mutus, etc. Sine voce corporales actus indicare moliens, nec expvoluntatem. Cui similis populus Judaeorum, actuum suorum impote
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃ pontifices templi tantum officusmãcipati ñ solũ a conplexu uxorum. setiã ado¬
morum ing̾sti abstiuebãt. Ar̾is aut̃ sacer¬
dotib ꝗb ñ carnalis sucessio. s spũalis ꝑ¬
fectio queritur. qui cotidie p̃sto debent
eẽ altari ꝑ petua castitas indicitur.
exerceri. nisi causa sobolis. ⁊ tamen letat᷑¬

Expanded text:
 pontifices templi tantum officiis mancipati, non solum a complexu uxorum, sed etiam a domorum ingressu abstinebant. Nostris autem sacerdotibus quibus non carnalis successio, sed spiritualis perfectio quaeritur, qui quotidie praesto debent esse altari, perpetua castitas indicitur. exercenda est, nisi causa sobolis vel vita
Abbreviated transcription (Latin):
mutus ẽ qui spu̾alẽ sensũ inlitt̃a ñ intel¬
innuit. quia nec rõnem atrendit sacͥfici¬
orum. Nec curat scire dicta ꝓpħ̃arum.
Muto ꝑmanente zacharia. ꝯcipit elira¬
beth ioħm. quia licet pontifices ⁊ pharisci
elisabeth quinq mensib occultat. siue
quia moyses legiser quinq libris misfia
xp̃i parabolatim designat. seu quia ipsa

Expanded text:
a non intelinnuit; quia nec rationem attendit sacrificiorum, nec curat scire dicta prophetarum. Muto Zacharia, concipit Elisabeth Joannem; quia, licet pontifices et Pharisaei Elisabeth quinque mensibus occultat, sive quia ipse legifer Moyses quinque libris mysteria Christi parabolatim designat, seu quia tota
Abbreviated transcription (Latin):
serant indieb suis. quia legał deuo¬
tio. tp̃ib moysi quasi inadolescentia
ordo ꝑ ambitiones ⁊ contentiones põ¬
rias templum: quia sac̾dotum ẽ intͣ
mistium celestium. foris orat multitudo. quia dum mistica penetͣre nequit. ne
sciturum ioħ̃m agnoscit. quia dum doc¬

Expanded text:
serant in diebus suis, quia legalis devotio tempore Moysi, quasi in adolescentia ordo per ambitiones et contentiones ponrias temn illud per intellectum. Foris orat multitudo; quia, dum mystica penetrare nequit, necsciturum Joannem cognoscit; quia dum doc
Abbreviated transcription (Latin):
manifestatur ingła.¬
at. cui angłi uisio ⁊ allocutio ꝓsigno
sufficere debuerat. Uñ meritam diffidẽ¬
tiȩ tacendo penam luit. cui eadem taci¬
turnitas ⁊ signum sidĩ qͣm in quesiuit.
⁊ m fidelitatisẽẽt pena. quam meruit.
¶alłeg̃. ł ⁊ achariam saẽdotium uide¬
orum. ꝑclisabet lex signatur: quȩ sac̾do¬
tum doctrinis exercitata. quasi uirili
aurilio spũales filios dõ gignere debe¬
bat. s quasi ffilis erat. quia neminem
ebat. ambo erant iusti. quia lex bona.¬

Expanded text:
manifestatur ina angeli visio vel allocutio pro signo sufficere debuerat. Unde meritam diffidentiae tacendo poenam luit, cui taciturnitas eadem et signum fidei quod quaesivit, et infidelitatis esset poena quam meruit.er Zachariam, sacerdotium Judaeorum; per Elisabeth, lex signatur, quae sacerdotum doctrinis exercitata, quasi virili auxilio, spirituales Deo filios gignere debeat. Sed quasi sterilis erat, quia neminem ebat. Ambo erant justi, quia et bona
Abbreviated transcription (Latin):
solus pontifex intͦibat in sc̃m tab̃naculũ
cum sanguine. in quo sig̾catur iħc sac̃doᷤ
qͥ impleta dispensatione carnis. celi sec̃¬
ta subiit. ut ꝓpitium fac̾e̾t nob̃ patrem.
⁊ int̾pellarit ꝓpeccatis eorum qui ad huc
ꝓforib orantes. expectãt ⁊ diligt̃ aduent̃
eius. Pulchit gͥ ea die descensio eiusꝑan
figurabatur. quia qͥ descendit. ipse est
⁊ qui ascend̾.¬

Expanded text:
solus pontifex introibat in secundum tabernaculum cum sanguine. In quo significatur Jesus sacerdos, qui, impleta dispensatione carnis, coeli secreta subiit, ut propitium nobis faceret Patrem, et interpellaret pro peccatis eorum qui adhuc prae foribus orantes exspectant, et diligunt adventum ejus. Pulchre igitur ea die descensio ejus per figurabatur. Quia qui descendit, ipse est et qui ascend
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum ex p̃cepto moysi uno sac̃dote de¬
cedente unus succedere iubeatur. tp̃r cdla¬
uid statutum ẽ. ut uicissim ministrantes
ꝑoctonos dies. a sabato usq ad sabbatum
tp̃r uicis sue singli castimonie studerent
necint̾ea domum tangerẽt
nasce̾t᷑. ⁊ inopinato or¬
tu ꝓlis. ⁊ ipsosdonum
gratius afficeret. ⁊ ce¬
teros stupor miracłi
pararet audituu fut᷑i¬

Expanded text:
 Cum ex praecepto Moysi uno sacerdote decedente, unus succedere jubeatur, tempore David statutum est ut vicissim ministrantes per octonos dies a sabbato usque ad sabbatum tempore vicis suae, singuli castimoniae studerent, nec interea domum tangerentnasceretur, ut inopinato ortu prolis et ipsos donum Dei gratius afficeret, et caeteros stupor miraculi pararet auditui fut
Abbreviated transcription (Latin):
cursu. s sicut huma
suo aspectu blandi¬
endo solari. contͣde¬
mones. si quossua p̃¬
sentia t̾ritossenserĩt
ampliori horrore cõ¬
cutiunt.

Expanded text:
tua. Sicut humansuo aspectu, blandiendo solari. Contra, daemones si quos sua praesentia territos senserint, ampliori horrore concutiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m nescit. nescit ile¬
gem. quomͦ enum pot̾
scire legen. cum u̾itatẽ
ignoret. cum lex adñ¬
tiet u̾itatem.¬

Expanded text:
m nescit, nescit et legem. quomodo enim potest scire legem, cum ueritatem ignoret, cum lex adnuntiet ueritatem
Abbreviated transcription (Latin):
¶legis ꝑitus ut sapiẽ¬
itr respondisse dicatur.
pͥmum se legis fatetur
ignorare mandatum.
quia humiliari recusãs.
i se ipsum iustificare
nolens. archana ñ pot̃
nidert. quȩ reuelant᷑

Expanded text:
Legisperitus ut sapienter respondisse dicatur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, quia humiliari recusans, et seipsum justificare volens, arcana non potest videre quae revelantur
Abbreviated transcription (Latin):
uidere uolunt. dum fidĩ ꝗͣ mundo
attulit participare querunt. s tur
ba .i. uitiorum consuetudo. quȩ ce¬
cum clamantem increpabat. etiã
hunc suspicientẽ tardat. s sicut ã
plius cdamando cecus turbam uic̃
tra pusillus t̾rena relinquendo. ar¬
borem crucis ascend̾ndo. turbam
obstantem transcendit clamans
ret. ⁊ grãm seminaret. sic enim uene¬
tat. ut ꝑuideos transiret adgentes.
Uidit itaq ⁊acheum sursum. iam
etum in sublimitate fidei int̾fruetꝰ
nouoꝵ oꝑum. uł ut infecunda alti¬
tudine oꝑis eminebat.
d ppłm nationum. qui passionis eius
fide iam sublimis. etiam diunitatẽ
enis agnoscere ardet suspiciens ui¬
det. quia ꝑfidem a t̾renis eleuatum
eligit. eligentem se. ⁊ amat amantẽ se.
in domo patare mansionem uibet᷑.

Expanded text:
re volunt, dum fidei quam mundo contulit participare volunt. Sed turba, id est vitiorum consuetudo, quae caecum clamantem increpabat, etiam Jesum suscipientem tardat. Sed, sicut caecus amplius clamando turbam vicit, ita pusillus terrena relinquendo, arborem crucis ascendendo, turbam obstantem transcendit, clamans ret et gratiam seminaret; sic enim uenerat, ut per Iudaeos transiret ad gentes. uidit itaque Zacchaeum sursum; iam enim sublimitate fidei inter fructus nouorum operum uelut fecundae altitudine arboris eminebat.d populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis, etiam divinitatem ejus agnoscere ardet, suspiciens videt, quia per fidem a terrenis elevatum elegit eligentem se, et amat amantem se. in domo parare mansionem jubetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ turba nisi un¬
pite confusio multitu¬
dinise quȩ ũticem sa¬
pientie uidere neqͥt.
racheus gͦ ñ inturba
s plebem transg̃ssus
insciã q̃ desid̾at aspicit.
Si comoruis arbor
moro folus similis. s al¬
p̃tatuir ficus fatria .i.
crux q̃ c̃dntes ut ficus
pascit. ab infidelib ir¬
tiditur ut fatua. quã
prisilliis ascendit. dũ
quilibet humilis ⁊ ꝓpͥe
infirmitatis conseuis
in uirtute crucis głat᷑
si ñ dum tra solide ut
quasi intͣnsitu lucice¬
¶ Laudat plebs dm
ñ solum ꝓimpctrato
to fid̾i impetraritis q
non solum laudat. qd
gustam portam. quȩ ducit aduitã ascendit. ⁊ quia deuocione fid̾i ad ind̾ndum
sluatorẽ qd natura minus habebat asceusu arboris supplet. uste qd̾ rogare nõ
audebat dnice susceptionis bndictionẽ accipit quam desiderabat.

Expanded text:
Quae turba, nisi imperitae confusio multitudinis, quae verticem sapientiae videre nequit? Zachaeus ergo non in turba, sed plebem transgressus Messiam quem desiderat aspicit. Sycomorus arbor est, moro foliis similis, sed alrpretatur ficus fatua, id est crux. Quae credentes ut ficus pascit, ab infidelibus irridetur ut fatua. Quam pusillus ascendit, dum quilibet humilis et propriae infirmitatis conscius, in virtute crucis gloriasi nondum ita solide ut quasi in transitu luc Laudat plebs Deum non solum pro impetrato to fidei impetrantis, quia non solum laudat quod gustam portam quae ducit ad vitam ascendit. Et quia devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habebat, ascensu arboris supplet, juste quod rogare non audebat, Dominicae susceptionis benedictionem accipit quam desiderabat.
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Lingua uenenata carpebant. ꝑ¬
hodie aut̃ in domo pusilli ⁊cheio¬
portet illum manere .i. noue lucis
grã coruscante. in humili c̃ditium
nationum corde quiescere.

Expanded text:
tem lingua venenata carpebant, pHodie autem in domo pusilli Zacchaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere.
Abbreviated transcription (Latin):
abominationẽ ad
minum reducã. ⁊ cõ¬
punctionis grͣam. cũ
fructib boniꝰ oꝑis. qͣsi
de pĩg᷑ edine ff̾toris
ex suscitem. peccata enĩ
carnis st̃cora dicuntur
que mittunt᷑ ad radicẽ¬
tatis conscientia tangi¬
tur cogitacionis me.¬
moria. ⁊ dum inde pe¬
nitet. quasi ꝑ tactum
sttoris ad fecunditatẽ

Expanded text:
ionem ad animum reducam, et compunctionis gratiam cum fructibus boni operis quasi de pinguedine stercoris exsuscitem. Peccata enim carnis stercora dicuntur, quae immittuntur ad radicetatis conscientiae tangitur cogitationis memoria, et dum inde poenitet quasi per tactum stercoris redit ad fecunditatem
Abbreviated transcription (Latin):
sit diripi. Imͦnc etiam
ficum uissit excidi. in
qua querit fructum. ñ
quia decẽ nesciret. so
stñdit infigura. quia si
nagogi iam fructum
br̃e deberet. nec ante tẽ¬
pusquerit. qui ꝑ tͥenm¬
um nenit. qui ꝑ moy¬
sen sinagã instituit ip¬

Expanded text:
sit diripi, hanc etiam ficum jussit excidi. In qua quaerit fructum, non qui adesse nesciret, sed ostendit in figura, quia in Synagoga jam fructum habere deberet. Nec ante tempus quaerit qui per triennium venit. Qui per Moysen Synagogam instituit, ip
Abbreviated transcription (Latin):
ininice crucis. ¶ Terram occupat.
qui locum quem tenet bonis oꝑib
non exercet. qui exemplo prauita¬
tis impedim̃tum p̃stat cet̾is.
¶ Nouit cultor t̾ram excolere. qͥ
nouit uitia dep̃hend̾e. intellexit
ffilitatis. Pollicet᷑ itaq dura corda. apo¬
stolicis ligonib ẽẽ fodienda. ⁊ suꝑbi¬
entia adhumilitatem reuocanda.
cie ordo exigẽt ut apponeret᷑ reser¬
uabitur. ł aliquid tale. nicħ subiun¬
xit. S suspendit sententiam. ctu uͦ¬
adderet. sui aut̃ .s. ñ fecerit fructum
continuo indicium uenture dãp¬
nationis ad nexuit: quia ꝓcliuiores
ad negandum. ꝗͣ c̾d̃ndũ uidebat.

Expanded text:
isaei, etc. Terram occupat, qui locum quem tenet bonis operibus non exercet, qui exemplo pravitatis impedimentum praestat caeteris. Novit cultor terram excolere, qui novit vitia reprehendere. Intellexit sterilitatis. Pollicetur itaque dura corda apostolicis ligonibus esse fodienda, et superbientia ad humilitatem revocanda.tiae ordo exigeret, ut apponeret, reservabitur vel aliquid tale, nihil tamen subjunxit, sed suspendit sententiam. Sin autem. Scilicet, non fecerit fructum, continue judicium venturae damnationis annexuit, quia procliviores ad negandum quam ad credendum videbat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hullus insinagoga ꝑii. annos fru¬
ctus ẽc potuit. quia neq tpt circiuci¬
sionis purificari poterant. qͥ cirtum¬
cisionem animi ñ guerebant. nec
ꝑ legem sc̃ificabantur. qui carnalia
in lege tm̃ sequebantur. neq ingr̃a
iustificabantur. qui depeccatis peni¬
tert nolebant. Cum gͦ m̾ito ee̾nt ex¬
cidendi. qd̾ quid̃ꝑ romanos factum
ẽꝰ iubetur illis qͣ incͥcumcisione la¬
borabant. ut succissionis cladem ad¬
nunciando penitentiam suggerãt

Expanded text:
ullus in Synagoga per tres annos fructus esse potuit quia neque tempore circumcisionis purificari poterant, qui circumcisionem animi non quaerebant; nec per legem sanctificabantur, qui carnalia tantum in lege sequebantur; neque in gratia justificabantur, qui de peccatis poenitere nolebant. Cum ergo merito essent excidendi, quod quidem per Romanos factum est, jubetur illis qui in circumcisione laborabant, ut succisionis cladem annuntiando poenitentiam suggerant
Abbreviated transcription (Latin):
isse peccatores. ⁊ uiste ꝑisse. ⁊ simi¬
lit̃ alios peccatores ꝑtturos. ⁊ si se pec¬
catores ñ attenderunt.
¶ Galilei impia ⁊ scelerata morte
scelerum suorum penas soluunt.
ꝗb tam̃ ñ ipsa mors obfuit. ut in se¬
cundam mortem miterent᷑. S im¬
ꝓba uita. Puniti sunt aut̃ ad corree¬
tionẽ uiuentium. ut flagellato pe¬
stilente. stultus sapientior fiat. uł ad
exemplum corrigi nolentirm iõq
pessime ꝑiturorum.
¶Isti sunt iherosolimite sicut
n galilei. ñ soli peccatores fuerunt.
s int̾rorem reliquoꝵ puniti sunt
qui ruina turris p̃ssi significant ui¬
deos qui penitere noluerĩt. cum suis
menib ẽẽ ꝑituros. Nec frustra .x.⁊uiii.¬

Expanded text:
isse peccatores et juste periisse, et similiter alios peccatores perituros, si se peccatores non attendunt. Galilaei impias scelerata morte scelerum suorum poenas solvunt, quibus tamen non ipsa mors obfuit, ut in secundam mortem mitterentur, sed improba vita. Puniti sunt autem ad correctionem viventium, ut flagellato pestilente stultus sapientior fiat, vel ad exemplar corrigi nolentium, ideoque pessime periturorum.Isti Hierosolymitae sicut et Galilaei non soli peccatores fuerunt, sed in terrorem reliquorum puniti sunt; qui ruina turris pressi significant Judaeos qui poenitere noluerunt, cum suis moenibus esse perituros. Nec frustra
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ iudeos bĩc maxime ꝑtturos. qr
nomen saluatoris reciꝑe nolu̾int. Il¬
la turris significat illum. qui ẽ turriᷤ
fortitudinis. qd̾ nĩto in silca. quia silo¬
a qd̃ int̃pretatur missus. sigẽ eum
qui missus apatre uenit inmundũ.
qui om̃s suꝑ quos cecidĩt conteret.

Expanded text:
autem Judaeos hinc maxime perituros, qui nomen Salvatoris recipere noluerint. Illa turris significat illum qui est turris fortitudinis, quae merito in Siloa, quia Siloa, quod interpretatur missus, significat eum qui missus a Patre venit in mundum, qui omnes super quos ceciderit conteret.
Abbreviated transcription (Latin):
¶hanc similitud̾. de ficulnea dicit᷑
dominus docuisse insinagoga. ut in¬
timetur ad ipsam sinagogam ꝑtuni¬
isse ꝑ abolam. Qd̃ enim fructum q̃¬
s reliquias ꝑfidem saluandas intelli¬
gens. mox ibidem pͥmitiue eccłę sa¬
natio sub sp̾̃e inculue mulieris fub¬
sequitur. Idem enĩ sig̃c ficulnea re¬
seruata. qd̃ mulier crecta.

Expanded text:
Hanc similitudinem de ficulnea dicitur Dominus docuisse in Synagoga, ut intimetur ad ipsam Synagogam pertinuisse parabolam. Quod enim fructum quaesed reliquias per fidem salvandas intelligens, mox ibidem primitivae Ecclesiae sanatio sub specie incurvae mulieris subsequitur. Idem enim significat ficulnea reservata quod mulier erecta.
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa ñ desꝑamus. dieb docemus
ĩ templo. quia fidelib boni oꝑis
formam p̾bemꝰ. Noctib in monte
oramus. moramur. qr intenebris
angustiaꝵ gaudii spũał consola¬
tione respiramus. ⁊ ad nos audiẽ¬

Expanded text:
ia non desperemus. Diebus docemus in templo, quia fidelibus boni operis formam praebemus; noctibus in monte Oliveti moramur, quia in tenebris angustiarum gaudii spiritualis consolatione respiramus. CAPUT XXI
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pascha ñ apassione. s a transi¬
tu nominatur. qd illo die tͣnsiuit
ext̾minator ꝑ egyptum. ł d̃ns libe¬
ranspopulum suum. quo nomine
sig̃cabatur agnum inbac die demũ¬
do ad patrem tͣnsiturum. Int̾ pascha
uͦ ⁊ atimna. hoc distat. qd pascha uo¬
catur. solus dies quo agnus occide¬
na pͥmi m̃sis. dies aumorum erãt
a quinta decuna luna usq ad xͣxͣ.¬
pͥmam eui̾dem mensis diem. s e.¬
uangeliste indifferent̃ pomuit.
idiem arimoꝵ ꝓpascha. ⁊ pascha
ꝓ dieb arimorum. Unde hic lucas.
pasche dieb marimis panib celebͣ¬
ri p̃cipiebatur. ⁊ nos quasi paschaꝑ
petuum facientes semꝑ ex hoc mũ¬
do tͣnsire p̃cipimur. uno die imo¬
lato agno aduesꝑum secuntur.uii.
dies atimorum. quia xp̃c inpleni¬
tudine tp̃m semel ꝓnob̾ passus. to

Expanded text:
 Pascha non a passione, sed a transitu nominatur, quod illa die transivit exterminator per Aegyptum, vel Dominus liberans populum suum, quo nomine significabatur Agnum in hac die de mundo ad Patrem transiturum. Inter Pascha vero et azyma hoc distat, quod Pascha vocatur solus dies, in quo agnus occideluna primi mensis. Dies azymorum erant a quinta decima luna usque ad usdem mensis. Sed evangelistae indifferenter ponunt, et diem Azymorum pro Pascha, et Pascha pro diebus Azymorum, unde hic Lucas: Paschae dies in azymis panibus celebrari praecipiebantur. Et nos quasi perpetuum Pascha facientes, semper ex hoc mundo transire praecipimur: uno die immolato agno ad vesperam sequuntur septem dies Azymorum, quia Christus in plenitudine temporum semel pro nobis passus, to
Abbreviated transcription (Latin):
plo astruit. qui ante unuisale ui¬
dicium. ⁊ singlorum tucertum exttũ
uoluptatib. ⁊ curis scculi renunci¬
are. uugilare monuit ⁊ orare. ip¬
se ininente sua passione doctrine.

Expanded text:
plo astruit. Qui ante universale judicium, et singulorum incertum exitum voluptatibus et curis saeculi renuntiare, et vigilare monuit et orare, ipse imminente sua passione, doctrinae,
Abbreviated transcription (Latin):
ia salus imꝑuim comitatur. Uñ mĩto
qui ad trant relictis blasphemiis stu¬
pentes ad laudẽ conũtuntur. tante

Expanded text:
 salus comitatur. Unde merito, qui aderant relictis blasphemiis stupentes, ad laudem convertuntur tant
Abbreviated transcription (Latin):
it. ⁊̃ miracła oꝑatar. ut
qͥ p̃dicanti ñ credunt
uisis miraculis crelãt
Matħs hunc demonu¬
cum etiam cocum fuis¬
se dicit. inquo tͥa mita¬
cula a dño fuint. uidit
loquitur. ad emone li¬
beratur. Qđ aut̃ tune
in uno carnalit̾ factutn
⁊ condie fit incontisio¬
ne gentium. ut pͥmaem
expulso demone.⁊ oĩ
sputcicia idolatͥe fid̾i
lumen uideãt. deinde
tatentia pͥus ora ad lii¬

Expanded text:
a operatur, ut qui praedicanti non credunt, visis miraculis credant. Matthaeus hunc daemoniacum etiam caecum fuisse dicit. In quo tria miracula a Domino fiunt: videt, loquitur, a daemone liberatur. Quod autem tunc in uno carnaliter factum est, quotidie fit in conversione gentium, ut primum expulso daemone, et omni spurcitia idololatriae, fidei lumen videant, deinde tacentia prius ora ad l
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdam participatiõe¬
liior fit ut illã umna¬
ginẽ spleudido bono¬
rum colore factoꝵ. ⁊
ĩ se uideat᷑ expͥmere.

Expanded text:
dam participatiolimior fit; ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum, et in se videatur exprimere.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Matłis dicit centu¬
rionem accessisse. qd̾ ꝑ
fidem intelligendum
c̃. ꝑ fidem enim uẽ ad
dm̃ acceditur. q̃ incen¬
turione a dño cõmen
mensura se retinet. s cum pecc̾o inquo
labitur ñ pot̾ eẽ contenta. dum ad det̾iora
cotidie deicitur: quasi inputeo inquo ce¬
cidit. fundum quo figatur ñ inuenit.
minasset. ⁊ si statim post hec u̾ba nõ
intͣuit. Priusquam enim intͣret. imp¬
so utt̾uallomitndatus ẽ lepsus. ut ma

Expanded text:
aeus dicit centurionem accessisse, quod per fidem intelligendum est. Per fidem enim vere ad Deum acceditur, quae in centurione a Domino commenmensura se retinet. Sed cum peccato in quo labitur non potest esse contenta, dum ad deteriora quotidie ducitur, quasi in puteo quo concidit fundum quo figatur non invenit. rminasset, etsi statim post haec verba non intravit. Priusquam enim intraret, in ipso intervallo mundatus est leprosus, ut Ma
Abbreviated transcription (Latin):
possessio qua sustntatur ⁊ pascitur
confirmat. quia plures sunt quos
torpentes facit amor p̾sentium. ⁊ desꝑa¬
¶ It decorum ẽ homini curare de
cibo. ł ueste qui militat regno. Nouit
rex quem ad modum. familiam suã
pascat. alat. uestiat.¬
nm aĩa indum̃to corꝑis uestiatur.
animet᷑. ab surdum ẽ ut iuctus co¬
piam nob̾ defuturam putemꝰ. qui
uiuendi iugẽ sub̃am ado ꝯseqmur.
¶Sitiolatilib ñ laborantib nec
comunes fructus aliquo d̃natu sibi
cessaria largitur. uerum ẽ cansam

Expanded text:
possessio qua sustentatur et pascitur, confirmat, quia plures sunt quos torpentes facit amor praesentium et desperaquippe est homines curare de cibo, qui militant regno. nouit rex quemadmodum familiam suam pascat alat uestiat,gitur anima indumento corporis uestiatur et animetur. absurdum est ut uictus nobis copiam defuturam putemus, qui uiuendi iugem substantiam consequamur.Si volatilibus non laborantibus, nec communes fructus aliquo sibi dominatDei necessaria largitur, verum est causam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non scmꝑ ineos qͥ¬
dum. quia ñ numꝗͣ
ampliꝰ ꝓdẽ clementia
tͥ adpacientiam. lapso
ad correctionem. deni¬
q samaritani cicius
credidunt a quib hoc

Expanded text:
 non semper in eos, qdum, quia nonnunquam amplius prodest clementia, tibi ad patientiam, lapso ad correctionem. Denique Samaritani citius crediderunt, a quibus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qui legem secuntur.¬
quia sciebant: ⁊ finces
repitatum ad iustici¬
am quia saclegos in¬
tiremerat. ⁊ ad p̾ces he¬
lie ignem descendisse.¬

Expanded text:
qui legem sequuntur. Sciebant enim et Phinees reputatum ad justitiam, quia sacrilegos interemerat, et ad preces Heliae ignem descendisse
Abbreviated transcription (Latin):
co benedicitur.i. fructus ⁊ hilaritas ca¬
matis. in defectiuo u̾bi celestis munere
fecundatur. & bactenus hec munera ap̃
cccłam ñ deficiunt. ħ mulier misticũ
panem factura. duo ligna colligit. inqͦ¬

Expanded text:
co benedicitur, id est, fructus et hilaritas chamatis indefectivo verbi coelestis munere fecundatur, et hactenus haec munera apud Ecclesiam non deficiunt. Quod haec mulier mysticum panem factura, duo se ligna velle
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tice descend̾et. atq sub ipsa rupe la
teret. subito ad tactum uestis illuis saxũ
illud subt̃ fugit. ⁊ ad instar cere resolutũ
quendam sinum quo dñicum corpus
reciꝑetur effecit. tante utiq capacitatiᷤᷤ.
quante ipsũ corpꝰ extitit quantitatis. In
ge uestis. quȩ a t̃go dñi fuerarit. uelitti demanu
duum fui poris exp̃ssa seruantur.

Expanded text:
e descendisset atque in ipsa rupe latere uellet, subito ad tactum dominice uestis saxum illud subterfugit et ad instar cere resolutum quendam sinum quo dominicum corpus reciperetur effecit, tante utique capacitatis quante ipsum corpus exstitit quantitatis, in gimen uestis que a tergo domini fuerant ueluti de manu sculptoris expressum seruant.
Abbreviated transcription (Latin):
helias ẽ oꝑatus. ł quia diem faciebat
millis. qui meius oꝑib lucem uidebũt
gratie spualis. ⁊ conuertebantur addo¬
minum. nõ aꝑiebatur celum uidentib
erat. quia nulla erat cognoscende diui¬
nitatis ubertas.
gentium figurat eccłam. quȩ a suo cõ¬
ditore duitius deserta. p̃płm recte fid̾i
nescium. quasi pauꝑem. filium egena
angustia panis int̃pritatur. Quib om̃ib
gentilitas expͥmitur. quȩ inutili uena¬
tiom dedita .i. lucris ⁊ negotiis scłi ser¬
uiens. incendium carnalium cupidi¬
tatum. panisq spũalis angustias pati¬

Expanded text:
s est aut quia dies faciebat illis qui in eius operibus lucem uidebant gratiae spiritalis et conuertebantur ad dominum, et ideo aperiebatur caelum uidentibuserat, quia nulla erat cognoscendae diuinitatis ubertas. gentium designat Ecclesiam, quae a suo Conditore diu deserta, populum fidei nescium, quasi pauperem filium egena angustia panis interpretatur. His autem gentilitas exprimitur, quae inutili venationi dedita, id est, lucris et negotiis saeculi serviens, incendium carnalium cupiditatum, panisque spiritualis angustias pati
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Medice sicut fabri filium ita eadẽ
erroris dementia medicum uocãt. s in
illoꝵ errore uitas latet. Uere enim erat
filius illiꝰ fabri. qui ꝑipsum in pͥncipio
in magna domo huiꝰ mundi facit uasa
diu̾si gn̾̃is. Est ⁊ medicus quia ꝑipsum
omĩa q̃ incelł ⁊ quȩ int̾ra sunt restau¬
rata. qui de se dicit. ñ ÷ opus ualentib

Expanded text:
 Medice. Sicut fabri filium, ita eadem erroris dementia; medicum vocant, sed in errore illorum veritas latet. Vere enim erat filius fabri, qui per ipsum in principio et igni, qui in magna domo hujus mundi facit vasa diversi generis. Est et medicus, quia per ipsum omnia quae in coelis et quae in terra sunt restaurata. Qui de se dicit: Non est opus valentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tem humane mentis remuneratione p̾sentium. nec tangatur desꝑatione uł
tedio. Uisa enim et̾na gła. ⁊ si uitͣnsitu. ⁊
ad breue momentum fortiores. tñ contra
mundi adu̾sa reddiuit᷑. ꝓmittit itaq fu¬
turam głam intͣnsitu uidũdam int̾ra.
ut cercuis in celo sꝑetur et̾na. ł ꝓmittit
aliquos dediscipulis uisuros dilatacionẽ
eccle̾. ante quam ꝑ mortem recedant de
mundo. ut inp̃senti contͣ mundi glam
crecta certiꝰ c̾clatur incelo regnatura
tum numerant. pꝰ sex etates scłi scĩs ala¬
bore quiescendum significant. Lucas qͥ
ipͥmum quo ꝓmitatur. ⁊ ultimum quo
ꝓmissio implet̃ cõnumerat. octaua in¬
nuit resurgendũ. Nam xp̃c sic̃ post sex¬
tam sabbati. qua crucem ascendit. ⁊ pꝰ
septimam sabb̃ti qua in sepulchro qui¬
euit. octaua die surrexit. sic nos post sex
scłi etates quib ꝓcłno patimur ⁊ labora¬
mus. ⁊ pꝰ septimam quietis animarũ
que uit̾im mnalia uita gerit᷑. octaua

Expanded text:
tem humanae mentis remuneratione praesentium, ne frangatur desperatione vel taedio. Visa enim aeterna gloria, etsi transitu et ad breve momentum, fortiores tamen contra mundi adversa redduntur. Promittit itaque futuram gloriam in transitu videndam in terra, ut certius in coelo speretur aeterna. Vel promittit aliquos de discipulis visuros dilationem Ecclesiae antequam per mortem recedant de mundo, ut in praesenti contra mundi gloriam erecti, certius credantur in coelo regnaturi.tum numerant post sex aetates saeculi sanctis a labore quiescendum signant. Lucas qui et primum quo promittitur, et ultimum quo promissio impletur connumerat, octava innuit resurgendum. Nam sicut Christus post sextam sabbati qua crucem ascendit, et post septimam sabbati, qua in sepulcro quievit, octava die resurrexit: sic nos post sex saeculi aetates quibus pro Domino patimur et laboramus, et post septimam quietis animarum quae interim in alia vita geritur, octava
Abbreviated transcription (Latin):
¶sum nuꝑ sub augusto uidea ro¬
manis stipendaria facta ẽẽt. phari¬
sei qui de iusticia sibi applaudebãt.
imaginis sue. sic ⁊ d̾sanimam lu¬
mine uultus sui signatam.
Si gͦ xp̃c ñ habuit imaginem cesa¬
ris curcensum decdit. s ñ de suo
dedit. s mundo reddidit qd̾ erat
mundi. ⁊ tu si ñ uis ẽt obnorius
cesari. noli hr̃e quȩ sunt mundi.
Si habes diuitias ob norius es cesa
ri. si tus t̾reno regi nicħ debere.
omĩa tua relinque. ⁊ xp̃m seq̃re.
Et bñ pͥus quȩ cesaris sunt rede¬
da deceruit quam nou potest
quis eẽ d̾ni. nisi pͥus mundo renũ¬

Expanded text:
um nuper sub Augusto Judaea Romanis stipendiaria facta esset, Pharisaei qui de justitia sibi applaudebant, imaginis, sic et Deus animam lumine vultus sui signatam. si Christus non habuit imaginem Caesaris, cur censum dedit? Non de suo dedit, sed mundo reddidit quod erat mundi. Et si tu non vis obnoxius esse Caesari, noli habere quae sunt mundi. Sed si habes divitias, obnoxius Caesari es. Si vis terreno regi nihil debere, omnia tua relinque, Christum sequere, et bene prius quae Caesaris sunt reddenda decerne. Non enim potest esse quis Domini, nisi prius mundo renun
Abbreviated transcription (Latin):
I cui om̃s boni ⁊ mali sint re¬
surrecturi. ⁊ absq imꝑtiis mansu¬
ri. dñs tamen ut ad głam resurre¬
ctionis extitet᷑. de solis electis disse¬
rit. Si aut̃ in resurrectione neq
nubent .ti. d.ui. Resurgent gͦ corpo¬
ra. que possuit nub̾e ⁊ ducere. qd̾ đt
dehis qui habent menbra genita¬
lia. s nulla uoluptate. ł necessitate
nubendi mancipabuntur.⁊ nota
cum insidiatorib. ⁊ conculcatorib
secreta mistĩa loquatuir. ñ tam̃ sc̃m
dat canib s aderant multi idonei.
quos ꝑ pt̾ alioꝵ in mundiciã non
oportebat negligi.

Expanded text:
 Cum omnes boni et mali sint resurrecturi et absque nuptiis mansuri, Dominus tamen ut ad gloriam resurrectionis incitet, de solis electis disserit. Si autem in resurrectione neque ducent uxores, resurgent ergo corpora quae possunt nubere et ducere. Quod dicitur de his qui habent membra genitalia, sed nulla voluptate vel necessitate nubendi mancipabuntur. Et nota quod cum insidiatoribus et conculcatoribus secreta mysteria loquatur, non tamen sanctum dat canibus, sed aderant multi idonei quos propter aliorum immunditiam non oportebat negligi.
Abbreviated transcription (Latin):
catum cauet. de tocius finib orbis cong̃¬
gatur: ut ueri pacifici ũba cognoscat. Ex
duob enĩ constat eccłã. ut aut peccare de¬
sistas. aut petcare nescias.
¶ Condempnab̾ non potestate iudicii
s cõꝑatione melioris facti. quia relicto
imꝑio uenit inuideam audire bõiẽ
sapientia famosum. s uidi ueram dĩ
sapientiam cum ipsis conũsantem
ñ audunt. s blasphemant.

Expanded text:
catum cavet de totis finibus orbis congregatur, ut veri Pacifici verba cognoscat. Ex duobus enim constat Ecclesia, ut aut peccare desistas, aut peccare nescias. Condemnabit. Non potestate judicii sed comparatione melioris facti, quia, relicto imperio, venit in Judaeam audire hominem sapientia famosum, sed Judaei veram Dei sapientiam cum ipsis conversantem, non audiunt sed blasphemant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Post institucionẽ
recte fidi etiam deboniᷤ
oꝑib. ⁊ recta intentione
instruit. ut ñ tantum
oꝑa. s ctiam cogit᷑ones
⁊ cordis intentiones mũ¬
dentur. quasi. Ego luc̃¬
nam fidĩ in ur̃is sensi¬

Expanded text:
 Post institutionem rectae fidei etiam de bonis operibus et bona intentione instruit, ut non tantum opera, sed etiam cogitationes et cordis intentiones mundentur, quasi dicat: Ego lucernam fidei in
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sompno grauantur. quia splendo¬
re inconp̾hensibilis ditatis. p̃mitur sẽ¬
sus humani corꝑis. ł sõpno grauant᷑.
ut resurrectionis głam post corꝑis ꝗe¬
tem uderent.: ⁊ scĩ eo u̾ius maiestatẽ

Expanded text:
Somno gravantur, quia splendore incomprehensibilis deitatis premitur sensus humani corporis. Vel somno gravantur, ut resurrectionis gloriam post corporis quietem viderent, et sancti eo verius maje
Abbreviated transcription (Latin):
¶liment quia humana fragilitas
conspectum maioris głe ferre ñ fusti¬
pliora quesierit. tanto magis ad in¬
feriora collabitur. si m̃surã suam
re docet u̾itatem. ⁊ nota qd̃ sicut d̾no
baptirato. sic ⁊transfigurato misfiũ
t̾nitatis declaratur. quia głam. quã
inbaptismate confitemur. in resur¬
rectione uidebimus. spc̃ incolũba

Expanded text:
iment, quia humana fragilitas conspectum majoris gloriae ferre non sustipliora quaesierit, tanto magis ad inferiora collabitur, si mensuram suamre docet veritatem. Et nota quod, sicut Domino baptizato, sic et transfigurato mysterium Trinitatis declaratur, quia gloriam quam in baptismate confitemur, in resurrectione videbimus. Spiritus in columba
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nos hic ẽẽ. et faciamꝰ
tria tab̾nacula. Unum
tibi ⁊unum moysi. ⁊
unum heliȩ. nesciens
quid diceret: Hec aut̃
illo loquente. facta ẽ
nubes ⁊ obumbrauit¬
eos. Et timuerunt in¬
trantib illis innubẽ.
⁊ uox facta ẽ de nube

Expanded text:
 nos hic esse: et faciamus tria tabernacula, unum tibi, et unum Moysi, et unum Eliae, nesciens quid diceret. Haec autem illo loquente, facta est nubes, et obumbraviteos: et timuerunt, intrantibus illis in nubem. Et vox facta est de nube
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uestis dno int̾ris consistñte. despicabilis. ⁊ aliorum simił
uisa c̃ s dno montem ascendente fulget. quia ñ dum apparu¬
it quid erunus. s tandem sinules ei erimus. qñ cum sicuti ẽ
s apłisdat signum
de celo. ut sides eoꝵ. augratux scbis temptã
tib cdare noluit. ut indurartut᷑.
Erant aut̃ moyses ⁊ he¬
lias uisi in maiestate sua.¬
i dicebant excessum eius
quem completurus erat
qui cum illo erant gra¬
uati erant somno. ⁊ euigi
statem eius. ⁊ duos iuroᷤ
qui stabant cum illo.
¶Ideo uniuˢ ⁊ mortuus apparent. ut
significent xp̃m moriturum ⁊ iterũ
uidurum. ⁊ ut nos uiui simus dõ mor¬
tui mundo.
¶ꝑͥ moysen mortuum signantur sc̃i.
qui abintio mundi usq ad diem iudi¬
cii defuncti in ipso iudicio sunt resusci¬
tandi. pheliam iuuentẽ. qͥ uiui inne¬
nientur. qͥ in maiestate uid̾nt᷑. qr cũ¬

Expanded text:
Quae vestis Domino in terris consistente despicabilis, et aliorum similis visa est, sed Domino montem ascendente fulget, quia nondum apparuit quid erimus, sed tandem similes ei erimus, quando videbimus stolis dat signum de coelo, ut fides eorum augeatur. Sed tibus dare noluit, ut indurarentur. erant autem Moses et Helias visi in maiestate et dicebant excessum eius quem conpleturus erat qui cum illo gravati erant somno et tem eius et duos viros qui stabet mortuus apparent, ut significent Christum moriturum et iterum victurum, ut nos vivi simus Deo, mortui mundo. Moysen mortuum signantur sancti, qui ab initio mundi usque ad diem judicii defuncti, in ipso judicio sunt resuscitandi; per Eliam viventem, qui vivi invenientur. Isti in majestate videntu
Abbreviated transcription (Latin):
conscenderat. ñ uult
ad t̾rena descendere.
s semꝑ insublimi ꝑse¬
uerare. ⁊ ẽ petrus mnꝑ
sona ing̃dientium reg
di. Tria tab̃nacula .i.
t̾ba cogitationes oꝑi.¬
¶Et si gxinfirmi¬
tate ignorat. placet
tamen obsequii de¬
uocio. Uñ ⁊ nubes ob¬
umbrat. diuini sp̃c
⁊ ista obuinbratio. q̃
ñ caligat affectib ho¬
minum. s reuclat oe¬
culta. cuius ꝓfectus
ostũditur. audita uo¬
ce dicentis. hic t̃ fill¬

Expanded text:
conscenderat non vult ad terrena descendere, sed semper in sublimi perseverare, et est Petrus in persona ingredientium regnidi. Tria tabernacula. Id est, verba, cogitationes, oPetrus ex infirmitate ignorat, placet tamen obsequii devotio. Unde et nubes obumbrat, divini Spiritus est ista obumbratio quae non caligat affectibus hominum, sed revelat occulta, cujus perfectus ostenditur audita voce dicentis: Hic est Fil
Abbreviated transcription (Latin):
ta diuini intellectus.
qr sic̃ illis apłis inalt̾ã
sp̃c appariut ipse ⁊ ue¬
stis eiꝰ refulsit. ita ⁊ ocu¬
lis mentis tue iam di¬
uinarum sensus albe¬
scit lectionum.

Expanded text:
nta divini intellectus. Quia sicut illis apostolis in altera specie apparuit ipse et vestis ejus refulsit, ita et oculis mentis tuae jam divinarum sensus albescit lectionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Auomͦ noscunt quos antea ñ ui¬
derunt ꝑmaiestatem suꝑ eos ueniẽ¬
tem. sicut in futura resurrectione.
untisꝗsq alterum cognoscet. ⁊ desi¬
dãta. in alt̾o alter. ꝑ caritatẽ intelli¬
get.

Expanded text:
o noscunt quos antea non viderunt? Per majestatem super eos venientem, sicut in futura resurrectione unusquisque alterum cognoscet, et desiderata in altero alter per charitatem intelliget.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uitulus sac̃dota¬
lis hostia. ꝑuitulum
gͦ hoc euangłium fi¬
guratur. In quo asa¬
ẽdotib inchoatur. ⁊
inuitulo consũma

Expanded text:
. Vitulus sacerdotalis hostia. Per vitulum ergo hoc Evangelium figuratur, in quo a sacerdotibus inchoatur, et in vitulo consumma
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum mar¬
cus ilucas auditu di
ta deinfancia. pueri¬
cia. genealogia salua¬
toris. aliis narrantib
didicerunt.

Expanded text:
Non solum Marcus et Lucas auditu didta de infantia, pueritia, genealogia Salvatoris aliis narrantibus didicerunt.