comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modũ dicit iacob. Iuda te laudant fratresti. Prĩcipes
tabulon: principes neptalim. Tabulon incerp̾tatur.
flixtis noctis. Neptalim: latitudo. Quando liberati fu¬
erimus de passione libidims. hoc ẽ. illius fluxus: ttinc in¬
nis uirtutem confirma: et da auxiliũ. qm̃ homines su¬
mus. et ñ possumus incedere inturtutib: siñ ad epti fue¬
dicit. qui regnant sibimet ipsis: scđm qđ scriptũ est. sor
regis in manti dei.Ipsi offerunt deo munera. Untutes
est hereticos. qui cractant et scribunt contra te: ut de¬
crpiant uos. Oporcet enim et hereses eẽ. innobis. fẽre em̃
dicunt᷑ ab eo quod capiunt animas et int̾ficrunt. Pot̾¬
gregatio taurorum intaccis popłoꝵ. Ipsos hereticos sig¬
nificat. quia neminem possunt deciꝑe nisi simpliciores
et paruos: hoc est uasas minores. Tauros enim ñ possunt
deciꝑe: hoc est magnos. Ut excludant eosqui ꝓbatisunt
argentost ꝓpt̾ea simpliciores decipiunt. hoc ẽ multitudi¬

Expanded text:
acob: Juda, te laudabunt fratres tui . Zabulon, et principes Nephtalim. Zabulon interpretatur fluxus noctis. Nephtalim, latitudo. Quando liberati fuerimus de passione libidinis: hoc est, illius fluxus: tunc inpassionem confirma, et da auxilium, quoniam homines sumus, et non possumus incedere in virtutibus, si non adepti fuedicit, qui regnant sibimetipsis, secundum quod scriptum est: Cor regis in manu Dei . Ipsi offerent Deo munera. Virtutes el haeretici sunt, qui tractant, et scribunt contra te ut decipiant nos. Oportet enim et haereses esse in nobis. Ferae enim dicuntur ab eo quod capiunt animas, et interficiunt. gregatio taurorum in vaccis populorum. Ipsos haereticos significat; quia neminem possunt decipere nisi simpliciores, et parvos; hoc est, vaccas minores. Tauros enim non possunt decipere: hoc est, magnos. Ut excludant eos qui probati sunt argento. Et propterea simpliciores decipiunt: hoc est, multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis factus es: ꝓpt̾ea ⁊ nos facti sumus. Oratio pau¬
piscum anxiatus fuerit: ⁊ effuderit or̃onem suam ad do¬
minũ. Qm̃ tu pauꝑ factus es. cum esses diues:⁊ nos pauꝑe
facti sumus. Ad iuua nos deus salutaris nr. In hebraico
habetur: adiuua nos ihc nr̃. Ubicumq enim saluatorẽ.¬
ibi inhebraico iħc habetur.Deniq gabriel quandoue¬
nit ad mariam e uocabis eum inquit iħm: iste enim
saluum faciet popłm suum.Adiuua nos ds̃ iħc ñr. Ui dece
quid dicat. Adiuua. Qui dicit adiu ua:⁊ ipse liberarico¬
natur. Neq enim dormientes nos deus adiuuat: s labo¬
rantes. Propt̾ głam nominis tui: libera nos dñe. Qm̃¬

Expanded text:
 nos pauperes facti sumus. Oratio pauperis cum anxiatus fuerit, et effuderit orationem coram Domino. Quoniam tu pauper factus es, cum esses dives, et nos pauperes facti sumus: Adjuva nos, Deus salutaris noster. In Hebraico habet: Adjuva nos, Jesus noster: ubicumque enim Salvator est, in Hebraico, Jesus habet. Denique Gabriel quando venit ad Mariam, Et vocabis, inquit, eum Jesum, iste enim salvum faciet populum suum. Adjuva nos, Jesus noster. Videte quid dicat, adjuva. Qui dicit adjuva, et ipse liberari conatur, neque enim dormientes nos adjuvat, sed laborantes. Propter gloriam nominis tui, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
mn iħm. filii effrem intendentes ⁊ mittentes arcum .Oqͣn¬
ta miseria: oquanti flores. Non dies s totus mensis. ad in¬
celligentiam istius psalmi.ñ pot̾ sufficere: insingłis u̾¬
bis sensus sunt. Habemus thesaurũ imistis uasis fictilib.
sisfimũ. in uasis fictilib. hoc ẽ. in u̾bis rusticis scripturar̃.
filii effrem intendentes ⁊ mittentes arcũ: conu̾sisunt in

Expanded text:
Filii Ephraim intendentes et mittentes arcum. O quanta mysteria! o quanti flores! Non dico dies, sed et totus mensis ad intelligentiam istius psalmi non potest sufficere. In singulis verbis sensus sunt. Habemus et thesaurum in vasis istis fictilibus. sissimum in vasis fictilibus: hoc est, in verbis rusticis Scripturarum. Filii Ephraim intendentes et mittentes arcum, conversi sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
tuusz oues pascuȩ cuȩ. Ubi oues dicit: innocentiam significat.
Oues ñ habent: insi pastorem. Confitebͥmurtibi in scłm. Confi¬
cebimur uł penitentiam agimus: uł certe quod melius ẽ glii¬
camus. In generatione ⁊ generationem. In primo popło:⁊in
sco popło. Licet scđm hystoriam. alit̾ dicantur: mietechie
tamen scđm intelligentiam sꝑualem hoc discimus. qm̃ iste
due gentes. hoc ẽ duȩ uirge nunguntur in ierechieł ut sit
unum regnum. Ingeneratione ⁊ generationem. annuntia¬
bimus laudem cuam. apłorum uox ẽ. Petrus inpopło cir¬
cumcisionis ÷ patilus ⁊ barnabas in gentib cin ẽ gła in scła¬

Expanded text:
tuus et oves pascuae tuae. Ubi oves dicit, innocentiam significat. tuus et oves pascuae tuae. Ubi oves dicit, innocentiam significat. Oves non habent nisi pastorem. Confitebimur tibi in saeculum. Confitebimur, vel poenitentiam agimus, vel certe quod melius est, glorificamus. In generationem et generationem, in primo populo et secundo populo. Licet secundum historiam aliter dicatur in Ezechiel: tamen secundum intelligentiam spiritualem hoc dicimus, quoniam istae duae gentes, hoc est, duae virgae junguntur in Ezechiel, et fit unum regnum. In generationem et generationem annuntiabimus laudem tuam. Apostolorum vox est. Petrus in populo circumcisionis; Paulus et Barnabas in gentibus. PSALMUS C
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu cuo gemitus compeditorum. Quare enm hoc ñ
simplicit̾ intelligam dictum ẽẽ de martyrib. qui inclusi funt
incarcerib Quanti et enim ⁊ in metallis missi sunt: Ego uerodi
coillorum compedidorum uere exaudiet uocem ds̃. Scđ̾m mag¬
indudinem brachii tui: posside filios morti ficatorum. Nos om̃s
sitantum meremur: filii martyrum sumus. Apłs quando in
carcere erat: compeditus erat. Apł̃i omnes quando incarrerib
erant: compediti erant. Omnes marq res qui int̾fecti sunt. in
carcerib compediti erant. Popt̾ea nunc drͣ. posside filios mor¬
tificatorum. Redde uicinis nr̃is septuplum. insinu eorum. Mi¬
chi uidetur quod non contͣ illos rogant.s pro illis: hoc est da
illis sabbatum tuum. Sabbatum autem int̾pretatur requies.
Quod dicit: hoc ẽ. fac eos requiescere in malitia stia. Atit cerde ali¬
ter. hic eis redde: ⁊ non eis reddas in fucuro. Nos autem popłs

Expanded text:
in conspectu tuo gemitus compeditorum. Quare enim hoc non in conspectu tuo gemitus compeditorum. Quare enim hoc non simpliciter intelligam dictum esse de martyribus, qui inclusi sunt in carceribus? Quanti enim et in metallis missi sunt? Ego vero dico quia illorum compeditorum vere audiat vocem Deus. Secundum magnitudinem brachii tui, posside filios mortificatorum. Nos omnes si tamen meremur filii martyrum sumus. Apostolus quando in carcere erat, compeditus erat: apostoli omnes quando in carceribus erant, compediti erant: omnes martyres qui interfecti sunt, in carceribus erant compediti. Propterea nunc dicitur: Posside filios mortificatorum. Redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum. Mihi videtur quod non contra illos rogat, sed pro illis, hoc est, da illis sabbatum tuum: sabbatum autem interpretatur requies. Quod dicit hoc est: fac eos requiescere in malitia sua, aut certe aliter, hic eis redde, et non eis reddas in futuro. Nos autem populus
Abbreviated transcription (Latin):
um. Intro eat in conspectu tuo gemitus compeditorum
hoc solent dicere.qui sequuntur origenis dogmata. He¬
mitus compeditoꝵ: hoc ẽ. angłorum. qui compediti st̃
inquiunt incorꝑib Quomodo enim si mittant᷑ compe¬
des in pedib degrauant corpus. ⁊ currere ñ sinunt: sici
corꝑa nr̃a. in ducunt animas hoc ẽ. angłos. ⁊ degrauant
in t̾ra. Et hoc quib t̾bis approbant: Infelix ergo homo
utiq illuc dicit. ubi antea fuerat. Introeat in conspectu
tuo gemitus conpeditorum. Ego uero simplicit̾ rusticana
simplicitate ⁊ ȩccłiastica: ita tͥ respondeo Ita eñi apłi respõ¬
derunt. Sic sunt locuti: ñ u̾bis rethoricis ⁊ dialeticis. Meli¬
us ẽ. enim reu̾ti. ⁊ cẽ cum xꝑo. quia sic habetur in greco. ñ
habetur dissolur: s reu̾ti. Reu̾ti: et ẽẽ cum xꝑo. Ubi adam
fuit pat̾ meus: ibi et ego ẽẽ desidero. Vnde ille eiectus est: egore¬
ũti cupio. In adam omnes nos de ꝑadiso eiecti sumus. Introeat

Expanded text:
um. Introeat in conspectu tuo gemitus compeditorum. Hoc solent dicere qui sequuntur Origenis dogmata, gemitus compeditorum, hoc est angelorum, qui compediti sunt, inquiunt, in corporibus: quomodo enim si mittantur compedes in pedibus, degravant corpus, et currere non sinunt: sic et corpora nostra includunt animas, hoc est, angelos degravant in terra. Et hoc quibus verbis approbant? Infelix ego homo, utique illuc dicit ubi ante fuerat. Introeat in conspectu tuo gemitus compeditorum. Ego vero simpliciter, rusticana simplicitate et Ecclesiastica, ita tibi respondebo. Ita enim apostoli responderunt, sic sunt locuti, non verbis rhetoricis et diabolicis: Melius est enim reverti et esse cum Christo. Quia sic habet in Graeco, non habet, dissolvi, sed reverti. Reverti et esse cum Christo. Ubi Adam fuit pater meus, ibi et ego esse desidero: unde ille ejectus est, ego reverti cupio. In Adam omnes nos de paradiso ejecti sumus, introeat
Abbreviated transcription (Latin):
in luce. Et tota nocte in illuminatione ignis. Et cenebrȩ non st̃
abscondite ate. Sicut lux tibi: ita ⁊ nox tibi. Et tota nocte in
illuminatione ignis. Oñs nr̃ ignis consumens ẽ. Ignis con¬
sumens. Non dixit quid consumens: nobis intelligentiam de¬
reliquit. Qui suꝑ fundamentum xpi edificauerunt. lignũ
fenum. stipulam: dñs illis ignis consumens ẽ. Ignis duplicẽ
habet naturam:⁊ lucet.⁊urit. Si peccatores sumus: incendit.
Si iusti: lucet nobis. Int̾rupit petram in deserto. Int̾rupta
nobis ẽ. petra. in heremo. Et ꝑcussa ẽ petra:⁊ fluxerunt aquȩ
Illa petra quȩ dicit. Qm sitit ueniat ⁊ bibat: de cuius uentre
fluxerunt flumina. Et ad aquauit eosuelut in abysso mulca.
Indeserto ubi aqua ñ erat: habundantia nobis aquarum

Expanded text:
in luce. Et tota nocte in illuminatione ignis. Et tenebrae non sunt in luce. Et tota nocte in illuminatione ignis. Et tenebrae non sunt absconsae a te. Sicut lux tibi, ita et nox tibi . Et tota nocte in illuminatione ignis. Dominus noster, ignis consumens est. Ignis consumens. Non dixit quid consumens, nobis intelligentiam dereliquit. Qui super fundamentum Christi aedificaverunt, lignum, fenum, stipulam : Dominus illis ignis consumens est. Ignis duplicem habet naturam, et lucet, et urit. Si peccatores sumus, incendit: si justi, lucet nobis. Interrupit petram in deserto. Interrupta nobis est petra in eremo. Percussa est petra, et fluxerunt aquae. Illa petra quae dicit: qui sitit, veniat et bibat; de cujus ventre fluxerunt flumina . Et adaquavit eos velut in abysso multa . . . In deserto, ubi aqua non erat, abundantia nobis aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Coram patrib eorum quȩ fȩcit mirabilia. Obliti ergo
heretici patris sui. qui fecit mirabilia in t̾ra egypti. in tene¬
bris istius scłi: quomodo illos liberauitqn ȩccłia renati st̃
et postea ubi nati sunt. displicet eis eccłia. Int̾ra egypti
in campothaneos. ubi idolatria. ubi rex egypti. ubi equi¬
tes egypti.ubi iamnes et mambres adu̾sarii moxsi. llbi
idolatria. Nosomnes eramus in egypto: ⁊adño liberatisu¬
mus. Int̾rupit mare et eduxit eos. Ambulauit suꝑ mare
eduxit eos. Usq hodie. omonache fidelis. quando educeris
de egypto. int̾rumpit᷑ mare: ⁊ sic educeris. Statuit aqͥs
quasi mutrem. In hebrayco non habet utrem: s aceruum
Et deduxit eosm nube diei. Ecce dñs uenit megyptum:
in nube leui. Nubem leuem. aut ꝓprie saluatoris corpus
debemus acciꝑe. quia leue fint.⁊ nullo peccato p̾grauatũ
ẽ. aut certe nubem leuem debemts scãm inariam acciꝑe.

Expanded text:
tatur. Coram patribus eorum fecit mirabilia. Obliti ergo sunt haeretici patris sui, qui fecit mirabilia in terra Aegypti, in tenebris istius saeculi, quomodo illos liberavit. In Ecclesia renati sunt, et postea ubi nati sunt, displicet eis Ecclesia. In terra Aegypti in campo Taneos: ubi idololatria, ubi rex Aegypti, ubi equitatus Aegypti, ubi Joannes et Mambres adversarii Moysi, ubi idololatria. Nos omnes eramus in Aegypto, et a Domino liberati sumus. Interrupit mare, et eduxit eos. Ambulabat Dominus seduxit eos. Usque hodie, o Monache fidelis, quando educeris de Aegypto, interrumpitur mare, et sic educeris. Statuit aquas quasi in utre. In Hebraeo non habet, utrem: sed, sicut acervum. Et deduxit eos in nube diei. Ecce Dominus venit in Aegyptum in nube levi. Nubem levem, aut proprie Salvatoris corpus debemus accipere: qui leve fuit, et nullo peccato praegravatum est. Aut certe nubem levem debemus sanctam Mariam accipere:
Abbreviated transcription (Latin):
metm. eloquar. ꝓpositiones ab initio. ꝑ abolice dictũ os¬
tendat. Coram patrib eorum quȩ fecit mirabilia. int̾ra
egrpti in campothaneos. Int̾rupit mare ⁊ ꝑdixit eos:¬
et statiut aquas quasi in utre. Et dedtixit cosm nube di¬
ei. Dicat aliquis. Uim facis scripturȩ. Simplicit̾ enim dicit᷑
de popło isrł. quando eductus ẽ de t̾ra egypti: ⁊ ꝓpt̾ea scdm
historiam dicit᷑. et legimus de tribub qm̃ dereliquerunt dñ
et ydolatre effecti sunt: ⁊ secuti sunt uitulos aureos. Uideamꝰ¬

Expanded text:
meum, loquar propositiones ab initio: parabolice dictum osmeum, loquar propositiones ab initio: parabolice dictum ostendit. Coram patribus eorum quae fecit mirabilia in terra Aegypti, in campo Taneos: interrupit mare, et perduxit eos, statuit aquas quasi in utre, et deduxit eos in nube diei. Dicat aliquis: Vim facis Scripturae: simpliciter enim dicitur de populo Israel, quando eductus est de terra Aegypti, et propterea secundum historiam dicitur. Et legimus decem tribus quoniam dereliquerunt Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
cium suum et incondempnationem. Dereliquerunt do¬
mum dñi: ⁊ nichil aliud nisi de auro cogitant. Dicat aliqͥs.
Quare fecerunt uitulos aurcos: Nost̾ tesaurus repositus ẽ.
muasis fictilib. Ecdasticienim. rustici sunt simplices: om̃s
uero heretici. aristotelici ⁊ platonici sunt. Deniq ut sciatis
bilon in manu dñi. uidete quid dicat. Babilon confusio¬
nis. Ergo mundus iste calix aureus ẽ. De hoc calice aureo:
omnes gentes propinant᷑. filii effrem intendentes ⁊ mutẽ¬
nes habent. Reu̾si sunt indie belli. Nesciuint enim qui
rati. habent u̾ba: s audient illud quod scriptum ẽ. Dissi¬
stamentum dei:zin lege euis noluerunt ambulare. Et
obliti sunt beneficiis eiꝰ. Cum surrexerunt contͣ eum: qui
cosregenerauit in baptismate. Et mirabilia eiꝰ que osten¬
sum scripturarũ: qm̃ de filiis effrem uenit ad hrstorias
p̾teritas: ut illud quod scriptum ẽ. aꝑiam in ꝑabola os

Expanded text:
cium suum, et in condemnationem. Dereliquerunt docium suum, et in condemnationem. Dereliquerunt domum Domini, et nihil aliud nisi de auro cogitant. Dicat aliquis, Quare fecerunt vitulos aureos? Noster thesaurus repositus est in vasis fictilibus. Ecclesiastici enim, rustici sunt et simplices: omnes vero haeretici, Aristotelici et Platonici sunt. Denique ut sciatis, bylon in manu Domini. Videte quid dicat: Babylon confusionis. Ergo mundus iste, calix aureus est. De hoc calice aureo omnibus gentibus propinatur . Filii Ephraim intendentes et mittenmnes superstitiones habent. Reversi sunt in die belli. Nesciunt eum qui rati. Habent verba, sed audient illud quod scriptum est: Dissiuerunt ambulare, et obliti sunt benefactorum ejus. Consurrexerunt contra eum, qui eos regeneravit in baptismate. Et mirabilium ejus quae ostensum Scripturarum, quomodo de filiis Ephraim venit ad historias praeteritas: ut illud quod scriptum est: Aperiam in parabolis os
Abbreviated transcription (Latin):
insiluis. Columba semꝑ in domib habitat. Effrem uero
columba mea. reliquit cemplum. ⁊ reliquit domũ. ⁊ ha¬
bitat in siluis: habitat in desertis. Hoc interim scđm lit¬
ram: debem et enim ⁊ hystoriam ponere. Nunc post lict̾am
quasi ꝑ quosdam gradus debemus ad maiora concendere.
Dicamus gͦ filios effrem om̃s eẽ. hereticos: ⁊ isti enim recesse¬
runt de domo dei. et isti dimiserunt dauid:⁊ regnũ daina¬
⁊ habitant in desertis. Et dicunt᷑ quidẽ columbȩ: quialẽ¬
gunt ⁊ ipsi scripturas: s insipient̾ intelligunt. Multa st̃
quȩ dicant᷑. filii effrem intendentes ⁊ mitdentes arcum:
uide omnes hereticos. qui dereliquerunt iherłm: qui der¬
liquerunt templum dei: qͥ habitant in samaria: ubi fece¬
runt uitulos aureos. in bethel. ⁊ mndan. Et uide quid dicã
fẽcerunt uitulos aureos m bethel in domo dei. In domodi¬
ydolatrȩ facli sunt. Et fecerunt illud indan : hoc ẽ. iuidi¬

Expanded text:
in silvis. Columba semper in domibus habitat. Ephraim vero in silvis. Columba semper in domibus habitat. Ephraim vero columba mea reliquit templum, reliquit domum, et habitat in silvis, habitat in desertis. Hoc interim secundum litteram, debemus enim et historiam ponere. Nunc vero post litteram, quasi per quosdam gradus debemus ad majora conscendere. Dicamus ergo, filios Ephraim, omnes esse haereticos. Et isti enim recesserunt de domo Dei, et isti dimiserunt David, et habitabant in desertis. Et dicuntur quidem columbae, quia legunt ipsi Scripturas, sed insipienter intelligunt. Multi sunt qui dicuntur, filii Ephraim, intendentes et mittentes arcum. Vide omnes haereticos, qui dereliquerunt Jerusalem, qui dereliquerunt templum Dei, qui habitant in Samaria. Ubi fecerunt vitulos aureos? In Bethel, et in Dan. Et vide quid dicat: Fecerunt vitulos aureos in Bethel, in domo Dei, idololatrae facti sunt. Et fecerunt illud in Dan: hoc est, in judi
Abbreviated transcription (Latin):
sub roboam filio salomonis. ieroboam filius nabathsci¬
dit popłm areliquo popło: ⁊decem trib duxit insama¬
tia. iudȩ tiero trib ⁊ beniamin remanseit̃. sub impio ro¬
boam: et multi de tribu leui. qui habitabant in ierłm sac̾¬
dotes et leuitȩ. sicut scriptum ẽ. in ꝑalipomenon. Reu̾si
sunt ad templum dei: hoc est in iherłm. Tres ergo trib
fuerunt. ħ est in iuda. Iuda ipsa regalis trib et beniamin:
et postea leuitȩ ubi uenerant de diu̾sis tribub ad templũ
Qui ergo erant in samaria: de tribu effrem habebant re¬
gem. Quomͦ enim qui regnabant in iudea habebant
regem de tribu iuda de genere dauid: sic et qui regnabãt
in samaria habebant regem de tribu effraim: et reges
ipsorum uocabantur effraim. Legimus in oseȩ ꝓpħa. et
omnem ꝓpħiam eiꝰ contra effraim repperimꝰ: ⁊dicit᷑ ibi. ef¬
frem inquit factus ẽ quasi colunba insipiens. uide quid
dicat. Columba insipiens reliquit templum: ⁊ habitat

Expanded text:
sub Roboam filio Salomonis, Jeroboam filius Nabath scidit populum a reliquo populo, et decem tribus duxit in Samariam . Judae vero tribus, et Benjamin remanserunt sub imperio Roboam, et multi de tribu Levi, qui habitabant in Jerusalem sacerdotes et Levitae, sicut scriptum est in Paralipomenon, reversi sunt in templum Dei, hoc est, in Jerusalem . Tres ergo tribus fuerunt: hoc est, Juda: Juda ipsa regalis tribus, et Benjamin, et postea Levitae ibi venerant de diversis tribubus ad templum. Qui erant ergo in Samaria, de tribu Ephraim habebant regem. Quomodo enim qui regnabant in Judaea, habebant regem de tribu Juda, et genere David: sic qui regnabant in Samaria, habebant regem de tribu Ephraim, et reges ipsorum vocabantur Ephraim. Legamus Osee prophetam, et omnem prophetiam ejus contra Ephraim reperiemus us est quasi columba insipiens. Vide quid dicat. Columba enim insipiens relinquit templum, et habitat
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑ oꝑa dei. Ut uideant ordinẽ creaturȩ: ex creat᷑a i¬
telligant creatorem. Et mandata eius exquirant. Non
contempnant sic̃ iudei: s ex quirant sic̃ xꝑiani. Ne fi¬
ant sic̃ patres eorum. Nec murmurent sic̃ mͦmurauet̃
loquor: ꝓpħa tuus hoc loquit᷑ de te: generatio p̃ua et es¬
aspans. Generatio adulcera ⁊ pessima signũ querit.
et signum ñ dabitur ei. nisi signum ione. Quare dix̃
praua: Quia facti sunt in arcũ ꝑu̾sum. Arcꝰ enim nũ¬
quam extendit᷑ in eum qui se mittit: s contͣ addu̾sa
adu̾sarios. Ista autem generatio cũ eẽt recta a deo con¬
dita. ⁊ haberet᷑ inmanũ dei quasi arctis. ut mitteret
ꝑ eam sagitas: u̾sa ẽ. quasi arcus ꝑu̾sus: blaspheman
tes mereatorem suũ. Generatio quȩ ñ direx̃ corsuum.

Expanded text:
cantur opera Dei. Ut videant ordinem creaturae, et ex creatura icantur opera Dei. Ut videant ordinem creaturae, et ex creatura intelligant creatorem. Et mandata ejus exquirant. Non contemnant sicut Judaei, sed exquirant sicut Christiani . Nec fiant sicut patres eorum. Ne murmurent sicut murmuraverunt loquor: Propheta tuus hoc loquitur de te. Generatio prava et exasperans. Generatio adultera et pessima signum quaerit, et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae . Quare dixit, prava? Quia facti sunt in arcum perversum. Arcus enim numquam extenditur in eum qui se mittit, sed contra adversarios. Ista autem generatio cum esset recta a Deo condita, et haberetur in manu Dei quasi arcus, ut mitteret per eam sagittas, versa est quasi arcus perversus, blasphemans in Creatorem suum. Generatio quae non direxit cor suum.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾isicłos usq ad finem psalmi:. ex ꝑsona apłorum debemͦ
acciꝑe. Dicente gͦ dño. inclinate aurem ur̃am in u̾ba oris
mei. O apłi quod inquit audistis insecreto. p̾dicate suꝑ
tres nr̃i patriarchȩ ⁊ ꝓpħȩ locutisunt nobis. Et patres
ñri narrauerunt nobis. Non sunt occultata a filus eoꝵ¬
ingeneratione alt̾a. Propt̾ea illi locuti sunt: ut nos fili
eoꝵ sciremus. Et legem posuit in isrł. Quanta manda¬
uit patrib nris. Ille carnałr hoc locutus ẽ: s nos ea sꝑu¬
ałr intelligimus. Ut nota facerent ea filus suis: Hoc est
nobis. Propt̾ea illis locutus ẽ: ut nobisꝓderent. filuqui
nascentur ⁊ exurgent: ⁊ narrabunt filns suis. Pro pa¬
trib tius in quit. natisunt tibi filii. Nos filii sumus il¬
loꝵ: illi nobis narrauerunt:⁊ nos narrauimꝰ filiis nr̃is.
filii eoꝵ nos sumus. Ut ponant in deo spemsuam. Ut
iam ñ credant in idola: s: in dm̃ credant. Et ñ obliuis¬

Expanded text:
rsiculos usque ad finem psalmi, ex persona apostolorum debemus accipere. Dicente ergo Domino: Inclinate aurem vestram ad verba oris mei. O apostoli, quod, inquit, andistis in secreto, praedicate super triarchae et prophetae locuti sunt nobis. Et patres nostri narraverunt nobis. Non sunt occulta a filiis eorum, etc. Propterea illi locuti sunt, ut nos filii eorum sciremus. Et legem posuit in Israel: quanta mandavit patribus nostris. Illis carnaliter locuti sunt: sed nos ea spiritualiter intelligimus. Ut nota facerent ea filiis suis. Hoc est, nobis. Propterea illis locutus est, ut nobis proderent. Filiis qui nascentur et exsurgent, et narrabunt filiis suis. Pro patribus, inquit, tuis nati sunt tibi filii . Nos filii sumus illorum. Illi nobis narraverunt, et nos narravimus filiis nostris, filii eorum nos sumus. Ut ponant in Deo spem suam. Ut jam non credant in idolis, sed in Deo credant. Ut non oblivis
Abbreviated transcription (Latin):
tor inꝑabolis. et illi non intelligerent. et cet̾a quȩ scripta
sunt in euanglio. et postea euangłista qͥd incuilit: Hȩc
omnia inquit facta sunt. ut impleretur illud quod scͥp¬
tum ẽ. Apiam inꝑabola os meũ. eloquar ꝓpositiones ab
initio. Uidetis ergo quod euangłista matheus. hoc ex ꝑso¬
na xpi incelligit: sum enim induxisset dñm dicentẽ
inꝑabolis et illi ñ intelligerent: hoc inquit factum ẽ uit
impleretur quod scriptum ẽ. Aꝑiam in parabolis os me¬
um: eloquarꝓpositiones abinicio. Uidete nobis nichil
remanfisse questionis: s diligenter attendice. Studii e¬
nim mei ẽ. non declamare more rethorico. s scriptura
Scrutamini scripturas: et ibi intienietis quomͦ de me
scriptum ẽ. Et alibi dixit iudeis. Erratis nescientes scrip¬
turas. neq uirdutem dei. Videte qͥd dicat. Erratis. Qua¬
re: Nescientes scripturas. Qm̃ autẽ nescitis scripturas ꝓ¬
tea nescitis xꝑm: qui est dei untꝰ. et dei sapientia. Dicit᷑

Expanded text:
tor, et illi non intelligerent : et caetera quae scripta sunt in Evangelio. Et postea evangelista quid intulit? Haec omnia, inquit, facta sunt, ut impleretur illud quod scriptum est: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Vides ergo quod evangelista Matthaeus hoc ex persona Christi intellexit. Cum enim induxisset Dominum dicentem in parabolis, et illi non intelligerent: hoc, inquit, factum est, ut impleretur quod scriptum est: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Videtur nobis nihil remansisse quaestionis, sed diligenter attendite : Studii enim mei est non declamare more rhetorico, sed ScripturaScrutamini Scripturas, et ibi invenietis quomodo de me scriptum est. Et alibi dixit Judaeis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. Videte quid dicat: Erratis. Quare? Nescientes Scripturas . Quoniam autem nescitis Scripturas: propterea nescitis Christum, qui est Dei virtus, et Dei sapientia. Dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
añs hora sexta crucifixus sit: rursum scriptum ẽ. in mar¬
cho. quia hora t̾cia crucifixus sit. Hoc uidet᷑ cẽ diu̾sum:
s̃ non ẽ. diu̾sum: error scriptorum fuit. Et in marcho hora
sexta finit scriptum: s multi ꝓ episomo greco. putauert̃
pmo asapħ ysaiam scriberent. Scrm̃ emm quia plurima
eccłia de imꝑitis congregata fuit gentib Ergo cum leger̃t
in cuangłio. ut impleret᷑ qđ scriptum ẽ masaph ꝓpħa:
ille qui primus scribebat euangłium cȩpit dicerez: Quis
ẽ iste asaph ꝓpħa: Non erat notus in popło. Et quid fecit:¬
Vt errorem enĩdaret: fecit errorẽ. Dicamus aliquid simi¬
iudas retulit tringinta argente os. ⁊ noluertint accipe
sacerdotes. nec mittere incorbanam. qm̃ erat precium
sanguinis: ⁊cmerunt inde agrum figuli in sepulturã

Expanded text:
 hora sexta crucifixus sit. Rursum scriptum est in Marco: quia hora tertia crucifixus sit. Hoc videtur esse diversum, sed non est diversum. Error scriptorum fuit: Et in Marco hora sexta scriptum fuit; sed multi episemum Graecum ς, putaverunt pro Asaph, Isaiam scriberent. Scimus enim quia prima Ecclesia de imperitis congregata fuit gentibus. Ergo cum legerent in Evangelio: Ut impleretur quod scriptum est in Asaph propheta: ille qui primus scribebat Evangelium, coepit dicere: Quis est iste Asaph propheta? Non erat notus in poput errorem emendaret, fecit errorem. Dicamus aliquid simiJudas retulit triginta argenteos, et noluerunt accipere sacerdotes, nec mittere in corbonam, quoniam erat pretium sanguinis: et emerunt inde agrum figuli in sepulturam
Abbreviated transcription (Latin):
multam. In hebreo ht̃. quȩ euangłizant᷑. hoc ẽ. mulie¬
rib eis quȩ euangłizatȩ sunt apłis ubi dicit. euntes
dicite fratrib meis. et cęt̾a. Aut animas significat: quȩ
Rex uirtutum dilecti. Rex pater uirtutũ. hoc ẽ. sc̃orum.
Dilecti filii. Ecce filius meus dilectus: ipsum audite. Dilecti
Si quis aliquem diligit: semꝑ more eum habet. Ergo sp̃c
sc̃s propt̾ amorem quem habet infilium: frequent̾ eiꝰ
meminit. Et speciei domus diuidere spolia. Ipsi apłi
diuidunt in ȩccłiisspolia: quȩ acceꝑunt ab ydolis.Si
dormiatis int̾medios cleros. hoc est si quiescatis int̾¬
hoc ẽ. hocẽ. genesis. exodus. uidicum. euangłia. apłs.

Expanded text:
In Hebraeo habet: Quae evangelizantur: hoc est, mulieribus quae evangelizabant apostolis: ubi dicitur: Euntes dicite fratribus meis, et caetera . Aut animas significat, quae Rex virtutum dilecti. Rex Pater: virtutum: hoc est, sanctorum. Dilecti, Filii. Ecce Filius meus dilectus, ipsum audite . Dilecti. Si quis aliquem diligit, semper in ore eum habet. Ergo Spiritus sanctus propter amorem quem habet in Filium, frequenter ejus meminit. Et speciei domus dividere spolia. Ipsi apostoli dividunt in Ecclesiis spolia, quae acceperunt de idolis. Si dormiatis intehoc est, Genesis, Exodus, Judicum, Evangelia, Apostolus.
Abbreviated transcription (Latin):
impleret᷑ quod scriptum ẽ ꝑrsaiam ꝓpħam. Aꝑiam
in ꝑabola osmeũ: eloquar ꝓposiciones abimtio. Hoc ysai¬
as ñ loquit᷑. s asaph. Deniq et impius ille porphiriꝰ.
ꝓponit adu̾sus nos hoc ipsum: et dicit. Euangłista ũr
matheus tam imꝑitus fuit: ut diceret quod scriptũ ẽ¬

Expanded text:
am: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Hoc Isaias non loquitur, sed Asaph. Denique et impius ille Porphyrius proponit adversum nos hoc ipsum, et dicit: Evangelista vester Matthaeus tam imperitus fuit, ut diceret: quod scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
uram in u̾ba oris mei. aꝑiam in ꝑabola osmeum: doqͣr
ꝓpositiones abimitio. Uidetis qr bene suꝑ scriptum ẽ. intel¬
lectus asaph. Demiq sic ipsa ꝓph̃ia incipit. Attendite popłs
meus legem meã. Non moysi legem: s legem meã. Incli¬
nate aurem urãm inu̾baoris mei. hoc ẽ. quod dic̃ in euan¬
głio. Qui habet aures audiendi: audiat. Aꝑiam inꝑabo
lis os meum. Et sine parabolainquit. ñ loquebatur eis
secus aꝑiam. E loquar ꝓpositiones abinitio:. ł ꝓpositioni¬
b in hebreaico habet enigmata. Ergo om̃e quod drͣ eing

Expanded text:
s mei. Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Videtis quia bene supra scriptum est: Intellectus Asaph. Denique et ipsa prophetia sic incipit: Attendite, populus meus, legem meam: non Moysi legem, sed legem meam. Inclinate aurem vestram in verba oris mei. Hoc est quod dicit in Evangelio: Qui habet aulis os meum. Et sine parabolis, inquit, non loquebatur eis: secus aperiam. Et loquar propositiones ab initio. Pro propositionibus, in Hebraeo habet, in aenigmate. Ergo omne
Abbreviated transcription (Latin):
cum intelligentia mittamꝰ manũ nr̃am ad epulas. Igiͥ
et nobis diuitis prandiũ positum scripturarũ ẽ. U enmꝰ
inpratũ: habet flores plurimos. Hinc rosa rubet: inde can¬
dent lilia. Diu̾si flores sunt. Anima nr̃a huc illucq trahi¬
tur: unde flores pulcriores capiat. Sirosam tollimus:
lilium reliquimus. Si lilium tulerimus: uiolȩ suꝑst̃.
inuoluptus: quancũq aspexeris litt̾am flores sunt. Fiores
diu̾si: ⁊ ñ possumus dotos legere: eligamus om̃e qđ possumꝰ.
Ex paucis pot̾ et cet̾a florum dignitas contemplari. Intelle¬
ctus asaph huic titulo p̾notat᷑. Ipse nos titulus ad intelli¬
gentiam ꝓuocat. Asaph. uniis fuit de chore didascalis.
sicut fuerunt ⁊ filii chore: ⁊ idichũ et cet̾i. Ergo de cet̾is
chore didascalis. et iste imus ẽ ꝓpħa. Quia ergo intellectus ẽ.
simplex ⁊ inpsalmo narrat᷑ historia. necessitate compelli-¬

Expanded text:
cum intelligentia mittamus manum nostram ad epulas. Igitur cum intelligentia mittamus manum nostram ad epulas. Igitur et nobis dives prandium praepositum Scripturarum est. Venimus in pratum, ubi herbae florent: hinc rosa rubet, inde candent lilia, diversi flores sunt. Anima nostra huc, illucque trahitur, unde flores pulchriores capiat. Si rosam colligimus, lilium relinquimus: si lilium tulerimus, violae nobis suinvolutus: quamcumque aspexeris litteram, flores sunt. Flores diversi, et non possumus totos colligere. Eligamus autem omne quod possumus, e paucis potest et caetera florum dignitas contemplari. Intellectus Asaph. Hoc titulo praenotatur. Ipse nos titulus ad intelligentiam provocat. Asaph unus fuit de chorodidascalis, sicut fuerunt et filii Core, et Idithun, et caeteri. Ergo de caeteris ex chorodidascalis, et iste unus est propheta. Quia ergo intellectus est simplex, et in psalmo narratur historia: necessitate compelli
Abbreviated transcription (Latin):
res existimꝰ. Deinde uincim ciuitatem gay. uenimus
pꝰea adieb. uenimtis ad aror. uenimꝰ ad alias ciuitates.
uincimus adu̾sarios. quos sub moyse uincere ñ potuimus
hrãs ergo agamus duci nr̃o iħu. Illo enm duce pugnante:
nos uincrinus. Ille imꝑauit soliit staret. et stecit: ristiꝰ¬
stipo. ille magnus erat. Ille imꝑabat: s dñs efficiebat. Ille
uictor extitit: ille quod frequent̾ dixi inspelunca qͥnq
reges int̾fȩcit. Ille nos induxit int̾ram reꝓmissionis.
Iili agamus gr̃as. Ille est filius quod nos legimus naue
Ille est qui dicebatur oseȩ. quod nos ause legimus.
Non enim dicit᷑ scđm hebraicam ueritatem ause. s o¬
seȩ: hoc est saluator. Uere saluator.Saluauit enimnos. et
eduxit nos dedeserto: ⁊ induxit int̾ram repmissionisc̾ui
sit gła in scła scłorum. am̃ Explic̃ depsalmo lxxuͦ.
recipit scriptura diuina. Incip̃ de psalmo lxxuiͦ.
ut quando ad druitis prandiũ. inuitati fuerimus

Expanded text:
ncimus civitatem Ahi: venimus postea ad Jebus: venimus ad Azor: venimus ad alias civitates, vincimus adversarios, quos sub Moyse vincere non potuimus. Gratias ergo agamus duci nostro Jesu; illo enim duce, illo pugnante, nos vincimus. Ille imperavit soli ut staret, et stetit: et istius typo ille magnus erat, ille imperabat, sed Dominus efficiebat. Ille victor exstitit, ille quod frequenter dixi, in spelunca quinque reges interfecit, ille nos induxit in terram repromissionis. Illi agamus gratias; ille est filius Nun, quod nos legimus Nave; ille est qui dicebatur Osee, quod nos Ause legimus. Non enim dicitur secundum Hebraicam veritatem Ause, sed Osee, id est, salvator. Vere salvator: salvat enim nos, et eduxit de deserto, et induxit in terram repromissionis, cui sit gloria in saecula saeculorum. Amen. PSALMUS LXXVII. Praecipit Scriptura divina, quando ad di quando ad divitis prandium invitati fuerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
filii sub iħu duce uenimꝰ ad iordanẽ. et intͣuimus int̾¬
ram reꝑmissionis: et rienimꝰ ad galgala. ⁊ scđo circum¬
cisi sumus. sp̃uali circumcisione: et ablatum ẽ. anobis
obꝓbrium egipti. Tc̃ ipse iħc duxnr̃ gladium tenet.
et semꝑ nos precedit:⁊ pugnat ꝓ nobis. ⁊ uincit adu̾sa¬
rios: ⁊ septem dieb circuimus iherico. hoc ẽ istum mũ¬

Expanded text:
b Jesu duce venimus ad Jordanem et intravimus terram repromissionis, et venimus ad Galgala, et secundo circumcisi sumus spirituali circumcisione, et ablatum est a nobis opprobrium Aegypti. Nunc ipse Jesus dux noster gladium tenet, et semper nos praecedit, et pugnat pro nobis et vincit adversarios, et septem diebus circuimus Jericho: hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
re rubrum et ꝑiordanẽ. creatorem fuũ intellexerunt
aquȩ: et popłs ñ intellexit. Et cͣbatȩ sunt abissi. Mare
uidit et fugit: iordans conu̾sus ẽ. retrorsum. Multitu¬
do sonitus aquarum. Discusserunt nubes aquas: ha
ꝑambulant: uox comtrui tui in roca⁊ Et hocint̾¬
pretatur de fulgorib Et dicunt quan: dotonitru¬
at deus. similemuocem facit rote. Uidetis quomͦ adhuc
in t̾ra heream: et loquor scdm litt̾am occidentem.
Alluxerunt coruscationes tuȩ orbi c̾rȩ. Hic qͥd facis iu
dea: In mari uiȩ tuȩ: et semitte tuȩ in aquis multis.
Et hoc fac aut de maridici: aut de iordane. Et uesti¬
gia tua ñ cognoscent᷑. Hoc scdm̃ litteram. quomͦ in¬
celligis: ꝓpt̾ simpliciores scd̾m lict̾am dixim. Ret̾¬
tamur ad intelligentiã spũalem. Uiderunt te aq̃

Expanded text:
t aquae, et populus non intellexit. Et turbatae sunt abyssi. Mare vidit, et fugit: Jordanis conversus est retrorsum . Multitudo sonitus aquarum, discusserunt nubes. Pro nubibus, aquas habeperambulabant: vox tonitrui tui in rota. Et hoc interpretantur de fulgoribus, et dicunt: quando tonitruat Deus, similem vocem facit rotae. Videtis quomodo adhuc in terra haeream, et loquar secundum litteram occidentem. Illuxerunt coruscationes tuae orbi terrae. Hic quid facis tu, Judaee? In mari via tua, et semitae tuae in aquis multis. Et hoc fac, aut de mari dici, aut de Jordane. Et vestigia tua non cognoscentur. Hoc secundum litteram, quomodo intelligis? Propter simpliciores secundum litteram diximus: revertamur ergo ad intelligentiam spiritualem. Vider
Abbreviated transcription (French):
Iacob popłm iudeoꝵ: et iosephpopłm genciũ. Deniq
ioseph int̾pretatur lingua hebrea. augmentũ. Illi gͦ
precesserunt: et nos adiuncti sumus. Propt̾ea dr̃ filios
iacobet ioseph. Uiderunt te aquȩ ds̃: uiderunt ce aq̃:
et timuerunt. Interim dicamꝰ scdm litteram. Hereamꝰ

Expanded text:
Jacob in populo Judaeorum, et Joseph in populo gentium. Denique Joseph interpretatur lingua Hebraea, augmentum. Illi ergo praecesserunt, et nos adjuncti sumus: propterea dicit, filios Jacob et Joseph. Viderunt te aquae, Deus: viderunt te aquae, et timuerunt. Interim
Abbreviated transcription (Latin):
tis: et filii: excelsi omnes. Et ad moysem. Dedi te
dm̃ pharaonis. Sc̃i: dii dicuntur. Illi scdm grãm dii:
tu cnim natura es deus. Tu es deris qui facis mirabilia.
Non dixit qui fecisti: s qui facis. Cotidie ds facit mi
rabilia: et oꝑatur et filius et sp̃c sc̃s. Tues d̾s qui facis
mirabilia. Heri latro: hodie xꝑianus. Heri formcator:
hodie continens. Heri rapiebas aliena: nunc tua porri¬
ñc nocam fecisti in popłis uirtutem tuã. Redemisti in
brachio tuo. popłm tuũ. Dñe quis credidit auditui

Expanded text:
tis, et filii excelsi omnes . Et ad Moysen: Dedi te tis, et filii excelsi omnes . Et ad Moysen: Dedi te Deum Pharaonis . Sancti dii dicuntur. Illi secundum gratiam dii: tu autem natura Deus es. Tu es Deus qui facis mirabilia. Non dixit, quia feciratur, et Filius, et Spiritus sanctus. Tu es Deus, qui facis mirabilia. Heri latro, hodie Christianus. Heri fornicator, hodie continens. Heri rapiebas aliena, nunc tua porrinunc notum fecit in populis. Redemisti in brachio tuo populum tuum. Domine, quis
Abbreviated transcription (Latin):
tatio dexterȩ excelsi. Nisi dextera eius. hoc est filus cius.
mutatus fuerit et hominis corpꝰ acceꝑit: nos miscdram
acciꝑe non possumus. Et dixinune cępi: hȩc mutacio
dexterȩ excelsi. Quicum in forma dei eẽt. consticutꝰ.
non rapinam arbitracus ẽ. ẽẽ se equalem deo: s
exmnanuit semet ipsũ formam serm accipiens.
Quia memor ero abinitio mirabilium cuoꝵ. Et medi¬
dero quomͦ illis misertus es. et de me desꝑo: Ds̃ inscõ
uia tua. Quicumq ergo sc̃s non ẽ: uiadei in eo nonẽ.
uia dei quȩ est: Egosum ina: et ueritas et uita. Hoc
saluator dicit. Uia ergo dei: filius ẽ. Uia autem dei ñ
ẽ: nisi in scõ. Uolumus ut xꝑs habitet in nobif: Simus
sc̃i. Deienim uia in sco ẽ. Quis deus magnus sictit ds̃
nr̃: Sic̃ enim funt dii multi: et dm̃ multi. Hoc loquic̃
apłs. Deus ⁊ stecit in synagoga deoꝵ. Ego dixi diies-¬

Expanded text:
tatio dexterae Excelsi: Nisi dextera ejus, hoc est, Filius ejus tatio dexterae Excelsi: Nisi dextera ejus, hoc est, Filius ejus mutatus fuerit, et hominis corpus acceperit: nos misericordiam accipere non possumus. Et dixi, nunc coepi, haec mutatio dexterae Excelsi. Qui cum in forma Dei esset constitutus, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed exinanivit semetipsum, formam servi accipiens .Quia memor ero ab initio mirabilium tuorum, et medidero quomodo illis misertus es, et de me non despero. Deus, in sancto via tua. Quicumque ergo sanctus non est, via Dei in eo non est. Via Dei quae est? Ego sum via et veritas . Hoc Salvator dicit. Via ergo Dei filius est, via autem Dei non est nisi in sancto. Volumus, ut Christus habitet in nobis, simus sancti. Dei enim via in sancto est. Quis Deus magnus sicut Deus noster? Sicut enim sunt dii multi: et domini multi. Hoc loquitur Apostolus, Deus stetit in synagoga deorum . Ego dixi, dii es
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Hoc ẽ. fodiebam quasi agrum: ut ibi mittere
sem̃ doctrinarum dm̃i. Nun quid mnȩt̾num ꝓiciet
ds̃ : Hoc erat tota cogitacio mea. Deus hominem fec̃
de t̾ra: et reꝓmisit ei uitam et̾nam. Quomͦ ergo de
at ad huc: Aut in finem miscdiã suã abscidet a gecie¬
ratione et generationem: Hoc est utramq generatio¬
nem proiciet. et prioris popłi et sequentis. hoc est proie¬
cit et iudeorum populũ ñqͥd etgentium ꝓiciet : duc
continebit inira sua miscđias suas: Non potuit pul¬
chrius dicere. Quamuis du se teneat. ut ñ misereadur.
tam̃ uincit illum miscđia sua. Et dixi nunc cȩpi. In he¬
braico alit̾ ht̃. Et dixi inbecillitas mea. Hoc ẽ. quod patior.
non est de crudelitate dei: s de peccatis incis. Hȩc mtitatio
dexterȩ excelsi. Ut dñs misereat᷑. ut det gr̃am suam unin̾¬
somundo. ut ñ retineat inira sua miscias suas: hec mu¬

Expanded text:
meum: hoc est, fodiebam quasi agrum, ut ibi mitterem meum: hoc est, fodiebam quasi agrum, ut ibi mitterem semen doctrinarum Domini. Numquid in aeternum projiciet Deus? Haec erat tota cogitatio mea; Deus hominem fecit de terra, et promisit ei vitam aeternam: quomodo ergo de at adhuc. Aut in finem misericordiam suam abscidet a generatione in generationem? Hoc est, utramque generationem projiciet, et prioris populi: et sequentis? Et si projecerat Judaeorum populum: Numquid et gentium projiciet? Aut continebit in ira misericordias suas. Non potuit pulchrius dicere; quamvis se teneat, ut non misereatur: tamen vincit illum misericordia sua. Et dixi, nunc coepi. In Hebraeo aliter habet: Et dixi, imbecillitas mea: id est, hoc quod patior, non est de crudelitate Dei; sed de peccatis meis. Haec mutatio dexterae Excelsi: Ut Dominus misereatur, ut det gratiam suam universo mundo: ut non retineat in ira sua misericordias suas. Haec mu
Abbreviated transcription (Latin):
laret: ego uigilabam. hegimus et in daniel. Et ecce
inquit isrł id est uigił. Non dormitabit neq dormict
qui custodit isrł. Ergo monacus qui non uigilat: hc̃
u̾sum non pot̾ dicere. Turbatus sum et non sum locu¬
tus. hoc ẽ. quod dicit apłs. Solnon occidat suꝑ iracun¬
diam ur̃am. Turbatus sum quasi homo: ñ sum locutꝰ
quasi xꝑianus. Iracumdiam concepi in corde meo: s ira¬
cundiam inu̾ba non ꝓtuli. Cogitaui dies antiquos.
et annos ȩt̾nos in mente habui. Quantum ꝓ pecca¬
tis est meis desiderabam: et renueram consolari am¬
mam meã. Cȩpi cogitare abinitio mundi quand
usq ad tempus meũ. MediCtatus sum cum corde
meo: et scobebam sꝑm meũ. Non cogitabam de iracũ¬
dia: ñ cogitabam de inimico meo: s tota cogitatio¬
mea. de deo erat. Nox quȩ solet uel ad quietẽ uł ad
libidinem eẽ: michi erat cogitatio de uirtutib Medi¬
tatus sum nocte cum corde meo: et scobebam sp̃m

Expanded text:
laret: ego vigilabam. Legimus et in Daniele . Et ecce, laret: ego vigilabam. Legimus et in Daniele . Et ecce, inquit, ir, id est, vigil. Non dormitavit neque dormiet, qui custodit Israel. Ergo monachus qui non vigilat hunc versum non potest dicere. Turbatus sum, et non sum locutus. Hoc est, quod dicit Apostolus: Sol non occidat super iracundiam vestram . Turbatus sum, quasi homo: non sum locutus, quasi Christianus. Iracundia coepit in corde meo; sed iracundiam in verba non protuli. Cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui. Quantum pro peccatis meis est, desperabam: et renuerat consolari anima mea. Coepi cogitare ab initio mundi, quandusque ad tempus meum. Meditatus sum nocte cum corde meo, et scopebam spiritum meum: Non cogitabam de iracundia, non cogitabam de inimico meo; sed tota mea cogitatio de Deo erat. Nox quae solet esse, vel ad quietem, vel ad libidinem: mihi erat cogitatio de virtutibus. Meditatus sum nocte cum corde meo, et scopebam spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Memorfui dei et delectatus sum. Quantum inpec¬
catis meis fui: nullam inuenire potui consolationẽ.
Rursum cogitaui de deo: et inmisericordia ipsius de¬
lectatus sum. In hebraico alit̾ ht̃. Memorfun dei et cõ¬
turbatus sum. Consideraui mansuetudinem ipsius.
consi deraui pietatt̃. consideraui mundiciã: et uidens
me ipsũ imundũ: uehement̾ cont᷑babar. et exerci¬
tatus sum: et defecit sꝑc meus. In hebraico melius ht̃.¬
Et soquebar mie ipso: et defecit sp̃c meus. Siue des¬
patione. siue desiderio dei. Anticipauerunt uigilias
ocłimei: In hebreo alr habet. Prohibebam suspectum
ocłorum meorum: constupebam et ñ loquebar. Qđd̃
dicit. hoc ẽ. Considerans peccata mea: ocłos ad celum
erigere ñ audebam. Peccatori enim dicit ds. ut qͥd
tu enarras iusticias meas: Propt̾ea stupebam. ti¬
mebam: loqui ñ poteram. hȩc iuxta hebraicum. Anti¬
cipauerunt uigilias ocłi mei. Antequam aliquis uigi¬

Expanded text:
ri. Memor fui Dei, et delectatus sum. Quantum in pecri. Memor fui Dei, et delectatus sum. Quantum in peccatis meis fuit: nullam invenire potui consolationem. Rursum cogitavi de Deo, et in misericordia ipsius delectatus sum. In Hebraico aliter habet: Memor fui Dei, et conturbatus sum. Consideravi mansuetudinem ipsius: consideravi pietatem, consideravi munditiam, et videns meipsum immundum, vehementer conturbabar. Exercitatus sum, et defecit spiritus meus. In Hebraeo melius habet: Loquebar in memetipso, et defecit spiritus meus: sive desperatione, sive desiderio Dei. Anticipaverunt vigilias oculi mei. In Hebraeo aliter habet: Prohibebam suspectum oculorum meorum, constupebam, et non loquebar. Quod dicit hoc est: Considerans peccata mea, oculos ad coelum erigere non audebam: peccatori enim dicit Deus: ut quid tu enarras justitias meas ? Propterea stupebam, timebam, loqui non poteram. Hoc juxta Hebraeos. Anticipaverunt vigilias oculi mei: Antequam aliquis vigi
Abbreviated transcription (Latin):
clam aui. Propt̾ea drͣ & admoysen: Quid clamas ad
me: Et certe ñ est scriptum ibi. quia clamaret mo¬
yses ad dm̃. S qm̃ cor ipsius clamabat. abba pat̾:¬
ad me: Inde ẽ. quod dicitur mih eremia. Non sile¬
at pupilla ocłi mei. Uidete ergo quod et pupilla
ocli nr̃i ñ tacet: s quocienscũq lacriias ꝓftrimus:
tociens clamamus ad dm̃. Manib nr̃is nocte contra
cum. Indeẽ. quod dr̃. In noctib extollite manus ur̃as in
sc̃ã: et benedicite dñm. In nocte istius scłi. et in tenebris.
cum alii ad diuitias ꝓperarent: egooꝑa mea adte solũ
leuabam. Et non sum deceptus. Buplicit̾ intelligit᷑.¬
aut consecutus sum quod uolebam: aut certe ñ sum
deceptus ab insidiis diaboli. qui me circum uenire
cupiebat. Inhebraico autem scriptum ẽ. Manus mea
nocte extendit᷑: et ñ quiescit. Semꝑ extenditur
manus mea untutib nunquã peccatis contraitur.
Ri enuit consolari animamea. Quantum inpeccatis

Expanded text:
clamavi. Propterea dicitur et ad Moysen: Quid clamas ad clamavi. Propterea dicitur et ad Moysen: Quid clamas ad me? Et certe non est scriptum ibi quia clamaret Moyses ad Deum, sed quoniam cor ipsius clamabat: Abba, Pat . Inde est quod dicitur in Jeremia: Non siluit pupilla oculi mei . Videte ergo quod et pupilla oculi nostri non tacet, sed quotienscumque lacrymas proferimus, totiens clamamus ad Deum, Manibus meis nocte contra Deum: Id est, quod dicitur: In noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum . In nocte istius saeculi, et in tenebris cum alii ad vitia properarent, ego opera mea ad te solum levabam. Et non sum deceptus: Quoniam siAut consecutus sum quod volebam, aut certe non sum deceptus ab insidiis diaboli, qui me circumvenire cupiebat. In Hebraeo autem scriptum est: Manus mea in nocte extenditur, et non quiescit. Semper extenditur manus virtutibus, nonnunquam peccatis contrahitur. Renuit consolari anima mea. Quantum in peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
et dm̃ deprecatur: et cñ unus est deus. Uoce mea
ad dñm clamain. Clamor eo temꝑe necessarius c̃.¬
quando longe est ille qui clamat.Ergo iste quod dicit
hoc est. Qm̃ ꝓpter peccata mea longe sum ate: ꝓpt̾ea
clamo. ut cu me exaudias. Uloce mea ad dm̃ et inten¬
dit michi. Ipsum ẽ. quod dicit. et alio loco. Ad dñm
cum tribularer clamaui: et exaudiuit me. Indie cri-¬
bulationis meȩ dm̃ exquisiui. Difficilem rem dicit.
Nosquando cribulamur in t̾ra. deicimur: nicħ ali¬
ud nisi de tribulatione cogitamus. Iste uero intri-
filium ꝑdidi: incensa ẽ. domus mea : ad mendicitatẽ
ueni: ñ quero illud quod ꝑdidi. s dm̃ quȩro. Si enim
istum inuenero: in isto inuenio omnia. Querite
primum regnum dei. et iusticiam eiꝰ: et hȩc omnia
apponent᷑ uobis. Manib meis nocte contra eũ: et ñ
sum deceptus. In hebraico ałr ht̃. Manus mea noc¬
cte extenditur: et ñ quiescit. Aanib meis nocte cõ¬
tra eum: subauditur clamaui. Uidete ergo quod

Expanded text:
m deprecatur, et tamen unus Deus est. Voce mea ad Dominum clamavi. Clamare eo tempore necessarium estquando longe est ille qui clamat. Ergo iste quod dicit: hoc est, quoniam propter peccata mea longe sum a te: propterea clamo ut me exaudias. Voce ad Dominum, et intendit mihi. Ipsum est quod dicit et in alio loco: Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me . In die tribulationis meae, Deum exquisivi. Difficilem rem dicit: Nos quando tribulamur, in terram dejicimur: nihil aliud nisi de tribulatione cogitamus. Iste vero in tribdicat, Filium perdidi: incensa est domus mea, ad mendicitatem veni: non quaero illud quod perdidi, sed Dominum quaero. Si enim istum invenero, in isto invenio omnia. Quaerite primum regnum Dei, et haec omnia apponentur vobis . Manibus meis nocte contra eum: et non sum deceptus. In Hebraeo aliter habet: Manus mea nocte extenditur, et non quiescit. Manibus meis nocte contra eum. Subauditur, clamavi. Videte ergo quod