comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
socundum ordinem eccłe. Siue ultro cõ¬
fessum. Siue accusatum atq cõ uictum.
alioqͥn illud cur dixit. Si quis fratres
nomin aturꝰ aut fornicator aut idolis ser¬
uiens et c̾. nisi quia eam nominationẽ
intelligi uoluit que fit uiquemquam cũ
sententia ordine iudiciario atq integri¬
tate ꝓfertur ⁊ Nam si nominatio suffi¬
cit multi dampnandi sunt innocentes
quia sepe falso maliquo crimine nomi¬
nantur. Non ergo illi quos monemus¬
agere penitentiam querant sibi comi¬
tes ad suplicium nec gaudeant quia
plures inueniunt. Non enim propterea
minus ardebunt quia cum multis arde¬
si etiam de his que facta sunt satissi¬
at domino ꝑ penitentie dolorem: ꝑ hu¬
militatis gemitum. per contri si coidis
sacrifitium cooperantibus elemosinis
tentiam apud dm̃ ago: nouit deus qui¬
michi qui michi ignoscit quia incorde
meo ago. Ergo sine causa dictum est
que solueritis interra soluta erũt ⁊ ĩ celo.

Expanded text:
secundum ordinem aecclesiae, sive ultro consecundum ordinem aecclesiae, sive ultro confessum sive accusatum atque convictum. Alioquin illud cur dixit: 'Si quis frater nominatur aut fornicator aut idolis serviens' et caetera, nisi quia eam nominationem intelligi voluit, quae fit in quemquam, cum sententia et ordine iudiciario atque integritate profertur? Nam si nominatio sufficit, multi dampnandi sunt innocentes, quia sepe falso in quoquam crimine nominantur. agere poenitentiam, quaerant sibi comites ad supplicium; nec gaudeant quia plures inveniunt. Non enim propterea minus ardebunt, quia cum multis ardesi etiam de his quae facta sunt, satisfiat Deo per poenitentiae dolorem, per humilitatis gemitum, per contriti cordis sacrificium, cooperantibus eleemosynis apud Deum ago: novit Deus qui mihi ignoscat, quia in corde meo ago. Ergo sine causa dictum est, Quae solveritis in terra, soluta erunt in coelo ?
Abbreviated transcription (Latin):
cumentis sepe deseruntur ut ea que
ipsi scuunt uidiciis ecclesiasticis ꝓbare
non possint. Quam uis enim uera sĩt
quedam non tamen iudici facile credẽ¬
da sunt ÷ nͥ certis indicus demonstren¬
tur. Nos uero a communione quẽqmͣ
ꝓ hibere non possumus quam iuis hec
prohibitio non dum sit mortalis set
medicinalis: nisi aut sponte confes-
sum aut in aliquo siue seculani suie
eccłastico iudicio nominatum atq cõ
Quib u̾bis saus ostendit non temere
et quomodolibet set ꝑuidicium au¬
ferendos esse malos ai eccłe cõmunio¬
ner ut si ꝑuidicium auferri non pos¬
sunt tolerentur pocuis ne ꝑuerse ma¬
los euitando quisq ab eccła ipse diste¬
dens. eos quos fugere uidetur uincat
ad gehennam. ¶ Sic̃ apostolus. Tu quis¬
es qui nidicas alienum seruuim ⁊ Suo do¬
mino stat: aut cadit. Noluit enm ho¬
minem ab homine iudicari exarbitrio
suspitionis uel etiam extra ordinario
uidicio usumpato: Set potus ex lege d̾i

Expanded text:
cumentis sepe deseruntur, ut ea, quae cumentis sepe deseruntur, ut ea, quae ipsi sciunt, iudicibus aecclesiasticis probare non possint. Quamvis enim vera sint quaedam, non tamen iudici facile credenda sunt, nisi certis indiciis demonstrentur. Nos vero a communione quemquam prohibere non possumus, quamvis haec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis, nisi aut sponte csum, aut in aliquo sive saeculari sive ecclesiastico judicio nominatum atque conQuibus verbis satis ostendit non temere et quomodolibet, sed per iudicium auferendos esse malos ab aecclesiae communione, ut, si per iudicium auferri non possunt, tolerentur potius, ne perverse malos evitando quisque ab aecclesia ipse discedens eos, quos fugere videtur, vincat ad gehennam, quia aes qui judicas alienum servum? Suo domino stat, aut cadit . Noluit enim hominem ab homine judicari ex arbitrio suspicionis, vel etiam extraordinario usurpato iuditio, sed potius ex lege Dei
Abbreviated transcription (Latin):
care dei quo ipse non accedit cogitet qmͣ
sit tremiscenda illa pena qua ꝑcipientib
auis uitam eternam ali immortem pͥ¬
homo uoluntatem dũ potest et mores
ouuertat ĩ melius ne cum iam non potue¬
uit: etiam p̃ter uolintatem a domino in¬
oieut. Et cum ini se ꝓtulonit seuerissime
medicine. set tamen᷑ medicine sententiã
ueniat ad antistites ꝑquos illi claues¬
in ecclesia ministrantur et iam tan¬
quam bonus incipiens ẽẽ filius mat̾¬
norum menbrorum ordine custodito a
p̃posins sacramentorum accipiat sa¬
eelituus quid ꝑuersius quam de ipso uul¬
uere quod latere non potest non eru¬
bescere et de ligatura ipsuis erubescere:
ti tolerantur ut uidas. Milii ne scuin¬
tur donec ueniat dominus et illumi¬
net abscondita tenebrarum et mani¬
festet cogitationes cordis. Nam ꝓpterea
cupuint excusare. pleriq autem boni
xp̃iani ꝓpterea tacent et susferunt
aliorum põca quenouerunt quia do¬

Expanded text:
tare Dei quo ipse non accedit, cogitet quam tare Dei quo ipse non accedit, cogitet quam sit contremiscenda illa poena, cum percipientibus aliis vitam aeternam, alii prae voluntate, dum potest, et mores convertat in melius: ne cum jam non poterit, etiam praeter voluntatem a Domino judicetur. Et cum ipse in se protulerit severissimae medicinae, sed tamen medicinae sententiam, veniat ad antistitesin Ecclesia ministrantur, et tanquam bonus jam incipiens esse filius, maternorum membrorum ordine custodito, a praeposito sacramentorum accipiat safelicius, quid perversius, quam de ipso vulnere, quod latere non potest, non erubescere, et de ligatura ejus erubescere? ti tolerantur ut Judas, multi nesciuntur donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis . Nam pleriqucupiunt excusare. Plerique autem bonichristiani propterea tacent et sufferunt aliorum peccata, quae noverunt, quia do
Abbreviated transcription (Latin):
mnis qui iam sue uolũtatis centia¬
arbit̾ constitutus est: cum accedit
ad sacramenta fidelium nͥ eum penite¬
at uite ueteris nor uam ĩchoare non
ruptibilem immortalẽqr desiderat
nͥ eum iuite huius temporalis corrupti¬
bilis mortalis q peniteat. ¶Ascen
dat homo aduersum se tribunal mẽ¬
tis sue si timet illud quod oportet nos
ex hiberi ante tribunal xpĩ ut illic re¬
cipiat unusquisq que pet corpus gessit
siue bonum siue malum. Constituat se
añ faciem suam: ne hoc ei postea fiat
Nam minatur hoc deus peccatori dicẽs
testis conscientia: camifex timor. Inde
quidam sanguis animi confitentis ꝑ
lacrunas ꝓfluat postremo ab ip̃a mente
talis sententia ꝑ feratur ut se indignũ
homo uidicet participatione corporis
et saugumis dm̃. Ut qui separari areg¬
no celorum timet ꝑ ultimam sententiam
summi iudicis. ꝑ eccłiasticam discipli¬
nam a sacramento celestis panis interint
sep aretur. Hersetit añ oculos ymago fa¬
curi iudicii ut cum alii accedit ad al¬

Expanded text:
mnis qui jam suae voluntatis arbiter constitutus est, cum accedit ad sacramentum fidelium, nisi poeniteat eum veteris vitae, nova inchoare non ruptibilem, immortalemque desiderat, nisi eum vitae hujus temporalis, corruptibilis, mortalisque poeniteat. Non en homo adversum se tribunal mentis suae; si timet illud quod oportet nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Constituat se ante faciem suam, ne hoc ei postea fiat. Nam minatur hoc Deus peccatori, dicenstestis conscientia, carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini: ut qui separari a regno coelorum timet per ultimam sentesummi Judicis, per ecclesiasticam disciplinam a sacramento coelestis panis interim separetur. Versetur illi ante oculos imago futuri judicii, ut cum alii accedunt ad al
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tuum deputa quod amas infratre. Su¬
um deputet quod amat in te. ¶ Dimitti¬
te et dimittetur uobis : date ⁊ dabitur
uobis. Hee sunt due ale orationis quib
uolat ad dm̃: Si illud quod cõmittitur
ignoscit delinquenti et donat egenti.
fR. Ui. Negligens inmicicias fraire
obliuiscitur ꝑ tinax ueniam non uult
cõcedere cum rogatur: Superbus uere¬
cundus ueniam petere dedignatur. his
trib uiciis inmicicie uiuunt set anima
inquib nõ moriuntur occidunt. Uigilet
contra negligentiam memoria. contra
ꝑtinatiam miscd̾ia: contra suꝑ bam ue¬
recundiam submissa prudentia. Sabbo.

Expanded text:
tuum deputa, quod amas in fratre: suum deputet, quod amat in te. Nemte, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Hae sunt duae alae orationis, quibus volat ad Deum: si illud quod committitur, ignoscit delinquenti, et donat egenti.rtu. Negligens inimicitias finire obliviscitur; pertinax veniam non vult concedere, cum rogatur; superbe verecundus veniam petere dedignatur. His tribus vitiis inimicitiae vivunt: sed animas in quibus non moriuntur, occidunt. Vigilet contra negligentiam memoria, contra pertinaciam misericordia, contra superbam verecundam submissa prudentia. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dus. fremat mundus. increpet lingnis
choruscet armis : quicquid pocest faciat.
Quid faciet ad id quod accepturi sumꝰ
appẽdo quod patior. contra id quod spe¬
ro. hoc sentio. illud credo: et tamen plꝰ
ualet quod credo. quam quod sentio.
Quicquid est quod seuit pro nomine
xpĩ. si potest uiui tolerabile est. Si nõ
potest uiui migrare hĩc facit. Sͣc ĩ tͣl¬
sumus reprimendarum carnalium
uoluptatum crucem nobis ipsi etiam fa¬

Expanded text:
dus, fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis, quidquid potest faciat: quid faciet ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior, contra id quod spero. Hoc sentio, illud credo. Et tamen plus valet quod credo, quam quod sentio. Quidquid est quod saevit pro nomine Christi, si potest vivi, tolerabile est: si non potest vivi, migrare hinc facit. Non exstsumus, reprimendarum carnalium voluptatum crucem nobis ipsi etiam fa
Abbreviated transcription (Latin):
profert sermonem. nemo de suis
uirib confidat quando suffert temp¬
tationem. Quia ut et bona prudent᷑ lo¬
quamur. A deo est non nostra sapieu¬
tia: et ut mala fortit̾ ꝑ feramus ab illo
est non nostra patientia. ¶ Duplicem¬
aciem ꝓducit mundus contra milites
xpĩ. G landitur enim ut decipiat ter¬
ret ut frangat. Non nos teneat uo¬
luptas propria non nos terreat crude¬
litas aliena. et uictus est mundus.

Expanded text:
profert sermonem. nemo de suis uiribus confidat, quando suffert temptationem, quia et ut bona prudenter loquamur, ab illo est nostra sapientia, et ut mala fortiter subferamus, ab illo est nostra patientia. Recoliteaciem producit mundus contra milites Christi. Blanditur enim, ut decipiat; terret, ut frangat. Non nos teneat voluptas propria, non nos terreat crudelitas aliena; et victus est mundus.
Abbreviated transcription (Latin):
malum. qui non solum uoluptate non
uincitur: s odit oꝑa uoluptatis Et dili¬
git bonum : qui non inuitus aut ex neces¬
sitate. aut metu legum facit quod bonũ
Nichil fugatius seculo reb q seculi. qͣs
dum tenemus amittimus: et ꝑ infantiã
puericiam. Inuentutem ac uirilẽ et in¬
Fuescentem ac maturam. etatem annos¬
q ultimos senectutis inque. Unͣ. spatia phi¬
lo uitam describit. humanam mutamur
et currimus et nescientes ad mortis ter¬
in propter aliquid est amicus nõ tam
amicus est eius quem amare se simlãt
ab amore quippe amicus dicitur. quam etꝰ
rei quam diligit. Int̾rogatus quidam quid
eẽt amicus respondit ⁊ alt̾ ego. ¶Legi¬

Expanded text:
malum, qui non solum voluptate non vincitur, sed odit opera voluptatis: et diligit bonum, qui non invitus, aut necessitate, aut metu legum facit quod bonum nim fugacius saeculo rebusque saeculi. Quam dum tenemus amittimus, 314 et per infantiam, pueritiam, juventutem, ac virilem et ingravescentem ac maturam aetatem, annosque ultimos senectutis, in quae septem spatia Philo vitam describit humanam, mutamur, et currimus, et nescientes ad mortis teri propter aliquid est amicus, non tam amicus ejus est quem amare se simulat ab amore quippe amicus dicitur quam ejus rei quam diligit. Interrogatus quidam quid esset amicus, respondit: Alter ego.
Abbreviated transcription (Latin):
glorificas dm̃. ex Sacrificabo tibi hostiam¬
re in regione uiuorum. ita et monachi qui
die ac uoste psallunt domino de bent eamdẽ
puritatem habere martirum. Si quidem
ipĩ martires sunt. Quod enim facuint an¬
geli incelis: hoc monachi faciunt in terris.
cxxxui Solent et uiri. solent et monachi.
Solent et muliercule. hoc int̾ se habere
certamen: ut plus ediscant scripturas. ⁊ in
eo se putant eẽ meliores : si plus edidicerint.
Ille plus edidicit: qui plus facit. Ceterum
si quod tu ediscis. ego facio. magis mea oꝑa
scripturas tenent: qmͣ tuus sermo qui ua¬

Expanded text:
glorificas Deum? Exsurglorificas Deum? Exsurre in regione vivorum, ita et monachi qui die et nocte psallunt Domino, debent eamdem puritatem habere martyrum, siquidem ipsi martyres sunt. Quod enim faciunt angeli in coelis, hoc monachi faciunt in terris. Solent et viri, solent et monachi, solent et mulierculae hoc inter se habere certamen: ut plures ediscant Scripturas; et in eo se putant esse meliores, si plures edidicerint. Ille plus edidicit, qui plus facit. Caeterum si quod tu ediscis, ego facio: magis mea opera Scripturas tenent, quam tuus sermo qui va
Abbreviated transcription (Latin):
erit uite deus recens. Cui deus uẽt̾ est: ei
deus recens est. Quot cumq uicia habemꝰ¬
et quottũq pcc̃a: tot recentes habemus
deos. Iratus sum: ira michi dens est. Uidi
mulierẽ et ꝯcupui: libido deus michi est.
Unusquisq enim quod cupit et uenera-
cogitauerunt unanunit̾ simul et cͥ.
In felices nos in felix populus dei non po¬
test in bono tantam habere concordiam
quantam mali habent in malo.lxxxiii.
qui cotidie pro ficit qui non considerat
quid heri fecerit. S quid hodie faciat
et ꝓficiat : sc̃o ascensiones incorde suo dis¬
ponit pcc̃or descensiones. Quomodo qui
sanctus est cotidie proficit: ita et qui
pcc̃or est cotidie decrescit .xcii. ꝑpianus¬
quodcumq ud̾it : semper edificͤatur
Monachũ nichil destruet: nͥ pecratum.
Quodcumq aspexeris edificium tuum
Omonache qui stas corꝑe: iacet anima
tua et non psallis deo: Maledc̃s homo
qui facit opus dei negugent᷑. di psalt̾um¬
es. Si cithara es. quare surdus es et non

Expanded text:
erit in te Deus recens. Cui Deus venter est, Deus ei recens est. Quotcumque vitia habemus, quotcumque peccata, tot recentes habemus deos. Iratus sum: ira mihi Deus est. Vidi mulierem et concupivi: libido mihi Deus est. Unusquisque enim quod cupit et venecogitaverunt unanimiter simul. Infelices nos: Infelix populus Dei, non potest in bono tantam habere concordiam, quantam mali habent in malo. qui quotidie proficit, qui non considerat quid heri fecerit, sed quid hodie faciat, ut proficiat. Sanctus ascensiones in corde suo ponit, peccator descensiones. Quomodo qui sanctus est, quotidie proficit: ita qui peccator est, quotidie decrescit. quodcumque viderit, semper aedificatur. Monachum nihil destruet, nisi peccatum. Quodcumque aspexeris, aedificium tuum O monache, qui stas corpore, quare jacet anima tua, et non psallis Domino? Maledictus homo qui facit opus Dei negligenter . Si psaltees, si cithara es, quare surdus es, et non
Abbreviated transcription (Latin):
de sistimus. cxlun Et adipe. fru. satiat te.
Pinguissimus sermo diuinus est omnes h̾t
ĩ se de licias. Quic quid uolueris ex ser mone
diuino uascitur. Sicut tͣount uidei qm̃ man¬
na qñ comedebant scd̾r uoluntatem uuius¬
cuisq: sic sapiebat more .cxlix. Laudent
nomen euis inchoro. ubi dissensio est. ubi
inuidia est: ibi chorus non est. Super ec

Expanded text:
incurrimus! Et adipe frumenti satiat te. Pinguissimus sermo divinus est. Omnes habet in se delicias. Quidquid volueris, ex sermone divino nascitur, sicut tradunt Judaei; quoniam manna quando comedebant, secundum voluntatem uniuscujusque, sic sanomen ejus in choro. Ubi dissensio est, ubi invidia, ibi chorus non est. Laude
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos est et non corripit de linquen¬
tes sacerdotis officium p̾terit ¶Ad sacer¬
delege respondere. Qui si ignorantiam
inceteris diligentem inscripturis scĩs
obcenderit negligentem: frustra iactat
dignitatem cuius opera non exhibet.

Expanded text:
cerdos est, et non corripit delinquencerdos est, et non corripit delinquentes, sacerdotis officium praeterit. Labia sacerrespondere de lege. Qui si ignorantiam in caeteris diligentem, in Scripturis sanctis obtenderit negligentem, frustra jactat dignitatem, cujus opera non exhibet.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ismicicia parẽ aut accipit: ant facit. Ubi
in equalitas est et alteruis eminentia.
alterius subiectio: ibi non tam a micicia
quam adulatio est. Unde et alibi le¬
gimus. sit amicus eadem anima. et ly¬
uicus pro amico p̃cans: serues dimidiũ
on dignitas et nomina diguitatum
s opus dignitatis et principes et udi¬
oes et prophetas et sacerdotes saluare
consuenit. Qui episcopatum inquit desi¬
derat bonum opus desiderat. Uidete quid
dixerit: bonum opus desiderat. Opus
non dignitatem. si autem despesto opere
solam aspex̾it dignitatem: cito corruit.¬
uine tempus inquo non Aggens.¬
iurtutibus s niciis deserumus: perit
et quasi non fuerit repritatur innichilum.
sacerdotum ẽẽ officium de lege interroga¬
tos respondere. Si sacerdos est sciat legem
diñ. Si ignorat legem dnĩ: ipse se arguit
non esse dni sacerdotem. Sacerdotis enun
est scire legem et ad interrogationem
respondere de lege. Malachias¬
ultos auertit ab iniquitate. Qui sa¬

Expanded text:
micitia pares aut accipit, aut facit: ubi inaequalitas est, et alterius eminentia, alterius subjectio, ibi non tam amicitia, quam adulatio est. Unde et alibi legimus: Sit amicus eadem anima. Et Lyricus pro amico precans: Serves, m dignitas et nomina dignitatum, sed opus dignitatis, et principes, et judices, et prophetas, et sacerdotes salvare consuevit: Qui episcopatum, inquit, desiderat, bonum opus desiderat . Videte quid dixerit: bonum opus desiderat, Opus non dignitatem. Si autem, despecto opere, solam aspexerit dignitatem, cito corruitim tempus in quo non virtutibus, sed vitiis deservimus, perit, et quasi non fuerit, reputatur in nihilum. sacerdotum esse inquit officii de lege interrogatos respondere. Si sacerdos est, sciat legem Domini, si ignorat legem, ipse se arguit non esse Domini sacerdotem. Sacerdotis enim est scire legem et ad interrogationem respondere de lege. » Omnibultos avertit ab iniquitate. Qui sa
Abbreviated transcription (Latin):
fode parietẽ. ꝓ signo sunt interions ho¬
minuis uerba erũpentia quomodo libidi¬
nosum qui sua callide celat uicia: int̾dum
turpis sermo de monstrat et auariciam la¬
tẽtem intrinsecus: pariule rei cupido signi¬
ficat. Minoribus enim maiora monstrantir
Uũtuq et oculis dissimłari ñ potest ꝯscientu
dum luxuriosa et lasciua mens lucet in fa¬
cie et secreta cordis motu corꝑis et gestibus

Expanded text:
 Pro signo sunt interioris hominis, verba erumpentia: quomodo libidinosum, quia sua callide celat vitia, interdum turpis sermo demonstrat; et avaritiam latentem intrinsecus parvulae rei cupido significat. Minoribus enim majora monstrantur, vultuque et oculis dissimulari non potest conscientia, dum luxuriosa et lasciva mens lucet in facie; et secreta cordis, motu corporis et gestibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ca cerdotum: set grandis ruina. si peooant.
letamur ad ascensum: set timeamus ad
lapsam. Non est tanti gaudii excelsa ce¬
nuisse: quanti meroris desublimioribus
corruisse. Neq enim solam pro nb̃is de lectis
redeemus rationem set pro omnium quoꝵ
abutimur donis. et ne qua quam sumus
.de eorum salute solliciti. Suꝑ Banielem¬
on sufficit scire sapientiam : nͥ ⁊ alios
erudias. Tacitus q sermo doatrme ali¬
um non edificans mercedem ocii recipere
oluptas insatiabilis est : et quanto
mag̾ capitur canto plus utentibus
se famẽ creat. ¶Grandis offensa est:¬
post quam pec̾aueris ir̃a dñi non mereri

Expanded text:
sacerdotum, sed grandis ruina si peccant. Laetamur ad ascensum, sed timeamus ad lapsum. Non est tanti gaudii excelsa tenuisse, quanti moeroris de sublimioribus corruisse. Neque enim solum pro nostris delictis reddemus rationem, sed pro omnium quorum abutimur donis, et nequaquam sumus de eorum salute solliciti. Ab omni sufficit scire sapientiam, nisi et alios erudias; tacitoque sermone doctrinae alium non aedificans, mercedem otiosus recipere oluptas insatiabilis est, et quanto magis capitur, tanto plus utentibus se famem creat. Econpostquam peccaueris, iram Domini non mereri
Abbreviated transcription (Latin):
cias inclinatur. cum laborem suum al¬
t̾us facit ẽẽ delicias. cum furto. oum sce¬
lere. atq ꝑ iuriis opes future p̃parat
uoluptati. et cum uideatur ab hominib
se estimat non uideri. dum modo potiatur
eo quod desiderat e Set et auaricia ex¬
tecat animam eius. cui nich satis est
et mulieb̾s timor et dulcium cupido uicioꝵ.¬
¶lumquam tuta est humana fragilitas
et quanto uirtutib crescimus tanto magis
timere debemus ne de sublimib corruamus.

Expanded text:
tias inclinatur? cum laborem suum altias inclinatur? cum laborem suum alterius facit esse delicias? cum furto, scelere, atque perjuriis, opes futurae praeparet voluptatis? et cum videatur ab omnibus, se existimat non videri: dummodo potiatur eo quod desiderat. Sed et avaritia excaecat animum ejus, cui nihil satis est: et muliebris timor, et dulcium cupido vitioumquam tuta est humana fragilitas, et quanto virtutibus crescimus, tanto magis timere debemus ne de sublimibus corruamus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Aduersa timemus ꝓspera prestolamuf
et quod egritudo et gaudium oꝑatur ĩpre¬
senti: metus et spes facuint de futuro.
dum aut ad uersa plus quam decet timemus
esse uentura: aut prospera que speramus
in cantum faciunt nos exultare. ut non te¬
neamus modum. maxime iu his que utcer¬
ta sunt. quia futura sperantur potuis qmͣ
nimi percubatio. id est tristicia que ducit
ad mortem. h ec ab hominanda ebrietas est
Est ira que iusticiam dei non operatus. et
furori proxima mentis sue impotẽ facit.
in tantum ut labia tremant dentes concre¬
pent: Uultus paliore mutetur. reste q il¬
lud laudatur arcyce tharentim. qui cum
ullico suo eẽt iratus iam te in quit occide¬
rẽ nisi uatus eẽm. Quid referam de gau¬
dio et uoluptate et maxime amore qui ex¬
cecat cordis oculos et nechil aliud aman¬
tem nisi id quod amat cogitare ꝑmittit
an non est dicenda ebrietas cum propter
uile scortum et ignomimosam corꝑis
ꝑtem sinime libertas in seruiles blandi¬

Expanded text:
 Adversa timemus, prospera praestolamur; et quod aegritudo et gaudium operantur in praesenti, metus et spes faciunt de futuro, dum aut adversa plus quam decet timemus esse ventura, aut prospera quae speramus intantum nos faciunt exsultare, ut non teneamus modum, maxime in his quae incerta sunt, quia futura sperantur potius quam nimi perturbatio. Est tristitia quae ducit ad mortem: haec abominanda ebrietas est. Est ira quae justitiam Dei non operatur, et furori proxima, mentis suae impotem facit: intantum ut labia tremant, dentes concrepent, vultus pallore mutetur. Recteque illud laudatur Archytae Tarentini, qui cum villico suo esset iratus: Jam te, inquit, occiderem, nisi iratus essem. Quid referam de gaudio et voluptate, et maxime amore, qui excaecat cordis oculos: et nihil aliud, amantem, nisi id quod amat, cogitare permittit. Annon est dicenda ebrietas, cum propter vile scortum, et ignominiosam corporis partem, animae libertas in serviles blandi
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo hic dicit duras dum i eunͣgelio
dicitur. Iugum enim meum suaue est et onus
meum leue: Suaue est uolentibus durũ
est nolentibus. Quam uis durum ẽẽ uidea¬
tur ad sanctos. propter corꝑalem conditionẽ:
tñ suaue est eis qui habent spem remune
plicia. que legis trans gressoribus ꝯminatus
es : duris me laboribus exercui. et subieci
corpus meum anime potestati. xxxiii. Mul¬

Expanded text:
o dicit hic duras, dum in Evangelio dicitur: Jugum meum suave est, et onus meum leve ? Suave est volentibus: durum est nolentibus. Quamvis durum videatur esse ad sanctos propter corporalem tribulationem, tamen suave est: quia habent spem vitae plicia, quae legis transgressoribus comminatus es, duris me laboribus exercui, et subjeci corpus animae potestati. Perfice
Abbreviated transcription (Latin):
turpuis egerũt. ypocrates in aphorisuis
docet crassa et obesa corpora que crescendi
nensuram ĩpleuerint. nͥ cito ab latione
Canguinis ĩminuantur: ĩ paralisim et pes¬
suma morborum genera erumpere. et
iccuco eẽ necessariam. demptionẽ: ut rur¬
sum habeant in que possint crescere. Nõ
enim manere in uno statu naturam cor¬
porum:Sz aut crescere semper aut de¬
erescere. Non posse uiuere animal: nisi
crescendi capax sit. Uñ et galienus uł
doctissimus ypocratis int̾pres. ad heta.
quorum uita et ars sagma est dicit in
exhortatione medicine nͨ iiuere posse diu
guine et adipib quasi luto ĩ nolutas. nich̾¬
tenue nich̾ celeste. S semper de carnibz
eructuare. et uentris ingluine cogitare.
¶Legimus quosdam morbo articulari
et podagre humoribus laborantes pro¬
scriptione bonorum ad simplicem men¬
sam et pauperes cibos redactos: cõualuisse
Carnerant enĩ sollicitudine dispensande
domus. et epularum largitate que et

Expanded text:
turpius egerunt. Hippocrates in aphorismis turpius egerunt. Hippocrates in aphorismis docet, crassa et obesa corpora, quae crescendi mensuram compleverint, nisi cito ablatione sanguinis imminuantur, in paralysim et pessima morborum genera erumpere, et idcirco esse necessariam demtionem, ut rursus habeant in quae possint crescere; non enim manere in uno statu naturam corporum, sed aut crescere semper, aut decrescere, nec posse vivere animal, nisi crescendi capax sit. Unde et Galenus, vir doctissimus, Hippocratis interpres, athletas, quorum vita et ars sagina est, dicit in exhortatione medicinae, nec vivere posse diu,guine et adipibtenue, nihil coeleste, sed semper de carnibus et ructu cogitare, et ventris ingluvie. Legimus etiam quosdam morbo articulari, et podagrae humoribus laborantes, proscriptione bonorum ad simplicem mensam, et pauperes eibos redactos, convaluisse. Caruerant enim sollicitudine dispensandae domus, et epularum largitate, quae et
Abbreviated transcription (Latin):
uanto maior est difficultas Iouimantĩ¬
ex perte quondam uoluptatis illecebris
abstinere: tanto maius et p̃miur. ¶ In¬
utile est crebro uidere ꝑque aliquando cap¬
tus sis et eorum te experimento ꝯmittere
quibus difficalt̃ careas. ¶ Netales accipia¬
mus cibos quos aut difficult᷑ digerere
aut comestos magn̾o partos et ꝑditos
labore doleamus. olerum et pomorum
ac leguminũ et facilior apparatus est et
arte impendiis qi cocoꝵ non indiget. et si ne
cura suistentat humanum genus mod̾ate¬
q sumptus quia nec auide deuoratur et ꝙ
irritamenta gule non habet: leuiore di¬
gestione decoquitur Nemo enim uno et duob
cibis his q iilibus usq ad inflationem
uentris oneratur. Que diuersitace carmũ
et saporis delectatione concipitur cum ua¬
riis ndorib fumant patine et ad esũ sui
explenda estrie quasi captiuos trahunt
Uñ ⁊ morbi ex saturitate nimia concitan¬
tur: multiq impatientiam gule uomitu
remediantus et quod turpit̾ ingesserunt

Expanded text:
uantoque maior est difficultas expertae quondam uoluptatis inlecebris abstinere, tanto maius et praemium. uippe est crebro uidere per quae aliquando captus sis, et eorum te experimento committere quibus difficulter careas. Nam mus cibos, quos aut difficultate digerere, aut comestos magno partos et perditos labore doleamus. Olerum et pomorum ac leguminum, et facilior apparaarte impendiisque coquorum non indiget, et sine cura sustentat humanum corpus, moderateque sumtus qui nec avide devoratur quod irritamenta gulae non habet leviori digestione concoquitur. Nemo enim uno aut duobus cibis hisque vilibus usque ad inflationem ventris oneratur, quae diversitate carnium et saporis delectatione percipitur. Quum variis nidoribus fumant patinae, ad esum sui expleta esurie quasi captivos trahunt. Unde et morbi ex saturitate nimia concitantur, multique impatientiam gulae vomitu remediantur, et quod turpiter ingesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
uinga est mater dnũ. ex qua baculus iste fesso
iam ꝑ etatem mundo qui enm susteutaret
exiit. Illum ergo in uirginis uterum de lap¬
sum. ut totam redemptionis nr̃e hystoriam
reteramus: partu effusum. hominem se ex¬
hibuisse ꝓhomine. et creaturam suam de se
creatore fecisse. et illum formami serui acce¬
pisse se exinanisse potestatis uoluntate nõ
uatura diuinitatis. ꝑ qmͣ non poterat non
eẽ quod fuerat: illum maledicta ꝓ saluta¬
rib meruisse miraculis illum sputa illum
palmas illum coronam spineam. illum postͤ¬
mo crucem ꝓ nobis fuisse ꝑ pessum: illum
inferna penetrasse. Illum die tercia resur
rexisse. in id corpus quod fuerat cruci affixũ
illum hominem dnĩ post mortem mortis
celum petisse uictorem sedere ad dexteram
dei. uenturum suo tempore ad iuidicium faciẽ¬
dum. illum spñ dei ꝑ sanctorum suorum ora¬
cotidie celebrari hec cogitasse uixisse. hec
meditanio est partuĩ anime. In hec relabi
uelle currere. cum domino uĩgi est: et cum

Expanded text:
 est Domini; ex qua baculus iste, fesso jam per aetatem mundo qui eum sustentaret, exiit. Illum ergo in Virginis uterum delapsum, ut totam redemptionis nostrae historiam retexamus, partu effusum hominem se exhibuisse pro homine, et creaturam suam se de Creatore fecisse, illum formam servi accepisse, exinanisse se potestatis voluntate, non natura deitatis, per quam non poterat non esse quod fuerat, illum maledicta pro salutaribus meruisse miraculis, illum sputa, illum palmas, illum coronam spineam, illum postremo crucem pro nobis fuisse perpessum, illum inferna penetrasse, illum die tertia resurrexisse in id corpus quod cruci fuerat affixum, illum hominem post mortem Deum vivum coelum petiisse victorem, sedere ad dexteram Dei, venturum suo tempore ad judicium faciendum: illum Spiritu Dei per sanctorum suorum ora celebrari. Haec cogitasse vixisse est, haec cogitatio pastus animae est, in haec relabi vel recurrere cum Domino jungi est, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum est quod dicuntur uerba sapiẽ¬
tium pũgere nõ palpare nec molli manu
igitur sermo uon pũgit s oblestationem
facit audientibus iste sermo non est sa
pientis. De homine ꝑfecto.
nnes sumus in minimis cauti in maxĩs
uegligentes hoc itaq fit. quia ubi uera
uita fit ⁊ ignoramus. ¶ In uisibilis homo qͥ¬
acto llitur. et nuditate uestitur: et cectace
amare pietatem. minidum inopifice mirabi.
int polatorẽ ꝯtempnere. ẽẽ uictu modico pro
nature necessttate ꝯtentum. ueste uili uł pro
pudoris ratione. uł pro aeris iniuria ꝯmuni¬
cũ. sic reliqmͣ creaturam non ex sui copia uł
ꝑ uitali racione uł pro ad iumẽto unins luas
attingere. Quicquid enim amplius est: ama¬

Expanded text:
notandum est, quod dicantur verba sapientium pungere, non palpare, nec molli manu igitur sermo non pungit, sed oblectationi est audientibus, iste non est sermo sapientis. Venes sumus in minimis cauti, et in maximis negligentes. Hocque ideo fit, quia ubi vera vita sit ignoramus. 124 attollitur, et nuditate vestitur, et caecitate amare pietatem, mundum in opifice mirari, interpellatorem contemnere, esse victu modico pro naturae necessitate contentum, veste vili vel pro pudoris ratione, vel pro temporis injuria communitum. Sic reliquam creaturam non ex sui copia, vel pro vitali ratione, sed pro adjumento hujus lucis attingere. Quidquid enim amplius est, a ma
Abbreviated transcription (Latin):
Si quem rigidum et trucem cdesiasten
omnia fratrum poc̃a cõspexeris. ut nec
in sermone p̾canti nec propter naturalem
int̾dum pigriciam moranti det ueniam
hunc scito plus in iustum eẽ qmͣ iustum.¬

Expanded text:
Si quem rigidum et trucem ad omnia fratrum peccata conspexeris, ut nec in sermone peccanti, nec propter naturalem interdum pigritiam moranti, det veniam, hunc scito plus justum esse quam justum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiores nobis. ¶Quomodo obtinebit qͥs
ut moratione sensus enis nõ uagetus
Si oertus sit assistere se ante oculos diã. ¶¬
Si quis ita animam suam intendat in
singula uerba psalmorum sicut gustus
intentus est ad discretionem saporis ciboꝵ
iste est qui complet quod dicitur. ꝑ sallite

Expanded text:
IO CVIII. Quomodo obtinebit quis ut in oratione sensus ejus non vagetur? RESP. Si certus sit assistere se ante oculos Dei. Si enim singula verba psalmorum, sicut gustus intentus est ad discretionem saporis ciborum, iste est qui compleat hoc quod dicitur: Psallite
Abbreviated transcription (Latin):
uandam memoriam d̾i: etiam secretus
it remotius habitare. Nam ꝑmixtim uiuere
cum his qui negligentuis agũt ciroa timorẽ
dei. et contemptum habent maudatorum
eis plurimum nocet. ¶Nou paruus est
dine reflestat ac reuocet: quouiam quidem
mos longo tempore confirmatus. Uim quo¬
sericors c̃ qͥ intermittit et negligit: qũam
ille qui arguit. Sicut is qui inmorsu ser¬
pentis ꝑmittit delitescere uenenum quam
ille quieducit et abstrahit. ¶Humilitas¬

Expanded text:
vandam memoriam Dei, etiam secretius et remotius habitare. Nam permixtim vivere cum his qui negligentius agunt circa timorem Dei, et contemptum habent mandatorum ejus, plurimum nocet; sicut et dine reflectat ac revocet; quoniam quidem mos longo tempore confirmatus vim quosericors est qui intermittit et negligit quam ille qui arguit: sicut is qui in morsu serpentis permittit delitescere venenum, quam ille qui educit et attrabit. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
quod tam misere seruituti subiciat hoĩem
ꝙͣ libido atq huius modi cupiditates que
iugo quodam criminũ graui de primunt
miseram conscientiam: ut se nequeat attol¬
lere ut pote que inuocentie libertatem ami¬
que non recipiat etiam malaꝵ motꝰ aggres¬
tes cogitationum. Itaq insipientis animnꝰ
ferinos a cint motus atq adolet uenena
serpentum: sapientis autem iugor mitigat

Expanded text:
quod tam miserae seruituti subiciat hominem quam libido atque eiusmodi cupiditates, quae iugo quodam criminum graui deprimunt miseram conscientiam, ut se nequeat adtollere, utpote quae innocentiae libertatem amiquae non recipiat etiam malarum motus agrestes cogitationum. Itaque insipientis anima ferinos acuit motus, atque adolet venena serpentum: sapientis autem vigor mitigat
Abbreviated transcription (Latin):
tenetur. ¶Tenui eum et non relinquam
mentis habenis stringitur et anime tenet᷑ ͤ
affectu. Siuis et tu tenere xp̃m quere iugit̃
nͨ penã metuas. Int̾ supplicia enun frequent̃
corꝑis inter ipsas ꝑsequutorum manus:
est. Si febribus estnas: fons est. si grauaris
iniquitate : iusticia est. si auxilio in digest
uͥtus est. si mortem times inta est. si celum de¬
sideras: uia est. si tenebras fugis: lux esti si
cibum queris: alimentum est ¶ Temꝑantia
sacrate unculo caritatis misterioꝵ q con¬
templatione celestium: negligit corꝑis uo¬
luptates. Iusticia in alto quodam secessu lo¬
cata uidet explorat q omnia. que aliis potius
nata quam sibi non tam suas utilitates qmͣ
publica emolimenta rimatur. De Noe¬

Expanded text:
ea: tenui eum, et non relinquam mentis habenis stringitur, et animae tenetur affectu. Si vis et tu tenere Christum, quaere jugiter, nec poenam metuas; inter supplicia enim frequenter corporis, inter ipsas persecutorum manus est: si febribus aestuas, fons est: si gravaris iniquitate, justitia est: si auxilio indiges, virtus est: si mortem times, vita est: si coelum desideras, via est: si tenebras fugis, lux est: si cibum quaeris, alimentum est. Gustasacratae vinculo charitatis, mysteriorumque contemplatione coelestium, negligit corporis voluptates: justitia in alto quodam suggestu locata videt, exploratque omnia: quae aliis potius nata quam sibi, non tam suas utilitates quam publica emolumenta rimatur. Me
Abbreviated transcription (Latin):
on homo est qui ꝓposita nib .xii.¬
L corpus xͥ facit et sanguinem: s ille
crantur et gracia. Hoc est ait corpus merta
corporalis cibus cum uentrem inuenent
aduersis humoribus occupatum ampleats
ledit. magis nocet. et nullum prestat aicȩ¬
lium: ita et iste spiritaus cidus si aliquem
repererit malignitate pollutum magis o
ꝑdet. non sua natura: s accipientis ucio¬
ctux tecorum dup: crux desperatorum tuia. Eonx
caatorum baculus. crux consolatio parpers̃.
trax refrenats diuitum: crux destrustõ suꝑboꝵ.
seux male uniuentium pena. crux aduerss
dmones triumphis. erux deiuictõ diaboli. Sutx
adosestentuum peda gogꝰ. erux sustentatõ iuopũ.
atꝙ stes desꝑatorum. Cuux nauigantium
gub ernator. erux ꝑicditantium portus. crux
osesstorum murus. Crnx pater orphanorim.
eri de fensor tuduarum. Crux iuistorum consi¬
larus. toux tribrdacorum requies crux par¬
atlorum custos. crux uirorum capit: crux se¬
nim finis. Crtix lumen in tenedris sedentium.

Expanded text:
 homo est, qui proposita Christi corpus facit et sanguinem, sed ille crantur, et gratia, hoc est, ait, corpus meum, corporalis cibus, cum ventrem invenerit adversis humoribus occupatum, amplius laedit, magis nocet, nullum praestat auxilium; ita et iste spiritalis cibus, si aliquem repererit malignitate pollutum, magis eum perdet, non sua natura, sed vitio accrux caecorum dux, crux desperatorum via, crux claudorum baculus, crux consolatio pauperum, crux refrenatio divitum, crux destructio superborum, crux male viventium poena, crux adversus daemones triumphus, crux devictio diaboli, crux adolescentium paedagogus, crux sustentatio inopum, crux spes desperatorum, crux navigantium gubernator, crux periclitantium portus, crux obsessorum murus, crux pater orphanorum, crux defensor viduarum, crux justorum consiliarius, crux tribulatorum requies, crux parvulorum custos, crux virorum caput, crux senum finis, crux lumen in tenebris sedentium,
Abbreviated transcription (Latin):
est et lignifer pacis per turbationes uł
fiuisus cogitationum cohibens. iracundiant re¬
puinens. sixum repellens. sobrietatem sugge¬
tens amicicias congregans. adducens uconcor¬
dilm distrepantes: reconcilians inimicos. Quis
enim istra inimitum ducat eum cum quo
inam ad dĩ psalmi emiserit uocem: ¶¬
Malmus demones fugat. angelos ad adiuito¬
rum salntis inuitat. scutum est in nocturnis
terroub ditioriorum requies laborum. tu¬
tela pueris uiuenib ornamentum. solamẽ
senib. mulierib aptissimus decor: deserta
habitari facit. Urbes sobriefatem docet.
mapientib primun efficitur elementum.
proficientib incrementum ꝑ fcĩs stabile
firmamentum.
um panis est quem tu detines. nudorum in¬
dumentum est quod tu recludis miserorum
redemptio est et ab solutio. pecunia quam
ciinterram diffodis. Tantorum te ergo sciaᷤ

Expanded text:
est, signifer pacis, perturbationes vel fluctus cogitationum cohibens, iracundiam reprimens, luxum repellens, sobrietatem suggerens, amicitiam congregans, adducens in concordiam discrepantes, reconcilians inimicos. Quis enim ultra inimicum dicat eum, cum quo unam ad Deum Psalmi emiserit vocem? almus daemones fugat, Angelos ad adjutorium invitat. Scutum enim in nocturnis terroribus, diurnorumque requies est laborum, tutela pueris, juvenibus ornamentum, solamen senibus, mulieribus aptissimus decor. Desertas habitare facit urbes, sobrietatem docet: incipientibus primum efficitur elementum, proficientibus incrementum, perfectis stabile firmamentum, um panis est, quem tu detines; nudorum indumentum est, quod tu recludis; et miserorum redemtio est et absolutio pecunia, quam tu in terram defodis. Tot te ergo scia
Abbreviated transcription (Latin):
iocundum est sic ut cibus bsi digestus atq
de coetus nichil sic salutem nichi sic sen¬
suum acumen oꝑatur. Nichil sic egritu¬
dinem. fugat ut moderata refectio. Duffi¬
ciencia quippe cum nutrimento et sospi¬
cate. simul etiam procreat uoluptatem.
Exundantia uero morbum facit et mo-¬
lestias ingerit et egritudines generat.
Quod enim facit ẜames: hoc etiam fa¬
cit plenitudo ciborum. magis autem peiora.
fames quippe inpaucis dieb aufert hominẽ
et liberat ex hac uita penali. Excessus uero
ciborum consumit et cõputrescere facit cor¬
pus humanum et macerat egritudine
duiturna et tunc eum morte crudeli ꝯsu¬

Expanded text:
cundum est, sicut cibus bene digestus et decoctus. Nihil sic salutem, nihil sic sensuum acumen operatur, nihil sic aegritudinem fugat, sicut moderata refectio; sufficientia quippe cum nutrimento et sospitatem simul procreat et voluptatem; abundantia vero morbum facit et molestias ingerit, et aegritudines generat. Quod enim fames facit, hoc etiam plenitudo facit ciborum, magis autem et multo pejora. Fames quippe in paucis diebus aufert hominem et liberat de hac vita poenali; excessus vero ciborum consumit et putrefacit corpus humanum et macerat aegritudine diuturna, et tunc cum morte crudeli consu
Abbreviated transcription (Latin):
causarum difficilimum est se ipsum
dognoscere. Non eni solus oculus ea qul
extumsetus habentur inspiciens se iplum
non ualot intueri. s etiam mens ipsa
sacis acute aliena delista comtemplans
tardior est enga suorum cognitionem oe¬

Expanded text:
causarum difficillimum est se ipsum cognoscere. Non enim solus oculus ea quae extrinsecus habentur inspiciens, seipsum non valet intueri: sed etiam mens ipsa satis acute aliena delicta contemplans, tardior est erga suorum cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
uiciosis. sacrilegis exosa sanctitas inimica
casticas impudicis. cormuptis integritas
pena. luxuuiosis aduersa frugalita sicru¬
delibus misericordia. Pietas impiis inuistis
qui incausis non dm̃ s homines ꝑtiescit.
Hic timor peccandi facultatem differe po¬
cest aufeure non potest uoluntatem. Uñ
etiam quos suspendi̾t acrimine auidiores
mentes corrigit. fugat erimina. In nocenti¬
am sernat. perpetẽ coiouit facultatem.

Expanded text:
vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frugalitas, crudelibus misericordia, pietas impiis, injustis qui in causis non Deum, sed homines pertimescit. Hic timor peccandi facultatem differre potest, auferre non potest voluntatem: unde etiam quos suspenderit a crimine, avidiores mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
aciltus celum exterminari potest et ter¬
ra perire quam a liquid mali pati eccle¬
Dpc̃ uenit suscipere infirmitates nr̃as.
et suas nobis conferre uirtutes. huma¬
na querere: prestare diuniliacaꝑe iniurias
reddere dignitates. ferre cedia. referre sanita¬
ces. quia medicus qui non fert infirmitates
infirmo. in frrio non ꝓotest conferre saui¬
Ergo xp̃c si insuis mansisset
uirtutib commime cum hominib nichil
haberet. Et nisi implesset carnis ordinem
caruis uullo eẽt ociosa susceptio. Sustinuit
g̾ has necessitates⁊ ut homo uerus humanis
necessitatibus probaretur. ¶ xpt̃ medicus
bonitate diuina morbis sautiatos p̾catonim
aut frenesi criminum laborantes ad salucẽ
etiam inuitos attrahit et nolentes. Osi
uelimus fratres. o si uelimus omnes mẽtis
iurtutibus destitutam iacere inuiciorum
stratibus cerneremus: luceret nobis quẽ
dia ꝑtrahit et ꝑnrget inuitos. In de collatõe¬
aptiuis criminum innocentie s. Ioħ bap̃
o diossisima fit libertas. uirtus contraria

Expanded text:
acilius caelum exterminari potest et terra perire, quam aliquid mali pati Eccle venit suscipere infirmitates nostras, et suas nobis conferre virtutes; humana quaerere, praestare divina; accipere injurias, reddere dignitates; ferre taedia, referre sanitates; quia medicus qui non fert infirmitates, infirmitates infirmo non potest conferre saniergo, si in suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nil haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. bonitate divina morbis saucios peccatorum, et phrenesi criminum laborantes, ad salutem etiam invitos attrahit et nolentes? O si velimus, fratres, o si velimus mentis nostramam nostram virtutibus destitutam, jacere in vitiorum stratibus cerneremus, luceret nobis quemadia pertrahit, ut purget invitos. Fili, inquitaptivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria
Abbreviated transcription (Latin):
deris pecratorum tuoꝵ et frequenter es
inconspestu dei pronunties et pro eis el¬
clementiam de p̾ceris: citis illa delebis.
Si autem nunc obliuiscaris peccatorum
tuorum. tunc eorum recordaberis nolens
qͣndo in toto mundo publicabantur. In cõ¬
spectu proferentur omnium tam amicoꝵ
tuorum quam inimicorum et sanctorum
angelorum oelestium q uirtutum. Peland¬

Expanded text:
deris peccatorum tuorum, et frequenter ea in conspectu Dei pronuncies, et pro eis clementiam ejus depreceris, citius illa delebis. Si autem nunc obliviscaris peccatorum tuorum, tunc eorum recordaberis, et nolens, quando in toto mundo publicabuntur, et in conspectu proferentur omnium tam amicorum tuorum quam inimicorum, et sanctorum angelorum, coelestiumque virtutum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
i totum temptis uite huius obsequia occu¬
pent. laudes teneant gratiarum astiones
insistant: non poteris pensare quod de¬
bes. ¶ Sit licet excellens hominum meritũ.
sit nature iura conseruans sit legum iussis
obtemperansiimpleat fidem. iusticiam teneat.
uuirtutes excerceat. dampnet uicia. peccata re¬
peliat. exemplum semet imitantibus prebe¬
at. quicquid gesserit parum est : quioquid
fecerit minus est. Omne enim meritum
breue: comꝑatione donoꝵ. Numera bñficia
si potes et eunc considera quid mereris. In parasdeue

Expanded text:
i totum vitae tempus oris obsequia occupent, laudes teneant, gratiarum actiones insistant, poteris pensare quod debes. sit naturae jura conservans, sit legum jussis obtemperans, impleat fidem, justitiam teneat, virtutes exerceat, damnet vitia, peccata repellat, semet exemplum imitantibus praebeat, quidquid gesserit parum est, quidquid fecerit, minus. Omne enim meritum breve est comparatione donorum. Numera beneficia, si potes, et tunc considera quod mereris. Cum bene
Abbreviated transcription (Latin):
¶N flammatur lucro auaricia non rest ingiitur
Quasi gradus quos damcupiditas ht̃ et quo
plures ascenderit eo: ad altiora festinat unde fit
quicquid ab aliis possidetur. Toto mundo eget:
cuus non capitmundus cupiditates: Ei autem
qui fidelis est: totus mundus diuitiarum est
Toto mundo fugit qui considerans conscientiam

Expanded text:
nflammatur lucro avaritia, non restinguitur. Quasi gradus quosdam cupiditas habet: quo plures ascenderit, eo ad altiora festinat, unde sit quidquid ab aliis possidetur. Toto mundo eget, cujus non capit mundus cupiditates: ejus autem qui fidelis est, totus mundus divitiarum est. Toto mundo fugit, qui considerans conscientiam
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est assuesce untis eẽ ut uita tua qmͣ¬
dam picturam ex primat. eamdem seruans una
peccare. Non iram imperat. S indulget uature
quam homo p̾uenire non potest: mitigare po¬
test. Ergo et si irascimur affectus nr̃ motum
recipiat. secuindum naturam: nõ peccatum p̾cet
naturam. ¶ Ieuuui labor compensatur mẽtis¬
placiditate. leuatur ulli. sustentatur ocio. Alut
fallitur negotio. Non oueratur mundi solli¬
citudine. non occupatur alienis molestiis. non
urgetur urbanis discursib. ¶ Prudentis est¬
prospicere ne freqñter eum peniteat sur. Num¬
quam enim penitere soluis est der. ¶Nichil¬

Expanded text:
dictum est: Assuesce unus esse; ut vita tua quamdam picturam exprimat, eamdem servans semper peccare . Non iram imperat, sed indulget naturae: quam homo praevenire non potest, mitigare potest. Ergo etsi irascimur, affectus noster motum recipiat secundum naturam, non peccatum praeter naturam. Quplaciditate, levatur usu, sustentatur otio, aut fallitur negotio: non oneratur mundi sollicitudine, non occupatur alienis molestiis, non urgetur urbanis discursibus. 83. Huic enim prospicere, ne frequenter eum poeniteat sui; numquam enim poenitere solius est Dei. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
otest graue uerbi ugum uideri. propter
onera discipline. ansteritatẽ correptionis.
pondus abstinentie restrictionem q lascune.
suaue tamen est fructu grane. spe remunera¬
tionis eterne. pioris ꝯscientie suauitate. Ta¬
men uigum uerbi suaue dixit: onus obedien¬
tie leue. Quouiam ei qui uigum uerbi pa¬
tienti cernice susceꝑit discipline onus graue

Expanded text:
et grave Verbi jugum videri propter onera disciplinae, austeritatem correctionis, pondus abstinentiae, restrictionemque lasciviae; suave tamen esse fructu gratiae, spe remunerationis aeternae, purioris conscientiae suavitate. Tamen jugum Verbi suave dixit, onus obedientiae leve; quoniam ei qui jugum Verbi patienti cervice susceperit, disciplinae onus grave
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligentia dc̃oꝵ ex causis est assimĩe¬
da clicendi. quia non sermoni res. set
tum e a sure possidendo. hoc em̃ iure
possidetur. quod iuste. hoc iuste quod
bene quod autem male possidet᷑ alienuĩ
est. male autem possidet qͥ uł suns ma¬
le utit᷑ uł aliena p̾sumit. Alex̾ .iii. oue

Expanded text:
Intelligentia dictorum ex causis est assumenda dicendi, quia non sermoni res, idesiuste possidendo. Hoc enim iure possidetur quod iuste, hoc iuste quod bene. Quod autem male possidetur, alienum est. Male autem possidet qui vel sua male utitur vel aliena praesumit. Possidet autem