comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt . ipse quoq abeo agnitae sunt. fidem con¬
fitentes: Et ipse assumptus est ingloria certe di¬
uina Psallit enĩ beatus dauid. Ascendit ds̃ in
iubilo Ascendit enim certe cum corpore. Nec
innuda deitate. Ds enim erat in carnatus. Ore¬
dimus enim non in unum nr̃i similem. dĩ tate ꝑ gra¬
tiam honoratum. necultores esse hominis d&ega¬
mur. sed in dm̃ magis. qui in serui forma compa¬
ruit. & qui fuit uere nr̃i similis. & umanitate tamen
ds̃ remansit. Ds̃ enim uerbum carne assũpta.
non deposuit quod erat. Intellegitur ta
dem ratio ita sehabet. Etrecte quidem
Sedsiforte aliquis dicat. Quid mali est. si intel¬
legatur homo similis nr̃i. app̃hendere dĩtatem.
Ac non magis ds̃ homo fieri Respondemus mille
eẽ quȩ  contrario possint oppini. & pene &iam
nutu significantia. nos oportere reniti constan¬
ter. nec credere ita eẽ Age enim. ante alia dis¬
pensationis quae cũ carne facta est. modũ cer¬
namus. & nr̃arum ren̾um naturã subtilius per¬

Expanded text:
erunt, ipsae quoque ab eo agnitae sunt, fidem confitentes, et ipse assumptus est in gloria, certe divina. Psallit enim beatus David: Ascendit Deus in jubilo . Ascendit enim certe cum corpore, nec in nuda deitate: Deus enim erat incarnatus. Credimus igitur, non in unum nostri similem deitate per gratiam honoratum, ne cultores esse hominis detegamur; sed in Dominum magis, qui in servili forma comparuit, et qui fuit vere nostri similis, et in humanitate tamen Deus mansit: Deus enim Verbum, carne assumpta, non deposuit quod erat; intelligitur tamdem ratio ita se habet, et recte quidem. Sed si forte aliquis dicat, quid mali est, si intelligatur homo similis nostri apprehendere deitatem, ac non magis Deus homo fieri? Respondebimus mille esse quae contrario possunt opponi, et pene etiam nutu significantia, nos oportere reniti constanter, nec credere ita esse. Age enim ante alia. Dispensationis, quae cum carne facta est, modum cernamus, et nostrarum rerum naturam subtilius per
Abbreviated transcription (Latin):
at plenitudinẽ. ut intellegatur exinanitus.
Uel inqua antra positus celsitudine. sem& hum¬
liasse dicitur: Uel quomodo insimitudine
hominũ factus ẽ. qui iderat & antea ꝑnatu
dum ab omnibus filius adoratur. lic& factussit
similis nr̃. Scriptumẽ autem rursus. Non enim
angelos app̃hendit . sed semen abra hȩ apprehendit.
urͣ debuit ꝑ omnia fratribus assimilari Ecce semen
abrahȩ apprehendit. Uerum quod ds̃ est & non homo
Nescio qui nr̃i similis : dĩtatem apprehendit Et
ut homo. non nos ei quantum ẽ ad dĩtatis naturã¬
Et rursus. Quoniam ꝓueri communicauerunt
carni & sanguini. & ipse similiter participauit eis.
Ut per mortem destrueret eum qui imperium op¬
tinet mortis. id est diabolum: & liberaret eos qui
timore mortis per omnem uitam obnoxu erant
participauit sanguini &carni & eares cau¬
sam habet coniunctissimam ac proximam
Scriptum ẽ enim. Nam quod impossibile e¬
rat legis in quo in firmabatur percarnem
ds̃ suum filium misit insimilitudinem carns

Expanded text:
bat plenitudinem, ut intelligatur exinanitus? Vel in qua antea positus celsitudine, semet humiliasse dicitur? Vel quomodo in similitudinem hominum factus est, qui id erat et antea per natudum ab hominibus Filius adoratur, licet factus sit similis nostri. Scriptum vero est rursus: Non enim angelos apprehendit, sed semen Abrahae;  debuit per omnia fratribus assimilari . Ecce semen Abrahae apprehendit Verbum Deus, et non homo nescio, quis nostri similis deitatem apprehendit, et ut homo, non quantum est ad deitatis naturam. Quoniam pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse similiter participavit eis, ut per mortem destrueret eum qui imperium obtinet mortis, id est, diabolum, et liberaret eos qui timore mortis per omnem vitam nativa continparticipavit sanguini et carni, et ea res causam habet conjunctam statim ac proximam; scriptum est enim: Nam quod impossibile erat legi, in quo infirmabatur in carne, Deus Filium suum misit in similitudine carnis
Abbreviated transcription (Latin):
psũ uero dm̃ uerbũ ꝑsuam naturã ꝑ fectissimum
confitemur. nonegenũ profectus. non sapientiȩ
Non gratiȩ Ipsũ enĩ creaturȩ & sapientiam
& gratiã. & bona omnia impertit. Et sidspas
sus eẽ dicatur : Passio quidẽ erit dispensati¬
onis ipsius. tamen dicitur & recte quidem. quia
ente ipse qui pati non poterat. Impassibilis
enimẽ ut ds̃ Quantum tamen ad conuitiato¬
rum p&ulantiã ꝑtinuit. passus ess& sipatipos¬
s& Ergo quoniã nr̃isimilis factus sit unige¬
nitus. quotiens cũq: homo nomin&cur adiui¬
na scriptura. Intuentes dispensati onẽ dñĩ.
ipsum natura sic quoque confitemus
ET HOMO FACTUM MANSERIT D̃S

Expanded text:
ipsum vero Deum Verbum per suam naturam perfectissimum ipsum vero Deum Verbum per suam naturam perfectissimum confitemur, non egenum profectus, non sapientiae, non gratiae. Ipsum enim creaturae, et sapientiam, et gratiam, et bona omnia impertit. Si vero Jesus passus esse dicatur, passio quidem erit dispensationis; ipsius tamen dicitur, et recte quidem, quia ente ipse, qui pati non poterat, impassibilis est enim, ut Deus: quantum tamen ad conviciatorum petulantiam pertinuit, passus esset, si pati posset. Ergo quoniam nostri similis factus est Unigenitus, quotiescumque homo nominatur a divina Scriptura, intuentes dispensationem, Deum ipsum natura sic quoque confiteamurm homo factum manserit D
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis igitur dicat interiorem nrũm hominẽ
in exteriore homine inhabitare. uerum quidẽ
me morauit. ideo tamen unum diuidere ñ
uidebitur. Ait autem alicubi &iam ꝓphe¬
ta esaias. De nocte uigilat sp̃s meus adte
dñe: Utrumne tam quã alius pr&eripsũ
se est orationis figuras. non tamen ab intellec¬
tu discedere comp&enti. sed referre magis
sententiarũ iim ad sensum. quid unicuiꝗ rei
conueniat: Et sidicatur proficere inc̃ adda¬
te & sapientia & gratia. dispensationis hic
ratio est. Ds enim uerbum. humanitatem
more suo ꝓficere ꝑmit tebat. & quasi pau¬
latim diuinitatis suae uolebat gloriamde¬
clarare. & cum corporis a&ate &iam sua
ex tendere : Nequid nouum iuideatur: id¬
que non nullos nimia nouitate ꝑterrer &¬
At cump̃ sertim sic quoq dicere. quomodohic
litteras scit. cum nondidicerit: Ergo cor¬
pora lequidem ẽ augm̃tũ : & ꝓfectus gratiȩ &
sapientiȩ. humanitatis magis m̃surȩ conueniat

Expanded text:
s igitur dixerit, interiorem nostrum hominem in exteriore homine inhabitare, verum quidem memoravit, in duo tamen unum dividere non videbitur. Ait autem alicubi etiam propheta Isaias: De nocte vigilat spiritus meus ad ine . Utrumne tamquam alius praeter ipsum, se est orationis figuras, non tamen ab intellectu discedere competenti, sed referre magis sententiarum vim ad sensum, qui unicuique rei conveniat. Etsi dicatur proficere Jesus aetate, sapientia et gratia , dispensationis haec res est. Deus etenim Verbum humanitatem more suo proficere permittebat, et quasi paulatim divinitatis suae gloriam volebat declarare, et cum corporis aetate etiam suaextendere, ne quid novum videretur, idque nonnullos nimia novitate perterreret. Cum praesertim sic quoque dicerent: Quomodo hic litteras scit, cum non didicerit ? Ergo corporale augmentum, et profectus gratiae, ac sapientiae, humanitatis mensurae convenit;
Abbreviated transcription (Latin):
tionem uideantur. Deinde alter utrum ex his
in altero habitare dicatur. non diuidendũ in
duo. adunationis conuentionẽ minime uiolan
sunt. nominentur a nobis. Dicitur namq: ut
nus paulus . obaliquam significationem com me¬

Expanded text:
tionem videntur: deinde alterutrum ex his tionem videntur: deinde alterutrum ex his in alterutro habitare dicitur, non dividendum in duo, adunationis conventione minime violata sunt, nominentur a nobis. Dicitur namque, uivinus Paulus obliqua significatione
Abbreviated transcription (Latin):
Quotiens igitur littera sacra commemorat
quod in xp̃o in habitarit omnis plenitudo diui¬
nitatis corporaliternonideo dicimus tamquã
in alio xp̃o. in homine seorsus habitasse dm̃uer¬
bum. nec porro duidentes ea quae unita sunt
duos intellegimus filios. Illud autẽ magis.
quod xp̃m nominat littera sacra. & exparte
nonnumquam humanitate dĩ uerbi. quam
ꝓpriam habens. in locum posuit templi Scrip¬
tum ẽ autem & de anima bus humanis. Inha¬
bitantes autem domos luteas. dequibus &
mart autem in his animam habitare. in duos
homines unum hominem diui dimus. atq: non
in rationabile omninosit. si& in homine sp̃s
suus in habitare dicatur: Ergo & si ꝑ huius¬
modi modos. orationis figura procedat quae
aliter fieri non possit. nonta men ideo rerum
corrumpinaturas oporteat. sed magis eas
recte ueritatis tenore seruari: Quotiensigitꝰ
quae piã quae dissimilia sunt interse socian
tur : Ut collecta in adunationem ꝑ composi¬

Expanded text:
Quoties igitur littera sacra commemorat, Quoties igitur littera sacra commemorat, quod in Christo inhabitavit omnis plenitudo divinitatis corporaliter ; non ideo dicimus tamquam in alio Christo, in homine seorsum inhabitasse Deum Verbum; nec porro dividentes ea quae unita sunt, duos intelligimus filios; illud autem magis, quod Christum nominat littera sacra ex parte nonnumquam, et quod humanitatem Dei Verbum, quam propriam habet, in locum posuit templi. Scriptum est autem et de animabus humanis: Inhabitantes autem domos luteas, de quibus et mat in his animas habitare, in duos homines unum hominem dividemus? Atqui non irrationale omnino sit, ut in homine spiritus suus inhabitare dicatur. Ergo, etsi per hujusmodi modos orationis figura procedat, cum  Baluz. quae aliter fieri non possit, non tamen ideo rerum corrumpi naturas oporteat, sed magis eas recto veritatis tenore servari. Quoties igitur quaepiam, quae dissimilem sunt inter se sortita naturam, collecta in adunationem, per composi
Abbreviated transcription (Latin):
quam in coniunctione. quȩ fiat ꝑ ȩqua litatem
dignitatis siue auctoritatis. ꝑ solam fili&atis
ONOΝΟΙΑΝ magis autem fieri iuxta nos homi¬
nem.
Ita tamen ut nulla conuersio. uel com¬
mutatio subsequatur : & subleuare pariter cũ
sua natura eum qui inassumptione fuit carnis &
sanguinis dispensatione: Unus igitur est qui an¬
te incarnationem quidem adiuina scriptura no¬
minatur unigenitus . & uerbum. & ds̃. imago &¬
splendor. sapientia uirtus. magnificientia. dñs
sabaoht. & aluftalibus nominibus. quae uerecon¬
ueniant dĩtati. Post incarnationem uero ho
dormientium. primogenitus amortuis. secundus
adam caput corporis ȩcclesiȩ: Cum eum &iã
nomina prisca sequantur .: omnia enim ipsius st̃.
ribus. Vnusigitur est & ante incarnationẽ
ds̃ uerus. & qui inhumanitate remansit. id quod
erat . & est & erit. Non discernendum igitus
dicimus. non ignorantes differentiam natu
rarum sed eas in confusas inter sese seruantes

Expanded text:
am in conjunctione, quae fiat per aequalitatem dignitatis, sive auctoritatis, vel per solam filietatis ὁμωνυμίαν; magis autem fieri juxta nos homnem ita tamen ut nulla conversio vel commutatio subsequatur, et sublevare pariter cum sua natura eum, qui in assumptione fuit carnis et sanguinis dispensative  Baluz. dispensatorie. Unus igitur est, qui ante Incarnationem a divina Scriptura nominatur, et Unigenitus, et Verbum, et splendor, et sapientia, et virtus, et magnificentia, et Dominus sabaoth, et aliis talibus nominibus, quae vere conveniunt deitati. Post Incarnationem vero homdormientium, primogenitus a mortuis, secundus Adam, caput corporis Ecclesiae, cum eum etiam nomina prisca sequantur: omnia enim ipsius proprribus. Unus igitur est, et qui ante Incarnationem, Deus erat verus, et qui in humanitate mansit ierat, et est, et erit. Non discernendo igitur um esse dicimus, non ignorantes differarum, sed eas inconfusas inter sese servantes.
Abbreviated transcription (Latin):
consequentia ista redduntur
Non enim actum est nisi cum hic uiue
Et ideo istam finiens quisq uitam.
nisi quod meruit in ipsa. non pote¬
rit habere post ipsam.
contristari. dolore sanabili. & con¬
solabiles lacrimas fundant condi¬
tione mortali. Quas tamen reprimat
fidei gaudium. qua creduntur fide¬
les quando moriuntur. aliquantulum
a nobis abire. & ad meliora transire
Sit pro uiribus cura sepeliendi. & se¬
pulchra construendi. quia & inscri¬
pturis scĩs. haec inter bona opera
deputata sunt. Nec solum incor¬
poribus patriarcharum. aliorumq
scõrum in humatis cada ueribus. cor¬
poribusq iacentium. uerum etiam
in ipsius dñi corpore. prȩdicatiatq
laudati sunt. qui ista fecerunt:
Impleant hȩc homines erga suos officia
postremi muneris. & sui humani leni¬
menta meroris. Verum illa quȩ adiu¬
uant spiritus defunctorum. oblationes.
erogationes. multo pro eis obseruantius¬
& abundantius impendant. qui suos

Expanded text:
consequentia ista redduntur. consequentia ista redduntur. Non enim actum est, nisi cum hic viverEt ideo istam finiens quisque vitam, nisi quod meruit in ipsa, non poterit habere post ipsam. contristari dolore sanabili, et consolabiles lacrymas fundant conditione mfidei gaudium, qua creduntur fideles quando moriuntur, aliquando tandem a nobis abire, et ad meliora transire. Sit pro pulcra construendi: quia et haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt: nec solum in corporibus Patriarcharum aliorumque sanctorum, et humanis cadaveribus quorumcumque jacentium; verum etiam in ipsius Domini corpore praedicati atque collaudati sunt, qui ista fecerunt. Impleant haec homines erga suos officia postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae adjuvant spiritus defunctorum, oblationes, orationes, erogationes, multo pro eis observantius, instantius, abundantius impendant, qui suos
Abbreviated transcription (Latin):
meruerunt. Hoc enim a patribus
traditum uniuersa obseruat eccle¬
sia ut pro eis qui incorporis & san¬
guinis xp̃i communione de functis.
cum ad ipsum sacrificium loco suo
commemorantur. oretur. ac pro
illis quoq: id offerri commem oretur
um uero eorum commendandorum
causa opera miscricordiȩ celebran¬
tur. quis eis dubit& suffragari. pro
quibus orationes dõ nr̃o non in ani¬
ter allegantur Non omnino
ambigendum est. ista prodesse
defunctis. Sed talibus. qui ita
uixerunt ante mortem. ut possint
eis hȩc utilia esse post mortem
Nam qui sine fide que perdilecti¬
onem operatur. eiusq sacramentis
de corporibus exierunt. frustra illis
a suis. huius modi pietatis impendun¬
tur officia. cuius dum hic essent
pignore caruerunt. uel non suscipi¬
entes. uel in uacuum suscipientes dĩ
gratiam. & sibi non misericordiam
thesaurizantes. sed iram. Non ergo
mortuis noua merita comparantur.
cum pro eis boni aliquid operantur
sui Sed eorum prȩcedentibus

Expanded text:
meruerunt. Hoc enim a patribus meruerunt. Hoc enim a patribus traditum universa observat Ecclesia, ut pro eis qui in corporis et sanguinis Christi communione defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo commemorantur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Cum vero eorum commendandorum causa opera misericordiae celebrantur, quis eis dubitet suffragari pro quibus orationes Deo non inaniter allegantur? Non omnino ambigendum est ista prodesse defunctis. sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide, quae per dilectionem operatur, ejusque sacramentis de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujuscemodi pietatis impenduntur officia: cujus dum hic essent pignore caruerunt, vel non suscipientes, vel in vacuum suscipientes Dei gratiam, et sibi non miserthesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis boni aliquid operantur sui, sed eorum praecedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut tristes simus. quando nos mori¬
endo deserunt quos amamus
Quia & si nouimus eos. non in ȩter¬
num relinquere nos mansuros. sed
aliquantum prȩcedere secuturos.
tamen mors ipsa quam natura re¬
fugit. cum occupat dilectum. con¬
tristat in nobis ipsius dilectionis af¬
fectum. Ideo non admonuit apłs
ut non contristemur. sed non sicut
ceteri. qui spem non habent
ontristamur ergonos in nr̃orum
mortibus. necessitate amittendi.
sed cum spe recipiendi. Inde an¬
gimur. hinc consolamur. Inde
infirmitas afficit. hinc fides reficit
Inde dol& humana conditio. hinc
pompa funeris. agmina exsequia¬
rum. sumptuosa diligentia sepul¬
turȩ. monumentorum opulenta
constructio. uiuorum sunt qualia¬
cumque solatia. non adiutoria
mortuorum. Orationibus uero
scãe ecclesie. & sacrificio salutaris.
& elemosynis quȩ pro eorum spiritib
erogantur. non est dubitandũ mor¬
tuos adiuuari. ut cum eis miseri cordius
agatur a dño. quam eorum peccata

Expanded text:
ut tristes simus, quando nos moriut tristes simus, quando nos moriendo deserunt quos amamus: quia etsi novimus eos non in aeternum relinquere nos mansuros, sed aliquantum praecedere secuturos; tamen mors ipsa quam natura refugit, cum occupat dilectum, contristat in nobis ipsius dilectionis affectum. Ideo non admonuit Apostolus, ut non contristemur; sed, non sicut caeteri qui spem non habent. Contristamur ergo nos in nostrorum mortibus necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi. Inde angimur, hinc consolamur: inde infirmitas afficit, hinc fides reficit: inde dolet humana conditio, hinc pompae funeris, agmina exsequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, monumentorum opulenta constructio, vivorum sunt qualiacumque solatia, non adjutoria mortuorum. Orationibus vero sanctae Ecclesiae, et sacrificio salutari, et eleemosynis, quae pro eorum spiritibus erogantur, non est dubitandum mortuos adjuvari; ut cum eis miseagatur a Domino quam eorum peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ribus. alii in recenti tempore. Cum
uero de hoc somno euigilabunt. si¬
mul om̃s quod promissum est acce¬
atus apłs. ut de dormientib. hoc ẽ
mortuis carissimis nr̃is. non contri¬
stemur. sicut & cȩteri qui spem non
habent. Spem scilic& resurrectionis
& in corruptionis ȩterne. Nam
ideo & dormientes eos appellat. scri¬
pturȩ ueracissima consuetudo. ut cũ
dormientes audimus. euigilaturos
minime desperemus. Vnde etiam
cantatur in psalmo. Numquid qui
dormit. non adici& ut resurgat
Est ergo de mortuis eis qui diliguntur.
quedam tristitia quodam modo na¬
turalis: Mortem quippe horr&
non opinio sed natura. Nec mors
homini accider&. nisi expoena.
quam praecesserat culpa. Qua¬
propter. si animalia quȩ ita crea¬
ta sunt. ut suo quȩque tempore
moriantur. mortem fugiunt. dili¬
gunt uitam. quanto magis homo
qui sic fuerat creatus. ut si ui uere
sine peccato uoluiss&. sine termino
uiuer& Hinc itaq necesse est

Expanded text:
ribus, alii nec recenti tempore. Cum ribus, alii nec recenti tempore. Cum vero ab hoc somno evigilabunt simul omnes, quod promissum est acceatus Apostolus, ut de dormientibus, hoc est, mortuis charissimis nostris, non contristemur, sicut et caeteri qui spem non habent, spem scilicet resurrectionis et incorruptionis aeternae. Nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae veracissima consuetudo, ut cum dormientes audimus, evigilaturos minime desperemus. Unde etiam cantatur in Psalmo: Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat ? Est ergo de mortuis eis qui diligunt, quaedam tristitia quodam modo naturalis. Mortem quippe horret, non opinio, sed natura. Nec mors homini accideret, nisi ex poena quam praecesserat culpa. Quapropter si animalia quae ita creata sunt, ut suo quaeque tempore moriantur, mortem fugiunt, diligunt vitam; quanto magis homo, qui sic fuerat creatus, ut si vivere sine peccato voluisset, sine termino viveret? Hinc itaque necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
ille insinu abrahe. ille ubi sitir&.
& guttam non inuenir&. Habent
ergo om̃s anime. ut ex hac occa
sione instruam caritatem uram.
habent om̃s anime cum de sȩculo
exierint. diuersas receptr onessuas¬
Habent gaudium bone. male torm̃ta
Sed cum facta fuerit resurrectio.
& bonorum gaudium amplius erit¬
& malorum tormenta grauiora.
quando cum corpore torquebuntur
Recepti sunt in pacem patriarche
prophete a postoli martyres. boni
fideles. Om̃s tamen adhuc infine
accepturi sunt. quod promisit ds
Promissa est enim resurrectio etiam
carnis. mortis consumptio. uita et̃na
cum angelis. Hoc om̃s simul
accepturi sunt
am requiem quȩ continuo post mor¬
tem datur. si ea dignus ẽ. tunc
accipit quisq cum moritur. Priores
acceperunt patriarchȩ. Videte
ex quo requiescunt. Posteriores ꝓ¬
phete. recentius apł̃i. multo recen¬
les: Et alii in ista requie iam dius.
alii non tam diu. alii annis paucio¬

Expanded text:
ille in sinum Abrahae; ille ubi sitiret, ille in sinum Abrahae; ille ubi sitiret, et guttam non inveniret . 10. Habent ergo omnes animae, ut ex hac occsione instruam charitatem vestram, habent omnes animae cum de saeculo exierint, diversas receptiones suashabent gaudium bonae, et malae tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquebuntur. Recepti sunt in pace sancti patriarchae, prophetae, apostoli, martyres, boni fideles, omnes tamen adhuc in fine accepturi sunt quod promisit Deus. Promissa est enim resurrectio etiam carnis, mortis consumptio, vita aeterna cum angelis: hoc omnes simul accepturi sumus. Nam requiem, quae continuo post mortem datur, si ea dignus est, tunc accipit quisque cum moritur. Priores acceperunt patriarchae, videte ex quo requiescunt: posteriores prophetae, recentius apostoli, multo recenles. Et alii in ista requie tam diu sunt, alii non tam diu, alii annis paucio
Abbreviated transcription (Latin):
dormientibus. ut non con triste¬
mini. sicut & cȩteri qui spem non
dormientes appellauit. quia resur¬
recturos prenuntiauit. Dormit
ergo omnis mortuus. & bonus &
malus. Sed quomodo inter est ine
ipsis qui cottdie dormiunt. & exsur¬
gunt. quid quisq uideat in somnis
Alii sentiunt laeta somnia. alii tor¬
quentia. Ita ut euigilans dormire
timeat. ne ad ipsa iterum redeat.
Sic unusquisq hominum cum causa
sua dormit. cum causa sua surgit
Et inter est. quali custodia quisque
recipiatur. adiudicem postea produ¬
cendus: Nam & receptiones in custo¬
diam. pro meritis causarum adhi¬
bentur. Alios iubentur custodi¬
re lictores. humanum & mite offi¬
cium atq ciuile. Alii traduntur
optionibus. Alii mittuntur in car¬
cerem Et in ipso carcere. non
omnes. sed pro meritis grauiorũ
causarum. in ima carceris c̃trudunur
icut ergo diuerses custodie agen¬
tium in officio. sic diuerse custo¬
die mortuorum. & diuersa me¬
rita resurgentium. Receptus est
pauper. receptus est diues. Sed

Expanded text:
res, ut non contristemini, sicut et caeteri qui spem non dormientes appellavit, quia resurecturos praenuntiavit. Dormit ergo omnis mortuus, et bonus et malus. Sed quomodo interest in ipsis qui quotidie dormiunt et exsurgunt, quid quisque videat in somnis: alii sentiunt laeta somnia, alii torquentia, ita ut evigilans dormire timeat, ne ad ipsa iterum redeat: sic unusquisque hominum cum causa sua dormit, cum causa sua surgit. Et interest quali custodia quisque recipiatur, ad judicem postea producendus. Nam et receptiones in custodia pro meritis causarum adhibentur: alios jubentur custodire lictores, humanum et mite officium atque civile; alii traduntur optionibus; alii mittuntur in carcerem: et in ipso carcere non omnes, sed pro meritis graviorum causarum in ima carceris contruduntur. Sicut ergo diversae custodiae agentium in officio; sic diversae custodiae mortuorum, et diversa merita resurgentium. Receptus est pauper, receptus est dives: sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo igitur. quos uiuentes hic
xpc̃ inueni& per immortalitatem
in illo uiuificabuntur. si non moriantur.
Cum uideamus propter hoc esse dictum
tu quod seminas. non uiuificatur. nisi
xp̃co ueniente uiuentes. eiq: in obuiam
rapientur. crediderimus in eodem raptu.
de mortalibus corporib exituros. &
ad eadem mox immortalia redituros.
nullas in uerbis apostoli patiemur an¬
gustias. Siue ubi dicit. tu quod seminas
non uiuificatur. nisi moriatur. Siue ubi
dicit. om̃s resurgemus. aut om̃s dor¬
miemus. Quia nec illi per immortalita¬
tem uiuificabuntur. nisi quã lib& pax¬
lulum. tamen ante moriantur. Ac per hoc
& a resurrectione non erunt alieni.
quam dormitione prȩcedunt. Qũãuis
breuissima non tamen nulla

Expanded text:
Quo modo igitur, quos uiuentes hic Quo modo igitur, quos uiuentes hic Christus inueniet, per inmortalitatem in illo uiuificabuntur, etsi non moriantur, cum uideamus propter hoc esse dictum: Tu quod seminas, non uiuificatur, nisi Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de corporibus mortalibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: tu quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: omnes resurgimus aut: omnes dormiemus; quia nec illi per immortalitatem uiuificabuntur, nisi quamlibet paululum tamen ante moriantur, ac per hoc et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt quamuis breuissima, non tamen nulla
Abbreviated transcription (Latin):
cum dño uiuant. Et recte illis.
quia non erunt iam posteri. qui ꝓpt̃
hoc credant. ñ sperando quod non
uident. sed amando quod uident
ed queri sol&. utrum illi quos hic
uiuentes inuenturus est xec̃. quorũ
personam inse. atq illos qui tunc
secum uiuebant. transfigurabat
apostolus. num quam omnino moritu¬
risunt. an ipso temporis puncto. quo
cum resurgentibus rapientur innubi¬
bus in obuiam xecõ inaera. adimmor
talitatem mira celeritate transibunt
Neꝙ enim dicendum est fieri non
posse. ut dum per aera insublime
portantur. in illo spatio & morian¬
tur & reuiuiscant. Ad hunc aũ sen¬
sum. quo existimemus etiam illos
quos hic uiuos inuenturus est dñs.
in ipso paruo spatio. & passuros mor¬
tem. & accepturos immortalitatem
ipse apostolus nos uidetur urgere.
ubi dicit. In xẽco om̃s uiuificabun¬
tur. Cum alio loco. de ipsa loquens
resurrectione. dicat. Tu quod se¬
minas. non uiui ficatur. nisi moriat᷑

Expanded text:
cum domino uiuant. et recte illis, cum domino uiuant. et recte illis, quia non erunt iam posteri, qui propter hoc credunt non sperando quod non uident, sed amando quod uidented quaeri solet, utrum illi quos hic uiuentes inuenturus est Christus, quorum personas in se atque in illos qui tunc secum uiuebant transfigurabat apostolus, numquam omnino morituri sint an ipso temporis puncto, quo cum resurgentibus rapientur in nubibus in obuiam Christo in aera, ad immortalitatem per mortem mira celeritate transibunt. neque enim dicendum est fieri non posse, ut, dum portentur, et in illo spatio moriantur et reviviscant. Ad hunc ausum, quo existimemus etiam illos, quos hic uiuos inuenturus est Dominus, in ipso paruo spatio et passuros mortem et accepturos inmortalitatem, ipse apostolus nos uidetur urgere, ubi dicit: In Christo omnes uiuificabuntur; cum alio loco de ipsa loquens resurrectione corporum dicat: Tu quod seminas, non uiuificatur. nisi moriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rat etiam hoc donare credentibus.
ut nec istius experirentur corporis
mortem. Sed si hoc feciss&. carniquȩ¬
dam felicitas adderetur. minuere¬
tur autem fidei fortitudo. Sic enim
homines mortem istam timent. ut
non ob aliud felices dicerent esse xp̃i¬
anos. nisi quod mori omnino non possen
Acperhoc nemo propter illam uitam
quȩ post istam mortem beata futura
est. peruirtutem etiam contemnende
ipsius mortis. ad xẽi gratiã festinar&
Sed propter remouendam mortis
molestiam. delicatius crederetur
in xom. Plus ergo gratie prestitit.
plus fidelibus suis sine dubitatione. do¬
nauit. Quid enim magnum erat. ui¬
uendo non mori eos. qui crederent
se non morituros. Quanto est maius.
quanto fortius. quanto laudabilius
ita credere : ut se sper& moriturus.
sine fine uicturum. Denique hoc
quibusdam infine largietur ut mor¬
tem istam. repentina commutatione
non sentiant. Sed simul cum resur¬
gentibus. rapiantur innubibus ob
uiam xpĩo in aera. & sic semper

Expanded text:
autem etiam hoc donare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent, ac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem beata futura est, per uirtutem etiam contemnendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinaret, sed propter remouendam mortis molestiam delicatius crederctur in Christum. plus ergo gratiae praestitit, plus fidelibus suis sine dubitatione donauit. quid enim magnum erat uidendo non mori eos, qui crederent, credere se non moriturum? quanto est maius, quanto fortius, quanto laudabilius ita credere, ut se speret moriturus • sine fine uieturum ! denique hoc quibusdam in fine largietur, ut mortem istam repentina commutatione non sentiant, sed simul cum resurgentibus rapiantur in nubibus in obuiam Christo in aera et sic semper
Abbreviated transcription (Latin):
gatis manib & pedib desepulchro exit. quẽ post¬
modũ solui dñs ꝑ discipulos iussit. Quomodo isdem
redemptor nr̃. Inuera carne atq ossib resurgens.
clausis ostuis ad discipulos intrauit Ecce hoc in¬
uestigare non uales. & tamen credis. Curer¬
go de resurrectionis gloria. disputando &
discutiendo dubitas: qui tã multa mifteria si¬
ne discussione credidisti: Quitamen siresurrectionem
carnis non credis. omnia sine causa credidisti. Quia
in hoc angelorũ spectaculo uideris quidem uelo¬
citer currert. sed postquã cursum ꝑegeris. ne
brauiũ accipias auersaris. Unde perpaulũ dicitur.
Sic currite ut comp̃hendatis. Rursus ait. Suinhac uita¬
in xp̃o tantũ sperantes sumus. miserabiliores sumus
omnibus hominib. Diuinȩ autem uirtutis mysteria quȩ
comp̃hendi non possunt. non intellectu discutienda s.
sed fide ueneranda: Sciendũ itaq nobis ẽ. quia quicquid
ratione hominis cõp̃hendi potest. mirũ eẽ iam non po¬

Expanded text:
 de sepulcro exiit, quem postmodum solvi Dominus per discipulos jussit ; quomodo idem Redemptor noster, in vera carne atque ossibus resurgens, clausis ostiis ad discipulos intravit. . 10. Ecce haec investigare non vales, et tamen credis. Cur ergo de resurrectionis gloria disputando et discutiendo dubitas, qui tam multa mysteria sine discussione credidisti? Qui tamen si resurrectionem carnis non credis, omnia sine causa credidisti, quia in hoc angelorum spectaculo videris quidem velociter currere, sed postquam cursum peregeris, ne bravium accipias aversaris. Unde per Paulum dicitur: Sic currite ut comprehendatis I Cor. IX, in Christo tantum sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Divinae autem virtutis mysteria quae comprehendi non possunt non intellectu discutienda sunt, sed fide veneranda. Sciendum itaque nobis est quia quidquid ratione hominis comprehendi potest mirum esse jam non po
Abbreviated transcription (Latin):
neq: conuersio. in alterutrã duarũ. substantiarũ
partẽ recipiat᷑ : neq diuisio: Sic namq: credere. ho¬
norare ẽ matrẽ dñi : quȩ & tđm nobis genuit. & homi¬
quin di genetrax dici non posset: ꝗͥd multi herencorum
negare conati sunt : nisiđm uerũ genuisset incarnatũ:
& ꝓpterea: duas inxp̃o recte confitemur natiuitates:
Unã uidelicet depatre. sine initio : & sine tempore. sem¬
piternã & coeternã đo patri: alterã dematre cumtem¬
pore : quando miserationẽ induens & miam: spontanea¬

Expanded text:
neque conversio in alterutram duarum substantiarum neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, nec divisio. Sic namque credere, honorare est matrem Domini quae Deum nobis genuit et homiqui Dei genitrix dici non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuisset incarnatum: et propterea duas in Christo recte confitemur nativitates. Unam videlicet de patre sine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et mise
Abbreviated transcription (Latin):
festiuus occurrit: & cum gaudio eam secum inthrono col¬
locauit: Aliasꝰ aũ: quomodo impleuisse creditur: qͦd in lige
ipse precipit. Honora inquit patremtuum & matrẽ
tuam: Porro ꝗd patrẽ honorauerit: ipse sibitestis ẽ ad
iudeos. cum ait: Ego gloriã mea non quȩro. ẽ qui quȩ rat.
& iudicet: Si ego honorifico patrẽ meũ & uos inhonora¬
tis me: De matre uero euangelista curedirent . ueniens
ait na hareth: et erat subditus illis S alia ẽ natura qua
ds pater scđm se honoratur: alia. qua idtꝰ parentib sub di¬
tur : In utraq tamen unus idem ꝙ xp̃s. recte creditur :
eo quod uerbũ caro factum ẽ : & habitauit innobis. unꝰ
emmanuhel : qđ ẽ nobistũ ds̃ Hanc qͥppe unitionẽ diuini
tatis atq humanitatis. in confusam. indiuisam ꝙ fides
catholica seruat Quã sane intellegendo cognoscit᷑ na¬
turalis . atq scđm subsistentiã conuentio unitatis: ut

Expanded text:
festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno colfestivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur, quod in lege ipse praecepit? Honora, inquit, patrem tuum et matrem tuam ? Porro quod patrem honoraverit, ipse testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: est qui quaerat et judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De matre vero Evangelista: Cum rediret veniens, ait, Nazareth, erat subditus illis . Sed alia est natura, qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur. In utraque tamen unus idemque Christus recte creditur: eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, unus Emmanuel, quod est, nobiscum Deus. Hanc quippe untatis atque humanitatis inconfusam atque indivisam fides catholica servat: quem sane intelligendo cognoscit naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
torũ. nonnumquã lumine eo sde resplenduisse: insuꝑ
& adhuc uiuentes in carne: ibide miri odoris fraglan¬
tiã diutius ꝑsensisse: Quod si ad recreandã dilectissimꝑ̧.
obmerita suorum amplius comꝓbanda: talia & tanta
dignatus ẽ exhibere. ꝑsuos cȩliministros. cirta defun¬
cros: quanto magis credendu: hodierna die miliriã
cȩloꝵ cum suis agminib festiue obuiam aduenisse đige¬
nitrirł : eamꝙ ingenti lumine circũ fulsisse : & usq ad
thronũ olim sibi etiã ante mundi constitutionẽ para¬
tũ. cum laudib & canticis spiritalib ꝑduxisse. Nul¬
li dubiũ: omnẽ iã celestem hierusałe. tune exultas¬
se in effabili letitia: tunc iocundatã er̃ inestimabi¬
li caritate : tunc q cum omni gratulatione iubilasse
quo festiuitas hȩc. quȩ nobis hodie reuoluitur annua: illis
omnibus facta ẽ continua. nec ĩmerito: Creditur enim quod
saluator omnium. quantũ datur intellegi ipse ꝑse totus

Expanded text:
to nonnumquam lumine eosdem resplenduisse; insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dilectissr Jesus Christus, ob merita suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos: quanto macoelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse? Nulli dubium omnem illam jam coelestem Jerusalem tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse, quoniam festivitas haec, quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua, nec immerito. Creditur enim quod salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus
Abbreviated transcription (Latin):
dant tibi . quia apparuit tibi dñs ds̃ patrum
ipsorũ. ds abraham & ds̃ isa ac & ds̃ ia cob Anĩ¬
aduertite in his natura & ueritate filiũ dĩ.
tam quã si quȩdã uirga sit patris. Uirga autẽ
in signe ẽ regni. infilio enim hab& omniũ po¬
testatẽ Deniq &iã diuinus dauid. thronus
tuus inquit ds̃ in sęculũ sacculi. & uirga ȩquitatis
uirga regni tui Sed eã ꝓiecit interrã. idest
corpore terreno circũ dedit. siue ꝑhuma nita¬
tem misit interrã Tunc enĩ & insimilitudine
factus ẽ. malignorũ hominũ scilic&: malignita¬

Expanded text:
dant tibi, quia apparuit tibi Dominus Deus patrum dant tibi, quia apparuit tibi Dominus Deus patrum suorum, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Animadverte in his natura et veritate Filium Dei, tamquam quaedam virga sit Patris; virga autem insigne est regni: Filio enim dedit habere omnium potestatem . Unde etiam divinus David: Thronus tuus, inquit, Deus in saeculum saeculi, et virga aequitatis, virga regni tui . Sed eam projecit in terram, id est, corpore terreno circumdedit, sive per humanitatem misit in terram: tunc enim in similitudine factus est malignorum hominum, scilicet malignita
Abbreviated transcription (Latin):
fide . in suo sanguine. Cȩterum cerne cherubĩ
circũstantia propitiatoriũ. & super obũ bran¬
tia quidẽ pennis. conuersa autẽ ad propitiato¬
rium . & pene nutui dominico oculum intenden¬
tia Addi enĩ uoluntatẽ tantũ respicit scã
caelestiũ spuum multitudo. & numquã dĩ sa¬
tiatur a spectui Ita filium proph&a esaias ui¬
disse se dicit insede altissima & eminentissima
circũ stantib seraphim. & obsequentib ci ut dõ¬
abȩgiptiorũ uiolentia liberar&: uerũ quoniã
necesse erat eos qui subiugo essent seruitutis
in solitȩ. prius docer& qđ eis ds iã ess& recon¬
ciliatus. prodigia eũ facere imperabat. Ple¬
rũꝙ enĩ miraculũ nos adducit infidẽ Ait
igitur moyses ad dm̃ omnipotentẽ Sin aũ
non crediderint mihi. neq obaudierint uocẽ
meam. dicentes non apparuit tibi đs. quid
dicã illis: Dixit deinde dñs. Quid ẽ hoc qđe
proice illã interrã. Et facta ẽ serpens. & fu¬

Expanded text:
fidem in suo sanguine . Caeterum cerne Cherubim circumstantes propitiatorium, et superobumbrantes quidem pennis; conversos autem ad propitiatorium, et pene nutui Dominico oculum intendentes. Ad Dei enim voluntatem tantum respicit sancta coelestium spirituum multitudo, et numquam Dei satiatur aspectu. Ita Filium propheta Isaias vidisse se dicit, in sede altissima et eminentissima, circumstantibus Seraphim et obsequentibus ei, ut Dab Aegyptiorum violentia liberaret. Verum quoniam necesse erat eos, qui sub jugo essent servitutis insolitae, prius docere, quod eis Deus jam esset reconciliatus, prodigia eum facere imperabat: plerumque enim miraculum nos adducit in fidem. Ait igitur Moyses ad Deum omnipotentem: Si autem non crediderint mihi, neque audierint vocem meam, dicentes: Non apparuit tibi Deus; quid dicam illis? Dixit deinde Dominus: quid hoc est Projice illam in terram; et facta est serpens, et fu
Abbreviated transcription (Latin):
gem leprosus Sed quoniã iterũ fuerit in pa¬
trissinu. assumptus ẽ enĩ post resurrectionem
amortuis. prolata iterũ manus ui debatur mun¬
iñc xẽc in sinceritate diuinitatis & gloria: quã¬
uis similitudinẽ nr̃am non proiecerit. Ait
enĩ & beatus paulus dexp̃o. quia semel mor¬
tuus ẽ ad multorũ ex haurienda peccata. se¬
cundo sine peccato apparebit . expectantibus
se in salutem: Ergo quotiens nobis sacra lit
putaueris. non uere adunato ipsi dõ uerbo.
sed ex istima ueris magis ipsum esse ex dõ & pa¬
tre. uerbum inm xp̃m. cum factus sit homo

Expanded text:
gem leprosus . Sed quoniam iterum in sinu fuit Pagem leprosus . Sed quoniam iterum in sinu fuit Patris assumptus est in resurrectionem a mortuis, prolata iterum manus videbatur munistus, in sinceritate divinitatis et gloria, quamvis similitudinem nostram non projecerit. Ait enim et beatus Paulus de Christo: Quia semel mortuus est ad multorum exhaurienda peccata. Secundo sine peccato apparebit exspectantibus se in salutem . Ergo quoties nobis sacra littputaveris, non vere adunato ipsi Deo Verbo; sed existimaveris magis ipsum esse ex Deo et Patre Verbum Jesum Christum, cum factus sit homo
Abbreviated transcription (Latin):
tuta ẽ in colorẽ carnissuȩ Manũ & dextera dĩ
& patris. uerbũ & filiũ eius diuina scriptura: In¬
nominat
duxit enĩ ipsũ dicentẽ ego manumea firma¬
ui cęlũ Nec non &iã dauid diuinus cantat. uer¬
bo dñi cęli firmati sunt. Cerne igitur in sinu¬
quidem moysi adhuc manũ eius occultari. & non¬
dũ factã leꝓsam Prolatam uero & statim lep¬
sam factã. deinde mox illatã & rursus platam
& dec&ero non leprosam Restituta ẽ enĩ in¬
quit incolorẽ carnis eius Ergo quã di quidẽ
erat insinu patris ds uerbũ. diuinitatis naturaȩ
fulgebat Uerũ . aliquodo extra fueratꝰ ꝑ in car¬
nationẽ. siue eNAnS ΡΟtCIN. factus ẽ insimilitu¬
dine carnis peccati. & inter iniquos reputatus
ẽ Ait enim diuinus paulus Eum qui pecca¬
tũ non nouerat pronobis peccatum fecit. ut
nos fieremus iustitia dĩ in ipso. Hoc ex istimo
lepra significari In mundus enĩ secundum le¬

Expanded text:
 dexteram Dei  dexteram Dei et Patris verum Filium ejus divina Scriptura nominat. Induxit enim ipsum dicentem: Ego manu mea firmavi coelum ; nec non etiam David divinus cantat: Verbo Domini coeli firmati sunt . Cerne igitur, in sinuquidem Moysis adhuc manum ejus occultari, et nondum factam leprosam, prolatam vero statim leprosam factam: deinde mox illatam, et rursus prolatam, et de caetero non leprosam: Restituta est enim, inquit, in colorem carnis ejus. Ergo quamdiu quidem erat in sinu Patris Deus Verbum, divinitatis nitore fulgebat; verum quando aliquo modo extra fuit per incarnationem sive ἐνανθρώπησιν, factus est in similitudine carnis peccati, et inter iniquos reputatus est . Ait enim divinus Paulus, eum, qui peccatum non noverat, pro nobis peccatum fuisse, ut nos fieremus justitia in ipso . Hoc existimo lepram significare, immundus enim secundum le
Abbreviated transcription (Latin):
yses ex altauit serpentẽ in deserto. ita ex al¬
tari oport& filiũ hominis. ut om̃s qui credunt
in ipsum non pereant. sed habeant uitã ȩternã
Quẽ ad modũ enĩ serpens factus exaere. salutis
erat periclitantibus causa. sanabantur enĩ in
eis qui eũ uident quidẽ insimilitudine malig¬
norũ. eo quod factus sit homo. non ignorant ta¬
men quod ds̃sit uiuificus. causa erit uitȩ. & dat
posse animalia uenenosa uitare. id est contra¬
rias potestates. Id quoque huius resfigura sit.
sumpta autẽ. fuit quod erat Nam lic& facta
sit ut ante dixi insimilitudine nr̃a patris uirga
acregni Sed& enĩ addexterã genitoris sui
in propria maiestate. sedes altissimas optinens
Dixit autẽ ad eũ iterũ dñs ds̃. Iterũ infer
sinũ suũ & protulit manũ desinu suo. & facta
ẽ manus eius tam quã nix Et dixit iterũ. in¬
fermanũ tuã insinũ iliũ. Et intulit manũ
suã insinũ. & protulit eã desinu suo &iterũ resti¬

Expanded text:
yses exaltavit serpentem in deserto, ita oportet exaltari Filium hominis, ut omnes qui credunt in ipsum, non pereant, sed habeant vitam aeternum . Quemadmodum enim serpens factus ex aere salutis erat periclitantibus causa sanabantur enim in eis, qui eum vident quidem in similitudine malignorum, eo quod factus sit homo, non ignorant tamen, quod Deus sit vivificus; causa erit vitae, et dat posse animalia venenosa vitare, id est, contrarias potestates. Id quoque hujus rei figura sit, sumpta autem iterum fuit, quod erat: nam licet facta sit, ut ante dixi, in similitudine nostra Patris virga,ac regni: sedet enim ad dexteram genitoris sui in propria majestate, sedes altissimas obtinens, em ad eum Deus Dominus iterum: Infer protulit manum de sinu suo, et facta est manus ejus sicut nix. Et dixit iterum: Infer manum tuam in sinum tuum: et intulit manum suam in sinum suum, et protulit eam de sinu suo
Abbreviated transcription (Latin):
it alicubi ds̃ adponti ficem moysen. Et fa¬
cies propitiatorium impositione auripuri.
duorũ cubitorũ . & dimidium longitudinẽ.
& cubitũ unum & dimidiũ latitudinẽ. Et
facies duos cherubim aureos ornatos. & in po¬
nes illos ex utroq latere. cherub unus delate
Et facies duo cherubimsuꝑ duo laterã Erunt:
cherubim extendentes pennas asursũ. suꝑum¬
brantes pennis sius suꝑ ꝓpitiatoriũ. & uultus
eorum ad inuicẽ respicientes ꝓpitiatorium
ter dispensationẽ factus sit similis nostri Pro¬
pitiatoriũ namq: perfidem factus ẽ nobis emma¬
nuhel Id autem nobis cõꝓbauit. sapientissi¬
mus iohannes dicens. Filioli haec scribo uobis
ut non peccetis. Sed siquis peccauerit. consola¬
torem habemus apud patrẽ ũm xẽm iustũ. &¬

Expanded text:
it alicubi Deus ad pontificem Moysen: Et facies propitiatorium impositione auri puri duorum cubitorum et dimidii longitudinem, et cubiti unius et dimidii latitudinem: et facies duos Cherubim aureos ornatos, et imponens illos ex utroque latere. Cherub unus de lateEt facies duos Cherubim super duo latera. Erunt Cherubim extendentes pennas sursum superobumbrantes pennis suis super propitiatorium; et vultus eorum adinvicem respicientes propitiatorium ter dispensationem factus sit similis nostri: Propitiatorium namque per fidem factus est nobis Emmanuel . Id autem nobis comprobavit sapientissimus Joannes dicens: Filioli, scribo vobis, ut non peccetis; sed si quis peccaverit, consolatorem habemus apud Patrem, Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
DI UERBI SIUE AUCTORITATE. SICUT QUIB. DÃ
UIDETUR
Diuinus paulus. magnum quidem ait esse mys¬
terium pietatis Etuere ita seres habet
Ganifestus ẽ enim in carne cum sit ds̃ uerbum.
Iustificatus ẽ autem & in spũ. Nullo enim mo¬
do nr̃is iidetur infirmitatibus contineri. lic&
iuxta nos homosit factus Non enĩ fecit peccatũ
Apparuit autẽ angelis Neque generationem

Expanded text:
i Verbi, sive auctoritatem, sicut quibusdam videtur. Divinus Paulus magnum quidem ait esse mysterium pietatis . Et vere ita se res habet: manifestatus est enim in carne, cum sit Deus Verbum; justificatus est autem in spiritu. Nullo enim modo nostris videtur infirmitatibus contineri, licet juxta nos homo sit factus: non enim fecit peccatum: Apparuit autem et angelis. Neque enim generationem
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta nos in euphrata. dm̃ iacob nominat
Cuius inhabitatio fuit in taberna culo. ibi enĩ
peperit ihm sc̃a uirgo. Nominat aũ eum & ali¬
bi dm̃ abraham dicens. principes populorum
congrati sunt cum dõ abraham. Pene enimo
mentis suae oculis. & illuminatione sp̃s scĩ futu¬
rorum scientiam eruditus. principes populo
xei cernebat obsequio. Cum igitur ds̃ abrahã¬
& ds̃ isaac & ds̃ ia cob. qui est natus exmuliere
nominatus sit. quare non sit uirgo sc̃a theo¬

Expanded text:
juxta nos in Ephrata, Deum Jacob nominet, juxta nos in Ephrata, Deum Jacob nominet, cujus inhabitatio fuit in tabernaculo: ibi enim peperit Jesum sancta Virgo. Nominat autem eum et alibi Deum Abraham dicens: Principes populorum congregati sunt cum Deo Abraham . Pene enim mentis suae oculis, per illuminationem Spiritus sancti, futurorum scientia eruditus, principes populorChristi cernebat obsequio. Cum igitur Deus Abraham et Deus Jacob, qui est natus ex muliere, nominatus sit, quare non sit Virgo sa
Abbreviated transcription (Latin):
uero quȩ nondum facta sunt. creans Miracu¬
lum aũ uere prȩcipuum. quod interra cum ho¬
minibus habitarit . homo factus ds. iuxta pro¬
missiones iam antea datas diuino dauid
Scriptum ẽ enim. Iurauit dñs dauid ueritatẽ
nam super sedem meam: At uero ille quam¬
UIs credidiss& quodnum quam ab neg& pro¬
missionem d̃somnipotens. & ipsum genera¬
tionis locum curiosius inqͥrebat. Denq dicebat: sias¬
cendero suꝑlectũ stratus mei. sidedero somnũ
oculis meis. aut palphebris meis dormitatio¬
nem. aut requiem temporibus meis. donec in¬
ueniam Locum dño. tabernaculum do iacob
De inde cum id quoq persp̃m comperiss&. & car¬
nalis generationis unigeniti locum cognouis¬
s& euangelizabat & dicebat. Ecce audiuimus
eam in euphrata. idest inb&hleem. Inuenmus
eam in campissiluae. Quod uero dicens eu¬
phrata. significabat b&hleem. proph&a compro¬
bauit . & tu b&hleem domus euphrata. Ob¬
serua aũ. quã eum quem crediderit creatum

Expanded text:
ea vero quae nondum facta sunt, creans. Miraculum autem vere praecipuum, quod in terra cum hominibus habitarit homo factus Deus, juxta promissiones jam antea datas divino David; scriptum est enim: Juravit Dominus David veritatem, nam super sedem tuam. Et vero ille, quamvis credidisset, quod numquam abneget promissionem Deus omnipotens, tamen ipsum generationis locum curiosius inquirebat, ideoque dicebat: Si ascendero super lectum strati mei, si dedero somnum oculis meis, aut palpebris meis dormitationem, aut requiem temporibus meis, donec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob . Deinde cum id quoque per spiritum reperisset, et carnalis generationis Unigeniti locum cognovisset, evangelizabat et dicebat: Audivimus eam in Ephrata, id est, in Bethleem; invenimus eam in campis silvae. Quod vero dicens Ephrata, significet Bethleem, propheta comprobavit: Et tu Bethleem domus Ephrata . Observa autem quomodo eum, quem crediderat creatum