comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fodit. et humũ egerit: & radices
sub frugib cõmedit: qͦd greci
auib reꝑire ñ soleas. Parit ut
quadrupedia: ñ oua. s pullos ui¬
uentes. uolat aut̃ maere. auiũ
more. s crepusculo: uesꝑtino tẽꝑe¬
consueuit effundi. uolitat autẽ
ñ aliqua pennarũ s membrane
suȩ fulta remigio: quo suspensa
uelut pennarũ uolatu circũfert᷑
sibi inuicem adherent. quasi in
sp̃em botrionis exaliquo pendẽt.
acsi se ultia queq laxauerit.
omnes resoluuntur: qͦd fit quodã
munere caritatis: quȩ difficile
in hominib huiusmodi reꝑitur:

Expanded text:
semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter frugibus comedit; quam Graeci auibus repperire non soleas. parit ut quadrupedia non oua, sed pullos uiuentes. uolitat autem in aere auium more, sed crepusculo uespertino consueuit offundi. uolitat autem non aliquo pinnarum, sed membranae suae fulta remigio, quo suspensa uelut pinnarum uolatu circumfertursibi inuicem adhaerent et quasi in speciem botryonis ex aliquo loco pendent ac, si se ultima quaeque laxauerit, omnes resoluuntur. quod fit quodam munere caritatis, quae difficile in hominibus huius mundi repperitur.
Abbreviated transcription (Latin):
potionem. Est aut̃ incunctis
urbibus & maxime in egypto
& alexandria. idolatriȩ uetus
consuetudo: in ultimo die anni
& mensis eorũ qui extremꝰ. ẽ po¬
nere mensã repletã uariigenis
epulis. et poculũ mulso mixtũ:
uł preteriti anni. uł futuri auspi

Expanded text:
potionem. Est autem in cunctis urbibus, et maxime in Aegypto, et in Alexandria idololatriae vetus consuetudo, ut ultimo die anni et mensis eorum qui extremus est, ponant mensam refertam varii generis epulis, et poculum mulso mixtum, vel praeteriti anni, vel futuri ferti
Abbreviated transcription (Latin):
Tabulon interp̃tat᷑ habitaculũ
significat. fortissimã ad omnem
tolerantiam passioms. Hec in lit¬
idre maris. et in statione nauiũ¬
sita ẽ. ut credentib sit refugium.
& ꝑiclitantib demonstret fidei
portum. Hec contͣ om̃s turbines
scl̃i immobili et inconcussa fir¬
mitate solidata. expectat naufragi¬
um iudeoꝵ et hereticoꝵ ꝓcellas.
quȩ circumferunt᷑ omni uento
doctrinȩ. Quoꝵ et si tundit᷑ flu¬
ctib. frangit tam̃ ipsa fluctus. nec
frangit᷑. nullis heresum tempesta¬
tib cedit. Nullo uento cismatum
commota succumbit. Ptendit usq

Expanded text:
abulon interpretatur habitaculum significat fortissimam ad omnem tolerantiam passionis. Haec in littore maris, et in statione navium, ut credentibus sit refugium, et periclitantibus demonstret fidei portum. Haec contra omnes turbines saeculi immobili et inconcussa firmitate solidata exspectat naufragium Judaeorum et haereticorum procellas, quae circumferuntur omni vento doctrina , quorum etsi tunditur fluctibus, tamen ipsa fluctibus non frangitur, nec ullis haeresum tempestatibus cedit, nec ullo vento schismatum commota succumbit. Pertendit autem usque
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchro: Quis confregit uertic̃e
et brachia potentium. nisi salua¬
tor nr. qui humiliauit uirtutẽ
& suꝑbiam excelsoꝵ: Quis uioit
principatũ suũ. nisi ille cui datus ẽ¬
principatus. honor ⁊⁊ regnũ: Y sid̾

Expanded text:
sepulcro suo; quis confregerit verticem et brachia potentium, nisi Redemptor noster, qui humiliavit virtutem et superbiam excelsorum; quis vidit principatum suum, nisi ille cui datus eprincipatus honorque et regnum. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sachar asinus fortis.
gentilium: quẽ xp̃c pretio san¬
guinis sui mercatus ẽ. Ideo asi
quasi brutũ animal ⁊ luxuriosũ¬
nulla ratione subsistebat. Nunc
fortis ẽ redemptoris dominio col¬
plinȩ ⁊ euanglice ꝑferens. Hic
derare. Fortis autẽ asinus reqͥem
gentilitas ad robur boni operis¬
ideo se erexit. qͥa ad et̃nȩ uitȩ patͥã

Expanded text:
sachar asinus fortis .gentium, quem Dominus pretio sanguinis sui mercatus est. Hic Isacquasi brutum et luxuriosnullaque ratione subsistens; nunc vero fortis, Redemptoris dominio colplinae evangelicae praeferens. Hic derare. Fortisque asinus requiem gentilitas idcirco se ad robur boni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam
Abbreviated transcription (Latin):
faciem sicut saul. In faciem cadit.
qui in hac uita culpas qͣs gessit¬
agnoscit. ⁊ eas penitendo deflet.
ex uita repente decidit. ⁊ ad que
supplicia trahat᷑ nescit. Et quia
iudea erroris sui laqueis capta

Expanded text:
facies. In faciem cadit qui in hac vita culpam agnoscit, eamque poenitendo deflet.  vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea erroris sui laqueis capta,
Abbreviated transcription (Latin):
dunt hunc fuisse elimelech ui¬
rũ noemi. patrem mahalon &
chellion: incuius temꝑe sol stete
serunt. ideo fames inualuit: ut
ille qui pͥor in tribu iuda uide-¬
batur. famis inopia cũ uxore ⁊
filiis ñ solum patria pelleretur:
uerũ ȩtiã in eadem ꝑegrinatio¬
ne cũ filiis moreretur. sic̃ in libro

Expanded text:
 hunc fuisse Elimelech virum Noemi, patrem Maalon et Chelion in cujus tempore sol steterserunt: idcirco fames invaluit, ut ille, qui in tribu Juda prior videbatur, famis inopia cum uxore et filiis, non solum patria pelleretur, sed etiam in eadem peregrinatione cum filiis moreretur. Viros
Abbreviated transcription (Latin):
Obedientia ẽ uirtus qua hugo.
nino amplectit᷑ iniuncta oꝑe im¬
plenda. nisi obstiterit causa inumn¬
cibilis uł prelati auctoritas idem
ꝓhibens qđ iniunxerat.

Expanded text:
obedientia virtus, qua homo, nimo amplectitur injuncta opere implenda, nisi obstiterit causa invincibilis, vel praelati auctoritas idem prohibens quod injunxerat.
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ resinam. eẽ. apt̾a int̃ pigmenta.
eius in modũ cannȩ sit rotundus.
et gracilis. Gignitur in india et
ethiopia frutice breui: duorum
tm̃ cubitoꝵ: colore sub nigro. uł
cuiereo: tenuissimarũ uirgarum.
Nam qͦd incrassitudinẽ extendit᷑.
despectui habetur. Cũ frangitur.
uisibile spiramentũ emitcit: in-¬
star nebulȩ: seu pulueris. a¬
lamus aromaticus: a similitudi-¬
ne calami usualis uocat᷑ Gigni¬
tur in india: multis nodis geni¬
culatus: fuluus: fraglans suaui¬
tate sp̃c. Cum frangitur. in mul¬
tas sit partes scissilis: similans
gustu casiam.cũ leui acrimonia
remordenti. Casia nascitur in¬
arabia: uirga robusti corticiᷤᷤ ⁊ purpu¬
rei folii ut piperis. Est aut̃ uir-¬

Expanded text:
e resinam et aptam inter pigmenta. ejus in modum cannae sit rotundus et gracilis. Signitur in India et Ethiopia frutice brevi, duorum tamen cubitorum, colore subnigro vel cinereo, tenuissimarum virgarum. Nam quod in crassitudinem extenditur despectui habetur cum frangitur, visibile vero spiramentum emittit instar nebulae seu pulveris. Calamus quoque aromaticus a similitudine calami usualis vocatur. Gignitur in India, multis modis geniculatus, fulvus, flagrans suavitate spiritus cum frangitur, in multas partes fit scissilis; similans gustu casiam, cum levi acrimonia remordenti. Casia Arabia, virga robusti corticis et purpurei, foliis ut piperis. Nil ampli
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Achates insicila primũ
reꝑta. iuxta flumen eiusdẽ nomi¬
nis: postea inmultis t̃ris. Est aut̃
nigra: habens in medio circulos
nigros et albos. iunctos & uaria¬
tos: similis amethisti. F El me
thistus purpureus. ẽ. ꝑmixto ui¬
olatio colore: et quasi rosȩ nitor:¬
auro similis ẽ: cũ marini coloris
similitudine. Hunc ethiopiagig¬
genesi. PBerillus in inclia gig¬
nitur: gentis suȩ lingua nom̃
habens: iuriditate similis sina¬
ragdo: s cũ pallore. Politur autẽ
abindis: in sexangulas formas.¬
ticis rotunditatẽ. granorũ conti¬
neat multitudinẽ. E femina: fe

Expanded text:
. Achates reperta primum in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi thistus purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitorauro similis est cum marini coloris similitudine. Hunc et Aethiopia gig. Berillus in India gignitur, gentis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formasticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor aute
Abbreviated transcription (Latin):
bunculus dictus: qͦd sit ignitus
ut carbo. Cuiꝰ fulgor: nec nocte
uincitur. Lucet enĩ in tenebris.
Genera eiꝰ .xii.Grece: antrax dr̃.
ESaphirus ceruleus ẽ cũ pur.¬

Expanded text:
bunculus dictus, quod sit ignitus, ut carbo, cujus fulgor nec nocte vincitur: lucet enim in tenebribunculus dictus, quod sit ignitus, ut carbo, cujus fulgor nec nocte vincitur: lucet enim in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
ba plrgandis pulmonib apta.
Unde et inueteri testam̃to ꝑ y
sopi fasciculos asꝑgebat᷑ sangui¬
ne: qui mundari uolebat. Nas¬
citur in petris: saxo radicib he¬
rens f Coriandrũ. ex greco noĩȩ
sumptũ: qͦd illi corion uocant.
na ẽ qua signũ datur in hoste:
dicta a uoce. quasi uocina. Nam
pagani agrestesq: adomnẽ usũ.
bucina ad compita uocabant᷑.
pͥscos ad arma quirites.FDIIs:¬

Expanded text:
ba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebatur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo radicibri. Coriandrum ex Graeco nomine sumptum, quod illi corion vocant, na est qua signum datur in hostem, dicta a voce, quasi vocina. Nam pagani agrestesque ad omnem usum bucina ad conpita convocabantpriscos ad arma Quirites. Hui
Abbreviated transcription (Latin):
eius: sunt .uͨ. Popazion ex
uirenti genere. ẽ. omniq colore
refulgens. inuenta pͥmũ mara¬
bie insula: in qua trogoditȩ p̃¬
dones. fame:⁊ tempestate fessi.
cũ herbarũ radices effoderent.¬
eam eruerunt. Hinc et insula et¬

Expanded text:
is est. 9. Topazion ex virenti genere est, omnique colore resplendens, inventa primum in Arabiae insula, in qua Troglodytae praedones fame, et tempestate fessi, cum herbarum radices effoderent, eruerunt. Quae insula
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cortinȩ. sunt aulea. idẽ ue¬
la depellib: qualia in exodo
leguntur: quib tabernaculũ
extrinsecus degebat᷑. Dictȩ
cortinȩ acoriis: eoqͦd pͥus ex.

Expanded text:
 Cortinae sunt aulaea, id est, vela de pellibus, qualia in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coriis, eo quod prius ex
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ut sol .x. gradib reuertatur:
quos nos iuxta siminacũ in line¬
as ⁊ horologium uertimꝰ. qͥ gra
ita erant exstructi gradus arce
mechanica: ut ꝑsingulos um¬
bra descendens: horarũ spacia t̃¬

Expanded text:
num, ut sol decem gradibus revertatur, quos nos, juxta Symmachum, in lineas et horologium vertimus. Qui gradita erant exstructi gradus arte mechanica, ut per singulos umbra descendens, horarum spatia te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuinciȩ exophẏr uno de poste¬
steris eber nominata: ex cuius
stirpe uenientes. a fluuio cosne.
usq ad regionẽ indiȩ. quȩ uocat᷑
heria habitasse referunt᷑: ut io¬
osi ob libidinẽ uti solent. Notan¬
dum aut̃. qͦd regib ut hebrei
tradunt. causa reuerentiȩ. com¬
bustiones p̃ciosarũ uestiũ. simul
cũ aromatib fiebant. tamen

Expanded text:
inciae, ex Ophir uno de posteris Heber nominata, ex cujus stirpe venientes a fluvio Cophne usque ad regionem judeae quae vocatur Hieria, habitasse referuntur, ut Joosi ob libidinem uti solent. Notandum autem quod in regibus, ut Hebraei tradunt, causa reverentiae, combustiones pretiosarum vestium, simul cum aromatibus fiebant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
erat ñ longe ademplo.enormis
altitudinis: unde opheb hoc ẽ
denebrarũ. uel nubili nom̃ accep̃.
qͦd usq ad nubes erigeret caput.
Deniq uͥ in zacaria scriptũ ẽ et
tu turris gregis nebulosa filię
syon. in hebreo ꝓturri nebulosa

Expanded text:
erat, non longe a templo, enormis altitudinis. Unde et Ophel, hoc est tenebrarum, sive nubili nomen accepit, quod usque ad nubes erigeret caput. Denique ubi in Michaea scriptum est: Et turris gregis nebulosa filiae Sion ; in Hebraeo pro turre nebulosa
Abbreviated transcription (Latin):
quiq decepti heretica pͣuitatȩ.
& gr̃a d̃i nudati. tegumenta
mendatioꝵ. tanquã folia fici col¬
ligunt. facientes succinctoria pra¬
uitatis. cũ de dño uł ȩcdĩa menti

Expanded text:
quique decepti haeretica pravitate, et gratia Christi nudati, tegumenta mendaciorum tanquam folia ficus colligunt, facientes succinctoria pravitatis, cum de Domino vel Ecclesia menti
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam in qua ds̃ moysi loquit᷑.
ritatis suȩ ostensione illumina
et infideliũ oculos ꝑ fumũ erroris
impii qͥ terrena sapiunt caligine
In caligine etiam legem dedit. qͥa
iu̾tatem suȩ legis non sequuturis
infidelib quasi ꝑ caligiñẽ dixit.
ut uidentes ñ uideant. Legem ĩno¬

Expanded text:
et Dominus Moysi loquitur. ritatis suae ostensione illuminat, et infidelium oculos per fumum erroris impii, qui terrena sapiunt, caligineAlias in caligine visus legem dedit, quia veritatem suae legis non secuturis infidelibus quasi per caliginem dixit: Ut videntes non videant, et
Abbreviated transcription (Latin):
rentib honorem deferre ñ nouit.
quib parcere poterit qui suos o¬
dit: Quintũ ẽ non mechaberis
Sextum ẽ. non occides. Nonsolũ
rens firm̃ interficit. s etiam qui

Expanded text:
rentibus honorem deferre non novit, quibus parcere potest qui suos odit? Quintum: « Non moechaberis,Sextum: « Non occides. » Non rans homicidium facit, sed etiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
altitudo contemplationis nr̃ȩ
ẽ in quam ascendimus. ut ad ea
quȩ ultra infirmitatẽ nrãm suie
intuenda subleuem᷑: E in hanc
dominus descendit. quia sc̃ĩs mul¬
tum ꝓficientib. parum de se aliqͥd
in digito dĩ eicio demonia. Aspi-
tẽq fumantẽ. tonitrua. fulgura.
clangoremq buccinȩ ꝑstrepentẽ.
In uocib et conitrius. clamor p̃di¬
cantium intelligit᷑. In lampadib
claricas miraculoꝵ. In sonitu buc¬

Expanded text:
altitudo contemplationis nostrae est, in qua ascendimus, ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt intuenda sublevemur. Sed in hanc Dominus descendit, quia sanctis multum proficientibus parum de se aliquid In digito Dei ejicio daemonia . Aspicitemque fumantem tonitrua et fulgura, clangoremque buccinae perstrepentem. In vocibus namque et tonitruis, clamor praedicantium intelligitur, in lampadibus clari
Abbreviated transcription (Latin):
deus. ne inueniat ubi reqͥescat
pes mentis tuȩ: ut saltẽ coacta
o antma mea redeas ad arcam.
sicut columba noȩ. Lesa afi¬
lio mater. ñ requirit in uin¬
dictam lesuram eius: eo quod
hanc quoq suã deputet. Qua¬
re siquis eam ulcisci uolens
ledat filium. ñ putandus ẽ ei
fecisse uindictã: s iderasse lesu¬
ram. Ita debet. eẽ. omnis xp̃i¬
anus. ad omnes homines. Mi¬
sereri scilicet. certissimas sui

Expanded text:
Deus, ne inveniat ubi requiescat pes mentis tuae; ut saltem coacta, o anima, redeas ad arcam, sicut columba Noe. Egestalio non requirit in vindictam laesuram ejus, eo quod hanc quoque suam deputet. Quare si quis eam ulcisci volens laedat filium, non putandus est ei fecisse vindictam, sed iterasse laesuram. Ita debet esse omnis Christianus ad omnes homines, misereri scilicet desideranti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitura. Hoc qͦd uis abscondere.
idẽ. peccatũ tuũ imꝓba: ⁊ iam non
erit qͥd abcond̾e debeas. Delere enĩ
illud potes: abscon dere ñpotes:
Nichil enĩ oꝑtum qͦd ñ reuelet᷑. ⁊

Expanded text:
imam . Hoc quod vis abscondere, id est peccatum tuum, improba et jam non erit quod abscondere debeas. Delere enim illud potes, abscondere non potes. Nihil enim opertum quod non revelet
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus quem iudicare uis aut
corriꝑe. ⁊sicut tͥ expedire sen¬
seris si ita sis. sic ei facito. In qͣ
enĩ mensura mensus fueris.
in eadem remetiet᷑ tibi:n inqͦ
iudicio iudicabis. in eodem &¬
duit hominem: quã iudicaret.

Expanded text:
prius quem judicare vis aut corripere, ut, sicut tibi expedire senseris, si ita sis, sic ei facito. In qua enim mensura mensus fueris, in eadem remetietur tibi, et in quo judicio judicaveris, in eodem duit hominem, quam judicaret.
Abbreviated transcription (Latin):
qui uult lateres facere. plateã
preꝑat ubi eos interim ponat
ñ utiq ibi remansuros: s cũ
siecati fuerint.alibi transfe¬
rendos. ⁊ ita platea illa nulł
equalit̃ qui faciendi sunt:
ita hunc locũ humane habi¬
tationis creandis hominibꝰ
nalibi ꝑacto suo demꝑe trans¬
ferendis. fecit deus. Et sic̃ fi¬
gulus alios aufert. ut nouit̃
facti in eorũ succedant locũ.
ita leus morte tanquã trans¬
latione pͥorum. successuns ꝑꝑat
locũ. Stultus gͦ ⁊insanus est.
qui in platea cordis amore in¬
heret: ⁊ non potius quo sit trans¬
ferendus hinc: semꝑ sollicitus
meditatur. Nec iniustum aut
auster ũ uideri latib debet cũ
hinc transferunt᷑ slam hac
intentione positi fuerunt. Neq
uidebitur. nisi his qui se huic¬
ñ cogitant necessario transfe
cupiditate tanquã suũ uen¬
dicant ꝓpͥum. Uide in hac
eadem realiam insaniã: ni¬
chilo minorem. Cũ enĩ hi
latere ᷤ fere om̃s eiusclẽ sint
quantitatis: iux tam̃ eorũ ul¬

Expanded text:
qui vult lateres facere, plateam praeparat, ubi eos interim ponat, non utique ibi remansuros, sed, cum exsiccati fuerint, alibi transferendos; et ita platea illa nullis aequaliter qui faciendi sunt, ita hunc locum humanae habitationis, creandis hominibus et alibi peracto suo tempore transferendis, fecit Deus. Et, sicut figulus alios aufert, ut recenter facti in eorum succedant locum, ita Deus morte, tanquam translatione priorum, successuris praeparat locum. Stultus ergo et insanus est qui in platea cordis amore inaeret, ac non potius quo sit transferendus hinc semper sollicitus meditatur. Nec injustum aut austerum videri lateribus debet, cum hinc transferuntur, nimirum cum hac intentione positi fuerint. Neque videbitur nisi his qui se hinc necessario transfercupiditate tanquam suum vindicant proprium. Vide in hac eadem re aliam insaniam nihilo minorem. Cum enim hi lateres fere omnes ejusdem sint quantitatis, vix tamen eorum ul
Abbreviated transcription (Latin):
Ntã ualidos diaboli laqueos de-¬
uitas. Quot tribulationes p̃ser¬
tim ꝓueritate fugis: totidẽ me¬
dicinalia remedia sꝑnis. Coap
tare aliqͥd sicut cibũ aut potũ
tantũmodo ut plus delectet.
diabolo.ẽ. cooꝑari in ꝑniciem
nr̃am: nacuere eius gladiũ.
quo facilius ⁊altius nr̃a pos¬
sit uiscera penetrare. Quanto
enĩ his amplius delectamur.¬
tanto grauius ac ꝓfundiꝰ uul¬

Expanded text:
et tam validos diaboli laqueos devitas. Quot tribulationes, praesertim pro veritate, fugis, totidem medicinalia remedia spernis. tare aliquid, sicut cibum aut potum, tantummodo ut plus delectet, diabolo cooperari est in perniciem nostram, et acuere gladium, quod facilius et altius nostra possit viscera penetrare. Quanto enim his amplius delectamur,tanto gravius ac profundius vul
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Nam si ds̃ solus utilitas
hominũ est. quo carere ñ
potest. nisi qui eum neqͣquã
diligit. ñ facienda utiq ẽ
cũ sit eterna. s tantũ dili¬
genda. Noc solũ ꝓrsus to¬
tius miserie nr̃ȩ causa. qͦd
scilicet utilitatẽ nr̃am aut
ñ cognoscimꝰ n amamꝰ aut
ñ quantũ uł sicuit cognos

Expanded text:
Deum. Nam si solus Deus utilitas est Deum. Nam si solus Deus utilitas est hominum, quo carere non potest, nisi qui eum nequaquam diligit, non facienda utique est, cum sit aeterna, sed tantum diligenda. Hoc solum prorsus est totius miseriae nostrae causa, quod scilicet utilitatem aut non cognoscimus et non amamus, aut non quantum vel sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Et tam̃ non colit dm̃: sed¬
qđ errore deceptus habet ꝓ
deo. Ita homines sine du-¬
bio ñ utilitatẽ suã cliligt̃.
aut uolunt: s qͦd errantes
utilitatẽ suã putant. Et
ideo quicqͥd ꝓre tali aut
agunt aut patiuntur:. pro
utilitate sua agere se pu-¬
dant aut pati. Non autẽ
uult aut diligit utilitatem
suã: nisi qui dm̃ diligit. Ip¬
se quyppe solus. tota nsola uti
ritate .i. qui dm̃ diligit: in deo
manet. ⁊ deus in eo. Talis gͦ. ẽ.
utilitas humana: ut eam nͥ
qui habet diligere nemo pos¬
sit. ⁊quȩ a dilectore suo non
possit omnino se uingi. Hoc
gͦ ipsum qͦd dicunt homines
diligere se quidẽ utilitatem
suam.quis ẽ enĩ qui hoc ñ
ñ habere. hoc inquã ipsum.
testimoniũ. ẽ. eos aliud dili¬
gere. ñ ipsam suã utilitatẽ.
Nichil enĩ aliud homini fa-¬
ciendũ. ut utilitatẽ suã habe¬
at: nͥ diligere. S ipsi homi¬
nes conantur assidue fac̾e
eam quasi ñ sit: sic̃ pagani

Expanded text:
Et tamen non colit Deum, sedEt tamen non colit Deum, sed, errore deceptus, pro Deo habet. Ita homines sine dubio non utilitatem suam diligunt aut volunt, sed quod errantes utilitatem suam putant. Et ideo quidquid pro re tali aut agunt aut patiuntur, pro utilitate se agere putant aut pati. Non autem vult aut diligit utilitatem suam, nisi qui Deum diligit. Ipse quippe solus, tota et sola esritate, id est qui Deum diligit, in Deo manet, et Deus in eo . Talis est ergo utilitas humana ut eam, nisi qui habet, diligere nemo possit, et quae a suo dilectore non possit omnino sejungi. Hoc ergo ipsum quod dicunt homines diligere se quidem utilitatem suam quis est enim qui hoc non non habere, hoc ipsum, inquam, testimonium est, eos aliud diligere, non ipsam suam utilitatem. Nihil enim aliud homini faciendum est ut utilitatem suam habeat, nisi diligere. Sed ipsi homines conantur assidue facere eam quasi non sit, sicut pagani
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes qͣre sint miseri. utrũ qͥa ñ ue¬
lint qd̃ sͥ sit utile. anqͥa ñ habeant qd̾
uolt̃. respondebt statĩ qͥa ñ posst̃ hab̾e
qͦd uolunt: Noc aut̃ ẽ dicere.
Illuminati quidẽ sumꝰ ⁊bene
namamus : s infirmamur.
Quod falsum. ẽ. Quis enĩ secu¬
larium diligit aliquid: qͦd eũ
tant homines: qͦd ñ sit iulius
ipsis. Et quomͦ id qͦd melius ac
p̃ciosius ẽ. idignius. ex det̾iorib¬
& uliorib undigniorib possit
meliorari: Heu quot sunt qͥ
agunt quod uolunt:quã pau¬
ei qui uelint qͦd sibi ꝓsit adep¬
tum. Et tam̃ quis poterit un¬
quã hoc ꝑsuadere fiiis adȩ:
Quando credent ñ amare se¬
utilitatem suã cũ parati sint
urare. nil se sibi mali optare.⁊
nomnia quȩ patiunt᷑ in dot
laborib ꝓpter suã utilitatẽ
se tolerare: Tanquã si dicas
ydolatrȩ. quia ñ colit deum
Statim enĩ insiliet. uirans
se colere dm̃: ⁊quanta in eiꝰ¬
bit. ipsumq etiã quẽ colit
deum digito demonstrabit.

Expanded text:
homines quare sint miseri, utrum non velint quod sibi sit utile, an quia non habeant quod nolunt, respondebunt statim quia non possunt habere quod volunt. Hoc autem est dicere: Illuminati quidem sumus, et bene et amamus, sed infirmamur. Quod falsum est. Quis enim saecularium omnium diligit aliquid quod eum tant homines quod non sit vilius ipsis. Et quomodo id quod melius et pretiosius est ac dignius, ex deterioribvilioribus et indignioribus potest meliorari? Heu quot sunt qui agunt quod volunt, quam pauci qui velint quod sibi prosit adeptum! Et tamen quis unquam poterit hoc persuadere filiis Adae? Quando credentur non amare utilitatem suam, cum parati sint jurare, nihil se sibi male optare, et omnia quae patiuntur in tot laboribus propter suam utilitatem se tolerare? Tanquam si dicas idololatrae quia non colit Deum. Statim enim insiliet, jurans se colere Deum, et quanta in culbit, ipsumque etiam quem colit Deum, digito demonstrabit.
Abbreviated transcription (Latin):
tra omnia cooꝑantur in ma¬
lum ipsorũ: ⁊ in tantũ omĩa
ut ȩtiã bona. Totã igit᷑ quere¬
lam. in de ipsum male utentẽ
uerte. Nam isi re uera mala
sunt. quȩ facta aut dicta tibi
st̃. tibi certe mala. ẽẽ nullomͦ
poterunt. nisi eis male utaris.
Sie nec bona. bona: nisi bene

Expanded text:
trario omnia cooperantur in matrario omnia cooperantur in malum ipsorum, et in tantum omnia, ut etiam bona. Totam igitur querelam in teipsum male utentem verte. Nam et si re vera mala sunt quae facta aut dicta sunt tibi, tibi certe mala esse nullo modo poterunt, nisi eis male utaris; sic nec bona bona, nisi bene
Abbreviated transcription (Latin):
status ⁊ conturbatus quereris
de illo aut illo: qͦd contumeli-¬
osa nodio plena. tͥ dixerit u̾ba.
Poles gͦ: aut talia tibi. aut tali
mente. eẽ. locutũ. Bene omĩo:
si ꝓpter eius utilitatẽ doles. Ñ
enĩ hoc ei expedit. Si aut̃ ꝓpt̃
de. praue. Nil enĩ tam sc̃m
ac bonũ tam sc̃ȩ ac bene di-
cere potuisset. qͦd eẽt utilius
tibi: quã hec erunt. si eis be¬
ne utaris. Siue enĩ bona si¬
ue mala. bene uł male quis¬
dicat tͥ uł faciat tͥ: talia tibi
erunt. qualiter usus eis fueris.
Sibi aut̃ qui fecit aut dixit.
talla erunt: quali ea uolunta¬
de fec̃ aut dixit. Sicut enim
mentitur iniquitas sibi tantũ¬
mͦ non tibi. si non consentias &
si redarguas: ita omnia mala
facit sibi ac dic̃ .i. ad ꝑniciem
suã: si piȩ ac compatient̃ ñ
consentias. s redarguas. Eligͦ qͥ
siue bona. quȩ facta uł dicta
tibi sunt: qm̃ dilig̾entib dm̃.
omnia cooꝑantur in bonũ.
In tm̃ omnia. ut etiã aliena
mala. Odientib aut̃ dm̃. e con¬

Expanded text:
status et conturbatus, quereris de illo aut illo, quod contumeliosa et odio plena tibi dixerit verba. Doles ergo aut talia tibi, aut tali mente esse locutum. Bene omnino, si propter ejus utilitatem doles. Non enim hoc ei expedit. Si autem propter te, prave. Nil enim tam sanctum ac bonum: tam sancte ac bene tibi dicere potuisset, quod esset utiliec erunt, si bene eis utaris. Sive enim bona sive mala, bene vel male dicat tibi quis vel faciat, talia tibi erunt qualiter eis usus fueris. Sibi autem qui fecit aut dixit, talia erunt, quali ea voluntate fecit aut dixit. Sicut enim mentitur iniquitas sibi tantummodo, non tibi, si non consentias, et si redarguas, ita omnia mala facit sibi ac dicit, id est ad perniciem suam, si pie ac compatienter non consentias, sed redarguas. Ei ergo qsive bona quae facta vel dicta tibi sunt, quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum , in tantum omnia, ut etiam aliena mala. Odientibus autem Deum, econ
Abbreviated transcription (Latin):
Qui om̃s diligit. saluabit᷑ sine
dubio. Qui uͦ ab omnib diligit᷑
ñ ideo saluus erit. Sic̃ odium
tui om̃ib ẽ impedimentũ ad
uitã: ita om̃iũ tibi. Expedit gͦ
tibi om̃s diligere. illis quoq ꝓ¬
est. Culter incidens hc̃ laqueũ
aduersitas. Carcer amoris dei.
ꝓsperitas: confringens hc̃ aries
aduersitas. Una febris aufert
omnia contra quȩ pugnas.
idẽ oblectamina qͥnq sensuũ.
Quid restat gͦ. nisi ut dõ grãs
ꝓ collata uictoria referas: At
tu contra queris cui succũbas.
odiens libertatem. Quȩ spes
ẽ si laqueis inimici gratis
incumbis maculis. si hȩc ñ
solum ñ caues. s insuꝑ libent̃
amplecteris. deq illis detegis:
Ab illis ad illa confugis: ea
putas remediũ. ea solatium:
ea desideras. ⁊ ab eẽ non pat̾is.¬
Aduersitas monet pacem de¬
siderare: tu aut̃ cecatus id desi¬
deras. qͦd dũ amas atq desid̾as im-¬
possibile omnino. ẽ. te pacem

Expanded text:
Qui omnes diligit, salvabitur sine dubio; qui vero ab hominibus diligitur, non ideo salvus erit. Sicut odium tui omnibus est impedimentum ad vitam, ita omnium tibi. Expedit ergo tibi omnes diligere; illis quoque pest, culter incidens hunc laqueum, adversitas; carcer amoris Dei, prosperitas; confringens hunc aries, aturas. Una febris aufert omnia contra quae pugnas, id est oblectamenta quinque sensuum. Quid restat ergo, nisi ut Deo gratias pro collata victoria referas? At tu contra quaeris cui succumbas, odiens libertatem. Quae spes est, si laqueis inimici gratis incumbis et jaculis, si haec non solum non caves, sed insuper libenter amplecteris, teque illis detegis, ab illis ad illa confugis? Ea putas remedium, ea solatium, ea desideras, et abesse non paterisAdversitas monet pacem desiderare. Tu autem caecatus id desideras quod, dum amas atque disideras, impossibile omnino est te pacem
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. Anima humana ħ¬
tam diu iuste cruoiat᷑. quã¬
diu potest cruciari : i. ꝗͣ diu¬
amat aliquid preter dm̃. De¬
Dimittere gͦ eũ potest. non
amittere. Nemo enĩ ledit᷑.
nisi a se ipso. Sicut puer de exi¬

Expanded text:
s. Anima humana tandiu in se cruciatur quandiu potest cruciari, id est quandiu aliquid amat praeter Deum. DeDimittere ergo eum potest, non amittere. Nemo enim laeditur nisi a seipso. Quot rerum
Abbreviated transcription (Latin):
gaudemus un ⁊ibruta .i. de lux¬
uria ut canes. de uoracitate sic̃
porci ncet̾a: anima nr̃a fit si¬
milis animab illorũ: ⁊ ñ hor¬
remus. Ego aut̃ mallem corpꝰ
habere canis:. quã animã. Et
tam̃ si corpus nr̃m in tantam
canim corꝑis transiret similitu¬
dinem. in quantã animȩ cani¬
nȩ similitudinẽ anima nr̃a
pluxuriã transit: qͥs nos ferret.
quis ñ horreret: Melius aut̃¬
ac dolerabilius eẽt. corpus nr̃m
in bestiam cõmutari. anima in
sua dignitate .i. dei imagine
ꝑmanente: quã corꝑe manen¬
te humano. anunã fieri besti¬
alem. Et hȩc utiq mutatio tan
do horribilior ⁊ plus flenda: qͣn¬
to anima p̃minet corꝑi. Unde
dauid. nolite ait. fieri sic̃ . e.i¬

Expanded text:
gaudemus unde et bruta, id est de luxuria, ut canes; de voracitate, ut porci, et caetera, anima nostra fit similis animabus illorum, et non horremus. Ego autem mallem corpus habere canis quam animam. Et tamen si corpus nostrum in tantam canini corporis transiret similitudinem, in quantam animae caninae similitudinem anima nostra per luxuriam transit, quis nos ferret? quis non horreret? Melius auteac tolerabilius esset, corpus nostrum in bestiam commutari, anima in sua dignitate, id est Dei imagine, permanente, quam, corpore manente humano, animam fieri bestialem. Et haec mutatio tanto est horribilior magisque deflenda, quanto anima praeeminet corpori. Unde David: Nolite fieri sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
te. Oppone duas pilas radio solis.
unam de argilla: alterã de cera.
Quãuis sit unus ipse radius.
ñ tam̃ idem inutraq oꝑari po¬
test: s scđm p̃parationes earũ.
diuersa in eis agit. hanc durãs:
illã liquans. Neq enĩ derream
liquare: aut cereã durare pot̾.
Ita nuna metalli species. aurũ
scilicet conspectũ a pluribus:
diuersos in eis scđm p̃parati¬
onem mentiũ eorũ. excitat mo¬
tus. aiius enĩ accendit᷑ adrapi-¬
endũ. alius ad furandũ: alius
Qui sapiens. luget amatorem.
Nec in bona mente malã. nec
inmente mala bonã uolun-¬
tatem excitare ualet: s omĩ¬
no ⁊ hec ualiȩ siue corporum
seu rerũ aliarum species si¬
ue causȩ mentes humanas.
scdm p̃parationes earũdem mo¬
uent. Et ideo tota causa mali¬
ciarũ nr̃arum. nob̃ ipsis impu¬
tanda ẽ: non reb in quib pec¬
camus. Ergo nichil aliud nob̾
faciunt: nisi ꝓbant. Ostendunt
enim quales in occulto eramus:
ñ faciunt nos tales. Quã enĩ fir

Expanded text:
t. Oppone duas pilas radio solis, unam de argila, alteram de cera; quamvis sit unus idemque radius, non tamen idem in utraque operari potest, sed secundum praeparationes earum, diversa in eis agit, hanc indurans, illam liquans, neque enim terream liquare, aut ceream durare potest. Ita et una metalli species, aurum scilicet, conspectum a pluribus, diversos in eis, secundum praeparationem mentium eorum, excitat motus. Alius enim accenditur ad rapiendum, alius ad furandum, alius qui sapiens, luget ejus amatorem. Nec in bona mente malam, nec in mente mala bonam voluntatem excitare valet, sed omnino et haec, et aliae seu corporum seu rerum aliarum species sive causae, mentes humanas, secundum praeparationes earumdem, movent. Et ideo tota causa malitiarum nostrarum nobis ipsis imputanda est, non ipsis rebus in quibus peccamus. Ergo nihil aliud nobis faciunt, nisi probare. Ostendunt enim quales in occulto eramus, non faciunt nos tales. Quam enim firmo
Abbreviated transcription (Latin):
in amplexũ sponsi sui: nos auellit
stantes efficit ad fruendũ sponsõ .i. se:¬
noᷤᷤ ad carendũ adult̾o .i. mũdo. Illos
ten in spetiȩ seure: noᷤ ĩfide ⁊ spe Ill ꝑfectũ
dat gaudiũ in uera beatitu¬
dine: nob̾ tolerantiã intribu¬
latione. Illis beatã uitã: nob̾
aut̃ ut multũ p̃ciosam mortẽ.
Illis uiuere sibi .i. deo: nob̾ mori
mundo. Illis gaudere de suis
bonis. nob̃ dolere de nr̃is ma¬
lis. Illis leta corda: nob̾ cont̾ca.
Illis iusticiam: nob̾ penitentiã.
Iilis finem: nob̾ initiũ boni.
Confidenter iuro. angłos nul¬
lum a deo ꝑcepisse munus
mauis aut dignius. p̃ciosus
siue utilius. ideo nec optabi¬
lius nec pulcrius. caritate.
Quis hoc intelligat. aut cre¬
dat: Deus enĩ caritas. ẽ Et
ideo qui maus aliquid aut
melius caritate habet: aliqͥd
maus . imelius deo habet.

Expanded text:
in amplexum sponsi sui; nos avellit stantes efficit ad fruendum sponso, nos ad carendum adultero, id est mundo. Illos tenet in specie seu re, nos in fide et spe. Illis perfectum dat gaudium in vera beatitudine, nobis tolerantiam in tribulatione. Illis, beatam vitam, nobis autem, ut multum, pretiosam mortem. Illis, vivere sibi, id est, Deo; nobis, mori mundo. Illis, gaudere de suis bonis; nobis, dolere de nostris malis. Illis, laeta corda; nobis, contrita. Illis, justitiam; nobis, poenitentiam. Illis, finem; nobis, initium boni. Confidenter juro angelos nullum a Deo percepisse munus majus aut dignius, pretiosus sive utilius, et ideo optabilius, nec pulchrius, charitate. Quis hoc intelligat aut credat? Deus enim charitas est. Et ideo qui majus aliquid aut melius charitate habet, aliquid majus aut melius Deo habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam effusa. ueritate .i. dõ affici¬
tur: melior sane ⁊p̃ciosior est
formaliter quã substantialit̃.
Substantialiter enĩ anima:
formaliter aut̃. si dici fas. ẽ. ds̃ ẽ.
Ego enĩ dixi dii estis. ⁊⁊ filii ex¬
celsi om̃s. Cum itaq a se ipsa
in ipsum tenilit. a det̾iore in id
quo nicħ melius. eẽ. potest ten¬
dit: quant õq id efficaciꝰ agit.
tanto melior efficitur. Eadem

Expanded text:
ipsam effusa, veritate, id est Deo afficiipsam effusa, veritate, id est Deo afficitur, melior sane et pretiosior est formaliter quam substantialiter. Substantialiter enim anima: formaliter autem si dici fas est Deus est. Ego enim dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . Cum itaque a seipsa in ipsum tendit, a deteriore in id quo nihil melius esse potest, tendit; quantoque id efficacius aget, tanto melior efficitur. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
putat. si qͦd nob̾. ẽ utile semꝑ
agamus. Si imago stercoris
ex auro fiat. melior.ẽ. utiq sub¬
stantialiter. quã imaginalit̃.
Substantialit̃ namq aurũ:
imaginalit̃ uero stercus erit.
Si aut̃ angłi imago auro in¬
pͥmatur.imaginalit̾ erit me¬
lior: quã substantialit̃. Imagi¬
naliter enĩ substantia uiua.
spiritalis ac rationalis. Substan¬
tialiter aut̃ corpus insensatum
i sine uita Itaq c̃menꝰ tua corꝑeiᷤ
mortuis ac ꝑituris cũ amore af
ficitur: melior utiq ẽ substanti¬
aliter quã imaginaliter. Sub-¬
stantialiter enĩ uita. ẽ. rationalis:
ad dei imaginem facta. Imagi¬
naliter uͦ talis. ẽ qualia sunt qͥb
intendit ac fruitur. Cum gͦase¬
ipsa esfusa ꝑ corꝑis sensus in ea
tendit: a meliore ꝓfecto .i. a sub¬
stantia uiua ⁊ rationali qͦd est
ipsa. in det̾i̾ora tendit. Quanto¬
q iduehementiꝰ agit: tanto de¬
terior efficitur. Cum aut̃ suꝑ se¬

Expanded text:
putat, si quod nobis est utile semper putat, si quod nobis est utile semper agamus. ex auro fiat, melior est utique substantialiter quam imaginaliter. Substantialiter namque aurum, imaginaliter vero stercus erit. Si autem angeli imago auro imprimatur, imaginaliter erit melior quam substantialiter. Imaginaliter enim substantia viva spiritualis ac rationalis, substantialiter autem corpus insensatum, et sine vita. Itaque cum mens tua corporibus mortuis ac perituris cum aficitur, melior est utique substantialiter quam imaginaliter. Substantialiter enim vita est rationalis ad Dei imaginem facta; imaginaliter vero talis est, qualia sunt ea quibus intendit ac fruitur. Cum ergo a seipsa effusa per corporis sensus, in ea intendit, a meliore perfecto, id est a substantia viva ac rationali, quod est ipsa, in deteriora tendit; quantoque id vehementius agit, tanto deterior efficitur. Cum autem super se
Abbreviated transcription (Latin):
ipsas quoq iniurias. similiter
ygaudia. Uide nẽ: si id saltem
tu addm̃ facias. Si ñ aꝑte corã
eo damnis adulteri tui.i. mun¬
di huius luges. ꝓsꝑis exultas.
quȩ soli deo debentur: qr exhi¬
bita cuicũq rei. nil ꝓsunt.
Ut cognitio. amor adfruendũ.
cui exhibentur nil ꝓsunt:
ostendunt ei soli deberi. qͥ nul¬
lo eget.Si enim laudari uł cog¬
nosci. aut admirationi. eẽ ꝓdeẽt:
quis ñ cotidie mercede condu-¬
ceret tanquã oꝑarios qui hoc
sibi exhiberent assidue. ut sine
intermissione ꝓficere posset.
Quȩ mater: filus suis id ñ sine
cessatione impenderet: Quis
ñ uestes. p̃dia. iumentaq sua.
seq ipsum die noctuq laudan¬
do. bona diceret. ut sic ea meli
aut melior efficitur. Si enim
amat aut admiratur. aut ti¬
met id qͦd debet. melior: si aut̃¬
qͦd ñ debet. det̾ior utiq fit. Simi¬
liter in cetis. Quã gͦ pius dñs. qͥ¬
nicħ a nob̃ exigit ut sibi ꝓsit:

Expanded text:
ipsas quoque injurias, similiter ipsas quoque injurias, similiter et gaudia. Vide nunc si id saltem tu ad Deum facias, si non aperte coram eo pro damnis adulterii tui, id est mundi hujus, luges, et prosperis exsultas. quae soli Deo debentur, quia exhibita cuicunque rei nil prosunt, ut cognitio, amor ad favendum,cui exhibentur nil prosint, ostendunt se ei soli degeneri qui nullo eget. Si enim laudari vel cognosci aut admirationi esse prodesset, quis non quotidie mercede conduceret tanquam operarios, qui haec sibi exhiberent assidue, ut sine intermissione proficere posset? Quae mater filiis suis id non sine cessatione impenderet? Quis non vestes, praedia, jumentaque, seipsumque die noctuque bona diceret, ut sic meliora aut melior efficitur. Si autem amat, aut admiratur, aut timet id quod debet, melior; si autem non debet, deterior utique fit. Similiter in caeteris. Quam ergo pius est il a nobis exigit, ut sibi prosit,
Abbreviated transcription (Latin):
de ille aut ille uitio contẽpsit.
eodem tu te contemptũ tanꝗͣ
tu doluisti ablata :i. amore ꝑi¬
turorũ. Beatus. cuiꝰ mens solũmͦ
cognitione ⁊ amore uitatis mo¬
uetur siue afficitur: corpꝰ uͦ ab
ipsa tantũmͦ mente. Ita enim
ncorpus. a sola ueritate mouet᷑.
Si enĩ nullus in mente motus
nͥ ueritatis. nullus in corꝑe nisi
mentis: nullus quoq eẽt nͥ ue¬
ritatis .i. dei. Misericors uindicta.
si sponsus sponsam suã adulte¬
ram deprehendens. ea tantum
subtrahat ei: cũ quib fornica¬
batur. Quã uͦ impudica unue¬
recunda. ẽ. ipsa. si adiniuriam
id accipiat. Nulla alia fere tͥ
causa dolendi nͥ talis .i. de sub¬
tractis fornicationib tuis. Ip¬
si gͦ dolores tui arguunt for¬
nicationes tuas: ita ut ñ sit
opus aliis destibꝰ. Hec solet a
sponsi oculis. quãlibet in ue¬
recunda ⁊umpudica mulier
abscondere. Lacrimas quas ꝓ
dampnis quȩ contingunt ad¬
ultero. ⁊quas ꝓiniuriis ab ad¬
ultero sibi irato illatis fundit:

Expanded text:
te ille aut ille vitio contempsit, eodem tu te contemptum tanquatu doluisti ablata, id est amore perirmis. Beatus, cujus mens solummodo cognitione et amore veritatis movetur sive afficitur, corpus vero ab ipsa tantummodo mente. Ita enim et corpus a sola veritate movetur. Si enim nullus in mente motus nisi veritatis, nullus in corpore nisi mentis, nullus quoque in t nescis. Misericors vindicta, si sponsus, sponsam suam adulteram deprehendens, ea tantum subtrahit ei cum quibus fornicabatur. Quam vero impudica et inverecunda est ipsa, si ad injuriam hoc accipiat! Nulla alia fere tibi est causa dolendi, nisi talis, id est de subtractis fornicationibus tuis. Ipsi ergo dolores tui arguunt fornicationes tuas, ita ut non sit opus aliis testibus. Haec solet a sponsi oculis quamlibet inverecunda et impudica mulier abscondere, lacrymas quas pro damnis quae contingunt adultero, et quas pro injuriis ab adultero, sibi irato, illatis fundit;
Abbreviated transcription (Latin):
computetur. Duo gͦ ꝑficiunt
medicũ. Uoluntas bona. ⁊i ꝑ¬
fecta scientia. Nam ut om̃s
quib curam impendit sanet.
ñ est eius. Non enĩ scire qͥsqͣm
potest: qͥ desꝑabilit̃. uel qui cũ
spe salutis egrotent. Et ideo
omnib adhibenda cura: &
cum omni benignitate tota
in singulis ars exequenda. Sic¬
enim apud patrẽ omniũ non
minus gr̃ȩ ⁊ premii ꝓdefunctiᷤ.
quã ꝓsanis merebimur. Speciȩ¬

Expanded text:
nt. Duo ergo perficiunt medicum: voluntas bona, et perfecta scientia. Nam ut omnes quibus curam impendit sanet, hoc non est ejus. Non enim scire quisquam potest qui desperabiliter, vel qui cum spe salutis aegrotet. Et ideo omnibus adhibenda est cura, et cum omni benignitate, tota in singulis ars exsequenda. Sicenim apud Patrem omnium non minus gratiae et praemii pro defunctis quam pro sanis merebimur. P
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uoluerit amicus. ẽẽ. seculi
huius: inimicus dei constituet᷑
Qui aut̃ diligit uł unã muscã
in hoc mundo. totũ mundũ di¬
ligat necesse. ẽ Cotus enĩ ei quã
diligit rei. necessarius. ẽ Porro
quã diu amor huiꝰ mundi. tam¬
diu inimiciciȩ inter deũ ⁊ hoĩes.
Cum gͦ ab eis te uis diligi: ut
inimici deo fiant uis. Predicas
aut̃ ut quicqͥd. ẽ. creatũ contẽp¬
nant: quatinus deo reconcilient᷑
Nunqͥd gͦ de solũ excepturus es.
dicturusq hominib omnia
contemnite ꝓpter deũ preter
me. ut scilicet nichil sit aliud
qͦd impediat reconciliari hoĩes
tanquam tͥ necessariũ : Aliud
ẽ aut̃ diligere homines inmun¬
do uel ꝓpter mundũ: aliud in
deo. uł ꝓpter dm̃. Aliud cupide:

Expanded text:
im voluerit esse amicus saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui autem diligit vel unam muscam in hoc mundo, totum mundum diligat necesse est. Totus enim ei quam diligit rei necessarius est. Porro quandiu amor hujus mundi, tandiu inimicitiae inter Deum et homines sunt. Cum ergo ab eis te vis diligi, ut inimici Deo fiant vis. Praedicas autem ut quidquid est creatum, contemnatur, quatenus Deo reconcilientur. Nunquid ergo te solum excepturus es, dicturusque hominibus: Omnia contemnite propter Deum praeter me, ut scilicet nil sit aliud quod impediat reconciliari homines tanquam sibi necessarium? Aliud est autem diligere homines in mundo vel propter mundum, aliud in Deo vel propter Deum, aliud cupide
Abbreviated transcription (Latin):
tui. quorũ seruicio ab eorũ pa¬
tre .i. dño deo tuo deputatus es:
quod tu uis. s quod eis ꝓsit agãt
Ce enĩ ad eoꝵ utilitatẽ. non eos
ad tuã uoluntatẽ inclinare
debes: quia ñ ut p̃sis. s ut ꝓsis
eis tͥ commissi sunt: siẽ neger

Expanded text:
tui, quorum servitio ab eorum Patre, id est Domino Deo tuo deputatus es, quod tu vis, sed quod eis prosit agant. Te enim ad eorum utilitatem, non eos ad tuam voluntatem inclinare debes, quia non ut praesis, sed ut prosis eis, tibi commissi sunt, sicut et aeger
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uel uult qđ sibi ꝓsit. Potest gͦ
homo uelle. qͦd sibi aut ñ ꝓsit aut
obsit: Utinam uł semel in tota
uita tua uelis qͦd expedit: sic̃ uo¬
lendum. ẽ. Omisera sors. ñ posse
nolle qͦd obest. Duob modis. cum
duȩ res sunt equales. potest hȩc
auginento: aut sociȩ detrim̃to.
Hoc posteriore mͦ om̃s principes
⁊i potestates seculi aut gaudent.
poris aut animi sui erectione
uel augmento. Heq enĩ aut
corꝑa eorũ aut m̃tes ullomodo¬
iide meliorant᷑. s uident᷑ sibi
ꝓfecisse ⁊ creuisse. quia illi defece¬
runt n decreuerunt. Quod si om
nia ita diminuta. ẽẽnt. ut in
nichilũ redacta ẽẽnt: in quo cres¬
ceret ex hoc anima uł corpꝰ tuũ:

Expanded text:
qui nihil vult quod sibi prosit. Potest ergo homo velle quod sibi aut non prosit, aut obsit? Utinam vel semel in vita tua tota velis quod expedit sicut volendum est! O misera sors, non posse nolle quod obest! Si duae res sunt aequales, potest haec augmento, aut sociae detrimento. Hoc posteriore modo omnes principes et potestates saeculi aut gaudent, id est corporis aut animi sui erectione aut augmento. Neque enim aut corpora eorum, aut mentes ullo modo meliorantur, sed videntur sibi profecisse et crevisse, quia illi defecerunt et decreverunt. Quod si ita omnia diminuta essent, ut in nihilum redacta essent, in quo cresceret ex hoc anima vel corpus tuum?
Abbreviated transcription (Latin):
te reddet. Nulla res debet
uelle amari. tanquã bonum.
nisi quȩ eo ipso qͦd amat᷑. suũ
beatificat amatorem. Nulla aũ
hoc facit. nisi quȩ amatore ñ
ab alio: nec amare aliud. Ertide¬
lissima gͥ res.ẽ. quȩ uult ut qͥs
in ea intentionẽ suã ⁊ affectũ
n spem constituat: cũ ipsa ei ꝓ.¬
desse ñ possit. Hȩc faciunt de¬
mones: qui ꝓdei seruicio. suo
uolunt homines occupari.
Clama gͥ tu amatorib tuis.
Cessate iam nẽ miseri me ad¬
mirari. reuereri. uł quolibet
honorare mͦ. qm̃ ego miser
nec mͥ nec uob̾ auxiliũ ullũ
ferre possum. immo ur̃o egeo.¬
grãs meruit. quas musce. qr
pulices. tuũ sugentes sangui¬

Expanded text:
tria. Nulla res debet velle amari tanquam bonum, nisi quae eo ipso quod amatur, suum beatificat amatorem. Nulla autem hoc facit, nisi quae amatore non amari nec amare aliud. Crudelissima igitur res est, quae vult ut quis in ea intentionem suam et affectum et spem constituat, cum ipsa ei prodesse non possit. Hoc faciunt daemones, qui pro Dei servitio, suo volunt homines occupari. Clama igitur tu amatoribus tuis: Cessate jam, miseri, nunc me admirari, revereri, vel quolibet honorare modo, quoniam ego miser nec mihi nec vobis auxilium ullum ferre possum, imo ego egeogratias meruit quas muscae et pulices, tuum sugentes sangui
Abbreviated transcription (Latin):
Ablactare amodo ab istis corpo¬
rũ formis. pudeat te ñ posse eẽ
sine istis. Et quia ista uelis no
cede aut gr̃a. qͦd ȩtiã ñ sine
magno supplicio quandoq fac¬
turus es. Numqͥd enĩ ⁊si nullꝰ
auferat. ñ es hanc uitã omĩa
quȩ adillã ꝑtinent contẽpturus:
Ecce habeto omnia. Nũqͥd ñ
es his omĩb quandoq caritu¬
rus. Fac gͦ.mͦ. quod tẽ facturus
es quando omnia amiseris:
idẽ. disce. eẽ. sine istis. disce inu̾e

Expanded text:
Ablactare amodo ab istis corporum formis, pudeat te non posse esse sine istis. Et quia ista, velis nocede aut gratia, quod etiam non sine magno supplicio quandoque facturus es. Nunquid enim, et si nullus auferat, non es hanc vitam, et omnia quae ad illam pertinent contempturus? Ecce habeto omnia; nunquid non es his omnibus quandoque cariturus? Fac ergo modo quod facturus es quando omnia amiseris, id est, disce esse sine istis, disce vivere
Abbreviated transcription (Latin):
impressis admiratione. & amore
qui cultus soli deo debetur
succumbis. in aliquo angulo
domus seu sculpta seu picta.
admiratione uł amore seu cor-¬
poris inclinatione uenerare¬
ris. Et in notesceret popło. qͥd
de te faceret: Emendationẽ¬
p̃cedit uituꝑatio. Non enim
libet mutare. nisi quod displi¬
cet. Quia gͦ semꝑ indiges mu¬
tari: semꝑ indiges tͥ displicere.

Expanded text:
impressis admiratione et amore, qui cultus soli Deo debetur, succumbis in aliquo angulo domus, seu sculpta, seu picta, admiratione seu amore, seu corporis inclinatione venerareris, et innotesceret populo, quid de te faceret? Muliepraecedit vituperatio Non enim libet mutare nisi quod displicet. Quia ergo semper indiges mutari, semper indiges tibi displicere.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nisi diaboli ueraciter locũ
tenet. qui modis omĩb hȩc ab
hominib conatur extorquere:
Itaq fere om̃s querele hominũ
in eo sunt: qͦd scilicet aut ꝑeunt
aut auferunt᷑ eis dii eorũ .i. cre¬
ature. quib hc̃ uerũ ⁊ diuinũ
exhibebant cultũ: siue qͦd eis
talis ñ exhibetur cultus. Uide
gͦ: quantũ adhuc in de atq m
toto mundo regnet ydolatria.

Expanded text:
cujus, nisi diaboli veraciter locum tenet, qui modis omnibus haec ab hominibus conatur extorquere? Itaque omnes quaerelae hominum in hoc sunt quod scilicet aut pereunt, aut auferuntur eis dii eorum, id est creaturae, quibus hunc verum et divinum exhibebant cultum, sive quod talis eis non exhibetur cultus. Vide ergo quantum adhuc in te, et in toto mundo regnet idololatria.
Abbreviated transcription (Latin):
Uere colit deum ille solũmͦ. qui
ineum uere intendit: cũ ueri
timoris uel amoris. honoris uł
reuerentie. atq admirationis af¬
fectu. Nic enĩ solus. cultus uerus
⁊ ꝑfectus. Qui gͦ hec alicui rei

Expanded text:
ere colit Deum ille solummodo qui in eum vere intendit, eum vero timoris, vel amoris, honoris vel reverentiae atque admirationis affectu. Hic enim solus cultus verus et perfectus. Quicunque ergo alicui rei