comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matus pp̃ ħ in id ip̃m. nec enim Itadtim est. quod ab
uuo umpitur et ab alto ꝯsũmatur. duo suia ꝑladii
q̃ uuituũ a se mendicant auxiliũ. atq adiuinte ẽ unes
uñ si ab alto suppletur altu̾e̾ insu fliciẽtia. non uidetur
Duxlex contricio ut punitio cõbiata. Nã ⁊ illi qui ad
moilis es patibulum sunt da pnati. inxta inaghentiense

Expanded text:
s in idipsum; nec enim iteratum videtur, quod ab uno incipitur, et ab altero consummatur. Duo sunt gladii, qui mutuum a se mendicant auxilium, atque ad invicem sue si ab altero suppletur alterius insufficientia, non videtur duplex contritio, aut punitio combinata. Nam et illi, qui ad mortis patibulum sunt damnandi, juxta Moguntinense
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾itus. huic heres aliõnus excipitͦ. illit̃ ꝑpetua
sollicitudo. antextus ixtlarum. dotis exprobiacio affinũ
in lhe sauris distributis pouus ꝙͣ retentis die qͣ decessit
leg̃o Sixisse leuicio sr̃i suo. inchil sibi de fuisse ad
xleuã felicitatẽ: si defusset uxxx. leuntio querenti
cam̃ respondet. scuĩt ħ omnes mariti teste ieromimo.
Aurtolus tephrastuaẽ in libro de imptus q̃rit an uir
sapiens ducat. uxxre. et cumo diffuisset si pulchͣ eei.
si uene morata. si honefas parentibus. si ip̃e sanus
et Suos. sic sapientem posse duc̾e̾. Itatim insert .ħ.¬
uestes. aurũ. gẽne. sum pt. ancille supellex uaria.

Expanded text:
interitus, illic heres alienus excipiet, illic perpetua solicitudo, contextus querelarum, dotis exprobratio, affiniuin thesauris, distributis potius quam retentis, die qua decessit, legitur dixisse Leontio fratri suo, nihil sibi defuisse ad plenam felicitatem, si defuisset uxor Leontio autem quaerenti causam, respondit: « Sciunt hoc omnes mariti. » Teste Hieronymo, Aurelius Theophrastus in libro De nuptiis quaerit an vir sapiens ducat uxorem; et cum definisset, si pulchra esset, si bene morata, si honestis parentibus, si ipse sanus ac dives, sic sapientem posse ducere, statim infertuestes, aurum, gemmae, sumptus, ancillae, supellex uaria,
Abbreviated transcription (Latin):
est eui. si quid suꝑest mitli uite. Nam neq diuitib
contingunt pandiã solis. nec uixit male quĩ natut
moriens q fefelat. Nichil proisus heo poe̾t̾ pat̾roniũ
menmi. illud q totum largior et distbuo in parentes.
auarior forte futs aut largior si fartuna clementior
arrideꝵ... auuldebit equidem dñodante. ⁊ ĩ caput luũ
sutus simpltẽ smpplantasti. Iamiq tibi de bite uleionis
uitissitudinem rependissem. s pro ni̾mo michi licet
magnnt sic̾i in oculie tuis adu̾sus uilem et abiectũ.
expete̾ ulcionem. Campe miiti ẜꝑ ⁊ inf̾irmi ẽ ad¬

Expanded text:
rest aevi, si quid superest mihi vitae. Nam neque divitibus contingunt gaudia solis, Nec vixit male, qui natus moriensque fefellit. Nihil prorsus habeo praeter patrimonium meum, illudque totum largior et distribuo in parentes; avarior forte futurus, aut largior, si fortuna clementior arrideret. Arridebit equidem, Domino dante, et in caput tuum sutus simplicem supplantasti. Jamque tibi debitae ultionis vicissitudinem rependissem, sed pro minimo mihi est, licet magnus sis in oculis tuis, adversus vilem et abjectum expetere ultionem.
Abbreviated transcription (Latin):
aocham dñi manũ tem̾itatis erexit. Maria ꝑtussa ẽ lepͣ.
uiuos. quia coutra moysem ⁊ aaro se in sõbiã eregerũ.
complices etiã eoꝵ penal flamima abussit. Exarsit .ii. igͦs
de testabilior est in ꝓlessore humulilalis. Ꝙx .ii. iũbigo ẽ
in ferro. ꝙ in ueste tinea. ꝙ fel in lacte ꝙ uenenũ in
melle. H est suꝑbiã in habitu monachali. putatis in
susceptione mibrt sandalioꝵ ⁊ auule nr̃i mouasterii
Dignitatẽ pli̾u̾iũ ꝓmonisso. In hũs tñ inchil uideo. iise
Iuobediẽtie malũ semnariũ sdĩ timorõ elanoma. ⁊
iuperbie uentum. Du ꝑbia nacionte celestis est. Remꝑ in
altum intiti ut granus cadat. hodiẽ in clausiris imita¬
tores ac sequates suos iuenit primius filius suꝑbre. ille
lucifer. aui porius tenebrifer. qui sͥ sedẽ destinabat in la¬
teribus a quilonis. atq silaudinem altissum usurpabat
ubi ⁊ in quo laborauãt miser qui iamsedere ⁊ ꝯue scẽ dispo¬
nebat: Oumnes alii mttebantur in ministium deuoti et

Expanded text:
arcam Domini manus temeritatis erexit. Maria percussa est lepvivos, quia contra Moysen et Aaron se in superbiam erexerunt. Complices etiam eorum poenalis flamma combussit; exarsit enim ignisdetestabilior est in professore humilitatis. Quod enim rubigo est in ferro, quod in veste tinea, quod fel in lacte, quod venenum in melle, hoc est superbia in habitu monachali. Putatis in susceptione mitrae, sandaliorum et annuli vestri monasterii dignitatem plurimum promovisse; in his tamen nihil video, nisi inobedientiae malum, seminarium odii, tumorem elationis, et superbiae ventum. Superbia natione coelestis est, semper in altum nititur, ut gravius cadat. Hodie autem in claustris imitatores ac sequaces suos invenit primus filius superbiae, ille Lucifer, aut potius tenebrifer, qui sibi sedem destinabat in lateribus aquilonis, atque sibi similitudinem Altissimi usurpabat. Ubi, et in quo laboraverat miser, qui jam sedere, et quiescere disponebat? Omnes alii mittebantur in ministerium, devoti et
Abbreviated transcription (Latin):
et mit̾ reueosus est ad uouutũ. ⁊ pene quã rassd
est yimemor. adultam quã abiẽtãt ad tofordianes
reuocault amplexus. santiꝰ enitat dicit poeta pug¬
nam yladiator. ⁊ dem ĩmemor antiquis uulun
aoma capit. Qui post naufragũi modo stagia la¬
tus qz tuuebat. equoreas itm̃ remig̾e temptãt aqͣs
Remibis dospero de correctiont illu̾eo qui focte enitu¬
dabiliõr exit. si usq ad satietate᷑ suo attito . eli
Curando fiꝰ quedam maiora uidenuut uuluã. ⁊̃ melis
non tetigisse fuit. Uuluiẽ ħ geunt est. qd tic̃ sanatĩ
uo fite nor ꝯlrectari tucins esse puto. uidet . ã.¬

Expanded text:
et nunc reversus est ad vomitum; et poenae, quam passus est, immemor, adulteram quam abjecerat ad extraordinarios revocavit amplexus. Saucius evitat, dicit poeta, pugnas gladiator, et idem Immemor antiqui vulneris arma capit. Qui post naufragium modo stagna lacusque timebat, Aequoreas iterum remige tentat aquas. Penitus despero de correctione illius, qui forte emendabilior erit, si usque ad satietatem suo arbitrio reliCurando fieri quedam maiora videmus Vulnera, que melius non tetigisse fuit. Vulneris hoc genus est, quod, cum sanabile non sit, Non contrectari tucius esse puto›. De c
Abbreviated transcription (Latin):
et cautius negociari. Quis telim lois nõ mis¬
teat et mare celo credendum est de leui posse a tige
quicquid coĩs usue ab horret. ꝯequid nat̾a ꝓhibuit
is̃ qui muliebrẽ sexum a pu̾tiã de testalus c̃ quĩ in
eiue ittnomĩnã semꝑ lingnã detractionis armanit. nñt
in foutã quam semꝑ eutauãt cetidit. et qui in sĩbiã
laqueis mulie xibuier alligant Gandeant itaq nii¬
lieres qr de psecutore suo lumphauere felicit. captꝰ
est lupus ab ombus. ⁊ a gallina sumlici p̃hensã
est uul pis astucia. ꝑditissime hom̃ q̃ te mcantauit

Expanded text:
et cautius negotiari. Quis coelum terris non misceat, et mare coelo? Credendum est de levi posse contingere, quidquid communis usus abhorret quidquid natura prohibuit? Is, qui muliebrem sexum a pueritia detestatus est, qui in ejus ignominiam semper detractionis linguam armavit, nunc in foveam, quam semper evitarat, cecidit; et qui in superbia jugulum laqueis muliebribus illigavit. Gaudeant itaque mulieres, quia de persecutore suo triumphavere feliciter. Captus est lupus ab ovibus, et a gallina simplici deprehensa est vulpis astutia. Perditissime hominum, quae te incantavit
Abbreviated transcription (Latin):
nam salis eqͣmiã fero dispendue quod mitl / hostis
ꝓmuraut ouultus. feagrantior equo non d dolor es̃
uiti. nec uulue̾ maior. adhuc re tiueo spei magne se¬
lacium. net sic mea fata xmũtus. ut nequc̃a rele¬
uare caput. sors equa mertutes. respicit. suꝑ omĩa
de fiderabilia iuta illud erat precipnũ. utin ferra
natiuitatis mer aliquod beneficiũ optinerẽ. qr nestio

Expanded text:
dispendium, quod mihi hostis procuravit occultus. Flagrantior aequo, Non debet dolor esse viri, nec vulnere major. Adhuc retineo spei magnae solatium: Nec sic mea fata premuntur, Ut nequeam relevare caput: sors aequa merentes Respicit. Super omnia desiderabilia mea erat praecipuum, ut in terra nativita
Abbreviated transcription (Latin):
At possideanne in argento entnos. ⁊ quisquilias srmnẽti:
uendamni: si tenebrestẽ uoe faciã in dic lumnis. et
festuutates uras conuertaui in luctum dicit dus. Cõmo¬
uebunitur cardines ⁊ supliminaria. auaritĩa .n. in ca¬
pite om̃ium. et usq ad nouissuñ ꝑtutiã eos gladio.
Gladine equidẽ dñi. bisatutus te p̾sul exp̃tat. ui fie¬

Expanded text:
quilias frumenti vendamus. Sed tenebrescere vos faciam in die luminis, et festivitates vestras convertam in luctum, dicit Dominus: commovebuntur cardines et superluminaria. Avaritia enim in capite omnium, et usque ad novissimum percutiam eos gladio. Gladius equidem Domini bis acutus te, praesul, exspectat, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tũtaris in terrã. leua q̃ls otulos fuos et uide. ⁊ suspice
lumen celi. Cogita quia de t̾ra exempti sunt cuinci dei.
quorũ comĩsacio in celis est. In hac habitatione t̾reua
nchil ẽ insi labor ⁊ delor. ⁊ q̃dã ymago miferie d̃seruał.
in uita et opibus tuis. tota fere facies infenu depĩgit᷑
Met emm deest libi unda tantali titii iecuro rota
yxiomis uena uelidũi saxum si si phu dũ ñ diu̾icias
exurisi dum sollicitudinib auxiaris. dũ cupiditate
torqueris. dũ ad illicita raperis. dimi in saccũ ꝑlusum
congregas i dũ congregando diuicias labore ꝯtinmo ⁊ suꝑ¬
uatuo te affugis a Qiia egre audie ystorias fabulosa
mt̾sero is et de fabularum gentiliũ moralitate. ꝯu̾q
forma erudicione elitit . qm̃ fae est et ab hoste doteri.

Expanded text:
revertaris. Leva, quaeso, oculos tuos, et vide, et suspice lumen coeli; cogita, quia de terra exempti sunt amici Dei, quorum conversatio in coelis est. In hac habitatione terrena nihil est nisi labor et dolor, et quaedam imago miseriae infernalis. In vita et operibus tuis, tota fere facies inferni depingitur. Nec enim deest tibi unda Tantali, Tityi jecur, rota Ixionis, urna Belidum, saxum Sisyphi, dum inter divitias esuris, dum sollicitudinibus anxiaris, dum cupiditate torqueris, dum ad illicita raperis. dum in saccum pertusum congregas, dum congregando divitias labore continuo et supervacuo te affligis. Quia aegre audis historias, fabulosa intersero; sed et de fabularum gentilium moralitate quandoque forma eruditionis elicitur quoniam fas est et ab hoste doceri.
Abbreviated transcription (Latin):
ac sltut talpa capta otulis libioris aens bñsiciũ non
admictia. amidi lumẽ esse debuae. fi si lumẽ tuũ tenebre
facte sua tue tenebre quante erunt lumen celi uidere
uon potes. qui infixus es in lumo ꝓfundi. et ꝯglutinatꝰ
est in terra uenterlius striptum ÷ qr otli saprẽtis in
capite eius semꝑ. oculi aͥ stulti sin fiibus ẽreitrã sapiss

Expanded text:
neficium non admittis. Mundi lumen esse debueras, sed si lumen tuum tenebrae factae sunt, tuae tenebrae quantae erunt? lumen coeli videre non potes; quia infixus es in limo profundi, et conglutinatus est in terra venter tuus. Scriptum est quia oculi sapientis in capite ejus sem
Abbreviated transcription (Latin):
sepulthri. Nomen nr̃m diut̾more memoria ꝯmendiltẽ
reddent. tragedia nra de flaura ⁊ mario ꝟsq de pulite
⁊ musta Eomedia ur̃a de alda. sermones ur̃i ac teo¬
logitẽ facultatis oꝑa. que utmã diffufi̾s eeui at celebuꝰ
publitata. plus honoris atireuit uobis ex urĩs operibus.
ꝙͣ ex .iiiiͦ . abbacus. Spes oudẽ auti de ceperat uos. uĩ
et quidã nrãrtum siculas opes uite ꝯꝑa uauere di spendio.
contessit. Cũ .i. erpes estioiuenꝰ qui uulgo luput dr̃.
femur tuis enormĩter occupasset. onnãin eo medicoꝵ
brachia regie et in cetu principum t̾riustautiũ ⁊ plã¬
gentium sp̃m exalauit. Ex ueridita ⁊̃ cõmeaiutũ relatõe

Expanded text:
sepulcri. Nomen vestrum diuturniore memoria commendabile reddent tragoedia vestra de Flaura et Marco, versus de pulice et musca, comoedia vestra de alda, sermones vestri, elogicae facultatis opera, quae utinam diffusius essent ac celebrius publicata! Plus honoris accrevit vobis ex vestris operibus, quam ex quatuor abbatiis. Species quidem auri deceperat vos; unde et quidam nostratum Siculas opes vitae comparavere dispendio. concessit; cum enim herpes estiomenus, qui vulgo lupus dicitur, femur ejus enormiter occupasset, omnia in eo medicorum brachia regis et in coetu principum circumstantium et plangentium spiritum exhalavit. Veridica etiam commeantium re
Abbreviated transcription (Latin):
cas a uobis potenter extorquent. adu̾sus eos de beretis
insiroge̾. non adu̾sus clericos aut eccliãs clericoꝵ de¬
ueretis recolẽ uos qũq fuisst elitos. atq sac̾iẽ ta salu¬
tis in eorum ecclesus ptepisse. s matrẽ suã iuꝑa necat¬

Expanded text:
eas a vobis potenter extorquent. Adversus eos deberetis eas a vobis potenter extorquent. Adversus eos deberetis insurgere, non adversus clericos, aut ecclesias clericorum; deberetis recolere vos quandoque fuisse clericos, atque sacramenta salutis in eorum ecclesiis percepisse. Sed et Christiana
Abbreviated transcription (Latin):
bnta funt egentiũ ammarim. ⁊ que est h̃ ĩiuriosa
ĩmur̃tas. ut exempti Illiẽ a decimarum solutiõne
uolute sunt. qͣue in hoc ꝑrclitatur ius alieuũ. nam
ad uos terre inxta ꝯmunt᷑ e quitate cum sus onẽ
traunsrẽrunt. Ut quid in alieuã Inuoiã terras et
nut̾ienta ur̃ã pouilegiari facitis ut aufãtis qd alĩ¬
enum est: Nimoriud abel de nut̾mentis fuiẽ dñm nõ
respexit. Nunouit Iustiores estis primo or̃um iui̾to
ut uos contra dei Iiustitiã erigatis : por ꝓtham pr̃e¬
ripit duc̃c decimas inferri in honore suũ. uos ab eiꝰ
horreo Iubetis auferri. hr̃ initicia diuine legis. ut
in lenitarum sortẽ d cedant decime. uñ ⁊ iusticie
dei mainfeste resifat qui mimstris eccłĩe maitus
due De cimations auferie. Saue ex hus ⁊ ꝯfildez
taretis obediencie Ingum. Milites galliarum sibi ius
decimacionis usurpant nec uris p̾ruulegiis defeũtes

Expanded text:
ibuta sunt egentium animarum. Et quae est haec injuriosa ibuta sunt egentium animarum. Et quae est haec injuriosa immunitas, ut exempti sitis a decimarum solutione,quare in hoc periclitatur alienum jus? nam ad vos terrae juxta communem opinionem cum suo onere transierunt. Utquid in alienam injuriam terras et nutrimenta vestra privilegiari facitis, ut auferatis quod alienum est? Nunquid Abel de nutrimentis suis Dominum non respexit? nunquid justiores estis primo omnium justo? ut vos contra Dei justitiam erigatis? Per prophetam praecepit Dominus decimas inferri in horreum suum; vos ab ejus horreo jubetis auferri. Habet justitia divinae legis, ut in Levitarum sortem cedant decimae; unde et justitiae Dei manifeste resistit, qui ministris ecclesiae nititur jus decimationtaretis obedientiae jugum. Milites Galliarum sibi jus decimationis usurpant, nec vestris privilegiis deferentes,
Abbreviated transcription (Latin):
tuuili furtum Imgbius diffunt᷑. Nemine p̃donem no-¬
tauint aut furem. sz uerenur ne nram sugillet opi¬
monem st rem concupistis aut rapitis alienã. Una ⁊¬
orum uox ẽ. qr cist̾tiensis ordiuis ꝓfessores tanto difi¬
ferentius pre cetis lom̃phales sc̃itatis titulos refu̾ĩt
ꝙͣto expressius regilionie aplĩte uestigus inheserũt.¬
insd cum in tenuctate ciborum in asꝑitate uestur. in
uigilu̾e in ꝯfessionibus. in discipluris. in psalius. ĩ
lumilitate hospitalitate obediencia. caritate. ⁊ cetie
quibus fruitus uite seminatur an terrs. dex̾matis
uõẽ gloriose opinome facie decolorãt. et que est ista
.sed ad dicendum murmur uiiiu̾sale ⁊ cõis humonia
nos compellunt. Uota et lugue oĩum in ur̃e sc̃ĩtatis
p̃conũ lagarent᷑. insi rapetis quod abienũ est. niii
monachis et cleritis decimas anferrelis. ħ est ꝯuĩttio
quid̃s et dictio satiẽ modita. si que uitã uram nõ mo-¬
dice dehontstat. Destimonio iatre pagine decime ta¬

Expanded text:
itur. Neminem praedonem vocamus, aut furem, sed veremur, ne vestram suggillet opinionem, si rem concupiscitis, aut rapitis alienam. Una omnium vox est, quia Cisterciensis ordinis professores, tanto differentius prae caeteris triumphales sanctitatis titulos referent, quanto expressius religionis apostolicae vestigiis inhaeserunt; cum in tenuitate ciborum, in asperitate vestium, in vigiliis, in confessionibus, in disciplinis, in psalmis, in humilitate, hospitalitate, obedientia, charitate et caeteris, quibus fructus vitae seminatur in terris, deprimatis vestrae gloriosae opinionis faciem decolorat. Et quae est ista sed ad dicendum murmur universale et communis querimonia nos compellunt. Vota et linguae omnium in vestrae sanctitatis praeconium laxarentur, nisi raperetis quod alienum est, nisi monachis et clericis decimas auferretis. Haec est conjunctio quaedam, et dictio satis modica, sed quae vitam vestram non modice dehonestat. Testimonio sacrae paginae, decimae tr
Abbreviated transcription (Latin):
talis mee ꝯsiliũ reiedis insiguibus qut ꝓpensior diũ
pb grã eobis indulserat . nurd matinẽsis monpisteris
in eũs mamibus resignastia. Nobilis st magnamii
urdis ẽ tontĩ emiolimieli digntatẽ ioliuqũt ad tuiꝰ
⁊acquisitionẽ pliu̾tos aupia sollititabat ãbitio. honora¬
bilior est in uotis ꝯfẽptua honoris. ꝙ illu̾is adeptio.
acquisunshe .i. fortumne sunt. fortitudimns ꝯtempsesse
uenari honrres. congregare Dinitias ⁊ iners quereꝰ
a̾ uirtutum titulus ẽi triũphare de setuli pomꝑa. nu̾di¬
qr duntus exultatis. Ie in pauꝑtate sola dinitẽ repie¬
Nam postꝙͣ de pautis pauib. uii. milia hõm defetãt

Expanded text:
tatis meae consilium, rejectis insignibus, quae profusior Domini papae gratia vobis indulserat, curam Matinensis monasterii sponte in ejus manibus resignastis. Nobilis et magnanimi cordis est tanti emolumenti dignitatem relinquere, ad cujus acquisitionem plurimos anxia sollicitabat ambitio. Honorabilior autem est in vobis contemptus honoris, quam illius adeptio; acquisisse enim fortunae fuit, fortitudinis contempsisse. Venari honores, congregare divitias, et in eis quaereautem virtutum titulus est, triumphare de saeculi pompa, mundique divitiis conculcatis se in paupertate sola divitem repuNam, postquam de paucis panibus quinque mi
Abbreviated transcription (Latin):
pannũ nobilem porius ꝙ felicẽ. quam si ꝯͥs actendat
quãtie sollicitu dimbur et ꝑiculiẽ et miserus sit refertꝰ.
netin luto iacentẽ tollet. iste angiã ⁊ occulta diuilid̃
etatum aculeis pungeñtur. nñꝙͣ spmis eas duĩ ꝯparaiss.
dies urõt. felicitati ur̃o non ꝑctũ regum ꝓlic̃ ꝯparari.
quas in opibur expendistie. Melior erit a moeb dies una
uas ꝑditũ. nã illa regio inrernalis h̃ deuorat hr̃tatores
suos. uiiĩi faciebat reditũ desperari. Nunt d ꝑgracian¬
naluiũ aerẽ et unia blesenna bibilis nu surilia. sdco
tenusset dincius. more sus uuũ aspidum porrexisset.
Miodo fĩ in sepulchio iaceretis matmoreo ubi ad mau̾ra

Expanded text:
m si quis attendat, quantis sollicitudinibus et periculis, et miseriis sit refertus, nec in luto jacentem tollet! » Iste anxia et occulta divitum etatum aculeis pungerent, nunquam spinis eas Dominus comparasset. dies vestros, felicitati vestrae non poterit regum gloria comparari. quos in operibus expendisti. Melior erit amodo dies una ivas perditum. Nam illa regio infernalis, quae devorat habitatores suos, vestrum faciebat reditum desperari, nunc anativum aerem, et vina Blesensia bibitis, cui Sicilia, si vos tenuisset diutius, more suo vinum aspidum porrexisset. Modo, frater, in sepulcro jaceretis marmoreo; ubi ad ina
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uos ipt̃ cum eo. multiq alni me de Siu̾sig mat̾ut tribus ⁊¬
dictare st xtoribus. ⁊ uniustiiisq calanmo festmãti satiplie¬
⁊ qd. de solo ulio tesare stribrtur h̃xtã eplam̃ dictare /s
stribe̾. Q si alitui res Ista in dubiũ ueruti facto q̃so exid¬
⁊ d̃re nr̃ couificiue intumestat. uerum sicut plenã uẽto
uesiula de timuestit si acu modita ꝓforet ͦ. sic uno ucdulo
De follibus imꝑiti gurturie uentim loguatitatiẽ exrutiã.
umplebo faciẽ euis ighomiĩa. Nam i eo ad plenũ materiã
rgnomĩmose ꝯfusiout exuba̾t. Cũ sit sotratic̃is notissina
fossa tuedit. Si opustula mea in mamite enuli quͣꝙ
sunstro Deuolucõtur euentu. bona inquit ħ eeiut̃ t autto¬
utates quas ille ꝯpilauit sederent ꝯpetentius. aut matĩ
responderẽt. Sit in striptie uetin plerumq destbit uudia
en ueuenosa malitia detrattorum. felix ⁊ nato felro ⁊
ꝯugo prothent. ⁊ tui si demas ingulati cimmua phort.¬

Expanded text:
 vos ipse cum eo, multique alii me de diversis materiis tribus dictare scriptoribus, et uniuscujusque calamo festinanti satid de solo Julio Caesare scribitur, quartam epistolam dictare et scribere. Quod si alicui res ista in dubium venerit, facti, quaeso, expeer Cornificius intumescat. Verum sicut plena vento vesicula detumescit, si acu modica perforetur, sic uno verbulo de follibus imperiti gutturis ventum loquacitatis excutiam. Implebo faciem ejus ignominia; nam in eo ad plenum materia ignominiosae confusionis exuberat: Cum sit Socraticis notissima fossa cinaedis. Si opuscula mea in manu aemuli quandoque sinistro devolvantur eventu; bona, inquit, haec essent, si auctoritates, quas ipse adaptat, sederent competentius, aut materiae responderent. Si in scriptis veterum plerumque describitur invidia et venenosa malitia detractorum. Felix et nato, felix et conjuge Peleus, Et cui, si demas jugulati crimina Pho
Abbreviated transcription (Latin):
in tã lucilii. Ecce quomoͦ ĩrudĩa mel intoꝵitat. ⁊ dũ Lex¬
aliena uirtute torquet᷑ uonũ quod apudst nõ inuer̃t.
malitiose de pͣuat. porro qd martialis suo imp̾cat᷑ i̾uido.¬
hec imp̃tor meo. Qui dutis uultus ⁊ nen legis ista libeut
umbus Iuindeas. iuide nemo f.¬

Expanded text:
in causa Lucilii. Ecce quomodo invidia mel intoxicat, et dum aliena virtute torquetur, bonum quod apud se non invenit malitiose depravat. Ohoc imprecor meo: Qui ducis vultus, et non legis ista libenter Omnibus invideas, invide, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
amplius ĩtumuerunt adu̾sus stiam̃ dei. fãto grauꝰ
deient eos dñs dum alleuarentur. Non est cõsilat
aduo̾sus stiam̃ dei. frustra decurrit᷑ ad mumitiones
et cunees armatoꝵ. dñs est qui iudicat reges terie¬
et quĩ aufert spũr printipuum. et nõ est qui de manui eiꝰ

Expanded text:
uerunt adversus scientiam Dei, tanto gravius dejecit eos, dum allevarentur. Non est consilium adversus sapientiam Dei. Frustra curritur ad munitiones et cuneos armatorum. Dominus est, qui judicat reges terrae; qui aufert spiritum principum, et non est qui de manu sua
Abbreviated transcription (Latin):
balneorum urescuis. eque ferens ĩmoias feigoris et
caloris. ⁊udie in tausis. Iumilex in aictibus. tibo modãciore
contentus. qui non erubestit fos sã duc̾e̾. raꝑe ag¬
peres. ferre la yides et cemẽtum. lignorum qr malr̃
ꝯporlare. Ideo teste eodẽ actore romana iumẽtꝰ qͦndã
abluebrat in tybrum fudorẽ. quem tuoiu ues exotitio
campefer̃ collererat. Nec nmꝰ baluxa ꝙ esfeminaltes
aquas sarmatis ablxruebat. si et in temporib iuditũ
ieroboal suit pedeon ut figturaliũ nusti̾a taceantur.
dnõ mandante prolzibrtut es̃t in multitudine delitata.
atq in ex̾citata ⁊ tumda medianttis ortre. Cũ
clamaret gedeon tunitiẽ audientibus qui fotmtblosꝙ
est s tniudus eeũtatur. recesserunt ab eo uigniti ⁊ diio
in seli sua uelut canee lambeu̾a. ⁊ festmãtes aqua
ad eos mcuni prorceñi. Illiẽ prorsus abietis. qui se
ad silendum flexo poplite intlmabant. In trescelis

Expanded text:
balneorum nescius, aeque ferens frigoris injurias et balneorum nescius, aeque ferens frigoris injurias et caloris, rudis in causis, simplex in actibus, cibo moderatiore contentus; qui non erubescit fossam ducere, reparare aggeres, ferre lapides et caementum, lignorumque materiam comportare. Ideo, teste eodem auctore, Romana juventus quondam abluebat in Tiberi sudorem, quem cursu vel exercitio campestri collegerat: nec minus balnea, quam effeminatrices aquas Salmacis abhorrebat. Sed etiam in temporibus Judicum Jerobaal sive Gedeon, ut figuralium mysteria taceantur, Domino mandante, prohibitus est in multitudine delicata atque inexercitata et timida Madianitis occurrere. Cumque clamaret Gedeon, cunctis audientibus: Qui formidolosus est et timidus, revertatur , recesserunt ab eo viginti et duo in siti sua velut canes lamberent, et festinantius aquam ad os mitterent: illis prorsus abjectis, qui se ad bibendum flexo poplite inclinabant. In trecentis
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ et senatus ac populus romaunt otĩo ⁊ ꝯ̾eti uacare
ceperunt. qui qũq in remotissumt nacionib. hostiles
infultus modico agg̾e ꝓpulsabant. supnemẽte cesarea
pauritate. reliquerunt p̾sidia fortissime Urbis. ⁊ ĩ
sola fuga c̃ fiduciã posuerunt. S ei hoc p̃cipne cesaris
extitabat audatiã. qr res ei erat adu̾sus ociosum mi¬
litem dutẽ qr emuĩtum. ⁊ qui longa pate dedistal̾ dit̃.
de fert brogus pompeuis qr nouissimꝰ rex assiriorum
sardema pasilus ꝓpter ocũ ⁊ mollitrẽ. ite a regali
solio turpiter est derectus. Quid romanos extulit
aut unde habuerunt suꝑ omnes pepulos p̾ncipatũr
nomen eis et glam adquisut armorum usir. et
epotitacio płiorum uegeti. renati. ⁊ tenati testmõis
nntilis est oĩo milicie nutritus ten̾e̾. ⁊ deliti̾s as¬
fuetus. Sum ai̾ censet ulus aptiorem. qui sub diuo
et sole. ⁊ nut̾tur laborie paciens. ubre ne gligens.

Expanded text:
ipse, et senatus, ac populus Romanus otio et quieti vacare ipse, et senatus, ac populus Romanus otio et quieti vacare coeperunt, qui quandoque in remotissimis nationibus hostiles insultus modico agmine propulsabant, superveniente Caesarea paucitate reliquerunt praesidia fortissimae urbis, et in sola fuga sibi fiduciam posuerunt. Sed et hoc praecipue Caesaris excitabat audaciam, quia res ei erat adversus otiosum militem, ducemque emeritum, et qui longa pace dedicerat ducem. Refert Trogus Pompeius, quod novissimus rex Assyriorum Sardanapalus propter otium et mollitiem vitae a regali solio turpiter est dejectus. Quid Romanos extulit? aut unde habuerunt super omnes populus principatum? nomen eis et gloriam acquisivit armorum usus et exercitatio praeliorum. Vegetii Renati testimonio inutilis est omnino militiae nutritus tenere, et deliciis assuetus; eum autem censet praeliis aptiorem, qui sub divo et sole nutritur, laboris patiens, umbrae negligens,
Abbreviated transcription (Latin):
Iinmuitos touris uires suas extertere debuant. in polib
⁊ ebrietatibus pugnãt. uaccuit otio. martent crapula.
uitt̃ q degenem̾ in Inmiũditius tran sigentes nemen
officiũ nilirit de houestant. nichil dã pualliũs᷑ est ñ
milite ꝙr oñi. ꝓ quod usus a rmorum dedistit᷑: nultur
unsillamintas. uites falistunt. obrepit inhercia. et ad
ĩmũdicie adus anmꝰ ormupatur. Ĩdeo publius uasita
tum egrenitũ in ꝓberumt reger. lucet usu classiũ non
egeret. netũ miles corrumpetur desidia uel pomi¬
licentiam suꝑbuet. Naues e dificare institut. legit᷑
eraiauus imꝑator. mililes suos quoties uercabant a
plue ex̾tuisse in t̾su. in saltu. in usu natadi in studio ce¬
sim et punctim feriendr. mittendi qz lapides manu uel
fuda. ⁊ missilia iatiendi. eos adomt modos euudieus
quibus bellum sustueri Debeat aut in ferri. De magno
ponpeio resert salustuis ꝙ cum a latbus sallu cũ uelotib
nr fu. mm ualidis uecte fal certabat. Uermitũ ex quo

Expanded text:
isti vires suas exercere debuerant, potibus et ebrietatibus pugnant, vacant otio marcent crapula, vitamque degenerem in immunditiis transigentes nomen et officium militiae dehonestant. Nihil damnabilius est in milite quam otium, per quod usus armorum dediscitur, nutritur pusillanimitas, vires fatiscunt, obrepit inertia, et ad immunditiae actus animus occupatur. Ideo P. Nasica cum exercitum in hibernis regeret, licet usu classium non egeret, ne tamen miles corrumperetur sidia, seu libertatem superbiret, naves aedificari instituit. Legitur Trajanus imperator milites suos, quoties vacabant a praeliis, exercuisse in cursu, in saltu, in usu natandi, in studio caesim vel punctim feriendi, mittendique lapides manu vel funda, et missilia jaciendi; eos ad omnes modos erudiens, quibus bellum sustineri debeat, aut inferri. De magno Pompeio refert Sallustius, quod cum alacribus saltu, cum velocibus cursu, cum validis vecte certabat. Verumtamen, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
recundiam. Si illã satyxã iuuenalis credo puditiciã
frequenter relegiss os. milla te ꝓditoria muliep mali
phĩam participare non potĩg. dum a tot participaris
Nonetu iunoirẽ eo Iecore amat ticius ꝙ ml̃ti uultu¬
est. Non arguo imptias in quib magrim̃ est xp̃i et
est tenũt ẽẽ uxoruĩt mestimabloter miror. eoq ma¬
xiie quia ueltieutissimur eras in studiis ⁊ noĩatissimꝰ
philosoplsiẽ professor. legnnꝰ ꝙ tum cico rogaret᷑ ut post
repudiũ tentie sbrorẽ ꝓrti ducẽt. ꝓrsus õẽ mat̾moniũ
renuit dicens. fe phelosophie ⁊ lxori uacare non posse.¬

Expanded text:
recundiam. Si illam satyram Juvenalis, Credo pudicitiam, etc., recundiam. Si illam satyram Juvenalis, Credo pudicitiam, etc., frequentius relegisses, nulla te proditoria mulierum mal inquit Livius, philosophiam participare non poteris, dum a tot participaris; non enim Junonem eo jecore amat Tityus, quod multi vultuest. Non arguo nuptias, in quibus magnum est Christi et est, te nunc esse uxoratum, inaestimabiliter miror, eoque maxime, quia vehementissimus eras in studiis, et nominatissimus philosophiae professor. » Legimus quod, cum Cicero rogaretur ut post repudium Terentiae, sororem Hirtii duceret, prorsus omne matrimonium renuit, dicens se philosophiae et uxori par
Abbreviated transcription (Latin):
ueueno domũt moustruo so. dũ in sãguie nesst quẽ occi-¬
derat ħ rules. sangniuẽ ⁊ bitã oitisous apperut. hdeo ez.
ualentiuranne umꝑatoꝵ eminẽtiorem eligensꝭ uitã pudi¬
titiam uouit. nec uiꝙ carutm suã ad ictꝰ illicitos re¬
laxauit. ur̃tum iã octogenarius moreretͦ audiret q
suorum recobi precoma trũplxrum quib celẽb̾rmꝰ exat.
dixit se in una sola uictoria ghloriari. Requisctus a. de illa
uictoria. hosteui inquit meuu pessimũ carnem mrã semꝑ
opp̃ssi et uici. Porro liborum tã uxorem duce̾ ut ues
nomen nr̃m nen int̾eat. uel hrẽanus p̾sidia seuectutis
certis q utouo e dibut᷑. stolidissimũ est ⁊ que funt ħ
et certiores fut quos arbito tuo eligas aunti ⁊ ꝓpoui.
ꝙͣ quos ĩuitus hẽre cogaris. Mulier ꝙͣticũqi hoẽsta
sit et pudica ꝙͣ ciciuis p̃t depon̾e uestẽ solet abit̾e̾ ptatẽ.
uñ et hyeroibtus ita scribit. mulier tum ueste de pouit ue¬

Expanded text:
quem occiderat Hercules sanguinem et vitam occisoris appetiit. Ideoque Valentinianus imperator eminentiorem eligens vitam, pudicitiam vovit, nec unquam carnem suam ad motus illicitos relaxavit. Unde cum jam octogenarius moreretur, audiretque suorum recoli praeconia triumphorum, quibus celeberrimus erat, dixit se in una sola victoria gloriari: requisitus autem de illa victoria, « hostem, inquit, meum pessimum, carnem meam semper oppressi et vici. » Porro liberorum causa uxorem ducere, ut vel nomen nostrum non intereat, vel ut habeamus praesidia senectutis, certisque utamur haeredibus, stolidissimum est. Et quae sunt haec et certiores sunt, quos arbitrio tuo eligas, amici et proximi, quam quos invitus habere cogaris. Mulier, quantumcunque honesta sit et pudica, quam citius potest deponere vestem, solet abjicere honestatem. Unde et Herodotus ita scribit: Mulier cum veste deponit ve
Abbreviated transcription (Latin):
momẽta. q̃ uosuit in sua ptate. futuroꝵ .ii. explorare
notitiã auguruis uel aliis illicitis modis. drabolica
temptatio est. et eterne dampnatiõnisͭ occasio. Os .n.
dm̃ lotulum est. ppłm isuł inftruẽtis. Cum ingressã
inquit fuis terrã quam dñs dous daturus est tibi.¬
⁊ caue ne imiteris abhominaciones gentur̃ nõ iune¬
matur in te qui lustret filuĩ suũ aut filiai dutendo
x ignem. non sit qui ariolos sticitelur ⁊ obseruet
sompna atoz auguria. non sit malefitus uel in¬
cantatox. Nemo x phitouts aut diuinos. querat a
mortuis ueritatẽ. Omia hec ab hominal ̃ dns. Di¬

Expanded text:
e Pater posuit in sua potestate. Futurorum enim explorare notitiam auguriis, vel aliis illicitis modis diabolica tentatio est, et aeternae damnationis occasio. Os enim Domini locutum est populum Israel instruentis. Cum ingressus fueris, inquit, terram, quam Dominus Deus tuus daturus est tibi, cave ne imiteris abominationes gentium; non inveniatur in te, qui lustret filium suum, aut filiam suam, ducendo per ignem: non sit, qui ariolos sciscitetur, et observet somnia et auguria: non sit maleficus vel incantator: nemo per pythones aut divinos quaerat a mortuis veritatem: omnia haec abomina
Abbreviated transcription (Latin):
ficit pontificem apłĩtum. pbrũ siue diaconũ. huiori
reos rextes et principes mũdi dampnãt. Gm̃is. eouid̃
iusticia iõ ex̾cetur. ut debita quiete gaudeat imocẽria
⁊ maliguantiũ tenu̾tas refrenti᷑. Uermitiĩ in hac iuris¬
dictiont maledicta quã ambitiose ⁊ supbe presiminus.¬
⁊ deum offendimꝰ et dinñ regẽ. uiãq in ilitos ma¬
liguandi tutissimã laitis aꝑimꝰ. Nuꝑ apud Wuitoniã

Expanded text:
rum, sive diaconum, hujusmodi reos reges et principes mundi damnant. Omnis equidem justitia ideo exercetur, ut debita quiete gaudeat innocentia, et malignantium temeritas refrenetur. Verumtamen in hac jurisdictione maledicta, quam ambitiose et superbe praesumimus, Deum offendimus, et dominum regem, viamque in clericos malignandi tutis
Abbreviated transcription (Latin):
del ouirula gmuor ꝓ sait̾ dote ortiso peua ierassioi ñrogat .
si hũe et diurioribus digmi sumꝰ qui inrisditione i
alienam et nobis oĩo indebitã. aubicione lemeraria
ufurpanns. Nam et in corꝑe decretorum. et in epla
ad romanori hec uerba nos legisse memuumꝰ diit¬

Expanded text:
ro sacerdote occiso poena remissior irrogatur. Sed his et deterioribus digni sumus, qui jurisdictionem alienam, et nobis omnino indebitam ambitione temeraria usurpamus. Nam et in corpore decretorum, et in Epistola ad Romanos haec verba nos legisse memi
Abbreviated transcription (Latin):
pitẽ inanmabit᷑. ab ea. una q ꝯspecta linciẽ ducit ab
mia. Militaris hodie distiylia quã uegetiꝰ renatꝰ
et pleriq alii docuerunt . pisus euanuit. frĩ ꝯuã¬
dam delinquẽdi libertatẽ. Iturilitatis spem̃ defor¬
maiit. olim se imamẽti uintulo milites obligzabant.
ꝙ startut pro rei publico statu. ꝙ in acie nd sugend.
et ꝙ uite ꝓprie utilitatem publitã prehaberẽt. d ei
lodie tyrones euses suos recipiñt de altari. utͥ pro¬
liteantiro se filios ecclesie. atq ad honorẽ sacerdbtii.
ad luit̃ouem pauperum. ad uinduta malefactoꝵ ⁊ pue

Expanded text:
picem, inquinabitur ab ea: Uvaque conspecta livorem ducit ab picem, inquinabitur ab ea: Uvaque conspecta livorem ducit ab uva. Militaris hodie disciplina, quam Vegetius Renatus ac plerique alii docuerunt, prorsus evanuit, et se in quamdam delinquendi libertatem, et scurrilitatis speciem deformavit. Olim se juramenti vinculo milites obligabant, quod starent pro reipublicae statu, quod in acie non fugerent, et quod vitae propriae utilitatem publicam praehaberent. Sed et hodie tirones enses suos recipiunt de altari, ut profiteantur se filios Ecclesiae, atque ad honorem sacerdotii, ad tuitionem pauperum, ad vindictam malefactorum e
Abbreviated transcription (Latin):
clĩtorum soitẽ multi plici detractione de prauant itã.
S opa coim ducentes in obprobriũ ⁊ ꝯtemptũ. Sane
in de prauatione oidime urĩ non multũ eoꝵ extollẽ¬
cia promonetur. Quĩ se ut eẽnt milites. aut q̃ nulitũ
Touo ordo muilitum muĩc est ordinem non tene̾re. Nã
tuut os maiore uerborum sputtita polluit ͦ qui detes¬
tabiliue iurat. qui ninꝰ deuni suuet. qui iniifras dei
uilificat. qui eccliam non ueretur. iste hodit in cetu
milituen Rortior. et nominatior reputatur. Glerabilius
mul i eẽt si alii ꝙͣ nepotes ur̃i in hauc suꝑbie ⁊ abu¬
iouit audatiã ꝑteprssent. maxmne nũ illi a pui̾tiẽ
nnabilis. felam in nobie modestiam nouin̾t. solã a ncbis
didisterint honestatem. uermilm̃ tum onũa etas ꝓua
fit ab adolestentiã in analum ex quo suis adheseana
ꝯulitiombut: ab eis mores ꝑditos ꝯtraxerunut. Nã et
in retl xutis aregunẽtum trahit᷑ a ꝯuita et qui tãgt

Expanded text:
clericorum sortem multiplici detractione depravant; vitam et opera eorum ducentes in opprobrium et contemptum. Sane in depravatione ordinis nostri non multum eorum excellentia promovetur; qui si essent milites, aut quae milituPorro ordo militum nunc est, ordinem non tenere. Nam cujus os majore verborum spurcitia polluitur, qui detestabilius jurat, qui minus Deum timet, qui ministros Dei vilificat, qui Ecclesiam non veretur, iste hodie in coetu militum fortior et nominatior reputatur. Tolerabilius mihi esset, si alii, quam nepotes vestri in hanc superbiae et abusionis audaciam prorupissent: maxime cum illi a pueritiae cunabulis solam in vobis modestiam noverint, solam a vobis didicerint honestatem. Verumtamen, cum omnis aetas prona sit ab adolescentia in malum, ex quo suis adhaeserunt commilitonibus, ab eis mores perditos contraxerunt. Nam et rhetoricis argumentum trahitur a convictu: et, Qui tangit
Abbreviated transcription (Latin):
subiectionie affectũ. Audio ꝙ apud uos detractor
occultut opustula mea. lacessẽ elandestia depraua¬
none psimiit. in quo tanto felitiorem me reputo. ꝙͣto
grauiꝰ torq̃tur nuidus meut ⁊ iniferiꝰ intabestit. Uimã
opera mea fundã in lapide adiutorii in hͦ obsiruat os lo-¬
quentium mioruai et dẽtes mordatis ĩuidre ꝯtindãt᷑. Me¬

Expanded text:
subjectionis affectum. Audio, quod apud vos detractor occultus opuscula mea lacessere clandestina depravatione praesumit; in quo tanto feliciorem me reputo, quanto gravius torquetur invidus meus, et miserius intabescit. Omnia opera mea fundavi in lapide adjutorii, in quo obstruetur os loquentium iniqua, et dentes mordacis invidiae cont
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres maledicta sunt. ⁊ ꝙ epiturus tum discipulus
eit leuntis dupisset uxorẽ. dixit sapienti carissine
meuda ꝯaugia. esꝙ plirra et ꝓrauissima incommoda
brembis imxtiarim delicus sunt admixta. paitunus
blens ait uicino suo. amite aiborem habco in orto ito
uo te in tantiẽ fuccessibua lacinas mnemi per esle
dn boui. abor ila a quot dispendint te suspendit da
mithi surculos de arbore tua. Ut in mortẽ uxoris meẽ
uinficeturo ⁊ trestat ħ artor tibi necessaria cẽt Noiu̾e

Expanded text:
 discipulus ejus Leontion duxisset uxorem, dixit: « Sapienti rarissime ineunda conjugia, eo quod plura et gravissima incommoda brevibus nuptiarum deliciis sint admista. » Pacuvius flens ait vicino suo: « Amice, arborem habeo in horto meo iror te in tantis successibus lacrymas invenisse. » E boni, arbor illa, a quot dispendiis te suspendit, da mihi surculos de arbore tua, ut in mortem uxoris meae vivificetur et crescat. » Haec arbor tibi necessaria esset. Nove
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutionẽ Ut cõd de donacionib. leg̃. quisqͥs. ⁊ If. de
rer uenditiont .I. nulier. ⁊ .ft. de acquirenda posses¬
siõne .l. interdum. alia fit ꝑ celi̾talem unius actus:
qui aliũ occultat. ut. sl. de donacionib nr̃ uirum et
nistruã quĩ estis in nrre cuuli p̃tipuus. si ut ad ibtiliora
uos excitẽ. informe pricipiũ uos informabͭ ad optima.¬

Expanded text:
titutionem, ut codice De donationibus lege quisquis, et Dig. De rei venditione, lege mulier. Et Digest. De acquirenda possessione, lege interdum. Alia fit per celebritatem unius actus, qui alium occultat, ut Dig. De donationib. inter virum et instruam, qui estis in jure civili praecipuus, sed ut ad subtiliora vos excitem. Informe principium vos informabit ad optima
Abbreviated transcription (Latin):
uere. tormẽtum. Cũ mariꝰ filiam suã dote diritẽ Ior᷑
nobilẽ. fama celebrẽ. genẽ illustrẽ. metello in ꝯmigũ
obtulisset., respondet metellus malo mnqͣt me ꝰieẽ qͣ suus
Cui mariꝰ. ĩmo ipã tua eoit. uirum inquit metellus
opp cẽ uxoris. Nam rõne logices. talia sunt predicata
.qualia subiecta eẽ ꝑmiferint. Sic urbanitate uerborũ
Diu̾tit ab omĩb dorsimi suũ. adde ꝙ nilla est uxoris electio.
Qualtimq obueuti habenda est. Si iracũda. si fetida.
si sugba. si fatua. si de forms. Cquue. a simis. bos. caiis
uilissima mãcipia. sedile. ligneum uicecli. et lebetes
poine probantur: ⁊ sit enudtur. sola uxor non ostendit.
ne aute displicẽat ꝙͣ ducat᷑. Quostumq dilexie illa. lic
ingrati suit. tibi tñ amandi et colendi sunt. Si Sonil
tuã eĩ regendã ꝯmistoit. seruitudum est. di guid tui dis¬
positioni restruauis fidem te sibi non he̾re patabͬ co
s int̾iiserisi pitulim pudittie eit. si ꝓhibutris. Ius¬

Expanded text:
Cum Marius filiam suam dote divitem, forma nobilem, fama celebrem, genere illustrem Metello in conjugium obtulisset, respondens Metellus: « Malo, inquit, meus esse, quam suus. » Cui Marius: « Imo ipsa tua erit.--Virum, inquit Metellus, oportet esse uxoris. » Nam ratione logicae: Talia sunt subjecta, qualia praedicata esse permiserint. Sic urbanitate verborum divertit ab oneribus dorsum suum. Adde quod nulla est uxoris electio: qualiscunque obvenerit habenda est; si iracunda, si fetida, si superba, si fatua, si deformis. Equus, asinus, bos, canis, et vilissima mancipia, sedile ligneum, urceoli et lebetes probantur prius, et sic emuntur: sola uxor non ostenditur, ne ante displiceat, quam ducatur. Quoscunque dilexerit illa, licet ingrati sint, tibi tamen amandi et colendi sunt. Si totam domum ei regendam commiseris, serviendum est. Si quid tuae dispositioni reservaveris, fidem te sibi non habere putabit, sed si intromiseris, periculum pudicitiae est; si prohibueris, sus
Abbreviated transcription (Latin):
ura cum honore ⁊ fonctu uemiẽt ad esfoitim. Nami l
red uendite. aut ibuate. aut ex tã relicti debile non
seleat suis traditiont trautferri dominiũ. ħ tr
sesfiõnem nũꝙͣ habiũ. sic peto. It̃ et filiũ intim
adietta tã ex urre quiritũ. It ciuis aut cuntas detus¬
uontin sũ. Ut mnͥ iustitutionibus. de actionib p̃iudiciales

Expanded text:
ra cum honore et fructu veniet ad effectum. Nam, licet rei venditae, aut donatae, aut ex causa relicti debitae non soleat sine traditione transferri dominium, hic tsessionem nunquam habui, sic peto: item et filium meum adjecta causa ex jure quiritum. Item civis, aut civitas decurionem suum, ut in insti
Abbreviated transcription (Latin):
tuli ꝓditores. ⁊lone non indigei. hũs enĩ et alus duri¬
oubirs que frequeuĩ auditis. niminẽt aures ure. Ego
aute tum in illa seditione et egressu dñi mei medis
eunt ler la borarem. de mandato dñi regis ture ⁊ iusto¬
die saleruurt archiepĩ cõmissus est sunc. qui non
minorẽ croca me Siligcutiã exhibunt. m sl dus aut
filius tine eẽm. Ex quo a̾ comiabui. accessi ad dnim̃
rege. petens ab eo ⁊ magnatibus curie litentiam
gilli osficio remanerẽ. s non potii ad ħ ptibus aut ꝓ¬
missis aut muu̾bus inclmarĩ. ferra si quide illa denorat
Uñtateres surs. lunent q a milicia hĩtantiũ in ea. in

Expanded text:
. His enim et aliis durioribus, quae frequenter auditis, tinnierunt, aures vestrae. Ego autem, cum in illa turbatione et egressu domini mei medio hemitritaeo laborem, de mandato domini regis curae et custodiae Salernitani archiepiscopi commissus sum, qui non minorem circa me diligentiam exhibuit, quam si dominus, aut filius ejus essem. Ex quo autem convalui, accessi ad dominum regem, petens ab eo et magnatibus curiae licentiam gilli officio remanerem; sed non potui ad hoc precibus, aut promissis, aut muneribus inclinari. Terra siquidem illa devorat habitatores suos, timensque a malitia inhabitantium in ea
Abbreviated transcription (Latin):
C. de agritolis. ⁊ censitis lege. Giisquir ⁊ leg.
om̃s cod etiã de colonis paleftuns. ⁊ cod̃ de colouis
hus tradiciõnie aut possessiõne fu mencio. Namnet
liberum potam non traditum aut possessum. alioqũ
quid fuet si statun post n aurmissionẽ se ꝯledat ĩgenũ:
aut si iuspatrouatus emeri a pationo: et fi nõ posse¬
derim. iñ ago. Nam et si pr̃ nichi assignau̾a liber¬
tum citra omnẽ tradiciontu et possessionẽ pr̃e mor-¬
tuo. ip̃m peto. It Ii debitor paratus erat solu̾e̾. dem̃
nutuũ. ꝯr tre ditor intelligitur recepisse. ⁊ illi de disse
ut ẜr. de rebus creditis leg. singlaria. Exp̃ssa simli¬
tudiiis formai uideor libros ab emptore recepisse. ⁊
in cam̃ depositi Mmisisle p̃terea alia tradicio ẽ uera q̃¬

Expanded text:
ce de agricolis et censitis, lege quisquis et lege omnes. Ex habet de colonis Palaestinis, et codice de colonis his traditionis aut possessionis fit mentio. Nam et libertum petam non traditum aut possessum. Alioquin, quid fiet, si statim post manumissionem se contendat ingenuum? Aut si jus patronatus emerim a patrono, etsi non possederim, tamen ago. Nam etsi pater mihi assignaverit libertum, citra omnem traditionem et possessionem patre mortuo ipsum peto. Item, si debitor paratus erat solvere, deinde ntrahitur mutuum, quia creditor intelligitur recepisse, et illi dedisse, ut Digest. De rebus creditis, lege singularia. Expressa similitudinis forma videor libros ab emptore recepisse, et in causam depositi dimisisse. Praeterea traditio alia
Abbreviated transcription (Latin):
Libertate innomĩmosa elige̾s ẜulut᷑: Ineo si quid̃
in quo deliquistii instissime pniunt te dĩs Iustis¬
sune obstrunt mulieres os loquentis unqua. que locies
a te sustũmerant lingne ꝓtatis inutias. Ut u̾uo
ut̃ĩ augustini utat naigasti. uxorem duxisti.
satiꝰ tibi fuat in exiliũ dñci. ꝙsic duce. Nam ⁊ ħ
upã ductio nchil aliud est ꝙ a bouo fait ⁊ a tñquil¬

Expanded text:
sam eligeres servitutem? In eo siquidem in quo deliquisti, justissime punivit te Deus: nam hodie obstruunt mulieres os loquentium iniqua, quae toties a te sustinuerant linguae procacis injurias, ut verbo B. Augustini utar. Navigasti, uxorem duxisti; satius tibi fuerat in exsilium duci, quam sic ducere; nam et haec ipsa ductio nihil aliud est quam a bono famae, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ de lnnibis ur̃is filuĩ luper soliuĩ nrm non sedebit
suius. insi pͥmitietur in lictis. ⁊ in lege dñi diligẽtiꝰ
instruatur Hotentia dũi non niuor est in potens/¬
tissimo traufferendo  ꝙy in fugurio pauꝑis eutẽdo
quie in grecia potentior fuit alexandro: Ei eñ sut¬
cessisse legitur nõ sunae s filiue saltat̾tis fuccessorẽ¬
iuliõ tesari fecit adeptlo non natura. Cefarcte omuis
totum celege et reuolue ꝓgressum. et huuemes qr in
Bieur periit memoria eorum. et ad iufos desiendẽtes
.qũ a se sciẽntiã dñi iepulerunt ⁊ ipsi repulsi sunt
eis qz hostes. aut ignoti aut exlraner successerũt date
ig̾ operã amantissime princeps. ut filius ur̃ pui̾cie
cursum licta̾libus disti plinis impendat gͣtinis sit ⁊ ma¬
liciam dedistat in natã beneficiõ lictarum ⁊ laudabiliũ
exemplis oꝑm assuestat bñ uałt i¬

Expanded text:
 de lumbis vestris super solium non sedebit filius, nisi primitietur in litteris, et lege Domini diligentius instruatur. Potentia Domini non minor est in potentissimo regno transferendo, quam in tugurio pauperis evertendo. Quis in Graecia potentior fuit Alexandro, et tamen ei successisse legitur, non suus, sed saltatricis filiusptio, non natura. Caesareae domus totum relege et revolve progressum, et invenies quia in brevi periit memoria eorum, et ad inferos descenderunt, quoniam a se scientiam Dei repulerunt et ipsi repulsi sunt, eisque aut hostes, aut ignoti viri et extranei successerunt. Date igitur operam, amantissime princeps, ut filius vester pueritiae cursum litteralibus disciplinis impendat, quatenus sic et malitiam dediscat innatam beneficio litterarum, et laudabilium exemplis operum assues
Abbreviated transcription (Latin):
de mautandis neptib anxie cogitabis
uec in bñficus actendes nutũ nec in mũmonus
paritatem atq in hac insama singlãrit
estimabis plenitudinẽ uoti Si mulierclaꝵ
degeneꝑ uilitate citulis aliene nobilitatit
inficias ⁊ ꝑsonis infamib cõtamines uniũ dĩ¬

Expanded text:
de maritandis neptibus anxie cogitabis: de maritandis neptibus anxie cogitabis: nec in beneficiis attendes meritum, nec in matrimoniis paritatem, atque in hac insania singulariter aestimabis plenitudinem voti tui, si muliercularum degenerum vilitate titulos alienae nobilitatis inficias, et personis infamibus contamines domum D