comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos sumris patitur. et iã corpus eius idest
eccłia de suo capite uidelicet domino in cȩlo
głatur: ita nunc passiones exprimi capitis de-¬
bent: ut ostendatur quam multa etiam in¬
suo corpore sustinet. Si enim caput no¬
strum torm̃ta nostra non tangerent: ne qua¬
quam afflictis menbris ꝑsecutori suo etiã
de celo clamaret. Saule. saule. quid me per¬
sequeris:ᷤ Si cruciatus nostri eis penȩ non
essent: conuersus afflictiisq paulus minime
diceret. Suppleo ea quȩ desunt passionũ
xp̃i in carne mea. Et tamen resurrectione
iam sui capitis exaltatris dicit. Qui nos
c̃resuscitauit: & consedere fecit in celestibus.
Nempe hunc in terra ꝑseccitionum torm̃ta
constriycerant: sed penarum suarum ponde¬
ribus pressus. ecce iam per głam capitis in
celo residebat. Quia ergo in om̃ibus unitũ
caput && corpus nouimus: sic a ꝑcussione
capitis incipimus: ut subsequent᷑ tamen ad
corporis flagella ueniamris. Sed hoc qđ
dicitur: quod unde ueniat ꝑcunctat᷑: quod

Expanded text:
nos sumus, patitur, et jam corpus ejus, id est Ecclesia, de suo capite, videlicet Domino, in coelo gloriatur; ita nunc passiones exprimi ejusdem capitis debent, ut ostendatur quam multa etiam in corpore suo sustinet. Si enim caput nostrum tormenta nostra non tangerent, nequaquam pro afflictis membris persecutori suo etiam de coelo clamaret: Saule, Saule, quid me persequeris? Si cruciatus nostri ejus poenae non essent, conversus afflictusque Paulus minime diceret: Suppleo ea quae desunt passionum Christi, in carne mea . Et tamen resurrectione jam sui capitis exaltatus dicit: Qui nos conresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus . Nempe hunc in terra persecutionum tormenta constrinxerant; sed poenarum suarum ponderibus pressus, ecce jam per gloriam capitis in coelo residebat. Quia ergo in omnibus unitum caput et corpus novimus, sic a percussione capitis incipimus, ut subsequenter tamen ad corporis flagella veniamus. Sed hoc, quo dicitur, quod unde veniat 84 percontatur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
magis uallari se uicioꝵ. bello undiq consƿi¬
cit. eo se uirtutum armis robustuis accingit.
& tanto minuis iacula metuit: quanto con¬
tra hec uenientia fortiter pectus munit. Sed
se nobis uicia sub specie uirtutum tegunt: &e
quasi blanda adnos facie ueniunt: sed cuius
aduersitatis sint discussa sentiunt᷑. Unde
& amici beati iob quasi pro consolatione con¬
ueniunt. sed in contumeltas erumpunt: qͥa
usidiantia uitia uirtutum faciem sum unt:
sed hostili inuectione nos feriunt. N am se¬
pe immoderata ira iusticia: & sepe dissoluta
remissio. miscđia uult uideri: epe meai¬
tus timor humilitas: sepe effrenata suꝑ¬
bia appetit libertas apparere. Ad consolan¬
dum ergo amici ueniunt. sed ad increpationi
uerba dil abuntur: quia nimirũ uicia uir¬
tutum specie palliata. blanda quidem suꝑ¬
ficiȩ inchoant: sed aspera nos contrarietate
ꝑturbant. Bene autem dicit᷑. Condixerait¬

Expanded text:
magis vallari se vitiorum bello undique conspimagis vallari se vitiorum bello undique conspicit, eo se virtutum armis robustius accingit; et tanto minus jacula metuit, quanto contra haec venientia fortiter pectus munit. 65. se nobis vitia sub specie virtutum tegunt, et quasi blanda ad nos facie veniunt; sed cujus adversitatis sint, discussa sentiuntur. Unde et amici beati Job quasi pro consolatione conveniunt, sed in contumelias erumpunt; quia insidiantia vitia virtutum faciem sumunt, sed hostili invectione nos feriunt. Nam saepe immoderata ira, justitia; et saepe dissoluta remissio, misericordia vult videri. Saepe incautus timor humilitas; saepe effrenata superbia appetit libertas apparere. Ad consolandum ergo amici veniunt, sed ad increpationis verba dilabuntur; quia nimirum vitia virtutum specie palliata, blanda quidem superficie inchoant, sed aspera nos contrarietate perturbant. Bene autem dicitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
delectationẽ temiptata mens rapitur. ipsam ta-¬
men citius subreptionem sue delectationis eru¬
bescunt: c& forti censura redarguunt. quic¬
quid intra se cxurgere carnille deprehenat̃.
Unde & bene mox subditur. Locuta es¬
non sustineamus. Dignum quipye est. ut
sancta mens spiritali correptione comprimat.
quicquid apud se carnale insolenter immur¬
murat: ne caro aut loquens aspera ad impa¬
tientiam ꝑ trahat: aut loquens blanda ad
libidinis flitxa dissoluat. Censura igitur
uirilis illicite cogitationis suggestionẽ re¬
darguens: dissollutam turpituidinis molli¬
tiem reprimat diceus. Locuta es quasi
una ex strltis mulieribus. Et rursus con¬
sideratio inunerũ. cogitationis aspere in pacien¬
tiam refrenet dicens. Si bona aecepimus
de manri domini ÷ mala qͣuare non sustine¬
amiis: Quisquis autem subigere uicia ap¬
petit. & ad ct̃na interne retributionis cul¬
mina uere intentionis gressibus tendit: qͣnto

Expanded text:
delectationem tentata mens rapitur, ipsam tadelectationem tentata mens rapitur, ipsam tamen citius subreptionem suae delectationis erubescunt, et forti censura redarguunt quidquid intra se exsurgere carnale deprehendunt. Unde et bene mox subjungitur: CAPUT resistendum. --Dignum quippe est ut sancta mens spiritali correptione comprimat, quidquid apud se carnale insolenter immurmurat; ne caro aut loquens aspera, ad impatientiam illam pertrahat, aut loquens blanda, ad libidinis fluxa dissolvat. Censura igitur virilis, illicitae cogitationis suggestionem redarguens, dissolutam turpitudinis mollitiem reprimat, dicens: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Et rursum conderatio munerum 99 cogitationis asperae impatientiam refrenet, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Quisquis autem subigere vitia appetit, et ad aeterna internae retributionis culmina, verae intentionis gressibus tendit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut dictum est. & foris flagellis atterimͦ.
& intris carnali suggestione fatigamur. F ine
ris eram gladius interficit: & domi mors si¬
milis est. Foris enim gladius interficit. cũ
nos exterius feriens uindicta configit ⁊ sed
domi mors similis est: quia et flagella quidẽ
sustinet: & tamen intus conscientia a tempta
tionis sordibus munda non ẽ. H inc dauid
ait. Fiant sicut puluis ante faciem uenti:
& angls domini affligens eos. Ꝙ enim in
corde suo aura temptationis rapitur: quasi
ante faciem uenti puluis eleuatur. Et cum
inter hec ditina districtio ꝑcutit: quid aluid
quam angl̃s domini affligit: Sed hec alit̃
q corda ita temptantur. ut consentiant: isto¬
rum uero. temptationes quidem suscipiunt. sed
repugnant. Illoꝵ mens delect̾abilit̾ capit᷑. et
si ad tempus quod male suggeritur displicet:
sed post modum per deliberationẽ libet. Iusti
uero sic temptationũ iacula excipiunt. ut sem¬
ꝑ resistendo fatigentur ÷ & siquando usq ad

Expanded text:
e enim foris flagellis atterimur, et intus carnali suggestione fatigamur. Unde nris interficit gladius, et domi mors similis est. » Foris enim gladius interficit, cum nos exterius feriens vindicta conficit; sed domi mors similis est, quia et flagella quidem sustinet, et tamen intus constionis sordibus munda non est. Hinc David ait: Fiant tanquam pulvis ante faciem venti, et angelus Domini affligens eos . Qui enim in corde suo aura tentationis rapitur, quasi ante venti faciem pulvis elevatur. Et cum inter haec divina districtio percutit, quid aliud quam angelus Domini affligit? 63. Tentationeque corda ita tentantur, ut consentiant. Istorum vero, tentationes quidem suscipiunt, sed repugnant. Illorum mens delectabiliter capitur; et si ad tempus quod male suggeritur displicet, sed postmodum per deliberationem libet. Isti vero sic tentationum jacula excipiunt, ut semper resistendo fatigentur; et si quando usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
populo. dilectris meris. in domo mea fecit
scelera multa: dicens de p̃dicatoribus bonis.
sed tamen in passione fugientibus proximi
mei delonge steterunt: dicens de cinctis
ualde formidantibus. ꝑcutiam pastorem
&̾ disꝑgent᷑ oues gregis. Sequitur. Tunc

Expanded text:
populo: Dilectus meus in domo mea fecit populo: Dilectus meus in domo mea fecit scelera multa ; dicens de bonis praedicatoribus, sed tamen in passione fugientibus: Proximi mei a longe steterunt ; dicens de cunctis valde formidantibus: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
scribas ningimus: quattuor in hac do¬
mo angulos inuenimu. Aregione igitur de¬
serti uentus uenit. et quattuor angulos do¬
mus concutit: quia ab inmundis spiritibꝰ
temptatio irriit: & mentes quattrior ordi¬
num in maliciam ꝑsecutionis excitauit. Que
domus corruens oppressit liberas: quia dũ
uidea in crudelitatẽ dominice ꝑsecutionis
ccidit: apłoꝵ fidem desperationis formido
obruit. Teneri enim tantũmodo magistrũ
uiderunt: et iã negantes. per diuersa fugi¬
ebant. Et quauis interna manus eoꝵ spi¬
ritum in prescientia ad uitã tentiit: a uita
tamen fide eos interii carnalis timor extin¬
xit. Qui ergo auctorẽ suum uidea seiien¬
te reliquerunt: quasi concussis angulis domꝰ
euerse necati sunt. Quid autem illo tempo¬
re de grege fidelium factum credimus: quo
fugisse etiam ipsos arietes scimus: Sed
inter hec unus qui nuntiet euadit: quia
conualuisse se sermo ꝓpħicus qui hec de-¬
nuntiauerat ostendit dicens de ꝑsecutore

Expanded text:
Pharisaeos jungimus, quatuor in hac domo angulos invenimus. A regione igitur deserti ventus venit, et quatuor domus angulos concutit, quia ab immundis spiritibus tentatio irruit, et mentes quatuor ordinum, in malitiam persecutionis excitavit. Quae domus corruens, oppressit liberos, quia dum Judaea in crudelitatem Dominicae persecutionis cecidit, apostolorum fidem desperationis formidine obruit. Teneri enim tantummodo magistrum viderunt, et jam negantes per diversa fugiebant. Et quamvis interna manus eorum spiritum in praescientia ad vitam tenuit, a vita tamen fidei eos interim carnalis timor exstinxit. Qui ergo auctorem suum, Judae saeviente, reliquerunt, quasi concussis angulis domo eversa necati sunt. Quid autem illo tempore de grege fidelium factum credimus, quo fugisse ipsos etiam arietes scimus? Sed inter haec unus qui nuntiet evadit, quia convaluisse se sermo propheticus, qui haec denuntiaverat, ostendit, dicens de persecutore
Abbreviated transcription (Latin):
tinuit: &. quẽ male tenebat nudũ amisit.
Quia gͦ a synagoga ueniens fidei gentium
conspicuus apparuit: ex utero matris midiiꝰ
exiuiit. Sed numqirid hanc omimodo de¬
serit: Et ubi est quod per ꝓpħam dicitur:
Si fuerit numerus filioꝵ. isrł quasi harena ma¬
ris: reliquie salue fient. Ubi quod scriptũ
est donec plenitudo gentium intrauerit. & sic
omnis isrł saluris fiet: Erit ergo quandoq
conspicuus: ut etiam synagoge appareat: erit
in fine mundi proculdubio. quando gentis suȩ
reliquiis scmnet ipsum sicrit est deuis innotescet.
Unde & hic bene dicituir. Nudus reuertar il
lue. Nudus quippe ad uterum matris sue re¬
uertitur: cum in huitis mundi termino is qͥ
in scło factus homo despicitur. synagoge sue
oculis ds ante scła declaratur. Sequit᷑. Dñs¬

Expanded text:
tinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. tinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. Qui ergo a Synagoga veniens, fidei gentium conspicuus apparuit, ex utero matris nudus exivit. Sed nunquid hanc omnimodo deserit? Et ubi est quod per prophetam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israël quasi arena maris, reliquiae salvae fient ? Ubi quod scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret ? Erit ergo quando conspicuus etiam Synagogae appareat. Erit in fine mundi procul dubio, quando gentis suae reliquiis semetipsum, sicut est Deus, innotescat. Unde et bene hic dicitur: Nudus revertar il. Nudus quippe ad uterum matris revertitur, cum in mundi hujus termino is qui in saeculo factus homo despicitur, Synagogae suae oculis Deus ante saecula declaratur. Hin
Abbreviated transcription (Latin):
dio hostis ꝑcutit: quia ęt̾nitatis desperatione
qui diceret. cuasi ego solus: Quis est iste nun¬
tius. qui aliis pereuntibus soluis euadit: nisi
ꝓpħicus sermos Qui dum fiunt mala om̃ia
que predixit: quasi sauus ad dominũ solus
redit. Dum enim uera dixisse de ꝑditorum
casu cognoscitur: quasi iiter mortuios uixisse mon¬
stratur. H inc est quod ad rebeceam in ysaac
coniugio deducendã puer mtititur: quia uide¬
licet ad desponsãdã eccłiam domino interposita
ꝓphetia famulatur. Sabeis ergo irruentibiᷤ
solus puer qui nuntiaret euasit: quia maligni
spiritibus infirmoꝵ mentes in captiuitatẽ du¬
centibus sententia ꝓpħȩ conualuit: qui candẽ
captiuitatẽ prenuntians dixit. Propterea capti¬
uus ductus est populus meus: quia non habuit

Expanded text:
dio hostis percutit, quia aeternitatis desperatione dio hostis percutit, quia aeternitatis desperatione qui diceret: Evasi ego solus? Quis est iste nuntius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi propheticus sermo, qui, dum fiunt omnia mala quae praedixit, quasi sanus ad Dominum solus redit? Dum enim vera dixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur , quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus, solus puer qui nuntiaret evasit, quia malignis spiritibus infirmorum mentes in captivitatem ducentibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: Propterea captivus ductus es
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aluid per figuram boues. quam beue
oꝑantes: Quid aliud. asinas. quam quos dã
simpliciter uiuentes accipimus: Quȩ bene
uixta boues pasci referunt᷑: quia mentes sun¬
plicium etiam cum alta capere  possunt: co ma-¬
gnis uicinȩ sunt. quo & frat̾na bona sua ꝑ
caritatẽ credunt. Cumq inuidere alienis sen-¬
sibus nesciunt: quasi in pastu se minime diui¬
dunt. Simul ergo se asinȩ cum bubus refi¬
ciunt: quia prudentibꝰ coniuncti tardiores.
eoꝵ. intelligentia pascunt᷑. Sabei autẽ cap¬
tuiantes interpretant᷑. Et. qui alii captiuan¬
tium nomine. uisi ininundi spiritus designan¬
tur ÷ qui cunctos quos sibi subiciunt. in
in fidelitatẽ captiuos ducunt: Qui & pueroꝰ
glacdio feriunt: quia cos temptationis suȩ
grauit̾ iaculis uulnerant: quos nec dum turienitis
constantia liberos uel robrstos seruat. Qui be¬
ne quidem bona incipiunt: sed in ipsa adhric in¬
choationis sue teneritudine. captiuantibus in¬
mundis spiritibus substernuntur. Quos gla-¬

Expanded text:
Quid aliud per figuram boves, quam bene operantes; quid aliud asinas, quam quosdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur. Sabaei autem captivantes interpretantur. Et qui alii captivantium nomine, nisi immundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pueros gladio feriunt, quia eos tentationis suae graviter jaculis vulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, sed in ipsa adhuc inchoationis suae teneritudine captivantibus immundis spiritibus substernuntur. Quos gla
Abbreviated transcription (Latin):
& iniusta nulla faciat: cognoscamus bea¬
tum iob & uxta aliquid frustra: & rur-¬
sum uixta aliquid non frustra percussum.
Quia enim iustus & uerax. hec
de semet ipso asserit: ostendamꝰ et uerũ
extitisse quod dixit: & rectum fuisse quod
fecit. Necesse quippe erat: ut sanctus uir̃
d̃õ soli sibiq cognitus quanta uirtrite pol¬
leret ut ad imitandũ cunctis innotesceret.
Aꝑte namq aliis uirtutis exempla non
daret: si ipse sine temptatione ꝑmaneret.

Expanded text:
et injusta non faciat; cognoscamus beaet injusta non faciat; cognoscamus beatum Job et juxta aliquid frustra, et rursum juxta aliquid non frustra percussum. Quia enim justus et verax haec de semetipso asserit, ostendamus et verum exstitisse quod dixit, et rectum fuisse quod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum cunctis innotesceret. Aperte namque aliis virtutis exempla non daret, si ipse sine tentatione remaneret.
Abbreviated transcription (Latin):
scussa ueniamus: quamuis hoc quod uoce
enim ab eo certamine in quo relaxatus fue-¬
rat uictus redit. & unde uenat requirit᷑
qui unde ueniat scitur: quid aliud quam
infirmitas suꝑbiȩ euis increpatur.  Ne si
ei aꝑte diuina uox dicat. E cce ab uno et
in infirma carne posito homine uinceris:
qͥd te contra me auctorẽ omnium erigere
conaris. Unde mox dominus cum beati
iob bona sicut prius diceret: hec cum uicto¬
ria & trumphis enumerans achungit. Et¬
ꝑte dicat. Tu quidẽ exercuisti maliciã. sed
ille innocentiã non amisit. Et unde te existi¬
masti prouectũ eius imminuere: inde com¬
pulsus es eiuĩ ꝓriectui deseruire: quia mentiᷤ
innocentiamꝰ quã głosȩ tenuit intranqͥllitate:
gloriosius seruauit in uerbere. Sequitur.
atum iob frustra afflixisse se indicat. Quia.
enim uistus ẽ: frustra affligere non potuit.
Sed rursum quia uerax est: alit̾ non potu¬
it dixisse qu̾a fecit. Ut ergo iusto et ueraci
utraq couuieniant. quatinus oꝵ uera dicat

Expanded text:
scussa veniamus. Quamvis hoc, quod voce  Cum enim ab eo certamine in quo relaxatus fuerat victus redit; et unde venit requiritur, qui unde veniat scitur; quid aliud quam infirmitas superbiae ejus increpatur? ac si ei aperte divina vox dicat: Ecce ab uno et in infirma carne posito homine vinceris, qui te contra me auctorem omnium erigere conaris. Unde mox Dominus cum beati Job bona, sicut prius diceret, haec cum victoriae triumphis enumerans adjungit: perte dicat: Tu quidem exercuisti malitiam, sed ille innocentiam non amisit; et unde te aestimasti provectum ejus imminuere, inde compulsus es ejus provectui deservire, quia mentis innocentiam, quam gloriose tenuit in tranquillitate, gloriosius servavit in verbere. Sequitur: atum Job frustra afflixisse se indicat. Quia enim justus est, frustra affligere non potuit; sed rursum quia verax est, aliter non potuit dixisse quam fecit. Ut ergo justo et veraci utraque conveniant, quatenus et vera dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum fortit̃ quicquid ꝑtislerit pensat. Aliis
ergo percuntibus unus ad domũ redit: dum
turbatis in temptatione motibus. discretio ad¬
conscientiam recurrit: ut quod incursibus p̃-¬
occupata mens ꝑdidisse se pensat: hoc compun¬
ctionis studio afflicta irecipiat. Cumq adhric¬

Expanded text:
ipsam fortiter quidquid pertulerit pensat. Aliis ipsam fortiter quidquid pertulerit pensat. Aliis ergo pereuntibus unus ad domum redit, dum turbatis in tentatione motibus discretio adconscientiam recurrit; ut quod repentinis incursibus praeoccupata mens perdidisse se pensat, hoc compunctionis studio afflicta recipiat. CAPUT XLVI
Abbreviated transcription (Latin):
& ibi scandali laqueos inserit: ut quo magis
res queq diligitur: co per eam faciliris pacien-¬
tia turbetur. Et quidem electoꝵ. corda ad se
semꝑ sollicite redeunt: & semet ipsa grauiter
uel pro leui moti excessionis affligunt: et dũ
mota discunt qͣmͦ stare debuerint: aliquando
melius concussa solidantur. Sed antiqus ho¬
stis dum tolerantiȩ cogitationes. uel ad mom̃¬
tum turbat: quasi abstulisse se ab agro cordis
asinas exultat. In his autem quȩ agere dispo¬
nimus: rationabiti custodia. qͥd quib rebris con-¬
gruat sollicite pensamuis. Sed plerumq hostiᷤ
dum subita ad nos temptationis ꝑturbatione
irruit: cutum spectiones cordis inopinate pre¬
ueniens: quasi ipsos custodes pueros gladio oc¬
cidit. S tamen unus fugit. qui alia perisse re
nuntiet: quia in eo quod mens ab hoste patit᷑.
rationis discretio semper ad animũi redit: &¬
quasi solam se cuasisse indicat: quȩ apud semet-¬

Expanded text:
et ibi scandali laqueos inserit, ut quo magis et ibi scandali laqueos inserit, ut quo magis res quaeque diligitur, eo per eam facilius patientia turbetur. Et quidem electorum corda ad se semper sollicite redeunt, et semetipsa graviter vel pro levi motu excessionis affligunt; et dum mota discunt quomodo stare debuerint, aliquando melius concussa solidantur. Sed antiquus hostis, dum tolerantiae cogitationes vel ad momentum turbat, quasi abstulisse se ab agro cordis asinas exsultat. In his autem quae agere disponimus, rationabili custodia quid quibus rebus congruat, sollicite 66 pensamus. Sed plerumque hostis, dum subita ad nos perturbatione tentationis irruit, circumspectiones cordis inopinate praeveniens, quasi ipsos custodes pueros gladio occidit. Sed tamen unus fugit, qui alia periisse nuntiet, quia in eo quod mens ab hoste patitur, rationis discretio semper ad animum redit; et quasi solam se evasisse indicat, quae apud semet
Abbreviated transcription (Latin):
funditꝰ abstulisse uideatur. Posiunt etiã
per arantes boues. cogitationes caritatis accipi:
quibus prodesse aliis conamur. cum fraterni cor¬
dis duriciam predicando. scindere cupimus. Io-
test per asinas. quȩ nimirũ sese onerantibus nul¬
la ferocitatis insania resistunt: pacientie man-¬
suetudo signari. Et sepe hostis antiquuis cum
uelle prodesse nos loquendo aliis conspicit. in
quodam torpore otii mentẽ inergit: ut aliis ꝓ-¬
desse non libeat. etiam cum a propriis uacat.
Arantes ergo boues subtrahit: cum cogitationeᷤ
mentis frat̾ne utilitatis fructib deditas ꝑ sub-¬
missum negligentiȩ torporẽ frangit. Et quam¬
uis electoꝵ corda intra archana sue cogitatio¬
nis inuigilant. & quid a temptatore sustine¬
ant superantes pensant: co tamen ipso malignꝰ
inimicus aliquid rapuisse se gaudet: quo cogi¬
tationibus bonoꝵ uel ad mom̃tũ preualet. Se
uidet: quid ab ea maxime diligitur exquirit:

Expanded text:
funditus abstulisse videatur. Possunt etiam funditus abstulisse videatur. Possunt etiam per arantes boves, cogitationes charitatis accipi; quibus prodesse aliis conamur, cum fraterni cordis duritiam praedicando scindere cupimus. Potest etiam per asinas, quae nimirum sese onerantibus, nulla ferocitatis insania resistunt, patientiae mansuetudo signari. Et saepe hostis antiquus cum velle prodesse nos loquendo aliis conspicit, in quodam torpore otii mentem mergit; ut aliis prodesse non libeat, etiam cum a propriis vacat. Arantes ergo boves subtrahit, cum cogitationes mentis fraternae utilitatis fructibus deditas, per submissum negligentiae torporem frangit. Et quamvis electorum corda intra arcana suae cogitationis invigilant, et quid a tentatore sustineat, superantes pensant, eo tamen ipso malignus inimicus aliquid rapuisse se gaudet, quo cogitationibus bonorum vel ad momentum praevalet.  videt, quid ab ea maxime diligatur exquirit,
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ epulis fideiq pascuntur. hostis no¬
ster arantes boues. & pascentes asinas sub-¬
trahit: & pueros gladio occidit. Quid a-¬
rantes boues. nisi grauiores cogitationes¬
nras accipimuis: Quȩ dum cor studiosa
exertitatione conficiunt: uberes ꝓuectuum
fructus reddunt. Quid pascentes intel¬
ligimus asinas: nisi simplices motus cor¬
dis: Quos dum studiose a duplicitatiᷤ
errore compescimus: quasi in campo libe¬
re puritatis nutrimus. Sed pleruimq
hostis callidus dum graries cogitationes
in corde conspicit. sub introducta eas uolup¬
tatis delectatione corrumpit: & dũ mo¬
tus cordis simplices uidet subtilla inuen¬
tionum acumina ostendit: ut dũ lais
de subtilitate queritur: puritatis simplicitaᷤᷤ.
amittat᷑. Et si usq ad opis prauum ꝑtra¬
here non ualet. temptando tamen bonorũ
cogitationibris subripiens nocet: ut dum
conturbare bona mentis agnoscitur: ea qͣsi

Expanded text:
sapientiae epulis fideique pascuntur, hostis nosapientiae epulis fideique pascuntur, hostis noster arantes boves et pascentes asinas subtrahit, et pueros gladio occidit. Quid arantes boves, nisi graviores nostras cogitationes accipimus? quae dum cor studiosa exercitatione conficiunt, uberes provectuum fructus reddunt. Quid pascentes intelligimus asinas, nisi simplices motus cordis? quos dum studiose a duplicitatis errore compescimus, quasi in campo liberae puritatis nutrimus. Sed plerumque hostis callidus, cum graves cogitationes in corde conspicit, eas sub introducta voluptatis delectatione corrumpit; et dum motus cordis simplices videt, subtilia inventionum acumina ostendit; ut dum laus de subtilitate quaeritur, puritatis simplicitas amittatur; et si usque ad opus pravum pertrahere non valet, tentando tamen bonorum cogitationibus subripiens nocet; ut dum turbare bona mentis agnoscitur, ea quasi
Abbreviated transcription (Latin):
prioꝵ. bonoꝵ sequentiũ sapientia nascit᷑.
atq hec per donum spiritus quasi pri¬
mogenita proles ꝓfertur: quę profecto
sapientia tiostra fides est. ꝓpħa actestan¬
te qui ait. Nisi credideritis non intelligets.
Tunc enim uere ad intelligendũ sapimus:
cum cunctis quȩ conditor dicit. credulita¬
tis nostrȩ fidem prebemis. Iu domo ergo
frĩs primogeniti conuiuant᷑ filii. dũ uir-¬
trites relique epulant᷑ in fide: quȩ si non
prima in corde nr̃o gignitur: reliqua queq
bona esse non possunt. etiam si bona itide-¬
antur. In domo frĩs primogeniti filii con-¬
uiuant᷑: cum uirtutes nostre in habita culo
fidĩ. sacri eloquii cibo saciantur. Scriptũ
quippe est. Sine fide impossibile est pla¬
cere dõ. Tune ergo uirtutes nr̃e ueras ui¬
te cpulas sumunt: cum nutriri fidei sacra¬
mñtis incipiunt. In domo fratris primoge
relique sapientię epulis replete ea que appe¬
tunt prudent᷑ agant: uirtiites esse uequa-¬

Expanded text:
prior bonorum sequentium sapientia nascitur, atque haec per donum Spiritus quasi primogenita proles profertur. Quae profecto sapientia, nostra fides est, propheta attestante, qui ait: Nisi credideritis non intelligetis . Tunc enim vere ad intelligendum sapimus, cum cunctis 65 quae conditor dicit, credulitatis nostrae fidem praebemus. In domo ergo fratris primogeniti convivantur filii, cum virtutes reliquae epulantur in fide. Quae si non prima in corde nostro gignitur, reliqua quaeque esse bona non possunt, etiamsi bona videantur. In domo fratris primogeniti filii convivantur, dum virtutes nostrae in habitaculo fidei, sacri eloquii cibo satiantur. Scriptum quippe est: Sine fide impossibile est placere Deo . Tunc ergo virtutes nostrae veras vitae epulas sumunt, cum nutriri fidei sacramentis incipiunt. In domo fratris primogenreliquae sapientiae epulis repletae, ea quae appetunt prudenter agant, virtutes esse nequa
Abbreviated transcription (Latin):
quasi scalam qua ad cor uiri ascendere po¬
tuisset inuienit. Occupauit anima mus¬
lieris scala mariti: sed nil hac arte preua¬
luit: quia sanctus uir subiectã sibi mu¬
lierem. & non prepositã attendit ⁊ or re¬
cta loquens docuit: quã serpens ut ꝑuer¬
sa loqueret᷑ instigauit. Dignum quip¬
pe erat. ut fluxam mentẽ uirilis censura
restringeret: cum profecto & de ipso primo
lapsũ bumani generis nosset. quod docere
mulier recte nesciret. Unde & bene per
docuit: a sapientie et̾nitate nos separauit.
Antiquus itaq hostis adã in sterqͥllinio¬
uictus per didit: qui adam in paradi¬
s̃c superauit. Atq ad iutricẽ suana muli¬
erem dum ad uerba male ꝑsuasionis accen-¬
dit: ad doctrinam sc̃ẽ eruditionis misit: &
quȩ excitata fuerat ut ꝑderet: erudita est
ne periret. Sic sic anostris uiribus fortiᷤ t
hostis ꝑcutitur: ut sua ci etiã tela rapiant᷑.
Unde enĩ le exaggerare extimat dolorẽ uulne¬

Expanded text:
quasi scalam, qua ad cor viri ascendere poquasi scalam, qua ad cor viri ascendere potuisset invenit. Occupavit animum conjugis, scalam mariti. Sed nihil hac arte praevaluit, quia sanctus vir subjectam sibi mulierem, et non praepositam attendit; et recta loquens docuit, quam serpens, ut perversa loqueretur, instigavit. Dignum quippe erat ut fluxam mentem virilis censura restringeret, cum profecto et de ipso primo lapsu humani generis nosset quod docere mulier recta nesciret. Unde bene et per docuit, a sapientiae aeternitate separavit. Antiquus itaque hostis ab Adam in sterquilinio perdidit, qui Adam in paradiso superavit; atque adjutricem suam mulierem dum ad verba malae persuasionis accendit, ad doctrinam sanctae eruditionis misit; et quae excitata fuerat ut perderet, erudita est ne periret. Sic sic a nostris viris fortibus hostis percutitur, ut sua ei etiam tela rapiantur. Unde enim se exaggerare aestimat dolorem vulne
Abbreviated transcription (Latin):
nibus frangat: aut ꝑsuasionibꝰ molliat.
In utris q ergo contra beatum iob se uche
ment̾ exercuit. Nams patri familias in¬
tulit dampna rerum: orbauit patrem
morte filioꝵ: percussit in columẽ putre¬
dine uulnerũ. Sed quia putrescentẽ fora
sanum adhuic interuis stare conspexit: et
quem exteruis nudum reddidit. hunc in¬
terus diciorẽ fieri per exhibitã ladudẽ con¬
ditoris inuidit: callide cogitans pensat
quod contra se athleta dĩ unde premitur in
artis insidias repetit: & quia scit quomͦ
adam decipi soleat ad euam recurrit. Be
atum ergo iob inter tot rerum damꝑna.
inter tot ꝑcussionũ uulnera: quasi in qͣdã
uirtutum arce stare inuictũ uidit. In alto
quippe mentẽ fixerat: & idcuxo ad hanc
hostiles insidie irrumpere non ualebant.
Queritur ergo ab aduersario in hanc ar¬
cẽ mnuntissimã: quibus gradibus ascenda¬
tur. Uicina autem est uiro muller atq
subiecta. Cor igitur mulieris tentrit: &¬

Expanded text:
nibus frangat, aut persuasionibus molliat. nibus frangat, aut persuasionibus molliat. In utrisquementer exercuit. Nam prius patrifamilias intulit damna rerum, orbavit patrem morte filiorum, percussit incolumem putredine vulnerum. Sed quia putrescentem foras, sanum adhuc interius stare conspexit; et quem exterius nudum reddidit, hunc interius ditiorem fieri per exhibitam laudem conditoris invidit; callide cogitans pensat quod contra se athleta Dei unde premitur, inartis insidias repetit; et quia scit quomodo Adam decipi soleat, ad Evam recurrit. 78 Beatum enim Job inter tot rerum damna, inter tot percussionum vulnera, quasi in quadam virtutum arce stare invictum vidit. In alto quippe mentem fixerat; et idcirco hanc hostiles insidiae irrumpere non valebant. Quaeritur ergo ab adversario in hanc arcem munitissimam quibus gradibus ascendatur. Vicina est autem viro mulier atque subjuncta. Cor igitur mulieris tenuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quod iob dei testimonio prefertur: et
tamen plagis usq ad sterquilinqũ sternit᷑
Quid̃ est᷑ quod iohannes di uoce laudat᷑:¬
& tamen pro temislentis uerbis in salta¬
tionis preiniũ moritur.  Quid est quod
omĩpotens ds̃ sic uehement̾ in hoc seculo
despicit. quos sic sublimit̾ ante secula e¬
legit: nisĩ qͥuod hoc pietati fidelium patet.
quoniam idcirco sic eos premit in infinis.
quia uidet quomodo remuneret in sũmis⁊
ce foras usq ad despecta deicit. quia intꝰ
usq ad in comprehensibilia ꝑducit. F inc
ergo unusquisq colligat. quid illic sint
passuri quos reprobat: si hic sic cruciat qͦs
amat. Aut quomodo ferientur qui in
pudicio arguendi sunt. si sic eorum uita
premitur: qui ipso iudice teste laudanturᷤ
hue ꝑ manes in simplicitate tuaᷤ. Benedic
dđo & morere: Antiquus hostis. humanũ
genus duobus modis temptare consueuit:
ut uidelicet corda stantiũ aut tribulatio¬

Expanded text:
ergo, quod Job Dei testimonio praefertur, et ergo, quod Job Dei testimonio praefertur, et tamen plagis usque ad sterquilinium sternitur? Quid est, quod Joannes Dei voce laudatur, et tamen pro temulenti verbis in saltationis praemium moritur? Quid est, quod omnipotens Deus sic vehementer in hoc saeculo despicit, quos sic sublimiter ante saecula elegit: nisi hoc, quod pietati fidelium patet, quoniam idcirco sic eos premit in infimis, quia videt quomodo remuneret in summis; et foras usque ad despecta dejicit, quia intus usque ad incomprehensibilia perducit. Hinc ergo unusquisque colligat quid illic sint passuri quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; aut quomodo ferientur qui in judicio arguendi sunt, si sic eorum vita premitur, qui ipso judice teste laudantur. huc tu permanes in simplicitate tua. Benedic Deo, morere. - Antiquus hostis humanum genus duobus modis tentare consuevit. Ut videlicet corda stantium aut tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
atq ut ita dixerim prius quani nasceretur re¬
natus. ille amicus sponsi. ille quo inter nato
mulierum maior nemo surrexit. ille sic pro¬
pħa. ut plus etiam quam ꝓpħa. ab iniquis
in carcere initit᷑: & pro puelle saltatu ca¬
pite truncatur: && uir tantȩ seueritatis pro
risu turꝑium moritur. Numquidña cre¬
dimiis aliquid fuisse. quod in eius uita il¬
la sic despecta mors tergeret: Sed quan¬
do ille uel in cibo peccauit: qui locustas tã¬
tũmodo & iel siluestre comedit.  Quid
deo uel de qualitate sui tegminis deliquit:
qui cameloꝵ pilis corpus operuit. Ꝙd
de conuersatione sua offendere potuit. qui
de heremo numqua recessit: Quid illũ
loquacitatis reatiis polluit ⁊ qui disuiric¬
tus longe ab hominibus fuit.  Quando
illrim uel silentii culpa tetigit: qui ad se
ulenientes tam uehement̃ increpauit dicenᷤꝰ.
genimina uiperarũ. quis uobis demoti¬
strauit fugere a uentura ira Quid est

Expanded text:
atque, ut ita dixerim, priusquam nasceretur, reatque, ut ita dixerim, priusquam nasceretur, renatus: ille amicus sponsi, ille, quo inter natos mulierum major nemo surrexit; ille sic propheta, ut plus etiam quam propheta , ab iniquis in carcerem mittitur, et pro puellae saltatu, capite truncatur, et vir tantae severitatis pro risu turpium moritur. Nunquidnam credimus aliquid fuisse, quod in ejus vita illa sic despecta mors tergeret? Sed quando ille vel in cibo peccavit, qui locustas solummodo et mel silvestre comedit? Quid Deo vel de qualitate sui tegminis deliquit, qui camelorum pilis corpus operuit? Quid de conversatione sua offendere potuit, qui de eremo non recessit? Quid illum loquacitatis reatus polluit, qui disjunctus longe ab hominibus fuit? Quando illum vel silentii culpa attigit, qui ad se venientes tam vehementer increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis demonstravit vobis fugere a ventura ira? Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
te oculos suos uim sue despec tionis augeret:
non quolibet in terra. que pene ubiq munda
reperitur. sed insterquilimo sedisse describit᷑.
In sterquilinio ponebat corpus: ut ex terra sũp¬
tã quę esse carnis substantiã bene proficiens
ꝑpenaeret animus. In sterquilinio ponebat
corpus: ut etiam ex loci fetore caperet. quod fe¬
stine corpus ad fetorem rediret. Sed ecce eũ¬
beatus iob tot rerum dampna sustinet: tot fu¬
neribus pignorũ ꝑcussus dolet: tot uulnera to¬
lerat: dum decurrentẽ sanem testa radit. dum
per putredinẽ defluens insterquitinio residet:
intueri libet. quid est quod omnipotens deus
quos tam sibi caros in eternum conspicit. tam
uehement̃ quasi despiciens affligit. Eece aũit
dum beati iob uulnera cruciatusq confidero: re¬
pente mentis oculos ad ioħm rediico: & non
sine grauissima admiratione ꝑpendo. quod
ille ꝓphetiȩ sp̃i intra matris uterum impletꝰ

Expanded text:
te oculos suos vim suae despectionis augeret, te oculos suos vim suae despectionis augeret, non quolibet in terra, quae pene ubique munda reperitur, sed in sterquilinio sedisse describitur. In sterquilinio ponebat corpus, ut ex terra sumpta quae esset carnis substantia, bene proficiens perpenderet animus. In sterquilinio ponebat corpus ut etiam ex loci fetore caperet, 77 quod festine corpus ad fetorem rediret.  Rec. beatus Job tot rerum damna sustinet, tot funeribus pignerum percussus dolet, tot vulnera tolerat; dum decurrentem saniem testa radit, dum per putredinem defluens in sterquilinio residet; intueri libet quid est, quod omnipotens Deus quos sibi tam charos in aeternum conspicit, tam vehementer quasi despiciens affligit. Ecce autem dum beati Job vulnera cruciatusque considero, repente mentis oculos ad Joannem reduco, et non sine gravissima admiratione perpendo, quod ille prophetiae spiritu intra matris uterum impletus,
Abbreviated transcription (Latin):
uasis fictilis confractum uas fictile radebat. Quo
facto patenter ostendit᷑. corpuis suiini quomodo
sibi sanum subdidit: quod & ꝑcussum sie de¬
spiciens curauit. Quam ille molliciem sane suȩ
carni concessit: qui uon ueste non digito. sed eti¬
am testa saniem uulneribꝰ amouit: Testa gͦ
saniem radebat: ut semet ipsum & in fragm̃to
considerans. etiam de extersione uulneris su¬
quȩ cirea corpiis sunt animus inflatur: et per
hoc quod erga nos agitur. fragilitas nostri cor¬
poris ab oculis cordis amouetur: sicut non¬
nulli scłares cum temporalibus digñitatibus
fulciuntur. dum locis altioribus presidẽt. dũ
multoꝵ. obsequia sibi suppetere ad uotum uii¬
dent. fragilitatẽ suam intrieri negligunt. &.
uas quod gestant fictile. quam sit uelociter con¬
terendum obliuiscentes om̃imodo non attendt̃ ÷
b catus autem iob ut considerationem fragilita¬
tis suȩ etiam ex circiunstantibus traheret. et an¬

Expanded text:
vasis fictilis confractum vas fictile radebat. Quo vasis fictilis confractum vas fictile radebat. Quo facto patenter ostenditur corpus suum quomodo sibi sanum subdidit, quod et percussum sic despiciens curavit; quam ille mollitiem sanae suae carni concessit, qui non vestem, non digitos, sed testam etiam vulneribus admovit. Testa ergo radebat saniem, ut semetipsum et in fragmento considerans, etiam de extersione vulneris suquae circa corpus sunt, animus inflatur, et per hoc quod erga nos agitur fragilitas nostri corporis ab oculis cordis amovetur sicut nonnulli saeculares cum temporalibus dignitatibus fulciuntur, dum locis altioribus praesident, dum multorum obsequia sibi suppetere ad votum vident, fragilitatem suam intueri negligunt, et vas quod gestant fictile, quam sit velociter conterendum, obliviscentes omni modo non attendunt, beatus Job ut considerationem fragilitatis suae etiam ex circumstantibus traheret, et an
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sepius dicta manifestant. Sequitur.
flagella pensanda sunt: ut scilicet ꝑpendant᷑
aut qualia sunt. aut quanta. N am sepe mul¬
ta ex qualitate. sepe grauia ex quantitate. le¬
uigantur: si uidelicet cum multa sunt. non
suit grauia: cum uero grauia non sint mul¬
ta. Ut igitur ostendatur quomodo per aspe¬
ritatem flagelli aduersarius contra sanctum
uirum non solum per nequitiam qualitatis.
sed etiam per pondus quantitatis exarsit᷑: ad
demonstrandã qualitatẽ dicitur. ꝑcussit iob
ulcere pessimo: ad insintiandam uero quan¬
titatem. subungit᷑. a planta pedis usq ad
uerticem: ut nimirũ nril in mente uacet a
gła: in cuius iiil corpore uacat a pena. Se¬
in sterquilimo. Unde testa nisi ex luto
conficitur: Quid uero est sanies corporis
nisi lutitm Saniem ergo radere testa
ꝑhibetur. Ac si apte diceretur. Luto ter¬
gebat lutum. Pensabat lur sanctus unde
sumptũ fuerat quod gestabat: & fragm̃to

Expanded text:
sunt dicta, manifestant. Sequitur: sunt dicta, manifestant. Sequitur: flagella pensanda sunt, ut scilicet perpendantur, aut qualia sint, aut quanta. Nam saepe multa ex qualitate, saepe gravia ex quantitate levigantur: si videlicet cum multa sunt, non sint gravia; cum vero gravia, non sint multa. Ut igitur ostendatur quomodo per asperitatem flagelli adversarius contra sanctum virum non solum per nequitiam qualitatis, sed etiam per pondus quantitatis exarsit, ad demonstrandam qualitatem dicitur: Percussit eum ulcere pessimo; ad insinuandam vero quantitatem subjungitur: A planta pedis usque ad verticem, ut nimirum nihil in mente vacet a gloria, in cujus corpore nil vacat a poena. Senterendum. --Unde testa, nisi ex luto conficitur? Quid vero est sanies corporis, nisi lutum? Saniem ergo radere testa perhibetur, ac si aperte diceretur: Luto tergebat lutum. Pensabat quippe vir sanctus unde sumptum fuerat quod gestabat, et fragmento
Abbreviated transcription (Latin):
uitor uinotuit. quia teniiit quem concessit:¬
& dando non dedit. quem aduersarii sui
iaculis eiciens abscondit. Quid est autem
Quo enim pacto ille custodit: qui custodita
semꝑ irrumpere appetit: Sed seruare sathan
dicitur. irrumpere non audere: sicut e contra
patrem postulamus in oratione. dicentes. ne noᷤ
indica in tẽptationẽ. Neq in temptationẽ
dominus indiicit: qui semper a temptatione
subditos misericordit̾ protegit. Sed tamen in
temptationẽ quasi eius induicere est: a temp¬
tationis nos illecebra non munire. Et tunc
nos in temptationũ laqueos non indiicit.: cũ
temptari nos ultra quam possumiis non ꝑ-¬
mittit. Sicut ergo ds inducere nos in tẽp¬
tationem dicitur. si nos ab aduersario indu¬
ci paciatur: ita aduersarius scruare anim̃a
dicitur: cum hanc temptando supcrare prohi¬
betur. Sequitur. E gressus est igitur sa¬
than a facie domini. Quomodo sathan a
facie domini exeat: ea quȩ iam superius

Expanded text:
jutor innotuit, quia tenuit quem concessit, etjutor innotuit, quia tenuit quem concessit, et dando non dedit, quem adversarii sui 76 jaculis ejiciens abscondit.  Vet. III. Quo enim pacto ille custodit, qui custodita semper irrumpere appetit? Sed servare Satan dicitur, irrumpere non audere, sicut e contraPatrem postulamus in oratione dicentes: Ne nos inducas in tentationem. Neque enim in tentationem Dominus inducit, qui semper a tentatione subditos misericorditer protegit. Sed tamen in tentationem quasi ejus inducere est a tentationis nos illecebra non munire. Et tunc nos in tentationis laqueum non inducit, cum tentari nos ultra quam possumus non permittit. Sicut ergo Deus inducere nos in tentationem dicitur, si nos ab adversario induci patiatur; ita adversarius servare animam dicitur cum hanc tentando superare prohibetur. VERS. 7.-- Egressus igitur Satan a facie Domini. Quomodo Satan a facie Domini exeat, ea jam quae superius
Abbreviated transcription (Latin):
tamen recte diuina dispensatione ꝑmittitur. qͣ¬
tinus altercator impudens uel sepe uictus ob¬
nem uerberis: comitatur custodia protecti¬
onis & electum suum diuina dispensatio
custodiendo deserit: deserendo custodit: alia
illius prodit: alia protegit. Si enim totũ
iob desereret: in manu tanti aduersarii homo
quid esset. In ipsa gͦ iusticia ꝑmissionis. mi¬
scctur quedam libra pietatis: quatenus in imo
codemnq certamine. & seruris humilis ex
ospressione proficiat: & hostis suꝑbiens ex
ꝑmissione succumbat. Maniri itaq aduer¬
sarii sanctus uir traditur: sed tamen in inti¬
mi adiutoris sui manri retinetur. De illis
quippe ouibus fuit: de quibus ueritas in
de manu mea. Et tam̃ expetenti hostidicit᷑.
Ecce in manu tua est Isdem ergo in manii dĩ:
isdem est in manui diaboli. Nam dicens in
manu tua ẽ cum ꝓtinus adungit. uerunta¬
men animã illius serua: patenter pius ad¬

Expanded text:
tamen recte divina dispensatione permittitur, qutamen recte divina dispensatione permittitur, quatenus altercator impudens vel saepe victus obnem verberis comitatur custodia protectionis, et electum suum divina dispensatio custodiendo deserit, deserendo custodit, alia illius prodit, alia protegit. Si enim totum Job desereret in manu tanti adversarii, homo quid esset? In ipsa ergo justitia permissionis miscetur quaedam libra pietatis, quatenus in uno eodemque certamine et servus humilis ex oppressione proficiat, et hostis superbiens ex permissione succumbat. Manui itaque adversarii sanctus vir traditur, sed tamen in intimis adjutoris sui manu retinetur. De illis quippe ovibus fuit, de quibus in Evangelide manu mea ; et tamen expetenti hosti dicitur: Ecce in manu tua est. Isdem ergo in manu Dei, isdem in manu est diaboli. Nam dicens: In manu tua est; cum protinus adjungit: Verumtamen animam illius serva; patenter pius ad
Abbreviated transcription (Latin):
exterioribus colligit: quod beato uiro ad men¬
tis crimen infligit. Sellẽ enim pro pelle dari
asserit: qͥa sepe dũ uenire ictum contra faciẽ
cernimus. manĩi palpebris opponimus. ut ab
ictii oculos defendamus: &. corpus uulneri o¬
bicimus: ne in corpore teneriori uulneremur.
Sathan ergo hec consuete fieri sciens: dicit.
Pellem pro pelle. & cuncta que habet homo
dabit pro anima sua. Ac si aꝑte dicat. Iacir¬
co iob tot extra se flagella ȩquanimit̾ patitur:
quia pariet ne ipse feriatur. Cura enim carnis
est quod dampno affectuum carnalium motꝰ
non est: quia dum sibimet ipsi metirit: minꝰ
suoꝵ. ꝑcussiones sentit. U nde & mox eiuscłe
carnem feriendam postulat dicens. Mitte ma¬
num tuam & tange os eius & carnem: &
tunc uidebis quod in faciem benedicat tibi.
Superuis iam dicerat. tange cuncta quȩ poꝰ¬
sidet. & tunc uidebis quod in faciem benedi¬
cat tibi: nunc quasi prioris propositionis
oblitꝰ. fractus de alris. alia postulat. Quod

Expanded text:
exterioribus colligit, quod beato viro ad mentis crimen infligit. Pellem enim pro pelle dari asserit, quia saepe dum venire ictum contra faciem cernimus, manum palpebris opponimus, ut ab ictu oculos defendamus; et corpus vulneri objicimus, ne in corpore teneriori vulneremur. Satan ergo haec consuete fieri sciens, dicit: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua. Ac si aperte dicat: Idcirco Job tot extra se flagella aequanimiter patitur, quia pavet, ne ipse feriatur. Cura ergo carnis est, quod damno affectuum carnalium motus non est, quia dum sibimetipsi metuit, minus suorum percussiones sentit. Unde et mox ejus carnem feriendam postulat, dicens: Mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Superius dixerat: Tange cuncta quae possidet, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Nunc quasi prioris propositionis oblitus, fractus de aliis alia postulat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Plerumq enim dum uirtutũ fructus fe¬
cunde reddimus: dum continua prosperi¬
tate pollemuis: aliquantulũ mens erigitur.
ut a semet ipsa sibi existere bona quȩ ha¬
bet arbitretur. Quȩ nimirũ bona anti¬
quus hostis malitiose attrectare appetit:
sed hec temptari ds̃ non nisi benignȩ conce¬
dit: ut dum mens temptatione ptilsante in
bonis de quibus gaudebat concutitur. im¬
becillitatis suȩ debilitate cognita. in spe di¬
uini adiutorii robustius solidet᷑. Sitq
mira dispensatione pietatis. ut unde mali¬
gnus hostis cor temptat ut interimat:
uide misericors conditor hoc erudiat ut
uiuat. Unde & bene subiungit᷑. Ecce¬

Expanded text:
Plerumque enim, dum virtutum fructus fecunde reddimus, dum continua prosperitate pollemus, aliquantulum mens erigitur, ut a semetipsa sibi existere bona quae habet, arbitretur. Quae nimirum bona antiquus hostis malitiose attrectare appetit; sed haec tentari Deus nonnisi benigne permittit, ut dum mens tentatione pulsante, in bonis de quibus gaudebat concutitur, imbecillitatis suae debilitate cognita, in spe divini adjutorii robustius solidetur. Fitque mira dispensatione pietatis, ut unde malignus hostis cor tentat, ut interimat, inde misericors conditor hoc erudiat, ut vivat. Unde et bene subjungitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
incolunris fugit: dum omne quod mens pa-¬
titur. ꝑseuerans discretio subtilit̾ respicit:
Colaq mortem gladii euadit: quia etiam
ꝑturbatis cogitationibus. discretio non succũ¬
bit: ut dampna sua animo renuntiet: et qͣsi
dominũ ad lam̃tum uocet. Sed adhuc il

Expanded text:
incolumis fugit, dum omne quod mens paincolumis fugit, dum omne quod mens patitur, perseverans discretio subtiliter respicit, solaque mortis periculum evadit; quia etiam perturbatis cogitationibus, discretio non succumbit, ut damna sua animo renuntiet, et quasi dominum ad lamentum revocet. CAPUT XL