comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oblisci debueras qͦd tantũ dilectus
es adõ ut cibi maledictionẽ inimi¬
teret: s eam qͦ tibi: in benedictionẽ
cõmutaret. Uerũ nẽ cũ ipse bonors
largitor de hoꝵs reminisci rogat. qͥd
aliud qũa te post canta beneficia ac¬
cepta ingratũ adhuic acq immemo¬
rẽ ꝑmansisse demonstrat: Quod si ui¬
deus ingratus beneficiorũ dĩ remi¬
nisci noluit caue saltẽ cu xp̃iane. ne
unqũa eorum quȩ cibi impensa sc̃
bonoꝵ obliuiscaris. Caue inqu̾ã:
et cancomagis caue. qͣnto det̾us ẽ
situ ingratus ꝑsticeris. qͥ maiora
illo beneficia adõ accepisse cõproba¬
ris. Habes eñi et tu balach hostem
cuũ qͥte inddesinent̃ ꝑsequit᷑. & contͣ
te om̃i temꝑe consilia maligna me¬
ditatur. Qui etiam mecuens ne for¬
tesius uirib ad subuersionẽ tuam
ñ sufficiat. iniquũ ꝓpħam & aua-¬
rũ adte maledicendũ ꝓpositamer-¬
cede inuitat. Balach nanq qui
int̾pretat᷑ elidens. ipse ẽ sathanas

Expanded text:
ilectus es a Deo, ut tibi maledictionem inimiteret, sed eam quoque tibi in benedictionem commutaret: verum nunc cum ipse bonorum largitor te horum reminisci rogat, quid aliud quam te post tanta beneficia accepta ingratum adhuc atque immemorem permansisse demonstrat? Quod si Judaeus ingratus beneficiorum Dei reminisci noluit, cave saltem, tu Christiane, ne unquam eorum quae tibi impensa sunt bonorum obliviscaris. Cave, inquam, et tanto magis cave, quanto deterius est si tu ingratus perstiteris, qui majora illo beneficia a Deo accepisse comprobaris. Habes enim et tu Balac hostem tuum, qui te indesinenter persequitur: et contra te omni tempore consilia maligna meditatur. Qui etiam metuens ne forte suis viribus ad subversionem tui non sufficiat, iniquum prophetam et avarum ad te maledicendum proposita mercede invitat. Balac namque qui interpretatur elidens, ipse est Satanas
Abbreviated transcription (Latin):
tra suꝑbiam ẽ: quadõ dicimꝰ. scĩfice¬
tur nom̃tuũ. Hoc eñi petimus ut
det nob̃ timere & uen̾ari nom̃ suũ:
quatinꝰ ei ꝑhummilitatẽ subiecti simꝰ.
qͥ ꝑ suꝑbiam rebelles & contumaces
extitimꝰ. huic petitioni datur do¬
nũ sp̃c timoris dñi. ut ille ad corue¬
niens uirtutẽ in eo creet humilita¬
tis. suꝑbiȩ morbũ sanet. quatinꝰ
ad regnũ cȩloꝵ qͦd angłs suꝑbus
ꝑ elationẽ ꝑdidit. homo humilis

Expanded text:
tra superbiam est, qua Deo dicimus: Sanctificetra superbiam est, qua Deo dicimus: Sanctificetur nomen tuum. Hoc enim petimus ut det nobis timere et venerari nomen suum, quatenus ei per humilitatem subjecti simus, qui per superbiam rebelles et contumaces exstitimus. Huic petitioni datur donum spiritus timoris Domini, ut ille ad cor veniens virtutem in eo creet humilitatis quae superbiae morbum sanet: quatenus ad regnum coelorum, quod angelus superbus per electionem perdidit, homo h
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam gͥ cor inflat᷑. ꝑ inuidiã are¬
scit. ꝑ irã crepat. ꝑ tͥsticiã conterit᷑.¬
& quasi in puluerẽ redigit᷑. ꝑ aua¬
ritiã dfͦpgit᷑. ꝑgulã inficit᷑. & quasi
humectatur: ꝑluxuriã conculcat᷑
& in lutũ redigit᷑: ita ut iam miser
dicere possit. Infixus sum in limo
ꝓfundi & ñ est substantia. Ueni
i altitudinẽ maris & tempestas
demersit me. Cũq huic limo pro¬
fundi animꝰ fuerit infixus. & luco
coinquinationis & immunditiȩ
obuolutus: euelli nequaqũa potest
nͥ ad illũ clamet & eiꝰ auxiliũ postu¬
let de quo psalmista loquit᷑ dicens.
Expectans expectaui dũm & incen¬
dit mͥ. Et exaudiuit p̃ces meas &
eduxit me de lacu miseriȩ & delu¬
to fecis. Propt̾ea gͦ ipse nos orare
docuit: ut cotũbonũ nrm abipsosit
ut & qͦd petimꝰ & qͦd petentes accipi¬
mus eius donũ non nr̃m mericum
ẽẽ intelligamꝰ. Prima gͦ peticio con¬

Expanded text:
superbiam igitur cor inflatur, per invidiam aresuperbiam igitur cor inflatur, per invidiam arescit, per iram crepat, per tristitiam conteritur, et quasi in pulverem redigitur, per avaritiam dispergitur, per gulam inficitur et quasi humectatur, per luxuriam conculcatur et in lutum redigitur: ita ut jam miser dicere possit: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Veni in altitudinem maris et tempestas demersit me . Cumque huic limo profundi animus fuerit infixus, et luto coinquinationis et immunditiae obvolutus, evelli nequaquam potest, nisi ad illum clamet et ejus auxilium postulet? De quo Psalmista loquitur, dicens: Exspectans exspectavi Dominum, et intendit mihi. Et exaudivit preces meas, et eduxit me de lacu miseriae, et de luto faecis . Propterea ergo ipse nos orare docuit, ut totum bonum nostrum ab ipso sit, ut et quod petimus, et quod petentes accipimus, ejus donum, non nostrum meritum esse intelligamus. Prima ergo petitio con
Abbreviated transcription (Latin):
appetitũ ad excessum illicit. Post¬
mo suꝑuenit luxuria. quȩ sedue¬
tũ uiolent̃ seruituti subicit: quil
postqũa caro ꝑcrapulã inflãmas
est. ardorem libidinis suꝑuenientẽ
emollitus atq eneruit resolutus
animus uincere ñ potest. Seruit
gͥ seuissime dñationi mens turpi-¬
ter subacta. & nͥ exorata subueniat
saluatoris pietas. ñ erit iam unde
captiuo seruienti amissa restituat᷑
libertas. Sequunt᷑ itaq septẽ peti¬
tiones contra septẽ uicia quib ille
oratur ut subueniat. qͥ nos & ora¬
re docuit. & qͦd orantib sp̃m bonũ
ad sananda uulnera nr̃a & ad sol¬
uendũ iugũ captiuitatis nr̃ȩ da¬
turus eẽt repromisit.Sed nos an¬
tequã ad explanationẽ harũ ue-¬
niamꝰ pͥus uolumus alia adhuc
similitudine demonstrare qͣntam
in nob corruptionẽ supradicta ui¬
cia generent: ut qͣnto ꝑiculosior
languor ostendit᷑: tanto magis ne¬
cessaria medicina cõprobetur. Per

Expanded text:
appetitum ad excessum illicit. Postappetitum ad excessum illicit. Postremo supervenit luxuria, quae seductum violenter servituti subjicit quia postquam caro per crapulam inflata est, ardorem libidinis supervenientem emollitus atque enerviter resolutus animus vincere non potest. Servit enim saevissimae dominationi mens turpiter subacta; et nisi exorata subveniat Salvatoris pietas non erit jam unde captivo servienti amissa restituatur libertas. Sequuntur itaque septem petitiones contra septem vitia: quibus ille oratur ut subveniat, qui nos et orare docad sananda vulnera nostra et ad solvendum jugum captivitatis nostrae daturus esset, repromisit. Sed nos, antequam ad explanationem harum veniamus, prius volumus alia adhuc similitudine demonstrare quantam in nobis corruptionem supradicta vitia generent; ut quanto periculosior languor ostenditur, tanto magis necessaria medicina comprobetur. Per
Abbreviated transcription (Latin):
scitur. qͥa de bono alt̾ius ꝑ caritatĩ
non lȩtatur. Atq idõ id etiã qui
habet. sibi displicere incipit. qm̃ in
alio. id qͦd habere ñ potest agnoser
Qui gͦ ꝑ caritatẽ in dõ totũ habere
potuit: idetiam qͦd ꝑ elationẽ extr
dm̃ habere conabatur ꝑ inuidian
& ir̃a amittit: qͥa postqu̾a ꝑ suꝑbia
dm̃ amittit: ꝑ inuidiam ꝑdit ꝓx¬
amissis nichil suꝑest unde gauder
infelix conscientia ꝑ tͣsticiam inse¬
met ipsa colliditur. & quȩ de alien
bono pie lȩtari noluit. de suo male
iuste cruciatur. Post suꝑbiã gͦ et m¬
uidiam et ira quȩ hominẽ spolian
continuo tͥsticia sequit᷑ quȩ nudat
flagellat. Cui deinde succedit aui¬
ritia. quȩ flagellatũ eicit: qͥa mt̃re
gaudio amisso. foris consolationẽ
quer̾e cõpellit. Postea accedit gul
quȩ eiectũ seducit: qͥa animũ ext̃s¬
rib in hiantẽ. hoc uiciũ in pͥmis qͣl
euicino temptans ꝑ ipsũ nacuris̃

Expanded text:
scitur, quia de bono alterius per charitatem scitur, quia de bono alterius per charitatem non laetatur. Atque ideo id etiam, quod habet, ipsi displicere incipit, quoniam in alio id, quod habere non potest, agnoscit. Qui ergo per charitatem in Deo totum habere potuit, id etiam, quod per elationem extra Deum habere conabatur, per invidiam et iram amitiit: quia, postquam per superbiam Deum amittit, per invidiam perdit amissis, nihil est, unde gaudeat infelix conscientia, per tristitiam in semetipsa colliditur; et quae de alieno bono pie laetari noluit, de suo malo juste cruciatur. Post superbiam ergo, et invidiam, et iram, quae hominem spoliant, continuo tristitia sequitur, quae nudatum flagellat. Cui deinde succedit avaritia quae flagellatum ejicit, quia, interno gaudio amisso, foris consolationem quaerere compellit. Postea accedit gula, quae ejectum seducit quia animum exterioribus inhiantem hoc vitium imprimis quasi e vicino tentans per ipsum naturalem
Abbreviated transcription (Latin):
dia sequitur. qͥa qͥ illic amorem ñ fi¬
git ubi om̃e bonũ ẽ qͣntũ de suo ꝑu̾-¬
se excollit᷑: tanto grauius de bono
alieno torquet᷑. Sua gͥ elationi iustiˢ¬
sime pena deputata est ipsa quam
de se gignit inuidia: quȩ quia cõ¬
mune omniũ bonũ diligere nolu¬
it : recte nc̃boni alieni liuore tabesẽ.
Qũa ꝓfecto alienȩ felicitatis succes¬
sus non ureret: si illũ in quo omne
bonũ ẽ ꝑ amorẽ possideret. Nec eñi
alienũ ase iudicaret bonũ alt̾ius: si
suũ ibi diligeret: ubi et suũ & alt̾ius
bonũ simul possideret. Hunc gͦ qͣn¬
tũ se ꝑ elacionẽ contracreatorem
extollit. tancũ ꝑ liuorẽ sub ꝓpcimo
cadit: & qͣntũ ibi fallacit̾ erigitur.
tantũ hic ueracit̾ precipitatur.
Sed neq hic sistere pocest. semel cep¬
ta corruptio. Mox eñi ut de suꝑbia
inuidia nata fuerit. iram ipsa de
se parit: qͥa miser animus ꝓpt̾ea
iam sibi ipsi de sua imꝑfectione ia¬

Expanded text:
dia sequitur; quia qui illic amorem non fidia sequitur; quia qui illic amorem non figit, ubi omne bonum est quanto de suo perversius extollitur, tanto gravius de bono alieno torquetur. Sua igitur elationi justissime poena deputata est; ipsa, quam de se gignit, invidia quae quia commune omnium bonum diligere noluit, recte nunc boni alieni livore tabescit. Quam profecto alienae felicitatis successus non ureret, si illum, in quo omne bonum est, per amorem possideret. Nec enim alienum a se judicaret bonum alterius, si suum ibi diligeret, ubi et suum, et alterius bonum simul possideret. Nunc ergo quantum se per elationem contra Creatorem extollit, tantum per livorem sub proximo cadit; et quantum ibi fallaciter erigitur, tantum hic veraciter praecipitatur. Sed neque hic sistere potest semel coepta corruptio: mox enim ut de superbia, invidia nata fuerit, iram ipsa de se parit; quia miser animus propterea jam sibi ipsi de sua imperfectione ira
Abbreviated transcription (Latin):
dũ infundi desinit arescat. & iste
dũ ab illuminante se auertit᷑ cene-¬
brosus fiat. uterq uͦ dũ acciꝑe ces¬
sat id qͦd necdũ habet. continuo il¬
lud etiam qͦd habet amittat. Hoc
ꝓfecto tii agis cũ doces donũ extra
datorẽ diligere. ut qͥ partẽ boni qͦd
ab illo datum ẽ. ꝑuerse sibi uendi¬
cat: totũ bonũ qͦd in illo ẽ amictat.
Sicq fiat ut nec id qͦd habet ucilit̃
habere possit: dũ illud in eo aquo
habet non diligit. Sicut eñĩ omne
bonũ ueracit᷑ a dõ ẽ. ita nullũ bo-¬
nũ extra dm̃ ucilit̃ haberi pocest.
Immo uͦ ꝑhoc idipsum qͦd habet᷑
amittitur. qͦd in eo & cũ eo a quo ha¬
bet᷑ ñ amatur. Nam quicũq ñ no-¬
uit nͥ hoc qͦd habet bonũ insemet¬
ipso diligere: necesse ẽ ut dũ in alc̾o
bonũ qͦd ñ habet aspexerit: canto
amariꝰ sua eũ imꝑfectio torqueat:
qͣnto eũ inquo om̃e bonũ consistit ñ
amat. Et iccirco suꝑbiã semꝑ inui¬

Expanded text:
dum infundi desinit, arescat, et iste dum infundi desinit, arescat, et iste dum ab illuminante avertitur, tenebrosus fiat; uterque vero, dum accipere cessat, id quod necdum habet, continuo illud etiam quod habet amittat. Hoc profecto tu agis, cum doces dona extra datorem diligere, ut qui partem boni, quod ab illo datum est perverso sibi vindicat totum bonum, quod in illo est, amittat: sicque fiat ut nec id quod habet: utiliter habere possit, dum illud in eo a quo habet non diligit. Sicut enim omne bonum veraciter a Deo est, ita nullum bonum extra Deum utiliter haberi potest. Imo vero per hoc id ipsum, quod habetur, amittitur; quod in eo, et cum eo, a quo habetur, non amatur. Nam si quisquam non novit, nisi hoc, quod habet, bonum in semetipso diligere necesse est, ut dum in altero bonum, quod non habet, aspexerit, tanto amarius sua eum imperfectio torqueat, quantum eum, in quo omne bonum consistit, non amat. Et idcirco superbiam semper invi
Abbreviated transcription (Latin):
uiciis uastatorib et uniu̾sam na-¬
turȩ integritatẽ corrũpentib.
simulq malorũ om̃ium germi¬
na ꝓducentibus. qͣntũ ad p̃sens
negotiũ explicandũ sufficere pu-¬
tamus. loquem᷑. Septẽ gͦ sunt. &¬
ex his tria hominẽ expoliant. Qr-¬
tũ expoliatũ flagellat. Quintũ fla¬
gellacũ eicit. Sextũ eiectũ seducit.
Septimũ eductũ seruituti subicit.
Suꝑbia eñi aufert homini dm̃. In¬
uidia aufert ei ꝓximũ. Ira aufert
ei serpsũ. Tristitia spoliatũ flagel¬
lat. Auaritia flagellatũ eicit. Gu¬
la eiectũ seducit. Luxuria seductũ
seruituti subicit. Hunc reu̾tentes
singła ꝑordinẽ explanemꝰ. Diximꝰ
qͦd suꝑbia aufert homini dm̃. Su-¬
ꝑbia nanq ẽamor ꝓpͥe excellentiȩ.
qͣnͣdo mens bonũ quod habet sin-¬
gularit diligit. id est sine eo a quo
bonũ accepit. O pestifera suꝑbia
qͥd agis: Cur suades riuulo ut se
a fonte diuidat: Cur suades radio
ut se a sole auertat: Cur nͥ ut & ille

Expanded text:
iis vastatoribus, et universam naturae integritatem corrumpentibus, simulque malorum omnium germina producentibus, quantum ad praesens negotium explicandum sufficere putamus, loquemur. Septem ergo sunt, et ex his tria hominem exspoliant; quartum, exspoliatum flagellat; quintum, flagellatum ejicit; sextum, ejectum seducit; septimum, eductum servituti subjicit. Superbia enim aufert homini Deum; invidia aufert ei proximum; ira aufert ei seipsum; tristitia spoliatum flagellat; avaritia flagellatum ejicit; gula ejectum seducit; luxuria seductum servituti subjicit. Tunc revertentes, singula per ordinem explanemus. Diximus, quod superbia aufert homini Deum: superbia namque est amor propriae excellentiae, quando mens bonum, quod habet, singulariter diligit, id est sine eo, a quo bonum accipit. O pestifera superbia quid agis? cur suades rivulo ut se a fonte dividat? cur suades radio ut se a sole avertat? cur, nisi ut et ille
Abbreviated transcription (Latin):
eam seruitutẽ quã dõ debuerunt.
idolis exhibebant. Sed latina lin¬
gua utramq sub eodẽ nomine ser-¬
uitutẽ cõprehendit. et ꝓpt̾ea obscu¬
rior significatio facta ẽ cũ dr̃. ei soli
seruies. qͦd ingreco ambiguũ non ẽ.
Sed cũ hoc p̃ceptũ ad patre ꝑtine¬
at. quare dictum ẽ ei soliseruies.
quasi etiã filio et sp̃ui scõ seruien¬
ñ excludit cõmunionẽ filii et sp̃c¬

Expanded text:
eam servitutem quam Deo debuerunt, eam servitutem quam Deo debuerunt, idolis exhibebant. Sed Latina lingua utramque sub eodem nomine servitutem comprehendit, et propterea obscurior significatio facta est, cum dicitur: Ei soli servies, quod in Graeco ambiguum non est. Sed cum hoc praeceptum ad Patrem pertineat, quare dictum est: Ei soli servies, quasi etiam Filio et Spiritui sancto serviennon excludit communionem Filii et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
hibebat᷑. Dm̃ autẽ adorare ẽ. ei totã
mentẽ ꝑhumilitatẽ ac deuotionẽ
substernere. et ipsũ pͥncipiũ acfinẽ
om̃is boni credere. Quod ei soli nos
debere. nemo ẽ sane m̃tis qͥ ambigat.
Unde ipse quoq ꝑ ꝓpħam dese¬
scultilib. De seruitute uͦ id ipsum
cõpetent̃ intelligi podest: qͥa nimi¬
rum omĩs ille rectissime soli dõ ser¬
iure dr̃. qui et scđͣm dm̃ homini su¬
ꝑiori humilit̃ se subicit: et ubi cau¬
sa dĩ impugnat᷑. fident̃ contradic̃.
Qui cauet sollicite ne in sua serui¬
iute uł ꝓ timore hominis concra
dm̃ qͥd faciat. uł t̾renȩ recͥbutionis
lucrum in intentione cȩlesti p̃mio
ante ponat. Sed in greco manifesti¬
or sententia exp̃ssaẽ. Greca nano
locutio dium̃a seruitutẽ ab huma¬
na ꝓpͥo uocabulo distinguit. quod
latinitas ñ habet. Ibi eñĩ dĩ seruitꝰ
latria. et humana dulia uocatur.
Et obhoc idolatrȩ appellati sunt. qͥ

Expanded text:
hibebatur. Deum autem adorare est ei totam hibebatur. Deum autem adorare est ei totam mentem per humilitatem ac devotionem substernere, et ipsum principium ac finem omnis boni credere. Quod ei soli nos debere nemo est sanae mentis qui ambigat. Unde ipse quoque psculptilibus . De servitute vero idipsum competenter intelligi potest, quia nimirum omnis ille rectissime soli Deo servire dicitur, qui et secundum Deum homini superiori humiliter se subjicit, et ubi causa Dei impugnatur fidenter contradicit, qui cavet sollicite ne in sua servitute, vel pro timore hominis contra Deum quid faciat, vel terrenae retributionis lucrum in intentione coelesti praemio anteponat. Sed in Graeco manifestior sententia expressa est. Graeca namque locutio divinam servitutem ab humana proprio vocabulo distinguit quod Latinitas non habet: ibi enim Dei servitus latria, et humana dulia vocatur. Et ob hoc idololatrae appellati sunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝑtinet ad fidem. Et ei soli seru¬
es. hoc ꝑtinet ad oꝑationẽ. fides
eñi oꝑans ex dilectione ꝑfectũ facu
qͥa nec opus sine fide. nec fides cu
tempus suppetit accepta ẽ sine oꝑe
Propt̾ea adora recte credendo. seriu
bene oꝑando. Quȩri autẽ pocest si
id qͦd dixit. ei soli. ad utrũq refera¬
dũ ẽ ut dicat᷑ ipsũ solũ adorabis &
eisoli seruies: Sed hoc quomͦ stare
poterit. qͥa sepe in ueteri testam̃to
scõs uiros ñ solũ angłos adorasses
etiam homines legimus. nec tam̃
ꝓpt̾ẽa alicubi rep̃hensos inuenimꝰ:
Et in nouo apłs quidẽ etiã fideles.
ad seruiendũ suꝑiorib et p̃latis
sũmope exhortatur. Sciendũ gͦ est
qͥa alio mͦ homines adorant᷑. et alio
mͦ ds̃ adorari p̃cipit᷑. Usu nanque
teri suꝑiores quiq ab inferiorib
adorari dicebantur. qͣndo eis siue
incuruatione genuũ. siue capitis
inclinatione ab his reuerentia ex¬

Expanded text:
hoc pertinet ad fidem. Et ei soli servhoc pertinet ad fidem. Et ei soli servies, hoc pertinet ad operationem. Fides enim operans ex dilectione perfectum facit, quia nec opus sine fide, nec fides cui tempus suppetit, accepta est sine opere. Propterea adora recte credendo, servi bene operando. Quaeri autem potest, si id quod dixit, ei soli, ad utrumque referendum est, ut dicatur, Ipsum solum adorabis et ei soli servies? Sed hoc quomodo stare poterit, quia saepe in Veteri Testamento sanctos viros non solum angelos adorasse, sed etiam homines legimus, nec tamen propterea alicubi reprehensos invenimus? Et in Novo Apostolus quidem etiam fideles ad serviendum superioribus et praelatis, summopere exhortatur. Sciendum ergo est quod alio modo homines adorantur, et alio modo Deus adorari praecipitur: usu namque veteri superiores quivis ab inferioribus adorari dicebantur, quando eis sive in curvatione genuum, sive capitis inclinatione ab his reverentia ex
Abbreviated transcription (Latin):
hic nota obȩdientiã. ds̃ tuus. hic
nota grãm. ds̃ unus est. hic doctri¬
nam. Quasi diceret᷑. obedientiam
exhibe. grãm intellige. ueritatem
agnosce. Quod audis. hoc ẽ obȩdi¬
entia quã exigeris. Quod ds tuus
ẽ.gr̃a p̃uenientis. Quod ds̃ unus.
ueritas qua illuminaris. et ꝑfice¬
ris. Dm̃ tuũ audi qͥ tibi miscłiam
iam exhibuit. et necdũ tam̃ ade ser¬
uitiũ accepit:. ut scias ab ipso eẽ udt̃¬
q scilicet. et qͦd a te exigit opus in¬
tutis. et qͦd tͥ ꝓmictit premiũ res¬
butionis. Audi isrł. hoc est. auscr¬
ta. adquiesce. Om̃ĩs eñi uirtus ab
obȩdientia incipit. quẽ ad modum
om̃e uitiũ ab in obȩdiendia ꝓcedie
frustra nanq uel inobȩdientigr̃a
uł contumaci doctrina. uł ñ inte¬
ligenti p̃ceptũ diceret᷑. Ic circo pr¬
mum audi isrł ut sis obediens. d̃
tuus. ut deuotus existas. ds̃ unus
ẽ.ut ueritatẽ agnoscas. Deinde se¬
quitur p̃ceptũ. Ipsum adorabis

Expanded text:
Hic nota obedientiam. Deus tuus, hic Hic nota obedientiam. Deus tuus, hic nota gratiam. Deus unus est, hic doctrinam; quasi diceretur: Obedientiam exhibe, gratiam intellige, veritatem agnosce. Quod audis, hoc est obedientia, quam exigeris. Quod Deus tuus, est gratia praevenientis. Quod Deus unus, veritas qua illuminaris et perficeris. Deum tuum audi, qui tibi misericordiam jam exhibuit, et necdum tamen a te servitium accepit, ut scias ab ipso esse utrumque, scilicet, et quod a te exigit opus virtutis, et quod tibi promittit praemium retributionis. Audi, Israel, id est, ausculta, acquiesce. Omnis enim virtus ab obedientia incipit, quemadmodum omne vitium ab inobedientia procedit. Frustra namque vel inobedienti gratia, vel contumaci doctrina, vel non intelligenti praeceptum daretur. Idcirco primum audi, Israel, ut sis obediens, Deus tuus, ut devotus existas, Deus unus est, ut veritatem agnoscas. Deinde sequitur praeceptum: Ipsum adorabis,
Abbreviated transcription (Latin):
humiles modica de se sentiendo
maiorem grãm merentur acciꝑe.
ita suꝑbi et elati de se p̃sumendo
etiam ea quȩ acceꝑunt amictunt.
Suscepit isrł puerũ suũ. Suscepit
sicut medicus egrum isrł puerũ su¬
um popłm iudelicet suũ. isrł pue¬
rũ. id est humilẽ et innocentẽ susce¬
pit ut sanaret infirmũ. ut redime¬
ret captiuũ. ut iustificaret impiũ.
ut saluaret iustũ. Suscepit isrł ñ
quẽ inuenit isrł. s ut faceret isrł.
distulerat. et tandẽ iam tunc exhibe¬
bat. Sicut locutus ẽ patrib nr̃is.
abraham et semim eius in sȩcula.
Misericors in ꝓmittendo. uerax in
exhibendo.quia sine debito ꝓmisit.
et sine dolo exhibuit. Sicut locutꝰ
est patrib nr̃is. abrabam et semi¬
Udi isrł. ds̃ tuus. deus
unus ẽ: ipsũ adorabis.
et ei soli seruies. Non
hoc totũ de p̃cepto
est quod dr̃ quia ante p̃ceptũ per
admonitionẽ ad obȩdientiã audi¬
toris animus p̃parat᷑. Audi isrł.

Expanded text:
humiles, modica de se sentiendo, humiles, modica de se sentiendo, majorem gratiam merentur accipere, ita superbi et elati, de se praesumendo, etiam ea quae acceperunt amittunt. Suscepit Israel puerum suum. Suscepit sicut medicus aegrum, Israel puerum suum, populum videlicet suum: Israel puerum, id est humilem et innocentem suscepit, ut sanaret infirmum, ut redimeret captivum, ut justificaret impium, ut salvaret justum. Suscepit Israel, quem non invenit Israel, sed ut faceret Israeldistulerat, tandem exhibebat. Sicut locutus est patribus nostris, Abraham et semini ejus in saecula. Misericors in promittendo, verax in exhibend, quia sine debito promisit, et sine dolo exhibuit. Sicut locutus est patribus nostris, Abraham et semiAudi, Israel: Deus tuus, Deus unus est, ipsum adorabis, et ei soli servies . Non hoc totum de praecepto est quod dicitur, quia ante praeceptum per admonitionem ad obedientiam auditoris animus praeparatur. Audi, Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ conditionẽ asscripta fuerat. s ꝑ
elationẽ qua se in utraq suo condi¬
tori ꝑuerse comꝑare uoluit abiecta
ẽ et honore suo priuata. ĩa cunc qui¬
dẽ a m̃te cordis sui suꝑbos disꝑsit.
qͣndo eos qͥ contra se tumuerunt ab
int̾na stabilitate ꝓiciens foris ꝑde
sideria t̾rena fluctuare ꝑmisit. Dis-¬
ꝑsit suꝑbos m̃tecordis sui. Depo¬
sint potentes de sede.et exaltauit
humiles. Prius angłm decȩlo. et
hominẽ de paradyso suꝑbientem
ꝓiecit. et postea hominem ꝑ pęni-¬
tentiã humiliatũ ad pͥstinã głam
reꝑauit. Sed et cotidiȩ suꝑbos qͦs¬
q subtrahendo grãm suam depo-¬
nit et humiliat. et postea eosdem
humiliatos grãm priorem restau¬
rans exaltat. de quo etiam illud
ẽ qͦd sequitur. Esurientes impleuit
bonis. et diuices dimisit inanes.
Esurientes uocat eos. qͥ se uerobo¬
no indigere cognoscunt. Diuites
intelligi uult eos qui suꝑbi sunt et
elaci:. et se p̃aliis indonis grãrum
abundare existimant. Ergo sicut

Expanded text:
per conditionem ascripta fuerat, sed per elationem qua se in utraque suo Conditori perverse comparare voluit, abjecta est et honore suo privata: jam tunc quidem a mente cordis sui superbos dispersit, quando eos, qui circa se tumuerunt, ab interna stabilitate projiciens, foris per desideria terrena fluctuare permisit. Dispersit superbos mente cordis sui: Deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles. Prius angelum de coelo et hominem de paradiso superbientem projecit; et postea hominem per poenitentiam humiliatum ad pristinam gloriam reparavit. Sed et quotidie superbos quosque, subtrahendo gratiam suam, deponit, et humiliat, et postea eosdem humiliatos, gratiam priorem restaurans, exaltat. De quo etiam illud est quod sequitur: Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes. Esurientes vocat eos, qui se vero bono indigere cognoscunt; divites intelligi vult eos, qui superbi sunt et elati, et se prae aliis in donis gratiarum abundare existimant. Ergo, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
mem̃to queso qͥd cogita¬
uerit balach rex moab
et quid responderit eibalaam
filius beor de setim usq galgali
ut cognosceres iusticiam dñi. Ba
balaam ariolũ ut malediceret filiis
ifrł. S ille non ẽ ꝑmissus adño ma.¬
ledicere popło cui benedictio in he¬
reditare fuerat reꝓmissa. Et qͣmus
hominis maledictio nocere ñ posset
illi cui benedixerat ds̃. cũ tam̃ pro¬
phetȩ maledictio in benedictionẽ
uertit᷑. qͥd ñc̃ sp̃alit̃ dĩ gr̃a in electis
lens popło dĩ ad benedicendũ licet
inuitus cõpellit᷑. qͥa mala quȩ re¬
ꝓbibonis inferunt. illoꝵ salutidño
uocat dicens. Dopule m̃s mem̃to
queso qͥd cogitauerit balachrex
moab & qͥd responderit ei balaam

Expanded text:
memento, quaeso, quid cogitaverit Balach rex Moab, et quid responderit ei Balaam filius Beor de Setim, usque ad Galgalam, ut cognosceres justitias Domini. Balaam hariolum, ut malediceret filiis Israel. Sed ille non est permissus a Domino maledicere populo suo, cui benedictio in haereditatem fuerat repromissa. Et quamvis hominis maledictio nocere non posset illi cui benedixerat Deus, cum tamen prophetae maledictio in benedictionem vertitur, quid nunc spiritualiter Dei gratia in electis lens populo Dei ad benedicendum licet invitus compellitur, quia mala quae reprobi bonis inferunt, illorum saluti Domino vocat, dicens: Popule meus, memento, quaeso, quid cogitaverit Balac rex Moab, et quid responderit ei
Abbreviated transcription (Latin):
nũ gaudiũ colligitur. plene ac ꝑfec¬
te homo ad imagine dĩ reformetur
sicut scͥptum ẽ. Beati pacifici. qm̃¬
ipsi filii dĩ uocabunt᷑. Ecce fr̃ petici¬
oñe tuã non qualit̃ debui.s quali¬
t̃ int̾im poturadimpleui. Accipe
munusculũ de qͥnq septenis quod
postulasti: et cũ illud respexeris.
mem̃to mei.Gr̃a dĩ sic tecũ. amen.

Expanded text:
num gaudium colligitur, plene ac perfecnum gaudium colligitur, plene ac perfecte homo ad imaginem Dei reformetur: sicut scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Ecce, frater, petitionem tuam non qualiter debui, sed qualiter interim potui, adimplevi. Accipe manusculum de quinque septenis, quod postulasti: et cum illud respexeris, memento mei. Gratia Dei sit tecum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
xuriam. quadr̃. Libera nos a malo.
Conuenient̃ sane seruus libertatẽ
petit. et iccirco huic petitioni dat᷑
sp̃c sapientiȩ. qͥ amissam captiuo lib-
tatẽ restituat. et uigũ iniquȩ dñatio¬
nis qͦd suis uirib ille ñ ualuit ꝑ grãm
adiritus euadat. Sapiendia nanq
a sapore dr̃. cũ mens gustu int̾nȩ dul-¬
cedinis tacta. totã se ꝑdesiderium
intꝰ eolligit: nec foris iam eneruiter
in carnis uoluptate dissoluit᷑. quia
totum intꝰ possidet in quo delectat᷑.
Congrue gͥ contra ext̾iorẽ uolupta¬
tẽ incerior dulcedo opponit᷑. ut qͣnco
illa plus sapere & placere inceꝑit:tan.¬
to liberiꝰ atq libentius ista contemp.¬
natur.tandemq: insemet ipsa mens
pacificata dũ nichil ẽ qͦd foris appe¬
tat: tota ꝑamorẽ intus requiescat. Sp̃c
gͦ sapientiȩ cor sua dulcedine tangers
& foris concupiscentiȩ ardorẽ tẽꝑat.¬
& sopita concupiscentia intꝰ pacem
creat. quatmꝰ dũ mens tota ad inter¬

Expanded text:
xuriam, qua dicitur. « Libera nos a malo. xuriam, qua dicitur. « Libera nos a malo. » Convenienter sane servus libertatem petit, et idcirco huic petitioni datur Spiritus sapientiae, qui amissatatem restituat, et jugum iniquae dominationis quod suis viribus ille non valuit, per gratiam adjutus evadat. Sapientia namque a sapore dicitur: cum mens gustu internae dulcedinis tacta, totam se per desiderium intus colligit: nec foris jam evidenter in carnis voluptate dissolvitur: quia totum intus possidet, in quo delectatur. Congrue igitur contra exteriorem voluptatem interior dulcedo opponitur, ut quanto ista plus sapere, et placere incoeperit, tanto liberius atque libentius illa contemnatur: tandemque in semetipsa mens pacificata, dum nihil est quod foris appetat, tota per amorem intus requiescat. Spiritus ergo sapientiae cor sua dulcedine tangens, et foris concupiscentiae ardorem temperat, et sopita concupiscentia intus pacem creat: quatenus dum mens tota ad inter
Abbreviated transcription (Latin):
frangere. nec carnis uoluptas supe¬
rare. Propt̾ea nanq et ipse dñs tẽp¬
tatori suo dũ esurienti sibi fraudu¬
lentã de ext̾ioris panis refectione
suggestionẽ faceret: respondit di¬
cens. Non in solo pane uiuit homo
s in om̃i uerbo qͦd ꝓcedit ab oredĩ.
ut aꝑte demonstraret qͥa cũ mens
illo int̾ius pane reficit᷑: non mag-¬
noꝑe curat siforis ad tempꝰ famem¬
carnis patiat᷑. Datur gͦ contra gu¬
lam sp̃c incelligentiȩ. s ille ad cor
ueniens emundat illud atq puri¬
ficat: et illũ int̾iorẽ oculũ cognidi¬
one uerbi dĩ quasi quodã collirio
sanans. eo usq luminosũ acq sere¬
nũ efficit: ut ad ipsã etiã dĩtatis
claritatẽ contẽplandam ꝑspicax
fiat. Contra uiciũ gͥgulȩ. remedium
dis nascitur. Sun dicia uͦ cordis. ui¬
sionẽ dĩ promeretur. sicut scͥptum ẽ.
Beati mundo corde qm̃ ipsi dm̃ ui¬
debunt. Septima petitio ẽ contralu¬

Expanded text:
frangere, nec carnis voluptas supefrangere, nec carnis voluptas superare. Propterea namque et ipse Dominus tentatori suo, dum esurienti sibi fraudulentam de exterioris panis refectione suggestionem faceret, respondit dicens: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit ab ore Dei . Ut aperte demonstraret quod cum mens illo interius pane reficitur, non magnopere curat si foris ad tempcarnis patiatur. Datur ergo contra gulam Spiritus intelligentiae, sed ille ad cor veniens, emundat illud atque purificat, et illum interiorem oculum ex ratione verbi Dei quasi quodam collyrio sanans, eo usque luminosum atque serenum efficit, ut ad ipsam etiam deitatis claritatem contemplandam perspicax fiat. Contra vitium igitur gulae remedium dis nascitur. Munditia vero cordis visionem Dei promeretur; sicut scriptum est: « Beati munde corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » Septima petitio est contra lu
Abbreviated transcription (Latin):
huic gͦ peticioni dat᷑ sp̃c consilii.
qui doceat nos in hoc scło libent̃
peccantib innos miscđiam im-¬
pendere.quatinus infuturo cum
ꝓpeccatis nr̃is rationẽ reddituri
sumꝰ meream miscdiam inuenire.
Sexta petitio ẽ contra gulã. quadr̃.
he nos inducas idẽ induci ꝑmit¬
tas in tẽptationẽ. Hȩc ẽ tẽptatio
qua nos illecebra carnis sepe ꝑ na-¬
turalẽ appetitũ ad excessũ trahere
nititur: & latent̃ uoluptatẽ subic̃.
dũ manifeste nob̾ de necessitate
bandit᷑. In qũa ꝓfecto tẽptationẽ
tunc nequaquã inducim᷑ si sic stu-¬
demꝰ scdm m̃surã necessitatis natu¬
rȩ subsidiũ impendere: ut tamen
semꝑ meminerimꝰ apperiua. ab ille¬
cebra uoluptatis cohercere. Quod
ut implere ualeamꝰ: datur nobis
petentib sp̃c intelligentiȩ: ut int̾¬
na refectio uerbi dĩ appetitũ ext̾io¬
rẽ cohibeat. & m̃tem spiritali cibo
roborata. nec ualeat corꝑalis egestas

Expanded text:
Huic ergo petitioni datur spiritus consilii: Huic ergo petitioni datur spiritus consilii: qui doceat nos in hoc saeculo libenter peccantibus in nos misericordiam impendere quatenus in futuro cum pro peccatis nostris rationem reddituri sumus, mereamur misericordiam invenire. Sexta petitio est contra gulam, qua dicitur: Ne nos inducas, id est induci permittas, in tentationem. Haec est tentatio qua nos illecebra carnis saepe per naturalem appetitum ad excessum trahere nititur, et latenter voluptatem subjicit, dum manifeste nobis de necessitate blanditur. In quam profecto tentationem tunc nequaquam inducimur, si sic studemus secundum mensuram neccessitatis naturae subsidium impendere, ut tamen semper meminerimus appetitum ab illecebra voluptatis coercere: quod ut implere valeamus, datur nobis petentibus spiritus intelligentiae: ut interna refectio verbi Dei appetitum exteriorem cohibeat, et mentem spiritali cibo roboratam nec valeat corporalis egestas
Abbreviated transcription (Latin):
ta pietate animȩ tedio suo languen¬
ti. int̾nȩ refectionis pabulũ admo-¬
ueat. ut qͦd ipsa absens nescit appe¬
tere. gustu p̃sentis ammonita mei¬
piat amare. Datur gͦ hiuic peticioni
sp̃e fortitudinis ut fatiscentẽ ani-¬
mã erigat: quatinꝰ illa pͥstini uigo¬
ris uirtute recepta.: a defectu sui te¬
dir ad desideriũ int̾ni saporis con¬
ualescat. Ereat gͦ sp̃c fortitudinis in
corde fam̃e iusticiȩ. ut dũ hic ꝑdesi¬
deriũ pietatis fortit̃ accenditur. il¬
lic ꝓ p̃mio plenã beatitudinis saci¬
etatẽ consequat᷑. Qumta petitio ẽ
contra auaritiam. qua dr̃. Dimitte
nob̾ debita nr̃a sicut & nos dimit¬
cimꝰ debitorib nr̃is. Iustũ eñi est.
ut in reddendo debito ñ debeat eẽ
anxius qui in exigendo noluerit.
ẽẽ auarus. Atq idõ cũ a nob̃ ꝑ dĩ
grãm uiciũ auaritiȩ tollit᷑: qualit̾
a nr̃o debito absolui debeamꝰ ex ꝓ¬
pofita salutis condicione donatur.

Expanded text:
ta pietate, animae taedio suo languenta pietate, animae taedio suo languenti, internae refectionis pabulum admoveat, ut quod ipsa absens nescit appetere, gustu praesentis admonita, incipiat amare. Datur ergo huic petitioni spiritus fortitudinis, ut fatiscentem animam erigat: quatenus illa pristini vigoris virtute recepta, a defectu sui taedii ad desiderium interni saporis convalescat. Creat ergo spiritus fortitudinis in corde famem justitiae: ut dum hic per desiderium pietatis fortiter accenditur; illic pro praemio plenam beatitudinis satietatem consequatur. Quinta petitio est contra avaritiam, qua dicitur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Justum enim est, ut in reddendo debito non debeat esse anxius, qui in exigendo noluerit esse avarus: atque ideo cum a nobis per Dei gratiam vitium avaritiae tollitur, qualiter a nostro debito absolvi debeamus, ex proposita salutis conditione docetur.
Abbreviated transcription (Latin):
habet. contra creadorẽ ñ irasci. s
ꝑ omĩa patientiã exhibere. Op-¬
time gͦ ꝑ cõpunctionẽ cordis quȩ
spu scientiȩ oꝑante int̾ius ex hu¬
militate nascitur. ira & indigna¬
tio anumi mitigat᷑. qͥa e conuerso
stultũ ira int̾ficit. qͣndo in adu̾sis
ꝑ impatientiȩ uiciũ agitatus at-¬
q cecatus. uł malũ qͦd patitur se
meruisse uł bonũ qͦd habet ꝑ grãm
accepisse ñ agnoscit. Hanc autem
uirtutẽ id est cõpunctionẽ siue
dolorẽ p̃miũ consolationis sequi¬
t᷑: ut qͥ sehic sponte corã dõ ꝑ lam̃¬
ta affligit: illic uerũ gaudiũ & leci¬
ciam inuenire mereatur. Quarta
die. Tristicia nanq cediũ ẽ animi
cũ merore qͣndo mens quodã mͦ
tabefacta. & uidio fuo amaricata. in¬
t̃na bona ñ appetit: atq om̃i uigo¬
re emortuo. nullo spũalis refeccio¬
nis desiderio hilarescit. Propt̃ea¬
ad sanandũ hoc uiciũ dep̃carinos
oportet miscđiam dñi. ut ipse soli¬

Expanded text:
habet, contra Creatorem non irasci, sed habet, contra Creatorem non irasci, sed per omnia patientiam exhibere. Optime ergo per compunctionem cordis quae Spiritu scientiae operante interius ex humilitate nascitur, ira et indignatio animi mitigatur, quia econverso stultum ira interficit, quando in adversis per impatientiae vitium agitatus, atque caecatus, vel malum quod patitur se meruisse, vel bonum quod habet, per gratiam accepisse non agnoscit. Hanc autem virtutem, id est compunctionem sive dolorem praemium consolationis sequitur, ut qui hic sponte coram Deo per lamenta affligitur, illic verum gaudium et laetitiam invenire mereatur. Quarta die. » Tristitia namque taedium est animi cum moerore, quando mens, quodammodo tabefacta et vitio suo amaricata, interna bona non appetit, atque omni vigore est mortua, nullo spiritualis refectionis desiderio hilarescit. Proptad sanandum hoc vitium deprecari nos oportet misericordiam Domini, ut ipse, soli
Abbreviated transcription (Latin):
at regnũ tuũ. Regnũ siquidem
dĩ ẽ salus hominũ. qͥa tunc ds̃ in
hominib regnare dr̃. qͣndo ipsi
homines dõ subiciunt᷑. & mͦ ei ad¬
herendo ꝑfidẽ. & post inherendo ꝑ
speciẽ. Qui gͦ petit ut regnũ dĩ ad
om̃ium salute postulat. liuoris ui¬
ciũ se reprobare demonstrat. Huic
petidioni datur sp̃c pietatis. ut
ipse adcor ueniens ad benignita¬
tem illud accendat. quatinus ad
eandẽ homo ȩt̃nȩ hereditatis pos-¬
sessionẽ ad quã alios ꝑuenire cup̃
ipse ꝑueniat. Tertia peticio ẽ con¬
tra iram. quadr̃. fiat uoluntas tua
sicut incęlo & int̾ra. Non eñiuult
contendere qͥ dicit. fiat uoluncas
tua s sibi placere indicat. qͥcqͥd uo
dũ arbrtriũ suȩ dignationis dis¬
pensat. Huic gͦ petitioni datur
sp̃c scientiȩ. ut ipse ad cor uenieis
erudiat illud et salubrit̃ cõpun¬
gat. ut sciat homo malũ qͦd patit᷑
ex suaculpa ꝓuenire: siqͥd autem
quȩ sustinet. siue mbonis quȩ ñ

Expanded text:
at regnum tuum. » Regnum siquidem Dei salus est hominum, quia tunc Deus in hominibus regnare dicitur, quando ipsi homines Domino subjiciuntur, et modo ei adhaerendo per fidem, et post inhaerendo per speciem. Qui ergo petit ut regnum Dei advommuni omnium salute postulat, livoris vitium se reprobare demonstrat. Huic petitioni datur Spiritus pietatis, ut ipse ad cor veniens ad benignitatem illud accendat, quatenus ad eamdem homo aeternae haereditatis possessionem, ad quam alios pervenire cupit, ipse perveniat. Tertia petitio est contra iram, qua dicitur. « Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. » Non enim vult contendere qui dicit: « Fiat voluntas tua, » sed sibi placere indicat quidquid vodum arbitrium suae dignationis dispensat. Huic ergo petitioni datur Spiritus scientiae, ut ipse ad cor veniens erudiat illud, et salubriter compungat, ut sciat homo malum quod patitur ex sua culpa provenire, si quid autem quae sustinet, sive in bonis quae non
Abbreviated transcription (Latin):
tior qͣnto certius didicit ꝑ resurrec¬
tionem sui capitis ingressũ ẽẽ ui
tȩ. mortẽ carnis. Quod aut̃ẽ ing̃s¬
si monum̃tũ sudariũ qͦd erat suꝑ
caput iħu acet̾is lindeaminib se¬
ꝑatum inueniunt:qͥd aliud sig-¬
nificat. nͥ qͦd nos qͥ peccatores su-¬
mus sietiã mortẽ ꝓ eiꝰ amore ua¬
lemꝰ ꝑpeti. cognoscimꝰ tam̃ quod
quari. Hoc paschale ferculũ fr̃
et ora ꝓ me miscdiam dñi quatinꝰ
eiꝰ gr̃a largiente in his paschalib
festis uetus in me homo moriat᷑.
et nouus homo resurgat.amen.

Expanded text:
tius, quanto certius didicit per resurrectius, quanto certius didicit per resurrectionem sui capitis ingressum vitae esse mortem carnis. Quod autem ingressi monumentum, sudarium quod erat super caput Jesu, a caeteris linteaminibus separatum inveniunt, quid aliud significat, nisi quod nos, qui peccatores sumus, si etiam mortem pro ejus amore valemus perpeti, cognoscimus tamen quod ? Hoc paschale ferculum, fraet ora pro me misericordiam Domini quatenus ejus gratia largiente in his paschalibus festis vetus in me homo moriatur, et novus resurgat. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
amore redemptoris ꝑpeti: ꝑ consi¬
derationẽ infirmitatis suȩ quodã¬
mͦ tardatur. ut ñ audeat temere de
siuis uirib głari. Prius gͦ ꝑdeside¬
riũ ad monum̃tum uenimꝰ.s uisis
linteaminib ante consiliũ intrare
ñ p̃sumimꝰ. qͥa licet mens nr̃a seꝑ
caritatẽ spontaneã ad passiones
offerat: considerata tam̃ difficulta¬
te earundẽ passionũ. qͣntũ impar
sit nr̃a infirmitas ad illarũ toleran¬
tiam uidemꝰ. Hoc est eñi quodãmͦ
uisis linteaminib subsistere: uisis
difficultatib passionũ imparẽ se
ad eas sustinendas iudicare. Sed
postqũa consiliũ postĩus uenieis
prius intrauerit. cunc et desidium
sequitur:qͥa postquã mens delib̾at
millo confidendũ ẽẽ qͥ pͥor uicit tẽ
amor inom̃ib ꝑspem diuim adiu¬
torui ad tolerantiam animat᷑. Iamq
increpidus monum̃tũ ingredit᷑
quia uitã p̃sentẽ libent ꝓdõ despi-¬
ciens. tando sead mortẽ offert para¬

Expanded text:
amore Redemptoris perpeti per consiamore Redemptoris perpeti per considerationem infirmitatis suae quodammodo tardatur, ut non audeat temere de suis viribus gloriari. Prius ergo per desiderium ad monumentum venimus, sed visis linteaminibus ante consilium intrare non praesumimus, quia licet mens nostra se per charitatem spontaneam ad passiones offerat, considerata tamen difficultate earumdem passionum, quantum impar sit nostra infirmitas ad illarum tolerantiam videmus. Hoc est enim quodammodo visis linteaminibus subsistere visis difficultatibus passionum, imparem se ad eas sustinendas judicare. Sed postquam consilium posterius veniens prius intraverit, tunc et desiderium sequitur, quia postquam mens deliberat, in illo confidendum esse, qui prior vicit, tunc amor in omnibus per spem divini adjutorii ad tolerantiam animatur; jamque intrepidus monumentum ingreditur, quia vitam praesentem libenter pro eo despiciens, tanto se ad mortem offert para
Abbreviated transcription (Latin):
nata ad p̃sens tibi sufficere crederẽ.
nͥ aliud aliqͥd adhuc qͦd ad informa¬
tionẽ morũ ꝑtineat. quȩrẽ te in huiꝰ
facti figura non dubitarẽ: maxime
qͥa opus tͥ ñ fuerat hanc expositio¬
nẽ a me quȩrere qũa pot̾as sine mea
doctrina in explanationib patrũ.
alibi sufficient̃ inuenire. Dicangͦ
qͥd mͥ in hoc facto moralit̾ figurari
uidetur. Duo isti electi discipłi qui
audita resurrectione dñi simul
ad monum̃tum currunt. s ñsimul
ꝑueniunt: duas animȩ affectiones
mͥ figurare uident᷑. desideriũ uideli¬
cet & consiliũ. Ham qͥd ẽ aliud quod
discipuli audita resurrectione ad mo¬
numentũ currunt. nͥ qͦd animꝰ cũ
głam resurrectionis audit. imitari
passionẽ appetit: Et qͥd ẽ qͦd ille alt̃
discipłs p̃currit citiꝰ petro. nͥ qͦdamo¬
re saluatoris succensi. plus ꝑ deside
riũ cupimꝰ. qũa ꝑ consiliũ p̃sumamꝰ. c̃
Precurrit eͦ desideriũ rationẽ consi¬
lii. qͥa qͥ om̃ia ꝑcaritatẽ uellet pro

Expanded text:
i sufficere crederem, nisi aliud aliquid adhuc quod ad reformationem morum pertineat quaerere te in hujus facti figura non dubitarem, maxime quia opus tibi non fuerat hanc expositionem a me quaerere quam poteras sine mea doctrina in explanationibus Patrum alibi sufficienter invenire. Dicam ergo quid mihi in hoc facto moraliter figurari videtur. Duo isti electi discipuli, qui, audita resurrectione Domini, simul ad monumentum currunt, sed non simul perveniunt duas animae affectiones mihi figurare videntur, desiderium videlicet et consilium. Nam quid est aliud quod discipuli audita resurrectione ad monumentum currunt, nisi quod animus cum gloriam resurrectionis audit, imitari passionem appetit? Et quid est, quod ille alter discipulus praecucurrit citius Petro, nisi quod amore Salvatoris quam per consilium praesumamus? Praecurrit ergo desiderium rationem consilii, quia qui omnia per charitatem vellet pro
Abbreviated transcription (Latin):
posterior intrauit sinagoga. ꝑ pe¬
trũ autẽ qͥ postĩus uenit s pͥus in¬
trauit ȩccła gentiũ designari. quia
et illa pͥus in lege myst̾ium incarna¬
tionis acpassionis dñicȩ accepit. s in
mortuũ credere noluit: et ista poste¬
rius secuta. mediatorẽ dĩ et hominũ
et cognouit carne mortuũ & uiuen¬
t̃ cretidit dm̃. Bene autẽ postqu̾a
petrus intrauerat. tunc etiã ioħs in¬
trasse dr̃: qͥa cũ plenitudo gentium
intrauerit. cunc etiam iudea in re¬
liquiis sius ad fidẽ colliget᷑. Prius
gͦ iobs linteamina uidit. postea in¬
trauit: qͥa synagoga pͥus sicut dic¬
tũ ẽ in scͥpturis ꝓpħiam deuentu¬
ro accepit. qũẽ tam̃ uenisse usq circa
fiñe scłi credere renuit. Petrus autẽ
pͥus incrat: postea linteamina conspi¬
cit: qͥa eccła gentiũ non ꝑ ꝓpħas ad

Expanded text:
posterior intravit, Synagoga; per Petrum autem, qui posterius venit, sed prius intravit, Ecclesia gentium designari, quia et illa prius in lege mysterium incarnationis ac passionis Dominicae accepit, sed in mortuum credere noluit: et ista posterius secuta Mediatorem Dei et hominum, et cognovit carne mortuum et viventem credidit Deum. Bene autem postquam Petrus intraverat, tunc etiam Joannes intrasse dicitur, quia cum plenitudo gentium intraverit , tunc et Judaea in reliquiis suis ad fidem colligetur. Prius ergo Joannes linteamina vidit postea intravit, quia Synagoga prius, sicut dictum est, in Scripturis prophetiam de venturo accepit, quem tamen venisse usque ad circa finem saeculi credere renuit. Petrus autem prius intrat, postea linteamina conspicit, quia Ecclesia gentium non per prophetas ad
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Scd̾a possessio t̾rȩ uiuentiũ.
Tertia consolatio. Quarta iusticiȩ
sacietas. Quinta miscđia. Sexta
uisio dĩ. Septima filiatio dĩ. Hȩc
ita pͥmo loco distingue: ut intelli
gas uicia quasi qͦsdam animȩ lan-¬
guores. siue uulnera int̾ioris homi¬
nis. Ipsũ uͦ hominẽ quasi egrotum.
medicũ dm̃. Dona sc̃i sp̃c antido-¬
tũ. Uirtutes sanitatẽ. Beaticudi-
septẽ uicia capitalia siue pͥncipa.¬
lia. & ex his uniu̾sa mala oriunt᷑.
Hii sunt fontes abyssi tenebrosȩ.
de quib flumina babylonis exe-¬
unt. et in omñe terrã diducta. stil¬
licidia iniquitatis diffundunt.
De quib fluminib psalmista in
ꝑsona popłi fidelis cecinit dicens.
Suꝑ flumina babylonis. illic se¬
dimus & fleuimꝰ dũ recordarem᷑
sẏon. In salicib in medio eiꝰ suspen

Expanded text:
rum; secunda, possessio terrae viventium; rum; secunda, possessio terrae viventium; tertia, consolatio; quarta, justitiae satietas; quinta, misericordia; sexta, visio Dei; septima, filiatio Dei. Haec ita primo loco distingue, ut intelligas ipsa vitia quasi quosdam animae languores, sive vulnera interioris hominis; ipsum vero hominem, quasi aegrotum; medicum, Deum; dona sancti Spiritus, antidotum; virtutes, sanitatem; beatitudineseptem vitia capitalia, sive principalia, et ex his universa mala oriuntur. Hi sunt fontes et abyssi tenebrosae, de quibus flumina Babylonis exeunt, et in omnem terram deducta, stillicidia iniquitatis diffundunt. De quibus fluminibus Psalmista in persona populi fidelis cecinit, dicens: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus, dum recordaremur tui Sion. In salicibus in medio
Abbreviated transcription (Latin):
quarta tͥsticia. qͥnta auaritia. sex¬
ta gula. septima luxuria. Cont᷑
hȩc scdo loco constituunt᷑ sepcẽ
peticiones quȩ in dñica orationi
continentur. Prima qua dr̃ do
Sc̃ificetur nom̃ tuũ. Scd̃a quas¬
Adueniat regnũ tuũ. Tertiaq̃
dr̃. fiat uoluntas tua sicut ines
et in t̾ra. Quarta qua dr̃. Panem
nr̃m cotidianũ da nobis hodie.
Quinta qua dr̃. Dimitte nobis di¬
bita nr̃a. sicut et nos dimittimus
sp̃c scientiȩ. Quartũ sp̃c fortitudi¬
nis. Quintũ sp̃c consilii. Sextum
sp̃c intellectus. Septimũ sp̃c sapi¬
entiȩ. Deinde quarto loco succe
dunt septẽ uirtutes. Prima pau¬
ꝑtas sp̃c idest humilitas. Scd̃a
mansuetudo siue benignitas. T¬
tia cõpunctio siue dolor. Quarta
esuries iusticiȩ siue desiderium
bonũ. Quinta miscdia. Sexta cor¬
dis mundicia. Septima pax. ho¬
ussime qͥnto loco disponunt᷑ sept̃
beatitudines. Prima regnũ celo¬

Expanded text:
quartum tristitia, quintum avaritia, sexquartum tristitia, quintum avaritia, sextum gula, septimum luxuria. Contra haec secundo loco constituuntur septem petitiones, quae in Dominica oratione continentur: Prima, qua dicitur Deo: Sanctificetur nomen tuum; secunda, quaAdveniat regnum tuum; tertia qua dicitur: Fiat voluntas tuas, sicut in coelo et in terra; quarta, qua dicitur: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie; quinta, qua dicitur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus spiritus scientiae; quartum, spiritus fortitudinis; quintum, spiritus consilii; sextum, spiritus intellectus; septimum, spiritus sapientiae. Deinde quarto lodunt septem virtutes. Prima, paupertas spiritus, id est humilitas; secunda, mansuetudo sive benignitas; tertia, compunctio sive dolor; quarta, esuries justitiae sive desiderium bonum, quinta, misericordia; sexta, cordis munditia; septima, pax. Novissime quinto loco disponuntur, septem beatitudines. Prima, regnum coelo