comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stum sit aues inaere uo¬
lare & nos inconsuetu¬
dine hunc aerem cę̧lum
appellamus. Nã cũ de sere¬
no uł nubilo quȩrimus.
aliquando dicimus qualis
est aer. aliquando qua¬
ȩlũ philosophi rotundũ
uolubile atq ardens. eẽ.
dixerunt. uocatũq hoc
nomine. eoquod tanquã
uas cȩlatũ impressa sĩg¬
na habeat stellarum
Distinxit enĩ illud dis
claris luminib & imple¬
uit sole scilicet & lunȩ
orbe fulgenti. & astroꝵ
micantiũ splendentib
signis adornauit. Hoc

Expanded text:
stum sit aues in aere uolare. et nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus; nam cum de sereno uel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: qualis est aer? aliquando: quaCaelum philosophi rotundum, volubile atque ardens esse dixerunt; vocatumque hoc nomine, eo quod tamquam vas caelatum inpressa signa habeat stellarum. Dclaris luminaribus et implevit, sole scilicet et luna orbi fulgentibus, et astrorum micantium splendentibus signis adornavit. Dic
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis uideat᷑. Sed legẽ sta¬
tuit : ut uiginti & quattuor
horȩ. diurne atq nocturnȩ
diei tantũ nomine definiant᷑.
Acsi diceret. Viginti quattuor lisidr¬
horarũ mensura : uniꝰ diei
tẽpus. ẽ. Sic̃ enĩ uirorũ gene¬
ratio. cõputat᷑ & intelligit᷑¬

Expanded text:
ordinis videbatur, sed legem staordinis videbatur, sed legem statuit, ut viginti 22 quatuor horae diurnae atque nocturnae diei tantum nomine definiantur, ut si diceret: Viginti quatuor horarum mensura unius diei tempus est. Sicut enim virorum generatio computat
Abbreviated transcription (Latin):
significauit. postquẽ secu¬
tura nox esset : deinde postea
finẽ noctis ad iunxit. Eousq
aũ. noctẽ diei scriptura ante¬
ferre non potuit: ut & diei
& noctis tẽpora. diei appella¬
tione concluserit: & tanquã
principalis auctoritatẽ no-¬
minis uindicauerit . Et hanc
scripturȩ . eẽ. consuetudinẽ.
ut pauciori appellationẽ
deputent: frequentib exẽ¬
plis probamꝰ. Si quidẽ &ia¬
cob dixit. dies uitȩ meȩ pu¬
silli & magni : & iterũ. om̃s
dies uitȩ meȩ. Et dauid. po¬
suit dies annoꝵ meoꝵ: non
dixit & noctes. unde aduer¬
timꝰ ea quȩ nunc inspecie hi¬
storiȩ tradunt᷑: ium statuisse
legis inposterũ. Principium
ergo diei. uox dĩ ẽ: fiat lux
& facta ẽ. lux finis diei ues¬
pera . ẽ: & iã sequens dies. ex
noctis fine succedit. Senten¬
tia aũ diei eiudens. qr primo
diem uocauit lucẽ : & scđo
uocauit tenebras noctẽ. Prȩ
primũ potuit dicere : & hoc

Expanded text:
significauit, post quam secusignificauit, post quam secutura nox esset, deinde postea finem noctis adiunxit. eo usque autem noctem diei scriptura anteferre non potuit, ut et diei et noctis tempora diei appellatione concluserit et tamquam principalis auctoritate nominis uindicauerit. et hanc scripturae esse consuetudinem, ut potiori appellationem deputet, frequentibus exemplis probamus, siquidem et Iacob dixit: dies uitae meae pusilli et mali et iterum: omnes dies uitae meae et Dauid posuit: dies annorum meorum, non dixit et noctes, unde aduertimus ea quae nunc in specie historiae traduntur uim statuisse legis in posterum. principium ergo dieiuox dei est: fiat lux. et facta est lux. finis diei uespera est. iam sequens dies ex noctis fine succedit. sententia autem dei euidens, quia diem primo uocauit lucem et secundo uocauit tenebras noctem. prprimum potuit dicere: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Dies est p̃sentia solis. siue sol
supra t̃ras: sic̃ nox sol sub
terris. Aut enĩ dies aut nox
sit : causa .c̃. aut supͣ terrã
sol. aut sub terris.
Dies legitimꝰ est uiginti quat¬
tuor horarũ : usq dũ dies
& nox spacia sui cursus ab
oriente usq ad aliũ orien¬
talẽ solẽ. cęli uolubilitate
concludat. Abusiue aũ. dies
unus ẽ: spaciũ ab oriente
sole. usq ad occidentẽ SuN
aũ diei spacia duo. int̾ dianũ
atq nocturnũ : & est dies¬
ore unde & inusu. ẽ: ut sine
cõmemoratione noctis. nu¬
merũ dicamꝰ dierũ. sicut in
.ẽ. uespe & mane dies unus.
Querunt aliqui cũ primum
uesꝑũ postea mane scriptu.¬
ra mer orauerit. ne forte
noctẽ priusquã diẽ signifi¬
care uideatur : nec aduer¬
tunt primo qđ prȩmiserit
diẽ dicendo. & uocauit ds̃
diem lucẽ. & tenebras uoca¬
uit noctẽ : deinde qđ uesꝑ
finis diei sit. & mane finis
noctis. Ergo ut prȩrogati¬
uã & primatũs natiuitatis
diei daret. prius finẽ diei

Expanded text:
Dies est praesentia solis, sive sol supra terras, sicut nox sol sub terris: ut enim dies aut nox sit causa est, aut supra terram sol, aut sub terris. Dies legitimus viginti quatuor horarum est, usquedum dies, et nox spatia sui cursus ab Oriente usque ad alium Orientem solem coeli volubilitate concludat. Abusive autem dies unus est spatium ab Oriente sole usque ad Occidentem. 2. Sunt autem diei spatia duo: interdianum atque nocturnuore, unde et in usu est, ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum, sicut et in m est mane, dies unus. quaerunt aliqui, cur prius uesperum, postea mane scriptura memorauerit, ne forte noctem prius quam diem significare uideatur. nec aduertunt primo quod praemiserit diem dicendo: et uocauit deus diem lucem et tenebras uocauit noctem, deinde quod uespere finis diei sit et mane finis noctis. ergo ut praerogatiuam et primatus natiuitatis diei daret, prius finem diei
Abbreviated transcription (Latin):
amnus ab alendo uoca¬
tus. licet & qui alit. & qͥ
alitur alumnus dicipotest.
id.ẽ. & qui nutrit & qui nu¬
tritur. sed melius tamen

Expanded text:
mnus, ab alendo vocatus: licet et qui alit et qui alitur, alumnus dici potest, id est, et qui nutrit, et qui nutritur, sed melius tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Alpes ꝓprie montes galliȩ
sunt. dequib uirgilius
aerias alpes: & dicendo ae¬
rias. uerbũ expressit auer¬
bo Nã galloꝵ lingua. alpes
montes alti uocant᷑. Hȩc
sunt enĩ quȩ italie muroꝵ
exhibent uicem

Expanded text:
proprie montes Galliae sunt, de quibus Virgilius: Aerias Alpes. Et dicendo aerias; verbum expressit a verbo. Nam Gallorum lingua Alpes montes alti vocantur. Hae sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem
Abbreviated transcription (Latin):
Aluus dic tus. eo qđ in eũ
quasi in alueo hominis hu¬
mor cibo ꝑmixtus defluat
ac decurrat & inenarra¬
bili modo ciborũ suco uni¬
uersũ corpus quasi elatere
ualles uicinas irrigando
adimplet:
A luum curiȩ. polipticũ scrip¬
tũ. cõmentaria. nuncu
pationes. codicelli. testa¬
menta. codices. tabulae.¬
monimenta. annalis histo

Expanded text:
Aluus dictus eo quod in eum, quasi in alueum, omnis humor cibo permixtus defluat ac recurrat, et inenarrabili modo ciborum suco uniuersum corpus quasi e latere, ualles uicinas inrigando adimAluus dictus eo quod in eum, quasi in alueum, omnis humor cibo permixtus defluat ac recurrat, et inenarrabili modo ciborum suco uniuersum corpus quasi e latere,
Abbreviated transcription (Latin):
fert. Aluus enĩ interior
receptaculus ubi. ẽ. quo
sordes defluunt. ut salu¬
stius. simulans sibi aluũ
purgari. Uenter . ẽ. aspe¬
ctus ipsius partis extrin¬
secus. ut iuuenalis: mon¬
tano quoq uenter ad .ẽ.
uterus aut̃ ꝓprie prȩg¬
nantis . ẽ. sed hoc apoctis
metri necessitate uariat᷑¬

Expanded text:
m. Aluus interior receptaculum cibi est, quo sordes defluunt, ut Sallustius: «Simulans sibi aluum purgari». Venter est aspectus ipsius partis extrinsecus, ut Iuuenalis: «Montani quoque uenter adest». Vterum autem proprie praegnantis est. Sed et hoc a poetis metri necessitate uariat
Abbreviated transcription (Latin):
ltanus. flatus qui inpela¬
go. ẽ. ꝑdiriuationem ab
alto id. ẽ. mari uocatus
Nã alter ẽ. flatus inripis
quẽ dicimꝰ auram. Nam
aura. terrȩ est.

Expanded text:
Altanus, qui in pelago est, per derivationem ab alto, id est mari, vocatus. Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est.
Abbreviated transcription (Latin):
tinguendis. est aut̃ sal¬
suco terrȩ efficiturq
hieme exaqua & limo. &
ȩstiuis solib: maturatur
huiꝰ species duȩ sunt.
liquidũ & spissum.

Expanded text:
tinguendis. Est autem salsugo terrae, efficiturque hieme ex aqua et limo, et aestivis solibus maturatur. Huius species duae sunt: liquidum et spissum.
Abbreviated transcription (Latin):
Calices & calatͥi & scalȩ
poculoꝵ sunt genera
antea exligno facta. in¬
de & uocata. Greci enĩ
om̃e lignũ cala dicebati
dicit᷑. qđ caliculi eius
infiguram cantarorum
nascitur ut .ẽ. mali pu¬
nici quoꝵ ora serrata
sunt. habentes intrin¬
secus semina papaueris
similia: hec herba &
insana uocat᷑. qr usus eiꝰ
piculosus. ẽ. Beniq si bi¬
batur aut edatur insa¬

Expanded text:
Calices et calathi et cale poculorum genera, antea ex ligno facta, unde et vocata; Greci enim omne lignum cala dicebant. laris, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur
Abbreviated transcription (Latin):
Dispensator dicit᷑. cui creditur
administratio pecuniarũ
Et ideo dispensator : quia prius
quidabant pecuniã. non nu¬
merabant eis. sed appendebart. Iđ̃e¬

Expanded text:
Dispensator vocatur, cui ereditur administratio pecuniarum. 467 Et ideo dispensator, quia prius qui dabant pecuniam, non numerabant eam, sed appendebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere uiderent᷑ futura Iag̃i
Inlucis enĩ consulebantur a pa¬
ganis : & responsa illis noni o¬
signis seduocib dabant: Quẽ¬
uulgo incubonẽ uocant. Hunc lalb̃¬
romani faunũ ficariũ dicunt
Adquẽ horatius dicit. Faune
enĩ ferarũ fugientiũ amator:
ꝑmeos fines : & aprica rura
lenis incedas. Ibrabantur. Iagls¬

Expanded text:
ostendere viderentur futura. In lucis enim consulebantur a paganis, et responsa illis non signis, sed vocibus dabant. Geulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum Ficarium dicunt, ad quem Horatius dicit: Faune Nympharum fugientum amator, Per meos fines, et aprica rura Lenis incedas. LIBER NONUS. DE L
Abbreviated transcription (Latin):
Fastoꝵ. libri sunt in quib
reges uł consules scribunt᷑.
a fascib: dicti : id est potestatib
Vnde & ouidii. libri. fastorũ
dicunt᷑: qͥ deregib & consulib
editi sunt.

Expanded text:
Fastorum libri sunt in quibus reges vel consules scribuntur, a fascibus dicti, id est, potestatibus. Unde et ob id libri Fastorum dicuntur, quia de regibus et consulibus editi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ce afigura sui licta dicio᷑¬
qđ eius ansȩ geminatae
uideant᷑ aures imitari. u¬
Recipit aut̃ uini uł aquȩ
pedem quadratũ. frum̃ti
uͦ modios italicos tres

Expanded text:
ce a figura sua dicitur, quod eius anse geminate videantur aures imitari. Respicit autem vini vel aque pedem quadratum; frumenti vero modios italicos tres
Abbreviated transcription (Latin):
A mianton. ligni genus est
uellini. habens similitudi¬
nem. quanto plus arserit
tanto mundius inuenitur
Amiaton lapis appellatus
aueterib eoquodsi exipsõ
uestis fuerit context̾a con¬
tra ignẽ resistat. & igni c¬
imposita non ardeat. sed
splendore accepto nitescat.
& est scusi aluminis simi¬
lis. ueneficiis resistens
om̃ib specialit᷑ magorũ¬

Expanded text:
amianton ligni genus est, vel ligni habens in se similitudinem, quanto plus arserit, tanto mundius inveniaturAmiantos appellatus a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit contexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat; et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum
Abbreviated transcription (Latin):
diꝰcari feruntur: ut ex
amaris dulces fructus
fiant Terebrant enĩ eiꝰ
radicem arboris & in me¬
diũ inserunt surculũ eiꝰ
arboris quã greci peuchen.¬

Expanded text:
dicari feruntur agricolae, ut ei amaris dulces fructus fiant, ut terebrent eius radicem arboris et in medium inserant surculum eius arboris, quam Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur. hanc alii nuci¬
clam uocant. quasi mi¬
norem nucem. De qua
rima filuis induit inflo¬
rem. Cunctis enĩ arborib
prior sẽ flore conuestit.
& ad inferenda poma.
arbusta sequentia prȩ¬

Expanded text:
urus. Hanc alii nuciculam vocant, quasi minorem nucem. De qua rima silvis Induet in floreprior se flore convestit, et ad inferenda poma arbusta sequentia prae
Abbreviated transcription (Latin):
quod duo capita habeat
unũ in loco suo. alterũ in
cauda. currens ex utroq
capite tractu corporis
circulato. hȩc sola serpen¬
tiũ frigori se cõmittit pri
nũ uergens caput amphi¬
bena. cuiꝰ oculi lucent
ueluti lucernȩ¬
A mfibia sunt quȩdã genera
pisciũ. dicta eoqđ ambu¬
landi interris uium & na¬
tandi in aquis officiũ habe¬
ant. Amphi enĩ grece utrũq
dicit᷑ : id. ẽ. & qui in aquis
& interris uiuunt. ut focȩ

Expanded text:
quod duo capita habeat, unum in loco suo, alterum in cauda, currens ex utroque capite, tractu corporis circulato. Haec sola serpentium frigori se committit, prinum vergens caput amphisibaena. Cujus oculi lucent veluti lucernAmphibia sunt quaedam genera piscium, dicta eo quod ambulandi in terris usum et natandi in aquis officium habeant. Ἀμφὶ enim Graece utrumque dicitur, id est quia et in aquis et in terris vivunt: ut phocae,
Abbreviated transcription (Latin):
sidori Amicus ꝑdiriuationẽ quasi R¬
amiciciȩ custos. dictus
aut̃ ꝓprie amator tur¬
pitudinis. qui amore tor¬
quetur libidinis.
Amicus ab humoic¬

Expanded text:
itur. Amicus, per derivationem, quasi animi custos. Dictus autem proprie: amator turpitudinis, quia amore torquetur libidinis: amicus ab hamo
Abbreviated transcription (Latin):
ut sĩquis aciem dicat. &
non adlat oculoꝵ aut
exercitus aut ferri. Ocu¬
łoꝵ acies. ẽ. ut huc gemi¬
nas nunc flecte. acies:
citus acies. ẽ. ut hinc acies
atq hinc acies astare lati
ferri acies mucrone cho
ne nimis longum sit non
oportetꝰ
Amphibrachus dictus. qđ
inutraq: parte breuem
duȩ hinc inde longae
habent in medio inclusa
Amphimaerus exre nom̃¬
accepit. quod utraq parte
longã habeat syllabam

Expanded text:
ut siquis aciem dicat et ut siquis aciem dicat et non addat oculorum aut exercitus aut ferri; oculorum acies est ut: huc geminas nunc flecte acies, citus acies est ut: hinc acies atque hinc acies instare Latinferri acies mucrone corune nimis longum sit, non oportet. Amphibrachus, quod in utraque parte brevem duae hinc inde longae habent in medio inclusam amphimacrus ex re nomaccepit, quod utraque parte longam habeat syllabam
Abbreviated transcription (Latin):
responsũ apollinis ad pirrũ.
aio te eacida romanos uin¬
cere posse. ubi non often¬
dit quẽ in ipso uersu mon
certa significatio utrum
bellũ ingens. an ingens ita
cato. uadatur tullius. nec
addat quẽ. uł aquo. nec
ostenditur utrum ipsi
alios. an alii ipsos calum¬
niati surit Cato itaq phi¬
losophus alioꝵ crimina re¬
prehendebat. Cicero qui
& tullius defensor causarũ
erat. Uades enĩ dicuntur
qui legalit̃ causas agunt.
Sed in hac ambiguitate
non ostendit quẽ crimi¬
natur cato. uł ꝓquo agat
cicero. Uadatur enĩ idẽ
causam agit. Fit & per
distinctionẽ. ut uidi sta¬
tuam auream hastam
tenentẽ. sicut quidã in
tes tamento heredem suũ
statuit. ut abeo si poneret
statuã aureã hastam te¬
nentẽ . Ubi fit ambiguitas.
an aureã ftatuam ponere
hȩres debeat aliquã hastã
tenentẽ. anstatuam cuiuuis¬
libet materiȩ hastã solã
aureã tenentẽ. Et illud
Nec latuere doli fratrem
iunonis. an doli iunonis
incertũ. ẽ. Fit & ꝑ omonimã.

Expanded text:
responsum Apollinis ad Pyrrhum: Aio te, Aeacida, Romanos vincere posse. In quo non est certum quem in ipso versu monscerta significatio utrum bellum ingens an ingens Italminatur Cato, uadatur Tullius, nec addat quem uel a quo; nec ostenditur utrum ipsi alios an alii ipsos calumniati sint. Cato itaque philosophus aliorum crimina reprehendebat, Cicero uero, qui et Tullius, defensor causarum erat uades enim dicuntur qui legaliter causas agunt; sed in hac ambiguitate, non ostendit quem criminetur Cato uel pro quo agat Cicero. uadatur enim, id est, causam agit. fit et per distinctionem, ut: uidi statuam auream hastam tenentem; sicut quidam in testamento heredem suum statuit ut ab eo sibi poneret statuam auream hastam tenentem; ubi fit ambiguitas, an auream statuam ponere heres debeat aliquam hastam tenentem an statuam cuiuslibet materiae hastam solum auream tenentem. et illud: nec latuere doli fratrem Iunonis an doli Iunonis incertum est. fit et per homonymiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Ambitus iudiciũ in eum. ẽ.
qui largitione honorem
capit & ambit. amissurus
dignitatẽ quã munere
inuadit.
Ambo abeo quod.ẽ. a aiqͥu
nom̃ degreco latinum
factũ littera tertia de¬
mutata

Expanded text:
Ambitus iudicium in eum est, qui largitione honorem capit et ambit, amissurus dignitatem, quam munere invadit.Ambo, ab eo quod est ἄμφω, nomen de Graeco Latinum factum, littera tertia demutata
Abbreviated transcription (Latin):
id.ẽ. am̃ & alleluia nec
grecis nec latinis nec bar¬
baris licet insuã linguã
om̃ino tranfferre. uel alia
lingua annuntiare. Nam
quãus int̾pretari possint
ꝓpt̃ sanctiorẽ tam̃ aucto¬
ritatẽ seruata ẽ. ab apłis
in his ꝓpriȩ linguȩ antiqui
tas: Tanto enĩ sacra sunt
nomina: ut etiã ioħs in
apocalipli referat se
spũ reuelante uidisse & au¬
disse uocẽ cȩlestis exeratus
tanquã uocẽ aquarũ mul¬
tarum tonitruũ ualidoꝵ¬

Expanded text:
id est, Amen et Alleluia, nec Graecis, nec Latinis, nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre, vel alia lingua annuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem, servata est ab apostolis, in suis propriae lintas. Tanto enim sacra sunt nomina ut etiam Iohannes in Apocalypsin referat se Spiritu revelante vidisse et audisse vocem caelestis exercitus tamquam vocem aquarum multarum et tonitruu
Abbreviated transcription (Latin):
isidori A mena loca uarro dicta¬
ait eo qđ solum amorem
prȩstant. & adse amanda
alliciant. uerius flacus
qđ sine munere fint. nec
quicquã his officia quasi¬
amunia hoc .ẽ. sine fru¬
ctu inde nullus fructus
ex soluit᷑. unde etiã nichil
prȩstantes immunes uo

Expanded text:
is. Amoena loca Varro dictit eo quod solum amorem praestant et ad se amanda adliciant. Verrius Flaccus, quod sine munere sint nec quicquam his officiaamunia, hoc est, sine fructu, unde nullus fructus exsolvitur. Unde etiam nihil praestantes immunes vo
Abbreviated transcription (Latin):
amplexans: quiuel ex eo
qđ anabilis dm̃i fuit uoca¬
tur amplexitio. uł quod
incertamen cũ dõ congre¬
ditur amplexantus id̾ꝰ. ẽ.
luctantis sortitus .t. no¬
men. Hullus enĩ tam au¬
daci uoce ausus. ẽ. cñm
addisceptationẽ iustitiȩ
ꝓuocare cur in reb hu¬
manis a mundi istius
tanta rerum uersetur
iniquitas

Expanded text:
amplexans; qui vel ex eo, quod amabilis Domini fuit, vocatur amplexatio, vel quod in certamen cum Deo congreditur, amplexantis, id est luctantis, sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae provocare, cur in rebus humanis et mundi istius tanta rerum versetur iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
docum̃ta uirtutis accepimꝰ.
Prodolor pudet erroris
humani. mulieres patria degł¬
ꝓfuge europã atq asiam
id .ẽ. plurimas fortissimasq
mundi partes intrauer̃.
ꝑuagatȩ sunt. deleuer̃.
centũ pene annis euer¬
tendo urbes plurimas
atq alias constituendo

Expanded text:
documenta uirtutis accepimus. documenta uirtutis accepimus. Pro dolor, pudet erroris humani. mulieres patria profugae Europam atque Asiam id est plurimas fortissimasque mundi partes intrauerunt peruagatae sunt deleuerunt, centum paene annis euertendo urbes plurimas atque alias constituendo
Abbreviated transcription (Latin):
preda ad domũ reuocant
reliquȩ ad tuendum asiȩ
impium relictȩ cũ mar¬
pesia regina concursũ
quȩ singularẽ uirtutis glo¬
riam ꝑpetua uirginitate
cumulauit hac fama
excita gentes tanta ad¬
muatio & formido inua¬
serat. ut hercules quoq
cũ uissus fuisset adomino
suo exhibere arma regi¬
nȩ quasi ad ineuitabile
piculũ destinatus uniuer¬
sam grecia electam ac
nobilem uiuentutẽ con¬
traxerit. Nouem longas
naues p̃pararet. nec tam̃
contentus examine uinũ
ex impuso aggredi & in¬
s̃peratas circuuenire ma¬
luerit. Duȩ tunc sorores
regno prȩerant. antiope
& oricia. hercules mari
aduectus incautus iner¬
mesq & pacis incuria de
sorores ant̾iope maenalip¬
pe abhercule hyppoltts
atheseo recente. sed the¬
seus yppolitẽ matrimo¬
nio adsciuit. hercules
menalippe sorori reddi¬
dit . & arma reginȩ p̃cio
redẽptionis accepit: Post
orthiã penteulia regno
potita. ẽ. cuiꝰ troiano bel¬
lo clarissima inter uiros

Expanded text:
praeda, domum revocant: praeda, domum revocant: reliquae, ad tuendum Asiae imperium relictae cum Marpesia regina, concursu hquae singularem virtutis gloriam perpetua virginitate cumulavit. Hac fama excitas gentes tanta admiratio et formido invaserat, ut Hercules quoque, cum jussus fuisset a domino suo exhibere arma reginae, quasi ad inevitabile periculum destinatus, universam Graeciae 67 lectam ac nobilem juventutem contraxerit, novem longas naves praepararit: nec tamen contentus examine virium, ex improviso aggredi, et insperatas circuluerit. duae tunc sorores regno praeerant, Antiope et Orithyia. Hercules mari aduectus incautas inermesque et pacis incuria dessorores Antiopae, Melanippe ab Hercule, Hippolyte a Theseo retentae. sed Theseus Hippolyten matrimonio adsciuit, Hercules Melanippen sorori reddidit et arma reginae pretio redemptionis accepit. post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano bello clarissima inter uiros
Abbreviated transcription (Latin):
uenes plinius escolopetius
ꝑfactionẽ optimatum
domo pulsi ingentẽ iu¬
uentutẽ secũ traxere in
cappadoriȩ ponticȩ ora
iuxta annẽ thermodon¬
tem consederunt horũ
uxores exilio ac uiduitate
pͥmotȩ arma sumunt.
& ut om̃ib par exsimili
conditione animus fieret.
uros qui suꝑfuerant int̃¬
ficiunt. atq accensȩ in
hostẽ sanguine suo ultio¬
nẽ cȩsorũ coniuigũ. finiti¬
moꝵ excidio consecunt᷑
Tunc pace armis quȩsita
externos concupitos in¬
eunt. editos mares mox
enecant. feminas stũdi¬
ose nutriunt : mnustis
infantũ dexteriorib: ma¬
millis. ne sagittarũ iactus
impedirentur. unde ama¬
tones dictȩ: harũ duae
fugre reginȩ. marphesia
ꝙ lampeto quȩ agmine
diuso induas partes uicis¬
sim curã belli & domus
custodiam sortiebantur
lgit᷑ cũ europe maximam
partẽ domussent. asiȩ uͦ
aliquantis ciuitatib cap¬
tis. ipsȩ aut̃ ephesum aliasq
urbes condidissent. prȩci
puam exercitus sui partẽ
onustam opulentissima

Expanded text:
venes Plinius et Scolopetius, per factionem optimatum domo pulsi, ingentem juventutem secum traxere, et in Cappadociae Ponticae ora, juxta amnem Thermodontem, consederunt, uxores exilio ac uiduitate permotae arma sumunt et, ut omnibus par ex simili condicione animus fieret, uiros qui superfuerant interficiunt atque accensae in hostem sanguine suo ultionem caesorum coniugum finitimorum excidio consequuntur. tunc pace armis quaesita externos concubitus ineunt, editos mares mox enecant, feminas studiose nutriunt inustis infantium dexterioribus mammillis, ne sagittarum iactus impedirentur; unde Amazones dictae. harum duae fuere reginae, Marpesia et Lampeto, quae agmine diuiso in duas partes uicissim curam belli et domus custodiam sortiebantur. igitur cum Europam maxima e parte domuissent, Asiae uero aliquantis ciuitatibus captis, ipsae autem Ephesum aliasque urpuam exercitus sui partem onustam opulentissima
Abbreviated transcription (Latin):
isiđr A matones dic tȩ sunt seu
qd simul uiuerent sine
iuris quasi amatoim. siue
qđ adustis dexterioribus
mammis essent ne saglto¬
tarũ iactus impedirent᷑¬

Expanded text:
 Amazones dictae sunt, seu quod simul viverent sine viris, quasi amazosai; sive quod adustis dexterioribus mammis essent, ne sagittarum jactus impediret
Abbreviated transcription (Latin):
Amphiteatrũ. locus . ẽ. ex¬
spectaculi. ubi pugnant
gladiatores. & in de ludũ
gladiatoꝵ dictũ. qđ in eo
iuuenes usu armoꝵ diuer¬
so motu condiscant. & mͦ
int̃ sẽ gladius aut pugnis
certantes modo contra
bestias incedentes: ubi non
odio sed prȩmio illecti
subeunt ferale certam̃.
Amphiteatrũ rotundũ est. Hiero¬
teatrũ uͦ ex medio amphiꝰ¬
teatro & semicirculi figu¬
ram habens+

Expanded text:
Amphitheatrum locus est spectaculi, ubi pugnant gladiatores; et inde ludus gladiatorius dictus, quod in eo iuvenes usum armorum diverso motu condiscant et modo inter se, aut gladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes, ubi non odio sed premio illecti, subeunt ferale certamen.amphitheatrum rotundum est, theatrum vero ex medio amphitheatro est, semicirculi figuram
Abbreviated transcription (Latin):
bellatrices ex genere scrta¬
rũ descendentes. harum¬
introducit tempore belli
troici in auxiliũ priamo
uenisse. quã achilles unus
grecoꝵ ducũ fortissimus
occidit

Expanded text:
bellatrices ex genere Scytharum descendentes. Haintroducit tempore belli Troici in auxilium Priamo uenisse, quam Achilles, unus Graecorum ducum fortissimus, occidit.
Abbreviated transcription (Latin):
bant enĩ quã aduserant
mamiã : has titianus.
unimammas dicit. Nam
hoc.ẽ. amaton quasi anes
matonm id .ẽ. sine mãma
has iam non. eẽ. qđ earũ

Expanded text:
bant enim quam adusserant mammam. Has Titianus Unimammas dicit. Nam hoc est Amazon, quasi ἄνευ μαζοῦ, id est sine mamma. Has iam non esse, quod earum
Abbreviated transcription (Latin):
bris apponit᷑ ad eos uersus
quoꝵ ordo ꝑmutandus. ẽ.
sic & inantiquis auctorib
positũ inuenitur.
I.Antisina cũ puncto ponit᷑
in his locis ubi in eoclem
sensu duplices uersus sunt.
& dubitatur qui potius
eligendus sit
Antismos ẽ. tropus multiplex
numeroseq uirtutis. Nanq
antismos putat᷑ dictum
om̃e quod simplicitate
rustica caret & facetus
satis urbanitate. ẽ. expoli

Expanded text:
simma ponitur ad eos versus quorum ordo permutandus est. Sic et in antiquis auctoribus positum invenitur. Ͽ Antisimma cum puncto ponitur in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sitastismos est tropus multiplex numerosaeque uirtutis. namque astismos putatur dictum omne quod simplicitate rustica caret et faceta satis urbanitate expoli
Abbreviated transcription (Latin):
Excubitores dicuntur : ꝓeo
qđ excubias semꝑ agunt.
S uit enĩ exnumero militũ
& inporticib cubant: ꝓpt̃
regalẽ custodiã. Excubiȩ aũ
diurnȩ st̃. uigiliȩ nocturnȩ :¬

Expanded text:
Excubitores dicuntur, pro eo quod excubias semper agunt. Sunt enim ex numero militum et in porticibus excubant propter regalem custodiam. Excubiae autem diurnae sunt, vigiliae nocturnae.
Abbreviated transcription (Latin):
Excrem̃tũ : qđ in aliqua re
suꝑcrescit. ut puta in arborib
Ea quȩ putantur. excrem̃ta
dicuntur : ut inuitib &
incorpore sicut excreuerit.
excrem̃tũ dici potest. Ex¬
execramus. habetur. Id se-¬
mentẽ uirilẽ : unde homi-¬
cipiuntur. Hinc creatores
parentes dicuntur.

Expanded text:
Excrementum quod in aliqua re super excrescit, ut puta in arboribus ea quae putantur, excrementa dicuntur. Vt in uitibus et in corpore, si quid excreuerit, excrementum dici potest. Exexcreamus, habetur. Item creamentum uirile, unde animalcipiuntur. Hinc creatores parentes dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
anthiocus obsideret: hẏrca¬
nus princeps iudȩoꝵ. rese Idg̃¬
rato dauid sepulcro tria
milia auri talenta inde
abstraxit : ex quib trecen¬
ta antiocho dedit. ut obsi-¬
dionẽ relinqueret. Atq
ut facti inuidram demeret:
fertur ex reliqua pecunia in¬
stituisse primus exenodochia
quib aduentũ susciperet
aũ egrotantes deplateis
grece dicitur : in quo con¬
sumpta languorib atq
in edus miseroꝵ membra
fouentur.

Expanded text:
Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret; atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xenodochia, quibus adventum susciperet autem aegrotantes de plateis Graece dicitur; in quo consumpta languoribus atque inediis miserorum membra foventur.
Abbreviated transcription (Latin):
naũ. quousq incȩlũ exalta-¬
ta es c usq in infernũ depri-¬
meris. Quid est usq incȩlũ
exaltata es :: Nunquid ciuita¬
tis illius mȩnia. nubes tetige¬
runt. aut ad sidera ꝑuene¬
runt : Sed quid est incȩlũ
exaltata es : Nimiũ tibi. felix
uideris: nimiũ potens ni¬

Expanded text:
naum, quae usque ad coelum exaltata es, usque in infernum deprimeris . Quid est, usque ad coelum exaltata es? Numquid civitatis illius moenia nubes tetigerunt, aut ad sidera pervenerunt? Sed quid est, in coelum exaltata es? Nimium tibi felix videris, nimium potens, ni
Abbreviated transcription (Latin):
maxime ubĩ gades insulas
hertulis colũnȩ uisuntur
& tirreni maris faucib
oceani estus immitatur.
phes ac flumine tanai me¬
otidisq paludib : quȩ sunt
ad drientẽ: ꝑ huius septen-¬
trionalis oceani. usq ad gal¬
liã belgicã. & flum̃ renũ :
qđ est ab occasu. Deinde usq
addanubiũ quẽ & histrũ
uocant. qui est ameridiẽ &¬
adorientẽ directus. ponto
accipitur. Aboriente alania
ẽ. in medio datia. ubi & go¬
thia. deinde germania est :
ubi plurimã partẽ sueui
admare nr̃m sedudit. expe¬

Expanded text:
maxime ubi apud Gades insulas maxime ubi apud Gades insulas Herculis columnae visuntur, et Tyrrheni maris faucibus Oceani aestus immittitur. phaeis ac flumine Tanai, Maeotidisque paludibus, quae sunt ad orientem, per littus septentrionalis Oceani usque ad Galliam Belgicam et flumen Rhenum, quod est ab occasu, deinde usque ad Danubium, quem et Istrum vocant, qui est a meridie ad orientem directus, ponto excipitur: ab oriente Alania est, in medio Dacia, ubi et Gothia: deinde Germania est, ubi plurimam partem Suevi ad mare Nostrum secludit, expe
Abbreviated transcription (Latin):
Europa. agenoris regis libre
filia fuit: quã iouis ab africa
raptã. cretã aduexit: & par-¬
tẽ terciã arbis. ex eiꝰ nomine
appellauit. Iste est aũ a genor
libiȩ filius: ex quo libia id ÷
africa fertur cognominata.
Vnde apparet prius libiam
accepisse uocabulũ : postea
europã. Curopa aũ: in tercia
parte orbis diuisa ẽ: Incipit
a flumine tanai. descendens
adoccasũ ꝑseptentrionalem
oceanũ. usq infines ispaniȩ
Cuius pars orientalis. & meri¬
diana. aponto consurgens:
tota mirimagno coniungit᷑:
& in insulis cades finitur:
tentrionis a flumine thanai :
quo riphei montes sarmatico
auersi : oceano thanaĩ fluuiũ
fundunt. Qui p̃teriens aras
ac terminos alexandri magni
auget paludes. Quarũ immen¬
sa exundatio. iuxta thudosiũ
urbẽ. eusinũ pontũ late in¬
greditur : & inde iuxta con-¬
stantinopolĩ longȩ emittun¬
tur angustiȩ donec eas mare
hoc quod dicimꝰ nr̃m accipiat¬
pet europeͫ ispaniã occiden¬
talis oceanus terminus est :

Expanded text:
uippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Iovis ab Africa raptam Cretam advexit, et partem tertiam orbis ex eius nomine appellavit. Iste est autem Agenor Libyae filius, ex qua et Libya, id est Africa, fertur cognominata; unde apparet prius Libyam accepisse vocabulum, postea Europam. Europa autem in tertiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. tentrionis, a flumine Tanai, qua Riphaei montes, Sarmatico aversi oceano, Tanaim fluvium fundunt: qui praeteriens aras ac terminos Alexandri Magni,auget paludes: quarum immensa exundatio juxta Theodosiam urbem Euxinum Pontum late ingreditur. Inde juxta Constantinopolim longae mittuntur angustiae, donec eas mare hoc quod dicimus Nostrum, accipiat. Europae in Hispania occidentalis oceanus terminus est,
Abbreviated transcription (Latin):
uticiani. heretici dicti. abꝰ
eutice constantino polita no
abbate: qͥ xp̃m post humanã
assũptionẽ. negauit existere
deduab naturis: sed solam
ineo diuinã asseruit. eẽ. naturã¬

Expanded text:
uit, haeretici dicti ab Eutychio Constantinopolitano abbate, qui Christum post humanam assumptionem negavit assistere de duabus naturis, sed solam in eo divinam asseruit esse natura
Abbreviated transcription (Latin):
pentametrũ. Nã senarios
uersus: nos exnumero pedũ
uocamꝰ. Hos enĩ greci quia¬
geminos ferunt : trimetros
dicunt.

Expanded text:
, trimetrum. Nam senarios versus nos ex numero pedum vocamus. Hos Graeci, quiageminos feriunt, trimetros dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ oceanus habet insulas
quas bri tanniã & iberniã
uocant: quȩ in auersa galli¬
arũ parte ad ꝑspectũ ispa-¬
niȩ sitȩ st̃: breuit̃ explica¬
buntur. id .ẽ. bri tannia

Expanded text:
m oceanus habet insulas, quas Britanniam et Hiberniam uocant, quae in auersa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sitae sunt, breuiter explicabuntur. BRITANNIA
Abbreviated transcription (Latin):
ergo illud exaggerandi grã
dictũ est. incȩlũ exaltaris.
ei ciuitati. quȩ non utiq as
currite: sic agite. ut in iunxi:
ut neminima quidẽ uos re¬
tardent agentes: sed omĩa
contemnentes. ad finẽ pro¬
positũ festinate. ltẽ paulus

Expanded text:
ergo hoc exaggerandi gratia dictum est, in coelum exaltaris, ei civitati, quae non usque in currite, sic agite quod injunxi, ut ne minimum quidem vos retardent agentes; sed omnia contemnentes, ad finem propositum festinate. 9. Sensus
Abbreviated transcription (Latin):
est mortuus. exanima-¬
tas uꝰ timens: ut est
illud. Exanimata sequens :¬
impungit agmina muris:¬
Exanimis : mortuus. Exanimis
aũ ex animis dicimus : sicut
unianimus & unianimis. in-¬
hermus &inhermis. Et hoc¬
nrõ non solo arbitrio subiacet:¬

Expanded text:
est mortuus, exanimatus vero timens. Ut est illud: Exanimata sequens impingeret agmina murisExanimis est mortuus. Exanimis autem et exanimus dicimus, sicut unanimus et unanimis, inermus et inermis, et hoc nostro arbitrio subiacet
Abbreviated transcription (Latin):
ut transeant euocantur.
Euocatio est : dũ ad subitũ bellũ.
non solũ milites. sed et ceteri
uocant᷑. Vnde etiã consul solebat
dicere. Qui uult rẽ publicam
saluã. eẽ me sequatur

Expanded text:
ntur. Evocatio dum ad subitum bellum non solum miles, sed caeteri evocantur. Unde etiam consul solebat dicere; « Qui rempublicam salvam vult esse, me sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
metalloꝵ qđ casus pri-¬
mũ miscuit corinto cũ caferdis¬
perec᷑ incensa Nãdũ hancta
ciuitatẽ annibal cȩpisset no
om̃s statuas ereas aut au-¬
reas uł argenteas in unũ surgł¬
rogũ congessit. & eas in¬
cendit. Ita ex hac cõmixti¬
cer̃ parapsides: Sic corin¬
tei nati sunt. ex om̃ib in
unũ : nec hoc nec illud.
Unde usq in hodiernũ diẽ
siue ipso siue eximitatione
tea. uasa dicunt᷑. Cuiꝰ tria
genera : unũ candidũ ad Isiđ¬
argenti nitorẽ accedens.
alterũ inquo plus auriflua dgli
natura. ẽ : terciũ in quo
ȩqualis cunctoꝵ tẽperies.

Expanded text:
metallorum, quod casus primum miscuit Corintho, cum capererur incensa. Nam dum hanc civitatem Annibal cepisset, omnes statuas aereas, 291 et aureas, et argenteas in unum rogum congessit, et eas incendit. Ita ex hac commisticerunt paropsides. Sic Corinthia nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc, nec illud. Unde et usque in hodiernum diem, sive ex ipso, sive ex imitatione thia vasa dicuntur. Hujus tria genera: unum candidum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quod ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies.
Abbreviated transcription (Latin):
sibile. ẽ. ut clodius insi¬
dias miloni fecerit. et
fecit. occidit: o̾ccisiñ est. degłi
distributio in contrariũ
reformatȩ catasceue
ꝓderit: oportebit tam̃
principia sic ordinare.
ut aut credendã esse
ueterũ auc toritatem.
aut fabulis fidem non
habendã. eẽ. dicamus
aliud significare uolue¬
rint qui ista finxerunt.
ut scillã non marinan
sed maritimã feminam.
nec succinc tã canibus
sed rapacẽ aliquã & in¬
hospitalẽ uenientibus

Expanded text:
sibile est: « ut Clodius insisibile est: « ut Clodius insidias Miloni fecerit, et fecit, occidit. Occisus est, non distributio in contrarium reformata catascevae proderit. Oportebit tamen principia sic ordinare, ut aut credendum esse veterum auctoritati, aut fabulis fidem non habendam esse dicamus. iud significare voluerint, qui ista finxerunt: ut Scyllam non marinam, sed maritimam feminam, nec succinctam canibus, sed rapacem aliquam et inhospitalem venientibus
Abbreviated transcription (Latin):
natandi aptũ nom̃ acce¬
pit. ex quo genere quȩ¬
dã germaniȩ dicuntur.
qđ plus cȩteris nutriant
.ẽ. confirmatio ꝓpositȩ rei.
quod natũ aut factũ
A nasceua & catasceua in
his reb quȩ ueris similes
non sunt sed ꝓueris ꝓ¬
ponunt᷑ plerunq uer¬
santur. Anasceuȩ pͥma
diuisio. ẽ. inconueniens
& mendaciũ. Inconue¬
mentes species sunt qđ
inhonestũ. ẽ. & quod
inutile. ltem in honestũ des¬
tractatur aut indictis
aut infactis. In dictis
ut si quis indecora & non.
respondenti auctoritati
cdixis se dicat᷑. uelut si
aliquis infamet catonẽ
illũ censoriũ inuentutẽ¬
illã ad nequiciã & luxu¬
riem cohortatũ. Infactis
ut siquis abhorrens ali¬
quid ascĩmonia & nomi¬
ne suo fecisse dicat᷑. ut
.ẽ. fabula de adulterio
martis & ueneris men¬
daciũ. tres habet species
Incredibile quod factũ
non. ẽẽ. creditur. ut ad¬
olescentẽ qui de siculo li¬
tore ingredientes a fricã
classes uideret impos¬

Expanded text:
natandi aptum nomen accepit. Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quod plus ceteris nutriant. est confirmatio proposite rei. Aquod natum aut factum a autem et anasceua in his rebus, quae verisimiles non sunt, sed pro veris proponuntur, plerumque versantur. Anasceuae prima divisio est inconveniens et mendacium. Inconvenientis species sunt: quod inhonestum est et quod inutile. Item inhonestum tractatur, aut in dictis, aut in factis. In dictis, ut si quis indecora et non respondentia auctoritati dixisse dicatur, velut si aliquis infamet Catonem illum Censorium juventutem ad nequitiam et luxuriam cohortatum. 4. 87 In factis, ut si quis abhorrens aliquid a sanctimonia et nomine suo fecisse dicatur, ut est fabula de adulterio Martis et Veneris. Mendacium autem tres habet species: incredibile, quod factum non esse credatur, ut adolescentem de Siculo littore egredientes Africa classes videre. 5. Impos
Abbreviated transcription (Latin):
Et uocatũ. ẽ. firmam̃tũ
cȩlũ. Nimirũ os tendens
quod post riunã angłoꝵ
maloꝵ hi qui ꝑmanser̃
firmitatẽ ȩternȩ ꝑseue¬
rantiȩ consecuti sunt.
nullo iã lapsũ auersi. nulla
suꝑbia cadentes. sed firmi¬
ter indĩ amore & contem¬
platione manentes. nichil cicr̃¬
aliud dulce habent nisi
eũ aquo creati sunt Qđ
aut̃ duo seraphin inisaia
leguntur. figuralit̃ uete¬
ru & noui testam̃ti sig¬
nificationẽ ostendunt
Quod uͦ faciem & petdes
ante mundũ. & futura
post mundũ scire non
possumꝰ. sed media tantũ
eoꝵ des timonia contem¬
plamur. Singuli senas
alas habent: q defaborica
tantũ mundi quȩ insex
dieb facta sunt inp̃senti
scło nouimus Q dclamant
ter. sc̃s. alter ad alterum :
trinitatis inuna diuinita¬
te demonstrant mysteriũ¬

Expanded text:
et vocatum est firmamentum et vocatum est firmamentum coelum . 31. Nimirum ostendens, quod post ruinam angelorum malorum, hi qui permanserunt, firmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo jam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes, nihil aliud dulce habent, nisi eum a quo creati sunt. 32. Quod autem duo seraphim in Isaia leguntur, figuraliter veteris, et novi Testamenti significationem ostendunt. Quod vero faciem et pedes ante mundum, et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum, eorum testimonio contemplamur. 33. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamant ter Sanctus alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate demonstrant mysteriu
Abbreviated transcription (Latin):
la agminũ angłoꝵ ita
sunt specialia ordinum
singuloꝵ. ut tam̃ sint ex
parte cõmunia om̃ium
Nã cũ throni sedes dĩ in
quorundã angłoꝵ ordi¬
nes specialiter designent᷑.
ideo isti orclines angłoꝵ
priuatis nominib: appeł¬
lantur. q hoc ipsũ officiũ
inppno ordine plenius ac¬
ceperunt. & cũ sint om̃ib
cõmunia om̃ia ꝓprie tam̃
hȩc nomina suis ordinib
deputant᷑. Vnicuiq enĩ
sicut prȩdictũ. ẽ. ꝓpria
officia sunt iniunc ta. quȩ
ꝓmeruisse eos inmundi
constat exordii. Nã qr
angłi & locis & hominib
prȩsunt. ꝑ propħam testa¬
tur angłs dicens. Princeps
regni psarũ restitit michi
Unde apparet nullũ esse
locũ cui angłi non prȩsint
om̃iũ . Hic. ẽ. ordo ł distin¬
ctio angłoꝵ qui post
lapiũ maloꝵ incȩlesti
uigore steterunt. Nam
postquã apostatȩ angeli
ceciderunt. hi ꝑseuerantia
ȩternȩ beatitudinis soli¬
dati sunt. Unde & post
cȩli creationẽ in principio
repetitur fiat firmam̃tũ

Expanded text:
la agminum angelorum ita sunt specialia ordinum singulorum, ut tamen sint ex parte communia omnium. Nam dum Throni sedes Dei in quorundam angelorum ordine specialiter designentur,ideo isti ordines angelorum privatis nominibus appellantur, quia hoc ipsud officium in proprio ordine plenius acceperunt. Et cum sint omnibus communia, proprie tamen haec nomina suis ordinibus deputantur. Unicuique enim, sicut praedictum est, propria officia sunt iniuncta, quae promeruisse eos in mundi constat exordio. Nam quia angeli et locis et hominibus praesunt, prophetae testatur angelus dicens: Princeps regni Persarum restitit mihi . Unde apparet nullum esse locum cui angeli non praesuntomnium. Hic est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum malorum in caelesti vigore steterunt. Nam postquam apostatae angeli ceciderunt, hi in perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post coeli creationem in principio repetitur: Fiat firmamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
anguẽ. serpentẽ. &. draco aices¬
nem differt. in mari an¬
gues. in terra serpentes.
intemplo dracones. ut
uirgilius. tranquilla per
alta angues. & paulopost.
serpens amplexus uterq
ltẽ. delubra ad sũma dra¬
cones
Anguis. uocabulũ om̃ium
serpentiũ genus qđ pla¬
cari & contorqui potest¬
& inde anguis qđ angulo¬
sus sit. & nunquã recꝰtus
Angues aut̃ apud gentiles
ꝓgeniis lucoꝵ erant ha¬
biti semꝑ. Unde ꝑsius.
Anguilla . ẽ. qua cobercent᷑
iscolis pueri. quȩ uulgo
cotica dicitur
Anguillȩ similitudo anguis
nom̃ dedit origo huius urgł
tanto citius elabatur.
gangen anguillas trice¬
nis pedib gignere. An¬
guillȩ uino necatȩ qui
exeo biberint tedium
uini habent

Expanded text:
Anguem, serpentem et draconem. In mari angues, in terra serpentes, in templo dracones. Ut Virgilius: Tranalta angues»; paulo post «serpens amplexus»; item «delubra ad summa draconesAnguis vocabulum omnium serpentium genus quod plicari et contorqui potest; et inde anguis quod angulosus sit et numquam rectus. Angues autem apud gentiles pro geniis locorum erant habiti semper, unde Persius1, Anguilla est qua coercentur in scolis pueri, que vulgo scotica diciturAnguillae similitudo anguis nomen dedit. Origo huius ex litanto citius elabatur.  fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae: qui ex eo biberint, taedium vini habent
Abbreviated transcription (Latin):
Androdama genima. argen¬
ti nitorem habet pene
adamans quadratus semꝑ
impetus uł iracundias do¬
mare & refrenare dicatur
si credimus. Gignitur
inmari rubro.
Androgeni. quos etiã erma¬
froditos nuncupant quã¬
uis ad moclũ rari sint. dif¬
ficile. ẽ. tam̃ ut tẽporib
desint in quib sic uterq
sexus apparet. ut qͣ potius
debeant accipere nom̃
incertũ sit. ameliore tam̃
hoc . ẽ. amasculino ut ap¬
pellarent᷑ loquendi con¬
suetudo prȩualuit Nã¬

Expanded text:
Androdamas argenti nitorem habet et pene adamans, quadrata semper inpetus vel iracundias domare et refrenare dicatur, si credimus. Gignitur in mari Rubro.Androgyni, quos etiam Hermaphroditos nuncupant, quamuis admodum rari sint, difficile est tamen ut temporibus desint, in quibus sic uterque sexus apparet, ut, ex quo potius debeant accipere nomen, incertum sit; a meliore tamen, hoc est a masculino, ut appellarentur, loquendi consuetudo praeualuit. Na
Abbreviated transcription (Latin):
uero nuntii int̃pretantur.
abeo qđ dñi uoluntatẽ
aut̃ uocabulũ officuiꝰ no¬
men. ẽ. non naturȩ. Semꝑ
enĩ sp̃s sunt. sed cũ mit¬
Quib idõ pictoꝵ licentia
pennas facit. ut celerem
eoꝵ incuncta discursũ
significet. sicut & iuxta
fabulas poetarũ uenti
pennas habere dicuntur.
ꝓpt̾ uelocitatẽ scilicet
dicit. Qui ambulas super
pennas uentoꝵ. Nouem
aut̃. eẽ. ordines angłoꝵ
sacrȩ scripturȩ testantur.
id ẽ angłi archangeli¬

Expanded text:
vero nuntii interpretantur ab eo quod Domini voluntatem autem vocabulum officii nomen est, non naturae: semper enim spiritus sunt; sed Quibus ideo pictorum licentia pennas facit, ut celerem eorum in cuncta discursum significent: sicut et juxta fabulas poetarum venti pennas habere dicuntur, propter velocitatem scilicet. dicit: Qui ambulat super pennas ventorum . Novem autem esse ordines angelorum sacrae Scripturae testantur, id est, ang
Abbreviated transcription (Latin):
Ancile. scutũ quod olim
apud romanos cȩlo lapsũ
dicebat᷑ subnuma rege
& undiq rotudum. unde
om̃ia minora scuta anci¬
lia dicuntur
lius. leua ancile gerebat¬
& ancile dictũ ab incisio¬
ne qđ sĩt ab om̃i parte
ueluti ancisum ac rotun
recisum. quaq notis ocu¬
lis angulus om̃is ab est¬

Expanded text:
Ancile, scutum, quod olim apud Romanos caelo lapsum dicitur, sub Numa, rege et undique rotundum. Vnde omnia minora scuta ancilia dicuntura ancile gerebat. Et ancile dictum ab ancisione, quod sit ab omni parte veluti ancisum ac rotundrecisum: quaque notes oculis, angulus omnis abest
Abbreviated transcription (Latin):
in libris apponi᷑. ubi aliqua
res magna om̃ino. ẽ.
Ancora inferior ubi aliqͥd
uilis sime uł in conuenien¬
tius denuntiatũ. ẽ¬
Ancora dens ferreus exgre¬
ca ȩthimologia nomen
ducit qđ quasi hominis
manus cõprehendat uł
manus grece cira dicit᷑.¬

Expanded text:
ior ponitur ubi aliqua res magna omnino est. Anchora inferior, ubi aliquid vilissime vel inconvenientius denuntiatum esAnchora dens ferreus, ex greca etymologia nomen duxit, quod quasi hominis manus comprehendat, manus grece ceyr dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Anfemerinus hoc. ẽ. coti¬
& tramĩt celerius quam
ille longissimus sinocus.
qm̃ ex parua efficitur
colera . & qm̃ habet re¬
quiem corpus insinoco
aut̃ non habet requiem
febris nullo tempore

Expanded text:
Amfemerinus hoc est cotiet transit celerius quam ille longissimus sinochus, quo­niam ex parua efficitur colera, et quoniam habet requiem corpus, in sinocho autem non habet requiem febris nullo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
annales uero sunt eorũ
annoꝵ quos ȩtas nr̃a non
nouit. Unde salus tius
ex historialib. eusebius &
ineronimus ex annalib
& historia constant.

Expanded text:
annales vero sunt eorum annorum quos aetas nostra non novit. Unde Sallustius ex historia, Livius, Eusebius et Hieronymus ex annalibus et historia constant.
Abbreviated transcription (Latin):
moneat. modo ut designet
codo ut uituperet. aut laudet
aut moneat. nobilitas. ẽ. uir¬
tutis modoꝵ apđ posteros
sarcina. ut designet apex est
arx corporis ut laudet. ad¬
olescentia .ẽ. flos ȩtatis ut ui¬
tuperet diuitiȩ sunt: breuis
quã greci cata apheresin ato
contrario eius qđ definitur :
dicunt. Bonũ ẽ. qđ malũ non
est. iustũ .ẽ. qđ in iustũ non
.ẽ: & hissimilia. Hoc aũ ge¬
nere definitionis uti debemꝰ.
Contrariũ notũ est: ut sibonũ
est. qđ prodest cũ honestate
Id qd tale non .ẽ : malũ est
Nona species definitionis. ẽ.
quã greci cata ypotiposin. la¬
tini ꝑquandã imaginationẽ
dicunt. ut eneas .ẽ. ueneris
& anchisȩ filius. Hȩc semꝑ
indiuiduis uersat᷑ : quã greci
athomũ appellant.

Expanded text:
moneat, modo ut designet, moneat, modo ut designet, modo ut vituperet aut laudet. Ut moneat: 'Nobilitas est virtutis maiorum apud posteros sarcina'. Ut designet: 'Apex est arx corporis'. Ut laudet: 'Adulescentia est flos aetatis'. Ut vituperet: 'Divitiquam Graeci cata apheresin tu contrarii eius, quod definitur, dicunt: 'Bonum est, quod malum non est. Iustum est, quod iniustum non est,' et his similia. Hoc autem genere definitionis uti debemus, cum contrarium notum est, ut: 'Si bonum est quod prodest cum honestate, id quod tale non est malum estNona species definitionis est, quam Graeci cata typosin, Latini per quandam imaginationem dicunt, ut: 'Aeneas est Veneris et Anchisae filius.' Haec semper in indiuiduis uersatur, quae Graeci atoma appellant;