comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos talis eris. attendens se ⁊ illum
nõ crederet. et si uideret tam̃ quod
ꝓmittebatur Nobis aut̃ tanqͣm ĩ¬
fantib. in hac carne atq infirmi¬
tate iacentib. magnũ est. quod
ꝓmititur et nõ uidetur Et eri¬
gitur fides qua credimus qd nõ
uidemus: ut mereamur uidere ꝙ
credimus Quicũq irridet ad huc¬
hanc fidem ut ideo putet nõ sibi. ẽẽ.
credendũ. qura nõ uidet qñ uene¬
rit quod nõ credebat. erubescet cõ¬
fusus seꝑatur. seꝑatus dampnat᷑.
Qui autẽ crediderit. segregabitur
ad dext̾am: et stabit cũ magna fi¬
ducia ⁊ leticia inter illos quibus
dicetur uenite bñdicti patriᷤ m̃i¬

Expanded text:
nos talis eris: attendens se et illumnos talis eris: attendens se et illumnon crederet, et videret tamen quod promittebatur. Nobis autem tanquam infantibus in hac carne atque infirmitate jacentibus, et magnum est quod promittitur, et non videtur: et erigitur fides qua credimus quod non videmus, ut mereamur videre quod credimus. Quicumque irridet hanc fidem, ut ideo putet non sibi esse credendum, quia non videt; quando venerit quod non credebat, erubescit; confusus separatur, separatus damnatur. Qui autem crediderit, segregatur ad dexteram, et stabit cum magna fiducia et laetitia inter illos quibus dicetur, Venite, b
Abbreviated transcription (Latin):
de isto tempore neq de hoc
miindo est: neq mea felicitate qͣ
excecantur hõĩes qui obliuiscunt᷑
dm̃ Hoc nosse pͥmitus ⁊ xp̃iano
corde tenere debemꝰ nõ ad p̾sentis
temporis bona nos factos. eẽ. xͥano.
hoc enum bono dictũ est. Quod ocłs
nõ uidit nec auris audiuit. nec ĩ
cor hõis ascendit que p̾parauit d̾s
diligentib se Ergo quia hoc boñ
tam magnũ. tam p̾clatum tani
ineffabłe: nõ inuenit hoĩem ꝑcep¬
torem: tenebit dñi ꝓmissorem Nc̃
enim qd̃ ei ꝓmissum est. hõ cecus
corde nõ ꝑcipit. nec ei potest osten¬
di inp̾senti. quid ip̃e cui ꝓmittit᷑
sit futurꝰ: quia et infans natus.
si possit u̾ba loq̃ntis intellig̾e cum
ip̃e loqui nõ possit nec ambłare. nͨ
aliquid agere: s sicut eũ uidemꝰ
infirmũ iacentem indignũ opis a¬
liene. tantum mͦ intelligere possit
cum qui sibi loqueretur et dic̾et
ei. Etce sicut me uides ambłantem
opantem. loq̃ntem post paucos an¬

Expanded text:
de isto tempore, neque de hoc mundo est, neque in ea felicitate qua excaecantur homines qui obliviscuntur Deum. Hoc nosse primitus et christiano corde tenere debemus, non ad praesentis temporis bona nos factos esse christiahoc enim bono dictum est, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se. Ergo quia hoc bonum tam magnum, tam praeclarum, tam ineffabile, non invenit hominem perceptorem, tenuit Deum promissorem. Nunc enim quod ei promissum est, homo caecus corde non percipit: nec ei potest ostendi in praesenti, quid ipse cui promittitur sit futurus. Quia et infans natus si posset verba loquentis intelligere, cum ipse loqui non posset, nec ambulare, nec aliquid agere, sed sicut eum videmus infirmum, jacentem, indigum opis alienae, tantummodo intelligere posset eum qui sibi loqueretur, et diceret ei, Ecce sicut vides me ambulantem, operantem, loquentem, post paucos an
Abbreviated transcription (Latin):
habet anima tua: Intus cõmemoro:
recole Non enim quod dicturꝰ sum
id posco ut credatur mͥ: noli accepta¬
re si inte nõ inueneris. Intuere gͦ. s
pͥmo qd̾ exciderat: Uideamꝰ si homo
tantũ ymago est: s patris et filii. et
ittiq iam conseq̃nter et sp̃s sc̃i Gene¬
sis loquitiu Faciamus inquit hoĩemn

Expanded text:
habet anima tua? Intus commemora, habet anima tua? Intus commemora, recole. Non enim quod dicturus sum, id posco ut credatur mihi: noli acceptare, si in te non inveneris. Intuere ergo, sed primo quod exciderat, videamus, si homo tantum imago est, sed Patris et Filii; et utique jam consequenter et Spiritus sancti. Genesis loqui
Abbreviated transcription (Latin):
Uide hõ adu̾te si uerum. est. qd̾̃ di¬
coz habes ne corpus: Habes ne car¬
neni. habeo inquis: Nam unde ẽ.
unde in loco sum. unde de loco in lo¬
cum moueor: Unde uerba loquẽtiᷤᷤ
audio: nisi ꝑ aurem carnis: Unde
os loq̃ntis uideo: nͥ ꝑ ocłos carns :
Mates. constat. nec diu satagendũ
est. de re manifesta: Uide aliquid
aliud. uide qd̾ operatur ꝑ carnem
Audis enim aure s nõ abaure au¬
dis: Alius. est. intus: qui audit per
aurem: Sides ꝑ oculũ: ip̃m ĩtuere:
Andomũ agnousti: habitatorem
neglexisti: Nunqͥd nam uidet ocłs
ꝑ se ip̃m: Nonne alius est qͥ uidec
ꝑ oculum: Non clico nõ uidet ocłs
mortui: De quo constat. a corꝑe
habitatorem abscessisse S oculus
de re alia cogitantis nõ uidet faciem
sbi enim magio aliqua siłe tudo q̃ren¬
dum est. quoꝵdam trium separatim
demonstratoꝵ. inseꝑabłiter oꝑantĩ.
Quid habet mens tua: fortesi q̃ro:
nulta inuenio E aliquid ꝓximũ
est: qd̾ facilius intelligitur: Quid

Expanded text:
Vide, o homo, adverte si verum est quod dico. Habesne corpus, habes carnem? Habeo, inquis. Nam unde est, unde in loco sum, unde de loco in locum moveor? Unde verba loquentis audio, nisi per aurem carnis? Unde os loquentis video, nisi per oculos carnis? Habes, constat, nec diu satagendum est de re manifesta. Vide aliquid aliud, vide quod operatur per carnem. Audis enim aure, sed non ab aure audis. Alius est intus qui audit per aurem. Vides per oculum, ipsum intuere. An domum agnovisti, habitatorem neglexisti? Numquidnam videt oculus per se ipsum? Nonne alius est qui videt per oculum? Non dico, Non videt oculus mortui, de quo constat corpore habitatorem abscessisse: sed oculus de re alia cogitantis, non videt faciem nem tuum. Ibi enim magis aliqua similitudo quaerenda est quorumdam trium separatim demonstratorum, inseparabiliter operantium. Quid habet mens tua? Forte si quaeram, multa invenio: sed aliquid proximum est, quod facilius intelligitur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo creata sunt per ip̃m facta sũt.
s ñc non om̃ia ꝑ ip̃m facit pater
Absit: Recedat hec cogitatõ afideliũ
cordib a bigatur a sensu deuotorũ.
ab intellectu proꝵ fieri nõ potest ut
per ip̃m creau̾it: et nõ ꝑ ip̃m guber¬
net Absit ut sine ip̃o regatur qd̾ . ẽ.
cut ex euangłio cõmemorauimꝰ oĩa
ꝑ ip̃m facta sũt. et sine ip̃o fc̃m est
nichil: s ꝑ ip̃m etiam regit ⁊ disponit
que facta sunt: Agnoscitis gͦ xp̃m
tum ⁊ de sapientia. Attingit a fine
usq ad finem fortiter: et disponit
om̃ia suauit̾: Non gͦ dubitemus ꝑ

Expanded text:
quando creata sunt, per ipsum facta sunt, quando creata sunt, per ipsum facta sunt, sed nunc non omnia per ipsum facit Pater? Absit. Recedat haec cogitatio a fidelium cordibus, abigatur a sensu devotorum, ab intellectu piorum. Fieri non potest ut per ipsum creaverit, et non per ipsum gubernet. Absit ut sine ipso regatur quod est, cut ex Evangelio commemoravimus, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil: sed per ipsum etiam regi et disponi quae facta sunt. Agnoscitis ergo Chrtum et de Sapientia, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Non ergo dubit
Abbreviated transcription (Latin):
a młtis extraho ⁊ ad unũ dm̃ t̾¬
nitatem inseꝑabłem colligo it
aliquid udeam quid dicam:
pͥutas ne in hoc corpore qd̃ ad¬
grauat aĩam ut aliquid uobis
digne loquar: Potero dicere.
diosissimis fr̃ib ꝓponi. solet in
amatoꝵ uerbi dei sermone u̾sati.
solet ꝓ hac ml̾tum pulsari. ad dm̃
patre et filio dicamus: Cum aut̃
hinc expedierit conatũ nr̃m cui
dicimus. ad uitor meus esto. ne de¬
relinquas me: intelligitur etiã
sp̃c sc̃s ab operatõe patris ⁊ filii
nequaqͣm liscedere. De patre gͦ
et filio tr̃s audite: facit aliquid
pater sine filios Respondemus :
slon an dubitatis: Quid enĩ
tacit sine ilo. ꝑ quem tatast̃
onĩia: Om̃ia inquit ꝑ ip̃m facta
sunt et societatẽ inculcans. tardis.
duris. litigiosis addidit. et sine ip̃o
mus utiq uniu̾sam creaturam fac¬
tam ꝑ filiũ fecisse patrem. ꝑ uerbũ
suũ dm̃. ꝑ uͥtutem ⁊ sapĩam suam:
sunqͥd dicturi sumus. omĩa quidẽ

Expanded text:
a multis extraho, et ad unum Deum Tra multis extraho, et ad unum Deum Trinitatem inseparabilem colligo, ut aliquid videam quod dicam; putasne in hoc corpore quod aggravat animam, ut aliquid vobis digne loquar, potero dicere, diosissimis fratribus proponi, solet in amatorum verbi Dei sermone versari, solet pro hac multum pulsari ad Deum,Patre et Filio dicamus. Cum autem hinc expedierit conatum nostrum, cui dicimus, Adjutor meus esto, ne derelinquas me ; intelligitur etiam Spiritus sanctus ab operatione Patris et Filii nequaquam discedere. De Patre ergo et Filio, fratres, audite. Facit aliquid Pater sine Filio? Respondemus, Non. An dubitatis? Quid enim facit sine illo, per quem facta sunt omnia? Omnia, inquit, per ipsum facta sunt. Et satiate inculcans tardis, duris, litigiosis, addidit, Et sine ipso mus utique universam creaturam factam per Filium, fecisse Patrem per Verbum suum, Deum per Virtutem et Sapientiam suam: numquid dicturi sumus, Omnia quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a tam̃ fide rectissime ac robustiᷤ¬
unũ dm̃. ut filius nõ sit pater.
ut pater nõ sit filius. ut sp̃s sc̃s.
nec pater sit nec filius: s pacci
et filii sp̃s: Hanc ineffabłem di¬
uinitatẽ apud se ip̃am manentẽ.
om̃a innouantẽ: creantem: recre¬
antem: mutentẽ: reuocantẽ: iu¬
dicantem. lib̾antem: hanc gͥ tri¬
nitatem ineffabilem. simul no¬
in homine: seorsum sp̃c sc̃s de ce¬
lo descendit in specie columbe. se¬
orsum uox decelo sonuit hic est
filius meus: ubi est inseꝑabilis
trinitas : fecit uos ꝑ me d̾s inten¬
tos. orate ꝓ nob̾: et qͣiͣ aꝑientes
sinẽ donec ip̃e unde qd̃ aperiustiᷤ
impleatur collaborate uob̾. Uidetis
enim qͥd susceperimus: nõ solum
quid uerum etiam qui unde uo¬
lumus dicere: ubi positi. quomͦ
positi. In corpore qd̃ corrũpitur
ad grauat aĩam: et depͥmit ter¬
rena inhabitatõ sensum multa
cogitantẽ. Quando gͦ istũ sensũ

Expanded text:
ipsa tamen fide rectissime, ac robustisipsa tamen fide rectissime, ac robustisunum Deum, ut Filius non sit Pater, ut Pater non sit Filius, ut Spiritus sanctus nec Pater sit, nec Filius, sed Patris et Filii Spiritus. Hanc ineffabilem divinitatem apud se ipsam manentem, omnia innovantem, creantem, recreantem, mittentem, revocantem, judicantem, liberantem; hanc ergo Trinitatem ineffabilem simul noin homine, seorsum Spiritus sanctus de coelo descendit in specie columbae, seorsum vox Patris de coelo sonuit, Hic est Filius meus. Ubi est inseparabilis Trinitas? Fecit vos per me Deus intentos. Orate pro nobis, et quasi aperientes sinum: donet ipse unde quod aperuistis impleatur. Collaborate nobis. Videtis enim quid susceperimus; non solum quid, verum etiam qui; unde volumus dicere, ubi positi, quomodo positi in corpore quod corrumpitur et aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quando ergo istum sensum
Abbreviated transcription (Latin):
teste tur a ꝑtissime. descendit super
eum sp̃c sc̃s in specie columbe: De
uoce aut̃ illa similit̾ nulla dubi¬
trinitatẽ Et si consideremꝰ loca:
audeo dicere. Quamuis timide id
dicam. tam̃ audeo dicere. qͣi seꝑablẽ
trinitatẽ Cum iħs uenit ad fluui¬
um ex alio loco in alium locũ Colũ¬
ba de celo descendit. ad t̾ram de alio
loco in alium locũ: uox ip̃a pattis
nec de terra nec de aqua sonuit:s
de celo: Tria hec qi separantur lo¬
cis: seꝑantur officiis: seꝑantur o¬
pil: Dicat in aliquis: Ostendeĩ¬
seꝑabilem trinitatẽ. Memento ca¬
tholicum te loqui. catholicis loqͥ:
Cides enim nr̃a. id est fides uera
fides recta: fides catholica: nõ opi¬
nione p̾sumptõis. s testimonio
lectõis collecta: nec heretita teme¬
ritate in certa. s apłica auctorita¬
sinuat. hoc nouimus. hoc credimꝰ
Hoc et si nõ uidemus oculis. nec
ad huc corde qͣmdiu fide mundamͣ.

Expanded text:
testetur apertissime, Descendit super testetur apertissime, Descendit super eum Spiritus sanctus in specie columbae? De voce autultas. Et si consideremus loca, audeo dicere quamvis timide id dicam, tamen audeo quasi separabilem Trinitatem. Cum Jesus venit ad fluvium, ex alio loco in alium locum; columba de coelo descendit ad terram, de alio loco ad alium locum; vox ipsa Patris, nec de terra, nec de aqua sonuit, sed de coelo: tria haec quasi separantur locis, separantur officiis, separantur operibus. Dicat mihi aliquis: Ostende inseparabilem Trinitatem. Memento catholicum te loqui, catholicis loqui. Fides enim nostra, id est, fides vera, fides recta, fides catholica, non opinione praesumptionis, sed testimonio lectionis collecta, nec haeretica temeritate incerta, sed apostolica veritasinuat; hoc novimus, hoc credimus. Hoc etsi non videmus oculis, nec adhuc corde quamdiu fide mundamur;
Abbreviated transcription (Latin):
nec teneat nos. ut alia que merito
tenebũt. dño adiuuante explicare
factam. Quid est natiuitas filii de
ugine maria: serte assũptio forme
serui: in uirginis utero: Nunqͥd¬
nam est aliud nasci filio: nisi acci¬
pere formam serui in uͥginis itd̾o
Aucũ quia hoc et filius fecis. Qͥ¬
sanctus in specle columbe. Beuide
desuꝑ uox consecuta est: Hic est fi¬
lius meus cdilectus. inquo bñ sensi.
Habemus gͦ distinctam quodam
mͦ trinitatẽ: In uoce patrem. ĩ hoĩe
filiũ. in columba sp̃m sc̃m Hoc qͥ¬
dem cõmemorare opus erat: nam
uidere facillimũ. est Euident̾ enim.
nec ullo dubitatõis scrupulo com¬
mendatur hec trinitas: Cum ipse
dñs xp̃c informa serui ueniens ad
ioħ̾em utiq filius est: Non enĩdici
potest qd̃ pater est: aut dici potest
qd̃ sp̃c sanctus est: uenit inquit
iħs: utiq filius dei De columba
quis dubitet:Aut quis clicat qͥd
est columba: cum ip̃m euangłiũ

Expanded text:
nec teneat nos, ut alia, quae merito nec teneat nos, ut alia, quae merito tenebunt, Domino adjuvante, explicare factam. Quid est nativitas Filii de virgine Maria? Certe assumptio formae servi in virginis utero. Numquidnam est aliud nasci Filio, nisi accipere formam servi in virginis utero? Audi quia hoc et Filius fecit: Qsanctus in specie columbae; deinde vox desuper consecuta est, Hic est Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Habemus ergo distinctam quodam modo Trinitatem: in voce Patrem, in homine Filium, in columba Spiritum sanctum. Hoc quidem commemorare opus erat; nam videre facillimum est. Evidenter enim, nec ullo dubitationis scrupulo commendatur haec Trinitas. Nam ipsetus in forma servi veniens ad Joannem, utique Filius est: non enim dici potest quod Pater est, aut dici potest quod Spiritus sanctus est. Venit, inquit, Jesus: utique Filius Dei. De columba quis dubitet; aut quis dicat, Quid est columba cum ipsum Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
nit plenitudo tẽporis. misit deus
filiũ suũ natum ex muliere. fc̃m
sub lege: ut eos qͥt sub lege erãt
redimeret: Auclistis qr planum
et aꝑtum est: intellexistis: Etce pacer
fecit filium nasci de iurgine. Cumenĩ
uenisset plenitudo temporis: milit
ds̃ filium suũ utiq pater xp̃m: Quo¬
modo eum misit: factum ex muliere.
factũ sub lege fẽcit gͦ eum pater ex
mouet quia de urgine dixi. ⁊ pau¬
lus clicit ex muliere: slon moueat
nõ immoremur. neq enĩ tudib lo¬
quor. itrumq scriptura qicit: et
ex uirgine et ex muliere: Ex uͥgine
et pariet. Ex muliere aut̃ sicut au¬
distis: nõ est ꝯtrariũ: ꝓprietas aut̃
locutõis hebree mulieres nõ corrup¬
tas uirginitate s feminas appellat:
habes euidentẽ scripturam geneleos
qͣnͣdo ip̃a prima facta est: formauis.¬
inquit eam d̾s mulierem Sicit etiã
alio loco scriptuta.: iuberi dm̃ seꝑati
mulieres que nõ cognouerũt cubi¬
le uiri: Hoc gͦ iam notum. eẽ. debet.

Expanded text:
nitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Audistis, et quia planum et apertum est, intellexistis. Ecce Pater fecit Filium nasci de virgine. Cum enim venisset plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, utique Pater Christum. Quomodo eum misit? Factum ex muliere, factum sub Lege. Fecit ergo eum Pater ex movet, quia de virgine dixi, et Paulus dicit ex muliere? Non moveat, non immoremur: neque enim rudibus loquor. Utrumque Scriptura dicit, et ex virgine, et ex muliere. Ex virgine et pariet Filium . Ex muliere autem, sicut audistis: non est contrarium. Proprietas enim locutionis hebraeae mulieres, non corruptas virginitate, sed feminas appellat. Habes evidentem Scripturam Geneseos, quando ipsa primo Eva facta est: Formavit eam in mulierem . Dicit etiam alio loco Scriptura, jubere Deum separari mulieres, quae non cognoverunt cubile viri . Hoc ergo jam notum esse debet;
Abbreviated transcription (Latin):
in hac terra: ꝓmissaest. illis uita
Et qua młtum timent mori ꝓ¬
missa est illis eterna: Quid amas:
Uiuere. Hoc habebis. Quid times:
Mori Non patieris: Hoc sufficere ui¬
sum. est. humane infirmitati: ut
diceretur. Habebis uitam et̾nam: Ca¬
pit hoc mens humana: ut cumq
ex hoc qd̾ agit. qd̾ futurũ est capit
S qͣntum capit ex hoc paruo quod
agit: quia uiuit. et mori nõ uult
le habent mori ⁊ nõ possunt, Nongͦ

Expanded text:
in hac terra, promissa est illis vita; et quia multum timent mori, promissa est illis aeterna. Quid amas? Vivere. Hoc habebis. Quid times? Mori. Non patieris. Hoc sufficere visum est humanae infirmitati, ut diceretur, Habebis vitam aeternam. Capit hoc mens humana, utcumque ex hoc quod agit, quod futurum est capit. Sed quantum capit ex hoc parvo quod agit? Quia vivit, et mori non vult; le habent mori, et non possunt. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ta. est. testes ꝓcedant: Dicant mͥ u
dicium uerum:. qd̾ solet eausas agẽ¬
tib clici. Doce qd̃ ꝓmittis: Doceo
plane aduuiante dño. ⁊ celestis iu¬
ris recito lectõem. Intente audistis
ꝓponentem: audite intentus iam
mo docendũ. est. quo eam ⁊ pater
fecerit et filius fecerit: qͣmius nõ¬
nͥ ad filiũ ꝑtineat qd̃ fecit et pat̾
et filius: Paulum recito ydoneũ:
uiris diuini ꝯsultum: Nam et
cause cdici habent. hodie paulũ du

Expanded text:
ta est, testes procedant. Dicat mihi ta est, testes procedant. Dicat mihi judicium vestrum, quod solet causas agentibus dici: Doce quod promittis. Doceo plane adjuvante Domino, et coelestis juris recito lectionem. Intente audistis proponentem, audite intentius jam imo docendum est, quomodo eam et Pater fecerit, et Filius fecerit, quamvis nonnisi ad Filium pertineat quod fecit Pater et Filius. Paulum recito, idoneum juris divini consultum. Nam et causidici habent hodie Paulum dic
Abbreviated transcription (Latin):
Ut gͦ dñs ab his angustus molestiᷤ¬
sime q̃stionis liberet et me qͥ loqͦr
et uos qui auditis hoc dico: filius
quidem in qͣm nõ pater natus. est:
de uͥgine maria: S ip̃am natiui¬
tatem filii nõ patris de uͥgine ma¬
ria.⁊ pater et filius operatus. est.
nõ est quidem passus pat̾. s filui
Dassionem tam̃ filii: et pat̾ et fi¬
lius operatus est. Non resurrexit
pater: s filius: Resurrectõem tam̃
filii: et pater et filius oꝑatus est:
De questione ista iam uidem
expediti: s forte u̾dis meis uidea¬
Diuuina. Pertinet gͦ ad me scõꝵ li¬
broꝵ testimoniis demonstrare nati¬
uitatem filii. ⁊ pattem oꝑatum ⁊
filium: ita passionem ita resuitec¬
tionẽ. ut cũ filii tantũ sit. ⁊ nati¬
uitas.⁊ passio. et resurrectõ. hec tñ
tria que ad filiũ solum ꝑtinent. n
a patre solo facta sunt. nec a solo fi¬
lio s apatre utiq et filio: ꝓ bemꝰ
singła iudiciis additis causa ꝓpon¬

Expanded text:
Ut ergo Dominus ab his angustiis molestisUt ergo Dominus ab his angustiis molestissimae quaestionis liberet, et me qui loquor, et vos qui auditis, hoc dico: Filius quidem, non Pater, natus est de virgine Maria; sed ipsam nativitatem Filii, non Patris, de virgine Maria, et Pater et Filius operatus est. Non est quidem passus Pater, sed Filius: passionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. Non resurrexit Pater, sed Filius: resurrectionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. De quaestione ista videmur jam expediti; sed forte verbis meis, videadivinis. Pertinet ergo ad me sanctorum Librorum testimoniis demonstrare, nativitatem Filii et Patrem operatum et Filium; ita passionem; ita resurrectionem: ut cum Filii tantum sit et nativitas et passio et resurrectio; haec tamen tria quae ad Filium solum pertinent, nec a Patre solo facta sint, nec a solo Filio, sed a Patre utique et Filio. Probemus singula, judices auditis, causa proposi
Abbreviated transcription (Latin):
filio: quia ip̃e est sapĩa patris. attin¬
gens a fine usq ad finem fortiter et
disponẽs om̃ia suauiter: Modo mͥ
dicis qiͣ contra te ip̃m loquens. filiꝰ
natus. est. de uͥgine. nõ pater: Filiꝰ
passus. est. nõ pater: filius resurrex̃.
nõ paten: Eice teneo aliquid facere
filium qd̃ non facit pater: Aut
gͦ confitere facere aliquid filium
sine patre: aut ꝯfitere etiam prẽm
natum. passum. mortuũ resurrexiᷤ¬
se: Aut illud aut dicz Glige unũ
de duob: Ego neutrũ eligo: nec hoc
nec illud dico Nec aliquid filium
facere sine patre dico: quia mentior
si hoc dixero: nec patrem natum.
explicaberis ab his angustiis:¬
Placet uob̾ questio ꝓposita: cłs ad¬
iuuet ut placeat soluta Ette qd̃
dico: ut liberet et me ⁊ uos: In una
enim fide stamus in noĩe xp̃i: et ĩ
una domo. sub uno dño uiuimus.
et in uno corpore m̃bra sub uno ca¬
pite sumus: et in uno uegetamur:

Expanded text:
Filio, quia ipse est Sapientia Patris, attinFilio, quia ipse est Sapientia Patris, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter. Modo mihi dicis quasi contra te ipsum loquens: Filius natus est de virgine, non Pater; Filius passus est, non Pater; Filius resurrexit, non Pater. Ecce teneo aliquid facere Filium, quod non facit Pater. Aut ergo confitere, facere aliquid Filium sine Patre; aut confitere etiam Patrem natum, passum, mortuum, resurrexisse. Aut illud, aut illud dic: elige unum de duobus. Ego neutrum eligo, nec hoc, nec illud dico. Nec aliquid facere Filium sine Patre dico; quia mentior, si hoc dixero: nec Patrem natum, explicaberis ab his angustiisPlacet vobis quaestio proposita: Deus adjuvet, ut placeat et soluta. Ecce quod dico, ut liberet et me et vos. In una enim fide stamus in nomine Christi, et in una domo sub uno Domino vivimus, et in uno corpore membra sub uno capite sumus, et uno spiritu vegetamur.
Abbreviated transcription (Latin):
non ne qͣi consequens erit ut ⁊ pr̃em
dicamus natum de uirgine maria. pa¬
trem passum sub poncio pilato. pr̃em
resurrexisse. et incelum ascendisse:
Absit: Non hoc dicimus: qr nõ hoc cre¬
dimus Credidi enim ꝓpt̾ qd̃ locutꝰ
sum: et nos credimus ꝓpt̾ qd̃ et lo¬
quimur: Quid est in nr̃a fide. Qͥa
filius de uͥgine natus. est. nõ pater.
Quid est in nr̃a fide: Quia filius
passus sub pontio pylato ⁊ mortuuᷤᷤ¬
est: nõ pater: Excidit nob̾ quosdã
male intelligentes uocari patripas¬
sionos. qui dicunt ip̃m patrem na¬
tum ex femina. ip̃m patrem passũ.¬
et ip̃m ẽe patrem qui est filius. duo
ẽẽ. not̃a. nõ res duas. Et remouit is¬
tos eccłia catholica a cõmunione scõꝵ
ne aliquẽ deciꝑent. ut seꝑati litiga
Tu clixisti nicħ facere patrem sñ fi¬
lio: neq filiũ sine patre: et testimo¬
nium de scripturis ad hibiusti nicħ
facere patrem sine filio: quia om̃ia
ꝑ ip̃m facta sũt. nec qd̃ fc̃m regi sñ

Expanded text:
nonne quasi consequens erit ut et Patrem dicamus natum de virgine Maria, Patrem passum sub Pontio Pilato, Patrem resurrexisse et in coelum ascendisse? Absit. Non hoc dicimus, quia non hoc credimus. Credidi enim propter quod locutus sum: et nos credimus propter quod et loquimur . Quid est in fide? Quia Filius de Virgine natus est, non Pater. Quid est in fide? Quia Filius passus est sub Pontio Pilato, et mortuus, non Pater. Excidit nobis, quosdam male intelligentes vocari Patripassianos, qui dicunt ipsum Patrem natum ex femina, ipsum Patrem passum, ipsum esse Patrem qui est Filius, duo esse nomina, non res duas. Et removit istos Ecclesia catholica a communione sanctorum, ne aliquem deciperent, ut separati litigarTu dixisti, nihil Patrem facere sine Filio, neque Filium sine Patre; et testimonia de Scripturis adhibuisti, nihil facere Patrem sine Filio, quia omnia per ipsum facta sunt; nec quod factum est regi sine
Abbreviated transcription (Latin):
qno. sponsus ad sponsam: Ait Nisi
cognou̾is temet ip̃am pulchra int̾
mulieres: exi tu Tanqͣm dicens:
diuine. nͥ attenderis o mulier pul¬
chra speculum qd̾̃ te falso nitore
nõ fallit nͥ cognou̾is qr de te dc̃m
est suꝑ oẽm t̾ram głia tua. quia
de te dictũ est. dabo tibi gentes he
potes face̾ Ergo exi tu inuestigũs
gregum. ñ in societate gregis. et
pasce hedos tuos: nõ quomͦ dictũ.
meas scismatias dr̃ hedos tuos:
Hic oues: ibi hedos: Hic meas: ibi tuas:
Recolite dext̾am et sinistram iudicis
nr̃t. Recolite ubi stabunt hedi: ubi
oues: et apparebit uob̾ ubi dextera.⁊
ubi sinistra sandida et nigra. lumi¬
nosa et tenebrosa: pulchra ⁊ deformiᷤ
acceptura regna et inuentura sup¬
plicium sempiternum Explicit ser

Expanded text:
quens sponsus ad sponsam ait, Nisi quens sponsus ad sponsam ait, Nisi cognoveris temetipsam, pulchra inter mulieres, exi tu. Tanquam dicens, divinae; nisi attenderis, o mulier pulchra, speculum quod te falso nitore non fallit: nisi cognoveris quia de te dictum est, Super omnem terram gloria tua ; quia de te dictum est, Dabo tibi gentes haepotes facere. Ergo, exi tu in vestigiis gregum, non in societate gregis: et pasce haedos tuos , non quomodo Petro meas; schismaticis dicitur, haedos tuos. Hic oves, ibi haedos: hic meas, ibi tuos. Recolite dexteram et sinistram judicis nostri: recolite ubi stabunt haedi, et ubi oves : et apparebit vobis ubi dextera, ubi sinistra, candida et nigra, luminosa et tenebrosa, pulchra et deformis, acceptura regnum et inventura supplicium sempiternum. SER
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut uos ante ammonui. ⁊ mͦ
dico. ⁊ sollicitudinẽ meam ꝓnun¬
tio. qr timorem maiorem mͥ ingeᷤ¬
sit pͥsens euangłica lectio: Obser¬
uate uos: nolite imitari malos xͥ¬
anos: Nolite dicere faciam hoc: qr
młti fideles hoc faciunt: Hoc nõ
est defensionem ponere aĩe: s comi¬
tes ad gehẽnam inqͥrere: Crescite ĩ
hac area dñica: in hac inuenietis
bonos. qui et uob̃ placeant. si et
nos boni fueritis: Nunqͥd enim
peculium nr̃m estis: Heretici ⁊ sciᷤ¬
matici de furtis dñicis peculia sͥ
fecerũt: et greges nõ xp̃i s suos
ne in ip̃is dep̾datõnib sius titu¬
lum illius posuerũt: ut prede
ip̃oꝵ quasi defenderentur ꝑ tytu
clesia tytulum eius baptismatis
acceperunt: Ficit p̾datorem. ty¬
tulum nõ deponit: et possidet do¬
mum qr inuenit ibi tytulum su¬
um. qͥd opus est ut mutet nom su¬
um: Nunqͥd attendũt qd̾ ait cdñs
oues tuase Exclusis aut̃ quid dyx
in canticis canticoꝵ ad eccł̃iam lo¬

Expanded text:
te admonui, et modo dico, et sollicitudinem meam pronuntio; quia timorem mihi majorem ingessit praesens evangelica lectio: observate vos, nolite imitari malos christianos. Nolite dicere: Faciam hoc, quia multi fideles hoc faciunt. Hoc non est defensionem parare animae, sed comites ad gehennam inquirere. Crescite in hac area dominica: in hac invenietis bonos, qui et vobis placeant, si et vos boni fueritis. Numquid enim peculium nostrum estis? Haeretici et schismatici de furtis dominicis peculia sibi fecerunt, et greges non Christi, sed ne in ipsis depraedationibus suis titulum illius posuerunt, ut praedae ipsorum quasi defenderentur per titulclesia titulum ejus Baptismatis acceperunt? Ejicit praedatorem, titulum non deponit, et possidet domum: quia invenit ibi titulum suum. Quid opus est ut mutet nomen suum? Numquid attendunt quod ait Dominus oves tuas? Exclusis autem, quid dixit in Canticis canticorum ad Ecclesiam? Lo
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint parentes eoꝵ: Nullus enĩ
in terra possidet hereditatẽ patris.
nisi mortuiz Nos uiuo patre nr̃o
possidebimꝰ qd̃ donauit: quia pat̾
noster mori nõ poterit: Plus addo:
plus dico. ⁊ uerum dico ip̃e pater
erit hereditas nr̃a: Congruenter

Expanded text:
fuerint parentes eorum. Nullus enim fuerint parentes eorum. Nullus enim in terra possidet haereditatem patris, nisi mortui. Nos vivo Patre nostro possidebimus quod donabit: quia Pater noster mori non poterit. Plus addo, plus dico, et verum dico: ipse Pater erit haereditas nostra. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ectõne hodierna animadu̾tat
caritas ur̃a cdictũ esse. petro a
dño per int̾rogatõem: diligis me
Cui respondebat ille: Scis dñe: qr
amote Hoc scło. hoc tercio ⁊ ad sin¬
gula u̾ba respondentis: clicebat dñs:
Basce agnos meos: Cõmendabat pe¬
tro xp̃c agnos suos pascendos: qui
pascebat ⁊ petrum Quid enĩ pot̾at
petrus pretare dño. maxime iam ĩ¬
mortale corpus gerenti incelũ as¬
censuro: Tanqͣm ei diceret: Amas
me: In hoc ostende:quia amas me:
uos.ẽẽ. xp̃i. qr et nos cũ timore au¬
dimus pasce agnos meos:Si nos cũ
gͦ ad nos cura ad uos obedientia:
Ad nos ugilantia pastoralis: ad uõ
humilitas gregis: Quamqͣm ⁊ noᷤ
qui uob̾ uidemur loqui de suꝑiore
loco cum timore sub pedib ur̃s su
tio. de ista qͣi de sublimi sede reddat᷑.
bratis: filii dei cogitate qualem pa¬
trem inueneritis xp̃iani cogita¬
te que uob̾ hereditas ꝓmittatur.
Non talis qualis interra posside.¬
ri a filiis nõ potest: nͥ cũ mortui

Expanded text:
ectione hodierna animadvertit Charitas vestra, dictum esse Petro a Domino per interrogationem: Diligis me? Cui respondebat ille: Scis, Domine, quia amo te. Hoc secundo, hoc tertio; et ad singula verba respondentis dicebat Dominus, Pasce agnos meos. Commendabat Petro Christus agnos suos pascendos, qui pascebat et Petrum. Quid enim Petrus poterat praestare Domino, maxime jam immortale corpus gerenti, et in coelum ascensuro? Tanquam ei diceret, Amas me? In hoc ostende quia amas me, vos esse Christi: quia et nos cum timore audimus, Pasce oves meas. Si nos cum ergo ad nos cura, ad vos obedientia; ad nos vigilantia pastoralis, ad vos humilitas gregis. Quanquam et nos qui vobis videmur loqui de superiore loco, cum timore sub pedibus vestristio de ista quasi sublimi sede reddatur.beatis. Filii Dei, cogitate qualem Patrem inveneritis. Christiani, cogitate quae vobis haereditas promittatur. Non talis qualis in terra possideri a filiis non potest, nisi cum mortui
Abbreviated transcription (Latin):
alter alterucrũ existimantes suꝑio¬
rem sibi. nõ que sua sunt unusqͥs¬
q intendentes. s que alioꝵ: Demde
statim addidit: Singłi quippe hoc
cum in forma deieẽt nõ rapinam
arbitratus est. eẽ. equalis deo:s seiz

Expanded text:
alter alterum existimantes superioalter alterum existimantes superiorem sibi; non quae sua sunt unusquisque intendentes, sed et quae aliorum. Deinde statim addidit: Singuli quique hoc cum in forma Dei esset, non rapinam arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
runt in me De iusticia quia ad pa¬
trem uado: Ini nõ crediderunt: ip̃e
ad patem uadit Iiloꝵ g̃ paratrme
ip̃ius aut̃ iusticia: S cur in eo solo
uoluit nominare iusticiam: qr ua¬
dit ad patrem. Nonne iusticia est
etiam qd̃ huc uenit apatre: An il¬
la pocius miscd̃ia. est. qd̃ apatre ad
nos uenit. iusticia u̾o qd̃ ad pr̃em
ut in tanta ꝓfunditate scriptutaꝵ.
in quib forte uerbis absconditum
aliquid latet qd̃ oportune aꝑiend̾
sit. tanqͣm simus fidelit̾ inquiramꝰ.
ut salubrider inuenire mereamur.
Cur gͦ hanc appellat iusticiam qr
uadit ad patiem: et nõ etiam quia
uenit a patre: An quia miscd̾ia . ẽ.
quia uenit: ideo iusticia est. qd̃ ua¬
dit : ut et in nob̾ cliscamꝰ impleri
nõ posse iusticiam: si pigri fuerimꝰ
p̾rogare miscd̾iam: Non que nr̃a
sunt querentes:s que alioꝵ: Qd̃.
cũ monuisset apłs: continuo de ip̃o
dño coniunxit exemplũ Nucħ in¬
quit ꝑ contemptõem. neq ꝑ inan¬
em głiam: s in humilitate mentis

Expanded text:
d Patrem vado. Illi non crediderunt, ipse ad Patrem vadit. Illorum ergo peccatum, ipsius autem justitia. Sed cur in eo solo voluit nominare justitiam, quia vadit ad Patrem? Num non justitia est etiam quod huc venit a Patre? An illa potius misericordia est quod a Patre ad nos venit, justitia vero quod ad Patrem ut in tanta profunditate Scripturarum, in quibus forte verbis absconditum aliquid latet quod opportune aperiendum sit, tanquam simul fideliter inquiramus, ut salubriter invenire mereamur. Cur ergo hanc appellat justitiam quia vadit ad Patrem, et non etiam quia venit a Patre? An quia misericordia est quod venit, ideo justitia est quod vadit: ut et in nobis discamus impleri non posse justitiam, si pigri fuerimus praerogare misericordiam, non quae nostra sunt quaerentes, sed et quae aliorum? Quod cum monuisset Apostolus, continuo de ipso Domino conjunxit exemplum: Nihil, inquit, per contentionem, neque per inanem gloriam; sed in humilitate mentis
Abbreviated transcription (Latin):
a Propt᷑ hoc et de iuditio mũdusar¬
guitur. qi pͥnceps huiꝰ mundi iã
uidicatus est: id est dia lolus pͥnceps
iniquoꝵ qui corde nõ habitant. nisi
in hoc mũdo quẽ diligunt: et ido mũ¬
dus uocantur. Sicut nr̃a conu̾satio
suo unuis. est xp̃e sic cũ om̃ib ĩ piis
quib caput est. cũ quodam corꝑe
suo uiuis. est diabolus: Quaꝓpter
sicut nos nõ seꝑamur a uisticia de
qua dñs dixit quia ad patrem ua¬
do sic impii nõ seꝑantur ab illo ui¬
ditio. de quo dixit. quia pͥnceps iã¬

Expanded text:
a. Propter hoc et de judicio mundus ara. Propter hoc et de judicio mundus arguitur, quia princeps hujus mundi jam judicatus est: id est, diabolus princeps iniquorum, qui corde non habitant nisi in hoc mundo, quem diligunt, et ideo mundus vocantur; sicut nostra conversatio suo unus est Christus: sic cum omnibus impiis quibus caput est, cum quodam corpore suo unus est diabolus. Quapropter sicut nos non separamur a justitia, de qua Dominus dixit, Quia ad Patrem vado: sic impii non separantur ab illo judicio, de quo dixit, Quia princeps
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissioriem heredes: Sienĩ unũ
ab illa ĩtica seꝑatos pitare: quã
dominus ip̃e cõmemorat dicens: De iꝰ¬
ticra quia ad patrem uado: Cum xp̃o
enim et nos resurreximus: ⁊ nos cũ
capite nr̃o xp̃o sumus: interim fide
et spe Complebitur aut̃ spes nr̃a: ĩ
ultima resurrectõe mortuoꝵ: Cum
aut̃ complebitur spes nr̃a: tunc cõ¬
plebitur etiam i̾tificatio nr̃a: Quam
completurꝰ dñs. quid sperare debeamꝰ
ostendit incarne sua. hoc est incapi¬
te nr̃o in quo resurrexit. et ascendit
ad patrem: quia sic scͥptum est Tra¬
ditus. est ꝓpter delicta nr̃a: et resurre¬
xit ꝓptꝰ uistificatõem nr̃am. Arguit᷑
gͦ mundus de peccato ineis qͥ nõ ciedt̃
in xp̃m: et de iusticia iaeis qui resur¬
gunt inm̃bris xp̃i. Unde dictum est.
ut nos simus iꝰticia dei in ip̃o Si enĩ
nõ in ip̃o: nullo modo iusticia Si aũ
in ipso totus nob̾cum uadit ad pr̃em:
et hec impłebitur in nob̾ ꝑfecta ĩtici¬

Expanded text:
enim unum ab illa justitia separatos putare, quam Dominus ipse commemorat, dicens: De justitia, quia ad Patrem vado. Cum Christo enim et nos resurreximus, et nos cum capite nostro Christo sumus, interim fide et spe: complebitur autem spes nostra in ultima resurrectione mortuorum. Cum autem complebitur spes nostra, tunc complebitur etiam justificatio nostra. Quam completurus Dominus, quid sperare debeamus, ostendit in carne sua hoc est, in capite nostro, in qua resurrexit et ascendit ad Patrem. Quia sic scriptum est: Traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Arguitur ergo mundus de peccato, in eis qui non credunt in Christum: et de justitia, in eis qui resurgunt in membris Christi. Unde dictum est: Ut nos simus justitia Dei in ipso . Si enim non in ipso, nullo modo justitia. Si autem in ipso, totus nobiscum vadit ad Patrem, et haec implebitur in nobis perfecta justiti
Abbreviated transcription (Latin):
dat et caritas. Quid sibi etiam uult
qd̾ ait de usticia quia ad patrem
uado: Et pͥmo querendũ si de pec̃t̃o
mũclus arguitur. cur et de tꝰticia.
ius enim de iusticia argui possit
An de petrato quidẽ suo. de uistica uͦ

Expanded text:
tur mundus. Quid sibi etiam vult quod ait, De justitia, quia ad Patrem vado? Et primo quaerendum est, si de peccato mundus arguitur, cur et de justitia. Quid enim de justitia recte argui possit? An de peccato quidem suo, de justitia vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ unũ hoĩem peccatũ intrauit in
mundũ et per peccatũ mors. ĩ quo
om̃s peccauerũt: ideo gr̃a quia
gratis datur: Ideo giatis datur.
quia nõ quasi merces recllitur pꝰ
discussionem meritoꝵ s donũ da¬
tur. post ueniam delictoꝵ: De peccato¬
igitur arguũtur infideles: id est di¬
lectores mundi Nam ip̃i significan¬
tur mundi nomine: Cum enun dr̃
arguet mundũ de peccato: nõ alio ꝙͣ
qd non crediderũt in xp̃o Hoc deniq
pectatũ si nõ sit: nulla peccata renia¬
nebunt quia iusto ex fide uiuente
cuncta soluũtur S multũ inter¬
est utium quisq credat ip̃messe . xͫ
creclit in xp̃m: qui et sperat in xp̃m.
et diligit xp̃m. Nam si fidem habet
sine sꝑe at sine dilectõne: xp̃m credit.¬

Expanded text:
hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, in quo omnes peccaverunt : ideo gratia, quia gratis datur. Ideo gratis datur, quia non quasi merces redditur post discussionem meritorum, sed donum datur post veniam delictoigitur arguuntur infideles, id est, dilectores mundi: nam ipsi significantur mundi nomine. Cum enim dicitur, Arguet mundum de peccato; non alio quam quod non crediderunt in Christum. Hoc denique peccatum si non sit, nulla peccata remanebunt, quia justo ex fide vivente cuncta solvuntur. Sed multum interest, utrum quisque credat ipsum Christum, credit in Christum, qui et sperat in Christum et diligit Christum. Nam si fidem habet sine spe ac sine dilectione, Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ⁊ habitu inuentus ut hõ. Hu¬
miliauit se factus obediens usq ad
mortem: mortẽ aut̃ crucis: Hec ẽ
miscd̃ia qua uenit a patre: Que
gͥ iusticia est. qua uadit ad patrẽ:
Sequitur et dicit Propter qd̃ et
d̾s illum exaltauit et donauit illi
nom̃ qd̃ est suꝑ om̃e nom̃: ut ĩ no¬
mine iħu om̃e genu flectatur. celeᷤ

Expanded text:
us ut homo: humiliavit se, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Haec est misericordia, qua venit a Patre. Quae igitur justitia est, qua vadit ad Patrem? Sequitur et dicit: Propter quod et Deus eum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu o
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ se missurũ esse ꝓmisit. ⁊ misit
młta diceret: ait int̾ cetera. Iple
arguet mundũ de peccato. de i̾ticia.
et de inc̾itio seq hoc cũ dixisset.
sermonem traiocit in aliud: s ip̃a
aliqͣnto exp̾ssius insinuare cdigna¬
tus est. De poecato quidem inquit.
q nõ crediderunt in me. Se ĩticia
aut̃. qr ad patrem uado De iucli¬
uilicatus est Oboritur gͦ nobis
intelligendi desid̾ium. cur peccatũ
hominũ qr solum eẽt nõ credere ĩ
tum est. p̾ter hanc infidelitatẽ alia
młta hominũ esss peceata: cur de ħ
solo mũclum sp̃c sc̃s arguat: An qr
peceata om̃ia ꝑ infidelitatẽ tenent᷑
ꝑ fidem dimutũtur: Propt̾ea ħ
unum p̾ceteris imputat ds: ꝑ qd̃
fit. ut cet̾a nõ solrant ir: dumñ
credit in humilem dm̃ hõ suꝑbuᷤ
Sic enim scriptũ est. Seus suꝑbiꝰ
resistit. humilib atit̾ dat gr̃am:
Gratia quippe dei: donum dei est:
Donum aut̃ maxinũ est. ip̃e sp̃s:¬

Expanded text:
quem se missurum esse promisit et misit, multa diceret; ait inter caetera: Ipse arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Neque hoc cum dixisset, sermonem trajecit in aliud: sed ipsa aliquanto expressius insinuare dignatus est. De peccato quidem, inquit, quia non crediderunt in me: de justitia autem, quia ad Patrem vado: de judijudicatus est. Oboritur ergo nobis intelligendi desiderium, cur peccatum hominum quasi solum esset, non credere in tum est praeter hanc infidelitatem alia multa hominum esse peccata, cur de hoc solo mundum Spiritus sanctus arguat. An quia peccata omnia per infidelitatem tenentur, per fidem dimittuntur; propterea hoc unum prae caeteris imputat Deus, per quod fit ut caetera non solvantur, dum non credit in humilem Deum homo superbus? Sic enim scriptum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Gratia quippe Dei, donum Dei est. Donum autem maximum ipse Sp
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm caput cũ corpore suo: Qd̃ aut̃
corpus eius. nisi eccłia: Sicut dic̃
idem doctor. uos aut̃ estis corpus
xp̃i: et membra ex parte Cum ergo
nos ceciderimꝰ. ⁊ ꝓpter nos ip̃e descẽ¬
derit quid est nemo ascendit nisi
qui descendit. nͥ quia nemo ascendit
nͥ unus cum eo factus. ⁊ tanqͣm m̃¬
brum cõpactus in eius corpore qui
descendit: Sic et discipłis dicit Pa
sine me nicħ potestis facere. Aliter
est enim cum patre: et aliter unũ
nob̾cum. Unũ cum patre. est: quia
una substantia est. patris et filii.
Unum cũ patre. est: quia cum in
forma dei eẽt nõ rapinam arbitra¬
tus est. esse. equalis deo Unũ nob̾¬
cum factus est. quia semetip̃m
ex inaniuit formam seriu accipi¬
ens Unum nob̾cum factus est. sid̾
semen abrahe: in quo benedic̾ent᷑

Expanded text:
suo? Quae autem corpus ejus, nisi Ecclesia? Sicut dicit idem doctor: Vos autem estis corpus Christi, et membra ex parte . Cum ergo nos ceciderimus, et propter nos ipse descenderit, quid est, Nemo ascendit, nisi qui descendit; nisi quia nemo ascendit, nisi unum cum eo factus, et tanquam membrum compactus idescendit? Sic et discipulis dicit: Quia sine me nihil potestis facere . Aliter est enim unum cum Patre, et aliter unum nobiscum. Unum cum Patre est, quia una substantia est Patris et Filii: unum cum Patre est, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Unus autem nobiscum factus est, quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiens: unus nobiscum factus est, secundum semen Abrahae, in quo ben
Abbreviated transcription (Latin):
fidentie: quos adtemptandos et tri¬
bulandos iustos plerũq concitat:
Quia enĩ missus. est. foras. qui in¬
teinsecus dñabatur: exiͥnsecuo p̾lia¬
riget mites inuiditio: tam̃ iam
ip̃e hoc ip̃o quo foras missus. est.
iudicatus est. Et de hoc iuditio mũ¬
dus arguitur qr frustra de diabo¬
lo queritur qui ñ uult credere in
xp̃m quẽ uidicatũ idest foras miᷤ¬
sum: et ꝓpt̾ nr̃am ex̾citatõem forĩ.¬
secus expugnare ꝑmissũ: nõ solũ
uiri. s etiam mulieres. ⁊ pueri et
puelle martyres uicerũt: S in qͥ
uicerunt. nisi ĩ illo in quẽ credide¬
runt. et quẽ non uidentes dilexer̃t.
et quo dñante incordib suis pessi¬
mo clñatore caruerunt: Et hoc to¬
tum ꝑ grãm. hoc est ꝑ donũ sp̃s
sc̃i Recte itaq idem sp̃c arguit mũ¬
dum et de paccato quia nõ credit ĩ
xp̃m Et de iusticia qr qui uolue¬
runt. crecliderũt. qͣmuis inquem
crediderũt nõ uiderũt. et ꝑ eiuuis re¬

Expanded text:
fidentiae , quos ad tentandos et trifidentiae , quos ad tentandos et tribulandos justos plerumque concitat. Quia enim missus est foras, qui intrinsecus dominabatur, extrinsecus praeliadirigit mites in judicio ; tamen jam ipse hoc ipso quo foras missus est, judicatus est. Et de hoc judicio mundus arguitur: quia frustra de diabolo queritur, qui non vult credere in Christum, quem judicatum, id est, foras missum, et propter nostram exercitationem forinsecus oppugnare permissum, non solum viri, sed etiam mulieres, et pueri, et puellae martyres vicerunt. Sed in quo vicerunt, nisi in illo in quem crediderunt, et quem non videntes dilexerunt, et quo dominante in cordibus suis pessimo dominatore caruerunt? Et hoc totum per gratiam, hoc est, per donum Spiritus sancti. Recte itaque idem Spiritus arguit mundum, et de peccato, quia non credit in Christum: et de justitia, quia qui voluerunt crediderunt, quamvis in quem crediderunt non viderunt; et per ejus re
Abbreviated transcription (Latin):
uideatis. ut per ip̃m reconciliati dm̃
sꝑitaliter uidere possitis: Unde figu¬
tam eccłie gestanti mulieri cũ post
resurrectõem ad pedes caderet. noli
me tangere inquit: nõdum enim
ascendi ad patrem meũ Qd̃ mysti¬
ce clictũ intelligitur: Noli me per
corporeũ contactũ carnaliter credẽ.
sꝑitaliter aut̃ credis. id est fide sꝑi¬
tali me tangis cũ ascendere ad pr̃em
quia beati qui nõ uident et credũt.
Et hec est iusticia fidei. qua mũdus
carens de nob̾ qui ea nõ caremus ar¬
guitur:quia iustus exfide uiuit:
Siue gͦ quia in illo resurgentes. et
ĩillo ad patrem ueniendes inuisibłr
et in iustificatõe ꝑficimur. siue qr
nõ uidentes et credentes ex fide uiui¬
mus. qm̃ iustus ex fide uiuit ꝓpt̾¬
ea dixit de iusticia: quia ad patrem
uado ⁊ iam nõ uidebitis me Nec mñ
se mundus excuset: qd̃ a drabolo im¬
peditur nec credat in xp̃m. Acredẽ¬
tib enim pͥnceps mundi inittitur
possidere. sicut operatur in filiis dif¬

Expanded text:
ideatis; ut per ipsum reconciliati, Deum spiritualiter videre possitis. Unde figuram Ecclesiae gestanti mulieri, cum ei post resurrectionem ad pedes caderet: Noli me tangere, inquit; nondum enim ascendi ad Patrem . Quod mystice dictum intelligitur. Noli me per corporeum contactum carnaliter credere: spiritualiter autem credes, id est, fide spirituali me tanges, cum ascendero ad Patrem. Quia beati qui non vident, et credunt. Et haec est justitia fidei, qua mundus carens, de nobis qui ea non caremus, arguitur: quia justus ex fide vivit . Sive ergo quia in illo resurgentes, et in illo ad Patrem venientes invisibiliter et in justificatione perficimur; sive quia non videntes et credentes ex fide vivimus, quoniam justus ex fide vivit: propterea dixit, De justitia, quia ad Patrem vado, et jam non vie mundus excuset, quod a diabolo impeditur, ne credat in Christum. Credentibus enim princeps mundi mittitur possidere; sicut operatur in filiis dif
Abbreviated transcription (Latin):
unde loquamur ad caritatẽ
uit cor meũ tanqͣm uissionem ꝓferẽ¬
at gͦ studium ⁊ deuotio ur̃a. ⁊ adiuuz
apud ip̃m dñm dm̃ nr̃m laborem
meũ. Uidemus enĩ et tanqͣm ꝓposito¬

Expanded text:
unde loquamur ad Charitatemvit cor meum tanquam jussionem proferenat ergo studium et devotio vestra, et adjuvet apud ipsum Dominum Deum nostrum laborem meum. Videmus enim et tanq
Abbreviated transcription (Latin):
uadit ad patrem: quid nob̾ ꝓdest:
Ut quid aͥ sp̃u scõ de hac iusticia
mũdus arguitur: Et tam̃ nisi so¬
lus iret ad patrem: in alio loco ñ¬
diceret: Nemo ascendit incelum.
nͥ qui descendit de celo: filius hõis
qui est in celo: S etram paulus
apłs dicit: Nostra enĩ ꝯuersatio in
celis est. S quare hoc: Quia it̾m
dicit: Si resurrexistis cũ xp̃o. que
sursum sunt querite ubi xp̃c est
in dextera dei sedens:que sursum
sũt sapite: nõ que suꝑ t̾ram: Mor

Expanded text:
vadit ad Patrem, quid nobis prodest? Utquid ab Spiritu sancto de hac justitia mundus arguitur? Et tamen nisi solus iret ad Patrem, non alio loco diceret: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo . Sed etiam Paulus apostolus dicit: Nostra enim conversatio in coelis est . Sed quare hoc? Quia item dicit: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sap
Abbreviated transcription (Latin):
na inseparabiles: et insua semper
ꝓpͥetate manentes: Qita ꝓpt̾ unicui¬
q substantie ꝓpͥa utiq aptanda st̃.
id est infirmitates humanitati que
creata est. signa u̾o uł miracula diui¬
nitati que creauit: In tantũ enĩ he
due nature sibimet unite sunt. at
quatur humanas: aliqͣndo u̾o diui¬
nas: Sicut. est. illud qd̾ dormit in
naui. ⁊ qd̃ imperat uentis ⁊ mari.
aut qd̾ esurierit. et qd̃ quinq mi¬
lia hominũ de quinq panib ⁊ duo¬
b piscib saturauit: Postremo qid̃
moritur et qd̃ lagarum quactidua¬
num auctoritate diuina iubeat a
mortuis reuocari Ex quo mirati
nõ debetur: si xp̃c de humanitate
sua dixerit: Dñs creauit me mi¬
nitio iuaꝵ suaꝵ. in opera sua. ꝙ
subsequens dictum. quid diuini¬
tati conueniebat pͥori p̾misso ostẽ¬
pus qͣm ꝓdirent fontes aquarum.¬

Expanded text:
na inseparabiles, et in sua semper na inseparabiles, et in sua semper proprietate manentes. Quapropter unicuique substantiae propria utique aptanda sunt, id est, infirmitates humanitati, quae creata est; signa vero vel mirabilia divinitati, quae creavit. In tantum enim hae duae naturae sibimet unitae sunt atqquatur humanas, aliquando vero divinas: sicut est illud quod dormit in navi, et imperat ventis et mari; aut quod esurierit, et quod quinque millia hominum de quinque panibus et duobus piscibus saturaverit; postremo, quod moritur, et quod Lazarum quatriduanum auctoritate divina jubeat a mortuis revocari. 2. Ratinon debes, si Christus de humanitate sua dixerit, Dominus creavit me initio viarum suarum in opera sua: quia subsequens dictum, quid divinitati conveniebat, priori praemisso ostenpriusquam procederent fontes aquarum