comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne agni. Stolas qͥppe martires in sanguine lauert᷑ dũ m̃bra siđ
guine ab õĩb emundauere c̃taguis : insuꝑ ⁊beata in mortalitatis
luce digna reddidere. qͦ ẽ. lottas etiã dealbasse stolas in sanguine
igni. Ideo st̃ inqͥt ante thronũ dĩ: et seruiunt ei die ac nocte in
tẽpdo eiꝰ. Nẽ. laboriosa s amabił ⁊ optanda scruitꝰ. in dĩ iaudib ꝑ
petuo assistere. Mes qͥppe ⁊nox. ñ uicissitudinẽ teporis ꝓpͥe s ppc¬
tuitatẽ spice significant. Nex enĩ ñ erit illic: s dies una meli¬
or inatͥis xp̃i suꝑ milia. In qͦ ñ plorat rachel filios suos s abster¬
git dĩ omnẽ lacͥimã ab ocłis eoꝵ. Dat q uocẽ lȩticie ⁊ salutis ctͣnȩ
in tabnaclis eoꝵ:ͥ qͥ uiũ ⁊ regnat cũ patre in unitate sp̃s sc̃ĩ dĩ. ꝑ¬

Expanded text:
tolas quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, guine ab omnibus mundavere contagiis, insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere; quod est etiam lotas habuisse stolas in sanguine Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt die ac nocte in templo ejus. Non est laboritere . Dies quippe et nox non vicissitudinem temporis proprie, sed perpetuitatem tropice significant. Nox enim non erit illic; sed dies una melior in atriis Christi super millia. In qua non plorat Rachel filios suos, sed absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum, datque vocem laetitiae et salutis aeternae in tab
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpiꝰ ñ habebat. Hȩc siqͥdẽ petͣ. om̃s eccłastiae doctͥuę adu̾sarios destruit
hȩc iudacã ꝑfidiã cũ om̃i ꝓrsus hereticoꝵ pͣuitate ꝓstͣnit. Hec mirũ si¬
ad instar petͥ ⁊ ioħs petra dicat᷑: cũ hȩc ad iezechiełe dñs dicat. Ecce de¬
di faciẽ tuã. ualentiorẽ facieb eoꝵ. ⁊ frontẽ tuã duriorẽ frontib
eoꝵ: ut adamantẽ. ⁊ ut silicẽ deti faciẽ tuã. Plane qͦd utͣq discipłs

Expanded text:
it, haec Judaicam perfidiam cum omni prorsus haeretica pravitate prostravit. Nec mirum si instar Petri et Joannes petra dicatur, cum haec ad Ezechielem Dominus dicat: «Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum et frontem tuam duriorem frontibus eorum, ut adamantem et ut s
Abbreviated transcription (Latin):
nos in qͣntũ ualet ꝑseqͥ ñ desistit. acͥor in qͥb dã antrxꝑi ꝑsecu¬
tio osurget Et qͥdẽ plurimis ad p̃dicationẽ enoch ⁊ helię aꝑ
fidia ẽuersis. s ceteris ad instinctũ antixꝑi. tota intentione contͣ fidẽ
dimicantib. Pars gͥ uideȩ in qͣ regnabat archelaꝰ ꝑfidos antixp̃i
seqͣces ostendit . porro nazareth galilee qͣ dñs transfert᷑. partẽ
gentis eiꝰ dẽ q̃ tẽ tp̃ris fidẽ xꝑi ẽ suscept᷑a designat. Unde bene
galiea ꝑpetrata transinigͣtio. nazareth flos aut uirgultũ eiꝰ in¬
terp̃tat᷑. Quia nimirũ scã eccła qͦ ardentiore desiderio ab his
q̃ in t̾ris uidet ad celestia ꝓmerenda transinigrat. eo maiore
spiritaliũ habundat flore aut germine uirtutũ. Unde opor

Expanded text:
nos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecunos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a perfidia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra fidem dimicantibus. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, designat. Unde bene Galilaea perpetrata transmigratio, Nazareth flos aut virgultum ejus interpretatur; quia nimirum sancta Ecclesia, quo ardentiori desiderio ab his quae in terris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritualium abundat flore atque germine virtutum. Unde opor
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ꝑ ioseph in egiptũ transferi: fidẽ dñice incarnationis ⁊ eccłe so¬
cietatẽ. ꝑ doctores scõs gentib c̃mitti. d erant in egs ptũ usq
ad obitũ herodis. indicat fig᷑ate fidẽ xp̃i in gentib mansurã
donec plenitudo earũ intͦeat: ⁊ sic om̃is isrł saluus fiat. Obitꝰ qͥppe
herodis. t̾minũ intentioĩs maliciosȩ qͣ nc̃ c̃tra eccłam iudea seuit
insinuat. Ocisio paruuloꝵ mortẽ humiliũ spu: qͦs fugato a sexͦ
isrł iħe. finẽ scłi denunciat: quando enecli et helia p̃dicantib.
iudei sopita modernę inuidię flãma. sidẽ ueritatis accipient.
tenebras olĩ ꝑsecutores reliqͥt. ipsos ob lucẽ fidei tandẽ se que¬
rentes reuisit. Ed dãpnato licet herode ioseph timore archelai
fili i eiꝰ. in udeã uͥ mnetͦpolĩ habebat ire formidans inonente an¬
gło in nazaret᷑ galileę secedit. ultima p̾sentis eccłe tpͣra desig¬
nat. qͣndo ꝓ ea quȩ nc̃ ẽ uinu̾sali gentis illiꝰ cecitate qͣ xꝑia¬

Expanded text:
rnationis et Ecclesiae societatem per doctores sanctos gentibus committi. Quod erant in Aegypto usque ad obitum Herodis indicat figurate fidem Christi in gentibus mansuram donec plenitudo gentium introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae, qua nunc contra Ecclesiam Judae saevit, insinuat. Occisio parvulorum, mortem humilium spiritu, quos fugato a se ChIsrael Jesus, finem saeculi denuntiat, quando Enoch et Helia praedicantibus, Judaei sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. tenebris olim persecutores reliqrentes revisit. Quod damnato licet Herode Joseph timore Archelai filii ejus in Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo in Nazareth Galilaeae secedit, ultima praesentis Ecclesiae tempora designat, quando pro ea quae nunc est universali gentis illius caecitate, qua Christia
Abbreviated transcription (Latin):
etate ĩbelles. Mercant᷑ pęna martyriũ. głam sanguine
c̃parant: ȩc̃nã uitã tẽporali morte c̃mutant. Nec timu¬
it ȩtas illa mortẽ nec horruit. timere enĩ ñ potuit. qͥ ti¬
mere ñ nouit. Transmittt infantes infans xp̃c ad cęlũ.
offert noua  xenia patͥ. pͥmitias fructuũ exhibet genito¬
ri. Ostendit futurã fecundissimã messẽ: dũ in semine
tantã exhibet ub̃tatẽ. Derisit se derisit hostilis ĩmani¬
dũ infantẽ querit occidere. xp̃m. Prestat hostis dũ no¬
cet: beneficiũ tͥbuit cũ occidit. Inuideret enĩ em głs. si
amaret. S aliȩ st̃ t̃restres pugnę: aliȩ cȩlestes iuctoriȩ
n p̃lio xp̃i moriendo uiuit᷑. cadendo surgit᷑ iuctana
ꝑ interitũ c̃parat᷑. Es scr euugłit Sem Qatheumt¬

Expanded text:
aetate imbelles. Mercantur poena martyrium, gloriam sanguine aetate imbelles. Mercantur poena martyrium, gloriam sanguine comparant, aeternam vitam temporali morte commutant. Nec timuit aetas illa mortem, nec horruit. Timere enim non potuit quae timere non novit. Transmittit infantes infans Christus ad coelum, offert nova xenia Patri, primitias fructuum exhibet Genitori. Ostendit futuram fecundissimam messem, dum in semine tantam exhibet ubertatem. Derisit se, derisit hostilis immanidum infantem quaerit occidere Christum. Praestat hostis dum nocet, beneficium tribuit cum occidit; invideret enim eorum gloriae si amaret. Sed aliae sunt terrestres pugnae, aliae coelestes victoriae. In praelio Christi moriendo vivitur, cadendo surgitur, victoria per interitum c
Abbreviated transcription (Latin):
deflet humanitas s deuotio consolat᷑. Licuit enĩ matͥ
humanitꝰ flere: cui ñ licuit c̃solatione humanitꝰ in¬
digere. Adeo ⁊ dñs iħc xp̃s in lazaro fleuit. nec tam̃ ip¬
se qͦ cuiꝰqͣm consolatione indiguit: qͥa hoĩs fuit qͦd fle¬
uit. cũ manifeste ds̃ sit qͥ lazarũ suscitauit. S obeata
latentiũ gła. qͥb ꝓxp̃o c̃ti git dedicare martyria. Ex¬
pungt̃ tp̃r uno natiuitatẽ ⁊ mortẽ. ingressũ ⁊ exitũ. pͥn¬
cipiũ ⁊ occasũ: ut ipsis posset tp̃r uno ut dixi c̃tingere.
inascendo ingredi mundũ. ⁊ dedicare martyrio cęlum.
ꝓͥ bat nouos exercitꝰ xp̃c. rudes milites signat. Iegiones
lactentes iuctoria ꝑpetrata eoronat. siunt ꝓ xp̃o uicto¬
res: qͥ ȩtate fuerant coȩqͥles. fiunt in qͣm infantes sine cer¬
tamine fortes: sine pugna uictores. Nort̃ uincere: qui
pugnare ñ nor̃ant. Existunt uictorię q̃potes: qͥ fuerant

Expanded text:
deflet humanitas, sed devotio consolatur. Licuit enim matri deflet humanitas, sed devotio consolatur. Licuit enim matri humanitus flere, cui non licuit consolatione humanitus indigere. Ideo et Dominus Christus in Lazaro flevit, nec tamen ipse quoque cujusquam consolatione indiguit, quia hominis fuit quod flevit, cum manifeste Deus sit qui Lazarum suscitavit. Sed o beata lactentium gpungunt tempore uno nativitatem et mortem, ingressum et exitum, principium et occasum, ut ipsis posset tempore uno, ut dixi, contingere, et nascendo ingredi mundum, et dedicare martyrio coelum. Probat novos exercitus Christus, rudes milites designat, legiones lactentes victoria perpetrata coronat. Fiunt pro Christo victores, qui aetate fuerunt coaequales; fiunt, inquam, infantes sine certamine fortes, sine pugna victores. Norunt vincere, qui pugnare non norant. Existunt victoriae compotes, qui fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
fendat s duo in illa diuersa ẽspicio. fietꝰ ⁊ c̃solationis
contẽptꝰ. Si enĩ fleuit. ⁊ͦ c̃solari c̃tẽpsit.Aut si c̃solari
c̃tẽpsit. cur fleũ. Aut qͦmͦ c̃petit c̃solari noluisse. cui c̃o¬
petit flesse. cũ aut flere ñ debuit qͣ ⁊ c̃solari c̃tẽpsit. aut
c̃solari debuit q̃ ñ flere ñ potuit. cũ manifestũ sit fletꝰ
c̃solatione tͣgia Uel certe cur indiguit flere. q̃ ñ indigu¬
it c̃solationis sermone: S noluit inqͥt scͥpt᷑a c̃solari qͥa
ñ st̃ id ẽ uoluit c̃solari qͥa st̃. Si ideireo noluit c̃solari qͥast.
qͦmodo uoluit flere quasi illos qͥ ñ st̃. S ut q̃pendio
iã diuersitatũ causa reddat᷑ conditio a matre deflet᷑.
s spe głę c̃solatio humana c̾tẽpnit᷑. Pietatis affectꝰ in
fletib declarat᷑. s occisoꝵ gła repudiũ consolationi
indicit᷑. Pugnant enĩ in mat̾re affectꝰ ⁊ fides. humani¬
tas cũ deuotione c̃certat. Plagit affectꝰ. s fides exultat

Expanded text:
spicio, fletus et consolationis contemptus. Si enim flevit, cur consolari contempsit? Aut quae consolari contempsit, cur flevit? Aut quomodo competit consolari noluisse, cui competit flesse? Cur autem flere non debuit, quae consolari contempsit? aut consolari debuit, quae flere non potuit, cum manifestum sit fletus consolatione tergi? Vel certe cur indiguit flere, quae non indiguit consolationis sermone? Sed noluit, inquit Scriptura, consolari, quia non sunt, id est, noluit consolari quia sunt. Si idcirco noluit consolari quia sunt, quomodo voluit flere quasi illos qui non sunt? Sed ut compendio jam diversitatum causa reddatur, conditio a matre defletur, sed spe gloriae consolatio humana contemnitur. Pietatis affectus in fletibus declaratur, sed occisorum gloria repudium consolationi indicit. Pugnant enim in matre affectus et fides, humanitas cum devotione concertat; plangit affectus, sed fides exsultat;
Abbreviated transcription (Latin):
dñm cũ mnatre ad t̾ram isrł redux̃. significat om̃s ꝑsecu¬
tiones quȩ ẽtra eccłam erant iouendę apsoꝵ ꝑsecutoꝵ
morte uindicandas. eisdeq multatis ꝑsecitorib pacẽ
eccłe denuo reddendã. ⁊ scõs qͥ latuerant ad sua loca fu¬
isse reuersuros. Possumꝰ qͦ adiũ herodis qͦ ꝑdere iħm uo¬

Expanded text:
Israel reduxit, significat omnes persecutiones, quae contra Ecclesiam erant movendae, ipsorum persecutorum morte vindicandas, eisdemque multatis persecutoribus, pacem Ecclesiae denuo reddendam, et sanctos qui latuerunt ad sua loca esse reversuros. Possumus quoque odium Herodis quo perdere Jesum vo
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ. qͣm de iusta palmę ꝑceptione letem᷑. Siqͥdẽ singłos eoꝵ cũ per
tom̃ta pellerent᷑ ex hac uita: rachel gemebunda. idẽ eccłia q̃ genut.
in gaudiũ dm̃i sui ꝑpetuo coronandos intͦdux̃. Unde dic̃ ioħs. S̾ta¬
bant ante thronũ in c̃spectu agni. amicti stolis albis. ⁊ palinę in
manib eoꝵ. Stant enĩ mͦ aute thronũ dĩ coronati: qͥ qͦndã ante
tͦnos uidicũ t̾renoꝵ iacebant penis attͥti. Utant in c̃spectu agni
nulla ratione illine a ẽtẽplanda eiꝰ gła separandi: a cuiꝰ hic amore
nec ꝑ supplicia poterant separari. Stolis fulgent albis: ⁊ tulmas
głis abradi. oĩmodo genere penaꝵ passi st̃ dissipari: ꝑ resurrectio

Expanded text:
amus, quam de justa palmae perceptione laetemur. Si quidem singulos eorum cum per tormenta pellerentur, ex hac vita Rachel gemebunda, id est, sancta Ecclesiin gaudium Domini sui per petuo coronandos introduxit. Unde dicit Joannes: Stabant ante thronum, et in conspectu Agni amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum. Stant enim modo ante thronum Dei coronati, qui quondam ante thronum judicum terrenorum jacebant poenis astricti. Stant in conspectu Agni nulla ratione illic a contemplanda ejus gloria separandi, a cujus hic amore nec per supplicia poterant separari. Stolis fulgent albis, et palmas gulis abradi, omnimodo poenarum genere passi sunt dissipari, pe
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. significat electos sepiꝰ maloꝵ ĩꝑbitate suis effugandos
rint. Si qͥdẽ ipse qͥ erat suis p̾cepturꝰ. cũ uos ꝑsecuti fuerut
in ciuitate ista fugite in aliã. priꝰ fec̃ qͦd p̃cepit. fugien¬

Expanded text:
tum, significat electos saepius malorum improbitate suis effugandos tum, significat electos saepius malorum improbitate suis effugandos rint. Si quidem ipse qui erat suis praecepturus, Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam, pri
Abbreviated transcription (Latin):
grege̾. Querit᷑ uxta litterã qͦmͦ rachel plorasse dicit᷑ filioᷤ
suos: cũ tͥb uida ꝗͣ belleẽ tenebat. ñ de rachel. s de sorere
eiꝰ lia fuerit orta. Ulbi tam̃ facilis patet responsio: qͥa non
tantũ in bethleẽ. uerũ etiã in om̃ib finib eiꝰ pueri stͣ om̃s
trucidati. Aribꝰ aut̾e beiamin q̃ de rachel orta ẽ: ꝓxima
fuit tͥbui iudę. Unde merito credi debet. qͦd plaga crude¬
lissimȩ necis ñ paucos etiã beniaminee stirpis pueros in¬
uoluerit: qͦs ꝓgenies rachel elata in excelsũ uoce ploraue¬
rit. Potest ⁊ alit̾ intelligi: qͥa rachel iuxta bethleẽ sepulti
ẽ. sic̃ txtulꝰ monum̃ti eiꝰ manens usq hodie testat᷑. ad
occidentẽ ciurtatis ultͣ uiã q̃ duc̃ ebron: ut ea qͣ in loco co¬
dem agebunt᷑ ipsa egisse ꝓpħico lucutionis modo rectedi¬
cat᷑ cuiꝰ corpore & nomine locus ipse fuerat insignis. Qd
dñs ipse ne occideret᷑ ab herode sublatꝰ ẽ a parentib in egyp¬

Expanded text:
 autem juxta litteram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non tantum in Bethleem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt omnes trucidati. Tribus autem Benjamin, quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimae necis non paucos etiam Benjaminaeae stirpis pueros involverit, quos progenies Rachel elata in excelsum voce ploraverit. Potest et aliter intelligi quia Rachel juxta Bethleem sepulta est, sicut titulus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis. Quod Dominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus est a parentibus in Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
de laude infantũ. qͥd de lactentiũ laudib ꝓferemꝰ. quoꝵ
lauđẽ inuenire ñ possumꝰ. nͥ eosipsos qͥ laudaueru̾it no¬
uerimꝰ.Qui sint. ubi suit. qͦm laude uitulerint quero.:
qͥ loqͥ ñ norant. Neq enĩ ętas illa poterat posse qͦd nat᷑a
ñ dederat: aut celebrari ã talib poterat qͦd institutio de¬
negabat. Dict̃ nãq laudes dño. trucidati ab herͦde lac¬
tentes. Loquunt᷑ sanguine. qͦd lingua ñ posst̃ passione
cant᷑. qͦd sermone ñ nort̃. Acisi p̃dicant. qͦd uiui ñ pote¬
rant. Nec nouũ qͥd dicit᷑ ut innocens sanguis aut do refe¬
rat laudes. aut suas indicet passiones: cũ abel sanguis cla¬
met ad cęlũ. aut occisoꝵ animę ab altari uociferent᷑ ad
đm. Contulit martyriũ lauđe: qͥb negauerat natura
sermonẽ. Licuit sanguine clamare : qͥb narrare ñ li¬
Miscent cũ dño colloqͥa : qͥb humana negata st̃ uerba. Sed
los suos: ⁊ noluit c̃solari qͥa ñ st̃. Rachelẽ pͥmo eccłȩ¬

Expanded text:
lactentium laudibus, proferemus? quorum laudem invenire non possumus, nisi eos ipsos qui laudaverint noverimus. Qui sint, ubi sint, quam laudem intulerint, quaero, qui loqui non norant. Neque enim aetas illa poterat posse quod natura non dederat, aut celebrari a talibus poterat, quod institutio denegabat. Dicunt namque Domino laudes trucidati ab Herode lactentes, loquuntur sanguine quod lingua non possunt. Passione canunt quod sermone non norunt, occisi praedicant quod vivi non poterant. Nec novum quid dicitur, ut innocens sanguis aut Deo referat laudes, aut suas indicet passiones, cum Abel sanguis clamet ad coelum, aut occisorum animae ab altari vociferentur ad Deum. Contulit martyrium laudem, quibus negaverat natura sermonem. Licuit sanguine clamare, quibus narrare non liMiscent cum Domino colloquia, quibus humana negata sunt verba. Sed lios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachelem primo Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
tit in pęnã. Auctoris ortũ orien mandat occasũ. Negoci¬
ũ saluantis: saluandoꝵ iubet eẽ discͥm̃. Quoꝵ lingua ta¬
cuit: ocłi nil uider̃t nil audiert̃ aures: manꝰ nil fecert᷑.
Et qͥb actꝰ pullꝰ ẽ. unde culpe. Sũpsert̃ mortẽ. ꝗ gluere¬

Expanded text:
tit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotitit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpser
Abbreviated transcription (Latin):
etͣnitas finẽ. Dãbitio qͣm ceca sẽꝑ. o qͣm p̃sũptio pessi¬
ma: o qͣm ꝑdit ẽcessa. qͥ inc̃cessa captat. Herodes obsidens
t̾renũ regnũ. ĩpugnat cȩleste terrenis iniͥans. irruit
in diuina: ipsam q pictat̾e sectat᷑. Audierat natũ regẽ
destinatꝰ ad scelꝰ ad piacłm ꝓnitꝰ paratꝰ ad cͥm̃: causas in¬
nocentiȩ ñ reqͥrit ius abnegat. cͣfuudit fasq nefasq
Cui neqͥtia est sodalis. cui odiosa ẽ ęqͥtas: iniqͥtas ẽ sẽꝑ a
mica. Qui cedib uiuit. qͥ se munit sanguine. qͥ crudeli¬
tatib seuit. cui de timore stat totũ : de amore iucħ ẽ¬
stat. Herodes tc̃ cecꝰ sic xp̃m gladiis querit inuestigat
cruore: crudelitate rimat᷑. Successorẽ timens incessit in
auctorẽ p̃mit innocentes. uolens uinocentiã deꝑire. In¬
nocentis causã. fac̃nocentiũ cͥm̃. Munꝰ nati: natoꝵ uer¬

Expanded text:
aeternitas finem. O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessiaeternitas finem. O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Herodes tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum ver
Abbreviated transcription (Latin):
misit in bethleẽ ⁊ occidit om̃s pueros qͥ erant in ea. ⁊ in
om̃ib finib eiꝰ. Uidens qͥa illusus ẽẽt a magis Dolet ĩpi¬
etas se eẽ delusã. dilatans se crudelitas furit. fremit do¬
lositas se deceptã : ⁊ in se fraus reuersa collidit᷑. Herodes
stͥdet. cadens ipse in laqueũ quẽ tetendit. Hinc uniqͥtatẽ
quã cͣsiderat. euaginat. de fide. ꝑfidiȩ sumit arma t̾re¬
no querit furore: quẽ natũ cęlitꝰ cͣredit. Ad sinꝰ matrũ.
militũ cogit castra int̃ ub̃a arcẽ pietatis obpugnat. in
teneris ub̃ib ferrũ durat. Lac fu̾dit anteqͣm sanguinẽ.
dat antẽ mortẽ sentire qͣm uitã: tenebras ingerit in¬
trantib lucẽ.Sic agit magistͣ mali. minist̃ doli. rre
artifex. inuentor sceleris: ĩpietatis auctor. pietatis p̃do.
tendens. cadit ab alto. Celũ pulsans: intrat ꝓfundũ.
In se uadit. dũ uadit in dĩ .i. Se occidit: qͥ uitã conat᷑
occidere: qͥa caꝑe ñ potest ꝑditionẽ salꝰ: occisionẽ uita.

Expanded text:
ant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, tendens, cadit ab alto; coelum pulsans, intrat profundum; in se vadit, qui vadit in Deum; se occidit, qui vitam conatur occidere, quia capi non pote
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ uere ex hoĩe tp̃ralit̾ factũ. ita etiã uerũ dm̃ uere
ex d̃o patre ęt̾nalit̾ natũ. uere cũ patre ⁊⁊ cũ spũ scõ sẽꝑ ex¬
istentẽ clarissima assertione ꝑdocuit : ĩmo om̃ia diuinę
ueritatis ⁊ uere diuinitatis qͥntũ alteri mortaliũ nulli
licuit archana reserauit. Et ħ uirgini pͥuilegiũ recte ser¬
uabat᷑ . ut ad scrutanda uerbi incorruptibilis sacram̃ta
incorrupto ipse ñ solũ cordes et corpore ꝓderet. De cuiꝰ dic¬
toꝵ ueritate qͣm sit nemini ãbigendũ ipse qͦ curaũ osten¬
dere : qͥ cũ dixisset. hic ẽ discipłs qͥ testuoniũ ꝑhibet de his
⁊ scͥpsit hȩc: cͣtinuo subiec̃ ⁊ ait. Et scͥmꝰ qͥa uerũ ẽ testimo
niũ eiꝰ. Quia gͦ nnos cũ cetis fidelib scimꝰ uerũ eẽ testimo¬
niũ eiꝰ: curemꝰ ꝑ om̃ia recta fide intelligendo. recta oꝑati¬
one exercendo que docuit. ad dona sẽpit᷑na q̃ ꝓmisit ꝑue

Expanded text:
am verum Deum, vere ex Deo Patre, et aeternaliter natum, vere cum Patre et Spiritu sancto semper existentem clarissima assertione perdocuit. Imo omnia divinae veritatis et verae divinitatis, quantum alteri mortalium nulli licuit arcana reseravit. Et hoc virgini privilegium recte servabatur, ut ad scrutanda Verbi incorruptibilis sacramenta, incorrupto ipse non solum corde, sed et corpore procederet. De cujus dictorum veritate, quod sit nemini ambigendum, ipse quoque curavit ostendere, qui cum dixisset: Hic est discipulus qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec, continuo subjecit et ait: Et scimus quia verum nium ejus. Quia ergo et nos cum caeteris fidelibus scimus verum esse testimonium ejus, curemus per omnia recta fide intelligendo, recta operatione exercendo quae docuit, ad dona sempiterna quae promisit pe
Abbreviated transcription (Latin):
innocentib inspirabat. Cessant enĩ humana. cũ diuina
tractant᷑. qͥa humana ipsa ꝓdesse ñ potert̃. nͥ diino sola¬
tio subleuent᷑. Necesse ẽ enĩ t̾rena succ̾bere. cũ cęlestia p̃di¬
cant᷑. nat᷑alia silere cũ uirtutes loquunt᷑. Crigit᷑ itq in¬
fantiũ ętas in laudẽ. q̃ delictoꝵ ñ nouerat cͥm̃. Dignꝰ a
dignis laudat᷑: ⁊ in nocens innocentiũ testimonio pͣdicat᷑.

Expanded text:
innocentibus inspirabat. Cessant enim humana cum divina innocentibus inspirabat. Cessant enim humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetur. Necesse est enim terrena succumbere, cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a dignis laudatur, et innocens innocentium testimonio praedic
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio martyri i lacͥmas ꝗͣ fuder̃t. Hoc loco attendat au¬
ditor. attendat ut intelligat. martyriũ ñ cͣstare ꝑ me¬
ritũ. s uenire ꝑ grãm. In paruulis quę uoluntas: ¶d ar¬
bitriũ ubi captiua fu̾it ipsa nat᷑a.Ne marty ͦ gͦ demus
totũ do. nicħ nob̾. Ulincere diabolũ. corpꝰ tradere. c̃tẽp¬
nere uiscera. torm̃ta expendere. lassare tortorẽ. capere
de in iriis głam. de morte uitã: ñ uirtutis humanȩ s
rt̃ innocentes. Fiunt disserti laude: qͥ fuerant
imꝑiti sermone. Offert̃ dño pͥmitias lingus. no¬
uos oris ĩmolant fructꝰ uerbaꝵ pͥncipia libant. Infantia
enĩ ꝗͣ ꝑ etatẽ loqͥ ñ poterat᷑. głãs dĩ cũ gaudio resonabat.
imꝑiti sermone. Ostendt̃ laudib dñm. suffragiis p̃di¬
cant xp̃m. fiunt int̾ea puri sine magistro diserti: docti
sine doctore. ꝑtti sine eruditore. Agnosct᷑. xp̃m. pͣdicant

Expanded text:
gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat augaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere vitia, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non virtutis humanae, sed riunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. imperiti sermone. Ostendunt laudibus Christum, suffragiis praedicant Christum. Fiunt interea pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnoscunt Christum, praed
Abbreviated transcription (Latin):
P̃misit gͦ xp̃s suos milites. ñ amisit: recep̾ suas aties ñ reliqͥt.
Beati qͦs natos martyrio uidemꝰ eẽ ñ scło. beati qͥ labores in
reqͥẽ. in refrigeriũ dolores. merores in gaudiũ c̃mutariut
Peati uentres qͥ portauert̃ tales. beata ub̃a que se talib in
fudert̃. Beate lacͥmę q̃ ꝓtalib fusȩ fletib grãm baptisma¬
tis c̃tulert̃. Nã diuerso mͦ. dono uno: in lacͥmis suis matres.¬
in artyres suo sanguine baptizant᷑. In martirio filioꝵ:
matres pasiȩ sunt. Nã gladiꝰ filioꝵ ꝑtransiens m̃bra: ad
matrũ corda deuenit. ⁊ necesse ẽ ut suit ꝓ̃mii c̃sortes:
q̃ fuert̃ socię passionis. Arridebat paruul occisori. gladio
adiocabat᷑ infantul: nutͥtis locũ ꝰ attendebat lactens. ꝑcuꝰ¬
soris horrorẽ. Nescia lucis etas morit᷑a gaudebat. Infans
filiꝰ : omnẽ hoĩem ñ hostẽ respic̾ s parentẽ. Matres ꝰ tuler̃t
qͥcqͥd ⁊ angoris extitit ⁊ doloris. ⁊ iđ̾o ñ carebt̃ martyrii

Expanded text:
istus suos milites, non amisit. Recepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Beati ventres qui portavefuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt. Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
pillatiã ⁊ onã qͦ fuerat alligatꝰ. mirata tẽptauit. Quã cũ
om̃ino suis nodis firmissimis sic̃ erat c̃periset astrictã: cre¬
puisse atq exsiluisse anulũ suspicata ẽ.Iui etiã cũ unte¬
gerrimꝰ ipse fuisset inuentꝰ. fut᷑ȩ salutis qͦdã modo pignꝰ
de tanto miracło se accepisse p̾sũpsit : atq illũdiun cłmn

Expanded text:
pillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. Quam cum pillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, conperisset adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de
Abbreviated transcription (Latin):
dit. uiuentẽ leuauit. Ul ⁊ ali etiã ꝙ̃ coloma utice ucina¬
ẽ : multa p̃clara ꝑ eunde martyrẽ facta cognouimꝰ. cuiꝰ
ibi memoria longe priꝰquã apud nos ab ẽp̃o euodio con¬
q̃ ibi mirabiliͥ ex magno atq diuturno in qͦ medicoꝵ adiuto¬
ria cuncta defecerant langore. sinata ẽ : Hoctati sumꝰ uo¬
lente supͣdictoͥ loci ep̃o. ut libellũ daret qͥ recitaret᷑ in po¬
pło. ⁊ obȩdientissime paruit: in qͦ posuit ctiã qͦd hic retice¬
capillatio uincło insereret qͦ sub om̃i ueste ad nuda cor¬
poris cingeret᷑ : qͥ anulꝰ haberet sub gẽma. lapidẽ in renib
inuentũ bouis. ħ alligata qͣsi remedio. ad scĩ marte ris
limina ueniebat. S ꝓfecta ã carthagine. eũ in c̃fino flu¬
miniᷤᷤ bagͣdȩ in sua pͥossessione mansisset: surgens ut iter
ꝑageret.: ante pedes suos illũ iacentẽ amilũ uidit. ⁊ ca¬

Expanded text:
dit, uiuentem leuauit. Quid faciadit, uiuentem leuauit. Quid faciaest, multa praeclara per eumdem martyrem facta cognovimus, cujus ibi memoria longe prius quam apud nos ab episcopo Evodio conquae ibi mirabiliter ex magno atque diuturno, in quo medicorum adjutoria cuncta defecerant, languore sanata est. Quam hortati sumus volente supradicto loci episcopo ut libellum daret qui recitaretur in populo; et obedientissime paruit. In quo posuit etiam quod hic reticecapillacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum iacentem anulum uidit et ca
Abbreviated transcription (Latin):
bassus qͥdã fyrꝰ ad memoriã eiꝰdẽ martyris orabat ꝓ egͦ¬
tante ⁊ ꝑiclitante filia. eõq secũ uestẽ eiꝰ attulerat. Cũ
ecce pueri de domo occ̾rert̃: qͥ ei mortuã ñciarent. Sed
cũ orante  ab amicis eiꝰ exciꝑent᷑: ꝓhibuer̃t cos illi dicere:
ne ꝑ publicũ plangeret. Qui cũ domũ redisset etiã suoꝵ
eiulatib ꝑsonantẽ. ⁊ ueste̾ filiȩ qͣm ferebat suꝑ eã ꝓiecis¬
set: reddita ẽ uitȩ. Rursus ibidẽ apud nos hirenei cuiꝰ¬
dã collectarii filiꝰ. egͥtudne extinctꝰ ẽ. Cũq corpꝰ iaceret
exanime. atq ã lugentib ⁊ lam̃tantib exͦqͥę pararentur.
amicoꝵ eiꝰ qͥdã int̾ alioꝵ c̃solantiũ ũba suggessit: ut eiꝰ
q̃ in sub urbano eiꝰ ẽ egͥtudine exanimatũ posuit infan¬
tulũ filiũ: ⁊ post orationẽ qͣm multis cũ lacͥmis ibi su¬

Expanded text:
Bassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrBassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus personantem et uestem filiae, quam ferebat, super eam proiecisset, reddita est uitae. Rursus ibidem aput nos Irenaei cuiusdam collectarii filius aegritudine exstinctus est. Cumque corpus iaceret exanime adque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eius, quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fu
Abbreviated transcription (Latin):
Quę huic qͦ ultuna fuert̃. nã ñ multo post etiã ipse defuns¬
tus ẽ.Uanati st̃ illic ꝑ eunde martyrẽ etiã podagriei duo:¬
nẽ qͥd adhiberet qͥndo doleret audiuit. ⁊ cũ hoc fecerit.
dolo c̾tinuoͤ qͥescit. Aii durꝰ nom̃ ẽ fundi. ubi coctasnn
ea memoria ẽ marte.ris stephani: puerũ quendã paruu¬
lũ cũ in area luderet exorbitantes boues qͥ uehicłm tra¬
hebant. rota obtͥuer̃t: ⁊ c̃festĩ palpitauit expirans. Hunc
mat̾ abreptũ ad eandẽ memoriã posuit. ⁊ñ solũ ñ reuix̃.
uerũ etiã illesus apparuit. Dẽç monialis q̃dã in uicina pos¬
sessione q̃ caspiliana dicit᷑ cũ egͥtudine laboraret ac desꝑi¬
ret᷑: ad eandẽ memoriã tunica eiꝰ allata ẽ: q̃ anteqͣm re¬
uocaret᷑. illa defuncta ẽ. Hac tam̃ tunca oꝑuert cada¬
uer eiꝰ parentes. ⁊ recepto sp̃ũ saluafacta ẽ. Apud y ponẽ

Expanded text:
quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defuncquae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic uid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem
Abbreviated transcription (Latin):
Opitulatione memorati marty.ris cũ de memoria eiꝰ reportata
ẽẽt ⁊ suꝑ iacentis corpꝰ missa: ipsius prb̃i tunica. suscitatꝰ ẽ.
F uit ibi uir in ordine suo pͥmariꝰ nomine martiał. ȩuo iã gͣuiᷤᷤ.¬
⁊ multũ ab horrens ab om̃i religione. xp̃iana. Nabebat sane fi¬
delẽ filiã: ⁊ generũ eode anno baptizatũ. Qui cũ eũ egͦtantẽ
multis ⁊ magnis lacͥmis rogarent ut fieret xp̃ianꝰ. ꝓͥrsus ab¬
muit: eosq ase tͦbida in dignatione submouit. Uisũ ẽ genero
ciꝰ ut iret ad memoriã scĩ stephani: ⁊ illic ꝓ eo quantũ pos¬
&cͣrit tulit. eiq cũ iã nox c̃ẽt ad caput posuit. Tẽ dormi¬
tũ ẽ. Et ecce ante dilucłm clamat. ut ad ep̃m curreret᷑. qͥ
niecũ forte tc̃ erat apud xponẽ. Cũ gͦ eũ audisset absentẽ.
uenire prb̃os postulauit.Uener̃t. Hedere se dix̃. Adnuranti
stephani. quando lapidatꝰ ẽ a uideis ultima fuisse nesciret.

Expanded text:
opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posoccurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat aput Hipponem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros postulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantiStephani, quando lapidatus est a Iudaeis, ultima fuisse nesciret;
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o afferente pͣlecto ᷤ mart ris głosissimi stephani memo¬
ria: ueniebant magnę multitudines c̃cursu ⁊ occursus.
ubi cęca mulier ut au ep̃m portantẽ duceret᷑ orauit.
flores qͦs ferebat dedit: recep̃. ocłis ãmouit: ꝓtinꝰ uidit.
Stupentib cunctis qͥ aderant. p̃ibut exultans iuã carpens. ñ
uiȩ ducẽ ulteriꝰ ñ reqͥrens. Memorati memoriã mart ris qͣ
posita ẽ in castello sinitensi qͦd yponiensi colonię uicinũ ẽ:
eiꝰdẽ loci lucillꝰ ep̃c popło p̾cedente atq sequente pe tabat
fistula cuiꝰ molestia iã diu laborauerat. ⁊ familiarissimi sui
medici qͥ eũ secaret opperiebat᷑ manꝰ: illiꝰ pię sarcinę uecta¬
tione repente sanata ẽ. Nã deinceps eã in suo corpore ñ inue¬
morbo calculi laborabat: ꝑ memoriã sup̾dicti martyris ꝗͣ
possidiꝰ illo aduex̃ ep̃c. saluus factꝰ ẽ. Ideipse postea morbo alio
pualescente moctuus sic iacebat: ut ei iã pollices ligarent᷑

Expanded text:
Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidittans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uicinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuecalculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur;
Abbreviated transcription (Latin):
su ãmonitꝰ transire ad regionẽ gentiũ iubet᷑. s aut timere eũ
qͥ ãmonitꝰ sit ñ oportuit: aut ꝑ angłm deferri ad monitio mox
de mortuo. idẽ. popło eius in passione dnĩ deꝑdito. udeis pͣdica¬
re st̃ iussi. Missi enĩ erant ad oues ꝑditas domꝰ ifrł. s manente
hereditarie infidelitis dñatu. metuunt & recedt̃ ad moniti ꝑ¬

Expanded text:
su admonitus, transire ad regionem gentium jubetur. Sed aut timere eum su admonitus, transire ad regionem gentium jubetur. Sed aut timere eum qui admonitus sit non oportuit, aut per angelum deferri admonitio mox de mortuo, id est, populo ejus in passione Domini deperdito, Judaeis praedicare sunt jussi; missi enim erant ad oves perditas domus Israel: sed manente haereditariae infidelitatis dominatu metuunt et reced
Abbreviated transcription (Latin):
pħa: neci eoꝵ honorẽ reddit. dicens. Uex in rama audita ẽ.plora¬
tꝰ ⁊ ululutꝰ multꝰ rachel plorans filios fuos: ⁊ noluit qsolari qͥa
ñ st̃. Rachel iacob uxor fuit diu sterilis. s nullũ ex his qͦs gene¬
eccłe diu sterilis. ncͣ uͦ fecundȩ: cuiꝰ ploratꝰ ex filus ñ idcuro
qͥa ꝑemptos dolebat audit᷑. s qͥa abhis ꝑunelunt᷑ qͦs pͥmũ genito
filios retinere uoluisset. Deniq c̃solari se noluit: ꝗͣ dolebat. Non
enĩ non erant hi qͥ mortui putabant᷑. in ęt̾nitatis enĩ ꝓfectũ ꝑ
martirii palmã efferebant᷑. Consolatio enĩ rei amissę erat pres
ut in uideã cũ pͥero ⁊ matre eiꝰ redeat: ⁊ reuertens cũ archelaũ
herodis filiũ regnare audisset. timuit eo uenire: ꝑ angłm mo¬
net᷑ ut in galileã transeat. ⁊ in regionis eiꝰ ciuitate nazareth ha¬
bitaret. Reu̾ti gͦ ad iudeã monetur. ⁊ reu̾sus timet: ⁊ rursũ ui.¬

Expanded text:
audita est, ploratus et ululatus multus, Rachel plorans filios suos: et noluit consolari, quia non sunt . Rachel Jacob uxor fuit diu sterilis; sed nullum ex his quos genEcclesiae diu sterilis, nunc vero fecundae. Hujus ploratus ex filiis, non idcirco quia peremptos dolebat, auditur; sed quia ab his perimebantur, quos primum genitos filios retinere voenim non erant hi qui mortui putabantur, in aeternitatis enim profectum per martyrii gloriam efferebantur. Consolatio autem reut in Judaeam cum puero et matre ipsius redeat . Et revertens cum Archelaum Herodis filium regnare audisset, timuit eo venire : et per angelum monetur, ut in Galilaeam transeat, et in regionis ejus civitate Nazareth inhabitet. Reverti ergo ad Judaeam monetur: et reversus timet. Et rursum vi
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitate. xp̃i altiꝰ facere sermonẽ: eo qͦs in tͥum eugłis¬
tarũ scͥptis. mathei uidelicet. marci. ⁊ luce. de humanita¬
te eiꝰ. ac de his q̃ ꝑ hoĩem gessit. sufficiens sibi uiderent᷑
habere testimoniũ. ¶d ille se ñ alit̃ facturũ respondit. nͥ
indicto ieiunio. om̃s in c̾mune dm̃ dep̃carent᷑: ut ille
digna scͥbere posset. Et ħ patrato instructꝰ reuelatione. ac
to ueritatis luce dispulit. in pͥncipiꝰ erat inqͥeis uerbũ. ⁊ ũ¬

Expanded text:
divinitate Christi altius facere sermonem, eo quod in trium evangelisdivinitate Christi altius facere sermonem, eo quod in trium evangelistarum scriptis, Matthaei videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per hominem gessit, sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non aliter facturum respondit, nisi indicto jejunio omnes in commune Dominum precarentur, ut ille digna scribere posset. Et hoc patrato instructus revelatione, acto veritatis luce dispulit. In principio, inquiens, erat
Abbreviated transcription (Latin):
spectu maiestatis illos ꝑducente ꝑfici. Deqͥt᷑. Hic ẽ discipłs
ille qͥ testimoniũ ꝑbibet de his. ⁊ scͥpsit hȩc ⁊ scunꝰ qͥa uerũ
ẽ testimoniũ eiꝰ. Iã manifeste beatꝰ ioħs suã ꝑsonã designat.
ex officio : qͦm designare uitat ex uocabulo. Non aũ p̃tere
buit scribendo. ꝑhibuit denuo eade q̃ scͥpserat docendo.
ꝑhibet etiã nc̃ eugłiũ qͦd scͥpsit. eccłiis legendũ pandendo.
Siqͥđe a tp̃r dñcę passionis. resurrectionis. ⁊ ascensionis in
celũ usq ad ultuna domiciani pͥncipis tp̃ra ꝑ annos cir
at̾ sexaguita ⁊ qͥnq: absq ullo scribendi ãminicło ũbũ p̃¬
dicabat᷑. At ubi ã domiciano qͥ scd̾s post neronẽ. xp̃ianoꝵ¬
heretici. qͣsi in destituta pastore ouilia lupi. marcion.
negabant. sĩplicitatẽ fidei euugłicę ꝑuersa macłauere
doctͥna. S dũ ipse post occisionẽ domiciani ꝑmittente
pio pͥncipe nerua rediret ephesũ: eͣpulsus ẽ ab oĩb pene

Expanded text:
cipulus ille, qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec: et scimus quia verum est testimonium ejus. Jam manifeste beatus Joannes suam personam designat ex officio, quam designare vitat ex vocabulo. Non autem praetbuit scribendo; perhibuit denuo, eadem quae scripserat docendo; perhibet etiam nunc, Evangelium quod descripsit in Ecclesiis legendum pandendo. Siquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum, usque ad ultima Domitiani princiciter sexaginta quinque absque ullo scribendi adminiculo verbum praedicabat. At ubi a Domitiano, qui secundus post Neronem Chrihaeretici, quasi in destituta pastore ovilia lupi, Marcion, negabant, simplicitatem fidei evangelicae perversa maculavere doctrina. Sed dum ipse post occisionem Domitiani, permittente pio principe Nerva rediret Ephesum, compulsus ab omnibus pene
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ẽ. ꝑfectiꝰ dño ueniente c̃plenda. Actuiꝰ nãq labor cũ
morte defic̃: mercedẽ post mortẽ accepturꝰ etnam
Qius enĩ in illa uita panẽ esurienti dat. ubi nemo esurit:
qͥs aqͦm sicienti: ubi nemo sitit : quis mortuũ sẽpelit.
miser inuenitꝰ:Actionis gͦ ibi labor nullꝰ. s solꝰ p̃teritȩ actio¬
nis ꝑpetuus remanet fructꝰ. Splecłatiua aut̃ felicitas q̃
hic inchoat᷑. illic sine fine ꝑficit᷑. quando suꝑnoꝵ eiuiũ¬

Expanded text:
 namque labor cum morte deficit, mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis enim in illa vita panem esurienti dat, ubi nemo esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum sepelit, umiser invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculativa autem felicitas, quae hic inchoatur, illic sine fine perficitur, quando et su
Abbreviated transcription (Latin):
alius tt cinget. ⁊ ducet qͦ ñ ius. ꝑfectionẽ expͥmit acti¬
uę cuersationis: q̃ tẽptationũ solet igne ꝓbari. Unde a¬
libi de ea dic̃ aꝑtiꝰ. Beati qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑. ꝓpt̃ us¬
ticiã. Cui recte subiung̃ dicens. Sequere me: Quia ni¬
mirũ iuxta eiꝰdẽ petͥ uocẽ. Ap̃c passus ẽ ꝓ nob̾. relinquens
nob̾ exẽplũ ut sequam᷑ uestigia eiꝰ. d autẽ dic̃ de ioħe

Expanded text:
te cinget, et ducet quo non vis, perfectionem exprimit activae conversationis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Cui recte subjungit dicens: Sequere me. Quia nimirum juxta ejusdem Petri vocem: Christus passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestig
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsine labore certaminis uicturꝰ eẽt in mundo: s illo po¬
ciꝰ qͦ sine dolore passionis transiturꝰ eẽt ẽmundo. Sic̃ enĩ
in patrũ litteris inuenimꝰ cũ longoᷤ c̃fectus senio sciret
ĩminere diẽ recessus sui. cͣuocatis discipłis suis. post mo¬
nita exhortationũ. ac missarũ celebracionẽ ultimũ eis
uale fec̃. deinde descendens in defossũ sepult᷑ȩ suȩ̨ locũ

Expanded text:
sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius quod sine dolore passionis transiturus esset e mundo. Sic enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diem recessus sui, convocatis discipulis suis, post monita exhortationum ac missarum celebrationem, ultimum eis vale fecit, deinde descendens, in defossum sepulturae s
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ minore se gr̃a dilectionis ã xp̃o c̃plęxũ nouerat. Neq
incredibile ẽ iđo utrũq discipłm corporali gressu uestigia
dñi sequutũ: qͥa necdũ intellexerat qͥd significauerit in
eo qͦd petrũ se seqͥ p̾cepit. Notũ aut̃ noui ur̃ȩ fr̃nitati qͥ sit
ille discipłs quẽ diligebat iħe : ioħs uidelicet ipse cuiꝰ ho¬
die natalicia festa celebramꝰ. qͥ ħ scripsit eugłiũ: atq idõ
suã ꝑsonã maluit indiciis rerũ acceͥdentiũ. qͣm ꝓͥo desig¬
nare uocabulo. Diligebat autẽ eũ iħc ñ exceptis cet̾is sin¬
głarit̃ solũ. s p̃ cet̾is qͦs diligelut familiariꝰ unũ: quẽ spe

Expanded text:
qui non minore se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque qui non minore se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerunt quid significaverit in  Petro se sequi praecepit. Notum autem novi vestrae fraternitati qui sit ille discipulus quem diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum,
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe sententiã. Postqͣm enĩ significaũ ei qͣ morte clarifica¬
turꝰ eẽt dm̃: ꝓtinꝰ adiungit qͦd in huiꝰ capite lectionis au¬
diuimꝰ. ⁊ dic̃ ei. Sequere me. Acsi aꝑte dicat. Quia ipse
pus ꝓ tua redeptione crucis suppliciũ subire ñ timui.
cur tu ꝓ mei confessione noĩs crucẽ pati formides: Qui
eo głosiore martirii palnia clarificaberis. qͦ in hax ꝓme¬
renda magistri it̃ sequeris. Iã uͦ ab eugłista ñ subdit᷑ qͥd
post hȩc dicta dñs & discipłi fecerint. s ex eo tam̃ unu
it᷑ qͦd subiungit. Conuersus petrus: uidit illũ discipłm qͣm diligeba
iłx sequentẽ. Patet naͣq qͥa cũ dixisset petro sequere me.
idẽ. crucẽ patiendo imitare. surręx̃ de loco c̃unui: ⁊ abire
iã cep̃Secitꝰ ẽ autẽ eũ petrus etiã incessu pedũ. cupiens
ĩplere qͦd audiuit. sequere me secutꝰ ẽ & ille discipłs quẽ
diligebat iħc. Heq enĩ arcendũ se ã c̃secta ͧ xp̃i putabat.

Expanded text:
 morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, cur tu pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac prrenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint, sed exubjungit: Conversus Petrus, vidit illum discipulum, quem diligebat Jesus, sequentem. Patet namque quia cum dixisset Petro: Sequere me, id est, 646 crucem patiendo me imitare, surrexit de loco convivii et abire jam coepit. Secutus est autem Petrus etiam incessu pedum, cupiens implediligebat Jesus: neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat,