comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q eiusdem loci appenditus nichil iuris habebũt. notã¬
dum gͥ qd̾ nos hoĩem molendinariũ qui tam eidẽ comi¬
ti qͣm nobis fidelitatem faciet sumptu cõmuni debemꝰ
apponere. ut hoc autem qd̃ diximus ratũ ꝑseueret et
firinũ: hanc paginam sigillo capituli nostri cõfirmamiꝰ.
et frm̃ nrõrum subscriptõne roboramus. Signũ odonis
et Willi qͦndam abb̃m. s̾ arnulphi prioris. S̾ hugonis.
Roberti. nicholai. balduii. alexandri. balduini sac̾dotũ.
.s̾. adan ⁊ ade Walteri leuitarum. S̾ rogeri iohis subd̾¬

Expanded text:
que eiusdem loci appendiciis nichil iuris habebunt. Notanque eiusdem loci appendiciis nichil iuris habebunt. Notandum igitur quod nos hominem molendinarium qui tam eidem comiti quam nobis fidelitatem faciet sumptu communi debemus apponere. Ut hoc autem quod diximus ratum perseueret et firmum hanc paginam sigillo capituli nostri confirmamus et fratrum nostrorum subscriptione roboramus. Signum Odonis et Willelmi quondam abbatum. Signum Arnulfi prioris. Signum Hugonis Roberti Nicholai Balduini Alexandri Balduini sacerdotum. Signum Adam et Ade Walteri Leuitarum. Signum Rogeri Iohannis subd
Abbreviated transcription (Latin):
abbas totus q eiusdem loci cõuentus om̃ibus
presentib et futuris notũ fieri uolumus qd̾ pio utili¬
tate ecc̃ie nr̃e et rerum nr̃arum tuitione. dño comin
flandren et haynũ et successoribus sius dedimꝰ medi¬
etatem lucri et ꝓuentus molendini nr̃i de Waisuiler
here ditarie possidendam: tali pastione ꝙ om̃s. hoĩes
de foiest a predcm molendinũ ibũt molere lege molen¬
tium ad molendinũ comitis de haismon caifnoit et
ip̃e comes medietatem expensarum om̃im oꝑra quẽ
erũt necessaria in ip̃o molendino et heredee. si si ꝑ sol¬
uent: hoc dũtaxat mnt̾posito. qd̾ nͨ ip̃e nͨ posteri sui pre¬
rat mosendim ꝑtem de manu sua elabi ꝓmittent ĩe
queq̃m dono mumerate nͨ alibi ꝙͣ uis uoluint nisi eccie
b̃i andree de castello prefatam ꝑtem molendini uł de pie¬
fata ꝑte molendini aliquid in elemosinam poterũt assig¬
nare: addito qd̾ tam ip̃e qͣm posteri sui in uinariis cet̾s

Expanded text:
eiusdem loci conuentus omnibus presentibus et futuris notum fieri uolumus quod pro utilitate ecclesie nostre et rerum nostrarum tuitione domino comiti Flandrensi et Hainoensi et successoribus suis dedimus medietatem lucri et prouentus molendini nostri de Waisuileir hereditarie possidendam tali pactione quod omnes homines de Forest ad predictum molendinum ibunt molere lege molentium ad molendinum comitis de Haismon Caisnoit et ipse comes medietatem expensarum omnium operum que erunt necessaria in ipso molendino et heredes sui persoluent hoc dumtaxat interposito quod nec ipse nec posteri sui prefati molendini partem de manu sua elabi permittent nec quemquam dono munerare nec alibi quamuis uoluerint nisi ecclesie beati Andree de Castello prefatam partem molendini uel de prefata parte molendini aliquid in elemosinam poterunt assignare addito quod tam ipse quam posteri sui in uiuariis ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
W alperi de kieureng de nemore ambligis.
qd̃ cum discordia eẽt suꝑ quibdam int̾ me et Gauterũ
de kieureng tandẽ ita cõposumius et unamuntꝰ cõcessimꝰ
qd̃ de om̃ib praus que de cet̾o fient in amblises erũt tres
partes mee et quarta ꝑs Gauteri de kieureng ħ ad dito
qd̃ iusticia et dominatõ erit mea tam ĩ porrõne gauteri ꝙͣꝵ ĩ
mea et si forte dc̃a prata ararentur et in eis segetes exco¬
lerentur Gauterus habe̾t terragiuĩ tam ĩ portõne qͣm in
sua. siuͦ continge̾t qd̾ residuũ nemoris de amblises excid̾e¬
tur talleisium ab om̃i inquietatõne pecudũ uno anno de¬
beret custodiri et transacto imo anno iumenta tantũmꝰ
in eodem nemore a me uł a mandato meo possent poni et
nõ alie pecudes et sciendum est qd̃ custodia dicti nemoris
est mea. Has itaq comientõnes ꝓut. ĩ liiti̾s istis annorã¬
tur: bona fide in ꝑpetuũ tene̾ iuram. Suꝑ hoc etiam kr̃m¬

Expanded text:
s quod, cum discordia esset super quibusdam inter me et Gauterum de Kieureng, tandem ita composuimus et unanimiter concessimus quod de omnibus pratis quae de caetero fient in Ambliseo, erunt tres partes meae, et quarta pars Gauteri de Kieureng, hoc addito quod iustitia et dominatio erit mea, tam in portione Gauteri quam in mea; et si forte dicta prata ararentur et in eis segetes extollerentur. Gauterus haberet terragium tam in portione mea quam in sua. Si uero contingeret quod residuum nemoris de Amblis excideretur, tailleisium ab omni inquietatione pecudum uno anno deberet custodiri, et transacto uno anno, iumenta tantummodo in eodem nemore a me uel a mandato meo possent poni et non aliae pecudes, et sciendum quod custodia dicti nemoris est mea. Has istas conuentiones, prout in litteris istis annotantur, bona fide in perpetuum tenere iuraui. Super hoc etiam k
Abbreviated transcription (Latin):
q successorib reseruaui. T estes philippus g̾manus meus
marchio nam᷑. Willermus patriuis meus. Raso de Ga¬
uera. Egidius de trasiniis. Renerus de trit. Gislenus ca¬
stellanus bellimontis. Osto de arbro Renerus pint̾ͥna
monteñ et qͣm płes alii. actũ montib in thesauraria sc̃e
Walded̾. anno uerbi incarnati.mͦ. cͦͦ. primo.

Expanded text:
sessione. Testes: Philippus germanus meus, marchio Namucensis, Willelmus patruus meus, Rasso de Gauera, Egidius de Trasiniis, Renerus de Trit, Gislenus castellanus Bellimontis, Osto de Arbro, Rennerus pincerna Montensis, et quamplures alii. Actum Montibus in thesauraria Sancte Waldedrudis, anno Uerbi in
Abbreviated transcription (Latin):
fato comite annuente ad usus nr̃e curtis lib̾e reru¬
inus. hoc autẽ fecimus ut gr̃am dm̃ comitis habum¬
dantius hab̾e̾mus. et ut conuentõnem qͣm ante ces¬
sor meus fulco abbas habuit cũ patre suo bone memo¬
rie balduino in capitulo nr̃o coram baronib suis de
silua que dicitur bro chroie ueracit̾. et sicut dec prn¬
cipem fideliter conseruaret. nullumq alium pretͥ se
nobis assosciaret. Dehis om̃ib cyro graphum fec emiꝰ
Sigula aꝑꝑ osuimus cuiꝰ media pars in archiius ecce
nostre seruabitur. altera ubi dño eomiti p lacuerie
reponetur. huius rei testes sunt. Sustatius dereuet
baldumis castellanus hab̾ellus miles. barolus. al¬
mamnus de prouui. Robertus bauilꝰ. actum anno dm̃i¬
ce incarnatõnis .mͦ. cͦ. hocͦe. primo.

Expanded text:
fato comite annuente ad usus nostre curtis libere retinufato comite annuente ad usus nostre curtis libere retinuimus. Hoc autem fecimus ut gratiam domini comitis habundantius haberemus et ut conuentionem quam antecessor meus Fulco abbas habuit cum patre suo bone memorie Balduino in capitulo nostro coram baronibus suis de silua que dicitur Brochroie ueraciter et sicut decet principem fideliter conseruaret nullum que alium preter se nobis associaret. De his omnibus cyrographum fecimus. Sigilla apposuimus cuius media pars in archiuis ecclesie nostre seruabitur altera ubi domino comiti placuerit reponetur huius rei testes sunt Eustatius de Ruet Balduinus castellanus Hawellus miles Karolus Almannus de Prouui Robertus baiulus. Actum anno dominice incarnationis M° C° LXXX° primo.
Abbreviated transcription (Latin):
Onsuetudo est ecͣcrum dei si habuerĩt aliqͣs pactões
de suis possessionib cũ sclarib uiris sen religiosis. lit¬
teris eas annotare et sigillis cõfirmare ne qd̾ factũ est
obliuione deleat᷑ et ne aliqua ĩ posterũ contuersia inde
oriatur. Ego gͥ hugo dei gr̃a hasnoniensis abbas significo
tam modernis qͣm uenturis. qd̃ qͣmdam haiam q̃ est int̾
uillam de baiunriu et uere̾m calciatam que uenientib
de castello montẽsi ꝑuia est. tͣnsit etiam ꝑ nouam uil¬
lam nrãm indm̃catam que enã haia extenditur ĩ lon¬
gum usq ad terram sc̃i uincentii de sõniis. ego et u¬
niu̾sitas capituli nostri dud balduino hayonentiũ co¬
miti suo precatu custodiẽdam concessimus eo tenore
qd̾ cũ silua excreui̾t et ad uendendũ ꝓdonea fu̾t nos
eam uendemus et de piedio media pars libera nr̃a
erit aliam partem comes habebit. Illud autẽ residu¬
um eiusdem haie qd̃ iacet ex altera ꝑte calciate. pie¬

Expanded text:
onsuetudo est ecclesiarum dei si habuerint aliquas pactiones de suis possessionibus cum secularibus uiris seu religiosis litteris eas annotare et sigillis confirmare ne quod factum est obliuione deleatur et ne aliqua in posterum controuersia inde oriatur. Ego igitur Hugo dei gratia Hasnoniensis abbas significo tam modernis quam uenturis quod quamdam Haiam que est inter uillam de Baiunriu et ueterem calciatam que uenientibus de castello Montensi peruia est transit etiam per Nouam Uillam nostram indominicatam que etiam Haia extenditur in longum usque ad terram sancti Vincentii de Sonniis ego et uniuersitas capituli nostri domino Balduino Hayonencium comiti suo precatu custodiendam concessimus eo tenore quod cum silua excreuerit et ad uendendum ydonea fuerit nos eam uendemus et de pretio media pars libera nostra erit aliam partem comes habebit. Illud autem residuum eiusdem haie quod iacet ex altera parte calciate pre
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ deuotõnem aitendentes dcãm elemosinam augmentaui¬
mus ꝓ salute aĩe nostre. ac successorũ nr̃orum aĩarum. usq ad
centũ solidos pre dc̃e monete. uolentes qd̃ ad dcos winna¬
giũ et tͣssuersum dc̃a ecͣc annuatim in ꝑpetuũ ꝑcipiat cẽ¬
tum solid̃ art̃. in festo supͣdc̃o. actum anno dm̃. Mͦ .ce. Q ua¬

Expanded text:
eorum deuotione attendentes, dictam elemosinam augmentauimus, pro salute anime nostre ac successorum nostrorum animarum, usque ad centum solidos predicte monete, uolentes quod ad dictos winnagium et transuersum dicta ecclesia annuatim percipiat centum solidos Artesienses in festo supradicto. Actum anno Domini
Abbreviated transcription (Latin):
lia legitima declarantes : ip̃os legitime natos ẽẽ et legiti¬
mos ꝓnũtiaremus. Quia uero nemo apparebat qui in eodẽ
iegotio se nobilib opponet autedcĩs. Nos a parte eorũdem
iliũ iuramenta recepimꝰ prout exigit ordo uris receptis
estib in eodem negotio productis iratis diligent̾ exam¬
uatis depositõnib eorũdem publicatis inspectis actis eiꝰ¬
dem negotii uniu̾sis ac audits que ex parte dcorum nobi¬
lium fuerũt ꝓposita coram nobis die ad diffmiendũ assigna¬
ta Quia nobis constitit dcõs.. Ioh̾em et balduinũ de a¬
uesns intentõnem suam sufficienter ꝓbauisse. Nos de iu¬
risperitorum consilio eorũ natalia legitima declarant es
ipõs legitime natos esse et legitimos sũaliter diff mimꝰ.¬

Expanded text:
lia legittima declarantes, ipsos legittime natos esse et legittimos pronuntiaremus. Quia uero nemo apparebat qui in eodem negocio se nobilibus opponeret antedictis, nos a parte eorumdem nobilium iuramenta recepimus, prout exigit ordo iuris, receptis testibus in eodem negocio productis, iuratis, diligenter examinatis, depositionibus eorumdem publicatis, inspectis actis eiusdem negocii uniuersis, ac auditis que ex parte dictorum nobilium fuerunt proposita coram nobis, die ad diffiniendum assignata. Quia nobis constitit dictos Iohannem et Balduinum de Auesnis intentionem suam sufficienter probauisse, nos, de iurisperitorum consilio, eorum natalla legittima declarantes, ipsos legittime natos esse et legittimos s
Abbreviated transcription (Latin):
exigit fac̾e̾mus. Nos enĩ qui uidimꝰ et raspeximꝰ ꝙ henricꝰ
bone memorie ante cessor noster: et nos nũqͣm habuimꝰ
aliũ hoĩem de predcõ comitatu pret̾ dcm̃ ioh̾em principes
et hoĩes nrõs de imꝑio reqͥsiuimꝰ ut ip̃i de iure dice̾nt qͥd es¬
set dcõ Ioh̃i suꝑ boc faciendũ. Principes autẽ magnates
et nobiles imꝑii qͦrũ int̾erat a nr̃a celsitudine reqͥsiti hoc
tulerũt iudiciũ et dederũt qd̃ ab om̃ib coĩter extitit aꝓp
foitacias et omnĩa bona prelibato feudo aitmentia de
leno uire sius potest et deb usib uendicare et tanqͣn
sua ꝓpͥa ꝑpetuo posside̾. Et hoc de iure dicentes dcm co¬
mitatũ prefato .b. imꝑatori et suis h̾edib abiudicaue-¬
runt et sepe dcõ Ioh̃i adiudicauerũt. Quapp̃ mandamꝰ
uniu̾sis et singłis infendatis tam nobilib qͣm minis¬
terialib et castellanis sic hoĩb cuiꝰtunq conditõnis fu¬

Expanded text:
exigit, faceremus. Nos enim, qui uidimus et inspeximus, quod Henricus exigit, faceremus. Nos enim, qui uidimus et inspeximus, quod Henricus bone memorie antecessor noster et nos numquam habuimus alium hominem de predicto comitatu preter dictum Iohannem, principes; et homines nostros de imperio requisiuimus, ut ipsi de iure dicerent, quid esset dicto Iohanni super hoc faciendum. Principes autem, magnates et nobiles imperii, quorum intererat, a nostra celsitudine requisiti hoc tulerunt iuditium et dederunt, quod ab omnibus communiter extitit apprfortacias et omnia bona prelibato feudo attinencia de pleno iure suis potest et debet usibus uendicare et tanquam sua propria perpetuo possidere. Et hoc de iure dicentes dictum comitatum prefato B. Imperatori et suis heredibus abiudicauerunt et sepedicto Iohanni adiudicauerunt. Quapropter mandamus uniuersis et singulis infeudatis, tam nobilibus quam ministerialibus et castellanis ac hominibus, cuiuscumque conditionis fu
Abbreviated transcription (Latin):
am et om̃e bonũ. ad noticiã singłorũ uolumꝰ ꝑue nire
qͦs scire fui̾t oportumuĩ qd̃ cõstitutꝰ corã nobis ac principib
celsitudim gͣuiter conq̃rendo qd̾ cũ ip̃e nobis in subbura¬
tõne electõnis nr̃e cũ aliis pͥncipib et magnatib de
Comitatu namuceñ quẽ ab imꝑio eta nobis tuulo
Ioħi tale homagiũ face̾ qͣle dcm̃ feudũ reqͥrebat illud feu
ess prefatꝰ Iob̾es ꝙ baldumnꝰ imꝑator castrã marucerr
et om̃s fortacias ac possessio nes eidẽ castro et comiratui
armetes sũ assensu et uoluntate ip̃ius iob̾is aͥ p̾sati aor¬
amico ur̃o ludouico illustͥ regi francie ꝑ mutuũ et custo¬
diam obliganit castri et cõitatꝰ predcõrũ eũ cõstituens pos¬
sesso.ẽ. Que omĩa ut predcã sũt dcũs Ioh̾es menu ꝓpͥa et ꝑ
testes ydoneos legitime cõprobauit et suꝑ hoc pe tur a
nobis ut eidem ꝑ pͥncipes et hoĩes nr̃os de impio ꝙ ius

Expanded text:
t omne bonum. Ad noticiam singulorum uolumus peruenire, quos scire fuerit oportunum, quod constitutus coram nobis ac principibuscelsitudini grauiter conquerendo, quod, cum ipse nobis in sublimatione electionis nostre cum aliis principibus et magnatibus de comitatu Namucensi, quem ab imperio et a nobis titulo Iohanni tale homagium facere, quale dictum feudum requirebat, illud feudest prefatus Iohannes, quod Balduinus imperator castrum Namucensem et omnes fortacias ac Possessiones; eidem castro et comitatui attinentes sine assensu et uoluntate ipsius Iohannis, qui prefati cofratri et amico nostro Ludouico illustri regi Francie per mutuum et custodiam obligauit, castri et comitatus predictorum cum constituens possessorem. Que omnia, ut predicta sunt, dictus Iohannes manu propria et per testes ydoneos legitime comprobauit. Et super hoc peciit a nobis, ut eidem per principes et homines nostros de imperio, quod ius
Abbreviated transcription (Latin):
respondeatis ad plenũ recipientes ab ip̃o fenda ur̃a
officia et honores seu quecũꝙ alia bonã q̃ qͦndam a comi¬
tib namuceñ. hactenꝰ tenuistis tale sibi homagiũ qua-¬
le debent facientes. Quod qͥ face̾ recusauit ex iure lati
Iudicii ac de nrã licentia et mandato saisire porent it.
et habe Singla et uiiu̾sa feuda que a castro et somitatu
prenoĩatis hactenus possedistis. Et post qͣm ip̃e saisitus fu¬
erit om̃s infendati in dco comitatu debent ab ip̃o requi¬
rere feuda sua if᷑ annũ et diem qd̃ si nõ fec̾un̾it extunc
ipã tanqͣm suam ꝓpͥa licite poti̾t posside̾. ut autẽ hoc iudici¬
um racõnabiliter latũ et ab om̃ib aꝓpbatũ ratũ ꝑma¬
neat in posterum et incõuulsum p̾sentem luta̾m con¬
scribi et Sigillo nr̃e serenitatis uissimꝰ insigniri. Testes
de henneb̾g Emico comes de binigen. Emico eomes sil¬
uester. Conrardus comes iresutus. nobiles uiri Gode¬
fridꝰ de eppenstem. nemhardꝰ de hagenoshe. anselmus

Expanded text:
espondeatis ad plenum, recipientes ab ipso feuda uestra, officia et honores seu quecumque alia bona, que quondam a comitibus Namucensibus hactenus tenuistis, tale sibi homagium, quale debent feuda facientes. Quod qui facere recusauerit, ex iure lati iudicii ac: de nostra licencia et mandato saisire poterit et habere singula et uniuersa feuda, que a castro et comitatu prenominatis hactenus possedistis. Et postquam ipse saisitus fuerit, omnes infeudati in dicto comitatu debent ab ipso requirere feuda sua infra annum et diem; quod si non fecerint, ex tunc ipsa tanquam sua propria licite poterit possidere. Ut autem hoc iuditium rationabiliter latum et ab omnibus approbatum ratum permaneat in posterum et inconuulsum, presentem litteram conscribi et sigillo nostre serenitatis iussimus insigniri. Testes de Hennenberg, Emicho comes de Liningen, Emicho comes Siluester, Conrardus comes Irsutus, nobiles uiri Gotefridus de Eppenstein, Reinhardus de Hagenowe, Anshelmus
Abbreviated transcription (Latin):
nis cui adiudicatus est p̾dictus comitatus et castrũ namur¬
ceñ cũ aitinentiis eorũdem sicut in instrumento suꝑ hoc con¬
fecto plenius cõtietur et ad quem sunt deuoluti idem redi¬
tus preuia ratõne tanqͣm dño ur̃o intendatis et respondea¬
tis ad plenũ recipientes ab eo feoda ur̃a officia et hono¬
res seu quecunq alia bona que usq nũc a namurte ñ
comite tennistis. debitũ ei prom̃ homagiũ facientes
qd̃ qui fac̾e neglex̾it de nr̃a et imꝑii licentia saisire po¬
terit ex sius usib uendicare feodũ suũ posc modũ si
requisitus fu̾t ei iusticiam fiodalem de eodẽ tene tur
exhibere. Darũ apud magũtiam anno dñi. qͦ. ccͦ.xl.uiii.¬

Expanded text:
nis, cui adiudicatus est predictus comitatus et castrum Namurnis, cui adiudicatus est predictus comitatus et castrum Namurcense cum attinenciis eorundem, sicut in instrumento super hoc comfecto sic A plenius continetur, et ad quem sunt deuoluti idem redditus preuia ratione, tanquam domino uestro intendatis et respondeatis ad plenum, recipientes ab eo fioda uestra, officia et honores seu quecumque alia bona, que usque nunc a Namurcensi comite tenuistis, debitum ei proinde homagium facientes. Quod qui facere neglexerit, de nostra et imperii licencia saisire poterit et suis usibus uendicare, fiodum suum postmodum, si requisitus fuerit, ei iusticiam fiodalem de eodem tenetur exhibere. Datum apud Magunciam, anno domini M°CC° qu
Abbreviated transcription (Latin):
Uillelimis dei grã romanorũ rex semꝑ augustꝰ. dilectis fi¬
delib sois uinu̾sis parib nobilib castellanis hõibus
censualib ac aliis hõibus omib cuicunq conditõnis fui̾nt
comitatui et castro nannurceñ aitinẽtib gr̃am suam et om̃e
bonũ. Cũ ꝑ principũ ac magnatũ et nobiliũ imꝑii quorũ in
ꝑatori cõstantinopolitano comitatꝰ et castrũ namurceñ et
omia hiis aitientia abiudicata sũt ex eo qd̃ ab ip̃o a quo ea¬
dem bona titulo feodi possid̾e̾ debebat. scil de kmõ sororio nr̃o
Ioh̃e de auesnis pͥmogenito comitisse flandr̃ et haymĩ infra
annũ et diẽ ꝓut moris et uiris est requir̾e̾ oluit et cõtẽpsit
ad hec ꝙ ip̃m comitatũ et castrũ cũ om̃ib ꝑtinẽtiis suis absq
consensu et uolũtare eiꝰ a quo ten̾e debebat. et alia bona km̃o
damus igit᷑ prudentie uniu̾sitatis ur̃e nr̃a et imꝑii auctori¬
tate firmissime p̾cipientes quatmꝰ predcõsororio. Ioh̾i de aues

Expanded text:
ei gratia Romanorum rex semper augustus dilectis fidelibus suis uniuersis paribus, nobilibus, castelanis, hominibus, censualibus ac aliis hominibus omnibus, cuiuscumque conditionis fuerint, comitatui et castro Namurcensi attinentibus, graciam suam et omne bonum. Cum per principum ac magnatum et nobilium imperii, quorueratori Constantinopolitano comitatus et castrum Namurcense et omnia hiis atinencia abiudicata sunt ex eo, quod ab ipso, a quo eadem bona titulo fiodi possidere debebat, silicet de karissimo sororio nostro Iohanne de Auesnis, primogenito comitisse Flandrie et Hanonie, infra annum et diem, prout moris et iuris est, requirere noluit et comtempsit, ad hec, quod ipsum comitatum et castrum cum omnibus pertinenciis suis abque sic A consensu et uolontate eius, a quo tenere debebat, et alia bona karisdamus igitur prudencie uniuersitatis uestre nostra et imperii auctoritate firmissime precipi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sis hanc luta̾m inspͨturis sałm et om̃e bonũ. Sig¬
nificandũ duximꝰ tam p̾sentib quã futuris qd̃ nos ex deli¬
berato cõsilio et cõsulta deliberatõne feudũ ac terrã qͣm ꝓ¬
genitores nr̃i comites hollandie a dño illustri scotorũ re¬
ge et suis ꝓgenitorib hactenus tenuerũt. Rmñe soron nr̃e
aelide ac illustri uiro. Ioħi de auesnis filio comitisse fłan¬
drie et haxñ marito eius ĩ cõnubiũ duximus confe̾ndũ
uolentes qd̃ ip̃a soror nr̃a et heres suus etiã si dc̃m Ioħ̾em
piemori cõtinge̾t p̾libatam terrã libere ten̾e̾ debeat et per¬
petuo posside̾ hoc scilic pacto int̾posito et condc̃o ut ñ lice¬
at eis uende̾ ip̃am t̾ram aut aliqͣliter alienare nnsi manu
nr̃a et assensu suꝑ hoc pleniiis reqͥsito. Igitur ne suꝑ hus q̃¬
stio aliqͣ possit in posterũ aut alicuiꝰ dubitatõnis scrupłs sb̾¬
oriri. presentes lutas sigillo nr̃e serenitatis iussimꝰ cõmu¬

Expanded text:
omne bonum. Significandum duximus tam presentibus quam futuris, quod nos ex diliberato sic A consilio et consulta deliberatione feudum ac terram, quam progenitores nostri, comites Hollandie, a domino illustri Schotorum rege et suis progenitoribus hactenus tenuerunt, karissime sorori nostre Aleide ac illustri uiro Iohanni de Auesnis, filio comitisse Flandrie et Haonie, marito eius, in connubium duximus conferendum, uolentes, quod ipsa soror nostra et heres suus, etiam si dictum Iohannem premori contingeret, prelibatam terram libere tenere debeat et perpetuo possidere, hoc scilicet pacto interposito et condicto, ut non liceat eis uendere ipsam terram aut aliqualiter alienare nisi manu nostra et assensu super hoc plenius requisito. Igitur ne super hiis questio aliqua possit in posterum aut alicuius dubitationis scrupulus suboriri, presentes literas sigillo nostre serenitatis iussimus commu
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur regnãte
uagoberto lotaru magni filio
stellas quã plures dei clemẽtia
in ecclesie sue ordinauit firma¬

Expanded text:
Igitur regnante Dagoberto Lotharii Magni filio, stellas quamplures Dei clementia in Ecclesiae suae ordinavit firma
Abbreviated transcription (Latin):
isi. Salue festa dies melior¬
qz reuertẽ semper Apopulo
reꝵ digna petente coli. quẽ
tantũ esse deũ dicantã Iane
biformis Nã tibi par nuillum
grecia nunẽ hab Et aprez¬

Expanded text:
 salve, laeta dies, meliorque revertere semper, a populo rerum digna potente coli. quem tamen esse deum te dicam, Iane biformis? nam tibi par nullum Graecia numen habet, e
Abbreviated transcription (Latin):
sciret sibi mores/ iimere signiferũ
suũ bocauit dioxus tu qui soles ferre
sexilla mea ꝑ bella. fer uexillu mortis
mee uidel pãnicłin uile ꝑ totã damascũ
suꝑ lanceã clamitando. Etcce Rep oͫ ẽꝭ

Expanded text:
sciret sibi mortem imminere, signiferum suum vocavit, dicens: Tu, qui soles deferre vexilla mea per bella, fer vexillum mortis meae panniculum vilem per totam Damascum super lanc
Abbreviated transcription (Latin):
nuĩ. Quẽ ꝯ bibisset serens ⁊ hilari uultu
dixͭ ad eã. age qd agis. placẽt .n. michi
ualde q̃ facis. Hac itaq uisione roborata
et us ita dicã dĩe gr̃e uino debriata fas
lulu et̾ne uite dulcedine aindius appete¬

Expanded text:
num, quem cum bibisset, sereno et hilari vultu dixit ad eam: « Age quod agis: placent enim mihi valde quae facis. » Hac itaque visione roborata, et ut ita dicam, divinae gratiae vino debriata, terlulum aeternae vitae dulcedinem avidius appete
Abbreviated transcription (Latin):
eesesti sisione ꝓuotare dignarꝰ estre
ma q quadũ nocte ꝯ post labor ferra
nd i. foribeandũ coipus paululũ lectul
mẽbra de disset. Mox sopore depͥsra uid̃ in sõp¬
nis qͣsi int̾iret in basilica q̃ sita estin uilla

Expanded text:
elesti visione provocare dignatus est. Nam quadam nocte, cum post laborem, fessa ad refocillandum corpus paululum lectulo membra dedisset, mox sopore depressa, vidit in somnis, quasi introiret in basilicam, quae sita est in villa
Abbreviated transcription (Latin):
dat. xtipᵒ. codo Rex frcintore morit᷑ / obtesta¬
tus pͥmates / ut karołu in regno reciꝑent
karolus regno fuͣcoꝵ toto recepto regnauiti
celebrata smodo gtra laitos/ qui auttoritatẽ
ep̃alem niniiuiere temptabant. plura sr̃
statu ste eccĩe decreta sunt⁊ Anno dñi
decccͦ. formosus portuenẜ ep̃c. Romane
eccłie.C. uiiiꝰ. p̾sidet contra uolũtatem
quordã Romanoꝵ. Qui ẜgiũ diaconũ
Romane ectĩe papã face̾ uoluerãt ẜ non
pualuerut i. łic formosus cũ aliquando
pape timore eius fugiẽs ep̃atum portuen¬
sem reliꝙͥ. et quia reuocatus a papa redi¬
re noluit auachematizatꝰ est. et tauidem
ad satiffaciend̃ pape in gallia ueniens. usq
ad laicale habitũ degradatus est. Iurans
se nõ amplius Romã intraturũ nec ep̃ã¬
tum sue brbis repetiturũ. cõfirnãs eciã
ꝓpͥe manꝰ subscͥpto se in laicali ꝯmunione
ꝑsen̾aturum.. Post a marino succespore
tamen ꝓpt̾ sac̾ dotalis officii dignitatẽ. ⁊

Expanded text:
. 13. Odo rex Francorum moritur, optestatus primates, ut Karolum in regno reciperent. Karolus regno Francorum toto recepto, regnavit celebrata synodo contra laicos, qui auctoritatem episcopalem imminuere temptabant, plura super statu sanctae aecclesiae decreta sunt. 900. 10. 1. 14. Formosus Portuensis episcopus Romanae aecclesiae 114u s presidet contra voluntatem quorundam Romanarum, qui Sergium diaconum Romanpraevaluerant. Hic Formosus cum aliquando sset, timore ejus fugiens, episcopatum Portuensem reliquit: et quia revocatus a papa redire noluit, anathematizatus est: et tandem ad satisfaciendum papae in Galliam veniens, usque ad laicalem habitum degradatus est, jurans se non amplius Romam intraturum, nec episcopatum suae urbis repetiturum; confirmans etiam propriae manus subscripto, se in laicali communione perseveraturum. Post a Marino successore tamen propter sacerdotalis officii dignitatem et
Abbreviated transcription (Latin):
rolus dux regnũ francoꝵ ex pr̃na ⁊r
auita successione sibi debitũ. contra hugo¬
nem nepotem suũ repetit. eũꝙ bello
purgens laudimũ urbem capit .. Hug
barolũ in laudimo obsid. s scdõ obsidn
mense/ obsessi prosilientes castra ole¬

Expanded text:
rolus dux regnum Francorum ex paterna et avita successione sibi debitum contra Hugonem nepotem suum repetit, eumque bello perurgens, Laudunum urbem capit. Hugo rex Karolum in Lauduno obsidet, sed secundo obsidionis mense obsessi prosilientes, castra obside
Abbreviated transcription (Latin):
nõ deerat. qm̃ uus homo int̾ior ex
hoc maxpĩe delectabatur ⁊ uirebat
Aiccidis igit᷑ ut quad̃ die lector in pͥnciͦ.
lectoĩs huiustemodi exordiũ dedit̾. ue uob̃
facilius est camelum ꝑ acus foramen¬

Expanded text:
non deerat, quoniam suus homo interior ex hac maxime delectabatur et vivebat. Accidit igitur ut quadam die lector in principio lectionis hujusmodi exordium dederit: Vae vobis facilius est camelum transire
Abbreviated transcription (Latin):
longissimi. Renibus erat amplissimus
uentre congruus. brachiis ⁊ cruribus
in longitudine habebat paliuũ ⁊ dimi
dium. barba unũ palinũ. nasus c̾citer
diuudiũ. frous erat uiiꝰ pedis. oculi
leonũ sciucillances ut carbonculus.
iratus aꝑtis ocłis aspexisset statun
territus erat Cingulum quo Giige¬
illud ꝙ ꝑpendebat. parũ panis cõme¬
debat. S quartã ꝑtem arietis, aut
gallinas duas aus auserem unũ. aut
spatulã porchinam. aut pauonem.
aut gruem. aut le porem integrui
edebat. modicũ uinũ limphatum so¬
brie bibebat. Tance forticudiuis erat
ꝙ militẽ armatum suꝑ eqũ sedentẽ
a uertice capitis uq ad bases simul
ꝯ equo uno ictu ꝓpͦ spata secabat
quatuor ferraturas equor simmul
largissimꝰ. in iudiciis c̾cissumus in
loqucione luculentus.

Expanded text:
longissimi. Renibus erat amplissimus, ventre congruus, brachiis et cruribus indium, barba unum, nasus circiter dimidium. Frons ejus erat unius pedis; oculi leonini scintillabant ut carbunculi. iratus apertis oculis aspexisset, statim perterritus erat. Cingulum, quo cingeillud quod dependebat. Parum panis comedebat; sed quartam partem arietis, aut gallinas duas, aut anserem unum, aut spatulam porcinam, aut pavonem, aut gruem, aut leporem integrum edebat. Modicum vinum et lympham sobrie bibebat. Tantae fortitudinis erat, quod militem armatum super equum sedentem, a vertice capitis usque ad bases simul cum equo uno ictu propria spata secabat: quatuor ferraturas equorum simul largissimus, in judiciis rectissimus, in locutione luculentus.
Abbreviated transcription (Latin):
litate karoli caluui regis sui apus ludde¬
cum frem eius expostulãt. ⁊ eum ad reg¬
nandum suꝑ se contra barolũ caliũt᷑
piter alienis excessit fimib.¬
seqñti: ludouicũs rex g̾manie plia
prelia contͣ selauos screnne gessiti. et
capto pͥncipe eoꝵ rascrix noĩe ꝓꝑter
uiolatam fide oculos eruere iussit.
Principib uõ karoli calui regis int̾
se discordantib britones destitutã auxiͦ.
t̾ram inuadentes usq pictanis oĩa uas¬
tando ueniũt. quos redemites Rex¬
karolus prosequtus britãniam intrãt
et pugna conserta franci uincuntur.
uõ rex britonũ dum instaret regnũ
francore depopulari. uisui est et
assist̾e sibi sc̃m maurilionẽ audegauẽs
urbis olum epm̃ a quo in capitẽ bacu¬
lo ꝑcussus. iram dei morte ꝑsensit..¬

Expanded text:
litatem Caroli regis sui apud Ludovicum fratrem suum expostulant, et eum ad regnandum super se contra Carolum invitant. piter alienis excessit finibt. Ludowicus rex Germaniae plurima prelia contra Sclavos strenue gessit; et capto principe eorum Rastrix nomine, propter violatam fidem oculos eruere jussit. Principibus Karoli regis inter se discordantibus, Briterram invadentes, usque Pictavis omnia vastando veniunt, quos redeuntes Carolus prosecutus Britanniam intrat, et pugna conserta Franci vincuntur, us rex Brittonum, dum instaret regnum Francorum depopulari, visum est ei assistere sibi S. Maurilionem Andegavensem olim episcopum, a quo in capite baculo percussus, iram Dei morte persensit.
Abbreviated transcription (Latin):
mare britãnicum hostia ligeris
ingressi brbem nãnetem ĩuadunt. epm
sabbato sc̃o pasche baptismũ celebrantẽ
trucidant clerum ⁊ ppłm ꝑiniũt Inde
audegauis deuide churonis occupant. ⁊
ut tempestas oĩa diruũt. templũ etiã
.xcixꝰ. presidet. hoc conspiratõe quorꝑdã
malignoꝵ deposito. auascascius pͣsula/¬
tum m̃adit .s auastastio a legatis Ini¬
ꝑatorꝭ locharii deiecto ⁊ in cart̾e truro.
bũdictus honorifice reloca Am¬
ciam nuus accriuerant in patͥam¬
suã reu̾si intestino intra se bello usq ad
int̾lietionẽ delentur. ut de regia eor ⁊
scuipe nullus insi uiuis puer ꝑuilus re
imꝑator ꝑtitõ int̾ filios suos regno ab¬
renũciat seculo. ⁊ in priuua monast̾io
h̃itu monachali suscepto. non młto
post obdormunt in dño. ludonicus filiꝰ
eus olu a sergio papa in regem uuct̾ꝰ
uero eius frater lo charingiam tenet.

Expanded text:
mare Brittannicum ostia Ligeris ingressi, urbem Namnetem invadunt, episcopum sabbatho sancto paschae baptismum celebrantem trucidant, clerum et populum perimunt. Inde Andegavis, deinde Turonis occupant, et ut tempestas omnia diruunt templum etiam siae presidet. Hoc conspiratione quorumdam malignorum deposito, Anastasius presulatum invadit. Sed Anastasio a legatis imperatoris Lotharii dejecto et in carcere truso, Benedictus honorifice relocaciam nimis attriverant, in patriam reversi, intestino inter se bello usque ad internecionem delentur: ut de regia eorum stirpe nullus, nisi puer unus, reimperator partito inter filios regno abrenuntiat saeculo, et in Prumia monasterio habitu monachi suscepto, non multo post dormivit in Domino. Ludowicus, filius ejus, olim a Sergio papa in regem unctus, us vero frater ejus Lotharingiam tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
guaifero. ⁊ hunaldo filiis endois
dimicando uictis acqͥtaninam sibi subiu-¬
frisiam aggressus ducẽ frisonũ ꝑenute¬
Item larolus anẽmonem gallie urbe a
sarracenis dolo.  ꝯsensu marũcii. piũcie
ducie captã obsidet. eaꝙ fortit̾ recepta
sarracenos usq ad int̾uetionẽ deleti¬
achima. obrerpo intͣ gallie brbe narbonã
a barolo sarrceni ex hisparia ꝯ alio
rege amorei occurrunt subsidio.
congressi Rarolo ambob regib ꝑemptꝭ¬
⁊ ⁊mitate recepta ab eo bltimo pene
quente residiu demersi sunt in profũdo¬
agathẽ alias ꝙ gochite regionis drbes
a farracenis inuasas capͭ. ⁊ solotenꝰ des
kałs ascito sibi ad auxiliũ lunit prando
longõs doꝵ rege eis occurit. eosq t̾rore
nõis sui in fugã uertit. Sit sarracenis
qui perre tota asiam. totã libiã. młtam
ꝙ ꝑtẽ enrope ĩaserant karolus der
aupilio sua industa frͣitoꝵ ꝙ fortitudine
dẽm spẽ inuadendi gallias abstulit

Expanded text:
ailfero et Huvaldo filiis Eudonis dimicando victis, Aquitaniam sibi subjuFrisiam aggressus, Poponem ducem Frisonum cu. Karolus Avennionem Galliae urbem a Saracenis dolo et consensu Mauruncii Provinciae ducis captam obsidet, eaque fortiter recepta, Saracenos usque ad internecionem deletAthima obsesso intra Galliae urbem Narbonam a Carolo, Saraceni ex Hispania cum alio rege Amor, ei occurrunt subsidio. Qui congressi Carolo, ambobus regibus peremptis, civitate recepta, ultimo pene fugientes residui dimersi sunt in profundoAgatnen, abasque Gothicae regionis urbes a Saracenis invasas demolitis, Karolus ascito sibi ad auxilium Liuthprando rege Langobardorum eis occurrit, eosque terrore nominis sui in fugam vertit. Sic Saracenis, qui totam paene Asiam, totam Libiam multamque partem Europae invaserant, Karolus Dei auxilio, sua industria Francorumque fortitudine omnem spem invadendi Gallias abstulit
Abbreviated transcription (Latin):
Scc .xxuii. Constantinopolitami contra
leonẽ imꝑatore pro depoͦne ymagiͫ.
dei tumultuantur. et Aliqui pro hac
papa qr leonẽ imꝑatorẽ incorrigibi¬
lem uidit. Romiã ⁊ ytaliã ⁊ hesperiã¬
totã ab eius Iure descire facit. et uectiga¬
lia int̾ dicit..
oĩa sarracenos ꝯtͣ eũ inuitat ad hispania.
sarracem uõ ꝯ dĩb familiis suis quasi
in galliis ħritaturi. garĩmam transent
oĩa deuastant. eccͣsꝙ dei cremant.
quib karolus dei auxilio fretus bello
castra sarracenoꝵ disiupuit . ⁊ reliqͥas
gregorus Romane eccĩe . lxxpbͣ presid
qui ⁊ ip̃e leonẽ imꝑatorẽ erioris re¬
darguit. et ppłm romanũ ⁊ ueccigalia
hesperie ab eo auertit ã In anglia beda
pb̃r ⁊ monachus stĩtate ⁊ scia clarus
obit. barolus lugdimo aliisꝙ ciuitatib
captis. burgundiã sibi subingat. et¬

Expanded text:
 27. Constantinopolitani contra Leonem imperatorem pro depositione imaginum Dei tumultuantur; aliqui etiam pro hoc papa, quia Leonem imperatorem incorrigibilem vidit, Romam et Italiam et Hesperiatotam ab ejus jure descire facit, et vectigalia interdicit. omnia, Saracenos contra eum invitat ab Hispania.Saraceni cum omnibus familiis suis quasi in Galliis habitaturi, Garunnam transeunt, omnia devastant, aecclesiasque Dei cremant. Quibus Karolus Dei auxilio fretus bello castra Saracenorum irrumpit, et reliquiasGregorius 85u s Romanae aecclesiae presidet; qui et ipse Leonem imperatorem erroris redarguit, et populum Romanum et vectigalia Hesperiae ab eo avertit. In Anglia Beda presbiter et monachus sanctitate et scientia clarus obit. Karolus Lugduno aliisque civitatibus captis, Burgundiam sibi subjugat.
Abbreviated transcription (Latin):
.xxiͦ. mortuo lothario rege. karolus chil¬
ꝑicum ab eudone ꝑ legatos recipit. eũq
sibi regem facit. S barolus Raginfredũ¬
ꝑsequens audeganis obsidet. eamq capr¬
tam. uicto Raginfiedo ad hĩtandimii ꝯcedͭ
et tocius regiu pͥncipatũ recipit
et rigobertus remenẜ ept̃ a barolo sũo
in baptisiate filiolo ab epãtu deponit᷑.
pro eo ꝙ illi contͣ Raginsredũ eiuiti uibẽ
reniẽs pre timore Ragnifredi aꝑire no-¬

Expanded text:
4. Mortuo Lothario rege, Karolus Chilpericum ab Eudone per legatos recipit, eumque sibi regem facit. . persequens Andegavum obsidet, eamque captam victo Raginfredo ad habitandum concedit, et totius regni principatum recipitt. Rigobertus Remensis episcopus a Carolo suo in baptismate filio, ab episcopatu deponitur, pro eo quod illi contra Raginfredum eunti, urbem Remensem prae timore Raginfredi aperire no
Abbreviated transcription (Latin):
karlonianus frat̾ pippini regis Rome
a zacharia papa in monachũ acconsꝰ
pͥmo in serapti monte in cenobio quod
ip̃e fundauit. Seinde apuid castrum
cassinũ landabili uita enctuit smo¬

Expanded text:
Karlomannus, frater Pipini regis, Romae a Zacharia papa in monachum attonsus, primo in Serapti monte in coenobio quod ipse fundavit, deinde apud castrum Cassinum, laudabili vita aenituit
Abbreviated transcription (Latin):
lonem. lantfridum. ⁊⁊ sindiger uictos
capit ⁊ cassilonem quidem baioarie
ducẽ faciti. griffoni uero in neustria
.xii. comitatus concedit. ꝙ illi non
sufficit. S ad gaiferum in aquitã¬

Expanded text:
lonem, Lantfridum et Suidiger bello victos capit; et Tassilonem quidem Bajoariae ducem facit; Griphoni vero in Neustria 12 comitatus concedit. Quod illi non sufficit, sed ad Waifarium in Aquitan
Abbreviated transcription (Latin):
T inqͥ filius godefridus diuii ei ducatus
mosellauoꝵ deuegatur. alt̾o ducatu
Repudiato contra nuiꝑatorẽ rebellati ta¬
tu quordam dei fideliũ ad recupandam
imꝑatoꝭ graciã adductiꝰ ab niꝑatone
rapitin ⁊ tuistodie mancipatur. Sed filiũ
suum obsidem daue relaxatur quo defũto
in obsidatu ad rebellandũ grassatur¬
gimo eodẽ bñdictus simoniace papa¬
tu Romano m̃aso cuni eẽt Rudis luns
alter ad bices eccliastici officii exeq̃udas
secũ papam conpetrari fetit ꝙ cum mlte
non place̾t. tereius suꝑducitur qui
lus uices duor suppleret. Autrt¬

Expanded text:
, cujus filius Godefridus, dum ei ducatus Mosellanorum denegatur, altero ducatu repudiato, contra imperatorem rebellat. 1tu quorundam Dei fidelium ad recuperandam imperatoris gratiam adductus, ab imperatore capitur et custodiae mancipatur ; sed filium suum obsidem dans, relaxatur. Quo defuncto in obsidatu, ad rebellandum grassatur. Benedictus Simoniace papatu Romano invaso, cum esset rudis litterarum, alterum ad vices aecclesiastici officii exequendas secum papam consecrari fecit. Quod cum multis non placeret, tertius superducitur, qui solus vices duoru
Abbreviated transcription (Latin):
tor in ꝑua ectͣ. secus bibe ad in issu coro¬
naretur tam grania fuerũt tomit ia
fulgura. ut aliqui mente epcederen
aliqui exalarent. Bruno bo ep̃t qui
trib dixint ⁊ int̾ missaꝵ solempiua ui¬
disse sc̃m ambresiũ imꝑatori indignande
ꝯuiiantẽ. Imꝑator ab ytalia recessit.
badit ad debellandũ odelricũ boeniaꝵ du¬
cẽ. S boemanis uiriłr resistentib inef¬

Expanded text:
tor in parva aecclesia secus urbem ad missam coronaretur, tam gravia fuerunt tonitrua et fulgura, ut aliqui mente excederent, aliqui exalarent. Bruno vero episcoptribus dixerunt, se inter missarum sollemnia vidisse sanctum Ambrosium, imperatori indignando comminantem. Imperator Italia decessit. cus imperator vadit ad debellandum Odelricum Boemanorum ducem; sed Boemanis viriliter resistentibus, inef
Abbreviated transcription (Latin):
duos s⁊ dñob contra unũ ͦ I. pa
serat conciseos Romã badit et eis Cano¬
inca ⁊ nirali censura depositis. Suidige
iꝙ papã electuros  nno¬
astinctu godefridi lotharingie corues

Expanded text:
os et duobus contra unum de papatu ntra eos Romam vadit; et eis canonica et imperiali censura depositis, Suidiger papam electuros. Instinctu Godefridi comes
Abbreviated transcription (Latin):
cius fũcie ꝯg̃gata aruilphus ne¬
spos bãroli ducis. quẽ ip̃e Rarolus ep̃m̃ Remis
uistitu̾aat onm iudicio exordinatꝰ dãpuat᷑.
⁊ aldegarius pb̃r qui brbẽ ꝑdiditi⁊ por¬
tas karolo apperuit insolubiliter excoĩca¬
substituit᷑ epc̃. S quibusdã causã benti¬
sanitib nõ potiusse degradari. arilxhu
absꝙ sciencia ⁊ auctoritate Romani ponti¬
ficie gerbertus depesitus ad Occone nuꝑ¬

Expanded text:
tius Franciae congregata, Arnulfus, nepos Karoli ducis, quem ipse Karolus episcopum Remis substituerat, omnium judicio exordinatus dampnatur, et Adelgarius presbyter, qui urbem prodidit et portas Karolo aperuit, insolubiliter excommunicasubstituitur episcopus; sed quibusdam causam ventilantibus, non potuisse degradari Arnulfum absque scientia et auctoritate papae Romani, Gerbertus depositus ad Ottonem imp
Abbreviated transcription (Latin):
mine Redderet. Tunc arnulphus comes
timore ⁊ potencia hugonis ꝯst̾itus duas
dt̃o liugoꝯariuato ⁊ copieso exc̾citu ad mo¬
nastium qd̵ castrũ regis est fuͣcoꝵ uerit
Arnlphus autẽ audito aduẽtu eiꝰ ꝯ mag¬
no excͨtitu s inħis ⁊ hunil ei obiius
tata reddidit. Ille uͦ. unũ ꝙq in suo ꝓpo
loco Resignauit.n Nocte uero seq̃nti appa¬
rius sc̃o walricus hugoni in sompnis.
⁊ dix ei. Quiã studiose egisti que pͣcepta
tui usq in sempit̾nam gen̾acõem reg¬
nabitis i. In hac Rellacõe patent̾ osten¬
dit᷑ Regni crauslacionẽ stam̃ fuisse dñi
uoliuitate.

Expanded text:
invitus. Tunc Arnulphus comes timore et patientia Hugonis constrictus, duasdicto Hugo cum armato et copioso exercitu ad monasteriolum, quod castrum regis est Francorum, venit. Arnulphus autem comes audito adventu ejus cum magno exercitu sed intata reddidit. Ille vero unumquodque in suo loco resignavit. Nocte vero subsequenti apparuit sanctus Walericus Hugoni in sompnis et dixit ei: Quia studiose egisti que preceptatui usque in septimam generacionem regnabitis. In hac revelacione patenter ostenditur regni relacionem factam fuisse Domini voluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
cepis augelo dñi comutante ad eñdem
pb̃rm sus oĩ celeritate ꝑuenit et per
uastam solitudinẽ rͣcissimo craunte utͥq
ad uirũ dei incredibili festinacõe ꝑuene
gaudio ⁊⁊ p̾cepit ei ut curã ageret

Expanded text:
ed, angelo Domini comitante, ad eundem presbiterum sub omni celeritate pervenit, et per vastam solitudinem rectissimo tramite utrique ad virum Dei incredibili festinatione pervegaudio eique praecepit, ut curam gereret
Abbreviated transcription (Latin):
in te ꝯnussum corpus meũ flagellis cedas
capudꝙ meum more lat̾nũ decalues.
⁊ me unictũ pedib ⁊ manib ut dignus
sum in cuscodia tradas. forsitan eiũ diã
pietas si hec fet̾is ueniã inͥ p̾stabit. At

Expanded text:
in te commissum corpus meum flagellis cedas caputque meum more latronum decalves et me vinctum pedibus ac manibus, ut dignus sum, in custodiam trudas. Forsitan enim divina pietas, si hoc feceris, veniam mihi praestabit'. T
Abbreviated transcription (Latin):
est nuitatõ dextre excelsi. uemienti filio
pater assurgᵗ. Cuniq deosculatũ sibi
consedere fecit maduerunt oculi regi
pro.q. rediuino. et reduce filio. Hesitq
diu incomplexati osculo delectabatur
falio imꝑator in utroꝙ p̾cipue tamen
in hugone sedentibus eis iuxͣ patre ad
meusam. allate suns epistole. alia de
rothomiagenẜ. alia de methenẜ eccłie
infertuno. uua queq ꝯquerẽs ⁊ pastorem
illiꝰ ppłi migͣte intimans. dicebãt eciã
cordi supplicacõe p̾catur. ut duos lib̃os
tuos poutifices sibi mereant᷑ ... Nain et
erat Canonice in qͥuut eos elegimꝰ. tnĩ¬
niͦ non desit nobis magui cesars asfensus
lrĩs recitatis augustus int̾u siluit. do¬
nec suꝑ hoc accitis młtis ep̃is ⁊ optima¬
tib suis consuluit aquisgrami cõsiliũ
suꝑ hoc sp̃aliter barolus celebrauit. In
quo suꝑ eccliis desolatis ꝯsiliũ quesunt.¬

Expanded text:
est mutatio dexterae Excelsi. » Venienti filio est mutatio dexterae Excelsi. » Venienti filio pater assurgit, eumque deosculatum sibi consedere fecit: maduerunt oculi regi pro quasi redivivo et reduce filio, haesitque diu in complexati osculo. Delectabatur filio imperator in utroque, praecipue tamen in Hugone. X. Sedentibus eis juxta patrem ad mensam, allatae sunt epistolae; alia de Rothomagensis, alia de Metensis Ecclesiae infortunio, unaquaeque conquerens, et pastorem illius populi migrasse intimans. Dicebant etiam  « Rex, concordi supplicatione precantur, ut duos liberos suos pontifices sibi mereantur nam et erat. Canonice, inquiunt, eos elegimus, tantummodo non desit nobis magni Caesaris assensus. » Litteris recitatis, Augustus interim siluit, donec super hoc accitis multis episcopis et optimatibus suis, consuluit. Aquisgrani concilium propterea specialiter Carolus celebravit, in quo super Ecclesiis desolatis consilium quaesivit.
Abbreviated transcription (Latin):
o in tempore barolus iꝑator tre¬
ueris in palacio suo residebat. afi¬
fuit quispiã qui regi de filii sui aduẽtu
nũciauit. eiq ut ꝙͣtociꝰ ad se maturar
mandauit. afficiebatur et eñ magno
uidendi eum desiderio. misit quoq illi
obiuam magnia domꝰ sue gentẽ adiuncci
sunt ei ⁊ plures de illiꝰ nͣtiõne nurã¬
ces. alii dolebant ⁊ flebant alii quibus¬
erat mens sanior gandebant. Efrat
in regis curia hugrĩs frater granus
drogo noĩe laudabili et ip̃e uenustatus
quersacõe. lic fratri festinꝰ obuiauit
eumq deosculatus/ uliusq frat̾nis ꝯ¬
plexatus uberrime plorauit. ploraint
inꝙͣ tamꝙͣ Iam uideret mortuũ quẽ
uidebat clericatũ. non qr cłicatui de¬
rogaret. Cuni ad idem opus auhelarz.
s frat̾nus affectus lacͥmas extorq̃bat
singultus ꝙ nimios depererat. plora¬
bat᷑ igitur et plorando tabescebat. Ad
quos hugo. ⁊ ad frẽm p̾cipue gandendũ
est inꝙͥ de me tibi frater ⁊ uob̃. qñ talis

Expanded text:
o in tempore Carolus Treviris in palatio suo residebat. Adfuit quispiam qui regi de filii sui adventu nuntiavit, eique ut quantocius ad se maturaret, mandans. Afficiebatur etenim magno videndi eum desiderio. Misit quoque illi obviam magnam domus suae partem: adjuncti ei et plures, de illius mutatione mirantes. Alii dolebant et flebant; alii quibus mens sanior erat, gaudebant. Erat in regis curia Hugonis frater germanus, Drogo nomine, laudabili et ipse venustatus conversatione. Hic fratri festinus obviavit, eumque deosculatus ulnisque fraternis complexatus, uberrime ploravit: ploravit, inquam, tanquam jam videret mortuum, quem videbat clericatum; non quia clericatui derogaret, cum ad idem opus anhelaret: sed fraternus affectus lacrymas extorquebat, singultusque nimios repererat  sic . Plorabat igitur et plorando tabescebat. Ad quos Hugo, et ad fratrem praecipue: « Gaudendum est, inquam, de me, tibi, frater, et vobis, quoniam talis
Abbreviated transcription (Latin):
tati ectͣiastice oio iitenti Regesidi
⁊ prablendi discipliuã diligent̾ corteoit
ꝑpendeus eiũ iteꝵ gallos a Romanũ incã¬
caudo discrepare metenses uõsola nature
leuitate paululũ ꝙͥ disponare ꝑ cãtoresrur¬
sum sibi ab adriano papa a Roma direcios
dissonanciã cãtus corepit. Circa pauꝑes
etiã sollicitus nõ solũ in regno suo. ueis
eciã tnͣsiaria in egipto ĩ siria. in affrica
⁊ precipue in Ihosolunis libtate elemosina¬
rum xp̃ianis pauꝑib polaciabat᷑ trans¬
mariore regũ amicieias ob hoc mapĩe
expetens. ut xpĩanis sub eis degẽtibus
eẽt releuacio. Alcumus de britãma
orĩdus ng̃r ⁊ deliciosus regis karoli
magist̾io ip̃e rex om̃s lib̃ales artes dedicͭ
Hic mlta scripsit. Int̾ que emmnent libri
de sta tͥnitate scripti ad ip̃m regẽ lnic eciã
iussu ip̃ius regio diuinã historiã correx.¬

Expanded text:
tati aecclesiasticae omnino intentus, legendi et psallendi disciplinam diligenter correxit . Perpendens enim, iterum Gallos a Romanis in cantando discrepare, Mettenses vero sola naturae levitate paululum quid dissonare, per cantores rursum sibi ab Adriano papa a Roma directos dissonantiam cantus correxit. Circa pauperes etiam sollicitus, non solum in regno suo, verum etiam trans maria in Aegypto, in Syria, in Africaprecipue in Hierosolimis, liberalitate elemosinarum christianis pauperibus solatiabatur; transmarinorum regum amicitias ob hoc maxime expetens, ut christianis sub eis degentibus esset revelatio. Alchuinus de Britannia oriundus, magister deliciosus regis Karoli,magisterio ipse rex omnes liberales artes didicit. Hic multa scripsit, inter quae eminent libri de sancta Trinitate scripti ad ipsum regem. Hic etiam jussu ipsius regis divinam historiam correx
Abbreviated transcription (Latin):
li cont̾riti reddũt se xp̃i ⁊ regꝭ fidelita¬
rex xp̃ianam religionẽ sancte ac pie
colens ecclias dei or̃odis honorabat et
ornabat sacris uasis ac uestib edicens
ut ne Ianitorib quidẽ licet ꝯuuni ha-¬
bitu in ecͣcia ministrare. Unde ⁊ usum¬

Expanded text:
li conterriti, reddunt se Christi et regis fidelitarex christianam religionem sancte ac pie colens, aecclesias Dei omnimodis honorabat, et ornabat sacris vasis ac vestibus, edicens, ut ne janitoribus quidem liceret communi habitu in aecclesia ministrare. Extru
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. dec. xciiiiͦ. karolus Rex nõ solũ prĩa
liugna. s eciã peregrinis lingnis eruditꝰ
barbara. ⁊ antiquissima carmina q ue
teꝵ regũ bella accus cauebantur scͥpsiti
⁊ memorie cõmendauit ⁊̃ Inchoauit
etiã grmaticã patrii ẜuoĩs. mẽstib

Expanded text:
is privat. Karolus rex, non solum patria lingua, sed etiam peregrinis linguis eruditus, barbara et antiquissima carmina, quibus veterum regum bella et actus canebantur, scripsit et memoriae mandavit. Inchoavit etiam grammaticam p