comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessorem. sibi institu̾e liceat
ex ũbis ⁊ acharie. p̃p. conitit᷑.
Quib naguntino archie¬
p̃o ꝑmisit: ad uitorẽ sibi
statuere. qui ei defuncto in
plenitudinem potestatis
oꝑmatus euen̾it. ut de sin
electõne successoris si possit
successores sibi institũe pos¬
sunt. Item exemplo beati
petͥ. ulud id̾ ꝓbatur quibe
atũ alem̃tem sibi successorẽ
bit ep̃is germanie ⁊ gallie.¬

Expanded text:
nstituere liceat, ex verbis Zachariae Papae conjicitur, quibus Maguntino archiepiscopo permisit adjutorem sibi statuere, qui ei defuncto in plenitudinem potestatis opinatus evenerit, ut de sui electione successoris non possit successores sibi instituere possunt. § 2. Item exemplo B. Petri illud idem probatur, qui B. Clementem sibi successorem ibit Episcopis Germaniae et Galli
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm munus ab obsetruo p̃sti¬
t̾it ante tempus sentñtie:
acłicis suis d̾elinquitur. Si¬
ne litt̾is apłitei ad eccłam su¬
patrocinia. in electionẽ debe¬
aut conualestere. ¶ Tertir
an sit hñdus simoniatꝰ. ti
p̃ eleccionẽ huiꝰ temodi iura¬
m̃tũ canonitis pr̃at. Quar¬
toĩ an liceat cłitis. ante sen¬
trcie tp̃s : ab ep̃o suo disced̾e.

Expanded text:
m munus ab obsequio praestiterit; ante tempus sententiae a clericis suis derelinquitur; sine literis apostolicis ad ecclesirocinia in electione debeant convalescere? Tertio, an sit habendus simoniacus qui post electionem hujusmodi juramentum canonicis praestat? Quarto, an liceat clericis ante sent
Abbreviated transcription (Latin):
unũ rixati fũĩt ⁊ ab hus mln̾a¬
tus mortuus fu̾it quit̃z eoꝵ pla¬
gam ei imposuit ẜ statuta cano¬
nũut homicida indicetur. Reli
consilio nec auxilio cooꝑatores
fu̾unt. s tm̃ affuerunt exͣ nox¬
am sunt.

Expanded text:
nem rixati fuerint, et ab his vulneratus mortuus fuerit, quicunque eorum plagam ei imposuit, secundum statuta canonum, ut homicida judicetur; reliqconcilio nec auxilio cooperatores fuerunt, sed tantum affuerunt, extra noxam sint.
Abbreviated transcription (Latin):
ea in ep̃atu epła atquisiuit. Cui
dum frẽs successorem q̃rerent: ep̃c
loci semet eleccõi uolebat in¬
possit pet̾e q̃ ab ep̃o acquisita sc̃
an ep̃alis ecc̃a possit sibi nendi¬

Expanded text:
ea in episcopatu plura acquisivit: cui dum fratres successorem quaererent, episcopus loci semet electioni volebat inpossit petere quae ab episcopo quaesita sunt? an episcopalis ecclesia possit sibi vendi
Abbreviated transcription (Latin):
ld̾ no cõmuni detreto ẜ canonũl
ĩstituta oiffinimꝰ ⁊ p̃̾indicamus
nt siquis tum uxore adult̾ius in¬
nente eo fornitatus fu̾it. moriente
marito sẏnodali indatio ad itus ei
cdlaudatur illicitus uł ult̾ms ei tõ¬
ingatur mrĩo qͣm pͥus poluit.¬

Expanded text:
o communi decreto secundum canonum instituta definimus et judicamus, ut si quis cum uxore alterius, vivente eo, fornicatus fuerit, moriente marito, synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulterius ei conjungatur matrimonio quam prius polluit
Abbreviated transcription (Latin):
cums ecc̃e ł nect̃itatis ucut ꝑegri¬
nis. ẜ pietatis inturtu syreugio sis
d̾mib conferunt᷑ ñ ꝑpetuo s tem¬
ꝑaliter abeis quib conferuntur
sunt possidenda ꝙͣ qͣm ild̾ sꝗma¬
chi ad necessitatis intuitũ: ñ ad
petatis ꝓspettum possit referri ui¬
delicet ut ea cĩ ꝑ egrinis uł captiun
largiri necessitas suasit nt ea q̃ re¬
ligiosis domib obequitem religi¬
ose conũsationis concessa sunt ꝓhi¬
beantur ꝓpetuo possidi. uł potius
ut situt necessitatem patientes
cessante necessitate uñficus remun¬
ciare cogantur q̃ eis miserationis
indulsit intuitus. Sic religiose ui¬
uentes cum a religione cessaũmt
pͥmlegiis exuuntur q̃ religio sa
ꝯñs atio meruit. pͥmlegia gͦ q̃ reli¬
giosis domib contedent᷑ uł in eo
casu accipienda sunt. in quo ita

Expanded text:
 necessitatis, sicut peregrinis, vel pietatis intuitu, sicut religiosis domibus conferuntur, non perpetuo, sed temporaliter ab eis, quibus conferuntur, sunt possidenda. Quanquam illud Symmachi ad necessitatis intuitum, non ad pietatis prospectum possit referri, videlicet, ut ea, quae peregrinis vel captivis largiri necessitas suasit, non ea, quae religiosis domibus ob quietem religiosae conversationis concessa sunt, prohibeantur perpetuo possideri. Vel potius ut sicut necessitatem patientes cessante necessitate beneficiis renunciare coguntur, quae eis miserationis indulsit intuitus, sic religiose viventes, quum a religione cessaverint, privilegiis exuantur, quae religiosa conversatio meruit. Privilegia ergo, quae religiosis domibus conferuntur, vel in eo casu accipienda sunt, in quo ita
Abbreviated transcription (Latin):
genus ominationis sumpsit ex¬
ordum. ¶ Qͣrto: quot sint gña
diuinatõnis. ¶ Quito: an sorti¬
legi uł diuini siuit extoĩcandi. s
cessare nolu̾it. ¶ Sexto: an ex¬
coĩtatus ab ep̃o possit reꝯtiliari a
p̃sbro illo intonsulto. ¶ Seprimoꝰ
simorientib ẽ. incidenda ꝑña tb̃¬

Expanded text:
genus divinationis sumsit exordium? Quarto, quot sint genera divinationis? Quinto, an sortilegi vel divini sint excommunicandi, si cessare noluerint? Sexto, an excommunicatus ab episcopo possit reconciliari a presbytero, illo inconsulto? Septimo, si morientibus est indicenda poenit
Abbreviated transcription (Latin):
bñ ficia reddenda sunt: q̃ pͥns li¬
b a noluntate refutauit. Ter¬
cioesi contigissz eum se ⁊sua mo¬
nast̾io tͣdidisse: an licencia ab¬
batis liceat ei adpͥora redire.¬

Expanded text:
 ei reddenda sint, quae prius libera voluntate refutavit? Tertio, si contigisset eum se et sua monasterio tradidisse, an licentia abbatis liceret ei ad propria redire
Abbreviated transcription (Latin):
constitutꝰ. ep̃m accu¬
ꝓhibitus ab accusatõe
ad olestentem accusa¬
torem. ⁊ se testẽ faiit.
adolescens ꝑsonam ac¬
cusatiõis ⁊ testis ge¬
rere cupit die statuta
ad iuditiũ electoꝵ ni

Expanded text:
constitutus episcopum accudducit; prohibitus ab accusatione adolescentem accusatorem et se testem facit; adolescens personam accusatoris et testis gerere cupit; die statuta ad judicium electorum
Abbreviated transcription (Latin):
annũ: in tͥminali cã¬
qͥs testari possit. ¶er¬
cio utr̃ ab accusatiõe
ꝓhibitus ꝑsonam tes¬
tificantis possit assu¬
me. Quarto: an
idẽ possit eẽ accusator ⁊ tes¬
tis.¶ Quintot an die con¬
stituta non octurrens a ꝯmu¬
mone sit remouendꝰ. ¶Sex¬

Expanded text:
annum in criminali causa testari quis possit? Tertio, an ab accusatione prohibitus personam testificantis possit assumere? Quarto, an idem possit esse accusator et testis? Quinto, an die constituta non occurrens a communione sit removendus? Sex
Abbreviated transcription (Latin):
lum passa est. non togitur ad ħere
ei cuius frande decepta est. suĩo lib̾¬
am acteꝑit. ⁊ ille ut tãm pr̃et discidii¬
se alitiuus sermim fec̾it nec uxorem
dimitt̾e. nec illa obiuncłm coniu¬
gii inseruitutem redigi pot̾it. Uñ¬

Expanded text:
lum passa est, non cogitur adhaerere ei, cujus fraude decepta est; si vero liberum acceperit, et ille, ut causam prse alicujus servum fecerit, nec ille uxorem dimittere, nec illa ob vinculum conjugii in servitutem redigi poterit, un
Abbreviated transcription (Latin):
pp łoꝵ frequentia impeditus fi¬
lum filnum suum debaptismate
sus teprt dum credent se alienum
sustiꝑe.uxor u̾o eius dum callide
uellet sustiꝑe ꝓp̾um sustipit ali¬
enum quem uir adoptanit sibi in
filium ⁊ exuxore sua filia sibi nasti᷑
qͣm fuo suo adoptiuo. sp̃u ali uxoris
trienmum uxor eius moritur ⁊ ꝯ¬

Expanded text:
 frequentia impeditus filium suum de baptismate suscepit, dum crederet se alienum suscipere; uxor autem ejus, dum callide vellet suscipere proprium, suscepit alienum, quem vir adoptavit sibi in filium, et ex uxore sibi filia nascitur, quam filio suo adoptivo, spirituali uxoris, triennium uxor moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
niła ꝯditõne rumpñda sunt. q̃ sine
ulla conditõne nouerũt.Et.xxxiii.¬
udam ualefitis impeditus uxori sue
debitum redd̾e non potuit alius int̾¬
un cdantło eam corumpit a uiro suo
seꝑata coruptori suo publite nubit.
redd̾r huic facultas tognostendi eam
repetit uxorem suam qͣ recepta. ut

Expanded text:
ditione rumpenda sunt, quae sine ulla conditione voverunt. CAUSA XXXIII.Quidam vir maleficiis impeditus uxori suae debitum reddere non poterat. Alius interim clanculo eam corrupit; a viro suo separata corruptori suo publice nubit; redditur huic facultas cognoscendi eam: repetit uxorem suam; qua recepta, ut
Abbreviated transcription (Latin):
itu sit corrupta: t̃q ita sit abducta
.i. a domo prĩs dusta ꝙ de eiuł nup¬
cus nichil añ actum fu̾it raptam
applłandam negariñ potest. S nõ
ois illicitus coitinꝰ nec ciuslib illiti¬
ta defioratio raptus appłłatur. ali
ud est fornicatõ aliud stuprũ. ali¬
ud adult̾ium. aliud incestus. aliud

Expanded text:
itu sit corrupta et ita sit abducta, id est a domo patris ducta, quod de eius nuptiis nihil ante actum fuerit, raptam appellandam negari non potest. Sed non omnis illicitus coitus, non cuiuslibet illicita defloratio, raptus appellatur. Aliud enim est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
i sat̾dos sine crimẽ eligi p̃¬
cipitur. millatenus acrim¬
nosis accusari. aut calump¬
mari ꝑmittit᷑. net ab aliig
ꝙͣ ab his qui sine crimĩe st̃

Expanded text:
i sacerdos sine crimine eligi precipitur, nullatenus a criminosis accusari vel calumniari permittitur, nec ab aliis quam ab his qui sine crimine sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nam ip̃a molenciam ꝑtulisse cõ¬
stit̾it. statim lib̾etur de potestate
raptoris. ⁊ raptor mortił x penar̃
ĩpimitate cõcessa: aut ad seruiẽd̾
ꝯsenserit potestati pris extusata
serit. aliqñ utriq uiolentiam ꝑ¬
ferunt. ⁊ p̃mittitur. Si raptor c̃
olenciam ꝑtillisse cõstifit. puellã

Expanded text:
tulisse constiterit, statim liberetur de potestate raptoris, et raptor, mortis vel poenarum impunitate concessa, aut ad serviendum consenserit, potestati patris excusata serit. Aliquando utrique violentiam perferunt, quum praemittitur: si raptor cum olentiam pertulisse constiterit. Puellae
Abbreviated transcription (Latin):
uod aut̃ hii qui sã a fato frẽ
⁊̃ ꝯministͦ nr̃o ignatio depo¬
siti uł ex ꝯmunitati. anathe¬
mathi z ati fuerant nullam
adu̾sus eũ intorqũe damp¬
nationẽ potuert. ex plato
scd̾e unũsał synodi. cap̃. de

Expanded text:
uod autem hi qui a jam fato fratre et comministro nostro Ignatio depositi, excommunicati, vel anathematizati fuerant, nullam adversus eum intorquere damnationem potuerint, ex prolato secundae universalis synodi cap
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filia fornicatus fint ignorante mte
de filia ⁊ filia de m̃r̃e. ille nũqͣm accipi¬
at uxorem. Ile u̾o si uoliint accipiãt
mantos. Si a ħ sciu̾int ip̃e femine abs
maritis ꝑpetuo maneant. It̃ ex eodem
Adam fornicatus eit ẽ quadam milie¬
tuiit melius ẽẽ ut talit̾ laꝑsis cũ digna

Expanded text:
et filia fornicatus fuerit, ignorante matre de filia et filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: Quidam fornicatus est cum quadam mtuerunt melius esse ut taliter lapsis cum digna
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑ bellicam cladem⁊ ꝑ grauissios
hostilitatis in cursus. Ita cuedam dica¬
tis ẽẽ diu̾sa cõiigia ut abductis ĩ caꝑ¬
tiuitatẽ uiris femine eoꝵ remanse¬
runt destitute que mros ꝓpͥos intep

Expanded text:
um per bellicam cladem, et per gravissimos hostilitatis incursus, ita quaedam dicatis esse divisa conjugia, ut abductis in captivitatem viris feminae eorum remanserint destitutae, quae viros
Abbreviated transcription (Latin):
ria auum aut aliqua ꝓ domo
facienda. aut pp̃ ꝯiugia copulã¬
da. aut in collectõnib ħbarum
carmina dñt. aut pitatiolas
ꝓ quains infirmitate scͥptas sr̃
homines aut animalia ponũt
p̃t̾ sẏmbolum ⁊ orõnem dñicã

Expanded text:
ria avium aut aliqua pro domo facienda aut propter coniugia copulanda aut in collectionibus herbarum carmina dicunt aut pyctaciola pro quavis infirmitate scripta super homines aut animalia ponunt preter symbolum et orationem domi
Abbreviated transcription (Latin):
egypciati. ant kłas ianuarui ĩ
quib cantaene quedam ⁊ con¬
metfaciones. ⁊ ad inuicem donsi
donantur quasi in pͥncipio an¬
in bom fati augurio. aut aliqͦ
menses aut tẽꝑa. aut dies ⁊ an¬
sum qi qui ⁊ has ⁊ quastumq
diumaciones. aut fata. aut au¬
guria obseruat. aut atcendit i
aut ꝯ sentit obseruantib mii¬
tilit̾ ⁊ sine cã magis ad suam dã¬
pnationem qͣm ad suam falu¬
tem tendit siue ꝑ quosdam mi¬

Expanded text:
in quibus cantilenae quaedam, et comessationes, et ad invicem dona donantur, quasi in principio anni boni fati augurio, aut aliquos menses, aut tempora, aut dies, et ansum quia qui has, et quascunque divinationes, aut fata, aut auguria observat, aut attendit, aut consentit observantibus inutiliter et sine causa, magis ad sui damnationem quam ad salutem tendit; sive qui per quosdam nu
Abbreviated transcription (Latin):
a reodenda demonstnt᷑. Aliud
est .n. ĩ ꝑ fessione sue uite ꝑsist̾e
aliud a ꝓposito sui cordis diste¬
d̾e. Si sanctus aurelius degen¬
ti in laitali habitu oblatare¬
didit qr post oblatõem filiosa¬
ceꝑit. non io̾ in apostasiam eũ¬
tid sua reddenda sunt. quib
utilius neccia subtraħentur
ut coacłi redirent ad ordinem
a quo recesserant. s sicite mi¬
mitis ⁊ ꝑ secutorib iubemur
nectͣia sub mĩstrare. sicut ab
apło monem tempꝰ redimĩe
ut expedicius ordim uacemmns
sic ne etc̃a scandalum paciat᷑
ne discedens int̾ioria p̾dpiẽtur
ne ĩꝑitiem monachoꝵ aut
icendium monaffu occõne
suoꝵ exardescat: landabilius

Expanded text:
ntur. Aliud est enim in professione suae vitae persistere, aliud a proposito sui ordinis discedere. Si S. Aurelius degenti in laicali habitu oblata reddidit, quia post oblationem filios accepit, non ideo in apostasiam euntibus sua reddenda sunt, quibus utilius necessaria subtraherentur, ut coacti redirent ad ordinem, a quo recesserant. Sed sicut inimicis et persecutoribus jubemur necessaria subministrare, sicut ab Apostolo monemur tempus redimere, ut expeditius orationi vacemus: sic, ne ecclesia scandalum patiatur, ne discedenerniciem monachorum aut incendium monasterii occasione suorum exardescat, laudabilius
Abbreviated transcription (Latin):
benefitio etatis. hoc igno¬
rante. Creuit puer. ⁊ ꝑ in¬
trem̃ta temꝑum. ⁊ officio¬
rum. adiurilem etatem.
⁊ sac̾dotii gradum ꝑuenit.
Ex inde suffragantib m̾ntio
ĩ ep̃m eligitur.Int̾ueni¬
ente obseqmo. ⁊ pat̾ins
p̃tib. data quoq pecuma
cuidã excontiliarus archi¬
ep̃i : consecratur iste mnan¬
tistitem necius pat̾m ob¬
seciui ⁊ oblate peccume. ꝓ¬
cedente no tempore. ñ mui¬
los ꝑ pactunam ordinaũ
quibrdam u̾o gratis bñ

Expanded text:
norante. Crevit puer, et per incrementa temporum et officiorum ad virilem aetatem et sacerdotii gradum pervenit. Exinde suffragantibus meritis in episcopum eligitur, interveniente obsequio et paternis precibus; data quoque pecunia cuidam ex consiliariis archiepiscopi, consecratur iste in antistitem, nescius paterni obsequii et oblatae pecuniae. Procedente vero tempore nonnullos per pecuniam ordinavit, quibusda
Abbreviated transcription (Latin):
romana eccłia qnͣdam baptism alẽ
ett̃am suis munuunt p̾uilegiis deci¬
mationem suediocesis ex integro
sibi attribuens. It̾ ꝙ dam monast̾i¬
um similit̾ nunint pͥmlegiis ꝓpͥis
det̾nens ut ex ꝓpͥis pͥoiis nulli dec̾ias
ꝑ solu̾ent. accidit itaq ut infͣ diocesĩ¬

Expanded text:
Romana ecclesia quandam baptismalem ecclesiam suis munivit privilegiis, decimationes suae dioecesis ex integro sibi attribuens. Item quoddam monasterium similiter munivit privilegiis propriis, decernens, ut ex propriis proediis nulli decimas persolveret. Accidit itaque, ut intra dioecesi
Abbreviated transcription (Latin):
ci baptismar ecc̃e auctoritate pͥm¬
legu detimas sue dioces exnicegro
sibi ualeant uendicare. scd̃o an sbͥ¬
seqñti pͥulegio monachoꝵ oeroget᷑
antiqimorib pͥulegiis baptisma
integro cłiti uendicare non uale¬
detreta sanctoꝵ pr̃m qͣdri ꝑtito di¬

Expanded text:
auctoritate privilegii decimas suae dioecesis ex integro sibi valeant vendicare? Secundo, an subsequenti privilegio monachorum derogetur antiquioribus privilegiis baptismalintegro clerici vendicare non valedecreta sanctorum Patr
Abbreviated transcription (Latin):
quidam̃. ꝓprĩa relinquere
nolunt de suis ⁊ eccłe rebus
testamenta tonficiunt. de
reb eccłie. non nulla largi¬
unt᷑. M odo primum que¬
ritur. utrum tłitis uteat᷑¬
ꝓprium hr̃e. S cco: an res
ettłie que ab eis date sunt. pꝰ¬
ertio: si ante tenip
dinationis uith h¬

Expanded text:
i propria relinquere volunt; de suis et ecclesiae rebus testamentum conficiunt; de rebus ecclesiae nonnulla largiuntur. Modo primum quaeritur: Utrum liceatprium habere? Secundo, an res ecclesiae, quae ab eis datae sunt; poertio, si ante tempus ordinationis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
is agitauit: quẽ ad tiuilem ui¬
dicem ꝓdut̃e uoluit. keus: ñ
nͥ ante iudicem ecc̃astitum sta¬
re uolebat. actor u̾o potentia ci¬
ił iuditis illum apossessioneᷤ
sua deietit. Quo audito ep̃c: eñ
ab officio suspendit. Ille ꝯtẽpta
ep̃i sui sententia: officium su

Expanded text:
is agitavit, quem ad civilem judicem producere voluit reus non nisi ante judicem ecclesiasticum stare volebat; actor vero potentia civilis judicis illum a possessione sua dejecit. Quo audito episcopus eum ab officio suspendit; ille contemta episcopi sententia off
Abbreviated transcription (Latin):
TTertio quo spatio m̃sium.
utͥq sint concedente. Quar¬
to an infames ⁊ nõ legittime
ꝯumcti : ad actusationem sit̃
ad mitendi. Ouanto: an tes¬
tes de domo accusatoriũ sunt

Expanded text:
Tertio, quo spatio mensium utrique sint concedendae? Quarto, an infames et non legitime conjuncti ad accusationem sint admittenti Quinto, an testes de domo accusatorum sint
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓpͥa sede deiectus est. petit
restitui. Post restitutionem
ducit᷑ in cãm in oucias pos¬
tulat. tandem ad euis actusa¬
tionem ꝓcedit quidam nõ
legittime ꝯm̃ctus. ⁊ duo ĩ¬
fames. ⁊ tres religiosi accu¬
satores. teffes de domo sua
ppͥa ꝓducunt. ⁊ alios sibi ĩ¬
iui̾tos extͣ suam ꝓunciani
reus t̾mioso uidici offertur.
ab uno tm̃ audiendus. ⁊ iudi¬
candus. quidam de accusatõi¬
b ⁊ testib abseutes : ꝑ epłam
illũ actusare. ⁊ ĩ eũ testifitari
contñdũt. cũ multa capła ei

Expanded text:
a sede dejectus est, petit restitui; post restitutionem ducitur in causam, inducias postulat, tandem ad ejus accusationem procedit quidam non legitime conjunctus, et duo infames, et tres religiosi; accusatores testes de domo sua producunt, et alios sibi inimicos extra suam provinciam; reus criminoso judici offertur ab uno tantum audiendus et judicandus. Quidam de accusatoribus et testibus absentes per epistolam illum accusare, et in eum testificari contendunt; quum multa ca
Abbreviated transcription (Latin):
leges ima publica: alt̾a p̾nata
publica lexest. que ascĩt pr̃ib
scriptis est confirmata. ut est
lex canonum. q̃ quidem pp̃tłis¬
gressores est tͣdita. U̾ bi .gͣ. Decre¬
tum est in canonib csicum ñ
deb̾e de suo ep̃atu ad alium
tum est. ne uidelitet ĩ fames
ab aliquo ep̃o suscipiantin
ꝑsone. solebant .n. oftc̃a sua
cum ñ pot̾ant suo in ep̃atu in
alio cȩlebrare. Ꝙ iire preceptis

Expanded text:
leges: una publica, altera privata. Publica lex est, quae a sanctis Patribus scriptis est confirmata, ut est lex canonum, quae quidem propter transgressiones est tradita. Verbi gratia: Decretum est in canonibus, clericum non debere de suo episcopatu ad alium tum est, ne videlicet infames ab aliquo episcopo suscipiantur personae. Solebant enim officia sua, quum non poterant in suo episcopatu, in alieno celebrare
Abbreviated transcription (Latin):
cums eccẽ ł nectitatis sicut ꝑ egri¬
nis. x pietatis inturtu syreugiosis
dͤmib conferunt᷑ ñ ꝑpetuo s tem¬
ꝑaliter ab eis quib conferuntur
sunt possidenda qͣ qͣm illd̾ sꝗma¬
chi ad netessitatis intuitũ: ñ ad
petatis ꝓspectum possit referri ui¬
delicet ut ea cĩ ꝑegriis uł captiuis
largiri necessitas suasit nt̃ ea q̃ re¬
ligiosis domib obetuiteni religi¬
ose conũsationis concessa sunt ꝓhi¬
beantur ꝓpetuo possid̾i. uł potius
de utrisq intelligñdum ẽ. iudeł.
ut situt necessitatem patientes
cessante necessitate bñ fitiis remuin¬
ciare cogantur q̃ eis miserationis
indulsit intuitus. sic religiose ui¬
uentes cum a religione cessaũit
pͥuilegiis exuuntur q̃ religio sa
ꝯñs atio meruit. pͥmlegia gͦ q̃ reli¬
giosis domib contedent᷑ uł in eo
casu accipienda sunt. in quo ita

Expanded text:
 necessitatis, sicut peregrinis, vel pietatis intuitu, sicut religiosis domibus conferuntur, non perpetuo, sed temporaliter ab eis, quibus conferuntur, sunt possidenda. Quanquam illud Symmachi ad necessitatis intuitum, non ad pietatis prospectum possit referri, videlicet, ut ea, quae peregrinis vel captivis largiri necessitas suasit, non ea, quae religiosis domibus ob quietem religiosae conversationis concessa sunt, prohibeantur perpetuo possideri. Vel potius de utrisque intelligendum est, videlicet, ut sicut necessitatem patientes cessante necessitate beneficiis renunciare coguntur, quae eis miserationis indulsit intuitus, sic religiose viventes, quum a religione cessaverint, privilegiis exuantur, quae religiosa conversatio meruit. Privilegia ergo, quae religiosis domibus conferuntur, vel in eo casu accipienda sunt, in quo ita
Abbreviated transcription (Latin):
ad u̾sus clicum . q̃onem dep̾di¬
is agitauit: quẽ ad tiuilem u¬
dicem ꝓdut̾e uoluit. Rens: ñ
nͥ ante indicem ecc̃astitum sta¬
re uolebat. actor u̾o potencia ti¬
nł iuditis illum apossessione
sua deietit. Quo audito ep̃c: eñ
ab officio suspendit. Ille ꝯtẽpta
ep̃i sui sententia: offitium su¬
um amministrauit. ħ ꝯꝑto:
ritur. utrũ tlitus ante ciuileᷤ
iudicem sit ꝓdutendus.  cd̾o
si ꝓducenduͣs ñ est. an ħ tulpa
sit digna suspensione. digna¬
Tertio: si digna non fu̾it. an
ꝯtemptorem sententie sui e¬
piscopi: nõ reparabilit̾ oꝑte.¬

Expanded text:
diis agitavit, quem ad civilem judicem producere voluit reus non nisi ante judicem ecclesiasticum stare volebat; actor vero potentia civilis judicis illum a possessione sua dejecit. Quo audito episcopus eum ab officio suspendit; ille contemta episcopi sententia officium suum administravit. Hoc aeritur ulrum clericus ante civilem judicem sit producendus? Secundo, si producendus non est, an haec culpa sit digna suspensione? Tertio, si digna non fuerit, an contemtorem sententiae sui episcopi irreparabiliter oporte
Abbreviated transcription (Latin):
multa monast̾io contulit: post¬
ea in ep̃atu epła atquismit. Cui
dum frẽs successorem q̃ uerent: ep̃c
loci semet electõ in uolebat in¬
possit pet̾e q̃ ab ep̃o atquisita sc̃
an ep̃alis etc̃a possit sibi uendi¬

Expanded text:
multa contulit, postea in episcopatu plura acquisivit: cui dum fratres successorem quaererent, episcopus loci semet electioni volebat inpossit petere quae ab episcopo quaesita sunt? an episcopalis ecclesia possit sibi vendi
Abbreviated transcription (Latin):
e conuigali molatione requi sisti
bium anathematizamus ⁊ mo¬
dis omĩb ne fiat ꝓhibemus. qr il¬
ia benedictio ꝙͣ nuͣpture sac̾dos ĩ¬
ponit. apd̾ fideles tiiuidã sagͥlegii

Expanded text:
e conjugali violatione requisiti, bium anathematizamus, et modis omnibus ne fiat prohibemus, quia illa benedictio, quam nupturae sacerdos imponit, apud
Abbreviated transcription (Latin):
genus diuinatiõnis sumpsit ex¬
ordium. ¶ Qͣrto: quot sint gña
diuinatõnis. ¶ Qunito: ansorti¬
legi uł diuini sunt excoĩcandi. si
cessare nolu̾int. ¶ Sexto: an ex¬
coĩtatus ab ep̃o possit reꝯtiliari a
p̾sb̾ro illo intonsutto. ¶ Septimo:
simorientib ẽ. in cidenda pña sb̃¬

Expanded text:
genus divinationis sumsit exordium? Quarto, quot sint genera divinationis? Quinto, an sortilegi vel divini sint excommunicandi, si cessare noluerint? Sexto, an excommunicatus ab episcopo possit reconciliari a presbytero, illo inconsulto? Septimo, si morientibus est indicenda p
Abbreviated transcription (Latin):
se ⁊sacrasse c̾ m̃sa ⁊ altari eius ⁊ er¬
eis uasis ⁊ utensilib ad diuinũ cł¬
tum explend̾: legimus ⁊ si solum
diuinis p̾cib ea sacrasse. s ⁊̃ sc̃i o¬
lei unctõne dño nbente ꝑlinisse

Expanded text:
se, et sacrasse cum mensa et altari ejus, et caeteris vasis utensilibus ad divinum cultum explendum legimus: et non solum divinis precibus ea sacrasse, sed etiam sancti olei unctione, Domino jubente, perlinisse
Abbreviated transcription (Latin):
rem sibi testam̃tomn¬
stituit. Inde suoꝵ ami¬
coꝵ patrotinio: in eũd̃
ep̾atum eligitur. Post
electõem ꝓindempui¬
tate ecc̃e canonitis u¬
ramentũ p̾buit. accu¬
satur de symonia tan

Expanded text:
rem sibi ex testamento instituit; inde suorum amicorum patrocinio in eundem episcopatum eligitur; post electionem pro indemnitate ecclesiae canonicis juramentum praebuit; accusatur de simonia, tan
Abbreviated transcription (Latin):
uod aut̃ hii qui iã a fato fr̃e
⁊̃ ꝯministͦ nr̃o ignatio depo¬
siti uł ex ꝯmunitati. anathe¬
mathizati fuerant nullam
adu̾sus eũ in torqũe damp¬
nationẽ potuer̃t. ex ꝓlato
scd̾e uniũsał synodi. cap̃. de¬
clarat᷑ cũ d̾r. Si u̾o eccasticũ

Expanded text:
uod autem hi qui a jam fato fratre et comministro nostro Ignatio depositi, excommunicati, vel anathematizati fuerant, nullam adversus eum intorquere damnationem potuerint, ex prolato secundae universalis synodi capitulo declaratur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qua pelia sit feriendꝰ
qui famosũ libellũd
anculo scribens ꝓba¬
re negligit que litt̃is
quotiens sit uocandꝰ
ad cãm añ qm sentẽ¬
tiam dampnatõnis

Expanded text:
qua poena sit feriendus, qui, famosum libellum clanculo scribens, probare negligit quae literis quoties sit vocandus ad causam antequam sententiam dam
Abbreviated transcription (Latin):
quidam. ꝓpria relinquere
nolunt de suis ⁊ eccłe rebus
testamenta tonficiunt. de
reb eccłie. non nulla largi¬
unt᷑. Modo primum que¬
ꝓprium hr̃e . S cdõ: an res
eccłie que ab eis date sunt. pꝰ¬

Expanded text:
i propria relinquere volunt; de suis et ecclesiae rebus testamentum conficiunt; de rebus ecclesiae nonnulla largiuntur. Modo primum quaeproprium habere? Secundo, an res ecclesiae, quae ab eis dat
Abbreviated transcription (Latin):
increpacõne redarguñt abs ta¬
lium consilio nõ licet metrops¬
litanis ineoꝵ ꝑrochia aliquid a¬
g̾e uł dispone. Unde infine. sãp.
maritim pp̃ nõ suppliciter dic¬
tum est nichił agat s. cum det̾¬
minatõne nic̾ presũptĩe assu

Expanded text:
increpatione redarguunt, absque talium consilio non licet metropolitanis in eorum parochia aliquid agere vel disponere. Unde in fine capituli Martini Papae non simpliciter dictum est: « nihil agat, » sed cum determinatione « nihil praesumt
Abbreviated transcription (Latin):
obtulit eum ditisstino ceno¬
cebio. Exactus ab abbate
rante. Creuit puer. ⁊ ꝑ iu¬
crem̃ta temꝑum.⁊ officio¬
rim. adurilem etatem.
⁊ sac̾dotu gradum ꝑuenit.
Ex inde suffragantib m̾itio
ĩ ep̃m eligitur. Int̾ueni¬
ente obsequio ⁊ pat̾ins
p̃tib. data quoq pecuma
cuidã exconciliarus archi¬
ep̃i : consecratur iste man¬
tistntem necius pat̾m ob¬
seciii ⁊ oblate pectume. ꝓ¬
cedente so tempore. nĩ ni¬

Expanded text:
obtulit eum ditissimo coenobio; exactus ab abbate rante. Crevit puer, et per incrementa temporum et officiorum ad virilem aetatem et sacerdotii gradum pervenit. Exinde suffragantibus meritis in episcopum eligitur, interveniente obsequio et paternis precibus; data quoque pecunia cuidam ex consiliariis archiepiscopi, consecratur iste in antistitem, nescius paterni obsequii et oblatae pecuniae. Procedente vero tempore nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
de functe qͣrto gradu
ꝯsanguinitatu. uiro
a sexta linca egnati¬
onis adħebant. post triemnũ u̾o lib̾¬
is ab ea susteptis accusatur ap̃ eccł̾ia.
Iste p̾̃tendit ignorantiam. ħ pͥmũ q̃n¬
tur si liceat aliqͣm ex ꝓpͥa tognacõne
duci in uxorem. Setundo si ex ꝯsangni¬
ntate nxoris aliqͣ̃ possit ĩ ꝯugiũ duci
Tertõ usq ad ꝙ̃ gradñ quis debeat u

Expanded text:
o gradu consanguinitatis, viro autem sexta linea adhaerebat. Post triennium vero, liberis ex ea susceptis, accusatur apud ecclesiam; iste praetendit ignorantiam. Hic primum quaeritur, si liceat aliquam ex propria cognatione duci in uxorem? Secundo, si ex consanguinitate uxoris aliqua possit in conjugem duci? Tertio, usque ad quem gradum de
Abbreviated transcription (Latin):
elatum ẽ ad scãm imodum cy qui¬
dam ingenus ĩgenuam accepit
uxorem.⁊post silioꝵ ꝓcreatõ nem
fec̾it.utrum ne non mulierem
tene debeat. Et sitenũit. utrum
seruitutem redigi. dum ille non

Expanded text:
latum est ad sanctam synodum, quod quidam ingenuus ingenuam accepit uxorem, et post filiorum procreationem fecit, utrum necessario mulierem tenere debeat, et si tenuerit, utrum servitutem redigi, dum ille non
Abbreviated transcription (Latin):
inam faciat. Set e¬
r quisquis non alli¬
s uxori continentiã
iouit. nullo modo de
tsta compensatione

Expanded text:
 faciat; sed etiam quisquis non alls uxori continentiam Deo voverit, nullo modo debet ista compensatione
Abbreviated transcription (Latin):
uidam uir in cap¬
tiuitatẽ duct. is est
postea uror eras au¬
diensisiũ mortuũ
tiupsit alu. Dem̃ ille
de captiuitate redi¬
eus repetit iprorẽ
luam: Illa posfioris amore capta asꝑ¬
natur thorũ pͥoris. Nunt pͥmũ q̃rit̃
togẽda reted̾ a scd̾o ⁊ redire ad pͥmũ
utraq qõ t̾minatur auctoritate leo¬
nis ppͣ. qui scribensnicete a quilensi¬

Expanded text:
Quidam vir in captivitatem ductus est; postea uxor ejus, audiens illum mortuum, nupsit alii; demum ille, de captivitate rediens, repetit uxorem suam; illa, posterioris amore capta, aspernatur torum prioris viri. Nunc primum quaeritur, cogenda recedere a secundo et redire ad primum? Utraque questio terminatur auctoritate Leonis pape, qui scribens Nicete Aquile
Abbreviated transcription (Latin):
cłici ad monast̾ium tnsire
uolũunt ut̾q licenciam ab ep̃o
suo petiit. Unus relicca ꝓpria etc̃a
ep̃o eo murco alt̾ dimissa regłari
canonica: cenobio se contulit.
modo queritur si ep̃c debeat ꝑ¬
mitc̃e. ut relitta unia eccͣn cp¬

Expanded text:
ici ad monasterium transire voluerunt; uterque licentiam ab episcopo suo petiit; unus relicta ecclesia propria eo invito, alter dimissa regulari canonia coenobio se contulit. Modo quaeritur, si episcopus debeat permittere, ut relicta propria ecc
Abbreviated transcription (Latin):
dam in genus ĩgenuam accepit
uxorem.⁊ post filioꝵ ꝓcreatõnem
octõne diuortii cunis dam seseruũ
fet̾it.utrum ne non mulierem
tene debeat. Et siteniut. utrum
ti subdi debeat. q̃situm est. Iudica¬
tum ẽ uxorem minime deb̾e dimit
seruitutem redigi. dum ille non

Expanded text:
m accepit uxorem, et post filiorum procreationem occasione divortii cujusdam servum se fecit, utrum necessario mulierem tenere debeat, et si tenuerit, utrum ti subjici debeat, quaesitum est. Judicatum est, uxorem minime debere dimitservitutem redigi, dum ille non
Abbreviated transcription (Latin):
uidam uirin cap¬
tiuitatẽ ductus est
postea uror eins au¬
diens issũ mortuũ
nupsit alu. Dem̃ ille
de captiuitate redi¬
eus repetit uyxorẽ
luam: Illa postioris amore capta asꝑ¬
natur thorũ pͥoris. Nunc pͥmũ q̃rit̃
an sit rea adult̾ii q̃ inuente uiro suo¬
togẽda reted̾e a scd̾o. ⁊ redire ad pͥmũ
utraq qõ t̾minatur auctoritate leo¬
nis ppͤ. qui scribensnicete aquilensi¬

Expanded text:
uidam vir in captivitatem ductus est; postea uxor ejus, audiens illum mortuum, nupsit alii; demum ille, de captivitate rediens, repetit uxorem suam; illa, posterioris amore capta, aspernatur torum prioris viri. Nunc primum quaeritur, an sit ista rea adulterii, quae vivente viro cogenda recedere a secundo et redire ad primum? Utraque questio terminatur auctoritate Leopape, qui scribens Nicete Aquile
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ĩ dicitur ñ differt u¬
trum consuetudo scriptina
uł rõe consistat: apparetoy
consuetudo ẽ ꝑtim redacta
inscriptis ꝑtim morib tm̃
utentium est reseruata. Qͦ
inscriptis redacta ẽ ꝯstitutõ
siue ius nocatur. Que u̾om

Expanded text:
ue dicitur: non differt, utrum consuetudo scriptura, vel ratione consistat, apparet, quod consuetudo est partim redacta in scriptis, partim moribus tantum utentium est reservata. Quae in scriptis redacta est, constitutio sive jus vocatur;
Abbreviated transcription (Latin):
one tollantur. ¶ Ouartor
si eccła adu̾sus eccłam p̃scri¬
bat an ⁊̃ monast̾ium adu̾¬
sus eccͣam p̃scrib̾e possit.¬
¶ Quinto: si capellam in
suo t̾ritorio edificatam: ui¬
re teritori sibi uenditare¬
non ualeat. ¶ Sexto: si
cadat a cã: ut ecc̃a tui p̾si¬
det. ñ ultͣ hãt uis resposidẽ¬
di : cꝑ siłis pastor illicice u¬
surpauit. ¶ Septimo ꝙr¬

Expanded text:
tollantur? Quarto, si ecclesia adversus ecclesiam praescribat, an etiam monasterium adversus ecclesiam praescribere possit? Quinto, si capellam in suo territorio aedificatam jure territorii sibi vendicare valeat? Sexto, si cadat a causa, ut ecclesia, cui praesidet, non ultra habeat jus reposcendi quod suus pastor illicite usurpavit? Septimo
Abbreviated transcription (Latin):
annos siñ aliqua interpel¬
latione. Tandem querela
adu̾sus ab batem mouetur
Hic̃ prim̃um queritur
utrum monachis liceat of
dare ⁊ baptizare. ¶ Scd̃o si
contingit ea̾s capellas hr̃e

Expanded text:
annos sine aliqua interpellatione; tandem querela adversus abbatem movetur Hic primum quaeritur, utrum monachis liceat populis dare et baptizare? Secundo, si contigerit eos capellas habe
Abbreviated transcription (Latin):
hibetur ante qͣm sat̾dotalẽ
bñdictõem consequeretur
Postqͣuo sat̾dotium adep¬
tus est infurorem u̾suc
uero sanitate. ap̃ ep̃m ac¬
tusatur ab ea cum qua lap
dos infitiatur crcm̃ sibi il¬
bi patrotinia querit. Illi
ño non sine p̾cio sibi pa¬

Expanded text:
hibetur ante quam sacerdotalem benedictionem consequeretur. Postquam vero sacerdotium adeptus est, in furorem versus vero sanitate apud episcopum accusatur ab ea, cum qua lapsrdos inficiatur crimen sibi ilbi patrocinia quaerit; illi vero non sine p
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis calumpniã fat̾et in no¬
tenti ⁊ obscd̃am copulam nup¬
tialem uet̾i copłe trim̃ impingͥ¬
et. sic pͥo itm̃ dimitt̾e iubetur
uxorem ut p̾ma nuuente fam¬

Expanded text:
aliquis calumniam faceret innocenti et ob secundam copulam nuptialem, veteri copule crimen impingeret, sic priorem dimittere iubetur uxorem, ut prima vivente
Abbreviated transcription (Latin):
nicatõ est que uxoris untit af¬
ft̃m. ĩmo cum illã unam car¬
nẽ in aliã diuiserit ⁊ se form¬
catione a marito seꝑau̾it ñ d
ten ad ult̾am stultus e̾mn¬

Expanded text:
nicatio est que uxoris vincit affectum. Imo cum illa unam carnem in aliam diviserit et se fornicatione a marito separaverit, notenet adulteram, stultus e
Abbreviated transcription (Latin):
indã uotũ castita¬
orẽ Illa pͥori ꝯdicõni
rcnũtiañs tͣintulit
se ad alium ⁊ nup¬
sit illi. Et ille tui despõsata fuer¬
at repetit eam. hic pͥmum qr̃
an tõiugium possit esse ĩt uouẽ¬

Expanded text:
idam votum castitaorem; illa priori conditioni renuntians, transtulit se ad alium, et nupsit illi; ille, cui prius desponsata fuerat, repetit eam. Hic primum quaeritur, an conjugium possit esse inte
Abbreviated transcription (Latin):
onachum aut p̃rna de uotio
quid hoꝵ fu̾it alligatum tene¬
bit. ꝓnide: his ad mũd̾̃ reu̾ti int̾¬
cludimus ad itum. ⁊ om̃s ad
in monaft̃io ꝑpetuo maneãt qͥ
aꝑentib traditi fuerint.

Expanded text:
onachum aut paterna devotio, quid horum fuerit, alligatum tenebit. Proinde his ad mundum revertendi intercludimus aditum, et omnes ad In monasterio perpetuo maneant qui a parentibus traditi
Abbreviated transcription (Latin):
conugnim sit int̃ eos. Sid̾o: si pͥus
putabat hunc lib̾in ẽẽ ⁊ postea
dephendit illum ẽẽ seruum. an lite¬
at ei statim ab illo disced̾e. ¶ Ꝙa
sunt appellandi. hiis ita respondẽ
Consensus est duoꝵ uł plur̃ sensus
midẽ. Qui s errat. ñ consentit. nͨ
gͦ tonsentit .i. sumuł cum aliis sen¬
tit. ħ & errauit. ñ ergo consentit.
Non itaq conuix ẽ applłandaq ñ
fuit ibi consensus utriusq sine quo
⁊ ad huc est laitus errat. net uocatur
Sit ista errans nulli est copulata
comugio. mimo ad huc est copulan

Expanded text:
conjugium inter eos? Secundo, si prius putabat, hunc esse liberum, et postea deprehendit, illum esse servum an liceat ei statim ab illo discedere? QUAEsunt appellandi. § 1. His ita respondetur: Consensus est duorum vel plurium sensus in idem. Qui autem errat non sentit, non ergo consentit, id est simul cum aliis sentit. Haec autem erravit; non ergo consentit: non itaque conjunx est appellanda, quia non fuit ibi consensus utriusque, sine quo iscopum, et adhuc est laicus, errat, nec vocatur rdinandus: sic ista errans nulli est copulata conjugio, imo adhuc est copulan
Abbreviated transcription (Latin):
uirginem. ⁊ iste metͥtem reputat eẽ¬
tastam. Nũ quid gͦ dicendi sunt nõ
consensisse meas. aut dabitur᷑ utri¬
q fatultas dimittendi utramq ⁊
ducendi anam u̾m est. ce non oniis
error consensus extludit. S error altꝰ
ẽ ꝑsone. auus est fortune. alius con¬
ditionis. alius qualitatis. Error pͥ¬

Expanded text:
virginem, et iste meretricem reputat castam. Numquid ergo dicendi sunt non consensisse in eas? aut dabitur utrique facultas dimittendi utramque, et ducendi aliam? Verum est, quod non omnierror consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Error pe
Abbreviated transcription (Latin):
gitut illa q cath̾cuina uitiata ẽ.
int̾ d̾i u̾gines consetrari nõ pt̃. sic ⁊¬
qui añ bapt̃m hũit unam ⁊ post
bab̾m alt̾am. ñ nisi bigamuł repu¬
tandus ẽ. amuit .n. quidam ñ ad
uite m̃itum. s ad signaculi satra
reputari. Quia gͦ iste tuiusdam
eam mp̃senti agitur ante uaꝑtm̃
hũit unam ⁊ post bapt̃m alt̾am. bi¬
ganiuis indicaturꝰ. Et litet iuste n̾̃ito

Expanded text:
tiata est, inter Dei virgines consecrari non potest, sic qui ante baptismum habuit unam, et post baptismum alteram, non nisi bigamus est reputandus. Amisit enim quiddam non ad vitae meritum, sed ad signaculi sacramreputari. Quia ergo iste, cujus causa in praesenti agitur, ante baptismum habuit unam, et post baptismum alteram, bigamus
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis hẽbant supplicac̃õib cõse¬
crata nec in aluis qͣm in deo dicatis
locis mim̾a d̾o offerebant. Si eñ
iudei qui umbre legis des̾iuebant
ħ faciebant młto magis nos quib
⁊ ꝓut melius possimius ornare ea q̃
altarib ⁊ uasis. uestib quo ⁊ reliqͥs

Expanded text:
divinis habebant supplicationibus consecrata, nec in aliis, quam Deo dicatis locis, munera Domino offerebant. Si enim Judaei, qui umbrae legis deserviebant, haec faciebant, multo magis nos, quibuet, prout melius possumus, ornare, eaque altaribus, et vasis, vestibus quoque et reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
in mortibus paruulorũ sine indulgentia xp̃iani
sacram̃ti de corꝑibus exeunt. qua equitate dãpnau¬
tur si noue create nullo suo p̾cedente peccato sed
uoluntate creatoris singłe singulis nascentibus
adheserunt quibus eas animandis ille creauit
et dedit. qui utiq nouerat quod una queq eaꝵ
uulla sua culpa sine baptismo de corꝑe fuerat
re. quod uł cogat animas fieri peccatrices. cł
puniat inuocentes. neq negare fas nobis ẽ. eas

Expanded text:
in mortibus paruulorum sine indulgentia Christiani in mortibus paruulorum sine indulgentia Christiani sacramenti de corporibus exeunt, qua aequitate damnantur, si nouae creatae nullo suo praecedente peccato sed uoluntate creatoris singulae singulis nascentibus adhaeserunt, quibus eas animandis ille creauit et dedit, qui utique nouerat, quod unaquaeque earum nulla sua culpa sine baptismo Christi de corpore fuerat icere, quod uel cogat animas fieri peccatrices uel puniat innocentes, neque negare fas nobis est eas,
Abbreviated transcription (Latin):
docuit moysen eciã ꝑ iethro. nec alius corueliũ
⁊ĩ ꝑpͥorẽ petrũ nec alius petrũ ĩ ꝑ postiorẽ paulum.
Quia si idõ adhuc ista nescimus. et ea neq orando
neq legendo. neq cogitando et racio cinando inue¬
ire potuimus at ꝓbemꝰ non solum in doctos qnͣ¬
ta caritate doceamus. uerũ et adoctis quanta hu¬
militate discamus: Boce gͦ queso quod doceam.
doce quod teneam. et damͥ si animae singillatim
singulis hodieq nascentibꝰ fiunt. ubi in paruu¬
lis peccent. ut indigeant insacram̃to xp̃i remissi¬
one peccatorũ. peccantes in adam ex quo caro
est ꝓpagata peccati. aut si non peccant. qua
iusticia creatoris ita peccato obligantur alieno.
cũ ex inde ꝓpagatis menbris mortalibus inserunt᷑.
ut eas nisi ꝑ eccłam subuentũ fuerit. dampnacio con¬
sequatur. cũ in earũ potestate ñsit. ut eis possit grã
baptismi subueniri. Tot igit᷑ animarũ milia que

Expanded text:
docuit Moysen etiam per Iothor nec alius Cornelium docuit Moysen etiam per Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum nec alius Petrum etiam per posteriorem Paulum. a ueritas. quid, si ideo adhuc ista nescimus et ea neque orando neque legendo neque cogitando et ratiocinando inuenire potuimus, ut probemur, non solum indoctos quanta caritate doceamus, uerum a doctis etiam quanta humilitate discamus? Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce, quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in paruulis peccent, ut indigeant in sacramento Christi remissione peccati peccantes in Adam, ex quo caro est propagata peccati; aut, si non peccant, qua iustitia creatoris ita peccato obligantur alieno, cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur, ut eas, nisi per ecclesiam subuentum fuerit, damnatio consequatur, cum in earum potestate non sit, ut eis possit gratia baptismi subueniri ? tot igitur animarum milia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
etiam siconsuleret. magis hortarer et grãs agerem
quod nobis conferri om̃ibus posset. nisi tubreuit̃
scribere quã respondere maluisses. Credo ne suꝑ¬
fluo laborares ubi ego eem̃. quẽ putabas id optime
scire quod ille quesierat. Ecce uolo ut illa senten¬
tia etiam mea sit. sed noudũ firmo. Misisti adme
discipłos. ut eã rem doceam quã ipse ñdũ didici.
Doce gͦ quod doceã. nã ut doceam multi ame fla¬
gitant. eisq me sicut et alia multa et hoc ignora¬
re confiteor. Et fortasse quãuis inosmeũ uerecũ¬
dentur. tam̃ apud se dicunt. Tues magist᷑ inisrt
et hec ignoras: Quod quidem ei dñs dixit. qui erat unꝰ
illerum quos delectabat uocari rabbi. U nde etiã
ad uerum magistrũ nocte uenerat. quia fortassis
erubescebat discere. qui docere consueuerat. Me
aut̃ magistrũ potius audire. quã uelud magistrũ
delectat audiri. Rocolo enĩ qui dixerit. quos p̾ee¬

Expanded text:
etiam si consuleret, magis hortarer et gratias agerem, etiam si consuleret, magis hortarer et gratias agerem, quod nobis conferri omnibus posset, nisi tu breuiter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum ipse didici. doce ergo, quod doceam. nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis in os meum uerecundentur, tamen apud se dicunt: tu es magister et haec ignoras? quod quidem dominus ei dixit, qui erat unus illorum, quos delectabat uocari rabbi, unde etiam ad uerum magistrum nocte uenerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueuerat. me autem magistrum potius audire quam uelut magistrum delectat audiri. recolo enim, quid dixerit eis, quos prae ce
Abbreviated transcription (Latin):
dero. Quecũq enĩ eligenda ẽ. absit ut impugnet
hanc fidẽ. de qua certi sumus omi animae etiam
paruuli infantis necessariã ẽẽ liberationẽ ex ob¬
crucifixum. Pro inde ne longum faciã. hoc cerre
sentis. quod singulas animas singłis nascentibꝰ etiã
modo deus faciat. Eui sententie ne obiciat᷑ quo
om̃s creaturas serto die consũmauerit deus. et septimo
requieuerit. ad hibes cestimoniũ exeugłio. pat̾ meus usq
nunc oꝑatur. Sic enĩ ad marcellinũ scripsisti. Inqua
epła etiam mei cõmemorationem beniuolentissime
facere dignatus es uoliusti. quod hic me haberet
in affrica. qui ei possem istam facilius explicare
sententiam. Quod si potuissem. ñ ille hoc abste tam
longe posito inquireret. s tam̃ id tibi ex affrica
scripsit. Nam quando scripserit nescio. tantum
scio quod de hoc bene cognouerit cunc tationem
meamunde iue in consulto facere uoluit. Quãquã

Expanded text:
dero. quaecumque enim eligenda est, absit, ut inpugnet dero. quaecumque enim eligenda est, absit, ut inpugnet hanc fidem, de qua certi sumus omni animae etiam paruuli infantis necessariam esse liberationem ex obtum et hunc crucifixum. Proinde, ne longum faciamus, hoc certe sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo deus faciat. cui sententiae ne obiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummauerit deus, septimo requieuerit, adhibes testimonium ex euangelio: pater meus usque nunc operatur. sic enim ad Marcellinum scripsisti, in qua epistula etiam mei commemorationem beniuolentissime facere dignatus es, quod hic me haberet in Africa, qui ei possem istam facilius explicare sententiam. quod si potuissem, non ille hoc abs te tam longe posito inquireret, si tamen id tibi ex Africa scripsit. nam, quando scripserit, nescio; tantum scio, quod de hoc bene cognouerit cunctationem meam, unde me inconsulto facere uoluit. quamquam,
Abbreviated transcription (Latin):
mali suo principio p̾ditam aduersus dm̃ conant᷑
inducere. idẽ contra manicheos. Nam de pͥscilli¬
anistis ad huc niehil audieram qui non multum¬
ab istis dissimules blasphemias fabulant᷑. Idõ quintã
opinionem non addidi quã intua epła int̾ cet̃as cõme¬
morasti. ne aliquã p̃t̃ires. ubi de hac questione iit̃¬
roganti reseripsisti religiose memoue uro nobisq
in xp̃i caritate gratissimo marcellino. quod anima
sit pars dĩ. Primo quia ñ de incarnatione eius sed
de natura queritur cũ hoc queritur. De inde quia
hoc sentiunt illi contra quos agebã ⁊ id maxime agebã
ut creatoris inculpabilẽ in uiolabilẽq natã acreat᷑e
uicis et labe secernerem.cũ illi asubstantia mali
ex parte qua capta ẽ. corruptam et opp̾sam. et ad
peccandi necessitatẽ ꝑduc tam eẽ contendant. Hoc
itaq excepto heretice opinionis erroie. ex quatuor.
reliquis opinionibꝰ que nã sit eligenda scire desi¬

Expanded text:
mali suo principio praeditam aduersus deum conantur mali suo principio praeditam aduersus deum conantur inducere, id est contra Manicheos. nam de Priscillianistis adhuc nihil audieram, qui non multumab istis dissimiles blasphemias fabulantur. ideo quintam opinionem non addidi, quam in tua epistula inter ceteras commemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaestione interroganti rescripsisti religiosae memoriae uiro nobisque in Christi caritate gratissimo Marcellino, quod anima sit pars dei, primo quia non de incarnatione eius sed de natura quaeritur, cum hoc quaeritur, deinde quia hoc sentiunt illi, contra quos agebam, et id maxime agebam, ut creatoris inculpabilem inuiolabilemque naturam a creaturae uitiis et labe secernerem, cum illi a substantia maliex parte, qua capta est, corruptam et oppressam et ad peccandi necessitatem perductam esse contendant. hoc itaque excepto hereticae opinionis errore ex quattuor reliquis opinionibus quaenam sit eligenda, scire desi
Abbreviated transcription (Latin):
tasuꝑ t̾ram. de inde ad iunxisti. tenemurq reiin
similitudiue p̃uaricationis ade. et liber tuus in
ionam ꝓpłiam satis hoc insignit̃ dilucideq decla¬
rat. ubi ieiunare paruulos ꝓpt̾ ipsum originale
peccatum merito coactos ẽẽ dixisti non inconueni¬
ent̾ abste quero hunc reatum anima unde contrax¬
erat. unde oporteat eã eciã in illa etate ꝑ sacram̃¬
tum xp̃iane gracie liberari. Ego quidẽ ante aliqͦt
annos cum libros quosdam scriberem de libero ar¬
bitrio qui in multorum manus exierunt. et habent᷑
aplurimis. quatuor opiniones de animȩ incarnatio¬
ne. utrum ex illa una que pͥmo homini data est
ant. an a licubi iam ȩxistentes uel mittant᷑ diuinitꝰ.
uel sponte labantur incorpora. ita putaui eẽ trac¬
tandas. ut que libet earum uera eẽt. non impedi¬
rec intentionem in eam. quia tunc aduersus eos
quantis poteram uiribus agebam. qui naturam

Expanded text:
ta super terram, deinde adiunxisti: \'tabernaculo rei in ta super terram, deinde adiunxisti: \'tabernaculo rei in similitudinem praeuaricationis Adae\', et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsum originale peccatum merito coactos esse dixisti, non inconuenienter abs te quaero, hunc reatum anima ubi contraxerit, unde oporteat eam etiam in illa aetate per sacramentum Christianae gratiae liberari. Ego quidem ante aliquot annos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est,ant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel sponte labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera esset, non inpediret intentionem meam, qua tunc aduersus eos, quantis poteram uiribus, agebam, qui naturam