comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Decruore occisorũ. sub auditur in ebriabo sa¬
gittas meas. idẽ in ꝑditione damnatorũ. Et de
captiuitate nudati inimicorũ capitis. secundũ
litterã captiuati tondebantur & uendebantur
tis. Alit̃ exerc& dñs uindictã de captiuitate nu¬
dati in imicorũ capitis. cũ arrogantia mentis ma¬
lorũ & malitiã destruxerit. Paudate gentes po¬

Expanded text:
De cruore occisorum: subauditur, inebriabo sagittas meas, id est in perditione damnatorum. Et de captivitate nudati inimicorum capitis: secundum litteram captivitati tondebantur et vendebantur tis. Aliter exercet Dominus vindictam de captivitate inimicorum capitis, cum arrogantiam mentis maloru
Abbreviated transcription (Latin):
& iustus idola aut̃ gentiũ falsa & in utilia. Etim¬
mici nr̃i st̃ iudices i. approbatores. Omnes enim
gentes. quã uis uaria colunt idola. unius dĩpoten¬
uel hierłm sodomȩ comparantur. quia sicut illimale
abusist̃ dond dĩ. sic & istibeneficiis dĩ semꝑ ingratiex¬

Expanded text:
et justus; idola autem gentium, falsa et inutilia. Et inimici nostri sunt judices, id est approbatores. Omnes enim gentes quamvis varia colant idola unius Dei potenvel Hierusalem, Sodomae comparatur ; quia sicut illi male abusi sunt donis Dei, sic et isti beneficiis Dei semper ingrati ex
Abbreviated transcription (Latin):
diam & uindictã talib: ausis irritauerunt. Illequoq
qui post baptismũ adidolatriã conuertitur. ł uici¬
is ł malignis spiritib: semancipat. dñi uindictã
inse incitat. Immolauer̃ daemoniis & rłq hoc ma¬
les ñ erant incultura dĩ quã a patrib: didicerant.
nouit̃ accedebant ad deos colendos. quos ñ coluer̃

Expanded text:
diam et vindictam talibus ausis irritaverunt. Ille quoque qui post baptismum ad idololatriam convertitur, vel vitiis vel malignis spiritibus sese mancipat, Domini vindictam in se incitat. 25 Immolaverunt daemoniis et non les non erant in cultura Dei, quam a patribus didicerant, noviter accedebant ad deos colendos, quos non coluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Num quidñ ipse ẽ patertuus. Om̃s enĩ homines dm̃ pa¬
trem habent natura lit̃. quia ds̃ generare aliquid di
uerit disponendo ut facer&. fecerit formando. pos¬
sederit dominando: In quo em̃ possider& nisi prius
las idẽ quomodo abra ham isaac & iacob. acplurimos
alios singulariter elegerit. Interroga patrẽ tuum

Expanded text:
Nunquid non ipse est pater tuus? omnes enim homines Deum Patrem habent naturaliter, quia Deus generare aliquid dicverit disponendo ut faceret, fecerit formando. In quo enim possideret nisi prius ita quomodo Abraham, Isaac et Jacob, et plurimos alios elegerit. 9 Interroga patrem tuum
Abbreviated transcription (Latin):
s&. Inuenit eũ interra deserta. idẽ in montesina
illũ legib: suis c̃strinxit. In loco horroris & uastȩ soli¬
seir. Et docuit idẽ patientiã ł legessuas. Et cus¬
todiuit quasi pupillã oculi. idẽ diligenti cura serua¬
uit. sic̃ pupilla omnib mẽbris cautius custoditur.
Sic̃ aquila ꝓuocans ad uolandũ pullos suos. & rłq fe¬
runt phisici aquilã pullos c̃trasolẽ ponere & quẽ
uiderit aciem in radios solis fortiter figere. illum
nutrit. quẽ uero torpentẽ uiderit dimittit. sic
& dñs doc& nos semꝑ oculo intellegentiȩ solẽ diuinȩ
pullos ad uolandũ ita diuina pi&as. uult nos ꝑfice¬
mus diuinũ spera mus auxiliũ. Aptat aut̃ se dñs¬
&iam in euangelio gallinȩ se similauit. Dñs solus
ce populũ suũ educere qđ nullus aliorũ deorũ face¬
re ualuit. Constituit eũ suꝑ excelsã terrã & reliq:
Terra enĩ reꝓmissionis uertex mundi eẽ dicitur
unde & hierusalẽ umbilicus terre eẽ uidetur.

Expanded text:
s. Invenit eum in terra deserta, id est, in monte Sina, ubi illum legibus suis constrinxit . In loco horroris et vastae solieum . Et docuit, scilicet patientiam vel leges ejus. Et sicut pupillam oculi, ita diligenti cura servavit eum. Pupilla enim omnibus membris cautius custoditur. 15 Sicut aquila provocans ad volandum pullos suos: Et runt physici aquilam pullos contra solem ponere, et quem viderit aciem in radio solis fortiter figere, illum nutrit; quem vero torpentem viderit, dimittit: sic et Dominus docet nos semper oculo intelligentiae solem divinae pullos ad volandum: ita divina pietas vult nos proficemus, divinum speramus auxilium. Ipse enetiam in Evangelio gallinae se assimulavit . 17 ce populum suum educere, quod nullus aliorum deorum facere valuit. 18 Constituit eum super excelsam terram:terra enim repromissionis vertex mundi esse dicitur, unde et Hierusalem umbilicus terrae esse videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ bonorũ dicitur. quia quamuis rupibus aspe¬
ra terra. melle & oleo abundabat. C&crũ de petra
idest post resurrectionẽ. quando iam immortalis
to usq: filiorũ basan. Ab undantĩa eorũ demonstrat.
nam & terraba san fertilissima ad alendos greges erat
Unde rubenitis & gadditis qui plurima ꝑeccora
habebant. illa terra tradita ẽ. Nobis uõbutyrũ
de armento. idẽ fortis doctrina depatriarc his&
ꝑ exempla magistrorũ & subditorũ desideriũ
spiritale qđ inadipe signatur. Basan int̃p̃tatꝰ¬
pinguedo quia idem sc̃ĩ pinguedinẽ caritatis ostendunt
Perhircos poenitentiũ exempla intellegimus. Sc̃i enĩsic
uiuunt inmundo. quasi semꝑ peccata defleant. Qualis
ẽ heremitarũ & uerorũ uita monachorũ. Medulla
tritici & sanguis uuȩ corpus & sanguinẽ xp̃i significant

Expanded text:
omnium bonorum dicitur, quia quamvis rupibus aspera, terra melle et oleo abundabat. Caeterum de petrid est, post resurrectionem, quando jam immortalis t nam et terra Basan fertilissima ad alendos greges erat; unde Rubenitis et Gadditis, qui plurima pecora habebant, illa terra tradita est . Nobis autem butyrum de armento, id est, fortis doctrina nobis de patriarchis et  id est, per exempla magistrorum et subditorum desiderium spiritale, quod in adipe signatur, praestatur. Basan interpretatpinguedo, quia sancti pinguedinem charitatis ostenduntper hircos poenitentiarum exempla intelligimus; sancti enim sic vivunt in mundo, quasi semper peccata defleant. Qualis est eremitarum et verorum monachorum vita. Medulla tritici et sanguis uvae: corpus et sanguinem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Concres cat in pluuia doctrina mea & c&̃. Sicut
innum erabiles st̃ pluuiarũ guttȩ & roris. sic
in hoc carmine de inserutabilib: iudiciis dĩ dispu¬
tabo. uelsic̃ pluuia & ros terrã faciunt fructis¬
care. sic doctrina mea in uobis uirtutũ reuires¬
cere fructus faciat. Quasi imber suꝑherbã &rł¬

Expanded text:
Concrescat in pluvia doctrina mea, etc., sicut innumerabiles sunt pluviarum guttae et roris, sic in hoc carmine de inscrutabilibus judiciis Dei disputabo. Vel sicut pluvia et ros terram faciunt fructificare, sic doctrina mea in vobis virtutum reviviscere fructus faciat. 3 Quasi imber super
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ & rłq Sicut fel dracones & aspides uenena
occultant. ita conscientia eorũ plenaẽ malitia
Nonne haec condita st̃ apud me & rłq ioẽ seruata
uindictȩ quȩ merentur. Ut labatur pes eorũ. idẽ¬
ut qui uidebantur stare pereant. Iuxtaẽ dies per¬
ta annorũ hic habeant. ad comparationẽ ae terni¬
cretione ł damnatione accipipotest. Et inseruis
suis miserebitur. idẽ misericordiã ostend&. Ui
debit qđ infirmata sit manus. tdẽ uiderifaci&
qđ opera malorũ infirma fuerint. Et clausi quoq
defecerint. idẽ qđ ab inimicis captippriis uiribus
defecerint. Residinq: consumpti st̃. idẽ quia ab hac
uita exeuntes non habent postea aliquid faciendi

Expanded text:
: sicut fel dracones, et aspides venena occultat; ita conscientia eorum plena est malitia. 50 Nonne haec condita sunt apud me: Et signatavindictae quae merentur. Ut labatur pes eorum, idt qui videbantur stare, pereant. 52 Juxta est dies perta annorum hic habeat, ad comparationem tamen aeterniscretione vel damnatione accipi potest. Et in servis suis miserebitur, id est misericordiam ostendet idebit quod infirmata sit manus, id est videri faciet, quod opera malorum infirma fuerint. Et clausi quoque defecerunt: id est quod ab inimicis capti, propriis viribus defecerunt. Residui, id est quia ab hac vita exeuntes, non habent postea aliquid faciendi
Abbreviated transcription (Latin):
quos fames & gladius consumpserunt. Consumunt᷑
nunc &iã peccatores fame uerbi dĩ. & deuorantur
ab auib: idẽ a malignis spiritib: lacerantur. Et den¬
tes bestiarũ illis immittentur. idẽ seuitia diaboli¬
qui infurore trahat suꝑ terrã. idẽ inmundanis de¬
quentur. Unde dicit᷑ ignis eorũ ñ extinguetur
& uermis eorũ ñ mori&ur luuenẽ simul ac uir¬
aetati. Allegorice aut̃ in iuuene lasciuũ & labidinosũ
in uirgine abonis operib: sterilẽ in lactante hebetẽ
insene inutilẽ diu ꝑpigritiã accipere possumus. Quos
ignorantia interrogans. sed alios dicere facĩã. Cũ
de communione scõrũ discernentur. Et ꝓnihilore¬
putantur. Cui rei multa exempla st̃. Sed ꝓpt̃ iram

Expanded text:
quos fames ac gladius consumpserunt. Consumuntur etiam nunc peccatores, fame verbi Dei: et devorantur ab avibus, id est a malignis spiritibus lacerantur. 37 Dentes bestiarum immiin furore Dei trahat super terram, id est in mundanis dequentur : unde dicitur: Ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur . 39 Juvenem simul ac viraetati. Allegorice autem in juvene, libidinosum; in virgine, a bonis operibus sterilem; in lactente, hebetem; in sene, inutilem diu per pigritiam accipere possumus: quos ignorantiam interrogans, sed alios discere faciam. Cessde communione sanctorum discernentur, et pro nihilo reputantur: cujus rei multa exempla sunt. 41 Sed propter iram
Abbreviated transcription (Latin):
deis xp̃m conuertunt᷑ acflentes r&ro actus erroris exaudiun¬
tun resaͤratisq oculis cordis uident fontẽ aqua uiua .i. xp̃m
bat. Vnde ismahel exauditio int̃p̃tat᷑. Angelusaut iste simi¬
litudo ẽ. haelie ꝑquẽ populus iste est crediturus. sicut ꝑma¬
lachiam dicit᷑ ecce ego mittã uob heliã qui conuert& corda
patrũ infilios. Verum qđ statĩ uocauit angelus dñi agar
dicens surge & tolle puerũ quia ingentẽ magnã faciã cum
hoc significabat. siue qđ copiosus iudȩoꝵ populus eẽt regna¬
turus in sȩcło siue quia cȩlestis regnigloriã consecuturi essent
qui ex eis credidissent in xp̃o. Qđ aut̃ eundẽ angelũ quilo¬
quit᷑ ad agar prius angelũ scriptura ꝓnuntiat. de in dedm̃

Expanded text:
istum convertuntur, ac flentes retroactos errores exaudiunistum convertuntur, ac flentes retroactos errores exaudiuntur, reseratisque oculis cordis vident fontem aquae vivae, id estbat. Unde Ismahel exauditio interpretatur. Angelus autem iste similitudo est Eliae, per quem populus iste est crediturus, sicut per Malachiam dicitur: Ecce ego mittam vobis Eliam, qui convertat corda patrum in filios . Verum quod statim vocavit angelus Domini Agar, dicens: Surge, tolle puerum, quia in gentem magnam faciam eum, hoc significabat, sive quod copiosius Judaeorum populus esset regnaturus in saeculum; sive quia coelestis regni gloriam consecuturi essent qui ex eis credidissent in Christo. Quod autem eumdem angelum qui loquitur ad Agar, prius angelum Scriptura pronuntiat, deinde Deum
Abbreviated transcription (Latin):
suos imposuit : nisi qđ peccator populus & insipiens ceruicẽ
matrissua sinagoge grauit dũdicit. Sanguis huius suꝑ nos
& suꝑ filios nros panes aut̃ hoc indicabant. qđ u&us sacerdo
UIter uero a quae qui defecit. iuda ica purificatio significabat᷑¬
defectura siue doctrina eoꝵ carnalis inpelle mortua cdausa
id in carne u&eris hominis p̃uaricationis sententia dãnata
quae necrefrigeriũ prestat nec satiat sitim sed astu tepida uo¬
mitũ facit. Quod uero errat agar in solitudine cũ filiosuo sg¬
nificat sina gogã cumpopulo suo expulsã detrasua sine sacerdo¬
habentẽ spiritalẽ purificationẽ. Qđ uero filiũ morientẽ siti
sub arbore piecit & sic de monstrate angelo. aspicit fontẽ sig¬
nificabat quo scdã ex copopulo a dumbia lignicrucis refutuo
p&ituros. Qđ exclamat puerplorans & exaudiuit cũ dñs & su
demonstrante angelo aspicit fontẽ hocꝓillis dicit qui ex iu¬

Expanded text:
suos imposuit? nisi quod peccator populus et insipiens cervicem suos imposuit? nisi quod peccator populus et insipiens cervicem matris suae Synagogae gravavit, dum dixit: Sanguis ejus super nos et super filios nostros ? Panes autem hetur. Uter vero aquae, qui defecit, defectura, sive doctrina eorum carnalis in pelle mortua clausa, id est, in carne veteris hominis praevaricationis sententia damnata, quae nec refrigerium praestat, nec satiat sitim, sed aestu tepida vomitum facit. Quod vero errat Agar in solitudine cum filio suo, significat synagogam cum populo suo expulsam de terra sua, sine sacerdohabentem spiritualem purificationem. Quod vero filium morientem siti sub arbore projecit, et sic demonstrante angelo aspicit fontem, significabat quosdam ex eo populo ad umbram ligni crucis refugium petituros. Quod exclamat puer plorans, et exaudivit eum Deus, et sic demonstrante angelo aspicit fontem, hoc pro illis dicit, qui ex Ju
Abbreviated transcription (Latin):
pellidomo qđ non Zelo fecit accensa sed misterio ꝓph&iȩ com¬
pulsa. Agar quippe secundũ qđ ait apostolus inseruitutem
genuit carnalẽ populũ sara uero liberagenuit populũ qui se¬
cundũ carnẽ non ẽ. sed in libertate uocatus ẽ. qualiberta¬
te libera uit eũ xp̃s. Hocigit᷑ mysterio figurabat᷑ priorẽ po¬
non manere in at̾nũ. neq. eẽ. heredẽ ł consortẽ cultoribus
xp̃i. neccũ filio nobiliid fideli populo regnũ cęlestis gloriae
possessurũ : Cũ eicer& igit᷑ abrahã agar dedomo accepit pa¬
nes & utrem aqua & dedit agar. & imposuit suꝑ humeros eiꝰ
infantẽ & dimisit eam. exiens aut̃ agar errabat insolitudi¬
ne. & cũ morentẽ siti filiũ ꝓieciss& sub arbore apparuit ei an¬
gelus dni & demonstrauit ei fontẽ aquę & potauit filium su¬
ũ. Quid ergo significat qđ exiens agar in fantẽ inhumeros

Expanded text:
pelli domo, quod non zelo fecit accensa, sed pro mysterio prophetiae compelli domo, quod non zelo fecit accensa, sed pro mysterio prophetiae compulsa. Agar quippe secundum Apostolum , in servitutem genuit carnalem populum; Sara vero libera genuit populum qui secundum carnem non est, sed in libertate vocatus est, qua libertate liberavit eum Christus. Hoc igitur mysterio figurabatur, priorem pocclesiae, non manere in aeternum, neque esse haeredem vel consortem cultoribus Christi, nec cum filio nobili, idpossessurum. 3. Cum igitur ejiceret Abraham Agar de domo, accepit panes et utrem aquae, et dedit Agar, et imposuit super humeros ejus infantem, et dimisit eam. Exiens autem Agar, errabat in solitudine, et cum morientem siti filium projecisset sub arbore, apparuit ei angelus Domini, et demonstravit fontem aquae, et potavit filium suum. Quid ergo significat quod exiens Agar infantem in humeros
Abbreviated transcription (Latin):
fit ab animo tãquã moriturũ. Neq enim qđ scriptũ ẽ. ꝓiec¬
tussum a faciae oculoꝵ tuoꝵ.portabat᷑ qui hoc dixit. Et ẽ in co¬
tidiano loquendiusu. cũ ꝓicit᷑ aliquis ab aliquo cũ quo erat ne
ab illo uideat᷑. aut cũillo maneat. Intelle gendũ .ẽ. aut̃ qđ scrip¬
tura tacuit. ita discessisse matrẽ a filio. ut puer ignorar& quo¬
mat̃ abierit & eã insil uestrib: stirpib latuisse. ne filiũ siti de¬
ficientẽ uider& Ille aut̃ &iã illa atate quid mirũ simatre diu¬
tius nonuisa . & tã quã ꝑdita eo loco ubisolus remanserat fleuit
qđ ergo postea dicitur. Accipepuerũ nonut eũ det̾ra uelut iacen¬
tẽ toller& dictũ . ẽ. sed ut ei coniungeret᷑ . & eũ manutener&. de in¬
ceps comitẽ sicut erat. qđ plerũq faciunt simul ambulantes.¬
IS cuius lib& aetatis. Igit̾ quęrendũ ẽ. curantea sara uoluit ma¬
ritũ de ancilla suscipere filiũ aut curnunc cũ matre iub& ex¬

Expanded text:
ab animo, tanquam moriturum; neque enim quod scriptum est: Projectus sum a facie oculorum tuorum , portabatur qui hoc dixit; et est in quotidiano loquendi usu, cum projicitur aliquis ab aliquo cum quo erat, ne ab illo videatur, aut cum illo maneat. Intelligendum est ergo, quod Scriptura tacuit, ita discessisse matrem a filio, ut puer ignoraret quomater abierit, et eam in silvestribus stirpibus latuisse, ne filium siti deficientem videret. Ille autem in illa etiam aetate, quid mirum si matre diutius non visa et tanquam perdita, eo loco ubi solus remanserat, flevit? Quod ergo postea dicitur, accipe puerum, non ut eum de terra, velut jacentem tolleret, dictum est, sed ut ei conjungeretur, et eum manu teneret deinceps comitem sicut erat, quod plerumque faciunt simul ambulantes cujuslibet aetatis. Igitur quaerendum est cur antea Sara voluit maritum de ancilla suscipere filium; aut cur nunc cum matre jubet ex
Abbreviated transcription (Latin):
AS iuram̃ti: Quaeri potest quando cumisto abimelech pactũ
fecit abraham & appellatus .ẽ. puteus quẽ fodit puteus
iuirationis. quo modo congruat ueritati. Agarenĩ dehabra hae
domo. expulsa cũ filio iuxta puteũ sicut dictũ . ẽ. irationis
errabat. qui ualde postea dicitur factus ab abrahã. Ibi enim
abimelech & abrahã iurauer. qđ nondũ utiq factũ erat. cum
dedomo abrahae agarcũ filio fuiss& expulsa. quomodo ergo
errabat iuxta puteũ iurationis. anfactũ iam fuisse intellegen¬
dũ .ẽ. & ꝑrecapitulationẽ postea cõmemoratũ qđ egit abrahã
cũ abi melech. nisi forte qui longe postea librũ scripsit. ex nomi
utei iurationis appellauit regionẽ. in quacũ filio mat̾
rabat . tã quã dicer&. errabat in illa regione ubi puteus iura¬
tionis factus .ẽ. quãuis puteus postea sit factus sed longe ante
aetatẽ scriptoris. sic aut apellabat᷑ puteus cũ li scriber&ur. no¬
us quẽ aꝑtis oculis uidit agar nihil restat ut precapitulationẽ

Expanded text:
 etc. Quaeri potest, quando cum isto Abimelech pactum fecit Abraham, et appellatus est puteus quem fodit, Puteus jurationis, quomodo congruat veritati. Agar enim de Abrahae domo expulsa cum filio, juxta puteum, sicuti dictum est, jurationis errabat, qui valde postea dicitur factus ab Abraham: ibi enim Abimelech et Abraham juraverunt, quod nondum utique factum erat, cum de domo Abrahae Agar cum filio fuisset expulsa. Quomodo ergo errabat juxta puteum jurationis? An factum jam fuisse intelligendum est et per recapitulationem postea commemoratum quod egit Abraham cum Abimelech ? nisi forte qui longe postea librum scripsit ex nomine putei iurationis appellauit regionem, in qua cum filio mater errabat, tamquam diceret: errabat in illa regione, ubi puteus iurationis factus est, quamuis puteus postea sit factus, sed longe ante aetatem scriptoris, sic autem appellabatur puteus cum liber scriberetur noeus, quem apertis oculis uidit Agar, nihil restat, nisi ut per recapitulationem
Abbreviated transcription (Latin):
ruit enim horrea sua xp̃s in omniorbe terrarũ. & erogati¬
one frumenti sui om̃a subiugauit. Nisienim io seph fr̃suen
didissent. defecerat egyptus. nisi xpm̃ iudȩi crucifixis¬
sent perierat mundus. Iosephigit᷑ int̃p̃tat᷑ augm̃tatio.
siue amplitio. sed in illo ioseph ampliationẽ ñ habuit ni¬
si sola egrptus. in nr̃o uõio seph augm̃tũ habere meruit
uniuersus mundus. ille erogauit triticũ. noster eroga¬
uit dĩ uerbũ. In omnẽ enĩtrã exiit sonus eoꝵ.Audiens¬

Expanded text:
ruit enim horrea sua Christus in omni orbe terrarum: et erogatiruit enim horrea sua Christus in omni orbe terrarum: et erogatione frumenti sui, omnia subjugavit. Nisi enim Joseph fratres vendissent, defecerat Aegyptus; nisi Christum Judaei crucifixissent, perierat mundus. Joseph igitur interpretatur augmentatio, sive ampliatio. Sed in illo Joseph ampliationem non habuit, nisi sola Aegyptus: in nostro vero Joseph, augmentum habere meruit universus mundus. Ille erogavit triticum, noster erogavit Dei verbum. In omnem enim terram exivit sonus eoru
Abbreviated transcription (Latin):
intrauit in egrptũ. duo stantum ioseph filios habu¬
erit manasen & ephraim. manassen uocans ab eo qđ
sit oblitus laborũ suoꝵ. ita enim hebraice uocat᷑ ob¬
liuio. Effraim eo qđ uxeriteũ dr̃ & ex hoceniuocabulo
in linguã nr̃am trans fert᷑ augumentũ.: Igit᷑ transactis uni
annis ubertatis qui fuerant in egrpto coeper̃uenire septẽ
anni in opiȩ quosp̃dixerat io seph & inuniuerso orbe fames
p̃ualuit. Incuncta aut̃ t̃raegypti erat fames. qua esuriente
clamauit populus adpharaonẽ alimenta p&ens. Quibus
ille respondit. Ite adioseph & quicquid dixerituob facite
Crescebat aut̃ cotidie fames inomnitra. aperuitq ioseph u¬
niuersa horrea . & uendebat egrptiis. nã& illos op presserat
fames om̃q ꝓunciȩ ueniebant in egrptũ utemerent escas¬
is & malũ in opiȩ tẽperarent : Iosephapenuria frum̃ti sal¬
uat egrptum. &xp̃sa fame uerbi dĩ liberat mundũ. A pe¬

Expanded text:
intravit in Aegyptum, duos tantum Joseph filios habuintravit in Aegyptum, duos tantum Joseph filios habuerit, Manasse et Ephraim. Manasse vocans ab eo, quod sit oblitus laborum suorum: ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus. Et ex hoc enim vocabulo in linguam nostram transfannis ubertatis, qui fuerant in Aegypto, coeperunt venire septem anni inopiae, quos praedixerat Joseph: et in universo orbe fames praevaluit; in cuncta autem terra Aegypti deerat panis. Qua esuriente, clamavit populus ad Pharaonem, alimenta petens. Quibus ille respondit: Ite ad Joseph, et quidquid vobis dixerit, facite. Crescebat autem quotidie fames in omni terra: aperuitque Joseph universa horrea, et vendebat Aegyptiis: nam et illos oppresserat fames. Omnesque provinciae veniebant in Aegyptum, ut emerent escas, et malum inopiae temperarent. vat Aegyptum, et Christus fame verbi Dei liberat mundum. Ape
Abbreviated transcription (Latin):
AG& copiamensurã exceder&: Et congregauit ioseph triti¬
cũ sicut harenã maris multũ uale quoadusq non potu¬
it numerari. nonenim eratnumerus. Proeo dictũ ÷ non
enĩ erat numerus qđ nom̃ numeri omnis usitati excede¬
r& illa copice. & quomodo appella r& ur ninueniebat᷑
nam undefieri potest ut quã lib& magnȩ finitȩ tamen
multitudinis numerus nonsit. quãuis hoc potuerit &
tem annos: ut cũ septẽ anni in opiȩ coeperint id÷ cum
iniquitas. occurrerit VII. capitaliũ criminũ subanti¬
cristo quando fames fidei fuerit & salutis. Tunc sc̃ipa¬
riter & fideles habeant copiosã iustitiae frugẽ nefi¬
aut̃ io seph filuduo antequã uenir& fames quosci pe¬
perit a sen& h. filia putifares sicerdotis cliopoleos uo¬
cauitq nom̃ eiꝰ primogeniti manesses dicens. obliuiscime
fec̃ ds omniũ laboꝵ meoꝵ & domus patris. nomen se¬
cundi appellauit efraim dicens. crescere mefecit ds
deio seph ꝓponenda ẽ. qđ ante famis tẽpusquã ia cob

Expanded text:
ati scripturarum dei. Et congregauit Ioseph triticum sicut arenam maris multum ualde, quoadusque non potuit numerari; non enim erat numerus. pro eo dictum est: non enim erat numerus, quod nomen numeri omnis usitati excederet illa copia et quomodo appellaretur . non inueniebatur. nam unde fieri pmultitudinis, numerus non sit? quamvis hoc potuerit ettem annos; ut cum septem anni inopiae esse coeperint, id est, cum iniquitas occurrit septem capitalium criminum sub Antichristo, quando fames fidei fuerit Salvatoris, tunc sancti pariter et fideles habeant copiosam justitiae frugem, ne fiautem Joseph filii duo, antequam veniret fames, quos ei peperit Aseneth filia Putipharis sacerdotis Heliopoleos. Vocavitque nomen primogeniti, Manasses, dicens: Oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum, et domus patris mei. Nomenque secundi appellavit Ephraim, dicens: Crescere me fecit Deus is proponenda est, quod ante famis tempus, quo Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
ministris ut implerent saccos eoꝵ tritico & reponerent
pecunias singuloꝵ insacculissuis datissupra cibarus in uia
Qui fecer̃ita. Atilli portantes frumenta in a sinis ꝓfec¬
Atisunt. Quid aũ significat qđ frsioseph deder̃ pecuniam
inemptionẽ frumenti. sed eã ipsi accepto frum̃to qđ eme¬
rant iterum pecuniã suã receper̃. nisi qđ ioseph nr̃ ñ que¬
rit nra sednos. gratis enĩdat suamunera:. & in nr̃a emp¬
tione nos ditiores fecit. quia ñ pecunia emitur xp̃s sed
gratia: Uener̃q adia cob patrẽsuũ int̾rã chanaan. &
narrauer̃ ei oma quȩ accidissent sibi dicentes. Locutus
ẽ. nob̵ dominus t̾rae dure & putauit nos exploratores
ꝓuinciae. &c&. Quęrit᷑ curio seph uirmitissimus & scĩs¬
simus. frs suos talit̾ afficere uoluerit. in ꝓtelatione ag¬
nitionis suae. cũcito potuiss& eissub uenire in notes cen¬
do suã ꝑsonã. sed hoc ñultionis causa fecit. utuindicar&
malũ qđ sibi factũ fuerat. sed ob experientiã animicoꝵ

Expanded text:
ministris ut implerent saccos eorum tritico, et reponerent pecunias singulorum in sacculis suis, datis supra cibariis in via. Qui fecerunt ita. At illi portantes frumenta in asinis, profecti sunt. Quid autem significat quod fratres Joseph dederunt pecuniam in emptionem frumenti, sed eam ipsi, accepto frumento quod emerant, iterum pecuniam suam receperunt, nisi quod Joseph noster non quaerit nostra, sed nos? Gratis enim dat sua munera, et in nostra emptione nos ditiores fecit, quia non pecunia emitur Christus, sed gratia. Veneruntque ad Jacob patrem suum in terra Chanaan, et narraverunt ei omnia quae accidissente dure, et putavit nos exploratores provinciae, etc. Quaeritur cur Joseph vir mitissimus et sanctissimus fratres suos taliter afficere voluerit in protelatione agnitionis suae, cum cito potuisset eis subvenire innotescendo suam personam. Sed hoc non ultionis causa fecit, ut vindicaret malum quod sibi factum fuerat, sed ob experientiam animi eorum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ adorare delectant de quo psalmista ait. Etad¬
orabunt eũ om̃ regestrae om̃gentes seruient ei : Qui
Om̃s filii unius uirisumus. pacifice uenimus. nec quicquã¬
famulitui machinant᷑ mali. quib: ille respondit. Alit̃
est in muta t̾raehuius considerare uenistis. &illiduo decim
inquiunt seruitui fr s̃ sumus filii uiri unius interrachanaan. Minimus
cum patre nostro est. alius non est super. hoc estait qđ locutus sum ex¬
ploratores estis. lam nunc experimentum capiam. ꝑsalutem pharc¬

Expanded text:
m adorare delectant, de quo Psalmista ait: Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei . Qui Omnes filii unius viri sumus. Pacifici famuli tui machinantur mali quibus ille respondit aliter est inmunita terrae huius considerare venistis et illi duodecim inquiunt servi tui fratres sumus filii viri unius in terra Chanaan minimus cum patre nostro est alius non est super hoc est ait quod locutus sum exploratores estis iam nunc experimentum vestri capiam per
Abbreviated transcription (Latin):
illius cum de p̃car& urnos & non audiuimus id circo uenit
suꝑ tribulatio: Equib: unusrubenait Nũ quid non dio
uob nolitepeccare inpuerũ & non audistisme. an sanguis
eiꝰ exquirit᷑. Nesciebant aũt qđ inteller& ioseph. eoqđ
nitentes filu isrł loquerent᷑ defratre suo ioseph qđ cum
illo male egerint. & hoc eis diuino iudicio redder&. qđ
seperiditari uidebant. adiungit scͥp̃tura & dicit . Ipsug¬
norabart quia audiebat ioseph. inter presenim interil
loserat᷑. Nihileidicere eoꝵ quȩlo quebantur. nec obaliud
adhibitũ putabant int̾p̃tẽ nisi qđ eoꝵ linguã nescir& ille.
neccura erat intp̃tis eadicere illia quo positus erat quaȩ
non adillũ sedint̾se loquebant᷑. Etreuersus locutus est
ad eos tollensq symeonẽ & ligans illis p̃sentib: iussitq¬

Expanded text:
illius, cum deprecaretur nos, et non audivimus: idcirco venit illius, cum deprecaretur nos, et non audivimus: idcirco venit  tribulatio. E quibus unus Ruben, ait: Numquid non dixi vobis: Nolite peccare in puerum, et non audistis me? en sanguis ejus exquiritur. Nesciebant anitentes filii Israhel loquerentur de fratre suo Ioseph, quod cum illo male egerint et hoc eis diuino iudicio redderetur, quod se periclitari uidebant, adiungit scriptura et dicit: ipsi ignorabant quia audiebat Ioseph; interpres enim interlos erat, nihil ei dicere eorum quae loquebantur. Nec ob aliud adhibitum putabant interpretem, nisi quod eorum linguam ille nesciret, nec cura erat interpretis ea dicere illi a quo positus fuerat, quae non ad illum, sed inter se loquebantur. Et reversus locutus est ad illos. Tollensque Simeonem, et ligans illis praesentibus, jussit
Abbreviated transcription (Latin):
quostam̃ uera dicere sciebat. Neq en ipĩurus: quisq siei
quẽ castissimũ nouit dicat. si hoc adulteriũ dequo argueris
cõmisisti damnatte ds̃ & his uerbis adhibeat iurationem
uerum omnino iurat ibienim: conditio quadĩ si fecistiquẽ
tamen nonfecisse certum habet. Seait aliquisuerũ ÷ quasi
fecit adulteriũ damnat illũ ds̃. Hocaut̃ quo modo uerũ:
si non uerũ dicitis exploratores estis cum &iã simentiant᷑
non sunt exploratores. Sed hoc ÷ qđ dix̃ ita dictũ eẽ ex¬
ploratores estis tã quã sidictũ ess& exploratoꝵ poena dig¬
niestis. Hoc ÷ exploratores deputamini merito m̃datii
ur̃i. Estis aut̃ potuisse dici ꝓhabemini & deputabimini in¬
numerȩ similes locutiones docent. Unde : illa heliȩ. Qui
cũq exaudierit in igne ipseerit ds̃. Non enim tunc erit
sed tunc habebit᷑: Etlocutis̃ ad inuicẽ merito hac patimus

Expanded text:
quos tamen uera dicere sciebat. neque enim periurus est quisque, si ei quos tamen uera dicere sciebat. neque enim periurus est quisque, si ei quem castissimum nouit dicat: "si hoc adulterium de quo argueris commisisti, damnat te deus", et his uerbis adhibeat iurationem, uerum omnino iurat. ibi est enim condicio, qua dixit: si fecisti, quem tamen non fecisse certum habet. sed ait aliquis: uerum est, quia, si fecit adulterium, damnat illum deus; hoc autem quomodo uerum est: si non uerum dicitis, exploratores estis, cum, etiamsi mentiantur, non sint exploratores ? sed hoc est, quod dixi, ita dictum esse "exploratores estis," tamquam si dictum esset: exploratorum poena digni estis, hoc est exploratovestri. Estis autem potuisse dici pro habemini et deputabimini, innumerae similes locutiones docent. Unde est illa Eliae: Qui cunque exaudierit in igne, et ipse erit Deus . Non enim tunc erit, sed tunc habebitur. Et locuti sunt ad invicem: Merito haec patimur,
Abbreviated transcription (Latin):
onis non exituros de egipto frssuos nisi fr eorum i unior uenerit
An &iambono & fideliuilis fuerat pharaonisalus cuifidem sicut pri¬
mitus domino suo seruabat in omnibus. quanto enim magis ipsi
qui eum in toto honore locauerat. siilli seruabat qui eũ seruũ
emptitiũ possidebat. Qđ sinon curabat pharaonis salu¬
tẽ nũ quid & ꝑiuriũ ꝓcuius lib& hominis salute uita
reñdebuit anñ est ꝑiuriũ. Tenuit enĩ unueoꝵ donec
uenir& beniamin. & uerũ factũ ÷ qđ dixerat. ñ exi
bitis hinc nisiuenerit fr̃ uester. Ad om̃s enim potuit
ꝑtinere qđ dictũ ÷ Nam quo modo & ille uenturus ess&
nisi ad eum adducendũ aliqui redissent. sed qđ sequi¬
tur magis urgu& questionẽ ubi iterũ urauit dicens
tis id ÷ sinon uera dicitis exploratores estis. Nuc sen¬
tentia interposuit iurationẽ quia siuera non dixissent
exploratores essent. ideo exploratoꝵ poena digni essent

Expanded text:
onis non exituros de Aegypto fratres suos, nisi frater eorum iunior ueniret? an etiam bono et fideli uilis fuerat Pharaonis salus, cui fidem sicut primitus domino suo seruabat in omnibus? quanto enim magis ipsi, qui eum in tanto honore locauerat, si illi seruauit, qui eum seruum emticium possidebat! quodsi non curabat Pharaonis salutem, numquid et periurium pro cuiuslibet hominis salute uitare non debuit? an non est periurium? tenuit enim unum eorum, donec ueniret Beniamin, et uerum factum est quod dixerat: bitis hinc, donec veniat frater vester. Ad omnes enim potuit pertinere quod dictum est. Nam quomodo et ille venturus esset, nisi ad eum adducendum aliqui redissent? Sed quod sequitur magis urget quaestionem, ubi iterum juravit dicens: tis; id est: si non uera dicitis, exploratores estis. huic sententiae interposuit iurationem, quia, si uera non dixissent, exploratores essent, id est exploratorum poena digni essent,
Abbreviated transcription (Latin):
non ÷ agnitus abeis. Recordatusq somnioꝵ quȩ aliqua¬
do uiderat ait. Explorator es estis ut uideatis in firmio¬
ratrae uenistis. Et cõmemoratus : ioseph sonioꝵ suoꝵ quae
uidit ipse adorauerant enĩ eũ fr̃ssui. sediliquid in illis
somnus excelsius inquirendu : Non enĩ potest eomodo
depatre eiꝰ acmatre cõpleriquae iã mortua fuerat. qđ
desole & luna cumuidiss& apatre increpante audie¬
lis aut̃ nomine ꝑfectio scõꝵ designatur. Etunȩ simili¬
tudine ecđȩ̃ exprimit᷑ decus. Om̃ergotã seniores quã

Expanded text:
non est agnitus ab eis. Recordatusque somniorum quae aliquanon est agnitus ab eis. Recordatusque somniorum quae aliquando viderat, ait: Exploratores estis, ut videatis infirmiora terrae venistis. Et memoratus Joseph somniorum suorum quae vidit ipse, adoraverant enim eum fratres sui, sed aliquid in illis somniis excelsius inquirendum est. Non enim potest eo modo de patre ejus ac matre compleri, quae jam mortua fuerat, quod de sole et luna, cum vidisset, a patre increpante audielis autem nomine perfectio sanctorum designatur, et lunae similitudine Ecclesiae exprimitur decus. Omnes ergo tam senior
Abbreviated transcription (Latin):
inegrpto descendite & emite nob necessaria. ut possi¬
Is mus uiuere & non confundamur: Dicit ia cobfiliis suis.
est frum̃tum inegrpto. Dicit & ds̃pat̃ ex egrpto uoca¬
ui filiũ meũ. Descendũnt igit᷑ decĩ ꝓuectiores id÷ iudei
quasi de cõlogo legis innumero constituti. quos ipse
cognoscens non ÷ agnitus ab eis. Cognoscunt᷑ & hebrȩi
axpõ ipsi aut non agnoscunt eũ: Descendentes igitur
fr̃s ioseph decem utemerent frumenta in egrptũ. benia¬
min domir&ento abiacob. quidixerat frib eiꝰ neforte
initinere quicquã paciat᷑ mali. Ingressis̃ aut̃ terram ae¬
gipti cũ alus quiꝑgebant adem̃dũ. Erat aut̃ fames int̃¬
ra chanaan & ioseph princeps ȩgrpti . atq ad illius nutũ
frum̃ta populis uendebant᷑ Cumq ad orassent eũ fr̃ssui
& agnouiss& eos quasi alienos durius loquebat᷑ interro¬
gans undeuenistis. Qui responder̃ detra chanaan ut
emamus uictui necessaria. & tamen frs ipse cognoscens

Expanded text:
egypto. Descendite et emite nobis necessaria, ut possimus vivere, et non consumamur inopia. Dixit Jacob filiis suis: Est frumentum in Aegypto; dicit Deus et Pater: Ex Aegypto vocavi Filium meum . Descendunt igitur decem provectiores, id est, Judaei quasi sub decalogo legis et numero constituti, quos ipse cognoscens, non est agnitus ab eis. Cognoscuntur et Hebraei hristo. Ipsi autem non cognoscunt eum. Descenderunt igitur fratres Joseph decem, ut emerent frumenta in Aegyptum, Benjamin domi retento ab Iacob qui dixerat fratribus eius ne forte in itinere quicquam patiatur mali ingressi sunt terram Aegypti cum aliis qui pergebant ad emendum erat autem fames in terra Chanaan et Ioseph princeps Aegypti apopulis vendebantur. Cumque adorassent eum fratres sui, et agnovisset eos, quasi ad alienos durius loquebatur, interrogans: Unde venistis? Qui responderunt: De terra Chanaan, ut emamus victui necessaria, et tamen fratres ipse cognoscens,
Abbreviated transcription (Latin):
iIs lingua egrptiaca saluatorẽ mundiꝰ Quid manifestius de¬
xp̃o quando subfigura ioseph saluator ostęnditur ñtantũ¬
N un iusterrae xgrpti sed &iã totius mundi. Lic& hebraice
imminente famis excidio liberarit: Dedit quoq illux o¬
rẽ a sen& hfiliã putiphares sacerdotis heliopoleos: No¬
tandũ aũ qđ domini quondã & temporis suifiliã uxorẽ
acceperit. qđ ad id locoꝵ pontifex elio poleoserat. neq
enĩ fasabsq cunuchis idoli illius eẽ antistes. utuera illa
hebrȩorũ suꝑeo qđ ante iã diximus suspitio cõꝓb&ur¬
IS Accepit ergoxp̃s exgentibus uxorẽ. id÷ ecłam ex qua
genuit duos filios. id : duos populos exiudeis & gentib
ta annoꝵ eratio seph quando st&it in conspectu phara¬
iSonis. Iriginta inquit annoꝵ eratioseph quando in c̃spec¬
tu regis pharaonis stit. totidẽq annis fuisse legit᷑. xp̃i
quando subtrpopharaonis in conspectumundi appa¬

Expanded text:
 lingua Aegyptiaca Salvatorem mundi. Quid manifestius deo, quando sub figura Joseph Salvator ostenditur, non tantum unius terrae Aegypti, sed etiam totius mundi? Licet hoc nomeimminente famis excidio liberarit. Dedit quoque illi uxorem Aseneth filiam Putipharis sacerdotis Heliopoleos. Notandum autem quod domini quondam et emptoris sui filiam uxorem acceperit, qui ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse antistites, ut vera illa Hebraeorum super eo, quod ante jam diximus, suspicio comprobetur. Accepit ergo Christus ex gentibus uxorem, id est, Ecclesiam, ex qua genuit duos filios, id est, duos populos ex Judaeis, et ex gentibus annorum, quando stetit in conspectu regis Pharaonis. Triginta, inquit, annorum erat Joseph, quando in conspectu regis Pharaonis stetit; totidemque annis fuisse legitur Christus, quando sub typo Pharaonis, in conspectu mundi appa
Abbreviated transcription (Latin):
care uoluerit. non ut semꝑ alterũ audiens nũ quã
sibi ipsi prȩbeat refectionẽ. iuaxta intellectũ uerita¬
tis eam ꝑcipiat ut eius fructũ recompens & dño cui
illam promisit & sibi fructũ in de dulcedinis metat
Siaũ noluerit redimere. sed alteri cuilib& fuerit
uenundatus & rł ÷ si meditationẽ suã ut perse legat
& intellegat ad sereducere tardauerit & alteri sẽp
inniti uoluerit. potest contingere ut illi adhereat
dequo errorẽ capiat. unde ñ facile redimatur. Quia
cũ iubelei uenerit tẽpus scĩficatus erit dño &rł.
cũ enĩ uenerit dies retributionis ad ius ꝑtin& sacer¬
dotis quia ei ꝑquẽ dño oblatus ẽ merces restat labo¬
ris lic& ipse p̾ea perierit. Ipse enĩ qui uouet sacer

Expanded text:
care voluerit, non ut semper alterum audiens, nunquam care voluerit, non ut semper alterum audiens, nunquam sibi ipsi praebeat refectionem, juxta intellectum veritatis eam percipiat, ut ejus fructum recompenset Domino cui illam promisit, et sibi fructum inde dulcedinis metat. « Si autem noluerit redimere, sed alteris civilibus fuerit venundatus, » etc. Si meditationem suam, ut per se legat et intelligat, ad se reducere tardaverit, et alteri semper inniti voluerit, potest contingere ut illi adhaereat, de quo errorem capiat, unde non facile redimatur. « Quia cum jubilaei venerit dies, sanctificatus erit Domino, » etc. Cum enim venerit dies retributionis, « ad jus pertinet sacerdotis, » quia ei per quem Domino oblatus est merces restat laboris, licet ipse postea perierit. Ipse enim qui vovit sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ponatur i. studiũ in pendatur ut de illa in¬
munditia liberetur. Q uod sacerdos diiudi¬
cat bonũ an malũ sit. sig̃ ipsũ magistrum con¬
siderare deb& utrumsit corrigibilis an non¬
& sic studiũ eius correctionis xohibeat. Quodsi facere uo¬
luerit aodet quintã partem .i ꝑ intellectũ suũ hoc effi¬
ciat id eo quintã partẽ intellectũ dicimus. quia sin¬
gulis .v. sensuũ idem p̃est. Homosi uouerit domũ suã¬
& rł i. domesticã ȩccłam qualis sit ꝓb&. & quantũ ua¬
l& tantũ in dñi seruitiũ redigatur. Si aut̃ ille qui
vouerat uoluerit redimere eam .i. si iterũ eius uitã¬
gerere uoluerit iuxta intellectũ suũ fructus eius re¬
siper trinitatis fidem sensus legis in littera latentis ca¬
pit ad sp̃s scĩgratiã ꝑ cipiendã meditetur. Sistatim
si in ꝓuectiori aetate ad hoc agendũ conuolauerit. sicut
minus iam capere poterit. sic minorẽ recipit mercedẽ

Expanded text:
ponatur, id est studium impendatur, ut de illa imponatur, id est studium impendatur, ut de illa immunditia liberetur. Quod sacerdos dijudicat bonum an malum sit, significat illum magistrum considerare debere utrum sit corrigibilis an nonsit, studium correctionis ei adhibeat. Quod si facere voluerit, addet quintam partem, id est per intellectum suum hoc efficiat. Ideo quintam partem intellectum dicimus quia singulis quinque sensuum idem praeest. « Homo si voverit domum sua est domesticam Ecclesiam; qualis sit probet et quantum valet, tantum in Domini servitium redigatur. « Si autem ille qui voverat voluerit redimere eam, » id est si iterum eum gerere voluerit juxta intellectum suum, fructus ejus res hordei seritur, » etc. Si per Trinitatis fidem sensus legis in littera latentis capit, ad Spiritus sancti gratiam percipiendam meditetur. « Si stat etc., id est si in provectiori aetate ad hoc agendum convolaverit, sicut minus jam capere poterit, sic minorem recipit mercedem. «
Abbreviated transcription (Latin):
Ab uno anno m̃seusq: ad annũ quintũ .i. ab initio
conuersationis usq: ad obseruationẽ .v. sensuum
infirmior tres. hoc ẽ trinitatis fidem offerat dõ qui¬
bus incipientibus petrus dt̃. Quasimodo geniti infan¬
tes & rł. S exa genarius & ultra masculus dabit .XU. si¬
clos. Sexa genarius iam bello & nuptiis satis non ẽ¬
aptus & eum significat qui ad culmen sum marũ uir¬
tutum ascendere minus idoneus ẽ. sicut est uirgi¬
nitas & martyrium & monachorũ recta conuersatio
qui haec iamminus implere potest. reddat .xu. si
uantia. Femina .x. idest infirmior de calogit his¬
torialem obseruantiã. Si pauper fuerit &rł .i.
rit quantum ei in ponatur amaioribus considerata¬
& uirtute ꝓficiat. Animal qđ immolari dño po¬
test. &rł .i. discipulus quẽ ad dñi seruitiũ disposue¬
ris non abiciatur ut quaeras alium nec melius malo
nec peius bono bonũ malo ñ cõmutes. Siuõ malus
ẽ de correctione eius ñ diffidas. nepenitus abici¬

Expanded text:
Ab uno mense usque ad annum quintum, » id est, ab initio conversationis usque ad observationem sensuum minationem; infirmior, tres, hoc est Trinitatis fidem offerat Deo. Quibus incipientibus Petrus dicit: quasi modo geniti infantes , etc. « Sexagenarius et ultra masculus dabit quindecim siclos. » Sexagenarius jam bello et nuptiis non satis aptus, et eum signat qui ad culmen summarum virtutum ascendere minus idoneus est, sicut est virginitas et martyrium et monachorum recta conversatio. Qui haec jam minus implere potest, reddat quindecivantia, « femina, decem, id est infirmior, decalogi vel historialem observantiam. Si pauper fuerit, » etc.,erit, quantum ei imponatur a majoribus consideratute perficiat. « Animal quod immolari Domino potest, » etc. Discipulus quem ad Domini servitium disposueris non abjiciatur, ut quaeras alium, « nec melius malo, nec pejus bono. » Bonum malo non commutes. Si vero malus est, de correctione ejus ne deficias nec penitus abjici
Abbreviated transcription (Latin):
libris plenitudo sapientiȩ inuenitur: Panẽ. & po
rare coneris antequã tescias fideei redemptionis ini¬
tiatũ: Numerabitis ergo ab altera diesabbati. &rł
merent axuluna quando ipse primitiȩ̨ allatȩ. nec
tam̃s sacrificio scĩficatȩ. Nosaũ ab altero die sab¬

Expanded text:
libris plenitudo sapientiae invenitur. « Panem et plibris plenitudo sapientiae invenitur. « Panem et prare coneris antequam scias fide ejus redemptionis initiatum. « Numerabitis ergo ab altera die sabbati, » emeret a quinta decima luna, quando ipsae primitiae allatae, nec tamen sunt sacrificio sanctificatae. Nos autem « ab altero die Sab
Abbreviated transcription (Latin):
erit infine in bonis inueniri labor&: Cũ in gressifu
mini. Et mes sueritis seg&ẽ : I. populos ad credulita¬
lic& scoꝵ inprimitiua ȩccła qđ & factũ ÷. Ad positis
inunadie trib: milib: animarũ. & altera diequinq
accepta ÷ dõ ꝑ ipsũ Altera die sabbati: I. scĩficauit
illũ. &rł .i. in resurrectiosua scõꝵ unitatẽ copulauit.
Siuero manipulũ xp̃icarnẽ uisintellegere. unde nob
panis uitȩ ministrat᷑. Alterdies. diespassionis potest
intellegi. uno enĩdie mysticã cęnã celebrauit. Alte¬
ro corpus cͥrucis c̃sũmauit supplicio. oblatus ꝓnob.
scificata ÷ in sanguine xp̃i unitas fideliũ. Libam̃ta of
depassione dni adnuntiat᷑ : Inodorẽ suauissimũ dñõ.
Opusenĩ erat gratissimũ patri qđ filius agebat. Li¬
baquoq uini quarta pars hin: Uinũ doctrina ÷ spi¬
ritalis. Quarta pars hindr̃ qͥa in singulis euangelioꝵ

Expanded text:
erit, in fine in bonis inveniri laboret. « Cum ingressi erit, in fine in bonis inveniri laboret. « Cum ingressi mini; « et messueritis segetem, » id est populos ad credelitalicet sanctorum in primitiva Ecclesia, quod et factum est appositis in una die tribus millibus animarum et altera die quinquest Deo per ipsum. « Altero die Sabbati et sanctificabit illum, » et reliq. In resurrectione sua sanctorum unitatem copulavit. Si vero manipulum Christi carnem vis intelligere, unde nobis panis vitae ministratur, alter dies passionis potest intelligi: uno enim die mysticam coenam celebravit, altero corpus in crucis consummavit supplicio oblatus pro nobis. sanctificata est in sanguine Christi unitas fidelium. « Libamenta de passione Domini annuntiatur. « In odorem suavissimum Domino. » Opus enim gratissimum Patri quod Filius agebat. « Liba quoque vini, quarta pars hin. » Vinum doctrina est spiritualis: quarta pars hin dicitur, quia in singulis Evangeliorum
Abbreviated transcription (Latin):
nimmolabunt᷑ unadie cũ fo&ib suis: I. legis suꝑstitione
& u&ustate euangelii nouitatẽ ñ obseruandã. deostia
dñs ideo ad singula subiungit cõmemorationẽ sui no¬
minis ut terrorẽ eis in cuter& nepeccarent. Et dilecti¬
onẽ inserer& ut eo sua mandata diligentius intueri do
Sex dieb faci&is opus&rt: Ostendit in hacuita pusla¬
borib insistendũ qͥa postquã ad requiẽ uentũ fuerit
iã operandi tẽpus nonerit. beneaut dicitur in cunctis¬
habitationib: uris quia in futura uita ÷ mansio inp̃senti
brã subsequentẽ. uerã sollẽnitatẽ nrae liberationis in ci¬
pere. Dequodie . uII. aczimoꝵ dies dinumerant᷑. quia
nos redẽptos axp̃o intota uitanrã abamaritudine iu¬
celebrior : I. scĩor. Dies primus ingressus : nouȩ uitȩ
Diesseptimus c̃sũmatio laboꝵ inquoꝵ utroq maxime
curandũ ÷. neseruile opus .i. peccato ob noxiũ facien¬
tes inueniam. Diquisaũ circa initiũ desidiose torpu¬

Expanded text:
id est cum legis superstitione et vetustate Evangelii novitatem non observandum. De hostia Dominus, » ideo ad singula subjungit commemorationem sui nominis, ut terrorem eis incuteret nec peccarent, et dilectionem insereret, ut eos sua mandata diligentius intueri docis opus, » etc. Ostendit in hac vita piis laboribus insistendum, quia postquam ad requiem ventum fuerit, jam operandi tempus non erit. Bene autem dicit, « in cunctishabitationibus vestris, » quia in futura vita est mansio, in praesenti bram subsequente veram solemnitatem rationis incipere. De quo die septem azymorum dies dinumerantur, quia nos redemptos a Christo in tota vita nostra ab amaritudine Jucelebrior et sanctior. » Dies primus ingressus est novae vitae, dies septimus consummatio laborum, in quorum utroque maxime curandum est ne « servile opus, » id est peccato obnoxium facientes inveniamur. Si quis autem circa initium desidiose torpu
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ fructũ dño recompens&. Omniũ decima¬
rũ & rł. omniũ ordinũ qui sub disciplina xp̃i
tibi semꝑ placitũ sacrificiũ laudũ tuarũ offerre
ut & quȩ agenda st̃ ueracit̃ agnoscã & agnita fide¬
li operũ executione ꝑficiam. ne ignis sp̃s scĩ¬
& uenerandȩ caritatis quẽ ꝑp&uo seruandũ p̃cepisti¬
in corde & pectore meo confirmasti deficiat sed
ad laudẽ & honorẽ nominis tui intuȩ seruitio dile¬
tionis ardescat insaeculũ amen

Expanded text:
eorum fructum Domino recompenset. « Omnium decimaeorum fructum Domino recompenset. « Omnium decimarum, » etc., omnium ordinum qui sub disciplina Christibi semper placitum sacrificium laudum tuarum offerre, ut et quae agenda sunt veraciter agnoscam, et agnita fideli operum exsecutione perficiam, ne ignis Spiritus sancet venerandae charitatis quem perpetuo servandum praecepistiin corde et pectore meo confirmasti, deficiat; sed ad laudem et honorem nominis tui, in tuae servitio dilectionis ardescat in saeculum. Amen