comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe aĩe corruptio ẽ. Si aut̃ qͦrit᷑.
in quo possit corrumpi anima: in
parabola illiꝰ qui incidit in latro
tibus. & in naturalibꝰ bonis uulne¬
rat᷑: que sunt ratio. uł intellectus.
memoria.⁊ ingeniũ. & huiꝰmodi qͥ
ꝑ pecc̃m obtenebrant᷑. & uiciant᷑. ł pec¬
catũ etiã: pͥuat᷑ illo bono: cuiꝰ partici¬
patione cetera bona sunt. qͦ tantoma¬
gis pͥuat᷑. qͣntomag̃ se ab eo elongat.
Qualit̾ se homo elongat ado .s. ꝑ dissimi¬

Expanded text:
prie animae corruptio est. Si autem quaeritur in quo possit corrumpi anima, in parabola illius qui incidit in latrontibus; et in naturalibus bonis vulneratur; quae sunt ratio, intellectus, memoria, et ingenium et hujusmodi, quae per peccatum obtenebrantur et vitiantur. Per peccatum etiam privatur illo bono, cujus participatione caetera bona sunt; quo tanto magis privatur, quanto magis se ab eo elongat. 13. Qualiter homo se elongat a Deo, scili
Abbreviated transcription (Latin):
onibꝰ. & ip̃e locꝰ ñ est. Locus tam̃ dei:
abusiue dr̃ templũ di. ñ qđ eo ꝯtinea¬
tur. s qd eo p̃sens sit. & inbabitans. Id
autẽ: anima munda intelligit᷑. ꝑ pecca¬
tũ gͥ: ñ scdm locũ: aliqͥs longe fit adeo.
& in eo longe fit: qđ ab eiꝰ similitudine re¬
cedit. & tanto longius: quanto fit dissi¬
milior. Illa autẽ ut ait aug̃. in libro de
similia sunt do: recipiunt dissimilitu¬
dinẽ. At ip̃a similitudo: nullomͦ ex ali¬
qua parte pot̾ eẽ dissimilis. Unde fit: ut
cũ similitudo patris filiꝰ sit: ex nulla par¬
te patͥ possit eẽ dissimilis. Cuiꝰ partici¬
patione similia st̃: qͦẽq d̾o similia st̃.
ꝙ illa: possunt reciꝑe dissimilitudinẽ.

Expanded text:
 ipse locus non est. Locus tamen Dei abusive dicitur templum Dei, non quod eo contineatur, sed quod ei praesens sit et inhabitans; id autem anima munda intelligitur. Per peccatum ergo non secundum locum, aliquis longe fit a Deo; at in eo longe fit, quod ab ejus similitudine recedit; et tanto longius, quanto fit dissimilior. Illa autem, ut Aug. ait in lib. 83 similia sunt Deo, recipiunt dissimilitudinem. At ipsa similitudo nullo modo ex aliqua parte potest esse dissimilis. Unde fit ut cum similitudo patris filius sit, ex nulla parte patri possit esse dissimilis; cujus participatione similia sunt, quaecumque Deo similia sunt, et illa possun
Abbreviated transcription (Latin):
Ieruntam̃ si de imitatoribꝰ morauit.
maloꝵ illud accipit᷑: quare t̾ciã
cũ inqualibet gñatione rei teneant᷑:
qͥ pecc̃a patrũ imitantur. Et qͣre pa-¬
tres ꝯmemorauit. cũꝰ illi om̃s mali sit:
qͥ quorulibet maloꝵ pecc̃a imitantur:
S id̾o patres sp̃alit̾ nominauit: qr ma
uiu̾e : donee filios t̾cios ⁊ qͣrtos ħant.
qͥ patrũ iniqͥtates uidentes: eoꝵ impi

Expanded text:
erumtamen si de imitatoribus malorum illud accipitur, quare tertiam cum in qualibet generatione rei teneantur qui peccata patrum imitantur? Et quare patres commemoravit, cum et illi omnes mali sint, qui quorumlibet malorum peccata imitantur? Sed ideo patres specialiter nominavit, quia vivere, donec filios tertios et quartos habeant; qui patrum iniquitates videntes, eorum imp
Abbreviated transcription (Latin):
cendã ꝓbandaq iustoꝵ pacientiã. Uñ
quit infirme cogitationi: quid possit
gicis artibus fiant. Nam &e magi pha¬
raonis serpentes fecerunt. & alia. S il¬
luo ẽ amplius ãmirandũ: quomͦ ma¬
goꝵ potentia: que serpentes fac̾e̾ potu¬
it: ubi admuscas minutissimas.s.
cyniphes: uentũ est: omĩno defecit
qua tercia plaga: egyptus cedebatur.
Ibi. certe defecert̃ magi. dicentes. digi¬
tus dei est hic. Unde intelligi dat᷑. nec
ipõs quidẽ transgressores angłos: &.
aerias potestates: in unã istã caliginẽ
tanquã insuigeneris carcerẽ: ab illiꝰ
sublimis etberee puritatis habitatio¬
ne decrusos: ꝑ quos magice artes põ¬
sunt quicquid possunt: ualere ali¬
quid: nͥ data desuꝑ potestate. Datur
autẽ: uł ad fallendos fallaces sic̃ ine¬
gyptios: & inip̃os etiã magos: data
est. ut in eoꝵ spirituũ oꝑatione: uide¬
tale aliquid face̾. ꝓmagno desiderẽt.
ꝓpterqd etiã: nobis inscͥptura sunt

Expanded text:
endam probandamque justorum patientiam. Unde quit, infirmae cogitationi quid possit iam magicis artibus fiant. Nam et magi Pharaonis serpentes fecerunt, et alia. Sed illud est amplius admirandum, quomodo magorum potentia quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas, scilicet, ciniphes ventum est, omnino defecit, qua tertia plaga Aegyptus caedebatur. Ibi certe defecerunt magi dicentes: Digitus Dei est hic. Unde intelligi datur nec ipsos quidem transgressores angelos, et aereas potestates in imam istam caliginem erem ab illius sublimis aetheriae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, ualere aliquid nisi data desuper potestate. datur autem uel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios et in ipsos etiam magos data est, ut in eorum spirituum seductione uidetale aliquid facere pro magno desiderent, propter quod etiam nobis scripturae auct
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰmodi. Ad qd dict̃. his atq huiꝰmͦ
Dictionibꝰ: que uid̾ni pͥuationes simpli¬
citer notare. & nicħ pone̾. qͥa ꝑnegatio¬
nẽ d̃ñr: uere aliqua poni. actusq ꝑ ea
sigc̃ari. Non credere enĩ inxp̃m: mere¬
dulitatẽ dicunt. & noĩe incredulitatiᷤᷤ.
malũ mentis actũ sigc̃ari. Ita etiã cũ
dr̃: ñ ire adeccłam. malũ ẽ.: ñ euntis
Hoc ẽ enĩ declinare abono. & ido ia¬
lũ est. Siẽ econu̾so: declinare a malo:
bonũ est. Sic̃ gͥ declinatio amalo: ali
tandi malũ: Non enĩ potest eẽ bonũ.
qđ omino nicħ est: ita declinatio abo
lis illa peccati. mortalis descͥptio: qͣo

Expanded text:
hujusmodi. Ad quod dicunt, his atque hujusmodi dictionibus quae videntur privationes simpliciter notare, et nihil ponere, quia per negationem dicuntur, vere aliqua poni, actusque per eas significari. Non credere enim in Christum incredulitatem dicunt; et nomine incredulitatis malum mentis actum significari. Ita etiam cum dicitur: Non ire ad ecclesiam malum est; non euntishoc est enim declinare a bono, et ideo malum est; sicut, e converso, declinare a malo, bonum est. Sicut ergo declinatio a malo, alitandi malum non enim potest esse bonum quod omnino nihil est, ita declinatio a bolis illa peccati mortalis descriptio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ nicħ sit: inquantũ peõem
est: quomͦ pot̾ bonũ corrũꝑe.
uł adimere: Aug̃ docet te boc inli¬
corporis: si omĩno abstineat᷑ a cibo:
languescit & frangit᷑. Sic ñ est pecc̃o¬

Expanded text:
Sed cum nihil sit in quantum peccatum est, quomodo potest bonum corrumpere vel adimere? Aug. te hoc docet in lin substantia corporis si omnino abstineatur a cibo, languescit et frangitur; sic non est
Abbreviated transcription (Latin):
tis: & impassibilitatis : quã habuit
ante peccatũ. An pena sit pͥuatio boni.
ueri aut̃ solet.
utrũ & pena sit pͥuatio uł coerup¬
tio boni. Ad qd facile responderi pot̾.
si p̾dicta ad memoriã reuocent᷑. Dixi¬
mus enĩ supra: pͥuationẽ uł corrupti¬
onẽ boni: accipi actiue uł passiue. idẽ
scdm efficientiã. uł effectũ. Idoq pͥua¬
tio uł corruptio boni dr: & peccatũ ⁊
pena. S pecẽm.: sod̾m efficientiã. qͥa
pͥuat uł eoerũpit bonũ. Pena aut̃. scd̾m¬

Expanded text:
am habuit ante peccatum. 14. An poena sit privatio boni? Quaeri autem solet utrum et poena sit privatio vel corruptio boni. Ad quod facile responderi potest, si praedicta ad memoriam revocentur. Diximus enim supra, privationem vel corruptionem boni accipi active vel passive, id est, secundum efficientiam vel effectum. Ideoque privatio vel corruptio boni dicitur peccatum, et poena; sed peccatum secundum efficientiam, quia privat vel corrumpit bonum; poena autem s
Abbreviated transcription (Latin):
homicidiũ. ⁊ similia. inqͣntũ st̃: bona
St̃: & nature st̃. & d̾o uolente fiunt.
Qd si ẽ: tẽ illi qui faciunt illa: bona
agunt. qđ penitꝰ absurdũ ẽ. His uͦ. sic
illi respondent. Dicunt equid̾ adul¬
teriũ. homicidiũ. & huiꝰmi: ñ simpli¬
cit̾ actus denotare. s & actuũ uicia.
actusq ipõs: adulterii.⁊ homicidii.
inquantũ sunt. uł inqͣntũ actus st̃
a deo esse. & bonas naturas esse. s ñ:
inqͣntũ adult̾iũ: & homicidiũ: sunt.
& id̾o. ñ sequi dicunt: si actus qͥ homi¬
cidia & adulteria st̃: a deo sunt: qđ ad¬

Expanded text:
homicidium, et similia, in quantum sunt, bona sunt, et naturae sunt, et Deo volente fiunt. Quod si est, tunc illi qui faciunt illa, bona agunt; quod penitus absurdum est. His vero sic illi respondent: dicunt equidem adulterium, homicidium, et hujusmodi, non simpliciter actus denotare, sed actuum vitia; actusque ipsos adulterii et homicidii, in quantum sunt, vel in quantum actus sunt a Deo esse, et bonas naturas esse, sed non in quantum adulterium et homicidium sunt. Et ideo non sequi dicunt, si actus qui homicidia et adulteria sunt, a Deo sunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pheticã: ubi legit᷑. Ue his qͥ dic̃t: bonũ:
malũ. & malũ: bonũ. G. si hanc ma¬
ledictionẽ uitare uolumꝰ: nullatenꝰ di¬
dicens. Id qdͦ uictũ ẽ in ꝓpb̃ia: intelli¬
gendũ eẽ. de ip̃is rebus. qͥbꝰ hoĩes malist̃.
ñ de hoĩbꝰ. Unde. qͥ adult̾iũ dic̃ bonũ. in

Expanded text:
e. 5, ubi legitur: Vae his qui dicunt bonum malum, et malum bonum! Igitur si hanc maledictionem vitare volumus, nullatenus didicens: Id quod dictum est in prophetia, intelligendum est de ipsis rebus quibus homines mali sunt, non de hominibus. U
Abbreviated transcription (Latin):
mationẽ: angłi denatura sicut
ante: peccare potuerunt. Non: qđ li¬
berũ arbitriũ eoꝵ debilitatũ sit: ꝑgra¬
tiã. s ita potius confirmatũ: ut iam
ꝑillud: ñ possit bonus angłs peccare.
Qd̾ utiq ñ est exip̃o arbitrio. s exgrã¬
cct̾a cũ sint liberi arbitrii. posst̃
flecti in utͣmq partẽ. accipi oporcet.
scd̃m statũ: in quo c̾ata sunt. Talis enĩ
& homo & angłs c̾atus est: qui ad utiũ
durati: ut bene uiuere nequeant. di¬
milit̾ & illud ysidori intelligendũ
est. Angłi mutabiles natura: ĩmuta¬
biles sunt grã. quia exnatura: in pri¬
moedio sue conditionis: mutari po¬
tuert̃ adbonũ. siue admalũ. s post
grãm: ita bono addicti sunt: ut inde
mutari nequeant. Ad hoc enĩ: repug¬
nat grã ñ: natura Qđ mali angłi
t licet mali angłi ita ꝑmalitiã sint
obstinati: uiuaci tam̃ sensu ñ pe¬
nitus sunt priuati. Nam ut tradit
ysidorus. triplici a cumine uigent

Expanded text:
ionem angeli de natura sicut ante peccare potuerunt; non quod liberum arbitrium eorum debilitatum sit per gratiam, sed ita potius confirmatum, ut jam per illud non possit bonus angelus peccare; quod utique non est ex libero arbitrio, sed ex graum sint liberi arbitrii possunt flecti in utramque partem, accipi oportet secundum statum in quo creata sunt. Talis enim et homo et angelus creatus est, qui ad utrumque durati, ut bene vivere nequeant. Similiter etiam illud Isid. intelligendum est: Angeli mutabiles sunt natura, immutabiles sunt gratia; quia ex natura in primordio suae conditionis mutari potuerunt ad bonum sive ad malum, sed post per gratiam ita bono addicti sunt, ut inde mutari nequeant. Ad hoc enim repugnat gratia, non natura. 5. Quod angeli Et licet mali angeli ita per malitiobstinati, vivaci tamen sensu penitus non sunt privati. « Nam, ut tradit Isidorus, triplici acumine scient
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: pecẽa: & pena peccati. qͣda: pec¬
Unde aug̃. suꝑ illũ locũ psalmi.l.uii.
Suꝑ cecidit ignis. & ñ uiderunt soleo.
ait. Ignis: suꝑbie: & ocupiscentie. & ire:
intelligit᷑. Istas penas pauci uident. id̾o:
eas maxime cõmemorat apłs: in epła ad
romanos. & enumerat multa: que pecc̃a
st̃. & pene pecci. Int̾ pͥmũ enĩ pecẽm a¬
postasie: & ultimã penã ignis et̾ni: me
goriꝰ quoq suꝑ elechielẽ ait. Contẽpnenti.
qui ñ uult penitere: ponit d̾s offendi¬
culũ. uͥ scił. gͣuiꝰ impingat. Pecc̃m enĩ qd̾
ꝑpenitentiã citiꝰ ñ delec᷑. aut pecem est:
&. cã pecẽi. aut pecc̃m: & pena peccati.

Expanded text:
SUNT PECCATA ET POENA PECCATI; QUAEDAM PECUnde Aug., super illum locum ps. 57: Supercecidit ignis, et non viderunt solem, ait: Ignis superbiae et concupiscentiae et irae intelligitur. Istas poenas pauci vident; ideo eas maxime commemorat Apostolus in Epistola ad Romanos, et enumerat multa quae peccata sunt, et poena peccati. Inter primum enim peccatum apostasiae et ultimam poenam ignis aeterni, gor. quoque super Ezech. ait: Contemnenti qui non vult poenitere ponit Deus offendiculum, ut scilicet gravius impingat. Peccatum enim quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati; aut peccatum et poena peccati
Abbreviated transcription (Latin):
multo liberius post confirmatio¬
nẽ: quã ante. Ut enĩ aug̃ tradit ines¬
cherydion: Non ido carent libero ar¬
bitrio: quia male uelle. ñ possunt. Mul¬
to quippe liberius est liberũ arbitũ:
qd ñ potest seruire peccato. Neq enĩ
culpanda est uoluntas. Aut uoluntaᷤᷤ
ñ est: aut libera dicenda ñ est. qua
beati esse sic uolunt: ut esse miseri. ñ
solũ noluit: s noc ꝓrsus uelle possint
Non possunt itaq boni angłi: uelle
malũ. uł uelle. esse miseri. Neq hoc ha¬
bent: ex nature. s grẽ beneficio. Ante
grẽ nãq confirmationẽ: peccare po¬
tuerunt angłi. & quida etiã peccaue¬
runt. & demones facti sunt. Inde

Expanded text:
multo liberius post confirmationem quam ante. Ut enim Aug. tradidit in Ench., c. 105, non ideo carent libero arbitrio quia male velle non possunt; multo quippe liberius est arbitrium quod non potest servire peccato. Neque culpanda est voluntas: aut voluntas non est, aut libera dicenda non est, quia beati esse sic volunt, ut esse miseri non solum nolint, sed nec prorsus velle possint. Non possunt itaque boni angeli velle malum vel velle esse miseri; neque hoc habent ex natura, sed ex gratiae beneficio. Ante gratiae namque confirmationem potuere peccare angeli, et quidam etiam peccaverunt, et daemones facti su
Abbreviated transcription (Latin):
fit contͣ legẽ dei. Ide inlibro. de duabꝰ a¬
nimabꝰ. Pecc̃m ẽ: uoluntas retinendi:
uł ꝯsequendi: qd iusticia uetat. Inutq̃
assignatione: de actuali pecc̃o agit᷑.
mcetali ñ ueniali. Expͥma descriptio.¬
ne ostendit᷑: pecem eẽ: uoluntas mala.
siue: locutio os oꝑatio praua .i. actꝰ ma¬
lus. tã interior: quã exterior.F xalt̾a uͦ¬

Expanded text:
. de duabus Animabus: Peccatum est voluntas retinendi vel consequendi quod justitia vetat. In utraque assignatione, de actuali peccato agitur et mortali, non veniali. Ex prima descriptione ostenditur peccatum esse voluntas mala, sive locutio et operatio prava, id est, actus malus tam interior quam exterior; ex altera ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbans nicħ casu fieri inmundo: ait in¬
cod. Quicqͥd casu fit: tem̾e fit. Qcqͥd te¬
mere fit: ñ fit ꝓuidentia. Si gͦ casua¬
liqua fiune inmundo: ñ ꝓuidentia
uniu̾sus mundus ã ministrat᷑. Si ñ ꝓui¬
dentia uniu̾sus mundus ãministrat᷑: a

Expanded text:
bans nihil casu fieri in mundo, ait: Quidquid casu fit, temere fit; quidquid temere fit, non fit providentia. Si ergo casu aliqua fiunt in mundo, non providentia universus mundus administratur. Si non providentia universus mundus administra
Abbreviated transcription (Latin):
catũ ẽ. s in mandante: culpa ñ ẽ. Non
enĩ ꝯsisteret pecc̃m: si interdictio ñ fu¬
isset. Non ꝯsistente aut̃ pecc̃o: ñ solũ
malicia. s etiã uutꝰ: fortasse ñ eẽt. qͦ
nisi aliqua malitie fuissent oemina:

Expanded text:
catum est, sed in mandante culpa non est. Non enim consisteret peccatum, si interdictio non fuisset. Non consistente autem peccato, non solum malitia, sed etiam virtus fortasse non esset; quae nisi aliqua mali
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾a aut̃ diligent̾ attendentes u̾ba pa¬
aug̃i. qͥbꝰ supra & malus scͥpt᷑e lo¬
cis utit᷑: ñ indocte tradt̃: uoluntatẽ ou¬
lã: o actus malos: in quantũ st̃: uł is
quantũ actus et̃: bona eẽ. Inqͣntũ ũ
qͣmẽq: bonã dei naturã eẽ dict̃.: in qͣn¬
tũ actus ẽ. uł uoluntas. & exđo auctore
esse. Inquantũ uͦ mnordinate ẽ: & contͣ
legẽ fit: & fine debito caret: pecc̃m ẽ.
os ita: in quantũ pecc̾m ẽ: nicb ẽ. Nul¬

Expanded text:
uidam autem diligenter attendentes Aug. quibus supra et in aliis Scripturae locis utitur, non indocte tradunt voluntatem malam et actus malos, in quantum sunt vel in quantum actus sunt, bona esse: in quantum vero quemcumque bonam Dei naturam esse dicunt, in quantum actus est vel voluntas, et ex Deo auctore esse; in quantum vero inordinate et contra legem Dei fit, et fine debito caret, peccatum est; et ita in quantum peccatum est, nihil est. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ecce hic insinuat᷑: qđ angłi ante
confirmationẽ peccare potuerunt.
s post confirmationẽ. ñ possunt. Eẜ¬
qd potuerunt: fuit eis ex lib̾o arbitͥo.
arbitrio.s ex grã Exqua grã etiã est.
ut ip̃m liberũ arbitriũ iam ñ possit

Expanded text:
inuatur quod angeli ante confirmationem peccare potuerunt, sed post confirmationem non possunt. Quod potuerunt fuit eis ex libero arbitrio, arbitrio, sed ex gratia, et qua gratia etiam est ut ipsum liberum arbitrium jam non possit
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait ieꝵ. qđ & pͥmus pulsus cogi¬
tationis ñ puniat᷑ et̾nalit̾ ado: illud
degenesi asserendũ ẽ Cham enĩ pecca¬
uit: irridens nuditatẽ patris. ⁊ sen¬
tentiã. ñ ip̃e .s. filius eiꝰ canaã accep̃.
Maledictus chanaã. seruus erit frũo

Expanded text:
ut ait Hieron., quod primus pulsus cogitationis non puniatur aeternaliter a Deo, illud de Genes., c. 9, afferendum est: Cham enim peccavit, irridens nuditatem patris; et sententiam non ipse, sed filius ejus Chanaan accepit. Maledictus Chanaan servus erit fr
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. quia peccare potuit. Ham &
angłi peccauerunt. & demones facli
sunt. quoꝵ diabolus est princeps. &
qui ñ peccauerunt: peccare potue¬
tur ut peccare ñ possit: ñ est hoc na¬

Expanded text:
otuit: nam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, peccare potuetur ut peccare non possit, non est hoc na
Abbreviated transcription (Latin):
mala. P ostea: in qua resit pecc̃m. De
pͥma peccati: res bona extitit: qͥa
ante pͥmũ pec̃em. ñ erat aliqd malũ:
unde oriretur. Cum enĩ originẽ ⁊cãm
habuit: aut ex bono. aut ex maloha¬
buit. S malũ ante ñ erat Exbonogͥ
p̾us ortũ ẽ. Prius enĩ inangło ortũ
est pecc̃m. & postea in hoĩe. Et qͥd erat
angłs nisi bona natura der: Non ex

Expanded text:
mala; postea, in qua re sit peccatum, ma peccati res bona extitit, quia ante primum peccatum non erat aliquid mali unde oriretur. Cum enim originem et causam habuit, aut ex bono, aut ex malo habuit. Sed malum ante non erat; ex bono ergo ortum est. Prius enim in angelo ortum est peccatum, et postea in homine. Et quid erat angelus, nisi bo
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾a malũ: qđ ortũ ẽ exbono In qua
re sit peccatũ. an in bona. an ui mala.
an in re bona: an inre mala. Quirec¬
te acuteq sapit. ñ nͥ in bono malũ
eẽ intelligit.i. innatura bona Ma¬
lũ enĩ est: corruptio uł pͥuatio bo¬
ni. Ubi aut̃ bonũ ñ est: ñ pot̾ ẽẽ cor¬
ruptio. uł pͥuatio boni. ꝑccc̃m gͥ ñ
potest esse: nisi ire bona. Siẽ enĩ mor

Expanded text:
 malum quod ortum est ex bono. 4. In qua re sit peccatum, an in bona an in mala; an in re bona, an in re mala. Qui recte acuteque sapit, non nisi in bono malum esse intelligit, id est, in natura bona. Malum enim est corruptio vel privatio boni; ubi autem bonum non est, non potest esse corruptio vel privatio boni. Peccatum ergo non potest esse nisi in re bon
Abbreviated transcription (Latin):
uł oscĩe uermis penã sensuri: nͥ qđ dei ni¬
sione carebt̃ in ꝑpetuũ. Uno gͥ: & ñ plu¬
ribus peccatis: paruuli obligati st̃. Unde
cẽ ea quibꝰ illa opinio muniri uidi: s. qd̃
det̾minat aug̃. in eod̃ libro. Quia inscͥp¬
tura ꝑsingłarẽ numerũ. pluraliꝰ nus
sepe sigc̃ari solet: ut ibi: ora gͦ add̾m:¬

Expanded text:
e vermis poenam sensuri, nisi quod Dei visione carebunt in perpetuum. Uno ergo, et non pluribus peccatis, parvuli obligati sunt. Unde etiam ea quibus illa opinio muniri videtur, scildeterminat August. in eodem lib., c. 44: Quia in Scriptura per singularem numerum pluralis numerus saepe si
Abbreviated transcription (Latin):
cat. An peccata omniũ p̃cedentiũ patrũ
paruuli originalit trahant: ut pecẽor.
cata p̃ced̾ntiũ patrũ. ad pariui¬
los transeant: sic̃ illud pͥmi hoĩs de¬
lictũ: in oẽs carnaliter genitos di¬
ximꝰ redundasse. & si peoc̃a paren¬
tũ transeant in paruulos: utrũ
omĩũ qui fuert̃ ab ad̾a. uisq ad
ipos. an aliquoꝵ & ñ omniũ.

Expanded text:
. AN PECCATA OMNIUM PRAECEDENTIUM PATRUM PARVULI ORIGINALITER TRAHANT UT PECCATUM Acata praecedentium patrum ad parvulos transeant, sicut illud primi hominis delictum in omnes carnaliter genitos diximus redundasse. Et si peccata parentum transeant in parvulos, utrum omnium qui fuerunt ab Adam usque ad ipsos. an aliquorum et non omnium.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrariis: quȩ mala ⁊ bona uocant᷑: illa
dyaleticoꝵ regła desic̃. qua diet̃: nulli
rei duo simul esse ꝯtͣria. Hullus enĩpo¬
tus: aut cibus: simul dulcis ẽ os amarꝰ.
Nullũ simul: uͥ albũ: ibi & nigrũ: &
hoc inmultis: ac pene in om̃ĩbꝰ. reꝑit᷑
ꝯtrariis. ut in una re: simul eẽ ñ possit̃.
Cũ aut̃ bona &s mala: nullꝰ ambigat eẽ
ꝯtraria: ñ solũ. simul eẽ posst̃: s mala
omĩno sine bonis: & nͥ in bonis: eẽ ñ poᷤᷤ¬
rũꝑet᷑. qm̃ nicħ aliud ẽ corruptio: qͣo
boni ext̾minatio. Exbonis g: mala orta
st̃. & nͥ in bonis. ñ st̃. Nec fuit ꝓrsus:
unde oriret᷑ ulla mali nat᷑a nͨ ex angłi
& hoĩs: natura bona. und. pͥmit᷑ oeta ẽ uo¬

Expanded text:
trariis quae mala et bona vocantur, illa dialecticorum regula deficit, qua dicunt, nulli rei duo simul inesse contraria. Nullus enim potus aut cibus simul dulcis est, et amarus. Nullum simul corpus ubi album, ibi et nigrum; et hoc in multis ac pene in omnibus reperitur contrariis, ut in una re simul esse non possint. Cum autem bona et mala nullus ambigat esse contraria, non solum simul esse possunt, sed mala omnino sine bonis et nisi in bonis esse non posruboni exterminatio. Ex bonis ergo mala orta sunt, et nisi in bonis non sunt; nec fuit prorsus unde oritur ulla mali natura, nisi ex angeli et hominis natura bona, unde primitus orta e
Abbreviated transcription (Latin):
tabile ẽ: ñ ꝑse:s boni illiꝰ participatio¬
ne: in qͣntũ ẽ: bonũ ẽ. qđd diuinã ꝓui
dentiã uocamꝰ. Nicħ gͥcasu fit: in mun¬
do. His testimoniis innitunt᷑ ad osten¬
dendũ: om̃e qd ẽ. inqͣntũ ẽ: bonũ ẽẽ.

Expanded text:
t, non per se, sed boni illius participatione, in quantum est, bonum est; quod divinam etiam providentiam vocamus. Nihil ergo casu fit in mundo. His testimoniis innituntur ad ostendendum omne quod est, in quantum est, bonum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
uod etiã mistice intelligendũ eẽ
ostendit᷑: ex eo qđ parabola d̾r.
Si enĩ parabola ẽ. ut ait ieꝵꝵ. aliud
uerbis sonat. aliud sensu ꝯtinet. Uñ
aliqͥ ita edissert̃. Patrẽ in nobis esse
ris. Nepotẽ. si qđ cogitau̾is. atq oce¬
peris: oꝑe ꝯpleueris: ul cõplere decre¬
ueris. In quo: notat᷑ ꝯsensus uiri. si¬
ue patratio peccati ł nepotẽ aut̃. si
ñ solũ feceris. s ineo glorieris. Et ħ̾ ẽ
quarta generatio. ñ ꝙ tres p̃cesserĩt.¬

Expanded text:
ce intelligendum esse ostenditur ex eo quod parabola dicitur. Si enim parabola est, ut ait Hier., aliud erbis sonat, aliud sensu continet. Unde aliqui ita edisserunt: patrem in nobis esse ris; nepotem, si quod cogitaveris atque conceperis, opere compleveris, vel complere decreveris; in quo notatur consensus viri, sive patratio peccati; pronepotem autem, si non solum feceris, sed in eo glorieris: et haec est quarta generatio, non quia tres praecesserint
Abbreviated transcription (Latin):
hereditariũ. Quare d̾s aniniã corpori
iungit. sciens eã inde maculari Liõ dãpnari
i uͦ querit᷑: cur ds qͥfec̃ animã ip¬
sam sine macula: &e scit eã excor¬
poris oiunctione maculã pec̾ei ꝯtͣb̾e.¬
& aliqñ ante baptismũ seiungi ab ip̃o
ocepore: & sic dãpnari: eã corpcei ꝯiun¬
git. Respondemꝰ: ex altitudine iudicio
dei. id ꝓuenire. nec tam̃ iniuste hoc
a deo fieri. Ip̃e enĩ. ñ in congrue huma¬
ne ꝯditionis modũ quẽ a principio
instituit. licet pecc̃a hominũ int̾ces¬
serint. sine imutatione ꝯtinue seruat.
Corpora: demateria a pͥncipio sine ui¬
cio fcã. fingens. aĩasq denichilo cre¬
ans. eoꝵq ꝯiunctione. hominẽ ꝑficienꝰ.
Cũ gͥ uiraq hoĩs natura adeo sine
uicio sit institata: licet a se peccosit
uiciata: ñ id̾o ĩmutabilis ds huma¬
ne ꝯditionis. pͥmariã legẽ mutare
debuit. siue ab hominũ multiplica

Expanded text:
ereditarium. 7. Quare Deus animam corpori jungit, sciens eam inde maculari, et ideo damnari. Si vero quaeritur cur Deus qui fecit animam ipsam sine macula, et scit eam ex corporis conjunctione maculam peccat aliquando ante baptismum sejungi ab ipso corpore et sic damnari, eam corpori jungit; respondemus ex altitudine judiciorum Dei id provenire, et nec injuste id a Deo fieri. Ipse enim non incongrue humanae conditionis modum, quem a principio instituit, licet peccata hominum intercesserint, sine immutatione continue servat, corpora de materia a principio sine vitio facta fingens, animasque de nihilo creans, eorumque conjunctione hominem perficiens. Cum ergo utraque hominis natura a Deo sine vitio sit instituta, licet a se peccato sit vitiata, non ideo immutabilis Deus humanae conditionis primariam legem mutare debuit, sive ab hom
Abbreviated transcription (Latin):
cũ & hoc recte diei posset. s iniqͥtates
& pecc̃a dice̾ maluit. qr ⁊ m illo uno
qd̾ in om̃s hoies ꝑtͣnsiit: atq tã mag¬
& alia parentũ: ꝗͣ ñ ita posst̃ mutare
naturã: reatu obligant filios. nͥ dĩ gr̃a
sub ueniat. S de peccatis alioꝵ paren¬
tũ: qͥbus abip̃o ada usq ad patrẽ suũ

Expanded text:
 sed iniquitates et peccata dicere maluit, quia et in illo uno quod in omnes homines pertransiit, atque tam magt alia parentum; quae si non ita possunt mutare naturam, reatu obligant filios, nisi gratia Dei subveniat . Sed de peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suu
Abbreviated transcription (Latin):
dere laborant. ħ modo. Magis nocuit
illud pecẽm: qͣm aliqd̃ alioꝵ qr totũ
humanũ genꝰ uiciauit. ac morti utͥq
subdidit. qđ uullo alio pecc̃o fcm ẽ.
Maiorẽ gͦ effectũ mali habuit illud pec¬
catũ. quã aliqd̃ aliud. Resp̃o contra
illos. uͥ alia pecẽa ostendunt᷑ alio maiora
d qd̾ dici pot̾: qi licet illud pecẽni

Expanded text:
dere laborant hoc modo: Magis nocuit illud peccatum quam aliquod aliorum, quia totum humanum genus vitiavit ac morti utique subdidit, quod nullo alio peccato factum est. Majorem ergo effectum mali habuit illud peccatum, quam aliquod aliud. 7. Responsio contra illos, ubi alia peccata ostenduntur illo majora. Ad quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
si: qͦmͦ &ẽ palea que oꝑe humano tan¬
ta diligentia separat᷑ manet tam̃ in
fructu. qui de pͣgato nascit᷑ tritico: ita
pecc̃m qđ inparentibꝰ ꝑbaptismum
mundat᷑: manet ineis. quos genue¬
rt̃. Ea hoc enĩ gignunt: qđ ad huc ue¬
tustũ traht̃. nͨ ex hocꝰ. qđ lex innoui¬
tate ꝓmouit eos infilios di. Non e

Expanded text:
si; quomodo etiam palea quae opere humano tansi; quomodo etiam palea quae opere humano tanta diligentia separatur, manet tamen in fructu qui de purgato nascitur tritico; ita peccatum quod in parentibus per baptismum mundatur manet in eis quos genuerunt. Ex hoc enim gignunt, quod adhuc vetustum trahunt; non ex hoc, quod lex in novitate promovit eo
Abbreviated transcription (Latin):
hic aꝑitur qͥd sit .s. feditas tracta ex
libidine ooeuntiũ. qͦ uiciũ uel cor¬
cipue pollutio queda: quã ex feruore
coitus parentũ: & ꝯcupiscentia libidi¬
nosa contrahit caro dũ ꝯcipit᷑. cã ẽ
originalis pecẽi. que rocte uiciũ si¬
ue coeruptio carnis: appellari pot̾ qͦ
feditas maior ẽẽ iuidr. in carne ꝯcupiᷤᷤ¬
centialit̾ traducta: quã inea undetͣ¬
ducit᷑. &. qđ uiciũ uł corruptio sit in
carne ante ꝯiunctionẽ aĩe: effectu ꝓ¬
bat᷑. cũ aĩa infundit᷑. qͣ ex corrupti¬
one carnis maculat᷑. sic̃ inuase di¬
noscit᷑ uiciũ esse: cũ uinũ infusũ aceᷤᷤ¬
cit. In ductu similiũ ostendit. ñ absurde
filios trahere peccatũ a parentibꝰ.
filios tͣduc̾e a parentibꝰ.: iam ꝑbap¬
tismũ ab illo pecc̃o mundatis. diu̾¬
sarũ similitudinũ inductione id poᷤ¬
se fieri insinuat aug̃ in libro de
baptismo paruuloꝵ. ita inqͥens. Q̾¬
net tam̃ in eo quẽ genuert̃ circũci¬

Expanded text:
Hic aperitur quid sit foeditas tracta ex libidine coeuntium, quae vitium vel corcipue pollutio quaedam, quam ex fervore coitus parentum et concupiscentia libidinosa contrahit caro dum concipitur, causa est originalis peccati; quae recte vitium, sive corruptio carnis appellari potest. Quae foeditas major videtur esse in carne concupiscentialiter traducta, quam in ea unde traducitur. Et quod vitium vel corruptio sit in carne ante conjunctionem animae, effectu probatur, cum anima infunditur, quae ex corruptione carnis maculatur; sicut in vase dignoscitur vitium esse, cum vinum infusum acescit. 7. Inductu similium ostendit non absurde dici filios trahere peccatum a parentibus,filios traducere a parentibus, jam per baptismum ab illo peccato mundatis, diversarum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. in lib. de Baptismo parvulorum, inquiens: Qunet tamen in eo quem genuerunt circumci
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uͦ corrũpit᷑: ido malũ ẽ eiꝰ corrup¬
tio: qr eã qͣliẽq pͥuat bono. Nã simil¬
lo bono pͥuat: ñ nocet. Nocet autẽ.
ddimit gͥ bonũ. Quãdiu itaq nat᷑a
corrũpit᷑  in est ei bonũ: quo pͥuet᷑. Ae
ꝑhoc: nullũ est qd dr̃ malũ. si nullũ
sit bonũ. S bonũ omĩno malo carens:
integrũ bonũ ẽ. Cũ uͦ in est malũ. ui¬
ciatũ uł uiciosũ bonũ ẽ. Nec malũ un¬
qͣm pot̾ eẽ ullũ: uͥ ẽ bonũ nullũ. Un¬

Expanded text:
 corrumpitur, ideo malum est ejus corruptio, quia eam qualicumque privat bono. Nam si nullo bono privat, non nocet. Nocet autem; adimit ergo bonum. Quamdiu itaque natura corrumpitur, inest ei bonum quo privetur. Ac per hoc, nullum est quod dicitur malum, si nullum sit bonum; sed bonum omnino malo carens, integrum bonum est. Cum vero inest malum, vitiatum vel vitiosum bonum est; nec malum unquam potest esse ullu
Abbreviated transcription (Latin):
Si exnatura pecc̃m ẽ: tẽ mala est
natura: ait. Queso: ur si pot̾: respon¬
deat. Manifestũ est: ex uoluntate
mala: tanꝗͣ ex arbore mala: fieri oĩa
oꝑa mala. tanquã fructꝰ malos .s.
ipãm malã uoluntatẽ: unde dic̃ ex¬
ortam. nisi exbono: Si enĩ exangło.
quid ẽ angłs. nͥ bonũ opꝰ dei Si ex
dei. Immo qͥd erant hec duo: ante¬
quã in eis ceiret᷑ mala uoluntas. nͥ
bonũ opꝰ dei: & bona.⁊ laudanda na¬
tura : Gexbono: orit᷑ malũ. nec fuit
unde oriri posset: nͥ exbono. Dico gͦ
quia uoluntatẽ malã. nullũ malũ
p̃cessit. s ex bono: originẽ habuit. Hic

Expanded text:
si ex natura peccatum est, tunc mala est natura. Quaeso ut, si potest respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala fieri omnia opera mala tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicet exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus nisi bonum opus Dei? Si ex Dei? Imquam in eis oriretur mala voluntas, nisi bonum opus Dei, et bona et laudanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit unde oriri posset nisi ex bono. Dico ergo quia voluntatem malam nullum malum praecessit, sed ex bono originem habuit. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ambigue disserit. Uidr̾ enĩ apꝓba¬
re. pecc̃a p̃cedentiũ parentũ impu¬
tari paruulis. Non om̃iũ tam̃: qͥ fue¬
rt̾ ab ad̾a. ne importabili: & nunia sar¬
cina inpena et̾na grauarent᷑ paruti
a quarta generatione. Qd̃ ꝯfirmat il¬

Expanded text:
ambigue disserit; videtur enim approbare peccata parentum praecedentium imputari parvulis, non omnium tamen qui fuerunt ab Adam, ne importabili et nimia sarcina in poena aeterna gravarentur parvuli; a quarta generatione pra
Abbreviated transcription (Latin):
mani: omĩũ p̃cedentiũ parentũ suoꝵ
originalit̾ pecc̃a otrah̾e. & penas ꝓ eis
debitas pencłe. An aliqͥd aliud de re
tanta. scͥpturis scĩs diligentiꝰ ꝑscruta¬
tis. ac tractatis: ualeat. uł ñ ualeat re¬
ꝑiri. tem̾e affirmare ñ audeo. Eoce ꝑ¬
spicuũ fit lectori: augustinũ suꝑiora
dixisse: ñ asserendo. s. diu̾soꝵ opinio¬
nes referendo. Ostendit aug̃m sibi fore
lioqͥn: otrariũ. si id sentiret.

Expanded text:
cedentium parentum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas pendere. An aliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis ac tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affirmare non audeo. Ecce perspicuum fit lectori Augustinum superiora dixisse non asserendo, sed diversorum opiniones referendo. 5. Ostendit Augustinum sibi fore contrarium, si id sentiret.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis. Qđ mala uoluntas sedaria
causa fuit malorum.
ala aut̃ uoluntas illa angłi uł
hoĩs: cã est etiã maloꝵ subseqͦn¬
bitare debemus: rerũ bonarũ qͣ ad
nos ꝑtinent: cãm ñ esse: nͥ bonita¬
tẽ dei. Malarũ uͦ. ab immutabili bo¬
no deficientẽ. boni mutabilis uolun¬
tatẽ. pͥus angłi: postea hoĩs. Hoc pͥ¬
mũ est c̾ature rõnalis. malũ .i. pͥua¬

Expanded text:
voluntatis. 3. Quod mala voluntas secundaria causa fuit malorum. Mala autem voluntas illa angeli et hominis, causa est etiam malorum subseqdebemus rerum bonarum quae ad nos pertinent, causam non esse nisi bonitatem Dei; malarum vero, ab immutabili bono deficientem boni mutabilis voluntatem, prius angeli, postea hominis; hoc primum est creaturae rationalis malum, id
Abbreviated transcription (Latin):
um. uł necessariũ. & necessariũ pot̾
dici: qr uitari ñ pot̾. Unde & ꝓpħa dic̃.
De necessitatibꝰ meis erue me. Et uo¬
luntariũ. ñ in congrue appellat᷑. qr ex
uoluntate pͥmi hoĩs ꝓcessit. ut aug̃
in iͦ. libro retractationũ: ostendit di¬
cens. Illud qđ inparuulis d̃r origina¬
le pecc̃m: cũ ad huc ñ utant᷑ libero¬

Expanded text:
um, vel necessarium. Et necessarium potest dici, quia vitari non potest. Unde et Propheta dicit: De necessitatibus meis erue me. Et voluntarium non incongrue appellatur, quia ex voluntate primi hominis processit, ut Aug., in 1 lib., c. 15 Retractationum, ostendit, dicens: Istud quod in parvulis dicitur originale peccatum, cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ imputet᷑ in pecc̃m. Hoc ẽ enĩ ñ ha¬
bere pecẽm: ñ eẽ reũ peccati. Quomꝰ
g alia pecc̃a p̃t̾eunt actu: remanct
reatu: ut homicidiũ: & similia. Ita e
ꝯu̾so fieri pot̾. ut ꝯcupiscentia p̃t̾eat
reatu: & remaneat actũ. Ex p̃dictis eui¬
dent̾ moustrat᷑. qͦmͦ peccm̃ originale. in
baptismo remitat᷑. De feditate qͣm
caro exlibidine coitus trahit. utrũ in¬
feditate pͣget᷑. quã in ꝯceptione ex ꝯcu¬
piscentia libidinosa ꝯtͣxit. Quibꝰd̾a iu¬
det᷑: ꝗd sic̃ aĩa areatu purificat᷑: ita
caro ab illa pollutione pͣgat᷑. ut sic̃
caro abilla ꝯtagione. Qd quid̃ ꝓbabile
ẽ. Alii uͦ putant. tm̃ animã ibi mun¬
dari. carnẽ uͦ ñ ab illa feditate pͣgari
coerũpi: &s mag̃ corrupta uidr caro p¬
lis quã parentis. qr de carne polluti¬
onẽ quã babuit aꝯceptu retinenti. tͣ¬
hit᷑ polluta. & in ꝯcupiscentia ꝯciꝑit᷑
rente. A.d qd̾ illi dict̃. qͥa licet ca¬
ro ꝓlis excarne feda seminet᷑: os mo

Expanded text:
eccatum. Hoc est enim non habere peccatum, non esse reum peccati. Quomodo ergo alia peccata praetereunt actu, et remanent reatu, ut homicidium et similia, et ita e converso fieri potest ut concupiscentia praetereat reatu, et remaneat actu. Ex praedictis evidenter monstratur quomodo peccatum originale in baptismo remittatur. 3. De foeditate quam caro ex libidine coitus contrahit, utrum infoeditate purgetur quam in conceptione ex concupiscentia libidinosa contraxit. Quibusdam videtur quod sicut anima a reatu purificatur, ita et caro ab illa pollutione purgatur: ut siccaro ab illa contagione; quod idem probabile est. Alii vero putant tantum animam ibi mundari, carnem vero non ab illa foeditate purgari. corrumpi; et magis corrupta videtur caro prolis quam parentis, quia carne pollutionem quam habuit a conceptu retinente, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur, rente. Ad quod illi dicunt quia licet caro prolis ex carne foeda seminetur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt aĩa: in ea malũ eẽ nequiret. cũ ñ
possit malũ eẽ. nͥ inbono. ut pꝰ dicet᷑.
Non gͥ omĩno talis est aĩa: qͣus ẽ a d̾o
creata. sic̃ quis pollutas babenꝰ ma¬
nusͥ ñ tale habut pomũ. quale ego¬
indonis naturalibus.
llud qͦq ñ incongrue queri solet.
utrũ om̃s aĩẽ exereatione : qͣles sit
an alie aliis excellentiore. P luribꝰ ñ
irrõnabilit̾ uidr. qđ ex ip̃a creatione:
alie aliis excellant: innaturalibꝰ do¬
nis. ut in eẽntia: alia aliis sit subti¬
lior. & adintelligendũ. memorandũq
habilice: ut pote acutiori ingenio . ⁊¬
ꝑspicatiori intellectu. p̃dita. Qd̾ ñ
imꝓbabilit̾ d̾r: cũ in angłis ita fu¬
isse ꝯstet. Et licet naturalibꝰ donis.
alie p̃aliis polleant: tñ añ baptis¬
mũ a corpore diced̾ntes: parẽ penã.
& pꝰ bapt̃m statĩ eqͣlẽ coronã soetiun¬

Expanded text:
quiret, cum non possit malum esse nisi in bono, ut post dicetur. Non ergo omnino talis est anima, qualis a Deo creata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale egot aequales in donis naturalibus. Illud quoque non incongrue quaeri solet, utrum omnes animae ex creatione aequales sint, an aliae aliis excellentiores. Pluribus non irrationabiliter videtur quod ex ipsa creatione aliae aliis excellant in naturalibus donis, ut in essentia alia aliis sit subtilior, et ad intelligendum memorandumque habilior, utpote acutiori ingenio et perspicaciori intellectu praedita. Quod non improbabiliter dicitur, cum in angelis ita fuisse constet. Et licet naturalibus donis aliae prae aliis polleant, tamen ante baptismum a corpore discedentes, parem poenam, et post baptismum statim aequalem coronam sortiun
Abbreviated transcription (Latin):
reuocari: sic & caro pecei: etiã remis¬
sis peccatis. si hõ inea iuste uix̾it. ñ
ꝯtinuo meret᷑ eã mortẽ ñ ꝑpeti: qͣm
trat̾ appagine pecc̃i. Qđ pecc̃a pa
rentũ usitant᷑ infilios. & qđ ñ sunt
adusa: qͣ ds dixit in exodo. ⁊ in elechiele:¬
t licet peccatis parentũ: nͥ ade. par¬
Iuuli ñ obligent᷑: ñ est tñ diffitendũ:
pecẽa parentũ infilios redundare: sic̃
ds̃ fortis ⁊elotes. uisitans in iqͥtates pa¬
trũ infilios. usq int̾ciã &e qͣrtã gña¬
tionẽ. his qͥ odert̃ me. His u̾bis aꝑte in¬
sinuat᷑. qđ ds̃ reddit pecc̃a patrũ. suꝑ
filios t̾eios & quartos. Huic aut̃ uicdr
adu̾sari: qđ oñs ait medechiele. Qdẽ¬

Expanded text:
reuocari, sic et caro peccati, etiamsi remissis peccatis homo in ea iuste uixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit de propagine peccati. Tale arentum visitantur in filios, et quod non sunt adversa quae Deus dicit in Exodo et in Ezechiele. Et licet peccatis parentum, nisi Adae, parvuli non obligentur, non est tamen diffitendum peccata parentum in filios redundare, sicutDeus fortis, zelotes, visitans iniquitates patrum in filios usque in tertiam et quartam generationem, his qui oderunt me. His verbis aperte insinuatur quod Deus reddit peccata patrum super filios tertios et quartos. Huic autem videtur adversari quod Dominus ait in Ezechiele,
Abbreviated transcription (Latin):
exodi. Dicto enĩ. reddo iniqͥtates pa¬
trũ infilios. addit. his qͥ odert̃ me. ꝑ
qd eiudent̾ ostendit: ñ ido puniri
filios: q peccaueit̃ patres. s qr eis si¬
miles. qͦda hereditario malo: dm̃ ode¬
tradit: ñ id sonat. qđ multi estimant.
Hec ẽ simile buic ꝓu̾bio. Patreᷤ come

Expanded text:
Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui oderunt me; per quod evidenter ostendit non ideo puniri filios quia peccaverunt patres, sed quia eis similes quodam haereditario malo Deum odetradit, non id sonat quod multi existimant; nec
Abbreviated transcription (Latin):
ta. cũ ñ sit inpotestate sua illud uita¬
re. Non enĩ ꝑliberũ arbitͥũ illud omit¬
tit᷑. ꝙr ñ priꝰ est aĩã: qͣm illi pecc̃o ẽ ob¬
noxia. Ad hoc quida dict̃. id̾o animã
reã eẽ illiꝰ peccati: licet munda sit ad̾o
creata: qr cũ infundit᷑ corpori. ꝯdelec¬
tat᷑ carni exqua pecc̃m contrahit. Qd̃
si eẽt. iã ñ originale.s actuale diceret᷑.

Expanded text:
illud vitare. Non enim per liberum arbitrium illud committitur, quia non prius est anima quam illi peccato est obnoxia. § Ad hoc quidam dicunt ideo animam ream esse illius peccati, licet munda a Deo sit creata, quia cum infunditur corpori, condelectatur carni, ex quo peccatum contrahit. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
est gͥ talis: qualis a deo creat᷑. Creat᷑ e¬
nĩ a do innocens. & sine uicio. & nun¬
quã talis ẽ. Ad qđ̃ dici pot̾. qͥa ñ om¬
nino talis est. qualẽ eam ds fec̃. Ds̃
enĩ bonã eã fecit. o bonitatẽ ei sine
corruptione indidit. & dr illamatu¬
ralis bonitas: qͣm increatione aꝯdi¬
tore suscep̃. quam bonitatẽ. ꝑ pec̃em¬

Expanded text:
a Deo creatur. Creatur enim a Deo innocens, et sine vitio; et nunquam talis est. Ad quod dici potest, quia non omnino talis est qualem eam Deus fecit. Deus enim bonam eam fecit, et bonitatem ei sine corruptione indidit. Et dicitur illa naturalis bonitas, quam in creatione a conditore suscepit; quam bonitatem p
Abbreviated transcription (Latin):
uocet᷑. Hic aꝑte insinuat. inbaptis¬
mo ꝯcupiscentiã debilitari: ex qͦ⁊ d̾r di
e mitti. Non solũ id̾o: qr reatꝰ ibi soluit᷑.
Quẽ remissionis modũ: aliis etiã plu¬
ribus testimoniis scͥptura edocet. Ait
enĩ aug̃ ꝯtͣ iulianũ. Lex que inm̃bris
ẽ. uiciũ carnis ẽ. qđ expena peccati:
& extͣduce mortis ꝓuenit. S lex ista qͦ
est in menbris: renussa ẽ regen̾atione
spũali. & manet incarne mortali. Re¬
missa ẽ: q reatꝰ solutꝰ ẽ sacͣm̃to: qͦ re¬
nascunt᷑ fideles. Manet aut̃. qr oꝑat᷑
desid̾ia: ꝯtra que dimicant fideles. Id̾e

Expanded text:
vocetur. Hic aperte insinuatur in baptismo concupiscentiam debilitari, ex quo et dicitur dimitti, non solum ideo quia reatus ibi solvitur. Quem remissionis modum aliis etiam pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait enim Aug. contra Julianum: Lex quae in membris est, vitium carnis est, quod ex poena peccati et ex traduce mortis est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali: remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae dimicant fideles. Re
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ꝑ grãm baptismatis: & lauacrũ
regenerationis solutꝰ ẽ & ip̃e ꝯcupiscen¬
tię reatꝰ: cũ quo eras natꝰ. & qͥ oqͥd antea
ꝯsensisti: male ꝯcupiscentie. suie cogi¬
tatione. siue locutione. siue actione.
Ide in libro de nuptiis & ꝯcupiscentia.
Concupiscentia carnis. licet in rege¬
neratisiã ñ deputet᷑ inpecẽm. qͦc̃q¬

Expanded text:
is: Per gratiam baptismatis et lavacrum regenerationis solutus est et ipse concupiscentiae reatus, cum quo eras natus; et quidquid ante consensisti malae concupiscentiae, sive cogitatione, sive locutione, sive actione. Idem, in lib. de Nuptiis et Concupiscentia: Concupiscentia carnis, licet in regeneratis jam non deputetur in pecc
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ agit deꝑcussura mulieris p̾gnan¬
tis. Siqͥs inqͥt ꝑcusserit mulierẽ p̾̃g.¬
nantẽ: & abortiuũ fec̾it. si adhuc in¬
forme fu̾it puerꝑiũ: multabit᷑ pecunia
Si aut̃ formatũ fu̾it. reddat animã
nimatũ. Informe: qd ñ dũ habet aĩam.
In ipo gͦ ꝯceptu: cũ caro ꝓpagat᷑ ñ dũ

Expanded text:
 ait de percussura mulieris praegnantis: Si quis, inquit, percusserit mulierem praegnantem et abortum fecerit, si adhuc informe fuerit puerperium, mulctabitur pecunia; si autem formatum fuerit, reddat animam nimatum; et informe, quod nondum habet animam. In ipso ergo c
Abbreviated transcription (Latin):
ma. mea. E&hoc itaq apparet. ex lege
ꝯceptionis. traduci originale pecẽm. qr
nͥ ꝯceptio sic fieret incarne: anima ex
carnis ꝯuinctione. ꝯcupiscentie uiciũ.
ñ tͣheret. Obiectio qͦrunda nitentiũ ꝓ¬
bare: peocatũ ñ traduei ex lege eoitus

Expanded text:
 mea. Ex hoc itaque apparet ex lege conceptionis traduci originale peccatum, quia nisi conceptio sic fieret in carne, anima ex carnis conjunctione concupiscentiae vitium non traheret. 9. Objectio quorumdam nitentium probare peccatum non tradu
Abbreviated transcription (Latin):
rupit: ñ id̾o ẽ: qr gͣuiꝰ fu̾it cunctis aliis
ꝑeccatis. s qͥa ab hoĩe omissũ ẽ: qñ in
uno hoie tota humana natura ꝯsiste¬
bat. & id̾o. tota in eo corrupta ẽ. Maio¬
rẽq effectũ mali intulit: qͣntũ ad mul¬
tiplices defectꝰ. qui ex eo manauert̃. S
ñ quantũ ad penã et̾nã. qͣm gͣuiorẽ
ñ meruit: qͣm plures postea merue¬
rt̃. ꝑ alia pecc̃a. Immo alios gͣuiorẽ

Expanded text:
tis aliis peccatis; sed quia ab homine commissum est, quando in uno homine tota humana natura consistebat, et ideo tota in eo corrupta est; majoremque effectum mali intulit quantum ad multiplices defectus qui ex eo manaverunt, sed non quantum ad poenam aeternam, quam graviorem non meruit, quam plures postea meruerunt per alia peccata; imo alios graviorem
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia soluto reatꝰ uinculo. qͦ ꝑ illã
diabolus animã retinebat.: & asuo
creatore separabat: maneat incerta
mine. Ecce hio aꝑte ostendit: ea ra¬
tione dimitti inbaptismo: ñ qr ñ ma¬
neat pꝰ baptismũ: s qr reatꝰ in baptimo
ab olet᷑. Demũ ipẽ ide ostendit: eo modo¬

Expanded text:
piscentia, soluto reatus vinculo quo per illam diabolus animam retinebat et a suo Cmine. § Ecce his aperte ostendit ea ratione dimitti in baptismo, non quia non maneat post baptismum, sed quia reatus in baptismo aboletur. § Deinde idem ipse ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃. in libro debaptismo paruuloꝵ.
Grã ꝑbaptismũ id agit᷑: ut uetꝰ hõ cru¬
cifigat᷑. & corpꝰ peccati. dessinat᷑. ñ ita
ut inip̃a uiuente carne ꝯcupiscentia
resꝑsa: & innata: repente absumat᷑.
& ñ sit. s ne obsit mortuo. quȩ inerat
nato. Nã si pꝰ baptismũ uixerit: in
carne habet ꝯcupiscentiã. cũ qͣ pug¬
net. eãq adiuuante deo. suꝑet. si taꝙ̃.
ñ inuacuũ grãm eiꝰ suscep̾. Non itaq¬

Expanded text:
Baptismo parvulorum: Gratia per baptismum id agitur, ut vetus homo crucifigatur, et corpus peccati destruatur; non ita ut in ipsa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit, in carne habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si tamen non in vacuum gratiam ejus suscep
Abbreviated transcription (Latin):
libidinosa ꝯcupiscentia tͣducit᷑. ut
supͣdictũ ẽ. Non enĩ quia excarne tͣc
matũ est. qͦ ab ada descendit. S eiꝰ ꝯcep¬
tus ẽ celebratꝰ. ñ lege peocati .i. ꝯcupis¬
centia carnis. Unde. & caro eiꝰ peccatrix

Expanded text:
libidinosa concupiscentia, traducitur, ut supra dictum est. Non enim quia ex carne tramatum est, quae ab Adam descendit; sed ejus conceptus est celebratus non lege peccati, id est, concupiscentia carnis
Abbreviated transcription (Latin):
iurat: qđ uerũ est: existimans esse
falsum: queritur quid sit ibi ꝑ uiriũ.
Ip̃a enim sig̃catio uocis: uera est. qͥa
uerum nescienter loquitur. Non gͥ
ip̃a sig̃catio: uel falsum: uel mendaciũ:
est. quia uera est. & qđ uerũ est: ꝑuiriũ
d hoc dicimus. loqui sic: scił ꝯtra
mentẽ: sub attestatione uiram̃ti esse
ꝑiuriũ. Mentiri gͦ adhibita uiratione.
qui falsum: cũ intentione fallendi. uł
iurando loqui falsum: sine intentione
fallendi. uel uirando loqui uerũ: cũ in¬
tentione fallendi. Opp̃o.¬
ic opponit᷑. Si om̃is qui falsũ urat:
peierat : tunc qui alicui ꝓmittit dare
subcerto termino aliquid: qđ tam̃ ñ
faciet: ex quo uirauit peierauit. qͥa fal¬
sum uirauit. Non enĩ ita futurũ erat:
ut iurauit. Det̾minatio.
d hoc dici potest: quia ñ om̃is qui
iurat qđ falsũ est: ex qͦ iurat: ꝑ uirus ẽ.
sic̃ iste de quo agimus. s ex quo ꝓpositũ
mutat: uel terminũ transgreditur: iu¬
ratio talis fit ꝑiuriũ reatu.

Expanded text:
urat quod verum est, existimans esse falsum, quaeritur quid sit ibi perjurium? Ipsa enim significatio vocis vera est, quia verum nescienter loquitur. Non ergo ipsa significatio vel falsum vel mendacium est, quia vera est; et quod verum est, perjurium d hoc dicimus loqui sic, scilicet contra mentem, sub attestatione juramenti, esse perjurium. Mentiri ergo adhibita juratione qui falsum cum intentione fallendi, vel jurando loqui falsum sine intentione fallendi, vel jurando loqui verum cum intentione fallendi. Sed objicitur: Si omnis qui falsum jurat, pejerat, tunc qui alicui promittit dare sub certo termino aliquid quod tamen non facit, ex quo juravit, pejeravit, quia falsum juravit. Non enim ita futurum erat ut juAd hoc dici potest quia non omnis qui jurat quod falsum est, ex quo jurat perjurus est, sicut iste de quo agimus; sed ex quo propositum mutat vel terminum transgreditur, juratio talis fit perjurium reatu. 3.