comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus ducitur. nos autem ꝑ trin¬
ginta & sex dies affligimur: qͣsi
anni nr̃i decimas deo damus:
ut qui nobis met ipsis ꝑ accep¬
tum annum uiximus: auccori
nr̃o nos in eius decimis ꝑ absti¬
nentiam mortificemus. Unde
bemini decimas rerum: ita ei of¬
ferre contendite & decimas die¬
rum. Unusquisq in quantum
uirtus suppetit carnem mace¬
ret: eiusq desideria affligat
Concupiscentias turpes interfici¬
at: ut iuxta pauli uocem hosti¬
a uiua fiat. Hostia quipƿe &
immolatur & uiua ẽ: quando
et ab hac uita homo non deficit:¬
& tamen se a carnalibus desideri¬
is occidit. Caro nos leta traxit ad
culpam: afflicta reducat ad ue¬
niam. Auctor & enim mortis no¬
strȩ: ꝑ fructum ligni uetiti. ui¬
te precepta transgressus est. Qui
ergo a paradisi gaudiis ꝑ cibũ
cecidimus: adhec inquantum
possumus ꝑ abstinentiam re¬
solam credat posse sufficere: cũ
ꝑ ꝓpħam dominus dicat. Non¬
ne hoc est magis ieiunium qd̃

Expanded text:
nus ducitur, nos autem per trinus ducitur, nos autem per triginta et sex dies affligimur, quasi anni nostri decimas Deo damus, ut qui nobismetipsis per acceptum annum viximus, auctori nostro nos in ejus decimis per abstinentiam mortificemus. Unde,bemini decimas rerum , ita ei offerre contendite et decimas dierum. Unusquisque in quantum virtus suppetit, carnem maceret, ejusque desideria affligat, concupiscentias turpes interficiat, ut juxta Pauli vocem, hostia viva fiat . Hostia quippe et immolatur et viva est, quando et ab hac vita homo non deficit, et tamen se a carnalibus desideriis occidit. Caro nos laeta traxit ad culpam, afflicta reducat ad veniam. Auctor etenim mortis nostrae per fructum ligni vetiti vitae praecepta transgressus est. Qui ergo a paradisi gaudiis per cibum cecidimus, ad haec in quantum possumus, per abstinentiam resolam credat posse sufficere, cum per prophetam Dominus dicat: Nonne hoc est magis jejunium quod
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor scĩ euangelii impletur.
Denarius & enim quater ductus
in quadregenarium surgit: qr
tunc deca logi mandata ꝑ¬
ficimus: cum ꝓfecto quatuor li¬
bros sc̃i euangłii custodimus.
Ex qua re sentiri & aliud potest. In
hoc enim mortali corꝑe ex qua¬
tuor elementis substimus: & ꝑ
uo luptates eiusdem corꝑis ꝑre¬
ceptis dominicis contraimus. Pre¬
cepta enim dominiea: ꝑ decalo¬
gum sunt accepta. Qui ergo ꝑ
carnis desideria. decalogi man
data contempsimus: dignum
est ut eandem carnem quater¬
decies affligamus: quamiuis de
hoc quadregesime tempore. est ali¬
ud adhuc quod possit intelligi.
A presenti et enim die usq ad pas¬
chalis sollempnitatis gaudia.
sex ebdomade ueniunt: quarũ
uidelicet dies quadraginta et
duo fiunt. Ex quibꝰ dum sex di¬
es dominici ab abstinentia sub¬
strahuntur: non ꝑlus in absti¬
nentia quam tringinta & sex
dies remanent. Dum uero ꝑ tre¬
centos & sexaginta quinq dies an¬

Expanded text:
quatuor sancti Evangelii impletur? quatuor sancti Evangelii impletur? Denarius etenim quater ductus in quadragenarium surgit, quia tunc Decalogi mandata perficimus cum profecto quatuor libros sancti Evangelii custodimus. Ex qua re sentiri et aliud potest. In hoc enim mortali corpore ex quatuor elementis subsistimus, et per voluptates ejusdem corporis praeceptis dominicis contraimus. Praecepta autem Dominica per Decalogum sunt accepta. Quia ergo per carnis desideria, Decalodata contempsimus, dignum est ut eamdem carnem quaterdecies affligamus. Quamvis de hoc quadragesimae tempore, est adhuc aliud quod possit intelligi. A praesenti etenim die, usque ad Paschalis solemnitatis gaudia, sex hebdomadae veniunt. Quarum videlicet dies quadraginta et duo fiunt. Ex quibes Dominici ab abstinentia subtrahuntur, non plus in abstinentia quam triginta et sex dies 1495 remanent. Dum vero per trecentos et sexaginta quinque dies an
Abbreviated transcription (Latin):
ptat. & isdem ipse dominus ẽ.
cui ab angłis ministratur :
Cognoscamus gͥ in eo naturam
nrãm: quia nisi hunc diabolꝰ
hominem cerneret: non tempta¬
ret. Ueneremur in illo diumni¬
tatem suam: quia nisi suꝑ om¬
nia ds existeret: ei nullomodo
angłi ministrarent. Sed quia
diebus his lectio congruit:
nam quadraginta derum ab¬
stinentiam nr̃i redemptoris au¬
diuimus. qui quadragesime tẽ¬
pus inchoamus: discutiendum
nobis ẽ. cur hec ipsa abstinentia
ꝑ quadraginta dierum nume¬
rum custiditur. Moyses enim
ut legem lacciꝑet scł̃o. diebus
quadraginta ieiuinauit: helyas in
deserto quadraginta diebus ab¬
stinuit: ipse auetor hominum
ad homines ueniens. in quadra¬
ginta diebus nullum omnino
cybum sumpsit. Nos quoq in qͣn¬
tum possumus. annuo quadra¬
gesime temp̃r. carnem nr̃am per
abstinentiam affligere conemur.
Cur ergo in abstinentia quadrege¬
narius numerus custoditur: n¬
si quia uirtus decalogi ꝑ librol

Expanded text:
ntat, et eisdem ipse Dominus est, ntat, et eisdem ipse Dominus est, cui ab angelis ministratur. Cognoscamus igitur in eo naturam ram, quia nisi hunc diabolus hominem cerneret, non tentaret. Veneremur in illo divinitatem suam, quia nisi super omnia Deus existeret, ei nullo modo angeli ministrarent. 5. Sed quia his diebus lectio congruit, nam quadraginta dierum abstinentiam nostri Redemptoris audivimus, qui Quadragesimae tempus inchoamus, discutiendum nobis est cur haec ipsa abstinentia per quadraginta dierum numerum custoditur. Moyses enim ut legem acciperet secundo diebus quadraginta jejunavit . Elias in deserto quadraginta diebus abstinuit . Ipse auctor hominum ad homines veniens, in quadraginta diebus nullum omnino cibum sumpsit . Nos quoque in quantum possumus, annuo Quadragesimae tempore carnem nostram per abstinentiam affligere conemur. Cur ergo in abstinentia quadragenarius numerus custoditur, nisi quia virtus Decalogi per libros
Abbreviated transcription (Latin):
nus. sacri eloquii p̃cepta respon¬
dit: & qui eo uerbo quod erat. tẽ¬
ptatorem suum mergere in abys¬
sum poterat: uirtutem sue non¬
scripture precepta edidit: qua¬
tinus sue nobis patientie pre¬
beret exemplum: ut quotiens
a prauis hominibꝰ aliquid pa¬
timur: ad doctrinam excitem̃
potius quam ad uindictam.
ensate quanta ẽ patiencia dei:
quanta impatiencia nr̃a. Nos
si miuriis aut aliqua lesione ꝓ¬
uocamur: furore ꝑmoti. aut̃
quantum possumus nosmet¬
ipsos ulciscimur: aut quod nos
possumus facere minamur.
Ecce aduersitatem diaboli domi¬
nus ꝑtulit: & nicħ ei nisi man¬
suetudinis uerꝰ ba respondit
Portat quem punire poterat: ut
hoc in laude eius altius cresce¬
ret: si hostem suum non extin¬
q̃uendo s interim patiendo su¬
ꝑaret. Notandum uero quod
subditur: quia recedente diabo¬
lo.angłi ministrabant ei. Ex qͣ
re quid aliud quam unius ꝑso¬
ne utraq natura ostenditur: ꝙr
et homo ẽ quem diabolus tem¬

Expanded text:
nus, sacri eloquii praecepta responnus, sacri eloquii praecepta respondit. Et qui eo verbo quod erat, tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potScripturae praecepta dedit, quatenus suae nobis patientiae praeberet exemplum. Ut quoties a pravis hominibus aliquid patimur, ad doctrinam excitemur, potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei, quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum possumus nosmetipsos ulciscimur, aut quod non possumus facere, minamur. Ecce adversitatem diaboli Dominus pertulit, et nihil ei nisi mansuetudinis verbum respondit. Portat quem puniri poterat, ut hoc in laude ejus altius cresceret, si hostem suum non extinguendo, sed interim patiendo superaret. Notandum vero quod subditur: Quia recedente diabolo angeli ministrabant ei. Ex qua re quid aliud, quam unius personae utraque natura ostenditur. Quia et homo est, quem diabolus te
Abbreviated transcription (Latin):
auarrtia dicitur: cum supra mo¬
dum sublimitas ambitur. Si
enim non ad auariciam hono¬
ris rapina ꝑtineret: nequaquã
paulus de unigenite filio dice¬
ret.Non rapinam arbitratus
est esse equalem deo. In hoc
ergo diabolus parentem
nr̃m ad suꝑbiam traxit: quod
cum ad auariciam sublimitatis
excitauit. S quibus modis pri¬
mum hominem strauit: eisdẽ
modis scdo homini temptato suc¬
cubuit. Per gulam quippe tem¬
ptat: cum dicit. Dic ut lapides
isti panes fiant. Per uanam glo¬
riam temptat: cum dicit. Si filiꝰ
dei es: mitte te deorsum. Der sub¬
limitatis auariciam temptat:
cum regna omnia mundi osten¬
dit dicens. Hec tibi om̃ta dabo
si ꝓcidens adora n ueris me. Sede¬
isdem modis a scdo homine uĩ¬
citur. quibus primum hominẽ
se uicisse gloriatur: ut nr̃is cordibꝰ
ipso aditu captus exeat: quo nos aditu
intromissus tenebat. S est aliud
dominica considerare debeamus:
quia temptatus a diabolo domi¬

Expanded text:
avaritia dicitur, cum supra moavaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito filio diceret, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo. In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quod eum ad avaritiam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis, secundo homini tentato, succubuit. Per gulam quippe tentavit eum, qui dicit: Dic ut lapides isti panes fiant. Per vanam gloriam tentavit, cum dicit: Si filius Dei es, mitte te deorsum. Per sublimitatis avaritiam tentavit, cum regna omnia mundi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromissos tenebat. Sed est aliud,Dominica considerare debeamus. Quia tentatus a diabolo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
consensum labimur: quia de
carnis peccato ꝓpagati in nob̃
ipsis etiam gerimus. unde cer
sine peccato uenerat: nicħ cont̃¬
dictionis in semetipso tolerabat
Temptari ergo ꝑ suggestionem po¬
tuit: s eius mentem ꝑeccati dele¬
ctatio non momordit: atq
ideo omnis diabolica illa tem¬
ptatio foris no n intus fuit .S
si ordinem temptationis eiꝰ inspi¬
cimus: pensemus quanta magni¬
tudine nos a temptatione libera¬
mur. Antiquus hostis contra pͥ¬
mum hominem parentem nr̃m
in tribus se temptationibus e¬
rexit. quia uidelicet gula. uana
gloria. et auaricia temptauit.
s temptando suꝑauit: quia sibi
eum ꝑ consensum subdidit. Ex
gula quippe temptauit: cum
cibum ligni uetitum ostendit: atq
ad comedendum suasit. Ex uana
aut̃ gła tẽptauit. cum diceret.
eritis sicut dii. Et ex ꝓuectu aua¬
ricie temptauit: cum diceret. sci¬
entes bonum et malum. Auari
cia non solum pecunie est: sed
etiam altitudinis. Recte enim

Expanded text:
consensu labimur, quia de consensu labimur, quia de carnis peccato propagati in nobis ipsis etiam gerimus, unde certsine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat, tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio feris non intus fuit; sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus, quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem, parentem nostrum, in tribus se tentationibus erexit. Quia hunc videlicet gula, vana gloria, et avaritia tentavit. sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit, cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana autem gloria tentavit, cum diceret: Eritis sicut Dii. Et ex profecta avaritiae tentavit, cum diceret: Scientes bonum et malum. Avaritia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim
Abbreviated transcription (Latin):
duceret: ubi hunc ad temptan¬
dum sp̃c malignus inueniret.
S ecce dum dicitur ds̃ homo uł
in excelsum montem. uel insan¬
ctam ciuitatem a diabolo assũ¬
ptus: mens refugit: humane
hoc audire aures expauescunt
Cui tamen non esse incredibilia
ista cognoscimus: si in illo & ali¬
a facta penscimus. Certe iniqͥ¬
rum omnium diabolus caput
est: & huius capitis menbra st̃
omnes iniqui. An non diaboli
menbrum pilatus: An non aui¬
aboli menbra iudei ꝑsequentes:
et milites crucifigentes fuerunt:
Quid ergo mirum si se ab illo per¬
misit in montem duci: qui se
ꝑtulit etiam amenbris illius cru¬
cifigiͦ Non est ergo indignum
redemptori nr̃o quod temptari
uoluit: qui uenerat occidi. Iu¬
stum quippe erat. ut sic demp¬
tationes nr̃as suis temptationi¬
bus uinceret: sicut mortem
nr̃am uenerat sua morte suꝑare.
Sed sciendum nobis est: quia tribꝰ
modis temptatio agitur. Sug¬
gestione. delectatione. consensu.
Et̃ nos cum temptamur. plerumq
in delectationem aut etiam in

Expanded text:
hunc ad tentandum spiritus malignus inveniret, sed ecce cum dicitur: Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit humana, hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista agnoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium diabolus est caput, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum Pilatus? an non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fuerunt? Quid ergo mirum, si se ab illo permisit in montem duci, qui se pertulit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat, ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut et mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est, quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione, consensu, et nos cum tentamur, plerumque in dilectione, aut etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
contentiones ieiunatis. & ꝑcuti¬
tis pugno impie. Notandum¬
quod ait omnes debitores ur̃os
repetitis. Neq enim qui debito¬
rem suum hoc quod dedit re¬
petit. aliquid iniuistum facit:
s dignum est ut quisquis se in
penitentia macerat: etiam hoc sibi
quod iuste competit interdicat.
Sic sic nobis afflictis & penitentibꝰ
a deo dimittitur quod iniuste e¬
gimus: si ꝑ amore illius & hoc
quod nobis iuste competit rela¬

Expanded text:
contentiones jejunatis, et percuticontentiones jejunatis, et percutitis pugno impie, et omnes debitores vestros repetitis . Neque enim qui a debitore suo hoc quod dedit repetit aliquid injustum facit, sed dignum est ut quisquis se in poenitentia macerat etiam hoc quod sibi juste competit interdicat. Sic sic nobis afflictis et poenitentibus a Deo dimittitur quod injuste egimus, si pro amore illius et hoc quod nobis juste competit rela
Abbreviated transcription (Latin):
in domum tuam. Si uideris nu¬
nim ieiunium ds approbat:
quod ad eius oculos manus
elemosinarum leuat: quod cũ
pximi dilectione agitur: qd̃
ex pietate conditur. Hoc ergo
quod tibi subtrahis alteri lar¬
gire: ut unde tua caro affligit᷑:
inde egentisecaro reparetur. hĩe
geritis: nunquid ieiunium ieiuna¬
stis michi: Et cum comeditis & bi¬
bitis: nunquid non uobis comedi¬
tis. & uobis metipsis bib̾itis: Sibi
enim comedit et bibit: qui alim̃¬
ta corꝑis que sunt communia do¬
na conditoris. sine indigentibus
ꝑcipit. Et sibi quisq ieiuinat:
si ea que sibi ad dempus subtra¬
hit non pauꝑibus tribuit. sed
uentri postmodum offerenda
custodit. hinc ꝑ iohel dicitur.
Sanctificate ieiunium. Ieuiniũ
quippe sanctificare est: adiun¬
ctis bonis aliis. dignam deo ab¬
stinentiam carnis ostendere. Ces
set ira: sopiantur iurgia. Incas¬
sum enim caro atteritur: si ap̃¬
uis suis uoluptatibus ammus
non frenatur: cum ꝑ ꝓpħam
ur̃os repetitis. Ecce ad lites et

Expanded text:
m tuam; cum videris nurgo jejunium Deus approbat, quod ad ejus oculos manus eleemosynarum levat, quod cum proximi dilectione agitur, quod ex pietate conditur. Hoc ergo quod tibi subtrahis, alteri largire, ut unde tua caro affligitur, inde egentis proximi caro reparetur. Hinc geretis, nunquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comeditis et bibitis, nunquid non vobis conteditis, et vobismetipsis bibitis? Sibi enim comedit et bibit qui alimenta corporis, quae sunt communia dona conditoris, sine indigentibus percipit. Et sibi quisque jejunat, si ea quae sibi ad tempus subtrahit non pauperibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Hinc per Joelem dicitur: Sanctificate jejunium . Jejunium quippe sanctificare est, adjunctis bonis aliis, dignam Deo abstinentiam carnis osset ira, sopiantur jurgia. Incassum enim caro atteritur, si a pravis suis voluptatibus animus non refrenatur, cum per proplites et
Abbreviated transcription (Latin):
sione dicitur. Ibi erit fletus: et sta¬
dor dentium. Sed quia p̾sentia go¬
dia sequunt᷑ ꝑpetua lamenta: hic
illic flere formidatis. Nemo eteni
potest et hic gaudere cum scło: eti¬
lic regnare cum domino. Tempori¬
lis itaq leticiȩ fluxa restringite: car¬
nis uoluptates edomate. Quicquiq
animo ex p̃senti scło arridet: ex con¬
sideratione eterni ignis amarescat
Quicquid in mente puerilit̾ hyla¬
rescit: hoc disciplinȩ uiuenils
censura coherceat: ut dum sponte
temporalia fugitis: ȩterna gaudia
sine labore capiatis: prestante dño

Expanded text:
sione dicitur: Ibi erit fletus et strsione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta, hic,illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis, praestante Do
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Ꝙ uetus itaq est. ut ꝓculpa
humanum genus in ęterna pena
intereat: et nouum ut conuersus
in regno iuuat. Qđ gͦ in conclusio¬
ne locutionis suȩ dominus subdi¬
dit: hoc est utiq qͦo p̃misit. Prius
enim de regni similitudine. thesau¬
rum inuentum ac bonam marga¬
ritam ꝓtulit: postmodum uͦ infer¬
ni penas de malorum combustioe
enarrauit: atq in conclusione sub¬
iungit. Ideo doctus seriba in regno
cȩlorum: similis est patrifamilias
ꝓferenti de thesauro suo noua ce ue¬
tera. Ac si aꝑte diccretur. Ille in sc̃a
ȩccłia doctus p̃dicator est: qui et no¬
ua scit ꝓferre de suauitate regni:
et uetusta dicere de terrore suppli¬
cii: ut uel pene terreant: quos pre¬
iia non inuitant. Audiat de regno
qđ amet: audiat de supplicio unusqͥs¬
q qđ tumeat: ut corpentem animũ
et terrȩ uehement̃ in herentem. si
amor ad regnum non trahit: timor
minet. Ecce enim de gehenne exp̃s¬

Expanded text:
dus. Et vetus itaque est, ut pro culpa dus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Ac si aperte diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expres
Abbreviated transcription (Latin):
doctum fuisse denegannus: qui noui
et ueteris testamenti et si facta nouit:
nmime uerba nuntiauit. Aloysen
quoq docto patrifamilias comꝑare
non possumus: qui et si testamentũ
uetus edocuit: noui tam̃ dicta ñ ꝓtu¬
lit. Dum gͦ ab hoc intellectu exclu¬
dimur: ad alium uocam̃. Sed meo
qd ueritas dicit. omis scriba doctusm
regno cȩloꝵ similis est patrifamilias:
intelligi ualet. quia non de his qui
fuerunt. seo de his qui esse in ȩccłia po¬
terant loquebatur. Qui tune noua
et uetera ꝓferunt: cum utriusq te¬
stamenti p̾dicamenta uocibus & mo¬
ribus loquuntur. Quod tamen in¬
telligi et aliter potest. Tetustum
quippe humani generis fuit. ad in¬
ferni claustra descendere: ꝓpeccatis
suis supplicia ȩterna tolerare. Cui
ꝑ mediatoris aduentum nouum ali¬
quid accessit: ut si hic recte studeat
uiuere. cȩlorum ualeat regna penetra¬
re: et homo interra editus. acorrup¬
tibili uita moriatur. in cęlo collocã¬

Expanded text:
doctum fuisse denegamus, qui Novi doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit. Dum ergo ab hoc intellectu excludimur, ad alium vocamur. Sed in eo quod Veritas dicit: Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias, intelligi valet, quia non de his qui fuerant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant loquebatur. Qui tunc nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum quippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum regna valeat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocan
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. si cui de hoc conuentu ur̃o de¬
esse contingat. Qͥd gͦ die illa acturꝰ
est qui a conspectu iudicis rapitur:
ab electorũ societate seꝑatur. qui
tenebrescit alumine: cruciat᷑ ȩterna
combustione: Unde et hanc eandem
comparationẽ dominus subbreuita¬
te aperit: cum subungit. Sic erit
in consummatione sełi. Exibunt
angłi et seꝑabunt malos de medio iꝰ¬
torum: et mudent eos in caminum
ignis: ibi erit fletus et stridor denti
potuis quam exponendum. Aꝑta ce¬
enim uoce tormenta peccãtium dic̃¬
ta sunt: ne quis ad ignorantiȩ suȩ
excusationem recurreret: siquid de
eterno supplitio obscure diceretur
Unde et subditur. Intellexistis hȩc
omnia: Dicunt ei. Utiq domine.
Atq in conclusione subiungitur. Ido
om̃is scriba doctus in regno celorum
similis est homini patrifamilias: ꝓfe¬
renti de thesauro suo noua et uetera.
Si ꝑnouum et uetus quod dicit᷑ utrũq
testamentum accipimus. abraham

Expanded text:
dicat, si cui ex hoc conventu vestro dedicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis. Ibi erit fletus et stridor dentiupotius quam exponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia? Dicunt ei: Utique, Domine. 4. Atque in conclusione subjuno coelorum similis est homini patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
quia ad peccatorum ueniam sapien¬
tes et fatuos. liberos et seruos. diuites
et pauꝑes. fortes et infirmos uocat.
Unde et ꝑpsalmistam do dicit᷑. Ad
it omnis caro ueniet. Quȩ sagena
scilicet tunc uniuersaliter replebit᷑:
cum in fine suo humani generis sum¬
ma concluditur. Quam educunt et
secus litus sedent: quia sicut mare
scłm: ita scli finem significat litus ma¬
ris. In quo scilicet fine boni pisces in
uasis eliguntur: mali ꝓiciuntur fo¬
ras: quia et electus quisq intaberna¬
cula eterna recipitur: et interni re¬
gni luce ꝑdita. ad exteriores tenebͣs
repbi ꝑtrahuntur. Nunc enim bo¬
nos malosq communiter quasi per¬
mixtos pisces fidei sagena nos conti¬
quid trahebat. Et quidem pisces qui
capti fuerant mutari non possunt:
nos autem mali capimur: s in boni¬
tate ꝑmutamur. Cogitemus gͥ in cap¬
tione: ne diidamur inlitore. Ecce
quam grata uobis est hodierna sol¬
lempnitas: ita ut se non modicum ad¬

Expanded text:
quia ad peccatorum veniam sapienquia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos conticclesia, quid trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mia calcauit. Ante armatos rega
et p̾sides ducta stecit: feriente ro¬
bustior: iudicante sublimior. Qd
inter hȩc nos barbati et debiles dic¬
mus. qui ire adregna cȩlestia puel¬
las ꝑferrum uidemus: quosira su¬
ꝑat: suꝑbia inflatꝰ ambitio ꝑtur¬
bat: luxuria inquinat: Qui si ad¬
ipisci regna cȩlorum ꝑ bella ꝑsecu¬
tionum non possumus: hoc ipsum
nobis turpe sit. quod đdm̃ saltem
nolumus ꝑ pacem sequi. Ecce nuls
li ur̃m hõc cempore dicit q̾s. p
me morere: s illicita tantumi
desideria occide. Qui gͦ in pace su¬
bigere carnis desideria nolumus:
qu̾do in bello ꝓdeo ipsam carnem
tur. et inuasis boni pisces eligun¬
tur: mali autem ꝓiciunt᷑ foras.
Sc̃ã ȩccłia sagenȩ cõmparatur: quia
et piscatoribus est commissa: et ꝑ
tam quisq ad et̾̃num regnum a pͣ¬
sentis scłi fluctib trahitur: ne in et̃¬
ne mortis ꝑfunda mergatur. Que
ex omni genere piscium congregat:

Expanded text:
praemia calcavit. Ante armatos reges praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem tur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat,
Abbreviated transcription (Latin):
int. Quã uidelicet inuentam omĩa
dens emit: quia
qui cȩ¬
lestis uitȩ dulce¬
dinem in
quantum
possibilitas admit tit ꝑfecte cog¬
nouerit:
cuncta derelinquit. In comꝑatione
eius: uilescunt omnia. Deserit ha¬
bita: congregata disꝑgit. In ardes¬
cit incelestib animus : nichil in
terrenis libet. Deformȩ conspicit᷑.
quicquid de terrenȩ rei placebat
specie: quia sola p̾ciosȩ margarite
claritas fulget inmente. De cuiꝰ
dilectione recte ꝑsalomonem dici¬
tur: fortis ẽ ut mors dilectio: qͥa
uidelicet sicut mors corpus inte¬
rimit: sic abꝰmore rerum corpo¬
ralium ȩternȩ uitȩ karitas occi¬
dit. Nam quem ꝑfecte absorbue¬
rit: ad terrena foris desideria. ue¬
lut insensibilem reddit. Neq enĩ
sc̃a hȩc cuius hodie natalicia ee¬
lebramus. mori ꝓ domino potuis¬
set in corpore: si p̾rius a terrenis dt¬
sideriis mortua non fuisset in mo¬
te. Erectus namq inuirtutis eus¬
mine animus tormenta desperit.

Expanded text:
nit, quam videlicet inventam, omnia nit, quam videlicet inventam, omnia dens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, cuncta derelinquit; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. 3. Nec enim sancta haec, cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Deo potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit,
Abbreviated transcription (Latin):
dam la¬
trumculi obsident.
Bepre¬
dari gͦ desiderat: qui thesaurum
publice portat inuia. Hoc autem
uideant. cum scͥptum sit. uideant
oꝑa ur̃a bona. et glorificent patrẽ
ur̃m qui incȩlis est: sed ut ꝑhoc
quod agimus. laudes exterius non
queramus. Sic autem sit opus in
publico: quatinus intentio mane¬
at in occulto: ut et de bono oꝑe ꝓxi¬
mis p̃beamus exemplum: ettamen
ꝑ intentionẽ qua dõ soli placere. quȩ¬
rimus. semꝑ optemus secretũ. The¬
saurus aut̃ cȩleste est desiderium:
ager uͦ in quo thesaurus abscondit᷑.
disciplina studii cȩlestis. Quem ꝑfec¬
to agrum uenditis omnib comꝑat:
qui uoluptatib carnis renuntians.
cuncta sua desideria terrena ꝑdisci¬
plinȩ cȩlestis custodiam calcat: ut
nichil iam quod caro blanditur li¬
beat: nichil quod carnalem uitam
trucidat. sp̃s ꝑhorrescat. Rursum
celeste regnum negotiatori homini
simile dicitur:: qui bonas margari¬
tas querit: s unam p̃ciosam inue¬

Expanded text:
dam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem a bona non videant, cum scriptum sit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est , sed ut per hoc quod agimus laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico quatenus intentio maneat in occulto, ut et de bono opere proximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam inve
Abbreviated transcription (Latin):
uomere. ad remunerationis sege
argumentum i illo distric¬
do iudicio habituri sumus. nos
qui a bono oꝑe torp entes Eres ꝙ ma¬
nus accepimus : si precepta do¬
miniaa egenus et sine manib
impleuit: Non contra nos do¬
minus tunc apłos ostendat: qͥ
ad regnum secum turbas fide¬
lium predicando traxerunt.
on contra nos martyres exhibeat.
qui ad celestem patriam sangui¬
nem fundendo ꝑuenerunt. Qd¬
tunc dicturi sumus. cum hunc
de quo loquuti sumus seruu¬
lum uiderimus: cui longus lan¬
gor brachia tenuit. s tamen hec
a bono oꝑe non ligauit: Hec
uobiscum fr̃s agite: sic uos ad
studium boni õꝑis instigate:
ut cum bonos uobis adimitã¬
dum ꝓponitis: eorum tunc cõ¬
sortes esse ualeatis. Prestante¬

Expanded text:
vomere, ad remunerationis segetvomere, ad remunerationis segetargumentum in illo districto judicio habituri sumus nos, qui, a bono opere torpentes, et res et manus accepimus, si praecepta dominica egenus et sine manibus impleverit. Non contra nos Dominus tunc apostolos ostendat qui ad regnum secum turbas fidelium praedicando traxerunt, non contra nos martyres exhibeat qui ad coelestem patriam sanguinem fundendo pervenerunt. Qtunc dicturi sumus, cum hunc de quo locuti sumus Servulum viderimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad studium boni operis instigate, ut cum bonos vobis modo ad imitandum proponitis, eorum consortes tunc esse valeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
dum hanc abore ꝓximorum que¬
runt. Notandum uero quod om̃s
lampades habent: sed om̃s oleumñ
habent: quia plerumq bona in se or
cum electis et repbi ostendunt: sed
qui de his quȩ foris egerint. intus
gloriam requirunt. Unde et ꝑpsa¬
mistam quoq de scã electorum ecl¬
sia dicitur. Om̃is gła eius filie rege
abintus. Mloram autem facienteᷤ
sponso: dormitauerunt om̃s et dor
mierunt: quia dum uenire uidex
ad extremum iudicium differt:
lecti et reꝓbi in mortis somno sop¬
uncuro
suauitate replerentur: ita ut ꝑ hoc
patenter agnoscerent quod eam lau¬
des in celo suscepissent. Cui rei mo¬
nachus ñr interfuit. qui nunc
usq uiuit. & cum magno fletu
testari solet: quia quousq corpꝰ
enis sepulture traderent. ab eoꝵ
naribus odoris illius fraglantia
non recessit. Eoce quo fine ex
hac uita exiit: qui in hac uita
equammiter flagella tolerauit.
bona terra fructum ꝑ patientiam
reddidit: quȩ exarata discipline

Expanded text:
dum hanc ab ore proximorum quaedum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per Psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . 2. Moram autem faciente sponmierunt. Quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur: suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. Ecce quo fine ex hac vita exiit qui in hac vita aequanimiter flagella toleravit. bona terra fructum per patientiam reddidit, quae, exarata disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
am anhelant. Eterna p̃ma expetũt:
ꝓlaboribus suis recipere laudes hu¬
manas nolunt. Hi nimirum glori¬
am suam non inore hominum po¬
nunt: s intra conscientia conteg̃t.
E sunt pleriq qui corpus ꝑ abstinẽ¬
tiam affligunt: s de ipsa sua absti¬
nentia humanos fauores expetunt.
Doctrine inseruiunt: indigentibris
multa larguntur. Sed fatuȩ ꝓfee
sunt uirgines: quia solam laudist¬
sitoriȩ recributionem querunt. l¬
de et apte subditur. Quinq fatue¬
non sumpserunt oleum secum:
dentes autem acceꝑunt oleum in
uasis sins cum lamꝑadib. ꝑ oleun
quippe: nitor głe designatur. Ue¬
cula autem. nr̃a sunt corda: inqͥt
firimus cuncta quȩ cogitamus.
Prudentes gͦ oleum inuasis haba
quia nitorem głȩ intra conscienti
retinent: paulo attestante qui ar
Gr̃a nr̃a hȩc est: testimonium coni¬
entiȩ nr̃e. Fatuȩ autem uirgines
leum secum non sumunt: quia glo¬
riam intra conscientiam non habẽ

Expanded text:
am anhelant, aeterna praemia expetunt pro am anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditur. Sed quinque fatunon sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent,
Abbreviated transcription (Latin):
cuerit: hic magnus uocabit᷑ in reg¬
no cȩloꝵs. Alandatum quippe sol¬
uit et docet: quando hoc quisq uo
ce predicat. quod uiuendo non implet.
Sed ad regnum ȩt̃nȩ beatitudinis per
implere quod docet. Quomꝰ gͦ in eo
mimimus uocatur: qui ad hoc nullo
mͦ intrare ꝑmittitur : Qd itaq per
hanc sententiam. nisi p̃sens eccłia ce¬
lorum regnum dicit᷑: Inqua doctor
qui mandatum soluerit. minimus uo¬
catur. quia cinus uita despicitur :¬
restat ut et p̃dicatio contempnat᷑.¬
In quinq aut̃ corporis sensibus: unꝰ¬
quisq subsistit. Geminatus autem
quinarius: denarium ꝑficit. E qͥa
ex utroq sexu fidelium multitudo
colligitur: sc̃a eccłia decem uirgini¬
bus similis denuntiat᷑. In qua quia
mali cum bonis. et repbi cum eleẽ¬
tis ad mixti sunt : recte similis uir¬
ginibus prudentib et fatuis esse
tinentes. qui abexteriori se appeti¬
tu custodiunt: et spe ad interiora
rapiuntur.Carnem macerant :
et toto desiderio ad suꝑnam patri¬

Expanded text:
cuerit, minimus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit, et docet, quando hoc quisque ce praedicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis non implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur, qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua dqui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur restat ut et praedicatio contemnatIn quinque corporis sensibus unusquisque subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit . Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus smali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse tinentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patri
Abbreviated transcription (Latin):
tum namq dõ sacrificium est. afflic¬
tio contra peccatum: psalmista testã¬
te. quiait. Sacrificium do sp̃s con¬
tribulatus. Peccata nr̃a preterita in
baptismatis ꝑceptione donata sunt:
ettamen post baptisma multa com¬
misimus: s lauari iterum baptisma¬
tis aqua non possumus. Quia gͦ et
post baptisma inquinauimus intam:
baptiremus lacrimis conscientiam:
quatinus regionem nr̃am ꝑuiam
aliam repetentes. qͥ ex ea bonisde¬
lectati discessimus: ad eam ma¬
lis amaricati redeamus. p̃stante do¬

Expanded text:
tum namque Deo sacrificium est afflictum namque Deo sacrificium est afflictio contra peccatum, Psalmista testante, qui ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Peccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post baptisma multa commisimus, sed lavari iterum baptismatis aqua non possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus lacrymis conscientiam, quatenus regionem nostram per viam aliam repetentes, qui ex ea bonis delectati discessimus, ad eam malis amaricati redeamus, praestante Do
Abbreviated transcription (Latin):
diis ꝑ delectamenta discessimus:
ad hec ꝑ lamenta reuocamur: Unde
los cordis hinc culpas oꝑis: illinc
iudicium extreme districtionis.
Pensemus quam districtus uidex ue¬
niat. qui iudicium minatur et la¬
tet: terrores peccatorib intentat.
ectamen adhuc sustinet: et iccir¬
co uenire citius differt: ut minus
inueniat quos condempnet Pexi¬
mamus fletib culpas: et cum psalmis¬
te uoce p̃ueniamus faciem eius in con¬
fessione. Noluptatum fallatia nosg̃¬
nulla decipiat: nulla uana leticia
seducat. In ꝑrimo namq est: iudex
qui dicit Ne uobis qui ridetis nunc
Qm̃ lugebitis et flebitis. Hinc it̾un
salomon ait. Risus dolori miscebr̃.
et extrema gaudii luctus occupat:
Hinc iterum dicit. Risum deputa¬
ui errorem: et gaudio dixi. Quid
frustra deciꝑis: Hinc rursus ait.
Cor sapientium ubi tristicia est.
et cor stultorum ubi leticia. ꝑtimes¬
camus igitur p̃cepta di: si celebrans
ueraciter sollempnitatem dei. Gra¬

Expanded text:
diis per delectamenta discessimus, diis per delectamenta discessimus, ad haec per lamenta revocamur. Unde los cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confessione . Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Hinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus veraciter solemnitatem Dei. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
fluxui luxuriȩ deseruire: sicut de
quibusdam ꝑ ꝓpħam dicit᷑ Com¬
putruerunt iumenta instercore
suo. Iumenta quippe in stercore suo
computrescere est: carnales homines
in fetore luxuriȩ uitam finire. Oyr¬
ram gͦ do offerimus: qnͣdo hoc mor¬
tale corpus a luxuriȩ putredine per
condimentum continentiȩ custodi¬
mus. Magnum uͦ nobis aliquid ma¬
gi innuunt: qđ in regionẽ suam ꝑ
aliam uiã reuertunt᷑. In eo namq
quod ammoniti faciunt: nobis pro¬
fecto insinuant quid faciamus. Ne¬
gio quippe nr̃a paradisus est: adꝙͣ
ilru cognito redire ꝑuiam qua ue¬
nimus ꝓhibemur. A regione et enĩ
nr̃a suꝑbiendo. in obediendo. uisi¬
bilia sequendo. cybum uetitum gu¬
stando. discessimiis: sed ad eam ne¬
cesse est. ut flendo. obediendo. uisi¬
bilia contempnendo. atq appetitũ
carnis refrenando redeamus. Per ali¬
am gͦ uiam adregionem nr̃am re¬
gredimur: qm̃ qui aparadisi gau¬

Expanded text:
fluxu luxuriae desaevire, sicut de fluxu luxuriae desaevire, sicut de quibusdam per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gau
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis in auro. thure. et myr¬
ra. intelligi et aliud potest. Au¬
ro namq sapientia designatuꝵ.
salomone attestante qui ait. The¬
saurus desiderabilis: requiescit in
ore sapientis. Thure autem quod
deo incenditur. uirtus orationis
exprimitur: psalmista attestan¬
te qui dicit. Dirigatur oratio mea
sicut incensum in conspectu tuo.
ꝑmyrram uͦ: carnis nr̃ȩ mortifi¬
catio figuratur. Unde sc̃a ȩccłia
de suis oꝑariis usq ad mortem
ꝓ do certantib. dicit. Manus
mee distillauerunt myrram:
Nato gͦ regi aurum offerimus:
si in conspectu illius claritate su¬
ꝑnȩ sapientiȩ resplendemus. Thus
offerimus: si cogitationes carnis
ꝑ sc̃a orationum studia in ara cor¬
dis incendimus: ut suaue aliqͥd
deo ꝑcȩleste desiderium redolere
ualeamus. Myrram offerimus: si
carnis uitia ꝑ abstinentiam mor¬
tificamus. Pmyrram namq ut
diximus agitur: ne mortua caro
putre fiat. Mortuam uͦ carnem
putrescere est. hoc mortale corpꝰ

Expanded text:
Quamvis in auro, thure et myrQuamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur 1471 ne mortua caro putrefiat. Mortuam putrescere est hoc mortale corpus
Abbreviated transcription (Latin):
pe: regi congruit. Thus uero: in
dei sacrificium ponebatur. Alyr¬
ra. autem: mortuorum corpora
condiuntur. Eum gͦ magi quem
adorant. etiam misticis munerib
p̃dicant: auro regem: chure dm:
myrra mortalem.Sunt uero ñ¬
nulli heretici. qui hunc dm cre¬
dunt: s ubiq regnare nequaqmͣ
credunt. Hi ꝓfecto ei thus offert̃:
s offerre etiam aurum nolunt. Q
sunt non nulli. qui hune regem
existimant: sed deum negant. Hi
uidelicet ei aurum offerunt: sed
offerre thus nolunt. Et sunt non¬
nulli qui hunc et dm & regem fa¬
tentur: s assumpsisse carnem mor¬
talem negant. Hi nimirum ei au¬
rum & thus offerunt: s offerre
myrram assumptȩ mortalitatis
nolunt. Nos itaq nato domino
offeramus aurum: ut hunc ubiq
regnare fa. teamur. Offeramus
thus: ut credamus qđ is quim
tempore apparuit: q̃s ante dem¬
pora extitit. Offeramus myrram:
ut cum quem credimus in sua di¬
uinitate in passibilem: credamus
etiam in nr̃a fuisse carne mortalem:

Expanded text:
pe regi congruit, thus vero in pe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem.
Abbreviated transcription (Latin):
matici solent: quod quisquis signo
aquarii nascitur: in hac uita pisca¬
toris ministerium sortiatur. Piscato¬
res uͦ ut fertur getulia non habet:
Quis gͥ dicat. quia nemo illic in sted¬
la aquariĩ nascitur: ubi piscator
omnimͦ non habetur: Rursum
quos nasci signo librȩ asserunt. tra¬
peretas futuros dicunt: et trapere¬
tas multarum gentium ꝓuntiȩ
ignorant. Fateantur gͦ necesse est.
aut hoc in eis signum de esse: aut
effectum fatalem nullomͦ habere.
Inꝑsarum quoq francorũq terra.
reges ex genere ꝓdeunt. Quibus
ꝓfecto nascentib: quis estimat qnͣ¬
ti eisdem momentis horarum ac
temporum ex seruili conditione
nascuntur: E tamen regum filii
uno eodemq sẏdere cum seruis na¬
ti ad regnum ꝓficiunt: cum ser¬
ui qui secum fuerant geniti. insenua¬
tute moriantur. Hȩc de stella bre¬
uiter diximus: ne mathematicoꝵ
stulticiam indiscussam preterisse
uideamur. Oagi uͦ aurum. thus.
et myrram deferunt. Aurum qͥp¬

Expanded text:
matici solent quod quisquis in signo matici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo Librae asserunt, trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum Gentium provinciae ignorant. Fateantur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo habere. In Persarum quoque, Francorumque terra Reges ex genere prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuerant geniti, in servitute moriantur. Haec de stella breviter diximus, ne Mathematicorum stultitiam indiscussam praeterisse videamur. 6. Magi vero aurum, thus et myrrham deferunt. Aurum quip