comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
drinũ est spes q̃ in supeenis firmit᷑ ha¬
bitat. ysopus ẽ fides qͥ cum sit hũslis radi¬
tib heret in petra coctinũ caritas qr fer¬
uorem sp̃e igneo colore testatur. ħ tria de¬
bent mitti in meclio combustionis .i. in
nr̃a. cinis aũ .i. reliquie cõbustonis ⁊ in¬
terfectionis fama est q̃ setutat᷑ pꝰ pas
mundus congregabat. ⁊in locũ mun¬
dũ extra castra roponebat. qr ħ famta
a pd̾ eos maxĩe claruit qui si erant de
consortio uideoꝵ. ⁊ erant mundi abin¬
terfectione xp̃i ⁊ extra celebrationem
iudaice ꝯsuctulinis. ex isto cin̾e fiebat
aqua aspersionis per quam sig̾ieaturr
bap̃s qua mundabantur hominesa
tilib prodest. ysopo q̃ fi̾dem sig̃itatilla
aqua aspergebatur. q fide mundan¬
tur corda. ⁊ sñ fide ñ prodest bap̃s. aui¬
ro mundo hoc fiebat. qr uere mundi de¬
bentẽe ministri ecc̃e qui portarit ꝑso¬

Expanded text:
drinum est spes quae in supernis firmiter habitat; hyssopus fides, quae cum sit humilis radicibus haeret in petra. Coccinum est charitas quia fervorem spiritus igneo colore testatur. Haec tria debent mitti in medium combustionis, id estvestra. Cinis autem, id est reliquiae combustionis et interfectionis fama est quae secuta est posmundus congregabat, et in locum mundum extra castra reponebat, quia haec fama apud eos maxime claruit, qui non erant de consortio Judaeorum, et erant mundi ab interfectione Christi, et extra celebrationem Judaicae consuetudinis. Ex isto cinere fiebat aqua aspersionis, per quam significatur baptismus qua mundabantur homines atibus prodest. Hyssopo quae fidem significat aqua illa aspergebatur, quia fide mundantur corda, et sine fide non prodest baptismus. A viro mundo hoc fiebat, quia vere mundi debent esse ministri Ecclesiae, qui perso
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ uasa ⁊ sẽ animas. uitia ritfa caro
xp̃i est infirma sexus eni femneus po¬
situs est pp̃ infirmitatẽ carnalem. rufaẽ
qr passione caro xp̃i cruentata ẽ. Hancat¬
cipiunt a moyse qui ẽ figura legis q ẜ

Expanded text:
asa, et super animas . Vitula rufa est caro Christi infirma. Femineus enim sexus positus est propter infirmitatem carnalem. Rufa est, quia passione caro Christi cruentata est. Hanc accipiunt a Moyse qui est figura legis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lat inimicos. de iuuenta aũi rufa cuius
cinerẽ ad aqũa aspersionis eoꝵq munda¬
tion̾ẽ qui mortuũ tetigit. proficere lex
in libro nũi dñs dixisse moysi loq̃re fili¬
is ispł ⁊ accipiant a te iuuencã rufamsi¬
ne uitio que ñ ħt in se itiũ ⁊ ñ est posi¬
tũ sẽ eam sugũ. ⁊ dabis eam ad elearatꝰ
sacerdotẽ. ⁊ eicient eam extra castra in lo¬
cum mundũ ⁊ octident eam in ospectueiꝰ
⁊accipiet eleazar sanguin̾e eius ⁊ aspecget
ꝯtra fatiem testimoni septies ⁊ cremab̃t̃¬
ne ⁊ sanguis cũ sterrore eius cõburetur ⁊
accipiet sacerdos lignũ cetbemũ. ⁊ ysopũ
⁊ coccinum ⁊ mittet in mediũ combusti¬
onis iuuence ⁊ congregabit ħo mundus
cinerẽ iuuence ⁊ ponet extra castra inlocũ
mundũ. ⁊ erit filiis isrł ⁊ proselitis legiti¬
mũ sempiternũ uł eternum. ex isto cure¬
re fiebat aqua aspersionis uñ minidabant
a contactu mortuoꝵ. art enĩ sic. om̃is enĩ

Expanded text:
antur. De iuuenca rufa, cuius cinerem ad aquam aspersionis eorumque mundationem qui mortuum tetigerint proficere lex in libro Numeri Dominus dixisse Moysi: Loquere filiis Israel; Et accipiant a te juvencam rufam sine vitio, quae nec habet in se vitium, et non est impositum super eam jugum, et dabis eam ad Eleazar sacerdotem, et ejicient eam extra castra in locum mundum, et occident eam in conspectu ejus, et accipiet Eleazar sanguinem ejus, et asperget contra faciem testimonii septies, et cremabet sanguis cum stercore ejus comburetur, et accipiet sacerdos lignum cedrinum, et hyssopum, et coccinum, et mittet in medium combustionis juvencae, et congregabit homo mundus cinerem juvencae, et ponet extra castra in locum mundum, et erit filiis Israel, et proselytis legitimum sempiternum , ex isto cinere fiebat aqua aspersionis, unde mundabantur a contactu mortuorum. Ait enim: Omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
subiugata iniquitati. ĩmo ⁊ subiugatos
inueniens liberauit. ⁊ eoꝵ uincła clreu¬
pit. ⁊ potestate̾ ponendi aĩam ⁊ tt̾m sum̃¬
di eam hsiit. ñ ad aaron s ad eleazar data
lius saterdoͣti dñi passio erat ꝑuentu¬
ra. etecta ẽ extra castra. sic ⁊ dñs extra
cunttatẽ erestus est. ⁊ eiesta estin lotum
cisa ẽ in ꝯspectu eltarar. sic occisa est caro
xp̃i in ꝯspectu eoꝵ qui futuri erant in nouo

Expanded text:
quia non est subjugata iniquitati, imo ei subjugatos inveniens liberavit, et eorum vincula dirupit, et potestatem ponendi animam, et iterum sumendi habuit. Non ad Aaron, sed ad Eleazar data lius sacerdotii Domini passio erat proventura. Ejecta est extra castra, sic et Dominus extra civitatem ejectus est; et ejecta est in locum cisa est in conspectu Eleazar, sic occisa est caro Christi in conspectu eorum qui futuri in Novo
Abbreviated transcription (Latin):
Ionenim
audemus¬
nos inserereᷤ
aut cõpara¬
renos quib¬
dam qui se¬
ip̃os comiñ¬
dant. s ip̃i
nobis nos¬
met ip̃os
metientes
et compa¬
rantes nos¬
met ip̃os
uobis. nos

Expanded text:
on enim audemus inserere, aut comparare nos quibusdam, qui seipsos commendant: sed ipsi in nobis nosmetipsos metientes, et comparantes nosmetipsos nobis. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
re ope ad ablens
u̾bo minatirr hoc
lius sñie qũa ibi
dixerat parati ii¬
cesti õẽm inobecli¬
entiam. ne puta¬
rent eũ absentẽ
sentem nil facere.

Expanded text:
re quod absens verbo minatur. Hoc lius sententiae quam ibi dixerat, parati ulcisci omnem inobedientiam, ne putarent eum absentem sentem nihil facere.
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥrunt gͣ¬
ues sunt et
fortes.p̾sen¬
tia aũ corpo¬
ris infirma
et sermo con¬
temptibiliᷤ
hoc cogitet
modi estqr
qͣles sumus¬
in uerbo ꝑ
tes:tales et
p̃sentes in

Expanded text:
inquiunt, graves sunt et fortes, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis: hoc cogitet modi est, quia quales sumus verbo per tes, tales et praesentes in
Abbreviated transcription (Latin):
aut. cõpa. eis ne si¬
tut illi ira ⁊nos pe¬
reamus. ñ hoc faci¬
mus s potius ip̃i
sumus metientes
si simus atrendimꝰ

Expanded text:
aut comparare eis, ne sicut illi ita et nos pereamus. Non haec facimus, sed potius ipsi sumus metientes, si simus attendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
debere blandiri
qr potestatẽ ac¬
ceperit in edifi¬
truction̾e. sulci¬
sci ⁊tra opiron̾e
quoru̾dam se di
tus sum ulcisci.
tũ hoc clicens exi¬
stimor tan te .u.¬

Expanded text:
diri, quia potestatem accepit in aedifitructionem; sed ulcisci contra opinionem quorumdam se dictus sum ulcisci, tamen hoc dicens, existimor tanquam ter
Abbreviated transcription (Latin):
thiis euangłizare monitus est partitũ
enĩ erat unituiq ad quos in preclicõnedi¬
rigetur. ut singłi aliguos ppłos hr̃ent ꝓpͥ¬
os de quoꝵ fide głarentur ad regulam ã
apłi illi om̃s pertinebant quos in fide fũ¬
dauerat qui ad õs missus erat a d̾o. Unde
sistit: cłno mitten

Expanded text:
nthiis evangelizare monitus est. Paratum enim erat unicuique ad quos in praedicatione dirigeretur, ut singuli aliquos populos haberent proprios, de quorum fide gloriarentur. Ad regulam autem Apostoli illi omnes pertinebant, quos in fide fundaverat, qui ad omnes missus erat a Deo. Unde sistit, Deo mitten
Abbreviated transcription (Latin):
cit ⁊ regnat in. sem
offerre eget. Bn er¬
go pot̾ ꝯumimare
qui sic meruit exal¬
taresedes dico de

Expanded text:
cit et regnat, in sempofferre eget. Bene ergo potest consummare qui sic meruit exaltari. Sedet, dico, de
Abbreviated transcription (Latin):
statuitur. primum
cadit qr hoc si potu¬
it p̃stare. Et om̃is.
amplius exponit
⁊ ne uideretur san¬
guis per pontifices
semel in anno ob¬
latus minus ꝓfu¬
isse. ⁊ sacrificia co¬
tidie fr̃ã per sacer
tifex per singulos
annos offerens ñ
tione. sicut ⁊̃ om̃is
sacerdos semper

Expanded text:
statuto primum cadit, quia hoc non potuit praestare. Et omnis. Amplius exponit Et ne videretur sanguis per pontifices semel in anno oblatus minus profuisse, et sacrificia quotidie facta per sacerdtifex per singuannos offerens, non tionem, sic etiam omnis sacerdos semper
Abbreviated transcription (Latin):
li cogitatione ñ impleuit q̃ disposuit
Sp̃ualis aũ tunc p̾positum ñ implet
qñ prouicertuus aliquid ad salutẽ nre¬
ditatur. ⁊ ne indigentur qͣi de dominio
eo ꝙ dixerat parcens uobis miem: sub¬

Expanded text:
li cogitatione non implevit quae disposuit. Spiritualis enim tunc dispositum non implet, quando providentius aliquid ad salutem meditatur. Et ne indignentur quasi de Domino, eo quod dixerat, parcens vobis non veni, sub
Abbreviated transcription (Latin):
nistrare debemus. qr¬
caro s̃est malũ crea¬
tura eni dei ẽ ⁊ ab to¬
condita a quo aĩanet
illa ẽ pats dei nec ista¬
tota en̾itrtaitas est
unus ds sirmme bonꝰ¬
asa uero magnũ bo¬
it̃ caro nec suminum
bonũ nec magnũ est¬
s parnium aia ergo
iuuens int̾ suminũ
⁊ paruum bonum .i

Expanded text:
nistrare debeamus, qcaro non est malum. Creatura enim Dei est, etcondita, a quo anima, nec illa est pars Dei, nec illaTota enim Trinitas est unus Deus, summe boima vero magnum boItem caro nec summum bonum, nec magnum ested parvum. Anima ergo vivens inter summum t parvum
Abbreviated transcription (Latin):
apłs om̃ib cessit.
ligiorus ñ excessit qr
ic̃i cessit: ad hoc ces¬
sit ut proficeret unĩ
subdit ut õs. sa fa

Expanded text:
s omnibus cessit, ligionis non excessit, quia ubi si cessit, ad hoc cessit ut proficeret. Unde subdit: Ut omnes fa
Abbreviated transcription (Latin):
erant samaritani
intłłur. sunt aũ ex
origine persarum ⁊
assyrioꝵ quos rex as¬
sprioꝵ sublatis filuiᷤ
lenda loca samarie.¬

Expanded text:
erant Samaritani intelliguntur. Sunt autem ex origine Persarum et Assyriorum, quos rex Assyriorum, sublatis filiis lenda loca Samari
Abbreviated transcription (Latin):
cans gentib ut ostend̾et ñ mercto bonoꝵ oꝑũ
ꝑueniri ad fĩdem s fidem sequi bonãc opera:
fitatum ñ precedunt iustificandũ. s sola
fide sine operib p̃cedentib fit ħo iustus ut
łi magis sint nisti qui opera legis ꝑtimo¬
rem fẽcerant. cũ fĩdes ꝑdtłconem õꝑatur ĩ
corde ⁊̃ siforas ñ exit in opere nã fidesũ per
diłconem operatur ⁊ siñ sit inquo extiusoꝑe¬
tur in corde tñ seruiens feruensq seruatur.
⁊ ñ m̃itis prioꝵ oꝑm adiusticiam fidei ue¬
nitur. in quo nidei se p̃ferebant. bõa oꝑa
⁊ ani fidem mania sunt. ita etũ mithi ĩu¬
derctur ẽẽ ut magne iures. ⁊ cursus celer¬
rimus p̃ter iam nemo ergo cõputet
uere bona opera sua añ fidem ubi fides
ñ erat bonũ opus si erat bonũ eñĩ opus
intentio facit. intentior̾e fides dirigit.
ñualde attendas quid ho faciat. s quid
cũ fatiat attendet. quo lacertos optine
gubernsonis diriga.¬

Expanded text:
cans gentibus, ut ostenderet non merito bonorum operum perveniri ad fidem, sed fidem sequi bona opera, dificatum, non praecedunt justificandum, sed sola fide sine operibus praecedentibus fit homo justus, ut non magis sint justi qui opera legis timore fecerant; cum fides per dilectionem operetur in corde, etiam si foris non exeat in opere. Nam fides quae per dilectionem operatur, et si non sit in quo exterius operetur, in corde tamen serviens fervensque servatur. Et non meritis priorum operum, ad justitiam fidei venitur, in quo Judaei se praeferebant: bona opera etiam ante fidem inania sunt. Ita enim mihi videntur esse ut magnae vires et cursus celerrimus praeter viam. Nemo ergo computet vere bona opera ante fidem, ubi fides non erat, bonum opus non erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis diriga
Abbreviated transcription (Latin):
mo. qsd̾ uistus pro impus. dñs ꝓ seruis
.but ꝯfessione ⁊ grãrum actione sicut
pẽĩ ita ⁊ filio honorem exhibeatis ut sic
plena cluunitatis professio sit in uobiꝰ.
qr tc̃ nicħ deest xp̃iano cum prẽm ⁊ fili¬
um sic cognostit aliter ñ est integra ꝓt̾es.¬
sio deitat᷑is. qr fides net insolo pr̃e integͣ
est nec in solo filio perfc̃a Eiaũ .q. h̃¬

Expanded text:
mo, quod justus pro impiis, Dominus pro servis, ut confessione et gratiarum actione, sicut Patri ita et Filio honorem exhibeatis, ut sit plena divinitatis professio in vobis, quia tunc nihil deest Christiano cum Patrem et Filium sic cognoscit: aliter non est integra professio deitatis, quia fides, nec in solo Patre integra est, nec in solo Filio perfecta. Ei autem.
Abbreviated transcription (Latin):
to meliꝰ intłr ds tanto plus diligitur:
iõ oro uos scire itaut per has scĩas. ini
tum. postea bitudinus habeatis ꝑsem¬
tuclimnem. Hane plenitudirse dei qui¬
dam in hus uerb̃ sit intellexer̃t ut pu¬
tarent nos hic idem futuros qd̾ deus est
dicentes. si aliquid minus qͣm deus ẽ ha¬
bebimus ⁊ minores erimus. qu̾o imple¬
bimur in omn̾e plenitudine det᷑ s qm̃ ĩ
plebimur. profecto erimus equales d̾o.
detestandus est error iste. ñ enim sicim¬
plebuntur ut suit ⁊ sp̃i plenus d̾s. s ut
per fecte sint ꝑleni d̾o. uelita oro ut. pos.¬

Expanded text:
telligitur Deus, tanto plus diligitur: ideo oro vos scire ista, ut per has scientias imtum, postea beatitudinis habeatis plenitudinem. Hanc plenitudinem Dei quidam in his verbis sic intellexerunt, ut putarent nos hoc idem futuros quod Deus est, dicentes: Si aliquid minus quam Deus habebimus et minores erimus, quomodo implebimur in omnem plenitudinem Dei? Sed quoniam implebimur, profecto erimus Deo aequales. Detestandus est error iste. Non enim sic implebuntur ut sint et ipsi plenus Deus, sed ut perfecti sint pleni Deo. Vel ita, oro, ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
sum ⁊ mestimabile cognoscere deumoĩa
excedentem marestatem uirtutis sue.
tantaẽ longitudo quanta latitudo. ⁊
tanta altitudo qͣntum profundũ. ita ⁊
in deo oĩa equalia sunt imn̾isitatem
sa. s oĩa intra se hñs. ut solus meffabi¬
lis ⁊ infinitus habeatur. scire ⁊c̃. post
imm̃fitatem pris uult eõs scire carrta¬
tem xp̃i ẽẽ supet scĩam hominũ. ⁊ hoc

Expanded text:
sum et inaestimabilem cognoscere Deum, omnia excedentem majestate virtutis suae. tanta longitudo quanta latitudo, et tanta altitudo quantum et profundum, ita et in Deo omnia aequalia sunt immensitate isa, sed omnia intra se habens, ut solus ineffabilis et infinitus habeatur. Scire, etc., post immensitatem Patris vult eos scire charitatem Christi esse super scientiam hominum. Et hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
cum̾ ip̃o xp̃o in he¬
reclitate et. su per
grãm. q. iuncti su¬
mus ei ut mbra
capiti ip̃e est eñi
caput nr̃m ⁊ nos
participes dico tñ
hac conditione. si
qũa in nob̃ existit᷑
deus. per qsia deifi¬
camuir. ⁊ dĩe sube¬

Expanded text:
cum ipso Christo in haereditate, effecti sumus per gratiam, qua uniti sumus ei ut membra capiti. Ipse enim est caput nostrum, et nos Participes dico, tamen hac conditione, Si quam in nobis existit Deus, per quam deificamur et divinae sub
Abbreviated transcription (Latin):
interꝑonem de reci¬
piendo fornitatore
reclit ad ip̃os osten¬
dens ꝙ sic̃ culpa eoꝵ
fuit ꝙ ñuenit co¬
rinthum. sic ꝙ ñ ꝓ
ficit introade. dũ
sñ quo ñ poterat
ibi proficere qr for¬
san lingua eoꝵ ty¬
tus expressius uti
poterat. q. parceus
uobis ñ ueni corm¬
thu. tum au. uet.¬

Expanded text:
interpositionem de recipiendo fornicatore redit ad ipsos, ostendens quod sicut culpa eorum fuit quod non venit Corinthum, sic quod non profecit in Troade, dum sine quo non poterant ibi proficere, quia forsan lingua eorum Titus expressius uti poterat. Quasi dicat parcens vobis non veni Corinthum. Cum aut
Abbreviated transcription (Latin):
mere hoc fcm̃et
passim est.siergo
magẽ petitione
discipłoꝵ donauit
multomag disci¬
puli ꝑrece magr̃i
idem facere cebent
uut ratũ eiciido¬
nauit ostenderet
apud eos: subdit

Expanded text:
t passim. Si ergo magister petitione discipulorum donavit multo magis discipuli prece magistri idem facere debent. Et ut ratum ei cui donavit ostenderet apud Deum subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
initis. ĩmo cũ multis meritis malis deigna
consetutũ reddentis bona pro malis. qͥ sua
ꝓpinqͣnte passione bona m̾ita sua cõmemo¬
rat post q̃ Sseq̃tur coron̾a qui post mala me¬
rita consecutus est grãm q̃ nisi prius gra¬
tuita donaretur corona debita ñ reddetur.
nis qũa sibuam imꝑendere dixerat tã mag¬
na conflictatio. tam molestumtã grande¬
certam̃. au cuius ꝯsũmandũ cuesum adhͣ
sllud deerat. ubi erat futurus atrior ⁊tru¬
delior imicus. S hoc aicit ñ re plena s spe
frrma q de inctoria ficturi certamnns icroi¬
sus osũmatione certũ est seturũ q ia fecerat.
qui sibi passione iam immmere reuelauerat
tum itadicebat tanqͣm fuiss effc̃mam̃ ⁊ de

Expanded text:
nis, imo cum multis meritis malis Dei consecutum, reddentis bona pro malis qui sua jam propinquante passione bona merita sua commemorat: post quae consequitur coronam, qui post mala merita consecutus est gratiam, quae nisi prius gratuito donaretur, corona debita non redderetur. nis quam sibi impendere dixerat tam magna conflictatio, tam molestum certamen, ad cujus consummandum cursum, adhuc illud deerat ubi erat futurus acrior et crudelior inimicus? Sed hoc dicit non re plena, sed spe firma, quia de victoria futuri certaminis, et cursus consummatione certum eum securumque jam fecerat, qui sibi passionem jam imminere revelaverat, tum ita dicebat tanquam fuisset effectum. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
utid iustus est tetribuendo bona pro honis
qr prius mistricors est retribuendo bona pro
malis ⁊ ip̃a cñ iusticia qua retribuuntur rõa
eñ fices grã est ⁊ uita et̾na qͣi merces est fider
uidetur quid̃ deus inta etecna tanꝙ . debitã
redd̾e cuilocet fideli qr promeruit illã ꝑficẽ.
s qr fides grã est ⁊ uita eĩna est gr̃a. piogra
reddet dico. Con so¬

Expanded text:
utique justus retribuendo bona pro bonis, quia prius misericors retribuendo bona pro malis; et ipsa tamen justitia qua retribuuntur bona enim fides gratia est et vita aeterna, quasi merces est fidei. Videtur quidem Deus vitam aeternam tanquam debitam reddere, cui debitam? fideli, quia promeruit illam per fidem, sed quia fides gratia est et vita aeterna est gratia pro gratia. Reddet mihi, dico, no
Abbreviated transcription (Latin):
legis liberabat. oĩs
aĩa hominis qͥ mor¬
tuũ tetigerat ĩmun¬
daerat .uii. diebus.
purificabatuꝵ aũ
dus erat ⁊ hic nichil

Expanded text:
legis liberat. Omnis enim anima hominis qui mortuum tetigerat, immunda erat septem diebus; purificabatur autem ndus erat. Et hic nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Non ex cõpositis
deus qui uita est
subsistit. n qui
uirtus est ex infir¬
neq qui lux ẽ ex
obscuris coaptat᷑
do ex cõpositis d̾s
ẽ ite in eo aliudsit
totum una estna¬
soluta ⁊ infinita

Expanded text:
Non ex compositis Deus, qui vita est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirneque qui lux est, ex obscuris coaptaturdo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit, totum vita est: narfecta, et infinita
Abbreviated transcription (Latin):
quid ditis onoue heretice: dicis qr ñ peccare
in potestate sichm̃s ut hoc sñ adiutorio
diuine gre implere ñ possimus: Planemi¬
quit liberũ ar. ad hoc nobis susticit. Qua¬
re ergo dixit apłs oramus. Poterat cbc̃e
monemus. docemus. uł iuberrus. qd̃ si drẽt
ñ enim uolurtas nr̃a agit nicħ. s solañ
sufficit maluit tñ dicere oramꝰ. ut ip̃am
grãm comiñdaret. ut intlłrent illiqñ ñ
faciurit aliquid mali. ñ solum suauolim¬
tate se uitare malum. s adiutorio dei adim¬

Expanded text:
Quid dicis, o nove haeretice? dicis quia non peccare in potestate sic haberemus, ut hoc sine adjutorio divinae gratiae implere possimus? Plane, inquit, liberum arbitrium ad hoc nobis sufficit. Quare ergo dixit Apostolus, oramus? poterat dicere, monemus, docemus, vel jubemus. Quod si diceret, n enim uoluntas nostra nihil agit. sola non sufficit. maluit tamen dicere: oramus, ut ipsam gratiam commendaret, ut intellegerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola sua uoluntate se uitare malum, sed adiutorio dei im
Abbreviated transcription (Latin):
qr sciebat het om̃ia ñ ualere q̃ plantanido
⁊ rigando fatiebat in aperto. nisi proillis
exaudiret orantẽ qui dat intrem̃ttum in
occulto. quid̾a uero dñt nossi debere pet̾e
a semptterna maiestate ut det nobisam¬
bulare in uia recta. ⁊ perseuerare in man¬
datis. ⁊ platere illim opere bono ⁊ hi. q¬

Expanded text:
quia sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi pro illis exaudiret orantem qui dat incrementum in occulto. Quidam vero dicunt nos non debere petere a sempiterna majestate, ut det nobis ambulare in via recta, et perseverare in mandatis, et placere illi in omni opere bono, et
Abbreviated transcription (Latin):
corripiendañ mue¬
niant ⁊ sit reprobi
appareant. ꝓbati
eni uident᷑ clu iudicant ꝑcc̃ores. siergo¬
ñ sint quos uidicent cessante austorita¬
te: qͣi reprobi uidentur. Atcende ⁊̃ qd̃ a¬
it oramus ut nicħ malifaciatis s boñ
intlłnda eñi est hic gr̃a dei qua sola ho¬
mines liberantur amalo ⁊ fũquanul¬
lum prorsus siue cogitando siue uolẽ¬
do ⁊ amando. siue agendo fatiunt boñ
ñ solum ut monstrante ip̃a quid fatien¬
dim sie stiant uerum ⁊ ut p̃stante ip̃a
faciant cum cliłcone ad̃ scuint. hane qͥp¬
pe inspirõnem bone uoluntatis ⁊oꝑis
poscebat apłs corithiis cũ clicebat. ora¬

Expanded text:
corripienda non inveniat, et sic reprobi appareant: probati enim videntur, dum judicant peccatores. Si ergo non sint quos judicent cessante auctoritate, quasi reprobi videntur. Attende quod ait oramus, ut nihil mali faciatis, sed boni. Intelligenda enim est haec gratia Dei, qua sola homines liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum, non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem bonae voluntatis et operis poscebat Apostolus Corinthiis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
in hiis consuetudinis ordin̾e tenuisse dũ
successioñe posteritatis humane que poc̃o
⁊ morti ex eo ueniente succubuit. si inłr̃i
s iuro attribuit. si en̾i ex młre posterita
s ex iuro nominari solet. ⁊ obhoc mortał
posteritas ⁊ corporeslis successio uiro pote
tanꝙͣ actori ⁊ ñ młri deputatur. ł qr młr de
iuro est. ⁊ utrius una caro ẽ ⁊ i̾o siue a młre
siue abildam clicatur utrũq ad primũ ho¬
minẽ pertinet. Pp̃ea sciendũ est hereticoi qͦs¬
dam qui nominat sunt pelagiani dixis¬
se pcc̃m prime transgressiomsmalios ho¬
mines ñ ꝓpagatione s imitutione tͣnsisse

Expanded text:
sse, dum successionem posteritatis humanae quae peccato et morti ex eo venienti succubuit, non mulieri, sed viro attribuit. Non enim a muliere posteritas, sed ex viro nominari solet: et ob hoc, mortalis posteritas, et corporalis, successio viro potius, tanquam auctori, et non mulieri deputatur. Vel quia mulier de viro, et utriusque una caro est, et ideo sive a muliere, sive ab Adam dicatur, utrumque ad primum hominem pertinet. Praeterea sciendum est haereticos quosdam, qui nominati sunt Pelagiani, dixisse peccatum primae transgressionis in alios homines non propagatione, sed mutatione transisse
Abbreviated transcription (Latin):
sabile crim̃ in filitudin̾e̾
hõm immutarent ut
forma corruptibał hoĩs
d̾s ab eis uocetur hoc ẽ¬
simulactum hoĩs. ut qͦ
uiuos hoc nõie donare¬
ñ audeant mortuorum
ymagines in głam dire
cipiant. qͣnta hebetudo qͣ¬
ta est stultitia eoꝵ apud
quos plus pot̾ ymago
⁊ potiores

Expanded text:
sabile crimen, in similitudinem hominum immutarent, ut forma corruptibilis, us ab eis vocetur, hoc esimulacrum hominis, ut quos vivos hoc nomine donarn audeant, mortuorum imagines in gloriam ciperent. Quanta hebetudo! quanta est stultitia eorum, apud quos plus potest imago  potiores
Abbreviated transcription (Latin):
scindentes unitatẽ
tur laborarctẽ qm parit̃ in labore consiftit.
qr subleuatio laboris ẽ iusio collaboraritis.
utin itin̾e fct. ⁊. tan. ma consolentur qͣnto
magis. uide. di. retributionis per passionẽ
tͣributionis. tantomagis instate ne quis

Expanded text:
scindentes unitatem tur laborantem qui pariter in labore consistit, quia sublevatio laboris est visio collaborantis, ut in itinere fit. Et tanto magis consolemur, quanto magis videritis diem retributionis per passionem tributionis, aut tanto magis instate, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
ca ⁊ thessalonicenfes legentes hant
epłam putauerunt tꝑe apłi diem iu¬
diti uenturum. utñ ⁊ alia scribitur
epła ubi exhortatur eos ne t̾rearit᷑
qͣr instet dies dñ. in persona ergo
electoꝵ loquitur. qui uiui in corpore¬
corpore uniendi sunt in aduentu dñi
⁊ se illis ultimis si ꝯnumerat. qr cũ eis
unũ corpus est. ⁊ qr apłi sslis ultimis
similes sunt in passionib. ⁊ u̾e uiui
reperti ũ preuenierunt mortuos in

Expanded text:
legentes hanc Epistolam, putaverunt tempore Apostoli diem judicii venturum. Unde et alia scribitur Epistola, ubi hortatur eos ne terreantur, quasi instet dies Domini. In persona ergo electorum loquitur qui vivi in corporveniendi sunt in adventu Domini; et se illis ultimis ideo commemorat, quia cum eis unum corpus est, et Apostoli illis ultimis similes sunt in passionibus. Et vere vivi reperti non praevenient mortuos in
Abbreviated transcription (Latin):
est in subiis uł corpus ẽẽ uel sũm meliusq
aliquid sp̃m eẽ qͣm corpus. sꝑemq corporis
telligibilem spem sensibili ꝑtulerunt sen¬
sibuia ẽẽ dñs que uifu tactilo corporis sen
mutabilis spẽs. sõq incõparabilis at wi

Expanded text:
stantiis, vel corpus esse, vel spiritum; meliusque aliquid spiritum esse, quam corpus; speciemque corporis ilem et intelligibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus, quae visu factuque corporis sentmmutabilis species, ideoque incomparabilis atque i
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ sors qr bonis ñ
ẽ electios uolun¬
tas dei quinulla
nr̃a m̾uta inuenit
s sorte uoluntatiꝰ
sue nos ad salutem
uocauit qr uoluit

Expanded text:
r sors, quia hominis non est electio, sed voluntatis Dei, qui nulla nostra merita invenit, sed sorte voluntatis suae nos ad salutem vocavit, quia voluit
Abbreviated transcription (Latin):
inquib suꝑhabũ¬
dat gr̃a uiderentur
aliis. ostendit eos
ita gratis uocatoᷤ
si meritis sic̃ fue¬
runt alii. dicers.

Expanded text:
in quibus superabundat gratia viderentur aliis, ostendit eos ita gratis vocatos non meritis, sicut fuerunt alii, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
dexteram pr̃is. uł preces ⁊ supplicationes
xp̃i ditit actionẽ ⁊ uitam xp̃i cuiuis om̃is
attio fideliũ est instrustio. ⁊ ad deum mõ
quicquid enim egit xp̃c ꝑrecos. supplica¬
tionesq fu̾nt pro hoĩb. sanguinis effu¬
sio clamor fuit ualidus in quo auclituse
ꝙ Alum cuiam de nobis hr̃e asserit. ⁊ extes¬
lentiã caritatis eiꝰ¬

Expanded text:
ones Christi dicit actionem et vitam Christi, cujus omnis actio fidelium institutio et ad Deum oratio. Quidquid enim egit Christus, preces supplicationesque fuerunt pro hominibus sanguinis effusio; clamor fuit validus, in quo auditus eillum curam de nobis habere asserit, et excellentiam charitatis e
Abbreviated transcription (Latin):
tres inuenimus personas si cłm u̾ba.
ieuangłio diligent̃ inuestigamus.
pastoris m̾tennarii. furis. pastor ue¬
ritate ueritatẽ anñciat. m̃cennarius
uero occone ueritatẽ anñciat aliud q̃¬
tro ueritatẽ negat ⁊ tollit. diligendit᷑

Expanded text:
Tres invenimus personas, si verba Evangelii diligenter investigamus, pastoris, mercenarii, furis. Pastor veritate, veritatem annuntiat. Mercenarius vero occasione veritatem annuntiat, aliud qtro, veritatem negat et tollit. Diligendus
Abbreviated transcription (Latin):
.bñ uero aĩo. terrenis erũ cupiditatib
consulentes regnũ celoꝵ ansĩtiabant
hñtes in lingua ueritatem. s ñ in pet¬
tore castitatem qui fc̃ utiles eis quos
instruit clñs. uñ ait. q̃ dñt facite. q̃ aũ¬

Expanded text:
non vero animo. Terrenis enim cupiditatibus consulentes regem coelorum annuntiabant, habentes in lingua veritatem, sed non in pectore castitatem, qui sunt utiles eis quos instruit Dominus. Unde ait: Quae dicunt facite, qu
Abbreviated transcription (Latin):
.ꝑe .i. ostendit õs homines ⁊ elusos eẽ
sub ꝓcco. si est eñ lex data ut pecm
uinceret qui sibi sanus uidebatur ut ꝑcc̃a
demonstrarentur. ñ ut auferrentur. data
est ut inueniret se homo ñ ut morb sa¬
uaretur. s ut p̾uaricõne morbo trescente
mecdicus q̃reretur. qui ergo negat egri¬
tudin̾e suam superfluũ iudicat salua¬
tore. ergo ⁊ in natura nr̃a treatorẽ lau¬
demus ⁊ pp̃uitium qd̾ nobis inflictũ ẽ

Expanded text:
id est ostendit omnes homines clausos esse sub peccato. Non est enim lex data ut peccavinceret, qui sibi sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et in natura nostra Creatorem laudemus; et propter vitium quod nobis inflictum est
Abbreviated transcription (Latin):
ex.f. ie.x. iõ sic d̾s disposuit ut homines uo¬
ta sua ⁊ legis infirmitate accelerarent
ad grãm ⁊ credendo promissa ꝯseq̃rent᷑.
lex ergo data est ut grã q̃reretur grã da¬
ta ẽ ut lex impleretur. nec enĩ suo uicio
sĩ implebatur lex. s uicio prudentie car¬
nis. qsd̃ uicium per legẽ demonstranclũ.
⁊ per grãm fuit sanandũ Prius aũ
uł enim. de iuideis
sp̃aliter agit often

Expanded text:
 Ideo sic Deus disposuit, ut homines vota sua et legis infirmitate accelerarent ad gratiam, et credendo promissa consequerentur. Lex ergo data est ut gratia quaereretur, gratia data est ut lex impleretur. Nec enim suo vitio non implebatur lex, sed vitio prudentiae carnis: Quod vitium per legem demonstrandum, et per gratiam fuit sanandum. Prius autem, vel, enim, de Judaeis specialiter agit osten
Abbreviated transcription (Latin):
fcĩ. su in hoc enĩ
notatur labor ⁊ hu¬
miliatio ⁊ dilectio.
qr ñ pro mercede
fit. hoc aũ ad intłłi¬
gendam caritatẽi
suam erga eos se di¬
xisse sigicat dicens.
tta nos intoto labo¬

Expanded text:
filios suos. In hoc enim notatur labor, et humiliatio, et dilectio, quia non pro mercede fit. Hoc autem ad intelligendam charitatem suam erga eos se dixisse significat, dicens: ita nos in toto labo
Abbreviated transcription (Latin):
endo aliquid abeo.
hoc ĩ faciebat ut
ꝑseudo repelleret a
nem nos hũimus¬
euͣngeliũ
testes estis
⁊ deus qͣm
et sine q̃re¬
la uob qui
crediclistis
affuimus.
sicut scitis
qͣliter unũ¬

Expanded text:
endo aliquid ab eo. Hoc etiam faciebat ut pseudo repelleret a nem nos habuEvangelium testes estis et Deus, quam et sine querela vobis, qui credidistis, affuimus: sicut scitis, qualiter unu
Abbreviated transcription (Latin):
litate ⁊ reli¬
fatile seduci ⁊ u¬
quid agit̾ perdit
re est. ip̃e dico in¬
flatus .i superbuᷤ¬
sensu nĩ rõis sed¬
git aliund qͣm sen¬
sualitas capit.
itñ erubescencsũ
eẽt ñ tumencsũ.
ueritate et gr̃a¬
plenum õm scrro¬
turarũ caput. ꝯtͣ¬
qd̾ dñt c̃ui legem
pditant. ex quoca¬
futudine accipien¬
dototum corpus¬
tatis ⁊ per. con fi¬
quib fideles con

Expanded text:
itatem relifacile seduci. idquid agit perdit, re est. Ipse dico, inflatus, id est superbusensu non ratigit aliud quod sensualitas capit. de erubescendum esset, non tumendum. veritate et graplenum omnium Scripturarum, caput, codicunt qui legem dicant. Ex quo, catudine accipiendo, totum corpustatis, et per conjunquibus fideles
Abbreviated transcription (Latin):
.lx. debẜ tuius ꝯfiliũ ircitum ducunt nec
sapĩe qui illa tradunt io qr illa traditio¬
ditioni humane nom̃ religionis appli¬
cant. ut religio appelletur cũ sit sacri¬
legiũ qr qd̃ ꝯtra actorẽ est. sacrilega m̃¬
tẽ muentũ est. simulata ergosbiẽ re¬
ligio. ut uideantur uera q̃ falsa sunt ais¬
dantes mundo explentes sensũ carmis.
hoc dicit sufficere qd̃ carnis tradit
git᷑ si con

Expanded text:
licet cujus consilium irritum dicitur, nec sapiditioni humanae nomen religionis applicant, ut religio appelletur, 194 cum sit sacrilegium, quia quod contra auctorem est, sacrilega mente inventum est. Simulata ergo ibi est religio ut videantur vera quae falsa suntdantes mundo, et explentes sensum carnis. hoc dicit sufficere quod carnis tradit gitur si con
Abbreviated transcription (Latin):
tenus monuit
stantes ne setlu¬
cerentur a ꝑseudo.
nc aggreclitur
illos qui aliqua
de lege seruabant.
sub intrepatioĩs
forma dehortans
tos a lege. q uos
ceꝑistis dicite qͣre
legem seruatis ⁊
rati a lege q̃ẽ m
stitutio pueroꝵ
qui mundana pe¬
tunt. mortui di
lia decernitis dico
dicentes alii alũs
ergo per hoc ꝙ uoꝰ
parati a pcc̃o. ⁊ ab.¬
surestitione abstinendu ⁊ si prius dũ
eratis ignari hoc fatiebatis cur ueritate
hiis abstineat. uł utatur credens iñ iusti¬
ñ dei. postqͣm enim ueritas uenit. iam ñ¬
hoc p̃cipit deus seruari. s phisei ⁊ acto¬
ritate hoc p̃tipiunt ⁊ rõib docent. ñ er¬

Expanded text:
tenus monuit stantes ne seducerentur a pseudo; nunc aggreditur illos qui aliqua de lege servabant, sub increpationis forma dehortans eos a lege, quasi cepistis, dicite, quare legem servatis? Erati a lege, quae est institutio puerorum qui mundana petunt, mortui diclia. Decernitis dico, dicentes alii aliis,ergo per hoc quod vparati a peccato, et absuperstitiose abstinendum! quia si prius dum eratis ignari hoc faciebatis, cur veritate his abstineat, illis utatur, credens inde justin Dei. Postquam enim Veritas venit, jam non praecipit Deus haec servari, sed Pharisaei et auctoritate haec praecipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Hõib ab errore redeuntib sic̃ minue¬
batue diserentib qui eñ per errorem
deseruerant cłm minuerant copias
diuitiarum enis negando se ẽẽ eius
cum uero redeunt intrem̃tum fati¬
uit do qr es potis artqurtunture¬

Expanded text:
hominibus ab errore redeuntibus, sicut minuebatur deserentibus. Qui enim per errorem deseruerant Deum, minuebant copias divitiarum ejus negando se esse ejus. Cum vero redeunt, incrementum faciunt Deo, quia ex perditis acquiruntur
Abbreviated transcription (Latin):
rius est mecliator bonus qui ⁊ mortalis
ad tp̃s ẽẽ uoluit ⁊ ũs in eternitate ꝑsiste¬
re potuit qui ñ se interposuit ut ad bea¬
tam immortalttatẽ transire ñ sineret᷑
s ad hoc seut̾posuit mortalis ⁊ bs u̾mor¬
talitate transacta ex mortuis ĩmortalẽ
⁊ exmiseris beatos faceret Alius est ergo
meduis malus qui separat amicos aliꝰ
bonꝰ qui reconciliat inmicosi xp̃c

Expanded text:
us Mediator, qui et mortalis ad tempus esse voluit, et beatus in aeternitate persistere potuit, qui non se interposuit ut ad beatam immortalitatem transire non sineret, sed ad hoc se interposuit mortalis et beatus, ut, mortalitate transacta, ex mortuis immortales, et ex miseris beatos faceret. Alius est ergo medius malus qui separat amicos, alius bonus qui reconciliat inimicos, id
Abbreviated transcription (Latin):
ñqͣm fiat nisi ꝑ mes¬
qui semper erat srar¬
lie fc̃m insiste litrere:¬
¶T. ꝙ uere õs hoĩes uult saluos fieriqrum
Lẽ deus cregtor õm ⁊ sc̃atrinitas ⁊ umus ẽ

Expanded text:
nquam fiat, nisi per med semper erat, sed carnem factum. Insiste litterat: Vere omnes homines vult salvos fieri, quia unus est Deus, creator omnium sc
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dẽ api minarndo imapabat. s gr am tatien¬
⁊ illa ꝯpera consetuntur iustitiam. ñe
nim ex ip̃is est iusticia s rp̃a sunt ex iu¬
sticia. sc̃o q ñ iustitiam oꝑm s oꝑa iusti
uł grẽ clicitur qr grãm perfitiendi oꝑa
p̃stabat iustos facit ꝑ fidem. lex ałi operũ
ubi uidebantur opera s si dabatur gr̃a ꝑ
legẽ oꝑm clicit deus hõi fac qd̾ iubeo ꝑ le¬
gem fidei dicit homo d̾o. da cid iubes. id̾eo
etũ iubet lex ut ammoneat quid faciat
fides ut cui iubetur si si ꝑot̾ scit quid ꝑetatt.
si aũ continuo pot̾ ⁊ obebienter fatit. d ⁊̃
scire quo donante possit. Sec̃x. Arbitror
enĩ ꝙ lex fidei iustificet

Expanded text:
operum, minando imperabat, sed gratiam facienet illa opera sequuntur justitiam. Non enim ex ipsis est justitia, sed ipsa sunt ex jusae dicitur, quia gratiam perficiendi opera praestat, et justos facit per fidem. Lex autem operum, ubi jubebantur opera, sed non dabatur gratia. Per legem operum dicit Deus homini: Fac quod jubeo; per legem fidei dicit homo Deo: Da quod jubes. Ideo enim jubet lex ut admoneat quid faciat fides, ut cui jubetur, si non potest, sciat quid petat. Si autem continuo potest et obedienter facit, debet etiam scire quo donante possit. Arbitramur enim quod lex fidei justificet
Abbreviated transcription (Latin):
sibi hospitium ñ ꝑreberent. s ignoranti¬
am iudicandim apłis rep̃hendit. qr odio
runt net resuseitati sunt. uł ita s tra¬
hꝰu sa ⁊c̃. ut ñ de illa corporali uexatiõe
accipiatur. s de priuatione ecc̃astice cõi¬
cationis q̃ fit per excõnem ꝙ iudicaui
lere ammonitionẽ ecc̃astitam abislos¬
tas adiaboso ẽ. ⁊ iõ cum huit uoluptati
pelinquitur traditus ẽ sathane. ⁊ cũ cerr¬
nis desiderio se sungit. aĩa interitũ ꝑati¬
tur. si asi hoc amaritudine odiifacit s
ea intentione ut expulsio ħ adreuocan¬
dũ illum ualeat. uñ subdit. ut sp̃e. e sa .s¬

Expanded text:
sibi hospitium non praeberent . Sed ignorantisibi hospitium non praeberent . Sed ignorantiam vindicandi in apostolis reprehendit, quia odio nonrunt nec resuscitati sunt . Vel ita, tradidit, etc., ut non de illa corporali vexatione accipiatur, sed de privatione ecclesiasticae communionis, quae fit per excommunicatilere, admonitionem ecclesiasticam ab illo stas a diabolo est, et ideo cum huic voluptati relinquitur, traditur Satanae, et cum carnis desiderio se jungit anima, interitum patitur. Non autem haec amaritudine odii facit, sed ea intentione, ut expulsio haec ad revocandum illum valeat. Unde subdit ut spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
crudełr s amabiłr ⁊ delo caritatis satha¬
ne tradidit. sic̃ moyses in cułtores ydoli
paucos quid̾ uindicauit in p̾senstrens.¬
⁊ in posterũ clisciplin̾a sanctiens nã eũ
nulla crudelitate s magna diłcone fetis¬
se qd fecit apertissime cognoscitur inuex¬
bis eius pro ꝑcc̃o iudeoꝵ orantis ⁊ dicentiꝰ
ad dñm. aut climitte illis auit deleme de
libro tuo. sic ⁊ helyas ⁊ alii uiri bõi s̃młła
mala morte punierunt. qr sic ⁊ uiuentib
utilis metus intutiebatur ⁊ ilł quimor¬
te puniebantur. s̃ tp̃a mors nocebat. ẜ
ptẽm qd̾ augeri poss siu̾ent minueba¬
tur. ñ temere iuditabant quib tale
iuiditium donauerat ds inde ẽ ꝙ helyaᷤᷤ
multos morte affecit. ⁊ ꝓpria maru. et
igne cliuinitus impetrato. un̾ ⁊ hoc exẽ¬
plum helyeñ rephendit xp̃c indiscipu¬
lis memorantib quid ab eo fc̾msit. et
petentib ⁊̃ sibi ip̃is dari potestatẽ dan¬
di ign̾e desublim adꝯsum̃doscosqui

Expanded text:
crudeliter sed amabiliter, et zelo charitatis Satanae tradidit, sicut Moses in cultores idoli paucos quidem vindicavit in praesens terrens, in posterum disciplinam sanciens. Nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecit, apertissime cognoscitur in verbis ejus pro peccatis Judaeorum orantis et dicentis ad Dominum: Aut dimitte illis, aut dele me de libro tuo . Sic et Elias et alii viri boni nonnulla peccata morte punierunt, quia sic et viventibus utilis metus incutiebatur, et illis qui morte puniebantur non ipsa mors nocebat, sed peccatum quod augeri posset, si viverent, minuebatur; non temere judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu et igne divinitus impetrato. Unde et hoc exemplum Eliae non reprehendit Christus in discipulis memorantibus quod ab eo factum sit, et petentibus etiam sibi ipsis dari potestatem dandi ignem de sublimi ad consumendum eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
siderio dissoluendi
⁊ ncc̃itate iuuendi.¬
ñ enimi ita distrn¬
guendũ est ut di¬
catur coartor. et
postea seqͣtur.e.du¬
nendi. cid̃ ex ip̃o

Expanded text:
siderio dissolvendi et necessitate vivendi.n enim ita distinguendum ut dicatur, coarctor, et postea sequatur, e dunendi, quia ex ipso
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex prodest.
bem ut sibi iputan¬
dum sit s d̾o qui
uocat. s ille recte
fit pontifex qui
eligitur ad̾o uoca¬
tur. tan aa qui
inditio uirge ⁊ in¬
cendio emulorũ
electus est ⁊ mon¬
stratus placere d̾o.
in hus ubis percu¬
tit cupidos qui ñ
uocanturs inge¬

Expanded text:
pontifex prodesse,rem, ut sibi imputandum sit, sed Deo qui vocat; sed ille recte fit pontifex, quieligitur a Deo vocatur, tanquam Aaron, qui indicio virgae et incendio aemulorum electus est, et monstratus placere Deo. In his verbis percutit cupidos qui non vocantur, sed inge
Abbreviated transcription (Latin):
bro illo corporis qsd̾ mouemus more cũ
loquimur signa rẽ dantur. ñ ues ip̃e
ꝓferuntur. so transacto u̾bo linguam
hic dicit prolatiori̾e ubi surt sĩgicones
uelut ymagines rr̃ q̃ ut intlłiggantur
eiusdem aĩe inferior m̃te cui rr̃ ymagi¬
nes imprimuntur. lingua ergo ẽ q̃l
signoꝵ prolatio. quo tum intesles acce¬
dit qui est m̃tis. uł reuelatio fit uł ag¬
nitio fit uł ꝓphia uł doctrina. de quib
subseq̃nter agitur. Et stiendũ qr loq̾ns
lingua alic̃n ñ intlligebat. aliquͣ intł¬
ligebat. s aliis exponere ñ ualẽbat. s
aliquis forte interp̾tabatirr. ut uerbi
ues. illoꝵq prolatio qͣi lingna fuit. s
ñ erat. proin cui signa per aliquas er̃
corporaliũ similituoines demonstrã¬

Expanded text:
mbro illo corporis quod movemus, in ore cum loquimur, signa rerum dantur, non res ipsae proferuntur. Ideo translato verbo linguam hic dicit prolationem, ubi sunt significationes velut imagines rerum, quae ut intelligantur ejusdem, animae inferior mente, cui rerum imagines imprimuntur. Lingua ergo est quaelibet signorum prolatio, quo cum intellectus accedit, quae est mentis, vel revelatio fit, vel agnitio, vel prophetia, vel doctrina: de quibus subsequenter aget. Et sciendum quia loquens lingua, aliquando non intelligebat, aliquando intelligebat, sed aliis exponere non valebat, sed aliquis forte interpretabatur alives, illorumque prolatio, quasi lingua fuit, sed ropheta non erat. Proinde cui signa per aliquas rerum corporalium similitudines demonstrab
Abbreviated transcription (Latin):
pondere proñtiationis indiget cũ dołore.
qd̃ addidit. ut hinc maxime moueret᷑
eos cum ꝯsiderarent quo p̃tio emũt possõ¬
uem qũa m eis amittebat ułtta u̾e fasci¬
cauit pylatus proscribendo eũ ⁊dłumm
do cõmonuit. com

Expanded text:
pondere pronuntiationis indiget cum dolore, quod addidit, ut hinc maxime moveret eos, cum considerarent quo pretio emerit possessionem quam in eis amittebat. Vel ita: Vere fascicavit Pilatus Jesus proscribendo eum, et dum do commovit, com
Abbreviated transcription (Latin):
falsis xpͣ. cri ẽ tc purus h̃o sine salute
uidetum clampnasse mortẽ ⁊ cliabolũ ⁊iu
deuorauit serpentes magoꝵ. hic̃ẽ fuammiꝰ
sacerdos in lege. incinius morte quisan¬
gurãt proximi fuderant igrorecciter
⁊obid metuentes ad truitatem refugi:
se contulerant absoluebantur ⁊ securi
fiebant a metu. tta morte xp̃i dampna¬
to superbo. salus nra procurata ẽ. qd̾ m¬
sranabat ineffabile nomen dñi scriptũ
u lamina aurea sũm pontificis qd erat
gerit per sona. est nob̃ per passione aut¬
tor ⁊ reparator uite per adam amisse. Uñ

Expanded text:
fixus est, ut purus homo sine salute videtur damnasse mortem et diabolum, et devoravit serpentes magorum. Hic est summus sacerdos in lege, in cujus morte qui sanguinem proximi fuderant ignoranter, et ob id metuentes ad civitatem refugii se contulerant, absolvebantur, et securi fiebant a metu. Ita Christi morte damnato superbo salus nostra procurata est, quod insinuabat ineffabile nomen Domini, scriptum in lamina aurea summi pontificis, quod erat gerit personam, est nobis per passionem auctor, et reparator vitae per Adam amissae. Unde:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis tradiditꝰ.
⁊ trhiis instructi
fuistis .o. dolendo
cumuentos cogno¬
scunt. ⁊tum prius
recte instrusti fue

Expanded text:
pro nobis tradidit. et in his instructi fuistis. O, dolendo cumventos esse cognoscunt. Et cum prius recte instructi fue
Abbreviated transcription (Latin):
lc̃one tradidit se. et
recipio legem quod
der ut ei comparem
aliud .i. legẽ ut clicã
per legem ẽẽ iustiti¬
am nec debeo. si enĩ

Expanded text:
one tradidit se et jrecipio legem, quodDei, ut ei comparem aliud, id est legem, ut dicam per legem esse justitiam. Nec debeo: Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
ius sitis fascirati¬
eo euidens est ut et
stulti docere q̃ant.¬
⁊ hoc .so. uolo a uo¬
bis scrre. qr si nich¬
aliud eẽt: hoc so¬
lum ad proband̾¬
qd̃ intenido suffice¬
ret. quid ẽ illud:
ecce constat. qr ac
tante. ⁊ cumho¬
constet qd̾̃ sp̃m

Expanded text:
is sitis fascinaeo evidens est, ut et stulti docere quean hoc solum volo a vobis scire, quia si nihaliud esset, hoc solum ad probandod intendo sufficeret. Quid est illud? Ecce constat quia tantem. Et cumconst
Abbreviated transcription (Latin):
dũr trorumdam ocłiuisu urentes. ⁊ hie
eoꝵ actus fastinatio dr̃. ⁊ pot̾ fierint hu¬
ic poc̃o trseriuant demones diłr mindiao
tanqͣm fastinus urit. inuidus erim ñ mo¬
do sibi nocet cũ aliena felicitate tabestit.
cipiurt. uñ in libro qrui sapĩa salomont
instribitur. fascinatio malignitatis o¬
sdurat bona sit fcm est uit inuidi tanꝙͣ
fasemantes nocunt galathis nuꝑ uxp̃o
renatis. ut id̃ galathe fidei stomacho nau¬

Expanded text:
hic eorum actus fascinatio dicitur, et potest fieri ut huic peccato inserviant daemones. Similiter invidia tanquam fascinus urit. Invidus enim non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, ncipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sic factum est ut invidi tanquam fascinantes nocuerint Galatis nuper in Christo renatis, ut iidem Galatae fidei stomacho nau
Abbreviated transcription (Latin):
cã generandi intul pabilis ⁊ solus riͥe
ruptialis est ilse uero qui ultra ncc̃itat᷑e
ꝓgreclitur: si rsi s lrbidini obsequttur.
Qum igitur culpabilis ⁊ sit generardi
intentione concubitus qui ꝓprie nup¬
tus imputandus ẽ. quid ẜ ueniam ꝯcedit¬
si cadit u tulpam s pp̃ nuꝑtias accipit
ueniam. quo circa ⁊ hine sunt lauda¬
biles nuptie. qr ⁊̃ sllud qd̃ si pertinetad
se ignosci fatiunt pp̃ se n enim iste ꝯeu¬
impleatur fetus qu̾e postulant nup¬
ende dã utrum sexũ commiscent. ⁊ ĩ¬
pietatẽ separationis horrent. Uolo¬

Expanded text:
causa generandi inculpabilis, et solus ipse nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem progreditur, non rationi, sed libidini obsequitur. Cum igitur culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis imputandus est, quid secundum venis cadit in culpam, sed propter nuptias accipit veniam. Quocirca etiam hinc sunt laudabiles nuptiae, quia etiam illud quod non pertinet ad se, ignosci faciunt propter se. Neque enim iste concuimpleatur fetus quem postulant nupendae causa utrumque sexum commiscent, et impietatem separationis horrent.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. q tibi inseparabiłr
heremus. mortifica
mala sunt nobis. sic̃
hoc cãm notat sñtua
corona nrii ñ peddit᷑.
mrẽm enim si facit i¬

Expanded text:
ia ibi inseparabiliter haeremus, mortificammala sunt nobis, sicuthoc causam notat, sine qua corona martyrii non redditur. Martyrem enim non facit p
Abbreviated transcription (Latin):
male accipit qd̾ ae¬
crpiti qͣmcauend̃
ẽtgitur maleacci¬
pere bonumqr ma¬
le acceptumobese¬
malis. sic̃ ecomi̾iso
mala patient̾ por¬
tata prost̾ bonis
ut paulo angelus
a xp̃o traditũ est ⁊ quisi deuota m̃te
acceclit ad eutharutiam. uł in uolũ¬
tate peccandi manens ⁊ ille tał reuꝰ

Expanded text:
male accipit, quod acipit. Quam cavendum est igitur male accpere bonum, quia male acceptum obemalis, sicut ediverso, mala patienter portata prosunt bonis, ut Paulo angelus a Christo traditum est, et qui non devota mente accedit ad eucharistiam vel in voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
uenit eftas. ixp̃i aduentus ubi discer¬
nentur arbores fructuose a sterilib s
gła amatoꝵ mundi semper ẽ parata
ergo nobis insultant amatores mu
nit. Mortificate. post rõnes de plem¬
tudine xp̃i oftensaᷤ
gn̾alis exhorta¬
t̾io ad om̃s demo

Expanded text:
id est Christi adventus, ubi discernantur arbores fructuosae a sterilibus; sed gloria amatorum mundi semper est parata.ergo nobis insultant amatores saenit . Mortificate. Post rationes de pletudine Christi ostensas, generalis exhortatio ad omnes de mo
Abbreviated transcription (Latin):
imundantes secute
intellexerunt. sp̃ualiter esirierunt. spũ¬
aliter gustauerunt ut sꝑualiter satia¬
bentur. ⁊ nos hodie accipimus iisibile
sibum. s aliud est satram̃tum allucl
eram̾itum sunt ⁊ nr̃a. ⁊ utiq eiusd̃ rei

Expanded text:
t, intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur. Nam et nos hodie accipimus visibilem cibum: sed aliud est Sacramentum, aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
qr dei uirtute ex
ea fluebataqua
liconseq̃n
te uoluntatieoꝵ.
qr eiuoquo irent ac̃
nominari erat ergo xp̃c petͣ¬
eis humanũ suffragium: aderat xp̃ Non
eñi petra aquam dedit illis s xp̃c uł ptẽs rrc̃i

Expanded text:
 Dei virtute ex ea fluebat aqua consequente te voluntati eorum, quia quoquo irent aquanominari. Erat ergo Christeis humanum suffragium, aderat Christus. Non enim petra aquam dedit illis, sed Christus.