comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trecenti uiri tantummͦ qͥ stanteᷤᷤ
manib aquas hauserant rema¬
nerent.Cum his gedeon ad p̾li¬
um ꝑgit eosq ñ armis. s tubis
lampadib & lagenis armauit.
Nam sic̃ illic scͥptum ẽ accensas
lampades miserunt contͣ lagun¬
culas:⁊ tubas in dextera. lagena ᷤᷤ
aut̃ in sinistea tenuerunt. & ãd
hostes suos cominꝰ uenientes ce¬
cinerunt tubis. confregerunt
lagunculas. lampades appaͣrue¬
runt. et hinc tubarũ sonitu il¬
linc lampadum choruscatione
t̾riti hostes in fugam conu̾si sunt:
ad medium adducit᷑ : an indica¬
re nob̃ ꝓpħa studuit. qd aduentũ
redemptoris nr̃i contͣ diabolum
illa sub gedeon duce pugnę uicto¬
ria designauit: Nam talia illic n
mirum acta sunt quȩ quantoma¬
gis usum pugnaudi tͣnseunt tan¬
to ampliꝰ a ꝓpħandi misterio ñ
recedunt. Quis enĩ umꝗͣ cũ lage¬
nis & lampadib ad p̾lium uenit:
Quis contͣ arma ueniens. arma
deseruit : Ridicula nob̃ hȩc ꝓfec¬

Expanded text:
trecenti viri tantummodo, qui stantes trecenti viri tantummodo, qui stantes aquas manibus hauserant, remanerent. 2. Cum his Gedeon ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit. Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in dextera, lagenas autem in sinistra tenuerunt, et ad hostes suos cominus venientes cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt, et hinc tubarum sonitu, illinc lampadarum coruscatione territi hostes in fugam versi sunt. ad medium adducitur ? An indicare nobis propheta studuit quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gedeone duce pugnae victoria designavit? Talia illic nmirum acta sunt, quae quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profec
Abbreviated transcription (Latin):
sticionis arebat. tunc erat ros
ille cȩlestis uisitationis in uellẽ.
Postea uͦ quam oues quȩ ꝑier̃t
domus isrł quȩ sub figuea uel¬
leris demonstrabant᷑ fontem a
exaruit in pectorib iudeoꝵ.
gr̃amq suam ros ille diuinus
in corda gentium diriuauit. Iñ
ẽ q̃d nunc rore fidĩ totus orbis
humescit. iudei uͦ ꝓphetiis et
omnib carismatib caruerunt.
dñs dicit. Mandabo nubib de¬
suꝑ. ne pluant suꝑ eam pluui¬
am. Iocirco aut̃ eamd̾ genteni
uelleris nomine significari dicimꝰ
in obauditam eandẽ pluuiam de¬
tinebat. quam nolebat p̾pucio p̾¬
dicari. id ẽ incircumcisis gentib
ost hanc diligentissimãtis.U.
mysterii explorationem cũ
iam contͣ madianitas gedeon
dimicare contendet. & exercituᷤ
multitudinẽ ad bella ꝓduceret
diuina illi ammonitione p̾cep¬
tum ẽ. ut ãd fluuium ueniens
omnes quos flexis genib aqͣs
haurire conspiceret. a belloꝵ con¬
flictu remoueret. Actũq ẽ ut

Expanded text:
erstitionis arebat, tunc erat ros erstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in vellere. Postea vero quam oves perierant domus Israel, quae sub figura velleris demonstrabantur, et ovesexaruit in pectoribus Judaeorum; gratiamque suam imber ille divinus in corda gentium derivavit. Inde est quod nunc fidei rore totus orbis humescit, Judaei vero prophetiis et omnibus charismatibus carent.  dicens: Mandabo nubibus desuper, ne pluant super eam imbrem . Idcirco autem illam gentem velleris nomine significavit, vel qinobauditam eamdem pluviam detinebat, quam nolebat praeputio praedicari, id est, incircumcisis gentibus1. Post hanc diligentissimam mysterii explanationem, cum jam contra Madianitas Gedeon dimicare contenderet, et exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illa admonitione praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret a bellorum conflictu removeret. Actumque est, 495 ut
Abbreviated transcription (Latin):
mistertum uictoriȩ gedeon. et
tam̃ licet fortis & fidus pleniora
adhuc a dño futurȩ uictoriȩ docu¬
menta querebat. ut una nocte la¬
ne uellus in area poneret et eẽt
suꝑ illũd tantummͦ ros. & suꝑ om¬
nem t̾ram siccitas. Et rursus alia¬
nocte similit̾ poneret uellus. ⁊
suꝑ totam t̾ram ros flueret. et
siccitas eẽt in uellere. Querit for¬
tasse aliqͥs utrũ quasi incredulꝰ
eẽ uideat᷑. qͥ frequentib indiciis¬
iam fuerat informatus. Absit.
Non enim ille ambiguus erat.
s nimirũ futura mysteria pͥui¬
debat. quȩq eciã ꝓuidius diligen¬
tissime explorabat. ut amplius
credet mysterium. dum intellexis¬
set oraculũ. Quid gͦ ẽ uellus com¬
pliitum & area sicca & postea
complita area sicco uellere. nͥ q̃d̃
pͥmo una gente hebreor habente
gr̃ȩ misterium. totus orbis ua
cuus erat: Nunc aut̃ in mani¬
festatione xp̃i. totus orbis hoc ha¬
bet illa uacuata ẽ. Area enim il
infructuoso cultu gentilis suꝑ¬

Expanded text:
mysterium victoriae Gedeon, et tamen licet fortis et fidus pleniora adhuc de Domino futurae victoriae documenta quaerebat, ut una nocte lanae vellus in area poneretur, et esset super illud tantummodo ros, et super omnem terram siccitas. Et rursus similiter poneretur vellus, et super totam terram ros plueret, et siccitas esset in vellere. 2. Quaeret fortasse aliquis utrum quasi incredulus esse videatur, qui frequentib informatus. Absit. Non enim ille ambiguus erat; sed nimirum futura mysteria pdebat: quae etiam providus diligentissime explorabat, ut amplius crederet mysterium, dum intellexisset oraculum. Quid ergo vellus complutum, et area sicca, et postea compluta area sicco vellere, nisi quod primo una gens Hebraeorum, habens gratiae mysterium, tocuus erat? nunc autem in manifestatione totus orbis id habet, illa uacuata est. s infructuoso cultu gentilis sup
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalib egeamus. Cur autem
sexcentesimo et uno anno uite
noe. id ẽ ꝑactis sexcentis annis
aꝑitur arche tectum: finita qͥppe
sexta etate seculi: reuelabitur abs¬
conditum sacramentum. atq
terra: tanquam finita eẽt iam bap¬
titandi necessitas. in numero dierũ
quinquagesimo et septimo: Ipseẽ
enim secundi mensis dies uicesimꝰ
septimus: qui numerus ex illa con
octonos ht̃. uno addito ꝓpter
unitatis uinculum. Cur de ar¬
cha comundi exeunt. qui difrun¬
cti intrauerunt. sic enim dictum
erat qd intrauerint in archam
noe et filii erus. uxor eius et uxo¬
res filiorum eius. seorsum uiri.
seorsum femine commemorate

Expanded text:
corporalibus egeamus. 29. Cur corporalibus egeamus. 29. Cur sexcentesimo primo anno vitae Noe, id est, peractis sexcentis annis aperitur arcae tectum? Finita quippe sexta aetate saeculi revelabitur absconditum sacramentum atque terram, tanquam finita esset baptizandi necessitas in numero dierum quinquagesimo et septimo? Ipse es octavus, qui numerus ex illa conjoctonos hunitatis uinculum. cur de arca coniuncti exeant, qui disiuncti intrauerant. sic enim dictum erat. quod intrauerit in arcam Noe et filii eius et uxor eius et uxores filiorum eius: seorsum uiri, seorsum feminae commemoratae
Abbreviated transcription (Latin):
requiẽ reu̾sa ẽ: ostendit ꝑ nouũ
testamentum. requiem scĩs. in
hoc mundo ñ ẽẽ ꝓmissam.
Post quadraginta enim dies emis¬
sa ẽ: qui numerus uitam que in ħ
mundo agitur significat. Deniq
pꝰ septem dies emissa ꝓpter illam
septenariam oꝑationem sꝑalem:
oliue fructuosum surculum repps¬
rit. retulit: quo significaret ñ nul¬
los etiam extra eccłiam baptiza¬
tos. si eis ñ fei̾t pinguedo ñ de¬
fuit caritatis. posteriori demꝑe
quasi uesꝑe. in ore columbe tanqͣ
in osculo pacis. ad unitatis soci¬
etatem posse ꝑduci. Qd̃ pꝰ alios
septem dies dimissa ñ ẽ reuersa:
significat finem seculi. quando
erit scõrum requies. ñ adhuc in
sacramento spei. qͦm hoc t p̃r
consociatur eccła. quam diu
bibitur qđ de.xp̃i latere manauit:
s etiam in ipsa ꝑfectione salutis
eterne. cum tradetur regnum
deo patri: ut in illa ꝑspicua
contemplatione incommuta¬
bilis ui̾tatis. nullis ministeriis

Expanded text:
requie, reversa est, ostendit per Novum requie, reversa est, ostendit per Novum Testamentum requiem sanctis in hoc mundo 291 non esse promissam. Post quadraginta enim dies emissa est; qui numerus vitam quae in hoc mundo agitur significat. Denique post septem dies dimissa, propter illam septenariam operationem spiritualem olivae fructuosum surculum retulit. 28. Quo significaret nonnullos etiam extra Ecclesiam baptizatos, si eis pinguedo non defuerit charitatis, posteriori tempore, quasi vespere, in ore columbae, tanquam in osculo pacis, ad unitatis societatem posse perduci. Quod post alios septem dies dimissa non est reversa, significat finem saeculi, quando erit sanctorum requies, non adhuc in sacramento spei, quo in hoc tempore consociatur Ecclesia, quandiu bibitur quod de Christi latere manavit, sed jam in ipsa perfectione salutis aeternae, cum tradetur regnum Deo, et Patri, ut in illa perspicua contemplatione incommutabilis veritatis nullis ministeriis
Abbreviated transcription (Latin):
misterium ẽ: qd̾ quindecim cubi¬
tis suꝑcreuit aqua excedens alti¬
tudinem montium: octo quip¬
pe et septem. quindecim faciunt:
s octo significant resurrectionẽ :
septem. quietem. Hoc gͥ sacram̃¬
tum resurrectionis. et quietis.
transcendit omnem sapientiã
suꝑborum: ita ut nullatenus
possint indagare scientie sue
Et qr septuaginta a septem. et
octoginta ab octo numerantur:
coniunto utroq numero. centũ
quinquaginta dieb exaltata ẽ
aqua: eandem confirmans nob.
atq commendans altitudinem
baptismi. in consecrando nouo
homine: ad tenendam quietis
et resurrectionis fidem. Qd post
dies quadraginta coruus emis¬
sus ñ ẽ reu̾sus. aut aquis utiq
int̾cept᷑. aut aliqͦ suꝑnatante ca¬
dauere illectus: significat ho¬
mines. immundicia cupidita¬
tis deterrimos. & ob hoc ad ea
que foris sunt. in hoc mundo
nimis intentos: aut rebaptira¬
dit. seduci. ata atq deneri. Qd̾
columba emissa ñ inuenta

Expanded text:
mysterium est, quod quindecim cubimysterium est, quod quindecim cubitis supercrevit aqua, excedens altitudinem montium. Octo itaque et septem quindecim faciunt. Sed octo significant resurrectionem, septem quietem. Hoc igitur sacramentum resurrectionis et quietis transcendit omnem sapientiam superborum, ita ut nullatenus possit indagare scientiae suae et quia septuaginta a septem et octoginta ab octo denominantur, coniuncto utroque numero centum quinquaginta diebus exaltata est aqua, eandem commendans nobis atque confirmans altitudinem baptismi in consecrando nouo homine ad tenendam quietis et resurrectionis fidem. Qdies quadraginta emissus corvus non est reversus, aut aquis utique interceptus, aut aliquo supernatante cadavere illectus, significat homines in immunditia cupiditatis teterrimos, et ob hoc ad ea quae foris sunt in hoc mundo nimis intentos, aut rebaptizadit, seduci et teneri. 27. Quod columba emissa, non inventa
Abbreviated transcription (Latin):
qua diligimus. Tra enim ter.
merus ternarii quadratus. Q d¬
septimo mense archa resedit. hoc :
requieuit: ad illam septenariam
requiem significatio recurrit. Qe
qr ꝑfecti requiescunt: ibi qͦ illiꝰ
quadrature numerus iteratur.
Nam uicesima septima die scđi
mensis. commendatum ẽ hoc sa¬
cramentum: et rursus uicesima
et septima die septimi mensis.
eadem commendatio confirma¬
ta ẽ: cum archa requieuit. Qs
eni ꝓmitaitur in spe: hoc
exibetur in re. Porro ipsa septi¬
ma requies: cum octaua resur¬
rectione coniungitur. N eq enĩ
reddito corꝑe finitur requies.¬
que pꝰ hanc uitam uitam excip̃
sc̃os: s potius totum hominem
ñ adhuc spe. s iam re ipsa. om¬
ni ex parte et sp̃c et corꝑis ꝑfec¬
tum. et immortali salute reno¬
uatum. in eterne uite munus
assumit. Q uiagͦ septima reqͥes
cum octaua resurrectione con¬
iungitur: et hoc in sacramento
regenerationi⁊ nr̃e. hoc ẽ in
baptismo. altum profundumq

Expanded text:
qua diligimus. Tria enim ter, qua diligimus. Tria enim ter, ui est numeri ternarii quadratus. Qseptimo mense arca sedit, hoc est requieuit, ad illam septimanam requiem significatio recurrit: et quia perfecti requiescunt, ibi quoque illius quadraturae numerus iteratur. nam uicesima septima die secundi mensis commendatum est hoc sacramentum. et rursus uicesima et septima die septimi mensis eadem commendatio confirmata est, cum arca requieuit. quod enim promittitur in spe. hoc exhibetur in re. porro quia ipsa septima requies cum octaua resurrectione coniungitur — neque enim reddito corquae post hanc vitam excipit sanctos, sed potius totum hominem, non adhuc spe, sed jam re ipsa omni ex parte spiritus et corporis perfecta et immortali salute renovatum aeternae vitae munus assumit. Quia ergo septima requies cum octava resurrectione conjungitur, et hoc in sacramento regenerationis nostrae, id est, in baptismo, altum profundumque
Abbreviated transcription (Latin):
pletis quingentis annis. usq sex¬
centos significatur: in manifestati¬
one euuangłica eccłiam construit :
et id̃o qui sͥ ad uitam consulit. sit
uelut quadratum lignum. ad om¬
ne opus bonum ꝑatus: & intret in
sexcentesimi qͦ intrauit noe in ar¬
cham: eandem. senariam etatem
significat. D uo enm menses:
sexagenario numero concludunt᷑.
Isenario autem numero. et sexa¬
ginta cognominantur: et sexcen¬
ti. et sex milia. et sexaginta milia.
et sexcenta milia. et sexcenties: o
quioquid deinceps in maioribus
summis ꝑ eumdem articulum.
numerus furgit. ininfinita in-¬
crementa consurgit. Et qd uice¬
simus et septimus dies mensis
commemoratur: ad eius dem
quadrature significationem ꝑti¬
net. que iam in quadratis lignis
exposita ẽ: s hic euidentius. qi
nos ad omne opus bonum pa¬
ratos. idẽ quodammͦ quadratos
trinitas ꝑficit: in memoria qua
deum colimus: in intelligentia
qua cognoscimus: in uoluntate

Expanded text:
pletis quingentis usque ad sexpletis quingentis usque ad sexcentos, significatur, in manifestatione evangelica Ecclesiam construit; et ideo qui sibi ad vitam consulit, sit velut quadratum lignum paratus ad omne opus bonum, et intret in sexcentesimi, quo intrat Noe in arcam, eamdem senariam aetatem significat. Duo enim menses sexagenario numero concluduntur; a senario autem numero et sexaginta cognominantur, et sexcenti, et sex millia, et sexaginta millia, et sexcenta millia, et sexcenties, et quidquid deinceps in majoribus summis per eumdem articulum numeri per infinita incrementa consurgit. Et quod vicesimus et septimus dies mensis commemoratur, ad ejusdem quadraturae significantiam pertinet, quae jam in quadratis lignis exposita est, sed hic evidentius, quia nos ad omne opus bonum paratos, id est, quodammodo conquadratos Trinitas perfecit in memoria qua Deum recolimus, in intelligentia qua cognoscimus, in voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
dierum. qui ꝑ omne tempus
Qd̃ pꝰ septem dies ex qͦ ingressus
ẽ nõe in archam. factum ẽ ditu¬
uium: qr in spem future quietis
que septimo die significata est
baptiramur. Prepter archam
omnis caro quam t̾ra sustenta
quamuis eadem sit. ñ solum ñ
ualet ad salutẽ. s ualet potiꝰ ad ꝑni-¬
tiem. Quadraginta dieb et qua¬
draginta noctib pluit: qr omĩs
reatus peccatorum qui in decem
preceptis legis admi ttitur: per
uniuersum orbem terrarum. in
quatuor partib continetur. Decẽ
quippe quater ducta: quadragin¬
ta fiunt. Siue ille reatus qui ad
ad noctes ex rerum aduersitate
contractus sit: sacramento bap¬
tismi celestis abluitur. Qd noe
quingentorum annorum erat¬
cum ei locutus ẽ dominus. ut
archam s̃ faceret. et sexcentesimꝰ
agebatur annus. cum in ea in
gitur ꝑ cencum annos. archã¬
uidentur sexcenti E anni signi¬
ficare. nͥ etates singulas seculi:
Unde ista sexta etas. que com¬

Expanded text:
autem dierum, qui per omne tempus autem dierum, qui per omne tempus Quod post septem dies, ex quo ingressus est Noe in arcam, factum est diluvium, quia in spem futurae quietis, quae septimo die significata est, baptizamur. Quod praeter arcam omnis caro quam terra sustentabquamvis eadem sit, non solum non valet ad salutem, sed valet potius ad ciem. quod quadraginta diebus et quadraginta noctibus pluit: quia omnis reatus peccatorum, qui in decem praeceptis legis admittitur, per uniuersum orbem terrarum, qui quattuor partibus continetur — decem quippe quater ducta quadraginta fiunt — siue ille reatus, quod ad iue, quod ad noctes ex rerum aduersitate contractus sit, sacramento baptismi caelestis abluitur. Qquingentorum erat annorum cum ei locutus est Dominus ut arcam sibi faceret, et sexcentesimum agebat annum, cum in eam gitur per centum annos arcavidentur centum anni significare, nisi aetates singulas saeculi? unde ista sexta aetas quae com
Abbreviated transcription (Latin):
includuntur⁊ significat. qd̾ ex
omnib gentib. et nationib. con
gregatio fit in eccłia: qđ etiã dis¬
ficat. Qd munda. et immunda
ibi sunt animalia: sic et in eccłie
sacramentis. bom et mali u̾sant᷑.
Qḋ septena sunt munda. et bina
immnunda. ñ qr pauciores stͥ mali
ꝙͣ boni: s qr boni seruant unita¬
tem sp̃c in uincło pacis. S cm̃
autem sp̃m. diuina scriptura. in
septiformi oꝑatione commen¬
dat: sapĩe. et intellectus: consi¬
lii. & fortitudinis:scientie. & pie¬
tatis. & timoris di. Unde & ille
numerus quinquaginta dierũ
ginta nouem. uno addito con¬
summatur. ꝓpt̃ qd dictum est
Studentes seruare unitatem sp̃c.
in uincło pacis. Mali autem in
binario numero ad scisma fa¬
ciles. et quodammͦ diuisibiles
ostenduntur. Qd̃ ipse nõe cum
suis octauus numeratur ⁊ sig
onis nr̃e apparuit. qui octauo
die. id ẽ pꝰ sabbati septimam. pͥ¬
mus a mortius resurrexit: qui
dies apassione derdius in numo

Expanded text:
includuntur in arca, significat quia ex includuntur in arca, significat quia ex omnibus gentibus et nationibus gregatio fit in Ecclesia. Quod etiam Peficat, quod munda et imibi sunt animalia: sicut in ecclesiae sacramentis et boni et mali uersantur. quod septena sunt munda et bina inmunda: non quia pauciores sunt mali quam boni, sed quia boni seruant unitatem spiritus in uinculo pacis. sanctum autem spiritum diuina scriptura in septiformi operatione commendat sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis et timoris dei. unde et ille numerus quinquaginta dierum ginta nouem, uno addito consummatur: propter quod dictum est: studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. mali autem in binario numero ad schismata faciles et quodam modo diuisibiles ostenduntur. quod ipse Noe cum suis octauus enumeratur: quia onis nostrae adparuit, qui octauo die, id est post sabbati septimum primo a mortuis resurrexit; qui dies a passione tertius, in numero
Abbreviated transcription (Latin):
tiaris supinum. seu ꝓnum.:⁊ sexi¬
es tantum longitudinis ẽ a capite
usq ad pedes: quam a dextra in
simistram. uel a sinistra in dextrã.
et deties tantum quam altus. a ter¬
go ad uentrem. Unde facta est
archa trecentorum cubitorum in
longitudine: et quinquaginta
in iatitudine: et tͥginta in altitu¬
dine. Idem qd eadem archa col¬
lecta in unum cubitum desuꝑ
consummatur: sic eccłia corpus
xp̃i in unitate collecta sublimat᷑.
et ꝑficitur. Unde dicit in eugłio.
Qui mecum ñ colligit: spargit.
Qd autem aditus e fit in latere :
nemo quippe intrat in eccłiam.
che bicamerata. et tͥcamerata con¬
struuntur ⁊ sic ex omnib genti¬
b uel biꝑtitam multitudinem
ẽ orbis. Et ideo arche ista inferio¬
ra dicta sunt: qr in hac t̾rena uita.
ẽ diuersitas gentium. En sũmo
autem om̃s in unum consũma
nos uno cubito. desuꝑ celesti u¬
nitate consummans. Qs cun¬
cta animalium gen̾a. in archa

Expanded text:
tiaris supinum, seu pronum, sexitiaris supinum, seu pronum, sexies tantum longitudinis est a capite usque ad pedes, quam latus a dextera in sinistram, vel a sinistra in dexteram, et decies quam altus a ter a terra. Unde facta est arca trecentorum cubitorum in longitudine, et quinquaginta in latitudine, et triginta in altitudine. Item quod eadem arca collecta ad unum cubitum desuper consummatur, sic Ecclesia corpus Christi in unitate collecta sublimatur et perficitur. 10. Unde dicitur in Evangelio: Qui mecum non congregat, spargit . Quod autem aditus fit ei a latere; nemo qucae bicamerata et tstruuntur, sic ex omnibus gentibus vel bipertitam multitudinem est orbis. 11. Et ideo arcae inferiora dicta sunt, quia in hac terrena vita est diversitas gentium. In summo autem omnes in unum consummanam nos in uno cubito desuper coelesti unitate consummans. Quod cuncta animalium genera
Abbreviated transcription (Latin):
d uͦ cubitis quinquaginta. la¬
titudo arche expanditur: sicut¬
qui datus ẽ nobis. Quinquagesi¬
da credentium dilatauit. Qd au¬
dem eius altitudo tringinta cubi¬
tis surgit. quem numerum decies
in trecentis ħt cubitis longitudo:
designat quoniam xp̃c ẽ altitu¬
do nr̃a: qui triginta annorum
ecatem gerens. doctrinam eugłi¬
cam consecrauit: contestans. legẽ
ñ se uenisse soluere: s implere.
Legis autem cor in decem p̾ceptis
agnos citur. Unde decies tͥcenis
arche longitudo ꝑficitur. Unde
et ipse noe ab adam decimus
computatur. Od sexies longa ẽ¬
ad latitudinem suam. et decies
ad altitudinem: humani corꝑis
instar ostendit. in quo xp̃c ap¬
paruit. Corporis autem longi¬
tudo a uertice usq ad uestigia
sexies tantum h̃t̃ quam latitu¬
do: q̃ ẽ ab uno latere ad alterum
latus: et decies tantum quam
altitudo: Quius altitudinis men¬
sura ẽ in late a dorso ad uentrẽ:
uelut si iacentem hominem me¬

Expanded text:
Quod vero cubitis quinquaginta laQuod vero cubitis quinquaginta latitudo ejus expanditur, sicuqui datus est nobis . Quinquagesida credentium dilatavit. Quod autem altitudo ejus triginta cubitis surgit, quem numerum decies habet in trecentis cubitis arcae iongitudo, designat quia Christus est altitudo nostra, qui triginta annorum aetatem gerens, doctrinam evangelicam consecravit, contestans legem non se venisse solvere sed implere. Legis autem cor in decem praeceptis agnoscitur, hinc decies tricenis arcae longitudo perficitur. Unde et ipse Noe ab Adam decimus computatur, quod sexies longa ad latitudinem suam, et decies ad altitudinem suam humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit. Corporis enim longitudo, quae a vertice usque ad vestigium sexies tantum habet quam latitudo, quae est ab uno latere ad alterum latus, et decies tantum quantum latitudo. Cujus latitudinis mensura est in latere a dorso ad ventrem, velut si jacentem hominem me
Abbreviated transcription (Latin):
Rcham instruxit noe: de lig¬
nis ñ putres centib. Eccłia
construitur axp̃o: ex hominibus
in eternum uicturis. Archa enim
ista. eccłiam demonstrabat: que
natat in fluctib huius mundi.
Qd autem eadem archa de lignis
enim lignorum. undiq stabilem
uitam sc̃orum significat: ad õe¬
enim uerteris quadratum: firmi¬
ter stabit. Qd bitumine glutinan¬
tur arche ligna intͥnsecꝰ. et extͥn se¬
cus: ut in compage unitatis. sig¬
nificetur tolerantia caritatis: ne
abhis qui intus sunt. siue ab his
qui foris sunt. cedat fr̃na iunc¬
tura⁊ et soluatur uincło pacis.
Est enim bitumen . feruentissi¬
significans dilectionis ardorem.¬
et uim magne fortitudinis: ad
tenendam societatem sp̃alem. et
omnia colerantem. Qd̃ archa tre¬
centis cubitis longa ẽ. ut sexies
quinquaginta compleantur.::
famatur. Potest quidem et his
trecentis cubitis signum passio
nis ligni ostendi. Ipsius enim
littere numerus. crucis demonstͣt
nem uide celestis adipiscimur.

Expanded text:
rcam instruxit Noe de lignon putrescentibus: Ecclesia construitur a Christo ex hominibus in sempiternum victuris. Arca enim ista Ecclesiam demonstrabat, quae natat in fluctibus mundi hujus. Quod autem eadem arca de lignis fieri iubetur, undique stabilem uitam sanctorum significat: enim uerteris quadratum, stabit; tur arcae ligna intrinsecus et extrinsecus, ut in compage unitatis significetur tolerantia charitatis, ne ab his qui intus sunt, sive ab his qui foris sunt, cedat fraterna junctura, et solvatur vinculum pacis. Est enim bitumen ferventissisignificans dilectionis ardorem, vi magnae fortitudinis ad tenendam societatem spiritalem omnia tolerantem. Quod arca trecentis cubitis longa est, ut sexies quinquaginta compleantur, sifamatus. Potest quidem et in his trecentis cubitis signum ligni passionis ostendi. Ipsius enim litterae numerus crucis demonstratnem vitae aeternae adipiscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sus carnem: Postinodum autẽ
exeunt noe et uxor eius. filii eius
et uxores filiorum eius. hoc ẽ con¬
iuncti masculi et femine ÷ qr in
fine seculi. atq in resurrectione
iustorum. omnimoda et ꝑfecta¬
pace. sꝑui corpus adherebit: nul¬
la mortali indigentia uł concu¬
pis centia resistente. Qd uͦ dantur
eis in escam cuncta animantia:
sicut in illo disco petro dr. macta
et manduca. Qd eiecto sanguine
iubentur manducare: significat¬
ne uita p̾stina quasi suffocata
in conscientia teneatur. s habeant

Expanded text:
sus carnem? Postmodum autem exeunt Noe et uxor ejus, filii ejus et uxores filiorum ejus: hoc est conjuncti masculi et feminae, quia in fine saeculi atque in resurrectione justorum, omnimoda et pace spiritui corpus adhaerebit in illa mortalitatis indigentia vel concupiscentia resistente. Quod dantur eis in escam cuncta animalia, sicut in illo disco Petro det manduca? quod eiecto sanguine iubentur manducare: ne uita pristina quasi suffocata in conscientia teneatur, sed habeat
Abbreviated transcription (Latin):
turbatione. et tempꝰ salutis ꝑ
grãm. in peccatorum remissiõe
cognos centes. audirent ap̃m di¬
centem. ñ ueni uocare iustos s
peccatores ad penicentiam: tunc
ad se conuercerent peccatum
suum in confessione. sic̃ scͥptum
Ego dix  domine miserere mei:
sana animam meam q peccauz
tͥ: eidemq pecccato quamdiu

Expanded text:
erturbatione, et tempus salutis per erturbatione, et tempus salutis per gratiam in peccatorum remissionem cognoscentes audirent Christum dicentem, Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentia ; tunc ad se converterent peccatum suum in confessione, sicut in psalEgo dixi, Domine, miserere mei, sana animam meam, qui peccavi tibi ; eidemque peccato quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
on posuit. et inflammauit domi¬
nus suꝑ abel. et suꝑ sacͥficium ei
eius ñ inflammauit: Ignem
sacͥficium deuorandum. et in
dedicatione templi sub salomo¬
ne legimus: et quando helyas
in monte carmeli construxit al¬
Dĩq dominus ad eum. Si recte
offeras. recte ñ diuidas: peccasti.
Utiq et qi et si iud̃i antea recte
illa fecerunt. id̃o tamen infide¬
litatis rei sunt: qr xp̃o ueniente.
iam tempus nouti testamenti. a
temꝑe uet̾is testament ñ distin¬
aoerunt. Cur concidit facies tua:
Honne si bene egeris recipies: Sin
autem male: statim in forib pec¬
catum aderit: s sub te erit ap¬
petitus eius. et tu dominabis il¬
eĩ. et dominabis illius. ad se con¬
litisset peccatum suum: sͥ hoc tͥ¬
buens. ac confidens dõ. et sic ad¬
uitus idulgentie gr̃a. ipse pec¬
cato suo dominaretur: ñ illo sͥ
dommnante seruus peccati factus.
frẽm occidẽt innocentem. Sic et
tud̃i in quorum figura hec gere¬
bantur. si quiescerent a sua ꝑ¬

Expanded text:
lammavit Dominus super Abel, et super sacrificium ejus, suum non inflammavit? » Ignem sacrificium devorandum, ut in dedicatione templi sub Salomone, legimus, et quando Elias in monte Carmeli construxit alDixit Deus ad Cain, si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti. Utique quia etsi Judaei antea recte illa fecerunt, in eo tamen infidelitatis rei sunt, quia, Christo veniente, jam tempus Novi Testamenti a tempore Veteris Testamenti non distinet cur concidit facies tua? Nonne si bene egeris, recipies? sin autem male, statim in foribus peccatum aderit? sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis iltuus, et tu dominaberis illius; ad se convertisset peccatum suum, sibi hoc tribuens et confitens Deo; ac sic adjutus indulgentiae gratia, ipse peccato suo dominaretur non illo sibi dominante servus esset peccati, nec fratrem occidisset innocentem. Sic et Judaei, in quorum figura haec gerebantur, si quiescerent a sua p
Abbreviated transcription (Latin):
suit: qr nec corpus domini qd ẽ
uitulus. sine lacte legis. nec lac
legis sine butiro. hoc ẽ sine eugłii
testimonio ẽẽ potest. Tria autem
sata. unde sara panes subcineri¬
cios fecit: tͥum filiorum noe ina¬
ginem indicauerunt. ex quibus
qui diuine trinitati credentes.
ex aqua baptismatis. ꝑ eccłiam
cuius imago sara erat. consꝑgen¬
di eẽnt: et in uno arꝑe pane xp̃i
corꝑis redigendi. Hec sunt tria
illa sata: que mulier in eugłio
noscitur fermentasse. Atimi aut̃
panes: eo qd sine fermento malicie.
et sine rancore neqͥtie et sine fer¬
uore ꝑuerse doctrine. oporteat ẽe
credentium unitatem. Subcine
uelut esca beneplacit⁊ deo. et accep
tabiles efficiantur. Sub arbore
autem eos sedisse. passionis domi¬
nice. erat signum: cuius ipsi sunt
p̃dicatores. Q d̾ autem ꝓmistt d̃s
sare sterili filium dicens. cura tempꝰ

Expanded text:
suit, quia nec corpus Domini, quod est suit, quia nec corpus Domini, quod est vitulus sine lacte legis, nec lac legis sine butyro, hoc est, sine Evangelii testimonio esse potest. Tria autem sata unde Sara panes subcineritios fecit, trium filiorum Noe imaginem indicaverunt, ex quibus Qui divinam Trinitatem credentes, ex aqua baptismatis per Ecclesiam, cujus imago Sara erat, conspargendi essent, et in uno pane Christi corpori redigendi. Haec sunt illa tria sata quae mulier in Evangelio cognoscitur fermentasse. Azymi autem panes, eo quod sine fermento malitiae et sine angore nequitiae, et sine fervore perversae doctrinae oporteat esse credentium unitatem. Subcinervelut esca beneplacita Deo accetabiles efficiantur. 12. Sub arbore autem eos sedisse, passionis dominicae erat signum, cujus ipsi sunt praedicatores. Quod autem promittit Deus Sarae sterili filium, dicens: Circa
Abbreviated transcription (Latin):
Abraham quesiuit uidere diem
meum: uidit et gauisus ẽ. Tunc
enim futuri aspexit misterrum
sacramenti: unde et pedes eorum
lauat: ut in extremo. mundi. fine
lauacri purificationem demonstra¬
ret futuram. ꝑedes enim nouissi
ginatum. Iste enim uitulus tener.
tium. ad arborem crucis ẽ immo¬
latus. Nic ẽ uitulus dominici
corꝑis: qui in eugłio ꝓ peccatore
occiditur filio. S et butirum et¬
lac: cum carne uituli apposuit.
Lac quippe pͥsce legis habuisse
figuram: apłs ñr annuntiat dicens.
Lac uob potum dedi ñ escam.
Nundum enim poteratis: nec
adhuc quidem potestis. Tradide¬
rat enim ilł legis mandatum. qͣfi
lac de ub̃ib duarum tabularum
expressum : hoc ẽ testamentum
fidei. N ecdum enim poteratat.¬
ꝓpter infantiam sensus sui: eugłi¬
& doctrine solidam. et robustam
escam accipe. Butirum autem
uberrimum et pinguissimum. eugłi¬
orum ẽ testimonium: qd ueluti ole
ꝓinde uitulum cum lacte. et bu¬
tirum. abraham edendum appo¬

Expanded text:
Abraham quaesivit videre diem meum, vidit, et gavisus est . Tunc enim futuri aspexit mysterium sacramenti, unde et pedes eorum lavat, ut in extremo fine mundi lavacri purificationem demonstraret futuram: pedes enim novissimginatum. Iste autem vitulus tener tium ad arborem crucis est immolatus. Hic est vitulus dominici corporis, qui in Evangelio pro peccatore occiditur filio. Sed et lac et butyrum cum carne vituli apposuit. Lac quippe priscae legis habuisse figuram Apostolus noster annuntiat dicens: Lac vobis potum dedi, non escam . Nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis. Tradiderat enim illis legis mandatum, quasi lac de uberibus duarum tabularum expressum: hoc est, testamentum fidei. Necdum enim poterant propter infantiam sensus sui Evangelicae doctrinae solidam et robustam escam accipere. Butyrum autem uberrimum et pinguissimum Evangeliorum est testimonium, quod veluti oleuproinde vitulum cum lacte et butyro Abraham ad edendum appo
Abbreviated transcription (Latin):
legis et ꝓpharum. eccłiam de gen¬
tib potius iustificari: minorem
quidem temporum euo: s gratia
maiorem. Cham porro qui inter¬
p̾tatur callidus. medius filius.
tanquam ab utroq discretus. nec
in primitiis israhelitarum. nec
in plenitudine gentium ꝑmanens:
significat ñ solum udeorum. sed
etiam ħeticorum genus callidũ:
ñ sp̃u sapientie. s impatientie ⁊ qͦ
solent hereticorum feruere pͥmordia:

Expanded text:
legis et prophetarum, Ecclelegis et prophetarum, Ecclesiam potius justificari, minorem quidem temporum aevo, sed gratiae lege majorem. Cham porro qui interpretatur callidus, medius filius tanquam ab utroque discretus, nec in primitiis Israelitarum, nec in plenitudine gentium permanens, significat non solum Judaeorum, sedeticorum genus calidum, non spiritu sapientiae, sed inpatientiae, quo solent haereticorum feruere praecordia
Abbreviated transcription (Latin):
ten uit: nec ultimus ingentibꝰ
cre ł didit. Uidit nuditatem
patͥs: qr consensit in nece domi¬
ni saluatoris. Post ħ nunciauit
foras fr̃ib. ꝑ eum quippe ma¬
nifestum ẽ. quod erat inꝓpħia
secretum: ideoq sit seruus fr̃m su¬
orum. Quid enim ẽ aliud hodie
gens tpsa. nͥ quedam scriniaria
axp̃ianorum. baiulans legem et
ppħas. ad testimonium assertionis
qd̾ nunciant illi ꝑ litteram: De bñ¬
e terea benedicuntur duo illi:q filiis.¬
Benedictus inquit dominus d̃s̃ sein:
sit chanaan seruus illius. Dilatet
ds iapheth: et habitet in taberna¬
culis sem. Hic sem maior natu:
ipseẽ ex quo
patres. et
generati st̃.
Iaphech autem gentium ẽ pater:
qui etiam latitudo interpretatur.
Cum ingenti enim multitudine
dilatatus ẽ ppłs ex gentib: qui cũ
ꝓpħis et apłis erat habitaturus.
Siquidem et uidemus iuxta noe
pat̾s ꝓpħicam benedictionem. in
tabernaculo sem transisse habita¬
tionem iaphech: hoc ẽ in domo

Expanded text:
tenuit, nec ultimus in gentibus tenuit, nec ultimus in gentibus credidit. Vidit nuditatem patris , quia consensit in nece Domini Salvatoris. Post haec nuntiavit foras fratribus . Per eum quippe manifestatum est quod erat in propheta secretum, ideoqorum. quid est enim aliud hodieque gens ipsa nisi quaedam scriniaria christianorum baiulans, legem et prophetas, ad testimonium assertionis quod nuntiant illi per litteramec benedicuntur duo illi qui nBenedictus, inquit, Dominus Deus Sem; sit Chanaan servus illius. Dilatet Deus Japhet, et habitet in tabernaculis Sem. Hic Sem major natu, ipse est ex quo patres et generati sunt. Japhet autem gentium est pater: qui etiam latitudo interpretatur. Cum ingenti enim multitudine dilatatus est populus ex gentibus, qui cum prophetis et apostolis erat habitaturus: siquidem et videmus juxta Noe patris propheticam benedictionem, in tabernaculo Sem transisse habitationem Japhet, hoc est, in domo
Abbreviated transcription (Latin):
am. et inebriatus ẽ: et nudatus
in domo sua. Cui ñ appareat xͥ
eẽ figuram. qui inebriatus est
dum passus ẽ. nudatus ẽ dum
crucifixus ẽ in domo sua: id ẽ
in gente sua. et in domesticis san¬
guinis sui. utiq iudeis: T̃ unc
enim nudata est mortalitas
carnis eius. Quam nuditatẽ
id ẽ passionem xp̃i uidens ch̃a
derisit. E t iudei xp̃i mortem
uidentes subsannauerunt. Sem
uͦ et iapheth tanquam duo po
pucioq cognita nuditate patͥs
qua significabatur passio salua¬
coris. sumentes uestimentum
posuerunt supra dorsa sua: et
intrantes auersi oꝑuerunt nu¬
ditatem patͥs. nec uiderunt qd̾
uelando dex: erunt. Q uodam
enim mͦ passionem xp̃i uela¬
mento degimus. id ẽ sacram̃to
honoramus: eiusq misterii ra¬
tionem reddentes iudeorum de¬
tractioni oꝑimus. Uestimentũ
enim significat sacram̃tum:
dorsa memoriam pretitorum:
qr passionem xͥ transactam cele
Medius aũt frr cham id est
impius ppłs iudeorum. ideo me¬
dius. qr nec pͥmatum apłorũ

Expanded text:
avit, inebriatus est Noe, et nudatus in domo sua, cui non appareat Christi esse figuram? qui inebriatus est, dum passus est; nudatus est, dum crucifixus est; in domo sua, id est, in gente sua, et in domesticis sanguenim nudata est mortalitas carnis ejus, quam nuditatem, id est, passionem Christi videns Cham derisit, et Judaei Christi mortem videntes subsannaverunt. Sem vero et Japhet tanquam duo popredentes, cognita nuditate patris, qua significabatur passio Salvatoris, sumentes vestimentum posuerunt super dorsa sua, et intrantes aversi operuerunt nuditatem patris, nec viderunt quod verenda texerunt . Quodam enim modo passionem Christi velamento tegimus, id est, sacramento honoramus, ejusque mysterii rationem reddentes, Judaeorum detractionem operimus. Vestimentum enim significat sacramentum, dorsa memoriam praeteritorum, quia passionem transactam Chrismedius autem frater Cham , id est, impius populus Judaeorum; ideo medius, quia nec primatum Apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam effusionem ꝑ confessio¬
nem. Qd̃ autem testamentum po¬
suit d̾s inter se et hominem. atq
omnem animam uiuam. ne ꝑ¬
dat eam diluuio. arcum scił qͥ
app aret in nubib: qui ñꝗͣ. nͥ de
sole resplendet. Illi enim ñ ꝑeunt
diluiuo seꝑati ab eccłia: qui in ꝓphe¬
tiis. et in omnib diuinis scͥptu¬
ris tanquam in d̃i nubib agnos¬

Expanded text:
tanquam effusionem per confessionem. Quod vero testamentum posuit Deus omnem animam vivam, ne perdat eam diluvio, arcum scilicet, qui apparet in nubibus, qui nunquam nisi de sole resplendet. Illi enim non pereunt diluvio separati ab Ecclesia, qui in prophetis et in omnibus sanctis Scripturis, tanquam in Dei nubibus, agnos
Abbreviated transcription (Latin):
runt filios suos. hi custõdierunt
testam̃tum dĩ & p̾cepta eiꝰ seruauer̃t
iudicia tua o iacob. et legem tuam
o isrł. Ille enim scire dm̃ familiariꝰ
appecit. qui ꝓ amore pietatis eius
gregato aut̃ omni ppło exclamauit
ãd dñm ꝓ isrł ce̾ exaudiuit eum.
Et cum offerret sacͥficium accedñ¬
tib alienigenis ad pugnam contͣ
ppłm dĩ intonuit dñs suꝑ eos et
confusi .s̃. & offenderunt corã isrł
atq suꝑati s̃. Tunc assumpsit sa¬
muhel lapidem unũ.: ⁊ posuit eũ
int̾ masphath & int̾ sem. siue ut

Expanded text:
hi custodierunt testamentum Dei, et praecepta ejus servaverunt. Judicia tua, Jacob, et legem tuam, o Israel . Ille enim scire Deum famularius appetit, qui pro amore pietatis ejus gregato autem omni populo, exclamavit ad Dominum pro Israel, et exaudivit eum; et cum offerret holocaustum, accedentibus alienigenis ad pugnam contra populum Dei, intonuit Dominus super eos, et confusi sunt, et offenderunt coram Israel, atque superati sunt. Tunc assumpsit Samuel lapidem unum et posuit eum inter Masphat et Sicelech; et ut
Abbreviated transcription (Latin):
ue legis sic̃ moyses ait. Expectet᷑
sic̃ pluuia eloquium meũ: & descñ¬
dant sicut ros u̾ba mea. Hanc gͥ plu¬
uiam dedit mundo xp̃c in temꝑe
messis. ĩd ẽ qͣndo gt̃s colligi opor¬
tebat. ut sic̃ frumentũ in horreis

Expanded text:
 Moyses dicit: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea . Hanc igitur pluviam dedit mundo Christus in tempore messis, id est, quando gentes colligi oportebat, ut sicut frumentum in horreis,
Abbreviated transcription (Latin):
mentum dñi ꝑuenit in gentib. con¬
festim ydola quȩ deceptum detinebãt
orbem destrucda s̃. omnisq error si¬
mulacheor corruit pͥsentiã dĩ fer¬
re ñ sustinens. Nam in manib dago¬
nis p̾cisis opus idolatȩ amputatum. et
in capite eius suꝑbia diaboli abcisa
significabat᷑. a quo inicium peccati
fuit. Qd uͦ in limine. ut certum scilic
pͥfinitumq sui idolatͥa finẽ agnoscet.
Limen enini finem itineris significat.
dĩ atq fractura. qd̃ dorsum illiꝰ solũ
inuenerunt fractis omnib m̃bris.
Dorsum quippe fugam significat.
qͥcumq enim fugiunt ꝑsequentib
dorsum dant. Unde scͥptum ẽ de ho¬
nentia ab aliquib abscondunt᷑ fu¬
gerunt. Qd̃ aut̃ ꝑcussi s̃ in posterio.¬
ra hi qui archam ᷤ captiuauer̃t. hac
pęna signum uidet᷑. quia siqui sus¬
cepint testam̃tum dĩ. et posteriora
uitȩ dilexerint: ex ipsis iustissime
hostib illis qͥ archam testam̃ti cap¬

Expanded text:
mentum Domini pervenit in gentibus, conmentum Domini pervenit in gentibus, confestim idola, quae deceptum possidebant orbem, destructa sunt, omnisque error simulacrorum periit, praesentiam Dei forte non sustinens. Nam in manibus Dagon praecisis, opus idololatriae amputatum, et in capite ejus superbia diaboli abscisa significabatur, a quo initium peccati fuit. 5. Quod vero in limine: ut certum scilicet praefinitumque suae idololatriae finem agnosceret; limes enim finem itineris significat. sui, atque fractura, quod dorsum illius solum invenerunt, fractis ejus omnibus membris; dorsum quippe fugam significat; quicunque enim fugiunt, persequentibus dorsum dant. 6. Unde et scriptum est de honentia ab aliquibus absconduntur, fugerunt. Quod autem percussi sunt in posteriora hi qui arcam captivaverunt, haec poena signum videtur, quia si qui susceperunt Testamentum Dei, et posteriora vitae dilexerint, ex ipsis justissime hostibus illis qui arcam Testamenti cap
Abbreviated transcription (Latin):
tationis uet̾is testam̃ti a ꝓpħa illo p̾¬
nunciata s̃ ad hely. offendente dño
isrł. instruxerunt aciem philistei con¬
tra eos. Tollunt aut̃ isrłitȩ archam
indicabat testamentum dĩ tͣnsiturũ
ad gc̃s. Quando enĩ nunciatũ ẽ hely
sac̾doti captam fuisse archam dñi:
cecidit de sella. & mortuus ẽ. Transe¬
unte archa dñi ad gentes. ꝑiit atq
int̾iit sac̾dotium iudeoꝵ. Duo qͦq
filii hely corruerunt. quore unius
uxor uiduata & mox in partu mor¬
tua ẽ. ꝓpt̾ eand̾ ꝑturbationem. Quo
euidenti signo p̾figuratũ ẽ pꝰ extine¬
tum sac̾dotium iudeoꝵ carnalem
interisse synagogam illi carnaliter
inherentem. ꝓstratoq hely de sella
pontifices iudeoꝵ sedem habuere
uacuam:⁊ głam sac̃dotii regniq ex
gonis dĩ sui intrauerunt in templũ
et inuenerunt dm̃ suum ꝓstratum
atq confractum caput eiꝰ. duasq ma¬
nus abscisas: Statim enim ut testa¬

Expanded text:
tationis veteris Testamenti a propheta illo prtationis veteris Testamenti a propheta illo praenuntiata sunt ad Heli, offendente Dominum Israel, instruxerunt aciem Philistaei contra eos; tollunt autem Israelitae arcam indicabat testamentum Dei transiturum ad gentes. Quando enim nuntiatum est Heli sacerdoti captam fuisse arcam Domini, cecidit de sella, et mortuus est. Transeunte arca Domini ad gentes, periit atque interiit sacerdotium Judaeorum. Duo quoque filii Heli corruerunt, unius uxor viduatatua est propter eamdem perturbationem. 3. Quo evidenti signo praefiguratum est post exstinctum sacerdotium Judaeorum carnalem interiisse Synagogam, illi carnaliter adhaerentem, prostratoque Heli de sella pontificis Judaeorum, sedem habere vacuam, et gloriam sacerdotii regnique exgonis dei sui, intraverunt templum, et invenerunt deum suum prostratum, atque confractum caput ejus, duasque manus abscisas? 4. Statim enim ut Testa
Abbreviated transcription (Latin):
nobiles. Eece dies ueniunt. et p̾¬
cidam brachium tuum & brachium
domꝰ patͥs tui. ut ñ sit senex in domo
tua: ⁊ uidebis emulum tuum in tem¬
plo in uniu̾sis ꝓsꝑis isrł. Quȩ ꝓphe¬
tia de mutatione sac̾dotii ñ ẽ in sa¬
nere aaron. sic̃ sadoch & abiathar
regnante dauid. unde & alii dein¬
ceps antequã ueniret tempꝰ qͦ ista
de sac̾dotio mutando ꝑ xp̃m effici
oportebat. Nam cũ dicit loquens lo¬
cutus sũ ut domꝰ tua et domꝰ patͥs
tui ministraret in conspectu meo
usq in sempit̾num. nunc aut̃ dicit

Expanded text:
eniunt, et praecidam brachium tuum, et brachium domus patris tui: ut non sit senex in domo tua, et videbis aemulum tuum in templo in universis prosperis Israel. Quae prophetia de mutatione sacerdotii non est in Sanere Aaron, sicut Sadoch et Abiathar, regnante David, et alii deinceps, antequam tempus veniret quo ista de sacerdotio mutando per Christum effici oportebat. Nam cum diceret, Loquens locutus sum, ut domus tua, et domus patris tui ministraret in conspectu meo usque in sempiternum: nunc aut
Abbreviated transcription (Latin):
cisti uictimas meas & munera me¬
a quȩ p̾cepi ut offerrent̃ intemplo
et magis honorasti filios tuos
quã me. ut comederetis pͥmicia s
omnis sacͥficii isrł ppłi mei: Ppt̾ea
hȩc dic̃ dñs ds̃ isrł. Loquens locutꝰ
sum ut domus tua & domꝰ patͥs¬

Expanded text:
cistis victimam meam, et munera quae praecepi ut offerrentur in templo, et magis honorasti filios tuos quam me, ut comederetis primitias omnis sacrificii Israel populi mei? Propterea ait Dominus Deus Israel: Loquens locutus sum, ut domus tua et domus pat
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit nomen eiꝰ lapis adiutorii
Lapis ille adiutorii medietas est
saluatoris. ꝑ quem tͣnseundũ ẽ a
masphath uetere ad nouã. id ẽ ab
intentione qua exspectabat᷑ in car¬
nali regno beatitudo falsa carnał
ad intentionẽ qua ꝑ nouũ testa¬
mentũ exspectat᷑ in regno cȩlor
beatitũdo uerissima spiritał. qͦ¬

Expanded text:
uod est, Latine, lapis adjutorii. Lapis ille adjutorii medietas est Salvatoris, per quem transeundum est a Masphat vetere ad novam, id est, ab intentione qua exspectabatur in carnali regno beatitudo falsa carnalis, ad intentionem, qua per Novum Testamentum exspectatur in regno coelorum beatitudo verissima spiritalis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ u̾bum. Hacce illȩ allophilors
archam dĩ gestantes figuram dĩ scõ¬
N renunciantium scło designauer.
qͥ nullum delicti iugum tͣxerunt. Nã
sic̃ illȩ pignerum affectib a recto
itinere minime digressȩ sunt. ita
scĩ mundo renunciantes parente¬
õdio debemꝰ habere. ita nec ꝓximi.
odio a nob̃ habendis: s eor impe¬
dim̃ta. quib a recto itinere nob̃ im¬
pediunt. sic̃ & moyses ait. Qui dixe

Expanded text:
 autem illae Allophylorum arcam Dei gestantes fugam sanctorum renuntiantium saeculo designaverunt, qui nullum delicti jugum traxerunt. Nam sicut illae pignorum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita sancti mundo renuntiantes, parenteodio debemus habere, ita nec proximi odio a nobis habendi sunt, sed eorum impedimenta, quibus a recto itinere nos impediunt, sicut et Moyses ait: Qui di
Abbreviated transcription (Latin):
conculcabis leonem et draconem.
Aspidem dixit mortem. basilis
entem aꝑte. De pena autem mu¬
leris quid significat. qd ei dr̃ in do¬
tas carnalis çum aliquam malã
consuetudinẽ uult uincere. patit᷑
in exordio dolores: atꝙ ita ꝑ meli¬
orem consuetudinem parit bonũ
opus quasi filios: Q d̾uͦ adiecit
conuersio tua ad uirum tuum. et
ipse tu dominabitur: hoc signifi¬
cat qd̾ illa uoluptas carnalis que
cum dolore relutatur. ut faciat
consuetudinem bonam. iam ipsis
erudita dolorib. cautior fit: et ne
corruat obtemperat rõni÷ et libent̃
seruit. quasl uiro iubenti. Noca¬
turq deinc eua mater uiuorum.
id ẽ recte factorum: quib contraria
sunt peccata que nomine mortis
significantur. Iam uͦ ꝑ sententiã
quem uirum infertur. r̃o nr̃a ar¬
guitur.: que & si ipsa peccati con¬
temꝑalium curarum: quasi spi

Expanded text:
conculcabis leonem et draconem . conculcabis leonem et draconem . Aspidem dixit mortem, basiliscimponat. De poena autem mulieris quid significat, quod ei dicitur, In dolis voluntas cum aliquam malam consuetudinem vult vincere patitur in exordio dolores, atque ita per meliorem consuetudinem parit bonum opus quasi filios? Quod vero adjecit, Et conversio tua ad virum tuum, et ipse tui dominabitur; hoc significat quod illa voluptas carnalis, quae cum dolore reluctaverat, ut faceret consuetudinem bonam, jam ipsis erudita doloribus cautior fit, et ne corruat obtemperat rationi, et libenter servit quasi viro jubenti. turque dehinc mater vivorum, id est, recte factorum, quibus contraria sunt peccata, quae nomine mortuorum significantur. Jam vero per sententiam quae in virum infertur, ratio nostra arguitur, quae et super peccati contemporalium curarum, quasi spi
Abbreviated transcription (Latin):
autem pꝰ ħ serpenti. Q aledictus
eris inter omnia ammantia:
suꝑ pectꝰ duũ et uentrẽ gͣdieris.¬
signficatur supbia mentis.
Homine autem uentͥs: designat᷑
desid̾ium carnis. His enim du¬
ab reb serpit diabolus ꝑ cos qͦs
piditate. & luxuria: aut suꝑbie
insana ruina. Et t̾ram mandu¬
cabis: idẽ ad te ꝑtinebunt quos
terrena cupiditate deceꝑis. Quan¬
do autem dictum ẽ diabolo t̾rã
manducabis: dictum: et peccatori.
terra es et in t̾ram ibis.Datus ẽ
in cibum diaboli peccator. Sic̃
nr̃m conuertitur. ut cibus ipse
hoc efficitur quisq qd̃ diabolus.
id ẽ simił etus: et subicitur ei sic̃
subiectum ẽ nob corpꝰ nr̃m: & ħ¬

Expanded text:
serpenti: Maledictus eris inter omnia animantia. Super pectus tuum et ventrem gradieris.significatur superbia mentis, nomine autem ventris significantur desideria carnis; his enim duabus rebus serpit diabolus adversus epiditate, et luxuria aut superbiae insana ruina. 5. Et terram manducabis, id est, ad te pertinebunt, quos terrena cupiditate deceperis. Omndo enim dictum est diabolo: terram manducabis, dictum est peccatori: terra es, et in terram ibis. datus est ergo in cibum diaboli peccator. non scorpus conuertimus, ut cibus ipse hoc efficitur quisque quod diabolus, id est similis eius, et subicitur ei, sicut subiectum est nobis corpus
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ: Qui cum potentes ẽẽnt. et
semꝑ hostib p̾ualerent. saucia¬
ti ilico ac uulnerati in medio p̾¬
lio corruerunt. Hhoc eciã mõdo
pium xp̃ianoꝵ genꝰ deflet eos
qui repugnantes demonib la¬
bunt᷑ in scło. qd̾ ẽ lubricũ. Gel¬
boe enim montes. int̾pretant᷑
lubrici montes. de eo qd ãmo

Expanded text:
et. Qui cum potentes essent, et semper hostibus praevalerent, sauciati illico ac vulnerati, in medio praelio corruerunt. 2. Quomodopium Christianorum genus deflet eos qui repugnantes daemonibus labuntur in saeculo, quod est lubricum. Gelboe enim montes, interpretantur lubrici montes. IN LIBRUM