comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitia supplatant. sic̃ philippꝰ aꝑto
ore d̾mi p̾dicant. sic̾ bartholomeus a quaᷤ
suspendunt. qͥa ppłos in lapsu mrnnidi po¬
sitos. a t̾renis sustollunt. sic̃ inatħs oib
q̃ possident renuntiant. ⁊ seipsos donag
sicut symon do obediunt. ⁊ sic̃ iudas pe¬
cõbunt. nec sic̃ iidas scariothes loculos
portant. ⁊ locum inutant. ocło magists
tradunt. dũ illis insidiantes detrahunt.
qͥ tales sunt a do recedunt. Qͥ au̾ in
tͥbulationib cũ xp̾o ꝑmanseruit. in fut᷑o
celestis głȩ participes erunt. ⁊ qͥ secuti st̃
eum ad laborem. sequent᷑ ad reqͥem. Cũ
ipso erunt in claust᷑ ꝑfecde beatitudinis:
⁊ ꝑfruent᷑ dulcedine diuinȩ ꝯtemplatio¬
uis. In libͦ uite legent. florib amenitatiᷤ
ꝑpetuȩ delectati: sub umbra ligni uitȩ
quasi sub umbra diuinȩ ꝓtectionis reqͥes¬
cent. hec reqͥes iea ui scłm scłi. hic habi¬
tabo qm̃ elegi eani. Ibi uidebo dm̃ salua

Expanded text:
itia supplantant, sicut Philippus aperto ore Deum praedicant, sicut Bartholomaeus aquas suspendunt, quia populos in lapsu mundi positos a terrenis sustollunt, sicut Matthaeus omnibus quae possident renuntiant, et seipsos donant, sicut Simon Deo obediunt, et sicut Juda cedunt, nec sicut Judas Iscariotes loculos portant, et locum mutant, osculo magistros tradunt, dum illis insidiantes detrahunt. Qui tales sunt a Deo recedunt. Qui autem in tribulationibus cum Christo permanserint, in futuro coelestis gloriae participes erunt. Et qui secuti sunt eum ad laborem, sequentur ad requiem. Cum ipso erunt in claustro perfectae beatitudinis, et fruentur dulcedine divinae contemplationis. In libro vitae legent floribus amoenitatis perpetuae delectati. Sub umbra ligni vitae quasi sub umbra divinae protectionis quiescent. Haec requies mea in saeculum saeculi, hic habitabo quoniam elegi eam . Ibi videb
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mori ũ desiit. s pꝰ resurrectionẽ mori
⁊ peccare cessabit. & hec laus ẽ suꝑ om̃ẽ
laudem: qͥa ñ impediet᷑ ali qͦ casu. nec
habebit finẽ. Mirabilis gͦ d̾s in scĩs
suis. d̾s isrł ipse dabit uirtute̾ ⁊ forti¬
tudinẽ plebi sue bũdictꝰ ds. In p̃senti
mirabilis in scĩs suis. in miracłis faciendiᷤ.
in fut᷑o aũ mirabilis. in remun̾andis¬
bonis. Ipse dat in p̾senti plebi sue adhuc
infirme ficłi uͥtutem. patientię fortitu¬
dinẽ. in futuro aũ dabit uirtutẽ ui¬
corruptionis. fortitudinẽ ñnortalitatiᷤ.¬

Expanded text:
et mori non desiit, sed post resurrectionem et mori et mori non desiit, sed post resurrectionem et mori et peccare cessabit. Et haec laus est super omnem laudem, quia non impedietur aliquo casu, nec habebit finem. Mirabilis ergo Deus in sanctis suis; Deus Israel, ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae, benedictus Deus . In praesenti mirabilis in sanctis suis in miraculis faciendis, in futuro admirabilis in bonis remunerandis. Ipse dat in praesenti plebi suae adhuc in fide firmam virtutem, patientiae fortitudinem; in futuro autem dabit virtutem incorruptionis, fortitudinem immortalitati
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. ⁊ in norussimo die de t̾ra surrec¬
turus sim: ⁊ rursũ cͥcundabor pelle mea.
⁊ in carne mea uidebo dm saluatorẽ meũ
Non dixit creatorẽ s redemptorẽ. Qͥ
enĩ omĩa c̾auit. de captiuitate nr̃a sua
nos passione redemit. ⁊ qͥ iit̾ impioꝵ ma¬
nus occubuit. ii celo uiuit. In nouissimo
gͥ die resurgam. ut in carne mea uerꝰ
homo uerũ hominẽdm uideam. Repo¬
sita ẽ hec spes mea in sinu meo. Unde
b̾s gͥgoriꝰ. Nichii c̾tius nos habere cdinius.
ꝙ qͦd insimi tenemꝰ. In sinu gͦ spẽ reposi¬
tam tenuit. qͥ uera c̃titudine de spe
resurrectionis p̃stmpsit. Laudabo gͥ dm̃
in uita mea: ut possim eũ laudare in
futura uita. Laudabo dm in oꝑo huma¬
nȩ c̾ationis. ⁊ pꝰ lapsum humani geu̾is.
laudabo eum de miscłia reꝑationis.
laudabo etiã ꝓ bono futuro retͥbutioni.
S adhuc adiciã suꝑ omẽm laudẽ istã.
Post pͥmã enĩ c̾ationẽ. ⁊ peccare ⁊ mo¬
ri homo potuit. post reꝑationẽ similit̾

Expanded text:
e de terra surrecturus sum: et rursum circumdabor pelle mea, et in carne mea videbo Deum salvatorem meum . Non dixit Creatorem, sed Redemptorem. Qui enim omnia creavit, de captivitato nostra sua nos passione redemit. Et qui inter impiorum manus occubuit, in coelo vivit. In novissimo igitur die resurgam, ut in carne mea verus homo verum hominem Deum videam. Reposita est haec spes mea in sinu meo . Unde beatus Graegorius: « Nihil certius nos habere credimus, quam quod in sinu tenemus. » In sinu ergo spem repositam tenuit, qui vera certitudine de spe resurrectionis praesumpsit. Laudabo igitur Deum in vita mea , ut possim eum laudare in futura vita. Laudabo Deum in opere humanae creationis, et post lapsum humani generis laudabo eum de misericordia reparationis, laudabo etiam pro bono futurae resurrectionis. Sed adhuc adjiciam super omnem laudem istam. Post primam enim creationem et peccare, ri homo potuit, post reparationem peccare
Abbreviated transcription (Latin):
as. iacob. ioh̾es. thomas. iacob. phi¬
lippꝰ. bartholom eus. matħs. symon.
iudas. ⁊ iudas scariothes. Petrꝰ agno¬
scens. andreas uirilis. ia cob luctator.
ioħes gr̾a. thomas geminꝰ. iacobꝰ sup¬
plantator. pilippus os lampadis. bar¬
tholomeus filiꝰ suspendentis aquas ma¬
tħs douatꝰ. symon obediens. iudas
laudans uł ꝯfrtens int̾pretat᷑. Qͥ gͥ
bonitatẽ di sic̃ petrꝰ agnoseunt. sic̃
andreas uirilit̾ agunt. sic̃ iacobꝰ luc¬

Expanded text:
Joannes, Thomas, Jacobus, Philippus, Bartholomaeus, Matthaeus, Simon, Judas, et Judas Iscariotes . Petrus agnoscens, Andreas virilis, Jacobus luctator, Joannes gratia, Thomas geminus, Jacobus supplantator, Philippus os lampadis, Bartholomaeus filius suspendentis aquas, Matthaeus donatus, Simon obediens, Judas laudans vel confitens interpretatur. Qui igitur bonitatem Dei sicut Petrus agnoscunt, sicut Andreas viriliter agunt, sic
Abbreviated transcription (Latin):
icut sapiens u̾bis inoteseit pauciꝰ.
ꝑ it̾m sic̃ sapienti sat dictũ ẽ. qñ ali¬
simplicib loqͥt᷑. oportet ut eis diffussꝰ ⁊
ũbis plamiorib loquat᷑. Ido tractatũ lon¬
giꝰ extendi: qm̃ simpliciorib fr̃ib intñ¬
debam loqͥ. Pusꝙͣ tũ huic oꝑi finẽ po¬
nam. de inuentore nr̃i ordinis simpli¬
ciorib frib aliqͥd nn transitu dicã. In¬
uentor si qͥd̾ẽ nr̃i ordinis. missis fuit
a claustͦ sũmi abb̃is: a sinu uidl̃ di pa¬
tͥs. Uenit in hc̾ mundũ. induit huna¬
nitatis habitũ. Induit uestẽ carnis :

Expanded text:
icut sapiens verbis innotescit paucis, et iterum sicut sapienti sat dictum est, quando alisimplicibus loquitur, oportet ut eis diffusius et verbis planioribus loquatur. Ideo tractatum longius extendi, quoniam simplicioribus fratribus intendebam loqui. Priusquam tamen huic operi finem imponam, de inventore nostri ordinis simplicioribus fratribus aliquid in transitu dicam. Inventor siquidem nostri ordinis missus fuit a claustro summi Abbatis, a sinu videlicet Dei Patris. Venit in hunc mundum, induit humilitatis habitum, induit
Abbreviated transcription (Latin):
mendata reliqͥ. In eugło siqͥd̾e̾ de le¬
ꝓso. de ꝑalytico. de feb̾citante. ⁊ de
multis aliis legit᷑. qd̾ a d̾no mirabilit̾
eẽ̾ eurati ꝑhibentur. Nec illd̾ solũ
de collirio. q̃da scͥpta repꝑi: q̃ a scĩs
patͥb sꝑitalit̾ intellecta cognoui.
huic int̾pon̾e lectioni. Restat gͥ ut
petitiomi tuȩ satisfaciã. ⁊ qͦd diu distuli
debitũ petitori reddam

Expanded text:
ommendata reliqui. In Evangelio siquidem de leproso, de paralytico, de febricitante, et de multis aliis legitur, qui a Domino mirabiliter esse curati perhibentur. Nec illud solum de collyrio quaedam scripta reperi, quae a sanctis Patribus spiritaliter intellecta cognovi. huic interponere lectioni. Restat igitur ut petitioni tuae satisfaciam, et quod diu distuli, debitum petitori reddam
Abbreviated transcription (Latin):
potest ẽẽ ꝯspicabilis sͥ. Nam corda nr̃a
qͣmdiu in hac uita sumꝰ. qr ab alt̾o in
alt̾um uidi nͣ possunt. ñ intra uitrea.
s intra lutea uascrila ꝯcluduntur.
Ciuitas gͥ illa in qua om̃s scĩ tanta cla¬
ritate fulgent. tanta ꝑspicuitate tnslu¬
cent. q̃ sua singłis corda manifestat. ex
auro dicit᷑ simili uit᷑ mundo. ut desig¬
netur auro clara. uit ꝑspicua. Restat
ut in illa celesti ihrłm alt̾ius alt̾i ꝯsci¬
entia pateat. nec in occulto alqͥd oc¬
cultum frat. In plateis gͥ celestis ihrłm.
ñ erit lutum t̾rene uoluptatis. nec pul¬
uis niundanȩ humanitatis. s st̃nent᷑
auro ꝑfectȩ claritatis. simili uitͦ imꝑ¬
turbate puritatis.

Expanded text:
Nam corda nostra, quandiu in hac vita sumus, quia ab altero in alterum videri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur. Civitas igitur illa, in qua omnes sancti tanta claritate fulgent, tanta perspicuitate translucent quae sua singulis corda manifestat, ex auro dicitur simili vitro mundo, ut designetur auro clara, vitro perspicua. Restat ut in illa coelesti Hierusalem alterius alteri conscientia pateat, nec in occulto aliquid occultum fiat. In plateis igitur coelestis Hierusalem non erit lutum terrenae voluptatis, nec pulvis mundanae vanitatis, sed sternentur auro perfectae claritatis, simili vitro imperturbatae puritati
Abbreviated transcription (Latin):
& claritate fulgent. ⁊ puritate tͣnslucent:
Ca enĩ om̃s seĩ in et̾na beatitudine sũ¬
ma claritate fulgebunt: instructa auro
dicit᷑. Cũ uͦ ipsa eoꝵ clauitas. sͥ inuicẽ
in alt̾nis cordib paret. ⁊ cũ uniꝰcuiꝰq uul¬
tus attenditui: simul ⁊ ꝯscientia pene¬
tratur: hoc ipsum aurũ simile uit᷑ niun¬
do ẽẽ memorat᷑. Ibi qͥppe uniꝰcuiꝰq m̃tẽ.
alt̾ius ocłis mẽbroꝵ corpulentia ñ abscon

Expanded text:
et claritate fulgent, et puritate translucent. » et claritate fulgent, et puritate translucent. » Quia enim omnes sancti in aeterna beatitudine summa claritate fulgebunt, instructa auro dicitur. Cum vero ipsa eorum claritas sibi invicem in alterius cordibus patet, et cum uniuscujusque vultus attenditur, simul et conscientia penetratur, hoc ipsum aurum simile vitro mundo esse memoratur. Ibi quippe uniuscujusque mentem alterius oculis membrorum corpulentia
Abbreviated transcription (Latin):
st̾nentur auro mundo. ⁊ lapidib p̾cio¬
sis. Platea suꝑnȩ ciuitatis. ẽ latitudo ꝑfec¬
qi puritate dilectionis undiq uestit᷑. Nec
auro tm̃ ut ait beatꝰ ioh̾es in apocalipsi.
s auro mundo. simili uitro mundo. Und̾̃
beatꝰ g̾goriꝰ in moralib. Appellatione ĩqͥt
auri in sacͦ eloqͥo. aliqñ splendor suꝑuȩ ei
ciuitatis accipitur. Aurũ nãq ex qͦ ciuitas
illa ꝯstat. simile uit᷑ dicit᷑: ut ꝑ aurũ ela¬
ra. ꝑ uitrũ ꝑspicua designet᷑. Auri qͥppe
metallum nouimꝰ potiꝰ metallis om̃ib clari¬
tate fulgere: uit̾ uͥ natura ẽ. ut expͥnsecꝰ
uisu pura. intͥnsecus ꝑspicuitate luceat. In
alio metallo. qͥcqͥd intͥnsecus ꝯtmet᷑. abscon¬
ditui. in uitͦ uͦ qͥlibet liqͦr qualis ꝯtinetur
int̾ius. talis ext̾ius demonstrat᷑. Qo gͥ ali¬
ud in auro uł uit᷑ ut ait beatꝰ g̾goriꝰ acci¬
pimꝰ. nͥ illam suꝑnã patͥam. illam beatoꝵ
ciuiun societatẽ. quoꝵ corda sͥ inuicem

Expanded text:
sternentur auro mundo, et lapidibus pretiosis . Platea supernae civitatis, est latitudo perfecquia puritate dilectionis undique vestitur. « Nec auro tantum, ut ait beatus Joannes in Apocalypsi, sed auro mundo simili vitro mundo. » Unde beatus Gregorius in Moralibus: « Appellatione, inquit, auri in sacro eloquio, aliquando splendor supernae civitatis accipitur. » Aurum namque, ex quo civitas illa constat simile vitro dicitur, ut per aurum clara et per vitrum perspicua designetur. Auri quippe metallum novimus potiori metallis omnibus claritate fulgere, vitri vero naturae est ut extrinsecus visum pura intrinsecus perspicuitate perluceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur absconditur, in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius talis exterius demonstratur, ud in auro vel vitro, ut ait beatus Gregorius, accipimus, nisi illam supernam patriam, illam beatorum civium societatem? quorum corda sibi invicem,
Abbreviated transcription (Latin):
descendit. totiens subiectos ledit. Has si¬
qͥd̃em tempestates. aliqñ cõpescunt pli¬
placat sermo sc̃ę exhortationis. qͦsdã leue
blandim̃tũ ꝯsolationis. qͦsdã uͦ asꝑitas incͥa¬
tionis. S ⁊ sieut aque in mari. sie collec¬
tio humoꝵ in uentre solet cong̾gari.
Ibi ab epate fit inundatio sanguinis. fit
effusio fellis. fit etiã moro caribdis
in pulmoue emissio. ⁊ attractio flegina.¬
tis. fit uelut syrthes splonis iuduratio.

Expanded text:
descendit, toties subjectos laedit. Has descendit, toties subjectos laedit. Has autem tempestates aliquando compescunt pluquosdam leve blandimentum consolationis, quosdam vero asperitas increpationis. Sed et sicut aquae in mari, sic collectio humorum in ventre solet congregari. Ibi ab hepate fit inundatio sanguinis, fit effusio fellis, fit etiam more Charybdis in pulmone emissio et attractio phlegmatis. Fit velut Circes splenis induratio.
Abbreviated transcription (Latin):
omo micro cosinꝰ .i. miuor
niundus appellari ab antiqͥs solet.
qr ꝑ similitudinẽ maidris mundi figu¬
ram tenet. Potest aũ assignari mag¬
na ꝯuenientia in cõpositione corꝑis hu¬
mani: ⁊ ꝯstitutione mundi. Uñ celu̾
capiti. aer pectori. mare uent. t̾ra
extreinȩ corꝑis parti assimilatur. In
celo d̾s residet: ⁊ in capite hominis.
mens pͥncipatũ tenet. In d̾o st̃tres
na: ⁊ iii capite duo ocłi. illuminant
firmam̃tũ faciei. Sol ⁊ luna diẽ ⁊ noc¬
imagines sua subtilitate in se suscipiunt.
⁊ sic de his q̃ uidemꝰ ꝑ intellectũ ratioĩ
nuntiantes. uos certos reddunt. Simi¬
lit̾ in pectore. si cut in aere. uolant
cogitationeᷤ. quasi nubes. fĩt aliqũ claritas
leticiȩ. aliqn̾ obseuritas cͥsticiȩ. insurgtꝰ
mnibi uenti tẽptationũ. qͥ ꝯturbant ani¬
mum: diuiso aere. fiunt choruscatioes
ire. Seqͥt᷑ ignis odii.i. cõbustio animu:
qͥ quotiens excussus ab alto. uidł a p̾lato

Expanded text:
omo microcosmus, id est minor mundus, appellari ab antiquis solet, quia per similitudinem majoris mundi figuram tenet. Potest autem assignari magna convenientia in compositione corporis humani et constitutione mundi. Unde coelum capiti, aer pectori, mare ventri, terra extremae corporis parti assimilatur. In coelo Deus residet, et in capite hominis mens principatum tenet. In Deo sunt trena; et in capite duo oculi, qui illuminant firmamentum faciei. Sol et luna diem et noc vero rerum imagines sua subtilitate in se suscipiunt, et sic de iis quae videmus, per intellectum rationi nuntiantes nos certos reddunt. Similiter in pectore sicut in aere volant cogitationes quasi nubes, fit aliquando claritas laetitiae, aliquando obscuritas tristitiae, insurgunt illic venti tentationum, qui conturbant animum, diviso aere fiunt coruscationes irae, sequitur ignis odii, id est combustio animi, qui quoties extensus ab alto, videlicet a praelato
Abbreviated transcription (Latin):
gatio ꝑ sudorẽ. Siẽ in qͦlibet infir¬
ino aperiunt᷑ carnis pori. ut ꝑ su¬
dorem fiat purgatio moebi: sie ꝑ
ꝯfessionẽ peccati. fit laudabilis pur¬
gatio animi. Laudatur ⁊̃ sudor me¬
diocͥs : si habeatur in omĩb mẽbͥs.
ut sudor ꝯfessionis: fiat de pecc̃o
cuiꝰlibet oꝑationis. Cũ aũ sudor sit
tm̃ in quadã corꝑis parte. uelut
in capite. ꝯtingit ex mẽbroꝵ de¬
quũ corpꝰ. actionũ sequentiũ distͥ¬
butionẽ. ꝑ sudorẽ. ꝯfessione̾. Cũ aliqͥs
intentionẽ suã laudat. ⁊ ꝑ hoc qͦd
male gessit. ꝯscius excusat. c̾ditur
ee̾ intuꝑabilis huiꝰ purgatio sudo¬
ris : qr sudor ꝯfessionis poros ũ aꝑit.
qͦs excusatio clausos ꝑ obstinatio¬
uẽ stringit.

Expanded text:
gagatio per sudorem. Sicut enim in quolibet infirmo aperiuntur carnis pori, ut per sudorem fiat purgatio morbi, sic per confessionem peccati fit laudabilis purgatio animi. Laudatur etiam sudor mediocris si habeatur in omnibus membris. ut sudor confessionis fiat de peccato cujuslibet operationis. Sed cum sudor fit tantum in quadam corporis parte, velut in capite, id contingit ex membrorum dequum corpus actionum sequentium distributionem, per sudorem confessionem. Cum igitur aliquis intentionem suam laudat, et hoc quod male gessit sibi conscius excusat, creditur vituperabilis esse hujus purgatio sudoris, quia sudor confessionis poros non aperit, quos excusatio clausos per obstinationem stringit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiginti sex. Tunc agam̃non cet̾is
sapientior regib infecto negotio dispo¬
suit ut reuerteret᷑ in greciã. nͥ acilles¬
ei restitiss qͥ magis mori elegerat: ꝙͣ
sine uindicta suoꝵ ⁊ absq uictoria
cũ troianis. Troylus occurrit. Qb
fortit̾ trib dieb ac noctib conti¬
nue decertantib: innum̾abilis
multitudo ex utͣq parte cecidit.
lia. Insuꝑ troylus ab achille ꝑcus¬
sus: mortuꝰ ẽ. Cuiꝰ corpꝰ achilles circa
ciuitatẽ thens: maximũ luctũ troianis
intulit. Qͦd hecuba troyli mat̾ cernen̾.
multo redimere auro cupiebat. ut se¬
pulture tͣderetur. Achilles aũ poli¬
xenã pͥami filiam petebat in matͥmo¬
niũ: que si ei daret᷑. ⁊ corpus mortui
redderet. ⁊ grecos a troia recedere face¬
ret. S dum illi esset reꝓmissa. troyli
corpꝰ parentib tͣdidit. Achilles uͦ du
templũ diane adiret quasi polixenã
accepturꝰ iuxta placitũ constitutum:
insidiis alexandri circũuentꝰ occisus ẽ.

Expanded text:
 25,026. Tunc Agamemnon, caeteris sapientior regibus, infecto negotio reversurus erat in Graeciam, nisi ei Achilles restitisset, qui magis mori elegerat, quam sine vindicta suorum et absque victoria anis Troilus occurrit. Quibus fortiter tribus diebus ac noctibus continuo decertantibus innumerabilis multitudo ex utraque parte cecidit. insuper Troilus ab Achille percussus mortuus est. Cujus corpus Achilles circa civitatem trahens, maximum luctum Trojanis intulit. Quod Hecuba Troili mater cernens, multo redimere auro cupivit, ut sepulturae traderet. Achilles autem Polyxenam Priami filiam petens in matrimonium, dixit, si ei daretur, et corpus mortui redderet, et Graecos a Troja recedere faceret. Sed dum illi esset repromissa, Troili cadaver parentibus reddidit. Achilles vero dum templum Dianae adiret, quasi Polyxenam ibi accepturus, juxta palatium constitutus, insidiis Alexandri circumventus occisus est.
Abbreviated transcription (Latin):
eneas cũ om̃ib suis a finib troianoꝵ¬
ex pulꝰ. alias querendo sedes latiũ is¬
nit: ibi ꝙ habitauit. Qdũ seuisins
ess ac crudelissimꝰ belligerator. ⁊ nul¬
l parceret: ob tantã impietatẽ a deo
latio: frigas in frigia regnauert̃:¬
I ost eneã uero aschaniꝰ derelicto nou̾¬
ce sue lauinie regno. albam longã
condidit: ⁊ siluiũ postumũ frẽm
suũ. enee ex lauinia filiũ. cum sum¬
ma pietate elucauit. Aschaniꝰ aũ ui
lium filiũ ꝓcreauit. a quo familia iu
postumũ frẽm suũ regni reliqͥt here¬
dem. De friga aũ ꝓgenies ꝓgressa ẽ
que ꝑ multas regiones uagando cũ
one. p̃lia multa gessert̃. Qb attriti.
parua ex ipsis manus remansit. Hĩc
duces ex se constituert: attam̃ iugũ
alterius semꝑ negantes ferre. Apud¬

Expanded text:
Aeneas cum omnibus suis, a finibus TrojanorAeneas cum omnibus suis, a finibus Trojanorum depulsus, alias quaerendo sedes, Latium venit ibique habitavit. Qui dum saevissimus esset, ac crudelissimus belligerator, et nulli parceret, ob tantam impietatem, a Deo Latio et Phrygas in Phrygia regnaverunt. Post Aeneam vero Ascanius, derelicto novercae suae Laviniae regno, Albam longam condidit, et Sylvium posthumum fratrem suum, Aeneae ex Lavinia filium, cum summa pietate educavit. Ascanius etiam Julium filium procreavit, a quo familia Julposthumum fratrem suum regni reliquit haeredem. De Phryga namque progenies progressa est, er multis regionibus pervagantes cum one, praelia multa gesserunt: quibus attriti parva ex ipsis manus remansit. Hinc duces ex se constituerunt, attamen jugum alterius semper negantes ferre.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ppłs recensuit. Uuln̾atus ẽ ab ho¬
stib deipheb. ⁊ mox ut in ciuitatẽ p¬
uersus ẽ. mortuus ẽ. Tunc domestia
regis eneas ⁊ u lixes dño suo pͥamo li¬
asert᷑. ut redderent helenã datis inslig
mun̾ib ⁊ recederent ab eis hostes: qm
se ĩminutos ac pene uictos cernebant
Qͦd audiens pͥamus libent̾ p̃buit assen
dientes indignati s̃. clamq mutenti
ad reges grecoꝵ iniert̃ feclus cũ eis ut
ipsis parc̾ent. ⁊ om̃ib que ad eos ꝑtiur¬
re uidebant᷑: ⁊ ip̃i ciuitatẽ manib eoꝵ
tͣclerent. Accepta gͦ fide a grecis. noc¬
re media signũ inauditũ in similitu¬
dinẽ capitis equi excogitantes: supra
murũ posuert. Quoꝵ fraude grad
urbem intͣuerunt : ac suꝑ pͥamum
nam atq cassandrã. Triptholemꝰ aũ
reqͥsiuit polixenã: ꝓ qua illiꝰ pat̾ achil¬
les mortuꝰ fuerat. S dum eã eneas
ille eam suꝑ tumulũ patͥs trucidau.
Gigne ferro q funditus euersa troid

Expanded text:
t populus recensuit. Vulneratus est ab hostibus Deiphoebus, et mox in civitatem reversus mortuus est. Tunc domestici regis, Aeneas et Ulysses, domino suo Priamo suaserunt, ut redderent Helenam, datis insuper muneribus, et recederent ab eis hostes, quoniam se imminutos ac pene victos cernebant. Quod audiens Agamemnon libenter praebuit assensdientes, indignati sunt, et clam mittentes ad reges Graecorum inierunt foedus cum eis, ue ad eos pertinere videbantur, et ipsi civitatem manibus eorum traderent. Accepta vero fide a Graecis, nocte media signum inauditum in similitudinem equini capitis excogitantes, supra murum posuerunt. Quorum fraude Graeci urbem intraverunt, et super Priamum enam atque Cassandram. Triptolemeus autem requisivit Polyxenam, pro qua illius pater Achilles mortuus fuerat. Sed dum eam Aeneas ille eam super tumulum patris trucidavit. Ergo igni, ferroque funditus eversa Troja,
Abbreviated transcription (Latin):
rert: instructa q classi tͣnstretantes
nẽ regis pͥami sororem recepissent. Qc
obrẽ utͥsq indignantib : decẽ annoꝵ
bella gͣuissima gessert. Erant gͥ filis
pami regis ex matrona noie hecuba.
pͥmogenitꝰ hector. elegantissimꝰ ⁊ pug¬
nator fortissimꝰ. scd̾s alexander qui
deipheb: qͥntꝰ achimachꝰ. Filias etiã¬

Expanded text:
xerunt, instructaque classe transfretantes xerunt, instructaque classe transfretantes nam regis Priami sororem recepissent. Quam ob rem utrisque indignantibus, decem annorum bella gravissima gesserunt. Erant igitur filii Priami regis, ex matrona nomine Hecuba, primogenitus Hector elegantissimus et pugnator fortissimus. Secundus Alexander, qui Deiphoeb
Abbreviated transcription (Latin):
duxer̃t. Igit᷑ post aliqͦd int̾uallum. in
maedoniã eoꝵ metͦpolim confluxert̃
ihui erant qͥ de cunctis partib grecie
iluc conuenert̃. Peleas ⁊ iason nepos
lemedes. acilles. ⁊ triptolemꝰ: menelaꝰ
atq polippus. Castor itaq ⁊ pollux
alea qͥ pͥmus tabulaꝵ ludũ repperit:
nceti reges minores ad diem festũ con¬
uenert. p̃dictum scĩficare ioui. Au¬
diens hec alexander filiꝰ pͥami. troia ꝓ¬
gressus. multitudinẽ exercitꝰ sumens
naues magnas ascendit. ꝑ medit̾raneũ
mare ad insuła regis m̃nonis ueniens.
in palaciũ eiꝰ accessit: uͥ helena regina
illiusq uxor dee minerue diem fẽstũ
exibebat. Alexander aũ filiꝰ pͥami p̃¬
dictã helenã speciosam ualde ilico in¬
risui. ob uindictã amite sue esione:
qua greci captiuã tenebant. ⁊ nolebañ
reddere. Qͦd ut cognouer̃t grecoꝵ
reges. nuiũ grauit̾ ferentes. inito con¬
silio cũ om̃i apparatu undiq conflu¬

Expanded text:
deduxerunt. Igitur post aliquod intervallum in deduxerunt. Igitur post aliquod intervallum in Macedoniam eorum metropolim confluxerunt ibus Graeciae illuc convenerunt: Pelias et Jason nepos lamedes, Achilles, Triptolemus, Menelaus atque Polypus, Castor et Pollux, Alea, qui primus tabularum lusum reperit, et caeteri reges minores ad diem festum convenerunt praedictum, sacrificare Jovi. Audiens haec Alexander filius Priami, Troja progressus, multitudinem exercitus sumens, naves magnas ascendit, per Mediterraneum mare, ad insulam regis Agamemnonis veniens, ad palatium ejus accessit, ubi Helena regina illius uxor deae Minervae diem festum exhibebat. Alexander autem filius Priami praedictam Helenam reginam speciosam valde illico ine, quam Graeci captivam tenebant et nolebant reddere. Quod ut cognoverunt Graecorum reges, nimium graviter ferentes, inito consilio, cum omni apparatu undique conflu
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ ꝑ illoꝵ regionẽ eundi gr̃a in cos¬
chos. Illi aũ noluert̃ adqͥescere: s ra¬
pulert̃ eũ cum iniuria gͣndi a sius
finib. Greci uͦ accuꝑato uento pue¬
nert̃ in colchos. illos q ĩꝑatos ato
inscios repꝑer̃t. Ia son namq irruit
suꝑ eos cum suo exercitu: tñ pͥncips
auunculi sui pelee ante se ire ad pus
nã compulit. Colchos aũ ꝓstͣuit
atq deuicit. ciuitates eoꝵ cepit am
uastauit. pelłeq in auratã inuenit.
⁊ auunculo suo cũ p̃da magna in
greciã deportauit. Peleas aũ rex in
cognouit qualia exercitꝰ eiꝰ a troians
eẽt passus indig natꝰ ẽ: misit q
manũ ualicła ut regnũ laomedon¬
tis affligeret. Ignorantib uͦ troia¬
nis suꝑu¬
enert greci t̾ramꝯ
eoꝵ late
uastauert : filiam
etiã laome¬
dontis regis esionã
nomine. pulchrã ac decorã ninis capti-¬
uam cũ spolus multis secũ in greciam

Expanded text:
suorum per illorum regionem eundi gratia in Colsuorum per illorum regionem eundi gratia in Colchospulerunt eum cum injuria grandi a suis finibus. Graeci vero recuperato vento pervenerunt in Colchos, illosque imparatos atque inscios repererunt. Jason namque irruit super eos cum suo exercitu, tamen principes avi sui Peliae ante se ad pugnam ire compulit. Colchos autem prostravit atque devicit, civitates eorum cepit atque vastavit pellemque inauratam invenit, et avo suo cum praeda magna in Graeciam deportavit. Pelias autem rex, ut cognovit qualia exercitus ejus a Trojanis esset passus, indignatus est, missaque manu valida, ut regnum Laomedontis affligeret, ignorantibus Trojanis supervenerunt Graeci, terramque eorum late vastaverunt, filiam etiam Laomedontis regis Esionam nomine, pulchram ac decoram nimis, captivam cum spoliis multis secum in Graeciam
Abbreviated transcription (Latin):
grecoꝵ habebat᷑: cuiꝰ consiliis
ceteri obtẽꝑabant. Qnepotẽ habe¬
bat nomine iason: filiũ frĩs sui. A
ut nouit ferocẽ animo. prudentẽ.
consilio. corꝑe strenuũ: inuidit.
Qua obrẽ ad colchos gentẽ fortissimã
ac bellicosissimã ipsũ cũ exercitu di¬
rexit. ꝓmittẽs ei ut si pelłe inaura¬
tam qu̾a nouerat habere colchos il¬
li deuictis eis deferret: ipsũ regnisui
successorem facẽt. Dedit aũ consiliũ
pͥncipib siuus ut iason pͥmus eũ sius
sodalib ad bellũ ꝓcederet: illi uͦ relidi
iasone in ꝑiculo mortis recec̾ent na¬
uali euectione. S hos dolos iason us
erat u̾sutissimus cognouit. Nam
collecto exercitu cũ tͥerib ⁊ magno ap¬
ꝑatu nauiũ. mare magnũ ingressꝰ fas¬
te aqͥlone a recto recessit it inere: ⁊ꝑ
rex troianoꝵ. grecoꝵ exercitũ fines
suos attigisse: contͣ ipsos pͥamũ filui
suũ cũ ualida manu direxit. Iasonu
precabat᷑: ut ei p̃beret᷑ absq conflitu

Expanded text:
us consiliis caeteri obtemperabant. Qui nepotem habuit nomine Jasonem filium fratris sui. Quem ut novit ferocem esse animo, prudentem consilio, corpore strenuum, invidit. Quamobrem ad Colchos gentem fortissimam ac bellicosissimam ipsum cum exercitu direxit, promittens ei ut si pellem inauratam quam noverat habere Colchos, illis devictis, ei deferret, ipsum regni sui successorem faceret. Dedit autem consilium principibus suis ut Jason primus cum suis sodalibus ad bellum procederet, illi vero, relicto Jasone in periculo mortis, recederent navali evectione. Sed hos dolos Jason, ut erat versutissimus, cognovit. Nam, collecto exercitu, cum triremibus et magno apparatu navium, mare magnum ingressus, flante Aquilone, a recto recessit itinere, et prex Trojanorum, Graecorum exercitum fines suos attigisse, contra ipsos Priamum filium suum cum valida manu direxit. Jason vero precabatur ut iter ei praeberetur absque conflictu
Abbreviated transcription (Latin):
grecoꝵ contͣ pͥamum regem. ⁊ filios
ac ppłm eiꝰ dimicauert̃: ⁊ acerrime
ab utrisq partib conflictũ ẽ. Atu¬
or aũ bella ꝑegit hector troianoꝵ for¬
tissimꝰ cũ ppło suo contͣ grecoꝵ reges:
⁊ eoꝵ ppłm. In quib p̃liis ut in da¬
rete legimꝰ cecidert̃ de grecis ducen¬
ta qͥnquaginta octo milia. ⁊ ducenti
quatuor qͦs ipsi recensuert̃ : de tro
grecoꝵ aiax cũ tͥb pͥncipib cecidit.
Tanta namq int̾fectio qũa p̃misi¬
mus in trib p̃liis contigit: in qͣr
to uͦ hector palemecłe occidit regem.
⁊ dũ loricã eiꝰ aureã detͣheret. achil¬
les inopinatꝰ adueniens hectorẽ spo¬
li.: is inhiantẽ incautũ repperiens oc
duob pͥncipib. ⁊ de reliquo exercitu

Expanded text:
m et filios ac populum ejus dimicantes, acerrime ex utrisque partibus conflixerunt. Quatuor autem bella peregit Hector Trojanorum fortissimus cum populo suo contra Graecorum reges et eorum populum: in quibus praeliis, ut in Darete legimus, ceciderunt de Graecis ducenta quinquaginta octo millia ducenti quatuor, quos ipsi recensuerunt. De TrojGraecorum Ajax cum tribus principibus cecidit. Tanta namque interfectio, quam praemisimus, in tribus praeliis contigit, in quarto vero ubi Hector Palamedem occidit regem, et dum loricam ejus auream detrahere, Achilles inopinatus adveniens, Hectorem spoliis inhiantem, incautum reperiens occduobus principibus et de reliquo exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
in ea plangimꝰ qͦd deliqͥmꝰ. s in ea lu¬
tum delemꝰ. dum ꝑ penitentiã labora¬
nius. De platea qñq eng̾dimur. ⁊ ad eã
qnͣq reũtimur. De platea eg̾dimur:
cũ a scłari uita recedimꝰ. Ad plateã uͦ
reũtimͦ: cũ ad ea q̃ male gesta sunt.
a nobis det̃genda. mentẽ reuocamꝰ.
Eg̾dinuni inqͥt in montẽ. ⁊ afferte
frondes oliue. ⁊ frondes myrti. ⁊ ra¬
mos palmaꝵ: ut fiant tab̾nacła. In mou¬
tem eg̾dimui: qu̾ ad montẽ miscdiȩ
p̃cib subleuam: ipse ẽ forsitan mous
ina tẽptationis ⁊ calore delectationis
undiq defendunt. In platea gͥ que ẽ
aute portam effraim tab̾nacula poni¬
mus: qñ qͦd male gessimus. ꝑ oꝑa miscdie

Expanded text:
in ea plangimus quod deliquimus, sed in ea luin ea plangimus quod deliquimus, sed in ea lutum delemus, dum per poenitentiam laboramus. De platea quandoque egredimur, et ad eam quandoque revertimur; de platea egredimur, cum a saeculari vita recedimus; ad plateam vero revertimur, cum ad ea quae male gesta sunt a nobis mentem revocamus. Egredimini, inquit, in montem, et afferte frondes olivae, et frondes myrti, et ramos palmarum, ut fiant tabernacula . In montem egredimur, quando ad montem misericordiae precibus sublevamur. Ipse est forsitan mons ina torporis, et calore delectationis undique defendunt. In platea igitur, quae est ante portam Ephraim tabernacula ponimus, quando quod male gessimus de
Abbreviated transcription (Latin):
gene: sunt scłares curȩ. Ex his ꝯfessio dat᷑.
lum culpa cognoscit᷑. A ppło t̾re ⁊ ab uxo¬
rib alienigenis seꝑatur: qͥ t̾rena negli¬
git: ⁊ cui curȩ scłares odio habent᷑. Se¬
qͥtur. de platea q̃ ẽ añ portam aquaꝵ: in
qua ppłs cong̾gatur quasi uir imꝰ. dicen¬
tes exdre sc̾bȩ. ut afferret librũ legis
moysi. Porta aquaꝵ. ẽ ãmonitio scͥpturaꝵ:
platea. peccõꝵ memoria. Añ portã gͥ
aquaꝵ. platea ee̾ dicit᷑. qͥa ꝑ ãmonitionẽ
scͥpturaꝵ. pecc̾m̃ ad memoriã reuocat᷑.
In qua ppłs quasi uir unus colligit᷑. dũ in
unitate ꝑseuerans. ꝑ dilectionẽ magistͥs
⁊ fr̾ib unitur: ⁊ sic librum legis moysi
afferri poscit. ut ꝑ legem corrigat. qͦd
contra legis p̃cepta gessit. Platea q̃ est
añ portam efframi. ultima ponit᷑: nichil
enĩ ꝓdest laboranti. nͥ fructus oꝑis in fi¬
ue colligatur. Effraim enĩ: frugifer in¬
t̾pretatur. Iniciũ gͦ boni oꝑis: ẽ porta

Expanded text:
genae sunt saeculares curae. Ex his confessio datur, dum culpa cognoscitur. A populo terrae, et ab uxoribus alienigenis separatur, qui terrena negligit, et cui curae saeculares odio habentur. Sequitur de platea, quae est ante portam aquarum, in qua populus congregatur quasi vir unus, dicentes Esdrae scribae, ut afferret librum legis Moysi. Porta aquarum est admonitio Scripturarum, platea peccatorum memoria. Ante portam igitur aquarum platea esse dicitur, quia per admonitionem Scripturarum peccatum ad memoriam revocatur. In qua populus quasi vir unus colligitur, dum in unitate perseverans, per dilectionem magistris et fratribus unitur. Et sic librum legis Moysi afferri poscit, ut per legem corrigat quae contra legis praecepta gessit. Platea, quae est ante portam Ephraim, ultima ponitur. Nihil enim prodest laboranti, nisi fructus operis in fine colligantur. Ephraim enim frugifer interpretatur. Initium igitur boni operis, est porta
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sitas seli.rex aretha qͥ descensio int̾¬
p̃tat᷑. diabolus intelligit᷑: sporta q̃ iuncis
paluusq solet confici. fid̾i speiq ꝯiinctio¬
nem designat. Iuncꝰ enĩ uiriditatẽ fidei.
palma uitȩ et̾nȩ. spem significat. Si qͥigͥ
se muro adu̾sitatis cuictũ uideat: sportã
uͥtutis qua euadat. festinus ascendat. Sedit
om̃is ppłs in platea domus dei: merens ꝓ
pecc̃o ⁊ pluuiis. Domꝰ dei. ẽ domꝰ ꝯfessio̾is.
q̃ plateam hab̾e ꝑhibetur: qͦtiens scłarib
negotiis ext̾ius implicat᷑. S qͥ diu ꝑ pla¬
team leti discurrere ꝯsueuerunt. qñq
ii eadẽ platea sedentes. ꝓ pecc̃o gemunt.
qi qͥ ii domo dei sclaritati studuerant.
postmodũ ad se reũsi. qͥe tȩ mentis eͥẽ de¬
sidant. Nec tm̃ ꝓ peccõ s etiã ꝓ pliuiiᷤ
foris stare nequeunt: s totisdesid̾iis
animi. int̾ius ee̾ querunt. Tempꝰ inqͥ¬
unt pluuie ẽ: ⁊ ñ sustinemꝰ stare foris.
pluuia. ẽ catholica doctͥna. foris enĩ sta¬

Expanded text:
adversitas saeculi. » Rex Areta, qui defensio interpretatur, diabolus intelligitur. Sporta, quae juncis palmisque solet confici, fidei speique conjunctionem designat. Juncus enim viriditatem fidei, palma vitae aeternae spem significat. Si quis igitur se muro adversitatis cinctum videat, sportam virtutis, quia evadat, festinus ascendat. Sedit omnis populus in platea domus Dei moerens pro peccato, et pluviis. Domus Dei, est domus conversionis . Quae plateam habere perhibetur, quoties saecularibus negotiis exterius implicatur. Sed qui diu per plateam laeti discurrere consueverunt, quandoque in eadem platea sedentes pro peccato gemunt, quia qui in domo Dei saecularitati studuerant, postmodum ad se reversi quietae mentis esse desiderant. Nec tantum pro peccato, sed etiam pro pluviis foris stare nequeunt, sed totis desideriis animi interius esse quaerunt. Tempus, inquiunt, pluviae est, et non sustinemus stare foris. Pluvia, est catholica doctrina; foris enim sta
Abbreviated transcription (Latin):
Ihrłm dicunt᷑ e̾e̾: scił platea latior.
⁊ platea domꝰ dĩ. Est etiã platea ante
portã aquaꝵ: ⁊ alt̾a platea ante portã
effraim. De platea latiori dicit᷑: ⁊ dum¬
serunt ihrłm usq ad murũ platee latio¬
ris. De platea domꝰ dei dicit᷑: sedit
om̃is ppłs in platea domꝰ dei. trem̃tes ꝓ per¬
cato ⁊ pluuiis. S surrexit ez dras sae̾dos

Expanded text:
platea latior, et platea domus Dei. Est etiam platea ante portam aquarum, et alia platea ante portam Ephraim. De platea latiori dicitur: Et dimiserunt Hierusalem usque ad murum plateae latioris . De platea domus Dei dicitur: Sedit omnis populus in platea domus Dei trementes pro peccato, et pluviis. Et surrexit Esdr
Abbreviated transcription (Latin):
niũ. archipiratam mauscusiũ om̃s¬
coactos. uno ⁊ ꝑpetuo sacramento
Sͥ obligauit: ado ut apud eiutatem
legionũ sibi occurrentes: in põpam
tͥhumphi ꝑfluiũ illos deduc̾et.
Una enĩ naui impositos ipse ad
clauĩ sedens. remigare cogebat: ꝑ
hoc ostentans: regalem magnifi¬
centiam: qui subiectã haberet:
tot regũ potentiam. Unde factũ¬
est ut foͬrma eius ꝑ ora om̃iũ uoli¬
tante. alienigene saxones: flandri¬
te. ipsi etiãdani huc frequenter
annauigarent: edgaro familia¬
res effecti. Quorũ adueniꝰ magnũ
rent. homines ante hac incalibus
integri: & nat᷑ali simplicitate sua de¬
fensare aliena non mirari. Inde
mu̾to iureq culpant. eũ lit̾e: nam
cet̾as infamias. quas post dicam:
magis resꝑserunt cantilene.

Expanded text:
lmum, archipiratam Mascusium,lmum, archipiratam Mascusium,coactos, uno et perpetuo sacramento sibi obligavit; adeo ut, apud civitatem Legionum sibi occurrentes, in pompam triumphi per fluvium De illos deduceret. Una enim navi impositos, ipse ad proram sedens remigare cogebat; per hoc ostentans regalem magnificentiam, qui subjectam haberet tot regum potentiam. Deniquest, ut, fama ejus per ora omnium volitante, alienigenae, Saxones, Flandritae, ipsi etiam Dani, huc frequenter annavigarent, Edgaro familiares effecti: quorum adventus magnumrent; homines antehac in talibus integri, et naturali simplicitate sua defensare, aliena non mirari. Inde merito jureque culpant eum literae; nam caeteras infamias, quas post dicam, magis resperserunt cantilenae.
Abbreviated transcription (Latin):
limelusam. quam ad derisionem
regni militaris rabies sac̾sco imposu¬
it capiti.
rum filius edmundi fr̃ eclui. iuuen¬
culus annorum sedecim. regnum
adipiscens: eod̾e ferme numero tenu
it. Reseius multũ splendide: etiam
nr̃o celebrantur tp̃r. Affulsit annis
illiꝰ diuinitatis amorpropinꝰ. quem
ipse mercabatur sedula ileuotiõe
animi. ⁊ uiuacitate consilii. Deniq
uulgatum est: quod eo nascente. an¬
głicam uoc̃ẽ dunstanꝰ accepit. Pax
anglie. quamdiu puer iste regna¬
uerit: idunstanꝰ ñr uixerit. Respõ¬
dit u̾itas rerũ: celesti oraculo. Ad̾o
illis uiuentib. splendor eccłastieus
effloruit: & tumultꝰ emarcuit bel¬
licus. Nec ullus fere annꝰ incroni¬
cis pret̾itꝰ est. quo non magnũ et ne¬
cessariũ. patͥe aliquid feci̾t: quo ñ
monasteriũ nouũ fundauerit.
Nullus insidias domesticorũ: nui¬
lũ ext̾miniũ alienorũ sensit. Regẽ
scotorum. kynadiũ combronũ. oralco¬

Expanded text:
modo inclusam, quam, ad derisionem modo inclusam, quam, ad derisionem regni, militaris rabies sacrosancto imposuit capiti. rum, filius Edmundi, frater Edwii, juvenculus annorum sexdecim, regnum adipiscens, eodem annorum numero ferme tenuit. Res ejus multum splendide etiam nostro celebrantur tempore. Affulsit annis illius divinitatis amor propitius, quem ipse mercabatur sedulo devotione animi et vivacitate consilii. Denique vulgatum est, quod, eo nascente, angelicam vocem Dunstanus exceperit, « Pax Angliae quamdiu puer iste regnaverit, et Dunstanus noster vixerit. » Respondit veritas rerum coelesti oraculo: adeo illis viventibus splendor ecclesiasticus effloruit, et tumultus bellicus emarcuit; nec ullus fere annus in Chronicis praeteritus est quo non magnum 236 et necessarium patriae aliquid fecerit, quo non monasterium novum fundaverit. Nullas insidias domesticorum, nullum exterminium alienorum, sensit. Regem Scottorum Rinadium, Cumbrorum Malco
Abbreviated transcription (Latin):
tarat supplicio. lanceam learoli mag¬
ni quam imperator inuictissimus
contra sarracenos exercitũ ducens. si¬
quando in hostem iubrabat. nũqͣm
nisi uictor abibat. ferebat᷑ eade esse. q̃
dñico lat̾i centurionis manu impacta:
p̾ciosiuulneris hyatu paraclysũ mise¬
ris mortalib aperuit. Nexillũ mauri¬
ei beatissimi martyris. ⁊ thebee legio¬
nis pͥncipis. quo idẽ rex in bello hyspa¬
no qualibet infestos & confertos: ini¬
micorum. cuneos disrumpere.⁊ infu¬
gam solitꝰ erat cogere. Diadema ex
auro quidem multo. sed magis gẽ¬
mis p̾ciosum. quarũsplendor ita
inintuentes faculas luminis iacu¬
labatuꝵ. ut quanto quis certaret
insum intendere. tantomagis reu̾¬
beratꝰ cogeretur cedere. Particulã
sẽ iad orande crucis tͥstallo melu¬
sam: uͥsoliditatẽ lapidis ocłs pene¬
trans potest discernere. qualis sit
ligni color.⁊ que quantitas. Portiũ¬
eulam quoꝙ corone spinee eod̾e

Expanded text:
tarat supplicio: lanceam Karoli magtarat supplicio: lanceam Karoli magni, quam imperator invictissimus, contra Saracenos exercitum ducens, siquando in hostem vibrabat, nunquam nisi victor abibat; ferebatur eadem esse quae, Dominico lateri centurionis manu impacta, pretiosi vulneris hiatu Paradisum miseris mortalibus aperuit: vexillum Mauricii beatissimi martyris, et Thebaeae legionis principis, quo idem rex in bello Hispano quamlibet infestos et confertos inimicorum cuneos dirumpere, et in fugam solitus erat cogere: diadema ex auro quidem multo, sed magis gemmis pretiosum, quarum splendor ita in intuentes faculas luminis jaculabatur, ut quanto quis certaret visum intendere, tanto magis reverberatus cogeretur cedere: particulam sanctae et adorandae crucis crystallo inclusam, ubi soliditatem lapidis oculus penetrans potest discernere qualis sit ligni color, et quae quantitas: portiunculam quoque coronae spineae, eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tis flandrie: & filia regis eduardi espi¬
a. Is cũ inconuentu procerũ apudbil¬
bandunam ꝓcipostulata exposuss
ꝓtulit munera sane amplissima. ꝙ
que cuiꝰ libet auarissimi cupiditatẽ
in cunctanter explerent. Odores aro¬
matũ qualia nunꝙͣ antea in angl¬
a uisa sunt. Honores gẽmarũ p̾serti
smaradorũ. in quorũ uiriditate sol
reꝑcussus oculos astantiũ gratiosa
luce animaret. Equos cursores plu¬
rimos. cũ faleris: fuluũ ut maro ait
mandentes. sub dentib aur ullas
quodam exonichino. ita subtili ee¬
latoris arte sculptũ: ut uere fluctis¬
ait segetes uere germinare uites: u̾e
ioueri hominũ ymagines uiderent᷑.
ita lucidũ ⁊ politum: ut incespeculi.
stantini magni: in quo lit̾is aureis nom̃
antiqui possessoris legebat᷑. Incapulo
quoq suꝑcrassas auri lamminas. cla¬
uũ ferreũ affixũ cern̾es: unũ ex quatu¬
or quos uidaica factio diũci corporis ap¬

Expanded text:
tis Flandriae ex filia regis Edwardi Ethelswitis Flandriae ex filia regis Edwardi Ethelswitha. Is, cum in conventu procerum apud Abbandunam proci postulata exposuisset, protulit munera sane amplissima, et quae cujuslibet avarissimi cupiditatem incunctanter explerent: odores aromatum qualia nunquam antea in Anglia visa fuerant: honores gemmarum, praesertim smaragdorum, in quorum viriditate sol repercussus oculos astantium gratiosa luce animaret: equos cursores plurimos, cum phaleris, fulvum ut Maro ait « mandentes sub dentibus aurum: » vas quoddam ex onichino, ita subtili caelatoris arte sculptum, ut vere fluctuare segetes, vere germinare vites, vere moveri hominum imagines viderenita lucidum et politum, ut vice speculi Constantini Magni, in quo litteris aureis nomen antiqui possessoris legebatur. In capulo quoquvum ferreum affixum cerneres, unum ex quatuor quos Judaica factio Dominici corporis ap
Abbreviated transcription (Latin):
fuere. helgrim. ⁊ offrid. qui regali¬
t̾ in urbe eboraca suscepti. sudorẽ
ꝑegrinationis p̾miis decentibus
extersere. Henricꝰpͥmꝰ filiꝰ conradi.
multi enĩ huiꝰ nominis fuẽre rex
teuthonicorũ .⁊ imꝑator romano¬
rũ sororẽ eiꝰ filio otomi expostula¬
uit: tot incireuitu regib p̃t̾mis¬
sis: ꝓgeniei generositatẽ. & animimi.¬
intudinem. in etelstano elonginqis
conspicatꝰ. Adeo enĩ hic duo medeoi
sentiens habitaculũ effecerant:
nullus esset uel genere clarior ꝙ ili¬
strior uel animo audatior. ⁊ effican¬
or. Quare ꝑpensor consilio: quod iiꝰ
nuptũ locauerit: ĩ ã sermo p̾occupañ
Tertiã legitima copula sortitꝰ ẽ. cõꝑen
luchdouieus aquitanorũ pͥncepsde
genere naroli magni suꝑestes. Quartã
in qua om̃e coagulũ pulcͥtudinis qͥ
cetere ꝓparte habent. naturalit̾ con¬
fluxerat. hugorex francorũ ꝑnuncus
agermano expetiit. Prĩceps huiꝰ legai¬
onis fuit adulfus filiꝰ baldeuii comi¬

Expanded text:
fuere Helgrim et Osfrid, qui, regaliter in urbe Eboraca suscepti, sudorum peregrinationes praemiis decentibus extersere. Henricus primus, filius Conradi, multi enim hujus nominis fuere, rex Teutonicorum et imperator Romanorum, sororem ejus filio Othoni expostulavit, tot in circuitu regibus praetermissis, progeniei generositatem et animi magnitudinem in Ethelstano e longinquo conspicatus. Adeo enim haec duo in eo consentiens habitaculum effecerant, ut nullus esset vel genere clarior et illustrior, vel animo audacior et efficacior. Quare perpenso consilio, quod quatuor nuptum locaverit, jam sermo praeoccupavit. Tertiam legitima copula sortitus est comparem Lodowicus Aquitanorum princeps, de genere Karoli magni superstes. Quartam, in qua omne coagulum pulchritudinis, quod caeterae pro parte habent, naturaliter confluxerat, Hugo rex Francorum per nuncios a germano expetiit. Princeps hujusce legationis fuit Adulfus, filius Baldewini comi
Abbreviated transcription (Latin):
nigne a nob̃ susceptꝰ ẽ: ⁊ adiuuarieui
ne uͥferebat᷑ in ipsis tius regalib api¬
cib. quod nr̃is quidẽ apłicis sanctio¬
nib nullus xp̃ianꝰ contͣire p̾sumit .i¬
d̾o totis nisib nr̃is ea que regno tuo
expediunt emittere. atq p̾dicare o¬

Expanded text:
nigne a nobis susceptus est, et adjuvari eum in nigne a nobis susceptus est, et adjuvari eum in is regalibus apicibus quod nostris apostolicis sanctionibus nullus Christianus contraire praesumit, ideo totis nisibus nostris ea quae tuo regno expediunt emittere atque praedicare co
Abbreviated transcription (Latin):
memineris. Ego p̾tito anno lega¬
albatẽ misimꝰ. At ille accipiens ip¬
sam legationẽ segnit̾ mnimo insi¬
pient̃ dedixxit: s mͦ tͥ modicum
scipias. ꝙ benedictionẽ tuã nobis
diat incolumen.
excellentie sillabas. qͥb induab par¬
tib ã uob̾ directis plenis fid̃i recte
magnã humilitatẽ ur̃am reppe¬
rientes. om̃ipotẽti dõ referimus
gͣtes. qͥ ur̃am prudentissimã excel
ꝙ nob̾eũ hab̾e dilectionẽ: & in õĩ¬
ly apłicis humilit̾ consentire cen¬
posuissetis benigne. Immo ꝙ nr̃e
atis: & qũ nr̃e dulcissime ãmo¬
nitionis lut̾e ad ur̃e humanita¬
tis ꝑueniunt aures cũ oĩ suaui¬
terte cordis de gaudio sp̃uali qͣsifli
pat̾nũ munꝰ susciꝑe fatemini. fere¬
bat᷑ quoꝙ ⁊ ħ quod aliquantulã ex
ur̃a facultate ex ura benedictionem
sas: quas cũ magno amore ꝓanime
ur̃e salute suscepimꝰ. E p̾dictꝰ archie¬
piscopꝰ cũ sociis suis honorifice ac be¬

Expanded text:
memineris: ergo praeterito anno legamemineris: ergo praeterito anno legaabbatem misimus; at ille, accipiens illam legationem, segniter, imo insipienter, deduxit. Sed modo tibi modicum,scipias, et benedictionem tuam nobis diat incolumem. excellentiae syllabas; quibus in duabus epistolis a vobis directis, plenis fidei rectae, magnam humilitatem vestram reperientes, omnipotenti Deo referimus grates, qui vestram prudentet nobiscum habere dilectionem, et in omnibus apostolicis humiliter consentire cenposuissetis benigne; immo et nostatis, et quando nostrae dulcissimae admonitionis litterae ad vestrae unanimitatis perveniunt aures, cum omni suavitate cordis et gaudio spiritali, quasi filii, paternum munus suscipere fatemini. Fatebatur vero et hoc, quod aliquantulam ex vestra facultate benedictionem sas, quas cum magno amore pro animae vestrae salute suscepimus. Et praedictus archiepiscopus cum sociis suis honorifice ac be
Abbreviated transcription (Latin):
S tam̃ excellentiã ur̃am humiles
exoramꝰ: qͥb a dõ mĩto sapientie ela¬
uis collata est: ut suꝑ hac causa cũ
sapientib ur̃is queratis: & qͥcqͥd uo¬
b uideat᷑ nob̃ postea seruandũ res¬
crib̾e dignemini. ne tunica xͥ in
consuptilis alicuiꝰ int̾ nos dissenssio¬
nis scisma patiat᷑. s ꝑ ur̃am sanam
doctrinã ut desideramꝰ ad uere pa-¬
cis dignitatẽ dirigat᷑. Magna enĩ
humilitate simul & dilectione. ħ
tͥ scͥpsimꝰ pp̃beatissime. clementiã
tuam ꝑrofusius p̃cantes: qͣtinꝰ ad ea
que a nob̾ necessario explicita sunt
benigne ⁊ iuste respondeas. Sed &
illam epłam quã ethelardus archi¬
ep̃e nr̃ eorã cunctis prouintialib
ep̃is nr̃is multiplicius de suis ac
totiꝰ britannie causis & necessita¬
tib tͥ seͥpsit pio amore ꝑserutari
digneris: & qͥcqͥd de reb que in
ea scͥpta sunt fiłi normula poscat.
pagina nob̃ ueritatis patefacere

Expanded text:
Sed tamen excellentiam vestram humiles Sed tamen excellentiam vestram humiles exoramus, quibus a Deo merito sapientiae clavis collata est, ut super hac causa cum sapientibus vestris quaeratis, et quicquid vobis videatur, nobis postea servandum, rescribere dignemini; ne tunica Christi inconsutilis alicujus inter nos dissensionis scisma patiatur, sed per vestram sanam doctrinam, ut desideramus, ad verae pacis unitatem dirigatur. Magna enim humilitate simul et dilectione scripsimus, papa beatissime, clementiam tuam profusius precantes, quatenus ad ea quae a nobis necessario explicita sunt, benigne et jaste respondeas. Sed et illam epistolam, quam Atheraldus archiepiscopus coram cunctis provinciaepiscopis nostris multiplicius de suis, ac 124 totius Britanniae causis et necessitatibus, tibi scripsit, pio amore perscrutari digneris, et quicquid de rebus, quae in ea scripta sunt, fidei normula poscat, pagina nobis veritatis patefacere