comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamenta robur: oque demondtie
Siem̃ sare uolumus quomodo in
rp̃m credi oporteat: quid lucidiꝰ
co. qd̾ ait ad eum petrus. tu es xp̃s
filius dei uiui: Rursum si audire
delectat. qnͣtum hec fides ualeat : ꝙͥ
apertius eo qd̃ ait dñs de eccłia. q̃
suꝑ eum edificanda erat. et porte ĩ¬
feri nõ preualebunt aduersus eã
⁊ hȩc sius ĩ locis plemꝰ exponent᷑.¬

Expanded text:
tamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia, quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponent
Abbreviated transcription (Latin):
xplanaturi ex ordie let¬
tionem dñicam: pͥmo uideamꝰ
de loco ĩ quo habita memorat᷑ Ue
lippus ut lucas testatur: erit tetrar¬
cha ituree ⁊ traconitidis regionis
Hic ergo statuens ciuitatẽ. ĩ locõ
ubi iordanis ad raclicem oritur li¬
bani montis. et est terminus iu¬
dee contra septẽtrionem ⁊ appella¬
uit eam cesaream philippi: ĩ me.¬
moriam uidelicet sui nominis: pa¬
ritq honorem tyberi cesaris sub
quo ip̃e regnabat. In cuiꝰ partes
uaniens ih̾s: interrogabat disci¬
pulos suos dicens. Quem dicũt
hemines ẽẽ filium homĩs: Non

Expanded text:
xplanandam in ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Vlippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse Filium hom
Abbreviated transcription (Latin):
uerant preparati.
erelinquens dauid uasa que
attulerat sub manucustods
ad sarcinas: cucurrit ad locum gr¬
taminis: et int̾rogabat si om̃iane¬
cte ag̾entur erga fratres suos Cũ¬
ꝙ adhuc ille loqueretur ois: aꝑ¬
paruit uirꝰ ille spurius aicendens
goliath nomĩe. philisteus de geth.
hec eadem uerba auduut dauid
Om̃s aũt ifrłite cum uidisent in¬
rum fugerunt a facie eius: tunc¬
tes eum ualde. Et dixio unusquis¬
piam de isrł. Num uidiai uitum
hunc qui asdendit. Ad exprobran¬
dum enĩ isrł ascendit. Uirum⁊
qui percusserit eum clitabit rex cli¬
uicus magnis: et filiam suam da¬
bit ci et domũ patris eiꝰ faciet abs¬
q tubuto ĩ isrł. Et ait dauid ad in¬
ios qui socum stabant: clicens. Qͥo
dabitur iuro qui ꝑcusserit philisteũ
hunc. ⁊ tulerit obprobrium de isrł:
Quis est enĩ hic philisteuł incircũ¬
cilus: qui exprobranit acies d̾i n¬
uentis: Referebat ei aũt popłs eũ¬

Expanded text:
fuerant praeparati. fuerant praeparati. Derelinquens ergo David vasa, quae attulerat, sub manu custodis ad sarcinas, cucurrit ad locum certaminis, et interrogabat si omnia recte agerentur erga fratres suos. Cumque adhuc ille loqueretur eis, apparuit vir ille spurius ascendens, Goliath nomine Philisthaeus, de Geth, id omnes autem Israhelitae cum vidissent virum fugerunt a facie eius timentes eum valde et dixit unus quispiam de Israhel num vidisti virum hunc qui ascendit ad exprobrandum enim Israheli ascendit virum ergo qui percusserit eum ditabit rex divitiis magnis et filiam suam dabit ei et domum patris eius faciet absque tributo in Israhel et ait David ad viros qui stabant secum dicens quid dabitur viro qui percusserit Philistheum hunc et tulerit obprobrium de Israhel quis est enim hic Philistheus incircumcisus qui exprobravit acies Dei viventis referebat autem ei populus eun
Abbreviated transcription (Latin):
et grandenus inter uiros
bierunt tres filii ysai maiores
post sauł in p̾lium. Et noĩa
trium filiorum eius. qui ꝑ rexer̃t
ad bellum: heliab primogenitus
et sccundꝰ abin adab: tciusq sam¬
ma. Sauid aũt erat minim̾. Tibi
gͦ maiorib secutis saulem᷑: abuoꝰ
dauid et reuersus est a saulꝰ ur pa¬
sccret gregem patris sui ĩ bemsẽ
Proce debat uero philisteus manẽet
uespere: et stabat quadraginta diẽ¬
b. Dixit aũt ysai ad dauid filiũ an
Accipe fr̃ib tius ephipolenta  aũ
panes istos: et curre ĩ castra ad fũ
tuos: et decem formellas caser has. de¬
ferens ad tribunum : et frẽs tuos i¬
sitabis si reste agant: ⁊ cum quib
ordinati sint clisce. Saul aũt ⁊ om̃s
bant ad uersus philistiim. Sureẽ
itaꝙ dauid mane: et cõmendauit:
gregem custodi: ⁊ onustus abut.
licut preceperat ei ysai. Et uenit qs
locum magala: et ad exercitum q
egressus ad pugnam uociferatus
erat in certamine. Direxerat eñ
aciem istł: sed et philistum ex adi

Expanded text:
et grandevus inter viros abierunt autem tres filii eius maiores post Saul in proelium et nomina trium filiorum eius qui perrexerant ad bellum Heliab primogenitus et secundus Abinadab tertiusque Samma David autem erat minimus tribus ergo maioribus secutis Saulem abiit David et reversus est a Saul ut pasceret gregem patris sui in Bethleem procedebat vero Philistheus mane et vespere et stabat quadraginta diebus dixit autem Isai ad David filium suum accipe fratribus tuis oephi pulentae et decem panes istos et curre in castra ad fratres tuos et decem formellas casei has deferes ad tribunum et fratres tuos visitabis si recte agant et cum quibus ordinati sint disce Saul autem et bant adversum Philisthim. Surrexit itaque David mane, et commendavit gregem custodi, et onustus abiit, sicut praeceperat ei Isai. Et venit ad locum Magala, et ad exercitum, qui egressus ad pugnam vociferatus erat in certamine. Direxerat enim aciem Israel, sed et Philisthim ex adverso
Abbreviated transcription (Latin):
on ergo hñt oleum secum
Nam ip̃am leticiam oleo
sigilificari arbitror. Propt̾ea in
quia deo intrinsecus placet. nõ ht
oleum secũ Prudentes aũt uir¬
gines acceperunt oleum setum
in uasis suis cum lampadib. id¬

Expanded text:
on ergo habent oleum secum; nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: Propterea unquia Deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. Prudentes autem acceperunt oleum secum in vasis, cum lampadibus
Abbreviated transcription (Latin):
habebit et non in altero. le uiu¬
ardante autem sponso dor¬
nuerunt om̃s qui ex utro¬
qz genere continentie hominum
siue eorum qui coram deo exultãt
siue eorum q ĩ laudib hominũ
acquiescunt. moriuntur hoc int̾¬
uallo temporis donet sub aduen¬
tu dm̃ fi at resurrectio mortuorũ
Media autem nocte id est nullo
sciente aut sperante quippe cũ
hora nemo scit. Et apls dict. Di¬
es dñi tanqͣm fur in nocte ita.
ueniet. Ex quo significat penit
latere cum uenit.Clamor fẽs
est. ecce sponsus uenit surgite

Expanded text:
et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite
Abbreviated transcription (Latin):
ous qui culpas nr̃as piis uer¬
berib ꝑcutis. ut nos a nr̃isirtĩ¬
quitatib emundes da nobis ⁊ de u¬
bere tuo proficere. ⁊ de tua ciciꝰ conso¬
latione gaudere Per.¬

Expanded text:
us qui culpas nostras piis verberibus percutis, ut nos a nostris iniquitatibus emundes, da nobis et de verbere tuo proficere, et de tua citius consolatione gaudere. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
que erunt mortifere ⁊ qͣs mittã
ut duꝑdam uos. t famem
⁊ uos famem ⁊ bestias pessimas
usq ad int̾nitionem: ⁊ peftilen¬
çia ⁊ sangius transibunt ꝑ te

Expanded text:
quae erunt mortiferae, et quas mittam ut disperdam vos: Et famem in vos famem, et bestias pessimas usque ad internecionem: Et pestilentia et sanguis tran
Abbreviated transcription (Latin):
dum a scolis reuertitur: a p̃fccti
urbis filio ad amatur. Cuiꝰ parcu¬
tes cum requisiss et inuenisset.
cepit plura offerre: et ampliora
promittere. Deniq detulerat iecũ
preciosissuma ornamenta: que a
beata agne ueluti quedam sterco¬
ra sunt recusata. Aude factum ẽ
ut iiuenis maiori urgeretur sti¬
mulo:⁊ putans eam meliora ai
cipere uelle ornamenta. om̃em la¬
pidum p̃ciosorum secum defert

Expanded text:
dum a scholis reverteretur, a praefecti Urbis filio adamatur. Cujus parentes cum requisissent, et invenissent, coeperunt pulchra offerre, et pulchriora promittere. Denique detulerant secum pretiosissima ornamenta, quae a beata Agne veluti quaedam stercora sunt recusata. Unde factum est ut iuuenis maiore urgueretur  stimulo et putans eam| meliora uelle accipere ornamenta . omnem lapidem praecio| sum secum defert
Abbreviated transcription (Latin):
egredietur de renib tius. ip̃e edifica¬
bit domum nõi meo. Confirmauit
dñs sermonem siuim quem locu¬
tus est: steti q pro dauid patre m̃o
⁊ secli suꝑ thronum isrł sicut locu¬
tus est dñs: et eclificaui domum
nomini dñi dei isrł: et constitu ibi
locum arche. in qua fedus est dñi:¬

Expanded text:
egredietur de renibus tuis ipse aedificabit domum nomini meo. Confirmavit Dominus sermonem suum quem locutus est, stetique pro David patre meo, et sedi super thronum Israel sicut locutus est Dominus. Et aedificavi domum nomini Domini Dei Israel, et constitui ibi locum arcae, in qua foedus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
fius suꝑte. Et ĩmittam furorem
meum ĩ te. ⁊ indicabo ce iuxta ii¬
as tuas: et ponam contra te om̃s
ab hominationes tuas: ⁊ nõ par¬

Expanded text:
is super te, et mittam furorem meum in te, et judicabo te juxta vias tuas, et ponam contra te omnes abominationes tuas. Et non par
Abbreviated transcription (Latin):
mit : iusti cie illius libertatem si¬
bi participem facit. ut cũ co pa¬
riter iusticie premia recipiat. ꝙ̃
sustentando iuuit quatinus cã¬
dem iusticiam libere loqui potu¬
isset . Ille ꝓphenie sp̃u plenus esti
s tamen corporeo eget alimento.
Et si corpus nõ reficitur: certum
est qd̾ uox ip̃a subtrahatur. re¬

Expanded text:
mit, iustitiae illius libertatem simit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando adiuvit, quatenus eandem iustitiam libere loqui potuisset. Ille prophetię spiritu plenus est, sed tamen corporeo eget / alimento; et si corpus non reficitur, certum est, quod vox ipsa subtrahatur.
Abbreviated transcription (Latin):
guum fuerit: etiam exignum li¬
benter stude imꝑtiri. Ut aũt qnͣta
ẽẽt uirtus ĩ contientia ⁊ suscep¬
tione indigentiũ redemptor nr̃
ostenderet: dixit. Qui recipit ꝓphe
tam ĩ nomine ꝓph̾e: mercedem ꝓ¬
phete accipiet. Et qui recipit iu¬
stum ĩ nomĩe iusti mercedem iui¬
sti accipiet. In quib u̾bis notand̾
est. quia ñ ait mercedem de ꝓph̾a
uł mercedem de iusto. s mercedem
ꝓph̾e ⁊ mercedem iusti accipiet.
Aliud est enĩ merces de ꝓph̾a: ali¬
ud merces ꝓphete: atq aliud mer¬
ces de iusto. alud merces iusti Q
est enĩ dicere. mercedẽ ꝓphe accipi¬
et: nisi quia is qui ꝓphetam sua
largitate sustentat. quamius ip̃e
habebit: Iste enĩ fortasse iustus
est: ⁊ qͣnto in hoc mundo nichil
possidet ⁊ tanto loq̃ndi ꝓ iusticia
ficlutiam maiorem ht̃. Hunc
dum ille suftentat qui ĩ hoc mũ¬
do aliquid possidec. ⁊ fortasse adh
pro iusticia lo qui libere nõ presu¬

Expanded text:
guum fuerit, etiam exiguum liguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impertire! Ut autem, quanta esset virtus in continentia et susceptione indigentium, redemptor noster ostendereomine prophetę, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propheta' vel 'mercedem de iusto', sed 'mercedem prophetae' et 'mercedem iusti / accipiet'. Aliud est enim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia is, qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesu
Abbreviated transcription (Latin):
liter uiuimus. uł tunicam qua
uestimur. Quua enĩ in lege scri¬
ptum est. diliges proximũ tuũ
sicut teip̃m: minus proximum
amare comũcitur. qui nõ cum eo
ĩ nc̃citate illiꝰ etiam ea que sibi fł̃
necessaria partitur. Id circo ergo
de diuidendis cũ proximo duab
tunitis datur preceptũ. qr hoc de
una dici nõ potuit: qm̃ si una
diuidit᷑ nemo uestitur In dimi¬
dia quippe tunica ⁊ nudus rema¬
net. qui accipit: ⁊ nudus qui de¬
dit. Int̾ hec autem sciendum ẽ
qnͣtum miscd̃ie oꝑa ualeant: cũ
ad frustus lignos penitencie ip̃a
p̃ ceteris p̃cipiuntur. Hinc enia̾
de elemosinam: et ecce omĩa mũ¬
da sunt munda st̃ uobis. Hinc
rursus ait. Date ⁊ dabitar uob
Hinc scriptum ẽ. Ignem arden¬
tem extinguit aqua: ⁊ elemosi¬
na resistit ꝑcc̃is. Hinc it̾m dicit᷑
Conclude elemosinam in sinu
pauperis: ⁊ hec pro re exorabit:
Hinc bonus pr̃ innocentẽ filium
ammonet dicens. Si multum tͥ
fuerit. abundanter tribue. Si exi¬

Expanded text:
ivimus, vel tunicam qua vestimur. Quia enim in lege scriptum est: Diliges proximum tuum sicut teipsum , minus proximum amare convincitur qui non cum eo in necessitate illius etiam ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de dividendis cum proximo duabus tunicis datur praeceptum, quia hoc de una dici non potuit, quoniam si una dividatur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica et nudus remanet qui accipit, et nudus qui dedit. Inter haec autem sciendum est quantum misericordiae opera valeant, cum ad fructus dignos poenitentiae ipsa prae caeteris praecipiuntur. Hinc etiam te eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Hinc rursus ait: Date, et dabitur vobis im scriptum est: Ignem ardentem extinguit aqua, et elemosina resistit peccatis. Hinc iterum dicit: Conclude ęlemosinam in corde pauperis, et hęc pro te exorabit! Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exi
Abbreviated transcription (Latin):
tium uiam parat: ut hec uis
gr̃e penetret. lumen ueritatis il¬
lustret: ut restas deo semitas fa¬
ciat dum mundas ĩ animo cogi¬
tationes. ꝑ sermonem bone pre¬
dicationis format: Omnis ual¬
lis implebitur: ⁊ omĩs mons et
collis humiliabitur. Quid hoc
loco uallium nomĩe nisi humiles
quid montium ⁊ collium nsi su¬
ꝓbi homines designantur. qn ad¬
uentu gͥ redemptoris ualles imple¬
te. montes uͦ ⁊ colles humiliati ft̃¬
qr iuxta eius nocem omĩs qui se
exaltat humiliabit᷑: ⁊ om̃is qui
se humiliat exaltabitur. Uallis
erenĩ impleta trescit: mons aũt
⁊ collis humilia tus decrescit: quia
tas plenitudinem grẽ accepit:
⁊ uidea ꝑ errorem ꝑfidie hoc unde
tumebat ꝑdilit. Omĩs enĩ ual¬
lis implebitur: qr corda humili¬
um sacre doftrine eloquio. uirtu¬
tum gr̃a replebuntur: uixta hoc
qd̃ scriptum est. Qui emittit fon¬
tes incoruiallib. Et unde rursũ
dicitur. Et cõualles habundab̃t

Expanded text:
tium viam parat? ut haec vis tium viam parat? ut haec vis gratiae penetret, ut lumen veritatis illustret, ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles, quid montium et collium nisi superbi homines designantur? In adventu ergo Redemptoris valles impletae, montes ocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit, quia tas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt
Abbreviated transcription (Latin):
itaq qd̃ dicitur p̃dicans baptis¬
mum penitencie ĩ remissionem
pecc̃orum. qm̃ baptismum qd̾ pec
cata solueret quia dare nõ poterat
p̃dica bat: ut sicut incarnatum
uerbum patris precurrebat uer¬
bo p̃dicationis. ita baptismum
penitencie quo peccata soluunt᷑¬
precurret suo baptismate quo
ꝓcc̃a solui nõ possunt: ut quia
cius sermo p̃currebat. p̃sentiam
redemptoris ip̃m quoq eius ba¬
ptisma precedendo fieret umbra
ueritatis. Sequitur. Sicut scri¬
ꝑtum est: in libro sermonum
ysaie ꝓph̾e. uox clamantis ĩ deser¬
to. parate uiam dñi: rectas facite
semitas eius Isdem uero iohãnes
baptista requisitus quis eẽt res
to. Qui sicut ante nos dictum est.
idco uox a ꝓpheta uocatus est: qr
u̾bũ preibat. Quid autem clama¬
ret: aperitur cum subditur. Para¬
te uiam lm̃i: rectas facite semitas
ess Omnis qui fidem rectam ⁊ bo¬
na opera preclicat. quid aliud ꝙͣ
uenienti dño ad corda auclien¬

Expanded text:
itaque quod dicitur: Praedicans baptisitaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum qcata solveret, quia dare non poterat, praedicebat. Ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae quo peccata solpraecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, reto . Qui, sicut ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, quid aliud quam venienti Domino ad corda audien
Abbreviated transcription (Latin):
quoq descriptio t̾rem pͥncipatus
ostendit: qm. ⁊ ĩ romana repu¬
blica unus p̃fuisse describitur
⁊ ĩ uidee regno ꝑ quartam ꝑtem
plurimi principabantur. Uoce¬
⁊ enĩ nr̃i redemptoris dicitur. Oẽ
regnum ĩ seip̃m diuisum. desola¬
bitur. Liquet ergo qd̾̃ ad finem
regni uidea ꝑuenerat: que tot
rogib cdiuisa subiacebat Apte qͦ
non solum quib regib s quib
etiam sacerdotib actum sit demõ¬
stratur: ut quia illum iohannes
baptista p̃dicaret qui simul rex
⁊ sacerdos existeret: lucas eunge¬
lista p̃dicatõis eius tempora ꝑ.
regnum. ⁊ sacerdotium designa¬
uit. Et uenit ĩ omnem regionẽ
iordanis: predicans baptismũ
penitencie ĩ remissionem pc̃coꝵ¬
Cunctis legentib liquet quia
iohannes nõ solum baptismum
penitencie predicauit: uerum:
ctiam quibidam dedit: s tamẽ
baptismum suum. in remissionẽ
ꝓc̃corum dare non potuit. Re.¬
missio enĩ ꝑcc̃oꝵ ĩ solo nobis bap¬
tismate xp̃i tribuitur. Notand̃

Expanded text:
cipatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: Omne regnum in seipso divisum, desolabitur . Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur. Ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis ejus tempora per regnum et sacerdotium designavit. Et venit in omnem regionem Jordanis, praedicans baptismum poenitentiae in remissionem pecquia Joannes non solum baptismum poenitentiae praedicavit, verum etiam 1517 quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum
Abbreviated transcription (Latin):
die tremenci examinis. parentes
boni malis filiis ꝓdesse non possi̾t
testatur ꝓph̾a qui dicit. Noe ⁊ da¬
niel ⁊ iob si fuerint ĩ medio corũ
uiuo ego dicit dñs ds. quia siliũ
⁊ filiam nõ liberabunt: s ip̃i u¬
sticia sua liberabunt aĩas suas.
Etrursum quia boni filii nichil
malis parentib prosint s adre¬
atum pocius malorum parentũ
ꝓficiat᷑ bonitas filioꝵ: ipa ꝑse ue

Expanded text:
 tremendi examinis die parentes  tremendi examinis die parentes boni malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Job si fuerint in medio eorum, vivo ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, ipsa per se
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum oꝑum lucra ꝑ penitẽ¬
tiam: qnͣto grauiora sibi intulit
dampna ꝑculpam. S udei de
gen̾is nobilitate głantes. i dcirco
se agnoscere pcc̃ores nolebant: qr
de abrahe styrpe descenderant. Qeb
reste dicitur. Et ne ceperitis dicere:
patrem hẽmus abraham. Dico
enĩ uobis: quia potens est deus de
lapidib istis suscitare filios abra¬
he. Quid enĩ lapides. nͥ corda genti¬
lium fuerurit: Ad intellectum d̾i
om̃ipotẽtis ĩ sensibilia: Sicut eri¬
am quibdam ox uideis dicitur.
Auferam cor lapideum de carneue¬
stra. Nec ĩmerito lapiciũ nomĩe
gentes significate sunt: que lapi¬
des coluerunt. Unde scriptum est.
Similes illis fiant qui faciunt ea
⁊ om̃s qui confidunt ĩ eis. De qͥb
nimirum lapidib filii abrahe su¬
scitati sunt: qr dum dura corda
gentilium. ĩ abrahe scm̃. id est ĩ
xp̃m crediderunt: oius fili fasti
sunt: cuiꝰ seminis sunt uniti. Uñ
lii cẽ desierunt. Quia uero ĩ illo¬

Expanded text:
bonorum operum lucra per poenitenbonorum operum lucra per poenitentiam, quanto graviora sibi intulit damna per culpam. Sed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus Abrahabis quia potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Quid enim lapides nisi corda gentilium fuerunt, ad intellectum Dei omnipotentis insensibilia? sicut etiam quibusdam ex Judaeis dicitur: Auferam cor lapideum de carne vestra . Nec immerito lapidum nomine gentes significatae sunt, quia lapides coluerunt. Unde scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . De quibus nimirum lapidibus filii Abrahae suscitati sunt, quia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. Undelii esse desierunt. Quia vero in illo
Abbreviated transcription (Latin):
quia usu male consuetudinis in¬
uoluti sumus: clicat quid no bis
faciendũ sit. ut fugere a uentura
ira ualeamus. Sequitur. Faci¬
te ergo frustus clignos penitencie
In quib uerbis notandũ est. qd̾
amicus sponsi nõ solum fructus
penitencie. s dignos penitentie
ammonet oẽ faciendos. Aliud nã¬
nũ penitencie fac̾e̾. Ut enĩ digno
scom penitencie frustus loquam᷑
sciend̾ est quia qͥsquis illicita nłm
cõmisit huic iure conceditur ut li¬
citis utatur: sicq pietatis opera
faciat. ut tam̃ si nolu̾it ea que m̃¬
di sunt nõ relinquat At siquis in
fornicationis culpam uł fortasse
qd̃ est grauius ĩ adulterium la¬
psus est: tanto a se licita debet ab¬
scidere: qnͣto sememinit.⁊ illicita
ꝓpetrasse. Neq enĩ par fructus ẽẽ
boni oꝑis debet. eius qui minus.
⁊ eiꝰ qui amplius deliquit: aut ciꝰ
qui ĩ nullis. ⁊ cius qui in quib¬
dam facinorib cecidit. Per hoc gͦ

Expanded text:
quia usu malae consuetudinis inquia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira valeamus. Sequitur: Facite ergo fructus dignos poenitentiae. In quibus verbis notandum est quod amicus sponsi non solum fructus poenitentiae, sed dignos poenitentiae admonet esse faciendos. Aliud namnum poenitentiae facere. Ut enim secundum dignos poenitentiae fructus loquamur, sciendum quia quisquis illicita nulla commisit, huic jure conceditur ut licitis utatur. Sicque pietatis opera faciat, ut tamen si non voluerit, ea quae mundi sunt non relinquat; at si quis in fornicationis culpa, vel fortasse quod est gravius in adulterium lapsus est, tanto a se licita debet abscindere, quanto se meminit et illicita perpetrasse. Neque enim pboni operis, debet ejus qui minus, et ejus qui amplius deliquit, aut ejus qui in nullis, et ejus qui in quibusdam facinoribus cecidit. Per hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nistrantib angłis consedentib
apłis. ĩ sede maiestatis sue xp̃s
apparuerit. om̃s hunc ⁊ electi. et
reprobi pariter iudebunt: ut et
iusti de munere recributionis sñ
fine gaudeant. ⁊ ĩiusti in ultione
supplicii ĩ ꝑpetuum gemant.: Nã
quia hoc ista sententia intendit
qd̃ in extremo examine ab omni
carne iudebitur: recte subiungit᷑
Dicebat aũt ad turbas: que exi¬
bant ut baptizarentur ab eo Ge¬
nimina uperarum: quis osten¬
dit uobis fugere ab ira uentura
Uentura enĩ ira est. animadu̾sio
ultionis extieme: quam tuncpͦ
ad lamenta penitencie non re¬
currit. Et notandum qd̾ male
soboles malorum parentũ actio¬
nes imitantes genimina iupera¬
rum nocant᷑: quia ꝑ hoc qd̃ bo¬
nis inuident. eosq ꝑ secuntur. ꝙ
quib dam mala retribuunt. ꝙ le¬
siones ꝓximis exquirunt. qm̃ in
his om̃ib priorũ suoꝵ carnaliũ
mias secuntur: quasi uenenati
filii de uenenatis parentib nati
sunt. S quia iam peccaiumus

Expanded text:
nistrantibus angelis, consedentibus apostolis, in sede majestatis suae Christus apparuerit, omnes hunc et electi et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia ad hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur: Dicebat autem ad turbas quae exibant ut baptizarentur ab eo: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Ventura enim ira est animadversio ultionis extremae, quam tunc ad lamenta poenitentiae non recurrit. Et notandum quod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina viperarum vocantur, quia per hoc quod bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, quod laesiones proximis exquirunt, quoniam in his omnibus priorum suorum carnalium vias sequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. 8. Sed quia jam peccavimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis constat. qd̾ audientium
corda turbata sunt: cum protinꝰ
subinfertur. Et int̾rogabant eũ
turbe dicentes. Quid ergo faciem.
Pertulse enĩ terrore fuerant: que
consilium q̃rebant. Sequitur sies¬
pondens autẽ: dicebat illis. Qu
ht duas tunicas: det non habenti
Et qui ht escas: similit̾ faciat Per
hoc qd̾ tunica plus est necessaria
usui nr̃o qm pallium. ad frustũ
dignũ penitentie ꝑtinet. ut nõ
solum exteriora queq ⁊ minus
necessaria s ip̃a nobis ualde ne

Expanded text:
verbis constat, quod audientium verbis constat, quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur. Et interrogabant eum turbae dicentes: Quid ergo faciemus? Percussae enim terrore fuerant, quae consilium quaerebant. Respondens autem dicebat illis: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas similiter faciat. Per hoc quod tunica plus est necessaria usui nostro quam pallium, ad fructum dignum poenitentiae pertinet ut non solum exteriora quaeque et minus necessar
Abbreviated transcription (Latin):
securis ad radicem arboris posita
est. Omĩs enĩ arbor nõ faciens fru¬
ctum bonum excidetur ⁊ in ignẽ
mittetur. Arbor huiꝰ mundi: est
uniu̾sum genus humanũ. Se¬
curis uero est. scilic redemptor
nr̃: qui uelut ex manubrio ⁊ fͣro
tenetur ex humanitate᷑ sed inci¬
dit ex cliuinitate. Que uidelicz se¬
curis iam ad radicem arboris po¬
sita est: quia ⁊ si ꝑ pacientiatir¬
expectat : uidetur tam̃ quid fastu¬
ra est. Omĩs enĩ arbor non faciẽs
frustum. bonum excidetur ⁊ ĩ ig¬
nem mittetur: quia unꝰ quisq
ꝑuersus paratam citiꝰ gehenne cõ¬
cremationem ĩuenit: qui hic fru
Et notandum qd̾ securim non
uixta ramos positam. s ad radicẽ
dicit. Cum enĩ maloꝵ silii tollũ¬
tur: quid aliud qm rami infru¬
ctuose arboris abscicluntur: Cum
tota simul ꝓgenies cũ parente tol¬
litur: infrustuoia arbor a radi¬
ce abscisa est: ne iam remaneat
unde praua itm soboles suctres¬
tat In quib iohannis baptiste

Expanded text:
ris ad radicem arboris posita est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur. Arbor hujus mundi est universum genus humanum. Securis vero est Redemptor noster, qui velut ex manubrio et ferro tenetur ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae videlicet securis jam ad radicem arboris posita est, quia t, videtur tamen quid factura est. Omnis ergo arbor non faciens fructum, excidetur et in ignem mittetur. Quia unusquisque perversus paratam citius gehennae concremationem invenit, qui hic boni Et notandum quod securem non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae
Abbreviated transcription (Latin):
idco ĩ sanstitate perstitit quia ĩ
cordis humilitate ꝑdurauit᷑: ⁊ nł¬
ti idcrco cociderunt. quia apud
semet ip̃os data cogitatõne tumu¬
erunt: dicatur recte. Om̃is uallis
implebitur: ⁊ omĩs mons ⁊ col¬
lis humiliabitur: quia humiles
donum dei accipiunt. qd̾ a secor¬
da suꝑbientium repellunt. Seqͤ¬
tur. Et erunt praua ĩ diresta: et
aspera ĩ uias planas. Praua in¬
diresta fiunt: cũ maloꝵ corda per
iniusticiam detorta ad iusticie
regulam diriguntur. Et aspera
ĩ iuas planas ĩmutantur: cum
ĩmites atq iracunde mentes ꝑ
infusionem suꝑne gr̃e ad lenita¬
tem mansuetud̾is redeunt. Qñ
enĩ u̾bum ueritatis ab iracũda
mente nõ recipitur: quasi aspe¬
ritas itineris gressum ꝑ gentis
repellit. S cũ mens iracũda per
acceptam mansuetudis gr̃am
correptionis uł exhortationis u̾¬
bum recipit: ibi planam uam
prelicator ĩuenit: uͥ prius pro
asperitate itineris ꝑgere. id est p̃¬
dicatõis gressum ponere nõ ua¬

Expanded text:
ideo in sanctitate perstitit, quia in cordis humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam correptionis, vel exhortationis verbum recipit, ibi planam viam praedicator invenit, ubi prius pro asperitate itineris pergere, id est praedicationis gressum ponere non va
Abbreviated transcription (Latin):
is et a sinistris. Leberauitq do¬
tinꝰ ĩ die illa ifrbem de manu egy¬
ptiorum: et uiderunt egyptios mor¬
tuos suꝑ li tus maris: et manum
magnam quam exercuerat dñs
ontra eos. Timuitq populus do¬
mnũ: et crediderunt dũo ⁊ moy¬
liscruo eius. Tunc oecinit moyses
e filii isrł carmen hoc dño: ⁊ li¬

Expanded text:
ravitque Dominus in die illo Israhel de manu Aegyptiorum et viderunt Aegyptios mortuos super litus maris et manum magnam quam exercuerat Dominus contra eos timuitque populus Dominum et crediderunt Domino et Mosi servo eius tunc cecinit Moses et filii Isr
Abbreviated transcription (Latin):
renfur egyptii uestigia p̾ce¬
dentiũ: reppererunt cos ĩ castris
suꝑ mare. Omĩs equitatus ⁊ cur¬
rus pharaonis. et uniuersus ex̾¬
citus: erant ĩ airoth. contra becl¬
sephon. Cumq appropinquass
pharao. leuantes filii isrł oculos
uiderunt egyptios post se. ⁊ ti¬
muer̃t ualde: clamauert̃qz ad do
minũ: et dixerunt ad moysen.
Forsitan nõ erant sepulcħra in
egypto: ideo tulisti nos. ut ĩ soli
egypto: Nonne iste est sermo ꝙͣ
loquebamur in egypto clicentes.
recede a nobis. ut seruiamus egy¬
ptiis: multo enĩ melius est ser¬
uire eis quam mori ĩ solitud̾i ee
Et ait moy ses ad populum. No¬
lite timere: state ⁊ uidete mag¬
nalia dñi. que facturus est hodi¬
e. Egyptios enĩ quos nuni iude¬
tis: nequaqͣm ultra uidebitis in
sempiternum. Dñs pugna bit
ꝓ uobis: et uos tacebitis. Ecoe
mitto angłm meum qui p̃cedat te et
custodiat semper obserua ⁊ audi uo¬
cem meam ⁊ inimicus ero inimicis
tuis ⁊ affligentes te affligam. Et

Expanded text:
ur Aegyptii vestigia praecedentium reppererunt eos in castris super mare omnis equitatus et currus Pharaonis et universus exercitus erant in Ahiroth contra Beelsephon cumque adpropinquasset Pharao levantes filii Israhel oculos viderunt Aegyptios post se et timuerunt valde minum, et dixerunt ad Mosen: Forsitan non erant sepulcra in Aegypto, ideo tulisti nos, ut moreremuAegypto: Nonne iste est sermo, quem loquebamur ad te in Aegypto dicentes: Recede a nobis, et serviamus Aegyptiis? multo enim melius est servire eis, quam mori in solitudine. Et ait Moses ad populum: Nolite timere: state, et videte magnalia Domini quae facturus est hodie: Aegyptios enim, quos nunc videtis, nequaquam ultra videbitis usque in sempiternum. Dominus pugnabit pro vobis, et vos tacebmitto angelum meum, qui praecedat et custodiat semper. Observa et audi vocem ejus, et inimicus ero inimicis tuis, et affligentes te affligam; et
Abbreviated transcription (Latin):
ixit dñs ad moysen. Quicd
clamas ad me: Loquere filiis
isrb: ut ꝓficiscantur. Tu aũt eleua
uirgam tuam ÷ et extende manũ tuã¬
suꝑ mare et diuide illd̾: ut gradian¬
tui filii isrł in medio mari ꝑficcũ¬

Expanded text:
inus ad Mosen quid clamas ad me loquere filiis Israhel ut proficiscantur tu autem eleva virgam tuam et extende manum super mare et divide illud ut gradiantur filii Isr
Abbreviated transcription (Latin):
stio ignis tabescerent atq arde¬
rent igni: ut notum fieret nom̃
tuum inimitis tuis: a facie tua
gentes turbarentur. Cum fecis
mirabilia nõ sustinebimus: des¬
cendisti: et a facie tua montes
defluxerunt A seculo nõ audie¬
runt: neꝙ aurib ꝑceperunt. O¬
culus non uichit deus absq te:
que preparasti expestantib te o
Occurristi letanti.⁊ facienti iusti¬
ciam: ĩ uiis tuis recordabuntuu
tui. Ecce tu iratus es et peccauimꝰ
ĩ ipsis fuimus semꝑ ⁊ saluabim
Et facti sumus ut iͨmundus õs
nos: quasi pannus menstruate
uniu̾se iusticie nr̃e. Et cecidimus¬
quasi folium uniu̾si: ⁊ iniquita¬
tes nr̃e qua si uentꝰ abstulerunt
nos. Non est qui ĩ uocet nomẽ
tuum: qui cõsurgat ⁊ teneat tẽ.
Abscondisti faciem tuam a nobie
et allisisti nos ĩ manu iniquita¬
tis nr̃e. Et nunc dñe pater ñr e
tu. nos uero lutum: ⁊ fictor nr̃.¬

Expanded text:
tabescerent, aquae arderent igni, ut notum fieret nomen tuum inimicis tuis: a facie tua gentes turbarentur. Cum feceris mirabilia, non sustinebimus: descendisti, et a facie tua montes defluxerunt. A saeculo non audierunt, neque auribus perceperunt: Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti exspectantibus te. Occurristi laetanti, et facienti justitiam: in viis tuis recordabuntur tui: Ecce tu iratus es, peccavimus: in ipsis fuimus semper, et salvabimur. Et facti sumus ut immundus omnes nos, quasi pannus menstruatae, universae justitiae nquasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos. Non est qui invocet nomen tuum: qui consurgat, et te neat te: abscondisti faciem tuam a nobis, et allisisti nos in manu iniquitatis nostrae. 193 Et nunc Domine, pater noster es tu, nos vero lutum: et fictor nost
Abbreviated transcription (Latin):
uod autem. hic ita.
dixit. Hocaest mandatũ
mcum. uelud non sit aluid. qͥ d
putamus fres mei: Nunquid¬
nam solum eius de ista dilecti¬
one mandatum est. qua diligi¬
mus inuicem. Nonne est et ali¬
ud mauis. ut diugamus deũ.
Aut uero de sola nobis dilectiõe
mandauit. ut alia non inquira¬
mus: Tria certe cõmendat apłs
dicens. Manent aũt fides. spes.
caritas tria hec: maior aũt hoꝵ¬

Expanded text:
uod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandavit, ut alia non requiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec: major autem ho
Abbreviated transcription (Latin):
lestissimi salutis nr̃e.
qmͣ p̾cio sanguinis
sui uniu̾sitatis cõdi¬
tor estimauit: a die corꝑalis ortus
usꝙ: ad exitum passionis. ꝑ dispen¬
sationẽ humilitatis impletum ẽ.
Et licet multa etiam ĩ forma ser¬
i diuinitatis signa radiauerint.
ꝓpetñ illiꝰ temporis astio ad demõ¬
strandam suscepti hominis ꝑtinu¬
it ueritatem. Post passionem nã¬
ꝙ ruptis mortis uinculis: que iũ
suam ĩ eum qui pcc̃i erat nescius
incedendo ꝑdiderat: infirmitas in
uirtutem: mortalitas ĩ eternitat̃
cõtumelia transiut in gloriam ꝙͣ¬

Expanded text:
lectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infiuirtutem, mortalitas in eternitatem, contumelia transiuit in gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
Nitem se clixit ẽẽ ihesus
⁊ discipulos suos palmites: et
igrico lam patrem. An de iampͥ¬
am sicut potuimus dispucatum
est In hac aũt lestione cum ad huc
xseipso qui est uitis. et de sius pal¬
mitib hoc est discipulis loquere¬
tuir: mnanete inquit ĩ me. et ego
ĩuobis. Non quomodo illi ĩ ipso
st ip̃e in illis: utrumq enĩ ꝓdest.
nen ip̃i s illis. Ita sunt quippe in
inte palmites. ut uiti non confe¬
uant: s in de accipiant unde ui¬
nant. Ita uero uitis est in pal¬
nntib. ut uitale alimentum s¬
ministret eis. non lumat ab eis.
Per hoc ergo. et manentem ĩ se ha¬
bere xp̃m et manere in xp̃o: dis¬
cipulis prodest utrunq nõ xp̃o
Nam preciso palmite poteft de
uina radioe alius pululare. Q
aũt precisus est:sine radice nõ

Expanded text:
item se dixit esse Jesus, et discipulos suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Nosic ipse in illis; utrumque enim prodest, non ipsi, sed illis. Ita sunt quippe in vite palmites, ut viti non conferant, sed inde accipiant unde vivant. Ita vero vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem in se habere Christum, et manere in Christo, discipulis prodest utrumque, non Christo: nam praeciso palmite, potest de viva radice alius pullulare; qui autem praecisus est, sine radice non
Abbreviated transcription (Latin):
didicerat: non ut ui¬
bum angeli. mulie¬
ris attestãtione pro¬
baret: ledut mulie¬
ri prouecte etatis uir¬
go iuuencula nini¬
sterium sedula im

Expanded text:
didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula im
Abbreviated transcription (Latin):
hitur ĩ captiuitatem recolat qͣntũ
potest. qualem pacem petcando a¬
miserit et exclamet. In felix egohõ
quis me liberabit de corpore mortis
nr̃m. Ita enĩ cuui se infelicem ecla
mat. lugendo implorat cõfolaco¬
ris auxilium. Nec paruus est ad
beatitudinem accessus cognitio ĩ¬
est qd̃ te iactas: Quid est qd̾ de lege
et de iusticia p̃sumis: Non uides
quid uitus confugatin ce. de te ad¬
uersus te. Non audis pugnantẽ
et confitentem. et ad iutorium in
pugna desiderantem. Non audis
athletam dñi. ab agoniteta peten¬
tem auxilium pugne sue: Nõ eñ
sic te spectat deus certantem quo¬
modo te spestat editor si forte pug¬
nes ĩ amphiccatro. Ille tͥ p̃mium
dare pot̃. si uiceris ad iuuare te pet¬
clitantem nõ potest. Non sic spo¬
tat deus. Ui de ergo. attende eura qu
dicit Condelector enĩ legi dei sedm
interiorem hominem. uideo autem
aliam legem ĩ membris meis repu¬
gnantem legi mentis mee ⁊ cups

Expanded text:
hitur in captiuitatem, recolat, quantum hitur in captiuitatem, recolat, quantum potest, qualem pacem peccando amiserit, et exclamet: infelix ego homo; quis me liberabit de corpore mortis stum. ita enim, cumat, lugendo implorat consolatoris auxilium. Nec parvus est ad beatitudinem accessus, cognitio inest quod te jactas? Quid est quod de Lege et justitia praesumis? Non vides quid intus confligat in te, de te, adversus te? Non audis pugnantem, et confitentem, et adjutorium in pugna desiderantem? Non audis athletam Domini ab agonotheta petentem adjutorium pugnae suae? Non enim sic te exspectat Deus certantem, quomodo te exspectat editor, si forte pugnes in amphitheatro: ille tibi praemium dare potest si viceris, adjuvare te periclitantem non potest. Non sic exspectat Deus. Vide ergo, attende eum qui dicit: Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem, video autem aliam legem in membris meis repugnantem leg
Abbreviated transcription (Latin):
nõ liberatur homo sine gr̃a salua¬
toris. nec qnͣdo ꝑ mortem corporis dis¬
carnis accusat cũ licit liberari se cu¬
pere de corpore mortis huiꝰ. cũ etiam
corporis sicut aĩe natura deo bono
austori tribuenda sit. s utiq de uici¬
is corporis dicit. Nam de corpore.
mors corporis separat. s contracta
ex illo uicia coherent quib iusta pe¬
na debetur: quam etiam ĩ inferno
ille diues inuenit. Hinc se nõ po¬
terat utiq liberare qui dicit. quis
me liberabit de corpore mortis hiii:¬
Au ꝓpter cõmissa preterita. ut ea
tm̃ ignoscantur que fieri inbeã
nõ possunt: Dimitre hoĩem. clamet
qd̃ clamabat. Non enĩ tm̃ desiderat
ut ꝑ indulgentiam sit de pretͥitis
impunitur. s etiam ut sit de cetero
ad nõ pectandum fortis ⁊ ualidus
Qiusquis carnalem delestationẽ
ad u̾sus rectam uoluntatem suam
rebellare sentit ꝑ consuetudinem
pc̃coꝵ cuiꝰ indomite iuolentia tra¬

Expanded text:
non liberatur homo sine gratia Salvanon liberatur homo sine gratia Salvatoris, nec quando per mortem corporis discarnis accusat, cum dicit liberari se cupere de corpore mortis hujus, cum etiam corporis, sicut animae, natura Deo bono auctori tribuenda sit: sed utique de vitiis corporis dicit. Nam de corpore mors corporis separat: sed contracta ex illo vitia cohaerent, quibus justa poena debetur, quam etiam in inferno ille dives invenit . Hinc se non poterat utique liberare qui dicit, Quis me liberabit de corpore mortis hpter commissa praeterita, ut ea tantum ignoscantur, quae fieri infecta non possunt? dimitte hominem, clamet quod clamabat. non enim tantum desiderat, ut per indulgentiam sit de praeteritis inpunitus. sed etiam ut sit de cetero ad non peccandum fortis et ualidusisquis carnalem delectationem aduersus rectam . uoluntatem suam rebellare sentit per consuetudinem peccatorum, cuius indomitae uiolentia tra
Abbreviated transcription (Latin):
mortis huiꝰ nõ om̃is liberatur qui
finit hanc uitam: si qu in hac unti
susceperit gr̃ãm. ⁊ ne inuanũ susci¬
ꝑiat. bonis operib egerit. Aliud ẽ
enĩ exire de hoc corpore. qd̾ om̃s ho¬
mines dies uite huiꝰ ultimꝰ cogit.
alud est aũt liberari de corpore mor¬
tis huiꝰ. qd̃ sola dei gr̃a. ꝑ ih̾m xpi¬
stum dñm nr̃m. scĩs ⁊ fidelib eius
ĩꝑtit. Nost hanc aũt uitam. m̾ces ꝑ¬
ficiens redditur. s eis tm̃ a quib in
hac uita eiꝰdem mercedis meritum
comparat᷑. Non enĩ ad saturitatẽ
iusticie cũ hinic exierit quisq ꝑueni¬
et nͥ ad eam cũ hic est esuriendo ⁊ si¬
tiendo cucurrerit. Beati quippe qui
esuriunt ⁊ sitiunt iusticiam qm̃i
dicunt. ne nos inferas ĩ temptatio¬
nem. s libera nos a malo. Si ad est
possibilitas ut quid orant. aut a qͦ
malo se liberari orant: nͥ maxime
de corpore mortis huiꝰ. unde nõ libe¬
Non utiq de substancia corporis q̃
bona est. s de uiciis carnalib unde

Expanded text:
mortis huius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de corpore mortis huius, quod sola dei gratia pum nostrum sanctis et fidelibus eius impertit. post hanc autem uitam merces perficiens redditur, sed eis tantum a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam, cum hic est, esuriendo et sitiendo cucurrerit. beati quippe, qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam dicunt, Ne nos inferas in tentationem; sed libera nos a malo . Si adest possibilitas, utquid orant? Aut a quo malo se liberari orant, nisi maxime de corpore mortis hujus? unde non libeNon utique de substantia corporis, quae bona est; sed de vitiis carnalibus, unde
Abbreviated transcription (Latin):
na aũt gła temptauit: cũ dicet.
Eritis sicut dii. Et ex prouestu
auaricie temptauit: cum diceret
scientes bonũ ⁊ malum. Auari¬
cia enĩ nõ solum pecunie est: so
etiam altitudinis. Reste enĩ aua¬
ricia dicitur: cũ supra modũ sub¬
limitas ambitur. Si enim ad a
uariciam. honoris rapina non ꝑ¬
tineret: nequaquam paulus di
unigenito filio diceret. Non rapi¬
nam arbitratus est. ẽẽ le equale
ded. In hoc engo diabolus parent̃
nostrum ad suꝑbiam traxit. qd̾
cum ad auariciam sublimitatis

Expanded text:
na autem gloria tentavit, cum diceret: na autem gloria tentavit, cum diceret: Eritis sicut Dii. Et ex profecta avaritiae tentavit, cum diceret: Scientes bonum et malum. Avaritia enim non solum pecuniae eetiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Filio diceret: Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quo eum ad avaritiam sublimitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum nobis est: quia trib
modis temptatio agitur. Sug¬
gestione: delestatione: consensu.
Et nos cum temptamur plerumq
ĩ delectationem aut etiam in consen¬
sum labimur: quia de carnis pc̃co
ꝓpagati ĩ nobis ip̃is etiam gerimus
un de certamina toleramus. Deus
uero qui in utero uirginis incar¬
natus. ĩ mundũ sñ pcc̃o uenerat.
nichil contradistionis in seinz ip̃o
tolerabat. Temptari ergo ꝑ sug¬
gestionem potuit: s eius mentẽ
peccati delestatio nõ momordit. at¬
qr id̾o omnis di abolica illa. temp¬
tatio foris non intus fuit. S si
picimus: pensemus qͣnta ma¬
gnitudine nos a temptatione
liberamur. Antiquus hostis cõ¬
tra pͥmum hominem parentem
nr̃m. in trib se temptationib
erexit: qr hunc uidelicz gula. ua¬
na gła. et auaricia temptauit:
s temptando superauit: qr sibi
cum ꝑ consensum subdidit. Ex
gula quippe temptauit ÷ cum a¬
bum ligni uetitum oftendit. at¬
q ad comedendum suasit. Ex ua¬

Expanded text:
ciendum nobis est quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in nobisipsis etiam gerimus unde certamina toleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio foris non intus fuit. 1493 2picimus, pensemus quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem parentem nostrum in tribus se tentationibus erexit, quia hunc videlicet gula, vana gloria et avaritia tentavitsed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit, cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex va