comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uĩdeliant᷑. flectit᷑ tq et lia anna
equos obsides q imꝑat ⁊ Iam
ꝑs obsidũ da erat et centurioes
aͥquot cũ pancis militib oppidũ
intͦgssi cetã ꝯqrebant dũ Repite
de longito equitatꝰ a bercingero¬
nigẽ p̃missus aꝑꝑuit oppidanos
ꝓpe temꝑestinẽ apis̃ erectos de¬
ex ꝯdicto clamor̃e collunit. ar¬
ma corripiũs iniurs str̃dũt
.poitas obstuiere ꝓpañt S
Romãiilli pauci qui in oppido
subito gladus poitas p̃ocupãt¬
Et incolumei ex̾citus intͦmictũt
Capto ad hunc modũ oppido
cesar statit̃ equites suos q̃ eq̾ta¬
cũ hostiũ aduẽtãtem educit
sua laude barbariẽ qudngẽtors
eqͥratũ g̾maoꝵ qui sus cesare
militabant acq as ip̃o pͥncipio
secũ erant oꝑa suit eg̾grã ab
eo eñ nuissi la borantibus
alus in ipr̃e subuenerũt fiege¬
iñt ꝙ galles Repentino impe¬
tu hͨ uidentes emenib opida¬
ni spe auxiᷝl. amussa irã cestuis
metuenites eo qui tuuiltũ exci¬

Expanded text:
videbantur: flectitur itaque, et iis arma, equos obsidesque imperat. Et iam pars obsidum data erat, et centuriones aliquot cum paucis militibus oppidum introgressi cetera conquirebant, dum repente de longinquo equitatus a Vercingetorige premissus apparuit: oppidanos spe tempestive opis erectos deex condicto clamorem tollunt, arma corripiunt, muros scandunt, portas obstruere properant. Sed Romani illi pauci, qui in oppido subito gladiis, portas preoccupantet incolumen exercitum intromittunt. Capto ad hunc modum oppido, Cesar statim equites suos contra equitatum hostium adventantem educit,sua laude barbariem, quadringentorum equitum germanorum, qui sub Cesare militabant atque ab ipso principio secum erant, opera fuit egregia. Ab eo enim immissi, laborantibus aliis, in tempore subvenerunt fregeruntque Gallos repentino impetu. Hoc videntes e menibus oppidani, spe auxilii amissa, iram Cesaris metuentes eos, qui tumultum exci
Abbreviated transcription (Latin):
nasset nͥ et Romaĩ fuissent et
Ducem cestue huissent. Erat
ex płimis collis unꝰ quẽ si Romaĩ
occupassẽt pot̾ant hostes et a qͣtõe
iuptor negligenciũs ẜuabat᷑ sed

Expanded text:
nisi et Romani fuissent et ducem Cesarem habuissent. Erat ex plurimis collis unus, quem si Romani occupassent, poterant hostes et aquatione eruptior, negligentius servabatur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
cesai. laboñ militũ inꝙ atq intꝰ
exspicandũ sepe dic̾e̾t si iimis
aꝑꝑa sunt sta perpessi ułła
ꝑrme mora est. oppugnatis
imꝑator sic̃ młtos amos te
dũce militarumꝰ / ut ullꝰ metꝰ¬

Expanded text:
Cesar laborem militum miseratus inter exortandum sepe diceret: Si nimis aspera sunt ista perpessu, nulla per me mora est: oppugnationimperator. Sic multos annos te duce militavimus, ut nullus met
Abbreviated transcription (Latin):
Reponit᷑ nõt̃ omuttẽ Resup̃ta
deffensio fimũtares int̾ea iũ¬
cunt᷑ R couppecta t̾rit̾iꝰ et q̃d
agant nestii foites etꝭ mõs
repentina concuciũt itaq ip̃s
quoq barbari aduentu illorum
subito ꝑmoti et legiones re¬
duces õpmati sbsistẽ moxre¬
cognita pauci ͤ quos tinuiere
deppiciũt. atq iuadũt ibi et
ꝯsilia dug̃ra et res bane gesta
est. ꝑs incolĩs gaii crebonii¬

Expanded text:
resumpta defensio. Frumentatores interea revertuntur, re conspecta, territi et, quid agant, nescii. Fortes etiam animos repentina concutiunt. Itaque ipsi quoque barbari adventu illorum subito permoti, et legiones reduces opinati, substitere; mox recognita paucitate, quos timuere, despiciunt atque invadunt. Ibi et consilia diversa et res varie gesta est; pars incol
Abbreviated transcription (Latin):
pedũ ꝓpaͦ recissa et nui ligrea
res ad intelam pontis imposuit
et nulitatum tulliũ hũs p̃po¬
Qut cui et pontis et oohorciũ
biongem ꝓfisticens ꝑ ard̾uenã
silu̾a maximã õmi galliaꝵ
Remos quĩgentis et eo ampliꝯ
passic̃ mulibus in longũ Ita
sied iñat / ne quod iudiciũ

Expanded text:
 rescissa et turri lignea tes ad tutelam pontis imposuit et Vulcatium Tullum eis preposuit, cui et pontis et cohortium biorigem proficiscens per Arduennam silvam, maximam omnium GalliaRemos quingentis et eo amplius passuum millibus in longum, itafieri sinat, ne quod indicium
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tm ppłoro dist̾ͥbura ad suos quisq
uit deiectꝰ euẽtu itu ꝯsolatꝰ est
suos ut dic̾et nõ uimute sed ate
quad nuroe oppugnandi iuconam
ħant romaĩs obaigisse . stultũ ee
in recł s ꝓꝑꝑa om̃ia sꝑate iepandai

Expanded text:
m populorum distributa, ad suos quisque aut deiectus eventu ita consolatus est suos, ut diceret: Non virtute, sed arte quadam muros oppugnandi victoriam hanc Romanis contigisse; stultum esse in be
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tp̃us suĩt solita uñtute dex¬
et electõe tpĩs et ꝯsilii capi¬
endi curã linquitẽ nẽꝑe hͭ
uictõ qͥntam facilem iadicat
loci sicu nõ hostiũ uigore dip¬
fortiũ morte ꝯparet quod
meo est Et si eñ uintẽdi
uutdu me / nec negẽ nec
Dssimilẽ nũeꝓ tñ michi pla¬
cuit młto canginẽ̾ meor
empta uictoriã Eeuernt
tanti ducis auttoritate ier̃ti
Cuios ille eo ip̃i die nłła ala
re gesta reduxit in crst itq
cõ inceptũ oppuguato em strilta
ꝑ et fiagilis hũana potete
tũ ad suos ꝑueisset accusiat
ab eis ẽ ꝙ sine p̃sedio et saue
Duce de indusla delictis casts
equitatu et omi floie milicie
gis frande ꝓdicã loci oppor¬
nũtate et celest fautre libã¬
cã neq em casle a̾quo sed c̾to
ꝯsilio euenisse ut et castiti
tutis locis abducẽt ⁊ renũĩs
poliaret uñii ibore ix q eo
digt̾sso hostes Relut nũcio moiti
pabuli cregit mopiã et lpi¬

Expanded text:
um tempus fuerit, solita virtute dexe: electionem temporis et consilii capiendi curam michi linquite. Nempe hec victoria, quam tam facilem iudicatis, loci situ, non hostium vigore, difortium morte constaret, quod meo est. Etsi enim vincendi avidum me nec negem nec dissimulem, numquam tamen michi placuit multo sanguine meorum empta victoria. Quieverunt tanti ducis auctoritate repressi; quos ille eo ipso die, nulla alia re gesta, reduxit in castra, atque ad inceptam oppugnationem studium  et fragilis humana potentia quum ad suos pervenisset, accusatus ab eis est, quod sine presidio et sine duce, de industria derelictis castris, equitatu et omni flore militie gis fraude proditam, loci opportunitate et celesti favore liberatam; neque enim casu aliquo, sed certo consilio evenisse, ut et castra tutis locis abduceret, et Romanis spoliaret omni robore, vixque eo digresso, hostes, velut nuntio moniti, pabuli coegit inopia et hor
Abbreviated transcription (Latin):
qui cd occeanĩd uergũt unaminitꝰ
regnũ ei atq imꝑiũ defertu sᶜ
ea tempestate galloꝵ añni et
opponẽausꝰ eẽt R̾ gno dignissim̃q
sed obsides/ sed anna. sod milites
gxcruciãt leuiora auses effofs
effosis accłis aut aurib rexctꝭ
uite relinquit ad ludibuũ ad
na᷑ ferox .2. regiotiumdꝰ fastigio
lucheno cadur co audacissimo biio
nusso pecũt ip̃o bitunges illi ad¬
uẽtu subito ꝑmoti ab amitis ill̃

Expanded text:
eanum vergunt, unanimiter regnum ei atque imperium defertur. Sic ea tempestate Gallorum animi eopponere ausus esset, regno dignissimus sed obsides, sed arma, sed milites excruciat; leviora ausos, effusis oculis aut auribus resectis, vite linquit ad ludibrium, ad natura ferox et regio tumidus fastigio, Lutherio Cadurco, audacissimo viro, misso, petit ipse Bituriges. Illi adventu subito permoti a
Abbreviated transcription (Latin):
aissimꝰ at factiosissinm edolestẽs
olm̃ filus cellali qui p̃on ᵘ om̃s gullie
ꝯteneret ad agnũ appirãs ip̃tło
fuat i t̾emꝑtꝰ. hic erat et potẽtie
ingentor adent᷑ ingenii clientilis
ꝑft ꝑsuadet. arma dĩus capuũ
acq ad bella se p̃arant erat illa
parrius. gobancio uir ꝓueccõriẽ
etat et ꝯsilii samons et sicũt hũt
hunt foi ͧ ͤ exꝑiencã Indicabant
uertingetonge ab incepto ꝓhibẽt
reluctantẽ ggonia oppido ꝑc̾łrĩt¬
.loco ille nintato añi nõ nutautt̃
qͥn er młto emoius bi gebat inceptũ
et sicut fere accidit᷑ ut male gẽtes
ꝙ om̃s quoro ĩnumãbłis t̾ ẜa est
fretꝰ et Inurie menior grgomã
Rduc̃ patriaq et Reliquos aqͥb
ꝓussus es expellit et t̾stente
pat̾ moite enĩat Rex dicit᷑ iamq
insinus aicctoriᵗ e addita legatos
audit᷑ et ꝓmpcius exaudit᷑ tãtũ¬
ꝙ breui ꝑfecat᷑ ut secũsenones

Expanded text:
tissimus ac factiosissimus adolescens, olim filius Cebali, qui principatum omnis Gallieteneret, ad regnum aspirans a populo fuerat interemptus. Hic, ut erat et potentie ingentis et ardentis ingenii, clientelis le persuadet. Arma omnes capiunt atque ad bella se preparant. Erat illi patruus Gobacio, vir provectioris etatis et consilii sanioris, et sicut hunc hanc fortune experientiam iudicabant, Vercingetorigem ab incepto prohibent, reluctantem Gergonia oppido perturbant. Loco ille mutato, animum non mutavit, quin etiam multo enixius urgebat inceptum; et, sicut fere accidit, ut male agentes is turba est, fretus, et iniurie memor, Gergoniam redit, patruumque et reliquos, a quibus pulsus erat, expellit: et, crescente pater morte emerat, rex dicitur. Iamque insanie auctoritate addita, legatos auditur et promptius exauditur, tantumque brevi profecerat, ut secum Senones
Abbreviated transcription (Latin):
niunicã sũt exurẽda censeo
ne aut mr̃s ilprcre aut hosti¬
bz offense dulticula suit Si Iͥs
est cui h ͨ. ac̾a tideant᷑ cogitẽt
quato sit ac̾us liberos atꝙ uxo¬
res in ẜuitutẽ tħi c̾nẽ ex arinatũ
hosti iugulũ p̃bere et alia mlri
da una luce ꝯbusta siit ne ꝑ
sulũ in sinb bitiurgũ sed̾ m
reliquis hac illat quotũ ꝙ

Expanded text:
munita sunt, exurenda censeo, ne aut nostris inertie, aut hostibus offense diverticula sint. Si quis est, cui hec acria videantur, cogitet quanto sit acrius liberos atque uxores in servitutem trahi cernere, exarmatum hosti iugulum prebere et alia multada una luce combusta sunt. Neque solum in finibus Biturigum, sed in reliquis hac illac, quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
hãt pntem uitã bieuẽ et caducã
taltatẽ ħũs ac similibus ꝯsilus
agicatꝭꝭ carmites sese ingenti ne¬
in locis S̾i. fiebant copia obsediũ
nõ sic̃ nec accrau q̃ant qn rec
in aꝑcũ exeat ꝙͣ religiosissumo se
uicissim sacͣmento se obligant ne
quis gallus lell. duces metuant
spe  aut quatũꝙ causa deẜat sic̃
frimatis rebus młtis cũ landibus
ingentes gr̃e carmitib acce sunt
atq ita demũ quasi maioie ꝑce
negocii confecca ad sua quisq di¬
gdit᷑ / dies aderat claro p̃fixa
facinori camitel tãte Rei duces
ꝓdicissis sibi ducib ꝓpatꝭ gena¬
bim oppidũ Inuadut cuies q
Romanos sibi negociantes et ꝓ. sq
incautos nõiatiñ gauĩ suffiu illit
a cesare Rei fum̃tarie p̃strłpestũ¬
uiꝵo/ Romaᵗͫ ꝙ equitẽ obtũtãt ac
bona uñii tanꝙ bello ꝑta dipiut̃
.ilico ter fama diffudit᷑ ut sut
galli Rumors serendoꝵ ante aliõs
studiosi ut cũ stil he cedes acq
ista direptõ / oitu solis fr̃ eent

Expanded text:
ntem vitam brevem et caducam, libertatem. His ac similibus consiliis agitati Carnutes sese ingenti nein locis, ubi hec fiebant, copia obsidum non sit, nec acciri queant quin res in apertum exeat, quam religiosissimo se vicissim sacramento obligant, ne quis Gallus belli duces metu aut spe aut quacumque causa deserat. Sic firmatis rebus, multis cum laudibus ingentes gratie Carnutibus acte sunt, atque ita demum, quasi maiore parte negotii confecta, ad sua quisque digreditur. Dies aderat claro prefixa facinori. Carnutes, tante rei duces, perditissimis sibi ducibus comparatis, Genabim oppidum invadunt civesque romanos ibi negotiantes et prorsus incautos, nominatim Gaium Suffium, illic a Cesare rei frumentarie prefectu romanumque equitem, obtruncant, ac bona omnium tamquam bello parta diripiunt. Illico rei fama diffunditur, ut sunt Galli rumorum serendorum ante alios studiosi, ut, quum scilicet hec cedes atque ista direptio ortu solis facte essent,
Abbreviated transcription (Latin):
in castͣ penetͣuit᷑. Cũq is eq̃¬
tes et alones młti ꝑt impetu
inintũ euaẜe pars eggie pug¬
nãs ꝑiit. Pais eoꝵ qui in collẽ
ꝓximũ ꝯfug̾ant iusa comitũ
untute ꝑ eoꝵ uestigiã in castͣ
festinãs salua ꝑuẽit pars p̃rẽ¬
ta et c̾cũuenta ꝓcubuit baibai

Expanded text:
etravit, cumque his equites et calones multi pari impetu in tutum evasere, pars egregie pugnans periit; pars eorum, qui in collem proximum confugerant, visa comitum virtute, per eorum vestigia in castra festinans salva pervenit; pars preventa et circumventa procubuit. Barbari
Abbreviated transcription (Latin):
puastant᷑. tanto ꝙ im̃petu huit
uide dist̃sid est. ut ambiongẽ
ase uĩsum multi Dr̃ent atq d
eũ ꝯphendendũ int̾dibłi celit̾ate
ꝯrenderent uñ̃i labore peti digꝰ
extimãtes sͣ miesã cesane giam
mẽrent᷑ et cams in moie lepoiẽ
minum obfuiise tantũq nõ maib
Illu ampuisse e concedent dũ
ille int̾r musꝙ iutꝰ die noctu¬
ꝓ latebras mutaret nõ inisi qͣtuor
ꝓperius pauõr. ⁊ lacẽbre loitũ
smpplicii genꝰ ẽẽ potiãt᷑ qandi

Expanded text:
pervastantur, tantoque impetu hinc inde discursum est, ut Ambiorigem a se visum multi dicerent, atque ad eum comprehendendum incredibili celeritate contenderent, omni labore peti dignum existimantes, quo immensam Cesaris gratiam mererentur; et, canis in morem leporem minimum abfuisse quin manibus illum arripuisse se crederent, dum ille interim nusquam tutus die noctuque latebras mutaret, nonnisi quatuor perpetuus pavor et latebre longum supplicii ge
Abbreviated transcription (Latin):
alyes q transcend̾ãt. sric relelũ¬
tib occasio data erat histonas
nouas in cesarem finigendi dicẽ¬
decentũ somltatib nõ posse de¬
et qui se Rebelliruis in Romaos
ꝓponũt᷑. illud pͥmũ maxii de¬
q debibant quałi cerar si foro
redeat a suis legionibus segͦgẽ.
ꝙ neq absente duce loco se mo¬
nẽ audeant legiones neq ad
eas diix ancomitata accede̾ nĩo sit
aquis qui illiũs it ipediat
nec uiꝰ hõis nom̃e cucus orbis

Expanded text:
Alpesque transcenderat. Hinc rebellaAlpesque transcenderat. Hinc rebellantibus occasio data erat historias novas in Cesarem fingendi. Dicedetentum simultatibus non posse deet qui se rebellionis in Romanos proponuntur. Illud primum maximumque deliberant, qualiter Cesar, si fors redeat, a suis legionibus segregetur.  neque, absente duce, loco se movere audeant legiones, neque ad eas dux incomitatus accedere, modo sit aliquis, qui illius iter impediat, nec unius hominis nomen totus orbis
Abbreviated transcription (Latin):
et de quiatõe Rebelliũ. seuonũ
añ alios et canuitũ q̃ nouem hũit
.de achono antẽ pͥncipe quiraitõis
Romano more suppliciũ exegit
Cuis euẽtu quid sibi mãle ꝯstii
effrigẽ. aqua et igni ꝯtũatibus
int̾ dictũ est sic ꝯpotis rebus
eis decẽ legiones ita ꝑtitꝰ est
ut duc treueroꝵ cotid̃ lingonũ
ex alie senonũ in finibus ħibna¬
rent. ꝓuisisꝙ nidessarus ad italiã
est ꝓftus¬
motꝰ nous Robellioes
ubiẜ cõuentꝰ ubiq essilia nõ in
uibib nõ sed in silus locis ꝙ
abditis. młtos odrũ antiquum
incitabat młtos pauor nouus
acchois morte concusserat Recas¬
siuũ suũ in caput illiꝰ suppliciũ
finẽ aĩos uigebant Cesar.
cisalpinã in galliã cũ ueigrei
mex ad eũ Ronior declodii cede
patꝰ est / hũc amicũ cesuns mi¬
lo amicꝰ marti cierus occida̾t
de quo p̃cla euis extat or̃o que
mulomana dicit᷑. eius aei causa
mag̾ rome motꝰ fu̾aũt ic̃ fama
sinibus italis contine̾i potuit᷑

Expanded text:
atione rebellium Senonum ante alios et Carnutum questionem habuit, de Acthone autem, principe coniurationis, romano more supplicium exegit, cuius eventu quidam sibi male conscii effugere; aqua et igni contumacibus interdictum est. Sic compositis rebus, eis decem legiones ita partitus est, ut dure Treverorum, totidem Lingonum, sex alie Senonum in finibus hibernarent, provisisque necessariis, ad Italiam est profectusbelliones; ubique conventus, ubique concilia, non in urbibus modo, sed in silvis locisque abditis. Multos odium antiquum incitabat, multos pavor novus Acthonis morte concusserat; recasurum suum in caput illius supplicium finem animos urgebant. Cesar cisalpinam in Galliam quum venisset, mox ad eum rumor de Clodii cede perlatus est. Hunc, amicum Cesaris, Milo, amicus Marci Ciceronis, occiderat, de quo preclara eius extat oratio, que Miloniana dicitur. Eius rei causa magni Rome motus fuerant, nec fama finibus italis contineri potuit
Abbreviated transcription (Latin):
nulla res deiecit. Is ut uidit
deẜi tutelã castͦr/ et de fuga
nõ de u̾ente cogitari᷑ r q in
aĩem hpstib obieit secũt᷑ centuri¬
oues uiri qz foites a̾quot. quic
metu / huit pudore extiti/ hos

Expanded text:
nulla deicit. Is, ut videt deseri tutelam castrorum, et de fuga, non de virtute, cogitari, remque in animem hostibus obicit. Sequuntur centuriones, viri fortes, aliquot hinc metu, hinc pudo
Abbreviated transcription (Latin):
in quaquid obsidencĩ fortioet
admousset et ab exploraton¬
bies ꝓsinglas horas quid iñ
romaĩs cast̾s agẽt᷑ educcus
bus incomodis ac dap̃ins
quib ea cura m̃adtita ẽt illi qdi

Expanded text:
in qua quidem obsidentium fortis et admovisset et ab exploratoribus per singulas horas, quid in romanis castris ageretur, edoctus ebris incommodis ac damnis quibus ea cura mandata erat illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
sicaubꝰ int̾m quis tñc eos expͭ.¬
tasẜ sud pare̾ suꝑionb cu̾tum
est Imꝑuisa et tecti siluis ad
cast᷑ ꝓuẽit eaq nõ oppugnoie
sediecta uia eod q quo uen̾ant
impetu ing̾di moliũt᷑ tãtam¬
q fouidine inopini hpstis in¬
cͣ sus totis castirs effudãt̾ ut
uix poite deffend̾ent᷑ et ficrp̃ta¬
ie illa soliti m̃tatoies qui eñ
foie poitis excesẜant subita
ie sriti et oppssi nec fugiẽde
n. se mtra uallũ refferẽdi spãe¬
hẽrent ꝑꝑ quid mostissimꝰ nates
fingebat quid fusie copus ac
deletis et imꝑatoie pessudato
ueĩre barbaros ad reliquias ꝯsu¬
nendas nũꝙꝓ alit̃ hos ausuirs
aliĩ infaustũ Romais legr̃onib
locũ ẽẽ ubi paulo ante legio
alcã legati ꝙͣ ꝑiem̃t alii hpstes
int᷑ ubllũ ẽẽ et capta Iam castͣ
uotifai̾ nemo ullã solite Sn tuꝭ
rͣgnẽ aut accu forti/ ã aĩqra uoce
p̃tendẽ huc illuc sñ oidine sñ
rõne dist̾ntũ/ Qua t̃ pidatõe

Expanded text:
Sicambri interim quis tunc eos expectasset? sed parere superioribus tutum est improvisi et tecti silvis ad castra perveniunt eaque non oppugnare, sed recta via eodemque, quo venerant, impetu ingredi moliuntur; tantamque formidinem inopini hostis incursus totis castris effuderat, ut vix porte defenderentur, et frequentare illa soliti mercatores, qui tum forte portis excesserant, subita re territi et oppressi nec fugiendi nec se intra vallum referendi spaer quidem mestissimus vates fingebat. Quidam, fusis copiis ac deletis et imperatore pessumdato, venire barbaros ad reliquias consumendas, numquam aliter hos ausuros; alii infaustum Romanis legionibus locum esse, ubi paulo ante regio altera legatique perierint; alii hostes intra vallum esse et capta iam castra vociferari, nemo ullam solite virtutis imaginem aut actu forti aut animosa voce pretendere: huc illuc sine ordine, sine ratione discurritur. Qua trepidatione
Abbreviated transcription (Latin):
in a lostib spes erat. Creste¬
bant incum in dies auxilii fama
gmonici huic naccq occasionem
audio inquit ingentes gfiuanoro
copiãs aduentare no est auis
meq et cxͣcitũ indistine mittere
crris pͥma luce castra mouere
in excitu quic ꝙꝙͣs sub rmaniã
siguis militarẽt naturali iñ
Pat̾e amore tenebant᷑ neq c̃te

Expanded text:
iri ab hostibus spes erat. Crescebat interim in dies auxilii fama germanici, hinc nactus occasionem Audio, inquit, ingentes Germanorum copias adventare. Non est animus meque et exercitum in discrimen mittere. Cras prima luce castra movere in exercitu, qui, quamquam sub romanis signis militarent, naturali tamen patrie amore tenebantur. Neque certe
Abbreviated transcription (Latin):
lpnm pecudam magnã uim col¬
legant et uigentez lucir dulte¬
dine ꝓcedebant nec end̃ net
Pandi sinẽ sibi cuꝑiditas faciẽ¬
bat. Sic eunces captiuoꝵ unꝰ
aidtit et quid inquit huic p̃de
la bonoso acꝙ mopi tanto studio
opes tanto facilior bceuion q¬

Expanded text:
nam vim collegerant, et, urgente lucri dulcedine, procedebant, nec eundi nec predandi finem sibi cupiditas faciebat. Sic euntes captivorum unus avertit: Et quid, inquit, huic prede laboriose atque inopi tanto studio opes tanto facilior breviorq
Abbreviated transcription (Latin):
uatios adiacẽtẽ Rgionẽ diigit
ip̃e tũ totid̃ ad arduẽnã ⁊ fluudstal¬
deiqui ebionũ in fiuil mose
illabit᷑ ꝑgit ꝙ eo ambiorige qui
nod rhenũ rasietat ꝯsugisse
audiebat dig̾diediie addiem
septinũ Redituriẽ ppondet idem
legati duo quos mictebat ut
faciãt si liceat mouet /cicom
p̃cipit ut castioꝵ tusto diẽ maẽ̾ta
ulłm̃ pontis eg̾di sinat / Et tuit
quid acres hostiũ que tunt̾i poss
in c̾tuitu nulla ẽt. ꝑꝑsumm e siluis
ac paludib ꝯtinebant. mos ꝑre¬
qui et lacebus enuorr oposam dt
ac difficile. nã f smł excitꝰ ducẽ¬
nu loca erant legionibus ac siguis
quãd consiliĩ caꝑet tandi illũd ele¬
gad ut pociũs ãquid de iustissima¬
remictod ꝙ de utili milicũ canbela
Ne iñ elcionẽ ipãm negligẽt/
ur ꝙ lucrali capent cuꝑẽt queuẽt¬

Expanded text:
uaticis adiacentem regionem dirigit. Ipse cum totidem ad Arduennam et fluvium Scalden, qui Eburonum in finibus Mose illabitur, pergit, quod eo Ambiorigem, qui nondum Rhenum transierat, confugisse audiebat. Digrediens se ad diem septimum rediturum spondet; idem legati duo, quos mittebat, ut faciant, si licet, monet; Ciceroni precipit, ut castrorum custodie intentus nullum portis egredi sinat. Et tunc quidem acies hostium, que timeri posset, in circuitu nulla erat: sparsim se silvis ac paludibus continebant; quos persequi et latebris eruere operosum erat ac difficile. Nam, si simul exercitus duceretur, loca erant legionibus ac signis quid consilii caperet. Tandem illud elegerat, ut potius aliquid de iustissimremitteret, quam de utili militum cautela. Ne tamen ultionem ipsam negligeret, ut, qui lucrari cupe
Abbreviated transcription (Latin):
erat R̾ditui cesareo p̃sixus
n ͭ ip̃e redierat n ͨ legati acciͬ.
intea mopinus casus quo sua
foituã poten ᵘ in bellis pcipuany
demonstrarent Iain p̃de in ꝑcem
oñs ac tñi tnschenũ qͣꝙ fama¬

Expanded text:
derat, reditui cesareo prefixus, nec ipse redierat nec legati. Accidit interea inopinus casus, quo suam fortuna potentiam, in bellis precipuam, demonstraret. Iam prede in partem omnes acciri trans Rhenum q
Abbreviated transcription (Latin):
tu g ꝯ fuit tã uicme mortis
mecꝰ qui ut iͥ quid uidetr
ip̃a peior est morte. et quid
tunq an sibi fusse utiliũs ad
manꝰ iran licet cerans ꝑrie¬
miẽ/ nã ut ecat in exhauste
sensicã ueniã no negasset
nuc ꝑ siltus Rustenanas
Sitam egit in latebras ꝯstrã
illũ pi qua et̃ et igi pano
ne pleccemib illud pan̾e
ulła ap᷑ aut cẽsiari aut ppło
Ronano uindc̃e occasio daca
est et ip̃o lacititans atq
Inuisꝰ et mbłcũ scelꝰ in finem
fuit/ Cer̾ñ quo die e maib
romanoꝵ uix euasit̾ ut dyiꝰ

Expanded text:
genus fuit tam vicine mortis metus, qui, ut michi quidem videtur, ipsa peior est morte. Et quid scimus, an sibi fuisset utilius ad manus, irati licet, Cesaris pervenire? Nam, ut erat inexhauste forsitan veniam non negasset. Nunc per silvas transrhenanas vitam egit in latebris, conscientia illum, si qua eratre plectentibus. Illud plane nulla unquam aut Cesari aut populo romano vindicte occasio data est: et ipse latitans atque invisus, et inultum scelus in finem fuit. Ceterum quo die e manibus Romanorum vix evasit, ut diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
ebuioẽs pari reguarat imꝑiõ ei¬
ꝙ ꝯsiliũ secutꝰ romaĩs si se bellis
mmistuãt quo nã res uenisset
intelligens Iam gndemnis et labais
impaciens / nec fuge̾ ualens / nec
pugnare ausus suaꝵ auttoris
em̃pna ꝵ amfiongis caput inles
uit / uiciẽ hences h ͦ euẽtu Regũ
dnicẽ ꝑ legatos pace a tesare pe¬
ciem̃t quant eis hac lege ꝯtessit
ut si qui ebuonũ exfuga millor
siues deuẽiient ad re captiuos
ccdducet se si hoc fatͥend teꝑanurũ
as offensis ait / hũs accꝭ om̃s
copiãs Ephariã diuisit ne notur
ꝯtulit in locũ aduatura oppido nõm

Expanded text:
s pari regnarat imperio, eiusque consilium secutus romanis sese bellis immiscuerat, quonam res venisset intelligens, iam grandevus et laboris impatiens, nec fugere valens nec pugnare ausus, suarum auctoris erumnarum Ambiorigis caput multis vit. Vicine gentes hoc eventu regum territe per legatos pacem a Cesare petierunt, quam eis hac lege concessit, ut, si qui Eburonum ex fuga in illorum fines devenissent, ad se captivos adducerent; se, si hoc facerent, temperaturum ab offensis ait. His actis, omnes copias trifariam divisit, neve eum contulit in
Abbreviated transcription (Latin):
Ire gtͥmanis agri cltuir studiũ
non et magna ꝑs uenatu et
eg uͣcũtu. lacte / came cases
ucitabant omisso incepto
Syut metu sui rediti barba¬
nor nupetũ srenaret nõ porẽ
Regt ut pͥus risi ea ꝑte

Expanded text:
re Germanis agriculture studium non erat magna pars venatu et etiam utuntur; lacte, carne, caseo victitabant, omisso incepto,verti; sed ut metu sui reditus barbarorum impetum frenaret, non pontem fregit, ut prius, nisi ab ea parte,
Abbreviated transcription (Latin):
et pontis subito effraactis indeserto
pancissimi ꝑiere / uiaro et potis
angustiis capti oñis Cesar huic
pusligerũ ducto ex̾cini in li¬
iodimũ agtsꝰ oppugnat quẽ
ꝯfestiñ oppĩdam ꝑ legatos orãt
ne in eos p̃t̾ suũ morẽ seuiat ne
ne ꝓcami leui cã de sua celitare

Expanded text:
et, portis subito effractis, indefensum et, portis subito effractis, indefensum paucissimi evasere; viarum et pontis angustiis capti omnes. Cesar hinc, trans Ligerim ducto exercitu, in Biviodunum aggressus oppugnat; quem confestim oppidani per legatos orant, ne in eos preter suum morem seviat, neve pro tam levi causa de sua ce
Abbreviated transcription (Latin):
oppugnatõne colerata die c̾tiole¬
gatos ad cesttẽ de pace at dedi¬
cõe tnsmicttã. Iussi arma ⁊ In¬
mta et obsides daie n  recusam̃t
cietomo legate ad ꝑagenda oĩa
dimisso / ip̃e it̾ inceptũ solita coli¬
tate ꝓsequit᷑ genabũ erat oppi¬
dũ carmucũ ubi Romanos nego¬
tiatores mitio cõiuratõnis occe¬
dant Id oppidũ anuis p̃clabe᷑
ip̃m in nppa sitũ nỹe alt̾i̾ me ͦ
ponte cõiũgit᷑ ad loci huiꝰ def¬
fensionẽ carmites auxilia qq̃re¬
bant. eo tñ lenciũs / quo dacus
al laudim ced̾ent rem hesurã
ꝓ diẽ illius sero erat in diem
ꝓxi ͫ edicit quid sie̾r̾ uelit ou¬
lites edocet uentqqz ne gena¬
bens nocte diffugent Huit
Rei excubinces duas annatas
legiones adhibuit. intẽtis¬
ꝙͤ aĩs ac aurib ꝑ noctare iussit
atq ut p̃sagierat accidit oppi¬
dami netẽppsta nocte ꝑ poutem
tacici abibant cesar eoro ħitũ
exploritores cognito legienes
qꝑare erant inuris admnouet

Expanded text:
oppugnatione tolerata, die tertio leoppugnatione tolerata, die tertio legatos ad Cesarem de pace ac deditione transmittunt; iussi arma et iumenta et obsides dare, nichil recusarunt. Trebonio legato ad peragenda omnia dimisso, ipse iter inceptum solita celeritate prosequitur. Genabum erat oppidum Carnutum, ubi romanos negotiatores initio coniurationis occiderant. Id oppidum amnis preterlabitur; ipsum in ripa situm ripe alteri medio ponte iungitur. Ad loci huius defensionem Carnutes auxilia conquirebant, eo tamen lentius, quo diutius Velladuni crederent rem hesuram,quod diei illius sero erat, in diem proximum edicit. Quid fieri velit, milites edocet; veritusque, ne Genabenses noctu diffugerent, huic rei excubitrices duas armatas legiones adhibuit, intentisque animis atque auribus pernoctare iussit. Atque, ut presagierat, accidit: oppidani in media nocte per pontem taciti abibant. Cesar, eorum abitu per exploratores cognito, legiones, que parate erant, muris admovet,
Abbreviated transcription (Latin):
tunta ubꝙ uelocirate ut nõ tñil os
panore ped amirre scupore ꝑ fundẽt
sit̃ mopmãtib aderat ułit due
legiones in hĩbis erant illit
florqid act edistantib hĩbuis
cast᷑ ꝯtxit ⁊ añ in mediã gallia
in boios Iusalpinos oppidũ illoꝵ
sub heluetice uictone ipñs edifi¬
catũ a cesare hedius q cõtraditũ
oppugnare dipposuit oppido noie
gorgobinã głosũ sibi gotimãs
si heduoꝵ receptatłm siuił q
cestareum opus eu̾te̾t, Cesans
am̃ii res h ͭ balde solicitũ hebat
ne aut᷑ neglecta aĩci oppidi def¬
fensio deffectionẽ pocior ⁊ ꝯtepoꝭ
fibi aut succepta ãm ip̃re adidro
difficultatẽ Rei Rummentariẽ le¬
gionib iupoicaret. Sãtius cad
duxit pati om̃ia ꝙs qtẽpni et
ꝯtempti suo alienait sibi aĩces
amicoꝵ. Itaq dimissis iuꝑeⁿͥ ᷤᷤ¬
oĩr et duab ad custodiã legio¬
uut suburturõne cõmeatũ in bo¬
ios ducit Erat uie medrõdel¬
lauounũ seuenũ oppidũ. illud

Expanded text:
 velocitate, ut non tantum hostes pavore, sed amicos stupore perfunderet; sic inopinantibus aderat. Illic due legiones in hibernis erant. Illis Florus idem ait, ex distantibus hibernis castra contraxit, et ante in media Gallia in Boios transalpinos, oppidum illorum, sub Helvetie victorie tempus edificatum a Cesare, Eduisque contra dictum, oppugnare disposuit oppido nomen Gorgobina gloriosum sibi estimans, si Eduorum receptaculum simulque cesareum opus everteret. Cesaris animum res hec valde sollicitum habebat, ne aut neglecta amici oppidi defensio defectionem sociorum et contemptum sibi, aut suscepta anni tempore adverso, difficultatem rei frumentarie legionibus imponeret. Satius tandem duxit pati omnia, quam contemni, et contemptu suo alienare sibi animos amicorum. Itaque dimissis impe et duabus ad custodiam legiotuit, subvectione commeatuum, in Boios ducit. Erat vie medio Velladunum Senonum oppidum: illud,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ post dies nũtiãt suenoesius
fimũ consedisse ad illã maximã¬
q̃ ullos que illos a chenisis
Sicina gente dist̾mi̾at. Ibe iõaon
ex̾citũ expͨcare Id glũ cerari
exoptab̾at sic tediũ fonudalat
cileeẽt hostes siluis ineogius
uenan .n. cessauit tñ sedid
frustra fuit ac ne plibus
agam ꝙ̃ opportet nõ de hot¬
elegans ac succinta floir bre¬
uitas huĩc se loco inserat hsto¬
ne te .o. legor nõ polũ paciẽte
sed plandente archams inquit
hostem q̃sluit in siluis / rediñ
saltꝰ et paludes genq omio diffle¬
rrept̃danõ quispe cũ rhenũ slui
sit pate quast Iugo caprũbt̃a¬
ient ifuga ruis insillias¬

Expanded text:
t dies nuntiant Suevos suis finium consedisse ad silvam maximam, que illos a Cheruscis, vicina gente, disterminat; ibi romanum exercitum expectare. Id pergratum Cesari, exoptabat, sic tedium formidabat cile esset hostes silvis incognitis venari. Nec cessavit tamen; sed id frustra fuit. Ac, ne pluribus agam, quam oportet, non de hoelegans ac succincta Flori brevitas huic se loco inserat historie, te, o lector, non solum patiente, sed plaudente. Hirciniis, inquit, hostem quesivit etiam silvis; sed in saltus ac paludes genus omne diffutrepidatio. Quippe quum Rhenum suum sic ponte quasi iugo captum viderent, fuga rursus in sil
Abbreviated transcription (Latin):
ubus rognoseit᷑ surenos bellũ
paraie. et late ppaisis edigis
om̃s suos ad anna conthere
Itaq nequid temere agat apto
et tuto loco cast᷑ cõmint fnmũ¬
.ubios iuler peccorã omã x
campis cõducẽ si forte barra¬
ros coactis iñ e̾dia / Cuiꝰ imprti¬
entissimũ genꝰ ad iiquũ Etam
posset uiducẽ. p̃cipit insuper
ut simno scudio actꝰ et ꝯsiliu
hostiũ explorent eidꝙ de singłis

Expanded text:
Ubiis cognovit Suevos bellum parare, et, late sparsis edictis, omnes suos ad arma contrahere. Itaque, ne quid temere agat, apto et tuto loco castra communit, frumenUbios iubet pecora omnia campis abducere, si forte barbaros coactos inedia, cuius impatientissimum genus est, ad iniquum certamen posset inducere; precipit insuper, ut summo studio actus et consilia hostium explorent, eumque de singulis
Abbreviated transcription (Latin):
spe et subsidio destitutã Rcipt¬
et indicio nari nccũs seiet elapsis
cingetonge qui Roniaĩs fiduis
ab miẽis iñ finẽ fu̾ãt libate ꝓue
Regnũ dat᷑ ad hũt motn cerar
qui sus eo ututem miliciãq de¬
dicerant et eius exempla seque¬
bant̃ maxim̃as Res agendo/ per
diũra traro sui Nomaĩ ꝙ famã
Increuoros uolidtas cepit cheñ
itm tanseũdi: dũ sut amiut
licet sera Rusmmiẜant et ne
hposti alci ambiorigi auxilian
possent aut ad sẽ ꝓfugũ re̾cep¬
taie ponte gͦ pari celi̾tate pr¬
eie locũ ubi pͥmũ fecãt reficut
et in ciems̃ ad potem fris mĩo
p̃sidiõ dimusso Reliquũ traducͭ
excitum tusg̾tlũ ubii geus
g mana ꝑlegatos adeunt aex¬
ponũt ꝙ exq. se in potestatem
romanoꝵ dederũt ne auxilia
trenã / ant ullis hostib ppl
Romai nusisse neẜulla in re
side̾ fregisse oĩt ne tõe odiũ
gmanoꝵ innocẽtia pmas

Expanded text:
ubsidio destitutant recipiunt. Indiciomari necessariis fuga elapsis, Cingetorigi, qui Romanis fidus ab initio in finem fuerat, liberate patrie regnum datar. Ad hunc modum Cesar qui sub eo virtutem militiamque didicerant et eius exempla sequebantur, maximas res agendo per diversa terrarum sui romanique famam in Treveros, voluntas cepit Rhenum ilicet sera, transmiserant, et ne hosti alteri Ambiorigi auxiliari possent, aut ad se profugum receptare. Pontem ergo pari celeritate pareum locum, ubi primum fecerat, reficit, et in Treveris et ad pontem firmissimo presidio dimisso, reliquum traducit exercitum. Transgressum Ubii, gens germana, per legatos adeunt exponuntque, ex quo se in potestatem Romanorum dederint, neque auxilia Treveris aut ullis hostibus populi romani misisse, neque ulla in re fidem fregisse. Orant, ne commune odium Germanorum innocentiam s
Abbreviated transcription (Latin):
suos sines admict̾ent alioquim
pacẽ p̃stitũ ulłam forte int̾ta
creueri quietẽ posi labienõ
Inuadẽ decreũant magno eqͥtũ
censentes unca legionẽ eis Inutꝭ
cast sius in simibus here sedn
dũ eunt ule medio duas legioẽs
siꝑueisse sentientes subististẽ et
et expectaie g̾manoꝵ au̾xuliã
Decienẽ. labienꝰ de tenũtate hostiã¬

Expanded text:
admitterent: alioquin pacem prestitam nullam fore. Interea Treveri, quietem perosi, Labienum invadere decreverant magno equitumducentes unicam legionem, eis invitis, castra suis in finibus habere. Sed dum eunt, vie medio duas legiones supervenisse sentientes substitere, et expectare Germanorum auxilia decrevere. Labienus de te
Abbreviated transcription (Latin):
oi quec̃i ceꝑant Recondita eodi
ip̃o ꝯsultoe ⁊ dice aduatutã
en calle puerũt. Cub cui legiõis
lociq custodia cõmissa erat totꝭ
septem debus cesarei memor
impii suos oñis intͣ uallum
src tenulãt ut nec milicũ nec
colauũ quid̃ quisꝙͣ castris eẽt
eg Isus cogitans de nũo neꝙ
cesim̃ ꝓmisso uenturꝰ / ip̃e quẽ¬

Expanded text:
recondita, eodem ipso consultore et duce Aduaticam brevi calle perveniunt. Cicero, cui legionis locique custodia commissa erat, totis septem diebus, cesarei memor imperii, suos omnes intra vallum sic tenuerat, ut nec militum nec calonum quidem quisquam castris esset egressus. Cogitans demum neque Cesarem promisso venturum
Abbreviated transcription (Latin):
agredit᷑ ⁊ ulłm eis delibanai
aut cõuemendi spaᵘ Relinquẽs
late oma ppłat᷑ et pp̃da nuliĩ¬
b ꝓmissa młtos hostiũ datis
obsedibus in dedicionẽ Recipit
iñ quasi i egisset in hibna re¬
ũtit᷑ Inde ueris mieio gallie
rem neglige̾ uidẽs. consilium
copiam daret Resipistentes et
ꝑ legatos uemiã postlantes eduoꝵ
Ptibus motꝰ adiuisit centũ
datis absidibus. quos ẜaãdos
hedius dedit /pecuti carmites

Expanded text:
i aut conveniendi spatium relinquens late omnia populatur, et, preda militibus permissa, multos hostium datis obsidibus in deditionem recipit; tum, quasi nichil egisset, in hiberna revertitur. Inde veris initio Gallie rem negligere videretur, concilium copiam daret, resipiscentes et per legatos veniam postulantes, Eduorum precibus motus, admisit, centum datis obsidibus, quos servandos Eduis dedit. Secuti Carnutes
Abbreviated transcription (Latin):
sit et ꝓpoiti succesẜdẽs om̃s qs
pot̾att concitantes ombiongem
Iam Romanis scelẽ suo nũsum side
sociat. Senciens cesar seuones
ꝯ canintib qi̾rasse gmanos in
bellũ a crereris exicai tułtõs
Iam ppłos ẽẽ in amus/ et feiue̾
cũcta cultib ił diffẽndũ existiaãs¬

Expanded text:
ti successores, omnes, quos poterant, concitantes Ambiorigem iam Romanis scelere suo invisum sibi sociant. Sentiens Cesar Senones cum Carnutibus coniurasse, Germanos in bellum a Treveris excitari, multos iam populos esse in armis, et fervere cuncta tumultibus, nichil differendum existi
Abbreviated transcription (Latin):
nalioies qͦ und̾q Reo metus
expectans det̾menta nulitũ
ꝑ eos dies accepta reffice̾ cogita¬
Bat Itaꝙ et dilars nouos ꝑ le¬
hatoslũit et openeyͣ pompeni
magni ꝓ cõsulis cꝯea tepestate
poͬͬ Rome Ingens erat tunt
quid geni et amici sui tãti mox
suturi hostis obtinuit ut tres
sib legiones añ łpyemis exitũ
addet᷑. et cohoites q̃ cũ ticiurõ
ꝑiẽrant dupplicarent᷑. dicẽs

Expanded text:
maioresque undique rerum motus expectans, detrimenta militum per hos dies accepta reficere cogitabat. Itaque et dilectus novos per legatos habuit, et ope Gnei Pompeii Magni proconsulis, cuius ea tempestate potentia Rome ingens erat, tunc quidem generi et amici sui, tanti mox futuri hostis, obtinuit, ut tres sibi legiones ante hiemis exitum adderentur, et cohortes, que cum Titurio perierant, duplicarentur, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ac fremitu insolito et ip̃e fra¬
gor abeunciũ et exploraroꝵ
dicta quẽiebant Romanos fuge̾
us abne ꝯcl̃amant hostes lẽtã
toro melibi pantos romanos
fugientes insequi nõ aude̾ hoc
rãt manno impetu castus
empũt flum̃ tñseũt᷑ et iinq ͦ
copias exponũt loco labienus
lites facetate pugne ꝓppioies
Gcimini hetꝭ lpstẽ / et inqͥtate
loci et suo crroie sua qr dem̃tia
Ecuuentũ p̃state iũ semel quod
agñe ut poletus et adeã ilũ

Expanded text:
 fremitu insolito; et ipse fragor abeuntium et exploratorum dicta conveniebant, Romanos fugere, non abire. Conclamant hostes lentam torum millibus paucos Romanos fugientes insequi non audere. Hec inter magno impetu castris erumpunt, flumen transeunt et iniquo copias exponunt loco. Labienus,lites, facultate pugne prosperioris utimini. Habetis hostem et iniquitate loci et suo errore suaque dementia circumventum. Prestate michi semel, quod agite ut soletis, et adesse illum
Abbreviated transcription (Latin):
tuis atq nc̃tis mõtib fluctuarẽt¬
.hus icident̾ exactis ad cõsilium
cesar Redit᷑ et fedãt cuntatibus
domi relinq̃ret uł ex odio ppli
in eũ uł ex irã eiuꝰ in ppłm a̾qͥs
in uibe mõtꝰ omrẽt᷑ erent sane
lesat duabi g̾ legiõib cũ om̃ib
impedim̃tis gdcitqͣ missis ad labienũ
htonantẽ ip̃e cũ reliquis erant
ante qm̃ꝙ expedicissiẽ legiones
ii menapios ꝑgit acq ibis pugia
deletantib siluaꝵ obicibus ut
paludũ om̃uia ppl̃atꝰ nͣ fdo flanue

Expanded text:
tuis atque incertis motibus fluctuarent. His incidenter exactis, ad concilium Cesar redit, et federatis civitatibus domi relinqueret, vel ex odio populi in eum vel ex ira eius in populum aliquis in urbe motus oriretur. Erant sane nolebat. Duabus igitur legionibus cum omnibus impedimentis exercitus missis ad Labienum, hibernantem, ipse cum reliquis erant autem quinque expeditissime legiones in Menapios pergit, atque, illis pugnam detrectantibus silvarum obicibus ac pa
Abbreviated transcription (Latin):
fies nuẽti sũt ⁊ mro paresr
noĩe siłes ac utute tes Roma¬
Imponit᷑ fedi quẽ sollepuitꝰ int̾
partes mito ut penes cꝯ ppłi
Ciues uictoria peñs ip̃m ppłm¬

Expanded text:
es inventi sunt, et numero pares et nomine similes ac virtute, tres romaimponitur, federe perquam solemniter inter partes inito ut, penes cuius populi cives victoria, penes ipsum p
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾citu exptante ac solicito fu
nuliã ss oculis ꝑuã quid sed
Ineredibłis sunis fuit. Pmo.
siquidi ꝯcursu duob hũĩt Rouea¬
ns int̾ fectis t̾bus inde albais
uulnis et ex̾citu Iam albano
exltante Romano Iam actoitõ
et iam spo abiecta / de instãti
qui supenit adh iteꝰ eir
silua capit et̾nã q pugnãtila
documtũ antie in srebꝰ agili usa

Expanded text:
exercitu spectante ac solicito futmilium sub oculis parvam quidem sed incredibilis finis fuit; primo siquidem concursu, duobus hinc Romanis interfectis tribus inde Albanis vulneratis et exercitu iam albano exultante, romano autem attonito et iam spe abiecta de instanti qui supererat, adhuc integer et onsilium capit eternumque pugnantibus documentum arctis in
Abbreviated transcription (Latin):
sepe pacis odium ꝑit dõꝵ metũ
et unicla Religionis qualis illoꝵ
tempoꝵ ẽẽ potãt obicit / cui et
m̾seros instituit sac̾dotes ac
flamiues sibignies/ q uastales
stipendiũ ꝙ de pu ᵈ ͦ uastesq et
pat̾cia de gente sũmũ statuit
pontificem quẽ p̃fecit et infroꝵ
ucris ⁊ funeꝵ et ꝓcuratõ ful¬
minũ atq ꝑdigioꝵaͭ/ multa instꝑ
id genꝰ q̃ ꝑseqͥ ⁊ Religiosis boͣ
ominis atq auribꝰ uanũ et̾ suꝑ¬
exarchano diuimcars eliciẽ dia
aiã Ioui elicĩo auentini collas
In uertice engit/ dedicatꝙ anũ
p̃t̾ea in m̃sis duodeci duobus
iddicis distͥbuit. addit et leges
ultas atq utiles Pmꝰ apd
Romanos legis̾. q̃ut in uulgi
aĩos alcuis cũcta destendent᷑ q̃q
agẽt seͥ diumo moitũ alloquioq
edoctũ simulas esit et diis ac¬
cͥepta ppłoq salubri a se seuerre
suad ꝑfuad q figmẽto locũ
siquid̃ aucuiũ inrtẽpeste uocis

Expanded text:
sepe pacis otium parit, deorum metum sepe pacis otium parit, deorum metum et vincula religionis, qualis illorum temporum esse poterat, obicit. 7 Cui et ministros instituit, sacerdotes ac flamines virginesque Vestales, stipendiumque de publico vestesque et patritia de gente summum statuit pontificem, quem prefecit et infernorum sacris et funerum et procurationi fulminum atque prodigiorum; multa insuper id geanimis atque auribus vanum etiam supex archano divinitatis elicienda aram Iovi Elicio Aventini collis in vertice erigit dedicatque. Annum preterea in menses duodecim, duobus additis, distribuit; addit et leges multas atque utiles, primus apud Romanos legifer. 9 Que ut in vulgi animos altius cunta descenderent, quecunque ageret se divino monitu alloquioque edoctum simulans, sic et diis accepta populoque salubria se sancire suadet persuadetque, figmento locum siquidem Aricinum intempeste
Abbreviated transcription (Latin):
q uibe̾ Romanã ꝙ aicẽ euocatꝰ
iero habenas auppicato qͦ ut ro-¬
mulus fundam̃ta brbis gesẜat
sustepit uir diuimi et hũani iuris
ꝯsultissimꝰ tranqͥllitate ingenita
paci studes bello abstinẽe sac̾s
deditꝰ et pͥmo quid Regi ꝓpoĩto
similis foitassis. ueꝵ artibus
cociusq uite tenoie dissemilanꝰ
Ille enĩ ui atq armie hic iusteͬ
et legibꝰ fundauit Imꝑaio illi
bella placuerãt / huic ut dixi
leuiendã ppłi fõtiã armoꝵ nãtã
intꝰ fuioie ꝯp̃sso pace circũ iustrͣ¬
ꝙ iegnantibus Rara deinceps
uellatis ppli fortuã tam ꝓpetius
motibꝰ stuꝑxm suã graduus ep¬
cuit/ Sic eptingi Rgis nũciocre¬
ditũ sic uissu obtemꝑatũ fuit
Hic uicinos igͥ ppłos quos alt̾
bello uixãt fedenbus Iũxit et
quos ille metu p̃ssat huc amore
ẜuauit / mox uisibiliũ belloꝵ t̾ro¬
ir. de poito / adusꝰ nusibles hostes
omez cuiã om̃e studiũ utit lasti¬
uie Indonute q libidmi q̃ male

Expanded text:
que urbem romanamque arcem evocatus, rerum habenas auspicato quoque, ut Romulus fundamenta urbis iecerat, suscepit, vir divini et humani iuris consultissimus, tranquillitate ingenita paci studens, bello abstinens, sacris deditus et primo quidem regi proposito similis fortassis, verum artibus totiusque vite tenore dissimillimus; ille enim vi atque armis, hic iustitia et legibus fundavit imperium, illi bella placuerunt, huic ut dixi leniendam populi ferociam, armorum natam intus furore compresso, pace circum iustitiaque regnantibus: rara deinceps bellacis populi fortuna; tam perpetuis motibus stirpem suam Gradivus exrcuit, sic extincti regis nuntio creditum, sic iussui obtemperatum fuit. 6 Hic vicinos igitur populos, quos alter bello vicerat, federibus iunxit et quos ille metu presserat, hic amore servavit. Mox visibilium bellorum terrore deposito, adversus invisibiles hostes omnem curam omne studium vertit: lascivie indomiteque libidini, que mala
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cũ ille gratlabuudꝰ su̾is sua
purut supplicio. Nempe ut diui
.ii. huc illut ꝓdicons aĩ fuat sic
quadugis in du̾sũ accis dist̾picorꝰ
iubet Albam ꝙ subũti et cogna¬
tũ ppłm Roma transuehi atq in
celio monte ꝯstituti ub̃i ip̃o sibe

Expanded text:
labundus romanis sua puniit supplicio. Nempe: ut divisus enim huc illuc proditoris animus fuerat, sic quadrigis in diversum actis discerpi corpus iubet, Albamque subverti et cognatum populum Romam transvehi atque in Celio monte constitui, ubi ipse sibi
Abbreviated transcription (Latin):
2ͦq Regi dissimiliꝰ et fõcior
pͥouo / lic milicie artifex dc̃us
est. ꝙ bella q̃ Romulus Impen
ãĩ feruida ꝙ uirtute gesfat Ihic
pari aĩo seu caucius et rõne ad¬
Hibita bellicioq artibꝰ gessit
Pnũ illi cũ albais pene do¬
mesticũ ac i aule bellũ fuit bi̾s¬
Int̾ natre parẽtesq oia dimica¬

Expanded text:
 regi dissimillimus et ferocior primo. Hic «militie artifex» dictus est quod bella, que Romulus impetu animi fervidaque virtute gesserat, hic pari animo sed cautius et ratione adhibita bellicisque artibus gessit. 2 Primum illi cum Albanis pene domesticum ac civile bellum fuit, utrisinter natos parentesque orta dimica
Abbreviated transcription (Latin):
si paludam̃to sius mambus
texto spõpalicisr munt᷑ mestua
ini ꝙuᶜᵒ gandio de flentẽ q ꝯspi¬
neus ac̾dime indignat q illã gla¬
dio transfixit ex clamais sic
eat q̃ Romanum lugebit hostẽ
hꝰ ꝙ fastioril Reus apd regẽ
lal̾ iure ereptꝰ annosi pars
orbitatẽ dep̃cantiã pabꝰ ac
modo alba Rom̃e indicõ q̃i mat᷑
filie in Imꝑiũ beit de hucc mecius
Suffeciust ilbanora dux se apd
suos odiosũ senciẽs ꝙ lib̾tatẽ
fortũasq omi in tã pautꝭ maĩbꝰ
posuisset/ ut in graz Reduet
fidenatos ac bementes pollicits
sere illis in ipie affutim lat᷑ũq
opẽ in Romaᵈᵃ bellũ Implit quo
Cum a tuliõi euocatꝰ ex fedẽ̾cum
ex̾citu aduenisset/ Pugna q m̃ntã
Rei exitũ Romaĩs nouitate t̃pidatil
Tullũs exclamat ut ab utiq int¬
lige ͬ ex̾citu suo id ꝓilio iussuq giͥ

Expanded text:
si paludamento suis manibus texto, sponsalitio munere, mestam in publico gaudio deflentemque conspiciens, acerrime indignatus illam gladio transfixit, exclamans: ‘Sic eat quecunque romanum lugebit hostem’; huiusque facinoris reus apud regem lans iuri ereptus, annosi patris orbitatmodo Alba Rome in ditionem, quasi mater filie in imperium, venit. Dehinc Metius Suffetius Albanorum dux, se apud suos odiosum sentiens quod libertatem fortunasque omnium in tam paucis manibus posuisset, ut in gratiam rediret, Fidenates ac Veientes, pollicitus se se illis in tempore affuturum laturumque opem, in romanum bellum impulit. 12 Quo cum a Tullo evocatus ex federe cum exercitu advenisset, pugnaque inita, rei exitum, Romanis novitate trepidantibus Tullus exclamat, ut ab utroque intelligeretur exercitu, suo id consilio iussuque geri,
Abbreviated transcription (Latin):
intra sies pat̾rs ꝗgłsi ad siluã q̃
Cumꝙ nułm belligu̾ndi finẽ fac¬
truus uideͬ Et Cuntas peste
Ingenti et ip̃e Iam semon diua
correptꝰ egͥtudine. ac tota in sacia
usus ⁊ irmue ꝙͣ tullio simillior.
st̃us esset / ad exͥmũ cũ Regnasset

Expanded text:
d silvam que cumque nullum belligerandi finem facturus videretur, et civitas peste ingenti, et ipse iam senior dura correptus egritudine ac totus in sacra versus et Nume quam Tullo similior factus esset, ad extremum, cum regnasset
Abbreviated transcription (Latin):
ad fo̾cem ipłm fienãd met̾u cels¬
usũ tand morti ꝓxiniũ Cum
pactata satis om̃a ꝓparz n ͨ Iam
amplius signiẽto opus arbitra¬
nt ui̾tati nnde opã dedisse
ꝙuis ut est dem accupatis sup¬
stitd̃e aĩs uitas ipã Reiecta sit

Expanded text:
ad ferocem populum frenandum metu celesusum, tandem morti proximum, cum pacata satis omnia speraret nec iam amplius figmento opus arbitraretur, veritati nude operam dedisse; quamvis, ut est dictum, occupatis superstitione animis veritas ipsa reiecta sit
Abbreviated transcription (Latin):
nim̾o sed dispares unibus aisq
cõcurrẽt̃ Ita Romanꝰ accõĩtis
imꝑuisis euentibꝰ frati ᷑ et ul¬
mo dellitatũ stunt at Iugulat
et militanbꝰ exbims illũ acq
alios spoliat. eoq maiore quo
inspnat̃ore leticiã sustẽptus a
uit Sep̃łchra olim nuit beste¬
occidat᷑ duo siml Romana alłe
t̾a albana int̾ se distancia Rome
q̃pius sicꝰ illos uicior horcius
fugiendo distraxãt Ss hanc
tãtã ghłia uictor tusti moxo ꝑa¬
nadiõ Redauit / Romã .i. Rediens
Hostilibus ppolus hom ftus cũ¬

Expanded text:
us animisque concurrunt; itaque Romanus attonitum improvisis eventibus fratrum et vulneribus debilitatum sternit ac iugulat, et militaribus exuviis illum atque alios spoliat; eoque maiore quo insperatiore letitia susceptus a xit. Sepulcra olim nunc vestiocciderat: duo simul romana Albe, tria albana inter se distantia Rome propius, sicut illos victor Horatius fugiendo distraxerat. 10 Sed hanc tantam gloriam victor tristi mox parricidio fedavit. Romam enim rediens hostilibus spol
Abbreviated transcription (Latin):
eent Iurãte seu iuslucand offr¬
rente p̃tore reꝙꝓꝙ expediens
eõ Rei puͤ libros illos ẜua
aut uulgan senatu Iubente acq
ppło ppcͣante ꝯbusti sũt In qͥbus
opirari fas est / idq morꝵ qdi¬

Expanded text:
iurante seu iusiurandum offerente pretore nequaquam expediens esse reipublice libros illos servari aut vulgari, senatu iubente atque populo spectante combusti sunt. 17 In quibus opinari fas est, idque