comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aue itõ porte possiere in lumẽ uitam¬
Lũ magis incaeseñt aĩs discocdib ire
Et iã collecti troes glomerãtur codem
Et cõserieiuanũ eeꝓcurte lõguis audent
Ductori turno diuersain parte firiẽti
Turibana q uiros ꝓstaur nũcins hostem
Feruere cede nona et portas prebere patentes
Deseat incectũ atq ĩmani cõcius na
Dardamã ruit ad portã fcẽs qz supertos
Et p̾mũ autiphatẽ is euũ se p̾mus agebat
Thebana de nrte nochũ sarpedonis alti
Comecto sterint iaculo uolat itala coruꝰ
Aera per tenecũ stomacoq ĩfipa sub altũ
Pectus abit et reddit specus ata bnleus euda
Spmuãtẽ et fixo feroũ ĩ pulione tepestit
Tñ mecerẽ atq exumãta maui tũ sterint aphedũ
Tñ uichiã ardentẽ oculis aĩs qz frementem
Non iaculo uez enĩ iaculo uitã ille de disser
Sed magnũ scadeus cõtorta phalarica uenit
Fulmĩs acta modo quã nec duo taurea terga
Nec diuplici scama lorica fidetis et auro

Expanded text:
ut ipso portae posuere in limine vitamTum magis increscunt animis discordibus irae; et iam collecti Troes glomerantur eodem et conferre manum et procurrere longius audent. Ductori Turno diversa in parte furenti turbantique viros perfertur nuntius, hostem fervere caede nova et portas praebere patentis. Deserit inceptum atque immani concitus ira Dardaniam ruit ad portam fratresque superbos. Et primum Antiphaten, is enim se primus agebat, Thebana de matre nothum Sarpedonis alti, coniecto sternit iaculo; volat Itala cornus aëra per tenerum stomachoque infixa sub altum pectus abit: reddit specus atri volneris undam spumantem, et fixo ferrum in pulmone tepescit. Tum Meropem atque Erymanta manu, tum sternit Aphidnum, tum Bitian ardentem oculis animisque frementem non iaculo, neque enim iaculo vitam ille dedisset, sed magnum stridens contorta phalarica venit, fulminis acta modo, quam nec duo taurea terga nec duplici squama lorica fidelis et auro
Abbreviated transcription (Latin):
A guonit simenis diuolices ꝙ ad sidera paliuas
Eustulit et tali fugientẽ botẽ socutus¬
Iri decus coli quis temichi mibibus actã
Detulit in tertas unde est tãclara repente
Temꝑestas medñ bidoo distedeae teli¬

Expanded text:
iuvenis duplicisque ad sidera palmas sustulit ac tali fugientem est voce seIri, decus caeli, quis te mihi nubibus actam detulit in terras? Unde haec tam clara repente tempestas? Medium video discedere cael
Abbreviated transcription (Latin):
Autiquũ in butẽ hic dardunio auchise
Armigor aute fuit fidus ad limuã custos
Tũ comuitẽ astanio pater addidit ibat apollo
Et cnes flauos et seua sonoribz arma
A tq his ardentẽ dictis affatur Iulũ
Eit sacis ennde cetis ĩpugne numanũ
Oipetisse tuis pͥmã hãt tibi magisꝰ apollo
Cencedic laudẽ et paribz nõ auidet armis
Cetera parce puer bello sic orsus apollo
Morͣles medio aspectus simone reliuquit
Et pcul in tenuẽ ex oculis enanuit aurã
A guouere deũ ꝓceres diuina qz tela
Dardauide farotiã q fuga seustre sonãtẽ

Expanded text:
antiquum in Buten; hic Dardanio Anchisae antiquum in Buten; hic Dardanio Anchisae armiger ante fuit fidusque ad limina custos, tum comitem Ascanio pater addidit. Ibat Apollo et crinis albos et saeva sonoribus arma, atque his ardentem dicttelis impune Numanum oppetiisse tuis; primam hanc tibi magnus, Apollo concedit laudem et paribus non invidet armis: cetera parce, puer, bello. Sic orsus Apollo mortalis medio aspectus sermone reliquit et procul in tenuem ex oculis evanuit auram. Agnovere deum proceres divinaque tela Dar
Abbreviated transcription (Latin):
hpẽ tibi ad tua tẽpla ferã solbẽma doua
Et statuã añ aras aurata froude fuuẽtũ
Candentẽ pariter q caput cũ inr̃e ferẽtem
Iam corim petat et pedibz qui stgat arenã
Au diit et celi genitor de parte sedena
Intonuit lenũ souat una letifer arcus¬
Effugit horrendũ staidens ela psa sagitta
Peiq capͨ ieumili bett et caua tpaserro
Traicis uerbis uirtutẽ illude superbis
Bis captifuges hec rutulio rũsa remittũt
Moc tm̃i ascaueꝰ tencer clamore seqnũtur
Leticia q fienũt asos q ad sidera tolliunt
Etheroi tũ forte plaga criuitus apollo
Desuper ausonias acies urbem q uidebat
Aube sedeus atqz his uictorẽ affatur tultũ
¶acte noua u̾ticte puer sic itur ad astra
D is genite et geniture deos inre oiã belli
Gente sub assaria fato uẽtura refideut
Mec te troia capit sti hec affatus ab alto
Ethere se mittit sprrãtes dimouet auras
Ascaniũq petit formã tñ uertitur ous

Expanded text:
Ipse tibi ad tua templa feram sollemnia dona Ipse tibi ad tua templa feram sollemnia dona et statuam ante aras aurata fronte iuvencum candentem pariterque caput cum matre ferentem, iam cornu petat et pedibus qui spargat harenam. Audiit et caeli Genitor de parte serena intonuit laevum, soEt fugit horrendum stridens elapsperque caput Remuli venit et cava tempora ferro traicit. I, verbis virtutem inlude superbis! His capti Phryges haec Rutulis responsa remittunt. Hoc tantum Ascanius. Teucri clamore sequuntur laetitiaque fremunt animosque ad sidera tollunt. Aetheria tum forte plaga crinitus Apollo desuper Ausonias acies urbemque videbat, nube sedens, atque his victorem adfatur Iulum: Macte nova virtute, puer: sic itur ad astra, dis genite et geniture deos. Iure omnia bella gente sub Assaraci fato ventura resident, nec te Troia capit. Simul haec effatus ab alto aethere se misit, spirantis dimovet auras Ascaniumque petit. Forma tum vertitur oris
Abbreviated transcription (Latin):
Quis deus italiã q̃ uos demãia adenit
Non hic atate ne faudi fictor ulixes
Dnrũ ascrpe genue natos a fluiã p̾mũ
Defeciꝰ duro q gelu duramꝰ et undis
Uenatu t̃uigilãt pueri sitas q fatigãt
Flecte tudus equos et spicula tendere cornu
Ac patiens operũ patuo q astucta muc̃tus
Aut rastas terrã domat ãt qͣtit oppida bello
Om̃e enũ ferro teritur uersa q iuuẽtũ
Tergra fatigaꝰ hasta ner tarda seuectus
Debilitat uires aĩ mutat q uigoeem
Caniciẽ galea pͥmiuiꝰ sõper q recẽtes
Comportare inuat predas et uiuere rapto
Uobis picta croco et fulgõti mirrice uestis
Desidie cordi Iuuat iudulgere choreis
Timpana uoebuxusqz uõt bereciuthiaunrĩs
Ic cesiuite a rua uiris ee cedite ferro.
Talia iactantẽ dictis et dira cauẽtem
I on tutit astamꝰ neruoqz obuesus ⁊ eq̃no
Intendit telũ diu̾sa q brachia dũceus
Cõstitit añ iouẽ siuplex per uota pͤcatus

Expanded text:
Quis deus Italiam, quae vos dementia adegit Quis deus Italiam, quae vos dementia adegit Non hic Atridae nec fandi fictor Ulixes: durum a stirpe genus natos ad flumina primum deferimus saevoque gelu duramus et undis, venatu invigilant pueri silvasque fatigant, flectere ludus equos et spicula tendere cornu. At patiens operum parvoque adsueta iuventus aut rastris terram domat aut quatit oppida bello. Omne aevum ferro teritur, versaque iuvencum terga fatigamus hasta; nec tarda senectus debilitat vires animi mutatque vigorem: canitiem galea premimus, semperque recentis comportare iuvat praedas et vivere rapto. Vobis picta croco et fulgenti murice vestis, desidiae cordi, iuvat indulgere choreis, Tympana vos buxusque vocat Berecyntia Matris Idaeae sinite arma viris et cedite ferro. Talia iactantem dictis ac dira canentem non tulit Ascanius nervoque obversus equino contendit telum diversaque bracchia ducens constitit, ante Iovem supplex per vota precatus
Abbreviated transcription (Latin):
Ad uuluꝰ tulit ergo abis alapsa gagitta
Et leno affyra est latea manꝰ abdita q ii tus
Dpnamiẽta ãe letali unlie̾ rumpit
Stabat ĩ egiegus arcẽtis filius armis
Pictus atu clamidẽ et ferrugĩe clarꝰ hibera
Insignis facie genitor quẽ muiserat arcens
Eductũ martis tuco spicthia circũ
Fluã puignis ubi et placabłis ara paliti
Etadentẽ fũdã positis mezẽtius armis
Ipẽ ter adduita ciecũ caput egit habeua
Et media aduersi liquestt̃o tpã plũto
Diffidit ac multa portectũ extẽdit arena
Tũ ẜuiũ tello celerẽ intendisse saguta
Dicitur aute feras solitus terre fugaces
A scanꝰ foctẽ qz maui fodisse Numanũ
Germauã imper thalamo sociatus hẽbat
Is pͥmã aute aciẽ digna atz ioignarelatu
Uociferãs tiumdusqz nouo p̾cordia regno
Ibat et ingãtẽ sese clamore ferebat
Non pudet obsidiẽe iterũ uallo q fenea
B is capti figes et morti p̾tendere muros
En qui nr̃a sibi tello cõnubia postũt

Expanded text:
alis adlapsa sagitta et laevo infixa est lateri manus abditaque intus spiramenta animae letali volnere rupit. Stabat in egregiis Arcentis filius armis, pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Hibera, insignis facie, genitor quem miserat Arcens, eductum Matris luco Symaethia circum flumina, pinguis ubi et placabilis ara Palici: stridentem fundam positis Mezentius hastis ipse ter adducta circum caput egit habena et media adversi liquefacto tempora plumbo diffidit ac multa porrectum extendit harena. Tum primum bello celerem intendisse sagittam dicitur ante feras solitus terrere fugaces Ascanius fortemque manu fudisse Numanum, germanam nuper thalamo sociatus habebat. Is primam ante aciem digna atque indigna relatu vociferans tumidusque novo praecordia regno ibat et ingentem sese clamore ferebat: Non pudet obsidione iterum valloque teneri, bis capti Phryges, et morti praetendere muros? En qui nostra sibi bello conubia poscunt!
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ equos atz arina uirũ pugnas q canebat
Tandẽ ductores audita cede suorum
Cõuerãt tenca nuestens acer qz serestus
Pallentes qz uident socios hostẽ q receptũ
Et ninestens quo deuide fugã quo tẽditis inq̃t
Quos alios nuros q̃ iã ultra monia hẽtis

Expanded text:
Semper equos atque arma virum pugnasque canebat. Semper equos atque arma virum pugnasque canebat. Tandem ductores audita caede suorum conveniunt Teucri, Mnestheus acerque Serestus, palantisque vident socios hostemque receptum. Et Mnestheus: Quo deinde fugam, quo tenditis? inquit. Quos alios muros, quae iam ultra moenia
Abbreviated transcription (Latin):
Huc caput atq illut humero ex utroz rependit
Diffugiũt uersi trepida formidĩe troes
Et si cõtumuo uictorẽ eacrra subissẽt
Rimpere claustramanu socios q ĩmitt̾e portis
Uituuꝰ ille dies bello genti q fuisset
S ed furror ardentẽ cedis q nisaniã cupide
Egit in aduesos
Pruicipio phalerĩ et succiso peplite gigem
Excipit huic raptas fugiãtib nigerit hastas
In tergũ Iuuo uires aim̃m q mĩstrat
Addit halim conntẽ et cõfixa segea parma
I guaros deũ ini uiuris martẽ q ciẽtes
Ligea tendente co socios q uocante
Uibranti gladio quixuo ab agge̾ deit
O ccupat huic uno deiectã commiꝰ ictu
Cũ galea longe iacuit capͭ inde ferarũ
Uastatorẽ amicũ que nõ felicior alter
Ungere tela mani ferrũqz armare ueneno
Et clitiũ eolidẽ et amicũ crethea musis
Crethoi musarũ comitẽ cui cauuã semper
Et cithare cordi nlios qz intendere neruis

Expanded text:
huc caput atque illuc umero ex utroque pependit. huc caput atque illuc umero ex utroque pependit. Diffugiunt versi trepida formidine Troes: et si continuo victorem ea cura subisset, rumpere claustra manu sociosque immittere portis, ultimus ille dies bello gentique fuisset; sed furor ardentem caedisque insana cupido egit in adversos. Principio Phalerim et succiso poplite Gygen excipit; hinc raptas fugientibus ingerit hastas in tergum, Iuno vires animumque ministrat; addit Halym comitem et confixa Phegea parma, ignaros deinde in muris Martemque cientis Lyncea tendentem contra sociosque vocantem vibranti gladio conixus ab aggere dexter occupat; huic uno desectum comminus ictu cum galea longe iacuit caput. Inde ferarum vastatorem Amycum, quo non felicior alter ungere tela manu ferrumque armare veneno, et Clytium Aeoliden et amicum Crethea Musis, Crethea Musarum comitem, cui carmina semper et citharae cordi numerosque intendere nervis.
Abbreviated transcription (Latin):
Moirendũ sonnere trenũt ĩ uertice caste
Sangiuẽs clipeo q mcãtia fuliuiã nuttit
A guostũt facĩe ĩmisa atz ĩmamia mẽbra
Turbati subito eueade tũ paudarueangens
Enncat ecmortis fiateme feridus rra
Effati nõ hec dotalis regia amiate
Nec nuras cohib prĩis media aidea tiraĩ
Castra ĩnuica uides nulla huit exire ptãs
Oiti subridens fedato pectoro turmis
Iunpo si qua aid̃ uentus et cõsere dextrani
Hicctiam Imietũ pdimo narrabis achilẽ
Dixerat ille iudẽ nodis et cortice crudo
Intorquet sĩmus adiuxus uiribz hastã
Excepere aure unluus saturma iuno
Detorsit uemẽs porte qz nifigr̃ hasta
At nõ hoc telsi moi qd  ui dextera ueisat
Effugieonez enĩ is teli uec uulueris actor
Sic ait es sublatã alte cõsurgit in ensem
Et mediã ferro genuã inter tpa fioutẽ
Dundit impnbesꝙ ĩmani uulue malas
Eit sonus inigẽti cõcussa est poudere tellus
Collapsos artus atz arma cruẽta cerebro
Steruit huii moriẽs atq illi ꝑtibz equis.

Expanded text:
 vertice cristae sanguineae, clipeoque micantia fulmina mittit: agnoscunt faciem invisam atque immania membra turbati subito Aeneadae. Tum Pandarus ingens emicat et mortis fraternae fervidus ira effatur: Non haec dotalis regia Amatae, nec muris cohibet patriis media Ardea Turnum. Castra inimica vides; nulla hinc exire potestas. Olli subridens sedato pectore Turnus: Incipe, siqua animo virtus, et consere dextram: hic etiam inventum Priamo narrabis Achillem. Dixerat. Ille rudem nodis et cortice crudo intorquet summis adnixus viribus hastam: excepere aurae volnus; Saturnia Iuno detorsit veniens, portaeque infigitur hasta. At non hoc telum, mea quod vi dextera versat, effugies; neque enim is teli nec volneris auctor. Sic ait et sublatum alte consurgit in ensem et mediam ferro gemina inter tempora frontem dividit inpubesque immani volnere malas. Fit sonus, ingenti concussa est pondere tellus: conlapsos artus atque arma cruenta cerebro sternit humi moriens, atque illi partibus aequis
Abbreviated transcription (Latin):
Tiumitu galea et saxis sotida era fatiscũt
Distrisseq iube capiti nec sufficit unito
Ictib ingẽinãt hastis et troes et ipẽ
Fulmineus uiuesteus tũ toto corpore sudor
Li quitur et piceũ noc respirare ptãs
Fiuiuẽ agit fessos ꝯͣtit eger ahxlitus actus
Tñ demiũ p̾nceps saltu siseom̃bz armis
In stumũ dedet ille suo cũ gurgice flauo
Accepit ueniãtẽ ac mollib extule undis
Et lotũ fotiĩs abluta cede Remisit.

Expanded text:
tinnitu galea, et saxis solida aera fatiscunt, tinnitu galea, et saxis solida aera fatiscunt, discussaeque iubae capiti, nec sufficit umbo ictibus: ingeminant hastis et Troes et ipse fulmineus Mnestheus. Tum toto corpore sudor liquitur et piceum, nec respirare potestas, flumen agit; fessos quatit aeger anhelitus artus. Tum demum praeceps saltu sese omnibus armis in fluvium dedit: ille suo cum gurgite flavo accepit venientem ac mollibus extulit undis et laetum sociis abluta caede remisit.
Abbreviated transcription (Latin):
Et magui ence segnes museret q pridet ꝙ
Talibi accẽsi firmãtur et aguuẽ denso
Consistũt turrums paulatĩ excedere pugua
Et flumũ petere ac partẽ que cungẽ uuda
A criꝰ hoc tenca clanore incũbere magno
Et glomerare manũ cen seuũ turba leonẽ
Cũ telis pͥmit infeusis atq terrctus ille¬
i sper acerba tuens retro redit et nez terga
ra daie aut urrtus patiti uer toudere cont
lle quid̃ hor cupiẽo potis est per tela unos. ꝑ
Maud aliter retro dubus uestigia tirrmmis
Imperata refeit ac mẽs estuat ira
Quĩctiã bis tũ medros ĩnaserat hostes
Bis cõfusa fuga per muros aguuã uertit
Sed manꝰ e castuis ꝓpe coit oĩs i unũ
Nec contra uires audet satutina iuuo
Eufficere aeriã celouã inpã ram
Demisit geriuane harid moltia iussa fecẽtẽ
Ni turuꝰ cedat tenciorũ menibz altis
Ergo nec clipeo inuenis subsistere tĩ
Mec dextra ualet ñicctis sit uudiq telis
O bruitur strepit assiduo cana tp̃a artũ

Expanded text:
et magni Aeneae, segnes, miseretque pudetque? Talibus accensi firmantur et agmine denso consistunt. Turnus paulatim excedere pugna et fluvium petere ac partem, quae cingitur unda; acrius hoc Teucri clamore incumbere magno et glomerare manum. Ceu saevum turba leonem cum telis premit infensis, at territus ille, asper, acerba tuens, retro redit, et neque terga ira dare aut virtus patitur, nec tendere contra ille quidem hoc cupiens potis est per tela virosque: haud aliter retro dubius vestigia Turnus improperata refert, et mens exaestuat ira. Quin etiam bis tum medios invaserat hostis, bis confusa fuga per muros agmina vertit; sed manus e castris propere coit omnis in unum, nec contra vires audet Saturnia Iuno sufficere, aëriam caelo nam Iuppiter Irim demisit germanae haud mollia iussa ferentem, ni Turnus cedat Teucrorum moenibus altis. Ergo nec clipeo iuvenis subsistere tantum nec dextra valet: iniectis sic undique telis obruitur. Strepit adsiduo cava tempora circum
Abbreviated transcription (Latin):
iudacẽ ad turmĩ huco tũ fotẽ pareritis
Wiltũm tuonꝰ sacçata ualle serebar
Ad quẽ sit rosto thanuiãtras ore locuita esst
Tume quod optang diiĩ ꝓnugere nemo
Quderet uoliienda dies en attulit ulzo
Enais urte ce seciio et classe reticta
s ceptia pallãtimi sede q petũstenãdr.
M et satis extienias cocichi pentiauit ad brbes
Li doiũ q uianũ collatos ariuat agrestes

Expanded text:
 parentis Pilumni Turnus sacrata valle sedebat. Ad quem sic roseo Thaumantias ore locuta est: Turne, quod optanti divom promittere nemo auderet, volvenda dies en attulit ultro. Aeneas urbe et sociis et classe relicta sceptra Palatini sedemque petit Euandri. Nec satis: extremas Corythi penetravit ad urbes L
Abbreviated transcription (Latin):
Cõ fossuo placida qz ibi demũmorte quiert
Fortinati anibo si quid mea cariã possũt
Mulla dies uiꝙͣ meõri uos exmiet eno
Dũ domus enee capitolii ĩmobłe saxũ
A ccolet nperiũ paterq roͣnus hẽbit

Expanded text:
confossus placidaque ibi demum morte quievit. confossus placidaque ibi demum morte quievit. Fortunati ambo! Siquid mea carmina possunt, nulla dies umquam memori vos eximet aevo, dum domus Aeneae Capitoli immobile saxum accole
Abbreviated transcription (Latin):
Ibatin eurialũ tũ uero exterritus auiens
Ceclauiat insus uec se celare tenebris
Amplius aut tũi potuit porferre delorẽ
eene adsum qui feci ĩmie cõuertite ferrũ
Orutuli mea fraus oĩonichil iste uet ausus
Mec et potuit celũ hor et cõstia sidera testor
Tantũ infelice niiuũ dilexit amicũ
Talia dicta dabat sed uirib ensis ad ictus
Trausadũt costas et cãdida pectora rupit
Uoluitur eirrialus leto pulcios qz perartus
It cuorinq humeros cerix collapsa recõdit
Pmpurens ueluti cũ flos succissus aratio
Lauguestit moriẽs lapso ue papanera collo
Demisere capitt pluma cũ forte granãtur
At insus ruit in medios solũ q per onĩs
Uolstentẽ petit in solo uolstento iuoratur
Quẽ circũ glouierãt hostes hĩc cõneꝰ at hĩc
Pertirrbãt instat nõ segniꝰ ac rotat ensem
Fulmiueũ douer ruculi clamãtis in ore
Condidit aduerso et morlẽs aiãs abstulit hosti

Expanded text:
ibat in Euryalum. Tum vero exterritus, amens ibat in Euryalum. Tum vero exterritus, amens conclamat Nisus, nec se celare tenebris amplius aut tantum potuit perferre dolorem. Me me, adsum qui feci, in me convertite ferrum, O Rutuli, mea fraus omnis; nihil iste nec ausus nec potuit, caelum hoc et conscia sidera testor, tantum infelicem nimium dilexit amicum. Talia dicta dabat; sed viribus ensis adactus transabiit costas et candida pectora rumpit. Volvitur Euryalus leto, pulchrosque per artus it cruor, inque umeros cervix conlapsa recumbit: purpureus veluti cum flos succisus aratro languescit moriens lassove papavera collo demisere caput, pluvia cum forte gravantur. At Nisus ruit in medios solumque per omnis Volcentem petit in solo Volcente moratur. Quem circum glomerati hostes hinc comminus atque hinc proturbant. Instat non setius ac rotat ensem fulmineum, donec Rutuli clamantis in ore condidit adverso et moriens animam abstulit hosti.
Abbreviated transcription (Latin):
Otius adoucto torquẽs hastile lacerto
Suspiciẽs altã ad liuiã et sit uoce statur
Asciorũ decus et nemorũ latoniã crstos
Si qua tus ꝙ pro me pr̃ hirtacus aris
Doua culit si qua ip̃e meis uenatib anxi
Suspendi ue tholo aut sacra ad fastigia fixi
Hũt sine me turbare globũ et rege tela ꝑaueas
Dixerat et toto courxus corpore ferrũ
Conicit hasta uolaus uectis din̾terat umibras
Et uenit aduersi nnttergũ sulmoiis ibiq
Fr augr ac fisso trausit precordia liguo
Uoluitux ille uomons calidũ de pectore fliuuẽ
Fugidus et lougis singultib il ia pulset
Diersi circũspiciãt hoc acrior idem
Ece aliud sũma teli uibrabat ab aure
Dũ tiepidant uolat hasta tago per tp̃s uecut
Stadens traiecto q hesit tepefita cerebro
Teurratrox uolscens nec teli cõspicit usꝙ̃
Actorẽ ne quo se ardens ĩittere possie
Tu tamẽ interea talido michi sanguẽpenas
Persolires amborũ inqͥt sunul ense rectuso

Expanded text:
Ocius adducto torquens hastile lacerto, Ocius adducto torquens hastile lacerto, suspiciens altam Lunam sic voce precatur:astrorum decus et nemorum Latonia custos. Siqua tuis umquam pro me pater Hyrtacus aris dona tulit, siqua ipse meis venatibus auxi suspendive tholo aut sacra ad fastigia fixi: hunc sine me turbare globum et rege tela per auras. Dixerat, et toto conixus corpore ferrum conicit: hasta volans noctis diverberat umbras et venit aversi in tergum Sulmonis ibique frangitur ac fisso transit praecordia ligno. Volvitur ille vomens calidum de pectore flumen frigidus et longis singultibus ilia pulsat. Diversi circumspiciunt. Hoc acrior idem ecce aliud summa telum librabat ab aure. Dum trepidant, it hasta Tago per tempus utrumque stridens traiectoque haesit tepefacta cerebro. Saevit atrox Volcens nec teli conspicit usquam auctorem nec quo se ardens inmittere possit. Tu tamen interea calido mihi sanguine poenas persolves amborum, inquit; simul ense recluso
Abbreviated transcription (Latin):
Porrida quã densi cõplerãt undia sentes
Rara por ocultos ducebat semutta calles
Eurialũ tenebre ramorũ ou̾osa q preda
Impediũt fallitq tinor regioe uiat̃
Misus abie iãz ĩ prudous entiserat hostes
Atqz locos qui post alte de noĩe dicti
Albaui tũ rex stablã alta latutꝰ hẽbat
U tstetit et fiustra absentẽ restexit anuicũ
En aale ifelix quate regroue Reliqui
Qua ue sequar tuistis ꝓplexũ idõe reuoluẽs
I allacis silue suuil et restigia retro
Obserata legit diuisq filẽtib errat
Audit equos audit strepitus et sigua sequẽtũ
N ec logñ ĩ medio tp̃o cõclamior ad aures
Peruenit et uidet enrialũ quẽ ĩã manꝰ oĩs
F raude loci et noctis subito turtãcetumultu
O pressũ rapit et couãtẽ plima fruistra
Quid faciat qua ui Inueũs q̃bz audeat armis
Eripere an sese medios moriturꝰ ĩ hostes
Iufenat et pulciã ꝓperet per uuluer a morte

Expanded text:
horrida, quam densi complerant undique sentes; horrida, quam densi complerant undique sentes; rara per occultos lucebat semita calles. Euryalum tenebrae ramorum onerosaque praeda impediunt fallitque timor regione viarum; Nisus abit, iamque imprudens evaserat hostis atque locos, qui post Albae de nomine dicti Albani, tum rex stabula alta Latinus habebat, ut stetit et frustra absentem respexit amicum. Euryale infelix, qua te regione reliqui? Quave sequar, rursus perplexum iter omne revolvens fallacis silvae? Simul et vestigia retro observata legit dumisque silentibus errat. Audit equos, audit strepitus et signa sequentum. Nec longum in medio tempus, cum clamor ad auris pervenit ac videt Euryalum, quem iam manus omnis fraude loci et noctis, subito turbante tumultu, oppressum rapit et conantem plurima frustra. Quid faciat? Qua vi iuvenem, quibus audeat armis eripere? An sese medios moriturus in enses inferat et pulchram properet per volnera mortem?
Abbreviated transcription (Latin):
Multa uirũ folido argẽto perfitã deliuquãt
Aruaqz cratheras q sił pulcrosq tapetas
Enrialus phaleras rauuois at aurea bullis
Cingula tiburti remulo dicissimꝰ olun
Que mctit deua hospicio quĩgeret abseus
Cedicus ille suo mor̃ẽs dat hõre nexoti
Postmortẽ bello iutuli pugna q totia
Hec Rapte atz humeris nequicꝙ̃ fortib aptat
Tñ galeã messapi habilẽ cristisq docoiẽ
Indiuit excedãt castrus et tuta capessunt
Interoa premissi equitos ex uibe latina
Cetera dũ legio cãpis instrurta moratur
Ibant et turuo regi responsa ferebant
Tercentũ scuttiti oñs uolscente magr̃o
Iãq ꝓpͥnquabãt castris muroq subibant
Cñ ꝓcul hos leuo flectentes hinite cerm̃t
Et galea eurialũ sub lusta noctis in umibra
Sed celeraro fugã in sauas et fidem nocti
Obiciũt equites sese ad diuortia nota
Picatz huic oem̃ q aditã custode coronãt
Saua fuit late atq duuis i lice ingra

Expanded text:
Multa virum solido argento perfecta relinquunt Multa virum solido argento perfecta relinquunt armaque craterasque simul pulchrosque tapetas. Euryalus phaleras Rhamnetis et aurea bullis cingula, Tiburti Remulo ditissimus olim quae mittit dona hospitio cum iungeret absens Caedicus, ille suo moriens dat habere nepoti, post mortem bello Rutuli pugnaque potiti haec rapit atque umeris nequiquam fortibus aptat. Tum galeam Messapi habilem cristisque decoram induit. Excedunt castris et tuta capessunt. Interea praemissi equites ex urbe Latina, cetera dum legio campis instructa moratur, ibant et Turno regi responsa ferebant, tercentum, scutati omnes, Volcente magistro. Iamque propinquabant castris murosque subibant, cum procul hos laevo flectentis limite cernunt et galea Euryalum sublustri noctis in umbra psed celerare fugam in silvas et fidere nocti. Obiciunt equites sese ad divortia nota hinc atque hinc omnemque abitum custode coronant. Silva fuit late dumis atque ilice nigra
Abbreviated transcription (Latin):
Et inutile ferranũ illa qui plt̃ma nocte
Lu prre infignio facie multo y tacibat
iembra deo uictus felix si ꝓtinus atũ
E quasset nocti ludũ ĩ lucẽq tulisset
Impastus cen pleua leo per ouilia turbãs
Enadet cnĩ uesana fames mãdit qz trahit
Aolle pecus mutũ q notu fienit ore ceuẽto
Nec nũde enriali cedes iicensuis et ip̃e
Perfirt ac multa in medio sine noĩe pletẽ¬
Iguaros rethũ uigilantẽ et cũcta uidentẽ
Sa magnũ meuẽs se post crathera tegebat
Pectore in adueise tetũ cui comiꝰ ensem
Condidir assurgenti et multa morte recepit
Purpureã uonut ille arãm et cõsanguie mixta
Uia refert moriẽs hic furto feridue iustat
Nãq admessapi socies tendebat ubi ignẽ
Deficere extiemũ et religatos rite uidebat
Carpere giamẽ equos bremt̾cũ talia iusus
Sensit enĩninia cede atq cuoidĩ ferri
A bsistaneꝰ ait nã bux ĩmuca pp̾nquat
P enarũ exhaustũ satis ẽ bia facta per hostes

Expanded text:
et iuvenem Serranum, illa qui plurima nocte luserat, insignis facie, multoque iacebat membra deo victus: felix, si protinus illum aequasset nocti ludum in lucemque tulisset. Impastus ceu plena leo per ovilia turbans suadet enim vesana fames manditque trahitque molle pecus mutumque metu, fremit ore cruento: nec minor Euryali caedes; incensus et ipse perfurit ac multam in medio sine nomine plebemignaros, Rhoetum vigilantem et cuncta videntem, sed magnum metuens se post cratera tegebat; pectore in adverso totum cui comminus ensem condidit adsurgenti et multa morte recepit. Purpuream vomit ille animam et cum sanguine mixta vina refert moriens; hic furto fervidus instat. Iamque ad Messapi socios tendebat; ibi ignem deficere extremum et religatos rite videbat carpere gramen equos: breviter cum talia Nisus. sensit enim nimia caede atque cupidine ferri: Absistamus, ait, nam lux inimica propinquat. Poenarum exhaustum satis est, via facta per hostis.
Abbreviated transcription (Latin):
Mistent se maria ee ingre actolllitm harne
Tũ sonitu ꝓchyea tiemnit durũ q cubile
Iu arune fois imper̃s imposta tipheo
Hic mars a rimpotẽs aĩm uires q latiuus
Bellatorq aĩo deus iicidit
Paudarus ut fuso germanũ corpe ceruit
Et quo sit fortuã loco quis casus agat ros
Porta ui multa cõuerso cardine torquet
O buixus latis huiueris multosq suorũ
il enib exlusos durro in certanuẽ luiquit
Ast alios secũ includit recepit q rnẽtes
Demẽs qui rutulũ ĩ medio nõ agnuẽregõ
Uiderit rrũpentẽ ultro q nctusit urbi
Imanẽ ueluti peccora inter mectia tigũ¬

Expanded text:
igrae attolluntur harenae; tum sonitu Prochyta alta tremit durumque cubile Inarime Iovis imperiis imposta Typhoeo. Hic Mars armipotens animum viresque Latinis bellatorque animo deus incidit. Pandarus ut fuso germanum corpore cernit et quo sit fortuna loco, qui casus agat res, portam vi magna converso cardine torquet, obnixus latis umeris, multosque suorum moenibus exclusos duro in certamine linquit; ast alios secum includit recipitque ruentis, demens, qui Rutulum in medio non agmine regem viderit inrumpentem ultroque incluserit urbi, immanem veluti pecora inter
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ego uasta dato ot lato te luuite ducã
R aumente aggredi qui forte tacetib altis
Extructus toto perslabat pectore sonnnũ
Rex idem at regi turno gratissimꝰ angur
Dee non augurio potiit depellere pestem
Tros iuxta famulos teuorenter tela iacẽtes
Aactus equie ferro q secat peuddna colla
Tñ capnt ipã auffere dũo trũcũ q relĩquit

Expanded text:
haec ego vasta dabo et lato te limite ducam. haec ego vasta dabo et lato te limite ducam. Rhamnetem adgreditur, qui forte tapetibus altis exstructus toto proflabat pectore somnum. Rex idem et regi Turno gratissimus augur, sed non augurio potuit depellere pestem. Tris iuxta famulos temere inter tela iacentis nanctus equis ferroque secat pendentia colla; tum ca
Abbreviated transcription (Latin):
Per caput hoc niro per qd p̾r añ solebat
Que tibi polliceor reduci rebz q secundis
Mec eadem ur̃aqz tue generi q manebũt
Sit art illacͥmans humero fllernet ensem
A uratũ nura quẽ focerat artolicaon
E nosius alz habalẽ uagiã aptarat eburna
Datniss muestens pelle horrẽtis qz leonis
Exnuas galeã fidus ꝑuiutat alctes
Protuiꝰ armati incede quos ãs enuites
Proseq̃r uotio uecnõ et pulcer fidus
Ilulta prĩ mãdata dabat portãda s ame
Onnã discerplĩt et mibibz urita donãt
Egressi superãc fossas noctis qz per unibras
Castia ĩimica pocũt multis taniẽ ute fictur
Exticio passim soumo uiuo q per heibas
Corpora fusa uident airectos ł littoie currus
Inter lora rocas. qz biros snił arma Iacere
Uur sit prior hucacides sit ore locittus
Euriale audendũ dextia nt̃ ip̃a uotat res
Hat iter est tu neqͣ mauꝰ se attollere nobis
A tergo possit custodi et cõsule longe

Expanded text:
per caput hoc iuro, per quod pater ante solebat: per caput hoc iuro, per quod pater ante solebat: quae tibi polliceor reduci rebusque secundis, haec eadem matrique tuae generique manebunt. Sic ait inlacrimans; umero simul exuit ensem auratum, mira quem fecerat arte Lycaon Gnosius atque habilem vagina aptarat eburna. Dat Niso Mnestheus pellem horrentisque leonis exuvias; galeam fidus permutat Aletes. Protinus armati incedunt; quos prosequitur votis. Nec non et pulcher Iulus, multa patri mandata dabat portanda: sed aurae omnia discerpunt et nubibus inrita donant. Egressi superant fossas noctisque per umbram castra inimica petunt, multis tamen ante futuri exitio. Passim somno vinoque per herbam corpora fusa vident, arrectos litore currus, inter lora rotasque viros, simul arma iacere, vina simul. Prior Hyrtacides sic ore locutus: Euryale, audendum dextra; nunc ipsa vocat res. Hac iter est. Tu, ne qua manus se attollere nobis a tergo possit, custodi et consule longe;
Abbreviated transcription (Latin):
Iusuper hos campos quos rex ht̃ ip̃e laturꝰ
Te uero mea quã spaciĩo ꝓpiotib etas
Insequitur ueuerande puer pectore toto
uAccipio et comitẽ casus cõplector in omĩs
Mulla meiosine te gueretir gliã reb
Sen pacẽ seu bella gerã tibimaxĩa rerñ
Uerborũ q fides contͣ quẽ talia fatur
Enrialus me nulla dies tã foctib ausis
Dissimiłẽ arguerit dñ fortua secunda
Ant aduersa cadat sed te super omiã doua
Uuũ oro genitax u̾au de gẽte uetrista
Est michi quã miserã tenuit nõ ilia tellus¬
Inq salitatã liuiquo uox atua testis
Texteraq neguaã lat̾mas perserre parentis
At tuoro solaie mopẽ et sucairre Relicte
Mant sine mespem ferre tru audẽtior ito
In casus ouĩs percussa mente dederũt
Dardauide lacͥmas añ om̃s pulcer Iulus
A tq auñ patue stanxie pietatis iiuago
Tum sit effatur
Spondco digna d̾ cius ingẽtib onuiã ceptis
N ãqz erit ista mchi genitax noiẽ q creuse
Gela defuerit nec partũ grã talem

Expanded text:
rex habet ipse Latinus. Te vero, mea quem spatiis propioribus aetas insequitur, venerande puer, iam pectore toto accipio et comitem casus complector in omnis. Nulla meis sine te quaeretur gloria rebus; seu pacem seu bella geram, tibi maxima rerum verborumque fides. Contra quem talia fatur Euryalus: Me nulla dies tam fortibus ausis dissimilem arguerit; tantum, fortuna secunda aut adversa cadat. Sed te super omnia dona unum oro, genetrix Priami de gente vetusta est mihi, quam miseram tenuit non Ilia tellusinque salutatam linquo: nox et tua testis dextera, quod nequeam lacrumas perferre parentis at tu, oro, solare inopem et succurre relictae. Hanc sine me spem ferre tui: audentior ibo in casus omnis. Percussa mente dedere Dardanidae lacrimas; ante omnis pulcher Iulus, atque animum patriae strinxit pietatis imago. Tum sic effatur: Sponde digna tuis ingentibus omnia coeptis. Namque erit ista mihi genetrix nomenque Creusae solum defuerit, nec partum gratia talem
Abbreviated transcription (Latin):
Reddite cõspectũ nichil illo triste recepto
ꝑ ma dabo argento perferta atq aspa signis
Pocula deuta genitor que cepit arista
Et tacodes gennõs auri duo magna talẽta
Crathora antiquũ quẽ dat si doma dido
Si ueio capere italiã steptus q potrr
Contigeut uictori et prede ducere sortem
Uidisti quo turuꝰ equo quib ibae ĩ arius
Aurens ip̃m illũ chipeũ castas q inberites
Extipla sortr ut̃ iã tua pͥuia nist

Expanded text:
reddite conspectum; nihil illo triste recepto. reddite conspectum; nihil illo triste recepto. Bina dabo argento perfecta atque aspera signis pocula, devicta genitor quae cepit Arisba, et tripodas geminos, auri duo magna talenta, cratera antiquum, quem dat Sidonia Dido. Si vero capere Italiam sceptrisque potiri contigerit victori et praedae dicere sortem, vidisti quo Turnus equo, quibus ibat in armis aureus: ipsum illum, clipeum cristasque rubentis excipiam sorti, iam nu
Abbreviated transcription (Latin):
Quesitũ curã ad menia pallantea
Mox hic cũspoliis ingenti cede peracta
A ffore ceuictis nec nos uia fallitenuites
Widimꝰ obstirris p̾miã sub ballib uibem
U euatu assidus et totũ cognoninꝰ amnẽ
Mic ãnis grais atq aĩs maturus aletes
Dũ pãn quora semper sub noiẽ troia est
N on cũ om̃o touiros delere paratis
Cñ tales aiõs Iuuenũ et tã certa tulistis
Ncctora sit mẽorans humeras dextras q tenebat
Ainborũ et bultã lac̾mis ahorarigabat
Que uobis que digna uiri protalibz ausis
P renua posserear solui pulterrima p̾mũ
Dnĩ moreo q dabũt uosta tũ cetera reddet
Actutũ pius enais et ineeger eni
A scaniuomeriti tanti nõ aicõi unꝙͣ
Inmo ego uos cun solasalus gantore deducto
Excipit ascaniꝰ permagnos inse penictes
Assatici q larẽ et taue penetratia ueste
Ortestor quecũz michi foetuã fides q est
In uestas pouo gaenuis reuotate parentẽ

Expanded text:
quaesitum Aenean et moenia Pallantea, quaesitum Aenean et moenia Pallantea, mox hic cum spoliis ingenti caede peracta adfore cernetis. Nec nos via fallit euntis: vidimus obscuris primam sub vallibus urbem venatu adsiduo et totum cognovimus amnem. Hic annis gravis atque animi maturus Aletes: Di patrii, quorum semper sub numine Troia est, non tamen omnino Teucros delere paratis, cum talis animos iuvenum et tam certa tulistis pectora. Sic memorans umeros dextrasque tenebat amborum et voltum lacrimis atque ora rigabat. Quae vobis, quae digna, viri, pro laudibus istis praemia posse rear solvi? Pulcherrima primum di moresque dabunt vestri; tum cetera reddet actutum pius Aeneas atque integer aevi Ascanius, meriti tanti non immemor umquam. Immo ego vos, cui sola salus genitore reducto, excipit Ascanius, per magnos, Nise, penatis Assaracique larem et canae penetralia Vestae obtestor; quaecumque mihi fortuna fidesque est, in vestris pono gremiis: revocate parentem,
Abbreviated transcription (Latin):
Quete sola puer multis e mrĩbz ausa
Prosesi magni nec mouia currat aceste
Mec mea iã muita loco seutẽcia cedit
Accelereniꝰ ait uigiles sił excitat illi
Succedũt seruãtq uices stacione reluta
Ipe comes niso graditur regẽ q reqͥrũt
Eetera por terras om̃s aialia sonuio
Laxabaut curas et corda oblita laborũ
Ductores tenciũ p̾mi delecta mnuc̃tus
Cõfiliũ sũmi regni de reb hẽbant
Quid facerent quis ue euce iã mĩcis esset
Castrorũ et cãpi ĩmedio cuiusus et una
Curialus cõfestimqz alacies adiittier orãt
Rem maguãp̾ciũ ꝙ more fore p̾mus iulus.
A ccepit trepados ac insũ dicere inssit
Tñ fic hietacides audite o mẽtib equis
Eneade neue hec nr̃s spectãtur ab ãnis
Que ferme rutisti sonno uiueqz sepulti
Cõticuere locũ insidiis cospeximꝰ ip̃i
Qui patet ĩ bio porte que ꝓgima ponto
Interrnps ignes ater qz ad sidera fumꝰ
Erigicur si fortuma permuittitio uti

Expanded text:
quae te sola, puer, multis e matribus ausa quae te sola, puer, multis e matribus ausa persequitur magni nec moenia curat Acestae, nec mea iam mutata loco sententia cedit: adceleremus, ait. Vigiles simul excitat, illi succedunt servantque vices: statione relicta ipse comes Niso graditur, regemque requirunt. Cetera per terras omnis animalia somno laxabant curas et corda oblita laborum: ductores Teucrum primi et delecta iuventus consilium summis regni de rebus habebant, quid facerent quisve Aeneae iam nuntius essetmedio. Tum Nisus et una Euryalus confestim alacres admittier orant: rem magnam, pretiumque morae fore. Primus Iulus accepit trepidos ac Nisum dicere iussit. Tum sic Hyrtacides: Audite O mentibus aequis, Aeneadae, neve haec nostris spectentur ab annis, quae ferimus. Rutuli somno vinoque soluti conticuere; locum insidiis conspeximus ipsi, qui patet in bivio portae, quae proxuma ponto; interrupti ignes, aterque ad sidera fumus erigitur: si fortuna permittitis uti
Abbreviated transcription (Latin):
Posse uiã ad uuitos et menia pallãtea
Obstipuit magno laudũ ꝑcussus amere
Euxialuo fti his ardeutẽ affatur amicũ¬
U lle ne ige sociũ sũmuis adiũgere rebus¬
M ise fugis sotã te in tanta peucula mittã
Non ita me genitor ueltis assuctus ofeltes
Ai golicũ terror̃e niter troie q labores
Sublatũ erudũt necterũ tatia gessi
M agnaniima eueã et fata extrenia secutus
Est hic est aĩmꝰ lucis cõtentor et istũ
Qui uita bene credat cuu quo tendis honorẽ
Nisus ad hec eguidẽ de tenil tale uerebar
Nec fas non ita me referat tibi magicꝰ ouãtẽ
Enprant quicũz deus oculis haspicit muis
Sedsi quis que multa uides distrmnẽ tali
Si quis in aduerst̃ iapiat casus ue deus ue
Te superẽe uelun tua uita dignior etas
Sit qui me raptũ pugna p̾tio q redentũ
Mandee huiuo solita at̃ si qua id foituã uetabit
Absenti ferat niseuas decoret qz sopulcro
Neu nr̃a misere tanti sim cã doloris

Expanded text:
posse viam ad muros et moenia Pallantea. posse viam ad muros et moenia Pallantea. Obstipuit magno laudum percussus amore Euryalus; simul his ardentem adfatur amicum: Mene igitur socium summis adiungere rebus, Nise, fugis? Solum te in tanta pericula mittam? Non ita me genitor, bellis adsuetus Opheltes, Argolicum terrorem inter Troiaeque labores sublatum erudiit, nec tecum talia gessi, magnanimum Aenean et fata extrema secutus: est hic, est animus lucis contemptor et istum qui vita bene credat emi, quo tendis, honorem. Nisus ad haec: Equidem de te nil tale verebar nec fas, non, ita me referat tibi magnus ovantem Iuppiter aut quicumque oculis haec aspicit aequis. Sed siquis, quae multa vides discrimine tali, siquis in adversum rapiat casusve deusve, te superesse velim; tua vita dignior aetas. Sit qui me raptum pugna pretiove redemptum mandet humo solita aut siqua id Fortuna vetabit, absenti ferat inferias decoretque sepulchro. Neu matri miserae tanti sim causa doloris,
Abbreviated transcription (Latin):
Onñs por muros legio sortita perictũ
Excubat exercet q uices qd cuiq cuedã est
Misus erat poete custos acerrimꝰ armis
Mireacides comutẽ enee quẽ miserat ida
Uenatux iaculo celerẽ lenib qz sagittis.
Et iuxta comes euriatus quo pulcuor alter
Non finc eneadũ troiaua negindint arma
Ora puer p̾ma signãs intõsa inuẽta
His amor unus erat ꝑcter q ĩ tella ruebant
Tñ quoz cõi portã statione tenebant
Mistis ait dii ne hũc ardorẽ mẽtib addũt
Euriale an sua quiq deus sit dira cupido
Ant pugnã aut iãdudĩ inadere magnũ
Meus agitat michi nec placida cõtenta quiete
Cerus q̃ ruculos hẽat fiducia rerũ
Liuiã rara micãt sonnno unio q soluti
Procubuere silent lato loca percipe porro
Quid dubitẽ et q̃ nũt aĩõ sentẽtia sargat
Expostũt mittiq uiros qz certa reportent
Si tibique posto prouuttũt nã michi facti
f ama sat est tumulo uideor reperie sub illo

Expanded text:
Omnis per muros legio, sortita periclum, Omnis per muros legio, sortita periclum, excubat exercetque vices, quod cuique tuendum est. Nisus erat portae custos, acerrimus armis, Hyrtacides, comitem Aeneae quem miserat Ida venatrix iaculo celerem levibusque sagittis; it iuxta comes Euryalus, quo pulchrior alter non fuit Aeneadum Troiana neque induit arma, ora puer prima signans intonsa iuventa. His amor unus erat, pariterque in bella ruebant: tum quoque communi portam statione tenebant. Nisus ait: Dine hunc ardorem mentibus addunt, Euryale, an sua cuique deus fit dira cupido? Aut pugnam aut aliquid iamdudum invadere magnum mens agitat mihi nec placida contenta quietest. Cernis, quae Rutulos habeat fiducia rerum. Lumina rara micant; somno vinoque soluti procubuere; silent late loca: percipe porro, quid dubitem et quae nunc animo sententia surgat. exposcunt mittique viros, qui certa reportent. Si tibi quae posco promittunt nam mihi facti fama sat est, tumulo videor reperire sub illo
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tuueãt nec equi ceca cõdentur ĩ aluo
Lu ce palã certũ est igni tricũdare nuiros
Maud sibi cũ dauars tẽfaxo et pube pelasga
Esse prtãt deciuiũ quos distulie hector ĩ ãnũ
Nũt adeo melior quĩ pars acta diei est
Qued superest loti beue gestis corpora rebus
Procurate uiri et pugicã sperate parari
Interea uigilũ excubiis obsidere portas
Tura datur messapo et menia ciugeͤ flãms
Bis septẽ rutuli niuros qui milite seruãt
Dilecti ast illos cẽteni quẽq sequũtur
Purpureis cristis fuuenes auroqz corusti
Disturoũt uariãt qz ui ces fusi qz per herbã
Indulgent uiuo et uertũt cratheras a euos
Collucẽt ignes nott̃e custodia ducit
Iusonmem ludo
Hec super e uallo ꝓspectãt tioes et armis
Atta teuent ueruõ taepidi fermdine portas
Explorant pontes qz et propuguacula nĩgũt
Te la gerũt iustant inuesteꝰ acerqz segestus
Quos pater eneas I qñ aduersa uocarent
Rettoreo inuenũ et rex dedit esso magiõs

Expanded text:
c equi caeca condemur in alvo: luce palam certum est igni circumdare muros. Haud sibi cum Danais rem faxo et pube Pelasga esse ferant, decumum quos distulit Hector in annum. Nunc adeo, melior quoniam pars acta diei, quod superest, laeti bene gestis corpora rebus procurate, viri, et pugnam sperate parari. Interea vigilum excubiis obsidere portas cura datur Messapo et moenia cingere flammis. Bis septem Rutuli, muros qui milite servent, delecti; ast illos centeni quemque sequuntur purpurei cristis iuvenes auroque corusci. Discurrunt variantque vices fusique per herbam indulgent vino et vertunt crateras aenos. Conlucent ignes, noctem custodia ducit insomnem ludo. Haec super e vallo prospectant Troes et armis alta tenent, nec non trepidi formidine portas explorant pontisque et propugnacula iungunt, tela gerunt. Instat Mnestheus acerque Serestus, quos pater Aeneas, siquando adversa vocarent, rectores iuvenum et rerum dedit esse magistros.
Abbreviated transcription (Latin):
Quãtus ab occasu ueniẽs plialib hedis
Uerberat imiber hunrũ quã młia grãdiẽ iũbi
In uada precipitãt cũ iupr̃ herridus austus
Torq̃t aquosũ hpemẽ et celocana mibłi rũpit
Piuidarus et bichias iõ alcanore creti
Quos ioius couxit luco filuestrs ibera
A bietib iuuẽs prĩis et md̃tib equos
Portã que ducis impero cõnissa rocludũt
Freti armus ulero q ĩuitãt menib hostẽ

Expanded text:
iens pluvialibus Haedis verberat imber humum, quam multa grandine nimbi in vada praecipitant, cum Iuppiter horridus austris torquet aquosam hiemem et caelo cava nubila rumpit. Pandarus et Bitias, Idaeo Alcanore creti, quos Iovis eduxit luco silvestris Iaera abietibus iuvenes patriis et montibus aequos, portam, quae ducis imperio commissa, recludunt, freti animis, ultroque i
Abbreviated transcription (Latin):
I dei qchoti tũ uox horrenda per auras
Extidit et troum rutuloꝵ qz agunã cõplet
Me trepidate meas tenca desendere naues
Meue armate manus maria añ exnrẽ tueno
Qͣ sacras dabitur puiis uos ite sotute
Nte dee pelagi genitax nibet et fua queqz
Cotumo pnpes abrĩpñt uincula rupis
Delphinũ q mnodo demesio equora rostas
Ima petũt huit uirginee mirabile mõstaĩ¬

Expanded text:
Idaeique chori; tum vox horrenda per auras Idaeique chori; tum vox horrenda per auras excidit et Troum Rutulorumque agmina complet: Ne trepidate meas, Teucri, defendere navis neve armate manus: maria ante exurere Turno quam sacras dabitur pinus. Vos ite solutae, ite deae pelagi: genetrix iubet. Et sua quaeque continuo puppes abrumpunt vincula ripis delphinumque modo demersis aequora rostris ima petunt. Hinc virgineae mirabile monst
Abbreviated transcription (Latin):
Ne cinsu quassate ullo neu tiribue denti
Uintantur ꝓfit nãs in montib ortas
Filius huic contra torquet qui sidera mũdi
O genitax quo fata uocas ãt quid petis istis
Mloitati ne maun fitẽ t̃ mortale carme
Fas hẽant certus q incerta ꝑieula iustrat
Enoas cui tanta deo ꝓmissa ptãs
Inmo ubidesmicte finẽ portus q tenebũt
Ansomos otũn quetũz enaserit undis
Dardaniũ q ducẽ laurẽtia uixerit arua¬
iꝰ octalem eripia formã magniq iubeto
Equoris esse deas qualio nereia cloto
Et galathea secãt spumantẽ pectore pontũ¬
Dixerat idq ratũ stigii per ftiuã fãs
Perpice torrẽtes atra qz uoragine ripas
A nniuit et totũ mitu tremefecit otimpũ¬
Eego aderat ꝓnussa dies et tempora parce
Debita cõplerant cũ turu durria mrem
A dmonuit suacas datibz depellere tedas
Hic p̾mũ noua lux eculis effulsit et ingens
Uisus ab aurora cetũ cransturoere m̃bus

Expanded text:
ne cursu quassatae ullo neu turbine venti ne cursu quassatae ullo neu turbine venti vincantur, prosit nostris in montibus ortas. Filius huic contra, torquet qui sidera mundi: O genetrix, quo fata vocas, aut quid petis istis? Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant certusque incerta pericula lustret Aeneas? Cui tanta deo permissa potestas? Immo ubi defunctae finem portusque tenebunt Ausonios olim, quaecumque evaserit undis Dardaniumque ducem Laurentia vexerit arva, mortalem eripiam formam magnique iubebo aequoris esse deas, qualis Nereia Doto et Galatea secant spumantem pectore pontuDixerat: idque ratum Stygii per flumina fratris, Per pice torrentes atraque voragine ripas Adnuit, et totum nutu tremefecit OlympuErgo aderat promissa dies et tempora Parcae debita complerant, cum Turni iniuria Matrem admonuit ratibus sacris depellere taedas. Hic primum nova lux oculis offulsit et ingens visus ab Aurora caelum transcurrere nimbus
Abbreviated transcription (Latin):
Atgerib septã circũ q flũalib undio
Inuadit socios q incendia poscit ouantes.
A tq manũ puni flagr̃ati feandus implet
Tũ uero incũbũt urget pñcia turui:
i tq om̃is facib pubes accingẽ atrs
Dirripnere focos piceũ feit fumidalumen
Teda & cõmixtã uulcauꝰ ad astra fauillã
Quis deus o nuse tã seua icẽdia tencris
Auertit tantos ratib qui depulit ignes
Dicite prista fides sticto s fama peronuis
Tempore quo p̃mũ fagra foĩbat inida.¬
Eneas classem et pelagi petere alta parabat
Ipã deñ fertur genitux beretinthia maguũ
Uocib his affata iouẽ da nate peteriti
Quod tua cara parens domito te postit olimpo
Pinea filua michi multos dilecta per ãnos
Lucus marce fuit sũma quo sacra forebant
Magrãti picea tabibusq obstirus acerius
Mas ego dardanio inuoui cũ classis egeret
Leta dedi nt̃ soticitã timor auxius augit
Sotue metus atq hoc p̾cibz sine posse pentẽ

Expanded text:
aggeribus saeptam circum et fluvialibus undis, aggeribus saeptam circum et fluvialibus undis, invadit sociosque incendia poscit ovantis atque manum pinu flagranti fervidus implet. Tum vero incumbunt, urget praesentia Turni, atque omnis facibus pubes accingitur atris. Diripuere focos; piceum fert fumida lumen taeda et commixtam Volcanus ad astra favillam. Quis deus, o musae, tam saeva incendia Teucris avertit? Tantos ratibus quis depulit ignes? Dicite. Prisca fides facto, sed fama perennis. Tempore quo primum Phrygia formabat in Ida Aeneas classem et pelagi petere alta parabat, ipsa deum fertur genetrix Berecyntia magnum vocibus his adfata Iovem: Da, nate, petenti, quod tua cara parens domito te poscit Olympo. Pinea silva mihi, multos dilecta per annos lucus in arce fuit summa, quo sacra ferebant, nigranti picea trabibusque obscurus acernis: has ego Dardanio iuveni, cum classis egeret, laeta dedi; nunc sollicitam timor anxius angit. Solve metus atque hoc precibus sine posse parentem: