comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis mortuum sepelire: ¶ tam̃
cuidam qͥ ad sepeliendum patrẽ
se dimitti poposcerat: dictum ẽ.
Sine ut mortui sepeliant mortuos
fuos: tu autem uade & annuncia
regnum d̃i. Postponendum namq
erat obsequium huiꝰ minist̾ii officio
p̃dicationis: qr illos carne mortuos
in t̾ra condet. istos autem anima mor¬
tuos ad uitam resuscitaret. S inter¬
hec sciendum qr cum ꝓcimorum car¬
sis ext̾iorib qͥ apte deseruiant desuñ.
debent hi qͦq qui bonis sp̃alibus
pleni sunt. eorum infirmitati con¬
descendere: t̾renisq illoꝵ necessita¬
tib in quantum decent̃ ualent. ca¬
ritatis condescensione serture. Nec
tedere debet animum. si senfus eius
contemplationi sp̃alium semꝑ inten¬
tus. aliq̃n dispensandis reb mini¬
mis quasi minoratꝰ inflectitur: q̃ñdo
ilłd u̾bum. ꝑ quod constant omnia
creata. ut ꝓdesset hominib assump¬
ta humanitate. uoluit paulominꝰ
ab angłis minorari. Quid gͦ mirũ
si homo se ꝓpt̃ hominem attrahit :

Expanded text:
 mortuum sepelire, et tamen ei qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat, dictum est, Sine ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem vade, et annuntia regnum Dei. Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis, quia illo, carne mortuos in terram conderet, isto autem anima mortuos ad vitam resuscitaret. haec sciendum est quia cum proximorum causis exterioribus qui apte deserviant desunt, debent hi quoque qui bonis spiritualibus pleni sunt eorum infirmitati condescendere, terrenisque illorum necessitatibus, in quantum decenter valent, charitatis condescensione servire. Nec taedere debet animum, si sensus ejus contemplationi spiritualium semper intentus, aliquando dispensandis rebus minimis quasi minoratus inflectitur, quando illud Verbum per quod constant omnia creata, ut prodesset hominibus, assumpta humanitate, voluit paulo minus ab angelis minorari. Quid ergo mirum, si homo se propter hominem attrahit,
Abbreviated transcription (Latin):
lesqͥ sunt in eccłia illos constituite
ad rudicandum: ut ipsi uidelicet
dispensationib t̾renis inseruiant.
quos dona sp̃alia non exornant. Ac
si aꝑte dicat. Qui minoris meriti
sunt ineccłia. & nullis magnorũ
donorum uirtutib pollent. ipsi de
t̾renis negotiis udicent: quatinus
ꝑ qͦs magna nequeunt.bona mino¬
ra suppleant᷑: &e qͥ penetrare neque¬
unt intima. saltem foris oꝑentur
necessaria. Qͦs ce contemptibiles
nominat: ce tam̃ sapientes uocat.
cum licre. Sic ñ ẽ sapiens qͥsquã
int̾ uos. qͥ possit iudicare int̾ frẽm
suum: Qua ex re qͥd colligit᷑. nͥ
ut hi t̾renas causas examinent. qͥ
ext̾ioꝵ rerum sapĩam ꝑceperunt:
ꝓfecto t̾renis ñ debent negotiis
implicari: ut dum non coguntur
inferiora bona disponere. ex̾citati
ualeant bonis suꝑiorib deserui

Expanded text:
les qui sunt in Ecclesia, illos constituite les qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum : ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant quos dona spiritualia non exornant. Ac si apertius dicat: Qui minoris meriti sunt in Ecclesia, et nullis magnorum donorum virtutibus pollent, ipsi de terrenis negotiis judicent, quatenus per quos magna nequeunt, bona minora suppleantur quia penetrare nequeunt intima, saltem foris operentur necessaria. Quos et contemptibiles nominat, et tamen sapientes vocat, cum dicit: Sic non est sapiens quisquam inter vos, qui possit judicare fratrem suum. Qua ex re quid colligitur, nisi ut hi terrenas causexteriorum rerum sapientiam accipiunt? terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, exercitati valeant bonis superioribus deservi
Abbreviated transcription (Latin):
sissermonib uidit: in celo testem
currere: testem int̾̃iorem ce iudicẽ
querere. Nicħ enim ꝓdest. si om̃s
laudent cum accuset conseĩa: &ni
chil potest obeẽ. si nob̃ om̃s derogẽt¬
& sola conscĩa defendat. In pastorali¬
udit᷑ int̾ uos fornica¬
¶tio. Nonnunquam ꝓt̾ui dum
cõrrigunt᷑. & seuitium minime ꝑ¬
petrare cognoscunt. compendiosiꝰ
ad correptionem ueniunt. si alt̾ius
culpe manifestioris &e ex latere re¬
quisite imꝓꝑio confundunt᷑: tit
ex eo qͦd defende nequeunt. cognos¬
cant se tenere imꝓbe qd defendunt.
unde cum ꝓt̾ue paulus corithios
adũsum se inuicem uidet inflato ᷤ.
it alius apollo. aliꝰ pauili. alius ce¬
culꝑam in medium deduxit. que
apud eos &e ꝑpetrata fuerat &e incor¬
recta remanebat dicens. Auditur
int̾ uos fornicatio. & talis formea¬
tio qualis nec int̾ gs̃: itaut uxorẽ
patͥs quis habeat: cuos inflati estiᷤᷤ

Expanded text:
sis sermonibus vidit, in coelo testem sis sermonibus vidit, in coelo testem currere, testem interiorem et judicem quaerere. Nihil enim prodest si omnes laudent, cum accuset conscientia; et nihil potest obesse si nobis omnes derogent, et sola conscientia defendat. CAinter vos fornicatio . Nonnunquam protervi dum corriguntur, et se vitium minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correptionem veniunt, si alterius culpae manifestioris et ex latere requisitae improperio confundantur, ut ex eo quod defendere nequeunt cognoscant se tenere improbe q Cum proterve Paulus Corinthios adversum se invicem videret inflatos, ut alius Apollo, alius Pauli, alius Ceculpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ego iudicium ñ comp̃hendo: & abe
qui me iudicabit. examinari me sub¬
tilius scio. Sepe enim nr̃a iusticia
ad examen diuine iusticie deducta
iniusticia ẽ: &e sordet in distctione
iudicis. qͦd inestimatione fulgeto¬
perantis. Distctionem gͥ diuine ul¬
sticie contemplantes. etiam de ipsiᷤ oꝑi¬
bus ꝑtimescere debemꝰ. que nos fortia
& sc̃ã egisse putamꝰ: qm̃ ducta ad et̃¬
nam regłam nr̃a rectitudo. si distric¬
tum iudicium inuenit. multis tor¬
titudinum suaꝵ nisib. inintimam
rectitudinem impingit. Beatꝰ quoq
iob cum ꝑ amicorum derogantium
linguas. int̾ dolores uulnerum pa¬
teretur iacła u̾borum cogitatione
ꝓtinus ad conscientiam recurrit:
aspexit dicens. Ecce enim incȩlo te¬
stism̃s: ce consciꝰm̃s in excelsis. Qui cẽ
subdidit. U̾bosi amicimei: ad dm̃
stillat ocłs m̃s. Beatꝰ qͥppe iob inter¬
linguas derogantium inflexa mente
ꝑsistens. qr in t̾ra se impugnar fal¬

Expanded text:
ego judicium non comprehendo, et ab eo ego judicium non comprehendo, et ab eo qui me judicabit examinari me subtilius scio. Saepe enim nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione Judicis quod in aestimatione fulget operantis. Districtionem igitur divinae justitiae contemplantes, etiam de ipsis operibus pertimescere debemus quae nos fortia et sancta esse putamus, quoniam ducta ad aeternam regulam nostra rectitudo, si districtum judicium invenit, multis tortitudinum suarum sinibus in intimam rectitudinem impingit. Beatus quoque Job, cum per amicorum derogantium linguas inter dolores vulnerum pateretur jacula verborum, cogitatione protinus ad conscientiam recurrit, aspexit dicens: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis . Qui etiam subdidit: Verbosi amici mei, ad Deum stillat oclinguas derogantium inflexa mente persistens, quia in terra se impugnari fal
Abbreviated transcription (Latin):
ichi ꝓminimo est ut a uob iudi¬
cert aut ab humano die. Iusti
nequaquam humana iudicia. s et̾ni
iudicis examen metuentes aspiciunt.
ingerunt. s & eoꝵs u̾ba qͥb suis actibꝰ
derogant contemnunt. Hine etens̃
derogantib sͥ corinthiis paulus di¬
cebat. Mͥ autem ꝓminimo ẽ tie auo¬
bis iudicer: aut ab humano die. Q
nec in corde suo unde se rep̾hendere
potuisset inueniens: adiungit. S
neq me ipsum iudico: nicħ enimmͥ
conscius sum. Uidens autem qͥa ei ad
ꝑfectionem sc̃ĩtatis nec suum iudici¬
um sufficeret. subdidit. S non in
hoc iustificatꝰ sum. Cur uͦñ sit iusti¬
ficatus. nec sibimetipsi de seipsoere¬
diderit: causam reddidit. cum sub¬
iunxit. Qi autem iudicat me dñs ẽ.
fc si aꝑte diceret. Recta quidem egis¬
se me recolo: & tam̃ de m̃itis meis ñ p̃¬
sumo. Iccirco enim in eo qͦd mͥ nichil
sum conscius iustificatum me abne¬
go: nec meo de me iudicio credendũ
existimo: qm̃ ad eiꝰ examen ducor. cui

Expanded text:
 minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die . Justi nequaquam humana judicia sed aeterni judicis examen metuentes aspiciunt, ingerunt, sed et eorum verba quibus suis actibus derogant contemnunt. Hinc etenim derogantibus sibi Corinthiis Paulus dicebat: Mihi autem pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die. Qui nec in corde suo unde se reprehendere potuisset inveniens, adjungit: Sed neque meipsum judico: nihil enim mihi conscius sum. Videns autem quia ei ad perfectionem sanctitatis nec suum judicium sufficeret, subdidit: Sed non in hoc justificatus sum. Cur vero non sit justificatus, nec sibimetipsi de seipso crediderit, causam reddidit cum subjunxit, Qui autem judicat me, Dominus est; ac si aperte diceret: Recta quidem egisse me recolo, et tamen de meritis meis non praesumo. Idcirco enim in eo quod mihi nihil sum conscius, justificatum me abnego, nec meo de me judicio credendum existimo, quoniam ad ejus examen ducor cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ciuntur. ipsi remaneant a celesti
pane ieiuni. Hanc pastorum sol¬
licitudinem paulus excitat dicẽs.
Qui suoꝵs & maxime domesti¬
corum curam non habet. fidem
negauit: ce est infideli det̾ior. Unde
rectori necesse est: ut int̾iora possit
infundere. innoxia cogitatione ex
teriora ꝓuidere. Sic itaq pastores
erga int̾iora subditorum suoꝵ studia
ferueant: qͣtinꝰ in eis ext̾ioris quoq
uite ꝓuidentiam non relinquant.
Nam qͣsi iure ut chiximus a ꝑcipi¬
enda p̃dicatione gregis animus
frangitur: si extioris cura subsidii
a pastore negligatora. Expliciuis

Expanded text:
ciuntur proximi, ipsi remaneant a coelesti ciuntur proximi, ipsi remaneant a coelesti pane jejuni. Hanc pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum, et maxime domesticorum, curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Unde rectori necesse est ut interiora possit infundere, innoxia cogitatione etiam exteriora providere. Sic itaque pastores erga interiora subditorum suorum studia ferveant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si exterioris cura subsidii a pastore negligatur. EXPOSITIO
Abbreviated transcription (Latin):
onnulli curam gregis sus cpło .xuiiͦi.¬
cipiunt: qui cum eurare cor ¶ .uiii.¬
poralia funditus negligunt. subdi¬
torum necessitatib minime concurrẽ
Quoꝵs minirum p̃dicatio plerunq
despicit᷑: qr dum delinquendum fac¬
ta corripiunt. s tam̃ eis necessaria
p̃sentis uite non tͥbuunt: nequaqͣm
libent̃ audiunt᷑. Regentis & enĩ cor
doctͥne sermo ñ penetrat: si h̃c apud
eiꝰ animum. manus miscđie non cõ¬
mendat. Unde pͥm̾ pastor sollicite
admonet dicens. Seniores qui in uo¬
bis sunt obsecͦ consenior & testis xp̃i
passionum. qͥ & eiꝰ que infuturo re¬
uelanda ẽ głȩ communicator:
pascite qui in uob est gregem dei.
Qui in hoc loco pastionem cordis
an corporis suadet aꝑuit: cum sub¬
lunxit.⁊uidentes non coactos. s
spontanee scd̃m dm: neq turpis
luc gratia s uoluntarie. Quib
ꝓfecto u̾bis pastorib p̃cauetur. ne
dum subiectͥorum inoꝑiam satiant.
se mucrone ambitonis oceidant:
ne cum ꝑ eos carnis subsidiis refi¬

Expanded text:
onnulli curam gregis suscipiunt, qui cum curare corporalia funditus negligunt, subdiorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio plerumque despicitur, quia dum delinquentium facta corripiunt, sed tamen eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Regentis etenim cor doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud ejus animum manus misericordiae non commendat. Unde primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro, consenior et testis Christi passionum, qui et ejus quae in futuro revelanda est, gloriae communicatur, pascite qui in vobis est gregem Dei . Qui hoc in loco pastionem cordis an corporis suaderet aperuit, cum junxit: Providentes non coacte, sed spontanee secundum Deum; neque turpis lucri gratia, sed voluntarie . Quibus profecto verbis pastoribus praecavetur, ne dum subjectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant: ne cum per eos carnis subsidiis refi
Abbreviated transcription (Latin):
spectu & auditu iustꝰ erat. Non est
ualde laudabile. bonum ẽẽ cum
bonis: s bonum ẽẽ cum malis. Sic̃
enim grauioris est culpe. int̾ bonos
bonum ñ ẽẽ: ita immensi est p̾conii
bonum etiam int̾ malos extitisse.
Hine petrꝰ magnis loth laudib extu¬
lit: qr bonum int̾ reꝓbos inuenit di-¬
cens. Q iustum loth opp̃sfum a nefan¬
pectu enim & auditu iustꝰ erat: habi¬
tans apud eos. qͥ de die in diem ani¬
mam iusti iniquis oꝑib cruciabant.
Qui nimirum cruciari non posset:
cerneret. Et tamen as pectu & auditu
tando iusti aures atq ocłos. s feriendo
tangebat. Hinc paulus discipulis ait.
In medio nationis praue & puerse. int̾
qͦs lucetis sic̃ luminaria inmundo.
Hinc angło ꝑgami ecclie đr. Scio ubi
habitas. ubi sedes est sathane: ce tenes
nom̃ meum. & non negasti fidem meã.
Hinc scã eccłia sponsiuoce laudatur:
cum ei in amoris cantico dr. Siẽ liliũ
int̾ spinas: sic amica mea int̾ filias.
nas lilium creuisse monstretur.

Expanded text:
spectu et auditu justus erat . Non est valde laudabile bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris est culpae inter bonos bonum non esse, ita immensi est praeconii bonum etiam inter malos exstitisse. Hinc Petrus magis Loth laudibus extulit, quia bonum inter reprobos invenit, dicens: Et justum Loth oppressum a nefanpectu enim et auditu iustus erat habitans apud eos, qui de die in diem animam iusQui nimirum cruciari non posset, cerneret. Et tamen aspectu justus tando justi aures atque oculos, sed feriendo tangebat. Hinc Paulus discipulis ait: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Hinc angelo Pergami Ecclesiae dicitur: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Hinc sancta Ecclesia sponsi voce laudatur, cum ei in amoris Cantico dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias .nas lilium crevisse monstretur.
Abbreviated transcription (Latin):
quam extolli debeat. nec de tempta¬
tione desꝑet : qr dum sp̃s trahit ⁊ ca¬
ro retrahit. subtilissimo iudici int̾ni
modamine infra summa ⁊ supra
infima. inqͦdam medio anima li-¬
estis in carne. s in sp̃u. Iusti gaudi¬
umsuum in cȩlis ponunt. eorumq
conu̾satio in cęlis est. ⁊ cum in carne
sunt adhue. qͣsimcarne iam ñsunt:
qr nulla carnis delectatione pascunt᷑:
unde qͥbdam dr. Uos autem non estis
in carne. s insp̃u. Meq enim in carne

Expanded text:
quam extolli debeat, nec de tentaquam extolli debeat, nec de tentatione desperet; quia dum spiritus trahit, et caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine infra summa, et supra infima in quodam medio anima liestis in carne, sed in spiritu . Justi gaudium suum in coelis ponunt, eorumque conversatio in coelis est; et cum in carne sunt, adhuc quasi in carne jam non sunt, quia nulla carnis delectatione pascuntur. Unde quibusdam dicitur: Vos autem non estis in carne, sed in spiritu. Neque enim in carne
Abbreviated transcription (Latin):
peccĩ que ẽ in membͥs meis. Ad ima
qͥppe trahit caro. ne extollat᷑ sp̃s: ⁊ ad
summa trahit sp̃s. ne ꝓst̾nat᷑ caro. Sp̃s
leuat ne iaceamus ininfimis: caro ag¬
grauat. ne extollam᷑ ex summis. Si sine
subleuante sp̃u nos caro temptaret:
ꝑfectione ꝓculdubio temptationis
fuie inima deiceret. Rursus uͦ si non
temptante carne ad summa nos sp̃s
subleuaret: in suꝑbie casu nos ipsa
peius subleuatione ꝓsterneret. S fit
certo modamine: ut dum unꝰquisq
scõꝵs iam qͥdem int̾iꝰ ad summa rapit᷑.
s adhuc temꝑtat᷑ ext̾ius: nec des ꝑatio¬
nis lapsum nec elationis incurrat:
qͣm nec ext̾ior temptatio culpam ꝑfi¬
cit. q int̾ior intentio sursum trahit:
nec rursum int̾ior intentio in fuꝑbiã
eleuat. qm̃ temptatio ext̾ior humiliat.¬
dum. grauat. Sicq magno ordine
cognoscimꝰ in int̾iori ꝓuectu qͥd acci¬
pinꝰ: ingterior i defectu qͥd sumus
&e miro mͦ agit᷑. ut nec deturtute qͥs¬

Expanded text:
peccati, quae est in membris meis . Ad ima peccati, quae est in membris meis . Ad ima quippe pertrahit caro, ne extollat spiritus: et ad summa trahit spiritus, ne prosternat caro. Spiritus levat, ne jaceamus in infimis; caro aggravat, ne extollamur ex summis. Si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione procul dubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursum vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu ipsa nos pejus sublevatione prosterneret. Sed fit certo moderamine ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum, nec elationis incurrat, quoniam nec tentatio exterior culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum intentio interior in superbiam elevat, quia tentatio extdum gravat: sicque magno ordine cognoscimus in interiori provectu quid accepimus, in exteriori defectu quid sumus: et miro modo agitur ut nec virtute quis
Abbreviated transcription (Latin):
mina ostendit. S dum ꝑficẽ bonum
ñ inuenit. ꝓfecto indicat. quanta il¬
lum dispensationis suꝑne glacies p̃¬
mat. An ista glacies eoꝵ corda ñ p̃sse¬
rat: qͥbꝰ dicebat. ut non quecunq uul¬
tis illa faciatis: c si aꝑte di. eret. Oe¬
culta cordis ur̃i semina iam ꝓdire
in frugem querunt: s suꝑni modera¬
minis gelu p̃munt᷑. ut tanto post fe¬
cundius exeant: qͣnto diuini uidicii
pmentia ponda patientius portant.¬
membris meis. Tune bn ext̾iuis cũ
stodimur: cum ꝑ dispensationem dei
tolerabilit temptamͣ extiꝰ. aliquando
uitiis. aliq̃n p̃ssuris. Nam eis qͦq quos
uiros nouim̾ fuisse uircutum: temp¬
tationes & certamina non defuere ui¬
tiorum. Hinc est enim qͦd ad consola¬
tionem nrãm beatus paulus p̃dicator
egregiꝰ de se qͦdam talia ꝓdere dignat᷑
dicens. Uideo aliam legem in membris
meis. reptignantem legi mentis mee:
& captiuum me ducentem in lege

Expanded text:
mina ostendit. Sed dum perficere bonum mina ostendit. Sed dum perficere bonum non invenit, profecto indicat quanta illum dispensationis supernae glacies premat. An ista glacies eorum corda non presserat quibus dicebat, ut non quaecunque vultis illa faciatis ? Ac si aperte diceret: Occulta cordis vestri semina jam prodire in frugem quaerunt, sed superni moderaminis gelu premuntur, ut tanto post fecundius exeant, quanto divini judicii prementia pondera patientius portant.membris meis . Tunc bene istodimur, cum per dispensationem Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando pressuris. Nam eis quoque quos viros novimus fuisse virtutum, tentationes et certamina non defuere vitiorum. Hinc est enim quod ad consolationem nostram beatus Paulus praedicator egregius de se quaedam talia prodere dignatur, dicens: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficere autem bonum ñ inuienio.
Suactatum semen in t̾ra post pluuiam
gelu p̃mit᷑. qͦ foras citiꝰ apparere repelltt᷑.
turo ortu restͣngit᷑: in conceptioni̾sue
tarditate laxatum. ad fructum ubius
implet᷑. Sic dñs miromͦ pectoris nr̃i¬
tram ad suscipienda u̾bi semina priꝰ
ꝑocculte gre pluuiam infundit: &
postinodum ne in conceptis uͥtutibus
immodãtiꝰ ꝓfluat. disciplina intime
dispensationis quasi glacie p̃mit: ut
quam ꝑcepta gr̃e pluuia irrigat. etiã
discipline rigor astͥngat: ne si aut an¬
tequam debet. aut plusquam necesse
est conceptas uirtutes ꝓferat: fruges
in herbam u̾tat. Si enim uiri tusti aut¬
anteqͣm debent aut plusquam debeñ
ꝓficiant: ꝑ ꝓuectꝰ sui magnitudinem.
inelationis defectum cadunt. Uideamꝰ
paulus infusa t̾ra quanta discipline
glacie p̃ssus ait. Uelle adiacet michi:
ꝑficere autem bonum non inuenio.
Qui emm uelle hab̾e se asserit:iam
yinfusionem gr̃e. que in se lateant se¬

Expanded text:
rficere autem bonum non invenio . Jactatum semen in terra post pluviam gelu premitur: quo foras citius apparere repellitur,turo ortu restringitur, in conceptionis suae tarditate laxatum ad fructum uberius impletur. Sic Dominus miro modo pectoris nostri ad suscipienda verbi semina prius per occultae gratiae pluviam infundit, et postmodum ne in conceptis virtutibus immoderatius profluat, disciplina intimae dispensationis, quasi glacie premit; ut quam acceptae gratiae pluvia irrigat, etiam disciplinae rigor astringat, ne si aut antequam debeat aut plusquam necesse est conceptas virtutes proferat, fruges in herbam vertat. Si enim viri justi antequam debent aut plusquam debent proficiant, per profectus sui magnitudinem in elationis defectum cadunt. Videamus, Paulus infusa terra, quanta disciplinae glacie prematur, dum ait: Velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Qui enim velle habere se asserit, jam per infusionem gratiae, quae in se lateant se
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum in ur̃o mortali corpore. Ñ
potest in hacuita positohomini tempta¬
tio deẽe peccati. S aliud est peccato tem¬
ptanti resistere: aluid ẽ dñanti seruire.
Huiꝰ qͥppe peccati dñium & regnum a
discipłorum cordib repellebat apł̃s:
cum dicebat. Non regnet peccatum ĩ
ur̃omortali corpore. Non enim ait ñ
sit s non regnet. q non ẽẽ ñ potest: ñ
autem regnare in cordib bonorumpo¬
Iapt̾ infirmitatem carnis ur̃e. Iusti
nequaquam sunt int̾renis studiis for¬
tes & incelestib debiles: s longiꝰ atq di¬
stantius studiosos se do exhibent. quã
scło fuisse meminerunt. Nam cum
qͥb dam ꝑp̃dicatorem nr̃m beatũ pati¬
lum dr. humanum dico ꝓpt̃ infirmi¬
tatem carnis ur̃e. sic̃ exhibuistis membͭ
ur̃a seruire immundicie ⁊ iniquitati
ad iniquitatem: ita nc̃ exhibete m̃bra
ur̃a seruire insticie in scĩficationem:¬
& eorum ꝓculdubro infirmitati condeᷤ¬
cenditur. Ac si eis aꝑti diceret᷑. Si neqͥ¬

Expanded text:
peccatum in vestro mortali corpore . Non potest in hac vita posito homini tentatio deesse peccati. Sed aliud est peccato tentanti resistere, aliud est dominanti servire. Hujus quippe peccati dominium et regnum a discipulorum cordibus repellebat Apostolus, cum dicebat: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore. Non enim ait non sit, sed non regnet, quia non esse non potest, non autem regnare in cordibus bonorum popter infirmitatem carnis vestrae . Justi nequaquam sunt in terrenis studiis fortes, et in coelestibus debiles, sed longius atque distantius studiosos se Deo exhibent, quam saeculo fuisse meminerunt. Nam cum quibusdam per praedicatorem nostrum beatum Paulum dicitur: Humanum dico, propter infirmitatem carnis vestrae: sicut exhibuistis membra vestra servire immunditiae, et iniquitati advestra servire justitiae in sanctificationem, eorum procul dubio infirmitati condescenditur, ac si eis apertius diceretur: Si nequ
Abbreviated transcription (Latin):
dum mire hebreos admoneret.de mag¬
nis que dixerat humiliter seusit:
& dicta sua uerba solatii uocauit.
Auditorib qͥdẽ suiꝰ humilit̾ multa
dixerat: s de ipsa exhortatione hu¬
mili. placare eos adhuc humilius
satagebat. Ephesiis quoq mileti
ualedicens afflictis ac gementib.
humilitatem fuam ad memoriam
reuocat dicens. Uigilate. memori a
retinentes. qm̃ ꝑ triennium nocte
nocte ce die non cessaui cum lacri¬
mis monens tinum quemq tirm.¬
Hinc gͦ colligat siqñdoaliqͥd
recte sentit. quanta hu mili¬
tate debeat magistro loqui disci¬
pulus: si iꝑse magister gentium
in his que cum auctoritate p̃di¬
cat. tam submisse discipłos ro-¬
gat. Hinc unus quisq colligat
eis a quib bene uiuendi exempla
ꝑcipit. hoc quod bn intelligit
quam humiltt̾ dicat. si paulus
illis humili se uoce subdidit. qͦs
ad uitam ips e suscitauit. Cum
itaq quedam facta meliorum de¬
t̾iorib displicent. nequaquam
hoc quod mentem mouet est

Expanded text:
dum mire Hebraeos admoneret, de magdum mire Hebraeos admoneret, de magnis quae dixerat humiliter sentit, et dicta sua verba solatii vocavit. Auditoribus quidem suis humiliter multa dixerat, sed de ipsa exhortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat. Ephesiis quoque Mileti valedicens, afflictis ac gementibus humilitatem suam ad memoriam revocat, dicens: Vigilate memoria retinentes, quoniam per triennium nocte et die non cessavi cum lacrymis monens unumquemque vesHinc ergo colligat, si quando aliquid recte sentit, quanta humilitate debeat magistro loqui discipulus: si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat eis a quibus bene vivendi exempla percipit hoc quod bene intelligit quam humiliter dicat, si Paulus illis humili se voce subdidit quos ad vitam ipse suscitavit. Cum itaque quaedam facta meliorum deterioribus displicent, nequaquam hoc quod mentem movet est
Abbreviated transcription (Latin):
st autem fides sꝑandarum scibari
rum: argumentum non apparen¬
mentum ẽ. que apparere non possuñ.
Que &e enim apparent. iam ñ hñt
fidem s agnitionem. Nam quod ob¬
tutib humanis u sibilit̃ p̃sentat᷑.
&e potest uideri: melius dr sciri qmͣ
urandũ/ est pastoribus quan¬
tum loquantur: nesieis
qui multa ferre non ualent uet¬
bum uł exhortationis uł increpatio¬
nis longiꝰ trahant: auditores suos
ad fastidium ꝑducant. Unde p̃dica¬
tor egͥgꝰ loquitur dieens. Obsecꝰ uos
fr̃s ut fufferatis u̾bum solatii: & eñ
ꝑpaucis scripsi uobis. Hoc tamenul¬
firmis p̃cipue congruit: ut pauca
quidem ⁊ que caꝑe p̃ualent audiã¬
s que mentem eors in penitentie do¬
lore compungant. Nam si eis uno
in tempore exhortationis sermofui¬
erit multiplieit̾ dictꝰ: quia retin̾e̾
ñ ualent multa. simul amittunt
omnia. Si quando tamen sermo ꝓ¬
lixior transeat modum suum: hoc
auditorib non est ꝑicłosum. No¬
tandum est autem quod paulus

Expanded text:
st autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparenmentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent, jam non habent fidem, sed agnitionem. Nam quod obtutibus humanis visibiliter praesentatur, et potest videri, melius dicitur sciri quam urandum est pastoribus quantum loquantur, ne si eis qui multa ferre non valent verbum vel exhortationis vel increpationis longius trahant, auditores suos ad fastidium perducant. Unde praedicator egregius loquitur, dicens: Obsecro vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii, etenim perpaucis scripsi vobis. Hoc tamen infirmis praecipue congruit, ut pauca quidem et quae capere praevalent audianed quae mentem eorum in poenitentiae dolore compungant. Nam si eis uno in tempore exhortationis sermo fuerit multipliciter dictus, quia retinere non valent multa, simul amittunt omnia. Si quando tamen sermo prolixior transeat modum suum, hoc auditoribus non est periculosum. Notandum est autem quod Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilem erim tanquam uidẽs
sustinuit: Puersi quiq in actio¬
nibus suasuerentur homines
quoscorporalit̾tident: dm̃q
sibi
p̃sentem non estimant ẽẽ
qͣm non uident. Quo contͣ inlay¬
de moysi dr. dum egypti regem con¬
temneret. & di mandatis obediret.
quia inuisibilem tanquam uidens
sustinuit. Puersum quippe t̾re pͥncipẽ
quasi nonuidit: quem ab ocłis sui
cordis abiecit. Regemuͦ inuisibilem
tanquam uidens sustinuit: q̃m̃ ab
eius timoris intuitu. m̃tis ocłm ñ

Expanded text:
invisibilem enim tanquam videns sustinuit. Perversi quippe in actionibus suis verentur homines quos corporaliter vident, Deum sibi praesentem non aestimant esse quem non vident. Quo contra in laude Moysis dicitur, dum Aegypti regem contemneret, et Dei mandatis obediret, quia invisibilem tanquam videns sustinuit. Perversum quippe terrae principem quasi non vidit, quem ab oculis sui cordis abjecit. Regem vero invisibilem tanquam videns sustinuit qui ab ejus timoris intuitu mentis oculum non
Abbreviated transcription (Latin):
eos quod non fecit defleat: nc̃ in eis qͦd
imitetur attendat. Illorum ui deli¬
cet species: quasi quedam forma no¬
bis imitanda ꝓponit᷑. Qui enim ple¬
nissime intelligere appetit qualis ẽ.
tales niinirum debet conspicere qͣł
non est: ut ex bonorum forma metiat᷑.
quantum ipse deserto bono deformiᷤᷤ
est. Ex his quippe quib plenissime
bona assunt. ꝑpendit recte que sibi
minus sunt: & in illorum pulchri¬
tudine conspicit fȩ di tatem suam.
quam in seipso ꝑpeti potest. & senti¬

Expanded text:
eos quod non fecit defleat, nunc in eis quod eos quod non fecit defleat, nunc in eis quod imitetur attendat. Illorum videlicet species quasi quaedam forma nobis imitanda proponitur. Qui enim plenissime intelligere appetit qualis est, tales nimirum debet conspicere qualis non est, ut ex bonorum forma metiatur quantum ipse deserto bono deformis est. Ex his quippe quibus plenissime bona adsunt, perpendit recte quae sibi minus sunt; et in illorum pulchritudine conspicit foeditatem suam quam in seipso perpeti potest et senti
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑti funt. E alius liber aꝑtus est.
qui est uite : & iudicati sunt mor¬
tui. ex his que scripta erant in libͥs
secundum oꝑa ipsorum. Iustorum
debet uitam conspicere: qui uult
suam subtilit̾ deprehendere. Uiua
lectio est: uita bonoꝵ. Unde ñ im¬
merito hi idem iusti. in sacro eloquio
libri nominantur: sic̃ a ioħe dicit᷑.
Libri aꝑtifunt: & alius liber aꝑtꝰ ẽ
qui est uitȩ. Liber nanq uite est.ip¬
sa uisio iudicis aduenientis. in quo
quasi scriptum est omne manda¬
tum: quia quisquis eum uiderit.
mox teste conscientra. quicquid ñ
fecit intelligit. Libri etiam aꝑti
referuntur : quia iustorum tunc
uita conspicitur. in quib manda¬
ta cȩlestia opere sic exp̃ssa cernunt᷑.
Et iudicati sunt mortui ex his que
seripta erant in libris: qm̃ in os¬
tensa uita iustorum quasi in expansi¬
one librorum legunt bonum. quod
agere iꝑsi noluerunt: atq damnan¬
tur ex comparatione eoꝵ qͥ fecerunt.
Ne gͦ tune unusquisq tunc uidens

Expanded text:
t, qui est vitae: et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris secundum opera ipsorum . Justorum debet vitam conspicere qui vult suam subtiliter deprehendere. Viva lectio est vita bonorum. Unde non immerito iidem justi in sacro eloquio libri nominantur, sicut a Joanne dicitur: Libri aperti sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae. Liber namque vitae est ipsa visio Judicis advenientis, in quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox, teste conscientia, quidquid non fecit intelligit. Libri etiam aperti referuntur, quia justorum tunc vita conspicitur, in quibus mandata coelestia opere sic expressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quoniam in ostensa vita justorum quasi in expansione librorum legunt bonum quod agere ipsi noluerunt, atque damnantur ex eorum comparatione qui fecerunt. Ne ergo unusquisque tunc videns
Abbreviated transcription (Latin):
Et̾no qͥrpe iudice t̾ribilit̾ apparen¬
te. astantib legionib angłorum
assistente cuncto minist̾io celestiũ
potestatum. & electis omnib ad hoc
spectatłm deductis. ista belua cru
delis &e fortis. in medium captiua
cendiis mancipabit᷑. cum dicetur.
Discedite maledicti in ignem ȩcer¬
num: qͥ paratꝰ est diabolo & angłis
eiꝰ. O quale erit illud spectacłm.
qͣndo hec immanissima belua elecꝰ¬
torum ocłis ostendet᷑: que hoc bel¬
li tempore. nimis illos terrere potu¬
erat si uideret᷑. S occulto ac miro
a pugnantib non uisa uincatur. &
tunc aletis uictorib iam captiua
uideatur. Tunc autem iusti dumo
adiutorio quantum debitores sunt
pleniꝰ recognoscunt. qnͣdo tam for¬
tem bestiam uidint. quam nc̃ infir¬
mi uicerunt: & in hostis fui imma¬
nitate conspiciunt. quantum de¬
beant gr̃e defensoris sui. Redeunt
enim de hoc p̃lio tunc milites nr̃i.
uirtutum trophea referentes: & re¬
ceptis corporib cumiam in illo iti¬

Expanded text:
erno tunc judice terribiliter apparonte, astantibus legionibus angelorum, assistente cuncto ministerio coelestium potestatum, atque electis omnibus ad hoc spectaculum deductis, ista delis et fortis, in medio captivus cendiis mancipabitur; ibique Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . O quale erit illud spectaculum, quando haec immanissima bestia electorum oculis ostendetur, quae hoc belli tempore nimis illos terrere potuerat, si videretur! Sed occulto ac miro a pugnantibus non visa vincatur, et tunc a laetis victoribus jam captiva videatur. Tunc justi divino adjutorio quantum debitoplenius recognoscunt, quando tam fortem bestiam viderint quam nunc infirmi vicerunt, et in hostis sui immanitate conspiciunt quantum debeant gratiae defensoris sui. Redeunt enim de hoc praelio tunc milites nostri virtutum trophaea referentes; et receptis corporibus, cum jam in illo ju
Abbreviated transcription (Latin):
fastu głe scłaris eriget᷑: ita ut homo
tiatur: unde paulꝰ apł̃s dicte. Ita
ut in templo dei sedeat: ostendens
distca iudicis erit aduentu ferien¬
da: sic̃ scͥptum est. Quem dñs iħs
int̾ficiet sp̃u oris sui: &e destruet il¬
lustratione aduentꝰ sui. De hoc qͦ

Expanded text:
fastu gloriae saecularis erigitur, ita ut homo tiatur. Unde Paulus apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat ostendens districti judicis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratione adventus sui , recte
Abbreviated transcription (Latin):
potentie eleuari ꝑmittet᷑. Sp̃s enĩ¬
in illo erit: qui in sublimib con¬
ditus. potentiam nature sue non
ꝑdidit ł deiectꝰ. Quiꝰ uirtus iccirco
nẽ mimme ostendit᷑ : qr dispensa¬
tione diuine fortitudinis abono¬
rum cordib religat᷑. ⁊ ab elect̾is an¬
gelorum sp̃ib nunc in abyssi pu¬
teo. id est in reꝓborum mentib
reclusus p̃mitur. Temꝑore uero
antixp̃i. de abyssi puteo. id est de
iniquorum cordib nẽ occulte seui¬
entib. eductꝰ ꝓcedet: & tunc accepta
potestate contra eccłiam. inuim aꝑ¬
tȩ ꝑsecutionis erumpet. sic̃ ꝑ semet¬
ipsam ueritas dicit. Erit tunc tͥbu¬
latio magna. qualis non fuit ab ini¬
ciomundi usq mͦ: neq fiet. Cẽ enĩ
antiquus hostis. suis uirib tͣditus.
pauco quidem in tempore. s in mul¬

Expanded text:
potentiae elevari permittetur. Spiritus enpotentiae elevari permittetur. Spiritus enim illo erit qui, in sublimibus conditus, potentiam naturae suae non perdidit vel dejectus. Cujus virtus idcirco nunc minime ostenditur, quia dispensatione divinae fortitudinis a bonorum cordibus religatur; et ab electis angelorum spiritibus nunc in abyssi puteo, id est in reproborum mentibus, reclusus premitur. Tempore vero Antichristi de abyssi puteo, id est de iniquorum cordibus nunc occulte saevientibus, eductus procedet; et tunc accepta potestate, contra Ecclesiam in vim apertae persecutionis erumpet. Per semetipsam Veritas dicit: Erit tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usqantiquus hostis suis viribus traditus, pauco quidem in tempore, sed in mul
Abbreviated transcription (Latin):
postquam consummati fu̾int
mille anni. soluet᷑ sathanas de car¬
cere suo: & exibit ce seducet gentes.
Millenario numero non quantita¬
tem temꝑoris. s uniu̾sitatem qua
regnat eccłia designauit: & ipsonu¬
mero uniũsum ꝓ ꝑfectione fua. hoc
quantum libet sit sc̃e eccłiȩ tempꝰ
exp̃ssit. Quo ꝑacto draco de puteo
abyssi educet᷑. qr diabolica malicia
que in iniquoꝵ subdolis occultat᷑
cordib tunc reuelabit᷑: & quod mͦ p̃
dimore tegit᷑. tunc contͣ eccłiam pu¬
blice de iniquors ore. omne serpen¬
tinum uirꝰ aꝑiet᷑. Nunc enim abscõ¬
dit se sub blandiente lingua. seui¬
ens conscientia: & malicia callidi¬
tatis. quasi quodam se tegit abysso
simulationis. In fine uͦ mundi an¬
tiquus hostis. uas ꝓpͥum illum ꝑdi¬
tum hominem ingrediet᷑. qͥ specra¬
liter antixp̃s nuncupat᷑: qͥ m̃suras
hominum trans cendens. mͦ hono¬
ris scłaris culmine. mͦ signis ce ꝓ¬
digiis ficte sanc̃titatis in tumore

Expanded text:
postquam consummati fuerint mille anni, solvetur satanas de carcere suo; et exibit, et seducet gentes . Millenario numero non quantitatem temporis, sed universalitatem qua regnat Ecclesia designavit; et ipso numero universum pro perfectione sua hoc quantumlibet sit sanctae Ecclesiae tempus expressit. Quo peracto, draco de puteo abyssi educetur, quia diabolica malitia quae in iniquorum subdolis occultatur cordibus tunc revelabitur, et quod modo prae timore tegitur, tunc contra Ecclesiam publice de iniquorum ore omne serpentinum virus aperietur. Nunc enim abscondit se sub blandiente lingua saeviens conscientia, et malitia calliditatis quasi quadam se tegit abysso simulationis. In fine vero mundi antiquus hostis vas proprium, illum perditum hominem ingredietur qui specialiter Antichristus nuncupatur, qui mensuras hominum transcendens, modo honoris saecularis culmine, modo signis et prodigiis fictae sanctitatis, in tumore
Abbreviated transcription (Latin):
stimonitm ñhñt: quert̃ coram hõĩb
testimonium uocis aliene. Qͥa enĩforis
est qͦdappetunt: qͥd sit intͦꝰ desidabile
sentire ñ possunt. Otam uͦ suam paul
testimonium conscĩe memorat: qr fa¬
uores oris alieni ñ appetens. uite sue
gaudia extͣ semetipsum yonere ignorat.¬
unquid leuitate usꝰ sum. aut q̃s .iii.
cogito seđm carnem cogito: Incon¬
stantes m̃tem suam gͣuitate debent ro¬
borare. Tunc enim g̃mina in se nruta¬
bilitatis arefiunt. cum a corde priꝰ
radicem leuitatis abscidunt: qr t̃c̃ fa¬
brica robusta construit᷑. cum priꝰ locꝰ
solidꝰ. in qͦ poni fundamentum debest
iese ꝓhibuit. cumdicit. Nunquid
leuitate usꝰ sum. aut q̃ cogito scđm car¬
nem cogito. ut sit apd me ẽ ce ñ: Ac si aꝑ¬
te dicat. Iccirco mutabilitatis aura non

Expanded text:
stimonium non habent, quaerunt coram hominibus testimonium vocis alienae. Quia enim foris est quod appetunt, quid sit intus desiderabile sentire non possunt; gloriam vero suam Paulus testimonium conscientiae memorat, quia favores oris alieni non appetens, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat.unquid levitate usus sum; aut quae cogito, secundum carnem cogito ? Inconstantes mentem suam gravitate habent roborare. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefiunt, cum a corde prius radicem levitatis abscindunt, quia tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus solidus in quo poni fundamentum debeat isse perhibuit, cum dicit: Nunquid levitate usus sum, aut quae cogito, secundum carnem cogito, ut sit apud me, est, et non? Ac si aperte dicat: Idc
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium conscientie nostre
Ante subtile u̾itatis examen omĩno
securi ñ sumꝰ: eẽ si humano iudicio
qͦd innr̃is actib rep̃hendi debeat non
habemꝰ. Nam plerumq negligentrus
cogitantes. elatione pulsam᷑: qm tam̃ tacen¬
tes p̃mimꝰ. S nͥ retͣctatione concita tumor
occultꝰ. in ipso eubili cordis in quo oritur
suffocet᷑: corã distͥcto iudice. om̃e m̃itum
nr̃e actionis extinguit᷑. Hinc gͦ pensandũ
ẽ. illa cordis elatio qͣnͣta aĩadũsione dam
si neq ħ ẽ excus abilis que in corde laten¬
ter oborit᷑. Considandum qͦq qualis in
trinsecꝰ regnat: q̃ eousq seruata ẽ ut cẽ
foras erumꝑe ñ erubescat. Intꝰ gͦ fr̃s km̃i¬

Expanded text:
testimonium conscientiae nostrae . Ante subtile veritatis examen omnino securi non sumus, etiamsi humano judicio quod in nostris actibus reprehendi debeat non habemus. Nam plerumque negligentius cogitantes, elatione pulsamur quam tamen tacentes premimus. Sed nisi retractatione concita tumor occultus in ipso cubili cordis in quo oritur suffocetur, coram districto Judice omne meritum nostrae actionis exstinguitur. Hinc ergo pensandum est, illa cordis elatio quanta animadversiosi neque haec est excusabilis quae in corde latenter oboritur. Considerandum quoqtrinsecus regnat quae eo usque servata est ut etiam foras erumpere non erubescat. Intus
Abbreviated transcription (Latin):
nuit: ut autem alii ad regendũ
aliis committant᷑. ñ eos nat᷑a. s
culpa pꝰponit. bñgͥ potestatem regiminiᷤᷤ
ex̾cet: qui scit ꝑ illam suꝑ culpas erigi.
scit cum illa cet̾is eqͣlitate componi. H¬
mana enimmens plerumq extollitur.
cẽ cum nulla potestate fulcit᷑: qͣnto
mag̃ se in altum erigit. cũ se cẽ ei pote¬
stas adiungit: Q tñ corrigendis alioꝵ
tutiis. apta exsecutione ĩparat᷑: unde
&e ꝑ paulum đr. Minist̾ enim di ẽ uin¬
dex in iram. Paulꝰ bn agentib fr̾ib p̃¬
latum se ẽẽ nesciebat. cum diceret. Ñ¬

Expanded text:
nuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Bene igitur potestatem regiminis exercet qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana enim mens plerumque extollitur etiam cum nulla potestate fulcitur, quanto magis se in altum erigit, cum se etiam ei potestas adjungit, et tamen corrigendis aliorum vitiis apta exsecutione praeparatur. Unde et per Paulum dicitur: Minister enim Dei est, vindex in iram . Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: N
Abbreviated transcription (Latin):
sint incorporei. corporeosunt igne
cruciandi: ñ mirum si anime ⁊ an¬
tequam recipiant corpora. possint
corporea sentire torm̃ta. Teneri etiam
ꝑ ignem potest anima: ut in torm̃t
ignis sit uidendo & sentiendo. Ignĩ
namq eo ipso patit᷑. quod uidet: a
qr concremari se aspicit.crematur.
Sicq fit. ut corporea res incorporcã
erurat: dum ex igne uisibili ar¬
dor ⁊ dolor inuisibilis trahit᷑. ut ꝑ
ignem corporeum mens incorpora
etiam in flamma corporea cruciet᷑.¬

Expanded text:
sint incorporei, corporeo sunt igne sint incorporei, corporeo sunt igne cruciandi, non mirum si animae, antequam recipiant corpora, possint corporea sentire tormenta. Teneri etiam per ignem potest anima, ut in tormento ignis sit videndo et sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur quod videt, et quia concremari se aspicit crematur. Sicque fit ut corporea res incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor et dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam in flamma corporea cruciet
Abbreviated transcription (Latin):
inĩferno. Nequaꝗͣ diues iste aliena
rapuisse. s infructuose ꝑhibet᷑ ꝓpͥis
usus fuisse. eũq pꝰ hanc urtã ultͥr
gebenna suscep̃: ñ qͥa aliqͥd illicitũ
gessit: s qͥa immodãto usci totum sel¬
In his autem dictis euangłicis colis
possumus: qͥa incendium anima n
solum uidendo. s &̃ sentiendo pati¬
atur. Ueritatis enĩ uoce dtues mortu¬
us dr in infernosepultꝰ. Cuiꝰ amma
qͥa in igne teneat᷑. insinuat uox diu¬
tis. qͥ abraham dep̃cat᷑ dicens. coitu
lazarum ut intinguat extremum
digiti sui in aqua. ut refrigeret lin¬
guam meam: qr crucior in hac flãm
Dum gͦ peccatorem diuitem damna¬
tum ueritas in ignib ꝑhibet: quis¬
iam sapiens reꝓborum animas teñi
ignib neget: Si autem queritur
qͦmͦ res incorporea ten̾i ⁊ affligi possit
a re corporea: certe audiam quid re¬
probis u̾itas in fine ẽ dict᷑a. Ite in igñ
et̾num. qui p̃paratꝰ est diabolo ⁊ an¬
gelis eiꝰ. Si gͦ diabolus eiꝰq angłi cã

Expanded text:
inferno . Nequaquam dives iste aliena rapuisse, sed infructuose perhibetur propriis usus fuisse, cumque post hanc vitam ultrix gehenna suscepit, non quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se lem dictis evangelicis colligere possumus quia incendium anima non solum videndo, sed etiam experiendo patiatur. Veritatis enim voce, dives mortuus dicitur in inferno sepultus. Cujus anima quod in igne teneatur insinuat vox divitis qui Abraham deprecabatur dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Dum ergo peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quisnam sapiens reproborum animas teneri ignibus neget? Si autem quaeritur quomodo res incorporea teneri et affligi possit a re corporea, certe audiamus quid reprobis Veritas in fine est dictura: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Si ergo diabolous ejusque angeli, cum
Abbreviated transcription (Latin):
a sacerdotib & leuitis si eẽt helyas: dicit
Honsũ helyas. Qd ẽhoc. qͥa qd ueritas
affirmat: hoc ꝓpħa ueritatis negat:
S si subtilit̃ ueritas ipsa reqͥrat᷑. Hoc qͦd
inter se contͣriũ sonuit: qͦmͦ ñ sit contͣ¬
riũ inuenit᷑. Ioħs quippe in spũ helyas
erat: inꝑsona helyas ñerat. Sic̃ em̃ il¬
le p̾cursor uenturus ẽ uidicis: ita iste p̾¬
cursor faccus ẽ redẽptoris. Q d̃ gͦ dñs fa¬
cet᷑ de spũ. hoc ioħs ddenegat de ꝑsona:
qͥa & iustũ sic erat. ut discipłis dñs
spũalẽ de ioħe sententiã diceret: ce io¬
ħs isdem turbis carnalib ñ de suo spũ
s de corpore responderet. Contrariũ gͦ
a ueritatis tramite ñ recessit. In omł sr¬

Expanded text:
ibus et Levitis si esset Elias, dixit: Non sum Elias. Quid est hoc quia quod Veritas affirmat hoc propheta Veritatis negat? Sed si subtiliter veritas ipsa requiritur, hoc quod inter se contrarium sonat, quomodo non sit contrarium, invenitur. Joannes quippe in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat; sicut enim ille praecursor venturus est judicis, ita iste pursor factus est Redemptoris. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat ut discipulis Dominus spiritualem de Joanne sententiam diceret, et Joannes eisdem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Contrarium ergo a veritatis tramite non recessit.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s suꝑueniet inde: & uircus altissimi
obumbrabit tͥ. ꝑ obumbrationis uo¬
cabulũ incarnandi di utraq natura
signat᷑: umbra enim alumine & cor¬
pore format᷑. Dñs autẽ ꝑ diuinitatẽ
lum̃ ẽ: qͥ mediante anima inuirgi¬
nis utero fieri dignatus ẽ ꝑhumani¬
tatẽ corpꝰ: Qluia gͦ lum̃ incorporeũ
inesꝰ ut̃o erat corporandũ. ei quȩ in¬
corporcum concepit ad corpꝰ dicit᷑. uir¬
tus altissimi obumbrabit tͥ idẽ corpꝰ
inte humanitatis accipiet incorpore¬
um lum̃ diuinitatis: exqͣ uidelicet
obũbͣtiõe. oẽ inte refrigeriũ accipies

Expanded text:
s superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Per obumbrationis vocabulum incarnandi Dei utraque natura signatur: umbra enim a lumine et corpore formatur. Dominus autem per divinitatem lumen est, qui mediante anima in Virginis utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus utero erat corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi, id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis; ex qua videlicet obumbratione omne in te refrigerium accipies
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑. Hi enim qui minima nuntiãt
angłi: qui uͦ sũma annuntiant ar¬
changłi uocant᷑. Hinc ẽ quod ad ma¬
nã uirginẽ ñ qͥlibet angłs: s gabri¬
hel archangłs mittit᷑. Adhoc qͥppe¬

Expanded text:
cit. Hi autem qui minima nuntiant angeli, qui vero summa annuntiant archangeli vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus mittitur
Abbreviated transcription (Latin):
abat. Gabrihel autẽ. fortitudodi dr.
Ad mariam gͦ gabrihel mittit᷑: qͥ
di fortitudo nominat᷑. Illũ quippe
ueniebat nuntiare. qͥ ad debellandas
aerias potestates humilis dignatus ẽ
apparcre: de qͦ ꝑps almistã dr. Tollite
portas pͥncipes ur̃as. & eleuamini por¬
te et̾nales: & introibit rex głe. Qͥs ẽ iste
rex głȩ. ᷤ Dñs fortis & potens: dñs pot̾es
erat: qui uirtutũ dñs & potens inp̃lio
ad debellandas aerias potestatesuenie

Expanded text:
riel autem fortitudo Dei dicitur: ad Mariam ergo Gabriel mittitur qui Dei fortitudo nominatur. Illum quippe veniebat nuntiare qui ad debellandas aereas potestates humilis dignatus est apparere, de quo per Psalmistam dicitur: Tollite portas principes vestras, et elevamini porte eternales, et introibit rex glorie. Quis est iste rex glorie? Dominus fortis et potens, Dominus potens erat, qui virtutum Dominus et potens in prelio ad debellandas potestates ae
Abbreviated transcription (Latin):
illum duricia p̃sserat: & iccircoradio
ueriluminis non uidebat. S postqm
suꝑbe repugnationes eiꝰ uicte sunt: de¬
fensionum squame ceciderunt. Que
quidem sub annanie manib ab ocłis
cecidert̃ corporis: s ante iam sub dñica
increpatione cecidant ab ocłis cordis.
Cum enim alte inuectionis iacło con¬
fossus iaceret: humili iam & penetrato
corde requirebat dicens. Dñe quid me
uis facere: Repulsis ui cdelicet squamĩ
iam ad cordis uiscera u̾itatis saguta
ꝑuenerat: qndo deposita elatione su¬
perbie. eum quem impugnauerat do¬
minum confitens. & quid ageret nes¬
ciens requirebat. Mor̃ libro. xxxiͦ.¬

Expanded text:
illum duritia presserat; et idcirco radios illum duritia presserat; et idcirco radios veri luminis non videbat. Sed postquam superbae repugnationes ejus victae sunt, defensionum squamae ceciderunt: quae quidem sub Ananiae manibus ab oculis ceciderunt corporis, sed ante jam sub dominica increpatione ceciderunt ab oculis cordis. Cum enim altae invectionis jaculo confossus jaceret, humili jam et penetrato corde requirebat, dicens: Domine, quid me vis facere ? Repulsis videlicet squamis jam ad cordis viscera veritatis sagitta pervenerat, quando deposita elatione superbiae, eum quem impugnaverat, Dominum confitens, et quid ageret nesciens requirebat. Intueri libet ubi