comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ ꝓ respectu cinꝰcumq ꝑsone con¬
sangͥnitatis aut familiaritatis alicinꝰ
cõmunicans pc̃tis hoc ep̃o in notesc̾e
dẽtractet. Nec quenqm̃i pcc̃antem uł
uiniꝰ digne penitentẽ gr̃a uel fauore
ad reconciliationẽ adducat ⁊ testimo¬
miim reconciliationis ferat escẽ
uł quocũq luore digne penitentẽ
a reconisliatione remoneat quia
sẏmoniacũ est utrumq. celet. Nota qd̾¬

Expanded text:
pro respectu cuiuscumque persone consanguinitatis vel familiaritatis, alienis communicans peccatis, hoc episcopo innotescere detrectet. Nec quemquam peccantem vel minus digne penitentem, gratia vel favore ad reconciliationem adducat et testimonium reconciliationis ferat eidem vel quocumque livore digne penitentem a reconciliatione removeat, quia simoniacum est utrumque . Clemens
Abbreviated transcription (Latin):
lia ꝑ ecclĩam acqisita de nĩre ĩ alios
ꝓ morientis ar̃bitͥo tnͣsferri nõ possit
consuetada tñ ẽ nõ im̃ꝓbande. ut de hĩs
pauꝑibꝰ ⁊ religiosis locis ⁊ ilis qui mue¬
ei seruiert sue consangͥnei sint siue
alii aliqͣ iuxͣ. serincii meritũ confeͤ

Expanded text:
lia per ecclesiam acquisita de iure in alios pro morientis arbitrio transferri non possunt, consuetudinis tamen est non improbande, ut de his pauperibus locis religiosis et illis qui viventi servierunt, sive consanguineis suis sive aliis, aliqua iuxta se
Abbreviated transcription (Latin):
lxxxix. Puto quia sancti quiq repugnantes
aduersus incentores peccatorum sp̃t. et eum¬
centes eos atz eorum unumquemq: suꝑan¬
tes: imminuant exenitum demonum. et
uelut equos plurimos eorum interimant:
Uerbi causa ut is qui caste pudice q uiuẽ¬
do fornicationis sꝑiritum suꝑauerit. non
ultra fas sit illum spipitum qui ab illo scõ
uictus est impugnare iterum alium hominẽ¬

Expanded text:
 sane quia sancti quique repugnantes contra istos incentores peccatorum spiritus, et vincentes eos, atque eorum unumquemque superantes, imminuant exercitum daemonum, et velut quamplurimos eorum interimant. Verbi causa, ut is qui caste pudiceque vivendo fornicationis spiritum superaverit, non ultra fas sit illum spiritum qui ab illo sancto victus est, impugnare iterum alium homine
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si desinas ab omnibus seculanbus oꝑib
et nichil mundañ geras. s spiritalibus
oꝑib nacos ad eccłiam conuenias lectio¬
nib diuinis et tractatibus aurem p̾beas.
de celestibus cogites. de futura spe sollicitu¬
dinem geras. uenturum udicium p̃ ocłis
habeas. non respicias ad p̃sentia et iuscbilia
S adinuisibilia et futtira. Hoc est obser¬
scandali a non nullis competent̃ p̃sumit᷑
ilud scandalum dici ubi recto itinere am¬
bulanti deceptio aliquasternitur ad ꝑcc̃m
et subicitur causa peccandi. lxxiii. ꝓ fecti¬
sunt de marach. uides post a maritudines
post asꝑitates temptationum qmͣ amena¬
te suscipunt loca non uenisses forte ad
palmas : nͥ temptationum a maritudines
ꝑtulisses. Nec uenisses addulcedinem fonti¬
um: nͥ pruis que tristia fuerant et aspera
superasses. Non qm̃ finis sit inhis itineris
et ꝑfectio cunctorum. s dispensator anima¬
uum dens in ipõ itinere int̃serit laboribus
etiam quedam refrigeria quibus refor¬

Expanded text:
 desinas ab omnibus saecularibus operibus, et nihil mundanum geras, sed spiritalibus operibus vaces, ad ecclesiam venias, lectionibus divinis et tractatibus aurem praebeas, de coelestibus cogites, de futura spe sollicitudinem geras, venturum judicium prae oculis habeas, non respicias ad praesentia et visibilia, sed ad invisibilia et futura: haec est obserscandali a nonnullis incompetenter praesumitur; illud scandalum dico, ubi recto itinere ambulandi deceptio aliqua struitur ad peccatum, et subjicitur causa peccandi: sicut etsunt. Vides post amaritudines, post asperitates tentationum, quae te amoena suscipiunt loca? Non venisses ad palmas, nisi tentationum amaritudines pertulisses. Nec venisses ad dulcedinem fontium, nisi quae tristia fuerant et aspera superasses. Non quo jam finis sit in terris his et perfectio cunctorum, sed dispensator animarum Deus in ipso itinere interserit laboribus etiam quaedam refrigeria, quibus refo
Abbreviated transcription (Latin):
nusqusq quod p̾ceteris colit. quod super
omnia miratur et diligit hoc ei deus est.¬
xp̃c inte. Rex namq a regendo dictus est.
Si gͥ at inte auimus regnat et corpus ob¬
temꝑat s concupiscentias carnis sub iugo
imperii tu mittas. si uiciorum gences sobueta¬
tis tue frems arcioubus p̾mas merito rex di¬

Expanded text:
nusquisque quod prae caeteris colit, quod super omnia miratur et diligit, hoc ei Deus est.Christus in te: rex namque a regendo dictus est. Si ergo et in te animus regnat et corpus obtemperat, si concupiscentias carnis sub jugum imperii tui mittas, si vitiorum gentes sobrietatis tuae fre
Abbreviated transcription (Latin):
llud non ociose transturrendum lxxxi.¬
est quod uno peccante ira suꝑ omnem popu¬
lum uenit. Hoc quomodo accidite Quando
sacerdotes qui populo p̃sunt ⁊ erga delinquen¬
ces benigni uolunt uideri et uerentes pec¬
cantium lingnas ne fortemale deeis loqftur
sacerdotalis seueritatis immemores nolunt
complere quod scriptum est. Peccantem co¬
ram omnibus arguer ut ceteri metũ hab eart
moliuntur interitum. Que est ista bonitas ilta
miscd̾ia uni parcere et omnes in discrimen ad¬
ducere : polluitus enun ex uno pocõre popu¬
lus ⁊ sicut ex nna oue morbida grex uniũsus

Expanded text:
llud non otiose transcurrendum est; quod uno peccante ira super omnem populum venit. Hoc quomodo accidit? quando sacerdotes qui populo praesunt, erga delinquentes benigni volunt videri; et verentes peccantium linguas ne forte male de his loquantur, sacerdotalis severitatis immemores, nolunt implere quod scriptum est: Peccantes coram omnibus argue, ut caeteri metum habeantclesiae moliuntur interitum. Quae est ista bonitas? Quae ista misericordia est? Uni parcere, et omnes in discrimen adducere? Polluitur enim ex uno peccatore populus: sicut una ove morbida grex universus
Abbreviated transcription (Latin):
pro populi peccatis coguntur reddere ratio¬
nem ne ipsorum. sit culpa quod populus
deliquit ne forte non docuerint neq solli¬
citi fuerint aruere eos qui inicium culpe
dederint ut ne contagio dispergeretus
in plures. Hec enim omnia facere principi¬
bus imminet et doctoribus. Si enum illis hec
non agentibus nec sollicitudinem gerentib
cira plebem peccauerit populus ipsi often¬
tantur et ipsi adiudicium producuntus
arguit eos moyses idest lex dei uelut negli¬
gentes et desides. et ad ipsos conuertitus
iracũdia d̾i et cessabit apopulo. Hec si cogi
propriis arguar delictis. Sufficit etiam mͥ
ꝓ meiet ipso et peccatis meis reddere ratio¬
nem. Quid michi necesse est etiam pro popłi
pcc̃is ostentari ante solem añ quem nich̾
potest abscondi nicħ obscurari ⁊ lxix. Agunt

Expanded text:
d populi peccatis coguntur reddere rationem, ne ipsorum sit culpa quod populus deliquit; ne forte non docuerint, neque solliciti fuerint arguere eos qui initium culpae dederint, uti ne contagio dispergeretur in plures. Haec enim omnia facere principibus imminet et doctoribus. Si enim illis haec non agentibus, nec sollicitudinem gerentibus circa plebem, peccaverit populus, ipsi ostentantur, et ipsi ad judicium producuntur. Arguit enim eos Moyses, id est, lex Dei, velut negligentes et desides, et in ipso convertetur iracundia Dei, et cessabit a populo. Haec si cogitpropriis arguat delictis. Sufficit enim mihi pro memetipso peccatis meis reddere rationem. Quid mihi necesse est, etiam pro populi peccatis ostentari ante solem, ante quem nihil potest abscondi, nihil obscurari? CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ssistunt angeb dei cultores et a gricole
cordis nostri et requirunt si est in aliqͦ
nostrum huiuscemodi mens. tam sollicite¬
uitenta que uerbum dei tanquam sanctum
diuinum tota auiditate susceperit. si frustũ
statim ut ad oiationem surginus oftenderit.
id est si collestis et congregatis intra se sen¬
sibus oret dnĩ. si non euagetur mente et co¬
gitationibus euolet. ita ut corpore quidem
moratione curuetur. Sensibus autem ꝑ di¬
uersa discurrat: Si quis in quam intentam
et directam seuserit obsecrationem suam et
ipsis dei conspectibus atq ineffabłi illi lumini
se intellexerit assistentem ibiq oratione

Expanded text:
unc angeli Dei, cultores et agricolae cordis nostri, et requirunt si est in aliquo nostrum hujuscemodi mens tam sollicita, quae verbum Dei tanquam semen divinum tota aviditate susceperit, si fructum statim ut ad orationem surgemus, ostenderit, id est, si collectis et congregatis intra se sensibus, oret Deum, si non evagetur mente et cogitationibus evolet, ita ut corpore quidem in oratione curvetur, sensibus autem per diversa discurrat. Si quis, inquam, in tantam et directam obsecrationem suam, et ipsis conspectibus atque ineffabili illi lumini se intellexerit assistentem, ibique orationes
Abbreviated transcription (Latin):
etrus doluit et fleuit quia errauit
ut homo. Noninuenio quid dixerit
inuenio quod fleuerit. Lacrimas eiꝰ lego sates¬
cionẽ nõ lego: S qͦd defr̃di ã potest ab lui potest
Lauent lacrime delictum quod uoce pudor
est confiteri. Et uenie fletus ꝯsulunt
et uerecundie. lacrime sñ horrore culpã
loquuntur. Lacrime crimen sũ offensio¬
ne uerecundie ꝯfitentur. lacrime ueniã
non postulant et merentur. E pistola. it¬

Expanded text:
etrus doluit et fleuit, quia errauit ut homo. non inuenio quid dixerit, inuenio quod fleuerit. lacrimas eius lego, satisfactionem non lego; sed quod non potest ablui potest. lauent lacrimae delictum. quod uoce pudor est confiteri. et ueniae fletus consulunt et uerecundiae. lacrimae sine horrore culpam loquuntur, lacrimae crimen sine offensione uerecundiae confitentur, lacrimae ueniam non postulant et merentur. inueni
Abbreviated transcription (Latin):
est. ¶ Quosdam suꝑbos duntes rerum copia
facit elatos quorum non sunt opes in uicio
s uoluntas. Nam erimen in rebus non est
s uiusu agentis. Est et elatio pauperum
quos nec diuicie eleuant et uoluntas in eis
sericors eẽ potest qui praue uiuendo in se mi¬

Expanded text:
tra quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. 13. Equos nec divitiae elevant, et voluntas in eis sericors esse potest, qui prave vivendo in se mi
Abbreviated transcription (Latin):
orationem cum opete subleuat. ¶ Piide tas
dius exaudiuntur quorumdant orat̾iones ut
dum differuntufꝰ fortuis exeraitati maiorib
p̃miis cumulentus. ¶ Sicut orationib
regimur ita psalmoꝵ studiis de lectamus
psallendi enu utilitas. tristia corda consolat᷑.¬
et gratiores mentes facit. fastidiosos oblec¬
tat. inerres excitat: peccatores ad lamenta ĩ¬
uitat. Nlam quanuis dura sint carnalium
corda. statim ut psalmi dulcedo insonuerit
ad affcm̃ pietatis animum eorum infledit.
dum xpĩanim non uocis modulatio. s tantũ
u̾ba diuma que ibi dicuntur de beant ꝯmoue¬
ix. Nescio quo tamẽ pacto modulatione catiẽ¬
tis maior nascitur ꝯpunctio cordis. ui. Ora¬
utrumq bonum est si licrat. Si non liceat
meluis est orare quai legere. Qui uult
cum deo sꝑ ẽẽ frequenter debet orare. fce
quent̾ ⁊ legere. Nam cum oramus ipsi cũ
deo loquimus Cum uo legimus : deus nobisc̃

Expanded text:
orationem cum opere sublevat. Nam orationem cum opere sublevat. Nam dius exaudiuntur quorumdam orationes, ut dum differuntur, fortius excitatae majoribus m et mente . 31. Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos oblectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo insonuerit, ad effectum pietatis animum eorum inflectit. 32. Dum Christianum non vocis modulatio, sed tantum verba divina, quae ibi dicuntur, debeant commovere, nescio quo tamen pacto modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Mulutrumque bonum est, si liceat; si vero non liceat, melius est orare quam legere. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter debet et legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur; cum vero legimus, Deus nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
oratio si denuo cõmittitur uade iterum uenia
postuletur Ille enim p̃cis desideratum effectũ
sine dubio ꝑcipit qui quod orando ab lui postu¬
lat delinquendo non iterat. ¶Tunc ueracit̾¬
oramus : quando aliunde non cogitamus. Set
ualde pauci sunt: qui tales orationes habe¬
ant et licet inquibusdam sit disficile est
animus atq a temporalium rerum cogita¬
tiombus se gregandus: ut pura acies cordis
ad dim̃ uere ac simplicit᷑ dixigatur. Nam re¬
uera tunc impetranda diuina munera cre¬
dimus : quando simplici affcũ assistimus
cum oramus. ¶ Btiobus modis oratõ impedi¬
tur: ne impetrare quisq ualeat postulata.
Hoc est. si aut quisq ad huc mala ꝯmittit.
aut si delinquenti sibi debitum nõ dimittit.
¶ Multum a ꝓud dĩ utraq dͥ necessario
ꝯmendantur. ut oratione oꝑatio: et opere
fulciatr oratio. Uñ etiam ieremias ait. le¬
uemus corda airã cum manibus ad
dm̃. Cor enun cum ma nibus leuat. qui

Expanded text:
oratio, si denuo committitur unde jam iterum venia oratio, si denuo committitur unde jam iterum venia postuletur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat delinquendo non iterat. 7. Meoramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt qui tales orationes habeant; et licet in quibusdam sint, difficile est animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. tur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Multum apud Deum utraque sibi necessario commendantur, ut oratione operatio et opere fulciatur oratio. Unde etiam Jeremias ait: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum . Cor enim cum manibus levat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
terna cordis dum non sentitur illabitur. Temp
cationura diabolicarum initia fragilia sunt
que si non caueantur s ꝑusum inconsuetudi¬
nem tnͣseant innouissimis fortit̾ ꝯualescunt.
ita ut aut numquam aut cum difficiatate
iuncantur .uii. Hoc est remedium eius qui
uiciorum temptamentis exestuat ut quotiens
quolibet tangitur uicio: totiens ad orationem
se subdat. Qma frequens oratio uiciorum im¬
pugnationem extinguit. ¶ Orato cordis est¬
nõ labiorum. Neq enim uerba de p̾cantis deus
incendit s orantis cor aspicit. Quod si tacite
cororet et uox sileat. quamuis homines late¬
at dnĩ la tere non potest qui conscientie p̃sens
est. Melius est eium cum silentio otare corde
stĩ sono uocis : quam solis u̾bis sñ intuitu
mentis. Numquam est sine gemitu orandũ
nã peccatorum recordatõ merorem gignit
¶Mens qualem se moratione offert: ta lem¬
se post oratiouem conseruet. Nam nich̾ ꝓficit

Expanded text:
terna cordis, dum non sentitur, illabitur. 270 15. terna cordis, dum non sentitur, illabitur. 270 15. Tentationum diabolicarum initia fragilia sunt, quae, si non caveantur, sed per usum in consuetudinem transeant, in novissimis fortiter convalescunt, ita ut aut nunquam aut cum difficultate vincantur. 16. vitiorum tentamentis exaestuat, ut quoties quolibet tangitur vitio, toties ad orationem se subdat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. 2. Tam persenon labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis hominibus lateat, Deo latere non potest qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum silentio 281 orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intuitu mentis. 5. Nunquam est sine gemitu orandum; nam peccatorum recordatio moerorem gignitMens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit
Abbreviated transcription (Latin):
dũ suum modum excedit: crudelitatis seuitiant
giguit. et nimia pietas dissolutionem discipli¬
ne parturit et zeli studium dum plus est qmͣ opor¬
tet: in iracundie uicuu transit et multa man¬
suetuto torporis segnitiem gignit. xxxuiii.
bi et humiles post casum do fieri: quam ꝑe
lationem suꝑbire gͣuiorem q pume dampnatio¬
cretione carnis est moderanda materies scilioet
ne aut in tegre extinguatar aut immoderate
laxetur. infirmitate carnis nimia p̃ualente
ad ꝑfectionem ꝑtingere nemo potest. ¶ Cor¬
poris debuitas nimiaẽtiam uires anime fran¬
git. mentis quoq ingenium facit marcescere.
nec ualet qucquam bori ꝑimbeclitatem ꝑ¬
i abolus non est urmissor s incentor potius
uiciorum. Neq enim alibi concupiscentie
fomenta sucoendit ⁊ nisi u prius praue cogita¬
tionis delestationes aspeperit. Quas si anobis
sꝑnimus sine dubio ille confusus absdedit. ¶¬
Siabolus serpens est lubricus cuius si capiti
id est puime sugestioni non resistitur: totus in in¬

Expanded text:
dum suum modum excedit, crudelitatis saevitiam gignit; et nimia pietas dissolutionem disciplinae parturit, et zeli studium, dum plus est quam oportet, in iracundiae vitium transit, et multa mansuetudo torporis segnitiem gignit. 237 5. bi, et humilem post casum Deo fieri, quam per elationem superbire, gravioremque ruinae damnatiocretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. poris debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem piabolus non est immissor, sed incentor potius vitiorum. Neque enim alibi concupiscentiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis delectationes aspexerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit; Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est, primae suggestioni non resistitur, totus in in
Abbreviated transcription (Latin):
uondebet quia pe nitentie satiffactio di¬
uuio tantum pensatat udicio nõ humano ꝓm̃
quios milera tio tamen oiculta est: dñ inter᷑mis¬
sione flere necesse est. Neq eium umquam opor¬
tet penitentem habere de pcc̃is securitatemt nã¬

Expanded text:
non debet, quia poenitentiae satisfactio dinon debet, quia poenitentiae satisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Proinde quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quod si atorpore mentis eiugilauerit. ea que
leuia existimabat ꝯfestim quasi horrenda
atq atrocia ꝑtimescit. ¶ Omnis ars seca¬
li huius strenios amatores ht ad exequendũ
ꝓmtissimos et hoc pinde fit quia p̃sentem ht
oꝑis sui remunerat᷑ionem. ars uero diuini ti¬
moris plerosq ht sectatores langidos. tepidos.
pigritie inhercia colligatos. s hoc proinde: quid
labor eorum non pro presenti. s pro futura re¬
muneratione differtar. ¶Nuꝑ conuersi ne¬
qͣ quam debẽt incuris exterioribus prouehi.
sã si implicẽtur: ꝯfestim quasi plantata ar¬
buscula et nec dum p̃fixa radice ꝯcutiuntue
est humilitas mentis cum lacrimis exoriens
de recordatione pocĩ et timore udicii. Illa est
contiersis ꝑfectior ꝯpunctionis affectio que
omnes carnalium desideriorum asfectus re¬
I pellit et intentionem suam
coto mentis studis in dei contemplanone defi¬
pecratonim sit. Sus cu sine metu tñ homo ẽẽ

Expanded text:
Quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae Quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat, confestim quasi horrenda atque atrocia pertimescit. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos. Et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini amoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritia et inertia congelatos. Sed hoc proinde, quod labor eorum non pro praesenti, sed pro futura remuneratione differtur. Ideoque quaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur est humilitas mentis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati et de timore judicii. Illa est conversis perfecta compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus refellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem defipeccatorum sit, tamen sine metu homo esse
Abbreviated transcription (Latin):
iu soelerate uiuunt in eccłia et ꝯmunicare
non desmunt putantes se tali communro¬
ne mundari discant nichil ad emundationẽ
proficere sibi. lib̾ .ii. Cap̃. ui¬
u imꝑfecti sunt in dei amore ĩepe se auais
seꝑare disponunt s pondere uiciorura o¬
suati ruysum ad ea uicia que optant relinque¬
re reuoluuntur. Uiii. Trimodum genus est
ꝯuersionis ad dm̃. Incohationis cum dulce¬
dine medietatis cum labore ꝑfectionis cum
refouenda sunt modis. ne si ab asꝑttate incipi¬
ant ext̾riti adptiores lapsus recurrant. Qui
enun conuersum sine lenitate erudit exaspe¬
uare potuis quam corrigere nouit. ix Wicia an¬
quando autem expelluntur acriori uirtute
ꝯsurgunt. ¶Utile est dei seruo post conuer¬
sionem temptari quatinus a torpore negli¬
gentie sollicitantibus uiciis ad uirtutes ani
ultos remissa conuersio ĩpristinos exro¬
res reducit ac uiuendi tepore resoluit
¶Tepidus inconuersatione ociosa uerba et
uanas cogitationes noxias eẽ non conspicit.

Expanded text:
i scelerate vivunt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali communione mundari, discant nihil ad emundationem proficere sibi. CAP.  imperfecti sunt in Dei amore, saepe se a vitiis separare disponunt: sed pondere vitiorum aggravati, rursus ad ea vitia quae optant relinqueersorum. 1. Trimodum genus est conversionis ad Deum, inchoationis cum dulcedine, medietatis cum labore, perfectionis cum refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. 6. Cquando autem expelluntur, acriori virtute consurgunt. sionem tentari, quatenus a torpore negligentiae, sollicitantibus vitiis, ad virtutes animultos remissa conversio in pristinos eres reducit, ac vivendi tempore resolvit. Tepidus in conversatione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit.
Abbreviated transcription (Latin):
aplebe rector mordinatus dum magis noue¬
uint populi sui fuisse meriti ꝑ uersi regimẽ
citur culpas p̃poĩtus iracundus quia cor eiꝰ
disꝑsum inrerum curis non colligitur ina¬
morem unuis deitatis. Metis enim soluta
in diuĩsis cathena caritatis non astringitur
humilitate seruat disciplinam et ꝑ discipli¬
uam non incurrit suꝑbiam. ¶Qui delin¬
quentem suꝑbo uel odioso animo corripit
nou emendat s ꝑcutit. Quicquid enin
ꝓt̾nus uł indignans animus protulerit
obuirgantis furor est non dilectio corrigẽtis.
xlui. Qui blando uerbo castigatus non cor¬
rigitur acruis necesse est arguatur. Cum
dolore enim abscidenda sunt: que lemt̃ sa¬
nari non possunt. Qui ammonitus secre¬
te corrigi de pcc̃o negligit: publice argnen¬
dus est ut nulnus quod occulte sa nari nes¬
cit manifeste debeat emendari. Manifes¬
ta peccata non sunt occulta correptione
purganda. p alam enim sunt arguendi
qui palam nocent: ut dum illi aperta
obiurgatione sanantur hi qui eos imitan¬

Expanded text:
a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi sui fuisse meriti perversi regimen citur culpas paepositus iracundus, quia cor ejus dispersum in rerum curis non colligitur in amorem unius Deitatis. Meus enim soluta in diversis catena charitatis non astringitur, humilitate servat disciplinam, et per disciplinam non incurrit iquentem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, sed percutit. Quidquid enim protervus, vel indignatus animus protulerit, objurgantis furor est, non dilectio corrigentis.ur. Qui blando verbo castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitan
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe prolipa lectio longundinis causa me¬
moriam legentis obliterat. Quod si breuis est
sb̾moto q libro sententia retractetur in aĩo
tunc sinie labore legitur et ea que lecta sunt
recolendo memoria minue excidunt. Accepta¬
bilior est sensious lestio tacita quam aꝑta.
simplius enim intelletus instruitur: quan do
nox legentis quiescit et sub silentio lingua
mouetur. Nai clare legendo et corpus las¬
satur et uocis acum̃ obtunditur .xix. Qui nõ
sectantur. qnͣto suꝑni amoris ꝓpor̃tum disso¬
lute appetunt: tanto pracliuius admundi
amorem reducuntuf. ¶Longe a deo est¬

Expanded text:
Saepe prolixa lectio longitudinis causa meSaepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur. Dixit sectantur, quanto superni amoris propositum dissolute appetunt, tanto proclivius ad mundi amorem denuo reducuntur. Nam profes
Abbreviated transcription (Latin):
ducit . ix. Nemo potest sensum seripture
sancte cognoscere. nisi legendi assiduitate.
sicut scriptum est. Ama illam et exaltabit
te glorficaberis ab ea: cum eam fueris
amplexatnis. Quanto quisq magis in sac̾s
eloquiis assidius fuerit: tanto ex eis ade¬
riorem intelligentiam capit. ¶ Moyses¬
ascendit in montem: et dominus descendit.
uerum est drocio spiritali quod ille tm̃ se¬
creta diuinorum scrutabitur mandatoꝵ
qui ab actione t̾rene cure reuocauerit
animum et assidua familiaritate scrip¬
turis sanctis in heserit .xiiii. Cum sit
utilis adinstruendum lectio. ad hibita
tam̃ collatione maiorem in telligentia ł
p̾bet. Melitis est enuim ꝯferre qmͣ legere.
Couatio docibilitatem facit. Nam propoĩtis
ĩter rogatiomibus cunctatio rerum excluditur
et sepe obiectionibus latens ueritas approba¬
tur. ¶ Lectio memorie auxilio eget. quod si
fu̾it naturaliter tardior frequenti tũ medita¬
tione acuitur ac legendi assidutate colligitur.

Expanded text:
di. 1. Nemo potest sensum Scripturae sanctae cognoscere, nisi legendi familiaritate, sicut est scriptum: Ama illam, et exaltabit te; glorificaberis ab ea, cum eam fueris amplexatus . 2. Quanto quisque magis in sacris eloquiis assiduus fuerit, tanto ex eis uberiorem intelligentiam capit; sascendit in montem, et Dominus descendit . 4. Verum est de otio spirituali, quod ille tantum secreta divinorum scrutabitur mandatorum, qui ab actione terrenae curae a vocaverit animum, et sedula familiaritate Scripturis sanctis inhutilis ad instruendum lectio, adhibita tamen collatione, majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cunctatio rerum excluditur, et saepe objectionibus latens veritas approbatur. fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
est amicicia: nec scitur utrum ꝑsona an feli¬
citas diligatur .xxx. Illa uera est amicicia¬
que nicħ querit extebus amici nisi solam
herniuolentiam scilicet ut gratis amet a¬
int̾ amicos a liqua redargutionis enutrita
discordia maiorem postea caritatem partu¬
riat. ut pote oum corriguntus ea que dis¬
plicere in amico uidentus. xxxiiii. unius¬

Expanded text:
est amicitia, nec scitur utrum persona an felicitas diligatur. 2. Saquae nihil quaerit ex rebus amici, nisi solam benevolentiam, scilicet ut gratis amet ainter amicos aliqua redargutionis enutrita discordia majorem postea charitatem parturiat, utpote dum 320 corriguntur ea quae displicere in amico videntur, et hoc qu
Abbreviated transcription (Latin):
9 scientia serui dei humi¬
lis eẽ debet et tristis scilicet
ut ꝑ humilitatem ñ superbiat et ꝑ utilem
merorem cor ad lascuuam non dissoluat:
¶Dei seruum sñ intermissione legere ora¬
re et operari oportet. ne forte mentem ocio
deditu: spc̃ fornicationis sb̾ripiat. Cedit enĩ
labori uoluptas. animũ autem uacantem
more parentum non solum t̾renis curis s
etiam forensib itrgiis inuoluti sunt et̃ ꝑ¬
suorum temporali salute suas animas ꝑdi¬
derunt. xxiii. Sepe uanam gloriam cõ¬
tempnendo in aliud genus elationis incidit᷑
dum ise quisq gloriatur: pro eo quod con¬
tempnat ab hominib lautem. ¶ Qdam

Expanded text:
conscientia servi Dei humilis esse debet et tristis, scilicet, ut per humilitatem non superbiat, et per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. Dei servum sine intermissione legere et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem more parentum non solum terrenis curis, sed etiam forensibus jurgiis involuti, et pro suorum temporali salute suas animas perdimea . 4. Saepe vanam gloriam contemnendo, in aliud genus elationis inciditur, dum in se quis gloriatur, pro eo quod contemnat ab hominibus laudem. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
Quacumq arte ũborum quisq uiret deus tñ
qui conscientie testis est ita hoc accipit sicut
ille cur iuratur intelligit.xxxii. Satis deli
eate se palpat qui sine labore tult uicia suꝑare.
dũ ꝑcã legem quam sibi de seruiendo uiciis fe¬
at. sñ molentia dolons resecare non possit .xxxiii.

Expanded text:
Quacumque arte verborum quis iurat, Deus tamen, Quacumque arte verborum quis iurat, Deus tamen, qui conscientie testis est, ita hoc accipit sicut ille cui iuratur intelligit. Duplicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
Tanto enum maiuis eẽ cognoscitur ꝑcem̃. qnͣ
to maior qui p̾cat habetur. Crescit em̃ de¬
licti cumtilus: iuxta ordinem meritorum. et
sepe quod minoribns ignoscitur ⁊ maioribus
quam ea que meretur. Nam merenar quan do
ignorando p̾camus. ꝑuocamus qnͣdo scimus bo
reus est qui aꝑte delinquit quia et agit et
docet. ¶Quedam iam iusticie portio est. ini¬
quitatem suam hominem abscondere et in
semet ip̃o de peccatis propriis erubescere Pcem̃
xxni. Onne peccatum antequam admitta¬
tir amplius ꝑtimescitur. Quamuis autem
graue sit. dũ inusum uenerit leue existimatur
et sñ ullo metu committit᷑ Istis formitib quafi
quibusdam gradibus coalescit omne pccm.
Cogitano namq pͣua delectattonem ꝑit. de¬
lectatõ consensionem. consensio actionem. actõ
ꝯsuetndinem. consuetudo necessitatẽ necessitas¬
mortem. Sic ꝙ inhis canculis hono implicatus
quadam cathena uiciorum tenetur astrictus. xxxi

Expanded text:
Tanto enim majus cognosTanto enim majus cognosto major qui peccat habetur. Crescit enim delicti cumulus juxta ordinem meritorum, et saepe quod minoribus ignoscitur, majoribus quam ea quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccavimus; provocamus, quando scimus bonreus est qui aperte delinquit, quia et agit et dam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. 4. Pe2. Omne peccatum, antequam admittatur, amplius pertimescitur. Quantumvis autem grave sit, dum in usu venerit, leve existimatur et sine ullo metu committitur. 3. Istis fomitibus, quasi quibusdam gradibus, coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensionem, consensio actionem, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem. Sicque his vinculis homo implicatus, quadam catena vitiorum tenetur astrictus, i
Abbreviated transcription (Latin):
xoi. Irrisor est non penitens: qui ad huc agit
quod peniteat Nec udetur diñ poscere sb̾ditus
set srio sannare suꝑbris. Canis reuersus aduo¬
mitum est penitens ad peccatum. Multi enim
lacrimas indesinent̃ fundñt: et peccare non
desinsit. ¶ ysaias peccatorib dicit. Lauamini
mundi estõte lauatur itaq et mundus est:
qui et p̾terita plangit et flenda iterum non
admittit. Lauatur et non est mundus : qui plã
mittitur ꝑcẽm incorde quatuor ꝑpetratus
et oꝑe. Commnittitur iicorde suggestione de¬
monũ. delectatione carnis. consensione mentis.
defensione elationis. ꝯmitatur oꝑe. nunc latent̾.
nunc palam. nunc conslietudine. nunc despera
est ignorantia. infirmitate. industa. ¶Gra¬
nius est infirmitate quam ignorantia quem
quam delinquere ⁊ grauiusq industria quam
utum grande efficiunt. sicut solent de paruis
et minimis guitis: ĩ mensa flumina crescere.
simetositas erum munum coacta: exundan¬
tem efficit copiam. Pccã que incipientibus

Expanded text:
. Irrisor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus; canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non ssit. 4. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur itaque, et non est morde, quatuor perpetratur et opere. Admittitur in corde, suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatest, ignorantia, infirmitate, industria. Gravius est infirmitate quam ignoquam delinquere, graviusque industria quam unum grande efficiunt, sicut solent de parvis et minutis guttis immensa flumina crescere. Numerositas enim in unum coacta exundantem efficit copiam. 5. Peccata, quae incipientibus
Abbreviated transcription (Latin):
xluiii. Nichil penis quam per potestatem peccã¬
di libertatem habere. nicħ q infelicuis male
agendi felicitate. lix. unum pene crimen ha
bent et qui falsitatem ꝓmit et qui supprimit
ueritatem quia et ille obesse uult: et iste ꝑdesse
de alio profert s ⁊ is quicito aurem cruainib
animum p̃parare debet. minus enim dum spe¬
ratur temptatio grauat. dure autem p̃mit
si non sperata aduenerit. lxiii. Cum gͣni
dolore amittuntur que cum magno amore
habentur. Minus autem carendo dolamus:
quaminuis possidendo diligimus. ¶Quamto¬

Expanded text:
ihil autem pejus quam per potestatem peccandi libertatem habere; nihilque infelicius male agendi facultate. 6. bent, et qui falsitatem promit, et qui supprimit veritatem, quia ille obesse vult, et iste prodesse de alio profert, sed et is qui cito aurem criminibus animum praeparare debet. Minus enim dum speratur, tentatio gravat; dure autem premit, si non sperata advenerit. Sapientis est dolore amittuntur, quae cum magno amore habentur: minus autem carendo dolemus quae minus possidendo diligimus. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
et tuno illud quod egeris ẽẽ monstrabis ex¬
celsuis. Nolite quicquam putare fecisse cum
feceris et plenissime cuncta fecisti. ¶Caue¬
amus deniobis met ipsis dicere aliquid glo¬
riose. Hoc enun nos et hominibus et d̾o ab¬
hominabiles facit et id̾o qnͣto maiora fece¬
rimus bona tanto de nobis minora dicamus.

Expanded text:
et tunc illud quod egeris, esse monstrabis excelsius. Noli te putare quidquam fecisse cum feceris, et plenissime cuncta fecisti. ur de nobismetipsis dicere aliquid gloriose; hoc enim nos, et Deo et hominibus odibiles facit: idcirco quanto magis fecerimus bona, tanto de nobis minora dicamus.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis eẽ corruptos non districta satis et
ardua obseruantie intentione reuocat ad
uam ueritatis s sensim et pau latun
ita ut inꝙͣ plurimis
ĩustentet.
ĩ plurimis sublenet.
eis et ardua uideatus
conuersio et non tñ peccã Qdi amore trac¬
ti residere udeantur inerroribus : quam ꝯ¬
uersionis asperitate dec̾riti. ¶ Donec sumus
in hac uita. ꝙͣtacũq nobis acciderint peccata
possibile est omnia abłm ꝑpenitentiam. ¶In¬

Expanded text:
peccatis esse corruptos, non districta satis et peccatis esse corruptos, non districta satis et ardua observantiae intentione revocat ad viam virtutis, sed sensim et paulatim, ita ut in quamplurimis sustentet, in plurimis sublevet, ne dura eis et ardua videatur repentina conversio, et non tam peccandi amore retracti residere videantur in erroribus, quam ersionis asperitate deterriti, in hac vita, quantacunque nobis acciderint peccata, possibile est omnia ablui per poenitentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autem et martires: Nonne frequent̃¬
uidemus una die. interdum uero et sb̾ unuis
hore spatio coronas sumere ingentium p̾mioꝵ:
Et ideo audendum tantũmodo et ꝓmptis atz
ĩncitatis aĩs aggrediendum. ut quadam ue-¬
lut indignatione ꝑmoti irascamur aduersum
deceptricem nostram libidinem et affectũ
atz amorem nostrum conuertamus ad uir¬
tutum mã. Hoc est enim quod uult et poscit
a nobis dens. Non querit tempoꝵ longitudinẽ.
nec afflictionum cruoes. ad hoc p̾cipue respi¬
cit: si uera sit et sincera conuersio. Ideo demq
uidimus aliquotiens non nullos cepisse postrr¬
mos: et fcõs eẽ merito priores. Non gͥt cecidis¬
se ita malum est: ut post lapsum ia cere et
nolle consurgere. ¶ Sicut optimi quiq medi
corum eos quos uiderunt tabo longe egritudi¬
nis afflictos. in nonuullis rigorem temperat
medicine. et delicatuis ac teneruis agunt cũ
eis. Ita et deus eos quos uidet uehe mẽtius

Expanded text:
Quid autem et martyres? nonne frequentQuid autem et martyres? nonne frequenter una die, interdum vero et sub unius horae spatio coronas sumpsere ingentium praemiorum? Et ideo audendum est tantummodo, et promptis atque incitatis animis aggrediendum, ut quadam velut indignatione permoti irascamur adversum deceptatricem nostram libidinem, et affectum atque amorem nostrum convertamus ad virtutem Dei, hoc est enim quod et poscit a nobis Deus, non quaerit temporum longitudinem, nec afflictionem crucis, ad hoc praecipue respicit, si vera sit et sincera conversio, ideo denique vidimus aliquoties nonnullos coepisse postremos et factos esse merito priores, non ergo cecidisse ita malum est, ut post lapsum jacere et nolle consurgere, et cum corum erga eos quos viderint tabe longae aegritudinis afflictos in nonnullis rigorem temperant medicinae et delicatius ac tenerius agunt cum eis, ita et Deus eos, quos videt vehementius
Abbreviated transcription (Latin):
umquam sꝑnit deus penitentiam: si ei
sincere et simplicit̾ offeratur. Etiam si ad
suminum quis ꝑueniat malorum et uide tñ
uelit reũti adurtutis tuam suscipit libentᷤ
et amplectirar. Sact omnisi quatinus eum¬
ad priorem renocet statum. Quodq est ad¬
huc prestantius et eminentius etiam si non
potuerit quis explere omnem satiffaciendi
ordinem: quantulãcumq tñ et qnͣlidet breni
tempore gestam non respuit penitentiam. susci¬
pit etiam ipsam nͨ patitur qmuis ex igue peri¬
tempus quo uiuimus indicat. etiam usq ad
ultimam si ita res accidat senestutem. Nõ
euim temporis longitudine: s affestus sin¬
teritate penitudo pensatur. ¶Latro ille qui
pendebat incouce non eguit ꝓliritate temꝑis
ut ingressum paradisi mereretur. s tm̃ ei spa¬
cii suffecit qnͣtum expendi potuit donei unum
posset ꝑferre sermonem. tta ut intra momen¬
tum temꝑis totuis uite scelerib aib solutus
p̃ced̾e̾ ad paradisum etiam apłos mereretus

Expanded text:
unquam spernit poenitentiam, si ei sincere et simpliciter offeratur, etiamsi ad summum quis perveniat malorum, et inde tamen velit reverti ad virtutis viam; suscipit libenter et amplectitur, et facit omnia quatenus ad priorem revocet statum. Quodque est adhuc praestantius et eminentius, etiamsi non potuerit quis explere omnem satisfaciendi ordinem, quantulamcumque tamen et quantumlibet brevi tempore gestam non respuit poenitentiam: suscipit etiam ipsam, nec patitur quamvis exigutempus, quo vivimus indicat, etiam usque ad ultimam, si res ita accidit, senectutem. Non enim temporis longitudine, sed affectus sinceritate poenitudo pensatur. Aut non legipendebat in cruce, non eguit prolixitate temporis ut ingressum paradisi mereretur, sed tantum ei spatii sufficit quantum expendi potuit, donec unum possit proferre sermonem, ita ut intra momentum temporis totius vitae sceleribus absolutus, praecedere ad paradisum etiam Apostolos mereretur.
Abbreviated transcription (Latin):
bus patientiam donat. Docet scientiam: cũ
salutarium uerum ipse cognoscitur attribu¬
modo non ledas eum qui te lesit auertas
tñ teabes nec libent̾ eum uideas manet sine ordio
uilnus in pectore et dolor augescit in corde. Qez¬
nonte quidem ledat auertat se tã abste. et
peccatorum tuorum memoriam teneat et ud¬
te te uolite Igitur qualem uis erga te esse¬
dm̃ cum deliatorum ueniam poscis. talem te
exhibere debes hiis qui delinquerunt inte.¬

Expanded text:
bus patientiam dedit; docet scientiam, cum bus patientiam dedit; docet scientiam, cum salutarium mandatorum ipse cognoscitur attribumodo non laedas eum qui te laesit, avertis nec libenter eum vides, manet sine dubio vulnus in pectore, et dolor augescit in corde. non quidem te laedat, avertat se tamen abs te, et peccatorum tuorum memoriam teneat et videre te nolit? Igitur qualem vis esse erga te Deum, cum peccatorum veriam poscis, talem te exhibere debes his qui deliquerunt in te,
Abbreviated transcription (Latin):
consensus erroris est .xciii. Si dicebam
accelerata confessio ut ante indulgentia sub¬
ueniat quam pena ꝑcellat .ci. uix reꝑies
ut oranti euiquam non aliquid in ane et a¬
liene cogitationis incurrat obstaculum et ĩ¬
tentionem qua in deũ mens dirigitur : declinet
ac frangat. et ideo certamen magnum atq
saluberrimum est orationi cepte iugit᷑ insiste¬
re et cum aduitorio dei obsistere uiuacit̾ suges¬
tionibus inimici: quatinus fixa semꝑ ad dnĩ
mens stabili intentione contendat. Paucita¬
mundi etas nimis uidetut exigua. Quia qd̾¬
quandoq finiendum est longum dicere non
gatur phinees telo tranffixisse uideum qui mu¬
lieri madianitidi contra uetitum miscebatur
tamen quia hoc ⁊ elo diuino fecisse dinoscitur
oratio magis dicta est quam oꝑatõ. Quisqͥs
enim bonis actibus occupaturi exorat.e xin teh
deus bonitatem: inspirando caritatis descde¬
rium. Docet disciplinam: cum in tribulationi¬

Expanded text:
consensus erroris est. Pauperem consensus erroris est. Pauperem accelerata confessio, ut ante indulgentia subveniat, quam poena percellat. Versut oranti cuiquam non aliquid inane et alienae cogitationis incurrat obstaculum, et intentionem qua in Deum mens dirigitur, declinet ac frangat. Et ideo certamen magnum atque saluberrimum est orationi coeptae jugiter imminere, et cum adjutorio Dei obsistere vivaciter suggestionibus inimici, quatenus fixa semper ad Deum mens stabili intentione contendat; utmundi aetas nimis videtur exigua, quia quodcunque finiendum est, longum dicere non gatur telo transfixisse Judaeum qui mulieri Madianitidi contra vetitum Domini miscebatur, tamen quoniam hoc zelo divino fecisse cognoscitur, oratio magis dicta est quam operatio. Quisquis enim bonis actibus occupatur, exorat. Cujus hDeus bonitatem, inspirando caritatis desiderium; docet disciplinam, cum in tribulationi
Abbreviated transcription (Latin):
est psaimos eẽ nasa ueritatis: quasi spirita¬
lia dolia uinum dominui incorrnpto sapore
et c̾. Pauperes dei sunt qui mundana suꝑ¬
bia derelicta humilitati se ꝑomnia tradide¬
uunt. Nam et si pauper superbiat non est
dei pauper. et si locuplex humilitatem dili¬
gat non est secali diues. Uoluntates enun
talium sunt inspiciende non nomina. lxxiii.¬
pauper et in ops laud̾.no. tu. uideamus qmͣ sit
ista gloniosa paupertas. ꝙͣ felix prodetur in opia
que dominum et tacita laudat et de patientie
sue uirtute concelebrat. Mutus est si ꝑ sauat
suꝑbus. pauꝑ et inops laudat dominum. et
cum uidetur habere silentium. O in estimabile
bontim si ꝑpendatur intrinsetus pauper dei
dicitur: dies seculi nuncupatur.lxxu. Faaꝰ
habere cum domino. qui aduersum mandata
quitur iussa dominantis et ad omne p̃ceptũ
duinum: suum flectit apbitrium. Pax enim
uera est: concordiam habere cum moribus
propriis et litigare cum uiciis. Ixxxi. Cum¬
possis obinare ꝑuersis si desinas ad uersari

Expanded text:
est psalmos vasa esse veritatis, quasi spiritualia dolia vinum Domini incorrupto sapore tris. Pauperes Dei sunt, qui mundana superbia derelicta, se humilitati per omnia subdidere. Nam et si pauper superbiat, non est Dei pauper, et si locuples humilitatem diligat, non est saeculi dives, voluntates enim talium inspiciendae sunt, non nomina  nomen tuum. Videamus quam sit ista gloriosa paupertas, quam felix probetur inopia, quae Dominum etiam tacita laudat, et de patientiae suae virtute concelebrat. Mutus est si psallat superbus; pauper et inops laudant Dominum, et cum videntur habere silentium. O inaestimabile bonum, si perpendatur intrinsecus! Pauper Dei dicitur, dives saeculi nuncupatur; iste habere cum Domino, qui adversum mandata quitur jussa dominantis, et ad omne praeceptum divinum suum flectit arbitrium. Pax enim vera est concordiam habere cum moribus probis, et litigare cum vitiis. Inspipossis obviare perversis, si desinas adversari,
Abbreviated transcription (Latin):
Concupiscenciarum flammas sunuenerit
ut fluuuis inundans extinguit et enecat. Cu¬
rarum multitudines ac ꝑturbationum si uide¬
at uelut fiagello quodam exturbat et effugat.
et procul eẽ a domiciis anime ubet. Ao sicut
puiluis stare non potest ante faciem uẽti ita nich
inalaram cogitationtm in anima residere potest

Expanded text:
Concupiscentiarum flammas si invenerit, ut fluvius mundans exstinguit et enecat. Curarum multitudines et perturbationes si videat, ut flagello quodam exturbat et effugat, et procul esse a domiciliis animae jubet, ac sicut pulvis non potest stare ante faciem venti, ita nihil malarum
Abbreviated transcription (Latin):
impossibile est ut ignis inflammetur in a¬
qua. ita impossibile est cõpunctionẽ cordis
nigere indeliciis. ¶ Beatus dauid ita erat
inpotestate poĩtus. tanquam omnib ipse
iacebat cinere consꝑsus et corde conpundtus. Au¬
la regalis erat ei tanquam heremi uastissima
solirnto. Hec autem omnia agebat ineo. cordis

Expanded text:
impossibile est ut ignis inflammetur in aqua, ita impossibile est compunctionem cordis vigere in deliciis. Contraria in potestate positus, tanquam omnibus esset jacebat, cinere conspersus, et corde compunctus. Aula regalis erat ei tanquam eremi vastissima solitudo. Haec autem omnia agebat in eo cordis
Abbreviated transcription (Latin):
infidelium. uita iustorum. Ui. Maiores nostri sꝙ¬
tẽ modis pcã nobis diitti posse dixerunt.
primo ꝑ baptismum. sod̾o ꝑ passionem martrq
terno ꝑelemosinam. qͣrto ꝑ hoc quod remitinꝰ
pccã staitibus nostris. Qinto cã ꝯuerterit
quis pec̃orem ad ertore me sue. sexto ꝑ habã¬
dantiam caritatis: septimo ꝑpenitenciam. Adden¬

Expanded text:
infidelium, vita justorum. De quo loco infidelium, vita justorum. De quo loco ptem modis peccata nobis dimitti posse dixerunt: primo per baptismum; secundo per passionem martyrii; tertio per eleemosynam; quarto per hoc quod remittimus peccata fratribus nostris; quinto cum converterit quis peccatorem ab errore viae suae; sexto per abundantiam charitatis; septimo per poenitentiam: adden
Abbreviated transcription (Latin):
quis enarrare sufficiat ut mundi creatorẽ
de celo deposuerit et t̾reno corꝑe induerit con¬
ditorem. eumq qui eternitate pũ manet
equalis. mortalitate coequauerit et nobis.
Sormam sertu mundi domino imposuit. Ut
ipse panis esuriret. fons uite sitiret. uirtus
infirmaretur omnipotens: uita moreretus.
Que deniq maior miscd̾ia quã proptes nos
creari creatorem. seruire dominatorem. uendi
redemptorem. humiliari exaltatorem ⁊ occidi
briasti. Ebrietas felix satietas salutaris. q̃ quanto
copiostus sumitur tanto sodrietacem mentib

Expanded text:
quis enarrare sufficiat; ut mundi Creatorem de coelo deposuerit, et terreno corpore induerit Conditorem, eumque qui aeternitate Patri manet aequalis, mortalitati coaequaverit, et pro nobis formam servi mundi Domino imposuerit; ut ipse panis esuriret, fons vitae sitiret, virtus infirmaretur, omnipotens vita moreretur? Quae denique major misericordia, quam propter nos creari Creatorem, servire Dominatorem, vendi Redemptorem, humiliari Exaltatorem, occidi st! Ebrietas felix, satietas salutaris, quae quanto copiosius sumitur, tanto sobrietatem mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
linguam inlubrico fanrium ꝯstitutam uerita¬
tis rigide tenere mensuram. Cui si in caute fre¬
ua laxentur: frequent̾ contra se loquitus
facilius eium tacendo culpa refugitur: qmͣ
Fletus cibus est animarum. corroboratio sen¬
suum. Absolutio peccatorum. refectio mentiũ.
bulationis et c̾. Nostra tribulatio illa est
que proprie salutis formidine generatuf. nõ
que carnalium rerum timore concutitus¬

Expanded text:
linguam in lubrico faucium constitutam, veritatis rigidae tenere mensuram: cui si incaute frena laxentur, frequenter contra se loquitur. Facilius enim tacendo culpa refugitur, quam le cibus est animarum, corroboratio sensuum, absolutio peccatorum; refectio mentium, morderis. Nostra enim tribulatio illa est quae propriae salutis formidine generatur, non quae carnalium rerum timore concutitu