comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dere. & exterminare. & edificare. & cir¬
cumplantare. Merito g conseruandũ sͥ
petit. qͥd supra om̃s diuitias magnificẽ¬
tius se habuisse cognouit. & untuere qͥa
non dixit da michi tamquã non haberet.
s ne auferas posuit. sciuicet quia talis ac
canta supplicatio nisi ꝑ spm̃ scm non poce¬
rat euenire.  edde michi lecitiã saluta¬
ris tui: & spũ principalt confirma me.
edit ad filium dei. quẽ ut ostenderet
xp̃m dixit salutaris tui. cuius nati¬
uitate salus gentib uenit. & quod ante
erat paucis ꝑ eximiam fidem cognitum.
factum. ẽ. uniuerso orbi notissimũ. Qͣ ꝓpt̃
cum dicit redde michi letitiam salutaris
tui. xp̃m significat cuuis contemplatione
inter ipsas quoq lacrimas lecus erat. et
prophetiȩ munere inter penitentiȩ sue¬
munera ieuinio pascebatur. Redde dixte.
quia sibi nescio quid grẽ senserat in minu¬
tũ: qm̃ ab illa grã salutari tantũ quis
recedit. quantum se reprebensibili conũ¬

Expanded text:
dere, et exterminare, et aedificare, et cirdere, et exterminare, et aedificare, et circum plantare . Merito ergo conservandum sibi petiit, quod supra omnes divitias magnificentius se habuisse cognovit. Et intuere quia non dixit, da mihi, tanquam non haberet; sed ne auferas posuit; scilicet quia talis ac tanta supplicatio, nisi per Spiritum sancrs. 13. Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me. Redit ad Filium Dei, quem ut ostenderet Christum, dixit, Salutaris tui, cujus nativitate salus gentibus venit; et quod ante erat paucis per eximiam fidem cognitum, factum est universo orbi notissimum. Quapropter cum dicit: Redde mihi laetitiam salutaris tui, Christum significat: cujus contemplatione inter ipsas quoque lacrymas laetus erat, et prophetiae suae munere inter poenitentiae suae jejunia pascebatur. Redde, dixit, quia sibi nescio quid gratiae senserat imminutum: quoniam ab illa gratia salutari tantum quis recedit, quantum se 173 reprehensibili conve
Abbreviated transcription (Latin):
erat mn uncdũ fieri postulabat. Creare dipe
dicimus. & renouare. Pictum ẽ. enĩ & alio
loco desidelib E cce munc noua creatura :
non quasi de altera que ñ erat. s quod u
ea que iam constabat illuminatio noua
nitur. Et quid egrotus faciat. si medi¬
cina se subtrahat: Sciebat enl ab illiꝰ facie
sanitatẽ mentis & lumen uenire sapiess¬
tie. &e credebat se inimico tradi. si auultu
dñ iudicaretur expelli. Ftic enim se tantũ
Syst respici. qͥ ꝑeccã suꝑius ñ debere cõspis
ce post humanos errores eximia. de potes¬
tate tacuit. de affectib minime supplica¬
uit. Solum sp̃m sapientiȩ &e prophetie fibi
ñ auferri petiuit. quem preciosum supra
cuncta rex habuit. Sic eñi & hieremias ꝓ¬
pheta de ipsius uirtute testatus. ẽ. dicens.
Extendit dñs manun suam adme: et
tetigit os ineum. &e dixit ad me. Fece dedi
ũba mea in os tuũ. ecce statui te suꝑ gen¬
tes & regna. eradicare. & demoliri. & per¬

Expanded text:
erat, mundum fieri postulabat. Creare quippe erat, mundum fieri postulabat. Creare quippe dicimus et renovare. Dictum est enim et in alio loco de fidelibus : Ecce nunc nova creatura; non quasi de altera quae non erat; sed quod in ea quae jam constabat, illuminatio nova nitur. Et quid aegrotus faciat, si medicina se subtrahat? Sciebat enim ab illius facie sanitatem mentis, et lumen venire sapientiae; et credebat se inimico tradi, si a vultu Domini judicaretur expelli. Hic enim se tantum vult respici, quia peccata superius non debere conspici et post humanos errores eximia! De potestate tacuit, et de affectibus minime supplicavit. Solum spiritum prophetiae sibi non auferri petiit, quem pretiosum supra cuncta rex habuit. Sic enim et Jeremias propheta de ipsius virtute testatus est dicens: Extendit Dominus manum suam ad me; et tetigit os meum, et dixit ad me: Ecce dedi verba mea in os tuum: ecce statui te super gentes et regna, eradicare, et demolire, et per
Abbreviated transcription (Latin):
guram positum. ẽ. Nam quod esset filius
ipse innouandus. s qui dauia pecc̃is uete¬
rem factũ possit innouare ꝑ grãm. Ille enĩ
nos innouat. qui antiqui hostis uetustate de¬
posita. in noue regenerationis suȩ dona cõ¬
mutat. Nam sicut ꝑ adã ueteres fuimꝰ. ita
Deponentes ueterem hominẽ cum actib
suis. induite nouum qͥ secundum dm̃ cre¬
atus ẽ. A adidit. in uiscerib meis: unde
nouerat adulterii crimen de testabile exisse.
Utrisq enim partib remedium petebat.
qm̃ de utroq peccauerat. Et intuere quã¬
ta uiuacitate se aesideret expiari. ut uttel¬
ligas eum nuulsum tale ulterius cõmitere
uoluisse delictũ. Nam sicut in compaginẽ
pridre non posunt eoire abscisa menbra:
tta & ad uere penitentem nequeunt prete¬
rita delicta redire. Ut quibusdam uero
placet &e aliter probatur exponi. Perte pro¬
pha cor mundũ cieare in se aͥm̃. non aliud
poscenis quod non habebat: s quod iam

Expanded text:
guram positum est; non quod esset ipse guram positum est; non quod esset ipse Filius innovandus, sed qui David peccatis veterem factum possit innovare per gratiam. Ille enim nos innovat, qui, antiqui hominis vetustate deposita, in nova regenerationis suae dona commutat. Nam sicut per Adam veteres fuimus, ita Deponentes veterem hominem cum actibus suis, induite novum, qui secundum Deum creatus est . Addidit, in visceribus meis, unde noverat adulterii detestabile crimen exiisse. Utrisque enim partibus remedium petebat, quoniam de utroque peccaverat. Et intuere quanta vivacitate se desideret expiari, ut intelligas eum nullum tale ulterius committere voluisse delictum. Nam sicut in compaginem priorem coire non possunt abscissa membra, ita ad verum poenitentem nequeunt praeterita redire peccata. Ut quibusdam vero placet, et aliter probatur exponi. Petit propheta cor mundum creare in se Deum, non aliud poscens quod non habebat; sed quod jam
Abbreviated transcription (Latin):
quiequid accusare poterat reuutu abi uuna
uenia postiiabat. Dele autem dum aietcun
dunai te significatur. quia omẽ nr̃m adiuis¬
sumn quasi quibuscdiam tabulis scribitur. cũ
suigla debemius exe quirere. ut nobis seusus
posste euidentius elucere. Creare dicimꝰ
noiuim aliquid instituere. ut illud quod ñ
Rato uid eatur ex istere. Et quomͦ dicamus
aute peccatum cor mundũ non habuisse
dauiđ: de quo dñs dixte. inueni dayio sili¬
um iesse iurum secundũꝰ cor meum. qͥ faciat
onĩs uoluntates meas: S creare hic restau
impellentib cõmoueri minime potiusset.
ad culpam. s stabilitate defixũ. bonũ nor
possit mutare propositũ. Hoc ittiꝙ scĩs post
resurrectionẽ dabitur. S penttens iste bono¬
rum auidus uentur premii amore suecen¬
sus. quod in futuro prouenire poterat. Hoc
sbi concedi presenti tempore postilabat. Rec¬
tum sp̃m dicit filium dĩ uerbum. De quo
in alio psalmo commemoratũ. est. Uirga
recta. est. iurga regni tui: quem meritoex

Expanded text:
quidquid accusari poterat, remitti sibi una venia postulabat. Dele autem dum dicitur, dimitte significatur; quia omne nostrum admissum quasi quibusdam tabulis scribitur, cum singula debemus exquirere, ut nobis sensus possit evidentius elucere. Creare dicimus, novum aliquid instituere, ut illud quod non fuit videatur existere. Et quomodo dicamus ante peccatum cor mundum non habuisse David, de quo Dominus dixit: Inveni David filium Jesse, virum secundum cor meum, qui faciat omnes voluntates meas ? Sed crea hic, restauimpellentibus commoveri minime potuisset ad culpam; sed stabilitate defixum, bonum non possit mutare propositum. Hoc utique sanctis post resurrectionem dabitur. Sed poenitens iste bonorum avidus, venturi praemii amore succensus, quod in futuro evenire poterat, hoc sibi concedi praesenti tempore postulabat. Rectum spiritum dicit, Filium Dei Verbum, de quo in alio psalmo commemoratum est: Virga recta est, virga regni tui . Quem merito ex
Abbreviated transcription (Latin):
Qua propt̾ non scdm̃ existentiam temporũ.
sed pro qualitate dictorum ordo plerumq
ponitur lectionum. Memento autẽ alios
esse psalmos. qui passionem et resurrectionẽ
breuit̾ tangunt: alios uͦ qui distinctius aꝑ-¬
tiusq declarant. S p̃sens eorum pͥmus est:
qui hec breuiter dicunt.
diuisio psalmi.

Expanded text:
Quapropter non secundum existentiam temporum, Quapropter non secundum existentiam temporum, sed pro qualitate dictorum ordo plerumque ponitur lectionum. Memento autem alios esse psalmos, qui passionem et resurrectionem Domini breviter tangunt; alios vero qui distinctius apertiusque declarant, sed praesens, eorum primus est, qui haec breviter dicunt. Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
beszalon dum patrem
suum dauid crudeliter insequeret᷑:
mulȩ impetu ꝑductus in condensam
quercum ramis eiꝰ colla nectentib in aeris
sublimitate suspensus est. Quadam prefigu¬
ratione dnĩci traditoris. ut sicut uidas inno¬
datus laqueo uitam finiuit. ita et ꝑsecutor
dauid constrictis faucib expiraret. Testante
autẽ regum historia. psalmus iste quinqua
gesimo actu posterior est. qm̃ post culpas
adulterii & homicidii abessalon filii eius
ꝑsecutio noscitur contigisse. sed pro uirtute
sua competenti numeto probatur aptatus.
Tenere enim illum locum terciũ oportue¬
rat. qui o scẽ trinitatis potentiam & tridu¬
ane resurrectionis in se misteria continebat.
Nam ꝑ lib̾ationẽ dauid resurrectio anĩ cõ¬
grue significatur. ut animi xp̃ianorum
tali exemplo roborati. in aduersis casib ẽõ¬
stanter erigantur. Simile ẽ. & illud quod
pentatheucus legitur ante iob: cum post
multos annos mos ses extitisse noscatur.

Expanded text:
bessalom dum patrem suum David crudeliter insequeretur, mulae impetu perductus in condensam quercum, ramis ejus colla nectentibus, in aeris sublimitate suspensus est, quadam praefiguratione dominici traditoris; ut sicut Judas innodatus laqueo vitam finivit, ita et persecutor David constrictis faucibus expiraret. Testante autem Regum historia psalmus iste quinquapsalmo actu posterior est, quoniam post culpam adulterii et homicidii, Absalom filii ejus persecutio noscitur contigisse; sed pro virtute sua competenti numero probatur aptatus. Tenere enim illum locum tertium oportuerat, qui et sanctae Trinitatis potentiam, et triduanae resurrectionis in se mysteria continebat. Nam per liberationem David resurrectio Domini congrue significatur; ut animi Christianorum tali exemplo roborati, in adversis casibus constanter erigantur. Simile est et 20 illud quod Octateuchus legitur ante Job, cum post multos annos Moyses exstitisse noscatur.
Abbreviated transcription (Latin):
c dtislys omĩno notus est: et
ideo lector sequatur in eo expositi¬
onẽ pͥorem. Illud tam̃ necessarie
cõmonemꝰ : quia in hoc psalmo hortatur
propha ꝑ comꝑationes quasdam ad psalmo¬
diam. eccłiam fidelem enumerans. poten
tiam factaq creatoris: ut ad laudes eius
auidius festince. cum uirtutẽ ipsius pie-¬
tatemq cognoscit.

Expanded text:
c titulus omnino notus est, et ideo lector sequatur in eo expositionem priorem. Illud tamen necessario commonemus, quia in hoc psalmo hortatur propheta per comparationes quasdam ad psalmodiam Ecclesiam fidelem: enumerans potentiam factaque Creatoris, ut ad laudes ejus avidius festinet, cum virtutem ipsius pietatemque cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
ulsum illi dñs qui est nominatiuus uidet᷑
adiunctus. Qe figura dr̃ silensis. quotiẽs
casus discrepantes in unam significantiam
cong̃gamus. Ueraciter itaq gaudet. que dic̃
nr̃. Necesse est enim ut huiꝰ boni exultare
debeamus. cuius nos esse ꝓfitemur. S cum
dicit quã. non potest explicare quod sentit.
Qs enim aut creaturas t̾renarum rerum: aut
maris ambitum. aut inanis huiꝰ aeris diffu¬
sionem: aut ornatum rerum cęlestium suffici¬
ent̃ possit agnoscere. que dñs in comprehen¬
sibili sapientie sue uirtute disposuit. Nec
om̃ia eccłia considerans. herens ac detenta
in earum rerum explicatione proclamat.
Quã admirabile ẽ nomen tuũ in uniu̾sa
terra᷑. Qͥa ꝑ totum mundum eiꝰ religio sc̃ã
dilatatur. nec erit aliqua patria ubi catho¬
lica non letetur eccł̃ia. Qua propter desi¬
nant tuidei uel donatistae sibi specialiter
uindicare. qͦd aduniu̾sitatẽ magis ꝑue¬
nisse cognoscunt.

Expanded text:
usum illi Dominus qui est nominativus, videtur usum illi Dominus qui est nominativus, videtur adjunctus. Quae figura dicitur syllepsis, quoties casus discrepantes in unam significantiam congregamus. Veraciter itaque gaudet, quae dicit, noster. Necesse est enim ut hujus bonis exsultare debeamus, cujus nos esse profitemur. Sed cum dixit, quam, non potest explicare quod sentit. Quis enim aut creaturas terrenarum rerum, aut maris ambitum, aut inanis hujus aeris diffusionem, aut ornatum rerum coelestium sufficienter possit agnoscere, quae Dominus incomprehensibili sapientiae suae virtute disposuit? Haec omnia Ecclesia considerans, haerens ac detenta in earum rerum explicatione proclamat: Quam admirabile est nomen tuum, etc. In universaterra, quia totum per mundum ejus religio sancta dilatatur; nec erit aliqua patria, ubi catholica non laetetur Ecclesia. Quapropter desinant Judaei vel Donatistae sibi specialiter vindicare quod ad universitatem magis pervenisse cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
edesia uetus que nobis
ꝑ toicularia pulcherrime: declarata est:
primo ingressu laudes xp̃i dñi leta decantat.
maiestatem eius p̃dicans & oꝑationis excelsa.
Scdõ aꝑtius uenit ad hominis naturam:
quam de conditione prauissima quȩ adam
fuerat peccante uitiata. ad magnarum re¬
rum diẽ creuisse fastigia. Sic dñs xp̃c ex.ii.
tis. una ꝑsona salutarit᷑ & indubitanter ag-¬
noscit᷑. Menti quoq condendũ est quod hie
psalmus a xp̃o domino naturam humani¬
tatis assumptam tanta laude concelebrat.
ut eam supra omẽm creaturã clarissimae
testetur euectam: sicut & apłs ait. Cui enĩ
dixit angłorum sede adextris meis donec
ponam inimicos tuos scabellum pedum tu¬
orum᷑. Q alibi. Qui cum in forma dĩ esset
ñ rapinam arbitratus est esse se equalem dõ.
Et paulopost. Propter quod et deus illum
exaltauit & donauit illi nom̃ quod est suꝑ
quã admirabile ẽ. nom tuũ in uniuĩsa terra.
um sit domine casus uocatius. contra

Expanded text:
esia vetus, quae nobis per torcularia pulcherrime declarata est, primo ingressu laudes Christi Domini laeta decantat: majestatem ejus praedicans, et operationes excelsas. Secundo apertius venit ad hominis naturam, quam de conditione pravissima, quae Adam fuerat peccante vitiata, ad magnarum rerum dicit crevisse fastigia. Sic Dominus Christus tis, una persona salutariter et indubitanter agnoscitur. Mente quoque condendum est, quod hic psalmus a Christo Domino naturam humanitatis assumptam tanta laude concelebrat, ut eam supra omnem creaturam clarissime testetur evectam; sicut et Apostolus ait: Cui enim dixit angelorum: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum ? Et alibi: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo : et paulo post: Propter quod et Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super quam admirabile est nomen tuum in universa terra! Cum sit, Domine, casus vocativus, contra
Abbreviated transcription (Latin):
Quia timor dni non admiseriã sed ad
ggaudium ducit. Quippe qui beatos ef¬
ficit & scõs oꝑatur. et iterum ne hec exul¬
tacio negligens redderetur: addit cum
tremore. ut utraq sociata cęlestem reue¬
rentiã competenter exprimerent. inin
pprehendite disciplinam nequando
irascatur dñs. et ꝑeatis de uia iusta.

Expanded text:
Quia timor Domini non ad miseriam, sed ad gaudium ducit; quippe qui beatos efficit, et sanctos operatur. Et iterum, ne haec exsultatio negligens redderetur, addidit, cum tremore; ut utraque sociata coelestem reverentiam competenter exprimerent. Vers. 12. Apprehendite disciplinam, nequando i
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinam. quasi munimen clipei: contra
noxia uitia profuturũ. Utilitatem uͦ huius
facti pulcherrimae propha subiurixit di¬
cendo. Nequando irascatur dñs: et pereatis
de uia iusta. Nequando dixit propter pa¬
tientiam domini: quȩ dui sustinet excedẽ¬
tes. Et pereatis de uia uista. Id est a celesti
rege xp̃o. qui uia est recte ambulantiũ:
ad uitam dux euntium. iter ad beatitudi¬
nem festinantiũ: sicut ipse dicit in eũgłio.
Ego sum uia ueritas: & uita. Uia propter
incarnationẽ ꝑ quam bonis uiuendi p̃boe

Expanded text:
clypei contra vitia noxia profuturum. Utilitatem vero facti hujus pulcherrimi propheta subjunxit dicendo: Nequando irascatur Dominus, et pereatis de via justa. Nequando dixit, propter patientiam Domini, quae diu sustinet excedentes. Et pereatis de via justa, id est a coelesti Rege Christo, qui Via est recte ambulantium ad vitam, Dux euntium, Iter ad beatitudinem festinantium; sicut ipse dicit in Evangelio: Ego sum via, veritas, et vita . Via, propter incarn
Abbreviated transcription (Latin):
ri uidicii ꝑtinet timorem. Iste uero merito tal
ẽ. titulo prenotatus. qui se deterioratum tar¬
diuis intellexit: quia pecc̃a quȩ confestim ꝓdi
debuerant. dño se diuitius tacuisse confessusẽ.
Status autẽ principalis huius cause conces¬
sio est: qui cunctis penitentib datua. Conces

Expanded text:
ri judicii pertinet timorem. Iste vero merito tali ri judicii pertinet timorem. Iste vero merito tali est titulo praenotatus, qui se deterioratum tardius intellexit, quia peccata quae confestim prodi debuerant Domino, se diutius tacuisse confessus est. Status autem principalis hujus causae 103 concessio est, quae cunctis poenitentibus datur. Conces
Abbreviated transcription (Latin):
dicti sunt ad intellectum ut
eos sensus nr̃ agnosceret. ne
uiuendi regłas ignoraret.
merito querendũ udetur cur in ħttulo
posuent dauid intellectꝰ. Pmo meminit
respicit quicꝗͥd penitens iste dicturus. est.
Demn intellectus idõ sequitur. quia nisi
miscdia dñi sustragante peccata nr̃ã in¬
tellexerimꝰ. ad penitentiȩ studium uenire nõ
possumus. In alio pͦs quippe dictum ẽ. Delic.¬
ta qͥs intelligitꝰ. Hoc est. enim qͦd dicit intelles¬
tus. ut cum nos intelligere diuinitas prestite¬
rit: peccata nrã pro eis diluendis studiosissi¬
me supplicemꝰ. Non enim pro illo errore quis
supplicat. quem prorsus ignorat. Nam & cum
uersu sic inchoat. Intellectum dabo tͥ. ut istiꝰ
penitentis merito intellectus in titulo pre¬
missus sit: cui etiam diuina uoce promitcit᷑.
S hcet sint & alii penitentiũ psalmi.: tamen
propter subtilitatẽ distantie. diuersa tituloꝵ
significatione notati sunt. Pmus enim qui
in sexto ponitur. continet in finem in hym

Expanded text:
dicti sint ad intellectum, ut eos sensus noster agnosceret, ne vivendi regulas ignoraret, merito quaerendum videtur cur in hoc titulo posuerit David intellectus? Primo meminit respicit quidquid poenitens iste dicturus est. Deinde intellectus ideo sequitur, quia nisi misericordia Domini suffragante peccata nostra intellexerimus, ad poenitentiae studium venire non possumus. In alio quippe psalmo dictum est: Delicta quis intelligit ? hoc est enim quod dicit intellectus; ut cum nos intelligere Divinitas praestiterit peccata nostra, pro eis diluendis studiosissime supplicemus. Nam pro illo errore quis supplicat, quem prorsus ignorat? Nam et cum versu sic inchoat: Intellectum dabo tibi; ut istius poenitentis merito, intellectus in titulo praemissus sit, cui etiam divina voce promittitur. Sed licet sint et alii poenitentium psalmi, tamen propter subtilitatem distantiae diversa titulorum significatione notati sunt. Primus enim qui in sexto ponitur, continet in finem, in hym
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dacium. S hic significat hereticoᷤ. qui lo¬
quentes mendacium sequaciũ animas ꝑdide¬
rt̾. Ed enim pot̃ esse grauiꝰ quam ibi errare
ubi & alterum possit extinguere. Ad postre¬
mum dicit. Uirum sanguinum & dolosũ
abhominabitur dñs. Hir quidẽ sanguinũ
ẽ. qu humano cruore polluitur: s et ille qͥ
decipit uiuum. Aaddidit & dolosum. Multa
enim perpera fiunt. que propria uoluntate
ñ agimus. Dolosos autem illos significat
qui scientes malum. alienum oꝑari. nitunt᷑
exitum. Dũ dicit abhominabitur. significat
om̃s quos suꝑius dix̃ aregno dnĩ reddendos
extraneos. Illi enim abhominandi sunt.
qui eiꝰ p̃mia consequi non merent᷑. Comple¬
te sunt abutraq ennoemat̾ice diffinitio¬
nes. que sententie in magnã utilitatẽ homi¬
num uidentur expressȩ. ut breuiter intel

Expanded text:
mendacium. Sed hic significat haereticos, qui lomendacium. Sed hic significat haereticos, qui loquentes mendacium, sequacium animas perdiderunt. Quid enim potest esse gravius quam ibi errare, ubi et alterum possit exstinguere? Ad postremum dicit: virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Vir quidem sanguinum est qui humano cruore polluitur, sed et ille qui decipit vivum. Addidit, et dolosum. Multa enim perperam fiunt, quae propria voluntate non agimus. Dolosus autem illos significat qui scientes malum, alienum operari nituntur exitium. Dum dicit: abominabitur, significat omnes quos superius dixit a regno Domini reddendos extraneos. Illi enim abominandi sunt qui ejus praemia consequi non merentur. Completae sunt ab utraque parte ennoematicae definitiones, quae sententiae in magnam utilitatem hominum videntur expressae; ut b
Abbreviated transcription (Latin):
qui in ꝑpetua torm̃ta mittendi sunt. Nichil
ẽ enim quod ds̃ non uideat. dum ubiq p̃sens
& totus esse noscatur. s illi recte coram ip
so minime eẽ dicuntur. qui ab eiꝰ grã donoq
pͥuandi sunt. Hactenus indicatus est dñs cũ
dicitur id quod non est: nunc aliis tribꝰ mo¬
dis ostenditur affirmando quod est. Dicit eni.
Odisti om̃s qui oꝑantur iniquitatẽ. perdes¬
dampnabuntur. qui usq ad fĩnem uitae
sue crimine se nefando cõmaculant. Secd
inter speciales enuinerationes criminũ con¬
grue nomen generale positum ẽ. Id est oꝑa¬
tores iniquitatũ. ut ibi intelligas quicquid
a diuinis mandatis constat alienũ. Adiec̃
ꝑdes om̃s qui loquuntur mendatium.
Uidentur iste sententiȩ ñ nullam reciꝑe
questionẽ. ut iniquitatem oꝑantes odisse
tantum dnm̃ dicat. mencdatium uͦ loquentẽ
ꝑire confirmet. dum si litt̾am intendas. gra¬
uiꝰ uideatur eẽ agere iniquitatẽ. quam loqui

Expanded text:
qui in perpetua tormenta mittendi sunt. Nihil qui in perpetua tormenta mittendi sunt. Nihil est enim quod Deus non videat, dum ubique praesens et totus esse noscatur. Sed illi recte coram ipso esse minime dicuntur, qui ab ejus gratia donoque privandi sunt. Hactenus indicatus est Dominus, cum dicitur id quod non est: nunc aliis tribus modis ostenditur affirmando quod est. Dicit enim: Odisti omnes qui operantur iniquitatem; non ddamnabuntur, qui usque ad finem vitae suae crimine se nefando commaculant. Sed inter speciales enumerationes criminum, congrue nomen generale positum est, id est, operatores iniquitatum, ut ibi intelligas quidquid a divinis mandatis constat alienum. Adjecit: perdes eos qui loquuntur mendacium. Videntur istae sententiae nonnullam recipere quaestionem, ut iniquitatem operantes odisse tantum Dominum dicat: mendacium vero loquentes perire confirmet; dum si litteram intendas, gravius videatur esse agere iniquitatem quam loqui
Abbreviated transcription (Latin):
S& dolosũ abhominabitur dñe. i¬
N primo psalmo diximus ennoematice diffi¬
nitionis hanc eẽ uirtutem. ut negando quod
non est. hoc quod intendit declarare uidea¬
tur. & itm̃ dicendo quod ẽ. id quod propo¬
nt euidenter possit ostendi quod in his tͥb
u̾sibꝰ utrumq probatur effectum. Dicit enĩ.
tu es ds̃. qui iniquitatem nolle cognosceris.
Quid enim aliud ds̃ potest uelle. nisi quod
probatur ipse p̾cipere. Sicut et ysaias ait.
Ego sum dominus qui loquor usticiã. et ã¬
nuntio recta. Sequitur. Non habitabit uix¬
ta te malignus. Hic pecc̃ores aregno dñĩ sig-¬
nificat excludendos. qui nulla conuersati¬
one mutati sunt. Nam licet eum carnalit̾
tantũ uideant. quos reatus inuoluit: sicut
scͥptum. ẽ. Uidebunt inquẽ conpunxerut̃t.
iuxta ipsum tamen habitare nequeunt: qui
gehenne cruciatione dampnandi sunt.
Addidit. Neq ꝑmanebunt. Ostendit eos in
iudicio diũ generalit̾ esse uenturoᷤ. sed ante
occłos domini merito ꝑmanere non dicunt᷑.

Expanded text:
et dolosum abominabitur Dominus. In primo psalmo diximus ennoematicae definitionis hanc esse virtutem, ut negando quod non est, hoc quod intendit declarare videatur; et iterum dicendo quod est, id quod proponit, evidenter possit ostendi. Quod in his tribus versibus utrumque probatur effectum. Dicit enim: Tu es Deus, qui iniquitatem nolle cognosceris. Quid enim aliud potest Deus velle, nisi quod probatur ipse praecipere? Sicut Isaias ait: Ego sum Dominus, qui loquor justitiam et annuntio recta . Sequitur: non habitabit juxta te malignus. Hic peccatores a regno Dei significat excludendos, qui nulla conversione mutati sunt. Nam licet eum carnaliter tantum videant, quos reatus involvit, sicut scriptum est: Videbunt in quem compunxerunt ; juxta ipsum tamen habitare nequeunt, qui gehennae cruciatione damnandi sunt. Addidit: neque permanebunt. Ostendit eos in judicio Domini generaliter esse venturos; sed ante oculos Domini merito permanere non dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ affectun mentis inflaminat. Qua ꝓpt̾
discutiendum ẽ: quare mutatis uerbis
sensus nrõs inmisceat. Intende dicit. uoci q̃
solet audiri. Propterea quia ds̃ non partib
menbrorum sensus istos discernit. s una
uͥtute cuncta ꝑagit. Ille enim quȩ anobis u¬
dentur audit. & quȩ a nobis audiuntur ui¬
det: & quȩ a nobis cogitantur intro inspicit.
nec est quicquam quod eiꝰ lumini se possit
abscondere. Hoc schema dicitur methabole:
id ẽ. iterationiꝰᷤ unius rei sub uarietate u̾bo¬
rum. Erina enĩ repeticione unum idemq
significat. Dixit enĩ. uerba mea aurib ꝑ¬
cipe dnẽ. deinde intellige clamorẽ meũ.
Tercio. intende uoci orationis mee. Quodi

Expanded text:
quam affectus mentis inflammat. Quapropter discutiendum est quare mutatis verbis sensus nostros immisceat? Intende, dicit, voci, quae solet audiri: propterea quia Deus non partibus membrorum sensus istos discernit, sed una virtute cuncta peragit. Ille enim quae a nobis videntur, audit; et quae a nobis audiuntur, videt; et quae a nobis cogitantur, intro inspicit; nec est quidquam, quod ejus lumini se possit abscondere. Hoc schema dicitur metabole, id est iteratio unius rei sub varietate verborum: trina enim repetitione unum idemque significat. Dixit enim: Verba mea auribus percipe, Domine; deinde: intellige clamorem meum; tertio: intende voci orationis
Abbreviated transcription (Latin):
in medio u̾siculo beata ecelĩa tercio celestẽ
nominauerit principatum. Dicit enim.
domine. S his trib personis non dixit
intendite s intende. quoniam ecclia catho¬
lica unum dm̃ scam predicat trinitatem.
Non ut sabellius confuse sed distincte atq
ꝑfecte. Pater enim ds̃. filius ds̃. sp̃s ses¬

Expanded text:
in medio versiculo beata Ecclesia tertio coelestem nominaverit principatum? Dicit enim: Domine. Sed his tribus personis non dixit intendite, sed intende: quoniam Ecclesia catholica unum Deum, sanctam praedicat Trinitatem; non ut Sabellius confuse, sed distincte atque perfecte. Pater enim Deus, Filius Deus, S
Abbreviated transcription (Latin):
congregatã. tunc se exaudiri merito credi¬
dit. cum in lucẽ cęlestis conũsationiꝰ erupit.
Repetit quoq mane. quia necessario m̃tẽ
lucidam beneficio dnĩ astare suis semꝑ ora¬
tionibꝰ sentiebat. E̾ intuere quare mane
dictum ẽ. scilicet cum ipso exordio bonorũ
actuũ ueritatem ceꝑit mens clarificata cog¬
noscere. ne putares post pecc̾ã moram fie¬
ri qua potuisso audiri. sicut hie rechiel pro¬
pħa dic̃. Impiꝰ quacumq hora se auerterit
abimpietate sua. om̃s impietates eius nõ
erunt in memoria. Adstare ẽ enim p̾sentẽ
semꝑ assistere. ꝑhoc autem uerbum religi¬
ose deuotionis continuitas indicatur. Iue
si quidẽ bene dicitur dõ astare. qui dignuᷤ
potest eius conspectib apparere. sic̃ helyas
de se dicit. Niuit dominus in cuius conspee¬
tu adsto. Supra dixit exaudies. hic addit᷑
& uidebo. qm̃ in ula resurrectione ipsum
conspicio cui hic scĩs orationib supplicauit.

Expanded text:
congregata, tunc se exaudiri merito crecongregata, tunc se exaudiri merito credit, cum in lucem coelestis conversationis erupit: repetit quoque mane, quod necessario mentem lucidam beneficio Domini astare sui semper orationibus sentiebat. Et intuere, quare mane dictum est, scilicet cum in ipso exordio bonorum actuum veritatem coeperit mens clarificata cognoscere: ne putares post peccatum moram fieri, qua potuisset audiri, sicut Ezechiel propheta dicit: « Impius quacunque die se averterit ab impietate sua, omnes impietates ejus non erunt in memoriam . » Astare est enim praesentem semper assistere. Per hoc autem verbum religiosae devotionis continuitas indicatur. Ille siquidem bene dicitur Deo astare, qui dignus potest ejus conspectibus apparere, sicut Elias de se dixit: Vivit Dominus, in cujus conspectu adsto. Supra dixit: exaudies hic additur: et videbo; quoniam in illa resurrectione ipsum conspiciet, cui hic sanctis orationibus supplicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
non tres dii. sunus est ds̃. Nichil autem
ibi amplius minusue est. nisi in arriana
prauitate. quȩ se tot seculis adhuc ñ cog¬
noscit errare. Intuere etiã ipsorum uoca¬
bulorũ mirabilem dispensationem. Prius
ponit regem qͦ nomine scripture diuine
ordinem in euangłio ipse testatur cum
dic̃. ꝑme itur ad patrem. Deinde dicit
nomina propt̾ ꝑsonas exprimendas ui¬
deantur esse discreta. unus tam̃ ꝑfecte
creditur ac dicitur ds̃. sicut legitur. Audi
isrł. dñs ds̃ tuus ds̃ unus est. Qua propt̃
figatur animis salutaris ista sententia. dis¬
tinctio in ꝑsonis. uintas bene credit᷑ in nat᷑a.
dstabo. utrisq partib constat esse iun-¬
gendum. ut ꝑfecta possit sententia
repperiri. Qua propter mane deprecatur. qͥ
in lucida degere conuersatione dinoscitur.
Tẽ enim mane dicimꝰ. quando discussis te¬
nebris clari luminis aduent᷑ infulserit. Ex¬
clesia enim quȩ se cognoscit habuisse tene
bras peccatorum. & de nocte mundi istius

Expanded text:
non tres dii, sed unus est Deus. Nihil autem ibi amplius minusve est, nisi in Ariana pravitate, quae se tot saeculis adhuc non cognoscit errare. Intuere etiam ipsorum vocabulorum mirabilem dispensationem. Prius ponit Regem: quo nomine Scripturae dordinem in Evangelio ipse testatur, cum dicit: Per me itur ad Patrem . Deinde dicit  Ubi licet nomina propter personas exprimendas videantur esse discreta, unus tamen perfecte creditur ac dicitur Deus, sicut legitur: Audi, Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est . Quapropter figatur animis salutaris ista sententia: distinctio in personis, unitas bene credatur in natura. Astabo, utrisque partibus constat esse jungendum, ut perfecta possit sententia reperiri. Quapropter mane deprecatur, qui in lucida degere conversatione dignoscitur. Tunc enim mane dicimus quando discussis tenebris, clari luminis adventus infulserit. Ecclesia enim, quae se cogbras peccatorum et de nocte mundi istius
Abbreviated transcription (Latin):
breuiter interdum dicta repe-¬
tere: ut legentis animꝰ ad me¬
mone necessaria studia reuo.¬
cetur. Dauid sicut diximus
duas significationes amplectitur. Manu
fortis et desiderabilis. Quod utrumq dño
saluatori certum ẽ. conuenire. Manu for¬
tis ẽ: quia mortis nr̃e captiuitatẽ cum
impio auctore prostrauit. Desiderabilis. est.
qm̃ aduentus eius nobis bona ineffabilia
pollicetur. Cantatur gͦ psalmꝰ iste a ꝑsona
diĩ saluatoris: qͥse petit ab ininimicoꝵ
ꝑsecutionib liberari. Ipse enim ubi cõme¬
moratur in titulo: xp̃m cõmonet intelligi.
Qͥ congrue cdauid dicitur: quoniã bene
huic tota expositio nominis istius applicat᷑.
Diuisio psalmi. ra

Expanded text:
breviter interdum dicta repetere, ut legentis animus ad memoriae necessaria studia revocetur. David, sicut diximus, duas significationes amplectitur, manu fortis, et desiderabilis, quod utrumque Domino Salvatori certum est convenire. Manu fortis est, quia mortis nostrae captivitatem cum impio auctore prostravit; desiderabilis est, quoniam adventus ejus nobis bona ineffabilia pollicetur. Cantatur ergo psalmus iste a persona Domini Salvatoris, qui se petit ab inimicorum persecutione liberari. Ipsi enim ubi commemoratur in titulo, Christum commonet intelligi, qui congrue David dicitur, quoniam bene huic tota expositio istius nominis applicatur. Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
est. s multis noscitur partib continen.
Qui diuisionem in ꝑsonis non habet: s in reb
Ideoq nos ñ diuisiones ut in aliis psalmis.
sed eras numeri ꝑ singulas quasq partes forsi¬
tan competenter adfiximus

Expanded text:
est, sed multis noscitur partibus contineri, qui divisionem in personis non habet, sed in rebus. Ideoque nos non divisiones, ut in aliis psalmis, sed certas numeri per singulas quasque partes forsitan competenter affiximus
Abbreviated transcription (Latin):
gne. rugas etiã tetendit in cruce. Hoc
cum sit spei nr̃e singulare p̾sidium. be¬
atitudo credentiũ. felicitas magna iusto¬
rũ. non desinunt heretici impia uolũ¬
tate corrodere. quȩ humano gni salu¬
tis causa cognoscitur p̃stitisse.
Quẽad modũ sit expositio digesta pdal.

Expanded text:
guine, rugas etiam tetendit in cruce. Hoc, guine, rugas etiam tetendit in cruce. Hoc, cum sit spei nostrae singulare praesidium, beatitudo credentium, felicitas magna justorum, non desinunt haeretici impia voluntate corrodere, quod humano generi salutis causam cognoscitur praestitisse. Quemadmodum sit expositio digesta psal
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uerbum incarnatꝰ & homo factus ca¬
put ecdĩe. nunc ipsa eccłia. nunc homo
iustus. nunc penitens loqui uideat᷑. ut
om̃ia necessaria tangat atq concludat.
ubiq plenissimũ celestium rerum scm̃
uibrat eloqͥum. & multiplici diu̾sitate
l̾tutum ꝓpt̾ humani gn̾is largiendã
salutẽ regni sui adoranda mesteria piꝰ
redemptor insinuat. Hoc ideo p̃fati sumꝰ.
ut cũ uentum fuerit adloca talia. intͣ¬
pid̾ lector audire possit qͦd se iam salu¬
briter didicisse cognouerit. Illud tam̃
auctoritate patrum & uitatis ipsiue.
attestatione firmissima credulitate te¬
nendũ ẽ. unum de tͥninitate siue uña
ex tͥnitate ꝑsonam dei u̾bum miseratiõe
mortaliũ ex maria uͥgine hominẽ fac¬
tum. spontanea uirtute ñ ministratoria
necessitate. quia nec nature sue ullã
mutabilitatẽ sustinuit. nec assumptioe
carnis augm̃tum tͥnitatis effecit. s sic̃
quidam ait. maculas nr̃as lauit in san¬

Expanded text:
Deus, Verbum incarnatum; et homo factus, caDeus, Verbum incarnatum; et homo factus, caput Ecclesiae; nunc ipsa Ecclesia; nunc homo justus; nunc poenitens loqui videatur, ut omnia necessaria tangat atque concludat. Ubique plenissimum coelestium rerum sanctum vibrat eloquium, et multiplici diversitate virtutum, propter humani generis largiendam salutem, regni sui adoranda mysteria pius Redemptor insinuat. Haec ideo praefati sumus ut, cum ventum fuerit ad loca talia, intrepidus lector audire possit, quod se jam salubriter didicisse cognoverit. Illud tamen auctoritate Patrum, et veritatis ipsius attestatione firmissima credulitate tenendum est: Unum de Trinitate, sive unam ex Trinitate personam, Deum Verbum, miseratione mortalium ex Maria Virgine hominem factum spontanea virtute, non ministratoria necessitate, quia nec naturae suae ullam mutabilitatem sustinuit, nec assumptione carnis, augmentum Trinitatis effecit, sed, sicut quidam ait: Maculas nostras lavit in san
Abbreviated transcription (Latin):
centesimo nono.Tecum principiũ in
die uirtutis tuȩ insplendorib scõrum.
exutero ante liciferum genui te. Tercio
amenbͥs ȩclĩe. cuiꝰ ipse dux & caput est
xp̃c. ut est illu uicesimi primi psalmi.
Longe asalute mea uerba delictoiũ me¬
orum. Et in sexagesimo octauo. Ds̃ tu
scis insipientiã meã. & delicta mea nõ
sunt ate abscondita. Ed dictum. ꝓ uno¬
quoq fidelium debemꝰ acciꝑe. Cet̾erum
Unde tichoniꝰ in lib̾s regularum. latius
diligent̃q disseruit. Hoc si animo recõ¬
dimus. nulla confusione turbamur. qͥa
error inde maxime nascitur. quando
in conuenient̾ redditur alibi qͦd dictum
constat ad aliud. Namsi uno modo fuis
tuisset agnoscere. cum eciã nunc intã
eudentissima distinctione naturã di¬
unitatis & humanitatis dñi xp̃i ali¬
qui nitant᷑ sacrilega uoluntate confũ¬
dere: Multa quoq scdm̃ litteram con¬
monet. multa sꝑitalit̾ iubet. ꝑsonas su¬
bito decent̃ inmutat. ut nunc xpistꝰ

Expanded text:
centesimo nono: Tecum principium in die virtutis tuae in splendoribus sanctorum: ex utero ante luciferum genui te. Tertio a membris Ecclesiae, cujus ipse dux et caput est Christus, ut est illud vigesimi primi psalmi: Longe a salute mea verba delictorum meorum; et in sexagesimo octavo: Deus, tu scis insipientiam meam, et delicta mea a te non sunt abscondita; quod dictum pro unoquoque fidelium debemus accipere. Caeterum Unde Tichonius, in libris Regularum, latius diligenterque disseruit. Hoc, si animo condimus, nulla confusione turbamur, quia error maximus inde nascitur, quando inconvenienter redditur alibi quod dictum constat ad aliud. Nam si uno modo fuisstantiam agnoscere; cum etiam nunc in tam evidentissima distinctione naturam divinitatis et humanitatis Domini Christi, aliqui nitantur sacrilega voluntate confundere? Multa quoque secundum litteram commonet; multa spiritaliter jubet; personas subito decenter immutat, ut nunc Christus
Abbreviated transcription (Latin):
ubiis modis psalmi loquuntur
de ꝑsona dñi nr̃i iħi xp̃i. pro instructio¬
ne fidelium.Primum ꝑ id qͦd ad huma¬
nitatẽ eius noscitur ꝑtinere. ut ẽ illud
scdi psalmi. Astitert̃ reges t̾re & prin¬
cipes conuenerunt in unũ. aduersus
simo psalmo. Desiderium anime eius
tͥbusti ei: & uoluntate labiorũ eius
ñ fraudasti eum. Sedõ qͦd coęqualis &x
coet̾nus ostenditur. patͥ. ut est illud
eiusdem scł̃i psalmi. Dñs dixit ad me

Expanded text:
us modis psalmi loquuntur de persona Domini Jesu Christi pro instructione fidelium. Primum per id quod ad humanitatem ejus noscitur pertinere, ut est illud secundi psalmi: Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum adversus simo psalmo: Desiderium animae ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum . Secundo quod aequalis et coaeternus ostenditur Patri, ut est illud ejusdem secundi psalmi: Dominus dixit ad
Abbreviated transcription (Latin):
pritemꝰ inopem. Pauꝑ ille dĩ est. qui trena
cupiditate uacuatus cęlesti desiderat largi¬
tate ditescere. Et ne imbecillitate sua pa¬
uescerent corda fideliũ. sequitur magna au¬
xilii firma ꝓmissio. Aditor in oportun¬
tatibꝰ. Quia illud ẽ. adiitoriũ dulcissimũ.
quod in necessitate prestatur. Ipsamq iterũ
oportunitatẽ euidenter expressit dicens in
tribulatione. quando animꝰ afflictorum ad
conpunctionis studium auidius incitat᷑:¬

Expanded text:
putemus inopem. Pauper ille Dei est, qui terrena putemus inopem. Pauper ille Dei est, qui terrena cupiditate vacuatus, coelesti desiderat largitate ditescere. Et ne imbecillitate sua pavescerent corda fidelium, sequitur magni auxilii firma promissio: Adjutor in opportunitatibus: quia illud est adjutorium dulcissimum, quod in necessitate praestatur. Ipsamque iterum opportunitatem evidenter expressit, dicens: In tribulatione, quando animus afflictorum ad co
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. ibi impiis ueraciter dicitur demons¬
trare iuisticiã. Orbem terre. scõs uiros debe¬
mꝰ accipere. qui de uniuersal eccłia quasi
de corone circulo cong̃gantur. Isti in equita¬
te iudicandi sunt: quib propter fidei &
humilitatiꝰ sue bonum. mised̃ia copiosa p̃s¬
stabitur: qui audituri sunt. Wenite bene¬
dicti patris mei: & cet̾ã. Unde selebunt suꝑ
duodeci sedes. iudicantes duodec̃i trsb isrł.
Populi autẽ debent accipi peccatores. qui
oꝑibus diabolicis ñ uidentur exuti. Isti cr̃
iusticia uidicandi sunt: qui pro factorum
suorum scelere dampnabuntur. quibꝰ dicẽ¬
dum ẽ. Ite maledicti in ignem et̃num. Sic
duob nominib equitatis & iusticie. quali¬
tatem illam uidici i mirabili breuitate descͥpsit.
Et factus est dñs refugium pauꝑum. ad¬
rutor in oportunitatib in tribulatione.
opiosa spes panꝑum. & magna cogitatio
gaudiorum. ipsum refugiũ habere: quem
uidicem audiuimꝰ pauꝑum. s non omẽm

Expanded text:
iam, ibi impiis veraciter dicitur demonstrare justitiam. Orbem terrae, sanctos viros debemus accipere, qui de universali Ecclesia, quasi de coronae circulo congregantur. Isti in aequitate judicandi sunt, quibus propter fidei et humilitatis suae bonum misericordia copiosa prstabitur, qui audituri sunt: Venite, benedicti Patris mei , etc. Unde Sedebunt super sedes duodecim judicantes duodPopuli autem debent accipi peccatores, qui operibus diabolicis non videntur exuti; isti cum justitia judicandi sunt, quia pro factorum suorum scelere damnabuntur, quibus dicendum est: « Ite, maledicti, in ignem aeternum. » Sic duobus nominibus aequitatis et justitiae, qualitatem illam judicii, mirabili brevitate descripsit.Et factus est Dominus refugium pauperum, adjutor in opportunitatibus in tribulatione. Copiosa spes pauperum et magna cogitatio gaudiorum, ipsum refugium habere quem judicem. Audivimus pauperem, sed non omnem
Abbreviated transcription (Latin):
norificabis me. Et sꝑent inte om̃s qui
nouert̃ nomen tuum. qm̃ non derelinqͤs
querentes te dñe. Sꝑent inte: non scli
blandinenta respiciant. s in tua ꝓmissi¬
one confidant. Qui nouerunt nomen tuũ.
.i. qui maiestatem tuam scĩssima deuocioẽ
uenerant᷑. Audierunt enim nomen dñi
ꝙ illi qui minime credunt. s tantum illi
nouerunt qui mandatis eiꝰ supplicit̾ obse¬
quunt᷑. Sequitur causa cur in domino de¬
beat sꝑari. quia ñ patitur eos deserere quos
ad se ꝑspexerit confugisse. Certum ẽ. enim
p̃sentem semꝑ habere dnm̃: qui tali p̃dit᷑¬

Expanded text:
Vers. 10. Et sperent in te omnes qui noverunt nomen tuum: quoniam non derelinquis quaerentes te, Domine. Sperent in te: non saeculi blandimenta respiciant, sed in tua promissione confidant. Qui noverunt nomen tuum, id est, qui majestatem tuam sanctissima devotione venerantur. Audierunt enim nomen Domini, et illi qui minime credunt; sed tantum illi noverunt, qui mandatis ejus suppliciter obsequuntur. Sequitur causa cur in Domino debeant sperare: quia non patitur eos deserere quos ad se perspexerit confugisse. Certum est enim praesentem semper habere Dominum, qui tali praedit
Abbreviated transcription (Latin):
docetur arbitrio. P sallite dño qui habitat
infyon: annuntiate inter g̃s mirabilia eius.
enit ad scdam sectionem. ubi beneficia pre¬
sentis temꝑis et futuri beat᷑ ꝓpħa respiceͥens
ad psalmodiã prouocat populos deuotos: ne
cũ tanta eis conferuntur premia aliqͦ torpore

Expanded text:
11. Psallite Domino, qui habitat in Sion; annuntiate inter gentes mirabilia ejus. Venit ad secundam sectionem, ubi beneficia praesentis temporis et futuri beatus propheta respiciens, ad psalmodiam provocat populos devotos: ne cum tanta eis conferuntur praemia, aliquo torpore
Abbreviated transcription (Latin):
tructas dixerat: eas cũ sonitu testaret᷑ euer
taq diu̾sitas. Qͥa dixerat impios perire.
dicit nunc in et̾num dñm ꝑmanere. Qͦd
audire nolunt. qui creatori suo prauis au¬
sib resistunt. S confugiant ad dñm mise¬
ticordem. ne patiantur districtum uidicem
Parauit. hoc ẽ. d̃s̃ homo. ut qui hic in humi¬
litate iudicatus ẽ : ibi in maiestate sua ui¬
dicaturꝰ adueniat. Hec sunt que titulus
dixit occulta filii. quia ineffabile donum ẽ.
ut humiliatã hominis naturã atq diuer¬
sã dextera sue potentie ad celestia regna le¬
uauerit. Et ipse iidicabit orbem t̾re in

Expanded text:
tructas dixerat, eas cum sonitu testaretur evertructas dixerat, eas cum sonitu testaretur evertaque diversitas. Quia dixerat impios perire, dicit nunc in aeternum Dominum permanere; quod audire nolunt qui Creatori suo pravis ausibus restiterunt. Sed confugiant ad Dominum misericordem, ne patiantur districtum judicem. Paravit, hoc est Deus homo; ut qui hic in humilitate judicatus est, ibi in majestate sua judicaturus adveniat. Haec sunt quae titulus dixit, occulta filii: quia ineffabile donum est, ut humiliatam hominis naturam atque demersam dextera suae potentiae ad coelestia regna levaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
mee in finem. & ciuitates eorũ destruxisti.
peritt memoria eorum cum sonitu. nuim.
Nimici genitiuus casus ẽ. idẽ diaboli. cuius
framea defecisse testatur. framea eni hebra¬
icus sermo est. significans gladium quo
hostis ille bachatur. Quod autem dixit in
finem. consummatio scł datur intelligi.
quando uͥtus diaboli om̃ipotenti illo gla¬
dio probatur interimi. de quo dixit in
septimo psalmo. Nisi conuertamini gladi¬
um suum ubrabit. & cetã. Ciuitates autẽ
dixit destructas ppłos infideles ultima dñ
xp̃i manifestatione conuictos. quorũ pec¬
tora diabolus in hoc scło tanquam sue ei¬
uitatis menia possidebat. Periit memorra
eorũ cum sonitu. Cum sonitu uͦ cum clamo¬
re maximo dic̃. quod fieri solet quando res
prosꝑe grauissimo fine clauduntur: ut nec
potestas eorum uideatur remanere nec no¬
men. Intuere quẽadmodum in pulcherrimã
comꝑationem ꝑmansit. ut ciuitates quas deˢ¬

Expanded text:
meae in finem, et civitates destruxisti. meae in finem, et civitates destruxisti. Perinimici, genitivus casus est, id est, diaboli, cujus framea defecisse testatur. Framea enim Hebraicus sermo est, significans gladium, quo hostis ille bacchabatur: quod autem dixit, in finem, consummatio saeculi datur intelligi, quando virtus diaboli omnipotenti illo gladio probatur interimi: de quo dixit in septimo psalmo: Nisi convertamini, gladium suum vibrabit , etc. Civitates autem dicit destructas, populos infideles ultima Domini Christi manifestatione convictos, quorum pectora diabolus in hoc saeculo, tanquam suae civitatis moenia, possidebat. Periit autem memoria eorum cum sonitu. Cum sonitu vero, cum clamore maximo dicit; quod fieri solet quando res prosperae gravissimo fine clauduntur, ut nec potestas eorum videatur remanere, nec nomen. Intuere quemadmodum in pulcherrim comparatione permansit, ut civitates quas des
Abbreviated transcription (Latin):
ic iam sacratissimus dñ scd̃s aduentus ex¬
ponitur. quando increpabuntur gentes in¬
credule: ꝙ diabolus cũ machinationibꝰ suis
ulterius in regno dñ aut diabolum no¬
minet aite eiꝰ sequaces. cum dnicam ciui¬
tatẽ nec aduersitas concutiat nec ullus hos¬
tis inuadat: Od sit quoq in et̾num decent̃
expositum est. Scłm secul. Seculũ. futurũ
dñ significat regnum. quod nulla etate
nullo tempore finietur. Q ne possis aliqua
ꝑmixtione confundi. dictum ẽ sełi. il est
huiꝰ quo nunc utimur subsequii. Istud eñ
sibi redeundo succedit: & temꝑib exemp¬
tis annuis reuolutionib iterat᷑. illud aut̾e
ñ adinicium redit. s sine mutatione iugit̃
ꝑseuerat. Qua propt̃ desinant heretici dicẽ
aliquando diabolum cum sequacibꝰ suis ad
grãm posse reuocare. quando sic eundenter
audiunt eos in et̾num & in scłm scli esse dãp¬
nandos. ut nec nominis eorum possit rema¬
nere uestigium. Inimici defecerunt fra¬

Expanded text:
c jam sacratissimus Domini secundus adventus exponitur, quando increpabuntur gentes incredulae, et diabolus cum machinationibus suis ulterius in regno Domini aut diabolum nominet, aut ejus sequaces, cum Dominicam civitatem nec adversitas concutiat, nec ullus hostis invadat? Quid sit quoque aeternum decenter expositum est, saeculum saeculi. Saeculum futurum Domini significat regnum, quod nulla 38 aetate, nullo tempore finietur. Et ne possit aliqua permixtione confundi, dictum est, saeculi, id est hujus quo nunc utimur subsequium. Istud enim sibi redeundo succedit, et temporibus exemptis, annuis revolutionibus iteratur; illud autem non ad initium redit, sed sine aliqua mutatione jugiter perseverat. Quapropter desinant haeretici dicere, aliquando diabolum cum sequacibus suis ad gratiam posse revocari, quando sic evidenter audiunt eos in aeternum, et in saeculum saeculi esse damnandos, ut nec nominis eorum possit remanere vestigium. Vers. 6. Inimici defecerunt fra