comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puella ad locũ supplicii cucurisse.
certasse ambode nece. Eñ ille dice¬
ret. Ego sum iussus occidi. te abs¬
oluit sĩia qũ me cenuit. at illa
ui. si pudor q̃rit᷑ namr serꝰ. Si sã¬
guis exposcit᷑ fideinssorẽ nõ desi¬
do bẽo Unde dissolnã.In me lata¬
ẽ ista sũa q̃ pro me lata ẽ. Certe
si peccunie te fideuissorẽ dedisser
et absente me iudex tuũ cẽsum
feneratori adiudicass ead̾ me

Expanded text:
puella ad locum supplicii cucurrisse, certasse ambos de nece, cum ille diceret: Ego sum jussus occidi, te absolvit sententia, quando me tenuit. At illa vi. Si pudor quaeritur, manet sexus: si sanguis exposcitur, fidejussorem non desidero, habeo unde dissolvam. In me lata ista sententia, quae pro me lata est. Certe si pecuniae te fidejussorem dedissem; et absente me, judex tuum censum feneratori adjudica
Abbreviated transcription (Latin):
id abstulissent ꝙ erat ampliꝰ ⁊̃ id
eriper qd̃ delinq̃rent: aut sacrifi-¬
care uirgincur aut lupanari ꝓstit¬
ti iubẽt. Qũo deos colũt suos qm¬
sic uiudicãt. aut ꝙͣ admod̾ ip̃i ui¬
uũt qd ita iudicant. Hac ꝑuella
ñ quo de religione ambig̾et s quo
de pudore crepitar. Ix̃a secũ ĩquit
Quid aginiꝰ rodie aut martir aut
nͥgo. alt̾a nob̾ ĩmde ͤ corona. S nec
u̾sinis nom̃ agnoscit᷑. nͥ uͥgini¬
tatis auctor negatur. Nam ꝙ̃ ad̃r
uirgo si metricem colas qd ꝙ̃ad¬
mod̾ nirgo si ad ult̾ũ diligas ꝙ̃¬
admod̾ u̾go si amorẽ petas colle¬
rabiliꝰ ẽ m̃tem uirgine̾ ꝙ carue
hr̃e. utrumq bonũ si liceat. si nõ¬
liceat saltẽ nõ hõi caste s d̾osiusꝰ.
Et raab iuetx fuit. S p̾ꝙ teo cre¬
didit salutẽ inuenit.⁊ iudich se
ut ad ult̾iũ plac̾et ornauit. tñ qr
e faciebat: nemo eam ad plt̾ami
iudicabat. bũ successit. erͣ nam

Expanded text:
id abstulissent quod erat amplius, etiam id id abstulissent quod erat amplius, etiam id eriperent quod reliquerant. Aut sacrificare virginem, aut lupanari prostitui jubent. Quomodo deos suos colunt, qui sic vindicant: aut quemadmodum ipsi vivunt, qui ita judicant? 24. Hic puella non quod de religione ambigeret; sed de pudore trepidaret, ipsa secum: Quid agimus? Hodie aut martyr, aut virgo: altera in nobis invidetur corona. Sed nec virginis nomen agnoscitur, ubi virginitatis auctor negatur. Nam quemadmodum virgo, si meretricem colas: quemadmodum virgo, si adulteros diligas, quemadmodum virgo, si amorem petas? Tolerabilius est mentem virginem quam carnem habere. Utrumqsaltem non homini castae, sed Deo simus. Et Rahab meretrix fuit, sed postquam Deo credidit, salutem invenit. . Et Judith se, ut adultero placeret, ornavit ; quae e faciebat, nemo eam adulteram judicavit. Bene successit exemplum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sit ianchiochie inꝑ uirgo quedã
fint fugitans publici uisus. S
quo mag̾ uiroꝵ uitabat oculos. u
dicosspulcritudo .n. audita n ͨ uis¬
a plus desid̾atur duobr stimuł
cupiditatũ amorisic cõns. dñ¬
inicħ occurrit qd̾ minꝰ placeat
non iudex oculꝰ explorat. s animꝰ
auator exoptat. Iraq uirgo
sca d̾i ne diuciꝰ alerent᷑ piẽdi
spe cupiditatis in tegͥcatẽ pudo¬
ꝑs ꝓfessa sic restͥ̾irtit ĩproboꝵ
proderetur. Ecce ꝑsecucõ puella
fug̾t nescia cerce panida. ue ĩci¬
d̾et ñsidiatores pudoris. aĩmũ
ad uͥtutẽ ꝑauit. tam religiosa.
ut mortẽ nõ timer tam pudi¬
A ut mortẽ exspectar. uenit co¬
sim exspectacõ producit᷑ puel¬
Ia. dupse ꝓfessa certam̃ ⁊ casti¬
tis ⁊ religionis. S uͥuiderũt cõ¬
stanciam ꝓfessionis mecu pudoriᷤ
ꝑacam ãd cruciatꝰ erubescẽtẽ ad aspͦ¬
tus excogitare cepũt. ꝙͣadmod̾ spẽ
castitatis religionẽ collerẽt ut cũ

Expanded text:
 Antiochiae nuper virgo quaedam fuit fugitans publici visus: sed quo magis virorum evitabat oculos, eo Pulchritudo enim audita nec visa plus desideratur, duobus stimulis cupiditatum, amoris et cognition occurrit quod minus placeat, non judex oculus explorat, sed animus amator exoptat. Itaque sancta virgo, ne diutius alerentur potiendi spe cupiditates, integritatem 168 pudoris professa, sic restinxit improborum proderetur. 23. Ecce persecutio. Puella fugere nescia, certe pavida, ne incideret insidiatores pudoris, animum ad virtutem paravit: tam religiosa, ut mortem non timeret: tam pudica, ut exspectaret. Venit coomnium exspectatio. Producitur puella, duplex professa certamen, et castitatis, et religionis. Sed ubi viderunt constantiam professionis, metum pudoris, paratam ad cruciatus, erubescentem ad aspectus, excogitare coeperunt quemadmodum specie castitatis religionem tollerent; ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ sua susanna ad suppliciũ gem
fixit.⁊ de adultis criũpbauit. aru ͭ¬
derc̃a dextra quetẽpli tui dona ni¬
olabat. Nũc templũ ip̃m attrecta¬
tat᷑ tuũ. ne ꝑaciaris ĩ cestũ sacrile
go discedã iuix cõpleuerat or̃onẽ.
⁊ ecce uir militis spẽ t̾ribił irrupͭ
Q̾ad mod̾ cũ uirgo cremuit cui ppꝰ
t̾remẽs cecidit. S illa ũ ĩmemor
leccõnis. ⁊ daniel ĩauit suppliciu
susanne spectaturꝰ aduenerat ⁊ qͣ

Expanded text:
 sua. Susanna ad supplicium genu fixit, et de adulteris triumphavit : aruit dextera quae templi tui dona violavit : nunc templum ipsum attrectatur tuum; ne patiaris incestum sacrileggo discedam. 28. Vix compleverat precem, et ecce vir militis specie terribilis irrupit. Quemadmodum eum virgo tremuit, cui populus tremens cessit? Sed non illa immemor lectionis: Et Daniel, inquit, supplicium Susannae spectaturus a
Abbreviated transcription (Latin):
me ĩdigͣm morte cẽseret qñcor
maior ẽ capitis hꝰ usuramoriar
iocens ne moriar uocẽs incħ
ħ mediũ ẽ lodie aut reacro san¬
gutnis tui aut mntcir mei. si ci¬
co redii quis me audr erclud̾̃e.si
moram feci. Quis audeat absol¬
ne plus legibr debeo rea nõsolur
fuge mee. S ĩ cedis aliene. Sus¬
ficiũt m̾bra morts que ũ suffici¬
ebant ĩieͦ. Est ĩ uirgine inune

Expanded text:
m indigna morte censeret? Quanto major est capitis hujus usura! Moriar innocens, ne moriar nocens. Nihil hic medium est: hodie aut rea ero tui sanguinis, aut martyr mei. Si cito redii, quis me audet excludere? Si moram feci, quis audet absolvere? Plus legibus debeo, rea non solum fugae meae, sed etiam caedis alienae. Sufficiunt membra morti, quae non sufficiebant injuriae. Est in vi
Abbreviated transcription (Latin):
militẽ faciet ⁊ mea te nͥgnnẽ bñ¬
ut tu nescieris ego meliꝰ eruar
ut me ꝑsecutor agnoscat. Sume
hĩtum qui abscõdat bĩtũ feĩam tra¬
de qui cõsecret mrͣtitem. Induere
clamidẽ que occultet m̃bͣ nirginis
ẜuet pudorẽ. sume puleñ quiteg¬
at cͥnes abscõdat ora. Solent etu¬
besc̾e qui lupanar ĩtrauer̃t. Saue
cũ eg̾ssa fu̾is ne respicias retro
neqͥd ꝑeat sacͥfico ego prote bos¬
tiam reddo Gupro me militẽ rͦ
hñs bouam miliciã castitatis qͥ
smupẽdus militat sẽpit̾uꝰ loricã iͣti¬
cie q̃ sp̃iali munimine corꝰ ĩdud̾
scutũ fid̃iquo miluiꝰ repellas ga¬
leam salutis.Ibi .n. ẽ p̾sidiũ salu¬

Expanded text:
militem faciet, mea te virginem. Bene tu vestieris, ego melius exuar, ut me persecutor agnoscat. Sume habitum, qui abscondat feminam: trade, qui consecret martyrem. Induere chlamidem quae occultet membra virginis, servetque pudorem. Sume pileum quod tegat crines, abscondat ora. Solent erubescere qui lupanar intraverint. Sane cum egressa fueris, ne respicias retro, ne quid pereat sacrificio. Ego pro te hostiam Deo reddo, tu pro me militem Christo. Habes bonam militiam castitatis, quae stipendiis militat sempiternis: Ioricam justitiae, quae spiritali munimine corpus includat: scutum fidei, quo vulnus repellas: galeam salutis; ibi enim est praesidium
Abbreviated transcription (Latin):
aut fortasse ꝑcuissor intranit. Neue¬
rears aĩa ⁊ tales solẽt uirẽs fac̾e.
Ouirgo fides tua saluã te fecit. Cu¬
imiles. Oueso ne paueas soror. fr̾
huc ueni saluare aĩam ñ ꝑd̾e. ẜua
me ut ip̃a ẜueris. Qĩ adult̾ ing̾s¬
sus siui. ut mͣtir egrediar nes

Expanded text:
Aut fortasse percussor intravit. Ne vereare, anima, talis solet martyres facere. O virgo, fides tua te salvam fecit! 29. Cui miles: Ne, quaeso, paveas, soror. Frater huc veni salvare animam, non perdere. Serva me, ut ipsa serveris. Quasi adulter ingressus, si vis, martyr egre
Abbreviated transcription (Latin):
ani s x recusanit. Extimate utr̃
ad ult̾are potu̾it ore que ñ uocer¬
tur oro mea .i.q. adire gestoꝵ se¬
riem cͥminosani atqr explanare for¬
midat. Claudite aures ligines di
ducitur puella di adlupanar. Sr a¬
tui pt̃. adult̾ari nõ pt̾. pͥcumqr uir-¬
go di ẽ templũ d̾i ẽ. Nec lupanar¬
ia ĩfamat castitatẽ. S castitas ⁊̃ lo¬
ci abolec ĩfamiã. Ingẽs peculãciũ
ꝯcursus ad fornacẽ. Discite mar¬
cyrũ miracła sc̃e uirgines. discite
locoꝵ nocabła. Clandit᷑ intꝰ colũ¬
ba strepũt ancipitres foris certãt
singłi qui p̾dam priꝰ iniuadat. at il¬
la manib in celũ lenatis .q. ad do¬

Expanded text:
mate utrum adulterare potuerit corpus, quae nec vocetur oratio mea, et quasi adire gestorum seriem criminosam atque explanare formidat. Claudite aurem, virgines. Ducitur puella Dei ad lupanar. Sed atui potest, adulterari non potest. Ubicumque virgo Dei est, 169 templum Dei est: nec lupanaria infamant castitatem, sed castitas etiam loci abolet infamiam. 27. Fit ingens petulantium concursus ad fornicem. Discite martyrum miracula, sanctae virgines, dediscite locorum vocabula. Clauditur intus columba, strepunt accipitres foris: certant singuli, quis praedam primus invadat. At illa manibus ad coelum levatis, quasi ad do
Abbreviated transcription (Latin):
simł nobilitas. añthalamũiam pa¬
brarẽt. bͥgo dõ inspirante ꝯsid̃ans
dampnũ uͥgmitatis tam dampno¬
sis plansibꝰ cõpari prostrata intr̾am
cũ lac̾mis głiam uͥginitatis ⁊nuꝑ¬
caꝵ molestias canta ĩcordo suo cõ¬
pensacõne ibrauit. ꝙ oĩa hꝰ inted

Expanded text:
amum iam pabrarent, uirgo deo inspirante considerans dampnum uirginitatis tam dampnosis plausibus comparari, prostrata in terram cum lacrimis gloriam uirginitatis et nuptiarum molestias tanta in corde suo compensatione librauit quo
Abbreviated transcription (Latin):
lectione habere uolu̾is sine om̃i
dilatione talem ꝑsonam regła¬
rit̾ ibi ordinari in abbatem ꝓ¬
cures que huiᷤ ordini ⁊ offitia de¬
center congruat. ⁊ cet̾a̾ que neceᷤᷤ¬
sitas ⁊ iusticia monast̾u exigit
ita corrigas et emendes ne fr̃m
ult̾ius ad nos referri querela de¬
beat qđ si denuo in hac reueren¬
tiam sc̃i petͥ ⁊ nr̃am qualemꝯq
caritatem amiticiam q concẽp¬
seris. ꝓcul dubio qd̃ nos inuiti

Expanded text:
lectione habere volueris, sine omni lectione habere volueris, sine omni dilatione talem personam regulariter ibi ordinari in abbatem procures, quae huic ordini et officio decenter congruat, et caetera, quae necessitas et justitia monasterii exigit, ita corrigas et emendes, ne fratrum ulterius ad nos referri querela debeat. Quod si denuo in hac reverentiam sancti Petri et nostram qualemcunque charitatem amicitiamque contempseris procul dubio quod nos i
Abbreviated transcription (Latin):
abbatie constitui regularit̾ ꝓcu¬
rares cui nec in ext̾iorib ꝓuiden¬
di diligentia. nec inspũali mo¬
d̾amine religi dec̾et aut scientia
qd̃ cum sepe te facturum nobis
ꝑ legatos tuos ꝓmiseris nec dum
tñ ad implere curasti. s ut mul¬
torum relatione comꝑimꝰ dedie
indiem uen̾abilem locum aspius
ac miserabiliꝰ tractas. ⁊ ut detri¬
m̃ta bonorũ temporaliũ taceamꝰ
religiosas qͦq frũm ꝑsonas cru¬
deli accontumeliosa captione co¬
artas. Uñ tua ipsius sollertia ꝑ¬
pende potest quam grauis suꝑ
hac re et te culpa ⁊ nos molestia
mordeat. quod apłice sedis auc¬
toritas loco ⁊ fr̃ib quib te iam¬
dudum pat̾mꝰ affectib consulu¬
isse decuerat. necdum erga te
ad pacem et quietem ꝓdẽe potu¬
it temptare tam̃ adhuc fr̃s dilec¬
tissimi ⁊ miti oratione animũ
flectere destinauimus roganteᷤ
⁊ ex parte beatorum apłorum. pc
ceps spem innr̃a fr̃nitate ⁊di¬

Expanded text:
abbatiae constitui regulariter procuabbatiae constitui regulariter procurares, cui nec in exterioribus providendi diligentia, nec in spirituali moderamine religio deesset aut scientia. Quod cum saepe te facturum nobis per legatos tuos promiseris, necdum tamen adimplere curasti; sed, ut multorum relatione comperimus, de die in diem venerabilem locum illum asperius ac miserabilius tractas, et, ut detrimenta bonorum temporalium taceamus, religiosas quoque fratrum personas crudeli ac contumeliosa captione coarctas. Unde tui ipsius solertia perpendere potest quam gravis super hac re et te culpa et nos molestia mordeat, quod apostolicae sedis auctoritas loco et fratribus, quibus te jamdudum paternis affectibus consuluisse decuerat, necdum erga te ad pacem et quietem prodesse potuit. Tentare tamen adhuc, frater dilectissime, et miti oratione animum flectere destinavimus, rogantes et ex parte beatorum apostolorum ceps spem in nostra fraternitate et di
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ. si statuta diuinarũ legũ
deniq si eam qͣm sc̃ẽ romane eccłe
reue̾ntiam ⁊ caritatẽ debes dili¬
genter attende. ꝓfecto rogat. Et
monita sedis apłice non touiens apd̾
teftustrari ꝑmitt̾es. p̾sertĩ cum gͣuis
culpa sit. in hurris mõi causa temo¬
nitoris uocem ꝓuocasse uł expec¬
tasse. Nam quecumq nob̃ ecõmis¬
sa dispensationis ĩminent. neglȩ¬
gere quide ea absq ꝑiculo nr̃o non
possumꝰ ne dum uoluntate ⁊ stu¬
dio ꝯfuncdẽ securum nob̃ ẽẽ pute¬
mus. Siquide meminisse debet
prudentia tua quociens dñs ⁊ p̾de¬
cessor nr̃ alexander.uen̾ande me¬
morie papa. ⁊ nos dũ ꝑ epłas tum
remigii rogando ⁊ hortando te ã¬
monuimꝰ ne tociens apłicã audi¬
entiam fr̃um clamorib fatigari
urgente necessitate sineres. ne qͣm¬
piam ibi cui sacͥ canones contra¬
dicerent in loco ab̃b̃is appones. neu
bona monast̾ia abusu cong̾ga¬
tionis auferendo locum inopia
dissipares. s tales ibi ad regimen

Expanded text:
narum legum, denique si eam quam sanctae Romanae Ecclesiae reverentiam et charitatem debes diligenter attenderes, profecto rogatus et monita sedis apostolicae non toties apud te frustrari permitteres; praesertim cum gravis culpa sit in hujusmodi causa te monitoris vocem provocasse vel exspectasse. Nam quaecunque nobis e commissa dispensatione imminent, negligere quidem ea absque periculo nostro non possumus, nedum voluntate et studio confundere securum nobis esse putemus: siquidem meminisse debet prudentia tua, quoties dominus et praedecessor noster Alexander venerandae memoriae papa, et nos, tum per epistolas tum Remigii rogando et hortando te admonuimus, ne toties apostolicam audientiam fratrum clamoribus fatigari urgente necessitate sineres, ne quemquam ibi, cui sacri canones contradicerent, in loco abbatis apponeres, neu, bona monasterii ab usu congregationis auferendo, locum inopia dissipares; sed talem ibi ad regimen
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a hos fr̃s monachos monast̾ii
scĩ remigii eẽ. Quib apd̃ sedem
apłicam ꝓ consolationen loci sui
qͤm manasses rem̃sis archiep̃s
cotidie dissipat ac confundit
diu ꝯmorantib non aliũd ad
p̾sens solatium oportumꝰ eehib̾e
potumus. quam qd̃ eiusdem
archiep̃o littas parit̾ cum istis
uob̃ redditas destinauimꝰ. in
quib eum si cũ beato petͦ ⁊ roma¬
na eccła pacem sꝑare uelit p̾fatũ
monast̾ium regularit̾ ordinare
⁊ in quiete dumnitt̾e multũ roga¬
mus ⁊ ãmonemꝰ. Quas ut ur̃a ca¬
ritas illi ꝑidoneum nuntium
mittat. ⁊ nob quicqͥd ꝓhis feci̾t
oblata pͥmum oportunitate reᷤᷤ¬
cribat. nr̃a sollicitudo desid̾at
Incerim uͦ fr̃s istos desolationẽ
loci sui uicde fugientes benigni¬
tati ur̃e ꝯm̃damus. quatenus
dehis tam diu curam habere
ñ pigeat. donec miserante dõ
optatam quietẽ inmonast̾i̾o
suo eos hab̾e posse contingat.

Expanded text:
a hos fratres monachos monasterii Sancti Remigii esse, quibus apud sedem apostolicam pro consolatione loci sui, quem Manasses Remensis archiepiscopus quotidie dissipat ac confundit, diu commorantibus, non aliud ad praesens solatium opportunius exhibere potuimus, quam quod eidem archiepiscopo litteras pariter cum istis vobis redditas destinavimus; in quibus eum, si cum beato Petro et Romana Ecclesia pacem sperare velit, praefatum monasterium regulariter ordinare, et in quiete dimittere multum rogamus, et admonemus; quas ut vestra caritas illi per idoneum nuntium mittat, et nobis quidquid pro his fecerit oblata primum opportunitate rescribat, nostra solicitudo desiderat. Interim vero fratres istos desolationem loci sui videre fugientes benignitati vestræ commendamus, quatenus de his tamdiu curam habere non pigeat, donec miserante Deo, optatam quietem in monasterio suo eos habere posse contingat.
Abbreviated transcription (Latin):
cante reddidimus. Abbatẽ iohelem ab¬
soluimus. Ramaldũ inuasorẽ qr ꝑ am¬
bitionẽ ꝑurauit deponimꝰ. ut nec in il¬
lo qd̃ cupuuit. uͨ in alio monasti̾o ułt̾us
abbas existat. Qua ꝓpt̾ uolumus ut iam
dictum rainaldũ cecde facias. ⁊ iohelem

Expanded text:
ante, reddimus. Abbatem Joelem absolvimus. Rainaldum invasorem, quia per ambitionem perjuravit, deponimus, ut nec in illo quod cupivit, nec in alio monasterio ulterius abbas existat. Quapropter volumus ut jam dictum Rainaldum cedere facias, et Joelem
Abbreviated transcription (Latin):
Clamor abb̃is aureliacensis cenobii qd̾
ꝓpͥi iuris beati Petͥ ꝯcessiõe fundatoris
scł beati geraldi eẽ dinoscit᷑. aurib nrĩs
insonuit. uideł suꝑ quib dã ꝑsonis que
iniuste detinent beneficia p̾dicti mo¬
nast̾ii ap̾decessorib suis subfidelitate
et hominio ꝓ defensione eccłe sibi et
suis añcessorib olim ꝯcessa. Precipue ꝯ¬
querit᷑ suꝑberengario carlatensi uice¬
comite qui ꝓpͥa cupiditate ductus de
seruitium ⁊ fidelitatẽ abb̃i exhibe ne¬
gat nͥ beneficium qd immĩto detinet
ad huc ⁊̃ de iure eccłẽ augeat᷑. Prom̃i apłi¬
ca auctoritate p̾cipimus qͣtinꝰ omĩs qui
beneficium p̾fate eccłe ad hoc aliqñ sus¬
cepisse cognoscit᷑. subiectionẽ et fidelita¬
tẽ ałbi ꝑsoluat. ⁊ seruitiũ ꝓbnficio largi¬
ri ñ deneget. ⁊ ab exactõe illicite augm̃¬
tatõis desistat. Alit̾ enĩ inuasor ⁊ sac̾le¬
ti cenobii. agnoscentes ab̃bem sub ꝓmis¬
sione ficdi sue in manu nr̃a obligauimꝰ

Expanded text:
Clamor abbatis Aureliacensis coenobii, quod proprii juris beati Petri concessione fundatoris scilicet beati Geraldi esse dignoscitur, auribus nostris insonuit, videlicet super quibusdam personis qui injuste detinent beneficia praedicti monasterii a praedecessoribus suis sub fidelitate et dominio pro defensione ecclesiae sibi et suis antecessoribus olim concessa. Praecipue conqueritur super Berengario Carlatensi vicecomite, qui, propria cupiditate ductus, debitum servitium et fidelitatem abbati exhibere negat, nisi beneficium quod immerito de jure ecclesiae augeatur. Proinde apostolica auctoritate praecipimus, quatenus omnis, qui beneficium praefatae ecclesiae ad hoc aliquando suscepisse cognoscitur, subjectionem et fidelitatem abbati persolvat, et servitium pro beneficio largiri non deneget, et ab exactione illicitae augmentationis desistat; aliter enim invasor et sacrileti coenobii agnoscentes, abbatem sub promissione fidei suae in manu nostra obligavimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tannie clero ⁊ ppło inturonensi
re ortã multum nob in rõa sy nodo la¬
borẽ ingessisse. s tñ do miserante post
longam discussione qͣm uistius potu¬
untis hanc q̃ subscpit᷑ diffinctionẽ
inuenisse. Archiep̃s si quidẽ u̾r. eccłã¬
turonensem us suũ iubrittannia ꝑdidis¬
se ꝯquerens romanorum pontificũ aue¬
toritatẽ inmediũ dux̃. que ꝑspicue ꝓbat
bratanniã turonensi eccłe quẽadmodum
sp̃ali matͥ ⁊ metͦpolis sue subiectionẽ ⁊ reue
ritatẽ audientie nr̃e ñ exhibuit. uerum ⁊̃
ipsa u̾ba sua ad defensionẽ ꝓlata nulla cer¬
titudine cuifides danda eẽt. fulta uidebãt᷑
tñ qi inpatͥa sua qͣndã auctoritatẽ se reli¬
qͥsse asserebat usum nob̃ fuit ut ad retrac¬
tandũ negotui illud inducie darentur
⁊ꝓhac aliisq causis legati apłice sed diri¬
gent᷑. ut auditis utriusq partis rationib
si cognoiu̾nt bͥttannos auccoritate auten¬

Expanded text:
tanniae, clero et populo in Turonensi re ortam multum nobis in Romana synodo laborem ingessisse, sed tamen, Deo miserante, post longam discussionem, quam justius potuimus, hanc quae subscribitur definitionem invenisse. Archiepiscopus siquidem vester EcclesTuronensem jus suum in Britannia perdidisse conquerens, Romanorum pontificum auctoritatem in medium duxit, quae perspicue probat Britanniam Turonensi Ecclesiae quemadmodum sritatem audientiae nostrae non exhibuit, verum etiam ipsa verba sua ad defensionem prolata nulla certitudine cui fides danda esset fulta videbantur. Tamen quia in patria sua quamdam auctoritatem se reliquisse asserebat, visum nobis fuit ut ad retractandum negotium illud induciae darentur, et pro hac aliisque causis legati apostolicae sedis dirigerentur; ut auditis utriusque partis rationibus, si cognoverint Britannos auctoritatem authen
Abbreviated transcription (Latin):
frustra feralit̾ seuendo iram dñi mul¬
tomagis ꝓuocare. Sienĩ in his flagi¬
tiis durai̾tis ꝓculdubio ur̃a felicitaᷤᷤ
incalamitatẽ uercet᷑. ⁊ quib uictis huc¬
usq soliti fuistis dñari. eorum nimirũ
cogemini. si uͦ nob un mo beato ẜecro
in his obedientes fu̾itis. sic̃ de dem̃tia
diuina ꝯfidimus ⁊ pecc̃orũ nr̃orum ueni¬
am et apłicã bñdictionem pot̾itis ꝯseqͥ.

Expanded text:
frustra feraliter saeviendo iram Domini mulfrustra feraliter saeviendo iram Domini multo magis provocare. Si enim in his flagitiis duraveritis, procul dubio vestra felicitas in calamitatem vertetur, et quibus victis hucusque soliti fuistis dominari, eorum nimirum cogemini. Si vero nobis, imo B. Petro, in his obedientes fueritis, sicut de clementia divina confidimus, et peccatorum vestrorum veniam et apostolicam benedictionem po
Abbreviated transcription (Latin):
Illud int̾ea ñ p̾t̾eundum s magnoꝑ
gente ur̃a nob̃ intiotuit. scilicet uos in¬
temꝑiem tp̃m corruptões aeris. quascũq
molestias corꝑm ad sac̾dotum culpa tͣns¬
ferre. Qd̃ quam gͣue peccm̃ sit exeo liqͥ¬
do potestis adu̾tere. qd̃ iudeisꝰ sac̾dotib
ipse saluator nr̃ lepͣ curatos eis mittendo
honorem exhibui̾t. cetisꝙ seruandũ tẽ q̃
illi dixissent p̾ceꝑit. cum ꝓfecto ur̃i qua¬
lescumnq habeant᷑ tñ illis longe sint me¬
uores. Qua ꝓpt̾ apłica auctoritate p̃cipi¬
mus. ut hanc pestiferam ꝯsuetudinem
do regno ur̃o funditus extirpantes. pb̃ris
tumeliam ꝯͣ salutẽ urãm ult̾ius ñ p̾suma¬
tis inferre. uolentes eis occultas diuini
iudicii causas impone̾. Pret̾ẽa in mulie¬
res obeande causã simili immanitate bar¬
baritꝰ damnatas quicꝗͣ impietatis faciẽ¬
di uob̃fas ẽẽ nolite putare. s potius diᷤ¬
cite diuine ultionis sententiã digno
penitendo au̾te̾. qͣm in illas insontel

Expanded text:
d interea non praetereundum, sed magnopere gente vestra nobis innotuit, scilicet vos intemperiem temporum, corruptiones aeris, quascunque molestias corporum, ad sacerdotum culpas transferre. Quod quam grave peccatum sit, ex eo liquido potestis advertere quod Judaeis etiam sacerdotibus ipse Salvator noster honorem exhibuerit, caeterisque servandum esse quae illi dixissent praecepit, cum profecto vestri, qualescunque habeantur, tamen illis longe sint meliores. Quapropter apostolica auctoritate praecipimus ut hanc pestiferam consuetudinem de regno vestro funditus exstirpantes, presbyttumeliam contra salutem vestram ulterius non praesumatis inferre, volentes eis occultas divini judicii causas imponere. Praeterea in mulieres ob eamdem causam simili immanitate barbari ritus damnatas quidquam impietatis faciendi vobis fas esse nolite putare, sed potius discite divinae ultionis sententiam digne poenitendo avertere quam in illas insontes
Abbreviated transcription (Latin):
calammose adhuc occupare ñ desinit
⁊ p̾dictus abbas aureliacensis apłicas
aures obid int̾pellare ꝯpellit᷑. p̾sertim
cũ supͣ nominatꝰ petanensis ꝯuictus
et alegatis nr̃is stephano cardinale et
geraldo ostiensi coep̃o adiudicatꝰ de¬
be illã eccłam redd̾e qui ñ feci̾t exꝯmu¬
nicatõnẽ incurrerit. Quappt̾ dilectio¬
ñe tuã monemꝰ et apłica auctoritate
p̾cipimus ut sepedictum peranensẽ
abb̃em cogas aureliacenss p̾fixã eccłam
unde lisẽ restituere. ⁊ condigna sa¬
tiffactione ipsum sibi placabiłe redd̃e

Expanded text:
calumniose adhuc occupare non desinit, calumniose adhuc occupare non desinit, et praedictus abbas Aureliacensis apostolicas aures ob id interpellare compellitur, praesertim cum supra nominatus Pezanensis convictus, et a legatis nostris Stephano cardinale et Gerardo Ostiensi coepiscopo adjudicatus debere illam ecclesiam reddere, quia non fecerit, excommunicationem incurrerit. Quapropter dilectionem tuam monemus, et apostolica auctoritate praecipimus ut saepedictum Pezanensem abbatem cogas Aureliacensi praefixam ecclesiam unde lis est restituere, et condigna satisfactione ipsum sibi placabilem redde
Abbreviated transcription (Latin):
xum t̾minum ꝑmittatis p̾dictam eccłam
lemouicensẽ ipsa monast̾ia retin̾t. Si uͦ
nieis aliquid iusticie uos hr̃e ꝯfiditis. le¬
gati nr̃i aduentum expectantes causam
urãm illi oportuno loco ⁊ tp̃r uͥ possit le
cuius audientiam causa ur̃a diligentiꝰ
uentilata ⁊ plenuis cognita: itsticie finẽ
inueniat. ⁊ int̾ uos omi lite sopita. qͥsq
urm̃ suo uire ꝯtemptꝰo iniuiriam fac̾e de¬
Red̃ ep̃s.s.s. di. Wilielmo auxiensi
dentiam tuam ita se aꝑłice sed inobedien¬
tem exhibuisse it negocium qd̾ tͥ uica¬
rii nr̃i ꝯmisert̃ ad exequendum tu ñ cu¬
ras parere ꝯtempseris ad effectum ꝑdu¬
c̾e. Siquidẽ inuncta łͥ ẽ abeis cura ui¬
sticiam faciendi paetro abbati aureli
ex longo tp̃i inuasã detinet eccłam ui¬
ris itidẽ beati petͥ s p̾fato monasti̾o au¬
reliacensi ꝯcessam q̃ nominat᷑ sc̃a ma¬
ria dalmatraci. Qua inre quanta in
beato petro reu̾e̾ntiam. habui̾s in hoc
euident᷑ apparet. qd et inuasor eccłã

Expanded text:
ittatis praedictam Ecclesiam Lemovicensem ipsa monasteria retinere. Si vero in eis aliquid justitiae vos habere confiditis, legati nostri adventum exspectantes, causam vestram illi opportuno loco et tempore, ubi possit Lemcujus audientiam causa vestra diligentius ventilata et plenius cognita justitiae finem inveniat, et inter vos omni lite sopita quisque vestrum suo jure contentus injuriam facere dervus servorum Dei, WILLELMO Auxiensi dentiam tuam ita se apostolicae sedi inobedientem exhibuisse, ut negotium quod tibi vicarii nostri commiserunt, ad exsequendum tu non curans parere, contempseris ad effectum perducere. Siquidem injuncta tibi est ab eis cura justitiam faciendi Petro abbati Aureliaex longo tempore invasam detinet ecclesiam juris itidem beati Petri, sed praefato monasterio Aureliacensi concessam, quae nominatur Sancta Maria Dalmairaci. Qua in re quantam beato Petro reverentiam habueris in hoc evidenter apparet, quod et invasor ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
ma ñ lauat originale pecem. ita pꝰ bap¬
tismũ falsa penitentia ñ del et nefaᷤᷤ cõ¬
suã prudentib ⁊ religiosis uiris ꝯmittat
ut ꝑuerã penitentiam ccam pecc̃orum suoꝵ
ꝯsequat᷑ ueniã. Hec ẽ enĩ u̾a penitentia
meditati homicidii ⁊ sponte ꝯmissi. seu ꝑ¬
uirii ꝓ cupiditate honoris aut pecune fac¬
ti ł aliorũ his similiũ ita se unusquisq
tib suis deĩ infructib bone oꝑationis ꝑ¬
suis et custodierit uniu̾sa mandata me¬
a uita uiuet ⁊ ñ morit᷑. In quib ub ma¬
nifeste dat᷑ intelligi qm̃ qui aliena bo¬

Expanded text:
ma non lavat originale peccatum, ita post bapma non lavat originale peccatum, ita post baptismum falsa poenitentia non delet nefas comsuam prudentibus et religiosis viris committat, ut per veram poenitentiam certam peccatorum suorum consequatur veniam. Haec est enim vera poenitentia,meditati homicidii et sponte commissi, seu perjurii pro cupiditate honoris aut pecuniae facti, vel aliorum his similium, ita se unusquisquetibus suis, deinde in fructibus bonae operationis persuis et custodierit universa mandata mea, vita vivet, et non morietur . In quibus verbis manifeste datur intelligi qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñdũ ꝑausa ÷ et ducatum spoletanũ. et cã¬
paniam. nͦñ maritimas atq sabinũ et
comitatũ tiburtinũ. nec ñ monast̾ium
scĩ benedicti montis cassin ⁊ t̾ras ibi ꝑti¬
nentes. insuꝑ ⁊̃ beneuentũ inuadere
untitum eccłe eiusq ad satiffactionẽ
int̾dicimꝰ. Ueruntam̃ siquis illorũ ad¬
u̾sus habitatores harũ t̾rarũ aliꝗͣ uistã
causam habu̾it pͥus a nob̃ ł a rectorib
seu ministris in ibi ꝯstitutis iusticiam
requirat. q̃ si ei denegata fui̾t ꝯcedimꝰ
ut ꝓrecuꝑatione suarum rerũ dec̾ra
illa accipiat. ñ tam̃ uft᷑ modũ. neq no¬
re p̾donum. s ut decet xͥanum ⁊ eum
qui sua magis qurit reciꝑe qͣm aliena
diriꝑe. et qui tunet grãm di amitt̾e.
⁊ maledictionẽ beati petͥ incurrere.
ret̾ea ammonemꝰ õs qui et̾ne dam¬
sationis pentis euað̾e. ⁊ u̾e beatitudinis
głam cupiunt intͣre. ut afalsis sibi caue¬
ant penitentiis. Sicut enĩ falsũ baptis¬

Expanded text:
 est, et ducatum Spoletanum et Campaniam, nec non maritimas atque Sabinum et comitatum Tiburtinum, nec non monasterium S. Benedicti Montis Cassini et terras sibi pertinntroitum ecclesiae ei usque ad satisfactionem interdicimus. Verumtamen si quis illorum adversus habitatores harum terrarum aliquam justam causam habuerit, prius a nobis, vel rectoribus seu ministris inibi constitutis, justitiam requirat; quae si ei denegata fuerit, concedimus ut pro recuperatione suarum rerum de terra illa accipiat; non tamen ultra modum neque more praedonum, sed ut decet Christianum, et eum qui sua magis quaerit recipere quam aliena diripere, et qui timet gratiam Dei' amittere et maledictionem beati Petri incurrere.Praeterea admonemus omnes qui aeternae damnationis poenas evadere, et verae beatitudinis gloriam cupiunt intrare, ut a falsis sibi caveant poenitentiis. Sicut enim falsum baptis
Abbreviated transcription (Latin):
re nisi eam cui plus iusticia faue̾t. Et
qr putabani qd̾ iniustior pars colliqͥ¬
um nollet fiꝰ. ubi iusticia suũ locũiser¬
uaret. exꝯmunicaui ⁊ anathemate alli¬
gaui õs ꝑsonas siuie regis siuie ducis. aut
ep̃i. seu alicuius hominis qui colloquiũ
aliquo ingenio impediret ut ñ fieret.
Predictus aũt hemricꝰ cũ suis fautorib
ñ timens ꝑicu lũ inobedientie qd̃ est
scelus ydolat᷑ e colloqͥũ impedi endo
exꝯmunicatonẽ incurrit ⁊ seipsũ anathe¬
matis iuincło alligauit. magnãꝙ multi¬
tudine xͥ anorum morti tͣdi. et eccłas fecit
dissipari. ⁊ totũ pene teutonicorũ reg¬
nũ desolationi dedit.
ua ꝓpt̾ ꝯfidens de iudicio ⁊mĩa¬

Expanded text:
re, nisi eam cui plus justitia faveret. Et, re, nisi eam cui plus justitia faveret. Et, quia putabam quod injustior pars colloquium nollet fieri ubi justitia suum locum servaret, excommunicavi et anathemate alligavi omnes personas sive regis, sive ducis, aut episcopi, seu alicujus hominis, qui colloquium aliquo ingenio impediret ut non fieret. Praedictus autem Henricus cum suis fautoribus non timens periculum inobedientiae, qscelus idololatriae, colloquium impediendo excommunicationem incurrit, et seipsum anathematis vinculo alligavit, magnamque multitudinem Christianorum morti tradidit, et ecclesias fecit dissipari, et totum pene Teutonicorum Regnum desolationi dedit. Quapropter confidens de judicio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmiserat qͣi desꝑati deco sine meo ꝯsilio
uob testib elegerunt qͥ rodulfũ ducẽ in
regẽ. Qui rex rodulfus. festinanẽ adme
misso nuntio indicauit se coactũ regni
gub̃nacła suscepisse tum̃ sese paratum
uarẽ. cui respondi me libent̃ face̾ audi¬
tautͥus q partis raciõe ut scirẽ cui iusti¬
cia mag̃ faue̾t. Ille uͦ putans suis uirib
eũ posse deiunce̾. meã ꝯtempsit respon¬
sionem. Postꝗͣ aũt ꝑsensit se ñ posse si¬
cut sꝑauit ag̾e̾ duo ep̃i uirdunensi
uideł et osenburegengis de ꝯsentanes¬
suis romã uener̃t. et insynodo ex par¬
te heuirici me ut ei iusticiã fac̾em ro¬
gauerunt. qd̃ et nuntii rodulfi expar
te fi̾ laudauert̃. Tandẽ aspirante dõ
sicut credo statui in eadẽ synodo in par¬
tib ultͣ montaneis fi̾ colloquiũ ut il¬
lic aut pax statueret᷑. aut cui ampliꝰ
iustia faueret cognosceret᷑. Ego en un
sicut uos mͥ testes estis patres ⁊ dm̃ usq
hodie nullam partẽ disposui aduina¬

Expanded text:
miserat, quasi desperati de eo, sine meo consilio, vobis testibus, elegerunt sibi Rodulphum ducem in regem. Qui rex Rodulphus festinanter, ad me misso nuntio, indicavit se coactum regni gubernacula suscepisse; tamen sese paratum varem, cui respondi me libenter facere, audita utriusque partis ratione, ut scirem cui justitia magis faveret. Ille vero putans suis viribus eum posse devincere, meam contempsit responsionem. Postquam autem persensit se non posse sicut speravit agere, duo episcopi, Virdunensis videlicet et Osenburgensis  fortesuis Romam venerunt, et in synodo ex parte Henrici me ut ei justitiam facerem rogaverunt; quod et nuntii Rodulphi fieri laudaverunt. Tandem, aspirante Deo, sicut credo, statui in eadem synodo in partibus ultramontanis fieri colloquium, ut illic aut pax statueretur, aut cui amplius justitia faveret, cognosceretur. Ego enim, sicut vos mihi testes estis, Patres et domini, usque hodie nullam partem disposui adjuva
Abbreviated transcription (Latin):
onensi. laudimensi. cameracensi. cauta¬
cia confidis. ⁊ eos hr̃e poti̾s usq ad festi¬
uitatẽ scĩ michaheł purgandi licenti¬
mnintegrũ restitutis. usq ad ascensionẽ
dñi ꝓximã. remĩsẽ eccłam atua occupatõ¬
ne ex toto libam deseras. et cluniacũ aut
stipendiis religiose uicturus secedas. Qd̃
si fac̾e̾ noliu̾s p̾dicto diensi ep̃o p̾muntia¬
re ꝑcures. ut ineius p̾sentia sacͣmto ꝯfirme̾
de reb p̾dicte eccłe te nichil int̾im distrac¬
turũ. nͥ qͣntũ tͥ ⁊ p̾dictis sociis competent᷑
suffecerit. E łicos au̾t qui tanto tp̃r pro
iusticia exilium passi sunt ineccła deo
adnos usq uenire. ꝯcedimꝰ ut coram dien¬
si ep̃o.⁊ alb̃e clumacensi. aut si abb̃em de¬
ẽẽ contig̾it coram amato p̾dicto mͦ cũ p̾¬
dictis testib deinfantia te expurges. Qd
si huic nr̃e disp̾ensatoĩs p̾cepto obedire
ꝯtempseris. scias qm̃ iniquitatẽ tuã ult̾i¬
us portare ñ possumus ⁊ depositionis sen¬

Expanded text:
onensi, Laudunensi, Cameracensi, Catatia confidis, et eos habere poteris, usque ad festivitatem sancti Michaelis purgandi licentiin integrum restitutis, usque ad Ascensionem Domini proximam Remensem Ecclesiam a tua occupatione ex toto liberam deseras, et Cluniacum aut obus laicis tuis stipendiis religiose victurus secedas. Quod si facere volueris, praedicto Diensi episcopo praenuntiare procures, ut in ejus praesentia sacramento confirmes, de rebus praedictae ecclesiae te nihil interim distracturum, nisi quantum tibi et praedictis sociis competenter suffecerit. Clericos autem, qui tanto tempore pro justitia exsilium passi sunt, in ecclesiaad nos usque venire, concedimus ut coram Diensi episcopo et abbate Cluniacensi, aut si abbatem deesse contigerit, coram Amato, praedicto modo cum praedictis testibus de infamia te expurges. Quod si huic nostrae dispensationis praecepto obedire contempseris, scias quoniam iniquitatem tuam ulterius portare non possumus, et depositionis sen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspicacit̾ agnitis. ⁊ sapient̾ despectis. po¬
tis ad illa stabilia ⁊ sempit̾na m̃tis acu¬
m̃ extende que ad sese optinenda ani¬
mum tuũ inuitent. ⁊ ad qͦm ꝯcupisẽe¬
da bonorũ te exempla accendant. Int̾
cetas gͦ uirtutes quas animo tuo imitã¬
da censu̾s eccłarum defensionẽ in m̃te
cua uolumꝰ emine̾ sac̾dotał ordĩs reue̾nti¬
ã ꝓximũ locũ tene̾ ac deiñ iusticiã ⁊ mĩa

Expanded text:
perspicaciter agnitis et sapienter despectis, poperspicaciter agnitis et sapienter despectis, poteris ad illa stabilia et sempiterna mentis acumen extendere, quae ad sese obtinenda animum tuum invitent, et ad quae concupiscenda bonorum te exempla accendant. Inter caeteras ergo virtutes, quas animo tuo imitandas censueris, Ecclesiarum defensionem in mente tua volumus eminere, sacerdotalis ordinis reverentiam proximum lo
Abbreviated transcription (Latin):
diuna ꝯtułit. Eed̃ si in eode studio pse¬
uerando ur̃e deuotois affectiis infinem
betis głam retin̾e ⁊ ampliorẽ dño axili¬
ante ualebitis deinceps adipisci. Te tta
uidentia diuna ꝯmisit pat̾uo monẽ¬
mus affectui ut excellentissimi parentis
tui regias ꝓbitates ⁊ uirtutes egregias
imitari satagas. eiusquide p̾cipui mores
intantũ cet̾is regib p̾nituer̾ ut eunctis
post habitis nec ipso ⁊̃ imꝑatore henrico
singulari amore illũ nob̃ amplectendr̃
iudicaiimꝰ. De cuius nos obitu uehem̃¬
ter nimiũq dolentes. ut ipsũ tͥ ꝓponaᷤᷤ
exemplũ uolumꝰ hortam᷑. itm̃q mone¬
e̾mus quatinꝰ in de possis oruam̃ta uirtu¬
tũ ꝓpagando educ̾e̾. uñ iudis nobilissimi
sanguinis lineam tͣhere. Deniq cogita¬
re debes ⁊ uigilant̾ ꝑpende hec t̾rena
qͣm caduca. ⁊ friuola sint. quã in cessan
nulla stabilitas suadeat. ut in illis habẽ¬
dis timor horribił lateat. sicq fugitiuuᷤ

Expanded text:
ina contulerit. Quod si in eodem studio perseverando vestrae devotionis affectus in finem betis gloriam retinere, et ampliore, Domino auxiliante, valebitis deinceps adipisci. Te itaqrovidentia divina commisit, paterno monemus affectu ut excellentissimi parentis tui regias probitates et virtutes egregias imitari satagas; ejus quidem praecipui mores in tantum caeteris regibus praenituerunt, ut, cunctis posthabitis, nec ipso etiam imperatore Henrico,singulari amore illum nobis amplectendum judicaverimus; de cujus nos obitu vehementer nimiumque dolentes, ut ipsum tibi proponas exemplum, volumus, hortamur, iterumque monemus, quatenus inde possis ornamenta virtutum propagando educere unde videris nobilissimi sanguinis lineam trahere. Denique cogitare debes et vigilanter perpendere haec terrena quam caduca et frivola sint, quam incessantenulla stabilitas suadeat ut in illis habendis timor horribilis lateat; sicque fugitivis
Abbreviated transcription (Latin):
nolui̾t. ⁊ monast̾io illi qd inuasũ ẽ. offi¬
cium diuinũ. ⁊ inuasori nr̃a auctorita¬
te omĩs eccłe int̾dicas intͦitũ. Nam inter
religiosos monachos s n᷑int̾ laicos de¬
bet annumerari qui saclegiũ ꝑpetrare

Expanded text:
um est, Officium divinum, et invasori, nostra auctoritate omnis ecclesiae interdicas introitum. Nam non inter religiosos monachos, sed nec inter laicos, debet annumerari qui sacrilegium perpetrare
Abbreviated transcription (Latin):
sa ad duo concilia scł ut int̾ uos ⁊ supra¬
libatum ep̃m exiñ iusticie finẽ ꝯponeret:
ammonuit. s ut ipse asserit: nulłã iusti¬
ciam seu obedientiã exhib̃e uoluistis.
Qua ꝓpt̾ synodał ꝯuentus decreuit ut
p̾fata mon cist̾i̾a inpotestate lemouicen¬
sis eccłẽ redire debeant. ⁊ sine ꝯtradicto̾e
ur̃a seu nr̃orũ usq ad aduentum legati
nr̃i quiete abipsa eccła possideant᷑. Nos
itaq iuxta frm nr̃orũ consensũ atq ꝯsi¬
lium qd̾ supͣ lib̾atum ẽ. ꝯfirmantes mã¬

Expanded text:
duo concilia, scilicet ut inter vos et praelibatum episcopum exinde justitiae finem componeret, admonuit; sed, ut ipse asserit, nullam justitiam seu obedientiam exhibere voluistis. Quapropter synodalis conventus decrevit ut praefata monasteria in potestate Lemovicensis Ecclesiae redire debeant, et sine contradictione vestra, seu vestrorum, usque ad adventum legati nostri quiete ab ipsa Ecclesia possideantur. Nos itaque, juxta fratrum nostrorum consensum atque consilium quod supra deliberatum est confirma
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm possint se a subiectõe p̃dicte turone¬
sis eccłe subtraħe. quieti deinceps ꝑmane¬
ant insua lib̃tate. Qd̃ si ꝯtig̾it eos huius
auctoritatis qͣm mͦ diximus ñ posss hr̃ẽ de¬
fensionem. sopita deinceps ⁊ inet̾nũ om̃i
otͦu̾sia turonensem eccłam matrẽ et me¬
tͦpoli suã recognoscant. et eam que decet
mecͦpolitanũ archiep̃n ur̃o subiectionẽ
et obedientiã exhibeant. Reseruato do¬
lensi ep̃o pallii usu. ita tñ ut nullus
successorũ suorũ aliqͦ intp̃r ad hanodig¬
nitatẽ aspiret. s sic̃ supͣ diximus tã ipsi

Expanded text:
m possint se a subjectione praedictae Turonensis Ecclesiae subtrahere, quieti deinceps permaneant in sua libertate. Quod si contigerit eos hujus auctoritatis, quam modo diximus, non posse habere defensionem, sopita deinceps et in aeternum omni controversia, Turonensem Ecclesiam matrem et metropolim suam recognoscant, et eam quae decet metropolitanum archiepiscopo vestro subjectionem et obedientiam exhibeant, reservato Dolensi episcopo pallii usu: ita tamen ut nullus successorum suorum aliquo in tempore ad hanc dignitataspi- me ret, sed, sicut supra diximus, tam ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ si quis imꝑatorum regũ. ducum.
marchionũ. comitũ. ł quilibet scłariũ
potestatum. aut ꝑsonarũ inuestituram
epãtuũ ł alicuiꝰ eccłastice dignitatis da¬
re p̾sũpsi̾t eiusdem sententie uincło se
eccł̃e ꝓpͥam lib̾tatẽ dimittat. diuine ani¬
madu̾sionis ultionẽ in hac p̾senti uita.
tam incorpore suo qͣm cet̾is reb suis sen¬
tiat. ut inaduentu dñi sp̃s saluus fiat.
tẽ seutentiam depositionis ⁊ exꝯmum¬
cationis iã plerumq datam intedal¬

Expanded text:
 Si quis imperatorum, regum, ducum, marchionum, comitum, vel quilibet saecularium potestatum aut personarum investituram episcopatuum vel alicujus ecclesiasticae dignitatis dare praesumserit, ejusdem sententiae vinculo se e propriam libertatem dimittat, divinae animadversionis ultionem in hac praesenti vita, tam in corpore quam in caeteris rebus suis sentiat, ut in adventu Domini Spiritus salvus fiat. 12. Item sententiam depositionis et excommunicationis, jam plerumque datam in
Abbreviated transcription (Latin):
tis udu̾sitate ⁊ ꝯtulnelia t rmo beato pe¬
tro illata nintirũ ualde dolore sumus
coacti. De iuram̃tiu̾ iniustissima obli¬
gatione dilectioni tue sicrespondemus
ñ deb̾e existimari eã ullis uiram̃tis uin¬
culis posse teneri que tã nefandissime
coacta uiraĩt. Uñ et apłica te auctori¬
tate ab solumus ut ñ tue ł aliciuꝰ consci¬
entie obhoc uiclearis innexus aut debi¬
tor ẽẽ insuꝑ ⁊̃ eadẽ freti potestate fr̃ni¬
tati tue licentiam damus. immo hor¬
tamͣ ut ꝯt᷑ inuirias beato sccͦ illatas nͥ
p̾sumptor ille penituerit. digne q satis¬
foct̃t. qtub uirib pocest insurgat. atq
illum omnib mõdis infestet. et de eo tan¬
ti sceleris penas dõ opitulante petat et su¬
mat. Indignũ namq nob uidet᷑ exẽplũ
ꝙ: cetĩs imꝓbis audiendis peiora fitt᷑m:
si hoc flagicium iste impune susceꝑit. Uñ
tͥ fidelib summoꝑe p̾cepimꝰ ut dilectio¬
nẽ tuã unanimit᷑ aduiuantes eũ utt

Expanded text:
tis aduersitate et contumelia tibi immo beato Petro illata nimirum ualde dolere sumus coacti. De iuramenti uero iniustissima obligatione dilectioni tuę sic respondemus non debere existimari eam ullis iuramenti uinculis posse teneri quę tam nefandissime coacta iurauerit. Unde et apostolica te auctoritate absoluimus ut non tuę uel alicuius conscientię ob hoc uidearis innexus aut debitor esse. Insuper etiam eadem freti potestate fraternitati tuę licentiam damus immo hortamur ut contra iniurias beato Petro illatas nisi presumptor ille penituerit digne que satisfecerit quibus uiribus potest insurgat atque illum omnibus modis infestet et de eo tanti sceleris poenas deo opitulante petat et sumat. Indignum nanque nobis uidetur exemplum que ceteris improbis audendi peiora futurum si hoc flagitium iste impune susceperit. Untri fidelibus summopere precepimus ut dilectionem tuam unanimiter adiuuantes eum ut
Abbreviated transcription (Latin):
cius dicentes. Disrũpamꝰ iuncła eorũ et
ꝓiciamꝰ a uob̃ iugum ipsorũ. Et ut me
om̃ino morte ł exilio ꝯfundent multis
modis conati sunt inme insurgere.
erex̃ eccłam. facta cũ multis epĩs ultͣ mõ¬
tanis et italicis ꝯspiratiõe amittens me
deiciendo eam sibi subiugare. Cuius su¬
ꝑbie ur̃a restitit auctoritas eãq ur̃a de¬
strux̃ potestas. qͥ ꝯfusus ⁊ humiliatus ad
me in longobardiã ueniens absoluti¬
ouem ab exꝯmunicatiõe quesiuit. qͦm
ego uidens humiliatũ multis abeo pro¬
missionib acceptis de sue uite em̃dati¬
one solã ei ꝯmunionẽ reddidi. ñ tñ in
rgno aqͦ eñ inromana synodo deposu¬
eram instauraui nͦ fidelitatẽ omniũ
absolui in eadẽ synodo ut sibi seruant᷑¬

Expanded text:
entes: Dirumpamus vincula eorum; et projiciamus a nobis jugum ipsorum , et ut me omnino morte vel exsilio confunderent, multis modis conati sunt in me insurgere. erexit Ecctanis et Italicis conspiratione, adnitens me dejiciendo eam sibi subjugare. Cujus superbiae vestra restitit auctoritas, eumque vestra destruxit potestas; qui confusus et humiliatus ad me in Longobardiam veniens, absolutionem ab excommunicatione quaesivit. Quem ego videns humiliatum, multis ab eo promissionibus acceptis de suae vitae emendatione, solam ei communionem reddidi, non tamen in regno, a quo eum in Romana synodo deposueram, instauravi, nec fidelitatem omnium absolvi in eadem synodo, ut sibi serva
Abbreviated transcription (Latin):
tanta q̃ dete dicta sunt ferre nullomͦ
honeste possumꝰ. apłica auctoritate p̾¬
cipimus. ut uͥ ⁊ qñ p̃dictus fr̃ nr̃ hy. di¬
ensis ep̃s te uocauit. dehis ł aliis satiffac¬
turũ omni occasiõe post posita ita para¬
tus ⁊ circũspectus aduenias ut site in¬
nocentem et falso acctisatũ scis. cũ dei
auxilio et ꝯscĩe puritate ab omnib ob¬
iectis ⁊ obiciendis canonice expurgari
possis Pret̾ea omne diuinũ officiũ oĩb
canonieis de castro scĩ pauli te solo in¬
ctrim usq ad audientiã excepto inter¬
bedientia ⁊ exꝯmunicatiõe satiffecerĩt¬
⁊ nisi tu statĩuisa p̃ceptione nr̃a p̾dictᷤ
canonicis tuis et omnib lociꝰ eorũ. ⁊ p̾ci¬
pue uͥ canonici denominati ft̃. omne di¬
uinũ officiti int̾dix̾i̾s omne officiũ tuũ
auctoritate apłica tͥ int̃dictũ noueris

Expanded text:
tanta quae de te dicta sunt ferre nullo modo tanta quae de te dicta sunt ferre nullo modo honeste possumus, apostolica auctoritate praecipimus ut ubi et quando praedictus frater episcopus te vocaverit, de his vel aliis satisfacturus, occasione postposita, ita paratus et circumspectus advenias ut, si te innocentem et falso accusatum scis, cum Dei auxilio et conscientiae puritate ab omnibus objectis et objiciendis canonice expurgari possis. Praeterea omne divinum Officium omnibus canonicis de castro Sancti Pauli, te solo interim usque ad audientiam excepto, interbedientia et excommunicatione satisfecerit: et nisi tu statim visa praeceptione nostra praedictis canonicis tuis, et omnibus locis eorum, et praecipue ubi canonici denominati sunt, omne divinum officium interdixeris, omne officium tuum auctoritate apostolica interdictum noveris
Abbreviated transcription (Latin):
ne ed̃ legato apud monast̾iolu hereti¬
cum publice ꝯuictũ. ⁊ postea anteqͣm
eẽs abhac infamia expurgatus: audi¬
uimus sẏmoniace ep̃m factũ. deinde
nonicos tuos de castro scĩ pauli ꝓmulga¬
ta. ꝓ quadam uilla kesseca nomurata
questi st̃ sibiisue ecc se auferri ꝓ¬
ut ipsi it̾m̾ ꝯquerun t᷑. penitꝰ deͤ¬
pexisti. ac ꝓpt̾ea ex ꝯmunicationẽ que
in nr̃o registro scͥpta ẽ tu cũ eis incurren¬
do: sine re̾pectu di et apłice reu̾e̾ntie di¬
uinũ offi ciũ sic̃ audiuimus cele¬
brare p̾sũp  sisti. ꝓ quib ⁊ aliis płi
itm̃ ad ꝯs iliũ.  uocatus. ⁊ postea
a nob ad synodũ romanã inuitatus
ut te expurgares. qr ñ uenisti nͨ cano¬
nice excusasti. nͥ apłice pietatis man¬
suetudo nos dispensatorie ad tempus
sustineret. sententiã iuste depositiõiᷤ
tua in obedientia que ue ẽ idolatria
iam dudũ suscepisset. S tñ adhue tͥ pa¬
t̾no parcentes affectu. qr duituis tot ⁊

Expanded text:
e sedis legato apud monasteriolum haereticum publice convictum, et postea, antequam esses ab hac infamia expurgatus, audivimus Simoniace episcopum factum. Deinde nonicos tuos de castro Sancti Pauli promulgata pro quadam villa, Kesseca Reseca, e Ecclesiae auferri, prout ipsi iterum conqueruntur, penitus despexisti. Ac propterea excommunicationem quae in nostro registro scipta est, tu cum eis incurrendo, sine respectu Dei et apostolicae reverentiae divinum Officium, sicut audivimus, celebrare praesumpsisti. Pro quiiterum ad concilium vocatus, et postea a nobis ad synodum Romanam invitatus ut te expurgares, quia non venisti, nec canonice excusasti, nisi apostolicae pietatis mansuetudo nos dispensatorie ad tempus sustineret, sententiam justae depositionis tua inobedientia, quae vere est idololatria, jamdudum suscepisset. Sed tamen adhuc tibi paterno parcentes affectu, quia diutius tot et
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re consensu ep̃i ⁊ cłicorũ sibi siisq sue¬
cessorib ꝯcedimus ⁊ ꝯfirmamꝰ. et fauto¬
rib refutationis apłicã bñdictionẽ lar¬
gimͣ. et eos qui eccłas siuie p̾dia p̾fatimo¬
nastii iuiuste detinent absq ulla dila¬
tiõe reddi iubemꝰ. qui gͦ his mandatiᷤᷤ¬
nric spũ suꝑbie acquiesc̾e̾ noluit p̾ci¬
pueq berengarius si obedire ꝯtempsi̾t
grãm beati Petͥ amittet. ⁊ iram omĩpiᷤᷤ

Expanded text:
suisque successoribus concedimus et confirmamus, et fautoribus refutationis apostolicam benedictionem largimur; et eos qui ecclesias sive praedia praefati monasterii injuste detinent, absque ulla dilatione reddi jubemus. Qui ergo his mandatiritu superbiae acquiescere noluerit, praecipueque Berengarius, si obedire contempserit, gratiam beati Petri amittet, et iram omnipotentis