comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ibi ꝯueniũt. lapides istos oscłari p̾cepit.⁊ humiliatis tonsisq ca¬
pitib int̾ crura lapides retͦ iactare qͥ humiliantes dorsa denudant
lapidib iaciendis scio. qr ad effugand̾ demões ista se face̾ dic̃t. In libͥs
illor̃ scͥptũ uidi. qr homar. qͥdã ex .x. sociis mahometi more solito
lapides deosculans. sic exorsus ẽ. Uob̾ inqͥt lapidib dico ꝙ nͦ adiu¬
ꝙ ñ aliqͦ ꝑcipit᷑ sensu corꝑeo. effugare leuit᷑ neqͣꝗͣ potest. Hoĩe u̾o diui¬
ea audisse ac collocutos fuisse. miror te dic̾e̾ sensu ñ corꝑali ꝑciꝑe. D.

Expanded text:
dum ibi conveniunt, lapides istos osculari praecepit, et humiliatis tonsisque cadum ibi conveniunt, lapides istos osculari praecepit, et humiliatis tonsisque capitibus inter crura lapides retro jactare, qui humiliantes se dorsa denudant, lapidibus jaciendis scio, quia ad effugandum daemones ista se dicunt facere. In libris illorum scriptum vidi quia Bomar quidam ex decem sociis Mahomethi more solito lapides deosculans sic exorsus est. Vobis, inquit, lapidibus dico, quod nec adjuquod non aliquo percipitur sensu corporeo, effugare leviter nequaquam potest. Nomine vero divividisse et ea audisse, ac collocutos fuisse, miror te dicere sensu non corporali percipere.
Abbreviated transcription (Latin):
m̾curiliciꝰ. Nom̃ u̾o alt̾iꝰ canimos. Altm ꝙ. ex nigro lapide ẽ in honore
satni. Altm̃ ꝙ ex albo. in honore martis edificatũ. Bis in ãno cultores
eor̃ ad ip̃a ascendelunt adoranda. Ad martẽ qͥdẽ qñ sol in pͥmũ gͣdũ libre
intrat. qr libra honor sat᷑ni ẽ. Qd̃ thurificabãt nudi. tonsisq capiti¬
b usq ĩ hodierñ diẽ in india ut dixi celebrãt᷑. Arabes u̾o c̃ amon et
moab. ỹdola adorabant. Mahonietꝰ aũ pꝰ longũ tẽpꝰ ueniens pͥstinã
ꝯsuetudinẽ neqͥuit aufr̾e. s qͣsi qͦdã mͦ more mutato ĩ ꝯsutilib tegi
simulacrũ satni ꝯstruxit in pariete. in angulo domꝰ ne facies appare¬
tet. dorsũ u̾o tantũ ext̾iꝰ est positũ. Altm martis scił ydolũ qi sculptũ
undiq erat: subtꝰ t̾rã.⁊ lapidẽ supͣpositũ misit.hõib u̾o qͥ ad adorã¬

Expanded text:
Mercurius, nomen vero alterius Chamos. Alterum quod ex nigro lapide est, in honore Mercurius, nomen vero alterius Chamos. Alterum quod ex nigro lapide est, in honore Saturni, alterum quod ex albo in honore Martis aedificatum est. Bis in anno cultores eorum ad ipsa ascendebant adoranda, ad Martem quidem quando sol in primum gradum arietis intrat, qbus, usque in hodiernum diem in India, ut dixi, celebratur. Arabes vero cum Amon et Moab idola adorabant. Mahomethus autem post longum tempus veniens, pristinam consuetudinem nequivit auferre, sed quasi quodammodo more mutatsimulacrum Saturni construxit in pariete, in angulo domus, ne facies appareret, dorsum vero tantum exterius est positum. Alterum Martis scilicet idolum quia sculptum undique, erat subtus terram et lapidem suprapositum misit, hominibus vero qui ad adoran
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ ieiunare. ⁊ nocte ter uł qͣter comed̾e. ⁊ bonis carnib optimisq ci¬
bis frui. ⁊ mulierib uti: ħ ñ debilitant. s pociꝰ corroborant carnẽ. Qd̃
semel in ãno dicis eos ad dom̃ di q̃ est in mecha ire. ꝓꝓt̾ recognitionẽ
⁊ ibi orare. ꝗͣ dic̃t fuisse ade. ⁊ habrahe.ñ ex auctoritate habẽt.s qͣsi
com̃tũ aliꝗd fingunt. Añꝗͣ enĩ legẽ p̾dicass. domꝰ ħ ydoł plena erat.
S si tu o moyses scires qͣlis cẽt domꝰ illa. ⁊ qd̾ secretũ ibi meẽt. ⁊ cur il¬
luc mahometꝰ ire. ⁊ q̃ in lege inueniũt iussit fac̾e. ualde mirareris
inde.  Istud rogo mͥ ꝙ. dicis insinues. Licet enĩ hãc legẽ tͥ p̾dic̾e. qͣre
ficare uolebã. s mͦ rogatꝰ mõstrabo aꝑte. Quo filii loth amon ⁊ moab.
hanc honorabant dom̃. ⁊ duo ydola abeisdẽ ibi colebant᷑. altm ex albo
alt̾m ex nigro lapide patratũ. Nom̃ qͥdẽ illiꝰ qd̾ ex nigro erat lapide:

Expanded text:
diem jejunare, et nocte ter vel quater comedere, et bonis carnibus optimisque cibis frui, et mulieribus uti? Haec non debilitant, sed potius corroborant carnem. Quod semel in anno dicis eos ad domum Dei, quae est in Mecha, ire propter recognitionem, et ibi orare quam dicunt fuisse Adae et Abrahae, non ex auctoritate habent, sed quasi commentum aliquod fingunt. Antequam enim legem praedicasset, domus haec idolis plena erat. Sed si tu, o Moyses, scires qualis esset domus illa, et quod secretum ibi inesset, et cur illuc Mahomethus iret, et quae in lege inveniuntur jussit facere, valde mirareris inde. MOYSES. Istud rogo mihi quod dicis insinues. Licet enim hanc legem tibi praedicem, quare ficare, sed modo rogatus monstrabo aperte. Duo filii Lot Amon et Moab, hanc domum honorabant, et duo idola ab eisdem ibi colebantur, alterum ex albo, alterum ex nigro lapide paratum. Nomen quidem illius quod ex nigro erat lapide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmise̾. seqͣces a captiuitate lib̾i debeant ẽẽ. quẽadmod̾ habet᷑ scͥptũ
in lege. ꝙ exploratores qͥ ad ꝯsid̾andã reꝑmissiõis t̾rã missi erant.
cũ d̾i uolũtati rebelles uoluissent existere. nepct̃m eor̃ ml̾tũ exis
ricatores obiere. Qͥb tali morte punitis: filii qͥ a patr erãt inson¬
tes cͥmĩe. t̾rã patͥb ꝑmissã intͦiͬre. In tnsmigratiõe qͦ babiloĩs.¬
.lxx. annis sũt demorati. donͨ defũctis oĩlu qͦr̃ pcc̃is captiuitas fuat

Expanded text:
ebeant esse, quemadmodum habetur scriptum in lege, quod exploratores qui ad considerandam repromissionis terram missi erant, cum Dei voluntati rebelles voluissent existere, ne peccatum eorum inultumricatores obiere . Quibus tali morte punitis, filii qui a patrum erant insontes crimine, terram patribus promissam introiere. In transmigratione quoque Babylonis anni sunt demorati, donec defunctis omnibus quorum peccatis captivitas fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
tiqͥ p. huiꝰ ꝓpħe testimoniũ nicħ ad nr̃m attinet ꝓpositũ. Nã si
p̾cedentẽ ⁊ seq̃ntẽ discusseris historũ. de sacͥficiis tẽpli qd̾ es re
qͣs libet alias festiuitates coletis pͥstino more. nͨ tẽpli limina t̾ere¬
tis. sũ enĩ d̾s ꝑ moysen sacͥficia fieri p̾cepit: iõ utiq fecit ut in eũ
recte credentes: ⁊ tota eũ m̃te diligẽtes: legis sue p̾cepta ẽ qͣnta suei¬
decebat sollicitudĩe ⁊ mũdicia custodirent. ñ ꝙ furta. homicidia.
rapinas. ⁊ tet̾a ex̾cendo uicia. nͦñ ydoł sacͥficãdo d̾i legẽ indigne
tctarent. ⁊ mł̾tis polluti tagiis d̾o u̾o sacͥficaturi scm̃ eiꝰ tẽplũ ĩ

Expanded text:
tiae testimonium, nihil ad nostrum attinet propositum. Nam, si praecedentem et sequentem discusseris historiam, de sacrificiis templi quod Esdrae quaslibet festivitates coleretis pristino more, nec templi limina tereretis. Cum enim Deus per Moysen sacrificia fieri praecepit, ideo utique fecit, ut in eum recte credentes, et tota eum mente diligentes, legis suae praecepta cum quanta decebat sollicitudine et munditia custodirent, non quod furta, homicidia, rapinas, et caetera exercendo vitia, nec non idolis sacrificando, Dei legem indigne tractarent, et multis polluti contagii
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta suabant. Leuitas etiã scd̃̾m legẽ electos ordinabãt. ⁊ musi¬
cis instrum̃tis ꝓut moises institu̾at psalłe faciebant. Primogeni¬
tũ aũ hõis aut̃ ĩmũdor̃ aĩaliũ p̾cio redimelĩt. pͥmitiuosq arborũ
fructꝰ: in esũ dñi offe̾bant altario. qͥ in esũ sac̾dotib cedebãt. Triũ¬

Expanded text:
praecepta servabant , Levitas etiam secundum legem electos ordinabant , et musipraecepta servabant , Levitas etiam secundum legem electos ordinabant , et musicis instrumentis prout Moyses instituerat psallere faciebant . Primogenitum autem hominis atque immundorum animalium pretio redimebant , primitivosque arborum fructus, in esum D
Abbreviated transcription (Latin):
ordiũ illuminatori ñ inm̾ito grãs ago. qͥ tãte cecitatis tene¬
bras ⁊ si sero a nr̃o depulit aĩo.  Tibi qͦ ñ in iuste maximaᷤᷤ
grates rependo. qͥ ⁊ aꝑtissimar̃ ⁊ ĩexpugnabiliũ luce rationũ. hꝰ ame
infidelitatis errorẽ tulisti. Mũc si placet ceptũ ex ordine ꝓsequens.
mũ qͥd age ⁊ id ip̃m d̾o ñ plac̾e. Qd̾ qr̃ uł qͣ intẽtõe dix̾i̾s. inbiant᷑
audire desid̾o P E dixi uos de legis mandatis minimũ qͥd su̾are:¬
tino ⁊ uesꝑtino ĩmolatis tp̃re. nͨ neomeniar̃. sabb̾or. cerimoniar̃ꝙ
holocausta celebratis. nͨ panis. uini.⁊ olei. q̃ simłr pꝰposuistis liba
tp̃r p̃parata. uesꝑtino accẽdebant. eisdẽ tprib timiama turibuł
ĩpositũ in tẽplo cremari faciebant. ꝯdinatões ⁊ atq unctioẽs sac̃¬
dotũ uatiasq uestim̃tor̃ mutatões. nͨ młtimodas ĩ sum̃dis cibis ua¬
rietates. minist̾ior̃ qͦ ꝑ singłas ebdomadas uicissitudinis scd̾m leg̃

Expanded text:
Cordium Illuminatori non immerito gratias ago, qui tantae caecitatis tenebras, etsi sero, a nostro depulit animo. Tibi quoque non injuste maximas grates rependo, qui et apertissimarum et inexpugnabilium luce rationum, hujus a me infidelit tis errorem tulisti. Nunc si placet coeptum ex ordine prosequens, mum quid agere, et id ipsum Deo non placere. Quod quare vel qua intentione dixeris, inhianter audire desidero. PEtino et vespertino immolatis tempore, nec neomeniarum, Sabbatorum, caeremoniarumque holocausta celebratis, nec panis, vini et olei quae similiter postposuistis libamtempore praeparata, vespertino accendebant, eisdemque temporibus thymiama thuribulis impositum in templo cremari faciebant, ordinationes etiam atque unctiones sacedotum, variasque vestimentorum mutationes , nec multimodas in sumr singulas hebdomadas vicissitudines, secundum legis
Abbreviated transcription (Latin):
si ñc inqͥcte ⁊ deliciis ꝑmanẽt. de qͥb ad corpor̃ sint redituri angus¬
tus. s tñ tãta erit eis exultatõ uncti p̾sentiã c̃ne̾. ⁊ eiꝰ reguo exulta¬
re. ierlimis ut olim habitare. in tẽplo ueterũ ricu sacͥficare. ut ⁊ corpo¬
t̃pena sit eis nłłai. ⁊ q̃ mͦ habent reqͥes habeat᷑ pꝰ ei ꝓ mitimap. Ed̾¬
gł actiue uite deliciis ⁊ qͥeti ꝯparatõe ꝯuenit aliqͣ. q nͨ uno mom̃ĩto
ͥsẽ huiꝰ mũdi potit sine labore ⁊ pena uti deliciis. Illiꝰ aũ b̾ate uite
gła. nliłã int̾cedente molestia ꝑmanet ꝑpes ⁊ otinua. p̾cipue ẽ ur̃i tes¬
tent᷑ doctores. om̃ẽ huiꝰ mũdi honorẽ ⁊ gla̾m idẽ eẽ. A illiꝰ uite deli¬

Expanded text:
ituri angustias, sed tamen tanta eis erit exsultatio unct praesentiam cernere, et ejus regno exsultare, Hierosolymis ut olim habitare, in templo veterum ritu sacrificare, ut et corporum poena sit eis nulla, et quam modo habent, requies habeatur postea pro minima. Pitae deliciis et quieti comparatione convenit aliqua quia nec uno momento quisquam hujus mundi poterit sine labore et poena uti deliciis. Illius autem beatae vitae gloria, nulla intercedente molestia permanet perpes et continua, praecipue cum vestri testentur doctores, omnem hujus mundi honorem et gloriam ide
Abbreviated transcription (Latin):
de his qͥ adueniente uncto ⁊ pꝰ nasciti sũt es dictutꝰ : Moritos ne ẽẽ as¬
seris necne: M Morient᷑ sane in xͥ regni fine. P Qͥd gͥ facient pa¬
rẽtes eor̃ in morte ip̃or̃: Meliꝰ ñãq ilt foret ñ resurge̾. ꝗͣ tãtũ dolorẽ
ex eor̃ morte sustin̾e. M Dicamꝰ gͥ eos ñ eẽ morituros. PTũc m̃tit᷑
scͥptã q̃ dic̃ dd̾ scił in psalmo. Otͥs ẽ ħ̾o qͥ uiuet ⁊ ñ uidebit mortẽ
Undiq gͥ si ꝑpendas sũt tͥ semite rõnis ⁊ diffugii clause. ꝙ nlłitenꝰ
eo ꝙ dicis mͦ fieri possit. mortuor̃ resurr̃o. ꝓpt̾ ꝙ idẽ sũꝰ destrux̾amꝰ¬

Expanded text:
de his qui adveniente uncto et post nascituri sunt es dicturus? Moriturosne esse asseris necne? MOYSES. Morientur sane in Christi regni fine. PETRUS. Quid igitur facient parentes eorum in morte ipsorum? Melius namque illis foret non resurgere, quam tantum dolorem ex eorum morte sus in psalmo: Quis est homo qui vivet et non videbit mortem? Undique igitur, si perpendas, sunt tibi semitae rationis et diffugii clausae, quod nullatenus eo quo dicis modo fieri possit mortuorum resurrectio, propter quod idem
Abbreviated transcription (Latin):
ã ħnãq erit leticie ꝯsũmatõ. P. Illa gͥ mulier q̃ pꝰtres aut plures
habitos maritos ẽ mortua. in resurrõne qũẽ ex his est habitã. Nã si
pͥm̃ habitãm respond̾is: lex moysi destruet᷑ dicentis. ꝙ pꝰ scd̾m ñ debe it
ad pͥmũ redire maritũ. Si uero aliũ ꝗͣ pͥmũ habitam respond̾i̾s. in eo
⁊ ẽ destructõ legis ead̾ ñaq lege iubente. pͥmo uiro uiuente ñ eã re¬

Expanded text:
laetitiae consummatio. PETRUS. Illa igitur mulier quae post tres aut plures habitos maritos est mortua, in resurrectione quem ex his est habitura? Nam, si primum habituram responderis, lex Moysi destruetur dicentis, quod postabituram responderis, in eo etiam est destructio legis, eadem namque jubente, primo viro vivente, nec eam re
Abbreviated transcription (Latin):
ad mod̾ cet᷑a hu nanitatis officia. sic ⁊ gn̾andi natam habebt a d̾o. ut mũ¬
lierẽ cotidie ꝯcepturã: cotidie pariturã credamꝰ. P. Q dicis uix huma¬
ne aures posst̾ audire. Ut eñĩ q̃ dicis uera fatear ẽẽ sciłꝰ ut inunctũ ⁊ ce̾di¬
ti᷑ sint os. ⁊ resuscitãdi.c̃ cotidie filios ꝓ cͤarent ꝓfecton̾ t̾ra eos capet
etiã si dupplicit̾ maior eẽt aũ pontꝰ etiã t̾ra fiecet ⁊ ado loci colar¬

Expanded text:
 caetera humanitatis officia, sic et generandi naturam habebunt, adeo ut mulierem quotidie concepturam, quotidie parituram credamus. PETRUS. Quod dicis vix humanae aures possunt audire. Ut enim quae dicis vera fatear esse, scilicet ut in unctum et credituri sunt omnes et resuscitandi: at cum quotidie filios procrearent, profecto, nec terra eos caperet etiam si dupliciter major esset, aut pontus etiam terra fieret et ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ tc̃ suscitãdi sunt mortui natam ⁊ potestatẽ habebt̃ filios gene
bondeas si gnãtõis officiũ in eis nat᷑a negabit. aũ legis iussũ ꝑhi
filios ꝓcreari p̾cipiat.: nouã uos legẽ habit᷑os demõstras. ꝙ ẽ cotͣ

Expanded text:
qui tunc suscitandi sunt mortui, naturam et potestatem habebunt filios genequi tunc suscitandi sunt mortui, naturam et potestatem habebunt filios genepondeas, si generationis officium in eis natura negabit, aut legis jussum prohfilios procreari praecipiat, novam vos legem habituros demonstras, quod est contra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗminime reges fuer̃ regib subditi fu̾int. ñ id̾o ꝯuenit aut ẽ uetes¬
se ut rex ꝓpħa cuidã t̾reno regi subiciat᷑. uelud habraã ⁊ dauid. ⁊ io¬
surreẽ ꝓpłu ult᷑ in isrł. sic̃ moises quẽ nosset dñs facie ad facĩẽ õib¬
in signis atꝙ portẽtis q̃ misit sr̃ eũ. Nõne cũ isti tãti tales uiri re¬
suscitati illiꝰ uncti fu̾int uiri subiecti. nonne q̃so młto meliꝰ fuiss
cis ne resuscitarẽt᷑. Propt̾a duo mñ ꝯͣueniẽtia ꝓueniũt. Si eñĩ minor
eo ẽ moises: scͥptã gͦ m̃tit᷑. Si aũ maior. tãto pł uilificat᷑. Ipm gͦ mo
ysen regẽ ẽẽ ꝓponamꝰ. Qͥd gͦ unctꝰ ille facturꝰ est: Edetiã abrahã.
bsaae. ⁊ iacob st̾ facti᷑. qͦs moyses ip̃e dũ uiu̾et in tanto p̾cio habelut.
ꝙ ẽ aliqͥd a d̾o implorabat: ꝓ eor̃ amore se adeptur ẽẽ oralaat: In
magno si atẽdis discͥmĩe estis. E uolo ut dicas si nosti. ñ qͥd nã illi

Expanded text:
minime reges fuerunt, regibus subditi fuerint, non ideo convenit aut est necesse ut rex propheta cuiquam terreno regi subjiciatur, velut Abraham et David, et Josurrexit propheta ultra in Israel, sicut Moyses, quem nosset Dominus facie ad faciem, in omnibus signis atque portentis quae misit super eum . Nonne cum isti tanti talesque viri resuscitati illius uncti fuerint juri subjecti, nonne, quaeso, melius fuisset eis ne resuscitarentur? Praeterea duo inde inconvenientia proveniunt. Si enim minor eo est Moyses, Scriptura ergo mentitur; si ergo unctus ille facturus est? Quid etiam Abraham, Isaac et Jacob sunt facturi, quos Moyses ipse dum viveret in tanto pretio habebat , quod cum aliquid a Deo implorabat, pro eorum amore se adepturum esse orabat? In magno si attendas discrimine estis. Sed volo ut dicas, si nosti, nunquidnam illi
Abbreviated transcription (Latin):
suauis odor ⁊ spetiositas mulier dante d̾o płim̃ eũ oblectaret. De
miracłis ĩa dictũ est. De belł aut̃ q̃ dño p̾cipiente ⁊ uictoriã ꝓmit¬
tente se deuictur̃ fatebat᷑. dentes eiꝰ ꝯtͥti in bello faciesq collisa. mł¬
ta etiã cedes ⁊ fuga suor̃ u̾itatẽ testant᷑. Q si angłs dñi ut dicis eũ
custodiret minime sͥ accid̾e̾nt. sic̃ de helia ⁊ heliseo legimꝰ qͥs ab ini¬
micis suis sẽꝑ eripuit dñi angłs. quẽ etiã si tał eẽt ut dicis sẽꝑ uic̃¬
toria seq̃ret᷑ ut moysen. Iosue. ⁊ ddł. qͥs diuino uissu p̾lia omittẽtes

Expanded text:
suavis odor et speciositas mulierum dante Deo plurimum eum suavis odor et speciositas mulierum dante Deo plurimum eum um est. De bellis autem quae Domino praecipiente et victoriam promittente se iniisse fatebatur, dentes ejus contriti in bello, faciesque collisa, multa etiam caedes et fuga suorum, veritatem testantur; quae si angelus Domini ut dicis eum custodiret, minime sibi acciderent, sicut de Elia et Eliseo legimus , quos ab inimicis suis semper eripuit Deus, quem etiam si talis esset ut dicit, semper victoria se
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Dñs dit̃ ad me. Io̾ facẽ miracła ñ ꝑmitto. qr nͤ tͥ sic̃ aliis ꝓpħis
in miracłis cͣcdicat᷑ timeo. Suo gͦ testimonio nullũ fecisse uͥtutis sig
sunt. ꝓbitas uite. miracłor̃ ex̾ibicio. dictor̾ õiũ firma u̾itas bonitas
uite. In mahonieto uiolentia erat. qͣ se ꝓpħ̾am d̾i p̃dicari ui faciebat.
furto ⁊ rapacitate gaudens. ⁊ igne libidinis in tãtũ feruens. ut ⁊ alieñ
thorũ fedare adulterio tã ꝗͣ dño p̾cipiente ñ erubesc̾et. sic̃ de zanab
filia ias uxore zedlegit᷑. Dñs inqͥt tͥ. z ed uyorẽ tuã dimittẽ p̾cipit.
rũ testimonio ñ dep̾hensam eo ꝙ nollet eã dumnitt̾e. falsi gabriel ñcio
ꝯfirmauit. De cuiꝰ uicii potũcia libidinis scilicet laudasse dm̃ dr᷑. eo

Expanded text:
dicens: Dixit Dominus ad me: Ideo te facere miracula non permgat, illud solum de me verum teneatur, quod Alcorani fultum auctoritate probatur. dicens: Dixit Dominus ad me: Ideo te facere miracula non permgat, illud solum de me verum teneatur, quod Alcorani fultum auctoritate probatur. Qui cur miraculum non faceret ostendere volens, loquentem ad se Dominum introducit sunt probitas vitae, miraculorum exhibitio, dictorum omnium firma veritas. Bonitas vitae in Mahometho violentia erat, qua se prophetam Dei praedicari vi faciebat, furto et rapacitate gaudens, et igne libidinis in tantum fervens, ut et alienum thorum foedare adulterio tanquam Domino praecipiente non erubesceret, sicut de Zanab filia las uxore Zet legitur. Dominus, inquit, tibi Zet uxorem dimittere tuam praecipit. rum testimonio non deprehensam, eo quod nollet eam dimittere, falso Gabrielis nuntio confirmavit. De cujus vitii potentia, libidinis scilicet laudasse Deum legitur
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ freq̃nt̾ audieris. Honue ꝓpħã eũ brutũ aĩal bos uidelic: de roge¬
le nũcupauit: Nõne ꝑ utͣmꝰq manic̃a ingressa luna de sinu redin
tescendũ illiꝰ manu demulsa õĩ ppło affluentẽ mamilla ouis haustũ
lactis p̾buit: M ir̃ etiã fuit .ꝙ ẽ ficũ arborẽ ut ad ueniret uocauit.
uenit qͥdẽ arbor ad eũ. ⁊ ip̃e de fructu eiꝰ ꝯmedit. ⁊ brachiũ ouis ꝙ in¬
uenenatũ gͥ erat in scutella appositũ: c̃ eo locutũ est ⁊ dixit. Ne me co¬
medas q sũ inuenenatũ. ł Fruola sũt q̃ proseq̃ris. neq õiũ ur̃orũ
iudicio fide digna ꝓbant᷑. maxime cũ ip̃e mahometh in alcorano suo
nich tale retulit. s pociꝰ qͥcqͥd in alcoranode eo scptũ ñ fu̾at oĩno uer̃
gat illud solũ de me uerũ teneat᷑. qd̾ alcorani fultũ auctoritate ꝓͥat᷑.
Qͥ cur miracłm ñ facẽt ostende̾ uolens: loquentẽ ad se dñm int̾ducit

Expanded text:
audieris? Nonne prophetam eum brutum animal bos videlicet Doregele nuncupavit? Nonne per utramque manicam ingressa luna de sinu redinttescendum illius manu demulsa omni populo affluentem mamilla ovis haustum lactis praebuit? Mirum etiam fuit, quod cum ficum arborem ut ad se veniret vocavit, venit quidem arbor ad eum, et ipse de fructu ejus comedit, et brachium ovis quod invenenatum sibi erat in scutella appositum cum eo locutum est et dixit. Ne comedas, quia sum invenenatum. PETRUS. Frivola sunt quae prosequeris, neque omnium vestrorum judicio fide digna probantur, maxime cum ipse Mahometh in Alcorano suo nihil tale retulit, sed potius quidquid in Alcorano de eo scriptum non fuerat, omnino verum gat, illud solum de me verum teneatur, quod Alcorani fultum auctoritate probatur. Qui cur miraculum non faceret ostendere volens, loquentem ad se Dominum introducit
Abbreviated transcription (Latin):
ti uolo patefacias. quomͦ om̃ia ex conuinctione aĩe cũ mat̾ia gͣ¬
formatꝰ ẽ signifer cͥcłs. in qͦ .xii. enuicant signa. Tercio loco fac¬
tus ẽ cͥculꝰ syder̃. qͥ semꝑ sitũ suum seruantia in suis locis ꝑdu¬
rant fyxa. Qto loco saturni locat ẽ cͥcłs. Qͥnto at iouis ẽ orb̾
locatꝰ. Sexto porro locũ. martis sͥ uendicat ensis. Septimo aũ
titutꝰ ẽ. Bat lune ꝑtes. Decimꝰ locꝰ inferiores. His uero cͥcłis cõ¬
pletis oĩo. ⁊ cũctis q̃m eis sunt. tũc cepit motꝰ iste rotundꝰ qͥ dr᷑
simplex ⁊ ꝑfectꝰ. ⁊ genuit ille motꝰ in mat̾ia calorẽ. qͥ effusus
ẽ ꝑ eã. ip̃aq eũ recepit. ⁊ inde fc̃a sunt .iiii. elem̃ta. ignis. aer.

Expanded text:
ti volo patefacias, quomodo omnia ex conjunctione animae cum materia grati volo patefacias, quomodo omnia ex conjunctione animae cum materia graformatus est signifer circulus in quo duodecim emicant signa. Tertio loco factus est circulus siderum, quae semper situm suum servantia, in suis locis perdurant fixa. Quarto loco, Saturni locatus est circulus. Quinto autem Jovis est orbis locatus. Sextum porro locum, Martis sibi vindicat ensis. Septimo autetitus est, dat lunae partes decimus locus inferiores. His vero circulis completis omnibus et cunctis quae in eis sunt, tunc coepit motus iste rotundus, qui dicitur simplex et perfectus, et genuit ille motus in materia calorem, qui effusus est per eam ipsaque eum receperit, et inde facta sunt quatuor elementa: ign
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd nł reas et atꝰ fut uł subto indit ꝙ olim au oblitꝰ eet
lutionẽ. I Hosse debes oĩum actionũ tres ẽẽ radices. Actio eñr.
alia ẽ q̃ depet ẽẽ. alia q̃ ñ. alia simplicit̾ bona. Illa q̃ debet ẽẽ:
tał ẽ quã si facias. grates habebis. si uero ñ facias culpab̾is Q
uero ñ deb ẽẽ. si facias grauus eris. si uero ñ facias ñ tñ culpab̾is.
Het ultima ⁊ m̃sura caret ⁊ tp̃r. uelud si qͥs hodie elemosinã fa
ciat : ñ ẽ inqͥrendus. qͣre ñ fec̾it heri. Simłr si unũ ded̾it nũ¬
mũ ñ est inuestigandus qr̃ ñ ded̾it duos. Et qm̃ totiꝰ mũdi cre¬
atura ẽ bona.teste etiã scriptura q̃ ait. Uidit deus cuncta q̃ fe¬
cãt.⁊ erant ualde bona.ñ est inqͥrend curm ñ fecit antea. M.
Iuste gͥ a d̾o magñ opto p̾miũ dari. eo ꝙ q̃stionẽ ñ credentiũ mũ¬
di conditionẽ. ccͣ credentes tã subtiłr ꝑsoluisti. Nũc qd̾ supͣ dixis¬

Expanded text:
t, vel subito viderit, quod olim aut oblitus esset lutionem. PETRUS. Nosse debes omnium actionum tres esse radices. Actio enim alia est quae debet esse, alia quae non, alia simpliciter bona. Illa quae debet esse talis est, quam si facias, grates habebis; si vero non facias, culpaberis. Quae vero non debet esse, si facias gratus eris; si vero non facias, non tamen culpaberis. Haec ultima et mensura caret et tempore, velut si quis ciat, non est inquirendus quare non fecerit heri. Similiter si unum dederit nummum, non est investigandus quare non dederit duos. Et quoniam totius mundi creatura est bona, teste etiam Scriptura quae ait: Vidit Deus cuncta quae fecerat et erant valde bona , non est inquirendum cur haec onem non credentium mundi constitutionem contra credentes tam subtiliter persolvisti. Nunc quod supradixis
Abbreviated transcription (Latin):
pes. qm̃ bñdictõ ẽ: eod̾ mͦ se minime uos disꝑsũr ꝓmisit ẽ dicit.
Sic faciã ꝑpt̾ suos meos ut ñ disꝑdã totũ. Qr aut̃ hoc ꝓmisit: ilico
uos ait qͥ reliqͥstis dñm qͥ obliti estis mõtẽ scm̃ meũ. qͥ ponitis¬
fortune m̃sã ⁊ libatis sr̃ eã num̾abo uos in gladio. ⁊ õs in cede
corruetis. ꝓ eo ꝙ uocaui ⁊ ñ respõdistis locutꝰ sũ ⁊ ñ audistis In¬
crepata uero eor̃ iniqͥtate. hoc mͦ ꝯdẽpnat eos. ⁊ ałr. scił laudãdo
suos fideles. ⁊ increp̃ado infideles his u̾bis. ꝓpt̾ hoc ħ dic̃ dñsdeus.
Et̃ce sui mei comedent. ⁊ uos esurietis. Etoe sui m̃i bibent.⁊ uos¬

Expanded text:
m benedictio est , eodem modo se minime vos dispersurum promisit cum dicit: Sic faciam propter servos meos, ut non disperdam totum . Quare autem hoc promiserit illico Vos, ait, qui dereliquistis Dominum, qui obliti estis mo numerabo vos in gladio, et omnes in caede corruetis, pro eo quod vocavi et non respondistis, locutus sum et non audistis . Increpata vero eorum iniquitate hoc modo condemnat eos et aliter scilicet laudando suos fideles, et increpando infideles his verbis: Propter hoc haec dicit Dominus Deus: Ecce servi mei comedent, et vos esurietis; ecce servi mei bibent,
Abbreviated transcription (Latin):
rabił respond̾e ñ potes. In pͥma ⁊ enĩ captiuitate cũ alior̃ more
captiuor̃ in babilonẽ dũcti fuissent nullã p̾t̾ seruitutẽ penã susti¬
nuer̃. solebant enĩ agros plantabant uineas. edificabãt domos. ẽ
uxorib ⁊ filiis secure inuebant. In scd̾a̾ aũ tor ⁊ tanta eis obplia
t᷑ qͥ em̾e̾t. sic̃ ꝓͥmisit moyses dicẽs. Uenderis inimiciᷤꝰ tuiꝰ in su̾os ⁊
anceillas. ⁊ ñ erit qͥ emat. Haues etiã ip̃is ĩplete sine ullo remig̾e
uł gub̾nacło uagari ꝑ pelagꝰ sũt dimisse ad ip̃or̃ dedetꝰ ⁊ uilita¬
tẽ. Pret̾a pꝰ ꝗͣ in hãc captiuitatẽ deiecti estis. intałabilia uob̾ dalã¬
petinib ferreis acutissimis pͥectebat᷑. Pret̾a nͨ sabbm si pascha
celebrate ꝑmuissi estis. Si uͦ qͥs ħ faciens inuentꝰ fuiss: acerrime
punebat᷑ Phibiti sr̃ ħ estis ur̃os pͥstino more filios c̾cucieemi
dũcrdeus aũ inuetꝰ qͥuis.: penis afficiebat᷑ gͣu̾issimis. Adictũ p̾ta

Expanded text:
re captivorum in Babylonem ducti fuissent, nullam praeter servitutem poenam sustinuerunt. Colebant enim agros, plantabant vineas, aedificabant domos, cum uxoribus et filiis secure vivebant. In secunda autem tot et tanta eis opprobria, tur qui emeret, sicut promisit Moyses dicens: Venderis inimicis tuis in servos et ancillas, et non erit qui emat . Naves etiam ipsis impletae, sine ullo remige vel gubernaculo vagari per pelagus sunt dimissae, ad ipsorum dedecus et vilitatem. Praeterea postquam in hac captivitate dejecti estis, intolerabilia vobis dabanpectinibus ferreis acutissimis pectebatur. Praeterea nec Sabbatum nec Pascha celebrare permissi estis. Si vero quis hoc faciens inventus fuisset, acerrime puniebatur. Prohibiti super hoc estis vestros pristino more filios circumciderrcumcidens autem inventus quivis poenis afficiebatur gravissimis. Edictum p
Abbreviated transcription (Latin):
s. singlis singła st̃ gen̾a mortis ꝓposita. Aliũ uides.ignis c̾mauit. Alt̾
fr̾ei pertinis unguib lac̾atꝰ expirauit. Aliũ uero mors q̃ uis diu̾siosũp¬
sit. qͣmadinod̾ mortes illas ur̃e doct̾ne lib̾ exposuit. Doctores aũ ũri hu¬
ĩ iusti ꝓ qͦ illi ita puniti sunt nom̃ mutates in hoc ft̃o de xͦ ꝓrs iticuer̃.¬
Dixu̾nt eñi qr pͥnceps ille iustũ nominãs. ioseph filiũ iacob qũẽ ĩ egip¬
tũ uendid̾ant fr̃es. intlligebat. eiꝰq sanguinẽ ab eis exigens. ꝓpt̾ eũ ta¬
lib illos affecit suppliciis. Absurdũ aũ rõi uidet᷑. ut id ab eis exigẽt. qd̾

Expanded text:
sed singulis singula sunt genera mortis proposita. Alium videlicet ignis cremavit, alter ferrei pectinis unguibus laceratus exspiravit, alium vero mors quaevis diversa consumpsit, quemadmodum mortes illas vestrae doctrinae liber exposuit. Doctores autem vestri hujus justi pro quo illi ita puniti sunt nomen mutantes, in hoc facto de Christo pr nomine, Joseph filium Jacob, quem in Aegyptum vendiderant fratres , intelligebat, ejusque sanguinem ab eis exigens, propter eum talibus illos affecit suppliciis. Absurdum autem rationi videtur, ut id ab eis exigeret quod
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ intermipto subiti i doq magis nociua. ⁊ de muto eecelso quia
qdlib tanctomag̃ ꝯt̾it᷑ in uno. qͣnto de celsiori cetib̾it loco. sõꝑat᷑ eti¬
opꝰ utile pot̾ redigi. Testule aũuas si cõfringat᷑ ꝯtͥcione ualida. ꝑtes
eiꝰ ad nicħ utiles eẽ possũt ⁊ qͦmag̃ testa quassata durat : tãto sẽ¬
intelligi qr ur̃a captiuitas in tãtã uenit deiectionẽ. ꝙ nũꝗͣ in pͥstinã¬

Expanded text:
eis interruptio subita, ideoque magis nociva, et de muro excelso, quia quodlibet tanto magis conteritur in imo, quanto de celsiori ceciderit loco. Comparatur etiopus utile potest redigi, testulae autem vas si confringatur, contritione valida partes ejus ad nihil utiles esse possunt: et quo magis testa quassata durat, tanto semintelligi, quia vestra captivitas in tantam venit de
Abbreviated transcription (Latin):
nie captiuitate. ⁊ dicimꝰ ⁊ ẽdimꝰ fuisse p̾dicta ⁊ in eidẽ ꝓpleta. Hã post
ipãm ⁊ nos diuiuitas respex̃.⁊ sacͥficia nr̃a sc̾epit. P. Explaatiõi
tue ms optime intlłctꝰ ꝯcordat. Cum enĩ d̾s uos de captiuitate educ¬
pis indultis uictimas ur̃as acceptabiles habuit. S c̃ pꝰea ĩ pͥstina sce¬
ła rediissetis. pͥstinis denuo penis mulctati estis. ⁊ qñ scda captiuitaᷤᷤ

Expanded text:
eadem completa. Nam post ipsam et divinitas nos respexit, et sacrificia nostra suscepit. PETRUS. Explanationi tuae meus optime intellectus concordat. Cum enim Deus vos de captivitate educpis indultis victimas vestras acceptabiles habuit. Sed cum postea in pristina scelera redissetis, pristinis denuo p
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo.tã longuque captiuitatis cã extitit. Dũq uos in pat̾¬
na mãseritis tã uoluntate ꝗͣ fide: in eand̾ ꝓcul dubio existetis dĩp
oportebit. qr tante q̃stioĩs auctor ualidissimi argum̃ti uehicło̾
indiget. Hũc intĩm hoc mͦ ostendi uolo. qͦnã mͦ aut auctoritate co¬
neris asserere. ꝙ is de qͦ loq̃ris ħo nr̃e tͥbulatõis cã extit̾it .P. Qũa
qͦso a me sr̃ hoc exigis auctoritatẽ. c̃ iã suꝑiꝰ mͥ ꝯcesseris tã in audi¬
te afflictiõĩs inauditũ oĩno peccatũ cam fuisse: Cũq uid̾ tu nlło
prs mͦ ostend̾e ualeas: a me iudicii eqͥtas iubet ut audias. ne uñ
⁊ pbẽ q̃rẽ debes. s destrũe qͦqͦ pacto si potes. aut ꝯced̾e ꝙ denegare ũ
uales. Uer̃ licet ñ me iudicii censura ꝯstͥngat: ñ unã s młtas super
indicantiaꝙ. hoc tẽpli et urbis destructio eẽt futura. qͦmadinodũ

Expanded text:
nquae captivitatis causa existit. Dumque vos in paterna manseritis tam voluntate quam fide, in eadem procul dubio existetis damnaoportebit, quia tantae quaestionis auctor validissimi argumenti vehiculo indiget. Nunc interim hoc modo ostendi volo quonam modo aut auctoritate coneris asserere so, a me super hoc exigis auctoritatem, cum jam superius mihi concesseris tam inauditae afflictionis inauditum omnino peccatum causam fuisse? Cumque illud tu nullo prorsus modo ostendere valeas, a me judicii aequitas jubet ut audias, nec unde comprobem quaerere debes, sed destruere quoquo pacto si potes, aut concedere quod denegare non vales. Verum licet non me judicii censura constringat, non unam, sed multas super indicantia quod haec templi et urbis destructio esset futura, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ moysen p̾misisse inuenies. Tũc placeb̾t t̾re sabbasua cũctis
dieli solitudinis sue. qñ eritis in t̾ra hostili sabbatizabit ⁊ reqͥes¬
cet in fatbis Hoc aũ eis in babiloñe ductis cõpletũ ẽe ezras in lib
tp̃rum ꝯpbat dicens. int̾ cetã. Ductꝰ est in babilonẽ ⁊ seruiunt¬
regs efiliis eiꝰ donͦ celebraret t̾ras abbia sua. Cũctis eñi dieb desola¬
tiõr̃ egit salb̾m. In his u̾bis liqͥdo apparet. qr de pͥma capiti utate
loqͣtur. MAuctoritas ista mee ñ sufficit dubitatõi qr ñ mostrat
nos ꝓpt̾ hominẽ illũ in hãc decidisse captiuitatẽ. P Qd̃ eudẽtĩ¬

Expanded text:
isisse invenies: Tunc placebunt terrae sabbata sua, cunctis diebus solitudinis suae, quando eritis in terra hostili, sabbatizabit, et requiescet in Sabbatis . Hoc autem eis in Babylonem ductis completum esse Ezras in libro Temporum comprobat, dicens inter caetera: Ductus est Israel iniebus desolationis egit Sabbatum . In his verbis liquido apparet quia de prima captivitate loquatur. MOYSES. Auctoritas ista meae non sufficit dubitationi, quia non monstrat nos propter hominem illum in hanc decidisse captivitatem. PET
Abbreviated transcription (Latin):
iuda. Etce om̃s aĩe mee. ut aĩa pr̃is. ita ⁊ aĩa filii mea ẽ. Aĩa q̃ pecca¬
u̾it. ip̃a moriet᷑. M Et si lis exẽplis ꝯtraria ẽ longeuitas nr̃e captiui¬
tatis. s tñ aliis legis ꝯcordat scͥptis. In exodo enĩ dic̃ dñs. Ego sũ dñs
deus tuus fortis. z elotis. uisitans iniꝗtarẽ patr̃ in filiis. in t̾ciã. ⁊ qͣrtã
gñationẽ his qͥ oder̃ me Icremie qͦ ula sunt ħ. Patres nr̃i peccauẽr

Expanded text:
ima quae peccaverit, ipsa morietur . MOYSES. Et si his exemplis contraria est longaevitas nostrae captivitatis, sed tamen aliis legis concordat Scripturis. In Exodo enim dicit Dominus: Ego sum Dominus Deus tuus, fortis, zelotes, visitans iniquitatem patrum in filiis in tertiam et quartam generationem, in his qui oderunt me
Abbreviated transcription (Latin):
sumet usũ nich ex eo segustatut᷑ eẽ respõdit. s totũ dari paupib
fecit. Aiunt p̾t̾ea isdẽ tp̃rib nichodemũ guirionis filiũ ualde au¬
dubił uite fuisse uir̃. Cuiꝰ dieb siccitas tata trã p̃ssit. ut eũtes ad
tẽplũ orõis cã. nicħ qd̾ bib̾ent in uia hab̾e potuissent. Erat aut̃ in
pẽ accedẽs nichodemꝰ ait. s isf̾na tuã mͥ ad totiꝰ ppłi opꝰ si placet con¬
cede. et usq in diẽ illũ cist̾nã cũ aqͣ uel eque ualens p̃cñ reddam.
Qd młta: qd̾ postulauit ĩpet̾uit.⁊ ppłi sitĩ ꝯpestuit. s cũ statuto

Expanded text:
sumeret usum, nihil ex eo se gustaturum esse respondit, sed totum dari pauperibus sumeret usum, nihil ex eo se gustaturum esse respondit, sed totum dari pauperibus fecit. Aiunt praeterea eisdem temporibus Nicodemum Guirionis filium valde laudabilis vitae fuisse virum. Cujus diebus siccitas tanta terram pressit, ut euntes ad templum orationis causa, nihil quod biberent in via habere potuissent. Erat autem inpem accedens Nicodemus ait: « Cisternam tuam mihi ad totius populi opus, si placet, concede, et usque in diem illum cisternam cum aqua, vel aeque valens pretium reddam. » Quid multa? Quod postulavit impetravit
Abbreviated transcription (Latin):
astruunt. Cum eñ ip̃e ⁊ uxor eiꝰ ambo ꝓ d̾o uitã pauꝑrimã duce̾nt:
oi die uenis clibanũ calesieri iubebat. ut ꝓximi ⁊ uicini eiꝰ eũ ci¬
bis afflũ.⁊ bene c̃d̾e̾nt uiu̾e. Quadã gͥ die cũ solito more clibañ
succẽdi p̾cepisset. ⁊ q̃dã uicinar̃ qͣre hoc fieret aĩadu̾tiss ad cli¬
bañ subito uenit ut eor̃ facta reuelans: tã uiro ꝗͣ muliẽri uecun¬
diã inferret. Ut gͥ ad clibañ uenit ⁊ intͦspexit: plenũ panili udit.
ꝙ uelocit᷑̾ cuirens p̾fate mulieri nuntiauit. Aue iã hoc ñ u̾itatis s
imꝓperĩ cã dice existimans. crede noluit don᷑ ip̃am et ꝑbauit Iuit gͥ
aspex̃ sic̃ uicia dixat ẽẽ. inuenit.⁊ ad uir letabunda regressa. qͦmoᷤᷤ¬
do iniq mulieris uolũtatẽ d̾s cõmutau̾it in honorẽ: ei ex ordine
retulit. Ille indigñ iudicans. ut qd̾ d̾s ad mnucłm fecãt. in ꝓpͥũ suũ

Expanded text:
astruunt. Cum enim ipse et uxor ejus ambo pro Deo vitam pauperrimam ducerent, astruunt. Cum enim ipse et uxor ejus ambo pro Deo vitam pauperrimam ducerent, omni die Veneris clibanum calefieri jubebat, ut proximi et vicini ejus eum cibis affluere, et bene crederent vivere. Quadam igitur die cum solito more clibanum succendi praecepisset, et quaedam vicinarum quare hoc fieret animadvertisset, ad clibanum subito venit, ut eorum facta revelans tam viro quam mulieri verecundiam inferret. Ut igitur ad clibanum venit et introspexit, plenum panibus vidit, quod velociter currens praefatae mulieri nuntiavit. Quae eam hoc non veritatis, sed improperii aspexit, sicut vicina dixerat esse invenit, et ad virum laetabunda regressa, quomodo iniquae mulieris voluntatem Deus commutaverit in honorem, ei ex ordine retulit. Ille indignum judicans ut quod Deus ad miraculum fecerat in proprium suum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝓphe debuerant eẽ. si tp̃s fuiss ꝓpħie. Multi etiã pͥt̾ usũ ficie¬
bãt noua miracła. ueluti dicũt ioħam filiũ zachai tante sc̃itatis
ere fecit. De alio qͦ humi: uideł. tale aliud miracłm astruunt.
Tpr̃ib qͥdẽ eiꝰ trã dicunt siccitatẽ ꝑtulisse. Qͥ circło de lapidib fa¬
bricato ing̾ssus ẽ ip̃e in tẽplũ et ait ad dm̃. Iuro ꝑ nom̃ tuũ deus
qd̾ ñ hinc egcciar. nͥ pluuia in trã descendat. Cepit gͥ minut̃i plue¬
re. s ip̃o maiorẽ pluuiã postulante: tantꝰ ymb̾ descendit. ut pene
t̾ras om̃s uastauerit. S̃ eod̾ mediocͥt̾ petente: pluuia tẽꝑita deᷤᷤ¬
cendit. ⁊ t̾ra bonis oĩb redundauit. Aiunt ⁊̃ de anania filio doza.
ꝙ uex cotidie de mõte oreb scĩtati eiꝰ tale affce̾bat testimoniũ di¬
cens. Propt̾ bonitatẽ ananie filii doza. totũ mũdũ gut̾no. cui tũ
par̃ qͥd satis de ip̃o sufficit mũdo. De quo ⁊ aliud tale miraculũ

Expanded text:
e, si tempus fuisset prophetiae. Multi etiam praeter usum faciebant nova miracula, veluti dicunt Joannem filium Zachai tantae sanctitatis ere fecit. De alio quoque, Hunni videlicet, tale aliud miraculum astruunt. Temporibus quidem ejus terram dicunt siccitatem pertulisse. Qui circulo de lapidibus fabricato ingressus est ipse in eum, et ait ad Deum: « Juro per nomen tuum, Deus, quod non hinc egrediar, nisi pluvia in terram descendat. » Coepit ergo minutim pluere, sed ipso majorem pluviam postulante, tantus imber descendit ut pene terras omnes vastaverit. Sed eodem mediocriter petente, pluvia temperata descendit, et terra bonis omnibus redundavit. Aiunt etiam de Annania filio Dosa quod vox quotidie de monte Horeb sanctitati ejus tale afferebat testimonium, dicens: « Propter bonitatem Annaniae filii Dosa totum mundum guberno, cui tamen parum quid satis de ipso sufficit mundo. » De quo et aliud tale miraculum
Abbreviated transcription (Latin):
destructo tẽplo captiuati sunt iudei. Dic gͦ omoyses q̃ nã huiꝰ cap¬
tiuitatis fuerit cã. qi ĩa dix̾as suꝑͣ nlła ratõe stat firma. M Qd ali¬
ud dicã ñ habeo. nͥ ꝙ longo tpre subsistẽte tẽplo. peccata młta pau¬
latĩ subcreuer̃ cũ illo ꝙ nr̃i doctores dixu̾nt. s młtiplicata delicta.
P. Qd̾ dicis tẽplũ substitisse tpr̃e longo: decẽ ꝓfecto tãtũ annorũ
curricła substitit. supͣ qd̾ alt̾m scił salomõis añ substitãt. Qd̾ aut̃
dicis qri pcc̃a sũt cumłata pcc̃is. rõ ñ recipit. In pͥma eñ captiuita¬

Expanded text:
ivati sunt Judaei. Dic ergo, o Moyses, quaenam hujus captivitatis fuerit causa, quia quam dixeras supra, nulla ratione stat firma. MOYSES. Quid aliud dicam non habeo, nisi quod longo tempore subsistente templo peccata multa paulatim succreverunt cum illo, quod nostri doctores dixerunt, sed multiplicato delicto. PETRUS. Quod dicis templum substitisse tempore longo, decem profecto tantum annorum curricula substitit, supra quod alterum scilicet Salomonis ante subsisterat. Quod autem dicis quia peccata sunt cumulata peccatis, ratio
Abbreviated transcription (Latin):
tͣre : Adħ d̾s. qm̃ inqͥt lex in p̾senti ẽ mũdo necessatia: achiba aũ pꝰlõ¬
ga fututꝰ est tp̃ra. In his dat᷑ intiligi qd̾ moises illũ de qͦtalia dicebat.
longe se meliorẽ p̾uidebat. Hii ⁊ alii simłes his erant. uob̾ maiores ⁊
iudices qͥ minorib bona age̾ imꝑabant. ⁊ qͦt̃ monitis cet̾i libent̾ ob¬
tẽꝑabant. r̃ si uł urꝰ simił inpͥoris captiuitatis tpr̃e fuiss. neqͣꝗͣ

Expanded text:
: « Quoniam, inquit, lex in praesenti est mundo necessaria, Achiba autem post longa futurus est tempora. » In his datur intelligi quod Moyses illum de quo talia dicebat, longe se meliorem praevidebat. Hi et alii similes his erant vobis majores et judices, qui minoribus bona agere imperabant, et quorum monitis caeteri libenter obtemperabant
Abbreviated transcription (Latin):
matia lignũ. ul cultell ͦ euiꝰ matiã ferrũ. hanc autẽ
matiam firma m̃to simpliciorẽ ẽẽ necesse est. quẽ ad¬
modũ lignũ lecto: ferrũ cultello simpliꝰ est. Et qm̃
om̃is matĩa ip̃o qd̾ de ea factũ ẽ simpliorẽ nec ht̃ inse
forma uł imaginẽ sui cõpositi. patet firmam̃ti mat̾iã
nullã corpeieã inse formam habe.: ideo omĩno simplã
ẽẽ. Quod si dicimus mnea aliqͥd cõpositũ ẽẽ. aliã ẽẽ ma

Expanded text:
rum. Hanc autem materiam firmamento simpliorem esse necesse est, quemadmodum lignum lecto, et ferrum cultello simplius est. Et quoniam omnis materia ipso quod de ea factum est simplior est, nec habet in se formam vel imaginem sui compositi, patet firmamenti materiam nullam corpoream in se formam habere, et ideo omnino simplam esse. Quod si dicamus in ea aliq
Abbreviated transcription (Latin):
cũ doctores ur̃i dicant hoc tm̃ fuisse cam subu̾siõĩs ierłimor̃. qd̾ al¬
t̃ alt̾i sine re inimicaret᷑ ⁊ inuid̾et. Insr̾ etiã ad tue ratiõis destͥiͥ¬
tionẽ adiciunt. qd̾ edificuo tc̃plo deus in manꝰ cor̃ pectati pͥncipẽ
tradid̾it. cui ligatis manib ⁊ pedib uñ euulser̃ ocłm. ⁊ ab ea dic
ñ ħt potestatẽ deciꝑe posse in homicidio. ⁊ ydolatͥa. ⁊ osangͥne aĩ

Expanded text:
cum doctores vestri dicant hoc tantum fuisse causam subversionis Hierosolymorum, quod alter alteri sine re inimicaretur et invideret. Insuper etiam ad tuae rationis destructionem adjiciunt, quod, aedificato templo, Deus in manus eorum peccati principem tradiderit cui ligatis manibus et pedibus unum evulserunt oculum, et ab ea die non habet potestatem decipere posse in homicidio et idololatria, et consanguinearum
Abbreviated transcription (Latin):
uũ maiorẽ eor̾ fatuitatẽ ostend̾e. Aiunt eñ ꝗd moyses ꝑ lege scu¬
piend a ĩ celũ ascendit.⁊ ibi c̃ angłis tałr alt̾tatꝰ ẽ. Dicebãt eñi in¬

Expanded text:
lum majorem eorum fatuitatem ostendere. Aiunt enim quod Moyses pro lege suscilum majorem eorum fatuitatem ostendere. Aiunt enim quod Moyses pro lege suscipienda in coelum ascendit,
Abbreviated transcription (Latin):
ge tñ sũmitas qͣ cũ ꝑcut̾e intendebat. neqͣqꝗͣ ultiꝰ atting̾e potuit.
qũ ad eũ nodũ qͦ sura ungit᷑ pedi q̃ uulgo cauilla uocatur. In qͥ
qͥdẽ cũ eũ ꝑcussiss. otinuo cadens expirauit. In hoc cognosce qͥli¬
bet potest ꝙ a planta pedis ꝗͣ in terra fixã tenebat. usq ad nodũ
ficto qͦt sũt mitanda. qͥd ue pociꝰ mirer cũ ꝯsido. stupeo. ubi eñi
uł tantũ lapidẽ inuenire. uł qͣłr tantũ potuit pond̾ portare : aũ
qͦmͦ tã ꝑuula auis tantũ. tã dur̃. tãq spissũ saxi corpꝰ tãcito ualu¬
it penettare. qͦue pacto dentes ei tã subito crescerent: Aut qͣrati¬
one tã ĩmense ⁊ inaudite magnitudĩs c̃dendꝰ ẽ fuisse p̃sertĩ c̃ lex
dicat. lectũ eiꝰ ferreũ ñ nͥ. uimi. cubitos habuisse. qͦue pacto tant᷑
uo tã facili uuln̾e cecidisse: Libet adhuc aliud ĩnorescendo ridicu¬

Expanded text:
rgae tamen summitas qua eum percutere intendebat, nequaquam ulterius attingere potuit, rgae tamen summitas qua eum percutere intendebat, nequaquam ulterius attingere potuit, quam ad eum nodum quo sura jungitur pedi, quae vulgo cavilla vocatur. In quo quidem cum eum percussisset, continuo cadens exspiravit. In hoc cognoscere quilibet potest quod a planta pedis quam in terra fixam tenebat usque ad nodum facto quot sunt miranda, quidve potius mirer, cum considero, stupeo. potuit portare? Aut quomodo tam parvula avis tantum, tam durum, tamque spissum saxi corpus tam cito valuit penetrare, quove pacto dentes ei tam cito crescere? Aut qua ratione tam immensae et inauditae magnitudinis credendus est fuisse, praesertim cum lex dicat lectum ejus ferreum non nisi novem cubitos habuisse , quove pacto tantus homo tam facili vulnere cecidisse? Libet adhuc aliud innotescendo ridicu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mulierib qͥsupputari ñ potant: molẽ in audite magnitudinis
capiti suo ĩposuit. ⁊ c̃ ea expeditionẽ totã ꝓstn̾e uoluit. s upupa
auis minima moli ip̃i sr̃sedit.⁊ tãdiu rostro suo eã ꝯtudit. donͦ
foramine magno iuxta qͣnuratẽ capitis eiꝰdẽ regis ꝑacto. moles
capud tͣnsiliens in hum̾is eiꝰdẽ subsedit. Capite aũ sano ⁊ toto cor¬
ꝑe incolumi fortassis adhuc a collo subleuasset. nͥ adauctõr subito
dentiũ qͣntitas impedisset. Mox eñi ut lapis in collũ descẽdit.
dentes sͥ repente ita sũt adaucti: qͦd ut cũ uoluit. iã subleuare
minime potuit. Qd̃ Moyses intuens. cuiꝰ corpꝰ.x. cubitos habuisse
asseritis. ⁊ totidẽ eiꝰ uirgule asscribitis: se suꝑ tr̃a in modũ psal¬
lienitis:x. cubitos et ex̃. ut eũ in aliqͦ corꝑis loco cũ uͥgi ꝑcut̾et.
⁊ .x. alios qͦs uͥga in altũ porrecta habebat: a t̾ra ad sũmitatẽ
uirge: xxx. inuenies cubitos. S cũ in tantũ erectꝰ eẽt aoyses. uͥ¬

Expanded text:
em inauditae magnitudinis capiti suo imposuit, et cum ea expeditionem totam prosternere voluit, sed upupa avis minima moli ipsi subsedit, et tam diu rostro suo eam contudit donec foramine magno juxta quantitatem capitis ejusdem regis peracto, moles caput transiliens, in ejusdem humeris subsedit. Capite autem sano et toto corpore incolumi, fortassis adhuc a collo sublevasset, nisi adauctorum subito dentium quantitas impedisset. Mox enim ut lapis in collum descendit, dentes sibi repente ita sunt adaucti quod, cum voluit jam sublevare, minime potuit. Quod Moyses intuens, cujus corpus decem cubitos habuisse asseritis, et totidem ejus virgulae ascribitis, se super terram in modum salientis decem cubitos erexit, ut eum in aliquo corporis loco cum virga percuteret. et decem alios quos virga in altum porrecta habebat, a terra ad summitatem virgae triginta invenies cubitos. Sed cum in tantum erectus esset Moyses, vi
Abbreviated transcription (Latin):
erũt caleli archas ferentes qͥngenta ⁊ qͣdiaginta milia. S
sas. nit onsuetudiñe diuitũ qͥb maior cura de custodiendis diui¬
css est oportet ad minꝰ duos camelos unũ habe custode q̃tu
saunos cũ sumia serums diligentia uix etiã dormitaret inue¬
nienta camelõ custodes. cͥe ⁊ hxͣ milia. ¶lbro añ aurestanite

Expanded text:
erunt cameli arcas ferentes quingenta et quadraginta millia. Sed et secundum consuetudinem divitum quibus major cura de custodiendis divitiis est, oportuit ad minus duos camelos unum habere custodem, qui thesauros cum summa servans diligentia, vix etiam dormitaret, invenienturque cameloru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ unoentia faetͥces. E qqͥ aũ abhis inferiꝰ ẽ: suꝑni tectoris uolũ¬
tot &tepins facti parit ⁊ facientis tenet oniciũ. Si ngłi eñi
eot esit: a suo suꝑiori ⁊ fac̃ suũ inferiꝰita. Uñ et de eislẽ atĩ ꝓpła¬

Expanded text:
providentia factrices. Quidquid autem ab his inferius est, superni rectoris volunprovidentia factrices. Quidquid autem ab his inferius est, superni rectoris voluntati obtemperans, facti pariter et facientis tenet officium. Singulum enim eorum et fit a suo superiori, et facit suum inferius ita. Unde et de eisdem David p
Abbreviated transcription (Latin):
tis nat᷑a ꝓpt̾ nimiã remotionẽ reddita ẽ fortior. spissior. ogela¬
tior. ⁊ dũrior. factaq sicca ⁊ frigida. ⁊ ip̃a ẽ t̾ra. Completa itaq
hoc mͦ elem̃tor̃ nat᷑a. mouit ea nata᷑. ⁊ uis firmam̃ti. ad faciẽdã
uoluntatẽ ⁊ iussionẽ d̾i. Cũquis firmam̃ti sic ea adinuicẽ cũẽ¬
ta mouiss. dmixta parit̾ ⁊ ꝯiuncta int̾ se sũt. ⁊ ex ip̃a eor cõ¬
mintione. genita sũt alia corꝑa minora in aĩata. aĩata. ⁊ aĩa¬
li. Inauĩati qͥdẽ. ut lapides ⁊ metalla. aliaq q̃ int̾ t̾rã ꝯtinẽ¬
t̃ ures crescũt ut uiuũ argentũ. sulphur. ⁊ cet̾a. Aiãta uero: ũ ar¬
bores ⁊ hbe. Aĩalia aũ. ⁊ irracionalia ⁊ bruta. ⁊ iõnale .i.ho. qͣ
fntꝰ et poĩa. Om̃is gͥ creat᷑a exordiũ cepit. ab uniu̾sali aĩa.
t̾min at in hõie gͥaitĩ ab uno in aliud migrins. Sunt g aũ atq

Expanded text:
tis natura propter nimiam remotionem reddita est fortior, spissior, congelatis natura propter nimiam remotionem reddita est fortior, spissior, congelatior, et durior, factaque sicca et frigida, et ipsa est terra. Completa itaque hoc modo elementorum natura movit ea natura, et vis firmamenti, ad faciendam voluntatem et jussionem Dei. Cumque vis firmamenti sic ea ad invicem cuncta movisset, commista pariter et conjuncta inter se sunt, et ex ipsa eorum commistione genita sunt alia minora corpora, inanimata, animata et animalia. Inanimata quidem, ut lapides et metalla, aliaque quae intra terram continentur nec crescunt, ut vivum argentum, sulphur, et caetera; animata vero, ut arbot omnia. Omnis igitur creatura exordium coepit ab universali anima, et terminatur in homine gradatim ab uno in aliud migrans. Sunt igitur anim