comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inportunꝰ sum:
s habeo excusationẽ. Eugenii
apłatus excusat me Aiunt ñ
uos ẽẽ papã. s me ⁊ undiq ad
me ꝯfluunt qui hñit negocia:
Nec desunt in tanta multitu¬
dine amicoꝵ. quib officium
negare ñ possi mn: ñ solũ abꝰꝙ
scandalo. s etiam absq pẽco.
Q nc̃ est etiam alia excusatõ.
stissima ẽ. Contͣ ydolũ illud
eboracẽse iterato stilus dirigi¬
tur: ea scł necessitate qd̃ sẽpe¬
numero hoc telo ĩpetitum a
nobis. nͨdum ꝯfossum est.
Cur hoc: Quia nil fortea no¬
bis tale directum ẽ. qualis fu¬
it gladius tonathe: qui ñꝙͣ
rediit retrorsũ. Nec sane fure
culpa iaculantis. s dirigentis
iacłm. Patet enĩ. qd̃ ñ in ea qͣ
oportuit fortitudine missũ ẽ.
Necmitũ. Qius enĩ ĩ manu for¬
ti sagittas excut̾e potest: nͥ filiꝰ
excussoꝵ Qui locũ petͥ tenee.
potest iino ic̾tu extinguere ana¬
niam. uno symone magñt. e¬
t ut planius qd̾ loqͥm᷑ fiat. ꝑẽp¬
toriã dare sententiã. ad deposi¬

Expanded text:
Importunus sum, sed habeo excusationem: Eugenii apostolatus excusat me. Aiunt non vos esse Papam, sed me: et undique ad me confluunt, qui habent negotia. Nec desunt in tanta multitudine amicorum, quibus officium negare non possum, non solum absque scandalo, sed etiam absque peccato. Et nunc est etiam alia excusatio nstissima est. Contra idolum illud Eboracense iterato stilus dirigitur: ea scilicet necessitate, quod saepenumero hoc telo impetitum a nobis, necdum confossum est. Cur hoc? Quia nil forte a nobis tale directum est, qualis fuit gladius Jonathae, qui nunquam rediit retrorsum. Nec sane fuit culpa jaculi, sed dirigentis jaculum. Patet enim quod non in ea, qua oportuit, fortitudine missum est. Nec mirum. Quis enim in manu forti sagittas mittere potest, nisi filius excussorum? Qui locum Petri tenet, potest uno ictu extinguere Ananiam, uno Simonem Magum: et, ut planius quod loquimur fiat, peremptoriam dare sententiam ad deposi
Abbreviated transcription (Latin):
estis᷑. nã fuisse uos fateorsen¬
tiat filius: ⁊ ille filius ĩqͦusq
adhanc diem filiał erga uos
affectus ñ tepuit. Scio scio dif¬
ficile posse extorq̃ri clauã de
manu herculis: ⁊ id̃o multũ
ĩsto. ꝙ rem peto difficilem.
At qͣnto difficilior: tanto ui¬
olentior ad ꝓmerendã redibi¬
tionem. Orandis me fateor be¬
nefitii debitorẽ: grandis ꝓrsꝰ.
si optinuero. Nec ignoro dare
qmͣ acciꝑe beatius ẽẽ: s çedo
necessitͥati. occurro ꝑicłis. an¬
gustiis ꝯsulo. honesti plane
nẽ aut dissimulator. aut ĩme¬
mor. Ceclens itaos honorabili¬
orẽ uob̾ ut dignũ est ꝑtem.
mͥ uecondiorẽ assumo : ñ mͦ
ad accipiendũ in u̾ecundior.
s ⁊ ĩportunior ad petendũ. Peto
gͦ simplicit᷑. peto instant᷑: peto
oportune ĩportune. Nec enĩ il¬
lũd peto. qd̃ uos ñ deceat dare.
aut me pꝰt mõdũ peniteat ac¬
cepisse: ⁊ si ita pete̾ mͦ minꝰne me

Expanded text:
estis nam fuisse vos fateor, senestis nam fuisse vos fateor, sentiat filius, et ille filius, in quo usque ad hanc diem filialis ergo vos affectus non tepuit. Scio, scio difficile posse extorqueri clavam de manu Herculis: et ideo multum insto, quia rem peto difficilem. At quanto difficilior, tanto violentior ad promerendam redhibitionem. Grandis me fatebor beneficii debitorem, grandis prorsus, si obtinuero. Nec ignoro dare quam accipere beatius esse : sed cedo necessitati, occurro periculis, angustiis consulo, honesti plane nunc aut dissimulator aut immemor. Cedens itaque honorabiliorem vobis, ut dignum est, partem, mihi verecundiorem assumo, non modo ad sed et importunior ad petendum. Peto ergo suppliciter, peto instanter, peto opportune, importune. Nec enim illud peto, quod vos non deceat dare, aut me postmodum poeniteat accepisse: etsi ita petere modo minus me
Abbreviated transcription (Latin):
rumuscłi parũ scienttũ ho¬
minũ dicentiũ malũ bonũ.
& bonum malũ. gͦtbant uos.
uerum nos et si cõturbati. ñ
tñ oĩno desꝑati de auxilio sp̃c ꝙ̃¬
uem animũ salubter sr̃ ma¬
lis p̾ti̾tis ꝯcussisse ꝑsensimꝰ : ad¬
huc stamꝰ ⁊ expectamꝰ ut redea¬
tis ad cori ⁊ qd̃ prudent̾ cepistis.
efficatit᷑ compleatis. Huiꝰ rei
bis andream de baldem̃to qui
uobis ista plenius uiua uoce
insinuet. ⁊ quidqͥd ad hec respõ¬
dere placuerit. fidelit̾ renuntiet
nobis. Si aũ ꝑsistitis qd̃ absit ñ
acqͥesce̾ sanis ꝯsiliis. mundi
nos fumꝰ a sangͥne ur̃o: d̾s ñ
ꝑmutet eccłiam suã suie a
uobis. siue a ur̃is diu tiꝰ ꝯcul¬
cari. ãd ep̃m suessione se̾¬
efficiis amicoꝵ homo ni¬
mirũ mente semꝑ ⁊ cor¬
pore miserandꝰ. s nẽ maxime
opus ⁊ tẽpꝰ miserendi. cũ ur-¬
gente ꝯscientia. ⁊ aggͣuata
manu dni sr̃ me. duro me car¬
ceri mancipaui. durꝰ uidex ĩ
memet ip̃m. Si adhuc pater

Expanded text:
rumusculi parum scientium hominum, dicentium malum bonum, et bonum malum, conturbant vos. Verum nos, etsi conturbati, non tamen omnino desperati de auxilio Spum animum salubriter super malis praeteritis concussisse persensimus, adhuc stamus et exspectamus ut redeatis ad cor, et quod prudenter coepistis, efficaciter compleatis. Hujus reibis Andream de Baldemento, qui vobis ista plenius viva voce insinuet, et quidquid ad haec respondere placuerit, fideliter renuntiet nobis. Si autem persistitis, quod absit! non acquiescere sanis consiliis, mundi nos sumus a sanguine vestro: Deus non permittet Ecclesiam suam sive a vobis sive a vestris diutius conculcari. fficiis amicorum, homo nimirum mente semper et corpore miserandus: sed nunc 211 maxime opus et tempus miserendi, cum, urgente conscientia et aggravata manu Domini super me, duro me carceri mancipavi durus judex in memetipsum. Si adhuc pater
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris dicentis. Om̃e reg¬
nũ in se ip̃m diuisũ desolabi¬
tur: Nlinc accedit qd̾ ip̃i diui¬
sores ⁊ desolatores. uos ꝯstitue¬
rũt sͥ huiꝰ neqͥtie caput ⁊ pͥn¬
cip̃e: qise p̾cipue debueraire
metuere defensorẽ. ⁊ sentire ul¬
torẽ. Nos tñ credebamꝰ uos ta¬
ctũ a d̾o ⁊ illuminatũ. tant̾ã
illoꝵ neqͥtiam adu̾isse. ader¬
rore ur̃m agnouisse: ⁊ cuꝑe
oĩo ꝯsiliis saniorib a laq̃o
sto retͣhere pedem. Cetm ab hac
spe pene deiecit nos colloqͥum
illud. habitũ nuꝑ int̾ nos a-¬
pud corboliũ. Scitis enĩ qͦmͦ
⁊ qm irationabilit̾ ut pace
ur̃a dixerimmꝰ. a nobis tẽ reces¬
sistis. Uñ factũ ẽ qd̾ sermoniᷤ
illius uobis in dicto nr̃o displi¬
cuit reddẽ ad liquidũ rationẽ
ꝓ ur̃a nob̾ curbatione ñ licuit.
Qmͣ si expectare placido corde
dignaremini. forsicã cognoui¬
secs ⁊ uos qd̾ nil uob̾ in de¬
cens. aut ĩportabile dictum

Expanded text:
atoris dicentis: Omne regnum in se ipsum divisum desolabitur . Huc accedit quod ipsi divisores et desolatores vos constituerunt sibi hujus nequitiae caput et principem, quem praecipue debuerant metuere defensorem, et sentire ultorem. Nos autem credebamus vos tactum a Deo et illuminatum tantam illorum nequitiam advertisse, et errorem vestrum agnovisse; et cupere omnino consiliis sanioribus a laqueo isto retrahere pedem. 2. Caeterum ab hac spe pene dejecit nos colloquium illud habitum nuper inter nos apud Corbolium. Scitis enim quomodo et quam irrationabiliter ut pace vestra dixerimus a nobis tunc recessitis. Unde factum est quod sermonis illius, qui vobis in dicto nostro displicuit, reddere ad liquidum rationem pro vestra nobis turbatione non licuit: quam si exspectare placito corde dignaremini, forsitan cognovissetis et vos quod nil vobis indecens aut importabile dictum
Abbreviated transcription (Latin):
usticiã. ⁊ uiditare t̾ram sapi¬
ent̾. Dui ẽ qd̾ eg̾ssi de domib
nr̃is. expositis ꝓpͥis utilitatib.
nobis qłs testis ẽ. laboramus.
Tristam᷑ aũ: qd̾ aut nullũ aut
exiguũ nr̃i laboris feuctũ ad¬
huc tenemꝰ. Adhuc pauꝑes
clamant pꝰt nos: adhuc t̾ra
uadit cocidie in desolatoẽm.

Expanded text:
justitiam, et judicare terram sapienter. 1. Diu est quod egressi de domibus nostris, expositis propriis utilitatibus nobis Deus est testis, laboramus. Tristamur autem quod aut nullum aut exiguum nostri laboris fructum adhuc tenemus. Adhuc pauperes clamant post nos, adhuc terra vadit quotidie in desolationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ce sapientia s data a d̾o. Oñs
let oꝑat᷑ bona: ꝓptea ama¬
tores boni diligunt eum.
ce ip̃e diligit bonos. In hoc ap¬
paret quia bonus ẽ. urm̃ ẽ
tales dilige̾. ⁊ fouere. Puer
ur plus solito infirmatur.
guttatĩ defluit.: forte mini¬
me dignus qui occidat᷑ semel
et cito ingrediatur ad uitã.

Expanded text:
et sapientia sibi data a Deo. Dominus et sapientia sibi data a Deo. Dominus alet, operatur bona. Propterea amatores boni diligunt eum, et ipse diligit bonos. In hoc apparet quia bonus est. Vestrum est tales diligere et fovere. Puer vester plus solito infirmatur: guttatim defluit, forte minime dignus qui occidatur semel, et cito ingrediatur ad vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
ciis uĩis. qm cũ se istiusmͦ
occasio p̾bet. si qui nocere uo¬
luit. cadat ip̃e in foueã qmͣ¬
fecit: ce cõuertat᷑ dolor eius ĩ
caput eius. et inu̾titẽ ip̃ius
ĩquitas eius descendat. Ze¬
lus dñi mei faciet hoc q pͥ¬
orabit᷑ ict̾n ut cõfido qui pͥor
fuit: ut ñ głetur om̃is ini¬
quitas. Alioqͥn qd̃ ñ frustra
timemꝰ. nͥ pͥor restituat᷑ in gͣ¬
du suo: ordo ñ diu erit insta¬
tu suo. Inspiret d̾s uobis pa¬
t̾ne accipere ista. ⁊ respondere
bona ad nr̃ãm oim ꝯsolatoẽm
qui ualde desolati sumus. et
afflicti suꝑ uires. Dñs cist̾ctẽ¬
sis deseruit nos. plaga mag¬
na mnordine. Michi uero du¬
plex incũbit meroris ratto:
qui in uno homine et parre
amisi. ⁊ filiũ. E ñc habemꝰ
abb̃em. Sit bñplaciti uẽt. ꝯ¬
fortare eũ littis apłicis. et qd̃
deeo fcm̃ est. ur̃o roborate fa¬
uore. Nostis eum. et ñ est et
apud uos opus cõmendatore.
quẽ satis cõm̃dat uita sua.

Expanded text:
ciis vestris, quam cum se istiusmodi ciis vestris, quam cum se istiusmodi occasio praebet, si qui nocere voluit, cadat ipse in foveam quafecit, et convertatur dolor ejus in caput ejus et in verticem ipsius iniquitas elus domini mei faciet hoc. Et priorabitur iterum, ut confido, qui Prior fuit: ut non glorietur omnis iniquitas. Alioquin quod non frustra timemus nisi Prior restituatur in gradu suo, Ordo non diu erit in 265 statu suo. Inspiret Deus vobis paterne accipere ista, et respondere bona ad nostram omnium consolationem, qui valde desolati sumus, et afflicti super vires. 3. Domnus Cisterciensis deseruit nos: plaga magna in Ordine. Mihi vero duplex incumbit moeroris ratio, qui in uno homine et patrem amisi, et filium. Et nunc habemus abbatem. Sit beneplaciti vestri confortare eum litteris apostolicis, et quod de eo factum est, vestro roborare favore. Nostis eum, et non est ei apud vos opus commendatore, quem satis commendat vita sua,
Abbreviated transcription (Latin):
dere destrustionẽ ordinis sui.
Q iam exisset. si solus exi¬
re potuiss. Qui pͥor necesse ñt¬
est utbonus sit: nã quoꝵ ĩ¬
nitit᷑ ꝯsilio. audiuimꝰ a boni
bonos esse. uides ne clemen¬
cissume pat̾. qͣntũ subreptũ
sit tͥ: Nichil ne dignũ reci¬
piet subreptionis auctor.
Si bñ te noui portabre iudi¬
tium quicũꝙ est ille. uene¬
runt ad te in uestim̃tis oui¬
um: inhabitu scõ. Spectes de¬
cepie te. Quid mirũ: Q tu
homo es. S iam ꝓdita in
lucem fraude. exurgat ⁊elus:
ce ꝑtes suas uirilit̾ eceqͣtur.
adu̾sus malignantes. Non
ueniat anima tua in ꝯsiliũ
eoꝵ : dissipet᷑ ꝯsiliũ achitofel:
Te ip̃m custõdi. Non ẽ paris
ꝑicliꝰ scientie subripi. ce ze¬
lum dormire. Illiso excusat
ignorantia: hoc negligentia
in excusabile facit. Forte as¬
cendat ex adu̾so: ⁊ alud ꝑsu¬
adere conet᷑. Mentiat᷑ iniqͥ¬
ritas: ce res. sic se ht̃. Nil uͦ
iocũdius. nil iustius in iudi¬

Expanded text:
dere destructionem Ordinis sui. dere destructionem Ordinis sui. Et jam exisset, si solus exire potuisset. Qui Prior necesse est ut bonus sit: nam quorum innititur consilio, audivimus a bonis bonos esse. 2. Videsne, clementissime Pater, quantum subreptum sit tibi? Nihilne dignum recipiet subreptionis auctor? Si bene te novi, portabit judicium quicunque est ille. Venerunt ad te in vestimentis ovium, in habitu sancto; species decepit te. Quid mirum? et tu homo es. Sed jam prodita in lucem fraude, exsurgat zelus, et partes suas viriliter exsequatur adversus malignantes. Non veniat anima tua in consilium eorum: dissipetur consilium Achitophel. Teipsum custodi. Non est paris periculi scientiae subripi, et zelum dormire. Illud excusat ignorantia, hoc negligentia inexcusabile facit. Forte ascendat ex adverso, et aliud persuadere conetur. Mentiatur iniquveritas; et res sic se habet. Nil vero jucundius, nil justius in judi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptant nos: ñ dormitant.
neq dormiunt. Quomͦ nẽ
de nouo ꝑsecuti sunt in mon¬
tib. insidiati sunt in deser¬
to: Cartusienses tͣbati sunt.
dñe mi ͥ inimicus homo hoe
fecit. Quid dico fecit: Q ad¬
huc facit. Adhuc fidutiã ht
ut ⁊ illa scĩtas influat in os eiꝰ.
Esca eius electa. nosti optime.
Quosdã iam p̾uaricatores ꝯ¬
stituit. Alios quos ꝑ se expug¬
nare ñ poterat: ꝑ altos illos
ĩpugnat bello domestico. ⁊ĩ¬
testino. Ab ip̃a fundatione lo¬
ci:⁊ ordinis. ñ est auditũ : ut
quis exiens sñ satiffactione
reciꝑetur. Quimale exierant.
peiis re intrauert̃. adclentes
p̃uaricatioñe. Quid putaspa¬
ter sc̃e illi facti᷑ sunt. quoꝵ
egressio intras gressione. re¬
gressio in suꝑbia est: Qnẽ
suꝑbia eoꝵ ascendit semꝑ.
Exultant in re pessima qm
egerunt. insultant iniuriã
patiencib. Uicẽ. tͥumphant:
pͥoriam ñ est pͥor. Dũ suꝑbit
impuis. in cendit᷑ pauꝑ. Ex¬
ire etiam uult: ñ potestiu¬

Expanded text:
tentant nos, non dormitant, neque dormiunt. Quomodo nunc de novo persecuti sunt in montibus, insidiati sunt in deserto? Cartusienses turbati sunt: domine mi: inimicus homo hoc fecit. Quid dico, fecit? et adhuc facit. Adhuc fiduciam habet, ut et illa sanctitas influat in os ejus. Esca ejus electa: nosti optime. Quosdam jam praevaricatores constituit: alios, quos per se expugnare non poterat, per illos impugnat bello domestico et intestino. Ab ipsa fundatione loci et Ordinis non est auditum, ut quis exiens, sine satisfactione reciperetur. Qui male exierant, pejus reintraverunt, addentes praevaricationem. Quid putas, Pater sancte, illi facturi sunt, quorum egressio in transgressione, regressio in superbia est? Et nunc superbia eorum ascendit semper . Exsultant in re pessima quam egerunt, insultant injuriam patientibus. Vicere, triumphant: Prior jam non est Prior. Dum superbit impius, incenditur pauper. Exire etiam vult: non potest vi
Abbreviated transcription (Latin):
me: ͤ Asiquis haberet ocules
aꝑtos. quos orando ꝓph̃a ꝑue¬
ro reuelauit: uideret ꝓculdubi
meditantib. suꝑsunt quiestẽ¬
tib: ordinantib ⁊ ꝓcurantib p̃¬
lutis sollicite ꝯgaudent: ꝯfortãt
instruunt. ꝓregunt. ꝓuidentꝙ
omnib om̃nes ĩ om̃nib. selicẽ
ego me dixerim qui alhuc uiuã
ista ⁊ siñ uidere qm̃ absens sũ.
certe uł audire. Tet̾m uos frẽs
longe filiciores: quib aadatum
ẽ ⁊ acticare. Porrosuꝑ omnes
bñdictus:. quẽ tanti p̾matu
bonu totius auctor bonidigna¬
tus ẽ. Dequa merito progati
mur̃. ꝑ quem utiq totum
est quod miramur Grauaris
forsitan laulibus nr̃is: s nõ
oportet Nil quippe simile
habet quod loquimur illoꝵ
blandiciis. qui licunt bonũ
malum.⁊ malum bonum:
ato ita quẽcũq beatificant.
inerrorem inlucunt. Glanda
s ꝑiculosa laus: cum lauda¬
tur peccator in desideriis aĩe
sue. ⁊ iniquus benedicitur.
oster qͣlis cumq fauor de

Expanded text:
me? O si quis haberet oculos me? O si quis haberet oculos apertos, quos orando propheta puero revelavit! videret procul dubiomeditantibus, supersunt quiescentibus, ordinantibus et procurantibus prlutis, sollicite congaudent, confortant, instruunt, protegunt, providentque omnibus omnes in omnibus. Felicem ego meista etsi non videre, quoniam absens sum, certe vel audire. Caeterum vos, fratres, longe feliciores, quibus ea datum est et actitare. Porro super omnes benedictus, quem tanti primatu boni totius auctor boni dignatus est; de qua merito praerogatimur, per quem utique totum est quod miramur. 7. Gravaris forsitan laudibus nostris: sed non oportet. Nil quippe simile habet quod loquimur, illorum blanditiis qui dicunt bonum malum, et malum bonum , atque ita quemcumque beatificant, in errorem inducunt. Blanda, sed periculosa laus, cum laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Noster qualiscumque favor de
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ indomum deipatet acdclitꝰ.
mulus ad scãi curiosis acresfis
Klla iam cum ociosis ꝯfabr¬
latio ꝑ miscet᷑: solitus pueroꝵ
aut ꝑuellarũ strepitus ñ audi¬
tur. Solis pueris xp̃i dequibꝰ
nis tm̃ laudib ac sacris soluẽ¬
dis uotis. debita sollitudine⁊
reu̾entia custoditur. Qm̃ leta
nir̃es aure quoꝵ ꝑmaximalo¬
cum ipm̃ turba nobilitat. hor
clamoresn pueroꝵ strepitusꝙ ꝑ
cipiunt quib ⁊ uitissim ñ mĩ¬
nori utiq sue affectionis clamo
p̾sallite deo nr̃o. psallite: psalli¬
te regi nr̃o psallite Dumma¬
nib pectora. genib pauim̃ta
tundũtur: uotis ⁊ deuotis p̃cibꝰ
altaria cumulant᷑ sordentge¬
ne latͥmis gemitib atq suspiriis
mugiunt diu̾soria. & ꝓforensib
cansis canticis sꝑitalib sacra
recta resultant: suꝑnis eiuibm
magis spectare libet: nil regi
suramo iocundius exhibetur.
Quid enim aliud ẽ quod ait sa¬
cͥficium laudis honorificabit

Expanded text:
ribus in domum Dei patet aditus, ribus in domum Dei patet aditus, nullus ad sancta curiosis accessus. Nulla jam cum otiosis confabulatio permiscetur, solitus puerorum aut puellarum strepitus non auditur. Solis pueris Christi, de qnis tantum laudibus ac sacris solvendis votis, debita sollicitudine et reverentia custoditur. Quam laeta martyres aure, quorum permaxima locum ipsum turba nobilitat, horum clamores puerorum strepitusque 80 percipiunt! quibus et vicissim non minori utique suae affectionis clamorPsallite Deo nostro, psallite; psallite regi nostro, psallite . 6. Dum manibus pectora, genubus pavimenta tunduntur, votis et devotis precibus altaria cumulantur, sordent genae lacrymis, gemitibus atque suspiriis mugiunt diversoria, et pro forensibus causis, canticis spiritualibus sacra tecta resultant, nil supernis civibus magis spectare libet, nil Regi summo jucundius exibetur. Quid enim aliud est quod ait: Sacrificium laudis honorificabit
Abbreviated transcription (Latin):
ram declit uinlicare scmn aca¬
nib. aporcis margaritam.
cuius stuclio ⁊ industã. uul¬
cani officina studiis uidet᷑
mancipata celestib immo
sua deo habitatio reddita:
et ĩ id potius quod ante fu¬
it ex synagoga sathane resti¬
tuta. Sane non ad ꝯfusionẽ
cuiuspiam. siue inꝓꝑium
p̃terita mala reteximus. s
ut excomꝑatione ueterum.
nouitatis decus gͣtius uenu¬
tiusq appareat: quiatunc
recentia iocundius bona cla¬
rescunt. cum fuerint malis
comꝑata p̾orib. Similia exli¬
milib innotescunt: s ex ꝯtͣriis
ꝯtͣria aut placent amplius.
aut displicent. Iunge ingra
canclidis:. ⁊ mut̾ua cõllatione
imꝓpͥo queq colore distinctuis
enitescunt. Sic feda ad mota
pulchris pulchriora reddunt:
magis feda reddũtur. Neqͣ
tũ offensionis uł ꝯfusionis
subrepat occasio: replicamus
⁊ nos nob̃̾ illud apłi. Ꝙ hoo qͥ¬
dem fuistis: s abluti estis. s
scĩficati estis. Iam nullus scła¬

Expanded text:
ram dedit vindicare sanctum a caram dedit vindicare sanctum a canibus, a porcis margaritam; cujus studio et industria Vulcani officina studiis videtur mancipata coelestibus, imo sua Deo habitatio reddita; et, in id potius quod ante fuit, ex synagoga Satanae restituta. 5. Sane non ad confusionem cujuspiam sive im properium praeterita mala reteximus, sed ut, ex comparatione veterum, novitatis decus gravius venustiusque appareat, quia tunc recentia jucundius bona clarescunt, cum fuerint malis comparata prioribus. Similia ex similibus innotescunt, sed ex contrariis contraria aut placent amplius, aut displicent. Junge nigra candidis, et mutua collatione in proprio quoque colore distinctius enitescunt. Sic foeda admota pulchris, pulchriora reddunt, magis foeda redduntur. Ne qua tamen offensionis vel confusionis subrepat occasio, replicamus et nos vobis illud Apostoli: Et hoc quidem fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis . Jam nullus saecula
Abbreviated transcription (Latin):
deoi studetur ꝯtinentie. discipline
inuiligat᷑: lectionib scĩs intendit᷑.
Iuge quippe silentium. ⁊ ab om̃i
streꝑitu scłariũ ꝑpetua quies. cogit
celestia meditari. Porro ꝯunen¬
tie labor. uł ⁊ uĩgor discipline:
ꝑsalmor hymnoꝵq dulceline
relaiantur. Pudor dep̃teritis:
aust̾itatẽ. Is autẽ qui inp̃ienti ꝑ
patientiam capit᷑ bone ꝯscĩen¬
turi timor iudicispio cedit fra¬
t̾ne caritatis ex̾titio. Caritas
quippe foras mitrit timorẽ. Te¬
dium ⁊acciliam. ꝓcul pellit
scãrum uarietas õbseruationũ.
Q hec reteximus ad laudẽ co głã
dei. tanqmͣ oĩum actoris: ñ famẽ¬
m̃ sine ur̃a. tanqm̃ ip̃ĩus coad¬
uitoris in omnib. Notuit qͥdẽ
ea ip̃e agere sine uob̾: s maluit
uos oꝑm habere ꝯsortẽ: ut ha¬
beret ⁊ głe. Increpabat salua¬
tor quõs oau qd orationis do¬
mum spesuncam latronum
facerent. habebat gͦ sñ dubio
cõmendatum qui ẽ regione ope¬

Expanded text:
Deo, studetur continentiae, disciplinae Deo, studetur continentiae, disciplinae invigilatur, lectionibus sanctis intenditur. Juge quippe silentium, et ab omni strepitu saecularium perpetua quies cogit coelestia meditari. Porro continentiae labor et rigor disciplinae psalmorum hymnorumque dulcedine revelantur. Pudor de praeteritis austeritatem. Is autem qui in praesenti per patientiam capitur bonae conscienturi timor judicii pio cedit fraternae charitatis exercitio; charitas quippe foras mittit timorem . Taedium et acediam procul pellit sanctarum varietas observationum. Et haec reteximus ad laudem et gloriam Dei, tanquam omnium auctoris; non tamen sine vestra, tanquam ipsius coadjutoris in omnibus. Potuit quidem ea ipse agere sine vobis; sed maluit vos operum habere consortem, ut haberet et gloriae. Increpabat Salvator quosdam, quod orationis domum speluncam latronum facerent . Habebit ergo sine dubio commendatum, qui e regione ope
Abbreviated transcription (Latin):
escẽ poterat inclignatio. Cet̾m
tu ⁊ fecisti satis causantib: ⁊ad¬
iecisti quod merito collaudemꝰ.
Quid enim iam in humanis
oꝑib iure laudabitur. si hoo
sũma ãmiratione & laude clig¬
nissimum ñ habetur: Qmoẜ
ñ humanum s diuinum ꝑ¬
fecto sit opus: tantorum simł
& tam repentina immutatio.
Incelestib magnum suscitat
gaudium. unius ꝑeocatoris
conu̾sio. Quid totus ꝯgregati¬
onis: Quidr istius: Locus qͥp¬
ꝑe abantiquo nobilis: ⁊ regie
dignitatis extiterat: ꝑ alatiĩ cau¬
sis. regũq qr ex̾citib de serui¬
re solebat. Sine cunctatione
⁊ fraude sua cesari reddebant᷑:
s ñ etiam deo que dei sunt ꝑ¬
soluebant eque fideliter. Qd
quimur. Mlaustrũ ipm̃ monas¬
terii frequent̃ ut aiunt stipari
militib. iugeri negociis. iurgi¬
is ꝑsonarẽ patere int̾dum ⁊ fe¬
minis. Quid inter hec celeste. qͥd
diuinum. quidspũale potetat
cogitari: PAunc uͦ uacatur inibi

Expanded text:
escere poterat indignatio. Caeterum escere poterat indignatio. Caeterum tu et fecisti satis causantibus, et adjecisti quod merito collaudemus. Quid enim jam in humanis operibus jure laudabitur, si hoc summa admiratione et laude dignissimum non habetur? Quanquam non humanum, sed divinum profecto sit opus, tantorum simul et tam repentina immutatio. In coelestibus magnum suscitat gaudium unius peccatoris conversio; quid totius congregationis? quid et istius? 4. Locus quippe ab antiquo nobilis, et regiae dignitatis exstiterat; palatii causis regumque exercitibus deservire solebat. Sine cunctatione et fraude, sua Caesari reddebantur; sed non etiam Deo quae Dei sunt persolvebantur aeque fideliter. Quod quimur: claustrum ipsum monasterii frequenter, ut alunt, stipari militibus, urgeri negotiis, jurgiis personare, patere interdum et feminis. Quid inter haec coeleste, quid divinum, quid spirituale poterat cogitari? Nunc vero vacatur inibi
Abbreviated transcription (Latin):
flagitat ultionem. Quis hanc
tͥ ꝓfectionem ꝓponebat : Ego
tanta fateor aulire dete. ⁊si de¬
sid̾abam: ñ tam̃ sꝑabam. Q̾s
nemꝑe te credẽt saltu ut ita
clicam repentino summa oc¬
cuꝑare uirtutũ: sub lunia me¬
rit᷑oꝵ attingẽ: S absit. ut
ꝓ nr̃e fid̾i spei ue angustiis.
imm̃sa dei pietas estimetur:
qui quod uult in quo uult
oꝑ atur: accelerans õpus. ⁊
Alleuans onus. Quid enĩ iͦ
Tua certe. ñ ⁊ tuoꝵ errata:
scõꝵ carpebat zelus Tius ñ
ip̃oꝵ excessib succensebant.
sosamq inꝑsonam tuam. ñ
etiam in abbatiam. frat̃num
susurrium mͣmurabat. Solũ de¬
niop te incausam uocauant.
Tu te corrigeres: ⁊ nil residuum
quod pateret calumpnie.Te ĩ¬
qmͣ mutato. mox omnis tu¬
multus ꝯcid̾e̾t. quiesceret stre¬
pitꝰ. S̾olumq ac totum erat qd
nos mouebat: tuus ille scil ha¬
bitus ⁊ apꝑatus cum ꝓcederes:
quod paulo in solentior appare
mutares: ⁊ facile omnium qui¬

Expanded text:
flagitat ultionem . 3. Quis hanc flagitat ultionem . 3. Quis hanc tibi perfectionem proponebat? Ego tanta fateor audire de te, etsi desiderabam, non tamen sperabam. Quis nempe te crederet saltu, ut ita dicam, repentino summa occupare virtutum, sublimia meritorum attingere? Sed absit ut pro nostrae fidei speive angustiis immensa Dei pietas aestimetur, qui quod vult, in quo vult operatur, accelerans opus, et allevans onus! Quid enim? tua certe, non et tuorum errata, sanctorum carpebat zelus; tuis, non ipsorum excessibus succensebant, solamque in personam tuam, non etiam in abbatiam fraternum susurrium immurmurabat. Solum denique te in causam vocaverant. Tu te corrigeres, et nil residuum quod pateret calumniae. Te, inquam, mutato, mox omnis tumultus concideret, quiesceret strepitus. Solumque ac totum erat quod 79 nos movebat, tuus ille scilicet habitus et apparatus cum procederes, quod paulo insolentior apparermutares, et facile omnium qui
Abbreviated transcription (Latin):
quib pietatis iuscerib irritanti¬
b subuenit. obuiat irascentiͤ
Deniq ⁊ se obiciens ꝑ delinquẽ¬
tib ait. Si climittis dimitte
sin aũt dele me de libro tuo qͣm
sp̃sisti. Fidelis aduocatus. qui
qm̃ ñ querit que sua sũt. facile
optinet quod queri. Plane be¬
nignus.quitanqmͣ õmne capͭ
unitum membris. genti sue fir¬
ma caritate coherens. aut illã
saluabit secum: aut ñ potest
nͥ cum illis subire ꝑicłm. Iere¬
liter sius. s affectu cõmpassionis.
ñ contẽtionis assensu: p̃ cõmu¬
tem. Quippe. cui cetis migͣntibꝰ
libere manere inpatͥa liberum
fuit : s maluit captiuus abdu¬
tia fortis ẽ ut mors dilectio: du¬
ra sicut inferus emulatio. Uide¬
tis quorum uos imitatorẽ ꝓba¬
iu̾tis : S addo aclhuc quen pe¬
ne p̃termiseram ⁊ scm dauid.
qui cernens dolensq ppłi stragẽ.
angło ꝑcutienti festinus oc¬
currit: & in se potius domũq
patris sui diuinam tnͣsferri

Expanded text:
quibus pietatis visceribus irritantiquibus pietatis visceribus irritantibus subvenit, obviat irascenti? Denique et se objiciens pro delinquentibus ait: Si dimittis, dimitte; sin autem, dele me de libro tuo quem scripsisti . Fidelis advocatus, qui, quoniam non quaerit quae sua sunt, facile obtinet omne quod quaerit. Plane benignus, qui tanquam caput unitum membris, genti suae firma charitate cohaerens, aut illam salvabit secum, aut non potest nisi idem cum illis subire periculum. Jereliter suis, sed affectu compassionis, non contentionis assensu, prae commutem. Quippe cui caeteris migrantibus libere manere in patria liberum fuit; sed maluit captivus addu illa sententia: Fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Videtis quorum vos imitatores probaveritis? Sed addo adhuc quem pene praetermiseram et sanctum David, qui, cernens dolensque populi stragem, angelo percutienti festinus occurrit, et in se potius domumque patris sui divinam transferri
Abbreviated transcription (Latin):
uoce ⁊ ense t̾ret qͣntum ualet ad¬
u̾sarios. animat suos. Ubi acͥus
insistere hostem sociis q gͣuius
comꝑit imminere ꝑicłm: ibi
adest. Ecurrit ferienti. ꝑeunti
succurrit: eo quippe mori ꝑatus
ꝑsingłis: quo desꝑatus de uni¬
nͣsis. At uͦ dumpaulis ꝑ reten¬
tare ⁊ retrãdare nitit᷑ inseqͣͤntes.
suos uero quos ualet erigit cor¬
ruentes. reuocat fugientes: fit
plerumq ut inmanu forti tam
gratam quam inopinatã opti¬
neat salutem suis. hostib ꝯfu¬
sionem. fugant tandẽ quos
fugiebãt: suꝑant quos pene
sustinebant iuctores. Et̃ qui pͥus
ꝑiclitabãtur deuita: pꝰ modũ
txultant os de uictoria. S qͣd
nos tam religiosum.tam forte
factum. scłarib comꝑamꝰ: qͣi
exempla nob̃ desint de ip̃a reli¬
gione: An ñ liquido certꝰ erat do
pollicente moyses. si quidem ꝑis¬
set ppłs cui p̃erat. se ñ solum pa¬
surum iri ingentem magnã iͤ.¬
Ꝙ tam̃ quo affectu. quo studio.

Expanded text:
voce et ense terret quantum valet advoce et ense terret quantum valet adversarios, animat suos. Ubi acrius insistere hostem, sociisque gravius comperit imminere periculum, ibi adest. Occurrit ferienti, pereunti succurrit, eo quippe mori paratus pro singulis, quo desperatus de universis. At vero, dum paulisper retentare et retardare nititur insequentes, suos vero quos valet, erigit corruentes, revocat fugientes; fit plerumque ut in manu forti tam gratam quam inopinatam obtineat salutem suis, hostibus confusionem. Fugant tandem quos fugiebant, superant quos pene sustinebant victores; et qui prius periclitabantur de vita, postmodum exsultant de victoria. 2. Sed quid nos tam religiosum, tam forte factum saecularibus comparamus, quasi exempla nobis de ipsa desint de religione? An non liquido certus erat Deo pollicente Moyses, si quidem perisset populus cui praeerat, se non solum pasum iri in gentem magnam? Et tamen quo affectu, quo studio,
Abbreviated transcription (Latin):
xiit sermo bonus in
t̾ram nr̃am: in bonũ
sñ dubio bonis cooꝑa¬
tͣus ad quos cumq ꝑuenerit.
Enim uͦ auclientes omnes qͥ
timent deum qnͣta fecit aĩe
tue:gaudent ⁊ stupent suꝑ tã¬
tar tam subita mutatione dex¬
tere excelsi. Ubiq indomino lau¬
datur anima tua. audiunt mã
atq inte deum głificant. Auget
uͦ gaudium ⁊ miracłm parit᷑.
quod salutis ꝯsilium celitus in¬
fusum tͥ ꝓtinus tuis refundẽ:
atq ita implere sategisti qd̾ legi¬
tur. Qui auclit: dicat.ueni. M
illud. Quod dico uob̃ intenebris.
licite inlumine: o quod in aure
aulitis. p̃clicate suꝑ tecta. Sic
strenus inbello miles. inĩmo
sic pus acfortis militũ dux. uͥ
suos forte conspexit infugã u̾sos.
iamq hostili passim gładio
trucidari: ⁊ si se uł solum uideat
euade̾ posse. libet tñmori magis
cum ill. sine quibus uiue̾ pudet.
ꝓindestat inp̾lio. fortit̾ dimicat.
& inter cruentos gladios ꝑme
clias acies. Hac illacq discurrẽs:

Expanded text:
xiit sermo bonus in terram nostram, in bonum sine dubio bonis cooperaturus, ad quoscumque pervenerit. Enim vero audientes omnes qui timent Deum, quanta fecit animae tuae, gaudent et stupent st tam subita mutatione dexterae Excelsi. Ubique in Domino laudatur anima tua, audiunt mansatque in te Deum glorificant. Auget vero gaudium et miraculum pariter, quod salutis consilium, coelitus infusum tibi, protinus tuis refundere, atque ita implere sategisti quod legitur: Qui audit, dicat: Veni ; et illud: Quod dico vobis in tenebris, 78 dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Sic strenuus in bello miles, imo sic pius ac fortis militum dux, ubi suos forte conspexerit in fugam versos, jamque hostili passim gladio trucidari, etsi se vel solum videat evadere posse, libet tamen mori magis cum illis, sine quibus vivere pudet. Proinde stat in praelio, fortiter dimicat, et inter cruentos gladios per medias acies hac illacque discurrens,
Abbreviated transcription (Latin):
enim carpunt᷑ uicia. ⁊ inde scã¬
dalum orit᷑: ipẽ s̃ scandali cau¬
saẽ qui fecit quod argui debeat.
ñ ille qui arguit. Deniq ñ car¬
tior sũ in u̾bo. nͨ circũsꝑectior ĩ
sensuillo qui ait. Melius ẽ
ut soandalum oriat᷑: ꝙ ueri¬
tas relinquat᷑. Emͣꝙͣ nescio qͥd
ꝓsit. si quod mũdus clamat
ego tacuero: om̃iũq passim
naribꝰ ũecto fetore solus dissimo¬
lo pestẽ: nͨ auclio nasũ ꝯtͣ pessi¬
mũ putorẽ ꝓpͥa munire manb.
Cuiꝰ enĩ cor ñ inclignat᷑. cuiꝰ uł
elam lingua ñ submm᷑at di¬
aconẽ ꝯtͣ ewãgeliũ do ⁊ mãmo¬
ne parit̾ ministͣntẽ: sie qͥppe sb̃¬
limatũ honoribꝰ eccłasticis. ut nͦ
ep̃is ĩferior uideat᷑: sic implicatõ
militaribꝰ officiis. uͭ p̃ferat᷑ ⁊ duci¬
ly. Rogo quid hoeẽ monst᷑. ut cũ
⁊ clerie miles simł uideri uelit.
nutrũ sut ꝑar satis ut̾biq abusio

Expanded text:
enim carpuntur vitia et inde scanenim carpuntur vitia et inde scandalum oritur, ipse sibi scandali causa est qui fecit quod argui debeat, non ille qui arguit. Denique nec cautior sum in verbo, nec circumspectior in sensu, illo qui ait: « Melius est ut scandalum oriatur, quam veritas relinquatur. » Quanquam nescio quid prosit si quod mundus clamat ego tacuero, omniumque passim njecto fetore solus dissimulo pestem, nec audeo nasum contra pessimum putorem propria munire manu. 11. Cujus enim cor non indignatur, cujus vel clam lingua non submurmurat, diaconum contra Evangelium Deo et mammonae pariter ministrantem, sic quippe sublimatum honoribus ecclesiasticis ut nec episcopis inferior videatur, sic implicatum militaribus officiis ut praeferatur et ducibus? Rogo quid hoc est monstri, ut, cum et clericus et miles simul videri velit, neutrum sit? Par satis utrobique abusio,
Abbreviated transcription (Latin):
pariebant immo te fabulam
orbi. Si iusitant etiã nc̃ di
malis placuimus. eque o ĩ bonis¬
nob̃ ꝑlacere ñ possumus:n
forte mutati p̾us incipiãt ⁊ ip̃i
odisse quod fuimus:ꝙ sic demũ
una pace tua cõmemorẽ tuaẽ
illa pͣstine ꝯu̾sionis insolentia.
S hec auctore deo em̃data ẽ: ip̃i
ad głam. tͥ ad coronam: ad gau¬
dium nob̾. omnibꝰ ad exemplum.
Notest etiam fac̾e d̾s: ut citius ⁊
suꝑ alt̾a consolemur. Qmͣ saneo¬
diosã ad modum nouitatẽ ut ue¬
reor ꝓferre inmediũ: ⁊ p̃t̾mitte̾ gͣ¬
uor. Urget quippe linguam inu̾¬
ba dolor: s timor ligat Timordũ¬
taxat. ne quẽ offendã. sipalam fe¬
cẽro qd̾ memouet: qm̃ ueritas
ñ nunꝙͣ odium parit. ueruntũ
de huiꝰmodi odio ipãm que parit
illud: ita me audio ꝯsolantẽ. Ne¬
çesse ẽ ait ut ueniant scãdala.
PAec me ut estimo. tangit omĩ¬
no qd sequitur. Ue aũt hõulli:
ꝑ quem scandalum uenit. Cũ

Expanded text:
pariebat, imo te fabulam pariebat, imo te fabulam orbi. Si mussitant etiam nunc, dicmalis placuimus, aeque et in bonis placere non possumus; nisi forte, mutati, prius incipiant et ipsi odisse quod fuimus, et sic demum una ut pace tua commemorem tua est illa pristinae conversationis insolentia. Sed haec auctore Deo emendata est, ipsi ad gloriam, tibi ad coronam, ad gaudium nobis, omnibus ad exemplum. Potest etiam facere Deus ut citius et super altera consolemur. Quam sane odiosam admodum novitatem et vereor proferre in medium, et praetermittere gravor. Urget quippe linguam in verba dolor, sed timor ligat. Timor duntaxat ne quem offendam, si palam fecero quod me movet, quoniam veritas nonnunquam odium parit. Verumtatem de hujusmodi odio, ipsam, quae parit illud, ita me audio consolantem: Necesse est, ait, ut veniant scandala. Nec me, ut aestimo, tangit omnino quod sequitur: Vae autem homini illi per quem scandalum venit . Cum
Abbreviated transcription (Latin):
emulgeãt. quos blandis emul¬
ceant fauoribus. ac flãms nutͥ¬
ant sempit̾nis. Nam eccł̃ie aluĩp¬
nus exuberib sapientie. Lacais
melioris exeꝑtus dulcelinem iã
in eo ceꝑit cresce̾ in salutẽ. iã ⁊ ex
eo satiatus eructuat dicens.
Meliora sũt ubera tua uino: Era¬
glantia unguentis optimis. Q
hoc ad matrẽ. Uerum item gus¬
tato. ac ꝓbato ꝙͣ suaus ẽ dõmi¬
nus: utͣ uere ꝓatrẽ dulcissinwũ.
ait ad iꝑm̃. Qm magna mul¬
titudo dulcelinis tue domine:
qmͣ absconlisti tim̃tib te. Ini¬
pletũ est ꝓfecto desiderium nrm.
Olim enim cũ doles̃ cernerem.
tanta te auiclitate de labiis ad¬
ulantium mortis escam. pcc̃i
surgere fomitẽ: optans tͥ & ge¬
miens intͣ me aiebam. Quis
mͥdetͭ frẽm meum sugentem
ubera matͥs mee: Sint ꝓcula
te iam blandi. ac fraudulenti
lactatores. qui cum infaciẽ te
bñlicerẽt ꝓbris omniũ atq
luclibͥis ex ponebanti reoꝵ
p̃sens euge orbis tibi fabulam

Expanded text:
emulgeant, quos blandis mulemulgeant, quos blandis mulceant favoribus ac flammis nutriant sempiternis. Nam Ecclesiae alumnus ex uberibus sapientiae, lactis melioris expertus dulcedinem, jam in eo coepit crescere in salutem; jam et ex eo satiatus eructat, dicens: Meliora sunt ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis . Et hoc ad matrem. Verum item gustato, ac probato quam suavis est Dominus, ut vere patrem dulcissimum, ait ad ipsum: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! . Impletum est profecto desiderium nostrum. Olim enim, cum dolens cernerem tanta te aviditate de labiis adulantium, mortis escam, peccati sugere fomitem, optans tibi et gemens, intra me aiebam: Quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae? . Sint procul a te jam blandi ac fraudulenti lactatores, qui, cum in faciem te benedicerent, probris omnium atque ludibriis exponebant et eorum praesens Euge orbis tibi fabulam
Abbreviated transcription (Latin):
tores. ueri aũt dtͣctores: quos sapͥ¬
tura cõmemorat dicens uanifi¬
lii hominũ m̃daces filii homi
ĩstan̾s numl ut decipiant ip̃i de uani¬
ctate ĩ idiꝑm̃. Hi plane sũt deui¬
tandiuita consilium sapienne
dicentis. fili si te lactauerint pec¬
catores: ne acquiescas eis. Hñt
ergo et lac et oleum pcẽores. suaue
quidem: s uenenosum: s mor¬
tiferum. Molliti sũt sermones
eius. hoc ẽ adulatoris. suꝑ oleum:
nulnerib. Si quidem dolentis
uͥ corripit. uinũ infundit. oleũ
cum blanditur. Et quidẽ uinum
absꝙ odio: oleum sine dolo. Pro¬
inde ñ omnis laus adulatio:. sic̃
nͨ omĩs rep̃hensio deanimi ran¬
core descendit. Beatus qui dice̾̃
potest. Corripiet me iustus in
misccłia & increpabit me: ole¬
um aũt peccatoris. ñ impin¬
guet cap̃ meum. Qd̃ uͥ longe
fecisti ate: dignum te ꝓbassi
oleo ⁊ lacte scoe. Querant sͥ ia
in ꝑuulis babylonis. dulees.
S tentes matres quib lae mortis

Expanded text:
tores, veri autem detractores, quos Scritores, veri autem detractores, quos Scriptura commemorat, dicens: Vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum . Hi plane sunt devitandi, juxta consilium Sapientis dicentis: Fili, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Habent ergo et lac et oleum peccatores, suave quidem, sed venenosum, sed mortiferum. Molliti sunt, inquit, sermones ejus, hoc est adulatoris, super oleum, 81 vulneribus. Siquidem dolentis,Ubi corripit, vinum infundit; oleum, cum blanditur: et quidem vinum absque odio, oleum sine dolo. Proinde non omnis laus adulatio, sicut nec omnis reprehensio de animi rancore descendit. Beatus qui dicere potest: Corripiet me justus in misericordia, et increpabit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum ; quod ubi longe fecisti a te, dignum te probasti oleo et lacte sanctorum. 9. Quaerant sibi jam in parvulis Babylonis dulces, sed truces matres, quibus lac mortis
Abbreviated transcription (Latin):
lũ bonĩu s malũ diximus
qdꝰ malũ erat. uerũ si malis
audaxt̾ ꝯuidimus oblatͣui¬
mus nunc cũ ad bona uen¬
tũ est silere debemꝰ. ⁊ ñ magis
testimoniũ ꝑibere bono. Alio¬
qͥn corrosores fuisse conuinti¬
mur. ñ correctores. ⁊ mordere
ꝙͣ em̃dare maluimꝰ. si bonis
oͥbmutescimus. qui ĩtantũ
reclamaͣmus malis. Iustus
corripit ĩ misccłia peccator ad¬
ulatur ĩĩ pietate: ille ut cu¬
ret. iste ut occultet quoderat
curandũ. Nichil tͥ apudeos
qui tim̃tes clnm̃ głificãt.
suspisandũ ẽ de oleo peccato¬
ris. qͦ tuũ ꝯdam caput ini¬
piguare solebãt. Lauda¬
mus te qm̃ tu facis unde
Non uos sane adlulam.
s inte dei munere adim¬
pletur quod sallis. Qui
multi sapientia eius. En
tuam ꝙͣ plures p̃clicãt
sapientiam. s qui pͥorẽ¬
ñ detestati sunt ĩ sipiẽ¬
tia m uolo te talium p̃coni¬
is delectari. qui tam time¬
laudare soleãt. ut lactare inmał
ñ nouerint. Sũt enĩ ficti lauda¬

Expanded text:
lum bonum, sed malum diximus quod malum erat. Verum si malis audacter, cum vidimus, oblatravimus, nunc, cum ad bona ventum est, silere debemus, et non magis testimonium perhibere bono? Alioquin corrosores fuisse convicimur, non correctores, et mordere quam emendare maluimus, si bonis obmutescimus, qui in tantum reclamavimus malis. Justus corripit in misericordia, peccator adulatur in impietate: ille, ut curet; iste, ut occultet quod erat curandum. Nihil tibi apud eos qui timentes Dominum glorificant, suspicandum est de oleo peccatoris, quo tuum quondam caput impinguare solebant. Laudamus te, quoniam tu facis unde non nos sane adulamur; sed in te Dei munere adimpletur quod psallis: Qui ntiam ejus . En tuam quam plures praedicant sapientiam, sed qui priorem detestati sunt insipientiam. 8. Volo te talium praeconiis delectari, qui tam timelaudare soleant, ut lactare in malis non noverint. Sunt enim ficti lauda
Abbreviated transcription (Latin):
humiliatio clericũ ampliꝰ sb̾¬
limass. aut clerici c̾te deiectio.
regio ꝯtuliss honori. ut u̾bi
gr̃a. si nobilis aliqͣ mulier iuro
nubat ꝑlebeio. illa quidem
minuit᷑ exx illo. s exilla crescit
ille: siita inꝙͣ uł rex exclerico. ł
clericus ex rege ꝓfice̾t᷑ malum
quod exꝑte fuisset ut cumq
forsitan tollerari debuerat. Nũc
aũt cum utrius libet diminu¬
tõ nentrũ ꝓuehat. s sue potiꝰ
alt̾utrũ plurimũ detͣhant clig

Expanded text:
humiliatio clericum amplius subhumiliatio clericum amplius sublimasset, aut clerici certe dejectio regio contulisset honori ut verbi gratia, si nobilis aliqua mulier viro nubat plebeio, illa quidem minuitur ex illo, sed ex illa crescit ille; si ita, inquam, vel rex ex clerico, vel clericus ex rege proficeret, malum, quod ex parte fuisset, utcumque forsitan tolerari debuerat. Nunc autem, cum utriuslibet diminutio neutrum provehat, sed suae potius alterutrum plurimum detrahant dig
Abbreviated transcription (Latin):
st̾oora: ⁊ ꝓ nichilo habe̾ t̾ram de¬
sid̾abilem. Confundit penitus
orclines. ⁊ utͦq officio delicate sa¬
tis abutitur: dum ⁊ hinc enm
delectat põpa ñ militia sclaris:
&e illinc questus. ñ cultus religi¬
onis. Iquo quis facile ñ adu̾¬
tat. qͣnͣtum sit dedecoris: ñ mui¬
nus utiq regno ꝙ sacerdotõ:
Ut enim clericalis ꝯstat ñ eẽ
dignitatis. regũura stipendiis
militare: sic nec regie in aiesta¬
tis remfortium ãministrͣe ꝑde¬
ricos. Deniq quis nã regum
sue unꝙͣ militie cleritũ p̃fecit
imbelle: ⁊ ñ magis ꝙͣ piã for¬
tissimum ex militib: Quis
cuiꝰcũq ꝑsone mancipari obse¬
.quiis: Ipm̃ certe qd̾ gestat in
capite signũ: plus regius dec
fastus. ꝙ famulatꝰ. Itemq rẽ¬
gale fastigium. magis armis.
ꝙͣ ꝑsalmis ĩnitit᷑. Sane si alti
forte ut assolet accessiss qd̾ de¬
tͣhitur alt̾i quouł regis iidel

Expanded text:
stercora, et pro nihilo habere terram destercora, et pro nihilo habere terram desiderabilem! Confundit penitus ordines, et utroque officio delicate satis abutitur, dum et hinc eum delectat pompa, non militia saecularis, et illinc quaestus, non cultus religionis. In quo quis facile non advertat quantum sit dedecoris, non minus utique regno quam sacerdotio? Ut enim clericalis constat non esse dignitatis regum stipendiis militare, sic nec regiae majestatis, rem fortium administrare per clericos. Denique quisnam regum suae unquam militiae clericum praefecit imbellem, et non magis quempiam fortissimum ex militibus? quiscujuscumque personae mancipari obsequiis? Ipsum certe quod gestat in capite signum, plus regius decet fastus, quam famulatus; itemque regale fastigium magis armis, quam psalmis innititur. Sane si alteri forte ut assolet accessisset quod detrahitur alteri, quo vel regis videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ uideri clerieꝰ magisq honorabi¬
le dicit putari se milife: curiã eccłe
calice demonior. Qd̃ plane credi¬
biliꝰ ex eo uidet᷑. quia cũ honores
ñ paucos. s qͣntos nͨ canones
magis ut aiunt głat᷑ ex noĩer
ꝙͣ cet̾oꝵ qͦlibet appellari. Cũq
sit archidiaconꝰ. decanꝰ p̃posit᷑q
indiu̾sis eccłiis nicħ hoꝵ tam̃
tam eũ ꝙͣ regis delectat uocitari
daꝑiferum. Onoua cs exosa
ꝑu̾sitas Ita ne plus decet ho¬
minis ꝙͣ dei famulũ noĩari.
act̾rem ꝙͣ celestis regis elici of¬
ficialem. altioris ducit᷑ cligni¬
tatis. Qui clero militiam. fo¬
rũ añponit ecclie: diuinis ꝓ¬
fecto humana. celestib p̃ fexre
t̾rena ꝯuincit᷑. Ergo pulch̾us
ẽ uocari dapiferũ: ꝙͣ decanum.
ꝙͣ archidiaconũ .: Etst quidem
s laico. ñ clerico: militi. ñ dia¬
cono. Caira. s ceca ambitio.
magis imis ꝙͣ sũmis delectariͤ
⁊ ciu funes oeciderãt inp̃elaris.
in satiabili desideĩo amplexari

Expanded text:
tur videri clericus, magisque honorabile ducit putari se militem; curiam Ecclecalicem daemoniorum. Quod plane credibilius ex eo videtur, quia, cum honores non paucos, sed quantos nec canones magis, ut aiunt, gloriatur ex nomine, quam caeterorum quolibet appellari. Cumque sit archidiaconus, decanus, praepositusque in diversis Ecclesiis nihil horum tamen tam eum quam Regis delectat vocitari dapiferum. O nova et exosa perversitas! itane plus decet hominis quam Dei famulum nominari? ac terreni, quam coelestis Regis dici officialem, altioris ducitur dignitatis? Qui clero militiam, forum anteponit Ecclesiae; divinis profecto humana, coelestibus praeferre terrena convincitur. Ergo pulchrius est vocari dapiferum, quam decanum, quam archidiaconum? Est equidem, sed laico, non clerico; militi, non diacono. 12 Mira, sed caeca ambitio, magis imis quam summis delectari; et cui funes ceciderant in praeclaris, insatiabili desiderio amplexari
Abbreviated transcription (Latin):
manu utiq fortiũ regni gu¬
bern acła possidẽ.: mirũ ual¬
de. qͦmͦ utͣq potestas hoc pa¬
titur qd̾ uł eccł̃ia ñ abicit di
ricũ p̾ncipẽ ñ ꝯtempnit.
. ¶ acriꝰ ista ⁊ multiplicius
inculcare uolueram. aefor¬
tassis debuerã: ñ epłaris bre¬
uitas suꝑle dendum indicẽt.
MNaximeq quia te offende ueri¬
tus sumpeꝑci homini: quippe
quẽ tͥ aiunt familiarib iamo¬
lim amicitiis ẽẽ cleuindũ. S
nollem te hab̾e ꝯtͣ ueritatẽ ami¬
cum. Si tñ ꝑsistis. uerũ te ami¬
ip̃e amicus sit ueritats. Tune
demũ uere erunt amicitie: si
u̾tatis fiu̾nt federate ꝯfortio.
Quod sulle ñ acquienit tͥ tene tu¬
qd̾ tenes. hostieq caudã iunge
capiti. ac tunica dei grã iam
polimitam. cura facẽ ⁊ talarẽ:
qm̃ cepisse nil ꝓderit. si qd̾ ab¬

Expanded text:
manu utique fortium, regni gubernacula possidere; mirum valde quomodo utraque potestas hoc patitur quod vel Ecclesia non abjicit diaricum principem non contemnit. 13. Et acrius ista et multiplicius inculcare volueram, ac fortassis debueram, nisi epistolaris brevitas supersedendum indiceret; maximeque quia te offendere veritus sum, peperci homini, quippe quem tibi aiunt familiaribus jam olim amicitiis esse devinctum. Sed nollem te habere contra veritatem amicum. Si tamen persistis, verum te amiipse amicus sit veritatis. Tunc demum verae erunt amicitiae, si veritatis fuerint foederatae consortio. Quod si ille non acquieverit tibi, tene quod tenes, hostiaeque caudam junge capiti, ac tunicam, Dei gratia jam polymitam, 83 cura facere et talarem; quoniam coepisse nil proderit, si quod ab
Abbreviated transcription (Latin):
tia dantis in animo accipienti:
bñfitio quidem int̾ueniente.
Hac me fateor locupletẽ. hãc
de corde pleno. dignam ꝓfcõ
offero remunationẽ meo bñ¬
factori: hanc deuotus ĩmolo
sacrifitiũ laudis. factori õimi
ꝓ salute mei bñfactoris. ad¬

Expanded text:
tia dantis in animo accipientis, tia dantis in animo accipientis, beneficio quidem interveniente. Hac me fateor locupletem: hanc de corde pleno dignam profecto offero remunerationem meo benefactori; hanc devotus immolo sacrificium laudis factori omnium pro salute mei benefactoris.
Abbreviated transcription (Latin):
contende uelum ad bñ¬
ficia quib meob¬
ruitis: idem erit ac si ĩpetitꝰ
sagittis. festucis dimicẽ: ñ ꝙ
hoc iocus uidebit᷑. illud dolus.
facta factis cõpensari oportet.:
Uerum. ĩo qͥdem multũ estad me.
Nam unde sufficem pauꝑ ⁊ mo¬
uoluntate. Equabo gͦ bñfitia
uotis: q̃ factis ñ possum. De¬
sidiis diues sum: affectib abim¬
do. Et certe uerꝰ bñficus: ampli¬
us ñ reqͥrit. Nam quom bñfie̾.
qui ñ ⁊ beniuolus sit. Porro be¬
niuolꝰ nil sͥ cauiꝰ ip̃a estimat be¬
⁊ beniuolꝰ nominatur. et bene¬
ficus est. Deniq beniuolentia
fructus ẽ bñfitii: nͥ quis forte
bñfitiũ putet qd̃ in spe seuerit.
aut timore dimiserit. S quis
ñ uideat hoc relictũ. illud uẽ¬
ditum: neutrũ datũ : Oportet.
aũt bñficũ ut uere sit ẽẽ gͣtui¬
tum. Panti itaq rependi qͥe¬
qͣm gͥtius ab haccipiente nõ
potest: qm si gratum habue¬
rit. qd̃ gͣtis accepit. Q hec be¬
niuolentia ereat᷑ de beniuolẽ¬

Expanded text:
contendere velim ad beneficia quibus me obruitis, idem erit ac si impetitus sagittis, festucis dimicem: nisi quod hoc jocus videbitur, illud dolus. Facta factis compensari oportet. Verum id quidem multum est ad me. Nam unde sufficerem pauper et movoluntate. Aequabo ergo beneficia votis, quae factis non possum. Desideriis dives sum, affectibus abundo. Et certe verus beneficus amplius non requirit. Nam quomodo beneficus, qui non et benevolus sit? Porro benevolus nil sibi charius ipsa aestimat bebenevolus nominatur, et beneficus est. Denique benevolentia fructus est beneficii: nisi quis forte beneficium putet quod in spe severit, aut timore dimiserit. Sed quis non videat hoc relictum, illud venditum, neutrum datum? Oportet autem beneficium, ut vere sit, esse gratuitum. Danti itaque rependi quidquam gratius ab accipiente non potest, quam si gratum habuerit, quod gratis accepit. Et haec benevolentia creatur de benevolen