comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re testimonium. Ds̃ stetit insinagogadeorum. Inmedio autem deos
discernit: Deos dixit participatione non natura. gratia quae uolu¬
it facere deos. quantus ds̃ est qui facitdeos: autquales di sunt quos
facit homo: quam ille magnus deos faciendo. tamisti nihil qui ab
homine facti sunt.: Deus uerus. facitdeos credentes inse : quibus de¬
dit potestatem filios dĩ fieri: Etideo ipse uerus ds̃. quia ds̃ non fac¬
tus est Nos autem facti. non ueridii. Meliores tamen illis quos
homo facit .⁊ Quoniam simulacra gentium argentum &aurum.
opus manuum hominum: Os habent & non loquentur. oculos
habent & non uidebunt: Nobis autem ds̃ nr̃ oculos uidentes fecit.
neque in eo tamen nos ds̃ fecit. quia uidenter oculos nobis fecit .⁊ nam
fecit hoc & peccoribus.: Sedideo nos deos fecit. quia interiores oculos
quia magnus est dns̃ & rex magnus super omnes deos. Quia non repel¬

Expanded text:
rae testimonium: «Deus stetit in synagoga deorum; in medio autem deos rae testimonium: «Deus stetit in synagoga deorum; in medio autem deos discernere» . «Deos» dixit participatione, non natura; gratia, qua voluit facere deos. Quantus Deus est qui facit deos? Aut quales dii sunt quos facit homo? Quam ille magnus deos faciendo, tam isti nihil qui ab homine facti sunt. Deus verus facit deos credentes in se, quibus dedit potestatem filios Dei fieri . Et ideo ipse verus Deus, quia Deus non factus est: nos autem facti, non veri dii, meliores tamen illis quos homo facit. Quoniam simulacra Gentium argentum et aurum, opus manuum hominum: os habent, et non loquentur; oculos habent et non videbunt . Nobis autem Deus noster oculos videntes fecit. Nec in eo tamen nos deos fecit, quia videntes oculos nobis fecit; nam fecit hoc et pecoribus: sed ideo nos deos fecit, quia interiores oculosQuia magnus est Dominus, et rex magnus super omnes deos.» 7. «Quia non repel
Abbreviated transcription (Latin):
buerunt. Haec omnia uera non nisi uni magnodõ debentur. Tem¬
plum fecerunt gentes daemonibus. hab& ds̃ templum: Sacerdotes fe¬
cerunt gentes daemonibus. hab& ds̃ sacerdotẽ: Sacrificium ex hibu¬
erunt gentes daemonibus. habet ds̃ sacrificium .⁊ etenim illi daemo¬
nes uolentes uideridii. non sibi ita exierunt ut fallerent. nisiquia sci¬
unt ea deberi uero dõ.: Hoc enimmos est deberi uero dõ. quod sibi ex¬
igit falsus ds̃.: Ergo uerum templum dĩ agnoscimus. Templum enĩ
dĩ scm̃ est inquit. quod estis uos.: Siergo nos sumus templum dĩ. ara
dĩ anima nr̃a est : Sacrificium dĩ quid est forte hoc facimus modo.
inponimus in ara sacrificium : quando dm̃ laudamus. Doc& enim nos
psalmus dicens. Sacrificium laudis honorificauitme.: Etibi uia est
ubi ostendam illi salutare dĩ. Atuero sacerdotem si requiras supra
caelos est. Interpellat prote . qui interra mortuus est prote .⁊ Ergo

Expanded text:
gentes exhibuerunt; haec omnia vera nonnisi uni magno Deo debentur: temgentes exhibuerunt; haec omnia vera nonnisi uni magno Deo debentur: templum fecerunt gentes daemonibus; habet Deus templum: sacerdotes fecerunt gentes daemonibus; habet Deus sacerdotem: sacrificium exhibuerunt gentes daemonibus; habet Deus sacrificium. Etenim illi daemones volentes videri dii, non sibi ista exigerent ut fallerent, nisi quia sciunt ea deberi vero Deo. Hoc enim mos est deberi vero Deo, quod sibi exigit falsus deus. Ergo verum templum Dei agnoscimus. «Templum enim Dei sanctum est,» inquit, «quod estis vos» . Si ergo nos sumus templum Dei; ara Dei anima nostra est. Sacrificium Dei quid est? Forte hoc facimus modo, imponimus in ara sacrificium, quando Deum laudamus; docet enim nos psalmus, dicens: «Sacrificium laudis glorificabit me, et ibi via est, ubi ostendam illi salutare Dei» . At vero sacerdotem si requiras, super coelos est; interpellat pro te, qui in terra mortuus est pro te . Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
noster. Cui iubilamus cui exultamus. cui laudes
mus : Sunt: sed non sunt nobis: A postolus enimait : nam& si
sunt quidicuntur dii siue incaelo siue in terra quem ad modum sunt
dumulti & domini multi: nobis tamen unus ds̃ ex quo omnia & nos
Siergo non nobis : quibus : audi exalio psalmo. Quõ dugentium daemo¬
erat quia terribilis super omnia daemonia ds̃. Quid magnum ess&
superomnia daemonia quia dugentium daemonia .: Ubi est¬
autem ds̃ tuus:. Ons autem caelos fecit .: illud fecit dñs tuus ubi
non possent habitare duemonia. Decaelis enim deiecta sunt daemo¬
nia. Caeli praeponuntur daemonus dñs tuus & caelis. quia dñs
tuus & caelos fecit. Quanto ergo altior adaemonis dus gentiũ
qui altior est caelis unde ceciderunt angeli ut fierent demonia. etta¬
men gentes omnes subdaemonibus erant .: Dae monibus autem templu
fabricata sunt daemonibus areae constructae. Daemonibus sacerdo
instituti. Daemonibus oblata sacrificia. Dae monibi

Expanded text:
Deus noster, cui jubilamus, cui exsultamus, cui laudes Deus noster, cui jubilamus, cui exsultamus, cui laudes cantici dicimus; sunt, sed non nobis. Apostolus enim ait: «Nam etsi sunt qui didii multi, et domini multi: Nobis autem unus Deus. Si ergo non nobis, quibus? Audi ex alio psalmo: «Quoniam dii Gentium daemoerat quia terribilis super omnia daemonia Deus: quid magnum, esse super omnia daemonia? «Quia dii Gentium daemonia.» Ubi autem Deus tuus? «Dominus autem coelos fecit.» Illud fecit Dominus tuus, ubi non possunt habitare daemonia: de coelis enim dejecta sunt daemonia. Coeli praeponuntur daemoniis, Dominus tuus et coelis; quia Dominus tuus et coelos fecit. Quanto ergo altior daemoniis diis Gentium, qui altior est coelis, unde ceciderunt angeli, ut fierent daemonia? Et tamen gentes omnes sub daemonibus erant: daemonibus templa fabricata sunt, daemonibus arae constructae, daemonibus sacerdotes instituti, daemonibus oblata sacrificia, daemonibus
Abbreviated transcription (Latin):
gendum affectum dicentis. Inde est quod dicitdns. amen amen dico uobis.
Sufficiebat amenunum .. Quare amen amen. nisi quia ipsa repetitio con¬
mis : Quaedicimus uel potius sentiemus in iubilatione .: Quae sunt
quae pertinent ad laudem cantici huius. lam audite.: Quõ ds̃ magnus
est dñs. et rex magnus super omnes deos. propter ea ergo iubilemus il¬
li : Quõ non repell& dñs plebem suam. Iubilemus illi.. Quõ inma¬
nu eius fines terrae . Etaltitudines montium ipsius sunt.: In his omni
bus iubilemus illi : Quõ ipsius estmare & ipse fecit illud. et aridam ter¬
ram manus eius finxerunt: Iubilemus illi. Sed haec omnia quae
sibi uelint si congruenter discutientur. tempus forte non sufficit: Sed
rursus sipȩnitus neglegantur. debitores remanebimus.: Breuiter itaq
protempore quantum perstringere poterimus accipite. quia & pauca
semina uberrimam messem referunt. sisit terra fructifera .: Primũ

Expanded text:
gendum affectum dicentis. Inde est quod dicit Dominus, «Amen, amen dico vobis» ; gendum affectum dicentis. Inde est quod dicit Dominus, «Amen, amen dico vobis» ; sufficiebat «Amen» unum; quare, «Amen, amen,» nisi quia ipsa repetitio conmis? quae dicemus, vel potius sentiemus in jubilatione? quae sunt quae pertinent ad laudem cantici hujus? Jam audite: «Quoniam Deus magnus est Dominus, et rex magnus super omnes deos:» propterea ergo jubilemus illi. «Quoniam non repellet Dominus plebem suam:» jubilemus illi. «Quoniam in manu ejuubilemus illi. «Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus ejus finxerunt:» jubilemus illi. Sed haec omnia quid sibi velint, si congruenter discutiantur, tempus forte non sufficit: sed rursus si penitus negligantur, debitores remanebimus. Breviter itaque pro tempore, quantum perstringere potuerimus, accipite; quia et pauca semina uberrimam messem referunt, si sit terra fructifera. 6. «vers
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat. : Nos confitendo damnemus quod fecimus. ut ille quod coron& non
quod damn& inueniat ., Numquid autem & hoc non pertin& ad laudem dĩ
Quia tanto amplius laudatur medicus. quanto plus desperabitur egrotus:
tio est. peccata confitentis.⁊ Nonergo putemus nos recessisse a laude cantici.
siiam confessionem hic intellegimus. quia confitemur peccata nr̃a .⁊ Et hoc
ad laudem cantici pertin&. quia cum peccatu nr̃a cognoscimus. dĩ gloriam
commendamus., Prȩocupemus faciem eius in confessione. Etinpsalmis ui¬
bilemus illi. ⁊ Iam diximus quid sit iubilare repetitum est ut confirmet ur
in faciendo. ipsa repetitio ex hortatio est.: Non enim iam obliti sumus ut
iam monerinos uelimus quaedicta sint superius ut iubilemus: sed plerum¬
que in affectu animi repetitur uerbum quod notum erat. non ut innotescat.
sed ut ipsa repetitio faciat confirmationem. ⁊ Repetitur enim ad intelle¬

Expanded text:
veniat, nos confitendo damnemus quod fecimus, ut ille quod coronet, non veniat, nos confitendo damnemus quod fecimus, ut ille quod coronet, non quod damnet, inveniat. Numquid autem et hoc non pertinet ad laudem Dei, Quia tanto amplius laudatur medicus, quanto plus desperabatur aegrotus. tio est peccata confitentis. Non ergo putemus recessisse nos a laude cantici, si hanc confessionem hic intelligimus, qua confitemur peccata nostra: et hoc ad laudem cantici pertinet; quia cum peccata nostra cognoscimus, Dei gloriam commendamus. «Praeveniamus faciem ejus in confessione.» 5. «Et in psalmis jubilemus illi.» Jam diximus quid sit jubilare; repetitum est, ut confirmetur in faciendo: ipsa repetitio exhortatio est. Non enim jam obliti sumus, ut jam moneri nos velimus, quae dicta sint superius, ut jubilemus: sed plerumque in affectu animi repetitur verbum quod notum erat, non ut innotescat, sed ut ipsa repetitio faciat confirmationem; repetitur enim ad intelli
Abbreviated transcription (Latin):
Quanta ergo illius laus quanta miseri cordia confiteamuritaq laudantes:
Nam si semper confessio paenitentis ess& : non diceretur in euangelio deipso
dño in illa hora exultauit ihs̃ inspũ scõ &ait.⁊ Confiteor tibi pater dnẽ¬
caeli & terrae . qui abscondisti haec a sapientibus & prudentibus & reuelasti
ea paruulis.: Num quid quia xp̃s confitebatur paenitens erat :. Illum
nihil paenitere poterat. quia nihil culpabiliter fecerat. sed confitebatur in
laude patris: Ergo quia & hic exultationis locus est. forte illam debemus
intellegere confessionem quae est in laudedĩ. Vnde & laus cantici ut non
hic intellegamus confessionem paenitentium. sed laudantium⁊ Et quidẽ
quod continuo nos ammon& dequadam confessione cum ait praeueniamus
faciem eius in confessione .: Quid est praeniamus faciem eius in confessionẽ::
Venturus est : praeueniamus faciem eius in confessione prius antequã

Expanded text:
Quanta ergo illius laus, quanta misericordia, confiteamur, utique laudantes. Quanta ergo illius laus, quanta misericordia, confiteamur, utique laudantes. Nam si semper confessio poenitentis esset, non diceretur in Evangelio de ipso Domino: «In illa hora exsultavit Jesus in Scoeli et terrae, qui abscondisti ea a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» . Numquid quia Christus confitebatur, poenitens erat? Illum nihil poenitere poterat, quia nihil culpabiliter fecerat; sed confitebatur in laude Patris. Ergo quia et hic exsultationis locus est, forte illam debemus intelligere confessionem quae est in laude Dei: unde et «Laus cantici,» ut non hic intelligamus confessionem poenitentium, sed laudantium. Et quid est quod continuo nos admonet de quadam confessione cum ait: «Praeveniamus faciem ejus in confessione?» Quid est, «Praeveniamus faciem ejus in confessione?» Venturus est; «Praeveniamus faciem ejus in confessione,» prius: antequam
Abbreviated transcription (Latin):
modis accipitur inscripturis.: Et confessio laudantis est & confessio
gementis .: Confessio laudantis adhonorem pertin& eius quilaudat᷑.
Confessio gementis ad penitentiam pertin& eius qui confitetur.
Confitentur enim hom ines cum laudant dm̃. confitentur cum accusant
se . Etnihil dignius facit lingua uere puto quod ipsa sint uotu dequi¬
bus dicit in alio psalmo⁊ Reddam tibi uota meu quaed istinxerunt
labia mea .: Nihilista distinctione sublimius. nihil tam necessari¬
um &ad intellegendum &ad faciendum. : Quo modo ergo distinguis
uota quaered disdõ: ut illum laudes te acuses. quia illius est misericor¬
dia ut peccata nr̃a dimittat.: Nam si uell& promeritis agere non in¬
uenir& nisi quos dam nar&.: Uenit ergo dicens ut recedamus iam a pec¬
catis nris: et non nobis cum
ducat rationem de preteritis. sedtam quã
tabulae nouae fiant incensis omnibus cyrographis debitorum nostrorum

Expanded text:
modis accipitur in Scripturis. Est confessio laudantis, est confessio modis accipitur in Scripturis. Est confessio laudantis, est confessio gementis. Confessio laudantis, ad honorem pertinet ejus qui laudatur: confessio gementis, ad poenitentiam pertinet ejus qui confitetur. Confitentur enim homines, cum laudant Deum: confitentur, cum accusant se; et nihil dignius facit lingua. Vere puto quod ipsa sint vota, de quibus dicit in alio psalmo. «Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea» . Nihil ista distinctione sublimius, nihil tam necessarium et ad intelligendum et ad faciendum Quomodo ergo distinguis vota quae reddis Deo? Ut illum laudes, te accuses; quia illius est misericordia, ut peccata nostra dimittat. Nam si vellet pro meritis agere, non inveniret nisi quos damnaret. «Venite» ergo dixit, ut recedamus jam a pectris, et non nobiscum deducat rationem de praeteritis; sed tanquam tabulae novae fiant, incensis omnibus chirographis debitorum nostrorum.
Abbreviated transcription (Latin):
quo disceditis. quo fugitis exultando mundo :: Uenite exultemus dño.
Quo itis exultare ubi deficitis . Uenite exultemus in illo a quo facti su¬
mus: Uenite exultemus dño. lubilemus dõ salutari nostro Quidẽ
iubilare gaudium uerbis non posse explicare & tamen uoce testare
quod intus conceptum est. & uerbis explicari non potest. hoc est iubi¬
lare : Nam consider& caritas uestra qui iubi lant incantilenis quibus¬
que & quasi & quasi incertamine quodam laetitiae saecularis & uidetis
quasi intercantica uerbis ex pressa exundantes laetitia cui lingua dicen¬
do non sufficit quem admodum iubilent. ut per illam uocem indi¬
ceturanimi effectus uerbis explicare nonualentis quod corde conspi¬
citur.: Siergo illi degaudio terreno iubilant nos degaudio caelesti¬
lare non debemus .: Quod uere uerbis explicare no
Preocupemus faciem eius in confessione: Confessio quidem duob

Expanded text:
quo disceditis? quo fugitis, exsultando mundo? «Venite, exsultemus Domino.» quo disceditis? quo fugitis, exsultando mundo? «Venite, exsultemus Domino.» Quo itis exsultare, ubi deficitis? Venite, exsultemus in illo a quo facti sumus. «Venite, exsultemus Domino.» 3. «Jubilemus Deo, salutari nostro.» Quid est jubilare? Gaudium verbis non posse explicare, et tamen voce testari quod intus conceptum est et verbis explicari non potest: hoc est jubilare. Nam consideret Charitas Vestra qui jubilant in cantilenis quibusque, et quasi in certamine quodam laetitiae saecularis; et videtis quasi inter cantica verbis expressa exundantes laetitia, cui lingua dicendo non sufficit, quemadmodum jubilent, ut per illam vocem indicetur animi affectus, verbis explicare non valentis quod corde concipitur. Si ergo illi de gaudio terreno jubilant; nos de gaudio coelesti jubilare non debemus, quod vere verbis explicare noPraeoccupemus faciem ejus in confessione.» Confessio quidem duobus
Abbreviated transcription (Latin):
dicer& sicaesar quaerit innum mo imaginem suam. ds̃ non quaerit
in homine imaginem suam: Ad hanc similitudinem nos dns̃ nr̃ ihs̃
xp̃s inuitans. Imperat nobis ut nostros &iam inimicos diligamus.
Etdat exemplum de ipsodõ. sicut pater uester ait qui in caelis est. qui
solem suum oriri facit superbonos & malos & pluit super iustos & in¬
iustos. Estote ergo sicut pater uester perfecti. cum dicit estote si¬
cut ille perfecti. adsimilitudinem nos inuitat.: Si ergo ad similitu¬
dinem nos inuitat. constat quia dissimiles ex istendo recesseramus
adõ. Et facti eramus longe perdissimilitudinem. Etefficimur prope
persimilitudinem. Vt iam fiat innobis quod scriptum est. accedite
adeum & inluminamini: Ergo quibusdam longe positis & male uiuen¬
tibus psalmus istedicit. Venite exultemus dño.: Quo itis. quo receditis.

Expanded text:
diceret: Si Caesar quaerit in nummo imaginem suam, Deus non quaerit diceret: Si Caesar quaerit in nummo imaginem suam, Deus non quaerit in homine imaginem suam? Ad hanc similitudinem nos Dominus noster Jesus Christus invitans, imperat nobis ut nostros etiam inimicos diligamus; et dat exemplum de ipso Deo: «Sicut Pater vester,» ait, «qui in coelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Estote ergo sicut Pater vester perfecti» . Cum dicit, «Estote sicut ille perfecti,» ad similitudinem nos invitat. Si ergo ad similitudinem nos invitat, constat quia dissimiles existendo recesseramus a Deo, et facti eramus longe per dissimilitudinem, et efficimur prope per similitudinem, ut jam fiat in nobis quod scriptum est, «Accedite ad Deum, et illuminamini» . Ergo quibusdam longe positis et male viventibus psalmus iste dicit, «Venite, exsultemus Domino.» Quo itis? quo receditis?
Abbreviated transcription (Latin):
Dissimilis est illi: & uĩsta stant & tamen iste longe est ab illo . ⁊ Duo
uero iniqui pares uita & moribus. siunus sit inoriente. alter in occi¬
dente. iuxta inuicem sunt.: Et duo iusti similiter altersit in oriente
alter in occidente. secum sunt. quia in dõe sunt.: Contra unus iustus
alter in iquus etiam siuna catena ligentur multum a se separati sunt.
Ergo sidissimilitudine recedimus adõ: similitudine accedimus ad dm̃.
Qua similitudine᷑. ad quam factisumus. quam in nobis peccando cor¬
ruperamus. quam peccatorum remissionen recepimus quae in nobis
renouatur intus inmente ut tamquam resculpatur innummo. Id est
calumniae consulere magistrum ueritatis uoluerunt. Et consulen
temptare. utrum licer& tributum daricaesari.
est: Cuius habet inquit imaginem: Responderunt caesaris. Etille:
Reddite ergo caesari quae caesaris sunt: & dõ quaedĩ sunt. Tam quam

Expanded text:
Dissimilis est illi. Et juxta stant, et tamen iste longe est ab illo. Duo Dissimilis est illi. Et juxta stant, et tamen iste longe est ab illo. Duo vero iniqui pares vita et moribus, si unus sit in Oriente, alter in Occidente juxta invicem sunt. Et duo justi similiter, alter sit in Oriente, alter in Occidente, secum sunt, quia in Deo sunt. Contra, unus justus, alter iniquus, etiamsi una catena ligentur, multum a se separati sunt. Ergo si dissimilitudine recedimus a Deo, similitudine accedimus ad Deum. Qua similitudine? Ad quam facti sumus, quam in nobis peccando corruperamus, quam peccatorum remissione recepimus, quae in nobis renovatur intus in mente, ut tanquam resculpatur in nummo, id est, calumniae, consulere magistrum veritatis voluerunt, et consulendo tentare utrum liceret tributum dari Caesari; est. «Cujus habet,» inquit, «imaginem?» Responderunt: «Caesaris.» Et ille: «Reddite ergo Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt» . Tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
honorat cor autẽ eorum longe estame.: Non ergo loco quisque longe est
ado. sed dissimilitudine.: Quid est dissimilitudine:: malauita. malis
moribus: Sienim bonis moribus propinquatur dõ. malis moribus re¬
ceditur adõ : Vnus ergo idemq: homo corpore stans uno loco & amando
dm̃ accedit addm̃. Et amando iniquitatem recedit ado.: Nusquam
pedes pedes mou&. Ettamen potest accedere &recedere. Pedes enim
nostri in hoc itinere affectus nostri sunt. Pro utquisq affectum ha¬
buerit. pro ut quisq amorem habuerit. Ita accedit uel recedit adõ
Nonne plerumq dicimus quando inuenimus aliqua dissimilia.
hoc longe est ab illo. : Quando aliquos duos forte homines compara¬
mus duos equos duas uestes & dixerit aliquid simile haec uestis ta¬
lis est qualis illa. autiste homo talis est qualis ille. Quid alius dic̃
qui contradicit᷑.. Absit. longe est ab illo .: Quid est longe est ab illoꝰ.

Expanded text:
honorat, cor autem eorum longe est a me» . Non ergo loco quisque longe est honorat, cor autem eorum longe est a me» . Non ergo loco quisque longe est a Deo, sed dissimilitudine. Quid est, dissimilitudine? Mala vita, malis moribus. Si enim bonis moribus propinquatur Deo; malis moribus receditur a Deo. Unus ergo idemque homo corpore stans uno loco, et amando Deum accedit ad Deum, et amando iniquitatem recedit a Deo: nusquam pedes movet, et tamen potest et accedere et recedere. Pedes enim nostri in hoc itinere, affectus nostri sunt. Prout quisque affectum habuerit, prout quisque amorem habuerit, ita accedit vel recedit a Deo. Nonne plerumque dicimus, quando invenimus aliqua dissimilia: Hoc longe est ab illo? Quando aliquos duos forte homines comparamus, duos equos, duas vestes, et dixerit aliquis, Similis est haec vestis, talis est qualis illa; aut, Iste homo talis est qualis ille: quid alius dicit, qui contradicit? Absit; longe est ab illo. Quid est, longe est ab illo?
Abbreviated transcription (Latin):
niendo propinquent. propinquando accedant. accedendo exultent.
Vnde autem longesunt Numquid. longe potest homo esse ab eo qui
ubique est:. Uis esse ab eo longe : quo ibis ut longesis : namquidam.
peccator quidem sed tamen cumspesalutis paenitens & dolens depeccatis &
metuens iram dĩ & uolens placare dm̃. sic in alio psalmo loquitur. Quo
ibo a spũ tuo. &a face tua quo fugiam: si ascendero incaelum tuibi es.
Quid ergo restat quia sia scenderit incaelum ibi inuenit dm̃. ut longe
fugiat adõ. quo iturus est. Vide quiddicat. : Si descendero in infernũ
ades : Siergo ascendo incaelum ibi inuenit dm̃ descendendo in infernum
non fugit dm̃. ⁊ Quo iturus est quo fugiturus ab illo irato nisi ad ipsum
placatum :: Et tamen cumomnino nemo possit fugere ab illo quiubique
est : nisiquidam longe essent adõ nondiceretur: Sopulus iste labiis me

Expanded text:
niendo propinquent, propinquando accedant, accedendo exsultent? niendo propinquent, propinquando accedant, accedendo exsultent? Unde autem longe sunt? Numquid locis longe potest homo esse ab eo qui ubique est? Vis esse ab eo longe? Quo ibis, ut longe sis? Nam quidam peccator quidem, sed tamen cum spe salutis poenitens et dolens de peccatis, et metuens iram Dei, et volens placare Deum, sic in alio psalmo loquitur: «Quo ibo ab spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es.» Quid ergo restat? Quia si ascenderit in coelum, ibi invenit Deum: ut longe fugiat a Deo, quo iturus est? Vide quid dicat: «Si descendero ad infernum, ades» . Si ergo ascendendo in coelum, ibi invenit Deum; descendendo in infernum, non fugit Deum: quo iturus est, quo fugiturus est ab illo irato, nisi ad ipsum placatum? Et tamen, cum omnino nemo possit fugere ab illo qui ubique est, nisi quidam longe essent a Deo, non diceretur: «Populus iste labiis me
Abbreviated transcription (Latin):
sic plac& ut non possit displicere.⁊ Securitas ergo laudis in laudedĩ ẽ.
ubi laudator securus est. ubi nontim& nede laudato erubescat. ⁊ Et
laudemus ergo &cantemus. hoc est cum hilaritate &cum laetitia lau¬
demus.⁊ Quid autem laudaturi sumus ipse psalmus sequentibus uer¬
sibus indicat nobis.
ENITE EXULTE MVSID ÑO Inuitat ad magnas epulas
exultandi. non saeculo seddnõ.: Nisi enim esset in hoc saeculo exul¬
tatio mala quadistinguenda est ab exultatione bona. sufficer& dice¬
re uenite eultemus.: Sed breuiter distinxit.:: Quid est bene exulta¬
re. Dño exultare. ⁊ Ergo exultatio mala est. exultare saeculo Ex¬
ultatio bona est. exultare dõ.⁊ Pie debes dño exultare. siuis secu¬
rus mundo insultare. Quid est autem uenite Unde uocat utue¬
niant: Cum quibus uult exultare dño. nisi quia longe sunt utue¬

Expanded text:
sic placet, ut non possit sibi displicere? Securitas ergo laudis in laude Dei est. sic placet, ut non possit sibi displicere? Securitas ergo laudis in laude Dei est. Ibi laudator securus est, ubi non timet ne de laudato erubescat. Et laudemus ergo, et cantemus; hoc est, cum hilaritate et cum laetitia laudemus. Quid autem laudaturi sumus, ipse Psalmus sequentibus versibus indicat nobis. 2. «Venite, exsultemus Domino.» Invitat ad magnas epulas exsultandi, non saeculo, sed Domino. Nisi enim esset in hoc saeculo exsultatio mala, quae distinguenda est ab exsultatione bona, sufficeret dicere, «Venite, exsultemus:» sed breviter distinxit. Quid est bene exsultare? Domino exsultare. Ergo exsultatio mala est, exsultare saeculo; exsultatio bona est, exsultare Domino. Pie debes Domino exsultare, si vis securus mundo insultare. Quid est autem, «Venite?» Unde vocat ut veniant, cum quibus vult exsultare Domino; nisi quia longe sunt ut ve
Abbreviated transcription (Latin):
borem istum. ut sudor istenoster sit uobis in profectum salutis ñ
intestimonium accusationis.: Hoc dico fratres ut ex eo quod audis¬
tis proficiatis & ruminetis uobiscum.: Non uos permittatis obliuis¬
ci non solum ista recogitando & conloquendo. sed &iam ita uiuendo.
Bona uita enim expreceptis dĩ quaeagitur tamquam stilus est quod
auditur scribens incorde. si incera scriberetur. facile deleretur:: Scri¬
bite illud incordibus uestris moribus uestris &numquam delebitur.
CO UELLEM PRATRES UT PATREM NOSTRŨ
potius audiremus. Sed& hoc bonum est ut patri oboediamus.: quia
ergo uissit nobis quidignatur orare pronobis depraesenti psalmo :¬
quod dns ds̃ omnium nostrum donare dignabitur loquererer carita.¬
ti uestrae.: Est autem psalmititulus: Laus cantici ipsi dauid:
laus cantici & hilaritatem signi ficat quia cantus est. Et deuotionẽ
quia laus est.⁊ Quid enim magis homo deb& laudare quam id qđ

Expanded text:
borem istum, ut sudor iste noster sit vobis in provectum salutis, non borem istum, ut sudor iste noster sit vobis in provectum salutis, non in testimonium accusationis. Hoc dico, fratres, ut ex eo quod audistis, proficiatis, et ruminetis vobiscum: non vos permittatis oblivisci, non solum ista recogitando et colloquendo, sed etiam ita vivendo. Bona vita enim ex praeceptis Dei quae agitur, tanquam stilus est, quod auditur scribens in corde. Si in cera scriberetur, facile deleretur: scribite illud in cordibus vestris, moribus vestris, et nunquam delebitur. o vellem, fratres, ut patrem nostrum potius audiremus; sed et hoc bonum est ut patri obediamus. Quia ergo jussit nobis, qui dignatur orare pro nobis, de praesenti psalmo quod Dominus Deus omnium nostrum donare dignabitur, loquat Charitati Vestrae. Est autem Psalmi titulus, «Laus cantici ipsi David. Laus cantici» et hilaritatem significat, quia cantus est; et devotionem, quia laus est. Quid enim magis homo debet laudare, quam id quod
Abbreviated transcription (Latin):
lum inaria. ut omnia faciat sine murmuratione. Verbum uitȩ
habens innatione tortuosa et peruersa. ⁊ Sicuti enim stellas in cȩ¬
lo non extinguit nox. sic mentes fidelium inherentes firmamen¬
toscripturae dĩ nonuincit iniquitas.: Et hoc ipsum quod & nr̃a
terrena dantur aliquando in potestate malorum. Non solum ad
nostram pertin& eruditionem ut fiat nobis dñs in refugium.
& ds̃ in auxilium spei nostrae. Sed etiam adipsius peccatoris fo¬
ueam proficit dequo in alio psalmo dicitur. Inclinabitur & cad&
dum dominabitur pauperum.: Forte onerosa fuit uobis longitud
sermonis. quam quam in ista a lacritate studii urĩ non hoc appare¬
at.: Sed & suta est ignoscite primo quia iussus feci Nam dñs ds̃
noster pereos mihi fratres iussit. inquibus habitat.⁊ Non enim iu¬
b& ds̃ nisi desede sua. ⁊ Deinde quia tantum auidi fuistis nostri.
confitemur & nos auidi fuimus ur̃ĩ.⁊ Consoletur ergo ds̃ noster la¬

Expanded text:
luminaria ; ut omnia faciat sine murmuratione, verbum vitae luminaria ; ut omnia faciat sine murmuratione, verbum vitae habens in natione tortuosa et perversa . Sicut enim stellas in coelo non extinguit nox; sic mentes fidelium inhaerentes firmamento Scripturae Dei non vincit iniquitas. Et hoc ipsum quod nostra terrena dantur aliquando in potestatem malorum, non solum ad nostram pertinet eruditionem, ut fiat nobis Dominus in refugium, et Deus in auxilium spei nostrae; sed etiam ad ipsius peccatoris foveam proficit, de quo in alio psalmo dicitur: «Inclinabitur et cadet, cum dominabitur pauperum» . 30. Forte onerosa fuit vobis longitudo sermonis: quanquam in ista alacritate studii vestri non hoc appareat. Sed etsi ita est, ignoscite: primo, quia jussus feci; nam Dominus Deus noster per eos mihi fratres jussit, in quibus habitat. Non enim jubet Deus, nisi de sede sua. Deinde, quia tantum avidi fuistis nostri, confitemur, et nos avidi fuimus vestri. Consoletur ergo Deus noster la
Abbreviated transcription (Latin):
tum. toler& temporalem inpunitatem in iusti. temporalis labor ius¬
ti. sediustus ex fide uiuit.⁊ Non est enim alia iustitia hominis in hac
uita nisi exfide uiuere quae perdilectionem operatur.: Si autem exfide
uiuit credat & sibi futuram requiem post presentem laborem. Etillis
sempiternos cruciatus post presentem exultationem: Et si fides per
lectionem operatur. diligat &iam in imicos & quantu
desse illis uelit : Itaenim faci& nesibi obsint illi cum hoc uelint: Et
quando forte potestatem acceperint quasi nocendi & dominandi. sur¬
sum corhabeat ubi ei nemo noc&. & doctus eruditus ex legedĩ. Ut
mitigetur a diebus malignis. donec fodiatur peccatori fouea: Sie¬
nim in lege dnĩ uoluntas eius est. & inlege eius meditabitur die ac noc¬
te. Cuius conuersatio in caelis est. defirmamento luc& super terrã.
Vnde iste psalmus titulum dequarti sabbati accepit quando facta s̃

Expanded text:
tum; toleret temporalem impunitatem injusti, temporalis labor justum; toleret temporalem impunitatem injusti, temporalis labor justi: sed justus ex fide vivit . Non est enim alia justitia hominis in hac vita, nisi ex fide vivere, quae per dilectionem operatur . Si autem ex fide vivit, credat et sibi futuram requiem post praesentem laborem, et illis sempiternos cruciatus post praesentem exsultationem. Et si fides per dilectionem operatur, diligat etiam inimicos, et quantum in ipso est, prodesse illis velit: ita enim faciet ne sibi obsint illi, cum hoc velint. Et quando forte potestatem acceperint quasi nocendi et dominandi; sursum cor habeat, ubi ei nemo nocet, edoctus et eruditus ex lege Dei, ut mitigetur a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea. Si enim in lege Domini voluntas ejus est, et in lege ejus meditabitur die ac nocte , cujus conversatio in coelis est ; de firmamento lucet super terram: unde iste psalmus titulum de «quarta sabbati» accepit, quando facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tiae dextra & sinistra id est pergloriam & ignobilitatem.: Atq ita
deinceps cetera exsequitur . Dextra arma. demonstrans gloriamdĩ
tificabantur. quod gaudebant. quod multos ditabant. quod omnia
possidebant. In sinistra uero quod ignobiles & malae famae habe¬
bantur quod seductores putabantur. quod ignorabantur occideban
& dextris & sinistris armis diabolum expugnant Sicut autem pax
hominibus bone uoluntatis. et quando sunt aliis odor mortis in mortẽ.
sic & interitus hominibus male uoluntatis.: & quando iustis arma sunt¬
sinistra. ad salutem itaq red d& illis.: Non secundum nostramuti¬
litatem quaedeipsis fit . sed secundum ipsorum iniquitatem. quamdi¬
ligendo oderunt animas suas & non secundum beneficium quod nobis
deipsis prestat. honorat eos.: Qui etiam malis bene utitur. secundũ
malitiam eorum disperd& eos dñs ds̃ noster. Toler& ergo iustus in uis¬

Expanded text:
tiae dextera et sinistra, id est, per gloriam et ignobilitatem; atque ita tiae dextera et sinistra, id est, per gloriam et ignobilitatem; atque ita deinceps cuncta exsequitur. Dextera arma demonstrans gloriam, botificabantur, quod gaudebant, quod multos ditabant, quod omnia possidebant. Sinistra vero, quod ignobiles et malae famae habebanet dextris et sinistris armis diabolum expugnant? Sicut autem pax hominibus bonae voluntatis , et quando sunt aliis odor mortis in mortem; sic interitus hominibus malae voluntatis, et quando justis arma sinistra sunt ad salutem. Itaque reddet illis non secundum nostram utilitatem, quae de ipsis fit; sed secundum ipsorum iniquitatem, quam diligendo oderunt animas suas: et non secundum beneficium quod nobis de ipsis praestat, honorat eos, qui etiam malis bene utitur; sed «secundum malitiam eorum disperdet eos Dominus Deus noster.» 29. Toleret ergo justus injus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi filio. qui se ipsum tradidit pronobis. et in eo uoluntatem patris imple¬
uit: Et detestamur iudam decuius facto nobis tantum beneficium prestitit
ds̃. Etrecte dicimus. reddidit ei dns secundum iniquitatem eius. & secun¬
dum malitiam eius disperdidit eum.: Non enim ille pronobis tradidit
xp̃m. sed proargento quo uendidit eum: Quam uis traditio xpi sit nostra
redemptio. & xpĩ uenditio sit nr̃a redemptio. Sic &illi qui martyres perse¬
cuti sunt persequendo in terra. in caelum mutebant. Et scientes quidem
uerunt in odio in iusto iustorum: reddidit eis dñs secundum iniquita¬
tes eorum. & secundum malitiam eorum disperdidit eos.: Sicut enim ma¬
lis ob est bonitas iustorum : sic bonis prodest: in iquitas impiorum.⁊ Nam
& dns dicit. Ego ueni ut qui non uident uideant. & qui uident caeci fi¬
tra sunt arma iustorum. sicut idem dicit apostolus.: Per arma iusti¬

Expanded text:
ipsi Filio Dei, Qui se ipsum tradidit pro nobis, et in eo voluntatem Patris impleipsi Filio Dei, Qui se ipsum tradidit pro nobis, et in eo voluntatem Patris implevit. Et detestamur Judam, de cujus facto tantum beneficium praestitit Deus, et recte dicimus: Reddidit ei Dominus secundum iniquitatem ejus, et secundum malitiam ejus disperdidit eum . Non enim pro nobis tradidit Christum, sed pro argento, quo vendidit cum, quamvis Christi venditio sit nostra redemptio. XVIcuti sunt, persequendo in terra, in coelum mittebant; et scientes quidem erunt in odio injusto justorum, reddet eis Dominus secundum iniquitates eorum, et secundum malitiam eorum disperdet eos. Sicut enim malis obest bonitas justorum, sic bonis prodest iniquitas impiorum. Nam inus dicit: ego ueni, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fitra sunt arma justorum, sicut idem dicit: Per arma justi
Abbreviated transcription (Latin):
ta nobis prestat ds̃ demalis hominibus. Nec tamen secun¬
dum id utde illis nobis prestat. sed secundum malitia eorum
retribu & eis. Videte enim quanta nobis prestitit deipso inma¬
nissimo scelere iudȩ traditoris .: iudas quippetradidit ad passionẽ fili¬
um dĩ Et passionẽ filii dĩ omnes gentes redemptesunt ad sa¬
lutem Nec tamen prosalute gentium merces reddita est iudae.
sed pro eius malitiat debitum supplicium retributum est. Nam sitradi¬
tio xp̃i & nontradentis animus considerandus est. hoc fecit quod fecit ds
pater de quo scriptum est . quia filio proprio non pepercit. sed pronobis
omnibus tradidit eum.: Hoc fecit iudas quod fecit ipse dñs xp̃s dequo
scriptum est qui se ipsum tradidit pronobis oblationem & hostiam dõ ino¬
dorem suauitatis : Etiterum⁊ Sicut xp̃s inquit dilexit ecclesiam suam &¬
suo non pepercit. sed pronobis omnibus tradidit eum. Gratias agimus

Expanded text:
ta nobis Deus praestat de malis hominibus: nec tamen secunta nobis Deus praestat de malis hominibus: nec tamen secundum id quod de illis nobis praestat, sed secundum malitiam eorum retribuet eis. Videte enim quanta nobis praestitit de ipso immanissimo scelere Judae traditoris. Judas quippe tradidit ad passionem Filium Dei, et per passionem Filii Dei omnes gentes redemptae sunt ad salutem: nec tamen pro salute gentium merces reddita est Judae, sed pro ejus malitia debitum supplicium retributum est. Nam si traditio Christi, et non tradentis animus considerandus est, hoc fecit Judas quod fecit Deus Pater, de quo scriptum est, quia «Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum» . Hoc fecit Judas, quod fecit ipse Dominus Christus, de quo scriptum est, «Qui seipsum tradidit pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis:» et iterum, «Sicut Christusuo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. Gratias agimus
Abbreviated transcription (Latin):
catores gloriabuntur. Psalmus uoces tuas habebat. mo¬
do ergo tu habeto uoces psalmi. Quae sunt uoces psalmi
quod ait secundum malitiam eorum mihi deillis prestatus.
et tamen malitia eorum dicitur. non beneficia eorum.. Cer¬
te enim demalis exercet nos. flagellat nos. Ad quam rem fla¬
gellat: utiq ad regnum caelorum. Flagellat enim omnem
filium quem recipit. et quis est filius cui non d& discipli¬
nam pater eius: Quod cum facit ds̃ ad hereditatem sempi¬
ternam nos erudit.: Et hoc nobis prestat saepe demalis homi¬
nibus inquibus exercet etperficit dilectionem nram. quã
uult extendi usque ad inimicos.⁊ Neque enim est pes feo¬
ta dilectio xp̃i ani. nisi cum implet quod xp̃s praecepit.
Diligite inimicos uestros. benefacite his qui oderunt uos.
Et orate pro eis qui uos persecuntur.: Hinc ipse diabolus
uincitur. Hinc uictoriae corona percipitur. Ecce quan¬

Expanded text:
catores gloriabuntur?» Psalmus voces tuas habebat: mocatores gloriabuntur?» Psalmus voces tuas habebat: modo ergo tu habeto voces Psalmi. Quae sunt voces Psalmi?quod ait, «secundum malitiam eorum.» Mihi de illis praestatur; et tamen malitia eorum dicitur, non beneficia eorum. Certe enim de malis exercet nos, flagellat nos. Ad quam rem flagellat? Utique ad regnum coelorum. «Flagellat» enim «omnem filium quem recipit: et quis est filius cui non det disciplinam pater ejus» ? Quod cum facit Deus, ad haereditatem sempiternam nos erudit; et hoc nobis praestat saepe de malis hominibus, in quibus exercet et perficit dilectionem nostram, quam vult extendi usque ad inimicos. Neque enim est perfecta dilectio christiani, nisi cum implet quod Christus praecepit: «Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt, et orate pro eis qui vos persequuntur» . Hinc ipse diabolus vincitur, hinc victoriae corona percipitur. Ecce quan
Abbreviated transcription (Latin):
latione : coepi quaerere refugium. quod in illa fe¬
li cita te saeculari de sideram quaerere. Quis enim
facile recordatur deum qui sem per felix est. &spe
prae senti gaudet: recedat spes saeculi. & accedat
spes dĩ ut possit dicere Et factus est mihi dominus
in refugium. Ad hoc doleam ut fiat mihi dominus
in refugium. Et deus meus in auxilium spei meae.
modo enim dominus spes. Quam diu enim hic sumus.
in spe sumus. non in re.: Sed ne in spe deficiamus ad est
promissor erigens nos & tem perans ipsa mala quae pati¬
mur. Non enim fustra dictum est. fidelis deus qui
non sinit uos temꝑtari. supra quam potestis ferre.
sed faciet cum temptatione etiam ex itum ut pos
Cur ergo qui tibi uidebatur quasi iniustus esse quia parcit
malis. : Vide quomodo corrigitur psalmis. et tu cum psal¬
mo corrigere. Ideo enim uoces tuas habebat psalmus
Quae sunt uoces : us que quo peccato res dñe. usquequo pec¬

Expanded text:
latione coepi quaerere refugium quod in illa felatione coepi quaerere refugium quod in illa felicitate saeculari desieram quaerere. Quis enim facile recordatur Deum, qui semper felix est, et spe praesenti gaudet? Recedat spes saeculi, et accedat spes Dei; ut possis dicere, «Et factus est mihi Dominus in refugium:» ad hoc doleam, ut fiat mihi Dominus in refugium. «Et Deus meus in auxilium spei meae.» Modo enim Dominus spes quamdiu enim hic sumus, in spe sumus, nondum in re. Sed ne in spe deficiamus, adest promissor erigens nos, et temperans ipsa mala quae patimur. Non enim frustra dictum est, «Fidelis Deus, qui non sinet vos tentari supra quam potestis ferre; sCur ergo, quid tibi videbatur quasi injustus esse, quia parcit malis? Vide quomodo jam corrigitur Psalmus, et tu cum Psalmo corrigere: ideo enim voces tuas habebat Psalmus. Quae sunt voces? «Usquequo peccatores, Domine, usquequo pec
Abbreviated transcription (Latin):
tran quilletur cor tuum. ut ad portum quoque perueni¬
as.. Non enim non praeparat portum qui parauit nauem.
Num quid adher& tibi sedes iniquitatis. qui fingis dolorem
in praecepto.
De hom inibus quidem exercet nos. & de illorum
in sectionibus nos erudit.: Demalitia mali flagellatur bonus.
& de seruo emendatur filius. Ita fungitur dolor in prae¬
cepto. Quod illos posse ds̃ permittit. hoc faciunt mali homines.
crimen non inueniunt quod obiciant. Quid enim captaue¬
runt in domino: Concinnauerunt falsa crimina. quia ue¬
ra inuenire non potuerunt. Et sanguinem in nocentẽ¬
Quare hoc notum fit. In consequenti
Et factus est inquit mihi dominus inr¬
fugium. Non quaereres tale refugium. si non pericli¬
ta reris. Sed ideo peri clitatus es: ut quaereres quia
ille fingit do lorem in praecepto.⁊ Facit mihi de¬
Facit mihi de
malitia malorum tribulationum. Punctus tribu
Punctus tribu¬

Expanded text:
tranquilletur cor tuum, ut ad portum quoque pervenitranquilletur cor tuum, ut ad portum quoque pervenias. Non enim non praepararet portum, qui paravit navem. «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» De hominibus malis exercet nos, et de illorum nsecutionibus nos erudit. De malitia mali flagellatur bonus, et de servo emendatur filius: ita fingitur dolor in praecepto. Quod illos posse Deus permittit, hoc faciunt mali homines, crimen non inveniunt quod objiciant. Quid enim captaverunt in Domino? Concinnaverunt falsa crimina , quia vera invenire non potuerunt. «Et sanguinem innocenteQuare hoc totum fEt factus est,» inquit, «mihi Dominus in refugium.» Non quaereres tale refugium, si non periclitareris: sed ideo periclitatus es, ut quaereres; quia ille fingit dolorem in praecepto. Facit mihi de malitia malorum, tribulationem; punctus tribupunctus tribu
Abbreviated transcription (Latin):
ille imperauit tempestatibus : imperauit fluctibus. cessauit periculum.
facta est tranquillitas. Sic & tecum turbant concupiscentiae malȩ.
persuasiones malae. fluctus sunt tranquillibuntur.⁊ Iam desperas &
putas te non pertinere ad dnm̃. euigil& fides tua. ex cita xpm̃ in corde
tuo ⁊ Surgente fide. iam agnoscis ubi sis. Et si forte temptant fluc¬
tus concupiscentiae. intueris quod promisit ds̃. & dulcedo promisso¬
rum. faci & te contemptorem dulcedinum saeculi. It si forte multȩ
urguent minae potentium malorum. & ipsete expellunt deustitia.
atten dis quod minatur ds̃. Ite in ignem a&ernum qui paratus
est di abolo & angelis eius. & non dimittis iustitiam. Timens er¬
go ignem sempiternum contemnis dolores temporales. Etpro
eo quod promisit ds̃. contemnis tem poralem felicitatem.. Pro¬
misit requiem. patere molestiam. Minatur ignem aeter¬
num. Contemne dolores temporales: & euigilante xp̃o

Expanded text:
ille, imperavit tempestatibus, imperavit fluctibus, cessavit periculum, ille, imperavit tempestatibus, imperavit fluctibus, cessavit periculum, facta est tranquillitas : sic et te cum turbant concupiscentiae malae, persuasiones malae, fluctus sunt, tranquillabuntur. Jam desperas, et putas te non pertinere ad Dominum: evigilet fides tua, excita Christum in corde tuo; surgente fide, jam agnoscis ubi sis: et si forte tentant fluctus concupiscentiae, intueris quid promisit Deus; et dulcedo promissorum faciet te contemptorem dulcedinum saeculi: et si forte multae urgent minae potentium malorum, et ipsae te expellunt de justitia; attendis quod minatur Deus, «Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus» , et non dimittis justitiam: timens ergo ignem sempiternum, contemnis dolores temporales; et pro eo quod promisit Deus, contemnis temporalem felicitatem. Promisit requiem; patere molestiam: minatur ignem aeternum; contemne dolores temporales: et evigilante Christo
Abbreviated transcription (Latin):
gis dolorem in precepto: qui &istos filios sic uoluisti exercere &eru¬
dire. sic uoluisti eis precepta dare. ut non essent sine timore. ne ama¬
rent aliquid aliud & obliuiscerentur te uerum bonum suum: Bonus
est ds̃ sicessar& ds̃ & non miscer& amaritudines felicitatibus saeculi
obliuisceremur eum: Sed ubi angores molestiarum faciunt fluctus ani¬
mae. fides illa quaeibi dormiebat excitatur.: Tranquillum enim erat.
quando dormiuit xp̃s in mare. Illo dormiente tempestas orta est. & coe¬
perunt periclitari: Ergo in cordexp̃iano. &tranquillitas erit &pax. sed
quandiu uigilat fides nr̃a. Si autem dormit fides nostra. periclitamur
hoc enim significat dormiens xp̃s. quia quidem obliuiscuntur fidem
suam. & periclitantur. Sed quomodo illa nauis cum fluctuar& exci¬
tatus est xp̃s a fluctuantibus & dicentibus. dnẽ perimus ⁊ Surrexit

Expanded text:
gis dolorem in praecepto,» qui et istos filios sic voluisti exercere et erugis dolorem in praecepto,» qui et istos filios sic voluisti exercere et erudire, sic voluisti eis praecepta dare, ut non essent sine timore, ne amarent aliquid aliud, et obliviscerentur te verum bonum suum? Bonus est Deus: si cessaret Deus, et non misceret amaritudines felicitatibus saeculi, oblivisceremur eum. 25. Sed ubi angores molestiarum faciunt fluctus animae, fides illa quae ibi dormiebat, excitetur. Tranquillum enim erat, quando dormivit Christus in mari: illo dormiente tempestas orta est, et coeperunt periclitari. Ergo in corde christiano et tranquillitas eriquamdiu vigilat fides nostra: si autem dormit fides nostra, periclitamur. Hoc enim significat dormiens Christus, quia quidam obliviscuntur fidem suam, et periclitantur. Sed quomodo illa navis cum fluctuaret, excitatus est Christus a fluctuantibus, et dicentibus, «Domine, perimus;» surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
ana sed noli gaudere insaeculo. gaude in xp̃o gaude in uerbo eius.
gaude inlege eius. ad ipsa gaudia pertinet quod loquimur & quod
auditis: quante ergo sunt istae consolationes intantis laboribus :
Uerum est ergo quod dixit apostolus. & enim quod prȩsens est. tempora
le ẽ leue tribulationes nrae. iuxta in credibilem modum a&ernum glo
riae pondus operatur nobis.: Ecce quantum pretium damus. quodam
modo unam siliquam. ad accipiendos thes auros sempiternos: Siliqua
ad tempus noli ibi fidere.: Tristis es ad tempus noli desperare:
N onte corrum pat felicitas. & non frangit aduersitas.: ne forte dicas
in animo tuo non potest fieri ut ds̃ amittat adse iniquos: qui ustos
ipsos emend& ut salu&.: Quiideo emendat ut erudiat. si iustus uix
saluus fi&. peccator & impius ubi parebunt : numquid adher& tibi
sedes iniquitatis. id est numquid adher& tibi sedes impiorum qui fin¬

Expanded text:
ana. Sed noli gaudere in saeculo: gaude in Christo, gaude in verbo ejus, ana. Sed noli gaudere in saeculo: gaude in Christo, gaude in verbo ejus, gaude in lege ejus. Ad ipsa gaudia pertinet quod loquimur, et quod auditis. Quantae ergo sunt istae consolationes in tantis laboribus? Verum est ergo quod dixit Apostolus, «Etenim quod ad praesens temporale est et leve tribulatriae pondus operatur nobis.» Ecce quantum pretium damus, quodam modo unam siliquam ad accipiendos thesauros sempiternos: siliquam ad tempus; noli illi fidere: tristis es ad tempus; noli desperare. Non te corrumpat felicitas, et non frangat adversitas: ne forte dicas in animo tuo, Non potest fieri, ut Deus admittat ad se iniquos, qui justos ipsos emendat, ut salvet; qui ideo emendat, ut erudiat. «Si Justus vix salvis» «fiet; peccator et impius ubi parebunt? Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis?» id est, Numquid adhaeret tibi sedes impiorum; «qui fin
Abbreviated transcription (Latin):
quam ad requiem peruenires.: Ergo ut aliquando peruenias
ad id quod emis. non in aeternum laborandum est. Non quia non ua¬
let tanti : sed ut possideatur quod emitur: Digna est quidem emi.
labore perpetuo : sed necesse ẽ ut labore temporali ematur.: Certe
tantus debuit esse. idest sempiternus labor. prorequie sempiterna.:
Decies centena milia annorum in labore quidualent : Decies centena
milia annorum habent finem. quod tibi dabo dicit dñs. non habebit
finem: Qualis misericordia dĩ nec dicit decies centena milia anno
labora non dicit uel milleannos labora non dicit qui
nos labora cum uiuis labora in paucis annis. Inde iam requies erit.¬
& finem non habebit. Et ad huc audi consequentia.: Dñe secun¬
dum multitudinem dolorum meorum in corde meo. ex ortationes
tuae iocundauerunt animam meam. It paucos annos laboras.
& in ipsis laboribus non de est consolatio. non desunt gaudia cottidi¬

Expanded text:
quam ad requiem pervenires. Ergo ut aliquando pervenias quam ad requiem pervenires. Ergo ut aliquando pervenias ad id quod emis, non in aeternum laborandum est: non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; sed necesse est ut labore temporali ematur. Certe tantus debuit esse, id est sempiternus labor pro requie sempiterna. Decies centena millia annorum in labore quid valent? Decies centena millia annorum habent finem: Quod tibi dabo, dicit Deus, non habebit finem. Qualis misericordia Dei? Nec dicit, Decies centena millia annorum labora; non dicit, vel mille annos labora; non dicit, quingentos annos labora: cum vivis labora, in paucis annis: inde jam requies erit, et finem non habebit. Et adhuc audi consequentia: «Domine, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae jucundaverunt animam meam.» Et paucos annos laboras, et in ipsis laboribus non deest consolatio, non desunt gaudia quotidi