comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ex illa tantũ librctate qua
liberũ est uoluntati. se ipam Iudicare
ues bonã si bono. ues masã si maso.
consenserit. quippe que in nentro
nͥ certe uolendo cõsentire se sentit.
siberũ arbitriũ credimiꝰ nominari
Nam ex illa que dicit᷑ a pecrato.
cõtruencius forsitan liberũ cõsiliũ
et Itẽ ex illa que dicta est a miseria
siberũ pocius cõplacitũ posset dici
ꝙͣ siberũ arbitriũ. Arbitriũ quippe
Iudiciũ est Sicut uero indiciiest
disteruere quid liceat. Uel nõ liceat
sit profecto confilii ꝓbare quid ex¬
pediat ues nõ expediat. sic cõpla¬
citi quoq exꝑerioi quid libeat᷑ uel
ues admittenda. ues omntanda
esse decernamꝰ. que tamẽ ꝑ consi¬
sũ nequaꝙ ꝑ indicii reccitudine
aut eliginis aut cõtempuimꝰ. rurs¬
sũ q nõ omĩa. que tanꝙͣ recta ⁊
cõmoda consulte obseruamꝰ. eniã
Ut bñplacita libẽter amplectani᷑
sed insuꝑ quasi dura ac molesta
uix equamimiter ferre perduremꝰ

Expanded text:
 ergo tantum libertate, qua liberum est voluntati se ipsam judicare: vel bonam, si bono; vel malam, si malo consenserit quippe quae in neutro, nisi certe volendo, consentire se sentit, liberum arbitrium credimus nominari. Nam ex illa quae dicitur a peccato, congruentius forsitan liberum consilium; et item ex illa quae dicta est a miseria, liberum potius complacitum posset dici, quam liberum arbitrium. Arbitrium quippe judicium est. Sicut vero judicii est discernere quid liceat, vel quid non liceat: sic profecto consilii probare quid expediat, vel non expediat: sic complaciti quoque experiri quid libeat, vel vel admittenda, vel omittenda esse decernamus, quae tamen per consilium nequaquam pro judicii rectitudine aut eligimus, aut contemnimus; rursumque non omnia, quae tanquam recta et commoda consulte observamus, etiam ut beneplacita libenter amplectimur, sed insuper quasi dura ac molesta vix aequanimiter ferre perduramus:
Abbreviated transcription (Latin):
rarne solutis: cũ deo pariter / ⁊¬
xpõ eius. atqr angelis suꝑcelestib
Uam sanctis aĩab et si needũ tor¬
pora receperũt. deest quidẽ de tilo¬
ria. sed nchuil prorsus mest de
miseria. Uerũ libertas a necessita¬
te eque / ⁊ indifferentrx. deo uinũ¬
seq tam male ꝙͣ bone rationabili
cõuenit carature. Net pccõ. net mi

Expanded text:
lutis, cum Deo pariter et Christo ejus, atque Angelis supercoelestibus. Nam sanctis animabus, etsi necdum corpora receperunt, deest quidem de gloria; sed nihil prorsus inest de miseria. Verum libertas a necessitate aeque et indifferenter Deo, universaeque tam malae, quam bonae rationali convenit creaturae. Nec p
Abbreviated transcription (Latin):
usũ retinẽi proptie uoluitatis. ac ꝑ
hot nec indiciũ libertatis. Cũ i̾nt
uoluntias mchil liberũ hẽat insi sẽ.
merito nõ iudicat᷑ insi ex se Diqͣdẽ
ut tardũ ingeniũ. nec labilis me¬
moria. uec inꝯ̾rtus appeti ꝭ. nec seu¬
sus obtusus. nec uita langues reũ
per se siatunt homnrẽ. sicut nec con¬
traria innocentẽ. et hot nõ ob aliud
inisi quia hec necessarie ac preter
uolũtatẽ posse prouenire probant ͥ¬
¶Cũ triplex sitlibertas a pccõ
a miseria. a necessitate. hanc ulti¬
mo loco positam. contulit nobis in
rondicione natura. in pͥmã restan¬
ramur a gratia. media nobis reser¬
uat᷑ in patria. Dicat᷑ igitͥ prima
libertas nature. Scdã hratit. Ter¬
cia uite ues tlorie. Nr imio nempe
in liberã uolinitati᷑. ac uolidtar iã
libertatẽ. conditi sumꝰ nobilis deo
creatura. Scdo reformani in inno¬
cenciã nona in xpõ creatura: Ter¬
cio sublimami in gloriã. ꝑfectain
spũ creatura. Prima erholibertas

Expanded text:
nent propriae voluntatis, ac per hoc nec judicium libertatis. Cum igitur voluntas nil liberum habeat nisi se, merito non judicatur nisi ex se. Siquidem nec tardum ingenium, nec labilis memoria, nec inquietus appetitus, nec sensus obtusus, nec vita languens, reum per se statuunt hominem, sicut nec contraria innocentem; et hoc non ob aliud, nisi quia haec necessarie, ac praeter voluntatem posse provenire probant proposita libertas, a peccato, a miseria, a necessitate; hanc ultimo loco positam contulit nobis in conditione natura, in primam restauramur a gratia, media nobis reservatur in patria. Dicatur igitur prima libertas Naturae; secunda, Gratiae; tertia, Vitae vel Gloriae. Primo nempe in liberam voluntatem ac voluntariam libertatem conditi sumus, nobilis Deo creatura: secundo reformamur in innocentiam, nova in Christo creatura: tertio sublimamur in gloriam, perfecta in spiritu creatura. Prima ergo libertas
Abbreviated transcription (Latin):
rebus materialib nõ est id uita qd̾
sensus. nõ sensus qd̾ appetitus. nec
ille qd consensus. Qd exfingulors
diffutionib claris elucebit. Est
enm in quolibet corpore uita inter¬
nus ac naturalis motus. uigrus
tantũ intriusetus. Gensus uero
uitalis in corpore motus. uigilans et
extrinsetus. Appetitus autẽ. naturalis
ius in ammãte monendis auide sensi¬
b actribuata. Uerũ cõseuso. nitus est
uoluntatis spontaneus. uel terte qd̾
suꝑius dixisse me memin habitus
amini libersui. Porro uolinitas est
motus rationalis ⁊ sensi presidens
et appetitui. Habet sane quotũq sr
daminodo prdissequã. nõ ꝙ semper
ex ratione. sed qd nũꝙͣ absqr ratione
moueat᷑ ita ut multa faciat ꝑ ipãm
tati. ut instruat illã. nõ destruat. Ddes¬
trueret. autẽ. si neceffitatẽ ei ullam
tatis inamissibilẽ libertatẽ ⁊ rationis
qd̾ secũ semꝑ /⁊ ubiq portat indeclina¬
bibe iudiciũ. nõ incõrirur dicet᷑ utar¬

Expanded text:
al. materialibus non est id vita, quod sensus; non sensus, quod appetitus; nec ille, quod consensus. Quod ex singulorum definitionibus clarius elucebit. Est enim in quolibet corpore vita, internus ac naturalis motus, vigens tantum intrinsecus. Sensus vero, vitalis in corpore motus, vigens et extrinsecus. Appetitus autem naturalis, vis in animante, movendis avide sensibus attributa. Verum consensus, nutus est voluntatis spontaneus, vel certe quod superius dixisse me memini habitus animi, liber sui. Porro voluntas est motus rationalis, et sensui praesidens, et appetitui. Habet sane, quocunque se odammodo pedissequam: non quod semper ex ratione, sed quod nunquam absque ratione moveatur, ita ut multa faciat per ipsam tati ut instruat illam, non destruat. Destrueret autem, si necessitatem ei ullam tatis inamissibilem libertatem, et rationis quod secum semper et ubique portat, indeclinabile judicium, non incongrue dicetur, ut ar
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e. Qd si quispiã confiteri cõfundit᷑
id quoq unde cõpungit᷑. talis pudor
peccatũ ad ducit. et gloriã de cõstien¬
cia perdit. quãdo malũ qd̾ ex profundo
cordis cõpinictio couat᷑ expellere. pu¬
dor meptus obstruss labior ostio nõ
sollicitos. quo uidelicet delinquenciũ
cordib. tanto moderamine uerbĩ timo¬
ris ⁊ contricionis infligant. quatenꝰ
ros nequaquã a uerbo tõfessionis ext̾¬
reant. sic corda aꝑiant: ut ora nõ obstru¬
aut. seduet absoluant etiã cõꝑunctũ.
iusi uiderint confessid ¶ Quisquis¬
Werbũ in ore habet. et in corde nõ hẽt.
aut dolosus est aut uanus ¶ Quis¬
quis uero incorde et nõ mors: aut
superbus est aut timidus Odr¬

Expanded text:
nostrae. Quod si quispiam confiteri confunditur nostrae. Quod si quispiam confiteri confunditur id quoque, unde compungitur, talis pudor peccatum adducit, et gloriam de conscientia perdit, quando malum quod ex profundo cordis compunctio conatur expellere, pudor ineptus obstruso labiorum ostio non sollicitos, quo videlicet delinquentium cordibus tanto moderamine verbum timoris et contritionis infligant, quatenus eos nequaquam a verbo confessionis exterreant; sic corda aperiant, ut ora non obstruant; sed nec absolvant etiam compunctum, nisi viderint et confessum: quandoquiigitur verbum in ore habet, et in corde non habet, aut dolosus est, aut vanus: quisquis vero in corde, et non in ore, aut superbus est, aut timidus
Abbreviated transcription (Latin):
buce interp̃tat. caiptũ est autem
Prope est uerbũ more tuo et incorde
tuo. Non maltero tantũ. sed sumul
in utroq uerbũ habere memineris
Et quidẽ uerbũ in corde peccatoris
operat᷑ salutiferã contricione᷑. uerbũ
uero n ore noxiã tollit cõfusionem
ne impediat necessariã cõfessionẽ
Ait enĩscaptura. Est pudor addu¬
cens peccatũ: et est pudor adducrẽ
mloriã. Bonus pudor quo peccasse
Aut certe peccare cõfunderis. et oĩs
licet hũans arbiter forte absit diui¬
nũ tanꝙͣ hũanũ. tantoueretudins
reuereris aspectũ. quãto / ⁊ urrins
dñi ꝙͣ hominẽ conitas putiorẽ. tã
to q ruĩ hus offrudi a peccante.
quãto ꝯstat longus ab illo esse om̃ẽ
pecratũ. Hunistrinodi ꝓtuldubio pu¬
dorfugat obꝓbriũ. parãt gla̾m. duo
aut peccatũ omĩno nõ adimittit aut
certe admissũ. et penitudo punit. ⁊
confitendo expellit. Gi tamẽ gloria
nra. hiet est. testimoniũ constientie

Expanded text:
buccae interpretatur. Scriptum est autem: Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo . Non in altero tantum, sed simul in utroque verbum habere memineris. Et quidem verbum in corde peccatoris operatur salutiferam contritionem: verbum vero in ore noxiam tollit confusionem, ne impediat necessariam confessionem. Ait enim Scriptura: Est pudor adducens peccatum, et est pudor adducens gloriam . Bonus pudor est, quo peccasse, aut certe peccare confunderis: et omnis licet humanus arbiter forte absit, divinum tamen quam humanum tanto verecundius revereris aspectum, quanto et verius Deum quam hominem cogita gravius offendi a peccante, quanto constat longius ab illo esse omne peccatum. Hujuscemodi procul dubio pudor fugat opprobrium, parat gloriam, dum aut peccatum omnino non admittit, aut certe admissum et poenitendo punit, et confitendo expellit: si tamen gloriaec est, testimonium conscientiae
Abbreviated transcription (Latin):
Pie inqͥs iusticia est. ut innocens
sed iistricordia. Gi iusticia esset.
iam ns̃ gyatis sed ex di buto moreneri
Si ex debito ip̃e quidr̃ moreretur
sed is ꝑ quo moreret᷑ nõ uiueret
Upũs et peccata remuttr̾ potuit
cũ deus sit. et mori cũ sit homo. xt
mortis moriendo solurre debitid̃. qr
iustus. et unus omib ad iusticia
uitã q sufficr̾ quãdoquidr̾ et pectatũ
et mors ex uno inomiẽs processerit
Sed loc qͥuoq necessarit omino ꝑ¬
uisũ est. qd dilata morte homo mĩt̾
homines dignatus est aliqmdiu cõ¬
uersari quatiꝰ crebris ⁊ ueris loqun¬
tionib ad inuisibilia exiͨtaret. miris
oꝑib astrueret fidem rectis. mores
instrueret. Itaq in oculis honninẽ
deus homo. sobrre ⁊ iuste ⁊ pie comu̾¬
satus. urra loquutus. mra operatꝰ
indigna passus. in quoiam nobis
defuit ad salutẽ: Accidat ⁊ gratia
remissionis peccatoꝵ. Hot est ut gtis
pectata dimittat. et opus ꝑfecto nẽ
salictis cõsummatũ est ¶Mors a

Expanded text:
 inquis, justitia est, ut innocens sed misericordia. Si justitia esset, jam non gratis, sed ex debito moreretur. Si ex debito, ipse quidem moreretur: sed is pro quo moreretur, non viveretur et peccata dimittere potuit, cum Deus sit; et mori, cum sit homo; et mortis moriendo solvere debitum, quia justus; et omnibus unus ad justitiam vitamque sufficere, quandoquidem et peccatum, et mors ex uno in omnes processerit. 26. Sed hoc quoque necessarie omnino provisum est, quod dilata morte homo inter homines dignatus est aliquandiu conversari: quatenus crebris et veris 555 locutionibus ad invisibilia excitaret, miris operibus astrueret fidem, rectis moribus instrueret. Itaque in oculis hominum Deus homo sobrie, et juste, et pie conversatus, vera locutus, mira operatus, indigna passus, in quo jam defuit nobis ad salutem? Accedat et gratia remissionis peccatorum, hoc est, ut gratis peccata dimittat: et opus profecto nostrae salutis consummatum est. Non a
Abbreviated transcription (Latin):
y̾sciat seusit. s uestiti pñciam nõ
agnouit. soloq uestis tanꝙͣ floris
odore foruisetuo delectatus. quasi
fructus interioris dulcedinẽ non
gustauit. dum ⁊electi filii simul
et saciamenti. fraudatus corintior̃
remansit. Quospectat hoc; Uesti¬
mentũ profecto spratꝰ lita̾ est et
caro uerbi. Sid ne nunc quidem.
indeus in carne. uerbũ in homine
scit deitatẽ. nec sub tegiine littr̾.
sonsum ꝑuidet spiritalẽ. forisq
palpans hedi pellr᷑. q̃ similitũdinẽ

Expanded text:
iam sensit, sed vestiti praesentiam non agnovit: soloque vestis, tanquam floris odore, forinsecus delectatus, quasi fructus interioris dulcedinem non gustavit, dum et electi filii simul et sacramenti fraudatus cognitione remansit. Quo spectat hoc? Vestimentum profecto spiritus, littera est et caro Verbi. Sed ne nunc quidem Judaeus in carne Verbum, in homine scit deitatem; nec sub tegmine litterae sensum pervidet spiritualem: forisque palpans haedi pellem, quae similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
et cria. Patet laudabile᷑ illã et a dnõ
laudatã simplicitatẽ absq lus duob
nõ esse bonis. beniuolencia aͥtq prudẽ¬
tia. Ut oculus uidelicet cordis non
solũ pius qui fallere nolit. sid ⁊ tants
sit qui falli nõ possit. Ceterũ sicut
oculũ simplicẽ duo ista facutẽ bona.
amor boui ⁊ coctiacio uiri: sit neqͣ
oculũ duo erecnone mala cõstitiuĩt.
irtitas qua fu ut ueritatẽ nõ atinos

Expanded text:
et ergo laudabilem illam et a Domino laudatam simplicitatem absque his duobus non esse bonis, benevolentia atque prudentia: ut oculus videlicet cordis, non solum pius qui fallere nolit, sed et cautus sit qui falli non possit. 37. Caeterum sicut oculum simplicem duo ista faciunt bona, amor boni, et cognitio veri: sic nequam oculum duo e regione mala constituunt, caecitas, qua fit ut veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
perfecti tordis et infirine ꝓrsus uo¬
luntatis indiciũ est statuta semorꝵe
st udrosiuis distutrre. herere ad singlã
que unĩgunt᷑ exigere de quibusq
Latione ⁊ male suspitari de omiĩpre¬
tepto tinus cansa latuerit. nec un¬
quã libente obedire insicũ audire
ꝯturerit. qd forte libuerit aut qd nõ
aliter licere seu expedire monstram̃t.
uorł apirta ratio. Ues indubitata aucto¬
ritas. Delicata satis. nnmo nmis
molesta est huinstemodi obediencia
uion plane huet illa est. q̃ ex regula
tradit᷑ Dbidiencia siue mora. Dis¬
putare profrcto hoc est mastu cordis
nõ in auditu auris obidire. Istinsmo¬
di ento carnalẽ aiãm nõ mõdo p̃mi
Ted eciã opprumi pondr̾ presuõte
perfectionis necesse est. quia non
potest portare caro infirma qd solus
spiritus promptus experit᷑. Iugum
este suane ⁊ onus leue. Uxĩ quippe
ungũ / ⁊ omis est et om̃iuo ĩportabile

Expanded text:
perfecti cordis, et infirmae prorsus voluntatis indicium est, statuta seniorum studiosius discutere, haerere ad singula quae injunguntur, exigere de quibusque rationem, et male suspicari de omni praecepto, cujus causa latuerit; nec unquam libenter obedire, nisi cum audire contigerit quod forte libuerit, aut quod non aliter licere seu expedire monstraverit vel aperta ratio, vel indubitata auctoritas. Delicata satis, imo nimis molesta est hujuscemodi obedientia. Non plane haec illa est quae ex Regula traditur, « Obedientia sine mora. » Disputare profecto hoc est in astu cordis, non in auditu auris obedire. Istiusmodi ergo carnalem animam non modo premi, sed etiam opprimi pondere praesumptae perfectionis necesse est: quia non potest portare caro infirma, quod solus spiritus promptus experitur jugum esse suave et onus leve. Christi quippe jugum et onus est, et omnino importabile,
Abbreviated transcription (Latin):
luntas. ¶otit᷑ deus in salutem
suoꝵ irrationali. et item insensibili
creatura tanꝙͣ iumentõ uel iustru¬
mento. q̃ iam expleto oꝑe misquã
erunt. Utitur creatura rationali
quã eorecto filio in igne̾ proiciet tãꝙͣ
sarmentũ mutile. Utcturangelis
⁊ hõib bone uoluntatis. tanꝙͣ cõ¬
militonib / ⁊ coadunitorib suis. quos¬

Expanded text:
ur ergo Deus in salutem suorum irrationabili, et item insensibili creatura, tanquam jumento vel instrumento, quae jam expleto opere nusquam erunt. Utitur creatura rationali,a, quam, correcto filio, in ignem projiciet tanquam sarmentum inutile. Utitur et angelis et hominibus bonae voluntatis, tanquam commilit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Gure deus siue homo. uicatius
dei mandatũ ꝯd̾cimq tradiderit. pa¬
ri profecto obsequendũ est cura.
pari ieuerentia defecendũ. ubi tñ
deotontraria nõ precipit homo. ¶¬

Expanded text:
 enim Deus, sive homo vicarius Dei, mandatum quodcunque tradiderit; pari profecto obsequendum est cura, pari reverentia deferendum, ubi tamen Deo contraria non 508 praecipit homo.
Abbreviated transcription (Latin):
uersoꝵ. que ꝑse. aut ꝓpter se nec
bona nec mala sunt autdiuina in¬
stitucioẽ. aut ꝓpria cuiusq ꝓfessioe
fixa nõ sunt. ut nõ iussa quidem
licite utrũlib uel admittãt᷑᷑ ueł o¬
mittant᷑. Iussa uero siur culpa nõ
negligant᷑. suir camine nõ contẽp¬
nant᷑. Ubiqz enĩ ⁊ culpabilis neglet¬
tus. et conte̾ptus dãpnabilis est
onũ specie mandatoꝵ. pari ponde̾
graius ⁊ cõmuniter dap̃nabilis est.
neglectus autr᷑ in fixis grauior.
tolierabilior in auobisib mandatis

Expanded text:
versorum, quae per se, aut propter se nec bona, nec mala sunt, aut divina institutione, aut propria cujusque professione fixa non sunt; ut non jussa quidem, licite utrumlibet vel admittantur, vel omittantur: jussa vero, sine culpa non negligantur, sine crimine non contemnantur. Ubique enim et culpabilis neglectus, et contemptus damnabilis est.omni specie mandatorum pari pondere gravis, et communiter damnabilis est: neglectus autem in fixis gravior, tolerabilior in mobilibus mandatis
Abbreviated transcription (Latin):
que a prepositis dispensacionẽ admit¬
tũt. quia lemori censura neglecta
puniũtur leniora dicunt᷑. Ex his
uerbi gratia dico esse uelrisũ inter¬
dictũ. uel indictũ filenciũ. Hec siqui¬
dem si contra mandatũ nõ ueniunt.
nec peccata funt. Accedente mandato
si quonimꝰ iam obseruant᷑. in pcc̃m
reputant᷑ nõ tamẽ in crimẽ. ita sa

Expanded text:
 a praepositis dispensationem admittunt, quia leviori censura neglecta puniuntur, leviora dicuntur. Ex his, verbi gratia, dico esse vel risum interdictum, vel indictum silentium. Haec siquidem si contra mandatum non veniunt, nec peccata sunt. Accedente mandato, si quominus jam observantur, in peccatum reputantur, non tamen in crimen; i
Abbreviated transcription (Latin):
prelatis quibusq gramoris aucͨtorita¬
tis et eoꝵ mandatis. quibusq maioris
utilitatis. quo diligencior debetur
obsequendi tura. eo ⁊ culpa granior
inicurrit᷑ de cõtemptu. ¶ Donuis

Expanded text:
praelatis quibusve gravioris auctoritatis, et eorum mandatis quibusque majoris utilitatis, quo diligentior debetur obsequendi cura, eo et culpa gravior incurritur de contemptu. 16. His
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝓfessus est quispiã obedierit.
melior tamẽ cũ exdei amore obe¬
ditur. Illa quippe obediencia necessitatꝭ
est: ista caritatis. Illũ autr̃ optinũ
dixerim obedicutir gradũ. tũ roaiõ¬
oꝑus iniũctũ recipit᷑. quo ⁊ p̃cipit ᷑¬

Expanded text:
quam professus est, quispiam obedierit : melior tamen cum ex Dei amore obeditur. Illa quippe obedientia necessitatis est, ista charitatis. Illum autem optimum dixerim obedientiae gradum, cum eo animo injunctum opus recipitur, quo et praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
siones. nõ super patrũ traditiones
cõstituitͬ. qui abbas elinit᷑ mãdato¬
rũ cultor. et ultor uicioꝵ/ ¶rio¬
⁊ is ipã professio. quase iunior subdit
priori. eque albigat ⁊ priorẽ. Com¬
munis equidr̃ pacti pari reor utrũq
necessitate trneri: fieriq duos per
unius sponsionẽ alterutrũ debitores.
fidelis cure unũ. alterũ hũilis ebedi¬
nescit. terminis nõ artatur. neq cõ¬
tenta angustiis professionis. largiori
uoluntate fectur in latitudinẽ carita¬
tis. et ad om̃e qd̾ iniũgitur spontanea.
uigore liberalis a lacrisqz animi mo¬
dũ nõ considerans. in infinitã liber¬

Expanded text:
siones, non super Patrum traditiones siones, non super Patrum traditiones constituitur qui abbas eligitur, mandatorum cultor, et ultor vitiorris ipsa professio, qua se junior subdit sponte Priori, aeque alligat et Priorem? Communis equidem pacti pari reor utrumque necessitate teneri, fierique duos per unius sponsionem ad alterutrum debitores: fidelis curae unum, alterum humilis obedinescit, terminis non arctatur: neque contenta angustiis professionis, largiori voluntate fertur in latitudinem charitatis, et ad omne quod injungitur spontanea, vigore liberalis alacrisque animi, modum non considerans, in infinitam liber
Abbreviated transcription (Latin):
dicti instituta. exceptis
sanr nõnillis despiritua¬
libus. uerbi causa. caritate. huilitate.
mansuetudine. que nõ tam ipiñ
constat instituisse ꝙͣ dñi. et ob hoc
penitus nõ esse mutanda. de cetero
reliqua uniuersa nõ profitentibus
quidem monita. tantũ seucõfilia
censenda sunt. nec grauãt᷑ nõ obser¬
uata. cũ tamẽ profitentib in pre¬
cepta p̃uaricantib in crimina fiãt
militant ĩmobiliter fixa sunt. mu¬
tari q oĩõno ur ab ipĩs quidẽ pre¬
positis sine offensa possut᷑. At si
e contrario contraria forte aliquãdo
caritati uisa fueruit. his dũtaxat
quib hoc posse uidere datũ est. et
promidẽ creditũ est. nõne iustissi¬
mũ esse liquet. Ut que procaritate
inuenta fuerũt. procaritate quoq
ub̃i expedire uidebit᷑. uel omittãt i
uel intermittant. uel maliud forte¬
commnodius demintent᷑. sicut e regi¬
one iniquũ proculdubio foret. si sta¬
tuta pro sola caritate contra cariatẽ

Expanded text:
dicti instituta, exceptis sane nonnullis de spiritualibus, verbi causa, charitate, humilitate, mansuetudine, qua non tam ipsum constat instituisse quam Deum, et ob hoc penitus non esse mutanda; de caetero reliqua universa non profitentibus quidem monita tantum, seu consilia censenda sunt, nec gravant non observata: cum tamen profitentibus in praecepta, praevaricantibus in crimina fiantmilitant, immobiliter fixa sunt, mutarique omnino, ne ab ipsis quidem praepositis, sine offensa possunt. At si e contrario contraria forte aliquando charitati visa fuerint, his duntaxat quibus hoc posse videre datum est, et providere creditum est: nonne justissimum esse liquet, ut quae pro charitate inventa fuerint, pro charitate quoque, ubi expedire videbitur, vel omittantur, vel intermittantur, vel in aliud fortmmodius demutentur? Sicut e regione iniquum procul dubio foret, si statuta pro sola charitate, contra charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
amina exipo uiuit uticorpus et
ꝯp̃a. quo patto queso presentior tẽ
ronteudit ͥ ub̾idat quã unde accipit
Uoitã: Fons siquidem uite caritas
est. net uiuete aiãm dixerim. q̃ de
illo nõ hanserit. Hanrire poroo qͦ¬
modo potest. insi fueat pñs ip̃o
fonti qui taritas est q̃ druo est

Expanded text:
anima ex ipso vivit, uti corpus ex anima ex ipso vivit, uti corpus ex ipsa; quo pacto, quaeso, praesentior esse contenditur ubi dat, quam unde accipit vitam? Fons siquidem vitae charitas est: nec vivere animam dixerim, quae de illo non hauserit. Haurire porro quomodo potest, nisi fuerit praesens ipsi fonti, qui charitas est
Abbreviated transcription (Latin):
et eligit/ ¶Eui secundũ regulã
uiuere statuunt. et si nõ ad unzem
ut dicit᷑ totam custodiunt. et si qua
pro sur claustri rctu uel mutant uel
pretermittũt. a regla̾ri tamẽ om̃ino
ꝓfessione non discedunt: Donec tñ
sobrie / ⁊ iuste ⁊ pie prosuor morib
uiuere nõ defistũt. ¶ Nũquã m¬
contingat turbatũ ad pacis accrdr̃
sacrificiũ. cũ ira / ⁊ disteptatione tõ¬
tuir̾ sacramentũ. in quodeus in¬
dubitanter est. mũdu reconcilians
sibi. Cecte nõ recipit᷑ ninius qd̾¬
cũq meũ qd̾ defero ad altare: infi
autr plarato fratre. quẽ me forte
resisse memmnero. quãtoriꝰ si me
ipm nõ pacauero priuo: ¶lẽmꝰ
et unde corpori. et undr duõ in lete¬
amus. Illud unuficando ⁊ sensifi¬
tando. illudcredendo/ ⁊ diligendo.
Neq enĩ presencior spiritus nr̃ est.
Ubi aniuat quã ubi amat infi
et exx necessitare teuetur. quã quo
sponte. et alacr firtur uoluntate
Drmqi ubi est thesantus tuus. ibi
est ⁊ cortuũ Item Gidñ amans

Expanded text:
e qui secundum Regulam vivere statuunt, etsi non ad unguem, ut dicitur, totam custodiunt, etsi qua pro sui claustri ritu vel mutant, vel praetermittunt; a regulari tamen omnino professione non discedunt, donec tamen sobrie, et juste, et pie, pro suorum moribus vivere non desistunt. Denique contingat turbatum ad pacis accedere sacrificium; cum ira et disceptatione contingere Sacramentum, in quo Deus indubitanter est mundum reconcilians sibi. Certe non recipitur munus quodcunque meum, quod defero ad altare, nisi ante placato fratre, quem me forte esisse meminero: quanto minus si me ipsum non et unde corpori, et unde Domino inhaereamus; illud vivificando et sensificando, illum credendo et diligendo. Neque enim praesentior spiritus noster est ubi animat, quam ubi amat: nisi et ex necessitate tenetur, quam quo sponte et alacri, fertur voluntate. Denique ubi est thesaurus tuus ibi est et cor tuum . Item si Deum amans
Abbreviated transcription (Latin):
desiq̃rit nõ euadit. q̾ censure qͣ ex reclã
est disciplinã nõ subterfucut. Pare
si quidẽ rerule est rernilaris correptio
et in ea reꝑit᷑ nõ solum bont uitr ins¬
tritio: si deciã emendatio prane. In¬
iobedientie remedia. ut ne pricado
quidrmarertula recedat᷑. Fatrorsane
imposibile cuiiuis mortaliũ. uel ueni¬
aliter interdũ non drlinque̾ in pre¬
ceptis obediencie. sed nulla iamde
imposibilitate querela. quãdoqͥdem
et ex rectula sicet id quoq qd̾ crum¬
ualtter desinqui contigerit rmedare
¶ Iot prositenciũ nemospondet
ut iam nõ peccet. et obhot ñ ꝯtiieuo
ut quispiã aliquomi nõ obeoit. p̃na¬
ricatorẽ se constituit. nsi ꝯͥ se forte
sit professũ falso existumat. Euo ut
interior oculus uere simplex sit.
duo illi esse arbitror necessaria. ca¬
ritatr̾ in intencione. et in electione
ueritatẽ. Nam si bonẽẽ quidẽ dilirat.
sed uerũ nõ esitrat: ẜabet quidrm

Expanded text:
deliquerit, non evadit, qui censurae, quae ex Regula deliquerit, non evadit, qui censurae, quae ex Regula est, disciplinam non subterfugit. Pars siquidem Regulae est regularis correctio, et in ea reperitur non solum bonae vitae instructio, sed etiam emendatio pravae. Ininobedientiae remedia, ut ne peccando quidem a Regula recedatur. Fateor sane impossibile cuivis mortalium vel venialiter interdum non delinquere in praeceptis obedientiae: sed nulla jam de impossibilitate querela, quandoquidem et ex Regula licet id quoque, quod criminaliter delinqui contigerit, emendarei, profitentium nemo spondet, ut jam non peccet: et ob hoc non continuo, ut quispiam aliquo modo non obedit, praevaricatorem se constituit nisi qui se forte sic professum falso existimainterior oculus vere simplex sit, duo illi esse arbitror necessaria, charitatem in intentione, et in electione veritatem. Nam si bonum quidem diligat, sed verum non eligat; habet quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sponte in uerba ꝓrupero ⁊ rupero
silencii legem: p̃uaritatorẽ me
constituo. ⁊ criminalr. Et si impe¬
mitrs perseuero usq ad morte᷑ pec¬
cam /⁊ dãpnabiliter ¶Partienda
est nobis in duo uiiuersa obẜiuatio
recnilatis in p̃cepta uidesicet ⁊ re¬
media. preceptis instituit᷑ uita cõ¬
tra peccatũ: remiediis restituitur
post peccatũ ĩnocentia. Sic ercio
utraq ista cõplectit᷑ mã ꝓfessio:
ut professus quisq cũ in aliquo
forer renla̾riũ mandatoꝵ deliq̃rit.
si ad remediũ eque derila̾re confu¬
nerit. et si cõuincit᷑ transcressor
mandati. nõ tanit̾ pacti p̃uarita¬
tor. Solũ itaq tensuerim fregisse
uoiũ. uiolasse ꝓpositũ. pactũ prenia¬
ricasse. qui ⁊ preceptũ cõtempserit et
remediũ. Nam illũ sane dicosecurũ.
qui etiã si interdũ obediencie limitẽ
preterat: cõsiliũ nõ tespuit prmtrncir
Regulares namqz termimos et si sepe

Expanded text:
sponte in verba prorupero, et rupero sponte in verba prorupero, et rupero silentii legem; praevaricatorem me constituo, et criminaliter; et si impoenitens persevero usque ad mortem, peccest proinde nobis in duo universa haec observatio regularis, in Precepta videlicet, et Remedia. Praeceptis instituitur vita contra peccatum; Remediis restituitur post peccatum innocentia. Sic ergo utraque ista complectitur nostra professio, ut professus quisque cum in aliquo forte regularium mandatorum deliquerit, si ad remedium aeque regulare confugerit, etsi convincitur transgressor mandati, non tamen pacti praevaricator. Solum itaque censuerim fregisse votum, violasse propositum, pactum praevaricasse, qui et praeceptum contempserit, et remedium. Nam illum sane dico securum, qui etiamsi interdum obedientiae limitem praeterit, consilium non respuit poenitentiae. Regulares namque terminos, etsi saepe
Abbreviated transcription (Latin):
nalẽ facit mobedienciã: srd rexu¬
inare sed nosse obedire Ceterum
quãti absq illa pessima ⁊ rebelli
uosũtate nõ obidiunt: Quomodo
Itaq monacho crimẽ insidiat᷑ mob̾r¬
diencie. si totiens siue crimine trans¬
gredit᷑. quotiens in trãsgressione de¬
fuerit huiuscemiõi recalcitrãs / ⁊ con¬
mobedienciã /inexcusabiliter sitcul¬
pab̾ilis: nilla tñ etirnali᷑ dãpnabił
nisi quã remẽdiũ penitencie non
sanat nulla est letaliter criminalis.
nisi ꝯ̃ contẽptum su ꝑbie nõ euitat
magua i securitas filiis obedirutie
et rẽuera pax homĩb bone uolũtatis
quado in onũ mobidir̃tia soladax̃¬
uat inpenitẽtia. ꝙͣ nestit qͥ diligit
diñ sola inc̾umat᷑ suꝑbia. quã facile
tauet qui tuuet geħhemiã. Sed ex¬
emplis clarius elucestet qd̾ dicinꝰ
Si iubente semore ut silrã. uerbio
in forte ꝑ oblimonẽ elabit. reum
me fateor mobediencie. sed uemalrꝰ
Si ex cõtemptusciens / ⁊ deliberans

Expanded text:
iam: sed repugnare, sed nolle obedire. Caeterum quanti absque illa pessima et rebelli voluntate non obediunt? Quomodo itaque monacho crimen insidiatur inobedientiae, si toties sine crimine transgreditur, quoties in transgressione defuerit hujusmodi recalcitrans et coninobedientia inexcusabiliter sit culpabilis, nulla tamen aeternaliter damnabilis, nisi quam remedium poenitentiae non sanat: nulla est lethaliter criminalis, nisi quae contemptum superbiae non evitat. Magna igitur securitas filiis obedientiae, et revera pax hominibus bonae voluntatis: quoniam in omni obedientia sola damnatur impoenitentia, quam nescit qui diligit Deum; sola incriminatur superbia, quam facile cavet qui timet gehennam. Sed exemplis clarius elucescet quod dicimus. Si jubente seniore ut sileam, verbum mihi forte per oblivionem elabitur; reum me fateor inobedientiae, sed venialiter. Si ex contemptu sciens et deliberans
Abbreviated transcription (Latin):
nuit᷑. Impurus est qui ⁊ aliud
cupit. Purus amor mercẽnaris
nõ est. Iurus amor de spr uires
nõ sumit. nec tamẽ diffidencie
dampna fentit. Sponse hit est
¶ Sponsi amor ĩmo sponsus
amor solam amoris uitẽ reqͥrit
et fidem. liceat ꝓude redamare
dilecta. Quid in amet sponsa
et sponsa amoris: Quid in amet᷑
amor. mĩto cũctis remĩcians af¬
fectib aliis. soli ⁊ tota int̾ubit a¬
mori q̃ ipi respondr᷑ amori habet
in redibendo amore. Uã ⁊ cũ se to¬
tã effudi̾t in amorr̃ qnͣtũ est hͦ
ad illius fontis ꝓhrime ꝓflumũ .
Non plane pari ubertate fluunt
amane /⁊ amor. aĩa /⁊ uerbũ. spõ¬
sa ⁊ sponsus. trrator /⁊ crratuxa
nõ magis ꝙͣ ficirns ⁊ fons. Qͥd

Expanded text:
nuitur. Impurus est, qui et aliud nuitur. Impurus est, qui et aliud cupit. Purus amor mercenarius non est. Purus amor de spe vires non sumit, nec tamen diffidentiae damna sentit. Sponsae hic est,  sponsi amor, imo sponsus Amor solam amoris vicem requirit et fidem. Liceat pro inde redamare dilectam. Quidni amet sponsa, et sponsa Amoris? Quidni ametur Amor? 6. Merito cunctis renuntians affectionibus aliis, soli et tota incumbit amori, quae ipsi respondere amori habet in redhibendo amore. Nam et cum se totam effuderit in amorem, quantum est hoc ad illius fontis perenne profluvium? Non plane pari ubertate fluunt amans et Amor, anima et Verbum, sponsa et sponsus, Creator et creatura, non magis quam sitiens et fons. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
se. Ip̃e meritũ. ipẽ p̃miũ est sibi
A mor preter se non requirit causã.
nõ fructũ. Fructus enis usus ens.
amo qr amo. Amo ut amem. Mag¬
na res amor fitamẽ ad suu rrcuorat
principiũ si sue origini ⁊edditus.
si refusus suo fonti semꝑ ex eo su¬
mat unde iugiter fluat. Solus ẽ
amorex om̃ib aio motib: sensib
atq affectib. in quo potest trratiua
et si nõ ex equo respondere auctori
tem ¶Cum amat deus nõ a¬
suid uust quã amari: quixpe nõ ad
aliud amat insi ut anret᷑. stirrs
ip̃o amore beatos qui se amaueriut
agna res amor. ẜ sunt mes nra¬
dus. Sponsa in sũmostat. Amãt
em̃ s⁊ filii s de hereditate cogitant
ñi dum uerent᷑ quoqͦmõdo a¬
uttere ip̃m a quo expritat᷑ hete¬
ditas psus reuerent᷑ niuꝰ amat̾.
Suspectus est mͥ amor cui aliud
quid adipiscendi spes suffrattari
uidetur. Inficinus est qͥ forte spe
substracta aut extinguie᷑ aut mi¬

Expanded text:
se. Ipse meritum, ipse praemium est sibi. se. Ipse meritum, ipse praemium est sibi. Amor praeter se non requirit causam, non fructum. Fructus ejus, usus ejus. Amo, quia amo; amo, ut amem. Magna res amor, si tamen ad suum recurrat principium, si suae origini redditus, si refusus suo fonti semper ex eo sumat, unde jugiter fluat. Solus est amor ex omnibus animae motibus, sensibus atque affectibus, in quo potest creatura, etsi non ex aequo, respNam, cum amat Deus, non aliud vult quam amari: quippe non ad aliud amat nisi ut ametur, sciens ipso amore beatos qui se amaverint. 5. Magna res amor; sed sunt in eo gradus. Sponsa in summo stat. Amant enim et filii, sed de haereditate cogitant: quam dum verentur quoquo modo amittere, ipsum a quo exspectatur haereditas, plus reverentur, minus amant. Suspectus est mihi amor cui aliud quid adipiscendi spes suffragari videtur. Infirmus est, qui forte spe subtracta, aut exstinguitur, aut mi
Abbreviated transcription (Latin):
Parũ dixi contractꝰ. conplepus e
Complexus plaur. ubi idẽ uelle
et nolle idr̾ unũ facit spiũ de duo¬
bus. Uiet uerendũ nr disparitas ꝑ¬
souaꝵ clauditare in aliquo faciat
coniuenciã uolinitatũ. qr amor re
uerentiã nescit. Ab amando quippe
amor. nõ ab honorando denonũat.
Bouoret sane qui horret qͥ stupet
qui metuit. qͥ mrat᷑. uacat᷑ hec
omĩa penes amantẽ. Amor ubi
⁊ captinat affectus. Propterra q̃
amat. amat. ⁊ aliud nouit nichil.
Ip̃r qui honori merito. mercto
stupori. ⁊ miraculo est amari tamẽ
meri ut dñs. honorari ut patro.
et ut sponsus amari. Quid ĩ hiis
prestat. quid emmet. Nempe a¬
mor. Absq hoc ⁊ timor peri̾a habet
et honor nõ habet trãm. Sermlis
est timor quãdin ab amore nõ ma¬
immittit᷑ et qui de amore nõ ur¬
uit honor. nõ honor s adulatio est.
Et quidẽ soli deo honor ⁊ gloria.
si melle amoris condita nõ furuit.
Ie ꝑse sufficit. Io ꝑse placet / ⁊ ꝓpt̾

Expanded text:
Parum dixi, contractus: complexus est. Parum dixi, contractus: complexus est. Complexus plane, ubi idem velle, et nolle idem, unum facit spiritum de duobus. Nec verendum ne disparitas personarum claudicare in aliquo 1558 faciat cverentiam nescit. Ab amando quippe amor, non ab honorando denominatur. Honoret sane qui horret, qui stupet, qui metuit, qui miratur: vacant haec omnia penes amantem. Amor sibiet captivat affectus. Propterea quae amat, amat, et aliud novit nihil. Ipse qui honori merito, merito stupori et miraculo est: amari tamen meri ut Dominus, honorari ut pater, et ut sponsus amari. Quid in his praestat, quid eminet? Nempe amor. Absque hoc et timor poenam habet, et honor non habet gratiam. Servilis est timor, quandiu ab amore non manumittitur. Et qui de amore non venit honor, non honor, sed adulatio est. Et quidem soli Deo honor et gloria: si melle amoris condita non fuerint. Is per se sufficit, is per se placet, et propter
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ in penis uadit. cũ se sibi uite et
moꝵ prauitate dissimilẽ facit: ⁊ ed¬
dit drgenerẽ. Que tamẽ dissimili
tudo nõ nature abolicio. s uiaũ est.
uonũ ixm nature quãtũ su cõpara¬
tionr actollens. tantũ fedans con¬
imuictor. Iam uero a ĩe reditꝰ cõuer¬
sio eius ad uerbũ reformande ꝑ ip̃m
conformande ipĩ. In quo: In cari¬
tate. Ait rm̃. Estote imitatores dei
uitas maritat aiam uerbo. cũ cui
uidelicet similis est ꝑ naturã. simi¬
le̾ nnchilonimꝰ ipĩ se exhibet ꝑ uo¬
lũtate diligeno situt disecta est. n¬
si ꝑfecte diligit ipsit. Quid hac
conforutate iocundius: Quid op¬
tabilius caritate: Quafit ut huano
magisterio nõ contenta ꝑ trmet o
aĩa fiducialitꝰ accedas ad uerbũ. uꝰ¬
bo constant̾ inherras. uerbũ famili¬
ariter ꝑcuncteris. consultes q de
onuĩ re qñtũ intellectu capax tan¬
tũ audax defiderio: Uerespiata¬
lis sanctiq combii cõtiactus ẽ iste

Expanded text:
modo in pejus vadit, cum se sibi vitae et modo in pejus vadit, cum se sibi vitae et morum pravitate dissimilem facit, reddit degentudo non naturae abolitio, sed vitium est, bonum ipsum naturae quantum sui comparatione attollens, tantum foedans conjunctione. Jam vero animae reditus, conversio ejus ad Verbum, reformandae per ipsum, conformandae ipsi. In quo? In charitate. Ait enim: Estote imitatores Dei, mitas maritat animam Verbo, cum cui videlicet similis est per naturam, similem nihilominus ipsi se exhibet per voluntatem, diligens sicut dilecta est. si perfecte diligit, nupsit. Quid hac conformitate jucundius? quid optabilius charitate, qua fit ut humano magisterio non contenta, per temet, o anima, fiducialiter accedas ad Verbum, Verbo constanter inhaereas, Verbum familiariter percuncteris, consultesque de omni re, quantum intellectu capax, tantum audax desiderio? Vere spiritualis, sanctique connubii contractus est iste.
Abbreviated transcription (Latin):
ratã peccatis. uiciis urretitã.
captam illecebris. exilio captinã.
corꝑe carteratã. licto herentẽ infixã
limo. affixã menbris. confixani
curis. distentã negociis. contractã
uenã in terra nnimcoꝵ. Iupota peo¬
phete uocẽ coiqͥnatã cũ mortius.
deputatã cũ hiis qui in inferno
sunt. licet inqͣm sit dampnatam
et sit desperatã. dociumꝰ tamr h̃t
in sest posse aduertr̾. nõ modo un¬
de respirare in spem uenie. ĩ spem
miscdĩt queat. sed eciã undr aude¬
at aspirare ad imptias uerbi. cũ
deo mire fedus sourtatis nõ trepi¬
det. suane amoris ingũ cũ rege
ducere angeloꝵ. nõ uetrat᷑ ¶dlo
n enerositatis ꝑprtuo uoluit in aĩa
conseruari: ut semꝑhec inse se ex
uerbo liabrat. quo amoueat᷑ semꝑ
aut stare cũ uerbo. aut redire si mõta
fuerit. Non mota. quasi locis mgrãs
aut prdib gradiens. smota sicut sub¬
stantir utiq spiritali moueri est. cũ
sius affectib ĩmo defectib a se quodã

Expanded text:
ratam peccatis, vitiis irretitam, captam illecebris, exsilio captivam, corpore carceratam, luto haerentem, infixam limo, affixam membris, confixam curis, distenta negotiis; quae est enam in terra inimicorum, juxta prophetae vocem, coinquinatam cum mortuis, deputatam cum his qui in inferno sunt ; licet, inquam, sic damnatam, et sic desperatam, docuimus tamen hanc in sese posse advertere, non modo unde respirare in spem veniae, in spem misericordiae queat; sed etiam unde audeat aspirare ad nuptias Verbi, cum Deo inire foedus societatis non trepidet, suave amoris jugum cum Rege ducere angelorum non vereatur. generositatis perpetuo voluit in anima conservari, ut semper haec in sese ex Verbo habeat, quo admoneatur semper, aut stare cum Verbo, aut redire, si mota fuerit. Non mota quasi locis migrans, aut pedibus gradiens, sed mota sicut substantiae utique spirituali moveri est cum suis affectibus, imo defectibus a se quodam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nõ amata omino nõ facerem.
Itaq eciã amor. Nichil dilecte ti¬
mendũ. paneat q̃ non amant.
Quid in assidur mmimicitias sus¬
picent᷑: Ego uero amãs amari
me dubitare nõ possũ. nõ plus
ꝙͣ amare. Nec possũ ueteri uul¬
tũ cus sensi affectũ. In quo:
In eo qd̾ tale̾ nõ modo quefunt.
s ⁊ affecit fecit q cectã ꝑuide de
ꝯuefitu. Quid in respondram ĩ
q̃situ. tui in affectu respõdro: Nũ¬
quid urastrt᷑ quesitus. qͥ etiã ton¬
temptus dissimulanit: Quin¬
ĩmo nõ repellet reqͥrentẽ: qui ⁊
contẽpnentẽ reqͥrit. Beingnus
est eiñ spũs uerbi. et benigna nũ¬
ciat mͥ intimãs ⁊ suadr̃s de uerbi
zelo. disidrrioq qd utiq sibi non
porest esse absconditũ. Scrutatur
alta dei conscius eaꝵs quas cogitat
cortitationes pacis et nõ asflic̾tio¬
nis. Endon animer ad q̃rendũ
experta tlemenciã. ꝑsuasa de pa
ce fratres hoc suaderi a uerbo qͣri

Expanded text:
quod non amata omnino non facerem. quod non amata omnino non facerem. Itaque etiam amor. Nihil dilectae timendum. Paveant quae non amant. Quidni assidue inimicitias suspicentur? Ego vero amans, amari me dubitare non possum, non plus quam amare. Nec possum vereri vultum, cujus sensi affectum. In quo? In eo quod talem non modo quaesivit, sed et affecit, fecitque certam proinde de quaesitu. Quidni respondeam in quaesitu, cui in affectu respondeo? Nunquid irascetur quaesitus, qui etiam contemptus dissimulavit? Quinimo non repellet requirentem, qui et contemnentem requirit. Benignus est spiritus Verbi, et benigna nuntiat mihi, intimans et suadens de Verbi zelo desiderioque, quod utique sibi non potest esse absconditum. Scrutatur alta Dei, conscius earum, quas cogitat cogitationes pacis, et non afflictionis. Quidni animer ad quaerendum, experta clementiam, et persuasa de pace? 7. Fratres, hoc suaderi, a Verbo q
Abbreviated transcription (Latin):
teris. quesita es. ne frustra dilec¬
tã conq̃rariẽ. Utraq tã amita¬
comꝑta suauitas ⁊ ausũ dedit. ⁊
uerccundiã depulit ⁊ reditũ ꝑ¬
suasit ⁊ mouit affectũ. huic zelꝰ
huic ardoristeqͣrendi quẽ diligit
aĩã mea. quia ꝓfecto nec nõ que¬
sita querere poteras. nec ñ quere̾
quesita nũt potes. Ged noli obli¬
iusti unde huc ueneris. Et ut in
me pocius tranffigurẽ q̃ dicunt᷑.
idrm̃ tucius. Tu ne es o aĩa mea
que telicto uiro tuo priore cũ quo
tibi bene fuerat. pͥmã fide̾ itoitã
frcisti. ieus post amatores tuos:
Et mĩc quoadlibutt fornicatatũ
illis. forte ⁊ contẽpta ab illis. au¬
deo impudc̃s ⁊ frontosa uelle re¬
uecti ad illũ. quẽ suꝑba contẽp¬
sisti: Quid: Oigna latebris q̃ris
lutẽ. et curois ad sponsũ dignior
plagis qmͣ ostulis: mirũ si non
pro sponso iudice̾ offeudas. Felix
qui ad hec aiam suã respondeu¬
tem audierit nõ tueo qr amo.

Expanded text:
ceris; quaesita es, ne frustra dilecceris; quaesita es, ne frustra dilectam conqueraris. Utraque tam amicomperta suavitas et ausum dedit, et verecundiam depulit, et reditum persuasit, et movit affectum. Hinc zelus, hinc ardor iste quaerendi quem diligit anima tua; quia profecto necnon quaesita quaerere poteras, necnon quaerere quaesita nunc potes. 1561 6. Sed noli oblivisci unde huc veneris. Et ut in me potius transfigurem quae dicuntur, id enim tutius, tune es, o anima mea, quae relicto viro tuo priore, cum quo tibi bene fuerat, primam fidem irritam fecisti, iens post amatores tuos? Et nunc quoad libuit fornicata cum illis, forte et contempta ab illis, audes impudens et frontosa velle reverti ad illum, quem superba contempsisti? Quid? digna latebris quaeris lucem, et curris ad sponsum, dignior plagis, quam osculis? Mirum si non pro sponso judicem offendas. Felix, qui ad haec animam suam respondentem audierit: Non timeo, quia amo;
Abbreviated transcription (Latin):
Sit enĩ de magins boins mala
orroi nõ minima solent cũ facti
exium de boius dñi. utini᷑ donis
dro. Ita profecto qͥ maxuni uide¬
bart᷑᷑ pro accepta hratia: ꝓ non
Redibita minimi reputant᷑ apud
sũ modestiorib uotib maximo
minimo q s qd̾ sentio nõ exp̃ssi.
distrimt᷑ inuolui. ip̃s nudabo.
optimũ pessimũq dixisse debu¬
erã. Nam uere / ⁊ absq dubio eo qͥs¬
q pessimus quo optimꝰ est. si ħͦ
ipm quo est optimꝰ ascribat sibi
Nempe pessimũ hoc ¶ Que¬
sii quẽ diligit aĩã mra. Ar̃pe
huc te peonocat anticipãtis beni¬
imitas illius qͥ te /⁊ prior q̃sunt.
et prior dilexit. mimme prõsus
insi prirs q̃ sita q̃teres. ficut nec
diligeres inisi dilecta prins. non
in una tantũ benedictor̾. s in du¬
abus p̾uruta es. ebilectione ⁊ q̃¬
sitione. Dilectõ tausa q̃sitionis.
quesitio fructus dilectionis est.
est /⁊ certitudo. Gbilecta es ne ad
suppliciũ potius quesitã suspi¬

Expanded text:
 « De magnis bonis mala oriri non minima solent, cum facti eximii de bonis Domini, utimur donis Deo. Ita profecto qui maximi videbantur pro accepta gratia, pro non redhibita minimi reputantur apud sum modestioribus vocibus maximo, minimoque, sed quod sentio non expressi. Discrimen involvi, ipse nudabo; optimum, pessimumque dixisse debueram; nam vere et absque dubio eo quisque pessimus, quo optimus est, si hoc ipsum quo optimus est ascribat sibi: nempe pessimum est hoc. Qu quem diligit anima mea. Nempe huc te provocat anticipantis benignitas illius, qui te et prior quaesivit, et prior dilexit. Minime prorsus nisi prius quaesita quaereres, sicut nec diligeres nisi dilecta prius. Non in una tantum benedictione, sed in duabus praeventa es, dilectione et quaesitione. Dilectio causa quaesitionis; quaesitio fructus dilectionis est et certitudo. Dilecta es, ne ad supplicium potius quaesitam suspi
Abbreviated transcription (Latin):
cet id rsse qd brate uinr̾ est. ĩ quo
solue stat bratus ⁊ solus potens.
Rex rertũ ⁊ dñs dñantiũ. Attr
pit itaq in sui condicione aĩa ⁊¬
si nõ esse. posse tanẽ tẽ brata. sũ¬
mo puide gradui qnͣtũ licet ap¬
proyians nõ ꝑtingens tamen

Expanded text:
cet id esse quod beate vivere est, in quo cet id esse quod beate vivere est, in quo solus stat beatus, et solus potens, Rexpit itaque in sui conditione anima, etsi non esse, posse tamen esse beata; summo proinde gradui, quantum licet, appropians, non pertingens tamen
Abbreviated transcription (Latin):
in nõnuillis aliis locis a rectitudĩe
fidri liber illr pfati episcopi uisꝰ
est discrepare. quore uerbi causa
ad huc unũ pono. Nam dicente
auttore cũ dicit᷑. drus. diꝰ drus.
ꝑtinet ad substantiã: nr̃ cõmen¬
tator intulit. nõ que ist. s qͣ est
que non sit deus.lxxxx.
eẽ. atq hoc pͥmũ ⁊ purissi¬
mũ simplex. Secundũ aũ simi¬
le est huic. id uidelicet habere rẽ
qd̾ uin̾e̾. atq hoc aĩr ist. Ex hoc
et si inferiori gradu astendi potest
nõ modo ad beur ẜ rciã ad bratr ui¬
irendũ. nõ qr ueltũt sit hoc rc̃.
qd̾ bratũ er̃. illi qͦ eo ꝑuenerit.
quatinꝰ ita gloriet ᷑ ꝓ smmilitud̾ie.
ut tamr̃ pro dispatitate habeat
semꝑ unde omĩa ossa riꝰ dicant.
bñt quio similio tibi. Boniis
tanẽ aĩr gradus ex quo ⁊ solo ad
aĩa homĩs in eo dignitatis creata
est. uita a uita. simplex a simpli¬
ci. inmortalis ab ĩmortali. ut nõ
sit longe a sũmo urradu. ubi stili¬

Expanded text:
in nonnullis locis aliis a rectitudine in nonnullis locis aliis a rectitudine fidei liber ille praefati episcopi visus est discrepare; quorum, verbi causa, adhuc unum pono. Nam dicente auctore, « Cum dicitur, Deus, Deus, Deus, pertinet ad substantiam: » noster commentator intulit, « Non quae est, sed qua est. quae non sit Deus! 9. esse: atque hoc primum et purissimum simplex. Secundum autem simile est huic, id videlicet habere esse quod vivere; atque hoc animae est. Ex hoc, etsi inferiori gradu, ascendi potest, non modo ad bene, sed etiam ad beate vivendum: non quia vel tunc sit hoc esse, quod beatum esse illi qui eo pervenerit; quatenus ita glorietur pro similitudine, ut tamen pro disparitate habeat semper, unde omnia ossa ejus dicant: Domine, quis similis tibi? . Bonus tamen animae gradus, ex quo, et solo, ad ima hominis, in eo dignitatis creata est, vita a vita, simplex a simplici, immortalis ab immortali, ut non sit longe a summo gradu, ubi scili
Abbreviated transcription (Latin):
no suspecta expofitio illa in libro.
Gillebecti ep̃i pitauensis. quo suꝑ
uerba bortii de trmitate sainssima
quidẽ atꝙ tacholita conirntabatur
filius est urritas idest uirus. Spñs
sanctus est uriitas i dest uirus. xt¬
hiitres simul nõ tres ueritates. si una
ueritas. idest unus uerus. O obscu¬
ram ꝑuersã q explanationẽ. Qm̃
uerius samusq ꝑ contrarud ita
dixissit. Pater est uerus. idest ui¬
tas. Filius est uerus. idest u̾itas.
S pño stũs est uerus. idest ui̾tas.
et hitres unꝰ uerus. idest una u̾i¬
tas. Qd quidr᷑ fecisset si sanctũ di¬
gnaret᷑᷑ fulgenciũ imiitari. qͥ.nt.
Una quippr ueritas unius dei. ĩmo
una u̾itas unꝰ deus. nõ patit᷑ se¬
uitiũ atq culturã creatoris crea¬
tureq cõuingi. Bonis corrector
q ueracissime de ue̾ctate loqͣretur
qui pir catholiceq sentiret᷑ de uera e
dimine fimplicitate substancir.
nn qua nichil esse possit qd̾ ip̃a ñ
sit /⁊ ip̃ã deus. Qmꝙͣ manifesti

Expanded text:
no suspecta expositio illa in libro Gilleberti episcopi Pictavensis quo super verba Boetii de Trinitate, sanissima quidem atque catholica, commentabatur Filius est veritas, id est verus; Spiritus sanctus est veritas, id est verus. hi tres simul non tres veritates, sed una veritas, id est unus verus. » O obscuram perversamque explanationem! Quam verius saniusque per contrarium ita dixisset: Pater est verus, id est veritas; Filius est verus, id est veritas; Spiritus sanctus est verus, id est veritas. Et hi tres unus verus, id est una veritas. Quod quidem fecisset, si sanctum dignaretur Fulgentium imitari, qui ait: « Una quippe veritas unius Dei, imo una veritas unus Deus non patitur servitium atque culturam creatoris creaturaeque conjungi. » Bonus corrector, qui veracissime de veritate loqueretur, qui pie catholiceque sentiret de vera et mera divinae simplicitate substantiae, in qua nihil esse possit, quod ipsa non sit, et ipsa Deus. Quanquam manifestius