comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es exemplum iusti illius. qui in diluuio in domo sua so¬
lus liberari dignus inuentus est. Uides ergo ad huc
qͣm longe sis aiusticia. prorsus donet ad septem re¬
maneas quibus tusis occanus: iustum te esse non dici¬
mus. si tamen non istam iusticia sicut dicebam pre¬
ripuit aliqͥs ante partem donati. et cum suis septem.
iusta aliqua causa cõmotus se longe alibi separau
et anidi huius diliuuo liberauit. Quod cum igno¬
retis an factum sit acq ica uobis mauditum. sicut
multis pplis xp̃ĩanorũ in longiniquis terris consti¬
tutorum. nomen donati mauditum est. incerti estis
ubi sit eccłia. Ibi enim erit uͥ primiũ forsitan fcm
est quod postea nos fecistis. ioo si potint esse ulla ui¬
sta causa qua uos acõmunione oi gentium seꝑare
possetis.Ios autem ideo certi sinnius nemiem
se a cõmunione oĩm gentium iuste separe potuisse.
quia non quisq nr̃m in sua iusticia. S in diuinis

Expanded text:
es exemplum iusti illius in, diluuio, qui cum domo sua soes exemplum iusti illius in, diluuio, qui cum domo sua solus liberari dignus inuentus est. uides ergo, adhuc quam longe sis a iustitia? prorsus donec ad septem remaneas, quibus tu sis octauus, iustum te esse non dicimus, si tamen non istam iustitiam, sicut dicebam, praeripuit aliquis ante partem Donati et cum suis septem iusta aliqua causa commotus se longe alibi separauit et a mundi huius diluuio liberauit. quod cum ignoretis an factum sit atque ita uobis inauditum, sicut multis populis Christianorum in longinquis terris constitutorum nomen Donati inauditum est. incerti estis, ubi sit ecclesia. ibi enim erit, ubi primum forsitan factum est, quod postea uos fecistis, si potuit esse ulla iusta causa, qua uos a communione omnium gentium separare possetis. Nos autem ideo certi sumus neminem se a communione omnium gentium iuste separare potuisse, quia non quisque nostrum in sua iustitia sed in scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
magis nos blasphemare possunt de legibus quas
contra ydolorum cultores xpiami imꝑatores tulerut:
et tamen ex eis multi correcti et ad deum nuũ uerũ¬
ꝙ conuersi sunc et cotidie conuertuntur. Sed plane
et iudei et pagani si tam paucos putarent esse xpia¬
nos qm̃ panci uos estis qui solos nos xp̃ĩanos esse
perhibetis. nec blasphemare nos dignarentur. Sz
et miqͣm uidere cessarent. Non timetis ne ditant
uobis iudei ubi est quod paulus ur eccliam bram
intelligit ubi seriptum est. letare sterilis que non
paris. erumpe et exclama que non parturis: qui mlti¬
filii deserte magis qm̃ eius que hibet uirum. p̃pones
multitudinem xpianorum multitudim iudeoru. si
xpi est eccłia paucitas uestra. Moccine illis dicturi estis.
Ideo magis iusti samus quia pauci sumus. nec at¬
tenditis eos responsuros quotlz uõs esse dicatis. non
tamen estis illi de quibus dictum est. multi filii deẜte
si tam exigui nuimero remansistis. hic tu oppositurus

Expanded text:
magis nos blasphemare possunt de legibus, quas magis nos blasphemare possunt de legibus, quas contra idolorum cultores Christiani imperatores tulerunt, et tamen ex eis multi correcti et ad deum uiuum uerumque conuersi sunt et cotidie conuertuntur. sed plane et Iudaei et pagani si tam paucos putarent esse Christianos, quam pauci uos estis, qui solos uos Christianos esse perhibetis, nec blasphemare nos dignarentur, sed numquam ridere cessarent. non timetis, ne uobis dicant Iudaei: Ubi est, quod Paulus uester ecclesiam uestram intellegit, ubidictumest:Laetare sterilis, quae non paris, erumpe et agis quam eius, quae habet uirum, praeponens multitudinem Christianorum multitudini Iudaeorum, si Christi ecclesia est paucitas uestra\'? hocine illis dicturi estis: Ideo magis iusti sumus, quia pauci sumus\', nec adtenditis eos responsuros: \'Quotlibet uos esse dicatis, non tamen estis illi, de quibus dictum est: Multi filii desertae. si tam exigui numero remansistis\'? Hic tu oppositurus
Abbreviated transcription (Latin):
qui l faciunt iustiores qͣnto fuerint pauciores. et utiz
canco sunt latentiores. ac per hoc incerti estis ne forte
aliqui pauci iusti et ideo nimme noti alicubi longe q̃
affrice nũdiem anteꝙͣ pars donati iusticiam suam a
ceterorum homninua iniquitate secerneret. se pͥmitus
causa equissima sepauerint in latere aquiloms: et
ip̃a sit potis ecclia dei tanꝙͣ sion spirit al que uos
ommes iusta separatione preuenit. multoq p̾sump¬
tius pro se interpretet᷑ quod seriptũ:. Mons syon lat̾a
aquilonis. ciuitas re. ma. ꝙͣ a prose interpretat᷑ ꝑs
donati. ubi pascis ubi cubas in midie. Et tu uerens
ne cum imꝑialibus legibus ad unitatẽ coginuim. nomẽ
dei a iudeis et paganis duitius blasphemetur: quasi ne
bello delere uoluerit duas illas tribus et dimidiã. que
ultra iordanem terras acceperant. qͣndo eas putaue¬
runt se as unitate sui ppli separasse. Pagam uero

Expanded text:
qui hoc faciunt, iustiores, quanto fuerint pauciores, et utique qui hoc faciunt, iustiores, quanto fuerint pauciores, et utique tanto sunt latentiores. ac per hoc incerti estis, ne forte aliqui pauci iusti et ideo minime noti alicubi longe contra Africae meridiem, antequam pars Donati iustitiam suam a ceterorum hominum iniquitate secerneret, se primitus causa aequissima separauerint in latere aquilonis et ipsa sit potius ecclesia dei tamquam Sion spiritalis, quae uos omnes iusta separatione praeuenit, multoque praesumptius pro se interpretetur, quod scriptum est: Mons Sion, latera aquilonis, ciuitas regis magni, quam pro se interpretatur pars Donati: Ubi pascis, ubi cubas in meridie? Et tanpen uereris, ne, cum imperialibus legibus ad unitatem cogimini, nomen dei a Iudaeis et paganis diutius blasphemetur, quasi nesbello delere uoluerit duas illas tribus et dimidiam, quae ultra Iordanen terras acceperant, quando eas putauerunt se ab unitate sui populi separasse. pagani uero
Abbreviated transcription (Latin):
positum pro se interpretari insi habeat et manifesta
cestimoma. quorum lumme illustrentur obseura. Ed aut
omibus donatistis dicere solenns. qͣnto fortius nobis di¬
cius. si possunt q̃d fieri non põt aliqui here causam
iustam q̃ coĩonem suam separent a coione orbis traꝵ
longe lateq diffusa ne forte anteꝙͣ uos seꝑaretis. iam
se aliqui uista causa sepau̾ant in longniquissimis e̾ris
unde ad uos corum uisacie fama non potuerit peruem¬
re. Qũo in uobis põt esse eccłia potius ꝙͣ millis q̃
se priore ᷤᷤ forte separauerut: Ita fit. ut cum ħ nestitis.
iicerti uobismet ipis sitis. quod necte est contin¬
gat omibus. qui pro sua societate utuntur testimomo
non diuino ses suo. Neq eni potestis dicere. si hoc
contigisset nos latere non posset: cum in affrica quot
iam partes facte sint ex ip̃a parte donati si int̾ro¬
gemiini non dicatis. Presertim qr tanto sibi uident

Expanded text:
positum pro se interpretari, nisi habeat et manifesta positum pro se interpretari, nisi habeat et manifesta testimonia, quorum lumine inlustrentur obscura? Quod autem omnibus Donatistis dicere solemus, quanto fortius uobis dicimus: si possunt, quod fieri non potest, aliqui habere causam iustam, qua communionem suam separent a communione orbis terrarum longe lateque diffusa ne forte, antequam uos separaretis, iam se aliqui iusta causa separauerant in longinquissimis terris, unde ad uos eorum iustitiae fama non potuerit peruenire? quo modo in uobis potest esse ecclesia potius quam in illis, qui se priores forte separauerunt? ita fit, ut, cum hoc nescitis, incerti uobismet ipsis sitis, quod necesse est contingat omnibus. qui pro sua societate utuntur testimonio non diuino sed suo. neque enim potestis dicere: c si hoc contigisset, nos latere non posset,\' cum, in Africa ipsa quot iam partes factae sint ex parte Donati, si interrogemini, non dicatis, praesertim quia tanto sibi uidentur,
Abbreviated transcription (Latin):
quod accepiscis anathema sit. Si autem uniner sõs
donatistas non audimus se pro ecclia opponentes. quia
millum pro se testimoniũ de diuinis libris proferunt
quo id doceant. qͣnto minus rogo te rogatistas audire
debemus. qui nec istud incerpretari pro se conabuntur
quod scriptum est. ubi pascis. ubi cubas in meridie: Si
eni l loco scripturap n̾udies affrica intelligenda est
in parce donati quod sub celi feruentiore plaga est.
omnes uos maxinna inste superabũt: quoru sasma in
bizantio et intripoli exarsit. Sed confligant cum
eis arzuges. et hoc magis ad se pertniere contendant
mauritama tamen cesariensis occidentali qͣm meridia¬
ne parti ucnnor. qñdo nec affricam se uult dici. quõ
de meridie gloriabitur. non dico aduersus orbem terrars.
Si aduersus ip̃am partem donati. unde pars rogati bre¬
iussimni frustum de frusto maiore precisum est. Duis
autem non impudentissime ntatur aliquid in allegoria

Expanded text:
quod accepistis, anathema sit. Si autem uniuersos quod accepistis, anathema sit. Si autem uniuersos Donatistas non audimus se pro ecclesia Christi opponentes, quia nullum pro se testimonium de diuinis libris proferunt, quo id doceant, quanto minus, rogo te, Rogatistas audire debemus, qui nec illud pro se interpretari conabuntur, quod scriptum est: Ubi pascis, ubi cubas in meridie? si enim hoc loco scripturarum meridies Africa intellegenda est in parte Donati, quod sub caeli feruentiore plaga est, omnes uos Maximianistae superabunt, quorum schisma in Byzantio et in Tripoli exarsit. sed confligant cum eis Arzuges et hoc magis ad se pertinere contendant. Mauretania tamen Caesariensis occidentali quam meridianae parti uicinior, quando nec Africam se uult dici, quo modo de meridie gloriabitur, non dico aduersus orbem terrarum sed aduersus ipsam partem Donati, unde pars Rogati breuissimum frustum de frusto maiore praecisum est? quis autem non inpudentissime nitatur aliquid in allegoria
Abbreviated transcription (Latin):
non credimus. licet emi et ħ audeas forsitan dicere.
ut in uobis possit inueniri fides quam se in t̾ra
non muenturum dommus dixit. non bos in terra
sed in celo esse deputandos. nos tamen ita cautos apli
reddidit. ut etiam angłin de celo nobis aliud euangeliza¬
tem preterꝙͣ quod accepimus anathema ee debere pre¬
cepit. Quomo autem fidimus ex diuinis lris acce¬
pisse nos xp̃m maiifestum. si non inde accepinus et
eccliam manifestam. Quasl quisq ansas et uncos
neqz passum esse neꝙ tercio die resurrexisse. qmi neq in
ueritate euanglica accepinnus. oportebat xp̃m pati.
et resurgere a mortius tertiadie. sic erit anathema
quisquis amniciau̾it eccłiam preter cõmunione om̃i
gentium. qr eadem ueritate consequenter accepimus.
et predicari in noie eius pniam et remissionẽ pcc̃oꝵ
per ommes gentes incipientibus ab ihrlm: et inconcusse
tenere debennis. quisquis amiciau̾it uobis precer quam

Expanded text:
non credimus. licet enim et hoc audeas forsitan dicere, non credimus. licet enim et hoc audeas forsitan dicere, ut in uobis possit inueniri fides, quam se in terra non inuenturum dominus dixit, non uos in terra sed in caelo esse deputandos, nos tamen apostolus ita cautos reddidit, ut etiam angelum de caelo nobis aliud euangelizantem, praeterquam quod accepimus, anathema esse debere praeceperit. quo modo autem fidimus ex diuinis litteris accepisse nos Christum manifestum, si non inde accepimus et ecclesiam manifestam? quaslibet quisque ansas et uncos neque passum esse neque tertio die resurrexisse, quoniam in ueritate euangelica accepimus: Oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die, sic erit anathema, quisquis adnuntiauerit ecclesiam praeter communionem omnium gentium, quia eadem ueritate consequenter accepimus: Eper omnes gentes incipientibus ab Hierusalem et inconcusse tenere debemus: Quis quis uobis adnuntiauerit, praeterquam
Abbreviated transcription (Latin):
et contende qntum potes. etiam si apud ꝑsas et indos
cartenias uenit uel in nicimam cartenensium
mundari a delictis suis omino non poterit. Ita ne
si carueris ista uoce rideri te metus. et cum ea non
cares flere te non uis. Acutum aute aliquid uidis
dicere. cum catholice nomen non ex totius orbis co¬
mumone interpretaris: sed ex obseruatione p̃cepto¬
rũ omi diuinoꝵ atq omi sacramentoꝵ. Quasinos
etiam si forte huic sic appellata catholica quod to¬
tum ueraciter teneat. cuius ueritatis non mille
particle eciam in diuersis iuuẽiuntur heresibus.
Liuius nominis testimonio nitur ad demon¬
strandam eccłiam in om̃ibus gentibus: et non
promissis dei etiam multis quã manifestis ora¬
culis ipius ueritatis. Sed nempe hoc est totu
quod nobis ꝑsuadere conaris. solos remansisse
rogatistas. qui catholici uecti appellandi sinit
mat fidem cua uenerit filius hominis. Da uemia.

Expanded text:
et contende, quantum potes: etiam si apud Indos et Persaet contende, quantum potes: etiam si apud Indos et PersaCartennas uenerit uel in uiciniam Cartennensium, mundari a delictis suis omnino non poterit. itane si carueris ista uoce, rideri te metuis et, cum ea non cares, flere te non uis? Acutum autem aliquid uideris dicere, cum catholicae nomen non ex totius orbis communione interpretaris sed ei obseruatione praeceptorum omnium diuinorum atque omnium sacramentorum, quasi nos, etiam si forte hinc sit appellata catholica, quod totum ueraciter teneat, cuius ueritatis nonnullae particulae etiam in diuersis inueniuntur haeresibus. huius nominis testimonio nitimur ad demonstrandam ecclesiam in omnibus gentibus et non promissis dei et tam multis tamque manifestis oraculis ipsius ueritatis. sed nempe hoc est totum. quod nobis persuadere conaris, solos remansisse Rogatistas. qui catholici recte appellandi sint eniat fidem, cum uenerit filius hominis. da ueniam,
Abbreviated transcription (Latin):
sedadhuc materno lacte nutriendũ. et hilarii libros mͥ¬
opponis. uti neges eccłiam crescentem in omib gen¬
tibus usq in finem scli quã deus contra intredulitate
uram cum iuratione promisit. Et cum eẽtis infecis¬
simi si tunc q̃ñdo promittebatur resisteretis. mic et
tum redditur contradicitis. S hystoricus doctus
magini aliquid inuenisti: quod contra dei testimoia
proferendum putares. Dicis em q̃ntum ad totiꝰ
mundi ꝑtinet partes. modica pars est in compen¬
sacione totius mundi. in qua fides xp̃iana nõĩat᷑.
Net uis accendere aut te nosse dissimulas. in qͣmi
multas iam barbaras nationes tam paruo tempo¬
re uenit euanglui: ut nec xp̃i mimici dubitare
iam possint breui tempore fucurũ quod discipulis
Respondit de seculi fue querentibus. Et p̃dicabitur
hoc euangeliu in uinuerso orbe: in cestimoniu omib
gentibus. Et tunt ueniet finis. Nunc et clama

Expanded text:
sed adhuc materno lacte nutriendum et Hilarii mihi libros sed adhuc materno lacte nutriendum et Hilarii mihi libros opponis, uti neges ecclesiam crescentem in omnibus gentibus usque in finem saeculi, quam deus contra incredulitatem uestram cum iuratione promisit! et cum essetis infelicissimi, si tunc, quando promittebatur, resisteretis, nunc etiam, cum redditur, contradicitis. Sed historicus doctus magnum aliquid inuenisti, quod contra dei testimonia proferendum putares. dicis enim: \'Quantum ad totius mundi pertinet partes, modica pars est in compensatione totius mundi, in qua fides Christiana nominatur\', nec uis adtendere aut te nosse dissimulas, in quam multas iam barbaras nationes tam paruo tempore uenerit euangelium, ut nec inimici Christi dubitare iam possint breui tempore futurum, quod discipulis respondit de saeculi fine quaerentibus: Et praedicabitur hoc euangelium in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus et tunc ueniet finis. i nunc et clama
Abbreviated transcription (Latin):
ab ihrlm. ubi primo illos centum uiginti spus sts
impleuit: atq inde in uideam et samariam. et in omes
gentes exierit. siait eis dixerat ascensurus in celum.
Eritis michi testes in ilrlm: et in cota uidea et samana.
et usqz in fines terre. Quia in omme terram exiuit
somis coru: et in fines or. ter. uer. eoru. Et tu ꝯͣditis
diuinis testimoniis tanta firmitate roboratis. tanta
perducere conaris. ut cum in eius nomine siciit dixit
predicetur pnia in omibus gentibus. quisquis hac
fuerit predicatione cõmotus in qual parte orbis ter¬
uarum. nisi quefierit et inuem̾it latentem in manri¬
tania cesariensi cartenne sem uincentui. aut alique
ex eius nouem aut decem consortibus. dimitti ei pet¬
cata non possint. Quid non audeat typus mortici¬
ne pellicule: Quo non precipitet p̃sumptiocarnis
et sanguinis. hoccine est bonu opus tuũ. propt̃ qd
non tnneas ptatem. Tantum scandalu ponis aduer

Expanded text:
ab Hierusalem, ubi primo illos centum uiginti spiritus sanctus impleuit, atque inde in Iudaeam et Samariam et in omnes gentes exierit, sicut eis dixerat ascensurus in caelum: Eritis mihi testes in Hierusalem et in tota Iudaea et Samaria et usque in fines terrae, quia in omnem terram exiuit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum. et tu contradicis diuinis testimoniis tanta firmitate roboratis, tanta ditatem perducere conaris, ut, cum in eius nomine, sicut dixit, praedicetur paenitentia in omnibus gentibus, quisquis hac fuerit praedicatione commotus, in qualibet parte orbis terrarum, nisi quaesierit et inuenerit latentem in Mauretania Caesariensi Cartennensem Vincentium aut aliquem ex eius nouem aut decem consortibus, dimitti ei peccata non possint. quid non audeat typhus morticinae pelliculae? quo non se praecipitet praesumptio carnis et sanguinis? hocine est bonum opus tuum, propter quod non timeas potestatem? tantum scandalum ponis aduers
Abbreviated transcription (Latin):
ficut ipe dominus nocentem iudam aisq ad condigmi
exitum tolerauit: et eum sacram cenam cum nno¬
centibus cõmũcare ꝑmisit. sicut toleuarunt apłi eos
qui per inuidiam quod ipius dyaboli uicium est
xp̃m annũciabant. sicut toleranit cyprianus¬

Expanded text:
sicut ipse dominus nocentem ludam usque ad condignum eius sicut ipse dominus nocentem ludam usque ad condignum eius exitum tolerauit et eum sacram cenam cum innocentibus communicare permisit, sicut tolerarunt apostoli eos, qui per inuidiam, quod ipsius diaboli uitium est, Christum adnuntiabant, sicut tolerauit Cyprianus
Abbreviated transcription (Latin):
nullius comien maculat inscientem. Quoniͦ fide¬
ces toto orbe diffusi connen traditor cognostere
poterant. quod accusatores etiam si nouerant tum
eis ostendere non uolebant. Hos gͦ ab hoc c̾mine
muocentes Nempe ip̃a ignorantia facillime osce¬
quia crimina aliena sen fla sen uera nesçierunt.
Quis locus innocentie reẜuatur. si crimen est
propriu nestire crimen alieii. Porio si tot gen¬
tium populos ip̃a ignorantia situt dictil est imu¬
centes ondit. qm magnũ crimen est ab istoꝵ inno¬
cenciu cõmunone separari. Nam et fatta noci¬
tium que innocentibus demonstrari uel ab ĩno¬
centibus credi non possunt. non inquinãt ꝙ̃qͣni
si propt̃ inuocenciũ consercium etiam coguita su¬
sementur. Non em propt̾ malos boni deẜendi.
sed propter bonos mali colerandi sunt: ficut tole¬
uarunt prophete contra quos tanta dicebant. nec
comunione sacramentoꝵ illius populi yobnquebant.

Expanded text:
nullius crimen maculat nescientem. quo modo fidenullius crimen maculat nescientem. quo modo fideles toto orbe diffusi crimen traditorum cognoscere poterant, quod accusatores, etiam si nouerant, tamen eis ostendere non ualebant? hos ergo ab hoc crimine innocentes esse nempe ipsa ignorantia facillime ostentur. quia crimina aliena seu falsa seu uera nescierunt? quis locus innocentiae reseruatur. si crimen est proprium nescire crimen alienum? porro si tot gentium populos ipsa ignorantia, sicut dictum est, innocentes ostendit, quam magnum crimen est ab istorum innocentium communione separari? nam et facta nocentium, quae innocentibus demonstrari uel ab innocentibus credi non possunt, non inquinant quemquam, si propter innocentium consortium etiam cognita sustinentur. non enim propter malos boni deserendi, sed propter bonos mali tolerandi sunt, sicut tolerarunt prophetae, contra quos tanta dicebant, nec communionem sacramentorum illius populi relinquebant,
Abbreviated transcription (Latin):
siamn contra uõs uigere. que uris maioribus
tecilianum apud imperatorem cotiens accusantib
et non conuicentibus aduersus eos promulgata
est: eam nectio sequi ceterrs imperatores maxime
upianos catholicos. quotiens de uobis aliquid agere
ure obstiatois nectitas cogit facile erat ista cogi¬
care: ut uobis ipis aliqndo diceretis. Si cecilianus
uel inuocens fuit uel nocens comunci non potuit:
quid in ł negocio cam longe lateq diffusa societas
xp̃iana pectauit. Cur orbi romano non licuit
ignorare quod non potuerut qui accusauerunt
demonstrate. Tur illo quos upue in agro suo idest
in hot nñendo seminauit. et inter zizama crestero
usꝙ ad mes sem precepit. Cur tot pullo et idebu
Sicendos promisit. et ueddidit propt̾ea negantureẽ
fuerunt iudicibus suo periculo potius idicantibue
qͣm mttis licigatorib credere maluerunt. Certe

Expanded text:
sententiam contra uos uigere. quae uestris maioribus sententiam contra uos uigere. quae uestris maioribus Caecilianum apud imperatorem totiens accusantibus et non conuincentibus aduersus uos promulgata est, eamque necessario sequi ceteros imperatores, maxime catholicos Christianos, quotiens de uobis aliquid agere uestrae obstinationis necessitas cogit. Facile erat ista cogitare, ut uobis ipsis aliquando diceretis: \'Si Caecilianus uel innocens fuit uel nocens conuinci non potuit, quid in hoc negotio tam longe lateque diffusa societas Christiana peccauit? cur orbi Christiano non licuit ignorare, quod non potuerunt, qui accusauerant, demonstrare? cur illi, quos Christus in agro suo, id est in hoc mundo seminauit et inter zizania crescere usque ad messem praecepit, cur tot milia fidelium dicendos promisit et reddidit, propterea negantur esserfuerunt, iudicibus potius suo periculo iudicantibus quam uictis litigatoribus credere maluerunt? certe
Abbreviated transcription (Latin):
cusassent nec ea que intendebant probare potuisset¬
noluerunt uoluntati consentrre nec uicti. Ille quipo
imperator primus constituit in hac causa. ut res
conuctoꝵ et unitati ꝑuicaciter resistentium fisco
uendicarentur. Sed iudelic si uiis maioribus accusa¬
tibus atq suꝑantibus contra cõmunionẽ ceciliani
imperator tale aͥd decreuisset. prousores ecclie defe¬
sores pacis et unitatis noiari uelletis. Cum uero
in eos qui ultir accusantes nichil probare potuert.
nec oblato sibi grenio pacis quo correcti exciꝑent᷑
consentire uoluerunt ab imꝑatoribus talia decer¬
nuntur. indignum facimus clamitatur: nemmnen
ad unitatem esse cogendum malum pro malo nemi¬
ni reddend̃ esse contenditur. quid est aliud qm̃ is
quod de uobis quidam dixit. quod uolumus sactum
est. Et nunc non erat magnũ neq difficile con¬
iderare atq cogitare constantim iudiciũ atqr

Expanded text:
cusassent nec ea, quae intendebant, probare potuissecusassent nec ea, quae intendebant, probare potuissenoluerunt ueritati consentire nec uicti? ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res conuictorum et unitati f peruicaciter resistentium fisco uindicarentur. sed uidelicet si uestris maioribus accusantibus atque superantibus contra communionem Caeciliani imperator tale aliquid decreuisset. prouisores ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari uelletis. cum uero in eos, qui ultro accusantes nihil probare potuerunt nec oblato sibi gremio pacis, quo correcti exciperentur. consentire uoluerunt, ab imperatoribus talia decernuntur, indignum facinus clamitatur, neminem ad unitatem esse cogendum, malum pro malo nemini reddendum esse contenditur. quid est aliud quam id, quod de uobis quidam scripsit: Quod uolumus, sanctum est\'? et nunc non erat magnum neque difficile considerare atque cogitare Constantini iudicium atque
Abbreviated transcription (Latin):
tori mt endus ita suprascriptus sic. libellus ecclie
catholice cominum ceciliani traditus a parte ma¬
iorum. Illos autem hinc magis ar guimus. qr¬
apud imperatorem ultro cecilianum accusauerut
quem prno utiq apud collegas transmarmos cõ¬
uintere debuerunt. ppõ autem imperatore longe or¬
dmatius agente ut epor causam ad se delatan
ad epos mitteret: nec uicti patem cum fribus here
uoluerunt. S uursus ad eunidem imperatore ue¬
nerunt. uursus non cecilianum tm. uerũ etiam
datos sibi epos iudices apud cerrenĩ regem accu¬
sauerunt. Rursus ab alio ep̃ali indicio ad eunde
imperatore appellauerunt: nec eo ip̃o inter
partes cognostente atq indicante uel ueritati
bel paci cedendum esse duxerunt. Quid autem
alius statueret conseantimis aduersus cecilian
et socios eius. si essent urĩs maioribus accusantib
uicti. q̃mi quod statuit in eos ip̃os qui curo ueltio at¬

Expanded text:
tori mittendus ita suprascriptus sit: \'Libellus ecclesiae tori mittendus ita suprascriptus sit: \'Libellus ecclesiae catholicae criminum Caeciliani traditus a parte Maiorini\'. illos autem hinc magis arguimus, qapud Imperatorem ultro Caecilianum accusassent, quem primo utique apud collegas transmarinos convincere debuerunt, ipso Imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam ad episcopos mitteret. nec uicti pacem cum fratribus habere uoluerunt, sed rursus ad eundem imperatorem uenerunt, rursus non Caecilianum tantum uerum etiam datos sibi episcopos iudices apud terrenum regem accusauerunt, rursus ab alio episcopali iudicio ad eundem imperatorem appellauerunt nec eo ipso inter partes cognoscente atque iudicante uel ueritati uel paci cedendum esse duxerunt. Quid autem aliud statueret Constantinus aduersus Caecilianum et socios eius, si essent uestris maioribus accusantibus uicti, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro ac
Abbreviated transcription (Latin):
accuset. Interim et in suarum uere recipiendaꝵ
repetitione ab aplicis exemplis receditur: quia
ħ fecisse nemo muenitur illorum. S cu maiores
uri ip̃m cecilianu tunc ecclie carthaginensis epmi¬
cui tanꝙͣ crminoso coitare noluerũt. apud princi¬
pem constantimi per amulmũ proconsulem accusa¬
uerunt. non res suas amissas repetuerut: sed
nocentẽ sicut existimamꝰ et sicut ip̃e iudicio¬
rum exitus docuit calumpniose appetiuerũt. Qͦ
quid sceleracius ab eis fieri potuit. Si aut sic̃ flo
arbitramini uere criminosum iudicandũ trems
pcatibus tradiderunt. cui. nobis obicitis quod urora pre¬
sumptio ponnitus fecit: quod eos non arguerenues
quia fecerunt. si non animo muido et nopio sebe¬
mendandi et corrigendi uoluntate fecissent. uoe
tamen indubicant᷑ arguimus. quibus comien uidet̾
conqueri: cum libellus a maioribus ur̃is fuerit
amilmo pro consuli datus. et constantino impera¬

Expanded text:
accuset? interim et in suarum rerum recipiendarum accuset? interim et in suarum rerum recipiendarum repetitione ab apostolicis exemplis receditur, quia hoc fecisse nemo inuenitur illorum. sed tamen cum maiores uestri ipsum Caecilianum tunc ecclesiae Carthaginiensicui tamquam criminoso communicare noluerunt, apud principem Constantinum per Anulinum proconsulem accusauerunt, non res suas amissas repetiuerunt, sed innocentem, sicut existimamus et sicut ipse iudiciorum exitus docuit, calumniose appetierunt, quo quid sceleratius ab eis fieri potuit? si autem, sicut falso arbitramini, uere criminosum iudicandum terrenis potestatibus tradiderunt, quid nobis obicitis, quod uestrorum praesumptio primitus fecit? quod eos non argueremus, quia fecerunt, si non animo inuido et noxio sed emendandi et corrigendi uoluntate fecissent. uos tamen indubitanter arguimus, quibus crimen uideturconqueri, cum libellus a maioribus uestris Anulino proconsuli datus Constantino impera
Abbreviated transcription (Latin):
Eaod autem pertinet ad terrenar p̾tatum iussa
contra scismaticos aut hereticos. uel impetranda
uis erterteida. illi quidan a quibus uos separastis
acerrimi fuerunt  contra uos quantum audire potui¬
mus. et contra maximanistas: qͦo gestorum eciam cer¬
tis documentis probannis. s tamen nondu ab eis se¬
parati eratis qu iuiliano imperatori in sua pecitione
dixerunt. quod apud eum sola iusticia locum heret:
quem certe apostatam nouerant. et ydolatriis dedi¬
tum fic uidebant. ut aut iusticiam esse ydolatriam
facerentur. aut se scelerate mentitos negare non
possent: ut apud eum nõdicerent solam locum here
usticiam. apud quem magnũ locum c̾nerent here
ydolatriam. Sed fuerit eiror in uerbo. de ip̃o so
qͥo dicis. Si nichil iustum ab imperatore petendum
est. cur a uliano petitum est ꝙ iustum putatũ
est. din ħ̃ petendũm est ut sua quisq recuperet.
non ut aliquem quo ab imperatore coherceatur

Expanded text:
Quod autem pertinet ad terrenarum potestatum iussa Quod autem pertinet ad terrenarum potestatum iussa contra schismaticos aut haereticos uel impetranda uel exerenda, illi quidem, a quibus uos separastis, acerrimi fuerunt et contra uos, quantum audire potuimus, et contra Maximianistas. quod gestorum etiam certis documentis probamus; sed tamen nondum ab eis separati eratis, quando Iuliano imperatori in sua petitione dixerunt, quod apud eum sola iustitia locum haberet, quem certe apostatam nouerant et idolatriis deditum sic uidebant, ut aut iustitiam esse idolatriam faterentur aut se scelerate mentitos negare non possent, ut apud eum dicerent solam locum habere iustitiam, apud quem magnum locum cernerent habere idolatriam. sed fuerit error in uerbo. de ipso facto quid dicis? si nihil iustum ab imperatore petendum est, cur a Iuliano petitum est, quod iustum putatum est? An per hoc petendum est, ut sua quisque recuperet, non ut aliquem, quo ab imperatore coherceatur,
Abbreviated transcription (Latin):
iuire uos nolle dicitis: ego non posse arbitror. Ita eni
estis mĩo exigni. ut mouere uos contra adusarias
mus uos euanglicam sinam qua scriptum est. Si
quis tibi uoluerit tunitam collere et iudicio tẽcũ con¬
tendere. Dimicte ei et pallium. sic intelligere. sic te¬
tenere: ut persequentibus uos non solum nulla
imiuria uerum etiam iure nullo resistendum pu¬
tetis. Hunc certe intellectum r ogatus auctor uẽst̾̃
aut non huit aut non impleuit: qui de nescio
quibus rebus ut dicitis ur̃is ac̾rima ꝑseueratia
eciam forensi disceptatione coflroit. cui si diceretur.
blico defendit. sicut tu in epla posuisti. quis umꝙͣ
aplorum in causa fidei res alienas inuasit. muillu
quid̃ in diuinis lris huius facti reperiret exem¬
plu. S tamen forte inueniret aliquam beram de¬
fensione: si beram eccliam recineret. non sub
ecclie uerx nomine impudent̾ aliquid possideret.

Expanded text:
euire uos nolle dicitis; ego non posse arbitror. ita enim euire uos nolle dicitis; ego non posse arbitror. ita enim estis numero exigui, ut mouere uos contra aduersarias mus uos euangelicam sententiam, qua scriptum est: Si quis tibi uoluerit tunicam tollere et iudicio tecum contendere, dimitte illi et pallium, sic intellegere, sic tenere, ut persequentibus uos non solum nulla iniuria uerum etiam iure nullo resistendum putetis: hunc certe intellectum Rogatus auctor uester aut non habuit aut non impleuit, qui de nescio quibus rebus. ut dicitis, uestris acerrima perseuerantia etiam forensi disceptatione conflixit. cui si diceretur: blico defendit?\' sicut tu in epistula posuisti: Quis umquam apostolorum in causa fidei res alienas inuasit?\' nullum quidem in diuinis litteris huius facti reperiret exemplum; sed tamen forte inueniret aliquam uerara defensionem, si ueram ecclesiam retineret, non sub ecclesiae uerae nomine inpudenter aliquid possideret.,
Abbreviated transcription (Latin):
constituere. et quod zelum dei hent. sed non scdm sci¬
entiam. pares estis omnino: exceptis duntaxat ill
quicũq in uobis sunt scientes quid berum sit. et
pro ammositate sue ꝑuerfitatis contra ueritate etiã
sibi notissima diit antes. horum quippe impietas
etiam ydolatriam forsitan superat. Sed quia facile
comunci possunt. In animo namq latet hoc malũ.
ommes tanꝙ non a nobis minis aliem lemori seue¬
ritate cohertemini: et ħ quidem uel de omibus he¬
retitis qui xp̃ĩanis sacramentis imbuuntur. et
a xp̃i ueritate siue unitate dissenciunt. uel donatistis oĩb
dixerimi. Quod autem ad uos attinet qui non solu
cum illis coiter donatiscis a donato. uerum etiam ro
gatiste a rogato appellamini. mitiores quid esse ui¬
demini: quia circucellionu ĩ manissimis gregibus nõ
seuitis. sed ulla bestia si nemine uulneret propterea
mansueta dicitur. quia denteᷤ et ungues non habet de¬

Expanded text:
constituere, et quod zelum dei habent sed non secundum sciconstituere, et quod zelum dei habent sed non secundum scientiam, pares estis omnino exceptis dumtaxat illis, quicumque in uobis sunt scientes, quid uerum sit, et pro animositate suae pernersitatis contra ueritatem etiam sibi notissimam dimicantes. horum quippe impietas etiam idolatriam forsitan superat. sed quia non facile conuinci possunt — in animo namque latet hoc malum —, omnes tamquam non a nobis nimis alieni leniore seueritate cohercemini. et hoc quidem uel de omnibus haereticis, qui Christianis sacramentis inbuuntur et a Christi ueritate siue unitate dissentiunt. uel Donatistis omnibus dixerim. Quod autem ad uos adtinet, qui non solum cum illis communiter Donatistae a Donato uerum etiam proprie Rogatistae a Rogato appellamini, mitiores quidem esse uidemini, quia Circumcellionum immanissimis gregibus non saeuitis; sed nulla bestia, si neminem uulneret, propterea mansueta dicitur, quia dentes et ungues non habet. sa
Abbreviated transcription (Latin):
tione exiliorum atq dampnoꝵ admoneantur consi¬
derare quid q̃r patiantur. et distant preponere rumo¬
ribus et calumpniis hominũ scripturas quas legunt.
Quis em̃ nr̃m quio ur̃m non laudat leges ab imꝑatoribus
datas aduersus sacrificia paganore. Et certe ionge ibi
pena seuerior consticuta est. Illius quippe impietatis
capitale supplicium est.De uobis aut corripiendis
atq cchertendis habita ratio est qua potius admone¬
remi ab errore discedere. qͣm statim puniremiui.
Pocest emi fortasse etiam de uobis dici qd ait aplus
de iudeis. Testimoniũ illis perhibeo. quia zelum dei
uram uisticiam ultis constituere: qñ non dicitis iu
stificari nsi a uobis potuerint baptizari: In hac
gͦ aplica sencencia qͣm de iudeis protulit. hoc di¬
statis a uideis. quod uos habetis sacramenta xpia¬
na: quibus illi adhuc carent. ¶eterum ad hoc qd
ait. ignorantes dei iusticiam et suam uolentes

Expanded text:
citione exiliorum atque damnorum admoneantur consicitione exiliorum atque damnorum admoneantur considerare. quid quare patiantur. et discant praeponere rumoribus et calumniis hominum scripturas, quas legunt. quis enim nostrum, quis uestrum non laudat leges ab imperatoribus datas aduersus sacrificia paganorum? et certe longe ibi poena seuerior constituta est; illius quippe impietatis capitale supplicium est. de uobis autem corripiendis atque cohercendis habita ratio est, qua potius admoneremini ab errore discedere. quam pro scelere puniremini. potest enim fortasse etiam de uobis dici. quod ait apostolus de Iudaeis: Testimonium illis perhibeo, quia zelum dei uestram iustitiam uultis constituere. quando non dicitis iustificari nisi eos, qui a uobis potuerint baptizari? in hac ergo apostolica sententia, quam de Iudaeis protulit, hoc distatis a Iudaeis, quod uos habetis sacramenta Christiana, quibus illi adhuc carent. ceterum ad hoc, quod: ait: Ignorantes dei iustitiam et suam uolentes
Abbreviated transcription (Latin):
sor utrumiq tempus siguratu est: et quod sub aplis ha¬
buit. et quod nunc habet eccłia. Temporibus itaq
aplorum et martirũ illud implebatur quod siguratu
est qn rex memoratus pios et iustos cogebat adorare
simulacrũ uecusantes mittebat in flamma. Nunc ac
impletur quod paulo post in eodem rege figuratũ est.
cum conuersus ad honorandũ deum uerum decreuit in
regno suo. ut quicumq blasphemaret deum sydrac
mysac et abdenago penis debitis subiaceret. Prius
ergo tempus illius regis significabat priora cempora
regum infidelium: quos passi sunt upiani pro impiis.
posterus uero tempus illius regis significauit tẽ¬
pora posterioru regum iam sidelium. quos paciuntur
impii pro xpianis. Sed plane in eis qui sub xp̃i
nomme erant se ductr a puersis. ne forte oues xpi
sint errantes et ad gregem aliter reuocande fint. temꝑa¬
ta seueritas et magis mansuecudo seruatur. ut ooher¬

Expanded text:
sor, utrumque tempus figuratum est, et quod sub apostolis hasor, utrumque tempus figuratum est, et quod sub apostolis habuit et quod nunc habet ecclesia. temporibus itaque apostolorum et martyrum illud implebatur, quod figuratum est, quando rex memoratus pios et iustos cogebat adorare simulacrum et recusantes mittebat in flammam; nunc autem illud impletur, quod paulo post in eodem rege figuratum est, cum conuersus ad honorandum deum uerum decreuit in regno suo, ut, quicumque blasphemaret deum Sidrac, Misac et Abdenago, poenis debitis subiaceret. prius ergo tempus illius regis significabat priora tempora regum infidelium, quos passi sunt Christiani pro impiis; posterius uero tempus illius regis significauit tempora posteriorum regum iam fidelium, quos patiuntur impii pro Christianis. Sed plane in eis, qui sub nomine Christi errant seducti a peruersis, ne forte oues Christi sint errantes et ad gregem . aliter reuocandae sint, temperata seueritas et magis mansuetudo seruatur, ut coher
Abbreviated transcription (Latin):
Illi nocendo per miusticiam. Illi consulendo per discipli¬
nam. Illiimmaniter: illi temperanter. Illi seruientes
cupiditati: illi caritati. Nam qui trucidat. non consi¬
derat ꝙ̃admodum lamet. Qui autem curat confiderat
que admodu secet. Ille en persequitur sanitate. ille
putredinem. Occiderunt impii prophas: occiderunt
impios prophete. flagellauerunt iudei xp̃m: flagellau ͭ¬
humane: cradiderunt apli homines ptãti sathane.
In hiis omibus quid accenditur. inisi quis eorũ proue¬
inuenitur ⁊ exemplu in euanglicis et apłicis litteris.
aliquid petitum a regibus terre pro eccłia contͣ
iimicos ecclesie: quis negat non mueniri: Sed nond
implebatur illa prophecia. Et uiuis reges intelligite:
illud implebatur quod in eodem psalmo paulo superus
dicitur Quare fremuerũt. get po. me .s. mania. Asti te¬
rumptu si facta preterita in ꝓpheticis libris figure fue¬
rant futurors. in rege illo qui appellabatur nabugodono¬

Expanded text:
illi nocendo per iniustitiam, illi consulendo per discipliilli nocendo per iniustitiam, illi consulendo per disciplinam; illi immaniter, illi temperanter; illi seruientes cupiditati, illi caritati. nam qui trucidat, non considerat, quem ad modum laniet; qui autem curat, considerat, quem ad modum secet; ille enim persequitur sanitatem, ille putredinem. occiderunt impii prophetas, occiderunt impios et prophetae; tlagellauerunt Iudaei Christuhumanae, tradiderunt et apostoli homines potestati satanae. in his omnibus quid adtenditur, nisi quis eorum pro ueinuenitur exemplum in euangelicis et apostolicis litteris aliquid petitum a regibus terrae pro ecclesia contra inimicos ecclesiae. quis negat non inueniri? sed nondum implebatur illa prophetia: Et nunc, reges, intellegite illud implebatur, quod in eodem psalmo paulo superius dicitur: Quare fremuerunt gentes et tamen si facta preterita in propheticis libris figure fuerant futuror
Abbreviated transcription (Latin):
iadidit. homine in interitum carms. ut spus saluꝰ
sic in die dñi ihesu. Et quid hic dicimuis . Ecce mm¬
tiori tradidit crudelis traditor: crudesiori tradidit
miseracors traditor. Distamus fratres in simili¬
adime operum discermnele amnide oporantlmm¬
ne clausis oculis talumpmemur. et beniiulos pro notẽtib
accusenns. Item  cum ait idem apłus tradidisse se qͦss
sacliane ut discerent non blaphemare. malum pro ma¬
lo reddidit. an potius etiam malos per malum emendare
bonum opus esse iudicauit. Si semper esset laudable
persecutionem pati. sufficeret dno dicere. Beati qui ꝑse¬
cutionem pacruntur: nec adderet propter iusticiam. Iter
si semper esset culpabile persecutione facere. non septu
esset in sanctis libris. Detrahente preximo suo ocaulte.
lume persequebar. aliquando gͦ et qui eam pacitur mistꝰ
est: et qui eam facit iustus est. Sed plane semper et
mali persecuti sunt bonos: et boni persecuti sunt malos.

Expanded text:
tradidit hominem in interitum carnis, ut spiritus saluus tradidit hominem in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu. et hic quid dicimus? ecce mitiori tradidit crudelis traditor, crudeliori tradidit misericors traditor. discamus, fratres, in similitudine operum discernere animos operantne clausis oculis calumniemur et beniuolos pro nocentibus accusemus. item cum ait idem apostolus tradidisse se quosdam satanae, ut discerent non blasphemare, malum pro malo reddidit, an potius malos etiam per malum emendare bonum opus esse iudicauit? Si semper esset laudabile persecutionem pati, sufficeret domino dicere: Beati, qui persecutionem patiuntur, nec adderet \'propter iustitiam\'. item si semper esset culpabile persecutionem facere, non scriptum esset in sanctis libris: Detrahentem proximo suo occulte hunc persequebar. aliquando ergo et qui eam patitur iniustus est et qui eam facit iustus est. sed plane semper et mali persecuti sunt bonos et boni persecuti sunt malos,
Abbreviated transcription (Latin):
non solum quod ceciderunt iudei paulum apłm: ue¬
rum etiam quod ceciderunt et greci pro paulo apło
soscenem iudeum. Nonne similitudo facti utros
Nempe deus proprio filio non pepercit. sed pro
nobis tradidit illum. Nempe de ipo filio dicitur. qͥ
me dilexit et cradidit semetipsu prome. Nempe ⁊
de iuda dicitur. quod introierit in eum sathanas.
ut traderet xp̃m. Cum eigo pater tradiderit filiu
suum. et ipe xpus corpus suum. et uidas dñm suu:
cur in hac traditione deus est pius et homo uens
nisi quia in re una qͣm fecerunt causa non bna est
qua fecerunt. Tres cruces in uno loco erant. In
bña llitro liberandus. In alia latro dampnandus:
In medio xpus alterum liberatinꝰ alterum damp¬
nalus Quid similius istis crucibus Quid dissi¬
uilius iftis pondencibus Traditus est paulus milu¬
dendus et colligandus. S quol cuscode carteris
peior est utiq sachanas: cur tamen ipe paulus

Expanded text:
non solum, quod ceciderunt Iudaei Paulum apostolum, uenon solum, quod ceciderunt Iudaei Paulum apostolum, uerum etiam quod ceciderunt et Graeci pro Paulo apostolo Sosthenen Iudaeum. nonne similitudo facti quasi unempe deus proprio filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum: nempe de ipso filio dicitur: Qui me dilexit et tradidit . semet ipsum pro me; nempe et de Iuda dicitur, quod introierit in eum satanas, ut traderet Christum. cum ergo et pater tradiderit filium suum et ipse Christus corpus suum et ludas dominum suum, cur in hac traditione deus est pius et homo reus, nisi in re una, quam fecerunt, causa non una est, qua fecerunt? tres cruces uno in loco erant: in una latro liberandus, in alia latro damnandus, in medio Christus alterum liberaturus, alterum damnaturus. quid similius istis crucibus? quid dissimilius istis pendentibus? traditus est Paulus includendus et conligandus, sed quolibet custode carceris peior est utique satanas, cui tamen ipse Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
persecutionem pati superbia et impietate carnalium
quos temporalib molestiis atq terroribus emendare
cona tur. Quicquid gͦ facit uera et legitima mat̾
etiam si asperum amarumq sentiatur. non malum
pro malo reddit. sed bonu discipline expellendo malu
iniquitatis apponit. non odio nocendi: sed dilectione
sanandi. cum bom et mali eadem que patiuntur nõ
factis et penis. sed caufis utiq discernendi sint.
Pharco populum dei duris laboribus acterebat:
moyses eunidem populum impie agentem duris
cohertiomibus affligebat. Silia fecere : sed no
similiter prodesse uoluerunt. Ille dnãtione infla¬
tus: iste dilectione inflamatus. Iezabel occidit
ꝓphetas: helias occidit psendo prophetas. puto qd
diuersa sint merita faciencium : et diuersã passo¬
rum. Aspice etiam tempora tescamenti noui: q̃n
iam ip̃a mansuẽtudo caritatis non solum erat in cor¬
de seruanda uerum etiam in iuce monstranda. q̃ndo

Expanded text:
persecutionem pati superbia et impietate carnalium, persecutionem pati superbia et impietate carnalium, quos temporalibus molestiis atque terroribus emendare conatur. quicquid ergo facit uera et legitima mater. etiam si asperum amarumque sentiatur. nou malum pro malo : reddit, sed bonum disciplinae expellendo malum iniquitatis adponit non odio nocendi sed dilectione sanandi. cum boni et mali eadem faciunt eademque patiuntur, non factis et poenis sed causis utique discernendi sunt. Pharao populum dei duris laboribus adterebat, Moyses eundem populum . impie agentem duris cohercitionibus affligebat; similia fecerunt, sed non similiter prodesse uoluerunt; ille dominatione inflatus, iste dilectione inflammatus est.. Iezabel occidit prophetas, Helias occidit pseudoprophetas; puto, quod diuersa sint merita facientium, diuersa passorum. Aspice etiam tempora testamenti noui, quando iam ipsa mansuetudo caritatis non solum erat in corde seruanda uerum etiam in luce monstranda, quando
Abbreviated transcription (Latin):
plis ħ facere uideas. et xpm audias dicentem Nemo
ad me uenit nisi quem pater accraxerit. quod fit in cordi¬
bus omnui qui se ad eum diuine iracundie timore conũ¬
tunt: et nou̾is aliquando furem auertendis pecoribus pa¬
bulum spargere. et aliqͣndo pastorem flagello ad g̾gem
pet ora errantia uenocare.Nonne contumate ancil¬
lam data sidi ptate sara pocius afflgebat. Et utiq nõ¬
eã quã superius beneficio suo matrem fecerat cudeliter
oderat: s in ea superbiam salubriter edomabat. No
autem ignoras quod iste due mulieres sara et agar.
et duo filii ear isaac et hysmahel pro spualibus et
carnalibus figurentur. Et cum leganius ancilla
et filium eius a sara passos graues molestias. paul
tn aplus dicit quod ab ysinahele persecutione passus
sit ysaat. Sed sicut tunc inquit ille qui erat scdm
ut qui possunt incelligant mag eccłiam catholica

Expanded text:
plis hoc facere uideas et Christum audias dicentem: Nemo plis hoc facere uideas et Christum audias dicentem: Nemo ad me ueuit, nisi quem pater adtraxerit, quod fit in cordibus omnium, qui se ad eum diuinae iracundiae timore conuertunt, et noueris aliquando furem auertendis pecoribus pabulum spargere et aliquando pastorem flagello ad gregem pecora errantia reuocare? Nonne contumacem ancillam data sibi potestate Sara potius affligebatV et utique noeam, quam superius beneficio suo matrem fecerat, crudeliter oderat, sed in ea superbiam salubriter edomabat. non autem ignoras, quod istae duae mulieres Sara et Agar et duo filii earum Isaac et Ismahel pro spiritalibus et carnalibus figurentur; et cum legamus ancillam et filium eius a Sara passos graues molestias. Paulus tamen apostolus dicit, quod ab Ismahele persecutionem sit passus Isaac: Sed sicut tunc, inquit, ille, qui erat secundum ut, qui possunt, intellegant magis ecclesiam catholicam
Abbreviated transcription (Latin):
aufert ab aplo stimulum carns tercio rogatus: ut uirtute
in infirmitate perficiat. Diligamus etiam inimitos
nre: qr hoc iustum est et l precepit deus. ut sumus filii
pris nri qui in celis est: qui solem suum facit oriri suꝑ
bonos et malos. et pluit super iustos et imustos. Sed
sicut ista dona laudamus. ita etiam flagella eius in
eos quos diligit cogitemus. Putas nemine debere cogi
ad iusticiam. cum legas patrem familias dixisse suus.
quoscumq inueneritis cogite mtrare. Cran legas etia
ip̃m primo saulum postea paulum ad cognoscendam et
tenendam ueritatem magna uiolentia upi cogentis ee
compulsum. Nisi forte cariorem putas ee hommibus pe-
que oculis carpitur. hanc ille celesti uoce prostratus su¬
bito amissam non recuperauit. insi cum santte incor¬
porarctur ecclie. Et pucas nullam uim adhibendam
esse homini ut ab erroris ꝑnicie liberetur. cra ip̃m
deum quo nemo nos utilius diligit certissimis exem¬

Expanded text:
aufert ab Apaufert ab Apin infirmitate perficiat. diligamus etiam inimicos nostros, quia hoc iustum est et hoc praecepit deus, ut simus filii patris nostri, qui in caelis est, qui solem suum facit oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. sed sicut ista dona eius laudamus, ita etiam flagella eius in eos, quos diligit, cogitemus. Putas neminem debere cogi ad iustitiam, cum legas patrem familias dixisse seruis: \'Quoscumque inueneritis, cogite intrare\', cum legas etiam ipsum primo Saulum postea Paulum ad cognoscendam et tenendam ueritatem magna uiolentia Christi cogentis esse compulsum, nisi forte cariorem putas hominibus esse pquae oculis carpitur? hanc ille caelesti uoce prostratus subito amissam non recuperauit, nisi cum sanctae incorporaretur ecclesiae. et putas nullam uim adhibendam esse homini, ut ab erroris pernicie liberetur, cum ipsum deum, quo nemo nos utilius diligit, certissimis exem