comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moderamine ctiẽ detractionib lac̾a¬
ri ꝑmitim᷑. ut cã nos uox laud antis
elenas. lingua detrahentis hũiliet.¬
Mic dñs cripit ab ultione supplicii.
auius hic mentem subtrahit a delecta¬
nũ ex sola qualitate int̾rogat merito¬
rum. ⁊ sepe inde plus putut. añ hic
maiora ad mynisteriũ contulit. ¶sor

Expanded text:
moderamine, etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet,illic eripit ab ultione supplicii, cujus hic mentem subtrahit a delectanum ex sola qualitate interrogat meritorum, et saepe inde plus punit unde hic majora ad ministerium contulit, Ver
Abbreviated transcription (Latin):
tiar. ¶ d̾s multũ abrre nõ pa¬
tit᷑. quia ⁊ si iusto ordine iniustũ
aliqͥd fieri ꝑmitit. multũ tam̃ abi¬
re nõ sinit. iniustum. quod fieri iuste
ꝑmisit. quia ⁊ de repborum inusti¬
cia quaso̾a quas inẽẽ consid̾at. cuł¬
pas ꝑcutit electoꝵ. ⁊ tam̃ eterna ui¬
sticia ferire nõ necligit imusticiã
ferientium.

Expanded text:
non patitur, quia etsi justo ordine injustum aliquid fieri permittit, inultum tamen abire non sinit injustum quod fieri juste permisit, quia et per reproborum injustitiam quasdam, quas inesse considerat, culpas percutit electorum, et tamen aeterna justitia ferire non negligit injustitiam ferientium.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Noq mala que nulla sua natura
subsistunt. a ddño creantur.s creare se
mala dñs indicat. cũ res bñ conditas
nobis male agentibꝰ in flagellũ format.
¶Inde uoluntatem d̾i ꝑagunt unde
hanc ĩmutare cõtendunt. atq om̃ipo¬
tentis d̾i consilio dũ resistere nituntur
obsequntur. quia sepe ⁊ hoc ciꝰ dispen¬
sationi apte małitat qͥd ⁊ ꝑ hũanum
studium friuole resultat.  Ecce Ionã¬
fugituũ d̾i tempostas inuenit. sors li¬
gat. mare suscipit. belua includit.
⁊ quia auctoris uoci obelire renitit᷑
ad locum quo missus fu̾at suo reus
carcere portatur. ¶ Conp̃hendit dns

Expanded text:
 Mala, quae nulla sua natura subsistunt, a Domino non creantur; sed creare se mala Dominus indicat, cum res bene conditas, nobis male agentibus, in flagellum format, inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt; atque omnipotentis Dei consilio, dum resistere nituntur, obsequuntur, quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat. Sapienfugitivum Dei tempestas invenit, sors ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctoris voci obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ uiues. quia tempꝰ mortis in notu¬
it quo uir iłie mori ue m̾ebatur. nec
annorũ. quia ut ex largitate d̾i anni
iute crescerent. hoc quoq qd̾ añ sccła
p̃fixum fuit atq spaciũ uite qd̾ mopi¬
nate foris est additum sine auomento
p̃scientie fuit intus statutũ. s stanitũ¬
quippe hõi est. uel quant̃ huno mũdi
ꝓsperitas sequĩtur. quant̃ adu̾sitas
feriat. ne electos suos. aut ĩmod̾ata
psperitas oleuet. aut imia adu̾sitas
grauet. s p̃fixi dies singłis ab int̾na¬
di p̾scienta nec augeri possũt nec
minui. nisi cõtingat ut ita p̾sciantur
ut aut cũ optimis oꝑib longioros sint.
aut cũ pessimis breuiores:

Expanded text:
s innotuit, quo vir ille mori merebatur, nec  quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit, atque spatium vitae, quod inopinate foris est additum sine augmento praescientiae fuit intus statutum. » Conquippe homini est, vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat; ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. CAPDei praescientia, nec augeri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores.
Abbreviated transcription (Latin):
elatione cor tollitur. cũ letis succes¬
sibꝰ uirrute roboratur. s dñ laten¬
tes motus audatie in cogitatione
conditor cõspicit. sc sibi ħomiñe
ostentuosum derelinqͥt. ut cuis
mens qͥd sit relicta inueniat. q̃

Expanded text:
elationem cor tollitur cum laetis successibus in virtute roboratur, sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem ostendendo derelinquit, ut ejus men
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nisi ommp̃c uerbũ ꝓpt̾ homines
homo fieret hũana corda ad cõtem¬
pland̾a uerbi excellentiã nõ uola¬
rent.¶ Inde excelse facte sũt homi¬
num mentes. uñ int̾ homines ap¬
b nõ suffecit ut nos erigeret nisi
fieret homo in tẽpore. quomͦ homo
temꝑalis saperet et̾na. Descentio gͦ

Expanded text:
nipotens Verbum propter homines homo fieret, humana corda ad contemplandam Verbi excellentiam non volarent. Inde ergo excelsae factae sunt hominum mentes, unde inter homines apbus non suffecit ut nos erigeret, nisifieret homo in tempore, quando homo temporalis saperet aeterna? Descensio ergo
Abbreviated transcription (Latin):
more. aliquado terrore cõpungit.
aliq̃n p̃sentia qũa nulla sint ostñ¬
dit. ⁊ ad et̾na diligenda desid̾ur
erigit. Aliq̃n eterna indicat. ut
post temꝑalia uilescãt. aliq̃n nr̃a
nobis mala aꝑit. ⁊ ad hoc nos
usq ut do alionis etiã malis dole¬
amꝰ ostondit. Aliq̃n aliona mala

Expanded text:
more, aliquando terrore compungit; aliquando praesentia quam nulla sint ostendit, et ad aeterna diligenda desiderium erigit; aliquando prius aeterna indicat, ut post temporalia vilescant. Aliquando nostra nobis mala aperit, et ad hoc nos usque, ut alienis etiam malis doleamus, extendit. Aliquando mala
Abbreviated transcription (Latin):
ros ac falsos ista distantia esc̃. quia
cunt. hoc ab audicorũ montib ꝑ sp̃m
sanctũ eruditi citius corrigũt.
phete aũt falsi ⁊ falsa denuntiant.
⁊ aliem a sancto sp̃u in sua falsita¬
te ꝑlurant.

Expanded text:
ros ac falsos ista distantia est, quia cunt, hoc ab auditorum mentibus per Spiritum sanctum eruditi citius corrigunt. Prophetae autem falsi et falsa denuntiant, et alieni a sancto Spiritu in sua falsitate perdurantros ac falsos ista distantia est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tũt homĩos mala q̃ scunt. ⁊ idcir¬
co ꝑmittunt᷑ decipi. ut cadant ĩ
mala que nescĩt. qd̾ tam̃ decep¬
tis aliq̃n ad purgationẽ. aliqũado
uero ad ultionis iniciũ ficri solet.

Expanded text:
tunt homines mala quae sciunt, et idcirco permittuntur decipi, ut cadant in mala etiam quae nesciunt. Quod tamen deceptis aliquando ad purgationem, aliquando vero ad ultionis initium fieri solet.
Abbreviated transcription (Latin):
mo cũ cle deo tacet ꝑ rationẽ in
qua est conditus c̃e aliqͥd uidetꝰ.
at si loqui de deo ceꝑit. ilico qua
nil sit ostenditur. quia magnitu¬
dinis illuis ĩmensitate deuorat᷑.¬

Expanded text:
 cum de Deo tacet, per rationem in qua est conditus esse aliquid videtur. At si loqui de Deo coeperit, illico quam sit nihil ostenditur, quia magnitudinis illius immensitate devorat
Abbreviated transcription (Latin):
citur mater. rep̃hendita mere¬
pat. uerberat. s so hũo m p̃ceps
ire ꝓspet̾it. ubi in mort̃s p̃cipiti¬
um ruat. manũ tendit ⁊ rechĩt
⁊ que sic irata u̾borau̾at ac si
nõ diligeret. sic diligendo ren¬
net ac si irata nõ u̾berassot.

Expanded text:
ascitur mater, reprehendit, increpat, verberat; sed si hunc in praeceps ire conspexerit, ubi in mortis periculum ruat, manum tendit et retinet, et quae sic irata verberaverat ac si non diligeret, sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset.
Abbreviated transcription (Latin):
s tempestatibꝰ coruscis. turbinib
ac terre motu fatigata marcescet
in semet ip̃a
Qͦ modo dus operat᷑ in eloctis ⁊
Gregͥ in pͥma ꝑte morał. repbis.¬
Surgere d̾i ost. qua districtione

Expanded text:
d tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata marcescet in semetipsaProphetae autem falsi et falsa denuntiant, et alieni a sancto Spiritu in sua falsitate perdurant.
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita usurpare sibi de om̃i¬
potentis d̾i spccie mens hũana
nil audeat. qd̾ solum eloctis suis
p̃mium in seq uonti rem un̾ atiõe
oculos sanos irradiat. infirmos
obscurat. ¶ Dum lippientibꝰ oculis cla¬
ritati solis intenditur. płmq eis ceci¬
tas ex luce gen̾atur.  ꝑ ene quippe om¬
ne qd̃ de aco dicitur. ro ip̃o ĩa indig¬
nũ est. quo potuit dici. nã cuius
laudi nõ sufficir obstupescens cõsci¬
entia. quando sufficier loquentis

Expanded text:
hac vita usurpare sibi de omnipotentis Dei specie mens humana nil audeat, quod solum electis suis praemium in subsequenti remuneratione oculos sanos irradiat, infirmos obscurat; et dum lippientibus oculis claritati solis intenditur, plerumque eis caecitas ex luce generatur. Sancta itaque quod de Deo dicitur, eo ipso jam indignum est, quo potuit dici. Nam cujus laudi non sufficit obstupescens conscientia, quando sufficiet loquens
Abbreviated transcription (Latin):
tem nõ plus qũã triduanã esse uoluit. ne
si in illo resurrectio differretur. in nobis
torpuit racionis. accessit in exemplũ gr̃a
ut qui resurrectiõis spem. ex ratione te¬
nere nolumꝰ. hãc ex cius adiutorio ⁊ exem¬
plo teneremꝰ. ¶ Recte in resurrectiõis ciꝰ
temꝑe enã multoꝵ sanctoꝵ corꝑa surre¬
atrunt. ut in se nobis exempłii ostend̾ et
⁊ dc adiorum qui nobis ꝑ puram humani¬
tatem similes fuerunt nos resurretione ro¬
quod in se ꝯscend̾ at cis. homo hoc in se fieri
posse p̾sumerit qdđ i ip̃is factum cognosce¬
ret quos puros fuisse hõies nõ dubitarit.

Expanded text:
tem non plusquam triduanam esse voluit, ne si in illo resurrectio differretur, in nobis torpuit rationis, accessit in exemplum gratiut qui resurrectionis spem ex ratione tenere nolumus, hanc ex ejus adjutorio et exemplo teneremus. tempore etiam multorum sanctorum corpora resurrexerunt, ut in se nobis exemplum ostenderet, et de aliorum qui nobis per puram humanitatem similes fuerunt nos resurrectione roquod in se ostenderat Deus homo, hoc in se fieri posse praesumeret quod in ipsis factum cognosceret quos puros fuisse homines non dubitaret.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Donos omp̃c cłs ad meritũ ꝓuehit
cũ contra eoꝵ uitã malos se̾iure ꝑ¬
mutit. Atq in cõcordiam cõponun¬
tur summa. clum cõfundunt᷑ infima.
quia iñ in celestib electos suos angło¬
rum chorus sociat. unde ĩ terrenis
⁊ infimis repboꝵ mores suis nutibꝰ
aclu̾santes portat.

Expanded text:
ns Deus ad meritum provehit, cum contra eorum vitam malos saevire permittit, atque in concordia componuntur summa, dum confunduntur infima, quia inde in coelestibus, electos suos angelorum choris sociat, unde in terrenis et infimis reproborum mores suis nutibus adversantes portat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quod ꝑuerse p̃dones faciunt
hoc despensator oquissimꝰ fieri
nõ nisi iuste ꝑmittit. ut ⁊ his
qui raꝑe sinitur. cecatus mente
culpam augeat. ⁊ is qui rapinã
patitur. iã in ouifdem rapine
ꝓhibet. iustum᷑ ut ficri sinat. ut
unde nũc expectat. ⁊ nõ conu̾sos
clu tolerat. quandoq inde plus

Expanded text:
 quod perverse praedones faciunt, hoc dispositor aequissimus fieri, nonnisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinaeprohibet justum est ut fieri sinat, ut unde nunc exspectat, et non conversos diu tolerat, quandoque inde plus
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. ¶ Iustus ⁊ misericors mortali¬
um acta disponens alia cõcedit ꝓpi¬
cius. alia ꝑmitit iratꝰ. atq ea q̃
ꝑmittit sic tolerat. ut hoc in sui
consilii usum u̾tat. uñ miro mo¬
do fit. ut ⁊ quod sine uoluntate
nõ fit. quia dũ in bonũ usum ma

Expanded text:
 justus et misericors mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia vero permittit iratus; atque ea quae permittit sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit ut, quod sine voluntate non sit; quia, dum in bonum usum ma
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quicqͥd altum quicqͥd t̾ribile
in hac uita p̃oiti cle eius cõsid̾ a¬
tione cognoscimꝰ. cũ ĩmensitate
socretorum celestiũ uelut teniuis
ad nos guita suꝑni liquoris ema¬
transit ut quiescat. ¶ Qͥo mirũ¬

Expanded text:
 quidquid altum, quidquid terribile in hac vita positi de ejus consideratione cognoscimus, ex immensitate secretorum coelestium, velut tenuis ad nos gutta superni liquoris ematransit, ut quiescat. Est i
Abbreviated transcription (Latin):
nos aspicit ut a nobis aspici nequeat.
co magis timendꝰ ost. quo cuncta uidñs
minime uidetur. cũ enĩ contra nos la¬
tere quẽpiam i insidiis coedimꝰ eo illũ
amplius metuimꝰ. quo minime uide¬
mus. cũq eius insidias nequaqm de¬
p̃hendimꝰ. ubi sũt. ⁊ ĩbi eas metuimꝰ

Expanded text:
nos aspicit, ut a nobis aspici nequeat, eo magis timendus est, quo cuncta videns minime videtur. Cum enim contra nos latere quempiam in insidiis credimus, eo illum amplius metuimus, quo minime videmus. 516 Cumque ejus insidias nequaquam deprehendimus ubi sunt, et ibi eas metuimus
Abbreviated transcription (Latin):
tũc durius districtionẽ exerit.
qͣnͣto nũc uo: andis pͦcatorib suã
lenius patientiã sternit. qui enĩ
diu conu̾tendos expectat. nõ conu̾¬
sos sine retͣctatione cruciat.

Expanded text:
tunc durius districtionem exerit, quanto nunc vocandis peccatoribus suam lenius patientiam sternit. Qui enim diu convertendos exspectat, non conversos sine retractatione cruciat.
Abbreviated transcription (Latin):
dñe qui rognas in et̾num.⁊ ĩ secłm
⁊ adhuc. more sacͥ eloquii hũano mo¬
do sp̃c hõibꝰ est locutus. ubi ad huc
diceret. ubi expͤtatio nõ moss. adhuc.
in qua nulla pars sue longĩtudinis
pret̾it. ut pars alia succedat. s tam̃
in qua oiie qd̾ est animꝰ uid. ⁊ tar̾¬
dum ñ eẽ ⁊ longum esse.

Expanded text:
Domine, qui regnas in aeternum, et in saeculum, et adhuc , more sacri eloquii, humano modo spiritus hominibus est locutus, ut ibi adhuc diceret, ubi exspectatio non inesset. Adhuc in qua nulla pars suae longitudinis praeterit, ut pars alia succedat, sed totuin qua omne quod est animus videt et tardum non esse, et longum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. In hoc nãq qd̾ de diuine
nature p otentia audimꝰ. ea nõ¬
nũquã cogitare cõsueuimꝰ. quȩ
cepit. ⁊ clesinit immo ⁊ fine con¬
cludit᷑. qd̾ si mora aliquantula
differt᷑ ut finiat᷑. longum dicit᷑.
in qua uidolic longinquitate.
cũ quisq mentis oculos relucit
ret᷑ ꝑ memoriã. tendit añ ꝑ ex¬
spectatioñẽ. quasi spaciũ temꝑiᷤᷤ
dilatat in mente. cũq audit̾¬
et̾nitatẽ cłi. hũano more intendenti
quod retineat᷑ in memoria. ⁊ qͥd añ

Expanded text:
 In hoc namque quod de divinae naturae potentia audimus, ea nonnunquam cogitare consuevimus quae coepit et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differtur ut finiatur, longum dicitur. In qua videlicet longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium temporis dilatat in mente. Cumque auditnitatem Dei, humano more intendenti quod retineatur in memoria, aut
Abbreviated transcription (Latin):
iusti uiri ad secretariũ cordis re¬
deunt uim occulte districtionis
intuentur. maiestatis mum e
iudicio assistunt. ut eo mag̃ qm̃
securi sint. quo hic quã diu in¬
uerent securi esse noluerunt.

Expanded text:
usti viri ad cordis secretarium redeunt vim occultae districtionis intuentur, majestatis intimae judicio assistunt, ut eo magis quandoque securi sint, quo hic quandiu viverent securi esse noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ter irascit᷑ . prius ei ꝑmittit ei ad uotũ
cuncta suppetere. ⁊ post hãc ꝑ ultionem
quippe iracundie est cum ⁊ hoc tribuit᷑
quod male desid̾atur. atq in de repenti¬
na ultio sequit᷑. quia ħ quoq obtinuit
qd̃ deo irascente cõcupiuit. uñ psalmi¬
¶ Solent tarclius apparere diumna ui¬
dicia cũ p̃pediunt᷑. ne impleri debeãt
mala uota. nã quã tocius malũ uo¬
tũ impleri ꝑmittitur. płmq ranto ce¬
lerius punitur.

Expanded text:
ter irascitur, prius ei permittit ad votum cuncta suppetere et post haec per ultionem quippe iracundię est, cum et hoc tribuitur, quod male desideratur, atque inde repentina ultio sequitur, quia hoc obtinuit, quod deo irascente concupivit. Solenamque tardius apparere divina iudicia, cum prępediuntur, ne impleri debeant mala vota. Nam quanto citius malum votum impleri permittitur, plerumque tanto celerius punitur.
Abbreviated transcription (Latin):
te cõsid̾ antib liquet. quia ⁊ si a se¬
ip̃is habuerũt iniuste agere suꝑne
ram̃ equitati suppetit in uste acta
iuste iuidicare. ut diuicia sententia
ordinet ĩ penã quos mordinata sua
actio traxit ad culpam. ¶ Qͥ a flagel¬
lum emisit ut parc̾et. ad hoc emit¬
tit qũadoq ne partat. ĩ hac nãq
uita dñs tantomagis stud ut par¬
cas. quãtomagis ospectando flagel¬
significas. quomꝰ tuĩc passurus es. quã¬
do ñ partens iudicas. qͥ sic districte
mͦ ꝑcutis. quando ꝑcis.

Expanded text:
te consideratur, liquet quia etsi a seipsis habuerunt injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poena, quos inordinata sua actio traxit ad culpam. » Et lum emisit ut parceret, ad hoc emittit quandoque ne parcat. In hac namque vita Dominus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagelsignificas quomodo tunc percussurus es, quando non parcens judicas, qui sic districte modo percutis, quando parcis.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ. in parte ñ est. quia ubiq
est. ⁊ tũc minus inuenit᷑ quando
is qui totꝰ ubiq est ĩ parte querit᷑.
incõsqͥptus nãq sp̃c om̃ia intra se¬
circũdat ⁊ circũdando implet.
& sustinendo transcendit. ⁊ tͣnscen¬
dendo sustinet. sũ sit cunctis¬
çorꝑibꝰ ext̾ior. cunctis menub in¬
tior d̾s. ea ip̃a uis eius qua om̃ia
penetrat cuncta disponit. aĩa il¬
et̾nitatem quippe ht̃. s ip̃e est et̾¬
nitas. lucem ht. s lux sua ip̃e ẽ.
claritatẽ ħt. s iꝑe est claritas
sua. nõ est ergo ĩ eo aliud esse.

Expanded text:
omnium in parte non est, quia ubique est. Et tunc minus invenitur, quando is qui totus ubique est in parte quaeritur. Incircumscriptus namque spiritus omnia intra secircumdat; et circumdando, implet; et sustinendo transcendit; et transcendendo, sustinet. Igitucorporibus exterior, cunctis mentibus interior Deus, ea ipsa vis ejus, qua omnia penetrat, cuncta disponit, anima ilernitatem quippe habet, sed ipse est aeternitas. Lucem habet, sed lux sua ipse est. Claritatem habet, sed ipse est claritas sua. Non est ergo in eo aliud esse,
Abbreviated transcription (Latin):
nas nõ tibi inuenias occasio¬
nem dicendi. quia crac̾batus
ĩ egͥtudin̾e incurristi. qũo ⁊
qui nõ ieinnãt similes egritu¬
d̾ies ineurrũt. si inchoasti a¬
liꝗd boni nõ reuoceris ꝑ mꝑe¬

Expanded text:
nas, non tibi invenias occasionem, dicendo: quia exacerbatus in aegritudinem incurristi: quoniam et qui non jejunant, similes aegritudines incurrunt. Inchoasti aliquid boni? non revoceris per impe
Abbreviated transcription (Latin):
S mralicia remanentiũ meretur.
nt hu qͥ ꝓdẽe poterant festiue
subirahu̾nt᷑. ⁊ cũ mũdi finis ap¬
ꝓpiquat electi tolluntur ne de¬
credimꝰ. ut soli in mũdo ꝑu̾si re¬
maneãt. quia nũꝙͣ peccatores
ad lamentũ penitentie redirẽt
si nulla eeñt bonorũ erempla.
q̃ corũ mentes traherent.¬
¶Qͦs grania peocata ñ depͥmunt.
hoc p̃dest mortuis si in eccłia seꝑe¬
liantur. quod eoꝵ proximi quocienꝰ
ad eadem sacra loca cõueniũt suoꝵ
quos peccata grauia depͥmunt.

Expanded text:
 Malitia remanentium meretur, ut hi qui prodesse poterant festine subtrahantur: et cum mundi finis appropinquat, electi tolluntur, ne decredimus, ut soli in mundo perversi remaneant, quia nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. gravia peccata non deprimunt, hoc prodest mortuis, si in ecclesiis sepeliantur; quod eorum proximi quoties ad eadem sacra loca conveniunt, suornt. Nam quos peccata gravia deprimunt,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ndum p̃parat. sub qͣnto loquele
studio loquat᷑ attendat. ne si in¬
ordinate ad loq̃ndum mpitur.
erroris uulnere. audientiũ corda
feriantur. ⁊ cũ fortasse sapiens
uid̾i desid̾at unitatis cõpagine
nnsipient᷑ abscidat.¶E rga subdi

Expanded text:
quendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur, attendat, ne, si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscinda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ recta oꝑa q̃ facit. eiꝰ uice ama
rĩ ab eccłia cõcupiscit. quia adul¬
tine cogitatiõis reus est. si plac̾e
puer sp̃onse oculis appetit. ꝑ qũe
sponsus dona transmisit. ¶ O por¬
tet ut rectores boni placere homi¬
nib appetãt. s ut sue estimatioĩs
dulceline proximos ĩ officiũ u̾i¬
tatis trahant. nõ ut se amari de¬
sid̾ent. s ut dilection̾e suã quasi
ꝙͣdam uiã faciant. ꝑ qm corda
auclientiũ ad amor̃e cõditoris ĩtio

Expanded text:
per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui tet ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut aestimationis suae dulcedine proximos in affectum veritatis trahant; non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant per quam corda audientium ad amorem Conditor
Abbreviated transcription (Latin):
ad infernũ dicimꝰ descendisse.
ut in locis penalib tenerentur
s ẽẽ suꝑiora inferni loca. ẽe al¬
ra inferiora credenda sũt. ut ĩ
suꝑiorib iusti requiesc̾e̾nt. ⁊ ĩ
ĩ feriorib miusti cruciarent᷑. ¶¬
Qd̃ aer ad celũ. terra ad ethera
ħ ille est suꝑior ĩfernorũ sinus

Expanded text:
ad infernum dicimus descendisse, ut in locis poenalibus tenerentur, sed esse superiora inferni loca, esse alia inferiora credenda sunt; ut et in superioribus justi requiescerent, et in inferioribus injusti cruciarentur. d aer ad coelum, terra ad aerem, hoc ille est superior infernorum sinus
Abbreviated transcription (Latin):
tari. Uidebat aũt ⁊ angłm dñi
astant̾e ⁊ indignant̾e grauutr.
contra eud̾e foẽm. quia non
surgebat neq ꝑsternebat se
lectabatur in cogitatiõib suis

Expanded text:
tari. Videbat et angelum Domini astantem, et indignantem graviter contra eumdem fratrem: quia non surgebat, neque prosternebat se lectabatur in cogitationibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
tũc auctoris sui iusticie cõiuncte
ranta rectitudine constringunt᷑.
ut nulla ad reꝓbos cõpassione
moueant᷑. ip̃i quoq iudici cõcor¬
dant cui niħent. ⁊ eis quos eriꝑe
ño possũt. nec ex mised̾ia cõdeł

Expanded text:
nctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
a uoluntate cõditoris nequaqͣm
ĩ eoꝵ q̃nq int̾itu ip̃a a suis qͣ¬
litatib ⁊̃ tormenta discordant.
quatinꝰ quos se mpugnãt cru¬
catꝰ augeant ⁊ cũ uarie ꝓde
tra uires cruciant. ⁊ ĩ eis uite
subsidiũ extinguentes seruant.
ut sic uitam terminꝰ puniat. qͣ¬
tinus semꝑ sine t̾mino cruciat᷑
uinat. quia ⁊ ad fin̾e ꝑ torm̾e¬
ta ꝓperat. ⁊ sine sine deficiens
durat. fit gͦ miseris mors sine
morte. finis sine fine. defectus
⁊ finis semꝑ incipit. ⁊ deficere d¬

Expanded text:
a voluntate conditoris nequaquam in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeutra vires cruciant, et in eis vitae subsidium exstinguentes servant, ut sic vitam terminus puniat; quatenus semper sine termino cruciatus vivat, quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Fit ergo miseris mors sine morte, finis s, finis semper incipit, defectus d
Abbreviated transcription (Latin):
specie ⁊ fucatione micture. ¶Dul¬
cedin̾e quippe spiritalis intellig̃t¬
tie qͥ ultm ꝙͣ capit. comelere appe¬
tit. ⁊̃ qd̾ comed̾it euomit. quia dũ
su̾ma intellig̾e ultra uires querit.
⁊̃ qd bñ intellexerat amutit.
¶ Qͥ dã dñ u̾ba sacri eloquii plus
qͣm debent discunũt. in carnałe
intellectum cadunt.

Expanded text:
Dulcedinem quippe spiritualis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit; quia, dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quod bene intellexerat amittit. dum verba sacri eloquii plus quam debent discutiunt, in carnalem intellectum cadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nebra discutit. quantũ ꝑ notici¬
am uite p̾sentis colligitur suppli¬
cia ordine n̾o hñt q̃ nõ suam
ꝑ om̃ia qualitatẽ tenent. qu̾auis¬
⁊ illic ignis ad cõsolation̾e̾ ñ lu¬
cet. ⁊ tam̃ ut mag̾ torqueat ad
aliquid lucet. n̾a sequaces quosq¬

Expanded text:
al., discutit: quantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces quosq
Abbreviated transcription (Latin):
de crucientur.S Sicut uno sole
om̃s tangim᷑. nec tam̃ sub eo uno
om̃s ordine estuamꝰ. quia iuxta
qualitat̾e corꝑis sentitur. ⁊̃ pon¬
dus caloris. sic dãpnatos ⁊ una
est gehenna q̃ afficit. ⁊ tam̃ no̾
una om̃s equalitate conburit.
qͥa qd̾ hic agit dispar ualitudo
corꝑum. hoc illic erhib clispar
suppliciis nõ erit. quia ĩ coru̾ m̾e¬
te atrocius ip̃a cõfusio mentis se¬
uit. ꝙͣ tam̃ mira potentia iudi¬
cantis equitas ordinat. ut pena
animã quasi mordinata cõfim¬
dat.¶ In huiꝰ uite tormentis n¬
ceꝑit. qd̾ metuebat. infirmum
ucro ⁊ umbra mortis obscurat.
⁊ sempiternꝰ horror inhabitat.
quia eiꝰ ignib traditi ⁊ in suppli¬
ciis dolorem sentiũt. ⁊ ĩ doloris
angustia pulsati scmꝑ pauore
feriuntur. ut ⁊ qd̾ timent tole¬
rent. ⁊ rursum ꝙ tołant sine ces¬
satione ꝑtimescant.  horrendo¬

Expanded text:
e succendit. Nam sicut uno sole omnes tangimur nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia iuxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatis et una est gehenna, quae afficit, et tamen non omnes una qualitate comburit, quia quod hic agit dispar valitudo corporum, hoc illic exhibet dispar supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quanta enim mira potentia judicantis aequitas ordinat ut poena animum quasi inordinata confunat , in hujus vitae tormentis ticoeperit quod metuebat; infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et in doloris angustia pulsante se semper pavore feriuntur, ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant, sine cessatione pertimescant. De his ete
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm dũ uendendis ⁊̃ pͥmogenitis
p̃tulit. quo illã appetitu anhelarz
indicauit. neq enĩ cibꝰ s appetitꝰ
ĩ incio est. uñ ⁊ lautiores cibos płm¬
q sine culpa sumimꝰ ⁊ abiectiores
non sine. reani cõseĩe degustamꝰ.
hic quippe qm̃ diximꝰ esau pͥmatũ
ꝑ lenticuła ꝑdidit. ⁊ helyas in h̾e¬
mo uirtutes corꝑis carnes edendo
seruauit. iñ ⁊ antigꝰ hostis quia
ũ cibũ s cibi ꝯcupiscentiã eẽ cãma
dãpnatiõis intelligit᷑. ⁊ pͥmũ sibi¬
¶ Eã itaq sumenda sunt. q̃ natinx
necc̃itas querit. ⁊ ñ que edendi
libido suggerit. s magnꝰ discreti¬
onis labor est. huic exactori uentͥ
negare. ⁊ ñ dando guła restring̾e
⁊ dando naturã nutrire. quia sic

Expanded text:
quam, dum venditis etiam primogenitis praetulit, quo in illa appetitu anhelaret, indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe, quem diximus, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit. Unde et antiquus hostis, quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intelligit---Ea itaque sumenda sunt quae naturae necessitas quaerit, et non quae edendi libido suggerit. Sed magnus discretionis labor est huic exactori et negare; et non dando gulam restringere, et dando naturam nu
Abbreviated transcription (Latin):
YIilic oculos aꝑit ad supplicia
quos hic ad miscd̾iam clausos
tenebat. aꝑit oculos suos. ⁊ pi¬
etatis fructum ñ inuenit. quos
hic clausos tenunt. cũ inuenitꝰ¬
çia usq ad minima neganda

Expanded text:
illic aperit ad supplicia, quos hic ad misericordiam clausos tenebat. Aperit oculos suos, et pietatis fructum non invenit, quos hic clausos tenuit cum invenitcia usque ad minima neganda
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. ¶Utrũ iuste an iniuste ob¬
liget pastor. pastoris tam̃ sent᷑e¬
tia timenda est gregi. ne is qui
sub est. ⁊ cũ iniuste forsitan liga¬
tur. ip̃am sue obligatiõis senten¬
niam ex alia culpa mereatur.

Expanded text:
iis: Utrum iuste an iniuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum iniuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur.
Abbreviated transcription (Latin):
regiminis culmen imꝑatur si iam
donis p̃uentus est quib ⁊ aliis ꝓ¬
sit. ⁊ corde deb fugere ⁊ muitus
obedire. ¶ Mundi lucrũ querit᷑.¬
di districti lucra debuerũt. cũq
mens hũilitatis culmen arripere
ad elationẽ cogitat. qd foris appe¬
subire magist̾ium pastorale cupi
tione appetũt. oꝑaturos tam̃ se
magna ꝑtractant. fitq ut aliud
ĩ imus intentio repͥmat. aliud cra¬
ctanti animo suꝑficies cogitatio¬

Expanded text:
regiminis culmen imperatur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obedire. CAPUdi destrui lucra debuerunt, cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appesubire magisterium pastorale cupiutione appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
mens erit hominus er̾m iudicis
sententiã no formidantis. Ibi en̾i
tũc cncta situł pereata anceo¬
culos ialcũt. ibi om̃ne q̃ cũ dele¬
ctatiõe acta su̾t ad memoriã.cu̾

Expanded text:
mens erit hominis aeterni judicis sententiam non formidantis? Ibi enim tunc cuncta simul peccata ante oculos redeunt. Ibi omnia quae cum dilectione acta sunt ad memor
Abbreviated transcription (Latin):
¶Omp̃e d̾s quia pus est mise¬
rorũ cruciatu no̾ pascitur. quia
aũt iuistus est. ab iniquorũ ulti¬
one ĩ ꝑꝑetuũ nõ sedatur. s in¬
iqui om̃s eterno supplicio depu¬
tari sua quid̾e imiquitate puni

Expanded text:
potens Deus, quia pius est, miserorum cruciatu non pascitur; quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes, aeterno supplicio deputati, sua quidem iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓteruos melius corrigimꝰ. cũ eo
que bñ egisse se credũt. male
acta monstramꝰ. ut uñ ad epta
głia creditur m̃ utilis cõfusio
⁊ płmq egros quos fortis pignien¬
torũ pocio curare ñ ualuit. ad sa¬
lutẽ pristinã tepens aqua reuoca
tur. s amaro pigmentoꝵ poculo
mellis dulcedo adiungitur. ne ea
q̃ saluti ꝓfutura est. in ip̃o gus¬
tu ip̃a amaritudo sentiatur. et
dũ gustus ꝑ dulcedinẽ fallitur.
humor mortiferꝰ ꝑ amaritudin̾e
uacuatur.

Expanded text:
tervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt male acta monstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocaus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur.
Abbreviated transcription (Latin):
e Subtilissima ars uiuendi est.
oilmen tenere. głiam reprime¬
re. ẽẽ quid̾e in potennia. s
potentẽ se eẽ nescire. ad lar¬
gienda bõa potente se cognos¬
cere. ad repetenda noxia om̃e
qd̾ potent̾ ualet ignorare. ¶¬

Expanded text:
 Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere, gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet ignorare. R
Abbreviated transcription (Latin):
modulationẽ reddũt. quia uno
quid̾e plectro s nõ uno impul¬
su feriunt᷑. ẜ ẜ redicantis lingͣ
cũ audientis deb uira cõponi.
ut ranto districtins ĩ panꝑe
elation̾e feriat. qnͣto eũ nec il¬
lata panꝑtas inclinat.¶Natan
ferrũ medicinale sub ueste. qdͦ
eductũ subito infixir ĩ uulnere.
ut socantẽ gladiũ sentiret eg̾
anteqͣm cerneret. ne si añ cerne¬
ret. sentire recus aret. ¶S apien¬

Expanded text:
modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriunturcum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et tanferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusaret. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
lor cruciatꝰ. quos diuisos a uero
lumĩe intus cecitas obscurat.
dit carn̾e. ita mors int̾ior a deo
⁊ cõcrematioẽm s transactorũ
illa ultrix flamma uicioꝵ. con¬
cremation̾e ħ̾t ⁊ lumen ñ ħt.¬

Expanded text:
lor cruciat, quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat. dit carnem, ita mors interior a deo et concremationem; sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lumen n
Abbreviated transcription (Latin):
uerba carnaliũ dñ se importune
nr̃is aurib ingerũt. ĩ corde bellũ
dũ u̾bis sius auditoris sentiam
expectat. quasi eiꝰ iudicio suppo¬
aliena dicta rectũ iudiciũ exerũt
qͥ iudicare prius ꝓpͥa sciũt. ¶ Si¬

Expanded text:
erba carnalium, dum se importune auribus nostris ingerunt, in corde bellum dum vel in sui auditoris sententiam exspectat quasi ejus judicio suppoaliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, pos
Abbreviated transcription (Latin):
pare q̃ dicta su̾t. mentiens ad¬
didit. q̃ dicta n̾o sunt. ¶ Qͣ sem¬
ꝑ increpare appetũt. ⁊ ñqu̾a
fouere multa płmq inerep̃ado
mentiunt᷑. nã ut arguere doo¬
te iudeant᷑. fingũt noñqm q̃
sana menbra q̃ cura nulmis e¬
rant laudando palpauit. ⁊ pꝰ¬
modu putridũ si ñ uuln̾is feri¬
nidicẽ suum. magna cautela
subditoꝵ est. no temere uitam
m̾itum. s quicqͥd est pͥoris rose¬
ratur. deb tamen hũilit̾ sug¬
geri si fortasse ualeat qd̵ dis¬
plicet emendari. ¶ Si mag̃roꝵ
ut eos subditi ⁊̃ cũ displicent

Expanded text:
pare quae dicta sunt, mentiens addidit quae dicta non sunt. Qui enim semper increpare appetunt, et nunquam fovere, multa plerumque increpando mentiuntur; nam ut arguere docte videantur, fingunt nonnunquam quae sana membra, quae circa vulnus erant, laudando palpavit, et postmodum putridum sinum vulneris ferijudicem suum, magna cautela subditorum est, non temere vitam meritum; si quod est prioris, toleretur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendari. » Et post pauut eos subditi etiam cum displicent
Abbreviated transcription (Latin):
res locimti sũt. aͥd aliud fuit qm
cõpositio lapidũ.ĩ hac q̃ cotidie
multa in sacro eloquio q̃ solus
intelligere ñ potui cor̃a fr̃ibus
meis positus intellexi. ¶O sanna¬

Expanded text:
res locuti sunt, quid aliud fuit quam compositio lapidum, in hac quae quotidie multa in sacro eloquio quae solus intelligere non potui coram fratribus meis positus intellexi. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qͥ in occulto bñ uiuit. s alieno
ꝓfectui minime ꝓficit. carbo ẽ.
qͥ uero ĩ imitatione sc̃itatis põi¬
tus lum̃e ex se rectitud̾is multis
demonstrat. lampas est. quia sͥ
ardet. ⁊ aliis lucet. Nacula dei

Expanded text:
 in occulto bene vivit, sed alieno provectui minime proficit, carbo est. Qui vero in imitatione sanctitatis positus lumen ex se rectitudinis multis demonstrat, lampas est, quia et sibi ardet et aliis lucet. Item i
Abbreviated transcription (Latin):
qñdo assidue ad alta auditores
cũ lingua ex uita arserit. glui
cerna q̃ insem ip̃a ño arserit.
cã iem an supponit᷑ no accendit.
¶Tũc bñ lingua dirigit᷑ in ser¬
md̃e. cũ secure sensus quieu̾it¬
in tranquillitate. quia nͨͦ concussa
aqua ymagine̾ respicienus reodit.
s tũc in ea uultꝰ intendentis in spi¬
citur. cũ nõ mouet᷑. ¶Cũ terrena
cogitano ⁊̃ sac̾dotũ cordib excres¬
cit. fenestre lumẽ nõ fundũt. qͤa
sac̾dotes ab officio p̃dicatiõis ob¬

Expanded text:
do assidue ad alta auditores cum lingua ejus ex vita arserit. Nam lucerna quae in semetipsa non ardet, eam rem cui supponitur non accendit. ue bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverin tranquillitate: quia nec concussa aqua imaginem conspicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicitur, cum non movetur. Quam ecogitatio in sacerdotum cordibus excrescit, fenestrae lumen non fundunt, quia sacerdotes ab officio praedicationis ob
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qͥ squis expõitor ĩ explanatiõe
sacri eloquii. ut fortasse auditori¬
b placeat. aliqͥd mentiendo cõpo¬
rit. sua ⁊ ñ d̾i u̾ba loquit᷑. si
tam̃ placendi u̾ba uł seducendi
cis uirtut̾e requirẽs. ip̃e alit̾ qm
is ꝑ que plata sũt senserit. ⁊ si
sub intellectu alio edificatione
caritatis requirat. dñi sũt u̾ba
q̃ narrat. quia ad hoc solũ deus
ꝑ totam nob̾ sacrã scripturã lo¬
quit᷑. ut nos ad suũ ⁊ ꝓximi a¬

Expanded text:
 quisquis expositor in explanatione sacri eloquii, ut fortasse auditoribus placeat, aliquid mentiendo componit, sua et non Dei verba loquitur, si tamen placendi vel seducendi cit, virtutem requirens ipse aliter, quam is, per quem prolata sunt, senserit, etiamsi sub intellectu alio aedificationem charitatis requirit, Domini sunt verba, quae narrat. Quia ad hoc solum Deus per totam nobis sacram Scripturam loquitur, ut nos ad suum et proximi a
Abbreviated transcription (Latin):
& Reprobos mors carnis abscidit.
s pena subsequens cõterit.¶Ini¬
quis in supplicia eterna cadenti¬
bꝰ. scõꝵ iusticia qnͣta u̾itate can¬
deat demonstratur. ¶ Dormit

Expanded text:
 reprobos mors quidem carnis abscindit, sed poena subsequens conterit.quis in supplicia aeterna cadentibus, sanctorum justitia quanta veritate candeat demonstratur. Unde rect
Abbreviated transcription (Latin):
kĩm ab aliis maiꝰ preiudiciũ.
qm a sacerdotib tolerat deus.
qñ eos quos ad alioꝵ correptio¬
nẽ posuit. dare de se exempla
pͣuitatis cernit. qñ ip̃i pecca¬

Expanded text:
i, ab aliis majus praejudicium quam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi pecca
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a mutabłitatis sue pond̾e ad aliud
semꝑ impellit᷑ qmͣ est. ⁊ nͥ in statu
suo arta custodie disciplina teneat᷑.
semꝑ ĩ det̾iora dilabitur. q̃ oni sem¬
ꝑ stantẽ deseruit. statũ qũe hr̃e po¬
tuit amisit. uñ nũc cũ ad mliora
nitit᷑. quasi contͣ ictũ fluminis co¬
nat᷑. cũ uero ab intentõe ascend en
ĩ descensu ociũ intͣturos ꝑ angustã
portã. dñs ammonet dic̃õs. cõtendi¬
te ĩtrare ꝑ angustã pottã.s Nullus
homo sine p̾cato est. nisi ille qͥ in hc̃
mundũ ñ uenit ex peccato. homo
peccator morit᷑ ĩ culpa. nudat᷑ a ius¬
ticia. ꝯsumit᷑ ĩ pena. hãc nuditatẽ
p̾catoris filii. tegere dignatꝰ est pat̾.
q̃ eo redeunte dix̃. aito ꝑferte stoła

Expanded text:
nim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur. Cum vero ab intentione ascendendiin descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angusthomo sine peccato est, nisi ille qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et peccator moritur in culpa, nudatur a justitia, consumitur in poena. Hanc nuditatem peccatoris filii tegere dignatus est pater, qui eo redeunte dixit: Cito proferte stola
Abbreviated transcription (Latin):
nito quippe bouis oꝑari est. b̾oe
couersatioĩs pͥmordia. ĩ excercitio
publice actiois ostend̾e. I Noue¬
cõu̾s atiõis pͥmordia adhuc su̾t car¬
nali uita cõmixta. ⁊ ideo inno¬
tescere citius nõ debent. ne cũ lau¬
dant᷑ bõa que placent. deceptus
laude sua animꝰ. dep̾hend̾e ne
inchoate uirtutis ab hũ ano ne
laudem receꝑit. quasi plantati
ligrai añ tempꝰ pomũ comedit.

Expanded text:
nito quippe bovis operari est bonae conversationis primordia in exercitio publicae actionis ostendere. Oconversationis primordia adhuc carnali vitae sunt commista. Et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere inchoatae virtutis ab humano ore laudem receperit, quasi plantati ligni ante tempus pomum comedit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dũ aulib ꝑu̾se agenti dicimꝰ
cõuert̾e dm̃ sequere. mundũ re¬
linque. ubi hũc nisi ad cenã dñi
cam uocamꝰ : s cũ respondet. ora
pro me. quia peccator sum. hoc
facere nõ possum . qͥd aliud agrt.
nisi rogat ut excusat: dicens n̾aq
peccator sũ. hũ̾ilitatẽ insinuat.
subiungens aũt cõuerti ñ possũ.
suꝑbiã demonstrat. ¶ Nemo con

Expanded text:
dum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
ssicut qͥ in puteũ m̾gitire. pu¬
tei fundo retinet᷑. ita corruens
quast in quodã fandi loco con¬
sisteret anima. si semł lapsa ĩ
aliqua se peccãi mensura reti¬
neret. s cũ peccato ĩ quo labitꝰ
ñ potest eẽ contenta. dñ condie
ad det̾iora deicitur. quasi i

Expanded text:
sicut quis in puteo mergitur, putei fundo retinetur, ita corruens quasi in quodam fundi loco consisteret anima, si semel lapsa in aliqua se peccati mensura retineret. Sed cum peccato in quo labitur, non potest esse contenta, dum quotidie ad deteriora dejicitur, quasi i
Abbreviated transcription (Latin):
catur. aut enĩ molit᷑ mala q̃
inferat. aut metuit no ħ sibi
ab aliis inferant᷑. ⁊ quicqd cõ¬
ira piorimos excogitat. hoo
cõtra se eirogitari a proxiis
formidat. fitq undiq suspec¬
ta. undiq trepida. om̃us qui
ad memoriã uenit. exquirere
cõtraria creditur. ẜ cui tran¬

Expanded text:
a aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur, et quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se excogitari a proximis formidat. Fit undique suspecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria creditur. Cui er
Abbreviated transcription (Latin):
s Qͣ in aliis actionib iustꝰ est. ⁊̃
aliis iniustus. qi hoc latus oꝑuit
illud nudauit. nec iã bona sũt
oꝑa q̃ sub ortis aliis prauis oꝑib
inquinant᷑. s Siqua ciuitas con¬
tra infidiantes mimicos magno
ualletur aggere. fortib cigatꝰ
tũmodo ĩmunitũ ꝑ negligenti¬
am reliquat᷑. uñ ꝓculdubio
hostis ingredit᷑. qͥ undiq exclusꝰ
ẽe indebatur.

Expanded text:
qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus: quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit, nec jam bona sunt opera, quae subortis aliis pravis operibus in sabbato . Si qua civitas contra insidiantes inimicos magno valletur aggere, fortibus cingattummodo immunitum per negligentiam relinquatur, inde proculdubio hostis ingreditur qui undique exclusus esse videbatur.
Abbreviated transcription (French):
¶Cum a uiciis caro restringit᷑. cũ
mens uirtutibꝰ excercet᷑. restat ut
loqñdo quisq loccat uitã qm
morib seruat. E Ille ub̾es fructꝰ
p̃dicanõis colligit. qͥ semĩa bone

Expanded text:
 a vitiis caro restringitur, cum mens virtutibus exercetur, restat ut loquendo quisque doceat vitam quam moribus servat. Ille enim uberes fructus praedicationis colligit, qui semina bon
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ope uicaria fugitiuũ suũ ui¬
cia retinẽt. ⁊ quasi iã amissum
sub dñi sui iure recipiũt. atq
ad uindictam sͥ uicissim iradũt.
¶ Pilosus alt̾ ad alt̾m clamat.
qnͣdo sub aliqua rõ cinandi sp̃e
ꝑuersam mentẽ culpa subseqñs
ex occasione culpe p̾cedentis illa¬

Expanded text:
 ope vicaria fugitivum suum vitia retinent, et quasi jam amissum sub dominii jure recipiunt, atque ut vinctum sibi vicissim tradunt. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, quando sub aliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis illa
Abbreviated transcription (Latin):
fortior excipit. qnͣto se cautiꝰ ex p̃sci¬
entia armauit. qͥ enĩ in ꝑuisus ab
ad u̾sitate ac̃p̃hendit᷑. quasi ab hos¬
te dormiens inuenit᷑. cũq citus in.¬
iicꝰ necat. quia nõ repugnantẽ
ꝑforat. nã qui mala ĩminentia ꝑ
sollicitudin̾ẽ p̃notat. hostiles iusi¬
dias. quasi in insidiis uigilias ex¬
pectat. ⁊ m̃ ad uictoriã ualent̾ ac¬
cingitur. mnĩ nes ciens dẽphendi pu¬
tabatur. Sollert̾ gͦ animꝰ ante ac¬
nõis sue pͥmordia cuncta debet
adu̾sa meditari. ut semꝑ ħ cogi¬
tans semꝑ cõtra ħ torace pacien¬
tie munitus. ⁊ quicqͥd accesserit.
ꝓuidꝰ suꝑet. ⁊ qͥcqͥd nõ accesserit
lucoũ putt. Sod̾s aũt seruande
mansuetudinis modꝰ est. ut cũ
alienos excessus aspicimꝰ. nr̃a qͥ¬
bꝰ in aliis excessib delicta cogite¬
mꝰ. ¶Consid̾a quippe infirmita¬
tis ꝓpria. mala nobis excusat a¬

Expanded text:
fortius excipit, quanto se cautius ex praescifortius excipit, quanto se cautius ex praescientia armavit. Qui enim improvidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem praenotat, hostiles incursus quasi in insidiis vigilans exspectat, et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Solerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec thorace patientiae munitus, et quicquid accesserit, providus superet, et quicquid non accesserit, lucrum putet. Secundus autem servandę mansuetudinis modus est, ut, cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in aliis excessimus, delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas/ propria mala nobis excusat a
Abbreviated transcription (Latin):
perce sunt gn̾ationes. mentẽ come¬
dunt matrem suã. Sciendũ uere
est qd̃ nõ nlłos ira cicius accendit.
facilius deserit. nõ nullos uero tar¬
de quid̾e cõmouet. s ducuis tenz
alii namq accensis calamis simmi¬
les dñ uocib ꝑstrepũt. quasi quos¬
dam accensionis sue somitꝰ reddũt.
citius quid̃e flaminã faciuit̃. s ꝓti¬
mis in fauilla frigescũt. Alii aũt
paces accentionẽ tarde suscipuut.
gunt᷑. ⁊ quia se tardius in asꝑita¬
te ire cõcitant. furoris su diutiꝰ
us ⁊ citius iracundie flaminas ac¬
cipiunt. ⁊ tardius deponũt. ñ nul¬
li uero has ⁊ tarde suscipiũt. ⁊ citiꝰ
amitũt. in quib nimiũ quatuor
modis lector agnoscit. quia ⁊ ad
tranquillitatis bonũ ultimꝰ plus¬
qmͣ pͥmꝰ appropinquat. ⁊ ĩ malo
pͥmus quippe est. ut mens sollici¬
ta. anteqͣm agere quidlib incipiat.
om̃s sibi quas pati potest cõtume¬
lias p̃ponit. quatinꝰ redemptoris

Expanded text:
pereae sunt generationes, mentem comedunt matrem suam. Sciendum vero est quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit: nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque, accensis calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam accensionis suae sonitus reddunt: citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autaccensionem tarde suscipiunt, inguuntur; et quia se tardius in asperitatem concitant, furoris sui durius est nequius, et citius iracundiae flammas accipiunt, et tardius deponunt; nonnulli vero has et tarde suscipiunt, et citius amittunt. In quibus nimirum quatuor modis liquido lector agnoscit quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plusquam primus appropinquat, et in malo Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quidlibet incipiat, omnes sibi quas pati potest contumelias proponat, quatenus Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non intuet᷑ dñs qnͣtũ quisq
mali ualeat facere. s qnͣtũ
uelit. ⁊ cũ deest potestas foris
apd̃ se tỹrannꝰ est cui iniquit¬
tas dñat᷑ int̾ius. quia ⁊ si ex¬
t̾ius nõ affligis prorimos. i¬
t̾ius tam̃ hr̃e potestatem appenit.
oꝑe recta intentio nõ renet᷑.⁊̃ ip¬
sum hoc opꝰ qd̾ bonũ credit᷑ amit¬
tatur. ¶ Sicut ꝓles in utero cõcipit᷑.
sic cogitatõ in mente gñat᷑.⁊ siẽ
ĩ uentre cibi. ita cõtinent᷑ ĩ m̾e¬

Expanded text:
; nec intuetur Dominus quantum quisque mali valeat facere, sed quantum velit; et, cum deest potestas foris, apud se tyrannus est cui iniquitas dominatur intus; quia etsi exterius non affligit proximos, intrinsecus tamen habere potestatem appetit opere recta intentio non tenetur, etiam ipsum hoc opus bonum quod creditur amita sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in men
Abbreviated transcription (Latin):
felicitas esti si grex sterilitatẽ ño
hñs conopit. scda. si conceptꝰ as
pan uenit. tercia aũt. si hoc qdͦ
partũ est. ꝑ nutͥmenta ad puo¬
uectũ ducatur.¶ Mmnor est feli¬

Expanded text:
felicitas est, si grex sterilitatem non habens, concipit; secunda si conceptus ad partum venit; tertia vero si hoc, quod parturitum est, per nutrimenta ad profectum ducatur. Ut e