comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ssucunterũ unter posetai pelago latitudinis triã miliũ ꝗ suocatũr
pluente riaquo uidelice poel agobini estus occini quicortubiitar¬
quoe tidin fonito oceano septentrionili erumpant sibunet inaue
quottidie compugnentes occurrunt ultra ostiũ fluninis horie¬
pei qus dlptrat as iutorũquae adregionẽ gemsorã ꝓtinent prsicũ
pglagus intrat  ĩ uteq confliccuino ceanũ resos tide uecer ont sicũ¬
Dis temporibus audiens theodorus fide a fare¬
constantino poli ꝑheresim cuticetis multũ esse turbatã. & ecclesias
anglorũ quibus ioreerat abhuius m odi labe immunes podurare de¬
siderans : collecto uenerabiliũ iacerdotũ doctorumq: polurimorum
coetu. cuius essent fidei singuli sedulus inquirebat. Omniumq una¬
nimũ infide catholica reperit consensũ : & hunc sỹnodalib litteris
uatoris imperantibus dominis ioussimis nr̃is ecgfrido rege hym¬
bronensiũ anno decimo regni eius subdie quinto decimo Ralen¬

Expanded text:
 millium quod vocatur Solvente: in quo videlicet pelago bini aestus Oceani qui circum Brittaniam ex infinito Oceano septentrionali erumpunt, sibimet invicem quotidie compugnantes occurrunt, ultra ostium fluminis Homelea, quod per terras Jutorum, quae ad regionem Geuissorum pertinent, praefatum pelagus intrat; finitoque conflictu, in Oceanum refusi, unde venerantis temporibus DCLXXX audiens Theodorus fidem EccleConstantinopoli per haeresim Eutychetis multum esse turbatam, et Ecclesias Anglorum quibus praeerat ab hujusmodi labe immunes perdurare desiderans, collecto venerabilium sacerdotum doctorumque plurimorum coetu, cujus essent fidei singuli sedulus inquirebat, omniumque unanimem in fide catholica reperit consensum: et hunc synodalibus literis isti Salvatoris, imperantibus dominis piissimis nostris Ecgfrido rege Hymbronensium, anno decimo regni ejus, sub die quintadecima Kalen
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑbiã eorũ dissĩpet & conturbet audaciã. reducto ad
ardentibus uenturus ĩ nͦ nubibus in potestate magna & maiestato
adiudicandos uiuos & mortuos. Propter quod inquit oportea
nos ad monitioni eius cȩlesti debito cũtimore & amore resicon¬
dere : ut quotiens aere cõmoto manũ quasĩ ad feriendũ minitans
exerit nec adhuc tunc ꝑcutit. max imploremus eius miscđiam:
& discussis penitrabilib: cordis nr̃i atq ex purgati suiciorũ
ruderibus. solliciti neunquã ꝑcuti mereunur agamꝰ. Conuent
autẽ reuelationi & relationi p̃fatȩ fr̃is de obitu huius antistitis
etiã sermo reuerentinmi patris egebereti dequo supra dixonrꝰ
quidudũ cum codẽ ceadda adolescente & ipse ad olescem in hb¬
niã monachcã. in orationib & continentia & meditatione diui¬
narũ sc̃riioturarũ uitã sedulus agebat. Sedillo port̃ modũ patrũ

Expanded text:
ut superbiam eorum dissipet; et conturbet audaciam, reducto ad ut superbiam eorum dissipet; et conturbet audaciam, reducto ad ardentibus, venturus est in nubibus potestate magna et majestate ad judicandos vivos et mortuos. Propter quod, inquit, oportet nos admonitioni ejus caelesti, debito cum timore et amore respondere; ut quoties aere commoto, manum quasi ad feriendum minitans exerit, nec adhuc tamen percutit, mox imploremus ejus misericordiam, et discussis penetralibus cordis nostri, atque expurgatis vitiorum ruderibus, solliciti nunquam percuti mereamur, agamus. » Convenit autem revelationi et relationi praefat fratris de obitu hujus antistitis etiam sermo reverentissimi Patris Ecgbercti, de quo supra diximus, quidudum cum eodem Ceadda adolescente, et ipse adulescens in Hibernia monachicam in orationibus et continentia, et meditatione divinarum S
Abbreviated transcription (Latin):
suis memor. Ut sicut michi fr̃ quiđã debis quime inscripturis
uocabulo trumberetꝰ referre solebat: si forte legente eo uel
aliud quidagente repente flatus uenti maior assurgeret con¬
tinuo miscđiam dñi inuocaret. & eã generi humano proprciari
rogaret. Si autẽ uiolentior aura insĩsteret: iã clauio codice pro¬
cideret infaciem. atq: obnixius orationi incumberet. At spcella¬
a
fortior aut nimbus ꝑurgeret uel esset choruscatio ac tonitrui
terras &aera terrerent᷑ : tunc ueniens ad eccłam sollicitꝰ ora¬
tionibus ac psalmis donec serenitas aeris rediret fixa mente
uacaret. Cumq interrogaretur a suis quare hoc faceret:
resppondebat. Non legistis quia intonuit decȩlo dñs & cetera
usq conturbauit eos. Mouet enĩ aera dñs uentos excitat
iaculatur sulgora. decȩlo in tonat : ut terrigenas ad tim̃dũ
se suscitet. ut corda eorũ in memoriã futuri iudicii reuocet

Expanded text:
suis memor, ut sicut mihi frater quidam de eis qui me in Scripturisuis memor, ut sicut mihi frater quidam de eis qui me in Scripturid. divinis educatus, vocabulo Trumberet, referre solebat, si forte legente eo vel aliud quid agente, repente flatus venti major adsurgeret, continuo misericordiam Domini invocaret, et eam generi humano propitiari rogaret. Si autem violentior aura insisteret, jam clauso codice procideret in faciem, atque obnixius orationi incumberet. At si procella fortior, aut nimbus perurgeret, vel etiam corusci ac tonitrua terras et aera terrerent; tunc veniens ad ecclesiam sollicitus orationibus ac psalmis, donec serenitas aeris rediret, fixa mente vacaret. Cumque interrogaretur a suis, quaere hoc faceret, respondebat: « Non legistis, quia intonuit de caelo Dominus, et A conturbavit eos. Movet enim aera Dominus, ventos excitat, jaculatur fulgura, de caelo intonat, ut terrigenas ad timendum se suscitet, ut corda eorum in memoriam futuri judicii revocet,
Abbreviated transcription (Latin):
deuntiũ ad cȩlos. Respondit ille. Si uocẽ carminis audisti. & cȩles¬
tes suꝑ uenire cȩtus cogno uisti : p̃ciioio tibi in nomine dnĩ ne hoc
cuiqua ante meũ obitũ dicas. Reuera autẽ angelorũ fuere sp̃i.
quime ad cȩlestia quae seiꝑo a mabã ac desiderabã premia uocare
uenerunt. & post̃ dies sepotẽ se redituros ac me secũ adducturos
est. Nã confestim languore corporis tactus est : & hoc ꝑdies ingra¬
uescente septimo ut ꝓmissũ ei fuerat die post quã obitũ suũ dominici
corporis & sanguinis ꝑceptione muniuit. soluta abergatulo corppo¬
ris anima scã : ducentib ut credi fas est angelis & comitib. aet̃na
gaudia petiuit. Non autẽ mirũ sidiem mortis uel positꝰ diem dñi
lȩtus aspexit : quem semꝑ usq dũ ueniret sollicitus ex pectare cura¬
timori dñi subditus: intotũ nouissimorũ suorũ in om̃ib: operib

Expanded text:
deuntium ad caelos? Respondit ille: Si vocem carminis audisti, et caelesdeuntium ad caelos? Respondit ille: Si vocem carminis audisti, et caelestes supervenire coetus cognovisti, praecipio tibi in nomine Domini, ne hoc cuiquam ante meum obitum dicas. Revera autem angelorum fuere spiritus, qui me ad caelestia quae semper amabam ac desiderabam, praemia vocare venerunt, et post dies septem se redituros, ac me secum adducturos est. Nam confestim languore corporis tactus est, et hoc per dies ingravescente, septimo, ut promissum ei fuerat, die postquam obitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, soluta ab ergastulo corporis anima sancta, ducentibus, ut credi fas est, angelis comitibus aeterna gaudia petivit. Non autem mirum si diem mortis, vel potius diem Domini laetus aspexit, quem semper usquedum veniret, sollicitus exspectare curatimori Domini subditus, in tantum novissimorum suorum in omnibus operibus
Abbreviated transcription (Latin):
regularis quaeuel abipso didicissent & inipso uidinent. uel in patrum
precodentiũ factis siue dictis inuenissent. indefesa instantia sequerent᷑
deinde subiunxit diem sui obitus iã ꝓxcime instare. Nanq hospesinqͥt
ille amabilis quifr̃is nr̃osuisitare solebat adme quoq hodie uenire: ⁊neq
descło e uocare dignatus est. Propter quod reuertentes ad eccłam
dicite fribus ut & meũ exitũ dño precibus cõmendent. & suũ quoq
exitũ cuius hora incerta est uigiliis orationib: & bonis operibus
põuenire meminerint. Cumq: hoc & huius modi plura loqueretur.
atq illi ꝑocepta eius benedictione iã multũ tristes exissent: redut
ipse solus qui carmen cȩleste audierat. & posternensie interram
quoduis. Atille. Obsecro inquit dicas quod erat canticũ illud lȩtantiũ
quod audiui uenientiũ dȩcelis suꝑ uratoriũ hoc : & post tempus re¬

Expanded text:
regularis, quae vel ab ipso didicisssent et in ipso vidissent, vel in Patrum regularis, quae vel ab ipso didicisssent et in ipso vidissent, vel in Patrum praecedentium factis sive dictis invenissent, indefessa instantia sequerentur. Deinde subjunxit diem sui obitus jam proxime instare. « Namque hospes, inquit, ille amabilis, qui fratres nostros visitare solebat, ad me quoque hodie venire, meque de saeculo evocare dignatus est. Propter quod revertentes ad ecclesiam, dicite fratribus ut et meum exitum Domino precibus commendent, et suum quoque exitum, cujus hora incerta est, vigiliis, orationibus, bonis operibus praevenire meminerint. » Cumque haec et hujusmodi plura loqueretur, atque illi percepta ejus benedictione, jam multum tristes exissent, rediit ipse solus qui carmen caeleste audierat, et prosternens se in terram: quod vis. At ille: Obsecro, inquit, ut dicas quod erat canticum illud laetantium quod audivi, venientium de caelis super oratorium hoc, et post tempus re
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illi intus lectioni uacabant. ipiẽ foris quae opous esse uidebantur
operabitur. Qui cũdie quadã tale aliguid foris ageret: digressũ I
ecłam socis ut dicere coeperã. & epõs solus i noratorii loco lectioni
uel orationi operã diret. audiuit repente ut postea referebat uocẽ
aumiũ cantintiũ atq letintiũ decȩlo ad terras usq descendere
Iuĩauidse licet ulo cũ abeuro austroide st̃ ab alto brumalis exonrtam
aateltũ inq oratorii in quo erat ep̃s ꝑueniret. Quodingrea totũ
impleuit : atq ingr̃ro circundedit. Atalle dũ sollicitins i nea qrue
adiebat animũ intenderet : audiuit denuo tramacto qu an di¬
adeclam & hos septẽ fr̃s huc uenire facito tu quoq simmul ad¬
esto. qui cãuenissent: primo admonuit eos ut uirtutẽ dilectio¬
nis & pacis ad inuicẽ & a d om̃s fideles seruirent. Instituta quoq disciplinȩ

Expanded text:
cum illi intus lectioni vacabant, ipse foris quae opus esse videbantur, cum illi intus lectioni vacabant, ipse foris quae opus esse videbantur, operabatur. Qui cum die quadam tale aliquid foris ageret, digressis ad ecclesiam sociis, ut dicere coeperam, et episcopus solus in oratorio loci, lectioni vel orationi operam daret, audivit repente, ut postea referebat, vocem suavissimam cantantium atque laetantium, de coelo ad terras usque descendere: quam videlicet vocem ab euroaustro, id est, ab alto brumalis exortus ad tectum usque oratorii in quo erat episcopus, perveniret: quod ingressa, totum implevit atque in gyro circumdedit. At ille dum sollicitus in ea quae audiebat, animum intenderet, audivit denuo, transacto quasi diad ecclesiam, et hos septem fratres huc venire facito; tu quoque simul adesto. » Qui cum venissent, primo admonuit eos ut virtutem dilectionis et pacis, ad invicem et ad omnes fideles servarent: instituta quoque disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
magni meriti & pura intentione suꝑnȩ retributionis mundũ dere¬
linquens dignusq ꝑom̃ia cui dñs specialiter sua reuelaret archani:
dignus cui fidẽ narranti audientes a cõmodarent. Uenerat eñi cum
regina aedilthrude de ꝓuincia orientalis anglorũ eratq primd
muinitrorũ & princeps domus eius. Qui cũ crescente sidei feruoꝵ
scło abrenuntiare disponeret: non hoc segniter fecit sed adeo se
mundi rebus exuit. ut relictis om̃ibus quaehabebat simplici tantũ
habitu indutus: & securim atq asciã in manu ferens ueniret ad mo¬
nasteriũ. eiusdẽ reuerentinsimi patris quod uocatur laes tinguaco
Nomeñ adociũ ut quidã : sed ad laborẽ se monasteriũ intrare signa¬
bat. Suod iposũ facto monstrauit. nã quominus rfficiebat meditatio¬
niscriptunarũ eo amplius operimanuũ studiũ impendebut. Deniq
cũ ep̃o inp̃fata mansione ꝓsui reuerentia deuotionis int̃ fr̃s habitam

Expanded text:
magni meriti, et pura intentione supernae retributionis mundum deremagni meriti, et pura intentione supernae retributionis mundum derelinquens, dignusque per omnia, cui Dominus specialiter sua revelaret arcana, dignus cui fidem narranti audientes accommodarent. Venerat enim cum regina Aedilthryde de provincia Orientalium Anglorum, eratque primus ministrorum, et princeps domus ejus. Qui cum crescente fidei fervore saeculo abrenunciare disponeret, non hoc segniter fecit; sed adeo se mundi rebus exuit, ut relictis omnibus quae habebat, simplici tantum habitu indutus, et securim atque asciam in manu ferens, veniret ad monasterium ejusdem reverentissimi Patris, quod vocatur Laestingaeu. Non enim ad otium, ut quidam, sed ad laborem se monasterium intrare signabat. Quod ipsum etiam facto monstravit: nam quo minus sufficiebat meditationi Scripturarum, eo amplius operi manuum studium impendebat. Denique cum episcopo in praefata mansione pro suae reverentia devotionis inter fratres habitus,
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia remotiorẽ: in qua secretius cũ pauens idest septem sine
octo fribus quotiens a labore &ministerio uerbi uacabuit orare
aclegere solebat. Quicũ in illa ꝓuncia duobus annis ac dindio
eccłam gloriosissimȩ rexisset : affuit suꝑno dispensante iudicio
temins de quo loquitur ecclesi astes. quia tempus mutendi lapt¬
des. & tempus colligendi. Suꝑuenit nanq clades diuinitus missa
quae ꝑ mortẽ carñis in cios eccłȩ lapides deterrenis secbib: ad di¬
ficiũ cȩleste transferret. Cumq plurimis deecła ei usdẽ reuerentat¬
mi antistitis decarne subtractis ueniret hora iposius ut tramiret ex hoc
mundo add̃m : contigit die quadã ut in p̃fata mansione forte iprẽ cũ
uno tantũ fr̃e cui uocabulũ erat orini comoraretur. ceteris cius sociis
ꝓcauia oportuna ad eccłam reuersis. Erat autẽ idem ouinꝰ monichas

Expanded text:
ecclesia remotiorem; in qua secretius cum paucis, id est, septem sive ecclesia remotiorem; in qua secretius cum paucis, id est, septem sive octo fratribus, quoties a labore et ministerio verbi vacabat, orare ac legere solebat. Qui cum in illa provincia duobus annis ac dimidio Ecclesiam gloriosissime rexisset, adfuit superno dispensante judicio, tempus, de quo loquitur Ecclesiastes: Quia tempus mittendi lapides, et tempus colligendi. Supervenit namque clades divinitus missa, quae per mortem carnis, vivos Ecclesiae lapides de terrenis sedibus ad aedificium caeleste transferret. Cumque plurimis de Ecclesia ejusdem reverentissimi antistitis de carne subtractis, veniret hora ipsius ut transiret ex hoc mundo ad Dominum; contigit die quadam ut in praefata mansione forte ipse cum uno tantum fratre, cui vocabulum erat Ouini, commoraretur, caeteris ejus sociis pro causa opportuna ad ecclesiam reversis. Erat autem idem Ouini monachus
Abbreviated transcription (Latin):
moris erat eidẽ reuerentissimo antistiti opous euangelii magis
ambulando ploca quã equitando ꝑficere: iussit eum theodorus
ubicumq longius iter instaret equitare. Multumq renitentẽ studio
& amore pu laboris. ipse cũ mant sua leuauit in eqũ : quia nimirũ
sc̃m enẽ uirũ compernt atq cquo uehi quodesset necene compulit
ceadda : iuxta exempla patrũ antiquorũ inmagna uietȩ ꝑfec¬
tione adminisirare curauit. Cui etiã rex uulferi donauit tenrã
quinquaginta familiarũ ad construendũ monasteriũ in loco qui
dicitur ad barue id est ad nemus in prouincia linditĩ : in quousq
hodie instituta ab ipso regularis uitȩ uestigia ꝑmanent. habuit
autẽ sedẽ episcopalẽ in loco qui uocatur lycciafelth inquo & de¬
fanctus ac sepultus est ubi usq hodie sequentiũ quoq prouincie
illius ep̃oranii sedes est. Fecerat uero sibi mansionẽ non longe ab

Expanded text:
moris erat eidem reverentissimo antistiti, opus Evangelii magis moris erat eidem reverentissimo antistiti, opus Evangelii magis ambulando per loca, quam equitando perficere; jussit eum Theodorus ubicumque longius iter instaret, equitare, multumque renitentem, studio et amore pii laboris, ipse eum manu sua levavit in equum; quia nimirum sanctum esse virum comperit, atque equo vehi quo esset necesse, compulit.Ceadda, juxta exempla Patrum antiquorum, in magna vitae perfectione administrare curavit: cui etiam rex Uulfheri donavit terram quinquaginta familiarum, ad construendum monasterium in loco qui dicitur Ad Baruae, id est, Ad nemus, in provincia Lindissi, in quo usque hodie instituta ab ipso regutaris vitae vestigia permanent. Habuit autem sedem episcopalem in loco qui vocatur Lyccidfelth, in quo et defunctus ac sepultus est: ubi usque hodie sequentium quoque provinciae illius episcoporum sedes est. Fecerat vero sibi mansionem non longe ab
Abbreviated transcription (Latin):
galliã ordinandus est mintis. Et qñm ante theodorũ redit: upose
ctiã incantia presbiteros & diaconos usq: dũ archeps achẽdẽ suã
pueniret ordinabat. At ipse ueniens mox inciuitate hrosi ubi
de fimcto damiano episcopatus ĩa dic cessauerat ordinauit uirum
magis ecclesi asticis disciplinis institutũ & uitȩ simplicitate conten¬
tũ . qũã in scłi rebus strenuũ cui nom̃ erat putta : macime autem
modul andi in ecclesia more romanorum quem a discipulis beati
papae gregorii didicerat peritum.
o tempore. ꝓunciȩ merciorũ rex uulferi p̃foit. Quicum
noneis notiũ uoluit ordinare eĩm. sed postulauit arege ostuo
ut illis ep̃sceadda daretur. Quitunc in monasterio fuo quod est
inlaestingae quietã uitã agebat : uil frido ad miniserante episco¬
patũ ebur a censis eccłȩ. nec non & om̃iũ nordan hymbrorũ sed
& pictorũ. quousq rex osuiꝰo imperiũ ꝓtendere poterat. Et quia

Expanded text:
Galliam ordinandus est missus: et quoniam ante Theodorum rediit, ipse Galliam ordinandus est missus: et quoniam ante Theodorum rediit, ipse etiam in Cantia presbyteros et diaconos, usquedum archiepiscopus ad sedem suam perveniret, ordinabat. At ipse veniens mox in civitate Hrofi, ubi defuncto Damiano episcopatus jam diu cessaverat, ordinavit virum magis ecclesiasticis disciplinis institutum et vitae simplicitate contentum, quam in saeculi rebus strenuum, cui nomen erat Putta; maxime autem modulandi in ecclesia more Romanorum, quem a discipulis beati papae Gregorii didicerat, peritum. provinciae Merciorum rex Uulfheri praefuit, qui cum non eis novum voluit ordinare episcopum; sed postulavit a rege Osuio, ut illis episcopus Ceadda daretur, qui tunc in monasterio suo, quod est in Laestingaeu, quietam vitam agebat, Uilfrido administrante episcopatum Eboracensis Ecclesiae, necnon et omnium Nordanhymbrorum, sed et Pictorum, quousque rex Osuiu imperium protendere poterat. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
derent. Et quicunq lectionibus sacriscuperent crudiri: haberent
in promptu magistros qui docerent. Sed& sonos cantandi in ecclesia
quos eatenus incantia tantũ nouerant : ab hoc tempore pom̃s angloꝵ
ecclesias discere coeperunt. Primusq excepto ia cobo dequo supra
dixiius cantandi magister nordan bẏmbrorũ ecclesiis aeddi cogno
mento stephanus fuit : inuitatus decantia a reuerentassi mouiro uilfrid
quiprimus inter ep̃os quideanglorũ gente essent catholicũ in uendi
morẽ ecclesiis anglorũ tradere didicit Itaq thcodorus ꝑlintrant
umniueraa ordinabut locis oportunis ep̃os & ea que minus ꝑfecti
lima. Sune inquit nosti epncopatũ nonrite suscepise libenter
abesficio descedo : quuppe quineq meungũ hoc estẽ dignũ arbitrabu
ouobre dientiȩ cauta issu subire hoc quos indignis conens AtIE
qͥdere: sedipsẽ ordinitionẽ cius denuo catholicartione ciũmaun

Expanded text:
derent, et quicumque lectionibus sacris cuperent erudiri, haberent derent, et quicumque lectionibus sacris cuperent erudiri, haberent in promptu magistros qui docerent. Sed et sonos cantandi in ecclesia, quos eatenus in Cantia tantum noverant, ab hoc tempore per omnes Anglorum Ecclesias discere coeperunt: primusque, excepto Jacobo de quo supra diximus, cantandi magister Nordanhymbrorum Emento Stephanus, fuit, invitatus de Cantia a reverendissimo viro Uilfridqui primus inter episcopos qui de Anglorum gente essent, catholicum vivendi morem ecclesiis Anglorum tradere didicit. Itaque Theodorus perlustrans universa, ordinabat locis opportunis episcopos, et ea quae minus perfecta llima: « Si me, inquit, nosti episcopatum non rite suscepisse, libenter ab officio discedo: quippe qui neque me umquam hoc esse dignum arbitrabar; sed obedientiae debere; sed ipse ordinationem ejus denuo catholica ratione consumm
Abbreviated transcription (Latin):
ti domnus a postolicus: ut in diocesi sua prouideret & daret ei locũ.
quaqua uersũ anglorũ gentes morabantur. Nã & libentissime a bõm̃ib:
susciiiebatur atq audiebatur : rectũ uiuendi ordiñe & ritũ celebrandi
paschȩ canonicũ. ꝑ om̃ia comitante & cooperante adriano disseminabat
tiret. Et quia litteris sacris simul & sȩcularibus ut dixximus ab undant
ambo erant instructi : congregata discipulorũ caterua. scientiae
salutaris quortidie flumina irrigandis eorũ cordibus emanabant
derent. Indicio est quodusq hodie suꝑsunt deeorũ disciiulis : quilatinã
grecamq lingũa aeque ut iopriã in quanati sunt norunt. Neq unquã
prorssis ex quo britaninã petierunt angli feliciora fuere tempora:
dũ & fortissimos xp̃ianosq habentes reges ñ cunctis barbaris nationib:
essent terrori : & om̃ium uota adnuꝑ audita cȩlestis regni gaudia pen¬

Expanded text:
ti Domnus apostolicus, ut in dioecesi sua provideret, et daret ei locum ti Domnus apostolicus, ut in dioecesi sua provideret, et daret ei locum quaquaversum Anglorum gentes morabantur, nam et libentissime ad omnibus suscipiebatur atque audiebatur, rectum vivendi ordinem, ritum Paschae celebrandi canonicum, per omnia comitante et cooperante Hadriano, disseminabat. tiret. Et quia literis sacris simul et saecularibus, ut diximus, abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant: derent. Indicio est quod usque hodie supersunt de eorum discipulis, qui Latinam Graecamque linguam aeque ut propriam in qua nati sunt, norunt. Neque unquam prorsus ex quo Brittaniam petierunt Angli, feliciora fuere tempora; dum et fortissimos Christianosque habentes reges cunctis barbaris nationibus essent terrori, et omnium vota ad nuper audita caelestis regni gaudia pen
Abbreviated transcription (Latin):
mendatitia uitaliani pontificis: retenti sunt ab eo quousq ebromꝰ maior
domus regiȩ coprã ꝑgendi quoquo uellent tribuit eis. Qui accepta t hoo¬
dorus ꝓfectus est ad agilberctũ parisiorũ ep̃m de quo superius diximꝰ.
& abeo benigne susceptus. & multo tempore habitus est. Adrianus ꝑ
cunq potuissent quieti manerent. Quod cũnuntu certinarranent
ad adducendũ eũ. Quocũ uemiiset anũpsit theodorũ cũ ebroini licentia
& ꝑdircit eũ ad portũ cui nomenest quentauie. Ibi fatigatus infirimi¬
tate aliquantup moratus est : & cũ conualescere cȩpisset nauigauit
britanniã. Adrianum autẽ ebroinus retinuit: qñm suspicabat᷑
eũ habere aliguã legationẽ imperatoris adbritanniȩ regem ad
comperisset : ab soluit eũ. & post theodorũ ire ꝑmisit. Quistatĩ
ut adillũ uenit : dedit ei monasteriũ beati petri apłi. ubi archiepĩ
cantiȩ sepeliri ut p̃fatus sum solent. Prȩceperat enĩ theodoro abeam¬

Expanded text:
mendatitia Vitaliani pontificis, retenti sunt ab eo, quousque Ebrinus major domus regiae copiam pergendi quoquo vellent, tribuit eis. Qua accepta Theodorus profectus est ad Agilberctum Parisiorum episcopum, de quo superius diximus, et ab eo benigne susceptus, et multo tempore habitus est. Hadrianus cumque potuissent quieti manerent. Quod cum nuncii certi narrassenad adducendum eum: quo cum venisset, adsumpsit Theodorum cum Ebrini  Al., Ebroini licentia, et perduxit eum ad portum cui nomen est Quentavic, ubi fatigatus infirmitate aliquantisper moratus est: et cum convalescere coepisset, navigavit Brittaniam. Hadrianum autem Ebrinus retinuit, quoniam suspicabatur eum habere aliquam legationem imperatoris ad Brittaniae reges adcomperisset, absolvit eum, et post Theodorum ire permisit. Qui statim ut ad illum venit, dedit monasterium beati Petri apostoli, ubi archiepiscopi Cantiae sepeliri, ut praefatus sum, solent. Praeceperat enim Theodoro abeun
Abbreviated transcription (Latin):
adixgiũ penue ducit deuotione sublimiter prȩfuit: conferre digna¬
ta etĩ. hac & eñĩ die idem rex ab infidelibus inbello corporaliter
en ederitrũ enoro adẽ muiterni animarũ gaudia anumptins incȩlũ

Expanded text:
ad regnum perenne ducit devotione sublimiter praefuit, conferre dignaad regnum perenne ducit devotione sublimiter praefuit, conferre dignata est. Hac etenim die idem rex ab infidelibus in bello corporaliter exstinctus, mox ad sempiterna animarum gaudia adsumptus in caelum
Abbreviated transcription (Latin):
porincipes dignati sunt apparere. Erat enĩ puer multũ simpolicis
ac inansuetĩ animi : finceraq: deuotione sacramenta fidei quae susce¬
perat seruans Salutantes ergo illũ uerbis prissimi apłi : dicebant
Noltimere fili mortẽ ꝓqua sollicitus es Nos enĩ te hodiernadie ad
elestal sumus regna ꝑducturi. Sed iorimũ expectare habes donec mo¬
se celebrentur: ac uiatico dominii corporis ac sanguinis accepto sic
insierm tuesimul & morte ab solutus adeterni incelis gaudu sab¬
leueris Cluna creo adte presbiterũ cappan: & dicito illi quu dñs
equdiuit preces uras & deuotionẽ ac ieiunia ꝓopicius a s oexit Neq
aliqus lehec monasterio sibiq adiacentibus ei possestiancules hac Lide
ultoa moriturus est : sed om̃s qui alicub deuris hac egritudine laboram
hi rbnonre & regni tempooralis auctoritate & x p̃ianȩ pietatio quȩ

Expanded text:
bito beatissimi apostolorum principes dignati sunt apparere. Erat enim puer multum simplicis bito beatissimi apostolorum principes dignati sunt apparere. Erat enim puer multum simplicis ac mansueti animi, sinceraque devotione sacramenta fidei quae susceperat servans. Salutantes ergo illum verbis piissimis apostoli dicebant: « Noli timere, fili, mortem pro qua sollicitus es: nos enim te hodierna die ad caelestia sumus regna perducturi. Sed primum exspectare habes donec missae celebrentur, ac viatico dominici corporis ac sanguinis accepto, sic infirmitate simul et morte absolutus ad aeterna in caelis gaudia subleveris. Clama ergo ad te presbyterum Eappan, et dicito illi quia Dominus exaudivit preces vestras, et devotionem ac jejunia propitius aspexit: neque aliquis de hoc monasteriultra moriturus est; sed omnes qui alicubi de vestris hac aegritudine laborant, hymbrorum et regni temporalis auctoritate et Christianae pietatis quae
Abbreviated transcription (Latin):
boli tyrannide. xpõs iã regnare coeperat. E quibus unũ quod mich
monas terii fr̃ibus sibi relatũ asserere solebat: memoriȩ mandare
cõmodũ duximus. Eodẽ ferme tempore quo ipsa ꝓuincia noren
Xp̃i susceperat : multas britanniȩ prouincias mortalitas sȩua cor¬
riioiebat. Quae cũ iorȩfatũ quoq monasteriũ cui tunc regendo re¬
ligiosissimus xiõi sacerdos uocabulo eappa prȩfuit nutũ diuinae
dispensationis attingeret. multiq siue dehis qui cũ antistite illo
uenerant. siue deillis quide eadẽ ꝓuincia saxonũ nuper ad fidẽ
suerant uocati passuim dehac uita raperentur: uisum es fribus tridio
bo apsenti morte liberaret : seu raptos emundo apetua animuie
damnatione seruaret. Erat tunc temporis in codẽ monasterio
tactus infirmitate non pauco tempore recubans imlectulo iacebiut
cũergo scđã memorat ieiuni ac supplicationũ dies ageretim : con¬
tiga forte ipsum puerũ hora ferme secunda diei in loco inquo eger

Expanded text:
boli tyrannide Christus jam regnare coeperat: e quibus unum quod mihi monasterii fratribus sibi relatum asserere solebat, memoriae mandare commodum duximus. Eodem ferme tempore quo ipsa provincia nomen Christi susceperat, multas Brittaniae provincias mortalitas saeva corripiebat, quae cum praefatum quoque monasterium, cui tunc regendo religiosissimus Christi sacerdos, vocabulo Eappa, praefuit, nutu divinae dispensationis attingeret; multique sive de his qui cum antistite illo venerant, sive de illis qui de eadem provincia Saxonum nuper ad fidem fuerant vocati, passim de hac vita raperentur; visum est fratribus tribo a praesenti morte liberaret, seu raptos e mundo a perpetua animae damnatione servaret. Erat tunc temporis in eodem monasterio tactus infirmitate, non pauco tempore recubans in lectulo jacebat. Cum ergo secunda memorati jejunii ac supplicationum dies ageretur, contigit forte ipsum puerum, hora ferme secunda diei, in loco in quo aeger
Abbreviated transcription (Latin):
mo septuagesimo tertio : quo anno rex cantuariorũ ecgberõ
memẽ iulio obierat. succedente in regnũ fratre hlothere qui
ipse annos undect̃ & menses septẽ tenuit. Bnsi autẽ ep̃sorien¬
taliũ anglorũ qui imp̃sata sỹnodo fuinse ꝑhibetur : ⁊ posẽ erat su¬
cneli bonesacuicuius supra meminimus uir multȩ sc̃itatis
supitite sed grauissima infirmitate ab ad miniscrando eionscapi¬
Ion miulto post hȩc elapso tempore offemas auinfrido menioñ
Vit ies̃ dcepiscopatu post annos accepti eptscopatus nom inultos
aui. coeusordiniuit exõm sexuul sũ quierat comenuctor &
abbas mnonasceru quod dicitur medesuis tedi in regione

Expanded text:
simo septuagesimo tertio, quo anno rex Cantuariorum Ecgberct simo septuagesimo tertio, quo anno rex Cantuariorum Ecgberct mense Julio obierat, succedente in regnum fratre Hlothere, quod ipse annos undecim et menses septem tenuit. Bisi autem episcopus Orientalium Anglorum, qui in praefato synodo fuisse perhibetur, ipse erat successor Bonifacii, cujus supra meminimus, vir multae sanctitatis superstite, sed gravissima infirmitate ab administrando episcopaNon multo post haec elapso tempore DCLXXIV, offensus a Uinfrido Merciorucopus, deposuit eum de episcopatu post annos accepti episcopatus non multos; et in loco ejus ordinavit episcopum Sexuulfum, qui erat constructor et abbas monas
Abbreviated transcription (Latin):
sixp̃ianus essẽ recte uoluerit nulli alteri copuletur. sedita ꝑmane
aut ꝓpriȩ reconcilictur coniugi. lois itaq: capoitulis in cõmune
tractatis ac definitis ut nullũ de inceps ab aliquo nr̃m oriatur
contentionis scandalũ ut alia ꝓaliis di uulgarentur : placuit
ut quaeq definita sunt unusquisq nr̃m manus pporiȩ subscrip¬
tione confirmaret. Quã sententiã definitionis nrãe  titillo nota¬
rio scribendã dictaui. Accũ in mense : & indictione suprascripta
Quis quis igitur contra hanc sententiã iuxta decreta canonum
nr̃a etiã consensione ac subscriptione manus nr̃ȩ confirmatã
quo quo modo utnire eamq: infringere temotauerit : noueru
iẽ abor̃i officio sacerdotali & nr̃a societate separatũ. Diuina
nos grã inunitate sc̃ȩ suȩ eccłȩ uiuentes : custodiat incolumes
ł acta est̃ autẽ hec sy nodis anno ab in carnatione dñĩ sede cento¬

Expanded text:
si Christianus esse recte voluerit, nulli alteri copuletur; sed ita permaneat, si Christianus esse recte voluerit, nulli alteri copuletur; sed ita permaneat, aut propriae reconcilietur conjugi. « His itaque capitulis in commune tractatis ac definitis, ut nullum deinceps ab aliquo nostrum oriatur contentionis scandalum aut alia pro aliis divulgarentur, plaut quaeque diffinita sunt, unusquisque nostrum manus propriae subscriptione confirmaret. Quam sententiam diffinitionis Titillo notario scribendam dictavi. Actum in mense et indictione suprascriptis. Quisquis igitur contra hanc sententiam juxta decreta canonum, nostra etiam consensione ac subscriptione manus nostrae confirmatam quoquo modo venire eamque infringere tentaverit, noverit se ab omni officio saceodiat incolumes. » Facta est autem haec synodus anno ab incarnatione Domini sexcente
Abbreviated transcription (Latin):
discurrat: neq alicubi ueniems absq cõmendaticis litteris sui
dire : & susceptor &is qui susceptus est ex commnunicatiom subiaceat
Sextũ : ut ep̃s atq clerici peregrini contentisint hospitalitatis
munere oblato. nulliq eorũ liceat ullũ officiũ sacerdotale absq
permara ep̃i incuius parroechia esse cognoscitur agere
Septimũ ut bis inanno synodus congregetur. Sed quia diuersie
causȩ̃ imppediunt : placuit om̃ibus in cõmune ut kalendis augustas
in loco qui appellatur clofes hoch. semel in anno congregemur
sed or̃s agnoscant tempus & ordinem congregationis suae
fidelium augerentur. Sed dehac re: ad presens siluimus
conubiũ. nullus incestũ faciat. nullus coniugẽ ꝓpriã nis ut em̃
euangeliũ docet fornicationis causa relinquat. Quod sĩquesquã
ꝓpriã ex poulerit coniugẽ legitimo sibi matrimonio coniunca

Expanded text:
discurrat, neque alicubi veniens absque commendatitiis litteris sui discurrat, neque alicubi veniens absque commendatitiis litteris sui dire, et susceptor et is qui susceptus est excommunicationi subjacebit. Sextum. Ut episcopi atque clerici peregrini contenti sint hospitalitatis munere oblato; nullique eorum liceat ullum officium sacerdotale absque permissu episcopi in cujus parochia esse cognoscitur, agere. Septimum. Ut bis in anno synodus congregetur; sed quia diversae causae impediunt, placuit omnibus in commune, ut Kalendis Augustis in loco qui appellatur Clofeshoch, semel in anno congregemur sed omnes agnoscant tempus et ordinem congregationis suae fidelium, augerentur; sed de hac re ad praesens siluimus.connubium. Nullus incestum faciat, nullus conjugem propriam, nisi, ut sanctum Evangelium docet, fornicationis causa, relinquat. Quod si quisquam propriam expulerit conjugem legitimo sibi matrimonio conjunctam,
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq explessẽ collocutionẽ : in terrogaui unũquenq eorũ pordi¬
ne si consentirent ea quae apatribus canonicȩ sunt antiquitꝰ decre¬
ta custodire. Ad quod om̃s comacer dotes nr̃i resioondentes dixer̃.
Obtime om̃ibus placet quaq definierunt sc̃orũ canones patrum:
nos quoq om̃s a lacri animo libentinime seruare. Quibus statim
ptuli eundẽ librũ canonũ : & ex eodẽ libro dec̃ẽ capitula quȩ ꝓloca
notauerã quia maxime nobis necessaria sciebã illis coram ostendi.
& ut hȩc diligentius ab om̃ibus susciperentur rogaui.
dominica post quartã decim̃a lunã mensis primi. u¬
Scđm : ut nullus eis coporũ parroechiã alterius inuadat. sed con¬
tentus sit gubernatione creditȩ sibi plebis: i
nasterio ad monasteriũ. nisĩ ꝑdiminionẽ ꝓoprii abbatis : sedinca
ꝑmaneant oboedientia quã tempore suȩ conuersion& pimserunt.

Expanded text:
Cumque explessem praelocutionem, interrogavi unumquemque eorum per ordiCumque explessem praelocutionem, interrogavi unumquemque eorum per ordinem, si consentirent, ea quae a Patribus canonice sunt antiquitus decreta, custodire. Ad quod omnes consacerdotes nostri respondentes dixerunt: Optime omnibus placet, quaeque definierunt sanctorum canones Patrum, nos quoque omnes alacri animo libentissime servare. Quibus statim protuli eundem librum canonum, et ex eodem libro decem capitula quae per loca notaveram, quia maxime nobis necessaria sciebam, illis coram ostendi, et ut haec diligentius ab omnibus susciperentur, rogavi.emus Dominica post quartam decimam lunam mensis primi. Secundum. Ut nullus episcoporum parochiam alterius intentus sit gubernatione creditae sibi plebis. IInasterio ad monasterium, nisi per dimissionem proprii abbatis, sed in ea permaneant obedientia, quam tempore suae conversionis promiserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
porima in loco quidicitur herud frod: ego quidem theodoris
gũ a uis indignus ab apostolica sede destinatus doruuer nenss acb
glorũ uuil friđ epõs quibus etiã fr̃ & comacerdos ĩ uilfridas
nordi hr̃ mbrorũ gentis ep̃s ꝓproprios legatarios affuit : asffi¬
erum & fr̃s accomacerdotes nr̃i putta epõs castelli cantuariorum
quoddiciti iirofescestor leutherius ep̃s occidentilias saconum:
uinfridus ep̃s ꝓuinciȩ merciorũ. Cumq in unũ conuenientes iux¬
ta ordinẽ quoq: suũ resedissemus: rogo inquã dilectissimi fr̃s propt̃
timorẽ &amorẽ redemptoris nr̃i. ut in cõmune om̃ns ꝓnr̃a fide trac¬
temus acͣquȩq decreta ac definita sunt ascĩs ac ꝓbabilibus patribus
incorrupte ab om̃ibus nobis seruentur. Hȩc & alia quã plura quae
ad caritatẽ ꝑtinebant unitatemq eccłȩ conseruandã. ꝓsecutus sũ.

Expanded text:
prima, in loco qui dicitur Herutford  Al., Herudford. Ego quidem Theodorus, prima, in loco qui dicitur Herutford  Al., Herudford. Ego quidem Theodorus, quamvis indignus, ab apostolica sede destinatus Doruvernensis Ecclglorum episcopus: quibus etiam frater et consacerdos noster Uilfrid Nordanhymbrorum gentis episcopus per proprios legatarios adfuit. Adfuerunt et fratres ac consacerdotes nostri, Putta episcopus Castelli Cantuariorum quod dicitur Hrofescaestir, Leutherius episcopus Occidentalium Saxonum, Uynfrid episcopus provinciae Merciorum. Cumque in unum convenientes juxta timorem et amorem Redemptoris nostri, ut in commune omnes pro nostra fide tractemus; ut quaeque decreta ac definita sunt a sanctis et probabilibus Patribus, incorrupte ab omnibus nobis serventur. Haec et alia quamplura quae ad caritatem pertinebant, unitatemque Ecclesiae conservandam, prosecutus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
brorũ pressus est infirmitate qua & mortuus est. annoȩ tatis suȩ
quinquagesimo octauo. Qui totum eo tempore tenebatur amore
romanȩ & a postolicȩ institutionis : ut si ab infirmitate saluaretur
etiã romã uenire. ibiq ad loca scã uitã finire disponeret: uilfri¬
dumq ep̃m ducẽ sibi itineris fieri ꝓmissa nom parua pecuniarum
donatione rogaret. Iui de functus die quinto decimo Ralendarum
martiũ : ecgfridũ filiũ regni heredẽ reliquit. Cuiin anno regni
tertio theodorus cogit conciliũ episcoporũ : una cueis quicinonica
patiũ scatuta & diligerent & nossent magistris ecclesiȩ pluribus
Quibis pariter congregatis: diligenter ea quae unitati pacis &¬
clesntice congruerent : & quae pontificẽ decebat animo copoit obse¬
uanda docere. Cuius sỹnodicȩ actionis: huius inodi textus ert In no¬
conuenimus autẽ bcesima quarta mensis septẽbri indictione

Expanded text:
brorum, pressus est infirmitate, qua et mortuus est anno aetatis suae brorum, pressus est infirmitate, qua et mortuus est anno aetatis suae quinquagesimo octavo, qui in tantum eo tempore tenebatur amore Romanae et apostolicae institutionis, ut si ab infirmitate salvaretur, etiam Romam venire, ibique ad loca sancta vitam finire disponeret, Uilfridumque episcopum ducem sibi itineris fieri, promissa non parva pecuniarum donatione, rogaret. Qui defunctus die decima quinta Kalendarum Martiarum, Ecgfridum filium regni heredem reliquit: cujus anno regni tertio Theodorus cogit  Al., coegit concilium episcoporum, una cum eis qui canonica Patrum statuta et diligerent et nossent, magistris Ecclesiae pluribus. Quibus pariter congregatis, diligenter ea quae unitati pacis ecclesiasticae congruerent, eo quo pontificem decebat animo, coepit observanda docere. Cujus synodicae actionis hujusmodi textus est: « In noConvenimus autem die vigesima quarta mensis Septembris, indictione
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit locũ in hibernia insula aptũ monasterio conseruendõ.
quae lingaa scottorũ ageo nominatur Emitq partem cius
non grandẽ ad constituendũ ibi monasteriũ a comite ad cuius possefioñc
ꝑtinebat: ea conditione addita ut ꝓiposo etiã quieis locũ cõmodaret. con¬
sistentes ibi monachi dño preces offerrent. Et constructo statĩ monis¬
terio iuuante etiã comite ac uicinis om̃ibus anglosibidem locauit:
ab anglis tenetur incolis. losum nanq: est quod nunc grande de mo¬
ra instituta om̃ibus egregiũ ex amen continet monachorũ : quidepo¬
uincia anglorũ ibidẽ collecti. ad exemplũ uenerabiliũ patrũ sub
regula & abbate ca nonico inmagna continentia & sinceritate pro¬
prio labore manuum uiuunt.¬
Anno dñicȩ incarnationis sex centesimo sepotuagesimo qui est annus
secundus ex quobritanniã uenit theodorus : osuio rex nordan hm¬

Expanded text:
invenit locum in Hibernia insula, aptum monasterio construendo, invenit locum in Hibernia insula, aptum monasterio construendo, qui lingua Scottorum Mageo nominatur; emitque partem ejus non grandem, ad construendum ibi monasterium, a comite ad cujus possessionem pertinebat: ea conditione addita, ut pro ipso etiam qui eis locum commodaret, consistentes ibi monachi Domino preces offerrent. Et constructo statim monasterio, juvante etiam comite ac vicinis omnibus, Anglos ibidem locavit ab Anglis tenetur incolis. Ipsum namque est quod nunc grande de mora instituta omnibus, egregium examen continet monachorum, qui de provincia Anglorum ibidem collecti ad exemplum venerabilium Patrum sub regula et abbate canonico, in magna continentia et sinceritate proprio labore manuum vivantAnno Dominicae Incarnationis sexcentesimo septuagesimo, qui est annus secundus, ex quo Brittanniam venit Theodorus, Osuiu rex Nordanhym
Abbreviated transcription (Latin):
britanniã. tulit secũ om̃s quos in lindisfarnensiũ insula congre¬
gauerat scortos. sed & degente anglorũ uiros circiter triginta : qui
utriq: monachicȩ conuersationis erant studits imbuta Et relictir
in eccła sua fr̃ibus aliquot: primouenit ad insulã hii unde erat
ad prȩdicandũ uerbũ anglorũ genti destinatus. Deinde secessit ad
insulã quandã paruã quae adocadentalẽ plagã adhiberniã ꝓcril
secreta sermone scottico inis boufinde: id est insula uitulȩ albȩ
nuncupatur. In hac ergo ꝑueniens construacit monasteriũ : & mo¬
nachos inibi quos deutraq natione collectos ad diexerat collocaũ
Qui cũ inuicẽ concordare non possent. eo quod scorti tẽpore est itis
quo fruges erant colligendȩ relicto monasterio ꝑ notasibi loca
dispsi uagarentur : at uero hieme suecendente redirent. & bis
quae angli p̃parauerant cõmuniter uti desiderarent : quȩsiuit

Expanded text:
Brittaniam DCLXVII, tulit secum omnes quos in Lindisfarnensium insula congreBrittaniam DCLXVII, tulit secum omnes quos in Lindisfarnensium insula congregaverat Scottos: sed et de gente Anglorum viros circiter triginta, qui utrique monachicae conversationis erant studiis imbuti. Et relictis in Ecclesia sua fratribus aliquot, primo venit ad insulam Hii, unde erat ad praedicandum verbum  Al., add. Dei Anglorum genti destinatus. Deinde secessit ad insulam quandam parvam, quae ad occidentalem plagam ab Hibernia procul secreta, sermone Scottico Inisboufinde, id est, insula vitulae albae, nuncupatur. In hanc ergo perveniens, construxit monasterium, et monachos inibi, quos de utraque natione collectos adduxerat, collocavit. Qui cum invicem concordare non possent, eo quod Scotti tempore aestatis quo fruges erant colligendae, relicto monasterio per nota sibi loca dispersi vagarentur; at vero hieme succedente redirent, et his quae Angli praeparaverant, communiter uti desiderarent  Al., desid
Abbreviated transcription (Latin):
uespere nescientibus siue non curantib: loci custodibus : & ibi
tota nocte requiescens. mane sanato sensu egressus: mirantib
queretur ostendit. Est autẽ locus idem sepulchri tumba lig¬
riete : ꝑquod solent h quicauia deuotionis illo adueniunt ma¬
nũ suam imimnittere. ac partẽ pulueris inde assumere. Quã
cũ in aquas miserint atq has infirmantib iumentis nue homi¬
nibus gustandas dederint: mox infirmitatis ablata molestia
odorus uinfridũ uirũ bonũ ac modestũ : quisicut prȩdecessores
eius puincus merciorũ & mediterraneorũ anglorũ & lindisfa¬
rorum epnscopatus pofeesset. Inquibus cunctis : uulferi qui adhuc
sciperat sceptrũ regni tenebat. Erat autẽ uinfriđ declero eius
cin ipsẽ successerat antistes : & dia conii officio subeo ĩ pauco tẽpore
÷fungebatur. Interea colmanus quides cortia erat eĩos relinquens¬

Expanded text:
vespere, nescientibus, sive non curantibus loci custodibus, et ibi vespere, nescientibus, sive non curantibus loci custodibus, et ibi tota nocte requiescens, mane sanato sensu egressus, mirantibus m Domino largiente consequeretur, ostendit. Est autem locus idem sepulcri tumba ligriete, per quod solent hi qui causa devotionis illo adveniunt, manum suam immittere, ac partem pulveris inde adsumere: quam cum in aquas miserint atque has infirmantibus jumentis sive hominibus gustandas dederint, mox infirmitatis ablata molestia,bonum ac modestum, qui, sicut praedecessores ejus, provinciis Merciorum et Mediterraneorum Anglorum et Lindisfarorum episcopatus officio praeesset: in quibus cunctis Uulfheri, qui adhuc supererat, sceptrum regni tenebat. Erat autem Uynfrid de clero ejus cui ipse successerat, antistitis, et diaconatus officio sub eo non pauco tempore fungebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
un scmmꝰ & contin̾entinimꝰ uocabulo higbalđ quierat abbar
improuincu lindissĩ ut scõs decebat deuita priorũ patrum
sermnonẽ facerent atq hanc emulari gauderent : int̃uenu
mendio reuerentissimi antistitis ceadda. Dixitq egeberctis
sꝯcio hominẽ inhac insula ad huc in carne manente quicã
uor ille demundo transiret uidit anima ceddi frĩsiponuscũ
eius ad celestu regna redire. Quod utrũ dese andealio aliquo
diceret nobis manet incertũ : dũ tantũ hoc quodtantus uir
doxerit quia uerũ sit esse non possit incertũ. Obut autem
ecudda seeto die nonirũ marciarũ : & sepultus est. Primo
qidem iaxta eccłam scȩ mariȩ : sed postmadũ comtructa
ibidẽ eccła beatisimi a płorum principis petri. in eandẽ sunt
eius osta tramlata. Inquo ut roq: loco : ad indiciũ uirtutis illius
solent crebra sanitatũ miracula operari. Deniq nuꝑ frene¬
ticus quidã dumꝑcuncta errando discurreret. deuenit ibi

Expanded text:
tissimus et continentissimus, vocabulo Hygbald, qui erat abbas in provincia Lindissi, et ut sanctos decebat, de vita priorum Patrum sermonem facerent, atque hanc aemulari gauderent, intervenit mentio reverentissimi antistitis Ceadda; dixitque Ecgbert: « Scio hominem in hac insula adhuc in carne manentem, qui cum vir ille de mundo transiret, vidit animam Ceddi fratris ipsius cum ejus, ad caelestia regna redire. » Quod utrum de se an de alio aliquo diceret, nobis manet incertum, dum tamen hoc quod tantus vir dixit quia verum sit esse non possit incertum. Obiit autem Ceadda sexto die Nonarum Martiarum, et sepultus est primo quidem juxta ecclesiam sanctae Mariae; sed postmodum constructa ibidem ecclesia beatissimi apostolorum principis Petri, in eandem sunt ejus ossa translata. In quo utroque loco, ad indicium virtutis illius, solent crebra sanitatum miracula operari. Denique nuper phreneticus quidam, dum per cuncta errando discurreret, devenit ibi
Abbreviated transcription (Latin):
fide xiõi imstitutos unda baptismatos abluit. Interquos seruos &
demonica saluauit: etiã libertate donando humanȩ iugo seruitutis

Expanded text:
fide Christi institutos, unda baptismatis abluit; inter quos, servos et fide Christi institutos, unda baptismatis abluit; inter quos, servos et daemonica salvavit,  Al. add. sed etiam libertate donando humanae jugo servitutis
Abbreviated transcription (Latin):
tempore rex edilualchus donaut reuerentistimo antistiti uil frido
terrã octoginta sepotẽ familiarũ : ubi suos homines quiexules ua¬
gabantur reciioere posset. uocabulo seleseu : quod dicitur latine
insula uituli marini. Est enĩ locus undiq: mari circundatus ionxeter
ab occidente : unde habet ingressũ ampolitudinis quasi iactus fundȩ
Qualis locus alatinis ioen insula : agrecis solet cheronesos uoca¬
ri. Hunc ergo locũ cũ accepisset ex̃s uil friđ. fundauit ibidẽ monos¬
teriũ ac regulari uita instituit maxime ex his quos secũ ad¬
duxerat fribus quod usq hodie successores eius tenere noscuntur
Nã nosẽ illis inoartibus annos quinq hoc est usq ad mortem
ecgfridi regis merito om̃ibus honorabilis: officiũ eonscopatus &
uerbo exercebar & opere. Et qũm illis rex cũ iorefata loci ioossesfione
om̃s qui ibidẽ erant facultates cũ agrias & hominibus donauit : om̃s

Expanded text:
tempore rex Aedilualch donavit reverentissimo antistiti Uilfrido tempore rex Aedilualch donavit reverentissimo antistiti Uilfrido terram octoginta septem familiarum, ubi suos homines qui exules vagabantur, recipere posset, vocabulo Selaeseu  Al., Heleseu, quod dicitur Latine Insula vituli marini. Est enim locus ille undique mari circumdatus praeter ab occidente, unde habet ingressum amplitudinis quasi jactus fundae: qualis locus a Latinis peninsula, a Graecis solet chersonesos vocari. Hunc ergo locum cum accepisset episcopus Uilfrid, fundavit ibi monasterium, ac regulari vita instituit, maxime ex his quos secum adduxerat fratribus: quod usque hodie successores ejus tenere noscuntur. Nam ipse illis in partibus annos quinque, id est, usque ad mortem Ecgfridi regis, merito omnibus honorabilis, officium episcopatus et verbo exercebat et opere. Et quoniam illi rex cum praefata  Al., prae quae ibidem erant, facultates cum agris et hominibus donavit, omnes