comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Leo p̃p insynodo ꝯgregata romȩ: in eccła sc̃isp̃cepit.
saluatoris. add excẽplũ beati adriani apłicȩ sedis ep̃i qui dõno
carolo uictoriosissimo regi francoꝵ ⁊ langobardoꝵ patrici-
ego qͦ leo seruus seruoꝵ di ep̃s cum cuncto clero ac populoro¬
regi teutonicoꝵ. eiusq successorib huiꝰ regni italiȩ inꝑpetu¬
um tamsibi facultatẽ eligendi successorẽ quam sũmȩ sedis
apłicȩ pontificem ordinandi: ac ꝑ hoc archiep̃os seu ep̃os. ut
ipsi ab eo inuestituram suscipiant. consecrationẽ aũt unde
& ut nemo deinceps cuiꝰcũq dignitatis uel religiositatis eli¬
gendi regem uel patͥciũ siue pontificẽ sũmȩ sedis apłici e
pecunia: & ut ipse sit patricꝰ ⁊ rex. Qđ si a clero ⁊ populo
quis ep̃s eligat᷑: nisi a supradicto rege laudetur ⁊ inuestiatur
ñ ꝯsecretur. Si quis ꝯtra hanc apłicam auctoritatẽ aliquid
moliatur. hunc ex cõmunicationi subiacere decreuimus. &

Expanded text:
Leo papa in synodo congregata Romae in ecclesia Sancti Salvatoris ad exemplum beati Adriani apostolicae sedis episcopi, qui, domino Carolo victoriosissimo regi Francorum et Longobardorum, patriciatEgo quoque Leo, servus servorum Dei episcopus, cum cuncto clero ac populo Roregi Teutonicorum, ejusque successoribus hujus regni Italiae in perpetuum tam sibi facultatem eligendi successorem, quam summae sedis apostolicae pontificem ordinandi: ac per hoc archiepiscopos, seu episcopos, ut ipsi ab eo investituram suscipiant, consecrationem autem, unde  ut nemo deinceps cujuscunque dignitatis vel religiositatis eligendi, vel patricium sive pontificem summae sedis apostolicae, pecunia, et ipse sit patricius et rex. Quod si a Deo et populo quis episcopus eligatur, nisi a supradicto rege laudetur et investiatur, non consecretur. Si quis contra hanc apostolicam auctoritatem aliquid moliatur, hunc excommunicationi subjacere decrevimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
At ubi decretum gn̾alicatis euadere ñ potuit. ⁊sensurũse tandẽ grp̃plibro .iͦ.
simulauit: & imꝑatori mauricio cuiꝰ filiũ ex lauacro sc̃o susceꝑat
latent̃ litteras destinauit: adiurans ⁊ multa p̃ce deposcens ne umquã
gr̃as do agens ꝓ amicitia diaconi eo qͦd locum deferendiei hono
imꝑiali noticia ⁊ suoꝵ legatoꝵ p̃sentia pontificis fit ꝯsecratio.
nec canonico ritu & consuetudine ab imꝑatore directi int̃sunt
nuncii. qui scandala uetent fieri: uolumꝰ ut cũ instituendus est
pontifex ꝯuenientib ep̃is ⁊ uniu̾so clero eligatur ex petente se¬
natu & popło qui ordinandis ẽ. & sic electus ab omnib p̃sentib
legatis imꝑialib consecret᷑: nullusq sine sui ꝑicło uram̃ta uel
ꝓmissiones aliquas noua adinuentione audeat extorquere. nisi
quȩ antiqua exigit consuetudo: ne uel eccła scandaliret᷑. uel
silica lateranensi patriarchii quȩ agnominat᷑. ⁊ stantiniana.

Expanded text:
At ubi decretum generalitatis evadere nequivit, consensurum se tandem aliquando simulavit, et imperatori Mauricio, cuius filium ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit adiurans, ne unquam assensugratias agens Deo pro amicitia diaconi, eo quod locum deferendi ei honoimperiali notitia et suorum legatorum praesentia pontificis fit consecratio, nec canonico ritu et consuetudine ab imperatore directi intersunt nuntii, qui scandala vetent fieri, volumus ut cum instituendus est pontifex, convenientibus episcopis et universo clero eligatur, ex praesente senatu et populo, qui ordinandus est, et sic electus ab omnibus praesentibus legatis imperialibus consecratur, nullusque sine periculo sui juramenta vel promissiones aliquas, nova adinventione audeat exstorquere, nisi quae antiqua exigit consuetudo, ne vel Ecclesia scandalizetur et silica Lateranensi patriarchica quae cognominatur Constantiana,
Abbreviated transcription (Latin):
Decessore tuo beatȩ memoriȩ flauiano ꝓpt̃ defensionẽ catho¬
licȩ ueritatis eiecto: ñ ĩmerito credebat᷑ qͦd ordinatores tui
non te iuditio hominũ s d̃i ꝓuectum benignitate monstra
niciosus exemplo. Nam difficile ẽ ut bono ꝑagant᷑ exitu. que
malo sunt inchoata pͥncipio. Idem in eand̾. Notari ambitꝰ¬

Expanded text:
Decessore enim tuo beatae memoriae Flaviano propter defensionem catholicae veritatis eiecto, non immerito credebatur, quod ordinatores tui non te judicio hominum, sed Dei provectum benignitate monstra periculosus perniciosus exemplo; et difficile est ut bono peragantur exitu, quae malo sunt inchoata principio. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Pe ianuario ep̃o ẽ statuendũ: ut si nulla ꝯtra eũ crimi-
sumpsit. sac̃dotio priuatus ab omni ecclesiastico minist̾io
tatur. Ep̃i aũt qͥ eũ ordinauerunt uel ordinationi eius con¬
sentientes ĩt fuer i sex m̃sibꝰ am̃ci corꝑĩ ⁊ sanguinis communi
dictus ianuarius loco ⁊ ordini suo modis omnib reformet᷑.
Siu̾ de cõmunione pͥuatis. mortis ꝯtigerit ĩminere ꝑiculũ:
benedictio eis iuatici ñ negetur. Si gͥ ep̃i in p̾iuditio ꝯdẽp
uit & alt̾ est ordinatꝰ. qr leuior culpa uidetur ñ quasi isti suꝑ¬
int̾dicatur. ut in alia eccłia quȩ a sac̾dote uacua erit si electus
mͦ reu̾surus. Głosus aũt comiciolus qͥcqͥd p̃dictus ep̃s ꝑuiolenti¬

Expanded text:
persona hoc statuendum est, ut si nulla contra eum criminasumpsit, sacerdotio privatus, ab omni eccletatur. Episcopi vero, qui eum ordinaverunt, vel ordinationi ejus consentientes interfuerunt, in sex mensibus dominici corporis et sanguinis communioet suprascriptus Januarius loco et ordini suo modis omnibus reformetur. Si vero communione privatis mortis contigerit imminere periculum, benedictio eis viatici non negetur. Si autem episcopi in pt alter est ordinatus, quia levior culpa videtur, cum non quasi isti supodo interdicatur ut in alia Ecclesia quae sacerdote vacaverit, si electus modo reversurus. Gloriosus autem Comitiolus quidquid praedictus episco
Abbreviated transcription (Latin):
ordo licet uiꝰsit: tam̃ pͥmates st̃ illi qui pͥmas ciuitates tenẽt.
qͥ ⁊in quibdã locis patriarchȩ añnullis uocant᷑. Illi au̾t qui
possunt. s illȩ urbes quȩ p̃fatis ⁊ p̾scis cẽporib pͥmatũ tenuere.
ep̃i earũ patriarcharũ aut p̾matũ noĩe fruant᷑. Relique uͦ me¬
tropoles archiep̃oꝵ aut metropolitanoꝵ. ⁊ ñ patriarcharum
& pͥmatum utant᷑ nominib. qr hec eadẽ & leges scłi in suis ꝯti¬
Primates illi & ñ alii sint qui in nicea sẏnodo ur̃am.¬
sunt ꝯstituti: reliqui uͦ qui metropoł tenent sedes archiep̃i
alias causas nͥ eas tantũ quȩ ad ꝓpriamsuã ꝑtinent parrochiam
tractare aut eos grauare uoluerit: ab om̃ib ita corrigat᷑. ne ta¬
lia deinceps p̃sumere audeat. Si uͦ incorrigibilis eisq iobediens
apparuerit. ad hauc apłicam sedẽ eiꝰ contumatia referat᷑: ut
u cõmodatẽ uel itineris asꝑitatẽ graue ad hanc sedẽ eius causã

Expanded text:
 licet sint primates illi qui primas civitates tenent, qui et in quibusdam locis patriarchae a nonnullis vocantur. Illi autem qui possunt. Sed illae urbes quae praefatis et priscisepiscoporum, patriarcharum aut primatum nomine fruantur, reliquae vero metropoles archiepiscoporum, aut metropolitanorum, et non patriarcharum, aut primatum utantur nominibus, quia haec eadem et leges sPrimates illi et non alii sunt quam qui in Nicaena synodo sunt constituti. Reliqui vero qui metropoles tenent sedes, archiepiscopi alias causas nisi eas tantum que ad propriam pertinent parrochiam agere aut eos gravare voluerit, ab omnibus districte corrigatur, nec talia deinceps presumere audeapparuerit, ad apostolicam sedem ejus contumacia referatur, ut incommoditatem, vel itineris asperitatem, grave ad hanc sedem ejus causam
Abbreviated transcription (Latin):
qui in elero ꝯnumerant᷑. quidã ꝓpt̾ turpis lucri gr̃am maioꝵ.
possessionũ conductiones ⁊ causas seculares suscipiant. & se
ipsos quidẽ aministeris sc̃is ꝑ desidiam separent: ad domos
aũt słarium ꝯcurrant. & sub̾arũ eoꝵ gubernatiões aua¬
riciȩ causa suscipiant. Decreuit gͥ sc̃a ⁊ magna synodus
minoꝵ etatũ tutelas siue curationes inexcusabiles attrahun¬
tur: aut eu ipsius ciuitatis ep̃s eccłasticarũ rerũ cõmiserit
gub̾nacula uel orphanoꝵ aut iuduarũ quȩ indefensȩ sunt:
aut earũ ꝑsonarum quȩ maxime eccłastico indigent ad mi-
niculo ꝓpt᷑ timorẽ di. Si quis uͦ transgressus fu̾it hec statuta:
correctioni eccłasticȩ subiaceat. Ex eodem cap̾¬
eunt.: placuit definitiones datas ascĩs patͥbꝰ had̾e ꝓpͥam firmitatẽ.
uel fauore uel negligentia monere aut excõmunicare distu¬
atur a collegio ceteroꝵ: donec uel emendationis uel dãpnatiõis

Expanded text:
qui in clero connumerantur quidam propter turpis lucri gratiam aliorum possessionum conductiones et causas saeculares suscipiant, et se ipsos quidem a ministeriis sanctis per desidiam separant, ad domos autem saecularium concurrant et substantiarum eorum gubernationes avaritiae causa suscipiant. Decrevit igitur sancta et magna synodus minorum aetatum tutelas sive curationes inexcusabiles attrahuntur, aut cui ipsius civitatis episcopus ecclesiasticarum rerum commiserit gubernacula, vel orphanorum aut viduarum quae indefensae sunt aut earum personarum quae maxime ecclesiastico iniculo, propter timorem Dei. Si quis vero transgressus fuerit statuta, correptioni ecclesiasticae subjaceat. IV. Qui veunt, placuit definitiones datas a sanctis Patribus habere propriam firmitatem. l favore aut negligentia monere aut excommunicare distuatur a collegio caeterorum, quousque vel emendationis, vel damnationis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s eicere sic̃ ⁊ uirtutes alias facere seda cxuii ẽ l.¬
int̾dum ñ eiꝰ ẽ meriti qui oꝑat᷑: s iuocatio nõis ap̃i hoc agit. ad
condẽpnationẽ eoꝵ qui muocant: uel utilitatẽ eoꝵ. qui uident
a audiunt ꝯcedit᷑ ut licet homines despiciant signa facientes. tñ
dm̃ honorent: ad cuiꝰ inuocationẽ fiant tanta miracula. Nam
⁊ i actib apłoꝵ filii sceue uidebant᷑ eicere demones: ⁊ iudas apls
cũ animo ꝓclitoris multa signa int̾ cet̾os apłos fecisse uarrat᷑.¬

Expanded text:
s ejicere, sicut et virtutes alias facere, interdum non est ejus meriti qui operatur, sed invocatio nominis Christi hoc agit ad condemnationem eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt, conceditur, ut, licet homines despiciant signa facientes, tamen Deum honorent, ad cujus invocationem fiant tanta miracula. Nam et in Actibus apostolorum filii Scevae videbantur ejicere daemones : et Judas apostolus cum animo proditori
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde romam reu̾sus ꝯstituit ibi synodũ cũ adriano p̃p in
uniu̾sa synodo traddidit carolo ius ⁊ potestatẽ eligendi ponti¬
ficem: & ordinandi apłicã sedem. Dignitatẽ qͦ paiciatꝰ ei

Expanded text:
Deinde Romam reversus constituit ibi synodum cum Adriano in Deinde Romam reversus constituit ibi synodum cum Adriano in universa synodo tradiderunt Karolo ius et potestatem eligendi pontificem et ordinandi apostolicam sedem; dignitatem quoque patriciatus ei
Abbreviated transcription (Latin):
ordinent᷑ ep̃o. ita ut ciues & alii sac̾dotes assensũ p̃beant. &
ieiunantes ordinationẽ celebrent. Similit᷑ ordment᷑ dia coni.
Pm̃ quidam met᷑politanoꝵ sic̃ ad nos ꝑlatũ ẽ. negligunt cre¬
ditũm sibi gregem. & differunt ordinationes fac̾e ep̃oꝵ. placu¬
it sc̃ȩ synodo intra tres m̃ses fieri ordinationes ep̃oꝵ: nisi for¬
te in excus abił necessitas coegerit ordinationis tẽpꝰ amplius¬
ꝓpagari. Si aũt quis ep̃oꝵ hec ñ obseruauerit. ipsũ debere ec¬
clesiasticȩ ꝯdẽpnationi subiacere. Redditꝰ uͦ eiusdẽ uiduate ec¬
clesiȩ incegros reseruari: apud economũ eiusdẽ ȩccłiȩ placuit.
Stephano p̃p defuncto. adrianꝰ papa romã uenire
Karolũ regem ad defendendas res eccłiȩ postulauit. Rarolus
gͦ romam ueniens papiam obsedit: ibiq relicto exercitu in sc̃ã
resurrectione ab adriano p̃p rome honorifice susceptꝰ est. Post
scam ũ resurrectionẽ reuisus papiam: cepit desideriũ regem.

Expanded text:
ordinentur episcopo, ita ut cives, et alii sacerdotes assensum praebeant, et jejunantes ordinationem celebrent. Similiter et diaconi m quidam metropolitanorum, sicut ad nos perlatum est, negligunt creditos sibi greges et differunt ordinationes facere episcoporum: placuit sanctae synodo intra tres mte inexcusabilis necessitas coegerit tempus ordinationis propagari. Si autem quis episcoporum haec non observaverit, ipsum debere ecclesiasticae condemnationi subjacere, redditus vero ejusdem viduatae ecclesiae integros reservari apud oeconomum ejusdem ecclesiae placuit.endi pontificem. / Adrianus papa Romam venire Karolum regem ad defendendas res ecclesie postulavit. Karolus vero Romam veniens Papiam obsedit, ibique relicto exercitu in sancta resurrectione ab Adriano pape Rome honorifice susceptus est. Post sanctam resurrectionem reversus Papiam cepit Desiderium regem.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s suꝑ intendens: ut incelligat se ñ esse ep̃m qui p̃esse dilexe¬
rit ñ ꝓdesse. Itaq astudio cognoscendȩ ueritatis nemo ꝓhibe¬
tur. qͥd ad laudabile ꝑtinet ocium. locus uͦ suꝑior sine quo
regi populus ñ pot̃. & si ita teneatur atq ad ministret᷑ ut de¬
cet: tam indecent̃ petitur. Quam obrẽ ocium scm̃ querit cari¬
tas: ueritatis negotium iustum suscipit necessitas caritatis.
Quam sarcinam si nullus imponit: p̃cipiende atq intuendȩ
uacandum ẽ ueritati. Si aũt imponit᷑. suscipienda ẽ ꝓpt̃ Gelas
caritatis necessitatẽ. ꝓp̾õitꝰ ep̃is delucania & sicilia in ea.

Expanded text:
possumus dicere, ut intellegat non se esse episcopum, qui praeesse dilexerit, non prodesse. Itaque ab studio cognoscendae ueritatis nemo prohibetur, quod ad laudabile pertinet otium; locus uero superior, sine quo regi populus non potest, etsi ita teneatur adque administretur ut decet, tamen indecenter adpetitur. Quam ob rem otium sanctum quaerit caritas ueri-. tatis; negotium iustum suscipit necessitas caritatis. Quam sarcinam si nullus inponit, percipiendae adque intuendae uacandum est ueritati; si autem inponitur, suscipienda est propter caritatis necessitatem: sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ subeat graddus sui ꝑiculum. Et qui sic ordinatꝰ fu̾it. nul¬
lum habeat fructum ex huiꝰmodi mercimonio & creatione
ꝓbrosa ẜ sit alienis & dignitatis & sollicitudinis eiꝰ quã ꝑpe
cunias intrauit. S & ille quitam turpib & illicitis inc̃cessor
apparuit: si quidẽ clericꝰ fu̾it de ꝓprio decidat gradu. Si uͦ la¬
icus siue monachus fũit: anathema sit. Aug̾ lig̃ xUiiii de ciuit dĩ.¬

Expanded text:
quidem subeat gradus sui periculum, et qui sic ordinatus fuerit, nullum habeat fructum ex hujusmodi mercimonio, et creatione probrosa, sed sit alienus et dignitatis et sollicitudinis ejus quam per pecunias intravit. Sed et ille qui tam turpibus et illicitis intercessor apparuerit, siquidem clericus fuerit, de proprio decidat gradu. Si vero laicus, sive monachus fuerit, anathema sit. EPISTOLA XLIX. Abbati
Abbreviated transcription (Latin):
meritis sacram mercatos esse p̃cio dignitatẽ. ꝯ uictos oportet
arceri ñ sine ꝑieulo facinus tale patrantes: qi dantẽ parit᷑ &
imposueris: neq cõmunices peccatis alienis. Quid÷ cito manus
imponere: nisi ante etatẽ maturitatis. ante tẽpus examinis. añ
meritũ laboris. ante exꝑientiã disciplinȩ. sac̃do talẽ honorem
tribuere ñ ꝓbatis: Et qa ẽ cõmunicare peccatis alienis: nisi ta¬
lem effici ordinantẽ qualis ille ẽ qui ñ meruit ordinari: Siẽ
enĩ bom oꝑis sibi cõꝑat fructum qui rectum tenet in eligendo
sacdote iuditiũ: ita semetipsum graui afficit dãpno qui ad
sue dignitatis collegium sublimat indignũ. E x cõcilio cal¬

Expanded text:
meritis sacram mercatos esse pretio dignitatem, convictos oportet arceri, non sine periculo facinus tale patrantes, quia dantem pariter mposueris, neque communicaveris peccatis alienis . Quid est cito manus imponere, nisi ante aetatem maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum laboris, ante experientiam disciplinae, sacerdotalem honorem tribuere non probatis? Et quid est communicare peccatis alienis, nisi talem effici ordinantem, qualis ille est, qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fsacerdote judicium, ita gravi semetipsum afficit damno, qui ad suae dignitatis collegium sublimat indignum. Non enim in c
Abbreviated transcription (Latin):
Epm oportet ab omnib ep̃is si fieri pot̃ qui st̃ in ꝓuincia
eis ordinari. Si uͦ hoc difficile fuerit uel aliqua urgente
necessitate. uł itineris longitudine: certe tres ep̃i debent
in unũ ẽe̾ ꝯgregati. ita ut &̃ ceteroꝵ. qui absentes sunt ꝯsen¬
sum litteris teneant. & ita faciant ordinationẽ. Potestas sane
uel ꝯfirmatio ꝑtinebit ꝑ singłas ꝓuincias: ad metropolita¬
um uͦ quoscdam cognosceret ad euitanda symoniacȩ he¬
resis cͥmina pestifere negotiationis munera pastellaticum
neq ex ea quã noua ꝑ ambicionẽ simulatio inuenit appel¬
latione pastelli. Quia enĩ ordinando ep̃o pontifex manum
eiꝰ epłam notarius scribit. sic̃ pontificẽ ñ decet manũ quam
imponit uendere. ita minist̾ uel notariis ñ debet in ordi-¬
natione eius uocẽ suam uel calamũ uendere. Pro ordinatiõe

Expanded text:
m oportet ab omnibus episcopis, si fieri potest, qui sunt in provincia ejus ordinari. Si vero hoc difficile fuerit, vel aliqua urgente necessitate, vel itineris longitudine, certe tres episcopi debent in unum esse congregati, ita ut etiam caeterorum qui absentes sunt consensum litteris teneant, et ita faciant ordinationem. Potestas sane vel confirmatio pertinebit per singulas provincias ad metropolitaum vero quosdam cognosceret, ad evitanda simoniacae haeresis crimina, pestiferae negotiationis munera pastellaticum neque ex ea, quam nova per ambitionem simulatio invenit, appellatione pastelli. Quia enim in ordinando episcopo pontifex manum is autem ejus epistolam notarius scribit: sicut pontificem non decet manum, quam imponit, vendere; ita minister, vel notarius non debet in ordinatione ejus vocem suam, vel calamum venundare. Pro ordinatione
Abbreviated transcription (Latin):
acobꝰ alphei ẽ qui in euangłio fr̃ dñi nominat᷑. qr maria uxor
alphei soror fuit mariȩ matris dñi. Quam mariã cleophȩ ioħs
euangłista cognominat: fortasse qr uel idem alpheꝰ. &̃ cleophã¬
ẽ dictus. uel ipsa maria defuncto pꝰ natũ iacobũ alpheo cleo¬
phȩ nupsit. Cui symeon filiũ genuisse. euniq ꝯsobrinũ dñs
existentẽ. eo qͦd cleophas fuerit fr̃ ioseph ierosolime pꝰ iacobũ
rexisse eccłiam historia eccłastica tradit: siue hic apłs symon
seu quilibet aliꝰ symeon fuerit. Ier̃ heluidio heretico.¬
phȩ euangelista cognominat a patre: siue a gentilitate fami¬
liȩ: aut quacũq alia causa. ler̾ carx ẽ o¬
Quidam sequentes deliram̃ta apocriphoꝵ. suspicant᷑ fr̃s
dñi foris stantes ẽẽ filios ioseph. de quadam muliercula. S con¬
sobrinos saluatoris fr̃s eiꝰ hic intelligere debemꝰ. scił liberos
mat̃terȩ eius. id ÷ matͥs iacobiminoris. & ioseph ⁊ iudȩ. Idẽ iii¬

Expanded text:
aei ipse est qui in Evangelio frater Domini nominatur: quia Maria, uxor Alphaei, soror fuit Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes evangelista cognominat, fortasse quia vel idem Alphaeus etiam Cleophas dictus est, vel ipsa Maria, defuncto post natum Jacobum Alphaeo, Cleophae nupsit. Cui Simeonem filium genuisse, eumque consobrinum Domini existentem, eo quod Cleophas frater fuerit Joseph, Hierosolymae post Jacobum rexisse Ecclesiam, historia ecclesiastica tradit: sive hic apostolus Simon, seu quilibet alius Simeon fuerit. Quod vero JacobJoannes Evangelista cognominat, sive a patre, sive gentilitate familiae aut quacumque alia causa ei nomen Quidam sequentes deliramenta apocryphorum, suspicantur fratres Domini foris stantes, esse filios Joseph de quadam muliercula. Sed consobrinos Salvatori, fratres ejus hic intelligere debemus, scilicet liberos materterae ejus, id est, matris Jacobi minoris et Joseph et Judae.
Abbreviated transcription (Latin):
E radunt historiȩ qͦd de nuptiis eũ uolentẽ nubere uocau̾it.
& propt̾ea quẽ a carnali uoluptate retraxerat. potiore sui amo-¬
anc fabulam accepimꝰ. Aiunt parentes pauli de giscalis regi¬
Quod si ita ẽ. possumꝰ ⁊ epaphrã illo tẽpore captũ suspicari quo
captꝰ: paulꝰ. & cum parentibꝰ suis in colosensi urbe asiȩ collo ca

Expanded text:
 namque historiae, quod eum de nuptiis, volentem nubere, vocaverit, et propterea, quem a carnali voluptate retraxerat, potiore sui amo fabulam accepimus: Aiunt parentes apostoli Pauli de Gyscalis regiQuod si ita est, possumus et Epaphram illo tempore captum suspicari, quo captus est Paulus: et cum parentibus suis in Colossis urbe Asiae colloca
Abbreviated transcription (Latin):
angłm dixit ei. uade. s quecũq tibi inspirauero hec dices. Id ÷
ñ quȩ uis. s quȩ cogeris loqui quasi organũ in ane sonũ in eis p̃be¬
lacob & obtinebit multas gentes. & attollet᷑ regnum eiꝰ in altũ:
in t̾ris quoq extendet principatũ suum in egyptum. Qui bene¬
dicent eum bñdicent᷑. & qui maledixerint ei maledicti erunt.¬

Expanded text:
Angelum dixit: Vade; sed quaecumque tibi inspiravero, haec dices , id est, non quae vis, sed quae cogeris loqui. Quasi organum inane sonum meis praebeJacob et obtinebit multas gentes, et attolletur regnum ejus in altum: in terris quoque extendet principatum suum in Aegyptum. Qui benedicent eum, benedicentur: et qui maledixerint ei, maledicti erunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicens ad oblitterandã esꝰ memoriã libroꝵ exustione nchil ꝓfi¬
cere. quoꝵ exemplaria a diu̾sis petentib mundi ambicũ pẽne¬
trassent: subiungens ĩmane saclegium ẽẽ tanti patͥs tot ⁊ cales
tantis frequentissime ꝑspexisset. Cumq dudum deuotũ ppłm
diaconꝰ cerneretoccasione tẽporis cũ mundis insultare. in hoc om¬
nium sententiam dr̃ ꝓuocasse: ut si qͦd dixerat iureiurando cõ¬
firmans miori ⁊ tinuo meruisset. ipsi alibroꝵ exustione desisterent.

Expanded text:
dicens, ad obliterandam ejus memoriam librorum exustionem nihil proficere quorum exemplaria, diversis petentibus, mundi ambitum penetrassent; subjungens immane sacrilegium esse, tanti Patris tot et tales tantis frequentissime perspexisset. Cumque dudum devotum populum Diaconus cerneret occasione temporis cum invidis resultare, in hoc omnium sententiam dicitur provocasse, ut, si quod dixerat jurejurando confirmans mori continuo meruisset, ipsi a librorum exustione desisterent,
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat quid quẽq pati oportere. Neq issalielitȩ
furtum fecerunt. s. dõ ubenti ministerium p̾buer̃.
quẽ ad modũ cum minist̾ udicis occidit eum. quẽ iu¬
dex uissit occidi. ꝓfecto si id sponte faciat homicida
ẽ. etiã si occidat cum quẽ scit auidice occidi debuis

Expanded text:
nouerat quid quemque pati oporteret. nec Israhelitae furtum fecerunt, sed deo iubenti ministerium praebuerunt: quemadmodum cum minister iudicis occidit eum quem iudex iussit occidi, profecto si id sponte faciat, homicida est, etiam si eum occidat quem scit occidi a iudice debuis
Abbreviated transcription (Latin):
ur loquit̃ as ad abraham. quod quarta ꝓgenis
terra egipti: Ita locutus ẽ aid abraliam. Sciendo seres
quia ꝑegrinum erit sem̃ tuũ in terra ñ sua.et uiser¬
uitutem rrdigent eos. et affligent eos. et humilia butꝰ
xl. regnauerit.⁊ undcrimo filiũ gnãre nnequiuerit.

Expanded text:
us loquitur ad Abram, quod quarta progeni ipse deus locutus sit ad Abraham: sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua et in seruitutem redigent eos et adfligent eos et humiliabunt quadraginta regnauerit et undecimo filium generare non quiuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui nos uocauit in suum regnuni. et glonam. et rogaui et
prõr nrͣ orosius. uigu ingenio. paratus cloquio. flagrans
studio. utile uas in domo dni esse desiderans. Querebam¬
quem ailte mitterem ner michi facile occurrebat idoncus.
et fude agendi et alacritate obediendi. et rrercitatione ꝑe¬
quod animat. ñ locali diffusione. s quadam uitali intenti
adẽ. nec minor inminoribus. nec maior in maioribus.¬

Expanded text:
qui nos uocauit in suum regnum et gloriam, et rogaui et noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo domini esse desiderans ad requem ad te mitterem, nec mihi facile occurrebat idoneus et fide agendi, et alacritate obediendi et 999 exercitatione pequod animat, non locali diffusione, sed quadam vitali intentiodest, nec minor in minoribus, et in majoribus
Abbreviated transcription (Latin):
creatura in hoc ꝓximo et caliginoso cȩlohabitat tãꝗͣ
iacrio carcere suo. p̃destinata supplicio sẽpit̃no.¬
homini. Porro inuidia seqͥt᷑ suꝑbiam. Nec causa
suꝑbie ẽ inuidia. s inuidiȩ ẽ causa suꝑbia. a man¬
do ciũ qͥsq excellentiã suã. ł paribus inuidet qd ei
equent᷑. ł suꝑioribꝰ. Suꝑbiendo gͥ inuidus. ñ inui¬
dendo quisq suꝑbus ẽ. Intiũ omnispeccati ẽ suꝑbia.
Cui aptatur dictũ apłi. Radix omniũ maloꝵ ẽ auari¬
cia. si auariciã generalẽ intelligamus qͣ quisq appe¬
tit aliquid amplius quã oportet propt̃ excellentiã
suã. Spccialis aut̃ auaritia ẽ quȩ usitatiꝰ appellatur:

Expanded text:
creaturae, quae in hoc proximo et caliginoso caelo habitans tamquam in aerio carcere suo praedestinata est supplicio sempithomini. Porro invidia sequitur superbiam. Nec causa superbiae est invidia, sed invidiae superbia. Amando enim quisquis excellentiam suam vel paribus invidet, quod ei aequantur, vel superioribus. Superbiendo igitur invidus, invidendo quisque superbus est. Initium omnis peccati superbia, cui aptatur dictum Apostoli, radix omnium malorum avaritia , si avaritiam generalem intelligamus, qua quisque appetit amplius quam oportet propter excellentiam suam. Spiritalis autem avaritia est, quae usitate appellatur a
Abbreviated transcription (Latin):
libellos quidẽ accusationis accepit. & accusatos epõs
Uos dii estis a uͦ do cõstituti. Ite & int̾̃ uos causas ur̃as dis¬
ponite. quia clignũ ñ ẽ ut iudicemꝰ deos. Idẽ inlisꝰ epłarũ celii.
Si qua in quisitio de fide uł fortasse aliarũ rerũ int̾ ep̃o
casu em̃serit. que disceria difficiliꝰ possit. collectis duo dec̃i

Expanded text:
libellos quidem accusationis accepit, et eosdem quia acccendit, dicens: « Vos dii estis, a vero Deo constituti. Ite, et inter vos causas vestras disponite, quia dignum non est ut nos judicemus deos. » Antiquitus in o inquisitio de fide vel fortasse aliarum rerum inter episcopos causa emerserit quae discerni difficilius possit, collectis duodeci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓctunt. quia ds caritas ẽ. Qͥ ẽẽ si nullꝰ pecuntã. dos : dnm̃ ar.¬
genteis uendt᷑. qr pͥncipis seli imagnẽ id ẽ exẽpla hostis anti.¬
qͣ neglecta conditoris ad qu̾a ereati st̃ imagine sumunt
rio qui caritatis &. ueritatis uira sꝑnit. xp̃m utiq qui ẽ caritas
q ueritas ꝓdit. maxime cũ ñ infirmitate uł ignorantia subre
pente peccat. sed in similitudinẽ uide querit querit oportu-¬
nitatẽ. ut arbitris absentib u̾itatẽ m̃dacio. uirtutẽ cͥmine¬

Expanded text:
as . Qui etiam si nullus pecuniam det, Dominum argenteis vendunt: quia principis saeculi imaginem, id est, exempla hostis antiqui, neglecta conditoris, ad quam creati sunt, imagine sumunt.ario qui charitatis et veritatis jura spernit, Christum utique, qui est veritas et charitas, prodit: maxime  peccant, sed in similitudinem Judae quaerunt opportunitatem, qualiter arbitris absentibus mendacio veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ quidã qͥ ñ se ledi. aut leuiꝰ ledi putant: si ñ ipsi ꝑse falso
quia in eo iure aut fallente diabolo decipiunt᷑. aut seipsos
mirũ tanto grauiꝰ peccant: quanto ñ soli in peccato moriunt᷑.
s se & eos quos ad ꝑuirandũ mmitunt. nͥ ꝑ penitentiã corri¬
gant᷑ in infernũ dim̾gunt. & illi lic& in huiꝰmodi ꝑurio pec¬
cent qͥ uirauer̃: illi tñ qui irrita faciunt uiram̃ta sua uice
iurata. sic̃ dñs ad prlatũ dix̃. maiꝰ peccatũ hñt. Systꝰ papa.¬

Expanded text:
t quidam, qui non se lędi aut levius lędi putant, si non ipsi per se faquia in eo iure aut fallente diabolo decipiuntur, aut se ipsos mirum tanto gravius peccant, quanto non soli in peccato moriuntur, sed se et eos, quos ad periurandum mittunt, nisi per penitentiam corrigantur, in infernum dimergunt. Et licet / illi in huiusmodi periurio peccent, qui iuraverunt, illi tamen, qui irrita faciunt iuramenta sua vice iurata – sicut dominus ad Pilatum dixit –, maius peccatum habent,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩcłias eoꝵ cõmotꝰ fuerit. aut causas habuerit: pͥus ad eos recur¬
rat caritatis studio. ut familiari colloqͥo cõmoniti ea sanent qͤsa
nanda st̃. & caritatiue em̃dent quȩ iꝰte em̃danda cognouerit.
Si au aliqͥ eos pͥꝗͣ hoc egerint accusare aut infestare p̾sup̃¬
serint. excõmunicent᷑. & minime absoluant᷑: anteꝗͣ ꝑ satisfac tio

Expanded text:
clesias eorum commotus fuerit, aut causas habuerit, prius ad eos recurrat charitatis studio, ut familiari colloquio commoniti, ea sanent quae sananda sunt, ut charitative emendentur quae juste emendanda cognoverint. s prius quam hoc egerint lacerare, accusare, aut infestare praesumpserint, excommunicentur, et minime absolvantur antequam per satisfactio
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. Uis hab̾e bonã causa: Habeto duosuł tres testes. pa
entia. excitans unũ testẽ danielẽ. & duos ẽuincens. Cligamꝰ
& nos nob̾ dm̃ testẽ. Nõ eñ dedignat᷑ testiᷤ e̾e̾ qui uidex est.
tatẽ: mortisicandi & uiuificandi. co̾dep̃nãdi & absoluendi. in ge¬
hennas p̃cipitandi. &. in cȩlos leuandi. diabolo c̃iungendi. & cũ

Expanded text:
ta est. Vis habere bonam causam? Habeto duos vel tres testes: Patin conscientia, excitans unum testem Danielem, et duos convincens. Eligamus et nos nobis Deum testem. Non enim dedignatur testis esse, qtatem mortificandi et vivificandi, damnandi et absolvendi, in gehennas praecipitandi et in coelos levandi, diabolo conjungendi et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hab& sui corporis potestatẽ corporis sui. s mulier: ut
& qd ñ filioꝵ ꝓcreandorũ. s infirmitatis &. in ẽtinentie
causa expetit uł ille de matͥmonio uł illa de marito¬
ñ sibi alterutrũ negent. ne ꝑ hoc ĩcidãt ĩ dãpnabiles cortui¬
ptelas tepͣtante sathana. ꝓpt̾ incõtinentiã uł aborũ.¬

Expanded text:
 potestatem corporis sui, sed mulier : ut et quod non filiorum procreandorum, sed infirmitatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa de marito, non sibi alterutrum negent; ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas, tentante satana, propter incontinentia
Abbreviated transcription (Latin):
oui quid murmurent. Quid si in quiunt om̃s uelint ab
oor̃ concubitu contine̾. unde subsist& humanũ genus.
utinã om̃s hoc uellent dũtaxat in caritate de corde puro
& conscientia bona & fide ñ sicta. multo ciciꝰ dĩ ciuitas
compleret᷑. & accelerarae. t̾minꝰ scłi. Quid eñĩ aliud hortari
apłm appar&e ubi ait cũ inde loqueret᷑. uellẽ om̃s ẽẽ sic̃¬
semn&e ipsũ. Aut illo loco. Hoc aũ dico frs̃. tepꝰbreueẽ.
conseqͤnte manifestũ ẽ. Idem in eodem.

Expanded text:
oui, quid murmurent. quid? si, inquiunt, omnes homines uelint ab omni concubitu continere, unde subsisteret genus humanum? utinam omnes hoc uellent dumtaxat in caritate de corde puro et conscientia bona et fide non ficta! multo citius dei ciuitas conpleretur et adceleraretur terminus saeculi. quid enim aliud hortari apparet apostolum, ubi ait, cum inde loqueretur: uellem omnes esse sicut me ipsum? aut illo loco: hoc autem dico, fratres: tempus breue consequente, manifestum est. CAPUT XV.
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝑ reu̾sionis spem praue actionis desideria quisq ꝯcipere
lius uob̾ supplicatio aliquomͦ reuocare suadeat: ne huĩmodi
ñ statuta. s tẽporalit̾ dilata credatur ẽẽ uindicta. Ex eodẽ petro¬
Ie lapsis sac̃dotib uel quolibet ex clero obserua ut in rebeoꝵ
gerunt. Si uͦ parentes hñt. res eoꝵ legitimis parentibdentur.
ita tam̃ ut eoꝵ stipendiũ qui i penitentia fuerint susficient

Expanded text:
dum pro reversionis spe, pravae actionis desideria quisque concipelius vobis supplicatio aliquo modo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata credatur esse vindicta. CAP. De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex clero observare te volumus, ugerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis parentibus dentur, ita tamen, ut eorum stipendium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficient
Abbreviated transcription (Latin):
didicimꝰ ꝓcreasse: ⁊ crim̃ suũ hac p̃scriptione defendere. qr ĩ
ueteri testam̃to sac̾dotib ac ministris generandi facultas legi¬
ratione utiq ne uel cũ uxorib suis possent carnale exercere
ꝯsortium: ut ꝯscientiȩ integritate fulgentes acceptabile mu
nus do offerrent. Quib expleto deseruitionis suȩ tp̃r. uxoris
usus soliꝰ successionis causa fuerat relaxatꝰ. qr ñ ex alia nisi ex
hac ꝯditione miscdiam dicimꝰ ñ negandã. ut sine ullo honoris
si tam̃ pꝰ hoc ꝯtinentes se studuerint ex hibere. hii uͦ qui illiciti
pͥuilegii excusatione nitunt᷑. ut sibi asserant ueteri lege hoc¬
ꝯcessum. nouerint se ab omni ecclesiastico honore quo indigne
usi sunt apłicȩ sedis auctoritate deiec̾tos: nec umquã posse
ueneranda attractare minist̾ia. a quib se ipsi dũ obscenis cu¬
piditatib inhiant p̾uauerint. Et qr exempla p̃sentia cauere
tiȩ aditum intelligat obseratũ: qr ferro necesse ẽ excidant᷑ uul¬

Expanded text:
didicimus procreasse, et crimen suum hac praescriptione defendere, qua in Veteri Testamento sacerdotibus ac ministris generandi facultas legiratione, ne vel cum uxoribus possent carnale exercere commercium, ut conscientiae integritate fulgentes acceptabile Deo munus offerrent. Quibus expleto deservitionis suae tempore, uxoris usus solius successionis causa fuerat relaxatus, quia non ex alia, nisi ex hac conditione, misericordiam dicimus non negandam, ut sine ullo honoris si tamen post haec continentes se studuerint exhibere. Hi vero qui illiciti privilegii excusatione nituntur, et sibi asserunt veteri hoc lege concessum, noverint se ab omni ecclesiastico honore, quo indigne usi sunt, apostolicae sedis auctoritate dejectos, nec unquam posse veneranda attrectare mysteria, quibus se ipsi dum obscenis cupiditatibus inhiant, privaverunt. Et quia exempla praesentia cavere tiae aditum intelligat obseratum; quia ferro necesse est exscindantur vul
Abbreviated transcription (Latin):
Alienũ ẽ a ꝯsuetudine eccłastica ut qui in prbrali honore
aut diaconii gradu fuerint ꝯsecrati. hi ꝓcrimine aliquo suo
ꝑmanus impositionẽ remediũ accipiant penitendi: qͦd sine
dubio ex apłica traditione ñ descendit. S qͦd scriptũ est. Sac̃¬
dossi peccau̾it: quis orabit ꝓ illo: Uñ huiꝰ modi lapsis ad ꝓme¬
rendam miscłiam dĩ. priuata ẽ expetenda secessio: ubi illis
satisfactio si fuerit digna. fit &̃ fructuosa. E xc̃cił niceno capͥ.x.

Expanded text:
Alienum est a consuetudine ecclesiastica, ut qui in presbyterali honore aut in diaconi gradu fuerint consecrati, hi pro crimine aliquo per manus impositionem remedium accipiant poenitendi. Quod sine dubio ex apostolica traditione descendit, secundum quod scriptum est: Sacerdos si peccaverit, quis orabit pro illo? Unde hujusmodi lapsis ad promerendam misericordiam Dei privata est expetenda secessio, ubi illis satisfactio, si fuerit digna, sit etiam fructuosa. III. Quod diaconi,
Abbreviated transcription (Latin):
cant. de dicendũ eis qd̃ in his duab sentenciis oĩs fidĩ &ͥanȩ fun¬
dam̃tũ incũbit. & nͥ q̃ has duas sentencias memorit̾ tenuerit. &
ex toto corde crediderit. & in orõe sepissime sreq̃ntauit. catho¬
⁊ et̃. neq a lauac᷑ fontis aliũ suscipiat. neq corã ep̃o ad cõfirñã¬
dũ qͣmlibos teneat: nͥ sinbolũ & orationẽ anicã memorit̃ te⁊¬
nuerit. exceptis his qͦs ad loqͣndũ ȩtas minime ꝑ dircit.¬

Expanded text:
ant; et dicendum eis quod in his duabus sententiis omne fidei Christianae fundamentum incumbit, et nisi qui has duas sententias memoriter tenuerit, et ex toto corde crediderit, et in oratione saepissime frequentaverit, cathocipiatur, neque coram episcopo ad confirmandum quemlibet teneat, nisi symbolum et orationem Dominicam memoriter tenuerit, exceptis his quos ad loquendum aetas minime per
Abbreviated transcription (Latin):
rit. mechat᷑. Sola fornicatio ẽ. que uxoris iuncat affeetũ
Immo cũ illa un̾a carnẽ in aliã diuiserit. q se fornicatiõe
seꝑauerit: a marito ñ deb&e teneri. ne uirũ quoq sub
maledic tionẽ faciat. dicente ꝓpħa. Qui adulterã ten&:
stultus & impiꝰ ẽ. Ubicũq ẽ gͥ fornicatio & fornicationis
suspicio: libere uxor dimittit᷑. & quia potãt accidere ut
aliqͥs calũpniã facer& innocenti. & ob scdam copulam
xorẽ : ut scdam pͥma uiuente ñ hãt. Qd enĩ dic̃ ta¬
le ẽ. Si ñ ꝓpt̾ libidinẽ s ꝓpt̃ inuriã dimittis uxorem.
quare exꝑtꝰ infelices priores nuptiaᷤᷤ. nouarũ te
ĩmittis ꝑiculo: Necñ quia poterat euenire. ut iur¬
ta eandẽ legẽ uuor quoq marito dar&e repudiũ: eadẽ
cautela p̾cipit᷑ ne scđm accipiat uirũ. & quia meretͥa¬
& que semel fuerat adultã. obꝓbriũ ñ timebat. sedo ñ nu¬
b̾e̾ p̃cipit᷑ uiro. Qd siquis talẽ duxerit: sub adulterii cͥ¬

Expanded text:
 quae uxoris vincit affectum, id est cum illa unam carnem in aliam diviserit, et se fornicatione separaverit a marito, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente Scriptura: Qui adulteram tenet, stultus et impius est . Ubicunque est igitur fornicatio, aut fornicationis suspicio, libere uxor dimittitur, et quia poterat accidere ut aliquis calumniam faceret innocenti, et ob secundam copulam xorem, ut secundam prima vivente non habeat. Quod enim dicit tale est: si non propter libidinem, sed propter injuriam dimittis uxorem, quare expertus infelices priores nuptias, novarum te immittis periculo? Nec non quia poterat evenire, ut juxta eamdem legem uxor quoque marito daret repudium, eadem cautela praecipitur ne set quae semel fuerit adultera ob proprium non timebat, secundo non nubere praecipitur viro. Quod si talem duxerit, sub adulterii cr
Abbreviated transcription (Latin):
ro ñ disced̾e. Qd si discesserit. manere innupt̾a. aut uiro
suo recõciliari: cũ reced̾e utiq & manere innupta nͥ ab
adult̾o uiro ñ debeat. ne recedendo ab eo qͥadult̃ ñ ẽ fa¬
ciat eũ mechari P eꝯciliariaũ uiro ł tołando sise ipsa cõtine
ñ pot̾. uł correcto. forsitan iuste pot̾. Quomꝰ au iuro poᷤᷤ¬
sit ẽẽ licentia. ducendȩ alt̾iꝰ si adulterã reliquerit. cũ mu¬
lieri ñ sit nubendi alteri si adult̾iũ reliquerit. ñ uideo.

Expanded text:
 discedere; quodsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo reconciliari: cum recedere utique et manere innupta nisi ab adultero uiro non debeat, ne recedendo ab eo, qui adulter non est, faciat eum moechari. reconciliari autem uiro uel tolerando, si se ipsa continere non potest, uel correcto forsitan iuste potest. quomodo autem uiro possit esse licentia ducendae alterius, si adulteram reliquerit, cum mulieri non sit nubendi alteri, si adulterum reliquerit, non uideo.
Abbreviated transcription (Latin):
erit ĩꝑatorẽ: hc̃ reꝓbari & abici oportẽ ñ solũ a c̃mumiõe
in curiã int̾ierit: anathema suscipiat. Ex eis dem.¬
Statiumꝰ ñ ita i ȩcliasticis agendũ negotus. sic̃ in se¬
In ęclĩasticiᷤᷤ uͦ dicta causa reced̾e lic& si nece̾e̾ suerit. aut
si se pͣgrauari uiderit. Idemin cadem

Expanded text:
erit imperatorem, hunc reprobari et abjici oportere, non solum a communione, in curiam introierit, anathema suscipiat. Hic Non ita in ecclesiasticis agendum negotiis, sicut in saein ecclesiasticis vero, dicta causa recedere licet, si necesse fuerit, aut si se praegravari viderit. Item ex eodem
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ cm̃ aliqd cuilib&s tem̾e̾ obiecerit: c̃uitiũ ñ ẽ ꝓ accusatioẽ
habendũ. s ꝑmisso trar tandi spatio. id qd̾ iratꝰ dirit ꝑ scͥp.¬
turã se ꝓbaturũ ẽẽ fateat᷑. ut si fortasse resipiscens qͣ ꝓ ira-¬
cundia dix̃. iterare aut seribe̾ noluerit: ñ ut reuᷤᷤ eͥminis
teneat᷑. Om̃is gͦ qui cͥm̃ obiẽ: scͥbat se ꝓbaturũ. Re uera

Expanded text:
atus crimen aliquod cuilibet temere objecerit, convicium non est pro accusatione habendum, sed permisso tractandi spatio, id quod iratus dixit, per scripturam se probaturum esse fateatur, ut si fortasse resipiscens quae prae iracundia dixit, iterare aut scribere noluerit, non ut reus criminis teneatur. Omnis ergo qui crimen objicit, scribat se probaturum. Revera
Abbreviated transcription (Latin):
ullꝰ sac̃dotũ causã suã alieno cõinittat iudicio. nͥ
ad sedẽ aplicã fuerit appellatũ. S unqͣsq cõpunciales iudiceᷤᷤ
& notos habeat. nͥ aliꝗͣ uim temerarię multitudinis illic timu¬
erit. aut infestos uł suspectos inibi udices habuerit.
ꝓ qͥb causis & maioris auc toritatis uidices. & alias ꝓuin-¬

Expanded text:
lieno committat judicio, nisi ad sedem apostolicam fuerit appellatum, sed unusquisque comprovinciales judices et notos habeat, nisi aliquam vim temerariae multitudinis illic timuerit, aut infestos, aut suspectos inibi judices habuerit, pro quibus causis ad majoris auctoritatis judices, et ad alias provin
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ bona ꝑ iniuolentiã ñ faciunt sua: scitosad głam dĩ edificant.¬
edificia illa ubi pauꝑes uolentiã passi ab eis. int̾pellant ẽt᷑ eos:
N gaudent martyres illis peccuniis honorari: uñ pauꝑes plorent.
Qͣlis enĩ iusticia ẽ honorare mortuos. & spoliare uiuentes. Desã¬
guine mserorũ tollere. & dõ offerre ñ ẽ dõ offerre. s uelle uiolẽ¬
tiȩ suȩ sociũ fac̾e̾ dm̃. Uis domũ dĩ edificare: Da fidelib pauꝑib
un̾ uiuant. & edificasti rationabise domũ dĩ. In edificiis enĩ hoiẽs

Expanded text:
orum bona per violentiam non faciunt sua, scito quia adaedificia illa, ubi pauperes violentiam passi ab eis, interpellant contra eos? Non gaudent martyres illis pecuniis honorari, unde pauperes plorent. Qualis enim justitia est, honorare mortuos, et spoliare viventes? De sanguine miserorum tollere, et Deo offerre, non est Deo offerre, sed velle violentiae suae socium facere Deum. Vis domum Dei aedificare? Da fidelibus pauperibus unde vivant, et aedificasti rationabilem domum Dei. In aedificiis enim homines
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eis repetit᷑ lauacrũ carnis. Ñ defuit & iã foris positis ista form
pietatis. s nͥ intꝰ ñ pot̃ eis dari unitas spcꝰ in uiculo pacis. deta¬
lib apłs dic̃. Habentes formã pietatis. uirtutẽ aut̃ eiꝰ ab neganteᷤ.
Pot̃ enĩ eẽ usibił forma palmitis &t p̃t̃ uitẽ. s inusibilẽ uitã radi-¬
cis har̃e ñ pot̾ nͥ in uite. Proinde corporalia sacͣmta q̃ portant &
dũ sensꝰ ñ seqͥt᷑ hoĩs m̃brũ qñ ãputat᷑ a corpore. Quȩ cũ ita¬

Expanded text:
non eis repetitur lavacrum carnis. Non defuit etiam foris positis ista forma pietatis, sed nisi intus non potest eis dari unitas Spiritus in vinculo pacis, de tait Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Potest enim esse visibilis forma palmitis etiam praeter vitem; sed invisibilis vita radicis haberi non potest, nisi in vite. Proinde corporalia Sacramenta, quae portant et dum sensus non sequitur hominis membrum, quando amputatur a corpore. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
noctem. et a mane usq ad mane alt̾m. dies unꝰ cõmemoratꝰ est.¬
Postquã aut̃ homo a luce iusticiȩ ad peccati tenebras derli
ñ aluce ad tenebras. s at enebris ad lucẽ uenire conamiur
unuisa ista corporat moles quȩ munilus appellatur habe¬
at quanła animã. uł quasi animã suã rationabilẽ uitã
qua ita rrgat᷑ sic̃ unũ quodq animal. magna questio est
cõꝑta quod falsa sit. Quid aut̃ lioc ad hiominẽ. etiam si sẽꝑ
absq sole iuccat. licet mnulti putent ipsum splendorem so

Expanded text:
noctem; et facta luce usque ad alterum mane commemoratus estposteaquam creatus homo a luce iustitiae ad peccati tenebras declinemus, quia non a luce ad tenebras, sed a tenebris ad lucem uenire conamuruniversa ista corporalis moles, quae mundus appellatur, habeat quamdam animam, vel quasi animam suam, id est rationalem vitam, qua ita regatur sicut unumquodque animal, magna atque abditacomperta quod falsa sit. Quid autem hoc ad hominem, etiamsi semper absque sole lucet: licet multi putent ipsum splendorem so
Abbreviated transcription (Latin):
tamen sigñ. Prudentia gͦ quȩ sigñ ipsam contemplati¬
onẽ ueritatis ab omni ore humãno aliena ẽ. quia inui¬
sibilis: ineffabilis. quã si eloqui ueł. parturis cam potius
mini loqui. Nex prudentia t̃ram circiuit quȩ habet au¬
runi. et carbunculum. ⁊ lapide prasinũ. idẽ discliplunã
uiuendi. quȩ abnom nibꝰ terrenis sordibꝰ quasi decocta
enitescit sic̃ aurũ optimum. et ueritatẽ quã nulla falsi¬
tas uincit sic̃ carbunculi fulgor nocte. ñ uincitur: &
uitam eternam quȩ uiriditate prasii significatur
ꝓpt̃ uigorem qui ñ arescit. Fluuius aut̃ ille qui cir
loco aduersamiũ. Quarius fluuius ñ ẽ dictum ẽtra
quid uadat. aut quã ierrã circumeat. quia iusticia ad
onines partes amine ꝑtinet. quia ipsa ordo it cquitas

Expanded text:
telligi. Prudentia ergo, quae significat ipsam contemplationem veritatis, ab omni ore humano aliena, quia est ineffabilis, quam si eloqui velis, parturis eam potius mini loqui. Haec ergo prudentia terram circuit, quae habet aurum et carbunculum et lapidem prasinum, id est disciplinam vivendi, quae ab omnibus terrenis sordibus quasi decocta enitescit, sicut aurum optimum, et veritatem quam nulla falsitas vincit, sicut carbunculi fulgor nocte non vincitur, et vitam aeternam quae viriditate lapidis prasini significatur propter vigorem qui non arescit. Fluvius autem ille qui circloco ponuntur. Quartus fluvius non dictum est contra quid vadat, aut quam terram circumeat: justitia enim ad omnes partes animae pertinet, quia ipsa ordo et aequitas
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͦ discerinit int̃ carnalia it spiritualia. sic̃ uit̃ aquas suꝑ¬
iores & inferiores. Tercio die. quo mentem adferrudos bo¬
norum oꝑum fructus attollat. separatis temptationum
possit dice̾. Meute seruio legid̃i. carue aut̃ legi percati.
Quarto. quo iam in illo firmamento discipline spirituales

Expanded text:
nae, quo discernit inter carnalia et spiritualia, sicut inter aquas inferiores et superiores. Tertio die, quo mentem suam ad ferendos bonorum operum fructus, a labe et fluctibus tentationumpossit dicere, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati . Quarto die, quo jam in illo firmamento disciplinae spirituales
Abbreviated transcription (Latin):
dit sub̃a que tantũ ꝑtẽpꝰ. ita ipsam p̃cedit illa quę¬
que nec ꝑ locũ nec ꝑ tempꝰ. Ac ꝑ hoc sic̃ ꝑtẽp̃ et locum
mouet corpus ipsetantum ꝑiempus motus c̃ditus
uet se ipsum ꝑ tempus. ac ꝑtempꝰ ⁊ locũ corpus. sp̃c aut̃ cit¬
ator mouet se ipsum sine tempore ac loco. mouet c̃ditũ
c̃ditum spm̃i ꝑ tempus sine loco. mouet corpꝰ ꝑtempꝰ ac lo

Expanded text:
 quae tantum per tempus, ita ipsam praecedit illa, quae nec per locum nec per tempus. ac per hoc, sicut per tempus et locum mouet corpus ipse tantum per tempus motus conditusuet se ipsum per tempus et per tempus ac locum corpus; spiritus autem creator mouet se ipsum sine tempore ac loco, mouet conditum spiritum per tempus sine loco, mouet corpus per tempus et lo
Abbreviated transcription (Latin):
Irirtici nasci unumꝰ quẽq hominẽ sub constitutionibꝰ
stellarum putant. et lioc in adiutorium sui erroris assu¬
munt quod noua stella exut cum dñis incarne apparuit.
cuius fuisse fatum rande quȩ apparuit stellam putant.
signo aquarii nascitur. in hac uita piscatoris minisieriũ
Sortiatur. Piscatores uͦ ut frrtur: gruilia ñ habet. Quis
ꝗͥ dicat. quia nemo ilic instelia aquarii nascitur: ubipis¬

Expanded text:
retici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi pis
Abbreviated transcription (Latin):
sua. co quod sterilis esset. Qui eraudiuit cum. et dedit
conceptum rebrcce. Sigͦ multiplicatio generis abrahȩ
ꝑ ysaac p̃destinata fuit. cur c̃uigem sterilẽ accepit:¬
S nimirun constat quia p̃destinatio p̃cibus impletur.
quando is in quo đs multiplicare semen abranȩ p̃desti¬
nauerat.oratione obtinuit ut filium habe potuisset
as redderet meritum. si non spontaneum inueniretur
homo hab̾e̾ peccatum. quia nec ds peccanti homuni ius¬
te inferret iram. si homo ex p̃destinatione oͣecidisset in

Expanded text:
sua, eo quod sterilis esset; qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae . Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur cSed nimirum constat: quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit, ut filium habere potuissets redderet meritum, si non spontaneum inveniretur homo habere peccatum, quia nec Deus peccanti homini iuste inferret iram, si homo ex predestinatione cecidisset in
Abbreviated transcription (Latin):
turam corporali ds̃ p̃posu¬
it. quod spiritalis tantum
ꝑ tempora mutari posset.
corporalis aut̃ ꝑ tempora ⁊
loca. Ex empli gr̃a per tẽpꝰ
mouet᷑ animꝰ ł reminiscendo qđ oblitus erat.ł diseendo
qđ nesciebat. uel uolendo qd nolebat. ꝑlocos aut̃ eoxp̃.¬

Expanded text:
turam corporali praeposuit, quod spiritalis tantummodo per tempora mutari posset, corporalis autem per tempora et locos. exempli enim gratia per tempus mouetur animus uel reminiscendo, quod oblitus erat, uel discendo, quod nesciebat, uel uolendo, quod nolebat; per locos autem corp