comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rare. natosq earũ pene usq adcentũ
annos ꝓcede. Uultures autẽ sicut
aquilȩ etiam ultra maria ca daue¬
ra sentiunt. Altius quippe uolantes.
multaqͤ montiũ obscuritate cęlant᷑
exaldo ille conspiciunt Gradipes
apud grecos uocat᷑ auis. ap̃nos tarda.
eo quod graui uolatu detenta. neqͣqm
ut cetere uolucres atcollit̾ uelocitate
pennarũ. Grues nomen de ꝓpria
uoce sũpsert̃. Tali enĩ sono susurrãt.
hȩe autẽ dũ ꝓꝑant unã sequunt᷑ or¬
dine litterato. De quib lucanꝰ. Et
turbata ꝑit. disꝑsis litera pennus.
Excelsa autẽ petunt. quod facilius
uideant quas petant terras. Casti¬
gat autẽ uoce. quȩ cogit agm̃. At uͥ
raurescit. succedit alia. Nocte aut̃
excubias duudt. & ordinẽ iugiliaꝵ
ꝑ uices faciunt. tenentes lapillos sus¬
pensis digitis quib somnos arceant.
Quod cauendũ erit clamore indicant.
Etatẽ in illis color ꝓdit. nam senectu¬
te nigrescunt. Ciconie uocate a

Expanded text:
rare; natosque earum paene usque ad centum rare; natosque earum paene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa, quae montium obscuritate celantur, ex alto illae conspiciunt. Gradipes apud Graecos vocatur avis apud nos tarda, eo quod gravi volatu detenta nequaquam, ut ceterae volucres, adtollitur velocitate pinnarum. Grues nomen de propria voce sumpserunt; tali enim sono susurrant. Haec autem dum properant, unam sequuntur ordine litterato. De quibus Lucanus5, 716: Et turbata perit dispersis littera pinnis. Excelsa autem petunt, quo facilius videant quas petant terras. Castigat autem voce quae cogit agmen: at ubi raucescit, succedit alia: nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arguant: quod cavendum erit, clamor indicat. Aetatem in illis color prodit; nam senectute nigrescunt. Ciconiae vocatae a
Abbreviated transcription (Latin):
inquadrupedũ corpore. ita pluma
in auib. Auium nomina multa ã
sono uocis constat ẽẽ composita. ut
grus. coruus. ciͦmnus. pauo. miluus.
ulula. cuculus. graculus. & cetera.
Uarietas enĩuocis earũ docuit. ho¬
mines quid nominarent᷑. Nquila
ab acumine oculoꝵ uocata. Canti
enĩ contuitus eẽ dr. ut cũ suꝑ maria.
immobili penna ferat᷑. nec humanis
pateat aspectib. de tanta sublimita¬
te pisciculos natare uideat. ac tor¬
menti instar descendens. raptam
predã pennis adlitus ꝑtrahat.
Nam & contra radiũ solis fert᷑ obtutõ
non flectere. Uñ & pullos suos ungye
suspensos radiis solis obicit. & quos
uiderit immobilem denere atiem.
ut dignos genere conseruat. siquos
inflectere obtutũ. quasi degeneres
abicit. Uultur auolatu tardo no¬
minata putat᷑. Magnitudine qͥppe
corporis prepetes uolatus non ht.
harũ quasda dicunt concubitu ñ
misceri. & sine copła conciꝑe & gene¬

Expanded text:
in quadrupedum corpore, ita pluma in quadrupedum corpore, ita pluma in avibus. Avium nomina multa a sono vocis constat esse conposita: ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus et cetera. Varietas enim vocis eorum docuit homines quid nominarentur. Aquila ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria inmobili pinna feratur nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam pinnis ad litus pertrahat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicit. Vultur a volatu tardo nominata putatur: magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet. Harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere et gene
Abbreviated transcription (Latin):
genere. ita & morib imnumerabilia.
Nam uolucrũ quot genera sint: m
quis penetrare potuit. ut earĩ genꝰ
& differentias nosset. Enes dic¬
te eo quod uias certas non habeant.
s ꝑ auia queq discurrant. Flites
quod alis alta intendant. & ad sub
limia remigio alarũ conscendant.
Uolucres auolando. Namuñ uolare
inde & ambulare dicimꝰ. Uola enĩ
dr media pars pedis. siue manus.
& inauib uola pars media alarum.
quarũ motu pennȩ agitant᷑. inde
uolucres. Pulli dñr omniũ auiũ
nati. s & animaliũ quadrupedum
nati pulli dñr & homo paruus pul¬
lus. Recentes gͥ nati: pulli eo quod
polluti sunt. Unde & uestis ingra
pulla dicta ẽ. Alȩ sunt inquib pen
ne ꝑordinem fixe. uolandi ex hi¬
bent usum. Uocatȩ autẽ ale quod
his aues complexos alant ac foue
a uolando dicta. Unde & pendere.
Uolucres enĩ pennarũ auxilio mo¬
uentur. qn̾ se aeri mandant. Plu¬
ma. quasi piluma. Nam sicut pili

Expanded text:
genere, ita et moribus innumerabilia; genere, ita et moribus innumerabilia; nam volucrum quot genera sint invquis penetrare potuit, qui earum genus vel differentias nosset. Aves dicae, eo quod vias certas non habeant, sed per avia quaque discurrunt. Alites, quod alis alta intendant, et alimia remigio alarum conscendant. Volucres a volando. Nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicitur media pars pedis sive manus, et in avibus vola pars media alarum, quarum motu pinnae agitantur, inde volucres. Pulli dicuntur omnium avium nati, sed et animalium quadrupedum nati, pulli dicuntur, et homo parvus pullus. Recenter igitur nati pulli eo quod polluti. Unde et vestis nigra, pulla dicta est. Alae sunt, in quibus pennae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Vocatae autem alae, quod his aves complexos alant pullos a volando, dicta; unde et pendere. Volucres enim pinnarum auxilio moventur, quando se aeri mandant. Pluma quasi piluma; nam sicut pili
Abbreviated transcription (Latin):
hoc munere fuerint afflata gen̾abilia
fuint. quȩ uͦ ꝑfusa non fuerint. ste¬
rilia ꝑseuerant. aut putrescunt.
Nam sicut spẽ sibi differt̃. ita &
nature diuersitate. Nam aliȩ sim¬
plices sunt ut columbe. aliȩ astutȩ
ut ꝑdix. Aliȩ admanũ se subiciunt
ut accipit̾. aliȩ reformidant ut ga¬
ramantes. aliȩ hominũ conuersati¬
one delectant᷑ ut hirundo. aliȩ in
desertis secretã uitã diligunt. ut
turt᷑. Aliȩ solo semine reꝑto pascunt᷑.
ut anser. aliȩ carnes edunt & ra¬
pinis intendunt ut miluus. Aliȩ
incolȩ quȩ manent in locis semꝑ.
Aliȩ cũ grege .i. gregatim uolantes
ut sturni. & coturnices. Aliȩ soluia
ge .i. solitariȩ. ꝓpter insidias depre¬
dandi. ut aquila accipit̃. & quȩc̃q
ita sunt. Alie uocib strepunt ut
hirundo. aliȩ cantus edunt dulcis¬
simos ut cignus. & merula. aliȩ
uerba & uoces hominũ imitantur.
ut psitacus. & pica. S alia sicut

Expanded text:
hoc munere fuerint afflata generabilia hoc munere fuerint afflata generabilia fiunt, quae vero perfusa non fuerint sterilia perseverant aut putrescunt. Nam sicut specie sibi differunt, ita et naturae diversitate. Nam aliae simplices sunt, ut columbae; aliae astutae, ut perdix; aliae ad manum se subiciunt, ut accipiter; aliae reformidant, ut garamantes; aliae hominum conversatione delectantur, ut hirundo; aliae in desertis secretam vitam diligunt, ut turtur; aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semperaliae congregae, id est gregatim volantes, ut sturni et coturnices; aliae solivagae, id est solitariae propter insidias depraedandi, ut aquila, accipiter et quaecumque ita sunt; aliae vocibus strepunt, ut hirundo; aliae cantus edunt dulcissimos, ut cygnus et merula; aliae verba et voces hominum imitantur, ut psittacus et pica. Sed alia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
greci appellant curgos & nos hirco¬
sas dicere possumus. ob asꝑitatẽ
sui. Mollissimũ genus earũ. P e¬
nicilli uocantur. eo qd̾ aptȩ sunt ad
oculoꝵ tumores. & exdergendas li¬
pitudines utiles. Candidȩ spon
giȩ cura fiunt. ꝑ estatem enĩ ad
solem sternunt᷑: & sicut cera puni¬
ca candorẽ bibunt. Ani maliũ om¬
niũ in aquis uiuentiũ nomina .c.¬
xl .iiII. plinius ait diuisa ingen̾ib
beluarũ. serpentiũ cõmuniũ t̾re
& aquȩ. cancroꝵ. & concarũ. locu
starũ. peloridũ. polippoꝵ. solearũ.
lacertoꝵ. & lulliginum. & his simi¬
lia. exquib multa quodam nature
intellectu. ordinẽ tempoꝵ suoꝵ ag¬
noscunt. quedam in suis locis sine
mutatione uagantur. Inpiscibus
autẽ feminis. aliȩ cõmixtione mas¬
culi concipiunt. & pariunt catuloᷤ¬
alie ponunt oua sine masculi suscep¬
tione concepta. quȩ item in sequenti
sui seminis iactu ꝓfundunt᷑. Et quȩ

Expanded text:
Graeci appellant τράγους, et nos hircoGraeci appellant τράγους, et nos hircosas dicere possumus ob asperitatem sui. Mollissimum genus earum penicilli vocantur, eo quod aptae sint ad oculorum tumores, et ad extergendas lippitgiae cura fiunt; per aestatem enim ad solem sternuntur, et, sicut cera Punica, candorem bibunt. 63. Animalium omnium in aquis viventium nomina CXLIV, Plinius ait, divisa in generibus belluarum, serpentium communium terrae, et aquae, cancrorum, concstarum, peloridum, polyporum, solearum, lacertorum, et lulliginum, et huic similia; ex quibus multa quodam naturae intellectu ordinem temporum suorum agnoscunt, quaedam vero in suis locis sine mutatione vagantur. In piscibus autem feminis aliae commixtione masculi concipiunt et pariunt catuloaliae ponunt ova sine masculi susceptione concepta, qui idem insequens, sui seminis iactu perfunduntur; et quae
Abbreviated transcription (Latin):
& minio similis. huiꝰ nom̃ tribus
modis dr̃. aut testudo. aut peloris.
aut coclea. Nam & qd̃ edimus
utrumq dr peloris. Ranȩ a garru¬
litate uocate. eo quod cirea genita¬
les strepunt paludes. & sonos uo¬
cis importunis clamorib reddunt.
tis. Aliȩ calamite uocant᷑. qm̃ int̾
harundines & frutices uiuunt.
minimeq omniũ & uiridissime.
mute & sine uoce sunt. Ngredulȩ.
rantes. Unde & nuncupatȩ. Negãt
quidam canes latrare. quib in offa
rana iuua fu̾it data. S pongia. afin¬
gere .i. nitidare. & extergere dicta.
afframus poeta. Accedo adte. ut tͥ
ceruicem fingam linteo .i. extergã.
ẽẽ docetur. cruore inherente petris.
Unde & dum abscidit᷑. sanguinem
remitcit. Nam alia sunt uuentia
inaquis. & discurrunt ut pisces.
alia quȩ stant fixa. ut ostree. icini.
spongiȩ. Ex his alias mares dici.
eo quod tenui fistula spissioresq sint:
alias feminas quȩ maiorib fistulis
sunt ac ꝑpetius. alias duriores qͣs

Expanded text:
et minio similis, †uris† tribus et minio similis, †uris† tribus modis: ut testudo ac peloris et cochlea. Nam et quod edimus utrumque dicitur peloris. Ranae a garrulitate vocatae, eo quod circa genitales strepunt paludes, et sonos vocis inportunis clamoribus reddunt.  alie calamites vocantur, quia inter arundines et frutices vivunt, minime omnium et viridissime, mute et sine voce; sunt agredule rantes; unde et nuncupatae. Negant quidam canes latrare, quibus in offa rana viva fuerit data. Sfungia a fingere, id est nitidare et extergere, dicta. Afranius 415: Accedo ad te, ut tibi cervicem fingam linteo, id est extergesse docetur cruore inhaerente petris. Unde et dum absciditur sanguinem remittit. Nam alia sunt viventia in aquis et discurrunt, ut pisces; alia, quae stant fixa, ut ostreae, echini, sfungiae. Ex his alias mares dici, eo quod tenues sint fistulae spissioresque; alias feminas, quae maioribus fistulis sunt ac perpetuis; alias duriores, quas
Abbreviated transcription (Latin):
cancris cum ocimi manipło alliga¬
tis. om̃s qui ibi sunt scorpiones ad
eũ locũ coituros. Duo sunt autem
genera cancroꝵ. fluuiales & mari¬
ni. Ostrea dicta ẽ a testa qua mol¬
licies interior carnis munit᷑. Gre¬
ci enĩ testam ostrea uocant. Ostre¬
a autẽ neutrũ. carnes eiꝰ feminio
dicuntur. Nusculi sunt ut p̃dixi¬
mus cocleȩ aquoꝵ lacte concipiunt
ostreȩ: & dicti muscłi quasi masclĩ.
Pelorides apeloro ꝓmontorio sicilie
lori. Ungues asimilitudine huma¬
narũ unguium dictȩ. I estudo di¬
ctꝰ eo quod tegmine teste sit adoꝑtꝰ
.i. inceno & paludib uiuentes. Quar¬
tũ genus fluuiales quȩ indulei
aqua uinunt. Tradunt aliqui qd̃
meredibileẽ tardius ire nauigia.
testudinis pedẽ dextrũ uehentia.
cinus a t̾restri icino nomen traxit.
quẽ uulgus iriciũ uocant: cuius¬
testula duplex spinis aculeata. in
modu castanearũ qñ adhuc oꝑte
de arborib cadunt. Caro eiꝰ mollis

Expanded text:
cancris cum ocimi manipulo alligacancris cum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibi sunt scorpiones ad eum locum coituros. Duo sunt autem genera cancrorum: fluviales et marini. Ostrea dicta est a testa, quibus mollities interior carnis munitur; Graeci enim testam ὀστρα vocant. Ostrea autem neutrum, carnes eius feminino dicunt. Musculi sunt, ut praediximus § 6, cochleae a quorum lacte concipiunt ostreae; et dicti musculi quasi masculi. Pelorides a Peloro promontorio Siciliaelori. Ungues a similitudine humanarum unguium dictae. Testudo dictus eo quod tegmine testae sit adoperid est coeno et palude viventes, quartum genus fluviales, quae in dulci aqua vivunt. Tradunt aliqui quod incredibile est, tardius ire navigia testudinis pedem dextrum vehentia. 57. Echinus, a terrestri echino nomen traxit, quem testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc coopertae de arboribus cadunt. Caro eius mollis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. quasi conculȩ. Concarũ młtaꝵ
genera st̃ int̾ quas & margarite fe¬
re quȩ oceloe dñr. inquarũ carne
preciosus calculus solidat᷑. Hequibꝰ
tradunt hii qui de animãtiũ scrip¬
sert̃ naturis. eo quod nocturno tpr̃
littora appetant. & ex celesti rore
margaritũ concipiunt. unde & oce¬
loe nominant᷑. Murice coclea ẽ
maris dicta abacumine & asꝑita¬
te. quȩ alio nomine concilium no¬
minat᷑ ꝓpt̾ quod circũcisa ferro la¬
crunas purpurei coloris emittat.
equib purpura tinguit᷑. Et in de¬
ostrum appellat ũ. quod ħ tinctura
ex teste humore elicitur. Cancros
uocari quia conchȩ sunt crura ha¬
bentes. inimica ostreis animalia.
Roꝵ enim carnib uiuunt & hoc¬
miro ingenio. Nam quia ualida te¬
sta eiꝰ aꝑiri non pot̾: explorat qñ
ostrea claustra testarũ aꝑiat. Tunc
cancer latenter lapillũ mnicit. atq
impedita conclusione ostreȩ car¬
nes erodit. Tradunt quida decem

Expanded text:
onchleae. Concharum multa onchleae. Concharum multa genera sunt; inter quas et margaritiferae, quae †oceloe† dicuntur, in quarum carne pretiosus calculus solidatur. De quibus tradunt hi qui de animantium scripsere naturis eo quod nocturno tempore litora appetant, et ex caelesti rore margaritum concipiunt; unde et †oceloe nominantur. Murice cochlea est maris, dicta ab acumine et asperitate, quae alio nomine conchylium nominatur. Propter quod circumcisa ferro lacrymas purpurei coloris emittat, ex quibus purpura tinguitostrum appellatum quod haec tinctura ex testae humore elicitur. Cancros vocari, quia conchae sunt crura habentes: inimica ostreis animalia. Eorum enim carnibus vivunt miro ingenio; nam quia valida testa eius aperiri non potest, explorat quando ostrea claustra testarum aperiat, tunc cancer latenter lapillum inicit atque inpedita conclusione ostreae carnes erodit. Tradunt quidam decem
Abbreviated transcription (Latin):
si eam quisq uiuentẽ tangat. Narrat
plinius scds ex indico mari. torpedo
etiam ꝓcul ex longinquo. uł si hasta
uirgaq attingat᷑. quãus preualidos
lacertos torpescere. qmͣlibet adeur¬
sum ueloces alligari pedes. Lãta enĩ
uis eiꝰ ẽ. ut etiam aura corporis sui
sepib interelusa facilius capit᷑.
in coeundo obscenũ genus. O re enĩ
concipit sicut iuꝑa. Cuiꝰ attram̃ti
tanta ius ẽ. ut lucerne addito ethio¬
pas uideri ablato pͥore lumine qͥd̾a
tradunt. Iulligo tradunt in oc¬
ceano mauritanie. non ꝓcul a lixo
flumine tantam multitudinẽ lulli¬
ginũ euolare ex aqua. ut etiam na¬
ues dimergere possint. Conce &.
coclee hac causa uocate. qr deficien¬
te luna cauant᷑.i. euacuant᷑. Om¬
nium enĩ clausoꝵ maris animaliũ
atq concarũ in cremento lune m̃¬
bra turgescunt. defectu euacuant᷑.
Luna enĩ cum inaugnento fuerit.
auget humorẽ. cũ uͦ ut defectũ ue¬
nerit. humores minuunt᷑. Hoc

Expanded text:
si eam quisquam viventem tangat. Narrat si eam quisquam viventem tangat. Narrat Plinius Secundus, « ex Indico mari torpedo etiam procul, et e longinquo, vel si hasta virgaque attingatur, quamvis praevalidos lacertos torpescere, quamlibet ad cursum veloces pedes alligari. » Tanta enim vis ejus est, ut etiam aura corporis sui sepibus interclusa facilius capitur. In coeundo obscenum genus, ore enim concipit, sicut vipera. Cujus atramenti tanta vis est, ut lucernae addito Aethiopes videri, ablato priori lumine, quidam tradant. 47. Lulligo, tradunt in Oceano Mauritaniae non procul a Lixo flumine tantam multitudinem lulliginum evolare ex aqua, ut etiam naves demergere possint. 48. Conchae, et cochleae hac ex causa vocatae, quia deficiente luna cavantur, id est, evacuantur. Omnium enim clausorum maris animalium atque concharum incremento lunae membra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem; cum vero in defectum venerit, humores minuuntur; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Origo eiꝰ exlimo. Uñ & qñ capit᷑ ad eo
lenis ẽ: ut qͣnͣto fortius presseris. tanto
citius elabitur. fertur autẽ orientis
fluuium gangen anguillas tricenis
pedib gignere. Anguillȩ inuino ne¬
catȩ qui ex eo bib̾int. tedium uini ha¬
bent. Oraco marinus aculeos mbra¬
chiis ħt. ad caudã spectantes. Qui
dum ꝑcusserit. quaqua ferit uene¬
nũ fundit. Unde & uocatus. Nu¬
renã greci mirenã uocant. eo quod
complicet se in circulos. Hanc femi¬
ꝑe a serpente obid apiscatoribꝰ tan¬
qmͣ aserpente sibilo euocatur. &
capitur. Ictu autẽ fustis difficult̾
int̾imitur. ferula ꝓtinus. animam
autẽ incaudã hab̾e certũ ẽ. Nam
capite ꝑcusso. uix eam int̾imi. cau¬
da statim examinari. Congrus.
nexus ħt. Iste ingeniosus. hamũ
appetens brachus complectitur
non morsu. nec prius dimittit qmͣ
escam circumroserit. I orpedo uo¬
cata. eo quod corpus torpescere faciat.

Expanded text:
Origo huius ex limo; unde et quando capitur, adeo Origo huius ex limo; unde et quando capitur, adeo lenis est ut quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae, qui ex eo biberint taedium vini habent. Draco marinus aculeos in branchiis habet ad caudam spectantes, qui dum percusserit, quaqua ferit, venenum fundit unde et vocatus. Muraenam Graeci μύραιναν vocant, eo quod conplicet se in circulos. Hanc femire a serpente: ob id a piscatoribus tamquam a serpente sibilo evocatur et capitur. Ictu autem fustis difficulter interimitur, ferula protinus. Animam in cauda habere certum est; nam capite percusso vix eam interimi, cauda statim exanimari. Congrus .nexus habet. Iste ingeniosus hamum appetens brachiis complectitur, non morsu; nec prius dimittit quam escam circumroserit. 45. Torpedo vocata, eo quod corpus torpescere faciat,
Abbreviated transcription (Latin):
adherendo retineat. Quant licet uen¬
ti. seuiant ꝓcelle: naius tam̃ quasi ra-¬
dicata in mari stare uidet᷑. nec moiũ
Ñ retinendo. s tantũmꝰ adherendo.
hunc latini morã appellauerunt.
eo quod cogat stare nauigia. Uranꝰ¬
copus uocat᷑ ab oculo quem in capite
ħt. a quo semꝑ supra intendit. Nil¬
lago nominatꝰ: qui a euolat suꝑaqmͣ.
Quociens autẽ cernit᷑ extra aquam
uolitans. tempestates significat¬
mutari. S quamatꝰ dictus: quod sit
squãmis acutus. Unde & eius ente
lignũ politur. Ciuitas siriȩ quȩ nunc
tirus dr. olim sarra uocabatur. apisce
quodã qui illic abundat. quẽ lingua
sua sar appellant. ex quo diriuatũ ẽ.
huiꝰ similitudinis pisciculos sarras
sardinasq uocari. Allec pisciculus
ad liquorẽ salsamẽntoꝵ idoneus. uñ
& nuncupatꝰ. Afforus piscicłs qͥ ꝓpt̾
exiguitatẽ hamo capi ñ pot̾. Anguil¬
lȩ similitudo anguis nomen dedit.

Expanded text:
adhaerendo retineat. Ruant licet venadhaerendo retineat. Ruant licet venti, saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moveri, non retinendo, sed tantummodo adhaerendo. Hunc Latini moram appellaverunt, eo quod cogat stare navigia. Uranoscopus vocatur ab oculo, quem in capite habet, a quo semper supra intendit. Millago nominatus, quia evolat super aquam. Quoties autem cernitur extra aquam volitans, tempestates mutari. Squatus dictus, quod sit squamis acutus. Unde et eius cute lignum politur. Civitas Syriae, quae nunc Tyrus dicitur, olim Sarra vocabatur a pisce quodam qui illic abundat, quem lingua sua 'sar' appellant; ex quo derivatum est huius similitudinis pisciculos sardas sardinasque vocari. Allec pisciculus ad liquorem salsamentorum idoneus; unde et nuncupatus. Aphorus pisciculus, qui propter exiguitatem hamo capi non potest. Anguillae similitudo anguis nomen dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
flos fraglat. & corpore odores aspirat.
Escarus dictus. eo quod solus escam
ruminare ꝑhibet᷑. Deniq aliipisces
non ruminant. Tradunt autẽ hũc
ingeniosũ eẽ. Nam inclusũ nassis
non fronte erumꝑe. nec infestis ui¬
minib caput in serere. s aduersũ
caudȩ ictib crebris laxare fores. atq
itaretͦrsũ redire. Quem luctantẽ intꝰ
si forte alius escarus extrinsecus
udeat. appiehensa mordacitꝰ cauda.
adiuuare msus erumpentis. Spa¬
rus alancea missille nomen traxit.
quod eiꝰdem figurȩ sit. Terrestria
enĩ prius inuenta sc̃. qmͣ mariama.
Nam sparus ẽ telũ rusticanũ missi¬
le aspargendo dictum. Qustralis
piscis siue quia aquarũ undam ore
suscipit. siue quia tunc ispiscis orit᷑.
sinistraq laterib uirgis puniceis
ꝑpetius. alusq discolorib designat᷑.
dictus amio. quia non rapit᷑ nisi ha¬
mo. Echinus paruus & semiped ał
pisciels nomen sũpsit quod nauem

Expanded text:
flos fraglat et corpore odores aspirat. flos fraglat et corpore odores aspirat. Escarus dictus, eo quod solus escam ruminare perhibetur: denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nassis non fronte erumpere nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis. Sparus a lancea missile nomen traxit, quod eiusdem figurae sit. Terrestria enim prius inventa sunt quam marina. Nam sparus est telum rusticanum missile, ab spargendo dictum. Australis piscis, sive quia aquarum undam ore suscipit, sive quia tunc hic piscis oritur sinistraque lateribus virgis puniceis perpetuis aliisque discoloribus designatur; dictus hamio quia non capitur nisi hamo. Echenais, parvus et semipedalis pisciculus, nomen sumpsit quod navem
Abbreviated transcription (Latin):
ħat. ita ut ostreis in mari alat᷑. Den
tium dictus. Iepus asimilitudine
capitis ñcupatꝰ. Iupum ut dictũ ẽ
auiditas appellauit. piscem incap¬
tura ingeniosũ. Demq rete circum¬
datus. fert᷑ arenas arare cauda. atq
ita conditꝰ transire rete. Mullus
uocatꝰ quod mollis sit atq tenerri¬
mus. cuiꝰ cibo tradunt libidinem
in hiberi. oculoꝵ autẽ aciem hebe¬
placet. sepe pastus piscem olent.
Mullus inuino necatꝰ. hii qui inde
ubi dispositas senserit piscatoꝵ
insidias confestim retrorsũ rediens
ita transilit rete: ut uolare piscem
uideas. Melanurus eo quod nigrã
cauda ħat. &. pennas nigras. & in
corpore lineas nigras. M elanenim
greci nigrũ uocant. G laucus a
colore dictus: quod albus sit. Greci
enĩ album glecon uocant. hic estate
raro apparet. nͥ tm̃ innubilo. Timalꝰ
ex flore nomen accepit. Timũ qͥppe
flos appellatur. Nam dũ sit specie
gratꝰ & sapore iocundus tam̃ sicut

Expanded text:
habeat, ita ut ostreis in mari alatur. 23.habeat, ita ut ostreis in mari alatur. 23.tium dictus. Lepus, a similitudine capitis nuncupatus. 24. Lupum, ut dictum est, aviditas appellavit, piscem in captura ingeniosum; denique reti circumdatus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus transire rete. 25. Mullus vocatus, quod mollis sit, atque tenerrimus, cujus cibo tradunt libidinem inhiberi, oculorum autem aciem hebepastus est, piscem olent. Mullus in vino 80 necatus iis qui inde ubi dispositas senserit piscatorum insidias, confestim retrorsum rita transilit rete ut volare piscem videas. Melanurus, eo quod nigram caudam habeat et pinnas nigras et in corpore lineas nigras; μέλαν enim Graeci nigrum vocant. Glaucus a colore dictus, quod albus sit; Graeci enim album γλαυκὸν dicunt. Hic aestate raro apparet, nisi tantum in nubilo. Thymallus ex flore nomen accepit: thymum quippe flos appellatur: nam dum sit specie gratus et sapore iucundus, tamen sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Scorpio dictus: quia ledit idum ma¬
nu tollitur. Tradunt decem cancͥs
cũ ocimi manipulo alligatis. õs
qui ibi sunt scorpiones ad eũ locũ
congregari. Aranea genuspiscis.
dictus quod aure feriat. Habet enĩ
stimulos: e quib ꝑcutit. Coco¬
drillus acroco colore dictus gignit᷑
innilo. animal quadrupes interra¬
& in aquis ualens. longitudine płmq
uiginti cubitoꝵ dentiũ & unguium
immanitate armatũ. tantaq cutis
duritia. ut qmͣuis fortiũ ictus lapi¬
dum tergo reꝑcutiat. Nocte inaqͥs.
die in humo quiescit. Oua int̾ra fouet.
Masculus & femina uices seruant.
hunc pisces quidã serratã ħntes
cristã. tenera uentriũ desecantes
interimunt. Solus ex animalibus
dorso. iuba. & hinnitu. rostro resupi¬
nato. apͥnis dentib. cauda tortuosa
ungulis binis. die inaquis cõmorat᷑.
nocte segetes depascit᷑. Et hunc nilꝰ
gignit. P agrum quem greci fagrũ
ideo nuncupant. quod duros dentes

Expanded text:
Scorpio dictus, quia laedit dum maScorpio dictus, quia laedit dum manu tollitur. Tradunt decem cancris cum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibi sunt scorpiones ad eum locum congregari. Aranea genus piscis, dictus quod aure feriat; habet enim stimulos e quibus percutit. Crocodillus, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra et aquis valens, longitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium inmanitate armatum, tantaque cutis duritia ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutiat. Nocte in aquis, die humi quiescit. Ova in terra fovet: masculus et femina vices servant. Hunc pisces quidam serratam habentes cristam tenera ventrium desecantes interimunt. Solus ex animalibus dorso, juba et hinnitu, rostro resupinato, aprinis dentibus, cauda tortuosa ungulis bifidis. Die in aquis commoratur; nocte segetes depascitur, et hunc Nilus gignit. 22. Pagrum, quem Graeci φάγρον ideo nuncupant, quod duros dentes
Abbreviated transcription (Latin):
Delfines certum ħnt uocabulũ. qd̃
Nichil inmari uelocius istis. Nam
plerumq salientes naues transuo¬
lant. Quando autẽ preludunt in
cipiti feru nt: tempestates significa¬
re uident᷑. Hu ꝓͥpͥe symones nominã¬
tur. Est ⁊ delfinũ genus innilo. dorso
serrato. qui cocodrillos tenera uen¬
triũ secantes interimunt. Porci
marini qui uulgo uocant᷑ suilli. qr
dũescã quert̃. more suis t̾ram sub
aquis fodiunt. Circa guttur enĩ
ħnt oris officium: & nisi rostrum
harenis inmergant. pastũ non col
ligunt. C orui acordis uoce dicti:
quia grũniunt pectore. suaquoce ꝓ¬
diti capiunt᷑. Ii ni grecũ nomen
ħnt. hi ingrediunt᷑ ueris tempore.
intrant dextro latere. leuo exeunt.
hoc inde credunt᷑. quod dextris ocłis
acutius uideant qmͣ sinistris Gla¬
dius đr eo quod rostro murinato sit:¬
& ab hoc naues ꝑfossas mergit. Ser¬
ra nuncupata. quia serratam cͥstã
ħt. & subt̃ natans nauem secat.

Expanded text:
DelfDelfNihil est in mari velocius istis. Nam plerumque naves salientes transvolant. Quando autem praeludunt in ipiti saltu ferunt, tempestates significare videntur. Hi proprie simones nominantur. Est et delphinum genus in Nilo flumine dorso serrato, qui crocodilos tenera ventrium desecantes interimunt. Porci marini, qui vulgo vocantur suilli, quia, dum escam quaerunt, more suis terram sub aquis fodiunt. Circa guttur enim habent oris officium, et nisi rostrum arenis immergant, pastum non cligunt. Corvi a cordis voce dicti, quia grunniunt pectore, suaque voce proditi capiuntur. Thynni Graecum nomen habent. Hi ingrediuntur veris tempore, intrant dextro latere, laevo exeunt. Hoc inde creduntur quod dextris oculis acutius videant quam sinistris. Gladius dicitur eo quod rostro mucronato sit: ob hoc naves perfossas mergit. Serra nuncupata, quia serratam cristam habet, et subternatans navem secat.
Abbreviated transcription (Latin):
a colore ut umbre quia colore um¬
brȩ sunt. & aurate quia in capite
auri colorem ħnt. & uariia uarieta¬
te. quos uulgo tructas uocant. Afi¬
gura ut orbis quia rotundus ẽ totꝰq
in capite constat. ut solea quod sit
instar calciamentoꝵ soleis: a sexu
ut musculus. quod sit ba lenȩ mas¬
culus. Eius enĩ coitu conciꝑe hec
belua ꝑhibetur. Hinc & musculi
coclearũ. quoꝵ lacte concipiunt
ostreȩ. Halene autẽ sunt imm̃¬
se magnitudinis bestiȩ abemit¬
tendo & fundendo aquas uocate.
Ceteris enĩ bestiis altius maris ia
ingentia genera beluarũ. & equalia
montiũ corpora. qualis cȩtus exce-¬
pit ionam. cuiuis aluus tantę ma¬
gnitudinis fuit. ut instar obtine¬
ret inferni. dicente ppħa. Exaudi
marini. quod prima parte equi st̃:¬
postrema soluunt᷑ mpiscem. Hoc
cas dñt ẽẽ boues marnos quasi boa¬
cas. Cerulei a colore appellati. Nam
ceruleũ ẽ uiride cum nigro: ut ẽ mare.

Expanded text:
A colore: ut umbrae, quia colore umA colore: ut umbrae, quia colore umbrae sunt; et auratae, quia in capite auri colorem habent; et varii a varietate, quos vulgo tructas vocant. A figura: ut orbis, quia rotundus est totusque in capite constat; ut solea, quod sit instar calciamentorum soleis. A sexu: ut musculus, quod sit ballenae masculus; eius enim coitu concipere haec bellua perhibetur. Hinc et musculi coclearum, quorum lacte concipiunt ostreae. Ballenae autem sunt inmensae magnitudinis bestiae, ab emittendo et fundendo aquas vocatae; ceteris enim bestiis maris altius iacnt enim ingentia genera beluarum et aequalia montium corpora; qualis cetus excepit Ionam, cuius alvus tantae magnitudinis fuit ut instar obtineret inferni, dicente Propheta2, 3:marini, quod prima parte equi spostrema solvuntur in piscem. Bocas discunt esse boves marinos, quasi boacas. Caerulei a colore appellati: nam caeruleum est viride cum nigro, ut est mare.
Abbreviated transcription (Latin):
unde & pecus a pascendo scł.
Reptilia ideo dñr hȩc quȩ natant.
eo quod reptandi habeant spẽm .&
mergant. tamen mnatando repuił.
Unde & dauidait. hoc mare magnũ
& spatiosũ manib. illic reptilia qͦꝵ
nonẽ numerus. Anfiuia sunt q̃da
genera piscium dicta eo quodambu¬
landi interris usum. & natandi in
& interris uiuunt. ut foce cocodril
li. ypotami. hoc ẽ equi fluuuiales. Pe
corib autẽ & bestiis & uolatilib añ
homines nomina imposuerunt qmͣ
piscib: quia prius uisa & cognita sc̃.
Piscium uͭ postea paulatim cognitis
generib nomina instituta sunt:
aut ex similitudine terrestrium
Ex similitudine t̾restriũ ut ranȩ. &
uiduli. & leones. & nigͥ meruli. & pa¬
ui diuerso colore dorso &. collopicti.
& turdi albo uarii. & cetera que sibi
iuxta spẽs t̾restriũ animaliũ noĩa
uendicauerunt. Ex morib t̾restriũ.
ut canes inmari aterrenis canib ñ¬
cupati quod mordeant. & lupi quod
in ꝓba uoracitate alios ꝑsequantur.

Expanded text:
unde pecus, a pascendo scilicet. Reptilia dicuntur haec, quae natant eo quod reptandi habeant speciem emergant, tamen in natando repunt. Unde et David ait: Hoc mare magnum et spatiosum, illic reptilia, quorum non est numerus . Anfivia sunt quaedam genera piscium, dicta eo quod ambulandi in terris usum et natandi in et in terris vivunt, ut phocae, crocoditi, hippopotami, hoc est, equi fluviales. 4. Pecoribus autem et bestiis, et volatilibus ante homines nomina imposuerunt, quam piscibus, quia prius visa sunt et cognita. Piscium vero postea paulatim, cognitis generibus, nomina instituta sunt, aut ex similitudine terrestrium Ex similitudine terrestrium: ut ranae et vituli et leones et nigri meruli et pavi diverso colore, dorso et collo picti, et turdi albo varii, et cetera quae sibi iuxta species terrestrium animalium nomina vindicaverunt. Ex moribus terrestrium: ut canes in mari a terrenis canibus nuncupati, quod mordeant; et lupi, quod inproba voracitate alios persequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
suos & aduenas. Nam si grecꝰ ẽ. ꝓpiꝰ
accedunt & blandiunt᷑. si alieni¬
gena. morsu impugnant & uulnañt.
lacrimosis quasi dolentes uocibus.
uł suã mutationẽ uel regis int̾itũ.
Nam diomedes abillirus int̾emptꝰ
ẽ. Heȩ autẽ aues. latinȩ diomedie
Nennonides aues egiptiȩ appellatȩ
aloco ubi mennon ꝑut. Namcat̾¬
uatim aduolare dñr exegipto. ad
iliũ iuxta mennonis sepulchrum.
⁊ ꝓm̃eas ilienses mennonias uocãt.
Q uinto autẽ anno ad iliũ ueniunt.
& cũ biduo circũ uolauerint. t̾cio
die ineuntes pugnã uicissim se
unguib rostrisq dilacerant. Er¬
cinee aues dictȩ abhercinio saltu
germanie ubi nascunt᷑. quarum
pennȩ adeo ꝑobscura emitant.
ut qmͣuis nox obtecta densistene¬
bͥssit. ad presidiũ itineris dirigen¬
di iacte inter luceant. cursusq
uie pateat. inditio plumarũ ful¬

Expanded text:
suos et advenas. Nam si Graecus est, propius suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiunt; si alienigena, morsu inpugnant et vulnerant, lacrimosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem vel regis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interemptus est. Haec autem aves Latine Diomediae Memnonides aves Aegyptiae appellatae a loco, ubi Memnon periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis sepulchrum, et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium veniunt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus rostrisque dilacerant. Herciniae aves dictae ab Hercinio saltu Germaniae, ubi nascuntur, quarum pennae adeo in obscuris micant, ut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidium itineris dirigendi projectae interluceant, cursusque viae pateat indicio plumarum ful
Abbreviated transcription (Latin):
pullosq educat. Qua cubante. fert᷑
extento equore pelagus silentib
uentis continua septem dierũ tnͣ¬
quillitate mitescere. & eiꝰ fetib edu¬
candis obsequiũ ipsa rerum natura.
preb̾e. Pellicanus auis egiptia ha¬
bitans in solitudine nili fluminis.
Unde & nomen sũpsit. Nã canopos
egiptꝰ dr. fert᷑ siuerũ sit eam occidẽ
natos suos eosq ꝑtriduum lugere.
deinde se ipsam uulnerare. & asꝑ¬
sione sui sanguinis uiuificare filios.
Strumfalide aues abstrofadibus
insulis appellatȩ. ubi płimũ ab un¬
dant. aduersus quas hercules sagit¬
tis ẽ usus. Sunt enĩ pelagi uolucres
ininsulis habitantes. D iomedias
aues asociis diomedis appellatas.
quos fert̃ fabulȩ measdem uolueres
fuisse conuersos. forma fulice simi¬
les. magnitudine cignoꝵ colore
candido. duris & grandib rostris.
Sunt autẽ circa apuleiam in insu¬
la diomedia inter scopulos littoꝵ
& saxa uolitantes. Iudicant inter

Expanded text:
pullosque educit: qua excubante fertur pullosque educit: qua excubante fertur extento aequore pelagus silentibus ventis continua septem dierum tranquillitate mitescere, et eius fetibus educandis obsequium ipsa rerum natura praebere. Pelicanus avis Aegyptia habitans in solitudine Nili fluminis, unde et nomen sumpsit; nam Canopos Aegyptus dicitur. Fertur, si verum sit, eam occidere natos suos, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios. Stymphalidae aves ab Stymphadibus insulis appellatae, ubi plurimum abundant; adversus quas Hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi volucres in insulis habitantes. Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magnitudine cygnorum, colore candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litorum et saxa volitantes; iudicant inter
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa adradiũ solis. alarũ plausu
uoluntariũ sibi incendiũ nutriti
sicq itm̃ decinerib suis surgit. Ci¬
nomolgus & ipsa arabiȩ auis. ꝓiñ
ita uoeata quod in excelsis nemori¬
b rexit nidos ex fructib cĩnamonii.
Et qm̃ ñposst̾ ibi homines conscen¬
dere. ꝓpt̾ ramoꝵ altitudinẽ & fra¬
gilitatem. eosdem nidos plũbatis
appetunt & iaculis. ac si cinnama
illa deponunt. ⁊ preciis ampliorib
uendunt. eo quod cinnamũ illud.¬
magis quam alia mercatores ꝓ¬
bent. Psitacus inindie litorib
gignit᷑ colore uiridi. oreq puniceo.
grandi lingua & cet̾is auib latio¬
re. Unde & articulata uerba expͥ¬
mit. ita ut si eam non uideris. ho¬
minẽ loqui putes. Ex natura aut̃
salutat dicens aue. uel kere. cetera
nomina institutione discit. Hinc
mina discam. Hoc didici ꝑme di¬
cere. cȩsar aue. Altion pelagi uolue̾s
dicta quasi ales cianea. eo quod hye¬
me in stagnis occeani nidos facit.

Expanded text:
versa ad radium solis alarum plausu versa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit. Cinnamolgus et ipsa Arabiae avis, proinde ita vocata quod in excelsis nemoribus texit nidos ex fruticibus cinnami: et quoniam non possunt ibi homines conscendere propter ramorum altitudinem et fragilitatem, eosdem nidos plumbatis appetunt iaculis, ac sic cinnama illa deponunt, et pretiis amplioribus vendunt; eo quod cinnamum magis quam alia mercatores probent. Psittacus Indiae litoribus gignitur, colore viridi, torque puniceo, grandi lingua et ceteris avibus latiore. Unde et articulata verba exprimit, ita ut si eam non videris, hominem loqui putes. Ex natura autem salutat dicens: 'have,' vel χαῖρε. Cetera nomina institutione discit. Hinc mina discam; hoc didici per me dicere: 'Caesar have.' Alcyon pelagi volucris dicta, quasi ales oceanea, eo quod hieme in stagnis oceani nidos facit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eluctantẽ uocem ꝑlongũ & fle¬
xuosum iteruarias reddere mo¬
dulationes. Fertur inhisꝑboreis
partib precinentib citharedis
olores plurimos aduolare. apteq
admodũ concinere. Olores autẽ
latinũ nom̃ẽ. Nam grece cigni d̾nr.
dicunt. sicut emilius ait. Cignus
in auspiciis semꝑ letissimus ales.
hunc optant naute quia se ñmer¬
git inundas. S tructio greco noĩe
đr̃. quod animal insimilitudinẽ
auis pennas habere uidet᷑. tam̃ de
t̾ra altius non eleuat᷑. Oua sua fouẽ
negligit. S ꝓiecta tantũmͦ. fotu
pulueris animant᷑. Erdea uocata
formidat enĩ imbres. & supra nubes
euolat. ut ꝓcellas nubiũ sentire ñ
possit. Cum autẽ altius uolauerit:
significat tempestatẽ. hanc młti
tantalũ nominant. Eenix arabiȩ
auis dicta quod colorem feniceum
ħ̾at. uel quod sit in toto orbe singła¬
ris & unica. Nam arabi̾s singłrem¬
gentis ultra annis uiuens dumse
ui derit senuisse collectis aromatũ
uirgulis sͥ rogum instruit. & con¬

Expanded text:
est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. Fertur in hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque ad modum concinere. Olores autem Latinum nomen est: nam Graece cygni dicuntur. dicunt, sicut Aemilius ait 4: Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales; hunc optant nautae, quia se non mergit in undas. Struthio Graeco nomine dicitur, quod animal in similitudine avis pinnas habere videtur; tamen de terra altius non elevatur. Ova sua fovere neglegit; sed proiecta tantummodo fotu pulveris animantur. Ardea vocata Formidat enim imbres, et supra nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit. Cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi Tantalum nominant. Phoenix Arabiae avis, dicta quod colorem phoeniceum habeat, vel quod sit in toto orbe singularis et unica. Nam Arabes singularemgentis ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et con
Abbreviated transcription (Latin):
sicam. hoc ut̃ est. Ut media inueniaᷤᷤ.:
in artchinetica primo sic queris. Con¬
iungis extrema & diuidis & facis me¬
dium. ut puta fac extrema ẽe sex. &
duodecim simul iungis. & faciunt
decẽ & octo. Partiris media & facis
nouem. qͦd est analogicũ arithineti¬
ce. ut medius qͦt monadibꝰ superat
primũ. his suꝑetur ab extremo. Su¬
ꝑant enĩ nouem sex: trib monadibꝰ.
his suꝑantur. a duodeci. Scdm geo¬
metriam uͦ ita queris. Extrema mul¬
tiplicata tantũ faciunt. quantũ &e
media dupplicata. ut puta sex ad
duodecim multiplicata facient sep¬
tuagies dipondius. Media octo &e¬
nouem multiplicata: tantũdem facius.
Scđm musicã ita queris. Qua parte su¬
ꝑat medius pͥmum eadẽ parte suꝑat᷑
medius ab extremo. ut puta sex octo
duab partib suꝑant. quȩ duȩ partes
tercia. media. octo suꝑantur ab ultima
nona.
Quod numeri infiniti existus.

Expanded text:
sicam hoc interest, ut media invenias. In Arithmetica primo sic quaeris. Coniungis extrema, et dividis, et facis medium: utputa fac extrema esse VI et XII, simul iungis et faciunt X et VIII: partiris media et facis IX, quod est analogicum arithmeticae, ut medius quot monadibus superat primum, his superetur ab extremo. Superant enim IX VI tribus monadibus, his superatur a XII. Secundum geometriam vero ita quaeris. Extrema multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII multiplicata facient septuagies dipondius, media VIII et IX multiplicata tantundem faciunt. Secundum musicam ita: Qua parte superat medius primum, eadem parte superatur medius ab extremo. Utputa VI et VIII; duabus partibus superant, quae duae partes tertia media, VIII, superatur ab ultima nona. Quot numeri infiniti existu
Abbreviated transcription (Latin):
rs circi auriga & currus. &¬
equites. siue pedites. Auriga
quippe dictus. quod currũ agat
& regat: si ue quod feriat equos
iunctos. Nam haurit. ferit. ut
latus haurit aꝑtum. Ipse ẽ et
agitator .i. uerberator ab agendo
aictus. Aurige autẽ duob colori¬
b sunt. quib spẽm idolatriȩ ue¬
stiunt. Nam prasinus t̾re. uenetꝰ
cȩlo & mari. ãpaganis dicatus ẽ.
e quos uinxisse fertur: sicut uirgłs
auctor ẽ dicens. Primus erictoniꝰ
currus. & quatuor ausus iungere
equos. rapidusq rotis insistere u¬
ctor. fuit autẽ minerue & uulcani
filius. de caduca int̾ram libidine
ut fabule fert̃ ꝓereatꝰ. portentum
demonicũ. inmo diabolus. qui pͥ¬
mo unoni currũ dedicauit. Tali
currũ. Quadrigarũ uͦ currus du¬
plici olim demone erat ꝑpetuoq.
& qui om̃ib equis iniceret᷑. Iugo
pͥmus ciristenes sitionius tantũ
medios iugauit. eosq singulos
ex utraq parte simplici uinculo
latini funarios uocant. agenẽ
iunculi quo pͥus alligabantur.

Expanded text:
rs circi auriga et currus, equites, sive pedites. Auriga proprie dictus, quod currum agat, et regat, sive quod feriat junctos equos. Nam haurit, FERIT, ut: Latus haurit apertum. 2. Ipse est, et agitator, id est, verberator ab agendo dictus. Aurigae autem duobus coloribus sunt, quibus speciem idololatriae vestiunt. Nam prasinus terrae, venetus coelo et mari a paganis dicatus est.equos junxisse fertur, sicut Virgilius auctor est dicens: Primus Ericthonius currus, et quatuor ausus Jungere equos, rapidisque rotis insistere victor. 2. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram lut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, immo diabolus, qui primus Iunoni currum dedicavit. Tali currum. Quadrigarum vero currus duplici olim temone erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantum medios iugavit, eisque singulos ex utraque parte simplici vinculo Latini funarios vocant, a genere vinculi, quo prius alligabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Cuel at tritu rotarũ. uel insilius ar¬
boꝵ similimͦ innubib ignis. Uñ
& prius nubila sunt. deinde ignes¬
Exuento autẽ & igne fulmina in
nubib fieri. & impulsu uentoꝵ
emitai. Ideo autẽ fulminis ignem
ium habere maiorẽ ad penetrãdũ.
sunt autẽ eiꝰ nomina fulgus & ful¬
gor. & fulmen. Fulgus. quia tangit.
men quia findit. Ideo & cũ ternis
radiis fingitur.

Expanded text:
vel attritu rotarum, vel in silvis arvel attritu rotarum, vel in silvis arborum: simili modo in nubibus ignis, unde et prius nubila sunt, deinde ignes. Vento autem et igni fulmina in nubibus fieri et inpulsu ventorum emitti. Ideo autem fulvim habere majorem ad penetrandum, sunt autem ejus nomina, fulgur, fulgor, et fulmen. Fulgur, quia tangit; men, quia findit, ideoque cum ternis radiis fingitur.
Abbreviated transcription (Latin):
onitruum dictum. quod.u.
sonus eiꝰ terreat. Nam donꝰ
sonus. Qui ideo int̾dum tam gra¬
uit̾ concutit omĩa. ita ut cęlum
discidisse iudeatur. quia cũ ꝓcella
uehementissimi uenti nubibus
se repente immiserit. turbine in¬
ualescente. exitumq querente.
nubẽ qm excauauit. impetu mag¬
no prescindit. ac sic cum horrendo
fragore defertur ad aures. Quod
mirari quis non debeat. cũuefica
qmius paruula magñtñ sonitũ
displosa emittat. Cum tonitruo
autẽ simul & fulgur exprimitur.
S illud cęlerius uidet᷑ quiaclarũ
ẽ. hoc autẽ adaures tardius ꝑue¬
nit. Lux autẽ quȩ apparet ante
tonitruũ fulgor uocatur. quȩ ut
diximus ideo ante uidetur. quia
clarum ẽ lumen. tonitruum autẽ
adaures tardius ꝑuenit. De fulmi
celestis iaculi aferiendo dic¬
ti. Fulgere enĩ. ferire ẽ atq ꝑcutere.
Fulmina autẽ collisa lumina faci-¬
unt. Nam omniũ rerũ collisio ig¬
nemcreat. ut in lapidib cernimus.

Expanded text:
Tonitruum dictum quod Tonitruum dictum quod sonus eius terreat; nam tonus sonus. Qui ideo interdum tam graviter concutit omnia ita ut caelum discississe videatur quia, cum procella vehementissimi venti nubibus se repente inmiserit, turbine invalescente exitumque quaerente, nubem, quam excavavit, impetu magno perscindit, ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. Quod mirari quis non debeat, cum vesicula quamvis parva magnum tamen sonitum displosa emittit. Cum tonitruo autem simul et fulgura exprimi: sed illud celerius videtur, quia clarum est; hoc autem ad aures tardius pervenire. Lux autem quae apparet ante tonitruum fulgetra vocatur. Quae, ut diximus, ideo ante videtur quia clarum est lumen; tonitruum autem ad aures tardius pervenit. De fulminibus caelestis iaculi, a feriendo dicti; fulgere enim ferire est atque percutere. Fulmen autem conlisa nubila faciunt. Nam omnium rerum conlisio ignem creat, ut in lapidibus cernimus,
Abbreviated transcription (Latin):
er ẽ in anitas plurimũ be¬
habens admixtũ raritatis.
qmͣ cetera elementa. De quo uir-
quod ferat terrã. uel eo quod ferat᷑.
hic autẽ partim ad terrenã. partĩ
ad cęlestem matĩam ꝑtinet. Nam
ille subtilis ubi uentosi ac ꝓcellosi
motus non possunt existere. ad cȩ¬
lestem ꝑtinet partem. Iste uͦ tur-¬
bulentior qui exalationib humi¬
dis corporescit. terre deputat᷑. quiq
ex se multas spẽs reddit. Nam cõ¬
motus uentos faciti uehementius
concitatus: ignes & thonitrua con¬
tractus: nuibila. conspissatꝰ: pluiuiã.
ꝯgelantib nubibꝰ. niuẽ. t̾bulentꝰ gelãtibꝰ
dẽsiorib nubibꝰ grãdinẽ distẽtꝰ. sereñ effic̃. Nã
aerem densũ nubemeẽ. nubem
rare. factã & solutã aerem. Nubes
aictȩ ab obnubendo. idẽ oꝑiendo
celũ. Unde & nuptȩ quod uultus
suos uelent. Unde & neptunus.
quod nubat .i. mare & terrã tegat.
Nubes autẽ aeris densitas facit.
Uenti enĩ aerem conglobant. nu
De tonitruo.

Expanded text:
er est inanitas plurimum habens admixtum raritatis quam cetera elementa. De quo Vergiquod ferat terram, vel ab eo quod feratur. Hic autem partim ad terrenam, partim ad caelestem materiam pertinet; nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad caelestem pertinet partem; iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur; quique ex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit; vehementius concitatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus pluviam; congelantibus nubilis nivem; turbulentius congelantibus densioribus nubilis grandinem; distentus serenum efficit. Nam aerem densum nubem esse, nubem rarefactam et solutam aerem. Nubes dictae ab obnubendo, id est operiendo, caelum; unde et nuptae, quod vultus suos velent; unde et Neptunus, quod nubat, id est mare et terram tegat. Nubes autem aeris densitas facit. Venti enim aerem conglobant nubeDe tonitruo .
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretatione linguȩ sortitur
nom̃. Hanc philosophi aduerbium
dicunt: qͥa uocẽ illam de cuiꝰ requirit᷑
uno & singłari uerbo designat. Qͥd
enĩ illud sit in uno uerbo positum
o
declarat: ut conticescere ẽ tacere. Item
latus haurit aꝑtum: haurit ẽ ꝑcutit.
Item cũ terminũ dicimus finẽ. aut po¬
pulatas interp̃tamur ẽe uastatas:
& om̃ino cũ unius uerbi rem uno u̾bo
manifestamus
.xuii. De differentiis.

Expanded text:
interpretatione linguae sortitur nomen. Hanc philosophi adverbium dicunt, quia vocem illam, de cuius requiritur, uno et singulari verbo designat. Quid id illud sit in uno verbo positum, o declarat: ut, Conticescere est tacere; latus haurit apertum; HAURIT, percutit. Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse vastatas, et omnino cum unius verbi rem uno verbo manifestamus. CAPUT XXXI. De differentiis.