comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retribuere : recribu& eum tibi in resurrectione iusto¬
rum: pauł ap̃đ: siue eum manducatis : siue bibitir siue
aliud quid facitis : omnia ingloria dĩ facite : Salomon đ
Melius ẽ uocare ad olera cum caritate : quã aduitulum
in omni ebolatione & ñ te offendas suꝑ omnen escã : In
multir eum escis : erit infirmitas: & a pestilentia ꝓpin¬
quabit usque adholera suꝑ maisam ne &tendas ma¬
num tuam prior & inuidia contaminatur erubes car
Sunmedio multorum sedisti prior illis non &tendar
manum tuam : p& prior poscas bibere : sico actur
fueis in edendo multum : surge danedio & uome &
refrigeabitte : & non adducis corporituo in firmi¬
tar tem : In conuiuio uini non arguar ꝓximum : & non
dispicias eum in io cunditate illius: Uir respiciais in
moisa alieno : non est uita qus in coritatatione uictus
Alit enim animam suam: cibis aliens : Hiero niux đ
Ad coniuuio p& cataris rogatus ad hoc ambula: ut sp̃ita¬
lis inuitatorituo p̃breas cibus: Benarum roũ postu¬

Expanded text:
Retribuentur enim tibi in resurrectione justorum. PAULUS. Sive ergo manducatis, sive bibitis, sive aliud quid faciatis, omnia in gloriam Dei facite . SALOMON. Melius est vocari ad olera cum gaudio, quam ad vitulum in omni epulatione, et non te effundas super omnem escam . In multis enim escis erit infirmitas, et aviditas appropinquabit usque ad choleram . Super mensam non extendas manum tuam prior, ne invidia contaminatus erubescas . Si in medio sedes, tu prior illis non extendas manum tuam, nec prior poscas bibere . Si coactus fueris in edendo multum, surge de medio et vome, et refrigerabit te, et non adduces corpori tuo infirmitatem . In convivio vini non arguas proximum, et non despicias eum in jucunditate illius . Vir respiciens in mensam alienam, non est vita ejus in cogitatione victus: alit enim animam suam cibis alienis . HIERONYMUS. Ad convivium peccatoris rogatus, ad hoc ambula ut spirituales invitatori tuo praebeas cibos. Bonarum rerum postu
Abbreviated transcription (Latin):
& celsus de i&cit & ad rogantia : sublimis humiliauit
quod manifestando potes ad mittere tacendo custod
Anima ur̃a plus est quam ȩsca: num quid inos intrat
co inquinat hominem: sed quod ꝓcedit deore co inqui¬
nat hominẽ : pauł ap̃d pon ẽ regnum dĩ eca &
potus sed iustitia & pax & gaudium inspũ scõ: optimũ¬

Expanded text:
excelsum dejecit, et arrogantia sublimes humiliavit. excelsum dejecit, et arrogantia sublimes humiliavit. Quod manifestando potes amittere, tacendo custodi. . Nonne anima plus est quam esca ? Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod procedit ex ore coinquinat hominem . PAULUS. Non est regnum Dei esca et potus, sed justitia, et pax, et gaudium in S
Abbreviated transcription (Latin):
efficiamur in anis gloriae cupidi : Inuicẽ ꝓuo cantes.
Inuicen inuidaites: Si quis & istimat se aliquid eẽ. cũ sit
nihil ipse se: seducit : Salomon đ : Ab ominatio dñi ẽ om̃is
ad rogans &iam simanu admanum fuerit nonerit innocens
quise lactat & dilatat: iurgia concitat: qui sperat indño:
sub leuatur : Gregorius đ : Inomne quod scit sesemens
de p̃mat : n& quod uistus sciaitiae congregat: uatus ela¬
tionis tollat: miranda quippe actio : cui elationem pon
eleuat sed grauat : Dũ ꝑ suꝑnam gratiam : ad altiora
intellgenda ducimur : quantum subtiliur leuamur :
tantum seꝑ ꝑ humilitatem pos m& ipsos in intell& tu
nr̃o p̃mere debemus : Ualde quippe elata mens r&un¬
ditur se ipse suꝑ quen se&tollit supponatur : Ad rogan¬
tis uiri intra scã & clesiam quã uis dõ uiuado refugiunt
eum tamen ueracite credendo confitetur: Hysidorus đ
De iustiaȩ uistute nulla elationem suꝑbias: Debonis fac¬
tis non & tollaris & debono opere non glorieris : Elatio

Expanded text:
invicem provocantes, invicem invidentes . Si quis existimat se aliquid esse, cum nihil sit, ipse seipsum seducit . SALOMON. Abominatio est Domino omnis arrogans: etiamsi manus ad manum fuerit, non erit innocens . Qui se jactat et dilatat, jurgia concitat . Qui sperat in Domino, sublevatur . GREGORIUS. In omne quod scit sese mens deprimat, ne quod virtus scientiae congregat, ventus elationis tollat. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Dum superna gratia ad altiora intelligenda ducimur, quantum subtilius levamur, tantum semper in humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere debemus. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi, super quem se extollit, supponatur. Arrogantes viri inter sanctam Ecclesiam, quamvis Deum fugiendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. ISIDORUS. De justitiae vitis non attollaris, de bon
Abbreviated transcription (Latin):
mus plera tuctimis coniurgio : hicsus filius sirachđ:
Inicium uitȩ hominis aqua & panis: & uestimentũ uitã
nequam hospetandi dedomo indomum: melior ẽ mors
quam uita amara: & requies ena : quam languor
ꝑ seueans : Omne es cã manducabit uenter & estcibus
cibo melior: Inicium necessarium rei uita hominũ aq:
ignis: & ferrum : lac : & panis : simi laginis : mel : & butrur¬
Agustinus đ : omnis malus aut ideo uiu& ut corrigatur
aut ideo uiu& : ut per illum bonum &eceatur¬

Expanded text:
lena victimis cum jurgio . JESUS SIRACH. Initium vitae hominis, aqua et panis, et vestimentum . Vita nequam hospitatur de domo in domum . Melior est mors quam vita amara, et requies aeterna quam languor perseverans . Omnem escam manducabit venter, et est cibus cibo melior . Initium necessariae rei vitae hominum, aqua, ignis, et ferrum, lac et panis similagineus, mel et bagere Deum. Omnis malus aut ideo vivit ut corrigatur, aut ideo vivit ut per illum bonus exerceatur
Abbreviated transcription (Latin):
tis: sicut intius : ut n& aliter te n& aliter alior pen¬
sis : & sic alios iudicare : ut iudicare cupis: Effrom đ
Cum enim inuicem honera pra postamus: cum luctato¬
si ciems inȩstu solis: sic sermo consolationis fratri in
tribulatione : taptationis posito: XLUI. De¬

Expanded text:
tis sicut in tuis, ut nec aliter te, nec aliter alios pentis sicut in tuis, ut nec aliter te, nec aliter alios penses: et sic alios judica, ut judicari cupis. EPHRAEM. Cum enim invicem onera nostra portamus, colluctatositienti in aestu solis, sic sermo consolationis fratri in tribulatione tentationis posito. CAPUT. X
Abbreviated transcription (Latin):
partitur : nulla quȩ possum fratribus in pederebo¬
na recusemus : Inde aum eiquȩ est suꝑ om̃a ꝓpinqua¬
mus : unde nor ꝑ conpassio nen ꝓximi: &ia subnor¬
non tollerat : ipse sibi ꝑ intollerantiã suã testis est : quiabo nur
non est : Bonus p̃ fuit : quem malorum prauitar non ꝓbauit
perrum nr̃te animȩ nequa quã ꝑducitur ad subtilitatem
acuminis : si hoc non &ras erit alienilima prauitatis : Tan¬
tum ergo manis mali tollerandi sunt : quantum &am plius
gamx curam ꝓximi Si enim & quod inpeidi nob recte
uolumus aliis in panrdim ur: & quod ñ n ob̵ sieri uolumus
hoc aliis facgx ipre deuidam& : caritatis iura in lȩsi serua¬
bimus : Basilius đ : quod tibi accedre non ius n& ꝓxi¬
mo tuo cupias eumire: Condolore in alienis calami¬
tatibus: satiare fl&ibus in aligis memoribus intri¬
bulatione alte .ius. & tu esto tristis : talis esto aliis
la nepatiaris similia: Ita clonenr estu in alieis delic¬

Expanded text:
partitur. Nulla quae possumus fratribus impendere bopartitur. Nulla quae possumus fratribus impendere bona, recusemus. Inde enim ei qui est super omnia, propinquamus, unde nos per compassionem proximi etiam sub nosnon tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ferrum nostrae animae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit aliena lima pravitatis. Tantum ergo magis mali tolerandi sunt, quantum et amplius gamus curam proximi. Sic enim et quod impendi nobis recte volumus, aliis impertiamur: et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis facere ipsi devitemus. Charitatis jura illaesi servemus. BASILIUS. Quod tibi accidere non vis, nec proximo tuo cupias evenire. Condole alienis calamitatibus, et sociare fletibus in alienis moeroribus. In tribulatione alterius et tu esto tristis: talis esto aliis, la ne patiaris similia. Ita clemens esto in alienis delic
Abbreviated transcription (Latin):
menbra efsicimur : nisi inherendo dõ & conpatiendo
ꝓximo : Crux quippe acruciato dicitur: & duobur
modis crux tollitur : Cũ aut ꝑ abstinatiam crucẽ dñi
ba iolamus : aut ꝑ conpassionem ꝓximi n& esitate il¬
lius nr̃am postamus : Nam sili& quisq: protemporali
afflictionen & hib&: crucen quide baiulat : sed ire
post dñm recusct : Duobus enim modis: crux tollitur
cũ aut ꝑ abstinentiam affligitur corpus : aũꝑ conpar¬
sionen ꝓximi : affligitur anins : Conpassio quippe¬
homini : & rectitudo uitus deb&ur ut in uno eodẽ que
homini : & diligamus bonũ quod factus est : & ꝑ sequa¬
murmala quȩ fecit: Nedum culpas in caute ronitte¬
mus. ñ iam ꝑ caritatem conpati: sed ꝑ negligentiam
concedisse uide amur: Hoc ergo nos debenus & hibe¬
re ꝓximor : quod in dignis nobir : acreatorinr̃o conspi¬
cimus: &x hubex minus ꝓximum amare uincitur:
qui non cum eo in necersitate illius : &iam eaque sibist̃

Expanded text:
membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo proximo. Crux quippe a cruciatu dicitur: et duobus modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam crucem Domini bajulamus, aut per compassionem proximi, necessitatem illius nostram putamus. Nam si haec quisque pro temporali mercede exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Duobus enim modis crux tollitur: cum aut per abstinentiam affligitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur anihomini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factum est, et persequamur mala quae fecit: ne dum culpas incaute remittimus, non tam per charitatem compuncti, sed per negligentiam veniam concessisse videamur. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis quod indignis nobis a Creatore nostro conspicimus exhiberi. Minus proximum amare convincitur, qui non cum eo in necessitate illius, etiam ea quae sibi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit homo in aliquo delicto : uorqui sp̃itales estir in¬
stuite huius modi : inspũ lenitatis: considerans te ipsũ.
ne &tu tonpteris : suscipite insirmos: patiete stote
adomnes : Salo monđ. Qui despicit proximum suum:
p&cat : fidem posñde cum proximo inpauꝑtate il¬
lius : ut & inbonis illius l&eris in tempore tribulatio
nis proximi ꝑmane fidelis : ut & in heseditate illius
coheredes sis: ꝑ de p&uniam ꝓpter fratrom & amicum
ne auestas facian᷑ Aꝓximotuo : qui foueã fodit ꝓximo
in illam decidit : & qui statut lapidem ꝓximo offandit
in eo : quilaqueo alio ponit . pebit in illo: Orige is dixit :¬
Si quis ea quȩ uidit indelicto ꝓximisui uel non indegat
uel intestimonium uocatus non quȩ uera sunt dixerit :
poena cõmissi reuoluitur ad conscium : Gregorius dix̃.
Conpassione eum ꝓximi plerumque obsȩd& pi&as falsa :
quidum dolorem Eccipit in aliena necessitate : crucen
postat in marte: peque enim aliter redanptoris nostri

Expanded text:
vos spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis: considerans teipsum, ne et tu tenteris . Suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. SALOMON. Qui despicit proximum suum, peccat . Eadem posside cum proximo in paupertate illius, ut et in bonis illius laeteris . In tempore tribu ut in haereditate illius haeres sis . Perde pecuniam propter fratrem et amicum . Ne avertas faciem tuam a proximo tuo . Qui foveam fodit proximo, in illam cito decidit: et qui statuit lapidem proximo, offendit in eo . Qui laqueum alteri ponit, peribit in illo . ORIGENES. Si quis ea quae videt in delicto proximi sui, vel non indicat, vel in testimonio vocatus non quae vera sunt dixerit, poena commissi revolvitur ad conscium. GREGORIUS. Compassioni enim proximi plerumque obsistit pietas falsa. Qui enim dolorem excipit in aliena necessitate, crucem portat in mente. Neque enim aliter Redemptoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ut pater omnis miseri cordia focci& locum unicuiq: s&un¬
dum meritum operum suorum: Quã magna misericor¬
dia dĩ & ꝓpiciatio illius conuostentibus ad semisgatio
hominis circa ꝓximum suum: Miseri cordia aut̃ dĩ
suꝑ omnen carnem: qui miseri cordiã hab& & doc& &
offerit sacrisitium : Agustinx đ: o postit quippe & iam
eum qui miseri cordiam requir&. &ipsum ꝓsalute sua
aliquid elaborare inuenire possimus miseri cordiam
sed in animam contribulatam & spm humilitatis : In
& itum tuum. cogita dm̃ & in testamaito tuo relinq paupe¬
ciplina sine miseri cordia multum distituitur : si una sine
Ncordiam poterit qui misericors ipse non suerit: neq in
p&rabit diuina pi&ate aliquid p̃cibus qui ad p̃can paupe¬
ris non fuerit humanus : hy̧sidorus đ: Miseri cordia ad
cõpaciendo alienȩ miseriȩ uocabulum sostita ẽ pul¬

Expanded text:
m unicuique secundum meritum suorum operum . Quam magna misericordia Dei, et propitiatio illius convertentibus ad se . Miseratio hominis circa proximum suum . Misericordia autem Dei super omnem carnem . Qui misericordiam habet, docet et offert sacrificium . AUGUSTINUS. Oportet quippe etiam eum qui misericordiam requirit, et ipsum pro salute sua aliquid elaborare. Invenire possumus misericordiam, sed in anima conturbata et spiritu humilitatis. In exitu tuo cogita Deum, et in testamento tuo relinque paupeciplina sine misericordia multum destituitur, si una sine  promereri poterit, qui misericors ipse non fuerit. Neque enim impetrabit a divina pietate aliquid in precibus, qui ad preces pauperis non fuerit humanus. ISIDORUS. Misericordia a compatiendo alienae miseriae vocabulum sortita e
Abbreviated transcription (Latin):
donmunda st : sed malum ẽ. homini qui ꝑ offendiculũ man¬
ducat : In pace aũt : uocauit nos dr̃ : Non eum ẽ dissenso¬
nis ds̃ sex pacis : pax fratribus & caritas cumside Ad õ

Expanded text:
dem munda sunt, sed malum est homini qui per offendiculum mandem munda sunt, sed malum est homini qui per offendiculum manducat . In pace autem vocavit nos Deus . Non enim dissensionis est Deus, sed pacis . Pax fratribus, et charitas cum fide, a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus quod diuites. quod potentes & istanus p̃ alte¬
rius: sed potius diuino munere sumus: Utamur ergo
optime diuinis boiesicus: quatenus & dõ non peneteat
dedisse & nobis accepisse sit ultile : in diuisione dono¬
rum diuersi ꝑcipiunt diu& sa dĩmunea. p̃tamen con¬
ceduntur uni omnia ut sit ꝓutilitatis studio: quod alto
admaetur in altero : Iten đ: munera gratiarum alio: istaue
ro alia donantur: illa n&datur ita habae uni ut non
giat alteri: Aufere dr̃ dicitur homini donũ
quod homo non habuit: ⁊dest quod accipese non me¬
ruit : Eusebiur đ Sicut gratis gratia accipitur adõ
itagratis eanden minis trecr: XXUI. De Dis
XXXUI. DE Dis
Ñs dicit in euangelio:
omne regnum diuisum : contrase deso labitur:
&omnis ciuitas uel domur diuisa: contrase p̃stabit:¬
Necesse ẽ enim ut ueuant scandala : ueum tam̃ : ue ho¬
mini illi ꝑquen scandalum uenit : Paulus ap̃đ : Omnia qui¬

Expanded text:
tes sumus, quod divites, quod potentes existimus, non altetes sumus, quod divites, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. In divisione bonorum diversi percipiunt diversa Dei munera, non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro utilitatis studio, quod alter admiretur in altero. Item dicit: Munera gratiarum alia isti, alia vero donantur illi, nec dantur ita habere uni, ut non egeat alterius. Auferre Deus dicitur homini donum quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. EUSEBIUS. Sicut gratia gratis accipitur a Deo, ita gratis eadem ministretur. CAPUT XXXV. De dist illa in Euangelio: Omne regnum diuisum contra se desolabitur et omnis ciuitas uel domus diuisa contra se non stabitnt scandala . Verumtamen vae homini illi per quem scandalum venit . PAULUS. Omnia qui
Abbreviated transcription (Latin):
tu omnis uiuentis Est datus cuinonẽ utilis : & est
datus ciuus rolributio dupl&x est : Gregorius đ : Dñr¬
snim qui talanta contulit rationem positurus seddit
quia is qui nunc pie spi talia donatribuit districte
iniudicio meita & quirit: Bonum quod intranquil¬
lito te sumitur : intribulatione manifest& ur
Sunt namque ponnulli qui donum intellegatiae ꝑciper
sed sola quȩ carnis sunt sapiunt : hysidorur đ : Interdum
p&cantibus nob̵ ds̃ sua dona non ierahit : ut ad spendiui¬
ni ꝓpitiationis meis humana consurgat Ab illo enĩ nob̵
omnia bona gratia : p̃ueniete donantur : ꝓf&tur homi¬
nis donumdĩ est necese potest quis quam se adñocor¬
igi. ponsum quicquam bona hab& ꝓprium homo cuius
uia non ẽ qus : Cum quisque aliquod donũ dĩ accepit
non ad p&it amplius. quod quã meuit nedũ alteriur
menbri officium corripꝗe temptat id quod meuit por¬
dat : Conturbat enim corporis ordinen totũ: qui ñ
suo temptus offitio subrepit alienum : quod eũ sapien¬

Expanded text:
ctu omnis viventis. Est datus, cui non est utilis; et est datus, cui retributio duplex est GREGORIUS. Dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit: quia is qui nunc pie spiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquiret. Bonum quod in tranquillitate sumitur, in tribulatione manifestatur. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed sola quae carnis sunt, sapiunt. ISIDORUS. Interdum peccantibus nobis, sua Deus dona retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus. Cum quisque aliquod donum Dei accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. Quod enim sapien
Abbreviated transcription (Latin):
sus citatas: Homo ꝑ uesus suscitat liter & uebosus se¬
perat principes : Senꝑ iurgia quȩrit malur angelus aũt
crudilis mitt&ur contra eum: Grgorius d Dr̃ quippe
inunitate est : & illiqus gratiã habee merentur : qui se
ab inuicen ꝑs&tarum scandaltoron diuidunt: munus
enuim ñ accipitur pisi ante discordia ab animo &pellatꝰ
gantis furor ẽ non delictio corretionis : Quale dum
est mirricordiȩ sacrifitium : quod cum discordia pro¬
ximi offestur: XXX.UII. DEIURAMENTO
Audistis quia dictũ est
Antiquis : ponꝑ iurabis : sed dis aut dño iuram̃

Expanded text:
scitat lites, et verbosus separat principes . Semper jurgia quaerit malus, angelus autem crudelis mittetur contra eum . GREGORIUS. Deus quippe in unitate est, et illi ejus gratiam habere merentur qui se ab invicem per sectarum scandalum non dividunt. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur.gantis furor est, non dilectio correctionis. Quale jam est misericordiae sacrificium, quod cum discordia proximi offertur? CAPUT XXXVI. De juramento. Audistis quia dictum est antiquis: Non pejerabis . Reddes aut
Abbreviated transcription (Latin):
Dupliciter aut̃ reus fit qui & dĩ nome inuanũ ad sum&
& ꝓximo dolo capit : Non est conseuandum sacramer¬
tum quo malum in caute ꝓmittitur uel uti si quis¬
piam adultere ꝑ p&uam . cum ea ꝑmanendi fidem pol¬
litiatur : tollerabilius ẽ eũ p̃ imploe sacrameitum
quam ꝑ manere in stabili flagitium:

Expanded text:
Dupliciter autem reus fit, qui et Dei nomen in vanum assumDupliciter autem reus fit, qui et Dei nomen in vanum assumet proximum dolo capit. Non est conservandum sacramentum quod malum incaute promittitur, veluti si quispiam adulterae perpetuam cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius est enim non implere sacramentum, quam permanere in stupri flagitio.
Abbreviated transcription (Latin):
titur testis est fraudentus : Iurationi non ad quiescas os
tuum : Uir multum iurans: replebitur iniquitate & ñ
discedit adomo illiur plaga : Si inuacuũ iura uerit uir.
seddum usum iurandi facimus ꝑ iurii : crimen in currime
Num quã ego lur& : qui ꝑ iurare tim&: multi ut fallant
ꝑlurant : ut ꝑfiden sacrameti: sidem faciant uabi : Sicq
falledi dum ꝑ iurant & maitiuntur hominan in cautũ¬
decipiunt : interdum & falsis lacrimis seducti decipimur
& credimur dumplorant : quibus credendũ non erat:
ploum quȩ sine iuramento loqui dis ponimus : sed in¬
crudilitate eorum qui non credunt quod dicimus:
Iurare conpellimur: tali queneces sitate iurandi : con¬
su& udinem facimus : Sunt multi ad crededum pigri:
qui non moueitur adsidem uerbi: Grauite aut de lin¬
quunt qui sibi loquentes iurare cocunt: Quacũq
aste uerborum quis iur& : dr̃ tamai qui conscibitiae tes¬
tis est : Ita hoc ac cepit : sict ille cui iuratur intelleit:

Expanded text:
est fraudulentus . Jurationi non assuescat os tuum . Vir multum jurans replebitur iniquitate, et non discedit a domo illius plaga . Si in vacuum juraverit vir, sed dum usum jurandi facimus perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo juret, qui perjurare timet. Multi ut fallant perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verbi, sicque fallendo, dum perjurant et mentiuntur, homines decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti, decipimur: et credimus dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus jurare compellimur. Talique necessitate jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verborum quis juret, Deus tamen, qui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut ille cui juratur, intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
tuna uerba ꝓcedant & osetuo cum opostunũ tempus
inueneris. ad te audientibus cunctis gratiã prȩbeas : Cȩ¬
sarius đ pihil ꝓdest si in habitationem sileitium sit & in
habita toribus uitiorum tumultus & conlustatiopar¬
sionum : Inuitas patrum dicit: Cum silatio &oratione
age quod agis inueritate:¬

Expanded text:
 Cum opportunum tempus inveneris, loquere ut te audientibus gratiam praebeas. CAESARIUS. Nihil prodest si in habitatione silentium sit, et in habitationibus vitiorum tumultus et colluctatio passionum. EX VITIS PATRUM. Cum silentio et oratione age quod agis in veritate
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur : & cum dis crecione si lentium magnum custodit
ris considera quando dicas: tanpore congruo loquere:
tempore congruo tace: ponlo quarir nisi interrogatus
suris nondicas prius audiar : interogatio ostuũ aperut
Hinguo sus homo inperitus ẽ : sapieis paucis uebis utitur
Breuem sernoneni sciam facit : loqui multum stultitia ẽ
uox eum insipientis in multiplicatione semonis Mane¬
at igitur in uerbo mensura insemone sit statera. ranꝑ
uerbatua sint modeata : modumloquendi nontranseas
plur dilige audire quam dicere : plus auscultare : quã loqui
In principio audi loquere pouissimus rinis plus hab&
honorem: Meliur est nouissimus samo quam primus:¬

Expanded text:
loquitur, et cum discretione silentium magnum custodit.loquitur, et cum discretione silentium magnum custodit.ris, considera quando dicas. Tempore congruo loquere: tempore congruo tace. Non loquaris nisi interrogatus fueris: non dicas priusquam audias: interrogatio os tuum aperiat. Linguosus homo imperitus est, sapiens paucis utitur verbis. Brevem sermonem scientia facit. Loqui multum stultitia est. Vox enim insipientis in multiplicatione sermonis. Maneat igitur in verbo mensura, in sermone sit statera. Semper verba tua sint moderata, modum loquendi non transeas. Plus dilige audire quam dicere; plus auscultare quam loqui. In prinhonoris; melior novissimus sermo quam primus
Abbreviated transcription (Latin):
eum: qui non deliquerit in lingua sua: Est qui anit¬
tit uerbum certum. en arrans ueritatem : Uebũ ne¬
quam : inmutab it cor: Est tacens : qui inuenitur
sapieis: & est debilis : qui pre est adloquendum: Est aũt
tacens: non habens sensum loquellȩ : & et tacens sci¬
eis apte tempores : homo sapiens. tacebit usque ad
tempus : Las ciuus aũt & prudens non seuabit tempus
qui mutis utitur uerbir ledit animã suã: Multi ceci¬
derunt in ore gladi. sed non sic quasi qui intere ꝑlinuãsuã¬
sanabilir in mortan: Supra mensam magnam sedisti: non a¬
perias supra illã faucem tuam: prior adaliscais loquere
& querens : Vibi sunt senes non multum loquaris : ubi auditur
est non effundas sermonen &mportunȩ noli & tolli insapie¬
tiatua: Hieronimus đ : Discat aliquando r&icis cae qui
nũm quam didicit loqui : Ambrosius đ : Est homo qui silai
multum loquitur : & est alius qui amane usq: ad uesperũ

Expanded text:
enim qui non deliquerit in lingua sua ? Est qui emitenim qui non deliquerit in lingua sua ? Est qui emittit verbum suum, et narrans veritatem . Verbum nequam immutabit cor . Est tacens qui invenitur sapiens: et est odibilis qui procax est ad loquendum . Est autem tacens, non habens sensum loquelae; et est tacens sciens aptum tempus . Homo sapiens tacebit usque ad tempus, lascivus autem et imprudens non servabit tempus . Qui multis utitur verbis, laedit animam suam . Multi ceciderunt in ore gladii, sed non sic quasi qui interisanabilis in mortem. Supra mensam magnam sedisti? non aperias super illam faucem tuam prior . Adolescens, loquere et quaerens . Ubi sunt senes, non multum loquaris. Ubi auditus non est, non effundas sermonem, et importune noli extolli in sapientia. HIERONYMUS. Discat aliquando recte cessare, qui nunquam didicit loqui. AMBROSIUS. Est homo qui silentmultum loquitur. Et est alius qui a mane usque ad vesperum
Abbreviated transcription (Latin):
Labia iusti qui recta loquitur dirgitur: qui ad toni¬
tis oculis cogitat praua mordens labia sua ꝑfert malũ¬
Item dc̃ qui & alta os suum : querit riunam: qui mo¬
deratur semones suos doctus & prudeis ẽ & preciosi
sp̃s uir cruditus: Mors &uita: in manibus linguȩ
Cum obscurationibus loquitur pauꝑ: & diues effabitur
qui aũt nalegit uias suas mortificabitur : Labia de os¬
culabitur : qui recta uerba respondit : Qui custodit : or
suum & linguam suam : custodit ab angustus animã suã
Hiesus filius sirach đ: poli citatur eẽ in linguatua : & in¬
utilis & remissus in operibustius : prius quam audias ne
respondeas uerbum : & in medio seniorum ne aditias lo¬
qui: Beatus uir quinon est lapsus uerbo &oresuo: & ñ
est stimdlatus institiã delict : Ante quam loquaris
disce: Qui odit loquir citatem : & tinguit malitiam:
pe iteres uerbum nequam &durum : & nonminoraberis
est qui labitur in lingua sua: sed non ex animo: Quis est

Expanded text:
tonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua, perficit malum . Qui exaltat cor suum, quaerit ruinam . Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est, et pretiosi spiritus vir eruditus . Mors et vita in manibus linguae. Cum obsecrationibus loquitur pauper, et dives affabitur vias suas mortificabitur . Labia deosculabitur, qui recta verba respondet . Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam . JESUS SIRACH. Noli citatus esse in lingua tua, et mutilis et remissus in operibus tuis . Priusquam audias ne respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui . Beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo, et non est stimulatus in tristitia delicti . Antequam loquaris, disce . Qui odit loquacitatem, exstinguit malitiam . Ne iteres verbum nequam et durum, et non imminoraberis . Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo . Quis est
Abbreviated transcription (Latin):
Bonus homo : debono thes auro cordissui pro
fatbona: & malus homo dealo thesauro
cordis sui. ꝓfert mala : Qui a san&c ipso loquitur glo¬
riam ꝓpriam quȩrit : paulus ap̃ đ: uobo siociosi &
curio si loquentes quȩ non oport& Tu aut loquere
quȩ dec& sanam doctrinam: Salomonđ in multi lo¬
÷quio p&catum non deerit: quiaut̃ moderatur labia
sua : prudentissimus est: propte pacata labioꝵ.
ruina ꝓximat mala: qui custodit ossuum : custo¬
dt animam suam: Qui aũt in consideratur ẽ ad lo¬
quedom: serti & mala: In omni opere: erit habundan¬
tia : ubi aũt uerba sunt plurima : frequente gestas :
Ligua placabilis: lignum uitȩ: quȩ aũt moderata

Expanded text:
Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesauro profert mala . Qui a semetipso loquitur, gloriam propriam quaerit . PAULUS. Verbosi, otiosi et curiosi, loquentes quod non oportet . Tu autem loquere quae decent sanam doctrinam . SALOMON. In multiloquio peccatum non deerit . Qui autem moderatur labia sua, prudentissimus est . Propter peccata labiorum. ruina proximat mala . Qui custodit os suum, custodit animam suam . Qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala, in omni opere bono erit abundantia . Ubi autem verba sunt plurima, ibi frequens egestas . Lingua placabilis, lignu
Abbreviated transcription (Latin):
la&ificat multi suꝑna rpeti: Gratia in & tremis siur
ad dm̃ reuatuntur ꝑpęnitentiam : quȩ cum que mala
grserunt cotidianis fl&ibur purgant atque in bonis
factis mala gesta cõmutant : quib iuste totum quod
deli querant igurcitur. quia ipse quod male ges seruns
uulnerir ipes salutir : ꝑ quam dr̃ ad misricordia pro¬
uocatur : Que non tempore peisatur : sed ꝓfunditate
fl&us & lacrimarum : Panteitia aut̃ nom̃ sumpsit
Apoia : qua anima cruciatur: & mostisicatur caro
& barbam nutriunt. ut denonstrat habundantia cri¬
minum quibus capud p&catorir grauatur : Capilli
aum ꝓuitus accipiuntur : sicut scriptũ est: Criminib:
p& catorum suorum unurquisq: constringitur: ꝑcili

Expanded text:
laetificat. Multi superna respersi gratia, in extremis suis laetificat. Multi superna respersi gratia, in extremis suis ad Deum revertuntur per poenitentiam, et quaecunque mala gesserant, quotidianis fletibus purgant, atque in bonis factis mala gesta commutant; quibus juste totum quod deliquerant ignoscitur, quia ipsi, quod male gesserunt, res salvantur, per quam ad misericordiam Deus provocatur, quae non tempore pensatur, sed profunditate luctus et lacrymarum. Poenitentia nomen sumpsit a poena, qua anima cruciatur et caro mortificatur. 3. et barbam nutriunt, ut demonstrent abundantiam criminum, quibus caput peccatoris gravatur. Capilli enim pro vitiis accipiuntur, sicut scriptum est: Crinibus peccatorum su
Abbreviated transcription (Latin):
nora defleat : Lauamini mundi stote : lauatur itaq:
&mundus est: Qui & pr&crita plangit: & flenda non
amit tit : Lauatur : & non ẽ mundus: Qui plangit quod
ressit n& deserit: & post lacrimas h& que fleuerat
rep&it: Qui aũt̃ prauȩ uiuendo penitentiam in moste
ant periculosum ẽ : sicut sus damnatio incesta est :
sic & ronissio dubia: Ille penitentiam digne agit : qui
reatũ suum satisfactione legitima plangit : Con¬
do ꝓfundius : quantum &titit in p&ccandum ꝓlixius
Quamiusquis quis sit p&ccator &impius : siad penite¬
potest : nei dum potest nolueit omnino cũtarde
uoluerit non possit : Amplius la&atur dr̃ deanima
disperata : & aliquando conuersa quã de ea quȩ nũ¬
quam & stitit ꝑdita : plus enim gaudiũ coram do & an¬
geliseus deeo qui Apericulo liberatur : quã de eo
qui num quam nouit p&cati periculum: Quantũ aum.¬
contristat resꝑdita : Tantum magis sui fuer it inuenta

Expanded text:
nora defleat. Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque nora defleat. Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, et praeterita plangit, et flenda iterum non comittit. Lavatur, et non est mundus, qui plangit quod gessit, nec deserit, et post lacrymas quae fleverat repetit. Ei autem qui prave vivendo poenitentiam in morte agit, periculum est; sicut enim damnatio incerta est, sic et remissio dubia. Ille poenitentiam digne agit qui reatum suum legitima satisfactione plangit: condo profusius, quanto exstitit in peccato proclivius. Quamvis quisque sit peccator et impius, si ad poenitepotest: ne, si dum non potest, voluerit omnino, cum tarde oluerit, non possit. Amplius laetatur Deus de anima desperata, et aliquando conversa, quam de ea quae nunquam exstitit perdita. Plus est enim gaudii coram Deo et angelis ejus de eo qui a periculo liberatur, quam de eo qui nunquam novit peccati periculum. Quanto contristat res perdita, tanto magis si fuerit inventa,
Abbreviated transcription (Latin):
potest eẽ gratia electorum : nisi ubi fueit uenia p&¬
catorum: Magis ego dep&catore conueso quamde
iusto stante gaudium sit incelo: Nece sarium ego nob̵
ꝗt qui uult se omnimodo purgare a peccato : pnmar¬
ipsar causas culpe suc cedere internus iud& mentem
potius quam ueba considerat : Num quã p&catores
ad lamentum pęnitentiae redirent : sinulla esset bo¬
norum & anpla: quȩ eorum maiten traherent :
Omne enim p&c catum graue ẽ : quia non ꝑmittit anͥmũ
ad sublimia leuare: Neque enim tuncueniã inuenit̃. qui
modo aptum ueniȩ tempus ꝑdit ibi lam adõ non po¬
test mereri quod p&it : qui hic noluit audire quodiussit
Qui tempus congruȩ pęnitentiae ꝑdidit: frustra ante
Cito iuiscit nam qui consu&udinem facit p&candi :
iam sepultus est : Erande scelus gran hab& necessanũ
satis factionis : qui ergo cupit certus eẽ in morte de
indulgetia: sanus paniteat. sccnus que ꝑ p&rata faci¬

Expanded text:
potest esse gratia delictorum, nisi ubi fuerit venia pepotest esse gratia delictorum, nisi ubi fuerit venia peccatorum. Majus ergo de peccatore converso, quam de justo stante gaudium fit in coelo. Necessarium est ergo ei qui vult se omni modo purgare a peccato, primum ipsas culpas succidere. Internus judex mentem potius quam verba considerat. Nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. Omne enim peccatum grave est, quia non permittit animam ad sublimia levari. Neque enim tunc veniam inveniet, qui modo aptum veniae tempus perdit. Ibi jam a Deo non potest mereri quae petit, qui hic noluit audire quod jussit. Qui tempus congruae poenitentiae perdit, frustra ante uratio adhibetur. Nam qui consuetudinem facit peccandi, jam sepultus est. Grande scelus grandem habet necessario satisfactionem. Qui ergo cupit esse certus in morte de indulgentia, sanus poeniteat, sanusque perpetrata faci
Abbreviated transcription (Latin):
uesur euadere coepit : a &ena supplicia deb& agere
Vt mubtitudinem pacatorũ pos sit & equare ubesta¬
te iustutum: Hilarius đ: paenitudo euim mores in mu¬
tat : & longa temporum crimina in ictu oculi peunt.
si cordis nata fueit conpunctio : Cregoriur đ neq:
enim delictu satis facimur sab iniquitate non cessamur
qui comisit ꝓhibita sibim &ipsi abscdere debeat &iã
concessa: & se rep̃hendat in minimis quȩ meminit in¬
maxi mis delinquirse : Satis alienur aside est : qui
ad agendam pęnitentiam tampore ran& tutis & p&tat:
M&uendum ẽ nedum sperat misri cordiã : incidat in
iuditiõ: pantentiã quippe agere ẽ : ꝑ p&rata mala
plangere : & plangenda non pepetrare : Nam qui sic p&¬
cata deplorat ut tamen alia committat: adhuc peni¬
taitiam agere : aut ignorat : aut dissimulat: Dr̃ omp̃r
laborare deuntiat cumduras hominum prauitater
postat : siquistedep& cato forinseto correxerit : tu
consitere interiora quat ille nescit : Neque aum

Expanded text:
adere cupit aeterna supplicia, debet ita agere, ut multitudinem peccatorum possit exaequare ubertate virtutum. HILARIUS. Poenitudo enim mores mutat, et longi temporis crimina in ictu oculi pereunt, si cordis nata fuerit compunctio. GREGORIUS. Neque enim delictis satisfacimus, si ab iniquitate non cessamus. Qui commisconcessa: et se reprehendat in minimis, qui meminit deliquisse in maximis. Satis alienus a fide est, qui ad agendum poenitentiam tempora senectutis exspectat. Metuendum est ne dum sperat misericordiam, incidat in judicium. Poenitentiam quippe agere, est perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic peccata deplorat ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Deus omnipotens laborare se denuntiat, cum duras hominum pravitates portat. Si quis te de peccato forinsecus correxerit, tu confitere interius quod ille nescit. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
ignoscat Sicut aum non oportit rainiscere p&ccati
aff&ctum: sic necesse ẽ unum quanque suum indeflen¬
do. commanorare p& catum: Omne p&catum ꝑpeni¬
tentiã recipit uulneris sanitatem: pilil aut̃ peius quã
culpam ognoscere n& deflere In hac uita tantum paui¬
tetiae patit libertas: postmorten ueo nulla sorreptio¬
nis .ẽ. licentia pęnitentibus diuina dementia subuenit:
& ꝑp̃antetiam : indulgentia datur : uulnur iteratum
tar dius sanatur : Seundum morbum inpendenda ẽ
medicina iuta uulnus adhibenda renedia : Cesanus d
Ualde dura &nimium dolenda conditio est. omnem
intentionem studium corporis inpedere & fructum
non recipere post laborem: Dicit enim aliquis : Cum
ad sen&ta uenero : tunc ad penitatiã medicamenta
consugiam: Quare hoc defragilitas humana p̃sumat:¬
gu hisam Cum uno die utae suae in potestate nõ habeat: Iniquita¬
te enim nr̃am sinos agnos cimus dr̃ ignoscit: Multiaũt̃

Expanded text:
ignoscat. Sicut enim non oportet reminisci peccati ignoscat. Sicut enim non oportet reminisci peccati affectus, sic necesse est unumquemque suum in deflendo commemorare peccatum. Omne peccatum per poenitentiam recipit vulneris sanitatem. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere. In hac vita tantum poenitentiae patet libertas, post mortem vero nulla est correctionis licentia. Poenitentibus divina clementia subvenit, et per poenitentiam indulgentia datur. Vulnus iteratum tardius sanatur. Secundum morbum impendenda est medicina. Juxta vulnus adhibenda sunt remedia. CAESARIUS. Valde dura et nimium dolenda conditio est, omni intentione studio tempus impendere et fructum non recipere post laborem. Dicit enim aliquis: Cum ad senectam venero, tunc ad poenitentiae medicamenta confugiam. Quare hoc de se fragilitas humana praesumat, cum unam diem vitae suae in potestate non habeat? Iniquitatem enim nostram si nos agnoscimus, Deus ignoscit. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
trumque peniteitiã agimur ut & in conpuncionẽ cili¬
cus comos camus uitiatuae ꝑ culpa comisimus: Pon
tam consideranda ẽ meisura temporis : quam doloris :
Quanta fuit in malum abrupte mentis intentio : tanta ne¬
cesse est indil&tione deuocio: Dupl& aut ẽ pente¬
tiae genitur: uel dum plangimus quod malegessimus. uel
dum non egimus quod agere debueramus: ille aut̃ uee pau¬
taitiam agit : quin& pęnitere p̃teita neglegit : n& adliuc
peniteida committit : Sibona ẽ ad & tremis conuersio:
melior tamen est quȩ longe ante sinem agitur : ut ab hac
uita s&curius transeatur : In hoc s&ulo pȩnitatiã opeanti¬
bus dĩ misei cordia subuenit : In futurum aut̃ iam non o¬
peratur : sed ratione operum nr̃orum ponemus : Nullus
disperare deb& uanam: &iam sicirca sinem uitȩ ad pęniten¬
tiam conuetatur: Si aum poautendo dignadõ acta g&r¬
serimus seueitate &us inclenentia cõmutatur : dr̃ qui
nos malos tolleat non dubium ẽ. quod conuo sis clanait᷑

Expanded text:
cilicii cognoscamus vitia quae per culpam commisimus. Non tantum consideranda est mensura temporis, quantum doloris. Quanta fuit in malo abruptae mentis intentio, tanta necesse est sit in dilectione devotio. Duplex autem est poenitentiae gemitus: vel dum plangimus quod male gessimus, vel dum non egimus quod agere debueramus. Iste autem vere poenitentiam agit, qui nec poenitere praeterita negligit, nec adhuc poenitenda committit. Si bona est in extremis conversio, melior tamen est quae longe ante finem agitur, ut ab hac vita securius transeatur. In hoc saeculo poenitentiam operantibus Dei misericordia subvenit. In futuro autem jam non operamur, sed rationem operum nostrorum ponimus. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae ad poenitentiam convertatur. Si enim poenitendo digna Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Deus qui nos malos tolerat, non dubium est quia conversis clementer
Abbreviated transcription (Latin):
ipud iudicem iustumdm̃: agustinus đ Illeueo qui sua
selera conitat : & statim conuersus fueit : ueuam sibi
credat: Sienim tunciuis penitentiam agere quando
pecare non poter p&catate : dimiserunt nontu illa
imipia anima plangitur inmalis dum diperat debonis
Hieronimus đ Vtinam tam cito conuertatur p& ca¬
longitudinem requirit ds̃ : sed affectu sinceritatis
penitendo pesator : Qui eum tota in xp̃o mente con¬
sidit : &iam sicut homo lapsus mostuus fueit inp&ccato:
si de sua uiuit in aetenum : Cauendum est uulnus quod
dolorem curatur : putrido carnis fero indiget : &
cautirio catena sordis & come non sunt diadematis
signa s& fl&us &lacrimarum : Saccus & ieiunium
arma sunt penitetiae : & remedium p&catorum:
Quia inanis ueite & habitus luctuosur ambiciosius¬
dnm dep̃ catur : Dr̃ naturȩ misricors .ẽ. & paratus
ut salu& demetia : quos non potest saluare iustitia
Ds̃ n& bona impl& quod sc̃ĩs ꝓmittit : s illi reuestantꝰ

Expanded text:
pud judicem justum Deum. AUGUSTINUS. Ille vero qui sua scelera cogitat, et statim conversus fuerit, veniam sibi credat. Si enim tunc vis poenitentiam agere, quando peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Impia anima plangitur in malis, dum sperat de bonis. HIERONYMUS. poris longitudinem requirit Deus, sed affectu sinceritatis poenitentis pensat. Qui enim in Christo tota mente confidit, etiamsi ut homo lapsus mortuus fuerit in peccato, fide sua vivet in aeternum. Cavendum est vulnus quod dolore curatur. Putredo carnis ferro indiget et cauterio. Catena, sordes et comae, non sunt diadematis signa, sed fletus et lacrymarum. Saccus et jejunium arma sunt poenitentiae et remedium peccatorum, quia inanis venter et habitus luctuosus Deum deprecantur. Deus natura misericors est, et paratus ut salvet clementia quod non pos nec bona implet quae sanctis promisit, si illi revertantur
Abbreviated transcription (Latin):
si dixeris p&ccatatua prior & audi& tedñstam quã po¬
pulum scm : Agustinus đ : Confessio hominum malorũ
inicium ẽ operum bonorum : Quiconsit&ur p&cata fua
& accussat pecca sua : cum dño factum : ssto patrem
erudientem : nesentias iudice punientem : Tenpus
confessionis est: nunc consitee quȩ f&cisti: Quȩ in uer¬
bo: quȩ inopae : quȩ innocte : quȩ indie : consitere
intempore opostuno : & indie salutis accipies cȩleste
thiesaurum : Hie ominus đ : Ridiculum ẽ debitate
& fracte tocius corporis uulnea pauca monstrare:
us et uulnus occultum : Cregoriur đ: pon uult dr̃
ul cisci maliciam : qui consitere delicta ꝑsua d&
Op tat dis solui consitentes: ne conmaces punire go¬
ratur : Tantum que est homo sarcinis p&catorum
rrauatus : quantum abonis operibus alienus: Ea
quȩ ingrata eẽ hominibus in portunitus solent :¬
iuditio ueritatis plac& : qui diliquentes uilnera

Expanded text:
or, exaudiet te Dominus tanquam populum suum. AUGUSTINUS. Confessio omnium malorum initium est omnium operum bonorum. Qui confitetur peccata sua, et accusat scelera sua, cum Deo facit pactum. Ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Tempus confessionis est confiteri quae fecisti, quae in verbo, quae in opere, quae in nocte, quae in die. Confitere in tempore opportuno, et in die salutis accipies coelestem thesaurum. HIERONYMUS. Ridiculum est, debilitato et fracto toto corpore, vulnera pauca monstrare. jus est vulnus occultum. GREGORIUS. Non vult Deus ulcisci malitiam, qui confiteri delicta persuadet. Optat Deus dissolvi confitentes, ne contumaces punire cogatur. Tantumque erit homo sarcinis peccatorum gravatus, quantum a bonis operibus fuerit alienus. Ea quae ingrata esse hominibus solet importunitas, judici veritatis placet. Qui delinquentes vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
curatur Crimei aut̃ tee caido ampliatur: Sipatit
&minimo Silentio culpa crescit : Basiliusđ
melius est enim inmalis factis pura confessio : quam
bonis operibus suꝑba gloriacio: In libro celanentird
tacatibus non facile potest medilla opostunȩ : & ne¬
cessariae remonis adhibere : Profere deb& unur¬
quisque in quo aninꝑ ꝑ ignorantiam langu&:

Expanded text:
curatur. Crimen autem tacendo ampliatur. Si patet curatur. Crimen autem tacendo ampliatur. Si patet ex minimo magnum. Silentio culpa crescit. BASILIUS. enim est in malis factis pura confessio, quam in bonis operibus superba gloriatio. EX LIBRO CLEMENTIS. Tacentibus non facile potest medela opportuni et necessarii sermonis adhiberi. Proferre debet unusquisque, in quo animus per ignorantiam languet.
Abbreviated transcription (Latin):
tur : & sen & ipsos ap&cato non subtrahunt: Maga
lam iustitiae pars est seipsum nosse homo quod praus ẽ
Vt & eo diuini uistictir subdatur humilius &x quo suam¬
infirmitatem agoscit : Bene se iudicat iustur in hac ui¬
ta ne iudi c&ur ado dam natione ꝑ p&ua: Tunc aũt
iuditium derequis que sumit quando ꝑdignam poeniter¬
fl&um inpȩnitentiam omnis p&cator : Siue quia pe
negligentiam bonum fecit : seu quia malũ ꝑaudatiam
ꝑp&rauit : Quod enim oportuit non gessit : &gessit quod
aere non opostuit: quȩdam enim iam iustitiae portio ẽ
iniqui tatem suam homini abscondere : & in san& ipso
dep&catis ꝓprur erubercere : Qui in latar sibi contu¬
melias tranquillo animo ꝑdit dolorem cordis aperit
& uirtus quod feru& in animo facile resistit : Uulnea
enim mentis apesta cito &ultant claus animis exulce
donat: Om̃is spes in confessione consistit : In con¬
fonone locur misericordiae ẽ: Peccatum ꝓdito cito

Expanded text:
tur, et tamen semetipsos a peccato non subtrahunt. Magna tur, et tamen semetipsos a peccato non subtrahunt. Magna jam justitiae pars est seipsum noscere hominem, quod pravus sit: ut ex eo divinae virtuti subdatur humiliusinfirmitatem agnoscit. Bene se judicat justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitenfletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere non potuit. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam homini non abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. Qui illatas sibi contumelias tranquillo animo prodit, dolorem cordis aperit, et virui quod servet in animo, facile resistit. Vulnera enim mentis aperta cito exsultant: clausa, nimis exulcerdonat. Omnis spes in confessione consistit, in confessione locus misericordiae. Peccatum proditum cito
Abbreviated transcription (Latin):
plius silentium p̃mit : tantum grauiore dolore in¬
trins&cus nitrit : nam cum pitrido quȩ hi terius
feru& ecitur : ad salutem dolor aperitur : Omnis
quippe peccator dum culpã suã intra conscenitiam
abscondit intrins&cus lat& : & in suis paietrabilibus oc¬
cultatur : p& catorer dr̃ uid& & sustin& ristates tolle
rat &damnat : cotidie ꝑ euangelium clementer uocat:
Confessionem nram & puro corde desiderat : & cuncta
quȩ de linquimur selaxat: P&catiuirus salubriter
apeitur in confesione : quod pestifere latebat inmente :
Consitendo p&cata qui aliud agmus nisi malum quod
in nobis latebbat apimus: p&cator eum conuesus de
p&catis infl&iburiam iustus eẽ in coat : cum coeperit
accursare quod fecit : Hisidorus đ : qui p& cata sua ho¬
minibur occultant & ꝑsan& ipsos confessi non fuerint dm̃
quan teston habebunt ipsum habebunt & ultorm: Ex
eo unus quis que iustus eẽ incipit & quo sui ac cusator &¬
titoit: multi aũt̃ &ontra sen& ipsos p&catores faten¬

Expanded text:
t, tanto graviorem dolorem intrinsecus nutriunt. Nam cum putredo quae intrinsecus fuerit ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Omnis quippe peccator, dum culpam suam intra conscientiam abscondit, intrinsecus latet, et in suis penetralibus occultat. Peccatores Deus videt et sustinet; resistentet damnat: et quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus, relaxat. Peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Confitendo peccata, quid aliud agimus, nisi qui malum quod in nobis latebat, aperimus? Peccator enim conversus de peccatis in fletum, jam justus esse inchoat, cum coeperit accusare quae fecerit. ISIDORUS. Qui peccata sua hominibus occultant, et per semetipsos confessi non fuerint, Deum quem testem habent, ipsum habebunt ultorem. Ex eo unusquisque esse justus incipit, ex quo sui accusator exstiterit. Multi autem contra semetipsos peccatores faten