comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudo magna. & mulieres nobiles ñ paucȩ.s XLUii¬
elantes autẽ uidei. assum̃tesq de uulgo uiros
quosdã malos. &e turba facta concitauerunt
ciuitatẽ: &e assistentes domuiiasonis. querebant
eos ꝓducere in popłm. Et cum ñ inuenissent eos.
trahebant iasonẽ & quosdam fĩs. ad principes
ciuitatis: clamantes. qm hiisunt qui urbẽ conci-
tant. & huc uenerunt. quos suscepit iason. & hii
om̃s contra decreca cesaris faciunt. regẽ alium di¬
centes eẽ iħm. Concitauerunt autẽ plebẽ ce prin
cipes ciuitatis. audientes hȩc: & accepta satisfa¬
ctione ab iasone & aceteris: dimiserunt eos. Fĩs
uͦ confestim ꝑ noctẽ duniserunt paulũ & bar
nabã inberoeam. Qui cum uenissent. insynago¬
gam iudeoꝵ introierunt. Hii autẽerant nobili¬
ores eorum qui sunt thessalonicȩ. qui susceper̃
uerbum cũ omĩ auiditate. cotidie scrutantes scri¬
pturas: si hec ita se haberent. Et multi quidem
crediderunt exeis: & gentilium mulierũ hone¬

Expanded text:
ulieres nobiles non paucae. Zelantes autem Judaei, assumentesque de vulgo viros quosdam malos, et turba facta, concitaverunt civitatem: et assistentes domui Jasonis quaerebant eos producere in populum. Et cum non invenissent eos, trahebant Jasonem et quosdam fratres ad principes civitatis, clamantestant, et huc venerunt, quos suscepit Jason, et hi omnes contra decreta Caesaris faciunt, regem alium dicentes esse Jesum. Concitavercipes civitatis audientes haec et accepto satis ab Iasone et a ceteris dimiserunt eos fratres vero confestim per noctem dimiserunt Paulum et Silam in Beroeam qui cum advenissent in synagogam Iudaeorum introierunt hii autem erant nobiliores eorum qui sunt Thessalonicae qui susceperunt verbum cum omni aviditate cotidie scrutantes scripturas si haec ita se haberent et multi quidem crediderunt ex eis et gentilium mulierum hone
Abbreviated transcription (Latin):
athenienses: ꝑ omĩa quasi suꝑstitiosos uos
uideo. Preceriens enim & iudens simulachra ur̃a: in¬
ueni & aram in qua scriptum erat ignoto dõ. Quod
gͦ ignorantes colitis: hoc ego annuncio uobis. Ds̃
qui fecit mundum &r omĩa quȩ in eo sunt. hic cȩli
& t̾rȩ cum sit dominus. ñ in manufactis templis
inhabitat. nec manib humanis colit᷑ indigens
aliquo. cum ipse det om̃ib uitã & inspirationẽ. et
omĩa: fecitq ex uno omẽ genus hominũ. in habita¬
re suꝑ uniuersã faciẽ t̃rȩ. & definiens statuta dem
pora. & terminos habitationis eoꝵ querere dm̃.

Expanded text:
Athenienses, per omnia quasi superstitiosiores vos video. v.23. Praeteriens enim & videns Simulacra vestra, inveni & aram, in qua scriptum erat: Ignoto Deo; quod ergo ignorantes colitis, hoc ego annuntio vobis. Deus, qui fecit mundum, et omnia quae in eo sunt, hic coeli et terrae cum sit Dominus, non in manufactis templis habitat, nec manibus humanis colitur indigens aliquo, cum ipse det omnibus vitam, et inspirationem, et omnia: fecitque ex uno omne genus hominum inhabitare super universpora, & terminos habitationis eorum. v.27. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰdi: ñ debenius estunare auro aut argento. aut
lapidi. sculpture aitis. & cogitationis hominis
diuinũ eẽ simile. Et tempora quidẽ huiꝰ ignoran¬
tiȩ despiciens ds̃. nunc annunciat hominib ut
onĩs ubiq penitentiã agant: eo qđ statuit diẽ
in qua udicaturꝰ ẽ orbẽ in equitate in uiro in quo
statuit. fidẽ p̃bens om̃ib suscitans eum amortius.
Cum audissent autẽ resurrectionẽ mortuoꝵ: qͥdã
quidem irridebant: quidam uͦ dixerunt. Audiemꝰ
te de hoc iterum. Sicq paulus ex iuit de medio eoꝵ.
Quidã uͦ uiri adherentes ei credidunt in quibus
&e dionisius ariopagita. & mulier nomine damaris.

Expanded text:
ebemus aestimare, auro aut argento, aut lapidi, sculpturae artis et cogitationis hominis, divinum esse simile. Et tempora quidem hujus ignorantiae despiciens Deus, nunc annuntiat hominibus, ut omnes ubique poenitentiam agant, eo quod statuit diem in quo judicaturus est orbem in tuit, fidem praebens omnibus, suscitans eum a mortuis. Cum audissent autem resurrectionem mortuorum, quidam quidem irridebant, quidam vero dixerunt: Audiemus te de hoc iterum. Sic Paulus exivit de medio eorum. Quidam vero viri adhaerentes ei, crediderunt: in quibus et Dionysius Ar
Abbreviated transcription (Latin):
derẽ poma conuallis. ut inspicerẽ si floruissec ui¬
nea. & germinassẽt mala punica. Nesciui. ani¬
ma mea conturbauit me. ꝓpt̃ quabrigas amina¬
dab. Reuertere reuertere sunamitis. reuertere
reuertere. ut intueamur te. Quid iudebis in su¬
namite. nisi choroscastroꝵ: Quã pulchri sunt
gressus tui in calciam̃tis: filia principis. Iuncture
feminũ tuoꝵ sicut monilia: quȩ fabricata sunt
manu artificis. Umbilicꝰ tuus crater cornatilis:
nunqͣ indigens poculis. Uent̃ tuus sicut aceriuis
tritici: uallatꝰ liliis. Duo uberatua: sicut duo
hinnuli gemelli capieȩ. Collum tuũ: sicut turrs
eburnea. Ocłi tui sicut piscine in esebon: quȩ st̃
in porta filiȩ multitudinis: Nasus tuus: sicut tur

Expanded text:
si floruisset vinea et germinassent mala punica nescivi anima mea conturbavit me propter quadrigas Aminadab revertere revertere Sulamitis revertere revertere ut intueamur te quid videbis in Sulamiten nisi choros castrorum quam pulchri sunt gressus tui in calciamentis filia prfemorum tuorum sicut monilia quae fabricata sunt manu artificis. Umbilicus tuus crater tornatilis, nunquam indigens poculis. Venter tuus sicut acervus tritici, vallatus liliis. Duo ubera tua sicut duo hinnuli gemelli capreae, collum tuum sicut turris eburnea. Oculi tui sicut piscinae in Hesebon, quae sunt in porta f
Abbreviated transcription (Latin):
aromatis: ut pascatur inhortis. &e lilia colligat.
Ego dilecto meo. & dilectꝰ meus michi: quipas¬
citur int̃ lilia. Pulchra es amica mea. suauis&e
decora. sicut ierłm: terribił ut castroꝵ acies ordi¬
nata. Auerte ocłos tuos ame: quia ipsi me auo

Expanded text:
aromatum, ut pascatur in hortis, et lilia colligat. Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi, qui pascitur inter lilia. Pulchra es, amica mea, suavis, et decora sicut Jerusalem: terribilis ut castrorum acies ordinata. Averte oculos t
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ suꝑ omĩa aromata. fauus distillans labia
tua sponsa. Mel ae lac sub lingua tua: &e odor ue¬
stuñtorum tuoꝵ sicut odor turis. Hortus conclusꝰ
soror mea sponsa: hortus conclusus. fons signat᷑.
Emissiones tuȩ patadisus. maloꝵ punicoꝵ: cũ
pomoꝵ fructib. Cypricum nardo. nardus & crocꝰ.
fistula & cinnamonũ: cumunuiet sis lignis li¬
bani Myrrace aloe: cum om̃ib pͥmisunguentis.
Fons hortoꝵ. puteus aquarum inuentiũ. quȩ
fluunt impetude libano. Surge aquilo &e ue¬
ni auster:: ꝑflahortum meũ: &e fluant aroma¬

Expanded text:
avus distillans labia tua, sponsa, mel et lac sub lingua tua: et odor vestimentorum tuorum sicut odor thuris. Hortus conclusus, soror mea sponsa, hortus conclusus, fons signatus. Emissiones tuae paradisus malorum punicorum cum pomorum fructibus. Cypri cum nardo, nardus et crocus, fistula et cinnamomum cum universis lignis Libani, myrrha et aloe cum omnibus primis unguentis. Fons hortorum: puteus aquarum viventium, quae fluunt impetu de Libano. Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aroma
Abbreviated transcription (Latin):
cendit de ceserto. deliciis affluens. innixa suꝑdile¬
ccum meũ: Sub arbore malo suscitaui te. Ibi cor¬
tupta ẽ mat̃ tua: ibi uiolata ẽ genitrix tua. Pone
me ut signaculum suꝑcortuum. ut signaculum
suꝑ brachium tuum: quia fortis ẽ ut mors dilectio.

Expanded text:
innixa super dilectum suum? Sub arbore malo suscitavi te. Ibi corrupta est mater tua, ibi violata est genitrix tua. Pone me ut signaculum super cor tuum, ut signaculum super brachium tuum, quia fortis est ut mors dilectio,
Abbreviated transcription (Latin):
ne surgamus ad iuncas :⁊ uide amꝰ si floruit unea:
si flores fructꝰ parturiunt: si floruerunt mala pu¬
nica. Ibi dabotibi ubera mea. Mandragore dete¬
runt odorem inportis nr̃is. Omĩa poma. noua et
unuetera. dilecte mi seruaui tibi. Quis michidet ce
frẽmmeũ sugentẽ ubera matris meȩ. ut inueniã
te foris & deosculer. & iam menemo despiciet :
⁊ & mustum maloꝵ granatorum meoꝵ. Leua eius¬

Expanded text:
as videamus si floruit vinea si flores fructus parturiunt si floruerunt mala punica ibi dabo tibi ubera mea mandragorae dederunt odorem in portis nostris omnia poma nova et vetera dilecte mi servavi tibi quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae ut inveniam te foris et deosculer et iam me nemo ddito, et mustum malorum 686 granatorum meorum
Abbreviated transcription (Latin):
regis iuncta canalib. Quã pulchra es & quã decora
carissimam deliciis. Statura tua assimilata ẽ pal¬
me: & ubera tua botris. Dixi. ascendã inpalmã.
app̃hendã fructus eiꝰ Et erunt ubera tua sicut
botriuineȩ: & odores tui sicut maloꝵ. Guttur tu¬
um. sicut uinũ optunũ: dignũ dilecto meo ad po¬
tandum. labusq &e dentib illiꝰ ruminandũ Ego
dilecto meo: & ad me conuetsio eiꝰ. Ueni dilecte

Expanded text:
ibus. Quam pulchra es, et quam decora, charissima in deliciis! Statura tua assimilata est palmae, et ubera tua botris. Dixi: Ascendam in palmam, et apprehendam fructus ejus: Et erunt ubera tua sicut botri vineae: et odor oris tui sicut malorum. Guttur tuum sicut vinum optimum, dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Ego dile
Abbreviated transcription (Latin):
si inueneritis dilectum meũ. ut nuncietis ei quia
amore langueo. Qualis ẽ dilectus tuus ex dile¬
cto. opulcherrua mulierum: qualis ẽ dilectus
tuus ex dilecto. quia sic adiurasti nos: Dilect᷑ m̃s
candidus & rubicundus electꝰ ex milib. Caput
eius aurum optimũ: collum eiꝰ sicut elate palma¬
rum. nigrȩ quasi coruus. Oclieiꝰ sicut columbȩ su¬
per riuulos aquarum. quȩ lacte sunt lote: & re¬
sident iuxta flucnta plenissima. Genȩ illius: sicut

Expanded text:
si inveneritis dilectum meum, ut nuntietis ei quia amore langueo. Qualis est dilectus tuus ex dilecto, o pulcherrima mulierum? Qualis est dilectus tuus ex dilecto quia sic adiurasti nos dilectus meus candidus et rubicundus electus ex milibus caput eius aurum optimum comae eius sicut elatae palmarum nigrae quasi corvus oculi eius sicut columbae super rivulos aquarum quae lacte sunt lotae et resident
Abbreviated transcription (Latin):
meos quomodo inquinabo illos: Dilectꝰ meus
misit manũ suã ꝑ foram̃: & uenter ms̃ intremu¬
it ad tactum eĩ. Surrexi ut aperirẽ dilecto ineo.
Manus meȩ stillauerunt myrrã. digiti mei pleni
myrra ꝓbatissima. Pessulum ostiimei aꝑuidile¬
cto meo: at ille declinauerat atq transierat. Ani¬

Expanded text:
nquinabo illos? Dilectus meus misit manum suam per foramen, et venter meus intremuit ad tactum ejus. Surrexi ut aperirem dilecto meo. Manus meae stillaverunt myrrham, et digiti mei pleni sunt myrrha probatissima. Pessulum ostii mei aperui dilecto meo, at ille declinaverat atque transierat.
Abbreviated transcription (Latin):
chix sunt genę tuę sicut turcuris: collum tuũ
sicut mouilia. Murenulas aureas faciemꝰ tͥ:
uermiculatas argento. Dum eẽt rex in accu¬
bitu suo: nardus mea dedit odorẽ suum. Fasci¬
culus myrrȩ dilectus m̃s michi: utter ubera mea
commnorabitur. Botrus cypri dilectus m̃s mͥ
in uineisengaddi. Ecce tu pulchra es amica
mea. ecce tupulchra. Dcłi tui colubarũ Ecce tupulcher es
dilectemi e decorꝰ lectusꝰ tit floridꝰ tigna domoꝵ nr̃a ce

Expanded text:
 sunt genae tuae sicut turturis: collum tuum sicut monilia. Murenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento. Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum: Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi inter ubera mea commorabitur. Botrus Cypri dilectus meus mihi, in vineis Engaddi. Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra es, oculi tui columbarum. Ecce tu pulcher es, dilecte mi, et decorus. Lec
Abbreviated transcription (Latin):
dilecti mei. Ecce iste uenit saliensin montib tͣnsi¬
liens colles. Similis ẽ dilectus m̃s capree: hinuloq
ceruorum. En ipse stat post parietẽ nrm̃: respi¬
ciens ꝑfenestras. ꝓspiciens ꝑcancellos. et dilectus
m̃s loquitur michi. Surge ꝓpera amica mea. co¬
lumba mea. formosamea: & ueni. Iam enĩ hiemps

Expanded text:
Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens colles. Similis est dilectus meus capreae hinnuloque cervorum. En ipse stat post parietem nostrum, respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos; et dilectus meus loquitur mihi: Surge, prospera amica mea, columba mea, formosa mea, et veni. Jam enim hiems
Abbreviated transcription (Latin):
t ecediscipłs quidamerat ibi nomine cinocis
filius mulieris uidue fidelis: patre gentili
Nuic testimonium bonũ reddebant: qui in lystris
erant &e ichonio frs. Hunc uoluit paulus secũ pro¬
ficisci. Et assumens circũcidit eũ: ꝓpt̃ iudeos qui¬
erant mnillis locis. Sciebant emmom̃s. qđ pater

Expanded text:
t ecce discipulus quidam erat ibi nomine Timotheus, filius mulieris iudaeae fidelis patre gentili. huic testimonium reddebant, qui in Lystris erant et Iconio fratres. hunc uoluit Paulus secum proficisci et adsumens circumcidit eum propter Iudaeos, quierant in illis locis; sciebant enim omnes, quod pater
Abbreviated transcription (Latin):
Totam facmͥ uiã inqua ambulẽ: quia ad te leuaui a¬
Libera me de inunicis meis dñe. a te ꝓiectus sum
Doce me ut faciã uoluntatẽ tuã: quiatu ds̃ meus
S p̃c tuus bonus deducet me in t̾ra recta¬
ꝑ ropt̃ nom̃ tuum dnẽ uiuificabis me in iusticia tua.

Expanded text:
Notam fac mihi viam in qua ambulem, quoniam ad te levavi aLibera me de inimicis meis, Domine: ad te protectus sum, Doce me, ut faciam voluntatem tuam, quia tu Deus meus: spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. Propter nomen tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seuerent in ȩt̃num. Non possumus eis quicquã
addere nec auferre: quȩ fecit ds̃ ut cimeatur. Ed
faccumẽ: ipsum ꝑmanet. Quȩ futura sunt. iam
fuerunt: & ds̃ instaurat qđ̃ ab iit. Uidi subsole
in loco iudicii impietatẽ &e inloco iusticis ini
quitatem. Et dixi incorde meo. Iustum &x impiũ
iudicabit ds̃: & tempꝰomĩs rei tunc erit. Dixi in
corde meo de filiis hommnum. iti ꝓbaret eos ds̃.
& ostenderet. similes eẽ bestiis.

Expanded text:
perseverent in perpetuum non possumus eis quicquam perseverent in perpetuum non possumus eis quicquam addere nec auferre quae fecit Deus ut timeatur quod factum est ipsum permanet quae futura sunt iam fuerunt et Deus instaurat quod abiit vidi sub sole in loco iudicii impietatem et in loco iustiquitatem. Et dixi in corde meo: justum et impium judicabit Deus, et tempus omnis rei tunc erit. Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ plantatum ẽ. Tempꝰ occidendi. & tempꝰ satan¬
di. Tempus destruendi: & tempꝰ edificandi. Tẽpꝰ
fiendi: & tempus ridendi. Tempꝰ plangendi. &
tempus saltandi. Tempus spargendi lapides. &
tempus colligendi. Tempꝰ amplexandi. & tempꝰ
longe fieri ab amplexib. Tempꝰ acquirendi: &
tempus ꝑdendi. Tempus custodiendi: & tempus
abicienti. Tempus scindendi. &e tempꝰ consuendi.
Tempus tacendi: & tempꝰ loquendi. T empꝰ dile¬
ctionis. & tempus odii. Tempus belli: ce tempus
pacis. Quid habet amplius homo de labore suo:
uidi afflictionẽ quã dedit ds̃ filiis hominum: ut
distendantut inea. Cuncta fecit bona in tempore
suo. & mundum trididit dĩputationi eoꝵ: ut
ñ inueniat homo opus qđ oꝑ itꝰ ẽ ds̃. ab inttiousq
ad finẽ. Et cognoui qđ ñ eẽt meluis: nisiletari &
benefacere in uita sua. Omĩs enim homo qui co¬
medit & bibti. & uidet bonum de labore suo.
hoc donum dĩẽ. Didici qđ omĩa oꝑa quȩ fecit ds̃:

Expanded text:
m est. Tempus occidendi, et tempus sanandi. Tempus destruendi, et tempus aedificandi. Tempus flendi, et tempus ridendi. Tempus plangendi, et tempus saltandi. Tempus spargendi lapides, et tempus colligendi. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus custodiendi, et tempus abjiciendi. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Tempus dilectionis, et tempus odii. Tempus belli, et tempus pacis. Quid habet amplius homo de labore suo? Vidi afflictionem, quam dedit Deus filiis hominum, ut distendantur in ea. Cuncta fecit bona in tempore suo, et mundum tradidit disputationi eorum, ut non inveniatad finem et cognovi quod non esset melius nisi laetari et facere bene in vita sua omnis enim homo qui comedit et bibit et videt bonum de labore suo hoc donum Dei est didici quod omnia opera quae fecit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
utt uin sapiens anstultꝰ futurus fit. Et dominabtair
in laborib meis. quib desudaui ce sollicit᷑ fui. Et
ẽ quicquam tamuanũ: Unde cessaui renunciauitq
cor meum ultra laborare stibsole. Nam cum aliꝰ
laboret insapientia & doctrina. & sollicitudiue
homini ocioso quesita dimittit. Et hoc ergo uani¬

Expanded text:
iens an stultus futurus sit, et dominabitur in laboribus meis, quibus desudavi et sollicitus fui. Et est quicquam tam vanum? Unde cessavi, renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole. Nam cum alius laboret in sapientia et doctrina et sollicitudine, homini otioso quesita dimittit. Et hoc ergo vani
Abbreviated transcription (Latin):
quid mͥ ꝓdest qđ maiorẽ sapientiȩ dedi oꝑam: locti¬
tusq cum m̃te mea: anmaduerti qđ hoc quoq ẽẽt
uanitas. Nonenim erit memoria sapientis similit̃
ut stulti inꝑpetuum. Et futura tempora: obli¬
uione cuncta parit̃ opient. Morit᷑ doctus: similit̃
ut indoctus. Et idcuco tediut me uitȩ mee. uiden¬
temmala eẽ uniuersa subsole: & cunctã uanita¬
tem atq afflictionẽ spc̃. Rursus detestatꝰ sum
omnc̃ industriã meã. qua sub sole studuosisime

Expanded text:
 maiorem sapientiae dedi operam locutusque cum mente mea animadverti quod hoc quoque esset vanitas non enim erit memoria sapientis similiter ut stulti in perpetuum et futura tempora oblivione cuncta pariter obruent moritur doctus similiter et indoctus et idcirco taeduit me vitae meae videntem mala esse universa sub sole et cuncta vanitatem atque adflictionem spiritus rursum detestatus sum omnem indus
Abbreviated transcription (Latin):
te suȩ. si Cagnificaui oꝑamea: ȩdifica¬
ii michi domos. p̃lantaui uineas. feci hortos &e po
maria. & conseui ea cuncti generis arborib. Et ex¬
truxi michi piscinas aquarum: ut irrigarẽ siluam
lignorum germminantiũ. Possedi seruos & ancillas.
multãq familiã habui: arm̃ta quoq & magnoᷤᷤ¬
ouium greges. ultra om̃s qui fuerunt ante me in¬
ierłm. Coaceruaui michi argentũ ce aurum: et
substantias regum acꝓiunciarum. feci michi can¬
tores ce cantatrices. & delicias filioꝵ hominum.:⁊
scifos & uiteos in ministerio ad iuna fundenda:
me in ierłm. Sapientia quoq ꝑseuerauit mecum :
&e omĩa quȩ desiderauerunt ocłi mei ñ negaui
cis. Hec ꝓhibui cormeum quin omĩ uoluntate
frueret᷑: & oblectaret se in his quȩ parauerã. Et
hancratus sum partẽ meã: si uterer labore meo.
Cumq me conuertissẽ ad uniuersa oꝑa quȩ fe¬
cerant manus meȩ. & adlabores in quib frustra
sudauerã. uidim om̃ib uanitatẽ & afflictionẽ

Expanded text:
t: Magnificavi opera mea et edificavi michi domos, plantavi vineas et ortos feci atque pomaria et conserui ea cuncti generis arboribus et extruxi michi piscinas aquarum, ut irrigarem silvas lignorum germinancium; possedi servos et ancillas multamque familiam habui, armenta quoque et magnos gregesJerusalem. Coacervavi mihi argentum et aurum, et substantias regum ac provinciarum; feci mihi cantores et cantatrices, et delicias filiorum hominum; scyphos et urceos in ministerio ad vina fundenda. m. Sapientia quoque perseveravit mecum: et omnia, quae desideravunt oculi mei, non negavi eis: Nec prohibui cor meum quin omni voluptate frueretur. et oblectaret se in his, quae praeparaveram: Et hanc ratus sum partem meam, si uterer labore meo. Cumque me convertissem ad universa opera, quae fecerant manus meae, et ad labores, in quibus frustra sudaver
Abbreviated transcription (Latin):
auc̃ reliquum iacob &e dauid de ipsa stirpe.
Et finem habuit salomon cũ patrib suis. ce
reliquit post se de semine suo gentis stulticiã.
& minutum prudentia. roboam qui auertit
gentẽ consilio suo. & hieroboam filiũ nabath
qui peccare fecit isrł. ce dedit ephnum uam
peccandi. & pluria redundauerunt pecca

Expanded text:
autem reliquum Iacob et David de ipsa stirpe autem reliquum Iacob et David de ipsa stirpe et finem habuit Salomon cum patribus suis et reliquit post se de semine suo gentis stultitiam et mutum prudentia Roboam qui avertit gentem consilio suo et Hieroboam filium Nabath qui peccare fecit Israhel et dedit Efraim viam peccandi et p
Abbreviated transcription (Latin):
alomon imꝑauit in dieb pacis. cui sub¬
iecit ds̃ om̃s hostes ut conderet domũ in no¬
mine suo. & pararet scĩtatem insempit̾num:
quẽad modum eruditus ẽ in iuiuentute sua.
& impletꝰ ẽ quasi flum̃ sapientia. Et t̾ramre¬
texit anima tua: & replesti incomparationi¬
bus enigniata. Ad insulas longe diuulgatũ¬
ẽ nom̃ tuum: &e dilectus es in pace tua. Incan¬
p̃tationib mirate sunt t̃rȩ: &e in nomine dñi
cui ẽ cognom̃ ds̃ isrł. collegisti quasi aurical¬
cum aurum. c ut plumbũ complesti argentũ:
oc inclinasti. femora tua mulierib. Potestatẽ
habuistiintuo corpore. dedisti maculã ingła
tua: ce ꝓfanasti semtium. inducere uacundiã
ad lib̾os tuos: & inceteris stulticiã tuã. Ut fer¬
res imꝑium biꝑtitum. & ex ephremimꝑare im¬
perium durum: ds̃ autẽ ñ derelinquet mise
ricordiã suã. & ñ corrumpet nec delebit opera
sua: neq ꝑdet abstirps nepotes electi sui. & se¬
men eius qui diligit dnm̃ ñ corrumpet. Dedit

Expanded text:
avit in diebus pacis cui subiecit Deus omnes hostes ut conderet domum in nomine suo et pararet sanctitatem in sempiternum quemadmodum eruditus est in iuventute sua et impletus est quasi flumen sapientia et terram retexit anima tua et replesti in conparationibus enigmata ad insulas longe distulisti nomen tuum et dilectus es in pace tua in canrpretationibus miratae sunt terrae. Et in nomine Domini Dei, cui est cognomen Deus Israel, collegisti quasi aurichalcum aurum, et ut plumbum complesti argentum, et reclinasti femora tua mulieribus. Potestatem habuisti in tuo corpore, et dedisti maculam in gloria tua, et profanasti semen tuum inducere iracundiam ad liberos tuos, et in caeteris stultitiam tuam, ut faceres imperium bipartitum, et ex Ephraim imperare imperium durum. Deus autem non derericordiam suam: et non corrumpet: neque delebit opera sua: neqmen eius qui diligit Dominum non corrumpet dedit
Abbreviated transcription (Latin):
sed in idipsum ꝓ inuicẽ sollicita sint membra.
Et si quidpatit᷑ unum mẽbrum. compatiunt᷑
omĩa membra: siue głatur unum membrum.
congaudent omĩa membra. Uos autẽ estis corpꝰ
xp̃i: & membra de membro.Et quosdã quidẽ
posuit ds̃ ineccłia: primũ apłos. sccło ꝓpħas.
curationum: opitulationes. gub̃nationes. ge¬
nera linguarum: int̃p̃tationes sermonum. Nũ¬
quid om̃s apti: nunquidomĩs ꝓpħe: nunquid õs
doccores: nunquid om̃s uircutes: nunquidom̃s
grãm habent curationũ: nunquid om̃s linguiᷤ
loquuntur: nunquid om̃s int̃pretant᷑: Emu

Expanded text:
sed in idipsum pro invicem sollicsed in idipsum pro invicem sollicet si quid patitur unum membrum, conpatiuntur omnia membra: siue glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra. uos autem estis corpus Christi et membra de membro. et quosdam quidem posuit deus in ecclesia primum apostolos, curationum, opitulationes, gubernationes, genera linguarum, interpretationes sermonum . Nunquid omnes apostoli? nunquid omnes prophetae? nunquid omnes doctores? nunquid omnes virtutes? nunquid omnes habent gratiam curationum? nunquid omnes linguis loquuntur? nunquid omnes interpretantu
Abbreviated transcription (Latin):
unum membrum: sed multa. Sidexerit pes. qm̃
ñ sum manus. ñ sum de corpore: num ideo ñ ẽ
de corpore. Et si dixerit auris. quia ñ sum oculus.¬
ñ sum decorpore: ñ ideo non ẽ de corpore. Si totã
corpus ocłs: ubi auditus: Si totum audit̾: ubi
odoratus: Nunc autemposuit ds̃ membra.
unum qđq eorum in corpore: sicut uoluit. Qd̃
si eent omĩa unum membrũ: ubi corpꝰ: Nunc
autẽ multa quidẽ membra: unũ autẽ corpus.
Non potest autẽ dicere ocłs manui. oꝑatua ñ
indigeo. aut iterum caput pedib. ñ estis michi
necessarii: sed multomagis quȩ uident᷑ mẽbra
corporis infirmiora eẽ. necessariora sunt: &e quȩ
putamus ignobiliora membra ẽẽ corporis.
his honorẽ habundantiorẽ cucũdamus: &e quȩ
iihonesta sunt nr̃a. habundantiorẽ honestatẽ
habent. Honesta autem nr̃a nullius egent: sed
ds̃ temꝑ auit corpꝰ. eicui deerat habundantio¬
re tribuendo honorẽ. ut ñ sit scisma incorpore:

Expanded text:
unum membrum, sed multa. Si dixerit pes, quia non sum manus, non sum de corpore, non ideo non est de corpore: et si dixerit auris, quia non sum oculussum de corpore; num ideo non est de corpore? Si totum corpus oculus: ubi auditus? Si totum auditus: ubi odoratus? Nunc autem posuit Deus membra, unumquodque eorum in corpore sicut voluit. Quod si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa quidem membra unum autem corpus non potest dicere oculus manui opera tua non indigeo aut iterum caput pedibus non estis mihi necessarii sed multo magis quae videntur membra corporis infirmiora esse necessariora sunt et quae putamus ignobiliorahonorem abundantiorem circumdamus. Et quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem habent: honesta autem nostra nullius egent; sed Deus temperavit corpus, ei cui deerat abundantiorem tribuendo honorem, ut non sit schisma in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
aut idolis seruientib. Auoquin: debueratis de
hoc mundo exisse. Nunc autẽ scripsi uobis: ñ
commisceri. Si is qui fr̃ nominat᷑ ẽ formoator.
aut auarus. aut idolis seruiens. aut maledicus.
aut ebriosus. aut rapax: cum eĩmodi nec cibũ
sumere. Quid enimmͥ de hisqui foris sunt iudica¬
re: nonne de his qui foris sunt uos iudicatis. Nã

Expanded text:
aut idolis seruientibus: alioquin debueratis de hoc mundo exisse. nunc autem scripsi uobis non commisceri, si is qui frater nominatur est fornicator aut auarus aut idolis seruiens aut maledicus aut ebriosus aut rapax, cum eiusmodi nec cibum sumere. quid enim mihi de his qui foris sunt iudicare? nonne de his qui intus sunt u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uelamine ei dati sunt. Siquis autẽ uidetur
contentiosus eẽ. nos talem consuetudinẽ non
habemus. neq ȩccłia dĩ Hoc autẽ p̃cipio: non
laudans. qđ non in meliꝰ s indeceriꝰ conuenitis :¬
rinũ quidẽ conuenientib uobis in¶ lui¬

Expanded text:
s autem videtur contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei. Hoc autem praecipio: non laudans, quod non in melius, sed in deterius convenitis. Primum quidem convenientibus vobis in
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ñ debet uelare caput suum: qm̃ imago
ce gła ẽ dĩ. Quilier autẽ. gła ẽ uiri. Non enim
uir ex muliere ẽ: sed mulier ex uiro. Etenim ñ
ẽ creatꝰ uir ꝓpt̃ mulierẽ: sedmulier ꝓpt̃ uirũ:
Ideo debet mulier potestatẽ habere supra ca¬
put. ꝓpt̃ angłos. Nerũtamen neq uir sine mu¬
uere neq mulier sine uiro: indomino. Nã sic̃
mulier de iuro: ita & uir ꝑ mulierẽ. Omĩa aut̃
ex dõ. Uosipsi uidicate. Decet mulierẽ ñ uelatã

Expanded text:
uoniam imago et gloria est Dei mulier autem gloria viri est non enim vir ex muliere est sed mulier ex viro etenim non est creatus vir propter mulierem sed mulier propter virum ideo debet mulier potestatem habere supra caput propter angelos verumtamen neque vir sine muliere neque mulier sine viro in Domino nam sicut mulier de viro ita et vir per mulierem omnia autem ex Deo vos ipsi iudicate decet mulierem n
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dnm nr̃m uidi: nonne opus meum
uõs estis in dño: Et si aliisñsum apłs: sed tam̃
uobis sum. Nam signaculũ apłatus mei: uos
estis in domino. Mea defensio apud eos qui me
int̾rogant: hȩc ẽ. Nunquid ñ habemꝰ potestatẽ
manducandi & bibendi: Nunquid ñ habemꝰ
potestatẽ. sororẽ mulierẽ circũ ducendi. sicut

Expanded text:
m nostrum vidi? Nonne opus meum vos estis in Domino? Et si aliis non sum apostolus, sed tamen vobis sum: nam signaculum apostolatus mei vos estis in Domino. Mea defensio apud eos qui me interrogant, haec est. Nunquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? Nunquid non habemus potestatem mulierem sororem circumducendi, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. ꝑ quem omĩa. & nos ꝑ ipsum. Sed ñ in om̃ib
ẽ scientia. Quidam autẽ inconscientia usq nc̃
idoli. quasudolotitum manducant: & conscien-¬
tia ipsorum cum sit infirma. polluitur. Esca
autẽ uos ñ comimñdat dõ. Neq enim si non man¬
ducaueriius deficiemꝰ: neq si manducaue¬
rimus habundabimus. Nidete autẽ ne forte
hȩc licentia ur̃a: offendiculum fiat infirmis:

Expanded text:
per quem omnia, et nos per ipsum. Sed non in omnibus est scientia. Quidam autem cum scientia usque nunc idoli, quasi idolothytum manducant: et conscientia ipsorum cum sit infirma, polluitur. Esca autem nos non commendat Deo. Neque enim si non manducaverimus, deficiemus: neque si manducaverimus, abundabimus. Videte autem ne forte haec licentia
Abbreviated transcription (Latin):
Nescitis qm̃ qui m sacrario oꝑantur quȩ
de sacrario sunt eduit. & qui altario deseruiunt.
cum altari participantut. Ita &e dñs ordinauit
his qui ȩuangłium annunciant. de euangłio ui¬
uere. Ego autem: nullo hoꝵ usus sum. Nonscri¬
psi autẽ hȩc: ut ita in me fiant. Bonum ẽ em̃
mͥ magis mori: quã ut głam meã quis euacuet.
Nam si euangłirauero: ñ est michi gła. sleces¬
sitas enim michi incumbit. Ue enuim mͥ ẽ: si non
euangłirauero.Si enimuolens nocago: mer¬
cedẽ habeo. Si autẽ uiuit᷑: dispensatio michi cre¬
dita ẽ. Quȩ ẽgͦ merces mea: Ut euangłium p̃¬

Expanded text:
Nescitis, quoniam qui in sacrario operantur, quae de sacrario sunt, edunt? Et qui altari deserviunt, cum altari participant? Ita et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere. Ego autem nullo horum usus sum. Non autem scripsi autem haec, ut ita fiant in me. bonum est enim mihi magis mori quam ut gloriam meam quis euacuet nam si euangelizauero, non est mihi gloria: necessitas enim mihi incumbit: uae enim mihi est, si non euangelizauero. si enim uolens hoc ago, mercedem habeo: si autem inuitus, dispensatio mihi credita est. quae est ergo merces mea
Abbreviated transcription (Latin):
sunt mundi. quomͦ placeat uxoriꝰ & diuisus est:
Et mulier innupta &e uirgo cogitat quȩ dnĩ st̃.
ut sit scã ce corpore & spu: quȩ autem nupta est
cogitat ea quȩ sunt mundi. quomͦ placeat uiro:
Porro hoc ad utilitatẽ urãm dico. ñ ut laqueum
uobis unciã: sed ad id qł honestum ẽ. & qđ facul¬
tatem p̃beat sine impedim̃to dño obsequendi:
iquis autẽ turpẽ se uideri existimat sxxxuiui

Expanded text:
diuisus est. et mulier innupta et uirgo cogitat quae domini sunt, ut sit sancta et corpore et spiritu. quae autem nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uiro. porro hoc ad utilitatem uestram dico: non ut laqueum uobis iniciam, sed ad id quod honestum est et quod facultatem praebeat sine inpedimento dominum obseruandi. si quis a
Abbreviated transcription (Latin):
e domini. Similit̃ qui liber uocatus ẽ: seruus
ẽ xp̃i. Precio enim empti estis. Nolite fieri ser¬
ui hominum Unusquisq in quo uocatus est
frater: in hoc maneat apud d̃m ¶xxxuii¬
c uiginib autem p̃ceptum dm̃ ñ habeo. con¬
silium autrẽ do: tanquã misccłiam consecutꝰ

Expanded text:
omini similiter qui liber vocatus est servus est Christi pretio empti estis nolite fieri servi hominum unusquisque in quo vocatus est fratres in hoc maneat apud Deum de virginibus autem praeceptum Domini non habeo consilium autem do tamquam misericordiam con
Abbreviated transcription (Latin):
Et audiuit clamorẽ meũ. & eduxit me de lacu fa¬
moso. & deluto cęni. Et statuit supͣ petr̃ã pedes meos. stabiliuit
Et dedit in ore meo canticũ nouũ: laudẽ dõ nr̃o:
Uidebunt multi & tuebunt. & sꝑabunt in dñõ:
Beatiis uir quiposuit diconfidentiã suã: & ñ est
aduersus ad suꝑbias pompasq mendacii:¬
Multa fecisti tudomine ds̃ ms mirabilia tua. &
cogitationes tuas ꝓnobis:
N on inueni ordinẽ corã te: si narrare uoluero et
enumerare: plura sunt quã ut narrariqueant:
holocaustũ & ꝓpeccato ñ petisti: tc̃ dixi. ecce uenio:
Inuolumine libri scriptum ẽ de me. ut facerẽ pla¬
ecce labia meañ ꝓhibebo. domine tu nosti.
Iusticiam tuã ñ abscondi in medio cordis mei. fi

Expanded text:
et audivit clamorem meum. Et eduxit me de lacu sonitus, de luto coeni: et statuit super petram pedes meos, stabilivit gressus meos. Et dedit in ore meo canticum novum, laudem Deo nostro. Videbunt multi, et timebunt, et sperabunt in Domino. Beatus uir, qui posuit dominum confidentiam suam et non est auersus ad superbias pompasque mendaciiMulta fecisti tu, Domine Deus meus, mirabilia tua, et cogitationes tuas pro nobis. Non invenio ordinem coram te: si narrare voluero, et numerare, plura sunt quam ut narrari queant.holocaustum et pro peccato non petisti, Tunc dixi, ecce venio: in volumine libri scriptum est de me. Ut facerem plaecce labia mea non prohibebo: Domine, tu nosti. Justitiam tuam non abscondi in medio cordis mei, fid
Abbreviated transcription (Latin):
Dne inconspectu tuo ome desiderium meum
& gemitus ms̃ ñ est absconditus:
e meum fluctuabat. dereliquit me fortitudo
uerint pedes mei suꝑ me magnificentur ¶sẽꝑ.
Quia ego ad plagas paratꝰ. & dolor m̃s contͣme ẽ¬
bor ꝓpeccato meo.
nimici aut̃ mei uiuentes confortati sunt. &
multiplicati sunt odientes me mendaciter:
Et qui readunt inala ꝓbono aduersabant᷑ mͥ.
quia sequebar bonum
Nederelinquas medomine ds̃ m̃s ne elongeris a
ne festina in auxiliũ meũ dnẽ ds̃ salutis mee:¬

Expanded text:
 coram te omne desiderium meum: et gemitus meus a te non est absconditus. Cor meum fluctuabat, dereliquit me fortitudo verit pes meus, super me magnificentur. Quia ego ad plagam Al. plagas paratus sum, et dolor meus contra bor pro peccato meo. Inimici autem mei viventes confortati sunt, et multiplicati sunt odientes me mendaciter. Et qui reddunt malum pro bono, adversabantur mihi: quia sequebar bonum. Ne derelinquas me, Domine: Deus meus, ne elongeris a me. Festina in auxilium meum, Domine Al. ad. De
Abbreviated transcription (Latin):
uias meas: ne peccẽ in lingua mea. ¶batꝰ ẽ:¬
Custodiã os incũ silentio. donec ẽ impiꝰ contra me:
Incaluit cormeũ in medio mei. in meditatione
mea incensus sum igni. locutꝰ sũ in lingua mea:
quid expecto domine : prestolatio mea tu es:
Et posuisti quasi tineã desiderabilia eiꝰ. uerun¬
tam̃ uanitas om̃is homo
Audi orationẽ meã dnẽ & clamorẽ meũ exaudi.

Expanded text:
ias meas ne peccem in lingua mea, Custodiam os meum silentio, donec est impius contra me. urbatus est. Incaluit cor meum in medio mei, in meditatione mea incensus sum igne: locutus sum in lingua mea. quid exspecto, Domine? praestolatio mea tu es Et posuisti quasi tineam desiderabilia ejus: verumtamen vanitas omnis homo. SEMPER. Audi orationem meam, Domine, et clamorem meum, exa
Abbreviated transcription (Latin):
& de cantorib. & de his qui ministrabant: & e¬
gi causã aduersum magistratꝰ. & dixi. Quare
dereliquimus domũdĩ: Et congregani eos. &
fecistare instationib suis: & omis uidi appor¬
tabat decimã frum̃ti. uni. & olei in horrea.
Et constitumus suꝑ horrea selemiã sacerdotẽ.
& sadoch scribã. & phadaiam de leuitis. de uix¬
ta eos anani filium. ⁊ aochur. filiũ mathanie:
qm̃ fideles comꝓbatisunt. & ipsis credite sunt
ne deleas miserationes meas quas fecin domo¬

Expanded text:
 et cantoribus et de his qui ministrabant: et egi causam adversus magistratus, et dixi: Quare dereliquimus domum Dei? Et congregavi eos, et feci stare in stationibus suis. Et omnis Juda apportabat decimam frumenti, vini, et olei, in horrea. Et constituimus super horrea Selemiam sacerdotem, et Sadoc scribam, et Phadaiam de Levitis, et juxta eos Anan filium Zachur, filium Mathaniae: quoniam fideles comprobati sunt, et ipsis creditae sunt ne deleas miserationes meas, quas feci
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ut ñ darent filias suas filus eoꝵ: & ñ acciꝑent
defiliab eoꝵ filiissuis. & sibimecipsis. dicens. Nũ¬
quid ñ in huiusmodi rẽ peccauit salomon rex isrł:
Et certe ingentib multis ñerat rex similis ei: oe
dilectus dõ suoerat: & posuit cũ ds̃ regẽ suꝑ om¬
nc̃ istł. Et ipsum gͦ ad peccatum adduxer̃ mulie¬
res alienigene. Nunquid & nos inobedientes fa¬
ciemus om̃e malũ grande hoc. ut p̃uaricemus
in dõnr̃o : ce ducamus uxores ꝑegrinas: De filiis
autẽ iorada filii eliasibsacerdotis magni. gener
erat sanaballath horonites: quẽ fugaui ame
Recordare dnẽ ds̃ m̃s aduersus eos quipolluunt
sacendotium.: iusq sacerdotale & leuiticum. Igtc
mundauieos ab om̃ib alienigenis. &e costitui or¬
dines sacerdotũ & leuitarũ. unũquenq inmini

Expanded text:
Deo, ut non darent filias suas filiis eorum, et non acciperent Deo, ut non darent filias suas filiis eorum, et non acciperent de filiabus eorum filiis suis, et sibimetipsis, dicens: Numquid non in hujuscemodi re peccavit Salomon rex Israel? et certe in gentibus multis non erat rex similis ei, et dilectus Deo suo erat, et posuit eum Deus regem super omnem Israel: et ipsum ergo ad peccatum duxerunt mulieres alienigenae. Numquid et nos inobedientes faciemus omne malum grande hoc, ut praevaricemur in Deo nostro, et ducamus uxores peregrinas? De filiis autem Joiada filii Eliasib sacerdotes magni, gener erat Sanaballat Oronites, quem fugavi a me. Recordare, Domine Deus meus, adversum eos qui polluunt sacerdotium, jusque sacerdotale et Leviticum. Igitur mundavi eos ab omnibus alienigenis, et constitui ordine
Abbreviated transcription (Latin):
ios facitis. & ꝓfanatis dic̃ sabbati: Nunquid ñ hec
secerunt patresnr̃i. & adduxit suꝑ nos ds̃ ñr om̃e
malum hoc. & suꝑ cuntatẽ hanc. & uos additis ira¬
cuncdiã suꝑisrł uiolando sabbatũ: factũ ẽ autẽ
cum quieiussent portȩ ier łmindic sabbati. dixi.
aclauser̃ ianuas: & p̃cepi ut ñ aꝑirenteas usq
post sabbatum: &e de pueris meis consticui suꝑ por¬
tas ut nulluis inferret onusindiẽ sabbati. Et man¬
serunt negociatores & uendentes uniuersa uena¬
la forisierłm. semel & bis. & contestatꝰ sũ eos. ce di¬
ricis. Quare manetis ex aduerso muri: Si scđ̃o
hoc feceritis: manũ mittã inuos. Itaq ex tempore
illo: ñuenerunt in sabbato. Dixi quoq leuitisut
mundarent᷑. & uenirent ad custodiendas portas:
li eoꝵ ex mecdia parte loquebant᷑. arotice: &e nescie¬
bant loqui uidaict & loquebant᷑ uixta linguam
popłice popłi. & obiurgaui eos & maledixi. & ci¬
cidi ex ipsis uiros. & decaluaui eos: & adiuraui in

Expanded text:
d non haec fecerunt patres nostri, et adduxit Deus noster super nos omne malum hoc, et super civitatem hanc? Et vos additis iracundiam super Israel violando Sabbatum. Factum est itaque, cum quievissent portae Jerusalem in die Sabbati, dixi: et clauserunt januas, et praecepi ut non aperirent eas usque post Sabbatum: et de pueris meis constitui super portas, ut nullus inferret onus in die Sabbati. Et manserunt negotiatores, et vendentes universa venalia, foris Jerusalem semel et bis. Et contestatus sum eos, et dixi eis: Quare manetis ex adverso muri? si secundo hoc feceritis manum mittam in vos. Itaque ex tempore illo non venerunt in Sabbato. Dixi quoque Levitis, ut mundarentur, et venirent ad custodiendas portas, lii eorum ex media parte loquebantur Azotice, et nesciebant loqui Judaice et loquebantur juxta linguam populi et populi. Et objurgavi eos, et maledixi. Et cecidi ex eis viros, et declaravi eos, et adjuravi in
Abbreviated transcription (Latin):
potuit qui inuiriã passus ẽ. uł ille qui inuiriã fec̃:
Uos aut̃ opaula ce eustochium. qm̃ & bibliothecas
hebreoꝵ studuistis intrare. & int̾pretũ certaminra
comprobastis: tenentes hester hebraicum librũ.
ꝑsingula uerbanrãm translationẽ aspicite: ut pos¬
sitis agnoscere. me nichil etiam augmentasse ad¬
dendo.: sed fidei testimonio simpliciter sicut in ne¬
breorum habetur historia. hebraicã latinȩ linguȩ
tradidisse. Nec affectamus laudes hominum: nec
uituꝑationes expauescimus. Dõeñ placere eu¬
rantes. minas hominum penitꝰ ñ timemus: qm̃

Expanded text:
 passus est, vel ille qui injuriam fecit. Vos autem, o Paula et Eustochium, quoniam et bibliothecas Heb. studuistis intrare, et interpretum certamina comprobastis, tenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timemu
Abbreviated transcription (Latin):
is num hester. uariis transiatorib
constat eẽ iuiciatum: quẽ ego de archiuis hebre¬
orum releuans. uerbum e uerbo ex pressius transtuli.
Quẽ librum editio uulgata laciniosis hinc inde
uerboꝵ funib trahit: addenseaque ex tẽpore dici
poterant &e audiri. sicut solitum ẽ scolarib discipli

Expanded text:
is translatoribus constat esse vitiatum, quem ego de archivis Hebraeorum relevans, verbum e verbo pressius transtuli. Quem librum editio Vulgata laciniosis hinc inde verborum sinibus trahit: addens ea quae ex tempore dici poterant, et audiri, sicut solitum est scholar
Abbreviated transcription (Latin):
aceruosr̾e onerantes suꝑ asinos uinũ &e uuas
& ficus. & omne onꝰ. & inferentes iierłm in
die sabbati: Ee contestatꝰ sum. ut in die qua
uendere liceret. uenderent. Et tyrihabitaue¬
runt in ea inferentes pisces. & omĩa uenalia:
cuendebant in sabbatis filiisiuta &e ierłm & obiuir

Expanded text:
tes super asinos vinum, et uvas, et ficus, et omne onus, et inferentes in Jerusalem die sabbati. Et contestatus sum, ut in die qua vendere liceret, venderent. Et Tyrii habitaverunt in ea, inferentes pisces, et omnia venalia: et vendebant in sabbatis filiis Juda in Jerusalem: et objur
Abbreviated transcription (Latin):
actum ẽ aut̃ cum audissent legẽ. separaur
omnẽ alienigenã ab isrł. Et suꝑ hoc erat
elia sib sacerdos. qui fuerat positus ingarophi¬
lacio domus dĩ nr̃i. & ꝓximus cobiȩ. fecttg̃ sib
garophilacium grande. & ibi erant ante eum
reponentes munera. & thus. & uasa. & decimã
frum̃ti. uini. & olei. partes leuitarum. & can¬
torum. & ianitoꝵ: & primitias sacerdotales.
trigesimo sccło artarxersis regis babilonis ue¬
ni ad regemt &e in fine dierum rogaui regem.
eliasib tobie. ut faceret ei thesaurum inuesti¬
bilis domusdĩ:: & malũ michi uisũ ẽ ualdẽ.
ce proieci uasa domus tobiȩ foras degarophi¬
lacio: p̃cepiq & emundauer̃ garophilaciã. &
retuli ibi uasa domus dĩ. sacrificium & thus.

Expanded text:
actum est autem cum audissent legem separaverunt omnem alienigenam ab Israhel et super hoc erat Eliasib sacerdos qui fuerat positus in gazofilacio domus Dei nostri et proximus Tobiae fecit ergo sibi gazofilacium grande et ibi erant ante eum reponentes munera et tus et vasa et decimam frumenti et vini et olei partes Levitarum et cantorum et ianitorum et primitias sacerdotales itricesimo secundo Artarxersis regis Babylonis veni ad regem et in fine dierum rogavi regem eEliasib Tobiae ut faceret ei thesaurum in vestibulis domus Dei et malum mihi visum est valde et proieci vasa domus Tobiae foras de gazofilacio praecepique et mundaverunt gazofilacia et rettuli ibi vasa domus Dei sacrif
Abbreviated transcription (Latin):
corilis egestate morientur. Benedictio dni duntes fac̃.
nes sociabitur eis afflictio. Quasi ꝑrisum stuttꝰ oꝑat᷑
scelus sapientia autẽ ẽ uiro prudenti. Qđ timet
impiꝰ ueniet suꝑ eum: desidium suum iustisdabit᷑.
Quasi tempestas transiens ñ erit impiꝰ. uistus aũ
quasi fundam̃tum sempit̾num. Sicut acetum
dentib & fumus ocłis: sic piger his qui miserunt
eum. Timordomini apponet dies: & annu impio¬
rum breuiabunt᷑ Expectatio iustorum leticia:
spes aut̃ impioꝵ ꝑibit. fortitudo simplicis ua¬

Expanded text:
cordis egestate morientur benedictio Domini divites facit nec sociabitur ei adflictio quasi per risum stultus operatur scelus sapientia autem est viro prudentia quod timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum sicut acetum dentibus et fumus oculis sic piger his qui miserunt eum timor Domini adponet dies et anni impiorum breviabuntur expectatio iustorum laetitia spes autem impio
Abbreviated transcription (Latin):
ges dñs fame animã usti: & insidias impioꝵ sub¬
uertec. Cgestatem oꝑata ẽ manꝰ remissa: manus
aut̃ fortium diuitias parat. Quicongregat in mes¬
se filius sapiens ẽ: qui aut̃ stertit estate filiꝰ confu¬
sionis. Benedictio dñi suꝑ caput iusti: os autem
impiorum oꝑit iniquitatẽ. Memoria iusti cum
laudib: & nom̃ impiorum putrescit. Sapiens cor¬
de p̃cepta suscipiet: stultus cedit᷑ labiis. Qui am¬
bulat simplicit᷑. ambulat confident̃: qui autem
deprauat uias suas. manifestus erit. Qui annuit
ocło: dabit dolorẽ. Stultus labiis uerberabitur.
uena uite os iusti: & osimpiorum oꝑit iniquitatẽ:
Ddium suscitat rixas: &e uniuersa delicta operit
caritas. In labiis sapientis inueniet᷑ sapientia:
&e uirga in dorso eius qui indiget corde. Sapientes
absconctunt scientiã: os autem stulti confusioni
uitã: fructus aut̃ impii adpeccatum. Uiauite
custodienti disciplinã: qui aut̃ increpationes
relinquit. errat. Abscondunt odium labia men¬

Expanded text:
imam justi, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: ÷ manus autem fortium divitias parat. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate, filius confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus, et nomen impiorum putrescet. Sapiens corde praecepta suscipiet: stultus caeditur labiis. Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem depravat vias suas, manifestus eroculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt sapientiam: os autem stulti confusioni vitam: fructus autem impii ad peccatum. Via vitae, custodienti disciplinam: qui autem increpationes relinquit, errat. Abscondunt odium labia men
Abbreviated transcription (Latin):
rincipium sapientiȩ timor dnii: & scientia scõ¬
rum prudentia. ꝑ me enĩ multiplicabunt᷑
dies tur: ce addentur tibi anni uite. Si sapiens fue¬
ris: tibimetipsi exis. Si autẽ ulusor: solus portabis
malũ. auuer stulta &e clamosa. plenaq ulecebris.
&e nichil omñtio sciens. sedit inforib domussuȩ.
suꝑsellã. in excelso urbis loco: in uocaret transeun

Expanded text:
cipium sapientiae, timor Domini: et scientia sanctorum, prudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetipsi eris: si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, Sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco,
Abbreviated transcription (Latin):
modo uͦ p̃dicabunt. nisi mitcantur: Sicut sctip¬
tum ẽ. Quã speciosi pedes euanglitantium pacẽ:
euangłizantium. bona. Sed non om̃s obediunt
euangłio. Isaias enim dicit. Dnẽ quis credidit au¬
ditui nr̃o: Eigo fides ex auditu: auditus autem
ꝑ uerbum xp̃i. Sed dico. Nunquid ñ audierunt:

Expanded text:
dicabunt, nisi mittantur? sicut scriptum est: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona! Sed non omnes obediunt Evangelio. Isaias enim dicit: Domine, quis credidit auditui nostro? Ego fides ex auditu, auditus autem per verbum Christi. Sed di
Abbreviated transcription (Latin):
cis & pinguedinis oliuȩ factus es: noligłari ad¬
uersus ramos. Qđ si glaris: ñ tu radicẽ portas.
sed radix te. Dicis gͦ. Fracti sunt rami: ut ego in¬
serar. Bene Propt̃ incredulitatẽ fractisunt: tu
autem fide stas. Noli altum saꝑe: sed time.Sienĩ
ds̃ naturalib ramis ñ peꝑcit: ne forte nec tibi
parcat. Uide gͦ bonitatem. & seueritatẽ dĩ. in eos¬

Expanded text:
cis, et pinguedinis olivae factus es, noli gloriari adversus ramos. Quod si gloriaris: non tu radicem portas, sed radix te. Dices ergo: Fracti sunt rami, ut ego inserar. Bene: propter incredulitatem fracti sunt. Tu autem fide stas: noli altum sapere, sed time, Si enim Deus naturalibus ramis non pepercit: ne forte nec tibi parcat. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
mar. Fhares autem: genuit esrom. Esrom autem.
genuit aram. Aram autẽ. genuit aminadab. A¬
minadab autem. genuit naason. Haasson autem:
genuit salmon. Salmon autem: genuit booz de ra¬
chab. Boor autem: genuit obeth ex riith. Obech au¬
tem: genuit iesse. Iesse autem: genuit dauid regem.
Daiudautem rex. genuit salomonẽ. ex ea quȩ fuit uriȩ.¬

Expanded text:
nuit Esrom Esrom autem genuit Aram Aram autem genuit Aminadab Aminadab autem genuit Naasson Naasson autem genuit Salmon Salmon autem genuit Booz de Rachab Booz autem genuit Obed ex Ruth Obed autem genuit Iesse Iesse autem genuit David regem Da