comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
borãt qͥ nõ sua s lucra dñita cogitãt:
qͥ zelo taritatis studio pietatis ĩser-¬
iuũt. sĩab lutrãdis ĩuigilãt: ꝑdu-¬
tere et alios secũ ad uitã festinãt.
Nã qͥsibi uiuit q̃ carnis sue uolup¬
tatib pascit᷑ recte otiosus redargu¬
tur: qr fructũ diuim oꝑis nõ sectat᷑.
Qui u̾o et usq ad etatẽ ultimã deo
uiuẽ neglexit. qͣsi usq ad undetĩa
ociosꝰ stetit. Unde recte usq ad unde¬
cimã torpentib dicit᷑. Quid hic sta¬
tis tota die otiosi: Ac si aꝑte diccit᷑.
Et si deo uiuẽ ĩ pueritia et ĩnuen-¬
tute nolustis. saltẽ ad ultimã etatẽ
resipiscite: et ad uite uias cũ iam la¬
boraturi nõ multũ estis uł sero ueni¬
te. Et tales ergo patͥfamilicis uotat
et plerũq aute remimerãt᷑: qr prius
ad regnũ de torꝑe exeũt. quã hi q̃ in
pueritia uotati esse uidebãt᷑. An uon
ad undecimã uenit latro: Qui et¬
si nõ habuit ꝑetatẽ. habuit tñ sero ꝑ

Expanded text:
nica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur, quia fructum divini operis non sectatur. 3. Qui vero et usque ad aetatem ultimam Deo vivere neglexerit, quasi usque ad undecimam otiosus stetit. Unde recte usque ad undecimam torpentibus dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Ac si aperte dicatur: Et si Deo vivere in pueritia et juventute noluistis, saltem in ultima aetate resipiscite, et ad vitae vias cum jam laboraturi multum non estis, vel sero venite. Et tales ergo paterfamilias vocat, et plerumque ante remunerantur, quia prius ad regnum de corpore exeunt quam hi qui jam a pueritia vocati esse videbantur. An non ad undecimam horam venit latro, qui etsi non habuit per aetatem, habuit tamen sero per
Abbreviated transcription (Latin):
deficit eiusdẽ secłi adu̾sitas crestit.
Hunc est em̃ qd plerosq terminꝰ
et bona age: et tñ sub graui tribu-¬
lacionũ fasce desudare. Terrena-
nãq desideria fugũit: et tñ flagel¬
lis duriorib fatigant᷑. S iuxta dm̃
cũ huilit̾ flagella suscipũt: post

Expanded text:
i adversitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem cum humiliter flagella suscipiunt, po
Abbreviated transcription (Latin):
tura laborauit. Quãius ĩ quolibet
modulo uł mẽsurra quisqͥs cũ fide ret¬
ta bone actioĩs extitit: huiꝰ uinee oꝑa¬
or rius fuit. Opat ergo mane. hora ter¬
cia. sexta et nona ãtiquꝰ ille et hebra¬
itus ppłus designat᷑. Qui ĩ electis su-¬
is ab ip̃o mũdi exordio. dũ recta fide
deũ studuit colẽ: quasi nõ destitit ĩ
umee tulturra laborare. Ad undeci¬
mã uo̾ gẽtiles uotant᷑: quib et dici¬
tur. Muidhic statis tota die ociosi:
Mau enĩ tnͣsacto tanto lõgo mũdi
tꝑe ꝓ uita sua laborare neglexerũt:
quasi tota die ociosi stabãt. S pen¬
sate frẽs: quid ĩquisiti respondeãt.
Dicũt enĩ: qr nemo nos cõduxit.
Nullus quippe ad eos prĩarcha: nul¬
lus ꝓpheta uenerat. Et quid ẽ dicere
ad laborẽ nemo nos cõduxit : insi ⁊
uite nobis uicis nemo p̃dicauit.
Quid ergo nos a bono oꝑe tessãtes
ĩ extusaciõe nr̃a dicturi sumꝰ ⁊ q̃ pe¬

Expanded text:
tura laboravit. Quamvis, in quolibet tura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel mensura, quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit hujus vineae operarius fuit. Optia, sexta et nona, antiquus ille et Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Qui enim, transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Sed pensate, fratres, quid inquisiti respondeant: Dicunt enim: Quia nemo nos conduxit. Nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere: Ad laborem nos nemo conduxit, nisi, vitae nobis vias nullus praedicavit? Quid ergo nos, a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia ⁊ que ab abel iusto usq ad ul¬
timũ electũ qͥ ĩ fine mũdi nasciturꝰ
ẽ. quot sc̃os ꝓtulit: quasi tot palim¬
tes misit. Hic itaq pr̃familias ad ex¬
rolendã uieã suã mane hora tertia.
sexta nona. et undetĩa oꝑarios cõdu¬
cit: q a mũdi huiꝰ micio usq ad fi¬
nẽ ad erudiendũ plebẽ filiũ p̃dicato¬
res mittẽ nõ desistit. Mane etem̃ mũ¬
di fuit abadã usq ad noe. hora aũt
tertia a noe usq ad abrahã: sexta
quoq ab abrahã usq ad moysen.
nona aũt a moyse usq ad aduentũ
dm̃ : undecĩa u̾o ub aduẽtu dm̃i us¬
q ad finẽ mũdi: in quã p̃dicatores
sti apłi missi sũt. qͥ mercedẽ plenã et
tarde uemiẽtes uiteperũt. Ad erudiẽ¬
dã ergo dñs plebẽ suã. quasi ad excolẽ¬
dã umeã suã. nullo tꝑe destitit oꝑa¬
rios mmitte. qr et pus ꝑ patres. et post¬
modũ ꝑ legisdoctores et ꝓphetas. ad ex
excoluit: quasi ꝑ oꝑatios ĩ uiee tul¬

Expanded text:
justo usque ad ultimum electum qui in fine mundi nasciturus est, quot sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque Paterfamilias ad excolendam vineam suam, mane, hora tertia, sexta, nona, et undecima, operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem, ad erudiendam plebem fidelium, praedicatores congregare non desistit. Mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab Abraham usque ad Moysen, nona autem a Moyse usque ad adventum Domini, undecima vero, ab adventu Domini usque ad finem mundi, in qua praedicmissi sunt, qui mercedem plenam et tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore destitit operarios mittere, quia et prius per patres, et postmodum per legis doctores et prophetas, ad extexcoluit, quasi per operarios in vineae cul
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũt: q̃ post longa ĩferm tꝑn ad gau¬
dia regni ꝑuenerũt. Nos aĩt qͥ ad
undecimã uenimꝰ post laborẽ non
m̾muramꝰ et denariũ accipimꝰ: q̃a
post mediatoris aduentũ in hoc mim¬
do uemẽtes ad regnũ ducim᷑ mox ut
de corꝑe eximꝰ: et illud sme mora ꝑti¬
puꝰ qd antiq̃ patres cũ magna perti-¬
pe dilatione meruerũt. Unde et eisdẽ

Expanded text:
cipiunt, qui post longa inferni tempore ad gaucipiunt, qui post longa inferni tempore ad gaudia regni pervenerunt. Nos autem qui ad undecimam venimus, post laborem non murmuramus, et denarium accipimus, quia post Mediatoris adventum, in hoc mundo venientes, ad regnum ducimur mox ut de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, quod antiqui patres cum magna percipere dilatione meruerunt. Und
Abbreviated transcription (Latin):
re p̃cesserũt: mmrmurantes dicũt:
Hi nouissimi una hora fecerũt: et
pares illos nobis fecisti : qͥ portauimꝰ
pondꝰ diei et estus: Pondus enĩ diei
et estus portauerũt hi: quos a mũdi i¬
nicio qr diu hic cõtigit uiue. necesse fu¬
it etiã longiora carnis tẽptamẽta tole¬
rare. Aluiciuq em̃ pondꝰ diei et estus
ferre est: ꝑ lõgioris uite tpa carius sue
talore fatigari. S queri potest cur m
murasse dicti sũt: q̃ saltẽ sero ad reg¬
nũ uotãt᷑. Celoꝵ etem̃ regnũ millus
miremirrãs accipit: nullꝰ qͥ accipit
descendet. qui ꝑadisi claustra hõibus
ĩterposicione sue mortis aꝑiret. Eoꝵ¬
ergo hocipm nĩmurasse est. qd̾ et ret
te ꝓ ꝑtipendo regno uixerũt: et tñ diu
ad ꝑcipiendũ regnũ dilati sũt. Quos
enĩ post ꝑ actã iusticiã inferm loca
ꝙͣius trãquilla susceperũt: eis ꝓfecto
et laborasse fuit et mͬmirrasse. Qua¬
si enĩ post mĩmirationẽ denariũ at¬

Expanded text:
s dicunt: Hi novissimi una hora fecerunt, et pares illos nobis fecisti qui portavimus pondus diei et aestus? Pondus enim diei et aestus portaverunt hi quos a mundi initio, quia diu hic contigit vivere, necesse fuit etiam longiora carnis tentamenta tolerare. Unicuique enim pondus diei et aestus ferre est per longioris vitae tempora carnis suae calore fatigari. 4. Sed quaeri potest quomodo murmurasse dicti sunt, qui saltem sero ad regnum vocantur? Coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit descenderet qui paradisi claustra hominibus interpositione suae mortis aperiret, eorum hoc ipsum murmurasse est quod et recte pro percipiendo regno vixerunt, et tamen diu ad percipiendum regnum dilati sunt. Quos enim post peractam justitiam inferni loca quamvis tranquilla susceperunt, eis profecto et laborasse fuit in vinea, et murmurasse. Quasi ergo post murmurationem denarium ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreata. edũt fetus parent ĩꝑio ob¬
seq̃a seruãt: scatẽt fontes ãmes flu¬
unt ĩstitutis tminis maria cohertẽ¬
tur. Gnudet post hiemẽ uerna tẽpe¬
ries: estutis flagrãtia detoquit mes¬
ses. Autiminitas temulẽta suas ex¬
hibet ubertates: hieme maritãtur
mmibrib tre. Bius ĩstitutis tucta deser¬
ũt: solus hõ deo nõ seruit. Quid
si tibi unuisa natura ꝯstant dicẽt:
Ego tibi a dũo reꝑ parere p̃cepta
sũ ego tirta te iussa ĩplere : ĩstituta
seruare nustẽtia tũcta tribuẽ gem¬
toris ĩꝑio ussa sũ: demq pareo ob¬
tẽpero seriuo. et te mutato nõ mu¬
tor. Pareo inꝙͣ̃ rebelli obtẽpero pro¬
cati. deseriuo ꝯtẽptori. Ceterũ si m̾
istituta mutare iussa ꝑuerte̾ netes¬
saria deuegare reꝵ dñs p̃cepiss:. tre

Expanded text:
procreata edunt fetus, parent imperio, obprocreata edunt fetus, parent imperio, obsequia servant, scatent fontes, omnes fluunt, institutis terminis maria coercentur. Gaudet post hiemem verna temperies, aestatis flagrantia decoquit messes, autumnitas temulenta suas exhibet ubertates: hieme macerantur imbribus terrae: suis institutis cuncta deserviunt, solus homo Deo non servit. Quid si tibi universa natura constanter ediceret. Ego tibi a Domino rerum parere praecepta sum; ego circa te jussa implere, instituta servare, nascentia cuncta tribuere genitoris imperio jussa sum: denique pareo, obtempero, servio, et te mutato non mutor. Pareo, inquam, rebelli, obtempero procaci, deservio contemptori. Caeterum si mihi instituta mutare, jussa pervertere, necessaria denegar
Abbreviated transcription (Latin):
uat ĩpiũ: licet ip̃e treatori suũ de¬
negarit obseqͥũ. Tude apparet q̃d
sue felicitati detraxerit: cũ pc̃torũ
merita eiꝰ statũ adhuc mutare nõ
possint. Exauaris o hõ in isto graua¬
ris: et ĩ excusabili peua astrigeris.
Contepins creatorẽ: et eiꝰ ĩperas cre
frueris et eiꝰ potenciã nõ extuues¬
tis: et cũ tibi ꝑ eũ tũcta deseruiant.
solꝰ illi ip̃e nõ serius. Bis delĩquis
et gemiinũ ac duplex ĩc̾ris trimen:
dũ nec ꝓ cõdicione ut seruꝰ obseq̃ris:
net ꝓ potestate data dño famularis.
Tibi telũ in die lucis spledore uesti¬
tur et solis fulgorib detorat᷑: in not¬
te clarissiõ lune speculo et astrorũ
fulgore uario polus ip̃e lustrat᷑: ut
diei noctisq uicissitudĩe. et nuositas
tẽpoꝵ dinoscat᷑: et post diurnĩ labo¬
rẽ. requies miseris mortalib p̃beat᷑.
Tẽꝑa alt̾ins uitib ĩmutãt᷑: frondes¬
tũt silue amenat᷑ tampi prata ui¬
rescũt : et aĩalia tũcta duisis usib

Expanded text:
vat imperium, licet ipse Creatori suo denegaret obsequium. Unde apparet quid suae felicitati detraxerit, cum peccatorum merita ejus statum adhuc mutare non possunt. Gravaris, homo, juste gravaris, et inexcusabili poena astringeris. Contemnis Creatorem, et ejus imperas creaei perfrueris, et ejus potentiam non extimescis. Et cum tibi per eum cuncta deserviant, solus ipse illi non servis. Bis et geminum ac duplex crimen incurris, dum nec pro conditione ut servus obsequeris, nec pro potestate data Domino famularis. Tibi coelum in die lucis splendore vestitur et solis fulgoribus decoratur, in nocte clarissimo lunae speculo et astrorum fulgore vario polus ipse illustratur, ut diei noctisque vicissitudine et numerositas temporum dignoscatur, et post diurnum laborem requies miseris mortalibus praebeatur. Tempora alternis vicibus immutantur, frondescunt silvae, amoenantur campi, prata virescunt, animantia cuncta diversis usibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑetatũ momẽta distinguẽ. Mane
quippe ĩtellectꝰ nr̃i pueritia ẽ. Hora¬
aũt tercia. adolescẽna ĩtelligi potest:
qr qͣsi iã sol ĩ altũ ꝓficit: dũ talor e¬
tatis crescit. Sexta u̾o niuẽtus est:
que uelut ĩ tentro sol figit᷑. dũ in ea
plenitudo roboris solidat᷑. Nona ãt
senectꝰ ĩtelligit᷑: ĩ qua uelut sol ab
alto cixe destẽdit: qi en etas a calore
iuuẽtutis deficit. Undetĩa uõ hora
ẽ: en etas q̃ decrepita uł ueterana di
tiores uotãt. Quia ergo ad uitã bo¬
nã alius ĩ pueritia. aliꝰ ĩ adolescen¬
tia: alius ĩ iuuetute. aliꝰ ĩ senectute
aliꝰ ĩ decrepita etate ꝑducit᷑: quasi
duisis horis oꝑarii ud umeã uotãt᷑.¬
et si iã dei oꝑarii estis uidete. Pen-¬
set unusqͥsq qd agat: et ꝯsidẽt si ĩ
dĩ uinea laborat. Qui enĩ in hac
uita ea que suasũt querit: adhuc

Expanded text:
ta possumus distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia; per tertiam adolescentia intelligi potest, quia tunc sol in altum proficit, dum calor aetatis crescit; sexta vero juventus est, in qua velut in centro sol figitur, dum in ea plenitudo roboris soli datur. Nona autem senectus intelligitur, in qua velut sol ab alto axe descendit, quia aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora, aetas est, quae decrepita vel veterana dictiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad et si jam Dei operarii estis videte. Penset unusquisque quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adh
Abbreviated transcription (Latin):
ille solũ labia tũ loquit᷑ ⁊ et mouet̾
oĩs ꝓiũcia cũ scit qd̾ loquit᷑: sic et
ĩ uno quoq nr̃m intus est ĩꝑator in
coede sedet᷑: si bonꝰ est bona iubet.¬
et bona fiunt: si malꝰ mala iubet.¬
et mala fuĩt. Cũ ibi sedet xp̃s: qͥd
potest iubere isi bona: Cũ ibi sedet
diabolꝰ ÷ qͥd potest iubere nisi mala:
pares lotũ: deo amn dicibolo. Cũ pa¬
raueris: q̃ possidebit ip̃e ĩꝑabit. Ex¬
go frẽs nõ tm̃ ad sonũ attendite tũ
ti laudate. Cantet uox cãtet uita:
cãtent facta. Et si ẽ adhuc gemitꝰ.¬
oĩa et illũ spera uentuꝵ diẽ. in quo
sine defectu laudabinꝰ. Interĩ do¬
net ueniat ille dies ĩ quo ꝯiũcti an¬
gelis. deũ sine ulla fatigaciõe et si¬
ne ullofme laudare meream᷑: ut ad
illud ĩ effabile gaudiũ uenire possimꝰ
qñtũ possumꝰ bonis oꝑib studeamꝰ
ĩsiste : et cotidie cõscientias nr̃as intꝰ

Expanded text:
ille labia, cum loquitur; et movetur omnis provincia, cum fit quod loquitur. Sic et in unoquoque hominum intus est imperator, in corde sedet: si bonus bona jubet, bona fiunt; si malus mala jubet, mala fiunt. Cum ibi sedet Christus, quid potest jubere, nisi bona? Cum possidet diabolus, quid potest jubere, nisi mala? pares locum, Deo, an diabolo: cum paraveris, qui possidebit, ipse imperabit. Ergo, fratres, non tantum ad sonum attendite: ti laudate; cantet vox, cantet vita, cantent facta. Etsi eomnia, et illum venturum diem in quo sine defectu laudabimus. Interim, donec veniat ille dies, in quo conjuncti Angelis Deum sine ulla fatigatione et sine ullo fine laudare mereamur, ut ad illud ineffabile gaudium venire possimus, quantum possumus, bonis operibus studeamus insistere; et quotidie consci
Abbreviated transcription (Latin):
q uegeat suꝑ me puteꝰ os suũ: quia
cũ sine penntẽtie remedio ĩfelites pct̃o¬
res exteperit caudet᷑ sursũ aꝑiet deor¬
sũ: ac dilatabit᷑ in ꝓfundũ. Nullũ
spircimẽ nullꝰ liber anhelitꝰ: claus¬
tris desuꝑ agentib reluiquet᷑. Detru¬
dent̾ illit ualedicẽtes rerũ nature : ul¬
tra nestiẽt᷑ a deo q̃ deũ stire noluerũt:
morituri uite et morti sine fine uit¬
pena illos manebit: q̃ amisso et nõ
repato ꝑpenitentiã baptismo ĩeter¬
nũ ꝑibunt. Ad quos dicit᷑. Paleas
nũt cõburet igni ĩ extĩgiubili. Hi¬

Expanded text:
suum; quia cum sine poenitentiae remedio infelices peccatores exceperit, claudetur sursum, aperietur deorsum, ac dilatabitur in profundum. Nullum spiramen, nullus liber anhelitus, claustris desuper urgentibus relinquetur. Detrudentur illuc, valedicentes rerum naturae. Ultra nescientur a Deo, qui Deum scire noluerunt, morituri vitae et morti sine fine vicpoena illos manebit, qui amisso et non reparato per poenitentiam Baptismo, in aeternum peribunt: ad quos dicitur, Paleas autem comburet igni inextinguibili
Abbreviated transcription (Latin):
bustũ. aut ꝑĩuidiã ꝯscissũ ⁊ aut ꝑ aua¬
ritiã tenebrosũ esse cognoscimꝰ: dũ
adhuc ĩ potestate nr̃a est cũ dei adu¬
torio festinemꝰ uulnerata turare. re¬
parare ꝑdita: et ad candorẽ iusticie
ea que obsturata fuerãt reuocare:
ne forte si bonis oꝑib iuidi et uitioꝵ pã¬
ns sordẽtib ĩuoluti. ante tribunal e¬
term iuditis uenerimꝰ ⁊ illa ad nos t̾¬
ribilis sentẽtia dirigat᷑: discedite a
me maledicti in ignẽ et̾nũ qͥ paratus

Expanded text:
scissum, aut per avaritiam tenebrosum esse cognoscimus, dum adhuc in potestate nostra est, cum Dei adjutorio festinemus vulnerata curare, reparare perdita, et ad candorem justitiae ea quae obscurata fuerint revocare: ne forte si bonis operibus nudi, et vitiorum pannis sordentibus involuti, ante tribunal aeterni Judicis venerimus, illa ad nos terribilis sententia dirigatur, Discedite a me, maledict
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpendẽs in quib laborib hũana sit ui¬
ta ꝯstituta deũ appellauit adiutorẽ:
et qr a tribulacione p̃senti ĩ requiẽ e¬
tnã noᷤ suscipit appellat etiã suscep¬
torẽ. P cõsiderãs qd mala nr̃a aspi¬
cit et portat tulpas nr̃as tolerat: et
tñ nos ꝑ penitenciã ad p̃mia reser¬
uat: noluit deũ miseritordẽ dite̾ sed
hũt ip̃a misidiã uotauit dicẽs: deus
meꝰ misidia mea. Reuotemꝰ ergo ã¬
te otulos mala que fetimꝰ. pensemꝰ
ex quãta dei benignitate toleram᷑: cõ¬
sideremꝰ que sũt pietatis eiꝰ uiscera
ut nõ solũ culpas ĩdulgeat. s celeste
regnũ penitẽtib etiã post culpas ꝓ¬
mittat: atq ex oĩb medullis cordis¬

Expanded text:
a sit vita constituta, Deum appellavit adjutorem; et quia a tribulatione praesenti in requiem aeternam nos suscipit, appellat etiam susceptorem. Sed considerans quod mala nostra aspicit et portat, culpas nostras tolerat, et tamen nos per poenitentiam ad praemia reservat, noluit Deum misericordem dicere, sed hunc ipsam misericordiam vocavit, dicens: Deus meus misericordia mea . Revocemus ergo ante oculos mala quae fecimus, pensemus ex quanta Dei benignitate toleramur, consideremus quae sunt pietatis ejus viscera, ut non solum culpas indulgeat, sed coeleste regnum poenitentibus etiam post culpas promittat. Atque ex o
Abbreviated transcription (Latin):
delit̾ dñi uissis obtẽꝑat: et ip̃a est
tiuitas que suꝑ montẽ miscdie ostitu¬
ta nũꝙͣ potest abscõdr: ip̃a que de
siu late ꝯstructa redẽptoris. idẽ a qͣ
abluciois et sanguĩe scificatiõis q̃
de ip̃iꝰ late ꝓ se moriẽtis exiẽre ĩbuta
ẽ ÷ ubi etiã altera soror lazari ma
ria magne ĩdiciũ dilectiõĩs accepit
librã ungenti nardi pistici p̃tiosi.
et unxit pedes ihu et extersit capil¬

Expanded text:
 Et ipsa est civitas, quae super montem misericordiae constituta, nunquam potest abscondi: ipsa, quae de sui latere constructa Redemptoris, id est aqua ablutionis, et sanguine sanctificationis, quae de ipsius latere pro se morientis exiere imbuta est. Ubi etiam alria in magnae judicium dilectionis accepit libram unguenti, nardi pistici pretiosi, et unxit pedes Jesu et extersit capil
Abbreviated transcription (Latin):
bebat: fides ẽ eccl̃ie q̃ ꝑdilectionem
oꝑat᷑. Unde alibi dñs de credituris
ĩ se ppłis dicit ad discipłos. Ego cibũ
habeo mãducare: quẽ uos nescitis.
Et hoc exponẽs adiuxit. Meus cib
ẽ ut faciã uolũtatẽ eiꝰ qͥ misit meͥ
ut ꝑficiã opus eiꝰ. In qua cena mar-¬
tha nũstrauit: tũ aĩa queq fidelis

Expanded text:
bebat, fides est Ecclesiae quae per dilectionem bebat, fides est Ecclesiae quae per dilectionem operatur: unde alibi Dominus de credituris in se populis dicit ad discipulos: Ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis . Et hoc exponens adjunxit: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me, ut perficiam opus ejus. In qua coena Martha ministrat,
Abbreviated transcription (Latin):
mã iheosoluins ciuitatẽ ÷ ubi lazaꝵ
sustitauerat a mortius demde eciã
iheosolmiã ubi ip̃e pateret᷑ et resur¬
geret a mortius: iheosolimiã quidẽ
ut ip̃e ibi moreret᷑. bethamã uõ ut
resustitatio lazari cũctoꝵ memorie
artiꝰ ĩpneret᷑ ͥ et magis magisq
tur ĩpii p̾ͥncipes. q̃ occidẽ nõ timerẽt
eũ qͥ suscitare poss a mortius et nec
beneficiis suscitauois ꝓuotati. nec di-¬
uia suscitãtis u̾tute ꝑt̾riti cĩos ab
iuista cede retraherẽt: et ne dicerẽt
machinatores calũpmiaꝵ fantasti¬
ce sustitatu fuisse lazaꝵ. Facta ibi
dño cena et ip̃e unꝰ erat ex discuben¬
tib cũ eo: ut dũ uiuentẽ loquentẽ e¬
pulantẽ cũ siuis familiarit ou̾san
tẽ uiderẽt siue audirẽt : uel suscitã¬
tis potenciã gnosterẽt et acciperẽt
gra: uł obdurato coede nolẽtes ueri¬
tati acqeste ĩcurrerẽt penã. Mysti¬
te aũt cena hec dm̃ca ubi martha ⁊¬
mistrabat: et lazarꝰ int̾ alios discũ¬

Expanded text:
olymis civitatem, ubi Lazarum suscitaverat a mortuis; deinde etiam Hierosolymam, ubi ipse pateretur et resurgeret a mortuis: Hierosolymam quidem, ut ipse ibi moreretur; Bethaniam vero, ut resuscitatio Lazari cunctorum memoriae arctius imprimeretur, et magis magisque tur impii principes, qui occidere non timerent eum qui suscitare possit a mortuis, et nec beneficiis suscitationis provocati, nec divina suscitantis virtute perterriti, animos ab injusta caede retraherent. Et ne dicerent machinatores calumniarum, phantastice suscitatum fuisse Lazarum, facta ibi Domino coena, et ipse unus erat ex discumbentibus cum eo, ut dum viventem, loquentem, epulante audirent, vel suscitantis potentiam agnoscerent, et acciperent gratiam, vel obdurato corde nolentes veritati acquiescere, incurrerent poenam. Mystice autem coena haec Dominica, ubi Martha ministrabat, et Lazarus inter alios discum
Abbreviated transcription (Latin):
et deũ et regẽ fatent᷑: s assũpsisse
tarnẽ mortalẽ negãt. Hi numirũ
ei aurũ et thus offerũt: s offerre
mirrã assũpte mortalitatis carnẽ¬
uolũt. Nos itaq nato dño offera¬
mus curũ ut hũs ubiq regnare fa¬
team᷑. offeramꝰ thus ut credamꝰ
qd̵ is q̃ in tꝑe apparuit. deꝰ aute tẽ¬
pora extitit: offeramꝰ mirrã ut eũ
quẽ credimꝰ ĩ sua diuĩtate ĩ passi¬
bilẽ: credamꝰ etiã in nr̃a carne mor¬
talẽ. Quãuis ĩ auro thure et mirra
ĩtelligi et aliud potest. Auronãq
sapietia designat᷑: salomone attes¬
tante qͥait. Thesaurꝰ desiderabilis:
requiescit ĩ ore sapiẽtis. Chure aũt
qd̾ deo inrẽdit᷑ u̾tus or̃onis exp̾mt᷑¬
psalmista attestãte qͥ dicit. Diriga¬
tur oẽo mea: sicut ĩcensũ in ꝯspec¬
mortificacio figurat᷑. Unde sc̃a etde¬
sia de suis opariis usq ad moetẽ
ꝓdeo tertãtib dicit. Manꝰ mee dis¬

Expanded text:
et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra talem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Aurum namque sapientiam designat, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thus autem, quod Deo inPsalmista attestante, qui dicit, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspecmortificatio figuratur. Unde et sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Domino certantibus dicit: Manus meae dis
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ꝓfecto nascẽtib: quis esti¬
met quãti eisdẽ momẽtis horarũ
at tẽpoꝵ ex seruili cõditione nas¬
cũt᷑. Et tñ regũ filii uno eodẽq sy¬
dere cũ serius nati ad regnũ ꝓfici¬
unt: tũ serui qͥsetũ fuerat nati in
seruitute moriãt᷑. Hec de stella bee¬
uit᷑ diximꝰ: ne mathematitoꝵ stul¬
ticiã in discussã p̃terisse uideam.
Magi uõ aurrũ thus et mirã defe
rũt. Aurũ quippe regi ꝯgruit. thus
uõ ĩ dei sacrificiũ ponit᷑: mirra
aũt mortuoꝵ corꝑa cõdiũt᷑. Eum
ergo magi quẽ adorãt etiã mysti¬
cis munerib p̃dicãt: auro regem.
thure deũ. mirra mortalẽ. Sunt
u̾o nõnulli hetir qͥ hũt deũ credũt:
s ubiq regnare nequaꝙ̃ credunt.
Hi ꝓfecto ei thus offerũt: s offerre
etiã aurũ nolũt. Et sũt nõnlli
q̃ hũt regẽ existimãt: ẜ deũ negãt.
Hi uidelitz ei aurũ offerũt: s offer
re thus nolũt. Et sũt nõnulli qͥ hũc

Expanded text:
uis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuerant geniti, in servitute moriantur. Haec de stella breviter diximus, ne Mathematicorum stultitiam indiscussam praeterisse videamur. 6. Magi vero aurum, thus e. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offeronnulli qui hunc
Abbreviated transcription (Latin):
nasti unũ quẽq hoĩe sub ꝯstitutõib
stellaꝵ putãt: et hoc ĩ adiutoriũ sui
erroris assumĩt. qd̾ noua stella exiit
cũ dñs in carne apparuit: cuiꝰ fuisse
fatũ eaudẽ que appacuit stellã pu¬
tãt. S si euãgelii uerba pensamꝰ.
quib de eãdẽ stella dicit᷑. usq dũ ue¬
mẽs staret sup̃ ubi erat puer: dũ
nõ ꝓuer adstellã ẜ stella ad puerũ
adm̃istrat. Neq em̃ ꝓpt̾ stellas hõ.
ẜstelle ꝓpt̾ hoĩe facte sũt. Et si stel¬
la fatũ hõis dicit᷑: ip̃is sius mĩsteriis
subesse hõ ꝑhibet. Cexte cũ iacobde
ytero egrederet᷑ et p̾oris fr̃is plan-¬
tã teneret manu: prior nequaꝙͣ¬

Expanded text:
que hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum non puer ad stellam, sed stella ad puerum administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stellae propter hominem factae sunt. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior pe
Abbreviated transcription (Latin):
xnꝰ agit᷑: ne mortua caro putrefiat.
tale coepus fluxu luxurie deseruire:
sĩc de quibusdã ꝑ ꝓphetã dicit᷑. Com¬
putruerũt iumẽta ĩ stercore suo. In¬
mẽta quippe ĩ stertore suo putrestẽ
est: carnales hoĩes in fetore luruxie
uitã finire. Mirrã ergo deo offerĩꝰ:
qnͣdo hoc mortale torpus a luxurie
putredĩe ꝑ cõdimentũ ꝯtinẽtie custo¬
dimꝰ Magnũ uo nobis aliqͥd ma¬
gi ĩnuũt: qd̾ ĩ regionẽ suã ꝑ aliã
ti faciũt: nobis ꝓfecto ĩsinuãt quid
fatiamꝰ. Riegio quippe nr̃a ꝑadisꝰ ẽ:
ad quã ihu cognito redire ꝑ uiã qua
uemimꝰ ꝓhibem̃. A regione etem̃ nos¬
tra suꝑbiẽdo ĩ obediendo uisibilia se¬
quedo cibũ uetitũ gustãdo discessi¬
mus: ẜ ad eũ necesse est ut flendo.
obediẽdo uisibilia ꝯtẽpnẽdo atq ap¬
petitũ carnis refrenãdo redeamus.
Per aliã uiã ergo ad regionẽ nr̃a
regredimꝰ: qm̃ qͥ a paradisi gaudiis
ꝑ delectamẽta discessimꝰ adhec ꝑ la

Expanded text:
ur; et ne mortua caro putrefiat, tale corpus fluxui luxuriae deservire. sicut de quibusdam per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo putrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quem Jesu cognito redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus, sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando redeamus. Per aliam viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudio, per dilectamenta discessimus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tinet: et idcirto uenire ciciꝰ differt:
ut nmꝰ ĩuemat quos condẽpnet.
Pumamꝰ fietib culpas: et cũ psal¬
miste uote p̃ueniamꝰ faciẽ eiꝰ ĩ ꝯfes¬
nulla decipiat: nulla uana letitra
sedutat. In ꝓenno nãq est uidex qui
dixit. De uobis q̃ ridetis nũt: qr luge¬
bitis et flebitis: Hinc enĩ salomõ cut.
Ruisus dolore miscebit: et extrema.
gaudii luctꝰ occupat. Hunc iteꝵ dicit.
Rusũ deputaui merorẽ: et gaudio di¬
xi. qd ultra deciperis: Huic rursꝰ aut.
Cor sapientũ ubi tristiua est: et cor
stultoꝵ ubi leticia. Ptimescamꝰ igi
tur p̃cepta dei: si celebramꝰ ueracit
solepnitatẽ dei. Exatũ nõq deo satri¬
ficiũ est afflictio ꝯtra pctm: psalmis¬
ta testãte qͥ cat. Bacrificiũ deo sp̃us
s̾ lauari iteꝵ baptismatis aqua nõ
possumꝰ. Quia ergo et post baptis¬
mũ in quamꝰ uitã. baptiremꝰ la¬

Expanded text:
tinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confesnulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Hinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus veraciter solemnitatem Dei. Gratum namque Deo sacrificium est afflictio contra peccatum, Psalmista tsed lavari iterum baptismatis aqua non possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus la
Abbreviated transcription (Latin):
errorib dedita. iã ad uitinã salutẽ
ꝑ octultã grã uocaret᷑ ÷ et que non¬
git᷑ diltissim. dies iste manifestatio¬
ne dm̃ ꝯ secratꝰ spetialẽ in toto mũdo
optinint dignitatẽ: q̃ in toedib nr̃is
digno debet splẽdore il areste. ut reꝵ¬

Expanded text:
erroribus dedita, jam ad vicinam salutem erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultam gratiam vocaretur; et quae nongitur, dilectissimi, dies iste manifestatione Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut re
Abbreviated transcription (Latin):
festus: et ꝑsequẽtib ess occultꝰ. Iã
tũc ergo celi enarrauerũt gloriã dei.
et in om̃ez trã sonꝰ ueritatis exiuit:
qͣnͣdo et pastorib exertitꝰ angelorũ
saluatoris editi ãmĩciatoe apparuit.
et magos ad eũ adorandũ preuia.
stella ꝑduxit: ut a solis ortu usq ad
ottasũ ueri regis genatio chorusta-¬
ret: cũ rerũ fidẽ et regna oriẽtis ꝑ
magos discerẽt. et romanũ ĩperiũ
nõ lateret. Nã seuitia herodis uolẽs
pͥmordia suspecti sibi regis extĩgue̾.
huit dispẽsaciõi nesciẽs seriuebat:
ut dũ atroti ĩtentꝰ fatiori. ignotũ
sibi puerũ ĩdiscreta ĩfantiũ cede ꝑ¬
sequit᷑. ãnũciatũ celi dñatoris ortũ
ĩsignior ybiq fama loq̃ret᷑ ⁊ quãm
ꝓmptiorẽ ad narrandũ. diligẽtiorẽ¬
q fuciebat. et suꝑne significacioĩs
nouitas: et cruẽtissimi ꝑsetutoris ĩ¬
pietas. ¶ Tũc aũt etiã egypto sal¬
uator illatꝰ est: ut gens antiquis

Expanded text:
set occultus. Jam tunc ergo coeli enarraverunt gloriam Dei , et in omnem terram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et saevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis
Abbreviated transcription (Latin):
iudaitꝰ ppłus ꝓphecie spũ plenꝰ et
cerꝰ. eũ de quo multa ĩ futuꝵ p̃dixit.
in p̃senti positũ nõ cognouit. P na-
tiuitate regis nr̃i cognita. herodes
ad tallida argumeta ꝯuertit᷑: net̾¬
reno regno puaret᷑. Remĩtiare sibi
ubi puer ĩueniret᷑ postulat: adorare
eũ uelle sesimulat: ut si ĩuenire pos¬

Expanded text:
et caecus eum de quo multa in futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ri quẽ nondũ poterãt ꝯfiteri. Ita
xp̃s ne ullũ ei tẽpus ess absq mira¬
culo. aute usũ lingue potestatẽ uer
bi exerebat: et qͣsi iã dicet sunte ꝑ¬
uulos uenire ad me. taliũ est enĩ rg¬
nũ teloꝵ noua głia toronabat in¬
fantes. et de mitiis sius pͥmordia ꝑ¬

Expanded text:
erant confiteri. Ita Christus, ne ullum ei tempus esset absque miraculo, ante usum linguae potestatem Verbi tacitus exerebat; et quasi jam diceret: Sinite parvulos venire ad me, talium est enim regnum coelorum : nova gloria coronabat infantes, et de initiis suis pa
Abbreviated transcription (Latin):
te in dño dilc̃issimi. iterũ di¬
co gnudete: qm̃ breui inter¬
uallo tꝑis. post solẽpntatẽ natiuita¬
tis xp̃i. festiuitas declaratõis eiꝰ il¬
luxit: et quẽ n illo die ugo peꝑit in
hot mũdꝰ agnouit. Derbũ enĩ taro
factũ. sic susceptõis nr̃e tẽperauit exoe

Expanded text:
te in Domino, dilectissimi, iterum dico, gaudete : quoniam brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus agnovit. Verbum enim caro factum sic susceptionis nostrae temper
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ad erudicionẽ gentiũ ꝓphetitꝰ
sermo tnsibat: et p̾ninciatũ anti¬
quis oeaculis xp̃m aliemgenaꝵ cor¬
da discebãt : cũ iuideoꝵ ĩfidelitas ue¬
ritatẽ ore ꝓferret: et mendatiũ tor¬
de retineret. Noluerũt enĩ agnoste̾
otulis quẽ de sacris ĩdicabãt libris:
ut quẽ nõ adoeabãt in ĩfantie ĩfir¬
mitate hũilẽ: postea trucifigerent ĩ
ytutũ sublimitate fulgentẽ. Que is

Expanded text:
o ad eruditionem gentium propheticus sermo transibat, et praenuntiatum antiquis oraculis Christum alienigenarum corda discebant: cum Judaeorum infidelitas veritatem ore proferret, et mendacium corde retineret. Noluerunt enim agnoscere oculis quem de sacris indicaverant libris: ut quem non adorabant in infantiae infirmitate humilem, postea crucifigerent in virtutum sublimitate fulg
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipib uida: ex te enĩ exiet pͥnceps
q̃ regat ppłm meũ isrł. Hũc p̾nci¬
pẽ natũ: et pastorib caigeli et uo¬
bis nũtiauere pastores. Hũc pncipẽ
natũ longiique oriẽtaliũ gentiũ
naciones ĩ insolito noui syderis splẽ¬
dore didicerũt: et ne de loto editi regis
ambigerẽt uẽa erudicio ꝓdidit qd stel¬
la nõ docuit. Cur uobis uiã quã aliis
aperitis obstriutis: Cur in ur̃a ĩfideli

Expanded text:
et princeps qui regat populum meum Israel . Hunc principem natum, et pastoribus angeli , et vobis nuntiavere pastores . Hunc principem natum longinquae Orientalium gentium nationes insolito novi sideris splendore didicerunt. Et ne de loco editi regis ambigerent, vestra eruditio prodidit quod stella non docuit. Cur vobis viam quam aliis aperitis obstruitis
Abbreviated transcription (Latin):
it. B adhec solent mathematiti
respõdere: qr utus ꝯstellacõis in it¬
tu pũcti est. Quib eduiso nos di¬
cimꝰ: qr magna est mora natuui¬
tatis. Si igit᷑ in ictu pũcti ꝯstella¬
tio ꝑmutatur: necesse iã erit ut tot
dicãt fata quot sũt mẽbra nascen¬
ciũ. Fateri etiã mathematiti solẽt:
qd̾ quisqͥs signo aquarii nascit. in
hat uita pistatoris mĩsteriũ sortia¬
tur. Pistatores uo ut fert̾ getulia
nõ habet. Nuis igit᷑ ditat qr ne¬
mo illit ĩ stella aquarii nascit᷑: u¬
bi piscator õmiodo nõ habet᷑ Rux¬
sũ quos nasci signo libee asserũt:
traperitas futuros dicũt. Et tra¬
peritas multaꝵ genciũ ꝓuĩcie ig¬
norũt. Fateant ergo uetesse est: a¬
hoc ĩ eis signũ deesse aut effectũ
fatalẽ nullomõ habere. In ꝑsaꝵ¬

Expanded text:
Sed ad hoc solent mathematici respondere quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diuerso nos dicimus quia magna est mora natiuitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse iam erit vt tot dicant fata, quod sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisque signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores autem, vt fertur, Getulia non habet; quid igitur dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur vbi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos <sub> signo Librae nasci asserunt trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum gentium prouinciae ignorant. Fateantur ergo necesse aut in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo habere. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ tam tecũ qͥd tam lutis
alienũ quã illi sacerdotes et stribe is¬
rahelitaꝵ fuerut ÷ q̃ ꝑtũctantib ma¬
iheosolmus p̃termissis ad timabula
pueri sĩc postmodũ fecit sua signi¬
ficatione ꝑduce̾ : nnsi ad ꝯfutandũ
iudeoꝵ duritiã ꝑtiniuss: ut nõ solũ
ductu syderis. ẜetiã ip̃oꝵ ꝓfessione¬

Expanded text:
am caecum, quid tam lucis alienum, quam illi sacerdotes et scribae Israelitarum fuerunt? qui percontantibus maJerosolymis praetermissis usque ad cunabula pueri, sicut postmodum fecit, sua significatione perducere; nisi ad confutandam Judaeorum duritiam pertinuisset, ut non solum ductu sideris, se
Abbreviated transcription (Latin):
que uel nascẽte dño uł moriẽte mõ¬
strata sũt. ꝯsiderandũ nobis est. qͣn¬
ta fuerit ĩ quorundã uideoꝵ corde
duritia: que hũt net ꝑ ꝓphetie do¬
nũ nec ꝑ miratula agnouit. Oĩa
quippe elemẽta auctorẽ suũ uenisse
testata sũt. Ot enĩ de eis quedã usu
hũano loquar ⁊ deũ hũt teli esse cog¬
nouerũt: qr ꝓtinꝰ stellã imiserunt.
Mare cognouit: qr sub plãtis eius
se calcabile p̃buit. Terra cognouit:
qr eo moriẽte ꝯtremuit. Sol cogno¬
uit: qr lutis sue radios abscõdit. Sa¬
xa et parietes tognouerũt: qr tẽꝑe
mortis eiꝰ scissa sũt. Infernꝰ cog¬
nouit: qr hos quos tenebat mortuos
reddidit. Et tñ hũt quẽ deũ oĩa i¬
sensibilia elemẽta senserũt. adhuc
ĩfideliũ uideoꝵ corda deũ esse mĩme
cognostũt: et duriora saxis scindi
ad penitenciã uolũt: eũq ꝯfiteri ab¬
negãt. quẽ elemẽta ut diximꝰ aut
signis aut scissionib deũ clamant.

Expanded text:
nascente Domino vel moriente monstrata sunt, considerandum nobis est quanta fuerit in quorumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc nec per prophetiae donum, nec per miracula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscoxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis ejus scissa sunt. Infernus agnovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt; eumque confiteri abnegant quem elementa, ut diximus, aut signis, aut scissionibus Deum clamabant.
Abbreviated transcription (Latin):
locũ natiuitatis eiꝰ expmũt. quẽ sc̃p¬
ture autoritate didicerũt: et testimo¬
mũ ꝓferũt. ꝙ bethleem honorari
natiuitate noui ducis ostendit᷑: ut
ip̃a eoꝵ sciẽtia et illis fiẽt ĩ testimo¬
mũ dũpnacõis: et nobis ad adiuto¬
riũ credulitatis. Quos ꝓfecto bene
ysciat cũ iacob filiosuo bñdicẽt. de¬
signauit: qr et caligãs otulis et

Expanded text:
cum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et
Abbreviated transcription (Latin):
Exinde eĩ met̾nã heditatẽ cepimiꝰ
ĩtroire. exinde nobis xp̃m eloquẽtia
sc̃pturaꝵ archana patuerũt: et ue
noret᷑ itaq a nobis satratissimꝰ di¬
es. ĩ quo salutis nr̃e auctor appa¬
ruit: et quẽ magi ĩfantẽ uenera¬
ti sũt ĩ timabulis. nos oĩpotentẽ
adoremꝰ ĩ celis: at sĩc illi de thesau¬
ris suis nusticas dño mumerũ spẽs
obtulerũt: itti et nos de cordib nr̃is
fructũ querit ĩdustrie. Nõ em̃ doe¬
miẽtib ꝓuenit regnũ celoꝵ ẜ i
mãdatis dei laborãtib atq uigilã¬
tib: ut si dona ip̃iꝰ nõ irrita feceri¬
mus ꝑea que dedit meream actipe
que ꝓmisit. Dude cohoetam dilet¬
tionẽ uẽa: ut abstiuetes uos ab oi
ope malo que sũt tasta et iusta set

Expanded text:
enim in aeternam haereditatem coepimus introire; exinde nobis Christum loquentia Scripturarum arcana patuerunt; et vernoretur itaque a nobis sacratissimus dies, in quo salutis nostrae auctor apparuit; et quem magi infantem venerati sunt in cunabulis, nos omnipotentem adoremus in coelis. Ac sicut illi de thesauris suis mysticas Domino munerum species obtulerunt, ita et nos de cordibus nostrfructum quaerit industriae: non enim dormientibus provenit regnum coelorum, sed in mandatis Dei laborantibus atque vigilantibus; ut si dona ipsius non irrita fecerimus, per ea quae dedit mereamur accipere quod promisit. Unde cohortamur dilectionem vestram ut abstinentes vos ab omni opere malo, quae sunt cas
Abbreviated transcription (Latin):
senciã tꝑis de teli et tre attestatione
cognoscitis: et tñ ubi ad ꝑsequendũ
ammꝰ herodis exarsit: ibi ad non
credendũ uester sensꝰ obduruit. Feli¬
tior ergo ignorãtia ĩfanciũ quos ꝑse¬
tutor octidit: quã ur̃a sciẽtia quos
ĩ sua ꝑturbacõe ꝯsuluit. Uos noluis

Expanded text:
sentiam temporis de coeli et terrae attestatione cognoscitis; et tamen ubi ad persequendum animus Herodis exarsit, ibi ad non credendum vester sensus obduruit. Felicior ergo ignorantia infantium quos persecutor occidit , quam vestra scientia, quam in sua perturbatione
Abbreviated transcription (Latin):
ne bene dicimꝰ nos. qr samaritanus
es tu et demoniũ habes: Aicepta aũt
tanta cõtumelia: quid deus respon¬
deat audiamꝰ. Ego demoniũ nõ ha¬
beo. s honorifico patrẽ meũ: et uos ĩ¬
honorastis me. Quia enĩ samarita¬
nus dicit᷑ custos et ip̃e ueracit custos
est de quo psalmista ait: nisi dñs cus¬
todierit ciuitatẽ in uanũ uigilãt qͥ
custodiũt eã ÷ et ciũ ꝑ ysaiã dicit᷑. cus¬
tos quid de nocte custos qͥd de nocte: re¬
spõdere uoluit dñs samaritanꝰ nõ
sũ. s ego demoniũ nõ habeo. Duo
quippe ei illata fuerũt: unũ nega¬
uit, aliud tacendo cõsensit. Custos¬
nãq hũam generis uenerat: et si
samaritanũ se nõ esse dicẽt esse cu¬
stodẽ se neguret. S tacuit qd retog¬
nouit: et pacient̾ repulit qd dictũ
fallatit audiuit dicẽs. Ego demom¬
um nõ hubeo. In quib uerbis. quid
aliud insi suꝑbia nr̃a confũdit᷑. Que
si exagitata uł leuit fuerit attrotiores

Expanded text:
ne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes? Accepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat audiam. Ego daemonium non habeo, sed honorifico patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant, qui custodiunt eam . Et cui per Isaiam: Custos quid de nocte? custos quid de nocte ? Respondere noluit Dominus, Samaritanus non sum; sed ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerant, unum negavit, et aliud tacendo conamque humani generis venerat, et si Samaritanum se non esse diceret, esse custodem negaret, sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores
Abbreviated transcription (Latin):
sucũ : potũ utiq unu de aqua fac¬
tũ senciet. qr se suãq uitã et regnũ
s et ip̃m regẽ ibi sĩptũ lege nouit:
ubi prius quasi de aliis ueterẽ lege¬
bat historiã. Quĩta etate seculi po¬
pulꝰ peccãs captiuãte nabuthodo¬

Expanded text:
inum de aqua factum sentiet, quia se suamque vitam et regnum, sed et ipsum regem ibi scriptum legere novit, ubi prius quasi de aliis veterem legebat historiam. Quinta aetate saeculi, populus peccans, captivante  Bed
Abbreviated transcription (Latin):
nũ fecerit: Apparuit post resurret¬
tionẽ suã duob discipłis ambulã¬
tib ĩ uia: ibatq cũ illis⁊ et ĩcipiẽs
a moyse et oĩb ꝓphetis: intp̃tabat᷑
illis ĩ oĩb sĩpturis que de ip̃o erãt.
Ulultis iterũ audire÷ quomõ eodẽ
sũt umo ĩebeiati: Postmodũ tog-¬
noscẽtes quis ess qͥ eis uerbũ uite
ꝓpinabat: dicebãt ad ĩuitẽ Nõne
cor nr̃m ardẽs erat ĩ nobis tũ loq̃¬
ret᷑ in uia: et aperuit nobis siͥptu¬
ras: Dicit ergo iħ̾s mĩstris. Imple

Expanded text:
fecerit vinum? Apparuit post resurrecfecerit vinum? Apparuit post resurrectionem suam duobus discipulis ambulantibus in via, ibatque cum illis, et incipiens a Moyse et illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant . Vultis iterum audire quomodo eodem sint vino inebriati? Postmodum cognoscentes, quis esset qui eis verbum vitae propinabat, dicebant ad invicem: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via, et aperiret nobis Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ q̃ndo mortalis ꝓpago cessa¬
bit mortalitas tota ĩmortalitate
mutabit᷑ ĩterp̃taris: et cirtũtisos ĩ¬
duci ĩ templũ nĩ hostiis ĩtellexeris.
qͣndo post resurrectionẽ umusali
expleto iuditio sc̃i iama ĩtocruptibi¬
les facti ÷ ad ꝯtẽplandũ ꝓpetuo spe¬
ciẽ diuĩe maiestatis. tũ bonoꝵ oꝑũ
mimerib ĩtrabũt: mirandũ ꝓfecto
uniũ de aqua fieri uidebis: ciuꝰ cõ¬
ditori recte ꝓtesteris et dicas:. et po¬
tulũ tuũ mebriãs quã predaꝵ est.
Ergo dñs uiũ in gaudia iniptiaꝵ
nõ de inchilo facẽ uoluit. ẜ hydrias
sex ĩplere aqua p̃cipiẽs has mira¬
bile ꝯuertit ĩ uiũ: qr sex mũdi eta¬
tes sapiẽue sulutaris largitate do¬
nauit: quã tñ ip̃e uemẽs sublinno¬
ris sensus u̾tute fecũdauit. Nam¬
que tarnales tarnalit̾ tm̃ sapiebãt:
ip̃a spitalit̾ senciẽda reserauit. Nul¬
tis audire frẽs : qualit de aqua ui¬

Expanded text:
rectionem, quando mortalis propago cessarectionem, quando mortalis propago cessabit, mortalitas tota immortalitate mutabitur, interpretaris, et circumcisos induci in templum cum hostis intellexeris, quando post resurrectionem, universali expleto judicio, sancti jam incorruptibiles facti, ad contemplandam perpetuo speciem divinae majestatis, cum bonorum operum muneribus intrabunt, tantum profecto vinum de aqua fieri videbis, cujus conditori recte protesteris, et dicas: Poculum tuum inebrians, quam praeclarum est ! Ergo Dominus vinum in gaudia nuptiarum non de nihilsex impleri aqua praecipiens, hanc mirabiliter convertit in vinum, quia sex mundi aetates sapientiae salutaris largitate donavit, quam tamen ipse veniens, sublimioris sensus virtute fecundavit. Namquae carnales carnaliter tantum sapiebant, ipse spiritualiter sentienda reseravit. Vultis audire, fratres, qualiter de aqua