comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
admiraus ⁊ ingeiniscens querebat.
quad barbati clicturi suit iuri cñ
tanta ꝓ. xp̃o clelicate puelle susti¬
neant.⁊ tanto agone sexus fragi¬
lis triumphet. ut frequentiꝰ ip̃m
gemina uirginitatiꝰ ⁊ martyrii co¬
rona pollere nouerimꝰ. Ao has qͥdẽ
rit clcm̃ ÷ ad ostium tabernaculi
excubantes et que iam quasi naza¬
ree clnz suam ei iucliutatem con¬
secrauerant. beatam ilam annã
ꝑtiñe non ambigo. q̃ siugłarem dñi na
ut plusqͣm ꝓpħa fieret ip̃m cad̾ hora
qua symcon ꝑ sp̃m agnoscẽ. ⁊ p̃sentẽ
demionstͣre. ac publice p̃clicare. Cuiꝰ
qrcclẽ lauidem enͣngłista diligentiꝰ
ꝓsequutus ait. Eẜerat anna ꝓpħis¬
sa filia phannel cle tribu aser. Hec. ꝓ

Expanded text:
admirans, et ingemiscens quaerebat: « admirans, et ingemiscens quaerebat: « Quid barbari dicturi sunt viri, cum tanta pro Christo delicatae puellae sustineant, et tanto agone sexus fragilis triumphet, ut frequentius ipsum gemina virginitatis et martyrii corona pollere noverimus? » Ad has quidem, ut dictum est, ad ostium tabernaculi excubantes, et quae jam quasi Nazareae Domini suam ei viduitatem consecraverant, beatam illam Annam pertinere non ambigo, quae singularem Domini Nazut plusquam propheta fieret ipsum eadem hora qua Simeon per Spiritum agnoscere et praesentem demonstrare ac publice praedicare. Cujus quidem laudem evangelista diligentius prosecutus, ait: « Et erat Anna prophetissa filia Pha
Abbreviated transcription (Latin):
stoclit eñ nos hinc exeuntes ⁊ iam
ꝑ penitentiam purgatos. illuc sta¬
tima introclucit. Bene aũ pͥus intͤ¬
itum qͣm exitum noĩauit. ñ tamui¬
clł orcliuem qͣm clignitatẽ atten¬
deus.cum hic exitus uite mortaus
in clolore sit:ille uͦ introitus et̾ne.
summa sit exuitatio. Specula uͦ eaꝵ:
oꝑa sunt ext̃iora ex quib aĩe tͣpitu¬
do uel clecor cliuiclicatur. fic̃ exspe¬
culo corꝑali qualitas humane fa¬
ciei. Ex istis earum speculis uas cõ¬
ponitur. in quo se abluant aarou
tanta infirmi sexus in cleo constan¬
tia pontificum ⁊ prb̾roꝵ negligen¬
tiam uehementer iucrepant.⁊ad
compunctionis lacrimas p̃cipue
mouent. ⁊ siꝓut oꝑtet ip̃i eaꝵ solli¬
citriclinem gerant hec ip̃ãꝵ oꝑa pec¬
catis illoꝵ ueniam ꝑ quam abiuau¬
tur pp̃arant. Ex his ꝓfecto speculis
uas sibi compunctionis b̃s parabat
g̾goriꝰ cũ scãꝵ urtutẽ feminaꝵ et
infirmi sexꝰ in martyrio uictoriam

Expanded text:
stodit, cum nos hinc exeuntes et jam stodit, cum nos hinc exeuntes et jam per poenitentiam purgatos illuc statim introducit. Bene autem prius introitum quam exitum nominavit, non tam videlicet ordinem quam dignitatem attendens, cum hic exitus vitae mortalis in dolore sit, ille vero introitus aeternae summa sit exsultatio. Specula vero earum opera sunt exteriora, ex quibus animae turpitudo vel decor dijudicatur, sicut ex speculo corporali qualitas humanae faciei. Ex istis earum speculis vas componitur in quo se abluant Aaron tanta infirmi sexus in Deo constantia pontificum et presbyterorum negligentiam vehementer increpant, et ad compunctionis lacrymas praecipue movent. Et si prout oportet ipsi earum sollicitudinem gerant haec ipsarum opera peccatis illorum veniam per quam abluantur praeparant. Ex his profecto speculis vas sibi compunctionis beatus parabat Gregorius, cum sanctarum virtutem feminarum, et infirmi sexus in martyrio victoriam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ipãm in orõnib clucentes. ⁊ ab
obsequio tluimo ruris quiescentib
ũ uacantes. Ꝙ uͦ clarisum eis taber¬
nacłm inemorat᷑: uita penitentiũ
congrrie designat᷑. qui ut se clurius
penitentie lam̃tis afficiant: a cet̾is
babant: illucd est mystice intelligñ¬
dum. cle quo ad hebreos apłc scͥbit.
habemus aitare cle quo ñ hũt eclere
hi qui tab̾naculo cleseruiunt .i. quo
participare digni ñ sunt. qui corꝑi
suo in quo hic quasi in castris mini¬
stͣnt uoluptuosum impenclunt ob¬
sequium. Ostim uͦ tab̾naculi finis
est uite p̃sentis. qñ hinc anima exit
de corꝑe: ⁊ fut᷑am ing̾dit᷑ uitam.
Ao hoc ostium exeubant qui cde exi¬
tu huiꝰ iute et introitu future sol¬
liciti sunt.⁊ sic penituclo clispoñt
hunc exitum. ut illum mereant᷑
introitum. De hoc quidem coticdia¬
no intͦitu ⁊ exitu scẽ eccłie: illa est
orõ psalmiste. Dñs cristocliat intro¬
itum triũ et exitũ trũ. Tunc enĩ
simulintroitum ⁊exitum nr̃m cu¬

Expanded text:
 ipsam in orationibus ducentes, et ab obsequio divino viris quiescentibus non vacantes. Quod vero clausum eis tabernaculum memoratur vita poenitentium congrue designatur, qui ut se durius poenitentiae lamentis afficiant a caeterisbabant illud est mystice intelligendum, de quo ad Hebraeos Apostolus scribit: « Habemus altare, de quo non habent edere hi qui tabernaculo deserviunt , » id est quo participare digni non sunt qui corpori suo, in quo hic quasi in castris ministrant, voluptuosum impendunt obsequium. Ostium vero tabernaculi finis est vitae praesentis, quando hinc anima exit de corpore et futuram ingreditur vitam. Ad hoc ostium excubant qui de exitu hujus vitae et introitu futurae solliciti sunt, et sic poenitendo disponunt hunc exitum ut illum mereantur introitum. De hoc quidem quotidiano introitu et exitu sanctae Ecclesiae illa est oratio Psalmistae: « Dominus custodiat introitum tuum, et exitum tuum . » Tunc enim simul introitum et exitum nostrum cu
Abbreviated transcription (Latin):
euuͣngłista de iusticia ñ de ꝓph̾tia
cõmenclau̾at. nͨ in eo tande contiũ¬
tie yabstinentie uirtutẽ .nͨ luri¬
ni sollicitricinem obsequii fuisse
memorauit. nͨ de eius ad alios pre¬
dicatõne quicqͣm adiecit. huiꝰ quo¬

Expanded text:
 de prophetia commendaverat, nec in eo tantae continentiae vel abstinentiae virtutem, nec divini sollicitudinem obsequii fuisse memoravit, nec de ejus ad alios praedicatione quidquam adjecit. Hujus quo
Abbreviated transcription (Latin):
am salutaueritis: qͣsi hoc pͥuilegi¬
um nc̃ usq cleuotis feminis reser¬
uaret. qd̃ ꝑsemet ip̃m eis exhiberet
ĩmortalitatis gła iam potitus. Actus
ascensionem clñz apłos amonte oliue¬
ti lherłm reclisse. ⁊ ilniꝰ sacroscĩ cõnen¬
tuis religionem cliligent̃ clescͥbaut:

Expanded text:
am salutaveritis . » Quasi hoc privilegiam salutaveritis . » Quasi hoc privilegium nunc usque devotis feminis reservaret, quod per semetipsum eis exhiberet immortalitatis gloria jam potitus. Actus Ascensionem Domini apostolos a monte Oliveti Jerusalem redisse, et illius sacrosancti conventus religionem diligenter describant,
Abbreviated transcription (Latin):
hec. Qs ⁊̃ ab angło pͥmum fuisse mis¬
sas ad apłos nuitiare hec ñ recicet
marchꝰ uͥ angło mulierib loquente
scͥptum est. Surrerit: ñ est hic. S ite
discite cliscipulis eius et petro: qr p̃ce¬
clet uos ingalileam. Ip̃e ⁊̃ cdñs pͥmo
marie magclalene appareus. ait illi.
uade ad frẽs meos et clic eis Ascendo
ad prẽm meum ⁊c̃. Ex quib colligi
os uł a dño uł ab angłis misse sũmũ
illud resurrectionis gancliũ minitia¬
uerunt qd̃ expectabatur ab om̃ib
ut ꝑ eas apłi pͥmum aodiscerent:qͥ.
toti mundo pꝰmoclũ p̃cdicarent. Qͣs
⁊ pꝰ resurrectionem dño occͣrantesa¬
lutari ab ip̃o euͣngłista supͣ memo¬
rauit. ut tam occursu suo qͣm salu¬
tatione qͣntam erga eas sollicitudi¬
nem ⁊ grãm hr̃et ostencleret. Non
enini aliis ꝓpͥum salutationis u̾bũ¬
qd̃÷ auete. eum leginiꝰ ꝓtulisse. uno
⁊ salutatione antea discipłos inhi¬
buisse cũ eis clicẽt. ⁊ ueminem ꝑ in¬

Expanded text:
etiam ab angelo primum fuisse missas ad apostolos nuntiare haec non reticet Marcus, ubi angelo mulieribus loquente scriptum est: « Surrexit, non est hic. Sed ite, dicite discipulis ejus, et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam . » Magdalenae apparens, ait illi: « Vade ad fratres meos, et dic eis: ascendo ad Patrem meum . » Ex quibus colligimos vel a Domino vel ab angelis missae summum illud resurrectionis gaudium nuntiaverunt, quod exspectabatur ab omnibus, ut per eas apostoli primum addiscerent quod toti mundo postmodum praedicarent. Quas etiam post resurrectionem Domino occurrente salutari ab ipso evangelista supra memoravit, ut tam occursu suo quam salutatione quantam erga eas sollicitudinem et gratiam haberet ostenderet. Non enim aliis proprium salutationis verbu Avete, » cum legimus protulisse; imo ista salutatione antea discipulos inhibuisse, cum eis diceret: « Et neminem per vi
Abbreviated transcription (Latin):
eis manꝰ. uñ ⁊ contiñtia stepħi admno¬
dũ cõmencdat᷑. qd̃ inimist̾io atq ob¬
sequio scãꝵ feminaꝵ frũt cdeputatꝰ
Cuiꝰ quicdem obsequii ministratio ꝗͣ
excellens sit ⁊ tam dõ qͣm ip̃is apłis
apͣepta. ip̃i tam ꝓpͥa orõne qͣm manu¬
um impositione ꝓtestati sunt. qͣsi
hos quos in hoc constitrie bant adui¬
rantes ut ficlelit agent: et tam be¬
neclictione sua qͣm orõne eos doui¬
uantes ut possent. Qͣm ⁊̃ pauilus ad¬
ministrationem ad apłatus sui ple¬
ututlinuem ip̃e sibi uenclicans. nũ¬

Expanded text:
tephani admodum commendatur, quod ministerio atque obsequio sanctarum feminarum fuerit deputatus. Cujus quidem obsequii ministratio, quam excellens sit, et tam Deo quam ipsis apostolis accepta, ipsi tam propria oratione quam manuum impositione protestati sunt, quasi hos, quos in hoc constituebant, adjurantes ut fideliter agerent, et tam benedictione sua quam oratione eos adjuvantes ut possent. Quam etiam Paulus administrationem ad apostolatus sui plenitudinem ipse sibi vindicans:
Abbreviated transcription (Latin):
mone dicat᷑. ⁊ dñs in enͣngłio p̃cipit
nullum prẽm nocandum eẽ uͥ clm̃:
nescio qua licentia in monastĩis uł uo¬
cennis hoc nomine alios: uł uocari
nos acquiescamꝰ. eẜ certe ip̃e p̃cepit
hoc qui cdirerat ñ ẽẽ uirandũ. Si ñ
uiramꝰ : nec patreni quempiam no¬
iinemus. Si cle pr̃e int̃pretabimͣ altẽ:
⁊ de uirando alit̃: sentire cogemur
Ex his ꝓfecto cdiaconissis pheben illã
fuisse constat. qͣui apłc romauis cli¬
ligent̃ cõmendans. ⁊ ꝑ ea exorans
ait. Cõmendo aũ nobis pheben so
dnõ digne scĩs. ⁊ assistatis ei in qͦcũ¬
qr negotio ur̃o inclignerit. Eenĩ
ip̃a q̃uoq astitit multis ⁊ mͥ ip̃i.¬

Expanded text:
mone dicatur, et Dominus in Evangelio praecipit mone dicatur, et Dominus in Evangelio praecipit nullum Patrem vocandum esse nisi Deum : nescio qua licentia in monasteriis vel vocemus hoc nomine alios, vel vocari nos acquiescamus. Et certe ipse praecepit hoc, qui dixerat non esse jurandum. Si non juramus, nec Patrem quempiam nominemus. Si de Patre interpretabimur aliter, et de jurando aliter sentire cogemur. » Ex his profecto diaconissis Phoeben illam fuisse constat, quam Apostolus Romanis diligenter commendans, et pro ea exorans, ait: « Commendo autem vobis Phoeben sorDomino digne sanctis, et assistatis ei in quocunque negotio vestro indiguerit. Etenim ip
Abbreviated transcription (Latin):
num. arit choꝵ. uiri hũisse referun¬
tur. sic̃ muliẽres. Cũ itaq maria p̃ci¬
uens ꝓph̾es cõmemoratur. rucletur
ip̃a ũ tam dictando. ł recitando qͣm
ꝓphantlo canticum istiro ꝓtulisse.
Que ⁊̃ cũ cetĩs p̃cinere describit᷑: qͣm
orclinate. siue concorclit psallerent
clemonstratur. & añ ũ solum uoce
uerum ⁊̃ tympanis ⁊ choris cecinert̃
ñ solum eaꝵ max unam cleuotionẽ
insinuat: uerum ⁊̃ mystice spĩtalis
cantici in cong̾gationib monasticis
formã ailigenter exp̾mit. Ad quod
et psalmista nos exhortatur dicens.
laudate eũ in tympano ⁊ choro: lau
hoc ÷ in mortificatione carnis ⁊ con¬
corclia illa caritatis de qua scͥptũ ÷¬
stio qd̃ eg̾sse ad cantancdum referun¬
tur in quo anime contemplatine iu¬
bili figurant᷑. el clum ad celestia se
suspencdit: qͣsi t̾rene habitationis ca
ad gał. clamantem abba pat̃: abba ui
quit hebͣicũ est. ħ ip̃m significaus qd̾
pat̃. Cũ añ abba pat̾ hebreo sỹrq ser¬

Expanded text:
uisse referuntur sicut mulieres. Cum itaque Maria praecinens prophetes commemoratur, videtur ipsa non tam dictando vel recitando, quam prophetando canticum istud protulisse. Quae etiam cum caeteris praecinere describitur, quam ordinate sive concorditer psallerent demonstratur. Quod autem non solum voce, verum etiam tympanis et choris cecinerint, non solum earum maximam devotionem insinuat, verum etiam mystice spiritalis cantici in congregationibus monasticis formam diligenter exprimit. Ad quod et Psalmista nos exhortatur dicens: « Laudate eum in tympano et choro , » hoc est in mortificatione carnis, et concordia illa charitatis, de qua scriptum mysterio, quod egisse ad cantandum referuntur, in quo animae contemplativae jubili figurantur. Quae dum ad coelestia se suspendit, quasi terrenae habitationis cabba Pater. Abba, » inquit, « Hebraicum est, hoc ipsum significans quod pater. Cum autem Abba Pater Hebraeo Syroque ser
Abbreviated transcription (Latin):
tib adiuicẽ de his om̃ib que abͤ¬
sciclerant. ip̃e apparuit:⁊ eoꝵ des¬
ꝑationem correxit. Quid ueuriq pe¬
trꝰ uł cet̾i discipłoꝵ pret̾ u̾ba tunc
habuerunt cũ ad dñicam uentũ
eẽt passionem. et ip̃e adñs futum
eis cle passione sua scandalũ pre
rĩrati fuũit in te: ego ñqͣm scau¬
dalizabor. e it̃m. E iam siopor¬
tũit me mori tecũ: ñ te negabo.
Sĩmłr ⁊ om̃s cdiscipłi dixerñt. Dixe¬
rint inqͣm potuis qͣm fecerunt.

Expanded text:
ntibus adinvicem de his omnibus quae acciderant, ipsis apparuit, et eorum desperationem correxit. Quid denique Petrus vel caeteri discipulorum praeter verba tunc habuerunt, cum ad Dominicam ventum esset passionem, et ipse Dominus futurum eis de passione sua scandalum praelizati fuerint in te, ego nunquam scandalizabor . » Et iterum: « Etiamsi oportuerit me mori tecum, non te negabo. Similiter et omnes discipuli dixerunt . » Dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quicquid ex uinea est: ab riua
passa usq ad acimm ñ comeclent
om̃i tp̃r saꝑatõnis sue. Huius quid̃
religionis iias fuisse arbitror excu¬
bantes: ad ostium tab̾nacłi. cle quaꝵ
speculis moyses uas composuit in
quo lauarent᷑ aaron ⁊ filii euis sicur
scͥptum est.AHosuit moy¬

Expanded text:
ea est ab uva passa usque ad acinum non comedent omni tempore separationis suae . » Hujus quidem religionis illas fuisse arbitror excubantes ad ostium tabernaculi, de quarum speculis Moyses vas composuit, in quo lavarentur Aaron et filii ejus, sicut scriptum est: « Apposuit Moy
Abbreviated transcription (Latin):
le uocem ip̃m negare ñ ueret᷑. nec
semel ro agit. sccio. ip̃m ad huc ui¬
uentem cleuegat: et a uuuo ꝑrter
om̃s discipłi uno tp̃ris puncto fu¬
gienclo deuolant:aqͦ n in morte
uel m̃te. uł corꝑe. femine sunt
disiuucte. Quaꝵ bã illa peccatrix
numento. &x itm̃. Si tu sustulisti
eum licito mͥ uͥ pofiusti enm ⁊ ego
eũ tollam. fũguint arietes ĩmo¬

Expanded text:
. Nec semel id agit, sed tertio ipsum adhuc viventem denegat, et a vivo pariter omnes discipuli uno temporis puncto fugiendo devolant; a quo nec in morte vel mente vel corpore feminae sunt disjunctae. Quarum beata illa peccatrix numento . » Et iterum: « Si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti, et ego eum tollam
Abbreviated transcription (Latin):
stͣ cdeserit. ⁊ cle ip̃a contemplationis sue
intima cdulcetline hymnum spĩtalẽ
sũma exultatione dño ꝑsoluit. habe
elem parriulum suũ offerens taber¬
naculo clũi. auctoritatem suscipien¬
doꝵ infantum monastiis cleclit. uñ
ysiclorꝰ frĩb in cenobio honorianensi

Expanded text:
 deserit, et de ipsa contemplationis suae intima dulcedine hymnum spiritalem summa exsultatione Domino persolvit. Habemelem parvulum suum offerens tabernaculo Domini , auctoritatem suscipiendorum infantium monasteriis dedit. Unde Isidorus fratribus in coenob
Abbreviated transcription (Latin):
ualene ⁊maria iacobi ⁊salome.
honorẽ quẽ merueriure ꝓsequam᷑.
Primo angłica uisione sunt cõ¬
soiate de resurrectione clnui. iam
cderunt ⁊tenuerunt. Prior qͥclem
maria magdalene que cetis fer¬
uentior erat: pꝰea ip̃a simul et alie
de qͥb scͥptum est. qd̾ post augłicã
uisionem exierunt de moniuñto
cͣrentes mntiare discipłis resur¬
rectionem dñi. ex ecce ih̾c occͣrit
illis clicens. Auete. Ine aũ accesse

Expanded text:
acobi, et Salome. honorem quem meruerint prosequamur. Primo angelica visione sunt consolatae de resurrectione Domini jam iderunt et tenuerunt. Prior quidem Maria Magdalene, quae caeteris ferventior erat. Postea ipsa simul, et aliae, de quibus scriptum est, quod post angelicam visionem, « exierunt de monumento, currentes nuntiare discipulis resurrectionem Domini. Et ecce Jesus occurrit illis, dicens: A
Abbreviated transcription (Latin):
iob in ꝑsona dñi ꝓph̾auit. dicens.
Delli mee consumptis caruib adhe¬
sit os meũ: ⁊ d̾elicta sunt tm̃modo
labia cͥca clentes meos. In osse qͥppe
qd̃ carnẽ et pellẽ sustentat et gestat.
bile fiuroam̃tũ. fine ferriorille ca¬
fert. om̃ia credit. oĩa sꝑat. omiia
sustinet. Caro ãin corꝑe pars interi¬
or est: et pellis exterior. Apłi gͦ inte¬
riori aĩe cibo p̃clicando uitenden¬
tes. et mulieres corꝑis necessaria
ꝓcurantes: carni cõmꝑant᷑ ⁊ pelli.
Cũ itaq carnes consumerent᷑: os
xͥ adhesit pelli. quia scandauzatiᷤ
ĩ passione dñi apłis. ⁊ de morte ip̃iꝰ
desꝑatis: scãꝵ deuotio feminaꝵ ꝑ
stitit umobilis. ⁊ ab osse xͥ mini¬
ritatis constantiam in tm̃ retinu
it: ut uͦ a mortuo m̃te clisuing̾er¬
tur aut corꝑe. St̃ et iuri naturalit̃
tam m̃te qͣm corꝑe feminis fortio¬
res. Uñ et merito ꝑcarnem q̃ uicini¬
or ⁊ossi. uirilis uatura: ꝑ pellem
muliebris infirmitas designat᷑.

Expanded text:
avit, dicens: « Pelli meae consumptis carnibus adhaesit os meum, et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos . » In osse quippe, quod carnem et pellem sustentat et gestat, bile fundamentum, sive fervor ille chafert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet . » Caro autem in corpore pars interior est, et pellis exterior. Apostoli ergo interiori animae cibo praedicando intendentes, et mulieres corporis necessaria procurantes, carni comparantur et pelli. Cum itaque carnes consumerentur, os Christi adhaesit pelli; quia scandalizatis in passione Domini apostolis, et de morte ipsius desperatis, sanctarum devotio feminarum perstitit immobilis, et ab osse Christi miniritatis constantiam in it, ut nec a mortuo mente disjungerentur aut corpore. Sunt et viri naturaliter tam mente quam corpore feminis fortiores. Unde et merito per carnem, quae vicinior est ossi, virilis natura; per pellem muliebris infirmitas designatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ÷ ueritate. sic̃ et ip̃a ꝑtestat᷑
ui a uiris mungunt᷑. Capd̾ ip̃m
.s. a femina. m̃bra a itiris. Bene
aũ effuclisse unguentum ñ stil¬
iasse suꝑ capud eius mulier me¬
moratur. sccłm qd̃ de ip̃o sponsa
in canticis p̃cunt clicens. Ungen¬
trumm effusum nom̃ tuũ. Huius
qͦq ungenti copiam ꝑ illud qd̾ a
capite usq ad horam uestum̃ti de

Expanded text:
ta est veritate, sta est veritate, sni a viris inunguntur. Caput ipsum scilicet a femina, membra a viris. Bene autem effudisse unguentum, non stillasse super caput ejus mulier memoratur. Secundum quod de ipso sponsa in Canticis praecinit, dicens: « Unguentum effusum nomen tuum . » Hujus quoque unguenti copiam per illud, quod a ca
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ip̃m iam untionis defectum:
factis ip̃is exhibet quem autea da
parit̾ hunc ẽẽ quẽ crecdit. et quẽ
u̾bis ꝓpħa p̃signauerat: factis ip̃a
ꝓclamat. Que est ista queso dñi
benignitas. aut que mulieꝵ clig¬
nitas. ut tam caput qͣm pedes
suos ip̃e ñ uͥ feminis p̃beret inun¬
gendos: Qest ista obsecͦ infirmio¬
ris serus p̃rogatiua. ut sũmum
xp̃m om̃ib scĩ sp̃c ungentis ab
ip̃a eius conceptione clelibutum.
mulier qͦq inungẽt. et quasi cor¬
ꝑalib sacram̃tis eum in regem
et sacertlotem consecrans. xp̃m .i.
Scimus pͥmum a patͥarcha iacob
in tẏpum̃ clĩ lapidem unctum
fuisse. et post modũ regum siue
sac̃clotum unctiones. seu quelibr
unctionum sacͣmenta ñ uͥ uiris
celebͣre ꝑmissum est: licet bapti¬
rare nonũqͣm mulieres p̃sumãt.
lapidem olu patͥarcha. templũ
nunc et altare pontifer oleo feĩfi¬
cat. Uiri itaq sacͣmenta figuris
in pͥmunt: mulier uͦ in ip̃a oꝑa¬

Expanded text:
etiam ipsum jam unctionis defectum etiam ipsum jam unctionis defectum factis ipsis exhibet, quem antea Danpariter hunc esse quem credit, et quem verbis propheta praesignaverat, factis ipsa proclamat. Quae est ista, quaeso, Domini benignitas, aut quae mulierum dignitas, ut tam caput quam pedes suos ipse nonnisi feminis praeberet inungendos? Quae est ista, obsecro, infirmioris sexus praerogativa, ut summumm omnibus Spiritus sancti unguentis ab ipsa ejus conceptione delibutum mulier quoque inungeret , et quasi corporalibus sacramentis eum in regem et sacerdotem consecrans, Christum,Scimus primum a patriarcha Jacob in typum Domini lapidem unctum fuisse. Et postmodum regum sive sacerdotum unctiones, seu quaelibet unctionum sacramenta nonnisi viris celebrare permissum est. Licet baptizare nonnunquam mulieres praesumant. Lapidem olim patriarcha templum, nunc et altare pontifex oleo sanctificat. Viri itaque sacramenta figuris imprimunt. Mulier vero in ipsa opera
Abbreviated transcription (Latin):
hum illunum se ministrũ exhi¬
feiinas in his uel ceteris humani¬
tatis obsequiis ministĩum impẽ¬
lisse. et sic̃ in illo marthe. ita ĩ isto
nouinius obsequiũ marie. que qͥd̾
mi hoc exhibeiroo tanto fuit ueuo¬
tior: qͣuto aute fuerat cͥminofior
Dũs aqͣm in pelui ip̃a illiꝰ ablu¬
tiouis ꝑegit offiũ. Hoc uͦ ip̃a ei lacͥ¬
uus uitie conpunctionis nou
exteriori aqͣ exhibuit. Ablutos
discipłoꝵ peles linteo dñs ext̾sit.
hec ꝓ linteo capillis usa ÷. fomenta
unguentoꝵ insriꝑ addidit: que ue¬
qͣqͣm dumi aohibusse legunus.
Quis etiam ignoret mitliezẽ iutĩ
cle ip̃ius gr̃a p̃sumpsisse. ut capud
qͦq eius suꝑfuso delibuerit ungen¬
to: E qͥcł ungentũ ñ de alabastͦ extͣc¬
tũ. s fracto alabastͦ memorat᷑ effusũ.
ũ nimie deuotioniᷤ uehem̃s expͥmet᷑ de¬
sidiũ que ad nullum ulteriꝰ usum
illud reseruandum censebat. quo
in tanto lisa sit obsequio. In quo

Expanded text:
humillimum se ministrum exhihumillimum se ministrum exhifeminas in his vel caeteris humanitatis obsequiis ministerium impendisse. Et sicut in illo Marthae, ita in isto novimus obsequium Mariae . Quae quidem in hoc exhibendo tanto fuit devotior, quanto ante fuerat criminosior. Dominus aqua in pelvim missa illius ablutionis peregit officium. Hoc vero ipsa ei lacrymis intime compunctionis, non exteriori aqua exhibuit. Ablutos discipulorum pedes linteo Dominus extersit. Haec pro linteo capillis usa est. Fomenta unguentorum insuper addidit, quae nequaquam Dominum adhibuisse legimus. Quis etiam ignoret mulierem in tantum de ipsius gratia praesumpsisse, ut caput quoque ejus superfuso delibuerit unguento? Quod quidem unguentum non de alabastro extractum, sed fracto alabastro memoratur effusum, ut nimiae devotionis vehemens exprimeretur desiderium, quae ad multum ulterius usum illud reservandum censebat, quo in tanto usa sit obsequio. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ modum apłi exhibuerint: sacre
diligent̾ historie continent. legi¬
mus in eungłio murmuratem
phariseum qͥ hospitio onm susce¬
ꝑat: ab ip̃o ẽẽ correctum. et pecca¬
tricis mulieris obsequiũ hospiti¬
o eius longe ẽẽ p̃latum. Legumꝰ et
lazaro iam resuscitato cum cetĩs
discũbente martham sororem eiꝰ
solam mensis ministrare. et ma¬
riam copiosi libram ungrienti
ƿillis ip̃os extergere. hũiusq co¬
piosi unguenti odore domũ ipsã
impletam fuisse. ac de p̃cio ip̃ins
qr tani manit̾ consumi uderet᷑
uidam in concupiscentiam ductũ.
et cliscipłos irdignatos eẽ. Satagẽ¬
te itaq marcha de cibis: maria dis¬
pouit de uugentis. et quem mia
reficit interius: hec lassatum fo¬
uet exteruis: nͨ nisi feminas dño
mninistrasse scͥptura cõmemorat
euͣigłica. que ꝓpͥas etiam facul¬
tates in coticlianam eiꝰ alimoniã
dicarant. ⁊ ei p̃cipue huiꝰ iute ne¬
cessaria ꝓcurabant. Ip̃e liseipłis
in mensa. ip̃e in ablutione peclũ.

Expanded text:
modum apostoli exhibuerint, sacrae diligenter historiae continent. Legimus in Evangelio murmurantem Pharisaeum, qui hospitio Dominum susceperat, ab ipso esse correctum, et peccatricis mulieris obsequium hospitio ejus longe esse praelatum . Legimus et Lazaro jam resuscitato cum caeteris discumbente, Martham sororem ejus solam mensis ministrare, et Mariam copiosi libram unguenti pillis ipsos extergere, hujusque copiosi unguenti odore domum ipsam impletam fuisse, ac de pretio ipsius, quia tam inaniter consumi videretur, Judam in concupiscentiam ductum, et discipulos indignatos esse . Satagente itaque Martha de cibis, Maria disposuit de unguentis; et quem illa reficit interius, haec lassatum refovet exterius. Nec nisi feminas Domino ministrasse Scriptura commemorat evangelica . Quae proprias etiam facultates in quotidianam ejus alimoniam dicarant, et ei praecipue hujus vitae necessaria procurabant. Ipse discipulis in mensa, ipse in ablutione pedum
Abbreviated transcription (Latin):
rint expensas. et longe preciosi¬
ora in obsequium obtulerunt oi
adepti sunt sicut femine. Quaꝵ
quiclem cleuotio qͣnta semꝑ eiga
eum extiterit: ip̃e qͦq clm̃ce iu¬
te exitus patenter insinuat. He
quippe ip̃o apłoꝵ pͥncipe negante.
⁊ dilecto diũ fũgiente. uł ceteris
disꝑsis apłis.: in trepide ꝑstiterunt.
nͨ eas arp̃o uł in passione Rin morte
formido aliqͣuł clesꝑatio seꝑare po¬
tuit. ut eis sp̃ant̃ illud apłi congru¬
ere uicleat᷑. Qͥs nos seꝑabit acari¬
tate dĩ: Tribulatio an angustia ⁊

Expanded text:
to fecerunt expensas, et longe pretiosito fecerunt expensas, et longe pretiosiora in obsequium obtulerunt divadepti sunt, sicut feminae. Quarum quidem devotio quanta semper erga eum exstiterit, ipse quoque Dominicae vitae exitus patenter insinuat. Hae quippe, ipso apostolorum principe negante, et dilecto Domini fugiente, vel caeteris dispersis apostolis, intrepidae perstiterunt, nec eas a Christo vel in passione, vel in morte formido aliqua, vel desperatio separare potuit. Ut eis specialiter illud Apostoli congruere videatur: « Quis nos separabit a charitate Dei? Tribulatio an angustia?
Abbreviated transcription (Latin):
tetur cũ sibi hec reseruari postu¬
laris: inflignanti uide dixexit.
Sine illam ut inclie sepult̾e mee
seruet illud. Ac si cliceret. He repel¬
las hoc eius obsequium: auiuo. ne
deuotionis eius erhibitionẽ inhac
qͦ ie auferas ddefuncto. Certum qͥp¬
utiq ininus satageret: si nunc re¬
pulsa uerecudiam sustinuisset.
Qͥ ⁊̃ qͣsi le tanta mulieris p̃sump¬
tione discipłis indignantib ⁊ ut̾
marcꝰ meminit n eam frementi¬
b cũ eos mitissimis. fiegiss respõ¬
sis in tm ħ extulit benefitium: ut
ip̃m euͣinglio miserenclum esse
censeret. ⁊ cũ ip̃o parit᷑ uͥq p̃clicã¬
et landem mulieris. q̃ id fecerit
in quo ñ metliocris arguebatur
p̃sumptionis. Eco nequaqͣm cle a¬
lis quaꝵcumq ꝑsonaꝵ obsequiis.
ferens oblationib: qͣm accepta sit
ei feminaꝵ cleuotio uiligenter
tum dnĩ aduentũ suscipiens: di¬
gitur. et in quadruplum si qͥd
clefrandarut restituit. W multi

Expanded text:
tetur cum sibi haec reservari postutetur cum sibi haec reservari postulans indignanti Judae dixit: « Sine illam ut in die sepulturae meae servet illud . » Ac si diceret: Ne repellas hoc ejus obsequium a vivo, ne devotionis ejus exhibitionem in hac quoque re auferas defuncto. Certum quiputique minus satageret, si nunc repulsa verecundiam sustinuisset. Qui etiam quasi de tanta mulieris praesumptione discipulis indignantibus, et ut Marcus meminit, in eam frementibus, cum eos mitissimis fregisset responsis, in tantum hoc extulit beneficium, ut ipsum Evangelio inserendum esse censeret, et cum ipso pariter ubique praedicanet laudem mulieris, quae id fecerit in quo non mediocris arguebatur praesumptionis. Quod nequaquam de aliis quarumcunque personarum obsequiis atempli praeferens oblationibus , quam accepta sit ei feminarum devotio diligenter tum Domini adventum suscipiens digitur, et in quadruplum si quid defraudavit, restituit . Et multi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ oblatum a uiris s regnũ sus¬
ciꝑe respuit. ⁊ ip̃is eum in regem
raꝑe uolentib aufugit. Celestis
ũ t̾reni regis imulier sacͣmentũ
ꝑagit: eins inqͣm qui cle semet¬
ip̃o pꝰmocdum ait. Regnũ meũ
ñ ÷ de hoc mundo. Glõriant᷑ ep̃i
cũ aplaricdentib ppłis trenos mũ¬
gunt reges. cũ mortales consecͣnt
sacdotes. splendidis et mauratis
uestib adornati. & sepe his bene¬
clicunt. quib dñs maleclicit. Hu¬
mił mulier ñ nuritato habitu. ñ
p̃parato cultu. ip̃is quoq inclignau¬
merito. Omagnam ficlei constan¬
tiami. o mestimabilem caritatis
ardorem. q̃ omr̃ia crecdit. oĩa sꝑat.
oĩa sustinet. Murimurat pharisẽ
dũ apeccatrice peles clũici inun¬
guntur. Iudignant᷑ patent̃ apłi.
ĩmota. cle benignitate dñ con¬
fisa: uec ei u ut̾roq clm̃ce cõmen¬
dationis lesunt suffragia. Cius
quidem uugenta qͣni accepta qͣm
grata dũs habuerit: ip̃emet ꝓfi¬

Expanded text:
tamen oblatum a viris sibi regnum sustamen oblatum a viris sibi regnum suscipere respuit, et ipsis eum in regem rapere volentibus aufugit . Coelestis, non terreni regis mulier sacramentum peragit; ejus, inquam, qui de semetipso postmodum ait: « Regnum meum non est de hoc mundo . » Gloriantur episcopi cum applaudentibus populis terrenos inungunt reges, cum mortales consecrant sacerdotes, splendidis et inauratis vestibus adornati. Et saepe his benedicunt, quibus Dominus maledicit. Humilis mulier non mutato habitu, non praeparato cultu, ipsis quoque indignanmerito. O magnam fidei constantiam! o inestimabilem charitatis ardorem, quae omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet! Murmurat Pharisaeus dum a peccatrice pedes Dominici inunguntur; indignantur patenter apostoli, immota, de benignitate Domini confisa, nec ei in utroque Dominicae commendationis desunt suffragia. Cujus quidem unguenta quam accepta, quam grata Dominus habuerit, ipsemet profi
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Sicrit ungentũ in capite qu̾
descenclit in barbam barbã aaron.
& descenclit in horam uestim̃tieiꝰ.
Trinanroauid unctionẽ sic̃ et ie¬
rouimiꝰ in psalmo .xxui. meminit
tum. Mortrium uͦ ip̃m iosephab
arimathya et nichodeniꝰ sic̃ refert
iohes eũ aromatib sepelierunt.
łͥam qͦq trina scĩficant᷑ unctione.
quaꝵ una fit in bap̃o. Alt̃a in confir¬
matione. ẽcia uͦ infirmoꝵ est. Per¬
pencde itaq mulieris dignitãtem:
aqua uniens xp̃c bis inunctus tã
in pedib .s. qͣm in capite. regis et
sacerotis suscepit sacͣmenta. Myr¬
re nͦ et aloes ungentum qd̾ ad con¬
seruanda corꝑã mortuoꝵ adhibet᷑.
ip̃ius añici corꝑis incorruptionẽ
fut᷑am p̃signabat. qͣm ⁊̃ quilibet
electi in rẽsurrectione sunt adep¬
turi. Priora aũ mulieris ungenta.
singłãrem eius tam regni qͣm̃ sac̃¬
docii clemonstͣnt lignitatẽ. Une¬
tio quidẽ capitis suꝑiorem: pelũ
uͦ inferiorem. Ecce regis etiam sa

Expanded text:
ntum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron. Quod descendit in oram vestimenti ejus . » Trinam David unctionem, sicut et Hieronymus in psalmo 25 meminit,tum. Mortuum vero ipsum Joseph ab Arimathaea et Nicodemus, sicut refert Joannes, cum aromatibusque trina sanctificantur unctione: quarum una fit in baptismo, altera in confirmatione, tertia vero infirmorum est. Perpende itaque mulieris dignitatem, a qua vivens Christus bis inunctus, tam in pedibus scilicet quam in capite, regis et sacerdotis suscepit sacramenta. Myrrhae vero et aloes unguentum, quod ad conservanda corpora mortuorum adhibetur, ipsius Dominici corporis incorruptionem futuram praesignabat, quam etiam quilibet electi in resurrectione sunt adepti  al. adepturi. Priora autem mulieres unguenta singularem ejus tam regni quam sacerdotii demonstrant dignitatem. Unctio quidem capitis superiorem, pedum vero inferiorem. Ecce regis  al. rex
Abbreviated transcription (Latin):
om̃emq ꝓpͥetatem abdicantes. ut so¬
lũ possiclerent xp̃m sicut scͥptũ est.
Dñs parꝰ heditai̾ mee. Deuote illud
compleuerunt qͦ om̃s sccl̾m regłam
a dño traclitam conu̾si ascło ar hu¬
uis ute cõmunatatem initiantur.
Nisi quis renuntiauerit omñrib qͤ
possidet: ñ potest meris eẽ discipłi¬

Expanded text:
omnemque proprietatem abdicantes, ut solum possiderent Christum, sicut scriptum est: « Dominus pars haereditatis meae , » devote illud compleverunt, quo omnes secundum regulam a Domino traditam conversi saeculo ad hujus vitae communitatem initiantur: « Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discip
Abbreviated transcription (Latin):
cle orcline tue professionis tam
tͥ qͣm spĩtalib filiab tuis sciscitanti
unde .ẜ mon̾alium ceꝑit religio. pau¬
cis si pot᷑o succuicteq rescͥbam. Mo
mam plenissime sumꝑsit. qͣmuis
⁊ ante ip̃ius incarnatõnẽ ñ nulla hu¬
ius ꝓpositi tam in uiris qͣm in femi¬
uis p̃cesserit inchoatio. uñ ⁊ ieronz¬
uino cultiu assicluam euãgłista cõ¬
memorat. que pariter cũ symeone
repleri meruerit. furis itaq xp̃o
tio. in plenitudine tpr̃is ueniens
ut inchoata ꝑficeret bona uł exhi¬
beret incognita: sicut utrumq se¬
rum uocare uenerat atq recdim̃e:
ita utruumq serum in uero mona¬
chatu sue congregationis clignatꝰ
⁊ adunare. ut iude tam uiris qͣm¬
monachis feminis huiꝰ ꝓfessionis
daretur auctoritas. ⁊ om̃ib ꝑfec¬
tio uite ꝓponeret᷑ quã imitarent᷑
Iui quippe cũ apłis cet̾isq discipulis

Expanded text:
de ordine tuae professionis tam tibi quam spiritualibus filiabus tuis suscitanti, unde scilicet monialium coeperit religio, paucis si potero succincteque rescribam. Monmam plenissime sumpsit. Quamvis et ante ipsius Incarnationem nonnulla hujus propositi tam in viris quam in feminis praecesserit inchoatio. Unde et Hieronyvino cultui assiduam evangelista commemorat, quae pariter cum Simeone repleri meruerit. Finis itaque Chritio, in plenitudine temporis veniens, ut inchoata perficeret bona, vel exhiberet incognita; sicut utrumque sexum vocare venerat atque redimere, ita utrumque sexum in vero monachatu suae congregationis dignatus est adunare, ut inde tam viris quam feminis hujus professionis daretur auctoritas, et omnibus perfectio vitae proponeretur quam imitarentur. Ibi quippe cum apostolis caeterisque discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃missum ẽ rõnabiliter illis disꝑo¬
nenda st̃. ut remota quaium libet
forensium rerũ occpatõe. suũ liberiꝰ
et quietius possint custodire ꝓpõitũ.
S ⁊ de adolescentulis et de hiis quaꝵ
conti̾satõe simultate et dissensio¬
nes plerumq pati solent monaftia
cauend̃ abbatissis e̾. ne incaute et
indiscrete eas in cõgregatõe admit¬
rant. ne forte illaxadmissio aliqd̾
in postum gen̾ent scandalum. Q

Expanded text:
praemissum est, rationabiliter illis dispopraemissum est, rationabiliter illis disponenda sunt, ut remota quarumlibet forensium rerum occupatione, suum liberius, et quietius possint custodire propositum. Sed et de adolescentulis, et de his quarum conversatione simultates et dissentiones plerumque pati solent monasteria, cavendum abbatissis est, ne incaute et indiscrete eas in congregatione admittant, ne forte earum admissio aliquod in posterum generet scandalum.
Abbreviated transcription (Latin):
castimonie se dedicaũint. et ĩcollegio
scĩmonialiũ se admitti postulau̾int.
ut reysuas añ ꝙͣ monast̾iũ ingͦdiant᷑
ita sapienterꝰ prudent̾q deliberent
atq disponant: ut ad uitã cendenteꝵ
et̾nam nullam eax occõne paciantur
ꝑturbatõem. ꝓ indesi aliqua scĩmo¬
nialium res suas ꝓpͥas ecc̃e ita cõtu¬
lerit. ut nchil ex hys sͥ ꝓpͥumueti¬
dicare. s tatitum reb suftentari ue¬
lit ecc̃e. huic sufficient̾ ĩ cõgregatõe
stipendia largiantur nectia. Si aũ
rio hr̃e uolũit. questor ecc̃e ꝯferre nolu
monialib cohibentiam adhibentib
cõmitrat eas ꝑ scͥptum publice robora¬
tum. aut ꝓpinquo. aut alii cuilibet
bone fidei amico.qͥ eas iure fori deffen¬
dat. Scd̾m hanc ꝯͥ institutõnis for¬
mam sanctimoniales suas ꝓprias
res deliberẽt. et disponãt.⁊aut ser¬
uis. aut certe aliis quib illis libnerit
eas ad ꝓcurand̃. sibiq fidełr eaxfru¬
ante ingressum monast̾ii cunctant

Expanded text:
castimoniae se dicaverint, et in collegio sanctimonialium se admitti postulaverint, ut res suas, antequam monasterium ingrediantur, ita sapienter prudenterque deliberent atque disponant, ut ad vitam tendentes aeternam, nullam earum occasione patiantur perturbationem. Proinde si aliqua sanctimonialium res suas proprias ecclesiae ita contulerit, ut nihil ex his sibi proprium vindicare, sed tantum rebus sustentari velit ecclesiae, huic sufficienter in congregatione stipendia largiantur necessaria. Si rio habere voluerit, quaestor ecclesiae eas, uimonialibus conniventiam adhibentibus, committat eas per scriptum publice roboratum, aut propinquo, aut alio cuilibet bonae fidei amico, qui eas jure fori defendat. Secundum hanc igitur constitutionis formam, sanctimoniales suas proprias res deliberent et disponant, et aut servis, aut certe aliis, quibus illis libuerit, eas ad procurandum, sibique fideliter earum fruante ingressum monasterii, cuncta, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pontificũ nullus temptet. ꝓutsta¬
tutũ ẽ in decretis selasii. capitulo. xiii.¬
ꝙ nec auctoritas diuina nec canonũ
forma p̃stitit. Que si ꝓpͥa uoluntate
continentiam fũit ꝓfessa. ut ĩ enisõ
reccat rõnem dõ. qr sicut ẜ apłm. si cõ¬
tinere se ñ pot̾at. millatenus nubere
uetabatur. sic secum habrta delib̾atõẽ
ꝓmissam fidem pudicicie do̾ debet cu¬
stodire. Nꝙ autem auctoritate patrũ
suffulti in hoc sacro ꝯuentu sancamꝰ
⁊ libere iudicamꝰ. si sponte uelamen
quamuis ñ ꝯsecratum sͥ imposũit. ⁊
mecc̃a int̾ uelatas oblatõem deo ob¬
tułi̾t. uelit nolit. sanctimonie bĩtũ
ult̾ius hr̃e debet. licet sacram̃toꝯ fuꝰ¬
mare uelit eo tenore et rõne uelam̃
accipiunt spontanea uoluntate:
sacre ꝯui̾sationis decernit sca sẏnod̾

Expanded text:
pontificum nullus tentet, prout statutum est in Decretis Gelasii, capitulo 13, quod nec auctoritas divina nec canonum forma praestitit. Quae si propria voluntate continentiam fuerit professa, vel in ejusdem reddat rationem Deo, quia sicuttinere se non poterat, nullatenus nubere vetabatur, sic secum habita deliberatione promissam fidem pudicitia Deo debet custodire. Nos autem auctoritate Patrum suffulti in hoc sacro conventu sancimus et labore judicamus, si sponte velamen quamvis non consecratum sibi imposuerit, et in Ecclesia inter velatas oblationem Deo obtulerit, velit nolit, sanctimoniae habitum ulterius habere debet, licet sacramento confirmare velit eo tenore et ratione velamen accipiunt spontanea voluntate sacrae conversationis, decrevit sancta synod
Abbreviated transcription (Latin):
quit ãmonitio: ut sicui meliꝰ uilere¬
tͣ alit̃ ip̃os ordinaret. attenclens uide¬
licet qd̃ ꝑ temꝑn successionẽ eccłie
lecor creu̾it.⁊que priꝰ rucle fuscepe¬
rat fuiroam̃tũ pꝰmodũ edifitu uac
ta ÷ ornam̃tũ. Illud añ preom̃bus
liffiuire te uolumꝰ quio de enu̾ingłi¬
ca lectione ii enͣngłiis nocturnis
nob̾ ageudum sit. Periculosum qͥꝑ¬
pe uidetur eo tp̃r ad nos sacerclotes
aut cliaconos admitti. ꝑ quos hec
lectio recitetur. quas p̃cipue ab om̃i
hominum accessu. atq aspectii segre¬
gatas ẽẽ conuenit. tum ut sinceriꝰ
dõ nacare possimꝰ. tũ ⁊̃ ut itẽptati¬
one tutiores simꝰ. Tibiñc dñe clun
uiuis incombit instituere de nobis
quid in ꝑpetuũ tenenclũ sit uobis.
Tu quippe pꝰ dm̃ huiꝰ loci fundator.
tu ꝑ dni nr̃e cong̾gatõnis es planc¬
tator: tu cũ deo nr̃e sis religionis
institutor. Preceptorem aliũ pꝰ te
et qui clemiq sieque uelit: non eque

Expanded text:
quit admonitio, ut si cui melius viderequit admonitio, ut si cui melius videretur aliter ipsos ordinaret. Attendens videlicet quod per temporum successionem Ecclesiae decor creverit, et quae prius rude susceperat fundamt ornamentum. Illud autem prae omnibus diffinire te volumus quid de evangelica lectione in vigiliis nocturnis nobis agendum sit. Periculosum quippe videtur eo tempore ad nos sacerdotes aut diaconos admitti, per quos haec lectio recitetur, quas praecipue ab omni hominum accessu atque aspectu segregatas esse convenit; tum ut sincerius Deo vacare possimus, tum etiam ut a tentatione tutiores simus. Tibi nunc, domine, dum vivis, incumbit instituere de nobis quid in perpetuum tenendum sit nobis. Tu quippe post Deum hujus loci fundator, tu per Deum nostrae congregationis es plantator, tu cum Deo nostrae sis religionis institutor. Praeceptorem alium post tet qui denique, si aeque velit, non aeque
Abbreviated transcription (Latin):
cupatos consiclerant eẽ. Nec arten¬
cliuit ñ ẽẽ magnũ ut ait apłe si eis
cõmunirent corꝑalia a qͥb expec¬
tant spiritalia. nec urdignum esse
ut qui t̾reuis intenclunt his qͥ spĩta¬
lib occupantrir. deseruiant. Hinc
etenim ex ip̃a quoq legis sanctione
ministris eccłie hec salubris ocii lib̾¬
tas concessa: ut tribus leui nich̾ he¬
reclitatis tr̃ene ꝑciꝑet. quo expecli¬
tuis. dño deseruiret s de labore ali¬
oꝵ decunas et oblationes susciꝑet.
siqͥo ecc institutioni suꝑaddi decreue¬
ris deliberandũ ÷. et qd̃ nob̾ expe¬
dit institueronm. Marune uͦ de of¬
fitiis eccłiasticis. ⁊ de ordinatione
psalmoꝵ ꝓuidendum est: ut inħ
salteni si placet nr̃am exones infir¬
mitatem. ue cũ psaltium ꝑ ebdo¬
madam expleamus cosdem uecesse
sit psalmos repleti. Quã ⁊̃ beatꝰ bene¬
dictus cũ eam ꝓ uisu suo distribiis¬
set: in alioꝵ qͦq actione sua ro reli¬

Expanded text:
cupatos considerant esse. Nec attencupatos considerant esse. Nec attendunt non esse magnum, ut ait Apostolus, si eis communicent corporalia, a quibus exspectant spiritualia . Nec indignum esse, ut qui terrenis intendunt, his qui spiritualibus occupantur deserviant. Hinc etenim ex ipsa quoque legis sanctione ministris Ecclesiae haec salubris otii libertas concessa, ut tribus Levi nihil haereditatis terrenae perciperet, quo expeditius Domino deserviret; sed de labore aliorum decimas et oblationes susciperet .si quid Ecclesiae institutioni superaddi decreveris, deliberandum est, et quod nobis expedit instituendum. Maxime vero de officiis ecclesiasticis, et de ordinatione psalmorum providendum est, ut in hoc saltem, si placet, nostram exoneres infirmitatem. Ne cum psalterium per hebdomadam expleamus, eosdem necesse sit psalmos repeti. Quam etiam beatus Benedictus , cum eam pro visu suo distribuisset, in aliorum quoque actione sua id reli
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ qͣscũq xp̃o deuotas. quib ñ solũ
maritus mortrius est: uerum ⁊̃ mũ¬
dꝰ ccifixꝰ ÷ et ip̃e mundo. Qͣgͣ recte de
dispendiis eccłie tanqͣm de ꝓpͥis spõ¬
si sui reclclitib sustentari conuenit.
Uñ et dñs ip̃e matͥ sue ꝓcuratorem
qui deuiotis ministͣrent feminis in¬
stituerunt. Scimꝰ qͥdem ⁊ apłm thes¬
salouicensib scͥbentẽ. qͦsclam otiose
uel curiose uiuentes ad eo contriuriᷤᷤ
maxime ꝓ ociositate uitanda oꝑa
manuum in niuxisse. S nũqͥd ma¬
ria otiose setlebat ut u̾ba xͥ audiret.
Martha tã ei qͣm dño laborante. ⁊ de
quiete sororis tanqͣm inuida mur¬
murante. qͣsi que sola pondus di¬
ei ⁊ estꝰ portauerit: Uñ ⁊ hodie fre¬
quenter murmurare eos c̃uimus
qͥ in exteriorib laborant: cũ his qui
diuinis occupati sunt miste offitiis
t̃reua ministrant. E sepe cle his que
tyranni rapiunt minus conq̃runt᷑
qͣmq̃ desidiosis ut aunt istis ⁊ otio
sidue legerrois et decantaidis oc¬

Expanded text:
o devotas, quibus non solum maritus mortuus est, verum et mundus crucifixus est, et ipsae mundo. Quas recte de dispendiis Ecclesiae tanquam de propriis sponsi sui redditibus sustentari convenit. Unde et Dominus ipse matri suae procuratorem qui devotis ministrarent feminis, instituerunt. Scimus quidem et Apostolum Thessalonicensibus scribentem quosdam otiose vel curiose viventes adeo constrinxissemaxime pro otiositate vitanda opera manuum injunxisse. Sed nunquid Maria otiose sedebat, ut verba Christi audiret? Martha tam ei quam Domino laborante, et de quiete sororis tanquam invida murmurante, quasi quae sola pondus diei et aestus portaverit? Unde et hodie frequenter murmurare eos cernimus, qui in exterioribus laborant, cum his qui divinis occupati sunt officiis terrena ministrant. Et saepe de his, quae tyranni rapiunt, minus conqueruntur, quam quae desidiosis, ut aiunt, istis et otiossidue legendis et decantandis oc
Abbreviated transcription (Latin):
demiim ad maiora doctrine irirtu¬
mies. Qui ut ip̃e ait. dum qñ lega¬
mus olim scõs patres uno die psalte¬
rium explere solere: ita psalmocdiam
tepidis teurꝑauit. ut in ip̃a ꝑ ebdoma¬
uaur oistributione psalmoꝵ minore
ip̃oꝵ ntio monachi qͣm contẽpti cłici¬

Expanded text:
demum ad majora doctrinae virtunies. » Qui, ut ipse ait , cum legamus olim sanctos Patres uno die psalterium explere solere, ita psalmodiam tepidis temperavit, ut in ipsa per hebdomadam distributione psalmorum, minore ipsorum numero monachi quam clerici
Abbreviated transcription (Latin):
discretione sic̃ et noĩe. sic oꝑm pre¬
cepta moderare et infirme conue¬
uit nat᷑e. ⁊ut dine laudis plu¬
rimũ uacare possunꝰ offitiis. Qͣm
qͥdẽ hostiam exteriorib omibus
sacrifitiis reꝓbatis: clũs cõmendãs
ait. Si esuriero ñ dicam tͥ m̃s ⁊ enz̃
orb̾ t̃re et plenitudo eiꝰ. Nuinqͥd
mairoucabo carues tauroꝵ. aut
sangͥnem hẏrcoꝵ potabo. Inuuo
la deo sacͥfitirim laridis: et redde
altissimo uota tua. Et inuoca
me indie tͥbuiationis ⁊ eruam te
⁊honorificabis me. Nec id qͥdem
ita ioqͥmͣ ut laboreui oꝑm corꝑa¬
lium respuamꝰ. cũ necessitas postulaue¬
rit: s ne ista magna pritemꝰ q̃ corpori
seruuint. et offĩtii duuni celebratio¬
miis: ut aliene ꝓcurationis susten¬
tent᷑ offituis magis qͣm de oꝑ e ꝓprii
laboris. Uñ ad tunotheũ paulꝰ. Si qͥs
fidelis ht̃ iuduas subministret iłł¬

Expanded text:
discretione sicut et nomine sic operum praecepta moderare, ut infirmae convenit naturae, et ut divinae laudis plurimum vacare possimus officiis. Quam quidem hostiam exterioribus omnibus sacrificiis reprobatis Dominus commendans, ait: « Si esuriero, non dicam tibi: meus est enim orbis terrae, et plenitudo ejus. Nunquid manducabo carnes taurorum, aut sangsacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua, et invoca me in die tribulationis, et eruam te, et honorificabis me . » Nec id quidem ita loquimur, ut laborem operum corporalium respuamus, cum necessitas postulaverit. Sed ne ista magna putemus quae corpori serviunt, et officii divini celebratiominis ut alienae procurationis sustententur officiis magis quam de opere proprii laboris. Unde ad Timotheum Paulus: « Si quis fidelis habet viduas, subministret i
Abbreviated transcription (Latin):
tib pares sunt. qͣntumeumq uistẽt
oꝑib equaliter ab ip̃o ꝓmereri. Unde
quicumq sunt nere. uani sic toti cir¬
ca interioreni hominem sunt occri¬
pminimam assumant curam. uñ
⁊ ip̃os leginiꝰ apłos ita rusticane et
uelut inhoneste in ip̃o ⁊̃ dñi comuta¬
tui se huisse. ut uelut om̃is reueren¬
tie atq honestatis obliti. cum ꝑ sata
tͣusirent spicas uelle. fabricare. ⁊ co¬
mecl̾e more prieroꝵ ñ erubescerent.
nͨ de ip̃a etiam manum ablutõne
cũ cibos eeñt accepturi sollicitos ẽẽ
Ari erim a nor nullis qͣsi de minrũ¬
ditia arguerent᷑: eos dñs excusans.
ñ lotis inquit manrib marrorcare
ñ comquinat horinẽ. uͥ ⁊ statumn
gñalit adiecit. ex nulł exteriorib
animam inqranari: s ex his tm̃
que cle corde ꝓcleunt. que sunt inqͥt
cogitationes. adulteria. homicroia.
⁊c̃. Nisi enam prius parua uolun¬
tate animꝰ corrumpatur: pecẽm
eẽ ñ poterit quicquid externis agat᷑

Expanded text:
istent operibus, aequaliter ab ipso promereri. Unde quicunque sunt vere Christiani, sic toti circa interiorem hominem sunt occuvel minimam assumant curam. Unde et ipsos legimus apostolos ita rusticane et velut inhoneste in ipso etiam Domini comitatu se habuisse, ut velut omnis reverentiae atque honestatis obliti, cum per sata transirent spicas vellere, fabricare et comedere more puerorum non erubescerent. Nec de ipsa etiam manuum ablutione, cum cibos essent accepturi, sollicitos esse. Qui, cum a nonnullis quasi de immunditia arguerentur, eos Dominus excusans: « Non lotis, » inquit, « manibus manducare, non coinquinat hominem . » Ubi et statim generaliter adjecit, ex nullis exterioribus animam inquinari; sed ex his tantum quae de corde prodeunt, « quae sunt, » inquit, « cogitationes, adulteria, homicidia , » etc. Nisi enim prius prava voluntate animus corrumpatur, peccatum esse non poterit quidquid exterius agatur
Abbreviated transcription (Latin):
qũ uicł ꝑ uioientiam oppͥmit᷑. aliqͣ
uł ꝑ insticiam coactus nidex int̃fic̃
reum. Onris quippe homicida sicut
illi placẽ studemus: qui cordis ⁊ re
qui iuĩdicabit occulta hominum.
hoc ÷ scm mec p̃dicationis doctri¬
nam. Uncle ⁊ modica uiclue oblatio
q̃ fuit duo minuta .i. qͣdrans om̃uĩ
cui magis oblatio ex offereñte. qͣm
offe̾ns placet ex obłõne: sic̃ scͥptũ ÷. Re¬
pexit dñs. ad abes: ⁊ ad munera elꝰ.¬
ut udł pꝰ deuotõuem offe̾n̾s inspice¬
to maior in dõ hrͣ. qͣnto in ext̃iorib¬

Expanded text:
 per violentiam opprimitur aliqua, vel per justitiam coactus judex interficere reum. « Omnis » quippe « homicida, » sicilli placere studemus, qui cordis et reidet, qui judicabit occulta hominum. cundum meae praedicationis doctrinam. Unde et modica viduae oblatio, quae fuit duo minuta, id est quadrans , omnium cui magis oblatio ex offerente quam offerens placet ex oblatione, sicut scriptum est: « Respexit Dominus ad Abel, et ad munera et prius devotionem offerentis inspiceto major in Deo habetur, quanto in exteriorib