comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctatio maior mentẽ eiꝰ nõ obtinuerit.
cũ exosa quadã uoluptate. gestoꝵ uiso¬
rũ uł auditoꝵ patit᷑ ymaginationes.
Unde ĩ utroq lum̃bi umnplent᷑ illusio¬
nib delectatiõnũ et ad togitanda spũ¬
ip̃m nõ est secũ : tũ quꝑpugnat cõntꝰ
tatẽ aspirat: excute̾ nõ p̃t a se affe¬
itionũ ymaginationes : et noxias
uł corruptorias et ociosas q̃ exinde
passim oriũt᷑ cogitationes. Hinc ĩ tem¬
lentis et reluctãtis ymaginationes
noluũt᷑. et fantasmata cogitationũ u̾¬
sant᷑ ⁊ a qͥb uelut auib ĩmũdis insi¬
dentib et cutũ uolantib sacrificiũ de¬
uotionis uł oĩo rcpit᷑ te manu tenẽ¬
tis : uł sepe polluit᷑ usq ad lacrimas
offerentis. Sitq miserabilis et imqua
misere ãe diuisio : spũ et rõne uolũ¬
tatẽ cordis et intentionẽ. et corꝑis
ꝓmptũ obseqͥũ sͥ defendente: cñaili uo̾
impbitate affectũ sibi p̃ripiente et
ĩtellectũ. mente sepius sine fructu re¬

Expanded text:
ctatio mentem ejus non obtinuerit, cum exosa quadam voluptate, gestorum, visorum vel auditorum patitur imaginationes: unde in utroque lumbi 208 implentur illusionibus delectationum, et ad cogitandipsum non est secum: qui cum pugnat contra tatem aspirat, excutere a se non potest affectionum imaginationes, et noxias vel occupatorias vel otiosas, quae exinde passim oriuntur, cogitationes. Hinc in temlentis et reluctantis, imaginationes volvuntur, et phantasmata cogitationum versantur: a quibus, velut ab avibus immundis insidentibus vel circumvolantibus, sacrificium devotionis vel omnino rapitur de manu tenentis, vel saepe polluitur usque ad lacrymas offerentis. Fitque miserabilis et iniqua miserae animae divisio; spiritu et ratione voluntmptum obsequium defendente: animali vero improbitate sibi affectum praeripiente et intellectum, mente saepius sine fructu re
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ habens uite q̃ nũt est ꝑit̾ et fu¬
ii utriq qͣmdiu simul st̃ ĩ actu
hoĩes idẽt siłes autiones: d̾s autem
uolũtates discernit et intentiones
Qñ u̾o unusqͥsq redit ĩ suti: unũquẽq
ex fruitib intentioĩs sue pascit con¬
scĩa suai Nec tñ tib utroq eq̃ ad cõ¬
scĩam redit᷑ qr nẽmo ad eã amat re
dire post actionẽ: qui recta intentio¬
ne ad agendũ bonũ aib ea nõ ꝓficisci¬
tur. Qui tñ redit ad conscĩam suã.
s nũdũ uicit cõtupiscentiã suã: ĩue¬
etiones. et inde młtiplicat cogitationes.
Qui uo̾ iã cõcupiscĩam uitit. qͣmdiu¬

Expanded text:
nem habens vitae quae nunc est, et fuHi utrique quamdiu simul sunt in actu, homines vident similes actiones, Deus autem voluntates discernit et intentiones. Cum vero unusquisque redit in sua, unumquemque ex fructibus intentionis suae pascit conscientia sua. Nec tamen ab utroque aeque ad conscientiam reditur: quia nemo ad eam redire amat post actionem, qui recta intentione ad agendum ab ea non proficiscitur. Qui tamen redit ad conscientiam, si nondum vicit concupiscentiam suam, inveinde multiplicat cogitationes. Qui vero jam concupiscentiam vicit, q
Abbreviated transcription (Latin):
ta: Het ãales cõstituit hoĩes. q̃ taznis
st̾ sapientes: sensib corꝑis inherentes
Que ubi ꝑfecte rõnis incipit esse nõ tm̃
capax s et ꝑticeps: cõtinuo abdicar
a se notã gen̾is femini. et efficit᷑ tinimꝰ
ꝑticeps rõnis. regendo corꝑi accõmoda¬
tus. uł seip̃m habens sp̃t. Dͣmdiu ẽ¬

Expanded text:
ales constituit homines, quae carnis sunt sapientes, sensibus corporis inhaerentes. Quae ubi perfectae rationis incipit esse, non tantum capax, sed et princeps, continuo abdicat a se nomen generis feminini, et efficitur animus particeps rationis, regendo corpori accommodatus, vel se ipsum habens spiritus. Quamdiu e
Abbreviated transcription (Latin):
tus mentis ꝑ or̃a cõueniens ueritati.
Cũ eĩ lib̾ata u̾itate uolũtate ꝑ liberan¬
tẽ gr̃am sp̃c agi incipit libera rõne. tũc
fit. et sine quo nec bonus nͨ tinimus
esse potuit. Fit antẽ bonꝰ animꝰ et rõ¬

Expanded text:
tus mentis per omnia conveniens veritati. Cum enim liberata voluntate per liberantem gratiam, spiritus agi incipit libera ratione, tunc fit, et sine quo nec bonus, nec animus esse potuit. Fit autem bonus animus et r
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ u̾o uł sp̃t nõ nisi qͦd uirile ẽ et spũale
tilis et efficatis nature conditꝰ : et ĩ ar¬
te creatricis sapie oĩ corꝑe ẽ fub melior
oĩ etiã luce corporea lucidior ac dignior.
ob ymaginẽ conditoris et capacitatẽ rõ¬
nis. uicio tñ tarnalis originis implicitꝰ.
pitĩ seruus effectꝰ. et captiuatꝰ ĩ lege pitĩ
id ẽ in membris : nec tũ oĩno amisit ar¬
bitriũ. id ẽ iudiciũ rõnis ĩ iudicando et
discernẽdo. qͣmꝙͣ libertatẽ eius amise¬
rit ĩ uolendo et agendo. Nam ĩ penam
ptfi et ĩ testimoniũ amisse dignitatis na¬
turalis. positũ est ei ĩ signũ arbitriũ s
captiuũ: quod eciã ante cõuersionẽ et
liberationẽ uolũtatis nũꝙͣ ꝑdẽ pt̃ ex toto¬

Expanded text:
us, nonnisi quod virile est et spirituale tilis et efficacis naturae conditus, et in arte creatricis sapientiae omni corpore melior, omni etiam luce corporea lucidior ac dignior ob imaginem conditoris, et capacitatem rationis; vitio tamen carnalis originis implicitus, peccati servus effectus est, et captivus in lege peccati, quae est in membris. Nec tamen omnino amisit arbitrium, id est judicium rationis in judicando et discernendo, quanquam libertatem suam amiserit in volendo et agendo. Nam in poenam peccati, et testimonium amissae dignitatis naturalis, positum est in signum ei arbitrium, sed captivum. Quod etiam ante conversionem et liberationem voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
ãali gͦ statu transeũtes aid rõnalẽ ⁊ ut
de rõnali transeamꝰ ad spũalẽ. tractando
et utinã ꝓficiendo. pͥmo scire debemꝰ
qr sapĩa sicut ĩ libro noĩs eius scribitur
p̃octupat eos qͥ se cõtupiscũt: et octur¬
rit eis et ostendit se eis ĩ niis hilarit̾:
situt ĩ ꝓficiendo sic ĩ meditando et ĩ tra¬
ctando. aitingẽs ubiq ꝓpt̾ sui mũdiciã
ddinuat enĩ ds uultu suo se intuentẽ:
mouet at ꝓmouet et attrahit sp̃es sũ¬
mi boni sc cõtemplantẽ. Cũq rõ ꝓfici¬
endo ĩ amorẽ sur sũ ascendit: et amã¬
ti ac desideranti gr̃a cõdescendit. mnĩ
st̾ rõ et amor. et q̃ ex eis efficiũt᷑ .s. sapĩa¬
gitari uel tractari q̃ iã unũ et uniꝰ oꝑti¬
tionis ac uictutis st̃: et ĩ sensu ĩtelligẽ¬
tis et ĩ gaudio fruentis. Smuis gͦ al¬
ter diftingnendus sit ab altero: tñ cũ
sit se res obtulexit. et cogitandꝰ et tra¬
ctandus erit alter tͥib altero et in alto̾.¬

Expanded text:
ali vero statu transeuntes ad rationalem, ut de rationali transeamus ad spiritualem tractando, et utinam proficiendo, primo scire debemus quia Sapientia, sicut in libro nominis ejus legitur, praeoccupat eos qui se concupiscunt, et occurrit eficiendo, sic et in meditando et tractando; attingens ubique propter sui munditiam . Adjuvat enim Deus vultu suo se intuentem, movet ac promovet, et attrahit species summi boni se contemplantem. Cumque ratio proficiendo in amorem sursum ascendit, amanti et desideranti gratia condescendit. Unum sunt ratio et amor, et quae ex eis efficiuntur, scilictari vel cogitari quae jam unum et unius operationis ac virtutis sunt, et in sensu intelligentis, et in gaudio fruentis. Quamvis ergo distinguendus sit alter ab altero, tamen cum sic se res obtulerit, et cogitandus et tractandus erit alter cum altero, et in alter
Abbreviated transcription (Latin):
ex illo bono bonus. ⁊ ld ymaginẽ et siłi¬
tudinẽ eius cõditꝰ est: hoc ẽ ut qͣmdiu
hic uiuit᷑ ꝙͣ ꝓpius potest aiccedat ad
eũ sili̾tudine. a quo sola recedit᷑ dissimi¬
litudine. ut sit hic st̃s sicut ille sc̃s est.
ĩ futuro futurus beatꝰ. sicut ille beatꝰ

Expanded text:
et similitudinem ejus conditus est: ut quamdiu hic vivitur, quam propius potest, accedat ad eum similitudine, a quo sola receditur dissimilitudine; ut sit is sanctus, sicut ille sanctus est; in futuro futurus beatus, sicut ille beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi scriba: ubi cõquisitor hꝰ sclĩ
uit. qͥ reges olim et philoz ophos
mũdi huiꝰ ꝑ pistatores sͥ subietit.
Siuite gͦ sinite sapientes scli de
entes et terrã lingentes sapienter
descendẽ in infernũ. Uos autẽ dũ
foditur pit̃ori fouea sicut cepistis.
stulti facti ꝓpt̾ deũ. ꝑ stultũ dei qͦd

Expanded text:
ubi scriba? ubi conquisitor hujus saeculi? vit, qui reges olim et philosophos mundi hujus per piscatores sibi subjecit. Sinite ergo, sinite sapientes hujus saentes, et terram lingentes, sapienter descendere in infernum. Vos autem, dum foditur peccatori fovea, sicut coepistis, stulti facti propter Deum, per stultum Dei, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Dicentes se esse sapientes. stulti facti
st᷑. Porro ad deũ cõuersa fit sc̃a simpli¬
titas. hoc est eadẽ sꝑ cirta idẽ uolũtas:
sicut fuit iob uir simplex et rectꝰ ac¬
timens deũ. Propͥe eĩ est simplicitas
ꝑfecta aid deũ cõuersa uolũtas: unã pe¬
tẽs a dño hauc requirẽs: nõ ambi¬
ens multiplicari in hoc scło. Uel est
simplicitas ĩ cõuersione uera huilitas.
stilicet uirtutis magis cõscĩam sim¬
pleitẽs ꝙͣ famã: cũ nõ refugit uir
simplex uideri stultus ĩ hoc scło. ut
sit sapiens ĩ deo. Del simplicitas sola¬

Expanded text:
Dicentes se esse sapientes; stulti facti Dicentes se esse sapientes; stulti facti sunt . Porro ad Deum conversa, fit sancta simplicitas, hoc est eadem semper circa idem voluntas: sicut fuit in Job; qui dictus est oprie enim simplicitas est perfecte ad Deum conversa voluntas, unam petens a Domino, hanc requirens, non ambiens multiplicari in saeculo. Vel est simplicitas, in conversatione vera humilitas, scilicet virtutis magis conscientiam amplectens quam famam, cum non refugit vir simplex videri stultus in saeculo, ut sit sapiens in Deo. Vel simplicitas est sola
Abbreviated transcription (Latin):
de pͥmo. ãalitas est uite modus
sensib corꝑis seruiens. scilitet cũ aĩa
quasi extra se ꝑ sensus corporis cir¬
cai dilectoꝵ delectationes corꝑũ aiffe¬
ta. eoꝵ fruitione pascit uł nutrit
sensufilitatẽ suã: seu cũ intra se re¬
grediens. et corꝑa quib forti gluti¬
no fimoris seu cõsuetudĩs inhesit. ĩ
lotũ incorporee neture secũ ferre nõ
pualens. eoꝵ illuc setũ cõtrahit ymai¬
gmes. et amitabiliter ibi cũ eis con¬
uersat᷑: quib assuefacta cũ nũ pu¬
tat esse nͥ quale foris reliqͥt uł qua¬
Se intus cõtraxit. qͣmdiu licet iotumn¬
dũ habet scd̃m delectationes corpis
uiuere. cũ tñ aib eis aũtit᷑ nescit nͥ
corpora ymeginãdo cogitare: cũ no̾
ad togitanda spũcilia uł diuina se
sa a deo fit stulticial. cũ nimiũ intͣ se¬
metip̃am fu̾it remissa: et tã bruta. ut
ta. fit prudentia cornis: et ip̃a sͥ sapĩti
esse uidet᷑. tũ stultitia sit. dicẽte apło

Expanded text:
de animali, animalitas est vitae modus sensibus corporis serviens: scilicet cum anima, quasi extra se per sensus corporis circa dilectorum delectationes corporum affecta, eorum fruitione pascit, vel nutrit sensualitatem suam: seu cum intra se regrediens, et corpora quibus forti glutino amoris et consuetudinis adhaesit, in locum incorporeae naturae secum ferre non praevalens, eorum illuc secum trahit imagines, et amicabiliter ibi cum eis conversatur: quibus assuefacta cum nil putat esse, nisi vel quale foris reliquit, vel quale intus contraxit, inde, quandiu licet, jucundum habet secundum delectationes corporis vivere. Cum autem ab eis evertitur, nescit nisi corporea imaginando cogitare. Cum vero ad cogitanda spiritualia vel divina se mare. Haec aversa a Deo, fit stultitia, cum nimium intra semetipsam fuerit remissa, et tam bruta, ut ta, fit prudentia carnis, et ipsa sibi sapientia esse videtur, cum stultitia sit, dicente Apostolo:
Abbreviated transcription (Latin):
tas. nũdũ illiũata ut sit caxitas. hoc
ẽ amoris iocũditas. Simplicitas gͦ
initiũ aliquod ĩ se habens creature
dei. hoc ẽ uolũtatẽ simplitẽ et bonã
quasi futuri boni hoĩs informẽ ma¬
teriã ĩ pͥmordio cõu̾sioĩs sue. auctori
suo eã offert reformandã. Iam eĩ
cũ bona uolũtate habens eciã initiũ
sapĩe id ẽ timorẽ dñi. ex ip̃o colligit
nec ꝑ se eã formari posle: nec qͥcqͣm
tam expedire stulto ꝙͣ seruire sapien¬
ti. Itaq hoĩ se ꝓpt̾ deũ subiciẽs. ip¬
sã ei bonã uolũtatẽ cõmittit in deo
formandã in sensu et spũ huĩli. iã
timore dei incipiente oꝑari omnẽ
uirtutũ plenitudinẽ⁊ dũ ꝑ iustitiã
defert maiori. ꝑ prudentiã nõ tredir
se sͥ: ꝑ temꝑantiã refugit discern̾e.

Expanded text:
as, nondum illuminata ut sit charitas, hoc est amoris jucunditas. 14. Simplicitas ergo initium aliquod in seipsa habens creaturae Dei, hoc est, voluntatem simplicem et bonam, quasi futuri boni hominis informem materiam, in primordio conversionis suae auctori suo eam offert formandam. Jam enim cum bona voluntate habens initium sapientiae, id est timorem Domini, ex ipso colligit, nec per se eam formari posse, nec quidquam tam expedire stulto, quam servire sapienti. Itaque homini se propter Deum subjiciens, ipsam ei bonam voluntatem committit in Deo formandam in sensu et spiritu humili; jam timore Dei incipiente operari in eo omnem virtutum plenitudinem, dum per justitiam defert majori, per prudentiam non credit se
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑfecte cõuersioĩs culmen appre¬
hende. Nulli eĩ in eodẽ statu dui eẽ
cõceditur. Seruo dei sꝑ aut ꝓficien¬
dũ aut deficiendũ est: aut sursũ
nitit᷑. aut in ĩferiora urget᷑ ⁊łb oĩb
autẽ uobis ꝑfectio exigit᷑. licet nõ
uniformis. D si incipis incipe ꝑfecte:
si iam ĩ ꝓfectu es. et hoc ip̃m iã ꝑfe¬
cte age. Si iam ꝑfectioĩs aliqͥd aiti¬
gisti ͥ temetip̃m ĩ temetip̃o metire:
et dit cũ apło. Non qd̃ iã app̃hende¬
rim aut ꝑfectꝰ sim. Sequor autẽ si
forte comp̃henda ĩ quo et cõprehen¬
sus sũ. Unũ autẽ. q̃ quidẽ retro st̃

Expanded text:
est, perfectae conversionis culmen appreest, perfectae conversionis culmen apprehende. Nulli enim in eodem statu diu esse conceditur. Servo Dei aut semper proficiendum, aut deficiendum est: aut sursum nititur, aut in inferiora urgetur. Ab omnibus autem vobis perfectio exigitur, licet non uniformis. Sed si incipis, incipe perfecte: si jam in profectu es, et hoc ipsum jam perfecte age: si autem perfectionis aliquid attigisti, te ipsum in temetipso metire, et dic cum Apostolo: Non quod jam apprehenderim, aut perfectus sim: sequor autem, si forte comprehendam, in quo et comprehensus sum. Unum autem, quae quidem retro sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lis ip̃a ueritate. ip̃o ordine. et si nũdũ
ip̃a puritatis maiestate. uł et̾nitatis
securitate res ip̃a oĩm sacramentoꝵ
fidei nr̃e assidue celebrat᷑. Ideo sicut
dictũ est. alienũ qͥ nõ est filius citius
a se ꝓicit quasi abortiuũ. euomit tã¬
ꝙͣ ĩutilem ac noxiũ cibũ: nec diu
talẽ pati potest ĩ iuscerib suis offici¬
na pietatis: uenitq pes suꝑbie. et
asportat eũ manꝰ pct̃oris et mouer
eũ. et expulsus nõ pt̃ stare. s fugit
miser nudus et tremebũdus sicut
cayn a facie dii. expositꝰ uitiis et de¬
monib: ut qui pͥor ĩuen̾it eũ morte
aĩe occidat eũ: uł si aliqͣmdiu dura¬
u̾it ĩ ca. nõ uirtutis cõstantia s ꝑti¬
naci miseria. sic ei cella est qͣsi car¬
ter. ant sicut iuuẽti sepultura. Pe¬
stilente uõ flagellato sapiens sapi¬
entior erit: et lauabit iustꝰ manꝰ
suas ĩ sanguĩe pit̃oris. Sicut gͦ dĩ¬

Expanded text:
lis, ipsa veritate, ipso ordine, etsi nondum lis, ipsa veritate, ipso ordine, etsi nondum ipsa puritatis majestate, vel aeternitatis securitate, res ipsa omnium sacramentorum fidei nostrae assidue celebratur. Ideo, sicut dictum est, alienum, qui non est filius, citius a se projicit quasi abortivum, evomit tanquam inutilem ac noxium cibum; nec diu talem pati potest in visceribus suis officina pietatis, venitque pes superbiae, et asportat eum manus peccatoris, et movet eum: et expulsus non potest stare, sed fugit miser, nudus et tremebundus, sicut Cain a facie Domini: expositus vitiis et daemonibus, ut qui prior invenerit eum, morte animae eum occidat. Vel si aliquandiu duraverit in ea, non virtutis constantia, sed pertinaci miseria, sic ei cella est quasi carcer, aut sicut viventi sepultura. Pestilente vero flagellato sapiens sapientior erit , et lavabit justus manus suas in sanguine peccatoris . Sicut ergo di
Abbreviated transcription (Latin):
ens autẽ uix umꝙͣ aliquis a cella ĩ
sui cella fouet. nutrit. amplectitur.
et ad plenitudinẽ ꝑfectionis ꝑducit.
et colloquio dei dignũ efficit: alienĩ
uo uł suppositũ abdicat a se citius et
ꝓicit. Unde solue ait dñs ad moysen
calciamentũ pedũ tuoꝵ: locus eĩ in
quo stas terra sc̃a est. Morticinũ eĩ
mortuaꝵ affectionũ. uł hoĩem mor¬
tuũ a corde lotus sc̃s uł terra sc̃a ne¬
quaꝙͣ diu patit᷑. Cella terra sc̃a et
locus sc̃s est. in qua dñs et seruꝰ eiꝰ
sepe colloquũt᷑ sicut uir ad eimicum
suũ: ĩ qua fidelis aĩa crebro uerbo
tei cõiũgit᷑. sponsa sponso sociatur.
terrenis celestia. humanis diuina
uniũt᷑. Siqͥdẽ sicut templũ scm dei.
sic cella ẽ serui dei : et ĩ templo et
ĩ cella diuina tractant᷑. s trebzius
ĩ cella. In templo iusibilit̾ et figura¬
tiue aliqñ xp̃iane pietatis sacramen¬
ta dispensant᷑: ĩ cellis u̾o̾ sicut ĩ telo ce¬

Expanded text:
ens autem vix aut nunquam aliquis a cella in ens autem vix aut nunquam aliquis a cella in sui cella fovet, nutrit, amplectitur, et ad plenitudinem perfectionis perducit, et colloquio Dei dignum efficit: alienum vero vel suppositum abdicat a se citius et projicit. Unde ait Dominus ad Moysen: Solve calceamenta pedum tuorum: locus enim in quo stas, terra sancta esmortuarum affectionum, vel hominem mortuum a corde, locus sanctus vel terra sancta nequaquam diu patitur. Cella terra sancta, et locus sanctus est, in qua Dominus et servus ejus saepe colloquuntur, sicut vir ad amicum suum. In qua crebro fidelis anima Verbo Dei conjungitur, sponsa sponso sociatur, terrenis coelestia, humanis 205 divina uniuntur: siquidem sicut templum sanctum Dei, sic cella est servi Dei. Et in templo enim, et in cella divina tractantur: sed crebrius in cella. In templo visibiliter et figurative aliquando christianae pietatis sacramenta dispensantur: in cellis vero, sicut in coe
Abbreviated transcription (Latin):
deflet humane fragilitatis defectus.
Propter hoc scd̾m formã ꝓpositi urĩ ha¬
bitantes ĩ celis potius ꝙͣ ĩ tellis: ex¬
cluso a uobis toto scło totos nos in¬
clusistis cũ deo. De laude et myste¬
habitatio cognate st̃ ⁊ qr sicut celũ at
cognationẽ noĩs. sic etiã et pieta¬
tis.⁊ celando eĩ et celũ et cella no¬
men hab̾e uident᷑. Et qͦd celat᷑ ĩ ce¬
lis hoc et ĩ cellis: qͦd gerit᷑ ĩ celis.
hoc et ĩ cellis . Quidnã hoc est:
Uacare deo: frui deo. Qͦd cñ scd̾m or¬
dinẽ. qͦd cũ pie et fideliter celebratur
ĩ cellis: audeo dit̾e̾ sc̃i angeli dei cellas
mẽti siłitudĩe et pietatis affectu. et
unti a cella in celũ longa uł diffici¬
lis uia ĩuenit᷑ ⁊ cella in celũ sepe
gaudia celestia. ut ardentiꝰ ea appe¬
tant: sic et dolores inferni ut hor¬
reant et refugiant. Et hoc est qͦd
imp̃cant᷑ ĩimicis suis: orantẽs ut
descendãt in ĩfernũ uiuentes. Mori¬

Expanded text:
deflet humanae fragilitatis defectus. deflet humanae fragilitatis defectus. Propter hoc secundum formam propositi vestri habitantes in coelis potius quam in cellis, excluso a vobis toto saeculo, totos vos inclusistis cum Deo. Cellae habitatio cognatae sunt; quia sicut coelum et cognationem nominis, sic et pietatis. A celando enim coelum, et cella nomen habere videntur: et quod celatur in coelis, hoc et in cellis: quod geritur in coelis, hoc et in cellis. Quidnam est hoc? Vacare Deo, frui Deo. Quod cum secundum ordinem pie et fideliter celebratur in cellis, audeo dicere, sancti angeli Dei cellas menti similitudine, et pietatis affectu, et unti, a cella in coelum longa vel difficilis via invenitur. A cella enim in coelum saepe gaudia coelestia, ut ardentius ea appetant: sic et dolores inferni, ut horreant et refugiant. Et hoc est quod imprecantur inimicis suis orantes, scilicet ut descendant in infernum viventes. Mori
Abbreviated transcription (Latin):
mã s et ueritatẽ in oĩb et pp̃ oĩb ha-¬
qui formã quidẽ pietatis habentes.
iuirtutẽ aiutẽ eius abnegantes: Hanc
qͥcũq ur̃m nõ habet in cõscientia. nõ
exhibet in uita. nõ ex̾cet ĩ cella. nõ so¬
ei cella s reclusio et carcer est. Ue¬
re eĩ solus est: cũ quo d̃s nõ est doere
reclusus est: qui ĩ deo liber nõ est.
Solitudo enĩ et reclusio. noĩa miserie¬
it̾. Cella autẽ nequaꝙͣ debet esse re¬
clusio necessitatis s domiciliũ paicis:
hostiũ clausũ nõ latebre s secretum.
Cũ quo enĩ d̃s est ⁊ nũꝙͣ minꝰ solus
ẽ ꝙͣ cũ solus est. Tũt eĩ libere frui¬
tur gaudio suo : tũc ip̃e sͥ suus est aid
fruendũ deo in se. et se ĩ deo. Tũc in
luce ueritatis. ĩ sereno mũdi cordis ex¬
istens. ultro patet sibi pura cõscientia:
et libere se infundit affecta de deo me¬
moria: et uł illiũatur intellectꝰ. et bo¬
no suo fruitur affectꝰ. uł libere seipm̃

Expanded text:
m, sed et veritatem in omnibus et prae omnibus haqui formam quidem pietatis habentes, virtutem autem ejus abnegantes . Hanc quicunque vestrum non habet in conscientia, non exhibet in vita, non exercet in cella, non soei cella, sed reclusio et carcer est. Vere enim solus est, cum quo Deus non est: vere reclusus est, qui in Deo liber non est. Solitudo enim, et reclusio sunt nomina miseriae: cella autem nequaquam debet esse reclusio necessitatis, sed domicilium pacis, ostium clausum: non latebrae, sed secretum. 10. Cum quo enim Deus est, nunquam minus solus est, quam cum solus est. Tunc enim libere fruitur gaudio suo, tunc ipse suus est sibi, ad fruendum Deo in se, et se in Deo. Tunc in luce veritatis, in sereno mundi cordis ultro patet sibi pura conscientia, et libere se in se fundit affecta de Deo memoria: et vel illuminatur intellectus, et bono suo fruitur affectus; vel libere seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe s spũ p̾sens et uidẽs ordinẽ
pacis. s gr̃am simplicitatis. ĩ ꝓposi¬
to rigorẽ. ĩ dilectione mutua ip̃am
cõu̾satione ur̃a formã pietatis.
In recordatione mõtis dei totus ex¬
ulto. et pͥmitias sc̃ sp̃c. et pignus
gr̃e ĩ spem crestentis ĩ eo religioĩs
deuotus adoro. Nam et ip̃m mõtis¬
dnĩ. qd̾ habitura sit ĩ eo gn̾atio q̃¬
rentiũ dñm. q̃rentiũ fatiẽ dei iicob
Innotẽs manib et mũdo corde: qͥ¬
cõmuni oĩm more. s q̃rere ip̃am fu¬
ciem dei quã uidit iacob qͥ dixit. Di
di dñm facie ad faciẽ: et salua fc̃a
ẽ aĩa mea. Faciẽ eĩ dei q̃r̾e. hoc est¬

Expanded text:
 et videns ordinem pacis, sed gratiam simplicitatis, in proposito rigorem, in dilectione mutua ipsam conversatione vesstra formam pietatis, in recordatione Montis-Dei totus exsulto, et primitias sancti Spiritus, et pignus gratiae in spe crescentis in eo religionis devotus adoro. Nam et ipsum Montis-Dei, habitatura sit in eo generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob; innocens manibcommuni hominum more, sed quaerere faciem Dei, quam vidit Jacob qui dixit: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Faciem enim Dei
Abbreviated transcription (Latin):
alio estimare. Cũ timore potiꝰ et tre¬
quales st̃ alii. s quales ex uobis
fiãt qͣntũ in uobis ẽ cogitate: nõ
solũ qui mn st̃. s et qui post uos fu
exemplo. ex auctoritate ur̃a ĩ reli¬
gione hac pendere habet oĩs poste¬
rittis huiꝰ ordinis sc̃i. Dos ĩ eo pr̃ẽs.
uos institutores cũ debita imitatioĩs
reuerentia appellabimini a successoꝵi¬
b ur̃is. Quitqͥd a uobis statutũ qͥt¬
quid uobis tenẽtib et seruãtib in
cõluetudinẽ fu̾it missũ ⁊ absq dĩ te¬
tractatione a posteris uris tenendã
erit. et seruandũ: nec fas erit ab¬
aliqͦ immutari. Sic eĩ de uobis erit
cipud eos: sicut de ĩcõmutabilib le¬
gib sũme et et̾ne u̾itatis ẽ apud
nos. quas scrutari expedit oĩb et
scire. nõ aiutẽ licet alicui diiditazre.
Deo autẽ gr̃as. qr nec indignũ so
bis n ͨ ĩutile erit posteris. si pie si for¬
titer et uos tenueritis et ip̃i ĩ uo¬
bis fideliter imitent᷑ quod intimi te¬

Expanded text:
lum. 7. Cum timore potius et trequales sint alii, sed quales ex vobis fiant, quantum in vobis est, cogitate, non solummodo qui modo sunt, sed et qui posexemplo, et vestra auctoritate in regione hac pendere habet tota posteritas hujus vestri Ordinis sancti. Vos in eo patres, vos in eo institutores cum debita imitationis reverentia appellabimini a successoribus vestris. Quidquid a vobis statutum, quidquid vobis tenentibus et servantibus in consuetudinem fuerit admissum, absque omni retractatione a posteris vestris tenendum erit et servandum, nec fas erit aliquid immutari. Sic enim de vobis erit apud eos, sicut de incommutabilibus legibus summae et aeternae veritatis est apud nos, quas scrutari omnibus expedit et scire, non autem licet alicui dijudicare. Deo autem gratias, quia nec indignum vobis erit, nec inutile posteris, si pie, si fortiter et vos tenueritis, et ipsi in vobis fideliter imitentur quod interim te
Abbreviated transcription (Latin):
hec iugis est dei memoria. cõtinua in¬
tentioĩs actio ad ĩtelligentiã eius: in¬
defessa affectio ĩ amorẽ eiꝰ : ut nulla
studio. uł ĩ exꝑientie dulcedĩe et fruen¬
di gaudio. Hec est pietas. de qͣ apłs
ce temetip̃m ad pietatẽ. Nam corpo¬
ralis ex̾citatio ad modicũ utilis est:
pietas autẽ aid om̃e opus bonũ utilis¬

Expanded text:
st jugis Dei memoria, continua intentionis actio ad intelligentiam ejus, indefessa affectio in amorem ejus: ut nulla studio, vel in experientiae dulcedine et fruendi gaudio. Haec est pietas, de qua Aposce temetipsum ad pietatem. Nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est. Pietas vero ad omne opus bonu
Abbreviated transcription (Latin):
ctoritate ꝓmoti. uł doctrina cõmoni¬
ti. uł exemplo ꝓuocati aꝓpbãt bonũ
ubi ĩueniũt: et quasi teci s ad ma¬
nũ tracti sequũt᷑ hoc ẽ imitantur
Sũt rõnales. qui ꝑ rõnis iudicium
et. naturalis scĩe discretionẽ habẽt
et discretionẽ boni et aippetitũ: s nũ¬
sapit eis bõnũ tꝰ trahũtur affectu¬
uotantur. Quia n̾o induit eos sp̃t sc̃s
dumentũ spũales appellant᷑. Primꝰ
status circa corpus se hãbet: scõs
cirta animũ et rõnẽ se ex̾cet: tertiꝰ
nõ nͥ ĩ deo requiẽ habet. Quoꝵ sin¬
guli situt habent certã ꝓficiendi rõ¬
Iniciũ boni ĩ cõuersatione m̃ali ꝑfe

Expanded text:
doctrina commoniti, vel exemplo provocati, approbant bonum ubi inveniunt, et quasi caeci, sed ad manum tracti sequuntur, hoc est imitantur. Sunt rationales, qui per rationis judicium et naturalis scientiae discretionem, habent et cognitionem boni, et appetitum: sed nonsapit eis bonum cujus trahuntur affectvocantur. Quia vero induit eos Spiritus sdumento, spirituales appellantur. Primus 206 status circa corpus se habet: secundus circa animam se exercet: tertius nonnisi in Deo requiem habet. Quorum singuli sicut habent certam proficiendi rIn
Abbreviated transcription (Latin):
suĩ et ĩ seruitutẽ redige̾ ꝑfectio usus
boni. cõsuetudinẽ uertisse ĩ dilectionẽ
Initiũ uo̾ rõnailis ẽ intellig̾e̾ q̃ ĩ doctͥ¬
na fidei apponũt᷑ ⁊ ꝓfectus talia p̃p̃a¬
reie qualia apponũt᷑ : ꝑfectio tũ ĩ affe¬
ctu mentis transit iudiciũ rõnis. ꝑ¬

Expanded text:
 usu boni consuetudinem vertisse in delectationem. Initium vero rationalis est intelligere quae in doctrina fidei apponuntur ei: profectus, talia praeparare, qualia apponuntur: perfectio, cum in affectum mentis transit judicium rationis. P
Abbreviated transcription (Latin):
et dñs: laudatores p̃tite. et qͦd ĩ uo
bis bonũ amãt hoc ĩ eis amate᷑ de¬
tractores dissimulate. et ꝓ eis orate.
et obliti q̃ retro st̃. p̃tergressis scan¬
dalis q̃ iuxta iter uobis a dextris et
a si nistris posita st̃. ĩ ant̾ĩora ur̃a
uos extendite. Si eĩ ad singula uo¬
lueritis uł laudatorib respond̾e uł
cũ detractorib litigare tempꝰ ꝑdi¬
ra est. A terris eĩ ad celos feftincir¬
tũ nocet. Nolite neglig̾e nolite tar¬
dare: grandis eĩ uobis restat iual.
Altissĩa etenĩ ꝑ ẽ ꝓfessio ur̃a: celos
transit. par angelis ẽ: angelice si¬
milis puritati. Non eĩ solũ uoui
fectionẽ: et oĩs cõsũmatioĩs finem.

Expanded text:
et Dominus. Laudatores praeterite; et bonum quod et Dominus. Laudatores praeterite; et bonum quod in vobis amant, hoc in eis amate: detractores dissimulate, et pro eis orate. Et obliti quae retro sunt, praetermissis scandalis, quae juxta iter vobis a dextris et a sinistris posita sunt, in anteriora vestra vos extendite. Si enim ad singula volueritis, vel laudatoribus respondere, vel cum detractoribus litigare, tempus perdira. A terris enim ad coelos festinanCap. 2: « Nolite negligere nolite tardare, grandis enim vobis restat via, altissima est professio vestra, coelos transit, par angelis est, angelicae similis puritati; non enim vovistis erfectionem et omnis consumma
Abbreviated transcription (Latin):
nũ est nos hic esseͥ faciamꝰ hic tria
tabernacula: tibi iuiũ. moysi unũ. et
helye unũ . In quo si auditꝰ fuisset.:
facturus ꝓculdubio postmodũ erat alia
tria: sibi unũ. iacobo unũ. et iohann
unũ. Post passionẽ u̾o dñi calente
sidhuc ĩ cordib fideliũ effusi eiꝰ sangͥ
nis recenti memoria. solitariã hant
uitã ꝓfitentib. pauꝑtatẽ sp̃c sectanti¬
b. et ĩ spũalib ex̾citiis et cõtemplatõ¬
ne dei pingne ociũ altõ ĩ alto zelanti¬
b. deserta repleta st̃. Ex quib legi¬
mꝰ paulũ. machariũ. antoniũ. arse¬
niũ. et alios ꝙͣ plures ĩ sc̃e huiꝰ cõner¬
sationis republica cõsulares uiros.
egregia noĩa ĩ cruitate dei nobiles et
triũphales titulos habentia: de i
dicantia. Sileant gͦ qui ĩ tenebris de
luce iudicantes uos arguũt nonita¬
tis ex habũdantia male uolũtatis:
ip̃i potius arguendi uetustatis et ua¬
et detractores sꝑ estis habituri sicut

Expanded text:
 esse. Si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum . In quo si auditus fuisset, facturus procul dubio erat postmodum alia tria, sibi unum, Jacobo unum, et Joanni unum. 4. Post passionem vero Domini, calente adhuc in cordibus fidelium effusiolitariam hanc vitam eligentibus, paupertatem spiritus sectantibus, et in spiritualibus exercitiis et in contemplatione Dei pingue otium altero in alterum zelantibus, deserta repleta sunt. Ex quibus legimus Paulos, Macarios, Antonios, Arsenios, et alios quamplures in sanctae hujus conversationis republica consulares viros, egregia nomina in civitate Dei, nobiles et triumphales titulos habentes de vici. Sileant ergo qui in tenebris de luce judicantes, vos arguunt novitatis ex abundantia malae voluntatis: ipsi potius arguendi vetustatis et vaet detractores semper estis habituri, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
serue dei ne qͦscũq imitari nõ uis:
dampnare uidearis. Uolo hoc faci¬
as ĩ egritudine adhuc tua: qͦd cum
s estimandi affectione. Qui enĩ ꝑ¬
fecte examinando semenp̃m ĩtelli
lo gͦ ut nusꝙͣ arbitreris lucere solẽ
cõmunẽ diei nͥ ĩ cella tua: nsꝙͣ eẽ
serenũ nͥ penes te: nusꝙͣ oꝑari gr̃a
dei nͥ ĩ cõscientia tua. Dn solitarioꝵ
deus tm̃: Inmo et oĩm. Miseretur

Expanded text:
serve Dei, cave ne quoscunque imitari non vis, damnare videaris. Volo hoc facias in aegritudine tua, quod, cum sed aestimandi affectione. Qui enim perfecte examinando semetipsum intelliglo ergo ut nusquam arbitreris lucere solem communem dici nisi in cella tua, nusquam esse serenum nisi penes te, nusquam operari gratiam Dei nisi in conscientia tua. An solitariorum Deus tantum? Imo et omnium. Miseretur
Abbreviated transcription (Latin):
rectius at tutius ĩ altero ꝙͣ ĩ semet¬
ip̃o. Ex p̃cepto gͦ dñi et ip̃o ordine na¬
ture herere debet uxor ad uirũ. aĩali¬
lẽ aliquẽ iurũ . cõuersionẽ legitimã
hoc est obedientiã ꝑfectã. de ꝑfecta

Expanded text:
c tutius in altero, quam in semetipso. Ex praecepto ergo Dei, et ipso ordine naturae habere debet uxor ad virum, animalilem aliquem virum, conversionem legitimam, hoc est obedientiam perfectam. Perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ꝓfessioni ur̃e imponite: aliũ
titulũ oꝑi ur̃o inscribite. Fereis uos
potius indomitas et ĩcaueatas. et¬
bestias. q̃ aliter a cõmuni hõim
more domari nõ poterãt estimate
et appellate: longe supͣ uos uirtu

Expanded text:
ae professioni imponite, alium titulum ordini vestro inscribite. Feras vos potius indomitas, et incaveatas bestias quae aliter communi hominum more domari non poterant existimate et appellate; longe supra vos virtu
Abbreviated transcription (Latin):
deaurati de auro sapĩe dei regine assi¬
stentis a dextris sponsi. ur̃o studio
ur̃a instantia ad dei glam et ma¬
gnã coronã nestrã et gaudiũ oĩm
bonoꝵ hoc scẽ nouitatis instauret᷑
ornamentũ. Pouitatẽ uo dico ꝓpter¬
lingnas neqͣm ai quaꝵ contradutio¬
ne cibscondat uos d̾s̃ ĩ abscondito fa¬
ciei sue hõim impioꝵ. qͥ cũ maĩfestũ
lumen ueritatis obnubilare nõ q̃unt
de solo nouitatis noĩe cauillantes ue¬
t̾es ip̃i. et ĩ ueteri mente nescientes
noua meditari: uteres utres ueteres
nõ capientes uinũ nouũ. qͦd si eis in¬
fund̾e̾t᷑ rũꝑent᷑. S hec nouitas nõ ẽ
exorto ĩ ioħe baptista instaurata et
ĩnouata: ab ip̃o dño familiarissiẽ ce¬
lebrata: ab eius discipulis ip̃o p̃sente
cõcupita. Cuiꝰ tnsfiguratioĩs głam cũ
uidissẽt qͥ cũ eo ĩ monte scõ erãt. cõti

Expanded text:
deaurati de auro sapientiae Dei reginae assistentis a dextris sponsi, vestro studio, vestra instantia, ad Dei gloriam, et magnam coronam vestram, et gaudium omnium bonorum, hoc sanctae novitatis instauretur ornamentum. ontradictione abscondat vos Deus in abscondito faciei suae hominum impiorum; qui cum manifestum lumen veritatis obnubilare non queunt. de solo novitatis nomine cavillantur, veteres ipsi. et in veteri mente nescientes nova meditari; utres veteres non capientes vinum novum, quod si eis infunderetur, rumperentur. Sed haec novitas non est exorto, in Joanne Baptista instaurata et innata; ab ipso Domino familiarissime 202 celebrata, ab ejus discipulis ipso praesente concupita: cujus transfigurationis gloriam cum vidissent qui cum eo in mon
Abbreviated transcription (Latin):
de. scire. amare. et reuerexi: ur̃m
ẽ sciꝑe. ĩtellig̾e. cognosc̾e. frui. Ma¬
gnũ est hoc. arduĩ est hoc : s omp̃t
missor. fidelis redditor. ĩdefessꝰ ad¬
iutor : qͥ maigno eiꝰ amore magna
ꝓfitẽtib. et ĩ fide et ĩ spe gr̃e eius
maiora uirib suis aggredientib:
et uolũtatẽ et desideriũ suggerit mn
qͦd potu̾it : calũpniante calũpnato¬
re. ip̃e miscd̾iter pauꝑi suo iudiciũ
faciet et causã: qr quod habuit
hoc fecit. Absit tñ frẽs a cõscien¬
tie ur̃e estimatione. a paruitate
et hũilitate ur̃a. et sib ore nr̃o oĩs
altitudo: qr altũ saꝑe mors ẽ: et
facile est in alto se cõtuentẽ obstu¬
pesce̾. et de nita ꝑiclitari. Dbsit oĩs

Expanded text:
e, scire, amare, revereri: vestrum est sapere, intelligere, cognoscere, frui. Magnum est hoc, arduum est hoc. Sed omnipomissor, fidelis redditor, et indefessus adjutor; qui magno ojus amore magna profitentibus, et in fide et spe gratiae ejus majora viribus suis aggredientibus, et voluntatem et desiderium suggerit in quod potuerit, calumniante calumniatore, ipse misericorditer pauperi suo judicium faciet et causam, quia quod habuit hoc fecit. 6. Absit tamen, fratres, a conscientiae vestrae aestimatione, a parvitate et humilitate vestra, et ab ore vestro omnis altitudo: quia altum sapere mors est; et facile est in alto se contuentem obstupescere, et de vita periclitari. Nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Non tam facile honores
Si sentirẽt et labores
affectarẽt cleriti
Querit. ꝑdit suũ esse
Penai dignꝰ duplici
Ad honores st̃ partiti
Iuuenes cũ senibus¬
¶ Totũ deitur dignitati
His nostris temporib
Eit et uita laioꝵ
Ptirũ distat a porcoꝵ
Consuetudĩbus¬
¶ Supͣ modũ epulant᷑
Intus foris obcecant᷑
Pleni malis oĩbus
De salute aĩarũ
Rtrus sermo s terraꝵ
Amplitudo queritur
Uel ĩ altũ sublimari
Hic betitus dicit᷑.

Expanded text:
Non tam facile honores, Si sentirent et labores, Affectarent clerici. Perdit ipse suum esse, Poena dignus duplici. Ad honores sunt parati, Jam juvenes cum senibus. Totum datur dignitati, His nostris temporibus. Sic et vita laicorum Parum differt a porcorum Consuetudinibus. Supra modum epulantur. Intus, foris excaecantur, Pleni mali moribus. De salute animarum Rarus sermo, sed terrarum Amplitudo quaeritur. Vel in altum sublimari, Hic beatus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uoluptates amputãdi. uitia oĩa ex¬
tirpandi. uolũtates frangẽdi: ut ce¬
teris nõ uolũtatib. s uolũtatũ p̃ci¬
sis simulatris et ãputatis. sicut
adult̾inis qͥbusdã et spõte nastẽtib
raimusculis spes ꝓficiendi augetur

Expanded text:
est voluptates amputandi, vitia omnia exest voluptates amputandi, vitia omnia exstirpandi, voluntates frangendi; ut caeteris non voluntatibus, sed voluntatum simulacris praecisis et amputatis, sicut adulterinis quibusdam et sponte nascentibus ramusculis, spes proficiendi augeatur
Abbreviated transcription (Latin):
atur cog̾e ⁊ tantus amor. ut oĩa q̃ pe¬
ait in ip̃t or̃one. se sentiat optinere :
tñ benigna hiũlitas. ut ĩ oĩb nõ suas
s dei uolũtatẽ in se fier p̃optet. dbu¬
decit eciã hab̾e̾ hic talis et tompleita¬
tur cordis puritatẽ. corꝑis mũdicia
silentiũ. uł uerbũ ordinaitũ. oculos
stabiles et nõ sublimes. aures nõ
pruxientes. iuctũ et sompnũ sobriũ
et qͥ facisit nõ impediat boni oꝑis die¬
tã. manus cõtinentes. gressũ mitẽ.
nõ ridendo cordis ꝓd̾e lasciuiã. s le¬
niter subridendo gr̃am. meditatioẽs
spũales et assiduas. oportunas lc̃o¬
nes ⁊ nõ turiosas. ad maiores sb̃¬
seniores reucrentiã. nõ desiderare
p̃esse. amare subesse. oĩb cũ qͥb ẽ
uelle ꝓdesse. nõ seu̾itate obrui. nõ
lenitate exinaniri. ĩ uultu serenita¬
tẽ. ĩ corde ad õs hab̾e dulcedinẽ. in
oꝑe gr̃am. Hic etiã locus et tempꝰ

Expanded text:
atur cogere; tantus amor, ut omnia quae peatur cogere; tantus amor, ut omnia quae petit, in ipsa oratione se sentiat obtinere; tam benigna humilitas, ut in omnibus non suam, sed Dei voluntatem in se fieri praeoptet. Studeat etiam habere hic talis et amplectatur cordis puritatem, corporis munditiam, silentium, vel verbum ordinatum; oculos stabiles, et non sublimes; aures non prurientes; victum et somnum sobrium, et qui faciat, non impediat boni operis diaetam; manus continentes, gressum mitem: non ridendo cordis prodere lasciviam; sed leniter subridendo, gratiam: meditationes spirituales et assiduas, opportunas lectiones, et non curiosas: ad majores subjuniores dilectionem: non desiderare praeesse, amare subesse, omnibus cum quibus est, velle prodesse: non severitate obrui, non lenitate exinaniri: in vultu serenitatem, in corde ad omnes habere dulcedinem, in opere gratiam. Hic etiam locus et tempus
Abbreviated transcription (Latin):
lenis et obediẽs ĩ oĩb huĩlitas. Si al¬
terũ desit uł ĩ deside et tepido. nõ sꝑo cur¬
sus ꝑseuerantiã: uł ĩ pͥncipio timeo ru¬
nã. Propt̾ quod tota debet esse discre
et ex alieno pendere arbitrio: maxime
si seniorẽ talẽ habet de quo tertũ sit
qd̃ a deo discit qued hoĩem docet. Ubi
tñ ꝓficienti et obedienti nõ facile p̃summ¬
da ẽ iudicandi licentisi. qͣmdiu meñfe¬
ste nil contͣ deũ p̃cipit᷑: donet longa
et patiens exꝑientia intellectũ/ his
dabit auditui. ⁊sd eã itaq maxĩe se
sꝑ obedientiã studeat ex̾tere: de q̃ sc̃p¬
tũ est. Castificautes corda ar̃a ĩ obe¬
dientia terateitis: Hec est eĩ uolũttis
dei bona et bene placẽs et ꝑfeita.⁊ so
het enitẽ obtinenda ⁊ cõseruanda. co¬
tinua appetenda st̃ p̾siditi sedule er sõ¬
grnimis or̃onis: ĩ qua tanta sit sides
ut lꝑet onĩti tanta deuotio. ut deũ uide¬

Expanded text:
lenis et obediens in omnibus humilitas. Si allenis et obediens in omnibus humilitas. Si alterum desit: vel in deside et tepido non spero cursus perseverantiam, vel in praecipiti timeo ruinam. Propter quod tota debet esse discretet ex alieno pendere arbitrio; maxime si seniorem talem habet de quo certum est quod a Deo discit quod hominem doceat. Ubi tamen proficienti et obedienti non facile praesumenda est judicandi licentia, quandiu manifeste nil contra Deum praecipitur, donec longa et patiens experientia intellectum super his dabit auditui. Ad eam vero maxime se semper obedientiam studeat exercere, de qua scriptum est, Castificantes corda vestra in obedientia charitatis : haec est enim Dei voluntas et beneplacens, et perfecta. 8. Ad haec autem obtinenda et conservanda, continua appetenda sunt praesidia sedulae et longanimis orationis: in qua tanta sit fides, ut speret omnia; tanta devotio, ut Deum vide
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩ magno similes eos sͥ fat̾e̾ gestie¬
bat qͥ eñ iudicabãt. Et ut cer̾a omittã
q̃ mtnor q̃ magis inopinata insania:
tate obedientie ⁊ caritatis fr̃ne ĩ here¬
re sclo. tendentẽ in celũ. semetip̃m
ai dolestentulꝰ qͥ ĩ mentis  eͤxressu nͨ
se nec suũ alicͥd sentit. s eũ solũ
in quẽ totꝰ excessit. Mat insanie
insemierãt mrͣes. inter torrnenta
identes. Cur hit nõ dicã qͦd ĩ ser¬
nore lascuue sue lasciuus poetadr¬
cebat. Insanire liber. Mic gͦ decer¬
ut omineat feruor iuuenilio  t ser¬
ues religioĩs cursus. qͥ qmius pd¬
hut ĩ hoc sritu nec hcibeait n hebẽ¬
uore tñĩ nouitioꝵ nõ detẽt ilse must¬
rstordes in seip̃m discretiones. e des¬
cretionũ dispensationes: fatulesin ̃¬
dulgentie suo uidicio. nõ tñ recirã¬
de st᷑ tilieno. ⁊ seip̃o in seip̃m ti secea
debet esse censurai et distrubie seu̾
taio ⁊ ccd regentẽ uł tõsulentẽ pti¬
ternã uł fraternã taritatẽ et pietatẽ

Expanded text:
et in magno similes eos sibi facere gestiebat qui eum judicabant. Et ut caetera omittam, quae major, quae magis inopinata insania, tate obedientiae et charitatis fraternae inhaerere saeculo; tendentem in coelum semetipsum excessu nec se, nec suum aliquid sentit, sed eum solum in quem totus excessit. Hac insania insani erant martyres inter tormenta ridentes. Cur hic non dicam quod in fervore lasciviae suae lascivus poeta dicebat, « Insanire libet? » 7. Hic ergo licet emineat fervor juvenilis, et fervens religionis cursus; qui quamvis adhuc in hoc svorem enim novitiorum non docent illae misericordes in se ipsum discretiones, et discretionum dispensationes, facilesque indulgentiae suo judicio: non tamen recusandae sunt alieno. A se ipso in se ipsum rigida debettas: ad regentem autem vel consulentem pternam vel fraternam charitatem et pietatem,
Abbreviated transcription (Latin):
orta netalib uolũtas: cuiꝰ natitatis.
tꝰ adoptioĩs. cuiꝰ dignitatis. cuiꝰ nobi¬
litatis. Que cũ pre ueĩente et cooꝑan¬
te gr̃a. spiũ ip̃i scõ qͥ prĩs ⁊ filii amor
ẽ: et uolũtas bono sui assensu incipit
inherẽ ⁊ uehementer incipit uelle qͦd
d̃s uult. Et qͦd uolendũ memoria sug¬
gerit et rõ: et uehement̾ uolẽdo amor
efficit᷑ Nichil eĩ est aliud amor ꝙͣ
uehemẽs ĩ bono uolũtas. ꝑ se eĩ uo¬
lũtas simplex ẽ affectꝰ sic aĩe rõnali
inditꝰ. ut sit capax tã boni ꝙͣ mali: bo¬
no replendus dũ adiuuat᷑ a gr̃a: ma¬
lo. cũ sͥ dimissꝰ deficit ĩ semetipõ. Ne

Expanded text:
natalibus voluntas, cujus nativitatis, natalibus voluntas, cujus nativitatis, cujus adoptionis, cujus dignitatis, cujus nobilitatis. Quae cum, praeveniente et cooperante gratia, Spiritui ipsi sancto, qui Patris et Filii amor est et voluntas, bono sui assensu incipit inhaerere; et vehementer incipit velle quod Deus vult, et quod volendum memoria suggerit et ratio: et vehementer volendo amor efficitur. Nihil enim aliud est amor quam vehemens in bono voluntas. Per se enim voluntas simplex est affectus, sic animae rationali inditus, ut sit capax tam boni quam mali: bono replendus, cum adjuvatur a gratia; malo, cum sibi dimissus deficit in semetipso. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
tio ⁊ spiraculũ : et uitalẽ. id ẽ aĩalẽ .¬
qͦd sonat nomen uite infudit et infũ¬
dendo creauit. ĩ eius qͣsi quadã arte
ium memorialẽ collocauit: ut creato¬
ris sꝑ potentiã et bonitatẽ memoraret
Statimq et sine aliquo more intersti¬
tio memoria de se genuit rõnẽ: et me¬
moria et rõ de se ꝓtuler̃t uolũtatem.
Memoria qͥppe habet et cõtinet qͦ ten¬
dendũ sit. rõ qua tendẽdũ sit: uolũ¬
tas tendit. Et hec tria unũ quiddã st̃.
s tres efficatie. Sicut ĩ illa sũma tri¬
nitate unci ẽ sb̾stantia tres ꝑsone. in qͣ
trinitate sicut pr̃ genitor filiꝰ genitus
et ab utroq sp̃t sc̃s: sic ex memoria rõ
gignit᷑. ex memoria et rõne uolũtas ꝓ¬
cedit. Ut gͦ deo inher̾et creata ĩ hoĩe
rõnalis aĩa: memoriã sͥ uendicat pr̃.
rõnẽ filius. uolũtatẽ ab utraq ꝓteden¬
tẽ aib utroq ꝓcedẽs sp̃t sc̃s. Ette quib

Expanded text:
tio et spiraculum; et vitalem, id est animalem qtio et spiraculum; et vitalem, id est animalem quod sonat nomen vitae, infudit, et infundendo creavit; in ejus quasi quadam arce vim memorialem collocavit, ut Creatoris semper potentiam et bonitatem memoraret: statimque et sine aliquo morae interstitio, memoria de se genuit rationem: et memoria et ratio de se protulerunt 245 voluntatem. Memoria quippe habet et continet quo tendendum sit; ratio, quod tendendum sit: voluntas tendit: et haec tria unum quiddam sunt, sed tres efficaciae; sicut in illa summa Trinitate una est substantia, tres personae: in qua Trinitate sicut Pater est genitor, Filius genitus, et ab utroque Spiritus sanctus; sic ex memoria ratio gignitur, ex memoria et ratione voluntas procedit. Ut ergo Deo inhaereret creata in homine rationalis anima, memoriam sibi vindicat Pater; rationem Filius; voluntatem ab utraque procedentem a
Abbreviated transcription (Latin):
nes etiã etatũ noĩa mutãtes: sic sid̃
iurtutũ ꝓfectũ uolũtas crescit ĩ amo¬
rẽ. amor ĩ caritatẽ. caritas ĩ sapĩam.
Nec debet latere de amore de qͦ agimꝰ
quib ortꝰ sit natalib. qua nobilitatis
est. Ibi natꝰ ibi alitꝰ ibi ꝓuectꝰ. Ibi ci
uis. nõ aduena s indigena. 2 deo enĩ
solo amor dat᷑. et ĩ ip̃o manet: qr nulli
nͥ ip̃i et ꝓpter ip̃m debet᷑. Porro si de na¬
talib eiu agit᷑. cũ trintas ds̃ hoĩem
crearet ad ymaginẽ suã. quãdã ĩ eo for¬
mauit trinitatis siłitudinẽ. ĩ qua et y¬
mago trinitatis i treatritis reluceret:
et ꝑ quã nouꝰ ille mũdi incola siłi natu¬
ralit̾ ad simile recurrẽte. pͥncipio suo.
creatori suo deo ĩdissolubilit᷑ inheret
si uellet : ne multiplici creaturaꝵ uarie¬
tate illecta. abftracta. distracta creata
illa trinitas infior a sũme trinitatis
faciẽ noui hoĩs spiratulũ uite. spũalem
uim id ẽ intellectualẽ. qͦd sonat spira¬

Expanded text:
mutantes: sic secundum virtutum profectum voluntas crescit in amorem, amor in charitatem, charitas in sapientiam. Nec debet latere de amore, de quo agimus, quibus ortus sit natalibus, qua nobilitatis est. Ibi natus, ibi alitus, ibi provectus; ibi civis est, non advena, sed indigena. A Deo enim solo amor datur, et in ipso permanet, quia nulli nisi ipsi et propter ipsum debetur. Porro si de natalibus ejus agitur; cum Trinitas Deus hominem crearet ad imaginem suam, quamdam in eo formavit Trinitatis similitudinem, in qua et imago Trinitatis creatricis reluceret; et per quam novus ille mundi incola, simili naturaliter ad simile recurrente, principio suo, creatori suo indissolubiliter inhaereret, si vellet; ne multiplici creaturarum varietate illecta, abstracta, distracta, creata illa trinitas inferior a summa et faciem novi hominis spiraculum vitae, spiritualem vim, id est intellectualem, quod sonat spira
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ. de aimore ut ductũ ẽ ĩ caritatẽ.
de cerritate ꝓficit ĩ saipiam. Sinaintẽ
nullo ordĩe sui. iusta tã ordinatioe dei
p̃cipiti acta ruina. tenebris cõsusipĩs
ferni relicta. sursũ ceꝑit gressũ auolle̾
et gr̃am seq̃ns deducentẽ ⁊ enitentẽ.¬
et adulta fũir ĩ amorẽ. iã ĩ uiuentu¬
tis cõstituta fortitudiẽ. a spũ timoris
quo actenꝰ ut puer timebat penã ĩ
spm̃ pietatis incipit ꝓfic̾e: in eũ a qͥ
intipit. iã nouã p̃gustare gr̃am. pie iã
incipiens amare deũ et colere. de quo
scriptũ eit. Pietas ẽ cultus eiꝰ. Hic
gͦ iuuenis nõ etatis s urtutis. nãtu¬
ralẽ fortitudinẽ execrat et uirtutẽ.
net iuuẽtutis licet a rõne uetet᷑ ea
corrũꝑe natͣalia ꝑdat incentiua. qͥb
ĩ ueritate amoris st̃. et spũalib eius
agũtur incẽtiuis. ĩ spũalis iuuentutis
feruore suo modo licet insanire. Tra¬
uis eĩ obꝓbrii res est ĩ naturã. si plꝰ

Expanded text:
 charitatem, de charitate proficit in sapientiam. Sin autem, nullo ordine sui, justa tamen ordinatione Dei, praecipiti acta ruina, tenebris confusionis ferni relicta, sursum coeperit gressum attollere, et gratiam sequens deducentem et enutrientem, adulta fuerit in amorem; jam in juventutis constituta fortitudine, a spiritu timoris, quo hactenus ut puer timebat poenam, in spiritum pietatis incipit proficere, in eum a quo incipit jam novam gustare gratiam, pie jam incipiens amare Deum et colere, de quo scriptum est: Pietas est cultus ejus . Hic ergo iuvenis non aetatis, sed virtutis naturalem fortitudinem exserat et virtutem; nec juventutis licet a ratione ea vetetur corrumpere naturalia perdat incentiva. Quibuin veritate sunt amoris, et spiritualibus ejus aguntur incentivis, in spiritualis juventutis fervore suo licet modo insanire. Gravis enim opprobrii res est in naturam, si plus