comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gracuisẽ cũ uid&᷑. deniq in eugło pleriq: dnmibim uidere non poterant : sicugeras¬
cni. rogabanicũ utabir& dergionib: au & aluiei tnansicũ denogabunt quando
tim̃ ꝑ cos transire nolebat: Vndeputo quod ai cillic iudaioȩ for maimpi&atis ex
Cerã in sitũbonis uit astũ pudĩcus prudentem: sapiens. affectupiodiligat. mistricors
liberidẽ & uirtutessiuc sinidiis a m& plerisq eni iusti aspatus admonitio corret
uiriustus propt̃ aideniq: apłs paulus astendit ihrsłimã utius tosiuder& &cũpe¬
& barnab as cũ ihrsłimã ingrederentur magnifice excipiebant᷑ ab ecła ab apłis
depiculo legimꝰ cum lacrimis deducebat᷑: Nasiẽ tanticur innaruridib utoni¬
maluisũ psit ictẽrias itc ut mortuiqq̃ cornueii animantis prodeẽdicatur
si suerit de monsinatũ his qui hui madi inciderint pussionẽ dubiaerepossun ꝗ
quodiustisan& aspectũs: ergo uile unimil in rationabi le centiẽ uirute hab&

Expanded text:
sicut Geraseni rogabant eum, ut abiret de regionibus eorum, et alii ei transitum denegabant, quando tamen per eos transire nolebat. unde puto quod, sicut illic Iudaicae forma impietatis expest enim insitum bonis, ut castum pudicus, prudentem sapiens affectu pio diligat, misericors liberalem, et uirtutes suas in aliis amet. plerisque enim iusti aspectus admonitio correctuir iustus. Propterea denique apostolus Paulus ascendit Hierosolymam, ut iustos uideret, et cum Peet Barnabas, cum Hierosolymam ingrederentur, magnifice excipiebantur ab ecclesia, ab de Paulo legimus, cum lacrimis deducebatur. nam si est tanta uis in naturalibus, ut animal uisum prosit ictericis, ita ut mortui quoque cornu eius animantis prodesse dicatur, si fuerit demonstratum his qui huiusmodi inciderint passionem, dubitare possumus, quod iusti sanet aspectus ? ergo animal uile inrationabile tantam uirtutem habet,
Abbreviated transcription (Latin):
secutio nes pati sednoniniusto quiue &iac̃ iustu ꝑ secutio. Sioderums
tenos si mfestuum iniustis Siimiquosuelim opprimero nopluribno
ceanti sicuaru fraudinuȩ compendus exuam̃ Sietre muio ninddi fiã¬

Expanded text:
persecutiones pati, sed non iniuste, quia est etiam iusta persecutio, si oderimus persecutiones pati, sed non iniuste, quia est etiam iusta persecutio, si oderimus obscenos, si infesti simus iniustis, si iniquos uelimus opprimere, ne pluribus noceant, si auarum fraudis suae conpendiis exuamus, si execremur insolentia
Abbreviated transcription (Latin):
calcandȩ mortis recepenit: Qđ armisim exercitium tẽptinebtiaquos bella
non fregenaent: periculo sicigit᷑. & pacisotia inpaatplures ꝑsitutiones cẽ cocpeñ
nullu serat tempor ꝓsccutionis adplator. qui callita m̃te᷑ a ulatione tẽp̃tar&:
Niuacibit animo corporis delectatione disolui & hiuiuftrodi quȩ secundis
reb: exciticrisolent ad mittere pasnones : Ideo apłrtũ ederent indaderent ex¬
ultabanauadillis iniuriisu &erneghe meritũ lucrabant: qui digni fuerant.
ꝑxp̃i nomine iniurias iuslinere : Silliserat cunedepatrimonio. studium
de potestutib & honoribꝰ: nonde prolutiondiuȩ &iẽ iusto s exgiuar et onsueũ:
s adillo sepiseri putab atquiest& plurib uerberib: flugellatus Ioneruergo
đ doccasiones ex paitnium phandi & certundi copie ꝓ deuotionis crudi¬
none nonm&aut qui nouerit ꝑsecutiones iniquoꝵ ꝓficere adincreirtaur

Expanded text:
calcandae mortis receperat. quod amisimus exercitium, temptant otia quos bella calcandae mortis receperat. quod amisimus exercitium, temptant otia quos bella non fregerant. periculosa igitur et pacis otia; in pace plures persecutiones esse coeperunt. nullus erat tempore persecutionis adulator qui callida mentem adulatione temptaret. non uacabat animo corporis delectatione dissolui et huiusmodi quae secundis rebus excitari solent admittere passiones. ideo apostoli cum caederentur includerentur, exultabant, quod illis iniuriis aeternae gratiae meritum lucrabantur, qui digni fuerant pro Christi nomine iniurias sustinere. non illis erat cura de patrimonio, studium de potestatibus et honoribus, non de praelatione, quae etiam iustos exagitare consueuit, sed ille se praeferri putabatriumphandi et certandi copiam pro deuotionis eruditione non metuit, qui nouerat persecutiones iniquorum proficere ad incrementa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutiones patiunt᷑ uid& ꝓi qui ꝑ sacutionẽ non patit᷑ abdicat᷑ isd non sipie in¬
tentionis in xp̃oꝰ deuotionẽ & enĩ fide : selia ꝑsecunt᷑: Sidesnt certimin a uereor
nede oẽ uidecctur. quicerta redesierit̃ Iomiã inquit praeceptatua ueritas. que p̃cep¬
tanisi illa. simeꝑ sccuti sunt & uos ꝑsoquent̃ hacc p̃ceptađđ anterior lic& in ear
hebat sepssionib: sed certuminib: offerebat Scebat hoc solũ sibiudgłiam fruc¬
tuosum hoc ad custodiam salucistutũ ut frequentib exercitiis iustipietas confirina¬
r& Citoenifide sin exentiuita languesat: & crebri&tio temptat᷑ in ec modis:
remissic sexcubis:ullidusinsne corinrumpit: a ẜsu&ũ autbello uirutra
frcus instruit&gloriosae ꝓuchit palma uictorie: paxergo sidelicorruptele¬
tes sib ip̃dicintis animsenuebat: totisuiscerib: fundeba ł oratio. & quidã minde¬
bat serio cum dño: pͥtidia nameditatio: habebat iã contẽ prup̃eriuili &usum

Expanded text:
abdicatus, quod non sit piae intentionis in Christo; deuotionem etenim fidei proelia persequuntur; si desint certamina, uereor ne deesse uideatur qui certare desierit. omnia, inquit, praecepta tua ueritas. quae praecepta nisi illa: si me persecuti sunt, et uos persequentur? haec praecepta Dauid, anterior licet incarnhebat se passionibus, sed certaminibus offerebat. sciebat hoc sibi ad gloriam fructuosum, hoc ad custodiam salutis tutum, ut frequentibus exercitiis iusti pietas confirmaretur; cito enim fides inexercitata languescit et crebris otiosa temptatur incommodis. remissas excubias callidus insidiator inrumpit, adsuetum autem bello uirum externa fraus instruit et ad gloriosae prouehit palmam uictoriae. pax ergo fideli corrupteltes sibi precantis animus sentiebat. totis uisceribus fundebatur oratio et quidam miscebatur sermo cum domino. cotidiana meditatio habebat iam contemptum periculi et usum
Abbreviated transcription (Latin):
quando in diuitis sum quando nullis uexicmur iniurus : Illudẽ magnificũ
N subiectus inuris centumeliis: iudiciumdi laudes. siuexatus agritudine
udicuedĩ predices. Site i nopia non reuoc&. quominus licudesiusticiđi ergo
semꝑlicudanda s̃iudiciadĩ sc̃ seriptũ est. ex ulticuer filia eiud e ꝓpt̃ iudiciatua
quaeuidentes rationem iudicioꝵ tu&ꝵ semꝑ exultant. quienĩ non ex ali quo
scđoꝵ ꝓ uentustd ex cognitione rationisinduit. Iae&itiũ nissin exultatione ꝑpe¬

Expanded text:
quando in diuitiis sumus, quando nullis uexamur iniuriis? illud est magnificum, quando in diuitiis sumus, quando nullis uexamur iniuriis? illud est magnificum, si subiectus contumeliis iudicium dei laudes, si uexatus aegritudine iudicia dei praedices, si te inopia non reuocet, quominus laudes iustitiam dei. ergo semper laudanda sunt iudicia dei, sicut scriptum est. exultauerunt filiaequae videntes rationem judiciorum tuorum, semper exsultant? Qui enim non ex aliquo secundorum proventu, sed ex cognitione rationis induit laetitiam; non nisi in exsultatione perpe
Abbreviated transcription (Latin):
tucs necibeopossumꝰ diligentiã or separicre ÷ habui tergo cognitionẽ sc̃ s̃ đđ
ut pote ꝓpha ꝑ fectus quando quidẽ iti ꝑfectae cognouit ut humiliar&᷑ inipsa
ueritute. Si ueergo inadũsis posus agnoũ ꝓbationis grãacq liboriosa &
aduersa st̃ sustinendie iustũ icũt̃ dĩ cẽ iudiciũ &ideobenccertintes nũquã
deceri ul relinqui& coronã hispostlaboreset̃ deferri. si uein secundis & psperis
pontus cognoũ & ã diuitias rerũ. diuersl sq i lccesiis teptationis causassolere¬
dicndus quia cũista agnosder& humiliabatur. uthumilitutesia uł prospertoꝵ
excluder& tẽptum̃ tac uł a dũsoꝵ subir& constantiaẽ quanimitate tolerantiã
nonergomagno pere licudubilis ess& ꝓph&an laudar& iudiciadĩ usus afflu¬
entuc̃ socundoꝵ quidenĩ magnũ ficimus siquando in socundis simũ slacudam dm̃

Expanded text:
tia nec ab eo diligentiam possumus separare. Habuit ergo cognitionem sanctus Dauid tia nec ab eo diligentiam possumus separare. Habuit ergo cognitionem sanctus Dauid utpote propheta perfectus, quandoquidem ita perfecte cognouit, ut humiliaretur in ipsa ueritate. siue ergo in aduersis positus agnouit probationis gratia ea quae laboriosa et aduersa sunt sustinenda, iustum autem dei esse iudicium et ideo bene certantes numquam deseri uel relinqui et coronam his post labores posse deferri; siue in secundis et prosperis positus cognouit etiam diuitias rerum diuersosque successus temptationis causaa David laudandus, quia cum ista agnosceret, 1098 humiliabatur; ut humilitate sua, vel prosperorum excluderet tentamenta, vel adversorum subiret constanti aequanimitate tolerantiam. 33. Non ergo magnopere laudabilis esset Propheta, si laudaret judicia Dei, usus affluentia secundorum. Quid enim magnum facimus, si quando in secundis sumus, laudamus Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
bose deremecũ in sedomeac iuituergo nrũ eximinat᷑ igne. sic splendor argenti
enĩ sũ uth aecuiderem quiac hiquiexaeltatis corde oculos ud ueritatẽ a perire
non pont cum aũt humiliamur peccati nr̃a cognoscimus &ipsachumi¬
litecte delicticnrã purgimus: humiliatus sũ inquit. & saluũ me fec̃. Inueri¬
tutt ergo humiliatus quiachumiliatus ẽ a sclutẽ. Necuaneꝑ tulitpassionẽ qui
siclutem ueritutis secutu s est. Distatigit᷑ int̃cognoscere &timere. ut eo reuer¬
ticmur. Deniq: cuiđii lactio docerenos deb&. aitenĩ dñs ad eos qui credebant
ei exiudacis. simanseritis in uerbo meo cognoscitis ueritatẽ & ueritas liberacũ
uos. Simanseritis inquit cognosc&is. uidesquia non a principio potuit cog¬
noscere quicumq: timensdm̃ ũbũcii audiuit. non solũ aut nonidẽ est timor
nitio uide subi fides non stutĩ cognito ubi ccut̃ cognitio& fides est & pruden¬

Expanded text:
, inquit, dabo sedere mecum in sede mea. uita ergo nostra examinatur igne sicut splendor argenti,enim sum, ut haec uiderem, quia hi, qui exaltati sunt corde, oculos ad ueritatem aperire non possunt; cum autem humiliamur, peccata nostra cognoscimus et ipsa humilitate delicta nostra purgamus. humiliatus sum, inquit, et saluum me fecit. in ueritate ergo humiliatus qui humiliatus est ad salutem, nec uane pertulit passionem, qui salutem ueritatis secutus est. Distat igitur inter cognoscere et timere, ut eo reuertamur. denique euangelii lectio docere nos debet; ait enim dominus ad eos, qui credebant ei ex Iudaeis: si manseritis in uerbo meo, cognoscetis ueritatem et ueritas liberabit uos. si manseritis, inquit, cognoscetis. nides quia non a principio potuit cognoscere quicumque timens deum uerbum eius audiuit. non solum autem non idem est timor nitio, uides, ubi fides, non statim cognitio, ubi autem cognitio, et fides est et pruden
Abbreviated transcription (Latin):
iut ut quam ithl&a fortis & patiens quuxerteri &angi animic̃ suã tribulatio¬
nibꝰ noss& non cristiciadimouere non inpugnantuc dedinicre desiderat.
N om̃e illud desinere . quod faugunonem & iuboris afferr& exposcit. sod ma¬
ioris in tepore liboris suuduerius temp tucionũ ꝓcellas dicrisibi uerbũ
conso lutionis exposat ut possii fortiꝗ. inger mente toleriere Nec aliqua
mostitiue ꝓturbatiane lass& inaoigit obierat miscđu cdi ne auxilio dosti

Expanded text:
tamquam athleta fortis et patiens, qui exerceri et ungi animam suam tribulationibus nosset, non tristia dimouere, non inpugnantia declinare desiderat, non illud omne desinere quod fatigationem et laborem adferret exposcit, sed maioris in tempore laboris sui aduersus temptationum procellas dari sibi uerbum consolationis exposcit, ut possit forti quae ingruunt mente tolerare, ne aliqua maestitiae perturbatione l
Abbreviated transcription (Latin):
noministui: Non ebri&utesopitus. nonepulis resolutus in somnđ. noncu¬
ris sł a rib occupatus obliuiamihituȩ uenerationis inreperent. sad condia¬
na medicutione inembra castigiens & inuentionẽ menus ex ereens utiadn¬

Expanded text:
nominis tui, non ebrietate sopitus, non epulis resolutus in somnum, non cunominis tui, non ebrietate sopitus, non epulis resolutus in somnum, non curis saecularibus occupatus, ut obliuia mihi tuae uenerationis inreperent, sed cotidiana meditatione membra castigans et intentionem mentis exercens, ut ads
Abbreviated transcription (Latin):
me quicutũ cunttiuitatẽ : Tulorunt mihi pallium: Habuit ergocertamen: Sod
quicratione suprc nontulerint pallium : haereo reperire Nisforte quia ibi
ab hisutiqs qui non ꝑfinctoriȩ quȩrunt uio lenterr&inent : Sicut istaqta it
tenuicũ & non dimisicũ fide inuenit meditatione constrinx: Sibo noscusto¬
des accipiamus utiqs angelist̃:  uiergo angelos transit. uerbum inuenit.
Idcononmultũ inter uallifuit cumtrensi uitabhis & inuenitihm: Quomo¬
nonoperiunt indumentici sed mentis secr&a darificant Aut quia a mictũ
tricquam coepitet̃ ꝑfecti& : ISimusergo memorer iustificationũ caelestus
&dum caes setr&o mentis uoce canticmus: Nemoressi musinnocte nominis
dñi &dicamus ut seriptum est: hȩx facticestinihi. ꝗmiustificitionentuis
ex quisiui N ocesthȩc memoria facticest mihi. ut menoressem. & in notr

Expanded text:
me qui circumeunt ciuitatem, tulerunt mihi pallium. habuit ergo certamen; sed me qui circumeunt ciuitatem, tulerunt mihi pallium. habuit ergo certamen; sed qua ratione supra non tulerint pallium, haereo reperire, nisi forte quia ibi ab his utique, qui non perfunctorie quaerunt, uiolenter retinent, sicut ista, quae ait: tenui eum et non dimisi eum, fide inuenit, meditatione constrinxit. si bonos custodes accipimus, utique angeli sunt. qui ergo angelos transit, uerbum inuenit. ideo non multum interualli fuit, cum transiuit ab his et inuenit Iesum. quomonon operiunt indumenta, sed mentis secreta clarificant, aut quia amictum steaquam coepit esse perfectior. Simus ergo memores iustificationum caelestium, ut, dum t\'as secreta mentis uoce cantamus, memores simus in nocte nominis domini et dicamus, ut scriptum est: haec facta est mihi, quoniamiustificationes tuas exquisiui, hoc est: haec memoria facta est mihi, ut memor essem et in nocte
Abbreviated transcription (Latin):
& hubiit inciuititem: NVidenenillã aiuitietẽ in qua dñ scelebraturus pascha dis¬
cipulos destinicuits Ite inciuitiaẽ adquendic̃: sosttaquic̃in ford uidixiquȩ siuit.
ubiolcum uenditur quod ex patintes sponsũ emere consuer̃ : ubi lus ubiloges
Silex ipĩclis: & forum estutiq spale ubi disputint peritilegis A&erne quod
foꝵ non litibꝰ tumultuo slimest: sed xp̃ĩ tribunalib̾. gloriosum: Vbique siuit inqua
inforo & postquesiuit in plateis: Dequibꝰhiqui adp.atrifamilia scuangelici prandiũ
conuenirent colligebantur: qui uocati excusiendũ abhuuis modi acpulis non pu¬
ticrunt: sostacquam inforo inquã & plateis quȩsiuit: Incidit in cosquicircũ cui
ciuitictẽ & tunc demum potuit in uenire qđ quȩrer&: Fortiesse quod intribula¬
tione & m &uposita magis inuenitgratiã: Deniq hisposteriusait: Inuener̃

Expanded text:
et abiit in ciuitatem — uide ne in illam ciuitatem, in quam dominus celebraturus pascha diset abiit in ciuitatem — uide ne in illam ciuitatem, in quam dominus celebraturus pascha discipulos destinauit: ite in ciuitatem ad quendam —, posteaquam in foro, ut dixi, quaesiuit, ubi oleum uenditur, quod expectantes sponsum emere consuerunt, ubi ius, ubi leges. si lex spiritalis, et forum est utique spiritale, ubi disputant periti legis aeternae, quod forum non litibus tumultuosum est, sed Christi tribunalibus gloriosum. ubi quaesiuit, inquam, in foro et post quaesiuit in plateis — de quibus hi, qui ad patris familias euangelici prandium conuenirent, colligebantur, qui uocati excusandum ab huiusmodi epulis non putarunt —, posteaquam in foro, inquam, et plateis quaesiuit, inc-idit in eos, qui circumeunt ciuitatem, et tunc demum potuit inuenire quod quaesiuit, fortasse quod in tribulatione et metu posita magis inuenit gratiam. denique in posterioribus ait: inuenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
igitur : situnc dño grati sugus. quando in prosperis & secundises: Sed situnc adhȩraes
inillodolere inilla nocte in illadestitutione mem̃todnidituiꝵ nequacsi non ex icuditus
ingnitussis. & intiuc preuariceriserumna: pulsuses ipexilium: mem̃ codñidĩtui
neputrie interdictae tibi cariiardõ prȩfercs : Alicuius diuitis oppressus potentia
amisstiꝓprues facultictes. Indigessumptus mementodnĩditui. ne nox teogestictis ab
ducat udeuotionis affatu: hocestenĩ mandatum legis ut in nocte magis quȩries ut
quundo mugis exiuducris aedño & possis dicere : Intribulatione inuocauidñm & ex
icudiuit ine in latitudine: Saina quȩrero ꝑ finctorie habundat icdgraitiam seditinsisaes
& intendas muneri : Deniq istic uleccła ul anima quaerequissuit incubili quesiuit
in noctibꝰ primo noninuenit quu forticsse in cubiliquesiuit sed postea quã surrex

Expanded text:
igitur, si tunc domino gratias agas, quando in prosperis et secundis es, sed si tunc adhaereasigitur, si tunc domino gratias agas, quando in prosperis et secundis es, sed si tunc adhaereasin illo dolore, in illa nocte, in illa destitutione memento domini dei tui, ne quasi non exauditus ingratus sis et in tua praeuariceris aerumna. pulsus es in exilium: memento domini dei tui, ne patriae interdictae tibi caritatem deo praeferas. alicuius dnutis oppressus potentia amisisti proprias facultates, indiges sumptu: memento dducat a devotionis affectu. Hoc est enim mandatum Legis, ut in nocte magis quaeras, quando magis exaudiaris a Domino, et possis dicere: In tribulatione invocavi Dominum, et audiuit me in latitudine. Sed nec quaerere perfunctorie abundat ad gratiam, sed ut insistas et intendas muneri. denique ista uel ecclesia uel anima quae requisiuit in cubili, quaesiuit in noctibus, primo non inuenit, quia fortasse in cubili quaesiuit, sed posteaquam surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
abluat fletibꝰ penitentiȩ hiclabat ꝑsingulas noctes leccũ suũ: Nondormimusergo
totis noctib sedmaeximẽ partẽ aorx lationi& orationib deputemus : Audieccłȩ uocẽ
querentis&ia in noctibꝰ xp̃m: Incubili inquitineo in noctibꝰ quȩ siuiquẽdilex̃ anima
mecc Accipescđm litierc̃: quȩ siuit in noctib̾: quia posuit tenebras lactibulũ suũ: ut
ldeocredidit: Deniqꝰ acduentus dominici testimonia: deꝓph&iscuangelistȩ paulus-¬
ꝙ posuer̃: Vnde scriptum est quia nox noctundicat scientĩ Quȩ siuit in noctibꝰ in ꝑ¬
secutionib &i ducris. In tribulationibꝰ & laborib duris: Noxest: omnibꝰ. quib̾
non est ꝑfecti securitis : IVndec lidñş ueni& nox. quandone potest opericri: quũ
in hoc iundosũ lux huiusmnundisũ: Nonergo operemur in tenebris: Sienĩ lucent
opericnra non openomur intenebris Sed inlum in adĩ est cui adestxp̃s: Nnon magnũ

Expanded text:
abluat fletibus paenitentiae. hic lauat per singulas noctes lectum suum. non dormiamus ergo abluat fletibus paenitentiae. hic lauat per singulas noctes lectum suum. non dormiamus ergo totis noctibus, sed maximam partem earum lectioni et orationibus deputemus. Audi ecclesiae uocem quaerentis etiam in noctibus Christum: in cubili, inquit, meo in noctibus quaesiui quem dilexit anima mea. accipe secundum litteram. quaesiuit in noctibus ngregata, et ideo credidit. denique aduentus dominici testimonia de prophetis euangelistae Paulusque posuerunt, unde scriptum est. Quia nox nocti indicat scientiam. quaesiuit in noctibus, in persecutionibus et aduersis, in tribulationibus et laboribus durit Dominus: Veniet nox, quando nemo potest operari ; cum in hoc mundo sum, lux hujus mundi sum. Non ergo operemur in tenebris. Si enim lucent opera nostra, non operamur in tenebris, sed in lumine. Dies est quibus adest Christus: nox
Abbreviated transcription (Latin):
teipiũ non uides tue consuentiȩ testimonium nonuereris paesasillã caliginẽ
noctis nonopertorium edincentiumc̃e peccati: Cuniomno &cibo feruent eorubid
concubaus tuos ꝑturbatur Corsquidore in mundities nen uendt ⁊̃ abtiti dis pueiit
non consdenaus÷ pͥudicitiegłit non rcenr&tir: Noxerit quã n do iudlieñ odidit
quaondoeru us nageicut: Illoigitur p̃cipue tempore iustificatiomerdi uenimo note¬
Cendest re tegendic mandata hor tictoria: Illi c decastitacte preceptie noniebant
ut hiso ccupaticmens flagrantuc̃ libi dinitarnis restingit andorẽ: Teneillo animo
la uabo ꝑ singulicsnoctes lactũ mcũ uiseni stupris deditus. flacgitus i nuolutus liuat
bilis non hid & penȩ lacrimcessuȩ: Atillequicastigie t corpus suũ. & sui sollicitus
gubernatorest. atꝙ̃ in gemescens & dolens lapsus superioris offensic̃ querit quo modo

Expanded text:
te ipsum non uides, tuae conscientiae testimonium non uereris? nescis illam caliginem te ipsum non uides, tuae conscientiae testimonium non uereris? nescis illam caliginem noctis non opertorium, sed incentiuum esse peccati? cum somno et cibo feruent corpora,concubitus, tunc perturbatur cor, squalor inmunditiae non ueretur, castitatis puritas non consideratur, pudicitiae gloria non recensetur. nox erat, quando ludas prodidit, quando Petrus negauit. Illo igitur praecipue tempore iustificationes dei animo retexendae sunt, relegenda mandata hortatoria, illa de castitate praecepta non absint, ut his occupata mens flagrantiam libidinis. carnis restinguat ardorem. tene illud animo: lauabo per singulas noctes lectum meum. qui enim stupris deditus. flagitiis inuolutus est, nobilis, non habet poenae lacrimas suae. at ille, qui castigat corpus suum et sui sollicitus gubernator est atque ingemescens et dolens lapsus superioris offensam quaerit quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
si & illo memor est quiuocatdñm uerbo dncus todit aut̃ mandatic diuina:
nis fidelemsuũ ꝓbarepotuerit affatũ : fidesergo prob&es in nocentia memo¬
remprobant: Quodiut iit memorfui nominis tui: plenadeuotio est: quia
tempus precandiua cumsinat scãdeuotio prȩterire : Sistudentes igitur doc¬
trinis sđarib ꝑparum somno in dulgent quanto migis quidm̃ cupiunt cog¬
noscere non debent somno corporis in pediri. nisi quantũ nuture sictis est:
Dicuidꝑsingulus noctes. lectum suũ licrimis diluebat: Surgebat &iã noctis
medio utd nõ confiter& :  &e tuil tord noctẽ sopori existimus deputiendã tunc
migistibi orendus est dñs tunc presidac postulanda: culpa cauenda uando
uid &ur hubore secr&ũ : tunc muxiine quando tenebre in circuitumeo & pari¬
& induslis qui ac uultus dñi suꝑ facientesmila: Deinde siarbitrũ nonuides.

Expanded text:
si et ille memor est, qui uocat dominum uerbo, non custodit autem mandata diuina. si et ille memor est, qui uocat dominum uerbo, non custodit autem mandata diuina. nis fidelem suum probare potuerit affectum. fides ergo, probitas, innocentia memorem probant. quod autem ait: memor fui nominis tui, plena deuotio est, quia lum tempus precandi uacuum sinat sancta deuotio praeterire. Si studentes igitur doctrinis saecularibus perparum somno indulgent, quanto magis, qui deum cupiunt cognoscere, non debent somno corporis inpediri, nisi quantum naturae satis est! Dauid per singulas noctes lectum suum lacrimis diluebat, surgebat etiam noctis medio, ut domino confiteretur, et tu totam noctem sopori existimas deputandam ? tunc magis tibi orandus est dominus, tunc praesidia postulanda, culpa cauenda, quando uidetur habere secretum ; tunc maxime, quando tenebrae in circuitu meo et pariet inclusus ?\', quia uultus domini super facientes mala. deinde, si arbitmm non uides,
Abbreviated transcription (Latin):
non sentientes: Cantebileshabebantiustificatione sđi. cum hsmnũ dõ decreatu¬
ricrum laudatione canticrent: De indequicantat uacuus est. & diuersarũ cogita¬
tionũ curas relogotadabicit Sequestnat auaritic̃ nensolum corporis uocem
Sed &ic̃ mentis uiuacitates emulc&: Nonenĩ t̃quã estus inopie sollicitudine sed
tic̃quic̃ liber abomnib corporalium affectibꝰ passionũ  Canebat idem ꝓph&a
Aepulcebatur enimanimus pied euotionis alimento: Nonsolũ itiq hymni. &
psielmi sed & logis prȩcepta canticbilia scĩrsunt: Deniqs cantiebit moyses qui
legem accepit cum prȩtergressus pedibꝰ. mare seruatipopuli ductor. Iustifica¬
tiones dñi prȩdicar&: Suꝑ estacdhuc ꝓpositũ egregium uiriiusti. qui a omnitẽpo¬
recircadĩ licudes eẽ deb& intentus non solumdie sed &iam nocte: Ideo addidit.
memor fui nocte noministiudñe. & custo diuilegemtuã: Videcmus

Expanded text:
non sentientes; cantabiles habebant iustificationes dei, cum hymnum deo de creatunon sentientes; cantabiles habebant iustificationes dei, cum hymnum deo de creaturarum laudatione cantarent. Denique qui cantat uacuus est et diuersarum cogitationum curas relegat, sequestrat auaritiam et non solum corporis uoce, sed etiam mentis uiuacitate se mulcet. non enim tamquam maestus inopiae sollicitudine, sed tamquam liber ab omnibus corporalium affectibus passionum canebat idem propheta: epulabatur enim animus piae deuotionis alimento. non solum itaque hymni et psalmi, sed etiam legis praecepta cantabilia sanctis sunt. denique cantabat Moyses, qui legem accepit, cum praetergressus pedibus mare seruati populi ductor iustificationes domini praedicaret. Superest adhuc propositum egregium uiri iusti, quia omni tempore circa dei laudes esse debet intentus, non solum die, sed etiam nocte. ideo addidit: memor fui nocte nominis tui, domine, et custodiui legem tuam. uideamus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicur unus ex saltitoribꝰ: & dixitdauid ad melchol. In conspectudñi
adhuesie &cronugus in conspatutuo: & cum puellis cum quibꝰ duxistime
nudictus glorificubor: Et melchol inquit filiȩ sicul nonerat filius usꝗsiod
in orginis & saltuuit anto arihiđ dñi iustificatus est: & illaque reprehen¬
diccum sterelitutedam naticest: Sad non sutis est utidiquiscantiebilis haebeat
iustificationesdĩ niss terrenirum exaatseriuno sollicitudinũ: Ideoꝙ ad¬
didit in loco peregrinutionismee: Conuenitsibi: Siquidem &uelibiait
aduena sumgo intorra hac: Vnde &sipłsi non uultnos indo modi fideiqs uo¬
aiuoneiuduenas e uup pergrinor: sad aiuessto ꝗ & domesticos łi ÷ giuienĩ
domesticus dĩ est ex ulest mnundo: Sui conuersictus inglestibꝰ: peregrinus est
terris : I scregrinabantur in hac mundo hebrei. Iđ trespueri naturã in cendii

Expanded text:
sicut unus ex saltatoribus? et dixit Dauid ad Melchol in conspectu domini: sicut unus ex saltatoribus? et dixit Dauid ad Melchol in conspectu domini: adhuc sic et ero nugas in conspectu tuo et cum puellis cum quibus dixisti me nudatum glorificabor. et Melchol, inquit, filiae Saul non erat filius usque in in organis et saltauit ante arcam domini, iustificatus est et illa, quae reprehendit eum, sterilitate damnata est. Sed non satis est ut aliquis c-antabiles habeat iustificationes dei, nisi terrenarum exeat seruitio sollicitudinum. ideoque addidit: in loco peregrinationis meae. conuenit sibi, siquidem et alibi ait: aduena ego sum in terra hac. unde et apostolus non uult nos in domo dei fideique uocatione aduenas esse atque peregrinos, sed ciues sanctorum et domesticos dei. qui enim domesticus est dei, exul est mundo, qui conuersatur in caelestibus, peregrinus est terris. peregrinabantur in hoc mundo Hebraei, naturam incendii
Abbreviated transcription (Latin):
sr in fonicẽ quicepulaentes delectichuntur fideles: ꝑ fidusicũt In patiens
uudiebat : Dulci sigitur est cantilena que non corpus effemiuat. qadm̃¬
tem animumq confirmat: Iddoq canticumdicitur dñtertugnentue qusa
remissio nẽ o minium peccatoꝵ. dehiq iustities inscripturi seuangelii suaui
mentis exultictione concinimus: Ipsequoq dñs non dedignatus est dicere
Canticuimus uob̵ & non sulticstis: Canticuit nobis in euengelio uenuc̃ deliccoꝵ:
Debuer iudueimentem adcollere non histrionico corporis motũ: sad icõspũ:
sed quiae non fecerunt Id eore prȩhendunt᷑ sad &uc̃ & corporis sulactio Inho¬
nonedi luudibilis heb&dir: Deniqͥ sidtic uitilauid ante arhamdñi & uidit
cum melehol filic saul sal tientẽ & ꝑcutientem inorgienis amizatis in cons¬
pectudñi. & uit aedeum postae quã sedomum recepit: Quidutiq honorifica¬
tusos rexisrł quiae denuda tus est hodie inoculis puellarũ surũ ancillarũ

Expanded text:
symphoniam, qua epulantes delectabantur fideles, perfidus autem inpatienter audiebat. dulcis igitur est cantilena quae non corpus effeminat. sed mentem animumque confirmat. ideoque canticum dicitur domini testamentum, quia remissionem omnium peccatorum dominique iustitias in scripturis euangelii suaui mentis exultatione concinimus. ipse quoque dominus non dedignatus est dicere: cantauimus uobis et non saltastis. cantauit nobis in euangelio ueniam delictorum, debuerunt Iudaei mentem adtollere non histrionico corporis motu, sed sancto spiritu, non fecerunt; ideo reprehenduntur. Sed etiam et corporis saltatio in honore dei laudabilis habetur. denique saltauit Dauid ante aream domini et uidit eum Melchol filia Saul saltantem et percutientem in organis harmonizatis in ronspec-tu domini et ait ad eum, posteaquam se domum recepit: quid utique honorificatus est rex Israel, quia denudatus est hodie in oculis puellarum suarum ancillarum
Abbreviated transcription (Latin):
mandaticuia: Intellactus p̃mittit᷑ utscienua sequat᷑ iNũ nisi quis incellexerit: doc¬
tuseẽ non poterit: doctrina igit᷑ intellactus fachon inemoria. Nihilenĩ ꝓdest multa
legisie nis lintellegisipia qelogeris: & in apło postinani festutionẽ sp̃s. sermonẽ
sciontȩ logisti postra substitutũ: ut scu sntellalut̃ memoriae p̃ferendũ &illũ pos¬
se hubere scientiã tui ante intellectus ał fulserit: Simulhum ilitatẽ considera si
ꝓph&cc intellatũ dicrisibi postulat : quistic̃ arrogans. quiꝓ fiteat᷑ in suce potestate
te intellegentuãs incellectũ p&itutipsese nouerit & naturaesuae posnescire
ricionẽ. atilliquidererũ natura. disputant caelisrutient᷑ plagas qui scipsos
scire nom possunt putnt in tellegentiũ sinedidonoposse concedi: unde& nos
huimilicutẽ hnim inid ̃ debemus adiumere. Ncextollamurs forie unađ aliquã
iidostripturis para bolain cognouerim s lutquuc in ẽdũ scđm litterã plena legimꝰ

Expanded text:
mandata tua. Intellectus praemittitur, ut scientia sequatur. Nam nisi quis intellexerit, doctus esse non poterit. Doctrinam igitur intellectus facit, non memoria. Nihil enim prodest multa legisse, nisi intelligas ipse quae legeris. Et in Apostolo post manifestationem Spiritus, sermonem scientiae legisti postea substitutum; ut scias intellectum memoriae praeferendum, et illum posse habere scientiam, cui ante intellectus affulserit . 20. Simul humilitatem considera. Si Propheta intellectum dari sibi postulat, quis tam arrogans, qui profiteatur in sua potestate esse intelligentiam? Intellectum petit, ut ipse se noverit, et naturae suae possit scire rationem: at illi qui de rerum natura disputant, coeli scrutantur plagas, qui se ipsos scire non possunt, putant intelligentiam sine Dei dono posse concedi. Unde et nos humilitatem debemus assumere; ne extollamur, si forte unam aliquam de Scripturis parabolam cognoverimus: aut quia interdum secundum litteram plana leg
Abbreviated transcription (Latin):
Saluir sic piens qui i niellex̃ castigtionẽ illa sibi dnĩ profiusses ait. Bonitutẽ fe
csticum so niotiodñe sđmuerbumtuum. hoc est& simihulla ad tempus amar
uisi st casꝑgutiomihi sađm cirnem mihis cđm mestitiã corporis tamen sedm
uorbum tuum castigitio illa fructus bonitatis adtulit. Illamihi castigatione
intellego ꝓsuisso Illa castigatione meicuitus cereuocatum. Illa castigatione
non diuadiquid in melicuisse fligiuis. ꝑ illam castigationem dni nihilinme
uduerscrioliuusse hilmor denique castigins castigiuit medñs & morti
nontradiditine Ipse proph&a inemoncut castigutureni qui recipitur
quiiuit non ricipiunt᷑ non flugellantur: In lichorib enĩ hominum nonit
&uum hominib inquit non flagellabuntur: Ioeoiq supricait. quambanus
isł deratis uirde ergobonus omnib: quia om̃srecto uultae corde qui aut

Expanded text:
sed uir sapiens, qui intellexit castigationem illam sibi domini prsed uir sapiens, qui intellexit castigationem illam sibi domini prsecundum uerbum tuum, hoc est: etsi illa mihi ad tempus amara uisa est castigatio, mihi secundum carnem, mihi secundum maestitiam corporis, tamen secundum uerbum tuum castigatio illa fructus bonitatis adtulit. illam mihi castigationem intellego profuisse, illa castigatione me a uitiis esse reuocatum, illa castigatione non diu aliquid in me licuisse flagitiis, per illam castigationem domini nihil in me aduersano licuisse, nil morti. demque:castigans castigauit me dominus et morti non tradidit me ipse propheta memorauit; castigatur enim qui recipitur, qui autem non recipiuntur non flagellantur; in laboribus eniet cum hominibus non f 1 age 11 abuntur. ideoque supra ait: quam bonus Israel deus rectis corde! ergo bonus omnibus, quia omnes recto uult esse corde. qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum tramitem bonamq conuersionẽ recurrat. Deniq doc& deillis
qui corider intapłs : uiasi non ꝑmanserint in incralulua teb nserentur ł potens
estenim dĩ iteruminserere illos Vtquem aomoduin de sertic iurgulte itic &
homines ulut caudicibus quib uirtutis i nsertubo noꝵ fructus possntferreneri¬
torꝵ: Accus es necene est mnedicũ cruidelitatis quieputre factiesiul neruoi
fibres strio putic uerit ex setandics quie noxi & erpentia ulaera ignicadus¬
serit neuirus in ulienora ꝓserperit. u quiac magister dicipulũ uerbera cuert
neglegentem ut m&u uerborĩ induerit diligenuam: Castigiere enĩ amun¬
nsest non ex enenus & ideobonitatis est non crudolitatis Recte ergo & dñs
ubiq s̃ bonus & cum remitrit flicgitia & cumpcecata castigait. Castigut enĩdñs
quomdiligit C astigutur eiamdauid. deniqueait. & fui fligellatus cotadie

Expanded text:
uirtutum tramitem bonamque conuersationem recurrat. denique docet de illis uirtutum tramitem bonamque conuersationem recurrat. denique docet de illis qui ceciderunt apostolus, quia s i non permanserint in incredulitate inserentur; potens esthomines velut caudicibus quibusdam virtutis inserti, bonorum fructus possint ferre meritorum. Accuses necesse est medicum crudelitatis, quia putrefactas vulnerum fibras ferro putauerit exsecandas, quia noxia et serpentia ulcera igni adusserit, ne uirus in ulteriora proserperet, uel quia magister discipulum uerberauerit neglegentem, ut metu uerberum indueret diligentiam. castigare enim amantis est, non execrantis, et ideo bonitatis est, non crudelitatis. recte ergo et dominus ubique est bonus, et cum remittit flagitia et cum peccata castigat; castigat enim dominus quem diligit. Castigatus est etiam Dauid; denique ait: et fui flagellatus tota die.
Abbreviated transcription (Latin):
deut seeẽmunitum: hacđd iocunditatełi ut bonitate la&atur. quiciugũ
gricue aiuuentute porticuit & sustinuitatq expectacuit dni in segr̃a non
prer ipuit qui sepe occidendi regis sicul tributa sibi copia: maduit tiemen
expectuere ad nõ deferendi tempus imperii : quam hocciso rege preripere:
S eꝑ dẽ bonis est il deoq & puilus ait : uideergo bonitatem & seueri tatemdi
Bonita senim inom̃ sest seueritis in paucosꝰ deniq subdidit id ẽapłr. In cosqui¬
dem qui cetiderunt seueritatem. inteccũt bonitatem: Sienĩ noncecidissent:
utiqueuiorentur &ipsidĩ bonitte: nam & tibudeobonusest : qui ꝑ manes,
quod si non ꝑmanseris in bonitate : & tuexcideris: Nergods̃ ꝓpt̃ ebonus eẽ
desisi&: quiatulapsuses & indigesseueritate: Si quidẽ est & se ueriuuas dĩ
in boniuae : fecurrat unusquisque castigictuis. pedem reforat apeccatis. &ud

Expanded text:
deat se esse munitum. Hac Dauid iucunditate dei uel bonitate laetatur, quia iugum deat se esse munitum. Hac Dauid iucunditate dei uel bonitate laetatur, quia iugum graue a iuuentute portauit et sustinuit atque expectauit domini in se gratiam, non praeripuit, qui saepe occidendi regis Saul tributa sibi copia maluit tamen expectare a domino deferendi tempus imperii quam occiso rege praeripere. semper deus bonus est, ideoque et Paulus ait: uide ergo bonitatem e t seueritatem dei; bonitas enim in omnes est, seueritas in paucos. denique subdidit idem apostolus: in eos quidem qui ceciderunt seueritatem, in te autem bonit atem; si enim non cecidissent, utique uterentur et ipsi dei bonitate. nam et tibi ideo bonus est, quia permanes; quodsi non permanseris in bonitate, et tu excideris. non ergo deus propterea bonus esse desistet, quia tu lapsus es et indiges seueritate, siquidem et seueritas dei in bonitate recurrat, unusquisque castigatus pedem referat a peccatis et ad
Abbreviated transcription (Latin):
un que tiolastutionein de duditeroris i & qui agp enitenaaẽ Eeludit piiort
squestmnet uertcundi ĩ fligitu consitendi : utrocuperiendȩ pemsadutis i nueniat :
ꝓ ptra fnonerubuit percitum proprium confueriꝰ eideo diẽ tunesteis & dnsabs¬
rulit pacatum tuum sublutongtuir pcecito ait. loco tortareor tec ie lioos
iocundices se quen sunt multac sua uiabona plũma. luxoriesude&dir cerocun¬
dci seadhe iustofitumuira patrimonio. dulcis libido cumferu& sedacdemorrid
& exerendiopro dicur: ⁊ silucues aepulat cumiumuntur sadfetidas cumdilos¬
runtur : Sonamulticin hociđo dumuiuemus aestimantur quia unlii nobust̃
ut pecunia honor aurum angentum posresnones. ciedem nihil posient pdes¬
se defurctis hic omĩa relinquuntur quin &iã maiore dolore quis moritu
cumio his fracudari cõpiis inge mescit Nonest engo iocunditas uera: nisi illacque
suđm uerbumestdĩ ut quis bonorum meritorum atq uirtutũ subsidis gicu¬

Expanded text:
enitentiam, excludit pudorem, sequestrat uerecundiam flagitii confitendi, ut recuperandae spem salutis inueniat. tantus propheta non erubuit peccatum proprium confiteri et ideo dictum est ei: et dominus abstulit peccatum tuum. Sublato igitur peccato ait: iucunditatem fecisiucunda esse quae non sunt, multa suauia, bona plurima. luxuries uidetur esse iucunda, sed exhausto fit amara patrimonio; dulcis libido cum feruet, sed eadem horrida et execranda cum proditur: suaues epulae cum sumuntur, sed faetidae cum digeruntur. bona multa in hoc saeculo dum uiuimus aestimantur, quia usui nobis sunt, ut pecunia honor aurum argentum possessiones: eadem nihil possunt prodesse defunctis, hic omnia relinquuntur, quin etiam maiore dolore quis moritur, cum se his fraudari copiis ingemescit. non est ergo iucunditas uera nisi illa. quae secundum uerbum est dei, ut quis bonorum meritorum atque uirtutum subsidiis gau
Abbreviated transcription (Latin):
rumi ltacq contentidiu cotidiana ex pectutione defecim. Si canna circum¬
spicien sinui sollicitis aeduencu filiexplorabat excubus. Sicdauid ꝓpheraar¬
ronte deproelio postis inturre explonaorib interrogicre desalute stli pat̃
iadulus geslieluc. sic tenere uxor a&itis despecula litondi in defessuexpa¬
tuuone pstolat aduentũ uquã cũq nauem uiderit illieput& coniugõ
nuuigure in &uautq neuidendigr̃a dileatiualius anteuduertit neci psu pist
primuadicere uideore minit sicit uanna dicebat ad filiũ uideote fili a modo
libenar moriar mortisiudelic&dolorem exoptuti conspectus suicuiuato
nonsentuens. ergout illiꝗs uduenientiuiro scoptit osferre ablogutis omab¬

Expanded text:
. sic Anna circumspiciens in uiam sollicitis aduentum filii explorabat excubiis. sic Dauid propheta currentem de proelio positis in turre exploratoribus interrogare de salute filii pater sedulus gestiebat. sic tenerae uxor aetatis de specula litorali indefessa explatur aduentum, ut, quamcumque nauem uiderit, illic putet coniugem nauigare metuatque, ne uidendi gratiam dilecti alius anteuertat nec ipsa possit prima dicere: \'uideo te, marite\', sicut Anna dicebat ad filium: uideo te, fili, amodo libenter moriar, mortis uidelicet dolorem exoptati conspectus suauitate non sentiens. ergo ut illa, quae aduenienti uiro se optat offerre, ablegatis om
Abbreviated transcription (Latin):
ee coepisti illud quoderus eẽdensti. qͥuomodo igiturpunitur inte qđ
ince noninuenitur᷑. Namil in ueniatur into lmugodi &similitudo non
supplicio incipis dignusoe sed praemioa licimago illa quiudimuginẽ
& similitu dineindĩ fiestusps: non condemꝓ nutur sal cro natur.

Expanded text:
esse coepisti: illud quod eras, esse desiisti. Quomodo igitur punitur in te, quod esse coepisti: illud quod eras, esse desiisti. Quomodo igitur punitur in te, quod in te non invenitur? Nam si inveniatur in te imago Dei et similitudo, non supplicio incipis dignus esse, sed praemio. Ita imago illa qua ad imaginem et similitudinem Dei factus es, non condemnatur, sed c
Abbreviated transcription (Latin):
onĩ qũ hominemdic̃ : qui est udimaginem & similitu dinẽdĩ. peccantẽ uĩt
nahomincmn sadicut serpentem. autequum innientem feminis. aut uub¬
prtasc̃ autiumtum uociere consucuit: Nolite ficri si cut equus & mulus quib
nonest incellastus. infreno & camoinaxillascor constringe quiatenonad¬
uod dedit tibids. uidenqquod dẽtribu seamitas. magnum illuidmunus
e sudimuginem dĩ & hocintepuniacur magis Sr̃enĩ non punit simili¬
fudine suc& sedcum punit quiadsimilitudinẽdi factus hocqđ accepitser¬
uacre non potuit: puniturengo illud qui similicudinem dĩ eẽ dens¬
et & hocest peccatumtuũ nã suđ dc̃ nonda nat uginẽ nec in illud incen
diummictita&nũ. Sed mugisuindicat i maginesdiac deco qui imagini
homine Vindicatu rergo imugo non condempnutur. uindicaturquasi
expulsies nan candem pnatur quacsi reie: postquiẽ enĩ pocea sti aliud

Expanded text:
enim eum hominem dicit, qui est ad imaginem et similitudinem dei, peccantem autem enim eum hominem dicit, qui est ad imaginem et similitudinem dei, peccantem autem non hominem, sed aut serpentem aut equum adhinnientem feminis aut uulpiculam aut iumentum uocare consueuit. nolite fieri sicut equus et mulus,quibus non est intellectus; in freno et camo maxillas eorum constringe qui ad te non adquod dedit tibi deus. uide ne quod deus tribuit amittas magnum illud munus, quod es ad imaginem dei, et hoc in te puniatur magis. deus enim non punit similitudinem suam, sed eum punit, qui ad similitudinem dei factus hoc quod accepit seruare non potuit. punitur ergo illud quod ad similitudinem dei esse desistit, hoc est peccatum tuum. nam suam ddium mittit aeternum: sed magis vindicat imaginem suam de eo, qui imagini homine. Vindicatur ergo imago, non condemnatur. Vindicatur quasi expulsa: non condemnatur quasi rea. Postquam enim peccasti, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
mesentur idillum coticinaentione festina excuius inspinatione con¬
asti. gnondein quithomo & preuiosum uirmi sericors uira fidelẽ opusest
inuenire. dis echomo ubignandis atq pra&uo sums. uilemte terra demonstrat
sed glorioium uirtus fac̃ fidesrcrum: imago pra&bsum. anquicquãtic̃ pre&do¬
sum : quic̃ imago ẽ dĩ Quȩ tibi primum fidem deb&insundere & ancordetuo
refulgeut quȩdam actoris effigies nequi mentemtuã interrogatnon ar¬
noscat iuctorem. Anquicquã tic̃ pre&iosum quã humilities ut naturã cor¬
poris animȩ ꝑspiciens: ael terote ꝑ spiciens. altero subicias altero recognos¬
cas ꝓnainuicium carnis in lecebremiscđia suadit. quia qđ alteri contuleris
tibusoluis quicquid ate̾ procedit interecurrit: & quicquid fueris tibi soluis.
& quicquid fueristibi ꝑficit. uiuacis animȩ iugor sensusrationis & intellec¬
tus capax atq iudicuꝰ ut dignadomustanto habitatore uideictur. Non

Expanded text:
morentur. Ad illum tota intentione festina, ex cujus inspiratione conmorentur. Ad illum tota intentione festina, ex cujus inspiratione consistis. Grande, inquit, homo et pretiosum opus vir misericors; virum autinuenire. disce, homo, ubi grandis atque pretiosus sis. uilem te terra demonstrat, sed gloriosum uirtus facit, fides rarum, imago pretiosum. an quicquam tam pretiosum quam imago est dei, quae tibi primo fidem debet infundere, ut in corde tuo refulgeat quaedam auctoris effigies, ne, qui mentem tuam interrogat, non agnoscat auctorem? an quicquam tam pretiosum quam humilitas, ut naturam corporis et animae perspiciens altero te subicias, altero recognoscas? prona in uitium carnis inlecebra misericordiam suadet, quia quod alteri contuleris tibi soluis; quicquid a te proceet quidquid profueris, tibi proficit. Vivacis animae vigor, sensus rationis et capax intellectus atque judicii, ut digna domus tanto habitatore videatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
nibus figurasti. hocest non figurasti bestias ianib: tuis. non reptilia. non
uolatilia macut̃ fecr̃ manustuae & paraueruntme. Non medio creopus ẽ
quod paratuimest cumsapientiunũ quidque disponitur & paratur.
deniq: sac pientiadicit. cum parar& cȩloscum illo enẽ. qđ de hominib: idem
dicit pro ph&a. uox dñi prȩparantis ceruos. que uox dñi est. nisi faciamus
hominem : quis isticerui nissinimia serpentibus qui suꝑ aspides ambulant¬
& uenena non senciunt᷑ : Nonuilugitur ñ corporde crbitror quod paraũ
ds̃ Noscetripsum homotue animȩ dicitur incanticis canticorum nisi cogno
ueris teformosam inmulieribus. cognosc& eanima : quia non de terra
non deluco es. quia insufflauit teds̃ & fecit in animã uiuentem opus
es inagnificum dĩ generatione in spirtum ad tende tibi ut lox dicit. hocẽ¬
stibi &idanimȩtuȩ. Sđiate &mundana neteneent: terrestric non

Expanded text:
nibus figurasti, hoc est: non figurasti bestias manibus tuis, non reptilia, non nibus figurasti, hoc est: non figurasti bestias manibus tuis, non reptilia, non uolatilia; m e autem fecerunt manus tuae et parauerunt me. Non mediocre opus est quod paratum est, cum sapientia unumquodque disponitur et paratur. denique Sapientia dicit: cum pararet caelos, cum illo eram. quod de hominibus idem dicit propheta: uox domini praeparantis ceruos. quae uox domini est nisi: faciamus hominem? qui sunt isti cerui nisi inimici serpentibus, qui suet venena non sentiunt? Non vile igitur, non corporale arbitror, quod paravit Deus. Nosce te ipsum, homo: tuae animae dicitur in Canticis Canticorum: Nisi cogueris te formosam in mulieribus. cognosce te, anima, quia non de terra, non de luto es, quia insufflauit te deus et fecit in animam uiuentem. opus es magnificum, dei generatione inspiratum. adtende tibi, ut lex dicit; hocSaecularia te et mundana ne teneant, terrestria non
Abbreviated transcription (Latin):
dit eortiaus uccĩ quĩ luboriencis dimhuus munere crauture significat᷑
opertio ds quidam expers lubori s est sedtamenscriptura uerbi squio
alud nisistudio sic̃ tui opertionem cius ostendunt᷑ Ergosi dĩmaiore
quodumstudio tecreacuit: curipsetui studium derelinques. Sidsinte lic¬
borcuit quilaeborcre nonnouit curipse fugitienssis laboris. Manus
ticinquit feceruntme & pirauer̃ me clamat addm̃ proph&ae. opustuũ
dñe nedcsencs non derelinquas. teccuttore conuenio. teteneo condicorẽ
praesidic aliena non quaero. In cdiumentum accingere : qui accinctus es
utereicres: Dic ipse iđ quidsenseris. curdixeris manustuȩ fecert̃me. Seðdixist
ꝑducant e quereptilia animarum uiuentiũ & produx̃ terra scđingenus
quadrupadia & reptilia & bestiaesterre. meacũt inquit fecisti m&uisma¬

Expanded text:
dit hortatus, ut tamquam laborantis dei in huius munere creaturae significaretur dit hortatus, ut tamquam laborantis dei in huius munere creaturae significaretur operatio. deus quidem expers laboris est; sed tamen scripturae uerba quid aliud nisi studiosam tui operationem eius ostendunt ? ergo si deus maiore quodam studio te creauit, cur ipse tui studium derelinquas ? si deus in te laborauit qui laborare non nouit, cur ipse fugitans sis laboris ? Manus tuae, inquit, fecerunt me et parauerunt me. clamat ad deum propheta: opus tuum, domine, ne deseras, non derelinquas. te auctorem conuenio, te teneo conditorem, praesidia aliena non quaero. in adiumentum accingere qui accinctus es ut creares. dic ipse, Dauid, quid senseris, cur dixeris: manus tuae fecerunt me. sed dixisti producant aquae reptilia animarum uiuentium, et produxit terra secundum genus quadrupedia et reptilia et bestias terrae. me autem, inquit, fecisti, me tuis ma