comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quae societas luci ad tenebras: qui consensus xp̃o etbelial.
Neque enim lucerna tollenda ẽ etponenda submodio.uel sublec¬
to. sed suꝑ candelabrum utomnibus luceat. Nec arbor. malos
adferens fructus. bonae arbonis appellanda uocabulo. Unde in
genesi mystico sermone narratur. quod diuiserit ds̃ interlucẽ
ettenebras. quae in principio super abyssum ferebantur.
Quod aut̃ bonus saluator sit appellatus. ipse in euangelio lo¬
quitur. Pastorbonus ponit animã suã ꝓouibus. lucem quoq
ẽẽ sedicit. ego sum lux mundi. et cottidie saturati caelesti¬
pane dicimus. Gustate etuidete quam suauis ẽ dñs. e contra¬
rio quando dicimus. libera nos amalo. etmundus in malig¬
no positus est. diaboli cupimus insidus liberari. Quod aut̃
ipse tenebrarum etamaritudinis significetur nominibus
crebrius legunus. sed ethoc possumus dicere quod om̃a contra¬

Expanded text:
quae societas luci ad tenebras? qui consensus Christi et Belial ? quae societas luci ad tenebras? qui consensus Christi et Belial ? Neque enim lucerna tollenda est, et ponenda sub modio, vel sub lecto, sed supra candelabrum, ut omnibus luceat. Nec arbor malos afferens fructus, bonae arboris est appellanda vocabulo . Unde et in Genesi mystico sermone narratur, quod diviserit Deus inter lucem ac tenebras, quae in principio super abyssum ferebantur . Quod autem bonus Salvator sit appellatus, ipse in Evangelio loquitur: Pastor bonus ponit animam suam pro ovibus suis . Lucem quoque esse se dicit: Ego sum lux mundi , et quotidie coelesti pane saturati dicimus: Gustate et videte, quam suavis est Dominus . E contrario quando dicimus: Libera nos a malo ; et: Mundus in maligno positus est , diaboli cupimus insidiis liberari. Quod autem ipse tenebrarum et amaritudinis significetur nominibus, crebrius legimus. Sed et hoc possumus dicere, quod omnia contra
Abbreviated transcription (Latin):
ris iram. uolumus eam scire iam ueniat. Hoc aũt ꝑhironiam lo¬
quuntur quod eam non putent ẽẽ uenturã sed simularia ꝓpheta.
Uae qui dicitis malum bonũ. etbonum malũ. ponentes tenebras
lucem. etlucem tenebras. ponentes amanx indulce. etdulce in a¬
marum. Eiusdem criminis est bonum. lucemq etdulce. contra¬
rus uocare nominibus. cuius malũ tenebras etamarum uocabu¬
lis appellare uirtutum. Hoc contra eos qui peccatũ nonputant
sibono detrahant. etnonaestimantes se delictũ si laudent ma¬
lum. Ponunt aũt̃ iudaei bonum malũ. educem tenebras. et dul¬
ce amarum. suscipientes barabban latrocimi. et seditionis aucto¬
rem. et crucifigentes inm. qui nonuenerat nisi adoues ꝑditas do¬
mus israhel. ut saluar& quod perierat. Inbarabban intellegamᷤ
diabolũ. qui cũ sit nox ettenebrae. transfigurat se in angelũ lucis.
Vnde et apłus loquitur. quae participatio iustitiae cũ iniquitate :

Expanded text:
ris iram? volumus eam scire, jam veniat. Hoc autem per ironiam loris iram? volumus eam scire, jam veniat. Hoc autem per ironiam loquuntur, quoniam eam non putant esse venturam, sed simulari a Propheta. Vae qui dicitis malum bonum, et bonum malum: ponentes tenebras lucem, et lucem tenebras: ponentes amarum in dulce, et dulce in amarum. Ejusdem criminis est, bonum, lucem, et dulce, contrariis vocare nominibus, cujus, malum, tenebras, et amarum vocabulis appellare virtutum. Hoc contra eos qui peccatum non putant, si bono detrahant, et non aestimant esse delictum, si laudent malum. Ponunt autem Judaei bonum malum, et lucem tenebras, et dulce amarum, suscipientes Barabbam latrocinii et seditionis auctorem, et crucifigentes Jesum, qui non venerat nisi ad oves perditas domus Israel, ut salvaret quod perierat. In Barabbam intelligamus diabolum, qui cum sit nox et tenebrae, transfiguratur in Angelum lucis . Unde et Apostolus loquitur: Quae participatio justitiae cum iniquitate?
Abbreviated transcription (Latin):
mur. plaustrũ aũt plenũ oneratumq peccatis facilius intelle¬
gunt. qui meminerint scriptũ inhacharia. impietatẽ sedere suꝑ
talentum plumbi. etaegyptios qui graui peccatoix sarcina pre¬
mebantur. quasi plumbum inmare rubrum eẽ demersos. Etina¬
lio loco peccator loquitur. iniquitates meae suꝑ gressae sunt
caput meũ sicut onus graue grauate sunt suꝑme. dicuntur autẽ
haec ad principes iudaeorx qui supra arguti sin auaritia atq luxu¬
ria quod ꝓuocatia dño ad paenitentiã. Et postea ab apostolis eius
usq hodie ꝑseuerent in plasphemus. etter per singulos dies inom¬
nibus synagogis. sub nomine naꝰ arenorum anathematirarent
uocabulũ xp̃ianorx. est aut̃ sensus. uae uobis qui putatis diem iu¬
dicii non futurx. uel nonuenturã captiuitatem quã ꝓpheticus
sermo praedicit. qui dicitis adꝓphetam. usquequo nobis dĩ mina¬

Expanded text:
mur. Plaustrum autem plenum oneratumque peccatis facilius intellimur. Plaustrum autem plenum oneratumque peccatis facilius intelligunt, qui meminerint scriptum in Zacharia, impietatem sedere super talentum plumbi : et Aegyptios qui gravi peccatorum sarcina premebantur, quasi plumbum in mare Rubrum esse demersos . Et in alio loco peccator loquitur: Iniquitates meae supergressae sunt caput meum: sicut onus grave gravatae sunt super me . Dicuntur autem haec ad principes Judaeorum, qui supra arguti sunt in avaritia atque luxuria: quod provocati a Domino ad poenitentiam, et postea ab Apostolis ejus, usque hodie perseverent in blasphemiis, et ter per singulos dies in omnibus synagogis sub nomine Nazarenorum anathematizent vocabulum Christianum. Est autem sensus: Vae vobis qui putatis diem judicii non futurum, vel non venturam captivitatem quam propheticus sermo praedicit: qui dicitis ad Prophetam: Usquequo nobis Dei mina
Abbreviated transcription (Latin):
rint. non est enim iustus suꝑ terrã qui facit bonum etaliquando
non pecc&. sed qui longo funiculo peccata ꝓtraxerit. Unde etin
numeris legimus. uaccam rufam cuius cinis expiatio populi est
non aliter immolari etofferri adaltare dnĩ. nisi quae terrena
opera nonfecerit iugumq nontraxerit. nec uinculis iugi nabu¬
chodonosor fuerit alligata. etinhac eodem ꝓpheta procingulo
ueritatis filiae sion cinguntur funiculo. achitophel quoq etiu¬
das. quorx alter dauid. alter dñm ꝓdiderunt. fune longissima
trahentes peccata sua. periere suspendio. putantes malũ con¬
scientiae p̃senti mort finiri. etnibil ẽẽ post mortem. Quod
aũt iuxta hebraicum etomis alios interpretes appellantur fu¬
niculi uanitatis. Hoc significat. quod facientibus peccatum fa¬
cile texitur. ettam inane. etfacile est.utaranearũ fila texun¬
tur. sed cum inde uoluerimus exire. solidissimis uinculis necti¬

Expanded text:
rint: non est enim justus super terram qui faciat bonum, et aliquando rint: non est enim justus super terram qui faciat bonum, et aliquando non peccet ; sed qui longo funiculo peccata protraxerint. Unde et in Numeris legimus , vaccam rufam, cujus cinis expiatio populi est, non aliter immolari et offerri ad altare Domini, nisi quae terrena opera non fecerit, jugumque non traxerit, nec vinculis jugi Nabuchodonosor fuerit alligata. Et in hoc eodem propheta pro cingulo veritatis, filiae Sion cinguntur funiculo. Achitophel quoque et Judas quorum alter David, alter Dominum prodiderunt fune longissimo trahentes peccata sua, periere suspendio; putantes malum conscientiae praesenti morte finiri, et nihil esse post mortem. Quod autem juxta Hebraicum et omnes alios interpretes, appellantur funiculi vanitatis; hoc significat, quod facientibus peccatum facile texitur, et tam inane et facile est, ut aranearum fila texuntur: sed cum inde voluerimus exire, solidissimis vinculis necti
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum. qui dicitis festin& etcito ueniat opus eius etui¬
deamus. Etadꝓpiet etueniat consilium scĩ isrł. et sciemus
illud. Prouinculo plaustri. corrigiam iugi uitulae. siue
uaccae.Lxx̾. transtulerunt. quod aũt uincula dicantur
ẽẽ peccata. crebrius legimus equibus illud est. Funibus
peccatorũ suorx unusquisq constringitur. Et dñs arguens
populum delinquentẽ. qui peccatis peccata sociarat. Fecit
flagellũ de funiculis. ostendens eis quomodo domũ dĩ fecis¬
sent speluncam latronũ. et sedem orationis uertissent indo¬
mũ negotiationis. conuiua quoq caenae dominicae uestẽ
non babens nuptialem uinctus pedibus ac manib eicitur
Intenebras exteriores. Etdñs uenit uthisqui erant inuinculis dice¬
r& exite . et qui uersabantur intenebris reuelamini. ipse enim sol¬
u& conpeditos etinluminat cecos quos hieremias uinctos terrae
nuncupat. nec plangit eos qui peccare coeperint statimq desie¬

Expanded text:
peccatum qui dicitis festinet et cito veniat opus eius ut vipeccatum qui dicitis festinet et cito veniat opus eius ut videamus et adpropiet et veniat consilium Sancti Israhel et sciemus illud. Pro vinculo plaustri, corrigiam jugi vitulae, sive vaccae, LXX transtulerunt. Quod autem vincula dicantur esse peccata, crebrius legimus. E quibus illud est: Funibus peccatorum suorum unusquisque constringitur . Et Dominus arguens populum delinquentem, qui peccatis peccata sociarat, fecit flagellum de funiculis, ostendens eis quomodo domum Dei fecissent speluncam latronum , et sedem orationis vertissent in domum negotiationis . Conviva quoque coenae Dominicae, vestem non habens nuptialem, vinctus pedibus ac manibus ejicitur in tenebras exteriores . Et Dominus venit, ut his qui erant in vinculis diceret: Exite ; et qui versabantur in tenebris, revelamini . Ipse enim solvit compeditos, et illuminat caecos: quos Jeremias vinctos terrae nuncupat. Nec plangit eos qui peccare coeperint, statimque desie
Abbreviated transcription (Latin):
tenuissimas significare uestes. quib lacae demoniorũ.
qui fuer̃ adbella promptissimi etausterioris uitae cor¬
pora tegebantur. quam quam laconica. nec
hebraicum habeat. nec ullus alius interpretum.
et quae aiudaeis deserta sunt uersa inubertatem comed& po¬
pulus gentium. Haec uixta tropologiam. ceterum ut ordi¬
nem conpleamus historiae. Idipsum aliis uerbis dicit᷑. dequo
supra legimus. Regionẽ urãm in conspectu vr̃o alieni deuo¬
rant. et deserta atq subuersa apopulis externis. detoto enĩ
orbe congregata gentiũ multitudo habitat iniudaea.
Eteiectis prioribus populis ideo exparte cecitas facta ẽ domus
isrł. ut sub intrar& plenitudo gentiũ. pulchreq iuxta
LXX. direpti sunt atq uastati. et ducti incaptiuitatẽ qua¬
si tauri. dequibus dñs dixerat. tauri pingues obsederunt
me ut loca taurorum occuparent agni. Uae quitrahitis¬
iniquitatem in funiculis uanitatis et quasi uinculũ plaustri

Expanded text:
tenuissimas significare vestes, quibus Lacedaemoniorum, tenuissimas significare vestes, quibus Lacedaemoniorum, qui fuerunt ad bella promptissimi, et austerioris vitae, corpora tegebantur: quamquam Laconica, nec Hebraicum habeat, nec ullus alius interpretum.et quae a Judaeis deserta sunt, versa in ubertatem comedet gentium populus. Haec juxta tropologiam. Caeterum ut ordinem compleamus historiae, id ipsum aliis verbis dicitur, de quo supra legimus: Regionem vestram in conspectu vestro alieni devorant, et deserta est atque subversa a populi sexternis . De toto enim orbe congregata gentium multitudo habitat in Judaea, et ejectis prioribus populis, ideo ex parte caecitas facta est domui Israel, ut subintraret plenitudo gentium . Pulchreque juxta LXX direpti sunt atque vastati et ducti in captivitatem quasi tauri, de quibus Dominus dixerat: Tauri pingues obsederunt me, ut loca taurorum occuparent agni. iniquitatem in funiculis vanitatis et quasi vinculum plaustri
Abbreviated transcription (Latin):
turarum. etolfactoriola. Utxp̃i bonus odorsimus. et
inaures. neaudiamus iudicium sanguinis. sed dñi uer¬
ba dicentis. Qui hab& aures audiendi audiat. Etanulos
quibus signamur ad dñi militiam. quem ds̃ signauit
pater. Vnde dicitur ad principem tyri. tues signacu¬
lum similitudinis. filius quoque prodigus. cum stola
recepit anulum etcalciamenta. Et gemmas infron¬
te pendentes. quibus nostra ora decorantur.
Decuius capitis ornamento . etinpsalmo legimus.
Sicut unguentum incapite quod descendit inbarbam
barbam aaron. Quae omnia lic& .lxx. interp̃tes.
aquilaq: et symmachus. ac theodotio. diuersis modis
interp̃tati sint . nos ut potuimus. vel dehebraeo uel
deipsorũ translatione texiumus. nec uolumus diutius in
singulis inmorari. ne friuola sit expositio etprudenti
lectori fastidium faciat.
ET MUTATORIA ET PALLIA ET LINTEAMINA. PRO
linteamine .lxx. ꝑspicua laconica interp̃tati s̃ uolentes

Expanded text:
turarum: et olfactoriola, ut Christi bonus odor simus ; et turarum: et olfactoriola, ut Christi bonus odor simus ; et inaures, ne audiamus judicium sanguinis, sed Domini verba dicentis: Qui habet aures audiendi audiat : et annulos, quibus signamur ad Domini militiam, quem Deus signavit Pater. Unde dicitur ad principem Tyri: Tu es signaculum similitudinis . Filius quoque prodigus cum stola recepit annulum , et calceamenta, et gemmas in fronte pendentes, quibus nostra ora decorantur. De cujus capitis ornamento, et in psalmo legimus: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron . Quae omnia licet LXX Interpretes, Aquila, et Symmachus, ac Theodolio diversis modis interpretentur, nos ut potuimus vel de Hebraeo, vel de ipsorum translatione texuimus: nec volumus diutius in singulis immorari, ne frivola sit expositio, et prudenti lectori fastidium faciat. Et mutatoria, et pallia, et linteamina. Pro linteamina, LXX perspicua laconica, interpretati sunt: volentes
Abbreviated transcription (Latin):
las et mitras. et discriminalia. et per scelidas. et mure¬
nulas. et ol factoriola . et inaures. et anulos. et gemmas
infronte pendentes. Describit monilia feminarum.
et ꝑhaec insignia ciuitatũ. ueliuxta. aNat ΩTΗN
uariarum ormanenta uirtutum. habent mulieres
in lunae similitudinem. bullulas dependentes . quas nos
ad ecclesiae ornamenta transferimus. quae inluminatur
soleiustitiae. torques quoque quae ad pectus usq penden¬
tes. intellegentiam ac principale mentis incorde mons¬
trant. etmonilia. quae uno sermone om̃a ornam̃ta signi¬
ficant. etarmillarum bona opera. quales rebecca acce¬
pit insponsalibus. et mitras capitis ornamenta. et dis¬
criminalia. ut iudicium habeat singulorum.
et it epΙCΚΕAINaC̃. quibus noster gressus ornatur.
etaudimus. pestuus non offend&. eteru& pedes meos
alapsu. et murenulas quae auri atque argenti
texuntur uirgulis. sensu uidelic& et sermonibus scrip¬

Expanded text:
las, et mitras, et discriminalia, et periscelidas, et murelas, et mitras, et discriminalia, et periscelidas, et murenulas, et olfactoriola, et inaures, et annulos et gemmas in fronte pendentes. Describit monilia feminarum, et per haec insignia civitatum: vel juxta anagogen variarum ornamenta virtutum. Habent mulieres in lunae similitudinem bullulas dependentes, quas nos ad Ecclesiae ornamenta transferimus, quae illuminatur sole justitiae. Torques quoque, quae ad pectus usque pendentes, intelligentiam, ac principale mentis in corde demonstrant. Et monilia, quae uno sermone omnia ornamenta significant: et armillarum bona opera; quales Rebecca accepit in sponsalibus : et mitras, capitis ornamenta, discriminalia, ut judicium habeat singulorum: et periscelidas, quibus noster gressus ornatur, ut audiamus: Pes tuus non offendet ; et: Eruet pedes meos a lapsu ; et murenulas, quae auri atque argenti texuntur virgulis, sensu videlicet, et sermonibus Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ae. nos uerius esse conuincimus. quando aromanis
capti sunt e tomnium uestium atque gemmarum
auriq ac monilium ornamenta. et diuersae suppellecti¬
lis ꝑdiderunt. siue per. Metaꝙopañ mulierũ. om̃is orna¬
tus urbiũ destructus eẽ narratur. Ornamenta urbiũ inpla¬
teis et porticibus. foro atq grmnasus et moenib publicis
intellege. quae si referamus ad animarũ statũ. calciatos
pedes eius qui carnes agni comesurus est. etcelebraturus¬
pascha legisse nos recordemur. & ꝑsolitudinẽ transeuntiũ.
nec uestimenta. nec calciamenta consumpta. quae sunt
ista calciamenta. illa dequibus apostolus scribit ad ephesi¬
os Calciati pedes in praeparatione euangelii pacis.
Quae calciamenta animae perditurae sunt. quando ex¬
tento collo ambulauerint. et pedibus traxerint uesti¬
menta. et promunditia matronali. terrae uerrant
spurcitiam.
ET LUNULAS. ET TORQVES. ET MONILIA ET ARMIL¬

Expanded text:
ae. Nos verius esse convincimus, quando a Romanis ae. Nos verius esse convincimus, quando a Romanis capti sunt, et omnia vestium atque gemmarum, aurique ac monilium ornamenta, et diversas supellectiles perdiderunt. Sive per metaphoram mulierum, omnis ornatus urbium destructus esse narratur. Ornamenta urbium in plateis et porticibus, foro atque gymnasiis et moenibus publicis intellige. Quae si referamus ad animarum statum, calceatos pedes ejus, qui carnes agni comesPascha, legisse nos recordemur, et per solitudinem transeuntium, nec vestimenta, nec calceamenta consumpta. Quae sunt ista calceamenta? Illa de quibus Apostolus scribit ad Ephesios: Calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis . Quae calceamenta animae perditurae sunt, quando extento collo ambulaverint, et pedibus traxerint vestimenta, et pro munditia matronali, terrae verrent spurcitiam. Et lunulas, et torques, et monilia, et armil
Abbreviated transcription (Latin):
tris etdiscriminalibus. et ceteris huiuscemodi describun¬
tur. ab utendũ ẽ hoc testimonio etaduersũ ecclesiae fe¬
minas quae ambulant collo extento. etnutib loquunt᷑
occulorx. et plaudent tã manibus quã pedibus ut conpo¬
sito incedant gradu. non naturã secuntur ducẽ sed his¬
triones redimunt praeceptores.
DECALUABIT DÑS UERTICEM FILIARUM SION¬
ee crinem earum nudabit etpro ornamento erit igno¬
minia. Hoc etnobis accid& quorum peccata caelantur
cum impletum fuerit illud quod scriptum est.
Nihil occultum quod non reuelabitur. Quam diu enĩ
protegimur crine etueste ignorantiae. ethomines
nos putant sepulchra dealbata. qui intus sumus
pleni ossibus mortuorum. Uidemur aliquid habe¬
re munditiae.
Cum autem patuerit quod occultum est. aufere¬
tur uniuersa caesaries. et feda caluities omni¬
bus apparebit.
IN DIE ILLA AUFERET OÑS ORNATUM CALCIAMENTO¬
rum. Inqua die iuda ei putant captiuitatis babyloni¬

Expanded text:
tris et discriminalibus caeterisque hujusmodi, describuntris et discriminalibus caeterisque hujusmodi, describuntur. Abutendum est hoc testimonio et adversum Ecclesiae feminas, quae ambulant collo extento, et nutibus loquuntur oculorum, et plaudunt tam manibus quam pedibus, et ut composito incedant gradu, non naturam sequuntur ducem, sed histriones redimunt praeceptores. Decalvabit Dominus verticem filiarum Sionet crinem earum nudabit, et pro ornatu erit ignominia. Hoc et nobis accidet quorum peccata celantur, cum impletum fuerit illud quod scriptum est: Nihil occultum quod non revelabitur . Quamdiu enim protegimur crine, et veste ignorantiae, et homines nos putant sepulcra dealbata , qui intus sumus pleni ossibus mortuorum, videmur aliquid habere munditiae. Cum autem patuerit quod occultum est, auferetur universa caesaries, et foeda calvicies omnibus apparebit. In die illa auferet Dominus ornamentum calceamentorum. In qua die? Judaei putant, captivitatis Babyloni
Abbreviated transcription (Latin):
pheticus sermo conuertitur. nese alienas arbitrentur
acrimine. obquarum delicias atq luxuriam depasti sunt
exactores dñi uineam etrapina pauperis indomibus eo
rum est. Et ad triuerunt populum eius et facies pau¬
perum confuderunt. quas quidam putant uere fe¬
minas iudaeorum. alii ETA ΦoΡΙ RΩ C. deur¬
bibus iudae dici arbitrantur quae appellentur
filiae sion. minore sui uidelic& ciuitates uici
etoppida. Vnde etinlibro hie super singulas tribus
ponuntur nomina ciuitatũ. et postea describuntur
uillae atq castella et filiae nuncupantur. Alii secun¬
dum tropologiam mulieres animas arbitrantur. quae
si extento collo ambulauerint et se erexerint insuper¬
biam . et non uirilem duritiam. sed dissolutionem secta¬
tae fuerint feminarum. corripiantur a sermone pro¬
phetico. et omnia perdant ornamenta uirtutum.
quae sub lunulis torquib q et monilibus atq armillis mi¬

Expanded text:
pheticus sermo convertitur, ne se alienas arbitrentur pheticus sermo convertitur, ne se alienas arbitrentur a crimine, ob quarum delicias atque luxuriam depasti sunt exactores vineam Domini: et rapina pauperis in domibus erum est, et attriverunt populum ejus, et facies pauperum confuderunt. Quas quidam putant vere feminas Judaeorum, alii 60 metaphorice de urbibus Judaeae dici arbitrantur, quae appellantur filiae Sion: minores videlicet civitates, vici et oppida. Unde et in libro Jesu per singulas tribus ponuntur nomina civitatum , et postea describuntur villae atque castella, et filiae nuncupantur. Alii secundum tropologiam, mulieres animas arbitrantur, quae si extento collo ambulaverint, et se erexerint in superbiam, et non virilem duritiam, sed dissolutionem sectatae fuerint feminarum, corripiantur a sermone prophetico, et omnia perdant ornamenta virtutum, quae sub lunulis torquibusque et monilibus atque armillis, mi
Abbreviated transcription (Latin):
meum et facies pauperum commolitis. siue confunditis.
Manifeste dicitur ad principes iudaeorum. sed et ad nr̃os
principes referri potest. si ad terant subiectam sibi
plebem et pauperes delinquentes publice arguant
atq confundant. diuitibus autẽ peiora peccantibus. ne
mutum quidem facere audeant. Etrapina pauperum
indomibus eorum est. quando replent thesauros suos.
et ecclesiae opibus abutuntur indelicias publicasq stipes.
Quae adsustentationẽ pauperũ datae sunt uel sibi reseruant
uel propinquis distribuunt. et alienã in opiam. suas suo¬
rumque faciunt esse diuitias.
ET DIXIT DÑS PROEO QUOD ELEUATE SUNT
filiae sion. et ambulauerunt extento collo etnuti¬
bus oculorum ibant et plaudebant ambulabant
et pedibus suis composito gradu incedebant.
Supra etpopulum etprincipes. tam propheta
quam dñs corripuerat. Nunc ad mulieres dequibus
prius dixerat . & mulieres dominatae sunt eius. Pro¬

Expanded text:
meum, et facies pauperum commollitis, sive confunditis, meum, et facies pauperum commollitis, sive confunditis, manifeste ad principes dicitur Judaeorum. Sed et ad nostros principes referri potest, si atterant subjectam sibi plebem, et pauperes delinquentes publice arguant atque confundant, divitibus autem pejora peccantibus ne mu quidem facere audeant. Et rapina pauperum in domibus eorum est, quando replent thesauros suos, et Ecclesiae opibus abutuntur in delicias, publicasque stipes, quae ad sustentationem pauperum datae sunt, vel sibi reservant, vel propinquis distribuunt, et alienam inopiam, suas suorumque faciunt esse divitias. Et dixit Dominus: pro eo quod elevatae sunt filiae Sion, et ambulaverunt extento collo, et nulibus oculorum ibant, et plaudebant, et ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant. Supra et populum et principes tam propheta quam Dominus corripuerat; nunc ad mulieres de quibus prius dixerat: Et mulieres dominatae sunt eis, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas. supra enim ipse dñs dixerat. Populus m̃s qui beatum
te dicunt ipsi decipiunt. et post ea propheta subiecerat.
Stat adiudicandum dñs. dñs adiudiciũ ueni&. Igitur post
ꝓphetã ipse dñs qui adiudiciũ uenerat cũ senibus populi sui
et principibus eius. loquitur ad eos et corripit gentes delin¬
quentes quare depascitis uineã meã. De qua scriptũ est.
Uin eã deaegypto transtulisti. et in hoc eodem ꝓpheta. uinea:
dñi sabaoth domus ẽ isrł. Hanc uineã etinuange¬
lio locauit dñs agricolis pessimis. qui missum adse patris¬
familias filium interfecerunt. Rapina ait pauperis
indomibus ur̃is. pauperem uel simpliciter accipe qui indi¬
g& elemosrna. Uel certe pauperem spũ dequo scriptũ
est. Beatus qui intellegit super egenum et pauperem.
Etpaulus apostolus. tantum inquit pauperum memores
essemus. quodque sequitur. Quare ad teritis populum

Expanded text:
personas: supra enim ipse Dominus dixerat: Popule meus, qui beatum personas: supra enim ipse Dominus dixerat: Popule meus, qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt: et postea Propheta subjecerat: Stat ad judicandum Dominus: Dominus ad judicium veniet. Igitur post prophetam ipse Dominus, qui ad judicium venerat cum senibus populi sui et principibus ejus, loquitur ad eos, et corripit delinquentes: Quare depascitis vineam meam? de qua scriptum est: Vineam de Aegypto transtulisti . Et in hoc eodem propheta: Vinea Domini sabaoth, domus est Israel . Hanc vineam et in Evangelio locavit Dominus agricolis pessimis, qui missum ad se patrisfamilias filium iuterfecerunt . Rapina, ait, pauperis in domibus vestris. Pauperem vel simpliciter accipe, qui indiget eleemosyna: vel certe pauperem spiritu, de quo scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Et Paulus Apostolus: Tantum, inquit, ut pauperum memores essemus . Quodque sequitur: Quare atteritis populum
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt etlibri aꝑti sunt. Sed stat adiudicandũ. etstat ut
iudic& populos. uolens eos stare quorum uia fuerat
dissipata. Contra principes aũt et presbyteros populi sui
uenit adiudicium. non ut iudic&. sed ut pariter iudicetur.
Dans eis locum defensionis. si potuerit habere quod respon¬
deant. Iuxta illud quod inquinquagesimo psalmo dicitur.
Utiustificeris insermonibus tuis etiuuncas cum iudicatus
fueris. Inmichea quoq propheta tale quid legimus. quod
in suo loco interpraetati sumus. ergo contra pharisaeos.
&. Deyteputac. presens locus accipitur. inter senes autẽ
et principes. hoc fuisse reor inueteri populo. quod nunc
est inter presbyteros etepiscopos.
indomo ur̃a. quare adteritis populũ meũ et facies pauperũ
cõmolitis. siue conteritis . Etut lxx. interp̃tati sunt. confun¬
ditis. seruat consuetudinẽ ꝓphetalem. vt mut& repente

Expanded text:
ti sunt, et libri aperti sunt : sed stat ad judicandum: et stat ut ti sunt, et libri aperti sunt : sed stat ad judicandum: et stat ut judicet populus, volens eos stare, quorum via fuerat dissipata. Contra principes autem et presbyteros populi sui venit ad judicium, non ut judicet, sed ut pariter judicetur: dans ei locum defensionis, si potuerint habere quod respondeant, juxta illud quod in quinquagesimo psalmo dicitur: Ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum fueris judicatus . In Michaea quoque propheta tale quid legimus , quod in suo loco interpretati sumus. Ergo contra Pharisaeos et Δευτερωτὰς, praesens locus accipitur. Inter senes autem et principes hoc fuisse reor in veteri populo, quod nunc est inter presbyteros et episcopos. in domo uestra. quare adteritis populum meum et facies pauperum commollitis, sive conteritis, et ut LXX interpretati sunt, confunditis. Servat consuetudinem prophetalem, ut mutet repente
Abbreviated transcription (Latin):
tis semitas. Audiamusque hieremiam prophetam dicen¬
tem. State in uiis etuidete etinterrogate semitas dñi
sempiternas. quae sit uia bona etambulate Inea. quod si
quando errauimus. et quasi homines peruerso itinere
perreximus . dñi per hezechiel expectemus promissa
dicentis. dabo eis uiam alteram et cor aliud. Ex acto¬
res autem peruerterunt atque turbauerunt ui¬
am dñi. uthabentes clauem scientiae nec ipsi in¬
trarent nec populum intrare paterentur . sed facerent
eos perdere uiam ueritatis. quae loquitur in uange¬
lio. Ego sum uia etuita etueritas.
STAT ADIU DICANDUM DÑS. ET STAT ADIUDICAN¬
dos populos dñs. ad iudicium ueni& cum senibus popu¬
li sui. et cum principibus eius. Populus qui ꝓpter sim¬
plicitatem inperitiamq deceptus est. adhuc uocatur
populus dĩ. et ꝓpterea iudicatur ut saluetur. Nec sed &
dñs habitu iudicantis. Ut indanihele legimus: Throni posi¬

Expanded text:
tis semitas: audiamusque Jeremiam prophetam dicentis semitas: audiamusque Jeremiam prophetam dicentem: State in viis, et videte: et interrogate semitas Domini sempiternas, quae sit via bona: et ambulate in ea . Quod si quando erraverimus, et quasi homines perverso itinere perrexerimus, Domini per Ezechiel exspectemus promissa dicentis: Dabo eis viam alteram, et cor aliud . Exactores autem perverterunt atque turbaverunt viam Domini: ut habentes clavem scientiae, nec ipsi intrarent, nec populum intrare paterentur; sed facerent eos perdere viam veritatis, quae loquitur in Evangelio: Ego sum via, et vita, et veritas . Stat ad judicandum Dominus: et stat ad judicandos populos. Dominus ad judicium veniet cum senibus populi sui, et cum principibus ejus. Populus, qui propter simplicitatem imperitiamque deceptus est, adhuc vocatur populus Dei: et propterea judicatur, ut salvetur. Nec sedet Dominus in habitu judicantis, ut in Daniele legimus: Throni posi
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat feminarum.
POPULE MEUS QUIBEATUM. TE DICUNT IESI
DECIPIUNT ET UIAM GRESSUUM TNO¬
RUM DISSIPANT SIUE CONTURBANT
Scribas et pharisaeos ex actores appellauerat. non ma¬
gistros. et supra in lusores. qui propter munera
quae excecant oculos etiam sapientium.
Non solum peccatores inpopulo non corripiebant.
sed pro diuitus atque conpendis efferebant lau¬
dibus. beatos uocantes. et columnas domus dĩ.
Etcetera quae solent adulatores dicere. Ille est ergo
doctor etecclesi asticus. qui lacrimas non risum mo¬
uet. qui corripit peccatores. qui nullum beatum.
nullum dicit esse felicem. nec praeuenit senten¬
tiam iudicis sui. dicente scriptura scã.
Ne beatum dicas quemquam hominem ante mor¬
tem. sed et in alio loco legimus. Qui benedicit ami¬
co mane grandi uoce maledicente nihil differt.
Vnde spementes hominum iudicia nec laudibus eorũ
extollamur. nec obtrectationibus contristemur.
sed ingrediamur rectam uiam &tritas ascĩs prophe¬

Expanded text:
judicat feminarum. judicat feminarum. Popule meus, qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt, et viam gressuum tuorum dissipant, sive conturbant. Scribas et Pharisaeos exactores appellaverat, non magistros; et supra illusores, qui propter munera, quae excaecant oculos etiam sapientium, non solum peccatores in populo non corripiebant, sed pro divitiis atque compendiis efferebant laudibus: beatos vocantes, et columnas domus Dei, et caetera quae solent adulatores dicere. Ille est ergo doctor Ecclesiasticus, qui lacrymas, non risum, movet, qui corripit peccatores, qui nullum beatum, nullum dicit esse felicem: nec praevenit sententiam judicis sui, dicente Scriptura sancta : Ne beatum dicas quemquam hominem ante mortem. Sed et in alio loco legimus ; 58 Qui benedicit amico mane grandi voce, a maledicente nihil differt. Unde spernentes hominum judicia, nec laudibus eorum extollamur, nec obtrectationibus contristemur: sed ingrediamur rectam viam, et tritas a sanctis prophe
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. et mulieres dominatae sunt eis.
Pro mulieribus. quas solus interpraetatus est symma¬
chus. et hebraice dicuntur. nasim. aquila. et septu¬
nificant ex actores. theodotio. AXNCTAC. idest
feneratores. loquitur autem sermo propheticus
contra scribas et pharisaeos qui turpis lucri gratia
ut acciperent derimas et primitias. dĩ filium negaue¬
runt. et non eos uocat magistros scribas atque doc¬
tores. sed exactores. qui quaestum putant esse pieta¬
tem etdetiorant non iuxta apostolum domos tantũ¬
modo uiduarum. sed uniuersum populum. accu¬
sansque luxuriam eorum etturpem conuersa¬
tionem. Non solum exactores appellat . vtab in ui¬
tis pecuniam uideantur exigere. sed mulieres
Quia propter libidinem omnia faciant. et sint dediti
uoluptatibus. Caueamus ergo etnos. ne exactores
simus inpopulo. ne iuxta impium porphyrium
matronae etmulieres sint noster se natus. quae do¬
minantur in ecclesus. et desacerdotali gradu fauor

Expanded text:
verunt: et mulieres dominatae sunt eis. verunt: et mulieres dominatae sunt eis. Pro mulieribus, quas solus interpretatus est Symmachus, et Hebraice dicuntur NASIM  : Aquila et nificant exactores: Theodotio δανειστὰς, id est, foeneratores. Loquitur autem sermo propheticus contra Scribas et Pharisaeos, qui turpis lucri gratia, ut acciperent decimas et primitias, Dei Filium negaverunt. Et non eos vocat magistros, scribas atque doctores, sed exactores , qui quaestum putant esse pietatem: et devorant, non juxta Apostolum, domos tantum viduarum, sed universum populum; accusansque luxuriam eorum, et turpem conversationem, non solum exactores appellat, ut ab invitis pecuniam videantur exigere; sed mulieres: quia propter libidinem omnia faciant, et sint dediti voluptatibus. Caveamus ergo et nos, ne exactores simus in populo; ne juxta impium Porphyrium matronae et mulieres sint noster senatus, quae dominantur in Ecclesiis, et de sacerdotali gradu favor
Abbreviated transcription (Latin):
NUM SUARUM COMEDERUNT
UAE IMPIO INMALUM RETRIBUTIO ENIM
MANUUM EIUS FIET EI.
Iuxta hebraicum etceteros interpraetes. hunc sensum
hab&. Vae illis quia sua scelera receperunt
Unde uos qui audistis. vel qui librum prophetae
legitis. Laudare iustitiam dĩ. quia bene fecerit.
quia impii labores manuum suarum comederunt.
Etuae impio populo in malum. recepit enim quod
merebatur. etqui principem suum romanae tra¬
didit potestati. ipse romanȩ subiacet seruituti.
uxta septuaginta autem interpraetes. qui dixe¬
runt. Uae animae eorum. quoniam cogitauerunt
consilium pessimum contra semetipsos dicentes.
Alligemus iustum quoniam in utilis est nobis. itaque
fructus operum suorum comedent.
Perspicue de xp̃i dicitur passione. quod inierint con¬
silium pessimum non tam contra iustum quam con¬
tra semetipsos. etanimam suam. et nunc fructum
operum suorum comedant.
Quae enim seminauerit bomo. haec etmet&. et unus¬
quisque onus suum portabit.
POEULUM MEUM EXACTORESSUI EXSPOLIA¬

Expanded text:
num suarum comederunt. Vae impio in malum: retributio enim manuum ejus fiet ei. Juxta Hebraicum et caeteros Interpretes hunc sensum habet: Vae illis quia sua scelera receperunt. Unde vos qui auditis, vel qui librum Prophetae legitis, laudate justitiam Dei, quia benefecerit: quia impii labores manuum suarum comederunt. Et vae impio populo in malum: recepit enim quod merebatur. Et qui principem suum Romanae tradidit potestati, ipse Romanae subjacet servituti. Juxta LXX autem Interpretes qui dixerunt: Vae anconsilium pessimum contra semetipsos, dicentes: Alligemus justum, quoniam inutilis efructus operum suorum comedent, perspicue de Christi dicitur passione, quod inierint consilium pessimum, non tam contra justum, quam contra semetipsos, et animam suam: et nunc fructus operum suorum comedant. Quae enim seminaverit homo, haec et metet , et unusquisque onus suum portabit. Populum meum exactores sui spolia
Abbreviated transcription (Latin):
lon. usq inȩternum deleta est: & belis templum omniaq: idola usq
adsolum: strata: Quod aut̃ sequitur. tritura mea et filia areae meae:
adhierusalem apostrofam facit: et adtemplũ quod biarea oinȩ sitũ est:
dicitq adeũ. ohierusalem & popule filii templimei. nontibi uideatur
illius uerba resonarunt: Quidã putat. sed male hoc non adhierusalem
sed adbabylonẽ dici: dequa & supra. babylon dilecta mea posita est
mihi inmiraculũ: &esse sensum: quȩ contriuisti me: etis & ipsa con¬
trita ñ meo sermone seddñi potestate: quȩ tibi hȩc uentura p̃nuntiat.
quidsibi aut̃ uoluerint bi hoc loco . Lxx. interp̃tes. ut ꝓleone quihebra¬
ice dicitur. arieluriam. transtulerit: non satis intellego: preser
tim cum supra dicius sacerdos urias quiuo catur intestimoniũ
aliis litteris scriptus sit. oxus duma: Ad me clamat
EXSEIR CUSTOS qUIDDENOCTE CUSTOS qUIDDE NOC

Expanded text:
lon usque in aeternum deleta est, et Belis templum omniaque idola usque lon usque in aeternum deleta est, et Belis templum omniaque idola usque ad solum strata. Quod autem sequitur: Tritura mea, et fili areae meae, ad Jerusalem apostropham facit, et ad Templum quod in area Ornae situm est, dicitque ad eam: o Jerusalem, et popule fili Templi mei, non tibi videatur illius verba resonarunt. Quidam putant, sed male, hoc non ad Jerusalem, sed ad Babylonem dici, de qua et supra Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum; et esse sensum: quae contrivisti me, eris et ipsa contrita, non meo sermone, sed Domini potestate, quae tibi haec ventura praenuntiat. Quid sibi autem voluerint in hoc loco LXX interpretes, ut pro leone, qui Hebraice dicitur ARIA , uriam transtulerint, non satis intelligo, praesertim cum supradictus sacerdos Urias, qui vocatur in testimonium, aliis litteris scriptus sit. Onus Duma. Ad me clamat ex Se
Abbreviated transcription (Latin):
uenientẽ perse eñĩante cyrũ ignobiles erant: et nullius in¬
tergentes loci habebantur. Medi semper potentissimi. iste er¬
go unus ascensor. duarum gentium fultus exercitu uenit contraba¬
bylonem: et speculator ille quipositus erat ut uentura prospiceret
clamauit quasi leo: siue ipse ꝓpheta appellatur leo: et quiadubium
erat deꝑsona speculatoris : quicyrũ uiderat ascendentẽ ipse exponit
manifestius et ait : suꝑ speculam dñi egosũ stans iugiter ꝑdiem: specu¬
latorẽ dñi se esse ꝓnuntians: qui semꝑ positus in offitio ꝓphetali: et
diebus ac noctibus dñi parens imperio: quod cũq iusserit loquitur:
quidigitur clamauit leo: ecce iste uenit ascensor uir bige equitum:
haud dubium quincyrus indicetur: et respondit & dixit ipse leo
qui supra clamauetat: Cecidit cecidit babylon et omnia sculptilia
deorũ enis contrita sunt interra: uastante enim ascensore bige baby¬

Expanded text:
venientem. Persae enim ante Cyrum ignobiles erant, et nullius invenientem. Persae enim ante Cyrum ignobiles erant, et nullius inter gentes loci habebantur: Medi semper potentissimi. Iste ergo unus ascensor, duarum gentium fultus exercitu, venit contra Babylonem: et speculator ille qui positus erat, ut ventura prospiceret, clamavit quasi leo, sive ipse propheta appellatur leo. Et quia dubium erat de persona speculatoris, qui Cyrum viderat ascendentem, ipse exponit manifestius, et ait: Super speculam Domini ego sum stans jugiter per diem, speculatorem Domini se esse pronuntians, qui semper positus in officio prophetali, et diebus ac noctibus Domini parens imperio, quodcumque jusserit loquitur. Quid igitur clamavit leo: Ecce iste venit ascensor vir bigae equitum: haud dubium quin Cyrus indicetur. Et respondit et dixit ipse leo qui supra clamaverat: Cecidit, cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terra. Vastante enim ascensore bigae, Baby
Abbreviated transcription (Latin):
esse contrarium. quiaibi post mala defuura beatitudine prae¬
dicatur. hic aut̃ prȩsens nartatur captiuitas. ꝑquam deleto isrł̃
et damasco. et philistim. recta uia perrexerit aegyptũ. & ipsos
pariter. et hiopasq supetauit: quod necui uideatur. ambiguũ.
ipsius isaiȩ ponamus testimonium: reuersus aut̃ rapsaces. i¬
uenit regem assẏriorum p̃laantem aduersus lomnã: audi¬
erat enim quia profectus esset del achis. et audiuit detha
racha. rege aethiopiȩ dicentes. egressus est ut pugnet contrate.
simulq discimus oboedientiam ꝓphetarum: quod uir nobilis
tradunt gnuim hebrei isaiam socerum fuisse manasse filii
egechiae regisiuuda. nonerubuetit nudus incedere. sed dĩ
preceptis nihil honestius iudicans deposuerit saccum. quo
abiecto nudus fuerit: Unam prius habens tunicam et ipsam
cilicinam: quod aut̃ diciur trium annotum signrum & porten¬
tum erit super aegyptum et super aethiopiam. hoc significat

Expanded text:
esse contrarium: quia ibi post mala de futura beatitudine praeesse contrarium: quia ibi post mala de futura beatitudine praedicatur: hic autem praesens narratur captivitas, per quam deleto Israel et Damasco, et Philistiim, recta via perrexit Aegyptum, et ipsos pariter Aethiopesque superavit. Quod ne cui videatur ambiguum, ipsius Isaiae ponamus testimonium: Reversus autem Rapsaces, invenit regem Assyriorum praeliantem adversus Lobnam: audierat eraca rege Aethiopiae, dicentes: Egressus est, ut pugnet cSimulque discimus obedientiam prophetarum, quod vir nobilis tradunt enim Hebraei Isaiam socerum fuisse Manasse filii Ezechiae regis Juda non erubuerit nudus incedere; sed Dei praeceptis nihil honestius judicans, deposuerit saccum, quo abjecto nudus fuerit, unam prius habens tunicam, et ipsam cilicinam. Quod autem dicitur: Trium annorum signum, et portentum erit super Aegyptum et super Aethiopiam, hoc significat,
Abbreviated transcription (Latin):
accipete non mare magnum significari sed lacum mareoton. eo
quod scriptura omnes congregationes aquarũ appellat maria.
possunt et hiperholice. dicta: intellegi quoq sequitur nudabitur
alueus riui afonte suo describit quoder riuus et fons arescant simul
Et merebunt piscatores et lugebunt omnes mittentes influmen
hamum et expandentes. rete suꝑ faciem aquȩ. et marcescent et¬
confundent᷑ quioperantur linum. plectentes et texentes subtilia
et erunt inrigua eius flaccentia omnes qui faciebant lacunas
adcapiendas pisces. Et hoc dupliciter accipe quod uastata¬
aegypto. et cuncta prouintia ariditate siccata Mereant. pisca¬
tores et lugeant quibiflumen mittebant hamum et quiopera¬
bant̾ retia ac sagenas. et texebant iunco diuersi generis uascula
idest principes et regu generis atq rectores et quod inaduentis.¬
xp̃i omnes peruersi generis piscatores qui contra a postolicã disci¬
plinam capiebant homines inꝑditione et stulta sapientia texebant

Expanded text:
accipere, non mare magnum significari, sed lacum Mareotiden, eo quod Scriptura omnes congregationes aquarum appellet maria. Possunt et hyperbolice dicta intelligi. Quodque sequitur: Nudabitur alveus rivi a fonte suo, describit quod rivus et fons arescant simul. et maerebunt piscatores et lugebunt omnes mittentes in flumen hamum et expandentes rete super faciem aquae marcescent confundentur qui operabantur linum pectentes et texentes subtilia et erunt inrigua eius flaccentia omnes qui faciebant lacunas ad capiendAegypto, et cuncta provincia ariditate siccata, moereant piscatores, et lugeant qui in flumen mittebant hamum, et qui operabantur retia ac sagenas, et texebant junco diversi generis vascula, id est, principes et regii generis, atque rectores: et quod in adventu Christi omnes perversi generis piscatores, qui contra Apostolicam disciplinam capiebant homines in perditionem, et stulta sapientia texebant
Abbreviated transcription (Latin):
estis mihi fili isrł ait dñs nũquid non isrł ascendere fecide
terra ȩgypti. et palestinos decapadocia. et syros deryrenen
ec ce oculi dñi suꝑ regnũ peccans. neputarent iudei id circo se
meritorũ habere priuilegiũ. quia educti essent deegypto
dicit etiã reteras gentes ad alias tertas suolmperio fuisse trans¬
Slatas. Quidnã tibi quoque est. quia ascendisti et tu omnis in
tecta. clamoris plena. urbs frequens ciuitas exultans. Refe
rebat mihi hebreus presentẽ uisionẽ. non ꝑtinete ad illud tẽ¬
pus quo nabuchodonosor hierł cepit: et sedechiã uinctũ ocu¬
lisque priuatũ duxit inbabylonẽ. sed ad sennacerib tẽpora
quando sobna. pontifex magnã partẽ ꝓdidit ciuitatis. et tantũ
sion idest arx et templũ ac nobiles remanserunt. In exemplum
romane urbis. quȩ ingruentibus gallis patricios et florẽ luuen¬
tutis lnarce seruauit. Nos aut̃ possumus et debabylona capti¬

Expanded text:
estis mihi filii Israel? ait Dominus. Numquid non Israel ascendere feci de estis mihi filii Israel? ait Dominus. Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti, et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini super regnum peccans . Ne putarent Judaei idcirco se meritorum habere privilegium, quia educti essent de Aegypto, dicit etiam caeteras gentes ad alias terras suo imperio fuisse translatas. Quidnam tibi quoque est, quia ascendisti et tu omnis in tecta, clamoris prebat mihi Hebraeus, praesentem Visionem non pertinere ad illud tempus, quo Nabuchodonosor Jerusalem cepit, et Sedechiam vinctum oculisque privatum duxit in Babylonem; sed ad Sennacherib tempora, quando Sobna Pontifex magnam partem prodidit civitatis, et tantum Sion, id est, arx et Templum, ac nobiles remanserunt, in exemplum Romanae urbis, quae irruentibus Gallis, patricios et florem juventutis in arce servavit. Nos autem possumus, et de Babylonia capti
Abbreviated transcription (Latin):
putet exillius fontib mutuas se quȩ dicimus nã et inp̃senti
capitulo aduersum ludeos et hierosolimã dicit ꝓphetiam
dirigi quod in principio fidei xp̃ianȩ adtotas gentes epistu¬
las miserit nesusciperent passionẽ xp̃i et miseritus quae
ad aethyopiã et occidentalẽ plagam totũq orbẽ huns
blas phemiȩ disseminatione conpleuerit. Omnes habi¬
tatores orbis quimoramini. Intertã cũ eleuatũ fuerit signũ

Expanded text:
putet ex illius fontibus mutuasse quae dicimus; nam et in praesenti putet ex illius fontibus mutuasse quae dicimus; nam et in praesenti capitulo adversum Judaeos et Hierosolymam dicit prophetiam dirigi, quod in principio fidei christianae ad totas gentes epistolas miserint, ne susciperent passionem Christi: et miserint usque ad Aethiopiam et Occidentalem plagam, totumque orbem hujus blasphemiae disseminatione compleverint. Omnes habitatores orbis qui moramini in ter
Abbreviated transcription (Latin):
abhominib conculcat̾ cuius terrã flumina idest di¬
uersi reges depopulati sunt aliiaũ putant᷑ quod apost¬
tropha dirigat̾ ad dnm et sit sensusods quimittis in mare
sȩculi istius ꝓphetas et quasi ꝑepistulas nauigã tes popu¬
lũ commonens tuis im Eperas nuntius te uelociter
conuulsã adpopulũ robustis¬
simũ quiomnib quondã bicircuitu gentib t̃rori fuit
quis ẽ ꝑdĩ expectabat
magnitudine quod sperat non meret᷑ accipere cuius diuer¬
sarũ gentiũ reges uasta uere terram et cetera quȩ secuntur eu¬
sebis caesariensis. historicã int̃p̃tationẽ titulo rȩꝓmittens
diuersis sensib euagatur cuius cũ libros legerem aliud multo
repperi quã bidice ꝓmittebat. Ubicũq enim eũ historia de¬
fecerit transit adallegoriam et ita separata consotiat
ut mirer eũ noua sermonis fabrica in unũ corpus lapidẽ
ferrũque coniungere hoc breuiter admonui nequis nos

Expanded text:
ab hominibus conculcatur: cujus terram flumina, id est, diab hominibus conculcatur: cujus terram flumina, id est, diversi reges depopulati sunt. Alii autem putant, quod apostropha dirigatur ad Dominum, et sit sensus: O Deus, qui mittis in mare saeculi istius Prophetas, et quasi per epistolas navigantes, populum commonens, tuis imperas nuntiis: ite velociterconvulsam, ad populum robustissimum, qui omnibus quondam in circuitu gentibus terrori fuit, qui semper Dei exspectavit magnitudine, quod sperat, non meretur accipere: cujus diversarum gentium reges vastavere terram, et caetera quae sequuntur. Eusebius Caesariensis historicam interpretationem titulo repromittens, diversis sensibus evagatur, cujus cum libros legerem, aliud multo reperi, quam indice promittebat. Ubicumque enim eum historia defecerit, transit ad allegoriam, et ita separata consociat, ut mirer eum nova sermonis fabrica in unum corpus lapidem ferrumque conjungere. Hoc breviter admonui, ne quis nos
Abbreviated transcription (Latin):
loces adgentem conuulsam et dilaceratã adpopulum
terribilem postque nonẽ alius gentẽ expectantẽ. expec¬
tantem. et conculcatã cuius diripuerunt flumina terram
eius aput hebrȩos et aegyptos et aegyptius et aegrpti uno
uocabulo nuncupantur. mes raim. hoc dictũ sit nequis in
uerbo hereat cũ progenere feminino masculinũ inuenerit
idest ꝓterra hominẽ quia et nunc dicitur quimittit inmari
legatos hoc est ipsa mesrai. ipsa agyptius eo quod dealex¬
andria quȩ tunc ut diximus no uocabatur legati missi
sint hierosolimã et inuasis papiri idẽ epistulis siue nauib
suum illis auxiliũ ꝓmittentes dixerint ite uelociter adiu¬
deorũ gentem conuulsam et assyriorũ inpugnatione la¬
ceratã ad populũ quondam terribilẽ quidĩ utebatur im¬
perio adcuius potentiã nullus alius conparandus est
adgentẽq dĩ semꝑ expectabat auxiliũ er nihil ominus

Expanded text:
loces ad gentem convulsam et dilaceratam ad populum loces ad gentem convulsam et dilaceratam ad populum terribilem post quem non est alius gentem expectantem expectantem et conculcatam cuius diripuerunt flumina terram ejus. Apud Hebraeos et Aegyptus et Aegyptius et Aegyptii, uno vocabulo nuncupantur MESRAIM . Hoc dictum sit, ne quis in verbo haereat, cum pro genere feminino masculinum invenerit, id est, pro terra hominem, quia et nunc dicitur: Qui mittit in mari legatos, hoc est, ipsa Mesraim, ipse Aegyptius, eo quod de Alexandria, quae tunc, ut diximus, No vocabatur, legati missi sunt Hierosolymam et in vasis papyri, id est, epistolis, sive navibus, suum illis auxilium promittentes, dixerint: Ite velociter ad Judaeorum gentem conceratam; ad populum quondam terribilem, qui Dei utebatur imperio, ad cujus potentiam nullus alius comparandus est: ad gentem, quae Dei semper exspectabat auxilium, et nihilominus