comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coquendi causa parata: co
mͥ excocta ẽ. om̃is miscdĩa. Olla di¬
cta ꝓ eo quod ebulliat in ea aqua.
igne subiecto: ut altius uapor emit¬
tadur. Unde & bulla dr̃: que in aqͣ
uenti intus spu substentat᷑. Padella
quasi patula. Olla ẽ enĩoris pa-¬
sono feruoris cõnominant᷑. Hec &¬
ingrecis & inlatinis communia
noĩa ħnt. s & utrũ latini agrecis.
an greci alatinis hȩc uocabula mu¬
tuassent incertum ẽ. Lebete eneȩ
sunt greco sermone uocate. Sunt
enim olle minores musu coqͤndi
parate. Sartago abstrepttu soni
uocata. quando ardet mnea oleum.
Cripedes appellate quod trib pedi¬
b constent. Has greci tripodas
uocant. Mola a si rotunditate uo¬
cata: ut mala pomoꝵ. Sic & greci.¬
malon. C ribrum quodibi currat
frumentũ: quasi currifrũ. Rota¬
bulũ dictũ aꝓruendo stercora. siue
plo ea quȩ adindigentiã pauꝑm
mitunt᷑. Compositũ ẽ autẽ nomen
de lingua ꝑsi ca & greca. Gara enĩ
lingua ꝑsarũ thesaurus: filation

Expanded text:
coquendi causa parata cocumihi excocta est omnis misericordia. Olla dicta pro eo quod ebulliat in ea aqua igni subiecto, ut altius vapor emittitur. Unde et bulla dicitur, quae in aqua venti intus spiritu sustentatur. Patella quasi patula; olla est enim oris pasono fervoris cognominantur. Haec in Graecis et Latinis communia nomina habent: sed utrum Latini a Graecis, an Graeci a Latinis haec vocabula mutuarint, incertum est. Lebetes aenea vasa sunt Graeco sermone vocatenim ollae minores in usum coquendi paratae. Sartago ab strepitu sonus vocata quando ardet in ea oleum. Tripedes appellatae quod tribus pedibus constent: has Graeci tripodas vacant. Mola a sui rotunditate vocata, ut mala pomorum: sic et Graeci. Cribrum, quod ibi currat frumentum, quasi currifrum. Rutabulum dictum a proruendo stercora, sive plo ea quae ad indigentiam pauperum mittuntur. Compositum est autem nomen de lingua Persa et Graeca; gaza enim lingua, persarum thesaurum, philacion
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. Pingues sunt uoces: qnͣdo
sp̃s multus sunul egreditur sicut
uiroꝵ. Acuta uox ẽ. tenuis. alta.
sicut in cordis uidemꝰ. Dura uox
est. quȩ uiolent̃ emittit sonos sicut
tonitruũ. sicut incudis sonꝰ quo¬
tiens in durũ malleus ꝑcutit ferrũ.
Fisꝑa uox ẽ rauca: & quȩ disꝑgitur
ꝑ minutos & ꝑ indissimiles sonos.
Ceca uox ẽ. que mox ut emissa fu̾it
conticesscit: atq suffocata nequa ꝗͣ
longuis ꝓducttur. sicut ẽ in fictilibꝰ.
UInnola ẽ uox mollis atq flexibiliᷤᷤ.
& uinnola dicta a uinno hoc est a¬
cuncinno mollit̃ flexo. Perfecta au¬
dem uox ẽ: alta. suauis. & clara.
Alta ut in sublime sufficiat: clara.
ut aures adimpleat: suauis ut
animos audientiũ blandiat. Si
ex his aliqͥd defuerit: uox ꝑfecta ñ¬

Expanded text:
tunt. Pingues sunt voces, quando tunt. Pingues sunt voces, quando spiritus multus simul egreditur, sicut virorum. Acuta vox tenuis, alta, sicut in cordis videmus. Dura vox est, quae violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut incudis sonus, quotiens in durum malleus percutitur ferrum. Aspera vox est rauca, et quae dispergitur per minutos et indissimiles pulsus. Caecconticescit, atque suffocata nequaquam longius producitur, sicut est in fictilibus. Vinnola vox, est mollis atque flexibilis. Et vinnola dicta a vinno, hoc est cincinno molliter flexo. 14. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara. Alta, ut in sublimi sufficiat; clara, ut aures impleat; suavis, ut animis audientium blandiatur. Si ex his aliquid defuerit, vox perfecta n
Abbreviated transcription (Latin):
uel plurib sonis aꝑtatum. Oy¬
esis est. spacia quedã & deductio¬
nes modulandi: atq uergentes de
uno in altero sono. Conus est. a¬
cuta enunciatio uocis. Est enĩ ar¬
moniȩ differentia & quantitas
quȩ in uocis accentu uł denore¬
consistte. Cuiꝰ genera in qͥndecim
partib musici diuiserunt. ex quib hiper¬
lidiuis nouissimꝰ & accutissimꝰ. ypodorius
om̃ium grauissimꝰ. Cantus ẽ: infle¬
rio uocis. Nam sonus directꝰ est. Precedit
aut̾ẽ sonus cantũ. Arsis est uocis
eleuatio: hoc est inicium. Thesis. uo¬
cis positio: hoc est finis. Suaues uo¬
ces sunt subtiles: & spisse. clare atq
acutȩ. Perspicuȩ uoces sunt. quȩ lon¬
gius ꝓtrahuntur: ita ut omnẽ im¬
pleant continuo locũ. sicut clangor
tubarum. S ubtiles uoces sunt. qͥb
ñ est sp̃s spissus. qualis infantium &e
mulierum. uel egrotantiũ sicut in
neruis. Quȩ enĩ subtilissime corde
sunt: subtiles ac tenues sonos emit¬

Expanded text:
vel pluribus sonis aptatum. Divel pluribus sonis aptatum. Diesis est spatia quedam et deductiones modulandi atque vergentes de uno in alterum sonum. Tonus est acuta enunciatio vocis: est enim harmonie differentia et quantitas, que in vocis accentu consistit: cuius genera in quindecim partibus musici dividerunt, ex quibus hyperlydius novissimus et acutissimus, hypodorius omnium gravissimus. Cantus est inflexio vocis, nam sonus directus est; praecedit autem sonus cantum. Arsis est vocis elevatio, hoc est initium. Thesis vocis positio, hoc est finis. Suaves voces sunt subtiles et spissae, clarae atque acutae. Perspicuae voces sunt, quae longius protrahuntur, ita ut omnem inpleant continuo locum, sicut clangor tubarum. Subtiles voces sunt, quibus non est spiritus, qualis est infantium, vel mulierum, vel aegrotantium, sicut in nervis. Quae enim subtilissimae cordae sunt, subtiles ac tenues sonos emit
Abbreviated transcription (Latin):
latio uocis: ꝑtinet ad comedos. tra¬
gedos. uel choros. uł ad om̃s qui uo¬
ce ꝓpria canunt. Hȩc ex animo & cor¬
pore motũ facit. & ex motu sonũ
ex quo colligitur musica. quȩ in ho
mine uox appellatur. Uox est aer
sp̃u uerberatus: unde & uerba sunt
nuncupata. P roprie autẽ uox hominũ
ẽ: seu irracionabiliũ animantium.
Nam in aliis abusiue ñ ꝓprie soni¬
tum uocẽ uocari: ut uox tubȩ in¬
fremuit. fractasq ad littora uoces.
Nam ꝓprium ẽ ut littorei resonent
scopuli: et. at tuba t̾ribilem sonitũ
ꝓcul ab aere canoro. Armonica ẽ
modulatio uocis: & concordantia
plurimoꝵ sonorum uł coaptatio.
Symphonia ẽ. modulationis tem¬
peramentũ. ex graui & acuto con
cordant. ita ut quisquis ab ea dis¬
sonauerit sensũ auditus offendat
cui contraria ẽ diafonia. id est uo¬
ces discrepantes. uł dissone. Eu¬
phonia est suauitas uocis: hec ce
melos a suauitate &e melle dicta.
Dy astema ẽ uocis spaciũ: ex duob

Expanded text:
latio vocis, pertinet ad comedos, tragedos, vel choros, vel ad omnes qui voce propria canunt. Hec ex animo et corpore motum facit et ex motu sonum, ex quo colmine vox appellatur. 2. Vox est aer spiritu verberatus, unde et verba sunt nuncupata. Proprie autem vox hominum est, seu irrationabilium animantium. Nam in aliis abusive non proprie sonitus vox vocatur, ut: Vox tubae infremuit, fractasque ad littora voces. Nam proprium est ut littorei resonent scopuli, et: At tuba terribilem sonitum procul aere canoro. Harmonia est modulatio vocis, et concordantia plurimorum sonorum, Symphonia est modulationis temperamentum ex gravi et acuto conccordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, sensum auditus offendat; cuius contraria est diaphonia id est voces discrepantes vel dissone. Euphonia est suavitas vocis: hec et melos, a suavitate et melle dicta. Diastema est vocis spatium, ex duobus
Abbreviated transcription (Latin):
forismus ẽ sermo breuis: in¬
tegrum sensũ ꝓpositȩ rei scri¬
bens. Pronostica. puisio egritu¬
dinum uocata: a p̃noscendo. Opor¬
tet enĩ medicum & p̃terita agnoᷤ¬
cere: & p̃sentia scire: & futura p̃¬
uidere. Dinamedia. potestas herba¬
rum: id est uis & possibilitas. Nam
in herbarũ cura. uis ipsa dinamis
dicto᷑: unde dinamedia nuncupat᷑
ubi earũ medicinȩ scribunt᷑. Bu¬
tanicũ. herbarium dicit᷑: quod ibi

Expanded text:
forismus est sermo brevis, integrum sensum propositae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praeterita agnoscere, et praesentia scire, et futura praevidere. Dinamidia, potestas herbarum, id est vis et possibilitas. Nam in herbarum cura vis ipsa δύναμις dicitur; unde et dinamidia nuncupatur, ubi eorum medicinae scribuntur. Butanicu
Abbreviated transcription (Latin):
paulus necant᷑. x̃. ce.lxx.u. uespa¬
sianus anniᷤᷤ decem: iherosolima a
annis .ii. hic facundus &e pius fuit.
ce .uii. Ioħs in pathinos relegatur.
.u. cec.iii. Nerua anno uno Iohanne ᷤᷤ
ephesũ rediit. ũ. ece.iiu. ẽraianus

Expanded text:
Paulus necantur. VMCCLXV. Vespasianus ann. X. Hierosolyma a ann. II. Hic facundus et pius fuit. XVI. Iohannes in Pathmos relegatur. VMCCXCIII. Nerva ann. I. Iohannes Ephesum redit. VMCCXCIV. Traianus
Abbreviated transcription (Latin):
ebant. Unde & pugna etiã duoꝵ
ẽ aliquando & sine ferro. Quatuor
autẽ in bello aguntur. pugna.
fuga. uictoria. pax. ẜ acis uoca¬
bulum uidetur apacto sumptũ.
Posterius autẽ pax accipitur.
fedus primũ initur. fedus ẽ pax
que fit int̾ dimicantes. uł a fide.¬
ꝑipsos enim fiebant fedã. sic̃
ꝑscłares bella. Alii federa dicta
putant aporca fede & crudelit̾
occisa. cuius mors optabatur
ei qui a pace resilisset. U irgilius.
& cesa uingebant fedã porca. Fe¬
deris partes indutiȩ: quasi indie¬
socia.

Expanded text:
ebant. Unde et pugna etiam duorum ebant. Unde et pugna etiam duorum est aliquando et sine ferro. Quattuor autem in bello aguntur: pugna, fuga, bulum videtur a pacto sumptum. Posterius autem pax accipitur, fedus primum initur. Fedus est pax que fit inter dimicantes, vel a feper ipsos enim fiebant federa, sicut per seculares bella. Alii federa dicta esse putant a porca fede et crudeliter occisa, cuius mors optabatur ei qui a pace resilisset. Virgilius. Et cesa iungebant federa porca. Federis partes inducie, quasi indies ocia.
Abbreviated transcription (Latin):
maior timor oriatur. Unde etiã
dictus tumultus quasi tumor
multus. Grauius autẽ ẽẽ tumul-¬
tũ qmͣ bellũ. Nam inbello uoca¬
tiones ualent: intumultũ non
ualent. Differt autẽ bellũ. pug¬
na. &. preliũ. Nam bellũ uniuer¬
sum dr. ut punicũ. Huiꝰ partes
sunt pugne. ut canensis. tmensis.
Rursum inuna pugna. st̃ p̃lia
multa. Aliud enĩ incornib. aliud
inmedia. aluid in extrema acie
geritur. B ellũ gͥ ẽ totum. pug¬
na unius diei. Preliũ: pars pu¬
gne ẽ. Bellum antea duellum
uocatũ. eo quod sint duȩ partes
dimicantium. uł quod alterũ
faciat uictorẽ. alterum uictum.
Postea mutata & detracta littera.
dictum bellũ. Alu ꝑantiphrasim
putant dictũ bellũ: eo qd̾ sit hor¬
bella cũ bellũ condrasit pessimũ.
Prelia dñr abimpͥmendo hostẽ.
Unde & prela. ligna quib uua p̾mit᷑.
Pugna uocata eo quod initio usus
fuisset inbello pugnis contende:
uel quod pͥmo bellũ pugnis incipi¬

Expanded text:
maior timor oriatur?' Unde etiam maior timor oriatur?' Unde etiam dictus tumultus, quasi timor multus. 'Gravius autem esse tumultum quam bellum; nam in bello vacationes valent, in tumultu non valent.' Differt autem bellum, pugna et proelium. Nam bellum universum dicitur, ut Punicum. Huius partes sunt pugnae, ut Cannensis, Thermensis. Rursus in una pugna multa sunt proelia. Aliud enim in cornibus, aliud in media, aliud in extrema acie geritur. Bellum igitur est totum, pugna unius diei, proelium pars pugnae est. Bellum antea duellum vocatum eo quod duae sint partes dimicantium, vel quod alterum faciat victorem, alterum victum. Postea mutata et detracta littera dictum est bellum. Alii per antiphrasin putant dictum eo quod sit horbella, cum bellum contra sit pessimum. Prelia dicuntur ab inpremendo, hostis hostem. Unde et prela ligna quibus uva premitur. Pugna vocata eo quod initio usus fuisset in bello pugnis contendere, vel quia primo bellum pugnis incipi
Abbreviated transcription (Latin):
ubi nonsolũ ciues certant. s &
cognati: quale actum ẽ int̾ cesa¬
rem & pompeiũ quando gener
& socer inuicem dimicauerunt.
Siquidem in hac pugna. fr̃ cũ
sus filium arma portauit.
socialia. piratica. Nã piratica
bella sunt. sparsa latronũ agmi-
na ꝑmaria. mio paronib leuib
& fugacib non solum nauib com¬
meatus. s etiam insulas ꝓuintiasq
uastantib. quos pͥmũ gͣneus pom¬
peuis post multã uastationem ꝙͣ.
terra mariq diu egerat. mira cȩle¬
ritate compressit ac suꝑauit. Sic̃
autẽ bellum uocatur. quod contra
hostes agitur. ita tumultꝰ quod ci¬
uili seditione concitatur. Nam se¬
ditio ẽ dissensio ciuiũ: dicta quod
seorsum alii ad alios eant. Alii
estimant dissensionẽ animoꝵ
seditionẽ uocari: qmͣ greci diasta¬
sim uocant. Quo autẽ differat
non sit. Tumultus autẽ sine bel¬
lo eẽ non potest. Quid ẽ enĩ aliud
tumultꝰ nisi ꝑturbatio tanta ut

Expanded text:
ubi non solum cives certant, sed et ubi non solum cives certant, sed et cognati: quale actum est inter Caesarem et Pompeium, quando gener et socer invicem dimicaverunt: siquidem in hac pugna frater cum sus filium arma portavit. socialia, piratica. Nam piratica bella sunt sparsa latronum agmina per maria myoparonibus levibus et fugacibus, non solum navibus commeatus, sed etiam insulas provinciasque vastantibus, quos primum Cn. Pompeius post multam vastationem, quam terra marique diu egerant, mira celeritate compressit ac superavit. Sicut autem bellum vocatur, quod contra hostes agitur: ita tumultus, quod civili seditione concitatur. Nam seditio est dissensio civium: diseorsum alii ad alios eant. Alii aestimant dissensionem animorum seditionem vocari, quam Graeci διάστασιν vocant. Quo autem differat non sit. Tumultus autem esse sine bello non potest. Quid est enim aliud tumultus nisi perturbatio tanta ut
Abbreviated transcription (Latin):
intulit¬
ninus
assirioꝵ
rex. Ip¬
se enĩ
finib
suis
nequaqmͣ contentus. humanȩ
societatis fecdus irrumpens.
exercitus ducere. aliena uasta-¬
re. liberos ppłos aut trucidare.
aut subicere cepit. uniuersamq
asiam. usq ad libiȩ fines. noua
seruitute ꝑdomuit. hinc etiã
studuit orbis inmutuo sangune
alterna grassari cede. Quatuor
geritur de reb repetitis. aut ꝓ¬
pulsandoꝵ hostium causa. In¬
iustũ bellum ẽ. quod de furore
non de legitima ratione initur.
De quo inre publica ei cero dicit.
Illa iniusta sunt bella: quȩ sunt
sine causa suscepta. Nam extra
ulciscendi aut ꝓpulsandoꝵ ho¬
nullũ pot̾. Et hoc idem tullius.
paruis int̾iectis sub didit. Nul¬
lum bellũ iustũ habetur. nisi
denuntiatũ. nisi indictũ. nisi
de repetitis reb. Ciuile bellũ
ẽ. inter ciues orta seditio. & con
citatio. tumultus. sicut inter
sillam & mariũ. qui bellum ei¬
uile inuicem muna gente ges¬
serunt. Plusqmͣ ciuile bellũ ẽ.

Expanded text:
intulitNinus Assyriorum rex. Ipse enim finibus suis nequaquam contentus, humanae societatis foedus irrumpens, exercitus ducere, aliena vastare, liberos populos aut trucidare, aut subjicere coepit, universamque Asiam usque ad Libyae fines nova servitute perdomuit. Hinc jam studuit orbis in mutuo sanguine alterna grassari caede. 2. Quatuor geritur de rebus repetitis, aut propulsandorum hostium causa. Injustum bellum est, quod de furore, non de legitima ratione initur. De quo in Republica dicit Cicero: Illa injusta bella sunt, quae sunt sine causa suscepta. 3. Nam extra ulciscendi, aut propulsandorum honullum potest. Et hoc idem Tullius paucis interjectis subdidit: Nullum bellum justum habetur, nisi denuntiatum, nisi indictum, nisi de repetitis rebus. Civile bellum est inter cives orta seditio, et ccitatio tumultus, sicut inter Syllam et Marium, qui bellum civile invicem in una gente gesserunt. Plusquam civile bellum est,
Abbreviated transcription (Latin):
saxo. Clibanus furnũ ꝑdiri¬
uationẽ afarre dictũ. qd̾ panis
ex eo factus ibi coquit᷑. Corcular
dictũ eo quod ibi uue calcent᷑. atq
forus ẽ locus ubi uua calcat᷑. dic¬
um d̃r. S hoc nomen multa signi¬
ficat. Prima species fori locus ẽ.
incuitate. adexercendas nundi¬
nas relictus. S cda ubi magistratꝰ
iudicare solet. Tercia qmͣ supra
diximus qmͣ calcatoriũ noĩamꝰ.
Quarta spatia plana innauibus.
Lacus dictus quia ibi decurrit
frugum liquor
De aditib .uii.

Expanded text:
saxo. Clibanus a clisaxo. Clibanus a clivationem a farre dictus, quoniam panis ex eo factus ibi coquitur. 7. Torcular dictum, eo quod ibi uvae calcentur, atque Forus est locus, ubi uva calcatur, dicum dicitur, sed hoc nomen multa significat. Prima species fori locus est in civitate ad exercendas nundinas relictus; seciudicare solet; tertia, quem supra diximus, quem calcatorium nominavimus. Quarta, spatia plana in navibus,Lacus dictus quia ibi decurrit frugum liquor. De aditibus .
Abbreviated transcription (Latin):
tui suꝑ sunt. Inter ꝓituariũ
autẽ & cellariũ hoc int̾ ẽ. quod
cellariũ paucoꝵ ẽ dierũ. ꝓitua¬
repositoria. ł reconditoria di¬
ci possunt: eo quod inhis hõĩes
elaboratas fruges reponunt. Uñ
& enticã greco nomine repositã
rei copiosã substantiã appellamꝰ.¬
rgasteriũ.
locus ẽ ubi aliquod opus
sterio. statio .i. oꝑarii statio. Erga¬
stula quoq & ipsa agreco uocabu¬
lo nuncupant᷑: ubi deputantur
noxii ad aliquod opus faciendũ.
ut solent gladiatores & exules
qui marmora secant. & tamen
uinculoꝵ custodiis alligati sunt.
Geniceũ grece dictũ eo qd̃ ibiꝯuentꝰ
feminarũ ad opus langͥficii exer¬
cendũ conueniat. Mulier enim
grece. gene nuncupat᷑. P istrinũ
quasi pilistrinũ quia pilo antea
tundebat᷑ granũ. Unde & apud
ueteres non molitores s pistores
dicti. quasi pisores a findendis
granis frumenti. Mole enĩusus
torrete fruges flamnis ñ frangite

Expanded text:
tui supersunt. Inter promtuarium tui supersunt. Inter promtuarium autem et cellarium hoc interest quod cellarium est paucorum dierum, promtuarepositoria vel reconditoria dici pelaboratas fruges reponunt. Unde et enthecam Graeco nomine repositam rei copiosam substantiam appellamrgasterium locus est ubi aliquod opus sterio statio. stula quoque et ipsa a Graeco vocabulo nuncupantur, ubi deputantur noxii ad aliquod opus faciendum; ut solent gladiatores et exules, qui marmora secant et tamen vinculorum custodiis alligati sunt. Gynaeceum Graece dictum eo quod ibi conventus feminarum ad opus lanificii exercendum conveniat. Mulier enim Graece γυνὴ nuncupatur. Pistrinum quasi pilistrinum, quia pilo antea tundebant granum. Unde et apud veteres non molitores sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsendis granis frumenti; molae enim usutorrete igni fruges, nunc frangite
Abbreviated transcription (Latin):
acrariũ ꝓpriȩ ẽ locus tem¬
pli inquo sacra reponunt᷑:
sicut donariũ ẽ inqͦ collocant᷑
oblata. sicut lectisternia dicunt᷑.
ubi homines sedere consueuert̾.
ab inferendis gͥ & deportandis
sacris sacrariũ nuncupat᷑. dona
riũ uͦ quod ibi dona reponant᷑
quȩ in templis offerri consueuert̃.
Erarium uocatũ quia prius es
signatũ. ibi recondebat᷑. Hoc enĩ
olim inusu erat auro argentoq
ñ dũ signato. ex quoꝵ metallis
qmius postea facta fuissed pecu¬
nia. nomen erarii tam̃ ꝑmansit.
abeo metallo unde pecuma mni¬
tium sumpsit. Armariũ locus
ẽ ubi quarũq artiũ instrumenta
quid hñt teloꝵ armͣm̃taria cęli.
dicta autẽ utraq ab armis id ẽ
abrachiis quib exercent᷑. Biblio¬
teca ẽ locus ubi reponunt᷑ libri.
rium dr̃. Prontuariũ dictũ eo
quod inde necessaria uictui pro¬
munt᷑. hoc ẽ ꝓferunt᷑. Cellariũ
quod in eo colligant᷑ ministeria
mensarũ. uel que necessario uic¬

Expanded text:
acrarium proprie est locus templi in quo sacra reponuntur; sicut donarium est in quo conlocantur oblata; sicut lectisternia dicuntur ubi homines sedere consueverunt. Ab inferendis igitur et deportandis sacris sacrarium nuncupatur. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur quae in templis offerre consueverunt. Aerarium vocatum quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum signato: ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo metallo unde pecunia initium sumpsit. Armarium locus est ubi quarumque artium instrumenta Quidquid habet telorum armamentaria caeli. Dicta autem utraque ab armis, id est brachiis, quibus exercentur. Bibliotheca est locus ubi reponuntur libri; dicitur. Promtuarium dictum eo quod inde necessaria victui promuntur, hoc est proferuntur. Cellarium, quod in eo colligantur ministeria mensarum, vel quae necessaria vic
Abbreviated transcription (Latin):
ARCUS terentiꝰ uarro. apd̾ latinoᷤᷤ
innumerabiles libros scripsit.
laudib quod tantos libros ediderit:
quantos quisq nr̃m nullatenꝰ scribere
ꝓpria manu uix possit. De nr̃is quoq
apud grecos. ORIGENES in scripturarũ
labore tam grecos quã latinos operum
suoꝵ numero suꝑauit. Deniq iheroni¬
mus sex milia libroꝵ eiꝰ se legisse fatet.
Hoꝵ tamen om̃ium studia.: augustinꝰ
ingenio uł sciencia sua uicit. Nͥam
danta scͥpsit ut dieb ac noctib non
solũ scribere libros eiꝰ quisquã s nec
legere quidem occurrat.
De generibus opusculorum.

Expanded text:
arcus Terentius Varro apud Latinos innumerabiles libros scripsit. laudibus, quod tantos libros ediderit quantos quisque nostrum alienos scribere propria manu vix possit. 2. De nostris quoque apud Graecos Origenes, in Scripturarum labore, tam Graecos quam Latinos operum suorum numero superavit. Denique Hieronymus sex millia librorum ejus selegisse fatetur. 3. Horum tamen omnium studia Augustinus ingenio vel scientia sua vicit. Nam tanta scripsit, ut diebus ac noctibus non solum scribere libros ejus quisquam, sed nec legere quidem occurrat. De generibus opusculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Transi ꝑ mediam iherłm: & signa tay
in fronte uiroꝵ gementiũ & dolentir̃.
Reliquas uͦ duas: summã & ultimã
sibi uendicat. xp̃c. Ipse enĩ principiũ
ipse & finis: dicens. Ego sũ alpha.
&e.o Concurrentibꝰ enim in se inui¬
cem. a. ad .eu. usq deuoluitur. et
rursum . eu. ad alpha replicatur: ut
ostenderet in se dñs &e inicii decur
sum ad finẽ: & finis decursũ ad
inicium. Om̃s autem litterȩ apud
grecos &e uerba componunt: &e nu¬
meros faciunt. Nam alpha litt̾a:
apud eos uocatur in numeris unũ.
Ubi autẽ scribunt betha: uocatur
duo. g̾bi scribunt gamma: uocatur in
numeris ipsoꝵ tria. Ubi scribunt delta:
uocatur in numeris ipsorum quatuor.
Et sic om̃s litterȩ: apud eos numeros
habent. Latini autẽ numeros ad lit¬
teras ñ computant. s sola uerba com¬
ponunt: excepto .l. & .x. littera: quȩ¬
&e in figura crucem significat. & in
numero decem demonstrat.

Expanded text:
transi per medium Hierusalem, et signa tau transi per medium Hierusalem, et signa tau in fronte virorum gementium et dolentium. Reliquas vero duas, ssibi vindicat Christus. Ipse enim principium, ipse finis, dicens: Ego sum alpha et ω: concurrentibus enim in se invicem alpha ad ω usque devolvitur, et rursus ω ad alpha replicatur: ut ostensum ad finem et finis decursum ad initium. Omnes autem litterae apud Graecos et verba conponunt et numeros faciunt. Nam Alpha littera apud eos vocatur in numeris unum. Ubi autem scribunt Beta, vocatur duo; ubi scribunt Gamma, vocatur in numeris ipsorum tres; ubi scribunt Delta, vocatur in numeris ipsorum quattuor; et sic omnes litterae apud eos numeros habent. Latini autem numeros ad litteras non conputant, sed sola verba componunt, excepto I et X littera, quae et figura crucem significat et in numero decem demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
s.Ilitteram: phitagoras samzus ad
exemplum uite humane primus
formauit. Cuiꝰ uirgula subterior:
primã etatem significat. Incertam
quippe: & quȩ adbuc se nec uiciis nec uir¬
tutibꝰ dedit. Biuiũ autem quod suꝑ est:
ab adolescentia incipit. Cuiꝰ dextera parᷤᷤ
ardua est: s ad beatam uitã tendens.
Sinistra facilior: s ad labem interitũ¬
q d educens. De qua sic ꝑsuis ait. Et tͥ
quȩ samzos deduxit littera ramos:
surgentẽ dextro monstrauit limite
callem. Quinq autẽ esse apud grecos
mysticas litteras. pͥma .y. quȩ huma¬
nam uitã significat. de qua nunc di
bant: ad eoꝵ nomina quos supplicio
afficiebant. Et dicitur theta a poty
tanaton. id ẽ a morte: unde & habet
ꝑ medium telũ. id ẽ mortis signum
De qua quida ait. O multũ ante aliaᷤᷤ
infelix littera theta. Tercia.tͣ. figu¬
ram demonstrans dñicȩ crucis. Unde
& hebraice signum int̾pretatur. De
qua dictum ẽ in iez echiele ad angłm.

Expanded text:
literam Pythagoras samius ad literam Pythagoras samius ad exemplum vite humane primus formavit, cuius virgula subterior primam, etatem significat, incertam quippe, et que adhuc se, nec vitiis, nec virtutibus dedit. Bivium autem quod supra est, ab adolescentia incipit, cuius dextera pars ardua est, sed ad beatam vitam tendens; sinistra facilior, sed ad labem interitumque deducens: de qua sic Persius ait. Et tibi, que samios deduxit litera ramos, Surgentem dextro monstravit limite callem. Quinque autem esse apud Grecos mysticas literas. Prima υ que humanam vitam significat, de qua nunc dixbant ad eorum nomina, quos supplicio afficiebant. Et dicitur theta apo tou thanatou, id est, a morte. Unde et habet per medium, telum, id est, mortis signum, de qua quidam ait. O multum ante alias infelix litera theta. Tertia τ figuram demonstrans dominice crucis. Unde et hebraice, signum interpretatur, de qua dictum est in Ezechiele ad angelum
Abbreviated transcription (Latin):
Greci uͦ: uginti quatuor. Uatini inter
utramq linguã ꝓgredientes: uiginti
tria elementa habent. Hebreoꝵ litt̃as
a lege cepisse ꝑ moysen: syrorum autẽ
& chaldeorum ꝑ abraham. Unde ce cũ
hebreis &e numero et sono concordar:
solis caracteribꝰ discrepant. Egyptioꝵ
litteras ysis regina ynachi filia de
grecia ueniens in egyptum. repꝑit: &
egyptiis tradidit. Apud egyptios au¬
tem alias habuisse litteras sacerdotes:
alias uulgus. Sacerdotales y  e  rͣ ac.¬
Grecarum litterarũ usum: pͥmi pheni¬
ces inuenerunt. Unde & lucanus.
Phenices pͥmi magni si creditur ausi:
mansuram rudib uocẽ signare figuriᷤ.
Hinc ẽ quod & pheniceo colore libroꝵ
capita scribuntur: quia ab ipsis lit
terȩ iniciũ habuerunt. Cathinus
agenoris filius grecas litteras a phe¬
nice in greciam decem & septẽ primꝰ
I. Pe t B. his palamides troiano bel¬
lo tres adiecit.N .x.c.post quẽ symo¬
nides similes tres alias addidit .x .⁊.

Expanded text:
Graeci vero viginti quattuor. Latini enim inter Graeci vero viginti quattuor. Latini enim inter utramque linguam progredientes viginti tria elementa habent. Hebraeorum litteras a Lege coepisse per Moysen: Syrorum autem t Chaldaeorum per Abraham. Unde cum Hebraeis, et numero, et sono concordant, solis characteribus discrepant. Aegyptiorum litteras Isis regina, Inachi filia, de Graecia veniens in Aegyptum, reperit, et Aegyptiis tradidit. Apud Aegyptios autem alias habuisse litteras sacerdotes dicunt, alias vulgus; sacerdotales ἱερὰGrecarum literarum usum primum Phenices invenerunt. Unde et Lucanus: Phenices primis famasi creditur ausi. Mansuram rudibus vocem signare figuris. Hinc est, quod et pheniceo colore librorum capita scribuntur, quterae initium habuerunt. Cadmus Agenoris filius Graecas litteras a Phoenice in Graeciam decem et septem primus Π.Ρ.C.Τ.Φ. His Palamedes Troiano bello tres adiecit Η.Χ.Ω. Post quem Simonides Melicus tres alias adiecit Ψ.Ξ.Θ
Abbreviated transcription (Latin):
artis litterȩ cominunes exi¬
stunt: quas librarii &e calculatores
secuntur. Quarũ disciplina uelut
quȩdam gramaticȩ artis infantia
ẽ : unde & eam uarro litterationẽ
uocat. Litterȩ autẽ sunt indices re¬
rum. signa uerboꝵ: quibꝰ tanta uis
est. ut nobis dicta absentium sine
rerum. Nam ne obluuone fugiant:
litteris alligantur. In tanta enim
rerũ uarietate. nec disci audiendo
poterant om̃ia: nec memoria conti¬
neri. Uittere autẽ dictȩ. quasi legite¬
rȩ. quod iter legentibꝰ p̃stant: uel
quod in legendo iterantur. Litters
latine &e grece: ab hebreis uident᷑
exorte. Apud illos enim priꝰ dictum
ẽ. aleph. deinde ex simili enuntia¬
tione apud grecos tractũ est alpha:
inde apud latinos. a. Translator
enĩ ex simili sono alterius lingue
litteram condidit: ut nosse possimus
linguã hebraicam om̃ium linguarũ
ac litterarum ẽe matrem. S hebrei:
uiguiti duo elementa litterarũ scd̃m
ueteris testamenti libros utuntur.

Expanded text:
artis litterae communes existunt quas librarii et calculatores sequuntur, quorum disciplina velut quaedam grammaticae artis infantia est. Unde et eam Varro litterationem vocat. Litterae autem sunt indices rerum, signa verborum, quibus tanta vis est, ut nobis dicta absentium sine rerum. Nam, ne oblivione fugiant, litteris alligantur. In tanta enim rerum varietate, nec disci audiendo poterant omnia, nec memoria contineri. 3. Litterae autem dictae, quasi legiterae, quod iter legentibus praestent, vel quod in legendo iterentur. 4. Litterae Latinae et Graecae ab Hebraeis videntur exortae. 4 Apud illos enim prius dictum est aleph; deinde ex simili enuntiatione apud Graecos tractum inde apud Latinos A. Translator enim ex simili sono alterius linguae litteram condidit, ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum et litterarum esse matrem. Sed Hebraei viginti duo elementa litterarum secundum Veteris Testamenti libros utuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
pectus pontificis annectebatur.
Petalum. aurea lammnina infronte
pontificis: quȩ nomendi tetragra¬
maton hebraicis litt̾is habebat
scͥptum. Bradim siue feminalia
.i. bracce lineȩ usq adgenua ꝑtin¬
gentes: quib uerecunda sacerdotis
uel abantur.

Expanded text:
pectus pontificis annectebatur. pectus pontificis annectebatur. Petalum, aurea lamina in fronte pontificis, quae nomen Domini tetragrammaton hebraicis litteris habebat scriptum. Batin sive feminalia, id est brace linee usque ad genua pertingentes, quibus verecunda sacerdotis velabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cto sunt inlege genera sa¬
cerdotalium uestimentoꝵ.
Poderis ẽ sacerdotalis linea cor¬
pori astricta. & usq ad pedes des¬
cendens: unde & nuncupata.
qmͣ uulgo camisiã uocant. A¬
banẽ. cingulũ sacerdotale. ro¬
tundũ polimita arte excoeco
purpura iacinctoq contextum:
ita ut flores atq gemmne in eo ẽẽ
uideantur distincte. Pilleum ẽ
exbysso rotundũ quasi spera me¬
dia. caput degens sacerdotale:
& in occipitio uita constrictum.
bens ad pedes septuaginta
duo tintinna bula. totidemq
intermixta ac dependentia
terp̃tat᷑ latine suꝑ indumentũ.
Erat autẽ pallium suꝑhumera¬
le. ex quatuor colorib & auro
contextum. habens inutroq hu¬
mero lapides duos smaragdinoᷤ
auro conclusos. inquib sculpta
erant nomina patriarcharum.
Logion quod dr latine rationale.
pannus duplex auro & quatuor
textus colorib. habens magni¬
tudinẽ palmi ꝑ quadrũ: cui intexti
erãt duodecĩ preciosissimi lapides.
hic pannus suꝑhumerali contra

Expanded text:
cto sunt in lege genera sacerdotalium vestimentorum. Poderis est sacerdotalis linea corpori astricta, et usque ad pedes descendens: unde et nuncupata, quam vulgus camisiam vocat. Abaneth est cingulum sacerdotale, rotundum, polymita arte ex cocco, purpura, hyacinthoque contextum, ita ut flores atque gemmae in eo esse viderentur distinctae. Pileum est ex bysso rotundum, quasi sphaera media, caput tegens sacerdotale, et in occipitio vitta constrictum: bens ad pedes septuaginta duo tintinnabula, totidemque intermista ac dependentia terpretatur Latine superindumentum; erat enim pallium superhumerale, ex quatuor coloribus et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina patriarcharum. Logion, quod Latine dicitur rationale, pannus duplex, auro et quatuor textus coloribus, habens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant duodecim pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt actrabes. Caristeũ uiri¬
de optimũ nom̃ abaspectu habens.
eo quod gratũ sit his qͥ gẽmas sculpt̃.
eiꝰ enĩ uriditas reficit occulos. Nu
midi cũ marmor. numidia nutrit.
ad cotẽ succũ dimittit croco similẽ.
uñ & nom̃ accepit. ñ crustis s in
massa. & liminũ usui aptũ. Iu¬
culleũ marmor nascit᷑ intheo in¬
sula cui lucullus consul nomen
dedit. qui delectatꝰ in illo pͥmus
romã inuexit. solũq pene hoc mar¬
mor ab amatore nomen accepit.
Est & liniensis. Teffriam appel¬
latus acolore cineris. Cuiꝰ lapidis
alligatio contra serpendes laudat᷑.
dignissima barris. P¬
De geminis .ui.

Expanded text:
fiunt, ac trabes. 15. Carystium virifiunt, ac trabes. 15. Carystium viride, optimum nomen ab aspectu habens, eo quod gratum sit iis qui gemmas sculpunt; ejus enim viriditas reficit oculos. 16. Numidicum marmor Numidia mittit, ad cotem succum dimittit, 263 croco similem, unde et nomen accepit; non crustis, sed in massa et liminum usu aptum. Luculleum marmor nascitur in Melo insula; cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus illo primus Romam invexit; solumque pene hoc marmor ab amatore nomen accepit. Est et Lunensis. Tephrias appellatus a colore cineris, cuius lapidis alligatio contra serpentes laudatur. dignissima barris? De gemmis .
Abbreviated transcription (Latin):
slascitur cura tebas egiptias et
damascũ siriȩ cȩteris candidior.
ꝓbatissimꝰ uͦ mindia. pariꝰ cando¬
ris eximii ligdmꝰ cognomento.
hic apud paron insulã nascit᷑ uñ
unguentis & ipse aptus. Coralli¬
ticus inasia reꝑtꝰ. mensurȩ ñult᷑
cubiti bina. candore ꝓximo eboris.
& quadã similitudine e diu̾so.
niger. Nlabandicus t̾re suȩ noĩe
nuncupatus. purpure aspectu si¬
milis. Iste moriente igni liquat᷑.
atq ad usũ uitri fundit᷑. Chebaicꝰ¬
ad terenda colliria quad̾a utilita¬
te naturali conueniens. Sieni¬
tes circa sienen uł thebas nascit.
Trabes ex eo fecere reges. Marmo¬
ra autẽ quȩ in officinis rupibq
gignunt᷑. Exquib itasius diu̾si
coloris maculis distinctꝰ. cuiꝰ pͥmũ
usum insule ciclades dederunt.
Lesbius liuidior ẽ paulo huie.
s & ipse diũsi coloris maculas
habens. C orindeus ammoniace
guttȩ similis cũ uarietate diũ¬
soꝵ coloꝵ corintho pͥmus reꝑtus.

Expanded text:
Nascitur circa Thebas Aegyptias et Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, ceteris candidior, probatissimus vero in India. Parius candoris eximii, lygdinus coHic apud Paron insulam nascitur: ununguentis et ipse aptus. Coralliticus in Asia repertus, mensurae non ultra cubita bina, candore proximo eboris et quadam similitudine. E diverso niger Alabandicus terrae suae nomine nuncupatus, purpurae aspectu similis. Iste in oriente igni liquatur atque ad usum ad terenda collyria quadam utilitate naturali conveniens. 11. Syenites circa Syenem, vel Thebas nascitur; trabes ex eo fecere reges. 12. Marmora autem, quae in officinis sunt, rupibus gignuntur, ex quibus Thasius diversis coloris maculis distinctus est, cujus primum usum insulae Cyclades dederunt. 13. Lesbius lividior est paulo hoc, sed et ipse diversi coloris maculas habens. 14. Corinthaeus, Ammoniacae guttae similis cum varietate diversorum colorum, Corintho primum repertus:
Abbreviated transcription (Latin):
alb ẽ duriorq pario. Nolotius
ueluti uiridis & grandis. inuenit᷑
inegipto. Cuscolanꝰ a loco italiȩ
dictus. dissilire igni tradit᷑. Sa¬
binus fuseus addito oleo etiam
lucere dr. Est & quid̾a uiridis la¬
pis uehement̾ igni resistens Si¬
siniꝰ mollis & candidꝰ &calefactꝰ
oleo. ingrescit atq durescit. La
pides quoq medicinaliũ morta
nichil ex se remittentes. S pecularis¬
lapis dictus ẽ quod iutri more tnͣs¬
luceat. reꝑtus pͥmũ in hispania
cit̾iore. & circa segobricã urbem.
Inuenit᷑ enĩ subterra & effosus
ad marmora. Nam int̾ lapi¬
des & marmora differentia ẽ. Nã
marmora dñr eximu lapides qͥ
maculis & colorib cõmendant᷑.
Marmor sermo grecus. auiriditate
uocatus. Et qmͣius postea & alii
colores inueniant᷑. nom̃ tam̃ pͥ¬
stinũ auiriditate tenuerunt. Mar¬
moꝵ colores & genera innumera¬
bilia sunt. ñ tam̃ omĩa erupib
excidunt᷑. s multa sub t̾ra spar-¬
sa sunt. & preciosissimi generis.

Expanded text:
 est duriorque Pario. Molotius veluti viridis et gravis invenitur in Aegypto. Tusculanus, a loco Italiae dictus, dissilire igni traditur. Sabinus fuscus addito oleo etiam lucere fertur. Est et quidam viridis lapis vehementer igni resistens. Siphnius mollis et candidus, excalfactus oleoedicinalium mortarnihil ex sese remittentes. 37. Specularislapis vocatus est, quod vitri more transluceat, repertus primum in Hispania citeriore, et circa Segobricam urbem. Invenitur enim sub terra, et effossus ad marmora. Nam inter lapides et marmora differentia est. Nam marmora dicuntur eximii lapides, qui maculis et coloribus commendantur. Marmor sermo Graecus est a viriditate vocatus, et quamvis postea et alii coloris inveniantur, nomen tamen pristinum a viriditate retinuerunt. Marmorum colores et genera innumerabilia sunt. Non tamen omnia e rupibus exciduntur, sed multa sub terra sparsa sunt et pretiosissimi generis,
Abbreviated transcription (Latin):
masculus durus similis galle.
subrutilus. femineus pusillus
ac mollis. Alligati partus celeri¬
tatem faciunt. etiam aliquid
uulue excidunt. nisi cito parturi¬
entib auferant᷑. Iingites lapis¬
capadotie duritiã ht̃ marmoris
candidꝰ atq translucens ex qͦ qͦndã
templũ constructũ ẽ aquodã rege
forib aureis quib clausis. clari¬
tas intus diurna erat. Ebites
ebori similis in quo dariũ condi¬
cũ fert̾. parioq similis candore &
duritia minus tam̃ ponderosus
qui porus uocat᷑. O stracites uo¬
catus quod similitudinẽ teste
habeat. usus eiꝰ ꝓpomice. Nelan¬
tes lapis dictus ẽ. eo quod melleũ
& dulcẽ succũ emutat. Hismi¬
ridis lapis asꝑ & indomit᷑. et
omĩa atterens ex quo geminȩ te¬
runt᷑. Crisides colore similis ocree.
inuenit᷑ in egipto. Amnites simi¬
lis nitro s durior gignitur egipto
uł arabia. qui nascitur mnethiopia
ueluti uiridis. s lacteus cũ resol

Expanded text:
masculus, durus, similis gallae, masculus, durus, similis gallae, subrutilus: femineus vero pusillus, ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aliquid vulvae excidunt, nisi cito parturientibus auferantur. Phengites Cappadociae lapis, duritia marmoris, candidus atque translucens; ex quo quondam templum constructum est a quodam rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Ostracites vocatus quod similitudinem testae habeat: usus eius pro pumice. Melanites lapis dictus est eo quod melleum et dulcem sucum emittat. Smyris lapis asper et indomitus et omnia adterens, ex quo lapide gemmae teruntur. Chrysites colore similis ochrae invenitur in Aegypto. Hammites similis nitro, sed durior, gignitur in Aegypto vel in Arabia. Thyites nascitur in Aethiopia veluti viridis, sed lacteus cum resol
Abbreviated transcription (Latin):
matithes in colorẽ redigit᷑ sangͥnis.
scitos inuenitur multima hispa¬
nia croco similis. cũ leui fulgore
facile fricabilis. Amentos appel¬
latus aueterib eo qd si ex ipso fu¬
erit uestis contacta. contra ignẽ
resistat. & igni imposita ñ ardeat.
s splendore accepto nitescat. & ẽ
scissi aluminis similis. ueneficiis
resistens omĩb specialit̃ magoꝵ
Ha tracites similis ẽ teste lamino¬
se scissibilis. G alatites colore cine¬
reus gustu suauis. s ideo uocatꝰ.
quod quiddã de se lacteũ attritus
aimittat. Ob suis lapis nger ẽ
translucidus & uitri similitudi¬
nem habens. Ponitur inspeculis
parietũ ꝓpt̾ imaginũ umbras
reddendas. G emmas mula ex eo
facuint. Nascitur inindia. & in
samo italie. Nitridas lapis eu¬
fratis sole reꝑcussus coloribꝰ mi¬
cat uarus. Ethites lapides re-¬
ꝑuintur innidis aquilarũ. Auĩt
binos inueniri. marẽ & feminã.
neᷤᷤ sine his parere aquilas. Hoꝵ

Expanded text:
matites, in colorem redigitur sanguinis. matites, in colorem redigitur sanguinis. Schistos invenitur in ultima Hispania, croco similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amiantos appellatus a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit contexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat; et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. Batrachites similis est testae laminis scissibilis. Galactites colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis niger est translucidus et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imreddendas. Gemmas multi ex eo faciunt, nascitur in India, et in Samnio Italiae. Mitridax lapis Euphratis, sole repercussus coloribus micat variis. 22. Aethitae lapides reperiuntur in nidis aquilarum; aiunt binos inveniri, marem et foeminam, nec sine iis parere aquilas. Horum
Abbreviated transcription (Latin):
moris: unde & marmorati pa¬
mora secanda incrustas excogita
uerint non constat. Fiunt autẽ a¬
rena & ferro serraq inp̃tenui linea
premente harenas tractuq ipso se¬
cante: s crassior arena plus erodit
marmoris. Nam tenuis fabricis &
polituris aͤcommodata ẽ. d̾ litostͣas.
itostrata sunt elaborate
arte picture paruulis erustis ac
tessellis dinctis inuarios colores.
Teselli autẽ atesseris nominati:.i.
quadratis lap illis ꝑdiminutionẽ.
De plastis.

Expanded text:
moris. Unde et marmorati pamora secandi verint non constat. Fiunt autem arena et ferro serraque in praetenui linea premente arenas tractuque ipso secante, sed crassior arena plus erodit marmoris; nam tenuis fabricis et polituris adcommodata est. De lithostrotis . Lithostrota sunt elaborata arte picturae parvolis crustis ac tessellis tinctis in varios colores. Tesselli autem sunt a tesseris nominati, id est quadratis lapillis per diminutionem. . Plasti
Abbreviated transcription (Latin):
equalis¬
Duo autẽ ualidissima
uide humane elementa ignis &
aqua. Unde grauit̾ damnant᷑.
quib ignis &. aqua interdicit᷑
Aquarum elementũ ceteris oĩb
imꝑat. Aquȩ enim celũ temꝑant

Expanded text:
equaliDuo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant
Abbreviated transcription (Latin):
testamentũ
ideo dicitur
quia uenien¬
te nouo ces¬
sauit. De quo
minit dicenꝰ.
uetera tranᷤ¬
ierunt. & ecce noua facta sunt. Testa¬
mentũ autẽ nouum ido nuncupat᷑.
qͥ a innouat. Non enĩ illud discunt
nisi homines renouati ex uetust ate.
ꝑ grãm: & ꝑtinentes iam ad testa¬
mentũ nouum qͦd est regnũ celoꝵ
Hebrei autẽ uetus testam̃tũ esdra

Expanded text:
amentum ideo dicitur, quia veniente Novo cessavit, de quo minit dicens: Vetera transierunt, ecce nova facta sunt omnia . Testamentum autem Novum ideo nuncupatur, quia innovat. Non enim illum discunt nisi homines renovati ex vetustate per gratiam, et pertinentes jam ad Testamentum Novum, quod est regnum coelorum. Hebraei autem Vetus Testamentum Esra
Abbreviated transcription (Latin):
curtasse
inobe¬
dentia
putaret᷑.
libellũ
etiam
quem
de abstrusis sermonib parari uis¬
subrogare potuit. ab solutũ tribii.
non tam phaleratis sermonũ studen¬
tes spumis qmͣ rerũ manifestationi-¬

Expanded text:
curtasse inoboedientia putaretur, libellum etiam quem de abstrusis sermonibus impertiri iussubrogare potuit absolutum retribui, non faleratis sermonum studentes spumis quam rerum manifestationib
Abbreviated transcription (Latin):
ħt. Itẽ conuiuiũ. amultitudine
conuescentiũ. Nã pͥuata m̃sa. uictꝰ¬
U ẽ: conuiuiunẽ. Coniuiui criplex ẽ
modꝰ. discõbendi. edendi. & biben¬
di. Discombendi. ut thoris. uissi
discumbe pictis. Edendi. & biben¬
di. Ut postqmͣ pͥma quies epulis
menseq remote. Crateras magnos

Expanded text:
ultitudine convescentium: nam privata mensa victus est, convivium non est. Convivii triplex est modus: discumbendi, edendi, et bibendi: discumbendi, ut: Toris jussi discumbere pictis. Edendi et bibendi, ut: Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, Crateras magnos
Abbreviated transcription (Latin):
rimus
ded alus
mensã
& sellã
fecit.
appara¬
tum a¬
pidius
quidam
primus
compo¬
suit. qui in eo assũptis bonis. mor¬
te uoluntaria ꝑut & m̾ito: quia
is qui gule atq edacitati seruit.
& animã & corpus interficit. Ab
esu & comesu: mense factũ uoca¬
bulum. Nullũ enĩ aliũ ħt usum
Thorus dr a tortis herb̃ quȩ accu¬
bentiũ humeris supponuntur.
Stifadiũ abstipitib dictũ: quasi
stipadiũ. Sic enĩprius ceptum ẽ.
Acubitũ. acibo uocatũ. quasi acci¬
bitũ epularũ. Conuiuiũ ap̃grecos

Expanded text:
rimus Daedalus mensam et sellam fecit. apparatum Apicius quidam primus conposuit, qui in eo absumptis bonis morte voluntaria periit; et merito, quia is, qui gulae atque edacitati servit, et animam et corpus interficit. Ab esu et comesu mensae factum vocabulum; nullum enim alium habet usum. Torus dicitur a tortis herbis quae adcumbentium humeris subponuntur. Stibadium ab stipitibus dictum, quasi stipadium; sic enim prius coeptum est. Adcubitum a cibo vocatum, quasi ad cibatum epularum. Convivium apud Graecos
Abbreviated transcription (Latin):
intulit¬
ninus
se enĩ
finib
sus
nequaqm contentus. humanȩ
societatis feilus irrumpens:
exercitus ducere. aliena uasta¬
re. liberos ppłos aut trucidare.
aut subicere cepit. unuiersam
asiam. usq ad libiȩ fines. noua
Ossas puto ab osse pͥmũ factas
& qmuis nunc ex alio genere nom̃
tam̃ pͥstinũ retinent. Mulei. similes
st̃̾ coturnoꝵ solo alto suꝑiore autẽ
parde. eũ osseis ł eneis malleolis ad
quos lora deligabant᷑. Dicti autẽ st̃
a colore rubro qualis ẽ mulipiscis.
Solee sunt quib tantũ pedi plan¬
te regunt᷑. dicte a solo pedũ. Item
solee matiales ex mat̾ia. corio con¬
cexta. Socci cuiꝰ diminutiuũ soccel¬
li appellati inde quod soccũ habeãt.
s tm̃ intromittunt᷑. Cernui. socci
st̃ sine solo. lingulati. quos nos
foliatos uocamꝰ. Clauati perones
& culponie. rustica calciamenta.¬
pedum sunt. Baxia st̃ calciam̃ta
mulierũ. Corrigie a corus uocant᷑
ła colligatione. quasi colligiȩ.¬

Expanded text:
intulitNinus ipse enim finibus suis nequaquam contentus, humane societatis fedus irrumpens, exercitus ducere, aliena vastare, liberos populos aut trucidare, aut subiicere cepit, universamque Asiam usque ad Libie fines nova Ossas puto ab osse primum factas, et quamvis nunc ex alio genere, tamen nomen pristinum retinent. 10. Mullei similes sunt cothurnorum solo alto; superiore autem parte cum osseis, vel aeneis malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti autem sunt a colore rubro, qualis est mulli piscis. 11. Soleae sunt, quibus tantum pedum plantae teguntur, dictae a solo pedum. Item soleae materiales ex materia corio intecta. 12. Socci, cujus diminutivum socelli, appellati inde, quod saccum habeant, sed tantum intromittuntur. 13. Cernui socci sunt sine solo. Lingulati quos nos foliatos vocamus. Clavati, quaset sculponeae rustica calciamenta sunt. Baxea calciamenta mulierum sunt. Corrigiae a coriis vocantur, vel a conligatione, quasi colligiae.
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ. Greci enim
numerum rich
uoluerunt: qm̃ ipsa ut sit. nulla
alia indiget disciplina. Musica au¬
tem &e geometria. & astronomia.
quȩ secunt᷑ ut sint atq subsistant:

Expanded text:
rorum. Graeci enim numerum ἄριθμvoluerunt, quoniam ipsa ut sit, nulla alia indicat disciplina. Musica autem et geometria et astronomia quae sequuntur, ut sint atque subsistant,
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ celoꝵ hoi regi qui fecit
impcias filio suo. hic filius est ⁊p̃t.
qui hũanam nacuram sibi copula¬
uit. ubi fuit tala tus uirginis.

Expanded text:
regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. Hic filius est Christus, qui humanam naturam sibi copulavit; ubi fuit thalamus Virginis
Abbreviated transcription (Latin):
pulauit. Ad has nupcias gẽtes
per apłos conuocanit. de terciis dr
uirgines que preparate erant cũ
eo intrauerũt ad inptias. hic spõ
prelatos ecc̃e cotidie inuitamur.
¶De primis sollempni at ecc̃ã. ĩ
npi natiuitate de ẜis in ascensione
ipt sponsam assumet. et de tabilo¬
nõ hñs uestem nupcialẽ eiectus ẽ¬

Expanded text:
ias gentes per apostolos convocavit. De tertiis dicitur: « Virgines quae praeparatae erant, cum eo intraverunt ad nuptias. » Hic spopraelatos Ecclesiae quotidie invitamur. De primis solemnizat Ecclesia in Christi Nativitate; de secundis in Ascensione,sponsam assumet, et de Babylonon habens vestem nuptialem, ejectus e
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. sepulcrũ. p̃sentantes patenam .i. coe
tons lacitudine caritatis in obsequim¬
sac̾ dos osculat᷑ patenam. ostendens cꝑ xp̃c
ꝯfestim impleuit desideriũ młieꝵ. Moxẽi
occurrit illis dicens. auete. que ꝓcidentes
dubiũ qͥn pedes eius fu̾int osculate. de hoc¬

Expanded text:
II. Praesentantes patenam, id est cor patens latitudine charitatis in obsequisacerdos osculatur patenam, ostendens quod Christus confestim impleverit desiderium mulierum, mox enim occurrit illis dicens: Avete. Quae procidentes dubium quin pedes fuerint osculatae. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
qr post reu̾sionẽ acaptiuitate
hilm reedificatur. et templum
estauratur ꝑ zachariã ⁊ acgeũ
sdm. et masachiam per quos ad¬
ientus dm̃i pͥnunciatur. Ideoq ĩ
de mense nouẽbris usq ad auen¬
ĩ diũ cantatur hystoria de ꝓphis.

Expanded text:
 Post reversionem a captivitate, Hierusalem reaedificatur, et templum restauratur per Zachariam et Aggaeum, Esdram et Malachiam, per quos adventus Domini praenuntiatur. Ideoque in hoc mense Novembris usque ad Adventum Domini cantatur historia de prophetis: