comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
U iniq fontẽ. lactis & uberes
Cantare riuos. atq truncis
Lapsa cauis iterare mella:
p as & hate coniutis adestõ
Stellis honorẽ. tecta qͣ pentei
Sisiecta non leui riuna
Trachis exitiũ ligurgi:
Tu flectis amnes. tu mare harbarũ.

Expanded text:
inique fontem lactis et uberes cantare rivos atque truncis lapsa cavis iterare mella; fas et beatae coniugis additum stellis honorem tectaque Penthei disiecta non leni ruina Thracis et exitium Lycurgi tu flectis amnis, tu mare barbaru
Abbreviated transcription (Latin):
Ore ad laborandũ ẽ tibi.¬
uando repostũ cecubũ ad festas dapes
Tecũ. sub alta sic ioui gratũ clomo
Beatę mecenas bibam
Sonante mixtũ tybiis carm̃ lira
Hac doriũ. illis barbarii :

Expanded text:
ore adlaborandum est tibi.uando repositum Caecubum ad festas dapes tecum sub alta—sic Iovi gratum—domo, beate Maecenas, bibam sonante mixtum tibiis carmen lyra, hac Dorium, illis barbar
Abbreviated transcription (Latin):
turpiter atrum
Desinat inpisce mulier formosa suꝑne :
s pectatũ admissi risũ teneatis amici:
Credite pisonis isti tabulȩ fore librũ
ꝑ similẽ cuiꝰ uelut ȩgri sõnia uanȩ
Fingent̾ speties ut nec pes caput uni¬
R eddant̾ furmȩ pictorib atq poctis
Quid libie audendi sẽ ꝑfuit ȩqua potestaᷤᷤ
Scimꝰ. & hanc ueniã petimꝰq damꝰq uicissĩ.
Sed ñ ut placidis cocant imnutia. ñ ut

Expanded text:
turpiter atrum desinat in piscem mulier formosa superne, spectatum admissi risum teneatis, amici? credite, Pisones, isti tabulae fore librum persimilem, cuius, velut aegri somnia, vanae fingentur species, ut nec pes nec caput ueddatur formae. 'pictoribus atque poetis quidlibet audendi semper fuit aequa potestas.' scimus, et hanc veniam petimusque damusque vicissim; sed non ut placidis coeant inmitia, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
Tu separatis uuidꝰ in iuigis
hlodo coberces uiperino
Bist honidũ sine fraude crines:
T u cũ parentis regna ꝑ arduũ
Cohors gigantũ scander& impia
Roctħũ retorsisti leonis
Unguib horribiliq mala.
Quanꝙ choreis aptior & iocis
Ludo q doͥct. non sati idoneus
Pugnę ferebaris. sed idẽ
P acis eras. mediusq belli¬
Te uidit insons cerberꝰ dureo
Cornu decoꝵ lenit̃ atterens
C audã. & recedentis trilingui
Ore pedes totigitq crura.

Expanded text:
tu separatis uvidus in iugis nodo coerces viperino Bistonidum sine fraude crinis. tu, cum parentis regna per arduum cohors gigantum scanderet inpia, Rhoetum retorsisti leonis unguibus horribilique mala; quamquam choreis aptior et iocis ludoque dictus non sat idoneus pugnae ferebaris; sed idem pacis eras mediusque bellite vidit insons Cerberus aureo cornu decorum leniter atterens caudam et recedentis trilingui ore pedes tetigitque crura.
Abbreviated transcription (Latin):
U irginib pueris q canto
Regũ timendoꝵ in ꝓpͥos greges.
Reges in ipsos imper̾iũ ẽ iouiꝰ
C lari giganteo triumpho.
nen ncta suꝑcilio mouentis.
Est ut uiro uir latius ordin&
Arbusta sulcis. hic generosior
Descendat in campũ petitor.
M orib hic melior q sama
Contendat : illi turba cliento
Sit maior: aequa lege necessitas

Expanded text:
irginibus puerisque canto. regum timendorum in proprios greges, reges in ipsos imperium est Iovis, clari Giganteo triumpho, cuncta supercilio moventis. est ut viro vir latius ordinet arbusta sulcis, hic generosior descendat in campum petitor, moribus hic meliorque fama contendat, illi turba clientium sit maior: aequa lege Necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
Ales hi perboreosq campos:
Me colchus. & qui dissimulat metũ
Marsę cohortis dac & ultimi
Noscent geloni: me peritꝰ
Disc& hiber rhodaniq potor.
Absint mani funere neniȩ
Luełꝙ turpes. & querimonię.
Compesce clamorẽ ac sepulchri
Rite suꝑuacuos honores¬
Fauete linguis: carmina nĩ pͥus
Auana musarũ sacerdoc¬

Expanded text:
ales Hyperboreosque campos. me Colchus et qui dissimulat metum Marsae cohortis Dacus et ultimi noscent Geloni, me peritus discet Hiber Rhodanique potor. absint inani funere neniae luctusque turpes et querimoniae; conpesce clamorem ac sepulcri mitte supervacuos honoresfavete linguis: carmina non prius audita Musarum sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
E xequar: hanc &iã mecenas aspici
Admirandatibi leuium specta cula
Magna nimosq: duces. totius qrexora¬
Mores & studia et populos & p̃lia dicam
Intenui labor attenuis nongloria. si quem
Principio sedes apibus. statioq petenda¬
Quo neque situentis aditus: nam pabulecue

Expanded text:
exsequar: hanc etiam, Maecenas, adspice Admiranda tibi levium spectacula rerum magnanimosque duces totiusque ormores et studia et populos et proelia dicam. In tenui labor; at tenuis non gloria, si quem Principio sedes apibus statioque petendquo neque sit ventis aditus—nam pabula ve
Abbreviated transcription (Latin):
Stultõs ego huic nroce similem quosa epe solemus
Pastores ouium teneros depellere fetus a
Siccanibus catulos similes sic matribus haedo

Expanded text:
stultus ego huic nostrae similem, quo saepe solemus pastores ovium teneros depellere fetus: sic canibus catulos similis, sic matribus haedo
Abbreviated transcription (Latin):
Siluestremtenui musam meditcuris auena
Nos patriae finis & dulcia linquimus arua
Nos patriam fugimus tutityre lentusmumb
Formosam resonare doces amarillida siluas

Expanded text:
silvestrem tenui Musam meditaris avena; nos patriae fines et dulcia linquimus arva: nos patriam fugimus; tu, Tityre, lentus in umbra formosam resonare doces Amaryllida silvas
Abbreviated transcription (Latin):
minime sũ ad miratꝰ eũ plilo soplũ rethoriñ
ẽe cognitũ qͥ ab ipsis phulosopins p̃ter ad modũ
paucos ignoret᷑. Quib eominꝰ ignoscendũ est
qđ ñmodoreb ins quaȩ ab illo dictȩ & inuente st᷑.
allicidebuert. s dicendiqͦq incredibili qͣdã
tũ copia tũ &iã suauitate Npotiu igͥ tibi sepiꝰ
ħ roganti. & tam̃ uerenti nemͥ grauisesses¬
facilei id cernebã debere diutiꝰ neipsi iuris
int̃p̃tifieri uider& in iuria et icũ tumͥ meisq
multa se pescripsisses ueritꝰ sũ nisi ego grauia¬
rer aut ingratũ id. aut suꝑbũ uider&ur Sed
dũ fuimꝰ una tu optimꝰ testises quã fuerim
occupatꝰ Vt aut̃ ate discessi ingreciã ꝓsicis
nec honeste int̃ arma uersaripossẽ nisituto
qui dem idm̃licer&. ut ueni uł iã tuaq &l tuos
uidi ammonit᷑ huiꝰ aeris alieni. noluideesse
ne tacite quidem flagitationituae Itaq hec
cũ mecũ libros ñ haberẽ memoria rep&ita

Expanded text:
minime sum admiratus eum philosophum rhetori non esse cognitum, qui ab ipsis philosophis praeter admodum paucos ignoretur. Quibus eo minus ignoscendum est, quod non modo rebus his, quae ab illo dictae et inventae sunt, allici debuerunt, sed dicendi quoque incredibili quadam cum copia tum etiam suavitate. non potui igitur tibi saepius hoc roganti et tamen verenti ne mihi gravis esses—facile enim id cernebam—debere diutius, ne ipsi iuris interpreti fieri videretur iniuria. Etenim cum tu mihi meisque multa saepe scripsisses, veritus sum ne, si ego gravarer, aut ingratum id aut superbum videretur. Sed dum fuimus una, tu optimus es testis quam fuerim occupa- tus; ut autem a te discessi in Graeciam proficiscnec honeste inter arma versari possem, ne si tuto quidem mihi id liceret, ut veni Veliam tuaque et tuos vidi, admonitus huius aeris alieni nolui deesse ne tacitae quidem flagitationi tuae. Itaque haec, cum mecum libros non haberem, memoria repetita
Abbreviated transcription (Latin):
Qua inscriptione cõmotꝰ. continuo ame librorũ
eorsententiã requisisti. Quã cũ tibi exposuissẽ
disciplinã inueniendoꝵ argum̃ toꝵ. ut sine
ullo errore ad eã rationẽ uia ꝑueniremꝰ. ab
aristotele inuenta illis libris ẽtineri. uere¬
cunde tuqdem ut om̃a sed tam̃facile ut cerne

Expanded text:
Qua inscriptione commotus continuo a me librorum Qua inscriptione commotus continuo a me librorum eorum sententiam requisisti; quam cum tibi exposuissem, disciplinam inveniendorum argu- mentorum, ut sine ullo errore ad ea ratione et via perveni- remus, ab Aristotele inventam illis libris contineri, verecunde tu quidem ut omnia, sed tamen facile ut cerne
Abbreviated transcription (Latin):
dũ fuimꝰ una tuoptimꝰ testis es quã fuerum
occupatꝰ Vt aut̃ ate discessi ingreciã ꝓsicis
nec honeste int̃ arma uersaripossẽ nisituto
qui dem idmlicer&. ut ueni uł iã tuaq & tuos
uidi ammonit᷑ huiꝰ aeris alieni. nolui deesse
ne tacite quidem flagitationituae Itaq hec
cũ mecũ libros ñ haberẽ memoria rep&ita
in ipsa nauigatione conscripsi tibiq: exitinere
misi ut mea diligentia mandatoꝵ tuoꝵ te
qͦq &si ad monitore ñ eges. ad memoriã nr̃arũ
rerũ excitarẽ Sediã tempꝰ. ad id qđ insti
NOS RES SCRIBERE INORESSOS CTREBATI CILTIS
libris quos breui tẽpore satis multos edidimꝰ dig¬
niores ecursu ipsoreuocauit uoluntastua
Cũ enĩ mecũ intusculano esses. & inbi blioheca
separatim ut̃q nr̃m ad suũ studiũ libellos quos
uell& euoluer&. incidisti in aristotelis topiea
quaedã qua st̾ ab illo plurib libris explicata

Expanded text:
dum fuimus una, tu optimus es testis quam fuerim dum fuimus una, tu optimus es testis quam fuerim occupa- tus; ut autem a te discessi in Graeciam proficiscnec honeste inter arma versari possem, ne si tuto quidem mihi id liceret, ut veni Veliam tuaque et tuos vidi, admonitus huius aeris alieni nolui deesse ne tacitae quidem flagitationi tuae. Itaque haec, cum mecum libros non haberem, memoria repetita in ipsa navigatione conscripsi tibique ex itinere misi, ut mea diligentia mandatorum tuorum te quoque, etsi admonitore non eges, ad memoriam nostrarum rerum excitarem. Sed iam tempus est ad id quod instinos res scribere ingressos, C. Trebati, et his libris, quos brevi tempore satis multos edidimus, digniores e cursu ipso revocavit voluntas tua. Cum enim mecum in Tusculano esses et in bibliotheca separatim uterque nostrum ad suum studium libellos quos vellet evolveret, incidisti in Aristotelis Topica quaedam, quae sunt ab illo pluribus libris explicata.
Abbreviated transcription (Latin):
rẽte arderestudio mecũ ut tib illa traderẽ
egisti Cũ aut̃ egoteñ tam uitandilaboris mei
qua quia tua id int̃ eẽ arbitrarer uł ut eosꝑte
ipselegeres. uł ut totã rationẽ adoctissimo qͦdã
rethore acciperes hortatꝰ eem. utrũq ut exte
audiebã esexꝑtus s alibris te obscuritas re¬
iecit : Rethor aut̃ ille magnꝰ haec ut opinor
aristotelica seignorare respondit Qđ qͥdem¬
minime sũ ad miratꝰ. eũ phulosoplũ rethoriñ
paucos ignoret᷑. Quib eominꝰ ignoscendũ est
qđ ñmodoreb his quae abillo dictȩ & inuente st᷑
allicidebuert s dicendiqͦq incredibili qͣdã
tũ copia tũ &iã suauitate Ñpotiu igͥ tibi sepiꝰ
h roganti. & tam̃ uerenti nemͥ grauis esses¬
facilei id cernebã debere diutiꝰ neipsi iuris
int̃ p̃tifieri uider& iniuria Et icũtumͥ meisq
multa sepescripsisses uerittꝰ sũ nisiego graua¬
rer. aut ingratũ iđ. aut suꝑbũ uider&ur Sed

Expanded text:
rem te ardere studio, mecum ut tibi illa traderem egisti. Cum autem ego te non tam vitandi laboris mei causa quam quia tua id interesse arbitrarer, vel ut eos per te ipse legeres vel ut totam rationem a doctissimo quodam rhetore acciperes, hortatus essem, utrumque, ut ex te audiebam, es expertus. Sed a libris te obscuritas reiecit; rhetor autem ille magnus haec, ut opinor, Aristotelia se ignorare respondit. Qminime sum admiratus eum philosophum rhetori paucos ignoretur. Quibus eo minus ignoscendum est, quod non modo rebus his, quae ab illo dictae et inventae sunt, allici debuerunt, sed dicendi quoque incredibili quadam cum copia tum etiam suavitate. non potui igitur tibi saepius hoc roganti et tamen verenti ne mihi gravis esses—facile enim id cernebam—debere diutius, ne ipsi iuris interpreti fieri videretur iniuria. Etenim cum tu mihi meisque multa saepe scripsisses, veritus sum ne, si ego gravarer, aut ingratum id aut superbum videretur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
rint ae qͣ pariaeẽ dñr Cõmuneaut᷑ cunctoꝵ exẽplũ
qđ cicero de aequalitate c̃stituit. Quae aqͣlitas incun¬
fectione pariast᷑ Nã ineoꝵ cõparatione q̃ maiora
uł minorast᷑ unaquae dã qualitas. s no acçessi¬
oneuuriant᷑ Nãquib in eadẽ qualitate maiori nu¬
merꝰ pulchrior species efficatiorq uis ad p̃ciosiora
c̃iunstior affestio ea meliora eẽ aestimabunt᷑ Quae
si ae qua fuerint in eadẽ qualitate pariast᷑ Exẽplũ
uͦ qđ posuit. adblandiendũ trebatii animũual&.¬

Expanded text:
aeque paria esse dicuntur. Commune autem cunctorum exemplum quod Cicero in qualitate constituit, quae qualitas in cunfectione paria sunt. Nam in eorum comparatione quae majora vel minora sunt, una quaedam qualitas est, sed horum accessiantur. Nam quibus in eadem qualitate major numerus, pulchrior species, efficacior vis, ad pretiosiora conjunctior affectio, ea meliora esse existimabuntur. Quae si aequa fuerint, in eadem qualitate paria sunt. Exemplum vero quod proposuit, ad blandiendum Trebatii animum val
Abbreviated transcription (Latin):
eoAuIB: QUIDẼ HYPOTE TICIS SULLOGIS¬
mis patricirethoꝵ peritissime plene
habundant̃q digessimꝰ ins libris
quos deeoꝵ pͥncipalit̃ institutione con¬
scripsimꝰ A quib: inte gram ꝑfectamq doctrinã ciui
reuoluendi illa uacuũ tẽpus. lector accipi& Sed
qr neͦ ciceronis topica sũpsimꝰ exponenda atq: inihis

Expanded text:
omnibus quidem hypotheticis syllogismis, Patrici rhetorum peritissime, plene abundanterque digessimus his libris, quos de eorum principaliter institutione conscripsimus, a quibus integram perfectamque doctrinam, cui resolvendi illa vacuum tempus est, lector accipiet. Sed quia nunc Ciceronis Topica sumpsimus exponenda, atque in his
Abbreviated transcription (Latin):
Ntã difficillimioꝑis cursu. ñ sũ nescius mipatrici
quin laborhicnr̃ quẽ te adhortante sus cepimꝰ.
dũ iudiciomultitudinis imꝑitae aut eleuat᷑
genꝰ uelut suꝑuacaneũ studiũ familiarip᷑ius
m̃tib cauillatione despicient. & qͥ maximũ huiꝰ¬

Expanded text:
tam difficillimi operis cursu non sum nescius, mi Patrici, quin labor hic noster quem te adhortante suscepimus, dum judicio multitudinis imperitae aut elevaturgenus, velut supervacaneum studium, familiari pravis mentibus cavillatione despiciunt, et qui maximum hu
Abbreviated transcription (Latin):
NOS RES SCRIBERE INORESSOS CTREBATI EILIS
libris quos breui tẽpore satismultos edidimꝰ dig¬
niores ecursu ipsoreuocauit uoluntas tua
Cũ enĩ mecũ intusculano esses. & inbiblioheca
separatim ut̃q nr̃m ad suũ studiũ libellos quos
uell& euoluer&. incidisti in aristotelis topiea
quaedã qua stꝰ abillo plurib libris explicata
Qua inscriptione cõmotꝰ. continuo ame librorũ
eoxsententiã requisisti. Quã cũ tibi exposuissẽ
disciplinã inueniendoꝵ argum̃toꝵ. ut sine
ullo errore ad eã rationẽ uia ꝑueniremꝰ. ab
aristotele inuenta illis libris c̃tineri. uere¬
cunde tuqdem ut om̃a sed tam̃ facile ut cerne

Expanded text:
nos res scribere ingressos, C. Trebati, et his libris, quos brevi tempore satis multos edidimus, digniores e cursu ipso revocavit voluntas tua. Cum enim mecum in Tusculano esses et in bibliotheca separatim uterque nostrum ad suum studium libellos quos vellet evolveret, incidisti in Aristotelis Topica quaedam, quae sunt ab illo pluribus libris explicata. Qua inscriptione commotus continuo a me librorum eorum sententiam requisisti; quam cum tibi exposuissem, disciplinam inveniendorum argu- mentorum, ut sine ullo errore ad ea ratione et via perveni- remus, ab Aristotele inventam illis libris contineri, verecunde tu quidem ut omnia, sed tamen facile ut cerne
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ ꝑfecta c̃om̃is argum̃ toꝵ inueniendoꝵ p̃ceptio ut
cũ ꝓfectus sis a diffinitione a partitione i a notatione
a coniugatis a genere a formis asimilitudine. adiffe¬
rentia a contrariis ab adiunctis ac onsequentib: ab
antecedentib arepugnantib arepuignantib a
Lam& si ex ins quae dictast̾ intelligat᷑ nullũ argum̃ti
locũ eẽ p̃teritũ breuit̃ tam̃ ciceronis conclusionẽ qua
seniinlomisisse cõme morat. ad ampliorẽ dodrinae
fidẽ aꝑpbandã reor In hisu nibil omi nop̃ termittit᷑¬
quae certaratione tractant᷑ Nullauͦcertiorratio diui
deducens cũ rectũ iter in sistit. labiatq aderrorẽ
deduci ñ potest Locoꝵ igͥ om̃ium pͥma diuisio fuit.
in ea quae in ipsis harrerent & ea quae assamerent᷑
extrinsetꝰ Cuiꝰ diuisionis nihilmediũ reperiripot:
Autirinipso ẽ aliqͥd deqͦ quarit᷑ aut extrinsecꝰ necesse
ẽ assumat᷑ Vide amꝰ igͥ nc̃ quẽ ad modũ disputatio

Expanded text:
ta est omnis argumentorum invenien- dorum praeceptio, ut, cum profectus sis a definitione, a partitione, a notatione, a coniugatis, a genere, a formis, a similitudine, a differentia, a contrariis, ab adiunctis, a consequentibus, ab antecedentibus, a repugnantibus, a Tametsi ex his quae dicta sunt intelligatur nullum argumenti locum esse praeteritum, breviter tamen Ciceronis conclusionem, qua se nihil omisisse commemorat, ad ampliorem doctrinae fidem approbandam reor, in his enim nihil omnino praetermittitquae certa ratione tractantur. Nulla vero certior ratio divideducens, cum rectum iter insistat, labi atque in errorem duci non potest. Locorum igitur omnium prima divisio fuit in ea quae in ipsis haererent, et ea quae assumerentur extrinsecus. Cujus divisionis nihil medium reperiri potest: aut enim in ipso est aliquid de quo quaeritur, aut extrinsecus necesse est assumatur. Videamus igitur nunc quemadmodum disputatio
Abbreviated transcription (Latin):
tiales inseparabilestam̃. aliae neq substantiales. neq
inseparabiles Contrarioꝵ alia dñr aduersa. alia
pͥuantia alianegantia alia relatiua: Ad iunctoruͦ
alia stꝰ quae ante rẽ existunt alia quaecũre. aliauͦ
quae postrẽ Locus uͦ conditionalis diuidit᷑ in antece¬
dens consequens. ⁊ repugnans Causarũ qq multi¬
plex locus. : Aliaenãq st᷑. quae iusua efficunt aliae
sino quib efficiñ potest Earũ uͦ quae uisua efficiunt
aliae stꝰ necessariae nihilo indigentes ut efficiant.
aliaest spontaneae. alie ex uoluntate. aliae exꝑtur¬
batione alia̧ ex habitu. aliae exnatura aliae ex
arte alie ex casu Rursus causarũ alie st̃ cstantes¬

Expanded text:
tiales, inseparabiles tamen, aliae neque substantiales neque tiales, inseparabiles tamen, aliae neque substantiales neque inseparabiles. Contrariorum alia dicuntur adversa, alia privantia, alia negantia, alia relativa. Adjunctorum vero alia sunt quae ante rem existunt, alia quae cum re, alia vero post rem. Locus vero conditionalis dividitur in antecedens, consequens et repugnans. Causarum quoque multiplex locus est: aliae namque sunt quae vi sua efficiunt, aliae sine quibus effici non potest. Earum vero quae vi sua efficiunt, aliae sunt necessariae nihilo indigentes ut efficiant, aliae sunt non spontaneae, aliae ex voluntate, aliae ex perturbatione, aliae ex habitu, aliae ex natura, aliae ex arte, aliae ex casu. Rursus causarum aliae sunt constantes
Abbreviated transcription (Latin):
quae orationedeclarant᷑. aliae fiunt a partitione aliae
singulis totũ id significantib qđ om̃is qualitatũ col¬
lectio declarat quae uocat᷑ poiodes Alia que exae¬
cidentib: ñ singulis s cunstis unũ aliqͥdefficientib con¬
stant aliae quae addifferentiã dant᷑ aliae ꝑtranslati¬
ꝑ causã Itẽ alia diffinitionis diuisio scđntulliũ prin¬
cipalis ꝗđ aliae corporaliũ rerũ fint aliae uͦ incorpora¬
ali agnre. alii a forma. alii asimili ali a differen¬
tia alii a contrariis alii ab adiunctis. aliia consequen
ab effectis alu a cõparatione pariũ maioꝵ uł minoꝵ¬
Genũ diuidit᷑ in sup̃magnra. & imea quae &iã species eẽ
possint. Species ꝗꝗ diuidit᷑ inultimasspecies & in ea
quae &iã gn̾ra ẽẽ possint Similiũqͦq alia insingulis
considerant᷑ & uocant᷑ exẽpla alia in plurib: & ap¬
pellat᷑ inductio alia inconiunctis & uocat᷑ ꝓpottio
Itẽ differentiarũ ali est substantiales alia & sin substan¬

Expanded text:
quae oratione declarantur, aliae fiunt a partitione, aliae singulis totum id significantibus, quod omnis qualitatum collectio declarat, quae vocantur ποιώδης ; aliae quae ex accidentibus, non singulis, sed cunctis unum aliquid efficientibus constant; aliae quae ad differentiam dantur; aliae per translatiper causam. Item alia definitionis divisio secundum Tullium principalis, quod aliae corporalium rerum sint, aliae incorporaalii a genere, alii a forma, alii a simili, alii a differentia, alii a coab effectis, alia a comparatione.-- C. Hoc quovero dividitur in suprema genera, et in ea quae etiam species esse possunt. Species quoque dividitur in ultimas species et in ea quae etiam genera esse possunt. Similium quoque alia in singulis considerantur, et vocantur exempla, alia in pluribus, et appellatur inductio; alia in conjunctis, et vocatur proportio. Item differentiarum aliae sunt substantiales, aliae, ets
Abbreviated transcription (Latin):
Substantialia ut cũ genꝰ antecedentẽ seqͥt᷑ speciem
Accidentiauͦ ut cũ nigredo p̃cedentẽ seqͥt᷑ coruum
Quã quã &iã incausis aliqua accidentia eẽpossint.
dequarũ om̃i ũ ppͥ&atib: tullius supͣ disseruit Atq¬
ut in breuissimã descriptionẽ tota locoꝵ duusiocol
qͥ mipsodeqͦ quȩ rit᷑ inherent. aut exrinsec as sumuđ᷑¬
Is ulocus qͥinipsis de qͥb ambigit᷑ positẽ. diuidit᷑ in eũ
locũ qͥ ex toto & in eũ quiẽ expartib & ineu̾ qͥ est
ex nota & in eũ qͥ ab affectis. Is aut̃ quia toto ẽ adif¬
finitione locꝰ uocat᷑ Diffinitionũuͦ aliae st̃ ꝓpriae.
singulis nominib fuint. aliaestꝰ quib ꝓnomine red¬

Expanded text:
Substantialia, ut cum genus antecedit speciem; Substantialia, ut cum genus antecedit speciem; accidentia, ut cum nigredo praecedentem sequitur corvum, quanquam etiam in causis aliquae accidentes esse possint. De quarum omnium proprietatibus Tullius supra disseruit. Atque ut brevissima descriptione tota locorum divisio colqui in ipso de quo quaeritur inhaerent, aut ex his qudividitur in eum locum qui est ex toto, et in eum qui est ex partibus, et in eum qui est ex nota, et in eum qui est ab affectis. Is autem qui a toto est, a definitione locus vocatur. Definitionum vero aliae sunt propriae, singulis nominibus fiunt, aliae sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
uoce sepiꝰ ꝓdit. necessea ut nom̃ qͦq qđ ad intellestus
declarationẽ ad inb&. ostendat aliquãrer quã
significat ꝓpͥ&atẽ Intellettus quippe qualitatẽ
priquã intelligit. capit Quo cirta nom̃ qͦq intel¬
argum̃tũ potest qđ uocat᷑ a nota Hoꝵ uͦ locoꝵ alias
partitiones dedit quas paulo post breiuꝰ colligemus
ipsa &iã rite diuis ast̾ Nãquae refert᷑ ad aliqͥd. aut sub¬
stantialia st̾. aut accidentia. Substantialia ut con¬
iugata. Nã iusto in eo qđ uistus. iustitia substartiã
facit Nec id dico qđ homini exiustitia constituatur
sed iusto qͥ uistitia discedente corrũpit᷑. Similit̃ &
de eo qđ. iuste aduerbio ratioẽ Esto&iã substan¬
tiale. genꝰ species. differentia. causa effectũ Acci¬
dentia ut contrariũ simile adiunctũ paria mino¬
ra maiora. Consequentiauͦ atqrepugnantia qm̃
ut suꝑius dictũ  in conditione positast᷑ nc̃ substanti¬
alia reperiunt᷑ : nc̃ uͦ in accidentib: considerant᷑¬

Expanded text:
ad intellectus declarationem adhibetur, ostendat aliquam rei quam significat proprietatem, intellectus quippe, qualitatem rei quam intelligit, significat. Quocirca nomen quoque intelargumentum potest, quod vocatur a nota. Horum vero locorum alias partitiones dedit, quas paulo post brevius colligemus.ipsa etiam rite divisa sunt. Nam quae referuntur ad aliquid, aut substantialia sunt, aut accidentia. Substantialia, ut conjugata, nam justo, in eo quod justus est, justitia substantiam facit. Nec id dico, quod homini esse ex justitia constituatur, sed justo, qui justitia discedente corrumpitur. Similis et de eo quod est juste adverbio, ratio est. Est etiam substantiale, genus, species, differentia, causa, effectus. Accidentia, ut contrarium, simile, adjunctum, paria, majora, minora. Consequentia vero atque repugnantia, quoniam, ut superius dictum est, in conditione posita sunt, nunc substantialia reperiuntur, nunc vero in accidentibus considerant
Abbreviated transcription (Latin):
rẽte arderestudio. mecũ ut tibi illa traderẽ
egisti Cũ aut̃ egoteñ tam uitandilaboris mei
quã quia tua id int̃ eẽ arbitrarer. uł ut eos ꝑte
ipselegeres. uł ut totã rationẽ adoctissimo qͥdã
rehiore acciperes hortatꝰ eem. utrũq ut exte
audiebã esexꝑtus s alibris te obscuritas re¬
iecit Rethor aut̃ ille magnꝰ haec ut opinor
aristotelica seignorare respondit Qd qͥdem

Expanded text:
rem te ardere studio, mecum ut tibi illa traderem egisti. Cum autem ego te non tam vitandi laboris mei causa quam quia tua id interesse arbitrarer, vel ut eos per te ipse legeres vel ut totam rationem a doctissimo quodam rhetore acciperes, hortatus essem, utrumque, ut ex te audiebam, es expertus. Sed a libris te obscuritas reiecit; rhetor autem ille magnus haec, ut opinor, Aristotelia se ignorare respondit. Quod quidem
Abbreviated transcription (Latin):
UIAMENTIONEA PhILOCO¬
ue fecimus. uidetur condignum
one de ea disputare incipiamus dignum.
rimo omnium dic unde dictasit philosophia.
Ab amore sapientiae. Namphilo sophia a mor
onem. A P hi lo sophia ẽ. naturae inquisitio
rerum humanarum diuinarumq cognitio
quantum homini possibile est aestimare.
bene uiuendi. meditatio mortis. contemptus
seculi. quod magis conuenit. xp̃ianis. qui
seculi ambitione calcata. disciplinabili simi¬
litudine futurae patriae uiuunt. R̾ Ex qua
materia constat. A Scientia & opinatione.¬
Rscientia quidẽ. H̾ Scientia .ẽ. cũ res aliqua
certaratione percipitur. ut eclipsin solis luna¬

Expanded text:
utatione de philoso fecimus, videtur condignum,one de ea disputare incipiamus.-- Albinus. dignum.-- C. Primo omnium dic unde dicta sit philosophia?-- A. Ab amore sapientiae. Nam philosophia amor onem.-- A. Philosophia est naturarum inquisitio, rerum humanarum divinarumque cognitio, quantum homini possibile est aestimare. bene vivendi, meditatio mortis, contemptus saeculi; quod magis convenit Christianis, qui saeculi ambitione calcata disciplinabili similitudine futurae patriae vivunt. C. Ex qua materia constat?-- A. Scientia et opinionescientia et opinione. Scientia est, cum res aliqua certa ratione percipitur: ut eclipsis solis, luna
Abbreviated transcription (Latin):
UIAMENTIONEA PhILOCO¬
ue fecimus. uidetur condignum
one de ea disputare incipiamus dignum.
rimo omnium dic unde dictasit philosophia.
Ab amore sapientiae. Namphilo sophia a mor
onem. A P hi lo sophia ẽ. naturae inquisitio
rerum humanarum diuinarumq cognitio
quantum homini possibile est aestimare.
bene uiuendi. meditatio mortis. contemptus
seculi. quod magis conuenit. xp̃ianis. qui
seculi ambitione calcata. disciplinabili simi¬
litudine futurae patriae uiuunt. R̾ Ex qua
materia constat. A Scientia & opinatione.¬
Rscientia quidẽ. H̾ Scientia .ẽ. cũ res aliqua
certaratione percipitur. ut eclipsin solis luna¬
ri corporis obiectumest. ħ O pinatio quid est.¬

Expanded text:
utatione de philoso fecimus, videtur condignum,one de ea disputare incipiamus.-- Albinus. dignum.-- C. Primo omnium dic unde dicta sit philosophia?-- A. Ab amore sapientiae. Nam philosophia amor onem.-- A. Philosophia est naturarum inquisitio, rerum humanarum divinarumque cognitio, quantum homini possibile est aestimare. bene vivendi, meditatio mortis, contemptus saeculi; quod magis convenit Christianis, qui saeculi ambitione calcata disciplinabili similitudine futurae patriae vivunt. C. Ex qua materia constat?-- A. Scientia et opinioneC. Scientia quid est?-- A. Scientia est cum res aliqua certa ratione percipitur, ut, eclipsis solis lunaris, corporis objectu est.-- C. Opinio quid est?
Abbreviated transcription (Latin):
A urea concordi quae fulgent fila metallo
Sectarum cumulis consociare uolo
Sericeum tegien gemmantia tettalaconũ
pellibus hircinis. ae quiperanda loquor
Nobilis horribili iungatur purpura byrrȩ
Nectatur plumbo fulgida gemma graui

Expanded text:
Aurea concordi quae fulgent fila metallo Setarum cumulis consociare uolo. Sericeum tegmen, gemmantia texta Laconum, Pellibus hircinis aequiperanda loquor. Nobilis horribili iungatur purpura burrae; Nectat
Abbreviated transcription (Latin):
aristotile ermagoria. & translita in latinũ atullio
eam lectori ad mirari in promptusit. comp̃bendere in¬
possibile Nam membranis retentis quis adherescit
memorie series dictionis Ac mox repositis. recordatio
omnis elabitur. huius disciplinae ꝑfecta cognitio oratorẽ
Virbonus consistit natura morib: artib:. uita:
Dicendi peritus consistit astificiosa eloquentia quȩ con¬
stat partib quinq Inuentione dispotione. elocutione.¬

Expanded text:
translata in Latinum a Tullio eam lectori admirari in promptu sit, conprehendere inpossibile. Nam membranis retentis quasi adhaerescit memoriae series dictionis, ac mox repositis recordatio omnis elabitur. Huius disciplinae perfecta cognitio oratorem Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elocutione,
Abbreviated transcription (Latin):
UIATEUENERANDE MACISTER ALBINE
ds ad duxit & reduxit. quȩso ut liceat mihi te de
rethoricae rationis prȩceptis parumꝑ interrogare

Expanded text:
uia te, venerande magister Albine, Deus adduxit et reduxit, quaeso, ut liceat mihi te de rhetoricae rationis praeceptis parumper interrogare
Abbreviated transcription (Latin):
philo sophiae species quaeloica dicitur.
destrationalis. diffiniendi quaerendi. &
diserendi potens: docetenim inpluribus
disputandoueri & falsi deiu dicentur: hanc
quidam primiphilo sophi insus dictionibus
ibuerunt nontamen ad artis redigere peritian¬

Expanded text:
philosophie species que dicitur logica, id est rationalis; diffiniendi, querendi et disserendi potens. Docet enim in pluribus disputando vera et falsa diiudicentur. Hanc quidem primi philosophi in suis dictionibus habuerunt, non tamen ad artis redigere peritia
Abbreviated transcription (Latin):
aristotile : ermagoria. & translita in latinũ atullio
ł ꝓlocutione grecoꝵ Sed ita copiose. Ita uarie: ut
eam lectori admirari in promptusit. comp̃hendere in¬
possibile N am membranis retentis quis adherescit
memoriae series dictionis. Ac mox repositis. recordatio
omnis elabitur. huius disciplinae ꝑfecta cognitio oratorẽ
Uir bonus consistit natura morib. artib. uita:
Dicendi peritus consistit astificiosa eloquentia quȩ con¬
stat partib quinq: Inuentione dispotione. elocutione.

Expanded text:
translata in Latinum a Tullio no, sed ita copiose, ita varie, ut eam lectori admirari in promptu sit, conprehendere inpossibile. Nam membranis retentis quasi adhaerescit memoriae series dictionis, ac mox repositis recordatio omnis elabitur. Huius disciplinae perfecta cognitio oratorem Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elocutione,
Abbreviated transcription (Latin):
ET HORICAEST BENE DICEN¬
di scientia. in ciuilib questionib ad ꝓsua¬
denda iusta & bona in rerũ ꝑsonarũq ne¬
goti causa. Dicta autẽ r&horica. greca¬
cutionis. resis enim apud grecos locutio dr̃ r&hor
orator Coniuncta est autẽ grammaticx arti r&hori¬
ca Ingrãmatica enim scientiã aecteloquendi dis¬
cimus. In r&horica uero ꝑcipimus qualit̃ ea quȩ didi¬
cimus. proferamus
DEINUEN TORIB REIHORICI

Expanded text:
etorica est bene dicendi scientia, in civilibus questionibus ad persuadendum iusta et bona, in rerum, personarumque negotii causa. Dicta est autem rhetorica greccutionis. Ῥῆσις enim apud Graecos locutio dicitur, ῥήτωρ orator. Coniuncta est autem Grammaticae arti Rhetorica. In Grammatica enim scientiam recte loquendi discimus; in Rhetorica vero percipimus qualiter ea, quae didicimus, proferamus. De inventoribus Rhetoric
Abbreviated transcription (Latin):
ET HORICAEST BENE DICEN¬
di scientia. in ciuilib questionib ad ꝑsua¬
dendi iusta & bona. in rerũ ꝑsonarũq ne¬
gotix causa. Dicta autẽ rehorica greca¬
cutionis. resis enim apud grecos locutio dr̃ r&bor
orator Coniuncta est autẽ grammatice arti r&hori¬
ca Ingrãmatica enim scientiã recteloquendi dis¬
cimus. In r&horica uero ꝑcipimus qualit̃ ea quȩ didi¬
cimus. proferamin¬

Expanded text:
etorica est bene dicendi scientia, in civilibus questionibus ad persuadendum iusta et bona, in rerum, personarumque negotii causa. Dicta est autem rhetorica greccutionis. Ῥῆσις enim apud Graecos locutio dicitur, ῥήτωρ orator. Coniuncta est autem Grammaticae arti Rhetorica. In Grammatica enim scientiam recte loquendi discimus; in Rhetorica vero percipimus qualiter ea, quae didicimus, proferam
Abbreviated transcription (Latin):
ET HORICAEST BENE DICEN¬
di scientia. in ciuilib questionib ad ꝑsua¬
dendi iusta & bona. in rerũ ꝑsonarũq ne¬
gotix causa. Dicta autẽ rehorica greca¬
cutionis. resis enim apud grecos locutio dr̃ r&bor
orator Coniuncta est autẽ grammatice arti r&hori¬
ca Ingrãmatica enim scientiã recteloquendi dis¬
cimus. In r&horica uero ꝑcipimus qualit̃ ea quȩ didi¬
cimus. proferamin
DEINUEN IORIB RETHORIO

Expanded text:
etorica est bene dicendi scientia, in civilibus questionibus ad persuadendum iusta et bona, in rerum, personarumque negotii causa. Dicta est autem rhetorica greccutionis. Ῥῆσις enim apud Graecos locutio dicitur, ῥήτωρ orator. Coniuncta est autem Grammaticae arti Rhetorica. In Grammatica enim scientiam recte loquendi discimus; in Rhetorica vero percipimus qualiter ea, quae didicimus, proferamus. De
Abbreviated transcription (Latin):
aristotile ermagoria. & translita in latinũ atullio
ł plocutione grecoꝵ Sed ita copiose. Ita uarie: ut
eam lectori ad mirari in promptusit. comp̃bendere in¬
possibile Nam membranis retentis quis adherescit
memorie series dictionis Ac mox repositis. recordatio
omnis elabitur. huius disciplinae ꝑfecta cognitio oratorẽ
Virbonus consistit natura morib: artib:. uita:
Dicendi peritus consistit astificiosa eloquentia quȩ con¬
stat partib quinq Inuentione dispotione. elocutione.¬

Expanded text:
translata in Latinum a Tullio no, sed ita copiose, ita varie, ut eam lectori admirari in promptu sit, conprehendere inpossibile. Nam membranis retentis quasi adhaerescit memoriae series dictionis, ac mox repositis recordatio omnis elabitur. Huius disciplinae perfecta cognitio oratorem Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elocutione,
Abbreviated transcription (Latin):
nem. huiꝰ gͥ tã exigue ĩ mũdo
regionis qrͣta fere partio ẽ sic̾
ptolomeo ꝓbante didicisti. q̃
nob̾ cognitis aiantib̾ incolat᷑.
huic qrͣte si ꝙͣ maria paludis ꝙ
calore deserta regio discendit᷑
cogitatone subtrax̾is uix angu¬
stissima h̃itandi area hoĩb re

Expanded text:
 igitur tam exiguae in mundo regionis quarta fere portio est, sicut Ptolomaeo probante didicisti, quae nobis cognitis animantibus incolatur. Huic quartae si quantum maria paludesque uasta regio distenditur cogitatione subtraxeris, uix angustissima inhabitandi hominibus area
Abbreviated transcription (Latin):
stinũ qͥdm nũdũ apphendit Sest̃¬
nũ u̾o iam ꝑdidit ĩ hodierna qͦ
uica nõ ampliꝰ uiuitis ꝙͣ ĩ illo mo-
ꝑis infinitate cendat᷑. nũdũ tñ ta¬
totũ simł infinite. licet uite spati

Expanded text:
 quidem nondum apprehendit hestnum uero iam perdidit; in hodierna quoque uita non amplius uiuitis quam in illo mobiporis infinitate tendatur, nondum tamen tatotum
Abbreviated transcription (Latin):
uos uo̾ ĩmortalitatẽ uob̃ ꝓpa¬
gare uidemĩ cũ fut᷑i famã tpr̃is
cogitatis ꝙ si ad et̾nitatis infi-¬
nita spatia ꝑtractes qͥd hẽs qd̾
de tui nõis diutnitate leteris. ⁊¬

Expanded text:
os uero immortalitatem uobis propagare uidemini cum futuri famam temporis cogitatis. Quod si ad aeternitatis infinita spatia pertractes, quid habes quod de nominis tui diuturnitate laeteris?
Abbreviated transcription (Latin):
Bs ẽ tã compoĩte felicitatis ut
nõ aliqͣ ex ꝑte cũ statꝰ sui qua¬
stat huic sẜus exuberat s ẽ
pudori degener sang̾s h̃c no¬
bilitas notũ facit s angustia
rei familiaris inclusus eẽ mal
set igͣtus ille utͦq c̾cũflius
uitã celibẽ deflet ille niptiis
felix orbꝰ liberis alieno censũ
mitrit he̾da aliꝰ ꝓle letatꝰ fi¬
lii filieue delittis mestꝰ illacri-¬
mat idcirco nemo facile cũ
fortune sue ꝯditõne cõcordat
mest .n. singłis qd iexꝑtus
exꝑtas exhorreat. głoͣ ut cõiu
sitatis insasens minimis qͥb¬

Expanded text:
 tam compositae felicitatis ut non aliqua ex parte cum status sui quastat. Huic census exuberat, sed est pudori degener sanguis. Hunc nobilitas notum facit, sed angustia rei familiaris inclusus mallet esse ignotus. Ille utroque circumfluus uitam caelibem deflet. Ille nuptiis felix, orbus liberis alieno censum nutrit heredi. Alius prole laetatus filii filiaeue delictis maestus illacrimat. Idcirco nemo facile cum fortunae suae exemplo concordat; inest enim singulis quod inexpertus ersitatis insolens minimis q
Abbreviated transcription (Latin):
hebetes ualet ingrauare sẜus .i.
catumẽ atq leuis recto stat corꝑe
despicitq terras. ħ nisi terrenꝰ ma¬
le desipis admonet figa .s. ut tu
qui recto celu uultu peris exerisq
frontẽ in subilime feras ammũ
qͣs ne grauata pessũ infi̾or sidat
mens corꝑe celsiꝰ leuato.l.i. met.i.¬

Expanded text:
hebetes ualet ingrauare sensus; cacumen atque leuis recto stat corpore despicitque terras. Haec, nisi terrenus male desipis, ammonet figura: Qui recto caelum uultu petis exserisque frontem, in sublime feras animum quoque, ne grauata pessum inferior sidat mens corpore celsius leuato. Quoni
Abbreviated transcription (Latin):
ĩporcuna natnͣ ut eũ in sceler a
potiꝰ exncerbare possit rei famili¬
aris mopia. huiꝰ morbo ꝓuiden¬
tia collate petiũe remedio medct᷑ .iͥ.
diuitie effundendo magꝭ ꝙͣ caa¬
ceruando meliꝰ intẽt. siquidem
auaritia semꝑ odiosos claros lar¬

Expanded text:
importunaque natura, ut eum in scelera potius exacerbare possit rei familiaris inopia, hujusmodi morbo providentia collatae pecuniae remedio medetur. i haec effundendo magis quam coaceruando melius nitent, si quidem auaritia semper odiosos, claros lar
Abbreviated transcription (Latin):
hoc me miraculũ ꝑturbat edisseras.
illa .s. ꝑhia. paulisꝑ arridens ad
rem me inqͥt om̃iũ quesitu maxi¬
mã uocas cui uix ex hausti .i. ꝑ¬
sis namq mat̾ia ẽ ut una dubi¬
tatõe succisa ĩmimͥabiles alie ue¬
lut ꝙdre capita succrescãt. ĩ hac

Expanded text:
hoc me miraculum maxime perturbat, edisseras. illa. paulisper arridens: Ad rem me, inquit, omnium quaesitu maximam vocas, cui vix exhausti lis namque materia est, ut, una dubitatione succisa, innumerabiles aliae, velut hydrae capita, succrescant: nec
Abbreviated transcription (Latin):
C Dultior ẽ apiũ mage labor si ma¬
lus ora priꝰ sapor edat .ł.z. metͦ pͦ¬
DGratiꝰ astra intẽt ubi notꝰ desiit
ymbriferos dare sonos.iͥ.¬
SCũ bonũ malũq ꝯͣria sint si bo¬
nũ potens ẽẽ constit̾it liquet ĩbe¬
cillitas mali at si fragilitas cla-¬
rescat mali bom firmitas nota

Expanded text:
 Dulcior est apium mage labor, Si malus ora prius sapor edat. Gratius astra nitent, ubi notus Desinit imbriferos dare sonos.cum bonum malumque contraria sint, si bonum potens esse constiterit, liquet imbecillitas mali: at si fragilitas clarescat mali, boni firmitas nota
Abbreviated transcription (Latin):
Capud saentes nlłs ꝓrsus odio
locus resinqͣt᷑ nã ẜonos qͥs m̃¬
si stultissimꝰ od̾it. malos uo̾ o-¬
disse rõne caret/ nã si uti cor¬
pm languor ita uitiositas qͥdẽ
minime dignos odio s potiꝰ
nõ inseqñdi s miẜandi st̃ qꝙͦr
m̃tes omi sanguore atrocior
tepenti spirat florifer annꝰ odo¬
res/ estas cͥerẽ feruida siccat r̾me¬
at pomis gͣuis autũpnꝰ hyemẽ
deflius iragat ymber h temꝑi¬
es alit ⁊ ꝓfert qͣcꝙͥ uitã spirãt
i orbe cade rapens condit .i. ab

Expanded text:
apud sapientes nullus prorsus odio locus relinquatur. Nam bonos quis nisi stultissimus oderit? Malos uero odisse ratione caret. Nam si uti corporum languor ita uitiositas quidam minime dignos odio sed potius non insequendi sed miserandi sunt quorum mentes omni languore atrociortepenti spirat florifer annus odores, estas Cererem feruida siccat, remeat pomis grauidus autumnus, hiemem defluus irrigat imber. Hec temperies alit ac profert quicquid uitam spirat in orbe. Sede
Abbreviated transcription (Latin):
desideratis fugare credo indigen¬
tiã copia queritis. atqui ĩ ꝯtͣriũ
niculis opus ẽ ad tuendã p̃tiose
suꝑbectilis barietatẽ. berũq illud
ẽ ꝑmł̃tis eos indig̾e̾ qui ꝑ mlta
possident. ꝯtraq .i. cꝯͣ minimũ qͥ

Expanded text:
desideratis? Fugare, credo, indigentiam copia quaeritis. Atqui hoc vobis iniculis opus est ad tuendam pretiosae supellectilis varietatem: verumque illud est, permultis eos indigere, qui 5 permulta poss
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis reliqͣ spẽs astentat. qͣre
uersi ĩ malitiã hũanã qͦ amise̾
naͣm. s cũ ultra hoĩes quẽq ꝓ¬
ueh̾e̾ sola ꝓbitas possit nc̃ce ẽ
ur qͦs ab hũana ꝯditõe deiecit
infra hoĩs nͣtũ decrudat ĩpro¬
bitas/ euenit gͥ ut quẽ tnͣsfor¬
matũ uiciis uideas hoiẽm esti¬
mare nõ possis. auaritia feruet
alienarũ opũ muolentꝰ ereptor
lupi simile dix̾is ferox . s. hu¬
acq inquies singua litigiis ex¬
cet cani comꝑabis insidiator
occultꝰ subripuisse fraudib gau¬
det. uulpeculis exequet᷑ ire in¬
temꝑans fremit beonis ani¬
mũ gestare ccedat᷑ pauidus at
fugax nõ metuenda formidat
c̾uis siłis ħeat᷑ segnis ac scupi¬
asmũ leuis atq incõstans studia
ꝑmutut. nichil auib differt fe¬
dis ĩniũdisq fibndinib ĩmergit᷑
sordide suis uoluptatib detinet᷑. ita
fit ut qui ꝓbitate deserta hõ ẽẽ de-¬
sierit cũ ĩ diuinã ꝯditionẽ tnͣsire¬

Expanded text:
stentat; quare uersi in malitiam humanam quoque amisere naturam. Sed cum ultra homines quemque prouehere sola probitas possit, necesse est ut quos ab humana condicione deiecit infra homines merito detrudat improbitas; euenit igitur ut quem transformatum uitiis uideas hominem aestimare non possis. Auaritia feruet alienarum opum uiolentus ereptor: lupis similem dixeris. Ferox atque inquies linguam litigiis exercet: cani comparabis. Insidiator occultus subripuisse fraudibus gaudet: uulpeculis exaequetur. Irae intemperans fremit: leonis animum gestare credatur. Pauidus ac fugax non metuenda formidat: ceruis similis habeatur. Segnis ac stupiLeuis atque inconstans studia permutat: nihil auibus differt. Foedis immundisque libidinibus immergitur: sordidae suis uoluptate detinetur. Ita fit ut qui probitate deserta homo esse desierit, cum in diuinam condicionem
Abbreviated transcription (Latin):
abitiant manẽdi intentõe ⁊ ad
int̾itũ sponte festinẽt. om̃e nãq
aĩal tueri salutẽ laborat. mortẽ
Net ĩ aĩalib qͥdem manedi amor
ep aĩe uolũtatib uerũ ex natͥe
pͥncipiis uenit nã sepe mortẽ co¬
gentib causis ꝙͣ nata reformidat
isfud quo soło mortaliũ rerũ du¬
rat snit̾nitas gignẽdi opꝰ qd̾
nat᷑a semꝑ appetit int̾dũ toheret
doluntas. ibndem.

Expanded text:
abjiciat manendi intentionem, et ad interitum sponte festinet. Omne namque animal tueri salutem laborat: mortem ne in animalibus quidem manendi amor ex animae uoluntatibus, uerum ex naturae principiis uenit. Nam saepe mortem cogentibus causis, quam natura reformidat, illud quo solo mortalium rerum durat diuturnitas, gignendi opus, quod natura semper appetit, interdum cohercet uoluntas. Adeo
Abbreviated transcription (Latin):
Existimata płimoꝵ nõ perũ mi¬
ta s fortune spectat euentũ eaq
q̃ felicitas cõmendau̾it quo fit ut
existimatõ bona pͥmo om̃iũ fe¬
qd̾ crimen affigit᷑ q̃ ꝑserut me¬
ruisse credunt᷑. iͥdem.

Expanded text:
existimatio plurimorum non rerum merita sed fortunae spectat euentum eaque e felicitas commendauerit; quo fit ut existimatio bona prima omnium uod crimen affigitur, quae perferunt meruisse creduntur. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
I Te ip̃m qui ꝑ aulõ ante diuitiis
affluebas int̾roga int̾ illas ha¬
budantissimas opes ñꝙͣ ne am¬
mũ tuũ cõcepta exqualib ñuria
ꝯfudit anxietas atqui iꝙͣ a
bero me fuisse aĩo qͥn ad semꝑ
anget reminisci nõ queo/ nõne
qr aberat qd̵ abẽẽ nõ uelles uł

Expanded text:
 te ipsum, qui paulo ante diuitiis affluebas, interrogo: inter illas abundantissimas opes numquamne animum tuum concepta ex qualibet iniuria confudit anxietas? – Atqui, inquam, libero me fuisse animo quin aliquid semper angerer reminisci non queo. – Nonne l aberat quod abesse non uel
Abbreviated transcription (Latin):
acerbuq ꝑpessi st̃ miserationẽ
iudicũ excitare conant᷑ cũ magł
ratio debeat᷑ qͦs nõ as matis s
a ꝓpitiis potiꝰ miserantibq
accusatorib ad iuditiũ ueluti
egͦs ad medicũ duci oportebaat
ut culpe morbos supplitẽ rese¬

Expanded text:
 miserationem iudicum excitare conantur, cum magis ratio debeatur; quos non ab iratis sed a propitiis potius miserantibusque accusatoribus ad iudicium ueluti aegros ad medicum duci oportebat ut culpae morbos supplicio rese
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt qͥ qd̾ nexuit cõtinet nõ uo̾
tã certus nate ordo ꝓced̾e̾t nͨ tã
dispoĩtos ꝑo motus Rocis temꝑib
efficientia spaciis qͣlitatib expli¬
carẽt nisi unꝰ eẽt qui has mu¬
tationũ Garietates manẽs ipẽ
disponet. hoc qͥcꝙͥ ẽ quo cõdita
manẽt atq agitant᷑ usitato
cũctis uocabulo deũ nomino.

Expanded text:
 nexuit contineret. Non tam uero certus naturae ordo procederet nec tam dispositos motus locis, temporibus, efficientia, spatiis, qualitatibus explicarent nisi unus esset qui has mutationum uarietates manens ipse disponeret. Hoc, quicquid est, quo condita manent atque agitantur usitato cunctis uocabulo deum nomino.
Abbreviated transcription (Latin):
duo suma bona q̃ a se diu̾sa
sint eẽ nõ possũt etem̃ q̃ discre¬
pant bona nõ ẽẽ alterũ qd̵ sit
ast̾m siquet. qͣre neutrũ pot̾it
eẽ ꝑfectũ cũ asterutri alterũ de¬
est s qd̾ ꝑfectũ nõ sit id sũmũ nõ
eẽ manifestũ ẽ nlło modo igͣi
q̃ sũma stꝭ bona ea possũt eẽ

Expanded text:
duo summa bona, quae a se diversa sint, esse non possunt. Etenim quae discrepant bona, non esse alterum, quod sit alterum, liquet; quare neutrum poterit esse perfectum, cum alterutri alterum deest. Sed quod perfectum non sit. id summum non esse manifestum est; nullo modo igitur, quae summa sunt bona, ea
Abbreviated transcription (Latin):
gerunt᷑ ostendimꝰ ẽ gͥ hũanis
actib ip̃m bonũ ueluti p̃miũ
cõmune ꝓpoĩtũ atqui hoc a bo¬
nis nõ pot̾ seꝑari neq .ii. bonꝰ
ultra uire uocabit᷑ qͥ careat bo¬
no. qͣre ꝓbos mores sua p̃mia

Expanded text:
geruntur, ostendimus; est igitur humanis actibus ipsum bonum veluti praemium commune propositum. Atqui hoc a bonis non potest separari — neque enim bonus ultra iure vocabitur, qui careat bono - quare probos mores sua praemia
Abbreviated transcription (Latin):
Signat temꝑa ꝓpriis aptãs offi-¬
tiis d̾s nec quas ip̃e coherruit .i.¬
seꝑauit misceri pacit᷑ uices sic
qd̾ p̃cipiti uia certũ deserit ordi¬
stͦ bos autẽ deo mente consimłes
a reb infimis excellentis nature
ornamẽta captatis. ẜ.r.ꝓ.i.¬

Expanded text:
Signat tempora propriis aptans officiis deus nec quas ipse cohercuit misceri patitur uices. sic quod praecipiti uia certum deserit ordisunt, vos autem deo mente consimiles ab rebus infimis excellentis naturae ornamenta captatis
Abbreviated transcription (Latin):
plura dũ fuĩt fubnecta oculis
intuemͣ ut ea q̃ in quadrigis
mod̾andis atq flectendis face
ilłoꝵ ita fieri nccͣitas usla com¬
stra .n. eẽt artis effcus s oĩa
coacta mouent᷑. q̃ igit᷑ cũ fuit
carent exñdi ncͣcitate eadem
pͥusqmͣ fiant sine nccͣitate fu¬
in terra hoĩem et ariri ĩ ceło
solem uidetis ꝙͣqmͣ simł utrãq
conspectũ tũ discernitis ⁊ hoc¬
qͥdem uolutariũ illud eẽ necessa-¬
riũ iuditatis ita gͥ cũcta despi¬
tiens diuinꝰ intuitus qualita¬
se qͥdem p̃ntiũ ad conditionẽ
D Si dutas ꝙ euenturũ d̾s uidet
id nõ eucnire nõ posse qd̵ a̾
nõ p̃t nõ euenire id ex nccͣta¬

Expanded text:
 dum fiunt, subiecta. oculis intuemur, ut ea, quae in quadrigis moderandis atque flectendis facere illorum ita fieri necessitas ulla comstra enim esset artis effectus si omnia coacta mouerentur. – Quae igitur cum fiunt carent exsistendi necessitate eadem prius quam fiant sine necessitate fuin terra hominem et oriri in caelo solem uidetis, quamquam simul utrumque conspectum tamen discernitis et hoc uoluntarium illud esse necessarium iudiciens divinus intuitus, qualitase quidem praesentium, ad conditionem  si dicas quod euenturum deus uidet id non euenire non posse, quod autem non potest non euenire id ex necessita
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ ncͣctates simplep uina
ut si aliquẽ ambulare scias
eũ ambulare nc̃ce ẽ. s ħ con
ditio inimime secũ illa simpli¬
cẽ trahit. hant .n. ncͣcͣitatẽ
nõ ꝓpriã facit nat᷑a s condi¬
ncͣtͣitas cogit incede̾ ẜolũtatẽ
gradientẽ. qmͣuis cũ tñ cũ gra

Expanded text:
m necessitates, simplex una, ut, si aliquem ambulare scias, eum ambulare necesse est. Quod enditio minime secum illam simplicem trahit. Hanc enim necessitatem non propria facit natura, sed condinecessitas 15 cogit incedere voluntarie gradientem, quamvis eum tamen, cum gra