comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quoda pud dm̃ est detrahunt sed &iam & animam iumanam hillo negare contendunt:
quos pe iliuis diuno palmi uersiculo desgnauit dians. hocopus eorum quit rahunt mihiuapuddĩ
quam qui audiens uerbum dm̃ apud dm̃ esse : dicitidem uerbum indõ nonesse : Aut quis amplius
mala aduersus xp̃i animam loquitur : quam qui in xp̃o humanam animam diffitetur. cum illud
uerbum quod d s̃ est sic apud dm̃ sit dequo est : ut perunitatem naturae indõsit : & pere andẽ
unitatem naturae unuscum illods̃nt : Et illa anima simulcum carne suscepta fuerat ab unige¬
nito dõ : ut simul hixp̃o & anima nr̃a siluar&ur &caro A quo procul dubio ille sempiternam
consequetur salutem : qui ineo diuinae humanaeque naturae plenam cogͣuerit ueritatem:¬

Expanded text:
quod apud Deum est detrahunt, sed etiam et animam humanam in illo negare contendunt. quod apud Deum est detrahunt, sed etiam et animam humanam in illo negare contendunt. Quos ipse Filius Dei uno psalmi versiculo designavit, dicens: Hoc opus eorum qui detrahunt mihi apud quam qui audiens Verbum Deum apud Deum esse, dicit idem Verbum in Deo non esse? Aut quis amplius mala adversus Christi animam loquitur, quam qui in Christo humanam animam diffitetur? cum illud Verbum, quod Deus est, sic apud Deum sit, de quo est, ut per unitatem naturae in Deo sit, et per eamdem unitatem naturae unus cum illo Deus sit, et illa anima simul cum carne suscepta fuerit ab unigenito Deo, ut simul in Christo et anima nostra salvaretur et caro. A quo procul dubio ille sempiternam consequetur salutem, qui in eo divinae humanaeque naturae plenam cognoverit veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
cenit uoluntas ubisine initio naturalis ꝑman& ae ternanatiuitas : Sicutergogenitisumus:
sed non sicut unigenitus ds̃ : & filiidĩ sumus : sed nonsicut unicus &uerus &filius : Etdiisumꝰ
sednonsicut uerbum quiuerus est ds̃ ita indo sumus & apud dm̃ sumus sed nonncut a pud edm̃
est &indo est uerbum : Ds quidõdo naturaliter naturest quam uisenimille riludicatur.
& nosfiluidicamur &illeds & nosdii. &ollegenitus & nosgeniti multumtamendisat hre
quadunum sonire uidetur in homine: Qm̃ille quodds quod filus quo dumgenitusest naturali¬
terest. quia denatura pitris naturest. Norautem quo d di quod fili quod gonitisumus: non
nuatura sadgratia sumus: Quiacum innatura non haberemnis uthoceneponemis gnitis nobiselitũ
est ut hoc factiessemus: Hanc discretionem sihereticimisericorditer dodonante percipiant
lumenuerum udebunt : & abumigent filii contume lus temperabunt ÷ Euinonsolum ineo

Expanded text:
cessit voluntas, ubi sine initio naturali permanet aeterna nativitas. Sicut ergo geniti sumus, cessit voluntas, ubi sine initio naturali permanet aeterna nativitas. Sicut ergo geniti sumus, sed non sicut unigenitus Deus; et filii Dei sumus, sed non sicut unicus et verus Filius; et dii sumus, sed non sicut Verbum, qui verus est Deus: ita in Deo sumus, et apud Deum sumus, sed non sicut apud Deum est et nos filii dicamur, et ille Deus et nos dii, et ille genitus et nos geniti, multum tamen distat in re quod unum sonare videtur in nomine, quoniam ille, quod Deus, quod Filius, quod Unigenitus est, naturaliter est, quia de natura Patris natus est; nos autem, quod dii, quod filii, quod geniti sumus, non natura, sed gratia sumus, quia cum in natura non haberemus ut hoc esse possemus, gratis nobis datum est ut hoc facti essemus. Hanc discretionem si haeretici, misericorditer Deo donante, 51 percipiant, lumen verum videbunt et ab unigeniti Filii contumeliis temperabunt: cui non solum in eo
Abbreviated transcription (Latin):
non quo modo apuddm est &indo est uerbumds quie st unigenitus filius : Diciturenim & nob̵
quia indo uiuimus & nouemur &sumus: Etdicitur ipsido si non peccauerimus: scimus quia
apud tesumus deputati: Verum tamen cum hoc de nobis dicitur. nonnaturalis unitas nostra
cum do ostenditur : sed aut potentia creatoris intellegitur. aut pi&as redemptoris : Sicenimqui
credidimus indõ & apud dm̃ sumus secutdedõ geniti filiidi sumus. scriptumestenim. Rcm̃i nunc
filii sumus Etiterum: Voluntarue genuitnos uerbo ueritatis : Nosergo ds uerbo ueritatis ge¬
nuit : Illum autem uerbum ueritatem genuit. nobis potestatem dedit filiosdi fieri : Ille autem
non e x potestate filius di factus seddo naturaliter estdifilius natus : Nosds uolumtariae genuit:
quia uoluntas generationem precessit. In unigeniti autem generatione nulla generantis pre¬

Expanded text:
non quomodo apud Deum est et in Deo est Verbum Deus, qui est unigenitus Filius: dicitur enim de nobis, non quomodo apud Deum est et in Deo est Verbum Deus, qui est unigenitus Filius: dicitur enim de nobis, quia in Deo vivimus et movemur, et sumus. Et dicitur ipsi Deo, si non peccaverimus, scimus quia apud te sumus deputati. Verumtamen cum hoc de nobis dicitur, non naturalis unitas nostra cum Deo ostenditur, sed aut potentia creatoris intelligitur, aut pietas redemptoris. Sic enim qui credimus, in Deo et apud Deum sumus, sicut de Deo geniti, filii Dei sumus. Scriptum est enim: Carissimi, nunc filii Dei sumus . Et iterum: Voluntarie genuit nos Verbo veritatis . Nos ergo Deus Verbo veritatis genuit, illud autem Verbum veritatem genuit. Nobis potestatem dedit filios Dei fieri; ille autem non ex potestate Filius Dei factus, sed de Deo naturaliter est Dei Filius natus. Nos Deus voluntarie genuit, quia voluntas generationem praecessit; in Unigeniti autem generatione, nulla generantis prae
Abbreviated transcription (Latin):
quae generat uerbum : tantum est etiam ipsum uerbum. Sicutenin de totamente nafitus
uerbum si intratotam ꝑman& natum: Et quia cogitante mente non esteuis aliquid
ubi inea uerbum nonsit: Ideo uerbum tantum est : quanta e st̃ mensipia dequaest:
Etcumapudillan est inillaest : & quodipsamens est : hoc est uerbum quod deilla &inilla est
& quanta illa est : tantum &iam uerbuimnent : quiade tota & intota est : Tantum que est ipsum
uerbum quanta simulest &inensipsa cum uerbo. Ne que eninisic deilla uerbum nascitur. ut ab
ea localiter secernatur . Natiuitas quippeilla quae ostendit quod iit & dequasit : ipsaostendit
quod extraeam dequanatum est esse nom posit : Nec inaliquominus sit sed sic deipsa sit : ut
apudipiam &imipsant: Tantumque sit deilla : quantum in illa. &t antuminilla quantũ

Expanded text:
quae generat verbum, tantum est etiam ipsum verbum. Sicut enim de tota mente nascitur quae generat verbum, tantum est etiam ipsum verbum. Sicut enim de tota mente nascitur verbum, sic intra totam permanet natum. Et quia cogitante mente, non est ejus aliquid, ubi in ea verbum non sit, ideo verbum tantum est, quanta est mens ipsa de qua est, et cum apud illam est, in illa est et quod ipsa mens est, hoc est verbum quod de illa et in illa est; et quanta illa est, tantum etiam verbum est, quia de tota et in tota est. Tantumque est ipsum verbum, quanta simul est et mens ipsa cum verbo, neque enim sic de illa verbum nascitur, ut ab ea localiter secernatur. Nativitas quippe illa, quae ostendit quid sit et de qua sit, ipsa ostendit quod extra eam de qua natum est esse non possit, nec in aliquo minus sit, sed sic de ipsa sit, ut apud ipsam et in ipsa sit, tantumque sit de illa, quantum in illa, et tantum in illa, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
p&rum sicut uerbum man& apud dm̃: Quia nec sic potest eẽ homo apud hominem : sicut
uerbum ds̃ est apud dm̃ patrem : Homo enim apud hominem sic est : ut non solum apudeum
non esse possit. sed &uam cuma pud eum est : in ipso substantialiter esse non possit : Verenim
qui sic apud aliumest extraillum est: Quiacumestapudillum sinceritate dilectionis. loco
discernitur : quanto lib& affectu inuicem sibi uterque iungatur: Sed sic est uerbum apud d m̃
ucut est iimente uerbum . sicut in corde consilium: Cum enimmens apudse uerbum hab&
utique cogitando hab&. Quianihil alud est apudse dicere quam a pudie cogitare . Cum
ergomens cogitat & cogitando uerbum intrase generat : desua substantia generat uerbum
& sic illud uerbum generat dese : ut genitum habeat apudse : nec minus aliquid hab&
uerbum quod exmente nascitur . Quamest mens dequa nascitur. Quia quanta estmens

Expanded text:
Petrum, sicut Verbum manet apud Deum, quia nec sic potest esse homo apud hominem, sicut Petrum, sicut Verbum manet apud Deum, quia nec sic potest esse homo apud hominem, sicut Verbum Deus est apud Deum Patrem: homo enim apud hominem sic est, ut non solum apud eum non esse possit, sed etiam, cum apud eum est, in ipso substantialiter esse non possit. Vere enim qui sic apud alium est, extra illum est, quia cum est apud illum, sinceritate dilectionis, loco discernitur, quantolibet affectu invicem sibi uterque jungatur. Sed sic est Verbum 50 apud Deum, sicut est in mente verbum, sicut in corde consilium: cum enim mens apud se verbum habet, utique cogitando habet, quia nihil aliud est apud se dicere quam apud se cogitare. Cum ergo mens cogitat, et cogitando verbum intra se generat, de sua substantia generat verbum, et sic illud verbum generat de se, ut genitum habeat apud se. Nec minus aliquid habet verbum quod ex mente nascitur, quam est mens de qua nascitur, quia quanta est mens
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc ipsum quidem posibileesse. sicdicamus a puddm esse : ut dicamus indo nonẽe. quid
autemposse a pudse ds̃ hab& seipsum posse in se non hab&. Hisatque huius modi testimoniis¬
clar& cumdicitur. Verbumerat apuddm̃ non aliud intellegidebere qua muerbumerat
indo : Nam &ipse filius quiest uerbumdĩ : non solum patrem in se. sed &iam sebi patreessetes¬
taturdicens. Non credisquia e goimpatre & pater inme est : hoc autem filii esse apud patrem
&esse in patre nontaleudeatur qualesi quis homo sit apud aliquem hominem siue iurchos¬
pitalis siue caritatis affectii. Nam & a postolus paulus dicit seapud a postolum petrumquin¬
decimdiebus mnansisse : Iurescilic& hospitalitatis & puritate dilectionis. quorum libꝰ & ꝑ
unitatem fidei & caritatis fuerit anima una & corunum: non tamen sic mansit paulus apud

Expanded text:
ut hoc ipsum quidem possibile esse, sic dicamus apud Deum esse, ut dicamus in Deo non esse? Quid ut hoc ipsum quidem possibile esse, sic dicamus apud Deum esse, ut dicamus in Deo non esse? Quid autem posse apud se Deus habet, si ipsum posse in se non habet? CAPUT VII. Non claret, cum dicitur, Verbum erat apud Deum, non aliud intelligi debere quam Verbum erat in Deo. Nam et ipse Filius, qui est Verbum Deus, non solum Patrem in se, sed etiam se in Patre esse testatur, dicens: Non credis quia ego in Patre, et pater in me est . Hoc autem Filii esse apud Patrem, et esse in Patre, non videatur tale quale si quis homo sit apud aliquem hominem, sive jure hospitali , sive caritatis affectu. Nam et apostolus Paulus dicit, se apud Apostolum Petrum quindecim diebus mansisse , jure scilicet hospitalitatis, et puritate dilectionis, quorum licet per unitatem fidei et caritatis fuerit anima una, et cor unum, non tamen sic mansit Paulus apud
Abbreviated transcription (Latin):
animanimeam ex inferno hiferiori quia idcirco animae ab inferno gratia dieripiuntur :
ut incaelis conuersentur : Vndedicit a postolus : Nr̃a autem conuersatio in caelis est : Por¬
ro anima quaepercogitationem malam apud mortem fuit : quomodo demorte liberata est
si in morte non fuit : & quo modo ex inferno ereptaest : si apud inferos constitutabi in ferno
non fuit : Cumutique si in morte non esset mortua non fius set : ꝑmalam autem uolun¬
tatem hoc est᷑peccatum quis nesciat animammori : cum ds̃dicat anima quae peccauerit :
ipsamorietur : Certum est igitur animam male cogitantem . cuma pud inortemest in mor¬
teesse &cumapud inferos est in inferno esse. Quic quid &iam saluatordicit: quaem pos¬
sibilia sunt apud homines. possibilia sunt apuddm̃. Ergo ne sic dicemus omniadõ possibiliaene

Expanded text:
animam meam ex inferno inferiori , quia idcirco animae ab inferno gratia Dei eripiuntur, animam meam ex inferno inferiori , quia idcirco animae ab inferno gratia Dei eripiuntur, ut in coelis conversentur. Unde dicit Apostolus: Nostra autem conversatio in coelis est . Porro anima, quae per cogitationem malam apud mortem fuit, quomodo de morte liberata est, si in morte non fuit? et quomodo ex inferno erepta est, si apud inferos constituta, in inferno non fuit? Cum utique si in morte non esset, mortua non fuisset. Per malam autem voluntatem, hoc est, per peccatum, quis nesciat animam mori? cum Deus dicat: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Certum est igitur, animam male cogitantem, cum apud mortem est, in morte esse, et cum apud inferos est, in inferno esse. Quid quod etiam Salvator dicit: Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum ? Ergone sic dicemus, omnia Deo possibilia esse,
Abbreviated transcription (Latin):
apientue Quoda pudie cogitat : hoc incordesuo cominemorat. Quodutrumque dumdicit
llamutique cogitationem &illam comine morationem : non exteruis sed interius sibi hnesse
monstrauit. Dicitur &iam in prouerbiis. filinonte conprehendat cogitatiomala quaedere¬
linquit doctrinam adulescentiae. & testamenti diuin iblitiest: posute nimapud mortem
domumsiam : &apudin feroscumterrigitis axesuos : Siergo cogitatiomala quaeipud mortẽ
posunt domuisuam extramortem est : non in morte: profecto uiuit: Et sapud in ferosposita
non est in inferno : super est ut illa quae nec in morte est. nec in inferno : uitam habere dicatur
incaelo: Ideoenim dodicitir quiaerpuit iamimamineum demorte : quia animae perfidẽ
uitamdonauit dicens Iustus autemineus exfide uiuit. Etrursusidcirco ipsidicitur. Eripiusti

Expanded text:
sapientiae . Quod apud se cogitat, hoc in corde suo commemorat, quod utrumque dum dicit, sapientiae . Quod apud se cogitat, hoc in corde suo commemorat, quod utrumque dum dicit, illam utique cogitationem et illam commemorationem, non exterius, sed interius sibi inesse monstravit. Dicitur etiam in Proverbiis: Fili, non te comprehendat cogitatio mala, quae derelinquit doctrinam adolescentiae, et testamenti divini oblita est; posuit enim apud mortem domum suam, et apud inferos cum terrigenis axes suos . Si ergo cogitatio mala, quae apud mortem posuit domum suam, extra mortem est, non in morte, profecto vivit. Et si apud inferos posita non est in inferno, superest ut illa quae nec in morte est, nec in inferno, vitam habere dicatur in coelo. Ideo enim Deo dicitur: Quia eripuisti animam meam de morte , quia animae per fidem vitam donavit dicens: Justus autem meus ex fide vivit . Et rursus idcirco ipsi dicitur: Eripuisti
Abbreviated transcription (Latin):
manet semper inpatre: Cum &iam dehominibus legamus quantum ad substantiam adtin&
qua naturaliter homines sunt : non aliudesse cumdicitur aliquid apud illosesse quã in illis ẽẽ
Vnde testimonia manifestissima proferemus : In libro isuȩ contin&ur et ediae regisoratio
quam postadiectos sibi aduitam annos quindecim ad dm̃ effudit : ubi intere&era sicdicit:
spimeus apud ine factus est : sicut lanifica proximans de meretelam. Quid autem hic aliud
ese in homine iutem nonesse : cum euidenter a postolusdicat. Quisenimscit hominum quae
sunt hominis nisi pr hominis qui improert: Sed &illud quodiũpra posuimus scriptum. dixert
apudis cogitantes non recte. quidest aliud : quam dixerunt intrase : Rursus in libro sapientie
dicitur haec cogiuans apudie & cominemnorans in cordemeo : q̃ in mortalitasest in cogitatione

Expanded text:
manet semper in patre: cum etiam de hominibus legamus quantum ad substantiam attinet, manet semper in patre: cum etiam de hominibus legamus quantum ad substantiam attinet, qua naturaliter homines sunt non aliud esse, cum dicitur aliquid apud illos esse, quam in illis esse? Unde testimonia manifestissima proferemus. In libro Isaiae continetur Ezechiae regis oratio, quam post adjectos sibi ad vitam annos quindecim, ad Deum effudit, ubi inter caetera sic dicit: Spiritus meus apud me factus est, sicut lanifica proximans demere telam . Quid autem hic aliud esse, in homine autem non esse? Cum evidenter Apostolus dicat: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est ? Sed et illud quod supra posuimus scriptum: Dixerunt apud se, cogitantes non recte , 49 quid est aliud quam, dixerunt intra se? Rursus in libro Sapientiae dicitur: Haec cogitans apud me, et commemorans in corde meo, quoniam immortalitas est in cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
lint filio ad signare : audiant in eo demlocopatrem luminum nominatum: Pro inde cumaudimꝰ¬
est hidõ inutatio: Et cuindicitur uerbumerat apuddm̃ : non aliud sentiamus quam uerbum
erat indõ: Et cum sapientia in pro uerbi isdicit. eram apudillum componens: non aliudsentiamꝰ
quameram in illo componens &cumdõdicitur. A pud te est fonsuitae : non aluid intellegamus
quam inte est fonsuitae. &cumiohannes dicit. ad nuntiamus uobis uitam a &ernam quae erat
apud patrem & palam facta est nobis non aliud intellegamus quamuitam a &ernam quaeerat
in patre. Vere enim a pud dm̃ est ds̃ uerbum : quia in dõ est ds̃ uerbum Et uerea pud dm̃ uiuumest : ẽ¬
uita quia indõ uiuo est ds̃uita . Et uerea pud dm̃ uerum est ds̃ ueritas : quia indõ uero est ds̃ ueritas
Et uere apud dm̃ forte in est ds̃ uirtus quia in dõ fortiest ds̃iurtus : Sed quid mirum si hoc est
filio e sse apud patrem : quod est illiesse in patre. Quia scilic& naturaliter natus de patre : per¬

Expanded text:
in Filio assignare audeant , audiant in eodem loco Patrem luminum nominatum. Proinde cum audimest in Deo mutatio. Et cum dicitur, Verbum erat apud Deum, non aliud sentiamus quam Verbum erat in Deo; et cum Sapientia in Proverbiis dicit: Eram apud illum componens , non aliud sentiamus quam eram in illo componens. Et cum Deo dicitur: Apud te est fons vitae , non aliud intelligamus quam in te est fons vitae. Et cum Joannes dicit: Annuntiamus vobis vitam aeternam, quae erat apud Patrem, et palam facta est nobis : non aliud intelligamus quam vitam aeternam quae erat in Patre: vere enim apud Deum est Deus Verbum, quia in Deo est Deus Verbum. Et vere apud Deum sapiepud Deum verum est Deus veritas, quia in Deo vero est Deus veritas. Et vere apud Deum fortem est Deus virtus, quia in Deo forti est Deus virtus. Sed quid mirum, si hoc est Filio esse apud Patrem, quod est illi esse in Patre, quia scilicet naturaliter natus de Patre per
Abbreviated transcription (Latin):
tificatione &inglori ficatione cõrum gratiae sũae operafutura praesciuit. obhoctotum
dõ asignat a postolus dicens Nanquos praescuuit & priedestinauit conformesfieri maguus
filiieius utitipse primogenitus in multis fratribus. Quosautem praelestinaut. hos eiuoca
uit eri quosuocauit hos crustis cuit. quosautemiustificauit: illos & glorificaut
Verumtamencunsimul iustificatos & glorificatos audimus nonsimul &iustificationis cglo¬
ri sicationis opus praesenti tempori deputemus iustisicatiom gͣritia in pracsentiduts
Glorificationiauter futuraseruatur Itact fide. illasper̃. Dicatautem pulus quanuu
ꝑnidem ambulamus nonperspeciem. Quodenin nunc scĩcredunt : tuncuidebunt
P ropter quodaede saedicitor audisilia &iude. quia fides exauditu Vndeiutu netideruuens
fidu alitor dicit gr o douidere bonidñ interta uiuentum lteigitur lnliort edeosl

Expanded text:
tificatione, et in glorificatione sanctorum, gratiae suae opera futura praescivit. Ob hoc totum Deo assignat Apostolus dicens: Nam quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii ejus, ut sit ipse primogenit hos et justificavit: quos autem justificavit, illos et glorificavit . Verumtamen cum simul justificatos et glorificatos audimus, non simul et justificationis et glorificationis opus praesenti tempori deputemus. Justificationis enim gratia in praesenti datur, glorificationis autem futura servatur. Ista est fidei, illa speclei . Dicit autem Paulus: Quia nunc per fidem ambulamus, non per speciem . Quod enim nunc sancti credunt, tunc videbunt. Propter quod Ecclesiae dicitur, Audi, filia, et vide; quia fides ex auditu, unde justus ex fide vivens, fiducialiter dici
Abbreviated transcription (Latin):
cumnq ꝓmisit potensest & facere. Ideo ergo indipminsis nullaest salsetas quia in fciendis nulla
onm potentiest difficultis. Et ꝓ ptereaibinum quam deest uoluntitiseffectus quuia uoluntas
ipanon aliuidinuenitur esse quamurtus. Quicquidautem ultpotest : qui quantum uult
subest enimtibicumuoles pone. Ideo diximus tintamibione urtutem uoluntatis : quantaet
uoluntas paurtutis. Quuia cuisempiubest cumuol& pone. non aliudet h illo uelle quam
pose. Qua er gods nulla neces sitate conpellitur ut ali quid nolens promittat: nullureto que
adue rsitatis bn peditur obitaculo quo id quoioromist : autminus quamuult. autardiuis fciat.
pse itele porut seutuolut piedestinire quondlam ad glorum quoelimad poenam : sequo sort

Expanded text:
cunque promisit, potens est et facere . Ideo ergo in Dei promissis nulla est falsitas, quia in fcunque promisit, potens est et facere . Ideo ergo in Dei promissis nulla est falsitas, quia in fOmnipotenti est difficultas, et propterea ibi nunquam deest voluntatis effectus; quia voluntas ipsa non aliud invenitur esse quam virtus. Quidquid autem vult potest, qui quantum vult « Subest enim tibi, cum voles, posse . » Ideo diximus tantam ibi esse virtutem voluntatis, quanta et voluntas ipsa virtutis: quia cui semper subest, cum volet, posse, non aliud est in illo velle, quam posse . Quia ergo Deus nulla necessitate compellitur, ut aliquid nolens permittat, nullius utique adversitatis impeditur obstaculo, quo id quod promisit, aut minus quam vult, aut tardius faciat. Proinde potuit, sicut voluit, praedestinare quosdam ad gloriam, quosdam ad p
Abbreviated transcription (Latin):
secundumn benum placitumetus quod proposuit in eo indipenatione plenitudinis temporum
instaurareomnia inxp̃o. quae in cuelis & quae interra sunt in ipio. Ex a&ornitate dipontionis
siue in praedestinatione iam fecit quae cumque effectuo periusui tempore congruo facienda
disposuit sicutemim omnecreatoris opus si neinitio non potuit nec potest fieri: sic illa sem¬
piterna uolunta seius num quammutabilitati subiac&. quia initium existendi non hab&
Quodautem semꝑsi cest utesse noncoeperit : proculdubio sicest ut id quodest none sse non posit
Verugitur inmutabilitas digne uera uocatur axernitas in qua acernitate in commutabilis
uoluntatis suae creatorillei imfecise dicitur. quod increatura mutabili proutoportune faci¬
endum diposuit : scrite dispostum facit. Etideo quaecum quepmint iamfactadicimus ꝗ
deficiendi dibitare nondebemus abraham piter nostor sicuta postolus ait hire pmi sionedi
nonbhestaut diffidenta sed confortatus est fide daniglorumdõ: plenissimescions quia quae¬

Expanded text:
um, instaurare omnia in Christo, quae in coelis, et quae in terra sunt ; in ipso ex aeternitate dispositionis suae, in praedestinatione jam fecit, quaecunque effectu operis sui, tempore congruo facienda disposuit. Sicut enim omne Creatoris opus sine initio non potuit, nec potest fieri: sic illa sempiterna voluntas ejus, nunquam mutabilitati subjacet, quia initium existendi non habet. Quod autem semper sic est, ut esse non coeperit, procul dubio sic est, ut id quod est non esse non possit. Vera igitur immutabilitas, digne vera vocatur aeternitas, in qua aeternitate incommutabilis voluntatis suae Creator ille jam fecisse dicitur, quod in creatura mutabili, prout opportune faciendum disposuit, sic rite dispositum facit. Et ideo quaecunque promisit, jam facta dicimus, quia de faciendis dubitare non debemus. Abraham enim pater noster sicut ait Apostolus in repromissione Dei non haesitavit diffidentia, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo, plenissime sciens quia quae
Abbreviated transcription (Latin):
uementes uenent iexultationo portantes mamipulo siuos in hcoperari putri familuas
inuns tuo peritur : Anlla autem denarui mercede sineduibio potientur Itanehune
donue utinitium n eriti bonigratis in dignus accipiat illamuero infutigr ur ceponrtam
sertut i uabonimeriti praemium accipero cdignus possit: quibonimer iti principiur
cimes & Iidienus accipit : Diconigtur pulus quia quo dli uistificuit illoier glorificiũ
nonintumq oricientiuitie deputi. edeus tlequadfuturunest uelut factun firmit¬

Expanded text:
tes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. In hac operarii patrisfamilias in vinea operantur; in illa autem denarii mercede sine dubio potientur. Istam Deus nunc donat, ut initium meriti boni gratis indignus accipiat; illam vero in futurum repositam servat, qua boni meriti praemium accipere dignus possit, qui boni meriti principium, cum esset indignus, accepit. Dicens igitur Paulus: Quia quos Deus justificavit, illos et glorificavit , non
Abbreviated transcription (Latin):
inopereeius numquam fuit in praedestinatione eius : Nonergo praedestinatisunt mnali ad hoc
quod inale operantur a concupis contia sua abstracti &inlecti. sed adhoc quodiuste patiuntur
inuiti: Prae destinationi s enim nomine non aliqua uo luntatis humanȩ coacticia necessitas
Dõaut miseri cordiam &iudicium cantatecclesia cuius hoc opus est in homine : ut occulto uolunta

Expanded text:
in opere ejus, nunquam fuit in praedestinatione ejus. Non ergo praedestinati sunt mali ad hoc in opere ejus, nunquam fuit in praedestinatione ejus. Non ergo praedestinati sunt mali ad hoc quod male operantur, a concupiscentia substracti et illecti, sed ad hoc quod juste patiuntur inviti. Praedestinationis enim nomine non aliqua voluntatis humanae coactitia necessitaso autem misericordiam et judicium cantat Ecclesia, cujus hoc opus est in homine, ut occulto volunta
Abbreviated transcription (Latin):
plicu quodparuit diuma iustitia peccitori: Delue morte aluntornesterdieit. Nolte tino¬
recosquio ccidunt eorpus : animamautem non posuntoccidere. Magis autem euntimete: quipe¬
test & anmanecorpus ꝑdoroingohennam. Quodergo ante gehennan malipercunt: noneit
diuumoperis sedhumam: Quodautem ingehona periturisunt hoc facitdłi aequitas cuinulla
pliear peccantis inqutas. Quienim diligit inquitatem oditanimansuam: Eteliertiolomes
quaom̃is qui facit peccitum &imiqutatemsicit Et peccatiumest hiquitas. Etd ꝑppb&adcit
qua anima quas peccauerit. Ipa mori&ur. Defilio aut di iohannesedeit. Scinus qui ulleapparu
itpecatatoller&: & peccaitum heononest. Sicut er gopeccitun heononest: Ia peccatum
ex eononest. Quod autem ex eononest : opuseĩ unicuiq nonest : Quod auteminumquam est

Expanded text:
plicii, quod paravit divina justitia peccatori. De hac morte Salvator noster dicit: Nolite timeplicii, quod paravit divina justitia peccatori. De hac morte Salvator noster dicit: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Magis autem eum timete qui potest et animam et corpus perdere in gehennam . Quod ergo ante gehennam mali pereunt, non est divini operis, sed humani. Quod autem in gehenna perituri sunt, hoc facit Dei aequitas, cui nulla placet peccantis iniquitas. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Et dicit Joannes: Quia omnis qui facit peccatum, et iniquitatem facit; etquia « Anima, quae peccaverit, ipsa morietur . » De Filio autem Dei Joannes dicit: « Scimus quia ille apparuit, ut peccata tolleret, et peccatum in eo non est . » Sicut ergo peccatum in eo non est, ita peccatum ex eo non est: quod autem ex eo non est, opus ejus utique non est. Quod autem nunquam est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓph&am Conuertimin & a uertiteuos ab omnibusimpi&atibus uris : & nonerunt uobis
in poenam iniquitatis. proicitea uobis omnes iniquitates urãs quas impiesecistis adueriuimne
morientis : quomodo ut auertaturipse auasuiamala : &uiuat animacius. Fliecest morsim¬
pi&atis quãnon secitdẽ quac ꝑ diabolum introiuit horbemtertarum: In haceum intant
qui sunt ex parteillius. Hiuc uni morti quam peccator sibi ꝑ contemptum diuueg ui onis¬
inuste concupiscendo accersuuit. duplands mortemiuiste iudicandoretribuit: hocest
primam h sȩ paratione animae & aorporis secundam ina&erna crucatione aninae &cor¬
poris aqp hoc primam qua dicedente a nima aroiola moritur: secundãuero quanderecuens
in carnemanima headem & cumeadem in qua pecauit carne torquetur uttumnqua comimu¬
mcauit mertem peccati quod di bonitas inter dixithomimi cumipa comimume& mortom sus¬

Expanded text:
 Conuertimini et auertite uos ab omnibus impietatibus uestris, et non erunt u Conuertimini et auertite uos ab omnibus impietatibus uestris, et non erunt uin poenam iniquitatis. Projicite a vobis omnes iniquitates vestras, quas impie fecistis adversus mmorientis, sed ut avertatur ipse a via sua mala, et vivat anima ejus . Haec est mors impietatis, quam non fecit Deus, quae per diabolum introivit in orbem terrarum. In hac eum imitantur qui sunt ex parte illius. injuste concupiscendo arcessivit, duplam Deus mortem juste judicando retribuit; hoc est, primam in separatione animae et corporis, secundam in aeterna cruciatione animae et corporis. Ac per hoc primam, qua, discedente anima, caro sola moritur; secundam vero, quando rediens in carnem anima, in eadem et cum eadem, in qua peccavit, carne torquetur; ut cum qua communicavit mortem peccati, quod Dei bonitas interdixit homini, cum ipsa communicet mortem sup
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam baptissi discedunt desđo. siue qui lnuacuium gratiam drecipientes postacceptum
laptimum usque in finem presentisuitaemalunt seriuesse peccati. nec uolunt dumtem pusest
acceptabile & diepalutis conuerti ãuia suamala utuiuant : &ignorantes quia benignita sdi
ad paenitentiameo s adducit ipsi scđm duriciamsuam & inpaenitens corthesauritant ribi
iram indie irae & reuelationis iustuudicuidi. Deillaer gomorte quamsib: peccatores manib:
& uerbi saccersierunt & aestimantes eam amicam defluxerunt. Dicitur nolite ⁊ilare
non fecit ne quaela&atur in ꝑditione uiuorum. Et alioloco dehacmortedicitur inuidia
aũt diabolimor sintroiuit inorbemterrarum : Imitantur autemeum quisunt ex parteillius
quã mortem utabopere ac praedestinationedicognosceremus alienam. D̃pre sicloquitur

Expanded text:
gratiam baptismi discedunt de saeculo, sive qui, in vacuum gratiam Dei recipientes post acceptum gratiam baptismi discedunt de saeculo, sive qui, in vacuum gratiam Dei recipientes post acceptum baptismum, usque in finem praesentis vitae malunt servi esse peccati, nec volunt, dum tempus est acceptabile, et dies salutis, converti a via sua mala, ut vivant; et ignorantes, quoniam benignitas Dei ad poenitentiam eos adducit, ipsi secundum duritiam suam, et impoenitens cor, thesaurizant sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . De illa ergo morte, quam sibi peccatores manibus et verbis accersierunt, et aestimantes eam amicam defluxerunt, dicitur: Nolite zelareniam Deus mortem non fecit, neque laetatur in perditione vivorum . Et alio loco de hac morte dicitur: Invidia autem diaboli mors introivit in orbem terrarum. Imitantur autem eum qui sunt ex parte illius . Quam mortem, ut ab opere ac praedestinatione Dei agnosceremus alienam, Deus ipse sic loquitur per
Abbreviated transcription (Latin):
igtur ipsaueritate quae uerum lumenest in luminante tenebrasmeas in huius questioms seru¬
tatione facultas inihiest actenus intelligendi concesta nihilaliud accipiendum exitimo hillo
ciauguston sermone quoda dinteritum quosdam praedestinitos firmat nisadinteritun
supplicui nondelicti nequead mnalum quodiniuste admittunt : sedaderuciatum quomustis¬
sime patientur necad peccatum quo primae resurrectionis beneficum autnonaccipiunt
autanittunt : sed ad tormentum quo dilis propria bnquitas maleparit: & ae quits diuina
bunere tribuit nec ad mortem animae primam in quana scuntur paruuli uelinquam siccit
bratus lacobusdet concupis centia sua abseracti &im lectirecedunt eriminos : sedidnortem
secundam quam nece secit patiantur. retribuente iustissi moiudice seuquiante perceptam

Expanded text:
igitur, ipsa veritate quae verum lumen est illuminante tenebras meas , in hujus quaestionis scruigitur, ipsa veritate quae verum lumen est illuminante tenebras meas , in hujus quaestionis scrutatione, facultas mihi est hactenus intelligendi concessa, nihil aliud accipiendum existimo in illo sancti Augustini sermone, quo ad interitum quosdam praedestinatos firmat, nisi ad interitum supplicii, non delicti; neque ad malum, quod injuste admittunt, sed ad cruciatum, quem justissime patientur; nec ad peccatum, quo primae resurrectionis beneficium, aut non accipiunt, aut amittunt, sed ad tormentum, 6 quod illis propria iniquitas male parit, et aequitas divina bene retribuit; nec ad mortem animae primam, in qua nascuntur parvuli, vel in quam sicut beatus Jacobus dicit concupiscentia sua abstracti et illecti recidunt criminosi, sed ad mortem secundam, quam necesse est patiantur, retribuente justissimo judice, seu qui ante perceptam
Abbreviated transcription (Latin):
eodulcius quosecr&ius ueritas loquitur. Eame docere dign&ur quae sic proponam si casserã
ut in propositionibus atq assertionibus meis ueritati. quae nec fallit nec fallitur semꝑii hȩreã
semꝑ oboediens consentiensq reperiar qm̃ ut ueritatioboedire at que conientire ualeam
ipiaueritas in luminat. ipsa adiuuat ipsa confirmat : ab ipsa postulo docerimulto plura quae
nescio : a qua accepi pauca quaescio. Ipsam rogo ut preueniente ac subsequente misericordia
quaecumq salubriter scienda nesciodoceatie in hisquae uera nouicustodiatme : in quibus ut
homofallor corrigatine. In quibus ueristitubo confirm&me &a filsis ac noxiis eripiatine ut in
cogitationibus & sermonibis eis quod alubriter donat ihueniat. & ca ficiat deore meo proce¬
dere qua e sint coram ipa princi puliter grata & sicfiant fidelibus cunctisaccepta. Quantum

Expanded text:
eo dulcius quo secretius veritas loquitur ea me docere dignetur, quae sic proponam, sic asseram, eo dulcius quo secretius veritas loquitur ea me docere dignetur, quae sic proponam, sic asseram, ut in propositionibus atque assertionibus meis, veritati quae nec fallit, nec fallitur semper inhaeream, semper obediens consentiensque reperiar. Quoniam ut veritati obedire atque consentire valeam, ipsa veritas illuminat, ipsa adjuvat, ipsa confirmat, ab ipsa postulo doceri multo plura quae nescio, a qua accepi pauca quae scio. Ipsam rogo, ut, praeveniente ac subsequente misericordia, quaecunque salubriter scienda nescio doceat me, in his quae vera novi custodiat me, in quibus ut homo fallor corrigat me, in quibus veris vero titubo confirmet me, et a falsis ac noxiis eripiat me, ut in cogitationibus ac sermonibus meis quod salubriter donat, inveniat, et ea faciat de ore meo procedere, quae sint coram ipsa principaliter grata, et sic fiant fidelibus cunctis accept
Abbreviated transcription (Latin):
firmas scirete tamenasseris quid & hic respondeam ut tuar sententiam meam. hoc est interitũ
nondici nisimortem & adiungis interim legis ete hoc & adseuerasse &iam praedestinatũ
populum ad interitum. Deinde admone s ut conside remipsius locisermonem &ut doctormeorũ
discipulorum non utassertormearum propositionum faciam uos sequenda cognoscere
uitatis agnoscere subillo unodño at que magistro in eiusscolapositus non fratrum meorum uocari
magister autdoctora ffectu quoru inueritate condiscipulus sem ꝑesse desidero. Qua propt̃
hoc ab illo uero dño ac magistro nr̃o postulare nondesino uteame siue ꝑeloquia scripturarum
suarum seu ꝑ sermocinationem fr̃m. condiscipulorumq meorum. siue &i amperinspirationis
suae internam suaui orem qued octrinam ubisine sonis sermonum & sine elementis lit terarum

Expanded text:
firmas. Scire te tamen asseris quid et hic respondeam, ut tuear sententiam meam, hoc est interitum firmas. Scire te tamen asseris quid et hic respondeam, ut tuear sententiam meam, hoc est interitum non dici, nisi mortem. Et adjungis, interim legisse te hoc, et asseverasse etiam praedestinatum populum ad interitum. Deinde admones ut considerem ipsius loci sermonem, et ut doctor meorum discipulorum, non ut assertor mearum propositionum, faciam vos sequenda cognoscere.vitatis agnoscere, sub illo uno Domino atque Magistro, in ejus schola positus, non fratrum meorum vocari magister aut doctor affecto, quorum in veritate condiscipulus semper esse desidero. Quapropter hoc ab illo vero Domino ac Magistro nostro postulare non desino, ut ea me, sive per eloquia Scripturarum suarum, seu per sermocinationem fratrum condiscipulorumque meorum, sive etiam per inspirationis suae internam suavioremque doctrinam ubi sine sonis sermonum et sine elementis litterarum
Abbreviated transcription (Latin):
sinealiquadubitationeexprensit interproripeuerisimus genustilee se hominum quod
nonsacuthonum: eum praedistinatum utiq adimteritum. att ut tuuserno priefatiseur¬
idemgoriosis sonus augustinus. deillo enimbono dictum id debemus accipere quodibiait
De lerieloresperat sipflios hiomnum: utuidor & nestbitellogens requirenebñ. Flocorgo
bonum quodestrequirerem̃ nonerat qui facer& noneratuer adunum. sedineogenere
honinum quodprȩdestiatumest adintoritum hcdieta sciaugustim decerminans &ad
me litentionom tuarumn latterarum dicisentireme iamcurlterun haeo biculces seilic&¬
quoda epiusr eluctanti temihi praedestinationem. non tantum in bono dici sed&iam in malo
dum in malo praedestinationemn terelegisse diceres ipsedocensaiebam ad ponam debitam
non ad malum faciendum possedicialiam praedestinationem. quod &iam tusicut scripisti con¬

Expanded text:
sine aliqua dubitatione expressit interpres ipse verissimus, genus tale esse hominum, quod sine aliqua dubitatione expressit interpres ipse verissimus, genus tale esse hominum, quod non faciat bonum, illud praedestinatum utique ad interitum. Atque ut tuus sermo praefatiidem gloriosissimus Augustinus: DDeus de coelo respexit super filios hominum, ut videat si est intelligens requirens Deum . Hoc ergo bonum quod est requirere Deum, non erat qui faceret, non erat usque ad unum, sed in eo genere hominme intentionem tuarum dirigens litterarum, dicis sentire me jam cur iterum haec inculces, scilicquod saepius reluctanti te mihi, praedestinationem non tantum in bono dici, sed etiam in malo, dum in malo praedestinationem te relegisse diceres, ipse docens aiebam ad poenam debitam, non ad malum faciendum, posse dici aliam praedestinationem. Quod etiam tu, sicut scripsisti, con
Abbreviated transcription (Latin):
ego etiam epistola non inuenta recolui. silentio praeterire ne quieui. sed quiatucune¬
tarumsi qua forsitansunt si ne dubio meministi: non tepigeat utte rescribente comine¬
morer &q pero quia in quantum dñs adiuuerit nraresponio subre quour : si praeco¬
nomine quae iturus de quo scriptum est. quia dñs dat sapientiam. &a facic eius seientia
&intellectus hoc conuenientius at que commodius arbitratussum ut tan uerbatua quã
beatiaugustimi quac intua epła posustireuoluerem. Vthiitlactis faclius agnoscatur
tamintentio quam & am slutio questionis . Legentimeiiquis librum deꝑfectioneuistitie
hominis testimonim ꝓohece in ordinem relegens auditucauto pede temptim paululun
rotractaui ubiant Nonest quifi cutbonum non est usque adunum & ine aliqua nebula

Expanded text:
ncto, quam ego, etiam epistola non inventa, recolui, silentio praeterire nequivi. Sed quia tu cuncncto, quam ego, etiam epistola non inventa, recolui, silentio praeterire nequivi. Sed quia tu cunctarum si quae forsitan sunt sine dubio meministi, non te pigeat, ut te rescribente commemorer. Et spero quia in quantum Dominus adjuverit nostra responsio subsequetur, si praecenomine quaesiturus de quo scriptum est, quia Dominus dat sapientiam, et a facie ejus scientia et intellectus , hoc convenientius atque commodius arbitratus sum, ut tam verba tua quam beati Augustini, quae in tua epistola posuisti, revolverem: ut his relectis, facilius agnoscatur tam intentio quam solutio quaestionis. Legenti me, inquis, librum de Perfectione justitiae hominis, testimonium prophetae in ordinem relegens, auditu cauto pedetentim paululum retractavi, ubi ait: Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Et sine aliqua nebula,
Abbreviated transcription (Latin):
potureperire Vnam contenentem sci augustini erba quae in librodefectione iustitiae
hominis dehis quia dinteritum prae distinati sunt: interalia posuisse cognoscitur
Cuialteram statim subiunctam questionem uideor huenise : hocest desacrificio quodd
solo patriquidã existimant imolari. in alterauero epistola positam in quistionembi¬
ueni : quidest quoda postolus duobus denariis quos accepit. suꝑ erogare potuerit
Cumer gohastantum modo dua sepistolas inuenirem tertiae quoq sum protinus recorda¬
tionem : cursilic& a patremittendus ad consecrandum s acrificium corporis & sangiunis
dm̃ postul&ur: Haec iunt interum quattuor quaestiones quaruntres exduabus epis¬
tolistus unamuero memoria suggerente recolui. quodĩforte sunt aliae quas nobis
missti soluendas nec hi hoc huenis opere positas aut solutas quaeso ut non ad contemptũ
uel fastidium redigas sed obliuuiom patienter ignoscas. prae sertimncumilla deseospũ quã

Expanded text:
potui reperire. Unam continentem sancti Augustini verba, quae in libro de Perfectione justitiae hominis, de his qui ad interitum praedestinati sunt, inter alia posuisse cognoscitur. Cui alteram statim subjunctam quaestionem videor invenisse, hoc est, de sacrificio, quod soli Patri quidam existimant immolari. In altera vero epistola positam inquisitionem inveni: Quid est quod Apostolus duobus denariis quos accepit, supererogare potuerit? Cum ergo has tantummodo duas epistolas invenirem, tertiae quoque sum protinus recordationem: Cur scilicet a Patre mittendus ad consecrandum sacrificium corporis et sanguinis Domini postuletur. Hae sunt interim quatuor quaestiones, quarum tres ex duabus epistolis tuis, unam vero memoria suggerente recolui. Quod si forte sunt aliae , quas nobis misisti solvendas, nec in hoc invenis opere positas aut solutas, quaeso ut non ad contemptum vel fastidium redigas, sed oblivioni patienter ignoscas; praesertim, cum illam de Spiritu sa
Abbreviated transcription (Latin):
operando inillo bonioperis ficultaitem: Hocigitur istamiericordiuadi in homine subiequit
quo dpraeueniens iplargitur. Etideononiolum erraontem iustificando adiuamreuocit
ed&diambene ambulantem custodit & adiuuat : ut ad donum glorificationis a&ernae
perducat. Haccautem om̃a ides & uocationis nãe initia &iustifications augmenta

Expanded text:
operando in illo boni operis facultatem. Hoc igitur ista misericordia Dei in homine subsequitur, operando in illo boni operis facultatem. Hoc igitur ista misericordia Dei in homine subsequitur, quod praeveniens ipsa largitur. Et ideo non solum errantem justificando ad viam revocat, sed etiam bene ambulantem custodit et 10 adjuvat, ut ad donum glorificationis aeternae perducat. Haec autem omnia, id est et vocationis nostrae initia, et justificationis augmenta
Abbreviated transcription (Latin):
nos breso ibũ Gratiaere igtur retributiopia: quad li prae enti tompori mals bonaren¬
bunt iali ude lieo quosiustisicut impios utdeputetur fidis idustitum: Deqii totrbutio¬
nedauudiduict Quid retribuam dño proomibus quaeretribuit mnih. Gratiueecailla usta
pusbutio q uabomisuis meliora retribuemed̃ glorisicaturu ist uistas. Eehecenmgratue
opuserit quiauthoc mereantur i paprieuemendo miericorditor hnapt .i pa ubrequendo
custodit Isagratia inscripturis &iamimisc ri cordia nominatur. dequadicit daud
ds̃mneus nieri cordia iis praeuemi& ne. Etalioloco misericordatua subse queturme
pormnes ddiesuitaemeue. Prac̃ntigitur inpium utfiatiustus subsequitur urtum nefiuat
impius: Pracuenitcaecum ulumen quodnoninuenit don& : subse quitur uidentom
iedumen quod contulit seru&. Praeuenit elisum ut surgat : subequitur eleuatum
necidit. Praeuenit donans homini bonamuoluntatem subsequitur beneuolentem

Expanded text:
o Jesu . Gratia est igitur retributio pia, qua Deus in praesenti tempore malis bona retribuit: illis videlicet quos justificat impios, ut deputetur fides ad justitiam. De qua retributione David dicit: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Gratia est et illa justa retributio, qua bonis suis meliora retribuens, Deus glorificaturus est justos. Et hoc enim gratiae opus erit. Quia ut hoc mereantur, ipsa praeveniendo, misericorditer incipit; ipsa subsequendo, custodit. Ista gratia in Scripturis etiam misericordia nominatur. De qua dicit David: Deus meus, misericordia ejus praeveniet me . Et alio loco: Misericordia tua subsequitur me per omnes dies vitae meae . Praevenit igitur impium, ut fiat justus; subsequitur justum, ne fiat impius. Praevenit caecum, ut lumen quod non invenit, donet; subsequitur videntem, ut lumen quod contulit, servet. Praevenit elisum, ut surgat; subsequitur elevatum, ne cadat. Praevenit, donans homini bonam voluntatem; subsequitur benevolentem,
Abbreviated transcription (Latin):
caelo abRusq. ad e. hoc inficit terra
ab. usq adL. Et qd incaelo ẽ. a&. usq inp.
tale facit int̾ra ab .l. usq. adm uuale¬
que t̃ desuꝑ. a p. usq. ad .o. tale int᷑ra
ab a usq adri. Et quale illic as .o. usq.
ad .c. tale hic ẽ. abri usq adt. St̃ autr
inaethere extremitates ambȩ idẽ ap
usq ad R. eta .c. ad .o. at̃norigore den¬
setae. Idõ intͣra idemest. as .S. usq. adk
etat. usq adti. Rursꝰ incaelo a .& usq
ad p. nimio calore feruae. Idõ int̾raqͦq
ab L. usq ad .ax idemferuor t̃. Itẽ sunt incȩlo
tẽperies. ab .o. usq ad .P. &. a .&. in .R. Ideohic
quoq sunt tẽperatae. ab .N. In .M. &. ab .l. in .R
Aequinoctialis enĩ circulus qui ab a usq ad .B.
ductus ẽ mediã secit ꝑustã

Expanded text:
caelo ab R usque ad Q, hoc inficit terrae caelo ab R usque ad Q, hoc inficit terrae a K usque ad L: et quod in caelo est a Q usque in P, tale facit in terra ab L usque ad M; qualeque est desuper a P usque ad O, tale in terra ab M usque ad N: et quale illic ab O usque ad C, tale hic est ab N usque ad T. Sunt autem in aethere extremitates ambae, id est a D usque ad R et a C usque ad O, aeterno rigore densetae: ideo in terra idem est ab S usque ad K et a T usque ad N. Rursus in caelo a Q usque ad P nimio calore feruet: ideo in terra quoque ab L usque ad M idem feruor est. Item sunt in caelo temperies, ab O usque ad P, et a Q in R: ideo hic quoque sunt temperatae, ab N in M, et ab L in K. Aequinoctialis enim circulus, qui ab A usque ad B ductus est, mediam secat perusta
Abbreviated transcription (Latin):
cingulos & iã hic intelligi. sic̃ in breuis¬
simo speculo cũ facies monstrat᷑ ingens.
tenent in angusto menbra ł liniam̃ta
ordinẽ quẽ sua in uero digesserat ampli¬
tudo Sedhic qͦq ad serendi qđ dr̃mi¬
nuemꝰ laborẽ. oculis subi ciendo pictu¬
rã. Esto enĩ celispera a. B.c.u. & intrase
daudat sprrã terrȩ cui adscripta st᷑ S.x.
trionalis. aẜ .i. usq in .o. tropicꝰ aestiuus.
aq. in p. et aqui noctialis. ab: ina. &
tropicꝰ hiꝑmalis. abp. inq. & australis.
ab .e. in R. Sed& rodiacꝰ ducat᷑ ab̃ t. inp.
Rursꝰ inspera terrae ducant᷑ idẽ limites
cinguloꝵ̃ quossupͣ descripsimꝰ. in .ti moi.
in l inlc. his depictis sine difficultate
constabit singulas terrȩ partes asirigu¬
lis cali partib suꝑuerticẽ suũ positis. qua¬
litatẽ circanimietatẽ ł tẽperiem mutua¬
ri. Nã qđ ẽ susũ a .d. usq adR. hoc des¬
picit terrae. Ab .S. usq. adk et qđ ẽ in

Expanded text:
cingulos etiam hic intellegi, sicut in breuiscingulos etiam hic intellegi, sicut in breuissimo speculo cum facies monstratur ingens, tenent in angusto membra uel liniamenta ordinem quem sua in uero digesserat amplitudo. Sed hic quoque adserendi quod dicitur minuemus laborem oculis subiciendo picturam. Esto enim caeli sphaera A B C D, et intra se claudat sphaeram terrae, cui adscripta sunt S X trionalis ab I usque in O, tropicus aestiuus a G in P, et aequinoctialis a B in A, et tropicus hiemalis ab F in Q, et australis ab E in R; sed et zodiacus ducatur ab F in P; rursus, in sphaera terrae, ducantur idem limites cingulorum quos supra descripsimus, in N, in M, in L, in K. His depictis, sine difficultate constabit singulas terrae partes a singulis caeli partibus super uerticem suum positis qualitatem circa nimietatem uel temperiem mutuari. Nam quod est susum a D usque ad R, hoc despicit terrae ab S usque ad K: et quod est in