comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utt pettati ⁊ pene pectan ad hominẽ ꝑ uirgi¬
nem de adam ꝓpagatuã iusto ꝑtransoat. sertun
quid̾m est ꝙ adam nõ accepit naturam ꝓpagan
aut sola młr hominẽ sen̾et. natura tm̃ ⁊ uo
listate ppͥa oꝑante. sicut namq limus t̾re nõac¬
coꝑat naturam aut uolũtare᷑. qua oꝑante. iiit
pͥmus de illo fiet qmͣuis eẽt de quo adofẽposs.
sic ñ est fca młr decosta uiri. aut uit desola

Expanded text:
 peccati, et poenae peccati ad hominem per virginem de Adam propagatum juste pertranseat. Certum quidem est quod Adam non accepit naturam propagandaut sola mulier hominem generaret, natura tantum et voluntate propria operante. Sicut namque limus terrae non acceperat naturam aut voluntatem, qua operante vir primus de illo fieret; quamvis esset de quo a Deo fieri posset: sic non est facta m
Abbreviated transcription (Latin):
tib suo petrato aug̾e. uidetur mͥ pectata
liis multa ⁊ magna beneficia corꝑis ⁊ aĩe ĩpen¬
di. ⁊ pp̃ petrata parentũ filios ⁊ nepotes usq
ĩ tͥtiam ⁊ quartam st̾ionem. et forsitan ultͣ du̾
bona ⁊̃ ĩ anima q̃ forsitan ꝑ illos ꝯseq̃tentur.
hic inserere. s dico pectatũ originale ĩ omĩb
infantib ꝯceptis naturalit̾ equaleeẽ. sic̃ pec¬
catũ a de ꝙ est cã cur nascãtur ĩ illo adoi ꝑti¬
nent equalit̾.
filioꝵ. ħ modo pocius fi̾ existimo. nõ ꝙ ea
illis deus imputet aut ꝙ eos ĩ aliqua delic¬
ta pp̃ ꝑentes inducat. s qm̃ sicut sepe m̾itis
parentũ filios iustoꝵ apectatis eruit. Ita fili¬
os ĩiustoꝵ eoꝵ meritis ĩ suis alũ derelmquit.
Qmenĩ nemo ẽ liber apectato. nisi deo liberã¬
te. cũ nõ lib̾at d̾r ĩduc̾e. ⁊ cũ ñ mollit indiurare.
imq satis udetur susceptibilꝰ. C
qd̾ deus aĩam pettatcem. eui nich p̾t penã¬

Expanded text:
augere, videtur mihi peccata liis multa et magna beneficia corporis et animae impendi, et propter peccata parentum filios et nepotes usque in tertiam et quartam generationem, et bona etiam in anima, quae forsitan per illos consequerentur, hic inserere. Sed dico peccatum originale in omnibus infantibus conceptis naturaliter aequale esse: sicut peccatum Adae, quod est causa cur nascantur in illo, ad omnes pertinet aequaliter. filiorum, hoc modo potius fieri existimo, non quod ea illis Deus imputet, aut quod eos in aliqua delicta propter parentes inducat, sed quoniam sicut saepe meritis parentum, filios justorum a peccatis eruit, ita filios justorum eorum meritis, in suis aliquando derelinquit. Quoniam enim nemo liber est a peccato, nisi Deo liberante, cum non liberat, dicitur inducere, et cum non emollit, indurare. Namque satis videtur susceptibilius, quod Deus animam peccatricem, cui nihil pra
Abbreviated transcription (Latin):
suq qui. slam si ip̃e ñ hr̃et suũ pectatũ. nõ damip¬
na.cħ̾ retur. Itti g ͦ nõ portat ĩiquitatẽ ade s
suam. Qmͣuis id̾o dicaturportare. qr ĩiquitas
illius pettati istius cã fuit. Hec ant̃ causa q̃ fuit
iadam. ut ĩfantes ĩpectato nascanturñẽ saluc
dixi. ut filii iusti ꝓpagentur. Quare ñ itaseqͥtur
ut ꝓ peccato illoꝵ sit ĩ infantib pectatũ sicut pro
pectato ade.sapitilum xuii s¬

Expanded text:
ret suum peccatum, non damnaretur. Ita ergo non portat iniquitatem Adae, sed suam, quamvis ideo dicatur portare, quia iniquitas illius peccati, istius causa fuit. Haec autem causa, quae fuit in Adam, ut infantes in peccato nascantur, non est idixi, ut filii justi propagentur. Quare non ita sequitur ut pro peccato illorum sit in infantibus peccatum, sicut pro peccato Adae. CAPUT XXVII
Abbreviated transcription (Latin):
sius qͥuit suam iusticiam seruare. nullã iuideo
tõnem curꝓximoꝵ pentũ pectata fiioꝵ debe¬
ant aĩab imputari. Deniq nulli dubisi est ꝙ
infantes millam seruant rectitudinẽ uosũ¬
tatis pp̃ ip̃am rectitudinẽ. In ħg ͦ sũt õs ꝑit̾¬
tiam. hec nditas iusticie descendit ad õiab
adam. ĩ quo humana natura sespoliauit ead̾
iusticta. utĩreb aliquib rectam seruare uõ¬
lũtatẽ. sictũ pͥuata est illo dono quo sibi iti¬
ciam custodire potat ĩpost̾os. ut ĩ nlło eoꝵ ipã
cũ aliquo iusticia se ꝓpagare queat. Plusuttq
in infantib auferre sibi nõ ualuit. qͣm õem
in infantes ab a depectato magis descend̾e nõ
iudetur possibłe. Nam ubi nlła est iusticia. ulła
pot̃ auferri iuticia. Inde aut̃ nlła pot̃ absenta¬

Expanded text:
justitiam suam servare, nullam video rationem cur proximorum parentum peccata filiorum debeant animabus imputari. Denique nulli dubium est quod infantes nullam servant rectitudinem voluntatis propter ipsam rectitudinem. In hoc ergo sunttiam. Haec nuditas justitiae descendit ad omnes ab Adam, in quo humana natura se spoliavit eadejustitia, ut in rebus aliquibus rectam servaret voluntatem: sic tamen privata est illo dono quo sibi justitiam custodire poterat in posteros; ut in nullo eorum ipsa cum aliqua justitia se propagare queat. Plus itaque in infantibus auferre sibi non valuit, quam omnem in infantes ab Adae peccator major descendere, non videtur possibile. Nam ubi nulla est justitia, nulla potest auferri justi
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ħ illi ꝑillũ eẽnt. ita quo ĩ eius eẽt arbi¬
tͥi lib̾tate. ut quat erat ip̃e iusticia ⁊ felicita¬
te tales eosꝓpagaret. Hoc gͥ illi datũ est. Om̃ iͣ̃ꝙr
ĩ tante gr̃e cessitudin̾e positus bona q̃ sibi ec
illis seruanda aiteꝑat sponte deseruit. Idcto
cendant ade. Si diligẽt᷑ remota ut̃a uolũtate
q̃ sepe ⁊ multũ imnpedit m̃tem ab itlłeitu rec¬
titudius ip̃a pura iusticia ꝯside̾tur. Qualit̾
aut̃ pectatũ idem mͥ uideatur ad eos descen¬
de. pancis expediam. Est pettatũ a natura ut
dixi ⁊ eit pectatũ a ꝑsona. Itaq ꝙ estaꝑsona
pot̃ dici ꝑsonale. ꝙ aut̃ a natura naturale ꝙ¬
d origmale. Et sic̃ ꝑsonale transit ad natu¬
ram. ita nͣle ad ꝑsonam hociodo. Qd adam
ꝯmedebat: hoc natura exigebat. qr ita ut hoc
exig̾et creata erat. Qd̾ uero de ligno uetito ꝯ¬
medit. nõ hec uolũtas naturał ꝯ ꝑsonał bẽ¬

Expanded text:
erat, hoc illi per illum essent: ita quoque in ejus esset arbitrii libertate, ut qualis erat ipse justitia et felicitate, tales eos propagaret? Hoc igitur illi datum est. Quoniam itaque in tantae gratiae celsitudine positus bona, quae sibi et illis servanda acceperat, sponte deseruit: idcirco cendant Adae; si diligenter, remota nostra voluntate, quae saepe et multum impedit mentem ab intellectu rectitudinis, ipsa plura justitia consideretur. Qualiter autem peccatum idem mihi videatur ad eos descendere, paucis expediam. Est peccatum a natura, ut dixi : et est peccatum a persona. Itaque quod est a persona, potest dici personale; quod autem a natura, naturale originale: et sicut personale transit ad naturam; ita naturale ad personam hoc modo. Quod Adam comedebat, hoc natura exigebat; quia ut hoc ex geret, sic creata erat. Quod vero de ligno vetito comedit, non hoc voluntas naturalis sed per
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a saluari. Qm̃ itaq nlłam dant iusti ꝑentes.
añ luptismũ ĩfantib suis iusticiã. nullam
am quib aufr̾e neq̃unt. ulłam iusticiã. s ori¬
gmalẽ qmͣ bñt ab adam facunt ĩ eis grauorem.
g ͦ ⁊ iusti ĩ suis eam reddũt leuiorẽ. Quare si
⁊ ostend̾e pot̃. ego uero nõ audeo. cũ mixtini
iuideam ⁊ iustoꝵ ⁊ ĩustoꝵ infantes ad bap̃i
gñam eligi. ⁊ ab illa reꝓbari. o ⁊ ħ si quis dicit
nõ ualet oñdere. Quippe si hoc modo ĩ ẽ tͥto
iustior. insi qui uolũtate magis aut appetit
aut uitat qd̾ debet. Ita nõ est ĩiusto iinstior
nsi qui plus. aut amat aut ꝯtẽpnit. aut ui¬
ꝯi gͥ infantes neq̃unt oñdi moꝵ. ut aĩam
bnt̃ alius alio magis uł minꝰ ueleꝙ debent
aut ꝙ ñ debent. Nemo pot̃ ꝓbare ꝙ ĩ infantib
alius alionascatur iustioruł ĩnstior. parit irͦ
nec iusti sua insticia redd̾e iudentur ĩ suis
ĩfantib orignialẽ ĩiustitiam leuiorẽ os n ᷤ

Expanded text:
gratia, salvari. Quoniam itaque nullam dant justi parentes ante baptismum infantibus suis justitiam, nullam am, quibus auferre nequeunt ullam justitiam; sed originalem, quam habent ab Adam, faciunt in eis graviorem, ergo et justi in suis reddunt eam leviorem. Quare si et ostendere potest. Ego vero non audeo, cum mistim videam et justorum et injustorum infantes ad baptismi gratiam eligi et ab illa reprobari. Sed et hoc si quis dicit, non valet ostendere. Quippe sicut, hoc modo, non est justo justior, nisi qui voluntate magis aut appetit, aut vitat quod debet; ita non est injusto injustior, nisi qui plus amat aut contemnit quinfantes nequeant ostendi, mox ut animam habent, alius alio magis vel minus velle quod debent, aut quod non debent; nemo potest probare quod in infantibus alius alio nascatur justior vel injustior. Pariter ergo nec justi sua justitia reddere videntur in suis infantibus originalem injustitiam leviorem, n
Abbreviated transcription (Latin):
titia qmͣ debent hr̃e. nõ fecit ħ illoꝵ uolũtas
ꝑsonalis sicut ĩ adam. s egestas naturalis qmͣ
ipa natura accepit abadam. In adam namq
extra quẽ deilla nicħ erat estmidata iustitia
qmͣ pẽbat. ⁊ ea semꝑ nisi ad iuta caret. hac
rõne qm̃ natura sb̾sistit ĩ ꝑsonis. ⁊ ꝑsone nõ
sũt sñ natura. facit natum ꝑ sonas ĩfantũ pͨ¬
cat̾ces. sic spoliauit ꝑ sona naturã bono iꝰ¬
titie ĩadam. ⁊ natura egens facta om̃s ꝑͣs
quas ip̃a de seꝓcreat eadem egestate pettatͥ¬
ces. ⁊ ĩ iustas facit. Hoc modo transit pectatũ
a de ꝑsonale ĩ om̃s qui de illo naturalit̾ ꝓpa¬
gatur. ⁊ est ĩ illis natumle siue originate.

Expanded text:
stitia, quam debent habere, non hoc fecit illorum voluntas personalis, sicut in Adam; sed egestas naturalis, quam ipsa natura accepit ab Adam. In Adam namque, extra quem de illa nihil erat, est nudata justitia quam habebat: et ea semper nisi adjuta caret hac ratione, quia natura subsistit in personis et personae non sunt sine natura, facit natura personas infantium peccatrices. Sic spoliavit persona naturam bono justitiae in Adam: et natura egens facta omnes personas, quas ipsa de se procreat, eadem egestate peccatrices et injustas facit. Hoc modo transit peccatum Adae personale in omnes qui de illo naturaliter propagantur, et est in illis originale
Abbreviated transcription (Latin):
hõ fc̃s est ⁊ ĩ eo unena fcãea. nõ uolũtate trea¬
ture. aut pot̃ate. s sola dĩna uirtute s iste tan¬
to mirabiliꝰ ⁊ maiorigrã. qnͣto illi puri hot̃es
hic hõ deus ff̃us est. ual de gͦ diu̾so modo isteerat
ĩ adim qñ pectauit. qmͣ erant illi quiuolideario.
⁊ nͣli curdi ꝓcceantur. Illos gͦ quodã modo facit
adam quos ꝑ acceptã podate̾. human a uolitas
semmando ⁊ natuta germinando ꝓcteant. Istũ
u̾o nõ nnsi deus fecit qmuis deadam. qr nõ ꝑ adã
s ꝑ se. nelut de stio. Quid gͦ ꝯuementuts ad
ostendendã magnitudine̾ bonitatis di. ⁊ ad

Expanded text:
homo factus est, et in eo unde Eva facta est, non voluntate creaturae aut potestate, sed sola divina virtute: sed iste tanto mirabilius et majori gratia; quanto illi puri homines, hic homo Deus factus est. Valde itaque diverso modo iste erat in Adam, quando peccavit; quam erant illi, qui voluntario et naturali cursu procreantur. Illos ergo quodammodo facit Adam, quos per acceptam potestatem humana voluntas seminando, et natura germinando procreant. Istum vero nonnisi Deus fecit, quamvis de Adam: quia non per Adam, sed per se, velut de suo. Quid ergo convenientius ad ostendendum magnitudin
Abbreviated transcription (Latin):
illo eẽnt. de isto u̾o ut ẽẽt ħ unde futurꝰ erat.
nõ aut̃ ut deiio eẽtqr nõ eiat ĩ euns pot̃ate. uit
de ip̃o ꝓpagaretur. s nec ĩ pot̃ate enis erat. ut de
alia eẽncia. aut de ncħo fi̾et. Quare nõ erat
ĩeo ut hicaliquo modo eẽt. Namn᷑ ĩ pot̃ate natõ
nec ĩ pot̃ate nolũtatis eius erat. st eẽt quoquo
modo. Erat tñ ĩ eo natura de qͣ ppagandꝰ erat
ñ eius s d̾i pot̃ate. Nam ⁊ siusq ad iurginẽ
matrẽ ĩ parentib ⁊ uolũtas seminauit. ⁊ na

Expanded text:
to vero, ut esset hoc, unde futurus erat; non autem ut de illo esset, quia non erat in ejus potestate, ut de illo propagaretur. Sed nec in potestate ejus erat ut de alia essentia, aut de nihilo fieret. Quare non erat in eo, ut hic aliquo modo esset. Nam nec in potestate naturae, nec in potestate voluntatis ejus erat, ut esset quoquo modo. Erat tamen in eo natura, de qua propagandus erat, non ejus, sed Dei potestate. Nam etsi usque ad Virginem matrem in parentibus et voluntas s
Abbreviated transcription (Latin):
se. Om̃ g ͦ p̃pigacõ uiri de sola uirgine. ita ñ ẽ
naturalis aut uolũtaria s mirabilis. sic̃ illa
q̃ ml̾erẽ ꝓtulit de solo uiro ⁊ sicut creatõ uiti
de luno. palam est. qr neꝗͣꝙͣ sb̾iacet legibus
⁊ m̾itis ilius ꝓpagacõnis. qͣm ⁊ uolũtas ⁊ natã
qmͣuis discrete oꝑantur. nud enĩ ibi facit uo¬
lũtas. aliud natura. Parit̾ tñ uerus est hõ ⁊ adã
de nõ homine. ⁊ ihc desola młiere. ⁊ eua de solo
iuiro. sicut eat uerus homo quilz uir aut m łr
de iuiro ⁊ młiere. Quinis aut̃ homo. aut adã est
aut deadam. s eua de solo adam. ⁊ oĩ alii de adã
⁊ eua. Qm̃ uamq maria de qua sola est iħc de
adam est ⁊ eua. nõ pot̃ ip̃o de endem nõ ẽẽ. Sic
namq expediouit. ut qui redẽpturꝰ erat genꝰ
hoĩm. esset ⁊ nasc̾etur de patre. ⁊ matre oĩm

Expanded text:
io viri de sola virgine, ita non est naturalis, aut voluntaria; sed mirabilis, sicut illa quae mulierem protulit de solo viro, et sicut creatio viri de limo; palam est quia nequaquam subjacet legibus et meritis illius propagationis, quam et voluntas et natura, quamvis discrete, operantur; aliud enim ibi facit voluntas, aliud natura: pariter tamen verus est homo et Adam de non homine, et Jesu de sola muliere, et Eva de solo viro; sicut est verus homo, quilibet vir aut mulier de viro et muliere. Omnis autem homo aut Adam est, aut de Adam: sed Eva de solo Adam est, et omnes alii de Adam et Eva. Quoniam namque Maria, de qua sola est Jesu, de Adam et Eva est; non potest ipse de eisdem non esse. Sic namque expediebat ut qui redempturus erat genus humanum, esset et nasceretur de patre et matre om
Abbreviated transcription (Latin):
bap̃m onnõ illam exeusat. qr remanet sñ oĩ
culpa. uñ fit utiustitia q̃ añ bap̃m debebat᷑
ab infantib absq oĩ excusacõne post bap̃m
ad illis nõ exigatur quasi ex debito. Quamdin
insi. qm̃ ñ ẽ ĩ eis ab sencia debite iusticie. Nõ
enĩ est debitum qd̾ sũ oĩ culpa est ĩpꝰle. Quare
si sic moruint᷑. q a st̾ ĩiusti ñ dampnant᷑. S ot
iusticta xp̃i q̃ se dedit ꝓ illis ⁊ iusticia fidei ma
t̾s erłie a ꝓ ilis credit qiͣ iusti saluant᷑. Her
breuit᷑ de origmalipectato ꝓcapatitate ĩ tił¬
ectus mei ñ tam affirmando qmͣ ꝯtectando dixi.
donec in deus meluis aliquo modo reuelet. si
cui u̾o alit̾ iusũ fu̾it. nulluis respuo sentenci¬
am si uera ꝓbari pot̾it.

Expanded text:
t, quia remanet sine omni culpa. Unde fit ut justitia quae ante baptismum debebatur ab infantibus sine omni excusatione post baptismum ab illis non exigatur, quasi ex debito. Quandiu niam non est in eis absentia debitae justitiae. Non enim est debitum quod sine omni culpa est impossibile. Quare si sic moriuntur qui non sunt injusti, non damnantur, sed et justitia Christi qui se dedit pro illis, et justitia fidei mausti salvantur. Haec breviter de originali peccato, pro capacitate intellectus mei, non tamen affirmando quam conjectando dixi, donec mihi Deus melius aliquo modo revelet. Si cui vero aliter visum fuerit, nullius respuo sententiam, si vera probari poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
aut siminus nõ erat hũndauit ĩ eis pectatũ pꝰ
legem uitra pectatũ ade. qd̾ intlłise nequeo
cũ illd̃ ꝯsidero. De cuiꝰ pond̾e ⁊ sacifactõne in
cur deus homo. qd̃ mͥ uisũest. sicut iam legisti
ip̃a se p̾cipitauit. Dicet aliquis. si nõ hñt sin¬
głi pectatũ ade. qũo asseris nullũ saluari ss̃ sat̃¬
nullus pot redd̾e qnͣtũ deb: iolus x ͨ reddit ꝓ oĩb¬

Expanded text:
inus non erat; abundavit in eis peccatum post legem ultra peccatum Adae: quod intelligere nequeo, cum illud considero, de cujus pondere et satisfactione in Cur Deus homo, quod mihi visum est, sicut jam legisti,ipsa se praecipitavit. Dicet aliquis: Si non habent singuli peccatum Adae, quomodo asseris nullum salvari sine satinullus potest reddere quantum debet; solus Christus reddit pro
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ip̃e nõ dedit. ⁊ qd̾ sibi nõ debetur. Nocusteredari
hõ hoĩem cũ culpa uasci. sñ qua ip̃e nõ nascitur: ⁊
de qua ñ nsi ꝑ aliũ sanatur. deus u̾o recte exigit
mũltũ si ꝯsid̾etur ab hom̃miuditõ. Si quis eĩ uir
iuxor eius ad magnã qnͣdam digtatẽ. ⁊ possõ
in extus abłr ꝯmittunt. ⁊ ꝓͦ eo uiste deiciurntar.
⁊ ĩ seruitutẽ redigũtur. quis dicet filios quosp̾
dampnacõom generant ordem nõ debe sb̾iat̾e
seruituti. s pocius ad bona q̃ parentes iuste ꝑdi¬
derunt graus gratis oport̾e restitui. tales sũt
pͥmiꝑentes ⁊ fulii eoꝵ quos iuste ꝓculpa sua
de bĩtudine ĩ miserram damꝑnati teodeige¬
nerant exilio. De silib itaq słt d eẽ indicit
S deistis tanto distͥctius qnͣto delictũ eoꝵ ꝓba¬
ri pot̃ ĩꝓbabiluis. Demiq omnis homo aut salua¬
turaut damꝑnatur. omnis aut̃ qui saluaturad
rognũ celoꝵ admictitur. ⁊ oĩs qui dampnat᷑

Expanded text:
betur. Nec juste redarguit homo hominem cum culpa nasci, sine qua ipse non nascitur, et de qua non nisi per alium sanatur. Deus vero recte exigit multum, si consideretur, ab hominum judicio. Si quis enim vir et uxor ejus, ad maginexcusabiliter committunt, et pro eo juste dejiciuntur, et in servitutem rediguntur, quis dicet filios, quos post damnationem generant, eidem non debere subjacere servituti, sed potius ad bona quae parentes juste perdiderunt, gratis oportere restitui? Tales sunt primi parentes, et filii eorum, quos juste pro culpa sua de beatitudine in miseriam damnati, in eodem generant de illis tanto districtius quanto delictum eorum probari potest improbabilius. Denique omnis homo, aut salvatur, aut damnatur: omnis autem homo qui salvatur, ad regnum coelorum admittitur, et omnis qui damnatur,
Abbreviated transcription (Latin):
deꝰ eẽt ꝯfidebam. si pͥus ab illo nt̃itas pectati ⁊
debiti ade ⁊ ꝓximoꝵ parentũ rõnabilit̾ alie¬
n aretur. Incepi itaq quet̾e qũo ualeret ħ ĩtlłi¬
gi demĩtitate pectati ⁊ debiti ade. ut de aliis pꝰ¬
ca facilius ꝙ querebam ĩueniretur ⁊ͥabundã¬
te grã illuis decuĩ ꝯcõcepcõnis agitur mundi¬
cia factũ est. ut ñ modo ab oĩ pectato ⁊ debito.¬

Expanded text:
Deus esset, confidebam; si prius ab illo necessitas peccati et Deus esset, confidebam; si prius ab illo necessitas peccati et debiti Adae et proximorum parentum rationabiliter alienaretur. Incoepi itaque quaerere quomodo valeret hoc intelligi de necessitate peccati et debiti Adae; ut de aliis postea facilius quod quaerebam inveniretur: et abundante gratia illius de cujus conceptionis agitur , munditia factum est, ut non modo ab omni peccato, et debito
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. aut debent ei de quo agimus ĩconcepcõis
assimular minatulo. ut ab originał pectati
iuinculo absoluti possunt oñdi.
sicit ditis cur necend fuit d̾m incarnari. cũ aut
ꝑ unũ talẽ. qui ẽẽt sñ oĩ pectato poss pettato¬
res deus redimere. aut tot quot ncͣcͣii erant ad
ꝑficiendam suꝑnam ciuitatẽ hoĩes siłi imira
fato opusculo monstratũ est. homo non deus. Id¬
cͥto ⁊̃ nõ fecit tot homines tales quot ucͣtii erãt.
ne si nullus de ꝓpagacõne naturali saluaret᷑.
frustra naturam illam ĩ adam condidisse. ⁊ qiͣ
on longe supͣ ĩuestigare ꝓposui. quo sem̃ sũp¬
tũ de uirgine. ĩ quo monstratũ etat nullũ¬
alios homines ꝯcipi posueram. posset iilłigi. ꝙ
do illa quidem nccitate qua recuꝑare iustitiã
qm deseruit. huiana natura ꝑ se nequit. ⁊ de
illa qua corpus qd̾ cort̃pctur aggͣuat aĩam. et
maxime ĩ infantib illd̾ lib̾ari posse. qr hõ ille

Expanded text:
sunt aut debent ei de quo agimus, in conceptionis assimilari miraculo, ut ab originalis vinculo peccati absoluti possint ostendi. sicut dicis, cur necesse fuit Deum incarnari; cum aut per unum talem, qui esset sine omni peccato, posset peccatores Deus redimere: aut tot, quot necessarii erant ad perficiendam supernam civitatem, homines simili miracfato opusculo monstratum est, homo non Deus. Idcirco etiam non fecit tot homines tales, quot necessarii erant: ne si nullus de propagatione naturali salvaretur, frustra naturam illam in Adam condidisse, et quaNon longe supra investigare proposui, quomodo semen sumptum de Virgine, in quo monstratum erat nullualios homines concipi posueram, posset intelligi: et de illa quidem necessitate, qua recuperare justitiam, quam deseruit humana natura, per se nequit; et de illa, qua corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et maxime in infantibus, illud liberari posse, quia homo ille
Abbreviated transcription (Latin):
tiepurissima sieret. Nempe dicens erat. ut eapu¬
ritate quamaior sb̃deo nequit intꝰłi uiigo illa
daro disponebat. ut natualit̾ ẽẽt unus idemq
cõmunis d̾i patͥs mrginis filius. ⁊ qmͣ ip̃e filiꝰ
sb̾ancialit̾ fat̾e sibi matrem eligebat. ⁊ de qͣ sp̃c
uilit̾ aut̃ uirgo eadẽ ꝑ fidem añ ip̃am cõ¬
ceptõem mundata sit dixi. ubi aliam rõ¬
nem de hoc ip̃o uñ bicagitur reddidi. Que due¬
rõnes intlłectui meo uidentur ad questionõ
unaq̃q ꝑ sesuffic̾e. s ambe smmił aĩo uim rõis
⁊ decorem actõnis q̃renti copiose satisfac̾e.
⁊ qmͣuis ad idem tendant. i ħ tñ differunt ꝙ
ista quidem qua hic ꝑtuli. mon sirat d̾m ĩ de

Expanded text:
tre purissima fieret. Nempe decens erat, ut ea puritate, qua major sub Deo nequit intelligi, Virgo illa dare disponebat, ut naturaliter esset unus idemque communis Dei Patris et Virginis Filius: et quam ipse Filius substantialiter facere sibi matrem eligebat; et de qua SpiQualiter autem Virgo eadem per fidem ante ipsam conceptionem mundata sit, dixi ; ubi aliam rationem de hoc ipso, unde agitur hic, reddidi. CAPUones intellectui meo videntur ad quaestionem unaquaeque per se sufficere; sed ambae simul animo vim rationis et decorem actionis quaerenti copiose satisfacere. Et quamvis ad idem tendant, in hoc tamen differunt, quod ista quidem, quam hic protuli, monstrat Deum etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
um ĩ dĩb religiose tue uolũtati uelim
ame ĩ te excitari milłigo. Certus aut̃ sũ cũ ĩ li¬
brocur deus hõ quẽ ut ede̾m tu maxime in t̾ al¬
os me impulisti ĩ quo te mecũ disputantẽ as¬
sumpa. legis aliã pͥt̾ ulã qmͣ ibi posui posse ind̾i
rõnem. qũo dens actepit hominẽ de massa potta¬
tͥce humani gn̾is sũ pectato qr studiosa mens
ꝙ sencio. ut ulłius de eadem re fidelẽ imꝓꝓpbem
⁊ sufficientẽ si bñ ꝯsid̾e̾tur existimo. Nlich eĩ phi¬
bet ciusd̾ rei rõnes płes et̃. quaꝵ unaq̃ sola po¬
test sufficere.
duidend̾ gͥ qualit̾ dcꝰ hoĩem assũpsit de ge¬
n̾is humani massa pectatte sñ pectato. pͥm̃
de origmali pettato nctẽ ẽ ĩuestigaro. qr dehoe so¬
lo nascitur hec questio. Nam si uidetur qũo xp̃x hu¬

Expanded text:
um in omnibus religiosae tuae voluntati velim, a me in te excitari intelligo. Certus autem sum cum in libro: Cur Deus Homo quem ut ederem tu maxime inter alios me impulisti, in quo te mecum disputantem assumpsi legis aliam prae illam quam ibi posui, posse videri rationem, quomodo Deus accepit hominem de massa peccatrice humani generis sine peccato: quia studiosa mens quod sentio, ut nullius de eadem re fidelem improbem et sufficientem si bene consideretur existimo: nihil enim prohibet ejusdem rei rationes plures esse, quarum unaquaeque sola potest sufficere.dum igitur qualiter Deus hominem assumpsit de generis humani massa peccatrice sine peccato, primum de originali peccato necesse est investigare, quia de hoc solo nascitur haec quaestio. Nam si videtur quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
unt quoꝵ animꝰ infantes dampnari debere¬
qui sñ bap̃o moriũtur obsolam ĩuisticiam
qmͣ dixi. Ion uult actiꝑe. qm̃ nullus hõ iudicat
eos rep̾hendondos depectato auiene ꝑsone. ⁊ qr ñdã
sũt iusti ⁊ intlligẽtes ĩ taliotate. necputãt d̾m di¬

Expanded text:
unt quorum animus infantes debere damnariqui sine baptismo moriuntur, ob solam injustitiam quam dixi, non vult accipere: quoniam nullus homo judicat eos reprehendendos de peccato alienae personae, et quia nondum sunt justi et intelligentes in tali aetate, nec putant D
Abbreviated transcription (Latin):
tem d̾i speculam᷑ iusticiam nuus absurdũ
itlłr. ut nõ ꝑ illd̾ som̃ ꝙ nõ creata natura: nõ
uolũtas creature. nõ ullidata pot̃as ꝓducit
ꝯme legregat alieni pectati seudebiti siue pene
ad eundem hoĩem natitas ulla ꝑtranseat ⁊si
ñ assumatur ĩ ꝑsonam di. s ut pͥurus hõ fiat.
Nam eadem ip̃a rõne qua ñ debuit deus adam
fac̾e nnsi iustũ. nec aliquo debito siue ĩꝯmodog̾¬
uatũ aꝑ te mens rõnalis cognoscit. eũ quẽ si¬
milit̾ ꝓpͥa uolũtate ⁊ ur tute ꝓcreat. alicui ma
tem rõnalem naturam sola ꝓpͥa uotũtate de
mat̾ia ĩ qua ulłm est peccatũ. Qd̾ qui ñ ĩtlłigit
eũ nõ minori p̾ditũ iusticia ⁊ bĩtudine. ꝙͣ fuit
adam cum pͥmũ fc̃us fuit adant¬

Expanded text:
justitiam; nimis absurdum intelligitur ut per illud semen, non creata natura, nec voluntas creaturae, non ulli data potestas producit gine segregat, alieni peccati seu debiti sive poenae ad eumdem hominem necessitas ulla pertranseat; etiamsi non assumatur in personam Dei, sed ut purus homo fiat. Nam eadem ipsa ratione, qua non debuit Deus Adam facere nisi justum, nec aliquo debito sive incommodo gravatum, aperte mens rationalis cognoscit eum, quem similiter propria voluntate et virtute procreat, alicui malrationalem naturam sola propria voluntate de materia, in qua nullum est peccatum. Quod qui non intelligit, eum non minori praeditum esse justitia et beatitudine, quam fuit Adam, cum primum factus fuit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tam graue sicut sipͣposui existimo. Nani qm̃ ad
hoimnom de uirgnie ꝯceptũ ostende nolebam.
nid nõ ꝑtinere. tale illd̾ ꝯstitui cui aliquid nõ
poss addi ne sicut dixi pp̃ hoc ꝙ ĩuostigabiba in¬
det pondus eius minorare. De quo quid michi¬
Eccatum ade ĩnifantes descende̾. ut sic ꝓ¬
sent ꝑionalit̾. sic̾adam ñ puto. qmͣuis pp̃ ilid̾ fac¬
tum sit. ut eoꝵ nullus possit nasci sũ pectato.
qd̾ sequitur dampnacõ. Cum eĩ dicit apꝰ. qr mors
tegnauit ab adam usq ad moysen ⁊̃ ĩeos qui
nõ pectau̾nt ĩ siłitudinẽ p̾naricatõnis ade
aꝑre uidetur sigͥficare ꝓ ñ illis ꝑ sonalit̾ im¬
putetur ip̃a ade p̾naritatõ. autͣ ali quid tã
magnũ. qmͣuis om̃s filios a de excepto u̾gĩs
filio pectatores ⁊ filios ire ĩscͥꝓtis suit ꝓmĩciet
slam cum ait etiam ĩ eos qui nõ pectau̾nt ĩ
siłitudinẽ p̾uaricacõnis ade. põt̃ sic intlłigi.
trauit. ut huñdaret delictũ. aut ilłigimus

Expanded text:
tam grave, sicut supra posui, existimo. Nam quoniam ad hominem de Virgine conceptum ostendere volebam illud non pertinere; tale illud constitui, cui aliquid non posset addi: ne, sicut dixi, propter hoc quod investigabam, viderer pondus ejus minorare. De quo quid mihiPeccatum Adae ita in infantes descendere, ut sic psent personaliter, sicut Adam, non puto, quamvis propter illud factum sit, ut eorum nullus possit nasci sine peccato, quod sequitur damnatio. Cum enim dicit Apostolus quia mors regnavit anon peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae : aperte videtur significare quod non illis personaliter imputetur ipsa Adae praevaricatio, aut aliquid tam magnum; quamvis omnes filios Adae excepto Virginis filio, peccatores et filios irae in scriptis suis pronuntiet. Nam cum ait, etiam in eos, qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae: potest sic intelligi, travit, ut abundaret delictum , aut intelligimus
Abbreviated transcription (Latin):
uolũ tati accepit. Nulli gͦ ꝑsone qmͣuis de seꝑ
pagate transmt̾e mala ꝑdita potuit. ĩ cuuiꝰ
gn̾one nec natura illi data ꝓpagandi. nec uolũ¬
tas eius quioqm oꝑata est. aut oꝑati ualuit. Er̃
iala ade p̾dicta. nulla tõne aut rectitudine
ad hominẽ ꝯceptũ de ilgĩe ꝑtransennt .Cx¬

Expanded text:
i subditam accepit. Nulli ergo personae quamvis de se propagatae transmittere mala praedicta potuit in cujus generatione nec natura illi data est propagandi, nec voluntas ejus quidquam operata est, aut operari valuit. Quare Adae mala praedicta nulla ratione aut rectitudine ad hominem conceptum de Virgine pertranseunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Nũo ad hominẽ de uirgino ꝯceptũ nulla rõne des¬
cend̾e a parentib potuit. s pocuis uistus ⁊ beatus
fieri rõne exigonte debuit.
ꝓ originali iniusticia qmͣ om̃s alii flii ade hm̃
a sua origie iustitiã originalẽ hr̃edicendꝰ ẽ.
UT deꝑsonali ĩ iusticia suꝑfluũ est disputa¬
re. ꝙ ad illũ nõ attig̾it. qm̃ humana natir
lũqm ĩ illo sñ diuinoͣ fuit. nec illuis aĩa nunqͣm
aggͣuata contͣuolũtatẽ. aut ullo modo impe¬
dita est. corꝑe corruptibili. Que aĩa qm̃ ip̃a ĩmo
totus ille homo. ⁊u̾bum d̾i deus una ꝑsona semꝑ
extitit. nũqm̃ sñ ꝑfecta usticia ⁊ sapĩa ⁊ pot̃ate

Expanded text:
o ad hominem de Virgine conceptum nulla ratione descendere a parentibus potuit; sed potius justus, et beatus fieri, ratione exigente, debuit. pro originali injustitia, quam omnes alii filii Adae habent, a sua origine juststitia superfluum est disputare, quod ad illum non attigerit; quoniam humana natura nunquam in illo sine divina fuit, nec illius anima unquam aggravata contra voluntatem, aut ullo modo impedita est corpore corruptibili. Quae anima, quoniam ipsa, imo totus ille homo et Verbum Dei Deus, una persona semper exstitit, nunquam sine perfecta justitia, et sapientia,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpagandi. qmͣuis reman̾et. nõ fuit sb̾dita eius
uolsitati. sic̃ eẽt si nõ pettass. ⁊ gr̃am qm̃ de se
to nascũtur. Qmobrem qm̃ humananatura
q̃ sic erat ĩ adam tota. ut nicħ de illa exͣ illũ eẽt
pectando sũ oĩ nctitate d̾m ex bonorauit. uñ ꝑse
satisfac̾e nõ potuit. gr̃am qmͣ acceptã ꝓpagaa

Expanded text:
di quamvis remaneret, non fuit subdita ejus voluntati, sicut esset, si non peccasset: et gratiam, quam de se to nascuntur. Quamobrem quoniam humana natura quae sic erat in Adam tota, ut nihil de illa extra illum esset, peccando sine omni necessitate, Deum exhonoravit, unde per se satisfacere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
qr pot̃atem accepit hanc adam ⁊ eam semꝑ ser¬
⁊ iustũ. Ita sinł̾ cũ rõnalem hr̃ent aĩam t̾ti
eẽnt quos gen̾aret oꝑante natura ⁊ utolũta¬
te si nõ pettaret. Cadem quippe rõne qͣ monat᷑¬
tur rõnalom naturã iustam ẽẽcreatã. ꝙ ĩ p̾t̃a

Expanded text:
 hanc accepit Adam et eam semper seret justum: ita simul cum rationalem haberent animam, justi essent, quos generaret operante natura et voluntate, si non peccaret. Eadem quippe ratione, qua monstratur rationalem natu
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuat aut pedit. sola deĩ uolĩtas fecit in
pͥncipto reꝵ n aturas dans quibdam ꝯpetẽ¬
tes singłis uolũtates. ut nature ⁊ uolũtates
ẜ ordinẽ sibitraditũ suũ opus ĩ reꝵcursu ꝑ sol¬
uerent. ⁊ adhuc multa facitcũ deendem na¬
turis ⁊ uolũtatib oꝑatur qd̾ ille sm suũ usũ¬

Expanded text:
ncedit. Sola Dei voluntas fecit in principio rerum naturas, dans quibusdam competentes singulis voluntates; ut naturae et voluntates secundum ordinem sibi traditum, suum opus in rerum cursu persolverent: et adhuc multa facit, cum de eisdem naturis et voluntatibus operatur, quod illae secundum su
Abbreviated transcription (Latin):
la nõ ualet ꝑ so iustictam hr̃e qmͣ deseruit ⁊ aĩaq̃
aggͣuatur corꝑe ꝙ corrũpitur nequit oam sal
illecta. Qua pp̃ si ab huis ncc̃ctatib sem̃ assũp¬
sola quid̃m ꝑse iusticiam recuꝑate nequit ⁊¬
illa qua corpus ꝙ corr̃pitur aggͣuat aĩam. ut
eandem uisticiam nec acceptã ĩ etate ꝑfec¬
ta sñ auxilio grẽ seruare nec ĩ ĩfantib saltẽ
intlłig̾e queat. ab alio semine sint alione.
facile monstrari ualet ꝓ unttatẽ ꝑsonalẽ
assim̃tis ⁊ assũpte nature. s pͥus mt̃tas illa
repollitur qua ad sat̃stõnem ꝓ poctatis pͥmor
iꝑximoꝵ parentũ aftnigi uidetur. ꝙ ꝙ. liõ
nlłin sequatur ꝗpximis ꝑentib debitũ dubĩ
hosa possit inuestigare. quatmus hoc nũftͣto

Expanded text:
 non valet justitiam habere quam deseruit; et anima, quae aggravatur corpore quod corrumpitur, nequit eam saltnon intellecta. Quapropter si ab his necessitatibus semen assumpsola per se justitiam recuperare nequit, et illa qua corpus quod corrumpitur aggravat animam, ut eamdem justitiam nec acceptam in aetate perfecta sine auxilio gratiae servare, nec in infantibus saltem intelligere queat, ab illo semine sint alienae facile monstrari valet per unitatem personalem assumentis et assumptae naturae: si prius necessitas illa repellitur, qua ad satisfactionem pro peccatis primoroximorum parentum astringi videtur. Sed quod illud nullum sequatur a proximis parentibus debitum, dubium nosci possit, investigare: quatenus hoc demo
Abbreviated transcription (Latin):
uis ñ statim ab ip̃a ꝯcepcõne sit ⁊ infinitiblis¬
pectatum. de ĩmũdo tñ semitne ĩ iiquitatib
⁊ ĩpectatis ꝯcipi dicantur. Sepe utiq dĩna scͥptu¬
ra asserit aliquid ẽẽ qñ nõ est. Idc̾co qr certũ ẽ fu¬
tur eẽ sic quippo deus ado de ligno uetito dicit ĩ
quaꝯq die ꝯmed̾is ex eomortemorieris. nõꝙ
en die mortuus sit corꝑe. s qm̃ die illa ncc̃itatẽ
accepit añ mortendi᷑. St paulus siłit̾ ob nãita¬
tem moriendi alñait. Si aut̃ x ͤ ĩ nobest corꝰ qͥdẽ¬

Expanded text:
sit in infantibuspeccatum, immundo tamen semine in iniquitatibus et in peccatis concipi dicantur. Saepe utique divina Scriptura asserit aliquid esse, quod modo non est, idcirco quia tamen est futurum esse. Sic quippe Deus Adae de ligno vetito dicit: In quacunque die comederis ex eo, morte morieris ; non quod ea die mortuus sit corpore, sed quoniam die illa necessitatem accepit aliquando moriendi. Et Paulus similiter ob necessitatem moriendi al
Abbreviated transcription (Latin):
rent. s qñ bruta ałia illic ꝯsenciũt ñ dicũtur ĩ¬
pectatũ abstͥgitur. qd̾ neqͣqm aĩ paiam est. Quare
nõ est ĩ eoꝵ eẽntia ulla ñiusticia. s ĩ uolũ tate
rõnali illos ĩ ordinate seqñte. Cum enĩ illis re¬
sistit uolũtas ꝯdelectando legi di scd̾m int̾iorem
hoĩem. tũc est iusta uolũtas. Iusticiam eĩ qm̃ lex
iubet ⁊ legem d̾i dic̃. qr ado est. ⁊ legem mẽtis.

Expanded text:
tur inpeccatum abstergitur: quod nequaquam fieri palam est. Quare non est in eorum essentia ulla injustitia; sed in voluntate rationali illos inordinate sequente. Cum enim illis resistit voluntas, condelectando legi Dei secundum interiorem hominem; tunc est justa voluntas. Justitiam enim, quam lex jubet, et legem Dei dicit, q
Abbreviated transcription (Latin):
tas sentus ⁊ oꝑari. ⁊ idd ĩ illis torq̃n aut de lecta¬
ri. ht̃ tũ usus. ut actõnes quas facit inuntauo¬
lit tas uocemus pectam. q ĩ uolũtate quafiũt
en pettatũ. Dantur ⁊̃ quibdam nomina quib
sigficatur eas t̃ iuste si ut fornitacõ mdatia.s.

Expanded text:
tas, sentire et operari; et ideo in illis torqueri aut delectari: habet tamen usus ut actiones, quas facit injusta voluntas, vocemus peccata; quia in voluntate, qua fiunt, est peccatum. Dantur etiam quibusdam nomina, quibus significatur eas injuste fieri, ut fornicatio, mendacium. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ignorant: aliquid breuit᷑ s andd̾ est. Licet ꝑi¬
ter nicħ sit absencia usticie. ⁊ ubi deb esse
iusticia ⁊ ubi ñ d ẽẽ. punit tñ deus recte pͤ
libro dixi ⁊ debitũ sibi honorẽ. ꝙ sponte red¬
deit uolu̾nt ab ĩuitis exigit. ⁊ nequid ĩ ordi¬
natũ sit ĩ regno eius eos seꝑatim austis or¬
dine ꝯpetenti disponit. Creaturas aut̃ ĩ qͥb
istitia ñ d eẽ ñ pmuit ꝓ absencia iusticie
ab ilłis exigat. nec ordo ꝯgruus uniu̾sitatis
reꝵ ħ expostulat. sic itaq cũ ꝓunit deꝰ ꝓ pec¬
cato ꝙ est ab sentia debite uisticie q̃ nicħ est.

Expanded text:
ndum est. Licet pariter nihil sit absentia justitiae, et ubi debet esse justitia, et ubi non debet esse; punit tamen Deus recte peclibro dixi et debitum sibi honorem, quem sponte reddere noluerunt, ab invitis exigit; et ne quid inordinatum sit in regno ejus, eos separatim a justis ordine competenti disponit. Creaturas autem in quibus justitia non debet esse, non punit pro absentia justitiae ab illis exigat; nec ordo congruus universitatis rerum hoc postulat. Sic itaque cum punit Deus pro peccato, quod est absentia debitae justitiae, quae nihil est;
Abbreviated transcription (Latin):
tores ꝯstituti sũt multi. siłi modo de ĩmundo se¬
mine ĩ iniqͥtatib ⁊ ĩ pectatis ꝯcipipot̃ hõ intłigi
nõ ꝙ ĩ semine sit ĩmundicia pectati. aut pectat̃
siue liquitas. a qr ab ip̃o semine ⁊ ip̃a ꝯcepcõne
ex qua incipit hõeẽ actipit uc̃itatẽ. ut cũ hẽbit
aliud ꝙͣ peccatũ imiquitos. Nam ⁊ si uiciosa cõ¬
cupĩa gen̾etur insans. nõ tã magis est ĩ seluĩe
culpa qmͣ est ĩ sputo ⁊ sangͥne. si quis malauo¬
lũtate expuit. aut de sangͥne suo aliquid emtat.
Nõ eua spucũ aut sang̾s. s mala uolitas argui¬

Expanded text:
unt multi . Simili modo de immundo semine in iniquitatibus et in peccatis concipi potest homo intelligi; non quod in semine sit immunditia peccati, aut peccatum sive iniquitas; sed quia ab ipso semine et ipsa conceptione, ex qua incipit homo esse, accipit necessitatem ut, cum habebitsi vitiosa concupiscentia generetur infans; non tamen magis est in semine culpa, quam est in sputo vel in sanguine, si quis mala voluntate exspuit, aut de sanguine suo aliquid emittit: non enim sputum aut sanguis, sed mala voluntas argui
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ⁊ ĩ pettatis ꝯcepit memat̾ mea. Nlon hicla¬
dixer̾ aut uoluerũt ea intlłigi de oĩ homĩs se¬
mine. aut tm̃ de illo qd̾ cũ sensu seminat᷑ uo
set. At si de oĩ hoc senserist. gͦ semen desolanͥ¬
gine sumptũ inmũdũ tanti uiri asseruiit. pͣ
impiũ eit cred̾e. Non itaq ħ de illo scͥpser̾. s si dea¬
li quo honũs semine scdm iustus sensũ ꝓtule¬
runt. ñ nisi de illo qd cũ p̾dicta uoluptate cõ¬
cipitur. intlłigi uoluetũt. hoc aut̃ ulłatenꝰ te
am ꝙ̃ admod̾ cecitas ñ est ĩ aliqua
ꝑte hoĩs qmͣuis hõ dicatur cetus nisi ĩoculo
ubi debet eẽ uisus. nõ est ĩ manu uł ĩpede. nec
surditas est insi ĩ aute. cũ hõ d̾r surdus. Italic
massa gen̾is humani pectare nominet᷑. nõ tñ
ĩ ulla ꝑte eius est pectatũ ut dixi insi ĩ uolũta¬
te. qm ĩ uulla homĩs ꝯcepcõne sem̃ hr̃e cognos¬
citur. Quam obrem ĩ illa rõne uera. aut ucri¬
simili contradicente siꝯsid̾entur. que supra

Expanded text:
sum, et in peccatis concepit me mater mea : non hic ladixerunt, aut voluerunt ea intelligi de omni hominis semine; aut tantum de illo quod cum sensu seminatur voset. At si de omni hoc senserunt; ergo semen de sola Virgine sumptum immundum tanti viri asseruerunt: quod impium est credere. Non itaque hoc de illo scripserunt. Sed si de aliquo hominis semine hoc juxta hunc sensum protulerunt, non nisi de illo, quod cum praedicta voluptate concipitur, intelligi voluerunt. Hoc autem nullatenus refin aliqua parte hominis, quamvis homo dicatur caecus, nisi in oculo ubi debet esse visus; non enim est in manu, vel in pede: nec surditas est nisi in aure, cum homo dicitur surdus; ita licet massa generis humani peccatrix nominetur, non tamen in ulla parte ejus est peccatum, nisi, ut dixi, in voluntate, quam in nulla hominis conceptione semen habere cognoscitur. Quamobrem nulla ratione vera aut verisimili contradicente, si considerentur quae supra
Abbreviated transcription (Latin):
elde pectatũ ⁊̃ ꝯueneus abolenet. Uictima: nũ¬
quid bõ s ⁊ hic reus unde plac̾et. AIngłs: anfru¬
ges an uaca: s hostia talis. Natura dispar ꝙpͥcior
niuior eẽt ĩ anis. Hec oadem q̃ displicuit natura
plac̾e̾. Debuit. atq aliud quo pacificaret ħẽre.
Ergo fuit q̃rendꝰ homo cui pͥt̾ id ip̃m. Qd purc
est homĩs aliquid foret unde plac̾et. Unit᷑ carm
s dignior ortu. Dissiłis culpa. deitate potentior
idem. Quem qr ñ genuit ex lapsu nata uolup¬
tas. Iustus ꝓ lapsis agit occisusq porat. Hostia
sufficiens q̃ celos ciue repleuit. Qua furor offen¬
Tart ara merent.

Expanded text:
dae peccatum quae conveniens aboleret Victima? Nunquid homo? Sed et hic reus unde placere? Angelus? an fruges? an vacca? Sed hostia talis Natura dispar, pretio minor esset inanis. Haec eadem quae displicuit natura placere Debuit, atque aliquid quod pacificaret habere. Ergo fuit quaerendus homo, qui praeter idipsum Quod puri est hominis, quiddam foret unde placeret. Unitur carni dignior ortu, Dissimilis culpa, Deitate potentior idem; Quem quia non genuit ex lapsu nata voluptas, Justus pro lapsis agit occisusque perorat. Hostia sufficiens, quae coelos cive replevit, Qua furor offentartara moerent.
Abbreviated transcription (Latin):
assũpsit de uirgme. nulla potuit eẽ pectati ma¬
cula. s dc̃m est qr sem̃ aparentib trabitur cũ
nc̃itate pectati futuri cũ fu̾it aĩatũ asa rõna¬
li hoc utiq ñ est pp̃ alud nisi qr humana natura
nascitur ĩ infantib. ut dixi cũ debito satiffaciẽ¬

Expanded text:
assumpsit de Virgine, nulla potuit esse peccati macula. Sed dictum est quia semen a pareatibus trahitur cum necessitate peccati futuri, cum fuerit animatum anima rationali: hoc utique non est propter aliud, nisi quia humana natura nascitur in infantibus ut dixi cum debito satisfacien
Abbreviated transcription (Latin):
uale quid̾m ab origme denominari dubisi nõ et.
Si gͦ origiale pc̃tm ñ est nisi ĩ homine. uidet᷑ diti
qñ pͥmi parentes iusti fc̃i sũt sñ oĩ pectato. Uidet᷑
ittiq dici originale ab ip̃i origne uinꝰcuuꝰꝙ ꝑsone
humane. Quaniuis si quis dicat pettatũ uocarior¬
ginale. eo ꝙ ab illis descendat ĩ singłos aquib hũt
eĩ ĩ unoquo homine sit sint ⁊ natura q̃esttõ sic̾¬
sũt os alii. ⁊ ꝑsona qua disc̾intur ab aliis. ut cũ d
cuiꝰꝙ pectatũ sit ĩnatura ⁊ ꝑsona. fuit ei pecia
ade ĩ homine ꝙ ẽ ĩ natura. ⁊ ĩ illo qui uocatusẽ.

Expanded text:
nale quidem ab origine denominari dubium non est. Si ergo originale peccatum non est nisi in homine, videtur dici quando primi parentes justi facti sunt sine omni peccato. Videtur itaque dici originale ab ipsa origine uniuscujusque personae humanae: quamvis si quis dicat peccatum vocari originale, eo quod ab illis descendat in singulos, a quibus henim in uno quoque homine simul sint et natura, qua est homo sicut omnes alii, et persona, qua discernitur ab aliis; ut cum dicscujusque peccatum sit in natura et persona: fuit enim peccatum Adae in homine, quod est in natur
Abbreviated transcription (Latin):
unius uature. qm̃ ñ sũt eiusd̾ gen̾s. sicut ho¬
mines. Nõ eĩ sic sũt om̃s angłi de uno angło ꝙ̃¬
ad mod̾ om̃i hoĩes de uno homine. Hoc quo re¬
mouet eoꝵ testaurõem. qr sicut ceciderũt. nullo
alio nocente ut cad̾ent. Ita ulto alio adiuãte
resurg̾e debent. qd ẽ illis impꝰle. Alit̾ eĩ ĩ diginta¬

Expanded text:
n sunt ejusdem generis, sicut homines. Non enim sic sunt omnes angeli de uno angelo; quemadmodum omnes homines de uno homine. Hoc quoque removet eorum restaurationem: quia sicut ceciderunt, nullo alio nocente ut caderent; illa nullo alio adjuvante resurgere debent: quod est illis impossibile. Aliter enim in dignita
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ ali qd̾ pettatũ. ⁊ nlłam eẽ inusticiã. qd̾ uidetur
incredibile. si u̾to d̾r origmale pectatũ ñ eõ absolute
dicend̾ pettatũ. s cũ additanito origmaiopettatũ
dusest apettato. nec fuit solus int̾ hoĩes faius uͥgñs
ĩ utͥo matͥs. ⁊ nas cens de matre sã pectato. ⁊ aut
ñ dampnatur infans qui moritar sũ bapõ ust̾inb¬

Expanded text:
peccatum, et nullam esse injustitiam: quod videtur incredibile. Si vero dicitur originale peccatum non esse absolute dicendum peccatum, sed cum additamento, originale peccatum; dus est a peccato: nec fuit solus inter homines filius Virginis in utero matris, et nascens de matre, sine peccato: et aut non damnatur infans qui moritur sine bapti
Abbreviated transcription (Latin):
nis st est susceptibile iusticie pͥusꝙͣ feat hõ nõ pot
susciꝑs originalepectatũ añ ꝙͣ hõ sit. sempe ori¬
ta peitatũ eõ ĩ iusticiam dubitari ñ d. Namsi
onno peitatũ ẽ ĩiusticia. ⁊ originale pettatũ ea
pectatũ. utiq ẽ ⁊ ĩuesticia. s si dicit alquis ñeit

Expanded text:
nis non est susceptibile justitiae, priusquam fiat homo, non potest suscipere originale peccatum antequam homo sit. Nempe orium esse injustitiam dubitari non debet. Nam si omne peccatum est injustitia, et originale peccatum est peccatum; utique est et injustitia.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut adam ñ se fecit hominẽ. Ita nõ fecit ĩ
senaturam ꝓpagandi. s deus qui eũ creauit
hominẽ fecit ĩ eo hanc naturam. ut de illo ꝓpa¬
garentur homines. Dubiũ aut̃ ñ est unde unꝰ¬
quisꝙ aligetur debito de quo agitur. Nõ enĩ
quisꝙ huꝰ debiti reus est qr est hõ aut ꝑ sona
n iuꝯgruũ est hic repet̾e ꝙ iam supͣdcm̃

Expanded text:
n se fecit hominem; ita non fecit in se naturam propagandi: sed Deus qui eum creavit hominem, fecit in eo hanc naturam; ut de illo propagarentur homines. Dubium autem non est, unde unusquisque alligetur debito, de quo agitur: non enim squisque hujus debiti reus est, quia est homo, aut persona; ncongruum est hic repetere, quod jam supra
Abbreviated transcription (Latin):
tat adam. sicut legitur. qr deus masełm ⁊ fe¬
minam feciteos. ⁊ benedixit illis ⁊ uocauit
nom̃ eoꝵ adam ĩ die quo creati sũt. aut i dc̾co
namq deusdeadam ĩ quo semen om̃ hominũ
creaserat aliam fac̾e młierem. ꝑ quã de adã

Expanded text:
m, sicut legitur: quia Deus Masculum et feminam fecit eos, et benedixit eis . Et vocavit nomen eorum Adam in die quo creati sunt: aut idcirco,namque Deus de Adam, in quo semen omnium hominum creaverat, aliam facere mulierem, per quam de Adam
Abbreviated transcription (Latin):
cõem sicut scĩuiti faciunt. Sic enĩ quise hrũb¬
to pła ꝓf̾re pot̾it qm̃ dixi. si tñ de pleuitudie
bstitdius etnio aliquid a me lacius dietũ scĩtas¬
An
urã legt uolu̾it in fine libelli mei qui ꝓsologi¬
on applłatur. ubi de pleno gaudio tractaui. repp

Expanded text:
ectionem, sicut sancti viri faciunt. Sic enim qui se humilto plura proferre poterit quam dixi. Si tamen de plenitudine beatitudinis aeternae aliquid a me latius dictum sanctitas tra legere voluerit, in fine libelli mei, qui Proslogium appellatur, ubi de pleno gaudio tractavi, rep
Abbreviated transcription (Latin):
angłis ⁊ homĩb ꝑ dilectõem ĩ unam uolũta¬
tem. ⁊ os utantur sunt una pot̃ate. Amade¬
um plus qmͣ te ip̃m. et iam incipis ten̾e ꝙ ibi
ꝑfecteiis hr̃e. Concorda cũ do ⁊ cũ hominib
si tm̃ adeo ip̃i nõ discordent. et iam ĩcipit ̃
ꝯcordabit tt̃ deus ⁊ õs scĩ tetũ ĩ tua uolũtate.
Sigꝰ iut eẽ rex ĩcelo. ama d̾m thommes sic̃ do¬
bes ⁊ mnerob̾is eẽ qd̾ optas. hunc u̾o amorẽ nõ
pot̾is hit̃ ꝑfectum insi enacuau̾s cortuũ ab
oĩ alio amore. Quippe sic est de torde hoĩs ⁊ de
boc amore: quõ deuase ⁊ oleo. Nam sic̃uas ꝙͣ¬
to magis aqmͣ aut aliũ siłem liquorẽ. tanto
minꝰ capitoleũ. Ita cor ĩ qnͣtũ occupat᷑ alio
ꝯueniuĩt. sic nec iste amor cũ ullo alio amore
ĩ imo corde. hic ẽ ꝙ qui cor suũ ĩplent dilecti¬
one di ⁊ ꝓ xii. nicħ aluid uolũt nsi qd̾ nult
deꝰ. aut qd̾ ułt alius hõ. tñi sinõ sit ccͣd̾m. hĩ¬

Expanded text:
angelis et hominibus per dilectionem in unam voluntatem, ut omnes utantur simul una potestate. Ama Deum plusquam teipsum, et jam incipis tenere quod sibi perfecte vis habere. Concorda cum Deo et cum hominibus, si tantum a Deo ipsi non discordent; et jam incipis cum i tecum in tua voluntate. Si ergo vis esse rex in coelo, ama Deum et homines sicut debes; et mereberis esse quod optas. Hunc vero amorem non poteris habere perfectum, nisi evacuaveris cor tuum ab omni alio amore. Quippe sic est de corde hominis et de hoc amore, quomodo de vase et oleo. Nam sicut vas quanto magis aquam aut alium similem liquorem, tanto minus capit oleum. Ita cor, inquantum occupatur alio mul integre conveniunt; sic nec iste amor cum ullo alio amore in uno corde. Hinc est quod qui cor suum implent dilectione Dei et proximi, nihil aliud volunt nisi quod vult Deus, aut quod vult alius homo, tantum si non sit c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsolacõnes ĩ pͥsenti maxĩs tibi nct̾ias uidicaui.
hec ꝑatͥna sollicitudine. egoquẽ patrẽ ⁊ ꝯsił¬
arũ. ñ iori dignitate s tuauolũtate elegi¬
sti dictaui. hec int̾im reminisci nõ desmas. do¬
net qd̾ do ĩspirante nouisti. ipõ adiuuãte ꝑ fi¬
cias. ualedesid̾ate cordi meo. Et festina sanita¬
cere de te desid̾io meo. qd utinã fat̾e placett
ommpotenti deo. Amen

Expanded text:
consolationes in praesenti maxime tibi necessaria judicavi; haec paterna sollicitudine ego quem patrem et consiliarium non mea dignitate, sed tua voluntate elegisti, dictavi: haec interim reminisci non desinas, donec quod, Deo inspirante, vovisti, ipso adjuvante, perficias. Vale, desiderate cordi meo, et festina satisfacere de te desiderio meo, quod utinam facere placeat omnipotenti Deo! Amen
Abbreviated transcription (Latin):
uitͥ cem hẽat apd̾ filiũ ur̃m. Iam eĩ gran¬
deuus ⁊ fracte ttatis hõ uult dmitte milig¬
am.ĩ ino maliciam. qmͣ hactemis dũ potuit
transig̾e̾: ut si bona nõ pot̃ effic̾e: saitẽ a
malis possit desmere. ne pectaus usq ĩ finẽ.
pumatut st̃i fine. Qua pp̃ sperat. desid̾at ob
obtineat. S urã prudencia bñ nouit oĩ ho¬
mines eẽ deb̾e adiutores bonoꝵ studioꝵ. et

Expanded text:
rum. Jam enim grandaevus et fractae aetatis homo vult dimittere militiam, imo malitiam, quam hactenus dum potuit transigere, ut si bona non potest efficere, saltem a malis possit desinere, ne peccans usque ad finem puniatur sine fine. Quapropter sperat, desiderat, oobtineat. Sed vestra prudentia bene novit omnes homines esse debere adjutores bonorum studiorum, et