comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
heretici scãm ȩcclesiam. in quib dam uicogni¬
tis superbire putant: quędam uero nec
intelligere suspicantur. Unde baldad sui-¬
tes beatum iob quasi in superbiam astruit
erupisse: quem fatetur uerba iactare.
Sed signat ipse quanta elatione tumue¬
rat: qui beatum iob loqui quod non in¬
telligeret putabat. Et quia omues here¬
tici in estimatione sua a scã se ecclesia de-¬
tis est proprium : hoc sibi fieri suspicati
quod facit. Arbitrantur enim se despici:
qui bonoꝵ mores despicere consueuerunt.
Et quia in his quȩ conprchendi ualent
ratione contra hereticos. ostendit ecclesia
rationabile non esse quod astruunt: estuna¬
ri sẽ ab eius iudicio uelut iumenta suspi-¬
cantur. Ex qua despectus iuspitione pro¬
tinus ad indignationem prosiliunt: atq ad
eiusdem ȩcclesiȩ contumelias excitantur.
cationis non uirtutis pondus. sed insaniam
furoris estimant. Quo furott uidelicet perire
fidelium animas arbitrantur ⁊ quia inde

Expanded text:
haeretici sanctam Ecclesiam in quibusdam cognitis superbire putant, quaedam vero nec intelligere suspicantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in aestimatione sua a sancta Ecclesia detis est proprium hoc sibi fieri suspicari quod facit. Arbitrantur enim se despici, qui bonorum mores despicere consueverunt. Et quia in his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua despectus sui suspicione protinus ad dedignationem prosiliunt, atque ad ejusdem Ecclesiae contumelias excitantur. cationis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore videlicet perire fidelium animas arbitrantur quia inde
Abbreviated transcription (Latin):
Audiebant autem omnia hec pharisei qui
erant auari: & deridebant illum. Quid
est ergo quod ante pharisei domum Ydro¬
picus curatur ⁊ nisi quod ꝑ alterius egritu¬
ainem corporis. in altero exprimitur egritu¬
do cordis. o̾ Udrõpicus quippe quo ampliꝰ
biberit. amplius sitit ⁊ quia & omnis
auarus ex potu sitim multiplicat: qui cum
appetita adeptus fuerit. ad appetenda alia
amplius auhelat. Qui enim adipiscendo
plus ap̃petit : huic sitis ex potu crescit. Se¬
pedica absconditur: cum culya sub terrenis
cõmodis occultatur. Inimicus quippe iusi¬
dians humanc menti ostendit in terreno
lucro quid ayyetat . & occultat peccati
laqueum ut cus animum stringat: qͣtiꝰ¬

Expanded text:
Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Quid est ergo quod ante Pharisaei domum hydropicus curatur, nisi quod per alterius aegritudinem corporis, in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe 441 quo amplius biberit, amplius sitit, et omnis avarus ex potu sitim multiplicat, quia cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Qui enim adipiscendo plus appetit, hujus sitis ex potu crescit. Sepedica absconditur cum culpa sub terrenis commodis occultatur. Inimicus quippe insidians ostendit humanae menti in terreno lucro quid appetat, et occultat peccati laqueum, ut ejus animam stringat, q
Abbreviated transcription (Latin):
fitie euadere peccati laqueos quęxit: sed uel
terrores uel opyrobria hominum timens.
eligit in eternum mori. quam ad tempus
aliquid aduersitatis perpeti. Unde totum
s̃e uitiis deserit: quib iam semel se obligatũ
sentit. Cuius ergo uiq ad finem uita in culpa
constringitur: eus planta laqueo tenetur.
Sed quia se quo malis obligatum pensat.
eo de suo reditu desperat. ⁊ ipsa iam despera¬
tione acrius adhuius mundi concupisentias
estuat: fit desiderioꝵ. feruor in mente ⁊ &
peccatis p̃cedentib irretitur animus: atq ad
maiora etiam delicta succenditur. Uude
& subditur. Exardescet contra eum sitis.
In eus quippe animum contra eum sitis ȩxar.¬
descit .÷ quia quo agere ꝑuersa consueuit: eo
ad ebibenda mala uehementer accenditur. Im¬
pio quippe sitire est: huius mundi bona con¬
cupiscere. Unde & redemptor nr̃ ante pha-¬
risei domum ydropicum curauit. Et cum
contra auaritiam disputaret scriptum est.

Expanded text:
erficie evadere peccati laqueos quaerit; sed vel erficie evadere peccati laqueos quaerit; sed vel terrores, vel opprobria hominum timens, eligit in aeternum mori, quam ad tempus aliquid adversitatis perpeti. Unde totum se vitiis deserit, quibus jam se semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. Sed quia se quo malis obligatum pensat, eo de suo reditu desperat, ipsa jam desperatione acrius ad hujus mundi concupiscentias aestuat, fit desideriorum fervor in mente, et peccatis praecedentibus irretitus animus ad majora etiam delicta succenditur. Unde et subditur: Et exardescet contra eum sitis. In ejus quippe animo contra eum sitis exardescit, quia quo agere perversa consuevit, eo ad ebibenda mala vehementer accenditur. Impio quippe sitire est hujus mundi bona concupiscere. Unde et Redemptor noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, et cum contra avaritiam disputaret, scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
culpa fugiat. quod s̃e cum culpa conspicit
adeptum ⁊ sed ipsa eum dignitas quȩ implica¬
uit tenet: & sine culpis aliis fugere non ualet
hoc ubi non sine culpa ꝑuenit. Immisit
ergo in rete pedes suos ÷ & in maculis eius
ambulat : quia cum expediri nititur. tunc
ueraciter conspicit. quam duris nexibus tenct᷑.
Neq enim uere obligationem nram cognoscimꝰ
uisi cum cuadere nitentes quasi leuare pedes
conamur. Unde ce hanc eaudem obligationẽ
aperte subiungens ⁊ sequitur. tenebitur planta
illius laqueo: quia uidelicet stringitur finis
in peccato. Et quia hostis generis humani
cum unius cuiusq uitam in culpa obligat.
ad eius mortem anxius auhelat: recte sub¬
iungitur. Et exardescet contra eum sitis.
Antiquus quippe nr̃ inimicus. cum in pec-¬
cato uitam illaqueat: sitit ut mortem pecca
toris bibat. Quod tam̃ intelligi & alittr
potest. Nam perucrsa mens cum in peccatum
uenisse se cõuspicit ⁊ quadam cogitationis suꝑ¬

Expanded text:
culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, quia cum expediri nititur, tunc veraciter conspicit quam duris nexibus tenetur. Neque enim vere obligationem nostram cognoscimus, nisi cum evadere nitentes, quasi levare pedes conamur. Unde et hanc eamdem obligationem aperit subjungens: VERS. 9.-- Tenebitur planta illius laquin peccati laqueo, et quia hostis generis humani cum uniuscujusque vitam in culpa diligat, ad ejus mortem anxius anhelat. Sequitur: Exardescet contra eum sitis. - Antiquus quippe noster inimicus, cum in peccato vitam illaqueat, sitit, ut mortem ptoris bibat. Quod tamen et aliter intelligi potest. Nam perversa mens, cum in peccatum se venisse conspicit, quadam cogitationis sup
Abbreviated transcription (Latin):
ita obliget ut etiam cum ad bona opera uo¬
luerint redire uix possint: quia recta agere
non ualent. cum huius mundi amatoribus
displicere tunent. Unde agitur ut per głam
quam impius ex peccato assequitur: eius ad¬
huc peccata amplius multiplice̾t᷑. Quod bene
baldad exprimit: cum subiungit. Inmisit¬
enim in rete pedem suum: oe in maculis eius
ambulat. Qui pedes in rete mittit: non cũ
uoluerit eicit. Sic qui in peccatis se deicit.
non mox ut uoluerit surgit ⁊ & qui in ma-
culis retis ambulat gressus suos ambulando
implicat: & cum expediri ad ambulanduin
nititur. ne ambulet obligatur. Sepe nãq
contingit. ut quis huius mundi delectatione
ꝑsuasus in eo adhonoris gloriam pertingat ⁊
ad desiderioꝵ suoꝵ effectum perueniat
ꝑuenisse se adhoc quod expetiit letetur. Sed
quia bona mundi non habita in amore sunt:
& plerumq habita uilescunt ⁊ percipiendo
discit quam sit uile quod expetiit. Unde
reuocatus ad mentem exquirit qualiter sine

Expanded text:
ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agere non valent cum mundi hujus amatoribus 440 displicere timent. Unde agitur ut per gloriam quam impius ex peccato assequitur ejus adhuc peccata amplius multiplicentur, quod bene Baldad exprimit cum subjungit: enim in rete pedem suum, et in maculis ejus ambulat. - Qui pedes in rete mittit, non cum voluerit, ejicit; sic qui in peccatis se dejicit, non mox ut voluerit surgiculis retis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum expedire ad ambulandum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis, hujus mundi delectatione persuasus, in eo ad honoris gloriam pertingat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt, et plerumque habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem exquirit qualiter sine
Abbreviated transcription (Latin):
ex teriora iam tranquilla aypetant ⁊ & eterna
premia que cogitare consueuerant non requi
sacerdores accipimus: qui pars menbroꝵ dñi
prima sunt. Unde & ꝑprophetam capud &
cauda exterminari dicitur: ubi uidelicet &¬
capitis nomine sacerdotes. & caude appellat¬
one prophetȩ reprobi designantur. Corona
ergo de capite aufertur: cum supernȩ remu¬
nerationis premia etiam ipsi deserunt qui in
hoc ecclesis corpore prcesse uidebantur. Et ple¬
rumq ducib cadentib: latus succumbit eit¬
citus qui sequebatur. Unde mox post dãpna
maioꝵ. de multimoda labefactatione ȩccle

Expanded text:
exteriora jam tranquilla appetant, et aeterna exteriora jam tranquilla appetant, et aeterna praemia, quia cogitare consueverant, non requisacerdotes accipiuntur, quia pars membrorum Domini prima sunt. Unde et per prophetam caput et cauda exterminari dicitur, ubi videlicet et capitis nomine sacerdotes, et caudae appellatione prophetae reprobi designantur. Corona ergo de capite aufertur cum supernae remunerationis praemia etiam ipsi deserunt qui in hoc Ecclesiae corpore praeesse videbantur. Et plerumque ducibus cadentibus, latius succumbit exercitus qui sequebatur. Unde mox post damna majorum de multimoda labefactione Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum est quod plerumq a menbris eius
infirmantib iustitia ad tempus amittitur:
sea cum per cognitionem culpȩ postmodum
ad penitentiam redeunt: sese ad eandem iu-¬
stitiam quam perdiderant fortius quam
credebatur astringunt. Ubi. ahuc subdi¬
tur. Et abstulit coronam de capite meo.
Sicut capud corporis prima pars est: ita
principale interioris hominis mens est. Coro¬
na uero uictoriȩ premium est. quod desuꝑ
ponitur: ut qui certauerat remuneretur.
Quia ergo multi aduersitatib pressi mi¬
nime in certamine perdurant: in eis sc̃a
ecclesia quasi coronam de capite amitit.
Corona quippe in capite est: superna remu.¬
neratio umente. Et sunt pleriq qui dũ¬
aduersitatib affliguntur : superna premia
gitare negligunt: & ad perfctionem uictone
peruenire non possunt. In his itaq corona de
capite aufertur ⁊ quia suꝑnum o spiritale
premium de mentis cogitatione tollitur: ut

Expanded text:
sciendum est quod plerumque a membris ejus sciendum est quod plerumque a membris ejus infirmantibus justitia ad tempus amittitur; sed cum per cognitionem culpae postmodum ad poenitentiam redeunt, sese ad eamdem justitiam quam perdiderant fortius quam credebatur astringunt. Ubi adhuc subditur: Et abstulit coronam de capite meo. Sicut caput corporis prima pars est, ita principale interioris hominis mens est. Corona vero victoriae praemium est, quod desuper potitur, ut qui certaverit remuneretur. Quia ergo multi adversitatibus pressi minime in certamine perdurant, in eis sancta Ecclesia quasi coronam de capite amittit. Corona quippe in capite est superna remuneratio in mente. Et sunt plerique qui, duadversitatibus affliguntur, superna praemia cogitare negligunt, et ad perfectionem victoriae pervenire non possunt. In his itaque corona de capite aufertur, quia 453 supernum et spiritale praemium de mentis cogitatione tollitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nam de capite meo. Quod cuncta hec beati
uiri in afflictione positi persone conueniant:
aubium non est. Sed quia hystoris uerba pa¬
tent: iux ta litteram expositione non indigent.
O portit ergo ut per sensus debeant misticos
inuestigari. Ait namq: spoliauit me gloria
mea. E loria quippe uniuscuiusq iustitia est.
Sicut uero uestimentum tegit a frigore: ita
iustitia munit a morte. Unde non inmerito
iustitia uestimento comparatur: cum ꝑ pro-¬
phetam dicitur. Sacerdotes tui induantur
iustitia. Quia uero afflictionis s̃ue tempore
hoc iustitiȩ uestimentum quod apud deum
ꝓtegit scã ecclesia in menbris suis infirman¬
tib amittit ⁊ dicatur recte. spoliauit me
gloria mea: id est iustitia ab infirmis abla-¬
ta est. quę ab cis auferri non posset si me¬
dullitus ihesisset. Sed idcirco tolli potuit:
quia more uestimenti exterius adhesit. Qua
in re querendum est quomodo sc̃e ccclesiȩ
menbra dici ualeant: qui potuerunt iusti¬
tiam perdere quam tenere uidebantur. Sed

Expanded text:
ad tempus. --Quod cuncta haec beati viri in afflictione positi personae conveniant, dubium non est. Sed quia historiae verba patent, juxta litteram expositione non indigent. Oportet ergo ut per sensus debeant mysticos investigari. Ait namque: Spoliavit me gloria mea. Gloria quippe uniuscujusque justitia est. Sicut vero vestimentum tegit a frigore, ita justitia munit a morte. Unde non immerito justitia vestimento comparatur, cum per Prophetam dicitur: Sacerdotes tui induantur justitia . Quia vero afflictionis suae tempore hoc justitiae vestimentum, quod apud Deum protegit, sancta Ecclesia in membris suis infirmantibus amittit, dicatur recte: Spoliavit me gloria mea; id est, justitia ab infirmis ablata est, quae ab eis auferri non posset si medullitus inhaesisset; sed idcirco tolli potuit, quia more vestimenti exterius adhaesit. Qua in re quaerendum est quomodo sanctae Ecclesiae membra dici valeant qui potuerunt justitiam perdere, quam tenere videbantur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
catpere iter ualent: quia sua eos inuolum̃ta
eitinent. Praua itaq desideria ad pessi¬
mam actionem trahunt: sed pessima actio
restringit in formidine. Quȩ uidelicet for¬
mido inuoluit pedes: ne in rectam exire
ualeant actionem. Et sepe contingit ut id¬
cuto quisq bonus esse metuat: ne hoc apra-¬
uis ipse patiatur. quod se bonis fecisse remi-¬
niscitur. Dumq hoc pati quod fecit metuit::
undiq territus. undiq suspectus quasi pedes
inuolutos habet : qui timore irretitus nil
libere agere preualet : qui in bono opere qͣsi
inde gressum ꝑdidit: unde ad mala quȩ
cupierat excessit. Sequitur. Attenuetur fa-¬

Expanded text:
carpere iter valent, quia sua eos involumenta carpere iter valent, quia sua eos involumenta retinent. Prava itaque desideria ad pessimam actionem trahunt, sed pessima actio restringit in formidine. Quae videlicet formido involvit pedes, ne in rectam exire valeant actionem. Et saepe contingit ut idcirco quisque bonus esse metuat, ne hoc a pravis ipse patiatur quod se bonis fecisse reminiscitur; dumque hoc pati quod fecit metuit, undique territus, undique suspectus, quasi pedes involutos habet, qui timore irretitur, nil libere agere praevalet, quia in bono opere quasi inde gressum perdidit, unde ad mala 442 quae concupierat excessit. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ti aut suꝑbiȩ solent esse coniuncti: mores
autem blandi. & quam decet paulo ãplius
letiores non numquam luxuriȩ & dissolu¬
tioni. Intuetur gͦ inunicus humani gene¬
ris uniuscuiusq mores ⁊ & cui uitio sit
ꝓpinqui considerat: & illa apponit ante
faciem. ad quę cognoscit facilius inlina¬
ri mentem  ut blandis acletis morib
sepe luxuriam non nũquam uanam głam:
aiperis uero mentib iram. suꝑbiam. uel
crudelitatem proponat. Ibi gͦ decipulam
ponit. ubi esse semitam mentis cõspicit:
quia illic periculum deceptionis inserit:
ubi uiam esse inuenerit ꝓpinquȩ cogita¬
tionis. Et quia ꝑuersus homo omne qͥd
facit etiam pati metuit ⁊ atq hoc sibi ab
omnib fieri estimat. quod ipse omnibus
quib ualet parat : recte sequitur. Undis¬
contra se omnes esse iuspicatur: qualis ipse
esse contra omnes nititur. Quȩ nimirum
formidines quid in eius actione faciant: sub
sus liberos habere non possunt ⁊ oe nullũ

Expanded text:
ti, aut superbiae solent esse conjuncti; mores ti, aut superbiae solent esse conjuncti; mores autem blandi, et quam decet paulo amplius laetiores, nonnunquam luxuriae et dissolutioni. Intuetur ergo inimicus generis humani uniuscujusque mores cui vitio sint propinqui, et illa opponit ante faciem ad quae cognoscit facilius inclinari mentem, ut blandis ac laetis moribus saepe luxuriam, nonnunquam vanam gloriam; asperis vero mentibus iram, superbiam, vel crudelitatem proponat. Ibi ergo decipulam ponit, ubi esse semitam mentis conspicit, quia illic periculum deceptionis inserit, ubi viam esse invenerit propinquae cogitationis. Et quia perversus homo omne quod facit etiam pati metuit, atque hoc sibi ab omnibus fieri aestimat quod ipse omnibus quibus valet parat, recte sequitur: contra se omnes esse suspicatur, qualis ipse esse contra omnes nititur. Quae nimirum formidines quid in ejus actione faciant, subisus liberos habere non possunt, et nullum
Abbreviated transcription (Latin):
uideat quidem quod concupiscere ualeat:
& tamen nequaquam uideat in quo culpȩ
laqueo pedem ponat. Decipula uero a decipi¬
endo uocata ẽ. Et tunc ab antiquo hoste supcr
semitam decipula ponitur ⁊ quando in acti.¬
one huius mundi quam mens ap̃ƿetit pec¬
cati laqueus paratur : quȩ uidelicet non fa¬
cile deciperet si uideri posset. Sic quippe
decipula ponitur: ut dum esca ostenditur.
nequaquam ipsa a transcunte uideatur.
Quasi esca quippe in laqueo est lucrum cum
culpa: & huius mundi ꝓsperitas ciun ini¬
quitate. Dum itaq a concupiscente lucrum
appetitur: quaũ pedẽ mentis apprthendit
decipula quȩ non uidetur. Sepe gͦ ꝓponun¬
tur anio cum culpa honor. cuitiȩ. salus.
&e uita temporalis. Quȩ mens uifirma dũ
quasi escam uidet. & decipilam non uidet:
ꝑ escam quam uidens appetit. in culpa con¬
stͥingitur quȩ non uidetur. Existunt᷑ enĩ
qualitates morum: quȩ certis uitiis sunt
uicinȩ. Nam mores asperi aut crudelita¬

Expanded text:
ideat quidem quod concupiscere valeat, et tamen nequaquam videat in quo culpae laqueo pedem ponat. Decipula vero a decipiendo vocata est. Et tunc ab antiquo hoste super semitam decipula ponitur, quando in actione hujus mundi, quam mens appetit, peccati laqueus paratur; quae videlicet non facile deciperet, si videri potuisset. Sic quippe decipula ponitur, ut dum esca ostenditur, nequaquam ipsa a transeunte videatur. Quasi esca quippe in laqueo est lucrum cum culpa, et hujus mundi prosperitas cum iniquitate. Dum itaque a concupiscente lucrum appetitur, quasi pedem mentis apprehendit decipula, quae non videtur. Saepe ergo proponuntur animo cum culpa honores, divitiae, salus, et vita temporalis; quae mens infirma dum quasi escam videt, et decipulam non videt, per escam quam videns appetit, in culpa constringitur quae non videtur. Existunt etenim qualitates morum, quae certis vitiis sunt vicinae. Nam mores asperi, aut crudelita
Abbreviated transcription (Latin):
adiutorium requirat. Quem tamen suꝑ¬
na miseratio captum quasi a fouea euchit:
quia hunc infirmitate cognita ad ueniam
reducit. Lecnȩ itaq inore ꝓpter suꝑbiam
ad superiores partes in caueam remeat:
qui cum de uirtute extollitur lapsus ad de-¬
sideria in humilitate religatur. Quia enĩ
prius propria presumptione perierat: mi¬
ra pietate agitur ut infirmitatis suȩ iam
notitia clausus uiuat. Quod quia sc̃s uir
crebro accidere hominib conspicit nr̃i in
ic periculi uocem sũmit : ut cum nos eius
fletus aguoscunus  quȩ in nobis sunt flen¬
da discamus. Sed cũ m̃tẽ nrãm elatio eri¬
git: sumini a nobis protinus compunctio
amoris recedit. Cum uero superna gratia¬
nos uisitat: statim per lacrimas ad su̾a dcũ¬
deria instigat. Unde & apte subiungitur.¬

Expanded text:
adjutorium requirat. Quem tamen supadjutorium requirat. Quem tamen superna miseratio captum quasi a fovea evehit, quia hunc infirmitate cognita ad veniam reducit. Leaenae itaque more, propter superbiam ad superiores partes in caveam remeat, qui cum de virtute extollitur lapsus ad desideria in humilitate religatur. Quia enim prius propria praesumptione perierat, mira pietate agitur, ut infirmitatis suae jam notitia clausus vivat. Quod quia sanctus vir crebro accidere hominibus conspicit, nostri in se periculi vocem sumit; ut cum nos ejus fletus agnoscimus, quae in nobis sunt flenda discamus. Sed cum mentem nostram elatio erigit, summi a nobis protinus compunctio amoris recedit; cum vero superna nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua desideria instigat. Unde et apte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
sub celestis artificis dispensatione religatur.
Rerte ergo dicitur. & propter superbiã
quasi leenam capies me. quia & liber ho¬
mo per cibum sibi mortem intulit ⁊ &¬
reductus ad ueniam iub disciplina melius
clausus uiuit. Quasi lcena ergo ꝓpter
superbiam captus est: quia inde nunc
eum disciplina ĩuȩ corruptionis deprimit:
unde trañgressionẽ precepti non tunens
aulacter in foueam saltum dedit. Sed¬
si parũper obtuitum mentis a culpa pii¬
ini parentis auertimus: nos adhue cotidie
ut seenam capi per uitum elationis inus¬
uimus. Scye namq homo acceptis uiitu¬
tib inaudatiam sue presumptionis en gĩ.
sed mira dispensatione pietatis ante eius ocu¬
los res quelibet in quam corruat ordinatur.
Dumq per culpam aliquid aypetit : quid
aliud quam predam ii foueam concupiscit:
S ua s̃ponte in hiaus cadit ⁊ sed suis surge¬
re uirib ñ ualet : qui cum se nichil ex se
esle considerat ⁊ discit proculdubio cuius

Expanded text:
sub coelestis artificis dispensatione religatur. sub coelestis artificis dispensatione religatur. Recte igitur dicit: Et propter superbiam, quasi leaenam capies me, quia et liber homo per cibum sibi mortem intulit, et reductus ad veniam sub disciplina melius clausus vivit. Quasi leaena ergo propter superbiam captus est, quia inde nunc eum disciplina suae corruptionis deprimit, unde transgressionem praecepti non timens, audacter in foveam saltum dedit. si parumper obtutum mentis a culpa primi parentis avertimus, nos adhuc quotidie ut leaenam capi per vitium elationis invenimus. Saepe namque 328 homo acceptis virtutibus in audaciam suae praesumptionis erigitur, sed mira dispensatione pietatis ante ejus oculos res quaelibet, in qua corruat ordinatur. Dumque per culpam aliquid appetit, quid aliud quam praedam in fovea concupiscit? Sua sponte inhians cadit, sed suis surgere viribus non valet. Qui cum se nihil ex se esse considerat, discit procul dubio cujus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ suadente hoste ad cibum prohibitũ ma¬
num tetendit. Sed in fouea protinus caucã
inuenit ⁊ quia sponte ad mortem ueniens
corruptionis suȩ mox carcerem ꝑtulit: atq
ad auras liberas gr̃a interueniente reducitur.
Sed cum multa agere conatur & non ua¬
let: eiusdem corruptionis suȩ obstaculis quasi¬
in cauea a uectib ligatur. Iam quiden eã
in quam ceciderit dampnationis foueam
euasit: quia secuture mortis supplitium
manu redemptionis adiuta ad ueniam re¬
deundo superauit. Sed tamen coartata
caueam tolerat : quia superne quoq disci¬
plinẽ nexib cingitur: ne ꝑ carnis desideru
uagetur. Quę ergo sponte sua in foucã
cecidit ad auras liberas clausa redit: quia
& per libertatem arbitrii in culpam corru¬
it: & tamen hanc a suis motib conditoris
gr̃a coactam nolentemq constringit. Post
foueam itaq caueam patitur: quȩ erepta
cterno supplitio aprauȩ libertatis motibus

Expanded text:
quae, suadente hoste, ad cibum prohibitum maquae, suadente hoste, ad cibum prohibitum manum tetendit. Sed in fovea protinus caveam invenit, quia sponte ad mortem veniens corruptionis suae mox carcerem pertulit; atque ad auras liberas, gratia interveniente, reducitur. Sed cum multa agere conatur, et non valet, ejusdem corruptionis suae obstaculis quasi caveae vectibus ligatur. Jam quidem eam in quam ceciderat damnationis foveam evasit, quia secuturae mortis supplicium, manu redemptionis adjuta, ad veniam redeundo superavit. Sed tamen coarctata caveam tolerat, quia supernae quoque disciplinae nexibus cingitur, ne per carnis desideria vagetur. Quae ergo sponte sua in foveam cecidit, ad auras liberas clausa redit, quia et per libertatem arbitrii in culpam corruit, et tamen hanc a suis motibus, conditoris gratia coactam nolentemque constringit. Post foveam itaque caveam patitur, quae, erepta ex aeterno supplicio, a pravae libertatis motibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
buidam regionib fertur. fit in esus itinere
fouea in quam pecus deponitur ⁊ ut illie.
se eus appetitu proicere leena prouocctur:
quę angusta simul & alta preparatur. ut in
eam ruere ambiendo ualeat ⁊ sed hanc sa¬
liendo nullomodo euadat. Ala quoq fo¬
uea quę priori cohereat effoditur ⁊ quȩ
tamen ei in qua pecus est extremȩ partis
apertione conuingitur: in qua nimirum
cauea ponitur ⁊ ut leena corruens quia
desuper terrorib urguetur cum quasi in
secretiore parte foucę occultare se appetit:
caueam uolens intret. Cuius iam seuitia
nequa quam pertimescitur: qͥa clausa in
caueam leuatur. Quȩ enim ĩua sponte
in foueam corruit: ad iuperiores partes¬
circumsepta uectib redit. Sic sic uimirũ
humana mens capta est. quę in libertate
arbitrii condita dum nutrire desideria car¬
uis appetiit: quasi lcena catulis escam quȩ¬
siuit : atq in deceptionis suę foueam ceciait

Expanded text:
busdam regionibus fertur, fit in ejus itinere busdam regionibus fertur, fit in ejus itinere fovea, in qua pecus deponitur, ut illuc se ejus appetitu projicere leaena provocetur: quae angusta simul et alta praeparatur, ut in eam ruere ambiendo valeat, sed hanc saliendo nullo modo evadat. Alia quoque fovea, quae priori cohaereat, effoditur, quae tamen ei, in qua pecus est, extremae partis apertione conjungitur. In qua nimirum cavea ponitur, ut leaena corruens, quia desuper terroribus urgetur, cum quasi in secretiori parte foveae occultare, se appetit, caveam volens intret; cujus jam saevitia nequaquam pertimescitur, quia clausa in cavea levatur. Quae enim sua sponte in foveam corruit, ad superiores partesrcumsepta vectibus redit. Sic sic nimirum humana mens capta est, quae in libertate arbitrii condita, dum nutrire desideria carnis appetivit, quasi leaena catulis escam quaesivit, atque in deceptionis suae foveam cecidit,
Abbreviated transcription (Latin):
lore deprinit: sead tamen apondere eterne
animaduersionis abscondit. Considerat ergo
uix sẽs quod aut renitens homo uitiis p̃senti
labore afficitur ⁊ aut succumbens perpetuȩ
afflictioni mancipatur: ce dicit̾. Et si impi¬
us fuero ue michi est: & si iustus non leuabo
caput saturatus afflictione & mniseria. Nesi
aperte: deploret dicens. Aut substratus car-¬
nis desideriis supplitio eterno subitior ⁊ aut
repugnans illicitis motib pęna presenti crucior.
quia a labore certaminis liber ñ sũ. Sed ĩuꝑ¬
na dispensatio idcirco nos tota sibi intentio¬
ne seruientes carnis nr̃e ꝑmittit impugna¬
tionib concuti ne mens nr̃a in suꝑbiam
audeat presũptionis sue securitate deuari:
ut dum pulsata trepidat ⁊ in solo auctoris
acliutorio spei pedem robustius figat. Uude
& adhuc apte subiungitur. Et propter¬
cum escam catulis exquirit: iuhianter info-¬
ueam captionis ruit. Sicut enim ex qui¬

Expanded text:
lore deprimit, sed tamen a pondere aeternae lore deprimit, sed tamen a pondere aeternae animadversionis abscondit. Consideret ergo vir sanctus quod aut renitens homo vitiis praesenti labore afficitur, aut succumbens perpetuae afflictioni mancipatur, et dicat: Et si impius fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria. Ac si aperte deploret, 327 dicens: Aut substratus carnis desideriis, supplicio aeterno subjicior; aut repugnans illicitis motibus poena praesenti crucior, quia a labore certaminis liber non sum. Sed superna dispensatio idcirco nos tota sibi intentione servientes carnis nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra in superbiam audeat praesumptione suae securitatis elevari, ut dum pulsata trepidat, in solo auctoris adjutorio spei pedem robustius figat. Unde et adhuc apte subjungitur: CAPUTcum escam catulis exquirit, inhianter in foveam captionis ruit. Sicut enim ex qui
Abbreviated transcription (Latin):
riat dicens. Si peccaui &e ad horam pe-¬
percisti michi.: cur ab iniquitate inea-
mundum me esse non yateris :  Ac si aꝑte
dicat. Si culyam uenia abstulit ÷ cur¬
&e hane a memoria non detersit . Sepe
cutitur. ut ad ꝑpetrationem illius longe
grauius quam p̾rius capta fuerat urge-¬
atur ÷ & deprehensa trepidat: seq ipsam
uariis motibus impulsa perturbat. Ne qui¬
dem uincatur temptationib inetuit: sed
resistens hoc ipsum quod longo labore cer¬
taminis affligitur perhorrescit. Nude ce
namq ue habet. iustus miseriam ⁊ quia
ȩterna damꝑnatio reprobum sequitur.
& electus quisq dolorib transitoriȩ aduer¬
sitatis expiatur. Impius caput leuat:¬
sed elatus euadere ue quod sequitur non
ualet. Iustus labore iui certaminis afflictus
caput leuare non sinitur: sed pressura ꝑpetua
afflictione liberat᷑. Ille se in uoluptatib erigit:
scd ĩupplitiis sequentib mergit. Iste ĩe in do¬

Expanded text:
riat, dicens: Si peccavi, et ad horam periat, dicens: Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Ac si aperte dicat: Si culpam venia abstulit, cur hanc et a memoria non detergit?  Vet.cutitur, ut ad perpetrationem illius longe gravius quam prius capta fuerat urgeatur; et deprehensa trepidat, seque ipsam variis motibus impulsa perturbat. Metuit quidem ne vincatur tentationibus, sed resistens hoc ipsum quod longo labore certaminis affligitur perhorrescit. Unde et vae habet, justus miseriam, quia aeterna damnatio reprobum sequitur, et electus quisque doloribus transitoriae adversitatis expiatur. Impius caput lesed elatus evadere vae quod sequitur non valet. Justus, labore sui certaminis afflictus, caput levare non sinitur, sed pressus a perpetua afflictione liberatur. Ille se in voluptatibus erigit, sed suppliciis sequentibus mergit. Iste se in do
Abbreviated transcription (Latin):
deuotienis sensu ad appctitum nr̃e morti¬
ficationis in biamus: sed quia adhuc
terrenum ꝑ infirmitatem aliqͥd agimus ⁊
nou nulla etiam quȩ iam subegimus illt¬
ta inlicita in corde toleramus. Cumq co¬
gitationes nr̃as immunda temptatio in-¬
quinat ⁊ quid aliud quam intestina ho-¬
stiȩ stercus portant .s Sed ut comburi
debeaut lauentur ⁊ quia nimirum neces¬
sẽ est ut immundas cogitationes timoris
fletus diluat: quas in acceptione sacrificii
supernus amor incendat. Et quicquid
mens uel de inexperto certamine. uel de
conuersationis pristine menoria. pantur la¬
uetur ⁊ ut tanto suauius in conspectu sui
spectatoris ardeat: quanto cum ei assistere
ceperit nichil terrenum secum uichil lubri¬
cum in ara suȩ orationis unponit. Uir
gͥ sc̃ẽ humane mentis dampua conspitiat.
quod plerumq se cogitatione illicita inqui¬
nat & postquam reatum operis relaxat.¬
& sua plorans de nr̃a quę ploremus ape¬

Expanded text:
devotionis sensu ad appetitum nostrae mortidevotionis sensu ad appetitum nostrae mortificationis inhiamus; sed quia adhuc terrenum prae infirmitate aliquid agimus, nonnulla etiam quae jam subegimus illicita in corde toleramus. Cumque cogitationes nostras immunda tentatio inquinat, quid aliud quam intestina hostiae stercus portant? Sed ut comburi debeant, laventur, quia nimirum necesse est, ut immundas cogitationes timoris fletus diluat, quas in acceptione sacrificii supernus amor incendat. Et quidquid mens vel de inexperto certamine, vel de conversationis pristinae memoria patitur, lavetur, ut tanto suavius in conspectu sui spectatoris ardeat, quanto cum ei assistere coeperit nil terrenum secum, nil lubricum in ara suae orationis imponit. Vir igitur sanctus humanae mentis damna conspiciat, quod plerumque se cogitatione illicita inquinat; et postquam reatum operis judex relaxat, et, sua plorans, nostra quae ploremus ape
Abbreviated transcription (Latin):
minimis terrena actio per desiderium tan¬
gitur: crescente contra nos antiqui hostis
fortitudine nostra mens non imima im-¬
portunitate temptationis inquinatur.
Unde de sacerdos legis menbra hostie ꝑ
frusta concisa. caput atq ea que iuxta
iccur sunt iubetur ignib cremare : pedes
uero atq intestina hostię prius aqua aslue-¬
re. Nos quippe ipsos sacrifitum deo of-¬
ferimus: cum uitam nram cultui duino
dedicamus. Qui menbra hostie ꝑ fru-¬
sta concisa suꝑ ignem ponimus: cum
uite nr̃e opera in uirtutibus aistinguen¬
tes imolamus. Caput atq ea que iuxta
ecur continentur incendimus: cum in
sensu nr̃o quo omne corpus regitur. atc
iii occultis desidcriis flãma diuini amoris
ardemus. E t tamen prccipitur ut pedes
atq intestina hostic̨ lauentur. Pedib eñ
terra tangitur ⁊ intestinis uero stercora
gestantur: quia plerumq iam ex deũderio
in eternitatem succendimur iam toto

Expanded text:
minimis terrena actio per desiderium tanminimis terrena actio per desiderium tangitur, crescente contra nos antiqui hostis fortitudine, mens nostra non minima importunitate tentationis inquinatur. Unde 326 et sacerdos legis, membra hostiae per frusta concisa, caput atque ea quae erga jecur sunt, jubetur ignibus cremare, pedes vero atque intestina hostiae prius aqua diluere . Nos quippe ipsos sacrififerimus, cum vitam nostram cultui divino dedicamus. Quae membra hostiae et per frusta concisa super ignem ponimus, cum vitae nostrae opera virtutibus distinguentes immolamus. Caput atque ea quae juxta jecur continentur, incendimus, cum in sensu nostro, quo omne corpus regitur atque in occultis desideriis, flamma divini amoris ardemus. Et tamen praecipitur, ut pedes atque intestina hostiae laventur. Pedibus enim terra tangitugestantur, quia plerumque jam ex desiderio in aeternitatem succendimur, jam toto
Abbreviated transcription (Latin):
arbitretur: culpȩ suę meritum ante oculos
ponat ⁊ oe ex bonoꝵ se extimatione despi¬
tiat. Pollutum ergo. extra castra exire est.
turpi impugnatione laborantem scie ex
continentium comparatione dcspiett.
Qui aduesꝑã lauat᷑ aqua: cum defectum suũ
conspitieus ad penitentiȩ lamenta couuẽtitur.
ut ficcib diluat omne quod in animo occulta
inquinatio accusat. S ed post occasum solis
ad castra redeat: quia deferuescente temptati¬
ontsardore uecesse est. ut iterum fidutiam er-¬
dccumbente sole ad castra reuertitur⁊ quia
post lamenta penitentiȩ frigescente flama cogi-¬
tationis illicitȩ ad fidelum incrita yrcsu̾menla
teparatur. ut iam se a cettris longe esse non
estimet ÷ qui mundum sẽ ꝑ obitum intumni
adoris gaudet. Sed uiter hec sciendum est
quod iacuto non num quam impuliu illicitȩ
cogitationis affligimur: quia in quibꝰdam
tecrene conuersationis actib quainuis
licitis libenter occupamur. Cumq uel in

Expanded text:
arbitretur, culpae suae meritum ante oculos arbitretur, culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se aestimatione despiciat. Polluto ergo extra castra exire est turpi impugnatione laboranti, sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam lavatur aqua, cum defectum suum conspiciens ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam ergavationem, occumbente sole ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur; ut jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet. Sed inter haec sciendum est quod idcirco nonnunquam impulsu illicitae cogitationis affligimur, quia in quibusdam terrenae conversationis actibus, quamvis licitis, libenter occupamur. Cumque vel in
Abbreviated transcription (Latin):
quippe putresccre est. sanata iam peccatoꝵ
uulnera rursus in temptatione serpere.:
atq ex eoꝵ sug gestionib post superductã
cutem peuitentiȩ fetorem culpȩ ittrum do¬
loremq sentire. Qua uidlicet in te ce
nichil foris opere agitur ÷ & sola intus co-¬
gitatione peccatur: districtoq se reatu meuꝰ
obligat ⁊ nisi hoc sollicitis lamentis tergat.
Unde bene ꝑ moysen dicitur. Si fueritꝰ
inter uos homo qui nocturno pollutus sit
somnio egredictur extra castra ⁊ o noure¬
uertetur prius quam ad uesperam lauetur
aqua: & post solis occasum regredictur in
castra. Nocturnum quippe est somnium
temptatio occulta : ꝑ quam tenebrosa cogi¬
tatione turpe aliquio corde concipitur: qͥd
tamen corporis opere non expletur. Sed
somnio nocturuo pollutus extra castra egre¬
di precipitur & quia uidelicet dignum ĩ
ut qui imnunda cogitatione: polluitur.
in dignum se cunctoꝵ. fidelium sotietatib

Expanded text:
quippe computrescere est sanata jam peccatorum quippe computrescere est sanata jam peccatorum vulnera rursus in tentationem serpere, atque ex eorum suggestionibus, post superductam cutem poenitentiae, fetorem culpae iterum doloremque sentire. Qua videlicet in re et nihil foras opere agitur, et sola intus cogitatione peccatur; districtoque se reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. 84. Unde bene per Moysen dicitur: Si fuerit inter vos homo qui nocturno pollutus sit somnio, egredietur extra castra; et non revertetur prius quam ad vesperam lavetur aqua, et post solis occasum regredietur in castra . Nocturnum quippe est somnium tentatio occulta, per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur. Sed somnio nocturno pollutus egredi extra castra praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur, indignum se cunctorum fidelium societatibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊percisti michis cur ab iniquitate mea mun-¬
dum me esse non pateris  Aa horam
dñs peccatum parcit: cum reatum culpe
concessis protinus fletib ailuit. Sed ab
iniquitate nr̃a mundos nos esse non pa¬
titur quia uolentes quidem culpam faci-¬
mus: sed non num quam nolentes eius¬
inemoriam cum delectatione tolcramus Se¬
pe namq hoc quod a conspectu udicis iam¬
fletu interueniente acletum est ad animũ
redit ⁊ & deuicta culpa ad delectationem
rursus inserpere nittur: atq in antiquo cer¬
tamine rediuiua pulsatione reparatur ⁊ ita
ut quod prius egit in corpore: hoc impor¬
tina cogitatione postmodum uerset in men¬
te. Quod caute ille conspicere athleta spirita¬
lis nouerat: qui dicebat. Cõputruerunt &e
deteriorauerunt cicatrices incȩ: a facie uisi¬
pientiȩ ieȩ. Quid namq cicatrices. ussi¬
quitias ad dlectationem inemoriȩ reddire
conspexcrat: qui cicatrices deflebat. Cicatricos

Expanded text:
percisti mihi, cur ab iniquitate mea munpercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? - Ad horam Dominus peccato parcit, cum reatum culpae concessis protinus fletibus diluit. Sed ab iniquitate nostra mundos nos esse non patitur, quia volentes quidem culpam fecimus, sed nonnunquam nolentes ejusmemoriam cum delectatione toleramus. Saepe namque hoc quod a conspectu jam judicis fletu interveniente deletum est ad animum redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur; ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in mente. Quod caute ille conspicere athleta spiritalis noverat, qui dicebat: Computruerunt et deterioraverunt cicatrices meae, a facie insipientiquitias ad delectationem memoriae redire conspexerat, qui cicatrices deflebat. Cicatrices
Abbreviated transcription (Latin):
hunc continuȩ restaurando non subleuat:
citius bonum perditur quod non alargien¬
te custoditur. Sed ecce uir sc̃s dum se
humiliter agnoscit: conferenda generaliter
duins̨ misericordiȩ secreta deprehendit.
Cumq infirinitatem suam ueraciter fate¬
tur: repente ad cognoscendam uocationem
gentium sublimiter rapitur. Nam ꝓtinus
scio quia uniuersoꝵ memineris. Acsi
aperte dicat. Cut de me trepido⁊ qui &
uniuersas gentes quia colligas scio Qͦd
tamen in corde celas: quia hoc adhuc aperto
sermone non uidicas. Sel qui unuiersoꝵ
reminisceris: me ꝓculdubio de uenia certũ
facis. Sciendum uero est quia in quib dã
factis & certi de uenia reddimur: & post
ꝑpetratas culpas ad absolutionis nr̃ȩ fidutiã
correptiõe & penitẽtia subsequente roboramur.
Pcrpetratȩ tamen nr̃e nequitię adhuc memo¬
ria tangimur: de cogitatione illicita aduer¬
si uolentesq pulsamur. Unde de aperte

Expanded text:
hunc continue restaurando non sublevat, hunc continue restaurando non sublevat, citius bonum perditur, quod non a largiente custoditur. Sed ecce vir sanctus dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam protinus scio quia universorum memineris. - Ac si aperte dicat: Cur de me trepido, qui et universas gentes colligas, scio. Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed quia universorum reminisceris, me procul dubio de venia certum  Sciendum vero est quia in quibusdam factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte
Abbreviated transcription (Latin):
accipi nequaquam ualet  quia ad obtinen¬
da dñs iustitię dona non acdiuuat: si pͥus
misericorditer ante actas nequitias non re¬
laxat. Uel certe uitãnobiᷤ & misericordiam
tribuit: quia ea qua nos misericordia ad
bene uiuendum preuenit: etiam subsequen-¬
te custodit. Nuĩ enim inisericordiam sub¬
roget: seruari non ualet uita quam p̃bet.
Ipso quipƿe cotidie humanȩ uitȩ usu uete¬
rascunus : & exterioris hominis unpulsu
cogitatione lubrica ab interiorib eximus: &
nisi nos superna uisitatio uel add amorem com¬
pungendo uiuificet. uel ad timorem flagellai¬
do restauret ⁊ repentino lapsu mens fundit᷑
tota destruitur: quę longo uirtutis studio
innouata uidebatur. Unde subiungitur.
Et uisitatio tua custodiuit spm̃ nieum.
Humanum quippe sp̃m uisitatio diuina
custodit: cum hunc uirtutib ditatum
uel flagello ꝑcuitere. uel cõpuingere amore
non desinit. Nam si dona prestat. sed

Expanded text:
accipi nequaquam valet, quia ad obtinenaccipi nequaquam valet, quia ad obtinenda Dominus justitiae bona non adjuvat, si prius misericorditer anteactas nequitias non relaxat. Vel certe vitam nobis et misericordiam tribuit, quia ea qua nos misericordia ad bene vivendum praevenit, etiam subsequente custodit. Nisi enim misericordiam subroget, servari non valet vita quam praebet. Ipso quippe quotidie humanae vitae usu veterascimus, et exterioris hominis impulsu cogitatione lubrica ab interioribus eximus. Et nisi nos superna visitatio vel ad amorem compungendo vivificet, vel ad timorem flagellando restauret, repentino lapsu mens funditus tota destruitur, quae longo virtutis studio innovata videbatur. Unde subjungit: Et visitatio tua custodivit spiritum meum. Humanum quippe spiritum visitatio superna custodit, cum hunc virtutibus ditatum, vel flagello percutere, vel compungere amore non desinit. Nam si dona praestat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ infusinem grẽ etiam peccantem preuenit :
sed iubleuatam mentem &e ad bella exterius
laxat. o interius roborat. Unde &e apte
subiungit. Ossib  neruis compegisti ie.
Carnib ce pelle uestimur ⁊ sed ossib &
neruis compingimur: quia &e si temptatione
foris irruente concutimur ⁊ uitus tamen nos
conditoris manus roborat ne frangamur. Car¬
uis itaq uos motib humiliat ad dona: sed
per ossa uirtutum roborat contͣ temptamñta.
Nit ergo. Carne & pellib uestist me:
ossib oe neruis compegisti me. Acsi aperte
dicat. Foras ine ad probationem deseris: scd
tamen intus ne pertam uirtutib astringendo
custodis. Qui idcirco beneuiuendi rectitudi¬
nem nobis tribuit: quia benigne preterita
quȩ deliquimus parcit. Uude & adhuc
apte subiungitur. Uitam o mnisericor¬
diam tribuisti michi. Uita quippe tri¬
buitur: cum malignis mentib benignitaᷤᷤ
aspiratur. Sed uita sine misericordia

Expanded text:
qui per infusionem gratiae etiam peccantem praevenit; qui per infusionem gratiae etiam peccantem praevenit; sed sublevatam mentem et ad bella exterius laxat, et interius roborat. Unde adhuc apte subjungitur; Ossibus et nervis compegisti me. Carnibus et pelle vestimur, sed ossibus nervisque compingimur, quia etsi tentatione foras irruente concutimur, intus tamen nos conditoris manus roborat, ne frangamur. Carnis itaque nos motibus humiliat ad dona, sed per ossa virtutum roborat contra tentamenta. Ait ergo: Carne et pelle vestisti me, ossibus et nervis compegisti me. Ac si aperte dicat: Foras me ad probationem deseris, sed tamen intus ne peream virtutibus astringendo custodis. Qui idcirco nobis bene vivendi rectitudinem tribuit, quia benigne praeterita quae deliquimus parcit. Unde et adhuc apte subjungitur: Vitam et misericordiam tribuisti mihi. buitur cum malignis mentibus benignitas aspiratur. Sed vita sine misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
&e sine infusione supernȩ gr̃ȩ quantũ hõ
aruit agnoscat. Qui apte quoq reduci
ad puluerem dicitur: qͥa dimissus sibi
cuiuslibet temptationis aura raptatur.
S ed dum relicti concutunur: ca quȩ
afflicti cognouimus subtilius dona iam
cogitamus. Unde subiungit. Nonne sic̃
lac mulxisti me. & sicut caseum me coa¬
sc̃ gratiam ab usu uetuste conuersationis
abstrahitur sicut lac mulgetur: quia in
quadam inchoationis nouę teneritudine
subtilitate sormatur. Sicut cascus
coagulatur ⁊ quia inconstipatione pingue-¬
scentis cogitationis abstringitur. ut ne¬
quaquam iam ꝑ desideria diffluat: sed
in uno amore se colligens ad solidam reforma¬
cadem rudimenta s̃piritalia ex usu ueteri
caro submurmurat: & mens bella tolerat ex
homine quem foris portat. U ude subiungit.
iuperna erigitur carnalium motuum obsidi¬
one uallatur: sed tendentem ad iustitiam
nequaquam intemp tatione conditor deserit.

Expanded text:
et sine infusione supernae gratiae quantum homo et sine infusione supernae gratiae quantum homo aruit cognoscat. Qui apte quoque reduci ad pulverem dicitur, quia dimissus sibi cujuslibet tentationis aura raptatur. Sed dum relicti concutimur, ea quae afflati cognovimus subtilius jam dona cogitamus. Unde subjungit: Nonne sicut lac mulsisti me, et sicut caseum me coasancti Spiritus gratiam ab usu vetustae conversationis abstrahitur, sicut lac mulgetur, quia in quadam novae inchoationis teneritudine et subtilitate formatur; et sicut caseus coagulatur, quia in constipatione pinguescentis cogitationis astringitur, ut nequaquam jam per desideria diffluat, sed in uno amore se colligens, ad solidam reformaue vero contra haec eadem rudimenta spiritalia ex usu veteri caro submurmurat, et mens bella tolerat ex homine quem foris portat. Unde subjungit: eo quod ad superna erigitur, carnalium motuum obsidione vallatur. Sed tendentem ad justitiam nequaquam in tentatione conditor deserit,