comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dehacdomo morituri sunt. agnoui: ille ille: atque
quod meincaelum fuisse uerum fateor. ecce acce¬
pi illicut linguis omnib: loquar: numquid tibi in¬
cognitum fuit grecã me linguam omnino non scis¬
se : & tamen grecae loquar. ut cognoscas anuerum
sic quod me omnes linguas accepisse testificor:

Expanded text:
de hac domo morituri sunt agnovi. Ille, ille, atque de hac domo morituri sunt agnovi. Ille, ille, atque quod me in coelo fuisse verum fateor, ecce accepi illic ut linguis omnibus loquar. Nunquid tibi incognitum fuit Graecam me linguam omnino non nosse? et tamen Graece loquere ut cognoscas an verum sit quod me omnes linguas accepisse testificor.
Abbreviated transcription (Latin):
na apud se fixa acterna claritas habebat: sicin
iaꝗ hureuelatiomb pocuerunt uentura cognostere ita
non num quiã egressurae animae possunt etiam miste¬
ru caclestia non persomnium seduigilando plibare
mmonium namq monas teruimeimonachum be¬
ne nosti quidumeẽt in sacculari habitu constitutus
italeriani huius uerbis aduocati naturalem filiã in con¬
iugio sortitus eius obsequiis sedule atq incessant̃ ad¬
haerebat & quaeq: in eiusdẽ domo agebantur noue¬
rat: qui mihi iam inmonasteriopositus narrauit:
quod in ea mortalitate quae p̃dictipatricii nars&i
temporib: hancurbem uehementer adflixit: indo¬
mop̃dicti ualerianipuer armentarius fuit praeci¬
pue simplicitatis et humilitatis: cum uero eisdem
aduocatidomus eadem clade uastaretur. isdempu¬
erpercuissus ẽ &usq: ad extremum deductus: qui
subito sublatus a p̃sentib rediit. sibiq: dominum
suum uocare fecit: cuiait: ego in caelo fui: et qui

Expanded text:
na apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut na apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut itaque hi revelationibus potuerunt ventura cognoscere, ita nonnunquam egressurae animae possunt etiam mysteria coelestia non per somnium, sed vigilando praelibare. Ammonium namque monasterii mei monachum bene nosti, qui dum esset in saeculari habitu constitutus, Valeriani hujus urbis advocati naturalem filiam in conjugio sortitus, ejus obsequiis sedule atque incessanter adhaerebat, et quaeque in ejusdem domo agebantur noverat. Qui mihi jam in monasterio positus narravit quod in ea mortalitate quae patricii Narsae temporibus hanc urbem vehementer afflixit, in domo praedicti Valeriani puer Armentarius fuit praecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusdem advocati domus eadem clade vastaretur, idem puer percussus est, et usque ad extremum deductus. Qui subito sublatus a praesentibus, postmodum rediit, sibique dominum suum vocari fecit. Cui ait: Ego 413 in coelo fui, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
cedere scuduit et nemortem timere debuis sec uerbis
hunc ꝓsuastiriis consolari cuietiam adhucdediuinum¬
sericordia langiorauitae spatia pcil licere coepit sei
ad haec illeres pondit : Cur sus sui tempora ẽt̃ complo¬
ta dicens apparuisse sibi uiuenẽ atq epistolas detulise
dicentem aperiet lege : quib: aptis asseruit quiase
ornes qui codem tempore a praedicto ep̃o inpischa¬
li festuitati fuerant baptitati scriptosin eis deme¬
pistolis litteris aureis inuenit: primum quidem
ut dicebat suum nomen reperit acdeinde omniu
illo intempr̃ bapciz atorũ: quaderecertum tenuit
e se et illos dehacuita eẽ subceleritate migraturos
factom q ẽ ut die eadem ipse moriretur : atq posi
eum cuncti illiqui baptizatifuerant ita secuti sunt
ut intrapaucos dieseorũ nullus in hacuita remaner&
De quib nimirum constat quodeos p̃dictus di famu¬
lus idcirco auro scriptos uiderat quia eorum nomi¬

Expanded text:
accedere studuit, et ne mortem timere debuisset, verbis accedere studuit, et ne mortem timere debuisset, verbis hunc persuasoriis confortare, cui etiam adhuc de divina misericordia longiora vitae spatia polliceri coepit. Sed ad haec ille respondit, cursus sui tempora esse completa, dicens apparuisse sibi juvenem, atque epistolas detulisse, dicentem: Aperi, et lege. Quibus apertis, asseruit quia se et omnes qui eodem tempore a praedicto episcopo in Paschali festivitate fuerant baptizati scriptos in eisdem epistolis litteris aureis invenisset. Primum quidem, ut dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptizatorum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. De quibus nimirum constat quod eos praedictus Dei famulus idcirco auro scriptos viderat, quia eorum nomi
Abbreviated transcription (Latin):
ut demonasterio gregorii quo sdam fr̃s inmilitia mitta¬
mus: atq alteri p̃cipiens adiunxit: scribemarcellum
ualentinianum agnellum atq alios quorum nuncmi¬
nimerecor dor: quib expl& is ad didit dicens scribe
& hunc ipsum quinos aspicit: ex quauisione certiis
redditus pdictus frater facto manein nocuit fr̃ib: qui
et quiessent eceadem cella morituri: quosse etiam
denunticuit. eẽ sequuturd̃ : cumdie alio p̃dicti fr̃s
moricoeperunt atq sub eodem ordine sein morte se¬
cuti sunt: quo fuerant in discriptione nominati: ad ex¬
tremum uero & ipse obiit qui eosdem fratres moritu¬
rosp̃uidit. Inea quoq mortalitate quae ante:
triennium hanc urbem uehe mencissima cladeuas
monaebusc adhucin annis iuuenilib constituitus sedm¬
rae soriplicittis atq humilitatis uirs qui adppinquo¬
eps audiens cuius & haecrelatione cognoui ad euns

Expanded text:
ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittaut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum, atque 412 alios quorum nunc minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione certus redditus praedictus frater, facto mane innotuit fratribus, qui et qui essent in brevi ex eadem cella morituri, quos se etiam denuntiavit esse secuturum, cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati. Ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. In ea quoque mortalitate quae ante triennium hanc urbem vehementissima clade vasmonachus, adhuc in annis juvenilibus constitutus, sed mirae simplicitatis atque humilitatis vir: qui, appropinquaepiscopus audiens, cujus et haec relatione cognovi, ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
praenestina uia corpus ponidebuisset: sed quia longu
hochis qui funus eius portauerant uisum .e. repente or¬
toconsilio ex euntes cum eiꝰ funere ꝑuiam appiam nes¬
cientes quaeille dixerat. inipsa cum eccłaquã p̃dixera
posuerunt: &cum eundem uirũ curis saecularib ob¬
ligatum. lucrisq terrenis inhi antem fuisse noueri¬
mus unde hoc p̃dicere potuit. nisiquia id quod
futurum erat ei corpori ipsauis animae ac subtili¬
as pracuidebat : quod autem sacpe etiamreuelatone
aettuarut smorituris fucura praesciant ex huscollegere
possumus quat apud nos gesta in monasterus scimus¬
nmon asterioe t enum meoquidan frater ance decen¬
nium gerontius dicebatur: quicum graui molestia cor¬
poris fuisset depr ssus inuisione nocturna albatos ui¬
ros&clari omnimodo l abitus in hoc ipsum monasteriũ
descendere desuperiorib aspexit: quidum coram lecto
iacentis ad ssterent unus eorum dixit: ad hocuenimus

Expanded text:
Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum hoc his qui funus ejus curaverant visum est, repente orto consilio exeuntes cum ejus funere per viam Appiam, nescientesque quid ille dixerat, in ipsa eum ecclesia quam praedixerat posuerunt. Et cum eumdem virum curis saecularibus obligatum lucrisque terrenis inhiantem fuisse noverimus, unde hoc praedicere potuit, nisi quia id quod futurum erat ejus corpori ipsa vis animae ac subtilitas praevidebat? Quod autem saepe etiam revelationibus agitur ut a morituris futura praesciantur, ex his colligere possumus quae apud nos gesta in monasteriis scimusmonasterio etenim meo quidam frater ante decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus,
Abbreviated transcription (Latin):
TEIRUs. Adsentios eduelim scire quonam mo¬
do agitur quod plerumq morientes multa p̃dicunt.¬
VREC Ipsc cli quando animarumuis subtilitate su
aliquid p̃uidet: aliquando autem exiturae decorpore an¬
nae preuelationẽ uentura cognoscunt : aliquando uero
dumiam iuxta fit ut corpus deserant diuinitus afflat&
in secretis caelestib: incorporeũ oculum mencis mittunt
Nam quia uis animae aliquando subtilitate sua eaquae
sunt uentura cognoscit. patet ex eo quod qͣuondã aduo¬
catus quiinha curbe antebiennium lateris dolore defunc¬
tus ẽ . sed ante paululum quã moreretur. uocauit pue
rumparare sibi uestim̃ta ad ꝓcedendum iussit: quem
dumpuerquasi in sanirecerneret eiꝰq minime p̃ceptis
oboedir&: surrexit uestimento seinduit. et ꝑuiam appi¬
am ad beatisyxti ecclesiã se eẽ processurũ dixit : cũq
post modicũ in grauiscente molestia. eẽt de functus de¬
liberatum fuerat ut apud beatũ ianuarium martrrẽ

Expanded text:
PETR. Assentio; sed velim scire, quonammoPETR. Assentio; sed velim scire, quonammodo agitur quod plerumque morientes multa praedicunt Ipsa aliquando animarum vis subtilitate sua aliquid praevidet. Aliquando autem exiturae de corpore animae, per revelationem ventura cognoscunt. Aliquando vero dum jam juxta sit ut corpus deserant, divinitus afflatae in secreta coelestia incorporeum mentis oculum mittunt. Nam quod vis animae aliquando subtilitate sua ea quae sunt ventura cognoscit patet ex eo quod quidam advocatus qui in hac urbe ante biduum lateris dolore defunctus est, paululum antequam moreretur, vocavit puerum suum, pararique sibi vestimenta ad procedendum jussit. Quem dum puer quasi insanire cerneret, ejusque praeceptis minime obediret, surrexit, vestimento se induit, et per viam Appiam ad beati Xysti Ecclesiam se esse processurum dixit. Cumque post modicum, ingravescente molestia, esset defunctus, deliberatum fuerat ut apud beatum Januarium martyrem
Abbreviated transcription (Latin):
aeraedest didicit scimus qnmmsiterrestri sdomus mrabiuiꝰ
habitationis disioluctur quod aedificationem babie
mus exdõdomum non manu factam sed aeternamin
caelis perrus Suigitir nuncinccelosint
anim aeiuscorum quid ẽ hoc quod indiȩ iudicii pro
iustitiae suae redemptione accipiuntꝰ CRETOR¬
I oceisnimiriim crertit in iudicioquod nune tem¬
marum sola postmodum uero etiam corporubeati¬
tudine ꝑfruantur : ut in ipsa quoq carne gaudeant
inquadolores ꝓdño cruciatusq ꝑtulerunt: Prohac
quippegeminata eorumgloria scriptũ ẽ. interra
sua duplicia possidebunt: hincetiam anteresliprec¬
tionis diem descorum animab: scriptum ẽ: Datae sunt
illis singulae stolae albae et dictum ẽ illis ut requi¬
escerent tempus adhuc modicum donec impleatur.
numerus conseruorum et fratrũ eorum: quiitaque
nunc singulas acceperunt. binas in iudicio stolas ha¬
bituri sunt : quiamodo animarũ tantum modo. tunc
autem animarum simul et corporũ gloriala etabuntꝰ:

Expanded text:
e alibi dicit: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo mus ex Deo, domum non manufactam, sed aeternam in caelis . PETR. Si igitur nunc sunt in coelo animae justorum, quid est quod in die judicii pro justitiae suae retributione recipiant? GREGOR. Hoc eis nimirum crescit in judicio, quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruuntur, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino cruciatusque pertulerunt. Pro hac quippe germinata eorum gloria scriptum est: 409 In terra sua duplicia possidebunt . Hinc etiam ante resurrectionis diem de sanctorum animabus scriptum est: Datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum . Qui itaque nunc singulas acceperunt, binas in judicio stolas habituri sunt, quia modo animarum tantummodo, tunc autem animarum simul et corporum gloria laetabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Neque hoc silendum ẽ quod detheo fanio centũ cellensis ur¬
bis comite in eademurbe positus multis attentantili as¬
noui fuit namq uirmisericordiae actib deditus. bonis ope¬
rib intentus hosp̾italitati p̃cipue studens exercendis qui¬
dem comitatus curis occupatus a gebat terrena & tempora¬
lia sedut post infine claruit magis ex debito quam ex intenti¬
one. Nam cumꝓpinquante mortis ei tempore grauissima
aeris tempestas obsisteret. Nead sepeliendum ducipotius¬
set tumq uxor sua cum fletuue hem̃ tissimo inquirer&
dicens: quid faciam quomod ote ad sepeliendum eicioq᷑e
ostium domus huius egredip̃nimia tempestate non pos¬
sumi tuncille respondit: Molimulier flere quia mox

Expanded text:
neque hoc silendum est quod de Theophanio, Centumcellensis urneque hoc silendum est quod de Theophanio, Centumcellensis urbis comite, in eadem urbe positus, multis attestantibus agnovi. Fuit namque vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendis quidem comitatus curis occupatus, agebat terrena et temporalia, sed, ut post in fine claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam dum appropinquante mortis ejus tempore gravissima aeris tempestas obsisteret, ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque uxor sua cum fletu vehementissimo inquireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox
Abbreviated transcription (Latin):
manrebeat quifertine adaegrm deductuse fluloe¬
miet lingua locutus ẽ seditipucrille initilinuer
nuerituis inea dem barbara locucione respondit aes
sea demiifiasse gente generatus : miratist intomit
qui aludiebant atq exdua rũ linguarum expeointi
quastum antea nesense nouerant. credideruntd
omnib quas ꝓbare minime ualebant tunc ꝓbiau
mors eiusdilata e sed die tertio quo occulto udico
nescitur manus acbrachia laceratusq suisdentb
illi quo sp̃dixerat ex hacꝓtenus luce subtracisi
ullusq in illa domo cadem tempestate defuncus
.e. qui uoce illius denuntiatus ñ ẽ perucis
cd de terribile c̃ ut qui tale donũ peraiper
meruit talictiam post hoc poena plecteretur¬
induuino e Quis occultudĩ iudicia sciat eaque
in diuino examine conphendere nom possum taimore
magisquam dis cutere debemus dEmorieteo¬
qius octis U autem deegredientib amimib
quae multa p̾noscunt ea quae coepimus exsequin

Expanded text:
manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei Bulgarica lingua locutus est; sed ita puer ille in Italia natus et nutritus, in eadem barbara locutione respondit ac si ex eadem fuisset gente generatus. Mirati sunt omnes qui audiebant, atque ex duarum linguarum experimento quas eum antea nescisse noverant, crediderunt de omnibus quas probare minime valebant. Tunc per biduum mors ejus dilata est, sed die tertio, quo occulto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentiilli quos praedixerat ex hac protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa domo eadem tempestate defunctus est qui voce illius denuntiatus non est. PETR. Valde terribile est, ut qui tale donum percipere meruit, tali etiam post hoc poena plecteretur. GREGOR. Quis occulta Dei judicia sciat? Ea quae in divino examine comprehendere non possumus, timere magis quam discutere debemusitis. Ut autem de egredientibus animabus, quae multa praenoscunt, ea quae coepimus exsequamur,
Abbreviated transcription (Latin):
camine absconsos: quod moxut mihi nuntiatũ ẽ: tantiri
malum defratre quin obiscum communiter uixerat a¬
quanimiter ferre non ualu : : quippe qua eius dem nose
monas terii semper regula fuerat et cuncti fr̃s ita comeo¬
niter uiuerentĩquatenus eis singulis nulla habere prips¬
alicersb tuncnimio maerore ꝑculsus cogitare coepiud
quid purgationẽ morientis facerem uel quid in ext fl
uiuentib: fr̃ib: prouiderem. Praetio soigitur ende
monasterii p̃posito ad me accito dixisuade et nullis ÷
ffib scad eum morientem iungamnec sermonem consolationis ex
cuius libet eorum ore percipiat: sed cum in morte constittus
frs quaesierit suus frater carnalis dicat : quiꝰprosolidis quos
acultae habuit. a cunctis fratrib: ab ominatus sit ut saltim in
morte deculpa sua mentem illius amaritudo transuerberet
itq: apeccato quod perpetrauit purget: cumuero mortu¬

Expanded text:
camine absconditos. Quod mox, ut mihi nuntiatum est, tantum camine absconditos. Quod mox, ut mihi nuntiatum est, tantum malum de fratre qui nobiscum communiter vixerat, aequanimiter ferre non valui. Quippe quia ejusdem nostri monasterii semper regula fuerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc nimio moerore perculsus cogitare coepi, vel quid ad purgationem morientis facerem, vel quid in exemplo viventibus fratribus providerem. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me ascito dixi: « Vade et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat; sed cum in morte constitutus fratres quaesierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro aureis quos occulte habuit a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortu
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ad seris ita est sȩd plerumq deculpis minimis ipsesolus pec¬
uor grediente animas iustorũ purga tsicut narrari. dequodã
scõuiro mecum frequenter audisti: q̃ui ad mortem uenienst ue¬
hement̃ timuit sed post mortem discipulis instola alba apparu¬
it et quam praeclare sit susceptds indecauit:
busperea absoluti uideatur. DE IUSto MoNacNo¬
ed neque hoc silendum existimo quod actum iieo monst
ante hoc triennium reminiscorquidam namq mora¬
chusiustus nomine medicinae arte fuerat inbutus quimihimo
dem monas terio constituto sedulae obsequi atq inas siduis ac¬
gritudinib: meis excubare consueuerat: hic itaq: languortu
poris praeuentus ad extremũ deductus ẽ ciui in ipsa sua moles¬
tia fratergermanus. nomine copiosus seriuebat : quipsequ¬
stipendia sectatun sed pdictus iustuscumiamse ad exormin
peruenis se cognouis set eidem copioso fratrisuo qur occilte
tres aureos haberet in notuit riodnimirum frarib noro
menta perscrutantes eosdem tres aureos inuener in medi¬

Expanded text:
Ut asseris ita est, Petre. Sed plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purgat, sicut narrari de quodam sancto viro mecum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare sit susceptus indicaviquibus per eam absoluti videantur. Sed neque hoc silendum existimo quod actum in meo monasterio ante hoc triennium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine, medieodem monasterio constituto sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum ductus est. Cui in ipsa sua molestia frater germanus, nomine Copiosus, serviebat, qui et ipse qustipendia sectatur. Sed praedictus Justus cum jam se ad extremum pervenire cognovisset, eidem Copioso fratri suo, quod occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratres celarmenta perscrutantes, eosdem tres aureos invenerunt in medi
Abbreviated transcription (Latin):
bis quppe qũibentac uiuere amittit ẽt in mortalis auten
pdde sentialit̃ uiuere num qua desinet a naturaesuae uitã
ꝓderenonualet nec cum inperpetua fuerit morte domos¬
nuteallic enimposita beata esse perdet et. ee non ꝑdeg e
quare sempercogiturut et mortẽ sine morte et defeitum
sne defeta et finem si ne fine patiaitur quatenus ere mor
inmortailis sic et defectus in deficienset finis infinitus
PETRS Quisheene taomun ex plitabilem dari¬
nationis sententiam cuius libet sit operis ad exitum ueniens nom per¬
timescat quando et siiam nouit quodegit adhuctamenacta illius
quam subtiliter udicentur ignorat DEQUODAMSC̃OVIRO¬

Expanded text:
e omittit; immortalis autem, quia essentialiter vivere nunquam desinit, et naturae suae vitam perdere non valet, nec cum in perpetua fuerit morte damnata. Illic enim posita beata esse perdet, et esse non perdet. Ex qua re semper cogitur, ut et mortem sine morte, et defectum sine defectu, et finem sine fine patiatur, quatenus ei et mors immortalis sit, et defectus indefPETR. Quis hanc tam inexplicabilem damnationis sententiam, cujuslibet sit operis, ad exitum veniens non pertimescat, quando etsi jam novit quod egit, adhuc tamen facta illius quam subtiliter judicentur ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
perituras diuitias custo dire ibi itaꝙ prophetiac spũmagnis¬
que miraculis cunctis longe lateq habitantib uitacius ir¬
decruit : Nam deequadam ad uespcrũ in hortum monaste¬
Dixit itaq discipulis suis cotuangas inhorto picito etcitius
redite Nocte uero eadendum exmore cum fr̃ib: ad exhiben¬
das laudes dño surrexisset. praecepit dicens: ite : &operariis

Expanded text:
perituras divitias custodire. Ibi itaque prophetiae spiritu magnisperituras divitias custodire. Ibi itaque prophetiae spiritu magnisque miraculis cunctis longe lateque habitantibus vita ejus inclaruit. Nam die quadam ad vesperum in hortum monasteDixit itaque discipulis suis: Tot vangas in hortum projicite, et citius redite. Nocte vero eadem dum ex more cum fratribus ad exhibendas laudes Domino surrexisset, praecepit, dicens: Ite et operariis
Abbreviated transcription (Latin):
sticim quid in ecdes ia factum fuisset in notuit : currere uirie
feminae nobiles atq: ignobiles pariter coeperunt : certatime
eum in suis rapere domib conabantur : alii ad construendũ mo¬
nasterium praedia alui pecunicis alii subsidia quaeq poceror
offerre uiro di suppliciter uolebant : sed seruus omni pocente
dñihorum nihil accipiens egressi surbem non longe desertum
locum reperit ibi q sibihumilẽ habitaculum construxit: ad
quem dummultipergunt exemplo illius acternaeuitae ac¬
cendidesiderio coeperunt : at q subeius magisterio in omnipo¬
tentis sedñi seruitium dederunt: Cumq eicrebro discipuli hu¬
mulittr inminerent ut prousuimonis teruipossessiones quae os¬
ferebantur acciperet ille sollicitus sui paupertaus custos sor¬
tem sententiam tenebat dicens : monachus quiinterrampos¬
semonem quaerit monachus non e sic quippe metuebat pau¬
pertatis suae securitatem perdere : sicut auari diuites solen

Expanded text:
statim quid in ecclesia factum fuisset innotuit. Currere viri et statim quid in ecclesia factum fuisset innotuit. Currere viri et feminae nobiles atque ignobiles pariter coeperunt, certatimque eum in suis rapere domibus conabantur. Alii ad construendum monasterium praedia, alii pecunias, alii subsidia quaeque poterant, offerre viro Dei suppliciter volebant. Sed servus omnipotentis Domini horum nihil accipiens, egressus urbem non longe desertum locum reperit, ibique sibi humile habitaculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo illius aeternae vitae accendi desiderio coeperunt, atque sub ejus magisterio in omnipotentis se Domini servitium dederunt. Cumque ei crebro discipuli humiliter imminerent, ut pro usu monasterii possessiones quae offerebantur acciperet, ille sollicitus suae paupertatis custos fortem sententiam tenebat, dicens: Monachus qui in terra possessionem quaerit monachus non est. Sic quippe metuebat paupertatis suae securitatem perdere, sicut avari divites solent
Abbreviated transcription (Latin):
etiam diccum nocte subsequenti in defessus in praecibus per¬
stitit diem quoq tertium in oratione coniunxit: cumq hoc
unus excus codib: superbae spũ inflatus cerneret unde profice¬
redebuit inde ad feccus damnaperuenit: nam hunc simula¬
corem dicere . et uerborustico coepit in post orem dumare.
qui se trib dieb: et noctib: orare ante oculos hominum demons¬
traret: qui protinus currens uirumdĩ alapa percussit ut
quas i religios ae uitae simulator. eẽt deeclesia cum contu¬
melia exiret: sed huncrepente ultor sp̃s inuasit.: atq aduui¬
ridĩ uestigiastrauit. acper osillius lamare coepit isa ac
me ei eit ia acmeei cit uirquippe peregrinus quocenseretur
nomine nesciebatur : sed eius nomen ille sps̃ prodidit. quiso abil¬
lo posse eicilam auit: mox autemuexati corpus uirdi incubu¬
it etmalignus sp̃s qui eum inuaserat abscessit in tota urbetunc

Expanded text:
etiam die, cum nocte subsequenti indefessus in precibus peretiam die, cum nocte subsequenti indefessus in precibus perstitit, diem quoque tertium in oratione conjunxit. Cumque hoc unus ex custodibus superbiae spiritu inflatus cerneret, unde proficere debuit, inde ad defectus damna pervenit. Nam hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem clamare, qui se tribus diebus et noctibus orare ante oculos hominum demonstraret. Qui protinus currens, virum Dei alapa percussit, ut, quasi religiosae vitae simulator, de ecclesia cum contumelia exiret. Sed hunc repente ultor spiritus invasit, et ad viri Dei vestigia stravit, ac per os illius clamare coepit: Isaac me ejicit. Vir quippe peregrinus quo censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiritus prodidit, qui se ab illo posse ejici clamavit. Mox autem super vexati corpus vir Dei incubuit, et malignus spiritus qui eum invaserat abscessit. In tota urbe tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nunc in hac romanaurbe iuxta eeclesia beatae memoriues ep
uirginis habitat. quaedum aduliscentiae suae temport constiutis
um nuptusinecdesi anfugisset et scãemoni alis uitac conuersatio¬
nem quaereret ab eodemuiro defensa. atꝙ ad eum quem dende¬
rabut habitum dõ protegente perducta ẽ quae quia sponsum fu¬
git incerra habere meruit sponsum in calo multa autem de
eodemuiro narrante uenerabilepatre eleutherio agnouui.qui
ethunc fimiliarit̃ nouerat et eius uerbis uita fidem praebebat:
hicitcq uenerabilisisiac ortus exitalia non fuit sed ea illius nar¬
siriac partibus ad spolitana urbemueniss& ingressus eccle¬
siam a cusco dib petiit ut sibi quantuimuelit licentia i concȩ¬
deretur orandi eumq horisse cretioribus egredinonurgue¬
rent: quimox adorandum stetit diemq totum peregit in
orationem cui sequentem continuauit et noctem: secundo

Expanded text:
nunc in hac Romana urbe juxta Ecclesiam beatae Mariae semper nunc in hac Romana urbe juxta Ecclesiam beatae Mariae semper virginis habitat. Quae dum adolescentiae suae tempore constitutis jam nuptiis in ecclesiam fugisset, et sanctimonialis vitae conversationem quaereret, ab eodem viro defensa, atque ad eum quem desiderabat habitum, Domino protegente, perducta est. Quae quia sponsum fugit in terra, habere sponsum meruit in coelo. Multa autem de eodem viro, narrante venerabili Patre Eleutherio, agnovi, qui et hunc familiariter noverat, et ejus verbis vita fidem praebebat. Hic itaque venerabilis Isaac ortus ex Italia non fuit, sed ea illius norSyriae partibus ad Spoletanam urbem venisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi quantum vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum peregit in oratione, cui sequentem continuavit et noctem. Secundo
Abbreviated transcription (Latin):
q itum essot ad sepulchrum effossa terra inuener corpuspue¬
ri pariter humatiut ptite iam die quad ragesimotabe corruptu¬
et uermibus plenum. Corpus uero ep̃iacsi die codem esset sepu¬
tum et qued esset ad huc magna ammiratione uenerandum
quia ita ccput ei unitũ fuerat corpori acsie quaquam fuissa
abscistim si uidelicet ut nulla uestigia sectionis appareren
Cumq hoc et intergauerterent exquirentessi quod signumud
dealia monstrari incisione pocuisset : ita scinum atq in temori¬
tumomne corpus inuentum ẽ acsinulla hoc incisioferritetigis¬
sec PEtnus. Quis non obstupescat tulic signamortuorũ
quae fiunt pro exercitatione uiuentium : DC ISAAC SER¬
uOdi Prioribus quo temporib gothorum fuit iux¬
ta spolita nam̃ urbem uiruitae uenerabilis isa ac nomine quius¬
q ad extrema paene gothorum tempora peruenit queni nr̃o¬
rum multi nouerunt & maxime sacra uirgogregoria quie

Expanded text:
mque itum esset ad sepulchrum, effossa terra, invenerunt corpus puemque itum esset ad sepulchrum, effossa terra, invenerunt corpus pueri pariter humati, utpute iam die quadet vermibus plenum; corpus vero episcopi ac si die eodem esset sepultum. Et quod est adhuc magna admiratione venerandum, quia ita caput ejus unitum fuerat corpori, ac si nequaquam fuisset abscissum, sic videlicet, ut nulla vestigia sectionis apparerent. Cumque hoc et in terga verterent, exquirentes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. PETR. Quis non obstupescat talia signa mortuorum, quae fiunt pro exercitatione viventium? ΚΕΦΑΛ. vo Dei. Prioribus quoque Gothorum temporibus fuit juxta Spoletanam urbem vir vitae venerabilis Isaac nomine, qui usque ad extrema pene Gothorum tempora pervenit, quem nostrorum multi noverunt, et maxime sacra virgo Gregoria, quae
Abbreviated transcription (Latin):
puta : Omnem uero populum qui illic inuentus ẽ gladio ex¬
tingue: tuno isdem comis uenerabilẽ uirum herculanũ ep̃m
superurbis murum deductum capite trancauit. ẽiusq ain
iammortui auertice usq ad calcaneũ incidit. ut exeius cor¬
pore corrigia sublata uideretur. moxq corpus illius extra
murum piecit : tunc quidam humanitatis pietate conpul¬
si abscisum caput ceruice ad ponentes cumiino paruulo in sanie quis
lio extinctus : Euentus ẽ iuxta murum corpus ep̃isepulturae traidi¬
derunt cumq post eandem caedem diequa dragesimarex cõtilb
iussisset ut ciues illius urbis qui quolibet dispersi essent. adeams¬
ne aliqua crepidictione remearent. hii quiprius fame fugerar
uiuendi licentia acceptareuersi sunt: sed cuius uitae eorum eps
fuerit memores ubi sepultũ eẽt corpusillius quaesier ut hoc
uxta honorem debitũ inecđa beatipetri a postoli humarent cu¬

Expanded text:
puta, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio exputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herculanum episcopum super urbis murum deductum capite truncavit eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit, ut ex eius corpore corrigia sublata videretur. Moxque corpus illius extra muruin proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta, reversi sunt. Sed, cuius vitae eorum episcopus fuerat, memores, ubi sepultum esset corpus illius quaesierunt, ut hoc iuxta honorem debitum in ecclesia beati Petri apostoli humarent. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
guita descendit quodduim regicrudelissimonuntiacum fius¬
s&illamens effc̃ra ad magnameius reuerentiam uersa e cu¬
ius poenam priusinsatiabile furore siciebat. sicompsdẽ contra
ut quise superbae contra p̃cepta ueritatis eleuant . eorum ceo¬
Iuperquoꝗ floridus uenerabilis uir uitae ep̃s nariuuuit
quod dammemirabileualde miraculum dicensuurscis aimus
herco lanus nucritorincuis perusinac ciuitatis ep̃s fuit. excon
lae autemperfidi regis temporibus eand ẽurbem annissepit̃
continuos gochorum ex ercitis obsedit : exqua multiciuium
fugierunt qui famis periculũ ferre non poterant: Annouero
septimo necdum finito⁊ obsessam urbem gocdhorum exer¬
cituis intrauit : tunc comisquieidem exercitui praeeratad
regem cõtilam nuntiosmisit exquirens quid de ep̃ouel po¬
pulo fieri iuberet cuiille p̃cepit dicens: ep̃õprius a uerticȩ
usq ad calcan eum corrigiam tolle: et tunc capud illius am̃¬

Expanded text:
gutta descendit Quod dugutta descendit Quod duset, illa mens effera ad magnam eius reverentiam versa est, cuius poenam prius insatiabili furore sitieba'. Sic omnipotens Deus contra ut qui se superbe contra praecepta veritatis elevant, eorum cerquoque Floridus venerabilis vitae episcopus narravit quoddam memorabile valde miraculum, dicens: 'Vir sanctissimus Ercolanus, nutritor meus, Perusinae civitatis episcopus fuit, ex contus. Totilae autem perfidi regis temporibus eandem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit. Ex qua multi civium fugierunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo necdum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comis, qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntius misit, exquirens, quid de episcopo vel populo fieri iuberet. Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius am
Abbreviated transcription (Latin):
siac praeerat regem crudelissimum totilam. infensum omin¬
modo haberet: cumq ad easdem partescum exercitu m̃ propi
quasset. curae fuit ep̃õperdericossuos exsenia mittere. eiusꝗ
furoris in saniam sipossec munerib: mitigare : quae illeutu¬
dit protinus spreuit : atq iratus suis hominib: iussit ut eun¬
dem epinsubomniasperitate constringerent eumq eius cu¬
mini seruarent : quem dum fero cesgothiminis trisciliceten¬
delitatis illius tenuissent. cirtumdantes cum uno in locosta¬
repraeceperunt eiq in t̾ra circulum designauer. ex traqui
nimio aestuaret. ab eisdemgothis circumdãtus et designaci¬
one circuli inclausus. repente corruscus & tonitruum et tan¬
ta uispluuiae erupit ut hiiquieum cus codiendũ acceperam
in mensitate pluuiae ferre non possent : et dum magnam
mis inundatio fieret intra eandem designationẽ circuli
in quo uirdi fulgentius se&it Neuna quidem pluuiae

Expanded text:
siae praeerat, regem crudelissimum Totilam infensum omnisiae praeerat, regem crudelissimum Totilam infensum omnimodo habebat. Cumque ad easdem partes cum exercitu propiquasset, curae fuit episcopo per clericos suos exenia mittere, eiusque furoris insaniam, si posset, muneribus mitigare. Quae ille ut uidit, protinus spreuit, atque iratus suis hominibus iussit, ut eumdem episcopum sub omni asperita- te constringerent, eumque eius examini seruarent. Quem dum fero- ces Gothi, ministri scilicet crudelitatis illius, tenuissent, circumdantes eum uno in loco stare preceperunt, eique in terra circulum designaue- runt, extranimio intraret, ab eisdem Gothis circumdatus, et designa- tione circuli inclusus, repente corruscus et tonitrua factus est magnus, et tanta uis pluuiae erupit, ut hi, qui eum custodiendum acceperant, immensitatem pluuiae ferre non possent. Et dum magna nimis inundatio fieret, intra eamdem designationem circuli, in qua uir Do- mini Fulgentius stetit, ne una quidem pluuiae
Abbreviated transcription (Latin):
cunctispatesceret cuius uiri corpusnauis illa portaret: per
illum maris spatium quod ab helba insula usq populoniũ
duo decimmilib distat: circa utraq nauis latera procello¬
saualde pluuia descendit : & innaui ea demuna pluuiae
gutta non cecidit: peruener itaque ad locum derici. et se¬
pulturae tradiderunt corpus sacerdotissui: cuius praecep¬
ta seruantes ad nauem subfestinatione reuersi sunt: quã
moxut in trare potuerunt in eodem locoubiuir dñi sepul¬
tus fuerat. langobardorum duxcrud elissimus gummarit aducͥ
excuius aduentum uirum di habuisse prophetiae spĩndaru
quiministros suos a sepulturae suae loco subfestinatione disced¬
Iocccutem quod diuisci pluuica stactum necrracu mirua
lum ẽtiam in alterius ep̃i ueneratione monstratum ẽ:
Nam quidam clericussenex qui ad huc super ẽ eidem reipraes¬
to sefuisse testatur dicens : fulgentius ep̃s. qui utriculensae etd¬

Expanded text:
cunctis patisceret, cuius viri corpus navis illa portaret, per cunctis patisceret, cuius viri corpus navis illa portaret, per illud maris spatium, quod ab Helba insula usque Populonium duodecim milibus distat, circa utraque navis latera procellosa valde pluvia discendit, et in navi eadem una pluviae gutta non cecidit. Pervenere itaque ad locum clerici et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cuius praecepta servantes, ad navem sub festinatione reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eodem loco, ubi vir Domini sepultus fuerat, Langobardorum dux crudelissimus Gumari advenit. Ex cuius adventu virum Dei habuisse prophetiae spiritum claruit, qui ministros suos a sepulturae suae loco sub festinatione discedautem quod divisa pluvia factum narravi mulum, etiam in alterius episcopi veneratione monstratum est. Nam quidam clericus senex, qui adhuc superest, eidem rei praesto se fuisse testatur, dicens: Fulgentius episcopus qui Utriculensi Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
seuidis se testantur: De quo etiamuiro aliud quoq miraculum
uenantiolunensi ep̃o narrante cognoui: In eanamerpopulonia
ecclesia cui prae erat sepulchrumsibi p̃parauit : sed cum lango¬
bardoru gens initaliam ueniens cuncta uastas sent ad helbamin¬
sulam recert: qui inruente ae gritudine ad mortem ueniens
clericissus sibiq obsequentib praecepit. dicens in sepulchro
meo quodmihipopilonii paraui. meponite cuullicum dice¬
rent corpustuum illucreducere qualiter possimus quia lan¬
gobardis teneriloca eãdemet ubiq illio cosdiscur rere scimus
ipserespondit reducite mesecuri Nolite metuero sed festi¬
neme se pelire curate: mox autem ut sepultũ corpus meum
fuerit exloco codemsubomni festinatione discedite. Defunca
igitur corpuisinposuer naui cum ꝙpopulonium tenderent:
collecto innubib aere in mensa nimis pluuia erupit: sedut

Expanded text:
se vidisse testantur. De quo etiam viro aliud quoque miraculum se vidisse testantur. De quo etiam viro aliud quoque miraculum Venantio Lunensi episcopo narrante cognovi. In ea namque Populonii ecclesia, cui praeerat, sepulchrum sibi praeparavit. Sed cum Langobardorum gens in Italiam veniens cuncta vastasset, ad Helbam insolam recessit. Qui inruente aegritudine ad mortem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens: 'In sepulchro meo, quod mihi Populonii paravi, me ponite'. Cui illi cum dicerent: 'Corpus tuum illuc reducere qualiter possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem et ubique illic eos discurrere scimus'? ipse respondit: 'Reducite me securi, nolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti igitur corpus inposuerunt navi. Cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, inmensa nimis pluvia erupit. Sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
taculo consedisset ad aspiciendã mortem ep̃imagna popidicus¬
inmanissimus ursus exquisitus : qui dubum ana membra crud¬
liter carperet sacuiregis animũ satiaret: Dimis usitaq ursus
excauea ẽ quia ccensus et concitus ep̃m petut. subitosuaeseri¬
tatis oblitus deflexa ceruice submis soq humilit̃ capite. lam¬
bere ep̃i pedes coepit ut patenter omnib: dicretur intellogi
quia erga illum uirum dĩ et ferina corda essent hominum
et quasihumana bestiurum : tunc populus quiadspectacu¬
lumuenerat mortis magnodlamore uersus o in admiratio¬
nẽ uenerationis : tunc ad eius reuerentiam colendame ex ipse
permotus ẽ. quippe cum quo superno iudicio actum fuerat
ut quidm̃ sequiprius incusto dienda uita ep̃i noluit saltĩ
admansuetudinem bestiam sequeretur: cuirei hnquitune praesen¬
tessuem adhuc non nulli supersunt ẽaquac cumomini illic populo

Expanded text:
ctaculo consedisset ad aspiciendam mortem episcopi, magna populi turctaculo consedisset ad aspiciendam mortem episcopi, magna populi turinmanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est. Qui accensus et concitus episcopum petiit; sed subito suae feritatisy oblitus, deflexa cervice summissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intellegi, quia erga illum virum Dei et ferina corda essent hominum et quasi humana bestiarum. Tunc populus, qui ad expectaculum venerat mortis, magno clamore versus est in admiratione venerationis. Tunc ad eius reverentiam colendam rex ipse permotus est; quippe cum quo superno iudicio actum fuerat, ut qui Deum sequi prius in custodienda vita episcopi noluit, saltim ad mansuetudinem bestiam sequeretur. Cui rei hii qui tunc praesentes fuerunt, adhuc nonnulli supersunt, eamque cum omni illic populo
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum suscipiens statimse a terris ecdesiae fluminis aqua con¬
pescuit . atq ad proprium alueum reuersa exireulterius it
loca eadem non praesumpsit: qua in repetrequid aliud quam
in oboedientium hominum duritia confunditur quando in
uirture ihuet aelimentum in rationabile sciuiri pceptis obocdiuit
populini ep̃s. magnam dieb: nr̃is sc̃itatis suae probationem dedit:
Namcum hospitalitatis studio ualde eẽt intentus die quadam tras¬
scuntes milites hospitio suscepit: quos gothissuperuenientibus ab¬
condit eorumq uitam ab illorum nequitia abscondendo seriuaur
quod dum gochorum regiperfido cotilae nuntiatũ fuisset oru¬
delitatis in manissime uesania succensus : hunc ad locum quioc¬
cauohuius urbis miliario merolis dicitur. ibituncipse cumexer¬
citusedebat. iussit deducieumq inspectaculo populiursũ ad
deuorandumprdici: cumq is demr expersidiis imipso quoq spe¬

Expanded text:
aeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua comaeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationabile sancti viri praeceptis obedivitPopulonii episcopus magnam diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit. Quos Gothis supervenientibus abscondit eorumque vitam ab illorum nequitia abscondendo servavit. Quod dum Gothorum regi perfido Totilae nuntiatum fuisset, crudelitatis inmanissimae vesania succensus, hunc ad locum, qui octavo huius urbis miliario Merolis dicitur, ubi tunc ipse cum exercitu sedebat, iussit deduci eumque in expectaculoi populi ursis ad devorandum proici. Cumque isdem rex perfidus in ipso quoque expe
Abbreviated transcription (Latin):
ciuuitatelocum prae fectorũ seruans qui in cadem placentina urbe
ẽ ortus et niuritus. Itaut ep̃smemorat qui a gestum fuerit ad tes¬
tut᷑ : in canamq ciuitate s abinum nomine fuisse ad serunt mi¬
rac uirtutis ep̃m : cuidum diequadam suusdia conus nuntiasser:
quod cursus sui padus alucum egressus ecdesiae agrosoccupas¬
set tocaq: illicloca nutriendis seminib: ꝓfutura. aqua eiusdem
fluminis teneret: uenerabilis uitae sabinus ep̃s respondio dicens :
uade ẽt dicei mandattibi ep̃s. ut te conpescas. et ad proprium
alueum redcas quoddia conus eiꝰ audiens dispex ẽt in risit : tunc
uirdñi accersito notario dictauit dicens: sabinus dñiihũ xp̃i
dñut de alueo tuo in locisistis ulterius non redeas. nec terras eccłae
laederep̃sumas. atq eidem notario subiunx̃ dicens: uade hoc
scribe. et in aqua eiusdem fluminis proice: quod facto sc̃i uiri p̃¬

Expanded text:
civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus Domini Jesu Chsti Domini nostri ut de alveo tuo in locis istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri pr
Abbreviated transcription (Latin):
sepeinundatione facta cursussui alucum egressis per agros
diffundi consucuerat. et quaeq sata acplantatareperiret
euerteret : cumꝗ hoc crebrofieret et magnaeiusdem lociin¬
colas necenita s urgueret da tostudio operis eumperloca alia
diriuari conatisunt : sed quamuis dutius laboratũ fiusret
ꝓprio aluco deflecti nom potuit: Tunc uirdñ frigdianus ras¬
trumsibi paruulũ fecit. ad alucum fluminis accessit & solus
orationi incubuit. atq: eidem flumini praecipiens ut seꝗretꝰ
perlocaquaeq ciuisa sunt rastrum ꝑterram traxit : q̃uem
relicto alueo proprio tota fluminis aqua sequuta ẽ i taut
funditus locum consucticursus desereret & ibi sib alueum ubi
uius quoq uenerubilis uiri uenantiep̃i. ed iudmirucu¬
lum relatione cognoui quod inplacentina urbe perhi¬
bet gestum: quodurquoq uera cissimus ioħinhac modoromana

Expanded text:
saepe inundatione facta cursus sui alveum egressus per agros saepe inundatione facta cursus sui alveum egressus per agros diffundi consueverat, ut quaeque sata et plantata reperiret everteret. Cumque hoc crebro fieret, et magna ejusdem loci incolas necessitas urgeret, dato studio operis, eum per loca alia derivare conati sunt. Sed quamvis diutius laboratum fuisset, a proprio alveo deflecti non potuit. Tunc vir Domini Frigdianus rastrum sibi parvulum fecit, ad alveum fluminis accessit, et solus orationi incubuit; atque eidem flumini praecipiens ut se sequeretur, per loca quaeque ei visa sunt rastrum per terram traxit. Quem relicto alveo proprio 296 tota fluminis aqua secuta est, ita ut funditus locum consueti cursus desereret, et ibi sibi alveum, ubiujus quoque venerabilis viri Venantii episcopi aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana
Abbreviated transcription (Latin):
redicentes : quem post tẽpatrẽ habebimus: quibus ipse paterpro
eccłae pastoralem suscepitcuram andreasdia conus illius qui
quodam instabulis it ꝑnerum cursum seruauerat equorum atq ho
ex hacuita subtracto episcopatus ordinem iuuinus sortitus ẽ qui
in eadem urbe fullo fuerat: quo ad huc superscite. ita cuncti habi¬
tatores ciuitatis illius et barbarorũ gladiis et pestilentiae inmi¬
nitate uastati sunt. ut post mortem illius necquis ep̃s fier&. nec
desia pastorem minime haberet. DEFRICDIΛNΟ Ep̃O¬
Sedne que hoosilecam quod narrante uiro uenieri dilius¬
nantio lunensi ep̃o meante biduum contigit agnorisse. luci¬
naenamq ecđae sibimet propinq fuisse mirae uirtutis uirum
frigdianum nomine narrauit ep̃m : cuius hoc opinatissimũ
a cunctis illic habitantibus testatiir memorari miraculum:
quod ausaret fluuius quiiuxta urbis illius muros influebat

Expanded text:
, dicentes: Quem post te, Pater, habebimus? Quibus ipse Pater per, dicentes: Quem post te, Pater, habebimus? Quibus ipse Pater perEcclesiae pastoralem suscepit curam Andreas diaconus illius, qui quondam in stabulis itinerum cursum servaverat equorum. Atque hoc ex hac vita subducto, ad episcopatus ordinem Jovinus accersitus est, qui in eadem urbe fullo fuerat. Quo adhuc superstite, ita cuncti inhabitatores civitatis illius et barbarorum gladiis et pestilentiae immanitate vastati sunt, ut post mortem illius nec quis episcopus fieret, nec clesia pastorem minime haberet. 294 ΚΕΦΑΛ. Sed neque hoc sileam, quod narrante viro venerabili Venantio Lunensi episcopo me ante biduum contigit agnovisse. Lucanae namque Ecclesiae, sibimet propinquae, fuisse mirae virtutis virum Frigdianum nomine narravit episcopum: cujus hoc opinatissimum a cunctis illic habitantibus testatur memorari miraculum, quod Auseris fluvius, qui juxta illius urbis muros influebat,