comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
edneq hoc sileo qđ p̃dictus ꝓb dĩ famulus desorore suas
inusa nomine puella paruanarrare consueuit dicens:
apparuit atq coa euas ei m albis uestib puellas ostendit
Quib cumilla admiscere app&er&: sed sese eis iungere non
auder& beatȩ marie semꝑ uirginis ẽ. uoce requisita ari
ut nil ultra leue & puellare ager& arisu &iocis abstiner&
obsequium die tricesimõ uenir&. quib uisis in cunctis suis
morib puella muta ẽ Omẽmq ase leuitatẽ puellaris uice
magne grauitatis d&ersit manu: Cumq eam parentes eus
mutatam eẽ mirarentur: requisita rem r&ulit quid sib
beata dĩ genitrix iusserit uelqua die itura e&: ad obsequium
eiꝰ indicauit Cum post uicesimo & quinto die febre correp¬
ta ẽ diͤ autẽ tricesimo cumhora eiꝰ exitus ad ꝓpinquass &
eandem beatam dĩ genitricẽ cumpuellis quas ꝑuisionem
uiderat ad se uenire conspexit: Quise &iam uocanti respon¬
dere cępit & dep̃ssis reuerent̾ occulis aꝑta uoce clamare:

Expanded text:
ed neque hoc sileo quod praedictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, apparuit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est datum accepit ut nichil ultra leue et puellare ageret, a risu et iocis abstineretobmoribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare:
Abbreviated transcription (Latin):
ci: quia duo nobiles uiri atq exterioribus studus erudi¬
ti germani frs : quorum unus speciosus alter uero grego¬
rius dicebatur. eius sgr̃egulae in sccĩ conuersatione tradi¬
derunt: Quos isdem uenerabilis pater inmonasterio qđ
iuxta terrae cinens ẽ. urbem construxerat fecit habiare:
Quimulttis quidẽ pecunias in hunc mundum possederant.
sed cuncta pauperibus pro animarum suarum redemptio¬
ue largiti sunt : & in eodẽ monasterio ꝑmanserunt: Quo¬
rum unus scilic& speciosus dumproutilitate monasteri
uxta capuanam urbem missus fuiss&: Die quadã
frat̃ eius gregorius cum fratribus ad mensam sedens atq
mani sui animct̃ tam longe asepositi decorpore exire
derat exisse decorpore inuenit: DE ANIMΑ INa¬

Expanded text:
ci quia duo nobiles viri atque exterioribus studiis eruditi, germani fratres, quorum unus Speciosus, alter vero Gregorius dicebatur, ejus se regulae in sancta conversatione tradiderunt. Quos isdem venerabilis Pater in monasterio quod juxta Terracinensem urbem construxerat fecit habitare; qui multas quidem pecunias in hoc mundo possederunt, sed cuncta pauperibus pro animarum suarum redemptione largiti sunt, et in eodem monasterio permanserunt. Quorum unus, scilicet Speciosus, dum pro utilitate monasterii juxta Capuanam urbem missus fuisset, die quadam frater ejus Gregorius, cum frmani sui animam tam longe a se positi de corpore exire; derat exisse de corpore invenit. ΚΕΦΑ
Abbreviated transcription (Latin):
uib dam religiosis quoq uiris ad cestantib adhuc inmonasterio
positus agnoui qđ hoc longob ardoꝵ cẽpore iuxta in hac ꝓuintia
quȩsura nominatur Quid ad monasteriũ pat̾ uite uenerabilis
suranꝰ n omine fuerit qͥ captiuis aduenientib atq ad longo bar¬
doꝵ dep̃datione fugientib cunctaq inmonasterio indebantꝰ
haberȩ largitus ẽ. Cumq in elemosinis uestim̃ta sua ac frm̃ om̃a
& cellariũ ẽs umpsiss&. quicquid habere mortuꝰ potuit expendit:

Expanded text:
uibusdam religiosis quoque viris attestantibus, adhuc in monasterio positus agnovi quod hoc Langobardorum tempore, juxta in hac provincia quae Sura nominatur, quidam monasterii Pater vitae venerabilis, Suranus nomine, fuerit, qui captivis advenientibus, atque a Langobardorum depraedatione fugientibus, cuncta quae in monasterio videbatur habere, largitus est. Cumque in eleemosynis vestimenta sua ac fratrum omnia, et cellarium consumpsisset, quidquid habere
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoris untam necauerat: ais todiuit. postmodum cad auer
iusti PC TRUS. Plac& qđ dicis. s nosse uellim sinunc ante
restitutionẽ corporum incelo recipi ualeant anime ustoꝵ¬
de om̃ib negare Mams quorumdam iustoꝵ animę quȩ
acelesti regno qͥbusdam adhuc mansionib differuit᷑
in quo dilationis d amno: quid aliud innutur nisi qđ de¬
ꝑfecta iusticia aliquid minꝰ h abuerunt: Et tam̃ luce clarius
constac. qi̾ ꝑfectoꝵ iustoꝵ anime mox cum huius carnis
claustra exeunt. incelestib sedib recipiuntur Qđ & ipsa
ꝑseueritas actestatur dicens Sibi cumq fuerit corpus illic
c̃gregabunt᷑ aquilȩ Quia ubi ipse redemptor nr̃ ẽ. corpore
illu ꝓcul dubio colliguntur. & animae iustorum. Et paulus
necpauli animã eẽ incelo negat. Quienĩ dissolutionẽ sui
corporis atq habitatione patrie celestis dicit: scimꝰ qui

Expanded text:
peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver justi. PETR. Placet quod dicis; sed nosse velim si nunc ante restitutionem corporum in coelo recipi de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur. In quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quod perfectae justitiae aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat quia perfectorum justorum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur, quod et ipsa Veritas attestatur dicens: Ubi fuerit corpus, illic congregabuntur et aquilae , quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illic procul dubio colligentur et animae justorum. Et Paulus nec Pauli animam in coelo esse negat, qui etiam dissolutione sui corporis atque inhabitatione patriae coelestis dicit: Scim
Abbreviated transcription (Latin):
sem. Iuic duesperum ueniens. tantte mefortitudinis in ue¬
ni ut siuoluis sem ieunium usq ad diem alterum transfer¬
repotuissem. Sicq. factum. e. ut inme probarẽ Ea & iã
deillo uera. eẽ. quibus ipse int̾ minime fuissem:

Expanded text:
sem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad diem alterum transferre potuissem. 353 Sicque factum est ut in me probarem ea etiam de illo vera esse quibus ipse minime interfuissem.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tigit : quihoc fecit Nammihi qͥd contigit. In quibus eiꝰ
uerbis ostenditur: in quo uir tutisculmine sedebat
Quiimim qđ in sumptus midi habuebat: camsecura ꝑdebat
m̃te . Ille magisq illi dolebat qͥ peccatum c̃muiserat.
quamsibi qͥpetcati illuis damnacollerabat Nec pensabat
qͥd ipse exterius s culpe reusquantũ ꝑ debat intus.
H unc itaq cum dies mortis egrediȩ corpore urg er&:
cuener multi uttam scẽ amime dehoc mundo recedenti:
suas animas c̃m̃darent Cumq lecto illius: hu qͥ c̃uenerant
om̃s adsisterent : alii in gredientes angelos uider: s diceru
Aliqͥd nullo mͦ potuer̃. Alii omnino nihi uiderunt s om̃s
qͥaderant: ita uehem̃tissimꝰ timor ꝑculit: ut nullus egre.¬
diente scã anima illic stare potiuss&: Ethũ ergo qͥui derant
& hũ qͥ omnuro nihil uiderant : uno om̃s ⁊ t̾imore ꝑ culsi:
A t̾riti fuger̃ ut palam daretur intellegi: que a quantauis

Expanded text:
contigit qui hoc fecit; nam mihi quid contigit? In quibus ejus contigit qui hoc fecit; nam mihi quid contigit? In quibus ejus verbis ostenditur in quo virtutis culmine sedebat, qui unum quod in sumptus mundi habuerat tam secura perdebat mente, magisque illi condolebat qui peccatum commiserat, quam sibi qui peccati illius damna tolerabat; nec pensabat quid ipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. Hunc itaque cum dies 404 mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque lecto illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, ut palam daretur intelligi quae et quanta vis
Abbreviated transcription (Latin):
Predicto & erim ꝓbo.
alusq religiosis uiris narrantib agnoui: S eaque indicare
audientib deuenerabili patre stephano mõmeliis euangelii
curaui: Euit a enĩ iuir sicut isdem ꝓbus a multi alii testantur:
nhuil in hoc mundo possidens: iuhil querens: solam cum dõ
pauꝑtatẽ diligens. int̾ aduersa semꝑ pacientiã amplectenis.
conuentus scłarium fugiens: uacare semꝑ oratione c̃c̃upis¬
cens. Dequo unum uirtutis bonum refero: ut exhoc uno
ualeant eiꝰmulta pensari Isnamq cum quodam die.
messem quam suat manꝰ eruerat becisam ad aream duxiss&:
nihilq aluid cumdis cipulis sius ad totius ami stip en dium
haber&: Quidam̃ ꝑuerse iur uoluntatis antiꝰ hostis stimulis
instigatus: eandem messem igne subposito: ica ut erat
marea incendit. Qđ factũ inidum alt̃ aspicer& eidem dĩ
famulo cucurrit & ñcituit. Q đ postquam indicauit: ad¬
uinxit dicens. Ue. ue. pat̾ stephanus: quid tibi contigit.
Cui statim uultu ac m̃te placida ille respondit. Uȩ illi

Expanded text:
Praedicto etenim Probo aliisque religiosis narrantibus viris agnovi ea quae indicare audientibus de venerabili Patre Stephano in Homiliis Evangelii curavi . Fuit enim vir, sicut idem Probus et multi alii testantur, nihil in hoc mundo possidens, nihil requirens; solam cum Deo paupertatem diligens, inter adversa semper patientiam amplectens, conventus saecularium fugiens, vacare semper orationi concupiscens. De quo unum bonum virtutis refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa pensari. Is namque cum quadam die messem quam sua manu severat decisam ad aream deduxisset, nihilque aliud cum discipulis suis ad totius anni stipendium haberet, quidam perversae voluntatis vir, antiqui hostis stimulis instigatus, eamdem messem, igne supposito, ita ut erat in area, incendit. Quod factum dum alter conspiceret, eidem Dei famulo cucurrit et nuntiavit. Quod postquam indicavit, adjunxit, dicens: Vae, vae, pater Stephane, quid tibi contigit? Cui statim vultu ac mente placida ille respondit: Vae illi
Abbreviated transcription (Latin):
Expensis uͦ reb om̃ib longobardi ad eũ subico uener̃ eumq
cenuer̃. & aurũ p&ere ceper̃. Quib: cũille dicer& seom̃imͦ
nilul habere : inuicmo monte ab eis ductus c̃ in quo silua inm̃se
magnitu dinis stabac ibi captiuus qͥdam fugiens i caua arbore
Ubi unus exlongobardis educto gladio p̃dictum uenerabilem
occidit uirum: Cuiꝰ corpore in t̾ram cadente mons om̃is ꝓtin
& silua c̃cussa ẽ. ac sise ferre ñpossẽ pondus scĩtatis eiꝰ dicer &
t̾ra que tremuiss &:¬
lius quoq inmarsorũ ꝓuintiȩ
uite ualde uenerabilis diaconꝰ fuit: queminuentũ longob ardi
tenuer̃: Quoꝵ unꝰ educto gladio caput eiꝰ amputauit.
s cum corpus eiꝰ int̾ra cader&: ipse qͥhiunc capite truncauerat
inmundo spũ correptus ẽ. ad ped es eiꝰ corruit. & qđ amicũ di
occiderit inimico dĩ traditus ostenditur. PETRUS. Quidẽ¬

Expanded text:
bito venerunt, eumque tenuerunt, et aurum petere coeperunt. Quibus cum ille diceret se omnino nihil habere, in vicino monte ab eis ductus est, in quo silva immensae magnitudinis stabat. Ibi captivus quidam fugiens in cava arbore ubi unus ex Langobardis educto gladio praedictum venerabilem occidit virum. Cujus corpore in terram cadente, mons omnis protinus et silva concussa est, ac si se ferre non posse pondus sanctitatis ejus diceret terra, quae tremuisslius quoque in Marsorum provincia vitae valde venerabilis diaconus fuit; quem inventum Langobardi tenuerunt, quorum unus educto gladio caput ejus amputavit. Sed cum corpus eius in terram caderet, ipse qui hunc capite truncaverat, inmundo spiritu correptus, ad pedes eius corruit, et quod amicum Dei occiderit, inimico Dei traditus ostendit 31. Iu
Abbreviated transcription (Latin):
noctib uacare. s cum iamtempꝰ e&. ut tanta eiꝰ ꝑatientia
remunerari debuss&. m̃brorum dolor aduitalia rediit:
Cumq se m orti ꝓximum agnouit. Peregrinos iuiros atq
inh ospitalitate susceptos. ammonuit ut surgerent & cum eo
psalmis ꝓ exspectatione exitus decancarent: Eumq cum eis
& ipse moriens ps aller& uoces spillentium repente conpescuit:
um t̾rore magni clamoris dicens: tacete. pxumquid ñ auditis
quante resonent uoces incelo. Etdum  deasdem laudes
quas in tuitus audierat aurem cordis intender& scã illa
anima carne soluta ẽ. Qua scilic& exeunte tanta illic fla¬
grantia odoris adsꝑsa. ẽ: ut om̃s illi qͥ aderant. in estimabili:
suauitate replerentur. Ata ut ꝑ hoc patent̾ agnoscerent

Expanded text:
noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus panoctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus paremunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque jam se morti proximum agnovisset, peregrinos viros, atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sancta illa anima carne soluta est. Qua scilicet exeunte, tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter cogn
Abbreviated transcription (Latin):
ed int̃ hec sciendum ẽ quia sepe animab exeuntib lici:
electorum dulcedo sol& laudis celestis erũpere. utdum
illã libent̃ audiunt desolutionẽ carnis ab anima sentire
minime ꝑmictantur: Unde in omeliis quoq euangelii iam
narrasseme menuni. qđ in ea porticu quȩ euntib: ad eccłam
beati clem̃tis ẽ. ꝑuia. fuit quidã seruulus nomine ciius ce
scire potiumꝰ usq ad finẽ uite paraliticus ia cebat:
Q uiddicam. qr stare ñp̃oterat: Quinũquam in lecto surgeri¬
uel ad sedendum ualebat: Nũ quã manũ sũ ados ducere.
nũꝗ sepotuit inlatꝰ declinare. H uic ad seruiendum mat̾
cum fratre aderat. & quic quid exelemosina potuiss& acciꝑe
hoc eorum manib: erogabat: Nequaquam licteras nouerat
s scripture sacrȩ sibim& codices emerat. & religiosos quosq i
discer&. Cum sicut dixi. licteras funditus ignorar&. studeb at
indolore semꝑ grãs agere. himnis dõ & laudib dieb ac

Expanded text:
ed inter haec sciendum est quia saepe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui nuvel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac
Abbreviated transcription (Latin):
factũ s. hoc ẽ. adhuc qđ questio aninũ pulsat: q̾ cum
superius dictum sit eẽ iascor̃um aiimas incelo restat
ꝓcuil dubio ut iniquoꝵ quoq animnȩ cẽ inisi ininferno
credant᷑. Icquid hac dere habeat ueritas ignoro. Nam
humana estimatio ñh ab&: ꝑeccatoꝵ. anincis ante iuditiũ
sacri eloquii satis factione credidisti oport& ut ꝑ om̃ca
eẽ credas a iniquoꝵ animcis ininferno. qr exretributione
iusti crucient᷑. Nãsicut electos be atitudo letificat
ita credi necesseẽ. qđ adie exitꝰ sui ignis reꝓbos exurat.¬
PTTRUS. E

Expanded text:
 adhuc quod quaestione animum pulsat, quia, cum superius dictum sit esse jam sanctorum animas in coelo, restat procul dubio ut iniquorum quoque animae esse non nisi in inferno credantur; et quid de hac re habeat veritas ignoro: nam humana aestimatio non habet peccatorum animas ante judicium sacri eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas et iniquorum animas in inferno, quia ex retributione injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat.--PETRUS.
Abbreviated transcription (Latin):
Paulo superius quaes¬
tus es morienus cuius dam egredientem te animam
nonui disse: Sed hoc ipsum iamculpaefuit quod corpo¬
reis oculis remuidere iniusibilem quaesisti Nã mul
tinrm mentis oculum fidepura & uberi oratione mum¬
dantes : & egre dientes decarne auimas frequenter¬
uiderunt. Unde mihinunc neces se .ẽ. uel qualiter egre¬
dientes animae uisesint uel quanti ipsi dum egrederen¬
tur uiderint encrrare Quc tenus flutuaanti animo
quod plena ratio nonual& exempla suadeant
In secundo aut̃ huius operis libro iam ft tus sum quod
uir uenerabilis benedictus sicut a fidelibus eius dis¬
cipulis agnoui. longe acciputna urbe positus germani
euis dem urbis ep̃i animã nocte media inglobo igneo ad
celum ferri ab angelis aspexit Quieandem quoq ascen
dentem Anunã intuens mentis laxatosim: quesi subimo
radio solis cunctum insuis oculis mundum collectum uidit:¬

Expanded text:
Paulo superius questus es, morientis cujusdam egredientem animam te non vidisse; sed hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantes, egredientes e carne animas frequentviderunt. Unde nunc mihi necesse est vel qualiter egredientes animae visae sint, vel quanta ipsae dum egrederentur viderint enarrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio non valet, exempla suadeant. In secundo namque hujus operis libro jam praefatus sum quod vir venerabilis Benedictus, sicut a fidelibus ejus discipulis agnovi, longe a Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad cdentem animam intuens, mentis laxato sinu, quasi sub uno solis radio, cunctum in suis oculis mundum collectum vidit
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc solidus non .ẽ. dubi maiorum dictis fidem prebere eis
dere: Stultus .ẽ. puer simatrẽ ideo aestunat deluem̃tiri. qr
ipse tul aliud quam tenebras car ceris agnouit: BE TB
Dlccc& ulde quod dicis. Sed qui eẽ in uisibilia noneredit:
profecto infidelis ẽ: Qui infidelis .ẽ. uero in eo quod dubi-¬
tat fidem nonquerit sedrationem: O¬

Expanded text:
adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum dictis fidem praebere, eisadhuc solidus non est, debet procul dubio majorum dictis fidem praebere, eisquia et stultus est puer si matrem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit. PETR. Placet valde quod dicis. Sed qui esse invisibilia non credit, profecto infidelis est; qui vero infidelis est, in eo quod dubitat, fidem non quaerit, sed rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ille sciltam dep̃terito experim̃tum ten&. Acsi enum
pregnans mulier mittatur incarcerem: ibiq puerum pariat:
Iuincitus puer in carcere nutriatur & creseat Euisi fortasse
mat̃ que hunc genuit solem. lunam. stellas. montes. cam¬
pos. uociferantes aues currentes aequos nomi nec. Ille
uero quiẽ. in carcere natus & nutritus: nihil aliud quã
tenebras carcerissciat : Et haec quidem. eẽ. audiat: sed
quia ꝑ experũtum nonnouit. ueracit̃. eẽ diffidat:
ta in hac exilusui cecitate natihomines Dum. eẽ. sum¬
ina & inuisibilia audiunt : diffidunt anuerasint: Iuia
adhumani generis redemptionem unigenitus patris uenir&¬
& scm̃ spm̃ ad corda nr̃ã mitter& Quatenus ꝑeum uiuificatt
credere mus: quae adhuc scire ꝑ expem̃tum non possumus: Quot¬
quot ergohunc spm̃ hereditatis nrãe pignus accipimus: deuita
inuisibilium non dubittimus: Iuis quis aut̃ in hac credulitate

Expanded text:
sicut ille saltem de praeterito experimentum tenent. Ac si enim sicut ille saltem de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus, nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat, ita in hac exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia ad humani generis redemptionem unigenitus patris venir Spiritum ad corda nostra mitteret, quatenus per eum vivificati crederemus, quae adhuc scire per experimentum non possumus. Quotquot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate
Abbreviated transcription (Latin):
OST QUÃ DEPARADISI GAUDIS CULEA EXE¬
gente expulsus. ẽ. primus humani generis
parens : in huius exilii atq caecitatis quam
patimur aerũnam uenit: Quicipec cando extrasem& ipsum
fusus. icimilla caelestis patrice geaidia que prius contem¬
plabatur uidere non potuit. In paradyso quippehomo ad sue¬
Querat uerbis dĩ ꝑfru becitorum angelorum spiritibus cor¬
Adis munditic et celsitudine uisionis int̾. eẽ. Sed post huc
cecidit abillo quo implebatur m̃tis lumine recessit Ex ciũ
uidelic& ccrnenos in hui exilii cecitatẽ nati. Audiuimꝰ
quidem esse celestem patriam. audiuimus eius cuies angelosdĩ.
audiui mus eorumdem angelorum socios sp̃s iustorum & ꝑfec¬
torum. Sed carnales quique quȩ illa inuisibiliascire non
corporcdibus oculis nonindent: Iuaenimirũ dubiecas pri-¬
mo parenti nr̃o. eẽ. non potuit: qui exclusus a paradisi gaui¬
dis hoc quod amiserit quod uiderat recolebat. Hu aut̃
sentire uel recolere audit non possunt: quieorũ nulla

Expanded text:
ostquam de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, in hujus caecitatis atque exsilii quam patimur venit aerumnam, quia peccando extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis munditia et celsitudine visionis interesse; sed postquam huc cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit . Ex cujus videlicet carne nos in hujus exsilii caecitate nati, audivimus quidem coelestem esse patriam, audivimus ejus cives angelos Dei, audivimus eorumdem angelorum socios spiritus justorum et perfectorum. Sed carnales quique, quia illa invisibilia scire non corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro esse non potuit: quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amisit, quoniam vidit, recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt: quia eorum nullum
Abbreviated transcription (Latin):
eandem sententican suam subtilit̾ exsequens adiun git.
Sient moritur homo: sic & ille moriuntur: Similiter
spirant omine: & nihil hab& homo ium̃tis amplius.
Quibus adhuc uerbis generalem definitionem subinfert
dicens: Eunctt subiacent uanitati: & omnia ꝑ gunt
adunũ locum Deterra facta sunt & int̾ra parit̃ reuer

Expanded text:
git: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur, similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Quibus adhuc verbis generalem definitionem subinfert dicens: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum; de terra facta sunt, et in terram pariter rever
Abbreviated transcription (Latin):
post mortem carnis uiuat anima: patet ratio sed fidei
quicar ne non tegitur: Alium quicarne tegitur sed non
cum carne moritur: Tertium quicarne tegitur : & cum carne
moritur: Sp̃s nam qui .ẽ. qui carne non tegitur angelorum
Sp̃s quicarne tegitur : & cum car ne non moritur hominum:
Sps qui carne tegitur & cumcarne moritur uim̃torum.
omniũq brutorum animalium : Homo ittq sic .i in me¬
dio cretitus .ẽ. ut e& inferior angelo. superior ium̾̃to.
calitatem scilic& sp̃s cum angelo : mortalitatem uero car¬
nis cum uim̃to Quousq & ipscm mortalitatẽ carnis glori&
resur rectionis absorbeat : & iherendo spuicaro seruetur
in ꝑp&uum: Quia ipse sp̃s iherendo carni seru&ur in dm̃.
uod torm̃ earo nec inreꝓbis int̾ supplicia ꝑfectte deficit:
qui semꝑ deficiendo subsistit: Ut qui spũ & carne pec¬
cauerunt : semꝑ essentialit̃ uiuentes. & carne & spu sine
fine moriantur.
Ratione fide¬

Expanded text:
post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei eus: unum qui carne non tegitur; alium qui carne tegitur, sed non cum carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur. Spiritus namque est qui carne non tegitur, angelorum; spiritus qui carne tegitur, sed cum carne non moritur, hominum; spiritus qui carne tegitur, et cum carne moritur, jumentorum omniumque brutorum animalium. Homo itaque sicut in medio creatus est, ut esset inferior angelo, superior jumento, talitatem scilicet spiritus cum angelo, mortalitatem vero carnis cum jumento; 376 quousque et ipsam mortalitatem carnis gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia et ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit; ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine fine moriantur. PETR. Rationi fide
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis atq scĩtatis. ẽ
dilectionituce in cognitum
non .ẽ: hic mihi. eẽ. apud se prb̃m quendam amanciũ
nomine p̃cipuae simplicitatis narrauit uirum Quẽ
hoc habere uirtutis ꝑhib& uctpostolorum more manũ
suꝑ aegros poncit & saluti restituat: & quam lib&
uebemens ae gritudosit ad tactu illius abscedat.
uem hoc etiam habere miraculi adiunxit quit in quo¬
lib& loco quamuis in manissimȩ asperitatis serpentem
repererit mox eum signo crucis signauerit extinguit

Expanded text:
eritatis atque sanctitatis est dilectioni tuae incognitum non est. Hic mihi esse apud se presbyterum quemdam Amantium nomine praecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit
Abbreviated transcription (Latin):
Quiuentis homins in corporeus sp̃s tenetur incorpore. cur
Iñ post mortẽ cumincorporeus sic sp̃s. aĩam corporeo igne
teneatur. PETRUS. Iinuiuente quolib& id circo¬
incorporeus sp̃s tenetur in corpore: qr uuficat corpus.

Expanded text:
entis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur? 417 PETR. In vivente quolibincorporeus spiritus tenetur in corpore, quia vivificat corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
onquidem subtilit̾ sedsolerter dico: quia sieut uis
anunete uuificat & mout corpus. siciuis duunet inpl&
queerreauit omniet Et alia inspirando uiuficat. Alus¬
uero tribuit ut uucent. Alus hoc solum modo praester.
cum seriptum. atq in uisibilem dm̃. ite dubita re nondebes
hutic inuisibilia obsequia habere. Debent quippe eaque
ministrant adeuis similitudinem tendere :: cuiminastraut
Et quee inusibili seruiunt eẽ inusibilica nondubitent᷑
h aec aut̃ que aee credimus: nusiscõs augelos & sps̃ iuistorũ.
sicut ergomotum consi deras corporis uitam animaie
incorpore manentis siꝑpendis anuimo itit uitet̃ animae.
ex euntis acorpore ꝑpendere debes afiutiumo. quia potest
inusibilit̃ iuuere quitmoport& in obsequio iniuisibilis
Recte totũ
dicitur sedmeus refugit credere. quod corporeis oeulis
um paulus dicat
est entm fides sperandorum substantia rerum argum̃tã
nonap parentum. hocueracit̃ dicitur eredi. quod nonua¬
no anderi sumcredi aninom pocest quoduderi potest.

Expanded text:
ter dico, quia sicut vis animae vivificat et movet corpus, sic vis divina implet quae creavit omnia; et alia inspirando vivificat, aliis tribuit ut vivant, aliis vero hoc solummodo praestat ucumscriptum atque invisibilem Deum, ita dubitare non debes hunc invisibilia obsequia habere. Debent quippe ea quae ministrant ad ejus similitudinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili serviunt, esse invisibilia non dubitentur. Haec autem quae esse credimus, nisSicut ergo motum considerans corporis, vitam animae in corpore manentis perpendis animo: ita vitam animae exeuntis a corpore perpendere debes a summo: quia potest invisibiliter vivere, quam oportet in obsequio invisibilis Recte totum dicitur: sed mens refugit credere, quod corporeis oculis um Paulus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium, hoc ueraciter dicitur credi quod non ualet uideri. Nam credi iam non potest quod uideri potest.
Abbreviated transcription (Latin):
neisdẽ quoq omeliis remnarrasseme recolo cuspetios
conprbt meus quia hanc nouerat menarrante actestatꝰ e
Conamq tempore quo monasteriũ p&ii. anus quelam
redempta nomine insce moniali habitu constituta inurbe
hac iuxta beacȩ memoriȩ semꝑ uirgius etdam maneb at:
Hec illius herundinis discipula fuerat. quȩ magnis uirtutib
p ollens: suꝑ p̃nestinos monces uitam heremiticam duxisse
fatebatur. hinc aut̃ redempte duȩ in eodẽ habitu discipulȩ
aderant. Eina nomine romula & altera que nunc adhuc suꝑ ẽ.
Quã quidem facie scio. s nomine nescio. Cres itaq hȩ iunohabi¬
caculo c̃manentes. moꝵ qͥdem diuitis plene. s tam̃ reb¬

Expanded text:
eisdem quoque Homiliis rem narrasse me recolo, quam Speciosus compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen reb
Abbreviated transcription (Latin):
xxxiii c&IALIS. Quidtam iualeriȩ ꝓuintia c̃tigisse
uir uitę uenerabilis maximianꝰ sira cus anꝰ ep̃s. qui diu
in haa urbe meo monasterio p̃fuit parrare c̃sueuit
dicens: Quid et̃ curialis illic sacratissimo paschali
s abbato inuenculẽ cuiꝰ dam filiã ibaptismatȩ suscepit
Qui postueiumũ domũ reuersus: multoq uino in ebriatꝰ:
eandẽ filict̃ suã secũ manere pant⁊ eaq nocue illa
qđ dictu nefas ẽ. ꝑdidit: Sũq mane facto surrexis

Expanded text:
ile etiam quiddam in Valeriae provincia contigisse vir vitae venerabilis Maximianus, Syracusanus episcopus, qui diu in hac urbe meo monasterio praefuit, narrare consuevit, dicens: Quidam Curialis illic sacratissimo paschali Sabbato juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multoque vino inebriatus, eamdem filiam suam secum manere petiit, eamque nocte illa quod dictu nefas est perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
lingua meã: Ioqua uidelic& cognitione utriusq
gaudeant: qͥsexũ eos l& are conspiciunt quosi amauer̃. &
malidũ cuẽ is corquentur . quos in hoc mundo despecto
it autẽ melecstis quiddct̃ mirabilius qe ñsolũ eos ag¬
noscunt quosu mundo mouerant: s uelut uisos ac
cognitos recognoscunt bonos. quosrẽquã inder̃: Nac̃um
antiquos patres iilla et̾na heredit iuderint eis in¬

Expanded text:
in hac flamma . In qua videlicet cognitione, utriusque gaudeant, quia secum eos laetari conspiciunt, quos amaverunt, et mali dum cum eis torquentur, quos in hoc mundo, despecto Fit autem in electis quiddam mirabilius: quia non solum eos agnoscunt, quos in hoc mundo noverunt, sed velut visos et cognitos recognoscunt bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos patres in illa aeterna hereditate viderint, eis in
Abbreviated transcription (Latin):
formidius decre dignatus ẽ. quatiiꝰ exhac c̃sideratione
colligamꝰ. qđ anana uiuens. Acsentiens. ꝓreatu suo patit᷑
sicanto ignis supplicio &iam insensibiliet osse c̃cremane¬

Expanded text:
formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, quid anima vivens ac sentiens pro reatu suo patitur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concreman
Abbreviated transcription (Latin):
iur& ad eccłam erub escebat homines: Siuꝰ ir&: ꝑtimes¬
cebat iuditiuĩ di uicit itaq humana uerecũdia : prex̃
ad eccłam. s tremebundus ac palleiis stare cepit. atq ꝑsin¬
gula mom̃ta suspectus. qua hora inmũdo spiũ trade
& corã omĩppło uexarotur. Cũq ueliem̃t̃ timer&: eun
illat missarũ celebritate quasi aduersi ihil contigit:
Q uiletꝰ exiit: & die altero eccłam securꝰ pitrauit: Pastũq ẽ
uc ꝑsex continuos dies letꝰ acseturus ꝓ cedera: estimans
qđ eius scelus dñs aut ñuidiss&. aut uisũ misericor dit
dimisiss&: Die autẽ septimo: subita morte de finctus c̃
Cũq sepulture traditus fuss&. ꝑ longũ tempꝰ cunctis ui¬
dentib desepulero ipsius flãma exut. atam du ossa
eiꝰ cc̃remauit: quousq: omẽ sepulcrũ csumera : & t̾ra
quȩ itumulo collecta fuerat defossa uideret᷑: Qđ uide¬
sumpsissa: Q uainrȩ  nob̵ quoq hec audientib exemplũ

Expanded text:
omines: sin vero iret, pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque humana verecundia, perrexit ad Ecclesiam, sed tremebundus ac pavens stare coepit atque per singula momenta suspectus, qua hora immundo spiritui tradet caram omni populo vexaretur. Cumque vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate quasi adversi nihil contigit, qui laetus exiit, et die altero ecclesiam jam securus intravit; factumque est ut per sex continuos dies laetus ac securus procederet, aestimans quod ejus scelus Dominus aut non vidisset, aut visum misericorditer dimisiCumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus de sepulchro ipsius flamma exiit, et tam diu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulchrum consumpsit: et terra quae in tumulo collecta fuit, defossa videretur. Quodnsumpsit. Qua in re nobis quoque haec audientibus exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ad amelẽ cepit aspicere: eosq dominos suos ex
nomine clamare: Quos dũ ad seuenisse dicer& : dep̃ssis¬
luminib: eis reuerentie obseqͥũ p̃ber&. excarne educ¬
tus ẽ: Quamre iure aꝑte datur intelligi: quȩ erit
milla corruptibili uita notici. siuir istȩ adhuc in carne
corruptibili positꝰ ꝓphetas scõs quos nimirũ nĩquã noue¬
rat agnouit: sola autẽ plerumq contingere: ut e:¬
demorte ioħis & Nãuir uitę uenerabilis eleutherius
senex. de quo p̃cedentilibro multa narraui In mo¬
ras terio suo germanũ frem̃ ioħem nomine se h abuisse
phibuit: Quiante dies quatuor decim. suũ fr̃ĩb exitũ
p̃dix̃ Eũq decrescentes cotidie c̃putar& dies: ante
triduum qucĩuocarta excorpore. Febre. correptu c̃:
gutins laec eptiti& oatdnsq frnib: contbau pscllarẽ p̃cepit

Expanded text:
quoque et Danielem coepit aspicere, eosque dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, eluminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi, quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus, prophetas sanctos, quos nimirum nunquam vidit, agnovit. Solet autem plerumque contingere, ut edeputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in moasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse rhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. guinis accepit. Vocatisq
Abbreviated transcription (Latin):
illa anina ẽ. etorpore egressa: Tantaq subito flagrantia
miri odoris asꝑsaẽ. ut ipsa quoq suauitas cunctis ostenderit
illic auctorẽ suauitatis uenisse Cumq corpꝰ eiꝰ exmore
mor tuoꝵ adlauandum e& nudatum: longe orationis usiu
in cubitis eiꝰ & genib camelorum more inuenta ẽ. obdurata
cutis excreinsse: & qui iuuens eiꝰ sp̃s semꝑ egerat caro mor¬
tua testabatur:¬

Expanded text:
illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 400 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus camelorum more inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur
Abbreviated transcription (Latin):
onnum quam uero in conscilatione
egredientis animȩ ipse apparere. sol& auctor. ac raributor
uite Unde & hoc qđ detar silla amita mea momeliis euan-¬
grelii dixisseme recolo. replicabo: Que int̾ du as alias
sorores suas: uirtuce c̃cinue orationis. grauicate singularitate
abstinentie adculm̃ scĩtatis ex creuerat Huic ꝑ usionẽ¬
felix atauus m̃s huiꝰ romane urbis antistis apparuit Ciq
mansionẽ ꝑpau̾e claritatis ostendit dicens ¶eni. quia
in hac te lucis mansione recipiam. ques ubsequenti mox
febre correpta addiem ꝑuenit extremũ: Et sic̃ nobilib
feminis utrisq morientib multi c̃uemiunt: Quieorum
ꝓximos consolentur: eadem hora exitus ipsius multi uiri
Ac femine eiꝰ lectulo circunsteter̃ Cum subito illa sursum:
respitiens. iłim uenientẽ uidit Et cummana animaduer¬
sione cepit circumstantib clamare dicens: Recedite. retedit:
iłis uenit: Cumq ineũ intender& quemuidebat: sic scã

Expanded text:
onnunquam vero in consolatione egredientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen sanctitatis excreatavus meus hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora exitus ipsius multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta
Abbreviated transcription (Latin):
Axa quippe suꝑ asinum sedit cum in rationabibus
car nis succe motibus anim p̃sid&. Iucce sus pirans
apatre terram inriguam p&iit: qui acreatore nro
cum magno gemitu quae renda .ẽ. lacrima rum grã¬
S unt ncim̃q non nulli quiiam indono ꝑceper̃ liberipro
iustitia ȩloqui. Opp̃ssos tueri indigentib posses sc
tribuere : ardorem fidei habere : sed ad huc gram̃
lacrim rum non habent. Hui nimirum terram aus¬
tralem & arentem habent: sed adhuc irrigua indi¬
gent Quic inbonis operibus positi inquib magni
atq feruentessunt: Opor t& enim ut aut timore
anuna cuisese in laierimis caelesti desiderio ad¬
fligit: Inriguum uero inferius accipit cum uifer¬
ni supplicic aflendo ꝑtimeseit & quidem supe¬
rius inferius : Ac post irriguum superius datur:
Sed quic conpunctio amoris digni tate p̃minit
Necesse fuit ut prius irriguum superius. & post
in riguum inferius comine morare debuis s&¬

Expanded text:
Axa quippe super asinum sedet, cum irrationabilibus Axa quippe super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet; quae suspirans a patre terram irriguam petit; quia a Creatore nostro cum magno gemitu quaerendae sunt lacrymae coSunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia eloqui, oppressos tueri, indigentibus propria tribuere, ardorem fidei habere, sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oportet valde ut aut timore anima, cum se in lacrymis regni coelestis desiderio affligit; irriguum vero inferius accipit, cum ini supplicia flendo pertimescit. Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur: sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorare debuiss
Abbreviated transcription (Latin):
quee appositti fue rant fragm̃ta superabant. Iac¬
tumq ẽ ꝑ dies decim om̃s illi ar tifices atq operaru
exillo uno pane saciatihunc & cotidie aede rent:
łtexeo cotidie quod aedi possent incrastino suꝑ¬
eiẽ : Aesi fragm̃ ta panis illius ꝑ aesum cres cerent.¬
& cibum comedentium ora repararent:
irares atq inexemplo dominicioperis uehe m̃ter

Expanded text:
quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comedentium ora repararent. PETR. Mira res, atque in exemplum Dominici operis vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
prħc̃ de proprio stratu surgens ad lectum frenetici
silent̃ accessit : & suꝑ eum positis manibus orauit:
Moxq illum meluis habentẽ tulit atq insupe riora
domus secum ad oratorium duxit: ubi proeolibe¬
rius oraitioni incubuit. Astatim eumsnũ ad lectũ
proprium reduxit: itaut nullas ulterius uoces eder&
neq aegrotorum quempiam aliquo clamore turba¬
r& necicm aegri tudinem auxit alienam qui per¬
fectae receperat mentem sum Ex quo eus unofac¬
to didimus: ut deeo illaomni audita crede remus

Expanded text:
presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegrotorum quempiam aliquo clamore perturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo illa omnia audita crederemus.
Abbreviated transcription (Latin):
teuit uirtute crucis quamuir dĩ digito ediderit dis¬
ruptis uis cerib moriatur Quẽ siquando serpens u
foramine fugerit : signo crucis osfora minis benedi¬
cit : statim exforanune serpens iammor tuus trabi¬
tur: Que tantae uirtutis uirum ipse &iam uidere
curaui: Eumq ad me deductum in infirmorum do¬
mũ paucis diebus manere uolui: ubisiqua ad e&.
curationis grã citius probari potus s&: Ibiaut̃ quidẽ
int̾ aegrotos alius mente captus iccebat. Quẽ medi¬
ci greco uocabulo frene ticum appellant. qui noc¬
te quadam cum magnas uoces scilic& insanus ederet
cunctosq aegros inmensis clamorib ꝑ turbaret
teiut nulli ilsic caperesomnum licera. fiebat resualde
mirabilis : qui unde unus male inde omnes deteri¬
us habebant: sed sicut & prius a reuerentissimo flo¬
rido ep̃o qui tunc cump̃dicto prbro illic pariter ma¬
nebat. Et post apuero qui nocte eadem aegrotan¬
tibus seruiebat subtilit̃ agnoui. Is dem uene rabilis

Expanded text:
ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
infasciculo siligant: cũ pares parib a intorintis similes¬
similib sociant. Nt suꝑbi cũsuꝑbis: luxuriosi cũluxu¬
riosis. Auaricũ augris: fallaces cũ fallacib Inuidi
cũinuidis: infideles cũmfidelib ardeant: Qum g
similes uinculpa. ad similia torm̃ca aaducunt᷑. qͥeos¬

Expanded text:
um ligant, cum pares comparibus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus, ardeant. Cum ergo similes in culpa, ad
Abbreviated transcription (Latin):
cur egredienti anime nauis apparuit. Ieur seduci adsi¬
cilicĩ moriturus ꝓ dix̃ Gregorius Qnima quelticulo
nega. s mirũ non ẽ. siadhiuc homini incorporeiposito.
torm̃toꝵ olle patuer̃. quȩ ut solent narrare qͥ no¬
uer laxatis cotidie simb excrescunt. ut quanto nẽ¬

Expanded text:
cur egredienti animae navis apparuit, vel cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? GREGOR. Anima vehiculo non eget: sed mirum non est, si adhuc homini in corpore posito tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi te
Abbreviated transcription (Latin):
lecto icicentis ad sister&. subico aspexit intrantes ad uirum
dĩ quos detm uiros stolis candidis amictos & ui eundem quoq
caudorem uestium uultuum suorum luce uincebant: Quiq
exsplendoris eorum claritate ꝑcussus: quincam &iam ꝓb¬
ep̃s c̃mocus intrantes eos aspexit & agnouit atq eundem
stridentẽ uagientemq puerum consolari cepit dicens¬

Expanded text:
lecto jacentis assisteret, subito aspexit intrantes ad virum lecto jacentis assisteret, subito aspexit intrantes ad virum Dei quosdam viros stolis candidis amictos, qui eumdem quoque candorem vestium, vultuum suorum luce vincebant. Qua splendoris etiam claritate perculsus, quinam ipus commotus, intrantes eos aspexit et agnovit, atque eumdem stridentem vagientemque puerum consolari coepit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ucidere neq hoc sileam ꝗd
ꝓbus omĩpocentis dĩ famulus. quinunc in hac urbe monasteria
presto ẽ. quod appellatur renati. deꝓbo patruo suo reatinę
ciuitatis epõ mͥ narrare consueuit dicens: Qui ad ppin quante
uite eiꝰ t̾minum. eũ grauissima dep̾ssit egritudo: Cuius pat̃
nomine inceximus pueris circum quaq trans misis. colligere medicos
studu it. si fortasse eius molestie sub uenire potuiss& S congre-¬
gati exenimis locis undiq medici atactu uenerande nĩtiauer̃
eius exitum citius ad futurum: Cum uͦ iam tempus refection̾is
in cumber& atq diei hora tardior excreuiss&. uenerandus ep̃s
deillorum potius quam desua salute sollicitus eos quiad¬
erant ammonuit. Qumsuo patre insuperioris episco pii sui
partes ascendere. seq post laborem reficiendo reparerent
Em̃s igitur ascender̃ domun: unꝰ ei tantum mͦ paruulus relic¬
tus ẽ. puer quemnunc quoq p̃dictus ꝓb asserit suꝑ eẽ quidum

Expanded text:
ua de re neque hoc sileam, quod Probus omnipotentis Dei famulus, qui nunc in hac urbe monasterio praeest, quod appellatur Renati, de Probo patruo suo Reatinae civitatis episcopo mihi narrare consuevit, dicens quia, appropinquante vitae ejus termino, eum gravissima depressit aegritudo. Cujus pater nomine Maximus, pueris circumquaque transmissis colligere medicos studuit, si fortasse ejus molestiae subvenire potuisset. Sed congregati ex vicinis locis undique medici, ad tactum venae denuntiaverunt ejus exitum citius adfuturum. Sed cum jam tempus refectionis incumberet, atque diei hora tardior excrevisset, venerandus episcopus de illorum potius quam de sua salute sollicitus, eos qui aderant admonuit cum suo patre in superioris episcopii sui partes ascendere, seque post laborem reficiendo reparare. Omnes igitur ascenderunt domum, unus ei tantummodo parvulus relictus est puer, quem nunc quoque praedictus Probus asserit superesse. Qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
tendenti Sed si sunt quibus prodesse ualeat. uolunta tẽ
meã procul dubio postpono utilitate proximorum: Et
in quantum dẽ largiente ualuero quod anima post
car nẽ uiuat subsequentihoc quarto uolumine de mon

Expanded text:
tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat subsequenti hoc quarto volumine demon