comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo : quõ nisiuenerit refuga primum:
& reuelatus fuerithomo peccato. filius
interitus: quiaduersat & suꝑ extollit̾
supra omne quod dicit᷑ dr̃. aut quod colit̾:
ita ut intemplodĩ sedeat. ostendens se
tam quã sit ds̃ : Non retin&is inmemona
quod adhuc cumessẽ apuduos. hoc dicebã
uobis : Ꝙnunc quidteneant scitis utre¬
uel&ur in suo tempore: Iameni myste¬
rium iniquitatis operatur. tantũ quimo
doten& teneat: donec demidio fiat &
tunc reuel abitur iniquus: quem dm̃s ihs
interfici& spũ oris sui : & euacuabitinlu¬

Expanded text:
modo; quoniam nisi uenerit refuga primum et reuelatus fuerit homo peccati, filius interitus, qui aduersatur et superextollitur supra omne, quod dicitur Deus aut quod colitur, ita ut in templo dei sedeat, ostentans se tamquam sit Deus. Non retinetis in memoria, quod adhuc cum essem aput uos haec dicebantur uobis? et nunc quid. detineat scitis, ut reueletur in suo tempore. Iam enim mysterium iniquitatis operatur. Tantum do tenet, teneat, donec de medio fiat; et tunc revelabitur iniquus, quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui , et evacuabit in illu
Abbreviated transcription (Latin):
uid uero fuerit causae ut postresurrec¬
tionem suam & in terra priusdar& & de
go existimo quia ꝑ ipsum donum diffun¬
ditur caritas incordib nrĩs quadiliga¬
mus dm̃ & proximũ: secundum duo illa
prȩcepta inquib totalex pend& & ꝓ
ph&ȩ : hoc significans dnrihs̃ bis de¬
dit spm̃ scm̃ semelin terra propt̃ dilec¬
tionem proximi : & iterũ decȩlo. prop¬
terdilectionem dĩ: & si forte aliarati¬
Vbi maxime cõm̃datur hȩc trinitasam¬
bigere non debemus: ipse ẽ igitur.
qui &iam decęlo datusẽ die pente cos¬
tes id est post dies decem quã dñr ar¬
cendit in caelum: quomodo ergo dr̃
ñ est quidat spm̃ scm̃: immo quantus¬
dr̃ ẽ quid at dm̃: neq enim aliquis dis¬
cipulorũ eius dedit spm̃ scm: Orabant
quippe utuenire : tin eor qͥb: manũ in¬
ponebant Ñ ipsi cum dabant quẽ mo¬
insuis
rem p̃ positis &iãnc̃ seruat aeclesia
SERMOUE DEASCEUSIOUE

Expanded text:
uid vero fuerit causae, ut post resurrectionem suam, et in terra prius daret , et de m ; hoc ego existimo, quia per ipsum donum diffunditur charitas in cordibus nostris , qua diligimus Deum et proximum, secundum duo illa praecepta in quibus tota Lex pendet et Prophetae . Hoc significans Dominus Jesus, bis dedit Spiritum sanctum; semel in terra propter dilectionem proximi, et iterum de coelo propter dilectionem Dei. Et si forte alia ratitus sancti , ubi maxime commendatur haec Trinitas, ambigere non debemus. Ipse est igitur qui de coelo etiam datus est die Pentecostes, id est, post dies decem quam Dominus ascendit in coelum. Quomodo ergo Deus non est qui dat Spdeus est qui dat deum? neque enim aliquis discipulorum eius dedit spiritum sanctum. orabant quippe, ut ueniret in eos quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant; quem moin suis praepositis etiam nunc seruat ecclesia. EX SERMONE DE ASCENSIONE
Abbreviated transcription (Latin):
lium creatores: Sicut nec agricole
segẽtum uel arborum. uelquorũq
interragignentiũ creatores dicendi
sunt : quamus no uerint prebere
quasdam uisibiles oportunitates &
causas. ut illa nascant̾ Quodaũ isti faci¬
unt uisibilit̃. hocangeli inuisibiliter:
Ds̃ uerosolus unus creator est quicausas
ipsas &rationes seminarias. reb inse.¬
uit Res breuit̃ dicta ẽ quasi exemplis.

Expanded text:
lium creatores, sicut nec agricolae segetum uel arborum uel quorumque in terra gignentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles oportunitates et causas, ut illa nascantur. quod autem isti faciunt uisibiliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus unus creator est, qui causas ipsas et rationes seminarias rebus inseuit. res breuiter dicta est: quae si exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuectũ uitȩ melioru adsũptis int̾ces¬
sio sit inquirenda. & speranda iust
eis cura se obuoluerst humana segni

Expanded text:
uectu uitae melioris absumtis intercessio sit inquirenda et speranda iustorum, eis secura se obuolueret humana segni
Abbreviated transcription (Latin):
bidicitur nolihoc. & noli illud:
&ubialiquid faciendum uł ñ fa¬
ciendũ: indiuinis monitis opusuo¬
luntatir ex igit̃ : satis liberũ de monr¬
tratꝰ arbitrium: Nemo ergo dm̃
causetur in corde suo: sed sibiinpu¬
t& quisq cũpeccat Neq cũ aliquid
secundũ dm̃ operatꝰ: alien& hoc aꝓ
pria uoluntate: quando enĩ uolens
hoc facit. Tuncdicendũ ẽ op:bo¬
nũ: tunc sperandaẽ boni operis

Expanded text:
bi dicitur: "noli hoc et noli illud", et ubi ad aliquid faciendum uel non faciendum in diuinis monitis opus uoluntatis exigitur, satis liberum demonstratur arbitrium. nemo ergo deum causetur in corde suo, sed sibi imputet quisque, cum peccat, neque cum aliquid secundum deum operatur, alienet hoc a propria uoluntate. quahoc facit, tunc dicendum est, opus bonum, tunc speranda est boni operis
Abbreviated transcription (Latin):
inmemanet: & in quo non maneo : Non
sedicat. aut existimet manducare
corpus: autbibere sanguinem meũ:
membraeius Non sunt autem mem¬
brccxp̃i : qui sefaciunt membra mere¬
tricis: malum illud ãꝑ̃penitenda
eẽ dss. titerunt: & ad hocbonum re¬
conciliatione redierint: Sed habent
inquiunt xp̃iani catholici in funda¬
mento xp̃m: acuius unitate reces¬
serunt Tam &sihuic fundamento᷑
super edificauerunt quam lib& &
pessimam uitam :uelut lingna foe¬
num. stipulam: Rectac itaq fides:
perquam xp̃s est fundamentum:
quam uis cumdamno. quo illa que
super edificata sunt exurentur : ta¬
men poterit eos quandoq ab illius
ignis perpetuitate saluare : Re¬
spondect eis breuiter a postolus
ia cobus. Siquis dicat sefidem habere
opera autem non habeat num qui
poterit fides saluare eum᷑ : Et quiẽ

Expanded text:
in me manet et in quo non maneo, non se dicat aut existimet manducare corpus meum aut bibere sanguinem meum."  sunt membra eius. non sunt autem membra Christi qui se faciunt membra meretricis, nisi malum illud paenitendo esse destiterint et ad hoc bonum reconciliatione redierint. Sed habent, inquiunt, christiani catholici in fundamento Christum, a cuius unitate non recesserunt, tametsi huic fundamento superaedificauerunt quamlibet pessimam uitam uelut ligna, faenum, stipulam. recta itaque fides, per quam Christus . est fundamentum, quamuis cum damno — quoniam illa quae superaedificata sunt exurentur — tamen poterit eos quandoque ab illius ignis perpetuitate saluare. respondeat eis breuiter apostolus Iacobus: si quis dicat se fidem habere, opera autem non habeat, numquid poterit fides saluare eum? et qui
Abbreviated transcription (Latin):
dã quidem deđ ds̃ in eđa apostolos
quosdã aũ ꝓphetas: hoc intellego
qđ ipse scripsisti: ꝓphetas eos dictas
existo loco ex quib: agab: erat ⁊̃ullos
quiuenture in carne dnm̃ ꝓphetar̃:
łuangaelistas uero inuenimus. quos
a postolos fuisse ñ legimus sic̃ fuer̃
marcus & lucas: Pastores aũ & doc¬
tores. quos maximȩ ut discerneremus
uoliusti: eosdem puto eẽ : sic̃ & tibi uisũ
ẽ ut ñ alios pastores: alios doctores in¬
tellegamus: sed ideo cũ p̃dixisset pas¬
tores. subiunx̃ & doctores: ut intelle¬
gerent pastores ad officiũ suũ ꝑtine¬
re doctrinã : Ideo eñi ñait. quosdã
aũ pastores. quodã uõ doctores sed
cũ superiora ipso locutionis generae
distingueret dicendo quosdã aposto¬
los. quosdã aũ ꝓphetas. quosdã uõ euan¬
gelistas : sed hos tãquã unũ aliꝗd de
duob: nominib: amplexus ẽ quosdã
aũ pastores & doctores:
ob secrationes orationes pos¬
tulationes gratianũ actiones

Expanded text:
dem dedit deus in ecclesia apostolos, quosdam autem prophetas, hoc intellego quod ipse scripsisti, prophetas eos dictos ex isto loco, ex quibus Agabus erat, non illos qui uenturum in carne dominum prophetarunt. euangelistas uero inuenimus quos apostolos fuisse Marcus et Lucas; pastores autem et doctores, quos maxime ut discerneremus uoluisti, eosdem puto esse, sicut et tibi uisum est, ut non alios pastores, alios doctores intellegamus, sed ideo, cum praedixisset pastores, subiunxisse doctores, ut intellegerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. ideo enim non ait: "quosdam autem pastores, quosdam uero doctores", sed, cum superiora ipso locutionis genere distingueret dicendo: quosdam apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam uero euangelistas, sed hos tamquam unum aliquid de duobus nominibus amplexus est: quosdam autem pastores et doctores. obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones
Abbreviated transcription (Latin):
cã cur ista mihi uideat᷑ triꝑtita ratio
disputandi aduersus eos. qui patronas
m̃datus suis scripturas uolunt adhibe¬
re diuinas: ut prius oftendamus. ñ nul¬
la quȩ ibi putant eẽ m̃datia ñ eẽ qđ pu¬
tant᷑ : si recte intellegant᷑: De inde. siqua
ibi m̃datia manifesta s̃. imitanda ñ eẽ
t̃tia contra om̃s omniũ oppiniones qͥb

Expanded text:
cam, cur ista mihi uideatur tripertita ratio disputandi aduersus eos, qui patronas mendaciis suis scripturas uolunt adhibere diuinas: ut prius ostendamus nonnulla, quae ibi putantur esse mendacia, non esse quod putantur, si recte intellegantur; deinde, si qua ibi mendacia manifesta sunt, imitanda non esse; tertio contra omnes omnium opiniones, q
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm̃ multis modis ressimiles appa¬
Orent : Non putemus p̃scriptũ eẽ: ut qđ¬
in alio locores aliqua ꝑsimilitudi¬
nem significauerit: Hoc eã sẽꝑ sign¬
ficarecredamus Nã&inuitu peratio¬
ne posuit ferm̃tũ dr̃ cũ dicer&: Ca¬
u&e a fermento fariseorum: & in lau¬
decum dicer&: Simileẽ regnũ cȩlo¬
rũ mulieri: quȩ abscondit ferm̃tũ
intrib: m̃suris farine: donecto tum
ferm̃tar&ur: Huius igitur uari& a¬
tis obseruatio duas hab& formas:
Sicenim aliutł atq aliud que queq
significant. ut aut contraria: aut
tantũ modo diuersis significent :
contraria scilic& cũ alias inbono
alias inmalo. rescadem ꝑsimilitu¬
dinem ponitur: sicut hocẽ qđ defer
Vicit leo d&ribuiuda: Significat &di¬
abolum ubi scriptũ ẽ aduersarius
uesterdiabalus tãquã leo rugiens
circuit quȩ rensquẽ deuor &: Ita ser¬
pens in boas tuti estout serpenter : In
malo aut̃ ȩuam serpens sedux̃ in astu¬
tiasua: In bono panis: egosũ panis ui¬

Expanded text:
m multis modis res similes apparent, non putemus esse praescriptum ut quod aliquo loco res aliqua per similitudinem significauerit, hoc eam semper significare credamus. nam et in uituperatione posuit fermentum dominus, cum diceret: cauete a fermento Pharisaeorum, et in laude, cum diceret simile esse regnum caelorum mulieri, quae abscondit fermentum in tribus mensuris farinae, donec totum fermentaretur. huius igitur uarietatis obseruatio duas habet formas; sic enim aliud atque aliud res quaeque significant, ut aut contraria aut tantummodo diuersa significent. conalias in malo res eadem per similitudinem ponitur, sicut hoc est quod deVicit leo de tribu Juda ; significat et diabolum, ubi scriptum est, Adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Ita serpens in bono est, Astuti ut serpentes ; in malo autem, Serpens Evam seduxit in astutia sua . In bono panis, Ego sum panis vi
Abbreviated transcription (Latin):
dona &uocatio dĩ Seduocatio e¬
orum qui secundum propositum
uocatisunt: pro his igitur inter¬
pellat xp̃s nedeficiat fides eorũ
s inedubio ñdefici&usq in finem:
Acꝑ hoc ꝑ seuerabit usq infinem
Neceam nisimanentem uite huius
inuenit finis: maior quippe liber¬
tas est neces saria aduersus tot. &
tantas temptationes: quȩ in para¬
drso non fuerant dono ꝑseueran¬
tiȩ monita atꝙ firma ut cũ om¬

Expanded text:
dona et uocatio dei, sed uocatio edona et uocatio dei, sed uocatio eorum qui secundum propositum uocati sunt. pro his igitur interpellante Christo, ne deficiat fides eorum, sine dubio non deficiet usque in finem, ac per hoc perseuerabit usque in finem, nec eam nisi manentem uitae huius inuenit finis. Maior quippe libertas est necessaria aduersus tot et tantas temtationes, quae in paradiso non fuerunt, dono perseuerantiae munita atque firma
Abbreviated transcription (Latin):
sine illis non potest uiuere
Primo itaq homine qui in eo bono
quo factus erat rectus: acceperat
non posse pectare: ꝑosse non mori:
posse bonum non de ferrere: datũ
est adiutorium ꝑ seuerantiȩ: non
quo fier& ut ꝑ seue rar&  S ine quo
perliberum arbitrium ꝑ seue
tale ad iutorium ꝑ seuerantiae
datur. Sed tale ut eis ꝑ seueranti¬
a ipsa don&ur: Nonsolum ut sine
isto dono ꝑ seuerantes ẽẽ non pos¬
sint uerum &iam ut ꝑhoc donũ
non nisi perse uerantes sint Non
solum enimdixit. sine me nihilpo¬
testis facere: uerum &iã dix̃ Non
uosme elegistis. sedego elegiuor &
posuiuoruteatis. & fructum afse¬
ratis . & fructus uester macneat
qulb uerbireis nonsolũ iustitiam:
uerum &iam in illa ꝑ seuerantiã
sededisse monstrauit: xp̃o enĩ
siceosponente. uteant & fructũ
afferant: & fractus eorũmaneat
Quisaudeat dicere non manebit
qui saudeat dicere. forsitan ñ ma¬
nebit: sinepenitentia enim sunt.

Expanded text:
sine illis non potest uiuere. sine illis non potest uiuere. primo itaque homini, qui in eo bono, quo factus erat rectus, acceperat posse non peccare, posse non mori, posse ipsum bonum non deserere, datum est adiutorium perseuerantiae, non quo fieret, ut perseueraret, sed sine quo per liberum arbitrium perseuertale adiutorium perseuerantiae datur, sed tale, ut eis perseuerantia ipsa donetur, non solum ut sine isto dono perseuerantes esse non possint, uerum etiam ut per hoc donum non nisi perseuerantes sint. non solum enim dixit: sine me nihil potestis facere, uerum etiam dixit: non uos me elegistis, sed ego elegi uos et posui uos,\'ut eatis et fructum afferatis et fructus uester maneat. quibus uerbis eis non solum iustitiam uerum etiam in illa perseuerantiam se dedisse monstrauit. Christo enim sic eos ponente, ut eant et fructum afferant et fructus eorum maneat, quis audeat dicere: "non manebit"? quis audeat dicere: "forsitan non manebit"? sine paenitentia sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
tomaior non posse mori: prima
erat ꝑ seuerantiȩ potestarbonum
non deserere Nouissimaerit ꝑ se¬
uerantiae selicitas bonum ñ posse
deserere Num quid quia erant bo¬
na nouis sima potiora atq meliora:
Ideo suerunt illa prima uelnulla
uel parua : itemq: ipsa ad iutoria
distinguenda sint Miudest ad iuto¬
rium sine quo aliquid nonsit: Eta¬
liud est ad uitorium : quo aliquid
fit: Namsine alimentis non possu¬
mus uiuere. nectamen cũ ad fuerint
alimenta eis fit ut uiuat quia mo¬
riuoluerit. erga adiutorium est
uamus: Atuero beatitudo quã non
hab& homo: cum data suerit. con¬
tinuo fit beatus Adiutorium est
enim non solum sine quo non fit.
uerum &iam quosit:. propter qđ
datur: qua propter hoc adiutoriũ.
& quo fit. est : & sine quo nonfit: qui¬
a & sidata fuerit hominibeati cu¬
do: continuo fit beatus: & si data
num quam fuerit. nũ quam erit:
Alimenta uero non consequenter
faciunt. ut homo uiuat : sed tam̃

Expanded text:
to maior, non posse mori. prima to maior, non posse mori. prima erat perseuerantiae potestas bonum posse non deserere; nouissima erit perseuerantiae felicitas bonum non posse deserere. numquid quia erunt bona nouissima potiora atque meliora, ideo fuerunt illa prima uel nulla uel parua? Itemque ipsa adiutoria distinguenda sunt. aliud est adiutorium, sine quo aliquid non fit, et aliud est adiutorium, quo aliquid fit. nam sine alimentis non possumus uiuere, nec tamen, cum affuerint alimenta, eis fit, ut uiuat qui mori uoluerit. ergo adiutorium alimuamus. at uero beatitudo, quam non habet homo, cum data fuerit, continuo fit beatus. adiutorium est enim non solum, sine quo non fit, uerum etiam quo fit propter quod datur. quapropter hoc adiutorium et quo fit est et sine quo non fit, quia et si data fuerit homini beatitudo, continuo fit beatus, et si data numquam fuerit, numquam erit. alimenta uero non consequenter faciunt, ut homo uiuat, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uid autẽ erit liberius libero ar¬
bitrio. q̃uando non potueris ser¬
uire peccato: quȩ futura erat &
hominisicut facta est angelis
sc̃is merces meritis: Nuncaut ẽ:
ꝑ peccatum perdito bonomerito
in his quiliberantur factum est
donũ gratiae: quȩ merca meriti
futuraerat: qua propter bina
ista quid interse defferant dili¬
genter &uigilanter intuendũ ẽ.
possenon pectare & non possepec¬
care posse non mori. & non posie
mori. bonum posse. non dirserere :
bonum non possedeserere : Potu¬
it enim ñ peccare primur nomo:
Potuit ñ mori: potuit bonũ nonde¬
serere : Num quid dicturi sumur.
non potuit peccare quitalem habe¬
bat liberũ arbitrium : Aut non po¬
tuit moricuidictum ẽ. si peccaue¬
rismorte morierir : Aut non po¬
tuit bonũ derere: cũ hoc peccan¬
do deseruerit: &ideo mortuur sit:
Prima ergo libertas uoluntatis e¬
rat posse non peccare: No uissima
eritmulto maior non posse pecca¬
re: prima in mortalitaserat: pos¬
se non mori Nouissima erit mul¬

Expanded text:
uid autem erit liberius libero arbitrio, quando non potuerit seruire peccato, quae futura erat et homini, sicut facta est angelis sanctis, merces meriti? nunc autem pro peccato perdito bono merito in his qui liberantur factum est donum gratiae, quae merces meriti futura erat. Quapropter bina ista quid inter se differant diligenter et uigiposse non peccare, et non posse peccare, posse non mori, et non posse mori, bonum posse non desebonum non posse deserere. potuit enim non peccare primus homo, potuit non mori, potuit bonum non deserere. numquid dicturi sumus: "non potuit peccare" qui tale habebat liberum arbitrium? aut: "non potuit mori" cui dictum est: si peccaueris, morte morieris? aut: "non potuit bonum deserere", cum hoc peccando deseruerit et ideo mortuus sit? prima ergo libertas uoluntatis erat, posse non peccare; nouissima erit multo maior, non posse peccare. prima immortalitas erat posse non mori; nouissima erit mul
Abbreviated transcription (Latin):
suis. hic mundus: hoc scõrũ mar¬
trria docuerunt: Deniq: illȩ
& terrentenullo . & in suꝑ contra
dĩ terrentis imperium: libero
usur arbitrio. non st&it : intantu

Expanded text:
ur hic mundus, hoc sanctorum martyria docuerunt. Denique ille, et terrente nullo, et insuper contra Dei terrentis imperium, libero usque arbitrio non stetit in tant
Abbreviated transcription (Latin):
utquȩ didicerqͥmꝰ ẽẽ facienda fa¬
ciamꝰ : Ac ꝑ hoc diuinitum nob dare
scientiã consitentꝰ: quia ignoran¬
tia pellitur Caritatẽ aut̃ darine¬
gant quapie uiuitur ut scilic&
cũ sitdonũ dĩscientia quȩ sine cari¬
tate inflat: Ũsit dĩdonũ scientia
caritasq utscientia ñ in fl& ȩdifi

Expanded text:
sui, quae didicerimus esse facienda, faciamus. Ac per hoc divinitus nobis dari scientiam confitentur, qua ignorantia pellitur; charitatem autem dari negant qua pie vivitur: ut scilicet cum sit Dei donum scientia quae sine charitate inflat, non sit Dei donum ipsa c
Abbreviated transcription (Latin):
posteriora tempora misericordiȩ
dimit tunt᷑ cur ñ merito dimittun¬
tur quȩ ꝓpt̃ ipsam misericordiam
si illud deletur opere miseri cordiȩ
postea subsequenti: cur hoc qđ ẽ le¬
uius ñ deleat᷑. ipsa hominis misericor¬
dia p̃cedente ut peccet & com̃itante
cũ peccat Ite quidem uderi potẽ
utrumlitam̃. aliud ẽ dicere : peccare
quidem ñ debui: sed opera misetor¬
die faciã: quib deleã qđ ante pec¬
caui: & aliud ẽ dicere : peccare debeo
quia ñ possũ alit̃ misereri: Aliud
ẽ in quã dicere. quia iã peccaui¬
mus bene faciamus: & aliud ẽ di¬
cere peccemus. ut bene faciamus
Ibi dr̃ faciamus bona quia fecimꝰ
mala: hic aũ faciamus mala. utue¬
niant bona Ac ꝑhoc ibi exhaurien¬
daẽ sentina peccati hic cauenda
ẽ doctrina peccandi:¬

Expanded text:
posteriora tempora misericordiae dimittuntur, cur non merito dimittuntur quae propter ipsam misericordiam si illud deletur opera misericordiae postea subsequente, cur hoc quod est leuius non deleatur ipsa hominis misericordia et praecedente, ut peccet, et comitante, cum peccat? ita quidem uideri potest. uerum tamen aliud est dicere: "peccare quidem non debui; sed opera misericordiae faciam, quibus deleam quod ante peccaui"; et aliud est dicere: "peccare debeo, quia non possum aliter misereri". aliud est, inquam, dicere: "quia iam peccauimus, bene faciamus"; et aliud est dicere: "peccemus, ut bene faciamus". ibi dicimus: "faciamus bona, quia fecimus mala"; hic autem: faciamus mala, ut ueniant bona. ac per hoc ibi exhaurienda est sentina peccati, hic cauenda est doctrina peccandi
Abbreviated transcription (Latin):
pȩne primus numerititulus ordinẽ
nutriendȩ ultimus. enutritȩ laudẽ
contin& caritatis. Perquã ad iuro
lectus e sutmihi indigno ueniam dignanꝰ¬
ter tribuant. & orationum prȩsidia
clem̃ter inpendant: Si quis sane
trans ferens hoc opus. his quȩ con¬
gesta sunt alia addere forte uoluent:
congrius aditat locis. Ut p̃dicti
duo de caritate tituli. finem semper
tene ant excerptorum:¬

Expanded text:
paene ultimus numeri titulus ordinem paene ultimus numeri titulus ordinem nutriendae, ultimus enutritae laudem continet caritatis; per quam adiuro lecturos ut mihi indigno ueniam dignanter tribuant et orationum praesidia clementer impendant. si quis sane transferens hoc opus his quae congesta sunt alia addere forte uoluerit, congruis adiciat locis, ut praedicti duo de caritate tituli finem semper teneant excerptorum
Abbreviated transcription (Latin):
&iam questiones. atque sententiȩ. de
quo opere uł libro sint indicantur:
ut siquis ignorat ubi eas plenepos sit
inuenire cognoscat: Integrum uerdꝰ
libi uisum est excerptorum Nebere
esse principium & ille potissimum
mihi prȩponendus occurrit: quem
idem beatus agustinus antester. ad scm
hieronimum postremum de animȩ
questione noscitur scripsis se prbrx.
Soluens illã exepistola iacobi apostoli:
quã in primo prȩnotaui capitulo quȩs¬
tionem: In quo libid̾. ior illas uirtu¬
tes id p̾rudentiam t̾emperantiam:
fortitudinem: atq iustitiam: adillud
gemine dilectionis dĩ & proximi. latũ
mandatum nimis. in quototalexpen¬
dit & pro ph&ȩ mirifice r&ulit: ob
hoc itaque congruum putaui atque
conueniens: ut his ex cerptis. caritas
quadis ꝑsa solent adunan integrita¬
telibi dar& exordium : quȩ & uirtu¬
tum omnium per fectio & suꝑnȩle¬
gis est plenitudo: Ipsa quoque finem
dedit open: quȩ non hab& finem: Nã

Expanded text:
etiam quaestiones atque sententiae de etiam quaestiones atque sententiae de quo opere uel libro sint indicantur, ut, si quis ignorat ubi eas plene possit inuenire, cognoscat. integrum uero librum uisum est excerptorum debere esse principium et ille potissimum mihi praeponendus occurrit, quem idem beatus Augustinus antistes ad sanctum Hieronymum post primum de animae quaestione noscitur scripsisse presbyterum, soluens illam ex epistula Iacobi apostoli quam in primo praenotaui capitulo quaestionem: in quo libro quattuor illas uirtutes, id est prudentiam, temperantiam, fortitudinem atque iustitiam, ad illud geminae dilectionis dei et proximi latum mandatum nimis, in quo tota lex pendet et prophetae, mirifice rettulit. ob hoc itaque congruum putaui atque conueniens ut his excerptis caritas, qua dispersa solent adunari integritate, libri daret exordium, quae et uirtutum omnium perfectio et supernae legis est plenitudo; ipsa quoque finem dedit operi, quae non habet finem. nam
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiȩ. dulcedo animȩ sanitasor¬
sium: In supra dictiuiri dulcissima &
sanissima eruditione persensi: pau¬
ca prdinde quȩ congessi. non solum
iui hi quisensu censuq sum pauper.
sed &iam his quiutrdq p̃ditis int mu¬
nere. pid futura confido. Nam cũ m
manus eorum hȩc eadem excerpta
ꝑuenerint : aut ardore mendicantis ac¬
censi. aut in ordinata ut as sol& conger¬
tione permoti: dabunt operam. Uel
plura studiosius habere. uel exhis ap¬
tiora decerpere atq munũ corpur re¬
dacta sepius lectitare: ita for sitan im¬
p̾eriti desiderium. compendus potent
militare doctora: pleraq enim quod in¬
eptius a paruis arripitur: a magnis apti¬
us adimpl&ur : Ceste sinullur nragno¬
R iduł facere uł habere dignatur : sal¬
tim illi quib plenaria tanti de sunt
operis: his forsitan delectabuntur ex¬
cesptis: quia facilius unum codĩcem
quis poterit sibi parare quã inuiltos:
Singulis sanae capitulis diuersȩ res. uel

Expanded text:
prudentiae, dulcedo animae, sanitas osprudentiae, dulcedo animae, sanitas ossuum, in supra dicti uiri dulcissima et sanissima eruditione persensi. pauca proinde quae congessi non solum mihi qui sensu censuque sum pauper sed etiam his qui utroque praediti sunt munere profutura confido. nam cum in manus eorum haec eadem excerpta peruenerint, aut ardore mendicantis accensi aut inordinata, ut assolet, congestione permoti dabunt operam uel plura studiosius habere uel ex his aptiora decerpere atque in unum corpus redacta saepius lectitare. ita forsitan imperiti desiderium compendiis poterit militare doctorum plerumque enim quod ineptius a paruis arripitur a magnis aptius adimpletur. certe si nullus magnorum id uel facere uel habere dignetur, saltem illi quibus plenaria tanti desunt operis his fortasse delectabuntur excerptis, quia facilius unum codicem quis poterit sibi parare quam multos. a singulis sane capitulis diuersae res uel
Abbreviated transcription (Latin):
Nec inmerito uicaru illuis cui pascen¬
das ouer dñsore prd̃prio cõmenda ut
conpastoralis officii : ocium. & copio¬
sa gregi dominico. de pratis scriptu¬
raix pabula prd̃curantẽ: perampli¬
us dilexerunt: suũ ueris sime putan¬
tes bonum. quod perfraternam scien¬
tiam gratu labantur inuentum. Sci¬
entes hanc intellegibilem ad condi¬
endos: animor salem. &iam peconb
abiectissimis prd̃ futur& quorũ omni¬
um. ego prðrsur abiectior exaliquan¬
t̾ii euisdem beatiuiri prȩdaris open¬
decerpsi: quȩ prestantib amicis inte¬
gralegeram : Nam omnia illius. habe¬
re. uł inuenire quis possit: Non nulla
ergo legentimibi atq habere cupienti.
quia facultas minime sup p&ebat.
id circo quȩdam uelut exingenti prato.
floribus asperso cȩlestib: ex libror&
quȩ dataest copia in ops egerq collegi
in ops sclic& peritia : eger offensa: uł in¬
forman tanta doctrina cupiens. uelsa¬
nan Ueriatẽ namq sententiȩ salo¬
monis. quaait. Fauus mellis uerba

Expanded text:
nec immerito uicarii illius, cui pascendas oues dominus ore proprio commendauit, compastoralis officii socium copiosa gregi dominico de pratis scripturarum pabula procurantem peramplius dilexerunt, suum uerissime putantes bonum quod per fraternam scientiam gratulabantur inuentum, scientes hunc intellegibilem ad condiendos animos salem etiam pecoribus abiectissimis profuturum. quorum omnium ego prorsus abiectior ex aliquantis eiusdem beati uiri praeclaris operdecerpsi, quae praestantibus amicis integra legeram: nam omnia illius habere uel inuenire quis possit? nonnulla ergo legenti mihi atque habere cupienti quia facultas minime suppetebat, idcirco quaedam uelut ex ingenti prato floribus asperso caelestibus ex librorum eius quae data est copia inops aegerque conlegi: inops scilicet peritia., aeger offensa, uel informari tanta doctrina cupiens uel sanari. ueritatem namque sententiae Salomonis, qua ait: fauus mellis uerba
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd frum̃ti zigania quȩritͥ sedutrũ¬
aliꝗd habeant aliꝗd cȩli : & exterion¬
b: enĩ & interiorib titanus : cũ ipso
tritico ẽ pluuia cõmunis. quȩ cȩlestis
& dulcisẽ : Ipsa etiã siexea rizania
sterilit̃ crescunt: sic & euangelicum
xp̃i sac ram̃tũ diuinũ & suau &ẽ: neq
ꝓpt̃ eorũ sterilitatẽ. quos etiã foris

Expanded text:
izania quaeritur, sed utrum habeant aliquid caeli. et exterioribus enim et interioribus zizaniis cum ipso tritico est pluuia communis, quae caelestis et dulcis est ipsa, etiamsi ex ea zizania steriliter crescunt. sic et euangelicum Christi sacramentum diuinum et suaue est neque propter eorum sterilitatem q
Abbreviated transcription (Latin):
domum filiis impl&uram: In nr̃arũ
quippe nuptiis plusual& sc̃itas sacra¬
menti quã fȩcunditas uteri:
CCCXXUII. DE NOCTUR UA IULUSIOUE. ITT̃¬

Expanded text:
domum filiis impleturam. In nostrarum quippe nuptiis, plus valet sanctitas sacramenti quam fecunditas uteri. CAPUT CCCXXII. De nocturna illusione;
Abbreviated transcription (Latin):
ATITUDINIS SC̃ORŨ. IT PEREETU¬
IS SUPPLICIIS IMPIORUM EXTO¬
DEM UBRO XXII T III¬
ua propt̃ & cȩtera tam multa.
preteream: sic̃ nunc in xp̃o uide¬
mus implere qđ promisit abra¬
hȩ dc̃s: In semine tuo benedicen¬
tͥ om̃ gentes: ita quod eidem se¬
mini eius promisit implebitur.¬
ubi ait ꝑ prophetã Resurgent
qui erant in monum̃tis: & qđ ait.
trit cęlũnouũ & t̾ra noua. & ñ er̃
memores priorũ: nec ascendet
incor ipsorum sed lȩtitiã & exul¬
tationẽ inuenient in ea Ecce ego
faciam hierusalem exultationẽ:
& populum meũ lȩtitiã et exulta¬
bo inhierusalem & lȩtabor in po¬
pulo meo & ultra ñ audiet᷑ in illa
uox fletus: & ꝑ aliũ ꝓphetã qđ prȩ¬
nuntiaũ dc̃s eidem prophȩte. In
tempore illo saluabit᷑ populus tu¬
us. om̃is qui inuentus fuerit scrip¬
tus in libro & multi dormientiũ

Expanded text:
atitudinis Sanctorum, et perpetuis suppliciis impiorum, ex eodem libro XXII. Quapropter ut caetera tam multa praeteream, sicut nunc: in Christo uidemus inpleri quod promisit Abrahae dicens: In semine tuo benedicentur omnes gentes: ita quod eidem semini eius promisit iubi ait per prophetam: resurgent qui erant in monumentis, et quod ait: erit caelum nouum et terra noua, et non erunt memores priorum nec ascendet in cor ipsorum, sed laetitiam et exsultationem inuenient in ea. ecce ego faciam Hierusalem exsultationem et populum meum laetitiam; et exsultabo in Hierusalem et laetabor in populo meo, et ultra non audietur in illa uox fletus. et per alium prophetam quod praenuntiauit dicens eidem prophetae: in tempore illo saluabitur populus tuus omnis, qui inuentus fuerit scriptus in libro, et multi
Abbreviated transcription (Latin):
qua opinione quidam cũ uider&
homines inpunitatem sibi ꝑuersis¬
sime pollicentes. eo qđ om̃ isto mo¬
do adliberationẽ ꝑtinere posse
uideant᷑ eligantissime respondisse
ꝑhibetͥ: Bene potius esse uiuendũ:
ut int̃ eos quisq repperiat. qui palus
int̃cessuri s̃ liberandis: ne tam pauci
sint. ut cito adnumerũ suum ł tri¬
cenum ł sexagenũ ł centenũ uno¬
quoq eorũ ꝑueniente : multi rema¬
neant. qui erui iam depęnis. illorũ
in t̾cessione ñ possint: stin eis inue¬
niatͥ quisquis sibi spem fructus ali¬
eni temeritate uanissima polli¬

Expanded text:
Qua opinione quidam cum uideret Qua opinione quidam cum uideret homines inpunitatem sibi peruersissime pollicentes, eo quod omnes isto modo ad liberationem pertinere posse uideantur, elegantissime respondisse perhibetur, bene potius esse uiuendum, ut inter eos quisque reperiatur, qui pro aliis intercessuri sunt liberandis, ne tam pauci sint, ut cito ad numerum suum uel tricenum uel sexagenum uel centenum unoquoque eorum perueniente multi remaneant, qui erui iam de poenis illorum intercessione non possint et in eis inueniatur quisquis sibi spem fructus alieni temeritate uanissima polli
Abbreviated transcription (Latin):
tia nec euolui talib implicam̃tis ul¬
lius uirtutis expeditione curaret:
sed tantũ modo quereret aliorũ me¬
ritis liberarq: quos amicossibi demã¬
mona iniquitatis: elemosinarũ lar¬
gitate fecisset: Nunc uero dũ uenia¬
lis iniquitatis. &iã si ꝑseueret ignora¬
tur modus. profecto & studiũ in melio¬
ra proficiendi orando & instando
uigilantius adhibetur: & faciendis
demã mona iniquitatis. scĩs amicis
cura ñ spernitur: uerum liberatio
quȩ fit siue suis quib:q orationib
siue int̃cedentib scĩs id agit ut in
ignem quisq: ñmittat᷑ xernum:
Non ut cum fuerit missus. post quan¬
tũcumq inde temp: seruat᷑ Nam
& illi quiputant sic intellegendũ
eẽ qđ scriptũ ẽ afferre t̃rãboniã
uberem fructũ. aliã tricenũ aliã
sexagenũ. aliã centenũ. ut scĩ pro
suorũ diuersitate meri
Ulii tricenos homines li¬
berent alii sexage¬
nos aliicen¬
tenos hoc indie iuditii futurum
suspicare solent : Ñp iuditium:

Expanded text:
tia, nec euolui talibus inplicamentis ullius uirtutis expeditione curaret, sed tantummodo quaereret aliorum meritis liberari, quos amicos sibi de mammona iniquitatis elemosynarum largitate fecisset. Nunc uero dum uenialis iniquitatis, etiamsi perseueret, ignoratur modus, profecto et studium in meliora proficiendi orando et instando uigilantius adhibetur et faciendi de mammona iniquitatis sanctos amicos cura non spernitur. Verum ista liberatio, quae fit siue suis quibusque orationibus siue intercedentibus sanctis, id agit ut in ignem quisque non mittatur aeternum, non ut, cum fuerit missus, post quantumcumque inde tempus ematur. Nam et illi, qui putant sic intellegendum esse quod scriptum est, adferre terram bonam uberem fructum, aliam tricenum, aliam sexagenum, aliam centenum, ut sancti pro suorum diuersitate meritorum alii tricenos homines liberent, alii sexagenos, alii centenos, hoc in die iudicii futurum suspicari solent, non post iudicium.
Abbreviated transcription (Latin):
perant reges ex tribuiuda non habere
non est conputandus. hero des maior in
regib: eius tamquam maritus thamar:
erat enim alienigena: nec ei sacram̃ tum
illomysticȩ unctionis tamquã coniugili
foedere coherebat: sed tam quã &traneur
dominabatur: quam potestatẽ a romanis.
&acesare acceperat. Sic & eius filii te¬
trarchȩ quorumerat unus herodes. pa¬
tris nomine appellatus: quicum pilato
mpassione dñi concordauit: Istiergo
alienigena usq: ad eo non deputabantur
in regno illo mystico uideorum : utipsi
iudei publiceclamarent. frendentes
aduersus xp̃m : Nos non habemus regẽ
nisicesarem: Neq hocuerum: nisiilla uni¬
uersali dominatione romanorum : quip¬
pe &iam cȩsar rexerat. non proprie uide

Expanded text:
perat reges ex tribu Iuda non habere, perat reges ex tribu Iuda non habere, non est computandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatur: quam potestatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico IudJudaei publice clamarent frendentes adversus Christum: Nos non habemus regem, nisi Caesarem . Neque hoc verum, nisi illa universali dominatione Romanorum. Quippe etiam Caesar rex erat non proprie Jud
Abbreviated transcription (Latin):
autem nomen quiuocabatur aunan in¬
ter prȩtatur meror eorum: quorum
nisi quibus nihil prodest: cum habeat
unde prodesse possit atque id perdat
in terra: Maius porro malum ẽ ablatȩ
uitȩ. quod significat pellis: quã non ad¬
iutȩ : quod significat mȩror eorũ:
Ds̃ tamen ambos occidisse dictus ẽ: ubi
figuratur. regnum talibus hominib
abstulisse : Tertius uero filius iudȩ:
quod illi mulieri non iungitur. signifi¬
cat tempus. ex quo reges plebi iudeon
coeperun de tribuiuda nonfieri: &deeo erat
quidem filius iudȩ : sed eum maritũ thamar
non accipiebat quia erat eadem tribus iuda:
sediampopulo indenemoregnabat: un¬
de & nomeneius. idest selo. interp̃tatur
dimissio eius: Non ꝑtinent sane adhanc
significationem uiri sc̃i &iusti: quilic&
illo temporo fuerint : ad nouum tamen
pertinent testamentum : cui prophe¬
tando. scienter ut ilis fuerint: qualis dđ
fuit: Eosane tempore: quoiam iudȩi ce¬

Expanded text:
autem nomen, qui uocabatur Aunan, inautem nomen, qui uocabatur Aunan, interpretatur "maeror eorum". quorum, nisi quibus nihil prodest, cum habeat unde prodesse possit atque id perdat in terra? maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, quod significat maeror eorum. deus tamen ambo occidisse dictus est: ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae quod illi mulieri non iungitur, significat tempus, ex quo reges plebi Iudaeorum coeperunt de tribu Iuda non fieri. et ideo erat quidem filius Iudae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem tribus Iuda, sed iam populo inde nemo regnabat. unde et nomen eius, id est Selo, interpretatur "dimissio eius". non pertinent sane ad hanc signincationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coe
Abbreviated transcription (Latin):
rante proph&andum est: Inthamar
ergo nuruiudȩ: intellegitur plebs reg¬
niuideorum : cui detribu iuda reges
tam quã mariti adhibebantur: Merito
nom̃ eius amaritudo interpr&at᷑: ipsa
enim dño. fellis poculumdedit Duo autẽ
genera principum. quinon recte opera¬
bantur inplebe unum eorũ quioberant :
Alterum eorum quinhil proderant : signi¬
ficantur in duob filiis udȩ: quorum unus
erat malignus. uel seuus. antedm̃ : Alter
interram fundebat. nesemendar& ad
fecundandam thamar : Nec sunt amplius
quam duo genera hominum. inutilia geneđ
humano: unum nocentium alterum
prȩstacrenolentium: &siquidbonihabent
in hac terrenauita perdentium . tamquam
in terrã fundentium: & quõ in malo prior
ẽ quinoc& quamille quinon prodest. Ideo
maior dicitur malignus ille & sequens
qui fundebat interram: Nom̃ quoque
maioris qui uocabatur .er. interpr&itur
pellicius. qualibus tunicis induti sunt
primi homines in poenam dampnatio¬
nis suȩ dimissi ex para diso: Sequentis

Expanded text:
rante prophetatum est. In Thamar ergo nuru Iudae intellegitur plebs regni Iudaeorum, cui de tribu Iuda reges tamquam mariti adhibebantur. merito nomen eius "amaritudo" interpretatur; ipsa enim domino fellis poculum dedit. duo autem genera principum, qui non recte operabantur in plebe, unum eorum qui oberant, alterum eorum qui nihil proderant, significantur in duobus filiis Iudae, quorum unus erat malignus uel saeuus ante dominum, alter in terram fundebat, ne semen daret ad fecundandam Thamar. nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium et, si quid boni habent in hac terrena uita, perdentium tamquam in terram fundentium. et quoniam in malo prior est qui nocet quam ille qui non prode est, ideo maior dicitur malignus ille et sequens qui fundebat in terram. nomen quoque maioris, qui uocabatur Er, interpretatur "pellicius"; qualibus tunicis induti sunt primi homines in poenam damnationis suae dimissi ex paradiso. sequentis
Abbreviated transcription (Latin):
permisit: qui furtum prohibuit: sedutiq
a parte totũ intellegiuoluit: quicquidmn¬
licitererũ proximi aufertur : profecto
& nomine moechiȩ. omnis inlicitus con¬
cubitus : atq illorum mẽbrorũ non legi¬
timus usus: ꝓhibitas deb& intellegi: &
quod dictumẽ non occides: nom putan¬
dumẽ fieri contrahoc preceptũ quan¬
dolex occidit: uel occidialiquẽ ds̃iub&¬
Illeenim facit qui iub&: quandoministeriũ
negarenon lic&: In eo&iam quod dictũ ẽ
Falsum tes timoniũ nondices aduersus
proximũtuũ : querisol& utrũ prohibitũ
sit omnem̃datiũ ne forte non sit hoc pre¬
ceptũ aduersus eos: quidicunt tuncesse
mentiendum. quando idemm̃datiũ ꝓdẽ
alicui: & nihil obẽ ei cuimentiris: Tale
quippenonẽ aduersus proximũtuum:
utideo uideat̾ hoc ad didisse scripturac
quȩ possit breuit̃ dicere. falsum testimo¬
niũ non dices sicut dix. Non occides. non
moechaberis. non furaberis: Sed hinc
magna questioẽ : nec afestinantib com¬

Expanded text:
permisit qui furtum prohibuit; sed utique a parte totum intellegi uoluit, quidquid inlicite rerum proximi aufertur — profecto et nomine moechiae omnis inlicitus concubitus atque illorum membrorum non legitimus usus prohibitus debet intellegi. Et quod dictum est: non occides, non putandum est fieri contra hoc praeceptum, quando lex occidit uel occidi aliquem deus iubille enim facit qui iubet, quando ministerium negare non licet. In eo etiam quod dictum est: falsum testimonium non dices aduersus proximum tuum, quaeri solet utrum prohibitum sit omne mendacium; ne forte non sit hoc praeceptum aduersus eos qui dicunt tunc esse mentiendum, quando id mendacium prodest alicui et nihil obest ei cui mentiris; tale quippe non est aduersus proximum tuum; ut ideo uideatur hoc addidisse scriptura, quae posset breuiter dicere: falsum testimonium non dices, sicut dixit: non occides, non moechaberis, non furaberis. sed hinc magna quaestio est nec a festinantibus com
Abbreviated transcription (Latin):
cognito. ferenda sententiaẽ: & ne¬
monisi ꝑamicitiã cognoscit᷑: &ide¬
oamicorũ mala firmꝰ sustinemꝰ qͥa firmo
bona eorũ nos delectant & tenent :
Nullius itaq repudie̾nda ẽ amicitia:
sese generans ad amicitiã copulan¬
dã ñ ut statĩ recipiatur: Sedut reci¬
piendur obt&ur atq ita tract&ur ut
recipi possit: illũ enim receptũ in a¬
micitiã possumꝰ dicere tuiom̃a nr̃a
consilia refundere aud eam̃: & sids¬
quã ẽ quise ñ aud & ingerere ad imi¬
citiã faciendã faciendã cũ aliquo
nr̃o temporali honore aut digni¬
tate reuocatur: Descendendũ est
ad eũ & offerendum illiquidã co¬
mitate & sũ missione animi quod

Expanded text:
cognito ferenda sententia est, et necognito ferenda sententia est, et nemo nisi per amicitiam cognoscitur. et ideo amicorum mala firmius sustinemus, quia bona eorum nos delectant et tenent. Nullius utique repudianda est amicitia sese ingerentis ad amicitiam copulandam, non ut statim recipiatur, sed ut recipiendus optetur atque ita tractetur, ut recipi possit. illum enim receptum in amicitias possumus dicere, cui omnia nostra consilia refundere audemus. et si quisquam est, qui se non audet ingerere ad amicitiam faciendam, cum aliquo nostro temporali honore aut dignitate reuocatur, descendendum est ad eum et offerendum illi quadam comitate et submissione animi quod
Abbreviated transcription (Latin):
requirꝰ: Seinde &iã illud cogitandũ
nullũ ẽẽ hominẽ qui ñ poss& habere
aliqͣđbonũ qđ tu ñ dũ habes &iã sila¬
teat inquosine dubio possiteẽ supe¬
rior: quȩ cogitatio ad contuendam
& edomandam suꝑbiam ual& nec
arbitreris : qm̃ tua quȩ dambona e¬
minent & apparent: ideo alterum
nulla habere quȩ lateant & fortas¬
se maioris ponderis bona quib: te
superat nestientẽ: u enĩ fallinos:
aut adolatione potius utiãposto lus
iub& cũdic& : uihilꝑ contentionẽ
neq ꝑ inanẽ gloriam: Sed in humi¬
litate m̃tis alterũ ex istimantes su¬
periorem sibi: ñ hoc ita debemꝰ ex
istimare: ut̃ ñ ex istimemꝰ : Sed nos ex¬
istimare fingam̃ : seduere existimem
posse aliquid occultũ in alio quo no¬
b superior &iã sibonũ nr̃m quo illo
gentes caritate. faciunt onera fra¬
terna inuicẽ ñ solũ aequo animo
sed &iã libentissime sustinere: nul¬
lomodo aut̃ dequo quã homine in¬

Expanded text:
requirunt. Deinde etiam illud cogitandum, requirunt. Deinde etiam illud cogitandum, nullum esse hominem, qui non possit habere aliquod bonum, quod tu nondum habes, etsi lateat, in quo sine dubio possit te esse superior. Quae cogitatio ad contundendam et edomandam superbiam valet, ne arbitreris quoniam tua quaedam bona eminent et apparent, ideo alterum nulla habere quae lateant, et fortasse majoris ponderis bona, quibus te superat nescientem. Non enim falli nos, aut adulatione potius uti Apostolus jubet cum dicit: Nihil per contentionem, neque per inanem gloriam, sed in humilitate mentis, alter alterum existimantes superiorem sibi istimare, ut non existimemus,\' sed nos existimare fingamus, sed uere existimemus posse esse aliquid occultum in alio, quo nobis superior, etiam si bonum nostrum, quo illo gentes caritatem faciunt onera fraterna inuicem non solum aequo animo sed etiam libentissime sustineri. nullo modo enim de quoquam homine in
Abbreviated transcription (Latin):
ut quẽ ad modũ illeineo: qđ uerbum
caro factũ ẽ & habitaũ in nõb: Et si¬
nepeccato cũ eẽt. peccatanr̃a sus¬
cepit: ñattendit sua sed ñr̃a ⁊ta
& nos libent̃ ad eius imitationem
inuicẽ onera nr̃a portemꝰ: huic co
gitationi accidit &iã illa cogitati¬
o: quia ille suscepit hominẽ: uos
aũt̃ homines sumꝰ: et c̃sidera rede¬
bemꝰ qđ egritudinẽ siue animȩ
siue corporis quã in homine aliquo
uidemꝰ : &iã nos habere potuimus
aut possumꝰ: hocergo exhibeamus
ei cuius infirmitatẽ portareuo lu¬
mꝰ : qđ ab illo nõb̵ uellemꝰ ex hiberi:
si fortenos in eaessemꝰ &ipse ñ ess&:
ad hocꝑtin& qđ ipse a postolus ait
omnib: omnia factussum : utom̃s lu¬
crifacerem: cogitando scilic& in eo ui¬
tio &iam secẽ hotuis se indecupiebat
alium liberare: conpatiendo enĩ poti¬
us idagebat: ñm̃tiendo: sic̃quidã sus¬
picant᷑ : Ethuimaxime : quim̃datusde¬
fendendis quȩ negari ñ possunt: Ali¬
cuius magni exemplipatrocinium

Expanded text:
od uerbum caro factum est et habitauit in nobis, et sine peccato cum esset, peccata nostra suscepit, non attendit sua, sed nostra, ita et nos libenter ad eius imitationem inuicem onera nostra portemus. Huic enim cogitationi accedit etiam illa cogitatio, quia ille suscepit hominem, nos autem homines sumus et considerare debemus, quod aegritudinem siue animi siue corporvidemus, etiam nos habere potuimus aut possumus. Hoc ergo exhibeamus ei, cujus infirmitatem portare volumus, quod ab illo nobis vellemus exhiberi, si forte nos in ea essemus, et ipse non esset. Ad hoc pertinet quod ipse Apostolus ait: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Cogitando scilicet, in eo vitio etiam se esse potuisse, unde cupiebat alium liberari. Compatiendo enim potius id agebat, non mentiendo, sicut quidam suspicantur, et hi maxime, qui mendaciis defendendis quae negare non possunt, alicujus magni exempli patrocinium
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ille est ergo decimatus in abrahã.
quilic& secundum carnem natus tantũ.
sictamen fuit in lumbis eius. quẽ ad mo¬
dum insuipatris &iam ipse abraham:
id est quisic est natus depatre abrahã.
quem ad modum de suo patre natus est
abraham: perlegem scilic& inmem¬
bris repugnantem legimentis & inui¬
sibilem concupiscentiã quamuis ẽã.
casta & bona iuranuptiarum. non si¬
nent ualere: nisi quantum exea posr̃
gene risubstituendo prospicere Naũ
& illi ibi decimatus est. cuius caro inde ñ

Expanded text:
fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham, fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham, qui, licet secundum carnem tantum, sic tamen fuit in lumbis eius, quemadmodum in sui patris etiam ipse Abraham, id est qui sic est natus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est . Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere . non autem et ille ibi decimatus est, cuius caro inde n
Abbreviated transcription (Latin):
uanum nullis hominis anima
sit in lumbis patris sui: secunđ
carnem tamen in lumbis abrabȩ
constitutum leui decimatum: &ibi
constitutum secundũ carnem
Am̃ non decimatum secundum
rationa quippe illam seminalẽ.
ibi fuit leui. quaratione percon
cubitum uenturus eratinmatsẽ:
secundum rationem. Nibi erat
xp̃i caro. quamuis secundum ipsamibi
fuerat mariae caro: qua propter. nedeui.
NE x̃s inlumbis abrahȩ secundum ani¬
mã secundum carnem uero: & leui & xp̃s:
sed leui secundum concupiscentiã carna¬
lem. Aps aũ secundum solam substantiã
corporalem: Cum enim sit insemine &
uisibilis corpulentia & inuisibilis ratio.
utrumq: cucurrit ex abraham: uel &iã
exipso adam usque ad corpus mariae :
quia & ipsum. eo modo conceptum est.¬
& ex ortum est Aps aũ uisibilem carhis
substantiã decarne uirginis sumpsit.
Ratiouero conceptionis eius non asemi¬
ne uirili : sed longe aliter ac desuper
uenit: Proinde secundum hoc qđ de
matre accepit. &iam inlumbis abrahe

Expanded text:
uamuis nullius hominis anima sit in lumbis patris sui, secundum carnem tamen in lumbis Abrahae constitutum . Leui decimatum et ibi constitutum secundum carnem Christum non decimatum. secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Leui, qua raticubitum uenturus erat in matrem; secundum quam rationem non ibi erat Christi caro, quamuis secundum ipsam ibi fuerit Mariae caro. quapropter nec Leui nec Christus in lumbis Abrahae secundum animam, secundum carnem uero et Leui et Christus: sed Leui secundum concupiscentiam carnalem, Christus autem secundum solam substantiam corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usququia et ipsum eo modo conceptum est et exortum est: Christus autem visibilem carnis substantiam de carne Virginis sumpratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc, quod de matre accepit, etiam in lumbis Abrahae