comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in eamꝰ ruinas et consid̾emiis cm̃es.
et penitentes dicamꝰ c̃ dd̾. quia cine¬
rem sicut panem manducaiti. et
poculum meum cum fletu misce¬
bam. Ynde et iacentib dicit᷑. Nũ¬
quid qui cadit ñ resurget dicit do¬
ininus: Et uniu̾sam in quit sade¬
motħ Qd̃ nos u̾timꝰ in regionẽ
mortis unum nom̃ induo uerba
quo. aquila uerqt suburbana:
siue arua ⁊ rura. Regio autẽ moi¬
tis. regio peccatorum est: et sub¬
urbana. regio uoluptatũ: que ꝑgͥ
usq ad torrentem cedron. ubi tͣ¬
ditus est dñs. qui int̾p̃tat᷑ tencbͤ.
ide quanta habeat loca ccłia
cła et ruga infuturo et incelestibꝰ¬
rescruetur. Audis angulos. audiᷤ
scablem. audis ruinas ⁊ cineres ⁊
regionem morts et tenebras et d̃
tua uircute inpeccantia głiaris:
Deniq sequit᷑. Et usq ad augu¬
lum porte. Et hic angrlus. ne
ulla uera iusticia. ne certa uicto¬
ria. in isto scło de monstrecur:
Ip̃e quoq augls porte. quamꝙ̃

Expanded text:
timeamus ruinas et consideremus cineres timeamus ruinas et consideremus cineres et paenitentes dicamus cum Dauid: quia cinerem quasi panem manducaui et poculum meum cum fletu miscebam. unde et iacentibus dicitur: numquid, qui cadit, non resurgit?, dicit dominus. et uniumoth, quod nos vertimus in regionem mortis: unum nomen in duo verba quo Aquila vertit suburbana, sive arva, et rura. Regio autem mortis regio peccatorum est; et suburbana regio voluptatum, quae pergit usque ad torrentem Cedron, ubi traditus est Dominus, qui interpretatur tenebrae . Vide quanta habeat loca Ecclescula et ruga , in futuro et in coelestibus servetur. Audis angulos, audis scabiem, audis ruinas et cineres, et regionem mortis et tenebras, et de tua uirtute et inpeccantia gloriaris! denique sequitur: et usque ad angulum portae. et hic angulus, ne ulla uera iustitia, ne certa uictoria in isto saeculo demonstretur. ipse quoque angulus portae quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
orauerunt uiguiti quatuor senio¬
res denentes citharas qd̃ solus
potũit diuina reserare mist̾ia:
aggrediam᷑ edificiũ ciuitatis ad
quam ꝓpħicus sermo dirigit᷑. Gło¬
sa dieta sunt de te ciuitas dĩ. et
siue grẽ et donoꝵ dĩ. hoc enim in¬
t̾p̃tatur ananehel: usq ad portam
angul. Quȩ licec hr̃e uideatur
initiũ sublime: quam dui tm̃ ĩ
ista carne consistimus rectam ue¬
ritatis lineam ñ possumꝰ possid̾e.
s inangalo stamus. et fracts li¬
neis. Exitq ultra funculus mẽ¬
sure. contra eam. idẽ portam an¬
guli. suꝑ collem gareb. qui in lĩ
matũ pessimoꝵ facile p̃bere cõ¬
sensũ. Et circiubit inquit goa¬
tha. Ero quo int̃p̾tati sunt. lxx.
lapide constͥngunt᷑: dicente apło
petro. Et ip̃i tanqͣ lapides uiui
suꝑ edificamini domꝰ spũales sa¬
cerdotium scm̃. offerentes spũa¬
les hostias ⁊ acceptabiles d̾o ꝑ iħm
xp̃m. Etomẽm inquit uallem pha
nob uidecm᷑ incollib. tñ semꝑ di

Expanded text:
oraverunt viginti quatuor seniores tenentes citharas , quod solus potuerit divina reserare mysteria, aggrediamur aedificium civitatis ad quam propheticus sermo dirigitur: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei ; et:sive gratiae, et donorum Dei hoc enim interpretatur Ananeel , usque ad portam anguli, quae licet videatur initium habere sublime, quamdiu in ista carne subsistimus, rectam veritatis lineam non possumus possidere: sed in angulo stamus et fractis lineis, exitque ultra funiculus mensurae contra eam, id est, portam anguli, super collem Gareb, qui in lingmatum pessimorum facile non praebere consensum. Et circuibit, inquit, Goatha, pro quo interpretati sunt LXX per lapide constringuntur, dicente apostolo Petro: Et ipsi tamquam lapides vivi superaedificamini domus spiritualis, sacerdotium sanctum, offerentes spirituales hostm. et omnem, inquit, uallem Phagnobis uideamur in collibus, tamen semper
Abbreviated transcription (Latin):
tentur oꝑire c̾ram: sic inquit se¬
men et genꝰ. istł: dñi erit uolunta¬
te ꝑpetuũ. nec aliqũ deficiet. Legeᷤᷤ
autem hic ñ moysaice intelligen¬
de sunt: s constitucio ⁊ ordinat᷑e.
Interrogemꝰ uideos si cęli ꝑibunt
⁊ om̃s quasi uestim̃tũ ueterascent:
et addĩi dicitur. tu aũ ip̃e es. ⁊ã¬
ni trii ñ deficient. quomͦ sem̃ isrł
celi ꝑibunt. Quod si scͥptura mãti
iacob loquat᷑ ad filios. Nenite &
annunciabo uob̃. quid futuũ
sit in nouissimis dieb. Quando
aũ d̾r ĩ nouissimis dieb: gͦ mũdꝰ
ẽẽ cessabit. et alia fiet rerũ dis¬
penfatio. Hoc adu̾sũ illos: ot̾m
nũis mundũ istũ ñ eẽ ꝑpetuum
etiam eugłiũ de monstrat dicens.
Cȩlũ et t̾ra transibunt. Et ecce
ego uob̾cũ sum omĩb dieb. usq
adꝯsũmatiotionẽ scłi. Dicamuis
⁊ alit̾. quam dui mundus ist e
fũit. semen isrł. et gentem uidaicã

Expanded text:
rtentur operire terram, sic\', inquit, \'sertentur operire terram, sic\', inquit, \'semen et genus Israhel domini erit uoluntate perpetuum nec aliquando deficiet.\' leges\' autem hic non Mosaicae intellegendae sunt, sed constitutio et ordo naturae. interrogemus Iudaeos: \'si caeli peribunt et omnes quasi uestimentum ueterescent et ad deum dicitur: tu autem ipse es et anni tui non deficiunt, quomodo semen Israhel caeli peribunt. quodsi scriptura mentirIacob loquatur ad filios: uenite, et annuntiabo uobis, quid futurum sit in nouissimis diebus: quando autem dicitur: in nouissimis diebus, ergo mundus esse cessabit et alia fiet rerum dispensatio. hoc aduersum illos. ceterum nostris mundum istum non esse perpetuum etiam euangelium demonstrat dicens: caelum et terra pertransibunt et: ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. dicamus et aliter: quamdiu mundus iste fuerit, semen Israhel et gentem Iudaicam
Abbreviated transcription (Latin):
gentes. Eson enim oportebat panẽ
filioꝵ dare canib. s qr filii patiẽ
uisua uenientem susciꝑe uoluerc̃.
dedit omĩb potestatem. ut qui re¬
ceꝑint eũ. fiant filii dei. Hec dic̃
oñs. qui dat solem inlumine diei.
ordinem lune et stellaꝵ inlumiẽ
noct᷑is. qͥ turbat mare et sonant
fluct̾us eius: dñs ex̃cituum nom̃
illi. Si cessauerint leges iste siue
statuta ħ coram me. dicit dñs:
tunc et semeli isrł deficiet. ut ñ
sit gens coiam me cunct̾is dieb.
Et ingenesis pͥncipio leginꝰ solẽ
incelo positum inlumine diei. lu¬
nam quoq et stellas innoct̾is lu¬
mine. ⁊ inp̃almo. dies diei annũ¬
tat u̾bum.:⁊ nox nocti indicat sci¬
entiam: qd̾ inuicem sibi dies nox¬
potest ordo mutari. ⁊ sonantis
maris fluctꝰ uoluunt᷑ ad littora
fragorq gurgitũ ⁊ undaꝵ uitumes¬
centiũ tͥribit̃ audit᷑. nec potest
ultra procecłe quam d̾i uissione
p̃ceptũ est. uxta illd̾. t̾minũ posu¬
isti quem ũ transibt̃. neq conũ¬

Expanded text:
t panem filiorum dare canibus, sed quia filii patrem in sua uenientem suscipere noluerunt, dedit omnibus potestatem, ut, qui receperint eum, fiant filii dei. Haec dicit dominus, qui dat solem in lumine diei, ordinem lunae et stellarum in lumine noctis, qui turbat mare et sonant fluctus eius; dominus exercituum nomen illi. si cessauerint leges istae — siue statuta haec — coram me, dicit dominus, tunc et semen Israhel deficiet, ut non sit coram me cunctis diebus. Et in Genesis principio legimus solem in caelo positum in lumine diei, lunam quoque et stellas in noctis lumine et in psalmo: dies diei annuntiat uerbum et nox nocti indicat scientiam, quod inuicem sibi dies noxstrorum non potest ordo mutari et sonantis maris fluctus uoluuntur ad litora fragorque gurgitum et undarum intumescentium terribilis auditur nec potest ultra procedere. quam dei iussione praeceptum est, iuxta illud: terminum posuisti, quem non transibunt, neque conue
Abbreviated transcription (Latin):
oitas. et cues ꝓpinquuus ut possi¬
deas sine emas. Qd̃ futurũ ꝓphe
u̾bum dnĩ nunciarat: statim oꝑe
est filius pacis. uenit aũ ĩ uestibtilo
carceris. dix̃q adme. ea q̃ dñs abeo
dicenda p̾dixerat. Ager autem iste
sacerdotał. cuiꝰ emptio atq posses¬
sio. ieremiȩ deferebatur. in anatoth
est. int̾ra benianim. Quoꝵ pͥus obe¬

Expanded text:
reditas et tu pro- pinquus, ut possideas siue emas. Quod futurum prophetae uerbum domini nuntiarat, statim operest \'filius pacis\' —; \'uenitautem in uestibulo carceris dixitque ad me ea, quae dominus ab eo dicenda praedixerat\'. ager autem iste sacerdotalis, cuius emtio atque possessio Hieremiae deferebatur, in \'Anathoth\' est, in terra \'Beniamin\', quo
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionẽ et ascensionen daie
se pact̾um. ñ intabuł lapideis.
s intabut cordis carnalib polli¬
cetur: cumq scriptũ fu̾it dñĩ ces¬
tam̃cum. ili mente oredentium.
ipm̃ eẽ eis id̾m. ⁊ illos ẽẽ ei in po

Expanded text:
anrrectionem et ascensionem dare anrrectionem et ascensionem dare se pactum non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus pollicetur, cumque scriptum fuerit domini testamentum in mente credentium, ipsum esse eis in deum et illos esse ei in p
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ꝓximũ suũ. et unusquisq
frͣm suũ. dicens. cognosce dñm: qr
om̃s scient me. aminimo eoꝵ usq¬
ad maximũ dic̃ dñs. qr ꝓpitiabor
uniqͥcati eoꝵ. et peccati eoꝵ ñ ero
memor ampliꝰ. Hoc testimonio
apłs. parlus. siue qͥs alius scripsit.
epłam usus est ad hebreos. om̃sq
deinceps eccłiastici uiri. inpͥmo sal¬
uatoris aduentu dicunt uniu̾sa
ꝯpleta: et nouũtestam̃tũ hoc est
eugłiũ siue cessisse uet̾ testamen¬
to. aquo legem litt̾ȩ. lege sp̃c cõ¬
mutatam. ut omĩa quoq sacͥfi¬
ꝓtestam̃to ponimꝰ. hebraice u̾ita¬
tis est licet et testar̃tum recte pac¬
tũ appelletur: quia uoluntas ĩeo
atq testacio eoꝵ qui pactum in¬
eunt ꝯtinet᷑. Quando educt̾us ẽ
illo familiakicas fuit. ut manu
eũ apprehendisse sedicat. ⁊ dedis¬
se pact̾ũ. qd̾ illi fecerunt. irrituo
et ꝓpterea dñs neglex̃ eos. ssunc
autem ineugłio post crucem re¬

Expanded text:
quisque proximum suum et unusquisque quisque proximum suum et unusquisque fratrem suum dicens: cognosce dominum, quia omnes scient me a minimo eoruropitiabor iniquitati eorum et peccati eorum non ero memor amplius. Hoc testimonio apostolus Paulus — siue quis alius scripsit epistulam — usus est ad Hebraeos omnesque deinceps ecclesiastici uiri in primo saluatoris aduentu dicunt uniuersa completa et Nouum Testamentum, hoc est euangelium, successisse Ueteri Testamento, a quo legem litterae lege spiritus commutatam, ut omnia quoque sacrifi\'testamento\' ponimus, Hebraicae ueritatis est, licet et testamentum recte pactum appellatur, quia uoluntas in eo atque testatio eorum, qui pactum ineunt, continetur. quando eductus est illo familiaritas fuit, ut manu eum adprehendisse dicat et dedisse pactum. quod illi fecerunt irritum; et propterea dominus neglexit eos. nunc autem in euangelio post crucem, re
Abbreviated transcription (Latin):
tem ñ facere dñm s peccatũ: aĩa
etũ quȩ peccaũĩt. ip̃a moriet᷑. hocq
inp̃senti loco łr. quod nequa quam
peccatis patrũ inet̾nũ offend̾it isrł
tempora młta saluet᷑. Et obseruan¬
dum qd̃ uitia atq pecc̃a. uua acer¬
ba dicant᷑. ut comedentiũ dences
obstupescant. et ñ possint suauita¬
tem eiꝰ sentire. de quo dicitur. Guᷤ¬
tate et uidete: quam suauis est
oñs. Quicumq scͥpturas ñ ita ĩn¬
telligit. ut rei ueritas habet. uam
acerbam comedit. Ulñ om̃s here¬
tici ꝑ u̾sa credentes. panem de cȩ¬
lo descendentem comecde ñ posst᷑.
s obstupescunt dentes eoꝵ ñcy¬
boꝵ aust̾itate. s uitio dentium. Ec
siue disponam domui isrł ⁊ do¬
mui uida. pact̾ũ suie testam̃tũ.
nouum: ñ scd̃m pact̾ũ. siue testa
dle qũ apprehendi manũ eoꝵ. ut
eduoem eos de t̾ra egipti: pact̾ũ si¬
ue testam̃tũ qd̃ irritum fecerũt.
et ego dominatꝰ sũ eoꝵ. sirie ego
neglexi eos. dicit cdñs. Et hoc erit

Expanded text:
 facere Dominum, sed peccatum. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur. Hocque in praesenti loco dicitur, quod nequaquam peccatis patrum in aeternum offenderit Israel; tempora multa salvetur. Et observandum quod vitia atque peccata uva acerba dicantur, ut comedentium dentes obstupescant, et non possint ejus suavitatem sentire, de quo dicitur: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus . Quicumque Scripturas non ita intelligit ut rei veritas habet, uvam acerbam comedit. Unde omnes haeretici perversa credentes, panem de coelo descendentem comedere non possunt, sed obstupescunt dentes eorum, non ciborum austeritate, sed vitio dentium. Eccsive disponam domui Israel, et domui Juda, pactum sive testamentum novum, non secundum pactum sive tedie, quando adprehendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti, pactum — siue testamentum —, quod irritum fecerunt; et ego dominatus sum eorum — siue ego neglexi eos —, dicit dominus. et hoc erit
Abbreviated transcription (Latin):
audire m̾eant᷑. c̃emplũ dei ests.
et sp̃c cłi habitat in uob̾. Spc̃ aũ
inspirat ubi uult. ⁊ diũsas ht graᷤ.
nociciaq uniꝰ dĩ. omĩũ ultutũ. poᷤᷤ¬
sessio est. Et hoc inqͥt fiet. qr ppi¬

Expanded text:
audire mereantur: templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis. spiritus autem spirat, ubi uult, et diuersas habet gratias notitiaque unius dei omnium uirtutum possessio est. \'et hoc\', inquit. \'fiet, q
Abbreviated transcription (Latin):
et seminabo isrł et uidam. Qd̃q
intulit. semine hoĩũ. et semine ui¬
m̃toꝵ: adrationales ⁊ simplices re¬
ferre debemꝰ. Et sicut in pͥncipio ie¬
remie dictũ est ad eum. ecce ꝯstitu
eos. ut edificem et plantẽ. Dei enĩ
agͥcultura. di edificatio est. Om̃
huiꝰ temodi reꝑ missiones uirta
uideos. et nr̃os uidaiz antes. inmil¬
le annoꝵ regno. putantur ẽẽ con¬
plende. Esos audem dicente apło:
ego plantaui. apollo rigauit. s ds
increm̃tũ dedit. et ysaia ꝓpħa.¬
domoꝵ ẽẽ memoret᷑. inprimo ad¬
mus. et impleta exparte ñ extoto:
tet nos scire. Cum autem uen̾it
qd̃ ꝑfectũ est. tunc qd̃ exparte ẽ
uitudo gentiũ ut om̃s isrł saluꝰ
fiat. et nequaquam exparte ꝑ
Quodq infertur. in dieb ilł. ñ di¬
cent ultra. patres comedenͣt uuã
acerbam. et dentes filioꝵ obstupy¬
erunt. et reliqua: iu explanatioẽ

Expanded text:
et seminabo Israhel et ludam. quodque intulit: semine hominum et semine iumentorum, ad rationales et simplices referre debemus. et sicut in principio Hieremiae dictum est ad eum: ecce constitueos, ut aedificem et plantem; dei enim agricultura, dei aedificatio estis.\' omnes huiuscemodi repromissiones iuxta Iudaeos et nostros iudaizantes in mille annorum regno putantur esse complendae. nos autem dicente apostolo: ego plantaui, Apollo rigauit, sed deus incrementum dedit et Isaia pdomorum esse memoretur, in primo amus - et impleta ex parte, non ex toto, tet nos scire; cum autem uenerit, quod perfectum est, tunc, quod ex parte est, nitudo gentium. ut omnis Israhel saluus fiat et nequaquam ex parte per quodque infertur: in diebus illis non dicent ultra: pares comederunt unam acerbam et dentes filiorum obstupuerunt et reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
sibilẽ montẽ. errore iudaico uistũ
et sc̃m crede. Ip̃e est. de quo et inꝯ
sequentib scribit᷑. Et ĩ omĩ ciuitate
eiꝰ. sub auditur saluatoris:. cum agͥ¬
cola. Et ñ dubium quin dm̃ signi¬
ficet: de quo et in eugłio scͥptum
est. E go sũ uitis: uos palmites: pa¬
Dei agͥcultura. dĩ edificatio estis.
Qd̃q sequitur. et eleuabitur ingͣ¬
ge: hoc ostendit. qd̾ insingłis gre¬
gibus uistus. et sc̃s. agͥcola ip̃e dñs
eleuet᷑. et inserus suis atq credenti¬
b ad excelsa conscendat. Quia in¬
ebriaui animã lassam. siueq in¬
ebriaui omẽm aĩam sitientem:
et omẽm aĩam esurientẽ satura¬
ui siue repleui. Id̾o exꝑfactus sũ
et uidi: et sompnꝰ meiis dulcis fuit
mͥ. Mutacio ꝑsonaꝵ obscuram fa¬
cit intelligentiam ꝓpħaꝵ. Dixe¬
rat dñs. Ad huc dicent u̾bũ istud
in t̾ra uida. et inurbib eius. c̃con¬

Expanded text:
daico \'iustum et sanctum\' credere. ipse est, de quo et in consequentibus scribitur: et in omni ciuitate eius — subauditur saluatoris — cum agricola; non dubium, quin deum significet, de quo et in euangelio scriptum est: ego sum uitis. uos palmites et padei agricultura, dei aedificatio estis. quodque sequitur: et eleuabitur in grege, hoc ostendit, quod in singulis gregibus iustus et sanctus et agricola ipse dominus eleuetur et in seruis suis atque credentibus ad excelsa conscendat. Quia inebriaui animam lassam — siue quia inebriaui omnem animam sitientem — et omnem animam esurientem saturaui — siue replent —, ideo expergefactus sum et uidi et somnus meus dulcis fuit mihi. Mutatio personarum obscuram facit intellegentiam prophetarum. dixerat dominus: adhuc dicent uerbum istud in terra Iuda et in urbibus eius, c
Abbreviated transcription (Latin):
iħ loco inbonam partem po¬
natur. deqͣ et ĩcantico dr̃. Come¬
dite amici bibite. et ĩ ebriamiui
carissimi. Qua ebrietate: et iosep
inebriatus ẽ. cũ fr̃ib suis in me¬
ridie. Inebͥati aũ atq saturati.
hi qui lassi fuerant atq esurierãt
agunt grãs respondentes. Exꝑ¬
ge fact̾us sum et uidi. dũm scili¬
cet suscitantem. atq dicentem.
Surge qui dormis eleuare amortusᷤᷤ
meus. dulcis fuit mͥ: ut imitarer
añl mei uba dicentis. Ego dormi¬
ui. ⁊ soporatꝰ sum. et surrexi. qm̃
dñs suscepit me. E cce dies uentũt
domum uidã semine hoĩum. et se¬
mine ium̃toꝵ. Et sicut uigilaui
suꝑ eos. ut elielłem: et de molirer.
et dissiparem ⁊ disꝑd̃em. et afflig̾em:
sic uigilabo suꝑ eos. ut edificem.:⁊
plantem. ait dñs. Indieb ilł uon

Expanded text:
 loco in bonam partem ponatur, de qua et in Cantico dicitur: comedite, amici. bibite et inebriamini, carissimi! qua ebrietate et Ioseph inebriatus est cum fratribus suis in meridie. inebriati autem atque saturati hi, qui lassi fuerant atque esurierant, agunt gratias respondentes: \'expergefactus sum et uidi dominum\', scilicet suscitantem atque dicentem: surge, qui dormis, et eleuare a mortuis,\'meus dulcis fuit mihi. ut imitarer domini mei uerba dicentis: ego dormiui et soporatus sum; et exsurrexi, quia dominus suscepit me\', Ecce dies ueniunt, domum Iuda semine homine jumentorum. Et sicut vigilavi super eos ut evellerem, et demolirer, et dissiparem, et disperderem, et affligerem: sic vigilabo super eos, ut aedificem, et plantem, ait Dominus. » Dies isti
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce munitones excructe st̃ ad u̾¬
sũ ciuitatem ut capiat᷑. et urbs tͣ¬
dita ẽ. in manus caldeoꝵ: nec ha¬
bent quos uincant. s quos capiãt.
am eñ gladio fame et peste con¬
sũpti sunt. et q̃cũq dixisti uideoꝰ
eme agrum argento. et adhibetes¬
tes. cum urbs data sit in manus
caldeoꝵ: Igit᷑ ñ rep̃hendit s int̾ro¬
gad: nec tam s̵ quam aliis uult
d̾iscere. qui sedebant inatͥo carceriᷤ.
et forsitan taciq rep̾hendebant.
quomͦ idẽ ꝓpħa quem uerũ nunt¬
are credebant. et urbem dicat ẽẽ
capiendam.⁊ agrũ emat quasi poᷤᷤ¬
sessurꝰ. Et factum ẽ u̾bũ diũ adie¬
remiã dicens. Ecce ego dñs d̾s uni¬

Expanded text:
e munitiones exstructae sunt aduersum ciuitatem, ut capiatur. et urbs tradita est in manu Chaldaeorum nec habent, quos uincant, sed quos capiant: iam enim gladio, fame et peste consumti sunt et, quaecumque dixisti, uidemus eme agrum argento et adhibe testes, cum urbs data sit in manu Chaldaeorum? \'igitur non reprehendit. sed interrogat nec tam sibi quam aliis uult discere, qui sedebant in atrio carceris et forsitan taciti reprehendebant, quomodo idem propheta, quem uerum nuntiare credebant, et urbem dicat esse capiendam et agrum emat quasi possessurus. Et factum est uerbum domini ad Hieremiam dicens: ecce ego dominus deus uni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃s ciuitates eiꝰ simł: agͥcole. ⁊
minantes greges. Septuagirta. Sic¬
dicent sermonem istum ĩt̾ra uida.
⁊ ĩurbib eiꝰ. quando reduxero trans¬
migrationem eiꝰ. Benedictus dñs.
suꝑ uistum montem scm̃ eiꝰ. et qͥha¬
bitant int̾ra uidea. et ĩomĩ cruta¬
te eiꝰ. c̃ agͥcola et eleuabit᷑ ĩgrege.
Iuxta hebraicũ manifestum est. qd̃
inreditu isrł. ⁊ int̾ram suam capti
timebit insidias. Et habitabit ab ᷤ¬
q iniqͥtate uidas ĩciuitatib sius.
eruntq agͥcolȩ. et pecoꝵ multitudo.
Qd̃ exparte uidet᷑ sub zorobabel ⁊
eera eẽ ꝯpletũ. Nleuitudo autem
uaticinii adxͥ tempora referatur.
carnałr. Porro uixta .lxx. hic sensuᷤ
est. Ad huc sermo iste dicet᷑ ĩ t̾ra
udã. et ĩ ciutatib eiꝰ qñ ꝯũt̾o cap¬

Expanded text:
s ciuitates eius simul, agricolae et minantes greges. LXX: sicdicent sermonem istum in terra Iuda et in urbibus eius, quando reduxero transmigrationem eius: benedictus dominus super iustum montem sanctum eius et, qui habitant in terra Iudaea e t in omni ciuitate eius cum agricola; et eleuabitur in grege. Iuxta Hebraicum manifestum est, quod in reditu Israhel et in terram suam captiutimebit insidias; et habitabit absque iniquitate ludas in ciuitatibus suis eruntque agricolae et pecorum multitudo. quod ex parte uidetur sub Zorobabel et Ezra esse completum, plenitudo autem uaticinii ad Christi tempora referatur: carnaliter. porro iuxta LXX hic sensus est: \'adhuc sermo iste dicetur in terra Iuda et in ciuitatibus eius, quando c
Abbreviated transcription (Latin):
nita. Omĩsq ppłs decem tͥbuũ. uo¬
catꝰ effraim: qr ieroboam filiꝰ na¬
bath exhac tͥbu. reguũ pͥmus ob¬
tinuit in samaria. Audice u̾bũ dnĩ
gentes. ⁊ ad nunciate insuł q̃ procul
sunt. et dicite. Qui disꝑsit isrł ꝯ
gregabit eum. ⁊ custodiet eũ sic̃

Expanded text:
nita. Omnisque populus decem tribuum vonita. Omnisque populus decem tribuum vocatus est Ephraim, quia Jeroboam filius Nabath, ex hac tribu regnum primus obtinuit in Samaria . Audite verbum Domini, gentes, et annuntiate in insulis quae procul sunt, et dicite: Qui dispersit Israel, congregabit e
Abbreviated transcription (Latin):
lacͥmo gaudio. Sin autẽ iuxta. lxx.
sũ ponemus: qui inpꝰalmis dr̃. Eñ
tes. ibaut et flebant. portantes se¬
mĩa sua. uenientes autem. ueniẽt
ĩ exultacione. portantes mauipuloᷤᷤ
suos. Fleuerunt enĩ. qñ captiui
gissimi fluminis. ĩ uia rectͥa uideli¬
cet fidei. ñ inꝑfidia uideoꝵ. Et ñ
inquit inpingent in ea. qi ceci esse
cessauerunt: quib quondã dictũ
est. Si ceci eẽtis: ũ haberets. pecca
tum: uc̃ uͦ qr dicitis uidemꝰ. pecca¬
ait isrłi pat̾. qͥ reductus ẽ. et effra¬
im pͥmogenitꝰ m̃s est. Ubienĩ qͦn
scriptura testatur. fuit enĩ post̾ĩor
filiꝰ ioseph. ⁊ subripuit pͥmo geni¬
ta mauasse: qͥ natura pͥmitiuus:
erat. s ĩ mist̾io crucis de cussatis
manib. qͥstabat administram ia¬
cob dextre. manꝰ eius suscep̃ bene¬
oietionẽ: et qͥstecerat ad dexterã
sinistra beatus. in scđm redact̾us ẽ.
gradum. Et quomͦ iacob esau: fic
effraim manasse rapuit. pͥmoge¬

Expanded text:
lacrimo gaudio. sin autem iuxta LXX, lacrimo gaudio. sin autem iuxta LXX, sum ponemus, qui et in Psalmis dicitur: euntes ibant et flebant portantes semina sua; uenientes autem uenient in exultatione portantes manipulos suos. fleuerunt enim, quando captigissimi fluminis in uia recta, uidelicet fidei, non in perfidia Iudaeorum. et non, inquit, inpingent iii ea, quia caeci esse cessarunt, quibus quondam dictum est: si caeci essetis, non haberetis petum. Nunc vero quia dicitis: videmus, peccaait, Israel pater, qui reductus est, et Ephraim primogenitus meus est. Ubi enim quondScriptura testatur. Fuit enim posterior filius Joseph, et surripuit primogenita Manasse, qui natura primitivus erat ; sed in mysterio crucis decussatis manibus, qui stabat ad sinistram Jacob, dextrae manus ejus suscepit benedictionem. Et qui steterat ad dexteram, sinistra benedictus, in secundum redactus est gradum. Et quomodo Jacob Esau, sic Ephraim Manasse rapuit primoge
Abbreviated transcription (Latin):
li potest. qd̃ qui pͥus ceci erant ꝑfi¬
oia. postea credid̾int saluatori: et
qui claudi. quib quondam loqͦba¬
tur helias. usq quo claudicatis. utͦq
pede postea ambulareruit. et ppłs.
qͥ sedebat intenebͥs. et inumbra mor¬
tis. magnũ liunen aspex̾it. claudi¬
q cucurrerint. et pregnans peꝑit
filios. eccłia magna reu̾tentiũ ad
fidem. Iud̃i putant hoc ẽẽ ꝯplecũ.
quando sub eera post diem pasche
egressi st̃ de babilone ut reu̾t̾ent᷑ ie¬
rusalem: inquo: typꝰ fuit: ⁊ ñ u̾itaᷤ.
Neq enĩ ur illo tempore: uniu̾sa q̃
legius et lecturi sumꝰ. fuisse com¬
pleta poterunt approbare. Infletu
oucam eos: et adducam eos ꝑ torrẽ¬
tes aquaꝵ. inuia recta. ⁊ ñ inpin¬
gent siuie ñ errabunt in ea. qr fac¬
t̃us sũ iscłipat̃. et effram pͥmo geni¬
tꝰ meus ẽ. Siunta hebraicũ legeri¬
mus. infletu uenient. hoc enĩ indi¬
gaudii fiecus indiciũ ẽ. uxta illd̾.

Expanded text:
legi potest, quod, qui prius caeci erant perfilegi potest, quod, qui prius caeci erant perfidia, postea crediderint saluatori et, qui claudi, quibus quondam loquebatur Helias: usquequo claudicatis utroque pede?, postea ambulauerint et populus, qui sedebant in tenebris et umbra mortis, magnum lumen aspexerint claudique cucurrerint et praegnans pepererit filios, ecclesia magna reuertentium ad fidem. Iudaei putant hoc esse conpletum, quando sub Ezra post diem Paschae egressi sunt de Babylone, ut reuerterentur Hierusalem, in quo typus fuit et non ueritas; neque enim in illo tempore uniuersa, quae legimus et lecturi sumus, fuisse conpleta poterunt approbare. In fletu ricordia reducam eos et adducam eos per tor- rentes aquarum in uia recta et non inpingent — sine non errabunt — in en, quia factus sum Israheli pater et Ephraim primogenitus meus est. Si iuxta Hebraicum Iegerimus: in fletu uenient — hoc enim indigaudii fletus indicium sit iuxta illud:
Abbreviated transcription (Latin):
rł ꝑ apłos ⁊ apłicos uiros dequib
supͣ legius. clamabunt custodeᷤ
ĩmonte: et quib p̃cłpit᷑. ꝑ sonate.
cauite. ⁊ dicite. ut salue fiant reli¬
quiȩ irł. Ip̃eq dñs pollicetur se
reducturũ eos de t̾ra aquilonis. qͥ
est uentꝰ dirrissimus. noĩe autem
oexter uocat᷑. de incrudelitate. de
frigore duĩce caritatis: et congre¬
gare eos ab extrenuis t̾re. ñ in alio
tempore sollempnitate pasche. ħ
est feriis dnĩce passionis. quando
crucifixꝰ ẽ dns. impleturũq illd̃
qd̾ ip̃ẽ in eugłio reꝓinisit. Cum
exaltatꝰ fuero. omĩa traham adme.
Tõ generauit młtũ ppłm. ut illd̾ ior¬
płetur ysaie. qr nata ẽ gens semel.
Uno enĩ die: tͥa miha: et qͥnq mi¬
lia hoiũ credid̾unt. Qd̃q in hebͣ¬
ico scribit᷑. int̾ qͦs erunt cecꝰ et clay
dus.⁊ preguans et pariens simul.
eccłia magna reu̾tentiũ huc. quã¬
quã et iuxta litt̾am imipletũ sit. qd̾
occi uicłint. audi ambulaueriit.

Expanded text:
 apostolicos uiros, de quibus supra legimus: clamabunt custodes in monte et quibus praecipitur: personate et canite et dicite, ut saluae fiant reliquiae Israhel. ipseque dominus pollicetur se reducturum eos de terra aquilonis, qui est uentus durissimus. nomine autem dexter uocatur, de incredulitate, de frigore dominicae caritatis et congregare eos ab extremis terrae non in alio tempore, sed in solemnitate Paschae, hoc est feriis dominicae passionis, quando crucifixus est dominus impletumque illud, quod ipse in euangelio repromisit: cum exaltatus fuero, omnia traham ad me. tunc generauit multum populum, ut illud impleretur Isaiae: quia nata est gens semel; uno enim die tria milia et quinque milia hominum crediderunt. quodque in Hebraico scribitur: inter quos erunt caecs simul, ecclesia magna reuertentium huc, quamquam et iuxta litteram impletum sit, quod caeci uiderint, claudi ambulauerint,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m isrł cołe etadorare desiffẽt. Ca¬
tigast me inquit. et castigatꝰ sũ.
Omĩs correptio ꝓficit insalutem.
ꝗ̃ adp̃sens uidetur ẽẽ tͥsticie. et pꝰea
fructus affert pacificos. Quodq
ait. quasi uiuenculuᷤ indomitꝰ.
siue uitulus et ñ didici. hoc sig¬
nificat. qd̾ multo labore atq u̾¬
b̾ib eruditꝰ sit. ut ad penitenti¬
quit. me. et conuertar. Ergo et
ip̃m qd̃ agimꝰ penitentiam. nifi
dĩ auxilio impłere ñ possumus
d̾s meus es: et nequaquã errores
mei.atq peccata. Et post quam
ꝯu̾tisti me: egi penitentiam Uioͦ
quantũ sit auxiliũ di.⁊ quam
fragił humana conditio. ut hoc

Expanded text:
deum Israhel colere et adorare desisteret. cadeum Israhel colere et adorare desisteret. castigasti me, inquit, et castigatus sum. omnis correptio proficit in salutem, quae ad praesens uidetur esse tristitiae et postea fructus affert pacificos. quodque ait: quasi iuuencus indomitus siue uitulus et non didici, hoc significat, quod multo labore atque uerberibus eruditus sit, ut ad paenitentiinquit. \'me, et conuertar\' — ergo et ipsum, quod agimus paenitentiam, nisi dei nitamur auxilio, implere non possumus deus meus es et nequaquam errores mei atque peccata. et postquam conuertisti me. egi paenitentiam\'. uide, quantum sit auxilium dei et quam fragilis humana condicio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ receꝑint głosũ. Ista ẽ spes nouis¬
sima qũ iusti fulgebunt quasi sol.
et infantes quondam paruul atq
lact̾entes absq etatũ increm̃to. et
ĩuiriis. ac labore corporeo. resurgẽt
ĩuirũ ꝑfectũ. in mensuram pleni¬
tudinis xͥ. Audiens audini epͥra-¬
im. tͣnsinigrantẽ suie lam̃tantẽ.
Casti gast me. ⁊ eruditꝰ sũ. sicut ui¬
uenculus indomitꝰ. siue sicut ui¬
eiũ ꝯu̾tisti me. siue captꝰ sũ. egi
yrnitentiã: et postquam cognoui
siue ostendisti mͥ. ꝑcussi femur
meũ. siue ĩgemui. Confusus sum
⁊ erubui. siue exdie confusionis.⁊
ostendi te: qm̃ sustuui opprobͥũ.
adolescentiȩ ineȩ. Loqͥt᷑ d̃s. quid
effraun dicentem audierit. ⁊ lamen¬
tantem. Nulli autem dubiũ. qͥn
decem tͥb significet. qͥb pͥmus
imperabit ieroboam filiꝰ nabath.
qui et uitulos aureosfec̃ indañ ⁊
bethel. ut hoc popłs errore seductꝰ.

Expanded text:
pus receperint gloriosum. ista est spes nouispus receperint gloriosum. ista est spes nouissima, quando iusti fulgebunt quasi sol et infantes quondam paruuli atque lactantes absque aetatum incremento et iniuriis ac labore corporeo resurgant in uirum perfectum, in mensuram plenitudinis Christi. Audiens audiui Ephraim transmigrantem — siue la mentantem — : castigasti me et eruditus s sum sicut iuuencus indomitus— siue sicut uienim con- uertisti me-siue captus sum —; egi paenitentiam et, postquam cognoui siue ostendisti mihi —, percussi femur meum — sine ingemui — ; confusus sum et erubui — siue ex die con fusionis et ostendi te —, quoniam sustinui opprobrium adulescentiae meae. Loquitur deus, quid Ephraim dicentem audierit et lamentantem. nulli autem dubium. quin decem tribus significet, quibus primus imperauit Hieroboam, filius Nabat, qui et uitulos aureos fecit in Dan et Bethel, ut hoc populus errore seductus
Abbreviated transcription (Latin):
Et reũtent᷑ de t̾ra inunic sine imi¬
micoꝵ. et erit spes nouissimis tus
ait dñs. ⁊ reũtentur filii adt̾minoᷤᷤ
suos. hoo uita litt̾am nec dum
fact̾um ẽ. Eseq enĩ decem tͥb que
inciuitatib medorũ exulabant.
atq ꝑsaꝵ. reriersas int̾ram iudcã
legimus. Iuxca sp̃m̃. et inpassione
dñi ꝯpletum est. et huc usq com¬
oo de coco orbe saluat᷑ isrł. et rache¬
li dicitur. Quiescat uox tua aplo¬
ratu. ⁊ ocłi tui alacͥmis. Et est sensuᷤᷤ.
Plorare de siste. pͥora enĩ oꝑa tua. res¬
pexit dñs. et reu̾cent᷑ filii tui det̾ra
inimici. uec p̃senti dolore tenearis.
est enĩ spes nouissimis tuis. ait dñs:
Et reu̾tent᷑ filii ad t̾minos suos. qͦs
habuerunt patres eoꝵ abraham.
ysaãc. et iacob. Meluis autem de
paruuł incelligimus. qd̃ merceds̃
ra herodis iniici. teneant regna.
cȩloꝵ. et reu̾suii sint insedem pͥs¬
tinam. qñ ꝓ corꝑe humilitatis. cor¬

Expanded text:
et reuertentur de terra inimici — siue iniet reuertentur de terra inimici — siue inimicorum — et erit spes nouissimis tuis. ait dominus, et reuertentur filii ad terminos nos suos. Hoc iuxta litteram necdum factum est — neque enim decem tribus, quae in ciuitatibus Medorum exsulant atque Persarum. reuersas in terram Iudaed juxta spiritum, et in passione Domini completum est, et hucusque comtoto orbe salvatur Israel. Et Racheli dicitur: « Quiescat vox tua a ploratu, et oculi tui a lacrymis. » Et est sensus: Plorare desiste: priora enim opera tua respexit Dominus: « Et revertentur filii tui de terra inimici, » ne praesenti dolore tenearis: « est enim spes novissimis tuis, ait Dominus: et revertentur filii tui ad terminos suos, » quos habuerunt patres eorum, Abraham, Isaac et Jacob. Melius autem de parvulis intelligimus, quod mercedem ra Herodis inimici teneant regna coelorum: et reversuri sint in sedem pristinam, quando pro corpore humilitatis cor
Abbreviated transcription (Latin):
foriã. quam nosub̾tatem. possumꝰ
dicẽ. Quia gͥ rachel in effrata hoo
est inbechleem condita est. sicut ⁊
scptara scã et titulus sepulchre
eiꝰ hodieq testant᷑: flere dicitur:
pueros. qui iuixta se et insiuis reg¬
onib int̾fecti st̃. Quidam uideoꝵ
hunc locũ sic int̾ptantur. qd̾ cap¬
ta lerusalem sub uespasiano. per
hanc uiam. gazam et alexandͥã.
infinita milia captiuoꝵ romam
directa sint: alii uͦ. qd̃ ultuna cap¬
tiuitate sub adͥano. qñ et urbs
sub u̾sa ẽ ierusalẽ ĩnumerabił.
ppłs dir̾isȩ etatis et utsq sexus. in
mercato therebiiti uenundatus
sit: et idcͥco execrabile ẽẽ iudeis.
mercatũ celeberrimũ uisere. Dicãt
illi qd̃ uolunt no recte testimoĩ¬
um sũpsisse dicimꝰ eugłistam i¬
theũ. ꝓ loco ĩqͦ rachel condita est.
et qd̾ uicinaꝵ in circuitu uillaꝵ filioᷤ.
quasi suos fleuerit. H dic̃ d̃ns. Qui¬
escat uox tua a ploratu. ⁊ ocłi tui. a
lacͥmis. qr ẽ merces oꝑi tuo. aic dñs.

Expanded text:
 quam nos \'ubertatem\' possumus dicere. quia igitur Rachel in Ephratha, hoc est in Bethleem, condita est — sicut et scriptura sancta et titulus sepulchri eius hodieque testantur —, flere dicitur pueros, qui iuxta se et in suis regionibus interfecti sunt. quidam Iudaeorum hunc locum sic interpretantur. quod capta Hierusalem sub Uespasiano per hanc uiam, Gazam et Alexandriam infinita milia captiuorum Romam directa sint; alii uero, quod ultima captiuitate sub Hadriano, quando et urbs subuersa est Hierusalem, innumerabilis populus diuersae aetatis et utriusque sexus in mercato Terebinthi uenundatus sit; et idcirco exsecrabile esse Iudaeis mercatum celeberrimum uisere. dicant illi, quod uolunt, nos recte testimonium sumsisse dicemus euangelistam Mattheum pro loco, in quo Rachel condita est et uicinarum in circuitu uillarum filios quasi suos fleuerit. Haec dicit dominus: quiescat uox tua a ploratu et oculi tui a lacrimis, quia est merces operi tuo, ait dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
dũs ante nos conuert̾it. nequa¬
quam inplere uideam᷑. Et postꝗͣ
ait. ostendisti mͥ uel ipãm penitẽ¬
tiam. uł tui noticiam. siue cogno¬
ui te: ꝑcussi femͣ meũ. qd̃ dolen¬
tis ⁊ plangentis. et suꝑ errore pͥsti¬
no plorantis. in diciũ est. ut fem᷑
manu ꝑ cutiat. ⁊ stultũ se aute
fiusse fateat᷑. Confusus sum inqͥt
ierubui: siue exdiȩ ꝯfusionis. Qd̃
enĩ tempꝰ ñ est confusionis ur̃e. si
recordem᷑ antiqua peccata et oĩũ
q̃ malȩ egimꝰ capiamꝰ memoriã:
di te. significat. qd̃ postquam ĩ¬
gemuit. et sua delicta cognouit.
tẽ intantũ ꝓfectum uen̾it. ut oẽ
aliis ignorantib dñ ostend̾it:
uixta illd̃. qd̃ et dd̾ penitens loqͥ¬
tur. Docebo iniqͦs uias tuas: et
impii ad te ꝯu̾tent᷑. Quoniam
sustinui inqͥt. obꝓbriũ adolescẽ¬
tiȩ meẽ. ꝑ etatis ignorantiam
peccasse se dicit: ut facilius ue¬
niam ꝯsequatur. iuxta illd̃ qd̃¬
et dauid canit. Delicta uiuentu¬

Expanded text:
rit, nequaquam implere ualeamus. <et postquam\', ait, \'ostendisti mihi uel ipsam paenitentiam uel tui notitiam siue cognoui te, percussi femur meum.\' quod dolentis et plangentis et super errore pristino plorantis indicium est, ut femur manu percutiat et stultum se ante fuisse fateatur. confusus sum, inQuit, et erubui siue ex die confusionis. quod enim tempus non est confusionis nostrae. si recordemur antiqua peccata et omnium, quae male egimus, capiamus memoriam? di te, significat, quod, postquam ingemuit et sua delicta cognouit, tunc in tantum profectum uenerit, ut etiam aliis ignorantibus deum ostenderit iuxta illud, quod et Dauid paenitens loquitur: docebo iniquos uias tuas et impii ad te conuertentur. quoniam sustinui. inquit, opprobrium adulescentiae meae. per aetatis ignoranpeccasse se dicit, ut facilius veniam consequatur, juxta illud quod David canit: Delicta juventu
Abbreviated transcription (Latin):
ritate ꝑpecua dilexit eum. q̃ nullo
fine delebitur. ⁊ attraxit eũ mise¬
rans. Esequaqͣm enĩ merito. sed
clementia saluatꝰ est. Rursũq
edificabo te. et edificab̾is uirgo
Delirant enĩ qui auream atq gẽ¬
matam suspirant ierłm. suam
auaritã ĩmist̾io urb̃ dnũ conseeͣn¬
tes. Ad huc ornab̾is tẏ mpanis dius.
ut canas dũo inȩccłiis. omĩ inte
maloꝵ oꝑm carne consũpta. et egͣ¬
dieris in choro ludentiũ cũ gentiũ
tͣbis. Plautab̾ uncas inmontib sa¬

Expanded text:
ritate perpetua dilexit eum, quae nullo ritate perpetua dilexit eum, quae nullo fine delebitur, et attraxit eum miserans; nequaquam enim merito, sed clementia saluatus est. rursumque, ait, aedificabo te et aedificaberis, uirgo delirant enim, qui auream atque gemmatam suspirant Hierusalem suam auaritiam in mysterio urbis domini consecrantes. \'adhuc ornaberis tympanis tuis, ut canas domino in ecclesiis omni in te malorum operum carne consumta. et egredieris in choro ludentium cum gentium turbis, plantabis uineas in montibus Sa
Abbreviated transcription (Latin):
ant. ne isrł penitus deleatur. di¬
citurq eis. Ite: et nolite intͥfice̾ isrł.
Sint aliqui qui uiuant. sint qui
caleant ardore fidei sint qui frigꝰ
ĩ fidelitatis ⁊ moitis effugiant: qͦs
dñs inueniat in deserto.
onge dñs apparuit mͥ. siue ei et ĩ
caritate eꝑpetua dilexi te: id̾o at¬
traxi te miserans. Rursũq edifica¬
bo ce. et edificab̾is uͥgo ifrł. Ad huc
ornab̾is tẏmpanis tuis. sule assri¬
mes tẏmpana tua: et egͣdieris in
choro ludentiũ. Ad huc plantabis
uineas. inmontib samarie. Planta¬
te plaucakia: ⁊ undenate. E rit
inĩ dies. inqua clamabunt custo¬
des inmonte effraim. Surgite. ⁊ as
offenderat isrł dñmn. et dixerat. non
habenius regem nisi cesarem. et
uenite et int̾ficiamꝰ eum. et nr̃a erit
heditas. et longe recesserat ad̾o. ꝓp¬
terea dns post multũ tempꝰ appa¬
ruit ei. ñ tempore zorobabel ⁊ ezre.
post qd̃ rursũ capti sunt: s inca¬

Expanded text:
ant, ne Israhel penitus deleatur. diant, ne Israhel penitus deleatur. diciturque eis: ite et nolite interficere Israhel; sint aliqui, qui uiuant, sint, qui caleant ardore fidei, sint, qui frigus infidelitatis et mortis effugiant, quos dominus inueniat in deserto!\' Longe dominus apparuit mihi — siue ei —: et in caritate perpetua dilexi te; ideo attraxi te miserans. rursumque sed aed ificabo te et aedificaberis, uirgo Israhel. adhuc ornaber-is tympanis tuis — siue assumes tympana tua — et egredieris in choro ludentium. adhuc plantabis uineas in montibus Samariae; plantate plantaria et uindemiate! erit enim dies, in qua clamabunt custodes in monte Ephraim: surgite et asoffenderat Israhel dominum et dixerat: non habemus regem nisi Caesarem et: uenite et interficiamus eum, et nostra erit hereditas et longe recesserat a deo, propterea dominus post multum tempus apparuit ei — non tempore Zorobabel et Ezrae, postquam rursum capti sunt —, sed in ca
Abbreviated transcription (Latin):
gladio. Ite. ⁊ nolite int̾fic̾e. isrł. N
dicule in hoc loco latini codices
ambiguitate u̾bi g̾ci. ꝓ calido lu¬
pinos int̾p̃tati st̃. Grecũ enĩ. ter̃¬
moñ. utrũq significat. Quodad
ip̃m. ñ habet᷑ inhebreo. E st enĩ
oũ: putances ultimam litt̾ani. m
eẽ. Si enĩ legamꝰ hẽñ. ꝑ litt̾am .N.¬
Est aũ sensus uixta hebraicũ. Po¬
pulus uideoꝵ qͥ romano reman¬
serat gladio. uł certe iram furori
dñi potuerat euitare. inuenit
grãm indeserco gentium: ut int̾
turbam nationũ ĩeccłia saluetrir.
Uñ et uadet. et ueniet requiem suã
isrł quam semꝑ sꝑauerat. quam ei
ꝓpħaꝵ ꝓmiserant uaticinia. Porro
iuxta .lxx. ħ intelligentia est. Uns
inuenit calidos atq uuientes apłoᷤᷤ
et socios eoꝵ in deserto gentiũ. int̾
eos qͥ infidelitate sua int̾fecti fue¬
rant. nec habebant calorem uice.
Uñ p̃cipit᷑ angłis. ⁊ his quͥinmi¬
nisterio d̾i sunt. ne om̃s int̾fici¬

Expanded text:
gladio; ite et nolite interficere Israhel! gladio; ite et nolite interficere Israhel! Ridicule in hoc loco Latini codices ambiguitate uerbi Graeci pro \'calido\' \'lupinos\' interpretati sunt; Graecum enim OEPMON utrumque significat, quod et ipsum non habetur in Hebraeo. est enim dum\' putantes ultimam litteram m esse. si enim legamus \'hen\' per litteram est autem sensus iuxta Hebraicum: populus Iudaeorum, qui Romano remanserat gladio uel certe iram furoris domini potuerat euitare, inuenit gratiam in deserto gentium, ut inter turbam nationum in ecclesia saluetur; unde uadet et inueniet requiem suam Israhel quam semper sperauerat, quam ei prophetarum promiserant uaticinia. porro iuxta LXX haec intellegentia est: dominus inuenit calidos atque uiuentes apostolos et socios eorum in deserto gentium inter eos, qui infidelitate sua interfecti fuerant nec habebant calorem uitae. unde praecipitur angelis et his, qui in ministerio dei sunt, ne omnes interfici
Abbreviated transcription (Latin):
leat᷑. Quomͦ aũ arcifex non pͤ
intelligi. nisi oꝑe completo. nec
medicinȩ industͥa. nisi postꝙͣ
fuĩt sanitas ꝯsecuta. ita cũ eu̾sio
fũit lerłm. et pͥoris ppłi abiect̾io.
tunc ĩtelligent credentes. qd̾ re¬
pusio uideoꝵ nrẽ salutis occasio
fit. Intempore illo dic̃ dũs. ero d̾s
uniu̾sis cognationib ifrł siue.
generi istł: ec ipĩ erunt mͥ in
ppłm. Nisi cogitacio diũ fũit ĩ¬
pleta. et furor eiꝰ requieuerit suꝑ
impioꝵ capud: uniu̾sitatis dĩis.
cognationib isrł: ds eẽ ñ pot̾it.
Hoc aũdic̃ reliquiis: quȩ salue¬
dictũ est. ero d̾s gen̾i istł. siuie
uniũsis cognationib isrł. assu¬
mamꝰ exemplũ. si filii eẽtis abra
mente ceriit dm̃. siue rectissimuᷤ
diũ est. et hꝰ cemodi isrł erit ppłs
dei. Fsec dicit dñs. Inuenit grãm
indeserto ppłs. qui remanserat
gladio. Yadet ad requiem suam
isrł. lxx. Sic dixit dñs. Inueni cali¬
oum indeserto. cũ his qͥ ꝑlerant

Expanded text:
leatur. Quomodo autem artifex non potest intelligi, nisi opere completo, nec medicinae industria, nisi postquam fuerit sanitas consecuta, ita cum eversio fuerit Hierusalem, et prioris populi abjectio, tunc intelligent credentes, quod reum nostrae salutis occasio sit. In tempore illo, dicit dominus, ero deus uniuersis cognationibus Israhel — siue generi Israhel — et ipsi erunt mihi in populum. Nisi cogitatio domini fuerit impleta et furor eius requieuerit super impiorum caput, uniuersitatis dominus cognationibus Israhel deus esse non poterit; hoc autem dicit reliquiis, qudictum est: ero deus generi Israhel siue uniuersis cognationibus Israhel, assumamus exemplum: si filii essetis Abrahmente cernit deum siue rectissimus domini est, et huiuscemodi Israhel erit populus dei. Haec dicit dominus: inuenit gratiam in deserto populus, qui remanserat gladio; uadet ad requiem suam Israhel. LXX: sic dixit dominus: inueni calidum in deserto cum his, q ui perierant
Abbreviated transcription (Latin):
oleo. de quo conficit᷑ panis dnui. ⁊ sã¬
guinis eiꝰ implet᷑ typꝰ. et benedictio
sc̃ĩficationis ostendit᷑. dicente scͥp¬
tura. Unxit te d̾s tuus oleo leticie
p̃consortib tuiꝰ. Et fecu pecorũ. qͥ
ĩ eccłia simplices sunt: et arm̃toꝵ
quȩ cornuta sunt. et ad u̾satios uienci¬
lant. Ut aũ sciamꝰ. benedictiones
has nequaquam ad corpus s animã
ꝑtine: sequit᷑. Eritq aĩa eoꝵ qua¬
si ortuf irriguus siue quasi lignũ
fructiferũ. qd̾ plantatũ est secus de¬
cursus aquaꝵ: et paradisus diũ in
oeliciis. Et ultra ait ñ esurient. ne¬
quaꝗͣ. ea esurie dequa scrptũ est.
beati qui esuriunt et siciũt iꝰticiã.
s ea q̃ saturitate mutat᷑. ⁊ rer oĩũ
exoludit penuriã. Tc̃ letabit᷑ uirgo

Expanded text:
citur panis domini et sanguinis eius impletur typus et benedictio sanctificationis ostenditur dicente scriptura: unxit te deus, deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis — et fetu pecorum, qui in ecclesia simplices sunt, et armentorum, quae cornuta sunt et aduersarios uentilant. ut autem sciamus benedictiones has nequaquam ad corpus, sed ad animam pertinere, sequitur: eritque aonima eorum quasi hortus irriguus siue quasi lignum fructiferum, quod plantatum est secus decursus aquarum, et paradisus domini in deliciis. et ultra, ait, non esurient; nequaquam ea esurie, de qua scriptum est: beati, qui esuriunt et sitiunt iustitiam, sed ea, quae saturitate mutatur et rerum omnium excludit
Abbreviated transcription (Latin):
niam ignoiustis eũ qui abinit oẽ.
Et conu̾tam inquit luctũ eoꝵ in
gaudiũ: ut quos t̾ruerat crux. le¬
tificet resurrectio. Et consolabor eoᷤ
et letificabo adolore suo: iuxta illd̃
ꝯsolabuntur. Et inebriabo aĩam
ineũ. adquem ꝓpħa canit. Tu es
sacerdos inȩt̾nũ. sodmn ordinem mel¬
sidechec. Qd̃ autem sequit᷑. uixta.
lxx. filioꝵ leui. inhebraico ñ habet᷑.
Ecpspicuũ ẽ. nequaqͣ id dici de
his sacerdotib quisunt filii leui: s¬
dehis inquoꝵ typũ p̃cessit melchi¬
sedech. Ebrietas autem sacerdotũ
et in apłis compbatur. quando fer¬
uebant fide. ⁊ musto pleni diceban
in lingua nr̃a uallem pinguedinis
sonat. Cumq sacerdotes pingues
uiuio ioseph. dixerantq calixcuuᷤ.
in ebͥans. quam p̃ clarꝰ est: t̾c erit
et hoc qd̾ nũc dñs pollicetur. Et
ppl̾s meus bonis meis adimple¬
bitur. Quȩ omĩa nõ ex parce tͥbu¬
unt᷑: tẽ aũ dabunt᷑ inpleno: qñ

Expanded text:
oniam cognouistis eum, qui ab initio est. et conuertam, inquit, luctum eorum in gaudium — ut, quos terruerat crux, laetificet resurrectio — et consolabor eos et laetificabo a dolore suo — iuxta illud, consolabuntur— et inebriabo ani main eum, ad quem propheta canit: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. quod autem sequitur iuxta LXX: filiorum Leui, in Hebraico non habetur et perspicuum est nequaquam hic dici de his sacerdotibus, qui sunt filii Leui, sde his, in quorum typum praecessit Melchisedech. Ebrietas autem sacerdotum et in Apostolis comprobatur, quando fervebant fide, et musto pleni dicebantin lingua nostra vallem pinguedinis sonat. Cumque sacerdotes pingues onvivio Joseph dixerint: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! tunc erit et hoc quod nunc Dominus pollicetur: Et populus meus bonis meis adimplebitur . Quae omnia nunc ex parte tribuuntur: tunc autem dabuntur in pleno, q
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ infantũ necis. ẽc̃ impletum ẽ.
qd̃ dictũ est ꝑieremiam ꝓpham di¬
centem. Yox in rama audita ẽ. plo¬
ratꝰ ⁊ ululatus multus. rachel flenciᷤ
filios suos. ⁊ noluit consolari. qr ñ
sunt. Ex quo ꝑspicuũ est. eugłis¬
tas. et apłos ne quaquam exhebͤo
interp̃tacionẽ alicꝰ secutos s qua¬
si hebros ex hebreis. qd̃ legebant
hebraice. suis sermonib exp̃ssisse
Rachel mat̾ ioseph cũ ueniret bet¬
hleem. subito partus dolore correp¬
ta. peꝑit filium. quem obstecͥx:
qr moriebat᷑ pariens. uocauit bẽ¬
Nomi. hoc est filium doloris mei.
pat̾ aũ iacob mutauit uocabulũ.
et appellauit enĩ bẽniamin. hoc
est filiũ dextere. Querit᷑ itaq.
quomͦ matheus erigłista testuno¬
niũ ꝓpħȩ ad int̾fectionẽ transtu

Expanded text:
mpletum est, quod dictum est per Hieremiam prophetam dicentem: uox in Rama audita est. ploratusetululatus multus Rachel flentis filios suos et noluit consolari, quia non sunt. ex quo perspicuum est euangelistas et apostolos nequaquam ex Hebraeo interpretationem alicuius secutos, sed quasi Hebraeos ex Hebraeis, quod legebant Hebraice, suis sermonibus expressisse. Rachel, mater Iosepb, cum ueniret Bethleem, subito partus dolore correpta peperit filium, quem obsetrix, quia moriebatur pariens, uocauit Benoni, hoc est filius doloris mei; pater autem Iacob mutauit uocabulum et appellauit eum Beniamin, hoc est filius dexterae. quaeritur itaque, quomodo Mattheus euangelista testimonium prophetae ad interfectionem transtu
Abbreviated transcription (Latin):
qui post captiuitatẽ ppłi irł̃ ab
alienigenis possessi ft̾. quib dicit᷑.
Plantate plantaraa: ⁊ uindemia¬
te. ẽc̃ fuit dies dnĩ. inqua clama¬
uerunt cꝰtodes. apłi uidelicet ⁊ apłi¬
ci uiri. in monte samaniȩ. et ĩ mõ¬
te effraim: quoꝵ alt̾m eustodiam.
alt̾m ub̾tatem. sonat. Q uid uͦ sonat
dicunt custodes samakie. imino
qͥd clamant in monte effraim:
Surgite qui iacetis. humilia relĩ¬
quite. uictimaꝵ hostias sꝑnite. sa¬

Expanded text:
tiuitatem populi Israhel ab alienigenis possessi sunt. quibus dicitur: plantate plantaria et uindemiate! tunc fuit dies domini, in qua clamauerunt custodes — apostoli uidelicet et apostolici uiri — in monte \'Samariae\' et in monte Ephraim\', quorum alterum \'custodiam\', alterum \'ubertatem\' sonat; quid uero dicunt custodes Samariae, immo quid clamant in monte Ephraim? \'surgite, qui iacetis, humilia relinquite, uictimarum hostias spernite\' — sa
Abbreviated transcription (Latin):
isrłsaluat᷑: s reliquiȩ isrł. p̃cipi¬
ente dño atq dicente. Exultate ĩ
leticia. qͥestis de iacob.⁊ humite. ad
cap̃ gentiũ cuncta referentes: qr
cauda quondam u̾sa est incapd̃.
E sonate et canite: et dicite. Qtud
est illd̃. qd̾ iuibent̾ dic̾e : Saluũ fac
riliquias isrł. q̃ sod̃m electionẽ sal¬

Expanded text:
Israhel, sed reliquiae Israhel praecipiente domino atque dicente: \'exultate in laetitia, qui estis de Iacob, e t hinnite ad caput gentium cuncta referentes, quia cauda Quondam uersa est in caput; personate et canite et dicite! quid est illud, quod iubentur dicere? saluum fac, reliquias Isr
Abbreviated transcription (Latin):
deondi cuutas quȩ in morte sita ẽ.
et tempłu uixta ordinẽ suũ cerimo¬
niasq fundatũ. ut quicqͥd inpͥori
actio. ħ enĩ significat. thoda: ut
roxq ludentiũ: ñ illo ludo quo
manducauit ppłs et bibit. ⁊ sur¬

Expanded text:
in monte sita est et Templum juxta ordinem suum caeremoniasque fundatum, ut quidquid in priori actio. Hoc enim significat THODA  , Voxque ludentium, non illo ludo, quo manducavit populus et bibit et sur