comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lociꝰ angustias pͥpłi se turba cõpͥmeret: qͥdã ex his qͥ ext̾ sacriũ
stabant. poreũ subito int̾ suos pedes huc illuc q dis eurrere sen¬
serunt. Que dũ unꝰquisq sentiret.⁊ iuixta se stantib indicaret.
tionẽ conũtit. S uicłi ñ potuit: qͣuuis sentiri potuisset. Quod
ideuxo diuina pietas ostendit: ut cunctis patesceret. quia ueni¬
ente cũ reli quiis sc̃o gregorio. de loco eodẽ inmundus habita
cessit. S adhue nocte eadẽ. magnꝰ in eiusdẽ eccłȩ tectis strepitꝰ
factus ẽ: ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequent
autẽ nocte gͣuior sonitus excreuit. cũ subito tantꝰ terror insonuit.
acsi om̃s illa eccła a fundam̃tis fuisset eũsa et ꝓtinꝰ recessit: ac nul¬
la illic ult̾rus in qͥetudo antiqui hostis apparuit᷑. s ꝑ tr̃oris sonitũ
que fecit innotuit. a loco que diu tenuerat. ꝑ inuocationẽ grego¬
rii ꝗͣ coact̾us exiebat. Post paucos uͦ dies in magna sereuitate

Expanded text:
loci angustias populi se turba comprimerent, quidam ex his qui extra sacrarium stabant, porcum subito inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret,tionem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia veniente cum reliquiis sanctorum Gregorio, de loco eodem immundus habitatcessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quod per invocationem Gregorii coactus exibat. Post paucos vero dies in magna serenitate
Abbreviated transcription (Latin):
ne inquit dñe ipsam uaccam de qua est sermo. proprio reddidi¬
tinsti: et ideo non plenum patieris suppliciũ: quia minus est ma¬
lum uelle quam ꝑficere: licet utrumq sit malum ante deum.
mitam uaccam. Ecce inquit uacca: quam debes ducere ultra
plorans reatum tenuit uaccam: et secum quibuscumnq poterat¬
minis. instigare conabaturad pontem. Bestiȩ̨ uero mugientes
pect᷑abant. Amina autem cum cepisset iter agere: uacca nolebat¬

Expanded text:
Reddidituisti: et ideo plenum non patieris supplicium; quia minus est malum velle quam perficere; licet utrumque malum sit ante Deum. mitamllet nollet tenuit vaccam, et eam quibuscunque minis poterat instigare conabatur ad pontem. Bestiae vero mugientes pectabant. Tundalus coepit iter agere, vacca aute
Abbreviated transcription (Latin):
lebunt. Ista enim bestia uocatur acherons: que deuorat om̃s auaroᷤ.
De hac bestia scriptura loquitur. Absorbebit fluuium et non mi¬
rabitur: et habet fiduciam quod influat iordanis in os eius. Hii
ergo uiri qui inter dentes et in ore eius apparent cont᷑ positi.
gigantes sunt: et suis temporib in secta ipsoꝵ. tam fideles sicut ip¬

Expanded text:
electi. Haec bestia vocatur Acheron, et devorat omnes avaros. De hac scriptum est: Absorbebit fluvium et non mirabitur; et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Hi vero qui in ore ejus et inter dentes apparent contrapositi, gigantes sunt et suis temporibus in nequitia sua
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ aliqͣndiu circũuolitans: tandẽ resident suꝑ crucẽ. añ faciẽ sa¬
cerdotis. Obstupuit diachonꝰ: & pauens tum ꝓ luminis. tũ ꝓ uolu¬
cris uouitate. quod illa sit rara auis in terra illa. cecidit suꝑ faciem suã. ⁊¬
ec uix palpitans sese erigere ausus ẽ: uel quado officii sui uecessitas

Expanded text:
vero aliquandiu circumvolitans, tandem residet super crucem ante faciem savero aliquandiu circumvolitans, tandem residet super crucem ante faciem sacerdotis. Obstupuit 687 diaconus; et pavens tum pro luminis, tum pro volucris novitate, quod illa sit rara avis in terra, cecidit super faciem suam, et vix palpitans, sese erigere ausus est, vel quando officii sui necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
p̃catio iusti assidua: Uere regnũ celoꝵ ium patit᷑. ⁊ uiolenti ra¬
piunt illud. Nonne tͥ uidr malachiş oratio uicẽ qͦdammꝰ effract̾o¬
ris exhibuisse çȩlestib portis: q̃n peccade mulier frat̾nis obtinuit
armis. qd̾ suis meritis negabat᷑: Hauc uim iħu bone tu qͥ pateris.
facis: ualidus et pius ad saluaudũ: faciens miscd̾am & potentiã
in brachio tuo. et in sacͣmento tuo: seruans sanct̾is qͥ in tr̃a st̃.
usq in cõsummationẽ seculi. Hoc plane sacͣmentũ potens peccata
consumere: debellare obuias potestates: inferre cęlis reuerten¬
ice quadã sacrificante illo et hora sacrificii orante. ea quide
scĩtate et puritate cordis qua solitus erat: astante̾ diachono
uisa ẽ. columba int᷑re ꝑ fenestrã in claritate magna. Ea sacerdoᷤᷤ
ꝑfundit᷑ totꝰ: ea suboẜscurior basilica. tota refulget. Columba

Expanded text:
precatio justi assidua? Vere regnum coelorum vim patitur, et violenti raprecatio justi assidua? Vere regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud. Nonne tibi videtur Malachiae oratio vicem quodammodo effractoris exhibuisse coelestibus portis, quando peccatrix mulier fraternis obtinuit armis, quod suis meritis negabatur? Hanc vim, Jesu bone, tu qui pateris, facis, validus et pius ad salvandum, faciens misericordiam et potentiam in brachio tuo, et in Sacramento tuo servans sanctis qui in terra sunt, usque in consummationem saeculi. Hoc plane Sacramentum potens peccata consumere, debellare obvias potestates, inferre coelis revervice sacrificante illo, et orante hora sacrificii, ea quidem sanctitate et puritate cordis, qua solitus erat, astanti diacono visa est columba intrare per fenestram in claritate magna. Ea sacerdos perfunditur totus, ea subobscurior basilica tota refulget. Columba
Abbreviated transcription (Latin):
lutũ est uotum: cepit uidere in sp̃u. quã incorꝑe noluit. Adam
nocte audiuit ꝑ somniũ uocẽ sibi dicentis. sor orẽ euis stare in
atͥo : & ecce ꝑ totos .xxx. dies uichil gustasse. Q euigilans. cito intel¬
lexit cuiꝰ escȩ media marceret: et diligñter discusso dierũ numero
quẽ audierat. ipsum ẽẽ repperit. ex qͦ pro ea panẽ de cęlo ñ obtu¬
lisset. Tum ille qui sororis auimã ũ oderat s pecẽm: bñficientiã qũa
int̾miserat. rursum adorit᷑. Neq id frustra. Nam ñ multo pͦ. uisa ẽ.
illi ꝑuenisse ad limen eccłȩ. necdũ tñ posse int̾re: apparẽ ᷤ eciã ĩ ue¬
ste pulla. Cumq ille ꝑseueraret curans ne qͣ die solita stipe frustͣ¬
ret᷑: scdo uidit eam in ueste subcandida. ad missã quide uit ec¬
cłam: s altare contingere pͥmitti. Tercio tãdẽ uisa ẽ. aggregari
cetin candidatoꝵ: & in ueste candida. Hides lect̃or: qͣntũ ualet de¬

Expanded text:
utum est votum, et coepit videre in spiritu, quam in corpore noluit. Quadam nocte audivit per somnium vocem sibi dicentis, sororem ejus stare foras in atrio, et ecce per totos triginta dies nihil gustasse: qui evigilans cito intellexit, cujus escae inedia marceret. Et diligenter discusso numero dierum quem audierat, ipsum esse reperit, ex quo pro ea Panem de coelo vivum non obtulisset. Tum ille qui sororis non animam oderat, sed peccatum; beneficientiam, quam 664 intermiserat, rursum adoritur Neque frustra. Non multo post visa est illi pervenisse ad limen ecclesiae, necdum tamen posse intrare; apparere etiam in veste pulla. Cumque ille perseveraret, curans ne qua die solita stipe frustraretur; secundo vidit eam in veste subcandida; admissam quidem intra ecclesiam, sed altare contingere non permitti. Tertio tandem visa est aggregari coetui candidatorum, et in veste candida. Vides, lector, quantum valeat de
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ad celebrandam missam cum sericis casulis et cet̾is ornamentiᷤᷤ
Ponebant etiam ciphos et calices aureos & argenteos. ⁊ eburneas pixides suꝑ
pax illos et tabulas: et sic domus ornabatur. Omnes gͦ illi qui miinstrabãt
ma¬
nuum tuarum quia manducabis beatus es: et bene tibi erit.
tot ministriint̃ quos nec unum de suis dum ẽẽt in corꝑe¬

Expanded text:
sicut ad missam cantandam, cum sericis casulis et aliis ornamentis Ponebant scyphos et calices aureos et argenteos, et pyxides eburneas super paxillos et tabulas; et sic domus illa ornabatur, ut si major in regno manuum tuarum quia manducabis, beatus es, et bene tibi erit .tot ministris, inter quos nec unum de sua familia re
Abbreviated transcription (Latin):
odicum autem ꝓcedentes. uiderunt doniuni nurabilit̾ ornatã:
cuius parietes et onnnis structura ex auro erat & argento. et
ex oĩm̃ub lapidum p̃ciosoꝵ generibus. sed fenestrȩ ibi ñ erant nec
ostium: et tamen onines qui int᷑re uolebant intrabant. Erat uͦ domꝰ¬
illa intus tam splendida: ac si non dico inius sol. s qͣsi
ibi multi
tinida: nullisq colimminis fulcita: et cum auro et la pidib p̃cio¬
cum geminis et serico & omnib ornauentis ornatum: et uidit do¬
iniũ regem coͣmachum in ipso tͥrono sedere uestitum talibus ue¬
rimi ra illam domum cun minerib ad regeni: & offerebant illi¬
singuli cum gaudio munera sua. Et cum dnitus ante dñm suum¬

Expanded text:
odicum procederent, viderunt domum mirabiliter ornatam, cujus parietes et omnis structura ex auro et argento erat, et ex omnium lapidum pretiosorum generibus. Sed fenestrae ibi non erant, nec ostium; et tamen omnes qui intrare volebant, intrabant. Erat autem intus tam splendida, ac si non dico unus sol, sed quasi ibi multi tunda, et nullis columnis fulta: et totum cum gemmis et serico, et omnibus ornamentis ornatum, et regem Chormarcum in ipso throno sedere, vestitum mirabilibus verimi in domum illam cum muneribus ad regem, et offerebant singuli cum gaudio munera sua. Et dum staret Tu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ suȩ eccłȩ. ꝓ qua et ꝓpͥũ sanguinẽ fudit: & eẽ. te successorẽ at-¬
q uicariũ apłoꝵ prieipis Petri cuiꝰ ⁊ uirtutẽ imitatꝰes. cũ sub¬
stantias offerentiũ diuideres: ꝓutcuiq opꝰ erat. Hec audiens
eo ad tuũ inquirendũ ꝓpositũ destinatus. Tunc
gorius. quia ñdum manifeste uiderat angelũ ꝓrsus expauit᷑ :¬
sibi q hunc taliter dicentem audiuit. Ne timeas neq formides ͥecce enĩ
remtfit me dñs ut sim tͥ custos qͣnaiu fueris in isto mortali corpore:
q̃uatuꝰ quã eumnq rem petieris. ꝑ me apua eũ fiducialit̾ ualeas im¬
pet̾re. Ilico gregorius in faciem suã corruit dicens. Si ꝓpt̾ pusi¬
lum mee paruitatis nunusculũ. tanta mͥ recͥbiit om̃ipotũtissimꝰ dñs.
ut et pontifice me sc̃ȩ suȩ eccłȩ faceret. & custodẽ mͥ suũ angelũ de¬
putaret.⁊ qͣnta mͥ putem restitui. si in p̃ceptis eius totis uirib per¬
manens. plura studuero de plurib erogare: .xi.¬

Expanded text:
e suae Ecclesiae, pro qua et proprium sanguinem fudit, et esse te successorem atque vicarium apostolorum principis Petri, cujus et virtutem imitatus es cum substantiam offerentium divideret, prout cuique opus erat. » Haec audiens eo ad tuum inquirendum propositum destinatus. » Tunc Gregorius, quia nondum manifeste viderat angelum, prorsus expavit, sibique hunc taliter dicentem audivit: « Ne timeas, neque formides, ecce enim misit me Dominus, ut sim tibi custos, quandiu fueris in isto mortali saeculo, quatenus quamcunque rem petieris, per me apud eum fiducialiter valeas impetrare. » Illico Gregorius in faciem suam corruit, dicens: « Si propter pusillum meae parvitatis munusculum tanta mihi retribuit omnipotentiset pontificem me sanctae suae Ecclesiae faceret, et custodem mihi suum angelum deputaret, quanta putem mihi restitui, si in praeceptis ejus totis viribus permanens, 53 plura studuero de pluribus erogare?
Abbreviated transcription (Latin):
sticia et flecu respondens. ait. Dñe: quid tanti inali egi unqͣm. ut¬
gła. quã coinquinari turpis cõcupiscentię uolutabris malunt.
Tũ nͦ noluisti seripturarũ uerbis credere: & id̾o ñ pot̾is hic manere
Reuertere gͥ ad corpus tuum unde exieras.: et stude abstinere ab his
q̃ ad̃ faciebas. Consiliũ ur̃m & auxiliũ simul tͥ ñ deerẽ: s presentialit̃
atq fideliter tͥ manebunt. Et. cum hoc dixisset angelus: conuersa ẽ

Expanded text:
stis et flens respondit: « Domine, quid tanti mali egi, utria, quam coinquinari aliqua turpi concupiscentia volunt: quod tu noluisti facere, et verbis meis credere; et ideo non poteris hic manere. Revertere ergo ad corpus tuum, et abstine ab his quae ante faciebas. Consilium meum, et auxilium tibi non deerit: sed praesentialiter atque fideliter tibi manebit. » Et cum haec d
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatem dei beatus ille populus angłoꝵ: de cuius inenarrabili
multitudine scriptum est. Milia milium ministrabant ei: et de¬
cies nulies centena milia assistebant ei: quia ad est illis semper¬
et laudatur: & elect̾oꝵ cuuum uura letͥcia agitur: quia uicissim
de se omnes in suo ꝯuentu gͣtulantur. Ideo bene hic dieitur.¬
ucissim de illo. et de se in illo lecantur. Uoces angelorum sunt in lan X¬
de creatoris: ipsa admiratio intnnȩ otemplationis. Quales gͦ oportet
ẽẽ uoces nr̃as quas in ꝯspectu dei cum angłicis laudib depre¬
camur admitti. id est intͦmitti: ut possimus dicere. intret in cõ

Expanded text:
majestatem Dei beatus ille populus angelorum, de cujus inenarrabili multitudine scriptum est: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei , quia adest illis sempeet laudatur, electorum civium mera laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur. Ipsa est enim domusim de illo, et de se in illo laetantur, sicut de ipsis Seraphim mande conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Quales ergo oportet esse voces nostras, quas in conspectu Dei cum angelicis laudibus deprecamur admitti, id est, intromitti? Utique tales voces non
Abbreviated transcription (Latin):
ue erant uestiti candidis uestim̃tis et p̾ciosissimis: & erant pul¬
seuerantes. Candor autẽ uestimentoꝵ sicut uix recens erat: ꝑ cussꝰ qͣ¬
solis radio. Uoces uero diuerse: consonantes quasi musicũ melos
reddebant sonos. Claritas. iocunditas. anienitas. hilaritas. pulcͥtudo
honestas. sauitas eternitas. unaninitas. om̃ib erat equalis: et
caritas. De odore quid dicam illius campi. in qͦ erant isti: Su¬

Expanded text:
nae vestiti candidis vestimentis et pretiosissimis; sine malaudantes. Candor autem vestimentorum, sicut nix recens erat, percussa solis radio. Voces vero consonantes, quasi musicum melos reddebant sonos, claritas autem, jucunditas, amoenitas, hilaritas, pulchritudo, honestas, sanitas, aeternitas, unanimitas, omnibus erat aequalis, et charitas. Odor illius campi in quo erant isti, su
Abbreviated transcription (Latin):
tantes morabant᷑. sub euiꝰ etiã ramis lilia ⁊ rosȩ multȩ nimis: & cunct̾arũ
herbar̃ specier̃q oboriferar̃ gña oriebant᷑. Erant aũ sub eadẽ arbore multi
uiri ⁊ feminȩ in cellis aureis et eburneis: et ipsi sine cessatiõe laudabãt¬
unꝰqͥsq illoꝵ aureã coronã in capite suo mirabilit̾ ornatã: ⁊ sceptrũ au¬
reũ in mani sua quisq tenebat: ⁊ erant uestiti talib uestim̃tis. qͣlib ante

Expanded text:
ctarum herbarum specierumque odoriferarum genera oriebantur; et sub eadem arbore viri multi et feminae in cellis aureis et eburneis, semper benedicentes et laudantunusquisque coronam auream in capite suo mirabiliter ornatam, et sceptrum aureum in manu sua; et vestiti talibus vestimentis, quibus ante
Abbreviated transcription (Latin):
ductus ẽ. captiuus a persis: et descendens in ꝑsidem. trusus ẽ.¬
in carcerem. qui appellabat᷑ lethe. hoc est obluuo. Qdan
gͦ fugientes iliuc. et uenientes in ciprũ. int̾rogati a parñtib illus
si forte uidissent eum: respondentes dixerunt eis quia nos ꝓprus manibus
sepeluumus eum. Non autẽ erat iste de quo introgabant eos: s alius indis
ꝓ mortuo faciebant ei tres oblatas collectas ꝑ singulos annos. Post qͣtuor
itaq anuos uenit in eyprum: fuga lapsus a ꝑsis. Dixerunt gͦ ei sui. hͥ fr̾
nos audiuimꝰ qͦd mortuus eẽs: ⁊ memoriã tuam faciebamꝰ ter in anno.
eos in qͦ temꝑe ⁊ in quo mense hec celebrarent. & illis dicentib. sanct̾is
theophaniis. et dñica sc̃a. atq sc̃a pente coste: dixit ille qr istis trib tem¬
porib anni ueniebat quidã candidatꝰ ut sol. et dissoluebar a uinculis fer¬
reis iniusibilit̾. & a custodia: ⁊ mouebar deambulando totadie. ⁊ nemo

Expanded text:
ductus est ad Persas quidam, et descendens in Persidam, retrusus esin carcerem qui appellabatur Lethe, hoc est, oblivio. Quidam ergo fugientes illinc, venientesque in Cyprum, et interrogati a parentibus illius, si forte vidissent eum, respondentes dixerunt eis, quia nos propriis manibus sepelivimus eum. Non autem erat iste de quo interrogabant eos, sed alius indissvero tanquam pro mortuo faciebant ei tres collectas per singulos annos. Post quatuor itaque annos venit in Cyprum, fuga lapsus a Persis. Dicerunt ergo ei sui: Vere, frater, nos audivimus quod mortuus esses, et memoriam tui faciebamus ter in anno. t eos in quo die, et in quo mense haec celebrarent. Et illis dicentibus, sanctis Theophaniis, et Dominica sancta atque sancta Pentecoste, dixit ille: Quia tribus istis temporibus anni veniebat quidam candidatus ut sol, et dissolvebat me a vinculis ferreis et a custodia; et movebar deambulando tota die, et nemo
Abbreviated transcription (Latin):
tormento cognatos meos nrultos et sodales. & notos quos mecũ
ui seculo gaudebam habere socios: quoꝵ hic consortum multum abhor¬
reseo. Scio enim pro certo: nisi diuma michi succurrat miscdia me¬
angelus. Ueni inquit o felix anima: conuertere in requiem tuã:
quia dñis benefecit tͥ. Non enim patieris ista. neq amplius ea inde.¬
poruersa: sequebatur angłm se precedentem. Et cum longe per¬
gerent fecor euanuit. & destructis tenebris lux apparuit. fugato¬
q tunore. cita securitas rediit: et deposita preterita t̾sticia. anima
repleta est gaudo et leticia: ita ut semetipsam tam cito imitatam

Expanded text:
video multos cognatos et sodales, et notos meos, quos mecum in saeculo gaudebam habere socios; quorum hic consortium multum abhoresco. Scio autem pro certo, quod nisi mihi divina succurrat misericordia, mequem angelus: « Veni, o felix anima, convertere in requiem tuam; quia Deus beneficit tibi. Non enim haec patieris; nec amplius, nma sequebatur angelum praecedentem; et cum non longe pergerent, fetor evanuit, destructisque tenebris lux apparuit, fugatoque timore securitas rediit, et deposita tristitia anima illa repleta est gaudio et laetitia; ita ut se tam cito mutatam
Abbreviated transcription (Latin):
michi angelus dñi. feci itaq sicut suggesserat mͥ conseriptor ser¬
monũ istoꝵ: ac petu ab eo. ut titulum qui in capite libri huiꝰ scriben¬
dus eẽt. ꝓnunciare dignaretur. Qui contimio pecitioni ineȩ assenti¬
ens. ait. Hic ẽ. liber uiarũ dei. qui annunciatiis est ab angelo dei
altissimi flisabeth ancillȩ xp̃i. & dei uiui. in quinto anno iusita¬
tionis eius. in quo uisitauit eam sp̃s dñi ad salutem omnumi.
qui pat̾nas ammonitiones dei. gͣta benedict̾ione ꝑcipiunt. Ee

Expanded text:
mini coram me; feci itaque, sicut suggesserat mihi conscriptor sermonum istorum, ac petii ab eo, ut titulum, qui in capite libri hujus scribendus esset, pronuntiare dignaretur: qui continuo petitioni meae assentiens ait: « Hic est liber, altissimi, Elisabeth, ancillae Christi et Dei vivi, in quinto anno visitationis ejus, in quo visitavit eam Spiritus, ad salutem omnium, qui paternas admonitiones Dei grata benedictione percipiunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ircũfpiciens igitur si quomͦ uidere posset. unde aduenerant ħ¬
sibi omina: uidit fossam quadnagulam quasi cisternam: qui
larum cum flamina ascendentium: et ad nichilum redacto fumo¬
cum demonib iterum cadebant in fornacem usq in ꝓfundũ. uiso
here: s non ualebat pedem a tr̃a leuare. Et dum sepius pauore per
perficere: ninno furore repleta in semecipsam reuersa exarsit: et ge¬
nas suas iigulis lacerans clamauit. Ne mͥ ÷ quare non morior
pit dementia: Audientes hec demones qui cum flamina ascen¬
derant: ilico cam circũuenerunt cũ instrumentis quib miserorum
bis dignum oꝑibus tuis tormentu. de quo exire non poteris. nec in eo
Appropniquasti namq portis mortis: et inferiorib inferius sine
nora presentaberis. Qui huc te adduxit: ipse te decepit. Liberet te

Expanded text:
ircumspiciens ergo, si quomodo videre posset unde venerat, vidit fossam quadratam, et quadrangulam quasi cisternam. Qui larum cum flamma ascendentium; et ad nihilum redactae iterum cadebant cum daemonibus in fornacem usque in profundum. Quo here, sed non valet, nimio furore repleta in semetipsam exarsit, et genas suas unguibus lacerans clamavit: « Vae mihi; quare non morior? pit dementia? » Audientes hoc daemones, qui cum flamma ascendebant, circumdederunt eam cum instrumentis, quibus bis dignum operibus tuis tormentum, de quo nec exire poteris, nec in eo Appropinquasti usque ad portas mortis, et infernis inferioribus sine mora praesentaberis. Qui te huc adduxit ipse te decepit: liberet te,
Abbreviated transcription (Latin):
relicturũ om̃inodis uouit. Cimc̃ta deinceps que uiderat. q̃ pas¬
um inquit amina inea corpus exueret. & illud ẽẽ mortuũ ñ ignoraret.
reatus sui conscia cepit formidare: et quid faceret nesciebat.¬
e tquidem timebat: s quid timebat. ignorabat. Nolebat ad corpus¬
ubiq ꝑtimescebat. Et sic nuserrima uolutabat᷑ anima reatus¬

Expanded text:
t cuncta quae viderat, et pasum anima mea corpus exueret, et illud mortuum esse cognosceret, reatus sui conscientia coepit formidare, et quid ageret nesciebat. Timebat quidem, sed quid timeret, ignorabat. Volebat ad corpuubique pertimescebat. Igi
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes quos uidisti suꝑtus. nidicium dei expectant: sed isti qͥ
adhuc sunt in inferiorib: iam iudicati sunt. Adhuc nanq non
peruenisti ad inferos inferiores. Et apprehendens eam. inore solito
umq simul pergerent. et adinuicem inferos
sermocinarentur: ecce subitus horror. et frigus intole¬
rabile. fecorq antea in expertus. et tenebre prioribus in com¬
parabiles. tribulatio et angustia animam partim inuasert̃.
ita ut omnia fundamenta orbis tr̃ȩ uiderentur sibi contremis¬
cere. et angelo qui eam precedebat compelleretur dicere. Heu
mͥ dñe: quid est quod minus solito stare possum: ln tantum

Expanded text:
Omnes quos superius vidisti, judicium Dei exspectant. Sed hi qui adhuc sunt in inferioribus, jam judicati sunt. Adhuc enim non pervenisti ad inferos inferiores. Et more solito tangens eam et umque simul pergerent, et incedentes sermocinarentur, ecce subitus horror, et frigus intolerabile, et fetor intolerabilis, et tenebrae prioribus incomparabiles. Tribulatio et angustia animam Tundali invaserunt, ita ut omnia fundamenta terrae viderentur sibi contremiscere, et angelo praecedenti compulsa est dicere: « Heu, domine mi, quid est, quod prae solito
Abbreviated transcription (Latin):
flat : et spargit om̃s animas in diuersas gehennȩ parces: et statim
eructuat puteus de quo ante diximus fecidam flammã. Et cũ retͣ¬
hit anbelitum suum dira bestia: euocat ad se omnes bestias quas añ
sparserat: et cum fumo & sulphure in ore eius cadentes deuorat.
bestia ꝑcutiens semꝑ ꝑcutitur: et torenta antinab inferens in

Expanded text:
flat et spargit animas in diversas partes gehennae; et statim eructuat puteus ille, de quo praediximus, fetidam flammam: et cum retrahit anhelitum suum dira illa bestia, retrahit ad se omnes animas, quas ante sparserat, et cum fumo et sulphure in os ejus cadentes devorat. bestia percutiens semper percutitur; et tormenta animabus inferens, in
Abbreviated transcription (Latin):
beris: s domum unde flamma procedit intͣbis. Et cum propius ac¬
cederent᷑: inderunt carnifices cum securib. et cultris. et ferramen¬
tis bis acutis. et cum dolabris. et terebris. et falcibus acutissimis. cũ
uangis et fossorib. et cum ceteris instrumentis. quib animas excori¬
are. uel decollare. uel findere. uel truncare poterant. aute portas¬
III medio flammarũ stantes: & sub manib eorum multitudinem
libera supplicio: et cet̾is que pꝰ hãc occurrerint. me tradi cõcedo.
que antea uidisti: adhuc tamen unum indebis omniũ excellenᷤ
istud suppliciũ: quia canes rabidi tuum intus expect᷑ant aduentũ.¬
it impet᷑uit. Demones autem uidentes animã sibi concessam. circũ.¬
uenerunt eam: & magnis conuiciis exprobrantes. cum supͣdictis
Nam luct̾us et tristicia: dolor et gemitus. ⁊ stridor dentium:. len¬
tus ignis extͥnsecus. intrinsecus uero uastum continebat incen¬
dium: auiditas in explebilis semper merat cibi: nec tamen sacia¬

Expanded text:
beris; sed ipsam domum unde procedit, intrabis. » Et cum propius accederent, viderunt carnifices cum securibus et cultris, et bis acutis dolabris, et terebris, et falcibus, et forcipibus acutissimis, et vangis, et fossoriis, et caeteris instrumentis, quibus animas excoriare, vel decollare, vel findere, vel truncare poterant, in medio flammarum stantes; et sub manibus eorum multitudinem libera supplicio, et caeteris quae post haec occurrerint, me tradi concede. quae hactenus vidisti: sed adhuc videistud supplicium, quia canes rabidi te exspectant. » Tuprofecit. Daemones autem videntes eum sibi concessum, circumdederunt eum et magnis convitiis exprobrantes, cum supradictis gemitus, et tristitia, fletus et stridor dentium; lentus ignis extrinsecus, et intrinsecus vastum incendium. Aviditas inexplebilis semper inerat cibi, nec tamen sacia
Abbreviated transcription (Latin):
recognoscens. qr ego  naufragꝰ ille. qͥ qͦnclã ueni ad te qñ scribe¬
bas in cella monasterii tui ad cluũ scauri: cui declisti duodecĩ
nũmismata. et argũteã scutellã. qua tͥ miserat cũ infusis legu¬
minib beata siluia mat̾ tua. Et hoc tͥ ꝓ certo sit: qr ab illo die

Expanded text:
recognoscens, quia ego sum naufragus ille qui quondam veni ad te, quando scriberecognoscens, quia ego sum naufragus ille qui quondam veni ad te, quando scribebas in cella monasterii tui ad clivum Scauri, cui dedisti duodecim numismata, et argenteam scutellam, quam tibi miserat cum infusis leguminibus beata
Abbreviated transcription (Latin):
ut duoclecĩ ꝑegrinos ad pͣndium inuitaret. Qui ꝑgens uissa cõple¬
uit : eosq ad mensã parit̾ ordinauit. Dum aũ simul discũberent: i-¬
tuens papa : xiii. num̃auit. Et accersito sacellario: cur cont᷑ iussiõẽ
suã. teiũ decimũ inuitare p̃sumpserit. inqͥsiuit. Ille obstupe factus.
securꝰ respondit. Crede mͥ honorabilis pat̾: ũ sũt nͥ duodeci: sicut
ipse iussisti. S dũ conuictꝰ sepius. duodecĩ identidẽ numeraret: ac
t̃ciũdeciniũ quẽ solus papa uide pot̾at. ñ uideret: animaduertit
sp̾alis pat̾ a regorius uirũ ꝓpius discũbentẽ uultus crebriꝰ ꝯuertere:
& nẽ adolescentẽ. nũc uͦ se uetulũ ueneranda canicie sinulare. Fini¬
to cõuiuo. duo decĩ quide abire ꝑmisit: tc̃iũ decimũ uͦ manu sus¬
cipiens. in cubiculũ suũ induxit: uehement̾ ad urans. ut ei se.
nomen q suũ simplicit ꝓdere dignaret᷑. Q respondens dixit. Et
cur int̾rogas de nõe meo qͦd ẽ. mirabile: Herũtñ scito. memoria

Expanded text:
plevit, eosque ad mensam pariter ordinavit. Dum autem simul discumberent, intuens papa, tredecim numeravit; et accersito sacellario, cur contra jussionem suam tertium decimum invitare praesumpserit inquisivit. Ille obstupefactus, securus respondit: « Crede mihi, honorabilis Pater, non sunt nisi duodecim, sicut ipse jussisti. » Ergo dum convictus saepius duodecim identidem numeraret, ac tertium decimum quem solus papa videre poterat, non videret, animadvertit spiritualis Pater Gregorius virum propius discumbentem vultus crebro convertere, et nunc adolescentem, nunc vero vetulum veneranda quadam canitie simulare. Finito convivio, duodecim quidem abire permisit; tertium decimum vero manu suscipiens, in cubiculum suum induxit, vehementer adjurans ut ei se nomenque suum simpliciter prodere dignaretur. Qui respondens, dixit: « Et cur interrogas de nomine meo, quod est mirabile? Verumtamen scito, memoria
Abbreviated transcription (Latin):
Et ipfa ipsa noct̾e uidit abbas fratrẽ illũ defunctũ: Ꝙ dieit ei.
N on es mortuus frat̾: Ille respondit. Etiam. Et iterũ int̾ro ga¬
bat eũ abbas. Ubi eras usq podie: Respondit frat̾. Nere dñe
in custodia: & usq heri ñ sum absolutꝰ. Notum itaq factũ est
om̃ib. qr in hora qͣ diachonꝰ oiationẽ suꝑ sepulerũ: ĩ ea hora
absolutꝰ ẽ. ab ex cõmunicatiõe: ⁊ lib̾ata ẽ. a dãnatiõe aĩa eiꝰ.

Expanded text:
Et ipsa nocte vidit abbas fratrem illum defunctum, et dixit ei: Et ipsa nocte vidit abbas fratrem illum defunctum, et dixit ei: Non es mortuus, frater? Ille respondit, etiam. Et iterum interrogavit eum abbas: Ubi eras usque hodie? Respondit frater? Vere, domine, in custodia, et usque heri non sum absolutus. Notum itaque factum est omnibus quia in hora qua diaconus orationem dixit super sepulcrum, in ea hora abs
Abbreviated transcription (Latin):
et dedit mãdatũ. ut nullus monachoꝵ ꝓpͥũ aliquid haberet. usq tatis
secłaris fr̾. E cce tria mĩmismata suscipiens: cõpara qͣlis tͥ placet.
Acceptis itaq mouachꝰ trib nũmismatib: habebat ea apuad se. Alius autẽ
uidens eum habentẽ tria nũmismata: pergens nũciauit abbati. Abbas uero
audiens: retulit beatissimo papȩ. Beatissinus aũ gregoriꝰ discens hoc ab ab¬
bate. segregauit eũ a cõmumõe: tãꝗͣ eũ qͥ soluerat regulã monasterii. G̃
pͦ modi cũ temporis morit᷑ fr̾ segregatꝰ: nesciente papa. P ost duos gͦ aut
tres dies pergens abbas nũciauit ei: quia frat̾ reqͥeuit. In hoc itaq non
tamio excõmimicatiõs. Et scribens orationẽ in pict̾atio: dedit uni di¬
achonoꝵ suoꝵ. iubens ei ire. et suꝑ fratr̃e legi eam. Frat aũ oratio
soluens ab excõmunicatione defunctũ. Uadit gͦ dia chonus sicut p̃¬
ceptũ ei fuerat. suꝑ tumulũ fr̾is legit pic̃tatiũ habens orationem

Expanded text:
et dedit mandatum ut nullus monachorum proprium aliquid haberet usque ad unusaecularis frater: Ecce tria numismata suscipiens, compara, qualis tibi placet. Acceptis itaque monachus tribus numismatibus, habet ea apud se. Alius autem frater videns eum habentem tria numismata, pergens nuntiavit abbati. Abbas vero audiens, retulit beatissimo papae. Beatissimus autem Gregorius discens hoc ab abbate, segregavit eum a communione, tanquam eum qui solverat regulam monasterii. Igitur post modicum temporis moritur frater segregatus, nesciente papa. Post duos ergo aut tres dies pergens abbas nuntiavit ei quia frater requievit. In hoc itaque non ommunicationis epitimio; et scribens orationem in pyctatio, dedit uni diaconorum suorum, jubens ei ire, et super fratrem legi eam. Erat autem oratio solvens ab excommunicatione defunctum. Vadit ergo diaconus, sicut praeceptum ei fuerat, et super tumulum fratris legit pyctatium, habens orationem.
Abbreviated transcription (Latin):
quantibus illis uulcano occurrerunt tortores cum ignitis forcipibus.¬
tenentes proiecerunt eam in caminum ignis ardentis: et sic follib
chilum redigeretur illa multitudo anmarum que ibi urebatur.
c innq ita liquefierent. ut nil aliud nͥ aqua apparerent. iugulabant᷑
tridentibus ferress: et positȩ suꝑ ucudem. ꝑcutiebantur malleis:
donec uicenȩ siue tricenȩ. uel centenȩ animȩ in unam massam
recligerentur: et tamen quod ẽ. granius non ita perirent: Aesi¬
non poterant. Loquebant᷑ uero tortores adinuicem dicentes.
Nonne sufficit: Et alii in alio loco responde bant. Proicite nob.
ut uideamiis si sufficit. Et cum ꝓicerent: alii rapiebant cas
in forcipibus ferreis antequamꝰ terram tangerent᷑: & sieut pͥmi
ita et ipsi eas ignibus tͣliderunt: sic q miserȩ mͦ huc mͦ illuc pro¬
iciebantur amniȩ: et ubiq patiebantur ⁊ comburebantur:. donec
pelles pariter et carnes. nerui et ossa in fauillam redigerentur.

Expanded text:
ibus,et projecerunt in caminum ignis ardentis; et sic sufflantihilum redigerentur animae, quae ibi patiebantur. Cumque ita liquefierent, ut nil aliud nisi aqua apparerent, jugulabantur tridentibus ferreis: et positae super incudem percutiebantur malleis, donec vicenae, vel centenae in unam massam redigerentur, et tamen quod est gravius, nec sic perirent; desiant. Loquebantur autem tortores ad invicem dicentes: « Nunquid sufficit? » Et alii in alia fabrica respondebant: « Projicite nobis, ut videamus si sufficit; et projiciebant, et alii capiebant eas in forcipibus ferreis, antequam terram tangerent, et sicut primi, ita et ipsi eas ignibus tradebant: et ita misere modo huc, modo illuc projiciebantur, et ubique comburebantur, donec simul pelles et carnes, et nervi et ossa in favillam redigerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
aminȩ tam uirorum ꝗͣ mulierum que descendebant in stagnum: et
Intus uero mordebantur in uiscerib more uiꝑino a prole concepta:
sic q uexabantur miserȩ in unda fetida. maris mortui glicie concre¬
ta. Cumq tempus eẽt ut parerẽt: clamabant replentes inferos ulu¬
latibus: et sic serpentes pariebant. Pariebant dico non solum femi¬

Expanded text:
animae, tam virorum quam mulierum, quae descendebant in stagnum, et intus autem mordebantur in visceribus more viperino a prole concepta; sicque vegetabantur miserae in unda frigida Mortui maris glacie concreta: cumque tempus esset, ut parerent, clamantes replebant inferos ululatibus, et sic serpentes pariebant. Pariebant autem non solum femi
Abbreviated transcription (Latin):
hominum armatoꝵ. Habebat autem in ore fuo duos parasitos:
et uersis capitib ualde in compositos. Unus autem illoꝵ habe¬
bat caput sursumm ad dentes suꝑiores prefatę bestię: et pedes de¬
ne in ore eius: qui idem os in similitudinem trium portarũ
drindebant. Namma etiam mextmnguibilis ex ore enis eructu¬
abat. que in tres partes ꝑ illas tres portas dnudi solebat: & contra ipsã
flaminam. animȩ cogebantur itrare daninatȩ: fetor quoq incompara¬
bilis ex ore eius exiebat. S et planctus et ululatus multitudinis: de uen¬
tre eius ꝑ idem os audiebatur. Nec mirum: cum intus essent multa mi¬
lia uirorum ac mulierum. dira cormenta sustinentium. Ante cuius os.¬
erat etiam inmundoꝵ spirituum multitudo: qui animas intrare coge

Expanded text:
hominum armatorum. Habebat autem in ore suo duos parasitos gigantes versis capitibus valde incompositos: quorum unus habebat caput sursum ad superiores dentes praefatae bestiae, et pedes denae in ore ejus, qui os illud in similitudinem trium portarum dividebant. Flamma inexstinguibilis ex ore illo exibat, quae in tres partes per illas tres portas dividebatur, et contra ipsam flammam animae damnandae intrare cogebantur. Fetor quoque incomparabilis ex ore ipso exibat, et planctus multitudinis de ventre ejus per idem os audiebatur. Intus enim erant multa millia virorum ac mulierum dira tormenta luentium. Ante cujus os etiam immundorum spirituum multitudo animas intrare
Abbreviated transcription (Latin):
inemibris et digitis. diuersarum bestiarum capita: que ipsa m̃bͣ
mordebant usq ad ossa et neruos. Habebant quoq uiuas lingͣs
in modum aspidum: quȩ totum palatum. et arterias om̃s consume¬
bant usq ad pulmones. Uerenda quoq ipsa uiroꝵ ac uulierũ erãt
in similitudinem serpentium: qui inferiores partes uentͥs lacerare.
et ipsa uiscera studebant iude abstrahere. Tunc dixit anima.¬

Expanded text:
diversis membris et digitis diversarum bestiarum capita, quae ipsa membra mordebant usque ad nervos et ossa. Habebant autem linguas vivas in modum aspidum, quae totum palatum et arterias consumebant usque ad pulmones. Verenda quoque ipsorum virorum et mulierum erant in similitudine serpentium, qui inferiores partes ventris lacerabant; et ipsa viscera inde studebant abstrahere. Tunc ait an
Abbreviated transcription (Latin):
ad uallem ualde. ꝓfundam. putidam nimis ac teuebrosam. Cuiꝰ
profunditatẽ ipsa quidem anuna uidere non poterat: sonitiun
autem sulphurei fluminis. et ululatus multitudinis in imis pati¬
entis audire ualebat. Funus uero de siaphure. et de cadauerib¬
dimi pontis se supͣ uallem extenderat: qui mille passus in longi¬
pontem tͣnsire. nisi electus nemo poterat. De quo uidit multos
trausire. Erat autem ille presbiter peregrinus portans palmam.
et indutus selauinio: et ante onines intrepidus pertransibat prn

Expanded text:
ad vallem profundam, et putidam nimis, et tenebrosam; cujus profunditatem ipsa quidem anima videre non poterat; sonitum tamen sulphurei fluminis, et ululatum patientium in eo audiebat. Fumus vero de sulphure et de cadaveribumille passus habebat in longipontem transire nemo nisi electus poterat. De hoc ponte vidit multos transire, qui erat peregrinus, portans palmam, et indutus sclavinia: et primus ante omnes intrepidus pertransibat. An
Abbreviated transcription (Latin):
ritis uocem ãmonitionis iueę.⁊ conũsi fueritis ad me. detͣhani uos
ab altitudine ur̃a qua male usi estis in profundum inferni: ⁊ eri¬
tis consortes illorum quib uosmetipsos assimilastis in incendio ui¬
N die sc̃o pentecostes. ni hora prima ante celebrationem diuini of¬
ficii cum essem in oratione. apparuit angelus coram me:⁊ hacte¬

Expanded text:
ritis vocem admonitionis meae, et conversi fueritis ad me, detraham vos ab altitudine vestra, qua male usi estis, in profundum inferni, et eritis consortes illorum, quibus vos assimilastis in incendio vii  in hora prima, ante celebrationem divini officii, cum essem in oratione, apparuit angelus coram me et hacte
Abbreviated transcription (Latin):
as: et in pedibus totidem ungulas: rostrum habet nimis lon¬
gum et grossum: caudam etiam asꝑrimã & longam: et ad no¬
cendum animab. aculeis acutissimis preparatã. Iacet itaq ilid̃
horribile spect̾aculum ꝓnum suꝑ cratem ferream: suppositis ar¬
dentib primis. ab innumerabili multitudine demonũ follib
sufflatis. Circũdat autẽ illum tanta anmarũ & demonum¬
mulcitudo: qͣnta nulli credibile eẽt. quoa minidus tot ammas

Expanded text:
os; in pedibus totidem. Rostrum ejus nimis longum et grossum, cauda asperrima et longa, et ad nocendum animabus aculeis acutissimis praeparata. Jacet autem illud horrendum monstrum super cratem ferream, suppositis ardentibus pranis ab innumerabili multitudine daemonum follibus sufflantium. Circumdat autem ipsum tanta multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
uos ãmonere : Ecce ostendi uiam: instruxi uos doct̾rina. Palpa¬
te huc et iluc: consid̾ate uerba: retinete exempla. Piligite castitatem:
presentia: et tͣnslatum ẽ. desiderium meũ usq in ꝓximũ diẽ. Tunc em̃
stante me in oratione pͦ horã capitolii. p̃sentauit se mͥ angelus dm̃: et
postulaii ut sermonẽ ordiretur ad eos. quoꝵ uia in uisione quasi glebis
occupata apparuerat. Et comfestim aꝑiens os suũ: hec ũba locutꝰ ẽ.¬

Expanded text:
vos admonere? Ecce ostendi viam, instruxi vos disciplina, palpate huc et illuc, considerate verba, retinete exempla, diligite castitatem, praesentia, et translatum est desiderium meum usque ad proximum diem. Tunc etiam stante me in oratione post horam capituli, praesentavit se mihi angelus Domini et postulavi, ut sermonem ordiretur ad eos, quorum via in visione quasi glebis occupata apparuerat, et confestim aperiens os suum haec verba locutus e
Abbreviated transcription (Latin):
Cadent quidem a latere tuo mille. et decem im lia a dextris tuis: ad te aũ
non appropinquabit. Ueruintamen oculis tius considerabis: et recributio¬
Uumq simul longius ꝑgerent. et uullum preter splendorem an¬
geli linnen haberent: tandem uenerunt ad uallem ualde tr̃i¬
ualde profunda. et carbomibus ardentibus plena: cooꝑculum¬

Expanded text:
cadent a latere tuo mille et dena milia a dextris tuis, ad te autem non adpropinquabit ; uerumtamen oculis t.uis considerabis et retributioumque longius pergerent simul, nullumque praeter splendorem angeli lumen haberent, tandem venerunt ad vallem territ autem profunda, et carbonibus ardentibus plena, operculum
Abbreviated transcription (Latin):
Ottur profecti uenerunt ad inontem in irȩ magnitudiis: magni
horroris. et uastȩ solitudinis. Qui mons: transeuntib ualde an¬
gustum prebebat iter. Erat namq ex una parte illuis itineris
iguis putidus: sulphureus. atq tene brosus. Ex altera autem par¬
te. nix glacialis: et cum grandine uentus horribilis. Erat uͦ hinc¬

Expanded text:
irae magnitudinis, et horroris magni, et vastae solitudinis; qui transeuntibus angustum valde praebebat iter. Ex una parte illius montis erat ignis putidus, sulphureus et tenebrosus: ex altera parte nix glacialis, et ventus horribilis. Et erat mo
Abbreviated transcription (Latin):
eugełii. apparuit michi angelus dñi stans coram me. Cumq petissem ab eo.
ut hdc ꝓcurare dignaretur. ne quid negligentiȩ in illa sacra cõmunione
quam expect̾abamus accideret: adieci postulare. ut sermonẽ suum de re-¬
c̃torib eccłȩ secundũ quod inchoauerat. prosequi dignaretur. Ad quod. mͥ
breue responsum reddidit dicens. Si digni ẽẽnt: nuilta et magna de eis
dñs reuelaret. Adicto: statim ad altare cum festinatione accessit. ⁊ cũ
duob angelis qui in principio missȩ aduenerant. cum magna diligñtia
donec omnes cõmumcassemus. astabat. Sequenti uero die circa idem tẽ¬

Expanded text:
angelii, apparuit mihi angelus Domini stans coram me; cumque hoc petiissem ab eo, ut hoc procurare dignaretur, ne quid negligentiae in illa sacra communione, quam exspectabamus, accideret; adjeci postulare, ut sermonem suum de rectoribus Ecclesiae, secundum quod inchoaverat, prosequi dignaretur. Ad quod mihi breve responsum reddidit dicens: « Si digni essent, multa magna de illis Dominus revelaret. » Quo dicto statim ad altare cum festinatione accessit; et cum duobus angelis qui in principio missae advenerant, cum magna diligentia, donec omnes communicassemus, astabat. Sequenti vero die circa idem tem
Abbreviated transcription (Latin):
batur uerbis dicens. Gaude et letare filia lucis: quia miscdam
eui gͦ inquit: et ostendam tibi pessiium humam gn̾is
et dixit ei. Ueni et uide: hoc tanen scito. quod lumen lns qui hic de¬
non poterunt. Appropians autem anima uidit profidum infer-¬
si centum capita. & in unoquoq capite centũ eẽnt linguę. recita

Expanded text:
eam suam, dicens: « Gaude et laetare, filia lucis, quia misericogo et ostendam tibi pessimum humani generis  dixit: « Veni, et vide. Scito tamen quod nullum lumen his qui huc denon videbunt te. Appropians autem anima vidit principesi centum capita, et in unoquoque capite centum linguas ha
Abbreviated transcription (Latin):
oct̾aua beati iohannis iterũ se mͥ p̃sentasset: p̃uenit uerba mea: ita me
hilarit̃ alloquens. Int̾rogare me uis: Interroga: et respondebo tͥ. Et
dixi: sicut a doctͥore p̃monita fuerã. Dñe: quod scriptum ẽ. uoluntas
ꝓ factͥo reputabit᷑: nũquid adũsari pot̾ sermoni tuo. quẽ ꝓxime dixi¬
sti᷑. Et respondit. Nequaqͣm. Item q subuinxit. Uerũ certe ẽ: qd̾ scͥptũ¬
ẽẽ testaris. Cinus oꝑis ꝑficiendi uoluntatẽ habuerit hõ. ita ut neqͣqͣm
remaneat in ipso quin ad ꝑfectũ ꝑducat qd̾ cupit: ⁊ sic usq in finem
ꝑmanet: hoc: quasi fact̾um corã dño reputabit᷑. Et si malũ quidem¬
Quiequid eñ cogitatione aut uoluntate fecerit homorita annul¬
lari pot̃ coram domino: ac si nũqͣm fuerit. Recordare quia dixi tͥ se

Expanded text:
Octava B. Joannis iterum se mihi praesentasset, praevenit verba mea ita me hilariter alloquens: « Interrogare me vis, interroga, et respondebo tibi. » Et dixi, sicut a ductore praemonita fueram: « Domine, quod scriptum est: Voluntas pro facto reputabitur, nunquid adversari potest sermoni tuo, quem proxime dixisti? » Et respondit: « Nequaquam. » Itemque subjunxit: « Verum est certe, quod scriptum testaris, cujus operis perficiendi voluntatem habuerit homo, ita ut nequaquam remaneat in ipso, quin ad perfectum perducat, quod cupit, et sic usque in finem permanet, hoc quasi factum coram Domino reputatur; sed deQuidquid enim cogitatione, aut voluntate fecerit homo, ita annullari potest coram Domino ac si nunquam fuerit: . . . qui aute
Abbreviated transcription (Latin):
rentib ꝓ delict̾is suis:q sict̃ mala facere assuescunt. ita ⁊ bona
facere discerent: si per castitatẽ ad hoc nutͥrent᷑. Quod aut̃ dixi
iimaculatos: ꝓ ipsis dixi. qui cum paululũ de septenino exier̃ĩt:
tunc amplius se conmaculant pͣuis oꝑib: qr plus uoluerunt co¬
gitare de malo: qm̃ non sunt ꝓhibiti ab eo. Nam ⁊ ipsi in ꝗͣtum
nas penas sustinent quousq purificent᷑: quia nulla oñimo maen¬
la ui regnum dei pot̾ intrare. Hoc gͦ est illoꝵ ꝑire.: de qͦ supͣ
betis: attendite quomͦ in magna cautela eos custodiatis: qr in

Expanded text:
rentibus pro delictis suis, quia sicut mala facere assuescunt, ita et bona rentibus pro delictis suis, quia sicut mala facere assuescunt, ita et bona facere discerent, si per charitatem ad hoc nutrirentur. Quod tamen dixi: Immaculatos, pro iis dixi, qui cum paululum de septennio exierunt, tunc amplius se commaculant pravis operibus, quia plus noverunt cogitare de malo, quoniam non sunt prohibiti ab eo, nam et ipsi in quantum nas poenas sustinent, quo usque purificentur, quia nulla omnino macula in regnum Dei potest intrare. Hoc ergo est illorum perire, de quo supra betis, attendite quomodo in magna cautela eos custodiatis, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
um eẽt completus ꝑ angelum sermo precedens in ugilia
assumptionis scẽ dei genitricis mariȩ: rursus in ipso die
festo. in tempore diumi officii insitauit me: et ait. E ece
adhuc nolo consummare sermones meos. qm adhuc locus ẽ: ⁊ habeo
aliquid breuit̃ dicere ad infantes qui nesciunt se custodire ꝓpt̾ igno¬
rantiam. Propt̾ quod oportet ammom̃ matres eoꝵ: ut custodiant
eos cum timore dei. castos & inmaculatos. ne forte ꝑeant. Ad hec ego
subiiinxi: int̃rogans et dicens. Quid est dñe qͦd dixisti. castos ⁊ ĩma¬
culatos: Quid facere possunt infantes. unde castitatẽ suam con¬
maculent Nonne & si quid delinquunt. ignorantia eos excusat:
et ipsi ꝑficere possunt. Et qͣmuis ꝑ ignorantiã faciant: tñ sine rea¬
tu ñ sunt. ⁊ penã omino non euadere possunt. de hac uita mi-¬
grantes: quia neq ab aliquo sunt castigati. neq ꝑ seipsos pem¬
tentiam delicti habere sciebant. P ropt̾ea castigari deberent a pa¬

Expanded text:
um esset completus per angelum sermo praecedens, in Vigilia Assumptionis sanctae genetricis Dei Mariae, rursus in ipso die festo, in tempore divini officii visitavit me et ait: « Ecce adhuc volo consummare sermones meos, quoniam adhuc locus est et habeo aliquid breviter dicere ad infantes, qui nesciunt se custodire propter ignorantiam; propter quos oportet admoneri matres eorum, ut custodiant eos cum timore Dei castos et immaculatos, ne forte pereant. » Ad haec ego subjunxi interrogans et dicens: « Quid est, domine, quod dixisti: Castos et immaculatos? quid facere possunt infantes, unde castitatem suam commaculent? nonne et si quid delinquunt, ignorantia eos excusat? et ipsi perficere possunt; et quamvis per ignorantiam faciunt, tamen sine reatu non sunt, et poenam omnino evadere non possunt de hac vita migrantes, quia neque ab aliquo sunt castigati, neque per se ipsos poenitentiam delicti habere sciebant; propterea castigari debent a pa
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. fornicatiõis nom̃ adieci: quia et ipsi anteqͣni cõuigii legẽ assu¬
mant. suꝑ modũ in ea fedantur: ⁊ ꝓuocant iram dei in scͥ. huic
ẽ. qd̾ ad mat̾monia legitima accedentes. fructu gn̾ationis pͥuant᷑
a dño : ⁊ mirant᷑ unde accidat eis: ignorantes sterilitatis suȩ causã.
Quib aũ gñatio conceditur: aut in ipsa ꝓle. aut in aliis rebus
necessariis. plurib modis diumo iudicio feriunt᷑. & om̃ia infelient̃¬

Expanded text:
torum fornicationis nomen adjeci, quia et ipsi antequam conjugii legem assumant, super modum in ea foedantur, et provocant iram Dei in se. Hinc est, quod ad matrimonia legitima accedentes, fructu generationis privantur a Domino, et mirantur unde accidat eis, ignorantes sterilitatis suae causam: quibus autem generatio conceditur, aut in ipsa prole, aut in aliis rebus necessariis pluribus modis divinitus feriuntur et omnia ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc celebratur assumptio eis. de uita hac migrauerit: quadra¬
gesimo autem die post illum: hoc est nono łalendas oct̾obris resurre¬
nis eus celebrari in eccła statuerunt. nullam certitudinẽ corporalis
assumptionis eius habuerunt: ideo q diem dormitionis eius sollem¬
nem fecerunt. quẽ et assumptionẽ appellauerunt: qui eciam carne assũp¬
tam indubitant̃ credebant. Post hec cum dubitarem publicare scriptum

Expanded text:
uo celebratur assumptio mea ad dominum migraui, sed quadragesimo die post illum, scilicet IX kal. octobris resurreeius agi in ecclesia statuerunt nullam certitudinem corporalis eius assumptionis habebant. Ideoque diem dormitionis eius solempnem fecerunt; quem et assumptionem appellauerunt, quia etiam carne assumptam indubitanter credebant. Elizabeth autem cum dubitaret publicare hanc