comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniamꝰ ad inmicos: Qͥ
usq ad inimucos ꝑuenit ñ
tͣnsilit fres. Necesse ẽ sicut ig¬
nis pͥus occupet ꝓxima: et sic
se in longinquiora clistendat.
Propinquior ẽ tͥ frãt: ꝙͣ nescio
quis homo. Rursꝰ magis tibi
adheret ille que ñ noueras qͥ
qͥ etiã adu̾sat᷑ Extende dilectio¬
nem in ꝓximos: nec uoces illã
extensionẽ. Prope enĩ te dili¬
gis: qͥ eos diligis qͥ tͥ adhereiͭ.
Extende ad ignotos: qͥ nichil tͥ
mali fecerunt. Transcende et
ip̃os:ꝑuem ut diligas
inimi ÷ cos. Hoc certe dñs iu¬
bet.Quare iste tacuit de
dilectione inimici: Omĩs dile¬
ctio siue q̃ carnalis dr̃ que ñ
dilectio s magis amor dici so¬
let cdilectionis enĩ nom̃ mag̃
solet in meliorib reb dici. in
dilige̾ uel amare. hoc enĩ etiã
u̾bo usus ẽ dñs cũ dice̾t petre
amas me: ñ sic debemꝰ amare
hoĩes qͦmͦ audimꝰ gulosoᷤ dice
amo turdos. Queris quare:
Ut octiclat ⁊ consumat. Et
amare se dicit. ⁊ ad hoc illos

Expanded text:
iamus ad inimicos? Qui usque ad inimicos pervenit, non transilit fratres. Necesse est sicut ignis, prius occupet proxima, et sic se in longinquiora distendat. Propinquior est tibi frater quam nescio quis homo. Rursus tibi magis adhaeret ille quem non noveras, qui qui etiam adversatur. Extende dilectionem in proximos, nec voces illam extensionem. Prope enim te diligis, qui eos diligis qui tibi adhaerent. Extende ad ignotos, qui tibi nihil mali fecerunt. Transcende et ipsos; perveni, ut diligas inimicos. Hoc certe Dominus jubet. Quare iste tacuit de dilectione inimici? 5. Omnis dilectio, sive quae carnalis dicitur, quae non dilectio, sed magis amor dici solet dilectionis enim nomen magis solet in melioribus rebus dici, in diligere, vel amare; hoc enim verbo etiam usus est Dominus cum diceret, Petre, amas me ? non sic debemus amare homines, quomodo audimus gulosos dicere, Amo turdos. Quaeris quare? Ut occidat, et consumat. Et amare se dicit, et ad hoc illos
Abbreviated transcription (Latin):
Intendite quid dicã D̾s. hõ.
pecora. Uerbi gr̃a. Supͣ te d̾s:
infra te pecora. Agnosce eũ qͥ
supͣ te ẽ: ut agnoscant te que
infra te sunt Id̾oq cũ damel
agnouisset supͣ se deũ: agno¬
uerunt illũ supͣ se leones.
Si autẽ ñ agnoscis illũ qͥ supͣ
te ẽ: suꝑiorẽ cont̾epnis. subde¬
ris inferiori. Propt̾ea suꝑbia
egyptioꝵ unde domita ẽ: De
ranis ⁊ muscis. Poterat deus
et leones mitt̾e: s aliqͥs mag¬
nus leone t̾rendꝰ ẽ. Qnͣto illi
erant suꝑbiores: tanto de re¬
b conteptibilib ⁊ abiectis
fracta ẽ eoꝵ ceruix mala. S
danihelem agnouer̃t leones:
qͥa subditꝰ deo erat. d mar¬
tyres qͥ ad bestias pugnauer̃t
et feraꝵ morsib laniati sunt:
Non erant sub deo: dut erañ
serui dei tres uiriͥ et ñ erant
serui dei machabei: Agnouit
ignis seruos dei tres uiros

Expanded text:
Intendite quid dicam: Deus, homo, Intendite quid dicam: Deus, homo, pecora: verbi gratia, supra te Deus; infra te pecora. Agnosce eum qui supra te est, ut agnoscant te quae infra te sunt. Ideoque cum Daniel agnovisset supra se Deum, agnoverunt illum supra se leones . Si autem non agnoscis illum qui supra te est, superiorem contemnis, subderis inferiori. Propterea superbia Aegyptiorum unde domita est? De ranis et muscis . Poterat Deus et leones mittere, sed aliquis magnus leone terrendus est. Quanto illi erant superbiores, tanto de rebus contemptibilibus et abjectis fracta est eorum cervix mala. Sed Danielem agnoverunt leones, quia ille subditus Deo erat. Quid? martyres qui ad bestias pugnaverunt, et ferarum morsibus lacerati sunt, non erant sub Deo? Aut erant servi Dei tres viri, et non erant servi Dei Machabaei? Agnovit ignis servos Dei tres vir
Abbreviated transcription (Latin):
potestas hois: Quia homo ex eo
ht̃ potestatẽ: ex qͦ factꝰ est ad
ymaginẽ dei: Ubi autẽ factꝰ
ẽ ad ymaginẽ dei: In intellectu.
in mente. in interiore homine
in eo qđ intelligit ueritatẽ. di¬
iudicat iusticiã ⁊ iniusticiam.
nouit a qͦ factꝰ ẽ: p̃ intelligere
creatorẽ suũ. laudare creatorẽ
suũ. Habet hanc intelligentiã:
qͥa h̃t prudentiã. Id̾o multi
cũ ꝑ cupiditates malas deter¬
rerent in se ymaginẽ d̾i et
ipãm qͦd ammͦ flãmã intelli¬
gentie ꝑu̾sitate moꝵ extin¬
guerent: clamat illis scͥptura.
Nolite fieri sicut equus et
mulus: quib ñ est intellectꝰ
Hoc ẽ dicẽ. Preposui te equo
et mulo. Te ad ymaginẽ meã
feci: potestatẽ tͥ suꝑ ista tͣdidi.
Quare: Quia ñ hñt fere ra¬
tionalẽ mentẽ: tu autẽ ratio¬
nali m̃te capis ueritatẽ intel¬
ligis qͦd supͣ te ẽ. Subdere ei
qͥ supͣ te ẽ: ꝙ infra te erunt
sub quo esse debuit: sublitꝰ¬
est eis supͣ que esse debuit.

Expanded text:
sta? Quia homo ex eo habet potestatem, ex quo factus est ad imaginem Dei. Ubi autem factus est ad imaginem Dei? In intellectu, in mente, in interiore homine; in eo quod intelligit veritatem, dijudicat justitiam et injustitiam, novit a quo factus est, potest intelligere creatorem suum, laudare creatorem suum. Habet hanc intelligentiam, qui habet prudentiam. Ideo multi cum per cupiditates malas detererent in se imaginem Dei, et ipsam quodammodo flammam intelligentiae perversitate morum exstinguerent; clamabat illis Scriptura, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Hoc est dicere, Praeposui te equo et mulo; te ad imaginem meam feci, potestatem tibi super ista dedi. Quare? Quia non habent ferae rationalem mentem: tu autem rationali mente capis veritatem, intelligis quod supra te est; subdere ei qui supra te est, et infra te erunt eruit eum sub quo esse debuit, subditur eis supra quae esse debuit. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
dis ab oculis hominũ. abscon¬
dis ab imitatione hoĩum: lau
panẽ. alt̃ iusticiã. Int̾ duoᷤ istoᷤ
famelicos. qͥa dictũ ẽ beati qͥ
esuriunt ⁊ situnt iusticiam
q̃m ip̃i saturabunt᷑: int̾ duos
qͦd manducet: ille querit qͦl
imitet᷑. Pascis istũ. prebes te
isti: ambob dedisti elemosinã.
Illũ fecisti gͣtulatorẽ de fame
int fecta: hc̃ fecisti imitatorem
de exemplo ꝓposito. Miseremi¬
ni gͦ tanqͣm misericordes: quia
in eo etiã qđ diligitis inimicoᷤᷤ
fres diligitis. Nec putetis nich
ioħ̾em de dilectione inuici p̃¬
cepisse: qͥa de frat̃na caritare ñ¬

Expanded text:
dis ab oculis hominis; abscondis ab oculis hominis; abscondis ab imitatione hominis, laudpanem, alter justitiam. Inter duos istos famelicos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : inter duos quod manducet, ille quaerit quod imitetur. Pascis istum, praebe te isti; ambobus dedisti eleemosynam: illum fecisti gratulatorem de fame interfecta; hunc fecisti imitatorem de exemplo proposito. 10. Miseremini ergo tanquam misericordes; quia in eo etiam quod diligitis inimicos, fratres diligitis. Ne putetis Joannem nihil de dilectione inimici praecepisse
Abbreviated transcription (Latin):
ro corpꝰ meũ ut ardeã:. sarita¬
Ergo scͥptura diuina intro noᷤᷤ
reuocat a iactatione huiꝰ faciei
forinsecus: et ab ista suꝑficie
que iactat᷑ aute hoĩes reuo¬
cat nos intro. Redi ad consci¬
entiã tuã: ipãm int̃roga. No¬
li attendere qͦd floret foris. s
que radix ẽ mn tra. Radicata:
cupilitas. species pͭ esse bonoꝵ
possunt. xadicata ẽ caritas:
securꝰ esto. nichil mali ꝓcede̾
pͭ. Blandit᷑ suꝑb : seuit amor.
Illa uestit. ille cedit. Illeͦ enĩ ue¬
stit ut placeat hõib: ille cedit
ut corrigat disciplina. Accipit᷑
magis plaga caritatis. ꝙͣ ele¬
mosina suꝑbie. Redite gͦ intio
fr̃s. ⁊ in oĩb quecũq facitis
intuemini testem deũ. Uidete
si ille uidet qͦ animo faciatis.
Si cor ur̃m ñ uos accusat qr¬
i iactantie causa facitis: bene.
securi estote. Nolite aũt time¬
re q̃n facitis bene: ne uideat
alt̃. Time. ne ꝓpte̾a facias. ut
tu lauderis. Nam uideat alt̾
ut d̾s laudet᷑. Si enĩ abscon¬

Expanded text:
ro corpus meum ut ardeam, charitaErgo Scriptura divina intro nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum possunt. Radicata est charitas? securus esto, nihil mali procedere potest. Blanditur superbus, saevit amor. Ille vestit, ille caedit. Ille enim vestit ut placeat hominibus: ille caedit ut corrigat disciplina. Accipitur magis plaga charitatis, quam eleemosyna superbiae. Redite ergo intro, fratres; et in omnibus quaecumque facitis, intuemini testem Deum. Videte, si ille videt, quo animo faciatis. Si cor vestrum non vos accusat, quia jactantiae causa facitis; bene, securi estote. Nolite autem timere quando facitis bene, ne videat alter. Time ne propterea facias, ut tu lauderis: nam videat alter, ut Deus laudetur. Si enim abscon
Abbreviated transcription (Latin):
Excessit gͦ hõ modũ: auarior ẽẽ¬
pecora factꝰ ẽ. Et ip̃a ẽ suꝑbia¬
faciat suꝑbia. Ponite in corde
quã similia facit: et qͣsi paria
caritati. Pascit esurientẽ caritaᷤ.
pascit suꝑbia. Caritas ut ds
laudet᷑: suꝑbia ut ip̃a laudet᷑
uestit nudũ caritas: uestit ⁊
suꝑbia. Ieiunat caritas: ieiui¬
nat ⁊ suꝑbia. Sepelit mortuos
caritas: sepelit ⁊ suꝑbia. Oĩa
gͦ oꝑa bona q̃ uult fac̾e caritas
et facit: agit contͣ suꝑbia. ⁊ qͣi
dicit equos suos. S interior
est caritas: tollit locũ male
agitate suꝑbie: ñ male agitan¬
tis s male agitate. Ue homini
cuiꝰ auriga supbia ẽ. Necesse
est enĩ ut preceps eat. Ut aũt
ñ sit suꝑbia q̃ agirat bona fa
cta quis nouit: Quis uidet:
Ubi est hoc: Opera uidemus.
Pascit miscłia. pascit ⁊ suꝑ¬
bia. Hospitẽ suscipit mise¬
ricordia: hospitẽ suscipit et
supbia. Interredit ꝓ paupere
mi sccł̃ia: int̾cedit ⁊ suꝑbia. Qd

Expanded text:
Excessit ergo homo modum; avarior Excessit ergo homo modum; avarior pecora factus est: et ipsa esfaciat superbia; ponite in corde quam similia facit, et quasi paria charitati. Pascit esurientem charitas, pascit et superbia - charitas, ut Deus laudetur; superbia, ut ipsa laudetur. Vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et superbia; sepelit mortuos charitas, sepelit et superbia. Omnia opera bona quae vult facere charitas et facit, agitat contra superbia, et quasi ducit equos suos. Sed interior est charitas: tollit locum male agitatae superbiae; non male agitanti, sed male agitatae. Vae homini cujus auriga superbia est, necesse est enim ut preceps eat. Ut autem non sit superbia quae agitet facta bona, quis novit? quis videt? ubi est hoc? Opera videmus: pascit misericordia, pascit et superbia; hospitem suscipit misericordia, hospitem suscipit et superbia; intercedit pro paupere misericordia, intercedit et superbia. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
hoc induerit incorruptionẽ.
et mortale hoc induerit un¬
mortalitatẽ: iam ꝑfectos filios
dei ubi ñ opꝰ est teptari nͨ fla¬
gellari agnoscet oĩs creatura.
Subdita nobis erunt oĩa si
nos hic subditi sumꝰ d̾o. Sic
suꝑ alios hoies. Dedit enĩ tibi
d̃s esse suꝑ bestias: i. meliorẽ ẽẽ
qͣm bestias. Hoc nat᷑ale habes:
qũe ꝑ prudentiã. optare debes
ut sit et ip̃e prudens. Quam¬
dui tardus ẽ. discit a te. Qũã¬
diu indoctꝰ ẽ. indiget te: ⁊ tu
uideris doctor. ille autẽ discens.
Tu gͦ suꝑior qͥa doctor es: ille
inferior qͥa discens. Nisi illũ
optes eqͣlem: semꝑ uis habere
discentẽ. Si aut̃e semꝑ uis
hr̃e discentẽ: inuidꝰ eris doctor.
Si inuidꝰ doctor qͦmͦ eris doctor:
Rogo te: noli docere ipãm in¬
uidentiã tuã. cudi apłm di¬
centẽ. de iuscerib caritatisꝰ.
uellem om̃s hoĩes esse sicut
me ip̃m. Qͤ m̃ uolebat õs esse:
Equales. Id̾o erat om̃ib suꝑior:
quia caritate optabat õs equales.

Expanded text:
 induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; jam perfectos filios Dei, ubi non opus est tentari, nec flagellari, agnoscet omnis creatura: subdita nobis erunt omnia, si nos hic subditi sumus Deo. 8. Sic super alios homines. Dedit enim tibi Deus esse super bestias, id est, meliorem esse quam bestias. Hoc naturale habes; quem per prudentiam, optare debes ut sit et ipse prudens. Quamdiu tardus est, discit a te; quamdiu indoctus est, indiget tui; et tu videris doctor, ille autem discens: tu ergo superior, quia doctor es; ille inferior, quia discens. Nisi illum optes aequalem, semper vis habere discentem. Si autem vis semper habere discentem, invidus eris doctor. Si invidus doctor, quomodo eris doctor? Rogo te, noli docere ipsum invidentiam tuam. Audi Apostolum dicentem de visceribus charitatis: Vellem omnes homines esse sicut meipsum . Quomodo volebat omnes esse aequales? Ideo erat omnibus superior, quia charitate optabat omnes aequales.
Abbreviated transcription (Latin):
Et apłs quid ait: Eram autẽ
ignotꝰ facie eccl̃iis uidee que in
xp̃o st̃. Tantũ autẽ audientes
ficabant deũ Uidete qũe ad¬
modũ ⁊ ip̃e qͥa sic innotuit finẽ
ñ posuerit in laudẽ suã. sed in
laudẽ dei. Ait qͣntũ ad ip̃m
ꝑtinet uastator eccł̃ie. ꝑsecutor
inuidꝰ. malignꝰ Ip̃e confitetur
ñ nos conuiciam᷑. Amat paulꝰ
dici a nobis peccata sua: ut glo¬
rificet᷑ ille qͥ talem morbũ sana¬
uit. Magnitudinẽ enĩ uulne¬
ris: manꝰ medici secuit ⁊ sana¬
uit. Uox illa de celo ꝓstrauit
ꝑsecutorẽ: & erexit p̃dicatorem.
Occidit saulũ ⁊ inuificauit
paulũ. Saul enĩ ꝑsecutorꝰ
erat scĩ uiri. inde nom̃ ht iste:
qͣndo ꝑsequebat᷑ xp̃ianos. Po¬
stea de saulo factꝰ est paulus.
Quid ẽ paulus: ¶Sodicus.
Ergo q̃n saulꝰ: suꝑbus. elatus
Quando paulꝰ humilis. modicꝰ
Id̾o sic loquim᷑. Paulo post uide¬
erat int̾ apłos: tanqͣm fimbria
uestim̃ti. S tetigit eccl̃ia gen¬

Expanded text:
Et Apostolus quid ait? Eram autem Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae in Christo sunt: tantum autem audientes ficabant Deum . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus, ipse confitetur, non nos conviciamur. Amat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videerat inter Apostolos tanquam fimbria vestimenti: sed tetigit Ecclesia Gen
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ habes ut bonũ agas. Abste
habes male agere: a d̾o habes bñ
age̾. Contͣ ꝑu̾si hoĩes uidete ꝙͣ
p̃posteri sint. Qd faciunt bene¬
sibi uolunt tribuere. s si male
faciuint deũ uolunt accusare.
Conu̾te hoc clistortũ nescio qͥd
et preposterũ.: fac illud qͦdã¬
mͦ capite deorsũ. Qd susũ fa¬
cias iusũ. qͦd deorsũ facias
susũ. Iusũ uis facẽ deñ: et te
susũ : Precipitaris. ñ eleuaris.
Ille enĩ semꝑ sursũ ẽ. Quid gͦ.
Tu bene. ⁊ d̾s male: Immo hoc
dic: siuis uerius dice̾. Ego ma¬
le ⁊ ille bene. Et qđ ego bene.
ab illo bene: nã a me qͥcquid
ago male. Ista confessio firmat
cor: ⁊ facit dilectionis funda¬
mentũ. Nam si oꝑa nr̃a abscõ¬
dere debemꝰ bona iudeant᷑ ab
hõib: ubi ẽ illa sententia dñi
in eo sermone que habuit in
monte: Ubi hoc dixit. ibi et
illud paulo ante dixit luceais
ibi finẽ fecit. s addidit: ⁊ glori¬
ficent patrẽ ur̃m qͥ in celis est.

Expanded text:
quo habes ut bonum agas. Abs te quo habes ut bonum agas. Abs te habes male agere, a Deo habes bene agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Quod faciunt bene, volunt sibi tribuere: si male faciunt, Deum volunt accusare. Converte hoc distortum nescio quid et praeposterum, faciens illud quodammodo capite deorsum: quod susum, faciens jusum: quod deorsum, faciens sursum. Jusum vis facere Deum, et te susum? Praecipitaris, non elevaris: ille enim semper sursum est. Quid ergo? tu bene, et Deus male? Imo hoc dic, si vis verius dicere, Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceantibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est .
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ lauclarent᷑ nisi amarentur.
ñ amarent᷑ nͥ uid̾ent᷑. & si utiq
ñ amarent᷑ nͥ uid̾ent᷑ alio oculo
uident᷑ idest interiori cordis a spͤ¬
tu: ꝑ has uͥtutes inuisibiles mo¬
uent᷑ m̃bra uisibilit̾. Pedes ad am¬
bulandũ. S quo: Quo mouerit
bona uoluntas: q̃ militat bono
imꝑatori. Manꝰ ad oꝑandũ. Sed
quid: Qd iusserit caritas. que¬
intꝰ ñ uidet᷑. Et qͥs intꝰ iubeat
ut iudeamini ab eis. Nũquid
hoc uoluit dice̾: ut q̃cumq bo¬
na facimꝰ abscondamꝰ ab oculis
hominũ ⁊ timeamꝰ uideri: Si
times spectatores: ñ habebis
unitatores. Debes gͦ uideri. s
ñ ad hoc debes fac̾e ut uidearis.
Non ibi esse finis gaudii tui.
ñ ibi terminꝰ leticie tue. ut pu¬
tes te totũ fructũ consecurũ
esse boni oꝑis tui: cũ uisꝰ fue¬
ris atq laudatꝰ. Nichil ẽ hoc.
Contẽpne te cũ laudaris. Ille
in te landet᷑: qui ꝑ te oꝑatur
Noli gͦ ad laudem tuã operari.
q̃d bonũ agis: s ad laudẽ illiꝰ a

Expanded text:
amarentur, non amarentur nisi viderentur; et si utique non amarentur nisi viderentur, alio oculo videntur, id est, interiori cordis aspectu: per has virtutes invisibiles, moventur membra visibiliter: pedes ad ambulandum; sed quo? Quo moverit bona voluntas, quae militat bono imperatori. Manus ad operandum; sed quid? Quod jusserit charitas, qut ut videamini ab eis . Numquid hoc voluit dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondamus ab oculis hominum, et timeamus videri? Si times spectatores, non hebebis imitatores debes ergo videri. Sed non ad hoc debes facere ut videaris. Non ibi debet esse finis gaudii tui, non ibi terminus laetitiae tuae, ut putes te totum fructum consecutum esse boni operis tui, cum visus fueris atque laudatus. Nihil est hoc. Contemne te laudetur, qui per te operatur. Noli ergo ad laudem tuam operari quod bonum agis, sed ad laudem illius a
Abbreviated transcription (Latin):
ilectio dulce
dulcius fc̃m.
Semꝑ de illa
loqui ñ possimꝰ.
Multa enĩ agimꝰ ⁊ cliu̾se actio¬
nes distendunt nos: ut ñ uacer
lingua nr̃a semꝑ de dilectione
loqui. Nam nichil meliꝰ ageret
lingua nr̃a. S de qua semꝑ loqͥ
ñ licet: semꝑ eã custodire licet.
Sieut ñc qͣndo cantamꝰ alleluia.
numquid semꝑ hoc facimus:
Uix uniꝰ hore ñ toto spacio. s par¬
ua particula cantamꝰ alla ⁊ ua¬
camꝰ ad aliud. Est autẽ alła sicut
iam nostis laudate deũ. Qͥ deũ
laudat lingua. ñ semꝑ potest. Qͣ
morib deũ lauclat: semꝑ potest.
Oꝑa miscł̾ie affectꝰ caritatis. scĩtaᷤᷤ
pietatis. incorruptio castitatis.

Expanded text:
ilectio dulce dulcius factum. Semper de illa loqui non possumus. Multa enim agimus, et diversae actiones distendunt nos, ut non vacet linguae nostrae semper de dilectione loqui: nam nihil melius ageret lingua nostra. Sed de qua semper loqui non licet, semper eam custodire licet. Sicut nunc quod cantamus, Alleluia, numquid semper hoc facimus? Vix unius horae non toto spatio, sed parva particula cantamus, Alleluia; et vacamus ad aliud. Est autem Alleluia, sicut jam nostis, Laudate Deum. Qui Deum laudat lingua, non semper potest: qui moribus Deum laudat, semper potest. Opera misericordiae, affectus charitatis, sanctitas piet
Abbreviated transcription (Latin):
fres: agnouit ⁊ istos. Sz opus
erat quodã flagello: ꝑmutente
d̾õ qͥ dixit in scͥptã flagellat om¬
nẽ filiũ qũe recipit. Putatis
enĩ frẽs qͥa ferrũ transũbera¬
ret iuscera dñi. nisi ip̃e ꝑmit¬
teret: Aut hereret in ligno. nͥ
ip̃e uoluisset. Non eñ agnouit
creatura: An exemplũ patien¬
tie ꝓposuit fidelib sus: Ideo
ñ lib̾auit iusibilit̾: om̃s tam̃
neminẽ deseruit. Uisibiliter
qͦsdã uisus ẽ deseruisse qͦs dã
uisus ẽ eripuisse. Ideo qͦsdã
eripuit. ne putes illũ ñ potu¬
isse eripere. Testimoniũ dedit
qͥa potest. ut ubi ñ facit secre¬
tiorẽ intelligas uoluntatem.
ñ suspiceris difficultatem.
S quid frẽs cũ euaserimus
õs istos mortalitatis laqueos.
cũ tͣnsierint temꝑa tẽptatoĩs.
cũ seculi huiꝰ fluuius decurꝰ¬
rerit ⁊ receꝑimꝰ illã stolã pͥmã
immortalitatẽ illã qũã pecran

Expanded text:
istos . Sed opus erat quodam flagello, permittente Domino, qui dixit in Scriptura, Flagellat omnem filium quem recipit . Putatis enim, fratres, quia ferrum transverberaret viscera Domini, nisi ipse permitteret; aut haereret in ligno, nisi ipse voluisset? Non eum agnovit creatura sua? An exemplum patientiae proposuit fidelibus suis? Ideo non liberavit visibiliter: omnes tamen neminem deseruit. Visibiliter quosdam visus est deseruisse, quosdam visus est eripuisse. Ideo quosdam eripuit, ne putes illum non potuisse eripere. Testimonium dedit quia potest, ut ubi non facit, secretiorem intelligas voluntatem, non suspiceris difficultatem. Sed quid, fratres? Cum evaserimus omnes istos mortalitatis laqueos, cum transierint tempora tentationis, cum saeculi hujus fluvius decucurrerit et receperimus illam stolam primam, immortalitatem i
Abbreviated transcription (Latin):
tenenda st̃: siue cũ inpublico su¬
mꝰ siue cũ in domo. siue ante hõĩes.
siue in cubiculo. siue loquentes
siue tacentes. suie aliqͥd agentes.
siue uacantes. Semꝑ hec tenen¬
da st̃: qͥa intus sunt om̃s iste
uͥtutes qͣs noĩaui. Quis autem
sufficit õs nominare: Quasi
exercitꝰ ẽ imꝑatoris: qͥ sedet intꝰ
in mente tua. Quomͦ enĩ impera¬
tor ꝑ exercitũ suũ agit qͦd ei
habitare in interiore hoie nr̃o .i.

Expanded text:
: sive cum in publico sumus, sive cum in domo, sive cum ante homines, sive cum in cubiculo, sive loquentes, sive tacentes, sive aliquid agentes, sive vacantes; semper haec tenenda sunt; quia intus sunt omnes istae virtutes quas nominavi. Quis autem sufficit omnes nominare? Quasi exercitus est imperatoris, qui sedet intus in mente tua. Quomodo enim imperator per exercitum suum agit quodque habitare in interiore homine nostro,
Abbreviated transcription (Latin):
uigia: Quid facit cõmunis
lectus. ⁊ diuisus xp̃c: Ammonet
nos uulnus fateri qd̾ uerũ est.
Aut ip̃i a nobis exierũt. aut nos
ab ip̃is. s absit ut nos ab ip̃is.
Habemus enĩ testamentũ diũice
hereditatis recitamus ⁊ ibi nos
inuenimꝰ. Dabo tibi gentes here¬
ditatẽ tuam. ⁊ possessionem tuã
terminos terre. Tenemus heredi¬
tatẽ xp̃i. illi eam non tenent. Nõ
cõmunicant orbi t̾rarum. non
cõmunicãt uniu̾sitati redempte.
sanguine domini. Habemꝰ ip̃m
dñm resurgentem a mortus qͥ
se dubitantib manib discipu¬
loꝵ p̾buit palpandum. Et cum
adhuc illi dubitarent. ait illis. O¬
portebat xp̃m pati ⁊ resurgere t̃¬
cia die. ⁊ predicari in nomine
eius penitentiã ⁊ remissioneni
peccatoꝵ. Ubi: Qͣm: Quibus:

Expanded text:
jugia? quid facit communis jugia? quid facit communis lectus, et divisus Christus? Admonet nos, vult nos fateri quod verum est. Aut ipsi a nobis exierunt, aut nos ab ipsis. Sed absit ut nos ab ipsis: habemus enim testamentum dominicae haereditatis, recitamus, et ibi nos invenimus, Dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Tenemus haereditatem Christi: illi eam non tenent; non communicant orbi terrarum, non communicant universitati redemptae sanguine Domini. Habemus ipsum Dominum resurgentem a mortuis, qui se dubitantium manibus discipulorum praebuit palpandum. Et cum adhuc illi dubitarent, ait illis: Oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccat
Abbreviated transcription (Latin):
Certe qui exeũt de eccłia ⁊ ab u¬
uitate eccł̃ie precidunt᷑: antixͥ
sunt. Nemo dubitat. ip̾e enim
uesignauit. Ex nob̾ exierunt.s
non erant ex nob̾. Nam si fuis¬
sent ex nobis. ꝑmansissent uti
q nobiscum. Quicũq gͦ non
manẽt nobiscum sec exeunt
ex nobis. manifestum ẽ quod ã¬
tixp̃i sint. Ex quomͦ ꝓbantur
antixp̃i: Ex mendacio. Et qͥs
ticos. Quem iniuenis hereticũ.
qui negat quia ih̾c non est .xͨ:
ꝙideat caritas ur̃a magnum
sacͣmentum. Aitendite quid ĩ
spirau̾it nob̃ dñs deus ⁊ quid
insinuare nob̾ uelim. Ecce exi¬
erunt a nob̾. ⁊ fcĩ sunt donatiste.
Int̾rogamius eos utrũ ihs .xͦ. sit.
illi dicere antixp̃os. nec nos illo ᷤ.
quia ⁊ nos confitemur ⁊ illi.
Sigͦ nec illi nos dicũt. nec nos
illos. gͦ nec illi a nobis exier̃t.¬
nec nos ab ip̃is. Si gͦ non a no¬
bis eximꝰ. inunitate sumꝰ. Si ĩ
unitate sumꝰ. quid faciũt in
hac ciuitate duo altaria᷑. Qͥd
faciũt diuise domꝰ. diuisa con¬

Expanded text:
certe, qui exeunt de ecclesia et ab unitate ecclesiae praeciduntur, antichristi sunt: nemo dubitat. Ipse enim designavit, ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. Nam si fuissent ex nobis, permansissentque nobiscum. Quicumque ergo non manent nobiscum, sed exeunt ex nobis, manifestum est quod antichristi sunt. Et quomodo probantur antichristi? Ex mendacio. Et quisticos: quem invenis haereticum, qui negat quia Jesus non est Christus? Videat Charitas vestra magnum sacramentum. Attespiraverit dominus Deus, et quid insinuare vobis velim. Ecce exierunt a nobis et facti sunt Donatistae. Interrogemus eos, utrum Iesus Christus sit,  dicere antichristos, nec nos illos, quia et nos confitemur et illi. Si ergo nec illi nos dicunt, nec nos illos, ergo nec illi a nobis exiernec nos ab ipsis. Si ergo non a nobis exivimus, in unitate sumus: si in unitate sumus, quid faciunt in hac civitate duo altaria? quid faciunt divisae domus, divisa con
Abbreviated transcription (Latin):
sentiebã meamq incolu¬
mitatẽ uestigiũ secretissime
unitatis ex quacure habe¬
bam: custodiebã. ĩteriore
sensu integritatẽ sensuũ me¬
oꝵ: inq ip̃is parius parua¬
rũq rerum cogitatõib ueri¬
tate delectabar. Falli nolebã
memoria uigebam: loccitio¬
ne instruebar: amicitia mł¬
cebar: fugiebam dolorẽ. ab¬
iectionẽ ignoranciã Quid
intali animãte. non mira¬
bile atq laudabile: It ista
omĩa dei mei dona sunt.
non mͥ ego dedi hec: et bo¬
na sunt. et hec omĩa ego.
Bonꝰ gͦ est qui me fecit.
et ip̃e est bonũ meũ: et il¬
li exu lto bonis om̃ibꝰ qui¬
bus etiam puer erã. Hoc
enĩ peccabã qd̾ non in ipo
sed in creatitris eiꝰ me atq ce¬
teras uoluptates. sublimita¬
tes. ueritates quebam: atq
ita irruebã in dolores. cõfusi¬
ones errores. Gratias tibt
dulcedo mea. et honor meꝰ.
et fidutia mea ds̃ m̃s. grã
tibi de donis: sed tu mͥ ea ser¬
ua Ita enim seruabis me et

Expanded text:
sentiebam meamque incolusentiebam meamque incolumitatem, uestigium secretissimae unitatis, ex qua eram, curae habebam, custodiebam interiore sensu integritatem sensuum meorum inque ipsis paruis paruarumque rerum cogitationibus ueritate delectabar. falli nolebam, memoria uigebam, locutione instruebar, amicitia mulcebar, fugiebam dolorem, abiectionem, ignorantiam. quid in tali animante non mirabile atque laudabile? at ista omnia dei mei dona sunt, non mihi ego dedi haec: et bona sunt et haec omnia ego. bonus ergo est qui fecit me, et ipse est bonum meum et illi exulto bonis omnibus, quibus etiam puer eram. hoc enim peccabam, quod non in ipso, sed in creaturis eius me atque ceteras uoluptates, sublimitates, ueritates quaere-bam, atque ita inruebam in dolores, confusiones, errores. gratias tibi, dulcedo mea et honor meas et fiducia mea, deus meus, gratias tibi de donis tuis; sed tu mihi ea serua. ita enim seruabis me, et
Abbreviated transcription (Latin):
riter utiq delectabant᷑. tam̃
uendentib. Inqͦ ettam ludo
fraudulentas uictorias. ip̃e
uane excellentie cupiditate
uictus sepe odnpebar. Qtud
atitem tam nolebã ꝑati. atq
atrocit̾ si dep̃henderẽ argie¬
bam quam id qd̾ aliis faciebã
at si dẽphensus arguerer se¬
uire magis qͣm cedere libebat.
Ita ne est innocẽtia puerilis:
Non est dñe: non est orote cls
meus. Nam hec ipsa sunt q̃
apedagogis et magistris. a
nucib et pirtilis et passeribꝰ.
ad p̃fectos et reges aurũ. pre¬
dia mancipia. Nec ipsa
omnino succeden tib ma-¬
ioribꝰ etatibꝰ traseu nt: si¬
cuti fertlis maiora suppli¬
çia succedũt. Humi litatis
gͦ signũ instatura pu eri¬
tie rex nr̃ ꝓbasti: cum aisti.
taliũ est enim regnũ celoꝵ.
Sed tamẽ dñe tibi excellen¬
tissimo atq optimo conditori
et rectori unu̾isitatis deo nr̃o
gratias: etiam sime puerũ
tancũ eẽ uoluisses. Eram e¬
nim etiam tunc. uiuebã et

Expanded text:
riter utique delectabantur, tamen riter utique delectabantur, tamen uendentibus. in quo etiam ludo fraudulentas uictorias ipse uana excellentiae cupiditate uictus saepe aucupabar. quid enim tam nolebam pati atque atrociter, si deprehenderem, arguebam, quam id quod aliis faciebam et, si deprehensus arguerer, saeuire magis quam cedere libebat? istane est innocentia puerilis? non est, domine, non est, oro te, deus meus. nam haec ipsa sunt, quae a paedagogis et magistris, a nucibus et pilulis et passeribus, ad praefectos et reges, auram, praedia, mancipia, haec ipsa omnino succedentibus maioribus aetatibus transeunt, sicuti ferulis maiora supplicia succedunt. humilitatis ergo signum in statura pueritiae, rex noster, probasti, cum aisti: talium est regnum caelorum. Sed tamen, domine, tibi excellentissimo, optimo conditori et rectori uniuersitatis, deo nostro gratias, etiamsi me puerum tantum esse noluisses. eram enim etiam tunc, uiuebam atque
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine mnimicũ odio
immanissimo insectãs. iu¬
gilantissime cauet ne per
lingue errorem dicat inter
hõines: et ne ꝑmẽtis furmẽ
hominẽ atiferat. exhõinibꝰ
ñ cauet. Horum gͦ puer mo¬
rum in limine iacebam mi¬
ser: ce huiꝰ arene palestra e¬
rat illa ubi magis timebam.
barbarisiũ facere. quã ca¬
uebam si face̾m non facien¬
tib inuidere. Sico enum
et cõfiteor tibi cł̃s m̃s: inqͥbꝰ
laudabar ab ets. quibꝰ pla¬
cere tunc michi erat hones¬
te uui̾e. Non enim udebã
uoraguẽ turpitudinis: in
quam ꝓiectꝰ eram ab octilis
tius. Nam in illis iam qͥd
me fedius fuit. ubi etiã tali¬
bus displicebã. fallendo in¬
numerabilibꝰ mẽdatiis et
pedagogũ et magistros et
parentes. amore ludendi.
studio spectandi ntigatoria
et imitãdi litdicrã inqͥetidi¬
nẽ. Furta etiam faciebã
de cellario parentũ. et de
mensa: uel gula imperitãte.
uł ut haberẽ qd darem pue¬
ris. ludum suũ mͥ. quo pa¬

Expanded text:
multitudine inimicum suum odio multitudine inimicum suum odio inmanissimo insectans uigilantissime canet, ne per linguae errorem dicat: inter hominibus, et ne per mentis furorem hominem auferat ex hominibus, non canet. Horum ego puer morum in limine iacebam miser, et huius harenae palaestra erat illa, ubi magis timebam barbarismum facere quam cauebam, si facerem, non facientibus inuidere. dico haec et confiteor tibi, deus meus, in quibus laudabar ab eis, quibus placere tunc mihi erat honeste uiuere. non enim uidebam uoraginem turpitudinis, in quam proiectus eram ab oculis tuis. nam in illis iam quid me foedius fuit, ubi etiam talibus displicebam fallendo innumerabilibus mendaciis et paedagogum et magistros et parentes amore ludendi, studio spectandi nugatoria et imitandi ludicra inquietudine? furta etiam faciebam de cellario parentum et de mensa uel gula imperante, uel ut haberem quod darem pueris, ludum suum mihi, quo pa
Abbreviated transcription (Latin):
affectui gͦ libidinoso. id eñi
est tenebroso. atq ioẽ lõge
filii hominũ pacta luteraꝵ.
et sillabarũ. accepta a pͥori¬
bus et locutorib et ate ac¬
cepta eterna pacta ꝓpetue
salutis negligant: ut qui
illa sonoꝵ ueterũ. placita
teneat aut doceat. si cõtra
disciplinam grãmaticã sin
aspiratione pͥme sillabe ho¬
minẽ dixerit. magis dis¬
pliceat hoĩnib. quam si cõ¬
tra tua p̃cepta hominẽ od
rit cum sit homo quast
quẽlibet inimicũ homiñe
ꝑnitiosius sentiat quam
ipsum odiũ quo ineñ uri¬
tatur: aut uastet quisquã
ꝑsequendo alium grauius
quam cor suũ uastat inimi¬
cando. Et certe non est inte¬
rior litterarũ sciencia: qͣm
scripta cõsciencia. id se alteri
facere quod uolit pati. Qũa
tu secretus es. habitãs in excel¬
lege infatigabili spargens
penales cecitates supra illi¬
citas cupiditates. Cum ly¬
mo eloquencie famã que¬
rit astans ante hominẽ iu¬
dicem circũstante hominũ

Expanded text:
affectu ergo libidinoso, id enim affectu ergo libidinoso, id enim est tenebroso, atque id est longe filii hominum pacta literarum et sillabarum accepta a prioribus locutoribus, et a te accepta eterna pacta perpetue salutis negligant, ut qui illa sonorum vetera placita teneat aut doceat, si contra disciplinam grammaticam sine aspiratione prime sillabe ‘ominem dixerit, magis displiceat hominibus quam si contra tua precepta hominem odrit, cum sit homo. quasi uero quemlibet inimicum hominem perniciosius sentiat quam ipsum odium, quo in eum irritatur, aut uastet quisquam persequendo alium grauius, quam cor suum uastat inimicando. et certe non est interior litterarum scientia quam scripta conscientia, id se alteri facere quod nolit pati. quam tu secretus es, habitans in excellege infatigabili spargens poenales caecitates supra inlicitas cupiditates, cum homo eloquentiae famam quaeritans ante hominem iudicem circumstante hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ibam foras. quando in
unitandi ꝓponebant᷑ hõmeᷤ
qui aliquã facta sua nõ
mala si cum barbarismo
aut soloetismo enunciarẽt
rep̃hensi confundebant᷑ :
Si autẽ libidines suas ĩte¬
gris et rite cõsequentib
uerbis copiose ordinateq
narrarẽt laudati głabã¬
tur: uides hec dñe et ta¬
ces: longantmis et mul¬
tum misericors et uerax.
Numquid semꝑ tacebis.
et nunc erius dehoc in ma¬
nissimo ꝓfundo querentẽ te
animã. et sitientẽ delectatões
tuas et cuiꝰ cordicit quesiui
uultũ tuũ. uultũ triũ dñe
requirã. Nam longe a uul¬
tu tuo: in affectu tenebroso.
Non enun peclib aut spatiis
locoꝵ itur abste: aut reclitur¬
ad tẽ. Nut uͦ filius ille tuus
minor equos aut currus uł
naues. quesuut aut auo¬
laint penua uisibili. aut
moto poplite iter egit. ut
inlonginqua regione ui¬
uens ꝓdige dissiparet qd̾
dederas ꝓficiscentr dulcis
pater quia dederas. et ege¬
no redeunti dulccor. In

Expanded text:
ibam foras, quando mihi ibam foras, quando mihi imitandi proponebantur homines, qui aliqua facta sua non mala, si cum barbarismo aut soloecismo enuntiarent, reprehensi confundebantur, si autem libidines suas integris et rite consequentibus uerbis copiose ordinateque narrarent, laudati gloriabantur? uides haec, domine, et taces longanimis et multum misericors et uerax. numquid semper tacebis? et nunc erues de hoc inmanissimo profundo quaerentem te animam et sitientem delectationes tuas, et cuius cor dicit tibi: quaesiui uultum tuum; uultum tuum, domine, requiram: nam longe a uultu tuo in affectu tenebroso. non enim pedibus aut spatiis locoad te. Aut vero filius ille tuus minor equos, aut currus, vel naves quaesivit, aut avolavit penna visibili, aut moto poplite iter egit, ut in longinqua regione vivens prodige dissiparet quod dederas proficiscenti? Dulcis pater quia dederas, et egeno redeunti dulcior . In
Abbreviated transcription (Latin):
uel plagarũ metu: ut dice¬
rem uerba uinonis irascen¬
tis et dolentis. qd̾ non poss
italia teucroꝵ au̾tere gẽtẽ.
Que nũquã iunonẽ dixisse
audierã. sed figmentoꝵ poeti¬
coꝵ uestigia errantes. seqͥ
cogebam᷑: et tale aliqͥd dicẽ
solutis u̾bis. quale poeta
dixisset u̾sib. Et ille dice¬
bat laudabiliꝰ. in quo pro
dignitate ablumbrate ꝑso¬
ne ire ac doloris similior
affectus eminebat: u̾bis
sentẽcias cõgruenter uesti¬
entibꝰ. Ot qͥd mͥ illud o ue¬
recitanti acclamabat᷑. pre
multis coetaneis et collectori¬
bus meis: Nonne ecce illa
omĩa fumꝰ et uentus Ita¬
ne aluid non erat ubi exer¬
ce̾t᷑ ingeniũ. et lingua mea
lande tus dñe laudes tue
ꝓscͥpͥttiras tuas suspenderẽt
palmitẽ cordis mei: et nõ
raꝑet᷑ ꝑinania nugart̃.
turpis p̃da uolatilib. Nõ
enim uno mͦ sacrificatur.
trasgressorib anglĩs. Quid
autẽ mirũ qd̾̃ in uanitates
ita ferebar. et a te deus m̃s

Expanded text:
uel plagarum metu, ut diceuel plagarum metu, ut dicerem uerba Iunonis irascentis et dolentis, quod non possit Italia Teucrorum auertere regem, quae numquam Iunonem dixisse audieram. sed figmentorum poeticorum uestigia errantes sequi cogebamur et tale aliquid dicere solutis uerbis, quale poeta dixisset uersibus: et ille dicebat laudabilius, in quo pro dignitate adumbratae personae irae ac doloris similior affectus eminebat, uerbis sententias congruenter uestientibus. ut quid mihi illud, 0 uerecitanti adclamabatur prae multis coaetaneis et conlectoribus meis? nonne ecce illa omnia fumus et uentus? itane aliud non erat, ubi exerceretur ingenium et lingua mea? laudes tuae, domine, laudes tuae per scripturas tuas suspenderent palmitem cordis mei et non raperetur per inania nugarum turpis praeda uolatilibus. non enim uno modo sacrificatur transgressoribus angelis. Quid autem mirum, quod in uanitates ita ferebar et a te, deus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
dam pictam in pariete: u¬
bi merat pictura hec. iouẽ
quo pasto dane misisse ai¬
unt ingremiũ quondam
imbrẽ aureũ fucũ factum
mulieri. Et tude quẽadino¬
dum se concitat ad libidinẽ.
quasi celesti magisterto.
Adquem dm inquit Qui
templa celi sũmo sonitu
concutit. Ego hominatio
id non facerẽ: Ego uero
illud feci. ac iubens Non
tur: s ꝑhec u̾ba turpitudo
ista cõfidenciꝰ ꝑpetratur
Non accuso uerba qͣi uasa
electa cat p̃ciosa. sed unũ
erroris quod in eis nobis
ꝓpinabat᷑ ab ebriis doctoribꝰ.
et nisi biberemꝰ cedebam᷑.
nec appellare ad aliquem
uidicẽ sobriũ licebat. Et
tamen ego ds metis. in cuiꝰ
cõspectu iam secura est recor¬
datio mea. libent̾ hec didici
ecͥ eis delectabar miser: et
ob hoc bone spei puer appel¬
labar. Sine me d̾s m̃s di¬
cere aliquid: et de ingenio
meo mun̾e tuo in quibꝰ a
me delirametis atterebat᷑.
Sroponebat᷑ enim negotiũ
anime mee satis inquietũ
p̃mio laudis. et dedecoris

Expanded text:
dam pictam in pariete, udam pictam in pariete, ubi inerat pictura haec, Iouem quo pacto Danaae misisse aiunt in gremium quondam imbrem aureum, fucum factum mulieri? et uide, quemadmodum se concitat ad libidinem quasi caelesti magisterio: at quem deum! — inquit — qui templa caeli summo sonitu concutit. ego homuncio id non facerem? ego uero illud feci ac libens. Non tur, sed per haec uerba turpitudo ista confidentius perpetratur. non accuso uerba quasi uasa lecta atque pretiosa, sed uinum erroris, quod in eis nobis propinabatur ab ebriis doctoribus, et nisi biberemus, caedebamur nec appellare ad aliquem iudicem sobrium licebat. et tamen ego, deus1 meus, in cuius conspectu iam secura est recordatio mea, libenter haec didici et eis delectabar miser et ob hoc bonae spei puer, appellabar. Sine me, deus meus, dicere aliquid de ingenio meo, munere tuo, in quibus a me deliramentis atterebatur. proponebatur enim mihi negotium animae meae satis inquietum praemio i laudis et dedecoris
Abbreviated transcription (Latin):
latroꝵ magistroꝵ audit au¬
re sobria. ex eodem pulu̾e
hominẽ clamantẽ et dicẽcẽ:
fingebat hec homerꝰ ⁊ hu¬
mana ad dõs trãsferrebat
diuina mallem adnos.
Sed uerius dicit᷑. qd̾ finge¬
bat hec quidem ille. s hõi
bꝰ flagitiosis tͥbuendo. ne Nagili
flagitia putarẽt᷑ et ut
qͥsqͥs ea fecisset. non hoĩes ꝑ¬
ditos. sed celestes deos uidẽ¬
tur imitatꝰ. Et tamẽ oflu¬
men tartareũ: iactant᷑ in
te filii hominũ cum m̾ce¬
dibus. ut hec diseant. Et
magna res agitur. cũ hoc
agitur publice inforo ĩcõ¬
spectu legũ. supͣ m̾cedem
salaria decernentiũ: et
saxa tua ꝑcutis. et sonas
dicens. Hinc u̾ba discũt᷑
hinc adquirit᷑ eloquẽcia
rebꝰ ꝑsuadendis sentẽciis¬
q explicandis necessaria.
Ita uero non cognosceremꝰ
u̾ba hec. imbrem aureũ
in eo loco scripta sunt. nisi
terenctus inducẽt. nequã
adolescentẽ. ꝓponentẽ sibi to¬
nem adexemplũ stupri:
dum spectat tabulam quãs¬

Expanded text:
latorum magistrorum audit aulatorum magistrorum audit aure sobria ex eodem puluere hominem clamantem et dicentem: fingebat haec Homerus et humana ad deos transferebat; diuina mallem ad nos? sed uerius dicitur, quod fingebat hnibus flagitiosis divina tribuendo, ne flagitia flagitia putarentur, et ut quisquis ea fecisset, non homines perditos, sed coelestes deos videretur imitatus. 26. Et tamen, o flumen tartareum, jactantur in te filii hominum, cum mercedibus ut haec discant; et magna res agitur, cum hoc agitur publice in foro, in conspectu legum supra mercedem salaria decernentium; et saxa tua percutis et sonas dicens: Hinc verba discuntur, hinc acquiritur eloquentia rebus persuadendis sententiisque explicandis maxime necessaria. Ita vero non cognosceremus verba haec, imbrem aureum,in eo loco scrTerentius induceret nequam adulescentem proponentem sibi Iouem ad exemplum stupri, dum spectat tabulam quan
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃s seductiones quas
sequebar. et amem te utali¬
dissime. et amplexer manũ
tciam totis p̃cordiis meis: uł
eruas me ab om̃i tẽptatio¬
ne usꝙ infinem. Ecce enĩ
tu d̾ne rex m̃s et ds m̃s tibi
seruiat qͥcqͥd utile puer didi¬
ci. tibi sermiat qd̃ loquor. et
scribo. et lego. et numero:
qm̃ cũ uana discerẽ. tui disci¬
plinã dabas mͥ. et meis ua¬
nis peccata delectatõm meaꝵ
dimisistimͥ. Didici enim
ineis multa uerba utilia.
sed et in reb nonuanis dis¬
ci possũt: et ea uia tuta ẽ.
inqua pueri ambularẽt.
humani. Quuis resistet tͥᷤ
Quam dui non siccaberes :
Quousq uolues eue filios
in mare magnũ. et formi¬
dolosum: quod iux transe¬
unt qui lignũ cõscẽdert̃.
Nonne ego intelligo et tonã¬
tem iouem et adulterãte in:
Et utiq non posset hec duo:
sed adum ẽ ut hẽret auc¬
torttatẽ. ad imitandũ uerũ
adulteriũ. lenocinãte fallo
tonitru. Quis autẽ penu¬

Expanded text:
super omnes seductiones quas super omnes seductiones quas sequebar; et amem te validissime et amplexer manum tuam totis praecordiis meis, et eruas me ab omni tentatione usque in finem. Ecce enim tu, Domine, rex meus et Deus meus, tibi serviat quidquid utile puer didici; tibi serviat quod loquor, et scribo, et lego, et numero: quoniam cum vana discerem, tu disciplinam dabas mihi; et in eis vanis peccata delectationum mearum dimisisti mihi. Didici enim in eis multa verba utilia; sed et quae in rebus non vanis disci possunt: et ea via tuta est in qua pueri ambularent. humani! Quis resistet tibi? quamdiu non siccaberis? quousque volves Evae filios in mare magnum et formidolosum, quod vix transeunt qui lignum conscenderint? Nonne ego in te legi et tonantem Jovem et adulterantem? Et utique non posset haec duo; sed actum est, ut haberet auctoritatem imitandum uerum adulterium lenocinante falso tonitru. quis autem paenu
Abbreviated transcription (Latin):
et tamen aduertencbdidici si¬
ne ullo metu atq cruciatu.
int̾ et̾iã blandimẽta nuiͥcũ.
et ioca arridentiũ. et leticias
alludentiũ. Didici uero illa
sine penali onere urgentiũ.
cum me urget cor meũ ad
parienda concepta sua: que
non posse mnͥ aliqͣ uerba
didicissem. non adocẽtibꝰ sȩl
aloquentibꝰ. in quoꝵ etego
atiribꝰ partuuiebam qͥcqͥd
sentiebam. Hinc satis elucet
maiorẽ habere uim ad dis¬
cenda ista liberã curtositatẽ:
quã meti tulosam necessi¬
tatẽ. S illiꝰ fluxũ hec re¬
strurgis legibꝰ tus d̾s. legibꝰ
tuis a magistroꝵ ferulisus¬
q ad tẽptatões martirum.
ualentibꝰ legibꝰ tius misce̾
salubres amaritudines re¬
uocãtes nos adte a iocũdi¬
tate pestifera qͣ recessimies
a te. Exaudi dñe dep̃catõẽ
meam. ne deficiat anima
mea sub disciplina tua.
neq deficiã incõfitẽdo tͥ mi¬
serationes tuas qͥbꝰ eriusti
me ab om̃ibꝰ iuis meis
pessimis:ut dulcescas mͥ

Expanded text:
et tamen aduertendo didici siet tamen aduertendo didici sine ullo metu atque cruciatu inter etiam blandimenta nutricum et ioca arridentium et laetitias alludentium. didici uero illa sine poenali onere urgentium, cum me urgeret cor meum ad parienda concepta sua, id quod non esset, nisi aliqua uerba didicissem non a docentibus, sed a loquentibus, in quorum et ego auribus parturiebam quidquid sentiebam. hinc satis elucet maiorem habere uim ad discenda ista liberam curiositatem quam meticulosam necessitatem. sed illius fluxum haec restringit legibus tuis, deus, legibus tuis a magistrorum ferulis usque ad temptationes martyrum, ualentibus legibus tuis miscere salubres amaritudines reuocantes nos ad te a iucunditate pestifera, qua recessimus a te. Exaudi, domine, deprecationem meam, ne deficiat anima mea sub discneque deficiam in confitendo tibi miserationes tuas, quibus eruisti me ab omnibus viis meis pessimis; ut dulcescas mihi
Abbreviated transcription (Latin):
se homines ista signa firma¬
uer̃t. Item si querã quid hoꝵ
maiore uite huiꝰ incõmodo
quisq obliuiscat᷑ lege̾ ⁊ scͥbe.
an poetica illa figmẽta. qͥs
non uideat quid responsurꝰ
sit. qui non est penitꝰ oblitus
sui:. Deccabam gͦ puer cũ
illa mania istis utilioribꝰ amo¬
re p̃ponebam: uel potuis ista
oderã illa amabam. Iam uͦ
unũ et unũ. duo. duo duo
et duo. quatuor odiosa mͥ¬
cantto erat: et dulcissimũ
speculũ uanitatis. eqtus lig¬
neus plenꝰ armatis. et troie
incendiũ. atq ipsinsumbra
ticam oderã talia cantãtẽ.
est. mͥ tamen amarꝰ erat
puero. Credo etiam greces
pueris uirgiliꝰ ita sit. cum
eum sic discere cogunt᷑ ut
ego illum: iudelicet cliffi¬
calter. Difficultas enim
ediscende lingue peregne.
qͣi felle asꝑgebat om̃s sua¬
uitates grecas fabulosarũ
narratõum. Nulla enim
uerba illa nouerã: et se¬
u̾is terroribꝰ ac penis ut
noscem instabatur tiehemẽ¬
ter. Nam et latina aliqũ
infans utiq nulla nouerã.

Expanded text:
igna firmarunt. item si quaeram, quid horum maiore uitae huius incommodo quisque obliuiscatur, legere et, scribere an poetica illa figmenta, quis non uideat, quid responsurus sit, qui non est paenitus oblitus sui? peccabam ergo puer, cum illa inania istis utilioribus amore praeponebam uel potius ista oderam, illa amabam. iam uero unum et unum duo, duo et duo quattuor odiosa cantio mihi erat et dulcissimum spectaculum uanitatis equus ligneus plenus armatis et Troiae incendium atque ipsius umbra ticam oderam talia cantantem? est et mihi tamen amarus erat puero. credo etiam graecis pueris Vergilius ita sit, cum eum sic discere coguntur ut ego illum. uidelicet difficultas, difficultas omnino ediscendae linguae peregrinae quasi felle aspergebat omnes suauitates graecas fabulosarum narrationum. nulla enim uerba illa noueram et saeuis terroribus ac poenis, ut nossem, instabatur mihi uehementer. nam et latina aliquando infans utique nulla noueram
Abbreviated transcription (Latin):
ma cõdita tua relicto te. et
terra iens in t̾ram Et si ꝓhi¬
lis dementia honestiores et
uberiores littere putabant᷑.
quam ille quibꝰ lege̾ et scri-¬
bere didici. Sed nunc ĩ an¬
mã meã clamet ds m̃s: et
ueritas tua dicat mͥ. Non ẽ
na illa pͥor. Nam ecce ꝑattor
sum. obluusci errores enee. atq
omĩa siusmodi: quam scͥb̾e et
legere. At enun uela penclent
liminibꝰ gramaticarũ scolarũ:
sed non illa magis honorẽ se¬
creti. qͣm tegumẽtũ erroris sig¬
nifirant. Non clamẽt adu̾sꝰ
me qͦs iam non tieo. dum
cõfiteor tibi que uult aĩa mea
d̾s m̃s et adquiesco in rep̃hen¬
sione malarũ uarũ meaꝵ.
ut diligã bonas mas tuas. ñ
clamẽt adu̾sꝰ me uenditores
grãmatice uel emptores:qͥ a
si ꝓponam eis int̾rogãs u-¬
trũ uerũ sit qd̃ eneam aliqñ
cartaginẽ uenisse poeta dic̃.
inloctiores nescire se respon¬
debũt: doctiores autẽ etiam
negabũt uerũ e̾e. At si que¬

Expanded text:
ma condita tua relicto te et ma condita tua relicto te et terra iens in terram: et si prohilis dementia honestiores et uberiores litterae putantur quam illae, quibus legere et scribere didici. Sed nunc in anima mea clamet deus meas et ueritas tua dicat mihi: non eina illa prior. nam ecce paratior sum obliuisci errores Aeneae atque omnia eius modi quam scribere et legere. at enim uela pendent liminibus grammaticarum scholarum, sed non illa magis honorem secreti quam tegimentum erroris significant. non clament aduersus me quos iam non timeo, dum confiteor tibi quae uult anima mea, deus meus, et adquiesco in reprehensione malarum uiarum mearum, ut diligam bonas uias tuas. non clament aduersus me uenditores grammaticae uel emptores, quia, si proponam eis interrogans, utrum uerum sit quod Aenean aliquando Karthaginem uenisse poeta dicit, indoctiores nescire se respondebunt, doctiores autem etiam negabunt uerum esse. at si quae