comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundum credentemdõ hocbonum insecontinentiae possidere
gratulans dit ad dm̃: Tu confirmasti in uirtut&ua mare. Mundun
dico fidelem scãe ecclesiae populum : quimare specialiter dicitur
& habitat in hoc mundo: et iste est illemundus fidelium: de quo
dñs ait: Sic enim dilexit ds̃ hunc mundum: ut filium suum uni¬
genitum dar& proeo: Est & mundus incredulorum. de quo
similiter dñs ait ad discipulos suos: Simundus uosodit. scitote
quia priorem me odiohabuit. & cetera: Sicitaque duos
mundos populorum in hoc corporali & ianimali mundo di¬
cimus habitare qui& duo maria secundum exemplum supe¬
rius positum dicipossunt. ab hoc scilic& mari aquarum. me¬
taforicos nomen accipientes quia & domus bona siuemala
& ciuitas optima siue pessima: Mareuero tropicos dicuntur
populi fluctuantes quiin hacuita inqui&o motu. Incertoque
lactantur: Cum ponerem nubem uestimentum elus. & caligine

Expanded text:
mundum credentem Deo, hoc bonum in se continentiae possidere, mundum credentem Deo, hoc bonum in se continentiae possidere, gratulans ait ad Deum: Tu confirmasti in virtute tua mare. Mundum dico fidelem sanctae Ecclesiae populum: qui mare specialiter dicitur, et habitat in hoc mundo. Et iste est ille mundus fidelium, de quo Dominus ait: Sic enim dilexit Deus hunc mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro eo. Est et mundus incredulorum, de quo similiter Dominus ait ad discipulos suos: Si mundus vos odit: scitote quia priorem me odio habuit, etc. Sic itaque duos mundos populorum in hoc corporali, et in animali mundo dicimus habitare, qui et duo maria, secundum exemplum superius positum, dici possunt, ab hoc scilicet mari aquarum metaphoricos nomen accipientes, quia et domus bona, sive mala, et civitas optima, sive pessima. Mare vero tropicos dicuntur populi fluctuantes, qui in hac vita inquieto motu incertoque jactantur. Cum ponerem nubem vestimentum ejus, et caligine
Abbreviated transcription (Latin):
nominis: ipsum mare uelut paruulum procreatum : tam quam
pannis infantiae dit caligine oblutum: siueutalii dixerunt
&n ebula ob uolui illud &circumdedi illud terminis meis: & posui
immobili uelut termini defixi intelleguntur: Hoc ipsum est
& illud quod sequitur dõdicente: Posui uectem &ostia: Aliter
quis condusit ostiis mare: saeculum hoc scripturae diuinae
frequenter mareappellant. ut &iam sc̃s dauidait. Hoc mare
magnum & spatiosum manibus. Itemque Qui descend unt
mare innauibus. Et abbacuc. Misisti inmare equostuos. Et esaias
Occidit co&um qui inmareest: Prolnde hoc mare praeceptis diui¬
nis uelut quibus dam limitibus sacrorum eloquiorum conluditur
ut deutero cordissui ubi cogitationibus uelut ex semine curas atq
in lecebras mundiales uoluptatẽ delectatione concipiebat. lam
non inopus quasi parturiendo erumper&. se qu e effunder&
indiuersa facinora perp&randa: Etideo cumuidiss& proph&a

Expanded text:
nominis, ipsum mare velut parvulum procreatum: tamquam nominis, ipsum mare velut parvulum procreatum: tamquam pannis infantiae ait caligine obvolutum, sive, ut alii dixerunt, et nebula obvolvi illud. Circumdedi illud terminis meis, et posuiimmobili, velut termini defixi intelliguntur, hoc ipsum est et illud quod sequitur, Deo dicente, posui vectem et ostia. Aliter, quis conclusit ostiis mare? Saeculum hoc Scripturae divinae frequenter mare appellant, ut etiam sanctus David ait: Hoc mare magnum, et spatiosum manibus. Item: Qui descendunt mare in navibus. Et Abacuc: Misisti in mare equos tuos. Et Isaias: Occidit cetum qui in mari est. Proinde hoc mare praeceptis divinis, velut quibusdam limitibus sacrorum eloquiorum concluditur, ut de utero cordis sui, ubi cogitationibus velut ex semine, curas atque illecebras mundiales voluptatum, delectatione concipiebat, jam non in opus quasi parturiendo erumperet, seque effunderet in diversa facinora perpetranda; et ideo cum vidisset propheta
Abbreviated transcription (Latin):
processerunt. decaelo hoc quid dicemus quod est parsmundi praes¬
tantior. de quonon legimus quod exeo quasi deinformi materia
aliquid procreatum sit : in quo &iam quod ad malorem decoris eĩ¬
pul chritudinem pertiner&. stellas que ac diuersos astrorum
globos ds̃ fecit. ordinauit atque conposuit: & iuxtahanc ad¬
nem meliora erunt maris & terrae element
caelum cuius ornatum pulcerrimum admirantes suscipimus
qm̃ praecellit uel maxime c&eris creaturis. Cum ponerem nubem
uestimentum elus. & caligine illud quasi pannis in fantiae ob¬
uoluerem : ICum ergo dit. Magnum sit mare latitudine & longi¬
tudine & profundo perfortitudinem tamen potenti aem eae
illud uelut paruum elementum. nube tamquam uestimenta
contexi: & caligine modici suidelic& &uilibus rebus operui.
quae ad similantur pannis infantiae. Et quiamare superiu
diximus quasi de uulua procedere : seruans translationem

Expanded text:
processerunt: de coelo quid dicemus, quod est pars mundi praesprocesserunt: de coelo quid dicemus, quod est pars mundi praestantior, de quo non legimus, quod ex eo quasi informi materia aliquid procreatum sit. In quo etiam, quod ad majorem decoris ejus pertinet pulchritudinem, stellas ac diversos astrorum globos Deus fecit, ordinavit, et composuit. Et juxta hanc assertionem, meliora erunt maris et terrae elementa, quam coelum, cujus ornatum pulcherrimum admirantes suspicimus: quoniam praecellit vel maxime caeteras creaturas. Cum ponerem nubem vestimentum ejus, et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Cum ergo, ait, magnum sit mare latitudine, et longitudine et profundo: per fortitudinem tamen potentiae meae illud velut parvum elementum, nube tamquam vestimento contexi et caligine; modicis videlicet, et vilibus rebus operui, quae assimilantur pannis infantiae. Et quia mare superius diximus quasi de vulva procedere, servans translationem
Abbreviated transcription (Latin):
tam non legimus: aliarum uero pene omnium facturam in
libris dominicis recensemus: lic& & de ipsomaris sc̃s̃ dauid
dixerit cum debeato uiro loquer&ur spes elus in dnõ dõ
ipsius qui fecit celum & terram mare & omnia quae meissunt
Huncergo maris processum effusionem aquarum dicere mihi
ui d&ur : qui de occultis uenarum terraesinibus emanabat
&operiebat omnem faciemterrȩ. quod indiluuio manifestius
factum legimus ubidicitur. &omnes fontes abrssi magnae
erupti sunt pro in de uuluam maris terrae sinum dictum aestimo
ut maredeeadem progenitum nouerimus: Seddicit aliquis
Ego aquarum moles caelum & terrae dicoesse congenitas. & simul
creatas. denique deaquis quem ad modum & d&erra fecit ds̃ siue
produxit c&eras creaturas: Siergo hoc exem plum opinionem
istam confirmat ut ideo &aquae exnihilo creatae dicantur: quia
& deipsis alia &alia in ipsis iubente dõ quam plurima animantia

Expanded text:
tam non legimus; aliarum vero pene omnium factura in tam non legimus; aliarum vero pene omnium factura in libris Dominicis recensetur: licet et de ipso mari sanctus David dixerit, cum de beato viro loqueretur: Spes ejus in Domino Deo ipsius, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. Hunc ergo maris processum, effusionem aquarum dicere mihi videtur, qui de occultis venarum terrae finibus emanabat, et operiebat omnem faciem terrae. Quod in diluvio manifestius factum legimus, ubi dicitur: Et omnes fontes abyssi magnae erupti sunt. Proinde vulvam maris, terrae sinum dictum existimo, ut mare de eadem progenitum noverimus. Sed dicit aliquis: Ego aquarum moles coelo et terrae dico esse congenitas, et simul creatas. Denique de aquis quemadmodum et de terra fecit Deus, sive produxit caeteras creaturas. Si ergo hoc opinionem istam confirmat, ut ideo et aquae ex nihilo creatae dicantur, quia et de ipsis alia, et alia in ipsis jubente Deo quam plurima animantia
Abbreviated transcription (Latin):
qui perbaptismum renascuntur in xp̃o Sicut ait apostolus
ad ecclesiam scribens. Omnes uosestis filui perfidem h xpõihu¬
matutina dicuntur: uel proincipiente eis gratiae nouo lumine.
unde & neo fiti nuncupantur:. Quis conclusit hostus mare quan¬
do erum pebat quasi deuulua procedens:  cum in conditione mun¬
di aquȩ omnem terram operirent & tenebre essent superfa¬
ciem abyssi. tunc secundum fidem libri geneseos praecepit ds̃
die tercio ut omnes aquae in locum unum congregarentur
is &iam terminum finem que inposuit. nesefe
suos. ado periendam terram rursum effunderent: Ululua
dequa mare procedebat KaTaXΡHCTΚΩC ipsamter¬
ram subiacentem possumus intellegere ut deea & in eam
aquam creatam adõ esse credamus. Duas enim partes mundi
magnas caelum & terram ds̃ ex nihilo fecit. &una earum uel¬
de materia informi. c&eras creaturas distinctas siue forma

Expanded text:
qui per baptismum renascuntur Christo, sicut ait Apostolus qui per baptismum renascuntur Christo, sicut ait Apostolus ad Ecclesiam scribens: Omnes vos estis filii per fidem imatutina dicuntur, vel pro incipiente eis gratiae novo lumine, unde et neophyti nuncupantur. Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat quasi de vulva procedens. Cum in conditione mundi aquae omnem terram operirent, et tenebrae essent super faciem abyssi, tunc secundum fidem libri Geneseos, praecepit Deus die tertio, ut omnes aquae in locum unum congregarentur. Quibus etiam terminum finemque imposuit, ne se foras limites suos, ad operiendam terram rursum effunderent. Vulvam de qua mare procederat καταχρηστικῶς, ipsam terram subjacentem possumus intelligere, ut de ea, et in ea aquam creatam a Deo esse credamus. Duas enim partes mundi magnas, coelum et terram, Deus ex nihilo fecit, et ima earum de materia informi, caeteras autem creaturas distinctas sive format
Abbreviated transcription (Latin):
praecioso: qui est secundus homo decelo cęlestis. laudaue¬
runt inquidme simul astra matutina & iiubilarent om̃s
filudĩ Astra & filudĩ. angeli intelleguntur : quiinatiui¬
tate saluatoris exultauerunt: Sicut ait angelus adpas¬
tores: Ecce euangelizo uobis gaudium magnum qui anatus
euangelista. et subito factaest cumangelo multitudo
& cetera Quod autem angeli astra matutina dicuntur
quia hiter creaturas rationales primi facti sunt indie qui
est xp̃s. & filu dĩ sunt: non sunt filii tenebrarum sicutilli
qui de eorum numero con lapsisunt. facti non solum filii
tenebrarum: sed &iam rectores tenebrarum. Id est
hominum peccatorum: Tunc uoce magna sicut supradictum est
laudauerunt me omnes angelimei: Quem ad modum in illius
ouiculae humanigeneris salutem laudantem dm̃ gauisi sunt:
item astra matutina omnes filios ecclesiae non absurde sentimus

Expanded text:
pretioso, qui est secundus homo de coelo coelestis, laudavepretioso, qui est secundus homo de coelo coelestis, laudaverunt, inquit, me simul astra matutina, et injubilarunt omnes filii Dei. Astra et filii Dei angeli intelliguntur, qui in nativitate Salvatoris exsultaverunt. Sicut ait angelus ad pastores: Ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quia natusid. Item Evangelista: Et subito facta est cum angelo multitudo, et caetera. Ideo autem angeli astra matutina dicuntur, quia inter creaturas rationales primi facti sunt in die qui est Christus, et filii Dei sunt: non sunt filii tenebrarum, sicut illi qui de eorum numero collapsi sunt, facti non solum filii tenebrarum, sed etiam rectores tenebrarum, id est, hominum peccatorum. Tunc voce magna, sicut supradictum est, laudaverunt me omnes angeli mei. Quemadmodum in illius oviculae, humani generis salute, laudantes Deum gavisi sunt. Item astra matutina omnes filios Ecclesiae non absurde sentimus,
Abbreviated transcription (Latin):
totus inse erit sibique conueniens: &immobiliter in illaglo¬
ria acsine fine con sistens: Hiigiturcirculi figurati perdilecti¬
onis dĩ copulã lignocrucis ad fixi sunt : & unus quisq eorum
dicit: Confido enim quia nequemors nequeuita &c&era:
Aut quis dimisit lapidem angularem elus  hic lapis angula¬
ris xp̃s quiadõ patre positus est infundamento terraedominicae
ipseest enim non solum fundamentalis sed & angularis. in quo
duo populi iudeorum ui delic& & gentium continentur: De quo
& psalmista ait: lapis quem reprobauerunt aedifican¬
tes hic factus est hcaput anguli. et a postolus ait Ipso
summo angulari lapide xp̃o iħu in quo omnis structura
conpaginata crescit intemplum sc̃m Huncigitur pat
dimisit interram : ut infundamentum poneretur Cum
me in quid laudarent astra matutina & in iubilarent
omnes filudĩ: I Dimisso itaque infundamentission lapide

Expanded text:
totus in se erit, sibique conveniens, et immobiliter in illa glototus in se erit, sibique conveniens, et immobiliter in illa gloria ac sine fine consistens. Hi igitur circuli figurati per dilectionis Dei copulam, ligno crucis affixi sunt, et unusquisque eorum dicit: Confido enim, quia neque mors, neque vita, etc. Aut quis demisit lapidem angularem ejus? Hic lapis angularis Christus, qui a Deo Patre positus est in fundamento terrae Dominicae: ipse est enim non solum fundamentalis, sed et angularis, in quo duo populi, Judaeorum videlicet et Gentium, continentur. De quo et Psalmista ait: Lapis quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. Et Apostolus ait: Ipso summo angulari lapide Christo Jesu, in quo omnis structura compaginata crescit in templum sanctum. Hunc igitur Pater dimisit in terram, ut in fundamentum poneretur. Cum me laudarent simul astra matutina, et jubilarent omnes filii Dei? Demisso itaque in fundamentis Sion lapide
Abbreviated transcription (Latin):
tin&ur & regitur: Alii dixerunt super quo circuli elus fixis:
Vt intellegamus pondus roboris mundi secundum illum sensum
esse quopsalmista de hocloquitur dicens Et enim firmauit
orbem terrae qui non commouebitur: Alii circuli rotundi
figura est figuris c&eris pulchrior: Nam circulus exomni
parte sibi est congruus & aequalis. totusque perse m& ipsum
solidus uadit: & inter oculorum aciem persuum infinitũ habitũ
quia si neullo fine semper inseipso᷑ recurrit in explicabiterducit
Hic igitur significare mihiuid&ur hominem innullo sibi aduer¬
santem nequese ex parte aqua oppugnantem : qualis erit infutu¬
in hoc saeculo non nulli scĩ exparte praesenserint: non quidẽ nullã
interioris exterioris que se in ipsis sentiendo discordiã sed hostilẽ
uitiorum exercitum resistentibus fortior superando uirtutibus.
ut helcana pater scĩ samuhelis uirunus dictus est : Sic itaque

Expanded text:
tinetur et regitur. Alii dixerunt: Super quo circuli ejus fixi sunt? tinetur et regitur. Alii dixerunt: Super quo circuli ejus fixi sunt? ut intelligamus pondus roboris mundi secundum illum sensum esse, quo Psalmista de hoc loquitur, dicens: Etenim firmavit orbem terrae, qui non commovebitur. Circuli enim rotundi figura est, figuris caeteris pulchrior. Nam circulus ex omni parte sibi est congruus et aequalis; totusque per semetipsum solidus vadit, et inter oculorum aciem, per suum infinitum habitum, quia sine ullo fine semper in semetipsum recurrit, et inexplicabiliter ducitur. Hic igitur significare mihi videtur hominem in nullo sibi adversantem neque se ex parte aliqua oppugnantem, quales erunt in futuin hoc saeculo nonnulli sancti ex parte praesenserint: non quidem nullam interioris exteriorisque se in ipsis sentiendo discordiam, sed hostilem vitiorum exercitum resistentibus fortiores superando virtutibus, ut Helcana, pater sancti Samuelis, vir unus dictus est. Sic itaque
Abbreviated transcription (Latin):
constituta. lob quippe qui nondum ess& scire non potuit. siue
mensurae ecdesiae diuersitates gratiarum recte intellegimus
quas apostolus diuisiones sp̃s appellauit. qui lta cum dediuersis
gratus dicer& dit: Haec aute momnia operatur unus atque
idem sp̃s diuidens unicuique prout uult: Itemait: Unicuiq
autem nostrum data est gratia secundum mensuram donatio¬
nis xp̃i. Perhas igitur gratias intentio est contemplationis
uelut lineam recte gredentium indõ sicut dicitur inactibus
a postolorum Erat illiscorunum & anima una lndm̃. superquo
bases illius solidate sunt : Vnde potuit creatura rationalis & sa¬
piens opus creatoris antequam ess& ipsa cognoscere : cum &iam
nunc uix poss& aliqua exoperibus elus sensu at tingere : aliter
superquo bases terrae ecdesiae solidae stabiliuntur nisi suꝑxpñ
ecdesiae sunt scĩ quique potentes & fortes: a quibus cadem sus¬

Expanded text:
constituta, Job quippe qui dum non esset, scire non potuit. Sive constituta, Job quippe qui dum non esset, scire non potuit. Sive mensuras Ecclesiae, diversitates gratiarum recte intelligimus, quas Apostolus divisiones spiritus appellavit, qui ita cum de diversis gratiis diceret, ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem spiritus, dividens unicuique prout vult. Item ait: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Per has igitur gratias intentio est contemplationis, velut linea recte credentium in Deo, sicut dicitur in Actibus Apostolorum: Erat illis cor unum et anima una in Deum. Super quo bases illius solidatae sunt? Unde potuit creatura rationalis et sapiens opus Creatoris, antequam esset ipsa, cognoscere, cum etiam nunc vix posset aliqua ex operibus ejus sensus attingere. Aliter, super quo bases terrae Ecclesiae solide stabiliuntur, nisi super CEcclesiae sunt sancti quique potentes et fortes, a quibus eadem sus
Abbreviated transcription (Latin):
superae dificati inquid superfunda mentum a postolorum & pro¬
ph&arum: Siue ut ali dixerunt: ubi eras cum funda rem ter¬
ram. idest cum ecclesiam de terra humani generis congrega¬
tam uirtute fidei stabilirem: Quis posuit mensuras elus: uel
tetendit supeream lineam: uirtutem suam ds̃ & potentiam men¬
surasque mundi in conditione describit : superquem lineam
boni rectique operis sui tetenderit: Aliter mensurae ecclesia
sunt a solisortu usque adoccasum : in qua adhuc mensurae
intellegi possunt equalitas & plenitudo trinitatis. cui ecclesiae
dicitur per proph&am : In exortucius dilata locum tabernaculitui. & pel¬
enim tuum gentes hereditabit. & ciuitates desertas inhabi¬
tabit: super hasigitur mensuras locorum omnium : uniuer¬
sum mundum recte si dei tetendit : ut ess& omnibus inxp̃o
credentibus labium unum: Haec ergo misteria ante secula

Expanded text:
Superaedificati, inquit, super fundamenta apostolorum et proSuperaedificati, inquit, super fundamenta apostolorum et prophetarum. Sive, ut alii dixerunt, Ubi eras cum fundarem terram, id est, cum Ecclesiam de terra humani generis congregatam, virtute fidei stabilirem. Quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? Virtutem suam Deus, et potentiam mensurasque, et mundi conditionem describit, super quem lineam boni rectique operis sui tetenderit. Aliter: mensurae Ecclesiae sunt a solis ortu usque ad occasum: in qua adhuc mensurae intelligi possunt, aequalitas et plenitudo Trinitatis, cui Ecclesiae dicitur per prophetam: In exortu ejus dilata locum tabernaculi tui, et pelenim tuum gentes haereditabit, et civitates desertas inhabitabit. Super has igitur mensuras locorum omnium, universum mundum rectae fidei tetendit, ut esset omnibus in Christum credentibus labium unum: haec ergo mysteria ante saecula
Abbreviated transcription (Latin):
uir lum bostuos. Interro gabote & responde mibi ÷ Omnis
igitur qui cum dõ est locuturus lumbos prius castitate iu¬
betur accingere : populus &iam legem auditurus & pascha¬
celebraturus inheremo. lumbos mentis iub&ur dccingere: nefluc¬
tuantes sinus carnalium cogitationum gressum scae conuersati¬
onis impediant: uelcum superlumbos nostroscorporeos uestimenta
praecingimus. Dicendo ergo ubieras quando ponebam funda
quitureids̃ Tuigitur iob qui circa unum homunculum in iuste
arguis operari: ubieras cum ego mundum quem ex nibilo fecerã
gubernarem : & cum omnem creaturam moderatione iustitiae
regam : inteeram iustitiae aliquid acturus: hic ds̃ hoc ser¬
mone sub animalium : auiumque nominibus magna & ual¬
de obscura & eclesiae sa cramenta contexit : đs ergo secun¬
dum misticos intellectus in praedestinatione apͥostolos praeci¬
puos scõs ecclesiae fundamenta constituit: sicut ait apostolus

Expanded text:
vir lumbos tuos: interrogabo te, et responde mihi. Omnis vir lumbos tuos: interrogabo te, et responde mihi. Omnis igitur qui cum Deo est locuturus, lumbos prius castitate jubetur accingere. Populus etiam legem auditurus, et paschacelebraturus in eremo, lumbos mentis jubetur accingere, ne fluctuantes sinus carnalium cogitationum, gressum sanctae conversationis impediant, vel super lumbos nostros corporeos vestimenta praecingimus. Dicendo ergo: Ubi eras quando ponebam fundamquitur ei Deus. Tu igitur, Job, qui circa unum homunculum injuste me arguis operari: ubi eras cum ego mundum, quem ex nihilo feceram, gubernarem? et cum omnem creaturam moderatione justitiae regam, in te eram injustitiae aliquid acturus? Hic Deus hoc sermone sub animalium, aviumque nominibus, magna et valde obscura, et Ecclesiae sacramenta contexit. Deus ergo secundum mysticos intellectus in praedestinatione apostolos praecipuos sanctos Ecclesiae fundamenta constituit, sicut ait apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
ultor iniquitatum est exaudi & enim iniqua patientes. Ca .zs.
Respondens autem dñs sobd&urbine dixit̃sermone terribili & in¬
crepatiuo arguendus lob: responsum adño accepit. Hocenim ipsun
quod de turbine dicitur. ad terrorem pertin& obiurgationis
quo e ss& ut dixi increpandus adñõ: Dixerat enimiobseiustum¬
& in iuste adnõ castigatum: De turbine ergo dñs ait Quis iste
est quiin uoluens sententias sermonibus imperitis: ⁊ his uerbis
amouetur heliu cum suis confusis atque permixtis disputatio
loquendo talia in me delicta aliqua commisisti. iste quisest
quite uide at redarguere. prae fertim cum adincrepandum
non sit huius modi qui uelud melior obiurgarete debeat
A moto igitur heliu demedio cum imperitis elus sententus.
Conuertit se dñs adiob &ait ei: ut adincrepationem elus au¬
diendam se praeparar& dicens hoc modo. Accinge si cut

Expanded text:
ultor iniquitatum est: exaudiet enim iniqua patientes. CAPUT XXXVIII. ultor iniquitatum est: exaudiet enim iniqua patientes. CAPUT XXXVIII. Respondens autem Dominus Job de turbine dixit. Sermone terribili et increpativo arguendus Job, responsum a Domino accepit, hoc enim ipsum quod de turbine dicitur, ad terrorem pertinet objurgationis, quod esset, ut dixi, increpandus a Domino. Dixerat enim Job se justum injuste a Domino castigatum: de turbine ergo Dominus ait. Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis? His verbis amovetur Heliu cum suis confusis atque permixtis disputationelligi. Et si tu, o Job, loquendo talia in me, delicta aliqua commisisti: iste quis est qui te audeat redarguere, praesertim cum ad increpandum non sit idoneus, qui velut melior objurgare te debeat? Amoto igitur Heliu de medio cum imperitis ejus sententiis, convertit se Dominus ad Job, et ait ei, ut ad increpationem ejus audiendam se praepararet, dicens hoc modo: Accinge sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tudine & iudicio &iustitia &enarrari non potest : Id eo timebunt eũ iuri & non
audebt̃ contẽplari om̃s qui sibi uident᷑ eẽ sapientes ⁊ m̃ inquit sicut fortitudine magnus
& potens estds̃ Ita ludicio &iustitia uerus ẽ & enarrari ñ potest : Idcirco
sicuti est acreatura sua quaeadõ in becilla est & infirma non potest
in ueniri: Propter quod magni uiri atque cordati non praesument
scrutari in conprehensibilem. neque contemplari inuisibilẽ
conabuntur : Hoc autem totum in scĩ lob exprobratione dicitur
quidixerit sea dõ sineullo iniquitatis merito flagellatum.
Alii dixerunt qui luste ludicat non putas audire eum propterea
timebunt eum homines: timebunt quoque & sapientes corde :
Hoc inquiunt qui ads̃ iuste ludicat: Apudquem non est personarum
acceptio. omnes sapientes &idiotae considerantes sem &ipsos
timebunt eum: scientes quia secundum modum iustitiae suae

Expanded text:
tudine et judicio et justitia, et enarrari non potest. Ideo timebunt eum viri, et non tudine et judicio et justitia, et enarrari non potest. Ideo timebunt eum viri, et non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes. Quoniam, inquit, sicut fortitudine magnus et potens est Deus: ita judicio et justitia verus est, et enarrari non potest. Idcirco sicuti est, a creatura sua quae adeo imbecillis est et infirma, non potest inveniri: propter quod magni viri atque cordati non praesument scrutari incomprehensibilem, neque contemplari invisibilem conabuntur. Hoc autem totum in sancti Job exprobrationem dicitur: qui dixerit se a Deo sine ullo iniquitatis merito flagellatum. Alii dixerunt: Qui juste judicat, non putas audire eum? propterea timebunt eum homines, timebunt quoque et sapientes: hoc inquiunt, quia Deus juste judicat, apud quem non est personarum acceptio. Omnes sapientes et idiotae, considerantes semetipsos, timebunt eum: scientes quia secundum modum justitiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur aurum uenire : Idest mundo flammeam rotam solis obo¬
riri : & super hoc praedarum sidussit addm̃ hominibus formidolos
ab aquilone diabolo sanguinedm̃ redimuntur. Hocigitur modo
uenit ad dm̃ scõrum cum tremore laudantium eum: hac sibi cum
quadam formidine incredibile arbitrantium: quod potuerint
dehoste grauissimo liberari: Cotidie quoque examinationibus
uelut aurum flammis temptationum excoctum defornace mundi
istius eruuntur: Aliidixerunt ab aquilone nubes coloris aurei
in his est magna gloria & honor omni potentis: non inuenimus
similitũ dinẽ uirtutis eĩ . Ita enĩ scõs homines quis nubesdĩ temptat frigor
aquilonis ut eos p̃tiosos & igne caritatis rutilos reddant Et idcrco magnã
gloria dñi & honor omni potentis est ñ inuenit᷑. alius similis uirtutis eĩ qui
tantabona exreb contrariis super& : Digne eũ inuenire ñ possumus magnus forti¬

Expanded text:
videatur aurum venire, id est, mundo flammeam rotam solis obovideatur aurum venire, id est, mundo flammeam rotam solis oboriri, et super hoc praeclarum sidus sit ad Deum hominibus formidolosa ab aquilone diabolo, sanguine Domini redimuntur. Hoc igitur modo venit ad Deum coetus sanctorum cum tremore laudantium eum, ac sibi cum quadam formidine, incredibile arbitrantium, quod potuerunt de hoste gravissimo liberari. Quotidie quoque examinationibus, velut aurum flammis tentationum excoctum, de fornace mundi istius eruuntur. Alii dixerunt, Ab aquilone nubes coloris aurei, in his est magna gloria et honor omnipotentis: non invenimus similitudinem virtutis ejus. Ita enim sanctos homines, qui sunt nubes Dei, tentat frigor aquilonis, ut eos pretiosos, et igne charitatis rutilos reddat. Et idcirco magna gloria Domini et honor omnipotentis est. Non invenitur alius similis virtutis ejus, qui tanta bona ex rebus contrariis speret. Digne eum invenire non possumus. Magnus forti
Abbreviated transcription (Latin):
infelicitate huius modi excecati sunt. ut fiant quem ad modum aer
quando crassescit innubes: & itaui iusti ludicis dĩ uelut uenti in in¬
p&u auferentur sicut impii quos delct uentus a fade terrae.
Alii dixerunt. omnibus autem non est uisibilelumen quod fulg&
innubibus & sp̃s transit & fugabit eas: Hic mysticum nescio quid
locutus est quodiam non omnibus resplend& inluminatio euan¬
gelii Hisutique non resplend& quorum sensus exceca uitds̃ ut nor
uideant lumen euangelii gloria exp̃i: qui est imago in uisibilis.
Hicigitur sp̃s iustae sententiae dĩ fugabit eos aco&ubeatorum. ut
nonuideant lumen euangelu gloria expĩ: Aba quilone aurũ ueni&
& addm̃ formidolosa laudatio : Audiuiquendam ita dicentem
quod aestatis tempore sole in aquilone nascente aurora ardentior
rutil&. itautipsesol colorem dureum praeferat: & inde heli uloqui

Expanded text:
felicitate hujusmodi excaecati sunt, ut fiant quemadmodum aer felicitate hujusmodi excaecati sunt, ut fiant quemadmodum aer quando crassescit in nubes, et ita in justo judicio Dei velut venti in impetu auferentur, sicut impii, quos dejicit ventus a facie terrae. Alii dixerunt: Omnibus autem non est visibile lumen, quod fulget in nubibus, et spiritus transit et fugabit eas. Hic mysticum nescio quid locutus est, quod jam non omnibus resplendet illuminatio Evangelii. His utique non resplendet, quorum sensus excaecavit Deus, ut non videant lumen Evangelii gloriae Christi, qui est imago invisibilis Patris. Hic igitur spiritus justae sententiae Dei fugabit eos a coetu beatorum, ut non videant lumen Evangelii gloriae Christi. Ab Aquilone aurum veniet, et a Deo formidolosa laudatio. Audivi quemdam ita dicentem, quod aestatis tempore, sole in aquilone nascente, aurora ardentior rutilat, ita ut ipse sol colorem aureum praeferat: et inde Heliu loqui
Abbreviated transcription (Latin):
ostende in quito lob si aliquid amplius & melius nossete arbitraris
qum nos grandis ignorantiae atque inscientiae tenebris deti¬
nemur: Certum estergo quod heliuderidens lob atque subsannans
haecdicat. Quis narrabit ei quaeloquor: &iam silocutus fuerit
homo deuorabitur Y Dixi quidem tibi olob ut ostenderes mihi
quid loqui possim sed haec ipsa quaed eeo dico. qui sei ausus est
loqui: Certe silocutus fuerit quis quam quod ei omninonon ex¬
pedit: Pro hocipso peccato temeritatis & in reuerentiae deuor¬
bitur: Vt hic heliuait. ita in psalmis legimus: De uorati sunt
luxtra p&ram iudiceseorum. Vbi intellegitur peccato diffi¬
dentiae deuoratos atque absortos iudices populi is rahelis in he¬
remo qui non crediderunt quod possent de p&ra aquarum flumina
uirtute diuinȩ promissionis educi. At nunc non uident iucem
subito aer cogitur in nubes &uentus transiens fugabit eas : :lta inquit¬

Expanded text:
Ostende, inquit, o Job, si aliquid amplius, et melius nosse te arbitraris, Ostende, inquit, o Job, si aliquid amplius, et melius nosse te arbitraris, quoniam nos grandis ignorantiae atque inscientiae tenebris detinemur. Certum est ergo quod Heliu deridens Job atque subsannans haec dicat. Quis narrabit ei quae loquor? Etiamsi locutus fuerit homo, devorabitur. Dixi tibi quidem, o Job, ut ostenderes mihi quid loqui possem: sed haec ipsa quae de Deo dico, quis ei ausus est loqui? Certe si locutus fuerit quispiam, quod ei omnino non expedit, pro hoc ipso peccato temeritatis et irreverentiae devorabitur, ut hic Heliu ait. Ita in psalmis legimus: Devorati sunt juxta petram judices eorum: ubi intelligitur, peccato diffidentiae devoratos atque absorptos judices populi Israelis in eremo, qui non crediderunt quod possent de petra aquarum flumina virtute divinae promissionis educi. At nunc non vident lucem. Subito aer cogetur in nubes, et ventus transiens fugabit eas. Ita in
Abbreviated transcription (Latin):
sed ipsisoli praescientiae suae luce conspicui. Et caelos scõs angelos
non absurdesentimus: qui proptercaelorum habitationem rectis¬
simae caeli dicuntur. & sunt uelut aes a&ernitate solidat
Dequibus psalmista singulari nomineait. Caelum caelidño: Se¬
cundum tropicum intellectum caeli scĩ omnes propter caeles tem
conuersationem: & propter praedicationem mandatorum caeles¬
tium nuncupantur: Heliu autem si proph&iae sp̃m habuit
secundum hunc intellectum quodiximus potuit contem platio
mentis suae haec in xporeuelanda cognoscere: & aliis modis
quibus uidemur caelorum nuncupationẽ sensisse: lic& hoc ipsũ
in inrisione scĩ iob dici non debuerit: Ostende nobis quid dicamus
tis ostende nobis: cum illuduerum dicat: sed ad conparatĩonem
scientiae subignorantiae tenebris commanent: Nam quomodo
a scõ lob discere inquirit quẽ i uerbis elus reprehendit & reprobat

Expanded text:
sed ipsi soli praescientiae suae luce conspicui. Et coelos, sanctos angelos sed ipsi soli praescientiae suae luce conspicui. Et coelos, sanctos angelos non absurde sentimus, qui propter coelorum habitationem, rectissime coeli dicuntur, et sunt velut aes aeternitate solidati. De quibus Psalmista singulari nomine ait: Coelum coeli Domino. Secundum tropicum intellectum coeli, sancti omnes propter coelestem conversationem et propter praedicationem mandatorum coelestium nuncupantur. Heliu autem si prophetiae spiritum habuit, secundum hunc intellectum quem diximus, potuit contemplatione mentis suae haec in Christo revelanda cognoscere, et aliis modis, quibus videtur coelorum nuncupationem sensisse, licet hoc ipsum in irrisionem sancti Job dici non debuerit. Ostende nobis, quid dicamus tis, ostende nobis, cum illud verbum dicat, sed ad comparationem scientiae sub ignorantiae tenebris commanent. Nam quomodo a sancto Job discere inquirit, quem in verbis suis reprehendit et reprobat.
Abbreviated transcription (Latin):
Haeclgitur prima fronte intellectus huius dictasint : Nunc uero
secundum proph&iade spm̃ sensum misticum persequamur: ut
caelos scripturas scãs intellegamus quiad ecaelo date sunt homi
re Seddicit quispiam: Quomodo a &ernaeerunt scripturae
simundus certo fine denuntiante est termina
enim dit in euangelio: Caelum & terra transibunt: Uerum est
quidem quod librorum pelliculae cum ipsis litteris abolendae sunt:
sed quia sub iungit dñs. uerba ueromea non pra& eribunt: Procul
dubio quod eisdem apicibus pollicetur erit &ernum: Hos igitur
caelos aitheliu inquibus est diuinitatis secr&a dispositio : tuforsitan
cumdõ uelut simili pollens sapientia fabricatus es. quo sds̃ a & ernus
ante mundi constitutionem prefiniuit: quandoq: erumpere incor¬
pora litterarum qui in illo a &ernaliter erant: non lam existentes

Expanded text:
Haec igitur prima fronte intellectus hujus dicta sint. Nunc vero Haec igitur prima fronte intellectus hujus dicta sint. Nunc vero secundum prophetiae spiritum, sensum mysticum persequamur, ut coelos Scripturas sanctas intelligamus, quae de coelo datae sunt hominre. Sed dicit quispiam: quomodo aeternae erunt Scripturae divinae, si mundus certo fine, Deo denuntiante, est terminandus? sic enim ait in Evangelio: Coelum et terra transibunt. Verum est quidem, quod librorum pelliculae cum ipsis litteris abolendae sunt; sed quia subjungit Dominus, Verba vero mea non praeteribunt: procul dubio quod eisdem apicibus pollicetur, erit aeternum. Hos igitur coelos, ait Heliu, in quibus est divinitatis secreta dispositio, tu forsitan cum Deo, velut simili pollens sapientia, fabricatus es: quos Deus aeternus ante mundi constitutionem praefinivit quandoque erumpere in corpora litterarum, qui in illo aeternaliter erant, non jam existentes,
Abbreviated transcription (Latin):
corporum quaeanimarum uestimenta sunt concalescunt: Sed
quia nubes hominesscõs ueritas proph&iae nos intellegere con¬
pulit uentum calidum ameridie spirantem. feruentem fidem
uel gratiam sp̃s scĩ ardentem & clarius in luminantem intelle¬
gamus uel ipsum dnm nostrum de quo legimus. Ds ab austro
ueni&. Quorationalȩ terra perflantes uirtutes animiquaes
uestimenta Interioris hominis in ardescunt. &ideo uestimenta
appellantur. qm̃ ipsiqui eis utitur pulchram animam faciunt¬
& decoram : Et obhoc hortatur a postolus dicens: fratres induite
uos sicut electi dĩ & dilecti uiscera miseri cordiae. benignitatem
humilitatem: modestiam pacientiam &c&era : Ethaec igitur
bheliu sicut &alia spũ proph&iae dicuntur: Tu forsitan cumeo
fabricatus es caelos qui solidissimi quasi aere fusi sunt: Haec
abheliu iuxtalitteram in inluriam lob per Troniam dicuntur.

Expanded text:
corporum, quae animarum vestimenta sunt, concalescunt. Sed corporum, quae animarum vestimenta sunt, concalescunt. Sed quia nubes, homines sanctos, veritas prophetiae nos intelligere compulit ventum calidum a meridie spirantem, ferventem fidem, vel gratiam Spiritus sancti ardentem, et clarius illuminantem intelligamus, vel ipsum Dominum nostrum, de quo legimus: Deus ab Austro veniet, quo rationalem terram perflante, virtutes animi, quae sunt vestimenta interioris hominis, inardescunt, et ideo vestimenta appellantur, quoniam ipsi, qui eis utitur, pulchram animam faciunt, et decoram. Et ob hoc hortatur Apostolus dicens. Fratres, induite vos sicut electi Dei, et dilecti, viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, modestiam, patientiam, etc. Et haec igitur ab Heliu, sicut et alia, spiritu prophetiae dicuntur. Tu forsitan cum eo fabricatus es coelos, qui solidissimi, quasi aere fusi sunt. Haec ab Heliu juxta litteram in injuriam Job per ironiam dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
erat cȩlo respondit eidñs & ait: Hoctibi non reue lauit caro
& sanguis sed pater meus: Alius uero apostolus tamquam
nubes plena aquis perfectȩ scientiae : a tonitruo euange lu
copiosum imbrem effundere ita dicens. In principio erat uer¬
bum & cetera: quoualidissimo tonitruo ubique resonante.
omnem terram ad fidem religionis tremore concuter&. &
alius iniudeam periteratamꝰ natiuitatem exortus. uelut
parua nubscula ita creuit. & flante spũ dilatatus est. ut
pluui as misteriorum a seculis secr&orum perfectae scientiae
usque in illiricum sparger&: aliasque totius mundi regio¬
nes largis effusionibus inrigar&: et hincest ut aliqui eo¬
rum appellarentur filii tonitrui. aliusuero dicer&ur filius
suspendentis aquas. Nonne uestimenta tua calida sunt:
fuerit terra austro ⁊ Hoc quidem uerum est quod meridianus
uentus sit calidus: quo flante &iam uestimenta hominum uel

Expanded text:
erat coelo, respondet ei Dominus: Hoc tibi non revelavit caro, erat coelo, respondet ei Dominus: Hoc tibi non revelavit caro, et sanguis, sed Pater meus. Alius vero apostolus tamquam nubes plena aquis perfectae scientiae, a tonitruo Evangelii copiosum imbrem effundit ita dicens, In principio erat Verbum, etc. Quo validissimo tonitruo ubique resonante, ut omnem terram ad fidem religionis tremore concuteret: alius in Judaea per iteratam nativitatem exortus, velut parva nubecula ita crevit, et flante spiritu dilatatus est, ut pluvias mysteriorum a saeculis secretorum perfectae scientiae, usque ad Illyricum spargeret, aliasque totius mundi regiones largis effusionibus irrigaret. Et hinc est ut aliqui eorum appellarentur filii tonitrui, alius vero diceretur filius suspendentis aquas. Nonne vestimenta tua calida sunt,  Hoc quidem verum est, quod meridianus ventus sit calidus, quo flante etiam vestimenta hominum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
inxp̃o & ecdesia adimplenda lob aure cordis diligenter
intendat : & inmentis suae specula constitutus: ubi &iam
uigilantia contuendi doc&ur stare: consider& miraculorum
di futura mysteria : quae pernubes rationales operaturus sit
Num quid scis quando praecipit dñs pluuiis ut ostenderent lucem
nubiu melus ⁊ more proph&arum profactis futura comme¬
morat sraecipit igitur ds̃ pluuiis euangelicis ut nubium
nonstrarent: &haec ad inluminandos homin
dia caelestis operatur Num quid nosti semitas nubium mag¬
nas & perfectas scientias   hic dum dicit perfectas scienti¬
as derationabilibus se nubibus euidenter ostendit praedi
so si cognoscere potuisti quae semite innubibus sunt magnȩ
& per fectȩ scientiae figurabat haec dicendo apostolicas
nubes: quarum una citissima nubs ait ad saluatorem:
tues xp̃s filius dĩuiui: quae qm̃ suspensa a terra & proxima

Expanded text:
in Christo et Ecclesia adimplenda, Job aure cordis diligenter in Christo et Ecclesia adimplenda, Job aure cordis diligenter intendat, et in mentis suae specula constitutus, ubi etiam vigilantia contuendi docetur stare: consideret miraculorum Dei futura mysteria, quae per nubes rationales operaturus sit. Numquid scis, quando praecepit Deus pluviis, ut ostenderent lucem nubium ejus? More prophetarum pro factis futura commemorat. Praecipit igitur Deus pluviis evangelicis, ut nubium demonstrarent: et haec ad illuminandos homines misericordia coelestis operatur. Numquid nosti semitas nubium magnas, et perfectas scientias? Hic dum dicit perfectas scientias, de rationalibus se nubibus evidenter ostendit dicere,so, si cognoscere potuisti quae semitae in nubibus sunt magnae et perfectae scientiae? Figurabat, haec dicendo, apostolicas nubes, quarum una citissima nubes ait ad Salvatorem: Tu es Christus Filius Dei vivi, quae quoniam suspensa a terra, et proxima
Abbreviated transcription (Latin):
tentes : lumen eu angelii spargunt supracorda credentium : Alii
uero interpr&es dixerunt : & ipsa percircuitũ uertitur inguber¬
naculis adoperanda omnia quae mandauerit eis: Haec sunt
igitur quae mandauit & precepit c&eris nubibus suis dicens:
Ite inuni uersum mundum. praedicate euangelium uniuersae
creaturae: Prolnde quasi uento spũ dĩ quo ut nubes agebantur
prohibiti sunt ir ebitiniam & deludearomã illis transire prae¬
ceptum. &ita sicut ista editio contin&. orbem uniuersum
lustrantes circumierunt: Siuemuna tribu siuein terra siue
inquocum que lo co misericordiae eas lusserit inueniri ,Hocest
intuendum est quodait: In quocum que lo co misericordiae suae
lus serit inueniri: ubi pergratiam xp̃i atque pi&atis suae
miseri cordiam significauit adfidem reuocandos: Ausculta
haec lob & considera miraculadĩ: Ad mon& heliu ut sacram̃ta

Expanded text:
tentes: lumen Evangelii spargunt supra corda credentium. Alii tentes: lumen Evangelii spargunt supra corda credentium. Alii vero interpretes dixerunt: Et ipsa per circumitum vertitur in gubernaculis, ad operanda omnia quae mandaverat eis. Haec sunt igitur quae mandavit, et praecepit caeteris nubibus suis dicens: Ite in universum mundum, praedicate Evangelium universae creaturae. Proinde quasi vento spiritu Dei, quo ut nubes agebantur, prohibiti sunt ire Bithyniam, et de Judaea Romam illis transire praeceptum, et ita sicut editio continet, orbem universum lustrantes circumierunt. Sive in una tribu, sive in terra sua, sive in quocumque loco misericordiae suae eas jusserit inveniri. Hoc estintuendum est, quod ait: In quocumque loco misericordiae suae jusserit inveniri: ubi per gratiam Christi atque pietatis suae misericordiam, significavit ad fidem revocandos. Ausculta haec, Job, sta, et considera mirabilia Dei. Admonet Heliu, ut sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
dominico habitantes anthio chiae physidiae : rogabant paulum
& barnaban ut loquerentur eis uerbumdĩ: Quod fecerunt a postoli
suadentes per manere in gratiadĩ : Cornelius quoque ad p&rũ
ait : Nuncergo omnes nos in conspectutuo sumus audireomnia
quaecum que tibi praecepta sunt adño. Et mossesait. excipiat
tieluit pluuia eloquium meum & descendat sicut ros uerba mea
Vnde& a postolus ait. Ego plantaui a pollo rigauit: sed ds̃ incre¬
mentum dedit. Haec nubes potest & ipsedñs idest adsumptus
homo indm̃ intellegi: sicut proph&a prȩnuntia uit dicens
Eccede scendet dñs innubeleui inaegyptum. perquem diuina
gratia & doctrina caelestis mundo effundenda prenuntiabatur.
& pulchrenubes leuis dicitur: siuequia ipse saluator peccatum
non fecit agnus dĩ. siuequia uirgo maria materdnĩ non est uirili
seminead grauataleuis nubes est̃ dicta: Nubes spargunt lumen
suum Lumen uti que euangelii praedicationum corus cationemit¬

Expanded text:
dominico, habitantes Antiochiae Pisidiae, rogabant Paulum dominico, habitantes Antiochiae Pisidiae, rogabant Paulum et Barnabam, ut loquerentur eis verbum Dei, quod fecerunt apostoli suadentes permanere in gratia Dei. Cornelius quoque ad Petrum ait: Nunc ergo omnes nos in conspectu tuo adsumus, audire omnia quaecumque tibi praecepta sunt a Domino. Et Moyses ait: Excipiat velut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea. Unde et Apostolus ait: Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit. Haec nubes potest, et ipse Dominus, id est, assumptus homo in Deum intelligi, sicut propheta praenuntiavit, dicens: Ecce descendit Dominus in nube levi in Aegyptum. Per quem divina gratia, et doctrina coelestis, mundo effundenda praenuntiabatur. Et pulchre nubes levis dicitur: sive quia ipse Salvator peccatum non fecit Agnus Dei, sive quia virgo Maria, mater Domini, non ex virili semine aggravata, levis nubes esum. Lumen utique Evangelii praedicationum coruscatione mit
Abbreviated transcription (Latin):
nimio frigore densentur uel &iam concres cant aquae. &iterũ
tepore aeris resoluantur: Secundum mrsticos uero intellec¬
tus in pr&eritis generationibus obmeritum suum relinquente
dõgenus humanum flatuoris dĩ &iustitiae elus manante
sententia dum remou&ur abigne diuino omnis creatura concre¬
taest tam quam gelu: & aueradĩ cognitione frigoris sui in mensi¬
tate constricta: Nunc uero pergratiã dnĩ & saluatoris nostri
sicut ait p&rus apostolus tempor algnorantiae dispiciens ds̃
rursum ab illo algore obliuionis atque duritia quae sicut longi
tem poris gelu obduruerat caritatis dũgnesoluuntur aque po¬
pulorum ut fluant & recurrant addm̃ frumentum desiderat¬
de quo dñs in euangelio ait perparabolam dicens. Colligite
doctores quosque ecclesiae : quiue lud nubes portant euange¬
lu : audire desiderant: sicut &illi quierant de hoc frumento

Expanded text:
ubente Deo, nimio frigore densentur, vel etiam concrescant aquae, et iterum ubente Deo, nimio frigore densentur, vel etiam concrescant aquae, et iterum tempore aeris resolvantur. Secundum mysticos vero intellectus in praeteritis generationibus, ob meritum suum relinquente Deo genus humanum, flatu oris Dei, et justitiae ejus manante sententia, dum removetur ab igne divino, omnis creatura concreta est tamquam gelu, et a vera Dei cognitione, frigoris sui immensitate constricta. Nunc vero per gratiam Domini et Salvatoris nostri, sicut ait Petrus apostolus: Tempora ignorantiae despiciens Deus, rursum ab illo algore oblivionis atque duritia, quae sicut longi temporis gelu obduruerat, charitatis Dei igne solvuntur aquae populorum, ut fluant et recurrant ad Deum. Frumentum desideratde quo Dominus in Evangelio ait per parabolam, dicens: Colligite doctores quosque Ecclesiae, qui velut nubes portant aquas Evangelii, audire desiderat, sicut et illi qui erant de hoc frumento
Abbreviated transcription (Latin):
bentur : sicut quidam eorum ait: Grauati sumus suprauir tutẽ¬
gorem negationes incurrant: Quae omnia inmittunt dȩ mo¬
nes perministerium & sententias principum & in fidelium
potestatum. Arcturus huius nomine quasi insinistramundiẽ
constitutus : aduersariam partem significat: Deculus climate
uentus aquilo gelidus spirat contra meridiem: Flantedõ
concrescitgelu : & rursum latissimȩ effunduntur aquȩ: Qđ hic
dixit flante dõ concrescere aquas idest glaniari & concr&as fieri
inpsalmo e contrario dicit: Flauit inquit sp̃s elus & fluent aque
Idest resoluentur acdefluent. Sed siue hic flantedõ siue in psalmo
flabit sps̃ elus. lubentedõ siue iubebit sp̃s intellegere possumus
Et quod hicdixit concrescit gelu. hocipsalmi superiore uersiculo
ait. Emittit cristallum suum sicut frustapanis. Itadutem
i tem porefieri nouimus. ut flante idest lub

Expanded text:
bentur, sicut quidam eorum ait: Gravati sumus supra virtutebentur, sicut quidam eorum ait: Gravati sumus supra virtutegorem negationis incurrant: quae omnia immittunt daemones per ministerium, et sententias principum, et infidelium potestatum. Arcturus vero, quia in sinistra mundi est constitutus, adversariam partem significat: de cujus climate ventus aquilo gelidus spirat contra meridiem. Flante Deo concrescit gelu, et rursum latissime funduntur aquae. Quod hic dixit flante Deo concrescere aquas, id est, glaciari, et concretas fieri, in psalmo e contrario dicit: Flabit, inquit, spiritus ejus, et fluent aquae: id est resolventur ac defluent. Sed sive hic flante Deo, sive in psalmo, flabit spiritus ejus, jubente Deo, sive jubebit spiritus, intelligere possumus. Et quod hic dixit, concrescit gelu, hoc in psalmi superiore versiculo ait: Emittit crystallum suum sicut frusta panis. Ita autem hyemali tempore fieri novimus, ut flante, id est, j
Abbreviated transcription (Latin):
pectus humanum. quando expermissu iudiciidĩ. potesta¬
tem accepit hominibus dominandi: et in antrum quod su¬
um fecit. sibi constituit habitationem. siue antrum uel
&iam latibulum di aboli omnes peccatores intellegendi sunt
duri uidelic& infidelitate uel saxei quos uitis suis atque
inlecebris possid& & iniquorum cordibus criminibusque
requiescit Ab interioribus egreditur tempestas. & ab arc¬
turo frigus ÷ Non mihiuid&urꝰ quod deistius mundi plagis siue
qualitatibus uel &iam secr&is elus motibus dixerit: sed quem¬
ad modum diximus antrum siuelatibulum essedae moniorun
humana precordia. Itahaec interiora cum ea ingressi fuerint
secr&a eorum & abdita in tellegamus consilia: Un de inhunc
mundum persecutionum tem pestates creduntur. ut & pecca¬
tores conterant sicut aegyptios quibus uenit inmisio perangelos
malos: Et scieadem tempestate tribulationum nimia contur¬

Expanded text:
 pectus scilicet humanum: quando ex permissu judicii Dei, potesta pectus scilicet humanum: quando ex permissu judicii Dei, potestatem accipit hominibus dominandi, et in antrum quod suum fecit, sibi constituit habitationem. Sive antrum vel etiam latibulum diaboli, omnes peccatores intelligendi sunt: duri videlicet infidelitate vel saxei, quos vitiis suis atque illecebris possidet, et in quorum cordibus criminibusque requiescit. Ab interioribus egredietur tempestas, et ab arcturo frigus. Non mihi videtur quod de istius mundi plagis, sive qualitatibus, vel etiam secretis ejus motibus dixerit: sed, quemadmodum diximus antrum sive latibulum daemoniorum, esse humana praecordia: ita haec interiora cum ea ingressi fuerint, secreta eorum et abdita intelligamus consilia: unde in hunc mundum persecutionum tempestates venire creduntur, ut et peccatores conterant, sicut Aegyptios, quibus venit immissio per angelos malos. Et sancti eadem tempestate tribulationum nimia contur