comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dens a malo: Precedenti iami sermone trac¬
tatum ẽ quia diaboluis non contra iob. sed con¬
tra dominũ certamen proposuit: materia
uero certaminis. beatꝰ iob in medio fuit. Et
si in sermonibus suis dicimus iob inter fla¬
gella deliquisse. quod sentire nefas est: dm̃
dicimus in sua ꝓpositione ꝑdidisse. Nam
ecce & in hoc loco intuendũ est quia non priꝰ
diabolus beatum iob a domino petiit: sed erim
domintis in diaboli despectu laudauit: &¬
nisi in sua iusticia ꝑmarisurũ nosset. non utiq
pro illo proponeret: necperiturũ in temptatio¬
ne concederet. de quo ante temptationẽ ex dei
laudibus in temptatoris mente inuidie frie¬
rant faces excitate. Sed antiquuis aduer¬
sarius cũ ĩ ͦ quȩ accusetꝰ mala non inuerat.
ipsa ad malũ inflectire bona querit. Cum
de oꝑibus uincitur: ad accusandum uerba nr̃a
ꝑscrutatur. Qum nec in uerbis accusationẽ reꝑit:
intentionẽ cordis fuscare contendit. tanquam
bona facta bono animo nor fiant: & idcireo ꝑ¬

Expanded text:
Job fuit. --Praecedenti jam sermone tractatum est, quia diabolus non contra Job, sed contra Deum certamen proposuit; materia vero certaminis beatus Job in medio fuit. Et si in sermonibus suis dicimus Job inter flagella deliquisse, quod sentire nefas est, Deum dicimus in sua propositione perdidisse. Nam ecce et in hoc loco intuendum est, quia non prius diabolus beatum Job a Domino petiit, sed eum Dominus in diaboli despectum laudavit. Et nisi in sua justitia permansurum nosset, non utique pro illo proponeret. Nec periturum in tentatione concederet, de quo ante tentationem, ex Dei laudibus, in tentatoris mente invidiae fuerant faces excitatae. 14. Quam asarius cum quae accuset mala, non invenit, ipsa ad malum inflectere bona quaerit. Cumque de operibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur. Cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit; tanquam bona facta bono animo non fiant, et idcirco p
Abbreviated transcription (Latin):
est agnus qui occisus est. accipere uirtutẽ. &
dicunitatẽ & sapientiam. Uox namq angloꝵ
est in laride conditoris: ipsa adiuratio uitimȩ
contemplationis. Uirtutis diiinȩ miracula
obstupuisse. dixisse est: quia excitatus cum
reuerentia motris cordis. magnus est ad aures
in circumscripti spirituis clamor uocis. Que
uox uobis se quasi ꝑ distincta uerba etplicat.
dum sese per innuneros modos admirationis
format. Deus ergo angłis loquitur: cum eis
uoluntas eius ad intima uidenda manifestat᷑.

Expanded text:
us, qui occisus est, accipere virtutem, et divinitatem, et sapientiam . Vox namque angelorum est in laude conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Virtutis divinae miracula obstupuisse, dixisse est, quia excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum sese per innumeros modos admirationis format. Deus ergo angelis loquitur, cum eis oluntas ejus intima videnda manifestatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Quasi enim audientibus dicitur: quod
uidentibus inspiratur. Unde cum coꝵ cordibꝰ
d̃s contra humanã suꝑbiam animaduersionẽ
ultionis infuinderet: dicit. Uenite descendamꝰ:
& confundainus ibi linguas eoꝵ. Dicitur eis
qui adherent uenite: quia nimirũ hoc ipsum
numqũa a diuina contemplatione decrescere.
in dirina contemplatione semper accrescere est:
& numquam oorde recedere. quasi quodam
stabili motu est semꝑ uenire. Quib & dicit:¬
uenite descc̃damꝰ & cõfundamtis linguas corum¬
d scendunt angl̃i: ineo quod creatorem conspitiũt.
Descendunt angł̃i: in eo quod creatiram sese in il¬
licitis erigentẽ examine districtionis premunt.
Dicere eigo dĩ est descendamus & confrindamri
liuguas eoꝵ. in se ipso eis hoc quod recte agatur
ostendere: & per uim interne uisionis. coꝵ m̃¬
tibus exhibenda iudicia occultis motibus iuspi¬

Expanded text:
nis. Quasi enim audientibus dicitur, quod nis. Quasi enim audientibus dicitur, quod videntibus 42 inspiratur. Unde cum eorum cordibus, Deus contra humanam superbiam, animadversionem ultionis infunderet, dixit: Venite descendamus, et confundamus ibi linguam eorum . Dicitur eis qui adhaerent, Venite; quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere est; et nunquam corde recedere, quasi quodam stabili motu est semper venire. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus linguam eorum. Ascendunt angeli, in eo quod creatorem conspiciunt. Descendunt angeli, in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est: Descendamus et confundamus linguam eorum, in seipso eis hoc, quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspi
Abbreviated transcription (Latin):
turis. per sonum uocis cicimus. Alienis qͥp¬
pe oculis. intra secretum mentis quasi post pa-¬
rictẽ corporis stamus ⁊ sed cum manifesta¬
re nos met ipsos cupimus. quasi per linguę ia¬
nuam egredimur: ut quales sumus intrinsecus
ostendamris. Spiritalis autem natura non ita
est: que ex mente & corpore composita duplicit̃¬
non est. Sed rursum sciendum est. quia & ip¬
sa etiam natura incorporea cum loqui dicitur:
enis locutio nequaquam una atq eadem qualita¬
te formatrir. Aliter enim loquitur ds̃ ad ange¬
los: aliter angłi ad deum. Aliter ds̃ ad sanctoꝵ¬
animas: aliter sanctoꝵ animȩ ad dm̃. Aliter¬
quia spiritali nature ex corporea oppositione
nil obstat: loquitur ds̃ ad angłos sanctos. eo
ipso quo eoꝵ cordibus sua occulta intrisibilla
ostentat: ut quicquid agere debeant. in ipsa con¬
templatione ueritatis legant: & uelut quedã
precepta uocis sint. ipsa gaudia contemplatio¬

Expanded text:
turis, per sonum vocis ejicimus. Alienis quipturis, per sonum vocis ejicimus. Alienis quippe oculis intra secretum mentis, quasi post parietem corporis stamus; sed cum manifestare nosmetipsos cupimus, quasi per linguae januam egredimur, ut quales sumus intrinsecus ostendamus. Spiritalis autem natura non ita est, quae ex mente et corpore composita duplicitnon est. Sed rursus sciendum est quia ipsa etiam natura incorporea cum loqui dicitur, ejus locutio nequaquam una atque eadem qualitate formatur. Aliter enim loquitur Deus ad angelos, aliter anganimas, aliter sanctorum animae ad Dee spirituali ex corporea oppositione nil obstat, loquitur Deus ad angelos sanctos eo ipso quo cordibus eorum occulta sua et invisibilia ostendit, ut quidquid agere debeant in ipsa contemplatione veritatis legant, et velut quaedam praecepta vocis sint ipsa gaudia contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
a malo: F oc quod dittina uoce beatris iob sim¬
plex & rectus timens dm̃ & recedens a malo
dicitur: quia subtilit̃ menbratĩq supra exposui¬
mus. replicare quȩ diximus deuitamus: ne dũ
discussa repetimus: tardius ad indiscussa ueni
amus. E oc ergo nobis est sollert̃ intuendum.
quid sit quod uel ad sathan loqui dominus dr̃:
uel qͥd sathã dño respondere perhibetur. Discu¬
tienda quippe est: quȩ nam sit ista locutio. Ne¬
q enĩ uel a dño qui sũmus et incircuscriptꝰ
est spiritus. uel a sathan qui nulla est carnea
natura uestitus. humano modo aerius flatus
folle uentris atrahitur. ut per organum grit¬
turis uocis expressione reddatur : sed naturȩ
inuisibili dum natura in comprehensibilis lo-¬
quitur: dignum est ut mens nr̃a qualitatem
corporeȩ locutionis excedens. ad sublimes atq in¬
cognitos modos locutionis intimȩ suspendatur.
Nos namq ut ea qriȩ sentimus intrinsecris. ex¬
trinsecus exprimamus : hec per organum giit¬

Expanded text:
 --Hoc quod divina voce beatus Job simplex et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo dicitur, quia subtiliter membratimque supra exposuimus, replicare quae diximus devitamus; ne dum discussa repetimus, tardius ad indiscussa veniamus.  Vet. V.  Hoc ergo nobis est solerter intuendum, quid sit, quod vel ad Satan loqui Dominus dicitur, vel quod Satan Domino respondere perhibetur. Discutienda quippe est quaenam sit ista locutio. Neque enim vel a Domino, qui summus atque incircumscriptus est spiritus, vel a Satan, qui nulla est carnea natura vestitus, humano modo aereus flatus folle ventris attrahitur, ut per organum gutturis, vocis expressione reddatur. Sed dum naturae invisibili natura incomprehensibilis loquitur, dignum est ut mens nostra qualitatem corporeae locutionis excedens, ad sublimes atque incognitos modos locutionis intimae suspendatur. Nos namque ut ea quae sentimus intrinsecus extrinsecus exprimamus, haec per organum gut
Abbreviated transcription (Latin):
quippe & domũ eius a deo uallatam dicit:
quia temptando eus conscientiam penetra¬
re non potuit. Substantiam cus uallatã
asserit: quia electos eus inuadere non presiimit.
Oꝑibus maniium cus benedixisse dm̃ & pos¬
sessionẽ eius excreuisse in terra querit᷑: qui a
scilicet tabescens uidet. quod fides eius in no¬
ticiam hominũ predicantibꝰ apł̃is multiplicat᷑
Possessio quippe eius crescere dicitur: tum la¬
borantibus predicatoribus fidelium coudie
numeruis augetur. E &c itaq sathan dõ di¬
xisse est: talia in uidendo cogitasse. Haec sa¬
than deo dixisse est: de his tabescendo doluisse.

Expanded text:
quippe ac domum ejus a Deo vallatam dicit; quia tentando ejus conscientiam penetrare non potuit. Substantiam ejus vallatam asserit, quia electos ejus invadere non praesumit. Operibus manuum ejus benedixisse Deum, et possessionem ejus excrevisse in terra queritur: quia scilicet tabescens videt, quod fides ejus in notitiam hominum, praedicantibus apostolis, multiplicatur. Possessio quippe ejus crescere dicitur, dum laorantibus praedicatoribus, fidelium quotidie numerus augetur. Haec itaque Satan Deo dixisse est, talia invidendo sensisse. Haec Satan Deo dixisse est, de his tabescendo, doluisse.
Abbreviated transcription (Latin):
um uoluntatis in iustȩ. Formidari ergo non
debet: qui nichil nisi ꝑmissus ualet. Sola
gͦ uis illa timenda est: que cum hostem se¬
uire ꝑmiserit: ei ad usum iusti iudicii. &
ingusta illius uoluntas seruit Paululũ uero
manũ postulat extẽdi: qͥa exteriora sunt q̃
expetit conteri. Neq enum sathan facere ͤ ali¬
quid multũ putat. nisi cum anim̾a sauci¬
at: ut ab illa patria feriens reuocet: a qua
tibi ᷤ Nos namq quod amainus respicunus:
quod uero aduersari uolumtis ab eo faciem
declinamuis. Quid itaq dei facies. nisi respe¬
etus eids grẽ prebetur intelligi: ᷤᷤ Ait ergo.
Extende paululum manũ tuam. & tange
cuncta quȩ possidet. nisi in faciem benedixerit
tibi. Ac si aꝑte dicat. Ea quȩ dedisti subtrahe.
Nam si accepta ꝑdiderit: respectum tuiȩ gratie ab¬
latis rebus temporalibus non requirit. Si eñĩ
ea in quibus delectatur non habuerit: fauorem
tuum etiam maledicendo contempnit. Cuius

Expanded text:
um voluntatis injustae. Formidari ergo non um voluntatis injustae. Formidari ergo non debet, qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda est, quae cum hostem saevire permiserit, ei ad usum justi judicii, et injusta illius voluntas servit. Paululum vero manum postulat extendi; quia exteriora sunt quae expetit conteri. Neque enim Satan facere se aliquid multum putat, nisi cum in anima sauciat, ut ab illa patria feriens revocet, a qua tibi? Nos nempe quod amamus respicimus; quod vero aversari volumus, ab eo faciem 46 declinamus. Quid itaque Dei facies, nisi respectus ejus gratiae praebetur intelligi? Ait ergo: Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Ac si aperte dicat: Ea quae dedisti subtrahe; nam si accepta perdiderit, respectum tuae gratiae, ablatis rebus temporalibus, non requiret. Si enim ea in quibus delectatur non habuerit, favorem tuum etiam maledicendo contemnet. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
sathan temptare appetit. et tamen domino
ut manui suam extendere debeat dicit: ual-¬
de notandum. quia feriendi uires. nec ipse
sibi tribuit: qui contra auctorẽ omĩum sin¬
bet agere ex semet ipso non sufficit: quia
nec per semet ipsum in eo quod est spiritus
existit. Eł inc est quod in euangłio expellen¬
da de homine legio dicebat. Si eicis nos:
mitte nos in gregen portoꝵ. Qui enim
per semet ipsos ire in porcos non ꝓot erant:
quia mirũ si sine auctoris manii sancti ui.¬
ri domũ contingere non ualebant: Sci¬
endum uero est quod sathane uoluntas sẽ¬
per iniqua est sed num qũa potestas iniri¬
sta: quia a semet ipso uoluntatẽ habet. sed
a domino potestatẽ. Quod enim ipse face¬
re iniq appetit: hoc d̾s fieri non nisi iuste
ꝑmittit. Unde bene tr libris regum dr̃.
Spiritꝰ dñi malus irruebat in saul. Eece
unus idemq spiritus: & domini appellat᷑
& maluis. Domini uidelicet per licentiam
potestatis ustȩ: maluis auteni per defideri-¬

Expanded text:
Satan tentare appetit, et tamen Domino, ut manum suam extendere debeat, dicit; valde notandum est quia feriendi vires nec ipse sibi tribuit, qui contra auctorem omnium sinbet agere ex semetipso non sufficit, quia nec per semetipsum in eo quod est spiritus existit. Hinc est quod in Evangelio expellenda de homine legio dicebat: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui enim per semetipsum ire in porcos non poterat, quid mirum si sine auctoris manu, sancti viri domum contingere non valebat? endum vero est quia Satanae voluntas semper iniqua est, sed nunquam potestas injusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri nonnisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitur: Spiritus Domini malus irruebat in Saul . Ecce unus idemque spiritus, et Domini appellatur, et malus: Domini videlicet per licentiam potestatis justae, malus autem per desideri
Abbreviated transcription (Latin):
te resurrectionẽ qu: ꝓpe singulas stolas accepis¬
se cticti surt: quie sola adhie mentis beatitu¬
dine ꝑfruurtur Pinas ergo accepturi sunt.
quando cum anirarũ ꝑfecto gaudio. etiã cor¬
beati iob dicitur. sed quantitas temporis in eiꝰ
afflictione reticetur: quia scẽ eccłiȩ in hac ui-¬
ta tribulatio cernitur: sed quanto hic tempo-¬
re conterenda atq differenda sit ignoratur.
Unde & ore ueritatis dicitur. Non est ur̃m
nosse tempora uel mom̃ta quȩ pater posuit
in sua potestate. Per hoc ergo quod beati iob
passio dicitur: aocemur quod experimento
nouimus. Per hoc uero quod quantita tẽporis
ĩpasioẽ reticet᷑: aocemur quqd nescue debeamꝰ.
Sed quia ad loquendi initium du loquen¬
do ꝑuienimus: debemus prius radicem hysto
riȩ figere: ut ualeamus postmodũ mentẽ de
allegoriarum fructui satiare.

Expanded text:
te resurrectionem quippe stolas singulas accepisse dicti sunt, quia sola adhuc mentis beatitudine perfruuntur. Binas ergo accepturi sunt, quando cum animarum perfecto gaudio, etiam corbeati Job dicitur sed quantitas temporis in ejus afflictione reticetur; quia sanctae Ecclesiae in hac vita tribulatio cernitur, sed quanto hic tempore conterenda atque differenda sit, ignoratur. Unde et ore Veritatis dicitur: Non est vestrum nosse tempora, vel momenta, 18 quae Pater posuit in sua potestate . Per hoc ergo, quod beati Job passio dicitur, docemur quod experiendo novimus. Per hoc vero quod quantitas temporis in passione reticetur, docemur quid nescire debeamus. Sed quia ad loquendi initium, diu loquendo, pervenimus, debemus prius historiae radicem figere, ut valeamus mentem postmodum de allegoriarum fructu satiare.
Abbreviated transcription (Latin):
& dominr̾i ex incarnatione ꝑhibere :ᷤ Bene au
tem post dampna terum. post funera yignoꝵ.
post cruiciatus uulnerũ. post certamina prignaᷤᷤ¬
q uerboꝵ. duplici iemuneratione subleuatur: qͥa
iuimirum sancta eccłia adhiic etiam in hac utta
posita. pro laboribus. quos sustinet duplicia
munera recipit: cum susceptis plene gentibus in
fine mundi. uideoꝵ etiam ad se corda conuer¬
tit. H mnc enim scriptumẽ. Donec plenitudo
gentiuim introierit: et sic omnis isrł saluus.
fiet. Duplicia & post modum recipiet: quia¬
& finito labore presentis temporis. non solum
ad animarum gaudium: sed etiam ad beatitu¬
dinem corpoꝵ ascendet NInde bene per propħam
dicitur. In terra sua duplicia possidebunt. Sc̃i
quepie in terra quentium duplicia possident.
qra nirarũ heatitudine mentis simul et
coruris garden UInde iuminnes in apoca¬
lipsi quia ante resurrectionẽ corporum daman-¬

Expanded text:
et Dominum ex incarnatione perhibere? CAet Dominum ex incarnatione perhibere? CAtem post damna rerum, post funera pignorum, post cruciatus vulnerum, post certamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum sancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine mundi Judaeorum etiam ad se corda convertit. Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Duplicia et postmodum recipiet: quia finito labore praesentis temporis, non solum ad animarum gaudium, sed etiam ad beatitudinem corporum ascendit. Unde bene per prophetam dicitur: In terra sua duplicia possidebunt . Sancti quippe in terra viventium duplicia possident, quia nimirum beatitudine mentis simul et corporis gaudent. Unde Joannes in Apocalypsi, quia ante resurrectionem corporum claman
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq arrogantis exprimitur. Multi namq
intra scãm eccłiam positi: recta que sapiunt
recte ꝓferre contẽpnunt. Unde oe respõsione diuine
ĩ crepationuᷤ arguitur: nec tamen pro illo sacri-¬
ficium offertur: quia fidelis quidem sed tam̃
arrogans per ueritatem credulitatis intus est:
sed per tumoris sui obstacillum acceptabilis ñ
est. E unc ergo increpatio redargiit sed ad¬
sacrificium: non reducit: quia in ea quidẽ fide
est in qua eẽ debuit: sed suꝑna hunc usticia
increpans pro suꝑfluris repellit. Unde et bene
hebyii latino sermone dicitur. deus meus iste:
uel ds dominus. Arrogantes enim uiri intra
sanctam eccłiam quatris deum date uiuendo
fiiguint: eum tamen ueracit̾ credendo confiten¬
tur. Quid est enim deus meus iste nomine
dicrte: nisi cum cui credidit aperta ꝓfesione
monstrare: Uel quid est aeum dominũ dice¬
re nisi hunc & deum per diuinitatẽ credere:

Expanded text:
cujusque arrogantis exprimitur. Multi namque cujusque arrogantis exprimitur. Multi namque intra sanctam Ecclesiam positi, recta quae sapiunt recte proferre contemnunt. Unde et divinae increpationis verbis arguitur, nec tamen pro illo sacrificium offertur; quia fidelis quidem est, sed tamen arrogans: per veritatem credulitatis intus est, sed per tumoris sui obstaculum acceptabilis non est. Hinc ergo increpatio redarguit, sed sacrificium non reducit; quia in ea quidem fide est in qua esse debuit, sed superna hunc justitia increpans pro superfluis repellit. Unde et bene Heliu Latino sermone dicitur, Deus meus iste, vel Deus Dominus. Arrogantes enim viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis Deum elate vivendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. Quid est enim, Deus meus iste, nomine dicere, nisi eum, cui credidit, aperta professione monstrare? vel quid est, Deum Dominum dicere, nisi hunc et Deum per divinitatem credere,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Sapientia ȩdificauit sibi domum:
excidit columpnas siptem. Ipso igitur sacrifi¬
ciorum numero reconciliati heretici. quyd priꝰ
fuerint exprimunt: qui ꝑfectioni septiformis
gracie nou nisi redeuindo iunguntur. Bene
autẽ pro se. tauros & arietes optulisse descri-¬
buntur. In tauro quippe ccruix suꝑbiȩ: in
ariete autem ducatus gregum seq̃ntiũ desig¬
natuir. Quid est ergo pro eis tauros arietesq
mactare: nisi coꝵ suꝑbum ducatum intersi¬
cere. ut de se huimilia sentiant: et post se
corda innocentũ non sediicant.  Ceruice enĩ
tumenti ab eccłiȩ unitate resilierant: et infir¬
mos post se populos quasi sequentes greges tra¬
hebant. Ueniant igitur ad beatum iob idest
reuertantur ad eccłiam: et septenario sacrificio
tauros & arietes mactandos offerant: quia
ut uniuersali eccłiȩ coniungantur: humilita¬
qui rectis quidem sensibus loquitur. sed ad
stulta elationis uerba deriuatuir: ꝑsona unius¬

Expanded text:
dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitaqui rectis quidem sensibus loquitur, sed ad stulta elationis verba derivatur, persona unius
Abbreviated transcription (Latin):
eõ suꝑna iudiciatã distͥcto examine ꝓuerb orum
suoꝵ culpa reprobaret. Contẽpnendo igit᷑
dm̃ in uetustate se retinent. se u̾o uetustate
retinendo. prauis suis sermonibus specula¬
tioni rectoꝵ. nocent. Quia uero nonnum¬
quam heretici diuine gracie largitate ꝑfu¬
si. ad unitatẽ sc̃ẽ eccłiȩ redeunt: bene hoc
ipsa amicoꝵ. reconciliatione signat᷑. Pro qͥbꝰ
tamen beatus iob exorare. precipitur: quia
hereticoꝵ sacrificia. accepta deo esse neque¬
unt. nisi pro eis uniuersalis eccłiȩ mani¬
bus offerantur: ut eus meritis remedium
salutis inueniant: quam uerboꝵ iaculis
impugnando feriebant. Unde & septem
sacrificia memiorant᷑ oblata : quia dum sep¬
tiformis gracie spiritũ confitentes accipi-¬
unt: quasi septem oblationibꝰ expiantur.
Hł ine est quod in ioħis apocalypsi. per
septem eccłiarum nrimerũ unuersalis eccłia
designatur. E inc per salomonẽ de sapientia

Expanded text:
eos superna judicia tam districto examine pro verborum eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate retinendo, pravis suis sermonibus speculationi rectorum nocent. CAPUT quam haeretici divinae gratiae largitate perfusi ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt, bene hoc ipsa amicorum reconciliatione signatur. Pro quibus tamen beatus Job exorare praecipitur, quia haereticorum sacrificia accepta Deo esse nequeunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur; ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum jaculis impugnando feriebant. Unde et septemsacrificia memorantur oblata; quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Hinc est quod in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesiarum numerum universalis Ecclesia designatur .
Abbreviated transcription (Latin):
lingua dicitur domini contẽptus. Et quid
aliud heretici faciunt: nisi quod dum falsa
de deo sentiunt. eum suꝑbiendo contemp¬
nrint. Baldach interpretat᷑ uetustas sola.
Bene autẽ omnes heretici. in his quȩ de do
locuntur. dum non intentione recta. sed
appeticione temporalis głe uideri predicatoreᷤᷤ
appetunt: uetustas sola nominantur. Nolo¬
quendum quippe non zelo noui homtiris:
sed uite ueteris prauitate concitantur. So¬
phar quoq latino sermone dicitur dissipa¬
tio specule: uel speculam dissipans. Men-¬
tes naniq fidelium ad contemplanda suꝑ¬
na se erigunt: sed dum hereticoꝵ uerba
ꝑuertere recta contemplantes appetunt: spe
amicoꝵ iob nominibus: tres hereticaꝵ men¬
tium ꝑditionis casus exprimunt᷑. Nisi e¬
nim di contempnerent. nequaqu̾a de illo
peruersa sentirent. Et nisi uetustatis noxã
cõtherẽt: in noue uite intelligẽtia ñ crrarent.
Et nisi speculationẽ bonoꝵ destrucit̾t̃: neqͥqͣm

Expanded text:
lingua dicitur Domini contemptus. Et quid lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe non zelo novi hominis, sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, specamicorum Job nominibus, tres haereticarum mentium perditionis casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
figuram exprimunt: qui sub specie consu
lendi agunt negotium sedricendi. Unde
& ad beatum iob quasi pro domino loquun¬
tur: sed tamen a domino approbant᷑: quia
uidelicet omnes heretici dum deum defen-¬
dere nituntur offendunt. Unde eis aꝑte¬
et ab eodem sancto uiro hatur. Disputare
cum deo cupio: prius uos ostendens fabri¬
catores mendacii: & cultores ꝑuersorum
doginatũ. Constat ergo eos herrticorum
speciem errando gerere: ꝗuas s̃anetus uir
defendere cernitur: ueritati illuis aduersat᷑:
psalmista attestante qui ait. Ut destruaᷤ
inimicũ &. defensorem. Iuimicus quippe
& defensor est: qui deum quẽ predicat im¬
ciem teneat: etiam nomine demonstrat Iob
quippe interpretatur dolens. Quo nimi¬
rum dolore uel mediatoris passio: uel scẽ
eccłie labor exprimit᷑: quȩ multiplici pre¬
sentis uite fatigatione cruciatur. Amici
quoq euis. ex uocabulo nominis: meritum
sue indicant actionis. Nam chyphaz latina

Expanded text:
figuram exprimunt, qui sub sfiguram exprimunt, qui sub slendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job quasi pro Domino loquuntur, sed tamen a Domino non approbantur; quia videlicet omnes haeretici Deum, dum defendere 15 nituntur, offendunt. Unde eis aet ab eodem viro sancto dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum errando gerere, quos sanctus vir defendere cernitur, veritati illius adversatur, Psalmista attestante, qui ait: Ut destruas inimicum et defensorem . Inimicus quippe et defensor est, qui Deum quo praedicat imciem teneat, etiam nomine demonstrat. Job quippe interpretatur dolens. Quo nimirum dolore, vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina
Abbreviated transcription (Latin):
quam sumpsit exhibuit: de ipso enim dr̃
qui est caput om̃ium. nostrum: et de eccl̃ia
eius scriptum est. & corpiis xp̃i quod est
eccłia: quisquis eum in semet ipso signi¬
ficat. modo hunc ex capite. modo ex corpo¬
re designat: ut non solum uocera capitis
sed etiam corporis optineat. Unde et esa¬
ias ꝓpħa. eiusdem domini uerba expri¬
men̾e ait. Quosi sponso posuit michi
mitram: et quasi sponsam ornauit me orna
ipse est in corpore sponsa: necesse est ut
non nuiquã cũ aliquid de capite dicitur. sen¬
si m. ac subito etiam ad uocem corporis di¬
ruietur: & rursum cum de corpore dr̃.
redemptoris insinuat. Uxor uero eius q̃
eum ad maledicendum prouocat. uitam
carnalium designat ⁊ qui intra sanctam
eccłiam incorrectis moribrs positi. quo per
fidem bonis iuxta sunt. eo per uitam eos du¬
rius premunt: quia dum quasi fideles uita¬
ri non possunt: a fidelibus tanto deterius qͣn¬
to & interius tolerantur. Amici uero eiris

Expanded text:
quam assumpsit, exhibuit; de ipso enim dicitur, quam assumpsit, exhibuit; de ipso enim dicitur, Qui est caput omnium nostrum ; et de Ecclesia ejus scriptum est: Corpus Christi, quod est Ecclesia ; quisquis eum in semetipso significat, modo hunc ex capite, modo ex corpore designat, ut non solum vocem capitis, sed etiam corporis teneat. Unde et Isaias propheta ejusdem Domini verba exprimens, ait: Quasi sponso posuit mihi mitram, et quasi sponsam ornavit me ornamipse est in corpore sponsa, necesse est ut cum nonnunquam aliquid de capite dicitur, sensim ac subito etiam ad vocem corporis derivetur; et rursum cum de corpore aliquRedemptoris insinuat; uxor vero ejus, quae eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt; quia dum quasi fideles vitari non possunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et i
Abbreviated transcription (Latin):
cantium tenebras celũ misit: quousq uerꝰ
lucifer surgeret. qui eternum nobis mane
nuntians.stellis cȩteris clariuis ex diuinita¬
ne uiuendo preeunt: & rebiis et uocibuᷤ
ꝓpħando promiserunt. Nullus et enim
uistus firit: qui non estis per figuram nũ¬
tͥus extitisset. Dignun. quippe erat. ut
in semeripsis om̃s bonum ostenderentꝰ. de
quo & omanee boni essent: & quod ꝓdẽe
om̃ibus scirent. Unde & sine cessatione
promnti debitit. quod & sine extimatio¬
ne debebatur ꝑcipi. & sira sine retitieri ÷
ut simul omirta secula discerent: quod
beret. Unde necesse fuit. ut etiam beatris
iob qui tanta uicarnationis elus misterla
ꝓtulit. cum quem uoce diceret. ex conuersa¬
tione signaret ÷ et per ea que ꝑtulit. quȩ
passurus esset ostenderit: tantoq uerius
passionis illiuis sacram̃ta prediceret: qͣnto
hec non loquendo tantũmodo. sed etiam
noster unam se ꝑsonam cum sancta eccłia

Expanded text:
cantium tenebras coelum misit, quousque verus cantium tenebras coelum misit, quousque verus lucifer surgeret, qui aeternum nobis mane nuntians, stellis caeteris clarius ex divinitane vivendo praeeunt, et rebus et vocibus prophetando promiserunt. Nullus etenim justus fuit, qui non ejus per figuram nuntius exstiterit. Dignum quippe erat ut in semetipsis bonum omnes ostenderent, de quo et omnes boni essent, et quod prodesse omnibus scirent. Unde et sine cessatione promitti debuit quod et sine aestimatione dabatur percipi, et sine fine retineri; ut simul omnia saecula dicerent quid beret. Unde et necesse fuit ut etiam beatus Job, qui tanta incarnationis ejus mysteria protulit, eum quem voce diceret ex conversatione signaret; et per ea quae pertulit, quae passurus esset ostenderet; tantoque verius passionis illius sacramenta praediceret, quanto haec non loquendo tantummodo, sed etiam d quia Redemptor noster unam se personam cum sancta Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
tiumq stellarum cur sibus illustrat᷑: ma¬
gno çęli decore peragitur. Ut ergo noctis
nostre tenebras suo tempore editus. uicissim¬
q ꝑmutatus stellarum radius tangeret: ad
ostendendam innocentiam uenit abel: ad
docendam actionis munditiã uenit enoch:
ad insintiandam longammitarẽ spei et oꝑis
uenit noe: ad manifestandã obedientiam
uenit abraham: ad demonstrandam con¬
uigalis uite castimoniã uenit xsaac: ad
insinuandam laboris tolerantiã uenat ia-¬
cob: ad rependendam pro malo bone retri-¬
butionis graciam uenit ioseph: ad ostenden-¬
dam mansuetudinẽ uenit moyses: ad in¬
formanda contra aduersa fiduciam uenit
iosue: ad ostendendam inter flagella paci¬
entiam. uenit iob. Ecce quam fulgentes
stellas in celo cernimus: ut in offenso pede
oꝑis. iter nr̃e noctis ambulemꝰ. Nam co¬
gnitioni hominũ diuina dispensatio quot
uistos exhibuit: quasi tot astra super pec¬

Expanded text:
tiumque stellarum cursibus illustratur, matiumque stellarum cursibus illustratur, magno coeli decore peragitur. Ut ergo noctis nostrae tenebras suo tempore editus, vicissimque permutatus stellarum radius tangeret, ad ostendendam innocentiam, venit Abel; ad docendam 14 actionis munditiam, venit Enoch; ad insinuandam longanimitatem spei et operis, venit Noe; ad manifestandam obedientiam, venit Abraham; ad demonstrandam conjugalis vitae castimoniam, venit Isaac; ad insinuandam laboris tolerantiam, venit Jacob; ad rependendam pro malo bonae retributionis gratiam, venit Joseph; ad ostendendam mansuetudinem, venit Moyses; ad informandam contra adversa fiduciam, venit Josue; ad ostendendam inter flagella patientiam, venit Job. Ecce quam fulgentes stellas in coelo cernimus, ut inoffenso pede operis iter nostrae noctis ambulemus. Nam cognitioni hominum divina dispensatio quot justos exhibuit, quasi tot astra super pec
Abbreviated transcription (Latin):
crediderunt : & dum deum iustum in sua¬
ꝑcussione conantur asserere: beatum iob cõ¬
pulsi sunt de iniusticia reprobare: nescien¬
tes uidelicet quod idcirco flagellatus fuerat.
ut pro flagello eius diuinȩ glorię laris cre¬
sceret: non autem ut per flagella peccata
que nequaquam comiserat emendaret. Un-¬
de et ad ueniam cigus redeunt. quia igno¬
rantia potius quam malicia peccauerunt.
Quoꝵ suꝑbiã diuina iusticia eo uehem̃ter
humiliat: quo nequaquam illos ad suam
graciam nisi per eum qu̾e despererant refor¬
mat. U alde quippe elata mens retundit᷑.
si ipsi super quem se extollit sipponatur.
Sed libet inter hec mira dutinȩ dispensa¬
tionis oꝑa cernere: quomodo ad illuminan¬
dam noctẽ uite presentis astra queq sitis
uicibus in celi faciem ueniant: quo usq in
finem noctis redemptor humari generis
quasi uerus lucifer surgat. N octurnuim
namq spacium dum decedẽtium succeden-¬

Expanded text:
crediderunt: et dum Deum justum in pecrediderunt: et dum Deum justum in percussione sua conantur asserere, beatum Job compulsi sunt de injustitia reprobare; nescientes videlicet quod idcirco flagellatus fuerat, ut pro flagello ejus divinae gloriae laus cresceret, non autem ut per flagella peccata quae nequaquam commiserat emendaret. Unde et ad veniam citius redeunt, quia ignorantia potius quam malitia peccaverunt. Quorum superbiam divina justitia eo vehementer humiliat, quo nequaquam illos ad suam gratiam, nisi per eum quem despexerant, reformat. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi super quem se extulit supponatur. Sed libet inter haec mira divinae dispensationis opera cernere quomodo ad illuminandam noctem vitae praesentis astra quaeque suis vicibus in coeli faciem veniant, quousque in finem noctis Redemptor humani generis, quasi verus lucifer, surgat. Nocturnum namque spatium, dum decedentium succeden
Abbreviated transcription (Latin):
ne cueniat compescitur: non autem quȩ euenit
culpa purgatur. N on nũqu̾a uero quisq nec
pro pretertta. nec pro futura iniquitate ꝑcuti¬
tur: sed ut sola diuinę uirtutis potentia. ex
amputata ꝑcuissione monstretur. Unde cuim
domino in euangłio de ceco nato diceretur. hic¬
quid peccauit aut parentes eus ut cecus na-¬
sceretur: respondit dominus dicens. Neq
hic peccauit. neq parentes eius: sed ut mani¬
festentur oꝑa đi. In qua manifestatione qͥd
agitur: nisi ut ex flagello meritoꝵ uirtus
augeatur.  Et cum nulla preterita iniqui¬
tas tergitur: magna de pacientia fortitudo ge¬
neretur. U nde idem beatus iob prefertur priꝰ
uoci uidicis: et post manui comittitur tem¬
ptatoris. Quem post flagellum deus dũ
remunerans familiarius alloquitur: aꝑte
quantũ de uerbere creuerit indicatur. Ami¬
ci ergo beati iob dum percussionm genera
aistinguere nesciunt: percrissum pro culpa

Expanded text:
ne eveniat, compescitur, non autem quae evenit ne eveniat, compescitur, non autem quae evenit culpa purgatur. Nonnunquam vero quisque nec pro praeterita, nec pro futura iniquitate percutitur; sed ut sola divinae virtutis potentia, ex amputata percussione monstretur. Unde cum Domino in Evangelio de caeco nato diceretur: Hic peccavit, aut parentes ejus, ut caecus nasceretur ? respondit Dominus dicens: Neque hic peccavit, neque parentes ejus; sed ut manifestentur opera Dei ? In qua manifestatione quid agitur, nisi ut ex flagello meritorum virtus augeatur; et cum nulla praeterita iniquitas tergitur, magna de patientia fortitudo generetur. Unde idem beatus Job praefertur prius voce judicis, et post manui committitur tentatoris: quem post flagellum Deus dum remunerans familiarius alloquitur, aperte quantum de verbere creverit indicatur. Amici ergo beati Job, dum percussionum genera distinguere nesciunt, percussum pro culpa
Abbreviated transcription (Latin):
flagello atteritur: ei per patientiã meritoꝵ sũ¬
ma cumuletur. Aliquando enim peccator per¬
cutitur. ut absq retractatione punlatur: sicut
periture iudeȩ dicitur. Ilaga inimici ꝑcrissi
te: castigatione crudeli. Et rursum. Quid
clamas ad me super contricione tua: Insa¬
nabilis est dolor tuus. Aliquando peccator
ꝑcutitur ut corrigatur: sicut cuidam in cuã¬
głio dicitur. Ecce santis factuis es iam noli
peccare: ne tibi deterius aliquid contingat. Mer-¬
ba enim saluantis indicant: quia peccata pre-¬
cedentia habiti uim doloris exigebant Aliqͣn
quisq ñ ꝓ preterita culpa diluenda: sed profui-¬
tura uitanda ꝑcutitur. Quod aꝑte paulus
de semet ipso testatur dicens. Ne magnitudo
reuelationũ extollat me: datus michi est sti¬
mulus carnis meȩ angls sathane qui me co-¬
laphizet. Qui enim non ait quia extulit sed
ne extollat: aꝑte indicat. quod ꝑcussione illa

Expanded text:
flagello atteritur, ei per patientiam meritorum sumflagello atteritur, ei per patientiam meritorum summa cumulatur. Aliquando enim peccator percutitur, ut absque retractatione puniatur, sicut periturae Judae dicitur: Plaga inimici percussi te castigatione crudeli . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . Aliquando peccator percutitur ut corrigatur, sicut cuidam in Evangelio dicitur: Ecce sanus factus es: jam noli peccare, ne tibi deterius aliquid contingat . Verba enim salvantis indicant quia peccata praecedentia habiti vim doloris exigebant. Aliquando quisque non pro praeterita culpa diluenda, sed pro futura vitanda percutitur; quod aperte Paulus de semetipso testaturevelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colaphizet . Qui enim non ait, quia extulit, sed ne extollat, aperte indicat quod percussione illa,
Abbreviated transcription (Latin):
exercetur euis sapientia. Ubiq fortiter occur¬
rit: quia & flagella robore. & uerba ratione
superauit. Amĩci ueto euis qui ad consolatio¬
nẽ quidem ueniunt. sed usq ad uerba incre¬
pationis excedunt: ignorantia magis ereden¬
di sunt quam malitia deliquisse. Neq eni
tantũ uirũ. anricos iniquos habuisse creden-¬
dum est: sed dum discernere causam flagel¬
loꝵ nequeunt: in culpam delabuntur. Percus¬
sionum quippe aiiersa sunt genera. Aua nãq¬
est ꝑcusfio qua peccator ꝑcutitur. ut sine retra¬
ctatione puniatrir ÷ alia qua peccator ꝑcu¬
titur ut corrigatur: alla qua non nũquam qͥs¬
q ꝑcutitur. non ut preterita corrigat: sed ne
uentura comittat. Alia qua plerumq ꝑcuti¬
tur per quam nec preterita culpa corrigatur.
nec futura prohibeat᷑ ⁊ sed dum in opinata
salũ post ꝑcussionẽ sequitur. saluiantis uirtus
cognita ardentius ametur : cumq innoxius

Expanded text:
exercetur ejus sapientia. Ubique fortiter occurexercetur ejus sapientia. Ubique fortiter occurrit, quia et flagella robore, et verba ratione superavit. Amici vero ejus, qui ad consolationem quidem veniunt, sed usque ad verba increpationis excedunt, ignorantia magis credendi sunt, quam malitia deliquisse. Neque enim tantum virum amicos iniquos habuisse credendum est: sed dum discernere causam flagellorum nequeunt, in culpam dilabuntur. sionum quippe diversa sunt genera. Alia namqest percussio, qua peccator percutitur, ut sine retractatione puniatur; alia, qua peccator percutitur, ut corrigatur; alia, qua nonnunquam quisque percutitur, non ut praeterita corrigat, sed ne ventura committat; alia qua 13 plerumque percutitur, per quam nec praetenec futura prohibetur. Sed dum inopinata salus percussionnem sequitur, salvantis virtus cognita ardentius amatur; cumque innoxius
Abbreviated transcription (Latin):
it: ecce quot ꝑcussionũ tela transmifit: sed
in his om̃ibus mansit mens in ꝑterrita: stetit
tra faciem ueniunt. alios ex occulto transinit¬
tere: qui eo licentuis pugnantis latus feriant:
quo is qui pugnat intentius aduenientes ho
certaminis bello deprehensiis. suscepit dampna:
quasi hostes contra faciem sustinuit: uerba con¬
solantium. quasi hostes ex latere. Sed in his
om̃ibus cirtum acto grautitatis sue clipeo. ubiq
munituis astitit: undiq uenientibus gladiis
uigilant᷑ obuiactit. Amissam substantiam
tacite despicit: carnẽ in filiis mortuã equani¬
miter dolet: carnem in se ꝑcussam pacienter
tolerat: carnem in coniuge male suadentem
sapienter docet. Super hec amici in asperã
correptionem prosiliunt: & pro sedando dolore
uenientes. uim doloris adungunt. O mnia
ergo machinam̃ta temptationri: sancto uiro
uertuntur in atigm̃ta uit tritũ. Per uulnera
quippe probatur cius pacientia: per uerba uero

Expanded text:
it; ecce quot percussionum tela transmisit: sed it; ecce quot percussionum tela transmisit: sed in his omnibus mansit mens imperterrita, stetit tra faciem veniunt, alios ex occulto transmittere, qui eo licentius pugnantis latus feriant, quo is qui pugnat intentius venientes hos in hujus certaminis bello deprehensus, suscepit damna, quasi hostes contra faciem; sustinuit verba consolantium, quasi hostes ex latere: sed in his omnibus circumacto gravitatis suae clypeo, ubique munitus astitit, undique venientibus gladiis vigilanter obviavit: amissam substantiam tacite despicit, carnem in filiis mortuam aequanimiter dolet, carnem in se percussam patienter tolerat, carnem in conjuge male suadentem sapienter docet. Super haec amici in asperam correptionem prosiliunt; et pro sedando dolore venientes, vim doloris adjungunt. Omnia ergo machinamenta tentationum sancto viro vertuntur in augmenta virtutum. Per vulnera quippe probatur ejus patientia; per verba vero
Abbreviated transcription (Latin):
ad alia se puignandi argicm̃ta conuertit : ut
intus euani quoꝵdam eiurum carrumpat cor¬
da: quatirids cam extrinsecus impugnatores
ad inouerit. internos irioq habede aduitores:
atq in crescente belii foras certamine. de quoꝵ.
intus fide confiditur: coꝵ. ꝑfidia urbs desti¬
stituto. murũ ciuitatis istuis tot ictibus ꝑcu-¬
lit: quot uicibus aduersa nuntiariit. Intris
autem quasi ciuium corda corrupit: dum for-¬
tia urbis huitis munimina ꝑsuasione coniui¬
petũ belli: intus uenena consilii: ut tanto ci¬
tus urbem caperet: quanto eam interuis ex-
quia seniore crãt. & de eoꝵ uerbis minus for¬
tasse doleri poterat: helui uinior subrogatur:
ut sacrum pectus tanto acriori uulnere ꝑcute-¬
rit: qͣnto cõtͣ illud ictũ brachii uilioris excitaret.
Ecce ad feriendum inuictissimũ robur. inimi¬
cus seuiens quot temptationũ iacula inuenit:
ecce quot obsidionũ machinam̃ta circumposu¬

Expanded text:
ad alia se pugnandi argumenta convertit, ut ad alia se pugnandi argumenta convertit, ut intus etiam quorumdam civium corda corrumpat; quatenus cum extrinsecus impugnatores admoverit, internos quoque habeat adjutores, atque increscente belli foras certamine, de quorum intus fide confiditur, eorum perfidia urbs destistituto, murum civitatis istius tot ictibus perculit, quot vicibus adversa nuntiavit. Intus autem quasi civium corda corrupit, dum fortia urbis hujus munimina persuasione destrupetum belli, intus venena consilii: ut tanto citius urbem caperet, quanto eam exterius intequia seniores erant, de eorum verbis minus fortasse doleri poterat. Heliu junior subrogatur, ut sanctum pectus tanto acriori vulnere percuteret, quanto contra illud ictus brachii vilioris excitaret. Ecce ad feriendum invictissimum robur inimicus saeviens, quot tentationum jacula invenit; ecce quot obsidionum machinamenta circumposu
Abbreviated transcription (Latin):
Alium quoq amicum duriuis increpantẽ in
extrema & acriori inuectione seruauit: ut sal¬
tem crebrius feriendo cor attingeret: quod no¬
uo uulnere semper iteraret. Quia enim in scl̃o
potentem uidit: dampnis substantiȩ eum mo-¬
ueri credidit: quem non concussum ex filiorũ
morte puisauit. N idens autem quia ad auigm̃¬
tum diciine laudis etiam ex uulnere creuit or¬
bitatis: petiit feriendam salutem corporis. In-¬
tuens etiam quia per ciol rxm corporis ꝑueni¬
re nequiuerit ad passionẽ mentis: instigauit
uxorini Ciuitate quippe quam expugnare
appetit uitnis munitã uidit: & idcirco exte¬
sus tot pagos uiferens. quasi foras ccercitum
aamorrit. Auimũ uero uxoris in uerbis mnale
ꝑsuasionis accetderis: quasi intꝰ quium corda
corripit. E. bellic cnim exterioribus discimꝰ:
quici de interioribus sentiamus. In imicus nãq
scuiens. et uror catumfusis exercitibus ual¬
lans. si cius rauni auna uiuicta conspexerit:

Expanded text:
alium quoque amicum durius increpantem, in alium quoque amicum durius increpantem, in extrema et acriori invectione servavit, ut saltem crebrius feriendo cor attingeret, quod novo vulnere semper iteraret. Quia enim in saeculo potentem vidit, damnis substantiae eum moveri credidit, quem non concussum ex filiorum morte pulsavit. Videns autem quia ad augmentum divinae laudis etiam ex vulnere crevit orbitatis, petiit feriendam salutem corporis. Intuens etiam quia per dolorem corporis pervenire nequiverit ad passionem mentis, instigavit uxorem. Civitatem quippe, quam expugnare appetiit, nimis munitam vidit; et idcirco exterius tot plagas inferens, quasi foras exercitum admovit; animum vero uxoris in verbis malae persuasionis 12 accendens, quasi intus civium corda corrupit. Ex bellis enim exterioribus discimus quid de interioribus sentiamus. Inimicus namque saeviens, et urbem circumfusis exercitibus vallans, si ejus munimina invicta conspexerit,
Abbreviated transcription (Latin):
uocat. non se per iactantiã eleuat: sed quasi col¬
lapsum inter uulnera & uerba ad spem ans-¬
nũ reformat. Graui enim desperationis telo
menꝰ intꝰ ꝑcutitur: cum suꝑne irȩ tribulatio¬
nibus premitur: & linguarum foris oppro-¬
briis urgetur. Beatus igitur iob tot doloꝵ
iacullatiore confossus. dum labefactari per ob¬
probria timirit. ad statum se fiducie ex ante¬
acta uita confirmando reuocauit. N equaquã
ergo in arrogantie uiqum cecidit: quia contra
internum desperationis imprilsũ per exterio
bona quę fecerat diceret: ne quaqu̾a de bono
sum ordinẽ temptationis cius exequam̃. Inimiẽ¬
nãq seuiens. et saneti uiri ualidissimũ pectus
debellare contendens: cunctas contra cum tẽp-¬
tationum machinas crexit. Abstulit substan-¬
tiam: interfecit filios: ꝑcussit corpus: insti-¬
gauit uxorem ⁊ amicos ad consolationẽ ad¬
dixit: sed in asperitatẽ increpationis excitauit.

Expanded text:
ocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi colocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum supernae irae tribulationibus premitur, et foris linguarum opprobriis urgetur. Beatus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se fiduciae ex anteacta vita confirmando revocavit. Nequaquam ergo in arrogantiae vitium cecidit, quia contra internum desperationis impulsum, per exteriorbona quae fecerat diceret, nequaquam de bono sum ordinem tentationis ejus exsequamur. Inimicus saeviens, et sancti viri validissimum pectus debellare contendens, cunctas contra eum tentationum machinas erexit; abstulit substantiam, interfecit filios, percussit corpus, instigavit uxorem, amicos ad consolationem adduxit; sed in asperitatem increpationis excitavit:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo duplicia recipere quȩ amiserat meruit:
ex remuneratione edocuit: quia nequaqu̾ã ui-¬
tiam sed uirtus fuit omne quod dixit. Asser¬
tiomi quoq huic adhuc adiungit᷑. quod ipse
pro amicis delinquentibris intercedit. In gra¬
uibus namq peccatis quis positus: dum siris
premitur. aliena non diluit. Mundus ergo
ostenditur esse de se: qui emundationẽ potuit
optinere pro alris. Si uero hoc quibrisdã dis-¬
plicet. quod bona sua ipse narratiit: sciendam
est quia inter tot rerum dampna. inter tot
corporis uislnera. int̾ tot pignoꝵ funera. ami¬
cis ad consolationẽ uenientibus. et ad incre¬
pationẽ prorumpentibus. de uita sua despera¬
re cogebatur: &. quem tot detrimenta affli¬
xerant: contumeliosa insuper increpantum
uerba feriebant. E ii namq qui ad consolandũ
uenerant. dum quasi eius iniusticie exprobra¬
bant: desperare cum de semetipso funditus cõ¬
pellebant. Quod ergo bona sua ad mentẽ re-¬

Expanded text:
ergo duplicia recipere quae amiserat meruit, ergo duplicia recipere quae amiserat meruit, ex remuneratione edocuit quia nequaquam vitium sed virtus fuit omne quod dixit. Assertioni quoque huic adhuc adjungitur, quod ipse pro amicis delinquentibus intercedit. In gravibus namque peccatis quis positus , dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem rev