comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naaũt credentium haec dix̃ fore : ut serpentes manu mulceant. uenena his arq: omne
mortiferum &iam sibiberint. nocere non possint. Tua igitur tibimagis incredulitas oho¬
mo : quã uenena i &uenda serpentium su.it. Time igitur illa: ut saltim dũ formidant
illa: ad fidemte prouocare possint. Quod sidm̃ nontimes: uł ultricia ꝑfidiae uenena sormi¬
des: nunc qm & elefantos uides tibi subditos & leones eẽ subiectos: nosc&e ipsum ohomo quod
non ut ferunt apollonis phrtu sed salomonis scĩ ẽ quiait. Nisi suasteformosa in i. alierib
quã quã multo ante moyses in de utero nomio scripserit. ad tende tibi ohomo. Tibi ad tende
aitlȩx Et proph&a ait. nisi sciaste . cui hocdicit. formasa inquit inmulierib: quae est pulchra
in m̃ulierib: nisi anima quae in utroq: sexu praestantiam possid& pulchritudinis  Et meri

Expanded text:
na autem credentium haec dixit fore, ut serpentes manu mulceant, uenena his atque omne na autem credentium haec dixit fore, ut serpentes manu mulceant, uenena his atque omne mortiferum, etiamsi biberint, nocere non possint. tua igitur tibi magis incredulitas, o homo, quam uenena metuenda serpentium sunt. time igitur illa, ut saltem dum formidantur illa ad fidem prouocare te possint. quod si deum non times, uel ultricia perfidiae uenena formides. nunc quoniam et helefantos uides tibi subditos et leones esse subiectos, cognosce te maritus o homo, quod non, ut ferunt, Apollinis Pythii, sed Solomonis sancti est, qui ait: nisi scias te, formonsa in mulieribus, quamquam multo ante Moyses in Deuteronomio scripsit: adtende tibi. homo, tibi adtende ait lex et propheta ait: nisi scias te. cui hoc dicit? formonsa inquit in mulieribus. quae est pulchra in mulieribus nisi anima, quae in utroque sexu praestantiam possidet pulchritudinis ? et merito
Abbreviated transcription (Latin):
uerbere : Libertatem lasciuiendi negant necessitatem discipline exigunt. Pueri¬
les animos ne luxui defluant: terrore constringunt: Ideoq: horum austeritatem fru¬
gi euadunt : sobrii continentes laudimagis quã laudo dediti. Vides quid terribilia
illa flagella proficiant : sic & serpentes flagella sunt eorum: quib: infirma animi
a&as & quaedã puerilis mentis ẽ uirtus. C&erum forciorib: nocere non possunt
Deniq confidenti in dño dictum ẽ. suꝑ aspidem & basiliscum ambulabis & conculcabis
leonim adraconem. paulũ momordit uipera: & putabant eum quasi peccatorem uixde
naufragio seruatum ueneno eẽ moriturum: Sed postea quã in uio labilis mansit: excussa
inigne uipera: plus apud intuentes uenerationis inuenit: sed & ipsed ñs ad om̃sait. Qui
crediderit & baptizatus fuerit : hic saluus erit. quiuero non crediderit : dãnabitur. sig¬

Expanded text:
uerbere, libertatem lasciuiendi negant, necessitatem disciplinae exigunt, pueriuerbere, libertatem lasciuiendi negant, necessitatem disciplinae exigunt, pueriles animos, ne luxu defluant, terrore constringunt, ideoque horum austeritate frugi euadunt, sobrii, continentes, laudi magis quam ludo dediti. uides quid terribilia illa flagella proficiant ? sic et serpentes flagella sunt eorum quibus infirma animi aetas et quaedam puerilis mentis est uirtus: ceterum fortioribus nocere non possunt. denique confidenti in domino dictum est: super aspidem et basiliscum ambulabis et conculcabis leonem et draconem. Paulum momordit uipera, et putabant eum quasi peccatorem uix de naufragio seruatum ueneno esse moriturum: sed posteaquam inuiolabilis mansit excussa in ignem uipera, plus apud intuentes uenerationis inuenit. sed et ipse dominus ad omnes ait: qui crediderit et baptizatus fuerit hic saluussalu erit; qui uero non crediderit damnabitur. sig
Abbreviated transcription (Latin):
haec potentior est : ut terribilia aliis meticulosa sint. Est enĩ donata p̃rogatiua quae¬
dam singulis creaturis ut quibusdam priuilegiis propriis fulciantur. formidabilis tau¬
ris elefantus: muremti&. Leo quidem rexferarum exiguo scorpionis aculeo exagi¬
tatur & ueneno serpentis occiditur. Eximia leonis pulchritudo: comantes ceruice tau¬
ros excutit : uł sublato pectore at tollitora. sed quis non mir&ur tãbreui scorpionis acu¬
leo ut in corporeum putes ingentium corporum exigere mortem : nec hoc quis quã
rep̃hendat : qđ creator serpentis creaturissuis talia uł animantium ul herbarũ genera
uenenata miscuerit. Nata sunt enĩ haec ad correptionẽ nram : non ad deformationem
nãq ignauis aut infirmis aut impus plerumq offensioni atq terrori sunt: aliis usui:
ita sunt haec : ut peda gogi. paruulis a mari uidentur. a cerui & molesti formidabiles

Expanded text:
haec potentia est, ut terribilia aliis aliis meticulosa sint. est enim donata praerogatiua quaehaec potentia est, ut terribilia aliis aliis meticulosa sint. est enim donata praerogatiua quaedam singulis creaturis, ut quibusdam priuilegiis propriis fulciantur. formidabilis tauris helefantus, murem timet. leo quidem rex ferarum exiguo scorpionis aculeo exagitatur et ueneno serpentis occiditur. eximia leonis pulchritudo: comantis ceruice toros excutit uel sublato pectore adtollit ora: sed quis non miretur tam breui scorpionis aculeo, ut incorporeum putes, ingentium corporum exire mortem ? Nec hoc quispiam reprehendat, quod creator serpentis creaturis suis et alia uel animantium uel herbarum genera uenenata miscuerit. nata sunt enim haec ad correptionem nostram, non ad deformationem. nam quae ignauis aut infirmibus aut impiis plerumque offensioni atque terrori sunt, aliis usui ita sunt haec ut paedagogi paruolis. amari uidentur, acerbi et molesti, formidabiles
Abbreviated transcription (Latin):
sumus: cõmendationem eiꝰ p̃struere & p̃libaredebemus. uidebaturnihil elefantis
creatura habere robustius: nihiltã terribile uł procerum. nihiltam ferũ quam
leones ułtigrides sunt. & haec seruiunt homini: & naturam suam humana insti¬
tutione deponunt. obliuiscuntur qđ nata sunt induunt quod iubentur. Quid mul¬
ta : docentur ut paruuli seruiunt ut in firmi uerberantur ut timidi corriguntur
ut subditi. Inmores nr̃os transeunt : qm̃ motus proprios ꝑdiderunt. Mirabilis igi¬
turnatura in maximis. Mirabilis eñĩ in excelsis dñs mirabilis &iam inminimis. Si¬
cut enim nonminus plana campͥorum quã montium altamiramur. nec plus altitudi¬
ne cedristupemus quãuitis aut oleae breuis fecunditatem : ita nonamplius miror
elefantum quia procerus. est quã murem quia terribilis elefanto est. natura igitur

Expanded text:
sumus, commendationem eius praestruere et praelibare debemus. uidebatur nihil helefantis sumus, commendationem eius praestruere et praelibare debemus. uidebatur nihil helefantis creatura habere robustius, nihil tam terribile uel procerum, nihil tam ferum quam leones uel tigrides sunt. et haec seruiunt homini et naturam suam humana institutione deponunt. obliuiscuntur quod nata sunt, induunt quod iubentur. quid multa? docentur ut paruoli, seruiunt ut infirmi, uerberantur ut timidi, corriguntur ut subditi, in mores nostros transeunt, quoniam motus proprios perdiderunt. mirabilis igitur natura in maximis — mirabilis enim in excelsis dominus -, mirabilis etiam in minimis. sicut enim non minus plana camporum quam montium alta miramur possunt plus altitudinem caedri stupemus quam uitis aut oleae breuis fecunditatem, ita non amplius miror poterit, quia procerus est, quam murem, quia terribilis helefanto est. naturae igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quam cito hominib: sidiusteterint. aut uelocius quo currerint. uł iugiter ambula
uerint ienua uexantur & plantae : Conuncta eñi & articulata facilius quã concr&c
atq solidata. aut doloris sensum. aut casum offensionis ad mittunt. Et quid miraris
siuestiti armis timentur quando quidem dentib suis tã quã naturalib spiculis sẽꝑ armatis
promoscidae sua quic quid in uoluerint fangunt: pede quicquid cõpresserint: uelut quodã
lapsuruinae ingentis ex animant. In uoluunt promoscidae nemora ad sui escã. & qua¬
si quã altissimi dracones serpentinis quoscoeperint spirisflagellant. plerũq eas in
orbem colligunt maxime cum de terra cibus legitur aut potus hauritur. Docum̃to
itaq nobissunt: quod nihil suꝑfluum sit creatum. Et tamen haectantae moles bes¬
tiae subiecta nobis: imperiis seruit humanis. et enĩ qm̃ de hominis creatura dicturi

Expanded text:
quam cito hominibus, si diu steterint aut uelocius cucurrerint uel iugiter ambutauquam cito hominibus, si diu steterint aut uelocius cucurrerint uel iugiter ambutaueuntambulauerint, genua uexantur et plantae! coniuncta enim et articulata facilius quam concreta atque solidata aut doloris sensum aut causam offensionis admittunt. et quid miraris, si uestiti armis timentur, quandoquidem dentibus suis tamquam naturalibus spiculis semper armati sunt? promoscide sua quidquid inuoluerint frangunt, pede uero quidquid conpresserint uelut quodam lapsu ruinae ingentis exanimant. inuoluunt promoscide nemora ad sui escam et quasi quidam altissimi dracones serpentinis quos ceperint spiris flagellant. plerumque eas in orbem colligunt, maxime cum de terra cibus legitur aut potus hauritur. documento itaque nobis sunt, quod nihil superfluum sit creatum. et tamen haec tantae molis bestia subiecta nobis imperiis seruit humanis. Etenim quoniam de hominis creatura dicturi
Abbreviated transcription (Latin):
tus fragore omniumꝑturbant confidentiam. Quid his faciat pedes. quã uis lacer¬
tis ualidus & manu promptus. cum sibi septus armatorum populis gradiendt motu
murus occurrat: quid faciat eques cũ equus eiꝰ ꝑ terrae factus tantae bestiae in ma¬
nitate diffugiat: Quid faciat sagitarius. cum de suꝑ ferrata uirorum corpora
iaculi ic tum sentire nom possint: bestia quoq: nec nuda facile penetrabilis ferrofit :
amunita loricis obuians sine sui periculo acies sec& & conterat turmas. Itaq ut in¬
mensa. aedificia : ita elefanti fundamentis ualidiorib: sustinentur. Alio quin impa¬
ribus fulti pedib: intrabreuem laberentur a&atem: Nunc aũt trecentis & amplius
feruntur annisuitam ꝓducere : quia omnia sibi ad magnitudinem membra con¬
ueniunt. Ideoq: non distincti ut nobis : sed conpactiartissunt quo sint robustiores:

Expanded text:
tus fragore omnium perturbant confidentiam. quid his faciat pedes, quamuis lacertus fragore omnium perturbant confidentiam. quid his faciat pedes, quamuis lacertis ualidus et manu promptus, cum sibi saeptus armatorum populis gradienti motu murus occurrat? quid faciat eques, cum equus eius perterrefactus tantae bestiae inmanitate diffugiat? quid faciat sagittarius, cum desuper ferrata uirorum corpora iaculi ictum sentire non possint, bestia quoque nec nuda facile penetrabilis ferro sit et munita loricis obuias sine sui periculo acies secet, conterat turmas ? itaque ut inmensa aedificia ita helefanti fundamentis ualidioribus sustinentur; alioquin inparibus fulti pedibus intra breuem laberentur aetatem. nunc autem trecentis et bestiis conexione annis uitam producere, quia omnia sibi ad magnitudinem membra conueniunt. ideoque non distincti ut nobis, sed conpacti artus sunt, quo sint robustiores.
Abbreviated transcription (Latin):
tis probaredebemus quia magnum reb bellicis usũministrant: In degens ꝑsarum fe¬
rox bellis : ualida sagittis omniq telorum iactu: quia de superiorib: ad inferiora. uali¬
diorae nisutelatoquentur : Acies eorum uelut gradientib: turrib: septa procedit. In
mediis campis: tã quã demuro dimicant. & uelut in arce quardã & specula conlocati.
spectant magis bella quã sub eunt. Ita alieni apericulo : uidentur tuti molib: bestia¬
rum. Quis eni eas a dire audeat: cum desuꝑ iaculis facilefigatur. Inferius elefantorũ
conteratur incursuc. Deniq: cedunt illis acies : & armatorum cunei & castra illa qua¬
drata soluuntur. Intolerabilinamq: imp&u in hostesruunt : ut hullo agmine bella¬
torũ nulla constipatione militum nullo drpeorum retardentur obseptu. uelut
quidã mobiles montes uersantur inp̃lus: & ut colles alto eminent uertice: Mugi¬

Expanded text:
tis probare debemus, quia magnum rebus bellicis usum ministrant. inde interpellari Persarum fetis probare debemus, quia magnum rebus bellicis usum ministrant. inde interpellari Persarum ferox bellis, ualida sagittis omnique telorum iactu, quia de reflexos ad inferiora ualidiore nisu tela torquentur. acies eorum uelut gradientibus turribus saepta procedit. in mediis campis quasi de muro dimicant et uelut in arce quadam et specula conlocati spectant magis bella quam subeunt itaque alieni a periculo uidentur tuti molibus bestiarum. quis enim eas adire audeat, cum desuper iaculis facile figatur, inferius helefantorum conteratur incursu ? denique cedunt illis acies et armatorum cunei et castra illa quadrata signorum. intolerabili namque inpetu in hostes niuntruunt. ut nullo agmine bellatorum, nulla constipatione militum, nullo clipeorum retardentur obiectu, uelut quidam mobiles montes uersantur in proeliis et ut colles alto eminent uert;ce, mugi
Abbreviated transcription (Latin):
frangitur: atq ille qui sese in eam refuderit corruit: necerigere atq eleuare sepotest:¬
ibi que iacens interit: aut gemitusuo proditus sternitur. dumuentre c&erisq iuxta
mollioribus aduulnus pat& : Nam dor sum eiꝰ c& eraq: exteriora : non ulla facile solent
tela pene trare: sunt aut qui propt̃ eboras illis insidias parant: ut arbores eas quib: se
adplicare consueuerint. exalia parte qua infrequentior usus eis sit aliquantum re¬
cidant ut reflectente se elefanto pondus membrorum eiꝰ sustinere non possint : rui¬
namq eius arcessant. sed siquis ista rep̃hendit : rep̃hendat &iã altitudines aedificioꝵ
quicitius grauem minantur ruinam : & difficilius lapsareparantur : Verum si illa aut
prop̃t pulcritudinem aut propt̃ speculam frequenter adtollimus: haec quoq inelesan¬

Expanded text:
frangitur atque ille qui sese in eandem refuderat corruit nec erigere atque eleuare se potestfrangitur atque ille qui sese in eandem refuderat corruit nec erigere atque eleuare se potestibique iacens interit aut gemitu suo proditus sternitur, dum uentre ceterisque iuxta mollioribus ad uulnus patet; nam dorsum eius ceteraque exteriora non ulla facile solent tela penetrare. sunt autem qui propter ebor has illis insidias parant, ut arbores eas, quibus se adplicare consueueuntconsueuerint, ex alia parte, qua infrequentior eis usus siisit, firmamentum reClaam, ui membris se deserit paradisi membrorum eius sustinere non possint ruinamque eius arcessant. sed si quis ista reprehendit, reprehendat etiam altitudinem inluminant, quia citius grauem minantur ruinam et diffiemusdifficilius lapsa reparantur. uerum si illa aut propter pulchritudinem aut propter speculam frequenter adtollimus, haec quoque in helefan
Abbreviated transcription (Latin):
flectit : quiarigidiorib: opus fuit crurib: quoue lut columnis tanta poss& membrorũmachi¬
na sustineri : calcaneum leuit̃ incuruat. rigent c&era pedum. a sumo usq adimũ. nec sicut
in ancylas nossaepedepomimus ita se&iam bestia potest tanta deflectere: meritoq non uol¬
uendise neque curuandiusum : cum c&eris animantib: potest habere cõmunem: fulcitur
hinc inde trabib maximis: ut in somno aliquantulum sine periculo reflectatur. quia peseiꝰ
nulla artuum coniunctione distinguitur: mans u&is igitur. ueluti quaedã fulchrorum
quib: hic usus ẽ parantur in genio: feris aũt & agrestib qui a nemo huius modi quib: susten¬
tariquaeant. fulchra substernit : hincuenit usus periculi: nãque arbore innixi aut costas
fricant : aut in somnosese relaxant : Quae nonnum quã uicta atq inflexa tanto corpore

Expanded text:
flectit, quia rigidioribus opus fuit cruribus, quo uelut columnis tanta possit membrorum machiflectit, quia rigidioribus opus fuit cruribus, quo uelut columnis tanta possit membrorum machina sustineri. calcaneum leuiter incuruat, rigent cetera pedum a summo usque ad imum. nec sicut nos in anquilas saepe deponimus, ita se etiam bestia potest tanta deflectere meritoque non uoluendi se neque curuandi usum cum ceteris animantibus potest habere communem. fulcitur hinc inde trabibus maximis, ut in somno aliquantulum sine periculo dubitari, quia pes eius nulla artuum coniunctione distinguitur. mansuetis igitur ueluti quaedam fulcra eorum quibus hic usus est parantur ingenio, feris autem et agrestibus, quia nemo huiusmodi quibus sustentari queant fulcra substernit, hinc uenit usus periculi. namque arbori innixi aut costas fricant aut in somno sese relaxant. quae nonnumquam uicta atque inflexa tanto corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ceruicem atq ora deiciunt : sed aut ceruum inuadunt. aut bouem. ouemq: discerpunt. Ca¬
melus uero cum sit altior. quomodo herbis minutissimis pascer&ur. nisi longiora nisi ad terrã
colla adusum pastionis extender&. Itaq: camelus proceritatis suae prolixiora collasorti¬
tus ẽ : equus proratione bos quoq: similitudo: haec enim pascuntur haerbis. helefantus aut:¬
&iam prominentem ꝓmuscidẽ haba: Quia cum sit eminentior cunctis: inclinare sead pas¬
cendum non potest . It aque eius ad colligendum cibum utitur minis terio: ea in manibestiae
largi potus infundit humorem. Ideoq: concaua ẽ quod ad restinguendã sitim tantȩ bestiae
plenos lacus hauriat. ut collecto fluminae possit inundare potantem: Ceruix sa nae minor est
quã pascit tanti corporis moles: neea quoq: oneri magis e&̃ quã usui. Ideoq: nec genua. in¬

Expanded text:
ceruicem atque ora deiciunt, sed aut ceruum inuadunt aut bouem ouemque texuerunt. caceruicem atque ora deiciunt, sed aut ceruum inuadunt aut bouem ouemque texuerunt. camelus uero cum sit altior, quomodo herbis minutissimis pasceretur, nisi longiora usque ad terram colla ad usum pastionis extenderet ? itaque camelus pro ratione temporibus suae prolixiora colla sortitus est, equus pro ratione, bos quoque simili modo; haec enim pascuntur herbis. helefantus autem etiam prominentem promoscidem habet, quia, cum sit eminentior cunctis, inclinare se ad pascendum non potest. itaque eius ad colligendum cibum utitur ministerio. ea immani bestiae largi potus infundit umorem ideoque concaua est, quo ad restinguendam tantae beluae sitim plenos lacus hauriat, ut collecto flumine possit inundare potantem. ceruix sane diuinae est quam poscit tanti corporis moles, ne ea quoque oneri magis esset quam usui. ideoque nec genua in
Abbreviated transcription (Latin):
tu procibo sumis & uisceribus infundis internis: sed medicatur interdum doloribus. sumatur
promedicamento : non procibo: sumatur ab egro tantib: non ab epulantibus: medicam̃¬
tum quaeris & ieiunium fugis quasimaius aliud remedium repperire possis. Ieiuni homi¬
nis sputum: siserpens gustauerit moritur: Vides quantauis ieiunisit. ut & sputosuo. homo
terrenum serpentem interficiat: & merito spiritalem: Quantam dñs &iam minusculis
infudit prudentiam : turturnidosuo nepullossuos incurs& lupus. squillae folia suꝑiecit:
Nouit enim quod huius modi folia lupi fugere consuerunt: nouit uulpecula quomodo
sideremus quarationedñs aliis bestiis angustiora colla formauerit: ut leonib atq tigridi¬
bus ursis quoq: aliis prolixiora. ut elefantis & camelis : Nonne eui dens causa .ẽ. quia illis feris¬
quae carne uescuntur non erat opus prolixitate ceruicis non enĩ interras pascendigratia

Expanded text:
tu pro cibo sumis et tuis uisceribus infundis internis! sed medicatur interdum doloribus: sumatur tu pro cibo sumis et tuis uisceribus infundis internis! sed medicatur interdum doloribus: sumatur pro medicamento, non pro cibo, sumatur ab aegrotantibus, non ab epulantibus. medicamentum quaeris et ieiunium fugis, quasi maius aliud remedium repperire possis. ieiuni hominis sputum si serpens gustauerit, moritur. uides quanta uis ieiunii sit, ut sputo suo homo terrenum serpentem interficiat et merito spiritalem. quantam dominus etiam minusculis infudit prudentiam! turtur nido suo, ne pullos suos incurset lupus, scillae folia superiacit. nouit enim quod huiusmodi folia lupi fugere consuerunt. nouit uulpecula quomodo sideremus qua ratione Dominus aliis bestiis angustiora colla formaverit, ut leonibus atque tigridibus, ursis quoqquae carne uescuntur non erat opus prolixitate ceruicis? non enim in terram pascendi gratia
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine Vrsus aeger : formicas deuorat : Ceruus: oleaeramusculos mandit. Ergo
ferae norunt ea paere : quae sibi prosint tuignoras ohomo remediatua tun escis quo¬
modo uirtutem eripias aduersario: utte tam quã p̃uisus lupus effugere non possit.
ut oculo tuae mentis eiꝰ ꝑ fidiam dep̃hendas. & prior cursum uerborum eiꝰ inpedias.
Inprudentiam eius & acumen disputationis obtundas : Quod site ille p̃uenerit : uo¬
cemtuam aufer& : Et si obmutueris solue amictum tuum ut sermonem resoluas. Et
fugit lupus. nec terrere tepoterit: hanc p&rã quae siuit p&rus cumtitubar& in pluc¬
tib: inuenit qui a d exterã amplexus ẽ xp̃i. Quid dicã allio homines delectari &
illud ad escam sumere quod &leopardus fugit: Denique sic ubi aliũ aliquis confricandũ puta¬
uerit: lepardus: inde exilit non resistit. Cuius ueneata fera odorem non potest sustinere : id

Expanded text:
sanguine. Ursus aeger formicas desanguine. Ursus aeger formicas deferae norunt ea petere quae sibi prosint: tu ignoras, o homo, remedia tua. tu nescis quomodo uirtutem eripias aduersario, ut te tanquam praeuentus lupus effugere non possit, ut oculo tuae mentis eius perfidiam deprehendas et prior cursum uerborum eius inpedias, inpudentiam eius et acumen disputationis obtundas. quod si te ille praeuenerit, uocem tibi auferet. et si ommutueris, solue amictum tuum, ut sermonem resoluas, et fugit lupus nec terrere te poterit. hanc petram quaesiuit Petrus, cum titubaret in fluctibus et inuenit, quia dexteram amplexus est Christi. quid dicam alio homines delectari et illud ad escam sumere, quod leopardus fugit? denique sicubi alium aliquis confricandum putauerit, leopardus inde exilit nec resistit. cuius uenenata fera odorem non potest sustinere, id
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: sed tamen hab& natura odorem suum domesticũ. quẽ soboles caraspeciali qua¬
dã uid&ur propri&ate redolere: Hab& suos usus natura & sensus domesticos: Vix in fan¬
tulo coeperant dentes prorũpere: &iam nouit sua arma temptare Nondũ catulo
dentes: & tãquã habeat ore proprio sequaerit ulcisci. nondum ceruo cornua & tamen
fronte p̃ludit atq: ea quanondum exꝑtussit telaminitatur. Lupussi prior hominem
uiderit: uocem eripit & despicit cum tãquã uictor uocis ablatae: Id ẽ sise p̃uisũ senserit :
deponit ferociam non potest currere. Leo : gallum & maxime album uer&ur. Ca¬
prea uulnerata diptampnũ p&it : & deuulnere excludit sagittas ¶norunt & bestiae. re¬
media sua : Leo aeger simiam quaerit ut deuor& quo passit sanari. Leo pardus capres
a grestis sanguinem bibit. &uim languoris euitat: om̃is fera aegra : canis hausto curatur

Expanded text:
omnibus, sed tamen habet natura odorem suum domesticum quem soboles chara 123 speciali quaomnibus, sed tamen habet natura odorem suum domesticum quem soboles chara 123 speciali quadam videtur proprietate redolere. Habet suos usus natura, et sensus domesticos. Vix infantulo coeperunt dentes prorumpere, et jam novit sua arma tentare. Nondum catulo dentes, et tamquam habeat, ore proprio se quaerit ulcisci. Nondum cervo cornua, et tamen fronte praeludit, atque ea quae nondum expertus sit, tela minitatur. Lupus si prior hominem viderit, vocem eripit, et despicit eum tamquam victor vocis ablatae. Idem si se praevisum senserit, deponit ferociam, non potest currere. Leo gallum et maxime album veretur. Caprea vulnerata dictamnum petit, et de vulnere excludit sagittas. Norunt et bestiae remedia sua. Leo aeger simiam quaerit, ut devoret; quo possit sanari. Leopardus capreae agrestis sanguinem bibit, et vim languoris evitat. Omnis fera aegra canis hausto curatur
Abbreviated transcription (Latin):
culus ꝑ ouilia tota uagatur. Errata matre : & cũ eã reperire non possit. balatu frequenti
absentum incitat ut responsuriae uocem excit& : quo ad eiussonũ errabunda replic& ues¬
tigia : multis lic& uers&ur inmilib: ouium: recognoscit uocem parentis festinat ad ma¬
trem : Iactis quoq: materni notos sibi fontes requirit : quam uis cibi desiderio detineatur
&po tus trans currit tamen alien aubera. grauidalic& humore lactis exundent: solã
matrem requirit solius sibi materni uberis pauperes sucos significat abundare : Illa
quoq: inter multa agniculorũmilia : solumfilium nouit : Vnus plurimorum balatus :¬
ademspecies sed illatamen fa&um suum discernit ac&eris : & solum filium tacitopi&a¬
tis testimonio recognoscit. Pastor errat in discretione ouũ : agniculus in agnitione
matris nescit errare: pastor fallitur speciae : sed ouis pi&ate non fallitur: unusodor

Expanded text:
culus per ouilia tota uagatus errat a matre et, cum eam repperire non possit, balatu frequenti culus per ouilia tota uagatus errat a matre et, cum eam repperire non possit, balatu frequenti absentem citat, ut responsurae uocem excitet, quo ad eius sonum errabunda replicet uestigia. multis licet uersetur in milibus ouium, recognoscit uocem parentis, festinat ad matrem, lactis quoque materni notos sibi fontes requirit. quamuis cibi desiderio teneatur et potus, transcurrit tamen aliena ubera grauida, licet umore lactis exundent, solam matrem requirit, solius sibi materni uberis pauperes sucos significat abundare. illa quoque inter multa agniculorum milia solum filium nouit. unus plurimorum balatus, eadem species; illa tamen fetum suum discernit a caeteris, et solum filium tacito pietatis testimonio recognoscit. Pastor errat in discretione ovium, agniculus in agnitione matris nescit errare. Pastor fallitur specie: sed ovis pietate non fallitur. Unus odor
Abbreviated transcription (Latin):
tantis populi accessit coronam. & uelut miserans ad propinquauit adfunus: Tunc
canis sequestrato paulisꝑ qua estu doloris. arma ultionis adsumpsit. atq ad p̃hensum
tenuit : & uelut epilogo quodã miserabile carnem inmur murans: uniuersos conuer¬
tit in lacrimas: fidem probationi d&ulit: quod solum tenuit explurimis nec dimisit: De¬
niq: ꝑturbatus ille quod tam manifestum rei indicem. neq: odii neque in imicitiarũ.
neq inuidiae aut in iuriae alicuius poterat obiectione uacuare: crimen diutius ne¬
quiuit refellere. Itaq quod erat difficilius ultionem ꝑsequtus ẽ : qui a defensionẽ pracstare
nom pocuit. Quid nos dignum nr̃o referimus creatori: cuius cibo uescimur & dissimulamus in¬
iurias & sdepe inimicis dĩ easquas adñõ accepimus aepulas exhibemus : quid agniculis sim¬
plicius quos minusculae paruulorũ comparamus infantiae : saepe exhis inmagno grege agni¬

Expanded text:
tantis populi accessit coronam et uelut miserans adpropinquauit ad funus. tunc tantis populi accessit coronam et uelut miserans adpropinquauit ad funus. tunc canis sequestrato paulisper questu doloris arma ultionis adsumpsit atque adprehensum tenuit et uelut epilogo quodam miserabile carmen inmurmurans uniuersos conuertit in lacrimas, fidem probationi detulit, quod solum tenuit ex plurimis nec dimisit. denique perturbatus ille, quod tam manifestum rei indicem neque odii neque inimicitiarum neque inuidiae aut iniuriae alicuius poterat obiectione uacuare, crimen diutius nequiuit refellere. itaque quod erat difficilius, ultionem persecutus est, quia defensionem praestare non potuit. quid nos dignum nostro referimus creatori, cuius cibo uescimur? et dissimulamus iniurias et saepe inimicis dei eas quas a deo accipimus epulas exhibemus! Quid agniculis simplicius, quos minusculae paruulorum comparamus infantiae? saepe ex his in magno grege agni
Abbreviated transcription (Latin):
mendacio congruentes: & sic inea quaerelicta ẽ : uimueritatis herere definiunt. Quis
tam tenax potest eẽ beneficii & memor gratiae : quando quidem prodño &iam in la¬
trones insilire nouer̃. & extraneorum accessus ꝓibere nocturnos & moripro dominis.
& cõmoricum dominis sint parati  saepe&iam necis in late. euidentia canes adredar¬
guendos reos indicia prodiderunt : ut muto eorum testimonio plerumq sit creditũ.
antiochȩ ferunt in remotiori parte urbis crepusculo necatũ uirum. quicanem sibi
adiunctum haber&. Miles quidam p̃dandistudio minister cedis extiterat. Tectus
idẽ tenebroso adhuc diei exordio: in alias partes concesserat. Iacebat in humatum cada¬
uer : frequens spectantium uulgus adstabat. Canis quaestu lacrimabili : dñi deflebat
a crumnam : Porteis quinecem intulerat: ut sehab& uersutia humani ingenii : quo uer¬

Expanded text:
mendacio congruentes, mendacio congruentes, tam tenax potest esse beneficii et memor gratiae? quandoquidem pro domino etiam in latrones insilire nouerunt et extraneorum accessus prohibere nocturnos et mori pro dominis et commori cum dominis sint parati? saepe etiam necis inlatae euidentia canes ad redarguendos reos indicia prodiderunt, ut muto eorum testimonio plerumque sit creditum. Antiochiae ferunt in remotiore parte urbis crepuscolo necatum uirum, qui canem sibi adiunctum haberet. miles quidam praedandi studio minister caedis extiterat. tectus idem tenebroso adhuc dies exordio in alias partes concesserat: iacebat inhumatum cadauer, frequens spectantium uulgus adstabat, canis questu lacrimabili domini deflebat aerumnam. forte is qui necem intulerat, ut se habet uersutia humani ingenii, quo uer
Abbreviated transcription (Latin):
mari. Nam ubi uestigium leporis ceruiue repererit: atq adiuerticulum saemitae uene¬
rit & quod damuiarum comp&um quod partes inplurimas scinditur obiciens. singula¬
rum semitarum ex ordia tacitus secum ipse ꝑtractat. uelut syllogistica uoce. sagacitatem
collegendi odoris emittens: aut in hanc partem in quit deflexit. aut in illã aut certe in
huncse ad fractum contulit: sed nec istam nec illã ingressus. ẽuiam: suꝑ estigitur : ut in istã
separtem sine dubitatione contulerit. Quod homines uix prolixa conposite artis medi¬
tatione componunt. hoccanib: ex natura supp&it . ut ante mendatium dep̃hendant. &¬
postea falsitate repudiata inueniant ueritatem. Nonne totos dies conterunt phr¬
losophi. propositiones sibi inpuluere deuidentes. quira dio sibi describunt singula som
nia: & extribus cum unã earum uerã esse necessesit : duas primo interficiunt tã quã

Expanded text:
mari. Nam ubi vestigium leporis cervive repererit, atque ad diverticulum semitae venemari. Nam ubi vestigium leporis cervive repererit, atque ad diverticulum semitae venerit, et quoddam viarum compitum quod partes in plurimas scinditur; obiens singularum semitarum exordia, tacitus secum ipse pertractat, velut syllogisticam vocem sagacitate colligendi odoris emittens. Aut in hanc partem, inquit, deflexit, aut in illam; aut certe in hunc se anfractum contulit: sed nec istam, nec illam ingressus est viam: superest igitur ut in istam se partem sine dubitatione contulerit. Quod homines vix prolixa compositae artis meditatione componunt, hoc canibus ex natura suppetit; ut ante mendacium deprehendant, et postea falsitate repudiata inveniant veritatem. Nonne totos dies conferunt philosophi propositiones sibi in pulvere dividentes, qui radio sibi describunt singulas, et ex tribus cum unam earum 122 veram esse necesse sit, duas primo interficiunt tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
se offerat morti c: quae fera fa&ussuos innumeris lic& obsessa cuneis armatorum.
non suis uiscerib tegat ł in grauat lic& telorum seges: illa tamen paruulos suos. mu¬
ro suicorporis septos in munes praestat periculi Quid dicit homo quimandatũ ne¬
glegit naturam obliterat : filius patrem despicit. pat̃ abdicat filium : Et hoc putant
iustum eẽ : ubidampnatur fecunditas: sepotius pat̃ damnat : qui facit irritum esse
qđ genuit. Et hoc putatur auccoritatis eẽ : ubi sterilitatis natura multatur. Exortẽ
rationis canem ẽe: nemo dubitauerit. Tamensisensus eius ui gorem consideres censes eum senci¬
endi sagacitate uimsibi rationis ad sciscere: Deniq quod pauci ingimnasiis constituti. quito¬
tam indiscendo uitae longeuitatem contriuerint : uix potuer̃ cognoscere. ut syllogis morũ
coniunctionis contexerunt. hoc naturali canis eruditione conp̃hendere : facile poterit aesti¬

Expanded text:
se offerat morti? Quae fera fetus suos innumeris licet obsessa cuneis armatorum, se offerat morti? Quae fera fetus suos innumeris licet obsessa cuneis armatorum, non suis visceribus tegat? Ingruat licet telorum seges, illa tamen parvulos suos muro sui corporis septos immunes praestat periculi. Quid dicit homo qui mandatum negligit, naturam oblitterat! Filius patrem despicit, pater abdicat filium; et hoc putant jus esse, ubi damnatur fecunditas: se potius pater damnat, qui facit irritum esse quod genuit. Et hoc putatur auctoritatis esse, ubi sterilitatis natura muletatur. Exsortem rationis canem esse nemo dubitaverit; tamen si sensus ejus vigorem consideres, censes eum sentiendi sagacitate vim sibi rationis adsciscere. Denique quod pauci in gymnasiis constituti, qui totam in discendo vitae longaevitatem contriverint, vix potuerunt cognoscere, ut syllogismorum conjunctiones contexerent, hoc naturali canis eruditione comprehendere facile poterit aesti
Abbreviated transcription (Latin):
& sobolemputat: Reuocat imp&um colligere fadum desiderans: rursus in ani
speciae retenta : totisse ad conp̃hendendũ equitem uirib fundit. & iracundiae
stimulo uelociter fugienti immin&. Illeiterum spherȩ obiectu sequentẽ retar¬
dat nec tamen sedulitatẽ matris. memoria fraudis excludit: Cassã uersat imagi¬
nem: & quasi lactatura fa&us resid&: sic pi&atissuae studio decepta & uindictam
amittit & prolem. Quod nobis scriptura adfert: quaedicit filii diligite patres uro¬
ut catulos proprios ament : facus suos diligant nesciunt illae odia nouercalia
nec mutato concubitu parentes a sobolae dep̃uantur: neq nouer̃ p̃ferrae filios
tiam : odiorum incentiua offensionum discrimina: simplex ferarũ natura ẽ
nescit ueritas calumnias. Sicenim omnia temperauit ds̃: ut quib minus ratio¬
nis dar& plus indulger& affectus: quae fera procatulissuis non ipsa potissimum

Expanded text:
et sobolem putat, revocat impetum, colligere fetum desiderans. Rursus inani et sobolem putat, revocat impetum, colligere fetum desiderans. Rursus inani specie retenta totis se ad comprehendendum equitem viribus fundit et iracundiae stimulo velocior fugienti imminet. Ille iterum sphaerae objectu sequentem retardat; nec tamen sedulitatem matris memoria fraudis excludit: cassam versat imaginem, et quasi lactatura fetus residet. Sic pietatis suae studio decepta, et vindictam amittit et sobolem. Quod nobis Scriptura affert, quae dicit: Filii, diligite patres vestrout catulos proprios ament, fetus suos diligant. Nesciunt illae odia novercalia, nec mutato concubitu parentes a sobole depravantur, neque noverunt praeferre filios tiam, odiorum incentiva, offensionum discrimina. Simplex ferarum natura est, nescit veritatis calumnias. Sic enim omnia temperavit Deus, ut quibus minus rationis daret, plus indulgeret affectus. Quae fera pro catulis suis non ipsa potissimum
Abbreviated transcription (Latin):
sit & interipsas alicorum excubias ministrorum uitalia regum feralis aesca penetra¬
uit Ferae: solo norunt odore noxia & profutura discernere : Nullo p̃uio nullo pre¬
gustatore : capitur herba nec ledit Melior eñi magistra ueritatis: naturaẽ haec
sine illius magisterio suauitatem sanitatis nr̃is infunditsensib: eadem doloris
a cerbitatem doc& ẽẽ fugiendam: hinc uita dulcior hinc mors amarior : haec
commendat leenaecatulos suos. & inmitem feram mat̃no mollit affectũ: haec
tigridis interpellat ferocitatem : & in minentemeam p̃dae reflectit : nãq ubi
uacuum raptae sobolis cubile repernt. illicouestigiis raptoris insistit. Atille
quam uis equo uectus fugaciuidens tamen uelocitatem ferae seposse p̃uerti: nec
cuadendi ullum supp&ere sibi posse subsidium : techã huius modi fraudemolit᷑:
ubi se contiguum uiderit spheram deuitro proicit. Atilla imaginae suiluditur

Expanded text:
sit, et inter ipsas aulicorum excubias ministrorum, vitalia regum feralis esca penetrasit, et inter ipsas aulicorum excubias ministrorum, vitalia regum feralis esca penetravit? Ferae solo norunt odore noxia et profutura discernere: nullo praevio, nullo praegustatore carpitur herba, nec laedit. Melior enim magistra veritatis natura est. Haec sine ullius magisterio suavitatem sanitatis nostris infundit sensibus, eadem doloris acerbitatem docet esse fugiendam. Hinc vita dulcior, hinc mors amarior. Haec commendat leaenae catulos suos, et immitem feram materno mollit affectu. Haec tigridis interpellat ferocitatem, et imminentem eam praedae reflectit. Namque ubi vacuum raptae sobolis cubile repererit, illico vestigiis raptoris insistit. At ille quamvis equo vectus fugaci, videns tamen velocitate ferae se posse praeverti, nec evadendi ullum suppetere sibi posse subsidium, technam hujusmodi fraude molitur. Ubi 121 se contiguum viderit, sphaeram de vitro projicit: at illa imagine sui luditur,
Abbreviated transcription (Latin):
uulner&ur. Idemq echinus futuri p̃uidens: geminas sibi respirandiuiasmunit. Ut
quandoboream flaturum collegerit : septentrionalem obstruat: quando notho cog¬
nouerit de terginubila aeris: inseptentrionalem seconferat : ut flatus declin& obuio
et eregione nocituros: unde dignam dño laudem ꝓph&a detulitdicens. Quã magnisi
pl& omĩa: idq locupletius. ex in rationabilium sensib: quã exrationabilium disputatione
colligitur : ualidius ẽ enim naturae testimonium : quãdoctrinae argumentum : Cui ani¬
manti in cognitum ẽ quemad modum suam tueatur salutem ÷ siuirtus subp&it resistendo
siue locitas fugiendo siastuti&e p̃cauendo quis eas usũ edendiherbarumq docuit habere
notitiamꝰ hominessumus & saepespeciae haerbarum fallimur & plerumq quassalu¬
bres putamus : noxias reperimus : Quotiens interdulc es aepulas cibus. lo& alis inrep¬

Expanded text:
vulneretur. Idemque echinus futuri providens geminas sibi respirandi vias munit; ut vulneretur. Idemque echinus futuri providens geminas sibi respirandi vias munit; ut quando Boream flaturum collegerit, Septentrionalem obstruat; quando Noto cognoverit detergi aeris nubila, ad Septentrionalem se conferat, ut flatus declinet obvios, et e regione nocituros. Unde dignam Domino laudem Propheta detulit, dicens: Quam magnifplet omnia: idque locupletius ex irrationabilium sensibus, quam ex rationabilium disputatione colligitur. Validius est enim naturae testimonium, quam doctrinae argumentum. Cui animanti incognitum est quemadmodum suam tueatur salutem: si virtus suppetit, resistendo; si velocitas, fugiendo; si astutia, praecavendo? Quis eas usum medendi herbarumque docuit habere notitiam? Homines sumus, et saepe specie herbarum fallimur, et plerumque quas salubres putamus, noxias reperimus. Quoties inter dulces epulas cibus lethalis irrep
Abbreviated transcription (Latin):
do iugempossit seruare temperiem . a ceruos reserat suos. & decauernis foras. suis humeris
exportat ut iugisolae propria frumenta siiccentur : Denique haud quaquã illis dieb om¬
nib: rũpi denubibus imbres uidebis: nisicumfruges suas horreis propriis formica reuo¬
carit. Boues inpendente pluuia ad p̃sepia ser&inere nouerunt. Idẽ ubi naturali sen
sumutationem caeli collegerint : foras spectant & ultra p̃sepia ceruices extendunt suas :¬
una om̃s speciae ut prodire se uelle testentur. Ouis sub aduentu hiemis: in explebilis
adescam in saciabiliter  herbam rapit. eo quod p̃sentiat asperitatem hiemis ad futu¬
ram : ut seprius haerbae pabulo fartiat quã gelu adurente omnis herba deficiat
Echinus iste terrenus quem uulgo ericium uocant : siquid insidiarum p̃senserit. spi¬
nis suis clauditur atq in suase arma colligit : ut quicumq: eum contingendum putauerit

Expanded text:
do jugem possit servare temperiem, acervos reserat suos, et de cavernis foras suis humeris do jugem possit servare temperiem, acervos reserat suos, et de cavernis foras suis humeris exportat; ut jugi sole propria frumenta siccentur. Denique haud quaquam illis diebus omnibus rumpi de nubibus imbres videris, nisi cum fruges suas horreis propriis formica revocasu mutationem caeli collegerint, foras spectant et ultra praesaepia ceruices extendunt suas una omnes specie, ut prodire se uelle testentur. onisouis sub aduentu hiemis inexplebilis ad escam insatiabiliter herbam rapit, eo quod praesentiat asperitate hiemis defuturam, ut se prius herbae pabulo farciat quam gelu adurente omnis herba deficiat. echinus iste terrenus, quem uulgo iricium uocant, si quid insidiarum praesenserit, spinis suis c
Abbreviated transcription (Latin):
media p&it. nec fraudat᷑ effectu : Testudo uiscerib: pasta serpentis: cum uenenum
aduerterit sibi serpere. origano medicinam salutis exerc&. & cum sit uoluta bris
palustrib: mersa : cura rese tamen proprio nouit antidoto : certoq auxilio sanita¬
tis. potestates herbarum. &iam ipsa scire se conprobat. Videas &iam uulpem lacrimu¬
la pinus medentem sibi : & tali remedio inminentis mortis spatia propherentem:
Clamat ipsedñs in hieremiae libro : Turtur & hrrundo agripasseres custodierunt
tempora nidi sui. populus aũt meus non cognouit iudiciadñ. nouit & hyrundo quan¬
doueniat quando &iam reuertatur: Nouit &iãpia auis ad nunciare aduentus sui
testimonio ueris indicium : Noui t&iã formica : explorare serenitatis tempora : Namcũ
aduerterit madidatos imbrefructus suos humescere : explorato diligentius aere. quan¬

Expanded text:
media petit nec fraudatur effectu. testudo uisceribus pasta serpentis, cum uenenum media petit nec fraudatur effectu. testudo uisceribus pasta serpentis, cum uenenum aduerterit sibi serpere, origano medicinam suae salutis exercet et, cum sit uolutabris palustribus mersa, curare se tamen proprio nouit antidoto certoque auxilio sanitatis potestates herbarum etiam ipsa scire se conprobat. uideas etiam uulpem lacrimola pinus medentem sibi et tali remedio inminentis mortis spatia proferentem. clamat ipse dominus in Hieremiae libro: turtur et hirundo, agri passeres custodierunt tempora introitus sui, populus autem meus non cognouit iudicia domini. nouit hirundo quando ueniat, quando etiam reuertatur, nouit etiam pia auis adnuntiare aduentus sui testimonio ueris indicium. nouit etiam formica explorare serenitatiadverterit madidatos imbre fructus suos humescere, explorato diligentius aere quan
Abbreviated transcription (Latin):
cat gratiam bene dese merentib: non referrae. cumuideat &iam bestias refugere cri¬
men ingrati: & ille in ꝑtite alimoniae seruant memoriam . tu non serues salutis accep¬
tae : ursa insidians lic& ut scriptura ait. est enim plena fraudis fera : tam̃ fertur
in formes utero: partus edere sed natos ligua fingere: atq: inspeciem sui similitudinẽq
formare: non miraris infera tampii oris officia. cuius naturã pi&as exprimit : ursa
igitur partus suos ad sui effingit similitudinem tufiliostuos instituere similes tui
nom potes: quid qđ &iam medendi industriam non p̃t̃ misit : si quidem graui affectio
caede & quosauciata uulneribus: mederi sibi nouit : Herbae cuinomen est flomus i
greciappellant: ulcera subiciens sua solo curantur ad tactu. serpens quoq: pastu feni¬
culi : caecitatem repellit exceptam: Itaq: ubi oculos sibi abduci senserit : notare¬

Expanded text:
cat gratiam bene de se merentibus non referre, cum uideat etiam bestias refugere cricat gratiam bene de se merentibus non referre, cum uideat etiam bestias refugere crimen ingrati? et illae inpertitae alimoniae seruant memoriam, tu non seruas salutis acceptae ? Ursa insidians licet, ut scriptura ait - est enim plena fraudis fera —, tamen fertur informes utero partus edere, sed natos lingua fingere atque in speciem sui similitudinemque formare. non miraris in fera tam pii oris officia, cuius pietas naturam exprimit ? ursa igitur partus suos ad sui effingit similitudinem, tu filios tuos instituere similes tibi non potes? quid quod etiam medendi industriam non praetermisit ? siquidem graui adfecta caede et consauciata uulneribus mederi sibi nouit herbae, cui nomen est deficiant, ut Graeci adpellant, ulcera subiciens sua, ut solo curentur adtactu. serpens quoque pastu fenuculi caecitatem repellit exceptam. itaque ubi oculos obduci sibi senserit, nota re
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam & sollicitas excubias pro dominorum salute p̃tendere : unde ad inmemores
beneficii & desides atq: ignauos clamat scriptura. Canes muti nescientes latrare: sunt
ergo canes quinouerint latrare prodominis : nouerint suatecta defendere: und & tu
disce uocemtuam exercere proxp̃o quando ouilȩ eccłae xp̃i incur sant lupi graues. Disce
in oretuo uerbum tenere : nequasimutus canis. conmissam tibi fideicustodiã: quodã
p̃uaricationes silentio deseruisse uidearis: Talis canis uiator & comes angeliest : quẽ
ra fahel in libro proph&ico non otiosesibi & tobifilio adiugendũ putauit: quando ꝑrexit.
utas modeũ fugar& : firmar& copulam. Memor est enĩ affectus gratia. pellitur dae¬
monium : stabilitur coniugium : hancitaq: speciem bestiae sc̃s rasahel angelus tobi iu¬
ueni quemtuendum receperat: ad relationem gratiae erudiebat: Quisenĩ non erubes¬

Expanded text:
gratiam et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere? unde ad inmemores gratiam et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere? unde ad inmemores beneficii et desides atque ignauos clamat scriptura: canes muti, nescientes flatus. canes ergo sunt, qui nouerint latrare pro dominis, nouerint sua tecta defendere. unde et tu disce uocem tuam exercere pro Christo, quando ouile Christi incursant lupi graues, disce in ore tuo uerbum tenere, ne quasi mutus canis commissam tibi fidei custodiam quodam praeuaricationis silentio deseruisse uidearis. talis canis uiator et comes angeli est, quem Raphahel in libro prophetico non otiose sibi et Tobis filio adiungendum putauit, quando perrexit, uti Asmodaeum fugaret, firmaret copulam; memoris enim defecit gratia pellitur daemonium, stabilitur coniugium. mutae itaque specie bestiae sanctus Raphahel angelus Tobiae iuuenis quem tuendum receperat ad relationem gratiae erudibat adfectum. quis enim non erubes
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ꝑstruit : cuius ut imiteris industriam: scripturate cõmon& dicens. Confertẽ ad
formicã opiger: &emulare uias eius : & esto illi sapientior. Illa eñĩ nullã culturã possi¬
d&: neque eam qui se cogat habens: neque subdomino agens. Quem admodum p̃parat
aescam. atq detuis laborib: sibimessem recondit : & cũ tuplerumq: aegeas: illa non indi¬
g& Nulla sunt ei clausa horrea. nulle in pene trabiles custodiae . nulli inuio labiles
acerui : spectat custos furta : quae prohibere non audeat : A spicit sua damna posses¬
sor: nec uindicat. Nigro conuectatur agmine p̃dã percampos feruent semitae comi¬
tatu uiantum. Et quae conp̃hendi angusto ore non possunt: humeris grandia fru¬
menta traduntur: Spectat haec dominus messis: et erubescit tã parcapiae industriȩ
negar compendia. Quid aũt decanib: loquar quib: insitum ẽ natura quadã referre

Expanded text:
sibi praestruit. cuius ut imiteris industriam scriptura te commonet dicens: confer te ad sibi praestruit. cuius ut imiteris industriam scriptura te commonet dicens: confer te ad formicam, o piger, et imitare uias eius et esto illa sapientior. illa enim nullam culturam possidet: neque eum qui se cogat habens neque sub domino agens quemadmodum praeparat escam, quae de tuis laboribus sibi messem recondit! et cum tu plerumque egeas, illa non indiget. nulla sunt ei clausa horrea, nullae inpenetrabiles custodiae, nulli inuiolabiles acerui. spectat custos furtaque prohibere non audet, aspicit sua damna possessor nec uindicat. nigro conuectatur agmine praeda per campos, feruent semitae comitatu uiantum et quae conprehendi angusto ore non possunt umeris grandia frumenta truduntur. spectat haec dominus messis et erubescit tam parca piae industriae negare conpendia. quid autem de canibus loquar, quibus insitum est natura quadam referre