comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Clericus aut monachꝰ adolescenti¬
um uel paruuloꝵ insectator uel
qui osculo uel qui aliqua occasione
turpi deprehensus fu̾i̾t publice
uerberetur et coronam amutat
decaluatusq turpit̾ sputamẽtis
obtineatur in facie. uincłisq arta¬
tus ferreis carcerali .ui. mensibꝰ
angustia maceret᷑.⁊ tͥduo ꝑ ebdo¬
madas singulas ex pane ordeacio
ad uesꝑam reficiatur. Post hec:
alus .ui. mensibꝰ sub senioris spi¬
ritualis custodia seg̾gata in curti¬
cula degens oꝑi manuũ et orati¬
oni sit intentus uigiliis et fletibꝰ
subiectus et sub custodia semper
duorum fr̃m spiritualium am¬
bulet. nulla pͥuata locutione uł
consilio deinceps iuuenibꝰ ꝯuin¬

Expanded text:
Clericus, vel monachus adolescentum, vel parvulorum insectator, vel qui osculo, vel qui aliqua occasione turpi deprehensus fuerit, publice verberetur, et coronam amittat, 163 decalvatusque turpiter sputamentis obliniatur in facie, vinculisque arctatus ferreis, carcerali sex mensibus angustia maceretur, et triduo per hebdomadas singulas ex pane hordeaceo ad vesperam feriatur; post haec aliis sex mensibus sub senioris spiritualis custodia, segcula degens, operi manuum et orationi sit intentus, vigiliis et fletibus subjectus, et sub custodia semper duorum fratrum spiritualium ambulet, nulla privata locutione vel consilio deinceps juvenibu
Abbreviated transcription (Latin):
modum ing̾diente rege in ciuitatẽ
exercitꝰ añcedit p̾ferens signa et ue¬
x illa regalia et habitu p̾parationis
armisone annuntiat: rectis introi¬
tum. ita dño descendente de celis p̾¬
cedet exercitus angeloꝵ et archan¬
gelorum qui signũ illud ut triũpha¬
le uex illum sublimibꝰ humeris pre¬
ferentes diuinum regis celestis in
sam in eiꝰ p̾latu dñs adueniet ratio
ꝑspicua ẽ ut agnoscat consili mini¬
quitatis suȩ. qui dnm̃ maiestatis
crucifixerunt. et tc̃ frustra fatebũ¬
tur unpiam cecitatem suam. qͦndo
ostendet uulnera sua rex głe et qñ
uidebunt in quem compunxerunt

Expanded text:
modum ingrediente rege in civitatem exercitus antecedit praeferens signa atque vexilla regalia et habitum praeparationis armisonae annuntiat regis introitum, ita Domino descendente de coelis praecedit exercitus angelorum et archangelorum qui signum illud ac triumphale vexillum sublimibus humeris praeferentes, divini regis coelestis ingsam in ejus praelatu Dominus adveniet? Ratio perspicua est, ut agnoscant consilium iniquitatis suae qui Dominum majestatis crucifixerunt. Per tur impiam caecitatem suam, quando ostendet vulnera sua rex gloriae, et quando videbunt in quem compunxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
XXUII. Ecce dicit apłs. Canet tuba
et mortui resurgent incorrupti. et
nos ĩmitabimur. S ñ sicut bonoꝵ
et malorum generalis omnium re¬
surrectio. ita ꝯmunis ẽẽ credenda ẽ
ĩmutacio. Nam uixta quod bĩ augͥti¬
nus. ieronimꝰ. uilianus. pomoriꝰ. ce¬
teriq testantur resurrectio ꝯmunisᷤ
aut̃ solis data ẽ iustis q̃ utiq głifica¬
tionem insinuat et̾ne beatitudinis

Expanded text:
s. Ecce dicit Apostolus: Canet tuba, et mortui resurgent, et nos immutabimur . Sed non sicut bonorum et malorum generalis est omnium resurrectio, ita communis credenda est immutatio. Nam, juxta quod beatus Augustinus, Hieronymus, Julianus Pomerius caeterique testantur, resurrectio communis vero solis danda est justis, quae utique glorificationem insinuat aeternae beatitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
dimittuntur omnibꝰ pecc̃a s dig¬
ne penicentibꝰ in hac uita. Neq¬
uel nouatianus negans ueniam
penitentibꝰ martyrium incurrẽ¬
iuditium uniu̾sale trans actis se¬
culorum uoluminibꝰ inniu̾s cũc¬
tos pecc̃ores ueniam consequutu¬
ros et ad celum ituros. Aug̾ ĩ.xxi¬

Expanded text:
dimittuntur omnibus peccata, sed digne poenitentibus in hac vita. Rehic Novatianus, negans veniam penitentibus martyrium incurrenjudicium universale transactis saeculorum voluminibus innumeris, cunctos peccatores veniam consecuturos, et ad coelum ituros. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
get. et absq inclinatione defectus ĩ
ꝑfecdione ex utraq parte et plena ẽ
in ea resurrecturi creduntur. Ad ꝗͣ
ꝓfecto essent si uiuerent annis p̾ce¬
dentibꝰ ꝑuenturi quia si natam᷑ resur¬
rectio reꝑabit aliqͥd deesse plenitudi¬
ta uel &̃ decrepita etate decesserit ea
etate resurget in qua iuuenis fuit de¬
bilitate senectutis ablata. Aut si hoc
magis congruit illi soło beato ut aliqͦ¬
etate diffrã futura sit. sic erit ut in¬
pedimento aut dedecori sine fine reg
mꝰ. hoc idem de statura licet intelligi

Expanded text:
get, et absque inclinatione defectus in perfectione ex utraque parte et plena est, in ea resurreprofecto essent, si viverent, annis subsequentibus perventuri; quia si naturam resurrectio reparabit, aliquid deesse plenitudi etiam decrepita, decesserit, ea aetate resurget in qua juvenis fuit, debilitate senectutis ablata. Aut si hoc magis congruit illi saeculo beato, ierentia ibi futura sit, sic erit ibi, ut impedimento aut dedecori sine fine regnmus, hoc idem de statura licet intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ quos omnino adiuuant ista
siue dum ꝓ eis fiunt quoꝵ tã ma¬
la sunt merita ut ñ talibꝰ digni
sint adiuuari siue ꝓ eis quoꝵ tã
bona ut talibꝰ non indigeant ad¬

Expanded text:
enim, quos nihil omnino adiuuant ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hensi in isdẽ corporibꝰ occurrent
ei. ita tñ ut ingloriũ et incorrup¬
tum et mortale gła. et incorrup¬
tione et in moetalitate ĩ mutetur
et qualia corꝑa surrectura st̃ in
talem sub̾am et uiuorũ corꝑa trãs¬
formentur. Unde dicit alio loco
apłs. Propt̾ quod nolumꝰ expoliari
s suꝑ uestiri ut ab sorbeatur mor¬
tale hoc a uita. nͨ scił corpꝰ ab aĩa
deseratur. s aĩã habitante in cor¬
ꝑe fiat inclitum quod ante ĩglo¬
uerbis apłi patiem᷑ angustias. siue uͥ di¬
cit tu qd̵ seminas ñ uiuificatur. nͥ mo¬
riatur. siue dicit uͥ resurgemꝰ aut ẜ¬

Expanded text:
hensi, in isdem corporibus occurrant ei, ita tamen, ut inglorium et con-upturn et mortale gloria et incorruptione et inmortalitate mutetur, ut, qualia corpora surrectura sunt, in talem substantiam etiam uiuorum corpora transformentur. unde dicit alio loco apostolus: propter quod nolumus spoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale hoc a uita, ne scilicet corpus ab anima deseratur, sed anima habitante in corpore fiat inclitum, quod ante inglouerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: tu quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: omnes resurgimus aut
Abbreviated transcription (Latin):
cam eas in ualle iosaphat. ⁊ disceptabo
uerbis locus iste iosaphat quod iuditi
gi debeat melius lector agnoscat. dicit
t̾pretatur dñi iuditium. hoc gͦ ÷ quod
dicit. Qñ misertus fuero eorum hoc est¬
eorum qui mei nominis confessione cẽ¬
sentur. tẽ om̃s adu̾sarios meos deducã
in ualem iosaphat. hoc est in uallẽ ui¬
ditii. Om̃s autẽ gentes aut omnis de¬
signat incredulas nationes. aut om̃s
demones dicit quia sicut idem doctor
in eodem tractacionis subsequitur oꝑe
isti tales id ẽ quos aut incdulas natio¬
nes aut demones dicit non iudicabũ¬
tur in montibꝰ non in campestribs
in ꝓfundo et deorsum ut statim et udi¬

Expanded text:
cam eas in vallem Josaphat, et disceptabo verbis locus iste Josaphat, quo judiciugi debeat, melius lector agnoscat. Dicit terpretatur Domini judicium. Hoc ergo est quod dicit: Quando misertus fuero eorum, hoc est, qui mei nominis confessione censentur, tunc omnes adversarios meos deducam in vallem Josaphat, hoc est, in vallem judicii. Omnes autem gentes, aut omnes designat incredulas nationes, aut omnes daemones dicit, quia sic idem doctor in eodem tractationis subsequitur opere: Isti tales, id est, quos aut incredulas nationes, aut daemones dicit, non judicabuntur in montibus, non in campestribus, sed in profundo et deorsum, ut solum
Abbreviated transcription (Latin):
disputari pͭ. quod utrũ ad hominẽ
inueniri posfit ignoro qñ incipiat
homo in ut̾o uiuere utrum quedã
sit uita occulta que ñ motibꝰ uiuẽ¬
re ita negare ñ audeo. ꝗͣuis non ui¬
deam qͦmodo ad eos non ꝑtineat re¬
surrectio mortuorũ. Iulianꝰ pome¬

Expanded text:
disputari potest, quod utrum ab homine disputari potest, quod utrum ab homine inveniri possit ignoro, quando incipiat homo in utero vivere; utrum sit quaedam vita et occulta, quae nondum motibus vivenre, ita negare non audeo; quamuis non uideam quo modo ad eos non pertineat resurrectio mortuorum, si no
Abbreviated transcription (Latin):
dumq aĩa in ipso raptu exierit
xxuiui Deniq hoc quib̾dam ĩ fine
largietur ut mortem istam repen¬
tina commutõne n̾ sentiant. s
simul cum resurgentibus rapiant᷑
in nubibꝰ obuiam &ͦ in aera et sic sẽꝑ
rectione carnis qͥ non sicut quidã
xit. quemadmodum possim breuit̾
disputare et omnib questionibꝰ quȩ de
hac re moueri assolent satis facere ñ
inuenio. Resurrecturã tñ carnem
omniũ quicũq nati sunt hominũ¬
atq uascuntur et mortui sunt atq
re audeat et si affirmare ñ audeat id
acturam resurrectionem ut quicqͥd
forme defuit impleatur atq ita ñ de¬
sit ꝑfectio que accessura erat tẽꝑe
quemadinod̾ ñ erunt uitia q̃ accesse¬
runt temꝑe ut neq in eo quod aptũ
dies allaturi fuerant natura fraude¬
tur neq in eo quod aduersũ atq con¬
trarium dies actulerant natura tur¬
petur s integret᷑ quod nundũ erat
integrum sicut instaurabit᷑ quod
sissime ꝗ int̾ doctissimos queri ac

Expanded text:
a in ipso raptu exierit rum? Denique hoc quibusdam in fine largietur, ut mortem istam repentina commutatione non sentiant, sed simul cum resurgentibus rapiantur in nubibus obviam Christo in aera, et sic semper rectione carnis, non sicut quidam xit, quemadmodum possim breviter disputare, et omnibus quaestionibus quae de hac re moveri assolent, satisfacere non invenio. Resurrecturam tomnium quicunque nati sunt, nascuntur, et mortui sunt, et re audeat, etsi affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quiquid formae defuit impleatur? Atque ita non desit perfectio, quae accessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur; neque in eo quod adversum atque contrarium dies attulerant, natura turpetur; sed integretur quod nondum erat integrum, sicut instaurabitur quodsissime quidem inter doctissimos quaeri ac
Abbreviated transcription (Latin):
consumitur nubes et ꝑtransit sic
qui descendit adinferos non ascẽdit.¬
Nubes quippe ad altiora suspendun¬
tur: s dempsata uento impellit᷑
ut currat. calore aut̃ solis dissipa¬
tur ut euanescat. Si sic nimirũ
corda sunt hominum qͦ ꝑ acceptũ
rationis ingenium ad alta emigͣnt
impulsa autẽ maligni sp̃c flatupra¬
uis desid̾iorum suorum motibꝰ huc
illucq ꝑtrahuntur. Sed districto
respectu suꝑmi iuditii quasi solis
calore liquefiunt. semel locis pe¬
nalibꝰ tradita ad oꝑationis usũ ultͣ
ñ redeunt. Uir igit᷑ sc̃s elationis
cursum defectumq humani genis
expͥmens dicat. Sicut consumit᷑
nubes et ꝑtransit. sic ꝗ descendit
ad inferos ut ascendit. Ac si aꝑtelo¬
queretur dicens. In altum curren
do deficit. qui suꝑhiendo ad interi¬
tum tendit. Quem si semel culpa
ad penam ꝑtruhit. mĩã ulteriꝰ ad

Expanded text:
consumitur nubes et pertransit, sic qui descenderit ad inferos: non ascend--Nubes quippe ad altiora suspenditur; sed densata vento impellitur ut currat, calore autem solis dissipatur ut evanescat. Sic sic nimirum corda sunt hominum, quae per acceptae rationis ingenium ad alta emicant, impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur; sed, districto respectu superni judicis, quasi solis calore liquefiunt, et, semel locis poenalibus tradita, ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationem, cursum defectumque humani generis exprimens dicat: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendet. Ac si aperte loqueretur, dicens: In altum currendo 257 deficit, qui superbiendo ad interitum tendit; quem si semel culpa ad poenam pertrahit, misericord
Abbreviated transcription (Latin):
ita pͭ intelligi. Non continebit¬
in ira miserationes suas ñ eter¬
no supplitio finẽ dando ut qͥdã¬
putant s leuamen adhibendo
uel int̾ponendo cruciatibꝰ. Quia
nec psalmus ait ad finiendã uitã
suam uel post iram suam s ĩ ira

Expanded text:
 non contineat miserationes suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira
Abbreviated transcription (Latin):
cebat nͥ uerba que loquebatur. ħ
uerba audiendo illi credebant.
uerum tñ ipsis postea euangeli¬
⁊ antibꝰ plures crediderunt ꝙͣip
si eent. & hec sunt sñ dubitõne
maiora. Nec hoc tm̃ ad solos apłos
dixit quia non dixit maiora hoꝵ
faciens s dixit quia credit in me

Expanded text:
cebat, nisi verba quae loquebatur? Haec verba illi audiendo credebant, verumtamen ipsis postea evangelizantibus plures crediderunt quam ipsi essent. Et haec sunt sine dubitatione majora. Nec hoc tamen ad solos apostolos dixit, quia non dixit, majora horum facietis, sed dixit: Qui credit in me
Abbreviated transcription (Latin):
penas nullus futuras obtinet᷑
nͥ ante illud ultimum tremendũ¬
q iuditium et ignem illum in qͦ
omnes impii &ͦ iudicante mergen¬
rectionem et iuditium ñ credamus
resurrectionem futuram quã orige¬
nes delirat. uti demones uł impu
homines pꝰ tormenta. quasi suppli¬
tus expurgati. uel illi ad angelicã
qua c̾ati sunt redeant redeant dig¬
nitatem. uel inusti iustorum socie¬
tate donentur eo quod hoc diuine
nabilibꝰ pereat c̾aturis s quolibet
mͦ saluentur. Sed nos credamus ip¬
si iudici omniũ et retͥbutori iusto ꝗ
dixit. Ibunt impii in supplitium
eternũ: iusti autẽ in uitam eter¬
nam ut ꝑcipiat fructum oꝑm suo¬
rum. & itm. Ite in ignem ȩcernum

Expanded text:
poenas nullas futuras opinetur, nisi ante illud ultimum tremendumque Judicium, et ignem illum in quo omnes impii, Christo judicante, mersurectionem et judicium non credamus restitutionem futuram, quam Origenes delirat; ut daemones vel impii homines post tormenta quasi suppliciis expurgati, vel illi in angelicam qua creati sunt redeant dignitatem, vel injusti justorum societati donentur: eo quod hoc divinae nalibus pereat creaturis, sed quolibet modo salvetur. Sed nos credamus ipsi judici omnium retributori justorum qui dixit: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam, ut percipiant fructum operum suorum . Et ite
Abbreviated transcription (Latin):
mnͦ dñs pꝰ resurrectionẽ clauorum
uel lancee loca pandendo discipłoꝵ
dignatꝰ ÷ fidem spemq roborare
ita ut in die uiditii et eadem sue paᷤ¬
sionis inditia et ipsam parit̾ cru¬
cem ministrando uenturꝰ ÷ impie¬
tatem suꝑborum infidelitatẽq cõ-¬
fundere. s. ut ipsum se ẽẽ qͥ ab impiis

Expanded text:
 post resurrectionem clavorum vel lanceae loca pandendo discipulorum dignatus est fidem spemque roborare, ita in die judicii et eadem suae passionis indicia, et ipsam pariter crucem monstrando venturus est impietatem superborum infidelitatemque confundere. Scilicet, ut ipsum se esse qui ab impiis
Abbreviated transcription (Latin):
Quis iste sit modꝰ. et que sint
ipsa peccata qͤ ita impediunt ꝑ¬
uentionem ad regium dĩ u tñ
suorum amicoꝵ meritis impe¬
trent indulgentiã. difficillimũ
nire. Ego certe usq ad hoc tẽpꝰ
cum tude satagerẽ ad eorũ inda¬
ginem ꝑuenire non potui. Ꝙ
fortassis ꝓpterea latent ne studi

Expanded text:
quis iste sit modus, et quae sint ipsa peccata, quae ita impediunt perventionem ad regnum Dei, ut tamen sanctorum amicorum meritis impetrent indulgentiam, difficillimum nire. Ego certe usque ad hoc tempus cum inde satagerem, ad eorum indaginem pervenire non potui. Et fortassis propterea latent, ne studi
Abbreviated transcription (Latin):
onsidera: quia sero non alio
mane reddit mercedem. Prgo ad¬
huc stante scło isto uiditiũ erit
ꝑꝑ duas rationes. pͥmum qͥa uen¬
tura beatitudo ÷ merces iusticie
deinde nec pecc̃ores uideant bea¬
titudinem dicente ꝓpħa. Tollat᷑
impius ne uideat głam dei. Coc libro ꝓ¬

Expanded text:
onsidera quia sero, non alio mane reddit mercedem. Ergo adhuc stante saeculo isto, judicium erit propter duas rationes. Primum, quia ventura beatitudo est merces justitiae; deinde, ne peccatores videant beatitudinem, dicente propheta: Tollatur impius ne videat gloriam Dei . Cum ve
Abbreviated transcription (Latin):
uo sane certissima nͨ dum
instantis iuditii habemꝰ
inditia fidem udelicet israelitice
gentis et regnum ꝑsecutionemq
antixp̃i quẽ uidelicet ꝑsecutionẽ
trium semis annoꝵ futuram fides
eccłie tenet. Sed ne hec upuisa
ueniens om̃s passim quos imꝑatos
inuen̾it inuoluat enoch et helã
eius exortum uenturos inmundũ
qui ifrłiticã plebem ad fidĩ conuer¬
tant grãm atq a pressura tanti
turbinis in parte electorũ insuꝑa¬
bilem reddant. Qui cũ ip̃i pͥmo
tres semis annos predicaui̾nt. et sic̃
de uno illorum helya ꝓpħa malachias
p̾dixit conuertĩt corda patrum in
filios .i. antiquorum fidem dilectionẽ¬
plantauerint: tc̃ excandescens illa
horrenda ꝑsecutio ipõs in pͥmis mar¬
tirii uirtute coronabit. deinde cetos

Expanded text:
Duo sane certissima necdum instantis diei judicii habemus indicia, fidem videlicet Israeliticae gentis, et regnum, persecutionemque Antichristi, quam videlicet persecutionem trium semis annorum futuram fides Ecclesiae tenet. Sed ne haec improvisa veniens omnes passim quos imparatos invenerit involvat, Enoch et Eliam hujus exortum venturos in mundum, qui Israeliticam plebem ad fidei convertant gratiam, atque ad pressuram tanti turbinis in parte electorum insuperabilem reddant. Qui cum ipsi primo tres semis annos praedicaverint, et sicut de uno eorum Elia propheta Malachias praedixit, converterint corda patrum in filios, id est, antiquorum fidem dilectionemplantaverint, tunc excandescens illa horrenda persecutio, ipsos imprimis martyrii virtute coronet; deinde caeteros
Abbreviated transcription (Latin):
offeruntur ꝓ ualde bonis grãrum
actiones sunt : ꝓut ualde malis
ꝓpitiaciones sunt ꝓ ualde malis
etiã si nulla sint adiumenta mor¬
sio aut ut tolerabilior fiat ipsa¬

Expanded text:
m actiones sunt; pro non valde malis propitiationes sunt; pro valde malis, etiamsi nulla sunt adjumenta morsio, aut ut tolerabilior fiat
Abbreviated transcription (Latin):
uestiti uenturi st̃ homines ad iudi¬
tium ut xͦ apparuit post resurrec¬
fuerunt. credo tñ nullam defor¬
micantem fieri in oꝑibꝰ fideliũ¬
Missa ꝓ mortuis in hoc differt a
confueta missa quod sñ głia et al¬
leluya et pacis osculo celebratur

Expanded text:
vestiti venturi sint homines ut Christus apparuit post resurrecfuerunt, credo tamen nullam deformitatem fieri in spiritaliMissa pro mortuis in hoc differt a consueta missa, quod sine Gloria et Alleluia et pacis osculo celebratur
Abbreviated transcription (Latin):
eda declarat in exequiis sci
cutheretͦ quomͦ uestiri oporte¬
at sacerdotem defunctũ. Ait enĩ
corpore lauato. capite sudario
circundato. oblata suꝑ pectus

Expanded text:
eda declarat in exsequiis sancti Cuthberti quomodo vestiri oporteat sacerdotem defunctum. Ita enim corpore levato, capite sudario circumdato, oblata super pectu
Abbreviated transcription (Latin):
Ex simplici sepultura dñi ambi¬
tio diuitum condempnatur. qr
nec intimulis possunt carere di¬
uitiis. Mistice possumꝰ intellige̾
quod corpꝰ dñi ñ auro non gẽmis
non sericos puro linteamine ob¬
uoluendum sit. quãꝗͣ et hoc sig¬
nificet. quod ille insyndone mũ¬
da inuoluat iħm qui pura eũ

Expanded text:
Ex simplici sepultura Domini, ambitio divitum condemnatur, qui nec in tumulis possunt carere divitiis. Mystice autem possumus intelligere, quod corpus Domini non auro, non gemmis, non serico, sed puro linteamine obvolvendum sit. Quanquam et hoc significet, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum
Abbreviated transcription (Latin):
Ebron dicitur ẽe ciuitas triũ
iurorum quia ui ea sepulti st̃
tres patͥarche in spelunca du¬
plici cum tͥb uxorib suis. id÷
abraham et sarra. ysaac et re¬
beca. iacob et lia. p̾ter ip̃m adã
et euam uxorem suam. Idem.
.XU. Quos ꝯmuxit unũ ꝯniguuĩ
comungat unũ sepulerũ. aug̃¬
Soror scĩ benedicti sepulta :
in sepulcro quod ip̃e sibi p̾para¬
uerat. ut quoꝵ mens semꝑ nua
fuerat in dño eorum qͦ corpora se¬
pultura ñ separaret. Itaq in pͥmo
conubio coniunctiqr una et eadẽ
caro est in uno sepulchro sepelian

Expanded text:
Ebron dicitur esse civitas quatuor virorum, quia in ea sepulti sunt tres patriarchae, in spelunca duplici cum tribus uxoribus suis, id est Abraham et Sara, Isaac et Rebecca, Jacob et Lia, praeter ipsum Adam et Evam uxorem suaEbron dicitur esse civitas quatuor virorum, quia in ea sepulti sunt tres patriarchae, in spelunca duSoror sancti Benedicti sepulta est in sepulcro, quod ipse sibi paraverat, ut quorum mens una semper fuit in Domino, eorum quoque corpora sepultura non separaret. Ita in primo connubio conjuncti, quia una et eadem caro est, in uno sepulcro sepelian
Abbreviated transcription (Latin):
xccu uiii. Prefixi dies singu¬
lis ab int̾na dei p̾scientia nec au¬
geri possunt. nec minui nͥ conti¬
gat ut pͥma p̾sciantur ut aut cũ
optimis oꝑibꝰ longiores sint. aut
cum pessimis breuiores sicut et e¬
chias augnentum meruit dier̃
impensione lacͥmarũ et sic de ꝑu̾¬
sis scͥptum ẽ. In disciplinatis ob¬

Expanded text:
corporis. Praefixi dies singulis ab interna Dei praescientia nec augeri possunt, nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores, sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum, et sicut de perversis scriptum est: Indisciplinatis ob
Abbreviated transcription (Latin):
ni mortibꝰ gratulari. Aug̃ .xiii.¬
non possunt. Quia quos pecc̃a
grauia deprimunt si in sacͥs
locis sepeliri se faciunt. restat
ut de sua presumptione iudi-¬
centur quatinꝰ ea sacra loca non
liberant. s culpa temeritatis

Expanded text:
ni mortibus gratulari, si ex eonon possunt, quia nos peccata graviora deprimunt, si in sacris locis se sepeliri faciunt, restat, ut de sua praesumtione judicentur, quia eos sacra loca non liberant, sed culpa temeritatis
Abbreviated transcription (Latin):
Sane quisquis positus in ultima
necessitate egritudinis sue acce¬
perit penitenciã et mox recon¬
ciliatus fuerit. et transierit de
corꝑe. fateor nobis illi negamꝰ
quod petit. s nec p̾sumo dicere
quia hinc bene exierit. Uis a te
dubio liberari. Age penitenciã¬
dum sanꝰ es et peccare potes. Si¬
aut̾ uis age̾ penitenciam. qñ iã
peccare ñ potes. peccata te dimi
serunt ñ tu peccata. E& libro ꝓ
nera mortis .i. acerba. ĩmatura.
naturalis. Acerba infantum. im¬
matura iuuenum. naturalis se¬
originale pecc̾m in baptismate
tis supplitio tenemur. his obiec¬
tionib ratio ꝓlata respondet.
Sic enĩ de his doctor egregiꝰ. aug̃
eloquitur dicens. Ad hoc relinꝗt᷑
anime exꝑimentũ seꝑationis
a corꝑe qͣuis ablato iam cͥminis
nexu. qmĩ si regenerationis sacra¬
mentum continuo sequeretur
immortalitas corporum ip̃a fideᷤ
enumerant᷑. quantum ẽ fides
qñ expectatur in spe quod u
ulianus pomeriꝰ ait. Iõ regnã¬

Expanded text:
Sane quisquis positus in ultima necessitate aegritudinis suae acceperit poenitentiam, et mox reconciliatus fuerit, et transierit de corpore, fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed nec praesumo dicere quia bene hinc exieSane quisquis positus in ultima necessitate aegritudinis suae acceperit poenitentiam, et mox reconciliatus fuerit, et transierit de corpore, fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed nec praesumo dicere nera mortis, id est, acerba, immatura, naturalis. Acerba infantum, immatura juvenum, naturalis seoriginale peccatum in baptismate jus supplicio teneamur? His objectionibus ratio probata respondet. Sic enim de his doctor egregius Augustinus loquitur, dicens: « Ad hoc relinquitur animae experimentum separationis a corpore, quamvis ablato jam criminis nexu, quoniam si regenerationis sacramentum continuo sequeretur immortalitas corporum, ipsa fides enervaretur, quae tunc est fides, quando exspectatur in spe, quod in ita Julianus Pomerius ait: « Ideo regener
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ &̃ hoc donare credentibꝰ ut
felicitas adderetur. minueretur
aut̃ fidei fortitudo. Sic enĩ ho¬
mines mortem istam timent uͭ
ñ ob aliud felices dicerent ẽẽ aͥa
ac ꝑ hoc nemo ꝑꝑ illam uitam q̃
post istam morte̾ beata futura
est ꝑ uirtutẽ &̾ contẽpnende ip¬
suis mortis ad &ͥ gra̾m festinar¬

Expanded text:
tem etiam hoc donare credentibus, ufelicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Chriac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem beata futura est, per uirtutem etiam contemnendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinar
Abbreviated transcription (Latin):
Salutem homini adimit qͥsqͥs
scd̾ia dei. qui eũ ad subueniendũ
morienti suffic̾e uel in momento pꝰ¬
se non credidit. Edidisset latro in
nitencia ñ uiuisset. Cum ẽẽt ĩ pe¬
quidẽ tue. is qui in tempore neces¬
sitatis et ꝑiculi urgentis instantia
p̾sidium penitencie et morum
reconciliationem implorant nec
nec mensuras possumus ponere
nec temꝑa diffiuire apud quem
nullas patimur oras uenire uera
confessio dicente dei spu ꝑ proph¬
etam. Cum conuersus ingemue¬
ris. tunc saluus eris. Hec actio pe
nitencie penitencie nec cõminu¬
mionis grã denegetur illis qͥ etiã
ad misso uocis offitio ꝑuditium
grauati ut quod ꝑaulo ante pos¬
nificare ñ ualeant testimoni a

Expanded text:
Salutem ergo homini adimit quisquiementia Dei, qui eum ad subveniendum morienti sufficere vel momento posse non credidit. Perdidisset latro in nitentia non juvisset. Cum esset in poeait: « His qui tempore necessitatis, et periculi urgentis instantia, praesidium poenitentiae, et mox reconciliationem implorant, nec nec mensuras possumus ponere, nec tempora definire, apud quem nullas patitur veniae moras vera confessio, dicente Dei spiritu per prophetam: Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris. Et alibi: illis poenitentiae, nec communionis gratia denegetur, si eam etiam amisso vocis officio per judicium gravati, ut quod paulo ante ponificare non valeant, testimon
Abbreviated transcription (Latin):
siunt. Int̾ hec pensandum est qr
tucior uia fuit ut bonũ quod qͥs¬
q post mortẽ suam sꝑat agi ꝑ
alios : agat dũ uiuit ip̃e post
se. Beatiꝰ quippe ẽ lib̾m exire ꝗͣ
post uincula libertatẽ querere.

Expanded text:
Sed inter haec pensandum est, / quod tutior via sit, ut bonum, quod quisque post mortem suam sperat agi per alios, agat, dum vivit, ipse pro se. Beatius quippe est liberum exire, quam post vincula libertatem quaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
nalis cum frẽ carnali fornicatioẽ
faciens .xu. ann̾. ab omni carne
se abstineat. si semen mos miserit
Si quis cuiuslib animalis com¬
et in humilitate subiaceat ad ec¬
clesie ianuam. ⁊ post hos alus .u.
amus in ouitione communionere¬
ceptis penitenciã agat. ⁊ sic grãm

Expanded text:
nalis cum fratre carnali fornicationem faciens XV annis ab omni carne se abstineat. Si semen in os miseritSi quis cujuslibet animalis comis in humilitate subjaceat ad ecclesiae januam, et post hos aliis quinque annis in orationis communionem receptus poenitentiam agat, et sic gr
Abbreviated transcription (Latin):
fleuerunt eum filii isrł in cãpes¬
tribꝰ moab xxx diebꝰ. Immundũ
ꝓpt̾ cadauer hoĩs pollutã aĩa sig¬
nificat mortius oꝑibꝰ. Purgatio
mortui hoĩs ꝑ sacͥsitium sacerdotis
tercia die et septima congruit hu¬
mane nature. Constat homo ex
anima et corpore. anima aut̃ qͣsi
gat dm̃ ex toto corde ex tota aĩa
ex totamente. Corpus uͦ ex qua¬
diebꝰ completur mensis. ꝑ mensẽ¬
autem designatur cursus p̾sẽtis
uite exstatu lune disnoscitur. ꝑ¬

Expanded text:
n campestribus Moab triginta diebus . Immundus propter cadaver hominis pollutam animam significat mortuis operibus. Purgatio mortui hominis per sacrificium sacerdotis tertia die et septima congruit naturae humanae. Constat homo ex anima et corpore. Anima tribus quagat Deum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente. Corpus vero quadiebus completur mensis. Per mensem designatur curriculus praesentis vitae, ut ex statu lunae facile dignoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pane et aqua et ab omni offitiode¬
ponatur. ꝑegͥnando finiat dies
uite sue. Si aut̃ senex aut eg̾ fue
rit carceralibꝰ tenebris reclusus pe¬
niteat omnibꝰ dieb uite sue. Prbr
xu. ann̾ penit̾ .u. ex his in pane &
diaconꝰ et monachꝰ xii. annꝰ.iii. ex

Expanded text:
pane et aqua, et ab omni officio deponatur: peregrinando finiat dies vitae suae. Si autem senex fuerit, aut aeger, carceribus, tenebris reclusus poeniteat omnibus diebus vitae suae. Presbyter XII annos poeniteat, II ex his in pane et Diac
Abbreviated transcription (Latin):
gule ht̃ animꝰ aliquem reatũ ñ
tñ usq ad ꝓhibitionem ꝑcipien¬
di scĩ misterii uel missarum sol¬
lempnia celebrandi confortasse
aut dies festus ex igit aut exi¬
beri misterium ꝓ eo quod sac̾¬
dos alius in loco deest ip̃a neces¬
entis. Sed pensandũ ẽ ip̃a cogi¬
tacio utrum suggestione ande
his enĩ tͥbus impletur ome pecca¬
delectacio ꝑ caruẽ. consensus ꝑ¬

Expanded text:
e animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sancti mysterii, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasse aut dies festus exigit, aut exhiberi mysterium pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necesens. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum suggestione, an dTribus enim modis impletur omne peccadelectatione, consensu
Abbreviated transcription (Latin):
lax. Querentibꝰ quomodo par¬
uuli penitere possint de origina¬
li ꝑecc̃o qui adhuc nullis ꝓprus pec¬
catis tenentur obnoxii responde¬
tur. Si ꝓpterea recte fideles uo¬
cantur qm̃ fidem ꝑ uerba gestanti¬
um ꝓsitentur. cur ñ prius et iã
penitentes habeantur cum ꝑ eõ
pressus a maiore infra .xx. annͥ
ebd̃ ieuinet. si consentit .xx. dies

Expanded text:
: Quaerentibus, quomodo parvuli poenitere possint de originali peccato, qui adhuc nullis propriis peccatis tenentur obnoxii, respondeatur: Si propterea recte fideles vocantur, quoniam fidem per verba gestantium profitentur, cur paenitentes habeantur, cum per epressus a majore infra X annos, hebdomadam jejunet: si consentit XX dies:
Abbreviated transcription (Latin):
ad galatas.Iornicatio est amor
a legitimo conubio solutus ⁊ uagꝰ
explende libidinis consectando
quis cum deo sacrata fornica
nunquam ad honorem sacerdotii

Expanded text:
a? Si enim fornicatio est amor a legitimo connubio solutus et vagus, explendae libidinis consectando quis cum Deo sacrata fornicavonatur, et numquam ad honorem sacerdotii
Abbreviated transcription (Latin):
Beata uͦ maria quia in ea parte passa
ẽ qua inpassibilis habet᷑. iõ ut ita
aĩam eiꝰ totã ꝑtͥͣnsir& & possid̾et
ius doloris ad testimoniũ eximie
dilectionis. Que qr m̃te passa ẽ.

Expanded text:
ei genitrix, quia in ea parte passa est, quae impassibilis habetur, ideo, ut ita animam ejus totam pertransiret et possideret vis doloris, ad testimonium eximiae dilectionis. Quae quia mente passa est,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs. ⁊ iõ uacuũ remanxisse monu¬
mentũ. uti nc̃ beate marie c̃nit᷑.
nec nos de beata maria factũ ab
at quã in consulte definire qd̾ sine
tx ⁊ martir.⁊ uirgo fuit. quãuis
in pace uitã finierit: hinc qd̾ uere

Expanded text:
sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. nec nos de beata Maria Virgine faat, quam inconsulte definire, quod sine trix et martyr, et virgo fuit, quamvis in pace vitam finierit. Hinc quoque quod vere
Abbreviated transcription (Latin):
tur fuisse uirgo maria. S quo or¬
dine hinc ad suꝑna transiret reg¬
na nulla catholica narrat historia
Non solũ aũ respuere apocͥfa. uer̾ &̃
auctoritatis nomine de eiꝰ assuptio

Expanded text:
tur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad superna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum auctoris nomine de ejus assumptio
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. Ipsa uͦ puella ꝑgebat sepissi¬
me ad carc̾en. uͥ beatꝰ alexander
catenis tenebat᷑. ligatꝰ ⁊ deoscła
tis cui beatꝰ alexand dix̃. Noli filia¬
mea osculari catenas. s q̃re boias
illas & iñ recipies sanitatẽ. Q mex¬
sicut audierat a p̃fato papa. Quod
audiens pat̃ puelle misit iherosoli¬
mã ñtios. qͥ ꝑquirerent carce̾m uͥ¬

Expanded text:
 ipsa vero puella pergebat saepissime ad carcerem, ubi beatus Alexander catenis tenebatur ligatus, et oscultis. Cui beatus Alexander dixit: Noli, filia, osculari has catenas, sed quaere illas, et recipies sanitatem. Qusicut audivit a praefato papa. Quod audiens pater puellae misit Hierosolymam nuntios, qui perquirerent carcerem u
Abbreviated transcription (Latin):
nare deb& t̾ bi ĩmacłati usq ad dnm
c̃tͥbularer decant&. ⁊ sexies miserere
mĩ ds̃ & septuagies ꝓsternat se ĩ trã.
⁊ ꝑ singulas genuũ flexiones pat̾ nr̃
decantet. Qͥ aũ psalmos nescit ꝓuno
die ꝗͣ in pane ⁊ aqͥ ieiunare debet cen¬
ties ꝓsternat se in t̾ram ⁊ ꝑ singulas
genuflexiones pat̾̃ nr̃ dicat. Ex pe¬

Expanded text:
 Beati immaculati, usque, Ad Dominum cum tribularer decantet. Et sexies: Miserere mei Deus. Et septuagies prosternat se in terram, et per singulas genuflexiones, Pater noster decantet. Qui autem Psalmos nescit, pro uno die quem in pane et aqua jejunare debet, centies prosternat se in terram, et per singulas genuflexiones, Pater noster dicat. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ regalis ponpa p̃cedit & milita¬
ris ordo p̃eundo uexilla humĩs por¬
tare ꝯsueuer̃ & his eiꝰ declarat᷑ aduẽtꝰ
sic dño de celo ueniente angelorum
cetꝰ ⁊ archangeloꝵ multitudo illud
signũ hum̾i̾s portant excelsis ⁊ re¬
galẽ nobis aduent̃ nuntiant. Tc̃mo

Expanded text:
itaris ordo praeeunte vexilla humeris portare consueverunt, et his ejus declaratur adventus, sic Domino de coelo veniente, angelorum coetus et archangelorum multitudo, illud signum humeris portant excelsis, et regalem nobis adventum nuntiant. Sola
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nͥ his qui ꝑfortitudinẽ in cãpo
uictores sc̃. s ꝑ negligentiã post¬
modũ intra urbis claustra tapi¬
untur: Q uib taies. st̃ similes
nͥ his quos irruens grauis langor
auita non subtrahit. s leniter ue¬
niens recidiua febris occidit: Ille
gͦ ueracit̾ pacientiam seruat qͥ ad
tempꝰ aliena mala tolerat sine dolo¬
re et hec eadem retractans exul¬
aliud inmente simul et actione.
Itaq mr̃es eẽ possumꝰ &̾ si nullo fer¬
ro ꝑcutientiũ trucidem᷑. Beda .ui.¬
cap̃mͣ. Quod dñs ip̃e ne occideret᷑
ab herode sublatus ẽ apparentib ĩ
egiptum. significat electos sepiꝰ ma¬
lorum in ꝓbitate suis effugandos
bitent rabiẽ ꝑsequentiũ qñ opor¬
tunũ fu̾i̾t declinare fugiendo. Uñ
illud. Cum ꝑsecuti uos fuerĩt inci¬
uitate una fugite ĩ aliam. Ier̾ ccc¬

Expanded text:
nisi his qui per fortitudinem in campo sunt victores, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulaliud in mente simul et actione. Esse itaque martyres possumus, etiamsi nullo ferro percutientium trucidemur. Mors qui. Quod Dominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus est a parentibus in Aegyptum, significat electos saepius malorum improbitate suis effugandos bitent rabiem persequentium, quando opportunum fuerit declinare fugiendo. Unde illud: Cum vos persecuti fuerint in civitate una, fugite in aliam .
Abbreviated transcription (Latin):
Hullus mͥ opponat aurũ tẽpli
iudeorũ. Tunc enim hoc fuit qñ
sangius immolabatur qͦd totum
fuit figura. Aurũ gͦ repudiemꝰ
cũ ceteris suꝑsticionibꝰ iudeoꝵ
aut si aurũ placet placeant &

Expanded text:
ullus mihi opponat aurum templi Judaeorum. Tunc enim hoc fuit, quando sanguis immolabatur, quod totum figura fuit. Aurum ergo repudiemus cum caeteris superstitionibus Judaeorum: aut si aurum placet, place
Abbreviated transcription (Latin):
pomorum diuersi geni̾s. Igͥ colly¬
biste ꝓusuris accipiebant uarias
species ut quod in num̾o non licebat
in his rebꝰ exigerent que nĩmis
coemuntur quasi non hoc ipsum
erechiel p̾dicauerit dicens. Usurã
et suꝑ habundantiã non accipietiᷤᷤ
hos om̃s eiecit dñs de templo. auõ

Expanded text:
pomorumque diversi generis. Igitur colypomorumque diversi generis. Igitur colybistae pro usuris accipiebant varias species, ut quod in nummo non licebat, in his rebus exigerent quae nummis coemuntur, quasi non hoc ipsum Ezechiel praecaverit, dicens: Usuram et superabundantiam non accipietis . Hos omnes ejecit Dominus de t
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum ẽ quod iuxta mandata
legis de cunctis pone regionib iud¬
orum ppło confluente ad templũ do¬
mini in toto orbe angustissimum
innumerabiles immolabantur
hostie tauroꝵ arietum hircoruo
maxime in festis diebus pauꝑib
ne absq sacrifitio eẽnt pullos co¬
lumbarum et turtures offerentibꝰ
Sed cum plerumq non hrent uicti¬
mas de longe uenientes excogitaue¬
runt sacerdotes quomͦ de populo
p̾dam facerent scilicet ut animalia
sacrificanda non habentibꝰ uende¬
rent et ea rursum reciperent.S
cum accideret ut quidam pauꝑes
&̃ non hr̃ent unde aues emerent
posuert̃ ibi sac̾dotes nũmularios
qui mutuã sub cantacione darẽt
pecuniam. Sed quia lex p̃cipiebat
ut nemo usuras acciꝑet ex cogita¬
uerunt aliam tegnã scilicet ut ꝓ
num mulariis collybistas cuis¬
u̾bi ꝓpͥetatẽ latina linga ñ expͥmit
Collybia dñr apud nos que nos dm̃s
uilia munuscula. Uerbi grã. ut
fricti ciceris uuarũq passarum

Expanded text:
Sciendum quod juxta mandata legis, de cunctis pene regionibus Judaeorum populo confluente ad templum Domini in toto orbe famosissimum, innumerabiles immolabantur hostiae taurorum, arietum, hircorum, maxime in festis diebus: pauperibus, ne absque sacrificio essent, pullos columbarum et turtures offerentibus. Sed cum plerumque non haberent victimas de longe venientes, excogitaverunt sacerdotes quomodo praedam de populo facerent, scilicet ut animalia sacrificanda non habentibus venderent, et ea rursum reciperent. Sed cum accideret ut quidam pauperes etiam non haberent unde aves emerent, posuerunt ibi sacerdotes nummularios, qui mutuam sub cautione darent pecuniam . Sed quia lex praecipiebat ut nemo usuras acciperet, excogitaverunt aliam technam, scilicet ut pro nummulariis colybistas ietatem latina lingua non exprimit. Colybia dicitur apud eos quae nos dicimus vilia munuscula, verbi gratia, ut fricti ciceris, uvarumque passarum,
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciens easdem imagines confre¬
git & ꝓiecit. & quidẽ zelum uos ne
quid manufactum ad oretur ha¬
buisse laudauimꝰ sed frangere una¬
gines non debuisse uidicamus. Id¬
circo enim pictura in ecclesiis ad¬

Expanded text:
siis imagines confregit atque projecit. Et quidem zelum vos, ne quid manufactum adorari posset, habuisse laudavimus, sed frangere easdem imagines non debuisse indicamus. Idcirco enim pictura in Ecclesiis ad
Abbreviated transcription (Latin):
bit te xp̃c. fauorabilis interp̾ta¬
quibus truncantur capita dãpna
men. Propterea autẽ ibi crucifixꝰ
ẽ dñs. ut uͥ pͥus erat area dãpnatoꝵ
ibi erigerentur uexilla martirũ¬

Expanded text:
bit te 233 Christus. Favorabilis interpretaquibus truncantur capita damnatomen. Propterea autem ibi crucifixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnatorum, ibi erigerentur vexilla martyr
Abbreviated transcription (Latin):
bile uisũ ÷ Non omnis qui parcit
amicus ẽ nec omnis qͥ uerberat
inimicus. Meliora sunt uuluera
amici : quam uoluntaria oscła
inimici. Melius ẽ cum seuerita¬
te diligere quam cum lenitate de¬
asꝑm amarumq senciatur ñ ma¬
lum ꝓmalo reodit. sed bonum dis¬
cipline expellando malum iniqͥta¬
tis apponit. non odio nocendi sed
dilectione fanandi. E paulopost.

Expanded text:
 II. 4. Non omnis qui parcit, amicus est; nec omnis qui verberat, inimicus. Meliora sunt vulnera amici, quam voluntaria oscula inimici . Melius est cum severitate diligere, quam cum lenitate deasperum amarumque sentiatur, non malum pro malo reddit, sed bonum disciplinae expellendo malum iniquitatis apponit, non odio nocendi, sed dilectione sanandi. Idem : Ego
Abbreviated transcription (Latin):
se abluant pelus noua compa¬
retur et p̾t̾ ħ nichil aliud tã¬
gat sed non ip̃a peluis uel apponat᷑
lauandis que ad dominici alta¬
ris cultum ꝑtinent. Palle in alia
pelue lauentur et in alia uela

Expanded text:
Sane pelvis nova comparetur, et praeter hoc nihil aliud tangat. Sed nec ipsa pelvis velis apponatur lavandis, nisi quae ad Dominici altaris cultum pertinent. Pallae in alia pelve laventur, et in alia vela
Abbreviated transcription (Latin):
rusticum uel urbanum iuris ecclesi¬
astici fuĩt consecutus nouerit se ma¬
la lege uel p̾scͥptione munitum. s si¬
ue his qui alinauerit siue qui eũ se¬
quitur uoluntate contraria p̾dium
huius modi alienatum reuocare
temptauerit id cum fructibꝰ resti¬
tuat qͥ illud fuerit consecutus. Ste
gaudemus. Quicqͥd in sacratis deo
rebꝰ et epĩs. iniuste agitur ꝓ sacrile¬
fratres. Sicut qui ecclesiam dei
uastat et eius p̾dia et donaria expo¬
liat et inuadit sit sacrilegus. sic et ille
qui eiꝰ sacerdotes insequitur sacri¬
legii reus existit. Ꝙ sicut maiuis pec¬

Expanded text:
rusticum vel urbanum iuris ecclesiastici fuerit consecutus, noverit se nulla lege vel perscriptione munitum, sed sive is qui alienaverit sive qui eum sequentur voluntate contraria praedium huiusmodi alienatum revocare temptaverit, id cum fructibus restituat qui illud fuerit consecutus.' ENam quidquid in sacratis Deo rebus et episcopis injuste agitur pro sacrilet sicut qui Ecclesiam Dei vastat ejusque praedia et donaria exspoliat et invadit, fit sacrilegus, sic et ille qui ejus sacerdotes insequitur, sacrilegii reus existit, et sacrile
Abbreviated transcription (Latin):
Quia in quibusdam ecclesiis sicut et
nos ꝑuenit sine yconomo ep̃i res ec¬
cdesiasticas tractant. placuit omnes ec¬
clesias ep̃os habentes hr̃e et hycono¬
mos de ꝓpͥo clero qui gub̃nant eccłie
res non arbitͥo sui epi ut non sñ testi¬
monio sit gub̃natio ipsarum rerũ
ecclesiasticarum et ex hoc deueniat
disꝑgi eiusdem eccłie res et sacerdota¬
li dignitati obtrectacio generetur.
Si uero quis hec non obseruauerit
diuinis subiaceat regulis. Stepħs

Expanded text:
Quia in quibusdam ecclesiis, sicut ad nos pervenit, sine oeconomo episcopi res ecclesiasticas tractant; placuit omnes Ecclesias episcopos habentes habere et oeconomos de proprio clero, qui gubernent Ecclesiae res cum arbitrio sui episcopi, ut non sine testimonio sit gubernatio ipsarum rerum ecclesiasticarum, et ex hoc eveniat dispergi ejusdem Ecclesiae res et sacerdotali dignitati obtrectatio generetur: si vero quis haec non observaverit, divinis subjaceat regulis. XXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
ad nichilum indigitur. cõmix¬
ta fuerit lucͥs. Quod de ecclus
diximus unusquisq et de se intelli¬
gat. Dicit enĩ apłs. uos estis templũ
dei et sp̃c sc̃s habitat in uobis. Non
sit in domo pectoris nr̃i negociatio
ñ uendentiũ ementiũq cõmertia
ñ donorũ cupiditates. Beda ccxcii.¬
capꝰ.  Alius uidens eũ dixit. &
tu de illis es. Petrꝰ uͦ ait. O homo ñsũ.
In hac negatione beati petͥ. discimꝰ
cipulum meũ te negabis. sed mene¬
gabis. Negauit gͦ ipsum cũ se negaũ eiꝰ

Expanded text:
ad nihilum redigitur, cum mixad nihilum redigitur, cum mixta fuerit lucris. Quod de Ecclesiis diximus, unusquisque de se intelligat. Dicit enim Apostolus: Vos estis templum Dei, et Spiritus sanctus habitat in vobis . Non sit in domo pectoris nostri negotiatio, non ementium vendentiumque commercia, non donorum cupiditas, ne isillum alius videns eum dixit: Et tu de aliis es. Petrus vero ait: O homo, non sum. In hac negatione beati Petri, discimus cipulum meum te negabis, sed me negabis. Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus
Abbreviated transcription (Latin):
unde apłs. Boui trituranti os non
infrenabis. Boues gͦ uendunt qͥ
ꝓ precio scͥpturas dispensauerunt
uel ut accipiant laudes et honores
a populo. Uendunt &̃ oues .i. plebẽ¬
cant quia dominus fecit flagellũ
de resticulis peccatorũ et ammom
eos ut mutent se et non sint nego¬
ciatores ne tandẽ audiant Ligate
illis manus et pedes et ꝓicite inte¬
nebras exteriores. er̾ cc.xi cap̃. ͣ.
Latro ẽ qui templum dei
in speluncam latronum conu̾tit qͥ
lucra de religione sectatur. hoc iꝰ¬
ta hẏstoriam ceterum scd̾m misti¬
cos intellectus cotidie iħc ingredit᷑
templum patͥs et eicit om̃s tam epiᷤᷤ¬
copos et prbros et diacones ꝗͣ lai¬
cos et uniu̾sam turbam de eccłia¬
sua et unius cͥminis ht̃. uendentẽ
ritiam sac̾dotum. altaria dei mẽse¬
numulariorũ appellantur. Cathe¬
diusq uendentiũ columbas eu̾tit.
iectos populos deuorent. De quibꝰ
dr̃. Qui deuorant plebem meãsi¬
cut escam panis. In cathedris
magistroꝵ dignitas indicatur qͣ

Expanded text:
Unde Apostolus: Bovi trituranti os non infrenabis . Boves ergo vendunt, qui pro pretio Scripturas exponunt, vel ut accipiant laudes et honores a populo. Vendunt etiam oves, id ecant quia Dominus fecit flagellum de resticulis peccatorum suorum, et admonet eos ut mutent se, et non sint negotiatores, ne tandem audiant: Ligate illis manus et pedes, et projicite in tenebras exteriores. BEDA. Amplius. Latro est, qui templum Dei in speluncam latronum convertit, qui lucra de religione sectatur. xta historiam. Caeterum secundum mysticos intellectus quotidie Jesus ingreditur templum Patris, et ejicit omnes tam episcopos quam presbyteros, et diaconos quam laicos, et universam turbam de Ecclesia, et unius criminis habet vendentes ritiam sacerdotum altaria Dei nummulariorum mensas appellari. Cathedras vendentium columbas evertit, jectos populos devorent. De quibus dicitur: Qui devorant plebem meam sicut escam panis . In magistrorum magis dignitas indicatur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
mia. et heres cleronomus. Prop¬
terea gͦ dicti sunt clerici quia de
sorte st̃ domini uel dominũ hñt¬
Aquam sale consꝑsam populis
benedicimꝰ ut ea cuncti asꝑsi pu
tibus faciendũ ẽẽ mandamꝰ. Cleuĩs

Expanded text:
et haeres cleronomos. Propterea ergo dicti sunt clerici, quia de sorte sunt Domini, vel quia Aquam sale conspersam populis benedicimus, ut ea cuncti aspersi stibus faciendum esse mandamus
Abbreviated transcription (Latin):
quicũq res ecclesie c̃fiscare aut cõ¬
petere aut ꝑuadere periculosa aut
sua infestacione presumpserit nͥ se
factionem correxerit ꝑpetuo ana¬
themate feriatur. Similit̾ & hi qͥ
res eccłie iussu et largicione princi¬
pum uel quorumdã p otencium aut
quadam inuasione aut tirannica
potestate retinuerint et filiis uel
liquerint nisi cito res dei ammoni¬
ti a pontifice. agnita ueritate red¬
diderint ꝑpetuo anathemate feri¬
antur. Iniquũ enĩ censemus ẽẽ ut
potius custodes carcharum quã de¬
fessores rerum creditarũ ut precep¬
denda sunt uulnera qͦ fomenta nõ
sentiunt. Similit̾ et illi extorres
debent fieri ab eccłia qui sac̾dotali
ammonitione non corriguntur

Expanded text:
vero quicunque res ecclesiae confiscare aut impetere, aut pervadere periculosa aut sua infestatione praesumpserit, nisi se factionem correxerit, perpetuo anathemate feriatur. Similiter et hi qui res ecclesiae jussu vel largitione principum, vel quorumdam potentum, aut quadam invasione aut tyrannica potestate retinuerint, et filiis velliquerint, nisi cito res Dei admoniti a pontifice, agnita veritate reddiderint, perpetuo anathemate feriantur. Iniquum enim esse censemus, ut potius custodes chartarum quam defensores rerum creditarum, ut praecepndenda sunt vulnera, quae fomenta non sentiunt. § 5. Similiter et illi extorres debent fieri ab ecclesia, qui sacerdotali admonitione non corriguntur
Abbreviated transcription (Latin):
gii instar ẽ ut que uel ꝓ salute uel
requie animarum suarum unus
re conuenerat in alteram trans¬
ferantur. Saue quecũq in gẽmis
uel auro uel argento nec non et
uestibꝰ minus apta usibus. uel or¬
natui uidebuntur eccłie qͣ reserua¬
ri ac du manere non possunt sub
iusta estimatione uendantur et
erogationi religiose ꝓficiant a na¬

Expanded text:
gii instar, ut quae vel pro salute vel requie animarum suarum unusqre convenerat, in alterum transferantur. plane quaecumque in gemmis vel auro atque argento nec non et vestibus minus apta usibus vel ornatui videbuntur ecclesiae, quae servari ac diu manere non possunt, sub iusta aestimatione vendantur et erogationi religiosae proficiant.'
Abbreviated transcription (Latin):
sium. Respondit mͥ se nichil de ħ¬
docere me posse nisi quod ipse face¬
&ẽ tu ad quã ecclesiam ueneris eius
morẽ serua si cuiquã non uiste eẽ
scandalum nec quẽquã tͥ. hoc liben¬
hũi tamquã eam celesti oraculo ac¬

Expanded text:
sium. respondit nihil se docere me posse, nisi quod ipse facequam forte ecclesiam ueneris, eius morem serua, si cuiquam non uis esse scandalum nec quemquam tibhabui, tanquam eam coelesti oraculo ac