comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ admiens dubiam et ĩ¬
certã deinceps erroneã fo¬
re censendã ⁊ hereticã de
fratrũ np̃orũ contiͦ hoc ꝑ¬
petuo declaramus edictõ
¶Rursus ĩposterũ ꝑtina¬
citer afirmare ꝙ redẽpto¬
ri nr̃o predicto eusq a¬
postolis hiis que ip̃os hũis¬
se script sacra cestatur
seu ip̃os potuisse facere
supponit aꝑte. Cũ talis
asserco ip̃soꝵ usum et
gesta euidenter includat
utiq de usu gestis seu fac¬
tis redemptoris nrĩ dei fi
ln senure nephas est/ scrp
cure sacre contrariũ et doc¬
tane catholce mincũ. As¬
sercionem ip̃am pertinacẽ
de fiatrũ mõrum concilio
deinceps erconeam ioie tẽ¬
sendam mento eciã here¬
titã declaramꝰ ¶ Ululli gͦ

Expanded text:
 dubiam et incertam, deinceps erroneam fore tenendam et hereticam, de fratrum nostrorum consilio hoc perpetuo declaramus edicto. Rursumque in posterum pertinaciter affirmare, quod redemptori nostro predicto eiusque apostolis hiis, que ipsos habuisse, scriptura sacra teseu ipsos potuisse facere supponit expresse, cum talis assercio ipsorum usum et gesta evidenter includat, utique de usu, gestis seu factis redemptoris nostri, filii Dei, sentire nephas est, sacre scripture contrarium et doctrine catholice inimicum, assercionem ipsam pertinacem de fratrum nostorum consilio deinceps erroneam fore censendam merito hanc hereticam
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut super petr̃ de ca¬
rentesia in quadã e
plã sua ¶Quare dicta
premissorũ sũmõrũ põ¬
tificũ sunt ei merito
tissima pauꝑtas eorũ
habundauit in diucias
simplicitatis eorũ qd
euidenter est falsum
qz ibi loquitur de pau¬
ꝑtate macedonũ quie¬
ralia obtinebant ¶De

Expanded text:
sed ut frater Petrus de Tarentasia in quadam sua postilla. Quare dicta praemissorum summor. pontificum sunt ei merito tissima paupertas eorum abundavit in divitias simplicitatis eorum »; quod evidenter est falsum, quia ibi loquitur de paupertate Macedonum, quralia obtinebant, de
Abbreviated transcription (Latin):
ere aut aliquid declam¬
eorum assorcionẽ nosti¬
tur euidenter ¶Cũ enim
uli declaiauerunt ꝙ or
do minoꝵ habet usum
eorum recum quas lic
eis habere quod ad usũ
uiris est referendũ ne
tres ius utendi habeant
sed tantũm ͦ simplicẽ u-¬
dinauit decreuit ⁊ statuit
cionem et declaracionẽ
sut dunicaxar a frarib
yp̃is precise et iniuola¬
biiter ꝑpetius tẽporib

Expanded text:
ere aut aliquid declarere aut aliquid declareorum assertionem noscitur evidenter. Cum enim illi declaraverint, quod ordo Minorum habet usum earum rerum, quas licet eis habere, quod ad usum iuris est referendum nectres ius utendi habeant, sed tantum simplicem fadinavit, decrevit et statuit, tionem et declarationem suam dumtaxat a fratribus ipsis praecise et inviolabiliter perpetuis temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ nature in xp̃o et a¬
postolis nõ cõminat᷑ r̃
esse nõ iustus sed tã¬
cõ iustior rẽ ĩpossibi-¬
utate maludit et erro¬
Impo ᷝ ͤ enĩ est accum
hũanũ extũsecũ esse
uistũ si exercens accũ
iũcitur talis usus
¶Item est absurdũ et
etroneũ ꝙ actus alius
non habentis ius actũ
hiꝰ faciendi sit iustior
et deo accepcior ꝙ ha¬
benus cã cõcludat ac¬
cũ miusiũ iustiorẽ et¬
deo accepciorẽ existere
M sit iustus ¶ Ex pre¬
missis autẽ inferre in-¬
expresserunt per nos
non potuit mucari pro¬
culdubio falsa asserũt
dicendo predecessores
nr̃os diffmisse talia ut
superius est probatũ¬
¶ Et adhuc sic loq̃ntes
dũ per talia constitucõ¬
nes nrris ĩpugnare sa
si eorũ false asserciones
uere existerẽt fere ĩua¬
lidas erroneas et infir¬
mas si enĩ nobis nõ li¬
cuit cõtra constitucõem
se fundant precpue
statuere aliqd̃ certe
nec sur̃ licuit contui
statuta greg᷑ innocẽ.
et alex. ptedcõrum statu¬

Expanded text:
e in Christo et apostolis non convincitur esse non iustus, sed tanto iustior etc. , impossibilitatem includit et erroImpossibile enim est actum humanum extrinsecum esse iustum, si exercens actum ncitur talis usus. Item est absurdum et erroneum, quod actus aliquis non habentis ius actum huiusmodi faciendi sit iustior et Deo acceptior quam habentis, cum includat actum iniustum iustiorem et acceptiorem Deo existere, quam sit iustus. Ex praedictis autem inferre niexpresserunt, per nos non potuit immutari. Procul dubio falsum asserunt dicentes, praedecessores nostros diffinivisse talia, ut superius est probatum. Et adhuc sic loquentes, dum per talia constitutiones nostras impugnare satsi eorum falsae assertiones verae existerent, fore invalidas, erroneas et infirmas. Si enim nobis non licuit contra constitutionem se fundant praecipue, statuere aliquid: certe nec sibi licuit contra statuta Gregorii, Innocentii et Alexandri praedictorum statu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dictus nec cõfiriauit
nec declarauit dictã regu-¬
lam. sed in generali cõ¬
cilio nisi cassati fuerint
nonnuilli mendicanctũ
ordinis dc̃orum fuitrũ
predicatoꝵ et miorũ
ordines nõ cassauit sed
asserit approbatos sit
dicens ¶ Sane ad predi-¬
catoꝵ et minorũ ordĩes
quos euidens ex eis u-
batis presentẽ nõ pati¬
mur constitucionẽ extẽ¬
di. Preterea dicãt no¬
bis assertores hꝰ ubi le
mores pertineat xpm̃
hiis que hũerũt insi sĩ¬
plicem uiũ facci. ꝓfecto
directenc ad fidem nõri¬
pertinet cũ de hoc artiłs
nomĩe sit aliquis nec ss
quo ualeat cõprehendi
Ut patet ex simbolis ĩ
quibz articuli continẽt
nec eciã reductum qsi
hec sacia scripti con-
tineat quo negato tota
scriptiua sacra redditier
dubia et per cons arui¬
culi fidei qui habent
per scripturam proba-¬
ri redduntur dubii et m¬
certi. hoc eniui in stup¬
tuu sacra non poterit
sed contrarium reperiri
De fuitribz autem mi¬

Expanded text:
praedictus nec confirmavit praedictus nec confirmavit nec declaravit praedictam regulam, sed in generali concilio, ubi cassati fuerunt nonnulli Mendicantium ordines, dictorum fratrum Praedicatorum et Minorum ordines non cassavit, sed asseruit approbandos, sic dicens: « Sane ad Praedicatorum et Minorum ordines, quos evidens ex eis utibatos, praesentem non patimur constitutionem extendi ». Praeterea dicant nobis assertores praedicti,mores pertineat, Chrihis, quae habuerunt, nisi simplicem usum facti. Profecto directepertinet, cum de hoc articulus non sit aliquis nec sub quo valeat comprehendi, ut patet ex symbolis, in quibus articuli fidei continentur; nec etiam reductive, quasi hoc sacra scriptura cotineat, quo negato tota scriptura sacra redditur dubia et per consequens articuli fidei, qui habent per scripturam sacram probari, redderentur dubii et incerti: hoc enim in scriptura sacra non poterit sed contrarium reperiri. De fratribus autem Mi
Abbreviated transcription (Latin):
biguitatis omiserit hoc
tetur intencio cui soli
concessum est in niis sta
tuta condere et condica
declaure. Ciius tamen
conciriũ asserunt hõi
assertores ¶ Adhuc p
ꝙ asserunt esse falsum
licet enĩ innocencius
.iiii. predutus in gn̾ali
cõcilio ĩterdixisset no¬
uas religiones ĩstitui
tñ successor̃ ipius nõ
obstante interdc̃o hl
plures legũtur ordĩes
mus põ. nõ cõfirmatos
eidẽ confirmare et eorũ
sucessorib. sic cõfirma¬
tos in totum dissoluere
non est mirũ si ꝯd decla¬
tauit circa regulas ordi¬
nũ solus pontifex sũmꝰ¬
uel ordinis licet eius su¬
cessorib declarare, seu
ꝙ nec honoru consirma¬
cõ ne greg̃. nec alexã¬
dri nez nicholai predic¬
toꝵ facta fuerũt in ge¬
necaie concliũ celebra¬
tũ ¶Licet autẽ inno .iiii.
celebrauerit concilium
generale tamen in ilo
claracio supradicta. Ni¬
colaus autem .iiii. nec
celebrauit genenule cõci¬
lium. nec aliquid circa
dictam regulam declari-¬

Expanded text:
biguitatis emerserit; hoctetur intentio, cui soli concessum est in his stuta condere et condita declarare ». Cuius tamen contrarium asserunt huiusmodi assertores. Adhuc patet, quod asserunt, esse falsum. Licet enim Innocentius III praedictus in generali concilio interdixisset novas religiones institui, tamen successores eius non obstante interdicto huiusmodi plures leguntur ordines mis pontificibus non confirmatos ordines confirmare, et eorum successoribus sic confirmatos in totum dissolvere, non est mirum, si, quod declarat circa regulas ordinum solus summus pontifex vel ordinat, liceat eius successoribus declarare seu quod nec Honorii confirmatio nec Gregorii nec Alexandri nec Nicolai praedictonerale concilium celebratum. Licet autem Innocentius IV cebebraverit concilium generale, tamen nec in illo claratio praedicta. Nicolaus autem IV III? nec celebravit generale concilium nec aliquid circa dictam regulam declara
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ emĩ ad uiũ facti
absq tñ iuire utendi sipli-¬
cẽ actiet nulla reꝵ quo
ad fratres dr̃ã est cẽsen¬
da. sic enĩ uti de facto pos¬
sũt ꝓhĩtis ut premissis

Expanded text:
Quantum enim ad usum facti absque omni iure utendi simplicem attinet, nulla rerum quo ad fratres differentia est censenda. Sic enim de facto uti possunt prohibitis ut concessis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ simplicẽ usũ facti.
denudatũ omĩ iure ita
ꝙ fratres isti seu ordo
nullũ habeat ius utẽdi
hoc est expresse contui
declauiciones gregorii
inno. ⁊ alexandri sũmo¬
rum pontificũ predc̃oꝵ
an quilibet expresse

Expanded text:
t simplicem facti usum denudatum omni iure, ita quod fratres seu ordo nullum habeat ius utendi, hoc est expresse contra declarationes Gregorii, Innocentii et Alexandri summorum pontificum praedictorum, in quibus expresse
Abbreviated transcription (Latin):
quo ad proprietatem
habuerunt aliquid in
cõi Cum enĩ in sua de¬
claracione predictu u̾¬
ba de abdicacione pro¬
prietatis dixisset res¬
uondens obiectiomi ta¬
cite que sibi le locuus
ques pr̃s habuisse in
em̃igelio legituo pote
rat statĩ que sequũt᷑
subiũxit ¶Lec is quis¬
ꝙͣ putet obsistere ꝙ iͥ
xp̃s cuius perfecta sũt
oꝑa in suis actib uiã
infirmorũ imperfectoĩb
contendens et uiã persec¬
cioms excoleret et ĩper¬
fectorũ infirmias semitas
in loculis suscepisse al
culis obiectio insi intel¬
lexisset xp̃m eciã quo ad
proprietatẽ iociues ha¬
biuise ¶ Areterea si di¬
ceretur xp̃m in loculis
cẽ uiũ facci frustra dice
ueniat habere fimplicẽ
usũ facti. Et si queratur
propter quos infirinos
los a fidelib ablatatio¬
seruans et suoꝵ nctitati¬
b et aliis indigentibus
hoc se usisse. nec hoc si¬
licet habere in cõi. Euã
quo ad propuetatẽ ali¬
qua derogat ur̃o dutũ
greg̃ .ix. predci alussi¬

Expanded text:
quoad proprietatem habuerint aliquid in communi; cum enim in sua declaratione praedicta verba de abdicatione proprietatis dixisset, respondens obiectioni, quae sibi de loculis, quos Christus habuisse in evangelio legitur, poterat fieri, statim quae sequuntur subiunxit: « Nec his quisquam putet obsistere, quodChristus, cuius perfecta sunt opera, in suis actibus viam infirmorum imperfectionibus condescendens et viam perfectionis extolleret et infirmorum infirmas semitas in loculis suscepisse, alias fuisset obiectio, nisi intellexisset, Christum etiam quoad proprietatem loculos habuisse. Praeterea si diceretur, Christum in loculis cem usum facti, frustra diceriam conveniat habere simplicem usum facti. Et si quaeratur, propter quos infirmos los a fidelibus oblata conservans et suorum necessitatibus et aliis indigenhoc sensisse. Nec hoc, scilicet habere in communi etiam quoad proprietatem aliqua, derogat iuxta dictum Gregorii IX praedicti altissi
Abbreviated transcription (Latin):
premissorum Ad usum
uius necesse est reserua¬
a. facta quid̃ que singu¬
lorũ funt porsonam ue¬
rã eroigũt et requirunt
censenda, quare que lrĩ
sunt sibi uere cõuenire ne¬
queũt licet ei possit cõga¬
ere que sũt iuris ¶ Adhuc
licet declauicio incolai . nĩ.
predc̃i contĩeat que sequũ¬
tuo. hni sãt illi sancte regu-¬
le professores q̃ eũngeli

Expanded text:
 ad usum iuris necesse est hoc referri. Facta quidem, quae singulorum sunt, personam veram exigunt et requirunt;censenda: quare, quae facti sunt, sibi vere convenire nequeunt, licet ei possint congruere, quae sunt iuris. — Adhuc, licet declaratio Nicolai III praedicti contineat, quae sequuntur: « Hii sunt illius sanctae regulae prof
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cum in ip̃a regia cõ¬
imeatur expresse ꝙ fui¬
tẽ habere sed locoꝵ et
domorũ ac utensilium
et fratres. et secund̾ ꝙ
genetales et prouĩciales
hiis utantur ¶ Cũ em̃

Expanded text:
 cum in ipsa regula contineatur expresse quod fratem habere sed locorum et domorum ac utensilium et fratres secundum quod generalis et provinciales hiis utantur
Abbreviated transcription (Latin):
districtius per aplĩ-¬
cas luteras inhirẽtes
ne quisqz premisse ul
aliquod premissorũ
contumaciter astru̾e
seu quomo dolibet pre¬
sumeret defensare sta¬
tuẽtes ꝙ presumeret¬

Expanded text:
trictius per apostolicas litteras inhibentes, ne quisquam praemissa vel aliquod praemissorum contumaciter astruere vel quomodolibet praesumeret defensare: statuentes, quod praesume
Abbreviated transcription (Latin):
obediencia uiuere sine pro-¬
prio et in custitate ac a¬
lia si qua eungelica reꝑ¬
iantur expressẽ in dicta
regula uidetuo intellexis
se dicere in declauacione
supradc̃is ¶Adhuc nõ ap¬
paret ipm dixisse sus¬
tentacionẽ xp̃i et apos¬
tolorũ eius in solo ⁊ nu
sola abdicatione propͥe¬
tatis nõ uiris alterius
in p̾fata declauicõe qu-¬
tũ ad rpõs actĩet mẽcio

Expanded text:
obedientia vivere et sine proprio et in castitate, ac alia, si qua evangelica reperiantur expressa in dicta regula, videtur intellexisse et dicere in declaratione supradictis. Adhuc non apparet ipsum dixisse, sustentationem Christi et apostolorum eius in solo et nusola abdicatione proprietatis et non iuris alterius in praefata declaratione, quantum ad ipsos attinet, mentio
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ħ concedere nichil aᵈ
separatũ a propriecate
seu dm̃o in rebz que usu
cõsumũtur nequit cõsti¬
tui ut pz mainfestuis ex
predc̃is ¶recerea ꝙ sim-¬
plex usus id est sine iure
utendi a proprietaie seu
diũo separatus. euã in re
usibili habere neq̃at sic
Ie anteꝙͣ exerceatur aut
eciã duni epercetur aut
nauura non est/ Ex quo
sequitur ꝙ haberi mĩme
uocest Licet eñ ante actũ
ip̃m quis facultatem ilt
autẽ actus est in fieri n᷑
adhuc ꝙ ip̃e actus in reꝵ
natura sic pocest dici lic
de eo ꝙ sit in fieri dici pos¬

Expanded text:
c concedere nihil aliud separatum a proprietate sive dominio in rebus, quae usu consumuntur, nequit constitui, ut patet manifestius ex praedictis. Praeterea quod simplex usus, idest sine iure utendi a proprietate seu dominio separatus, etiam in re usibili haberi nequeat, sise, antequam exerceatur aut etiam dum exercetur aut  rerum natura non est: ex quo sequitur, quod haberi minime potest. Licet enim ante actum ipsum quis facultatem habeautem actus est in fieri, nec adhuc, quod ipse actus in rerum natura sit, potest dici, licet de eo, quod sit in fieri, pos
Abbreviated transcription (Latin):
deum relmq̃rnt exilia
uite subsidia mendican-
non solũ in statu saluã¬
dorũ existere sed eciã per¬
fectorũ et pars ne religi¬
onis obseruanciã quequi¬
ipõs habere posse eciã quo¬
ad proprietate̾ aliqͣ ius¬
ta eoꝵ regulã in dõi. Nec
obstat ꝙ dĩcunt innocen
paupertatẽ habere pauca
propria propter deui al¬
ciorẽ que nulla habet y¬
Altissimã que nncħ hc̃ in
hoc mundo nec in propͥo

Expanded text:
Deum reliquerint, exilia vitae subsidia mendicantenon solum in statu salvandorum existere, sed etiam perfectorum, et per suae religionis observantiam, qubere posse etiam quoad proprietatem aliqua iuxta eorum regulam in communi. — Nec obstat, quod dicunt Innocentpaupertatem esse habere pauca propria propter Deum; altiorem, quae nulla habet paltissimam, quae nihil habet in hoc n
Abbreviated transcription (Latin):
deũ meritoria ẽ ⁊ sancta
quã et xp̃s uita perfec-¬
tionis ostendens uerbo do¬
cuit et exẽplo firmauit
quãq primi fũdatores
militantis. ecc̃e prout ab
ip̃o fonte cẽserant ĩuoluẽ¬
tes perfecte uiuere ꝑ doc¬
trine ac uite ip̃oꝵ alueos
derierũt. Ex uerbis tñ
predictis neq̃ꝙͣ potest co¬
ligi ꝙ prefati predecesso¬
res mrĩ Nicolai intencio
fuerit dicere ꝙ dicta regu¬
la quo ad omnĩa que con-¬
tinentur in ea eũngeli¬
co fundetur eloquio ac
uite xp̃i roboretur exem
plo firmauit ut pote ꝙ pre-¬
cepit conditor regule fra¬
aliis contentis/ in dcã re¬
gula. que utiqz nec xp̃s

Expanded text:
Deum meritoria est et sancta, quam et Christus viam perfectionis ostendens verbo docuit et exemplo firmavit, quam quoque primi fundatores militantis ecclesiae, prout ab ipso fonte hauserant, in volentes perfecte vivere per doctrinae ac vitae ipsorum alveos derivarunt »: ex verbis tamen praedictis nequaquam potest colligi, quod praefati praedecessoris nostri Nicolai intentio fuerit dicere, quod dicta regula quo ad omnia, quae continentur in ea, evangelico fundetur eloquio, vitae Christi roboretur exempplo firmavit, utpote quod praecepit conditor regulae frais contentis in dicta regula, quae utique nec Christus
Abbreviated transcription (Latin):
cione aliqua affirma¬
uit. in cuius cõfirmaci¬
mentio aliqua non ha¬
betur ut liquere potest
ciulibet confranacionẽ
huiꝰ intuenti nisi qua
tenus de uita euugelica
la cõfirmata ibi cũ dicit

Expanded text:
ione aliqua confirmavit. In cuius confirmatimentio aliqua non habetur, ut liquere potest cuilibet confirmationem huiusmodi intuenti, nisi in quantum de vita evangelica la confirmata ibi, cum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
que habuerint habuisse
nõ tantũ simplicẽ .s. u¬
sũ facti sed ius faciendi
de ip̃is ea que ipõs fecisse
scriptura sacca testatur ꝑ-
dicere heticã declarando
concutere satagũt licet
flõ nobis nõ licuisse de¬
ciarare uel statuere con¬
tracta ¶ Itẽ qr constituco
Ad conditorẽ canonũ cõt
miores asserit non pos¬
se mabere ni re aliqua si
plicem usũ facti. intũtur
similiter cõcludendo tõtia

Expanded text:
quae habuerunt, habuisse non tantum simplicem usum facti sed ius faciendi de ipsis ea, quae eos fecisse scriptura sacra testatur pedicere, haereticam declarando et concludere satagunt, licet falso, nobis non licuisse declarare vel statuere supradicta. Item, quia constitutio Ad conditorem canonum contra Minores asserit non posse habere in aliqua re simplicem usum facti, nituntur similiter concludere circa
Abbreviated transcription (Latin):
Ipugnandas autẽ cõsu¬
ticiones predcãs subst¬
ta racione tã uerbo ꝙ sc̃o¬
to. et si sũt publice sunt
re non licet. nec contrariũ¬
in dubiũ affirmare licet
de hiis q̃ per clauẽ potã¬
tis ordinauerĩt asserãt
secus ẽẽ ¶In confirmacõ¬

Expanded text:
pugnandum autem constitutiones praedictas subscripta ratione tam verbo quam scripto usi sunt publice, sicut re non licet in dubium nec contrarium affirmare », licet de his, quae per clavem potestatis ordinaverint, asserant secus esse. In confirmatio
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritare pñciũ distric¬
cuis mhibemus ne quis¬
ꝙ premissa uel auquod
premissorũm pertmnaci-¬
ter astruere uer quõlibet
defensair presumant
Quicũq uero hoc presũ¬
pserit tanꝙͣ contumax
et ec. rõne rebellis ab oĩ¬
b fidelib hareatur nõ
autẽ fuit adiectũ ꝙ here¬
ticus habereturi ut patet
in serie condemp
publice hiõi assertores
ꝙ abdicacio uiris ĩ cuiꝰ¬
qz rei proprietate et in
usu eius sancta et meri-¬
toria propter deũ et a
xỹo in se ip̃o seruata
aplĩsq ĩposita. et ab ip¬
sis sub uoto assũpta n ͨ
propter hoc usus facti
ad sustẽtacionẽ nature
in xp̃o et aplis con¬
iuncitur esse nõ ius¬
tus. sed tanto iustior
ceptior ÷ mũdo exẽpla¬
rior quanto plemus
renũciatũ fuerit omĩ
iuri Der qd̾ ponũt sic
cõtinet multa falsa.
priacionẽ ptedictã oĩs
iuiris in cuiusq rei pro¬
prietate et in eus uiũ se
seruasse nec eam ĩposũ-¬
isse aplĩs nez sub doto
ab ip̃is fuisse ieceptã

Expanded text:
ium districtius inhibemus, ne quisquam praemissa vel aliquod praemissorum pertinaciter asserere vel quomodolibet defensare praesumat; quicunque vero hoc praesumpserit, tanquam contumax et ecclesiae Romanae rebellis ab omnibus fidelibus habeatur ». Non autem fuit adiectum, quod haereticus haberetur, ut patet in serie sententipublice huiusmodi assertores, quod abdicatio iuris in cuiuscunque rei proprietate et in eius usu est sancta et meritoria propter Deum et a Christo in se servata apostolisque imposita et ab ipsis sub voto assumpta, nec per hoc usus facti ad sustentationem naturae in Christo et apostolis convincitur esse non iustus, sed tanto iustior ceptior et mundo exemplarior, quanto plenius renunciatum fuerit omni iuri, per quod potest sic  continet multa falsa, priationem praedictam omnis iuris in cuiuscunque rei proprietate et in eius usu in se servasse nec etiam imposuisse apostolis nec sub voto ab ipsis fuisse receptam
Abbreviated transcription (Latin):
uilis et mundani et sus¬
tentacionẽ eorũ in solo
et nudo usu facti. et cõ¬
sticisse Ex quibus mtũ¬
tur concludere nõ liciusse
nec licere ip̃orum iuccesso-¬
rib circa premissa aliꝗd
ĩnuutare ideoq cõstituuio

Expanded text:
et mundani et sustentationem eorum in solo et nudo usu facti etiam constitisse. Ex quibus nituntur concludere, non licuisse nec licere ipsorum successoribus circa praemissa aliquid immutare, ideoque, cum constitutio
Abbreviated transcription (Latin):
tũ bonorũ tẽporaliũ ip̃oꝵ
ex apropriacõe ua dispo¬
int et per hoc precipue ꝙ
solitudo quã ip̃a tempo¬
ralia in accipiendo conẜ̾¬
uando et difponendo exi¬
gunt que plerũq ab ac¬
tu caritatis retrahit ãpu¬
tatur. restat ꝙ si solitudo
eadẽ post ex propria ra-
cione hĩoi que ante ip̃am
metat perseueret ad per¬
fectionẽ hi talis apropria
cio ualeat nl conferre-¬
¶ Constat autẽ ꝙ post
ordĩacionẽ predictã uon
fuerĩt in acquirendis ac
conseruandis bomis pre-¬

Expanded text:
bonorum temporalium et ipsorum expropriationem via disponitur, per hoc praecipue, quod sollicitudo, quam ipsa temporalia in acquirendo, conservando et disponendo exigunt et quae plerumque ab actibus charitatis retrahit, amputatur: restat, quod, si sollicitudo eadem post exproprianem huiusmodi, quae ante ipsam inerat, perseveret, ad perfectionem huiusmodi talis expropriatio nil valeat conferre. Constat autem, quod post ordinationem praedictam non fuerint in acquirendis aut conservandis bonis pr
Abbreviated transcription (Latin):
tinet nulla yerũ porest
censere differentia ꝯ ͦ¬
ad fratres sic enĩ uti de
facto possũt ꝓhibitis
premissis. Ex quo se-¬
quitur ꝙ usus facti
de quo ordinacio loq᷑
de tali intelligi debeat
qui iustus sit et pro
quo cõpetat nis utendi
Et ip̃e uidetur cõditor
canomis ex eo eciũ se¬
sisse ħ qd̾ in eadẽ or¬
dinacione subiũxit ꝙ
moderatus usus in p̾¬
misẜ pͥus reb ip̃is fra-¬
tribz est concessus.¬
¶ Riciius impugnato¬

Expanded text:
tinet, nulla rerum potest tinet, nulla rerum potest censeri differentia quoad fratres; sic enim de facto uti possunt prohibitis ut permissis. Ex quo sequitur, quod usus facti, de quo ordinatio loquitur, de tali intelligi debeat, qui iustus sit et pro quo competat ius utendi. Et ipse videtur conditor canonis ex eo etiam sensisse hoc, quod in eadem ordinatione subiunxit, quod moderatus usus in expressis prius rebus ipsis fratribus est concessus. Rursus impugnato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ impossibile silicet
usũ facti simplicẽ abs¬
q uure aliquos ꝙ nĩcħ
aiuid ꝙ ip̃m uti propͥe
potest dici in re aliqua
eciã usu nõ cõsumpti¬
bili ab aliquo obtineri
ꝓut in decretali. Ad cõ¬
ditorẽ canonũ est proba
a si simplex usus denuda¬
tus omni iure haberi
eẽt ĩputandus nõ iust᷑
Cũ ille usus fuerit cuiꝰ
us non competebat u¬
tendi usus autẽ nõ iis¬
tus ad perfectionis sta¬
tum nequaꝙͣ pertinet
nec perfectione auquã¬
adicit sed sibi repugna¬
re pocius noscitur ma¬
infeste ¶Ꝙ autẽusum
talẽ non iustum condi-¬
tor canonis fratribus
ipsis non inteilexerit
reseruare ꝓbabile non
uidetur ymo ꝙ de iusto
intellexerit ex eo porest
eiudencius apparere. ꝙ
in eadem ordinatione
adiecit ꝙ illarũ rerũ
dũtaxat in se et ec. rõ
beite suitrib seu ordi¬
in antedictis subiũnes
ꝙ non rerũ onniũ usũ
habere debebant sratres
ip̃i. Quantũ auiẽ ad
usum sacti simplice
absq omĩ reutendi at¬

Expanded text:
ibile, scilicet usum facti simplicem absque iure aliquo, quod nihil aliud quam ipsum uti proprie potest dici, posse in re aliqua etiam usu non consumptibili ab aliquo obtineri, prout in decretali Ad conditorem canonum est probata, si simplex usus denudatus omni iure posset sset reputandus non iustus, cum ille usus fuerit, cui ius non competebat utendi: usus autem non iustus ad perfectionem non pertinet nec aliquid perfectioni adiicit, sed sibi repugnare potius noscitur manifeste. Quod autem talem usum non iustum conditor canonis fratribus ipsis intellexerit reservare, probabile non videtur; imo quod de iusto intellexerit, ex eo potest evidentius apparere, quod in eadem ordinatione adiecit, quod illarum rerum dumtaxat in se et Romanam bere fratribus seu ordini antedictis, subiungens, quod non rerum omnium usum habere debeant fratres praedicti. Quantum autem ad usum facti simplicem absque omni iure utendi at
Abbreviated transcription (Latin):
ũ inter ñnullos ui¬
ros stolastices sepe
contigat in dubiũ renoua¬
u utrũ pertinaciter afir¬
mare redemptorẽ nr̃mm ⁊
qua nec in cõi eciã heres¬
cũ sit censendũ diuẽsis
diuersa et adu̾sa senciẽr
Nos huic concertacioni fi¬
nẽ ĩponere cupiẽies asser¬
stapture sacoe q̃m pleris¬
q locis ip̃os nõnulla ha

Expanded text:
um inter nonnullos viros scholasticos saepe contingat in dubium revocari, utrum pertinaciter adfirmare redemptorem nostrum qua nec in communi, etiam haereticum sit censendum, diversis diversa et adversa etiam nos huic concertationi finem imponere cupientes, asserscripturae sacrae, quae in plerisque loci
Abbreviated transcription (Latin):
predc̃is asserunt fuĩt di¬
fmita ymo potest cõclu¬
di pocius ꝙ uita enũ̃ge¬
exigat ꝙ sit uiuẽtes iu¬
qui eantem regulã abs-¬
q confirmacione decla¬
iarunt simpliciter nlla
prorsus fit mencio de
predais ymo per eas e¬
uitenter ostenditur eo¬
sis fratrib usũ ⁊ utus
ad ip̃m ordinem ꝑtinete
Greg̃ quid̾ in suã decla¬
racione quantũ ad hoc

Expanded text:
edictis asseruntur, fuerint diffinita, imo potest concludi potius, quod vita evangeexigat, quod sic viventes niqui eandem regulam absque confirmatione alia declaraverunt, similiter nulla prorsus fit mentio de praedictis, imo per eas evidenter ostenditur, eosis fratribus, usum iuris ad ipsum ordinem pertinere. Gregorius quidem in sua declara
Abbreviated transcription (Latin):
tracionẽ bonorũ premisso¬
rũ dudũ seruata nõ fuerit
nec seruetur que omĩa in
antedc̃a ecc̃aꝵ prelatis et
receorib grauis existere.
mmui et molesta mõstratꝰ
Nluuid nõ graue premis¬
sis potest existere ꝙ nõs
oporteat se opponere sicẽ
noscitur ⁊ magr̃a. Ac cũ
ea agendo uel desendendo
iuiriis. sicut multoꝵ pre¬
latorũ ⁊ rectorũ diu̾sarũ
yiunciarũ adhuc in curia
quid̃ fr̃es facta sua per
ꝓaratores intuntur dese¬
dere ãtedcos ¶ Ilos itaq qͥ
ueritatẽ tenemur colere
uelut ille qui illiꝰ qui ueri¬
tas ẽ nostitur licet ĩmeriti
uices tenemus ĩ terus illa
uolentes ĩ scc̃a dei ecc̃a nõ¬
que uerbo tñi obtinẽt sed
que pocius obseruari pre¬
miss in scrutimo recte cõ¬
sideracionis adnectis ac
deliberacione cũ fratrib
nãs et multis aliis ꝓte¬
hĩta diligenti dignũ ar¬
bitiãtes et cõgruũ profes¬
sores dicti ordinis nõ uer¬
bisq non simuluaus acti¬
b sed oꝑib claris uerita¬

Expanded text:
trationem bonorum praemissorum dudum servata non fuerit nec servetur. Quae omnia in praedicta ecclesiarum praelatis et rectoribus gravius existere nimium et molesta monstratur. Nunquid non grave praemissis potest existere, quod ipsos oporteat se opponere sanctanoscitur et magistra, ac cum ea agendo vel defendendo iurii, sicut multorum praelatorum et rectorum multarum provinciarum adhuc in Curia quidem fratres facta sua per procuratores nituntur defendere antedictos. Nos itaque, qui veritatem tenemur colere, velut ille, qui illius, qui veritas noscitur, licet immeriti vicem tenemus in terris, illa volentes in sancta Dei eccquae verbo tantum obtinent, sed quae re potius, observari, praemissis in scrutinio rectae considerationis adductis ac deliberatione cum fratribus nostris et multis aliis praehabita diligenti, dignum arbitrantes et congruum, professores dicti ordinis non verbis tantum, non simulatis actibus, sed operibus claris virtu
Abbreviated transcription (Latin):
qui n ͨ ẽ seruitus nec pro i¬
io cõpetit ius utendi ĩ tali¬
b reb potest cõstitui uel
haberi. Cũ eĩ uiire aliqua
nicħ aliud sit proprie ꝙ̃
fruitus rei seu utilitatem
aliã insolid̾ uel pro parte
reciꝑe qui ex ea possũt sal
ꝙ re illa uii quis nequeat
ex qua eius salua sbã nul-¬

Expanded text:
quia nec est servitus nec pro iquia nec est servitus nec pro illo competit ius utendi, in talibus rebus potest constitui vel haberi. Cum enim uti re aliqua nihil aliud sit proprie quam fructus rei seu utilitatem aliquam in solidum vel pro parte recipere, qui ex ea possunt salvquod re illa uti quis nequeat, ex qua eius salva substant
Abbreviated transcription (Latin):
di fructus et utilitatẽ aliã
ĩ totũ uel pro parte suo noĩ¬
prietas reputatur ĩnti¬
lis a qua ꝑpetuo usulruc¬
tus abstondit nec potest
usufruceus seu usus cõ-¬
stitui in reb ex quib ip¬
sis stãtib usufrucinario
seu usurio nulia posset u¬
tilitas prouenire pater ꝙ
ad hoc ꝙ talis usufructꝰ
uel usus iure aliqua cõsti¬
tui ualeat requiritur ꝙ
ex re illa possit fructus
uel utilitas aua salua ip¬
ariũ uel usuariũ ꝑueni¬
re. Horũ sinulla ip̃os pos
in reb ipsis cuiꝙͣ ususruc¬
tus uel usus constitui uel
a quoꝙͣ haberi ¶AAdhuc nͨ
uis utendi qd̾ nẽc est uire
nec seruitus ꝑsonalis il
ingre ius ꝑsonale pro qͦ
reales actiones nõ cõpetũt
in reb talb uel reb ipĩs
utendi potest constitus uł
haberi tñ et us tale exigat
ꝙ ex ie ip̃a q̃ ad uiendũ cõ¬
ceditur tali modo ad usu-¬
ariuĩ ꝓuenire possit utili-¬
tas auqua. ac cũ usu per¬
manere usuarii sba salua
Rursus nͨ sĩplex usus facti

Expanded text:
di fructus et utilitatem aliam aliquam in totum vel pro parte suo nomiprietas reputatur inutilis, a qua perpetuo ususfructus abscedit. Nec potest ususfructus seu usus constitui in rebus, in quibus ipsis stantibus ususfructuario seu usuario nulla possit utilitas provenire. Patet, quod ad hoc, quod talis ususfructus vel usus in re aliqua constitui valeat, requiritur, quod ex re illa possit fructus vel utilitas alia salva iparium vel usuarium provenire. Quod si nulla ad ipsos possin rebus ipsis cuiquam ususfructus vel usus constitui vel a quoquam haberi. Adhuc nec ius utendi, quia nec est ius in re nec servitus personalis, sed mere ius personale, pro quo reales actiones non competunt, in rebus talibus vel rebus ipsis ius utendi potest constitui vel haberi, cum etiam ius tale exigat, quod ex re ipsa, quae ad utendum conceditur, tali modo ad usuarium provenire possit utilitas aliqua ac cum usu permanere usuarii, salvaRursus nec simplex usus facti,
Abbreviated transcription (Latin):
tibilibz pesset uius cõssi¬
tus uel hateri nequaquã
hi et in ip̃ius rei exerce a
nõ prefate ec̃ce derogauuir
honeri si ip̃am oporteat nc̃
ĩ foro ecc̃astico nũt ĩ icłãri
interd̾ quoq eoꝵ pedaneis
iudicib ⁊ plerũq pro re¬
b parius. et uilib cõtinue
litrgare hoc cũ notũ est fie¬
ri cũ ecc̃e retencõis dicti
dñn om̃es esse occiriẽtes
agẽdo uel defentẽdo ꝓboĩs¬

Expanded text:
tibilibus posset usus constitui vel haberi, nequaquam huiusmodi ac in ipsius rei exerceatunon praefatae ecclesiae derogatur honori, si ipsam oporteat nunc in foro ecclesiastico nunc in saeculari, interdum quoque coram pedaneis iudicibus, et plerumque pro rebus parvis et vilibus continue litigare? Hoc autem notum est fieri, cum occasione intentionis dicti dominii omnes causae occurrentes agendo vel defendendo pro
Abbreviated transcription (Latin):
iua quorundã mẽ¬
tes sic pater men¬
dacii dicitur exortasse
Ad conditorẽ canonũ. Alia
uero. Cũ inter nõnullos. qͬ¬
uus utiq tã cum fratrb¬

Expanded text:
ia quorumdam metes sic pater mendacii dicitur excaecasseAd conditorem canonum , alia vero: Cum inter nonnullos , utique tam cum fratr
Abbreviated transcription (Latin):
uni debeat qui iustus slx
is est pro quo cõpetat ius
utendi ni hac. Conditor ip̃e
canonis ex primis eiudẽ¬
ter cũ i eadẽ ordiãtione
adiecerit ꝙ moceratus usꝰ
ii expẽsis prius reb ipis
futribz ẽ concessus. Pie¬
terea si ns Reb usu cõssĩp¬

Expanded text:
ligi debeat, qui iustus sit, idest pro quo competat ius utendi; et hoc conditor ipse canonis exprimit evidenter, cum in eadem ordinatione adiecerit, quod moderatus usus in praemissis rebus ipsis fratribus est concessus. Praeterea, si in rebus usu cons
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ nec hẽri protũt nͥ pro
monĩto illo seu instanci
in quo potest sic dici Ad¬
licet si ex facto iõo ꝓduc¬
tares aliq̃ fuerit res yp¬
sa faceũ hẽri ualeat / fac¬
nisi in memõ ꝓut supra¬
dictũ est nõ habetier ¶ Die-¬
t̾ea si siplex usus mẽre u
tendi hẽre poss ab aliꝯ ͤ¬

Expanded text:
unde nec haberi pro tunc nisi pro momento illo seu instanti, in quo fit, potest dici. Adlicet, si ex ipso facto producta res aliqua fuerit, res ipsa facta haberi valeat, facnisi in memoria, ut supradictum est, non habetur. Praeterea, si simplex usus absque iure utendi haberi posset ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
siue per auctoritatẽ dis¬
mier lepta et leprã si io-¬
Nu aliud per ipam illi
cui datur tribuitur in¬
si auc̃tas cognoscendi ei
di non intelligitur esse
data. quare rẽstat ad cõ¬
uemienter statuendum
tat eteciã difmire. Sed
sicut lumẽ materiale cla¬
iugerũ in usu clauis ma¬
terialis drigit sic et sciẽ¬
tia clauigerum spũalis
claius uotencie in eius
uiu dirigit. et qi quantũ
ad hoc obtineat sciencia ui¬
cẽ lucis et hoc saluator nõ
ĩ ꝓmissione clauiũ fucta
beato pet᷑ sensisse uidet᷑
expresse tam̃ illã ĩmedi¬
ate subiũxerit et qdcũ
ilgaueris super terrũ eͭ
ligictũ et in celis. Et qd̾¬
cũqz ligaueris suꝑer ter

Expanded text:
em diser lepram et lepram, si ipnihil aliud per illam illi, cui datur, tribuitur nisi auctoritas cognoscendi. Eidi non intelligitur esse data. Quare restat, quod ad convenienter statuendum tit et etiam diffinire. Sed sicut lumen materiale clavigerum in usu clavis materialis dirigit, sic et scientia clavigerum spiritualis clavis potentiae in eius usu dirigit, et quasi quantum ad hoc obtinet scientia vicem lucis. Et hoc Salvator noster in promissione clavium facta beato Petro sensisse videtur expresse, cum post illam immediate subiunxerit: « Et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis; et quodcunque solveris super ter
Abbreviated transcription (Latin):
b expendendũ. hoc ad¬
iecto ꝙ possent eciã de
parum ualentib fratres
ip̃e pietatis seu deuocio¬
ns intrrtu uel pro alua
honesta cã rõabili obten
ta tamen super hoc supe¬
rioꝵ suorũ licẽcia intra
uel extra dictũ ordinẽ
ordinare ¶Quãꝙ aute
pia consiceratione motꝰ¬
predecessor nr̃ ordinauerit
supraducta illa dicto ordini
extmians ꝓfutiua ipsa tam̃
actencio modo utendi fiitrũ
ip̃oꝵ ac dute ecc̃e subsecuta
pacĩa circa ip̃m nõ ꝓfuisse
sed pocius tam ip̃is fuita¬
b ꝙͣ multis aliis obfuisse
subsequens magr̃a rerion
exꝑiencia nostitur decla¬
rasse. ip̃is quidẽ fratrib
quã tũ ad statũ perfectõis
nequaꝙͣ prosint reserua ͦ
dini supradc̃a cũ enĩ ꝑfect̃o¬

Expanded text:
xpendendum: hoc adiecto, quod possent de parum valentibus fratres ipsi pietatis seu devotionis intuitu vel pro alia honesta et rationabili causa obtenta super hoc superiorum suorum licentia intra et extra dictum ordinem ordinare. Quamquam autem pia consideratione motpraedecessor noster ordinaverit supradicta, dicto ordini existimans profutura, ipsa tamen attento modo utendi fratrum ipsorum ac dictae ecclesiae subsecuta patientia circa ipsam non profuisse, sed potius tam ipsis fratribus quam multis aliis obfuisse, subsequens magistra rerum experientia noscitur declarasse. Ipsis quidem fratribus quantum ad statum perfectionis nequaquam profuit reservatio dominii supradicta. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ribz satre theologie ma¬
ac de premissorũ futr
nr̃oꝵ consilio ymulga¬
tis non absoz multa te¬
meritate plecubili ĩstant
deluahere intũtur ac ueri¬
tatẽ quã continẽt per fal
labefacere ac in sui error
deuiũ deduoere ualeat. De e¬

Expanded text:
tis sacrae theologiae maac de praemissorum fratrum nostrorum consilio promulgatis, non absque multa temeritate plectibili nisi fuerunt detrahere et nituntur ac veritatem, quam continent, per falslabefacere ac in sui erroris devium deducere valeat,
Abbreviated transcription (Latin):
ponũt difmita ab
eorũ successorib reuocari
non licet in dubium nec
contrariũ affirmari. Licet
secus sit sicut dicũt m̃h
que per clauem porestat
per sũmos pon. ordinã¬
tur prorsus sit contia¬
uun ueritati. patet Ex
ligandi et soluendi quã
uidex eccusticus dignos
recope et indignos exclu-¬
dere d a renno. Itẽ qr
claues de quibz agniuis
in collõe sacerdotalis or¬
dimnis cõserũtur ¶ Cõstat

Expanded text:
us diffinita, ab eorum successoribus revocari non licet in dubium nec contrarium affirmari, licet secus sit, ut dicunt, in his, quae per clavem potestatis per summos pontifices ordinantur, prorsus esse contrarium veritati, patet ex ligandi atque solvendi, qua iudex ecclesiasticus dignos recipere et indignos excludere debet a regno »; item, quia claves, de quibus agimus, in collatione sacerdotalis ordinis confer
Abbreviated transcription (Latin):
uendi noscuntur eiudẽ¬
ter errasse. smponũt eẽ
per claues hiõs unũ cir̃
ea que fidei sunt, et alia
posse per constitucionem
aliqua diffimu. Ciaues
ad talia mĩme se extẽdit
ał sequeretur ꝙ circa
premissa possent consti¬
tuciones sacerdotes sim¬
plices fatere qd̾ falsun
est euidenter . Di autẽ
inendant claues istas
extendere ad genetulem

Expanded text:
em, noscuntur evidenter errasse. Supponunt enim, per claves huiusmodi circa ea, quae fidei sunt, et alia posse per constitutionem aliqua diffiniri. Claves ad talia minime se extendunt; alias sequeretur, quod circa praemissa possent constitutiones facere simplices sacerdotes, quod falsum est evidenter. Si autem intendant claves istas extendere ad generalem
Abbreviated transcription (Latin):
ius qd̾ ñ ẽ seruĩtus sed me-¬
re us personale nec actꝰ
rp̃e utendi sme iuire aliq
possunt in reb usu cõsũp¬
cibilib consticui uel haberi
eũ qr libet premissoꝵ exi¬
gat ꝙ ex re ip̃a saluia rei

Expanded text:
quod non est servitus sed mere ius personale, nec actus ipse utendi sine iure aliquo possunt in rebus usu consumptibilibus constitui vel haberi, cum quodlibet praemissorum exigat, quod ex re ipsa salva rei
Abbreviated transcription (Latin):
tur a mĩstris et custodi-¬
bus dicti ordĩs ecc̃e ro. in
irriosum ac multis aliis
honerosũ districtius nhi-¬
benius deiceps pro reci-
piẽdis exigendis defendẽ¬
dis seu admĩstrandis bo¬
ins que ĩposterũ fratrib
uel ordimi predicti oferei
uel conferri seu al obueũe
nominetur a quo quãius
ius pruilegii aplĩci qui¬
cũq admĩstracioñ quarũ¬
fratrib ip̃is uel ordini
predc̃o uel aliis predeces-¬
sorib nrĩs ipĩs uel ordĩ¬

Expanded text:
 a ministris et custodibus dicti ordinis, ecclesiae Romanae iurgiosum ac multis aliis onerosum: districtius inhibemus, ne deinceps pro recipiendis, petendis, exigendis, defendendis seu administrandis bonis, quae in posterum fratribus vel ordini praedictis offerri vel conferri seu alias obvenire nominetur, a quocumque ibet privilegii apostolici quicunque administrationem quorumfratribus ipsis vel ordini praedicto vel aliis praedecessoribus nostris ipsis fratri
Abbreviated transcription (Latin):
a rei proprietate. seu dĩo
possunt constitui nec hẽ¬
r¶¶ Et ꝙ de talib rebus
nõ intellexerit euidenier
ostendit dum respondet
legi dicenti nõ posse usũ
uel usuffructũ a dño poe-¬
tuo separari ne dm̃um di-¬
cimus semper accedente
usu ĩutile redderetur
Quequid̃ lex de reb ilt
intelligitur quoꝵ penes
unũ usus rei ⁊ penes a¬
liũ dominiũ possit lu
ii rebz usu consũptibilib
pocest ẽẽ cũ in illis per u
non subsistar ¶Tũ enĩ¬

Expanded text:
oprietate seu dominio possunt constitui vel haberi. Et quod de talibus rebus ita non intellexerit, evidenter ostendit, dum respondet legi dicenti, non posse usum vel usumfructum a dominio perpetuo separari, quia dominium dominis semper abscedente usu inutile redderetur: Quae quidem lex de rebus illis intelligitur, quarum penes unum usus rei et penes alium dominium possit licet in rebus usu consumptibilibus potest esse, cum in illis per usnon subsistat, sic
Abbreviated transcription (Latin):
b sͥ uendicãt dcĩ fratres
pauꝑiorẽ nõ efuit nõ ha¬
bentem ¶ QR aũt quo ad
res que usil cõsumũtur ñ
sũt censendi uiuaru fratres
ip̃i ex seq̃ntib liqu̾et pa¬
tis dicere. siquid̾ ꝙ in tali¬
b reb usus iuris uel fc̃ĩ
dño possit cõstitui repu
liũ honoꝵ diñum reserua¬
re ¶Quis enĩ sane meuuis
credere peterit ꝙ mrencio
fuerit tanti patrs unius
oui seu casei aut faistet
painis et aliorũ usu cou¬
sũptibiliũ que sepe furtri¬
b ip̃is ad consumendũ
euestigio conferuntiro do¬
miniũ .ro. ecc̃e et usum
futtrib retmnere ¶ Duofec¬
toꝓtaubile non uidetur
presertin cũ illoꝵ bonoꝵ

Expanded text:
bi vendicant dicti fratres, pauperiorem non efficit non habentem. Quod autem quo ad res, quae usu consumuntur, non sint censendi usuarii fratres ipsi, ex subsequentibus liquet satis. Dicere siquidem, quod in talibus rebus usus iuris vel facti inio possit constitui, repulium bonorum dominium reservare. Quis enim sanae mentis credere poterit, quod intentio fuerit tanti patris, unius ovi seu casei ac frusti panis et aliorum usu consumptibilium, qui saepe fratribus ipsis ad consumendum e vestigio conferuntur, dominium Romanae ecclesiae et usum fratribus retinere? Profecto probabile non videtur, praesertim cum i
Abbreviated transcription (Latin):
bilare posset gloria. Il tũ
puerse simulacõi que ꝑ¬
fectio et ip̃is famulãtib
officium. et aliis scundã¬
li materiam suomims¬
tuat dissimilitudo illi oc¬
currere consentiret. At
insuꝑ uolentes indẽxm¬
uolentes q imposterũ
sub p̾textu seu pallio ta¬
lis domnii tẽporilis clu¬
sũ nudi ac engmatici tã¬
ca bona qͣnta dicti fratres
faciũt ĩfici ac fomentũ
tantis malis qͣnta pro
nr̃oꝵ conci ͦ hoc edito ĩ
ꝑpetuũ ualituuo sancti¬
mus ꝙ in boms que ĩ-
posterum conferentur
aut qũolibet obuenire
concigeret fratrib ordi¬
nis supradictis. Exce ptis
ecciesiis oicitoriis oficĩs
et habitacionib ac ua-¬
sis libris et uestimentis
duuĩs oficiis dedicatis ul
dedicaudis que ad ipsos
obuement infuturũ ad q̃
se non extendũt ad eo ĩcon¬
uemẽcia supradicta pp̃t
qd̃ cõstitutionẽ istã ad i-

Expanded text:
ari possit gloria, si tam perversae simulationi, quae profecto et ipsis simulantibus officit et aliis scandali materiam subministrat, dissimulando illis occurrere consentiret; ac insuper volentes indemninolentesque in posterum sub praetextu seu pallio talis dominii temporalis verbalis, nudi et aenigmatici tanta bona, quanta dicti fratres faciunt, inficere ac fomentum tantis malis, quanta procnostrorum consilio hoc edicto in perpetuum valituro sancimus, quod in bonis, quae in posterum conaut alias quomodolibet obvenire continget fratribus seu ordini supradictis exceptis ecclesiis, oratoriis, officinis et habitationibus ac vasis, libris et vestimentis divinis officiis dedicatis vel dedicandis, quae ad ipsos obvenirent in futurum, ad quae se non extendunt adeo inconvenientia supradicta, propter quod constitutionem i
Abbreviated transcription (Latin):
minus soliciti ꝙͣ ante illã
fuerunt fuacres ipsi ꝙq
sint religiosi mendicãtes¬
alii. habentes aliqua in cõi
Adhuc nec utq profuit
dictis fiatrib ordinacio sũ¬
dicta. quantũ ad hoc ꝙ p̃p̃t
carenciam talis domnii se
pauꝑiores dicere ualeant
ꝙͣ si res ip̃as cũ illo qͦ care¬
re se dicũt dm̃o obtinerẽt

Expanded text:
minus solliciti, quam ante illam fuerint, fratres ipsi, quamque sint religiosi alii Mendicantes habentes aliqua in communi. Adhuc nec utique profuit dictis fratribus ordinatio supradicta quantum ad hoc, quod propter carentiam talis dominii se pauperiores dicere valeant, quam si res ipsas cum illo, quo carere se dicunt, dominio obtinerent.
Abbreviated transcription (Latin):
cõferri aut alias obueĩre
cõtigeret quarũ causã u¬
su fc̃i hẽre licet ordĩ uel
fuitrib antedc̃is usu facui¬
siplici predc̃is ficitrib re¬

Expanded text:
conferri aut alias obvenire contingerent, quarum tamen usum facti habere licet ordini vel fratribus antedictis, usu simplici facti praedictis fratribus re
Abbreviated transcription (Latin):
suã ad rẽ concedentis ad
actũ suũ utẽs ualeat ap¬
plicare sicut qui eqũ quũ
alicui cõmodat nõ actũ e¬
quitandi cõcedat cõmoda¬
torio sed ꝙ actũ illũ ĩ equo
suo ualeat exercere qd̾ ñ
est utiq accũ utendi imi

Expanded text:
s vel rem concedentis ad actum suum utens valeat applicare; sicut qui equum suum alicui commodat, non actum equitandi concedit commodatario, sed quod actum illum in equo suo valeat exercere. Quod non est utique actum utendi sim
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aliud ꝙͣ contra na¬
turã usus. uti ĩ hac ma¬
teria proprie possit dici.
licet autẽ quis re usibili
absq uite utendi aliquo
uti possit ip̃m tam̃ uti
eciã uire tali absq iure
utendi separacio a diño
uel cõmncto nec ab aliq ͦ
potest cõstit nec a quo¬
lis usus cõstitu nequeat
Ex hoc patet ꝙ dare uel
conferre qd̾ suũ nõ est
ad se ꝑtinet nemo pot
licet interdũ illud dare
¶Aaus auiẽ ipe utendi
ad urentem pertinet m ꝙ¬

Expanded text:
nihil aliud quam contra naturam usu uti in hac materia proprie possit dici. Licet autem quis re usibili absque iure utendi aliquo uti possit, ipsum tamen uti etiam in re tali absque iure utendi separato a dominio vel coniuncto nec ab aliquo potest constitui nec alis usus constitui nequeat, ex hoc patet, quia dare vel constituere, quod suum non est nec ad se pertinet, nemo potest, licet interdum dare Actus autem ipse utendi ad ipsum utentem pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
uatũ simplex cenferi de¬
int hactenus cõmodũ nec
spatur ꝙ euenire debeat in
futuꝵ. Cũ nec intencio ref̾i¬
uãtis nec fratiũ ip̃oꝵ fuerit
ꝙͣ ad quẽtunq aliũ quã ad
foutres dictarũ rerũ ꝓueĩret
compendiũ quod pcul dubio
et rõne ecc̃e subsecuta pa

Expanded text:
atum simplex censeri denerit hactenus commodum nec speretur, quod obvenire debeat in futurum, cum nec intentio reservantis nec fratrum ipsorum fuerit, quod ad quemcunque alium quam ad fratres dictarum rerum perveniret compendium: quod procul dubio et Romanae ecclesiae subsecuta pa
Abbreviated transcription (Latin):
ens in alimi cõfessoris bea¬
ti uidelicet frãcisti regula
contineri ꝙ nichil sͭ appro¬
prient ne domũ ne locũ
nec rẽ aliquã aliã sui or¬
dimis ꝓfessores, ac conside¬
rans diigẽter ꝙ per pie¬

Expanded text:
ens in almi confessoris beati videlicet Francisci regula contineri, quod sibi nihil approprient nec domum nec locum nec aliquam rem sui ordinis professores; ac considerans diligenter, quod per pi
Abbreviated transcription (Latin):
b nũana uita ñ est sustẽ¬
tabilis q̃utiq nõ sũt pau¬
ca/ licet autẽ in rebz usu
cõsũptibilib nͨ ius utendi
nec ip̃m uti possit cõsticui
uel haberi ip̃ĩs tam̃ pot̾it
tur de reb usu cõsũptibi¬
lib pro rei cõsũpciõe siũ¬
tur qd̾ ei oponitur qd̾ est

Expanded text:
vita non est sustentabilis, quae utique non sunt paucae. — Licet autem in rebus usu consumptibilibus nec ius utendi nec ipsum uti possit constitui vel haberi, ipsis tamen poterit tur de rebus usu consumptilibus, pro rei consumptione sumitur, quod ei opponitur, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ de elemosmis diu̾sis
et oblaraꝵ seu concessaꝵ
dictis fratrib in quibus
tã oferentes seu conteden-¬
tes ip̃ã nichil in ipĩs duce¬
rent reseruandum . propͥ¬
etatẽ ac dñum plene ac
libere ad se ⁊ romañ per¬
nõnũꝙͣ libros et aliamo-¬
bilia sup̃dca uendi expe¬
dit seu eciã cõmutari frĩ¬
bus ipĩs in eadẽ ordiacõe
concessit ut res ipãs cũ
reb aliis q̃rũ usũ hẽre
licet ipĩs fratrib dũm ͦ
genalis et ꝓũcialium
mĩstrorũ coniũctĩ uel di¬
uisĩ auctas interced̾e̾t pos¬

Expanded text:
m de eleemosynis diversis et oblatarum seu concessarum dictis fratribus, in quibus tamen offerentes seu concedentes ipsa nihil sibi in ipsis ducerent reservandum, proprietas ac dominium plene ac libere ad se et Romanam pernonnunquam libros et alia mobilia saepedicta vendi expedit seu etiam commutari, fratribus ipsis in eadem ordinatione concessit, ut res ipsas cum rebus aliis, quarum usum habere licet ipsis fratribus, dummodo generalis vel provincialium ministrorum coniunctim vel divisim auctoritas intercedat