comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litteris mandauit qͥb dã uisũ ẽ aut ñ ĩtelligendo aut ĩ telligi eã no-¬
lendo rephende. & hoc qͦsi cõpendiũ cognitionis his qͥ uditio eoꝵ duco¬
bant᷑ afferre. ut quȩ ĩ libris p̾licti uiri dãpnabilia sȩreperisse iacta¬
bant breuiũ copituloꝵ ĩ diculis publicarent. taliq cõm̃to & detestationem
eiꝰ quẽ impeterent obtinerent. & abhis quȩ ĩ famassent cutã ext̾rta
listoris aũterent. Ne gͦ hanc ꝑsuasionẽ temere qͥs recipiat & talẽ pu-¬
t sonsũ scriptis catholici ĩ eẽ doctaris qͣlẽ oũ qͥ frustra calupnia
ostendant singulis capitulis quȩ dãpnationis titulo p̃notart̃ breui ꝙ ab¬
soluta ꝓfessione respondeo ĩ nullo recedens atramite earũ diffinitionũ
quȩ ĩ scĩ uiri disputationib continent᷑. ut facile. ł tenuis diligentis
adũtat ĩ spector quã ĩ uistis obybrus catholici p̃dicatoris memoria
carpat᷑. & ĩ qđ pecuatũ caclant qͥ aliena ĩ stigatione cõmoti scriptorẽ.

Expanded text:
litterisque mandavit, quibusdam visum est, aut non intelligendo, aut intelligi eam nolendo, reprehendere: et hoc quasi compendium cognitionis his qui judicio eorum ducebantur, afferre; ut quae in libris praedicti viri damnabilia se reperisse jactabant, brevium capitulorum indiculis publicarent: talique commento et detestationem ejus, quem impeterent, obtinerent; et ab his quae infamassent, curam exterriti lectoris averterent. Ne ergo hanc persuasionem temere quis recipiat, et talem putet sensum scriant; singulis capitulis, quae damnationis titulo praenotarunt, brevi et absoluta professione respondeo, in nullo recedens a tramite earum definitionum, quae in sancti viri disputationibus continentur: ut facile vel tenuis diligentiae advertat inspector, quam injustis opprobriis catholici Praedicatoris memoria carpatur; et in quod peccatum cadant, qui aliena instigatione commoti, scriptorem
Abbreviated transcription (Latin):
millũ opꝰ nullusq appecit᷑ eo uoluntatis ex istat & plerosq utentes
qͥdẽ libo arbitrio s aũsos auero dõ uitãq ĩ flagitiis exigentes
libatrax gͣeneratio in ipso exalandi sp̃s sine scĩfic& tam̃ si eã filiꝙ dĩ
partẽ que ad pietatis oꝑa reseruat᷑ pio considemꝰ intuitu. ñ ne ĩ eis
nĩ ꝑ emptũ ĩ ueniemꝰ lib̃ũ arbitriũ s ren̾atũ qđ utiq cũ solũ e̾ot sibi

Expanded text:
etitus eorum voluntatis existat, et plerosque utentes quidem libero arbitrio, sed aversos a vero Deo, vitamque in flagitiis exigentes liberatrix regeneratio in ipso exhalandi spiritus fine sanctificet, tamen si eam filiorum Dei partem quae ad pietatis opera reservatur, pio consideremus intuitu, nonne in eis non peremptum inveniemus liberum arbitrium, sed re
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uenussent aut̃ misiã tenitabant ire ĩ bithiniã. & nꝰ ꝑmisit illos
tractabiles hoe homniũ ẽẽ mores. ut euuagłm idõ ñ audiant
q p̃dicationi impia corda ñ pateant.  Et qͥs istis corda matauit
nͥ qͥ finxit singillatĩ corda eoꝵ.i Qs huiꝰ rigoris duriciẽ ado¬
bediendi molliuit affectũ nͥ qͥ potens est delapilib abtahȩ filioᷤ
excitare. Et qͥs dabit p̾dicantib ĩ trepidã illesamq constantiã nͥ
ullã terrȩ p̃t̃mitendã e̾ẽ regionẽ ĩ q̃ ñ sint ȩcolȩ̃ tabnacula dilatauda
dicente dõ ad filiũ. Postula ame & dabo tͥ gentes hereditatẽ tua
& possessionẽ tuã t̃minos t̾rȩ. & iterñ. Remmuscent̾ & c̃uertent̃ ad

Expanded text:
Cum venissent autem in Mysiam, tentabant ire in Bithyniam, et non permisit illos tractabiles horum hominum esse mores, ut Evangelium ideo non audiant, quia praedicationi impia corda non pateant? Et quis istis corda mutavit, nisi qui finxit singillatim corda eorum ? Quis hujus rigoris duritiem ad obediendi mollivit affectum, nisi qui potens est de lapidibus Abrahae filios excitare ? Et quis dabit praedicantibus intrepidam illaesamque constantiam, nisi ullam terrae praetermittendam esse regionem, in qua non sint Ecclesiae tabernacula dilatanda, dicente Deo ad Filium, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ actiones refert quas tam̃ ĩ paruul& ad optione aut abdiratione
ñ ĩ uenit. & dispensationes dĩ ex libi arbitrii uult mutabilitate ua¬
riari : ꝓfitet᷑ sibi serutabilia iuditia di. & uestigabiles uias ei. & qđ
doctor gentiũ pauł ñ audeat attingere hic se estiat reseratũ pos¬
se uulgare. qđq ñ minoris impietatis ẽ ipsã gram̃ qua saluamꝰ
aut bonis meritis doc& rependi aut malis affirmat arreri. Remo¬
to gͦ obsinarũ t̾bine questionũ ad reuelatȩ nos gr̃ȩ latitudinẽ. con¬
feramꝰ. dicamꝰq eũ apło qm̃ ds̃ uult om̃s hoes saluos fieri. ꝙ adag¬

Expanded text:
et actiones refert, quas tamen in parvulorum adoptione aut abdicatione non invenit, et dispensationes Dei ex liberi arbitrii vult mutabilitate variari, profitetur sibi esse scrutabilia judicia Dei, et vestigabiles vias ejus, et quod doctor Gentium Paulus non audebat attingere , hic se existimat reseratum posse vulgare: quodque non minoris impietatis est, ipsam gratiam, qua salvamur, aut bonis meritis docet rependi, aut malis affirmat arceri. Remoto ergo obscurarum turbine quaestionum, ad revelatae nos gratiae latitudinem conferamus; dicam
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ pictor fȩdus. Aliosq ad ꝑfectionis
litus dirigo. qui adhuc in delictoꝵ fluctibꝰ
uersor. S in huiꝰ queso uitȩ naufragio. ora¬
tionis tuȩ me tabula sustine. ut quia pondꝰ
ꝓpͥum depͥmit: tui meriti me manꝰ leuet.

Expanded text:
hominem pictor foedus; aliosque ad perfectionis hominem pictor foedus; aliosque ad perfectionis littus dirigo, qui adhuc in delictorum fluctibus versor. Sed in hujus quaeso vitae naufragio orationis tuae me tabula sustine, ut quia pondus proprium deprimit, tui meriti manus me levet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpende qd es. ut cũ sũma penetras: ẽẽ te homi¬
nẽ recognoscas. qͣtinꝰ dũ ultra te raperis: ad
temetipsũ sollicitiꝰ infirmitatis tuȩ freno re¬
uoceris. Uñ necesse ẽ. ut cũ uirtutũ nob̃ copia
blandit᷑: ad infirma sua mentis oculꝰ redeat.
seseq salubrit᷑ deorsũ pͬmat. nec recta quȩ
egit. s quȩ agere neglexit aspiciat. ut dũ
cor ex memoria infirmitatis atterit᷑. apud
humilitatis auctorẽ robustiꝰ in uirtute soli
tes quauis ex magna parte ꝑficiat: inꝑfectas
tamen ex parte aliqua derelinquit. ut cũ miris
uͥtutibꝰ rutilant: inꝑfectionis suȩ tedio tabes¬
cant. Et nequaquã se de magnis erigant. cũ
adhuc contͣ minima innitentes laborant. Sed
qͥa extrema ñ ualent uincere: de p̃cipus actibꝰ
ñ audeant suꝑbire. Ecce bone uir rep̃hensionis
meȩ necessitate compuls. dũ monstrare qͣlis
ẽẽ debeat pastor inuigilo: pulchrũ depinxi

Expanded text:
perpende quod es; ut cum summa penetras, esse te homiperpende quod es; ut cum summa penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum sollicitus infirmitatis tuae freno revoceris. Unde necesse est ut cum virtutum nobis copia blanditur, ad infirma sua mentis oculus redeat, seseque salubriter deorsum premat; nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria infirmitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius in virtute solidntes quamvis ex magna parte perficit, imperfectas tamen ex parva aliqua parte derelinquit; ut cum miris virtutibus rutilant, imperfectionis suae taedio tabescant, et nequaquam se de magnis erigant, dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis actibus non audeant superbire. Ecce, bone vir, reprehensionis meae necessitate compulsus, dum monstrare qualis esse debeat Pastor invigilo, pulchrum depinxi
Abbreviated transcription (Latin):
uebor in ȩ̨tͥnum. S quia de confidentia
ututis intumuit: paulopꝰ qͥd ꝑtulit ad¬
iunxit. Au̾tisti faciẽ tuam ame. & factꝰ sũ con¬
turbatꝰ. Ac si aꝑte dicat. fortẽ me int̾ uirtutes
credidi. s qnͣtȩ infirmitatis sim: derelictꝰ agnoui.
hinc rursũ dicit. Iuraui & statui custodire iudi-¬
cia iusticiȩ tuȩ. S qͣt eiꝰ uiriũ non erat manere
in custodia quã uirabat: debilitatẽ suã ꝓtinus
turbatꝰ inuenit. Uñ & ad p̾cis opẽ repente se con¬
tulit. dicens. humiliatꝰ sũ usque qͦq uiuifica
me sedm̃ uerbũ tuũ. Nonñqũa uͦ suꝑna mode¬
ratio pͥusquã ꝑ mumera ꝓuehat: infirmitatis
memoriã ad mentẽ reuocat. ne de acceptis uͥ¬
tutibꝰ intumescat. Uñ exechiel ꝓphã qͦtiens ad
contẽplanda cȩlestia ducit᷑: pͥus filiꝰ hominis
uocat᷑. Ac si hõ aꝑte dñs admoneat dicens. Ne
de his quȩ uides in elatione cor subleues: cautꝰ

Expanded text:
vebor in aeternum .» Sed quia de confidentia vebor in aeternum .» Sed quia de confidentia virtutis intumuit, paulo post quod pertulit adjunxit: Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Ac si aperte dicat: Fortem me inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim, derelictus agnovi. Hinc rursum dicit: Juravi et statui custodire judicia justitiae tuae . Sed quia ejus virium non erat manere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde et ad precis opem repente se contulit, dicens: Humiliatus sum usquequame secundum verbum tuum . Nonnunquam vero superna moderatio priusquam per munera provehat, infirmitatis memoriam ad mentem revocat, ne de acceptis virtutibus intumescat. Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatur; ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: Ne de his quae vides, in elatione cor subleves, cautus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c̃ ꝑ mnumera uicia seducendo corrũpt᷑. Notan¬
dũ uͦ qd̾ dicit᷑. fornicata es in nomine tuo. qͥa cũ
respectũ mens suꝑni rectoris deserit: laudem
ꝓtinꝰ pͥuatã querit. & sibi arrogare incipit
om̃e bonũ. qd ut largitoris p̾conio seruiret
accepit. Opinionis suȩ głam dilatare deside¬
rat. satagit ut mirabilis cunctis innotescat.
In suo gͦ nomine fornicator. qͥa legalis thori co¬
nubiũ deserens corrupto sp̃ũ in laudis appe¬
titu substernit᷑. Hinc dauid. Tradidit in cap¬
tiuitatẽ uirtutẽ eoꝵ. & pulchritudinẽ eoꝵ
in manꝰ inimici. In captiuitatẽ & enĩ uirtus
& pulchritudo inmanꝰ inimici tradit᷑. cũ de¬
cepte m̃ti antiquus hostis ex boni oꝑis elatione
dñatur. Quȩ tam̃ uͥtutis elatio quauis plene
tat. S cũ subleuatꝰ destituit᷑: destitutꝰ ad for¬
midinẽ reuocat᷑. Hinc & enĩ dauid irerum
dicit. Ego dixi in mea abundantia. ñ mo¬

Expanded text:
spiritus per innumera vitia seducendo corrumpunt. Notanspiritus per innumera vitia seducendo corrumpunt. Notandum vero quod dicitur: Fornicata es in nomine tuo; quia cum respectum mens superni rectoris deserit, laudem protinus privatam quaerit, et sibi arrogare incipit omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae gloriam dilatare desiderat, satagit ut mirabilis cunctis innotescat. In suo ergo 101 nomine fornicatur, quae legalis thori connubium deserens, corruptori spiritui in laudis appetitu substernitur. Hinc David ait: Tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici . In captivitatem etenim virtus, et pulchritudo in manus inimici traditur, cum deceptae menti antiquus hostis ex boni operis elatione dominatur: quae tamen virtutis elatio, quamvis plene at, sed cum destituitur, destitutus ad formidinem revocatur. Hinc enim David iterum dicit: «Ego dixi in mea abundantia: Non mo
Abbreviated transcription (Latin):
enumerat. eamq qͦsi p̾ cȩteris p̃pollentẽ in
tumorẽ cogitacionis exaltat. Unde agitur
ut ante iusti iudicis oculos fouea m̃tis sit me¬
moria uͥtutis. qͥa reminiscendo qͦd gessit.
dũ se apud se erigit: apud humilitatis aucto¬
rem cadit. Hinc nãq suꝑbienti anime dicit᷑.
Quo pulchrior es. descende surge. & dormi
cũ in circũcisis. Ac si aꝑte diceret᷑. Qͥa ex ur¬
tutũ decore te eleuas: ipsa tua pulchritudi¬
ne impelleris ut cadas. hinc sub iherłm
specie uͥtute suꝑbiens anima reꝓbat᷑. cũ dicit᷑.
ꝑ fecta eras in decore meo. que posuerã suꝑ
te dicit dñs. & habens fiduciã in pulchri¬
tudine tua. fortuicata es in nomine tuo.
fiducia qͥppe suȩ pulchritudinis animꝰ
attollit᷑. cũ de uirtutũ meritis leta apud
se securitate głatur. S ꝑ hanc eandem
fiduciã ad fornicationẽ ducit᷑. qͥaͥ cũ int̾ceptaͣ
mentẽ cogitaciones suȩ decipiunt. hẽ maligni

Expanded text:
enumerat, eamque quasi prae caeteris praepollentem in enumerat, eamque quasi prae caeteris praepollentem in tumore cogitationis exaltat. Unde agitur, ut ante justi judicis oculos, fovea mentis sit memoria virtutis; quia reminiscendo quod gessit, dum se apud se erigit, apud humilitatis auctorem cadit. Hinc namque superbienti animae dicitur: Quo pulchrior es, descende, et dormi cum incircumcisis . Ac si aperte diceretur: Quia ex virtutum decore te elevas, ipsa tua pulchritudine impelleris ut cadas. Hinc sub Jerusalem specie, virtute superbiens anima reprobatur, cum dicitur: Perfecta eras in decore meo, quem posueram super te, dicit Dominus; et habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo . Fiducia quippe suae pulchritudinis animus attollitur, cum de virtutum meritis laeta apud se securitate gloriatur. Sed per hanc eamdem fiduciam ad fornicationem ducitur; quia cum interceptam mentem cogitationes suae decipiunt, hanc maligni
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ stͣ punienda denuncient. Et ante quã
uerba exhortacionis insonent. om̃e quod
loquitturi st̃ oꝑib clament.
ed quia sepe dũ p̾dicatio modis congru¬
entibꝰ ubertim fundit᷑. apud semetip¬
sum de ostensione sub occulta lȩticia loqñ¬
tis animus subleuat᷑. Magna cura necesse
ẽ. ut timoris laceratione se mordeat. ne cũ
alioꝵ uulnera medendo ad salutẽ reuo¬
cat: ipse ꝑ negligentiã suȩ salutis intumes¬
cat. ne ꝓximos uiuando se deserat. ne alios
erigens cadat. Nã quibꝰdã sepe magnitudo
uirtutis occasio ꝑditionis fuit. ut cũ de coti¬
fidentia uiriũ in ordinate securi ft̃. ꝑ ne¬
gligentiam mopinate morerent᷑. Uirtꝰ nãq
cũ uitiis renitit᷑. cũ quadã delectacione eiꝰ
sibimetipsi animꝰ blandit᷑. fitq ut bene agñ¬
tis mens metũ suę circũspectionis abiciat.
atq sui confidentia secura reqͥescat. Cũ iam
torpenti seductor callidꝰ om̃e qͦd bene gessit

Expanded text:
orum punienda sunt denuntient; et antequam orum punienda sunt denuntient; et antequam verba exhortationis insonent, omne quod locuturi sunt, operibus clament.ed quia saepe dum praedicatio modis congruentibus ubertim funditur, apud semetipsum de ostensione sui occulta laetitia loquentis animus sublevatur, magna cura necesse est ut timoris laceratione se mordeat, ne qui aliorum vulnera medendo ad salutem revocat, ipse per negligentiam suae salutis intumescat, ne proximos juvando se deserat, ne alios erigens cadat. Nam quibusdam saepe magnitudo virtutis occasio perditionis fuit; ut cum de confidentia virium inordinate securi sunt, per negligentiam inopinate morerentur. Virtus namque cum vitiis renititur, quadam delectatione ejus sibimetipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae circumspectionis abjiciat, atque in sui confidentia secura requiescat; cui jam torpenti seductor callidus omne quod bene gessit
Abbreviated transcription (Latin):
clamat. nil de occultis misteriis p̾dicat. ut
tc̃ subtiliora queq de cȩlestibꝰ audiant:
cũ luci ueritatis appropinquant. S inter
hȩc ad ea quȩ iã suꝑius diximꝰ. caritatis
studio retorquem᷑. ut p̃dicator qͥsq plꝰ actibꝰ
quã uocibꝰ insonet. &. bene uiuendo uestigia
ostendat. qͥa & gallꝰ iste quẽ ꝓ expͥmenda bo¬
ni p̃dicatoris specie in loquittione sua dñs
assumit. cũ iam edere cantꝰ parat. pͥus alas
excutit. & semetipsũ feriens: uigilantiorẽ
dio bonȩ actionis euigilent. ne in semetipsis
torpentes alios excitent uoce. Priꝰ se ꝑ subli¬
mia facta excuciant. & tc̃ ad bene iuuendũ
alios sollicitos reddant. Prius cogitacionũ
alis semetipsos feriant. qͥcͥqͥd in se inutiliter
torpet. sollicita inuestigatione dep̾hendant.¬
& districta anĩadu̾sione corrigant. ut tc̃
demũ alioꝵ uitã loquendo componant. P¬
us punire ꝓpͥa fletibꝰ curent. & tc̃ quȩ ali¬

Expanded text:
clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci veritatis appropinquahaec ad ea quae jam superius diximus, charitatis studio retorquemur, ut praedicator quisque plus actibus quam vocibus insonet, et bene vivendo vestigia ostendat. Quia et gallus iste, quem pro exprimenda boni praedicatoris specie in locutione sua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens vigilantiorem dio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feriant; quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendant, districta animadversione corrigant; et tunc demum aliorum vitam loquendo componant; prius punire propria fletibus curent, et tunc quae ali
Abbreviated transcription (Latin):
ses a secreto di exiens choruscante̾ corã ppło
faciem uelat. qͥa nimirũ turbis claritatis
intimȩ archana ñ indicat. Hinc ꝑ eũ diuina
uoce p̾cipitur. ut is qui cisternã foderit. si
oꝑire negligat. corruente in ea boue uel asi-¬
no. p̾tium reddat. qͥa ad alta scientiȩ flu¬
enta ꝑueniens. cũ hȩc apud bruta audienti¬
um corda ñ contegit. pene reus adducitur.
si ꝑ uerba eiꝰ in scandalũ siue munda siue¬
mens inmunda capiat᷑. Hinc ad beatũ iob di
citur. Qs dedit gallo intelligentiã: Predi¬
cator &. enĩ sc̃s dũ caligoso hoc clamat in tẽ¬
pore: quasi gallꝰ cantat in nocte. cũ dicit.
Hora ẽ iam nos de somno surgere. & rursus.
Euigilate iusti. & nolite peccare. Gallus autẽ
ꝓfimdiorib horis noctis altos edere cantus
solet. Cũ uͦ matutinũ iam tẽpꝰ in ꝓximo ẽ. mi¬
nutas ac tenues uoces format. qͥa nimirũ qͥ
recte p̾dicat: obscuris adhuc cordibꝰ aꝑte

Expanded text:
ses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo ses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda si per verba ejus scandalum sive munda sumens immunda capiatur. Operienda est icitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid obtulit. & aliqd tulit. Concedendo
enim leuia. fubtraxit acriora ut qͥa ad de¬
serenda cuncta simul non ad surgeret:
dũ in qdda suus animꝰ familiarit᷑ relinqͥ¬
tur. a quodã suo sine dolore toleretur.
ciendũ uͦ p̾dicatori ẽ. ut auditoris sui
animũ ultra uires ñ trahat. ne ut ita
dicã dũ płꝰquã ualet tendit᷑. mentis corda rũ¬
patur. Alta & enĩ quȩq debent multis audi¬
entibꝰ contegi. & uix paucis aꝑiri. Hinc nãq
ꝑ semetipsã ueritas dicit. Qͥs putas ẽ fidelis
dispensator & prudens. que constituit dñs
suꝑ familiã suã. ut det illis in tempore triti¬
ci mensurã: ꝑ mensurã qͥpͥpe tritici: expͥmi¬
tur modꝰ uerbi ne cũ angusto cordi incap¬
tabile aliquid tͥbuit᷑. extra fundat᷑. Hinc
paulꝰ ait. Non potui uobis loqͥ quasi spirita¬
lib s quasi carnalibꝰ tanqu̾a paruulis in
xp̃o lac uob̃ potũ dedi non escam. Hinc moy¬

Expanded text:
aliquid obtulit et aliquid tulit. Concedendo aliquid obtulit et aliquid tulit. Concedendo enim levia, subtraxit acriora; ut quia ad deserenda cuncta simul non assurgeret, dum in quodam suo vitio animus familiariter relinquitur, a quodam suo sine dolore tolleretur.est praedicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis ens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moy
Abbreviated transcription (Latin):
Qui huiꝰ pugnȩ metu territus dũ se ꝑ abs¬
tinentiã restringere nitit᷑: in anis gle
temptacione fatigat᷑. In quo nimirũ unu ui¬
tium nullatenꝰ extinguit᷑. nisi aliud nutria¬
tur. Quȩ gͥ pestis ardentiꝰ inseqnͣda ẽ. nisi
que ꝑiculosius p̃mit: Tolerandũ namq ẽ
ut ꝑ uirtutẽ abstinentiȩ. interim arrogan
tia contͣ uiuentẽ crescat. ne eũ ꝑ ingluui¬
em a uita funditꝰ luxuria extinguat. Hinc
ẽ quod paulꝰ cũ infirmũ auditorẽ suũ ꝑ¬
penderet. aut pͣua adhuc uelle agere. aut
de actione recta humanȩ laudis retribu¬
tione gaudere ait. Uis non timere potesta¬
tem: Bonũ fac: & habebis laudẽ. ex illa.
Neq enĩ ideo bona agenda st̃. ut potestas
huiꝰ mundi nulla timeat᷑. aut ꝑ hec głe
transitoriȩ laudis sumat᷑. s cũ infirmam
mentẽ ad tantũ robur ascendere ñ posse
pensaret: ut & pͣuitatem simul uitaret &
laude: p̃dicator egregiꝰ ei & ammonendo

Expanded text:
qui hujus pugnae metu territus, dum se per absqui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenus extinguitur, nisi aliud nutriatur. Quae igitur pestis ardentius insequenda est, nisi quae periculosius premit? Tolerandum nunquam est ut per virtutem abstinentitia contra viventem crescat, ne eum per ingluviem a vita luxuria funditus exstinguat. Hinc est quod Paulus cum infirmum auditorem suum perpenderet aut prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanae laudis retributione gaudere, ait: Vis non timere potestatem? Bonum fac, et habebis laudem ex illa. Neque enim ideo bona agenda sunt ut potestas hujus mundi nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis sumatur: sed cum infirmam mentem ad tantum robur ascendere non posse pensaret, ut et pravitatem simul vitaret et laudem praedicator egregius et admonendo
Abbreviated transcription (Latin):
consparsionis seruiatur. Cur medicina mͣtis
una eademq p̾dicatione apposita. moꝵ morb̾
diu̾so ordine obiuare non ualeat. quȩ tanto
subtilior agit᷑. qnto de iusibilib tractat.¬
ed qͥa plerũq dũ suoꝵ uitioꝵ
languor irruit. hoc leuiꝰ illud fortasse
grauiꝰ pͥmit. Nimirũ uͦ rectiꝰ sub celeritate
subuenit᷑ ꝑ quod festine ad interitũ tendi¬
tur. Et si hoc a uicina morte restringi ñ po¬
test: nisi illud etiã qͦd existit contrariũ cres¬
cat. tolerandũ p̾dicatori ẽ. ut ꝑ exhortacio¬
nem suã. artificioso moderamine unũ paci¬
atur crescere. quatinꝰ possit aliud a uicina
morte retinere. Qd cũ agit. non morbũ ȩrag¬
gerat. s uulnerati sui cui medicamentũ ad¬
hibet uitã seruat. ut exquirendȩ salutis
congruũ tempꝰ inueniat. Sepe enĩ quis a
ciboꝵ se ingluuie minime tẽꝑans. iamq
pene suꝑantis luxuriȩ stimulis pmitur.

Expanded text:
conspersioni serviatur, cur medicina mentis conspersioni serviatur, cur medicina mentis una eademque praedicatione apposita, morum morbis diverso ordine obviare non valeat, quae tanto subtilior agitur, quanto de invisibilibus tractated quia plerumque dum duorum vitiorum languor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dui p̃cipitacio. Sic in illo repͥmat᷑ repente ob¬
orta p̃cipitacio. ut tam̃ non conualescat inps¬
sa ex consparsione formido. Qd autẽ mirum
si mentiũ medici ista custodiunt. dũ medici¬
corꝑum tanta discretionis arte se temꝑant.
qui ñ corda s corpora medent᷑. Plerũq enĩ
debile corpꝰ impͥmit languor inmanis. cui
languori scilicet obuari aduitoriis fortibꝰ
debet. s tam̃ corpꝰ debile aduitoriũ forte
ñ sustinet.Studet gͥ qui medetur. qͣtinus
sic suꝑ existentẽ morbũ subtrahat. ut ne¬
quaquã supposita corꝑis debilitas crescat.
ne fortasse languor cũ uita deficiat. Tan¬
ta gͦ adiutoriũ discretione componit. ut
uno eode tempore & languori obuiet &
debilitati. Si gͥ medicina corꝑi indiuise
adhibita. seriure diuisibilit̾ potest. tc̃
enĩ uere medicina ẽ. qnͣdo sic ꝑ eam uitio
suꝑ existenti fuccurrit᷑. ut ei ĩa suppositȩ

Expanded text:
diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente obdiu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibiliter potest tunc enim vere medicina est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae
Abbreviated transcription (Latin):
t grauis quide p̾dicatori labor ẽ. in cõ¬
munis p̾dicationis uoce ad occultos fin¬
guloꝵ motꝰ causasq uigilare. & palestrarũ
more in diu̾si lateris arte se uertere. mul¬
to tam̃ acriori labore fatigat᷑. qnͣdo uni &
contrariis uiciis seruienti p̃dicare cõpellit᷑.
Plerũq enĩ qͥs lȩte nimis consparsionis ex¬
immanit᷑ depͥmit. Curandũ itaq p̾dicato¬
ri ẽ. quatinꝰ sic tergatur tristicia quȩ uenit
ex tempore. ut non augeat᷑ lȩticia quȩ sup¬
petit ex consparsione. Sic deniq repͥmatur
leticia quȩ uenit ex consparsione. ut tamen
non crescat tristicia quȩ uenit ex tempore.
ste grauat᷑ usu in modãtȩ p̃cipitacionis.
& aliqnͣdo tam̃ ab eo qd festine agendũ ẽ
eũ uis p̃pedit. subito natȩ formidinis. Ille gͣ¬
uatur usu in moderatȩ formidinis. & aliqͣndo
tam̃ in eo qͥd appetit: temeritate impellit᷑ p̃¬
cipitacionis. Sic itaq in isto repͥmat᷑ subito ob¬
orta formido. ut tam̃ non excrescat enutrita

Expanded text:
t gravis quidem praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acriori labore fatigatur, quando uni e contrariis vitiis servienti praedicare compellitur. Plerumque enim quis laetae nimis conspersionis eximmaniter deprimit. Curandum est itaque praedicatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, ut non augeatur laetitia quae suppetit ex conspersione; et sic frenetur laetitia quae ex conspersione est, ut tamen non crescat tristitia quae venit ex tempore. Iste gravatur usu immoderatae praecipitationis, et aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae formidinis. Ille gravatur usu immoderatae formidinis, et aliquando tamen in eo quod appetit, temeritate impellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non excrescat enutrita
Abbreviated transcription (Latin):
impiꝰ & cerꝰ & mortuus: aliberatore suo gͣcis accepit ꝙ iustitiã &
lim̃ & uitã. N enĩ iuste agebat & auota ẽ iustitia eł nec ad dñ
gradiebatur & consirmatꝰ est cursus eiꝰ nec diligebat dm̃ ꝙ flama¬
ta est cartus el. ẜ cũ ess& sine fide acꝑ inde. imprꝰ accepit spm
sidei ꝙ factꝰ ẽ iustꝰ. iustus autẽ. side uuuit. ꝙ sine fute nemo
potest plocere dõ & omẽ qđ ñ est exfide peccat ĩ est. ut seilicꝙ
in telligas iustitiã ia fideliũ ñ eẽ iustiiã.q sordꝙ natura sine
sint uia ꝓfundiores intrabat errores. S quest̃ & inuente̾ ꝙ repor

Expanded text:
impius, et caecus, et mortuus, a liberatore suo gratis accepit et justitiam, et lumen, et vitam. Non enim juste agebat, et aucta est justitia ejus; nec ad Deum gradiebatur, et confirmatus est cursus ejus; nec diligebat Deum, et inflammata est charitas ejus; sed cum esset sine fide, ac proinde impius, accepit Spiritum fidei, et factus est justus: Justus autem ex fide vivit ; et, Sine fide nemo potesintelligat justitiam infidelium non esse justitiam quia sordet natura sine sine via, profundiores intrabat errores; sed quaesitus, et inventus, et repor
Abbreviated transcription (Latin):
plens cibo & letiia corda ur̃a Cũ utiq si eis nat᷑alis ĩ telligutia
uel us bent fici& dĩ ad capescendã uitã ȩcnã fufficere potiuissq
uro ꝙpiã tẽpore. iationalis nos c̃ cẽplatto & tẽpos aeris ꝙ fructuũ
sanguine redetoꝵ stulta miniũ ꝙ ꝑnitiosa ꝑsuasio. natrã bumanãi ñ lib̾at¬
se fecit nos & ñ ipsi nos: ita ipse resicit nos & ñ ipsi nos. one sibi sa¬
cultas hor̃s p̃tuĩ reparationis huiꝰ ł ptꝰ restiutionẽ sui ꝑoꝑa uideret᷑
iusticiȩ repensare: effudert̃ se diuitiȩ bonitatis dĩ ĩ ipsa quogdã pͥ¬
mordia paruuloꝵ. ĩ qͥb nec p̃cedens eligit᷑ nec secutura deuotio. ñ
obecdientia. ñ dis cretio. ñ uoluntas. De his enĩ loquor qͥ mox ut nati fẽ

Expanded text:
igentia, vel usus beneficiorum Dei ad capessendam vitam aeternam sufficere potuisset, nostro etiam tempore rationalis nos contemplatio, et temperies aeris, et fructum sanguine redemptorum stulta nimium et perniciosa persuasio. Naturam humanam nipse fecit nos, et non ipsi nos; ita ipse reficit nos, et non ipsi nos. Ac ne sibi facultas hominis pretium reparationis hujus, vel post restitutijustitiae repensare; effuderunt 95 se divitiae bonitatis Dei in ipsa quorumdam primordia parvulorum; in quibus nec praecedens eligitur, nec secutura devotio; non obedientia, non discretio, non voluntas. De his enim loquor qui mox ut nati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ. Cũ aut̃ benignitas & humanitas apparuit saluatoris ur̃i nĩ ex
sine dõ solũ fuit mortuũ fuit iustitię ux̃q peccato. Uibi autẽ eũ
illuminauit miscłia xp̃i : erutũ ẽ aregno diaboli & factũ ẽ regnũ
dĩ. In qͦ ut ꝑmanere possit ne ea qͥdẽ facultate sufficit sibi ͥ in-
ardentissima files ĩ tẽptationib defeciss&̧ nͥ ꝓ eo dñs supplicassoe. sicui¬

Expanded text:
humanitas apparuit Salvatoris nostri, non sine Deo solum fuit, mortuum fuit justitiae, vixitque peccicordia Christi, erutum est a regno diaboli, et factum est regnum Dei: in quo ut permanere possit, ne ea quidem facultate sufficit sibi, nisi inde aardentissima fides in tentationibus defecisset, nisi pro eo Dominus su
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ante gr̃ȩ ꝑceptionẽ tunens atq oraus dm̃. elemosinis & ie¬
uinus & orationi spontaneo studio fuerit intentꝰ. atq obhoc
liunno testimnonio lauelat donũ regetierationis accopit. neque
in telligt̃ omem̃ illã p̃patationẽ corneli ꝑ odĩ gram̃ fuisse collatã
Si qͥdẽ cã sc̃s petrus ꝑ uisionẽ ontẽ genꝰ animaltẽ debaptraundo
cornelio. acꝑ uiede de om̃ib gentib oloceretur. atq ille. im mundũ
& in discretũ cibũ iudaita obseruantia recusar&: trina ad eũ uo
facta sit dicens. quȩ ds̃ mindauit timne cõmime dixeris. Quo
donũ: ñ dubitar& apłs conferre sacram̃tũ ne noue & nec cdũ
reuelatȩ uocationis uacillar& exordiũ nͥ ꝑ ipsa in ditia p̃ceden¬
tiũ studioꝵ lm̃ iu ad sum̃dis constar& oꝑatũ. Non enĩ om̃rũ est

Expanded text:
quod ante gratiae perceptionem timens atque orans Deum, eleemosynis et jejuniis, et orationi, spontaneo studio fuerit intentus; atque ob hoc divino testimonio laudatus, donum regenerationis acceperit. Neque intelligunt, omnem illam praeparationem Cornelii per Dei gratiam fuisse collatam. Siquidem cum sanctus Petrus per visionem omne genus animalium, de baptizando Cornelio, ac perinde de omnibus gentibus doceretur, atque ille immundum et indiscretum cibum Judaica observantia recusaret, trina ad eum vox facta sit dicens, Quae Deus mundavit, tu ne commune dixeris Quo donum, non dubitaret Apostolus conferre Sacramentum: ne novae et necdum revelatae vocationis vacillaret exordium, nisi per ipsa indicia praecedentium stu
Abbreviated transcription (Latin):
gaui ꝓte necleficiat fides tua & tu tandẽ conũsus consiria fratres
cuos & roga ne ĩtreris ĩtẽptationẽ. Et ut magis ꝓbaret̃ lib̾u arbitria
nil posse sine grã cui elictũ fuerat c̃ firma frares tuos. ꝙ roga ner
Cerde. rogauerat ꝓ eo dũs nedeficerꝙ fides ipsiꝰ nec utiq frustra rog.
cuiꝰ una erat cũ eo quẽ raganerat oꝑatio. S ne lib̾o arbitrio in¬
deret᷑ stare qͥ de se magna ꝓmiserat ꝑmittit̃ periclitari. ut contur¬
tatis agnoscit̾ ꝙiã hoc necesse. babeant c̃fiteri qđ ex om̃i numero
hominũ ꝑsclã cuncta uatoꝵ certꝰ apud dm̃ diffinitꝰq sit mimerꝰ. p̃¬
destinati ĩ uitã ęt̾nã ppłi ꝙ secłm̃ ꝓpositũ dĩ uocantis electi. Qqđ¬
qͥde. tã impiũ ẽ negateq. ipsi gr̃ȩ ctͣire. Neq enĩ remotũ ẽ abĩspecti¬
one cõmuni qt scłis quatinumera bominũ milia errorib suis im¬
Uiri fr̃s qͥd hec facitis et nos mortalos sumꝰ similes uob̾ hoẽs

Expanded text:
us, confirma fratres tuos; et roga, ne intretis in tentationem . Et ut magis probaretur liberum arbitrium nihil posse sine gratia; cui dictum fuerat, Confirma fratres tuos, et roga, ne Certe rogaverat pro eo Dominus ne deficeret fides ipsius: nec utique frustra rogaverat, cujus una erat cum eo quem rogaverat, operatio. Sed ne libero arbitrio videretur stare qui de se magna promiserat, permittitur periclitari; ut conturtatis agnoscitur, etiam hoc necesse habeant confiteri, quod ex omni numero hominum per saecula cuncta natorum, certus apud Deum, definitusque sit numerus praedestinati in vitam aeternam pam ipsi gratiae contraire. Neque enim remotum est ab inspectione communi quot saeculis quam innumera hominum millia erroribus suis imViri fratres, quid haec facitis? Et nos mortales sumus, similes vobis homines,
Abbreviated transcription (Latin):
ħnĩi. diligamꝰ inuitẽ. qm̃ caritas ex dõ est. ꝙ ouĩis qͥ diligit exdõ est
natꝰ est & cognoscit diñ. Quiñ diligit ñ nouit eũ qr ds̃ karitas est. Cui be¬
atus paulus congruit dicens In xp̃a iħu neq circũ cisio neq p̾putiũ ua¬
l& aliqud̃. s fides quȩ ꝑdilectionẽ oꝑat᷑. Unde babet̾ hȩc fides conex
entiã quas uirtutes quȩ studia quos labores nichil ꝓdesse testat᷑
q scilic& multa laudabilia atq miranda posst̃ in hõe reperiri. q
electus est a dõ: fartus ẽ digũ. sic̃ dic̃ apłs Gr̃as agentes patri qͥ dig¬

Expanded text:
Charissimi, diligamus invicem, quoniam charitas ex Deo est; et omnis qui diligit ex Deo natus est neque circumcisio, neque praeputium valet aliquid; sed fides quae per dilectionem operatur . Unde habetur haec fides connexa entiam, quas virtutes, quae studia, quos labores, nihil prodesse testatur ? Quia scilicet multa laudabilia atque miranda possunt in homine reperiri, quae electus est a Deo, factus est dignus; sicut dicit Apostolus, Grati
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃s hoẽs uolt̃ ꝑtinere laborantes in in certo istiꝰ uitȩ one¬
atos q peccatis ut qͥ uoluerint mansuetudinẽ & humilitatẽ e¬
subire. in ueniant reqͥẽ animab suis in spẽ uttȩ ȩt̾ne. Qui aũ
hec facere nolueruit sua culpa coreant salute quã si uoluis¬
sent potuerant obtinere. S aucliant ꝙ dictũ adnõ libo arbitrio
utentib sine me nicbil potestis facere. Et nemo uenit adme
nͥ pat̃ qͥ misit me attraxerit eũ Et nemo potest uenire ad me
datũ ei fuerit ã patre meo. Et sicut pat̾ uiuificat mortuos:
& filiꝰ qͦs uult uiuisicat. Et nemo nouit filiũ nͥ pat̾. neq patrẽ
qͥs nouit ñ filiꝰ & cui uoluerit fili reuelare. Quȩ omĩa cũ sint
in mutabilia & nequeant ulla ĩ tͣp̃tatione in seusũ aliũ detor¬
queri: qͥs ãbigat tc̃ lib̃ũ arbitriũ cohoriationi uocantis obędire
cũ in illo grã dĩ affectũ credendi obediendiq generauerit
Alioquii sufficer& moneri hoemt ñ iꝑiã in ipso nouã fieri

Expanded text:
ad omnes homines volunt pertinere, laborantes in incerto istius vitae oneratosque 91 peccatis, ut qui voluerint mansuetudinem et humilitatem subire, inveniant requiem animabus suis in spe vitae aeternae; qui autem haec facere noluerint, sua culpa careant salute; quam si voluissent, potuerant obtinere. Sed audiant et dictum a Domino libero arbitrio utentibus: Sine me nihil potestis facere ; et, Nemo venit ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum ; et, Nemo potest venire ad me nisi datum ei fuerit a Patre meo ; et, Sicut Pater vivificat mortuos, ita et Filius quos vult vivificat ; et, Nemo novit Filium, nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Quae omnia cum sint incommutabilia, et nequeant ulla interpretatione in sensum alium detorqueri, quis ambigat tunc liberum arbitrium cohortationi vocantis obedire, cum in illo gratia Dei affectum credendi obediendique generaverit? Alioquin sufficeret moneri hominem, non etiam in ipso novam fieri
Abbreviated transcription (Latin):
poris. ut tam̃ in conuigibꝰ despecta ñ fiat fecũ¬
ditas carnis. Sic p̾dicanda st̃ bona. ne exaltare
iubeant᷑ & mala. Sic laudanda st̃ bona sũma.
ne despiciant᷑ ultima. Sic nutrienda st̃ ulti¬

Expanded text:
poris, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunporis, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis. Sic praedicanda sunt bona, ne ex latere juventur et mala. Sic laudanda sunt bona summa, ne desperentur ultima. Sic nutrienda sunt ulti
Abbreviated transcription (Latin):
ex diu̾so latere incidat. qͥtinꝰ sic suꝑbis p̃dice¬
tur humuilitas. ut tam̃ timidis ñ augeatur
metus. Sic timidis infundat᷑ auctoritas.
ut tam̃ suꝑbis non crescat effrenatio. Sic
otiosis ac tocpentibꝰ pͣdicetur sollicitudo
boni oꝑis. ut tam̃ inquietis immnoderate
licentia non augeat᷑ actionis. Sie in quieti
ponat᷑ modus. ut tamen ociosis non fiat
torpor securꝰ. Sic ab impacientibꝰ extingua¬
tur ira. ut tam̃ remissis ac lenibꝰ non cres¬
cat negligentia. Sic lenes accendant᷑ ad
telum. ut tam̃ iracũdis non addat᷑ incen¬
dium. Sic tenacib infundat᷑ tribuendi lar¬
gitas. ut tam̃ ꝓdigis effusionis frena mi¬
nime laxent᷑. Sic ꝓdigis p̃dicetur parcitas.
ut tam̃ tenacib ꝑiturarũ rerũ custodia
ñ augeat᷑. Sic incontinentibꝰ laudet᷑ coniu¬
gium. ut tam̃ iam continentes reuocent᷑ ad
luxum. Sic continentibꝰ laudet᷑ uirginitas cor¬

Expanded text:
ex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praediceex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis non augeatur metus, sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis. Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic incontinentibus laudetur conjugium, ut tamen jam continentes non revocentur ad luxum. Sic continentibus laudetur virginitas cor
Abbreviated transcription (Latin):
re. Coram cȩco uͦ offendiculũ ponere ẽ. dis¬
cretam qͥde rem agere. s tam̃ ei qui lumen
discretionis ñ habet. scandali occasionẽ pre¬
bere.
ec st̃ quȩ p̃sul animarũ in p̃dicationis
diu̾sitate custodiat. ut sollicitꝰ congrua
singuloꝵ uulneribꝰ medicamina apponat.
S cũ magni sit studii. ut exhortandis sin
gulis seriuat᷑ ad singula. cũ ualde labori¬
osum sit. unuqueq de ꝓpͥus sub dispensa¬
tione debitȩ considerationis instruere.
longe tam̃ est laboriosius auditores in¬
numeris ac diu̾sis passionibꝰ laborantes
uno eodẽq tempore uoce uniꝰ & cõmunis
exhortacionis ammnonere. Ibi qͥppe tanta ar¬
te uox tẽꝑanda ẽ. ut cũ diu̾sa sint auditoꝵ
uitia. & singulis inueniat᷑ congrua. & tam̃
sibimetipsi non sit diu̾sa. ut int̾ passiones
media. uno qͥdẽ ductu transeat. s more bici¬
pitis gladii tumores cogitacionũ carnaliũ

Expanded text:
re: coram caeco vero offendiculum ponere, est disre: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, scandali occasionem praebere.ec sunt quae praesul animarum in praedicationis diversitate custodiat, ut sollicitus congrua singulorum vulneribus medicamina opponat. Sed cum magni sit studii ut exgulis serviatur ad singula, cum valde laboriosum sit unumquemque de propriis sub dispensatione debitae considerationis instruere, longe tamen est laboriosius auditores innumeros ac diversis passionibus laborantes, uno eodemque tempore, voce unius et communis exhortationis admonere. Ibi quippe tanta arte vox temperanda est, ut cum diversa sint auditorum vitia, et singulis inveniatur congrua, et tamen sibimetipsi non sit diversa; ut inter passiones medias uno quidem ductu transeat, sed more bicipitis gladii tumores cogitationum carnalium
Abbreviated transcription (Latin):
humanas laudes in corde requisiuit. Cũ
uͦ praua estimatio in qnͣtũ sine peccato ua¬
let ab intuentiũ mente ñ tergit᷑. cunctis
mala credentibꝰ ꝑ exemplũ culpa ꝓpinat᷑.
Uñ & plerũq contingit. ut qͥ negligent᷑ de
se mala opinari ꝑmittunt. ꝑ semetipsos qͥ
de nulla iniqͣ faciant. s tamen ꝑ eos qui se
imitati fuerint: multipliciꝰ delinquant.
Hinc ẽ qͦd paulꝰ inmunda quȩdã sine pollu¬
tione comedentibꝰ. s in ꝑfectis temptacionis
scandalũ. sua hac cõmessatione monentib
dicit. Uidete ne forte hȩc licentia ur̃a offen¬
diculũ fiat infirmis. & rursũ. Et ꝑibit infir¬
mus in tua conscientia frat᷑ ꝓpt̾ qu̾e xp̃c
tientes conscientiã eoꝵ infirmã: in xp̃o
peccatis. Hinc ẽ qͦd moyses cũ diceret. non
maledices surdo: ꝓtinus adiunxit. nec co¬
ram cȩco pones offendiculũ. Surdo qͥppe
maledicere ẽ: absenti & ñ audienti deroga¬

Expanded text:
humanas laudes in corde requisivit. Cum humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde et plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunidem nulla iniqua faciant, sed tamen per eos qui se fuerint imitati multiplicius delinquant. Hinc est quod Paulus non munda quaedam sine pollutione comedentibus, sed imperfectis tentationis scandalum sua hac comessatione moventibus dicit: Videte ne forte haec licentia vestra offendiculum fiat infirmis . Et rursus: Et peribit infirmus in tua conscientia frater, propter quem tientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis . Hinc est quod Moyses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti deroga
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ nr̃m. & ita faciendũ ẽ ne uideat᷑. & tam̃
ut debeat uideri p̾cipit᷑. nisi qͦd ea quȩ
agimꝰ. & occultanda st̃ ne ipsi laudemur.
& tam̃ ostendenda st̃. ut laudẽ cȩlestis pa¬
ab hominib bona oꝑa nr̃a preciperet: ꝓtin
subdidit. ut glorificent patrẽ urm qui in
cȩlis ẽ. Qualitꝰ gͥ uidenda essent uł qua¬
lit̾ non uidenda: ex sentenciarũ fine mons¬
trauit. quatinꝰ oꝑantis mens opꝰ suũ. & ꝓpt̃
se uideri ñ quereret. & tam̃ hoc ꝓpt̾ cȩlestis
patris glam non cęlaret. Uñ fit plerũq ut
bonũ opꝰ & inocculto fit cũ fit publice. & rur¬
sus in publico cũ agit᷑ occulte. Qui enĩ in pub¬
lico ex bono oꝑe non suam s suꝑni patris
głam querit: qͦd fecit abscondit. qaͥ illũ
solũ testẽ habuit: cui placere curauit. Et
qͥ in secreto suo & bono oꝑe dep̾hendi ac lau¬
dari concupiscit. & nullꝰ fortasse uidet
qd exhibuit: tam hoc corã hominibꝰ fecit
qaͣ tot testes in bono oꝑe secũ duxit: quot

Expanded text:
ta faciendum est ne videatur, et tamen ut debeat videri praecipitur, nisi quod ea quae agimus, et occultanda sunt, ne ipsi laudemur, et tamen ostendenda sunt, ut laudem coelestis Paab hominibus bona opera nostra praeciperet, protinus subdidit: Ut glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Qualiter igitur videnda essent, vel qualiter non videnda, ex sententiarum fine monstravit, quatenus operantis mens opus suum et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit; quia solum illum testem habuit, cui placere curavit. Et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot
Abbreviated transcription (Latin):
cio faciunt. districtius contͣ se udiciũ ac¬
cendt̾. ut tanto eos durior sentencia feriat
qnͣto illos in culpa artius uincla deliberati¬
onis ligant. Citius fortasse delicta peniten¬
do abluerent. si in his sola p̾cipitacione ce¬
cidissent. Nã tardiꝰ peccatũ soluit᷑ qͦđ & ꝑ
consiliũ solidat᷑. Nlisi enĩ mens om̃imꝰ ȩt̾na
despiceret: in culpa ex iudicio non ꝑiret.
hoc gͦ p̃cipitacioni lapsũ ꝑ consiliũ ꝑeun¬
tes differt᷑. qͦd cũ a statu iusticiȩ peccando
concidunt: plerũq simul & in laqueũ des¬

Expanded text:
cio faciunt, districtius contra se judicium accio faciunt, districtius contra se judicium accendunt, ut tanto eos durior sententia feriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum solvitur, quod per consilium solidatur. Nisi enim mens omnimodo aeterna despiceret, in culpa ex judicio non periret. Hac ergo praecipitatione lapsi, per consilium pereuntes differunt, quia cum hi ab statu justitiae peccando concidunt, plerumque simul et in laqueum des
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Uniꝰcuiusq ensis suꝑ femur suũ. ꝓꝑ¬
ter timores nocturnos. Ensis enĩ suꝑ femꝰ
ponit᷑. qnͣdo acumine suȩ p̾dicationis pͥua
suggestio carnis edomat᷑. ꝑ noctẽ uͭ ceci¬
tas nr̃e infirmitatis expͥmit᷑ qͥa qequid
acdũsitatis in nocte imminet ñ uidet᷑ Uniꝰ
ñuident metuunt. ad intencionẽ certa¬
ninis parati semꝑ ad sistunt. Hinc rur sũ
sponsȩ dicit᷑ Nasus tuus sic̃ turris quȩ ẽ
in hybano. Rem nãq quã oculis non cerni
bano dicit᷑ꝰ qͥa discreta eoꝵ ꝓuidentia
ma in alto sita ẽ. ut temptacionũ certa¬
mina & pͥusqu̾̃a ueniant uideat & cont̾
ea dũ uenerint. muita subsistat. Quȩ
eni futera p̾uident᷑. cũ presentia fuerint
minoris uirtutis fiunt. Qͥa dũ contͣ ictũ
qusq paratior reddit᷑ hostis qͥ se in opi¬
natum credidit: eo ipso quo pͥuisus ẽ ener¬
deratione ꝑpendant. qͥ dũ mala ex iudi¬

Expanded text:
dicitur: Uniuscujusque ensis super femur suum, prdicitur: Uniuscujusque ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Ensis enim super femur ponitur, quando acumine sanctae praedicationis prava suggestio carnis edomatur. Per noctem vero caecitas nostrae infirmitatis exprimitur, quia quidquid adversitatis in nocte imminet non vide non vident metuunt, ad intentionem certaminis parati semper assistunt. Hinc rursum sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano . Rem namque quam oculis non cernimbano dicitur, quia discreta eorum providentia ita in alto sita est, ut tentationum certamina et priusquam veniant videat, et contra ea dum venerint munita subsisenim futura praevidentur, cum praesentia fuerint, minoris virtutis fiunt, quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis, qui se inopinatum credidit, eo ipso quo praevisus est, enerderatione perpendant, quia dum mala ex judi