comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundi iurgus inchoato quietis amore.
diuidunt᷑: erudiri sacris eloquus siciũt:
uacare supnis contemplationib ꝯcupi¬
scunt: nec t̃n ꝑfecta animi lib̃tate cu¬
ram rerum familiariũ deserunt. Cui
sepe dum licite seruiunt: & illicitis
huius mundi uirguis implicant᷑. Cũq
trenasres studiose cueri desiderant:
cordis requiem deserunt. quam quere¬
bant. Et cum substantia fugiens conti¬
nua ꝓuisione ꝓtegit᷑: conceptus in aĩo
diuine scientie sermo dissipat᷑: qͥa uix¬
ta u̾itatis sententiam oborcum semen
spinȩ oppͥmunt: cũ u̾bũ dĩ a memoria
importune trenarum rerũ sollicitudi¬

Expanded text:
mundi jurgiis, inchoato quietis amore, dividuntur, erudiri in sacris eloquiis sitiunt, vacare supernis contemplationibus concupiscunt, nec tamen perfecta animi libertate curam rerum familiarium deserunt. Cui saepe dum licite serviunt, etiam illicitis hujus mundi jurgiis implicantur. Cumque terrenas res studiose tenere desiderant, cordis requiem deserunt quam quaerebant. Et cum substantia fugiens continua provisione protegitur, conceptus in animo divinae scientiae sermo dissipatur, quia, juxta Veritatis sententiam, obortum semen spinae opprimunt, cum verbum Dei a memoria importunae terrenorum sollicitudi
Abbreviated transcription (Latin):
certitudine. int̾ desid̃ia confir¬
mat. Respondere gͦ eius est. ut col¬
lect̾ionem fr̃m expectare debeant.
eoꝵ mentib libent̾ expect̾andi mo¬
ras infundere : ut cum carnis re¬
surrectiont̃ appetunt: etiam ex
colligendoꝵ augmento fratrum
t cum aꝑuisset sigillum sextum.
ecce t̾remotꝰ factus est magnus:
& sol factus ẽ niger. tanquam saccꝰ
Aliquando in sacro eloquio solis
nomine: p̃dicatoris claritas designat᷑.
In extremo quippe tempore. sol qͣsi
saccus cilicinus ostenditur: qr fulgẽs
uita p̃dicantium ante reproborum
ocłos asꝑa &e despec̾ta monstratur.

Expanded text:
certitudine inter desideria confircertitudine inter desideria confirmat. Respondere ergo ejus est ut collectionem fratrum exspectare debeant eorum mentibus libenter exspectandi moras infundere; et cum carnis resurrectionem appetunt, etiam ex colligendorum augmento fratrum cum aperuisset sigillum sextum, ecce terrae radius factus est magnus: et sol factus est niger tanquam saccus Aliquando in sacro eloquio solis nomine praedicatoris claritas designatur. In extremo quippe tsaccus cilicinus ostenditur, quia fulgens vita praedicantium ante reproborum oculos aspera et despecta monstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
t date sunt illis singłe stole albe.
Ioħs qui in reuelatione fua. ante
resurrectionem corporum. clamanteᷤ
scõrum animas uidit: eas accepisse
stolas singłas aspexit. Ante resurrec¬
tionem quippe. scĩ stolas singulas
accepisse dicunt᷑: qr sola adhuc
animars & mentis beatitudine ꝑ¬
fruuntur. In fine uͦ mund binas
accepturi st̃ : qr cum m̃tis beatitu¬
dine etiam carnis głam possideb̾t:¬
& cum animarum ꝑfect̾o gaudio. ẽ
corporum incorruptione uestient᷑
qr nimirum beatitudine mentis
simul & corporis gaudent. oe non
solum ammarum gaudium. s oẽ
beatitudinem habebunt corpors.¬
t dictum est illis ut requiescerẽt
tempꝰ adhuc modicum: donec
impleretur numerꝰ conseruoꝵ a¬
Des iderantib ammab. reqͥescite
adhuc modicum dicere est: interar¬
dorem desiderii. ex ipsa p̃scientia so¬
lacium consolationis aspirare: at
& animarum tiox sit. hoc qͦd aman¬
tes desident. & respondentis dei ser¬
mo sit. hoc quod eas retͥbutionis

Expanded text:
t datae sunt illis stolae albae . Joannes qui in revelatione sua ante resurrectionem corporum clamantes sanctorum animas vidit, eas accepisse stolas singulas aspexit; ante resurrectionem quippe sancti stolas singulas accepisse dicuntur, qui sola adhuc animarum et mentis beatitudine perfruuntur. In fine vero mundi binas accepturi sunt quia cum mentis beatitudine etiam carnis gloriam possidebunt; et cum animarum perfecto gaudio etiam corporum incorruptione vestienturqui nimirum beatitudine mentis simul et corporis gaudent, et non solum animarum gaudium, sed etiam beatitudinem habebunt corpor est illis, ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec impleretur numerus conservoDesiderantibus animabus requiescite adhuc modicum dicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praesentia solatium consolationis aspirare, ut et animarum vox sit hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc quod eas retributionis
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit carere peccato: & nullus detͣ ini¬
quot̃minus ultionis: qͥa qũadi ualuit.
hr̾e noluit t̃minũ criminis. At inqͥunt.
nullus iustus crudelitatib pascit᷑: &e de¬
linquens seruus a iusto dño iccirco cȩdi
p̃cipit᷑. ut a nequitia corrigat᷑. Ad aliqͥd
gͦ cȩdit᷑: cum ñ euis añs cruciatib dele¬
ctat᷑. Iniqͥ uͦ gehenne ignib traditi. qͦ

Expanded text:
voluit carere peccato; et nullus detur inivoluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, quia, quandiu valuit, habere noluit terminum criminis. At inquiunt: Nullus justus crudelitatibus pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur: ad aliquid ergo caeditur, cum non ejus dominus cruciatibus delectatur. Iniqui vero gehennae ignibus tradit
Abbreviated transcription (Latin):
rcꝰ assertione sua cẽ electorũ p̃mia re¬
mierationesq confunõt. Quis hanc
eorum uesaniã toleret  qui conant᷑ astru¬
ere uerũ ñ ẽe qͦd ueritas de et̃no igne mi¬
natus ẽ⁊ Et dum satagunt dñm ꝑhib̾e
misericordẽ: ñuerent̃ p̃dicare fallacem.
cum fine. Iustus nimirũ om̃pe ds: &e qd̾¬
ñ et̃no peccato cõmissũ ẽ. ec̃num ñ debet
punire torm̃tũ. Quib citiꝰ respondemꝰ.
Qd̾ recte dicerent: si uider ustus dist̾c¬
tusq ueniens. ñ corda hominũ. s facta
pensaret. Iniqui enĩ ideo cum fine deliq̃¬
runt: qr cũ fine uixerunt. Uoluissent qͥꝑ¬
pe sine fine uiuere: ut sine fine potuissẽt in¬
iniqͥtatib ꝑmanere. Nam magis appe¬
tunt peccare qũa uiuere: & ideo hic semꝑ
uiuere eupiunt. ut nunquã desinant
peccare cumuiuunt. Ad distͥcti gͦ uidi¬
cis iusticiam ꝓtinet. ut nunquã careãt
supplicio. quorũ mens inhac uita nunꝙͣ

Expanded text:
runt, assertione sua etiam electorum praemia rerunt, assertione sua etiam electorum praemia remunerationesque confundunt? Quis hanc eorum vesaniam toleret, qui conantur astruere verum non esse, quod Veritas de aeterno igne minata est, et dum satagunt Deum perhibere misericordem, non verentur praedicare fallacem? cum fine. Justus nimirum est n aeterno peccato commissum est, aeterno non debet puniri tormento. Quibus citius respondemus, quod recte dicerent, si justus judex districtusque veniens, non corda hominum, sed facta 373 pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Voluissent quippe sine fine viiniquitatibus permanere. Nam magis appetunt peccare quam vivere, et ideo hic semper vivere cupiunt, ut nunquam desinant peccare cum vivunt. Ad districti ergo judicis justitiam pertinet ut nunquam careant supplicio quorum mens in hac vita nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
colligendũ ẽ. qnͣta dampnatione plecten¬
disunt qͥ aliena rapiunt: si tanta animad¬
u̾sione feriunt᷑ qͥsua indisce̾te tenuerunt.
Perpendant qͦ eos obliget reatu resrapta:
si tau subicit penȩ. ñ tradita. ꝑpendant
fuis iccirco finem ponere negligunt: x ei
qͥa hr̃e qñq finẽ suꝑ se iudicia futura su¬
spicant᷑. Quib breuit̃ respondemus. Siq̃nq
namq ueritas ddic̃. Ĩbunt hi in suppliciũ
et̾nũ: iusti aucẽ in uitam ec̾nã. Sigͥ hoc
uerum ñ ẽ qͦd minatus ẽ: neq illud uerũ
ẽ qͦd ꝑmisit. At inqͥunt. ideo et̃nã penã
peccantib minatꝰ ẽ. uc eos apecc̃oꝵ ꝑpetͦ¬
tione compesceret: qͥa creat᷑e sue et̃na suꝑ¬
plicia minari ciebuit. ñ inferre. Quib
citiꝰ respondemꝰ Si falsa minatꝰ ẽ ut ab
iniusticia corrigeret: etiã falsa pollicitꝰ
ẽ. ut ad iusticiam ꝓuocaret. Et qͥs hanc
eorum uesamam toleret. qͥ dum ꝓmissio¬
nib suis reꝑborũ supplicia finire asse

Expanded text:
colligendum est quanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur qui sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res rapta, si tali subjicit poenae non tradita. Perpendant uis idcirco finem ponere negligunt, quia habere quandoque finem super se judicia futura suspicantur. Quibus breviter respondemus, si quandnamque Veritas dicit: Ibunt hi in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam. Si igitur hoc verum non est quod minatus est, neque illud verum est quod promisit. At inquiunt: Ideo aeternam poenam peccantibus minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret, quia creaturae suae aeterna supplicia minari debuit, non inferre. Quibus citius respondemus: Si falsa minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa pollicitus est ut ad justitiam provocaret. Et quis hanc eorum vesaniam toleret qui dum promissionibus suis repr
Abbreviated transcription (Latin):
Dauꝑ gͦ cum rep̃hensibilis cernit᷑. mone¬
ri debet. ⁊ despici ñ debet: si uͦrep̃hensio¬
nis nil hc̃. uenerari sũmoꝑe sic̃ int̃cessor
debet. S ecce multos cernitis: qͥs cuiꝰ sit
meriti nescitis. Om̃s gͦ honorate. qͦs pau¬
ꝑes cernitis: & qͦs foris uidetis despectos
Scli: intus arbitramini amicos d̾i. Cum
his participamini qd̾ habetis: ut hoc
cipari. Pensate qd̾ ore magistri gentiũ d̾R.
In hoc tempore ur̃a abundantia illorũ in¬
opiam suppleat: ut & illorũ abundantia
uĩe inopie sit supplem̃tũ. Pensate qͥd ip¬
sa ꝑse u̾itas dicat. Quãdiu fecistis um de
his frĩb meis minimis: mͥ fecistis. Ad tͥ¬
buendũ gͦ ꝑigͥ nequaꝙͣ ẽẽ debetis: qñ hoc
qͦo iacenti interra porrigitis. sedenti in
sunc dicet & his qui a sinistris eusert̃.
Ite maledicti in ignẽ ec̃nũ. Duosor

Expanded text:
Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, monePauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet et despici non debet; si vero reprehensionis nil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernitis qui cujus sint meriti nescitis. Omnes igitur honorate quos pauperes cernitis, et quos foris videtis despectos saeculi, intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc cipari. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Pensate quid ipsa per se Veritas dicat: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis. Ad tribuendum ergo pigri nequaquam esse debetis, quando hoc quod jacenti in terra porrigitis, sedenti in c dicet et his qui a sinistris ejus erunt: Ite, m
Abbreviated transcription (Latin):
parũ ur̃arũ int̾cessores q̃rite: ad uocatos
nob̾ in die iudicui pauꝑes ꝓcurate. Ecce
importune se pauꝑes offerunt: atq his
indigent. quȩ nobis iam satiatis cotidie
de m̃sa cadunt. Eece nos rogant: qͥ tẽ
ꝓ nobis int̃̾cessores ueniant. Certe nos
om̃ino rogare debumuis: &e tñ rogam̃
tempora ꝑdere: nolite accepta remedia
dissimulare: añ suppliciũ. de supplicio
cogitate. Cũ qͦslibet in hoc mundo abie¬
ctos aspicitis. etiã siqua eoꝵ rep̃hensibi¬
lia ẽẽ uideant̃. nolite desꝑic̾e: qͥa fortasse
qͦs morum infirmitas uuln̾at. medicina
pauꝑtatis curat. Quorũ siqͣ st̃ talia quȩ
uire debeant rep̃hendi. hȩc si uultis ad
usum ur̃ȩ mercedis inflectite: ut exipsis
corum uitiis cumulent᷑ uobis increm̃ta
pietatis: quatinus parũ panẽ decis ⁊ u̾bũ.
panem refectionis cum u̾bo correptionis:
&e duo a uob̃ alim̃ta ꝑcipiat. qͥ unũ q̃re¬
bat: dum ext̾iꝰ cibo. & int̾iꝰ satiat᷑ eloqͥo.

Expanded text:
parum vestrarum intercessores quaerite, advocatos  in die judicii pauperes procurate. Ecce importune se pauperes offerunt, atque his indigent quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Ecce nos rogant qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, et tamen rogamur. tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare, ante supplicium de supplicio cogitate. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiam si qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat; quorum si qua sunt talia quae jure debeant reprehendi, haec si vultis ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus pariter panem detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis, et duo a vobis alimenta percipiat qui unum quaerebat, dum exterius cibo et interius satiatur eloquio.
Abbreviated transcription (Latin):
ds qͥa piꝰ ẽ. miscrorũ cruciatu ñ pascit᷑.
qͥa autẽ iustusẽ ab iniquorum ultione
inꝑpetuum ñ sedat. S iniqͥ om̃s et̾nosup¬
plicio. & quidem sua iniqͥtate puniunt᷑:
&e tñ ad aliqͥd concremant᷑: scilicet ut iu¬
sti om̃s & in deo uideant gaudia que ꝑci¬
piunt: & mistis respiciant supplicia q̃
euaserunt: ut tanto inȩt̃nũ magisdi¬
uinȩ gr̃e debitores se ẽẽ cognoscant. qͣnto
in ȩt̃nũ mala puniri conspiciunt. qͣ erꝰ
adiutorio uitare potuerunt. m̾. ł.xiiͦ.

Expanded text:
 qui pius est, miserorum cruciatu non pascitur; quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio, et quidem sua iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid concremantur: scilicet, ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in istis respiciant supplicia quae evaserunt, ut tanto in aeternum magis divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjutorio vitare potuerunt. CAP. XCVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Discedite a me maledicti mignẽ ȩc̃nũ:
qͥ paratus ẽ diabolo & angłis eiꝰ O qͣle
erit illud spec̾taculũ. qñ hec immanis¬
sima belua electorũ oculis ostendetur
que hoc belli tempore minis illos t̃rere
potuerat si uideret᷑. S occulto ac miro
dei consilio agit᷑. ut & nunc ꝑcius gram
a pugnantib ñ uisa uincat᷑: & tẽ a le¬
tisiuctorib iam captiua udeat᷑. Tẽ auĩ
iusti diuino adiutorio qͣntum debito
in hostis sui immanitate conspicunt.
qͣntũ debeant gr̃e defensoris sin. Rede¬
unt enim de hoc p̃lio cẽ miutes nr̃i. iur¬
tutum trophea referentes: & receptis cor¬
intͦicum sortiunt᷑. pͥꝰ immanissimasui

Expanded text:
Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . O quale erit illud spectaculum, quando haec immanissima bestia electorum oculis ostendetur, quae hoc belli tempore nimis illos terrere potuerat, si videretur! Sed occulto ac miro Dei consilio agitur ut et nunc per ejus gratiam a pugnantibus non visa vincatur, et tunc a laetis victoribus jam captiva videatur. Tunc usti divino adjutorio quantum debitori vicerunt, et in hostis sui immanitate conspiciunt quantum debeant gratiae defensoris sui. Redeunt enim de hoc praelio tunc milites nostri virtutum trophaea referentes; et receptis corintroitum sortiuntur, pri
Abbreviated transcription (Latin):
Caritas fr̃nitatis maneat in uobis. & hospi¬
calitatem nolite obliuisci: ꝑhanc enĩ pla¬
cuerunt qͥdam. anglis hospicio receptis.
Hinc petiꝰ ait. Hospitales inuicẽ: sine mͣ¬
murationib. Dinc ipsa u̾itas dic̃. Hospeᷤ
fui: oe suscepistis me. Cum gͥ añ indiciũ
dñs ꝑ membra sua suscipit᷑: in iudiciũ ue¬
niens susceptoressuos recognoscet dicens.
ni ad hospitium ñ solum st̃ inuitandi:

Expanded text:
maneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci: per hanc enim placuerunt quidam, Angelis hospitio receptis . Hinc Petrus ait: Hospitales invicem sine murmuratione . Hinc ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me. Cum igitur ante judicium Dominus per membra sua suscipitur, in judicium veniens susceptores suos recognoscet, dicens:ni ad hospitium non solum invitandi,
Abbreviated transcription (Latin):
cum senatorib t̾re. Hi itaq extremo
iudicio ñ iudicant̃ & regnant: qͥa cũ
auctore suo etiam iudices ueniunt.
Relinquentes quippe om̃a plus ꝓmp
me. Si emm sub hoc p̃cepto cunctos ius¬
sio gn̾alis astringeret: culpa ꝓfecto eẽt
aliqͥd nos de hoc mundo possid̾e.S aliudẽ
qd̃ ꝑ scͥpturã sacrã gnalit om̃ib p̃cipi¬
tur: aliud qd̾ sꝑccialĩt ꝑfectiorib im

Expanded text:
cum senatoribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non judicantur, et regnant, quia cum auctore suo etiam judices veniunt. Relinquentes quippe omnia, plus prme . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis astringeret, culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possidere. Sed aliud est quod per Scripturam sacram generaliter omnibus praecipitur, aliud quod specialiter perfectioribus im
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enimñ indicant᷑ & pereunt. qͥ sua¬
dente ꝑfidia legem tenere contempnunt:
ita ñ uidicant᷑ & regnant. qͥsuadente pie¬
cate c̃ ultra gn̾alia diuine legis p̃cepta
nficiunt. Hinc ẽ qd̾ paulus õe specialit̃
pcepta transcendens. plus oꝑe exhibuit:

Expanded text:
Sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia legem tenere contemnunt ; ita non judicantur, et regnant, qui suadente pietate etiam ultra generalia divinae legis praeceptaperficiunt. Hinc est quod Paulus etiam specialia praecepta transcendens, plus operae exhibuit
Abbreviated transcription (Latin):
uenite benedicti patͥs mei: posside¬
de paratũ uob̃ regnũ a constitutione
partib continent᷑. Alu namq iudicã¬
tur & regnant: alu ñuidicant᷑ & reg¬
nant: alii uidicant᷑ & pereunt: aln ñ
iudicant᷑ & ꝑeunt. Ex parte electorũ
quippe uidicant᷑ & regnant. qui uite
maculas lacͥmis t̃gunt᷑ qͥ mala p̃ceden¬
tia factis sequentib redimentes. qͥcqͥd
illicitum aliqñ fecerunt. ab oculis ui¬
dicis elemosinarũ suꝑductione coope¬
riunt: quib udex ueniens indext̾aꝯ
sistentib dicit. Esuriui & dedistism
manducare. sitiui & dedistis mͥ bib̾e:¬

Expanded text:
enite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione partibus continentur. Alii namque judicantur et regnant, alii non judicantur et regnant, alii judicantur et pereunt, et alii non judicantur et pereunt. Ex parte quippe electorum judicantur et regnant qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt; quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bib
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ eorum pꝰ p̃dicam̃ta fortia. infir¬
morũ corda gratius roborent᷑.m̾. ł.xͦ.
punt: s qͥa eorũdem actuũ pon¬
dere p̃munt᷑. in male consuetudinis
carcere inclusi. a semecipsis exire ñ
possunt. Et qͥdam culꝑas ꝓpͥas puni¬
re cuꝑientes. hoc qd̾ recte se ag̾e estimãt.
ingrauiorib peccatis uertunt: fitq mͦ
miserabili. ut qd exitũ putant. hoc in¬
clusionem inueniant. Sic uidelicet re¬
ꝓb iudas cũ mortẽ sͥ contͣ pec̾cm intu¬
lit ad ȩt̃ne mortis supplicia ꝑuenit:¬

Expanded text:
ut per eorum post praedicamenta fortia infirut per eorum post praedicamenta fortia infirmorum corda gravius roborentur. CAP. XCIpiunt, sed quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidam culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimant in graviores culpas vertunt; fitque modo miserabili, ut quod exitum putant, hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas cum mortem sibi contra peccatulit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
olent iusti uiri in eoqͦdipsi certũ. xcii¬
ac solidũ sentiunt quasi exdubie¬
tate aliquid ꝓferre: ut infirmorũ inse
u̾ba tranfferant. S rursum ꝑ fortẽ sen¬
tentiã infirmantiũ dubietati om̃imnͦ
contͣdicuntꝰ qͣtinꝰ ꝑ hoc qd̾ dubie ꝓfer¬
recernunt᷑. infirmis aliqͣtenus condescẽ¬
dant: & ꝑhoc qd̾ certamsententiam ꝓ¬
fert̃. infirmorum m̃tes dubias. ad soli¬
ditatem trahant. Qd̃ nimirum dum
faciunt: exemplũ capitis nr̃i sequnt᷑.
Passioni qͥpꝑe añs ꝓpinquans. infir¬
mantium in se uocẽ sumꝑsit dicens. ꝑa¬
ter mi si possibile ẽ tnͣseat a me calia iste:
eorũq timorem ut abstraheret suscepit.
Et rursus ꝑ obedientiã uim fortitudi¬
nis ostendens ait. ueruntamen ñ sicut
ego uolo s sicut tu: ut cum hoc immi¬
nec qd fieri nolumus. sic ꝑ infirmita¬
tem petamꝰ ut ñ fiat. quatinꝰ ꝑfortitu¬
dinem parati simus. ut uoluntas con¬
b infirmitatis uerba suscipienda st̃:

Expanded text:
olent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt, quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmantium dubietati omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt, exemplum capitis nostri sequuntur; passioni quippe Dominus propinquans, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; eorumque timorem ut abstraheret suscepit. Et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens, ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu; ut cum imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas. Conbus infirmitatis illa verba suscipienda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ: ñ enim eorũtẽ causa discutit᷑.
qͥ ad conspectũ districti iudicis. iã cũ dãp¬
natione suȩ infidelitatis accedunt. Pro¬
fessionẽ uͦ fidei retinentes. s ꝑfessionisoꝑa
ñ habentes: redarguunt᷑ ut ꝑeant. Qͥ u
nec fidei sacramenta tenuerunt. increpa¬
tionẽ iudicis mnextrema eraminatione
ñ audiunt: qͥa p̃iudicati infidelitatis suc
tenebris. eius quem ddespererant inuecti¬
one redargui ñ merent᷑. Iui saltẽ ũba u
dicis audiunt. qͥa eiꝰ fidei saltẽ u̾ba tenue¬
runt: isti indampnatione sua iudicis et̃¬
ni nec u̾ba ꝑcipiunt᷑ qͥa eius reuerentiã
nec uerbotenus seruare uoluerunt. Iui le¬
galit̃ ꝑeunt. qͥa sub lege positi peccaue
runt: istis inꝑditione sua de lege nicħ
alit̃ punit ciuem interiꝰ delinquentẽ:
atq alit̃ hostem ext̾iꝰ rebellantẽ.I n uio
cet dignaq eius malitie corm̃ta retͥor¬
it: de malo sͦi eius qͥo lex habcat ñ reqͥrit
neq enum lege necesse ẽ ꝑimi: qͥ lege nun¬

Expanded text:
eorum tunc causa discutitur, quia ad conspectum districti judicis jam cum damnatione suae infidelitatis accedunt. Professionem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguunt ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt, quia, praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi saltem judicis audiunt, quia ejus fidei tantum verba tenuerunt. Isti in damnatione sua judicis aeterni nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam nec verbotenus servare voluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub Lege positi peccaverunt. Istis in perditione sua de lege nihilaliter punit civem interius delinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem. In illo cet, dignaque militiae tormenta retribuit, de malo autem ejus, quid lex habeat, non requirit. Neque lege necesse est perimi, qui lege nun
Abbreviated transcription (Latin):
te uigum meũ suꝑuos. Nichil graue m̃tis
nr̃e ceruicib imponit: qui uitari desi¬
deriũ om̃e qͦd ꝑturbat p̃cipit. Nichil gͦue
subiectis iubet: qui declinare laboriosa
huius mundi itinera admonet.
Iugũ enĩ meũ suaue ẽ: ⁊ onus meũ leue ẽ.
Asperum quippe ugũ. ⁊ dure sic̃ dixi¬
mus seruitutis pondꝰ ẽ. subẽe tempora¬
lib. ambire t̃rena. reciñe labentia: uel¬
le stare inñ stantib. appet̾e qͥdem tn᷑si¬
toria: s cum tͣnͣseuntib nolle tͣnsire.
Dum enĩ contra uotum c̃cta fuguit.
q̃ pͥꝰ mentẽ ex desiderio adeptionis af¬
flixerant: ptꝰ ex pauore amissionis p̃¬
munt. Hoc &̃ iugum seruitutis a di¬
scipłoꝵ ceruice soluebat dñs cũ cłret.
atcendite uob̃ ne forte gͣuent᷑ corda
ur̃a incrapula ⁊ ebrietate: ilicosub¬
uingens. & curis huiusuite. Amant
dorib libent̃ seruiunt. & gͣuiũ labo¬
rum iugo deuotissime colla submit¬
tunt. Cuius seruitutis conditione
⁊iugo carere ẽ: iam inmundo nicħ

Expanded text:
tis nostrae cervicibus imponit, qui vitari desiderium omne quod perturbat praecipit. Nihil grave subjectis jubet qui declinare laboriosa hujus mundi itinera admonet: Jugum meum suave, et onus meum leve Asperum quippe jugum, et durae, sicut diximus, servitutis pondus est, subesse temporalibus, ambire terrena, retinere labentia, velle stare in non stantibus, appetere quidem transeuntia, sed cum transeuntibus nolle transire. Dum enim contra votum cuncta fugiunt, quae prius mentem ex desiderio adeptionis afflixerant, post, ex pavore amissionis, premunt. Hoc etiam jugum servitutis a discipulorum cervice solvebat Dominus, cum diceret: Attendite vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrietate : illico subjungens: et curis hujus vitae. Amant doribus libenter serviunt, et gravium jugo devotissime colla submittunt; cujus servitutis conditione et jugo carere est jam in mundo nihil
Abbreviated transcription (Latin):
doctor qͥ audet docere qͦd negligit ag̾e.
cũ desierit bona loqͥquȩ contẽpsit oꝑa¬
agit᷑ ut iusto di om̃ipotentis iudicio.
iam nec in bono linguã habeat. qͥ bo¬
nam uitã habere recusat: quatenus
cũ mens trenarũ rerũ amori intendit᷑
de t̾renis reb semꝑ loquat᷑. Uñ ueri¬
tas in ȩuuangłio dicit. Ex abundan

Expanded text:
doctor qui audet docere quae negligit agere, doctor qui audet docere quae negligit agere, cum desierit bona loqui quae contempsit operaagit; ut justo Dei omnipotentis judicio jam nec in bono linguam habeat qui bonam vitam habere recusat, quatenus cum mens terrenarum amori rerum intenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde Veritas in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
beat cognoscit᷑: sub qͦ rege militet in¬
uenit᷑. Unꝰ qͥsq enim qͣsi quendã ti¬
tulum portat oꝑis. qͦ facile ostendat
sub cuius seruiat potestate rectoris:¬
cognoscetis eos. Qui gͦ sub rege suꝑbiȩ
milicant. licet aliq̃n speciem humi¬
litatis assumant. semecipsos t̃n in oĩb
celare nequaquã possunt: qm̃ eoꝵ su
tegit᷑. ex alia actione nudat᷑. Qui uͦ
sub rege humilitatis militant. pauidi
semꝑ & ex omĩ latere circũspecti. adu̾¬
sũ elationis iacula ꝑugnãt: & quasi
contra uenientes ictus. solũ magis
in suo corpore oculũ custodiunt. dũ
in semetipsis pͥncipalit̃ humilitatẽ tuent᷑.
Cum gͦ dñs om̃ib qͦs uocat dicit.
discite a me qͥa mitissũ & humilis
corde: nicħ ẽ aliud se mitẽ inmagist̾io
humilemq dicere. nͥ relictis exercen¬
dȩ difficultatib elationis. plana quedã
bene uiuendi itinera demonstrare .M.ł.
thes auro ꝓfert mala. Plerumq

Expanded text:
beat cognoscitur, sub quo rege militet inbeat cognoscitur, sub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portat operis, quo facile ostendat sub cujus serviat potestate rectoriscognoscetis eos . Qui ergo sub rege superbiae militant, licet aliquando speciem humilitatis assumant, semetipsos tamen in omnibus celare nequaquam possunt, quoniam eortegitur, ex alia actione nudatur. Qui vero sub rege humilitatis militant, pavidi semper et ex omni latere circumspecti, adversum elationis jacula pugnant, et quasi contravenientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt, dum in semetipsis principaliter humilitatem tuentur. Cum ergo Dominus omnibus quos vocat, dicit: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde, nihil est aliud se mitem in magisterio humilemque dicere, nisi relictis exercendae difficultatibus elationis, plana quaedam bene vivendi itinera demonstrare. CAP. thesauro profert mala . Plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
paruus. S melius ⁊ elationis causã
decegimus. & fundam̃ta humilitatis
aꝑimꝰ: si breui cõmemoratione ꝑstͥn¬
gimus. quid mortis auctor. qͥd uitȩ
suadeat conditor. Ille nicħ aliud m̃teᷤ
sͥ subditas docet. quam celsitudinis
culm̃ appet̾e: cuncta ȩqualia m̃tiscu¬
more tnscendere: societatẽ hominũ
alta elatione tnsire : ac se se contra
potentiã conditoris erig̾e. sic̃ de eis ꝑ
ps almistã dr: tnsiert̃ indispositiõe
cordis. cogitauerunt ⁊ locuti sc̃ neqͥti¬
as. iniqͥtatem in excelsum locuti fc̃:
iste aũ ad sputa. ad palmas. ad cola¬
phos. ad spineam coronam. ad cru¬
cem. ad lanceã. & mortẽ ueniens. m̃e¬
bra sua ammonet dicens. Si qͥs mͥ
ministrat: me sequat᷑. Qͥa gͥ redemp¬
tor ñr̃ corda regit humiliũ. & mor¬
tis auctor rex ẽ suꝑboꝵ: aꝑte cogno¬
scimus qͦo suꝑbia eiudentissimũ ẽ
signum reꝓborũ: at econtra. humi¬
litas electorum. Cũ gͦ quã qͥsq ha¬

Expanded text:
Sed melius et elationis causam detegimus, et fundamenta humilitatis aperimus, si brevi commemoratione perstringimus quid mortis auctor, quid vitae suadeat Conditor. Ille nihil aliud mentes sibi subditas docet quam celsitudinis culmen appetere, cuncta aequalia mentis tumore transcendere, societatem hominum alta elatione transire, ac sese contra potentiam Conditoris erigere, sicut de eis per Psalmistam dicitur: Transierunt in dispositionem cordis, cogitaverunt et locuti sunt nequitias, iniquitatem in excelsum locuti sunt . Iste autem ad sputa, ad palmas, ad colaphos, ad spineam coronam, ad crucem, ad lanceam et mortem veniens, membra sua admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Quia igitur Redemptor noster corda regit humilium, et mortis auctor rex est superborum, aperte cognoscimus quod superbia evidentissimum est signum reproborum, at contra humilitas electorum. Cum ergo quam quisque ha
Abbreviated transcription (Latin):
tiloquio uacantes qr ꝑmultiplicia u̾¬
ba dilabunt᷑. plerumq dum ociosa
u̾ba cauere negligunt. ad noxia ꝑue¬
niunt: ut aliena pͥꝰ loqͥ libeat pꝰmodũ
decractionib eorũ uitã de quib loqͥt᷑
mordeat: ad extremũ uͦ usq adaꝑtas
lingua contum elias erumpat. Hinc
Salomon ait. In multiloqͥo peccatum
ñ deerit. Hinc iacob dicit. Siqͥs pu¬
tat se religiosũ ẽẽ ñ refrenans linguã
suã. s seducens cor suũ: huiꝰ uana ẽ
religio. Hincrursus ait. Sit om̃is ħo
uelar ad audiendũ: tardꝰ aũ ad loq̃n¬
dũ. Hinc iterum linguę uim diffim¬
ens adiungit. Inqͥetũ malũ: plena
ueneno mortifero. Hinc ꝑ semetipsã
ueritas ammonet dicens. Dico aũ uob̾.
qͥa om̃e u̾bum ociosũ qͦd locuti fuu̾t¬
homines: redoent rõnẽ de eo indie iudi¬
cui. Ociosũ qͥppe u̾bum ẽ: qd̾ aut r̾one

Expanded text:
tiloquio vacantes, quia per multiplicia verba dilabuntur, plerumque diu otiosa cavere verba negligunt, ad noxia perveniunt, ut aliena prius loqui libeat, postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hinc Salomon dicit: In multiloquio peccatum non deerit . Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursus ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. Hinc iterum linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam Veritas admonet, dicens: Dico autem vobis quoniam omne verbum otiosum, quod locuti fuerint, reddent rationem de eo in die judicii. Oti
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Qui enĩ subuina᷑ reuelasti ea stul¬
tis.s paruulis:tumorẽ se dampnasse
onerati estis. Ad se uenire nos dñs
p̃cepit: nimirũ ñ g̾ssib corporis. s pro¬
uectib cordis. Ipse nãq ait. Ueniet hora:
quando neq inmonde hoc. neq inihe¬
rosolymis adorabitis patrem. Et pau¬
lopost. Ueri adoratores adorabunt pa¬
trem. inspũ ⁊ ueritate. Nam os pater ta¬
les querit: qͥ adorent eũ. In corde gͦ g̾ssꝰ
ẽẽ insinuat: q̃n ⁊ ut uemamus uocat.
ce tñ motu corporis nequaꝙͣ nos ad alia
transire denuntiat. In scͥpt᷑a itaq sacra
ñ nunquã appellatione g̃ssuum. uel
motus m̃ntium. uł ꝓuectus accipimus
meritorum: quib ꝓfecto gressib adse¬
metipsã nosucritas uocat dicens. Ueni¬
te adme om̃s qui laboratis. M. ł.iiii. i xͦx.¬

Expanded text:
tur. Qui enim non subjunxit: Revelasti ea stultur. Qui enim non subjunxit: Revelasti ea stultis, sed parvulis, tumorem se damnasse onerati estis . Ad se venire nos Dominus praecepit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis; ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem. Et paulo post: Veri adoratores adorabunt Patrem in spiritu et veritate. Nam et Pater tales quaerit, qui adorent eum . In corde ergo gressus esse insinuat quando et ut veniamus vocat, et tamen motu corporis nequaquam nos ad alia transire denuntiat. In Scriptura sacra nonnunquam appellatione gressuum, vel motus mentium, vel profectus accipimus meritorum; quibus profecto gressibus ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad ne, omnes qui laboratis. CAP. LVIII.--
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate carnis. nr̃is obtutib
apparens. dum alios reꝓbat. alios uo¬
cat. mira iudicia exhibuit: quȩ a no¬
bis & cogitari possint. & cõp̃hendi ñ
possint. Ait nãq. In uidicium ego in
hunc mundum uemi ut qͥ ñ uident
uideant: ⁊ qui uident ceci fiant:¬
rei causa loqueret᷑. ait. Confiteor tͥ pa¬
ter dñe cęli ⁊ t̾rȩ. qui abscondisti hec
a sapientib & prudentib: & reuela¬
sti ea paruulis. Ita pat̾. Atq morcã¬
quã rationem quandam absconsionis
⁊ reuelationis adungens ait. Quia sic
fuit placitũ ante te. Quib nimirũ
uerbis exempla humilitatis accipimꝰ:
ne temere discutere suꝑna consilia de
aliorũ uocatione. aliorum si repulsio¬
ne p̃sumamꝰ. Cũ enim intuliss. utro¬
rumq ñ max rõnem reddidit. s sic
deo placitũ dixit: hoc uidelicet osten¬
dens. qͥa iniustum ẽẽ ñ potest. qͦd iu¬
cet suꝑbientes uocauit: qͥa nimirũ
suꝑbientib ueritatis cognitio denega¬

Expanded text:
infirmitatem carnis nostrae obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident, videant: et qui vident, caeci fiantrei causa loqueretur, ait: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, pater . Atque mox tanquam rationem quamdam absconsionis ac revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te. Quibus nimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit, 806 hoc videlicet ostendens, quia injustum esse non potest qucet superbientes vocavit, quia nimirum superbientibus veritatis cognitio denega
Abbreviated transcription (Latin):
dum mores dñs adsuꝑna subleuat: ĩa
hȩc ipsa in dño ꝑcęlestem conu̾sationem
regnat. Quȩ recte ⁊̃ sagene inmare mis¬
sȩ cõparat᷑. ex omĩ gn̾e piscium cong̾gan¬
ti: qͥa missa in hoc gentilitatis scłm
nullũ respintꝰ s malos cũ bonis. suꝑbõ
cum humilib. iracundos cum mitib:
& fatuos cum sapientib capit.M.l.xuiiͦ.

Expanded text:
dum mores Dominus ad superna sublevat, jam haec ipsa in Domino per coelestem conversationem regnat. Quae recte sagenae in mari missae comparatur, ex omni genere piscium congreganti, quia missa in hoc Gentilitatis saeculo nullum respuit, sed malos cum bonis, superbos cum humilibus, iracundos cum mitibus et fatuos cum sapientibus cepit. CAP. LXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
sti sedes sap̾ie. dum celũ dr sedes dĩ: ce¬
lũ gͦ ẽ anima iusti. Hinc ꝓps almistã
de scĩs p̃cdicatorib dr̃ Cęli enarrant glo¬
riam dei. Regnum ergo celorũ ẽ ȩccła ui¬
storum: qͥa dum eorum corda nichil am¬
biunt int̾ra ꝑhoc qͦd suspirant ad suꝑna:
ia in eis dñs quasi in cęlestib regnat.M.ł.
imile ẽ regnum cȩlorũ sagene misse¬

Expanded text:
r sedes Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistam de sanctis praedicatoribus dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est Ecclesia justorum, quia dum eorum corda nil ambiunt in terra, per hoc quod suspirant ad superna, jam in eis Dominus quasi in coelestibus regnat. imile est regnum c
Abbreviated transcription (Latin):
olligite ⁊ izania. & ligate ea fasci¬
culos adcomburendum. Sic̃ indo¬
mo ꝑatͥs mansiones multȩ s̾. ꝓ diu̾sita¬
te uͥtutis: sic dampnatos diu̾so suppli¬
cio gehenne ignib subicit disparili¬
tas cͥminis. Quȩ scilicet gehenna licet c̃c̃¬
hoc illic exhibet dispar causa meri¬
torum. Nisi enim tormentorũ sũmã me¬
ritorum acta dirimerent: nequaquã
uidex ueniensadiudiciũ se messorib
ꝑhiberet ẽe dicturũ. Colligite ⁊ irania:
⁊ ligate ea fasciculos ad comburendũ.
Messores quippe angłi zrania ad com¬
burendum in fasciculis ligant. cũ eos qͥ
et̃no igni tradendi st̃. pares parib intor¬
mentissimilib sociant: ut suꝑbi cũ fu¬
ꝑbis. luxuriosi cum luxuriosis. auari
cũ auaris. fallaces cum fallacib. imindi
cum inuidis. infideles cum infidelib ar¬
dcant: & ut quos similis culpa inqͥnat:
par ⁊̃ pęna constringat. Cum gͦ simi¬
les inculpa adtormenta similia ducũt᷑:
qͥa in locis pęnalib eos angłi deputãt:

Expanded text:
olligite zizania, et ligate ea in fasciculos ad comburendum . Sicut in domo Patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis. Quae scilicet gehenna licet choc illic exhibet dispar causa meritorum. Nisi enim tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens ad judicium se messoribus perhiberet esse dicturum: Colligite zizania, et ligate in fasciculos ad comburendum. Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum eos qui aeterno igni tradendi sunt, pares paribus, in tormentis similibus sociant; ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant; et ut quos similis culpa inquinat, par etiam poena constringat. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia ducantur, quia in locis poenalibus eos angeli deputant,
Abbreviated transcription (Latin):
trariꝰ uentꝰ. Beatꝰ iob de dño dic̃. Infor¬
tudine illiꝰ maria st̃ cong̾̃gata. Qͥo gͦ ali¬
ud maris nomine. quã p̃sens scłm de¬
signat᷑: in qͦ corda hominum t̃rena que¬
rentium. diu̾sis cogit̃onum fluctib in¬
tumescunt. Qui elatione suꝑbiȩ inci¬
tati. dum alt̾̃na intentione se impetunt:
qͣsi adu̾santi se unde collidunt. E ĩa
infortitudine dñi maria cong̾gatast̃.
qm̃ incarnato dño discordantia scła¬
rium corda concordit᷑ credunt. Iam petuꝰ
in maria ambulat: qͥa nimirum xp̃i
p̃dicatorib illa quondam tumida hu¬
mili auditu corda substrata st̃: ut recte
etiam in euagłio huiꝰ mundi mansue¬
tudinem figurau̾it qđ ꝓcellosa maris
aqua dm̃i pedib p̃sso tumore calcata ẽ.¬

Expanded text:
trarius ventus . Beatus Job de Domino dicit: In fortitudine illius maria sunt congregata . Quid aliud maris nomine, quam praesens saeculum designatur? In quo corda hominum terrena quaerentium diversis cogitationum fluctibus intumescunt, qui elatione superbiae incitati, dum alterna intentione se impetunt, quasi adversanti se unda collidunt. Sed jam in fortitudine Domini maria congregata sunt, quoniam incarnato Domino, discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari ambulat; quia nimirum Christi praedicatoribus, illa quondam tumida humili auditu corda subtracta sunt; ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figuraverit, quod procellosa maris aqua Domini pedibus presso tumore calcata e
Abbreviated transcription (Latin):
da aliena querere: nullum pure ꝓp¬
ter dm diligere: inimicicias inimi¬
cis redde: de afflictione ꝓximi gaud̃e.
Cuncta ħ uetusti sunt hominis:. q̃
uideł de radice trahimꝰ corruptioĩs.
S qͥ iam ista exsuiꝑat. & ad p̃cepta
dñica m̃tem in benignitate cõmii¬
dat: de hoc recte dr. quia uet̾a transi¬
erunt: ce ecce fc̃a ft̃ noua. Tunc gͦ ĩ
nr̃is mentib noua fiunt: cum a no¬
bis uetusti hominis uitia tͣns eunt.

Expanded text:
dum aliena quaerere, nullum pure propdum aliena quaerere, nullum pure propter Deum diligere, inimicitias inimicis reddere, de afflictione proximi gaudere. Cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta Domini mentem in benignitatem commutat, de hoc recte dicitur: Quia vetera transierunt, et ecce facta sunt nova. Tunc ergo in nostris mentibus nova fiunt, cum a nobis vetusti hominis vitia transeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uantib loquit᷑ dicens: qr in xp̃o iħu
neq circumcisio aliquid ualet. neq p̃¬
putium. s noua e̾at᷑a: M enim magni
est m̾iti. si qͥd foris gͣ nos agat᷑ in corꝑe:
s magnoꝑe pens andum ẽ qͥd agatur
inmente. Nam p̃sentem mundum
despicere. tͣnsitoria non amare. m̃tẽ
medullitꝰ in humilitate do ⁊ ꝓximis
st̾nere. cẽ illatas contumelias pati¬
entiam seruare & custodita patien¬
tia malicie dolorem a corde repellere.
egenis ꝓpͥa tͥbuere. alienaminime
ambire. amicum in do diligere aꝓp¬
ter dm̃ & eos qͥsunt inimici amare.
de afflictione ꝓximi lugere. de mor¬
te eiꝰ qͥ immicꝰ est ñ exultare : hec est
noua e̾at᷑a: quam idem magist᷑ genti¬
um. apd̾ alios discipłos uigilanti ocło
Ad uet̾em qͥppe hominem ꝑtinet mũ¬
dum dilig̾e. tnsitoria ex concupiscen¬
tia amare: m̃tem in suꝑbiam erigere:
patientiam ñ hab̃eᷤ ex liuore malicie
de ꝓximi lesione cogitare: sua indi¬
gentib ñ dare: atq ad multiplican¬

Expanded text:
 loquitur, dicens: Quia in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed nova creatura ? Non enim magni est meriti si quid foris erga nos agatur in corpore, sed magnopere pensandum est quid agatur in mente. Nam praesentem mundum despicere, transitoria non amare, mentem medullitus in humilitate Deo et proximis sternere, contra illatas contumelias patientiam servare, et custodita patientia malitiae dolorem a corde repellere, egenis propria tribuere, aliena minime ambire, amicum in Deo diligere propter Deum, et eos qui sunt inimici amare, de afflictione proximi lugere, de morte ejus qui inimicus est non exsultare: haec est nova creatura quam idem magister gentium apud alios discipulos vigilanti oculo Ad veterem quippe hominem pertinet mundum diligere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex livore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, atque ad multiplican
Abbreviated transcription (Latin):
pro xp̃o. reconciliamini deo. Si
ꝯtingat ut fortasse cum ꝓximoiur¬
gium habeam᷑. satisfac̾e pͥores eru¬
bescimus. Cor qͥppe earnale dum
ħꝰ uite głam querit: humilitatem
respuit. Iplerumq ipse homo qus
uascit᷑. discordanti sͥ r eꝯciliari appetit: sed
ad satisfactionem ire pͥor erubescit. Pense¬
mus fc̃a u̾itatis: ut uideamꝰ qͦ iaceant ac¬
tiones nr̃e pͣuitatis. Si enim membra sũ¬
mi eapitis sumꝰ: eum imitari eui conecti¬
mur debemꝰ. Qͥd nanq ad exemplum
discordiam peccando fecimꝰ: ce tam̃ ad
nos ds suos legatos pͥor misit: ut nos ip¬
liqͥ peccauimꝰ ad pacem dĩ rogati ueni¬
amus. Erubescat gͦ humana suꝑbia:.
confundat᷑ qͥsq si non satisfaciat pͥor ꝓx¬

Expanded text:
hristo: reconciliamini Deo . Si contingat ut fortasse cum proximo jurgium habeamus, satisfacere priores erubescimus. Cor quippe carnale, dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit, et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ad satisfactionem ire prior erubescit. Pensemus facta Veritatis ut videamus quo jaceant actiones nostrae pravitatis. Si enim membra summi capitis sumus, eum imitari cui connectimur debemus. Quid namque exemplum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe uidimꝰ qͦsdam ad uocem p̃di¬
cationis. qͣsi ex qũsione compunctos.
habitum ñ animũ mutasse: itaut re¬
ligiosam uestem sument. s ante ac̾ta
uitia ñ calcarent: lucͣ mundi p̃sentis in¬
hiant̃ q̃rere: & de solo ext̾̃ius habitu ꝙͦ
sumꝑserunt. sc̃itatis fiduciam habe.

Expanded text:
Saepe vidimus quosdam ad vocem praedicationis quasi ex conversatione compunctos habitum non animum mutasse, ita ut religiosam vestem sumerent, sed anteacta vitia non calcarent, lucra mundi praesentis inhianter quaerere, et de solo exteriori habitu quem sumpserunt sanctitatis fiduciam hab
Abbreviated transcription (Latin):
omnium numerꝰ electoꝵ. qͥ hãc uitam
qͦddam sͥ exilium deputantes. ad suꝑ¬
nam patͥam tota cordis intentione sus¬
pirant: de qͥb paulꝰ dic̃. Confitent᷑ qͥa
ꝑegͥni & hospites sunt suꝑ t̾ram. Qͥ enĩ
hec dic̃t sigc̃ant se patͥam inquirere.
Hanc ꝑegͥnationem isdem qͦq apłs
tolerabat: cum diceret. Dum sumus
in corpore ꝑegͥnam᷑ a dño: ꝑfidem enĩ
ambulamus. ⁊ ñ ꝑ speciem. Htriꝰ ꝑegͥna¬
tionis erumnas satagebat euadere:

Expanded text:
omnium numerus electorum, qui hanc vitam quoddam sibi exsilium deputantes, ad supernam patriam tota cordis intentione suspirant; de quibus Paulus dicit: Confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram . Qui enim haec dicunt, significant se patriam inquirere. Hanc peregrinationem isdem quoque apostolus tolerabat, cum diceret: Dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, et non per speciem. Hujus peregrinationis aerumnas sa
Abbreviated transcription (Latin):
It cum deuorassem librum: ama¬
ricatus ẽ uent̾ m̃s. In sacͦ eloquio
non nunquam uent̾ ꝓmente poni
consueuit: unde ieremias dicit.
uentrem meum doleo. Uentrem qͥppe
doluit: qͥ mentis afflictionem sensit.
Hinc etiam u̾itas ait. Qui credit in
me: flumina de uentre eiꝰ fluent aq̃
uiue. Qͥa enim de mente fidelium
sc̃e p̃dicationes defluunt: quasi de
uentre credentium aque uiue flu¬
mina decurrunt. S querendtim ẽ¬
cum suꝑius de libro quem acceꝑat
scͥptum sit. ⁊ erat more meo dulce
tanquam mel: qua ratione post¬
modum đr. & cum deuorassem l¬
brum. amaricatꝰ est uent̾ meus.
Mirtim quippe est ualde: si dulcedo
simul conueniant &e amaritudo.
S sciendum est: qi cui sermo dei ĩ
ore cordis dulcis ẽẽ ceꝑit: huiꝰ ꝓcul¬
dubio contra semetipsum animus
amarescit. Quoenim in illo subti¬
liter discit. qualit̾ se reprehendere
debeat. eose duriꝰ ꝑ amaritudinem
penitentie castigat: qͥa tantomagis
sib displicet. quanto ampliꝰ in sacꝰ

Expanded text:
t cum devorassem librum, amaricatus est venter meus . In sacro eloquio nonnunquam venter pro mente poni consuevit. Unde Jeremias dicit: Ventrem meum doleo . Ventrem quippe doluit qui mentis afflictionem sensit. Hinc etiam Veritas ait: Qui credit in  flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Quia enim de mente fidelium sanctae praedicationes defluunt, quasi de ventre credentium aquae vivae flumina decurrunt. Ventris cum superius de libro quem acceperat scriptum sit: Et erat in ore meo dulce tanquam mel, qua ratione postmodum dicitur: Et cum devorassem librum, amaricatus est venter meus? Mirum quippe est valde si dulcedo simul conveniant et amaritudo. Sed sciendum est quia cui sermo Dei in ore cordis dulcis esse coeperit, hujus proculdubio contra semetipsum anima amarescit. Quo enim in illo subtiliter discit qualiter se reprehendere debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat, quia tanto magis sibi displicet, quanto amplius in sacro
Abbreviated transcription (Latin):
In omelia decima suꝑ iherechielem.
Seͥptuira sacra cibꝰ & potus ẽ: unde
etiam ꝑ apħam alium dñs minatur:¬
Miitam famem in t̾ram. non famem
panis neq sitim aque: s audiendi tier¬
bum dñi. Qui gͦ fubtracto suo eloqͥo
fame ac siti nos dic̃ atteri: qr eius uba
&e cibus nr̃ ce potꝰ fuit demonstrat. S
notandum est: quod aliquando cibus
aliquando sc̃ potus. In reb enim ob¬
scuriorib. que nequeunt intelligi nͥ
exponantur. scͥptura sacra cibus est:
qr quiequid exponitur ut intelligat᷑.
quasi mandit᷑ ut glutiat᷑. In rebus
autem aꝑtiorib potꝰ est: potum enim
ñ mandendo glutimꝰ. Aꝑtiora gͦ man¬
data bibimꝰ: qr etigm non exposita in¬
telligere ualemꝰ. Peo autem qͦd ioħs.
obscura multa & ꝑplexa auditurus ẽ:
nequaquam ei de sacro libro dicit᷑.
bibe. s deuora & cõmede. Ac si dicet᷑.
ꝑtract̾a & intellige: id est pꝰ mande ⁊

Expanded text:
. Scriptura sacra cibus et potus est, unde etiam per prophetam alium Dominus minatur:Mittam famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbi Domini. Qui ergo subracto suo eloquio, fame ac siti nos dicit atteri, quia ejus verba et cibus noster et potus sint demonstrat. Sed notandum est quod aliquando cibus, aliquando sunt potus. In rebus enim obscurioribus quae nequeunt intelligi nisi exponantur Scriptura sacra cibus est, quia quidquid exponitur, ut intelligatur quasi manditur ut glutiatur. In rebus autem apertioribus potus est: potum enim non mandendo glutimus. Apertiora ergo mandata bibimus, quia etiam non exposita intelligere valemus. Pro eo autem quod Joannes obscura multa et perplexa auditurus est, nequaquam ei de sacro libro dicitur: Bibe, sed, devora et comede . Ac si diceretur: Pertracta et intellige, id est prius mande et