comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mio calore fidei ignitus: librum in quo con¬
tinebantur crudelia edicta aduersus. xp̃ianos.
miecta manu detrarit ac discerpsit. Cũq hoc
relatum esset diocletiano & maximiano augu¬
stis. in eadem urbe constitutis: nimia crudelita¬
e seuientes. omnia supplicioꝵ genera iusseruis
expendi meum. Quȩ uir nobilissimus cũ tan¬
ta alacritate uultus ac sp̃s ꝑtulit: ut nec qui¬

Expanded text:
mio calore fidei ignitus, librum in quo continebantur crudelia edicta adversus Christianos, injecta manu detraxit, ac discerpsit, cumque hoc relatum esset Diocletiano et Maximiano Augustis, in eadem urbe constitutis, nimia crudelitate saevientes, omnia suppliciorum genera jusserunt expendi in eum, quae vir nobilissimus cum tanta alacritate vultus ac sp
Abbreviated transcription (Latin):
onis uirtute. arrius diuino iudicio damꝑnatus
crepuit medius. & effusa sunt uiscera eius. Inaf¬
frica. depositio s̃ augustini ep̃i: qui primo deci
nuꝑ arege longobardoꝵ ticini relatus. & honori¬
nensi urbe clandestino discessu adterritorium
urbis duernȩ commigrauit: ubi tandem desecto
guiture. morte horribili necatꝰ ẽ. Apud sanctonas.
ecollatio sc̃ iohannis baptistȩ. Rome: sc̃e sa

Expanded text:
orationis Arius divino judicio condemnatus, orationis Arius divino judicio condemnatus, crepuit medius, et effusa sunt viscera ejus. frica. depositio sancti Augustini episcopi, qui primo de su, nuper a rege Longobardorum Ticinis relatus, et honorinensi urbe, clandestino discessu, ad territorium urbis Arvernae commigravit, ubi tandem desecto gutture, morte horribili necatus est. Apud Sanctonas, Decollatio, vel potius
Abbreviated transcription (Latin):
omȩ natale beati ⁊epherini papȩ: et scõꝵ mar¬
tyrum hirenei & abundi: qui inpassione bea¬
ti laurentii leguntur. Apud uictimilium castrum
italiȩ: natale beati secundi mr̃is. uiri spectabilis.
et ducis ex ligione scõꝵ thebeoꝵ. Item ciuitate ber¬
gamis. scĩ alexandri: qui &unus exstitit exlegio¬
ne scõꝵ thebeoꝵ: & cũ nomen dñi iħu constantis¬
simȩ fateretur martyrium capitis abscisione com¬
beatus apollinaris petri apłi discipulus: cũ
esset idem rufus patriciȩ dignitatis. Ihomis ciui
& petri militis. Fodem die. natale scõꝵ georgii
diaconi: aurelii. felicis. natalie. et liliose: qͦrũ pͥmꝰ
mire abstinentiȩ monachus. abierosolimis cor¬
dubam aduemiens:cum reliquis exeadẽ urbe
claro germine ortis. hu optatum sibiq adño
premonstratum meruit assequi martyrium.
Qiuri illustris: qͥ ut ĩ actib alerandri papȩ legi¬
tur primo carcerali custodia mancipatus: deinde
gladio cedente martyrium adeptus est. Constan¬

Expanded text:
omae, natalis beati Zephirini papae. Et sanctorum martyrum Hirenei et Abundii, qui in passione beati Laurentii leguntur. Apud Victimilium castrum Italiae, natalis beati Secundi martyris, viri spectabilis et ducis ex legione sanctorum Thebeorum. Item civitate Pergamis, sancti Alexandri, qui et ipse unus exstitit ex logione Thebeorum, et cum nomen Domini Jesu constantissime fateretur, martyrium abscisione cabeatus Apollinaris, Petri apostoli discipulus, cum esset idem Rufus patriciae dignitatis. Thomis civitt Petri. Eodem die, natalis sanctorum Georgii diaconi, Aurelii, Felicis, Nathaliae et Liliosae, quorum primus mirae abstinentiae monachus, ab Hierosolymis Cordubam adveniens, cum reliquis ex cadem urbe claro germine ortis diu optatum sibique a Domino praemonstratum meruit assequi martyrium. illustris, qui, ut in actibus Alexandri papae legitur, primo carcerali custodiae mancipatus, deinde gladio caedente martyrium adeptus est. In Constan
Abbreviated transcription (Latin):
lles: in pontiticalz honore głoso fine quicuenin.
aleranhie. bcati philippi ep̃. patris scẽ eu¬
Seeae iuirginis. Hic dignitatem prefecture dese¬
pens. sobaptum grãm acdipiscens: ep̃atus hono¬
rom postmodum assecutus ẽ quem inoratione
consioitũ ussit phennius p̃fectus gladio iugi¬

Expanded text:
sicque in pontificali honore, glorioso fine quieverunt sicque in pontificali honore, glorioso fine quieverunt Alexandria, beati Philippi episcopi, patris sanctae Eugeniae virginis. Hic dignitatem praefecturae deserens, et baptismi gratiam adipiscens, episcopii honorem postmodum est assecutus; quem in oratione constitutum, jussit Perennius praefectus gladio jug
Abbreviated transcription (Latin):
iii. felicis. lucii. Item felicis. littei. poliani. uic¬
toris. iaderis. & datiui: qui sub decio & ualeriano.
exurgente ꝑsecutionis rabiȩ. adprimam confessi¬
onis xp̃i constantiã. grauiter fustib cesi: deinde
compedib uincti. & adfodienda metalla depu¬
tati: głosȩ confessionis agonem consummaue¬
runt. Extat epła beati cypriani adipsos. & de ip¬
sis scripta. Eodem die incalcidonia. scõꝵ soste¬
nis. & uictoris: qui obfidei confessionem subpri¬
sco consule. carcerem. uincula. & bestias suꝑan¬
tes:tandem inoratione uocati decelo.spiritum
emiserunt: iii. idus septembris.
ratorẽ qd essent. xp̃iani deprehensi. coguntur
sacrificare: sed non consentientes. primo diutis¬
simȩ uerberant᷑. tuncq pariter decollati sunt.¬
Nouclitib ẽ ticinum scõꝵ confesorum sỹm &
ouentu: qui abeato hermagora adpsalã us¬
ben drect. primo illic xp̃i euuanglium pdica¬
tes  magnis untutib ac tmraculis coriscantes.
etiam uicinas urbes diuinis opib ilustiaiunt

Expanded text:
ni, Felicis, Lucii: item Felicis, Littei, Poliani, Victoris, Jaderis et Dativi, qui sub Decio et Valeriano, exurgente persecutionis rabie, ad primam confessionis Christi constantiam, graviter fustibus caesi, deinde compedibus vincti, et ad fodienda metalla deputati, gloriosae confessionis agonem consummaverunt. Extat epistola beati Cypriani ad ipsos et de ipsis scripta. Eodem die in Calcedonia, sanctorum Sosthenis et Victoris, qui ob fidei confessionem, sub Prisco consule, carcerem, vincula et bestias superantes, tandem in oratione vocati de coelo, spiritum emiserunt. III Idus. Die 11. ratore, quod essent Christiani deprehensi, coguntur sacrificare, sed non consentientes, primo dirissime verberantur, tuncque pariter decollanturbem Ticinum, sanctorum confessorum Syri et Iventii, qui a beato Hermagora ad praefatam urbem directi, primo illic Christi Evangelium praedicantes, et magnis virtutibus ac miraculis coruscantes, etiam vicinas urbes divinis operibus illustrarunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dar. ipsum michi de ore ipsum in decorde aufer¬
re non poteritis: martyrii coronam capitis ob¬
truncatione ꝓmeruit. Eodem die. beati genesii
arelatensis: qui exceptoris functus officio. cum
impia quib xp̃iani puniri iubebantur edict᷑a
nollet excipe: comprehensus atq decollatus. mar¬
tyrii głam ꝓprio ciuore baptiratus accepit. Inꝓ¬

Expanded text:
dar, ipsum mihi de ore, ipsum mihi de corde auferre non poteritis, martyrii coronam capitis obtruncatione promeruit. Eodem die, beati Genesii Arelatensis, qui exceptoris functus officio, cum impia, quibus Christiani puniri jubebantur, edicta nollet excipere, comprehensus atque decollatus, martyrii gloriam proprio cruore baptizatus accepit. In
Abbreviated transcription (Latin):
hor ꝓcolimbã ẽ desiematus pontifex p̃fate ur¬
bis ameo. toro augustudumensi scȩ reginȩ
unginis. que subꝑ consule olibrio. ecule. car¬
cans. ac lompadarum ppessa supplicia: tandẽ
capitabe sententia finit iussa ẽ Item intntorio
pansacensi. sẽ clodoald pb̃ri. tam genenis quã

Expanded text:
mbam est designatus pontifex praefatae urbis. In territorio Augustudunensi, sanctae Reginae virginis, quae sub proconsule Olibrio, equulei, carceris ac lampadarum perpessa supplicia, tandem capitali sententia finiri est jussa. Item in territorio Parisiacensi, sancti Chlodoaldi presbyteri, tam generis qu
Abbreviated transcription (Latin):
athenas. beati aristidis fide sapientiaq clarissi¬
mi: qui adriano principi dereligione xpĩana
ipso imꝑatore luculentissimȩ porauit. Autisi¬
odoro: sc̃i optati ep̃i & confessoris. & Septẽbs:¬
beatissimȩ annȩ ꝓpħisse: anius scĩtatem
euuangłici: sermo ꝓdit. Apud capuam uia
aquaria. scĩ pnsci mrĩs: qui fuit unus dean¬
tquis xp̃i discipulis. Remis: depositio suti
ep̃i & confessoris: de quo refertur. quia quodã
die dum staret presente clero sacris altarib: lap¬
sa ẽ celitus gemma ineius sc̃o calice. Cenoman¬

Expanded text:
Athenas, beati Aristidis, fide, sapientiaque clarissimi, qui Adriano principi de religione Christiana ipso imperatore, luculentissime peroravit. Autisiodoro, sancti Optati episcopi et confessoris. MENSIS SEPTEMBbeatissimae Annae prophetissae, cujus sanctitatem Evangelicus sermo prodit. Apud Capuam via Aquaria, sancti Prisci martyris, qui fuit unus de antiquis Christi discipulis. Remis, depositio sanctepiscopi et confessoris, de quo refertur, quia quodam die, dum astaret praesente clero sacris altaribus, lapsa est coelitus gemma in ejus sancto calice. Cenoman
Abbreviated transcription (Latin):
Nomȩ uia ostiensi. passio beati felicis pb̃ri.
subdiocletiano & mari miano imꝑatoribus:
qui post eculei uexationem. data sententia dũ ad
decollandum duceretur: obuius ei fuit quidam
xp̃ianus. hic dum se xp̃ianum sponte ꝓfiteret᷑.
mor cum eo pariter decollatus ẽ. Huius nomen
ignorantes xp̃iani. adauctũ eum appellauerunt.
eo qđ sc̃õ felici auctus sit adcoronam. Item rome.

Expanded text:
ia Ostiensi, passio beati Felicis presbiteri, sub Diocletiano et Maximiano imperatoribus, qui post equulei vexationem, data sententia, cum ad decollandum duceretur, obvius ei fuit quidam Christianus; hic dum se Christianum sponte profiteretur, mox cum eodem pariter decollatus est. Hujus nomen ignorantes Christiani, Adauctum eum appellaverunt, quod sancto Felici auctus sit ad coronam. Item Romae,
Abbreviated transcription (Latin):
pontiani. uincentii. & pegrini. sub commo¬
do imꝑatore: qui primo ineculeum leuati. neruis
quoq distenti: ac deinde fustib cesi sunt. flamis
circa latera eoꝵ appositis. Sed cum in laude xp̃i
fidelissimi ꝑmanerent: plumbatis usq ademissio¬
nem sp̃s mactati sunt. Item romȩ. scĩ genesii mr̃is.
tempore diocletiani augusti: qui primo fustib
crudelissimȩ cesus: deinde in eculeo suspensus. &
ungularum diutissima laceratione uexatus. lã

Expanded text:
Pontiani, Vincentii, et Peregrini, sub Commodo imperatore, qui primo in equuleum levati, nervis quoque distenti, ac deinde fustibus caesi sunt, flammis circa eorum latera appositis, sed cum in laude Christi fidelissimi permanerent, plumbatis usque ad emissionem spiritus mactati sunt. Item Romae, sancti Genesii martyris tempore Diocletiani Augusti, qui fustibus primo crudelissime caesus, equuleo suspensus et ungularum diutissima lacerati
Abbreviated transcription (Latin):
G. mansueti. germani. fuscoli. qui ꝓassertione ca¬
tholice ueritatis dirissimȩ cesi. & exilio eliminati
sunt. Inter quos etiã ep̃s nomine lȩtus. stre: nuus
atq doctissimus uir: post diuturnos carceris
squalores. incendio concrematus ẽ. Itẽ capado¬
dȩ urbe reaten: sc̃i cottidi diaconi. Romȩ: eleu

Expanded text:
 Mansueti, Germani, Fuscoli, qui pro assertione catholicae veritatis dirissime caesi et exilio eliminati sunt. Inter quos etiam episcopus, nomine Letus, strenuus atque doctissimus vir, post diuturnos carceris squalores, incendio concrematus est. Item Cappadociae urbe Reaten, sancti Cottidi diaconi.  Bou
Abbreviated transcription (Latin):
oysipphe. Apud anciram galatiȩ: natale
side prisco cum adꝑfanum conuiuium fuis¬
Lome beati uictorini mr̃is: qui sc̃itate &
Amiraculis p̃clarus. sacerdotium amiter¬
nine uibis. tocius populi electione ẽ adeptus:
postmodum sub imperatore nerua iussus ẽ
suspendi capite deorsum. in loco ubi putentes
& sulphureȩ emanant aquȩ. Eo eũ ꝑtriduũ
promine rp̃i passus fuisset. gloriosȩ coronatꝰ
uictor migrauit ad dñm. Item romȩ inportu.

Expanded text:
ophetae. Apud Anciram Galatiae, natalisside Prisco, cum ad profanum convivium fuisRomae, beati Victorini martyris, qui sanctitate et miraculis praeclarus, sacerdotium Amiterninae urbis, totius populi electione adipiscitur. Inde postmodum sub imperatore Nerva, jussus est suspendi capite deorsum, in loco ubi putentes et sulphureae emanant aquae, quod cum per triduum pro nomine Christi passus fuisset, gloriose coronatus, victor migravit ad Dominum. Item Romae in Portu,
Abbreviated transcription (Latin):
ome. passio beatȩ serapie uirginis sub adri¬
ano principe: quȩ cum esset tradita duo¬
bus lasciuis uiris. & minime potuisset illudi:
nec postmodum ardentib lampadib inflam¬
mari: iussu p̃sidis fustib ẽ cesa: sicq gladio de¬
collata. Huius dies passionis quarto kł augu¬
sti: sepulturȩ uͦ eiusdẽ inpresent: habetur: q̃n¬
do & memoria ipsius martyrii celebrior agit̃
Incapua. sc̃orum mr̃m. antonini pueri annoꝵ
unginti. &t aristei ep̃i: quorum gesta habentur.

Expanded text:
omae, passio beatae Serapiae virginis sub Adriano principe, quae cum esset tradita duobus lascivis viris, et minime posset illudi, nec postmodum ardentibus lampadibus inflammari, jussu praesidis fustibus est caesa, sicque gladio decollata. Hujus dies passionis quarto Kalendas Augusti, sepulturae vero ejusdem in praesenti habetur, quando et memoria ipsius martyrii celebrior agitur. In Capua, sanctorum martyrum Antonini pueri, annorum viginti, et Aristei episcopi, quorum gesta habentur.
Abbreviated transcription (Latin):
no iudicio & imperio.incenobiis degentes. abba¬
tem sibi pre esse desiderant: Sine dubio hi tales
hȩc ipsa obedientia tunc acceptabilis erit uo &
dulcis hominib: si qđ iubetur. ñtrepide. ñtarde.
ñ tepide. aut cum murmure.uł cum responsione
ncientis efficiatur: quia obedientia quȩ maio¬
bus prebetur: deo exhibetur. Ipse enim dirit Qui
uos audit me audit. Et cum bono animo adi¬
sciplis prebe̾ri oportet: quia hẏlarem datorem
diligit ds̃. Nam cũ malo animo si obedit discipłs:
& ñ solum ore. uerum etiam incorde si murmura¬
uerit: &: si impleat iussionẽ. camen acceptum iam
ñ erit deo. qui cor respicit murmurantis: Et ꝓtali
facto nullam consequitur grãm: immo pȩnam
murmurantium incurrit: si non cum satisfacti¬

Expanded text:
no iudicio et imperio, in cenobiis degentes abbano iudicio et imperio, in cenobiis degentes abbatem sibi preesse desiderent. Sine dubio hi tales Patris”. Sed hec ipsa obedientia tunc acceptabilis erit Deo et dulcis hominibus, si quod iubetur non tepide, non tarde, non trepide aut cum murmurio vel responso nolentis efficiatur; quia obedientia quę maioribus prebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: “Qui vos audit, me audit”. Et cum bono animo a discipulis preberi oportet, quia hilarem datorem diligit Deus. Nam, cum malo animo si obedit discipulus et non solum in ore, sed etiam in corde si murmuraverit, etiamsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit Deo, qui cor eius respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam, immo penam murmurantium incurrit, si non cum satisfacti
Abbreviated transcription (Latin):
existimant. Propter seruitium scm qđđ
ꝓfesci sunt. seu ꝓpter metum gehennȩ. uł głam ui¬
de eternȩ. mox ut aliquid imꝑatum amaiore fue¬
rit ac si diuinitus imperetur. moram ꝑati nesci
unt infaciendo. Dequib dñs dicit. Obauditu
auris obediuit m: Etiterum dicit doccoribus.
Qui uos audit me audit. Pigo hi tales reliN¬
quentes statim quȩ sua sunt. & uoluntatem ꝓ¬
priam deserentes: mox exoccupatis manibus
et qđ agebant imꝑfectũ relinquentes. uicino obȩ¬
dientiȩ pede iubentis uocẽ factis secunt. & ueluti
uno momento p̃dicta magistri iussio & ꝑfecta di¬
scipłi opera inuelocitate timoris di ambe res com¬
muniter cicius explicantur. Quib aduitã ȩcernam
gradiendi amor incumbit: ideo angustam uiam
arripiunt. unde dñs ait. angusta uia ẽ quȩ diic̃
aduitã: ut ñ suo arbitrio uiuentes.uł desidiis su¬
is & uoluptatib obedientes: sed ambulantes alie¬

Expanded text:
existimant. Propter servitium sanctum, quod existimant. Propter servitium sanctum, quod professi sunt, seu propter metum gehennae, vel gloriam vitae aeternae, mox ut aliquid imperatum fuerit a majore, ac si divinitus imperetur, moram pati nunt in faciendo. De quibus Dominus dicit: «Obauditu auris obedivit mihi .» Et iterum dicit Dominus: «Qui vos audit, me audit .» Ergo hi tales relinquentes statim quae sua sunt, et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes, vicino obedientiae pede jubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento praedicta magistri jussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei ambae res communiter citius explicantur, quibus ad vitam aeternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: «Angusta est via quae ducit ad vitam”, ut non suo arbitrio viventes vel desideriis suis et voluptatibus obedientes, sed ambulantes alie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio de omnib iucnciis suis equissuo iu¬
dici do rationẽ redditurum. Si qua uero minora
age⁊da sunt inmonasterii utilitatib: senioẜum
tantũ utatur consilio: sicut scriptũ ẽ. Omiꝗ fac
elationem & iactantiam fugere: seniores uenerari:
iuniores diligere: inxp̃i amore ꝓinimicis orare: cũ
discordantib ante. solis occasum inpaẽe redire: &
de dĩ miscdia nunquã despare. Ecce hȩc sunt in¬
strumenta aitis spiritalis: quȩ cum fuerint anobis
die noctiiq incessabiliter adimpleta: & in die
iudicis reconsignata: illa merces nobis a dño re¬
conpensabitur quã ipse ꝓmisit: qđ ocłs ñuidit
nec auris audiuit. nec ineor hominis ascendit:
quȩ preparauit ds his qui diligunt eum. Offici¬
na uͦ ubi hȩc omnia diligenter oꝑemur. claustra
sunt monasterii. & stabilitas in congregatione:
ẽ: obedientia sine mora: Hec conuenit
his qui nichil sibi xp̃o carius aliquid

Expanded text:
procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo juprocul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt in monasterio, seniorum tantum utatur consilio, sicut scriptum est: Omnia faElationem fugere. Seniores venerari. Juniores diligere. In Christi amore pro inimicis orare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire. Et de Dei misericordia nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritualis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit his qui diligunt eum . Officina vero ubi haec omnia diligenter operemur, claustra sunt monasterii, et stabilitas in congregatione.  obedientia sine mora. Haec convenit his qui sibi nihil Christo charius aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio: conuocet abbas omnem con¬¬
igregationem⁊ et dicat ipoe unde agitur. Fa audiẽs
consilium frm̃. tractet apud se & qđ utilius iudiea¬
uerit faciat. Ideo autem om̃s ad consiliũ uoeari dixi¬
mus: quia sepe iuniori dñs reuelat qd melius est.
Sic autem dent fr̃s consilium cum om̃i humilitatis
subiectione. ut ñ presumant ꝓcaciter defendere qđ
eis insum fuerit: sed magis in abbatis pendeat
arbitrio: ut qd salubrius iudicauerit eẽ. ei cuneti
obediant. Sed sicut discipłis conuenit obedire ma¬
gistro: ita et ipsum ꝓuide et iuste condecet cune¬
ta disponere. In omnib igitur om̃s magistram
sequant᷑ regłam: neq: ab ea temere deui t aquoq̃.
Nuiius nimonasterio ꝓprii sequatur cordis uoluntatẽ.
neq p̃sumatqsqͣm cũ abbate suo ꝓterue intus uł fo¬
ris monasterio contendere. Qd si p̃sumpsent regłari
disciplinȩ subiaceat Ipse tamen abbas cũ timore
d̃i & obseruatione reglȩ omnia faciat sciens se

Expanded text:
monasterio, convocet abbas omnem conmonasterio, convocet abbas omnem congregationem, et dicat ipse, unde agitur: et audiens consilium fratrum tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe juniori Dominus revelat quod melius est. Sic autem dent fratres consilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declinetur a quoquam. Nullus in monasterio proprii sequatur cordis voluntatem. Neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve intus et foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat sciens se
Abbreviated transcription (Latin):
ma ne dissimulans aut paruipendens salutẽ anima¬
rum sibi commissarum: non plus gerat sollicitudi¬
nem dereb transitoriis & terrenis atq caducis: sed
semꝑ cogitet quia animas suscepit regendas:
de quib & rationem redditurus ẽ. Et ne causetur
deminori forte substantia: meminerit scriptum.
Primum querite regnũ di & iusticiam eius: & hȩc
omnia adicientur uobis. W iterum. Nichil de¬
ẽ timentib eum. Sciatq quia qui suscepit ani¬
mas regendas: preparet se adrationẽ reddendã.
Et quantũ sub cura sua frm̃ habere se scierit nu¬
merum: agnoscat ꝓcerto quia indie iudicii ipsaꝵ
omnium animarũ ẽ dño redditurus rationem:
sine dubio addita & sũȩ animȩ. Et ita timens
semꝑ futuram discussionem pastoris de creditis
ouib: cũ de aliens rãaaniis cauet. reddit᷑ de suis
sollicitus. Et cum de admonitionib suis emen¬
dationem aliis subministrat: ipse efficitur auiciis
uotiens aliqua precipua agenda funt in

Expanded text:
a ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis uoties aliqua praecipua agenda sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
lo. gentiũ apłs ordinatus ẽ. Huius corpꝰ. tem¬
pore : enonis imꝑatoris ipso reuelante reꝑtũ ẽ.
Inaquileia. passio sc̃oꝵ felicis & fortunati. sub ꝑse¬
cutione diocletiani & maximiani: qui cũ essent
duo germani fr̃s. eculeo sunt suspensi: atq ar¬
dentes lampades circa latera eoꝵ apposite Qb
mox di uirtute extinctis. ꝑuentrẽ feruenti oleo
sunt ꝑfiisi: atq adultimum inconfessione dñi
capite truncati. Pridie idus iu i.

Expanded text:
lo gentium apostolus ordinatus est. Hujus corpus temlo gentium apostolus ordinatus est. Hujus corpus tempore Zenonis imperatoris, ipso revelante, repertum est. In Aquileia, passio sanctorum Felicis et Fortunati, sub persecutione Diocletiani et Maximiani, qui cum essent duo germani fratres, equuleo sunt suspensi, atque ardentes lampades circa latera eorum appositae, quibus mox Dei virtute exstinctis, per ventrem ferventi oleo sunt perfusi, atque ad ultimum in confessione Christi capite truncati. Pridie Idus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ngalliis suessionis ciuitate. natale beati me¬
dardi ep̃i nouiomensis: qui quanti fuent me¬
riti ostensum ẽ cum ineius obitu cęli apti st̃
atq eum ante diuina micuerunt luminaria.
Nomȩ inmonte celio: natale scõꝵ primi ob¬
& feliciani mr̃m. subdiocletiano & ma¬
ximiano imperatorib hi głosissimi martyres
longeuam in dño uitã ducentes: & nunc si¬
mul paria. nunc singillatim diuersa & exqͥ¬
sita ferentes tormenta: tandem felicis pugnȩ cunsũ.
gladio animaduersi consummauerunt In
galliis ciuitate aginno: passio beati uncen¬
& mandalis sub aureliano imperatore.
laria: passio beati getulii clarissimi et docus¬
sum unri: sosiorumq eius. cerealis. amantii.¬
item Sanc li&e primitiui: qui iussu adriani imꝑatoris primo cȩsi.¬
ClaudiI deinde incarcerem reclusi: postremo incendiõ sunt¬
Eẜi. & COns. traditi. Apud nicomediã: sc̃i tãcharie. Autisiodoro:
scĩ censurii ep̃i. & confessoris .iii. idus iiinii:¬

Expanded text:
Galliis Suessionis civitate, natalis beati Medardi episcopi Noviomensis, qui quanti fuerit mriti ostensum est, cum in ejus obitu coeli aperti sunt, atque ante eum divina micuerunt luminaria. elio, natalis sanctorum Primi et Feliciani sub Diocletiano et Maximiano imperatoribus. Hi gloriosissimi martyres longaevam in Domino vitam ducentes, et nunc simul paria, nunc sigillatim diversa et exquisita ferentes tormenta, tandem felicis pugnae cursum gladio animadversi consummaverunt. In Galliis civitate Agenno, passio beati Vincenet Madalis sub Aureliano imperatore, laria, passio beati Getuli, clarissimi et doctissimi viri sociorumque ejus, Cerealis, Amantet Primitivi, qui jussu Adriani imperatoris primo caesi, deinde in carcerem reclusi, postremo incendio sunt traditi. Apud Nicomediam, sancti Zachariae. Autisiodoro, sancti Censurii episcopi et confessoris.  Addi
Abbreviated transcription (Latin):
nitionem pii patris libenter excipe.
& efficaciter comple: ut adeum
pobedientiȩ laborem redeas a qͦ
pinobedientiȩ desidiam recęsse¬
ras. Adte ergo nunc m̃s sermo

Expanded text:
nitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo
Abbreviated transcription (Latin):
nis: cuius ꝑsecutores. om̃s primũ dentes
excusserunt: deinde cum minarentur uiuam
se eam incensuros n cũ eis impia uerba ꝓfer¬
retpaululũ quid incrasemet ipsam deliberans.
repente se demnanib impioꝵ prupit: et inig¬
nem quem parauerant ꝓsiliuit Sueuo apudcỹ¬
prum: scĩ ammonis & alexandri.: fontinellȩ¬

Expanded text:
nis, cui persecutores, omnes primum dentes excusserunt. Deinde cum minarentur vivam se eam incensures, nisi cum eis impia verba proferret, illa paululum quid intra semetipsam deliberans, repente se e manibus impiorum prorupit, et in ignem, quem paraverant, prosilivit. Suevo apud Cyprum, sanctorum Ammonis et Alexandri. Addi
Abbreviated transcription (Latin):
omȩ: natale scõr mr̃m zotici. hyrenei. a¬
mantii. & iacinti. Inoriente scȩ sotheris
uirginis: quȩ grauiter & diutissimȩ alapis cẽ¬
sa: cum cetera quoq penarũ genera uicisset.
gladdio maityriũ consummauit. Item romȩ uia
lauicana: militum decẽ. Apud castrũ cassinũ.
scẽ scolasticȩ uirginis. sororis sc̃i benedicti ab¬
batis. Inpago rõtomagensi: sc̃ẽ austrebertȩ

Expanded text:
rtyrum Zotici, Hirenei, Jacincti, et Amantii. In Oriente, sanctae Sotheris virginis, quae graviter et diutissime alapis caesa, cum caetera quoque poenarum genera vicisset, gladio martyrium consummavit. Item Romae via Lavicana, militum decem. Apud Castrum Cassinum, sanctae Scolasticae virginis, sororis sancti Benedicti abbatis. In pago Rothomagensi, sanctae Austrebertae
Abbreviated transcription (Latin):
dii ep̃i: cuius mortem in conspectu dñi precio¬
sam miracula crebra testantur. Ciuitate interan:
ciuitatem reliquit: Hic romã pductus. atq ibi¬
dem ꝓfide xp̃i lapidatus: inde adloca uͥ fuerat
ordinatus. corpus eius delatum ẽ Inciuitate

Expanded text:
di episcopi, cujus mortem in conspectu Domini pretiodi episcopi, cujus mortem in conspectu Domini pretiosam miracula crebra testantur. Civitatem Interamncivitatem reliquit. Hic Romam perductus, atque ibi pro fide Christi lapidatus, inde ad loca, ubi fuerat ordinatus, corpus ejus delatum est. Civitate
Abbreviated transcription (Latin):
Nomȩ natale beati ualentini pb̃ri: qui post
multa sanitatum & doctrinȩ insignia
fustib cesus. ꝙ sic decollatus ẽ subclaudio ce¬
ep̃i: qui post diut᷑nam cedem custodiȩ manci¬
patus. cum suꝑari non posset: mediȩ noctis si¬
lentio eiectus decartere decollatus ẽ. Apud ale¬
xandriam: scõrum mr̃m. bassi. antonii. ꝓtoliqi:
qui inmare mersi sunt. Item. cirionis pb̃ri: mo¬
yseos. bassiani. agathonis:qui om̃s igne com¬
busti sunt.Item: dionisii. et ammonii decolla¬
pud sebastem ciuitatem. passio sc̃iblasi ep̃i:
qui multorum patrator miraculoꝵ. sub
preside agricolano post diutinam cesionem.
atq suspensionẽ inligno. ubi pectinis ferreis
carnes eius dirute sunt. post teterrimũ carce¬
rem ac dimersionem laci. unde saliuus exiiiii.
iubente prefato iudice. capite cum duob pueris
truncatur. Pouissimȩ uͦ septem mulieres que gut¬
tassanguinis eius defluentes colligebant: de¬
coni. Ingalliis ciuitate uasionense. sq̃ quini¬

Expanded text:
Romae, natalis beati Valentini presbyteri, qui post multa sanitatum et doctrinae insignia, fustibus caesus, et sic decollatus est, sub Claudio Caealentini episcopi, qui post diuturnam caedem, custodiae mancipatus, cum superari non posset, mediae noctis silentio ejectus de carcere, decollatus est. Apud Alexandriam, sanctorum martyrum Bassi, Antonii, Protolici, qui in mare mersi sunt. Item, Cyrionis presbyteri, Moyseos, Bassiani, Agathonis, qui omnes igni combusti sunt. Item Dionisii et Ammonii decollaApud Sebasten civitatem, passio sancti Blavii episcopi, qui multorum patrator miraculorum, sub praeside Agricolano, post diutinam caesionem atque suspensionem in ligno, ubi pectinibus ferreis carnes ejus disruptae sunt, post teterrimum carcerem, ac demersionem laci, unde salvus exivit, jubente praefato judice, capite cum duobus pueris truncatur. Novissime vero septem mulieres, quae guttas sanguinis ejus defluentes colligebant, deginis. In Galliis civitate Vasionensi, sancti Quini
Abbreviated transcription (Latin):
tabãt aduictoriã tyrannio & siluanus: sed &
peleus atq linus ep̃i: tenobius qͦ pb̃r:. qui felici
agone una cũ eis martyrii palmã adeptus ẽ.
Incypro insula: sc̃oꝵ. potamii & nemesii . Ro¬

Expanded text:
tabant ad victoriam Tyrannio et Silvanus, sed et tabant ad victoriam Tyrannio et Silvanus, sed et Peleagone una cum eis martyrii palmam adeptus est. In Cypro insula, sanctorum Potamii, et Nemesii.
Abbreviated transcription (Latin):
frem dm̃ ordiuatus ꝑsecutione traiani multo
tempore supplicus affectus. martyrio consumma¬
tus ẽ: omnib qui aderant. & ip̃so iudice miran¬
tib: ut centum uiginti annoꝵ senex. crucis
supplicium ꝑtulisset. Ciuitate ostia. scõꝵ mar
duob filiis: qui cũ essent preclarissimi gene¬
ris. iubente diocletiano sunt tenti. atq: in ex¬
ilium deportati: deinde incendio concremati.
odoriferum sacrificium martyrii deo reddi¬
qui adioclẽtiano diu incustodia uincłis
afflictus. preciosa morte cęli gaudia compa¬
rauit. In affrica: scõrum publii. iuliani. et mar¬
numerum solius di scientia colligit. qui
iubente diocletiano. multis tormentoꝵ sup¬
pliciis sibi inuicem succedentib occisi sunt.
Primo quidem flagris ꝑomne corpus dila¬
niati: dehinc diuersis bestiarũ generib tra¬
diti. sed abhis diuina uirtute custodit:
post. addita feritate ignis et ferri. martyriũ con¬
summauerunt. Hoꝵ glosam multitudinẽ inci¬

Expanded text:
fratrem Domini ordinatus, persecutione Trajani multo tempore suppliciis affectus, martyrio consummatus est. Omnibus qui aderant et ipso judice mirantibus, ut centum viginti annorum senex crucis supplicium pertulisset. Civitate Ostia, sanctorum duobus filiis, qui cum essent praeclarissimi generis, jubente Diocletiano sunt tenti, atque in exilium deportati; deinde incendio concremati, odoriferum sacrificium martyrii Deo reddiqui a Diocletiano diu in custodia vinculis afflictus, pretiosa morte coeli gaudia comparavit. In Africa, sanctorum Publii et Juliani. X Kaquorum numerum solius Dei scientia colligit. Qui jubente Diocletiano, multis tormentorum suppliciis sibi invicem succedentibus occisi sunt. Primo quidem flagris per omne corpus dilaniati, dehinc diversis bestiarum generibus traditi, sed ab his divina virtute custoditi, post addita feritate ignis et ferri, martyrium consummarunt. Horum gloriosam multitudinem inci
Abbreviated transcription (Latin):
apłi & euanglistȩ: qui post exilii relegatio¬
Unem. post apocalypsis diuinam reuelationem.
post euangelii descriptionẽ. usq ad traiani pͥn¬
cipis tempora ꝑseuerans. tocius asie fundauit
rexitq ȩccłlas: & confectus senio.seragesimo oc¬
tauo post passionẽ dñi anno. etatis autem suȩ
nonagesimo & nono mortuus ẽ: ac iurta eandẽ
urbem sepultus. Alerandriȩ: sc̃i maximi ȩp̃i: qui
satis clarus et insignis detitulo confessionis ef

Expanded text:
et evangelistae, qui post exilii relegationem, post Apocalypsis divinae revelationem, post Evangelii descriptionem, usque ad Trajani principis tempora perseverans, totius Asiae fundavit rexitque ecclesias. Et confectus senio, sexagesimo octavo post passionem Domini anno, aetatis autem suae nonagesimo nono mortuus est, ac juxta eamdem urbem sepultus. Alexandriae, sancti Maximi episcopi: qui satis clarus et insignis de titulo confessionis ef
Abbreviated transcription (Latin):
seđm merita disciplina:
⁊ loctrina nanq: sua abbas apłicam debet illã
senꝑ formam seruare in ꝗfadicit. Aigue: obsec̃:
increpa: id: miser iemporib tempora: terrorib
blandimentaħirum mensri pium patris osten¬
dat affecciri. I e inatos et inquieros de¬
patient ce ul in liuce proficiaui olhtoaoo¬
ites autẽ & contempnentes. ut increpet & corripiat
admonemus. Neq dissimulet peccata delinquen¬
tium: sed mox ut cȩperint oriri. radicitus ea ut p̃¬
ualet amputet: memor periculi heli sacerdotis
de sylo. Et honestiores quidẽ atq incelligibiles a¬
nimos. prima uel seđa ammonitione uierbis cor¬
÷piat: imꝓbos autem & duros corde. ac suꝑbos.
uel mobedientes. uerberũ uł corporis castigatio¬
ne in ipso initio peccati coeireat: sciens scriptum.
stultus uerbis ñ corrigitur: Et iterum. Pcute filiũ
tuum uirga: &liberabis animam eius amorte:

Expanded text:
secundum merita disciplina. secundum merita disciplina. In doctrina namque sua abbas apostolicam debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos depatientes, ut in melius proficiant otes vero et contemnentes ut increpet et corripiat, admonemus, neque dissimulet peccata delinquentium; sed mox ut coeperint oriri, radicitus ea ut palet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiant; improbos autem ac duros corde ac superbos vel inobedientes verbere et corporis castigatione in ipso initio peccati coerceant, scientes scriptum: Stultus verbis non corrigitur ; et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte .
Abbreviated transcription (Latin):
ueniatur: ne quando dicat illi ds̃ peccanti. Quare
tu enarras iusticias meas: & assumis testamencũ
meum pos cuum: Tu uͦ odisti disciplinã  piec¬
sti seriones meos post ce. Pt qui intr̃i tui ocl. Aft¬
stucam uidebas: intuo trabem non uidisti: Non ab
eo psona inmonasterio discernatur. Hon unus plus
ametur quã alius: nisi quem inbonis actib aut
obedientia inuenerit meliorem. Non p̃ponat᷑ in¬
genuus exseruitio conuertent: nisi alia rationabi¬
lis causa existat. Qđ si ita iusticia dictante abbati
uisum fuerit: & decuiuslibet ordine id faciat. Sin
allas. ꝓpria teneant loca: quia siue seruus siue li¬
ber: om̃s inxp̃o unũ sumus: &: subuno dño equalẽ
seruitutis militiam baiulamus: quia non ẽ apud
eum ꝑsonarum acceptio. Solummͦꝰ in hac parte
apud ip̃sum discernimͦ : si meliores  aliis inopi¬
bus bonis & humiles inuenamur. Ergo equalis
sit ab eo omnnib caritas: una prebeatur omnib

Expanded text:
veniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare veniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernatur, non unus plus alio ametur, nisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur ingenuus ex servitio convertenti, nisi alia rationabilis causa existat. Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus, et sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus : quia non est apud Deum personarum acceptio : sed solummodo in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveniamur. Ergo aequalis sit ab eo omnibus charitas, una praebeatur in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
litatis minus potuerit inuenire. Tantum iterũ liber¬
erit: ut si inquieto uel inobedienti gregi. pastoris
fuerit omnis diligenta attributa. & morbidis ea¬
rum actib uniuersa fuerit cura exhibita: pastor
carum iniudicio dñi absolutus. dicat cũ ꝓpłta
dño. Iusticiam tuã non abscondi incorde meo: ue¬
ritatem tuã. & salutare tuũ dixi. Ipsi autem coN¬
tempnentes spreuerunt me. Ettime demum ino:¬
bedientib eure suȩ ouib: pena sic eis preualens
ipsa mors.
IRoo cum aliquis suscipit. nomen abbatis:
dupplici debet doctrina suis pre esse discipłie:
idest omnia bona & sc̃a factis amplius quã uerhis
ostendere: ut capacib discipłis mandat. dñi uer¬
bis ꝓponat : duris uͦ corde & simpliciorib factis
suis diuina precepta demonstret. Omĩa uͦ quȩ
discipłis docuerit esse contraria. in suis factis in¬
diui non agenda: ne aliis p̃dicans ipse reꝑbus in¬

Expanded text:
ilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum erit lilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, quam verbis ostendat. Ut capacibus discipulis mandata Domini verbis proponat; duris vero et simplicioribus factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus in
Abbreviated transcription (Latin):
elegerint. hoc dicunt scm̃: & quod noluerint hoc
putant ñ licere Q uartũ uero genus ẽ monachoriu
qđ nominatur ꝙyiouagum: qui totã uitã suam
ꝑdiuersas ꝓuincias ternis. aut quaternis diebus
stabiles: & ꝓpriis uoluptatib &gule illecebris ser¬
uientes: & ꝑomnia deteriores sarabaits: De quoꝵ
omnium hoꝵ miserrima conuersatione: melius
ẽ silere quã loqui. His ergo omissis: adcenobitaꝵ
fortissimum genus disponendum. adiuuante
domino ueniamus. Qualis debet esse abbas.
meminisse debec qđ dicitur: & nom̃ maioris
factis implere. Xp̃i enim agere uices in mo
abbas nichil extra preceptũ dñi qd absit debet aut
lorum mentib consꝑgatur. Memor sit semper
abbas: quia doctrinȩ suȩ uł discipuloꝵ obedien¬
tic. utiarumq rerum intremendo iudicio dĩ fa¬
cienda erit discussio. Sciatq abbas culpȩ pasto¬
I in cumbere. quicqͥd in ouib paterfamillas ut¬

Expanded text:
elegerint, hoc dicunt sanctum; et quod noluerint, hoc elegerint, hoc dicunt sanctum; et quod noluerint, hoc putant non licere. Quartum vero genus est monachorum quod nominatur gyrovagum, qui tota vita sua per diversas provincias ternis aut quaternis diebus stabiles et propriis voluptatibus et gulae illecebris servientes, et per omnia deteriores sarabaitis. De quorum omnium horum misera conversatione melius est silere quam loqui. His ergo omissis ad coenobitarum fortissimum genus disponendum, Domino IPULI. Qualis debeat esse abbas? meminere debet quod dicitur, et nomen majoris factis implere. Christi enim agere creditur vicabbas nihil extra praeceptum Domini, quod absit, debet aut lorum mentibus conspergatur. Memor sempabbas quia doctrinae suae et discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias ut
Abbreviated transcription (Latin):
passionib xp̃i ppatientiam participemur: ut re¬
gui eius mereanuir ese consortes. e gñib moma choꝵ¬
onachorum quatuor eẽ genera mani¬
festum ẽ Primum cenobitarum hoc ẽ
monasteriale: militans sub regła uł ab¬
bate. Deinde scđm genus ẽ anachoreta¬
rum id÷ heͬremitarum: hoꝵ qui ñ con¬¬
uersionis feruore nouito.sed monasterii ꝓbatione
huturna. didicerunt contra diabolum multor
solatio iam doct pugnare: & bene instructi fr̃na
exacie adsingłarem pugnam heremi securi iam
sine consolatone alterius. sola manu uł brachio
teterrimum genus ẽ sarabitarũ: qui nulla regła
apꝓbati experientia magistri. sicut aurũ fornaciss
sed inplumbi natura mollit: adhuc oꝑib seruantes
scło fidem. mentiri dõ ꝑtonsurã noscunt᷑. Qui
bini aut terni. aut certe singli sine pastore. non
dominicis sed suis inclusi ouilib ꝓlege eis est de-¬
siderioꝵ uoluptas: cũ quicquid pirtancrint uil

Expanded text:
passionibus Christi per patientiam participemur, ut repassionibus Christi per patientiam participemur, ut regni eius mereamur esse consortes. Ex his vel onachorum quatuor esse genera manifestum est: Primum coenobitarum, hoc est, monasteriale, militans sub regula vel abbate. Deinde secundum genus est anachoretarum, id est, eremitarum; horum qui non conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didicerunt contra diabolum multorum solatio jam docti pugnare, et bene instructi fraterna ex acie ad singularem pugnam eremi, secuti jam sine consolatione alterius, sola manu, vel brachio horum deterrimum genus est sarabaitarum, qapprobati, et experientia magistra, sicut aurum fornacis; sed in plumbi natura molliti, adhuc factis servantes saeculo fidem, mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini aut terni, aut certe singuli, sine pastore non Dominicis, sed suis inclusi ovilibus, pro lege eis est desideriorum voluptas: cum quidquid putaverint, vel
Abbreviated transcription (Latin):
toris osficium: erinus heredes regiii cȩloꝵ. Prgo prepa¬
randa sunt corda nr̃a & corpora. scẽ preceptorgͣ õbe¬
dientiȩ militatura: & qđ minus habet innobis natu¬
ra possibile. rogemus dñm utgr̃ȩ suȩ iubeat nobis
adiutorium m̃inistrar. Et si fugientes gehenne pę
m. qđ in ppetuum nobis expediat. Constituenda
ẽ ergo anobis dominic: seola seruitii: inqua insti¬
tutione nichil asperum. nichilq graue nos constitu¬
turos speramus. Sed et si quid paululum restrictiꝰ
dictante ȩquitatis ratione ꝓpier emendationem ui¬
tioꝵ & conseruationẽ caritatis ꝓcesserit: non ilico
pauore ꝑterritus refugias uiã salutis: quȩ non est
nisi angusto initio incipienda. Processu uero con:¬
uersationis & fidei. dilatato corde.inenarrabili dilec¬
tionis dulcedine curritur uia mandatoꝵ dĩ:ut ab
ipsius nunquam magisterio discedentes. ineius doc¬
trina usq: admortem in monasterio ꝑseuerantes:

Expanded text:
toris officium, erimus haeredes regni coelorum, ergo praepatoris officium, erimus haeredes regni coelorum, ergo praeparanda sunt corda nostra et corpora sanctae praeceptorum obedientiae militanda: et quod minus habet in nos natura possibile, rogemus Dominum, ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium ministrare. Et si fugientes gehennae poemodo, quod in perpetuo nobis expediat. Constituenda est ergo a nobis Dominici schola sertutione nihil asperum, nihil grave constituturos speramus; sed et si quid paululum districtius, dictante aequitatis ratione, propter emendationem vitiorum vel conversationem caritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda; processu vero conversationis et fidei dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius nunquam magisterio discedentes, in eius doctrina usque ad mortem in monasterio perseverantes,
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Non nobis dñe non nobis: sed nomini tuo
da gloriam. Sicut nec paulus apl̃s depredicatione
sua sibi aliquid imputauit dicens. Gr̃a di sum id
qͦđ sum. Etiterum ipse dicit. Qui gloriatur: in dño
glorietur. Unde & dñs ineuangłio ait. Qui audit
uerba mea hȩc & facit ea:similabo eum uiro sapi¬
enti. qui ȩdificauit domum suam supra petram.
Uenerunt flumina: flauerunt uent: & impegerunt
indomum illam̃ & non cecidit: fundata enim erat
supra petram. Hec complens dñs: expectai cotidie
his suis scĩs monitis. factis nos respondere debere:
Ideo nobis ꝓpteremendationem maloꝵ huius dies
uitȩ ad induciaᷤ relaxant᷑: dicente apło. An nescis. qͥa
patientia di adpenitentiam te adducit: Nam piꝰ
dñs dicit. Nolo mortem peccatoris: sed ut conuer¬
tatur & uiuat.
um ergo interrogassemus dñm fĩs de habi¬
tatore tabermeuli eius: audiuimus habi¬
tardi p̃ceptũ. Sedet si compleam̃ habua¬

Expanded text:
dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Sicut nec Paulus apostolus de praedicatione sua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum, id quod sum . Et iterum, qui gloriatur, in Domino glorietur . Unde Dominus in Evangelio ait: Qui audit verba mea haec, et facit ea, similabo eum viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram. Venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et non cecidit, quia fundata est supra petram . Haec complens Dominus exspectat nos quotidie his suis sanctis monitis, factis respondere debere. Ideo nobis propter emendationem malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescis, quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit . Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem peccatoris, sed magis convertatur et vivat . Cum ergo interrogassemus Dominum, fratres, de habitatore tabernaculi ejus, audivimus habitandi praeceptum; sed, si compleamus habita
Abbreviated transcription (Latin):
uecinctis ergo fide uel obseruantia bonoꝵ
actuum lumbis nr̃is ꝑducatum euangłii.
ꝑgamus itinera eius: ut mereamur eum
bernaculo si uolumus habitare: nisi illuc bonis
actib currendo minime puenitur. Sed interroge¬
mus cum ꝓpha dñm: dicentes ei. Dñe quis habi:¬
tabit intabernaculo tuo: aut quis requiescet iN
monte scõ tuo: Post hanc interrogationem fr̃s¬
audiamus dnm respondentem: &ostendentẽ no:¬
bis uiã ipsius tabernaculi: & dicentem. Qui ingre¬
ditur sine macula. & oꝑatur iusticiã: qui loquit᷑
ueritatem incorde suo. qui non egit dolũ inlingͣ
sua: qui non fecit ꝓximo suo malum. qui oppro:¬
biium non accepit aduersus ꝓximum suũ: qui
malignum diabolum aliqua suadentem sibi. cũ
ipsa suasione sua aconspectib cordis sui respuens
deduxit adnichilum: & paruulos cogitatus se
bona obseruantia sua non se reddunt elatos⁊ sed ipsa
inse bona non ase posse sed adño fieri existimantes.
opantem in se dñm magnificant: illud cum ꝓpħa

Expanded text:
uccinctis ergo per fidem vel observantiam bonorum actuum lumbis nostris, per ducatum Evangelii pergamus itinera ejus; ut mereamur eum,bernaculo si volumus habitare, nisi illuc bonis actibus curratur, minime pervenitur. Sed interrogemus cum Propheta Dominum, dicentes ei: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte saudiamus Dominum respondentem et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, dicentem: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam. Qui loquitur veritatem in corde suo; qui non egit dolum in lingua sua; qui non fecit proximo suo malum; qui opprobrium non accepit adversus proximum suum : qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione a conspectibus cordis sui respuens, deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus bona observantia sua non se reddunt elatos, sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existimantes operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta
Abbreviated transcription (Latin):
mesii diaconi. &lucille filiȩ eius: qui cum
afide xp̃i flecti nequaquã possent: iubente ua¬
ieriano. & galieno decollati sunt sub oct̾auo ka¬
lendarũ septembrium die. hic tamen uen. erabi¬
hor habetur sollempnitas ipsoꝵ quando abea¬
to sixto corpora eoꝵ uia appia honestius sunt
tumulata. Ingalliis. oppido uiromandensi. sc̃i
quintini: qui submarimiano imꝑatore marty¬
rium passus ẽ huius corpus. post annos quin¬
quaginta quinq reuelante angło inuentum est

Expanded text:
mesii diaconi, et Lucillae filiae ejus, qui cum a fide Christi flecti nequaquam possent, jubente Valeriano et Galieno, decollati sunt sub octavo Kalendarum Septembrium die. Hic tamen venerabilior habetur solemnitas ipsorum, quando a beato Sixto corpora eorum via Appia honestius sunt tumulata. In Galliis oppido Virmandensi, sancti Quintini, qui sub Maximiano imperatore martyrium passus est, cujus corpus post annos quinquaginta quinque, revelante angelo, inventum est