comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui irascitur fratrisuo reureit iuditio: paułs¬
apłr đ sol pon occidit suꝑ ira cundia urãm: Irasci¬
mini aut & nolite p&care : Iacobus ł : Iraeum uin
ustitiã dĩ non operatur: Salomonđ fatius
statim indicat iram suam: qui aĩt̃ dis simulat inlucã
consilioreuntur sapieitia : Responsio mollis : frangit
iram : Sermo durus : suscitat furorem: Uir iracundus¬
ꝓuocat rixas: Qui pacies et : mitigat suscitatas: ue
uelox sis ad iras ceidum : quia ira in sinustulti requies¬
cit : Senꝑ iurgia quȩrit malus : Angelus aut crudelis
mittitur contraeum: Sicut fremitus leonis: itaira
renis : & quasi ros suꝑ herbam ita hilaritas eius: Sp̃s
uiri suscitat : in becillitatem suam: Sp̃m uero adirar¬
cendum facile quis poterit sustinere: iranon hab&
misoi cordia: N& erumpais furor &imp&um conci
tarti fere : quis poterit : Hiesur filius syrach đ : Cũ
ira cundo non facias rixas : Cor hominis inmutat fa¬
cie illius siue inbona siue in mala: Vestigium cordir

Expanded text:
qui irascitur fratri suo, reus erit judicio . PAULUS. Sol non occidat super iracundiam vestram . Irascimini et nolite peccare. JACOBUS. Ira enim viri justitiam Dei non operatur . SALOMON. Fatuus statim indicat iram suam . Qui autem dissimulat injuriamcum consilio, reguntur sapientia . Responsio mollis frangit iram . Sermo durus provocat rixas . Qui sapiens est, mitigat suscitatas . Ne sis velox ad irascendum, quia ira in sinu stulti requiescit . Semper jurgia quaerit malus, angelus autem crudelis mittetur contra eum . Sicut fremitus leonis, ita ira regis; et quasi ros super terram, ita hilaritas ejus . Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam, spiritum vero ad irascendum faicordiam, nec irrumpens furor. Impetum concitati spiritus ferre quis poterit ? JESUS SIRACH. Cum iracundo non facias rixas . Cor hominis immutat faciem illius, sive in bonum, sive in malum . Vestigium cordis
Abbreviated transcription (Latin):
malȩ fama est qui reliquid patrem : & et meledic¬
tus adõ qui & aspeat matrem: Honora patrem tuũ :¬
& ganitus matristuae neobliuis caris: menento : qm̃
nisi ꝑ illor non suisses: Reribue paretibus : quomo¬
do illitibi: hicronimus đ : bonum ẽ quiden pꝰdm̃:
amare parentis acsilios : Sed sinecessitas uenerit
ut amor parentum Ac filiorũ dĩ amore conparetur
& non pos sit utrumq: seruare : tunc odio ꝓpiquis¬
pi& as in dõ ẽ: honora patremtuum : sed si te augo
patre non separat : tam diu scito sanguinis copu¬
lam : quã diu ille suũ nouerat creatorem: Basili
us đ: paretes nr̃os : ut ꝓpria uircera diligamus :
si accedenor ad reruituten xp̃i non ꝓhibuerint:
Si aũt ꝓhibuerint: n& sepulchra illiur aspicere

Expanded text:
Malae famae est qui relinquit patrem: et est maledicMalae famae est qui relinquit patrem: et est maledictus a Deo qui exasperat matrem . Honora patrem tuum, et gemitus matris tuae ne obliviscaris: memento quoniam nisi per illos non fuisses. Retribue parentibus quomodo illi tibi . HIERONYMUS. Bonum est quidem post Deum amare parentes ac filios; sed si necessitas venerit ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit utrumque servari, tunc in propiia est. honora patrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanguinis copulam, quam US. Parentes nostros ut propria viscera diligamus, si accedere nos ad servitutem Christi non prohibuerint. Si autem prohibuerint, nec sepulcra illorum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
apłs đ: patres noliteꝰ : Iracundiam ꝓuocare filio surõs
sed edoc&e illos indisciplina : & corratione dñi:
n& eum debent filii parentibus thidauri gare : sed
parbites filiis : Salo mon :đ: quiad fligit patrem
& sugit matrem : ignominiosus est & in felix : silius
sapieis la &ificat patrem : silius stultus mestitia est
matris suae : Hisus filius sirach đ : Sicut quite¬
saurigat : ita qui honorificat matrensuã Qui
honorat patrem : iocundabitur infilus : qui hono¬
rat patrem suum uitã uiu& longiorem: qui oboe¬
dit patri: refrigerabit matrem : quitim & dm̃ ho¬
norat pasentes : honora patrem tuũ : ut super
ueuiat tibi beedictio adño: Boredictio patris
firmat domus siliorum: male dictio aũt matis
eradicat fundamenta : peglori et̃ in contume¬
lia patristui : p̃ est en imtibigloria : sed confusio:
Gloria dum hominis: & honore patris sui ẽ : & de¬
decus silius patersine honore : siili suscipe sen&ta
tute: Elymosinam ꝓͥ atris : noneit in obliuione:

Expanded text:
ndiam provocare filios vestros, sed docete illos in disciplina et correctione Domini . Nec enim debent filii parentibus thesaurizare, sed parentes filiis . SALOMON. Qui affligit patrem, et fugit matrem, ignominiosus est et infelix . Filius sapiens laetificat patrem, filius stultus moestitia est matris suae . JESUS SIRACH. Sicut qui thesaurizat ita et qui honorificat matrem suam. qui honorat patrem, iocundabitur in filiis. qui honorat patrem suum, uita uiuet longiore, et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. qui timet deum, honorat parenveniat tibi benedictio a Domino . Benedictio patris firmat domos filiorum: maledictio autem matris eradicat fundamenta . Ne glorieris in contumelia patris tui: non est enim tibi gloria, sed confusio . Gloria enim hominis ex honore patris sui est: et dedecus filii, pater sine honore . Fili, suscipe senectam tute . Eleemosyna enim patris non erit in oblivione .
Abbreviated transcription (Latin):
Timorsautum facit hominan atque sollicitum: ubiue¬
ro timor non et : ibi desalatio uite ẽ: ubi timor non ẽ
ibi sceleratio est : ubi timor ñ ẽ : ibi scelerũ habundan¬
tiaest : Sidm̃ m&uere intranquillitatẽ non uolumus
XIII. deuire:apitxte .

Expanded text:
Timor Domini cautum facit hominem atque sollicitum: ubiro timor non est, ibi dissolutio vitae est. Ubi timor non est, ibi sceleratio est. Ubi timor non est, ibi scelerum abundantia est. Si Deum metuere in tranquillitate non volumus, XIII. De virginitate.
Abbreviated transcription (Latin):
accendit̃: Timetti dñm non ac currunt mala: s& in
moitiũ dm̃ quȩritur : & in responsione illius benedici¬
tur: Spe aum timetibur dm̃ in saluantan illor:¬
Itan dic̃: Quitim & dñm nihil trepidabit & non paue¬
bit : qm̃ ipse est spereius : Timatibur dm̃ beata est
anima : O culidñi suꝑ timates eum: Alibi dic̃ Ti¬
mor dñi sicut para disus : benedictionibus : & suꝑ omnẽ
gloriam operuit illum : Ipse dix̃ : Beatus cui donatũ
est habee timorem dĩ: Timor dñi inicium dil&ctio
nis aus : Item dic̃ : s acultas. & uictus & altant cor
ab omni p&ccato seruat inmunes sicut timor supplicu.
& amor dĩ : Ambrosius đ quitim& dñm declinat᷑ s.
rore : & aduistutis senitam uias suas dirigit: Cre¬
goriur đ Prauamens sinon prius ꝑtimo rem ẽuer¬
titur. ab a ius uitus non emundatur: Itan dicit:¬
dm̃ timese ẽ pulla quȩ facieida sunt bona p̃tare

Expanded text:
ejus. Timenti Dominum non occurrunt mala, sed intimentium Deum quaeritur, et in responsione illius benedicitur. Spes enim timentibus Deum, in salvationem illorum. Qui timet Deum, nihil trepidat, et non pavebit, quoniam ipse est spes ejus. Timentibus Deum, beata est anima: et oculi Domini super timentes eum. Timor Domini sicut paradisus benedictionis, et super omnem gloriam operuerunt illum. Beatus est cui donatum est habere timorem victus exaltant cor, ab omni peccato immunes, sicut timor supplicii et amor Dei. AMBROSIUS. Qui timet Deum, declinat ab errore, et ad virtutis semitam vias suas dirigit. GREGORIUS. Prava mens, si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emendatur. Deum timere, est nulla quae facienda sunt bona prae
Abbreviated transcription (Latin):
timorti dñm: beie erit in &tremisi Qun dies
derunstionis su& benedicitur : Timor dñi sciei¬
tice plegiositas plenitudo sapiantiae timeredm̃¬
orona sapiatiae timor dñi: npleis pacem & salu¬
tis fructum: Radix sapientiae ẽ timere dñm: ramienim
tum: nam qui sine timore ẽ: non poteit iustificare¬

Expanded text:
imenti Deum bene erit in extremis, et in die defunctionis suae benedicetur . Timor Domini scientiae religiositas: plenitudo sapientiae est timere DeuCorona sapientiae timor Domini, replens pacem, et salutis fructum. Radix sapientiae est timere Deum, rami enim tum: nam qui sine timore est, non poterit justificar
Abbreviated transcription (Latin):
agere opostit: pam si & iguũ hoc uitȩ tempus ꝑ ianis
oc cupemus. & in utiles quescionis in anis sine dubio
&uacui ꝑgimus adm̃ : ubi iudicium operum nostroꝵ
ta eẽ dõ nequiunt: hysidorus đ: In ulla causa
contendas : quia contentio lites parat : Contentio
rixas gign& : contentio fauces odiorum accendit¬

Expanded text:
agere oportet. Nam si exiguum hoc vitae tempus permanens, occupemus inutilibus quaestionibus, inanes sine dubio et vacui pergemus ad Deum, ubi judicium operum nostroruta esse Deo nequeunt. ISIDORUS. In nulla causa contendas, quia contentio litem parat. Contentio rixas gignit. Contentio fauces odiorum accendit
Abbreviated transcription (Latin):
re quirunt : Tunc mala quȩ suaserunt seplicant ut socu
eam adtor meita trahant: hisi dorusđ: iniquor p̾mor¬
tenducitur cruciandus : Iustur uero dorm& p̃laboron
s&curur : & sipi&as ꝓdefunctis fidelibus flerhabeat:
fide tamei ꝓeis lugae u&at: illieum deplorandi sunt
in mostan : quã miseros infenus & hac uita recipit :
poterit recusare ueitum quaȩ uel casus intulerit: uel¬
uoluntas sigauerit :¬

Expanded text:
requirunt: tunc mala quae suaserunt, replicant, ut secum requirunt: tunc mala quae suaserunt, replicant, ut secum eam ad tormenta trahant. ISIDORUS. Iniquus post mortem ducitur cruciandus, justus vero dormit post laborem s pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita rS. Nemo poterit recusare eventum quem vel casus intulerit, voluntas signaverit
Abbreviated transcription (Latin):
ps dicit: stulte acnocte animatua egredi&ur ate
quae ergo parasti cuius orunt : Io hañs ꝓdix̃ : Beatimor¬
tui qui indño moriuntur: pauł ap̃ đ: pano aum nr̃m sibi
uiu& : & nano sibi moritur: Siue eum uiuans dño uiuonr
ti cum laudibus : & nomen impiorum putrescit: mostuo
homine impio : pulla git ultra spes : hidus filius sirachđ
Mostuo non ꝓhibeas gratiã : cũlunatibur ambula non
tepigiat uisitare insirmum: & his enĩ indil&tionẽ ue¬
saberis : polidonostuo gaudae sciens qm̃ om̃s morimur¬
omnes potentatus breuis uita : breuan languorem p̃cedit
medicus : sic & rex hodie est : & crasmoritur : cum eñ mo¬
ritur homo hereditabit sepeto & bestias & uonis : mo
qui in hoc tanpore moritur non tam plangendos ẽ. quod ac
luce caruit quam congratulandum ei quod d& antir
malis euarerit : Grgorius đ sicut el&tibeatitudo l&isi¬
cat ita credi nec&se ẽ. quod addien &x itus sui igir rebor
ex urat : Tunc maligni sp̃r in egediente anima sua opera

Expanded text:
S. Stulte, hac nocte anima tua egredietur a te; quae autem parasti, cujus erunt ? JOANNES. Beati mortui, qui in Domino moriuntur . PAULUS. Nemo enim nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur . Sive enim vivimus, Domino ti enim laudibus, et nomen impiorum putrescit . Mortuo homine impio, nulla erit ultra spes . JESUS SIRACH. Mortuo non prohibeas gratiam . Cum lugentibus ambula, non te pigeat visitare infirmum . Ex his enim in dilectione versaberis . Nolis brevis vita: brevem languorem praecidit medicus . Sic et rex hodie est, et cras morietur . Cum enim moritur homo, haereditabit serpentes, et bestias et vermes . ModQui in hoc tempore moritur, non tam plangendus est quod hac luce caruerit, quam congratulandus est quod de tantis malis evaserit. GREGORIUS. Sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est, quia die exitus sui ignis reprobos exurat. Tunc maligni spiritus egrediente anima, sua opera
Abbreviated transcription (Latin):
Corona dignitatis senectur quȩ inuiis iustitiae reperi&ur
Ec ultatio iuuenum fostitudo eorum : & dignitas senum
non congregasti: & quo modo inuenes ea insen&tute
pili Aiu uetute tua &cipe doctrinam &usque ad canos
inuenies sapientiam : Corona senum multa peritia &lo¬
ria eorũ timor dĩ: pili inuita tua tempta animã tuã
& si fuerit nequam : non des illi potestatem: Non enim
omnibus omnia &xpediunt : Gregorius đ : Quo adusq¬
silius đ : In quibus damte & hibe senan in quibus dã infan¬
ten: ꝑ f&tus enĩ dicitur: non qui in a&atem: sed qui insen¬
supef&ctus est: non tibi ob ẽ pueilis aetas: si fueis maite
ꝑf&ctus : p& seulis ꝑderit &as sifueris parualus sen su:¬

Expanded text:
Corona dignitatis senectus, quae in viis justitiae reperietur . Exsultatio juvenum fortitudo eorum, et dignitas senum non congregasti, quomodo invenies ea in senectute? Fili, a juventute excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam . Corona senum multa peritia, et gloria eorum timor Domini. Fili, in vita tua tenta animam tuam: et si fuerit nequam, non des illi potestatem: non enim omnibus omnia expediunt . GREGORIUS. QuoadusquSILIUS. In quibusdam te exhibe senem, in quibusdam infantem. Perfectus enim dicitur, non qui in aetate, sed in sensu perfectus est. Non tibi obest puerilis aetas, si fueris mente perfectus: nec semel proderit aetas, si fueris parvulus sensu
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ dĩ: Salomon đ: habesiduciã indño & toto corde
tuo pepaueas ie pertino terere & inruaitis tibi poten¬
tias impiorum : Dñr sũ eit in lateretuo: & custo di&
pedetiũ ne capiaris : Eruditur in uebo rperi& bona
& qui in dño sperat beatus est : hieronimus đ. felices st̃
quibus dr̃ spes ẽ : &omne opus oratio absq: notitia
creatoris sui homo p&cur est: Gregorius dix̃ : Dr̃ qui in¬
ꝑ f&ctorum desideria dignanter in flãmat: h& quando

Expanded text:
 SALOMON. Habe fiduciam in Domino Deo tuo . Ne paveas repentino terrore, ad irruentes tibi potentias impiorum . Dominus erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum ne capiaris . Eruditus in verbo reperiet bona: et qui in Domino sperat, beatus est . HIERONYMUS. Felices sunt quibus Deus spes est, et omne opus operatio. Absque notitia Creatoris sui homo pecus est. GREGORIUS. Deus qui imperfectorum desideria dignatur inflammare, eos quando
Abbreviated transcription (Latin):
cruciat : sed caritatis lumine anima non inlustrat:
Hieronimus đ : Ie iunia moderata debentesse : neninir
debilitat stomadum: Quiamodicus & tenperatus
cibur : carne & animȩ utilis est : pingius uenter nongin¬
g& seisum tenuen : plenus uenter facile deieiunis dis¬
potat : Melius ẽ : stomachum dolore : quam mentem
Tantum tibi ieiunium inpone : quantum ferre potes:
Multoq: melius .ẽ. cotidie parum : quam raro satis su
ipsis enim leguminibus inflantia queq: & grauia decli¬
nanda sunt : Nihil que scias conducere xp̃ianis adclis¬
cetibus ut hesum holerum : Ardorq: corporum fridi¬
oribus apulis teperandus ẽ : Non nulli uitã pudicam
ad p&aitis inmedio : itinere conruunt : dum solam ab¬
stinentiam carnum postant & leguminibus honerant
stomahum. Nihil sic in flammat &titillat manbra
gentalia : nisi indigestus cibus ructusque conuulsus:
Parcus cibur & sanꝑ ueiter esuriens triduanis ieunis

Expanded text:
cruciat, sed charitas lumine animam non illustrat. cruciat, sed charitas lumine animam non illustrat. HIERONYMUS. Jejunia moderata debent esse, ne nimis debilitent stomachum, quia modicus et temperatus cibus carni et animae utilis est. Pinguis venter non gignit tenuem sensum. Plenus venter facile de jejuniis disputat. Melius est stomachum dolere quam mentem. Tantum tibi jejunium impone, quantum ferre potes: multoque melius est quotidie parum, quam raro satis sumipsis etiam leguminibus inflantia quaeque et gravia declinanda sunt Nihil tam scias conferre Christianis adolescentibus, ut esum olerum. Ardorque corporum frigidioribus epulis temperandus est. Nonnulli vitam pudicam appetentes in medio itinere corruunt, dum solam abstinentiam carnis servant, et leguminibus onerant stomachum. Nihil sic inflammat et titillat membra genitalia, quam indigestus cibus ructusque convulsus. Parcus cibus semper ventri esurienti triduanis jejuniis
Abbreviated transcription (Latin):
actione ꝑcipitur sũficatur eum ꝑ uerbũ dĩ & orationẽ
Nalomon đ: iustus comedit: & repl& animã suã : uerto
aũt impiorum insaciabilis: Anima saturata calca¬
bit fauum: Anima esuridis & amarum ꝓdulce su¬
mit Qui abstinens ẽ : adici& sibi uitam : Agustuꝵ đ
Meis ciborum in anitate las sata ꝑdit orationem
uigoran. Nilul ꝓdest totodiȩ longum ducere leiu¬
nium : si post ea ciborum saci&atem: uel nimi&atẽ
anima obruatur: Sit ego tempeatur cibus escoce
& inrigata nr̃i corporis terra : spinar libi dinũ nonge¬
minauit : qualis ẽ caro qui post multos dier ꝑcipit
cibo talis ẽ anima quinon ad siduȩ pascitur dĩ uebo
Iten .đ. quan non potes ieiunando curare : potes
melius est elymosina dare : Elymosina iufsicit sine
ie iunio: ieiumum non sufficit sine elymosina: Ieiunium
cum elymosina dupl& bonum est : Ieiuniũ ueo sine ely¬
ne oleo accenditur fumicare potest: lucan habee non
potest: Italeiunium sine ȩlymosina carnen quiden

Expanded text:
ficatur enim per verbum Dei et orationem . SALOMON. Justus comedit, et replet animam suam, venter autem impiorum insatiabilis . Anima saturata calcat favum, anima esuriens amarum pro dulci sumit . Qui abstinens est, adjiciet sibi vitam . AUGUSTINUS. Mens ciborum inanitate lassata perdet orationis vigorem. Nihil prodest tota die longum ducere jejunium, si post ciborum satietatem vel nimietatem anima obruatur. Sit ergo temperatus cibus escae, et irrigata corporis nostri terra spinas libidinum non germinabit. Qualis est caro quae post multos dies percipit cibum, talis est anima quae non assidue pascitur Dei verbo. Item dicit: Qui non potest jejunando curari, potest , sed melius est eleemosynam dare. Eleemosyna sufficit sine jejunio, jejunium non sufficit sine eleemosyna. cum elimosyna, duplex bonum est, ieiunium uero sine eline oleo accenditur, fumigare potest, lumen habere non potest; ita jejunium sine eleemosyna carnem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
eiunia : uigliȩ : elimosinȩ : & c&era eius modi augex
bonum nr̃m debent: non uelare p&catum: Ille abstinens
uir credendus est : qui uitiorum omnium liber ef&ctus ẽ
Neque enim reputata ẽ abstinaitia ubi suerit uaitri satu¬
ritas sub s&cuta: Manbra sua quȩ sunt suꝑterram mosti¬
ficant : quaendo insoleis corpus ieiuniorum continua¬
tione castigant: nihil contra abstinentia faciunt :¬
mittit infirmitas: Abstinentia ciborum sola non
suf sicit : nin operabona ei iunguntur: Gregonus đ
plus est aum uerbi papulo iucturam in ꝑp&uo men

Expanded text:
ejunia, vigiliae, eleemosynae et caetera hujusmodi augere bonum nostrum debent, non velare peccatum. Ille abstinens vir credendus est, qui vitiorum omnium liber effectus est. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta. Membra sua quae sunt supra terram mortificant, quando insolens corpus jejuniorum continuatione castigant. Nihil contra abstinentiam faciunt ed permittit infirmitas. Abstinentia ciborum sola non sufficit, nisi opera ei bona jungantur. GREGORIUS. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuo men
Abbreviated transcription (Latin):
Ñs dicit in euangelio: omnis quirelinquerit do¬
mus: uel fr̃s Aut soro res : Aut patron : Aut matrẽ :
Aut uxoron: Aut silios : aut flias : Aut agros : ꝓp̃t
nomen meum: certuplum accipi& & uitã &ernã possi¬
debit : Paulus apłs đ: Nolite conformari hiuic sȩculo
sed refor mamini in nouitate rensus ur̃i ut ꝓb&is

Expanded text:
reliquerit domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut filias, aut agros, propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . PAULUS. Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate sensus vestri, ut probetis
Abbreviated transcription (Latin):
carere oblecta maitis mundi : pro uocat eor quidẽ
amor xp̃i : sed reuocat cupiditas saeculi : Tribus modir
te re ds̃ hominer ut uł sero conuetantur : atquȩ
inde magis erubecant quod tam diu sp&tatisunt ut
rediret : Nam nuncminis : nunc plangis nunc reuela¬
tionibus quosdam concatit : ut qui uoluntatem con¬
ueti dispitiunt commatiteroribus corrigantur
Tunc enuim amorem prae conuersionis osteidimur-
si dm̃m ut patrem diligimus quen prius soruili mente
uere ut dñm formi dabamus : Cȩsariurđ: pihil
ꝓdest quod istum locum & p&imur : sitalis hic sumur
qualis in seculo eẽ poteramur : Inuit arpatrũ dic̃
quidiligit sȩcłm : tristabitur plurimum: Contem¬
nens aũt quȩ in eo sut : lac&abitur senꝑ: In libro
demeitir dicit: Difficile est subita pemutatio¬
Tongo aut̃ tempore si paulatim ad suae fiant labori
non erit & usuuenit : Nonquerit ate dĩ peccunia : sed
animam mis eri cordem: & pia mente

Expanded text:
carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amor Christi, sed revocat cupiditas saeculi. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque inde magis erubescant quod tandiu exspectati sint ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. Tunc enim amorem nostrae conversionis ostendimus, si Dominum ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Deum formidabamus. CAESARIUS. Nihil prodest quod justum lquales in saeculo esse poteramus. EX VITIS PATRUM. Qui diligit saeculum, tristabitur plurimum: contemnens autem quae in eo sunt, laetabitur semper. EX LIBRO CLEMENTIS. Difficilis est subita permutatiolongo autem tempore si paulatim assuefiant, laboris non erit quod ex usu venit. Non quaerit a te Deus pecuniam, sed animam misericordem et piam mente
Abbreviated transcription (Latin):
dentius & citentur : Magna apud dm̃ iefulg& gratia
qui huic mundo contemptibilis fuerit : Nam seuera
necese ẽ : ut quan mundus odit : diligitur adõ
Scĩs uiris in hoc mundo tabernaculum non ẽ: qui¬
bus patria &domus incȩlo ẽ: Quienĩ hunc mundũ
diligunt : turbolentis aus curir & sollicitudinibus con¬
turbantur : Sci uiri sȩculo renuntiantes ita huic
mundo moriuntur : ut solidõ uiuere delecteitur:
Quantum aum scĩ huius seuli conuersatione se subtra¬
hunt : tantum intene mentis atiȩ p̃saitiam dĩ &
angelorum socieatis : frequentiam contemplantur:
Si ita quisque renuntiat quibur possedit omnibur
ut suis non renunci & moribus non ẽ xp̃i discipulus:
quieuim renuntiat rebur : sua abnegat : Qui uero renun¬
tiat moribur prauir san&ip sum negat : Tonge quip¬
pe adõ ẽ animus: cuiur ad huc h& uita dulcis ẽ
Multi cupiunt conuolare ad gratiã dĩ : sed timent

Expanded text:
dentius erigantur Magna apud Deum fulget gratia, dentius erigantur Magna apud Deum fulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sanctis viris in hoc mundo tabernaculum non est, quibus patria et domus in coelo est. Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Sancti viri saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur. Quantum enim sancti ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tantum internae mentis facie praesentiam Dei et angelorum societates et frequentiam contemplantur. Si ita quisque renuntiet quae possidet, ut suis in aliis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus, sua abnegat. Et qui renuntiat moribus pravis, seipsum abnegat. Longe quippe a Deo est animus, cui adhuc haec vita dulcis est. Multi cupiunt convolare ad gratiam Dei, sed timent
Abbreviated transcription (Latin):
dimicando nondesinit : Hisidorus đ N&esse ẽ omni
conueso ut posttimorẽ consurgere ad caritate dĩ de¬
beant: Quasi silius senꝑ subtimore iaceat quasse¬
uus : primordia conuesorum : blandis refouenda s̃
modis: Nesi a speritate incipiant & teriti ad prio¬
res lapsos recurrant Quiaum conuersum sine leu¬
tate eudit : & asperare potius quam corrigere no¬
uit: illeaum ꝑf&ctus ẽ : qui huic s&culo & corpore
&corde discretus est: Multi enim post conuersio¬
nan &iam nolentes motum libidinis sustinait: quod
tame addam nationem non tollerant : sed ad ꝓbatio¬
nan: Utile est dĩ seuo post conuosionan tamptan
quatenus a torpore necligetiae sollicitantibus
uitus adustutes animam ꝑ &ercicium p̃par&
uitiorum: Ea quȩ sȩłi amatoribus cura sunt : sc̃i
uel ut aduera refugunt : plus que ad uesitatibus
uis dĩ cuncta huc mundo contraria sunt: ut dum adi¬
ista aduersa saitiunt : adcȩlestȩ desiderium ar¬

Expanded text:
dimicando non desinit. ISIDORUS. Necesse est omni dimicando non desinit. ISIDORUS. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiunt, exterriti ad priores lapsus decurrant. Qui conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. Ille enim perfectus est qui huic saeculo corde et corpore perfectus est. Multi enim post conversionem etiam nolentes motum libidinis sustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem. Utile est Dei servo post conversionem tentari, quatenus a torpore negligentiae, sollicitantibus vitiis, ad virtutes animam per exercitium praeparet vitiorum. Ea quae saeculi amatoribus chara sunt, sancti velut adversa refugiunt, plvis Dei cuncta hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ar
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Quod dr̃ diu ut conuetantur tollerat : non con¬
uersus durius damnat: Negotia quȩ Apec catũ in¬
pli cant ad hax necerse est. ut post conuersionem
animur non recurrat: Laborio sum non ẽ homini
relinquere sua : sed ualde labio riosum est : relinque¬
re sen &ipsum: Minus quippe est ab negare quod
hab& : ualde enim multum ẽ ab negare quod est:
Nihil nobis ꝓdest abrenuntiatio corporis: sine abre¬
nuntiatione mentis: Sunt non nulli qui disp&tis car¬
nis denderus cuncta selinquere ꝑtractant: sed cum
cecidirse &iam alios post boni opeir initia conspici¬
unt: hoc ipsu facere quod libeauerunt ꝑtimes¬
cunt : B asilius đ: pullistudi as placert inuita tua :
nisi solidõ: Sicut enim quimilitant regi tereno om̃ib:
iussis eius oboediunt:
Sic & qui militant rei cȩlesti: debeit custo dire p̃c¬
doc cȩlestia: Milis terenus contrahostem iusibilem :¬
ꝑnit adbellum : t&um uero hostis in uisibilis cotidie

Expanded text:
bes. Quos Deus diu ut convertantur, tolerat, non conbes. Quos Deus diu ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Negotia, quae ad peccatum implicant, ad hoc necesse est, ut per conversionem animus recurrat. Laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde enim multum est abnegare quod est. Nihil prodest nobis abrenuntiatio corporis sine abrenuntiatione mentis. Sunt nonnulli qui, despectis carnis desideriis, cuncta relinquere pertractant; sed cum cecidisse et alios post boni operis initia conspiciunt, hoc ipsum facere quod deliberaverunt pertimescunt. BASILIUS. Nulli studeas placere in vita tua, nisi soli Deo. Sicut enim qui militant regi terreno, omnibus jussis ejus obediunt, sic et qui militant regi coelesti, debent custodire praecepta coelestia. Miles terrenus contra hostem visibilem pergit ad bellum. Tecum vero hostis invisibilis quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
oper: Ambrosiui đ Qui uult dm̃ possidere : roiunti¬
et mundum : ut sit illi ds̃ beata possesio : Hax re¬
nuntiat mundum is quen trroni possessiones di¬
l&tat ambitio: Dum sua quisq non selinquid
mundum cuius bona r&in& seruit: Gregorius dỹ
Qqui cȩlestiruita dulcedinem in quantum pos sibilitas
amittit ꝑf&ctȩ cognouerit . eaquȩ interris amauerat
libenter cuntadere linqu& : quis quis igtur iam&o¬
nã uitã cognouit: apud aus animum temporale fruc¬
tus uilescunt : Teg at ergo sordis praut operis quidõ
p̃parat domum mentis: El&tienim sicadbona ten¬
dunt : ut ad mala ꝑ p&randa non redeant: Qui autan¬
quot quot plene potest agere agat plene : quod dĩ pro¬
misit accipi&: Multa relinquitir si desiderus renun¬
tiatis: Ex triora & eum nr̃a : dño quam lib& parua
suffitiunt : Cornamque & substantiam pensat : n&¬
ꝑpendit quantum in eius sacrifitium: sed & quanto

Expanded text:
opes. AMBROSIUS. Qui vult Deum possidere, renuntiopes. AMBROSIUS. Qui vult Deum possidere, renuntiet mundo, ut sit illi Deus beata possessio. Is non renuntiat mundo, quem terrenae possessionis delectat ambitio. Dum sua quisque non relinquit, mundo, cujus bona retinet, servit. GREGORIUS. Qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat, libenter cuncta relinquit. Quisquis igitur jam aeternam vitam cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescunt. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Electi enim sic ad bona tendunt, ut ad mala perpetranda non recidant. Qui autem quod plene potest agere, agit plene, quod Deus promisit, accipiet. Multa relinquitis, si desideriis renuntiatis. Exteriora etenim nostra Domino, quamlibet parva, sufficiunt. Cor namque, perpendit quantum in ejus sacrificio sed ex quanto
Abbreviated transcription (Latin):
te addm̃ : & relinque p& catatua: Agustinus đ .Sun
quidam qui facilius omnia sua pauperibus dĩ distribuun
quam ipsi pauperesdĩ fiant : Hie pnimus đ : Multico¬
ta ueritatis uia: capti s&łi uoluptatib: demedio itine¬
re reuertuntur : Facilius saculũ quam uoluptas con¬
tonpnitur Multi diuitias relinquentes : uitia non
relinquunt: Malum ẽ quod non in eo studio serium:
quo quae sitir quȩrimus: Unus quisquȩ cuius opera
agit : eiur filius appellatur : Xp̃m sequi cupiais si
haber in potestate rentuam uinde: Siuero non habe
mamo onere liberatur es: Totum enim dõ dedit : qui
se ipsum obtulit: facile contempnit omnia quise
semꝑ coritat eẽ. moriturum Qui uult eẽ ꝑf&ctus.
multitudiner hominum : & ofsitia : & salutationes
& conuiuia : quasi cateias fugiat uoluptictum:
utinam quod renuntiamur seulũ : uoluntarsit ñ
necesitar : Nudũ xp̃m : nudam crucemxp̃i nudus
sequere : Dñs magis quȩrit animas credentiũ : quã

Expanded text:
m, et relinque peccata tua . AUGUSTINUS. Sunt quidam qui facilius omnia sua pauperibus tribuunt, quam ut ipsi pauperes Dei sint. HIERONYMUS. Multi percepta veritatis via, capti saeculi voluptatibus, de medio itinere revertuntur. Facilius saeculum quam voluptas contemnitur. Multi divitias relinquentes, vitia non relinquunt. Malum est quod in eo studio servimus, quo quaesita quaerimus. Unusquisque cujus opera facit, ejus filius appellatur. Christum sequi cupiens, si habes in potestate, rem tuam vende; non habes, a magno onere liberatus es. Totum Deo dedit, qui seipsum obtulit. Facile contemnit vitia, qui se semper cogitat moriturum. Qui vult esse perfectus, multitudines nominum, officia et salutationes, et convivia quasi catenas fugiat voluptatum. Utinam quod renuntiamus saeculo, voluptas sit, non necessitas. Nudum Christum, nudam crucem Christi, nudus sequere. Dominus magis quaerit animas credentium quam
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut aum flãma ignis in pͣleas curraten r&enere est
in possibile: sic & libi dinis Imp&um ardentem uaitre
saciato reeiere ẽ in porsibile : uapor timi amatis nple¬
taerem : & oratio al stinentis odoratum dñi: Mensura
conp&ens replebit uas : uenter uero dis ruptus non dicit
sufficit : Passionis &iam uitia corporis nr̃i si fame se¬
iuniorum. ac uigiliarum laborem macerentur : tunc
aduesariorum ñ r̃orum demonum humiliatur iustus:¬

Expanded text:
Sicut enim flammam ignis in paleas currentem retinere est Sicut enim flammam ignis in paleas currentem retinere est impossibilsatiato, retinere est impossibile. Vapor thymiamatis replet aerem, et abstinentis oratio adorat Deum. Mensura competens replet vas, venter vero disruptus non dicit: Sufficit. Passiones et vitia corporis nostri, si fame jejuniorum ac vigiliarum labore macerentur, tunc adversariorum nostrorum daemoniorum humiliatur virtus
Abbreviated transcription (Latin):
que inteiora sunt non curemus : In conlationib: đ
Tantum sibi cibum unus quisque concedat : quan¬
tum susteitatio corporis : non quantum deidesũ
carnis & poscit : Qui nimium cibis utuntur :
quantũ magis uentrem corrumpunt : Tantum
amplius sensum obtundunt : Inuitas patrum đc̃¬
Men ad modum enim flãma conburit siluã : sic uisio¬
nes malas & tinguit esuries: Qui contenit uentrem suũ
minuit uitia: Nam qui iuncitur abescis augmeitat
uitia : In cremeitum ignis silua: & increm̃tum uaitiis
escamulta : Hima multa magnã &tollent flãmã
Habundantia aũt &carum nutriunt desideria : flãma
minuitur deficierte silua : & escarum indigentia marco¬
cee facit denderia mala: Deĩdeium escȩ genuit oboe¬
dieitiam : &gustur suauis &pulit de paridiso: Mul¬
tȩ escȩ del&tant gulae: putriunt aũt uomem forni¬
cationis : Vacuar uaiter in orationib: uigilarae facit:
Nam qui repl&us ẽ somnum infat grauirsimum:

Expanded text:
quae interiora sunt, non curemus? DE COLLATIONIBUS. quae interiora sunt, non curemus? DE COLLATIONIBUS. Tantum cibum unusquisque comedat, quantum sustentatio corporis, non quantum desiderium carnis exposcit. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem corrumpunt, tanto amplius sensum obtundunt. EX VITIS PATRUM. Quemadmodum enim flamma comburit silvam, sic visiones malas exstinguit esuries. Qui continet ventrem suum, minuet vitia. Nam qui vincitur ab escis, augmentat vitia. Incrementum ignis silva, et incrementum ventris esca multa. Ligna multa magnam extollunt flammam, abundantiae autem escarum nutriunt desideria mala. Flamma minuitur deficiente silva, et escarum indigentia mitescere facit desideria mala. Desiderium escae genuit inobedientiam, et gustus suavis expulit de paradiso. Multae escae delectant gulas, nutriunt autem vermem fornicationis. Vacuus venter in orationibus vigilare facit. Nam qui repletus est, somnum infert gravissimum.
Abbreviated transcription (Latin):
potest uistutan ꝑf&tionis ad tingere nisi prius uetrir
edoma  ingluuien : Basilius dix̃: non bene posiumur
uigilare cum dapibus fuerit uenter honestus : Uirilus
stote capulare ieiunus : ut cunctis uistutibus florere
possis: Sicut aequis froi sunt inponenda : ita corda
nr̃a ieunus sunt frenanda: Escȩ enim plurime ñ solũ
corda nr̃a : s& &iam corpus & animam laedunt: Nihul
ꝓdest uaitren abescis resecare & animã obruere passi¬
onis: Talem te & hibe filicum uoluerir ieiunare : ut cũ
ꝓdest : sicut enim milis plurimo honere p̃grauatur
& impeditur adbellum : ita inpeditur monachus ad
uinlias cum escarum largitate feruescit: sepe enim
ꝑciborum auiditate franguntur stomachi: uires
n& non abundantia sanguinis & colerum plurimas
ggritudines escarum largitate patemur: Cȩsari¬
us dix̃ : Quid ꝓdest si carnen nr̃am ieiunus. &iugi¬
lus affligamus : & mentẽ nr̃am non emendemus. aut

Expanded text:
potest virtutem perfectionis attingere, nisi prius ventris potest virtutem perfectionis attingere, nisi prius ventris edomaverit ingluviem. BASILIUS. Non bene possumus vigilare, cum dapibus fuerit venter onustus. Vigiliis stude copulare jejunia, ut cunctis virtutibus florere possis. Sicut equis frena sunt imponenda, ita corda nostra jejuniis sunt frenanda. Escae enim plurimae non solum corda nostra, sed etiam corpus et animam laedunt. Nihil prodest ventrem ab escis resecare, et animam obruere passionibus. Talem te exhibe, fili, ut cum volueris jejunare, et cum prodest. Sicut enim miles plurimo onere praegravatur, et impeditur ad bellum, ita et impeditur monachus ad vigilias, cum escarum largitate fervescit. Saepe enim per ciborum aviditatem franguntur stomachi vires, necnon abundantiam sanguinis, et cholerae plurimas aegritudines escarum largitate patimur. CAESARIUS. Quid prodest, si carnem nostram jejuniis et vigiliis affligamus, et mentem nostram non emendemus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
nentia uiui ficat moderata &occidit suꝑ flua : uiuifi¬
cat animam corpus necat : Quidam incredibilite
& ecrandi sunt : qui adĩ creaturam usib: humanis
concessam reiciunt : Spernitur leiunium: quod inuer¬
pera repl&ione ciborum resicitur: Spenitur lelu¬
nium quod inuerperum diliciis conpeisatur¬
Totar enim dĩ epulas incogitatione ruminat qui ad &¬
plendam gulam uespere sibi dilicias p̃parat: Corpons
debilitas nimia &iam uises animȩ frangit: matis que
ingenium facit marcescere: n& uale quac quã boni ꝑ
in bi cillitatẽ ꝑ ficere Quic quid aum cum modo & ten¬
peramento sit : salutare ẽ: Quicquid aũt nimis &
ultra modum ẽ ꝑnitio sum sit studiũ que suũ : con¬
trarium uertit : Corpus aũt quod abstinatia fran¬
nt tenptatio non urit : sicut om̃r carnales cupidita
tes abstinetia sese cantur : Ita om̃s animȩ uistutes
edacitatis uitio distruuntur: Neque aum quispiam.

Expanded text:
nentia vivificat moderata, et occidit superflua: vivifinentia vivificat moderata, et occidit superflua: vivificat animam, corpus necat. Quidam incredibiliter exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Spernitur enim jejunium quod in vesperum repletione ciborum reficitur. Spernitur jejunium quod in vesperum deliciis compensaturTota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad replendam gulam vespere sibi delicias praeparat. Corporis debilitas nimia vires animae frangit, mentisque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. Quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est. Quidquid autem nimis et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. Corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non urit. Sicut omnes cupiditates carnales abstinentia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio destruuntur. Neque enim quispiam
Abbreviated transcription (Latin):
sauiunt : Cum mais ad p̃cepta caritatis taditur
restat ꝓcul dubio ut ꝑ abstinetiã caroma ceretur:
Noneum dõ sed sibi quisque ieiunat si ea que ad temp:
uentre subtrahit: non in opibus tribuit : sed uetre
post modum offerenda custodit: Ad monendi sunt ab¬
stinentes ut nouerint quia tunc placentem dm̃ absti¬
nentiã offerunt cum ea quȩ sibi de alimatis sub¬
trahunt indigintibus larguntur : His idorus dix̃
qui acihir abstinent & praue agunt : danones imitan¬
tur Ille utboie Acibis abstiner qui amalis actibus
uela mundi ambitione ieiunant: Escir enim libido¬
crecit : ieiunium luxoria superatur: hoc est ꝑf&ctum &
rationabile i eiunium : quaendo noste homo &teior le¬
iunat : interior orat: ꝑieiunium &iam occulta miste¬
riorum reuelantur : diuinique sacramenti archana
panduntur : ⁊eiunia fostia tela sunt aduersus temp¬
ubi plus uiderint escam & potum: Caro eum tunc dm̃
sitit : quando ꝑ leiunium abstin& & arescit: Absti¬

Expanded text:
unt. Cum mens de praecepto charitatis tenditur, restat proculdubio ut per abstinentiam caro maceretur. Non enim Deo, sed sibi quisque jejunat, si ea quae ad tempus ventri subtrahit, non inopibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt indigentibus largiuntur. ISIDORUS. Qui a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur. Illi autem a cibis bene abstinent, qui a malis actibus vel a mundi ambitione jejunant. Escis enim libidocrescit, jejunio luxuria superatur. Hoc est perfectum et rationabile jejunium: quando noster homo jejunat exterior, interior orat. Per jejunium etiam occulta ministeriorum revelantur, et divini sacramenti arcana panduntur. Jejunia fortia tela sunt adversus tenubi plus viderint escam et potum. Caro autem tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet et arescit. Absti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtralunt : in sen&ipsir ministeio denonum ad iniquita¬
ten sus cipiunt : quã uis ꝑ naturã dȩmones non sint: Scã
oñ & clesia in carnalibus amplaẽ : inspi talibus angusta
peque enim ualde laudabile ẽ bonum eẽ cumbonis sed
bonũ eẽ cummalis: Sicut enim grauiores culpa est inter
bonos bonum ñ eẽ : Ita in mensȩ ẽ p̃conii bonum &iam
intemalos bonum & t&isse : Hysidorus đ: Sicut obtan¬
dũ et ut boni pacem habeant inuicem: sic obtandũ ut
mali inui consint dis cordes: hii qui suꝑnã patriã deide¬
rant : non solum mortem sed & consortia fagiunt : Si fue¬
ris sotius considerationis bonorum : Etf & uirtuta eoꝵ
sunt sociare : Meliurs ẽ habre malorum odio quã consostio
Sicut multabona hab& conmunis uita sc̃orum: sic plu¬

Expanded text:
trahunt, in semetipsis ministerium daemonum ob iniquitatem suscipiunt, quamvis per naturam daemones non sint. Sancta enim Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritualibus angusta. Neque enim valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est inter bonos bonum non esse, ita immensi praeconii est bonum etiam inter malos bonum exstitisse. ISIDORUS. Sicut enim optandum est ut boni pacem habeant ad invicem, sic optandum est ut mali ad invicem sint discordes. Hi qui supernam patriam desiderant, non solum malorum mores sed et consortia fugiant. Si fueris socius conversationis bonorum, eris et virtutis eorum. sunt sociari. Melius est habere malorum odium quam consortium. Sicut multa bona habet communis vita sanctorum, sic plu
Abbreviated transcription (Latin):
inueritate: nonde fraudes seuum sorsatum : neq: In opẽ
dee linquar illum : Seuo sensato libei seuiunt & in¬
scius non hono rabitur : Cibaria : & iurga : honus asino
panir & disciplina : opus seruo : Iugum lorum curuant
ceuicem duram : & seuum inclinant opeationis ad si

Expanded text:
it . Non defraudes servum tuum sensatum, neque inopem derelinquas illum . Servo sensato liberi serviunt, et inscius non honorabitur . Cibaria et virga, et onus asino: panis et disciplina, collum durum, et seruum inclinant operationes assi
Abbreviated transcription (Latin):
torum en arrabunt sesum eius: honor& gloria in so¬
sonati
mone : ingua uero in prudentis subue sio ipsius
siui deis seisatum euigila adillum : & uiso cognosci¬
tur uir : & ab oc cursu focciei cognoscitur sesatus
Non ẽ seisus ubi habundat amaritudo. Amicturcor¬
poris &risurdentium : & in grersus hominis enunci¬
ant de illo : In labus sensati inuenitur gratia : taci¬
tus & seisatur hon orabitur : Seruate : ab insersato
ut non molestiam̃ habear: deflacte ab insenatu &
inuen es requiem: &ñ & a ceruaberis instulti ciã
illius: Punger oculũ deducit lacrimas : & qui pun¬
nit cor ꝓf&cit sersum : In medio insensatoꝵ serua
uebum tonpori : Ab uno sensato : in habitabitur
patri: & a tribus impus deseritur in sensum : sit tibi
cogitatur dĩ:¬

Expanded text:
torum enarrabunt sensum illius   concupissensati . Lingua vero imprudentis subversio est ipsius . Si videris sensatum, evigila ad illum . Ex visu cognoscitur vir, et ab occursu faciei cognoscitur sensatus. Non est sensus ubi abundat amaritudo . Amictus corporis, et risus dentum, et ingressus hominis enuntiant de illo . In labiis sensati invenitur gratia . Tacitus et sensatus honorabitur. Serva ab insensato, ut non modestiam habeas . Deflecte ab insensato, et invenies requiem, et non exacerbaberis in stultitia illius . Pungens oculum deduxit ad lacrymas: et qui pungit cor, profert sensum . In medio insensatorum serva verbum temporibus . Ab uno sensato inhabitabitur patria, et a tribus impiis deseretur. In praeceptis Dei cogitatum
Abbreviated transcription (Latin):
ratione uac&: Si est tibi seuus fidelis: sit abi quasi
Ani matua : quasi frater sic cum tracta: Silȩseris ie¬
uum in iuste : in fugam conuestitur : Laxamanus ser¬
uo : & querit libertatem : Melior ẽ subi& toseuitus
quam elata bibestas: Inopex constituȩ seruũ : sic oñ
condec& illi : Hicronimͦ đ: quid magis potest p̃stare
seuo : quã eẽ cum dño: Satis diuer ẽ. quiñ indiget pa

Expanded text:
ne vacet . Si tibi est servus fidelis, sit tibi quasi anima tua, et quasi fratrem sic eum tracta . Si laeseris servum injuste, in fugam convertetur . Laxa manus servo, et quaeret libertatem . Melior est subjecta servitus quam elata libertas . In opere constitue servum tuum, sic enim condecet illum . HIERONYMUS. Quid majus potest praestari servo quam esse cum domino? Sati
Abbreviated transcription (Latin):
Pauł apł .đ: Dñs aut̃ spr ẽ : ubi aut̃ sp̃s dñi: ibi lib&tas:
Qui cũq: sunt subiugo serui dominos suos : omnihonore
que quod cumq: f&ceritbonum : hoc recipi& ad ño siue
seuos siue libo : Salomon đ: Seuus seisatur domina¬
bitur filus stultis & int̃ fr̃s haeditate diuidit: quidili¬
rate Apͣcritia nutrit seuũ siũ postea illum sorti& con

Expanded text:
ubi autem spiritus Domini, ibi libertas . Quicunque sunt sub jugo servitutis, dominos suos omni honore que quodcunque fecerit bonum, hoc recipiet a Domino, sive servus, sive liber . SALOMON. Servus sensatus dominabitur filiis stultis, et inter fratres haereditatem dividet . Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea s
Abbreviated transcription (Latin):
strepido ndere sed subridaido tantum la&itia
martir indicare: Non conuenite quia ꝑf&ctione
nititur logare cumpar uolo: esto inmalitia par¬
uolus &uir ꝑf&ctur insensu : in quibus dam te & hi¬
b&s enim. in quiburdam inntem: Iocus aut̃ remissam
delicta sua potest admanoriam reuocare : & obliuis¬
ceis ea nonse : instigat ad poenitentiam: Nullũ habe¬
bit accessum cordis conpunctio ubi fuerit in mode¬
ratus risus . Ac locus:

Expanded text:
strepitu ridere, sed subridendo tantum laetitiam strepitu ridere, sed subridendo tantum laetitiam mentis indica. Non convenit ei qui ad perfectionem nititur jocari cum puero. Et in laetitia parvulus, et vir perfectus in sensu. In quibusdam te exhibe senem, in quibusdam infantem. Jocus autem remissam m nec delicta sua potest ad memoriam revocare, et obliviscens ea, non se instigat ad poenitentiam. Nullum habebit accessum cordis compunctio, ubi fuerit immoderatus risus ac jocus.
Abbreviated transcription (Latin):
la&ificat animam : corgaudeis & hilarat faciem :
in merore animȩ dicitur sp̃s : Animus gaudens a&a¬
ton floridam facit: sp̃s tristis & siccã ossa : Risus do¬
lore miscebitur. & & trema gaudii : luctus occupat:
quasi ꝑ risum stultus operatur scelus quȩrit dcrisor
sapientiam & non inuenit: & doctrina prudentium
debit: Agustinꝰ đ : L&itia sȩculi uanitas cũ magnȩ
& p&toctionen speratur ut ueniat: & non potest teretp̃uens
etis : hicronimsđ: uir sapiens grauitate morum
hilaritate frontis temperat si felicitas eluciat.
non sis lactans sicalamitas contegerit pus illam¬
mis non & istas qui tanporarius ẽ inl&itia : ꝑ en¬
nis erit inpoena: Grgorius đ: p̃setia gaudia se
cuntur ꝑ p&ua lamenta: peno &sum potest.¬
& hic gaudirecum saculo : & illuc regare cum dño:
hysidorus đ: hab&o tenporamento in ꝓsperis mtẽ:
n&gaudium n& merore cõmutis: & ad bonaiit̾¬
& admala tempera cortuum : Basilius đ: Noli disso¬
lutis labus risum ꝓferre amentia nãq: est cum

Expanded text:
ciem . In moerore animae dejicitur spiritus. Animus gaudens, aetatem floridam facit: spiritus vero tristis exsiccat ossa . Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupabit . Quasi per risum stultus operatur scelus . Quaerit derisor sapientiam, et non invenit: doctrina prudentum debit . AUGUSTINUS. Laetitia saeculi vanitas, cum magna exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum entis, hilaritates frontis temperat. Si felicitas eluceat, non sis jactans; si calamitas contigerit, pusillanimis non existas. Qui temerarius est in laetitia, perennis erit in poena. GREGORIUS. Praequuntur perpetua lamenta. Nemo potest hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Deo. ISIDORUS. Habeto temperamentum in prosperis: mentem nec gaudio nec moerore commutes. Et ad bona igitur et ad mala tempera cor tuum. BASILIUS. Noli dissolutis labiis risum proferre. Amentia namque est cum
Abbreviated transcription (Latin):
latio ẽ : quando corpus eandem uult habere quae & sp̃s
Gregonur đ : Habundare in conuiuiis loquacitas sol&
semꝑ sum uoluptas cõmutatur epulas: Cum corpus
in sef&tionis del& tatum ẽ. resoluiturcor: In anegau¬
dium relaxatur senꝑ epulas. loquacitas sequitur
Cum q: ueiter resicitur: ligua defrenatur:
DERISU ET TRISTITIA
uȩ uob̵ qui riditis nunc quia lugebitis & flebitis:

Expanded text:
latio est, quando corpus eadem vult habere quae et spiritus. latio est, quando corpus eadem vult habere quae et spiritus. GREGORIUS. Abundare in conviviis loquacitas solet, semper enim voluptas comitatur epulas. Cum corpus in refectionis delectatione resolvitur, cor ad inane gaudium relaxatur. Semper epulas loquacitas sequitur, cumque venter reficitur, lingua defrenat. De risu et tristitia.Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis