comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnis sunt. uł ñ st̃ de sub¬
stantia carnis. aut u̾mes
de lignoputdo ꝓdeuntes. ali¬
unde qm de ligni sub̾a st̃ qui
modũ. Miror aũc hoiẽm acutũ
⁊ sciolũ ut qͥdem s̃ ip̃e uidet᷑ qͦ¬
mͦ cũ spm̃ sem̃ fateat᷑ patri ⁊
filio cõsub̃alem. neget tñ ex
pattis filiiꝙ ꝓdire substantia:
nͥ forte illos ex ip̃iꝰ ꝓcede̾ uelit. qͦd¬
Etd̾ qͣdem inauditũ est. ⁊ ne¬
fandũ.Si aũ nͨ is de illoꝵ. nͦ il¬
li de huiꝰ substantia sũt ũ q̃so

Expanded text:
carnis sunt, vel non sunt de substantia carnis? aut vermes de ligno putrido prodeuntes, aliunde quam de ligni substantia sunmodum. 3. Miror autem hominem acutum et sciolum, ut quidem ipse sibi m 646 sanctum fateatur Patri et Filio consubstantialem, neget tamen ex Patris Filiique prodire substantia. Nisi forte illos ex ipsius procedere velit: quod quidem inauditum est, et nefandum. Si autem nec is de illorum, nec illi de hu
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾a patͥs ñ ẽẽ. Bs achanasius.¬
inlibro de unita tͥnitate. italo¬
qͥt᷑. Solum dm̃ uͥ memoratꝰ sũ.
ñ solam ꝑsonam patͥs indica
ui. qr filiũ ⁊ spm̃ sc̃m de hac¬
ip̃a sola sub̾a patris eẽ ñ ab¬
negaui. Hec athanasius. Uidec
scĩtas ur̃a. qͦmͦ isto ñ disputã
te. s dem̃tante ⁊ tͥnitas ñ coħet
⁊ unitas pendet: nͨ istud sane
qͥd nãq illud ẽ qd̾ cłs sit: id
sñ dubio ẽ. quo ñ possit maiꝰ
aliquid cogitari. Si gͦ in hac
unica ⁊ sũma maiestate iux¬
aliqͥd claudicare recipimꝰ. dũ
qd̾ uni plus datur. altĩ minu¬
it᷑: minus ꝓfc̃o ẽ totũ ab eo
quo nil maiꝰ ualeat cogitari.
Maiꝰ enĩ sñ dubio ẽ qd̾ totũ
maximũ est: qm ꝙd exꝑte̾.
Ille uͦ digne ꝓsua possibilita¬
te diuinã estimat magnificen¬
tiam. qui nil inea cogitat dispar:
ꝑ. ui est totũ sũmũ: nil distãs.
u̾bi totũ est unũ : nil hians.
uͥ totũ est integrũ: nil demoẜ

Expanded text:
differentiam Catholica huc usque nescivit. Si eam admittimus, ubi Trinitas, ubi Unitas? Siquidem Spiritu sancto Filioque nova a se differentiarum numerositate distantibus, unitas dissipatur: praesertim cum substantialem esse pateat differentiam, quam iste conatur inducere. Porro autem Spiritu sancto a Patris Filiique substantia recedente, non Trinitas remanet, idquid namque illud est quod Deus sit, id sine dubio est, quo non possit majus aliquid cogitari. Si ergo in hac unica et summa majestate juxte numerum et Trinitati minuat, quod uni plus datur, alteri minuitur; minus profecto est totum ab eo, quo nihil majus valeat cogitari. Majus enim sine dubio est quod totum maximum est, quam quod ex parte. Ille vero digne pro sua possibilitate divinam aestimat magnificentiam, qui nil in ea cogitat dispar, ubi est totum summum; nil distans, ubi totum est unum; nil hians, ubi totum est integrum; nil
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam: qd̾ speciem ad genꝰ:
qd̃ mat̾iatũ ad mat̾iam: qd̾ ho-¬
minẽ ad animal: qd̃ ereũ sigil¬
lum ad es. Nonne plusꝙͣ arciꝰ
hice Quis hec ferat: Qus nõ
claudat aures. ad uoces sacͥlegaᷤs
Quis ñ horreat ꝓphanas noui¬
tates. ⁊ uocũ ⁊ sensuũ : Dicit ⁊̃¬
spm̃ scm ꝓcedere quidẽ ex patre
oe filio: s minime depatris e̾ẽ
filii ue subsiantia. Uñ gͦ  Anfor¬
te ex nichiloᷤᷤ. sicut ⁊ uniũsa que
facta st̃. Nam ⁊ ip̃a ex d̾o ẽẽ ñ
diffitet᷑ apłs: nͨ ueret᷑ dice̾ ex&ͦ¬

Expanded text:
iam, quod speciem ad genus, quod materiatum ad materiam, quod hominem ad animal, quod aereum sigillum ad aes. » Nonne plus quam Arius hic? Quis haec ferat? quis non claudat aures ad voces sacrilegas? quis non horreat profanas novitates et vocum, et sensuum? Dicit m procedere quidem ex Patre et Filio, sed minime de Patris esse Filiive substantia. Unde ergo? an forte ex nihilo, sicut et universa quae facta sunt? Nam et ipsa ex Deo esse non diffitetur Apostolus, nec veretur dice
Abbreviated transcription (Latin):
tiui tenebant᷑ ad ip̃iꝰ uolim¬
tatẽ ut dĩ ꝓpositũ de ipĩs un¬
pleret᷑ opꝰ fuit lib̾atore. O por¬
tuit aũt lib̾ari inħ scło: ut li¬
beros hab̾et infut᷑o. De inde
lũ qui insimu abrahe requi¬
escebat. sicut ⁊ diuitẽ dãpnatũ
diabłs cruciabat: aut ⁊̃ ĩ ip̃m
abraham dñium habebat. ce-¬
t̾os ꝙ electos: Non. S habuis¬
s: si ñ lib̾ati fuissent fide uenti.
sicut de ip̃o abraham scͥptũ est.
Credidit abraham dõ: oe reputa¬
tum ẽ ei ad iusticiã. Item. Abra-¬
ham exulcauit ut uide̾t diẽ
meũ: ⁊ iudit ⁊ gauisus est.p
zaro. ne flãmas sentiret: qd̾ ⁊
ip̃e credidiss in eũ qui erat pa¬
surꝰ. Sic de oĩb elec̃tis illius tẽ¬
ꝑts sentiendũ. natos quidem
⁊ ipõs eque ut nos sub potestate
tenebrar̃ ꝓpt̾ originale pcc̃m.

Expanded text:
tivi tenebantur ad ipsius voluntatem : ut Dei propositum de ipsis impleretur, opus fuit liberatore. Oportuit autem liberari in hoc saeculo, ut liberos haberent in futuro. Deinde illum, qui in sinu Abrahae requiescebat, sicut et divitem damnatum, diabolus cruciabat; aut etiam in ipsum Abraham dominium habebat, caeterosque electos? » Non: sed habuisset, si non liberati fuissent fide venturi, sicut de ipso Abraham scriptum est: Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam ; item: Abraham exsultavit ut videret diem meum; et vidit, et gavisus est . zaro ne flammas sentiret: quod et ipse credidisset in eum qui erat passurus. Sic de omnibus electis illius temporis sentiendum, natos quidem et ipsos, aeque ut nos, sub potestate tenebrarum, propter originale peccatum:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ magis ꝯtͣ rationem᷑.
ꝙͣ ratione utionẽ conari tnͣs¬
cencłe. Q quid magis ꝯtͣ fidẽ:
qmͣ credere nolle. qͥcquid ñ pos¬
sit ratione attingere: Deniq ex¬
pon̾e uolens illud sapientis.
to crecłe est inqͥt adhib̾e fidem
añ rationẽ: cũ hoc ille ñ de fide ĩ
ne habere meritum. si ei huma¬
na ratio p̾beat exꝑim̃tũ. Lau¬
onis uocem. setuti stꝰ dẽptorẽ.
Scit nimir̃ ꝓ laude dictum. ĩ
auditu auris obediuit mͥ: incre¬
patos e regione disciplos. qd̃ tar¬
dius credidissent. Denq lauda¬
t᷑ maria qd̾ rationẽ fide p̾uenit:
& punit᷑ ⁊ acharias. qd̃ fidem ra

Expanded text:
Quid enim magis contra rationem, quam ratione rationem conari transcendere? Et quid magis contra fidem, quam credere nolle, quidquid non possit ratione attingere? Denique exponere volens illud Sapientis to credere est, » inquit, « adhibere fidem ante rationem: » cum hoc Salomon non de fide in ne habere meritum, si ei humana ratio praebeat experimentum: lauonis vocem secuti sunt Redemptorem. Scit nimirum pro laude dictum, In auditu auris obedivit mihi ; increpatos e regione discipulos, quod tardius credidissent . Denique laudatur Maria, quod rationem fide praevenit; et punitur Zacharias quod fidem rat
Abbreviated transcription (Latin):
liberabo te. noli timere. Queris
a qua potestate: Non enĩ uis
ut diabolus in hoĩẽm habeat
uł habuerit potestatẽ. fãteor
nec ego. Nontñ iccirco ñ ht̃. qr
ego ce tu hoc nolumꝰ. Si ñ ꝯfi¬
teris tu nͨ cognoseis: cognoscũt
minime negares ⁊ tu: si ñ eẽs
sub manu inimici. Non potes
grãs agere cũ redẽptis: qui re¬
dẽptus ñ es. Nan si redẽptus
ẽes. redemptorẽ agnosces. ⁊ ñ
regares redẽptionẽ. Nec q̃ritre¬
dimi: qui se nescit captuũ. Qͥ
aũt sciert᷑ clamauert̃ ad dñm.
⁊ dñs exaudiuit eos: ⁊ redemit
eos de manu umici. Qeut in¬
telligas hunc umicũ quis sit:
quos redemit ait de manu ĩi¬
mici. de regionib ꝯg̃gauit eõ.
S pͥmũ quidem agnosce hũc
seqͣr dicẽs. Non tantũ ꝓ gente:
But filios dĩ qui erant disꝑ¬
si cõgregaret inunũ. Quioe¬
rant disꝑsi . In om̃s regiones.

Expanded text:
liberabo te, noli timere . Quaeris a qua potestate? Non enim vis ut diabolus in hominem habeat, vel habuerit potestatem: fateor, nec ego. Non tamen idcirco non habet, quia ego et tu hoc nolumus. Hoc si non confiteris tu, nec cognoscis: cognoscunt minime negares et tu, si non esses sub manu inimici. Non potes gratias agere cum redemptis, qui redemptus non es. Nam si redemptus esses, Redemptorem agnosceres, et non negares redemptionem. Nec quaerit redimi, qui se nescit captivum. Qui autem scierunt, clamaverunt ad Dominum, et Dominus exaudivit eos, et redemit eos de manu inimici. Et ut intelligas hunc inimicum qui sit, Quos redemit, ait, de manu inimici, de regionibus congregavit eos . Sed primum quidem agnosce hunc sequitur dicens: Non tantum pro gente; sed ut filios Dei, qui erunt dispersi, congregaret in unum . Quo erant dis
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc quid ad mͣe: Ipẽ uidit.
Ipe suo dño. stat: aut cadit Ao¬
bis sufficit lib̾ari de manib
eius. Auob̾ id oĩmodis flagi¬
tamꝰ: qd̃ aliunde id frustra tẽ¬
ptatũ est. Circũspeximꝰ. ⁊ ñ e¬
rat auxiliator. uentũ est ad
ꝯmune refugiũ. illoꝯfigimꝰ ibi
ꝯfi dimꝰ ub̾ari. Tantũ adsit pi¬
etas : nã facultas ñ de est. E qͥ¬
dem ex pͥuilegio sedis apłice ꝯ¬
stat sũmam rerũ ad ur̃am po¬
cissimũ respic̾e̾ sũmã auctorita¬
tẽ: ⁊ plenariã potestatẽ. Uerũ
hoc int̾ cet̾a ur̃i singłaris pͥma¬
tus in signia. specialius illustͥ¬
usq nobilitat ur̾m ⁊ inclitũ
reodit apłatum: si eripitis pã¬
ꝑem de manu fortioꝵ eius.
Nulla meo uiditio in corona
ur̃a p̃ciosior gẽma zelo illo ur̃o
quo emulari ꝯsueustis opp̾s¬
sos: nec relinquitis u̾gam pͦ¬
catoꝵ sũ sortẽ iustoꝵ. Nimirũ
apt̾ illud qd̃ sequit᷑: ut ñ ex¬
tendant iusti ad ĩiquitatem

Expanded text:
de hoc quid ad nos? ipse viderit: ipse suo domino stat aut cadit. Nobis sufficit liberari de manibus ejus. A vobis id omnimodis flagitamus, quod aliunde frustra tentatum est. Circumspeximus, et non erat auxiliator. Ventum est ad commune refugium: illo confugimus, ibi confidimus liberari. Tantum adsit pietas; nam facultas non deest. Et quidem ex privilegio Sedis apostolicae constat, summam rerum ad vestram potissimum respicere summam auctoritatem et plenariam potestatem. Verum hoc inter caetera vestri singularis primatus insignia, specialius nobiliusque nobilitat vestrum et inclytum reddit apostolatum, si eripitis pauperem de manu fortiorum ejus. Nulla meo judicio in corona vestra pretiosior gemma zelo illo vestro, quo aemulari consuevistis oppressos, nec relinquitis virgam peccatorum super sortem justorum: nimirum propter illud quod sequitur, Ut non extendant justi a
Abbreviated transcription (Latin):
mittẽtis: ⁊ nc̃ id ip̃m rogare:
nͥ eam de pͥori p̃ce in dignatã
sensissem. Si dixi hoiẽm fultũ
grã amicoꝵ quoꝵ ĩcuria ñ
minima auctoritas ẽ: id dixxi
qd̾ uob̾ formidaui. ⁊ adhuc
formido. Nam qd̾ pꝰt appella¬
tionẽ factã extendistis ma¬
nũ ut accepimꝰ ad res appel¬
lantis: nͨ laudaui nͨ laudo.
uer̃ptam̃ uoluntati ur̃e in a¬
liquo ꝯtͣdice. nͨ ꝯsului ei nec
osulo. De cet̾o ur̃i sumꝰ: coronꝙ̃ suspit¬
urãmꝰ susciꝑe ⁊ colere semꝑ. dig¬
na ⁊ debita ueneratõe ꝑati. Hu¬
iꝰ testimonio ꝯscĩe audemꝰ ad¬
huc ad uos p̾ce dũtaxat. at¬
demorart. Retribitat uob̾ do¬
minꝰ in uita et̾na. qd̃ uiscera
quor quos misimꝰ inhyb̃niã.

Expanded text:
is, etiam nunc idipsum rogarem, nisi eam de priori prece indignatam sensissem. Si dixi hominem fultum gratia amicorum, quorum in curia non minima auctoritas est, id dixi quod vobis formidavi et adhuc formido. Nam quod post appellationem factam, extendistis manum ut accepimus ad res appellantis, nec laudavi nec laudo. Verumtamen voluntati vestrae in aliquo contradicere nec consului ei nec consulo. De caetero vestri sumus coronam vestram suscipere et colere semper digna et debita veneratione parati. Hujus testimonio conscientiae audemus adhuc ad vos, prece duntaxat atdemorari. Retribuat vobis Dominus in vita aeterna, quod viscera quor, quos misimus in Hiberniam.
Abbreviated transcription (Latin):
iroillustri dño harmerico.
apłice sedis cancellario .b.
de clara ualle q̃ retro sunt
sequi. Non latet amicos nr̃os qd̃
me familiari affectu diligitis: ⁊
tante m felicitatis fructũ inuidẽt
si solus hab̾e uoluero. Monachi
si placet qd̃ ñ sit amor ociosus. si
ue ũr ad nos. siue ñr ad illos: sal¬
ua tñ in om̃ib iusticia. cõt᷑ quã
ne amicũ qͥdẽ respicere fas est.

Expanded text:
iro illustri domino HAIMERICO apostolicae Sedis cancellario, BERNARDUS de Clara-Valle, quae retro sunt sequi. Non latet amicos nostros quod me familiari affectu diligitis, et tantae mihi felicitatis fructum invident, si solus habere voluero. Monachi si placet, quod non sit amor otiosus, sive vester ad nos, sive noster ad illos, salva tamen in omnibus justitia, contra quam ne amicum quidem respicere fas est.
Abbreviated transcription (Latin):
sua longammitate seruabit.
⁊ siquid alit̾ sapitis ⁊ in hoc ip¬
lũ uobis reuelabit. ⁊ etudiet
corde in sapientia. Hoc opca¬
mꝰ: hoc oramꝰ die ac nocte.
Non infrĩget᷑ ueritas hec in
nobis: ñ iminuet᷑ honor regis.
natõe meruimꝰ. Uer̃pcom̃ di¬
lacio t̾ret nos: qui uidemꝰ t̾rã
datam p̾de ⁊ direptioni. Ter¬
ra ur̃a ẽ. ⁊ in hoc plane cogno¬
quod uos uire abhorrere mã¬
dastis. si ñ fu̾it qui defendat
Nam ui quo alio regia maie¬
stas. recte in eo qd fr̃m ẽ im¬
minuta dicat᷑ : Electio rite ce¬
lebrata ẽ: electus fidelis ẽ. Nõ

Expanded text:
sua longanimitate servabit: et si quid aliter sapitis, et hoc ipsum vobis revelabit, et erudiet corde in sapientia. Hoc optamus, hoc oramus die ac nocte. Non infringetur veritas haec in nobis, non imminuetur honor Regis, natione meruimus. Verumtamen dilatio terret nos, qui videmus terram datam praedae et direptioni. Terra vestra est: et in hoc plane cognoquod vos jure abhorrere mandastis, si non fuerit qui defendat. Nam in quo alio regia majestas recte in eo quod factum est, imminuta dicatur? Electio rite celebrata est, electus fidelis est. Non
Abbreviated transcription (Latin):
lii: ñ minꝰ nr̃o honori. qmno¬
stre nccessitati. Q nͥ ꝑ p̾senteᷤᷤ
nuntios expectanti ppło qͥ¬
bitis: ⁊ regalib ur̃is ipĩs q̃ ad
uerem᷑ in cõmodũ acqͥretis. ad¬

Expanded text:
ori, quam nostrae necessitati. Et nisi per praesentes nuntios exspectanti pobitis, et regalibus vestris ipsis, quae ad veremur, incommodum acquiretis.
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia. si frustrari qd̃ absit ꝯ
tigerit tam iocuncda spe singu¬
laris clipei sui. ur̃e indolis: si¬
cut hactenꝰ ẽ exꝑta. Heu corru¬
it u̾go rem̃sis eccłia: ñ est qͥ
subleuet eam. Corruit ⁊ lingo¬
uensis: ñ est qui porrigat ma¬
nũ. Auertat diuina clem̃tia
a corode ⁊ cosilio uro. sr̃ dolorẽ
nr̃m adice̾. cumu lare tͥsticiã
sr̃ cͥsticiam. Quis mͥ cͥbuat mo¬
ri. ne uideam regẽ bone opini¬
onis. s spei melioris. conaridĩ
ꝯsilio obuiare: irritare adũsꝰ
semecipm sũmi iudicis iramͤ
pedes patris orphanoꝵ made¬
facere lacͥ̾mis afflic̾toꝵ: pulsa¬
re celos clamorib pauꝑm̾scõ¬

Expanded text:
gaudia, si frustrari quod absit! gaudia, si frustrari quod absit! contigerit tam jucunda spe singularis clypei sui vestrae indolis, sicut hactenus est experta! Heu corruit virgo Remensis Ecclesia; non est qui sublevet eam: corruit et Lingonensis; non est qui porrigat manum. Avertat divina clementia a corde et consilio vestro super dolorem nostrum adjicere, cumulare tristitiam super tristitiam. Quis mihi tribuat mori, ne videam Regem bonae opinionis, sed spei melioris, conari Dei consilio obviare, irritare adversus semetipsum summi Judicis iram, pedes Patris orphanorum madefacere lacrymis afflictorum, pulsare coelos clamoribus pau
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m. Qñ ego illoꝵ cõsortium
ñ horrerẽ. qui aligant onagͥ
uia ⁊ ĩportabilia. ⁊ ĩponũt hu
me plurimũ. Michi bacłs ĩbe¬
cillitatis mee sublatꝰ est mͥ lu¬
scisũ dextrũ brachiũ meñ. Oĩa
excelsa ista. ⁊ fluctus isti. sr̃ me
transierunt. In me tͣnliert̃ ire.
Michi euadendi nulla ex ꝑte
patet nia. uñ ona fugio: Tinde et
subeo inuitꝰ ⁊ ingͣcus. Durum
mͥ sentio. oõt᷑ stimulũ calcit᷑¬
re. Tolerabiluis fortasse spon¬
tanco. qm nolenti cerenuẽ¬
ti fuiss. Nam siqͥd uiriũ in
me est. sine id facilius meil
qmͣ alienis humis ecercetẽ:
S acq̾esco alit̾ disponenti. cũ
quo utiq aut iudicio. aut
inrib cõcendere: nͨ cautum
mͥ om̃ino. nec possibile ẽ. S
nec regi. Siquidẽ t̾ribilis ẽ: eti¬
am apud reges t̾re. Horrendũ
est incidere in manꝰ dĩ iuuentiꝰ:
eciam tͥ o rex. O qm molestis au¬
rib audiemꝰ ꝯtraria. tã bonis
pͥnçipiis ur̃is. O qm amarior
eccłie meror. pꝰt canta p̾libata

Expanded text:
ipsum! Quando ego illorum consortium non horrerem, qui alligant onera gravia et importabilia, et imponunt humme plurimum. Mihi baculus imbecillitatis meae sublatus est, mihi luscissum dextrum brachium meum. Omnia excelsa ista et fluctus isti super me transierunt. In me transierunt irae: mihi evadendi nulla ex parte patet via. Unde onera fugio, inde et subeo invitus et ingratus. Durum mihi sentio contra stimulum calcitrare. Tolerabilius fortasse spontaneo, quam nolenti et renuenti fuisset. Nam si quid virium in me est, nonne id facilius meis, quam alienis humeris exercerem? 2. Sed acquiesco aliter disponenti, cum quo utique aut judicio, aut viribus contendere, nec cautum mihi omnino, nec possibile est, sed nec Regi. Siquidem terribilis est etiam apud reges terrae . Horrendum est incidere in manus Dei viventis , etiam tibi, o Rex. O quam molestis auribus audimus contraria tam bonis principiis vestris! o quam amarior Ecclesiae moeror post tanta praelibata
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentis: Absit absit. Meliora
sꝑamꝰ : expectamꝰ iocuncliora.
Non obliuiscet᷑ misereri ds:
n᷑ ꝯtinebit in ira sua mnisccłi¬
as suas. Non ꝯtͥstabit ꝑ illũ
⁊de illo eccłam suam: ꝑ ꝙͣ ⁊¬

Expanded text:
viventis! Absit, absit: meliora speramus, exspectamus jucundiora. Non obliviscetur misereri Deus, nec continebit in ira sua misericordias suas. Non contristabit per illum et de illo Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ri adpugna: est tñ securꝰ
dico aduocati eccłie. arcere
abeetłie infestatione. scisma¬
ticoꝵ uabiem: est cesaris ꝓ¬
pͥam uenlicare coronam.
ab i ÷ surpatore siculo. Ut .n.
constat uidaicã sobolemi se¬
dem petri in xͥ occupasse in¬
iurcam: sio ꝓculdũbio oĩs
qui in sicilia regem se facie.
apud tullũ res cłi minuit᷑
cũ ceseͥr nicħ ibi lucret᷑ Ue¬
reñdũ ẽ ne minimoꝵ neg¬
lectus. impedim̃tũ sit max¬
imoꝵ. Hoc ẽ qd dicd. Ecclĩa
sc̃i iengulfi grauit̾ in iuste¬
q ut dictt᷑ in illa ciuitate
tie nescio qua fraude subrep¬
tũ ut dño pape ꝑ iusticiam
subuenire pabanti. ur̃e int̾¬
uentu p̾cis obuiarets. Ob¬
secro ce consulo cõsultiꝰ agi.
noxiam reuocari p̾cem. da¬
ri locũ iusticie: añqͣm eccła
illa funditꝰ destruat᷑. Pau¬
ꝑ sum ego. fidelis tñ ũr. oeꝰ
si uideor importunꝰ fortassis
mus̃.

Expanded text:
ri ad pugnam: est tamen securus ri ad pugnam: est tamen securus dico advocati Ecclesiae arcere ab Ecclesiae infestatione schismaticorum rabiem: est Caesaris propriam vindicare coronam ab usurpatore Siculo . Ut enim constat Judaicam sobolem sedem Petri in Christi occupasse injuriam; sic procul dubio omnis qui in Sicilia regem se facit, apud Tullum res Dei minuitur, cum Caesar nihil ibi lucretur? Verendum est ne minimorum neglectus, impedimentum sit maximorum. Hoc est quod dico. Ecclesia Sancti Gengulfi graviter injusteque, ut dicitur, in illa civitate tiae nescio qua fraude subreptum, ut domino papae, per justitiam subvenire paranti, vestrae interventu precis obviaretis. Obsecro et consulo consultius agi, noxiam revocari precem, dari locum justitiae, antequam ecclesia illa funditus destruatur. Pauper sum ego: fidelis tamen vester, et si videor importunus, fortassis mus.
Abbreviated transcription (Latin):
nu salucis nobis ad laudem
et glam nominis sui. ⁊ reꝑan¬
dũ imꝑii decꝰ. ad subueniẽ¬
e in tẽpore malo: postremo
ad oꝑandũ ⁊̃ nẽ salutẽ in
medio t̾re. Ip̃iꝰ est enĩ opus
qd̾ corona głe ur̃e ita indi¬
es ampliatur et sublunat᷑.
mirabilit̾ crescens ac ꝓficiẽs
in om̃i decore ⁊ magnificẽtia.
apud dm̃i ⁊ hoĩes. Ip̃ius ꝓfecto
nuꝑ opus ce u̾ͥtus fuit. qd̾
it̾ satis laboriosũ ⁊ meticulo¬
sũ. ꝓ pace. regni ⁊ ecclie libe¬
ratione susceptũ. in tanta ꝓ¬
sꝑitate ꝑ egistis:. rome siqui¬
dem impał culminis plemi¬
tudinẽ gloriosissime assecutꝰ.
Idq qd̃ maiꝰ fuit in manu ñ
magna: ut animi fidi̾q mag¬
nitudo clariꝰ emineret. Qd̃ si
ante tantillũ exercicũ t̾ra
tremuit ⁊ quieuit: quantꝰ
putamꝰ horror hostiũ corda
in uadere habeat. cũ ceꝑit
rex ꝑcedere in magnitudi¬
ne brachii sui: ⁊nimabit
in suꝑ honestas cause᷑ mi¬
mo duplex ꝓuoeabit neces¬
sicas. Non est meũ hortes¬

Expanded text:
em et gloriam nominis sui, et reparandum imperii decus, ad subvenienae in tempore malo, postremo ad operandum etiam nunc salutem in medio terrae. Ipsius est enim opus, quod corona gloriae vestrae ita in dies ampliatur et sublimatur, mirabiliter crescens ac proficiens in omni decore et magnificentia apud Deum et homines. Ipsius profecto nuper opus et virtus fuit, quod iter satis laboriosum et meticulosum, pro pace regni et Ecclesiae liberatione susceptum, in tanta prosperitate peregistis. Romae siquidem imperialis culminis plenitudinem gloriosissime assecutus, idque, quod majus fuit, in manu non magna, ut animi fideiqne magnitudo clarius emineret. Quod si ante tantillum exercitum terra tremuit et quievit, quantus putamus horror hostium corda invadere habeat, cum coeperit rex procedere in magnitudine brachii sui? Animabit insuper honestas causae; imo duplex provocabit necessitas. Non est meum horta
Abbreviated transcription (Latin):
mi pontificis suggillare sẽ¬
tentiamͥ &e illam sentẽtiam
cuiꝰ rectitudinẽ. eius. ip̃iꝰ in
quem data ẽ. oe si lingͣ dissi¬
mulat uita clamat: Itacꝑ fa¬
uere huic. dño pape ꝯtradice̾
eñĩ iusta sententia uiste det᷑.
ab illo certũ est ꝓcessisseqpu
loquitur in ꝓpha. Ego qui
loquor iusticiam. Confido aũ
de ur̃a prudentia ⁊ honestate:
qr uisis his littis. de u̾itate
certꝰ. ñ abducem̾i amͦ qͥppiã
assentire in hacxe. ñ qd̃ uos
deceat. ⁊ ecclie d̾i expediat ꝓ
qua legatione fungimĩ. Di¬
ligimꝰ uos: ⁊ ad ur̃m obse

Expanded text:
mi Pontificis suggillare senmi Pontificis suggillare sententiam, et illam sententiam, cujus rectitudinem ejus ipsius, in quem data est, etsi lingua dissimulat, vita clamat? Itaque favere huic, domino Papae contradicere enim justa sententia juste detur, ab illo certum est processisse, qui loquitur in propheta: Ego qui loquor justitiam . Confido autem de vestra prudentia et honestate, quia visis his litteris de veritate certus, non abducemini amodo quidpiam assentire in hac re, nisi quod vos deceat, et Ecclesiae Dei expediat, pro qua legatione fungimini. Diligimus vos, et ad vestrum obse
Abbreviated transcription (Latin):
uita. sciens qr subu̾sꝰ est qui
eiusmͦi est: ⁊ delinquit ꝓpͥo iu¬
diio ꝯdẽpnatꝰ. Alioqͥn famili¬
arẽ habere.⁊ freq̃nt̾ admitterẽ
ad colloq̃ndũ ne dicã ad ꝯui¬
uandũ. suspicto fauoris est:
⁊ ũmici hominis fortis arma¬
tura. Secure annunciabit ⁊
facile ꝑ suadebit q̃ uoletꝰ. do¬
mesticus. ⁊ ꝯtubernalis lega¬
ti aplice seclis. Quis enĩ a la¬
tere clñi pape mali quippiam
suspiceture S ⁊ si in manifestos
ꝑu̾sa loqͥtur: quis se facile op¬
pon̾e audeat ur̃o collaterali
De inde uidetis qualia pꝰt se
uͥcunq habitauit reliqͥt ue¬
stigias Non sñ causa. iugor apłi¬
cꝰ.hoiẽm italia ortũ. tͣnͣsalpina¬
re coegit: repat̾are ñ patit᷑. Qs
u̾o extraneoꝵ ad quos eiectus
est. ñ eum õrmodis cuꝑet suiꝰ
redelidisse: Qe certe sic se hab̾e
ad om̃s. ut omĩb odio habe¬
atur aꝓpbatio uidiciiẽ qd̾ por¬
tat: nequis dicat subreptũ
fuisse dño pape. Quale ẽ gͦ sũ¬

Expanded text:
 est qui ejusmodi est, et delinquit proprio judicio condemnatus . Alioquin familiarem habere, et frequenter admittere ad colloquendum, ne dicam ad convivandum, suspicio favoris est, et inimici hominis fortis armatura. Secure annuntiabit et facile persuadebit quae volet domesticus et contubernalis legati apostolicae Sedis. Quis enim a latere domini Papae mali quidpiam suspicetur? Sed et si in manifesto 189 perversa loquitur, quis se facile opponere audeat vestro collaterali? 2. Deinde videtis qualia post se, ubicunque habitavit, reliquit vestigia. Non sine causa vigor apostolicus hominem Italia ortum transalpinare coegit, repatriare non patitur. Quis vero extraneorum, ad quos ejectus est, non eum omnimodis cuperet suis reddidisse? Et certe sic se habere ad omnes, ut omnibus odio habeatur, approbatio judicii est quod portat, ne quis dicat subreptum fuisse domino Papae. Quale est ergo sum
Abbreviated transcription (Latin):
mel ⁊ doctrina uenenũ
ciũ caput colũbe. cada scor¬
pionis ẽ: quẽ brixia euomuit
roma exhorruit. frãcia repulit.
g̾mania abominat᷑ italia ñ uult
reciꝑe: fertur ẽẽ uobiscũ. uidete
q̃so. ne ur̃a auctoritate plus no¬
ceat. Nam cũ ⁊ artẽ habeat ⁊
uoluntatẽ nocendi ͥ si accesse¬
rit fauor ur. erit funicłs tͥplex
qui difficile rũpit᷑: supͣ modũ
ut uereor nocit᷑s. E unũ existi¬
mo deͤ duob si tñ uerũ est osd̾
uob̾cũ hominẽ habeatis : aut
minꝰ scł notũ uobis eẽ illum.
aut uos qd est credibilius de
eius correctione ꝯfidere. Q uti¬
nã id ñ frustra. Quis det de
lapide hoc suscitare̾ filiũ abra¬
he. Qm gͣtũ munꝰ susciꝑet ma¬
t̾ eccłia de manib ur̃is: uas

Expanded text:
mel, et doctrina venenum: cui caput columbae, cauda scorpionis est; quem Brixia evomuit, Roma exhorruit, Francia repulit, Germania abominatur, Italia non vult recipere, fertur esse vobiscum. Videte, quaeso, ne vestra auctoritate plus noceat. Nam cum et artem habeat, et voluntatem nocendi, si accesserit favor vester, erit funiculus triplex, qui difficile rumpitur, supra modum, ut vereor, nociturus. Et unum existimo de duobus, si tamen verum est quod vobiscum hominem habeatis: aut minus scilicet notum vobis esse illum; aut vos, quod est credibilius, de ejus correctione confidere. Et utinam id non frustra. Quis det de lapide hoc suscitare filium Abrahae? Quam gratum munus susciperet mater Ecclesia de manibus ves
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sͥ cõplacet in uob̃. Nolite
q̃so. nolite ꝑseqͥ seruos di: qͥl¬
b ab ip̃o dictũ legitis. Qui
uos tangit: tangit pupillã
ocli mei. Nolite radicitus
euelle de cordib nr̃is: siqͥd
aliqn bñ sensimꝰ de uob̾. Ce
hec ita dicimꝰ uob̾. ñ qr uos
ñ diligamꝰ. s ut de mediosi.¬
diligamꝰ᷑. Dico aũ tanꝙͣ ami

Expanded text:
lite, quaeso, nolite persequi servos Dei, quibus ab ipso dictum legitis: Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei . Nolite radicitus evellere de cordibus nostris, si quid aliquando bene sensimus de vobis. Et haec ita dicimus vobis, non quia vos non diligimus, sed ut de medio fidiligamus. Dico aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmare ꝓpositum. nimis sus¬
ciꝑe clistulisti. occasione sump¬
tã cliabolus inhec eum malã
p̃cipitauit omiño excaritate
suademus ⁊ consulimus. ut
quacumq inclustͥa quocumq
sumptu. uł labore potes. mi¬
serum om̃im satagas libera¬
re. ꝯueniendo scił aut mulierẽ
ut illum sponte climittat ⁊ ꝯ
tinentiam ꝓmittat. aut
epm̃. ut ambos uocari iubeat.¬
⁊ quod recto posse fieri credimꝰ

Expanded text:
confirmare propositum, nimis susconfirmare propositum, nimis suscipere distulisti, occasione sumpta, diabolus in haec eum mala praecipitavit, omnino ex charitate suademus et consulimus ut quacunque industria, quocunque sumptu vel labore potes, miserum omni modo satagas liberare: conveniendo scilicet aut mulierem, ut illum sponte dimittat, et continentiam promittat; aut episcopum, ut ambos vocari jubeat, et, quod recto posse fieri credimus
Abbreviated transcription (Latin):
tue cdignationi frem̃ bũe
enrãm ꝑaruitatem ꝯsu¬
lere. sic nos quod nobis uisũ
fuit noiu̾s consilium declissẽ ut
saniori ñ p̃uidicauerimus Neg
rerum qͣs scis suꝑflua narratiõ
ne gͣuemus hec ẽ summa ꝯsilii: te¬
Sicłosum quidem ẽ.⁊ fortassis il¬
licitum. hominem ꝑꝰ diutinã
indomo ⁊ habitu religionis ꝯu̾¬
sationem ad scłm redisse: qͥq
priꝰss ad huc pͥore uxore su a
uiuente acꝯsentiente.fortissime diu¬
ac clintissime ꝯtinentiam tenu¬
it sccłis rutsus amplexib se in¬
eptissime atq inhonestissime
implicuisse. Quia tñ publice ac
sollempnit̾ iuxta morẽ ceteroꝵ
hominum.⁊ sine q̃ rela uł calũp¬
nia ip̃m qualecumq ꝯuigiũ
celebratum fuit: ñ nobis iudet̾
tutum. illum illam ñ ꝯsentien
ꝑio. aut certe eccłiastico canoni¬
coq iuiclicio. Qm̃ uͦ hoc tam
gͣnde hominis ꝑicłm ad te ni¬
mirum ñ minĩma exꝑte respide
creclimus. exeo quippe quod
nołentem acflagitantem suũ

Expanded text:
tuae dignationi fratrem hunc nostram parvitatem consulere, sic nos, quod nobis visum fuit, noveris consilium dedisse, ut saniori non praejudicaverimus. Ne ergo rerum quas scis superflua narratione te gravemus, haec est summa consilii. Periculosum quidem est et fortassis illicitum, hominem, post diutinam in domo et habitu religionis conversationem, ad saeculum redisse, quique prius, et adhuc prior uxore sua vivente ac consentiente, fortissime ac diutissime continentiam tenuit, secundis rursus amplexibus se ineptissime atque inhonestissime implicuisse. Quia tamen publice ac solemniter juxta morem caeterorum hominum, et sine querela vel calumnia, ipsum qualecumque conjugium celebratum fuit, non nobis videtur tutum, illum illam non consentiperio, aut certe ecclesiastico canonicoque judicio. Quoniam vero hoc tam grande hominis periculum ad te nimirum non minima ex parte respicere credimus ex eo quippe quod volentem ac flagitantem suum
Abbreviated transcription (Latin):
tas: s tua fiat. Nec mͥ uiu̾e
uolo: nec mori. S dignũ est.
ut qui dolorẽ meũ audistis
⁊ osolationẽ ñ ignoretis. si
qua ẽ. Primũ quidem de¬
⁊ om̃i labore et calamitate
qm patior. solũ arbitror ẽẽ
in causa eũ cui oĩa uiuunt.
uelim nolim necesse ẽ me ui¬
u̾e illi. qui meam sͥ ꝓpͥe nite
positione acquisiuit: qui ⁊ po¬
tens ẽ siquid pati᷑ ꝓ ip̃o. re¬
cõpensare in nobis illa die
misericors et iustus uidex. Qd̾
si inuitꝰ militauero ei. clispẽ¬
satio mͥ tm̃ creclica est: et ero
seinus neqͣm. Si aũt uolens:
głia est mͥ. In hac gͦ aliqͣntu¬
lũ ꝯsiclãtione respiro. Dem¬
de quod sepe ñ meis meritis.
suꝑna gr̃a honestauit me ĩ
laborib meis: et gr̃a illa in
me uacua ũ furt̾. sicut in

Expanded text:
tas, sed tua fiat. Nec mihi vivere tas, sed tua fiat. Nec mihi vivere volo, nec mori. 3. Sed dignum est ut qui dolorem meum audistis, etiam consolationem non ignoretis, si qua est. Primum quidem omni labore et calamitate, quam patior. solum arbitror esse in causa eum cui omnia vivunt. Velim, nolim, necesse est me vivere illi, qui meam sibi propriae vitae positione acquisivit; qui et potens est, si quid patimur pro ipso, recompensare nobis in illa die misericors et justus judex. Quod si invitus militavero ei, dispensatio mihi tantum credita est, et ero servus nequam: si autem volens, gloria est mihi. In hac ergo aliquantulum consideratione respiro. Deinde quod saepe non meis meritis superna gratia honestavit me in laboribus meis, et gratia illa in me vac
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ dm̃i. ⁊ isitẽ tem¬
plum euis. Quid clic̃a. quocii¬
ens il solatiũ int̾polatũ est
mͥͨ Ecce hoc t̾cio nͥ fallor. auul¬
sa sunt a meiuscera mea.E
nuli ablactati sunt añ tẽpꝰ.
ipõs quos ꝑ euugłm genui.
ñ licet eclucare. ¶pͥa deniq de¬
serere ⁊ aliena curare cogor
⁊ dubito pene quid mages
egre feram. an sidotħi illis.
an intͥcari istis. Ita ne bone
hu cota deficiee in dolore ui¬
ta meaͥ oe anni mei ĩgemi¬
tibs Bonũ mͥ cdñe magis mo
inter domesticos. int̾ koños.
ut refrigerer pͥusqͣm abeã.
⁊ ampluis ñ ero: si placet.
dño m̃o. ut ocłi pactis qͣł¬
cũq qui ñ sum dlignꝰ uoca¬
ri pͥater. claudant᷑ manibꝰ
filioꝵ ut excrema uideant.
exitũ cõsolentur. spm̃ sius
desideriis leuent ad ꝯsortiũ
si dignũ uidicas beatoꝵ: cũ
pauꝑm corꝑib. pauꝑis cor¬
pus sepeliant. Hoc ꝓrsus si
inueni grãm in oculis tius:
oꝵ optinere toto affectu de¬
sidero. uer̃ptam̃ ñ mea uolũ¬

Expanded text:
templum ejus . 2. Quid dicam? quoties id solatium interpolatum est mihi? Ecce hoc tertio, nisi fallor, avulsa sunt a me viscera mea. Parvuli ablactati sunt ante tempus: ipsos quos per Evangelium genui, non licet educare. Propria denique deserere, et aliena curare cogor: et dubito pene quid magis aegre feram, an subtrahi illis, aut intricari istis. Itane, bone Jesu, tota deficiet in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus! Bonum mihi, Domine, magis morinter domesticos, inter charissut refrigerer priusquam abeam, et amplius non ero. Si placet Domino meo, ut oculi Patris qualiscumque, qui non sum dignus vocari Pater, claudantur manibus filiorum, ut extrema videant, exitum consolentur, spiritum suis desideriis levent ad consortium, si dignum judicas, beatorum, cum pauperum corporibus pauperis corpus sepeliant: hoc prorsus, si inveni gratiam in oculis tuis, orum obtinere toto affectu desidero. Verumtamen non mea volun
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃am: si ñ gla̾m redoleret.
ac pͥncipũ p̾cib flext. dolen¬
tes. et nolentes. debiles. at¬
q infirmi. Q ut uerũ face¬
ar. pauide mortis pallidam
circũ ferentes imaginẽ. trahim.¬
biam in apuliam. Rogate
q̃ ad pacem sunt eccłie: ro¬
gate q̃ ad salutẽ sunt nob̾:
ut itm uos uideamꝰ. nobisc̃
uiuite ut optineatis. Infir¬
mus in arto tẽporis. certe
duino qui stilo ea excepit.
quẽ ecclia uocauit ad aliud
officiũ. ⁊ ad aliam dignita¬
tẽ. Orate et ꝓ ip̃o tanqm u¬
iico solatio meo: ⁊ in quo
sp̃c nĩs plurimũ requiescit.
Orate ꝓ ddño paꝑa: qui me
paritͥ ce uniu̾sitatẽ urãm
pat̾no fouet affectu. Orate
⁊ pro clño cancellario. qui
tum eo sunt. dño luca. ⁊ dño
Grisogono. magistro iuoneq
se nobis exhibent fẽs uterino.
Qui mecũ sunt. fr̃ bruno. ⁊ fr̃
Gerardus salucant uos: sup¬
plicantes ceip̃i ꝓ se orari.

Expanded text:
eret. ac principum precibus flexi, dolentes et nolentes, debiles atque infirmi, et, ut verum fatear, pavidae mortis pallidam circumferentes imaginem, trahimur in Apuliam. Rogate quae ad pacem sunt Ecclesiae, rogate quae ad salutem sunt nobis, ut iterum vos videamus, vobiscum vivite, ut obtineatis. Infirmus in arcto temporis, certe duino, qui stylo ea excepit: quem Ecclesia vocavit ad aliud officium et ad aliam dignitatem. Orate et pro ipso tanquam unico solatio meo, et in quo spiritus meus plurimum requiescit. Orate pro domino papa, qui me pariter atque universitatem vestram paterno fovet affectu. Orate et pro domino cancellario, qui cum eo sunt domino Luca, et domino Chrysogono, magistro Yvone, qui se nobis exhibent fratres uterinos. Qui mecum sunt frater Bruno, et frater Girardus, salutant vos, supplicantes et ipsi pro se orari.
Abbreviated transcription (Latin):
Est ꝯmune exilium. ip̃m q
molestũ satis: qd̾ qmdiui su¬
mꝰ in hoc corꝑe ꝑegrinam
a clño. Hunie accessit ⁊ speci¬
ale. qd̾ pene impatientẽ me
reddit: ut cogar uiu̾e sñ uo¬
bis. Lionga molestia. et tedi¬
osa expectatio. uanitati huic
occupanti om̃ia. tãdiu ma¬
nere subiectũ. feculenti cor¬
ꝑis horrido cucũdari carc̾e.
et mortis uincłis. funib ꝙ pͦ¬
catoꝵ necclũ ab solui: et cã¬

Expanded text:
mune exsilium ipsumque molestum satis, quod quandiu sumus in hoc corpore, peregrinamur a Domino. Huic accessit et speciale, quod pene impatientem me reddit, ut cogar vivere sine vobis. Longa molestia, et taediosa exspectatio, vanitati huic occupanti omnia tamdiu manere subjectum, faeculenti corporis horrido circumdari carcere, et mortis vinculis, funibusque peccatorum necdum absolvi, et tan
Abbreviated transcription (Latin):
ristis ẽ anima mea uꝙ
dũ redeam: oe ñ uult ꝯ¬
solart uso ad uos. Qe
em̃ est mͥ ꝯsolatio intempore
malo. ⁊ in loco ꝑegͥuatoĩs mee:
Nonne uos in dño Ainime
quidẽ deserit me quocũq ieto
dulcis memoria ur̃i. s qͣnto
memoria dulcior. tanto absẽ¬
tia molestior. Heu mͥ quia ĩ¬
colatus m̃s ñ solũ ꝓlongatꝰ
est: s ⁊ cumulatꝰ. Q reuera
iuxta ꝓph̾am suꝑ dolorẽ uul

Expanded text:
ristis est anima mea usque dum redeam, et non vult consolari usque ad vos. Quae enim est mihi consolatio in tempore malo, et in loco peregrinationis meae? Nonne vos in Domino? Minime quidem deserit me, quocunque iero, dulcis memoria vestri: sed quanto memoria dulcior, tanto absentia molestior. Heu mihi, quia incolatus meus non solum prolongatus est, sed et cumulatus! et revera, juxta Prophetam, super dolorem vul
Abbreviated transcription (Latin):
go causam ñ habeo. causam tñ di¬
iuonensiũ monachoꝵ quia uiri
religiosi sũt meam facio. Manu
tenete eam. ut meã. Sic tñ mea:
ut ⁊ iusticie sit. Qd̃ utiq ⁊ nos
confidimꝰ: ⁊ tota fere pat̾a cõtestat᷑.¬

Expanded text:
go causam non habeo; causam tamen Divionensium monachorum, quia viri religiosi sunt, meam facio. Manu tenete eam ut meam; sic tamen meam, ut et justitiae sit. Quod utique et nos confidimus, et tota fere patria testat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsangͥnitatis gradu ꝑmanẽs
ꝯsobrina: E quidẽ int̾ filiũ
comitis theobaldi. ⁊ comitis
flandrensis filiam. ⁊ itẽ int̾
comitẽ suessionensem. & filiã
comitis theobaldi. si ꝯsangͥni¬
tas sit nescio: scient̾ enim il¬
licita matͥmonia nͦ laudaui.
unqͣm nͨ laudo: s sciatis uo
⁊ sciat dñs m̃s ꝓhibere hoꝵ
nuptias si qͦmͦ ꝯiungi fas
fuerit exarmare eccłam ẽ.
⁊ multã illi subtͣhere forticu¬
dinẽ. Nec aliam puto adu̾¬
santiũ ipĩs nuptiis ĩtenti¬
cipũ ñ possint habere refu¬
giũ. quicũq audebunt ꝯtͣ¬
dice̾ scismati qd̾ minant᷑. Huc¬
usq zelus m̃s. Non possũ ego
emendare qd̃ potin edargũ¬
ere: potui ⁊ ꝯm̃dare eũ qui
possit. Telus dñi mei faciet
hoc. Ipm dixi necessariũ in
magno ecclie labore atq pe¬
ricło ꝯpellandũ. ⁊ ꝑ nullũ
dignius qmͣ ꝑ uos. qui eiꝰ
lateri ⁊ spũi adheretis. Aꝑd̾¬

Expanded text:
consanguinitatis gradu permanens consanguinitatis gradu permanens consobrina? Et quidem inter filium comitis Theobaldi, et comitis Flandrensis filiam; et item inter comitem Suessionensem, et filiam comitis Theobaldi, si consanguinitas sit, nescio: scienter enim illicita matrimonia nec laudavi unquam nec laudo: sed sciatis vos, et sciat dominus meus, prohibere horum nuptias, si quo modo conjungi fas fuerit, exarmare Ecclesiam est, et multam illi subtrahere fortitudinem. Nec aliam puto adversantium ipsis nuptiis intenticipum non possint habere refugium quicunque audebunt contradicere schismati quod minantur. Hucusque zelus meus. Non possum enim ego emendare quod potui redarguere: potui et commonere eum qui possit. Zelus domini mei faciet hoc. Ipsum duxi necessarium in magno Ecclesiae labore atque periculo compellandum; et per nullum dignius quam per vos, qui ejus lateri et spiritui adhaeretis. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
simultate qmͣ caritate ꝯfidit:
cũ caritas sit cłs. Qd̃ mini¬
me facẽt: si sapientiã illius
hab̾e̾t qui ait. Fortis ẽ ut
mors dilec̃tio: dura sicut ĩ¬
fetus emulatio. ꝓpte̾a gͦ pa¬
cis ꝯuentiones ⁊ ꝯstiutões
manifeste transg̃dit᷑: nͨ tenet
pacta sua: q̃ distuycer̃t labi¬
a sua. Deniq reuosauit ĩ do¬
mũ suam. ⁊ ad ꝯsiliũ suũ.
uirũ adultin ⁊ excõmunica¬
cũ. quẽ ex ꝯstituto eieceratͤ
⁊ ꝓ ex̾cenda maiori malitia. a
⁊ aduocatus eccli̾e adu̾sus ec¬
clie qd̾ ñ est dubiũ amatorẽ
⁊ defensorẽ. denuo sociat᷑: iux¬
ta illud ꝓpħe. Si uidebas fu¬
rẽ currebas cũ eo⁊ cũ adulte¬
ris portionẽ tuã ponebas. Ad
S̾. circuit mare ⁊ aridã ut in¬
ueniat iuratores. quoꝵ ꝑui¬
riis quos fortassis d̾s ꝯuingit.
ꝑ hoĩes seꝑent᷑. Qu a fronte
obsecro tancoꝑe aliis p̾seribe
de ꝯsangͥnitate laborat: ħo cũ
sua qd palam ẽ. t̾cio ferme

Expanded text:
simultate quam charitate confidit, simultate quam charitate confidit, cum charitas sit Deus : quod minime faceret, si sapientiam illius haberet qui ait: Fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Propterea ergo pacis conventiones et constitutiones manifeste transgreditur: nec tenet pacta sua, quae distinxerunt labia sua. Denique revocavit in domum suam, et ad consilium suum virum adulterum et excommunicatum, quem ex constituto ejecerat; et pro exercenda majori malitia, alet advocatus Ecclesiae adversus Ecclesiae quod non est dubium amatorem et defensorem denuo sociatur, juxta illud prophetae: Si videbas furem, currebas cum eo, et eum adulteris portionem tuam ponebas . 4. Ad sibi, circuit mare et aridam, ut inveniat juratores, quorum perjuriis, quos fortassis Deus conjungit, per homines separentur. Qua fronte, obsecro, tantopere aliis praescribere de consanguinitate laborat, homo cum sua quod palam est tertio ferme
Abbreviated transcription (Latin):
ñ monachis. ñ scĩmonialib
remigii. sc̃i nichasii. scĩ the-¬
oderici t̾ras fructiferas. ⁊ iul¬
las ppłosas. lta in ore gladii
deuastauit: ut pene insolitu¬
dinẽ redegerit unulsas. Freq̃ñs
in oĩum aurib uox. redita¬
te possideamꝰ scũariũ d̾i. Sic
rex em̃dat: qd̾ in eccli̾am bi
turicẽsem herodiano iuram̃¬
to cõmisit. P̃te̾a rex nob̾ qui¬
dẽ ñ parũ laborantib pacem
cũ comite theobalo fecerat.
firme ut putaimꝰ amicitie
fedus inierat: et ecce occasto¬
nes q̃rit quomͦ recedat aba¬
mico. Atq hoc grande crimẽ
qd̾ ĩpingit᷑ comiti: qr cũ baro¬
ronib regis. de liberes siuis
contͣhit matͥmonia. Suspe¬
cta ẽ illi dilatatio caritatis:
nec se putat regem si se ama¬
uint pͥncipes. Coniciat pru¬
dentia ur̃a. quid animi erga
subditos gerat: qui de odto
atq discordia si fuerit ĩter su¬
os. se estimat fortiorẽ. Utdeat
⁊ ꝑpendat si ẽ hic homo a do.
qui in suoꝵ magis mutua

Expanded text:
nachis, non sanctimonialibus Remigii, sancti Nicasii, sancti Theoderici terras fructiferas, et villas populosas, ita in ore gladii devastavit, ut pene in solitudinem redegerit universas. Frequens in omnium auribus vox: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Sic Rex emendat quod in EccHerodiano juramento commisit. 3. Praeterea Rex, nobis quidem non parum laborantibus, pacem cum comite Theobaldo fecerat; firmae, ut putavimus, amicitiae foedus inierat; et ecce occasiones quaerit quomodo recedat ab amico. Atque hoc grande crimen quod impingitur Comiti, quia cum baronibus Regis de liberis suis contrahit matrimonia. 209 Suspecta est illi dilatatio charitatis, nec se putat regem, si se amaverint principes. Conjiciat prudentia vestra quid animi erga subditos gerat, qui de odio atque discordia, si fuerit inter suos, se aestimat fortiorem. Videat et perpendat si est hic homo a Deo, qui in suorum magis mutua
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ steterĩ in cõspectu tuo ait
loq̃rer ꝓ eis bonũ: ⁊ au̾tem
indignatoẽm tuam abeis. Q
infere. Proptã inqͥt da filios
eoꝵ in fam̃. ⁊ deduc eos ĩ ma¬
nꝰ gladii. E adhuc alia ĩ hũe
modũ eque gͣuia. ĩprecat᷑ ilł.
rentiã memorandũ putaui:
uideo accidisse Uos enĩ seitis
quomͦ ego qͦ ꝓ rege stetum
in ꝯspectu domini mei. corꝑe
quidem absens. s p̃sẽs sp̃u:
ut loq̃rer ꝓ eo bonũ. Bona
siquidẽ poslicebat᷑. Nũc aĩte
ip̃o reddente ꝓ bono malum:
cogor cõtraria scrib̾e. Pudet
erroris et false spei. qmͣ de eo
eo simplicit̾ supplitãs. ñ fu¬
erim exauditꝰ. Putaba me
deferre regi ꝑacisico: ⁊ ecce i¬
uenior guissimo hosti eccłie
assentasse. Conculcant᷑ apd̾
nos scã eccłia t᷑pit̾ ancillat᷑.
a elericis fuerit᷑ electus ep̃ari
ñ sinit᷑. Deniq sedet ĩ tͥsticta
eccl̃ia parisiacensis. ꝓpͥo desti¬
titta pastore: ⁊ nemo qͥde sub

Expanded text:
 in conspectu tuo, ut loquerer pro eis bonum, et averterem indignationem tuam ab eis; et infert: Propterea, inquit, da filios eorum in famem, et deduc eos in manus gladii . Et adhuc alia in hunc modum aeque gravia imprecatur illis. rentiam memorandum putavi, video accidisse. Vos enim scitis quomodo ego quoque pro Rege steterim in conspectu domini mei, corpore quidem absens, sed praesens spiritu, ut loquerer pro eo bonum. Bona siquidem pollicebatur. Nunc autem, ipso reddente pro bono malum, cogor contraria scribere. Pudet erroris, et falsae spei quam de eo eo simpliciter supplicans non fuerim exauditus. Putabam me deferre regi pacifico, et ecce invenior gravissimo hosti Ecclesiae assentasse. Conculcantur apud nos sancta Ecclesia, turpiter ancillatur. raesumptum a clericis fuerit, electus episcopari non sinitur. Denique sedet in tristitia Ecclesia Parisiensis, proprio destituta pastore; et nemo
Abbreviated transcription (Latin):
an paucis tantum. an uł cui¬
ꝙͣ an forte etiam nulli expedi
cula qmͣ de nr̃is aliis lĩttĩs tu¬
eidem coaptasti apte sedeat. an
uero aptior queri debeat ũo
utͥusq uiclicio derelinquo. S
iam pene michi exciderat: qd̃
inpͥncipio eplẽ tue questus es.
quod te arguerim mendacii. Hoc
aliqnͣdo me locutum fuisse:ñ
satis recolo.Si quid tñ fuerit.
nam magis me oblitum. ꝙͣ
tuum nunciũ m̃titum ec̃ credi¬
derim. iocando potius ꝙͣ serio
dictum fuisse ñ dubites. Ego ne
leuitate te usum putaim. aut
apd te ẽẽ ẽ.⁊ñ ͦ Absit ame
hec suspicio de te. qui uigo iu̾¬
tatis bãt᷑. quod portas ab ado¬
lescentia. lasciuos annos. moꝵ
suꝑas gͣuitate. Aectam sini¬
plex sum. ut simplitẽ oris ꝓ¬
lationem. fñ cordis duplicit᷑a¬
te. mendatium putem: nec
tam incuriosus tui. ut obli¬
tus si muł quid iam dudũ
ꝯceꝑis in affectu. uł quid ab
¶fectu impesierit

Expanded text:
an paucis tantum, an vel cuian paucis tantum, an vel cuiquam, an forte etiam nulli expediacula, quam de nostris aliis litteris eidem coaptasti, apte sedeat, an vero aptior quaeri debeat, vestro utriusque judicio derelinquo. 4. Sed jam pene mihi exciderat quod in principio epistolae tuae questus es, quod te arguerim mendacii. Hoc aliquando me locutum fuisse, non satis recolo. Si quid tamen fuerit nam magis me oblitum, quam tuum nuntium mentitum crediderim, jocando potius quam serio dictum fuisse non dubites. Egone levitate te usum putaverim, aut apud te esse Est et Non? Absit a me haec suscipio de te, qui jugo veritatis beatus quod portas ab adolescentia, lascivos annos morum superas gravitate! Nec tam simplex sum, ut simplicem oris prolationem sine cordis duplicitate mendacium putem: nec tam incuriosus tui, ut oblitus sim, vel quod jamdudum conceperis in affectu, vel quid ab effectu impedierit
Abbreviated transcription (Latin):
neris. si tñ unꝙͣ aliqͣndo ueni̾s:
illum inuenias. iudeas. & legã
ñ aut̃ tnͣscͥbas. Nam illum
alium queni te significas tͣnscͥ p¬
sisse. ego quidem legendum tͥ
miseram ñ tnͣscͥbenclum: uide¬
ris tu qua uł quorum utilitate
msp̾pseris. Quod aũt te mitten¬
te eum nunc habet abb̃ de sc̃o¬
theoderico. e quidem ñ iuseram.
nec tñ clisplicet mͣ ut quid .n.
libellꝰ m̃s ocułꝰ eiues formidaret.
cui seiudendum animus qͦ m̃s
totumsi posset expanderet. S
heu inqnͣta sermonis anguł¬
tia. mentio se ingessit de taliui¬
ro. ne liceat ut dignum erat ĩ
tam cdulcissima nob̃ memori¬
a aliqͣnͣdui immorari: qñ iã¬
iamq desiderat epła finem. So¬
secrote ne gͣueris oportrnitate
scͥbendum uł legendum expõ¬
nas. qm cum eo totum ꝑurdeas.
parit᷑q ꝯferatis. & crrigatis que
corrigenda sunt: ut inore cluoꝵ
testium stet omne u̾bum. E
tc̃ demum anpassim cuilibet.

Expanded text:
neris, si tamen unquam aliquando veneris, neris, si tamen unquam aliquando veneris, illum invenias, videas, et legas; non autem transcribas. Nam illum alium quem te significas transcripsisse, ego quidem legendum tibi miseram, non transcribendum: videris tu, qua vel quorum utilitate transcripseris. Quod autem te mittente eum nunc habet abbas de 95 Sancto-Theoderico, ego quidem non jusseram, nec tamen displicet mihi. Utquid enim libellus meus oculos ejus formidaret, cui se videndum animus quoque meus totum, si posset, expanderet? Sed heu! in quanta sermonis angustia mentio se ingessit de tali viro, ne liceat, ut dignum erat, in tam dulcissima nobis memoria aliquandiu immorari, quando jamjamque desiderat epistola finem? Obsecro te ne graveris opportunitatem scribendum vel legendum exponas, quam cum eo totum pervideas; pariterque conferatis, et corrigatis quae corrigenda sunt, ut in ore duorum testium stet omne verbum. Et tunc demum an passim cuilibet,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi colloqͦndi. ce desiderio satisfa¬
ciendi. domine caritati molestus
fio: qͣ iam dudum imꝑante fi¬
nem fieri nͨdum taceo.: S qmͣ
lata intius littis ꝑ atet matia
respondendi. Quod si cligne li¬
euisset ut libuisset: & tͥ forsitã
satis eẽt & mͥ. S que aliud p̃ci¬
pit dña ẽ. immo dominus ẽd̾s̾¬
.n. caritas ẽ. & satis agit ꝓ imꝑio.
qͣtinus debiata potius optem¬
E qm̃ oportet caritati deoma¬
gis obedire ꝙͣ hominib. nolẽs
dolensq non quidẽ nego quod
postulas. l int̾m cdiffero: nedũ
tue cupio humilit̾ satisface̾ uo¬
luntati. sub p̃cextu false humi¬
litatis. ꝑu̾am suꝑbiam. arcẽ
tante potestatis. que te qͦ uera¬
citer attestante. etiam angłis
imꝑat in celis. f̾renus u̾micłs
int̾ris iudear impugnare. Li
bellum ꝙ̃ queris. ip̃e qͦ ante¬
qmͣ tuis nuncuis adnos ue¬
niret ab eo cui cõm̃daueram
requisuii: s nͣdum recepiNa¬
bo aũt oꝑam. ut ułcum ue¬

Expanded text:
tibi colloquendi, et desiderio satisfatibi colloquendi, et desiderio satisfaciendi, dominae charitati molestus fio, qua jamdudum imperante finem fieri, necdum taceo. O quam lata in tuis litteris patet materia respondendi. Quod si digne licuisset ut libuisset, et tibi forsitan satis esset et mihi. Sed quae aliud praecipit, domina est, imo dominus es satis agit pro imperio, quatenus debeam potius obtemEt quoniam oportet charitati Deo magis obedire quam hominibus; nolens dolensque, non quidem nego quod postulas, sed interim differo: ne dum tuae cupio humiliter satisfacere voluntati, sub praetextu falsae humilitatis per veram superbiam, arcem tantae potestatis, quae, te veraciter attestante, etiam Angelis imperat in coelis, terrenus vermiculus in terris videar impugnare. 3. Libellum quem quaeris, ipse quoque antequam tuus nuntius ad nos veniret, ab eo cui commendaveram, requisivi: sed necdum recepi. Dabo autem operam ut vel cum ve