comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trauerunt : Oportet ut quod sequitur. polluerunt templũ scm̃tuum
Non in lignis et lapidibus sed in ipsis intellegatur hominibus: Dequibus
tam quã lapidibus uiuis construi dicit a postolus petrus domũdĩ: Vnde
ctapostolus paulus apertissi me dicit : Templũ in quiđdĩ sc̃m est quodo
estis uos : Hocitaque templum persecutores in husutiq polluerunt quo
ad negandum xp̃m terrendo ueleruciando coegerunt: Atque ut & ido¬
ls supplicarent uchementer in stando fecerunt: Quorum muetite
penitentia reparauit. atque ab illa inquinatione mundauit: Penite¬
mine recte in tellegitur hierusalem libera mater nr̃a. de quasempt̃
est : lȩtare sterilis quae non paris: erumpe etexclama que nonpar¬
turis quõ multifilii de sertȩ magisquã eius quae habeturum in
custodiam pomorum quod dictum ẽ desertionẽ intellegendã eristimo
quam fecit uastitas persecutionis : id est uelut custodiã pomorũ quia

Expanded text:
trarunt; oportet ut quod sequitur, Polluerunt templum sanctum tuum, trarunt; oportet ut quod sequitur, Polluerunt templum sanctum tuum, non in lignis et lapidibus, sed in ipsis intelligatur hominibus, de quibus, tanquam lapidibus vivis, construi dicit apostolus Petrus domum Dei . Unde et apostolus Paulus apertissime dicit, Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc itaque templum persecutores in his utique polluerunt, quos ad negandum Christum, terrendo vel cruciando coegerunt, atque ut idolis supplicarent, vehementer instando fecerunt: quorum multos poenitentia reparavit, atque ab illa inquinatione mundavit. Poenitemine recte intelligitur, « Jerusalem libera, mater nostra, de qua scriptum est, Laetare sterilis quae non paris, erumpe et exclama, quae non parturis; quoniam multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum » . « In custodiam pomorum, » quod dictum est, desertionem intelligendam existimo quam fecit vastitas persecutionis: id est, velut custodiam pomorum; quia
Abbreviated transcription (Latin):
confirmandas promissiones patrũ : Eccequodẽ non sum missus nisi ad oues
quȩ perierunt domus isrł .: De in de subiungit a postolus : Gentesaũ suꝑ
misericordiã glorificare dm̃ : Eccequod est habeo alia soues quae ñ sun
dehoc ouili oportet me ipsas adducere. ut sit unus grexetunus pastor
Q uod utrumq: breuiter dictum ẽ in eo: quod de propheta idem a posto¬
lus commemorat : Lae tamini gentes cum plebeeius : Isteergo unus grex
sub pastoreuno hȩreditas dĩẽ non solum patris sed etiã filii : Namfi¬
nr̃ posside nos: hanchȩreditatem non moriens pater filio relinquit. sedip¬
sefilius eam suamorte mirabiliter ad qui siuit : cumresurrectione possi¬
det Siergo dehac in tellegendum ẽ quod in psalmi huius prophetiacanit᷑:
Ds̃ uenerunt gentes in hȩreditatem tuã: utuenisse gentes accipiamus in
aecclesiã non credendo sed persequendo : Id est eam iuasisse uoluntate
delendi atq: omnino perdendi : sicut totpersecutionũ exempla mons¬

Expanded text:
missiones Patrum: » ecce quod est, « non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. » Deinde subjungit Apostolus, « Gentes autem super misericordia glorificare Deum: » ecce quod est, « Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et ipsas adducere, ut sit unus grex et unus pastor. » Quod utrumque breviter dictum est in eo quod de propheta idem apostolus commemorat: Laetamini, Gentes, cum plebe ejus . Iste ergo unus grex sub pastore uno, haereditas Dei est, non solum Patris, sed etiam Filii. Nam Fie Deus noster, posside nos . Hanc haereditatem non moriens Pater Filio reliquit; sed ipse Filius eam sua morte mirabiliter acquisivit, quam resurrectione possedit. 4. Si ergo de hac intelligendum est quod in psalmi hujus prophetia canitur, Deus, venerunt Gentes in haereditatem tuam, ut venisse Gentes accipiamus in Ecclesiam, non credendo, sed persequendo, id est, eam invasisse voluntate delendi atque omnino perdendi, sicut tot persecutionum exempla mons
Abbreviated transcription (Latin):
ortus est nobis. ⁊ Ecce amando istum solem. intenebris cordis iacuerunt
quid pro fuit oculis uidere istum. & mente non uidere illum: Tobi caecus
erat & filium suum uiam dĩ docebat. nostis hoc quio filium suum am mone

Expanded text:
ortus est nobis» . Ecce amando istum solem, in tenebris cordis jacuerunt. Quid profuit oculis videre istum, et mente non videre illum? Tobias caecus erat, et filium suum viam Dei docebat. Nostis hoc, quia Tobias filium suum admone
Abbreviated transcription (Latin):
re mundo : quid est hoc: Habentes tamquam non habentes.: Sic dicit.
sic ortatur. quos non uult inuenire adie illa tamquam pregnantes &
mam mantes. sic eos ortatur. Decetero fratres tempus breue est. reli¬
quum est. utqui habent uxores: tamquam non habentes sint.⁊ Et qui flent
tamquam non flentes & quigaudent tam quam non gaudentes. & qui e
munt quasi nonutentes. & qui utuntur hoc mundo. tam quam non uten¬
tes. Preterit enim figura huius mundo. ⁊ Uolo uos sine sollicitudine es¬
se : Quisine sollicitudine est. securus expectat quando ueniat dñs ipsius.⁊
nam qualis amor est xp̃i. timere neueniat: fratres. non erubescimus. amu¬
mus & timemus neueniat. ⁊ Certe amamus. an peccata nr̃a plus amamus.ͤ
Ergo ipsa oderimus peccata. & amemus eum qui uenturus est adpunienda
peccata. ⁊ Ueni&. uelimus nolimus. ⁊ non enim quia modo non uenit. ideo uen¬
turus non est : ueni& etquando nescis. et si paratum te in uenerit. nihilti¬

Expanded text:
re mundo. Quid est hoc? Habentes tanquam non habentes. Sic dicit, sic hortatur quos non vult inveniri a die illa tanquam praegnantes et mammantes, sic eos hortatur: «De caetero, fratres, tempus breve est: reliquum est, ut et qui habent uxores tamquam non habentes sint, et qui flent tamquam non flentes sint, et qui gaudent tamquam non gaudentes munt, quasi non tenentes; et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utentes: praeterit enim figura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qui sine sollicitudine est, securus exspectat quando veniat Dominus ipsius. Nam qualis amor est Christi, timere ne veniat? Fratres, non erubescimus? Amamus, et timemus ne veniat. Certe amamus? an peccata nostra plus amamus? Ergo ipsa oderimus peccata, et amemus eum qui venturus est ad punienda peccata. Veniet, velimus, nolimus: non enim quia modo non venit, ideo venturus non est. Veniet, et quando nescis; et si paratum te invenerit, nihil ti
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum posterior non habet ubi dictũ ẽ. carnes seruorũ tuorum
bestiis terrȩ : sed sub auditur utique quod habet superius posuerunt :
Iraporro etuelus dĩ non sunt perturbationes dĩ. sicut non nulli scriptu¬
ras quas non intellegunt arguunt : sed nomine irae intellegitur iundie¬
ta iniquitatis : Nomine zeli exactio castitatis : ncanima legem dñi sui
contempnat. et adõ suo fornicando dispereat: Haecergo ipso affectu
cas : Satis aũ his ostenditur uerbis. propt̃ peccata hominibus. licet
fide libus has fieri tribulationes : quamuis hinc flores cat martrrum
gloria merito patientiae : Et pie sustenta to in flagello dñi moderaa¬
mine disciplinȩ : hoc machabei intersȩua torm̃ta. hoc tresuri in¬
ter noxias flammas : hoc prophetȩ scĩ in captiuitate testantur : Quã uis enĩ
paternã correptionem. fortissime et pissime ꝑceperunt : Non tamen

Expanded text:
verbum posterior non habet, ubi dictum est, Carnes sanctorum tuorum verbum posterior non habet, ubi dictum est, Carnes sanctorum tuorum bestiis terrae; sed subauditur utique quod habet superior, posuerunt. Ira porro et zelus Dei, non sunt perturbationes Dei, sicut nonnulli Scripturas quas non intelligunt arguunt: sed nomine irae intelligitur vindicta iniquitatis; nomine zeli exactio castitatis, ne anima legem Domini sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat. Haec ergo ipso effectu cas . Satis autem his ostenditur verbis, propter peccata hominibus, licet fidelibus, has fieri tribulationes; quamvis hinc florescat martyrum gloria merito patientiae, et pie sustentato in flagello Domini moderamine disciplinae. Hoc Machabaei inter saeva tormenta , hoc tres viri inter innoxias flammas , hoc Prophetae sancti in captivitate testantur. Quamvis enim paternam correptionem fortissime et piissime perferant; non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ quasi indicatio sed deploratio : Usque quo inquit dñe irasceris
in finem : ex ardescet uelut ignis gelustuus Rogat utique ned s̃
usq: in finem irascatur : id est neilla tanta pressura. et tribulatio ater
uastatio usq: in finẽ perseueret : sed temperet correptionẽ suã scđm
illud quod in aliopsalmo dicitur : Cibabis nos pane lacrimarũ. et potũ¬
dabis nõs in lacrimis in mensurã Nam quo usq: dñe irasceris infinem :
Ita dictum ẽ ac sidiceretur nolidñe irasci infinẽ: Et in eo quod sequitur:
Ex ardescit uelut ignis relustuus: utrumq: sub audiendum ẽ : Et quo¬
usque in finẽ : acsidiceretur. quousq ex ardescit uelut ignis selus
tuus infinem : Namita hic duo ista sub audienda sunt : sicut superrs
unũ illud quod dictum ẽ posuerunt : Nam cum habeat prior senten¬
tia posuerunt morticina seruorũ tuorũ escas uolatilibus caeli: hoc

Expanded text:
esse quasi indicatio, sed deploratio: Usquequo, inquit, Domine, irasceris esse quasi indicatio, sed deploratio: Usquequo, inquit, Domine, irasceris in finem, exardescet velut ignis zelus tuus? Rogat utique ne Deus usque in finem irascatur, id est, ne illa tanta pressura, et tribulatio, atque vastatio usque in finem perseveret; sed temperet correptionem suam, secundum illud quod in alio psalmo dicitur: Cibabis nos pane lacrymarum, et potabis nos in lacrymis in mensura . Nam, quousque, Domine, irasceris in finem? ita dictum est, ac si diceretur, Noli, Domine, irasci in finem. Et in eo quod sequitur, Exardescet velut ignis zelus tuus, utrumque subaudiendum est, et, quousque, et, in finem; ac si diceretur, Quousque exardescet velut ignis zelus tuus in finem? Nam ita hic duo ista subaudienda sunt, sicut superius unum illud quod dictum est, posuerunt: nam cum habeat prior sententia, Posuerunt morticina servorum tuorum escas volatilibus coeli, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
deb et uideri tam magnũ in aliquibus locis fuisse terrorẽ : Vt sepul¬
tores scõrum corporum nulli prorsus existerent : Autcerte quia in se¬
pulta cadauera in multis locis diuiacere potuerunt : donec areli¬
giosis quodam modo furata sepelirentur : Facti sumus inquit oppro¬
brium uicinis nr̃is. : Ideo pretiosa non in conspectu hominũ a quibus
hoc erat opprobrium : sed in conspectu dñi mors scõrum eius: Subsan¬
natio et inrisio uelut quidã interpretati sunt : in lusio eis Qui incircui¬
tu nr̃o sunt Repetitio est sententiȩ superioris : nam quod supra dic¬
inde secundum hierusalem terrenã uicini et incircuitu gentis eius: Vtiq
aliȩgentes intelleguntur : Secundũ aũ hierusalem liberam matrem
nr̃am uicini sunt . Et in circuitu eius. inter quos inimicos suos habitat
dens : unde intellegatur superioris afflictionis commemoratioñ

Expanded text:
debet videri tam magnum in aliquibus locis fuisse terrorem, ut sepuldebet videri tam magnum in aliquibus locis fuisse terrorem, ut sepultores sanctorum corporum nulli prorsus existerent; aut certe quia insepulta cadavera in multis locis diu jacere potuerunt, donec a religiosis quodammodo furata sepelirentur. 7. vers. 4. Facti sumus, inquit, opprobrium vicinis nostris. Ideo pretiosa, non in conspectu hominum, a quibus hoc erat opprobrium, sed in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Subsannatio et irrisio: vel, ut quidam interpretati sunt, illusio, eis qui in circuitu nostro sunt. Repetitio est sententiae superioris: nam quod supra dicinde secundum Jerusalem terrenam vicini, et in circuitu gentis ejus, utique aliae gentes intelliguntur: secundum autem Jerusalem liberam matrem nostram, vicini sunt et in circuitu ejus, inter quos inimicos suos habitat dens, unde intelligatur superioris afflictionis commemoratio non
Abbreviated transcription (Latin):
iã idest abundanter et uiriliter : incircuitu hierus al
Sihierus alem terrenã urbem hic accipimus eorum sanguinẽ intellegimꝰ
effusum in circuitueius : quos hostes extramuros repperire potuerunt:
Siaũ hierus alem illam intellegimus dequa dictum ẽ multi filii desertȩ
magis quã eius quȩ habet uirum : circuitus eius ẽ peruni uersã terram ::
In ea quippe lectione prophetica ubi scriptumẽ : multi filu desertȩ :
magis quameius quae habet uirũ : Paulo postea dicitur : et quieruitte
Ds̃ isrł uniuerse terrȩ uocabitur.: Circuitus ergo huius hierus alem
in hoc psalmo intellegendus ẽ : Quousq: tunc fuerat eadem ẽctadilatatte:
fructificans et crescens in uniuerso mundo : quando in omni parte eius
persecutio seuiebat : et martrrum stragem quorum sanguis sicuta qua
effundebatur cum magnis lucribus thesaurorum caelestiũ faciebat:
Quoduero adiunctum ẽ et non erat qui sepeliret : Aut non incredibile

Expanded text:
id est, abundanter et viliter: in circuitu Jerusalem. Si Jerusalem terrenam urbem hic accipimus, eorum sanguinem intelligimus effusum in circuitu ejus, quos hostes extra muros reperire potuerunt. Si autem Jerusalem illam intelligimus, de qua dictum est, Multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum, circuitus ejus est per universam terram: in ea quippe lectione prophetica, ubi scriptum est, Multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum, paulo post ei dicitur, Et qui eruit te, Deus Israel universae terrae vocabitur . Circuitus ergo hujus Jerusalem in hoc psalmo intelligendus est quousque tunc fuerat eadem Ecclesia dilatata, fructificans et crescens in universo mundo, quando in omni parte ejus persecutio saeviebat, et martyrum stragem, quorum sanguis sicut aqua effundebatur, cum magnis lucris thesaurorum coelestium faciebat. Quod vero adjunctum est, Et non erat qui sepeliret: aut non incredibile
Abbreviated transcription (Latin):
sinistram ponatur: aut qui ad sinistram deb& stare errante dõ ad dexte¬
ram ponatur: non potest errare utibi ponat malum ubi deb& ponere
bonum.: nec ibi ponat bonum ubi deb& ponere malum.: Si errare non
potest nos erramus si nontimemus. Si autem timuerimus modo. tunc
quod timeamus non habebimus quo terribile et scm̃ est Et honor re¬
gis iudicium diligit.⁊ Sic ergo timeant eum populi ut torrigant se. non quu¬
si multum praesumentes demisericordia ipsius dimittant se & male uiuant.
Diligit enim miseri cordiam sed diligit & iudicium : quae est misericor¬
dia : ut modo predic& tibi ueritatem ut modo clam & adte ut conuertaris :
parua misericordia est quia uixisti in malis factis. & ad huc non tetulit
cum peccator es utcredenti ignoscer& peccata sua parua misericordia

Expanded text:
sinistram ponatur; aut qui ad sinistram debet stare, errante Deo ad dextesinistram ponatur; aut qui ad sinistram debet stare, errante Deo ad dexteram ponatur: non potest errare, ut ibi ponat malum, ubi ponere debet bonum; nec ibi ponet bonum, ubi debet ponere malum. Si errare non potest, nos erramus, si non timemus; si autem timuerimus modo, tunc quod timeamus non habebimus. «Quoniam terribile et sanctum est; et honor regis judicium diligit.» Sic ergo timeant cum populi, ut corrigant se: non quasi multum praesumentes de misericordia ipsius, dimittant se, et male vivant; diligit enim misericordiam, sed diligit et judicium. Quae est misericordia? Ut modo praedicet tibi veritatem, ut modo clamet ad te ut convertaris. Parva misericordia est, quia vixisti in malis factis, et adhuc non te tulit cum peccares, ut credenti ignosceret peccata tua? parva misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
confiteantur. quomodo dicimus parum fuisse nomen xpi ante quam
preclare diffamaretur xp̃s.÷ quia nomen ipsius fama ipsius dicitur:
parum nomen erat lam nomen magnum factum est Quae gens est
quae non audiuit nomen xpĩ: lam ergo magno nominituo confiteant᷑
populi . qui ante paruo nomini tuo irascebantur. Confiteantur nomini
tuo magno.⁊ Quare confiteantur :
tus humiliatus. sic predicatur iudicatus utueniat et excelsus.⁊ Ueniat
uiuus inuirtute. ueniat iudicaturos. modo parc& populis blaspheman¬
tibus. quia patientia dĩ adpaenitentiam te adducit. non enim qui modo
parcit semperhab& parcere ᷤ aut qui modo predicat uttimeatur non est
dexteram illius inueniamur. uenturus est enim & iudicaturus ut alios
ponat ad sinistram alios addexteram. & non illud facit ipse quo modo¬
cumque uterr& forte in hominibus. Et qui addexteram ponendus est ad

Expanded text:
confiteantur. Quomodo dicimus parvum fuisse nomen Christi, antequam confiteantur. Quomodo dicimus parvum fuisse nomen Christi, antequam praeclare diffamaretur Christus? Quia nomen ipsius fama ipsius dicitur. Parvum nomen erat; jam modo nomen magnum factum est. Quae gens est quae non audivit nomen Christi? Jam ergo magno nomini tuo confiteantur populi qui ante parvo nomini tuo irascebantur: «Confiteantur nomini tuo magno.» Quare confiteantur? «tur humiliatus, sic praedicatur judicatus, ut veniat et excelsus, veniat vivus, in virtute veniat judicaturus. Modo parcit populis blasphemanibus, quia patientia Dei ad poenitentiam adducit . Non enim qui modo parcit, semper habet parcere; aut qui modo praedicatur ut timeatur, non estdexteram illius inveniamur. Venturus est enim, et judicaturus, ut alios ponat ad sinistram, alios ad dexteram . Et non illud facit ipse quomodocumque, ut erret forte in hominibus, ut qui ad dexteram ponendus est, ad
Abbreviated transcription (Latin):
lemus illos oremus pro illis. et ut exaudiamur ieiunemus pro illis.
non enimnos nostra ieiunia celebramus perdies festos illorum. ⁊ ali¬
a sunt ieiunia nr̃a quam cȩlebramus perdies paschae futuros peralia at¬
que alia quaesolemnia nobis sunt in xp̃o. peristos autem dies ad hoc ieiu¬
namus. ut quando ipsi laetantur nos pro illis gemamus. Laetitia enim
sua admonent dolorem nrm̃. et faciunt nos recordari quam miseri sint
adhuc.: Sed quia uidemus multos in deliberatos ubi & nos fuimus. nec de
illis desperare debemus. et siad huc irascuntur. nos oremus. et si ad huc
commo uetur particula terrae quaeremansit . nos permaneamus inge¬
mitu proipsis. ut et illis tribuat intellectum & nobiscum audiant uoces is¬
pra quos magnus es insion. lam confiteantur nomini tuo magno .⁊ pa¬
rum fuit nomen tuum quando irascebantur. factum est magnum iam

Expanded text:
lemus illos, oremus pro illis; et ut exaudiamur, jejunemus pro illis. lemus illos, oremus pro illis; et ut exaudiamur, jejunemus pro illis. Non enim nos nostra jejunia celebramus per dies festos illorum. Alia sunt jejunia nostra quae celebramus per dies Paschae futuros, per alia atque alia quae solemnia nobis sunt in Christo: per istos autem dies ad hoc jejunamus, ut quando ipsi laetantur, nos pro illis gemamus. Laetitia enim sua admonent dolorem nostrum, et faciunt nos recordari quam miseri sint adhuc. Sed quia videmus multos inde liberatos, ubi et nos fuimus, nec de illis desperare debemus. Et si adhuc irascuntur, nos oremus; et si adhuc commovetur particula terrae quae remansit, nos permaneamus in gemitu pro ipsis, ut et illis Deus tribuat intellectum, et nobiscum audiant voces isgno.» Ips omnes populi, super quos magnus es in Sion, jam «confiteantur nomini tuo magno.» Parvum fuit nomen tuum, quando irascebantur: factum est magnum; jam
Abbreviated transcription (Latin):
creuerunt praedicatores .: Ideo perdies festos ipsorum qui a uidemus
eos qui reliqui facti sunt insanire ad huc inuoluntatibus suis malis &
peruersis rogamus pro illis dm̃ ut qui delectabiliter audiunt orga¬
num. delectabilius audiant uocem dĩ.: non enim quod sonat sinerati¬
one delectat aurem & uerbum dĩ non delectat cor.: Sed ideo pro illis
oramus quando diebus illorum festis nos ieiunamus ut fiant sibi ipsi
spectaculum. Quando enim uiderint se. displicebunt sibi. Sed ideo
non sibi displicent quia non se adtendunt. aebrius non sibi displic& sed
sobrio displicet. Da hominem qui iam iocundatur indnõ uiuit. graui¬
ter suspirat in illam pacem aeternam quam illi promisit ds̃. Et uide
quia quando respexerit hominem saltantem adorganum plus illum do¬
let insanientem. quam freneticum febrientem.⁊ ergo si nouimus malu
illorum quia deipsis malis & nos liberati sumus. doleamus illos.: et sido¬

Expanded text:
creverunt praedicatores. Ideo per dies festos ipsorum, quia videmus creverunt praedicatores. Ideo per dies festos ipsorum, quia videmus eos qui reliqui facti sunt, insanire adhuc in voluptatibus suis malis et perversis, rogamus pro illis Deum, ut qui delectabiliter audiunt organum, delectabilius audiant vocem Dei. Non enim quod sonat sine ratione delectat aurem, et verbum Dei non delectat cor. Sed ideo pro illis oramus, quando diebus illorum festis non jejunamus, ut fiant sibi ipsi spectaculum. Quando enim viderint se, displicebunt sibi; sed ideo non sibi displicent, quia non se attendunt. Ebrius non sibi displicet, sed sobrio displicet. Da hominem qui jam jucundatur in Deo, vivit graviter, suspirat in illam pacem aeternam quam illi promisit Deus; et vide quia quando respexerit hominem saltantem ad organum, plus illum dolet insanientem, quam phreneticum febrientem. Ergo si novimus mala illorum, quia de ipsis malis et nos liberati sumus, doleamus illos; et si do
Abbreviated transcription (Latin):
illos qui iras cebuntur.⁊ putatis enim quia tunc irascebantur & modo
non irascuntur ⁊ Irascebantur tunc . sed quia plures erant a perte iras.¬
cebantur.: modo quia pauci facti sunt occulte irascuntur. Interim
fracta est audacia finietur& iracundia.. putatis enim fratres quia
illi quorum hesterno die organa concrepabant non irascuntur lelu¬
niis nrĩs : Non autem eis irascamur. sed pro eis ieiunemus. Dixit
proinimicis nostris. oremus propersequentibus nos. Et cum
hoc facit ecclesia prope finiunt persecutores. Ex audita est enim
cum hoc facer& et ex auditur cum hoc facit.⁊ prae ualebant malo
suo. finiti sunt bono suo .: Quomodo enim finiti sunt uultis nosse.
manducati sunt ab ecclesia. quaeres illos inse & non inuenis. quaere
in ea quae illos manducauit & inuisceribus eius inueniant .⁊ transe¬
untes enim adecclesiam xp̃iani facti sunt. perierunt persecutores.

Expanded text:
illos qui irascebantur. Putatis enim quia tunc irascebantur, et modo illos qui irascebantur. Putatis enim quia tunc irascebantur, et modo non irascuntur? Irascebantur tunc: sed quia plures erant, aperte irascebantur; modo quia pauci facti sunt, occulte irascuntur. Interim fracta est audacia; finietur et iracundia. 5. Putatis enim, fratres, quia illi quorum hesterno die organa concrepabant, non irascuntur de jejuniis nostris? Non autem eis irascamur, sed pro eis jejunemus. Dixit pro inimicis nostris, oremus pro persequentibus nos : et cum hoc facit Ecclesia, prope finiti sunt persecutores. Exaudita est enim cum hoc faceret, et exauditur cum hoc facit: praevalebant malo suo, finiti sunt bono suo. Quomodo enim finiti sunt, vultis nosse? Manducati sunt ab Ecclesia. Quaeris illos in se, et non invenis; quaere in ea quae illos manducavit, et in visceribus ejus inveniuntur. Transeuntes enim ad Ecclesiam, christiani facti sunt; perierunt persecutores,
Abbreviated transcription (Latin):
si intendit uidere lueem quae uidenda est. nam si ad suam ad ten¬
dit tenebratur. siad lucem illius ad tenderit inluminatur. ⁊ quia ta¬
men manifestum est sion ciuitatem dĩ dĩ esse. quae est ciuitas dĩ nisi
scã ecclesia : homines enim amantes seinuicem &amantes dm̃ suum
qui in illis habitat. faciunt ciuitatem dõ. quia lege quadam ciuitas
continetur.: Lex ipsa eorum caritas est & ipsa caritas ds̃ est. a perte e¬
nim scriptum est ds̃caritas est : quiergo plenus est caritate. plenus dõ
& multi pleni caritate. ciuitatem faciunt dõ. ⁊ ista ciuitas dĩ. uocatur si¬
on. ergo ecclesia estsion: in illa ergo est magnus ds̃. in illa esto. & ñe
rit preterte ds̃ . : cum autem fuerit inte ds̃ quia tu factus es desion mem¬
brum desion. ciuis desion pertinens ad societatem populi dĩ. excelsus
inte erit ds̃ super omnes populos.: Super illos qui irascantur aut suꝑ

Expanded text:
si intendit videre lucem quae videnda est. Nam si ad suam attensi intendit videre lucem quae videnda est. Nam si ad suam attenderit, tenebratur: si ad lucem illius attenderit, illuminatur. Quia tamen manifestum est Sion civitatem Dei esse; quae est civitas Dei, nisi sancta Ecclesia? Homines enim amantes se invicem, et amantes Deum suum qui in illis habitat, faciunt civitatem Deo. Quia lege quadam civitas continetur; lex ipsa eorum, charitas est; et ipsa charitas, Deus est: aperte enim scriptum est, «Deus charitas est» . Qui ergo plenus est charitate, plenus est Deo; et multi pleni charitate, civitatem faciunt Deo. Ista civitas Dei vocatur Sion: ergo Ecclesia est Sion. In illa est magnus Deus. In illa esto, et non erit praeter te Deus. Cum autem fuerit in te Deus, quia tu factus es de Sion, membrum de Sion, civis de Sion, pertinens ad societatem populi Dei; excelsus in te erit Deus super omnes populos, super illos qui irascuntur, aut super
Abbreviated transcription (Latin):
rubim. nesciebas quid est cherubim. et forte tibi figurabas animo quan¬
dam cathedram caelestem. ingentem gemmatam et ipsam dicebas che¬
rubim carnali sensu uolitans perfanta sinata.⁊ Dicͭ est tibi quia cheru¬
bim plenitudo scientiae est. et dictum est quia plenitudo scientiae non
cuullib& scientiae. sed plenitudo scientiae legis utilis est homini .⁊ et ne
desperares deipsa scientia legis. breuitertibi dictum est. plenitudo le¬
gis est caritas.⁊ habeto ergo caritatem in dm̃ & in proximum. eteris se¬
des dĩ pertinebis adcherubim: sed siad huc non intellegis. audi
quid sequatur.: Dñs insion magnus.: Quem tibi dixi cherubim. in
magnus est .⁊ lam quaere quid est sion. ⁊ Si non noi
tatem dĩ esse. sion dicta est ciuitas. quae est hierusalem.⁊ Dicta aut̃
& interpretatione quadam nomen accipiens. quia sion speculatio di¬
citur. id est uisio & contemplatio . ⁊ S peculari enim prospicere est uel
conspicere uel intendere utuideas.: Est autem sion omnis animu

Expanded text:
rubim,» nesciebas quid est Cherubim; et forte tibi figurabas animo quamdam cathedram coelestem, ingentem, gemmatam, et ipsam dicebas Cherubim, carnali sensu volitans per phantasmata: dictum est tibi quia Cherubim plenitudo scientiae est; et dictum est quia plenitudo scientiae, non cujuslibet scientiae, sed plenitudo scientiae Legis utilis est homini; et ne desperares de ipsa scientia Legis, breviter tibi dictum est, «Plenitudo Legis charitas.» Habeto ergo charitatem in Deum et in proximum, et eris sedes Dei; pertinebis ad Cherubim. Sed si adhuc non intelligis, audi quid sequatur: «Dominus in Sion magnus.» Quem tibi dixi super Cherubim, in Sion magnus est. Jam quaere quid est Sion? Sion novimus civitatem Dei esse. Sion dicta est civitas quae est Jerusalem; dicta autem ex interpretatione quadam nomen accipiens, quia Sion Speculatio dicitur, id est visio et contemplatio. Speculari enim prospicere est, vel conspicere, vel intendere ut videas. Est autem Sion omnis anima,
Abbreviated transcription (Latin):
sterneris. non quasi terram intuearis. sed illum scm̃ cuius pedum scabel¬
lum est quod adoras. propter ipsum enim adoras. Ideo & hic subiecit.
oras scabellum pedum eius.: Et cum ad oras illum necogitatione remune

Expanded text:
rosternis, non quasi terram intuearis, sed illum Sanctum cujus pedum scabelrosternis, non quasi terram intuearis, sed illum Sanctum cujus pedum scabellum est quod adoras; propter ipsum enim adoras: ideo et hic subjecit, oras scabellum pedum ejus. Et cum adoras illum, ne cogitatione remane
Abbreviated transcription (Latin):
rare scabellum pedum dnĩ mei. quia psalmus mihi dicit adorate sca¬
bellum pedum eius.: Quaero quid sit scabellum pedum eius &dicit
mihi scriptura terra scabellum pedum meorum. fluctuuns conuer¬
tome adxpm̃. quia ipsum quaero hic & inuenio: Quo modo sine
impietate ad oraretur terra. sine impietate adoraretur scabellum pe¬
dum eius. suscepit enim deterra terram. quia caro deterra est. &decarne
mariae carnem accepit.: Et quia in ipsa carne hic ambulauit. et ipsam
carnem nobis manducandam ad salutem dedit.: Nemo autem illam carnẽ
manducat nisi prius ad orauerit .: Inuentum est quem ad modum adoretur
tale scabellum pedum dnĩ. Et non solum non peccemus adorando. sed peccemꝰ
non adorando : Numquid aut̃ caro uiuificat: Ipse dñs dixit cum deipsa
commendatione eiusdem terrae loqueretur. Sp̃s est qui uiuificat. caro
enimnihil prodest.: Ideo & ad terram quam lib& cumte inclinus att ꝓ¬

Expanded text:
rare scabellum pedum Domini mei, quia dicit mihi psalmus: Adorate scarare scabellum pedum Domini mei, quia dicit mihi psalmus: Adorate scabellum pedum ejus. Quaero quid sit scabellum pedum ejus, et dicit mihi Scriptura: Terra est scabellum pedum meorum. Fluctuans converto me ad Christum, quia ipsum quaero hic, et invenio quomodo sine impietate adoretur terra, sine impietate adoretur scabellum pedum ejus; suscepit enim de teMariae virginis carnem accepit, et qucarnem nobis manducandam ad salutem dedit; nemo autem illam carnem manducat, nisi prius adoraverit: inventum est quemadmodum adoretur tale scabellum pedum Domini, et non solum non peccemus adorando, sed peccemus non adorando. Numquid autem caro vivificat? Ipse Dominus dixit, cum de ipsa commendatione ejusdem terrae loqueretur: «Spiritus est qui vivificat; caro autem nihil prodest.» Ideo et ad terram quamlibet cum te inclinas atque p
Abbreviated transcription (Latin):
ponat ad sinistram inter eos quibus dicturus est ite in ignem aeternum
qui p̃paratus est diabolo &angelis eius, qui in nobis coronaturus non
merita nostra sed dona sua quantum deb& exaltari . Exaltate dnm̃dm̃
orare᷑. Scabellum pedum eius. Sub pedaneum dicitur scabellum quod di¬
cunt greci hyppodion. dixerunt latini scabellum & aludixerunt sub¬
pedaneum. Sed uidete fr̃s quid nos iubeat adorare. alio loco scriptu¬
radicit caelum mihi sedes est. terra autem scabellum pedum meorum :
ergo terram nos iub& adorare᷑. quiu dixit alio loco quid sit scabel¬
lum pedumdĩ : et quomodo ad orabimus terram cumdicat aperte scrip¬
tura dnm̃ dm̃ tuum adorabis., Et hic dicit adorare scabellum pedum
eus : Exponens autem mihi quid sit scabellum eius dicit .⁊ Terra aut̃
scabellum pedum meorum: Anceps factus sum. timeo adorare terrã¬
nedamn& me. qui fecit caelum & terram.: Rursum timeo non ado¬

Expanded text:
ponat ad sinistram, inter eos quibus dicturus est, «Ite in ignem aeternum, ponat ad sinistram, inter eos quibus dicturus est, «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» . Qui in nobis coronaturus est non merita nostra, sed dona sua, quantum debet exaltari? «Exaltate Dominum orare? «Scabellum pedum ejus.» Suppedaneum dicitur scabellum. Quod dicunt Graeci ὑποπόδιον, dixerunt Latini «scabellum;» et alii dixerunt, «suppedaneum.» Sed videte, fratres, quid nos jubeat adorare. Alio loco Scripturarum dicitur: «Caelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum» . Ergo terram nos jubet adorare, quia dixit alio loco quod sit scabellum pedum Dei? Et quomodo adorabimus terram, cum dicat aperte Scriptura: «Dominum Deum tuum adorabis» ? Et hic dicit, «Adorate scabellum pedum ejus;» exponens autem mihi quod sit scabellum pedum ejus, dicit, «Terra autem scabellum pedum meorumne damnet me qui fecit coelum et terram; rursus timeo non ado
Abbreviated transcription (Latin):
malo : Discernendo iudicium habes. faciendo iustitiam habes. ⁊Decli¬
na amalo ait & fac bonum. quaere pacem & sequere eam. Primo de¬
bes habere iudicium et postea iustitiam: quod iudicium ut primo
iudices quid sit malum & quid sit bonum et quam iustitiam: Declines
amalo & facias bonum: Hoc autem non ate habebis. quia uide quiddixit:
ex altate bene exaltate : Laudemus & exaltemus illum qui fecit ipsam iusti¬
tiam quam habemus. ipse in nobis fecit: Quis enim nobis fecit ipsam iusti¬
tiam nisi quinos iustificauit. Dexp̃o autem dictum est qui iusti ficat
impium., Nos ergo impii. ille iustificator quando &ipsam stitiam
ipse in nobis fecit qua illi placeamus utad dexteram nos ponat &non ad
sinistram. utdicat ad dexteram positis. Venite benedicti patris mei
percipite regnum quod uobis paratum est ab initio mundi. non autem

Expanded text:
malo. Discernendo, judicium habes; faciendo, justitiam habes. «Declimalo. Discernendo, judicium habes; faciendo, justitiam habes. «Declina a malo,» ait, «et fac bonum; quaere pacem, et sequere eam» . Primo debes habere judicium, et postea justitiam. Quod judicium? Ut primo judices quid sit malum, et quid sit bonum. Et quam justitiam? Declines a malo, et facias bonum. Hoc autem non a te habebis; quia vide quid dixit:exaltate, bene exaltate. Laudemus illum, exaltemus illum qui fecit ipsam justitiam quam habemus; ipse in nobis fecit. Quis enim in nobis fecit justitiam, nisi qui nos justificavit? De Christo autem dictum est, «Qui justificat impium» . Nos ergo impii, ille justificator, quando et ipsam justitiam ipse in nobis fecit qua illi placeamus, ut ad dexteram nos ponat, et non ad sinistram: ut dicat ad dexteram positis, «Venite,» «benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi;» non autem
Abbreviated transcription (Latin):
autem necessarium hab& artificis medicinam.⁊ Sic ergo ut peccar& ho¬
mo ipse sibi sufficit ad peccatum. utiustificetur non sibi sufficit nisi ab
illo iustificetur qui solus est iustus. Utergo illi se homines dent forman¬
dos adiustitiam. cum terruiss& populos psalmus iste & dixiss& confitean¬
tur nomini tuo magno quõ terribile & scm̃ est & honor regis iud icium di¬
ligit.: Veluti quaerentes iam populos territos quomodo iusti uiuere
debeant quia inse ipsis non possunt habere iustitiam. Commendauit
illis et plasmatorem iustitiae illorum. & secutus ait.: Tuparasti aequi¬
habere iudicium debemus habere iustitiam Sed ille in nobis facit iu¬
dicium & iustitiam. qui nos fecit inquibus facer&. quomodo & nos de¬
bemus habere iudicium &iustitiam. Iudicium habes quando discernis
malum abono. Iustitiam autem quando sequeris bonum & declinas a

Expanded text:
autem, necessariam habet artificis medicinam. Sic ergo ut peccet hoautem, necessariam habet artificis medicinam. Sic ergo ut peccet homo, ipse sibi sufficit ad peccandum: ut justificetur, non sibi sufficit, nisi ab illo justificetur, qui solus est justus. Ut ergo illi se homines dent formandos ad justitiam, cum terruisset populos psalmus iste, et dixisset, «Confiteantur nomini tuo magno, quoniam terribile et sanctum est; et honor regis judicium diligit;» veluti quaerentes jam populos territos quomodo justi vivere debeant, quia in seipsis non possunt habere justitiam, commendavit illis et plasmatorem justitiae illorum, et secutus ait: «Tu parasti aequius enim et nos habere judicium, debemus habere justitiam; sed ille in nobis facit judicium et justitiam, qui nos fecit in quibus faceret. Quomodo et nos debemus habere judicium et justitiam? Judicium habes, quando discernis malum a bono; justitiam autem, quando sequeris bonum, et declinas a
Abbreviated transcription (Latin):
est: Putas quia sic sempererit misericordia ut neminem puniat. Nobi
lis hic terribile & scm̃ nomen eius & honor regis iudicium diligit.⁊ In iustũ
enim est iudicium &omnino non est iudicium nisi meritu redantur suu¬
uni cuique quem ad modum quisque gessit incorpore siue bonum siue mu¬
lum et honor regis iudiuum diligit. Ergo timemus ergo faciamus iustiti¬
am. ergo faciamus aequitatem.: Sed quis facit aequitatem. quis facit ius¬
tiam: Homo peccator homo iniquus. homo peruersus homo al uersus
deformare. : Idoneus est homo aduulnerandum se. numquid idoneus est
adsandum seͦ. Quando uult egrotat. non quando uult surgit Si uult
uiuat intemperanter uel infrigore uel incalore. eodie egrotat quouolu¬
erit. Cum autem uiuendo intemperanter coeperit egrotare. surgat
quando uult. qui euit quando uoluit. surgat si potest quando uult.
ut iacer& egrotus intemperantiam suam habuit necessariam Vt surgat

Expanded text:
est? Putas quia sic semper erit misericordia, ut neminem puniat? Noli sic putare. Terribile et sanctum nomen ejus; «et honor regis judicium diligit.» Injustum est enim judicium, et omnino non est judicium, nisi merita reddantur sua cuique, quemadmodum quisque gessit in corpore, sive bonum, sive malum : «et honor regis judicium diligit.» Ergo timeamus, ergo faciamus justitiam, ergo faciamus aequitatem. 7. Sed quis facit aequitatem? quis facit justitiam? Homo peccator, homo iniquus, homo perversus, homo aversus deformare. Idoneus est homo ad vulnerandum se; numquid idoneus est ad sanandum se? Quando vult aegrotat, non quando vult surgit. Si vult, vivat intemperanter vel in frigore vel in calore; eo die aegrotat, quo voluerit: cum autem vivendo intemperanter coeperit aegrotare, surgat quando vult; qui jacuit quando voluit, surgat, si potest, quando vult. Ut jaceret aegrotus, intemperantiam suam habuit necessariam: ut surgat
Abbreviated transcription (Latin):
acternum : De his enim cum dixissec et confundantur & pereant. statim subiecit. Et
cognoscant quia nomentibi dnr̃ tusolus altirsimus in omniterra: Ad hanc cognitio¬
nem uenientes sic confundantur ut placeant. sic pereant ut ꝑmaneant. Cognoscant
inquit quia nomen tibi dñs : Tam quã nec uero nec suo nomine nuncupentur.
Quicumq: aliidomini nominantur quõ seruiliter dominantur et uero dño
comparati nec dominisunt sicut dictũ est ego sumqui sum.
Tam quã non
sint eaquae facta sunt si comparentur ei a quo facta sunt: Quoduero a¬
iunxit tusolus altissimus in omni terra. Vel sicutalii codices habent
superomnẽ terram. Utiq: et in omni caelo uel superomnecaelũ. sed hoc
dicere maluit quo terrena superbia premeretur: Desinet enĩ super¬
bire terra idest homo cuidictũ est. terraes : Et quid superbit terra
etcinis cumcognoscit dñm essealtissimum super omnem terram᷑. Idestnul¬

Expanded text:
aeternum. De his enim cum dixisset, «Et confundantur, et pereant;» statim subjecit, «Et cognoscant quia nomen tibi Dominus; tu solus altissimus in omni terra:» ad hanc cognitionem venientes sic confundantur, ut placeant; sic pereant, ut permaneant. «Cognoscant,» inquit, «quia nomen tibi Dominus:» tanquam non vero nec suo nomine nuncupentur quicumque alii domini nominantur; quoniam serviliter dominantur, et vero Domino comparati nec domini sunt: sicut dictum est, «Ego sum qui sum» ; tanquam non sint ea quae facta sunt, si comparentur ei a quo facta sunt. Quod junxit, «tu solus altissimus in omni terra,» vel, sicut alii codices habent, «super omnem terram;» utique et in omni coelo, vel super omne coelum: sed hoc dicere maluit, quo terrena superbia premeretur. Desinit enim superbire terra, id est homo, cui dictum est, «Terra es» ; et, «Quid superbit terra et cinis» ? cum cognoscit Dominum esse altissimum super omnem terram, id est, nul
Abbreviated transcription (Latin):
Siuis intellegere inuia in maculata psalle. idest operare in hila¬
ritate dõ tuo.⁊ Quae est uia in maculata. audi sequentia. Deã¬
bulabam. in nocentia cordis mei. inmedio domus meae. ⁊ Haec uia

Expanded text:
Si vis intelligire, in via immaculata psalle, id est, operare in hilaSi vis intelligire, in via immaculata psalle, id est, operare in hilaritate Deo tuo. Quae est via immaculata? Audi sequentia: «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Haec via
Abbreviated transcription (Latin):
bra : quaere membra ipsius. modo gemunt peruni uersum orbem
terrarum. tunc laetabuntur in fine in corona iustitiae dequadicit
paulus quam red d& mihi dñs in illo die iustus iudex. Et modo er¬
go cantaemus in spe. omnes inunum collecti.: Xpm̃ enim induti . xpĩ
sumus cum capite nr̃o. quia utique abrachae semensumus. a posto¬
lus hoc dicit quia dĩ xp̃s sumus. a postolus ait. ergo abrahae sem̃
estis. secundum promissionem hedes abrahȩ semen estis.⁊ uideamꝰ¬
tes : non dixit inseminibus tamquam in multis sed tamquam in
uno. et semin etuo quod est xp̃s. ⁊ et nobis dicit ergo semen abra¬
hae estis.: Mani festum quia ad xpm̃ pertinemus et quia membru
eius et corpus eius sumus. cum capite nr̃o unus homo sumus.
Cantemus ergo : Miseri cordiam & iudicium cantabo tibi dnẽ.¬
Psallam etintellegam in uia in maculata quando uenies ad me.
Nisi inuia in maculata non potest psallere. nec intellegere.

Expanded text:
bra. Quaere membra ipsius, modo gemunt per universum orbem bra. Quaere membra ipsius, modo gemunt per universum orbem terrarum: tunc laetabuntur in fine, in corona justitiae, de qua dicit Paulus, «Quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex.» Et modo ergo cantemus in spe, omnes in unum collecti. Christum enim induti Christus sumus cum capite nostro; quia utique Abrahae semen sumus. Apostolus hoc dicit. Quia dixi, Christus sumus. Apostolus ait, «Ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes.» Abrahae semen estis: videamtes: non dixit, In seminibus, tanquam in multis; sed tanquam in uno, Et semine tuo, quod est hae estis.» Manifestum quia ad Christum pertinemus; et quia membra ejus et corpus ejus sumus, cum capite nostro unus homo sumus. Cantemus ergo, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, DPsallam, et intelligam in via immaculata, quando venies ad me.» Nisi in via immaculata, non potes psallere, nec intelligere.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eius. esto in membris eius adhere illi perfidem . & perspem
et percaritatem. & in illo canta. in illo exulta. quia etipse inte laborat
inte sitit. inte esurit & tribulatur . ille ad huc inte moritur & tu in
illo iam resurrexisti . ⁊ Nam si non inte moriretur. noll& in te sibi
parci a persecutore. cumdicer& saule saule quid me persequeris .
ergo fratres mei xp̃s cantat.: sed quomodo nostis: x pm̃ assiduae
uerbum dĩ est perquod facta sunt omnia.: Hoc uerbum utredime¬
r& nos caro factum est : & habitauit in nobis. factus est homo ds̃ suꝑ
omnia. filius dĩ aequalis patri.⁊ ad hoc factus est utds̃ homo media¬
tor ess& inter homines & dm̃ &reconciliar& longe positos & coniun¬
ger& separatos & reuocar& alienatos. & reducer& peregrinos. ad hoc
factus est homo ÷ factus est ergo caput ecclesiae. hab& corpus & mẽ¬

Expanded text:
corpus ejus, esto in membris ejus, adhaere illi per fidem, et per spem, corpus ejus, esto in membris ejus, adhaere illi per fidem, et per spem, et per charitatem; et in illo cantas, in illo exsultas: quia et ipse in te laborat, in te sitit, in te esurit et tribulatur. Ille in te adhuc moritur, et tu in illo jam resurrexisti. Nam si non in te moreretur, nollet in te sibi parci a persecutore, cum diceret: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ergo, fratres mei, Christus cantat; sed quomodo, nostis: Christum assidue ristus Verbum Dei est, per quod facta sunt omnia. Hoc Verbum ut redimeret nos, caro factum est, et habitavit in nobis : factus est homo Deus super omnia, Filius Dei aequalis Patri; ad hoc homo factus est, ut Deus homo mediator esset inter homines et Deum, et reconciliaret longe positos, et conjungeret separatos, et revocaret alienatos, et reduceret peregrinos; ad hoc factus est homo. Factus est ergo caput Ecclesiae, habet et corpus et mem
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatem quod ero tibi similis.⁊ Id est parum est quia tutalis eras &
me talem putabas. ⁊ &cum ostendisset illi tempus misericordiae. ter¬
ruit detempore iudicii: arguamte. & statuam te ante faciem tuam.
tute ponis postte. ego ponam antete.: Omnis enim qui non uult uidero
peccata sua. post dorsum se ponit. &aliorum peccata accute adtendit.
non perdiligentiam sed per inuidentiam. Non uolens sanare sed accusa¬
re se autem obliuiscitur. : Vnde talibus dns̃ dicit : Stipulam in oculo
fratris tui uides & trabem in oculo tuo non consideras. : Quia ergo mi¬
seri cordia & iudicium. cantatur nobis. & nos facientes misericordiam.
securi expectemus iudicium. & simus incorpore ipsius & nos cante¬
mus eam. cantat enim hoc xp̃s. id est si solum caput cantat. ad nõ ẽ
canticum hoc ad nos non pertin&.: Si autem totus xp̃s idest caput &

Expanded text:
«iniquitatem, quod ero tibi similis.» Id est, parum est quia tu talis eras; et «iniquitatem, quod ero tibi similis.» Id est, parum est quia tu talis eras; et me talem putasti. Et cum ostendisset illi tempus misericordiae, terruit de tempore judicii: «Arguam te, et statuam te ante faciem tuam» . Tu te ponis post te, ego te ponam ante te. Omnis enim qui non vult videre peccata sua, post dorsum se ponit, et aliorum peccata acute attendit, non per diligentiam, sed per invidentiam; non volens sanare, sed accusare: se autem obliviscitur. Unde talibus Dominus dicit, «Stipulam in oculo fratris tui vides, et trabem in oculo tuo non vides» . Quia ergo misericordia et judicium cantatur nobis, et nos facientes misericordiam securi exspectemus judicium: et simus in corpore ipsius, et nos cantemus ea. Cantat enim hoc Christus: si solum caput cantat, a Domino est canticum hoc, ad nos non pertinet; si autem totus Christus, id est caput et
Abbreviated transcription (Latin):
& iudicium. Intellege quia ideo parcit ut corrigaris. non ut in ma¬
lignitate permaneas.: Noli tibi thes aurizare iram indiae irae etro¬
uelationis iusti iudicudĩ. quia tempore miseri cordiae in alio psalmo di¬
citur .⁊ peccatori autem dicit ds̃. ut quid tu enarras iustificationes meas.
& ad sumis testamentum meum perostuum: tu uero odisti disciplinam
& ab iecisti sermones meos postte.: Si uidebas furem currebas cum eo. et
cum moechis portionem tuam ponebas. Sedens aduersus fratrem tuum
detra hebas. & aduersus filium matris tuae ponebas scandalum. haec fe¬
ide tempus misericordiae .: quid est tacui: Num qui
non corripui: Sed non iudicaui: quomodo enim tac& qui cottidiecla¬
mat inscripturis in euangelio in predicatoribus suis: tacui a suppli¬
cio non a uerbo: Haec fecisti & tacui & quia tacuit ds̃ id est non uindica¬
uit: quid sibi dixit incorde suo peccator: audi: Suspicatus es inquit

Expanded text:
et judicium, intellige quia ideo parcit, ut corrigaris, non ut in maet judicium, intellige quia ideo parcit, ut corrigaris, non ut in malignitate permaneas. Noli tibi thesaurizare iram in die irae et revelationis justi judicii Dei. Quia in tempore misericordiae in alio psalmo dii: Peccatori autem dicit dominus, Ut quid tu exponis iustificationes meas, et adsumis testamentum meum et projecisti sermones meos retro. Si videbas furem concurrebas cum eo, et cum moechis particulam tudetrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Haec fede tempus misericordiae. Quid est, «tacui?» Numquid, Non corripui? Sed, Non judicavi. Quomodo enim tacet qui quotidie clamat in Scripturis, in Evangelio, in praedicatoribus suis? Tacui a supplicio, non a verbo. «Haec fecisti, et tacui.» Et quia tacuit Deus, id est, non vindicavit: quid sibi dixit in corde peccator? Audi: «Suspicatus es,» inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
certaui. cursum consum maui fidem seruaui.. Ideo iustus non potest
nisi coronare ista: Inuenit enim istam quae coronar&.: antea uero
quid inuenerat: qui prius fuit blas phemus & persecutor istado¬
nauit . illa coronauit .: Don auit haec tempore miseri cordiae. corona¬
uit illa tempore iudicii quia miseri cordiam & iudicium cantaboti¬
bi dnẽ ⁊ Sed num quid solus paulus hoc meruit: hoc enim dixeram quo¬
modo in illo testimonio terruit. sic in isto erexit .: Cum dixiss& red¬
d& mihi in illo die iustus iudex. non solum mihi inquit. sed omnibus
quidiligunt manifestationem & regnum eius.⁊ Ergo fratres quõ ha¬
bemus tempus misericordiae. non nobis blandiamur. non nos dimit¬
tamus nondicamus semper parc& ds̃.: Etce feci heri & pepercit ds̃.
facio & hodie & parc& ds̃. faciam &cras quia parcit ds̃: ad tendis ad
misericordiam & nontimes iudicium .: Siuis cantare miseri cordiam

Expanded text:
certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest nisi coronare ista. Invenit enim ista quae coronaret: antea vero quid invenerat? «Qui prius fui blasphemus et persecutor.» Ista donavit, illa coronabit; donavit haec tempore misericordiae, coronabit illa tempore judicii: quia, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Sed numquid solus Paulus id meruit? Hoc enim dixeram, quomodo in illo testimonio terruit, sic in isto erexit. Cum dixisset, «Reddet mihi Dominus in illo die justus judex: non solum mihi,» inquit, «sed omnibus qui diligunt manifestationem et regnum ejus» . 3. Ergo, fratres, quoniam habemus tempus misericordiae, non nobis blandiamur, non nos dimittamus, non dicamus: Semper parcit Deus. Ecce feci heri, pepercit Deus; facio et hodie, et parcit Deus; faciam et cras, quia parcit Deus. Attendis ad misericordiam, et non times judicium. Si vis cantare misericordiam