comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua occasione neglectũ. ñ solũ illis
sialt̾i it p̾dictorũ regum huio nr̃e uo¬
luntati. ac delibatiom parere ⁊ ad ur̃a
monita locum dare renu̾it. suamq suꝑ¬
biam atq cupiditatis faces contͣ honorem
dĩ om̃ptentis accedens ad desolationem totꝰ
romani imꝑii hanelare temptauit. om̃i¬
b modis oĩq ingenio usq admortẽ siopor¬
tet nr̃a uice immo beati petͥ auctoritate
ei resistite. ⁊ tocius regni gubnacula ꝯtra¬
dicendo tam illũ qͣm om̃s sibi consentien¬
Illud semꝑ habentes in memoria qr scelꝰ
limus decreuit reges asua dignitate cad̾e
si temerario ausu p̾sume̾nt contͣ apłice se¬
dis uissa uenire. Alt̾i aũt qui nr̃e iussi¬
oni humilit̾ paruerit ⁊ obedientiam
uniu̾sali matͥ sicut decet xͥanũ regem
exhibui̾t. conuocato concilio omniũ di¬
corũ ⁊ laicoꝵ qͦs aduocare pot̾itiꝰ ꝯsiliũ ⁊
adiutotiũ momnib p̾bete. ⁊ in regia dig¬

Expanded text:
aliqua occasione neglectum, non solum illisaliqua occasione neglectum, non solum illissi alteruter praedictorum regum huic nostrae voluntati ac deliberationi parere et ad vestra monita locum dare renuerit, suamque superbiam atque cupiditatis faces contra honorem Dei omnipotentis accendens, ad desolationem totius Romani imperii anhelare tentaverit, omnibus modis omnique ingenio usque ad mortem, si oportet, nostra vice, imo beati Petri auctoritate, ei resistite, et totius regni gubernacula contradicendo tam illum, quam omnes sibi consentienillud semper habentes in memoria quia scelus limus decrevit reges a sua dignitate cadere, si temerario ausu praesumerent contra apostolicae sedis jussa venire. Alteri autem qui nostrae jussioni humiliter paruerit, et obedientiam universali matri sicut decet Christianum regem exhibuerit, convocato concilio omnium clericorum et laicorum quos advocare poteritis, consilium et adjutorium in omnibus praebete, et in regia dig
Abbreviated transcription (Latin):
situm erat conducẽnt. impediti ad uentu
regis initaliã in longobarddia int̃ inimi¬
cos xͥane religionis ñ sine magno ꝑicło
remansimꝰ ⁊ ad huc sic̃ desid̾auimꝰ ultͣ mõ¬
cesꝑficisci nequiuimꝰ. Quo circa monemꝰ
uos ⁊ exparce beati pet p̾cipimꝰ uͥ fulti
auccortate hꝰ nr̃i p̃cepti mñq uice ab eo¬
dem apłorũ pͥncipe accuncti. utrũq re¬
gem hemricũ uidelicet atq rodulfum
ꝯmoneatis. quatenꝰ uiã nob illuc secure
te pateat: desideramꝰ ertim cũ consilio cłi¬
corum atq laicorum eiusde regni qͥ dm
ciment ⁊ diligunt causã int̾ eosdõ fauen¬
te discut̾e. ⁊ cuius parti magis ad reg¬
nigubnacula usticia fauet demonstra¬
re. Scitis enim qr nr̃i officii ⁊ apłice sed
ẽ ꝓuidentiamaiora eccłarũ negocia dis¬
cut̾e. ⁊ dictante iusticia diffinire. Hoc
aut̃ qd int̾ eos agit᷑ negotiũ cante gͣ¬
uitatis ẽ tantiq ꝑiculi ut si a nob̶ fu̾it

Expanded text:
ositum erat conducerent, impediti adventu ositum erat conducerent, impediti adventu regis in Italiam, in Longobardia inter inimicos christianae religionis non sine magno periculo remansimus et adhuc, sicut desideravimus, ultra montes proficisci nequivimus. Quocirca monemus vos et ex parte beati Petri praecipimus, ut fulti auctoritate nostri praecepti nostraque vice ab eodem apostolorum principe accincti utrumque regem, Heinricum videlicet atque Rodolfum, commoneatis, quatenus nobis viam illic secure te pateat. Desideramus enim cum consilio clericorum atque laicorum eiusdem regni, qui Deum timent et diligunt, causam inter eos Deo favente discutere et, cuius parti magis ad regni gubernacula iustitia faveat, demonstrare. Scitis enim, quia nostri officii et apostolicae sedidentiae majora Ecclesiarum negotia discutere, et dictante justitia definire. Hoc autem quod inter eos agitur negotium tantae gravitatis est tantique periculi, ut si a nobis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tentia ⁊ animaduersionis censura. qͣm
beatus adrianus papa moctaua synodo
dehiuꝰmodi p̾sũptorib ⁊ sacre auctorita¬
tis corruptorib statuit atq firmauit se
astrictum atq ligatum fore cognoscat.
quo capitulo scͥpto atq in p̃sentia omĩum
lecto ad collaudationem ⁊ confirmationẽ
eius uniu̾sum cetũ illius ꝯsensus ãmoneaᷤ.
Eos aũt qui pꝰ recensitã a uob̃ hꝰ decreti auc
toritatẽ inuestit᷑am ep̃atus ꝑ manus scła¬
riũ duõrum ⁊ potestatuũ susceperunt
⁊qui eis in ordinationẽ manum impon̾e
p̃sũpserunt ad nos suꝑ hac re rationem
reddituros uenire apłica auctoritate ꝯ¬
moneas atq p̃cipias. Data iuxta padũ
inloco qͥ ar sicarolo iii. id̾ mai. ind̾ xu.¬
ne eccle diacono. ⁊ bernardo massili¬
ut ad teutonicorũ partes composit᷑i int eos
ad honor̃ẽ c̃i ⁊ utilitatẽ sc̃e eccłẽ nacẽ tran¬
siremꝰ. S qi defuerunt qͥ noᷤ scd̃m q̃ diᷤᷤ

Expanded text:
tentia et animaduersionis censura quam tentia et animaduersionis censura quam beatus Adrianus papa in octaua synodo de huiusmodi presumptoribus et sacrę auctoritatis corruptoribus statuit atque firmauit se astrictum ac ligatum fore cognoscat. Quo capitulo scripto atque in presentia omnium lecto ad collaudationem et confirmationem eius uniuersum cętum illius consessus ammoneas. Eos autem qui post recensitam a notoritatem inuestituram episcopatus per manum secularium dominorum et potestatuum susceperunt et qui eis in ordinationem manum imponere presumpserunt ad nos super hac re rationem reddituros uenire apostolica auctoritate commoneas atque precipias. Data iuxta Padum in loco qui dicitur Ficarolo IIII idus maii indnae ecclesiae diacono et Bernardo Massiliegressi sumus, ut ad Teutonicorum partes, composituri inter eos ad honorem Dei et utilitatem sanctae ecclesiae pacem, transiremus. Sed quia def
Abbreviated transcription (Latin):
na̾bilem cluniacensem abbatẽ tecũ syno¬
do int̾ẽe ex nr̃a parte ꝯuitate rogando.
⁊ multũ instando ꝓcures. cũ ꝓpt̃ alia mł̃¬
ta tum maxime ut causa aruernensis
ecde competenti ⁊ firma det̾minacions
aliqua ꝓrsus ꝑsonał acceptio eũ atramite
rectitudinis dimou̾e̾ pot̾it. Sigͥ diuina
clem̃tia huic nr̃e dispositioni effectũ ded̾it
int̾cet̾a que tua fr̃nitas agenda suscep̃ hoc
attentissime ppendat ⁊ exequi studeat. ut
congregatis omnib ⁊ inꝯuentu residentib
manifesta ⁊ ꝑsonanti denunciatione int̃¬
dicat. ut ꝯseruanda de inceps in ꝓmouen
alicui qui alaica ꝑsona donum ep̃atus sus¬
cepit. ad consecrandũ illum impone manũ
audeat. nͥ dignitatis sue honore officioq
carere u pse uelit. Similit̃ ⁊̃ ut nulla po¬
testas aut aliqua ꝑsona de huiꝰmodi ho¬
noris donatione ł aceptione ultͣus se in¬
cromitt̾e debeat q. si p̃sumpsĩt eadẽ sen¬

Expanded text:
nem uenerabilem Cluniacensem abbatem te cum synonem uenerabilem Cluniacensem abbatem te cum synodo interesse ex nostra parte conuitare rogando et multum instando procures cum propter alia multa tum maxime ut causa Aruernensis ecclesię competenti et firma determinatione aliqua prorsus personalis acceptio eum a tramite rectitudinis dimouere poterit. Si igitur diuina clementia huic nostrę dispositioni effectum dederit inter cętera quę tua fraternitas agenda suscepit hoc attentissime perpendat et exequi studeat ut congregatis omnibus et in conuentu residentibus manifesta et personanti denuntiatione interdicat ut conseruanda deinceps in promouendalicui qui a laica persona donum episcopatus susceperit ad consecrandum illum imponere manum audeat nisi dignitatis suę honore officio que carere et ipse uelit. Similiter etiam ut nulla potestas aut aliqua persona de huiusmodi honoris donatione uel acceptione ulterius se intromittere debeat quod si presumpserit eadem sen
Abbreviated transcription (Latin):
tem eius electionem ꝯfirmandam ẽẽ
apłica mod̾atione decernimus. ⁊ te ꝯ¬
fr̃e nr̃o rem̃si archiep̃o de eius ꝯsecrati¬
one ꝓut oporteat statuere uolumus. nͥ
forte alia sibi que nos iguoramꝰ. obsti¬
terint. que tñ ꝓuidentia ur̃a examinan¬
da relinquimus. Illud uͦ ꝯmune malum
pene totius t̾re uidelicet ꝙ altaria uendũ¬
tur ⁊ qd̾ iste ⁊̃ in officio sui archidiacona¬
tus se fecisse ñ denegat. nedeinceps fiat t̾ã
hiuc qͣm cet̾is omnib int̾clicto. Decet̾o am¬
monemꝰ dilectionẽ tuam ut reliquas cau¬
sas ⁊ negocia. iudelicet catalaunensis ep̃i
carnotensis eccłẽ. anitiensis aruẽnensis nͦ¬
non monast̾ii scĩ dionisii ⁊ alia que neces¬
saria eccłastice religioni apparui̾nt ꝓ cõ¬
missa tͥ uice nr̃a qͣntum dõ auxiliante po¬
tit̾s ita diligent̃ tractare ⁊ ad finẽ ꝑduc̾i
studeas. quatinus in eis nr̃a deinceps poᷤ¬
sit sollicitudo ⁊ longa fatigatio subleua

Expanded text:
tem eius electionem confirmandam esse tem eius electionem confirmandam esse apostolica moderatione decernimus et te re nostro Remensi archiepiscopo de eius consecratione prout oporteat statuere uolumus nisi forte alia sibi quę nos ignoramus obstiterint quę tamen in prouidentia uestra examinanda relinquimus. Illud uero commune malum pene totius terrę uidelicet quod altaria uenduntur et quod iste etiam in officio sui archidiaconatus se fecisse non denegat ne deinceps fiat tam huic quam ceteris omnibus interdicito. De cetero ammonemus dilectionem tuam ut reliquas causas et negotia uidelicet Catalaunensis episcopi Carnotensis ecclesię Anitiensis Aruernensis necnon monasterii sancti Dionisii et alia quę necessaria ecclesiaticę religioni apparuerint pro commissa tibi uice nostra quantum deo auxiliante potueris ita diligenter tractare et ad finem perducere studeas quatenus in eis nostra deinceps possit sollicitudo et longa fatigatio subleuar
Abbreviated transcription (Latin):
Sin aũt aliqua occasione id ꝯsentire
nolu̾it in lingonensi eccła ꝯuentũ ce¬
lebrandi ꝯcilii instituas. atq hoc cum
ꝯsilio ⁊ prudenti dispositione ꝯfrĩs nr̃i
lingonensis ep̃i facias. Sciens qm̃ in
omnib fidelẽ adutorẽ ⁊ cooꝑatore ñ
solum nob s ⁊ tͥ ⁊ omnib legatis nr̃is
se deinceps fore ꝓmisit. ⁊ nos in eo mul¬
tã spem habemus ⁊ fiduciã. Comes ⁊̃
theobaltꝰ ꝑ legatos suos eandẽ nob̃ pro¬
missionẽ fec̃. ut si rex legatos nr̃os reciꝑe
nollet. ipse cũ sũma deuotione reciꝑẽt
⁊ eis omnẽ quã posset aptitudinẽ cele¬
brandi synodũ ⁊ eccłastica exequendi
meracensis electi discutere studeas. ude¬
licet ut scd̾m p̾scͥptã sacͣmti det̾minati¬
onem se coram omnib expurget. ⁊ in¬
suꝑ ne unmemor te illius qui inignẽ
ꝓiectus ẽ consenserit meodem se sacra¬
m̃to defendat. Qd̃ si fcm̃ fu̾it. p̾ceden¬

Expanded text:
sin autem occasione id consentire sin autem occasione id consentire noluerit in Lingonensi ecclesia conuentum celebrandi concilii instituas. Atque hoc cum consilio et prudenti dispositione confratris nostri Lingonensis episcopi facias sciens quoniam in omnibus fidelem adiutorem et cooperatorem non solum nobis sed et tibi et omnibus legatis nostris se deinceps fore promisit et nos in eo multam spem habemus et fiduciam. Comes etiam Tebaldus per legatos suos eandem nobis promissionem fecit ut si rex legatos nostros recipere nollet ipse cum summa deuotione reciperet et eis omnem quam posset aptitudinem celebrandi synodum et ecclesiastica exequendi meracensis electi discutere studeas uidelicet ut secundum prescriptam sacramenti determinationem se coram omnibus expurget et insuper ne in morte illius qui in ignem proiectus est consenserit in eodem se sacramento defendat. Quod si factum fuerit preceden
Abbreviated transcription (Latin):
cessisse audiuimꝰ. ad miãm moti sumꝰ
⁊ ꝯfessi intestimonio qd ñnulli ꝯfrũm
nr̃orum epõrum cũ multis ꝓ eo supplica¬
tionib ad nos ꝑ epłas suas direxerunt
uidelicet ꝙ eiꝰ p̾cedens uita. ⁊ ꝯu̾satio
multum honesta ⁊ laudabilis fu̾it ad
ꝓmotionẽ tius discrete mod̾ationis c̃õ¬
sideratione assensum p̾bere ñ indignum
duximus. Attñ ne istud aliis quorũ cau¬
sa ⁊ conu̾satio huiꝰ Ionge dissimił ⁊ im¬
tus regem exꝯmunicatũ fuisse. ⁊ illud
decretũ nrm̃ deꝓhibitione huiꝰcemodi
inuestiendi ⁊ accipiendi ecclas. neq ꝑ
legatũ nr̃m neq ab aliqͣ ꝑsona q̃ se his
statutis int̾fuisse ⁊ ea audisse fateret᷑
significatũ ⁊ indubitant̃ notificatum
fu̾it. Qua ꝓpt̾ ammonemꝰ fr̃nitatem
tuã ut ꝯcilium in partib illis ꝯuocare
⁊ celebrare studeas. maxime quidẽ cũ
ꝯsensu ⁊ ꝯsilio regis francorũ si fieri pͭ.

Expanded text:
ecessisse audiuimus ad misericordiam moti sumus ecessisse audiuimus ad misericordiam moti sumus et confisi in testimonio quod nonnulli confratrum nostrorum episcoporum cum multis pro eo supplicationibus ad nos per epistolas suas direxerunt uidelicet quod eius precedens uita et conuersatio multum honesta et laudabilis fuerit ad promotionem eius discrete moderationis consideratione assensum prebere non indignum duximus. Attamen ne istud aliis quorum causa et conuersatio huic longe dissimilis et imtus regem excommunicatum fuisse et illud decretum nostrum de prohibitione huiuscemodi inuestiendi et accipiendi ecclesias neque per legatum nostrum neque ab aliqua persona quę se his statutis interfuisse et ea audisse fateretur significatum et indubitanter notificatum fuerit. Quapropter ammonemus fraternitatem tuam ut concilium in partibus illis conuocare et celebrare studeas maxime quidem cum consensu et consilio regis Francorum si fieri potest
Abbreviated transcription (Latin):
adẽ cameracensi eccła ad locũ regiminꝰ
assignatus sit ꝓmpta nob̃ confessione
manifestauit ñ denegans pꝰ factã cle-¬
riet ppłi electionẽ donũ ep̃atus ab hen¬
rico rege se accepisse defensionẽ aũt ꝓpo¬
nens ⁊ multum nob offerens s neq dec̾¬
tũ nr̃m de ꝓhibitione huiuscemõdi ac¬
ceptionis. nec ipsũ hemricũ regẽ a nob̾
ex ꝯmunicatũ fuisse aliqͣ certa manife¬
statione cognouisse. Cui cũ nos ꝯgruis
rationib ostendemus. qͣm gͣue eẽt ⁊̃ oĩ
ignorantia eũ extusante sc̃e ⁊ apłice se¬
di synodale decretum transgͥdi ⁊ huiꝰ¬
modi participatione cũ homine exꝯ¬
municato ꝯmaculari ad satiffaciendũ
ꝓmptꝰ donum qd accepisse uisus ẽ ꝯtinu¬
o in manus nr̃as refutauit ⁊ omĩno cau¬
sam suã nr̃o udicio cũ sin ipsius ad om¬
nẽ uoluntatẽ nrãm subiectione et ab au¬
ditione reliqͥd. P cuius humiliatione ⁊
maxime qm̃ canonicã electionẽ in eop̾¬

Expanded text:
adem Camassignatus sit prompta nobis confessione manifestavit, non denegans post factam cleri et populi electionem donum episcopatus ab Henrico rege se accepisse defensionem autem proponens et multum nobis offerens se neque decretum nostrum de prohibitione huiuscemodi acceptionis nec ipsum Heinricum regem a nobis excommunicatum fuisse aliqua certa manifestatione cognouisse. Cui cum nos congruis rationibus ostenderemus quam graue esset etiam omni ignorantia eum excusante sanctę et apostolicę sedis synodale decretum transgredi et huiusmodi participatione cum homine excommunicato commaculari ad satisfaciendum promptus donum quod accepisse uisus est continuo in manus nostras refutauit et omnino causam suam nostro iudicio cum sui ipsius ad omnem uoluntatem nostram subiectione et abauditione reliquit. Pro cuius humiliatione et maxime quoniam canonicam ęlectionem in eo pr
Abbreviated transcription (Latin):
atq statiite. ⁊ ita uos erga honorẽ beati
et gła que dõ donante illustri uictoria
pollet apłicis int̾cessionib clarior fiat et
excelsior. ⁊ eorum uos semꝑ benedictio mu¬
niat. auctoritas a pecc̃is absoluat. defensio
tutos ⁊ illesos ab omni ꝑiculo ꝓtegat qͦꝵ
potestate diunitus illis tͣdita uniu̾sitaᷤᷤ
hominum tam incelo qͣm uit̾ra ligatur
⁊ soluit᷑. ⁊ celestis regni ianua cunctis aꝑi¬
tur ⁊ cdaudit᷑. Data carpinete iiii. łe iulii¬

Expanded text:
atque statuite; et ita vos erga honorem beati atque statuite; et ita vos erga honorem beati et gloria, quae Deo donante illustri victoria pollet, apostolicis intercessionibus clarior fiat et excelsior, et eorum vos semper benedictio muniat, auctoritas a peccatis absolvat, defensio tutos et illaesos ab omni periculo protegat, quorum potestate divinitus illis tradita universitas hominum tam in coelo quam in terra ligatur et solvitur, et coelestis regni janua cunctis aperitur et clauditur. Data Carpinetae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uen̾ari. Misimus aũt aduos ꝯfrẽm¬
nr̃m amatũ uen̾abilẽ ellorensẽ ep̃m cui ⁊
uicem nr̃am ad partes illas dedimꝰ ad¬
iungentes sibi hunc abbatẽ scĩ pontii.
uarũ uen̾abilẽ fide et morũ honestate ꝓ¬
batum. ut qd̃ nos de insinuatione huiꝰ
cause ur̃e celsitudini succinte scͥpsimus.
ipsi uob si necesse sit latius aꝑtiusq mani¬
festent. ⁊ quantũ rõpostulau̾it noticiam
u̾itatis p̃senti denunciatione ⁊ certa asser¬
tione demonstrent. Quorũ ꝯsiliis in his
q̃ ad dm̃ ꝑtinent ⁊ saluti animarũ ur̃ar̃
necessaria sunt indubitant̃ potestis cred̾e
satiffaciendo iusticie debito do miseran¬
te fecimus. quid ur̃e causa salutis a uob̃
exigat ⁊ qͣntũ becito petͦ apłorum pͥncipi
debeatis iudicauimus ignorantia obsit.
nͨ subuana securitate labentis lucis ⁊ tp̃is
damnosa uob qd̃ absit subrepat negli
at prudenti ꝯsilio ꝑtractate. disponite.

Expanded text:
quam venerari. Misimus autem ad vos quam venerari. Misimus autem ad vos rum Amatum venerabilem Ellorensem episcopum, cui et vicem nostram ad partes illas dedimus, adjungentes sibi hunc abbatem Sancti Pontii, virum venerabilem, fide et morum honestate probatum, ut quod nos de insinuatione hujus causae vestrae celsitudini succincte scripsimus, ipsi vobis, si necesse sit, latius apertiusque manifestent, et, quantum ratio postulaverit, notitiam veritatis praesenti denuntiatione et certa assertione demonstrent. Quorum consiliis in his quae ad Dominum pertinent, et saluti animarum vestrarum necessaria sunt, indubitanter potestis credere, satisfaciendo justitiae debito, Deo miserante, fecimus; quid vestrae causa salutisa vobis exigat, et quantum beato Petro apostolorum principi debeatis indicavimus, ne ignorantia obsit, nec sub vana securitate labentis lucis et temporis damnosa vobis, quod absit! subrepat negligat prudenti consilio pertractate, disponite
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe traditum qd̾ nimirum hactenus ec
p̾t̾i̾torum tꝑm in commoda ⁊ aliqua aĩ¬
cessorum nr̃orũ occultauit negligenta
Nampꝰqͣm regnum illud a sarracens
ato petro inde solebat fĩ ꝓꝓt̾ infidelitatem
corum et tyrannidẽ detentũ ab usu nr̃oeũ
tot annis int̾ceptum ẽ parit̃ ⁊̃ rerũ et ꝓpͥe¬
tatis memoria dilabi cepit̃. Uerũ qr diui¬
na clem̃tia ꝯcessa uob̃ in hostes illosq sẽꝑ
concedenda uictoria t̾rã in manꝰ ur̃as tra¬
didit. ult̾ius uos causam hanc ignorare no¬
lumus. neꝙ. suꝑnꝰ arbit̃ ⁊ legum ac iusticie
conditor de recuꝑanda ⁊ restituenda iusti¬
ur̃e głe ad bene merendum ꝯtulit. aut no¬
b̃ ex tacttnitatẽ in negligentie culpam au̾
uob̃ ex ignorantia qd̃ absit ad detͥm̃tũ ꝓpo¬
site et diuinitus oblate retͥbutionis obue
tatem uob tribuat quo cognita u̾itate
potius statuta xͥanissimorum pͥncipũ et
exempla sequamini. qͣm eorum impieta¬
tẽ qui xͥanũ nom̃ magis cupiunt ꝑsequi

Expanded text:
tenus et praeteritorum temporum incommoda, et aliqua antecessorum nostrorum occultavit negligentia. Dum postquam regnum illud a Saracenis beato Petro inde solebat fieri, propter infidelitatem eorum et tyrannidem detentum, ab usu nostrorum tot annis interceptum est, pariter etiam rerum et proprietatis memoria dilabi coepit. Verum quia divina clementia concessa vobis in hostes illos semperque concedenda victoria terram in manus vestras tradidit, ulterius vos causam hanc ignorare nolumus, ne quod supernus arbiter et legum ac justitiae conditor de recuperanda et restituenda justiriae ad bene merendum contulit, aut nobis ex taciturnitate in negligentiae culpam, aut vobis ex ignorantia, quod absit! ad detrimentum propositae et divinitus oblatae retributionis obventatem vobis tribuat, quo, cognita veritate, potius statuta Christianorum principum et exempla sequamini, quam eorum impietatem qui Christianum nomen magis cupiunt persequi
Abbreviated transcription (Latin):
ad illorum ⁊̃ cũ quib ꝯmunicatis ꝑi¬
cłm diutius foue audemꝰ. p̾senti aue¬
toritate omnib qui int̾ uos contͣ apłi¬
ca pͥulegia beati leonis pape canonicaᷤᷤ
pecunia adepti sunt introitum maio¬
ris eccłe uidelicet sc̃i martini. et easdem
canonicas ł p̾bendas ult̾ius recinendi
licentiam ⁊ potestatẽ exparte omp̃is
cłi ⁊ beati petͥ apłorum pͥncipis usq ad
conclignam satiffactionem int̾dicimꝰ.

Expanded text:
ad illorum etiam cum quibus communicatis periculum diutius fovere audemus, praesenti auctoritate omnibus qui inter vos contra apostolica privilegia beati Leonis papae canonicas pecunia adepti sunt, introitum majoris ecclesiae, videlicet Sancti Martini, et easdem canonicas vel praebendas ulterius retinendi licentiam et potestatem ex parte omnipotentis Dei et beati Petri apostolorum principis usque ad condignam satisfaction
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ scẽ romane eccłe ex debito uł turis ꝓpͥe¬
cate ꝑtinere. et qd̃ illi qui hactenus eã¬
uiolent̃ nichil seruitii. nichil fidelita¬
tis. nichil penitus subiectionis aut o¬
bedientia beato petro exhibentes te¬
nuerunt. semet ipsos cͥmine sacͥlegii et
animarum suarũ gͣui ꝑ icło obligauert̃.
Cognoscentes aũt ꝑ quosdam fideles nr̃oᷤ
⁊ ur̃os amicos uos ad honerẽ. ⁊iusticiã apłi

Expanded text:
e ex debito vel juris proprietate pertinere: et quod illi qui eam hactenus violenter, nihil servitii, nihil fidelitatis, nihil penitus subjectionis aut obedientiae beato Petro exhibentes, tenuerunt, semetipsos crimine sacrilegii, et animarum suarum gravi periculo obligaverunt. Cognoscentes autem, per quosdam fideles nostros et vestros amicos, vos ad
Abbreviated transcription (Latin):
trina. ⁊corroborata druinitus auctoritate
ꝑ omñe inobedientiã ⁊ contumaciã in
laq̃um diaboli ceciderunt ⁊ ministͥ im
mo serui sathane aquo captiui tenentur
fc̃ist᷑. Quo cura dolentes de ꝑicło anima¬
rũ ur̃arum ⁊ ad reconciliationẽ diuine gr̃e
uos reuocare cupientes. misimꝰ aduos hc̃
ꝯmunicationis iuncd̾o in qd̃ partipan¬
do cum exꝯmunicatis ꝓlapsi estis possitiᷤᷤ
absolui. ⁊ in ꝯmunionẽ sc̃e matͥs eccle et
apłica indulgentia ⁊ benedictione restitui.

Expanded text:
trina, et corroborata divinitus auctoritate, trina, et corroborata divinitus auctoritate, per omnem inobedientiam et contumaciam in laqueum diaboli ceciderunt, et ministri, imo servi Satanae, a quo captivi tenentur, facti sunt. Quocirca dolentes de periculo animarum vestrarum, et ad reconciliationem divinae gratiae vos revocare cupientes, misimus ad vos hucommunicationis vinculo in quod participando cum excommunicatis prolapsi estis, possitis absolvi, et in communione sanctae matris Ecclesiae apostolica indulgentia et benedictione restitui.
Abbreviated transcription (Latin):
obedierint. Meminisse debetis qͣntano¬
b̃ apud scãm ⁊ apłicã sedem multis iam
tp̃rib ⁊ caritatis beniuolentia ⁊ honori¬
ficentie grã sit exhibita. Et nos quidẽ
teste conscientia nr̃a ñsolũ pꝰ qͣm ad por¬
tifacatum uenimus s et antea plurib
anuis uos et t̾ram ur̃am ualde dileximꝰ
⁊ ñ sine aliqua ñ nullorum indignatiõe
⁊ inimicitia ad ꝓuidendũ honori ur̃o
qͣm erga uniu̾salẽ omniũ fideliũ matũ
uidelicit scãm romanar cccłam ha¬
buistis ⁊ libtate qͣm ab antiqua stirpi
romane nobilitatis acceptam conser¬
uastis. uerum his tpr̃ib qͥ sine mag¬
no dolore ñ clicimus ñ solum nr̃osera¬
cerbastis affettuss omnipotentis c̃
grãm uob ꝓculdubio nimium labe¬
factastis qm̃ nescio quib pecc̃is facieni¬
b astatu rectitudinis excidistis ⁊ ibli
estis. sectantes ⁊ recipientes eos qui ꝓsuis
scełib ex ꝯmunicati sunt ⁊ exorbitantes
a fide catholica scõrum patrũ unitate. doc¬

Expanded text:
edictionem. Meminisse debetis quanta vobis apud sanctam et apostolicam sedem multis jam temporibus et charitatis benevolentia et honorificentiae gratia sit exhibita. Et nos quidem, teste conscientia nostra, non solum postquam ad pontificatum venimus, sed et antea pluribus annis vos et terram vestram valde dileximus, et non sine aliqua nonnullorum indignatione et inimicitia ad providendum honori vestro quam erga universalem omnium fidelium matrem, videlicet sanctam Romanam Ecclesiam, habuistis, et libertate quam ab antiqua stirpe Romanae nobilitatis acceptam conservastis. Verum his temporibus, quod sine magno dolore non dicimus, non solum nostros exacerbastis affectus, sed omnipotentis Dei gratiam vobis procul dubio nimium labefactastis; quoniam nescio quibus peccatis facientibus a statu rectitudinis excidistis, et ultestis, sectantes et recipientes eos qui pro suis sceleribus excommunicati sunt, et, exorbitantes a fide et catholica sanctorum Patrum unitate, doc
Abbreviated transcription (Latin):
mantes ita uos ad obediendum iusticie
exhibetis ũ ult̾ius sub ex ꝯmunicationis
iunculo qd̾ in adquirendis ꝯͣ apłica de¬
creta p̾bendis uos incurrisse manifestũ
erat ñ ꝑmaneretis. Uerũ u ipsa res indi¬
cat substantiam ur̃e licet inique posseᷤᷤ¬
sionis p̾ciosiorẽ qͣm uos met ipsos facitis
qui sp̾tis ammonitionib nr̃is ⁊ ꝯtẽpta
aplica auctoritate ꝓlucͥs tp̃ialib ⁊ expsẽ¬
da cupiditate ur̃a. submaledicto anathe¬

Expanded text:
ad obedientiam justitiae exhiberetis, ut ulterius sub excommunicationis vinculo, quod in acquirendis contra apostolica decreta praebendis vos incurrisse manifestum erat, non permaneretis. Verum, ut ipsa res indicat, substantiam vestrae licet iniquae possessionis pretiosiorem quam vosmetipsos facitis, qui, spretis admonitionibus nostris et contempta apostolica auctoritate, pro lucris temporalibus et explenda cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
tis neglectas naciones ⁊ studia ad form̃ã
canonice ⁊ apłice discipline reducere ⁊ ꝑ
auxilium diuine gr̃e efficacit̾ ualeat ꝯ¬
appareat. quantam reuentiam in bea¬
tum ẜ etrũ apłorum pͥnciprim habeatᷤ
de cuius domo ⁊ familia mittit᷑ qͣnta
⁊̃ de nr̃a dilectione uob cura sit quie¬
ũ de sinu nr̃o misimus. ut pote ꝑ qͤm nr̃a
apud uossollicitudo ⁊ a dño cdo nob ꝯcesse
potestatis auctoritas uicaria dispensati¬
one rep̾sentat᷑ ⁊ gerit. Data carpinete u¬

Expanded text:
tudia ad formam canonicae et apostolicae disciplinae reducere, et per auxilium divinae gratiae efficaciter valeat conappareat quantam reverentiam in beatum Petrum apostolorum principem habeatis, de cujus domo et familia mittitur: quanta etiam de nostra dilectione vobis cura sit, qui eum de sinu nostro misimus, utpote per quem nostra apud vos sollicitudo, et a Domino Deo nobis concessae potestatis auctoritas vicaria dispensatione repraesentatur et geritur. Data Carpinet
Abbreviated transcription (Latin):
limauit. Nam qd̾ semꝑ nob̾ cordi cẽ uolu¬
mus inquit dilectorib siussapientia ꝑ salo¬
monẽ. Ego diligentes me diligo. honorifi¬
cantes me honorabo. Contẽptorib uͦ mina¬
ẽ dicens. qui aũt me ꝯtemnunt er̃t ignobi¬
les. Et apłs paulus gu̾alem futuri sen¬
tentiã manifestans. ait de iusto udicio

Expanded text:
t. Nam, quod semper vobis cordi esse volumus, inquit dilectoribus suis Sapientia per Salomonem: Ego diligentes me diligo; honorificantes me honorabo ; contemptoribus vero minatur dicens: Qui autem me contemnunt, erunt ignobiles . Et apostolus Paulus generalem futuri sententiam manifestans ait: De justo judicio
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃ dũm nr̃m. semꝑ illũ timeatis et ex
toto corde diligatis. tͣnsferentes in illum
omne desicdłium ur̃m supͣ om̃s diuitiaᷤ
⁊ honores huiꝰ scłi. sup᷑ omnes ñ solum
humanas s et angłicas creaturas. am¬
bulantes coram illo in oĩfide ⁊ deuotioe
sicut electi filii ⁊nsortem hereditatis reg¬
ni di ꝑcinisam grãm bonitatis euis uo¬
cati ñ detinentes scdm scłarẽ ꝯcupiscen¬

Expanded text:
m nostrum, semper illum timeatis et ex toto corde diligatis, transferentes in illum omne desiderium vestrum supra omnes divitias et honores hujus saeculi, supra omnes non solum humanas sed et angelicas creaturas; ambulantes coram illo in omni fide et devotione sicut electi filii, et in sortem haereditatis regni Dei per immensam gratiam bonitatis ejus vocati, non detinentes secundum saeculare
Abbreviated transcription (Latin):
et a .b. Nonignorare uos credimus qͦn¬
tũ sollicitudinis qͣntũq fatigationis ha¬
buerimꝰ id agentes uͭ inuulterana eccłase
cundum dm̃ et auctoritatem canonum
siat abomnib ꝓcuretis ⁊ eam sic̃ moris
ex antiqua scõrum patrum tradictione
fuisse cognosettis nr̃a uice confirmetis
Quo facto ⁊ rem qͣm orcdinate facta fuit
nob sine dilatione certis littĩs ur̃is indica¬
te. ⁊ electum ꝓ suscipienda consecratione
qͣntotiꝰ ad nos cum sollemm decreto deri

Expanded text:
em. Non ignorare vos credimus quantum sollicitudinis quantumque fatigationis habuerimus, id agentes ut in Volaterrana Ecclesia secundum Dominum et auctoritatem canonum fiat ab omnibus curetis, et eam, sicut moris ex antiqua sanctorum Patrum traditione fuisse cognoscitis, nostra vice confirmetis. Quo facto et rem quam ordinate facta fuerit nobis sine dilatione certis litteris vestris indicate, et electum pro suscipienda consecratione quantocius ad nos cum solemni decreto cleri
Abbreviated transcription (Latin):
qi legatis nr̃is b̃nardo iude licet scẽ ro¬
mane eccłe fideli filio ⁊ cliacono. itẽq ber¬
nardo abbi religioso massiliensis mon̾.
p̾cipimus it utrumq regem hemricũ
uidelicet ⁊ rodulfũ aut ꝑse aut ꝑidone
ꝓ discutiendo negotio qd̃ pecc̃is facienti¬
b int̾ eos ortũ ẽ aduos dõ fauente secure
ueniendi p̾beant. In magna enĩ tͥsticia
et cdolore cor nr̃m fluctuat si ꝑumꝰ hoĩs
gio confundit᷑. romanũq imꝑiũ ad ꝑ¬
ditionẽ ꝑducit᷑. Ut̾q namq rex a nos
imino ab apłica sede cui licet indigni pͥ¬
sidemus. adutorium requirit. Et nosde
timetis. ⁊xͥanam fidẽ diligitis equita¬
tẽ cause itͥmq decerne̾ ⁊ eip̾bere auxili¬
um cui iusticia ad regni gub̾na cula fa¬
uere clinoscit᷑. Quaꝓp̃t̃ si alt̾i ct̃ eorũ sr̃¬
bia inflatus aliqͦ ingenio quo minꝰ ad
uos uenire possimus obsticerit. ⁊ de sua
inusticia timens iudicium sc̃i sp̃s refugli
in obediens factus resistendo sc̃e ⁊ unui̾¬

Expanded text:
 legatis nostris, Bernardo videlicet sanctae Romanae Ecclesiae fideli filio et diacono, itemque Bernardo abbati religioso Massiliensis monasterii, cepimus, ut utrumque regem, Heinricum videlicet et Rodolfum, aut per se aut per idoneochi pro discutiendo negotio, quod peccatis facientibus inter eos ortum est, ad vos Deo favente secure veniendi praebeant. In magna enim tristitia et dolore cor nostrum fluctuat, si per unius gio confunditur et Romanum imperium ad perditionem perducitur. Uterque namque rex a nobis, immo ab apostolica sede, cui licet indigni praesidemus, adiutorium requirit, et nos detimetis et christianam fidem diligitis, aequitatem causae utrimque decernere et ei praebere auxilium, cui iustitia ad regni gubernacula favere dinoscitur. Quapropter si alteruter eorum superbia inflatus, aliquo ingenio, quominus ad vos venire possimus, obstiterit et, de sua iniustitia timens, iudicium sancti Spiritus refugerit, inoboediens factus resistendo sanctae et unive
Abbreviated transcription (Latin):
his qui ꝓpe et his qui longe sunt debitoreᷤ
sumꝰ. nͨ apud suꝑ nũ uidic̃e excusationis
lo cum hr̃e pot̾imꝰ. si nr̃a tacttnitate eorũ
aut salus negligitur. aut culpa fouetur.
Cuius rei tã inꝓpħicis quã eugłicis pagi¬
nis multa nob docum̃ta ⁊ cũ t̾ribilib
minis exemplasposita sunt que eg̾gtiuis
ille p̾dicator ⁊ apłs intuens ait. Necessi

Expanded text:
debitores sumus, nec apud superbum judicem excusationis locum habere poterimus, si nostra taciturnitate eorum aut salus negligitur aut culpa fovetur. Cujus rei tam in propheticis quam evangelicis paginis multa nobis documenta, et cum terribilibus minis exempla proposita sunt, quae egregius ille praedicator et Apostolus intuens a
Abbreviated transcription (Latin):
rent aplice sed decreta contemn̾e. Sin
celestia ⁊ sp̃alia sedes beati petͥ soluit ⁊ iu¬
dicat qͣntomag̃ t̾rena ⁊ scłaria. Scitis aũ
inmagno ꝑiculo int̾ immicos xͥane fidĩ
mansimus. ⁊ tñ neutͥ p̾dictorum regum
neq t̾rore neq amore flexi aliqd cont᷑ iusti¬
ciam adutoriũ ꝓmisimꝰ. Magis enĩ uo¬
lumus mortem si hoc oportet subire. qͣm
ꝓpͥa uoluntate deuicti ut eccła di ad ꝯfu¬
sionẽ ueniat consentire. Ad ħ eñi nosor¬
dinatos ⁊ in apłica sede constitutũ ẽẽ cog¬
sequentes uestigia. ad futurã ⁊ et̃nã qͥe¬
tem dõ miserante tendamus. Data car

Expanded text:
rent apostolicae sedis decreta contemnere. Si enim coelestia et spiritualia sedes beati Petri solvit et judicat, quanto magis terrena et saecularia? Scitis autein magno periculo inter inimicos Christianae fidei mansimus: et tamen neutri praedictorum regum neque terrore neque amore flexi aliquod contra justitiam adjutorium promisimus. Magis enim volumus mortem, si hoc oportet, subire, quam, propria voluntate devicti, ut Ecclesia Dei ad confusionem veniat consentire. Ad hoc enim nos ordinatos et in apostolica sede constitutos esse cogsequentes vestigia ad futuram et aeternam quietem, Deo miserante, tendamus. Data Car
Abbreviated transcription (Latin):
negotia que ut sincera exploratione discu¬
tiant᷑ ⁊ canonice tradicionis diffinitione
t̾minent᷑ eccłastice religionis ordo depos¬
cit. ⁊ a nob tam ur̃a dilectio qͣm officii nr̃i
debita sollicitudo requirit. Qͣmꝗͣ. enim
ex ꝯsicłatione crelite nobis dispensatio¬
nis debitores simus uniu̾sis eccłiis. spe¬
ciali tam̃ cura uob ⁊ urĩs causis astringi¬
mur. cum ꝓpt̾ singularẽ quandã coheren¬
tiam ꝗͣ ad scãm romanam ⁊ apłicã habẽ¬
tis eccłam tum ꝓpt̾ uicinitatẽ q̃ nunqͣm
nos ⁊ que apud nos sunt diu ignorare. uł
que nos debemꝰ ⁊ possumus ur̃e fr̾uitati de¬
negare patit᷑. Qua ꝓpt̾ misimus aduos hc̃

Expanded text:
t sincera exploratione discutiantur, et canonicae traditionis definitione terminentur ecclesiasticae religionis ordo deposcit, et a nobis tam vestra dilectio, quam officii nostri debita sollicitudo, requirit. Quanquam enim ex consideratione creditae nobis dispensationis debitores simus universis Ecclesiis, speciali tamen cura vobis et vestris causis astringimur; cum propter singularem quamdam cohaerentiam quam ad sanctam Romanam et apostolicam habetis Ecclesiam, tum propter vicinitatem, quae nunquam nos vel quae apud vos sunt diu ignorare, vel, quae nos debemus et possumus, vestrae fraternitati denegare patitur. Quapropter misimus ad vos hunc
Abbreviated transcription (Latin):
oñẽ. ⁊ ita demum qd̃ ad nos attinet ad
cipis benigne sibi respondebimiis. ⁊ ex¬
Cet̾a uͭ que longum erat in epła uiua fi¬
delit̃ uoce nunciabit sicut in eius ore po¬
suimꝰ. Data carpinete u. id̾ roñ ind.xu.¬

Expanded text:
onem: et ita demum, quod ad nos attinet, adonem: et ita demum, quod ad nos attinet, adcipis benigne sibi respondebimus, et exCaetera vero, quae longum erat in epistola, viva fideliter voce nuntiabit, sicut in ejus ore posuimus. Data Carpinetae, V Idus Junii, ind
Abbreviated transcription (Latin):
quoq miseđit poitandũ ẽẽ ñ indignũ
ducimus. siquidẽ ea q̃ nob desua mani¬
festauit conscientia ⁊ de quib ad se rep̾¬
hendendi ꝯfitet᷑ asua ꝯfessione ⁊ relatio¬
ne ñ discrepant. Qd̃ aũt ad sac̾do cii gͣ¬
dum ꝓmoueri desid̾at. ⁊ si nos ex imꝑii
auctoritate ñ decernimus. respectu tñ
indulgentie ñ contͣdicimus. nͨ clene¬
gandum ẽẽ sibi iudicauimꝰ. siquidem
alia que nos lateat orcdinationi sue gͣ¬
uior. causam ñ obstit̾it ⁊ deinceps uitã
⁊ mores suos ad dignitate tanti mini¬
st̾ii congrue instituere ⁊ ꝑseu̾anter d̾o
miserante seruare uoluit. De cet̾o ãmo¬
nemus fr̃nitatẽ tuam ut regẽ qui int̾
uos electus ẽ cũ aliis tius confr̃ib ⁊ pͥn¬
cipib t̾re alloquaris notificantes ⁊ con¬
sulentes sibi. ut aꝑtius nob suam uolũ¬
tatem ⁊ erga reue̾ntiam secł apłice debi¬
tam ꝑidoneos legatos denuncies. deuoti¬

Expanded text:
quoque misericorditer portandum esse non indignum quoque misericorditer portandum esse non indignum duximus: siquidem ea quae nobis de sua manifestavit conscientia, et de quibus a se reprehendi confitetur, a sua confessione et relatione non discrepant. Quod autem ad sacerdotii gradum promoveri desiderat, etsi nos ex imperii auctoritate non decernimus, respectu tamen indulgentiae non contradicimus, nec denegandum sibi esse judicavimus, si quidem alia, quae nos lateat, ordinationi suae gravior causa non obstiterit, et deinceps vitam et mores suos ad dignitatem tanti ministerii congrue instituere et perseveranter, Deo miserante, servare voluerit. De caetero admonemus fraternitatem tuam, ut regem qui inter vos electus est cum aliis tuis confratribus et principibus terrae alloquaris, notificantes et consulentes sibi ut apertius nobis suam voluntatem, et erga reverentiam sedis apostolicae debitam per idoneos legatos denuntiet devoti
Abbreviated transcription (Latin):
trũ istũ uidelicet harũ litt̾arũ portito¬
rem tã dui nobcũ retinuerimꝰ. Nã cũ
ad nos uenit in regnũ teutonicorũ tͣnsi¬
re disposueramꝰ quatenꝰ int̾ regẽ henricũ
ipͥncipes t̾re pacẽ ⁊ concordiam compon̾e
dõ adiuuante possemus. Acceptis ⁊̃ ꝑ
b quas ex parte illiꝰ ad ꝑfectionẽ nr̃am
tune oport̾e pittauimꝰ. Euiꝰ rei exitum
expectantes int̾im hunc nobcum man̾e̾
⁊ si qua alia necessaria uid̾ent᷑. uob̃ hoc
reu̾tente mandaremꝰ. Cetm quia causa
sicut uob notũ ẽẽ credimus. ad gͣuissimã
litem. ⁊ pene ad totiꝰ patͥe diuisionẽ excre¬
uit neq nob̾ hoc in tp̃r transire oportu¬
nũ ẽẽ iudimus duitius hunc ten̾e nolu¬
mus. Scribentes ꝑ eumfr̃ntati tue: et
multũ ammonentes ut ei apud teꝓsit.
diti nob̃cũ fuit quietum in illo sp̃m et
ad seruiendum dõ deuotũ eẽ cognoui¬
⁊ ad comꝑationẽ earũ ꝑsonarũ quas ꝓ
infirmitate ⁊ necessitate tołamus. hunc

Expanded text:
trem istum, videlicet harum litterarum portitorem, tandiu nobiscum retinuerimus: nam, cum ad nos venit, in regnum Teutonicorum transire disposueramus, quatenus inter regem Henricum et principes terrae pacem et concordiam componere, Deo adjuvante, possemus; acceptis etiambus, quas ex parte illius ad profectionem nostram tunc oportere putavimus: cujus rei exitum exspectantes, interim hunc nobiscum manere t si qua alia necessaria viderentur, vobis hoc revertente mandaremus. Caeterum quia causa, sicut vobis notum esse credimus, ad gravissimam litem, et pene ad totius patriae divisionem excrevit, neque nobis hoc in tempore transire opportunum esse vidimus, diutius hunc tenere noluimus; scribentes per eum fraternitati tuae, et multum admonentes ut ei apud te prosiquandiu nobiscum fuit, quietum in illo spiritum et ad serviendum Deo devotum esse cognoviet ad comparationem earum personarum quas pro infirmitate et necessitate toleramus, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
desacdotib maxime oporcet intelli¬
git qui uos cangit. tangit puppillã
oculi mei. Q alibi. Nolite tangere
xpõs meos. et qd̃ dnĩs ipse sacerdotib
licet prauis et ualde indignis hono¬
rem deferre ñ sit dedignatus. Quã
rem pie memorie constantinꝰ p̃cipu¬
us iuidł imꝑator intelligens in nice¬
na synodo nullam in epõs ab ipsis
etiam ep̃is accusationẽ uoluit susci¬
ꝑe. nullumꝙ contra eos iudicium
p̃sumpsit inferre dicens. Uos dii estiᷤ
auͦ do constituti ideo ñoportet ut
nos homines deos p̾sumamus uidi¬
care. Quanta eciam sit sac̾dotii dig¬
nitas. quantaq sublimitas episco¬
palis. beatus ambrosuis doctor scili¬
cet ex unius ur̃am tloceat magnitu¬
dinem. ur̃am instruat prudentiã
in pastorali suo sic ponens. Honor
lis pot̾it comꝑationib adequari
Si regum fulgori comparem et pͥn¬
cipum diademati. longe exit infe¬
rius quam si plumbi metallum ad
auri fulgorem comparee.¬

Expanded text:
de sacerdotibus maxime oportet intelligi: Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei ; et alibi: Nolite tangere christos meos : et quod Dominus ipse sacerdotibus licet pravis et valde indignis honorem deferre non sit dedignatus. Quam rem piae memoriae Constantinus praecipuus videlicet imperator intelligens, in Nicaena synodo nullam in episcopos ab ipsis etiam episcopis accusationem voluit suscipere, nullumque contra eos judicium praesumpsit inferre, dicens: Vos dii estis a vero Deo constituti: ideo non oportet ut nos homines deos praesumamus judicare . Quanta etiam sit sacerdotii dignitas, quantaque sublimitas episcopalis, beatus Ambrosius doctor scilicet eximius vestram doceat magnitudinem, vestramque instruat prudentiam; in Pastorali suo sic ponenlis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, tamquam si plumbi metallum ad auri fulgorem compare
Abbreviated transcription (Latin):
portet in eiusdem dilectionis teno¬
re ꝑseuerare. immo ꝑdut᷑ntatem
temporum crescentib meritis magiᷤᷤ
ac magis excresce̾. unum tam̃ int̃¬
ea nos tangit et tangendo angustat
atꝙ int̾ regalium marum uirtutũ
insignia monimenta leticiam in
amico corde uiolent̾ obnubilat ui¬
baicet ꝗ incapiendo germanũ tu¬
um ep̃m ñ sicite decuit ꝓprie hone¬
staci ꝓspiciens s scłarẽ cautelam
⁊ rationẽ diuine legi pponens. satꝰ

Expanded text:
portet in ejusdem dilectionis tenoportet in ejusdem dilectionis tenore perseverare, imo per diuturnitatem temporum, crescentibus meritis, magis ac magis excrescere. Tuum tamen interea nos tangit, et tangendo angustat, atque inter regalium tuarum virtutum insignia monumenta laetitiam in amico corde violenter obnubilat, videlicet quod in capiendo germanum tuum episcopum, non sicut decuit, propriae honestati prospiciens, sed saecularem cautelam et rationem divinae legi
Abbreviated transcription (Latin):
glorum .s. commnunis a mor
⁊ sincera deuotio quam erga bea
tyr uit̾ nos amiciciam iulixit atq
ado inuicem in magis conualuit. quia
et ego te p̾cetis tui ordinis apłice sedi de¬
uotum animadũti et tua me clari¬
tudo int̾ aliquos p̾decessores tuos cͥca
honorem apłice sedis credidit ampliꝰ
desudasse. Deniꝙ: cum in malis mo¬
rib idẽ uelle et nolle ꝑuitiosam sepe
faccione ꝯficiat. ꝯsequens udet᷑ ut
inbonis reb studiũ animiq desidĩ¬
um diu̾so quamlibet spacio t̾rarũ
disiuinctos inunũ dilectionss gluti¬
uo copulet. Uerum licet quidam regie
potestatis ñ modicũ doleant et innoᷤ
sepissime murmurent. sequus damꝰ
ꝯtempni. conquerant᷑ se ñ sic ab apłi¬
ca sede diligi. nec ita fartis aut sermo¬
nib ꝑ nos honorari. minime tamen
uos penitet. nec deinceps d̾o fauente
penitebit. Speramꝰ et em̃ celsitudines
cue iudustriam in ead̾e sc̃e eccłe deuo¬
tione iusticieq studio semꝑ mansurã

Expanded text:
onem. Communis amor et sincera devotio, quam erga beatpore inter nos amicitiam junxit, atque adeo invicem inde magis convaluit, quia et ego te prae caeteris tui ordinis apostolicae sedi devotum animadverti, et tua me claritudo inter aliquos praedecessores tuos circa honorem apostolicae sedis credidit amplius desudasse. Denique cum in malis moribus idem velle et nolle perniciosam saepe factionem conficiat, consequens videtur ut in bonis rebus idem studium animique desiderium, diverso quamlibet spatio terrarum disjunctos in unum dilectionis glutino copulet. Verum, licet quidam regiae potestatis non modicum doleant, et in nos saepissime murmurent se quodammodo contemni: conquerantur se non sic ab apostolica sede diligi, nec ita factis aut sermonibus per nos honorari; minime tamen nos poenitet, nec deinceps, Deo favente, poenitebit. Speramus etenim celsitudinis tuae industriam in eadem sanctae Ecclesiae devotione justitiaeque studio semper mansuram,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd puro sermone sic̃ mͥ mos ẽ inhis eum
de nob sꝑare tliximus. in quib eũ ad sa¬
lutem ⁊ honorẽ suum aut cũ iusticia
cipes regni teutonicorũ ⁊ alii qui eos
in eadem dissensionis causa sequunt̃
erit. aut iusticiam scđ̾m udicium eius
aut ꝯcordiam scđm ꝯsiliũ eius faciam. nͥ
certum impedim̃tum mͥ ł sibi obstit̾it
quo transacto ad ꝑagendũ idẽ paratꝰ
ero. Item si idẽ domnus papa .G. ultra
montes seu ad alias partes t̾rarum ire uo¬
lũt. securꝰ erit ex mei parte ⁊ eorum qͦs
constͥng̾e pot̾o ab omni lesione uite et
ab illo mittunt᷑ ł ad eũ de quib ꝯq t̾ra¬
rum partib ueni̾nt. in eundo ⁊ ibi mo¬
rando. seu inde redeundo neq aliud a¬
liqd̃ impedim̃tum habebit ex meo ꝯsen-
su ꝗcontͣ honorẽ suum sit ⁊ siqͥs ei fec̾it
cum bona fide scđm posse meũ illum

Expanded text:
quod puro sermone sicut mihi mos est in his eum quod puro sermone sicut mihi mos est in his eum de nobis sperare dixerimus, in quibus eum ad salutem et honorem suum, aut cum justitia,cipes regni Teutonicorum, et alii qui eos in eadem dissensionis causa sequunturerit, aut justitiam secundum judicium ejus, aut concordiam secundum consilium ejus, faciam, nisi certum impedimentum mihi vel sibi obstiterit, quo transacto, ad peragendum idem paratus ero. Item si idem dominus papa Gregorius ultra Montes, seu ad alias partes terrarum ire voluerit, securus erit ex mei parte, et eorum quos constringere potero, ab omni laesione vitae et ab illo mittuntur, vel ad eumdem quibuscunque terrarum partibus venerint in eundo, et ibi morando, seu inde redeundo, neque aliud aliquod impedimentuquod contra honorem suum sit; et si quis ei fecerit, cum bona fide, secundum posse meum, illum
Abbreviated transcription (Latin):
onis eus ⁊ tanta omniũ qui ibi aderant
supplicatione deiuicti tande cũ relaxato
anathematis uinculo inꝯmunis grãm
⁊ sinũ sc̃ẽ matͥs eccłe recepimꝰ. acceptis ab
quarum ⁊̃ ꝯfirmationẽ ꝑmanus abb̃is
⁊ comitisse adhelaie. ⁊ aliorum pͥncipũ
ep̃orum et laieorũ qui nob̃ adħ utiles f¬
uisi sunt recepimus. His itaq sit ꝑ ac¬
tis ut ad pacem eccłe ⁊ concordiã regni
sic̃ du desidauimꝰ omnia plemꝰ dõ adu¬
uante coaptare possimꝰ. ad partes urãs
data pͥmum oportunitate transire cu¬
pimus. Hoc enim dilectionem ur̃am
indubitant̃ scire uolumus qm̃ sicut
indescͥptis securitatib cognosce̾ pote¬
stis ita ad hue tocus negocii causa sus¬
pensa ẽ ut et aduentus nr̃ ⁊ ꝯsiliorũ ur̃oꝵ¬
unanimitas ꝑ maxime necessaria ẽẽ ui¬
deant᷑. Qua ꝓpt̾ inea fide qͣm cepistis
⁊ amore iusticie omnes ꝑman̾e studete
scientes nos ñ alit̃ regi obligatos ẽẽ nisi

Expanded text:
ionis ejus, et tanta omnium qui ibi aderant ionis ejus, et tanta omnium qui ibi aderant supplicatione Papa devictus, tandem eum, relaxato anathematis vinculo, in communionis gratiam et sinum sanctae Matris Ecclesiae recepit: acceptis ab iam confirmationem per manus Abbatis et comitissae Adelaidae, et aliorum principum, episcoporum, et laicorum, qui nobis ad hoc utiles visi sunt, recepimus. His itaque sic peractis, ut ad pacem Ecclesiae et concordiam regni sicut diu desideravimus omnia plenius, Deo adjuvante, coaptare possimus, ad partes vestras data primum opportunitate transire cupimus. Hoc enim dilectionem vestram indubitanter scire volumus, quoniam, sicut in descriptis securitatibus cognoscere potestis, ita adhuc totius negotii causa suspensa est, ut et adventus noster et consiliorum tas permaxime necessaria esse videantur. Quapropter in ea fide quam coepistis, et amore justitiae, omnes permanere studete, scientes nos non aliter regi oblatos esse, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ sese seruaturũ obedientiã repro¬
misit. dũmͦ apud nos absolutionis ⁊
apłice benedictionis grãm impetrare
mereret᷑. Qui cum du multis consul¬
tacionib differentes acrit̾ eum desuiᷤ
excessib ꝑ omnes qͥ int̾ currebant nun¬
cios recdargueremꝰ tande ꝑ semetipsũ
nichil hostile aut temerariũ ostentans
ad oppidum canusii in qͦ morati sumꝰ
cũ paucis aduenit. Ibiq ꝑ tͥduum añ
portam castri deposito omnȩ regio cul¬
tu miserabilit̃ ut pote discatiatus ⁊ la¬
neis indutus ꝑsistens. ñ pͥus cum multo
fletu apłice miserationis auxiliũ ⁊ con¬
solationem implorare destitit qͣm õs
qui ibi aderant. ⁊ ad quos rumor ille ꝑ¬
uenit ad cantã pietatem ⁊ compassionis
miãm mouit. ut ꝓ eo multis p̃cib ⁊ la¬
crimis incedentes omnes quidẽ insoli¬
s quasi tyranince feritatis crudelitatem
c̃ẽ clamarent. Deniq instantia ꝯpunch¬

Expanded text:
omnem se servaturum obedientiam reproomnem se servaturum obedientiam repromisit, dummodo apud nos absolutionis et apostolicae benedictionis gratiam impetrare mereretur; quod cum diu multis consultationibus differentes acriter eum de suis excessibus per omnes qui intercurrebant nuntios redargueremus, tandem semetipsum nihil hostile aut temerarium ostentans, ad oppidum Canusii, in quo morati sumus, cum paucis advenit, ibique per triduum ante portam, deposito omni regio cultu, miserabiliter, utpote discalceatus et laneis indutus, persistens, non prius cum multo fletu apostolicae miserationis auxilium et consolationem implorare destitit, quam omnes qui ibi aderant, et ad quos rumor ille pervenit, ad tantam pietatem et compassionisiam movit, ut pro eo multis precibus et lacrymis intercedentes, omnes quidem insoligravitatem, sed quasi tyrannicae severitatis crudelitatem esse clamarent: denique instantia compunct