comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
datus est nobis: Qui cum sit in accessibi¬
lis natura: receptabilis tam̃ ꝓpt̾ boni¬
plex sub̾a. opulens uirtutibus. unicuiq
presens. diuidens de suosingłis. & ubiq
quẽ nicħ potest fallere. Angłi: ad paucoᷤ
pulis infundebat᷑. Quis gͥdubitet: quin
diuinũ sit. qđ infundit᷑ simul pluribꝰ.
plex: cum sit unus: datur pluribus. Alia
bus detur. Ait enim auõ. deuerbis apłi:
sic. Caritas dei diffusa est inocedibus
nr̃is: ꝑspm scm̃ qui datus ẽ nobis. A
le dat donũ. qualis est ip̃e. magna est
eius miscd̃ia. donũ dat: equale sibi. qͥa
ideo inquit minoẽẽ sp̃m sc̃m: quia &
sint dare aliis. spm̃ sc̃m. Quẽ si aliis
dant: cũ eius donatio: supra sit dicta. p¬

Expanded text:
datus est nobis? Qui cum sit inaccessibilis natura, receptibilis tamen propter boniplex substantia, opulens virtutibus, unicuique praesens, dividens de suo singulis, et ubique quem nihil potest fallere. Angeli ad paucos pulis infundebatur. Quis ergo dubitet quin divinum sit quod infunditur simul pluribus,plex, cum sit unus, datur pluribus. Alia bus detur. Ait enim Aug., de Verbis Apostoli, sic: Charitas Dei diffusa est in cordibus ritum sanctum qui datus est nobis. A le dat donum qualis est ipse. Magna est misericordia ejus. Donum dat aequale sibi, quia ideo, inquit, minorem Spiritum sanctum, quia et sint dare aliis Spiritum sanctum. Quem si aliis dant, cum ejus donatio supra sit dicta p
Abbreviated transcription (Latin):
dendo ñ nascendo legit᷑ cẽ de deo: iã
suꝑius quantũ uisũ est. disputauimꝰ:¬
sebeat dici ingenitus. Ad qđ dicimus.
sp̃m sẽm: nec genitũ: nec ingenitũ. de¬
bere dici Unde aus̃ adorosiũ ait. Sp̃m̃
scm̃: nec genitũ: nec ingenitũ: certa
fides declarat. quia sidixerimꝰ ingenitũ:
duos patres affirmare uidebim᷑. Si au
tẽ genitũ: duos filios credere culpam᷑.
Sic̃ enĩ solus filius dr genitus: ita & so¬
lus pater: dr ingenitus. eo qđ ab alio¬
inquit solus: ñ est dealio. Id̾o. solus ap¬
pellat᷑ ingenitus. ñ quid̾e inscͥpturis.
s in ꝯsuecudine disputantiũ. Et de
re tanta: qualẽ ualueruit sermonẽ ꝓ

Expanded text:
dendo non nascendo legitur esse de Deo, jam dendo non nascendo legitur esse de Deo, jam superius, quantum visum est, disputavimdebeat dici ingenitus. Ad quod dicimus Spiritum sanctum nec genitum, nec ingenitum debere dici. Unde Aug. ad Orosium ait: Spiritum sanctum nec genitum, nec ingenitum fides certa declarat, quia si dixerimus ingenitum, dutem 'genitum', duos filios credere culpamur; Sicut enim solus Filius dicitur genitus, ita et solus Pater dicitur ingenitus, eo quod ab alio noinquit, solus non est de alio. Ideo solus appellatur ingenitus, non quidem in Scripturis, sed in consuetudine disputantium, et de re ta
Abbreviated transcription (Latin):
defilio. s de ambobus utiq nasceret᷑
sine dubio filius diceret᷑ amboꝵ. Ac ꝑboc
quia filius amboꝵ nullomͦ eẽt: ñ opor¬
tuit nasci eũ de ambobus. Amboꝵ ẽ gͦ
qđ ñ ualet inter illa duo distinguere.
uid autẽ inter nasci & ꝓcedẽ inter¬
sit: de illa excellentissima natura
loquens: explicare quis pot̾. Non om̃e
qd ꝓcedit: nascit᷑. quamuis om̃e ꝓcedat:
qđ nascit᷑. sic̃ ñ om̃e qd̾ bipesẽ. hõ ẽ qͣm¬
uis bipessit: omis qui hõ ẽ. Hec scio.
distinguere autẽ inter illã generationẽ:
& hanc ꝓcessionẽ: nescio. ñ ualco. ñ suf¬
ficio. Ac ꝑhoc: quia & illa: & ista. ẽ in¬
effabilis. sic̃ ꝓpħa defilio loquens ait:
generationẽ eius quis enarrabit. Ita de
spũ sc̃o uerissime dr. Pcessionẽ eius qͥs
enarrabit: Satis gͦ sit nobis: quia ñ est
stendimus. ¶ De sp̃u sc̃o: qͦmͦ ip̃e de
deo sit: nec tam̃ ip̃e filius sit: q̃m ꝓce¬

Expanded text:
de Filio, sed de ambobus utique nasceretur; de Filio, sed de ambobus utique nasceretur; sine dubio filius diceretur amborum. Ac per hoc quia filius amborum nullo modo est, non oportuit nasci eum quod non valet inter illa duo distinguere. Quid autem inter nasci et procedere intersit, de illa excellentissima natura loquens explicare quis potest? Non omne quod procedit, nascitur, quamvis omne procedat quod nascitur. Sicut non omne quod bipes est homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo est. Hoc scio; distiet hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio. Ac per hoc quia et illa et ista est ineffabilis, sicut propheta de Filio loquens ait, Generationem ejus quis enarrabit ? ita de Spiritu sancto verissime dicitur, Processionem ejus quis enarrabit? Satis sit ergo nobis, quia non est stDeo sit, nec tamen ipse Filius sit, quoniam proce
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃c sc̃s̃ ꝓcedit apatre. s ctiã filiꝰ. Ad qd̾
dicimꝰ. qđ cũ ut̾q ꝓcedat apatre. dis¬
similit̾ tam̃. Nã sp̃c sc̃s. ut ait auõ
in quinto li. detri. ꝓcedit apatre. ñ
qͦmͦ natus: s qͦmͦ datus. uł donũ. filiꝰ
autẽ: ꝓcessit: nascendo. exiit: ut genit᷑.
Ac ꝑ hoc: illud eluce̾scit ut potest .s. cur¬
spẽ sẽs etiam ñ sit filius. cũ & ip̃e apa¬
natus est. sic̃ unigenitꝰ. neq factus: ut
distinguere ñ sufficimus. Unde aug̃.
maximino p̃missã questionẽ refrican
cum depatris eẽt substantia: respon¬
oens. sic ait. Queris a me: side sub̃a pa-
tris ẽ filius: de suba patris est etiã sp̃c
Sc̃s: cur unus filius sit. & alius ñ sit
filius. Ecce respondeo. siue capias. siue
ñ capias. De patre est filius. depatre
ido: ille filius est patris: de qͦ est genitus.
et iło cum de illo loqueret᷑ ait: de
qđ spirando dabat occulte. Quia gͦ si na¬
sceretur: ñ tantũ de patre: nec tantũ

Expanded text:
sanctus procedit a Patre, sed etiam Filius. Ad quod dicimus quod cum uterque procedat a Patre, dissimiliter tamen. Nam Spiritus sanctus, ut ait Aug. in lib. 5 de Trin., procedit a Patre non quomodo natus, sed quomodo datus vel donum. Filius autem procedit nascendo, exiit ut genitus. Ac per hoc illud elucescit ut patet, scsanctus etiam non sit Filius, cum et ipse a Panatus est sicut unigenitus; neque factus, ut distinguere non sufficimus; unde Aug. Maximino praemissam quaestionem refricanti, r Filius, cum de Patris esset substantia, respondens, sic ait: Quaeris a me si de substantia Patris est Filius, de substantia Patris est etiam Spiritus sanctus: cur unus Filius sit, et alius non sit Filius? Ecce respondeo, sive capias sive non capias. De Patre est Filius, de PatreIdeo ille Filius est Patris, de quo est genitus: ed ideo, eum de illo loqueretur ait, Joquod spirando dabat occulte. Quia ergo si nasceretur, non tantum de Patre, nec tantum
Abbreviated transcription (Latin):
trũ iste uerus dei filius: ab eis qui grã filii
sit: ande aliqua Non dico inqͥs denulla.
nec dicã: de nichilo. Gdealiqua sub̾a ẽ.
¶uero de qua. Si ñ depatris sub̾a ẽ: aliam
quere. Si aliã ñ inuenis: patris agnosce
subam. & filiũ cum patre. omo tisyon.¬
confitere Itẽ meod. Confiteoe dm patrẽ. om̃i¬
no incorruptibilit̾ genuisse. s qdđ ẽ ip̃e ge¬
nuisse. Itẽ dico: qđ sepe dicendũ ẽ. Aut de
aliqua sub̾a natus ẽ dei filius: aut denul¬
la.Si denulla: gͦ denichilo. qđ uos iã ñ di¬
citis.Si uͦ de aliqua: nec tam̃ depatris sub¬
stantia: ñ est uerus filius. Si uͦ de patrissub¬
stantia: uniꝰ ciusdeq sub̾e sunt: pat̾ &. filiꝰ.¬

Expanded text:
trum iste verus Dei Filius, ab eis qui gratia filisit, an de aliqua? Non dico, inquis, de nulla; nec dicam de nihilo, ergo de aliqua substantia est. Quaero, de qua? si non de Patris substantia est, aliam quaere; si aliam non invenis, Patris agnosce substantiam, et Filium cum Patre homousionconfitere. Idem in eodem: Confiteor Deum Patrem omnino incorruptibiliter genuisse; sed quod est ipse genuisse. Item: Dico quod saepe dicendum est: Aut de aliqua substantia est natus Dei Filius, aut de nulla; si de nulla, ergo de nihilo, quod vos jam non dicitis; si vero de aliqua, nec tamen de Patris substantia, non est verus Filius; si vero de Patris substantia, unius ejusdemque su
Abbreviated transcription (Latin):
lius. ꝙ eiuss nature ẽ: x eadẽ natura ẽ:
cũ ꝑ atre. Unde: hylariꝰ inli. de tri. dexp̃o
loquens: ait. Natura filius ẽ: ꝙ eand̾ na¬

Expanded text:
lius, quia ejusdem naturae est, et eadem natura est cum Patre; unde Hilar., in lib. 1 de Trin., de Christo loquens, ait: Natura Filius est, quia eamdem na
Abbreviated transcription (Latin):
lic possunt. Nicħ hibet filiꝰ: nͥ natũ. id ẽ
nil habet scd̃m qd ds est: nͥ qd nascendo ac¬
cepit. & ip̃e nascendo: patris inse subsisten¬
tẽ naturã habuit. Unde. idẽ hylarius ad¬
sit ille qui geniut. Nam qͦmͦ ipẽ erit: eũ ge
nitꝰ sit. S inhis ipis subsistit ille qͥ genitꝰ ẽ:
in quibꝰ totus ẽ ip̃e qͥ genuit. qi ñ est aliunde:
qui genitus ẽ. & ido: ñ refert᷑ ad aliud: qd̾
inuno subsistit: exuno. acsic: ingeneratio¬
ne filii. & naturã suã ut ita dicã. seqͥt᷑ inde¬
mutabilis d̾s: indemutabilẽ gignens d̾m:
nec naturã suã deserit: ex indemutabili
deo: in demutabilis di ꝑfecta natiuitas
Subsistentẽ ꝙͥ meo dei naturã intelliga¬
mus. cũ indeo d̾s insit. noc p̃ter eũ qͥ ẽ d̾s:
quisqͣm d̾s alius sit. quia ip̃e ds. in eod̾s.
Nature gͦ dei patris ueritas: indeo filio eẽ
docet᷑. cũ meo d̾ intelligit᷑ eẽ: qui ds ẽ. Est
enĩ unus muno: & unus ab uno d̾ legit᷑

Expanded text:
unt: Nihil habet Filius nisi natum, id est, nihil habet secundum quod Deus est, nisi quod nascendo accepit; et ipse nascendo Patris in se subsistentem naturam habuit, unde Hilarius adille qui gnitus sit? Sed in his ipsis subsistit ille qui genitus est, in quibus totus est ipse qui genuit; quia non est aliunde qui genitus est, et ideo non refertur ad aliud quod in uno subsistit, et ex uno. Ac sic in generatione Filii et naturam suam, ut ita dicam, sequitur indemutabilis Deus indemutabilem Deum gignens, nec naturam suam deserit ex indemutabili Deo indemutabilis Dei perfecta nativitas. Subsistente mergo in eo Dei naturam intelligamus, cum in Deo Deus insit, nec praeter eum qui Deus est, quisquam Deus alius sit: quia ipse Deus, et in eo Deus. Naturae ergo Dei Patris veritas in Deo Filio esse docetur, cum in eo Deus intelligitur esse qui Deus est. Est enim unus in uno, et unus ab uno. 9. Quod legitur
Abbreviated transcription (Latin):
natura coet̾na dedeo ẽ. Colligenꝰ sũmã
p̃dictoꝵ aꝑit. ex qͦ sensu accipienda sint
is u̾bis p̃missis: innui uidr. qđ diuina
sub̾a filiũ genu̾it. & qd filius sit genitꝰ
de sub̾a patͥs. & qd de deo ẽ: natura coet̾¬
na. & qđ pater: id qđ ipẽ ẽ: genuit. Id au¬
tẽ qd ipẽ ẽ: diuina eẽntia ẽ & ita: puta¬
ri pot̾ diuinã eẽntiã genuisse. Uehem̃t̾
mouent nos: hec u̾ba. Que qͦm᷑ intelli¬
genda sint: mallẽ ab aliis audire: qͣm
trade. Ut tam̃ sine p̃uidicio: atq teme¬
ritate loquar: ex hoc sensu dicta possunt
accipi. Natura coet̾na: de deo ẽ. id ẽ filiꝰ
coet̾nus patri: depatre ẽ: ita: qđ ẽ ead̾e
cũ eonatura. uł eius d̾ nature. Quẽ sensũ
confirmat aug̃. ibidẽ subiciens. & qđ di¬
xerat: quasi explanans. dicto enĩ: nat᷑a
coet̾na dedeo ẽ: addidit. Non ẽ aliud fi¬
lius: quã illud de quo ẽ. id ÷ unius. eiꝰd̾eq

Expanded text:
natura coaeterna de Deo est. 10. Colligens summam praedictorum, aperit ex quo sensu accipienda sint. His verbis praemissis innui videtur quod divina substantia Filium genuerit, et quod Filius sit genitus de substantia Patris, et quod de Deo est natura coaeterna, et quod Pater id quod ipse est genuit. Id autem quod ipse est, divina essentia est; et ita putari potest divinam essentiam genuisse. Vehementer movent nos haec verba, quae quomodo intelligenda sint, mallem ab aliis audire, quam ipse tradere. Ut tamen sine praejudicio atque temeritate loquar, ex hoc sensu dicta possunt accipi: Natura coaeterna de Deo est, id est, Filius coaeternus Patri de Patre est, itaque est eadem cum eo natura, vel ejusdem naturae. Quem sensum confirmat Aug. ibidem subjiciens, et quod dixerat quasi explanans. Dicto enim: Natura coaeterna est de Deo, addit: Non est aliud Filius quam illud de quo est, id est, unius
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃: ñ eẽ denichilo. s de aliquo. nec
tam̃ de aliqua materia. Unde: etiã hyla
oẽ: cũ natus sit: patrẽ testatur auctoeẽ.
cũ exmanente natus ẽ: ñ est natus ex ni¬
chilo. & cũ ante tempus natus ẽ: omnẽ
illud: pater genuit id: qđ ip̃e est. id ẽ
filiũ: qui est hoc: qđ pater. & hoc ita de¬
ñ est uerus filius: si qd est pater: ñ ẽ filuiᷤ.
reris: nil dehaore ulterius accusaberis.
His enĩ uerbis aꝑit: quomͦ p̃dicta debe¬
ant intelligi. Similiter filius natus est
de sub̾a patris: uł pater genuit filiũ de
sua natura: siue eẽntia. id ẽ dese nat᷑a
& eẽntia: genuit filiũ eiusd̾ nature. ac
eẽntiȩ. & qui ẽ ead eẽntia. ac natura. Si¬
militer expone illud. Filius sub̾e patͥs.
tres ꝑsonas: unã cẽntiã dicimus. Tresaut̃
ꝑsonas exeade eẽntia ñ dicimꝰ. qͣi aliud
ibi sit: qđ ec̃ntia ẽ: aliud qdđ ꝑsona. ħisu̾

Expanded text:
m non esse de nihilo, sed de aliquo; nec tamen de aliqua materia. Unde etiam HilariDeus cum natus sit, Patrem testatur auctorem; cum ex manente natus est, non est natus ex nihilo; et cum ante tempus natus est, omnem illud: Pater genuit id quod ipse est, id est Filium, qui est hoc quod Pater. Et hoc ita denon est verus Filius, si quod est Pater, non est Filius. xeris, nihil de hac re ulterius accusaberis. His enim verbis aperit quomodo praedicta debeant intelligi. Similiter Filius natus est de substantia Patris, vel Pater genuit Filium de sua natura sive essentia, id est de sua natura et essentia genuite, et qui est eadem essentia ac natura. Similiter expone illud: Filius substantiae Patris, tres personas unam essentiam dicimus: tres autem personas ex eadem essentia non dicimus; quasi aliud ibi sit quod essentia est, aliud quod persona. »
Abbreviated transcription (Latin):
nra sciã. scĩe dei sic & nr̃m uerbũ qđ nas¬
ettur de nr̃a scĩa. dissimile est illi u̾bo dei:
qd natũ est: depatris eẽntia. Tale est emo.
aesi dicerẽ depatris scĩã. depatris sap̃ia uł
qd est exp̃ssius: de patre eẽntia. de patre
sciã. de patre sapĩa. Ex hoc itaq intellectu.
uerbũ dei: patris unigenitꝰfiliꝰ ꝑ omĩa pa¬
trisimilis: & equalis. recte dr ds dedeo. lu¬
mien: delumine. sapĩa: desapĩa. & eẽntia:
de eẽntia. quia ẽ hoc om̃ĩno: qd pater. ñ
tam̃ pater. quia iste: filiꝰ. ille: patuare

Expanded text:
iae Dei, sic et nostrum verbum quod nascitur de nostra scientia, dissimile est illi Verbo Dei, quod natum est de Patris essentia. Tale est autem ac si dicerem: De Patris scientia, de Patris sapientia; vel, quod est expressius, de Patre essentia, de Patre scientia, de Patre sapientia. Ex hoc itaque intellectu, Verbum Dei Patris unigenitus Filius, per omnia Patri similis et aequalis, recte dicitur Deus de Deo, lumen de lumine, sapientia de sapientia, essentia de essentia; est hoc omnino quod Pater, non tamen Pater; quia iste Filius, ille Pate
Abbreviated transcription (Latin):
iterare ñ piget. Ac ꝑhoc: filius caritatis eiꝰ:
nullus ẽ alius: quam qui de suba eiꝰ genitꝰ¬
ẽ. Coce: hic aꝑte dic̃ aug̃. filiũ ec̃ genitũ: de
sub̾a patris. & filiũ sube patris. Idem qͦq au
Sub̾am dei genuisse filiũ: & filiũ genitũ
desub̾a patris: asserit dicens. Carnalibus
cogitationibus pleni. sub̾am dei de seipã
gigne filiũ: ñ putatis. nͥ hoc paciat᷑. qd̾
sub̾a carnis patit᷑: qñ gignit. Erratis. ñ
natũ eẽ desub̾a patris negatis. Non enim
iam erat hoĩs filiꝰ. & deo donante: factus
ẽ dei filius. exdeo natus: gr̃ã. ñ natura.
Anforte: & si ñ hoĩs filius erat: tam̃ aliqͣ¬
iam erat qualisc̃q c̾atura: ꝙ indeifiliũ:
de nichilo: aut de aliqua sub̾a natus est.
S ne c̾deremus uos putare de nichilo ẽẽ
dei filiũ: affirmastis: ñ uos dic̾e de nichi¬
lo eẽ dei filiũ. De aliqua gͦ sub̾a est. & si ñ

Expanded text:
iterare non piget. Ac per hoc Filius charitatis ejus nullus est alius, quam qui de substantus. Ecce hic aperte dicit Aug. Filium esse genitum de substantia Patris, et Filium substantiae Patris. Idem quoque A4, substantiam Dei genuisse Filium, et Filium genitum de substantia Patris asserit dicens: Carnalibus cogitationibus pleni, substantiam Dei de seipsa gignere Filium non putatis, nisi hoc patiatur quod substantia carnis patitur quando gignit. Erratis non natum esse de substantia Patris negatis. Non enim jam erat hominis Filius, et Deo donante factus est Dei Filius: ex Deo natus, gratia, non natura. An forte et si non hominis Filius erat, tamen jam aliqua erat qualiscumque creatura, et in Dei Filium  ergo aut de nihilo, aut de aliqua substantia natus est. Sed ne crederemus vos putare de nihilo esse Dei Filium, affirmatis non vos dicere de nihilo esse Dei Filium. De aliqua ergo subs
Abbreviated transcription (Latin):
subsistit. qđ ñ aliunde. qͣm dedo. sub¬
sistit. Ecce: hic dic̃: natiuitatẽ dei: ꝓ¬
fectã: ex natura. &. ita uidr. exhis u̾bis
atq p̃dictis: natura dei: & genita e ge¬
nuisse. Qd aꝑtius dic̃: inli .ix. detri. Noᷤᷤ
inqͥt unigenitũ dmi: informa dei ma¬
nentẽ: innatura dei mansisse: ꝓfitem᷑.
nec unitatẽ foeme seruilis: in naturam
diuine unitatis refundimꝰ. nec rursũ
corporali insinuatione : patrẽ infilio p̃¬
dicamꝰ. S exeo: eiusd̾e gn̾̃is genitã natu¬
rã: naturaliter inse gignentẽ habuisse
naturã. que infoema nature Se gignen¬
tis manens: formã nature & infirmita¬
tis corporalis acceꝑit. Non enĩ defecerat
dei natura: ne eẽt. S inse: humilitatẽ ter¬
rene natiuitatis: manens sͥ dei natura:
susceꝑat sui generis potestatẽ: in habitu
assũpte humilitatis ex̾cens. E oce hic aꝑte
dic̃: & naturã genuisse. & naturã genitã.
& naturã: assupsisse naturã. qd̾ a plerisq

Expanded text:
 subsistit. Ecce hic dicit nativitatem Dei provectam ex natura; et ita videtur ex his verbis atque praedictis natura Dei et genita, et genuisse. Quod apertius dicit in lib. 9 de Trin. Nos, inquit, unigenitum Deum in forma Dei manentem, in natura hominis mansisse profitemur; nec unitatem formae servilis in naturam divinae unitatis refundimus, nec rursum corporali insinuatione Patrem in Filio praedicamus, sed ex eo ejusdem generis genitam naturam, naturaliter in se gignentem habuisse naturam, quae in forma naturae se gignentis manens, formam naturae et infirmitatis corporalis accepit. Non enim defecerat Dei natura ne esset, sed in se humilitatem terrenae nativitatis manens sibi Dei naturam susceperat, generis sui potestatem in habitu assumptae humanitatis exercens. Ecce hic aperte dicit, et naturam genuisse, et naturam genitam, et naturam
Abbreviated transcription (Latin):
de tri. Nicħ inquit nͥ natũ: habet filius.
& geniti honoris ãmiratio: inhonoee ge¬
nerantis ẽ. Cũ gͦ filius cẽntiã habeat: to¬
ta enĩ est in eo diuina eeñtia: uidr qđ
ipã diuina ceñtia: nata sit. Itẽ in .u. li. ait.

Expanded text:
 Nihil, inquit, nisi natum habet Filius; et geniti honoris admiratio in honore generantis est. Cum ergo Filius essentiam habeat tota enim in eo est divina essentia, videtur quod ipsa divina essentia nata sit. Item in lib.
Abbreviated transcription (Latin):
adpetrũ: ait Sic xp̃m deifiliũ. id ÷ unã ex
trinitate ꝑsonã: deũ uerũ edere: ut diuini¬
tatẽ eiꝰ: de natura patris natã ẽẽ ñ dubites.
Hic uid̾r dic̾e: qđ natura filii sit nata: de
natura patris. Ide etiã in libro .xxͦ. detri:¬

Expanded text:
ait: Sic Christum Dei Filium, id est unam ex Trinitate personam, Deum verum crede, ut divinitatem ejus de natura Patris natam esse non dubites. Hic videtur dicere quod natura Filii sit nata de natura Patris. Idem in lib. 15 de Tri
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ eo ẽ. quo sapirus ẽ: Ergo quȩ cã illi ẽ
ut sapiens sit: etiã ip̃a illi cã ẽ: ut sit di
ꝯͦ sapĩa quã genuit: illi cã ẽ ut sapiens sit:
& cã illiẽ: ut sit. S cãm patri quasit: apa¬
tre genitã nullus om̃ino quisquã dixe¬
rit sapientiã. Iuid eiũ est insanius. Ita
gͦ. si patergenuit centiã qua ip̃ẽ ẽ: eẽntia
quã genuit: cã est illi: ut sit. Non gͥip¬
sam qua ẽ: eẽntiã genuit. Nam uulla sim¬
plicitate inqͥt aus̃. quia ñ est aliud saꝑe

Expanded text:
ibidem Ergo quae causa illi est ut sapiens sit, etiam ipsa illi causa est ut sit. Si ergo sapientia quam genuit illi causa est ut sapiens sit, et causa illi est ut sit. Sed causam Patri qua sit, a Patre genitam, nullo modo quisquam dixerit sapientiam, quid enim est insanius? Ita ergo si Pater genuit essentiam qua est, essentia quam genuit causa est illi ut sit. Non ergo ipsam quae est essentiam genuit. Nam in illa simplicitate, ut inquit Aug., quia non est aliud sapere
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e: genuit. nec denicbilo. nͨ de aliqua iã
facta conditaq materia. s de seip̃o: id qđẽ
ip̃e. It̾m. d̾s pater: qui uerissime se indica¬
re animis cognituris. & uoluit: & potuit:
hoc ad seip̃m indicandũ genuit: qđ ẽ ip̃c
qui genuit. Ecce: aꝑte dic̃. his u̾bis d̾m pa¬
u̾ba: sic intelligenda eẽ. dicentes. Pat̾ dde se¬
ip̃o genuit illud qd ipẽ ẽ: id ẽ filiũ. qui ẽ
illud: qđ pater ẽ. Nam qđ pater ẽ. & filiꝰ
hoc ẽ.s ñ qui pat̾ est: & filius hic ẽ Alias¬

Expanded text:
ipse est genuit; nec de nihilo, nec de aliqua jam facta conditaque materia, sed de seipso id quod ipse est. Item, Deus Pater, qui verissime se indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuit. Ecce aperte dicit his verbis Deum Paverba sic intelligenda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod ipse est, id est Filium, qui est illud quod Pater est. Nam quod Pater est, et Filius hoc est; sed non qui Pat
Abbreviated transcription (Latin):
qđ diuina eẽntia genuit filiũ. qͥa eũ filiꝰ¬
sit diuma eẽntia: iam eẽt filius res: aqͣ ge¬
nerat᷑. & ita: cadẽ res seip̃am generaret. Ita
etiã dicimꝰ. qđ cẽntia diuina ñ genuit cẽn¬
tiã. Cũ enĩ una & sũma queda res. sit diui¬
na cẽntia: si diunia eẽntia cẽntiã genuit:¬

Expanded text:
 divina essentia genuit Filium; quia cum Filisit divina essentia, esset Filius res a qua generatur et ita eadem res seipsam generaret. Ita etiam dicimus quod essentia divina non genuit essentiam. Cum enim una et summa quaedam res sit divina e
Abbreviated transcription (Latin):
qd pater genuit diuinã eeñtiã. uel:¬
genuit cc̃ntiã. An omĩno: ñ genuit: nec
genita ẽ: diuina eẽntia. Ad qd̾ catholicis
tractatoribus ꝯsentientes: dicimꝰ qd̾ nͨ pat̾:
genuit diuinã eẽntiã. nͨ diuma cc̃ntia: geñ filiũ nͨ dĩa eẽntia¬

Expanded text:
genuit divinam essentiam, velessentiam; aut omnino non genuit, nec genita est divina essentia. Ad quod catholicis tractatoribus consentientes dicimus, quod nec Pater genuit divinam essentiam, nec divina essentia genuit
Abbreviated transcription (Latin):
id uͦ qđ dicunt: Si om̃ia scit: gͦ scit
creare mundũ: uł seip̃am: responde
ꝓscit: quomͦ ds̃ seipãm creauerit. ha¬
bet gͦ scientiã: sui create. ñ sui crean¬
De. quia ñ est creanda. s creata. Quare

Expanded text:
cit creare mundum vel seipsam, respondemet scit quomodo Deus seipsam creaverit; habet ergo scientiam sui creatae, sed non sui creandae, quia non est creanda, sed creata. 3. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃a .Gͦ. &. in scĩa: maiorẽ babet suffi¬
cientiam ds̃: quam anima illa. que
dignioe est om̃i creatura. Illud uͦ apłi
sunt: nͥ spẽ dei qui solus scrutat᷑ om¬
nia: ꝓnobis facit. Mox enĩ addit apłs.
Nos autẽ sp̃m dci habemus. ue ꝑspm̃
quẽ habebat: dei ꝓfunda sescire osten¬
deret. S anima illa: p̃ om̃ibꝰ sp̃m dei
habuit. cui sp̃c ñ est datus admensu
entiã. Omĩa gͦ scut anima illa. Si
mensura scientiã habuit. S sine men¬
sura scientiã habuit. Seit gͥom̃ĩa. ful¬
gentius eciam insermone quod̾a mul¬
ta inducit: quibus asserit: animao
illam rerum scientiã omniũ habere.
utens auctoritate apłi dicentis. In qͦst̃
om̃es thesauri sapientie os scĩe abscon¬
uiti. Qd etiam ratione ꝓbari potest. sic¬

Expanded text:
a; ergo et in scientia majorem habet sufficientiam Deus quam anima illa quae dignior est omni creatura. Illud vero Aposunt, nisi Spiritus Dei, qui solus scrutatur omnia; pro nobis facit. Mox enim addit Apostolus: Nos autem Spiritum Dei habemus; ut per Spiritum quem habebat Dei profunda se scire ostenderet. Sed anima illa prae omnibus Spiritum Dei habuit: Cui Spiritus non est datus ad mensurentiam. Omnia ergo scivit anima illa. Si mensura scientiam habuit. Sed sine mensura scientiam habuit; scit ergo omnia. Fulgentius etiam in sermone quodam multa inducit, quibus asserit animam illam rerum omnium scientiam habere, utens auctoritate Apostoli dicentis: In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Quod etiam ratione
Abbreviated transcription (Latin):
lem deo. siue om̃iũ rerũ scientiã habue¬
seit. Quibusd̾a placet: qđ nec parẽ cũ
deo habeat scientiã. nec omĩa sciat ꝗͦ
deus. quia innullo: ereatura eqͣtur cre¬
atori. Cum gͥ anima illa creatura sit:
in nullo equat᷑ creatori.Gͦ. nec insapĩa.
Non ꝯͦ habet equalẽ sapientiã cũ deo. nͨ¬
scit omĩa quȩ ds̃. Itẽ. Si anima illa: eqͣ¬
lem habet cum deo sapientiã: ñ gͦ d̾s.
in om̃ bono maioeẽ habet sufficientiã:
qͣm eiꝰ creatura. Inducunt etiã aucto
facta est scientia tua exme: & ñ pot̾o
adeam. Qd exponens cassyodoeꝰ. ait.
Ueritas humane oditionis: ostendit᷑.
quia homo assũptus: diuine sub̾e ñ po¬
test ȩquari inscĩa. uł inalio. Apłs etiã¬
ait. N emo nouit que sunt dei: ñ sp̃ẽ
Dei. qui solus scrutat᷑ omĩa: etiam ꝓfun¬
da dei. His aliisq pluribꝰ rationibus os
auctoritatibus nnitunt᷑: qui animã xp̃i.
asserunt: nec parẽ cum deo habere sei¬
entiã. nec om̃ĩa scire que ds. qͥa si om¬

Expanded text:
cientiam habuescit. Quibusdam placet quod nec parem cum Deo habeat scientiam, nec omnia sciat quae Deus, quia in nullo creatura aequatur Creatori. Cum ergo anima illa creatura sit, in nullo aequatur Creatori; ergo nec in sapientia. Non ergo habet aequalem cum Deo sapientiam, nec scit omnia quae Deus. Item, si anima illa aequalem habet cum Deo sapientiam, non ergo Deus in omni bono majorem habet sufficientiam, quam ejus creatura. Inducunt etiam auctorfacta est scientia tua ex me, et non potero ad eam. Quod exponens Cassiodor. ait: Veritas humanae conditquia homo assumptus divinae substantiae non potest aequari in scientia vel in alio. Dei Nemo novit quae sunt Dei, nisi Spiritus Dei, qui solus scrutatur omnia etiam profunda Dei. His aliisque pluribus rationibus et auctoritatibus nituntur; qui animam Christi asserunt nec parem cum Deo habere scientiam, nec omnia scire quae Deus scit. Quia si om
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃ia ecerna quȩ ds est. ꝙ sicut in qͣntũ
ds̃ est: bonus ẽ bonitate naturali: qͦ
ip̃e est: & iustus: iusticia naturali: quȩ
ipse est: ita sapiens. sapĩa naturali: qͦ
ip̃e est. Anima uͦ eiꝰ: sicut bona ẽ: & ius¬
ta: bonitate uł iusticia gratis data:
que ip̃e uł ip̃a ñ est: ita est sapiens
sapientia gratis data: que ip̃a ñ est.&
licet gemina inxp̃o sit sapĩa: una tam̃
eadẽq ꝑsona ẽ. que in qͣntũ d̾s est: uł
inquantũ natura diuina est: sapiens¬

Expanded text:
sicut in quantum Deus est, bonus est bonitate naturali, quae ipse est, et justus justitia naturali, quae ipse est; ita sapiens sapientia naturali, quae ipse est. Anima vero ejus sicut bona est et justa bonitate vel justitia gratis data, quae ipse vel ipsa non est; ita est sapiens sapientia gratis data, quae ipsa non est. Et licet gemina in Christo sit sapientia, una tamen eademque persona est; quae in quantum Deus est, et in quantum natura divina est
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ exꝑs cognitionis fu̾it. &s qđ patrẽ &
matrẽ ignorauerit. Qđ nec eocła recipit
nec p̃misse auctoritates paciunt᷑ sic in¬
telligi.S ita sane pot̾ accipi. ut qͣntũ
aduisũ hominũ: & sui sensus ostensio¬
nẽ: xp̃c ꝓfecisse dicat᷑. ꝓficiebat gͦ hu¬
manus sensus ieo: scd̃m sui ostensio¬
nẽ. & alioꝵ hominũ opinionẽ. Ita etiã
patrẽ & matrẽ dr̾ ignorasse in infantia.
quia ita se habebat᷑: & gerebat: ac si

Expanded text:
ejus expers cognitionis fuerit, et patrem et matrem ignoraverit; quod nec Ecclesia recipit, nec praemissae auctoritates patiuntur sic intelligi. Sed ita sane potest accipi, ut quantum ad visum hominum et sui sensus ostensionem, Christus profecisse dicatur. Proficiebat ergo humanus sensus in eo secundum ostensionem, et aliorum hominum opinionem. Ita etiam patrem et matrem dicitur ignorasse in infantia, quia ita se habebat et gerebat ac si
Abbreviated transcription (Latin):
ec uerba ambrosii: uerboꝵ.¬
pia diligentia: inspicienda sunt. qͦ
exparte: hominis ignorantiã iustru¬
unt. & illuminant. Exparte: errandi
fomitẽ male intellecta: ministrant. hiᷤᷤ
ꝙ enĩ euident̾ tradit᷑: duos in xp̃o esse
principales sensus. siue geminã sapi-¬
entiã. Neq ido: unitas & singularitas
ꝑsone diuidit᷑. S iuxtã duas naturas:
duas habet sapientias. Unã: ñ ciratam.
s genitã. que ipe est. Alteram: ñ genitã.
S creatã. & ꝑ grãm ei collatã. Nã ysa¬
ias de eo ꝑtestatur. Reqͥescet suꝑ eũ sp̃e¬

Expanded text:
ec verba Ambrosii pia diligentia inspicienda sunt; ex parte hominis ignorantiam instruunt et illuminant, quae ex parte errandi fomitem male intellecta ministrant. His etenim evidenter traditur duos in Christo esse principales sensus, sive geminam sapientiam. Neque ideo unitas et singularitas personae dividitur; sed juxta duas naturas, duas habet sapientias, unam non creatam, sed genitam, quae ipse est; alteram non genitam, sed creatam, et per gratiam ei collatam. Nam Isaias de eo protestatur, c. 11: Requiescit super eum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
qđ tanta est equalitas triũ ꝑso¬
narum: atq in differens magnitudo:
qd̾ cũ dicimus tres ꝑsonas unã eẽ es¬
sentiã: uł sub̾am: neq ut genus despe¬
ciebus: neq ut sp̃em de indiuidius: p̃¬
dicamus. Non enĩ eẽntia diuina:. genꝰ
est: & tres ꝑsone spẽs: uł eẽntia diui¬
na spẽs: os tres ꝑsone: indiuidua. Qd̾

Expanded text:
 tanta est aequalitas trium personarum atque indifferens magnitudo, quod cum dicamus tres personas unam essentiam vel substantiam, neque ut genus de speciebus, neque ut speciem de individuis praedicamus. Non enim essentia divina genus est, et tres personae species; vel essentia divina species, et tres personae indivi
Abbreviated transcription (Latin):
mens hominis afficiat᷑ & moueat᷑ ad
addiligendũ. quare ñ sic dr caritas:
motꝰ uł affectio mentis ad c̾dendũ uł
sꝑandũ. sicut ad diligendũ. Adqd
sane dici potest. quia alios actus atq
sunt. ut pote actus fidei .i. credere. fi¬
de media. & actum spei .i. sperare: me¬
dia spe. ꝑfidem enĩ & spem: p̃dictos o¬
perat᷑ actus. Diligendi uͦ actum: ꝑse
tantũ: sine alicuiꝰ uirtutis medio: oꝑ¬
atur .i. dilige. Aliter gͦ hunc actũ oꝑa¬
tur: quã alios iurtutũ actus. Id̾oq dif¬
ferenter dehoc. & de aliis loquit᷑ scrip

Expanded text:
atur ad ad diligendum, quare non sic dicitur charitas motus vel affectio mentis ad credendum vel sperandum, sicut ad diligendum? Ad quod sane dici potest quia alios actus atquesunt, utpote actum fidei, id est, credere fide media, ut actum spei, id est, sperare media spe. Per fidem enim et spem praedictos operatur actus. Diligendi vero actum per se tantum, sine alicujus virtutis medio operatur, id est, diligere. Aliter ergo hunc actum operatur quam alios virtutum actus. Ideoque differenter d
Abbreviated transcription (Latin):
ad pecrũ: b̾uit̾ aꝑiens qͦmͦ intelligat᷑ e¬
qualitas. docet. Nullus hoꝵ: aliũ aut
p̃cedit ec̾nitate. aut excedit magnitu¬
dine. aut suꝑat potestate. ꝙ ñ filio: nec
tatẽ ꝑtinet: aut anterior: aut maior ẽ
patet. nec filius. spu scõ Ecernũ quippe
& sine initio ẽ: qd filus depatris natura
una ĩmensitas. una natiualit̾ tͥũ ꝑso¬
narũ est diuinitas. Eoce: breuiter as¬
signauit aus̃: in quo triũ ꝑsonarũ
ꝯsistat equalitas. scił. quia alia aliã
ñ excellit: aut ecernitate. aut mag¬
nitudine. aut potestate. Qđ etuitas¬

Expanded text:
ad Petrum breviter aperiens quomodo intelligatur aequalitas, docet. Nullus horum alium aut praecedit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate; quia nec Filio nec tatem pertinent, aut anterior, aut major est Pater; nec Filius Spiritu sancto. Aeternum quippe est et sine initio, quod Filius de Patris natura una immensitas, una naturalis est trium personarum divinitas. Ecce breviter assignavit Aug. in quo trium personarum consistat aequalitas, scilicet quia alia aliam non excellit, aut aeternitate, aut magnitudine, aut potestate. 2. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
genus ẽ. spẽs autẽ ꝑsona: ut ñ nulli
sentiunt: oportet appellari tres sub̾as:
ut appellantur tres ꝑsone. sic̃ cũ sit a¬
nimal genus: & quus spẽs. appellant᷑
tres equi. ide quoq tria aninalia.
Non enĩ species ibi pluralit̾ dr. & genꝰ¬

Expanded text:
genus est, species autem persona ut nonnulli sentiunt, oportet appellari tres substantias, ut appellantur tres personae. Sicut cum sit animal genus, et equus species, appellantur tres equi, iidemque tria animalia. Non enim ibi species pluraliter
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe: ita tria anunalia generali no
mine dicunt᷑. Cũ gͦ tres ꝑsonas unã
fateam᷑ eẽ eentiã: ñ tres eẽntias: cum
tres equi tria animalia dicant᷑: ñ u¬
nũ: patet: noĩe eẽntie: ñ sig̾cari ge¬

Expanded text:
 ita tria animalia nomine generali dicuntur. Cum ergo tres personas unam fateamur esse essentiam, non tres esse essentias, cum tres equi tria animalia dicantur, non unum; patet nomine essentiae non significari ge
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: nulla ẽ diuersitas uoluntatũ.
Si enĩ natura unũ essent. oꝯsensi¬
one ñ eẽnt: ñ sũme unũ eẽnt. Si uͦ
natura dispares eẽnt: unũ ñ essent.
Hii gͣ ties: qui unũ sunt: ꝓpt̾ inessa¬
bilẽ ꝯiunctionẽ deitatis: qua ineffabi¬
liter oopulant᷑: unus deus ẽ. Pars gͦ tri

Expanded text:
ersitas voluntatum. Si autem natura unum essent, et consensione non essent, non summe unum essent. Si vero natura dispares essent, unum non essent. Hi ergo tres, quia unum sunt propter ineffabilem conjunctionem deitatis qua ineffabiliter copulantur, unus Deus est. » Et i
Abbreviated transcription (Latin):
tas quoq dei: diuina eẽntia ẽ: qd au¬
gustinus ostendit. suꝑ illũ locũ psal¬
mi. ingeneratione & generationẽ an¬
ni tui: dicens. Est generatio generati¬
onũ: que ñ transit collecta de omĩbꝰ
generationibus .i. scĩ. In illa erunt an¬
ni dei: qui ñ transeunt .i. et̾nitas d̾i.
Non enĩ aliud sunt anni dei: aliudip̃e.
s anni dei: eternitas dei ẽ Cternitas
bile. In concusse gͥ teneamus. qđ unũ
ideq ẽ: eẽntia diuina. dei eternitas.
potentia. magnitudo. & tam̃ ꝯsueuit
scͥptura & hec & his similia: quasidi
quia alius aliũ: nec et̾nitate: nͨ mag¬
nitudine: nec potentia suꝑat. Qd̾̃ au¬
tẽ ecernitate aliqua triũ ꝑsonarũ a¬
llã ñ excedat. Supra ostensũ est. ubi
Hic de magnitudine qđ ea aliqͣ ꝑso¬

Expanded text:
tas quoque Dei divina essentia est. Quod Augustinus ostendit super illum locum Psalmi: In generatione generationum anni tui , dicens: Et generatio generationum quae non transit, collecta de omnibus generationibus, id est sancti. In illa erunt anni Dei, qui non transient, id est aeternitas Dei. Non enim aliud sunt anni Dei, et aliud ipse, sed anni Dei aeternitas Dei est, aeternitbile. Inconcusse igitur teneamus quod unum idemque est essentia divina, aeternitas, potentia et magnitudo; et tamen consuevit Scriptura haec et his similia quasi dist Aug., quia alius alium nec aeternitate, nec magnitudine, nec potentia superat. Quod autem aeternitate aliqua trium personarum aliam non excedat, supra ostensum est, ubi st. 3. Hic de magnitudine, quod ea aliq
Abbreviated transcription (Latin):
& filius d̾s est. & sp̃c sẽs deus ẽ. Et simul
hii tres. unus ds. Nich trinitatis tercia
pars ẽ: unus. noc maius aliquid duo:
quã unus ẽ ibi. nec maus aliquid st̃¬
ouoom̃es: quã singłi. quia spũalis ñ.
corporalis est magnitudo. Qui pot̾ ca
differentẽ magnitudinẽ triũ ꝑsonaꝵ.
It̾m in eod̾. Tu nempe dixisti: unũ do¬
ñ expartibus ẽẽ compositũ. & hoc: depa¬
tre uis intelligi. Ille inquis uutus ẽ in¬
genita. simplex. Et tam̃ in bac simplici
uirtute: multa uideris cõmemorare: cũ
dicis. ds d̾m genuit. bonus bonũ genu¬
it. Sapiens sapientẽ. clemens clementẽ.
pientia. & clementia. & potentia. paitẽ
sunt unius uircutis. quam simplicẽ eẽ
dixisti: Si dixeris: partes sunt. Simplex
gͦ uirtꝰ: expartibus constat. & simplex
una patris ꝑsona: & illa inuenis: qͣ plu¬

Expanded text:
 Filius Deus est, et Spiritus sanctus Deus est; simul hi tres, unus Deus. Nec hujus Trinitatis tertia pars est unus, nec majus aliquid duo quam unus est ibi, nec majus aliquid sunt omnes quam singuli, quia spiritalis, non corporalis est magnitudo. Qui potest cdifferentem magnitudinem trium personarum. Item in eodem: Tu nempe dixisti unum Deum non ex partibus esse compositum, et hoc de Patre tantum vis intelligi. Ille, inquis, virtus est ingenita, simplex; et tamen in hac simplici virtute multa videris commemorare, cum dicis: Deus Deum genuit, bonus bonum genuit, sapiens sapientem, clemens clementem, pientia et clementia et potentia partes sunt unius virtutis, quam simplicem esse dixisti? Si dixeris, Partes sunt; simplex ergo virtus ex partibus constat, et simplex una Patris persona, et plura invenis,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pater. urtus ẽ filius. uirtus ẽ sp̃e sc̃s.
hoc uerũ dicis. S qd̾ uirtutẽ deuirtu¬
te genitã: & uirtutẽ deiurtute ꝓceden¬
tẽ: ñ uis hab̾e eandẽ naturã: hoc fal¬
dum dicis boc contra fidem rectã &e ca¬
uł diuine eẽntie. nullaq carũ: trini¬
tatis pars dicenda ẽ. nec una maior¬

Expanded text:
est Pater, virtus Filius, virtus Spiritus sanctus. Hoc verum dicis: sed quod virtutem de virtute genitam, et virtutem de virtute procedentem non vis eamdem habere naturam, hoc falsum dicis, hoc contra fidem rectam et cavel divinae essentiae. Nullaque illarum Trinitatis pars dicenda est, nec una a
Abbreviated transcription (Latin):
ille ꝑsone: equales sunt singłis. E xpre¬
missis patet. qđ tres ꝑdone dicunt᷑. di¬
uina eẽntia. nec scd̃m materialẽ cãm:
ut tres statue. unũ aurũ. nec scdm cõ¬
plexionis similitudinẽ: ut tres hoĩes
uniꝰ nature. nec ut genus p̃dicat᷑ de
nens decontentis. maius de minoribꝰ

Expanded text:
personae aequales sunt singulis. Ex praemissis patet quod tres personae dicuntur divina essentia; nec secundum materialem causam, ut tres statuae unum aurum: nec secundum complexionis similitudinem, ut tres homines unius naturae; nec ut genus praedicatur nens de contentis, majus de minorib
Abbreviated transcription (Latin):
os de spu: sp̃c nr̃. Ille nr̃ panis: quia nõ
bis inspnatur a patre cofilio. & in nob̾
spirat sicut uult. Unde a uõ in u. li. de
tri. ait Qd de patre natum ẽ. ad patrẽ¬
solũ refertur. cum drfilius. & ideo. fi¬

Expanded text:
s noster. Ille noster panis, quia nos bis inspiratur a Patre et Filio, et in nobis spirat sicut vult. Unde Aug. in lib. 5 Trin. ait: Quod de Patre natum est, ad Patresolum refertur cum dicitur Filius. Et ideo Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ior una ꝑsona qͣm alia. nͨ maiꝰ aliqͥd
dus. qͣ una. nͨ ttes qͣ due. uł una.
ciendũ est gͥ. quia pater: ñ est maior
Ifilio. nec pater uł filius: maior ẽ spũ
sc̃õ. nec maius aliqͥd due ꝑsone simul
sunt. quã una. nec tres simul matus a¬
liquid: qͣm due. nec maior ẽ cẽntia in
tribus: quã induabus. nec induabus.
ioħs damascenus ait. Confitem᷑ deita¬
tis naturã omnẽ ꝑfecte ẽẽ insingła su¬
arũ ypostaseon .i. ꝑs onarũ. omnẽ inpa¬
tre. omnẽ infilio. omnẽ in spũ sc̃o. Id̾oq

Expanded text:
 majus aliquid duae quam una, nec tres vel duae quam una. ciendum est ergo quia Pater non est major Filio, nec Pater vel Filius major Spiritu sancto, nec majus aliquid duae personae simul sunt quam una, nec tres simul majus aliquid quam duae; nec major est essentia in tribus quam in duabus, nec in duabus Joannes Damascenus ait: Confitemur deitatis naturam omnem perfecte esse in singula suarum hypostaseon, id est personarum: omnem in Pat
Abbreviated transcription (Latin):
p̾atri & filio: an tantũ nobis qͥ ñdũ era¬
mus: Si autẽ ñ erat donabilis patri &s
filio. s tm̃ nobis: & exdeo donũ erat. qr
lis ꝓcesserit. sic̃ & nobis tantũ datus ẽ
& filius: uere datus est nobis. & abecer¬
no ꝓcessit apatre. ñ ut donabilis tant̃.
ñ ꝓcedit ut genitꝰ. s tantũ. ut donũ.
Donũ autẽ semꝑ fuit. ñ solũ: quia do¬
nabilis. s qr ab utroq ꝓcessit: & ꝙ do¬
Donabilis. S aliter donabilis: ꝗͣ filiꝰ.
Nam & aliter datus: & aliter ꝓcessit:
quam filius. filii enĩ ꝓcessio: genitura
tiuitas ñ est. utraq uͦ: ineffabilis ẽ
Qđͣ sic̃ filiꝰ nascendo accep̃. ñ tm̃ ut eẽtfiliꝰ
s. etiã eẽntia. ita sp̃es. ꝓcedndo accep̃ ñ tõ¬

Expanded text:
Patri et Filio, an tantum nobis qui nondum eramus. Si autem non erat donabilis Patri et Filio, sed tantum nobis, et ex eo donum erat, quia lis processit, sicut et nobis tantum datus est. Et Filius vere datus est nobis, et ab aeterno processit a Patre non ut donabilis tantum, anctus non procedit ut genitus, sed tantum ut donum. Donum autem semper fuit, non solum quia donabilis, sed quia ab utroque processit, et dodonabilis est; sed aliter donabilis quam Filius; nam et aliter datur, et aliter processit quam Filius. Filii enim processio genitura tivitas non est; utraque vero ineffabilis est. 6. Quod sicut Filius nascendo accepit non tantum ut esset Filius, sed etiam essentia; ita
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ꝓdonato. uł dato. Cũ uͦ donũ acci¬
pitur eo modo quo spc̃ sc̃s: donũ tan¬
tũ patris & filii dr. ñ hominis. Ita &fi¬
lius: sub hac appellatione ñ potest dici
nr̃: ut dicatur. filius nr̃. sicut nec d̾r:¬

Expanded text:
num pro donato vel dato. Cum vero donum accipitur eo modo quo Spiritus sanctus donum Patris et Filii dicitur, non hominis; ita et Filius sub hac appellatione non potest dici noster, ut dicatur filius noster, sicut nec d
Abbreviated transcription (Latin):
hic homo: uelut abrahã. ysaac.ia¬
cob. uł quis alius: qͥ etiã digito pre¬
sens demonstrari possit. Sic qͦq: illoᷤ
ead̾e ratio confutabit. Sic̃ enĩ dr: abra¬
ham. ysaac. lacob. tͥa indiuidua: ita
tres homines & tria amnalia. Cur gͦ¬

Expanded text:
Hic homo, vel ut Abraham, Isaac, Jacob, vel quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit; sic quoque illos eadem ratio confutabit. Sicut enim dicuntur Abraham, Isaac, Jacob tria individua, ita tres homines, et tria animalia. Cur er
Abbreviated transcription (Latin):
essentia ẽ. cum alibi dicatur. qđ nec pa¬
ter: eo pater est: quo ds. nec filius. cosi¬
noĩbꝰ: relatua eoꝵ ostendunt᷑. ñ cẽntia.
unde post plenius agemus Ad qđ sͥ¬
uit̾ respondentes: dicimꝰ. qr nec filius
natiuitate eẽntia est.s tantũ filius. nͦ¬

Expanded text:
essione: cum alibi dicatur, quod nec Pater eo Pater est, quo Deus: nec Filius eo Finominibus relativa eorum ostenduntur, non essentia; unde post plenius agemus. Ad quod breviter respondentes, dicimus quia nec Filius nativitate essentia est, sed tantum Filius, n
Abbreviated transcription (Latin):
sit: uł donũ. s etiã ut omino sit. & ut
cũ ñ detur nͥ extp̃re. si hoc haberet eo qͦ
uatur: accepisset gͦ extempore: ut cẽt.
Unde aus̃ in li .u. detri. ait. filius. ñ hoc
tantũ habet nascendo: ut sit filrus. s
omĩno ut sit. Qd si ñ est. nͥ quia dat᷑ .i.
si ñ habet eẽ: nͥ eo quo dat᷑ sic̃ filius na¬
scendo ħt: ñ tm̃ ut sit filius qđ relatiue

Expanded text:
 etiam ut omnino sit, et ut cum non detur nisi ex tempore, si hoc haberet ex eo quod datur, accepisset ergo ex tempore ut esset. Unde Aug. in l. 5 de Trin., c. 15: Filius non hoc tantum habet nascendo, ut sit Filius, sedomnino ut sit. Quod si non nisi quia datur, id est, si non habet esse nisi eo quod datur, sicut Filius nascendo habet non tantum ut sit Filius, quod relative
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ: exdeo ds ẽ. s ex iurtute nature. in
naturã candẽ: natiuitate subsistit
filius. & exuirtute nature innaturã e¬
tus ingenita: naturã eandẽ quã habet.
filius natiuitate .i. nascendo: & sp̃e sc̃s

Expanded text:
e in naturam eamdem nativitate subsistit Filius; et ex virtute naturae in naturam etus ingenita, naturam quam habet eamdem Filius nativitate, id est, nascendo, et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
in cõmune omĩbus menbris xp̃r: mul¬
ta dona que sunt qͥbusq ꝓpͥa diuidun¬
tur. Non enĩ singłi quiq habent omĩa.
s illi illa: alii alia. quamuis ip̃m donũ:
a quocuiq ꝓpͥa diuidunt᷑: om̃s habeat.¬

Expanded text:
in commune omnibus membris Christi multa dona, quae sunt quibusque propria, dividuntur. Non enim singuli quique habent omnia, sed hi illa, alii alia, quamvis ipsum donum a quo cuique propria dividuntur, omnes habea
Abbreviated transcription (Latin):
diuine unitatẽ. Ecce: hic aꝑit aliqͣte¬
nus. Non enĩ plene potest ab hoĩe tan¬
tũ reserari archanũ: exqua intelligen¬
tia dicatur singła ꝑsonarũ. tota esse
maliis. Unde eciã hylarius ista inte¬
ruis ꝑquirens: in li .iiiͦ. de tri. ait affert
plcrisq obscuritatẽ sermo dñi: eũ dic̃.¬
E go inpatre. & pater mine est. nͨ ĩm̾ito
Natura enĩ intelligentie humane. ra¬
tionẽ huiꝰ dicti ñ capit. Nec exẽplũ a¬
liqd̾ rebus diuinis: cõꝑatio humana
p̃stabit. s qđ in intelligibile ẽ hõi. do
c̃ẽ possibile ẽ. Cognoscendũ itaq atq
intelligendũ est: quid sit illud. Ego
inpatre. os pater in me est. si tam̃ cõ¬
p̃hende̾ hoc: ita ut est: ualebimꝰ ut
qđ rerũ natura pati ñ posse estima¬
tur: id diuine ueritatis ratio conse¬
quat᷑. Patrc̃ gͥ infilio: & filiũ in patre
eẽ: plenitudo inutroq diuinitatis
ꝑfecta est. q plenitudo deitatis in¬
i.
filio: qđ inpatre est: hoc & infilio ẽ. Qd̃

Expanded text:
urae unitatem. Ecce hic aperit aliquatenus: non enim plene potest tantum ab homine reserari arcanum; ex qua intelligentia dicatur singula personarum tota esse in aliis. Unde etiam Hilar., ista interius perquirens, in lib. 3 de Trin., ait: Affert plerisque obscuritatem sermo Domini cum dicEgo in Patre, et Pater in me est; nec immerito: natura enim intelligentiae humanae rationem dicti hujus non capit; nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humana praestabit. Sed quod non intelligibile est homini, Deo possibile est. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid sit illud: Ego in Patre, et Pater in me est; si tamen comprehendere hoc ita ut est valebimus, ut quod natura rerum pati non posse aestimatur, id divinae veritatis ratio consequatur. Patrem ergo in Filio, Filium in Patre esse, plenitudo in utroque divinitatis perfecta est, quia plenitudo divinin Filio; quod in Patre est hoc et in Filio est;
Abbreviated transcription (Latin):
quia dm̃ exdeo natũ: nec eundẽ nati¬
uitas: nͦ aliud: ẽẽ ꝑmittit. Eand̃e gͥ
inutroq: & uirtutis similitudinẽ: &
me est.Omiã enim filius a patre acce
pit. Nam si partẽ eiusd̃e qui genuit
accepit: neuter gͦ ꝑfectus ẽ. De est enĩ ei
unde decessit.. nec plenitudo in eo erit:
qui exportione constiterit. Neuter gͦ
ꝑfectus est. si plenitudinẽ suã: & qui
genu̾it amittit. nec qui natus ẽ ꝯseqͥt᷑
Fateam᷑ gͦ qd pater est infilio. & filiꝰ in
de tri: ait. Non ꝑduplicẽ conuenienti
fert. dum naturã dei ñ degenerat na¬
tiuitas.dũ ñ aliud aliquid exdo. qͣm
deus nascitur. dũ nicħ inhis nouũ ẽ.
uicħ alienũ. nicħ seꝑabile. Ecce. his
uerbis ꝓut humana ꝑmittit infir¬
uixerit. se eẽ inpatre. & patrẽ inselx

Expanded text:
um, nec eumdem nativitas, nec aliud esse permittit. Eamdem ergo in utroque et virtutis similitudinem, et me est. Omnia enim Filius accepit a Patre: nam si partem ejusdem qui genuit accepit, neuter ergo perfectus est; deesset enim ei unde decessit; nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit. Neuter ergo perfectus est, si plenitudinem suam et qui genuit amittit, nec qui natus est consequitur. Fateamur ergo quod Pater est in Filio, et Filius in de Trin., non per duplicem convenientiufert, dum naturam Dei non degenerat nativitas, dum non aliud aliquid ex Deo quam Deus nascitur; dum nihil in his novum est, nihil alienum; nihil separabile. Ecce his verbis, prout humana permittit infirdixerit se esse in Patr
Abbreviated transcription (Latin):
fundi in cordibus nrĩs: ñ est dicta aucto¬
caritas dei: qua diligit nos: s qͣ fac̃ catis
nos diligere.i. ñ ibi appellat᷑ caritas
dei: eo qđ ds nos ea diligit. s eo qđ nos
ca sui dilectores faẽ. Et qd ea rõne posset
dici caritas dei: quia nos ea dilig̾e facie
exsimili gñe locutionis ostendit. sic̃ dr̃
iusticia dei: qua nos iustificat. & dñi
salus: qua nos saluat. ꝙ fides xp̃i. qua
nimus aucloritatẽ. uͥ ait. dilectionẽ
dei cõmemorari. ñ qua nos cũ. s qua
ip̃e dilexit nos. Ac si diceret. Cõmemo

Expanded text:
funditur in cordibus nostris, non est dicta charitas Dei qua diligit nos, sed qua facit nos diligere, id est, non ibi appellatur charitas Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas Dei, quia nos ea diligere facit, ex simili genere locutionis ostenditur, sicut dicitur justitia Dei qua nos justificat, et Domini salus qua nos salvat, et fides Christi qua nimus auctoritatem ubi ait dilectionem Dei commemorari, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos; ac si diceret: Commemor
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ita dictũ eẽ. sicut dr. ds eẽ speᷤ
nrã. Et pacientia nr̃a. quia facit nos
sꝑare. & pati. Ita. caritas dr esse motus
siue affectio animi. quia ꝑ eam moue¬
tur: & afficit᷑ animus: ad diligendum

Expanded text:
hoc ita dictum esse sicut dicitur: Deus est spes nostra et patientia nostra, quia facit nos sperare et pati; ita charitas dicitur esse motus sive affectio animi, quia per eam movetur, et afficitur animus ad diligendum