comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sã in maxima choruiscatione uiderẽt.
creatorẽ suũ in oblurionẽ daxerunt.
Et priusquã ⁊̃ eum laudare incepissent.
in semetipsis cõputabant. qͥd fulgor
honoris eoꝵ tantus eẽt. ut nulllus eis
resistere ualeret. quappt̃ & dm̃ obsus¬
care uolebant. Nam cũ uiderent qͦd
eũ in miractilis suis nũquã ad finẽ ꝑ du¬
cere possent. ipiũ ab horruerunt. & eñ
eũ laudate deberent ꝑ fallacẽ opinionẽ
dicebant qͥd in magna claritate sua aliũ
am̃ eligerent. Unde in tenebras ceciderunt.
ad tantã imposfibiltiatẽ redacti. ut ĩnulla
ciratura quicquã facere possint. nͥ qnͣtũ
eis acreatore suo ꝑmittit᷑. Cũ enĩ deus pri¬
mũ angłm qui lucifer dictus ẽ cũ om̃ibus
ornam̃tis creaturaꝵ que om̃ibꝰ creaturis
dederat ita ornasset ut ñ totũ agmen
cius inde splendorẽ haberet. ipse incontꝰ¬
riũ uadens. horribilior cunctis horribili
ilsu in locũ qui sine luce ẽ eiecit. uiii.¬
nis sinistre ale quasi facies hominis ẽ. que

Expanded text:
ima coruscatione viderent, Creatorem suum in oblivionem duxerunt. Et priusquam etiam eum laudare incoepissent, in semetipsis computabant quod fulgor honoris eorum tantus esset, ut nullus eis resistere valeret; quapropter et Deum obfuscare volebant. Nam cum viderent quod eum in miraculis suis nunquam ad finem perducere possent, ipsum abhorruerunt, et cum eum laudare deberent, per fallacem opinionem dicebant quod in magna claritate sua alium deum eligerent. Unde in tenebras ceciderunt, ad tantam impossibilitatem redacti, ut in nulla creatura quidquam facere possint, nisi quantum eis a Creatore suo permittitur. Cum enim Deus primum angelum, qui Lucifer dictus est, cum omnibus ornamentis creaturarum quae omnibus creaturis dederat, ita ornasset, ut etiam totum agmen ejus inde splendorem haberet, ipse in contrarium vadens, horribilior cunctis horribilibillum in locum qui sine luce est ejecit. nis, sinistrae alae quasi facies hominis est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
matio eqꝵ in ipsis apparet. Quando
aut̃ deus dixit fiat. statĩ formatione in¬
duta sunt. que p̃scientia ipsiꝰ ante euũ
nulla corꝑa habentia intuebat᷑. Sicut
enĩ in speculo omĩa que corã ipso sunt
radiant. sic in scã diuinitate ont̃ia oꝑa
eius sine etate temꝑũ apparuerunt. Et
quomꝰ deus p̃scientie sue oꝑe nacuus ẽẽt. cũ¬

Expanded text:
matio earum in ipsis apparet. Quando matio earum in ipsis apparet. Quando autem Deus dixit: Fiat, statim formatione induta sunt, quae praescientia ipsius ante aevum nulla corpora habentia intuebatur. Sicut enim in speculo omnia quae coram ipso sunt radiant, sic in sancta Divinitate omnia opera ejus sine aetate temporum apparuerunt. Et quomodo Deus praescientiae suae ope
Abbreviated transcription (Latin):
głi intuent᷑. Quapptͣ beati sꝑc dm̃ assi¬
due intuentes de bonis oꝑibꝰ uistoꝵ gari¬
dent. eaq ipsi in semetipsis ostendunt.
ac sic in laude dei ꝑseuerantes nũquã
extediant᷑ quia eũ ad finẽ nũquã ꝑdu¬
cere poterunt. In numerabilia & enĩ
intracula que deus inpotentia possibi¬
litatis sue facit. quis dinumerare posset᷑.
Nemo. Angłĩs quippe fulgor quasi mul¬
toꝵ speciu̾oꝵ adẽ. in quo uident quia
nulltis ita oꝑat᷑ nec tante potentie ẽ.
sicuti deus. ũ & nullus ei similis ẽ.
qm̃ nec tempuis habet. ui.
Onuria quicde que deus oꝑatus ẽ: ante
principiũ temꝑis in p̃scientia sua ha¬
buit. In pura enĩ & scã dutinitate cunc¬
ta uisibilia & ĩutsibilia absq mom̃to
& adsq temꝑe ante euũ apparuertint:
queadmͦdũ arbores uel alia creatura
aquis uicina. in ipsis uident᷑. qtiãuus ĩ
eis corꝑalit᷑ non sint.l s tam̃ om̃is for¬

Expanded text:
geli intuentur. Quapropter beati spiritus Deum assigeli intuentur. Quapropter beati spiritus Deum assidue intuentes, de bonis operibus justorum gaudent, eaque ipsi in semetipsis ostendunt, ac sic in laude Dei perseverantes, nunquam extaediantur, quia eum ad finem nunquam perducere poterunt. Innumerabilia etenim miracula quae Deus in potentia suae possibilitatis facit, quis dinumerare posset? Nemo. Angelis quippe fulgor quasi multorum speculorum adest in quo vident quia nullus ita operatur, nec tantae potentiae est, sicuti Deus, unde et nullus ei similis est, quoniam nec tempus habnia quidem quae Deus operatus est, ante principium temporis in praesentia sua habuit. In pura enim et sancta Divinitate cuncta visibilia et invisibilia absque momento et absque tempore ante aevum apparuerunt, quemadmodum arbores vel alia creatura aquis vicina in ipsis videntur, quamvis in eis corporaliter non sint, sed tamen omnis for
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ caritatis in tinitate fidei ꝓcedentes
& ꝑ sũmũ desideriũ eandẽ fide intͣ se cõ¬
p̃hendentes ab inuicẽ ñ seꝑant᷑. cũ sc̃a
diuinitas innumerabile splendorẽ głe
sue hominibꝰ obnubilat. quã diu ĩ umbra
mortis celestis uestim̃ti qͥd in ada ꝑ dide¬
runt expertes sunt.
In sũmitate aut̃ arcuate ĩcuruationis
huiꝰ dextere ale quasi captit aquile qͥd
igneos oculos habet aspicis. in quibꝰ mul¬
titudo angłoꝵ ueltit in speculo apparet.
qm̃ in celfitudine triumphantis subiectio¬
nis cũ quilibet deo subiectus. se ipsũ & di¬
abosu suꝑat. celsus in beatitudine diuine
ꝓtectionis efficit᷑. Et cũ mentẽ suã sursũ
erigit sꝑu scõ ignitus. intentionẽq saã
ad dm̃ figit . ĩ ipsa beati sꝑc ꝑspicue ap¬
parent. ac deo deuotionẽ cordis illiꝰ offer̃t.
Nam in aquila sꝑuales homines desig¬
nant᷑. qui om̃i deuotione cordis sui m
contẽplatione dm frequent̃ uelut an¬

Expanded text:
dentes, et per summum desiderium eamdem fidem intra se comprehendentes ab invicem non separantur, cum sancta Divinitas innumerabilem splendorem gloriae suae hominibus obnubilat, quandiu in umbra mortis, coelestis vestimenti, quod in Adam perdiderunt, expertes sunt.In summitate autem arcuatae incurvationis hujus dexterae alae, quasi caput aquilae, quod igneos oculos habet aspicis, in quibus multitudo angelorum velut in speculo apparet, quoniam in celsitudine triumphantis subjectionis, cum quilibet Deo subjectus se ipsum et diabolum superat, celsus in beatitudine divinae protectionis efficitur. Et cum mentem suam sursum erigit, Spiritu sancto ignitus, intentionemque suam ad Deum figit, in ipsa beati spiritus perspicue apparent, ac Deo devotionem cordis illius offerunt. Nam in aquila spiritales homines designantur, qui omni devotione cordis sui in contemplatione Deum frequenter velut an
Abbreviated transcription (Latin):
do sidi adeẽ p̃sciuit. Nam quẽadm̾dũ
⁊̃ radius euiꝰq luminis quãq formã cre¬
ature ꝑ umbrã ostendit. sic pura p̾scien¬
tia dei omnẽ formationẽ creaturaꝵ ante¬
quã incorꝑate eẽnt intuebat᷑ ͥ qm̃ opus
qͦd deus facturus erat. inp̃scientia ipsiꝰ
ante quã ide opus incorꝑaret᷑. scđm si¬
militudinẽ hanc enituit. uelut homo
splendorẽ solis aspicit priusquã substan¬
tiã ipsiꝰ intueri possit. Et sic̃ splendor
solis ipsũ indicat. ita ⁊̃ angłi dm̃ lau¬
dando ostendunt. & queadmͦdt̃ fieri
ñ pot᷑ ut sol absq lumine suo sit. sic
nec diuinitas sine laude angłoꝵ est.
Prescientia & enĩ dei p̃cessit. & opus ipsiꝰ
subsecutũ ẽ. & si p̃scientia dei ñ p̃cessis¬

Expanded text:
o sibi adesse praescivit. Nam quemadmodum etiam radius cujusque luminis quamque formam creaturae per umbram ostendit, sic pura praescientia Dei omnem formationem creaturarum, antequam incorporatae essent, intuebatur, quoniam opus quod Deus facturus erat in praescientia ipsius antequam idem opus incorporaretur, secundum similitudinem hanc enituit, velut homo splendorem solis aspicit, priusquam substantiam ipsius intueri possit. Et sicut splendor solis ipsum indicat, ita etiam angeli Deum laudando ostendunt; et quemadmodum fieri non potest ut sol absque lumine suo sit, sic nec Divinitas sine laude angelorum est. Praescientia etenim Dei praecessit, et opus ipsius subsecutum est; et si praescientia Dei non prae
Abbreviated transcription (Latin):
us qui omĩa creauit. hominẽ ad imaginẽ
& similitudinẽ suã fecit. & in ipso tã suꝑi¬
ores quã inferiores creaturas signauit. eũq
in tanta dilectione habuit. ut in locũ de
quo ruens angłs eieclus erat destinaret.
& ad głam & honorẽ quẽ ille ĩ beatitudi¬
ne ꝑdiderat ordinaret. Hoc & iusio hȩc
quã uides demonstrat. Nam qͥd uides ue¬
ltit in medio australis aeris pulcrã mirifi¬
cãq in mistĩo dei imaginẽ quasi hominis
formã. hoc ẽ qͦd in fortitudine indeficien¬
tis dimitatis pulcra inelectionẽ. & mi¬
rifica in donis secretoꝵ suꝑni patris cari¬
tas ẽ hominẽ ostendens. quia cũ filius dei
carnẽ induit. in caritatis officio hominẽ
ꝑditũ redemit. Unde eius facies tante pul¬
critudinis & claritatis ẽ. ut facilius sole
quã ipsã inspicere possis. qm̃ largitas ca¬
ritatis in tanta eminentia & choruscati¬
one donor suoꝵ ẽ. ut omnẽ intellectũ hu¬
mane scientie qua ĩ anima diuersas res ĩ¬

Expanded text:
inem et similitudinem suam fecit, et in ipso tam superiores quam inferiores creaturas signavit, eumque in tanta dilectione habuit, ut in locum de quo ruens angelus ejectus erat, destinaret, et ad gloriam et honorem, quem ille in beatitudine perdiderat, ordinaret; hoc visio haec quam vides demonstrat. Nam quod vides velut in medio australis aeris pulchram mirificamque in mysterio Dei imaginem quasi hominis formam, hoc est quod in fortitudine indeficientis divinitatis, pulchra in electione, et mirifica in donis secretorum superni Patris charitas est, hominem ostendens, quia cum Filius Dei carnem induit, in charitatis officio hominem perditum redemit. Unde ejus facies tantae pulchritudinis et claritatis est, ut facilius solem quam ipsam inspicere possis, quoniam largitas charitatis in tanta eminentia et coruscatione donorum suorum est, ut omnem intellectum humanae scientiae, qua in anima diversas res in
Abbreviated transcription (Latin):
parte colli euisdẽ forme ala una ꝓcede¬
bat. que supͣ p̃fatũ circulũ ascendentes
se ibi inuicẽ coniungebant. In sũmitate
aut᷑ arcuate recuruationis huiꝰ dextere
ale quasi caput aquile qd igneos oculos
habebat aspicieba in quibꝰ fulgor an¬
głoꝵ uelut ĩspeculo apparebat᷑: in sũmi¬
tate uͦ arcuate ĩcuruationis sinistre ale
quasi facies hominis erat. que sicut fulgor
stellaꝵ radiabat. Et facies iste. ad orien

Expanded text:
te colli ejusdem formae ala u a praecedebat, quae supra praefatum circulum ascendentes se ibi invicem conjungebant. In summitate autem arcuatae recurvationis hujus dexterae alae quasi caput aquilae, quod igneos oculos habebat aspiciebam, in quibus fulgor angelorum velut in speculo apparebat. In summitate vero arcuatae recurvationis sinistrae alae quasi facies hominis erat, quae sicut fulgur stella
Abbreviated transcription (Latin):
se ad ipsã medietatẽ ꝓlongans. flatiti qui
de capite cantri qͦd int̾ captit leopardi
& leonis erat in contunc tione occurrebat.
S scdm spacia quibꝰ capita hec ase seꝑata
erant. longitudo flatuũ eoꝵ ꝓcedebat.
quẽ admͦdũ & de suꝑioribꝰ capitibꝰ flati.¬
btisq eoꝵ p̾monstratũ ẽ. & in p̾fatam¬

Expanded text:
ietatem prolongans, flatui qui de capite cancri, quod inter caput leopardi et leonis erat, in conjunctione occurrebat. Sed secundum spatia quibus capita haec a se separata, erant, longitudo flatuum eorum procedebat, quemadmodum et de superioribus capitibus flatibusque eorum praemonstratum e
Abbreviated transcription (Latin):
nec orta ẽ nec finiet᷑ eadẽq uita se mouen̾
& oꝑans deiis ẽ. & tam̃ hec uita una ĩ tribꝰ
uiribꝰ ẽ. Eternitas itaq pat̾. uerb̃u filius.
sptram̃ hec duo connectens sꝑc sc̃s̃ dicit᷑.¬
sic̃ ⁊̃ deus in homine ĩ quo corpus. anima.
& racionalitas sunt signatuit. Qa aut̃ suꝑ
pulcritudinẽ agroꝵ fłamo. hoc terra ẽ
que marĩa illa ẽ de qua deus hominẽ fe¬
cit. & qͥd in aquis luceo. hoc scđm animã
ẽ. quia sic̃ aqua totã terrã ꝑfundit. ita
ainma totũ corpus ꝑtransit. qͦd u insole
& in luna ardeo. hoc racionalitas ẽ. stelle
aut̃ innumerabilia uerba racionalitatiᷤᷤ sͣ.
Et uͦd cũ aereo uento quadã inuisibili uita
que cuncta sustinet. uitalit̾ omĩa suscito.
hoc ẽ qm̃ aere & uento ea que in inerem̃to
ꝓcedunt uegetata subsistunt. anichilo re¬
mota in id quod sunt.

Expanded text:
ta est, nec finietur, eademque vita se movens et operans Deus est, et tamen haec vita una in tribus viribus est. Aeternitas itaque Pater, Verbum Filius; spiramen haec duo connectens Spiritsicut etiam Deus in homine, in quo corpus, anima et rationalitas sunt, signavit. Quod autem super pulchritudinem agrorum flammo, hoc terra est, quae materia illa est de qua Deus hominem fecit; et quod in aquis luceo, hoc secundum animam est; quia, sicut aqua totam terram perfundit, ita anima totum corpus pertransit; quod vero in sole et in luna ardeo, hoc rationalitas est; stellae autem innumerabilia verba rationalitatis sunt. Et quod cum aereo vento quadam invisibili vita, quae cuncta sustinet, vitaliter omnia suscito, hoc est, quoniam aere et vento ea quae in incremento procedunt, vegetata subsistunt a nihilo remota in id quod sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aureiq coloris caput euise faciei circũ¬
dat: quia fides catholica ꝑ totũ orbe ter¬
raꝵ diffusa in prima aurora eximii ful¬
goris surgens. excellentiã largitatis ue¬
re caritatis om̃i detiotione cõplectit᷑. tibi
detis in humanitate filii su hominẽ re¬
demit. & ꝑ infusionẽ sꝑc scĩ illũ confir¬
mauit. ita ut unus deus ii trinitate cog¬
noscat᷑. qui sine temꝑe inicii ante enũ
deus ĩditunitate suit. Qd aut̃ in eodẽ cir¬
culo supͣ idẽ caput alia facies uelut seni¬
oris uiri apparet: hoc ẽ qͥͦd fidelibꝰ om̃ia
excellens benignitas diumitatis que fine
inicio & fine ẽ succurrit. ita ut eiusdẽ
faciei mentũ & barba uerticẽ capitis
huꝰ tangat. qm̃ diumnitas disponendo
& ꝓtegendo omĩa. celsitudinẽ sĩtme ca¬
ritatis obtinet. ubi filius dei ĩ humani¬
tate sua ꝑditos homines ad celestia re¬

Expanded text:
aureique coloris caput ejusdem faciei circumdat, quia fides catholica per totum orbem terrarum diffusa, in prima aurora eximii fulgoris surgens, excellentiam largitatis verae charitatis omni devotione complectitur, ubi Deus in humanitate Filii sui hominem redemit, et per infusionem Spiritus sancti illum confirmavit, ita ut unus Deus in Trinitate cognoscatur, qui sine tempore initii ante aevum Deus in divinitate fuit. Quod autem in eodem circulo supra idem caput alia facies velut senioris viri apparet, hoc est quod fidelibus omnia excellens benignitas Divinitatis, quae sine initio et fine est, succurrit, ita ut ejusdem faciei mentum et barba verticem capitis hujus tangat, quoniam Divinitas disponendo et protegendo omnia celsitudinem summae charitatis obtinet, ubi Filius Dei in humanitate sua perditos homines ad coelestia re
Abbreviated transcription (Latin):
debat se ꝓlongans. in medio ñ medietats
spacii qͥd int capita lupi & leonis erat. in
caprit cancri cũ duabꝰ forpicibꝰ quasi cũ
duobꝰ pedibus surgebat. de citiꝰ quoq ore
quasi alius flatus exiens in ipsa medicta¬
te residebat. Qua aut̃ spacior mensura
capita hȩc ab inuicẽ distabant. eadẽ m̃¬
sura & forma flatus eoꝵ hmc & hinc in¬

Expanded text:
s spatii, quod inter capita lupi et leonis erat, in caput cancri cum duabus forficibus quasi cum duobus pedibus surgebat, de cujus quoque ore quasi alius flatus exiens in ipsa medietate residebat. Qua autem spatiorum mensura capita haec ad invicem dietabant, eadem mensura et forma flatus eorum hinc
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ & similitudinẽ suã fecit. & om̃s
creaturas scđm m̃surã in ipso homine sig¬
nauit:. In eternitate nãq semꝑ fuit quod ⁊¬
deus opus sitũ scilicet hominẽ fieri uolu¬
it: & cũ idẽ opus ꝑfecit. om̃s creaturasᷤ ut
cũ ipsis oꝑaretur eĩ dedit. quẽ adm̃dũ etiã

Expanded text:
imaginem et similitudinem suam fecit, et omnes imaginem et similitudinem suam fecit, et omnes creaturas secundum mensuram in ipso homine signavit. In aeternitate namque semper fuit, quod Deus opus suum, scilicet hominem, fieri voluit, et cum idem opus perfecit, omnes creaturas ut cum ipsis ope
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ⁊̃ spiram̃ anime corptis firmando
colligit ut ñ deficiat. sic quoq fortiores
uenti sibi subiectos animant. ut offictũ
siũ congruent᷑ exerceant. Ego itaq uis
ignea in his lateo. ipsiq de me flagrant
uelut spiram̃ affidue hominẽ mouet.¬
& ut in igne uentosa fłãma ẽ. Hec
omĩa in essentia sua uiuunt. nec ĩ mor¬
te inuenta sunt. qm̃ ego uita sũ. Racio¬
nalitas ⁊̃ sũ. uentũ sonantis uerbi habens.
ꝑ qͦd om̃is creatura facta ẽ. & in om̃ia hec
sufflaui ita ut nullũ eoꝵ ĩgenere suo
mortale sit. quia ego tuta sũ. Integra
nãq uita sũ que de lapidibꝰ abscisa ñ ẽ.
& de ramis ñ frondinit. & de uirili ui ñ
radicauit. s om̃e uitale de me radicatũ ẽ.
Nacionalitas enĩ radix ẽ: sonans uͭ uerbu
in ipsa floret. Unde cũ deus racionalis
sit: quomͦ fieri posset ut ñ oꝑaret᷑. cũ
om̃e opus ipsiꝰ ꝑ hominẽ floreat. quẽ ad

Expanded text:
Sicut etiam spiramen animae corpus firmando Sicut etiam spiramen animae corpus firmando colligit, ut non deficiat, sic quoque fortiores venti sibi subjectos animant, ut officium suum congruenter exerceant. Ego itaque vis ignea in his lateo, ipsique de me flagrant, velut spiramen assidue hominem movet, et ut in igne ventosa flamma est. Haec omnia in essentia sua vivunt, nec in morte inventa sunt, quoniam ego vita sum. Rationalitas etiam sum, ventum sonantis verbi habens, per quod omnis creatura facta est, et in omnia haec sufflavi, ita ut nullum eorum in genere suo mortale sit, quia ego vita sum. Integra namque vita sum, quae de lapidibus abscissa non est, et de ramis non fronduit, et de virili vi non radicavit, sed omne vitale de me radicatum est. Rationalitas enim radix est, sonans vero verbum in ipsa floret. Unde cum Deus rationalis sit, quomodo fieri posset ut non operaretur, cum omne opus ipsius perfloreat, quem ad
Abbreviated transcription (Latin):
& ignea uis que om̃s uiuentes scintillas
accendi & nulla mortalia efflatti. s illa
duudico ut sunt. circuerintẽ circissũ cñ
suꝑioribꝰ pennis meis id ẽ cũ sapientia
circũuolans. recte ipsã ordinaui. S &
ego ignea uita substantie diumitatis.
suꝑ pulcritudinẽ agroꝵ flammo. & ĩ aqͥs
luceo. atq ĩ sole. luna & stellis ardeo: &
cũ aereo uento quada ĩuisibili uita que
cuncta sustiiet. uitalit̾ om̃ia suscito.
Aer enĩ in uiriditate & in floribꝰ inuit.
aque. fluunt quasi uiuant. sol ⁊̃ in lu¬
mine suo uiuit. & cũ luna ad defectũ
uencrit. a lumine solis accendit᷑. ut qͣsi
denuo uiuat. stelle quoq in lumine suo
uelut uiuendo clarescunt. Dolumpnas
ctiã que totũ orbẽ terraꝵ continent con¬
stitui. id ẽ uentos illos qui pennas sibi
subditas scilicet leitiores uentos habent.
qui lenitate sua ipsis fortiores sustinent.
ne cũ ꝑiculo se ostendant. quẽa dmͦdũ
corpus animã tegit & continet ne exspiret.

Expanded text:
t ignea vis, quae omnes viventes scintillas accendi, et nulla mortalia efflavi, sed illa dijudico ut sunt, circumeuntem circulum cum superioribus pennis meis, id est cum sapientia circumvolans, recte ipsum ordinavi. Sed et ego ignea vita substantiae divinitatis super pulchritudinem agrorum flammo, et in aquis luceo, atque in sole, luna et stellis ardeo, et cum aereo vento quadam invisibili vita, quae cuncta sustinet, vitaliter omnia suscito. Aer enim in viriditate et in floribus vivit, aquae fluunt, quasi vivant; sol etiam in lumine suo vivit, et cum luna ad defectum venerit a lumine solis accenditur, ut quasi denuo vivat; stellae quoque in lumine suo velut vivendo clarescunt. Columnas etiam quae totum orbem terrarum continent constitui; item ventos illos qui pennas sibi subditas, scilicet leniores ventos, habent, qui lenitate sua ipsis fortiores sustinent, ne cum periculo se ostendant, quemadmodum corpus animam tegit et continet, ne exspiret.
Abbreviated transcription (Latin):
tisii ñ currunt. quasi nũquã fuerit
in obluuonẽ ibunt. S fidelis ille ẽ qui
depofita tenebrositate incredulitatis &
fugata nocte eterne dampnationis.
ꝑ transit unuiersos mores bestiales atq
infructuosas actiones. se ad uitã ꝯuer¬
tens quã ille qui uira ẽ attulit. diabo¬
Io quoq rentincians & in lauaero baptismni se
mundatis. Filius enĩ dei discipulis sius homi¬
nẽ inaquia regenerandt̃i ẽẽ euangelr auit.

Expanded text:
tismi non currunt, quasi nunquam fuerint, tismi non currunt, quasi nunquam fuerint, in oblivionem ibunt. Sed fidelis ille est qui, deposita tenebrositate incredulitatis, et fugata nocte aeternae damnationis, pertransit universos mores bestiales, atque infructuosas actiones, se ad vitam convertens, quam ille qui vita est attulit, diabolo quoque renuntians, et in lavacro baptismi se mundans. Filius enim Dei discipulis suis homine
Abbreviated transcription (Latin):
cũcisionẽ peccatoꝵ mundauit. Animã
quoq eius que ꝑ deceptionẽ antiqui ser¬
pentis uenenosa fuit scĩficauit: ita ut
illa incõmunione uere fidei deinceps
tabernacułu ipsius existat. Quappt̃ de il¬
lo qui ĩ baptismo remissionis peccatoꝵ
ñ abluitur. dauid inspiratione mea lo¬
quitur dicens. xuii.¬
P osutisti tenebras & facta ẽ nox: in ipsa
ꝑtransibunt om̃s bestie silue. Hriiꝰ senten¬
tie intellectus hoc mͦ accipiendus ẽ. Das
& rector qui om̃ia iiste dispensas. tu po¬
suuti recto iudicio tuo tenebras penax
ad iundictã maloꝵ. de quibꝰ etiã erecta
ẽ nox qͦd ꝑditio ẽ reproboꝵ: quia dũ ĩ¬
creduli intenebris infidelitatis sunt. te¬
nebras mortis incurrunt. Et sic dem¬
de etirnalit̾ in ꝑditionẽ rcrunt. & ĩ ip¬
sa nocte fidei luce carente ꝑtranseunt
om̃s qui feroces sunt ĩtyrannide & ĩ fructu¬
sis ĩncredulitate. qm̃ dũ infidelitatẽ
ñ deponunt. & ad te ddm ꝑ grãm bap¬

Expanded text:
catorum mundavit. Animam quoque ejus, quae per deceptionem antiqui serpentis venenosa fuit, sanctificavit, ita ut illa in communione verae fidei deinceps tabernaculum ipsius existat. Quapropter de illo qui in baptismo remissionis peccatorum non abluitur, David inspiratione mea loquitur dicens: x, in ipsa pertransibunt omnes bestiae silvae. » Hujus sententiae intellectus hoc modo accipiendus est: O Deus et rector, qui omnia juste dispensas, tu posuisti recto judicio tuo tenebras poenarum ad vindictam malorum, de quibus etiam erecta est nox, quod perditio est reproborum, quia dum increduli in tenebris infidelitatis sunt, tenebras mortis incurrunt. Et sic deinde aeternaliter in perditionem ruunt, et in ipsa nocte fidei luce carente pertranseunt omnes qui feroces sunt in tyrannide, et infructuosi in incredulitate, quoniam dum infidelitatem non deponunt, et ad te Deum per gratiam bap
Abbreviated transcription (Latin):
ni subdita sunt. & sic homo ꝑ racionałe
sꝑm in extinguibilis ẽ: ꝑ carnẽ uͦ cũ uer¬
midꝰ putribilis. Et ꝓphetia uerbis infan¬
tiũ similis erat quoꝵ uerba intelligi ñ
possunt. s pꝰquã maturioris fuerint.
tunc uerba ipsoꝵ intelligunt᷑. & sic an¬
te ĩcarnatũ dei filiũ. ꝓphetia ignota fuit
nec intelligebat᷑. in xꝑo aut̃ aꝑiebatur:
quia ipse radix ramoꝵ omniũ bonorã
existit. Radix enĩ primũ gramen ꝓfert.
& gram̃ germen. deinde gerñ ramos. ra¬
mi u flores. & flores fructũ: sic etiã &
radix ada ostendit. gram̃ patriarchas.
germ̃ ꝓphetas. rami sapientes. Flores aͥ lega¬
lia p̃cepta. fructus aut filiũ dei ĩcarnatũ.
qui ꝑ aquã fideles & credentes in remissi¬
onẽ peccatoꝵ reduxit. Der aquiã enĩ om¬
nẽ blasphemiã peccatoꝵ mundauit que ĩ
adã surrexit. & quẽ ad mdu ꝑ aquã ignis

Expanded text:
t sic homo per rationalem spiritum inexstinguibilis est, per carnem vero cum vermibus putribilis. Et prophetia verbis infantium similis erat, quorum verba intelligi non possunt, sed postquam maturiores fuerint, tunc verba ipsorum intelliguntur, et sic ante incarnatum Dei Filium prophetia ignota fuit, nec intelligebatur, in Christo autem aperiebatur, quia ipse radix ramorum omnium bonorum existit. Radix enim primum gramen profert, et gramen germen, deinde germen ramos, rami vero flores et flores fructum, et sic etiam et radix Adam ostendit, gramen patriarchas, germen prophetas, rami sapientes, flores vero legalia praecepta, fructus autem Filium Dei incarnatum, qui per aquam fideles et credentes in remissionem peccatorum reduxit. Per aquam enim omnem blasphemiam peccatorum mundavit, quae in Adam surrexi
Abbreviated transcription (Latin):
sua erexit illud qͦd ꝑ adã defecerat. ui¬
delicet reuelationẽ iusticie. qm̃ om̃e opꝰ
suũ patri suo ascripsit. & sic̃ arbor de
turiditate radicis grossus suos ꝓfert. uta
& ipse ĩdiinitate de qua in humanitate
radicatut uniuersa oꝑa sua ꝑfecit. qͥa
ab illa uenit. & cũ illa absq om̃t diuisione
ẽ. S & ĩcarne sua ĩmelius sordida oꝑa ho¬
minũ reparauit. & doctrina sua cũ inspi¬

Expanded text:
sua erexit illud quod per Adam defecerat, visua erexit illud quod per Adam defecerat, videlicet revelationem justitiae, quoniam omne opus suum patri suo ascripsit, et sicut arbor de viriditate radicis grossos suos profert, ita et ipse in divinitate de qua in humanitate radicavit, universa opera sua perfecit, quia ab illa venit, et cum illa absque omni divisione est. Sed et in carne sua in melius sordida opera hominum reparavit, et doctrina sua cum inspi
Abbreviated transcription (Latin):
omia pret̃ita miracula que euͣ p̾cesserãt
ĩ semetipso compleuit: ut supͣdictũ ẽ.
Nam ĩ infantia sua cã herodes illusus ẽ
amagis. querens eũ ꝑdere. casũ antiqui
serpentis ostendit. qui celestia studebat
ꝑturbare. In puericia aut̃ sua tempꝰ qͦd
ab ada usq ad noe erat demonstrauit.
ct̃ contra ignorantiã ade magnã sapi¬
entiã inse habuit. ita ut eũ nulla ma¬
cula peccati tangeret. ubietiã estimatio
diaboli qui hominẽ ex roto ꝑditũ ẽẽ pu¬
tabat. ꝑ hoc decepta ẽ. cũ nesciret quod
deus humana forma indutus fuisset.
Om̃s enĩ qui cũ tunc uidebant & atidie¬
bant. admirabant᷑ dicentes. Lalia
nũquã uidimꝰ nec audiuimꝰ qualia in
hoc puero sunt . scilicet qd ins̃implici
& ĩ indocta puericia magne ꝓfundita¬
tis sapientia apparet. Hec dicentes. nesci¬
ebant eũ radicẽ cẽ scientie angłoꝵ & ho¬
minũ nec illũ de quo angłi & homines
radicati sunt. Ipse quoq inhumanitate

Expanded text:
omnia praeterita miracula, quae eum praecesserant, in semetipso complevit, ut supra dictum est. Nam in infantia sua cum Herodes illusus est a Magis, quaerens eum perdere, casum antiqui serpentis ostendit, qui coelestia studebat perturbare. In pueritia autem sua tempus quod ab Adam usque ad Noe erat demonstravit, cum contra ignorantiam Adae magnam sapientiam in se habuit, ita ut eum nulla macula peccati tangeret, ubi etiam aestimatio diaboli, qui hominem ex toto perditum esse putabat, per hoc decepta est, cum nesciret quod Deus humana forma indutus fuisset. Omnes enim qui eum tunc videbant et audiebant admirabantur dicentes: « Talia nunquam vidimus nec audivimus qualia in hoc puero sunt, » scilicet quod in simplici et in indocta pueritia, magnae profunditatis sapientia apparet. Haec dicentes nesciebant eum radicem esse scientiae angelorum et hominum, nec illum de quo angeli et homines radicati sunt. Ipse quoque in humanitate
Abbreviated transcription (Latin):
ita & filiris ddi uerus sol lege̾ inse habu¬
it que ĩ ipso cretut cũ eam completcit. &
que in ipso finẽ accepit. cũ se ipsũ deo pa¬
tri immolauit. Et ut ꝑ mortẽ eus eclip¬
sis solis facta ẽ. qui iterũ pꝰea ꝑ totũ mun¬
dũ effulsit. sic idẽ filiuis dei uoluit ut homo
scdm ipsũ luceat mortẽ etus inspiciendo.
& illa ꝯsiderando quid facere debeat.
Quẽadm̾dũ etiam aratrũ cũ uimentis trã
euertit in quã semen magnũ fructũ faci¬
ens seminat᷑. de quo homines pascuntur:
ita etiã scriptas luteras inp̃ceptis dei lega¬
lis populus tenuit. s fructu illori satura¬
tus ñ est. quia qͦd in litteris absconditũ
fuit ñ cognoscebat. Filius aut̃ dei ꝑ se¬
mina uerboꝵ suoꝵ credentibꝰ retielauit.
q̃d carne & sanguine ipsitis saturati uitã

Expanded text:
ita et Filius Dei verus Sol legem in se habuita et Filius Dei verus Sol legem in se habuit, quae in ipso crevit, cum eam complevit, et quae in ipso finem accepit, cum se ipsum Deo Patri immolavit. Et ut per mortem ejus eclipsis solis facta est, qui iterum per totum mundum effulsit, sic idem Filius Dei voluit ut homo secundum ipsum luceat, mortem ejus inspiciendo, et in illa considerando quid facere debeat. Quemadmodum etiam aratrum cum jumentis terram evertit, in quam semen magnum fructum faciens seminatur de quo homines pascuntur, ita etiam scriptas litteras in praeceptis Dei legalis populus tenuit, sed fructu illorum saturatus non est, quia quod in litteris absconditum fuit non cognoscebat. Filius autem Dei per semina verborum suorum credentibus revelavit quod carne et sanguine ipsius saturati vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ore immundus sꝑc sonuit & loquebat᷑.
ĩcesta oꝑa eos docens. Ininicio enĩ agene¬
ratione in generationẽ populi ꝓcesserunt
quoꝵ horribiles mentes ꝓpt̾ gustũ carnis
sue adeo recesserunt. S tam̃ ut p̾dictũ
ẽ ꝑ archam deus iusticiã ꝓtulit. ꝑcircũ¬
cisionẽ que ueluit calibs erat mortẽ uul¬
nerauit. ita ut etiã libido quã serpens
exsufflauerat ꝑ illã dentidata sit. Per
lege̾ uͦ quã digito suo scripsit ilłã con¬
fudit. hoc reuoluens qͦd hominẽ digito
suo fecerat. ministerio hominis scilicet
creatura quã deiis illi dedit prius p̃curren¬
te: de qua homo munda antmalia stimens.
hostiã omnipotenti deo primũ obtulit.
Quod aut̃ abel incepit. hoc lex totũ ꝑfecit.
significans qͥd homo qui hostiã de ani¬
mali de qtio alitur offert. se ipsũ hoitiã
deo offerat. Ft ut sol lunam sibi subdi¬
tã tam crescentẽ quã deficientẽ habet.

Expanded text:
ore immundus spiritus sonuit et loquebatur, ore immundus spiritus sonuit et loquebatur, incesta opera eos docens. In initio enim a generatione in generationem populi processerunt, quorum horribiles mentes propter gustum carnis suae a Deo recesserunt. Sed tamen, ut praedictum est, per arcam Deus justitiam protulit, per circumcisionem, quae velut chalybs erat, mortem vulneravit, ita ut etiam libido quam serpens exsufflaverat, per illam denudata sit; per legem vero, quam digito suo scripsit, illam confudit, hoc revolvens, quod hominem digito suo fecerat, ministerio hominis, scilicet creatura quam Deus illi dedit prius praecurrente, de qua homo munda animalia sumens, hostiam omnipotenti Deo primum obtulit. Quod autem Abel incoepit, hoc lex totum perfecit, significans quod homo qui hostiam de animali de quo alitur offert, se ipsum hostiam Deo offerat. Et ut sol lunam sibi subditam tam crescentem quam deficientem habet
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd oꝑa que oꝑari potes facis. cũ ille quẽ cre¬
atorẽ ttiũ eẽ dicis opus sirũ rit uoltat fecit:
Et sic suggerendo eũ decipit. Uentus ttaq
aquilonis suggestionẽ & ꝑsuasionẽ tstam
designat. qutia sicut ille domũ totã destru¬
it & euertit. ita & hec diabolica sufflatio
rectos sensus hominis ihanc obliuonẽ
dricit. ut ĩ spirationis dei oblituscat᷑. & ad
łm suspirare ñ possit. Sptram̃ quoq ani¬
me isluis qͦd ad dm anhelare deberet absci¬
dit. atq ad peccata que ꝑcorpꝰ suũ ꝑpetra¬
re pot̾ ipsũ accendit. Insufflatu & eĩ huiꝰ
fetide suggestionis confidit. qͦd animas
etiã racionaliũ hominrũ ad se trahere pes¬
sit. quẽadmͦdũ & uermis in luto iacens
ex suico immundicie sue alios uermes ꝓcre¬
at. Ipse namq homines in hec praua &
fetentia oꝑa ꝑduxit. qͦd genua sua ad ba¬
al & ad reliqua idola flexerunt: ex quoꝵ

Expanded text:
quod opera quae operari potes facis, cum ille quem crequod opera quae operari potes facis, cum ille quem creatorem tuum esse dicis, opus suum ut voluit, fecit? » Et sic suggerendo eum decipit. Ventus itaque aquilonis suggestionem et persuasionem istam designat, quia sicut ille domum totam destruit et evertit, ita et haec diabolica sufflatio rectos sensus hominis in hanc oblivionem ducit, ut inspirationis Dei obliviscatur, et ad Deum suspirare non possit. Spiramen quoque animae illius quod ad Deum anhelare deberet abscidit, atque ad peccata quae per corpus suum perpetrare potest ipsum accendit. In sufflatu etenim hujus fetidae suggestionis confidit quod animas etiam rationalium hominum ad se trahere possit, quemadmodum et vermis in luto jacens, ex suco immunditiae suae alios vermes procreat. Ipse namque homines in haec prava et fetentia opera perduxit, quod genua sua ad Baal et ad reliqua idola flexerunt, ex quorum
Abbreviated transcription (Latin):
quãdui antiquus serpens contra dm pug¬
nare uult sicrit etiam ĩ celo contͣ eũ pug¬
nauit. homines ĩuadit eis suadendo ut¬
& ipsi deo se opponant. & illud qͦd ocu¬
lis & manibꝰ palpant ꝓdeo colant: quẽ¬
admͦdũ inbaal & in aliis idolis eis osten¬
dit. S ut dm nemo comp̃hendere ualet.
nec optis ipsius quisquã ad finẽ ꝑducere
pot᷑: ita nec diaboltis hominẽ cognoscere
ualet. nisi priꝰ ꝑ suggestionẽ ipsius honte¬
homo ad eum anhelet. & tanc ĩnequitia
sua multũ.gaudet. quod opus dĩ sic delti¬
dendo uincat. Nam cũ hominẽ oꝑari pos¬
se sentit. nec du cognoscit quid ille oꝑari
uelit. & cũ eum ad dm anhelare intellexe¬
rit. ita ut oꝑa stia in deo ponat quia ꝑ il¬
lum creatus ẽ. mox suggestione sua ad ip¬
sũ accetit dicens. Cũ tu possibilitatẽ faci¬
endique uolueris habeas. quare opus
tuũ ab alieno queris. Et quid nocebit te

Expanded text:
quandiu antiquus serpens contra Deum pugquandiu antiquus serpens contra Deum pugnare vult, sicut etiam in coelo contra eum pugnavit, homines invadit, eis suadendo ut et ipsi Deo se opponant, et illud quod oculis et manibus palpant pro Deo colant, quemadmodum in Baal et in aliis idolis eis ostendit. Sed ut Deum nemo comprehendere valet, nec opus ipsius quisquam ad finem perducere potest, ita nec diabolus hominem cognoscere valet, nisi prius per suggestionem ipsius homo ad eum anhelet, et tunc in nequitia sua multum gaudet, quod opus Dei sic deludendo vincat. Nam cum hominem operari posse scutit, necdum cognoscit quid ille operari velit, et cum eum ad Deum anhelare intellexerit, ita ut ipse opera sua in Deo ponat, quia per illum creatus est, mox suggestione sua ad ipsum accedit dicens: « Cum tu possibilitatem faciendi quae volueris habeas, quare opus tuum ab alieno quaeris? Et quid nocebit te,
Abbreviated transcription (Latin):
restituere qui ab eo recesserat: eñ eum pemi¬
tens ꝯfiteretur: Quẽ ad mͦdũ enĩ omnip̃i
deo placuit ut hominẽ faceret ita & ip¬
si placitit ut illũ redimeret qui in eo con¬
fidit. Quappt᷑ ꝓphetiã occulte exspirarit.¬
& eam obumbratã misit usq dñ opus suũ
ꝑficeret. s antequã illud ad ꝑfectũ dux¬
isset. ꝑ p̾currentia signa ipsũ demonstra¬
uit. Nam noe archam ostendit. abrahe
circu̾cisionẽ dedit. moysen autͣ legẽ docu¬
it. quatinꝰ motio libidinis que sicut serpen¬
tis lingua mouet᷑. ꝑ istos confuderetur:
& ut diabolus ꝑ animalia hominẽ dece¬
perat. antequã sc̃s sc̃oꝵ ueniret. ꝑ ani¬
malia incerimoniis dei idẽ diabolus con¬
culcaret᷑. Et hec tria signa uidelicet hos¬
tia. circu̾cisio & lex. firum dei p̾currebãt.
& ea ipse pati & finiri in se uoltut. scdm
uerba ĩspirationis ꝓphetaꝵ. qtri & de deo
& de om̃ibꝰ malis aquilonis loquebant᷑ : qͥa

Expanded text:
restituere qui ab eo recesserat, cum eum poenirestituere qui ab eo recesserat, cum eum poenitens confiteretur? Quemadmodum enim omnipotenti Deo placuit ut hominem faceret, ita et ipsi placuit ut illum redimeret, qui in eum confidit. Quapropter prophetiam occulte exspiravit, et eam obumbratam misit, usque dum opus suum perficeret; sed antequam illud ad profectum duxisset, per praecurrentia signa ipsum demonstravit. Nam Noe arcam ostendit, Abrahae circumcisionem dedit, Moysen autem legem docuit, quatenus motio libidinis, quae sicut serpentis lingua movetur, per istos confunderetur; et ut diabolus per animalia hominem deceperat, antequam Sanctus sanctorum veniret, per animalia in caeremoniis Dei idem diabolus conculcaretur. Et haec tria signa, videlicet hostia, circumcisio et lex, Filium Dei praecurrebant, eaque ipse pati et finiri in se voluit secundum verba inspirationis prophetarum, qui et de Deo et de omnibus malis aquilonis loquebantur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑti scõ uidebant fiducialit̾ ꝓtulerunt.
scilicet quia deris uerbͣt stũ qͦd ĩ ipso an¬
te euũ fuit ĩmundũ missurus ẽẽt. Et
hoc sic ĩcarnatũ ẽ ut totus mundus in¬
de nuret᷑ atq. ad hoc miraculũ lingue
ipsoꝵ uelocit᷑ mundũ transibant. cũ spe¬
ciosũ p̃filis hominũ ad terras uenturũ
affirmarent. B & racionalitas dictat.
& scdm dictatũ opus exercet᷑ quia si dicta¬
tus ñ p̃cederet. optis ñ sub sequeret᷑. Mitir¬
dũ enĩ & hominẽ ds̃ ĩ uerdo suo dictauit.
Nam uerb̃u qd sine inicio ẽ. opus q̃ddã
dictatut. de quo mandñ indumentũ sidi
induit. ut quando homo peccasset si dm
ꝯfiteret᷑. cũ eodẽ indum̃to eñ adse retra¬
heret. & ideo si idẽ uerd̾̃ indumentũ
hoc ñ induisset homo ñ saltiaret᷑ sic̃ nec ꝑ¬
ditus angłs̃ saluabit᷑. Et uñ eẽt hoc quod
deus ñ haberet possibilitatẽ illũ loco suo

Expanded text:
Spiritu sancto videbant, fiducialiter protulerunt, Spiritu sancto videbant, fiducialiter protulerunt, scilicet quia Deus Verbum suum, quod in ipso ante aevum fuit, in mundum missurus esset. Et hoc sic incarnatum est, ut totus mundus inde miretur, atque ad hoc miraculum linguae ipsorum velociter mundum transibant, cum speciosum pro filiis hominum ad terras venturum affirmarent. Sed et rationalitas dictat, et secundum dictatum opus exercetur, quia si dictatus non procederet, opus non subsequeretur. Mundum enim et hominem Deus in Verbo suo dictavit. Nam Verbum, quod sine initio est, opus quoddam dictavit, de quo mundum indumentum sibi induit, ut quando homo peccasset, si Deum confiteretur cum eodem indumento eum ad se retraheret; et ideo si idem Verbum indumentum hoc non induisset, homo non salvaretur, sicut nec perditus angelus salvabitur. Et unde esset hoc quod Deus non haberet possibilitatem illum loco suo
Abbreviated transcription (Latin):
motiebant: casũ quidẽ antiquiꝰ serpentis
scientes & multa ꝑictila uidentes. s tamͣ
animaꝵ suaꝵ saltitẽ intorpore & ĩnegli¬
gentia habentes. Nam igneris drachoᷤᷤ
uidens qd deus quosdam seruauerat. qͦs
inundatio aquaꝵ ñ deuoratierat. magnã
iram ꝑ flatũ suũ emisit. intra se furi¬
bunde dicens. Omnes artes meas excita¬
bo. & illas singillatim excribrabo. qua¬
tinꝰ istos quos diluuiũ ñ submersit ĩ ali¬
quibꝰ impedimentis decipiam: & sic eos
iterũ mͥ subuigabo. uiiii.¬
Itaq tempus hoc pꝰ diluruũ a noe usq
ad fiiũ meũ incarnatũ se extendit. qui
ta miracrila ostendi. sicut etiã inprima
apparitione ĩ adam quãplurima miracu¬
la ꝑfeci: qm̃ ut in adã om̃s nascituros ho¬
mines p̃uidi. ita etiã in noe nouũ scłm
surrecturũ p̃signaui. De germine nãq
isto fortissimi & uelocissimi ꝓpħe surrexe¬
runt. qui linguã suã acuentes ea que ĩ

Expanded text:
movebant, casum quidem antiqui serpentis movebant, casum quidem antiqui serpentis scientes, multaque pericula videntes; sed tamen animarum suarum salutem in torpore et in negligentia habentes. Nam igneus draco videns quod Deus quosdam servaverat, quos inundatio aquarum non devoraverat, magnam iram per flatum suum emisit, intra se furibunde dicens: « Omnes artes meas excitabo, illasque sigillatim excribrabo, quatenus istos quos diluvium non submersit, in aliquibus impedimentis decipiam, et sic eos iterum mihi subItaque tempus hoc post diluvium a Noe usque ad Filium meum incarnatum se extendit, qui ta miracula ostendi, sicut etiam in prima apparitione in Adam quamplurima miracula perfeci, quoniam ut in Adam omnes nascituros homines praevidi, ita etiam in Noe novum saeculum resurrecturum praesignavi. De germine namque isto fortissimi et velocissimi prophetae surrexerunt, qui linguam suam acuentes, ea quae in
Abbreviated transcription (Latin):
angss nec homo nouerit: & tunc idem
legalis ppłs cũ magnis erũpnis ad me re¬
spiciet. lugens & plangens qͦd tamdiu decep¬
tus sit. d quãdui hontines deinde ĩtransito¬
rio scso ꝑmansuri sint: atigło & homini
ignotũ ẽ. Et p̃dicta imago gladiũ uelut
supͣ lumbos suos intransuersũ pos̃tũ tenct.
qm̃ circũcisionẽ uelut ĩ carnali transitu
se habuisse demonstrat. udi tanĩ ab umbi¬
lico uitalitĩ usq ad lambos homo ꝑ motio¬
nẽ eoꝵ peccat. cũ mens hominis ea ad pec¬
candĩi mouet. Et etiã iudicia dĩ purã ius¬
ticiã habentia declarat. ita scilicet qͦd ds
suꝑ ult̃i quu m̃bra hominis diuidit sangni¬
nẽ euisdẽ occisoris fundit. & etiã illũ qui se
ab illo in aliis malis auertit uisto examine
ditudicatũ conterit. Atq immobilis ꝑma¬
nens aspectũ suũ ad occidentẽ uertit. qmͣ
homines qui ineodẽ temꝑẽ ftierunt cũ uetꝰ
lex ingebat. ad sꝑitalẽ intelligentiã se ñ

Expanded text:
angelus nec homo noverit, et tunc idem angelus nec homo noverit, et tunc idem legalis populus cum magnis aerumnis ad me respiciet, lugens et plangens quod tandiu deceptus sit. Sed quandiu homines deinde in transitorio saeculo permansuri sint, angelo et homini ignotum est. Et praedicta imago gladium velut supra lumbos suos in transversum positum tenet, quoniam circumcisione velut in carnali transitu se habuisse demonstrat, ubi tamen ab umbilico vitalium usque ad lumbos homo per motionem eorum peccat, cum mens hominis ea ad peccandum movet. Et etiam judicia Dei puram justitiam habentia declarat, ita scilicet quod Deus super illum qui membra hominis dividit, sanguinem ejusdem occisoris fundit, et etiam illum qui se ab eo in aliis malis avertit, justo examine dijudicatum conterit. Atque immobilis permanens aspectum suum ad occidentem vertit, quoniam homines qui in eodem tempore fuerunt, cum vetus lex vigebat, ad spiritalem intelligentiam se non
Abbreviated transcription (Latin):
dei tienit. qui ipsã insemetipso totã com¬
pleuit. Quod scilicet tempꝰ turbidũ in
regligentia & ĩtorpore apparuit: quia
cade lex iam tunc ꝓ dedecore cõptitata &
quasi turbulenta aquia ꝓnichilo habita.
adcasũ suũ carnalit̾ tendebat. Nam qui
eo temꝑe. sub lege ẽẽ uidebant᷑. solem iusti¬
cie orientẽ scire nolebant. s solas lut̾as in
tabulis scriptas se inspicere uelle dicebant.
nec altud quicquã meis intelligendũ ẽẽ af¬
sirmabant. Uñ ego qui omĩa iuste diudi¬
co. uidicia mea que in egipto & ĩ aliis locis
suꝑ eos extenderã quando ĩseipsos ꝯfidebãt.
faciendo qͥd uolebart. nunc suꝑ eos ꝑ quos¬
dã ppsõs misi qui eos caperent: & ĩ regiones
longinquas diuiderent. In hac aut̃ duri¬
cia ifidelitatis tamdui durabunt. quo usq
antiquus serpens ĩ quodã errante & ꝑdi¬
to homine ocułũ suũ mouebit. quẽ occul¬
ta ditinitas ita occidet. ut ictũ ilłt nec

Expanded text:
Dei venit, qui ipsam in semetipso totam comDei venit, qui ipsam in semetipso totam complevit. Quod scilicet tempus turbidum in negligentia et in torpore apparuit, quia eadem lex, jam tunc pro dedecore computata, et quasi turbulenta aqua pro nihilo habita, ad casum suum carnaliter tendebat. Nam qui eo tempore sub lege esse videbantur, solem justitiae orientem scire nolebant, sed solas litteras in tabulis scriptas se inspicere velle dicebant, nec aliud quidquam in eis intelligendum esse affirmabant. Unde ego qui omnia juste dijudico, judicia mea quae in Aegypto et in aliis locis super eos extenderam, quando in se ipsis confidebant, faciendo quod volebant, nunc super eos quosdam populos misi, qui eos caperent, et in regiones longinquas dividerent. In hac autem duritia infidelitatis tandiu durabunt, quousque antiquus serpens in quodam errante et perdito homine oculum suum movebit, quem occulta divinitas ita occidet, ut ictum illum nec
Abbreviated transcription (Latin):
quasi candidũ. usq ad abraham qui
uelut umbilicus fortitudinis erat
surrexit. quia ꝑ uoraginẽ a quaꝵ homi¬
nes intatitũ exterriti fuerant ut de¬
inde ꝑ aliqua temꝑa timorẽ dei ꝑrec¬
titudinẽ ad se colligerent. Ab umbi¬
lico aut̃ usq ad lumbos eiꝰ subrubea
ẽ. significans tempꝰ qd ab abraham usq
ad moysen incircũcisione ardens se ex¬
tendit. qm̃ ut aurora solem p̾uenit. sic
abraham ꝑsignũ ctrẽticisionis in qua
luxuriã contrunt humanitatẽ filii di
p̃cessit. Alumbis uͦ usq ad gentia ipsiꝰ
subgrisea ẽ: ostendens qͦd tempꝰ illud
qͥd amoyse legis latore usq ad babilo¬
nicã transmigrationẽ fuit. ĩduricia
& aspitate legis sedm carnẽ ꝓcessit. qͥd
& ibi ad multas uanitates incuruari
cepit. Et agenibꝰ usq ad finẽ pedũ il¬
liuis turbioa ẽ. significans tempꝰ quod
ibabilonica transmigratione usq ad ex¬
terminiã eiꝰdẽ legise extendit. ubi filius

Expanded text:
quasi candidum usque ad Abraham, qui quasi candidum usque ad Abraham, qui velut umbilicus fortitudinis erat, surrexit, quia per voraginem aquarum homines in tantum exterriti fuerant, ut deinde per aliqua tempora timorem Dei per rectitudinem ad se colligerent. Ab umbilico autem usque ad lumbos ejus subrubea est, significans tempus quod ab Abraham usque ad Moysen in circumcisione ardens se extendit, quoniam ut aurora solem praevenit, sic Abraham per signum circumcisionis, in qua luxuriam contrivit, humanitatem Filii Dei praecessit. A lumbis vero usque ad genua ipsius subgrisea est, ostendens quod tempus illud quod a Moyse legislatore, usque ad Babylonicam transmigrationem fuit, in duritia et asperitate legis, secundum carnem processit, quod et ibi ad multas vanitates incurvari coepit. Et a genibus usque ad finem pedum illius turbida est, significans tempus quod a Babylonica transmigratione usque ad exterminium ejusdem legis se extendit, ubi Filius
Abbreviated transcription (Latin):
ntllomꝰ quicqmͣ mortale appareat. uiii.¬
nior ẽ. faciemꝰ & manus hominis sibi
inuicẽ cõplicatas habet. s pedes acci¬
pitris inse ostendit. designans tempus
illud qͦd pꝰ diluuiũ sub lege ĩ moribus
homurũ erat. ita usq ad terminũ ilũ
ꝓcedens. ubi iam austeritas eiꝰdẽ legis
claudicabat . intentio & oꝑa eoꝵ de ho¬
minũ ad carnalia magis quã ad spita¬
lia spectantiũ absq labore uacabant.
inquo etiã gradiendo acerbitatẽ & ñ
lenitatẽ sentiebant. qm lex nulli pepet¬
cit. s delinquentẽ acrit᷑ punint. Et
quasi tumca lignea ĩduit᷑: quia p̃fa¬
tũ tempus ueterem lege̾ sꝑitales fructꝰ
negligentẽ sibi attraxerat. Que asũ¬
mitate sua usq ad umbilicũ illius ap¬
paret candida. qm̃ tempꝰ qd ante noe
fuit qui creatorẽ stiũ cognoruit & se ho¬
minẽ ẽẽ sciuit. & edificiũ sc̃itatis pri¬
mũ incepit. & oblationes deo obtulit.

Expanded text:
nullo modo quidquam mortale appareat. Qnullo modo quidquam mortale appareat. Qnior est, faciem manusque hominis sibi invicem complicatas habet, sed pedes accipitris in se ostendit, designans tempus illud quod post diluvium sub lege in moribus hominum erat, ita usque ad terminum illum procedens, ubi tam austeritas ejusdem legis claudicabat, in quo intentio et opera eorumdem hominum ad carnalia magis quam ad spiritalia spectantium, absque labore vacabant, in quo etiam gradiendo, acerbitatem et non lenitatem sanciebant, quoniam lex nulli pepercit, sed delinquentem acriter punivit. Et quasi tunica lignea induitur, quia praefatum tempus veterem legem spiritales fructus negligentem sibi attraxerat. Quae a summitate sua usque ad umbilicum illius apparet candida, quoniam tempus quod ante Noe fuit, qui Creatorem suum cognovit, et se hominem esse scivit, et aedificium sanctitatis primum incepit, et oblationes Deo obtulit,
Abbreviated transcription (Latin):
hostis facit. cũ ilłłi quẽ suꝑat ꝑ dolum
mortiferi ueneni infidelitatis decipit.
& cũ ab illo aquo deuincit᷑. uelocit᷑ fugit.
quia ꝑ illũ ꝯculcat᷑ quẽ adm̾dũ de celo
piectus ẽ. lstud enĩ tempꝰ intimore dñi
ita floruit quod antiquo serpenti re¬
stitit: ne ꝑ sufflatũ sitũ obluuo dĩ sic̃
ante diluuiũ fecerat homini ĩfuindere¬
tur. Post diluuiũ nãq deus nouã ter¬
rã cũ nouo populo fecit. arcũ ꝓ signo
ĩnubibꝰ ponens ne aque omnẽ terram
& omis poptilos amplitis suffocarent.
ostendens etiã qͦd om̃s inimici eiꝰ cog¬
noscerent quã magnã potestatẽ intre¬
mendo uidicio suo suꝑ cos haberet. Iu¬
diciũ quippe dei magnã fortitudinẽ
imimicos eiꝰ ad ꝑcutiendñ habet. qͥ ue¬
ritatẽ diuinitatis destruere uolunt.
atq cũ igne & magnis tempestatibꝰ
pꝰ casũ filii ꝑditionis finẽ omniũ mor¬
taltũ hominũ faciet. ita ut pꝰmodũ

Expanded text:
hostis facit, cum illum quem superat per dolum hostis facit, cum illum quem superat per dolum mortiferi veneni infidelitatis decipit, et cum ab illo quo devincitur velociter fugit, quia per illum conculcatur, quemadmodum de coelo projectus est. Istud enim tempus in timore Domini ita floruit, quod antiquo serpenti restitit, ne per sufflatum suum oblivio Dei sicut ante diluvium fecerat homini infunderetur. Post diluvium namque Deus novam terram cum novo populo fecit, arcum pro signo in nubibus ponens; ne aquae omnem terram et omnes populos amplius suffocarent; ostendens etiam quod omnes inimici ejus cognoscerent quam magnam potestatem in tremendo judicio suo super eos haberet. Judicium quippe Dei magnam fortitudinem inimicos ejus ad percutiendum habet, qui veritatem divinitatis destruere volunt, atque cum igne magnisque tempestatibus post casum filii perditionis, finem omnium mortalium hominum faciet ita ut postmodum