comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ italo quidebent . tam quã se ipsi exponendos
simili auctoritate ꝓponant : sed in omnibus ser¬
monib: suis primitus ac maxime ut intellegantur
elaborent. eaquantũ possunt ꝑspicuitate dicendi
ut aut multum tardus sit qui non intellegat. aut
inrerum quas explicare atqueostendere uolumus
difficultate acsubtilitate . Non in nr̃a locutione
sit causa quaminus tardiusue quod dicimus pos¬
tellegunt᷑. aut uix intelleguntur. quanto lib& &
quantũ lib&. quã uisplanissime dicentis uersent᷑
eloquio: quae in populi audientiam uel raro sialiquid
urgu&. uel numquã omnino mittenda sunt ⁊ in libris
aut̃ qui it ascribuntur. ut ipsi sibi quodam modo lectorẽ
teneant cum intelleguntur. cum aut̃ non intellegunt᷑
molesti non sint nolentib: legere. & in aliquorum
conlocutionibus non est hoc officium deserendum
tionis ad aliorũ intellegentiam ꝑducamus. sitenet
auditorem uel conlocutorem discendicupiditas.

Expanded text:
eorum ita loqui debent, tanquam se ipsi exponendos eorum ita loqui debent, tanquam se ipsi exponendos simili auctoritate proponant; sed in omnibus sermonibus suis primitus ac maxime ut intelligantur elaborent, ea quantum possunt perspicuitate dicendi, ut aut multum tardus sit qui non intelligat, aut in rerum quas explicare atque ostendere volumus difficultate ac subtilitate, non in nostra locutione sit causa quo minus tardiusve quod dicimus postelliguntur, aut vix intelliguntur, quantolibet et quantumlibet, quamvis planissime, dicentis versentur eloquio; quae in populi audientiam, vel raro, si aliquid urget, vel nunquam omnino mittenda sunt. In libris autem, qui ita scribuntur ut ipsi sibi quodammodo lectorem teneant cum intelliguntur, cum autem non intelliguntur molesti non sint molentibus legere, et in aliquorum collocutionibus, non est hoc officium deserendum,tionis ad aliorum intelligentiam perducamus, si tenet auditorem vel collocutorem discendi cupiditas,
Abbreviated transcription (Latin):
prius inoratorlum inuenirentur ingenus. Quid
mirũ si & in istis inueniuntur. quos ille misit qui
fecit ingenia : Qua propter & eloquentes quidem
non solum sapientes canonicos nostros auctores
doctoresq: fateamur. talieloquentia qualis ꝑso¬
nis eius modi congruebat. sed nos & sidelit teris¬
eorum quaesine difficultate intelleguntur. Non¬
nulla sumimus elocutionis exempla. Nequaquã
putare debemus imitandos nobis eos esse. in his
quȩ ad exercendas &elimandas quodam modo
mentes legentium. & ad rumpenda fastidia
atq: cauenda studia discere uolentium. cęlan¬
dos quoque siue ut ad pi&atem conuertantur.
siue uit amssterus secludantur animos impiorũ.
ut illi acsalubri obscuritate dixerunt ⁊ Sic quippe
illi loquutisunt. ut posteriores quieos recte intel¬
legerent & exponerent. alteram gratiam dis¬
parem quidem uerum tamen subsequentem in
dĩ ecclesia repperirent: Nonergo expositores

Expanded text:
prius in oratorum invenirentur ingeniis: quid prius in oratorum invenirentur ingeniis: quid mirum, si et in istis inveniuntur, quos ille misit qui facit ingenia? Quapropter et eloquentes quidem, non solum sapientes canonicos nostros authores doctoresque fateamur, tali eloquentia usos, qualis personis eiusmodi congruebat. Idem eorum, quae sine difficultate intelliguntur nonnulla sumimus elocutionis exempla; nequaquam tamen putare debemus imitandos eos nobis esse in iis quae ad exercendas et elimandas quodammodo mentes legentium, et ad rumpenda fastidia atque acuenda studia discere volentium, celandos quoque, sive ut ad pietatem convertantur, sive ut a mysteriis secludantur, animos impiorum, utili ac salubri obscuritate dixerunt. Sic quippe illi locuti sunt, ut posteriores qui eos recte intelligerent et exponerent, alteram gratiam, disparem quidem, verumtamen subsequentem in Dei Ecclesia reperirent. Non ergo expositores
Abbreviated transcription (Latin):
fratribus fama praeclaraest. uel in malis quae
pendit : uel inbonis. quae rependit : Iste ergo
tropus. ub uoseph quem cumque fratrem facit in¬
tellegi. Nescio utrum illa quam didicimus &
docuimus arte tradatur ⁊ Quam si tamen pul¬
cher & quem ad modum afficiat legentes atq
intellegentes. non opus est cui quam dici sup¬
se non sentit.: & plura quidem quaeꝑtineant
ad praecepta eloquentiae in hoc ipso loco quem
proex emplo posuimus possunt repperiri :
Sed bonum auditorem . non tam si diligenter dis¬
cutiatur instruit. quam si ardenter pronuntiet᷑
accendit: Neque enim haec humana industria
composita. sed diuina mente sunt fusa: & sapi¬
enter & eloquenter Non intenta in eloquentiã
sapientia. sed a sapientia non recedente eloquentia:
sienim sicut quidam disertissimi atq acutissimi
uiri derehac dicere potuerunt ea quae oratoria¬
uelut arte discuntur Non obseruarentur. & nota¬
rentur. & in hanc doctrinam redigerentur. nisi

Expanded text:
fratribus fama praeclara est, vel in malis quae fratribus fama praeclara est, vel in malis quae pendit, vel in bonis quae rependit. Iste certe Tropus, ubi Ioseph quemcunque fratrem facit intelligi, nescio utrum illa quam didicimus et docuimus arte tradatur. Quam sit tamen pulcher, et quemadmodum afficiat legentes atque intelligentes, non opus est cuiquam dici, si ipse non sentit: et plura quidem quae pertinent ad praecepta eloquentiae, in hoc ipso loco, quem pro exemplo posuimus, possunt reperiri. Sed bonum auditorem non tam si diligenter discutiatur instruit, quam si ardenter pronuncietur accendit. Neque enim haec humana industria composita, sed divina mente sunt fusa et sapienter et eloquenter, non intenta in eloquentiam sapientia sed a sapientia non recedente eloquentia. Si enim, sicut quidam disertissimi atque acutissimi viri videre ac dicere potuerunt, ea quae velut oratoria arte dicuntur, non observarentur et notarentur, et in hanc doctrinam redigerentur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
peturelaxato : & non ad illos sed deillis iam loquens
ut nos musicam sapientis. amusica luxorientis dis¬
cantici : sed cum illud ad illos dixiss& quod luxo¬
riosi audire deberent: Quicanitis ad uocem psal¬
terii : Imperitiam quoq: eorũ aluis quod ammo¬
do indicauit adiungens. sicut dauid. putauerunt
sehabere uasa cantici. bibentes in phylis uinũ:
& optimo unguento delibuti ⁊ Tria haec melius
pronuntiantur . si sus pensis duobus priorib
membris. circaitus tertio finiatur ⁊ Iam
uero quod his omnibus adicitur: & nhil pa¬
tiebantur suꝑ contritione ioseph. sure conti¬
nuatim dicatur. ut unum sit mem brum.
siue decentius suspendatur: & nhilpatie¬
bantur : & post hanc distinctionem inferat᷑.
suꝑ contritione ioseph atque sit bimembris
circuitus. mirodecore. Nondictum est ni hil
patiebant᷑ suꝑ contritione fratris. sed positus
est pro fratre ioseph. ut quicumq: frater pro¬
prio significar&ur eius nomine. Cuius ex

Expanded text:
petu relaxato, et non ad illos, sed de illis iam loquens: petu relaxato, et non ad illos, sed de illis iam loquens: ut nos Musicam sapientis a Musica luxuriantis discantici: sed cum illud ad illos dixisset, quod luxuriosi audire deberent, Qui canitis ad vocem Psalterii: imperitiam quoque eorum aliis quodammodo indicavit, adiungens, Sicut David putaverunt se habere vasa cantici, bibentes in phialis vinum, et optimo unguento delibuti. Tria haec melius pronunciantur, si suspensis duobus prioribus membris circumitus tertio finiatur. Iam vero quid his omnibus adiicitur? Et nihil patiebantur super contritione Ioseph, sive continuatim dicatur, ut unum sit membrum, sive decentius suspendatur, Et nihil patiebantur, et post hanc distinctionem inferatur Super contritione Ioseph, atque sit bimembris circumitus: miro decore non dictum est, Nihil patiebantur super contritione fratris; sed positus est pro fratre Ioseph, ut quicunque frater proprio significaretur eius nomine, cuivis ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut eidem prono mini. essent bina subnexa. quae cres
substantias explicarunt: unam ad captiuitatis
praenuntiationem. qui separatiestis in diemmalũ.
& ad propinquatis solio iniquitatis: Alteram᷑ libi¬
dinẽ. quidormitis in lectis eburneis & lasciuitis
instratis uestris : Aduoracitatem uero tertiã
ꝑtinentẽ : qui comeditis agnum degre ge. &uitulos
demedio armenti Vt in potestate sit pronuntian¬
tis. utrum singula finiant & membra sint sex. anpri¬
mum & tertium & quintum uoce suspendat : & secun¬
dum primo : quartum tertio : sextum quinto conec¬
tendo : tresbimem bres circuitus decentissime fa
ciat: unũ quo calamitas inminens alterum quolec¬
tus impurus. Tertium quo prodig a mensa mon¬
stratur: Dein deluxoriosam remord& aurium
uoluptatem: ubicum dixiss& : qui canitis ad uocem
psalterii. Qnm̃ potest exerceri sapienter asapien¬
tibus musica mirabili decoredicendi inuectionis im¬

Expanded text:
ut eidem pronomini essent bina subnexa, quae tres ut eidem pronomini essent bina subnexa, quae tres sententias explicarent: unam, ad captivitatis praenuntiationem, « qui separati estis in diem malum et appropinquatis solio iniquitatis; » alteram, ad libidinem, « qui dormitis in lacitatem vero tertiam pertinentem, « qui comeditis agnum de grege et vitulos de medio armenti, » ut in potestate sit pronuntiantis utrum singula finiat et membra sint sex, an primum et tertium et quintum voce suspendat, et secundum primo, quartum tertio, sextum quinto connectendo, tres bimembres circuitus decentisciat: unum, quo calamitas imminens: alterum, quo lectus impurus: tertium quo prodiga mensa monstretur. Deinde luxuriosam remordet aurium voluptatem, ubi cum dixisset, Qui canitis ad vocem Psalterii, quoniam potest exerceri sapienter a sapientibus Musica, mirabili decore dicendi invectionis im
Abbreviated transcription (Latin):
na et geht palestinorum : Deinde uerba quaehis
adiunguntur locis decentissime uariantus ⁊ Opu¬
lentiestis. confiditis transite. ite descendite : Con¬
sequenter denuntiatur futura sub iniquorege ad¬
propinquare captiuitas cum adiuntur. qui sepa¬
ratiestis indiem malum & ad propinquatis solio
iniquitatis, Tunc subiciuntur merita luxuriae.
quidormitis in lectis eburneis: & lasciuitis instra¬
tis uestris : quicomeditis agnum degrege. & uitu¬
los demedio armenti: Istasex membra: tresbimem¬
bres circuitus ediderunt : Non enim ait. qui sepa¬
ratiestis indiem malum. qui ad propinquatis solio
iniquitatis. qui dormitis in lectis eburneis. quilas¬
ciuitis instratis uestris. qui co meditis agnum degrege.
quiuitulos demedio armenti: quod siitadiceret᷑. ess&
quidem hoc pulchrum. ut ab uno pronomine repetito.
Omnia sex membra decurrerent : & pronuntiantis
uoces ingula finirentur : sed pulchrius factum est.

Expanded text:
na, et Geth Palaestinorum. Deinde verba, quae his na, et Geth Palaestinorum. Deinde verba, quae his adjunguntur locis, decentissime variantur. « Opulenti estis, confiditis, transite, ite, descendite. » Consequenter denuntiatur futura sub iniquo rege appropinquare captivitas, cum adjungitur, « qui separati estis in diem malum, et appropinquatis solio iniquitatis. » Tunc subjiciuntur merita luxuriae: « Qui dormitis in lectis eburneis, et lascivitis in stratis vestris; qui comeditis agnum de grege, et vitulos de medio armenti. » Ista 145 septem membra tres bimembres circuitus ediderunt. Non enim ait: Qui separati estis in diem malum, qui appropinquatis solio iniquitatis, qui dormitis in lectis eburneis, qui lascivitis in stratis vestris, qui comeditis agnum de grege, et vitulos de medio armenti. Quod si ita diceretur, esse quidem et hoc pulchrum ut ab uno pronomine repetito omnia sex membra decurrerent, et pronuntiantis voce singula finirentur; sed pulchrius factum est
Abbreviated transcription (Latin):
Num quid nam isti qui proph&as nr̃os tam¬
quam ineruditos & elocutionis ignaros ue¬
lut docti disertiq contem nunt: sialiquide is
tale uel in tales dicendum fuiss&. aliter siuolu¬
iss& dicere quitamen eorũ insanire noluissent :
quidenim est quod isto eloquio aures sobriae plus
desiderent : primo ipsainuectio quasi sopitis sen¬
sibus ut euigilarent. quo fremitu in lisa est : uae¬
uobis qui o pulenti estis insion. & confiditis in mon¬
te samariae. Optimates capita populorum ingre
dientes pompatice domum isrł : Deindebene¬
ficus dĩ quieis ampla spatia regni dedit ostend t
ingratos. qnm̃ confidebant in monte samariae. ubi
utiq idola colebantur : Transite inquit incalan¬
ne & uidete : & ite in de inemath magnam: &descen¬
dite ingeth palestinorum : & ad optima quaeque
regnahorum silatior terminus eorum termino
uro est : Si mul&iam cũ ista dicuntur. locorum no¬
minibus tamquam luminibus ornatur eloquiũ.
Quae sunt sion. samariae chalanne. e mathmag¬

Expanded text:
Numquidnam isti, qui Prophetas nostros tanquam ineruditos et elocutionis ignaros veluti docti disertique contemnunt, si aliquid eis tale vel in tales dicendum fuisset, aliter se voluissent dicere, qui tamen eorum insanire noluissent? 17. Quid enim est quod isto eloquio aures sobriae plus desiderent? Primo ipsa invectio, quasi sopitis sensibus ut evigilarent, quo fremitu illisa est? Vae qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae, optimdientes pompatice domum Israel. Deinde ut beneficiis Dei, qui eis ampla spacia regni dedit, ostendat ingratos, quoniam confidebant in monte Samaria, ubi utique idola colebantur: Transite, inquit, in Calamne, et videte, et ite inde in Emath magnam, et descendite in Geth Palaestinorum, et ad optima quaeque regna horum, si latior terminus eorum termino vestro est. » Simul etiam cum ista dicuntur, locorum nominibus tanquam luminibus ornatur eloquium, quae sunt Sion, Samariae, Chalane, Emath mag
Abbreviated transcription (Latin):
eos aquibus adiuuamur. partim quorum
& indigemus adiutorio etindigentiae sub¬
uenimus. Partim quibus nec ipsi conferi¬
mus aliquid commodi. necabeis ut nobis con¬
feratur attendimus. Uelle tamen debemi
utomnes nobiscum diligant dm̃. & totum
quod eos uel adiuuamus uel adiuuam ur
ab eis. Adunum illum finem referendũ s̃
Si enim intheatris nequitiae qui aliquem
diligit histrionem et tamquam magno
uel etiam summo bono eius arte perfruitur.
Omnes diligit quisecum eion diligunt. non
propter illos sed propter eum quem pari¬
ter diligunt. Et quanto est in eius amo¬
re feruentior. tanto agit quibus modis
potest utapluribus diligatur. & tanto plu¬
ribus eum cupit ostendere. Etquem
frigidiorem uidet. excitateum quantum
potest laudibus illius. Si autem con

Expanded text:
eos a quibus adjuvamur, partim quorum eos a quibus adjuvamur, partim quorum et indigemus adjutorio, et indigentiae subvenimus; partim quibus nec ipsi conferimus aliquid commodi, nec ab eis ut nobis conferatur attendimus. Velle tamen debemus ut omnes nobiscum diligant Deum, et totum quod vel eos adjuvamus vel adjuvamur ab eis, ad unum illum finem referendum est. Si enim in theatris nequitiae qui aliquem diligit histrionem, et tanquam magno vel etiam summo bono ejus arte perfruitur, omnes diligit qui eum diligunt secum, non propter illos, sed propter eum quem pariter diligunt; et quanto est in ejus amore ferventior, tanto agit quibus potest modis, ut a pluribus diligatur, et tanto pluribus eum cupit ostendere; et quem frigidiorem videt, excitat eum quantum potest laudibus illius; si autem con
Abbreviated transcription (Latin):
quam corpus nostrum. quia propter dm̃ oma
ista diligenda sunt. Et potest nobiscum alius
homo dõ perfrui. quod non potest corpus. quia
corpus peranimam uiuit qua fruimurdõ.:
Omnes autem aeque diligendi sunt. Sed cum
omnibus prodesse non possis. His potissimũ
consulendum ẽ. qui prolocorum & temporũ
uel quarum libet rerum oportunitatibus con¬
strictius tibi quasi quadam sorte lunguntur .::
Sicut enim sitibi abundaret aliquid quoddari
oporteret eiquinon haberet nec duobus dari po¬
tuisset. Sitibi occurrerent duo quorum ne¬
uter alium uel indigentia uelerga tealiqua
necessitudine superaret. Nihil iustius face¬
res quam ut sorte eligeres cuidandum esset
quoddari utriq non posset: Siclnomnib
quibus omnibus consulere nequeas prosorte
habendum est proutquisq tibi temporaliter
conligatius adherere potuerit .: Omniũ
autem qui nobiscum frui possunt dõ. partim
eos diligimus quosipsi ad iuuamus. partim

Expanded text:
quam corpus nostrum, quia propter deum omnia quam corpus nostrum, quia propter deum omnia ista diligenda sunt, et potest nobiscum alius homo deo perfrui, quod non potest corpus, quia corpus per animam uiuit, qua fruimur deo. Omnes autem aeque diligendi sunt. sed cum omnibus prodesse non possis, his potissimum consulendum est qui pro locorum et temporum uel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi quasi quadam sorte iunguntur. sicut enim si tibi abundaret aliquid, quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium uel indigentia uel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil iustius faceres, quam ut sorte eligeres cui dandum esset quod dari utrique non posset: sic in hominibus, quibus omnibus consulere nequeas, pro sorte habendum est, prout quisque tibi temporaliter colligatius adhaerere potuerit. Omnium autem, qui nobiscum frui possunt deos diligimus quos ipsi adjuvamus, partim
Abbreviated transcription (Latin):
p̃termis sum est. Cum enim p̃currat dilectiodĩ
eiusq: dilectionis modus p̃scriptus appareat.¬
lta utcetera in illum confluant. dedilectione
tua nihil dictum uidetur: Sed cum dictum est.
diliges proximum tuum tamquã teipsum:
Simul ettui abste dilectio non p̃ter missa ẽ.
Ille autem iuste et scẽ uiuit. quirerum inte¬
ger a estimator est. Ipse est autem quiordi¬
natam habet dilectionem. Neautdiligat quod
non est diligendum. autnon diligat quod dili¬
gendumest. Autamplius diligat quod mi¬
nus diligendum ẽ. Autaeque diligat quod uel
minus uelamplius diligendum est. Autminus
uel amplius quod aeque diligendum est: Omnis
peccator in quantum peccator est. Non ẽ diligen¬
dus : Etomnis homo inquantum homo est. di¬
ligendus ẽ propterdm̃.: Dsuero propterse
ipsum. Etsids̃ omni homine amplius diligen¬
dus est. amplius quisq dm̃ debet diligere. quã
seipsum. Item amplius alius homo diligendus ẽ.

Expanded text:
praetermissum est. Cum enim praecurrat dilectio Dei, praetermissum est. Cum enim praecurrat dilectio Dei, ejusque dilectionis modus pita ut cetera in illum confluant, de dilectione tua nihil dictum uidetur, sed cum dictum est: diliges proximum tuum sicut te ipsum, simul et tui abs te dilectio non praetermissa est. Ille autem iuste et sancte uiuit qui rerum integer aestimator est; ipse est autem qui ordinatam habet dilectionem, ne aut diligat quod non est diligendum aut non diligat quod diligendum est aut amplius diligat quod minus diligendum est aut aeque diligat quod uel minus aut amplius diligendum est aut minus uel amplius quod aeque diligendum est. omnis peccator, in quantum peccator est, non est diligendus; et omnis homo, in quantum homo est, diligendus est propter deum, deus uero propter se ipsum. et si deus omni homine amplius diligendus est, amplius quisque deum debet diligere quam se ipsum. item amplius alius homo diligendus est
Abbreviated transcription (Latin):
disputare. : quod tamen plerumq nos facere
cogit error impiorum. Ergo quõ praecep
to non opus est ut sequisq et corpus suum di¬
ligat. Idest quõ id quod sumus. etld quod in¬
franos. Adnos tamen pertinet inconcussa
naturae lege diligimus. quae inbestias etiã
promulgata est. Nam & bestiae se atq cor¬
pora suadiligunt. Restabat ut etde illo
quod supranos est. et deillo quod iuxta nos
est p̃cepta sumeremus. Diliges inquit dnm̃
dm̃tuum extoto cordetuo etextota animatua
et extota mentetua.: Etdiliges proximum
tuum tamquam te ipsum.⁊ In his duobus pcep¬
tis totalex pendet et omnes prophetae : Fi¬
nis itaq p̃ceptiest dilectio.: Et ea gemina. Id
est dĩ et proximi. Quod sittotum intellegas
id est animum et corpus. et proximum
totum. Id est animum et corpus eius. Homo
enim ex animo constat et corpore. Nullõ re¬
rum diligendarum genus in hisduobus p̃ceptis

Expanded text:
disputare, quod tamen plerumque nos facere disputare, quod tamen plerumque nos facere cogit error impiorum. CAPUT XXVI.-- Praecepto non opus est ut se quisque et corpus suum diligat, id est, quoniam id quod sumus, et id quod infra nos est, ad nos tamen pertinet, inconcussa naturae lege diligimus, quae in bestias etiam promulgata est nam et bestiae se atque corpora sua diligunt; restabat ut et de illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, praecepta sumeremus. Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, et diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Finis itaque praecepti est dilectio , et ea gemina, id est Dei et proximi. Quod si te totum intelligas, id est animum et corpus tuum, et proximum totum, id est animum et corpus ejus homo enim ex animo constat et corpore, nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sednutrit et fouet eam sicut etxp̃s et¬
clesiam. Modus ergo diligendi praecipien
dusest homini. Id est quomodo sediligat ut
Quin autem sediligat etpro¬
dessesibi uelit dubitare dementis est: Prae¬
cipiendum etiam quomodo corpus suum dili¬
gat. ut eiordinate prudenterq consulat .:
Nam quod diligat etiam corpus suum ldq sal¬
uum habere atq integrum uelit aeque mani¬
festum est. Aliquid itaq amplius diligere
nes nonnullorum membrorum uoluntarias sus¬
cepisse inueniuntur .: Sedutalia quae amplius
diligebant saltim consequerentur. Nonergo
propterea quisquam dicendus est non diligere
salutem atq incolomitatem corporis sui. quia
plus aliquid diligit. Nam etauarus quamius
pecuniam diligat. tamen emit sibi panem: quod
cum facit dat pecuniam quam multum diligit
etaugere desiderat. Sed quia pluris aestimat
salutem corporis sui quae illo pane fulci tur:
Superuacaneum est diutius dere manifestissima

Expanded text:
etiam: Sed nutrit et fovet eam, sicut Christus Ecetiam: Sed nutrit et fovet eam, sicut Christus Ecclesiam. dus est homini, id est, quomodo se diligat ut prosit sibi. Quin autem se diligat et prodesse sibi velit, dubitare dementis est. Praecipiendum etiam quomodo corpus suum diligat, ut ei ordinate prudenterque consulat. Nam quod diligat etiam corpus suum, idque salvum habere atque integrum velit, aeque manifestum est. Aliquid itaque amplius diligere nes nonnullorum membrorum voluntarias suscepisse inveniuntur, sed ut alia quae amplius diligebant, consequerentur. Non ergo propterea quisquam dicendus est non diligere salutem atque incolumitatem corporis sui, quia plus aliquid diligit. Nam et avarus quamvis pecuniam diligat, tamen emit sibi panem: quod cum facit, dat pecuniam quam multum diligit et augere desiderat; sed quia pluris aestimat salutem corporis sui, quae illo pane fulcitur. Supervacaneum est diutius de re manifestissima
Abbreviated transcription (Latin):
ut consuetudo carnis mutetur in melius.
nec inordinatis motibus resistat spiritui .
Quod donec fiat. caro concupiscit. aduersus
resistente spũ. sed principatum qui amagis
quod diligit uult subditum esse meliori.
Nec per odium resistente carne sed percon¬
suetudinis uinculum. quod a parentum etiã
propagine inueteratum naturȩ lege inoleuit.
Idergo agit sp̃s indomanda carne ut soluat ma¬
lȩ consuetudinis quasi pacta peruersa. & fi¬
at pax consuetudinis bonae. Tamen nec
isti qui falsa opinione deprauati corpora
sua detestantur. Parati essent unum oculũ
uelsine sensu doloris amittere. etiam siin alte¬
ro tantus cernendi sensus remaneret. quantus
erat induobus. Nisi aliqua res quae praepo¬
nenda esset urgueret. Isto atq huius¬
modi documentis satis ostenditur eis quisine
pertinacia uerum requirunt. quam certa
sententia sit apostoli ubiait. Nemo enim
umquam carnem suam odiohabuit. Addidit

Expanded text:
ut consuetudo carnalis mutetur in melius, ut consuetudo carnalis mutetur in melius, nec inordinatis motibus resistat spiritui. Quod donec fiat, caro concupiscit adversus sresistente spiritu, sed per principatum; quia magis quod diligit vult subditum esse meliori: nec per odium resistente carne, sed per consuetudinis vinculum, quod a parentum etiam propagine inveteratum naturae lege inolevit. Id ergo agit spiritus in domanda carne, ut solvat malae consuetudinis quasi pacta perversa, et fiat pax consuetudinis bonae. Tamen nec isti qui falsa opinione depravati corpora sua detestantur, parati essent unum oculum vel sine sensu doloris amittere, etiamsi in altero tantus cernendi sensus remaneret, quantus erat in duobus, nisi aliqua res quae praeponenda esset, urgeret. Isto atque hujusmodi documento satis ostenditur eis qui sine pertinacia verum requirunt, quam certa sententia sit Apostoli, ubi ait: Nemo enim unquam carnem suam odio habuit. Addidit
Abbreviated transcription (Latin):
quasi persequi uidentur corpora sua : qui hoc
recte faciunt. non idagunt ut non habeant
corpus. sed uthabeant subiugatum & paratũ
adopera necessaria : Libidines enimmale
utentes corpore Id est consuetudines incli¬
natioris animae ad fruendum inferioribus
peripsius corporis laboriosam quandam mili¬
tiam extinguere affectant. Nam non se inte¬
rimunt eccuram suae ualitudinis gerunt.
Qui autem peruerse idagunt. quasinaturali¬
ter inimico suo corporibellum ingerunt.⁊
Inquo fallit eos quodlegunt. caro concupiscit
enim inuicem aduersantur. Dictumest
enim hoc propter Indomitam carnalem con¬
suetudinem. aduersus quam sp̃s concupiscit.
nonut interimat corpus. sed ut concu piscentiã
eius. Idest consuetudine mala edomita. fa¬
ciat spiritui subiugatum quod naturalis or¬
do desiderat.⁊ Quia enim hocerit postresur¬
rectionem. ut corpus omnimodo cum qui¬
ete summa spiritui subditum inmortaliter
uigeat. hocetiam inhacuita meditandũ ẽ.

Expanded text:
quasi persequi uidentur corpora sua, qui hoc quasi persequi uidentur corpora sua, qui hoc recte facorpus, sed ut habeant subjugatum et paratum ad opera necessaria. Libidines enim male utentes corpore, id est consuetudines et inclinationes animae ad fruendum inferioribus, per ipsius corporis laboriosam quamdam militiam exstinguere affectant. Nam non se interimunt, sed curam suae valetudinis gerunt. 25. Qui autem perverse id agunt, quasi naturaliter inimico suo corpori bellum ingerunt. In quo fallit eos quod legunt: Caro concupiscit enim sibi invicem adversantur . Dictum est enim hoc propter indomitam carnalem consuetudinem, adversus quam spiritus concupiscit; non ut interimat corpus, sed ut concupiscentia ejus, id est consuetudine mala edomita, faciat spiritui subjugatum, quod naturalis ordo desiderat. Quia enim hoc erit post resurrectionem, ut corpus omnimodo cum quiete summa spiritui subditum immortaliter vigeat, hoc etiam in hac vita meditandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
quitatem. odit animam suam. Etideo fit
infirmus animus. et demortali corpore
diligat. et eius corruptione praegraue¬
tur.: In mortalitas enim et incorrup¬
tio corporis. desanitate animi existit.
Sanitas autem animi est firmissime in¬
herere potiori. hoc est in commutabili dõ.
Cum uero etiam eis qui sibi naturaliter
pares sunt. hoc est hominibus dominari
effectat. Intolerabilis omnino super
Nemo ergo se odit & hinc qui¬
dem nulla cum aliqua secta quaestio fuit.
sed neq corpussuum quisquam odit .: Ue¬
rum ẽ enim quod ait apostolus. nemo um¬
quam carnem suam odio habuit.: Et quod
nonnulli dicunt malle se esse sine corpore
omnino falluntur. Nonenim corpus su¬
um. sed corruptiones eius & pondus oder̃.:
Non itaq: nullum corpus sed incorruptum
& celerrimum corpus uolunt habere: Sed
putant nullum corpus esse. sitale fuerit
quiatale aliquid esse animam putant.
Quod autem continentia qua dam etlaborib

Expanded text:
quitatem, odit animam suam, et ideo fit quitatem, odit animam suam, et ideo fit infirmus animus et de mortali corpore diligat et eius corruptione praegrauetur. immortalitas enim et incorruptio corporis de sanitate animi exsistit, sanitas autem animi est firmissime inhaerere potiori, hoc est incommutabili deo. cum uero etiam eis qui sibi naturaliter pares sunt, hoc est hominibus, dominari affectat, intolerabilis omnino superbia est. Nemo ergo se odit. et hinc quidem nulla cum aliqua secta quaestio fuit. sed neque corpus suum quisquam odit. uerum est enim quod ait apostolus: nemo umquam carnem suam odio habuit. et quod nonnulli dicunt malle se esse sine corpore omnino, falluntur; non enim corpus suum, sed corruptiones eius et pondus oderunt. non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celerrimum corpus uolunt habere, sed putant nullum corpus esse, si tale fuerit, quia tale aliquid esse animam putant. quod autem continentia quadam et laboribus
Abbreviated transcription (Latin):
martyres nondilexerunt scelus persequenti
umse. quo tamen usi sunt ad promerendum dm̃.
Cumergo quattuor sint diligenda. unum
quod supranos est. alterum quod nos sumus.
tertium quod iuxtanos est. quartum quod
infranosẽ. Desecundo et quarto. Nulla
precepta. danda erant.: Quantum libet
enim homo excidat aueritate : remanet
illi dilectio sui etdilectio corporis sui.
Fugax enim animus ab in commutabili lu¬
mine omnium regnatore Idagit: utipse
sibi regnet etcorporisuo: etideo non po¬
test nisi etse etcorpus suum diligere .
Magnum autem aliquid adeptum se
Sietiam socus ldest aliis hominib:
dominari potuerit. In est enim uitioso
animo ldmagis appetere. et sibi tamquã
debitum uindicare quod uni proprie
debetur dõ.⁊ Talis autem sui dilectio
melius odium uocatur. Iniquum est enĩ
quia uult sibi seruire quod infra se est.
cum ipse superiori seruire nolit. ⁊ Rec¬
tissimeq dictum est. qui autem diligit ini¬

Expanded text:
martyres non dilexerunt scelus perseqmartyres non dilexerunt scelus persequm se, quo tamen usi sunt ad promerendum Deum. Cum ergo quatuor sint diligenda, unum quod supra nos est, alterum quod nos sumus, tertium quod juxta nos est, quartum quod infra nos est; de secundo et quarto nulla praecepta danda erant. Quamtumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio sui et dilectio corporis sui. Fugax enim animus ab incommutabili lumine omnium regnatore, id agit ut ipse sibi regnet et corpori suo; et ideo non potest nisi et se et corpus suum diligere. 23. Magnum autem aliquid adeptum se si etiam sociis, id est aliis hominibus dominari potuerit. inest enim uitioso animo id magis appetere et sibi tamquam debitum uindicare, quod uni proprie debetur deo. talis autem sui dilectio melius odium uocatur. inimicum est enim, quia uult sibi seruire quod infra se est, cum ipse superiori seruire nolit, rectissimeque dictum est: qui autem diligit ini
Abbreviated transcription (Latin):
et extota anima extotamente.: Utomnes
cogitationes tuas. et omnem uitam. et omnẽ
Intellectum in illum conferas. a quo habes ea
ipsa quae confers. Cum autem ait totocor¬
de. totaanima totamente. nullam uit ae
nostrae partem reliquit quaeuacare debeat.
Et quasi locum dare utalia reuelit frui.:
Sed quicquid aliud diligendum uenerit in a¬
nimum : Illuc rapiatur quo totus dilectionis
impetus currit. Quis quis ergo rectediligit
proximum. hoccumeo debet agere : Vt etiam ipse
toto corde. tota anima. Totamente diligatdm̃:
Sic enim eum diligens tamquam seipsum. totã
dilectionem sui &illius. refert in illã dilectionẽ¬
dĩ. quae nullum a seriuulum duci extrapatitur
Cuius deriuatione minuatur. Non autem
omnia quibus utendum est diligenda sunt. sed
ea sola. quae aut nobiscum societate quadam
referuntur indm̃. Sicuti est homo. uelan¬
gelus. autadnos relata beneficio dĩ. pernos
indigent sicuti est corpus . Nam utique

Expanded text:
ex tota anima et ex tota mente, ut omnes ex tota anima et ex tota mente, ut omnes cogitationes tuas et omnem uitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem ait: toto corde, tota anima, tota mente, nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare debeat et quasi locum dare, ut re alia uelit frui, sed quidquid aliud diligendum uenerit in animum, illuc rapiatur quo totus dilectionis impetus currit. quisquis ergo recte diligit proximum, hoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat deum. sic enim eum diligens tamquam se ipsum totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectioni, quae nullum a se riuulum duci extra patitur, cuius deriuatione minuatur. Non autem omnia, quibus utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur ad deum, sicuti est homo uel angelus, aut ad nos relata beneficio dei per nos indigent, sicuti est corpus. nam utique
Abbreviated transcription (Latin):
spes eius nos hoctempore consolatur. Ma¬
ledictus autem. qui spem suam ponit in ho¬
minem.: Sed necse ipso quisquam frui debet
siliquide aduertas. quianec se Ipsumdebet.
propter seipsum diligere. Sed propterillũ
quo fruendumẽ. Tunc est quippe optimus
homo. cum totauita sua pergit in in commu¬
tabilem uitam. & toto affectu inheret illi.⁊
Si autemse. propter se diligit. Nonse refert
addm̃. sed ad se ipsum conuersus. Non ad in¬
commutabile aliquid conuertitur.: Et
propterea lam cumde fectu aliquo se frui¬
tur .⁊. Quia melior est cum totus heret
atque constringitur in commutabili bono
quam cum inde uel adselpsũ relaxatur .:
Siergo te ipsum non propterte debes diligere.
sed propter illum ubi dilectionis tuae rectissi¬
mus finis est non succenseat alius homo. si
etiam ipsum propterdm̃ diligis Haec
enim regula dilectionis diuinitus constitu¬
ta est. Diliges inquit proximum tuum
tamquam teipsum. Dm̃ uero extoto corde.

Expanded text:
spes ejus nos hoc tempore consolatur. Maspes ejus nos hoc tempore consolatur. Maledictus autem qui spem suam ponit in homine . 21. Sed nec seipso quisquam frui debet, si liquido advertas; quia nec seipsum debet propter seipsum diligere, sed propter illum quo fruendum est. Tunc est quippe optimus homo, cum tota vita sua pergit in incommutabilem vitam, et toto affectu inhaeret illi: si autem se propter se diligit, non se refert deum, sed ad se ipsum conuersus non ad incommutabile aliquid conuertitur et propterea iam cum defectu aliquo se fruitur, quia melior est, cum totus inhaeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde uel ad se ipsum relaxatur. si ergo te ipsum non propter te debes diligere, sed propter illum, ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non suscenseat alius homo, si etiam ipsum propter deum diligis. haec enim regula dilectionis diuinitus constituta est: diliges, inquit, proximum tuum tamquam te ipsum; deum uero ex toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
rem habere credendumẽ Neq animum.
neq corpus humanum omnimodo interitũ
pati.÷ Sed impios resurgere ad poenas inȩsti¬
quibus fruendum est quas aeternas atq
in commutabiles commemorauimus: Cete¬
ris autem utendumẽ. ut ad illarum per¬
fruitionem peruenire possimus. Nositaq
qui fruimur &utimur aliis rebus. res
aliquae sumus Magna enimres quaedã
est homo. factus adimaginem & simi litu¬
dinemdĩ. Non in quantum dĩ mortali
corpore includitur. sed inquantum bes¬
tias rationalis animae honore p̃cedit .
Itaq magna quaestio ẽ. utrum frui seho¬
mines deheant. anuti. anutrumq.
Praeceptum ẽ enim nobis ut diligamus in¬
uicem.: Sed quaeritur utrum propt̃
se homo abhomine diligendus sit an propter
aliud Sienim propterse. fruimur eo.
Si propter aliud: utimureo. Uidetur autẽ
mihi propter aliud diligendus. Quod enim
proptersediligendũ est. In eo constituitur
beatauita. cuius etiam sinondumres. tamen

Expanded text:
rem habere credendum est, neque animum, rem habere credendum est, neque animum, neque corpus humanum omnimodum interitum pati; sed impios resurgere ad poenas inaestiquibus fruendum est, quas aeternas atque incommutabiles commemoravimus; caeteris autem utendum est, ut ad illarum perfructionem pervenire possimus. Nos itaque qui fruimur et utimur aliis rebus, res aliquae sumus. Magna enim quaedam res est homo, factus ad imaginem et similitudinem Dei, non in quantum mortali corpore includitur, sed in quantum bestias rationalis animae honore praecedit. Itaque magna quaestio est utrum frui se homines debeant, an uti, an utrumque. Praeceptum est enim nobis ut diligamus invicem; sed quaeritur utrum propter se homo ab homine diligendus sit, an propter aliud. Si enim propter se, fruimur eo; si propter aliud, utimur eo. Videtur autem mihi propter aliud diligendus. Quod enim propter se diligendum est, in eo constituitur vita beata; cujus etiamsi nondum res, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
fide atq correctione sanaretur. Quisquis
enim noneredit dimiti sibi posse peccata. fit
deterior desperando. Quasinihil illi melius.
quam malum esse remaneat. Ubi defructa¬
morumq relictio. quae fit paenitendo: sic etiã
corporis morsest animationis pristinae reso¬
lutio .: Et quomodo animus post paenitentiã
qua priores mores perditos interimit. refor¬
matur inmelius. sicetiam corpus postistam
mortem quam uinculo peccati omnes debemus
credendum et sperandum est resurrectionis
tempore inmelius commutari. Vt non caro
& sanguis regnum caelorum possideant quod
fieri non potest. sed corruptibile hoc. induat
incorruptionem. Et mortalehoc. induat
Inmortalitatem.: Nullamq faciens molestiã
quianullam patietur indigentiam.: Ab eata
perfectaq anima. Cum summa quiete uege
Huic saeculo. Neq incipit configurari uerita¬
ti: Ingrauiorem mortem morte corporis
trahitur
Neque ad commutationem
caelestis habitudinis sed adluenda supplicia

Expanded text:
fide atque correctione sanaretur. Quisquis fide atque correctione sanaretur. Quisquis enim non credit dimitti sibi posse peccata, fit deterior desperando, quasi nihil illi melius quam malum esse remaneat, ubi demorumque relictio, quae fit poenitendo; sic etiam corporis mors est animationis pristinae resolutio: et quomodo animus post poenitentiam, qua priores mores perditos interemit, reformatur in melius; sic etiam corpus post istam mortem, quam vinculo peccati omnes debemus, credendum et sperandum est resurrectionis tempore in melius commutari, ut non caro et sanguis regnum Dei possideant, quod fieri non potest; sed corruptibile hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem , nullamque faciens molestiam, quia nullam patietur indigentiam, a beata perfectaque anima cum summa quiete vegethuic saeculo, neque incipit configurari veritati, in graviorem mortem morte corporis trahitur; neque ad commutationem coelestis habitudinis, sed ad luenda supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
multis membris diuersa officia gerentibus
nodo unitatis et caritatis. tamquam sanitatis
astringit. Exercet autem hoctempore: &
purgat medicinalibus quibusdam molestiis:
uterutam dehoc saeculo. In aeternum sibi
copulet coniugem. Etclesiam non habentẽ ma¬
culam autrugam. aut aliquid eius modi: Porro¬
quõ inuia sumus. necuia ista locorumẽ. sed
affectuum. quam inter cludebat quasi septa
quaedam spinosa. praeteritorum malitia
peccatorum. Quidliberalius & misericor¬
dius facere potuit. qui se ipsum nobis quare¬
diremus substernere uoluit. Nisi utomã
donaret peccata conuersis. Et grauiter fixa
siaesuae. Vt quae solueret in terra. soluta
essent et incaelo. quaeligaret interra. ligata
essent et incaelo.: Scilicet ut quisquis inec¬
clesia eius dimitti sibi peccata. non crederet.
non ei dimitterentur.: Quis quis autem cre¬
deret. seque abhis correctus auerteret In
eiusdem ecclesiae gremio constitutus eadem

Expanded text:
multis membris diversa officia gerentibus multis membris diversa officia gerentibus , nodo unitatis et charitatis tanquam sanitatis astringit. Exercet autem hoc tempore et purgat medicinalibus quibusdam molestiis, ut erutam de hoc saeculo, in aeternum sibi copulet conjugem Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi quoniam in via sumus, nec via ista locorum est, sed affectuum, quam intercludebat, quasi septa quaedam spinosa, praeteritorum malitia peccatorum; quid liberalius et misericordius facere potuit, qui seipsum nobis, qua rediremus, substernere voluit, nisi ut omnia donaret peccata conversis, et graviter fixa siae suae, ut quae solveret in terra, soluta essent in coelo; quae ligaret in terra, ligata essent et in coelo : scilicet ut quisquis in Ecclesia ejus dimitti sibi peccata non crederet, non ei dimitterentur; quisquis autem crederet, seque ab his correctus averteret, in ejusdem Ecclesiae gremio constitutus, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
enim ostendit. quam uoluntarie pronobis
animam posuerit. qui eam sichabuit inpotes¬
tate resumere.: Quanta ergo se fiducia spes
credentium consolatur. considerans quantus
quanta pronondum credentibus passus sit.
Cum uero iudex uiuorum atq mortuorum
expectatur aecaelo. magnum timorem in¬
cutit negligentibus. ut se ad diligentiam
conuertant . Eumq magis beneagendo
desiderent. quam male agendo formident:
Quibus autem uerbis dici. aut qua cogitatione
capipotest praemium. quod ille infine datu¬
rus ẽ. quando ad consolationem huius itineris
despũ scõ tantum dedit. quo inad uersis uitae
huius fiduciam caritatemq tantam eius quẽ
nondum uidemus habeamus: et dona unicuiq
propria ad instructionem ecclesiaesuae. ut
id quodostendit esse faciendum. Non solum
sine murmure. sed etiam cum delectatione
faciamus: Estenim ecclesia corpus eius. sic̃
a postolica doctrina commendat. quae con¬
iunx etiam eius dicitur : Corpus ergo suum

Expanded text:
enim ostendit quam voluntarie pro nobis enim ostendit quam voluntarie pro nobis animam posuerit, qui eam sic habuit in potestate resumere. Quanta ergo se fiducia spes credentium consolatur, considerans quantus quanta pro nondum credentibus passus sit? Cum vero judex vivorum atque mortuorum exspectatur e coelo, magnum timorem incutit negligentibus, ut se ad diligentiam convertant, eumque magis bene agendo desiderent, quam male agendo formident. Quibus autem verbis dici, aut qua cogitatione capi potest praemium, quod ille in fine daturus est; quando ad consolationem hujus itineris de Spiritu suo tantum dedit, quo in adversis vitae hujus fiduciam charitatemque tantam ejus, quem nondum videmus, habeamus, et dona unicuique propria ad instructionem Ecclesiae suae, ut id quod ostendit esse faciendum, non solum sine murmure, sed etiam cum delectatione faciamus? apostolica doctrina commendat , quae etiam conjux ejus dicitur. Corpus ergo suum
Abbreviated transcription (Latin):
tia deceptisumus. dĩ stultitia liberamur.:
Quem admodum autem illa sapientia uoca¬
batur. eratautem stultitia contemnentib
dm̃. sic ista quaeuocatur stultitia. sapien¬
tiaẽ uincentibus diabolum. Nos inmor¬
talitate male usisumus ut moreremur.
xp̃s mortalitate bene usus ẽ. ut uiueremus .:
Corrupto animo feminȩ ingressusẽ morbus.
integro corpore feminȩ. proces sit salus .:
Ad eadem contraria pertinet. quod etiam ex¬
emplo uirtutum eius. uitia nostra curantur .:
lam uero similia. quasi ligamenta membris.
et uulneribus nr̃is a dhibita illa sunt quad
ꝑfeminam deceptos. perfeminamnatus ho¬
mo homines. Mortales mortales: morte
mortuos liberauit. Multa quoq alia.
diligentius considerantibus. quos instituti
operis peragendi necessitas non carpit . ł
a contrariis. uel a similibus medicinȩ xpĩa¬
dñi amortuis resurrectio. et incaelum ascen¬
sio. magna spe fulcit nostram fidem.⁊ Multũ

Expanded text:
tia decepti sumus, Dei stultitia liberamur. tia decepti sumus, Dei stultitia liberamur. Quemadmodum autem illa Sapientia vocabatur, erat autem stultitia contemnentibus Deum; sic ista quae vocatur stultitia, Sapientia est vincentibus diabolum. Nos immortalitate male usi sumus, ut moreremur; Christus mortalitate bene usus est, ut viveremus. Corrupto animo feminae ingressus est morbus; integro corpore feminae processit salus. Ad eadem contraria pertinet, quod etiam exemplo virtutum ejus vitia nostra curantur. Jamvero similia quasi ligamenta membris et vulneribus nostris adhibita, illa sunt, quod per feminam deceptos per feminam natus, homo homines, mortalis mortales, morte mortuos liberavit. Multa quoque alia diligentius considerantibus quos instituti operis peragendi necessitas non rapit, vel a contrariis, vel a similibus medicinae christiaDomini a mortuis resurrectio, et in coelum ascensio, magna spe fulcit fidem nostram. Multum
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut autem curatio uia est ad sanitatem.
sic ista curatio peccatores sanandos. refi¬
ciendosq suscepit. Et quemad modum
medici. cum alligant uulnera non in¬
composite sed apte ld faciunt: ut tunculi
utilitatem. quaedam pulchritudo etiam
consequatur: sic medicina sapientiae ꝑ
hominis susceptionem. Nrĩs ẽ ac commo¬
data uulneribus :
Dequibusdam contraruis
curans et dequibusdam similibus. Sicut
etiam ille qui medetur uulneri corporis ad¬
hibet quaedam contraria. Sicut frigidum
calido. uel humido siccum. uel siquid aliud
eiusmodi.: Adhibet etiam quaedam similia
sicut linteolum. uel rotundo uulneri rotun¬
dum. uel oblongum oblongo. ligaturamq: ip¬
sam. non eandem membris omnibus. Sed si
milem similibus coaptat. Sic sapientia dĩ
hominem curans. seipsam exhibuit ad sanandũ
Ipsa medicus. ipsa medicina.: Qui aergo per
superbiam homo lapsus est. humilitatem
adhibuit ad sanandum. Serpentis sapien¬

Expanded text:
Sicut autem curatio uia est ad sanitatem, Sicut autem curatio uia est ad sanitatem, sic ista curatio peccatores sanandos reficiendosque suscepit. et quemadmodum medici, cum alligant uulnera, non incomposite, sed apte id faciunt, ut uinculi utilitatem quaedam pulchritudo etiam consequatur: sic medicina sapientiae per hominis susceptionem nostris est accommodata uulneribus, de quibusdam contrariis curans et de quibusdam similibus. sicut etiam ille qui medetur uulneri corporis adhibet quaedam contraria, sicut frigidum calido uel humido siccum uel quid aliud eius modi, adhibet etiam quaedam similia, sicut linteolum uel rotundo uulneri rotundum uel oblongum oblongo, ligaturamque ipsam non eandem membris omilem similibus coaptat: sic sapientia Dei hominem curans, seipsam exhibuit ad sanandum, ipsa medicus, ipsa medicina. Quia ergo per superbiam homo lapsus est, humilitatem adhibuit ad sanandum. Serpentis sapien
Abbreviated transcription (Latin):
ubi erat.: Quia in hocmundo erat. & mun¬
dus pereum factus ẽ. Sed quõ cupiditate
fruendi proipso creatore creatura homi¬
nes configurati huic mundo. et mundi no¬
mine congruentissime uocati non eum
cognouerunt. Proptereadixit euange¬
lista. &mundus eum non cognouit .: Itaq
insapientia dĩ. non poterat mundus per
sapientiam cognosceredm̃. Curergo
uenit cum hic eet̃: nisi quia placuitdõ
perstultitiam prȩdicationis saluos facere
credentes : Quomodo uenit : Nisi quoduer¬
bum caro factum est ethabitauit in nobis.
Sicuti cum loquimur. utid quod animo
gerimus. In audientis animum peraures
carneas in labatur. Fit sonus uerbum
quod cordegestamus et locutio uocatur.
nec tamen in eundem sonum. cogitatio
nra conuertitur : sed apud se manens in¬
tegra. formam uocis quase insinuet au¬
ribus. sine aliqua labe suae mutationis
assumit. Ita uerbum dĩ. non commutatũ
Caro tamen factum ẽ. ut habitaret innobis.

Expanded text:
ubi erat, quia in hoc mundo erat et munubi erat, quia in hoc mundo erat et mundus per eum factus est. sed quoniam cupiditate fruendi pro ipso creatore creatura homines configurati huic mundo et mundi nomine congruentissime uocati non eam cognouerunt, propterea dixit euangelista: et m undus eum non cognouit. itaque in sapientia dei non poterat mundus per sapientiam cognoscere deum. cur ergo uenit, cam hic esset, nisi quia placuit deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes? Quomodo uenit, nisi quod uerbum caro factum est et habitauit in nobis? sicuti cum loquimur, ut id quod animo gerimus in audientis animum per aures carneas inlabatur, fit sonus uerbum, quod corde gestamus, et locutio uocatur, nec tamen in eundem sonum cogitatio nostra conuertitur, sed apud se manens integra formam uocis, qua se insinuet auribus, sine aliqua labe suae mutationis assumit: ita uerbum dei non commutatum caro tamen factum est, ut habitaret in nobis.