comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Norere: qͣmuis cogatur ptmodũ
supplicia eterna tolerare Solusgͦ
ille conspicit nichil eẽ qͦd iniquus
floret: quia iam gressum cordis
ab amore p̾sentis scłi amouit. Uñ
recte tum de subsequenti dampna¬
tione imꝑi diceret᷑ p̃mitttꝰ. intꝰ¬
rogate quem libet de uiatorib.⁊
hec eadem illum intelligere cogno
scetis. Uiator quippe dicitur. qui
patriam attendit: qui in dilectõ
Ne p̃tereuntis scłi configere despi¬
tit: qui non remanere in tͣn seũ¬
tib sed ad eterna peruenire concy¬
piscit. Qui enim in hac uita nia¬
tor eẽ non appetit. huius uite ꝓsp
minime ꝯtempnit. ⁊ ea que ipse
desiderat cum habundare aliis u
dicebat. Uidi impium suꝑ exalta¬
tum: et eleuatum sicut cedros ly¬
bani. S quia cor huic mundo nõ
subdidit: hunc iure despexit dicẽs.¬
Transiui: et ecte non erat. Esset
quippe aliquid in eius estimatĩe
impius: si ip̃e ab hoc scło ꝑer insĩ¬
tionem minime transiss. S u

Expanded text:
florere, quamvis cogatur postmodum florere, quamvis cogatur postmodum supplicia aeterna tolerare. Solus ergo ille conspicit nil esse quod iniquus floret, qui jam gressum cordis ab amore praesentis saeculi amovit. Unde recte cum de subsequenti damnatione impii diceretur, praemittitur: Interrogate quemlibet de viatoribus, et haec eadem illum t. Viator quippe dicitur, qui patriam, attene praetereuntis saeculi cor figere despicit, qui non remanere in transeuntibus, sed ad aeterna pervenire concupiscit. Qui enim in hac vita viator esse non appetit, hujus vitae prospera minime contemnit, et ea quae ipse desiderat, cum abundare aliis vidicebat: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani . Sed quia cor huic mundo non subdidit, hunc Transivi, et ecce non erat. Esset quippe aliquid in ejus aestimatione impius, si ipse ab hoc saeculo per intentionem minime transisset. Sed is
Abbreviated transcription (Latin):
timescunt: in eis qͦs flagellatos
aspiciunt culpas ex penã metiunt᷑.
Q uos enim pertussos cernunt.
deo displicuisse suspicant᷑. Unde
amici beati Iob quem pertussum
uiderunt imꝑium fuisse credide¬
runt: uidelicet estimantes quia
si impiꝰ non fuiss. eius tab̾nacła
ꝑmanetent. S ista non cogitat
nisi qui ad huc infirmitastis te¬
dio laborat: qui in p̾sentis scl̃i de¬
lectatione gressum cogitatõis figit.
qui transire ad et̾nam patriam̃.
perfectis desideriis nescit. Unde
in diem perditionis seruat᷑ malꝰ.
et ad diem furoris ducetur. Sepe
etenim dix diuina patientia to¬
lerat: quos iam ad supplicia pre¬
lata condempnat. Permittit flo¬
rere: qͥs adhuc cernit deteriora ꝑ¬
petrare. Quia enim uidet ad ꝙ
Dampnatoĩs foueam tendant. hoc
eis pro nichilo ẽs existimat. qͦd hic
peruersa relinquenda multipli¬
tant. Sed quisqͥs p̾sentis uice glo¬
riam diligit: magnam eẽ feliti¬
tatem deputat. hic scd̃m uotum

Expanded text:
ertimescunt, in eis quos flagellatos ertimescunt, in eis quos flagellatos aspiciunt, culpas ex poena metiuntur. Quos enim percussos cernunt, Deo displicuisse suspicantur. Unde amici beati Job, quem percussum viderunt, impium fuisse crediderunt, videlicet aestimantes quia si impius non fuisset, ejus tabernacula permanerent. Sed ista non cogitat nisi qui adhuc infirmitatis taedio laborat, qui in praesentis saeculi delectatione gressum cogitationis figit, qui transire ad aeternam patriam perfectis desideriis nescit. Unde in diem perditionis servatur malus, et ad diem furoris ducetur. - Saepe etenim diu divina patientia tolerat, quos jam ad supplicia praescita condemnat, permittit florere, qerpetrare. Quia enim videt ad quam damnationis foveam tendant, hoc eis pro nihilo esse existimat, quod hic perversi relinquenda multiplicant. Sed quisquis praesentis vitae gloriam diligit, magnam esse felicitatem deputat hic secundum votum
Abbreviated transcription (Latin):
cialiter adhuc illo uase suo ꝓprio
non gestatur. bñdictum ẽ coram
eõ. Multi enim nunc uias antixp̃i
diudicantes corripiunt: s hoc
qͣsi in eius absentia faciunt. dũ
illum arguunt quem ad huc spe¬
cialiter non intuent᷑. ¶um uͦ in il¬
lo dampnato homine uenerit.
quis qͥs eius p̃sentie resiflit. corã
eo uiam eius arguit: cuiꝰ uires ⁊
conspicit ⁊ ꝯtempnit. Uel certe
iam eius arguere est: ꝓsꝑitatẽ
cursꝰ eius eterno supplicio inter¬
ueniente turbare. Qod solus
dominꝰ ꝓpria uirtute facturus ẽ:
de quo scriptum est. quem dñs
ih̾c interficiet spũ oris sui: ⁊ de¬
struet illustratione aduentꝰ sui.
Unde ⁊ sequitur. Et que fecit qͣs
reddet. ei Quis nimirũ nisi dõ¬
minus: qui solus illi ꝑdito hoĩ
que fetit reddet. dum potestatẽ.
eius tam ualidam per aduentum
suum eterna dampnatõe ꝯt̾uerit.
in hoc mundo florert appetunt. ⁊
sicut magna mala sic flagella ꝑ¬

Expanded text:
cialiter adhuc illo vase suo proprio cialiter adhuc illo vase suo proprio non gestatur, bene dictum est: Coram eo. Multi enim nunc vias Antichristi dijudicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. Cum vero 498 in illo damnato homine venerit, quisquis ejus praesentiae resistit, coram eo viam ejus arguit, cujus vires et conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere est prosperitatem cursus ejus aeterno supplicio interveniente turbare. Quod quia solus Dominus propria virtute facturus est, de quo scriptum est. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adveUnde et sequitur: Et quae fecit quis reddet ei? Quis nimirum nisi Dominus qui solus illi perdito homini quae fecit reddet, dum potestatem ejus tam validam per adventum suum aeterna damnatione contriverit.in hoc mundo florere appetunt, et sicut magna mala, sic flagella p
Abbreviated transcription (Latin):
licet hominẽ illum increpare au¬
deat: tuius uisum ferre ꝑtimes¬
cat: S tamen eius uiam non so¬
lum helyas ⁊ enoch. qui in eius ex¬
ꝓbratione ad medium reducunt᷑.¬
d ctam omnes cicfi argunt
dum ꝯtempnunt: dum uirtute
mentis eius malitie resistunt 
quia hoc ex diuina gr̃a et non sius
uitib faciunt: recte nunc ditit᷑
¶uis arguet coram eo uiam eiꝰ:
¶ris etenim isi d̾s̃: cuiꝰ adiu¬
torio electi ut resistere ualeant ful¬
ciunt᷑: Aliquando enim in scrip¬
tura sacra cum int̾rogando qͥs po¬
nitur: omp̃c designat᷑. ¶nde scͥp¬
tum est. Qxis suscitabit eum:
De quo per paulum dͣr. Quem
ds̃ suscitauit a mortuis. In eõ gͦ
qͦd scĩuiri eius iniquitati contra¬
dicunt: non ip̃i sunt qui uiam
euis arguunt. sed ille eit cuius gͣ¬
tia confortant᷑. Et̃ quia p̃sentia eiꝰ
qͣ in homine uenturꝰ est: multo
atrocior in ꝑsetutiõe erit. qͣm nũc
cum minime cernit᷑: quia spe¬

Expanded text:
licet hominum illum increpare aulicet hominum illum increpare audeat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam non solum Helias et Enoch, qui in ejus exprobratione ad medium reducuntur, etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt. Sed quia hoc ex divina gratia, et non suis viribus faciunt, recte nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis etenim nisi Deus, cujus adjutorio electi ut resistere ciuntur? Aliquando enim in Scriptura sacra cum interrogando Quis ponitur, Omnipotens designatur. Unde scriptum est: Quis suscitabit eum ? De quo per Paulum dicitur: Quem Deus suscitavit a mortuis . In eo ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine venturus est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia spe
Abbreviated transcription (Latin):
malus indignatõem conditoris su
qͣm inet̾num passutꝰ est: et in hac qͦ
uita positus exꝑitur. dum prosꝑi¬
tatem qͣm amat amittit. et adu̾¬
sitatem qͣm formidat inuenit. Et
qͣmius increpari de suis prauitatib
aiustoꝵ lingua. etiam in ꝓsꝑis ua¬
leati scimus tamen qͦd cũm fcã so
a ꝑuersum quemq deiciunt. iꝰtorꝰ
increpatio conualescat. Qua autẽ
ratione nunc clicitur. quis arguz
coram eo uiam eius: dum etiam
iustis tacentib hoc quoq notum
sit. quia touens hic iniqui uia
ꝑe loqueret᷑: subito ad omnium
iniquoꝵ caput uerba conu̾tit. Ui¬
dit enim quod in fine mundi. Sa¬
tanhominẽ ingrediens quem sa¬
tra scriptura antixp̃m appellat.
tanta elatione extollitur: tanta
uirtute pͥncipatur. tantis signis ⁊
ꝑdigiis in scitatis ostensione se ele¬
uat. Ut argui ab homine eius fcã
non ualeant. quia cum potestate
terroris adiungunt᷑. etiam signa
ostensa scĩtatis ⁊ ait. Quis argu⁊
coram eo uiam eius: Quis uide¬

Expanded text:
malus indignationem conditoris sui, quam in aeternum passurus est, et in hac quoque vita positus experitur, dum prosperitatem quam amat amittit, et adversitatem quam formidat invenit. Et quamvis increpari de suis pravitatibus a justorum lingua etiam in prosperis valeat, scimus tamen quod cum facta sua perversum quemque dejiciunt, justorum increpatio convalescat. Qua autem ratione nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? dum etiam, justis tacentibus, hoc quoque notum sit, quia toties hic iniqui via pore loqueretur, subito ad omnium iniquorum caput verba convertit. Vidit enim quod in fine mundi Satan hominem ingrediens, quem sacra Scriptura Antichristum appellat, tanta elatione extollitur, tanta virtute principatur, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione elevatur, ut argui ab homine ejus facta non valeant quia cum poteterroris adjunguntur etiam signa ostensae sanctitatis. Et ait: Quis arguit coram eo viam ejus? Quis vide
Abbreviated transcription (Latin):
huius mimdi appenitr morit᷑: at̾ꝰ¬
renis ꝓfecto mentib omnimꝰ extin¬
ctus estimat᷑. Q uod bene nr̃i mira¬
culum redemptoris signat: cum
ab immundo sp̃r hominẽ liberat.
De quo nimirum scͥptum est. Ca¬
mans et multum discerpens eum
exiit ab eo. et factus est sicut mor¬
tuus: ita ut multi dicerent quia
mortuus est. Ihc autem tenens ma¬
num eius: eieuauit eum et sur¬
rexit. Gelut mortuus quippe oftẽ¬
ditur: quia maligni sp̃c potestate
liberatur: quia quisquis iam ter¬
rena desideria subegit. uitam in
Se carnalis conuersationis extinguit
Et mundo mortuꝰ apparet: quia poᷤ¬
sessore prauo qui per inmiinida de¬
sideria se agitabat caret. Qrem e¬
nim mortuum dicunt: quia qui sp̃y¬
aliter uiuere nesciunt. eum qui
carnalia bona non sequit᷑: extinc¬
quoq derisores simplicium xp̃ia¬
nitaris nomine censent᷑: reueren¬
tia religionis pressi exhibere ma¬
lum publice inrisionis erubescũt.

Expanded text:
hujus mundi appetitu moriuntur, terhujus mundi appetitu moriuntur, terrenis profecto mentibus omnimodo extincti aestimantur. Quod bene nostri miraculum Redemptoris signat, cum ab immundo spiritu hominem liberat. De quo nimirum scriptum est: Clamans et multum discerpens eum, exiit ab eo; et factus est sicut mortuus: ita ut multi dicerent, quia mortuus est. Jesus autem tenens manum ejus, elevavit eum, et surrexit. Velut mortuus quippe ostenditur qui a maligni spiritus potestate liberatur, quia quisquis jam terrena desideria subegit, vitam in se carnalis conversationis exstinguit, et mundo mortuus apparet, quia possessore pravo qui per immunda desideria se agitabat caret. Quem multi mortuum dicunt, quia qui spiritualiter vivere nesciunt, eum qui carnalia bona non sequitur exstincquoque derisores simplicium Christianitatis nomine censentur, reverentia religionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
res possessa extolleret:qui dese qͦs
earum uidelicet possessore tam abie-¬
sta sentiret: Atq iterum sunt non¬
nulli quib et res terrene non suppe¬
tunt: et tamen apud se per fastum
tumoris erigunturr. Hos et census
ad oftensionem potentie minime sb̃¬
uehit: et tamen moꝵ proteruia int̾
reꝓbos diuites addicit. Quoscumq gͦ
sequentis uite amor non humiliat:
hoc in loco sacer sermo diuites appel¬
lat: quia iniudicio quiq yltione sĩ
discrepant. utrum reb an solis morib
intumescant. Qyicum uitam stĩple¬
cium in hoc munsds Sumilem ab¬
iectamq despiciunt: elatis ꝓtinus
despectib irrident. Nequaqͣmͣ qͥpꝑe
eis hoc exterius adesse considerant.:
ad quod ip̃i totis conatib anhelant.
Quasi stultos gͦ despiciunt: qui sci¬
licet ea non habent. que ip̃i utiq
uel habendo uł solummodo aman¬
domoriunt᷑ : et qͣsi mortuos eos py¬
tant: qͦs nequaqͣm secum uiuere
carnaliter pensant. Quienim ab

Expanded text:
res possessa extolleret, qui de se quoque, res possessa extolleret, qui de se quoque, earum videlicet possessore, tam abiecta sentiret? nulli quibus et res terrenae non suppetunt, et tamen apud se per fastum tumoris eriguntur. Hos et census ad ostensionem potentiae minime subvehit, et tamen morum protervia inter reprobos divites addicit. Quoscunque ergo sequentis vitae amor non humiliat, hoc in loco sacer sermo divites appellat, quia in judicii quoque ultione non discrepant utrum rebus an solis moribus intumescant. Qui cum vitam simplicium in hoc mundo humilem abjectamque conspiciunt; elatis protinus despectibus irrident. Nequaquam quippe eis hoc exterius adesse considerant, ad quod ipsi totis conatibus anhelant. Quasi stultos ergo despiciunt qui scilicet ea non habent quae ipsi utique vel habendo, vel solummodo amando, moriuntur; et quasi mortuos deputant, quos nequaquam secum vivere carnaliter pensant.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco signat᷑ nomine diuitũ: nisi
elatio suꝑborum. qui uenturi iudiciᷤᷤ
respectum non hñt: dum superbis
apud se cogitanonib tument.:Nã
sunt nonnulli quos census per tumo¬
rem non eleuat. sed per misccłie oꝑa
exaltat: et sunt nonnulli qui dũ
se terrenis opib habundare conspi¬
ciunt: ueras dei liuitias non requi¬
runt. atq eternam patriam ñ amãt:
quia hoc sͥ sufficere qͦd reb temꝑali¬
b sulciunt᷑ putant. Non est gͦ cens
in crimine: sed affestus. Cuncta enĩ
que ds odidit: bona sunt. S qui
bonis male utitur ꝓfecto agit᷑. Ut qͣ¬
si per edacitans in gͣluuiem: eum ꝑ
quem uiuere poterat de pane moria¬
tur. Pauper ad requiem laranis. ue¬
nerat: suꝑbum uero diuitem torm̃¬
ta cruciabant. S tamen diues ha¬
braham fuerat: qui in sim lararũ
tenebat. Qri tamen auctori. suo con¬
loquens dicit. Loquar addm̃meũ:
cum sim puluis et cinis. Quid ita-¬
rat: qui semenp̃m puluerem cine¬
remq pensabat: Ant qͣndo hunc

Expanded text:
hoc loco signatur nomine divitum, nisi elatio superborum, qui venturi judicis respectum non hapud se cogitationibus tument? Nam sunt nonnulli, quos census per tumorem non elevat, sed per misericordię opera exaltat. Et sunt nonnulli, qui, dum se terrenis opibus abundare conspiciunt, veras dei divitias non requirunt atque aeternquia hoc sibi sufficere, quod rebus temporalibus fulciuntur, putant. Non est ergo census in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt, sed qui bonis male utitur, profecto agit ut qsi per edacitatis ingluviem eo, per quem vivere potuit, de pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant. Sed tamen dives Abraham fuerat, qui in sinu Lazarum tenebat, qui tamen auctori suo conloquens dicit: Loquar ad dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Quid itaqmare, qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quando hunc
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝑdunt: cum sanis membris ap¬
ponunt᷑. In omnigͦ qͦd dicitur: ne¬
cesse est ut causa tempꝰ ⁊ persona
penset᷑: Si uerba sententie ueritas
roborat: Si hanc tempꝰ ꝯgruum
postulat. Si ⁊ ueritatem st̃tentie
et ꝯgruentiã temꝑis ꝑsone qͣlitaᷤᷤ
non impugnat. Ille em̾m laudabi

Expanded text:
res perdunt, cum sanis membris apres perdunt, cum sanis membris apponuntur. In omni ergo quod dicitur, necesse est ut causa, tempus et persona pensetur; si verba sententiae veritas roborat, si hanc tempus congruum postulat, si et veritatem sententiae, et congruentiam temporis personae qualitas non impugnat. Ille enim laudabi
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ alienum est uita p̃sens. Un¬
de ⁊ quibdam adhuc infidelib
ueritas dicit. Tempꝰ meum ĩsoum
aduenit: tempꝰ autẽ ur̃m semꝑ ẽ
hic ut ab exurendis paleis liber
sit discipline p̃ssuras sentit. Elx¬
phaz uero quia et in locutõnis
sue serie tab̾naculum lapides be¬
stias semen herbas sepulchrunq
nominanit: quod non hec iuxta.
litteram dixerit ip̃e innuit : qui
post cuncta ilico subiumnxit. Erce¬
quet profecto quod in his nil ab
eo iuxta suꝑficiem dicitur: quia
nimirũ antefaciem non iacet qͥd
inuestigat᷑. Qui gͦ hec inuestigaᷤᷤ¬
se se iudicat: quia in uerbis ex¬
teriorib interiora q̃siert demõ¬
strat. Sed post cuncta ad stulticiã
polleat: grauis eius imꝑitia uel¬
est uelle docere meliorem. Unde
et ea que ab amitis recte ꝓlata st̾
ab interno arbitro non resta iudicã¬
tur. In eo namq uim sue rectitu¬
dinis amittunt qͦd auditori non ꝯ¬
gruuint: quia et medicamina ui¬

Expanded text:
tempus alienum est vita praesens, untempus alienum est vita praesens, unde et quibusdam adhuc infidelibus Veritas dicit: Tempus meum nondum venit, tempus autem vestrum semper hic, ut ab exurendis paleis liber sit, disciplinae pressuras sentit. Eliphaz vero, quia et in locutionis suae serie tabernaculum, lapides, bestias, semen, herbas, sepulcrumque nominavit, quod non haec juxta litteram dixerit, ipse innuit, qui post cuncta illico subjungit. Cquet profecto quod in his verbis nihil ab eo juxta superficiem dicitur, quia nimirum ante faciem non jacet quod investigatur. Qui ergo haec investigasse se indicat, quia in verbis exterioribus interiora quaesierit demonstrat. Sed post cuncta ad stultitiam polleat, gravis ejus imperitia est velle docere meliorem. Unde et ea quae ab amicis recte prolata sunt, ab interno arbitro non recta judicantur. In eo namque vim suae rectitudinis amittunt, quod auditori non congruunt; quia et medicamina vi
Abbreviated transcription (Latin):
Fram̃itum quippe in segete soletã¬
gitur: quia in actiua humana a¬
nima respectu supermi luminis
illustratur. Pluuias percipit: qr
ueritatis eloquio pingnescit. Uen¬
tis concutit᷑: quia temptatõnib exͦ¬
cetur. Et secum crescentes paleas
portat: quia nequiorẽ contra se co¬
tidie uitam petcantiũ tolerat: atq
ad aream deductum tricuratonis põ¬
dere p̃mit᷑. ut a palearum conexione
soluat᷑: quia mens nr̃a celesti discipli¬
ne supposita. dum correptionis fla
gella percipit. a societate camaliũ
mundior recedit: ⁊ relistis paleis ad
horreum ducit᷑: quia foris remanen¬
tib reprobis electa anima ad suꝑne
Benegͦ dicitur. Ingredieris in habũ¬
dantia sepulchrum. sicut infert᷑ a
ceruus intempore suo: quia dum
pt̾ afflictoẽm iusti premia patrie
celestis inueniunt. quasi pt pres¬
suras adhorreum grana deferunt᷑.
Et in alieno quidem tempore per¬
cussiones sentiunt: sed in suo aꝑ
cussione requiescunt. Electis qͥppe

Expanded text:
- Frumentum quippe in segete sole tangitur, quia in hac vita humana, anima respectu superni luminis illustratur. Pluvias percipit, quia veritatis eloquio pinguescit. Ventis concutitur, quia tempestatibus exercetur; et secum crescentes paleas portat, quia nequiorem contra se quotidie vitam peccantium tolerat; atque ad aream deductum triturationis pondere premitur, ut a palearum connexione solvatur. Quia mens nostra coelesti disciplinae supposita, dum correctionis flagella percipit, a societate carnalium mundior recedit; et relictis paleis ad horreum ducitur, quia foris remanentibus reprobis, electa anima ad supernae Bene ergo dicitur: Ingredieris in abundantia sepulcrum, sici in tempore suo; quia dum post afflictionem justi praemia patriae coelestis inveniunt, quasi post pressuras ad horreum grana deferuntur; et in alieno quidem tempore percussiones sentiunt, sed in suo a percussione requiescunt. Electis quippe
Abbreviated transcription (Latin):
fecunditatẽ uingitur: ⁊ pt contẽ¬
platiue ad reqiuem copulat᷑. Qa
enim ꝯtemplatiua minor qͥdem
temꝑe sed merito maior. est quam
actia. sacri enuingłii uerbis oftẽ¬
ditur: in quo due mulieres diuer¬
sa egisse referunt᷑. Maria quippe
redemptoris nrĩ uerba audiens. ad
pedes illius residebat: marcha aũ
corꝑalib ministeriis insistebat.
Cumq contra marie otium mar¬
tha quereret᷑. audiuit. Marcha mͣr¬
tha sollicita es: ⁊ turbaris erga.
plurima. Porro unũ est netessa.¬
rium. Maria optimam parteme¬
legit: que non auferetur ab ea. O
enimper mariam que uerba diũ
residens audiebat: nisi contẽplati¬
ua uita expͥmit᷑: Quid per mar¬
tham exteriorib obsequiis occu¬
patam: nisi actiua uita signat᷑¬
rep̃henditur: marie uero etiam
laudat᷑: quia magna sunt actiue
uite merita. s ꝯtemplatiue poti¬
ora. Unde nec auferri uniqͣm marie
pars dicitur: quia actiue uite oꝑa

Expanded text:
fecunditatem jungitur, et post contemfecunditatem jungitur, et post contemplativae ad requiem copulatur. Quia enim contemplativa vita minor quidem tempore, sed merito major est quam activa, sacri Evangelii verbis ostenditur, in quo duae mulieres diversa egisse referuntur. Maria quippe Redemptoris nostri verba audiens, ad pedes illius residebat; Martha autem corporalibus ministeriis insistebat. Cumque contra Mariae otium Martha quereretur, audivit: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima. Porro unum est necessarium. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Quid enim per Mariam, quae verba Domini residens audiebat, nisi contemplativa vita exprimitur? Quid per Martham exterioribus obsequiis occupatam, nisi activa vita signatureprehenditur, Mariae vero etiam laudatur, quia magna sunt activae vitae merita, sed contemplativae potiora. Unde nec auferri unquam Mariae pars dicitur, quia activae vitae opera
Abbreviated transcription (Latin):
reficit amamꝰ S sanatos ueritaᷤ
ad domum mitcit: narrare que
nobiscum acta sunt p̾cipit: ut ui¬
delicet prius mens exudet inoꝑe.
et ptmodum resitiat᷑ per contem¬
platõem. Hinc est qͦd iacob prora¬
chel seruit ⁊ lyam accipit: eiq dr᷑.
Non est ꝯsuetudinis in terra nr̃a:
ut minores ante tradamus ad nuꝑ¬
tias qͣm maiores. Rachel namq¬
laboriosa dicit᷑. Et quid per rachel
nisi contemplatiua: qͥd per liam
nisi actiua uita signatur: In contẽ¬
platione quippe pͥncipiũ qd̃ d̃s est
qͣritur: in oꝑatione autem sub gͣui
necessitatum fasce laborat᷑. Unde ⁊
rachel pulchra sed sterilis. lya autẽ
lippa est sed fecunda: quia nimirũ
mens cum contẽplandi otia appetit
plus uidet. sed minꝰ deo filios gene¬
rat. Cum uero ad laborem se predi¬
cationis dirigit minus uidet: sed
amplius parit. Post lye gͦ complexꝰ
ad rachelem iacob peruenit: quia
ꝑfectus quisq ante actiue uite ad

Expanded text:
reficit, amamus. Sed sanatos nos Veritas reficit, amamus. Sed sanatos nos Veritas ad domum mittit, narrare quae nobiscum acta sunt praecipit, ut videlet postmodum refici debeat per contempotiora. --Hinc est quod Jacob pro Rachel servit, et Liam accipit, eique dicitur Non est consuetudinis in terra nostra ut minores ante tradamus ad nuptias quam majores . Rachel namqlaboriosa dicitur. Et quid per Rachelem, nisi contemplativa; quid per Liam, nisi activa vita designatur? In contemplatione quippe principium, quod Deus est, quaeritur; in operatione autem sub gravi necessitatum fasce laboratur. Unde et Rachel pulchra, sed sterilis; Lia autem lippa est, sed fecunda, quia nimirum mens cum contemplandi otia appetit, plus videt, sed minus Deo filios generat; cum vero ad laborem se praedicationis dirigit, minus videt, sed amplius parit. Post Liae ergo complexus ad Rachelem Jacob pervenit, quia perfectus quisque ante activae vitae ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ngredieris inhabundantia se¬
pulchrum. Uir̃. quippe ꝑfectus
sepulchrum inhabundantia in¬
greditur: quia prius actiue uite
oꝑa ꝯgregat: ⁊ pt᷑modum car¬
nis sensum per ꝯtemplatõem
mortuum hui c mundo funditꝰ
Actionis namq tempꝰ primũ ẽ:
ꝯtemplatõis extremum. Unde ne¬
cesse est ut perfectus quisq prius
uirtutib mentem exerceat: atq
hanc postmodum inhorreum qͥ¬
etis condat. Hinc est enim qͦdis
quem legio demonum dño iuben¬
te dereliquit. ad saluatoris sui pe¬
des residet: uerba doctrine ꝑcipit:
⁊ de regione sua simul discedere
cum salutis auctore concupiscit:
s tamen ei ip̃a que salutem con¬
tulit ueritas dicit. Reuertere pri¬
mum in domũ iuam: ⁊ natra qͣn
tatͥ fecerit dominꝰ. Cum enim ꝙͣ¬
libet parum de diuina cognitio¬
ne percipimus. redire ad humana
iam nolumus: ⁊ ꝑximorꝰ neces¬
sitatib honerari retusamus. quie¬
tem ꝯtemplatõis querimꝰ: nichil¬
q aliud nisi hoc quod sine labore

Expanded text:
ngredieris in abundantia sepulcrum. Vir quippe perfectus sepulcrum in abundantia ingreditur: quia prius activae vitae opera congregat, et postmodum carnis sensum per contemplationem mortuum huic mundo funditus Actionis namque tempus primum est, contemplationis extremum. Unde necesse est ut perfectus quisque prius virtutibus mentem exerceat, atque hanc postmodum in horreum quietis condat . Hinc est enim quod is quem legio daemonum Domino jubente dereliquit, ad Salvatoris sui pedes residet, verba doctrinae percipit, et de regione sua simul discedere cum salutis auctore concupiscit; sed tamen ei ipsa quae salutem contulit Veritas dicit: Revertere primum in domum 210 tuam, et narra quanta tibi fecerit Dominus. Cum enim quamlibet parum de divina cognitione percipimus, redire ad humana jam nolumus, et proximorum necessitatibus onerari recusamus; quietem contemplationis quaerimus, nihilque aliud, nisi hoc quod sine labore
Abbreviated transcription (Latin):
pro minimo atcendis: ut di per cõ¬
templatiuã uitam a u̾tatis cogni¬
tione compelleris cadere: regnum
celorum per solam actiuam ualeas
saltim luscus intrare. Hint rurs di¬
at. Qui scandalizau̾it unum de py¬
sillis istis qui in me credunt: expe¬
dit ei ut suspendat᷑ mola asinatia
incollo eius ⁊ demergat᷑ in ꝑfun¬
dum maris. Quid per mare nisi
scłm. quid per molam asinariam.
nisi accio terrena signatur: Que¬

Expanded text:
pro minimo attendis; ut si per conpro minimo attendis; ut si per contemplativam vitam a veritatis cognitione compelleris cadere, regnum coelorum per solam activam valeas saltem luscus intrare. Hinc rursum dicit: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit eti ut suspendin collo ejus, et demergatur in profundum maris . Quid per mare nisi saeculum, quid per molam asinariam, nisi actio terrena signatur? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
oculos hntem mitti in gehennã igniᷤ.
Due quippe uite actiua uidelicet et
Stemplatiua cum seruant᷑ in menite:
quasi duo oculi seruant᷑ infacie. Dex¬
ter uamq ocłs ꝯtemplatiua uita ẽ.
sinister actiua. S sunt ñnulli ut
diximus qui discrete intueri sũma
et sp̃ualia nequaqͣm possunt: ⁊ ta¬
men alta contemplatõis adsumũt.
atq idcireo in ꝑfidie foueam intel¬
lectu praui erroris delabunt᷑. Hos
itaq ꝯtemplatiua inita ułtra uireᷤ
adsumpta: cogit a u̾itate cadere: qͦs
instatu sue rectitudinis humiliter
poterat sola actiua custodire. Quib
recte hoc qͦd p̃fati sumus ueritas di¬
cit. Si oculus tuus dexter scandali¬
zat te: erue eum ⁊ proite abs te. Bo
num est tibi cum uno oculo inni¬
tam intrare: qͣm duos oculos mit¬
hñtem mitti ingehennam ignis.
Ac si aperte dicat. Cum ad contẽ¬
platinam uitam ydonea discretõe
non sufficis: solam seturiꝰ actiuã
tene. Camq in hoc quod pro mas¬
no eligis deficis. eo contentꝰ esto qͦd

Expanded text:
ntem mitti in gehennam ignis. Duae quippe vitae, activa videlicet et contemplativa, cum servantur in mente, quasi duo oculi habentur in facie. Dexter enim oculus contemplativa vita est, sinister activa. Sed sunt nonnulli, ut diximus, qui discrete intueri summa et spiritualia nequaquam possunt, et tamen alta contemplationis assumunt, atque idcirco in perfidiae foveam intellectus pravi errore dilabuntur. Hos itaque contemplativa vita ultra vires assumpta, cogit a veritate cadere, quos in statu suae rectitudinis humiliter poterat sola activa custodire. Quibus recte hoc quod praefati sumus, Veritas dicit: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et pronum tibi est cum uno oculo in vitam intrare, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis. Ac si aperte diceret: Cum ad contemplativam vitam idonea discretione non sufficis, solam securius activam tene. Cumque in hoc, quod pro magno eligis, deficis, eo contentus esto, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Dost pacem quippe tabernacłi. ꝑt
spetiei nr̃e uisitatoẽm semen iusto
mulciplex surgit: quia minirũ ptꝰ
membrorꝰ maceratoẽm ac moꝵ
magnitudinẽ. tanto ei fecundius
p̃dicatois uerbum tribuit᷑: qͣnto hos
in eius pestore perfecti oꝑis exaran¬
one preuenit᷑. Ille namꝰq benelo¬
quendi facundiam acciit. qui sinũ
cordis perrecte uiuendi studia exten¬
dit: nec loquentẽ conscientia p̃pedit.
tum uita linguam antecedit. Hine
est qͦd egyptii seruitio publico ioseph
dispensante subietti cum iure regis
semecipõs tradentes humiliant᷑:
frumenta euam ad semen repor¬
tant. Frugem quipꝑe ad hesum el¬
am libeti accipim. cum ⁊ sacro elo

Expanded text:
ost pacem quippe tabernaculi, post speciei nostrae visitationem, semen justi multiplex surgit, quia nimirum post membrorum macerationem, ac morum magnitudinem, tanto ei fecundius praedicationis verbum tribuitur, quanto hoc in ejus pectore perfecti operis exaratione praevenitur. Ille namque bene loquendi facundiam accipit, qui sinum cordis per recte vivendi studia extendit. Nec loquentem conscientia praepedit, cum vita linguam antecedit. Hinc est quod Aegypti, servitio publico, Joseph dispensante, subjecti ; cum juri regis semetipsos tradentes humiliant, frumenta etiam ad semen reportant. Frugem quippe ad esum etiam liberi accipimus, cum et sacro elo
Abbreviated transcription (Latin):
oualescunt. Qrod bene ac breuiter
iezechiel ꝓpħ̃a exprrimit: cum uo¬
lantia animalia ꝯtemplatꝰ ait.
Similitudo manꝰ hominis: sb̃tuᷤᷤ
pennas eorꝰ erat. Quid enim per
pennas animalium: nͥ ꝯtẽplatões
possumus sentire sc̃orum quib ad
summa tͣnsuolant: et terrena.
deserentes sese in celestib librant:
Quid per manus: nisi oꝑatõnes
accipimus: Quia cum in proxi¬
mi amore se dilatant: bona que
p̃ualent etiam corꝑaliter admi¬
nnstrant. Sed manus eor sub pen¬
nis sunt: quia actionis sue opera
uirtute ꝯtemplationis uincunt.
Otest euam per
sepulchrum non solum in hac
uĩta nr̃a ꝯtemplatio. sed qui es et̾¬
ne ⁊ intime retributõnis intelligi:
inqua tanto uerius quiescitur. qͣn¬
to in nobis corruptionis uita perfer¬
tius necat᷑. In habundantia ergose¬
pulchrum ingreditur: qui post cõ¬
gesta uite p̃sentis opera mutabili¬
tatis sue plene mortuus in secreco
ueri luminis occultat᷑. Unde et ꝑ
psalmistam dicit᷑. Abscondes eos

Expanded text:
alescunt. Quod bene ac breviter Ezechiel propheta exprimit, cum volantia animalia contemplatus ait: Et similitudo manus hominis subtus pennas eorum erat . Quid enim per pennas animalium, nisi contemplationes possumus sentire sanctorum, quibus ad summa transvolant, et terrena deserentes, sese in coelestibus librant? Quid per manus, nisi operationes accipimus? Quia cum in proximi amore se dilatant, bona quae praevalent etiam corporaliter administrant. Sed manus eorum sub pennis sunt, quia actionis suae opera virtute contemplationis vincunt.otest etiam per sepulcrum non solum in hac vita nostra contemplatio, sed requies aeternae et intimae retributionis intelligi; in qua tanto verius quiescitur, quanto in nobis corruptionis vita perfectius necatur. In abundantia ergo sepulcrum 211 ingreditur, qui post congesta vitae praesentis opera, mutabilitati suae plene mortuus, in secreto veri luminis occultatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Abscondes eos
Abbreviated transcription (Latin):
sue uoluptatis extinguimꝰ : qͣm
cum ysopo lignoq cedrino ac cocro
offerimus: quia cum maceratõe
carnis sacrificium fidei spei ⁊ cauta¬
tis adolemus. Hysopus quippe in
terna nr̃a mundare osueuit. Et ꝑ
petrum dicitur. fide mundans cõr¬
da eorum. Lignum cedrinũ nulla
putredine desicit: quia spem celesti¬
um terminus non ꝯsumit. ¶nde

Expanded text:
suae voluptatis exstinguimus. Quam suae voluptatis exstinguimus. Quam cum hyssopo lignoque cedrino ac cocco offerimus; quia cum maceratione carnis, sacrificium fidei, spei et charitatis adolemus. Hyterna nostra mundare consuevit. Et per Petrum dicitur: Fide mundans corda eorum . Lignum cedrinum nulla putredine deficit, quia spem coelestium terminus non consumit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentis uite desideriis animã suã.
sub bone oꝑationis tegmine ⁊ ꝯtẽ¬
platõis abscondit: ut a carnali cõcy¬
piscentia sub actiua ꝯtẽplatiuaq ui¬
ta quasi insensibilis lateat. que pͥꝰ
mundi desideria sensiens mortalitͤ
uiuebat. Hinc ẽ qͦd humanignĩs
redemptor per diem miracula in
urbib exhibet. ⁊ ad orationis studi¬
um in monte ꝑ noctat: ut ꝓfectis
uidelicet p̃dicatorib innuat. qͣtinꝰ
nec adiuam uitani amore specula¬
tionis sunditꝰ deserant. nec contẽ¬
plationis gaudia penitꝰ oꝑationis
nimietate ꝯtempnant: s quieti.
Stẽplantes sorbeant : qͦd̾ occupati
erga ꝑximos loq̃ntes refundant.
Speculando quippe in dei amore sur¬
guur: sed precando ad preximi uti¬
litatem reditur. Unde ⁊ apud moy¬
sendum in sacrificio uacca mactat᷑.
offerri cum ysopo lignoq cedrinobi ᷤ
tinctꝰ coccus p̃cipit᷑. Uactam qͥppe
mactamꝰ. cum carnem a lasciuia.

Expanded text:
praesentis vitae desideriis animam suam, praesentis vitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter vivebat. Hinc est quod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte pernoctat, ut perfectis videlicet praedicatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sorbeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad proximi utilitatem reditur. Unde apud Moysen, dum in sacrificio vacca mactatur , offerri cum hyssopo lignoque cedrino bis tinctus coccus praecipitur. Vaccam quippe mactamus, cum carnem a lascivia
Abbreviated transcription (Latin):
diuina terrenis desideriis susceptoᷤᷤ
in intimis abscondit: Ab exteriori
quippe uita mortui etiam sepulti
per ꝯtemplatõem fuerant: quib
paulus dicebat. Mlortui enim estis:
et uita ur̃a abscondita est cum xp̃o¬
in deo. Actiua quoq nita sepulchiũ
est: quia a prauis nos oꝑib mortr¬
os tegit S ꝯtemplatiua ꝑfectiuᷤ se¬
pelit: quia acunctis mundi actio¬
nib funditꝰ diuidit. Qisqͥs gͦ iam
in se ꝯtumelias carnis edomiuit. Ey¬
per ẽ ut mentẽ perstudia scẽ opera¬
tionis exerceat: ⁊ quisqͥs iam men¬
tem per scã oꝑa dilatat᷑. suꝑ est ut
hanc usq ad secreta intime ꝯtem¬
platõis extendat. Neq enim per¬
fectus p̃dicator est. qui uel ꝓꝑter cõ¬
templatoĩs studium oꝑanda negli¬
git. uel ppter oꝑationis instantiam
Stem planda postponit. Hinc ẽ enĩ
qͦd abraham coniugẽ mortuã in se¬
pulchro duplici sepelit: quia nimirũ
ꝑfeclus qͥsq p̾dicator extinctam a

Expanded text:
dum a terrenis desideriis susceptos dum a terrenis desideriis susceptos in intimis abscondit. Aitquippe vita mortui etiam sepulti per contemplationem fuerant, quibus Paulus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum in Deo . Activa quippe vita sepulcrum est, quia a pravis operibus mortuos tegit. Sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat. Et quisquis jam mentem per sancta opera dilatat, superest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis extendat. Neque enim perfectus praedicator est qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sepulcro duplici sepelit ; quia nimirum perfectus quisque praedicator exstinctam a
Abbreviated transcription (Latin):
quio pascim̃: et tamen ad q̃dam q̃
in hoc mundo appetimꝰ. in nr̃is uo¬
luntatib uagamur. S seruifcĩ ⁊
ad semen frum̃ta percipimꝰ. quia¬
dum plene deo subdimur: etiam
uerbo p̃dicationis replemur. Et qm
magna proles fidelium sequit᷑ cũ
sc̃a predicatio p̃rogat᷑. pͦt multipli¬
citatem seminis. recte sb̃iungitur.
⁊ ꝑgenies tua
sicut herba terre. Iusti ꝓgenies
herbe terre comꝑat᷑: quiã qui de eiꝰ
imitatione nascitur. dum arentem
genies sicut herba oritur: quia dũ
uiuendo monstrat qͦd p̃dicando as¬
serit: multitudo sequentiũ innu¬
merabilis exurgit. S quisqͥs iam
terrena desideria despicit. quisqͥs
se per astiue uite opera extendit. ne¬
quaqͣm eis sufficit magna exteriuᷤᷤ
agere: nisi etiam per ꝯtemplatio
nem ualeat interna penetͣre. Unde
⁊ apte ꝓtimis subinfert᷑. Ingredierᷤ
in habundania sepulehrum: sic̃¬
enim sepulchri. nomine nisi cõtem¬
platiua uita signat᷑: que nos qua¬
si ab hoc mundo mortuos sepelit:

Expanded text:
quio pascimur, et tamen ad quaedam quae in hoc mundo appetimus, in nostris voluptatibus vacamus. Sed servi facti et ad semen frumdum plene Deo subdimur, etiam verbo praedicationis replemur. Et quoniam magna proles fidelium sequitur, cum sancta praedicatio praerogatur, post multiplicitatem seminis recte subjungitur: Et progenies tua sicut herba terrae. Justi progenies herbae terrae comparatur, quia qui de ejus imitatione nascitur, dum arentem genies sicut herba oritur, quia dum vivendo monstrat quod praedicando asserit, multitudo sequentium innumerabilis exsurgit. Sed quisquis jam terrena desideria despicit, quisquis se per activae vitae opera extendit, nequaquam ei sufficit magna exterius agere, nem in aeterna penetret; unde Ingredieris in abundantia sepulcrumuid sepulcri nomine, nisi contemplativa vita, signatur? quae nos quasi ab hoc mundo mortuos sepelivit,
Abbreviated transcription (Latin):
excipiat: in ip̃a oꝑis inchoatione
succumbant. Et nonnulli ita in¬
quieti sunt. ut si uacatoẽm laboriᷤᷤ¬
non habuerunt grauius laborent:
quia tanto deceriores cordis tumul¬
tus tolerant: quanto eis licentins
ad cogitatões uacãt. Ende necesse
est. ut nec quieta mens ad exerti¬
tatoem se immoderati oꝑis dilatet:
nec inquieta ad studium contem¬
plationis angrstet. Sepe enim qͥ
Stemplari deum quieti poterant.
occupationib pressi ceciderunt: ⁊
sepe qui occũpati bene humanis
usib uiuerent. gladio sue quietiᷤᷤ
extincti sunt. Hinc namq ẽ illud
qͦd nonnulli inqͥen sp̃c. dum plus
exquitunt ⁊ templando qͣm capint̃.
usq ad peruersa dogmara erũpũt.
et dum u̾itatis discipłi et̃ humilit̾

Expanded text:
excipiat, in ipsa operis inchoatione excipiat, in ipsa operis inchoatione succumbant, et nonnulli ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes vacat. Unde necesse est, ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt. Et saepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti sunt. Hinc namque est quod nonnulli inquieti spiritus dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt, et dum veritatis discipuli esse humi
Abbreviated transcription (Latin):
tot̃m ih̃r xp̃i ex mortuis: in here¬
ditatem incorruptibilem ⁊ inconta¬
minatã ⁊ inmarcessibilem. Coctꝰ
rubeo colore flammescit: quia quẽ
implet caritas incendit. Unde ⁊ in
eum u̾itas dicit. Ignem ueni mit¬
tere in terrani S bis tinctus coctus
offerri p̃cipitur. ut uidelicet aute
ĩterni iudicis oculos caritas nr̃a di
et proximi dilectione coloret᷑: qͣti¬
nus conuersa mens net sic ꝓamore
dei quietem diligat. ut cũram ꝑxi¬
mi ytilitatemq ꝑt ponat: nec sic
pro amore proximi occupationi ĩ¬
seruiat. ut quietem funditꝰ dese¬
rens ignem in se suꝑni amoris ex¬
tinguat. Quisqͥs gͦ in semetip̃m
Deo iam sacrificium obtulit. si per¬
fecta desiderat curet necesse est ut
non solum ad oꝑationis se altitu¬
dinem: uerum etiam ad culmina
Stemplationis extendat. A¬
So inter hec magnoꝑe sciendũ
est: quia ualde inter se diuer¬
se sunt conspersiones animarꝰ Nõ¬
nulli namq hominũ ita otiose ĩ¬
tis sunt. ut si eos labor occupatõis

Expanded text:
Christi ex mortuis, in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Coccus rubeo colore flammescit, quia quem implet charitas incendit. Unde et innem veni mittere in terram . Sed bis tinctus coccus offerri praecipitur, ut videlicet ante interni judicis oculos, charitas nostra, Dei et proximi dilectione coloretur, quatenus conversa mens nec sic pro amore Dei quietem diligat, ut curam proximi utilitatemque postponat; nec sic pro amore proximi occupationi inserviat, ut quietem funditus deserens, ignem in se superni amoris exstinguat. Quisquis ergo semetipsum Deo jam sacrificium obtulit, si perfecta desiderat, curet necesse est ut non solum ad operationis se latitudinem, verum etiam ad culmina contemplationis extendat. Sed inter haec magnopere sciendum est, quia valde inter se diversae sunt conspersiones animorum. Nonnulli namque hominum ita otiosae mentis sunt, ut si eos labor occupationis
Abbreviated transcription (Latin):
si obiectis bonis temꝑalib nequa¬
quam mens leticia soluitur. Si sb̾¬
trastis non nimio merore sauciat᷑.
ac deinde perpendant si cum ad se¬
metip̃os introrsus redeunt. in eo
qͦd sp̃ualia rimant᷑ nequaqͣm se¬
cum rerum corporalium umbras
trahunt. uel fortasse tractas ma¬
nr discretionis abigunt: si incira¬
cumscͥptum lumen uidere cupien¬
tes cunstas cirrums cͥptionis sue
ymagines deprimunt: ⁊ in eo
qͦd superne contingere appetunt:
uincunt quod sunt. Unde recte

Expanded text:
si objectis bonis temporalibus, nequasi objectis bonis temporalibus, nequaquam eos laetitia solvit; si subtractis, non nimio moerore sauciantur, ac deinde perpendant, si cum ad semetipsos introrsus redeunt, in eo quod spiritualia rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras trahunt: vel fortasse tractas, manu discretionis abigunt, si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt: et in eo quod super se contingere appetunt, vincunt quod sunt. Cum coe
Abbreviated transcription (Latin):
nat: et suꝑborum oculos ꝑer cali¬
ginem erroris obscurat. Prius igit᷑
mens ab appetitu glorie temꝑalis
atq ab omni carnalis concupiscen¬
tie delectatione dergenda est:⁊ tẽ
ad aciem otemplatõnis erigenda.
Unde ⁊ cum lex accipit᷑. popłs a mõ¬
te ꝓhibetur: ut uidelicet qui infir¬
mis ad huc mentib terrena deside¬
rant. osiderare sublimia ñ p̾sumãt.
Ubi ⁊ recte dicitur. Si bestia tetigerit
montem: lapidabit᷑. Bestia ⁊ enim
montẽ tangit: cum mens inratio¬
nabilib desideriis subdita. ad con¬
templatõis alta se erigit. S laꝑidi¬
b percutit᷑: quia summa non susti¬
nens ipĩs suꝑni ponderis istib ne¬
catur. Qri gͥ culmen adp̃hendere
perfectionis nitunt᷑. cum ꝯtempla¬
tionis arcem tenere desiderant. priꝰ
se in campo oꝑis per exercitium ꝑ¬
bent: ut sollicite sciant si nulła.
iam mala ꝑximis in rogant. si ĩ¬
rogata a ꝓximis eqͣnimit̾ portãt.

Expanded text:
nat, et sunat, et suginem erroris obscurat? Prius ergo mens ab appetitu gloriae temporalis, atque ab omni carnalis concupiscentiae delectatione tergenda est; et tunc ad aciem contemplationis erigenda. Unde et cum lex accipitur, populus a monte prohibetur; ut videlicet qui infirmis adhuc mentibus terrena desiderant, considerare sublimia non praesumant. Ubi et recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapidabitur. Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibus necatur. Qui ergo culmen apprehendere perfectionis nituntur, contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite sciant, si nulla jam mala proximis irrogant; si subirrogata a proximis, aequanimiter portant;
Abbreviated transcription (Latin):
amoris litore perfecta cautas adffn¬
git. Unde necesse est ut quisqͥs ad
Stemplationis studia ꝓperat: se¬
metip̾m prius subtiliter int̾roget
qͣntum amat. Machina quippe
mentis est uis amoris. que hanc
dum a mundo extrahit: in alta sꝰ¬
tollit. Prius gͦ discutiat si sũma
inquirens diligit: Si diligens tr¬
met.si nouit incognita aut amã¬
do comp̃hendere. aut non comp̃hẽ¬
sa timendo uenerar. In ꝯtẽplatõe
etenim mentẽ Si amor non exti¬
tat: teporis sui torpor obscurat. Si
timor uon aggrauat: sensus hanc
per inania ad nebulam erroris leuat.
Et cum clausa ei secretoꝵ ianua tardiꝰ¬
et aperit᷑. ab ea longius ip̃a sua pre¬
sumptõe repellitur: quia inrumꝑe
appetit hoc qͦd non inueniens querit.
Cumq superba errorem pro uerita¬
te ꝑcipit: quo quasi intus gressum
porrigit foras tendit. Hinc est enĩ
qͦd legem daturus dominꝰ in igne
fumoq descendit: quia ⁊ humiles ꝑ
daritatem sue ostensionis inlumi¬

Expanded text:
amoris littore perfecta charitas astrinamoris littore perfecta charitas astringit. Unde necesse est 209 ut quisquis ad contemplationis studia properat, semetipsum prius subtiliter interroget, quantum amat. Machina quippe mentis est vis amoris, quae hanc dum a mundo extrahit, in alta sustollit. Prius ergo discutiat, si summa inquirens diligit, si diligens timet, si novit incognita aut amando comprehendere, aut non comprehensa timendo venerari. In contemplatione etenim mentem si amor non excitat, teporis sui torpor obscurat; si timor non aggravat, sensus hanc per inania ad nebulam erroris levat; et cum clausa ei secretorum janua tardius aperitur, ab ea longius ipsa sua praesumptione repellitur; quia irrumpere appetit hoc, quod non inveniens quaerit; cumque superba mens errorem pro veritate percipit, quo quasi intus gressum porrigit, foras tendit. Hinc est enim quod legem daturus Dominus, in igne fumoque descendit ; quia et humiles per claritatem suae ostensionis illumi
Abbreviated transcription (Latin):
dum colla mentis per stulta desid̾ia
astringunt: hanc in laboris circui¬
tum mittunt. Sunt itaq ñnulli qͥ
dum terrenas actiones deserunt: ⁊
ad ꝯtemplatois ftudia humilitate
pꝰtpositate ultra intelligentie uires
surgunt. non solum se in errore de¬
iciunt: sed inframos quosq agre¬
mio unitatis diuidunt. Quigͦ mnũ
de minimis scandalizat: melius
illi fuerat ligata collo eius mola
asinaria in mare proit: quia nimi-¬
rum peruerse menti expedibilius
ẽẽ potuiss. ut occupata mundo t̾re¬
na negotia ageret: qͣm per contẽ¬
plationis studia ad multorꝰ ꝑniciẽ
uacaret. Bursum nisi qͥbdam mẽ¬
tib otemplatiua uita potius quã
actiua congrueret: nequaqͣm per
quietas in ꝯtemplatõe timor re-¬
frenat. Anchora enim cordis est põ¬
dus timoris. Et plerumq flucty
cogitationũ qͣtitur: s per discipli¬
ne sue uincula retinet᷑. Neq hoc tẽ¬
pestas sue inquietudinis ad nar¬
fragium ꝑtrahit: quia in diuini

Expanded text:
dum colla mentis per stulta desideria stringit, hanc in laboris circuitum mittit. Sunt itaque nonnulli qui dum terrenas actiones deserunt, et ad contemplationis studia, humilitate postposita, ultra intelligentiae vires surgunt, non solum se in errorem dejiciunt, sed infirmos quosque a gremio unitatis dividunt. Qui ergo unum de minimis scandalizat, melius illi fuerat, alligata collo mola asinaria, in mare projici, quia nimirum perversae menti expeditius esse potuisset, ut occupata mundo terrena negotia ageret, quam per contemplationis studia ad multorum perniciem vacaret. Rursum, nisi quibusdam mentibus contemplativa vita potius quam activa congrueret, nequaquam per quietas in contemplatione timor refrenat. Anchora enim cordis est pondus timoris; et plerumque fluctu cogitationum quatitur, sed per disciplinae suae vincula retinetur; neque hoc tempestas suae inquietudinis ad naufragium pertrahit, quia in divini