comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ illos imitari. qui opus bonũ studebant male ope¬
rari. quẽ ad modũ tunc ab osculo abstinemꝰ ꝓpter ui¬
de traditoris exemplũ. qui ꝑsimulatȩ pacis osculum
¶ Quia meţ inquisitioni
in omnib satis stcisti. suꝑ ẽ tantũ quatin exconexio¬
ne collocutionis hactenus internos habitȩ qđ dã bre¬
ui loquiũ in unũ uelis colligere. qͦ hui modi queant
instrui argum̃to. quorũ aures longa fatigat narratio.
Siquis iciunia .iiiͦͬ. tempoꝵ legitimo ordine celebrart
desiderat. subter scriptũ argum̃tũ ex sententus sc̃c̃ꝵ
patrũ collectũ obseruare ñ neglegat. Primũ sabbatũ
mar̃ cũ p̃cedente eiusdẽ mensis. uiui. feria. nota diligen¬
scptembris sabbatũ qđ nullomꝰ te fallit connumera.
indeq ꝓximũ sabbatũ ante. nat̾ dñi siue .xiiii. siue
xiii. fuerint semꝑ obserua. & in his singulis quatuor
sabbatorũ diebus. absq ullo errore eccurret ubi le¬

Expanded text:
amur illos imitari qui opus bonum studebant male opeamur illos imitari qui opus bonum studebant male operari, quemadmodum tunc ab osculo abstinemus propter Judae traditoris exemplum, qui per simulatae pacis osculum  Quia meae inquisitioni in omnibus satisfecisti, superest tantum quatenus ex connexione collocutionis hactenus inter nos habitae quoddam breviloquium in unum velis colligere, quo hujusmodi queant instrui argumento quorum aures longa fatigat oratio. B. Si quis jejunia Quatuor Temporum legitimo ordine celebrare desiderat, subterscriptum argumentum ex sententiis sanctorum Patrum collectum observare non negligat. Primum sabbatum Martii cum praecedente ejusdem mensis quarta feria nota diligeSeptembris sabbatum, quod nullo modo te fallit, connumera, indeque proximum sabbatum ante Natalem Domini, siveim fuerint, semper observa, et in his singulis quatuor sabbatorum diebus absque ullo errore occurret tibi le
Abbreviated transcription (Latin):
in synodalibus suis decretis statuisse. ut magis debeaa all
decantan .s. simpliciter que sentire. potui. ad interro¬
gata respondert curaui. c̃sulert uolens etiã si possim
mei similiũ imperitię. qui tot alł ñ norunt cantare.
E Cum accclesi asticȩ sit c̃suetudinis. in his dieb. ut stan¬
tes oremꝰ. cupio rescire: si in hac ebdomada sȩpe dic¬
tũ euenerit ieiuniũ. utrũ debeamꝰ ad missã genua flec¬
itrt. nacne.
B Sic in quodã libello dehoc ordine
legi. Per singulas orationes debemus mentis humilita¬
tẽ ꝓgenu flexionẽ ostendere. excepto infra pente¬
costen. In sola detamino ignis ñslectimus genua.
quando nabuchodonosor cõpellebat populum ad¬
orare statuã quã secerat. ut separata sit nr̃a oratio
que ẽ ad unũ d̾m aberore gentiliũ . Similẽ obcau¬
sam etiã in parasceue genua ñ flectimus ꝓperfidis iu¬
deis. qui illudendo genua fectebant corã do. ne uide¬

Expanded text:
in synodalibus suis decretis statuisse ut magis debeant alleluia in synodalibus suis decretis statuisse ut magis debeant alleluia decantari; sed simpliciter quae sentire potui ad interrogata respondere curavi, consulere volens etiam, si possim, mei similium imperitiae, qui tot alleluia non norunt cantare. G. Cum ecclesiasticae sit consuetudinis in his diebus ut stantes oremus, cupio rescire, si in hac hebdomada saepe dictum evenerit jejunium, utrum debeamus ad missam genua flectere necne. B. Sic in quodam libello de hoc ordine legi : Per singulas orationes debemus mentis humilitatem per genuflexionem ostendere, excepto infra Pentecosten. In sola De camino ignis non flectimus genua, quando Nabuchodonosor compellebat populum adorare statuam quam fecerat, ut separata sit nostra oratio, quae est ad unum Deum, ab errore gentilium. Similem ob causam etiam in Parasceve genua non flectimus pro perfidis Judaeis, qui illudendo genua flectebant coram Domino, ne vide
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit in aliud sabbatũ dilatũ. ut paulo ant̾ẽ dixisti
agendũ. ł si in ipsa ehdomada scã pente cost euenerit.
utrũ gradalia. an ałł. sunt canenda: B Utiq se¬
cundũ c̃suetudinẽ antiquã gradalia. sic̃ non solũ in nris
libris habet̃ insertũ. sed etiã ut in quodã ordine sedm
scĩ gela su pape auctoritatẽ repperi p̃ittulatũ. Qui
mos usq hodie ut cõpertũ habemꝰ in scã romana ser¬
uat̾ aeccła. Uidetur quoq id hiuc narrationi assensũ
pbere. qđ in autenticis antiphonaris duo tantũ alł
iera uero amodemis s̃ cõposita. Qua ꝓoter intuendũ
ẽ quia sunmonasterus alł cantus abundat. quid sim¬
plices uillarũ pbri agant. qui uix duortantũ noti¬
uã habent. Ut enĩ uulgan ꝓuerbio utar. aut cantans
qđ scuint. aut tacere compellunt᷑ qđ nesciunt. Non
tam̃ haec scribens scissimox sacerdotũ auctoritati p̃¬
udico. quos in spũ scõ congregatos iam dudũ audiui

Expanded text:
fuerit in aliud Sabbatum dilatum, ut paulo ante dixisti agendum, vel si in ipsa hebdomada sancta Pentecostes evenerit, utrum gradalia an alleluia sunt canenda? B. Utique secundum consuetudinem antiquam gradalia, sicut non solum in nostris libris habetur insertum, sed etiam, ut in quodam ordine secundum i Gelasii papae auctoritatem reperi praetitulatum. Qui mos usque hodie, ut compertum habemus, in sancta Romana servatur Ecclesia. Videtur quoque id huic narrationi assensum praebere, quod in authenticis Antiphonariis duo tantum alleluia tera vero a modernis sunt composita. Quapropter intuendum est, quia si in monasteriis alleluia cantus abundat, quid simplices villarum presbyteri agant, qui vix duorum tantum notitiam habent? Ut enim vulgari proverbio utar: Aut cantant quod sciunt, aut tacere compelluntur quod nesciunt. Non tamen haec scribens sanctissimorum sacerdotum auctoritati praejudico, quos in Spiritu sancto congregatos jam dudum audivi
Abbreviated transcription (Latin):
Quis quis autẽ rebus preter euntibus restrictius utitur.
quã sese habent mores eonĩ cum quib iuuit. aut tem¬
perans aut suꝑstiuosus c̃. Quisquis uͦ sic eis utit̃ ut metas
consuetudinis bonoꝵ inter quos uersat̃ excedat aut
aliquid significat. aut flagitiosus ẽ. in omnib enĩ ta¬
lib ñ usus renĩ. sed libido inculpa ẽ. Od igit᷑ locis et
temporb & ꝑsonis c̃ueniat. diligenter adtendendũ
ẽ ne temere flagicia rep̾hendamꝰ. fien eni potest.
ma gulę flamma in uilissimũ ardescat. Et sanus qͥs¬
que maluerit: more dñi pisce uesci. quã lenticula
more esay nepotis abraham. aut ordeo more iu¬
mentorũ. Non enĩ ꝓpterea c̃unenuiores nobis sunt
plerq bestię. quia uiliorib aluntur escis. Nam in
omnibus huiuscemodi ꝓebus ñ excarum rerũ natu¬
ra quib utimur. sedex eausa utendi. et modo appe¬
tenddi ued ꝓbandum t ucl improbandum est qđ
FACI M U S.

Expanded text:
Quisquis autem rebus praetereuntibus restrictius utitur, quam sese habent mores eorum cum quibus vivit, aut intemperans, aut supertitiosus est. Quis quis vero eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum sed libido in culpa est. Quod igitur locis et tempori et personis conveniat diligenter attendendum est, ne temere flagitia reprehendamus. Fieri enim potest ma gnlae flamma in uilissimum ardescat. et sanius quisque maluerit more domini pisce uesci quam lenticula more Esau nepotis Abraham, aut hordeo more iumentorum. non enim propterea continentiores nobis sunt pleraeque bestiae, quia uilioribus aluntur escis. nam in omnibus huiusce modi rebus non ex earum rerum natura, quibus utimur, sed ex causa utendi et modo appetendi uel probandum uel improbandum est quod facimus.
Abbreviated transcription (Latin):
gere domũ. quã quã beatus ieronimus uicio scriptoꝵ
& longitud ine temporũ int̃ grecos et latinos c̃fusũ
cẽ narret . et patrẽ qui in hebreo ioachim nominatꝰ
ẽ ñ inchaldeã ductũ. sed defunctũ interra sua. et filium
ioachim de captiuitate redeuntẽ salathihel genuisse
ad firmet. Igitur hoc supra dietus doctor uoluit intel

Expanded text:
gere domum. Quanquam beatus Hieronymus vitio scriptorum gere domum. Quanquam beatus Hieronymus vitio scriptorum et longitudine temporum inter Graecos et Latinos confusum esse narret, et patrem, qui in Hebraeo Joachim nominatus est, non in Chaldaeam ductum, sed defunctum in terra sua, et filium Joachim de captivitate redeuntem Salatiel genuisse affirmet. Igitur hoc supradictus doctor voluit intel
Abbreviated transcription (Latin):
consecrantur. Quȩ c̃secratio habet finẽ in ipsa nati¬
uitate xp̃i. Quȩ aliquando intercia ebdomada fini¬
bet .xiii. ebdomadas. Neq hoc sine ratione ẽ. quia si
cõputetur catalogus nouissimȩ tesserescȩ decadis. et
semel cõputetur iechonias. ñ amplius inueniunt᷑ cũ
ipso xp̃o quã .xii. gencrationes. si ipse bis cõputetur
.xiiii. inueniunt᷑. En habes qđ scire cupiebas. qua uide¬
licet causã argumentũ quatuor ieiunio. ex ratione
xiiii. ebdomadarũ sit colligendũ. G Crãs dõ
bi ago quia sic habeo. sed ñ infructuose adhuc quȩ¬
rendũ arbitror. ꝗd hoc uelit qđ dicit᷑. si semel cõ¬
putet᷑ iechonias. ñ amplius inueniunt᷑ cũ ipso xp̃o¬
Sc̃s augustinus causa misterũ perhibet sactũ et̃ ut
iechonias qui interp̃tatur p̃paratio dĩ bis numerats
infine prioris et in capite sequentis catalogi poneret᷑
uit ds pater duos populos quasi parietes in unã um¬

Expanded text:
consecrantur, quae consecratio habet finem in ipsa naticonsecrantur, quae consecratio habet finem in ipsa nativitate Christi, quae aliquando in terbet quatuordecim. Neque hoc sine ratione est. Quia si computetur catalogus novissimae tesserecedecadis , et semel computetur Jechonias, non amplius inveniuntur cum ipso Christo quam tredecim generationes. Si ipse bis computetur, quatuordecim inveniuntur. » En habes, quod scire cupiebas, qua videlicet causa argumentum quatuor jejuniorum ex ratione im hebdomadarum sit colligendum. G. Gratias Deo ac tibi ago quia sic habeo. Sed non infructuose adhuc quaerendum arbitror quid hoc velit quod dicitur: Si semel computetB. S. Augustinus causa mysterii perhibet factum esse ut Jechonias, qui interpretatur praeparatio Domini, bis numeratus in fine prioris et in capite sequentis catalogi ponereturvit Deus Pater duos populos quasi parietes in unam jun
Abbreviated transcription (Latin):
temp̃ habile ẽ ꝓcreationibs. Nã et abraham tertia
actate. fuit huius mundi. quȩ etas cõparatur adoles¬
centię. quȩ habilis ẽ generationi filioꝵ. Scđa conse¬
cratio ẽ in quarto mense scđo sabbato. quod ẽ initiv
co filioꝵ dauid. Dauid intpretatur manu fortis. ipse
ꝓstrauit goliã. idẽ humilitas suꝑbiã. Qui c̃secrant᷑
ꝓpierea c̃secrant᷑ ut fortes sint. et ꝑhumiliatẽ de¬
iciant suꝑbiã. Ipsa celebratur in uinio mense. quan¬
do feruor magnus solis ẽ suꝑ terrã. Omnib notũ ẽ
dauid bellicosũ fuisse. & ualde arsisse in marie. Tem¬
pus iunu aptũ c̃ bellis. lertia c̃secratio celebratur
in septembrio tercio sabbato qđ c̃ iniciũ tercu cata¬
logi. Haec deputat᷑ generationi iechoniȩ. lechonias
int̾̃pretatur p̃paratio dñi. Nulliq dubiũ. si om̃s opor¬
tet p̃parari in aduentu xp̃i. quin potissimũ eos qͥ

Expanded text:
tempus habile est procreationibus. Nam et Abraham tertia tempus habile est procreationibus. Nam et Abraham tertia aetate fuit hujus mundi, quae aetas comparatur adolescentiae, quae habilis est generationi filiorum. Secunda consecratio est in quarto mense, secundo Sabbato, quod est initium co filiorum David. David interpretatur manu fortis, ipse prostravit Goliath, id est, humilitas superbiam. Qui consecrantur, propterea consecrantur ut fortes sint et per humilitatem dejiciant. Ipsa celebratur in Junio mense, quando fervor magnus solis est super terram. Omnibus notum est David bellicosum fuisse, et valde arsisse in Marte. Tempus Junii aptum est bellis. Tertia consecratio celebratur in Septembrio, tertio sabbato, quod est initium tertii catalogi. Haec deputatur generationi Jechoniae. Jechonias interpretatur praeparatio Domini. Nullique dubium si omnes oportet praeparari in adventu Christi, quin potissimum eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
familiarius ad scisci. It quia in c̃gruum ẽ sic̃ unicuiq.
generationi singularis ebdomada deputat᷑. ita per.
unã quãq ebdomadã c̃secrationẽ celebrari. causa c̃¬
gruenti ꝑsingula tempora quȩ conueniri possunt
uirtutib et interp̃tationib patriarcharũ qui in arti
Tot generationes scđm matheũ xp̃i sunt cũ ipso. tot
enĩ ebdomadȩ inueniunt᷑ aprima sabbati primi m̃¬
sis. usq ad quartã sabbati deximi mensis. Consetratio¬
prima celebratur primo sabbati primi m̃sis. quȩ qua¬
si in loco abrahȩ generat xp̃m. Abraham int̃pretat᷑
pater multarũ gentiũ. cui dictũ ẽ. In semine tuo
benedicentur om̃s gentes. Siquis c̃secratus stat in se¬
mine multoꝵ c̃uertentiũ ꝑsua exempla adđm. est
primo patriarcha abraham genitꝰ. Est ipsũ semen
xp̃c. in quo semine ꝓmissũ ẽ abrahȩ benedici om̃s
gentes. Ipsa consecratio tẽpore uerni celebratur. qđ

Expanded text:
dentur familiarius adscisci. Et quia incongruum est, sicut unicuique dentur familiarius adscisci. Et quia incongruum est, sicut unicuique generationi singularis hebdomada deputatur, ita per unamquamque hebdomadam consecrationem celebrari, causa congruenti per singula tempora, quae convenire possunt virtutibus et interpretationibus patriarcharum, qui in articTot generationes secundum Matthaeum Christi sunt cum ipso, tot enim hebdomadae inveniuntur, a primo Sabbato primi mensis usque ad quartum Sabbatum decimi mensis. Consecratioprima celebratur primo Sabbato primi mensis, quae quasi in loco Abrahae generat Christum. Abraham interpretatur pater multarum gentium, cui dictum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Si quis consecratus stat in semine multorum convertentium per sua exempla ad Deum, est a primo patriarcha Abraham genitus, est ipsum semen Christus, in quo semine promissum est Abrahae benedici omnes gentes. Ipsa consecratio verno tempore celebratur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinib ascĩs patrib eẽ c̃stitutũ. quod ñ aliqͣ
ratione sit roboratũ. B Scio me ꝓcerto ita dixis¬
se. et quã uerũ sit. etiã in hac re de qua p̃seas trac¬
tatus habet̾ qua potero breuitate exdictis maioꝵ
curabo demonstrare. Igit᷑ amalarius diuinoꝵ officiox
indagator sollertissimus. cuius dicta catholicoꝵ ui¬
roꝵ sententus fulgent munita. cũ de cisdẽ disputa¬
ret ieiuinus. sic int̾ alia dicit. Primi apłci semꝑ in
qui fuit abeato petro quadragesimꝰ nonus. Ipse pͥmꝰ
c̃ secrauit in . Etũ. ni fallor nullã obaliã causã. nisi inti.¬
mando c̃iungendos ꝓpinquius xp̃i corpon. qui ꝑsa
crũ ministeriũ ꝓuehunt᷑. Qđ nullomͦ satius fieripo¬
it̃ quã si ꝑ eos patriarchas ex quib xp̃c natus ẽ gene.¬
et habile. hoc ẽ ut ꝑ interp̃tationes nominũ patri¬
archarũ nascant᷑ mente. qui gencalogiȩ xp̃ident᷑

Expanded text:
consuetudinibus a sanctis Patribus esse constitutum quod non aliqua consuetudinibus a sanctis Patribus esse constitutum quod non aliqua ratione sit roboratum. B. Scio me pro certo ita dixisse: et quam verum sit etiam in hac re, de qua praesens tractatus habetur, qua potero, brevitate ex dictis majorum curabo demonstrare. Igitur Amalarius, divinorum officiorum indagator solertissimus, cujus dicta catholicorum virorum sententiis fulgent munita, cum de eisdem disputaret jejuniis, sic inter alia dicit : « Primi apostolici semper in qui fuit a beato Petro quadragesimus nonus. Ipse primus consecravit in Februario, ni fallor, nullam ob aliam causam, nisi intimando conjungendos propinquius Christi corpori qui per sacrum ministerium provehuntur, quod nullo modo satius fieri potest, quam si per eos patriarchas ex quibus natus eet habile, hoc est, ut per interpretationes nominum patriarcharum nascantur mente, qui genealogiae Christi vi
Abbreviated transcription (Latin):
gis liquido ꝑuidebis in quarto. seu uiͦ. mense quarts
ferias iuxta sui quantitatẽ suis sabbatis minusde et̃.
excepto septembri quando ipse incipit fer̃ ũ. iunis
iii. mart̃ .iii. simul aut̃ sept̃ et uinio cũ idẽ septe br̃
fer̃.uĩ. uinius.v. mar̃.uu. Qua exre. sic eueniat pruden¬
ti calculatori adindagandũ nequaquã erit difficile.
E xhis omnib ratio manifesta docet. firmius ac stabili¬
us illud eẽ argumentũ qđ ex ebdomadarũ numero
collectũ numquã nutat. quã qđ exferiaix c̃sideratione
c̃pilatũ aliquando uacillat. De mense uͦ. Xͦ. nihil a
obseruet̾ sabbatũ. excepto quando uigilia euenerit
nihil uerius eẽ quã qđ assens. uellẽ tamen perdoce¬
ri. qua auctoritate hoc argumentũ ex numero. xiiui
ebdomadarũ inuentũ magis debeat eẽ ratũ. p̃cipue
cũ te superius dixisse recorder. nihil in aecclesiasticis

Expanded text:
gis, liquido pervidebis in quarto seu septimo mense quartas gis, liquido pervidebis in quarto seu septimo mense quartas ferias juxta sui quantitatem suis Sabbatis minus deesse, excepto Septembri, quando ipse incipit feria V, Junius IV, Martius III, simul autem Septembri et Junio; cum idem September feria VI, Junius V, Martius IV. Qua ex re eveniat, prudenti calculatori ad indagandum nequaquam erit difficile. Ex his omnibus ratio manifeste docet firmius ac stabilius illud esse argumentum, quod ex hebdomadarum numero collectum nunquam nutat, quam quod ex feriarum consideratione capitulatum aliquando vacillat. De mense vero decimo nihiobservetur Sabbatum, excepto, quando vigilia evenerit nihil verius esse quam quod asseris, vellem tamen perdoceri qua auctoritate hoc argumentum ex numero quatuordecim hebdomadarum inventum magis debeat esse ratum, praecipue cum te superius dixisse recorder nihil in ecclesiasticis
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatũ. ut absq errore eorundẽ sabbatoꝵ termini
sufficienter dixisse. sed ẽ adhuc qđ moueat de .iiii.
xiiii. ebdomadas enumerandas. ñ ad didisti utrũ fini
ser̃due. iertũ septembris sabbatũ p̃cedere deberea
iii. cum id sit maxime . qđ uideatur questionẽ gigne¬
re. Qđ qualiter euenire soleat. ꝑte opto ut manifes¬
tum fiat. B Adhoc demonstrandũ constituant᷑ fe¬
riȩ .uii. cũ dieb totidẽ mensis mart̃. idẽ aui. noñ
usq in .ui. idus. ꝑ quos primi sabbati termini solent
uanari. ut in his inspectis. res ipsa aperiat se nobis.
aut mensis .ui. fer̃. sabbatũ uero uii. id. aut ille fer̃
UII. istud uui iđ. aut mensis .i. quȩ ẽ dominica. sab¬
batũ noñ. aut si ille fer̃ u. istud prid noñ. Si uero
ille uĩ. istud ui. noñ. At si mart̃ feria uũ. sabbatum
iiii. noñ. Si ex his singulis t̾minis adhibita cõputati¬
one ad terminos uinu mensis. et uerũ ab illis ad ter¬
minos septembris ꝑ xiiii. ebdomadas aciem recie diri¬

Expanded text:
Sabbatum, ut absque errore eorumdem Sabbatorum terminsufficienter dixisse: Sed est adhuc, quod moveat de quarto mper quatuordecim hebdomadas enumerandas, non addidisti utrum, finiferiae II, tertium Septembris Sabbatum praecedere deberent III, cum id sit maxime quod videatur quaestionem gignere. Quod qualiter evenire soleat, per te opto, ut manifestum fiat. B. Ad hoc demonstrandum constituantur feriae septem cum diebus totidem mensis Martii, id est: a IV Nonas usque in VI Idus, per quos primi Sabbati termini solent variari, ut in his inspectis res ipsa aperiat se nobis. aut mensis sexta feria, Sabbatum vero VII Id.; aut ille feria VII, istud VIII Id., aut mensis I, quae est Dominica. Sabbatum Non. Aut si ille feria II, istud Prid. Non. Si vero ille III, istud III Non. Aut si Martius feria IV, Sabbatum IV Non. Si ex his singulis terminis adhibita computatione ad terminos Junii mensis, et iterum ab illis ad terminos Septembris per quatuordecim hebdomadas aciem recte diri
Abbreviated transcription (Latin):
tui amoris causa grauabor intimare . qđ uerũ exinde
potui cognoscere. In ĩ uero omnib annis .xiii. eueniuis
hoc ieiunio qđ in ipsa uigilia solebant antiquiores ce¬
lebrare supra nominat̾ dix̃ amalarius. Quȩ consecratio
habet fine in ipsa natiuitate xp̃i sic̃ quorũdã italoꝵ
nescio an omniũ adhuc mos c̃ agert. ut ego ipse ibidẽ
positus cognoui sed usus in nr̃is exertuit accclis. ut in
anterion chdomada anticipet̃. quia illa duo officia
iciunu & natalis dñi ñ conueniunt simul celebran.
Nã sic̃ pueniendo istud anticipamus. ita seđm sabbatũ
unu mensis cũ inuigilia pente costes ꝓuenerit ꝓlon¬
gando in pximũ differimus. licet nr̃i ante cessores utrũ¬
ꝙ in ipsa uigilia scã simul celebrarent. sic̃ exp̃titula¬
tione librox euidens habemus testimoniũ.
Nosse
desidero qua c̃uenientia hacc. duo simul possint cele¬
brari officia. B¬
B Quid adeo opus ẽ nc̃ inquin. qđ tã
longo tempore iam cepit dedisci: At tamen ne huiꝰ¬

Expanded text:
tui amoris causa gravabor intimare quod verum exinde potui cognoscere. Enimvero omnibus annis tredecim eveniunt hoc jejunio, quod in ipsa vigilia solebant antiquiores celebrare, supra nominatus dixit Amalarius quod consecratio habet finem in ipsa Nativitate Christi, sicut quorumdam Italorum, nescio an omnium, adhuc mos est agere, ut ego ipse ibidem positus cognovi. Sed usus in nostris excrevit Ecclesiis, ut in anteriori hebdomada anticipetur; quia illa duo officia jejunii et Natalis Domini non conveniunt simul celebrari. Nam sicut praeveniendo istud anticipamus, ita secundum Sabbatum Junii mensis, cum in vigilia Pentecostes provenerit, prolongando in proximum differimus, licet nostri antecessores utrumque in ipsa vigilia sancta simul celebrarent, sicut ex praetitulatione librorum evidens habemus testimonium. G. Nosse desidero qua convenientia haec duo simul possint celebrari officia? B. Quid adeo opus est nunc inquiri quod tam longo tempore jam coepit dedisci? Attamen ne hujus
Abbreviated transcription (Latin):
centius papa in suis decrctalib. narrat. Sabbato¬
inquit ieiun andũ eẽ ratio euidentissima demonstrat. Na
si diẽ dominicum obuenerabilẽ resurrectionẽ dñi nr̃i
ihu xp̃i ñ solũ pascha cęlebram̃. uerũ etiã ꝑsingulos
circulos ebdomadarũ ipsius diei imaginẽ frequentamꝰ
mittere ñ debemus. qui inter tristitiã atq lętitiã tẽ¬
poris illius uidetur inclusus. in quo etiã sabbato c̃secra

Expanded text:
centius papa in suis Decretalibus narrat. Sabbatoinquit, jejunandum esse ratio evidentissima demonstrat. Nam si diem Dominicum ob venerabilem resurrectionem Dominii non solum in Pascha celebramus, verum etiam per singulos circulos hebdomadarum ipsius diei imaginem frequentamus, mittere non debemus, qui inter tristitiam atque laetitiam temporis illius videtur inclusus. Nam utique consta
Abbreviated transcription (Latin):
diurna curicula .iiii. nos impediunt ab amore celes
tumũ. ꝑ haec etiã quotidie ab amore acterno re¬
trahimur. In uno quoq tres diess. Quia unũ quodq
temp̃ tres menses habet. ꝓuno quoq mense singuli
dies ieumio consecrant᷑. At uͦ quia quotidiana pecca¬
ta ad grauant. ñ sufficit unũ itiuniũ punũ qđq it̃
pus. ac ꝑhoc tempꝰ quad ragesimale inducimus. quo
itunia his dieb solent celebrari. scilict .uũ. fer̃ ui

Expanded text:
diurna curricula quatuor nos impediunt ab amore scilicet diurna curricula quatuor nos impediunt ab amore scilicet turnum. Per haec etiam quotidie ab amore aeternorum retrahimur. In unoquoque tres dies sunt. Quia unumquodque tempus tres menses habet, pro unoquoque mense singuli dies jejunio consecrantur. At vero quia quotidiana peccata aggravant, non spus, ac per hoc quadragesimale inducimus, quo porum jejunia his diebus solent celebrari, scilicet quarta feri
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. Ipsa .iiiͬ. dementa ciuncta in sua natura s̃.
uui. temporibus anni. Uer est calidũ & humidũ. et
in eo sacimus unũ icunũ. ut elementũ humoris in
nobis castigetur. ne consentiat falsȩ pulchrttidini
ueris. Ex humore enĩ et calore nascitur pulchritu¬
do terre. Aestas sicca et calida. in qua alterũ iciuni¬
um facimus. ut castigetur elementũ calors in nobis.
ne consentiat incendio camnali. Terciũ ieuiniũ su
in autumno. qͥẽ frigidus et siccus. ne aliquo languo¬
re animi arescamus ac desluamus. et inueniamur si¬
ne pinguedine olei in aeterno tabernaculo. Et enĩ
illo tempore congregamus. quo fruamur infuturo.
Quartũ iciuniũ sit in hieme. quȩ c̃ frigida & humida.
ne membra nr̃a fluxu atq luxu soluant᷑ in commes¬
sationib et potationib ac ꝑ hoc neglegat᷑ amor di
At quia .iiͣ. tempora annor nos impediunt ad amo
suui ieiunũ. unũ qđq ꝓͥsuo uempore. Simili modo

Expanded text:
mundi. Ipsa quatuor elementa conjuncta in sua natura sunt mundi. Ipsa quatuor elementa conjuncta in sua natura sunt uor temporibus anni. Ver est humidum et calidum, et in eo facimus unum jejunium ut elementum humoris in nobis castigetur, ne consentiat falsae pulchritudini veris. Ex humore enim et calore nascitur pulchritudo terrae. Aestas sicca est et calida, in qua alterum jejunium facimus ut castigetur elementum caloris in nobis, ne consentiat incendio carnali. Tertium fit jejunium in autumno, qui est frigidus et siccus, ne aliquo languore animi arescamus ac defluamus, et inveniamur sine pinguedine olei in aeterno tabernaculo: etenim illo tempore congregamus quo fruamur in futuro. Quartum jejunium fit in hieme, quae est frigida et humida, ne membra nostra fluxu atque luxu solvantur in comessationibus et potationibus, et per hoc negligatur amor Dei. At quia Quatuor tempora annorum nos impediunt ad amorsuum jejunium, unumquodque pro suo tempore. Simili modo
Abbreviated transcription (Latin):
sa diligenter inquirit. C Ita eẽ ut asseris indubi¬
tanter creditur. id eoq magis c̃sequens uidetur ut edis¬
seras. qua ratione haec .iiii. tempoꝵ ieiunia sint con¬
stituta. cur his potissimũ trib septimanȩ dieb cur
fer̃ .iiii. duȩ lectiones. in .ui.fer̃ tantũ una legat᷑. sab¬
batũ autẽ p̃tituletur in .xi. lectionib cũn plus quã
UI. legant᷑. deinde quod querere institui. udelicet
quo ordine sepius memorata ac memoranda ꝑsua sab¬
bata sint cęlebranda ieuinia. B Ut ex ueterum ac¬
precipue scĩ augustini sermonib inuellegi potest ne¬
cessanũ ẽ nr̃ȩ religioni annuaum .iiĩ. ieunia celebra¬
rt. Nam.iiiͣ. tmporibus uoluit᷑ annus. uere. estate.
autumno. hieme. Nacc .iiii. tempora solent nos per
delcciamenta sua reuocart ab amore creatoris. qua
de re iciunandũ ẽ in uno quoq iempore. ut castigen¬
uis nr̃a .iiiͣ. dementa. ne summpiant᷑ adelectatione

Expanded text:
sa diligenter inquiratur. G. Ita esse ut asseris indubisa diligenter inquiratur. G. Ita esse ut asseris indubitanter creditur; ideoque magis consequens videtur ut edisseras qua ratione haec Quatuor Temporum jejunia sint constituta; cur his potissimum tribus septimanae diebus; cur feria quarta duae lectiones, in sexta feria tantum una legatur; Sabbatum autem praetituletur in duodecim lectionibus, cum non plus quam sex legantur. Deinde quod quaerere institui, videlicet, quo ordine saepius memorata ac memoranda per sua Sabbata sint celebranda jejunia. CAPUT praecipue sancti Augustini sermonibus intelligi potest, necessarium est nostrae religioni annuatim Quatuor jejunia celebrare. Nam Quatuor temporibus volvitur annus: Vere, aestate, autumno, hieme. Haec Quatuor tempora solent nos per delectamenta sua revocare ab amore Creade re jejunandum est in unoquoque tempore ut castigentur nostra quatuor elementa, ne subripiantur a delectatione
Abbreviated transcription (Latin):
testimonii pande sensũ. BLibenti animo id ago
quando quid ẽ tetã inteniũ ad tẽ conspicio. lerminos
recit sidei saneq docirine posuer abinitio patres catho¬
lici. quos omnino nefas ẽ transgredi. Sed et multȩ c̃suc¬
uidines accclesiasticę inueniunt᷑ a scĩs patrib infra ca¬
nonicȩ regulȩ t̾minos constitutȩ sicut sunt aduentus
censionẽ dñi. Uigilie quorũdã sc̃oꝵ neenon et haec ip¬
sa iiiiͬ. temporũ ieumia quȩ p̃manib habent᷑. aliaq p¬
plura. quȩ omnia urt ꝓpetuo absq ulla trans gressio¬
ne nobis s̃ obseruanda. ac ꝓlege tenenda. dicente. scõ
augustino ad casulanũ prb̃m de itiunio sabbati. In his
enĩ rebus de quib nihil certi statuit. scriptura diuina.
mos populi dĩ uel instituta maioꝵ ꝓlege sunt tenenda
Accedit etiã hoc qđ nihil sine ratione in accelesiasticis
consuetudinib a sc̃ĩs patrib c̃stitutum repperit᷑. si cau¬

Expanded text:
testimonii pande sensum. B. Libenti animo id ago, testimonii pande sensum. B. Libenti animo id ago, quandoquidem te tam intentum adesse conspicio. Terminos rectae fidei sanaeque doctrinae posuerunt ab initio Patres catholici, quos omnino nefas est transgredi. Sed et multae consuetudines ecclesiasticae inveniuntur a sanctis Patribus infra canonicae regulae terminos constitutae, sicut sunt Adventus censionem Domini, vigiliae quorumdam sanctorum, nec non et haec ipsa Quatuor Temporum jejunia, quae prae manibus habentur, aliaque perplura quae omnia jure perpetuo absque ulla transgressione nobis sunt observanda ac pro lege tenenda, dicente S. Augustino ad Casulanum presbyterum de jejunio Sabbati: « In his enim rebus, de quibus nihil certi statuit Scriptura divina, mos populi Dei vel instituta majorum pro lege sunt tenenda. » Accedit in hoc, quod nihil sine ratione in ecclesiasticis consuetudinibus a sanctis Patribus constitutum reperitur, si cau
Abbreviated transcription (Latin):
uel ipsa .uii. feria incipiat. mox cũ p̃cedente sebru¬
aru mensis .iiii.fer. seu etiã aliquando.ui. itiunium
in sabbato celebrent. eadeq consequentia scđm sabh
in unio. tertiuĩ obseruent in sept̃. absq aliqua conside¬
ratione quariȩ scu sexiȩ seniȩ. Aii uero ediuerso no¬
lunt in mart̃ primũ sabbat ieiunus deputare. nisi eius¬
dẽ .iiiͦ. ser ante. cetlat. codẽ utentes ordine psuas quar¬
ias ser in unio & sepiembre. quo circa rauo exigu. uu
aperias. si qđ argumentĩ łregulã hac de re statuenit an¬
terior actas. cuĩ auctoritate instructi. discernamus qͥ
aetate. & sapientia nos p̃cesser stauuta delectant. que
mentis intellectũ in ira legitimi cursus metã cohibe¬
ani. quã qui trans greditur. ob noxius culpe tenetur.
Unde scriptura pulche ad monet dicens. Ne transgre¬
diaris terminos antiquos. quos posuer patres tui.
Hic paululũ quȩso siste gradũ nuhiq ꝓpositi

Expanded text:
vel ipsa VII feria incipiat, mox eum praecedente Februvel ipsa VII feria incipiat, mox eum praecedente Februarii mensis quarta feria, seu etiam aliquando VI jejunium in Sabbato celebrent, eademque consequentia secundum Sabbatum in Junio, tertium observent in septimo, absque aliqua consideratione quartae seu sextae feriae. Alii vero e diverso nolunt in Martio primum Sabbatum jejuniis deputare, nisi ejusdem quarta feria antecedat, eodem utentes ordine per suas quatuor ferias in Junio et Septembri. Quocirca ratio exigit, ut aperias si quod argumentum vel regulam hac de re statuerit anterior aetas, cujus auctoritate instructi discernamus qui aetate et sapientia nos praecesserunt, statuta delectant, quae mentis intellectum intra legitimi cursus metam cohibeant; quam qui transgreditur, obnoxius culpae tenetur. Unde Scriptura pulchre admonet dicens: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui. G. Hic paululum siste gradum, mihique praepositi
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ quia salomon dicit. Siellio manib nuit. & mo¬
ratur in aedibus regum. et si tardus ingenio. confi¬
sus tamen in eo qͥ omni petenu se sidelit̃ iribuit ac
nulli imꝓperat. nisu quo ualeo pipsũ ad ipsũ me
leuare conabor. qͥ etiã gallo dedit intellegentã. tu
tandẽ ꝓpone ꝗd tantopere uelis in uestigare.
Ghoc scilicet ut cum una fides sc̃ȩ catholicȩ matris
ȩccłę unitatẽ commendet. quare ipsa in filiis suis qͥ¬
bdã c̃suctudinũ diuersitate aliquando discordet.
Ut eni unũ qd̾dã ad medui duca. de ieiunus .iiͣ. tempoꝵ
statui nunc interrogandũ. in quoꝵ obseruatione.n¬
nulli uidentur discordare. Na cũ in libris sacramentos
ita ordinatim p̾tulet᷑. ut in pͥmo sabbato primi
mensis .xii. lectiones cũ ieiunio sint celebrandȩ.in. iiͦi.
mense. scđo.in .uiiͦ. teruo. in decimo: ꝓximo sabb an¬
te nat̾ dñi. alii sic intellegendũ putan. ut si mar̃ .u.ui.

Expanded text:
Verum quia Salomon dicit: Stellio manibus nititur, et moVerum quia Salomon dicit: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regum; etsi tardus ingenio, infisus tamen in eo, qui omni petenti se fideliter tribuit, ac nulli improperat, nisu quo valeo per ipsum ad ipsum me levare conabor, qui etiam gallo dedit intelligentiam. Tu tandem propone quod tantopere velis investigare. G. Hoc scilicet, ut, cum una fides sanctae catholicae Matris Ecclesiae unitatem commendet, quare ipsa in filiis suis quibusdam consuetudinum diversitate aliquando discordet. Ut enim unum quoddam ad medium ducam, de jejuniis Quatuor Temporum studui nunc interrogandum, in quorum observatione nonnulli videntur discordare. Nam cum in libris Sacramentorum ita ordinatum praetituletur, ut in primo Sabbato primi mensis duodecim lectiones cum jejunio sint celebrandae; in quarto mense secundo; in septimo tertio; in decimo proximo Sabbato ante Natalem Domini; alii sic intelligendum putant, ut si Martius V, VI,
Abbreviated transcription (Latin):
ieiuniorum diebus expoliata mundanȩ actionis tunica
in lectulo dulcissimȩ quietis ocio frui modis omnib
te uelle non ambigam. ita ut dedectens dicere. Ego
dormio. et cor meũ uigilat. quib cũq p̃cib tamen ex¬
citandũ putaui. quatenus pessulũ ostu dilecto tuo
sponso uidelicet. xp̃o in nobis aperias. dataq manu
incubiculũ sacrę doctrine introducas. ubi et panem
intellegentiȩ paruulis petentib frangas. quia tunc sa¬
lubriter a contemplationis somno ad iempus excita¬
ris. si pcimorũ necessitati compatiendo c̃ descendis.
B Satis egregie fili hoc dissinisti. sed ego inde magis
dolorẽ capio. qđ in me nihil huius modi sentio. ut pu¬
ta quẽ nulla uirtutũ penna ad alta sustollit . s. grauis
sarcina secularis curȩ adima demergit. dissolutȩ men¬
tis pigredo ad noxiȩ quietis soport̃ ꝑtrahit. ita ut
in illorũ numero inueniri ꝑtimescam. de quib dicit᷑ p
psalmistã. Dormieriini sumnũ suum & nihil inuener.

Expanded text:
jejuniorum diebus, exspoliata mundanae actionis tunica, in lectulo dulcissimae quietis otio frui modis omnibus te velle non ambigam, ita ut delecteris dicere: Ego dormio, et cor meum vigilat; quibuscunque precibus tamen excitandum putavi, quatenus pessulum ostii dilecto tuo sponso, videlicet Christo, in nobis aperias, dataque manu in cubiculum sacrae doctrinae introducas, ubi et panem intelligentiae parvulis petentibus frangas. Quia tunc salubriter a contemplationis somno ad tempus excitaris, si proximorum necessitati patiendo condescendas. B. Satis egregie, fili, hoc diffinisti. Sed ego inde magis dolorem capio, quod in me nihil hujusmodi sentio, ut puta, quem nulla virtutum penna ad alta sustollit, sed gravi sarcina saecularis curae ad ima demergit, dissolutae mentis pigredo ad noxia per quietis soporem pertrahit, ita ut in illorum numero inveniri pertimescam, de quibus dicitur per Psalmistam: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
incognita erat latina lingua. Aderantq latini qui¬
b incognita erat greta. alterã ꝓpter unanimitaiẽ
utriusq populi . Xii. lectiones dicunt ꝓpter .xu. lec
tores. ñ ꝓpter .xi. sententiarũ uarietates . U. lectio¬
nes s̃ tantũ modo insenientus. Neq enĩ si dixerm̃ am̃
uerũ ꝓpterea duas uarietates inuellegert debemus
s. unã. Sed dehis hacienus. nc̃ ad ꝓposita redeamꝰ.
Questio tua si rite recordor talis erat ut scire optares
utrũ nã statĩ in pͥmo sabb. MAR. sit ieuinandũ. etiã¬

Expanded text:
incognita erat Latina lingua, aderantque Latini quiincognita erat Latina lingua, aderantque Latini quibus incognita erat Graeca: alteram propter unanimitatem utriusque populi. Duodecim lectiones dicuntur propter duodecsententiarum varietates. Sex lectiones sunt tantummodo in sententiis. Neque enim si dixerimus Amen, verum, propterea duas veritates intelligere debemus, sed unam. Sed de his hactenus nunc ad propositum redeamus. Quaestio tua, si rite recordor, talis erat, ut scire optares utrumnam statim in primo Sabbato Martii sit jejunandum, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tũ inquit commendatũ ẽ pnori populo in otio cor¬
poralit celebrandũ. ut figura eẽt sanctificatiõnis in
requie sp̃s scĩ. Nlusquã enĩ legimus in genesi sc̃ificatio¬
nẽ ꝑ omnes priores dies. sed de solo sabbato dictũ ẽ.
sc̃ĩficatio inseptimo die cõmemorata ẽ ubi requies
cõmendat᷑. Nunc de lectonib uid eamus. In .iiii. fer
duȩ lectiones legunt᷑. ut hi qui in sabbato s̃ c̃secrandi
ammoneant̃. ut notitiã legis & ꝓphetarũ habeant.
quȩ maxime in quarta actate iugebant. Ũ. feria
una tantũ legitur. quia lex et ꝓphetia in uno euangelio
recapitulant᷑. quod nunc in .ui. mundi actaie p̃dicat᷑
et legit̃. De .xii. lectionib quȩ p̃titulant in sacramen¬
tario dic sabbati. sic in litenis patrũ repperit scriptũ
UI. lectiomes ab antiquis romanis grece aclatine lege¬
bant̃. Qui mos apud c̃stantin opolim hodieq seruat.
ꝓpter duas causas. unam quia aderant greci. quibus

Expanded text:
tum tamen commendatum est priori populo in otio corporaliter celebrandum, ut figura esset sanctificationis in requiem spiritus sancti. numquam enim legimus in Genesi sanctificationem per omnes priores dies, sed de solo sabbato dictum est:sanctificatio in septimo die commemorata est, ubi requies commendatur. Nunc de lectionibus videamus. In quarta feria duae lectiones leguntur, ut hi qui in Sabbato sunt consecrandi, admoneantur ut notitiam legis et prophetarum habeant, quae maxime in quarta aetate vigebant. Sexta feria una tantum legitur, quia lex et prophetia in uno Evangelio recapitulantur, quod nunc in sexta mundi aetate praedicatur ac legitur. De duodecim lectionibus, quae praetitulantur in tario die Sabbati, sic in litteris Patrum reperitur scriptum: « Sex lectiones ab antiquis Romanis Graece ac Latine legebantur qui mos apud Constantinopolim hodieque servatur propter duas causas: unam, quia aderant Graeci quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs & amplificet tantam gr̃am: ut si quod adhuc etiã
in quo ȩccła ofendat obstaculũ restare senseritis. eadẽ
cautela ꝓpellere uelitis et industria. De cetero oratio¬
nib ur̃is et sc̃ĩ ex aminis sub ur̃o regimine mellificantis
recreari optamus. It qui nunc sub crucis habitu assi
piscis parte cibamini. ut quandoq fauo mellis digni
habeamini. me quoq alonge haud strenue certante
& interdum statione relicta loco cedenit̃ p̃cib ur̃is
reuocare ueditis sollicite rogamus. IT Ĩ RATIO OT¬

Expanded text:
nus et amplificet tantam in vobis gratiam, ut, si quod adhuc etiam, in quo Ecclesia offendat, obstaculum restare senseritis, eadem cautela propellere velitis et industria. De caetero, orationibus vestris et sancti examinis sub vestro regimine mellificantis recreari optamus; et qui nunc sub crucis habitu assi piscis parte cibamini, ut quandoque favo mellis digni habeamini, me quoque a longe haud strenue certantem et interdum statione relicta loco cedentem, precibus vestris revocare velitis, sollicite rogamus.
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. ante iciuniũ sic̃ in italie regionib nos ipsi agere audiui¬
mus ac uidimus ł potius in ipsa dom̃ quando uigilia celebra¬
tur. cum ymnis matutinalibus primo mane possint adim¬
plen: tã misticas rationes.iii. ebdomadarũ euacuar debe¬
ciũ haberet. Introitus memento. in nullo autentico inue¬
nit̃ antiphonario. Sed ipsũ osficũ aquodã plibituẽ suꝑ¬
additũ. id eoq nec summopere ẽ curandũ. si prationabilio¬
ricausa aliquando fuerit intermissũ: Uacat enĩ ista quem
.xii. lectiones. quib tam̃ minime desunt lectumes epistola

Expanded text:
tertia ante jejunium, sicut in Italiae regionibus nos ipsi agere audivitertia ante jejunium, sicut in Italiae regionibus nos ipsi agere audivimus ac vidimus, vel potius in ipsa Dominica, quando vigilia celebratur cum hymnis matutinalibus, primo mane possint adimpleri, tam mysticas rationes quatuor hebdomadarum evacuari debecium haberet. Introitus, Memento, in nullo authentico invenitur Antiphonario; sed ipsum officium a quodam pro libitu est superadditum, ideoque nec summopere est curandum, si pro rationabiliori causa aliquando fuerit intermissum. Vacat enim ista, quemduodecim lectiones; quibus tamen minime desunt lectiones Epistolar
Abbreviated transcription (Latin):
re ualebit. hunc morẽ tota pene ut seriur obseruat
gallia ac ipsa ciuitas romana quonda mundi domina.
ea nescio qua decausa aliter agerent: placentina tam̃
ut ipse ego eodẽ intempore & audiendo et uidendo
cognoui. aliisq ualiȩ ciuitatb antiq instuutionis re¬
gulã seruantib Sed et abbas. NTAIGTRUS. uir non
parue auctoritatis nr̃is temporib ꝓpriũ suꝑ hac re.li¬
bellũ composuit. in quo ut asserunt qui illũ legerui
ꝓbabilib argumentis eos conuincit contra patrũ in¬
stituita agere. qui plusquã .iiii. dominicos dies ad
dñi debere celebran. ut illa .iiii. nocturnalia officia.
ł sc̃i euangelii seu apłi lectio in illa dom̃ quę uacat
possint impleri. facili responsione potest eneruari.
Quis enĩ nom uideat in congruũ ualde eẽ ꝓpt̾ tria uł
.iii. responsona que retro actis ebdomadȩ dieb si tamen ita
uisu fuent decantari. ł sci cuangelii scu apłi lectio: que ser¬

Expanded text:
re valebit. » Hunc morem tota, tota pene, ut fertur, observat re valebit. » Hunc morem tota, tota pene, ut fertur, observat Gallia ac ipsa civitas Romana, quondam mundi domina, stea nescio qua de causa aliter agerent: Placentina tamen, ut ipsi ego eodem in tempore et audiendo et videndo cognovi, aliisque Italiae civitatibus antiquae institutionis regulam servantibus. Sed et abbas Herigerus, vir non parvae auctoritatis nostris temporibus, proprium super hac re libellum composuit, in quo, ut asserunt qui illum legerunt, probabilibus argumentis eos convincit contra Patrum instituta agere, qui plus quam quatuor Dominicos dies AdvDomini debere celebrari, ut illa quatuor nocturnalia officia vel sancti Evangelii, seu Apostoli lectio in illa Dominica, quae vacat, possint impleri, facili responsione potest enervari. Quis enim non videat incongruum valde esse propter tria vel quatuor responsoria, quae retroactis hebdomadae diebus, si tamen ita visum fue
Abbreviated transcription (Latin):
nia c̃gruis honoribus p̃cedamus. Siquis uoluent nr̃a
dicta infringere. quasi non sint .iiii. ebdomadę plenę
amemorata dom̃. usq in natiuitatẽ dñi. uidet᷑ mihi ig¬
narus eẽ regulae sacrę scripture. quȩ aparte totum
solet implere. His uerbis satis dat̾ intellegi quod
hanc sacit scripiurȩ regulã quȩ ñ solum a parie totũ
s etiã aliquando ex toto partẽ significat. hi transcendant qͥ in
Adstipulat̾ huic narrationi illud samosissimi acsapientis¬
simi calculatoris domni uidelicet bedę argumentũ. si
iamen ipsius & ñ alterius eẽ concedius. toio pene orbi
ui puto notissimum. Notũ sit inquit: omnib homini¬
bus. ui qui cumq aduentũ dñi diligenter uoluerit cęle¬
brare. uideat ut nec anie.U.łe.o tc̃. incho u. nec .iii.
nonas ipsius mensis transeat. sed in his .uii. dicb ubi¬
cumq dics dominicus aduenerit. ibi sine dubio celebra¬

Expanded text:
nia congruis honoribus praecedamus. « Si quis voluerit nostra nia congruis honoribus praecedamus. « Si quis voluerit nostra dicta infringere, quasi non sint quatuor hebdomadae plenae a memorata Dominica usque in Nativitatem Domini, videtur mihi ignarus esse regulae sacrae Scripturae, quae a parte totum solet implere. » His verbis satis datur intelligi quod hanc sacrae Scripturae regulam, quae non solum a parte totum, sed etiam aliquando ex toto partem significat, ii transcendant qui inAstipulatur huic narrationi illud famosissimi ac sapientissimi calculatoris, domni videlicet Bedae, argumentum, si tamen ipsius et non alterius esse conceditur, toto pene orbi, ut puto, notissimum. « Notum, inquit, sit omnibus hominibus ut quicunque Adventum Domini diligenter voluerit celebrare, videat ut nec ante V Kal. Decemb. inchoet, nec III Nonas ipsius mensis transeat, sed in his septem diebus, ubicunque dies Dominica advenerit, ibi sine dubio celebra
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝑ quatuor elementa. aut ruit ad mala corporalia.
aut surgit adbona. Qua ꝓpter hortat nos ut dixi aue¬
tor memoratus. ut siusq modo torpuimus neglegentia.
dehinc surgamus ad mNiidandam domũ nr̃am. ut qui¬
non excitatus ẽ in .U. ebdomada. saltẽ surgat in .iiiiͦ.
Ipsum enim sonat lectid quȩ legit᷑ in .iiii. ebdomada. Sci¬
mus quia hora ẽ iã nos de somno surgere. et rl. Non du¬
bito ꝓpterea cantorẽ in memorata ebdomada cũ tuba
sua exaltare uocẽ. Ad te leuaui animã mea. ut ex¬
cuet eos qui in .v. ebdomada sopore neglegentiȩ opp̃s¬
si sunt : quomodo nr̃am domũ p̾parare debeamus. in se¬
quentib memorata lectio monstrat. Non in cõmessatio¬
nibus et ebrictatibus. non incubilibus & in pudicitus. ñ
inconienuone & emulatione. Sed induimini dnm iũa
xp̃m. Candẽ p̾parationẽ inculcat in aras cordis nñ sa¬
medio templi tui. ut reparationis nr̃ȩ uentura sollem¬

Expanded text:
ita per quatuor elementa aut ruit ad mala corporalia, ita per quatuor elementa aut ruit ad mala corporalia, aut surgit ad bona. Quapropter hortatur nos, ut dixi, auctor memoratus, ut, si usque modo torpuimus negligentia, dehinc surgamus ad mnon excitatus est in quinta hebdomada, saltem in quarta surgat. Ipsum enim sonat lectio quae legitur in quarta hebdomada: Scimus quia hora est jam nos de somno surgere , et reliqua. Non dubito propterea cantorem in memorata hebdomada cum tuba sua exaltare vocem: Ad te levavi animam meam, ut excitet eos qui in quinta hebdomada sopore negligentiae oppressi sunt. Quomodo nostram domum praeparare debeamus in sequentibus memorata lectio monstrat: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemulatione, sed Eamdem praeparationem inculcat in aures cordis nostri Sadiam tuam in medio templi tui, ut reparationis nostrae ventura solem
Abbreviated transcription (Latin):
q sensibus nr̃is. Illices formę. intrant poculos. Suspicio
gluuies polluit. Etactũ. crudelitas. In sordib ñ uult ha¬
bitare. rex uenturus. nisi ita purgetur hospiciũ. ut nec
saltem puluis taliũ fantasmatũ remaneat . ñ dignabitur
hospes uenturus intrare. in illud. Ideo scribit auctor quin
dere quinq sensus nr̃os ab omni uito. et parare mansi¬
onẽ dignã regi & dño atq uero ꝓphetę. De ipso rege
dicit prima lectio. Ecce dies ueniunt dicit dominus. &
suscitabo dauid germen iustũ. & regnabit rex et sapi¬
enserit. Et uerũ. de dño. It hoc ẽ nomen quod uoca¬
bunt eũ. dñs ustus nr̃. Et iterũ in euangelio de ꝓphe¬
ta. Quia hic ẽ uere ꝓpheta qui uenturus c̃ inmundũ.
Auctor missalis siue antiphonarii eandẽ p̃parationẽ hor¬
tat nos faccre ꝑ .iiii. ebdomadas. Sic̃ enim homo inter¬
nuntus .u. sensibus acl anima bene aut male operatur.

Expanded text:
que sensibus nostris. Illices formae intrant per oculos, suspicio que sensibus nostris. Illices formae intrant per oculos, suspicio os nos ingluvies polluit, per actum crudelitas. In sordibus non vult habitare rex venturus, nisi ita purgetur hospitium ut nec saltem pulvis talium phantasmatum remaneat, non dignabitur hospes venturus intrare in illud. Ideo scribit auctor Lectidere quinque sensus nostros ab omni vitio, et parare mansionem dignam regi et Domino atque vero prophetae. De ipso rege dicit prima lectio: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et suscitabo David germen justum, et regnabit rex, et sapiens erit . At verbunt eum, Dominus justus noster. Et iterum in Evangelio de propheta: Quia hic est vere propheta, qui venturus est in mundum. « Auctor Missalis sive Antiphonarii eamdem praeparationem hortatur nos facere per quatuor hebdomadas. Sicut enim homo internuntiis quinque sensibus ad animam bene aut male operatur;
Abbreviated transcription (Latin):
Nocturna uero quarta. ut superius dixi ꝑdies dominicos
Aucior lectionanii excitat sidẽ nr̃am ad recolenda dñi
tes mundi. Auctor missalis qui nominat gregorialis &
antiphonarii nos iangit. ut recolamus natiuitatẽ dñi
celebratam ꝑ tres ordines librorũ scilicet legis. ꝓpheta¬
rum & psalmoꝵ. nec non & ꝑ quartũ idẽ principium
cuangelii. in quo narrat᷑ gabrihel archangelus missus ad
brihel missus ad manã uirginẽ. narrans ei concepiionẽ
saluatoris nr̃i. & cętera talia. ũq ad ipsã nauiuitatẽ. Nẽ¬
pe & ipsa .iiii. ebdomada. hoc ẽ quę ꝓxima ẽ ante na¬
tiuitatẽ dñi siue in qua celebrat᷑ singularis ẽ. habet in
matittinali officio ꝑuna quãq feriã antiphonas ꝓprias
in psalmis. Et alio modo auctor lectionani docet nos
quã fortis sit dñs qui uenturus ẽ ad nos & intraturus
domũ nr̃am ut in ea habitet. quã solemus sordidare quin¬

Expanded text:
nocturna vero quatuor, ut superius dixi, per dies Dominicos. nocturna vero quatuor, ut superius dixi, per dies Dominicos. Auctor Lectionarii excitat fidem nostram ad recolendum Domites mundi. Auctor Missalis qui nominatur Gregorialis, et Antiphonarii, nos tangit ut recolamus Nativitatem Domini celebratam per tres ordines librorum, scilicet legis, prophetarum et psalmorum; necnon et per quartum, id est, principium Evangelii, in quo narratur Gabriel archangelus missus ad ni, et Gabriel missus ad Mariam virginem , narrans ei conceptionem Salvatoris nostri, et caetera talia usque ad ipsam Nativitatem. Nempe et ipsa quarta hebdomada, hoc est, quae proxima est ante Nativitatem Domini, sive in qua celebratur, singularis est; habet in matutinali officio per unamquamque feriam antiphonas proprias in psalmis. Et alio modo auctor Lectionarii docet nos quam fortis sit Dominus, qui venturus est ad nos, et intraturus domum nostram ut in ea habitet quam nos solemus sordidare quin