comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s eciã uracõnabiliũ cõsueuant agͣs¬
tia corda mãsuest̾e. ad eo ut dũ inter
domesticos secretius eũ cõtigissec hr̃e
cõniuiũ ⁊ delc̃arecur in hibaritate
caroꝵ. passeres adeũ sine tͤpidatõe
destende̾nt. ⁊ mẽse reliqͥas ab eius
manu collige̾nt: Discederent aln
sacuriaccedent alui saturandi. Qd̾
ab eodẽ ueqͣꝙ iactancia propalabat᷑
nu̾toꝵ. sed id dñs agi certa disꝑt su¬
erat utilitate comauancium ut
hoc alusq freꝙͣcissims per hunc
xp̃ifamulũ iusis miraculis. sese
dĩcis freꝙͣcius stude̾nt mancipa¬
pare seruicus¬
T ic uir batissimꝰ cũex more quo
dau pastorali sollercia tempore.¬
prochias cu cũiret. ut si negligent̾
aliqͥd in dñus cultib ag̾etur fidebis
xp̃i seruus agnostẽt. in uicũ cal¬
miciatũ noĩe ipĩus accessit studu
deuotc̃e ubi dũqͥdem cecus ab eo mi¬
sericordie postulass opẽ. cepit qua du¬
dũ captꝰ excit̾at ĩfestatõne demõis
uexacõne torqueri corporis Tunc

Expanded text:
d etiam irrationabilium consueverant agrestia corda mansuescere, adeo ut dum inter domesticos secretius cum contigisset habere convivium, et delectaretur in hilaritate charorum, passeres ad eum sine trepidatione descenderent, et mensae reliquias ab ejus manu colligerent, discederent alii saturi, accederent alii saturandi. Quod ab eodem nequaquam jactantia propalabatur meritorum, sed id Dominus agi certa disposuerat utilitate convivantium, ut hoc aliisque frequentissimis per hunc Christi famulum visis miraculis, sese dominicis ferventius studerent mancipare servitiis. Hic vir beatissimus, cum ex more, quodam tempore pastorali solertia parochias circumiret, ut si negligenter aliquid in divinis cultibus ageretur, fidelis Christi servus agnosceret, in vicum, Calmiciacum nomine, ipsius accessit studii devotione. Ubi, dum quidam caecus ab eo misericordiae postulasset opem, coepit, qua dudum captus exstiterat infestatione daemonis, vexatione torqueri corporis. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
curautur langorib Pb̾r euidẽ loci
nõie becto. balueũ ex ipĩus ꝑuteo qd̾
iufra ecclaui hic sauctꝰ marcir edi¬
disse traditur sibi parari precepit.
Q. uopꝰ ꝙͣ ablutus est balueo. sic elã¬
guit. ut usqr ad aum t̾uimũ egro¬
tus iacuisse. nec adhuc ꝑstẽ post¬
es reuiguisse constitit. Quor stõꝵ
corꝑa uno dudũ sarcofago recondi¬
ta. tempe seulfi archiepĩ leuancur
eterra. humo pͥus sponce patest̃a.
⁊ loculo in quo iacebant ult᷑ sursũ
quem baructuis inde barnabas sb̃¬
sequti ferũcur: cũ beniradius cui
ta men benagius noniẽ: ĩ testaĩ¬
to suo ꝓpͥa ip̃ius mamiuelut mi¬
bilegitur pstͥpto. repꝑit᷑ caraxatũ.
huiꝰ enĩ ip̃e testĩ auctoritate. rerũ
suaꝵ ħedem. rem̃sem fecit ecclam.
cuni frĩs sui filio. quẽ in sacro fõte
sub gr̃e sempitorne tradicione. se
cõmemorat suscepisse. Inc̾ ceca u̾o
ua sargenteũ ab añcessore suo scẽ
recordacõis ep̃obarnaba. sibut me

Expanded text:
languoribus. Presbyter ejusdem loci, nomine Betto, balneum ex ipsius puteo, quem infra ecclesiam hic sanctus martyr edidisse traditur, sibi parari praecepit, quo postquam ablutus est balneo sic elanguit, ut usque ad anni terminum aegrotus jacuisse, nec adhuc perfecte postea reviguisse constiterit. Quorum sanctorum corpora uno dudum sarcophago recondita tempore Seulfi archiepiscopi levantur e terra, humo prius sponte patefacta, et loculo, in quo jacebant, ultro sursum quem Barucius, inde Barnabas subsecuti feruntur; tum Bennadius, cujus tamen Bennagius nomen in testamento suo, propria ipsius manu velut inibi legitur perscripto, reperitur caraxatum. Hujus enim ipse testamenti auctoritate, rerum suarum haeredem Remensem fecit Ecclesiam cum fratris sui filio, quem in sacro fonte, sub gratiae sempiternae traditione, se commemorat suscepisse. Inter caetera vero vas argenteum ab antecessore suo sanctae recordationis episcopo Barnaba, sibi, ut me
Abbreviated transcription (Latin):
celebͥtatis ugilias st̃s cẽꝑius exur¬
gẽtes. custodes ipiũs eccłie dorunẽ¬
tes. ostia qͦ diligẽter obserata repx
riũt. Q. ueq diuciꝰ obcerendo pul¬
saudes dũ nemuiẽ respõsa datem
denitꝰ accpiũt. domũ pbũ petunt.
portãq crebris incucientes ictib.
⁊ tecta lapidib u̾berãtes. ubi nł¬
lum sibi quipendat excitare pre¬
ualent: dempli ianuã repecunt.
quãspon ⁊ patẽtem reꝑientes.
accẽsa hi. ⁊r ia cũcta uident. sed
auctorer facti nemmeni in¬
tus aspi unt. D ic post ora¬
cioner/ . gracias agentes

Expanded text:
celebritatis vigilias fratres temperius exsurgentes, custodes ipsius ecclesiae dormientesriunt. Quaeque diutius obterendo pulsantes, dum neminem responsa dantem deintus accipiunt, domum presbyteri petunt portamque crebris incutientes ictibus, et tecta lapidibus verberantes, ubi nullum sibi qui pandat excitare praevalent templi januam repetunt; quam sponte patentem reperientes, accensa luminaria cuncta vident; sed auctorem facti neminem intus aspiciunt. Sicque post orationem Christo gratias agentes
Abbreviated transcription (Latin):
est effcũs. Cũctos suꝑaus cõdiscipu¬
los moꝵ nat̾rtate ac ten uoleucie
caritate. ppłoꝵ studens turbas uita¬
re at solitariꝰ in reclusione dñode¬
seruire s uod⁊ obtinuit. hĩtaq sca.
cõuersatõis studus adolestens puis ĩ¬

Expanded text:
est effectus. Cunctos superans condiscipulos, morum maturitate ac benevolentiae charitate, populorum studens turbas vitare, atque solitarius in reclusione Domino deservire, quod et obtinuit, habitaque, sanctae conversationis studiis adolescens pius, in
Abbreviated transcription (Latin):
tib suis. ⁊ qui miniftri tũt uide¬
bantur impietatis. possent tulto¬
res noniũq pretatis. sectatoresq
fieri ueritatis Seip̃m paratum
esse depromens. ut bonu indecet
pastorem pro ouib aiam pon̾e.
presertemq uitam centempn̾e
quacinus ipi pectatoꝵ ueniã
⁊ salutem setum mentur eter¬
nam accipere: Aderat etiam
germana ĩua beata eutropia uͥgo
⁊pifti satratissima. que ob tasti¬
tatis uiuitõnem. sanctissimini
semꝑ muttande ⁊ adherendo se.¬
quebatur episcepui. ut ⁊ ab
Muritalib aliena nequicis. a dñs
seruaretur pinitas mentis ⁊ a
carualiũ corruptẽne delectatõm.
tergeretur ĩmimis integritas

Expanded text:
tibus suis, et qui ministri tunc videtibus suis, et qui ministri tunc videbantur impietatis, possent cultores nonnunquam pietatis, sectatoresque fieri veritatis. Seipsum paratum esse depromens, ut bonum decet pastorem, pro ovibus animam ponere , praesentemque vitam contemnere, quatenus ipsi peccatorum veniam et salutem secum mererentur aeternam accipere. Aderat etiam germana sua beata Eutropia, virgo Christi sacratissima, quae ob castitatis munitionem, sanctissimum semper imitando et adhaerendo sequebatur episcopum, ut et ab spiritalibus aliena nequitiis a Domino servaretur puritas mentis, et a carnalium corruptione delectationum tegeretur immunis int
Abbreviated transcription (Latin):
na p̃sciens reuelatione. remor
subuercendam cuntatem: cs̃¬
solaus ĩfacigabiliter. dñi suppli¬
cabat clemencie. quacinus hec
tribulacio mortis temporarie:
non ad iudiciũ. sed ad indul¬
genciam ꝑfistentib in uera
si dei confessione. proficeret.
.Pro amme pugnare salute: non
armis inuisibilib. sed probiu doceᷤ
morib. non corporalium fiducie in¬
ruin. s spiritalium exercitatõne
uirtutum. Banc fuꝑnam nisto
i nidicio pectantiũ scełib extitatã
demonstrans indignatõem. tertũ
Calutis id predicans esse cõsilunr
p̃nna ꝑcepturi. Exortans eos spe
Calutis eterne presentem deuotissie
Cufferre tribulatoẽm. ut qͦ seipõs
ad hanc offerre momentaneam
necem quo debitam rtatibus ppe¬
tue dampnatõis. euadere meri¬
rentur ultionem. Quacinus
eis mors presens non suppliciĩ.
scd auiaꝵ fieret perhempne
remedium: Pro innicis etiã ad¬
mouens exorare. ut tandem ali¬
quando resipiscen̾t ab nnquita¬

Expanded text:
na praesciens revelatione, Remorum na praesciens revelatione, Remorum subvertendam civitatem, consolans eos, infatigabiliter Domini supplicabat clementiae, quatenus haec tribulatio mortis temporariae, non ad judicium, sed ad indulgentiam, persistentibus in vera fidei confessione proficeret; pro animae pugnare salute, non armis visibilibus, sed probis docens moribus, non corporalium fiducia virium, sed spiritalium exercitatione virtutum. Hanc supernam justo Dei judicio, peccantium sceleribus excitatam demonstrans indignationem. Certum salutis id praedicans esse consilium,praemia percepturi. Exhortans eos, spe salutis aeternae praesentem devotissime sufferre tribulationem, ultroque seipsos ad hanc offerre momentaneam necem, quo debitam reatibus perpetuae damnationis evadere mererentur ultionem, quatenus eis mors praesens, non supplicium, sed animarum fieret perenne remedium. Pro inimicis eos etiam admonens exorare, ut tandem aliquando resipiscerent ab iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑsonqni su aui in cautis ꝑicłis
fugti dignioren. ut pote gra ex cel¬
lentem indicans. ne uinisteriũ
in hus maxime ꝑiculis netest ari¬
um ac debitũ subtruhetur ecclesie
nõ ut m̾cenarius uidens lupum
ueientem. dimissis ouib fugit. sed
ut ꝑastor benus. pro groge sibi cre¬
dico aminaui ꝑatissimus obtulit.
Et qd̾ melius agendũ iuenr po¬
tuit sedulas ad dñm pro se suisq
fundere preces elegit: facigatis
igitur tandem preliacorib ĩpu¬
guatõne cõtraua excubus. ⁊ medi¬
a. furentibq crecunquaq hosti¬
bus at fortiter bello cõcutientibus
urbem. mino terroris cedio ci¬
uitas inmu̾sa pertulsa ad sauctis¬
sium nichasiũ. in or̃onib pro¬
stratum decurrũt. futuram ps¬
gauoꝵ uictoriam pertimescen¬
tes. et auxilũ consolacõrs ab eo
uelut a patit filii requirentes
interrogant. quid utihus consi¬
in faciendum deternat. suit ser¬
aut ad mortem usq pro salu¬
de urbis. diuicare: Beatus
audem inchasius celitus diui¬

Expanded text:
is fuga digniorem, utpote gratia excellentem, judicans, ne ministerium in his maxime periculis necessarium, ac debitum, subtraheretur Ecclesiae. Non, ut mercenarius videns lupum venientem, dimissis ovibus fugit, sed ut pastor bonus, pro grege sibi credito animam paratissimus obtulit . Et quod melius agendum invenire potuit, sedulas ad Dominum pro se suisque fundere preces elegit. Fatigatis igitur tandem praeliatoribus impugnatione continua, excubiis et inedia, furentibusque circumquaque hostibus, ac fortiter bello concutientibus urbem, nimio terroris taedio civitas universa perculsa, ad sanctissimum Nicasium in orationibus prostratum decurrunt, futuram paganorum victoriam pertimescentes, et auxilium consolationis ab eo velut a patre filii, requirentes. Interrogant quid utilius consilii faciendum decernat, aut seraut ad mortem usque pro salute urbis dimicare. Beatus autem Nicasius coelitus divi
Abbreviated transcription (Latin):
cãces. tãti scełis unidices aspiei¬
entes. ip̃aqͦͤ. horrẽdo reboan ce bu¬
silica souitu. Relõs gͦ passim spo¬
lus t̾rita wanda egmĩa. dũ
diumã mecuũt ultõnem. irreuo¬
cabiliter ꝑ diu̾sa fugientes. mua¬
sam trepid deserent ciuitatem¬
.Qua diu sic mauẽce solitaria. rͥa¬
nis qͥ ad municões mõciũ fugerãt.
ĩcursiones paganoꝵ trepidãci
paganes u̾e̾ celestes qͦs ibi pertu¬
lerant. horrores ꝑcimescencibz
sub dĩna dũ carat angłica qr cu¬
stodia. scõꝵ seruabant᷑ mibi mrͣ¬
tirũ corꝑa. ita ut in noctibus a

Expanded text:
cantes, tanti sceleris vindices aspicientes, ipsa quoque horrendo reboante basilica sonitu. Relictis ergo passim spoliis, territa Wandalorum agmina, dum divinam metuunt ultionem, irrevocabiliter per diversa fugientes, invasam trepidi deserunt civitatem. Qua diu sic manente solitaria, Christianis qui ad munitiones montium fugerant, incursiones paganorum trepidantibus, paganis vero coelestes quos ibi pertulerant horrores pertimescentibus, sub divina duntaxat angelicaque custodia, sanctorum servabantur inibi martyrum corpora; it
Abbreviated transcription (Latin):
pro uirib ad coronaui martiru
ꝑue exhorta tõnib annuabant:
⁊ agonem inctorie siun dño pre¬
cibus cõmendabant. Dei tandẽ
detreto indicio irruptõnis die
dum pagauor furibundũ beatꝰ
presul inchasnis iruere crmpe¬
rit impetum. sancti spiricus uir¬
tute roboratus alina comicãte
sorore. cum hẏmins ⁊ canticis spi¬
ritalibus ad hostiũ basilice sc̃e:
dei genitricis marie. quam ab
eodem in huiꝰ urbis arte fun¬
dataui memorauimꝰ craditur
occurrisse. Dumq dĩne deditus
salmodie. uersum dño dauiticũ
pia uoce decarat inquiens Adhe¬
sit paunũto aĩa mea. mox in ĩe¬
quente gladro ceruitem cesi uer¬
bum pietatis ab ere non defecit.
capite in terram cadente. ĩmuorta¬
litatis ut traditur seutenciani
si mitigatam ⁊ pulcheitudinem
suami seu paganeꝵ litib reser¬
uatam. suꝑ eũ sacerdotis inter¬
fectorem insiliens anaguoq da¬
more increpitans. ⁊ ad marci¬
in sui besluui ꝓuocans: sacͥlegi
alaꝑa faciem ꝑcussi oculos diumi

Expanded text:
viribus ad coronam martyrii piis exhortationibus animabant, et agonem victoriae suae Domino precibus commendabant. Dei tandem decreto judicio irruptionis die, dum paganorum furibundum beatus praesul Nicasius irruere comperit impetum, sancti Spiritus virtute roboratus, alma comitante sorore, cum hymnis et canticis spiritalibus ad ostium basilicae sanctae Dei genitricis Mariae, quam ab codem in hujus urbis arce fundatam memoravimus, traditur occurrisse, dumque divinae deditus psalmodiae, versum Domino Davidicum pia voce decantat, inquiens: Adhaesit pavimento anima mea , mox, insequente gladio cervicem caesi, verbum pietatis ab ore non defecit, capite in terram cadente, immortalitatis ut traditur sententiam si mitigatam, et pulchritudinem suam ceu paganorum litibus reservatam, super eumdem sacerdotis interfectorem insiliens, magnoque clamore increpitans, et ad martyrii sui bellum provocans, sacrilegi alapa faciem percussi, oculos, divini
Abbreviated transcription (Latin):
sugieus atq cõpre hensus. nõ nega
tuebat enĩ pocius antistes scĩssiiꝰ
ne se des ence. lapides unuu extingue¬
mẽbra spiritali uictu ne carent᷑. qmͣ
ne niẽbr a corꝑis sui hostili ĩpeessa ĩpecu
torqrentur ꝑacus ad utrũq. ut si
non poss hic calix tnͣsire. fieret uolũ¬
tas eiꝰ. qui mali aliquid non potest
uelle. Nec requirtbat que sua sunt:
.ẜ mirttans eũ qui drxit. non que¬
ro qd uͥ utile est. s quod młcis ut
sa lu fant: Et ne magis fugiẽdo
ob eꝵ eremplo qmi uiuendo pro¬
desset officio. nilla racõne con¬
seusit esse fugiendum. Neq tẽ¬
est. etiam si caueatur. s eternã
que potest. si cͣauea tir etiam nẽ

Expanded text:
ugiens, atque comprehensus non negavit tuebat enim potius antistes sanctissimus, ne se deserente, lapides vivi exstinguemembra spiritali victu necarentur, quam ne membra corporis sui hostili oppressa impetu torquerentur. Paratus ad utrumque, ut, si non posset hic calix transire, fieret voluntas ejus , qui mali aliquid non potest velle. Nec requirebat quae sua sunt, sed imitans eum qui dixit: Non quaero quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Et ne magis fugiendo obesset exemplo, quam vivendo prodesset officio, nulla ratione consensit esse fugiendum. Neque temest, etiamsi caveatur, sed aeternam quae potest si non caveatur
Abbreviated transcription (Latin):
refata benagio batissimꝰ sucte¬
deus renugius. mibuendis ad
fidem p̃fulgidũ surrexit lumeu gẽ¬
tib. Quem diuma pietas. ut for¬
tus qͦ poeta noster assit nõ
ꝑecur. elegit. Incm̃ ut mõtanuᷤᷤ
quidem moͣch᷑ dũleuissimo sopore
pulsatus. ut mratri sue brnedicte
cilime ꝙ mascłm conceptura eẽt
ueridica relatõne p̃dice̾t. ⁊ nomen
ens uel raĩtum de signaret. hic
itaq mõtanꝰ in reclusione solitari¬
am uicã ducens. ieuinus. iugilus

Expanded text:
aefato Bennagio beatissimus sucdens Remigius, imbuendis ad fidem praefulgidum surrexit lumen gentibus. Quem divina pietas, ut Fortunatus quoque poeta noster asserit , non retur, elegit; in tantum, ut Montanus quidam monachus, dum levissimo sopore it admonitione pulsatus, ut matri suae benedictae Ciliniae, quod masculum conceptura esset, veridica relatione praediceret, et nomen ejus vel meritum designaret. Hic itaque Montanus in reclusione solitariam vitam ducens, jejuniis, vigiliis
Abbreviated transcription (Latin):
scłi gloriantez. monica salutis auit
cordis ad fructifitãdũ nõ adnuitũc
ĩmo ꝑiturrs ĩ liciti occupatonibus
nec uera uite q u lecifera peccaci
mala nou oderant ueras:cͥtari bo¬
tare deũq ꝓdolor in hus omubus
aut metuebant offende. Et eue
subito eisdera ꝓsꝑitatis c̃ porib
dei offensionis iram u diuerias
iundicatura ꝓuĩcias intendõne
ctu ulẽta wandaloꝵ multitudo.

Expanded text:
saeculi gloriantes, monita salutis, aure cordis ad fructificandum non admittunt: imo perituris impliciti occupationibus, nec vera vitae, quin lethifera peccati,mala non oderant, vera sectari botare, Deumque, proh dolor! in his omnibus haud metuebant offendere. Et ecce subito ejusdem prosperitatis temporibus, Dei offensionis iram in diversas vindicatura provincias, intentione truculenta, Wandalorum multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
tũslaca sunt p̃ter alia plura
florere spͤtatur groꝵ insignib
requẽcib De successoribus¬
nãtib. eccłie pupis nr̃e lacta¬
ta. duisisq opp̃ssa fluctib qui
caput uix actolłe pota̾t ꝙͣto se¬
des ip̃a temꝑ rectore uacua
digno resederit haud facilepẽ¬
dit᷑. Adeo ut pꝰ pmissos nr̃e sidei

Expanded text:
translata sunt, praeter alia plura florere spectatur gratiarum insignibus. CAPUT V. De successoribusnantibus, Ecclesiae puppis nostrae jactata, diversisque oppressa fluctibus, quoniam caput vix attollere poterat, quanto sedes ipsa tempore rectore vacua digno resederit, haud facile panditur, adeo ut post praemissos nostrae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
uercens uͥtute seditamn̾ marti¬
xiI. motꝰ penitẽtia retepit opor¬
tune. qd̾ largiri p̃supsit ĩcongrue
redibitaq sacroꝵ qua dempserat
portion. ber ad nissã ress atur
sibire. Apud duodeciacũ qͦ ucũ
hoꝵ cõstru ta decore stõꝵb silica

Expanded text:
martyrum, motus poenitentia recepit opportune, quod largiri praesumpsit incongrue, redhibitaque sacrorum quam dempserat portione, liber ad jussa relaxatur abire. Apud Duodeciacum quoque vicum horum constructa decore sanctorum basilica
Abbreviated transcription (Latin):
honoriñce dirigẽte. dũ ioer idẽ
pbi age̾t. ab obina qͣdã muliere
salutatus obnire ĩportimeq
ab ea rogatꝰ est ut hoꝵ ẽ eddem
pignerũ condonaret. Qͥ diu mi¬
tatim diffen̾s mł̾ieri⁊ ĩpbitate
tãdem deuictꝰ. sacͦx cinepprii¬

Expanded text:
honorifice dirigente, dum iter idem presbyter ageret, ab obvia quadam muliere salutatus, obnixe importuneque ab ea rogatus est, ut horum sibi quiddam pignorum condonaret. Qui diu nutatim differens, mulieris improbitate tandem devictus, sacrorum ciner
Abbreviated transcription (Latin):
regis. qñ ad ende basilicã p̃diorũ.
donaria plura legutur tradita
cta pbri titulũ. deo seruiẽcui cetu
dignoscit᷑ insignita uiroꝵ. Nonul¬
lis etia alus tẽpla locis splẽdent
honore decorata. qm̃ signis płibs.
menorus ipõꝵ suas excole̾ ftudue¬
rũt acꝙ munire possessiones: sͦ¬

Expanded text:
regis, quando ad eamdem basilicam praediorum donaria plura leguntur tradita.cta presbyteri titulum Deo servientium coetu, dignoscitur insignita virorum. Nonnullis etiam aliis templa locis, eorum splendent honore decorata, quoniam signis pluribus memoriis ipsorum suas excolere studuerunt atque munire possessiones.
Abbreviated transcription (Latin):
Eaͣ uo̾ corꝑa dñs cilpin archie¬
sepulcrũ ipoꝵ decent̾ sirgento.
decorauit ⁊ auro. Altare u̾o qd̾
ante tũbam eorũdẽ stat mediũ.
scĩ mauri fertur reliqͥis ⁊honce
cio renitere: Cuuis ossa ĩ eccła bĩ
celsim seruãtur depõĩta: Cap̃aũt
iułra ciuitatem iutra lẽ dei gẽitti

Expanded text:
ero corpora donus Tilpinus archiesepulcrum ipsorum decenter argento decoravit et auro. Altare denique quod ante tumbam eorumdem stat medium, sancti Mauri fertur reliquiis et hontio renitere. Cujus ossa in ecclesia beati Celsini servantur deposita. Caput autem infra civitatem intra beatae Dei genitri
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus eẽs senteniaurut gla¬
dio int̾ficen̾tur Illi autẽ cum
magna fiducia ꝑducti ft̾ extͣ cni¬
tatẽ ĩ uia que appelłatiu cesare¬
a. in locũ qui buxitus dicitur.
ibi nãq martiri auit eos. sub

Expanded text:
ladio interficerentur. Illi autem cum magna fiducia perducti sunt extra civitatem, in via quae appellatur Caesarea, in locum qui Buxitus dicitur, ibique martyrizavit eos, sub
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uerꝰ ipm oportet confiteri non¬
.Tu gͦ ne putes artib tius seꝑa¬
ri a caritate ⁊ reguo dei. Hoc aũt
tibi notũ sit qr qua hora nos pu¬
tas mortificari. tũc unusicim᷑¬
. sicut illi qui te hestua die inter¬
ttĩ sunt. ⁊ uiuũt in celis: Te gͦ

Expanded text:
et verus, ipsum oportet confiteri nos. Tu ergo ne putes nos artibus tuis separari a charitate et a regno Dei. Hoc autem tibi notum sit quia, qua hora nos putas mortificari, tunc vivificamur, sicut illi qui a te hesterna die interfecti sunt, et vivunt in coelis. Te ergo
Abbreviated transcription (Latin):
torq̃or ꝓ noĩe xpĩ. quia uidi decũ.
loquentes uiros sꝑlẽdidissios.
dũ tecũ loq̃rentur magnalia dei.
illiꝰ qui regnat in celi Tunc
p̃ses ut indit se esse ꝯsusũ dix
Sistatur appollinaris. Afferte
aũt mͥ plumbũ bulliens. ⁊ effũ¬
dice in os ipñus. ut nõ talia u̾¬
ba lo qͣtur: Cũq allatũ fuisset
plunbũ bullieus: ⁊ missũ in
ore ipiũs fc̃m est frigidũ tan¬
ꝙ glacies. Hiso aũt hoc mira¬
culo. mulcicudo magna credi
dix it. Ducite illos ĩ carcem. usqr
dũ ego ꝑtracteur qͦ supplicio in uer¬
ficientur: Cũ aut̃ duoeͥntur:
plurima turha li q̃ bat᷑ eos fleus
⁊ dicens S uustũ iudiciũ qd uici¬
dit ĩ cuntatẽ istam. ꝑcucti sũt

Expanded text:
or pro nomine Christi, quia vidi tecum loquentes viros splendidissimos, dum tecum loquerentur magnalia Dei illius qui regnat in coelo. Tunc praeses, ut vidit se esse confusum, dixit: Sistatur Apollinaris: afferte autem mihi plumbum bulliens, et effundite in os ipsius, ut non talia verba loquatur. Cumque allatum fuisset plumbum bulliens, et missum in ore ejus, factum est frigidum tanquam glacies. Viso autem hoc miraculo, multitudo magna crediddixit: Ducite illos in carcerem, usque dum ego petractem quo supplicio interficiantur. Cum autem ducerentur, plurima turba sequebatur eos flens et dicens: O injustum judicium quod incidit in civitatem istam! Perducti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtiz aretur indit celos aꝑtos⁊
audnnt angłm dicendam sibi
Besitus es appollinaris. qͥcredidi¬
fti. Heati om̃s qui tincti st̃ ĩ aqua.
in qua tu purificatꝰ es: S̾ͥ cũq ħc
nocte hic baptizatꝰ fuit crastina
die in ꝑadiso suscipietur: hoc
aũt dcm om̃s qͥ ibidem aderant.
audierunt ⁊ gena flectentes
dixerunt: Parte nobis dñe. d̾s noft̃¬
⁊ pr̃a muam tuam hus. qͥ diligunt
nom̃ tun. Alda aũt die iussit p̃ses
adduci eos ante tribunal suũ As¬
tentib aũt illis p̃ses dixit. Stul¬
ci hoĩes. que uos res cutũuenit
ut credatis in hoĩem crucifixun
qui sub poncio pylato multa per¬
passus eit. noiussume aũt cruci¬
snus asserit᷑. Tunc illi requii¬
derunt dicẽtes. Uidimꝰ i hac
nocte angelũ dei loquentem cum
scis. quos tu tenes in carceui. ⁊ ip̃i
augłi dixerũt nobis. Hodie ituros
in ꝑadisum ⁊ accepturos coronas.
quas oculi tui uide non niebũtur
Preses uo̾ iracundia pleuꝰ uissit

Expanded text:
etur, vidit coelos apertos, et audivit angelum dicentem sibi: Beatus es, Apollinaris, qui credidisti, beati omnes qui tincti sunt in aqua, in qua tu purificatus es. Quicunque hac nocte hic baptizatus fuerit, crastina die in paradiso suscipietur. Hoc autem dictum omnes qui ibidem aderant audierunt, et genua flectentes, dixerunt: Parce nobis, Domine Deus nostrdiam tuam his qui diligunt nomen tuum. Altera autem die jussit praeses adduci eos ante tribunal suum. Astantibus autem illis praeses dixit: Stulti homines, quae res vos circumvenit, ut credatis in hominem crucifixum, qui sub Pontio Pilato multa perpessus est, novissime autem crucifixus asseritur? Tunc illi responderunt, dicentes: Vidimus in hac nocte angelum Dei loquentem cum sanctis quos tu tenes in carcere: et ipsi angeli dixerunt nobis, hodie ituros esse in paradisum, et accepturos coronas quas tui oculi videre non merebuntur. Praeses vero iracundia plenus, jussit
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ est ui corpe meo tanꝙͣ oles
ꝑunctus sũ Unus suĩt de ppis
cedentibr noĩe appolliuaris. uidit
duos augelos stãtes ad latus eiꝰ
⁊ dicentes illi. Confortare chuno¬
sustines penas. ut uideas q̃ agũ¬
tur in celis: Erige caput tuũ.
⁊ uide. Aspiciens aũc scũs thimo¬
theus iidit celos sꝑtes ⁊ ihm̃i ad
dertam pat̾s coronã tenentem ex
lapidib p̃ciosis ac dicẽtenis. Thi¬
mothee hec quã uides tibi ꝑaca
est. Accipies illam t̾cia die ĩminẽ¬
te de manib meis: Et angeli
dixerunt ei. Cõfortare chinioche
Et abierũt in celos Appolliua¬
ris uo cũ hec uidisẜ ꝓcidens ad
pedes eiꝰ dixit ei Dñe thimoche

Expanded text:
meo, tanquam oleo perunctus sim. Unus autem de ipsius caedentibus, nomine Apollinaris, vidit duos angelos stantes ad latus ejus, et dicentes illi: Confortare, Timosustines poenas, ut videas quae aguntur in coelis: Erige caput tuum, et vide. Aspiciens autem sanctus Timotheus vidit coelos apertos, et Jesum ad dexteram Patris coronam tenentem ex lapidibus pretiosis, ac dicentem sibi: Timothee, haec quam vides, tibi parata est. Accipies illam tertia die imminente de manibus meis. Et Angeli dixerunt ei: Confortare Timothee, et abierunt in coelos. Apollinaris vero cum haec vidisset, procidens ad pedes ejus, dix
Abbreviated transcription (Latin):
cam sundasse fercur ecclstar ⁊
b̾ni syniciũ colłaboratorem ⁊ co¬
oꝑacorem suũ imbi cõstituisse
.Qͥ q pt̃ eiusdẽ sc̃ĩ syxti decessũ
nepote suo ut ferũt stẽ diuiciano
suessomi a se põtifice ordinaco.
quĩ nouiter ĩstituta remẽsis ec¬
desia. lacde adhuc ten̾a forer so¬
uebat pignora nec dũ ad omis
põcificale ꝑfendũ robusta reuus
archicpiscopalẽ ea cogẽte uccia¬
te subut cachedram. Ubi ꝑ aĩa
salude sidelider elalor aus bonũꝙ
certamem decertans. cũ decesso¬
re. ut in celis ita ecia meruit
in terris hẽre cõsorcium. uius¬
q enisdeui dempli tũbe. sortitus
cũ be syrto sepulcrũ. S uoꝵ post¬
modũ mn̾tis basilice domꝰ ip̃oꝵ
claris illustrata nurałis nõnul¬
tata. cłicoꝵ ꝑiter enicuit nimi¬
sterus decorata. S uoꝵ nõ nũꝙͣ
comini son acu p̃sulis temꝑe ibi o

Expanded text:
cam fundasse fertur ecclesiam, et beatum Sinicium collaboratorem et cooperatorem suum inibi constituisse; quique post ejusdem sancti Sixti decessum, nepote suo, ut ferunt, sancto Divitiano Suessoni a se pontifice ordinato, quoniam noviter instituta Remensis ecclesia, lacte adhuc, tenera forte fovebat pignora, necdum ad onus pontificale perferendum robusta, Remis archiepiscopalem ea cogente necessitate subiit cathedram. Ubi pro animarum salute fideliter elaborans, bonumque certamen decertans, cum decessore, ut in coelis, ita etiam meruit in terris habere consortium, unius ejusdemque templi tumbaeque sortitus cum beato Sixto sepulcrum. Quorum postmodum meritis basilicae domus ipsorum claris illustrata miraculis, nonnultata, clericorum pariter enituit ministeriis decorata. Quorum nonnunquam domni S
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a cruciatũ cõfite̾tur dormenta
nifens int̾ cet̾a ꝙ illi ques preses
ꝓ apĩ noĩe se putal at occide ipsi
penaliter eũ iudicatur eent. Et pre¬
ses dicet. Ergo tu uidex eris mei
Ego te occidem et qͥs erit qui tee¬
ripiat de manib meis. Acus chi¬
motheus respondit. Dñs meus
cui crede potest libarx me In te
aũt debita cormenta ĩmiidet Itm
dum per supplicia iuulta cruciari
nissus finss ait ad iudicẽ: Q nͣte
tu mͥ ampliora cornita intułis tã¬
to amplius refrigium p̃stabit dus.
cui credo. Et cũ cedetur a mnustͥs.
exclamauit ince magna dicens
Aspice dñe ⁊ ⁊ uide que infert dy¬
abolus seruotuo ne me d̾e lnqͣs
ne dicant hoĩes ubi est deus eiꝰ.
Preses demq nolit calce uiua ⁊
aceto asꝑgi plagas ip̃ius. Scũs

Expanded text:
 confiteretur tormenta, inferens inter caetera, quod illi, quos praeses pro Christi nomine se putabat occidere, ipsi poenaliter eum judicaturi essent: et praeses diceret: Ergo tu judex eris mei? Ego te occidam; et quis erit qui te eripiat de manibus meis? Sanctus Timotheus respondit: Dominus meus cui credo, potest liberare me; in te autem debita tormenta immittet. Iterum, dum per supplicia multa cruciari jussus fuisset, ait ad judicem: Quanto tu mihi ampliora tormenta intuleris, tanto amplius refrigerium praestabit Dominus, cui credo. Et cum caederetur a ministris, exclamavit voce magna, dicens: Aspice, Domine, et vide quae infert diabolus servo tuo, ne me derelinquas, ne dicant homines: Ubi est Deus ejus? Praeses denique jussit calce viva et aceto aspergi plagas ipsius. Sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
tentus ⁊ qd̾ noue legis ppoitũ hõib
suadet cĩ uentus hinic niuus pͥnci¬
ꝑũ legũq seui̾tate uexatus opum
ꝙͣs polliotatõne demptat responsũ
qd̃ olmi ab eccłie pͥncipe didicerat m¬
probo incussũ suꝑue nũdmatori
grẽ repende non dimuit: Diuicie
inqͥens tue decũ sint in ꝑditõne .⁊
ibis cũ ip̃is in rneuiD em̃ meus

Expanded text:
tentus et, quod novae legis propositum hominibus suaderet, conventus. Hinc minis principum legumque severitate vexatus, opum quoque pollicitatione tentatus, responsum quod olim ab Ecclesiae principe didicerat, improbo incussum supernae nundinatori gratiae, rependere non timuit, divitiae, inquiens, tuae tecum sint in perditionem, et ibis cum
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratũ est ibi nadis reꝑtis
finitneo cosilia. nt si possont. cas¬
telliiu cui p̃erat que titurius les¬
tus expugnaient. pontemq inter¬
ciden̾t. Suum potussent agros
remoꝵ popularent᷑ qͥ magno nobis
tarios q pontem traducit. atq ad
eos contendit. Acriter in eo locopu
equitatu c̾cũuentos int̾fecerũt Item
in eadem historia libro te no cesar la¬
bienmũ legatũ intreuiros qui pror¬
nii reno sunt eũ equitatu mit¬
tit. Huic mandat remos reliqͦsqre
belgͥas. adeat. atqr in officio centi¬
neat. Item in uͦ. Tantam om̃i uo
liuuntatis cõnnutatõnem cesar sci¬
licet actulit. ut p̃terea duos ⁊ remoᷤᷤ
quos p̃cipuo semꝑ honore tesar hũit

Expanded text:
demonstratum est. Ibi vadis repertis, demonstratum est. Ibi vadis repertis, sunt, eo consilio, ut, si possent, castellum, cui praeerat Quintus Titurius legatus, expugnarent pontemque interciderent . Si minus potuissent agros Remorum popularentur, qui magno nobis tariosque pontem traducit, atque ad eos contendit. Acriter in eo loco puequitatu circumventos interfecerunt. » Item in eadem Historia libro tertio: « Caesar Labiennum legatum in Treviros, qui proximi Rheno sunt, cum equitatu mittit. Huic mandat Remos reliquosque Belgas adeat, atque in officio contineat. » Item in V: « Tantam omnium voluntatis commutationem, Caesar scilicet, attulit, ut praeter Heduos et Remos q
Abbreviated transcription (Latin):
fabuẽt ł nuiuciũ cũ legionibus
duab urrectus collocat infuꝑ ⁊
absq ad inceraetõnem pene remo ͤ¬
ꝓ salute romanoꝵ certasse orisii
etiam libro .uĩ. astipulatur eo p̃lio
contͣ romanos cula̾nt. deuictũ
exercitũ instuurau̾ant. magnã
renior manũ que aurilio rouia¬
nis erac assereus trucidatam.
Remos deuq prelus fortes ep¬
timosq fuisse ioculatores. sed ⁊ ad
bella ciuilia quib pãpeio suꝑato
monarchiam tocius ut fercur
orbis obtinuit. ꝙrsare muitãte
Molliter admussum claudit tar¬
bellicꝰ equor & ua mouec ga¬
udet ꝙ a moto sautonus heste
Et bitures longisq leues saxo¬
nes in armis: Eptunus excus¬
so leucus reni q lacerto optima
gens flexis sequana frems ⁊ do¬
tilis rector monstrati belgaco
apd̃ echincos tunc temꝑis
tanti habitũ remoꝵ ppłmi quĩ ⁊
sipud pͥmos eccłie dei ꝓpagatores
fices constat semꝑ honore deco¬
ratos. adeo ut ip̃e b̾atissimus

Expanded text:
Fabium et L. Minutium cum legionibus Fabium et L. Minutium cum legionibus duabus in Remis collocat. » Insuper et usque ad internecionem pene Remos pro salute Romanorum certasse, Orosius etiam libro VI, astipulatur, eo praelio os tulerant, devictum exercitum, instauraverant, magnam Remorum manum, quae auxilio Romanis erat asserens trucidatam. Remos denique praeliis fortes, optimosque fuisse jaculatores: sed et ad bella civilia quibus Pompeio superato, monarchiam totius, ut fertur, orbis obtinuit, Caesare invitante Molliter admissum claudit Tarbellicus aequor, Signa movet, gaudetque amoto Santonus hoste. Et Biturix, longisque leves Axomes in armis, Optimus excusso Leucus Remusque lacerto. Optima gens flexis in gyrum Sequana frenis, Et docilis rector rostrati Belga coapud ethnicos tunc temporis tanti habitum Remorum populum, quin et apud primos Ecclesiae Dei propagatores, fices constat semper honore decoratos, adeo ut ipse beatissimus
Abbreviated transcription (Latin):
tos obsidesꝙ mictunt dep̃catorit
renuis. ua quor erant dientela: Et¬
dem ferunt respousa. que uidelicet
seneues obsidib imperatis. Prin¬
tipatũꝙͣ remos antiqͥtus inter
sibi suntimos temusse constat¬
E ed ⁊ apud romanir ad ipm̃ obt¬
musse sictũq sibi legitur in p̃missa
tam uis qm̃ detus historia. Et ĩ
eodem libra .uiiͦ. S equam pͥncipa¬
tum diuiserant. in eor locũ remi
ppli adusus romanes conspirasse
consiliũq bibract hũisse leguntur.
illi nullatenꝰ adesse uoluere. ꝙ ami¬
ciciam romanor sequebancur:
In necessitatib auĩt cepias eos ro¬
manoꝵ sustentasse proditur. Ut ĩ
qͥnto huiꝰ historie: liho. Quo anno
frum̃tum ꝓpter siccitates angus¬
tius ꝓuenerat coactus cẽsar sci¬
licet aliter a suꝑiorib ãms exer¬
citũ in hiberius collocare legiones¬
q in plures cuntates distribuere
Et hus uuam in mori nos ducẽdã
fabio legato dedit. alcũui ini̾nos
labieno. In donsimo treuirorum

Expanded text:
tos, obsidesque mittunt, usi deprecationibus Remis, in quorum erant clientela. Eadem ferunt responsa, quae videlicet Senones, obsidibus imperatis. » Principatum quoque Remos antiquitus inter sibi finitimos tenuisse constat. Sed et apud Romanos id ipsum obtinuisse, auctumque sibi legitur in praemissa, tam jus, quam decus, historia, ut in eodem libro VI: « Sequani principatum dimiserant; in eorum locum Remi populi adversus Romanos conspirasse, conciliumque Bibracte habuisse leguntur, illi nullatenus adesse voluere, quod amicitiam Romanorum sequebantur. In necessitatibus autem copias eos Romanorum sustentasse proditur, ut in quinto hujus historiae libro: « Quo anno frumentum propter siccitates angustius provenerat, coactus est, » Caesar scilicet, « aliter ac superioribus annis, exercitum in hibernis collocare, legionesque in plures civitates distribuere. Ex his unam in Morinos ducendam, C. Fabio Legato dedit; alteram in NerviLabieno in confinio Trevirorum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ filus nõ aliã diguitatis Cłam ñ
aliud aliqͥd ĩtꝑalib luctis tam de¬
siguonter concupisc̾e cernebat᷑.
aureliauẽsium pontifex. Aniaiͥ
seruatius tungrensis ancistes
aluiq ñ nulli uͥtutib insignes:
qͥ hãc iudignatois dei suis nũtis
ac p̃cib irãduu differre certaue
onẽ ⁊ uer dei cl̾tum ꝑpenitecram
reuocarent. ac tãte ⁊ setutoĩs et
dine adnmau̾sionis gladiũ ab
ecclie ceruicib auotarent. Sed

Expanded text:
am dignitatis gloriam, non aliud aliquid in temporalibus lucris tam desideranter concupiscere cernebatur, Aurelianensium pontifex Anianus, et beatus Servatius Tungrensis antistes, aliique nonnulli virtutibus insignes, qui hanc indignationis Dei, suis meritis ac precibus, iram diu differre certaveronem et verum Dei cultum per poenitentiam revocarent, ac tantae persecutionis et divinae animadversionis gladium ab Ecclesiae cervicibus avocarent. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
teri diu̾sis diuera temꝑib pͥnci¬
pes enis editrres uel amꝑlifiea¬
tores extitere urbis auteui ur̃e
nonien duro cortoꝵ qͦndam dc̃m
cesanis astruitur historia in qra
libro serto sic legitur. Eactis legio¬
nib exertitum cesar durocortoꝵ
locum gallie uadicto. de cõnrato¬
ne senõnũ ⁊ carmitũ questionẽ
habere instituit: Ethitus ecdan
in cos mogͣphia sic memorat:
A mediolano ꝑ alpes coctias uiẽ¬
toꝵ imp̃m. cc .xxxiii q̃ fiunt

Expanded text:
teri diversis diversi temporibus princiteri diversis diversi temporibus principes, ejus editores vel amplificatores exstitere. » Urbis autem nostrae nomen Durocortorum quondam dictum, Caesaris astruitur Historia, in qua libro sexto sic legitur: « Vastatis regionibus, exercitum Caesar Durocortorum locum Galliae indicto, de conjuratione Senonum et Carnutum quaestionem habere instituit. » Aethicus etiam in Cosmographia sic memorat: « A Mediolano per Alpes Cottias Vientorum, M. P. CCCXXXIII, quae fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
amspicio Haut e si quidem cignũ bonã
ii. ꝓgnosim ꝓdere ferũt ut emibus:
Cignns in auspicus semꝑ letissimis
ales. Hũc optant naute q se nõ tuer¬
git in undas. Anseres qr nocturnas
excubias celebrant qͣs cantus assi¬
duitate testantur: Demiq romana
etiam capitolia gollo seruasse res¬
duntur ab hoftr Netintrũ tn urbie
nr̃e conditõnem uol origiem nõ
atur plerũq dissensio condicione
ut eiꝰ diligenter egnosci nõ possit¬
a iustim origo. Nam salustirs urbem inquit
romani sicut ego accepi condide
atq ħita uere micio t̾idiaui. qui
enest duce sedib incertis. uaga¬
bantur. Aln dicunt ab eurandõ
scdm quod uirgilius Tmic rex
eurandrus romane conditor ar¬
cis Ambrosma qͣ in libro histo¬
riarum sic loquitur dicens. Ro¬
mulus cum inter pactores. latrõ¬
beni exiguam in palatare monte
conftituit. conditam cuntatem
ex noĩe suo Romam uocauit. Iost
hũc tullius hostib esti abiecto ad
telio monte simpliauit. indocs ce¬

Expanded text:
quidem cygnum bonam prognosim prodere ferunt, ut ait Aemilius: Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales. Hunc optant nautae, quia se non mergit in undas. Anseres quoque nocturnas excubias celebrant, quas cantus assiduitate testantur. Denique Romana etiam capitolia Gallo servasse traduntur ab hoste. Nec mirum tamen, urbis nostrae conditionem vel originem non atur plerumque dissensio, ut ejus diligenter agnosci non possit origo. Nam Sallustius : « Urbem, inquit, Romam, sicuti ego accepi, condidere atque habitavere initio Trojani, qui, Aenea duce, sedibus incertis vagabantur. » Alii dicunt ab Evandro secundum quod Virgilius : Tunc rex Evandrus Romanae conditor arcis. Eutropius quoque in libro Historiarum sic loquitur dicens: « Romulus, cum inter pastores latrobem exiguam in Palatino monte constituit, conditam civitatem ex nomine suo Romam vocavit. Post hunc Tullus Hostilinte, ampliavit. Indeque cae
Abbreviated transcription (Latin):
ten acissima priscis olim tẽporib
a micicia imictum. prelibate ni lu
cesaris historia libris hoc ipsũ
a stipulantib ubi legitur. sto scili
te. remos qui ꝓtnuui gullie ex
belgis sunt ad eum legatos.
tis sue nusisse. ⁊ se suaq oĩs offrut
ui fidem atqr aiiticiam ppłi roma
ni oĩs cõiurasse ꝑ atesqz esse ⁊ obsi¬
des dare. ⁊ impetata face ⁊ oppidis
ictipe. ⁊ Grumento cet̾roq rebus Iu¬
uaret Reliquos q belgas in arans¬
nes qͥdem frẽs cõsinngumeos q su¬
es qui eodem uire eisdem legib utã¬
tur. unũ magistratũ cum illis
habeat dot reregotuint eui tũ
coactas ad se uenur uidit. neqr
iam longe ahesse. sib hus quos
inserat exploratores. en ab renuꝰ
cognorsit. Flumenaugenain¬

Expanded text:
tenacissima priscis olim temporibus amicitia junctum, praelibatae Julii Caesaris Historiae libris hoc ipsum astipulantibus, ubi legitur: « Eo, scilicte, Remos, qui proximi Galliae ex Belgis sunt ad eum legatos tis suae, misisse, et se suaque omnia offerentes in fidem atque amicitiam pnum coniurasse, paratosque esse et obsides dare et imperata facere et oppidis recipere et frumento ceterisque rebus iuvare; reliquos omnes Belgas in arnes quidem, fratres consanguineosque suos, qui eodem jure, eisdem legibus utantur, unumque magistratum cum illis habeant, deterrere potuerint, quin cum coactas ad se venire vidit, neque jam longe abesse, ab his, quos miserat, exploratoribus et ab Remis cognovit, flumen Axona
Abbreviated transcription (Latin):
ut pate du̾sis ocmupatdib p̾pediti hi¬
ernali ꝙ glacialis gelu rigoris obst̾cti.
cararatoꝵ insuꝑ ĩdigentia coartari.
uet& terrere moras opusculoꝵ. tũ uo¬
rerum nõ ailli scriptoꝵ magis in
retiartatõne suoꝵ ꝙ mediatione
demorati ferantur libroꝵ. Sed nec
sbbuc ad ꝑstmi om̃s me puco ebauinas¬
se tñdas ⁊ si quã reppetientur scͥpto¬
ris forde uicia iduste uẽs poterunt
e purgari sagacia: Nou en ita me¬
ꝑfectũ reor ad ungue forem ꝑscructa¬
torem. ut ferrt nolim si quẽ diligẽ¬
crorem: u ehmendis uitus inuenero
cor rectorem Igitur quia sanchtatiˢ
uestre cuta tautitatem nr̃am pro¬
fusa uidetur exubetasse dilectio. hũc
studn nr̃ fructum ur̃i dignũdigi
tutaminis delegare patrocimo ut
que a nra sunt dicta in tenebris
hiunilitate. sib industrie uestrt sub¬
linutate dicantui in linmue:¬

Expanded text:
utpote diversis occupationibus praepediti, hiemali quoque glacialis gelu rigoris obstricti, charaxatorum insuper indigentia coarctati. meorum terere moras opusculorum, cum veterum nonnulli scriptorum magis in retractatione suorum, quam meditatione demorati ferantur librorum. Sed necm me puto eliminasse mendas; et si qua reperientur scriptoris forte vitia, industriae vestrae poterunt expurgari sagacia. Non enim me ita perfectum reor ad unguem fore perscrutatorem, ut ferre nolim si quem diligentiorem in eliminandis vitiis invenero correctorem. Igitur quia sanctitatis vestrae circa tantitatem nostram profusa videtur exuberasse dilectio, hunc studii nostri fructum, vestri dignum duxi tutaminis delegare patrocinio, ut quae a nostra sunt dicta in tenebris humilitate, ab industriae vestrae sublimitate dicantur in lu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut sacri cauones ⁊ huiꝰ sc̃e eccłie
ofticutõnes docent: Et nullus per ul
umꝙͣ tempus tibi uel remẽsietłie.
de reb ad illam debite ꝑtinentibus.
diuisionem uel iuolenciam sicut
autea factum fuit facͥe presumat
Nam si qd̵ non credimꝰ siquis ille
fuerit. qd̾ contra hanc urãm p̃ceptõ¬
nem cemano ausu uonire dempta¬
uerit nisi se cito ⁊ marime post cõ¬
motõnem correx̾it sciat se a ecerno
dei iudicio anachematis uraculo
esse innodatum. Si quie u̾o aplica
seruau̾it p̃cepta ⁊ normana recte
⁊ orthodore fidei fu̾it assequtꝰ bñdic¬
tõms grãm ꝯsequatur. hec a nobis¬
diffinica ꝑ huiꝰ nr̃e confirmatõns
uanda esse mandamꝰ. In iuĩgimꝰ
etiam frat̾ntati tue: ut quia de or¬

Expanded text:
sicut sacri canones et hujus sanctae ecclesiae sicut sacri canones et hujus sanctae ecclesiae constitutiones docent. Et nullus per ullum unquam tempus tibi, vel Rhemensi ecclesiae, de rebus ad illam debite pertinentibus divisionem vel violentiam, sicut antea factum fuit, facere praesumat. Nam si, quod non credimus, si quis ille fuerit qui contra hanc nostram praeceptionem temerario ausu venire tentaverit, nisi se cito et maxime post commonitionem correxerit, sciat se aeterno Dei judicio anathematis vinculo esse innodatum. Si quis vero apostolica servaverit praecepta, et normam rectae et orthodoxae fidei fuerit assecutus, benedictionis gradiffinita per hujus nostrae confirmationis conservanda esse mandamus. Injungimus etiam fraternati tuae, ut quia de or
Abbreviated transcription (Latin):
ullo iudicio sine consensu roma¬
ni pontificis. si ad hauc scãm sedem
romanam que caput esse dignos¬
cͥitur orbis terre. appellau̾it ĩ p̃o
idicio: Sed in sola subiectiona ro¬
man pontisicis ꝑmanens. dyoce¬
sim ⁊ ꝑrochiam remẽsem adn¬
fultus ex ista sc̃a. s ea auctorita¬
te. scdm scõs canones ⁊ huiꝰ sanc¬
de sedis p̃cepcõnes tibi subiectos
ita certes ⁊ ftudeas gub̾nare. ut il
dire: Euge serue bone ⁊ fidelie
quia suꝑ pauca fisti fidelis. supͣ
multa de cousticuara. intra in
gaudima dm̃ dei cui. Etqd̃ ad
urãm nociciam ꝑduxisti. quia aid
alios epõs de ip̃a dyocesi remensi
quidã acciꝑiebant ordinatõnes
⁊ hẽbant in debita refugia. ⁊ ho. per
oĩa prohibemus s sicut sacra do¬
cet auctoritas ⁊ in synodis cõꝓĩ¬
cialibus ꝯuocandis ⁊ faciendis. ⁊ in
ordmatõnib ac dnudicacõib remẽ¬
sis eccłia. ⁊ arthiep̃c qui in ea cõstitu¬
tus fu̾it talem hẽat auctoritatem

Expanded text:
ullo judicio sine consensu Romaullo judicio sine consensu Romani pontificis, si ad hanc sanctam sedem Romanam, quae caput esse dignoscitur orbis terrae, appellaverit in ipso judicio. Sed in sola subjectione Romani pontificis permanens, dioecesim et parochiam Rhemensem, adjfultus ex ista sancta sede auctoritate, secundum sanctos canones et hujus sanctae sedis praeceptiones, tibi subjectos ita certes et studeas gubernare, ut illdire: Euge, serve bone et fidelis, quia in pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam, intra in gaudium Domini tui. Et quod ad nostram notitiam perduxisti, quia ad alios episcopos de ipsa dioecesi Rhemensi quidam accipiebant ordinationes, et habebant indebita refugia, et hoc per omnia prohibemus; sed sicut sacra docet auctoritas, et in synodis comprovincialibus convocandis et faciendis, et in ordinationibus ac dijudicationibus, Rhemensis ecclesia et archiepiscopus qui in ea constitutus fuerit talem habeat auctoritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
bĩ petri pͥncipis apłoꝵ. cui daca
di soluendiꝙ potestas pcc̃a hoñti
in celo ⁊ n terra confirmani. atq
solidamiꝰ remensem eccl̃am. sicut
ł antiqͥtus funt metropolim per¬
mansuram: ⁊ pͥmã sue dioceseos
sedem esse . Eceqͣm in eaem sede
cooꝑ ante deo ordinatus es. pͥma¬
tem ip̃ius dyocesis esse cũ omib
ciuitatib. que ab antiquo tẽpe¬
re remensi metropoli eccłie sub¬
iecte fu̾nt. acq eciam ꝑpecius tẽpo¬
rib tibi ⁊ successorib tus sit cõ¬
furmatum: Et hoc interdicẽtes
ut nullus audeat nirta sc̃oꝵ ca¬
nonũ traditõnem ex alio epãtu.
ibidem tnͣslatar aut costituere
epm̃ post tuam de hoc scło euo ca¬
tõnem neꝙ aliquis tuas ꝑrochi¬
as aut ecclĩas uel ciuitates subtͣ¬
here. neq di ocesim remensem.
ullo ũꝙ qpre diuidere. s integia
maneat. sicut antiqͥtꝰ funt ⁊ sacͥ
canones ⁊ p̃decessoꝵ nrõꝵ firma¬
uit ⁊ nr̃a firmar auctoritas: Er
deicere. sine canoĩco in dicio ⁊ neqꝑ

Expanded text:
 cui data est di, solvendique potestas peccata hominum in coelo et in terra , confirmamus atque solidamus. Remensem ecclesiam sicut et antiquitus fuit, metropolim permansuram, et primam suae dioeceseos, sedem esse, et te qui in eadem sede, cooperante Deo, ordinatus es, primatem ipsius dioecesis esse, cum omnibus civitatibus quae ab antiquo tempore Remensi metropoli ecclesiae subjectae fuerunt, atque etiam perpetuis temporibus tibi et successoribus tuis sit confirmatum. Et hoc interdicentes, ut nullus audeat juxta sanctorum canonum traditionem, ex alio episcopatu ibidem translatare, aut constituere episcopum post tuam de hoc saeculo evocationem. Neque aliquis tuas parochias, aut ecclesias, vel civitates subtrahere, neque dioecesim Remensem ullo unquam tempore dividere, sed integra maneat, sicut antiquitus fuit, et sacri canones et praedecessorum nostrorum firmavit et nostra firmat auctoritas. Et dejicere sine canonico judicio, et neque
Abbreviated transcription (Latin):
e quo eciam p̃fatus adrianꝰ
papa in p̃memorata epla ad
tilpinũ aichiepin post illa que
suꝑius pͥmissa sunt ita subnfert
sancte memore bonefacius archie¬
piscopus ⁊ legatus sancte romane
eccl̃ie ⁊ p̃fatus amabilissimus ful¬
radus francie archipbr: tempore
antecessoꝵ nr̃oꝵ Zacharie ⁊ stephi
successoris illius multũ laboraui̾t¬
. lit bone memorie p̃decessor ut̃ dõ¬
nus zacharias ꝑslliũ archiepõ rem̃si
sus nõ finit. sed magis contra de¬
ep̃o funit ⁊ res eccł̃ie de illo ep̃atu
ablate sunt ⁊ ꝑ laicos diuise st̾.
sicut ⁊ de alne epãtib. maxime¬

Expanded text:
De quo etiam praefatus Adrianus De quo etiam praefatus Adrianus papa in praememorata epistola ad Tilpinum archiepiscopum, post illa, quae superius praemissa sunt, ita subinfert : « Sanctae memoriae Bonifacius archiepiscopus et legatus sanctae Romanae Ecclesiae, et praefatus amabilissimus Fulradus Franciae archipresbyter, tempore antecessorum nostrorum Zachariae et Stephani successoris illius, multum laboraverunt, ut bonae memoriae praedecessor noster domnus Zacharias pallium archiepiscopo Remsus non fuit, sed magis contra Deepiscopo fuit, et res ecclesiae de illo episcopatu ablatae sunt, et per laicos divisae sunt, sicut et de aliis epi