comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dͥ ideo certe nõ dubitat. qm̃ mice¬
r a est ⁊ beata er̃ desiderat. Nec
obaliud fieri eat hoc pocse᷑ inci
quia est mutabixis. Nam ci mu¬
tabilis nõ eẽt. cicut er beata mi¬
sera . sic ermicera beata eẽ ñ pos¬
set. Et quid eam fecisset mise¬
ram cub omĩpotente ⁊ bouo dũo

Expanded text:
d ideo certe non dubitat, quoniam misera est, et beata esse desiderat: nec ob aliud fieri sperat hoc posse, nisi quia est mutabilis. Nam si mutabilis non esset, sicut ex beata misera, sic ex misera beata esse non posset. Et quid eam fecisset miseram sub omnipotente et bono Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
ciaa ⁊ccĩtate ueritatis. qui do die
renonatur: tͣnccert amorem
tp̃alib ad et̾ua. a nicibilib ad
nare atq miuuere illis q ce tat¬
tate alligare diligent̾ incistit.
Tantũ autẽ facit. qnͣtũ diuiuito
adinuatur. Dei quiire sententia
est. cine me nich̾ potestis eacere
¶In quo. ꝓuectu ⁊ acteiru teuentem
mediatoris fidem cum dies uite
cendus ad dñi qm coluit ⁊ ab eo
ꝑ ficiendus excipietur ab angłis
scĩs. incoruptibile corpus iufiue
ceculi lõ ad penam: e ad głiam
recepturus. Iu hac quiipe iuagi

Expanded text:
anctitate veritatis, qui de die renovatur, transfert amorem a temporalibus ad aeterna, a visibilibus ad enare atque minuere, illisque se charitate alligare diligenter insistit. Tantum autem facit, quantum divinitus adjuvatur. Dei quippe sententia est: Sine me nihil potestis facere . In quo profectu et accessu tenentem Mediatoris fidem cum dies vitae cendus ad Deum quem coluit, et ab eo perficiendus excipietur ab Angelis sanctis, incorruptibile corpus in fine saeculi non ad poenam, sed ad gloriam recepturus. In hac quippe
Abbreviated transcription (Latin):
rit. cinlet ei erimus: qm̃i uidebi¬
uius euui sicuti est. Hiuc apparet
tũc in ista rmnagine deifieri eiuo
plenã eimulitũ diuẽ. qñ eiꝰ pleuã

Expanded text:
rit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Hinc apparet tunc in ista imagine Dei fieri ejus plenam similitudinem, quando ejus plenam
Abbreviated transcription (Latin):
est reualescerenteniq alind
est iufixũ telũ de corꝑe de iuepe.
Aliud uulnꝰ quo eo ecm̃ est. ccda
curacione sanare: ita prima cu¬
ratio est cã  emou̾endi languo¬
ris qd̾ ꝑ om̃ium eit indulgentiam
qd̾ eit paulatim ꝓficie udo nireno

Expanded text:
alescere; itemque aliud est infixum telum de corpore demere, aliud vulnus quod eo factum est secunda curatione sanare: ita prima curatio est causam removere languoris, quod per omnium fit indulgentiam quod fit paulatim proficiendo in re
Abbreviated transcription (Latin):
reccando iusticiam ⁊ scĩtatem ue¬
ritatiõ amicit. ꝓpt̾ qd̾ txc ymago
de foruus ⁊ decolor Etã est. Hanc¬
recipit: cinure rormaturaltq re¬
si uolunt. qĩ aliud eit mens. ali
qui mens nõ cit. ad qm ꝑtiuẽt
ymaganacõnos ciles corporũ.
De auodicit ad corinchios ubidͭ
Si autẽ orauero liugua ep̃e mie
us orat. mens autem mea infruc¬
tuora est. Hoc enĩait. quͣdo id qd̾
dr̃. uõ inteiligitur. quia nec dici
pt̃ nisi corpalium nocũ ymagi¬
p̾remãt Dicitur ⁊ hominis aĩa
nato capite: tradidit cp̃m.

Expanded text:
peccando iusticiam et sanctitatem amisit, propter quod hec ymago deformis et decolor recipit, cum reformatur et regi voluit, quasi aliud sit mens, aliuqui mens non sit, ad quem pertinent imaginationes similes corporum: de quo dicit ad Corinthios, ubi dicit, Si autem oravero lingua, spiritus meus orat, mens autem mea infructuosa est . Hoc enim ait, quando id quod dicitur, non intelligitur: quia nec dici potest, nisi corporalium vocum imagipraeveniant. Dicitur et hominis anima na
Abbreviated transcription (Latin):
eatur. induite nonũ hominẽ qui
scdiu dñi creatꝯest. Hoc isto loco
iudiute uouũ hominẽ qui reno¬
uatur ecdm ymaginemeiꝰ qui
treauit euui. Ibi aut̾ ait ecdiu dñi:

Expanded text:
gitur, induite novum hominem qui secundum Deum creatus, est; hoc isto loco, Induite novum hominem, qui renovatur secundum imaginem ejus qui creavit eum. Ibi autem ait, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑticipatione imagonła ñ cõ
est. uerũ ⁊ iam ex netustate re¬
nonatur. exde formtate resor¬
matur. ex infoucitate beatifict᷑
EEniis enĩ ee ita diligat ut sai
t̾utrũ ꝓponatur. malit om̃ia que
iufra se diuigit. ꝑdere qmͣ ꝑire
tamen suꝑiorẽ deserendo ad qͦu
eolum poiret custodixefortitudi¬
nem suamr. eoꝙ frui lumine suo
cui cauitur in pcalmo. fortitu¬
eic ñtrirma ⁊ tene broca cacta es.
ut ase quoq ip̃a mea que ncũt̃¬
licio laberebtur ꝑ amores quos
nõ ualet uincere. ⁊ errores aqͥ¬
b nõ uidet qua redire. Undeian
deo miserante penitens clamat
ñ psalmis. Deserunt me fortitudo
mea ⁊ lum̃ oculoꝵ meoꝵ ñ est mec̃.
¶ Non tũ iu his tantis m̃eirmitatio
⁊ erroris malis amittere potuit

Expanded text:
participatione imago illa non solum est, verum etiam ex vetustate renovatur, ex deformitate reformatur, ex infelicitate beatificatur. Quamvis enim se ita diligat, ut si alterutrum proponatur, malit omnia quae infra se diligit perdere, quam perire: tamen superiorem deserendo, ad quem solum posset custodire fortitudinem suam, eoque frui lumine suo, cui canitur in Psalmo, Fortitusic infirma et tenebrosa facta est, ut a se quoque ipsa, in ea quae nlicius laberetur per amores quos non valet vincere, et errores a quibus non videt qua redire. Unde jam Deo miserante poenitens clamat in Psalmis: Deseruit me fortitudo mea, et lumen oculorum meorum non est mecum . 19. Non tamen in his tantis infirmitatis et errori
Abbreviated transcription (Latin):
aeuouit Ubi cernit habendĩ
eẽ ad ipẽ nõ habet: Ubigͦ scrp¬
te enut nei ñi libro lucis illiꝯ
u̾itas dicitur. uude om̃ĩs lex iusta
deccribitur ⁊ ni cor tomunis qui
opatur iusticiam. nõ migrando

Expanded text:
oscit, ubi cernit habendum esse quod ipse non habet? Ubi ergo scriptae sunt, nisi in libro lucis illius quae veritas dicitur? unde omnis lex justa describitur, et in cor hominis qui operatur justitiam, non mig
Abbreviated transcription (Latin):
ricut iuago ex amilo ⁊ nicerar
Qui uero nõ oꝑatur ⁊ tamenuid
nd̾ opandũ eit. ipe est qui abilla
lucẽ auertitur a qua tamentã¬
eritur. Quianteni uidt quiad¬
moduu sit uiuendũ ex curabi¬
lius quidem peccat: quia nõẽ
Seet ⁊ iam ip̃e eplendore aliquo¬
ciens ubiq precentis ueritatis
Wia uero ꝯmemiorati
ꝯuertuntur ab dũu ab ea 3¬
deforiuitato qua ꝑ cupiditates
ceculares ꝯcorma lantur huic
seciuo.reformantur ex illo. audi¬
entos aplui dicentem. nolite cõ¬
formari husc eecuio. pet reeorma¬
mini tũ nouitate mentis uestre
ut incipiat illa imago ab illo re¬
sormaria quo resoruuta est.
Non eiũ resormare sc ip̃am pt̃.
cicut potuit de formare. Dicit i¬
muentis nr̃e. ⁊ iuduite nonũ ho¬
miuem eum qui ccd̾ui deũ creatꝰ
est. in iusticia ⁊ecĩtate ueritatis.

Expanded text:
ex annulo et in ceram Qui vero non operatur, et tamen videt quid operandum sit, ipse est qui ab illa luce avertitur, a qua tamen tangitur. Qui autem nec videt quemadmodum sit vivendum, excusabilius quidem peccat, quia non est sed etiam ipse splendore aliquoties ubique praesentis veritatis i vero commemorati convertuntur ad Dominum ab ea deformitate, qua per cupiditates saeculares conformabantur huic saeculo, reformantur ex illo, audientes Apostolum dicentem, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis vestrae : ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuit deformare. Dicit etmentis vestrae, et induite novum hominem, eum qui secundum Deum creatus est in justi
Abbreviated transcription (Latin):
tabile uidebit om̃e qd̾ uiderit.
Tũc cicut ei diuina scriptura pro¬
miccit eaciabitur iu bonis decide¬
trutate deo suo. cuiꝯ imago est.
Et ne us piam deinceps uiolet᷑.
erit in abstondito nultus eius.
tauꝙͣ tanta libertate eiꝰ inpleta:
ut eau nũꝙͣ pectare de lectet.

Expanded text:
tabile videbit omne quod viderit. Tunc, sicut ei divina Scriptura promittit, satiabitur in bonis desideTrinitate Deo suo cujus imago est: et ne uspiam deinceps violetur, erit in abscondito vultus ejus , tanta ubertate ejus impleta, ut eam nunquam peccare
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃c. epm̃ mentis dicere uoluit. eñ
cpiũ aue mens uocatur. Sicut
Ait ⁊ iau idem apłs. In expolia¬
cione corꝑis caruis. Nonduas
utiq res iutelligi uoluit. qiͣ alid̾
cit caro. aliud corpus caris. cet
quia corpus umitaꝵ reꝵ nomẽ
est. quaꝵ nula caro est. uam i¬
uiulta runt excepta carue corpo¬
ra celeitia ⁊ corꝑa terrestria cor¬
pus carma dixit. corpus q̃ caro
est. Sic itaq sp̃m mentis: euu
rpm que mens est. zllibi quoq
aꝑciꝰ eciam ymaganẽ nom̃na

Expanded text:
s dicere voluit eum spiritum, quae mens vocatur. Sicut ait etiam idem apostolus, In exspoliatione corporis carnis . Non duas utique res intelligi voluit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis: sed quia corpus multarum rerum nomen est quarum nulla caro est nam multa sunt excepta carne corpora coelestia, et corpora terrestria, corpus carnis dixit, corpus quae caro est. Sic itaque spiritum mentis eum spiritum quae mens est. Alibi quoque apertius etiam imaginem nomina
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ beacitudinẽ acciꝑe mereatur.
nde ueracre̾ eidicitur ab apło qͣcide
eud bono cuꝑbir e incipienti. Quid
uoluntaris de eoctu cader e potuire.
ꝯ nec tõueniorari potest. Ere¬
dit antẽ deula tide dignuis littis¬
uarrantib de eelicitate paradici:
ata ⁊ uud premiũ ⁊ bonum honi¬
nis ⁊ malum historica tradicio¬
rea iuditantib. dui autẽ dei sus
ramiins cieur. Iuc quippe semper

Expanded text:
quam beatitudinem accipere mereatur. Unde veraciter ei dicitur ab Apostolo, quasi de suo bono superbire incipienti: Quid voluntario defectu cadere potuisse. ue nec commemorari potest. Credit autem de illa fide dignis Littenarrantibus de felicitate paradisi, atque illud primum et bonum hominis et malum historica traditione indicantibus. Domini autem Dei sui reminiscitur. Ille quippe semper
Abbreviated transcription (Latin):
ligat. ũ ce diligat. S qm̃i qui od̃
aliq̃m̃ nocere issi studet: nõ m̃me¬
rito ⁊ mens homimis cm̃i sibino¬
tet odisse se dr̃. Nestienꝯ enĩ
cibi uult maio dimi nõ purtat
sibi obeẽ qd uult Set tũ male
cibi uutt: qnͣdo id uuit qd obeit
sibi. Unde illud scriptũ est. Qi
cum id agit ad̾ eibi adu̾ratur. ⁊
sequitur. Q ꝓsecto est error
horrendus ut cũ sͥ omnes ꝓdes¬
se uelint: multi nõ raciant nisi
ndꝰ eis puitioeifrimũ sit. Sũnilẽ
ta doscriberet. dũ inquit meu¬
oa piis errorẽq hostib illi:
dicaissos uudi laniabant dentib
Artoꝯ . Gun morb isse torporic
fuerit. cur dixit errorem. mi
quia onĩe animai cum sͥ natu¬
ra ꝯciliatũ sit . ut ce custodiat
qntũ pt̃. talis erat ille morb¬

Expanded text:
 diligat. Sed quoniam qui odit aliquem, nocere illi studet; non immerito et mens hominis, quando sibi nocet, odisse se dicitur. Nesciens enim sibi vult male, dum non putat sibi obesse quod vult: sed tamen male sibi vult, quando id vult quod obsit sibi, unde illud scriptum est, Quicum id agit quod sibi adversatur, et sequitur. Qui profecto est error horrendus, ut cum sibi omnes prodesse velint, multi non faciant nisi quod eis perniciosissimum sit. Similem ta describeret: Di inquit meliora piis, erroremque hostibus illum! Discissos nudis laniabant dentibus artus. Cum morbus ille corporis fuerit, cur dixit errorem, nisi quia omne animal cum sibi natura conciliatum sit ut se custodiat quantum potest, talis
Abbreviated transcription (Latin):
tañ ineiꝯd̾ ridei tr̃alis retentione
ꝯtemplacione dilectione nõ dñ tal
est triuitas ut dĩ iam imago dicẽ
illa succedet. ꝑ qm indebimꝰ facie
ad faciẽ. sicut mõ nõ indentes. tñ
quia crediniꝰ uidere mere bimur.
rit quatredantur que nõ udentur
set tpẽs qua uideantur que crede¬
bantur. Tũt gͦ ⁊ siuite hmꝰ mor¬
talis tͣnsacte memin̾umꝰ ⁊ credidis

Expanded text:
tamen in ejusdem fidei temporalis retentione, contemplatione, dilectione, nondum talis est trinitas, ut Dei jam imago dicendilla succedet, per quam videbimus facie ad faciem : sicut modo non videntes, tamen quia credimus, videre merebimur, arit, qua credantur quae non videntur; sed species, qua videantur quae credebantur. Tunc ergo etsi vitae hujus mortal
Abbreviated transcription (Latin):
emplo phitagore qui cũ ancus
ũ fuicret capientẽ ꝓ sit̾i: philoso¬
phũ pociꝰ id est amatorẽ tapiẽtie
se eẽ responditA quo ĩd nonĩ
exortũ. ita deinceps post̾is pla¬
cuit. ut qnͣtalibet de reb ad ra¬
piẽtiã ꝑtiuentib doctrina qͥsq
uel cibi uel aliis uide̾tur excesse:¬

Expanded text:
 qui cum ausus non fuisset sapientem profiteri, philosophum potius, id est amatorem sapientiae se esse respondit: a quo id nomen exortum ita deinceps posteris placuit, ut quantalibet de rebus ad sapientiam pertinentibus doctrina quisque vel sibi vel aliis videretur excelle
Abbreviated transcription (Latin):
taui. nõ utiq quicquid sciri ab homine
pt̃ inreb humanis. ubi psimũ cuꝑ¬
na tanee uanitatis ⁊ norie cui. iocita¬
tis est huic scĩe tribuens: cet illud
tũmõ auo fides saluberrũna. que
ad ueram beatitudinẽ ducit signit᷑
uutritur. defenditur oꝑatur.robor at᷑.
Qua tcĩa nõ poslent eideles płimi
qiͣus ppolle ant ipã eide plurimũ.
⁊lliud est eĩ scire tm̃mõ quid hõ
credere debeat ꝓpt̾ adipistendau

Expanded text:
t. Neque vero quidquid sciri ab homine potest in rebus humanis, ubi plurimum supervacuae vanitatis et noxiae curiositatis est, huic scientiae tribuo; sed illud tantum quo fides saluberrima quae ad veram beatitudinem ducit, gignitur, nutritur, defenditur, roboratur; qua scientia non pollent fideles plurimi, quamvis polleant ipsa fide plurimum. Aliud est enim scire tantummodo quid homo credere debeat propter adipiscendam
Abbreviated transcription (Latin):
rapientẽ ta liũ homĩnũ milsus
auderut. qr rineulso pccõ putabãt
eẽ sapientẽ ; hot que autẽ nr̃a
scriptura nõ dicit: que dicit. ar¬
gue sapientẽ ⁊ amabit te. pro¬
fecto enĩ indicat hr̃e petm̃: qm
censet arguendũ. S ego nec sic
quid capienteni me audo pro¬
ip̃i negare nõ posunt᷑ esse⁊ pħĩ¬
idest amatoris sapĩe de capĩa diputare
Non eĩ ħ illi eac̾e destit̾unt: quiseama¬
tores sapiẽ pocius qmͣ capientes ꝓfessi

Expanded text:
lus audebat, quia sine ullo peccato putabant esse sapientem? Hoc autem nostra Scriptura non dicit, quae dicit: Argue sapientem, et amabit te . Profecto enim judicat habere peccatum, quem censet arguendum. Sed ego nec sic quidem sapientem me audeo proipsi negare non possunt, esse etiest amatoris sapientiae, de sapientia disputare. Non enim hoc illi facere destiterunt, qui se amatores sapientiae potius quam sapientes esse
Abbreviated transcription (Latin):
tas ista que nũc in eiꝯd̾ fidei p̾sen¬
tis ac manentis memoria. ꝯtuitu.
diectione ꝯsistit. tuc̃ tͥns acta ⁊ pͥ¬
t̾ita reꝑietur eẽ nõ ꝑmanẽs. Ex
quocolligitur ut ciiamimagod

Expanded text:
tas ista quae nunc in ejusdem fidei praesentis ac manentis memoria, contuitu, dilectione consistit, tunc transacta et praeterita reperietur esse, non permanens. Ex quo colligitu
Abbreviated transcription (Latin):
alia notione in hĩs que ꝙ pctĩs
rnis mala quicꝙ patitur ut cor¬
rigatur dici coleat dicciplina.
unde illd̾ est in epła ad hebreos
Qͥs enĩ est filiꝰ cui nõ det disci¬
plinam pat̾ eiꝰ  E t ulud eiudẽt̾iꝰ¬

Expanded text:
alia notione, in iis quae pro peccatis suis mala quisque patitur ut corrigatur, dici soleat disciplina. Unde illud est in Epistola ad Hebraeos, Quis enim est filius, cui non det disciplinam pater ejus? et illud evident
Abbreviated transcription (Latin):
damẽ ⁊ menuiniste. ⁊ iutesligere
t uelle. ⁊ cogitare. ⁊ tcire ⁊ iudi¬
caret quio dubitet. qnͣ̃ ciuidẽ
⁊̃si dubitat. niuit.si dubitat un
&dubitet memiuit. ci dubitat
dubitare se iutosligit. ci dubitat
cto eẽ uult. ei dubitat: cogitat.
cidubitat ecit senestire iti du¬
bitat iuditat ũ ce tem̾e ꝯcẽtire
de bus omio dubitare nõ de bet.
ã sinõ eẽꝑt. deula re dubitare

Expanded text:
telligere, et velle, et cogitare, et scire, et judicare quis dubitet? Quandoquidem etiam si dubitat, vivit: si dubitat unde dubitet, meminit; si dubitat, dubitare se intelligit; si dubitat, certus esse vult; si dubitat, cogitat, si dubitat, scit se nescire; si dubitat, judicat non se temere consentire de his omnibus dubitare non debet; quae si non essent, de ulla re dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
q mortaliũ ꝯdicione ipĩꝯ morta¬
litatis abiectas ab ĩmortalitatis
de cracione liberemdas qiut demõ¬
ctraretur nobis qnͣti uos pende̾t
deus qnͣtũq diug̾et. Quid uero
hui ꝯreisignũ tanto isto indicio
mamfestius atq p̾clarius. qmͣ
ut dei siliꝰ nũuitabilit̾ bouns in
iñ ee manẽs qd̾ erat ⁊ a nob̾ pro

Expanded text:
rtalium conditione ipsius mortalitatis abjectas, ab immortalitatis desperatione liberandas, quam ut demonstraretur nobis quanti nos penderet Deus, quantumque diligeret? Quid vero hujus rei tanto isto indicio manifestius atque praeclarius, quam ut Dei Filius immutabiliter bonus, in se manens quod erat, et a nobis p
Abbreviated transcription (Latin):
Os itaq quidicũt itane desu.¬
ret homines amiceria mortalita¬
tis huiꝯ ut mugenitũ siliũ dñi
induendo humanã aĩam ⁊ carnẽ
mortalemq fcm̃ mortẽ ꝓpeti.parũ
est sic refellere. ut istũ modũ qͦ
nos ꝑ mediatorẽ deit honimũ¬

Expanded text:
os itaque qui dicunt, Itane defuret homines a miseria mortalitatis hujus, ut unigenitum Filium Deum induendo humanam animam et carnem, mortalemque factum mortem perpeti? parum est sic refellere, ut istum modum quo nos per Mediatorem Dei et hominu
Abbreviated transcription (Latin):
pccõres set in talib pcc̃is euinis
ut inimici eẽmꝯ dei. Suꝑiꝰ autẽ
ideui apłs nos pccõres ⁊ iuimicos
dei duob e identidẽ nominib ap¬
pellauit. imouelut mitistimo.
alio plane atrociriõdicẽs. Si eĩ¬

Expanded text:
peccatores, sed in talibus peccatis fuimus, ut inimici essemus Dei. Superius autem idem apostolus nos peccatores et inimicos Dei, duobus identidem nominibus appellavit, uno velut mitissimo, alio plane atrocissimo, dicens, Si e
Abbreviated transcription (Latin):
ceruiniꝰ rõnalis mentis intuttu.
Ista uero ant pre sentia seneu cor¬
pis tangumꝰ. aut ymagnes
abcentiũ fixas in memoria re¬
cordamur. aut ex eaꝵ simlitu¬
dine taua eiginius qualia noᷤ
ip̃i si uelleniꝰ. Atq possemꝰ ⁊̃
oꝑa opere moliͥeniur : alit̾ figu¬
rantes auinio magmes corpa¬
rum aut ꝑ corpꝯ corꝑa uidentes.
alit̾ aut̃ raciones artemq mn¬
essabilit̾ p ulchiam taliũ eigu¬
uaꝵ suꝑ aciem mentis cimpli¬
⁊ iuteugentia capientes. U¬

Expanded text:
ionalis mentis intuitu. Ista vero aut praesentia sensu corporis tangimus, aut imagines absentium fixas in memoria recordamur, aut ex earum similitudine talia fingimus, qualia nos ipsi, si vellemus atque possemus, etiam opere moliremur: aliter figurantes animo imagines corporum, aut per corpus corpora videntes; aliter autem rationes artemque ineffabiliter pulchram talium figurarum super aciem mentis simplici intelligentia capientes.
Abbreviated transcription (Latin):
extendi scd̾m intencõm. Tnticei¬
ma est eĩ q̃rentis intentio. donet
apprehendatur illud ad̾ tendinꝰ
i quo extendianr. S carecta
nitentio est que ꝑticiscitur a

Expanded text:
extendi secundum intentionem. Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑsecta sunt eẽ ꝯseq̃nt̾ equatia.
uidere possumꝰ hec maĩa exist̾e.
ut color aut sigura in corꝑe. Aut
ulla alia aualitas aut qntitas.
Qͥ cquid enĩ tale ẽ nõ excedit eb̾m
in quo ẽ. Non enĩ coloriste aut
mat pt̃ amare ⁊ aliud p̾t̾ re. It̃m
ũ se solam ꝯguocat mens. ret ⁊
alia multa¶Qmobrẽ nõ a mor

Expanded text:
equalia. 5. videre possumus, haec in anima existere, ut color, aut figura in corpore, aut ulla alia qualitas aut quantitas. Quidquid enim tale est, non excedit subjectum in quo est. Non enim color iste aut mat, potest amare et aliud praeter se. Item non se solam cognoscit mens, sed et alia multa. Quamobrem non amor
Abbreviated transcription (Latin):
amans in amore est. ⁊ amor in
que re uouit i amat in amore
⁊ uoticia sua est. ⁊almor amantis
mentis seseq scientis inuente
tis sestientis ⁊ amiantis in mẽ¬
te atq in amore eiꝰ est. quia rci
entẽ se amat ⁊ amantẽ se nouit.
Ac ꝑ h̾ ⁊ bina in eiguus quian
mẽs q̃ se nouit. i amat cũ rua uo¬
ticia ẽ in amore. ⁊ tũ suo amore
mod̾ cintiam enpra ostendimꝰ.
cũ se totũ mens amat. ⁊ totam
uouit. ⁊ tocũ amorẽ suũ nonit.
totanq amat noticiã enam
qũ tria ista ad re ip̃a pfecta eñt.
Miro itaq modo tria ista m̃ce¬
pbilia cunt a semet ip̃is ⁊ tam̃

Expanded text:
amans in amore est, et amor in quae se novit et amat, in amore et notitia sua est; et amor amantis mentis seseque scientis, in mente tis se scientis et amantis in mente atque in amonovit. Ac per hoc et bina in singulis, quia mens quae se novit et amat, cum sua notitia est in amore, et cum suo amore modum sint, jam supra ostendimus, cum se totam mens amat, et totam novit, et totum amorem suum novit, totamque amat notitiam suam, quando tria ista ad se ipsa perfecta sunt. Miro itaque modo tria ista inseparabilia sunt a semetipsis, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
suigula euit in se ipĩs. ⁊ inuicẽ
tota nĩ totis. siue engnla ni bi¬
iu. siue biua nisingulis. itaq
om̃ia in om̃ib. Nam ⁊ mens est
dicatur. Amans quoq ⁊ amata
uł amabir ad amorẽ reseratur.¬

Expanded text:
singula sint in semetipsis, et invicem tota in totis, sive singula in binis, sive bina in singulis. Itaque omnia in omnibus. Nam et mens est dicatur; amans quoque et amata vel amabilis ad amorem referatur
Abbreviated transcription (Latin):
in me habeat. ati exprim uolo
spũ alemq ꝯplexenu credendo mo¬
lior: quia ꝑuestigare tam cico ⁊
aut in cautꝰ aliquo mõ re le m¬
dicet. qd uł de deo credat iuogru
ꝑ tulerit. ul spate pecunie cupi¬
ditate. uł mam aiuditate laudis
hũane: statim amor ille quo ineũ
ferebar. ossencus ⁊ qͣi reꝑcussus
atu ab indigno homine ablato
in ea forma ꝑmanet ex aua cũ
tilẽ credens amauerã. nͥ forte
qd̃ eũ iam ẽẽ credid̾am. In mẽte
ã mea mutata est utiq iin ex isti¬
matio q̃ de ilło alit̾ se habebat.
⁊ alit̾ ht̃. idemq amor abintẽcio¬
ne ꝑfruendi ad iutentionẽ ꝯcu¬
leudi. inꝯninta bili decuꝑ iusticia
uibente de flexꝰ est. Ipa u̾o forma
iꝯcusse ac stabilis u̾itatis ⁊ in qͣ
sruerer homine bonũ illũ credẽs
⁊ inqua ꝯeulont bonꝯcit. ead̾ luce
incorruptibilis sincerissineq ra¬
cionis ⁊ mee mentis acpectũ ⁊ il¬

Expanded text:
in me habeat atque exprimi volo, in me habeat atque exprimi volo, spiritualemque complexum credendo molior, quia pervestigare tam cito etaut incautus aliquo modo sese indicet, quod vel de Deo credat incongrpertulerit, vel speratae pecuniae cupiditate, vel inani aviditate laudis humanae: statim amor ille, quo in eum ferebar, offensus, et quasi repercussus, atque ab indigno homine ablatus, in ea forma permanet, ex qua eum talem credens amaveram. Nisi fortquod cum jam esse credideram. In mente autem mea mutata est utique ipsa existimatio, quae de illo aliter se habebat, et aliter habet: idemque amor ab intentione perfruendi ad intentionem consulendi, incommutabili desuper justitia jubente deflexus est. Ipsa vero forma inconcussae ac stabilis veritatis, et in qua fruerer homine bonum eum credens, et in qua consulo ut bonus sit, eadem luce incorruptibilis sincerissimaeque rationis et meae mentis aspectum, et il
Abbreviated transcription (Latin):
met ipos in probare conniatimur.
cũ recte aliquid. approbamꝰ ant
in probamꝰ. Nam ⁊ cũ recolo
cartagius menia que uidi⁊ ꝯfĩ
go Alexandrie aue nõ uidi eas¬
q imagmarias formas quard̃
iuget ⁊ claret decuꝑ iudicumi
ueritatis. aAc sui uris in corrup¬
tiscis regulis sirmũ est. Gt
si corꝑaliũ maginũ qi auod̾ n¬
bilo cubtexitur. ⁊ tam̃ inuoluitur
atq ꝯ funditur. S uit̾ est utrũ
ego cub illa uł in illa caligine.
tanqͣmͣ a celo ꝓspicuo cecludar.
au cicut in alticnnis montib.
accidere solet int̾ntr̃q aere libo
⁊ deueissimas ne bulas cb̃t̾ a cpi¬
ciam. Nam undemme fr̃ni a¬
moris in flãmatur ardor cum
Audio uir ũ aliam̃ ꝓfidei pulcri¬
tudane ⁊ firmitate acriora tor¬
menta tollerasse ⁊ ci mͥ digito.
ostendatur ip̃e homo studeo michi¬
ꝯuĩgere notũ facere amicitia col¬
ligere: Itaq ri facuitas datur ac¬
cedo. Alloquoꝵ sermonẽ ꝯ sero. ac¬
exprimo incissunq in eo sieri am

Expanded text:
metipsos, vel improbare convincimur, cum recte aliquid approbamus aut improbamus. Nam et cum recolo Carthaginis moenia quae vidi, et cum fingo Alexandriae quae non vidi, easdemque imaginarias formas quasdam viget et claret desuper judicium veritatis, ac sui juris incorruptissimis regulis firmum est: et si corporalium imaginum quasi quodam nubilo subtexitur, non tamen involvitur atque confunditur. 11. Sed interest utrum ego sub illa vel in illa caligine, tanquam a coelo perspicuo secludar; an sicut in altissimis montibus accidere solet, inter utrumque aere libero et densissimas nebulas subter aspiciam. Nam unde in me fraterni amoris inflammatur ardor, cum audio virum aliquem pro fidei pulchritudine et firmitate acria tormenta tolerasse? Et si mihi digito ostendatur ipse homo, studeo mihijungere, notum facere, amicitia colligare. Itaque si facultas datur, accedo, alloquor, sermonem confero, afexprimo, vicissimque in eo fieri quem
Abbreviated transcription (Latin):
acpicimꝰ. atq inde ꝯceptã reꝵ
ueracẽ noticiã tamꝙͣ u̾bũ apd
uos habemꝰ. ⁊dicendo iutus
gigiumꝰ. nec a nobis nascen¬
do discedit. Cum autẽ ad alioᷤᷤ
loquim: ulbo iutꝯ manenti
iiuist̾iũ uocis adhibemꝰ. Aut
.ilicꝯ rigni corꝑalis. ut ꝑ anͣd̾¬

Expanded text:
picimus: atque inde conceptam rerum veracem notitiam, tanquam verbum apud nos habemus, et dicendo intus gignimus; nec a nobis nascendo discedit. Cum autem ad alios loquimur, verbo intus manenti ministerium vocis adhibemus, aut alicujus signi corporalis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
deẜiuit. Itaq cũ michi de eua ꝓpͥa
loquitur. utrũ intessigat ħ ant
ilsud credo incelligat. ⁊ utrimi
uelit an nolit. ħ aut issud: credo.
cũ uero de hũana epocial it̾ aut
gu̾alit̾ uerũ dicit: agnosco ⁊
approbo. Uñ incũtectũ eit aliud
unũ ꝙ udere in ce qd̾ cibi alius
uidendo ꝑ emulitudĩem colligimꝰ g¬
gn̾alem uł specialem mentis huma¬
ne noticiã. set intueniur in mola¬
bilem u̾itatem. ex qua ꝑ secte anͣt̃
possumꝰ de finiamꝰmnõ qualis ert¬

Expanded text:
it. Itaque cum mihi de sua propria loquitur, utrum intelligat hoc aut illud, an non intelligat, et utrum velit, an nolit hoc aut illud, credo: cum vero de humana specialiter aut generaliter verum dicit, agnosco et approbo. Unde manifestum est, aliud unumquemque videre in se, quod sibi alius videndo, per similitudinem colligimus generalem vel specialem mentis humanae notitiam: sed intuemur inviolabilem veritatem, ex qua perfecte, quantum possumus, definiam
Abbreviated transcription (Latin):
decinat nesciente ilło ⁊ ad huc a¬
mande. ⁊l mor añ quo mẽs re am
amat si eẽ decmuat emit ⁊ illa desi¬
net eẽ amans. It noticia qua se
illa nosre deemͤat. Sicut caput ca¬
pita alicꝰ utiq caꝑut est. ⁊ relatĩe
S hec pretise ab mnuitẽ separi pos¬
aliqͣ corꝑa ã secari oiõ nõ possunt¬

Expanded text:
 desinat, nesciente illo, et adhuc amante. Amor autem quo se mens amat, si esse desinat, simul et illa desinet esse amans. Item notitia qua se illa nosse se desinet. Sicut caput capitati alicujus utique caput est, et relative Sed haec praecisione ab invicem separari posaliqua cor
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quomõ amat qd̾ nescit
ut siauicam̃ dicit er noticia
gen̾ali. uiepeciali menteni
fredere. ce eẽ talem ãleui alias
erꝑta ẽ. lideo amare se ipãni: i¬
sipientistune loquitur. Uñ mẽs
aliqmͣ mentem uouit cise ñ no¬
uit̃: Neq eĩ ut ocłs corꝑis uidet a¬
lios oculos ⁊ cenõ uidet.itil mẽs
nouit alias mentes ⁊iguorat se¬
met ip̃aui. ꝑ oculos eĩ corꝑis cor¬
pora uidenꝰ. quia radios aui ꝑ eoᷤ.
refringe ac retorqueremi ipõs
nõ possuniꝰ: meicũ specula nitu¬
emur. Ꝙ cb̾tilisnne obecur issi¬
meq disseritur. donet aꝑticriẽ¬
ꝙ de monstretur ut ita cereui
hr̃e uo nõ ita. S auo quo mõ e se

Expanded text:
nam quomodo amat quod nescit? Aut si quisquam dicit ex notitia generali vel speciali mentem credere se esse talem, quales alias experta est, et ideo amare se ipsam, insipientissime loquitur. Unde enim mens aliquam mentem novit, si se non novit? Neque enim ut oculus corporis videt alios oculos, et se non videt; ita mens novit alias mentes, et ignorat semetipsam. Per oculos enim corporis corpora videmus, quia radios qui per eos refringere ac retorquere in ipsos non possumus, nisi cum specula intuemur. Quod subtilissime obscurissimeque disseritur, donec apertissime demonstretur, vel ita se rem habere, vel non ita. Sed quoquo modo se
Abbreviated transcription (Latin):
ipã trinitas: qm̃i resist̾e nõ possu¬
mus certiccime Ridei ⁊ ualidissĩe
auctoritã ccriptutre dicẽtis. Deꝯ
caritas est. Non tñ debemo de¬
miare cacrilego errore. ut aliqͥd
t̾nitate dicamꝰ: qd̾ nõ creatori
Rõ dũ de suꝑnis loquimur. iĩ dũ
de deo prẽ ⁊ filio ⁊ spũ scõ. cet de¬

Expanded text:
ipsa Trinitas; quoniam resistere non possumus certissimae fidei, et validissimae auctoritati Scripturae dicentis, Deus charitas est : non tamen debemus deviare sacrilego errore, ut aliquid de Trinitate dicamus quod non Creatori, Nondum de supernis loquimur, nondum de Deo Patre et Filio
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾a eit amor. cet amans ⁊ amor
aut eciens ⁊ scĩa relatine ad se
dicantur. sicut amici. mens u̾o
aut sp̃r nõ cunt relatiua eicut
nec homines relatina cũt. nõ
tũ eicut aunci homines poirũt
seorcũ eẽ abicẽ sic amans
tamor aut cciens ⁊ ccĩa. qm ꝙͣͣ¬

Expanded text:
, sit amor, sed amans et amor, aut sciens et scientia relative ad se dicantur sicut amici; mens vero aut spiritus non sint relativa, sicut nec homines relativa sunt: non tamen sicut amici homines possunt seorsum esse ab invicem, sic amans et amor, aut sciens et scientia.
Abbreviated transcription (Latin):
qñ se ipẽ amat eicut amare a mat.¬
est cũ qliueꝙ amat. E ad̾ quippe
eĩ cum quicꝙ ce amat a mor est
mei cũ ipẽ amatur amor. Aluo
est a amare ce. aliuo amare amo¬
rẽ snũ. Non eĩ amatur amor
inci iamaliquid amans: qrubi
nich̃ amatur. missus est amor.
Duog orunt cũ se quisꝙ amat.
amor⁊ ad̾ amatur. Tunc eĩ anũ
⁊ad̾ amatur unũest. Uñ uidetꝰ nõ
iam tria intelligantur. Anfera¬
nulta eunt auib homoꝯstat. at¬

Expanded text:
 se ipse amat: sicut amare etest, cum se quisque amat. Eadem quippe enim cum quisque se amat amor est, nisi cum amatur ipse amor. Aliud est autem amare se, aliud est amare amorem suum. Non enim amatur amor, nisi jam aliquid amans: quia ubi nihil amatur, nullus est amor. Duo ergo sunt, cum se quisque amat; amor, et quod amatur. Tunc enim amans et quod amatur unum est. Unde videtur non jam tria intelligantur. Auferamulta sunt, quibus homo constat: a
Abbreviated transcription (Latin):
equalis eẽntie. QEramꝰ & ħ iutel¬
lig̾e ab eo ipõ qm intelsig̾e uoluꝰ
auxiliũ p̾cantes ⁊ qnͣtũ tribuitur.¬
ad̾ intelligunꝰ explicare tanta cu¬
ra ⁊ sossicitudine pietatis cupiẽte ᷤ
ut ⁊̃ si aliquid aliud pro alio dicimꝰ.
de filio qd̾ filio ꝓprio nõ ꝯgruat
caltem ꝯgruat prĩ. aut spñi scõ
aut truntati. It̃ ei quid de epũ scõ.

Expanded text:
intelligere, ab eo ipso quem intelligere volumus, auxilium precantes, et quantum tribuit quod intelligimus explicare tanta cura et sollicitudine pietatis cupientes, ut etiam si aliquid aliud pro alio dicimus, de Filio, quod Filio proprie non congruat, saltem congruat Patri, aut Spiritui sancto, aut Trinitati: item si qu
Abbreviated transcription (Latin):
noccẽtes dni statĩ corrigens ĩmo
ꝯguitim̃quit a deo. Marĩeq illo lo¬
co. srẽs inquit egome ipm non
arbitror app̾hendige. Unũ ant̾
que retro oblitꝰ. mea q̃ ante eñt
ex tencus ecdi̾ intentionẽ cequor

Expanded text:
noscentes Deum; statim corrigens, imo cogniti, inquit, a Deo : maximeque illo loco, Fratres, inquit, ego me ipsum non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intention
Abbreviated transcription (Latin):
endũ ce. Et cũ tantũ ce nult oẽ.
qnͣtũ est. par menti uolũtas est.¬
⁊ amanti amor equans. E t ei
aliqua eb̾a est almor: nõ ẽ utiq
⁊ amor ad amantem.⁊ liuans eĩ
Aliauo amore amat. ⁊ amor alicꝯ
amantis est. Menꝰ uero ⁊ sp̃t
nõ relatiue dicitur. eet eẽntiã

Expanded text:
uendum se? Et cum tantum se vult esse, quantum est, par menti voluntas est, et amanti amor aequalis. Et si aliqua substantia est amor, non est utique et amor ad amantem. Amans enim aliquo amore amat, et amor alicujus amantis est. Mens vero et spiritus non relative dicuntur, sed essentiam
Abbreviated transcription (Latin):
mẽdacõm fidei xp̃iane. In qrͣto
decuno autẽ de capĩa hominis uera
idest dei munere ñ eiꝯ ipiꝰ dei ꝑti¬
cipacione donata ã ab ccĩa dictĩctaẽ
dicputatur. Et eo ꝓuenit diepu¬
tatio: ut triũitas apparcat ĩ miagi¬
ne dei ad est homo scd̃iu mentem
q̃renouatur iñ agincione dei dei se¬
cũdũ unagmiẽ eiꝯ qui cͥauit hoĩen

Expanded text:
mendationem fidei christianae. In quarto decimo autem de sapientia hominis vera, id est, Dei munere in ejus ipsius Dei participatione donata, quae ab scientia distincta est, disputatur: et eo pervenit disputatio, ut trinitas appareat in imagine Dei, quod est homo secundum mentem, quae renovatur in agnitione Dei secu
Abbreviated transcription (Latin):
ectiastico dicere sapĩam. Qͥ me mã¬
ducant adhuc esurient. ⁊ qui bibũt
me adhuc sicient. Manducant eũt
⁊ bibũt. quia inueniũt. ⁊ quia esuri¬
unt ac siciunt ad huc q̃rũt. side s q̃¬
.rit: intellectꝰ inuenit. ꝓpt̾ ꝙ ait ip¬
ꝓph̾a. Nici crederitis nõ intell igẽtis
Et rurcus intellectꝰ eũ qm̃i mue¬
int. ad huc querit. Deus enĩrecper¬
it. suꝑ filios hominũ sicut in pcal¬
mo c̃ãcro canitur. ut ind̾et ciẽ m̃¬
telligens aut requireus deum.
¶Ad hoc gͦ debet eẽ homo intelligẽs:
ut reaͥrat dm̃. Satis itaq reniora¬
ti euermiꝰ in hũs que deus secit: ut

Expanded text:
Ecclesiastico dicere sapientiam: Qui me manducant, adhuc esurient; et qui bibunt me, adhuc sitient . Manducant enim et bibunt, quia inveniunt; et quia esuriunt ac sitiunt, adhuc quaerunt. Fides quaerit, intellectus invenit: propter quod ait propheta, Nisi credideritis, non intelligetis . Et rursus intellectus eum quem invenit adhuc quaerit: Deus enim respexit super filios hominum, sicut in Psalmo sacro canitur, ut videret si est intelligens, aut requirens Deum . Ad hoc ergo debet homo esse intelligens, ut requirat Deum. 3. Satis itaque remorati fuerimus in iis quae Deus
Abbreviated transcription (Latin):
S hec tria nõ int̾ re equalia. nec u¬
nꝰ̃ ẽẽ cb̃stantia ciaruerũt. Deinde m
ipõ auimo ab hũs que extrius ecꝯ sẽ¬
ca cunt uelut introducta. rñuenta
o corꝑis que in memoria est ⁊ rãde m¬
formatio cũ ad eam ꝯuertitur aci¬
es cogitãcõnts tutrũq ꝯũgens ĩ¬
tentio noluntatis. S ideo ista tria¬
iitas ad ext̾iorẽ hoĩem reꝑta est ꝑ¬
tiuere: qr de corꝑib islata est qũe
sentiũtur extrincecꝰ. In duodeci

Expanded text:
 haec tria non inter se aequalia, nec unius esse substantiae claruerunt. Deinde in ipso animo, ab his quae extrinsecus sensa sunt velut introducta, inventa o corporis quae in memoria est, et inde informatio cum ad eam convertitur acies cogitantis, et utrumque conjungens intentio voluntatis. Sed ideo ista trinitas ad exteriorem hominem reperta est pertinere, quia de corporibus illata est, quae sentiuntur extrinsec
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ ẽẽt. ⁊ iam in ħ libro apeuit tri¬
itatis eaualitas.⁊ nõ deus tripler.
set trinitas. nec qͥĩ aliquid duplũ
hoꝵ. Dicputatũ est. ⁊ iam quomͦ
pocrit intelugi qd ait hyllariꝰ ep̃c¬

Expanded text:
 esset, etiam in hoc libro apparuit Trinitatis aequalitas, et non Deus triplex, sed Trinitas: nec quasi aliquid duplum horum. Disputatum est etiam quomodo possit intelligi quod ait Hilarius ep
Abbreviated transcription (Latin):
intudine eñ epẽi ⁊ creature. ꝯquos¬
cibilit̾ pot̾it hoꝵ creator uider
Hec delibro capiẽ ꝓpt̾ea posui ne
me fidelĩcuncpiam eruara ⁊ me¬
ter exigeͣt in creatura prius ꝑces
datim donec ad mentẽ homius
uenirẽ quesisse indicia cũme ilłiꝰ
triuitatis: qmͣ queriꝰ cũ dñi q̃rme
Abros multa nos ꝯpulit dicere
q̃ cũcta eimul acpit̾e̾ nõ ualeuiꝰ ut
ad idqd app̾hen dere uolumꝰ eace¬
leri cogitacõne referamꝰ: facã
qnͣtũ dño aduiuante potuero ut
quicquid iñ singulis uolumiub
Ad ꝯgnicõnem dic putacione ꝑduri
remota disputaçiorie mentis bre¬
mentis acpeccu nõ q̃madmod̾ res
ponãne tam louge cint a p̾cederti¬
b ꝯseq̃ntia: ut obliuionẽ p̾cedentiũ
faciat inspectio ꝯseq̃utiũ. Aut c̾te
si fec̾it. cito posrit qd̾ exciderit. rele¬
gendo recolleigi ¶In primo libro se¬
cũdũ scripturas scas unitas ⁊ eqͣ¬
litas cũme illiꝰ trmitatis oũdit

Expanded text:
gnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterat horum Creator videri . Haec de libro Sapientiae propterea posui, ne me fidelium quispiam frustra et inaniter existimet in creatura prius per qam modo gradatim, donec ad mentem hominis pervenirem, quaesisse indicia summae illius Trinitatis, quam quaerimus cum Deum quaebros multa nos compulit dicere, quae cuncta simul aspicere non ualemus, ut ad id quod apprehendere uolumus ea celeri cogitatione referamus, faciam, quantum domino adiuuante potuero, ut quidquid in singulis uoluminibus ad cognitionem disputatione perduxi, remota disputatione brementis aspectu, non quemadmodum res ponam; ne tam longe sint a praecedentibus consequentia, ut oblivionem praecedentium faciat inspectio consequentium, aut certe si fecerit, cito possit quod exciderit relegendo recolligi. In primo libro, secundum Scripturas sanctas unitas et aequalitas summae illius Trinitatis ost
Abbreviated transcription (Latin):
cientib. intesligentia nõ m̃tessigẽtib
ĩmortal ia mortatib inpotentib poꝰ¬
dentia. ñiustis iusta.specioca de somu¬
b. bona malis. incoruptibiua corup¬
tibilib. nĩmutabilia mutabilib.
icibilia nuusibilib. in corꝑalia cor¬
ꝑalib beata miseris: p̾ferenda uide¬
amꝰ pc ꝑ hoc qm̃ reb creatis crea ̃¬
torem sine dubitacione pponĩmus:
tire. atq intelligere. ⁊ mori corũpi

Expanded text:
ientibus, intelligentia non intelligentibus, immortalia mortalibus, impotentibus potentia, injustis justa, speciosa deformibus, bona malis, incorruptibilia corruptibilibus, immutabilia mutabilibus, invisibilia visibilibus, incorporalia corporalibus, beata miseris praeferenda videamus. Ac per hoc quoniam rebus creatis Creatorem sine dubitatione praeponimus, tire atque intelligere; et mori, corrumpi
Abbreviated transcription (Latin):
tͣctata duos libros secit. Deron¬
stratũq ẽ ideo mĩnorẽ mittente
qui misrus est quia ilse muicit. Hic
miccus est : cũ trinitas que ꝑ oĩa
eqͣlis est parit̾ quoq in cua uãtura
nimutabilis ⁊ inucibilis ⁊nbiq
p̃sens iuseꝑabilit̾ oꝑetur ¶ In qͥlito

Expanded text:
ertractata tres libros fecit demonstratumque est non ideo minorem mittente qui missus est, quia ille misit, hic missus est, cum trinitas, quae per omnia aequalis est, pariter quoque in sua natura immutabilis et inuisibilis et ubique praesens inseparabiliter operetur. in quinto
Abbreviated transcription (Latin):
e qualia int̾ re ⁊ umiꝰ oñdũt᷑ ẽ ẽ eẽntie.
Iu decimo ẜ id̾ diligentiꝰ eubtilioq
tͣctatũ est ad id ꝑductũ. ut iuuenire¬
tur iũmente eidentior triũitas
ut nõ eni meminiss et. nõ se intessi¬
geret. ⁊ diligͥet. qmͣm s nõ semꝑ se
cogitaret. cum autem cogitaret.
ñ se a corꝑib reb ead̾ cogitatõe
discerneret. dilata est de trinitate
cuꝰ imago est dusputacio. ut in
ipĩs ⁊ iam corꝑalib iusis ĩueĩret
trinitus ⁊ distuictiꝰ ĩ ta lectoris ex̾c̾et ᷑¬

Expanded text:
entiae. In decimo, hoc idem diligentius subtiliusque tractatum est, at adque id perductum, ut inveniretur in mente evidentior trinitas ut non sui meminisset, non se intelligeret et diligeret, quamvis non semper se cogitaret, cum autem cogitaret, non se a corporalibus rebus eadem cogitatione discerneret, dilata est de trinitate, cujus haec imago est, disputatio, ut in ipsis etiam corporalibus visis inveniretur trinitas, et distinctius i
Abbreviated transcription (Latin):
cb̾am dr̃ bonus ⁊ maguus ⁊ siquid
aliud ad ce dr̃: set dici ⁊ ulm relati¬
ue id est nõ adse. set ad aliquid ꝙ
ip̃e nõ est sicut pat̾ ad filiũ dicitur
ueldũs ad creaturã sibiceruentẽ.
uirtus ⁊ dei sapĩa. sic dicputatur.
ut differatur ead̾ q̃stio diligẽtiꝯ
retctanda utrũ a quo ẽ genitꝰ rp̃c

Expanded text:
citur bonus et magnus et si quid aliud ad se dicitur, sed dici etiam relatiue, id est non ad se, sed ad aliquid quod ipse non est, sicut pater ad filium dicitur uel dominus ad creaturam sibi seruientem; uirtus et dei sapientia, sic disputatur, ut differatur eadem quaestio diligentius retractanda, utrum a quo est genitus Christus
Abbreviated transcription (Latin):
nos eẽ animos acce ꝑat. E terui
auippe animi nõ mꝯuementer hac
exhortacione excitantur: ut̾ suo cur
rurepiantur cũ uen̾it uite huius
extreuiũ idest iuracionei ⁊ iuest¬
gcandi cupiditate : nñuisq ce adius¬
cerlut atq nplicent hominũ uicio
ierrorib. ut eis facilior cit regres¬
cus ad deum.: Set iste cursus
qui constituitur m̃amore atm
uestisacione ueritatis. nõ suriat
museris id est bm̃ib miceris: fistt¬

Expanded text:
rnos animos esse acceperat. Aeterni rnos animos esse acceperat. Aeterni quippe animi non inconvenienter hac exhortatione excitantur, ut in suo cursu reperiantur, cum venerit vitae hujus extremum, id est, in ratione et investigandi cupiditate, minusque se admisceant atque implicent hominum vitiis et erroribus, ut eis facilior sit regressus ad Deum. Sed iste cursus qui constituitur in amore atque investigatione veritatis, non sufficit miseris, id est, omnibus cum ist
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditate ⁊ quo minus eã miscue¬
runt altq implicaueruit hominum
uiciis ⁊ errorib hoc his caciloreu
acceneũ ⁊ reditum in celum est fore
Deinde addeus hauc ip̃am clausulã
oratiosiant extingui tͣuquille uolu¬
mus cũ ibis artłb uirerm̃iꝰ. aut
ciex hac mi alia aut paulo meliorẽ
domũ sine mora demigrare. inbũs
studis nob̾ oĩs oꝑa ⁊ cura pouẽda ẽ.
Hic miror hominẽ tantiiugeti ꝑ
efictis inuu̾ib humanis hõib in phi¬
losophia uiuentib que ꝯtemplacio¬
ne ueritatis beatos sacit. iocũdũ
pimꝰ mortale ⁊taducũ est: qͣl hoc
moriatur. ⁊ int̾cidat qđ nõ diligeba¬
mus. uel potius qd atrocit̾ sdora¬
nus ut iocundꝰ nobis cit eiꝰ occasͦ
U hoc nõdidicerat a phuo cophus qͦs
nagius laudib predicat: cet ex n¬
illa noua a celde miai ubi ei dubitare
⁊ iam de reb mauirestimis placuit
ista s ententia redolebat. Aphiloco¬
phis autem sicut ip̃ẽ ꝯfitetur in
max muis longe q clarissnus et̾¬

Expanded text:
uo minus se admiscuerint atque implicaverint hominum vitiis et erroribus, hoc his faciliorem ascensum et reditum in coelum fore » . Deinde addens hanc ipsam clausulam oratio, si aut exstingui tranquille volumus, cum in his artibus vixerimus, aut si ex hac in aliam haud paulo meliorem domum sine mora demigrare, in his studiis nobis omnis opera et cura ponenda est. Hic miror hominem tanti ingenii, perfunctis muneribus humanis, hominibus in philosophia viventibus, quae contemplatione veritatis beatos facit, jucundum pimus mortale et caducum est: quasi hoc moriatur et intercidat quod non diligebamus, vel potius quod atrociter oderamus, ut jucundus nobis sit ejus occasus. Verum hoc non didicerat a philosophis, quos magnis laudibus praedicat; sed ex illa nova Academia, ubi ei dubitare etiam de rebus manifestissimis placuit, ista sententia redolebat. A philosophis autem, sicut ipse confitetur, maximis longeque clarissimis, aete
Abbreviated transcription (Latin):
mõ dicantur una eẽntia tres ꝑ¬
cone. uł ut a quibd̾ grecis una
eẽntia tres cb̃e. Et inuentũ ẽ
eiocucionis necesritate dici ut aliquo
uno nomine emĩciaretur. tũ q̃ritur
qũi unũ: Aut om̃s cimultres mraiꝰ
que intellecta ꝯepicitur. ⁊ ꝑ bonũ

Expanded text:
entia tres personae, uel a quibusdam Graecis una essentia tres substantiae, et inuentum est elocutionis necessitate dici, ut aliquo uno nomine enuntiaretur, cum quaeritur quam unum, aut omnes simul tres maius quae intell
Abbreviated transcription (Latin):
eũ a quo sc̃e cunt ex̾cere
lectorẽ iam ꝑuenii̾uus
homo meo quo ceteriᷤ
Paminalib ante cellit idracione uel
intelligentia. ⁊ quicquid aliud de a
at ad cã rem q̃ mens uocatur uel
animiꝰ. Quo nommne nõ nulli auc¬
tores lingue latine. li qd̃ ex cellit
in homine ⁊ nõ est in peccore ab aui¬
ma que iuest ⁊ peccori: suo quod̾lo¬
quendi more distingunt. Supra
hanc gͦ naturã ciquerimꝰ auqͥd
⁊ uerũ querimꝰ. deus ẽ.natura sci¬
licet nõ creata set creatrix. Que

Expanded text:
e sunt, exercere lectorem, jam pervenimus homo, in eo quo caeteris animalibus antecellit, id est ratione vel intelligentia, et quidquid aliud de anat ad eam rem quae mens vocatur vel animus. Quo nomine nonnulli auctores linguae latinae, id quod excellit in homine, et non est in pecore, ab anima quae inest et pecori, suo quodam loquendi more distinguunt. Supra hanc ergo naturam, si quaerimus aliquid, et verum quaerimus, Deus est, natura scilicet non creata, sed creatrix. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
aut ignẽ aut ep̃m aut citatũ a erẽ.
aut gyrũ stellaꝵ. aut uiolẽtiã a¬
quaꝵant luminaria celi rectores
orbis t̾raꝵ deos putauerũt. O ͦ ꝑ
quidẽsi specie delectati. lec deos
putauerũt.sciant qnͣto dñator.
coꝵ melior eit. Sp̃ei eĩ gn̾atora¬

Expanded text:
aut ignem, aut spiritum, aut citatum aerem, aut gyrum stellarum, aut violentiam aquarum, aut luminaria coeli, rectores orbis terrarum deos putaverunt: quorum quidem si specie delectati haec deos putaverunt, sciant quanto Dominator eorum melior est. Speciei enim generator
Abbreviated transcription (Latin):
eitas in ueniri potest. cur dom̃ est q̃rite
faciem sẽp ᷑ ⁊ n ⁊ inuentus sorte que¬
rendus sit est ͤ Sic enĩeũt in ꝯp̾hẽci¬
bilia requirenda. Nec se eristimet n¬
bie quod querebat potuerit i̾uenire.
Eur gͦ eie querit si inꝯp̾hensibile
ꝯp̾hendit ᷑ qͦd̾ querit. Nisi quia cewdã¬
dum nõ ẽ qmͣdiu in ip̃a iꝯp̾hencibilũi¬

Expanded text:
cur dictum est, Quaerite faciem ejus semper? An et inventus forte quaerendus est? Sic enim sunt incomprehensibilia requirenda, ne se existimet bile quod quaerebat, potuerit invenire. Cur ergo sic quaerit, si incomprehensible comprehendit esse quod quaerit, nisi quia cessandum non e
Abbreviated transcription (Latin):
eius semper.
Idetur enĩqd̾ semꝑ queritur.
nũqͣmͣ inueniri ⁊ qũo iam leta¬
bitur. ⁊ nõ potius ꝯtristabitur cor
querentiũ. si nõ potuerint m̃ueni¬
re qd̵ querunt: Non eñĩ ait. lete¬
tur cor inuenientiũ. set querẽtiũ
uiri posse dũ aueritur. testatur
ycaras. ꝓph̾a cumi dicit. Querite
dĩ ⁊ mox ut inuenietis. inuocate
cũ. Et cũ aꝓpinqͣuerit uobis. dere¬

Expanded text:
ejus semper . Videtur enim, quod semper quaeritur, nunquam inveniri: et quomodo jam laetabitur, et non potius contristabitur cor quaerentium, si non potuerint invenire quod quaerunt? Non enim ait, Laetetur cor invenientium; sed, quaerentium niri posse dum quaeritur, testatur Isaias propheta, dum dicit: Quaerite Dominum, et mox ut inveneritis, invocate eum: et cum appropinquaverit
Abbreviated transcription (Latin):
puto in lict̾is sc̃is. Ab scientia dis¬
tinctã. sapĩam nũcupar rdũ tuxat
hominis que quidẽ illi nõ est nici
ab illo cuiꝰ ꝑticipacõne uere capi¬
etis sieri mens rõnalis ⁊ intellectu¬
alis pt̃. citero uers cõmendaus
mñ fine dialogi horteneñ. que no¬
bis iuquit dĩes noa noctesq cõ¬
siderantib ac uentib ꝙ mtessi¬
gentiã que est mentis acies. cauẽ¬
tib q neqnͣdo illa hebestat. id est¬

Expanded text:
puto in Litteris sanctis a scientia distinctam sapientiam nuncupari, duntaxat hominis, quae quidem illi non est, nisi ab illo cujus participatione vere sapiens fieri mens rationalis et intellectualis potest, Cicero commendans in fine dialogi Hortensii: Quae nobis, inquit, dies noctesque considerantibus, acuentibusque intelligentiam, quae est mentis acies, caventibusque ne quando illa hebescat, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ticiã qua re nouit. ⁊ dieccõm qͣsediligit.
et hec triaita eunt in hoĩe.
ut nõ ip̃a eint homo. Homo ẽ enĩ
dicut ued̾es desiuierũt anĩmał racio¬
nale mortaie. Illa gͦ excellunt inn
homine: nõ ip̃a eunt homo. Et una ꝑ¬
sona id est cingulis quieq homo. ht̃ il¬
sic de sũsamꝰ hominẽ ut dicamꝰ.
homo est cb̾a rationalis cõstaus ex
auima ⁊ corꝑe. nõ est dubiũ hoĩem ha¬
bere animã que nõ est corpus. hr̃e
corpꝰ qd̾ nõ est anĩma. Ac ꝑ h iła t̾a

Expanded text:
titiam, qua se novit, et dilectionem, qua se diligit. Sed haec tria ita sunt in homine, ut non ipsa sint homo; homo est enim, sicut veteres definierunt, animal rationale mortale. Illa ergo excellunt in homine, non ipsa sunt homo, et una persona, id est singulus quisque homo, habet il definiamus hominem, ut dicamus, homo est substantia rationalis constans ex anima et corpore, non est dubium hominem habere animam quae non est corpus, habere corpus quod non est anima. Ac per hoc illa tria