comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in libͦ de bono ꝑseuerantie. Qui fidelis
ẽ in eo ueram naturã humanã c̾dit sus¬
cipiente do uerbo. ita sublimatã. ut qui
suscepit. & ꝙ suscepit. una ẽẽt in tͥnitate
ꝑsona. assumptione illa ineffabilit̾ faci¬
ente ꝑsone uniꝰ in d̃o & hoĩe ueritatẽ.
Si autem qui suscepit. & ꝙ suscep̃. umna
ẽ ꝑsona. qͦ natura humana cũ uerbo
ta fore tradunt. uͭ utͣmq dicat᷑ ẽẽ xp̃c.¬
ꝑͣ subsistit. Ita &̃ susceptum cũ suscipien¬
te dr̃ una ꝑsona. qr susceptũ suscipienti
de sp̃u scõ ait: aliud ẽ ꝙ assumpsit. &
aliud ꝙ assumptum ẽ. ħ quanda poñ
auctoritatẽ quę multũ uidr huic
sententiȩ opposita

Expanded text:
in lib. de Bono perseverantiae: Qui fidelis est, in eo veram naturam humanam credit suscipiente Deo Verbo ita sublimatam, ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et in homine veritatem. Si autem qui suscepit et quod suscepit una est persona, ergo natura humana cum Verbo ta fore tradunt, ut utrumque dicatur esse C subsistit. Ita etiam susceptum cum suscipiente dicitur una persona, quia susceptum suscipienti de Spiritu sancto, ait: Aliud est quod assumpsit, et aliud quod assumptum est. 9. Hic quamdam ponit auctoritatem, quae multum videtur huic sentent
Abbreviated transcription (Latin):
nata p̃dicetur. cassiodorus ostende uidet̃
dicens. fẽs est ut ita dixerim humanatꝰ
ds̃. qui &̃ in assũptione carnis ds̃ ẽẽ ñ
intelłntia. ut nͣm humanã accepisse.
ł humanatũ u̾bum ẽẽ incepisse intel¬
cepit ẽẽ homo. ł factus ẽ homo. Quo
sensu scd̃m istos dicatur p̃destinatus.¬

Expanded text:
nata praedicetur, Cassiodorus ostendere videtur dicens: Factus est, ut ita dixerim, humanatus Deus, qui etiam in assumptione carnis Deus esse non intelligentia; ut naturam humanam accepisse, vel humanatum Verbum incoepisse intelcoepit esse homo, vel factus est homo. 11. Quo sensu secundum istos dicatur praedestinatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte enim hylariꝰ in nouo nationẽ.
libro de tͥnitate ait. cũ ñ aliud sit
filius hõis. neq aliud filius dei. u̾bũ enĩ
sit filius. requiro qͥs in ħ filio hominis
głorifi̾catꝰ sit Cuident̾ dic̃ ñ aliud ẽẽ fli¬
um dĩ. & aliud filtr hominis. ex q p̃missa
roboratur. & approbatur det̾minatio.
Alia & uerba auctoritatũ adnotat

Expanded text:
te enim Hilarius, in nono lib. de Trin., ait: Cum non aliud sit filius hominis, neque aliud Filius Dei: Verbum enime et hominis sit filius, requiro quis in hoc filio hominis glorificatus sit? Evidenter dicit non aliud esse Filium Dei, et aliud filium hominis. Ex quo praemissa roboratur et approbatur determinatio. 8. Alia etiam verba auctoritatum adnotat
Abbreviated transcription (Latin):
ds pars huiꝰ ꝑsone dici potest. Alioquin
filius dĩ d̾s. añqͣm susciꝑet formã serui.
ñ erat totꝰ. & cͥuit. cum homo diuinitati
alicuiꝰ totiꝰ ꝯueniunt. ut ex illis ꝙ ñ erat
ostituatur. Non aut̃ sic. humana & di¬
uina natura. in xͦ uniuntur. In expli¬
cabilis enim est istius unionis. q̃ ñ est
partium ratio. qda t̃n nomine dei ͥ
ꝑsonam sig̃cari putant. quia de tͥbꝰ
agebat ꝑsonis. quarum nullã tͥnita¬
tis ẽẽ partem dicebat. sic̃ pars istiꝰ ꝑͦ.¬

Expanded text:
 pars hujus substantiae dici potest, alioquin Filius Dei Deus, antequam susciperet formam servi, non erat totus, et crevit cum homo divinitati alicujus totius conveniunt, ut ex illis quod non erat constituatur. Non autem sic humana et divina natura in Christo uniuntur. Inexplicabilis enim est istius unionis, quae non est partium, ratio. Quidam tamen nomine Dei ibi personam significari putant, quia de tribus agebat personis, quarum nullam Trinitatis partem esse dicebat, sicut pars isti
Abbreviated transcription (Latin):
dens sp̃c .s. cuiꝰ nos breui sassam᷑ haustu.
effluere pleno uii. uͥtutũ sp̃ualiũ ferũᷤ
meatu. Si i fluuiꝰ riparũ editis suꝑfusꝰ
exundat. qͣntomagis sp̃c omẽm suꝑ emi¬
nens c̾aturam. Cum nr̃e m̃tis archana
tanꝗͣ inferiora ꝑstͥngat. celestem illam
angloꝵ nat᷑am effusiore qͣdã scĩficatio¬
num ub̃tate letificat. Deĩ scificationẽ

Expanded text:
s sanctus, cujus nos brevi satiamur haustu, effluere, pleno septem virtutum spiritalium fervens meatu. Si enim fluvius riparum editis superfusus exundat, quanto magis Spnens creaturam, cum nostrae mentis arcana tanquam inferiora perstringat, coelestem illam angelorum naturam effusiore quadam sanctificationum ubertate laetificat! Deinde sanctificationem
Abbreviated transcription (Latin):
te uitiũ siue corruptio carnis apellari
pot̃. Que feditas maioe ẽẽ uidrin carne
ꝯcupiscĩałr t̃ducta. quam in ea uñ tͣduci¬
tur. Et ꝙ uiciũ ł corruptio sit in carne
añ coniunctionẽ aĩs effectu ꝓbat᷑. cum
aĩa infunditur. que excorruptione car¬
nis macłat᷑s Sic̃ inuase dinoscit᷑ uiciũ

Expanded text:
te vitium, sive corruptio carnis appellari te vitium, sive corruptio carnis appellari potest. Quae foeditas major videtur esse in carne concupiscentialiter traducta, quam in ea unde traducitur. Et quod vitium vel corruptio sit in carne ante conjunctionem animae, effectu probatur, cum anima infunditur, quae ex corruptione carnis maculatur; s
Abbreviated transcription (Latin):
cum uitio pͥmitus ẽ instituta. s exuolun¬
tatis arbitrio. pͥorũ hõium uehemti ui¬
tio ẽ sauciata. ita ut ñ sit in carnebonũ.
s uitiũ quo inficit᷑ anima. De c̃a origi¬
utrum causa pecc̃i originalis qͦ
dicta ẽ ẽẽ in carne. culpa sit.uel pena.
siue aliqͥd aliud Culpa ẽẽ ñ pot̃. qr culpa
ñ ẽ in re irronabili. Si u culpa ẽẽt in car¬
ne añ infusionẽ aĩe: actualis eẽt ł origi
nalis.S actualis: ibi ñ ẽ. Nec originaliᷤᷤ
culpa ẽ qr ip̃a causa ẽ originalis pecc̃i.
Si aut̃ pena ẽ quȩ ẽ illa. Passibilitas ł
mortalitas uł alia corruptio. llos enĩ
defectus carni inẽẽ constat. Hic aꝑit᷑
quid sit .s. felditas tẽta ex libidine coeun¬
tiũ q̃ uiciũ ł corruptio dici potest
d qͦd dici pot̃. qr multiplex defectꝰ
carnis. & p̃cipue pollutio qued̃a
quam exferuore coitus parntũ. & con¬
cupiscĩa libidinosa contͣhit caro dum
concipit᷑: causa ẽ originał pecc̃i. que rec¬

Expanded text:
cum vitio primitus est instituta, sed voluntatis arbitrio priorum hominum venienti vitio est sauciata, ita ut non sit in carne bonum, sed vitium quo inficitur anima. 5. De causa origisolet utrum causa peccati originalis quae dicta est esse in carne, culpa sit, vel poena, sive aliquid aliud. Culpa esse non potest, quia culpa non est in irrationali. Si enim culpa esset in carne ante infusionem animae, actuis ibi non est; nec originalis culpa est, quia ipsa causa est originalis peccati. Si autem poena est, quae est illa? Passibilitas, vel mortalitas, vel alia corruptio; hos enim defectus carni inesse constat. 6. Hic aperitur quid sit foeditas tracta ex libidine coeuntium, quae vitium vel corruptio dici potest. Ad quod dici potest quod multiplex defectus carnis, et praecipue pollutio quaedam, quam ex fervore coitus parentum et concupiscentia libidinosa contrahit caro dum concipitur, causa est originalis peccati; quae rec
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃m drman̾e in carne. Caro qͥ quȩ
inconcupiscentia libidinis seminatira
nͨ culpam habet. nͨ actũ culpe s causã.
In eo gͥ ꝙ seminat᷑ corruptio ẽ. In eo aut̃
in corꝑe robur tenens diuĩȩ sñtñtie da¬
te in ada. eꝰ ꝯsortio aĩa maculatur pec
dr pecc̃m incarne. ħ ẽ lex carnis Idem.
N on habitat pecẽm in aĩo s incarne. qr
pecc̃i causa excarne ẽ. ñ ex aĩa. qr caro
ẽ ex origine carnis pecc̃i. & ꝑtraducẽ

Expanded text:
 manere in carne. Caro ergo quae in concupiscentia libidinis seminatur, nec culpam habet, nec actum culpae, sed causam. In eo ergo quod seminatur, corruptio est; in eo autem in cortae in Adam, cujus consortio anima maculatur peccdicitur peccatum in carne; haec est lex carnis. Idem: Non habitat peccatum in anima, sed in carne, quia peccati causa ex carne est, et non ex anima, quia caro est ex origine carnis peccati. Per traducem enim
Abbreviated transcription (Latin):
post ortum morit᷑. in illa stat᷑a resurget
qͣm habitus erat si uiu̾et usq ad etatẽ
xxx. annoꝵ. nullo uitio corꝑis impedi¬
tus Uñ gͣ illa sub̃a q̃ adeo parua fuit
in ortuꝰ in resurrectõe tam magna¬
retur illa sub̃a. Sic̃ costa de qua fc̃a est
mulier. & sic̃ panes eugłici. Non inficia¬
mur tam̃ quin cibi. & humores. in carnẽ
& sanguinẽ tͣnseant. S non inu̾itatem
hũane nͭ. que a pͥmis descñdit parẽtibꝰ.
Que sola in resurrectiõe erit. reliqͣuͦ ca¬
ro in qͣm cibi tͣnseunt. tanquã suꝑflua
in resurrectõe deponet᷑. Que tñ ciboꝵ
aliarumq rerũ fom̃tis coalescit. Qͦ mͦ
filios. an scd̃m aĩam. an secundum

Expanded text:
 in illa statura resurget quam habiturus erat si viveret usque ad aetatem triginta annorum, nullo vitio corporis impeditus. Unde ergo illa substantia quae adeo parva fuit mortua, in resurrectione tam magnain se augmentaretur illa substantia. Sicut costa de qua facta est mulier, et sicut panes evangelici. Non inficiamur tamen quin cibi et humores in carnem et sanguinem transeant; sed non in veritate humanae naturae, quae a primis descendit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen ciborum aliarumque rerum fomentis coalescit. DISTINFILIOS; AN SECUNDUM ANIMAM, AN SECUNDUM
Abbreviated transcription (Latin):
nem. qr ñ solum carnẽ.s & aĩam extͣ¬
duce eẽ arbit᷑ti sunt. Sic̃ u in gnatiõe
ita & de gignentis aĩa. aĩa geniti ẽen¬
tialit̾ deduci abhis estimatur. Ioͣq sic̃
de corrupta carne caro corrupta semi¬
naturita &̃ de aĩa peccatͥce. aĩa pecca¬
trix corruptione originali infecta. ab
illis tͣhi dicitur. Predictam oppinionẽ

Expanded text:
nem, quia non solum carnem, sed et animam ex traduce esse arbitrati sunt. Sicut enim in generatione ita etiam de gignentis anima anima geniti essentialiter deduci ab his existimabatur. Ideoque sicut de corrupta carne caro corrupta seminatur, ita etiam de anima peccatrice anima peccatrix, corruptione originali infecta, ab illis trahi dicitur. 2. Praedictam opinionem
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑibꝰ nͣlit̾ ẽ. descñditq a pͥmo par̃nte
lege ꝓpagins. & in se auctũ. & multipli¬
ue catum ẽ. nulla ext̾iori sub̃a in id tͣnseunte.
corpꝰ filii. Suiq multiplicõne sine rei ex¬
tͥnsece adiectõne auctũ ẽ. Et de illo augm̃¬
tato ita aliqͥd itidẽ seꝑatur uñ formant᷑

Expanded text:
raliter est, descenditque a primo parente lege propagationis, et in se auctum et multiplicatum est, nulla exteriori substantia in id transeunte, corpus filii, suique multiplicatione sine rei extrinsecae adjectione, auctum est; et de illo ita augmentato aliquid inde separatur, unde formantur
Abbreviated transcription (Latin):
in carne. ñ qͥn in aĩa sit. s qr ꝑcorrupti¬
onem carnis in aĩa fit. Causam corrup¬
tionis carnis ostendit ex qua in anima
cendiuo libidinis & ꝯcupiscentiȩ feruore
possent ꝯuenire. ẽẽtq thorus inmacłatꝰ
iam pꝰ pecc̃m ñ ualeat fieri carnalis co¬

Expanded text:
in carne, non quia in anima fit, sed quia per corruptionem carnis in anima fit. 3. Causam corruptionis carnis ostendit, ex qua in anima centivo libidinis et concupiscentiae fervore possent convenire, essetque thorus immaculatus, jam post peccatum n
Abbreviated transcription (Latin):
rent ꝓ isrł coram a aron.⁊ filiiseiꝰ inta¬
b̾naculo ip̃iq gestarent archam. ⁊ tab̾¬
naculi excubarent. & intͣnsportando tab̾¬
naculo ipsi deponerent. rursumq com¬
ponerent. Auiginti.uannis & sup̃ iussi
sunt seruire in tab̾nacło. qͣm regłam
in nouo testamento sc̃i patres ostitue¬
Leuite g̃ ex nomine auctoris uocati sũt.
de leui enim leuitȩ exorti sunt a qͥbus
in templo mistici sac̃menti myst̾ia expl¬
ebantur. Hii gͦce diacones. latine mi
Addiaconũ ꝑtin& assistẽ sac̾dotibꝰ ⁊ mi¬
nistrare in omnibꝰ quȩ aguntur in sac
& calice. Obłones q inferre. & disponen
in altari. componere ã m̃sam dñi. ques
minum. Ip̃e p̃monet aures ħreadd̃m.¬
ip̃e donat pacem: & ip̃e annuntiat. Q ꝗ
autem hiuc ordini am oyse statutũ t̃
ħ &̃ in nouo testam̃to rep̃sentat᷑. cum
diacono suꝑ leuũ hum̾ũ stola ponit᷑. &
casula ĩ diebꝰ ieuinii ꝯplicat᷑ qr qͥcqdla
boris. & sustinentie in hac uita tolerat᷑.

Expanded text:
 filiis ejus in tabernaculo; ipsique gestarent arcam et tabenaculi excubarent, et in transportando tabernaculo ipsi deponerent, rursumque componerent . A viginti quoque annis et supra jussi sunt servire in tabernaculo, quam regulam in novo Testamento sancti Patres constitueLevitae ergo ex nomine auctoris vocati sunt. e Levi enim Levitae exorti sunt, a quibus in templo mystici sacramenti mysteria explebantur. Hi Graece diacones, Latine minAd diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae aguntur in sacet calice, oblationes quoque inferre et disponere in altari; componere etiam mensam Domini atque minum. Ipse praemonet aures ad Domipse donat pacem et ipse annuntiat. Quod autem huic ordini a Moyse statutum est, hoc etiam in novo Testamento repraesentatur, cum diacono super laevum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii complicatur; quiaboris et sustinentiae in hac vita toleratur,
Abbreviated transcription (Latin):
aram. qͣi .uii. cołupne assistant. hist̃
uii. angłi tuba canentes ꝑn apocalypsi.
qͥ q̃les eẽ debeant. apłs docet timotheo
scbens. Hi cum ordinant᷑. solus ep̃c eis
manum imponit.qr administiũ ap¬
plicant᷑. Ponit eis orariũ .i. stolam suꝑ
leuũ humerũ. u ꝑħ intelligant se acce¬
pisse uigum d̾ni suaue. qͥ ad sinistrã

Expanded text:
i septem columnae, assistant. II sunt septem angeli tuba canentes in Apocalypsi, qui quales esse debeant Apostolus docet Timotheo scribens. Hi cum ordinantur, solus episcopus eis manum imponit, quia ad ministerium applicantur. Ponit eis orarium, id est stolam, super laevum humerum, ut per hoc intelligant se accepisse jugum Domini suave; quo ad sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
cant. hȩc ꝯferũt grãm Precepta &̃ diu¬
sa. qͣntũ ad cerimonialia. Na qͣntũ ad
meralia. sunt eadẽ. s pleniꝰ in eugłio oti¬
nenturꝰ Audistis .x. cordas psaltii utriq
sexui impõitas. q̃ caritate tangende st̃.
ut uitioꝵ fere occidanturr. Expliẽ lib̾

Expanded text:
ant, haec conferunt gratiam. Praecepta etiam diversa, quantum ad caeremonialia. Nam quantum ad moralia sunt eadem, sed plenius in Evangelio continentur. Audistis decem chordas Psalterii utrique sexui impositas, quae charitate tangendae sunt, ut vitiorum ferae occidantur. LIB
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽẽ auctor eoꝵ. in qͣntum nicħ sunt.
cum nichili nullus auctor existere: qͥat
Iõq cum dr̃. d̾s ẽẽ auctor omĩum que
st. bonoꝵ isti subintelligi uolunt. bona
aut̃ illa d̾nt ẽẽ que naturalit̾ sunt.
ea uͦ nat᷑aliter eẽ dnt. non sołu que
supͣ acceꝑunt. s & omĩa quȩ nat᷑am
ñ pͥuant bono. ⁊ ita .ẜ. eosde multiplȩx
in scͥpturis fit intellig̃ntia. uͥ de nat᷑a
sermo oceurrit. S suꝑ ilłu locũ psalmi
homo. pecus. tra. sol. oĩa ista sub̃e sunt
eoipso quo sunt. nature ip̃e sube dnr¬

Expanded text:
n esse auctor eorum in quantum nihil sunt, cum nihili nullus auctor existere queat? Ideoque cum dicitur Deus esse auctor omnium quae sunt, bonorum isti subintelligi volunt. Bona autem illa esse dicunt, quae naturaliter sunt. Ea vero naturaliter esse dicunt, non solum quae supra acceperunt, sed omnia quae naturam non privant bono. Et ita secundum eosdem multiplex in Scripturis fit intelligentia, ubi de natursermo occurrit. Sed super illum locum psal. 68: homo, pecus, terra, sol: omnia ista substantiae sunt; eo ipso quo sunt naturae, ipsae substan
Abbreviated transcription (Latin):
tͣditum. ait. Hoc de sub̃iis atq nat᷑is dic¬
tum ẽ. Inde enĩ disputabat᷑. ñ de bonis
actionibꝰ atq pecc̃is. Aꝑte ħ uidr di¬
uide int̃ naturas. siue sub̃as. & actões.
siue pecc̾a. Ideoq asserunt p̃fati docto

Expanded text:
traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter naturas sive substantias, et actiones sive peccata. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
n sunt. eisq homines mali sunt. Qd
nichilominꝰ & ip̃i concedunt inꝑitẽ¬
tes uerb̾ aug̃i. suꝑiꝰ põitis. qui in eneħ
quibꝰ hoĩes mali sunt. ñ de hominibꝰ
hoc ẽẽ intelligndu. Sunt gͦaliqͥ res
quibꝰ homines mali sunt. Id uͦ qͣhomo
det̾ior. Non ẽ gͥ d̾s auctor rerũ. qbꝰ ho¬
fit det̾ior. At sunt alique res ut dictũ
scͥptura in płibꝰ contestatur locis dm ñ
ẽẽ auctorem maloꝵ i. eorun quȩ pecc̃a
sunt. Ex parte hoꝵ p̃misse opponit᷑
sũtntie ĩ illo uerbo. os auetor maloꝵ¬

Expanded text:
n sunt, eisque homines mali sunt. Quod nihilominus et ipsi concedunt, innitentes verbis Augustini superius positis, qui in Ench.quibus homines mali sunt, non de hominibus hoc esse intelligendum. Sunt ergo aliquae res quibus homdeterior. Non est ergo Deus auctor rerum quibus homo deterior fit. At sunt aliquae res, ut dictum Scriptura in pluribus contestatur locis, Deum non esse auctorem malorum, id est, eorum quae peccata sunt. 4. Ex parte eorum praemissae opponitur sententiae in illo verbo: Deus auctor malo
Abbreviated transcription (Latin):
rum uͦ sent̾̃ntiar iudiciũ prudntis lec¬
toris cui utꝰq sẽntĩe notitiã plenarie
dedimꝰ arbito relinquimꝰ. ad ea qute
adhuc nob̾ suꝑsunt tcͣtanda festinan¬
tes: Ꝙ de pecẽo ñ de pena intelligitꝰ¬

Expanded text:
rum vero sententiarum judicium prudenti lectori, cui utriusque sententiae notitiam plenarie dedimus, arbitrio relinquimus, ad ea quae adhuc nobis supersunt tractanda festinantes. 5. Quod de peccato non de poena intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
Origine mali suꝑ ẽ uid̾e in qͥ
re sit malum .s. an in re bona. an in re
mala Qͥ recte acuteq sapit. ñ n in bo¬
no malum ẽẽ intelligit .i. in nat᷑a bona.
Malum enim ẽcorruptio ł pͥuatio boni.
uͥ aut̃ bonũ ñ ẽ. ñ pot̃ ẽẽ corruptio. uel

Expanded text:
origine mali, superest videre in qua re sit malum, scilicet an in re bona, an in re mala. Qui recte acuteque sapit, non nisi in bono malum esse intelligit, id est, in natura bona. Malum enim est corruptio vel privatio boni; ubi autem bonum non est, non potest esse corruptio vel
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cessit. s exbono originẽ ħuit.¶Hic aꝑ¬
te docetur. pͥmã c̃am. & originẽ mali.
bonam fuisse nat᷑am. Et nicħominus
ostñditur cuiꝰ pecci fu̾it causa .s. male
uoluntatis. Quod mala uoluntas
secundaria fuit causa maloruar
Rla autẽ uoluntas illa angłi
ł hõis causa ẽ &̃ maloꝵ subse¬

Expanded text:
praecessit, sed ex bono originem habuit. Hic appraecessit, sed ex bono originem habuit. Hic aperte dicitur primam causam et originem mali, bonam fuisse naturam. Et nihilominus ostenditur cujus peccati fuerit causa, scilicet malae voluntatis. 3. Quod mala voluntas secundaria causa fuit malorum. Mala autem voluntas illa angeli et hominis, causa est etiam malorum subse
Abbreviated transcription (Latin):
etẽo animaduertenda sint
ost Predicta. de pecc̃o actuali
diligñti indagine quȩda consid̾¬
anda sunt .i. que fuerit origo & causa
pͥmi pecc̃i. utrum res bona anres ma¬
la. postea. in q̃ re sit pecẽm. dem̃ qͥd sit
pͥma pecẽi res bona extitit. qr añ
pͥmũ pecc̃m non erat aliqͦd malum. uñ
orietur. cum u originem & cãm ħu̾it
aut ex bono. aut ex malo ħuit. s mału
alio. quam ex angło. ex bono gͥ ortũ fuit.
ñ aug̃ in responsionibꝰ contͣ iulianũ
ħeticum. qͥ dixerat. si ex nͣ pecc̃m ẽ. tc̃
mala ẽ natura. ait queso ut si potest
respondeat. Manifestum ẽ ex uolunta¬
te mala tanqͣm ex arbore mala fieri oĩa
oꝑa mala. tanquã fructus malos. s ipsã
nͥ bonum opus di. Immo qͥd erant ħ¬
duo erant ħ duo: añqͣm ineis oriretur
mala uoluntas. nͥ bonũ opus dĩ. & bõa
& laudanda nat᷑a. ũ exbono orit᷑ mału.
nec fuit uñ oriri posset. nͥ exbono. Dico
g qr uoluntatẽ malã. nulłu mału

Expanded text:
PECCATO ANIMADVERTENDA SINT. 1. Post praedicta, de peccato actuali diligenti indagine quaedam consideranda sunt: scilicet, quae fuerit origo et causa primi peccati; utrum res bona, an res mala; postea, in qua re sit peccatum, et quot peccati res bona extitit, quia ante primum peccatum non erat aliquid mali unde oriretur. Cum enim originem et causam habuit, aut ex bono, aut ex malo habuit. Sed malum alio quam ex angelo; ex bono ergo ortum est. Unde August., in Responsionibus contra Julianum haereticum, qui dixerat: Si ex natura peccatum est, tunc mala est natura, ait: Quaeso ut, si potest, respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala, fieri omnia opera mala, tanquam fructus malos; sed ipsamnisi bonum opus Dei? Imo quid erant haec duo antequam in eis oriretur mala voluntas, nisi bonum opus Dei, et bona et laudanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit unde oriri posset nisi ex bono. Dico ergo quia voluntatem malam nullum malum
Abbreviated transcription (Latin):
tre. & pat̃ in me est. Om̃ĩa enĩ filiꝰ
accep̃ a patre. Nam si partem eiꝰdẽ
qui genuit accepit. neuter ꝙ ꝑfectꝰ
est. de est enim ei. Uñ decessit. nec
plenitudo in eo erit. ꝗͥ exportione
ostiterit. Neuter gͦ ꝑfectus est. si ple¬
nitudinẽ suam & qui genuit ãmit¬
tit. nec qui natus ẽ conseqͥtur. Fate¬
amur ꝙͦ qͦd pater ẽ in filio. & filius
in patre ds̃ in deo. Ut idẽ hylariꝰ ait
in .uii. libͦ de tͥni. Non ꝑduplicẽ con¬
uenientiũ generũ oiunctionẽ. nec

Expanded text:
tre, et Pater in me est. Omnia enim Filius accepit a Patre: nam si partem ejusdem qui genuit accepit, neuter ergo perfectus est; deesset enim ei unde decessit; nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit. Neuter ergo perfectus est, si plenitudinem suam et qui genuit amittit, nec qui natus est consequitur. Fateamur ergo quod Pater est in Filio, et Filius in Patre, et Deus in Deo, ut idem Hilar. ait in lib. 7 de Trin., non per duplicem convenientium generum conjunctionem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone simul. sunt qͣm una. nec tres si¬
mul maiꝰ aliqͥd qͣm due. nec maior ẽ¬
ẽentia in tͥbꝰ qm in duabꝰ. nec in duabꝰ
qͣm in una. qr tota ẽ in singulis. Uñ
ioħs damascenꝰ ait. Consitem᷑ ditatis
naturam om̃em. ꝑfecte ẽẽ in singła
suarum hypostaseon .i. ꝑsonarũ õem
in patre. om̃em in filio. om̃em in sp̃i¬

Expanded text:
personae simul sunt quam una, nec tres sipersonae simul sunt quam una, nec tres simul main duabus, nec in duabus quam in una, quia tota est in singulis. Unde Joannes Damascenus ait: Confitemur deitatis naturam omnem perfecte esse in singula suarum hypostaseon, id est personarum: omnem in Patre, omnem in Filio, omnem in Spi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ illũ locũ psalmi. in generatione &¬
generationẽ anm tui dicens. Est gene¬
ratio generationũ quȩ ñ tͣnsit. collec
erunt anni tui di qui ñ tͣnseunt .i. et̃
nitas di. Non enĩ aliud sunt anni di
unum ideq est .i. ẽentia diuina. di¬
et̃nitas. potentia. magnitudo. ⁊ t̾̃n ꝯsu¬
euit scͥptura ħ & his similia qͣi dist¬
incta ponere. In his ꝗͦ uerbis. trium
equalitatẽ ꝑsonarũ b̾uit᷑ complexꝰ ẽ
aug̃. qr alius alium nec et̾̃nitate. nͨ
magnitudine. nec pot̾̃ntia suꝑat. tate¬
triũ ꝑsonarũ aliã ñ excedat supͣ ostñ¬
sum est. ubi coet̾nitas tͥum ꝑsonarũ.
U Nc gͥ suꝑ ẽ ostendere. qͥd
magnitudinerł pot̃ntia. alius
alium ñ excedat. & pͥus de magni¬
tudine uideamus. Quod non est
maior una ꝑsona alia. nec maiꝰ aliqͥd
due ꝗͥ. una. nec tres ꝗͣ. due uel duna.
CIENOUM Est ꝙͥ qͥa pater
ñ est maior filio. nec pat᷑ ł filiꝰ
maior sp̃u scõ. nec mauis aliquid due

Expanded text:
super illum locum Psalmi: In generatione generationum anni tui , dicens: Et generatio generationum quae non transit, collecterunt anni Dei, qui non transient, id est aeternitas Dei. Non enim aliud sunt anni Dei, et unum idemque est essentia divina, aeternitas, potentia et magnitudo; et tamen consuevit Scriptura, haec et his similia distincta ponere. His ergo verbis trium aequalitatem personarum breviter complexus; qua alius alium nec aeternitate, nec magnitudine, nec potentia superat. Quersonarum aliam non excedat, supra ostensum est, ubi coaeternitas trium personarum Nunc igitur superest ostendere quod magnitudine vel potentia alius alium non excedat; et prius de magnitudine videamus. 4. Quod non est major una persona alia, nec majus aliquid duae quam una, nec tres vel duae quam una. Sciendum est ergo quia Pater non est major Filio, nec Pater vel Filius major Spiritu sancto, nec majus aliquid duae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pater. uirtus ẽ filiꝰ. uͭtus ẽ sp̃c sc̃s.¬
tute genitã. & uirtutẽ de uͥtute
ꝓcedentem. non uis eande hab̾e na¬
turam. Noc falsũ dicis: hoc contra
Nullaq earũ tͥnitatis pars dicen¬

Expanded text:
est Pater, virtus est Filius, virtus est Stute genitam, et virtutem de virtute procedentem non vis eamdem habere naturam, hoc falsum dicis, hoc contra Nullaque illarum Trinitatis pars dicen
Abbreviated transcription (Latin):
bonitas. & sapĩa. & clem̃tia. & pot̃n¬
tia. partes sunt untꝰ uͥtutis ꝗͣ simpli¬
cem ẽẽ dixisti: Si dixeris. partes st̃:
simplex ꝙͦ uirtus. ex partibꝰ constat.¬
& simplex ista uirtus te diffiniente
dicis. Non dico inqͥs. ñ st̃ ꝙͥ partes. Si¬

Expanded text:
bonitas et sapientia et clementia et potentia partes sunt unius virtutis, quam simplicem esse dixisti? Si dixeris, Partes sunt; simplex ergo virtus ex partibus constat, et simplex ista virtus te definiente dicis? Non dico, inquis. Non sunt ergo partes:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ diuersitas uoluntatũ. Si enĩ nat᷑a
unum ẽẽnt. ⁊consensione ñ eẽnt. nõ
sũme unũ ẽẽnt. Si uͦ natura dispare
ẽẽnt. unũ non cẽnt. Hi eͦ tres qͥ unũ
sunt ꝑꝑ ineffabilem ꝯiunctionem dĩ¬
tatis qua ineffabilit̾ copulant᷑. unꝰ

Expanded text:
sitas voluntatum. Si autem natura unum essent et consensione non: non summe unum essent. Si vero natura dispares essent unum non essent. Hi ergo tres quia unum sunt, propter ineffabilem conjunctionem Deitatis qua ineffabiliter copulantur, unus
Abbreviated transcription (Latin):
pars dei ł diuine eẽntie. qr
singła harum uerus ⁊ plenꝰ ds ẽ. &
tota ⁊ plena diuina ẽentia ẽ. ⁊ ideo
nulla istarũ. in tͥnitate pars est.
Hñ aug̃ in li .uͦ. otra mariminũ
se. Times enĩ ne pat̃ sit pars uniꝰ d̃i.
qͥ constet ex tbꝰ. Noli hoc timere.
Nulla enim fit partiũ in ditatis uni¬
tate diuisio. Inus ẽ ds̃ pater. & filiꝰ.¬

Expanded text:
pars Dei vel divinae essentiae, quia singula harum verus et plenus Deus est, et tota et plena divina essentia est; et ideo nulla istarum in Trinitate pars est. Unde Aug. in lib. 3 contra Maximinum m esse non posse, times enim ne Pater sit pars unius Dei, qui constet ex tribus; noli hoc timere, nulla enim fit partium in deitatis unitate divisio; unus est Deus Pater, et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ maior natura diuina in aliqͣ harũ
ꝑsonarũ. s uniꝰ. & indifferentis na¬
ture. st̃ hȩ tres ꝑsone. Ideoq altera
in altera ẽẽ dr. ut p̃dictum est. Unde
ambꝵx. p̃dictoꝵ u̾boꝵ sententĩã nob̾
os ait. Per hoc intelligit᷑ pat̾ ẽẽ in fi¬
lio. & filius in patre. qr una ẽ eoꝵ
sitas. Ecce tͥbꝰ illustriũ uiroꝵ testimo¬
ide scurrentibꝰ reuelatione spẽ scĩ

Expanded text:
 major divina natura in aliqua harum personarum, sed unius et indifferentis naturae sunt hae tres personae. Ideoque altera in altera esse dicitur, ut praedictum est. Unde Ambros., praedictorum verborum sententiam nobis 5, ait: Per hoc intelligitur Pater esse in Filio, et Filius in Patre, quia una est eorum sitas. Ecce tribus illustrium virorum testimoeodem concurrentibus revelatione S
Abbreviated transcription (Latin):
patre & filio ẽ. Nullus hoꝵ extra qͣm¬
tatem. Ecce hic aꝑit aliqͣtenꝰ ñ enim
plene pͭ. tantũ ab homine reserari ar¬
chanum. ex qͣ intelligentia dicat᷑. sin¬
gula ꝑsonarũ tota ẽẽ in aliis. Uñ &̃
hylariꝰ ista intiꝰ ꝑ qͥrens in li .iiͦi. de
tͥnit. ait. Affert plerisq obscuritatem
ligentie hũae. rõnẽ dicti hꝰ ñ cap̃. nec
exempłu aliqͦd. rebꝰ diuinis comꝑatio
humana pr̃abat. s qͥ in intelligibile
ẽ homini. do ẽẽ possibile ẽ. Cognosẽnđ a
itaq atq intelligendu ẽ qͥd sit ilłd̃.
Ego in patre & pat̾ in me ẽ. si t̃n com¬
p̃hend̾e ħ ita ut ẽ ualebimꝰ itt q̃d na¬
tura rerum pati ñ posse existimat᷑.
id diuine u̾itatis rõ consequat᷑. Patrẽ
gͦ in filio. & siliũ in patre eẽ. plenitu¬
do in utͦq diuinitatis ꝑfecta ẽ. qr
plenitudo ditatis in filio. qͦd in patre
est. ħ & in filio ẽ. qͦd in ingenito. hoc
ñ aliud in utroq. ut unũ sint in fide

Expanded text:
Patre et Filio est. Nullus horum extra quemunitatem. Ecce hic aperit aliquatenus: non enim plene potest tantum ab homine reserari arcanum; ex qua intelligentia dicatur singula personarum tota esse in aliis. Unde etiam Hilar., ista interius perquirens, in lib. 3 de Trin., ait: Affert plerisque obscuritatem ligentiae humanae rationem dicti hujus non capit; nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humanest homini, Deo possibile est. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid sit illud: Ego in Patre, et Pater in me est; si tamen comprehendere hoc ita ut est valebimus, ut quod natura rerum pati non posse aestimatur, id divinae veritatis ratio consequatur. Patrem ergo in Filio, Filium in Patre esse, plenitudo in utroque divinitatis perfecta est, quia plenitudo divinitatis est in Filio; quod in Patre est hoc et in Filio est; quod in ingenito est, hoc non aliud in utroque, ut unum sint in fide
Abbreviated transcription (Latin):
ost ħ queritur utrũ sp̃c
sc̃s ad seip̃m referatur. hoc enĩ
uidet᷑ exp̃dictis posse ꝓbari.Si enĩ q
p̃dictũ est. ꝙ refertur ad seipsum ħ
Nluiꝰ questionis det̾minationem. in poᷤ¬
terum differimꝰ. donec tͣctemꝰ dehis
que relatiue dnr. de deo ex temꝑe. in
quibꝰ datũ. & donatũ continentus¬

Expanded text:
ost haec quaeritur utrum Spiritus sanctus ad seipsum referatur: hoc enim videtur ex praedictis posse probari. Si enim quod praedictum est, ergo refertur ad seipsum. Hujus quaestionis determinationem in posterum differimus, donec tractemus de his quae relative dicuntur de Deo ex tempore, in quibus datum et donatum continentu
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰquam coet̾nitatẽ tͥum ꝑsona¬
rum ꝓ modico facultatis nr̃e insinu¬
auimus.iam de earunde equalitate
aliqͥd eloqͥ suꝑ est. fides enĩ catholica
sic̃ coet̾nas. ita &c coequales.tres ꝑso¬
nas asserit. Aqualis ẽ enĩ in omnibꝰ
patͥ filiꝰ. & patri. & filio. sp̃c sc̃s. qr¬
ut ait aug̃ in libͦ de fide ad petrũ.
breuit̃ aꝑiens qͦmͦ intelligatur eqͣli¬
tas docet. Nullus hoꝵ aliũ. aut p̃ce-¬
dit et̾nitate. aut excedit magnitu¬
dine. aut suꝑat potestate. qr nec filio
unitatẽ ꝑtinet. aut ant̾ior aut maior
ẽ pat̃. nec filiꝰ sp̃u scõ. Am̃num qͥppe

Expanded text:
em trium personarum pro modulo facultatis nostrae insinuavimus, jam de earumdem aequalitate aliquid eloqui superest. Fides enim catholica sicut coaeternas, ita et coaequales tres personas asserit. Aequalis est enim in omnibus Patri Filius, et Patri et Filio Spiritus tinus in libro De fide ad Petrum breviter aperiens quomodo intelligatur aequalitas, docet. Nullus horum alium aut praecedit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate; quia nec Filio unitatem pertinent, aut anterior, aut major est Pater; nec Filius S
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ sc̃s de natura patͥs filiiq ꝓcedit.
Ob hoo eͦ tres unum recte c̃dimus
& dicimꝰ đm. qr una prsus et̾nitas.
una in m̃sitas. una naturalit̾ triũ
ꝑsonarũ diuinitas. Ecce b̾uit᷑ assig¬
cellit. aut et̾nitate. aut magnitudine
aut potestate Qd̃ et̾nitas & magnitu¬
do & pot̾̃ntia in d̾õ ẽ unũ. licet ponãt᷑¬

Expanded text:
ctus de natura Patris Filiique procedit. Ob hoc ergo tres unum recte credimus, et dicimus Deum, quia una prorsus aeternitas, una immensitas, una naturaliter est trium personarum divinitas. Ecce breviter assigcellit, aut aeternitate, aut magnitudine, aut potestate. 2. Quod aeternitas et magnitudo et potestas in Deo sunt unum, licet ponant
Abbreviated transcription (Latin):
De haug̃ de babtismo paruuloꝵ sic ait
Recte ꝑfecto intelligunt᷑ pͥmi hõies añ
malignam diabłi ꝑsuasionẽ abstinuisse
a cibo uetito. atq usi fuisse concessis. His
uerbis ostñdit᷑ ꝙ deligno uite an pecc̃m
sũpserint qͥbꝰ p̃ceptũ erat ut de om̃ilig
les si comederũt de ligno uite:
ua r ⁊ b̃ ꝑpetua soliditate & beata

Expanded text:
 2 de Baptis. parvul., sic ait: Recte profecto intelliguntur primi homines ante malignam diaboli persuasionem abstinuisse a cibo vetito, atque usi fuisse concessis. His verbis ostenditur quod de ligno vitae ante peccatum sumpserint, quibus praeceptum erat ut de omni ligles, si comederunt de ligno vitae. Quare ergo perpetua soliditate, et beata
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽm iam mortuũ corpꝰ ħebat
illa uerba extali intellectu accipi pos¬
sunt. Ds̃ mͦ irati loquens de hoĩe suꝑbo¬
ait. Uidete ne forte mittat manũ suã.
& c̃ .i. cauete uos angłi ne comedat de
ligno uite quo indignus ẽ. De qͦsi ꝑstitis
uerbo dixit. ita oꝑeꝰ exhibuit. Emisit u
eũ ds de ꝑadyso uoluptatis. in locũ s ⁊
gruũ. sic̃ płmq malus. cum int bonos̾
uiu̾e ceꝑit.si in meliꝰ mutari noluerit.
de bonoꝵ congregatiõe pellitur. pond̃e
pͣue ꝯsuetudinis p̃ssus. De flãmeo gla¬
dio ante paradysum posito.
E uͦ poss& ad illud acced̾e. colloca¬
uit ds añ ꝑadysũ cherubin oc
flãmeũ gladiũ. atq uersatiłe. ad custodiẽ¬

Expanded text:
peccatum jam mortuum corpus habebat, illa verba ex tali intellectu accipi possunt: Deus modo irati loquens, de homine suait: Videte ne forte mittat manum suam, etc., id est: Cavete vos, angeli, ne comedat de ligno vitae, quo indignus est; de quo, si perstitissverbo dixit, ita opere exhibuit. Emisit enim eum Deus de paradiso voluptatis in locum sibi congruum; sicut plerumque malus cum inter bonos vivere coeperit, si in melius mutari noluerit, de bonorum congregatione pellitur, pondere pravae consuetudinis pressus. 5. De flammeo gladio ante paradisum posito. Ne vero ad illud posset accedere, collocavit Deus ante paradisum cherubin, et flammeum gladiu
Abbreviated transcription (Latin):
ł qͥ exigñtibꝰ debitum reddũt. defũdit a
pecc̃o scĩtas diugii. bonũq nuptiale. Si
enĩ absq pecc̃o non posset fieri ꝯcubitus
ꝯiugalis nõ p̃cepiss& dns pꝰdiluuiũ eos

Expanded text:
 qui exigentibus debitum reddunt, defendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fieri concubitus conjugalis, non praecepisset Dominus post diluvium eos
Abbreviated transcription (Latin):
małũ fit ueniale ꝑꝑ bonũ nuptiale. Qͦd¬
Idẽ. Concubitũ qͥ ñfit causa ꝓlis. Nup¬
tie non cogunt fieri. s impetrant ignos¬
ci. Si tñ ñ ita sit nimiꝰ uͥ impediat tẽꝑa
que or̃oni deb̾nt᷑. nec inmutet᷑ in eũ usũ
qui ẽ contͣnat᷑am. Concubitus enĩ neces¬
sarius causa gn̾andi inculpabilis ⁊ solus
ipse nuptialis ẽ. Ille uͦ qui ultͣ necessi¬
tatem ꝓgreditur. non rõni. s libidini
obsequitur. & hũc ñ exig̾e s reddere
ꝯiugi. ne fornicet᷑ ad diugẽ ꝑtinet. Si
iͦ ambo tali concupiscĩe subigunt᷑ rẽ
faciũt quȩ ñ ẽ nuptiarum. cuiꝰ delicti
ñ sũt nuptie hortat̾ces s dep̃catͥces.

Expanded text:
tiae. Idc. 10: Concubitum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri, sed impetrant ignosci; si tamen non ita sit nimius, ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est contra naturam. Concubitus enim necessarius causa generandi inculpabilis, et solus ille nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem progreditur, non rationi, sed libidini obsequitur; et hunc non exigere, sed reddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem pertinet. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum; cujus delicti non sunt nuptiae hortatrices, sed depreca
Abbreviated transcription (Latin):
gati uicti concupiscĩa utuntur inuicẽ
ult᷑ necessitatem lib̃os pe̾andi. ponam
in his in quibꝰ cottidie dms. dimitte .ni.
di a cͥmine. Nñ insent̃ntiolis sexti pita
nat in eo impetꝰ uoluptatis. nec p̃ceps
fertur ad coitũ. Nichil ẽ fedius. ꝗͣ uxo¬
rem amare. qͣi adult̾am. Qui dicũt
se causa bumani gnis uxoribꝰ iungi
imitentur saltem pecudes. & pꝰꝗͣ uen¬
ter uxoris intumuerit. non ꝑdãt filios.
nec amatores se uxoribꝰ exhibeant.s
maritos. Ide. In matͥmonio oꝑa lib̾oꝵ
concessa sunt. uoluptates autẽ quȩ
de meretͥcum amplȩxibꝰ capiuntur in
nuptias ẽẽ pecẽm.S uͭ supͣdictũ est
indulgñtia alia ẽ concessionis. alia
ꝑmissionis. Egerat apłs de nuptiis &
de carnali eoitu. & adutrũq retu¬
bitus nuptialis qui fit tm̃ c̃a ꝓlis. c̃cubi¬
tus uͦ qui ẽ p̃ter necessitatẽ gn̾andi. ob
incontinentiam indulget᷑ scðo ꝑmissio¬
nem. qr ibi aliq̃culpa ẽ. s leuis. Ideoq

Expanded text:
gati victi concupiscentia utuntur invicem ultra necessitatem liberos procreandi, ponam in his pro quibus quotidie dicitur, Dimitte nobis di a crimine. Unde in sententiolis Sexti Pythanat in eo impetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Qui dicunt se causa humani generis uxoribus jungi, imitentur saltem pecudes, et postquam venter uxoris intumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed maritos. Idem: In matrimonio opera liberorum concessa sunt, voluptates autem quae de meretricum amplexibus capiuntur, innuptias esse peccatum. Sed, ut praedictum est, indulgentia alia est concessionis, alia permissionis. Egerat Apostolus de nuptiis, et de carnali coitu; et ad utrumque retubitus nuptialis qui sit tantum causa prolis. Concubitus vero qui est praeter necessitatem generandi ob incontinentiam, indulgetur secundum permissionem, quia ibi est aliqua culpa, sed levis. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sunt tales. audeo dicere. aut illa qͦdã¬
mͦ ẽ mariti meretͥx. aut ille adulter uxo
qͥ aborsum ꝓcurãt q̃n
ĩudicentur homicide ł non. Tũc puer¬
ꝑium ad homicidiũ ꝑtinet. q̃n forma¬
ium. uͥ ñ ẽ anima uiua. lex ad homi¬
cidium ꝑtinere noluit. Dic̃ &̃ aug̃.¬
multat᷑ peccunia ñ reddit᷑ aĩa paĩa.
s iam formato corꝑi aĩa datur ñ in
conceptu corꝑis nascitur. cũ semine de¬
riuata. Nam si cũ semine. & aĩa exis¬
tit de aĩa. tẽ ⁊ multe aĩe coitidie ꝑeũt.
cũ semen fluxu ñ ꝓficit natiuitati. pͥ¬
mum op̾rtet domꝰum compaginari.
& sic habitatorẽ induci. Curglinia¬
menta ꝯpacta ñ erant uͥ erat aninaᷤ
ltem ie&. Semuia paulatim formãt᷑
inutero. & tam du ñ reputat᷑ homi¬
cidiũ. donec elem̃ta ꝯfecta suas ima¬
gines menbraq suscipiant. Ex hid̾¬

Expanded text:
n sunt, audeo dicere: aut illa quoddammodo est mariti meretrix, aut ille adulter uxori abortum procurant, quando judicentur homicidae vel non. Tunc puerperium ad homicidium pertinet, quando formaerium, ubi non est anima viva, lex ad homicidium pertinere noluit. Dicit mulctatur pecunia, non redditur anima pro anima. Sed jam formato corpori anima datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima existit de anima, tunc et multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu non proficit nativitati. Primum oportet domum compaginari et sic habitatorem induci. Cum ergo lineamenta t semina paulatim formantur in utero, tamdiu non reputatur homicidium, donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
cubitũ att̃ndit ꝯiugatoriũ. uͥ ẽ inconti¬
nentie malum. Incontinentiȩ malũ ẽ
ꝙ uir cognoscit uxorem. &̃ ultͣ necessita¬
tem ꝓcandi liberos. S & ĩ ẽ nuptiarũ
bonum. Non enim qr incontinentia
malum ẽ. ĩo coniuigiũ uͥ ẽ concubitus
p̃t̃ int̃ntionẽ gn̾ationis. ñ ẽ bonũ. ñ ꝑꝑ¬

Expanded text:
 est incontinentiae malum. Incontinentiae malum est, quod vir cognoscit uxorem etiam ultra necessitatem procreandi liberos, sed et ibi est nuptiarum bonum. Non enim quia incontinentia malum est, ideo conjugium. Ubi est concubitus praeter intentionem generationis, non est bonum; n
Abbreviated transcription (Latin):
ta bon̾a in aliqͦ ꝯiugio simul
ꝯcurrunt. ad excusationẽ coitus carnał
ualent. Qñ i seruata fide thori causa ꝓl
ꝯuiges conueniunt. sic exeusat᷑ eoitus
plis. fide tn seruata conuenũt cã incon¬
tinentiȩ. ñ sic exeusatur ut ñ ħat culpã
s uenialem. U̾ñ aug̃ Dugał concubitꝰ

Expanded text:
a bona in aliquo conjugio simul concurrunt, ad excusationem coitus carnalis valent. Quando etiam servata fide thori causa prolis conjuges conveniunt, sic excusatur coitus,prolis, fide tamen servata, conveniunt causa incontinentiae, non sic excusatur ut non habeat culpam, sed venialem.
Abbreviated transcription (Latin):
dr ȩrigi. qr remissionis ꝑcepte ingͣtus. ita
reusfit.i añ fuerat. Utͥq parti qͣstionis ꝓ¬
bati fauẽt doctores. Ideoq alicu parti ñ p̃¬
iudicans. studioso lectori iudiciũ relinqͦ.
addns mͥ tutũ fore. ac saluti ꝓpinquum.

Expanded text:
r exigi, quia remissionis perceptae ingratus, ita reus fit ut ante fuerat. Utrique parti quaestionis probati favent doctores. Ideoque alicui parti non praejudicans, studioso lectori judicium relinquo, addens mihi tutum fore ac saluti propinquum
Abbreviated transcription (Latin):
mero differ̃t. quȩ p̃misse sententie au¬
gustini penitus contͣdicere udntur
Qͥ d g dicemꝰ ad hȩc : Hoc utiq dicere
possumus atq debemꝰ qͦd ea quȩ aueͣ
tradidit suꝑius. sine omni hesitatiõe
tenenda sunt. Qͦd sane possunt intel¬
ligi que ioħ̾e dicit. & quomodo osten
ec autem que dñr dit:¬
hic. licet in sermonis suꝑficie
aliqͥd a fide alienũ resonare uidean¬
tur: sane tñ intelligi queunt. piũq¬
silens alios audire quã loq̃ndo mali¬
uolis detͣhendi occassionem p̃stare.
Uidet᷑ t̃n mͥ.ita posse accipi. Cũ ait.
sub̃a ẽ cõmune.  ypostasis ẽ particu¬
lare.: ñ ita hec accepit. cũ de deo dic̃at᷑.
ut accipiuntur in phylosophica disci

Expanded text:
missae sententiae Aug. penitus contradicere videntur. Quid ergo dicimus ad haec? Hoc utique dicere possumus atque debemus, quod ea quae Aug. tradidit superius, sine omni haesitatione tenenda sunt. 14. Quod sane possunt intelligi quae Joannes dicit, et quomodo, ostendit. Haec autem quae hic dicuntur, licet in sermonis superficie aliquid a fide alienum resonare videantur, sane tamen intelligi queunt, q silens alios audire quam loquendo malevolis detrahendi occasionem praestare. Videtur tamen mihi ita posse accipi, cum ait: Substantia est commune, et hypostasis est particulare. Non ita haec accipit cum de Deo dicantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tendendum ꝙ
ita sit.
uo d ibi magnũ dr̃ aliunde
magnum non ẽ qͣm eo qͦ u̾e
est. quia ibi magnitudo ipsa ueritaᷤᷤ
est. & u̾itas eẽntia. Non q ibi matꝰ
ẽquod uerius ñ ẽ. Non aut̃ ueriꝰ
ẽ pat̃ & filius simul. quã pat̃ solus.

Expanded text:
tendendum quod ita sit. Quod ibi magnum dicitur, aliunde magnum non est, quam eo quo vere est; quia ibi magnitudo ipsa veritas est, et veritas essentia; non ergo ibi majus est quod verius non est. Non autem verius est Pater et Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ alia. nec due. unaꝰ. nec tres simul
maius aliqͥd qͣm singła. Id̃ deus
non ẽ dicendus triplex. sed trinus¬
cũ ds̃ dicatur tͥnꝰ ñ t̃n deb
dici triplex. Ibi enĩ ñ est tͥplicitas.
simul pater & filius. Cum itaq tantꝰ

Expanded text:
us aliquid quam una, nec tres simul majus aliquid quam singula. 19. Quod Deus non est dicendus triplex, sed trinuscum Deus dicatur trinus, non tamen debet dici triplex; ibi enim non est triplicitas, simul Pater et Filius. Cum itaque tantu
Abbreviated transcription (Latin):
aliam ñ suꝑat magnitudine. nũc
ostendit ꝙͣ alia non excellit aliã
ñ excellat potentia. ut sic̃ una & in¬
differens ẽ magnitudo tͥum: ita una
& indifferens monstretur potñtia
ter filio. nec filiꝰ ł pater sp̃u sc̃o. nec
maiorem potentiam hñt duo ł .iiiͦ.
simul. quã singłs eoꝵ. qr nec plus.

Expanded text:
ALIAM NON SUPERAT MAGNITUDINE, NUNC OSTENDIT QUOD ALIA NON EXCELLIT ALIAM rum aliam non excellat potentia: ut sicut una et indifferens est magnitudo trium, ita una et indifferens monstretur potentia ter Filio, nec Filius vel Pater Spiritu sancto, nec majorem potentiam habent duo vel tres simul quam singulus eorum, quia nec p
Abbreviated transcription (Latin):
numero. Possumus enĩ dicere. pat᷑
hec ꝑsona ẽ una: & hec & illa. sunt
due. & hec & illa. & alia. sunt tres.
Conuenientiꝰ tñ tres ille ꝑsonȩ ꝓͥetatibꝰ
tant̃ distingui dñr. de quarũ distinc
tione scđm ꝓpͥetates. in seq̃nti tctabit᷑.
Nunc uͦ ad inceptũ redeamus. quȩ dic¬
ta sunt repetentes. ut sepiꝰ uersando.
familiarius innotescant. Qd una
ꝑsona ñ ẽ maior alia. nec tressimul
qͣm una. & hoc ratione ostendit ca
tantam equalitatem ẽẽ in tͥnita¬
te. ut ait auꝙ̃ in .uiii.li. de tͥnit. ut
ñ solum pater. ñ sit maior qͣm filius.
s nec pater & filiꝰ simul. maiꝰ aliqͥd

Expanded text:
numero. Possumus enim dicere: Pater numero. Possumus enim dicere: Pater Haec persona est una, et: Haec et illa sunt duae, et: Haec, et illa, et alia, sunt tres. Convenientius tamen tres illae personae proprietatibus tantum distingui dtione secundum proprietates in sequenti tractabitur. Nunc vero ad incoeptum redeamus, quae dicta sunt repetentes, ut saepius versando familiarius innotescant. 17. Quod una persona non est major alia, nec tres simul quam una; et hoc ratione ostendit catholica. ntam aequalitatem esse in Trinitate, ut ait Aug., in lib. 8 de Trin., c. 1, ut non solum Pater non sit major quam Filius, sed nec Pater et Filius simul majus aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
litatis. & particłaritatis noĩa. que re¬
bus temꝑalibꝰ pͥe conueniũt. ad res et̃¬
nas tͣnstulit. Aug̃ uͦ maiorẽ uidens
dissimilitudinẽ qͣm similitudinem
int̾ res p̃dictas. ab excellentia tͥnitatis
p̃dicta nomina remoũ. Ex quo sen¬
su dixerit ꝑsonas differre nume
ypostases differre numo.
non natura. in eo qđ ñ differre nat᷑a
ait: uerissime. ⁊ sine ullo scrupulo
loqͥr. Qđ̃ uͦ dic̃. differre numero. ca¬
uendu ẽ. qͦm intelligatur. Diu̾sis
enim mͦis dnr aliqͣ differre num̾o.
quem modum possit
ouenire ꝑsonis.
ICUIITUR eñĩ aliqua differre
numero qñ ita differt̃. ut hoc
non sit illud. nec aliqͥd qͥd illud ẽ ł
in ipso est. qualit᷑ differt̃. socͣtes. & plato.
& huiꝰmi. que apud philosophos d̾nr
indiuidua. ł particularia uicta qͣm
modu ñ possunt dici tres ꝑsone differ¬
re numero. Dicunt᷑ quoq differre
numero. que inͤ numatione siue com¬
putatione non sibi adiunguntur. s
ad se inuicẽ discernunt᷑. ut cum de

Expanded text:
litatis et particularitatis nomina, quae rebus temporalibus proprie conveniunt, ad res aeternas transtulit, Aug. vero majorem videns dissimilitudinem quam similitudinem inter res praedictas, ab excellentia Trinitatis praedicta nomina removit. 15. Ex quo sensu dixerit personas differre numero. ypostases differre numero, non natura; in eo quod non differre natura ait, verissime et sine scrupulo loquitur. Quod vero dicit differre numero, cavendum est quomodo intelligatur. Diversis enim modis dicuntur aliqua differquem modum possit convenire personis. icuntur enim aliqua differre numero, quando ita differunt, ut hoc non sit illud, nec aliquid quod illud est, vel in ipso est; qualiter differunt Socrates et Plato, et hujusmodi quae apud philosophos dicuntur individua vel particularia, juxta quem modum non possunt dici tres personae differre numero. Dicuntur quoque differre numero, quae in enumeratione sive computatione non sibi adjunguntur, sed a se invicem discernuntur, ut cum de
Abbreviated transcription (Latin):
sale. qr de om̃ibꝰ ꝑsonis simul & de sin¬
gulis seꝑatim dicit᷑. particłare singła
quelibet ꝑsonarii. qr nec de aliis cõit̃.
nec de aliquã aliarum singłarit᷑ p̃di¬
catur. Propter similitudinẽ eͦ p̃dic̃ois
laria ł indiuidua. Propt̃ hoc idem
etiã eande diuinã ẽentiã dixit ẽẽ
spẽm cõmunẽ. & cͥcũplectuã similiũ¬

Expanded text:
simul, et de singulis separatim dicitur. Particulare vero singula quaelibet personarum, quia nec de aliis communiter, nec de aliqua aliarum singulariter praedicatur. Propter similitudinem ergo praedicalaria vel individua, propter hoc idem etiam, eamdem divinam essentiam dixit esse speciem communem, et circu
Abbreviated transcription (Latin):
niũ. & int̾ mariã & iosephñ fuisse ꝯiugi¬
um. ł non fuisse ꝑfectũ. ꝙ nefas ẽ sentire.
anto u sanctiꝰ fuit atq ꝑfectiꝰ qͣnto a car¬
nali oꝑe inmuniꝰ S suptꝰ põita ea rõne
dicta intelłndũ ẽ. ñ qͥn ꝑtineat mulier
illa ad matͥmoniũ. cum qͣ ñ ẽ ꝑmirtio
sexuũ. s ñ ꝑtinet ad matͥmoniũ ꝙ exp̃ssã
& plenã teneat figurã ꝯiuctiõis & eccłe
xͥ. figurat i illam unionem xͥ & ecelẽ
carnis capiti menbͣuniunt᷑. uec ĩotũ¬

Expanded text:
n fuisse conjugium, vel non fuisse perfectum; quod nefas est sentire. Tanto enim sanctius fuit atque perfectius, quanto a carnali opere immunius. Sed superius posita, ea ratione dicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium, cum qua non est permixtio sexuum; sed non pertinet ad matrimonium quod expressam et plenam tenet figur. Figurat enim illam unionem Christi et Ecarnis, capiti membra uniuntur. Nec i