comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ potubo : Ideoingediens mundumdi¬
cit hostiam & oblationem noluisticor¬
pur autem ꝑfecistimihiholo caustomata
& propeccato non tibi placuit tuncdixi
ec ceuenio incapitelibriscriptum est de
meir faciem dr̃uoluntatem tuam supe¬
ardicenr qui ahostias & oblationes
& holo caustomata & propeccato
noluisti necplacita sunt tibiquȩ secundũ
legemofferuntur tuncdixi ecceuenio

Expanded text:
rri peccata ideo ingrediens mundum dicit hostiam et oblationem noluisti corpus autem aptasti mihi holocaustomata et pro peccato non tibi placuit tunc dixi ecce venio in capitulo libri scriptum est de me ut faciam Deus voluntatem tuam superius dicens quia hostiaet holocaustomata pro peccato noluisti, nec placita sunt tibi, quae secundum legem offeruntur; tunc dixi, Ecce venio,
Abbreviated transcription (Latin):
tum meum sed utacte eos qui sunt ex nor¬
cissi: qui sunt pr̵i indño : salutate tri¬
phenum & triphoscm quilab orcnt
in dño: sclutate ꝑ sidam caris simcm quł
multum lab orciuit in dño: scclutateru fum
electum meum in dño & matrem cius
scluiat : huex uideis oraent & quicsimul
cumpcculo fuerant tribulatinec territi
ideo nobiles hoc merito hab obcntur
quicd pro factum romcnorum inter
c&eros fuerant destincti. qui que pri¬
ores pcculo credidisse ĩpsius
testimonium referuntur : salutate
bam herman& qui cum eius sunt
fr̃s : salutate philo logum &uili cem
nereum & sororem eius &olymphicdẽ
& omnes quicum eis sunt scĩs : Suo
exemplo nos doc& quelesamicos
debecmus nr̃is literis sclutarenon
diintessexuli feccultactibur ł dignititas¬
Sclutecte in uicem in osculos c̃o. scclutunt
uos omnes ecdesi ȩxp̃i: Non ficte
ł sub dolo queleiuidacs tradidit sccluo¬
torem ldeo enim in ecclesicpx
primo cdnuntiatur. utostendet

Expanded text:
tum meum salutate eos qui sunt ex Nartum meum salutate eos qui sunt ex Narcissi qui sunt in Domino salutate Tryfenam et Tryfosam quae laborant in Domino salutate Persidam carissimam quae multum laboravit in Domino salutate Rufum electum in Domino et matrem eius salutate. Hi ex Judaeis erant, et quia simul cum Paulo fuerant tribulati, nec territi: ideo nobiles hoc merito habebantur, qui ad profectum Romanorum inter caeteros fuerant destinati, quique priores Paulo credidisse, ipsius testimonio referuntur. Salutate bam, Hermen, et qui cum eis sunt fratres. Salutate Philologum et Juliam, Nereum et sororem ejus, et Olympiadem: et omnes qui cum eis sunt sanctos. Suo exemplo nos docet quales amicos debeamus in nostris litteris salutare: non divites saeculi, facultatibus, vel dignitacto. Salutant vos omnes Ecclesiae Christi. Non ficte, vel subdole, quale Judas tradidit Salvatori. Ideo enim in Ecclesia pax primo annuntiatur: ut ostendat
Abbreviated transcription (Latin):
Iui confirmcesse aopostolo dicuntur infide: quos&
ideo cdiutorer appellat quicc in opere doctri¬
narum ubi ipse laborcbat & isti uiuerunt:
I ui pro animecinea sucrceruicer subposuer̃.
quibus non solumego gratics cgo sed &
cunctae ecclesiȩ gentium: Probando mece
doc trincm. sepericulo subiecerunt propter
quod illis omnes eclesiȩ gratia scgunt
quic perillos ego seruatus sum
Ostendit congregationem fi delium. eclesicm
nomincri : Salutate ephenitum dilectum
mihi quiest primitiuus ccsiȩ in xp̃o ihũ¬
Salutate mariam quȩ multum laborcuitin uob̵
pnimitiuos & clorie a siccom
estos omner quos scclutat᷑ intellegimus & no¬
minibus fuisseperegrinos: ꝑquorum exemplum
atquedoctrincm. non cbsurde estimamus
credidis sero manos:
cclutate condronicam & iuliam cognatos &
concaptiuos meos. qui sunt nobiles incposto
lis quic&ante me fuerunt in xp̃osalutacte
ampleatum dilectis simum mihi indño
len probum in xp̃o sclutecte eos qui sunt ex
ccristoboli sclutatem herodionem cognee¬

Expanded text:
ui conformasse se Apostolo dicuntur in fide: quos et ideo adjutores appellat, quia in opere doctrinarum, ubi ipse laborabat, et isti juverunt. Qui pro anima mea suas cervices supposuerunt: Quibus non solum ego gratias ago, sed et cunctae Ecclesiae gentium. Probando meam doctrinam, se periculo subjecerunt, propter quod illis omnes Ecclesiae gratias agunt: quia per illos ego servatus sum. Ostendit congregationem fidelium, Ecclesiam nominari. Salutate Epaenetum dilectum mihi: qui est primitivus Ecclesiae Salutate Mariam, quae multum laboravit in vobis. Primitivos Ecclesiae Asiae, istos omnes quos salutat, intelligimus ex nominibus fuisse peregrinos: per quorum exemplum atque doctrinam, non absurde existimamus credidisse Romanos. Salutate Andronicum et Juniam cognatos, et concaptivos meos: qui sunt nobiles in apostolis qui et ante me fuerunt in Christo salutate Ampliatum dilectissimum mihi in Domilen probum in Christo salutate eos qui sunt ex Aristoboli salutate Herodionem cogna
Abbreviated transcription (Latin):
queriturus nomnibus epis¬
tolis contrausum epistolarum
primosuum nomenponat quameoũ
ad quos litterȩ distinantur s hoc
auctoritatis est a postolicipare
ordinis qui aminoribus scribit sicut
regunt scriptu dirigere. Peruo lun¬
temndĩ
Et thimotheus frater ecclesixe
di que estcorinthi non dixitpaulus
& thimoteus qui anon ambo a postoliadphilipen¬
sesuero ubinonerat tanta auctoritur
necessaria serui amboponuntur
tes & adphrlippenses Cum epĩr &dia¬
conibus Ideo autem postea nomin atur
neparum intellegentes eos p̃tmissos esse
achaia Cuius metropolis corinthur
Cratiauobis & paxado patrenrõ &d̃oinũ¬

Expanded text:
Quaeritur cur in omnibus Epistolis contra usum epistolarum, primum suum nomen ponat, quam eorum ad quos litterae destinantur. Sed hoc ex auctoritate apostolici ordinis, quia minoribus scripsit: ut eregunt, scripta dirigere. Per tem Dei, Et Timotheus frater Ecclesiae Dei, quae est Corinthi. Non dixit, Paulus et Timotheus, quia non ambo apostoli. Ad Philippenses vero, ubi non erat tanta auctoritas necessaria, servi ambo ponuntur. et ad Philippenses cum episcopis et diaconibus. Ideo autem postea nominantur, ne parum intelligentes, eos praetermissos esse cujus est metropolis Corinthus. Gratia vobis et pax a Deo Patre n
Abbreviated transcription (Latin):
loscon fundeba tur nos in omnibus cru¬
bescim
& in quouituperamur ultra non facimus
quamuis secundumdm̃ sit quod coeperimus
undeostendimus nos laudibus hominum
seruire non xpõ apostolus non confundebat᷑
incatenis in mortibur nos confundimus in ob¬
pbrus Sed inomnifiducia nullares⁊ mepo¬

Expanded text:
lus confundebatur. Nos in omnibus erubescimus: et in quo vituperamur, ultra non facimus, quamvis secundum Deum coeperimus: unde ostendimus, non laudibus, non Christo servire. Apostolus non confundebatur in catenis, nos confundimur in opprobriis. Sed in omni fiducia, sicut semp
Abbreviated transcription (Latin):
biscum unde gaudebitis Permeũ aduentum
iterum ad uos Vt usomeiterum habunda
gratulemini antum digneeuange¬
Vtsiuecum uenero & uiderȩuos siue
absens audiam deuobisquia statis

Expanded text:
dium habeatis. Per meum adventum iterum ad vos. Ut me viso, iterum abundantius gratulemini. Tantum digne Evangeut siue cum uenero et uidero uos, siue absens audiam de uobis, quia statis
Abbreviated transcription (Latin):
Tonlaborantes infide euan gelii
omnis pugna unianimiter ad gresra
uictoriã parit : Et innullo terreami¬
ni ab aduersariis que estillis causa
perditionis uobisautem salutir
nequeuersuti s̃ disputictionibus nec
passionibus obꝑbriis que turbemini

Expanded text:
ollaborantes fidei Evangelii. Omnis pugna unanimiter aggressa victoriam parit. Et in nullo terreamini ab adversariis, quae est illis causa perditionis, vobis autem salutis. Neque versutis disputationibus, nec passionibus, opprobriisque turbemini.
Abbreviated transcription (Latin):
qui auult coeai coronarisuos
probatos sicutiob ꝑmitte tur temptur
quia necuincihabebat & eius gloria
amplianda erataduersario supera¬
toatque consuso
onsolumutineo credatis s& ut&i am
proillopaciamini : occasio fideiadõdo
c&erum sidem uolunturiam esse

Expanded text:
Quia vult vos coronari probatos: sicut Job permittitur tentari. Quia nec vinci habebat, et ejus gloria amplianda erat, adversario superato atque confuso. Non solum ut in eum credatis, sed ut etiam pro illo patiamini. Occasio fidei a Deo caeterum et fidem voluntariam in
Abbreviated transcription (Latin):
Quodsi uiuere in carne:¬
ro in tantum mihiutraq expediunt: utquid
elegũ scirenon possum coartor autem
in carnenecessarium est propteruor:
illud mihimelius istud uobis necessarium
& mortemillos non timere sed diligerede¬
bere suo demonstratems & non contriste¬
tur mansurum sȩincarne spũproph&ico
repromitut Et hoc confidens scio quia

Expanded text:
Quod si vivere in carnro. In tantum mihi utraque expediunt, ut quid eligam ignoro. coartor autem in carne, necessarium propter vos. Illud mihi melius, illud vobis necessarium: et mortem illos non timere, sed eligere debere, suo docet exemplo: et ne contristentur, mansurum se in carne spiritu prophetico repromittit. Et hoc confidens scio, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Inimicitia e contentiones aemulationes ir eris
quentia carnalicdt̃ . qua e animalia suns
non carnis. nemanichei substantiã carnis
acusa reputarent : sed omnem alum car¬
nale diffiniunt. omneu̾bonum spiritule.
sicut p̃dixy ep̃ ex hisc&era collige fepoten¬
tis. quȩ conpendiigratia p̃termisi.
Om̃ quituleagunt regnumdi non c̃sequi¬
tur exp̃notandum atq plan gendũ.
quod contentio  os acdesidentef uelira¬
cundos. cumi do latriis & ueneficis&o¬
micidis. penitus simul exclusitaregno
Fructus aut̃ s̃ps caritas est: exp̃omni¬
um uirtutum primacaritus est.
latus iniurias patienter sustinere
rogare : fider : exp̃uel dõ credere.
uel omnibus promisra conplere : Mo¬
destii exp̃neclaesumira sci. Conti nens¬
oiritdibus. caftitasinuirgnibus intelle¬
Purr ÷ aduer sus hunus medi nonẽ lex¬
r nonenim ista prohibuit sed & quino¬
sum impl& ñ estrubueter itestamento:
qui aũ sunt xpĩ carnem suam crucifixer̃.¬
uitacruofixa sunt & caro quasi pendens

Expanded text:
inimicitiae, contentiones, aemulationes, irae, rixae, quentia, carnalia dicit, quae animae sunt, non carnis: ne Manichaei eum substantiam carnis accusare putarent; sed omne malum, carnale definiunt: omne bonum, spirituale, sicut praedixi. Ex his caetera colligere poteram, quae compendii gratia praetermisi. Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Notandum atque plangendum, quod contentiosos atque dissidentes, vel iracundos, cum idololatris, et veneficis, et homicidis, penitus exclusit a regno. Fructus autem spiritus, est charitas. Omnium virtutum prima est charitas, s injurias sustinere rogare. Fides. Vel debes credere, vel omnibus promissa complere. Modestia. Nec laesus irasci. Continenspiritualibus. Castitas. In virginibus intelligitur. Adversus hujuscemodi non est lex. Non enim ista prohibuit; sed et qui novum implet, non est sub veteri Testamento. Qui autem sunt Christi, carnem suam crucifixervitia crucifixa sunt, et caro quasi in cruce pendens
Abbreviated transcription (Latin):
dilexerimus . nominime possumius ñ peccan¬
dodiligere &iinos nondiligimus ad quã for¬
mam proximas diligimus: quod si proxi¬
mus non amamus. quando in imicos pote¬
rimus amare : si ergo uolumus dilecti¬
onem habere primo dm̃ plusquam animar
nras diligamus quod in de probatur si pp̃dm̃
nam̃ : Sicut te ipsum exp̃si ciẽpximũ dili¬
li uos meliores alterius iudicando: udeteneab
inuicem consumamini exp̃dũ alter alteri
occasio ꝑditionis existit :Di coaũ ipũ ambula
te: exp̃ spiritulibur actibur quos infradiscri¬
Et desĩderia carnis non perficieas
ñ quo caro sineanima concupiscat sedipsa ani¬
ma quandocar nalia cogitat carodicitur.
ergoduplex in nobis est desideriũ ueluoluntus.¬

Expanded text:
dilexerimus, nos minime possumus non peccandilexerimus, nos minime possumus non peccando diligere: et nos diligamus ad quam formam proximos diligimus: quod si proximos non amamus, quando inimicum amare poterimus? Si ergo volumus dilectionem habere, primo Deum plusquam nostras animas diligamus: quod inde probatur, si proptenamus. Sicut teipsum. Qui secum proximum dilies singuli vos meliores alterius judicando. Videte ne ab invicem consumamini. Dum alter alteri occasio perditionite. Spiritalibus actibus quos infra descriEt desideria carnis non perficietis. Non quod caro sine anima concupiscat: sed ipsa anima, quando carnalia cogitat, caro dicitur: ergo duplex in nobis desiderium, vel voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
praedicare quid ꝑsecutionẽ patior ut circũci¬
si onis inimicus si sumipsius adfirmator :
er go eua cuatum est scandalũ crucis: exp̃¬
i deoscandalum patiuntur. quia in sola fide
crucis dicoesses alutem : utinã & abitidantur
qͥ uos c̃turbant exp̃siputunt sibi hoc desse.
ñ solũ circũcidantur s &iam abscidantur
si enĩ expoliatio m̃briꝓficit inultomagis
ablatio: quidam dicuntutinã errore
redeatis: Sed ꝑ caritutem sp̃s serui te inuicẽ¬
exp̃nonsuꝑ fluã speciem libertatis insinuo
sermone impl&ur : exp̃legir &iam ipra
moralia quae quaeruntur uno possunt
sermone concludi in hoc uno praecepto con¬
pleri : Diliges proximumtuum exp̃ dilectio
ł cariur in quattuor modis consistit. hoc est
indĩ dilectione quae prima est. secunda estri
nos m& ĩpsos secundum dm̃ amemus:
ertia proximos quarta &iã inimicos
dm̃ ergo plus quã nos diligeredebemus
proximos situt nos in imicum ut proximos:
proximus diligebatur in lege &nisi dm̃ pͥus

Expanded text:
us circumcisionis non inimicus sum, ut affirmatur? Ergo evacuatum est scandalum crucis? Ideo scandalum patiuntur: quia in sola fide crucis dico esse salutem. Utinam abscindantur qui vos conturbant. Si putant sibi hoc prodesse, non solum circumcidantur, sed etiam abscindantur: si enim exspoliatio membri proficit, multo magis abolitio. Quidam dicunt: Utinam errore redeatis. Sed per charitatem spiritus servite invicem. Non superbiam per speciem libertatis insinuo, sermone impletur. Legis etiam ipsa moralia quae quaeruntur, uno psermone concludi, et in uno hoc praecepto compleri. Diliges proximum tuum. Dilectio, vel charitas, in quatuor modis consistit: hoc est, in Dei dilectione, quae prima est: secunda, si nosmetipsos secundum Deum amemus; tertia, proximos: quarta, etiam inimicos. Deum ergo plusquam nos diligere debemus: proximum, sicut nos: inimicum, ut proximum. Proximus diligebatur in lege: et nisi Deum primo
Abbreviated transcription (Latin):
expsiꝑ spm̃ uitum habemus. spirita¬
liter conuersemur & non legi carnalit̃
uiuamus: nonefficiamur in anis gloria

Expanded text:
piritum vitam habemus, spiritualiter conversemur, et non legi carnaliter serviamus. Non efficiamur inanis gloria
Abbreviated transcription (Latin):
pore eius : Etiterum dicit la& cminigentescum
plebecius : Quicumipsis estis adsadutem educti
titerum lccud ccte ominer gentes dnm̃ & magnifi¬
cate eum omnes populi : & rursum estar at erit
radixiesse : Iesse pater fuit đđ decusͨ semin eidẽ
maria. natus ẽxp̃s:
a. natus ẽxp̃s: Et quiex surg& regeregentes.
gentes in eosperabunt : Nȩde prosilitis asseritsed&
illud hiclo cosimiltẽ non defia& princeps exiuda
nec dux de femoribus eius: unde probatur uereiã
ueniss exp̃m in quoomnes gentes speracremani festu ẽ
Dr̃ ccutemspei : In quo omnessperamus: hocostendit
qm̃ dr̃ cbsque uistute sp̃r sci non repl& aliquam¬
donationem gratiȩ quõ unum donum ẽ ꝓcctis& sp̃i

Expanded text:
pore ejus. Et iterum dicit: Laetamini gentes cum plebe ejus. Qui cum ipsis estis ad salutem adducti. Et iterum: Laudate omnes gentes Dominum, et magnificate eum omnes populi. Et rursus Isaias ait: Erit radix Jesse. Jesse pater fuit David, de cujus semine, id est Maria, natus est Christus. Et qui exsurgat regere gentes, in eum gentes sperabunt. Non de proselytis asserit, sed et illud huic loco simile est: Non deficiet princeps ex Juda, nec dux de femoribus ejus. Unde probatur vere jam venisse Christum, in quo omnes gentes sperare manifestum est. Deus autem spei. In quo omnes speramus: hoc ostendit quomodo Deus absque virtute Spiritus sancti, non replet aliquando nationem gratia, quoniam unum donum est Patris et
Abbreviated transcription (Latin):
Horrendum est incederein manus dĩ
uiuentis rememoramini autem
pristinosdiesin quibus inquib: inlumi¬
nati magnũ cesta mensustenuistis
passionũ & in altero quidemoprobri¬
is & tribulationibus spectaculum fac¬
ti in altero autem sotii talit̃ conuersan¬
tiũ
effectinã &uinctis conparsiestir & rapi¬
nam bonorum uroerum cum gaudio suscepis

Expanded text:
Horrendum est incidere in manus Dei viventis. Rememoramini autem pristinos dies, in quibus illuminati, magnum certamen sustinuistis passionum, et in altero quidem, opprobriis et tribulationibus spectaculum facti: in altero autem, socii taliter conversantium effecti. Nam et vinctis compassi estis, et rapinam bonorum vestrorum cum gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
cia qui filiumdĩ concultauerit & singui¬
nem testamenti pollu tum duxerit in quo
scĩficatus est &s pũi gratia ec̃tu meliam
fecerit scimusenim quidix mͥuindic¬
tam &egoretribuam & iterumquia
iudi cabie d̃rpopulum suum : dumlex¬

Expanded text:
ia qui Filium Dei conculcaverit et sanguinem testamenti pollutum duxerit in quo sanctificatus est et Spiritui gratiae contumeliam fecerit scimus enim qui dixit mihi vindictam ego reddam et iterum quia iudicabit Dominus populum suum horre
Abbreviated transcription (Latin):
instadio currunt omnes quidem currt̃
s unus acipit brauium. e goautem dico¬
Hic stadiicursumiustitia&ł fidei conpa¬
rauit quia quomodo illiccumomnes
intrastadium currunt non nisi quibenecon¬
currerit dignus p̃mioiudicatur. It a& hic
quamuis intrafidem & has cuncti creden¬
tes continent᷑ solitamen qui iusteuixe¬
rint praemium caelesteꝑcipiunt:
s eabstin& Ab homnibus a escis quaecursumeorũ

Expanded text:
io currunt, omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium? SicHic stadii cursum, justitiae vel fidei comparavit: quia quomodo illic cum omnes intra stadium currunt, non nisi qui bene cucurrerit, dignus praemio judicatur: ita et hic, quamvis intra fidei metas cuncti credentes contineantur, soli tamen qui juste vixerint, praemium coeleste percipient. se abstinet. Ab omnibus escis, quae cursum eorum
Abbreviated transcription (Latin):
sequuturus cuius figura tunc petra gereba::
idcircopulhredixit consequentieor petra
sed non in pluribus eorum beneplacitum est
Haecautem infigura facta sunt nostriut nonsim
erunt Ipsisuere facta sunt quȩ infigura erat᷑
nr̃a : ut timeamus alia gerere. nealia in curra¬
mus: omniaenim quȩ in populo is rahelllo
tempore facta sunt infigura: nuncin nobisinue
inueritate celebrantur: sicut enim illi permor sen
ex egy ptoliberansunt: sicnor perquem lib& sacer¬
dotem uel doctorem desacculo liberamur: deinde
xp̃i anifaca ducemurperdeserta utper exerci¬
tium contemptus mundi & abstinentiae:
in obliuionem nobis eant aegyptiuoluntater:
itaumesciamus ad saeculum repetarecum uero
baptismi mare transiuimus tuncnobis diabo¬
lus cumsuo exercito tamquam pharao de mer¬
gitur. deindemannaci pamur. & potum acci¬
pimus dexp̃iletaremanentem. claritas quo¬
quescientiae tamquam columna ignis in nocte
scł demonstratur & tribulationis aestu. diuinae
nae consolationis nube protegimur.

Expanded text:
secuturus; cujus figuram tunc petra gerebat. Idcirco pulchre dixit, consequente eos petra. Sed non in pluribus eorum beneplacitum est Haec autem in figura facta sunt nostri, ut non ere facta sunt, quae in figura erant nostra, ut timeamus talia agere, ne talia incurramus. Omnia enim, quae in populo Israel illo tempore facta sunt in figura, nunc in nobis in veritate celebrantur. Sicut enim illi per Moysen ex Aegypto liberati sunt: sic nos per quemlibet sacerdotem, vel doctorem de saeculo liberamur. Deinde Christiani facti, ducimur per deserta; ut per exercitium contemptus mundi et abstinentiae, in oblivionem nobis erant Aegypti voluptates: ita ut nesciamus ad saeculum repedare. Cum vero baptismi mare transimus, tunc nobis diabolus cum suo exercitu, tamquam Pharao demergitur. Deinde manna cibamur, et potum accipimus de Christi latere emanantem. Claritas quoque scientiae tamquam columna ignis, in nocte saeculi demonstratur, et in tribulationis aestu, divinae ationis nube protegimur.
Abbreviated transcription (Latin):
s ublegeuetere quȩ peccatoribus da ta esse
perscribitur Quisinelegesunt tamquꝰ
libui inprimis solamfidem querebat : quasi
non haber& praeceptaleges xp̃i quȩ illos ob¬
seruare docer&: si ue ineo quoillos ad fideicre¬
dulitatem nontam legalibus doctrinis.
quamrationabilibus argumentis prouo¬
aabat si cutatthenes fecis seperhibstur:
phylosophos &paganos: ꝑphr losofiã
cararumtytulos exortando dumdicit

Expanded text:
sub lege litterae, quae peccatoribus data esse sub lege litterae, quae peccatoribus data esse perscribitur. His qui sine lege erant, tamquam tibus in primis solam fidem quaerebat, quasi non haberet praecepta legis Christi, quae illos observare doceret, sive in eo quo illos ad fidei credulitatem non tam legalibus doctrinis, quam rationabilibus argumentis provocabat. Sicut Athenis fecisse perhibetur, philosophos et paganos per philosophiam, et ararum titulum exhortando, dum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntarium : si a moreeius. licita contẽp¬
nantur Queest ergo meamerces
ut euangelium praedicans si nesũptu efficiã
euangelium ut non abutar potestatemea
in euangelio Quasi interrog&t undema¬
iorem possit habere mercedem & in ipseres¬
pondit si gratisadnuntiem. necacceptam
exerceam potestatem : Dt aposro lo omnib¬
Nam cum liberessem ex omnibus omnili
meseruum feci ut plures lucrifa cerem
Cum possim utilibertatemeae dec& erir
non itacurare : omnibus tamen conpassum
ut eofaceremsal uos
Et factus sum
iudȩis tam quam iudȩus ut iudaeos lucr&¬
rem Quando sepurificauit intemplo.
quod tem porae gratiae sciebat es sesuperflu¬
um hisqui sublegesunt q̃uasi sublege st̃¬
qua s ublego essem Ostendit quomodo
fuerit cumipsis & ipseiudȩ us: potest&ita
intellegi. quod sa maritantis dixerit
eẽ s ublege quilegem tantum mor si uidentur
accipere Cumipse nonsim sublegeuttos
qui sublegesunt lucrifaciam Non est

Expanded text:
voluntarium, si amore ejus licita contemvoluntarium, si amore ejus licita contemnantur. Quae est ergo merces mea? ut Evangelium praedicans sine sumptu ponam Evangelium, ut non abutar potestate mea in Evangelio. Quasi interroget unde majorem possit habere mercedem, et ipse respondet, si gratis annuntiem, nec acceptam exerceam potestatem. Nam cum libNam cum liber essem ex omnibus, omnium me servum feci, ut plures lucrifacerem. Cum possem uti libertate mea, et de caeteris non curare: omnibus tamen compassus sum, ut eos facerem salvos. Et factus sum Judaeis tamquam Judaeus, ut Judaeos lucrarer. Quando se purificavit in templo, quod Tempore gratiae sciebat esse superfluum. His qui sub lege sunt, quasi sub lege essem. Ostendit quomodo fuerit cum ipsis et ipse Judaeus. Potest et ita intelligi, quod Samaritanos dixerit esse sub lege; qui legem tantum Mosi videntur accipere. Cum ipse non essem sub lege, ut qui sub lege erant lucrifacerem. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
hoc exemplo eadem repetendo confirmat
Itadñs̃ or dinauithis qui euangelium ad¬
nuntiant de euan gelio ui uert ego autem
nihilhorumusussum : Dicens dignus est
operarius mercede sua .ii.
Nonscripsi aut̃ haec irata fiant in me:
Non hec idcirco scribo ut uel modofiat : quod
ante factum non est : sed uobis exemplo
praebeotam ꝓpriiquam alieni causa discri¬
minis. saltim ab inlictas abstinere. cumui¬
deatis me aliorum causasalitis. debianomi
non minus quam in licita contempsisse
Bonumest enimmihi magis mori: gloriã
Etim si famemorerer propositum meum
de quo antedm̃glorior num quam poterꝰ
imitare: namsieuangelizem. non est
mihi glori anecessitas enimmihun¬
cũbuit : Cumomnia feceritis praecepta de¬
bitũdic&euos ꝑ soluis se non enim ampli¬
us aliquid fecistis. undegloriari positis
Ue en immihiest sin on euan gelizauero
Dampnationem habeo sĩ enim uolens hoca¬
gomercedem habeo si autemin uitus dispen¬
satiomi hi creditaest Tunc magis uidee

Expanded text:
confirmat. Ita et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere. Ego autem nullo horum usus sum. Dicens: Dignus est operarius mercede sua. Non autem scripsi haec, ut ita fiant in me. Non haec idcirco scribo, ut vel modo fiat quod ante factum non sit: sed vobis exempla praebeo tam proprii, quam alieni discriminis: saltem ab illicitis abstinere, cum videatis me aliorum causa salutis, debita non minus quam licita contempsisse. Bonum est enim mihi magis mori, quam ut t. Et si fame morerer, propositum meum, de quo ante Deum glorior, numquam potest immutari. Nam et si evangelizavero, non est mihi gloria: necessitas enim mihi incumbit. Cum omnia feceritis praecepta, debita vos dicite persolvisse. Non enim aliquid amplius fecistis, unde gloriari possitis. Vae enim mihi est, si non evangelizavero. Damnationem habeo. Si enim volens hoc ago? mercedem habeo: si autem invitus, dispensatio mihi credita est. Tunc magis videbitur
Abbreviated transcription (Latin):
dum : quod noum testam̃tum lexapelletur
actus sum in firmius infirmis ut in¬
firmos lucre faciam propterinfir¬
mos oleramandu caui cum słcurus pos¬
sim carnibus uesci promisciuis
Omnibus omnia factus sum ut omnes
rens quod mihiest utile sed quodmul¬
tis : item aliter in his quȩ superius me¬
morauimus non ut quidam ex histimant
illum &iam in licitis consensisse
Omnia
autemfacio proptereuangelium ut par¬
ti ceps eius efficiar ut in eo partem me¬

Expanded text:
m, quod novum Testamentum lex appellatur. Factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem. Propter infirmos olera manducavi, cum securus possem carnibus vesci promiscuis. Omnibus omnia factus sum, ut omnes aerens, quod mihi utile est, sed quod multis. Item aliter: In his quae superius memoravimus: non ut quidam male existimant, illum etiam illicitis consensisse. Omnia autem facio propter Evangelium, ut particeps ejus efficiar. Ut in eo partem me
Abbreviated transcription (Latin):
non ut eracȩdens Non inuanum curro uel fingo
certamen sed castigo corpus meum & serui¬
tute subitio Perabstinentiam. & ad flictionem at¬
que labores. sicutalibi ait ingeiunis mults.
inuigilus. infame & sit infrigore & nuditate.¬
& cetera si cutad hebreos propha& ar& alios scõs
pas sosmultatalia memorauit. Nefortecumaliis
praedi cauerim ipsere probus efficiar Non facien¬

Expanded text:
vitutem redigo. Non in vanum curro, vel fingo certamen, sed castigo corpus meum, et servituti subjicio per abstinentiam et afflictionem atque labores, sicut alibi ait: In jejuniis multis, in vigiliis, in fame et siti, in frigore et nuditate,cut ad Hebraeos, prophetas, et alios sanctos passos multa talia memoravit. Ne forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar. Non facien
Abbreviated transcription (Latin):
omnes subnube fuerunt & omnes maretransi¬
erunt Nequis confidens in eo solo quodbaptiza¬
tus est: autinescaspiritali. uel potuput& sibi dm par¬
ceresi peccauerit talepatrum proponit exem¬
plum. quo ostendat tuncistamerito profutura
si precepta seru entur: &om nes inmor senbapti¬
gatisunt In morsenquixpĩ tipum gerabat

Expanded text:
omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transierunt. Ne quis confidens in eo solum, quod baptizatus est: aut in esca spirituali, vel potu, putet sibi Deum parcere, si peccaverit: tale patrum proponit exemplum, quo ostendat, tunc ista merito profutura, si praecepta serventur. Et omnes in Moyse baptizati sunt. In Moyse, qui Christi typum gerebat
Abbreviated transcription (Latin):
inqua siñ homines : cui creatasuntꝰ cura est¬
namdeficiente homine & istadeficiunt:
tum suilaboris sperare & qui triturat deb&
deipsa areamanducare :
Nos uobisis sospiritali a seminauimus
sunt uelimus accipere: si alii potestatiura ẽ
participes sunt non potius nos: sed non usi sumus
quibus minimedebebatur. pseudo a postoli
rcilic& quos nihil uobis certumest contul¬
lisse quanto magis nos accipere poteramus
lioxp̃i Hocest & famem&sitim & nudita¬
tẽ libentissime tolleramus neꝑ nos aduer
sariis oc cansione accepta deuorantibus.
offendatis. autne cui praedicationostra
in aliquore prachen sibi les uideatur : auaritia
s uspitioe maculata Nescitis quõ qui in
sa crariis operantur. quae desacrariis sunt
edunt: qui altario deseruiunt de altario

Expanded text:
is propter hominem, cui creata sunt, cura estdeficiente homine, et ista deficiunt: tum sui laboris percipere: et qui triturat, debet de ipsa area manducare. nos vobis spiritualia seminavimus, sunt, velimus accipere? Si alii potestatis vestrae participes sunt, quare non potius nos? Si illi a vobis quibus minime debeatur, pseudoapostoli scilicet, quos nihil vobis certum est contulisse, quanto magis nos accipere poterimus,lio Christi. Hoc est, famem et sitim, et nuditatem libentissime toleramus: ne per sariis occasione accepta devorantibus offendatis. Aut ne cui praedicatio nostra in aliquo reprehensibilis videatur, avaritiae suspicione maculata. Nescitis, quoniam qui in sacrariis operantur, de sacrario vivunt: et qui altario deserviunt, de altario
Abbreviated transcription (Latin):
sicutibiuineam de egy ptotrantullisti
& iterum da bo uobis pastores secundum cor
meum & pascent uos cum disciplina
Num quid secundum hominem haedico:
Id est num quiadfprio tantum sensuloquor

Expanded text:
sicut ibi: Vineam de Aegypto transtulisti. Et iterum: Dabo vobis pastores secundum cor meum, et pascent vos cum disciplina. Numquid secundum hominem haec dico? Id est, numquid proprio tantum sensu loquor?
Abbreviated transcription (Latin):
Igituradmon& apostolus sideles gen¬
ter uidelic& &iudeos ut caueantne p̃cep¬
tum dĩ p̃ uaricent neque in malis operib
duricordisint utm requiemdĩ ingredi
mereantur quia illiqui degipto exi eruiit
& ꝑ marerubrũ transierunt habentes
intellectum atquea &atemistum axx¬
uidelic& annis & infraqui uocemdnĩau
dierunt & praeuaricanter non obtem
operibus abinstitutionemundi factis
dixenim quod amlocodedieseptima
sic& requieuridr̃ dieseptimo ab omnibus
quosdam introire in illam & hii quibus pri¬
oribus adnuntiatum est non in troi erunt¬
propt̃ incredulitutem iterum t̃min at
dem quendam hodie inda uiddicendo post
tantum temporis sicut supradictum est
hodiesiuocem eius audieritrs nolite obdu¬
rare cordaurã : Nam sieis iesus
requiem prestitiss &num quã dealialo¬
quer&ur posthacdieita querelinquitur
sabbatiss̃ populodĩ qui enimin¬
gressus est in requiemeiur &iamipse
⁊re qui euit aboperibus suis sicutas uis ds̃:¬

Expanded text:
te relicta pollicitatione introeundi in requiem eius existimetur aliqui ex vobis deesse etenim et nobis nuntiatum est quemadmodum et illis sed non profuit illis sermo auditus non admixtis fidei ex his quae audierunt ingrediemur enim in requiem qui credidimus quemadmodum dixit sicut iuravi in ira mea si introibunt in requiem meam operibus ab institutione mundi factis. Dixit enim quodam loco de die septima sic: Et requievit Deus die septima ab omnibus osdam introire in illam et hii quibus prioribus adnuntiatum est non introieruntpropter incredulitatem iterum terminat diem quendam hodie in David dicendo post tantum temporis sicut supra dictum est hodie si vocem eius audieritis nolite obdurarequiem praestitisset, numquam de alia loqueretur, posthac, die. Itaque relinquitur sabbatismus populo Dei. Qui enim ingressus est in requiem ejus, etiam ipse requievit ab operibus suis, sicut a suis D
Abbreviated transcription (Latin):
teusussũ: qui a promis sum nonimpleue¬
rat neleuitatis puture tur excurat: Aut
quȩ cogito secundum carnem cogito:
secundum carnalem scilic& uoluntu¬
tem carnalẽ estenim nullamaiore cau¬
sa existente non facere quod promisit
Uitsitapudie. ẽ. & non: Ideo non cogi¬
to secundum carnem utnonmendax
uel duplexinueniar.
& qui eum imĩtumus non sumus infide¬

Expanded text:
te usus sum? Quia promissum non impleverat, ne levitatis putaretur excusat. Aut quae cogito secundum carnem cogito? Secundum carnalem scilicet voluntatem: carnale est enim nulla majore causa exiUt sit apud me est, et non est? Ideo non cogito secundum carnem, ut non mendax, vel duplex inveniar. : dum eum imitamur, non sumus infide
Abbreviated transcription (Latin):
tre ambulante in ordinate. & non secundã
traditionem quã ac cepistis anobis. Quia¬
in primalenius commanuimus & emendare
noluerunt ut uel hoc modo quo scĩ se abers
separoent erubescantꝰ . huius plane loci auc¬
toritate sub trxhendum est ab omnixp̃iano
quinonsocundum a postolica in eł ditprue¬
cepta. Ipsi enim scitis quem ad modum
credentium. Qm̃ non inqui&i fuimus in¬
teruos neq gactis panem manduca uimus
ab aliquo sed in labore & fatigatione nocte

Expanded text:
tre ambulante inordinate et non secundum traditionem, quam acceperunt ain prima lenius commonuimus, et emendare se noluerunt. Vel hoc modo, quod Sancti se ab eis separant, erubescant. Hujus plane loci auctoritate subtrahendum est ab omni Christiano, qui non secundum Apostoli incedit praecepta. Ipsi enim scitis quemadmodum niam non inquieti fuimus inter vos: neque gratis panem manducavimus ab aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ne alienum necipsos postalteram correptio¬
nem desimit commonerẽ. Vos autem fr̃s
nolite deficerebene facienter Non omnib:
sed iclibus dare ꝓhibeo neput&is meboni ope¬
conuentus noluerit emendire. Vt con¬
fundictur Non utpenitus abscd&ur:
tnolite quasi inimicum existimare
sed corripite ut fratrem Corripite ut¬
emend& & nolitesicabicere ut disper&
egercurandus est & non negandus nei
dr̃ pcccis d& uobis pacem sempiterncm¬
loco ubicum que fueritis Selutictio
mecmanu pauli quod ẽ signum in
uobis amen : His uerbis omnes epłas
subscribebat excepta galatarum
quam ex integro manu ꝓpria ꝑscnbsit.
ut posteum nec sibi nec angelo creder&¬

Expanded text:
isto. Nec ipsos post alteram correptionem desinit commonere. Ut cum snolite deficere benefacientes. Non omnibus, sed talibus dari prohibeo: ne puteris me boni opeo noluerit emendari. Ut confundatur. Non ut penitus abscindatur. Et nolite quasi inimicum existimare, sed corripiteemendetur; nolite abjicere, ne desperet. Aeger sanandus est, non necandus: ne Deus pacis det vobis pacem sempiternamloco, ubicunque fueritis. Salutatio mea manu Pauli, quod est signum in cum omnibus vobis, amen. His verbis omnes Epissubscribebat, excepta Galatarum, quam ex integro manu propria perscripsit: ut post eam nec sibi, nec angelo creder
Abbreviated transcription (Latin):
non quasi non habuerimus potestatem : quia
dignus est operarius mercedesua. Sedut
nos m& ipsos formam daremus uobis ad
imitandum nos : Necui occasionem a uariuȩ¬
uelodii quifons in qui&udinis est pruebe¬
remus : Nam & cum essemus apuduos
hoc denuntiabamus uobis: Quia prueui¬
debamus aliquos tales eẽfuturos. Qm̃
siquis non uult operari: aut sedeant qui&e
autsiueresunt a postolinos sequantur
si non auaritie sed dĩ causa ambulare
sedicant Nec manduc&. Huec inquie¬
tudinis non solum poena: sed &iamemen¬
datio Audiuimus enim quos dam in¬
teruos ambulare in qui&e nihiloperan¬
tes reddit superioris sententiue causas
adquos legitimedeb eat pertinere scili¬
c& ad inqui&e ambul anter : non ad quie¬
tesedentes Sed curio sue agentes¬

Expanded text:
Non quasi non habuerimus potestatem. Quia dignus est operarius mercede sua. Sed ut nosmetipsos formam daremus vobis ad imitandum nos. Ne cui occasionem avaritiae, quae fons est inquietudinis, praeberemus. Nam et cum essemus apud vos, haec denuntiabamus vobis. Quia praevidebamus aliquos tales esse futuros. Quoniam si quis non vult operari. Aut sedeant quieti, aut si veri sunt apostoli, nos sequantur: si non avaritiae, sed Dei causa ambulare se dicunt. Nec manducet. Haec sit inquietudinis non solum poena, sed etiam emendatio. Audivimus enim inter vos quosdam ambulare inquiete, nihil operantes. Reddit superioris sententiae causas, ad quos legitime debeat pertinere: scilicet ad inquiete ambulantes, non ad quiete sedentes. Sed curiose agentes
Abbreviated transcription (Latin):
uestrac & confirm&: Uirtutibus uel reuela¬
tione : In omni opere &sermonebono pri¬
orate pronobis : dathumilitatis exemplum
& occasionem caritatis ut pro alter utro au¬
dacius ex oremus: simulnotandum in quibꝰ
causis proseorare poscat apostolus : Ntser¬
hominibus Currat affluentia & magnifi¬
c&ur auditorum profectu. Non enim om
contradicunt Fidelis autem dñrest.
Quinon relin quit nisi relinquenterse. Qui
confirmauit uos & custodi& amalo. confidi¬

Expanded text:
vestra, et confirmet. Virtutibus et revelatione. In omni opere et sermone bono. Priorate pro nobis. Dat humilitatis exemplum, et occasionem charitatis, ut pro alterutro audacius exoremus. Simul notandum, in quibus causis orare poscat Apostolus. Ut servos. Currat, affluentia: magnificetur, auditorum profectu. Et ut liberecontradicunt. Fidelis autem Deus est. Quia non relinquit, nisi relinquentes se. Qui confirmabit vos, et custodiet a malo. In fid
Abbreviated transcription (Latin):
pruepanctos ad credendum sicut ei alio ire¬
ire cupienti de uiro macedone reuelatumẽ¬
uocatisumus ut xp̃igloriam ad quira mus
& ten& etracditiones quas didicistis siue perser¬
monem siue perep isto lamnrãm Quando sua
uultteneri non uult extranea super addi.
a postolica autem troc ditio est quue intotomum¬
do cuelebratur ut baptismisacramentum
putat qui aprior inscripturis soleat nomi¬
& dedit consolationem a &ernam. &iam

Expanded text:
ratos ad credendum: sicut ei alio ire cupienti de viro Macedone revelatumvocati sumus, ut Christi gloriam acquiramus: Et tenete traditiones quas didicistis, sive per sermonem, sive per Epistolam nostram. Quando sua vult teneri, non vult extranea superaddi. Apostolica autem traditio est, quae in toto mundo praedicatur, ut baptismi sacramenta. putat, quia prior in Scripturis soleat nomi, sive consolatorem
Abbreviated transcription (Latin):
omnes quinoncrediderunt ueritati sed con¬
senserunt in iquitati. ut non semper in car¬
nationis xp̃i obscuritatem ex cusent diuinis
non credidisse uirtutibus cum hom ini credi¬
derent diabolica artefallente Nos autẽ
debemus gratias a geredõ semper prouobis
fr̃s dilectiadõ Quia caritatem recipimus
ueritatis & propter hoc dilexitnos dr̃. Quod¬

Expanded text:
ui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati. Non se propter incarnationis Christi obscuritatem excusent, divinis non credidisse virtutibus: cum homini crediderint, diabolica arte fallente. Nos autem debemus gratias agere Deo semper pro vobis, fratres dilecti a Deo. Quia charitatem recepimus veritatis, et propter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tnrae congregactio¬
nis in ipso. Quando aquatuor uentis
cȩli congregabuntur electi ut illud ubi fuerit
corpus illiccongregabuntur aquilce:
Vt non cito mouecmini aur̃o sensuneq terre¬
amini Prefeccilis ẽ quided ñĩ aduentu con¬
traceu angelicam sententiam commou&ur
quic& hoc scluctor ante premonuitꝰ nec
sermo dicclectice sallaciȩ seducat¬
lam tum quam ꝑ nos anobis misscm
Poterct& hoc dicibolica ex cogitare uersutia
sicut inmultis apocrifis appcr& quȩ ad fidẽ
ꝑfidie faciendam a postolorum nominco
titulantur Qucsi in st& dies dñi nequi suos
seducait ullo modo Dicentes eccehicestxp̃s¬
utillic̃ Quõ nisi uenerit discessio primum¬

Expanded text:
trae congregationis in ipsum. Quando a quatuor ventis coeli congregabuntur electi: ut ubi fuerit corpus, illic concurrant et aquilae. Ut non cito moveamini a vestro sensu, neque terreamini. Perfacilis est, qui de Domini adventu contra evangelicam sententiam commoveturquia et hoc Salvator ante praemonuit: neque sermo dialecticae vos seducatlam tamquam per nos missam. Poterant et hoc diabolica excogitare versutia, sicut in multis apocryphis apparet, quae ad fidem perfidiae faciendam, apostolorum nomine intitulantur. Quasi instet dies Domini. Ne quis vos seducat ullo modo. Dicentes: hic Christus, ecce illic. Quoniam nisi venerit discessio primum
Abbreviated transcription (Latin):
futuroe Et in omni seductione iniquitatis
non receperunt ut salui fierent Quia ueri¬
tatem non diligunt diligunt uanitatem¬
Et ideo mittit illis ds̃ openationem erroris
ut credant mendacio. Permittit uemre
Nam sids̃ mittit non est operatio satanue

Expanded text:
 Et in omni seductione iniquitatis.non receperunt, ut salvi fierent. Qui veritatem non dilexerunt, diligent vanitatem. Ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio. Permittit deserendo. Nam si Deus mittit, quomodo operatio Satanae
Abbreviated transcription (Latin):
clibi eum re fugam appollauit in lactinis
exemplacribus utrumq: itac intellegendũ
est quo dnisi ueneritrefuga uentatis siue
principatus desestor siue discessio gentiliũ
a regnoro manorum sicut indanihelo ꝑbes¬
tiae imccginem contin&ur
lic& qui c nondum aduenit tempus eius

Expanded text:
m hic dicit, alibi eum refugam appellavit in Latinis exemplaribus. Utrumque autem ita intelligendum est, quod nisi venerit refuga veritatis, sive sui principatus desertor, sive discessio gentilium a regno Romano, sicut in Daniele per bestiae imaginem dicitur. ilic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ demonstrat Cum angelis uirtutis eius¬
tis uindictam Si potuit flam madĩ imperio
trespueros omnino non tangere: quar enon
eadem potentia aliis seuior alus mitior fieri¬
possecredatur . Hoc contric eos qui propterea
poenam conscientiae somniarunt qui a hocillis
dabunt in interituaꝵernas. Doena sineeo
ficari in scũs suir & ad mintebilis fieri in omnibus
lis dr̃ inscũ suis Quia creditum est testimoniũ
uestrum suꝑ uos in dieillo in quo &iã oramus

Expanded text:
de coelo cum angelis virtutis ejustis vindictam. Si potuit flamma Dei imperio tres pueros omnino non tangere: quare non eadem potentia aliis saevior, aliis mitior esse credatur? Hoc contra eos propterea, quod poenam conscientiae somniarunt; quia hoc illis dabunt in interitu aeternas. Poenas in eo ficari in sanctis suis, et admirabilis fieri in omnibus ui crediderunt, quia creditum est testimonium nostrum super vos in die illo. In quo etiam oramus
Abbreviated transcription (Latin):
limccrecedificare temptabit omniccquee¬
nis teremonia restiurcre tantum ut uen¬
tatis xp̃i eucengelium soluatꝰ quȩ rens uideos
titeum proxp̃o suscipere ꝑ sucdebit. in suo non¬
in dĩ nom meuenientem Nonre¬
quod cumadhuc essemus cpud uos hȩcdice¬
bamus uobis & nunc quid detenect scti sut

Expanded text:
lem reficere tentabit, omnesque Legis caeremonias restaurare: tantum ut veritatis Christi Evangelium solvat: quae res Judaeis eum pro Christo suscipere suadebit, in suo, non Dei nomine venientem. Non requod cum adhuc essem apud vos, haec dicebam vobis. Et nunc quid detineat, scit
Abbreviated transcription (Latin):
Suplici hon ore digni habentur Offic
& doctrinȩ Maxime qui laborcent in
uerbo & doctrina Nondixit omnes qui
habent uerbum sed quilcboraent in uerbo¬
& doctrina c&erum omnes habentes ordi¬

Expanded text:
uplici honore digni habeantur. Et officii, et doctrinae. Maxime qui laborant in verbo, et doctrina. Non dixit omnium, qui habent verbum, sed qui laborant in verbo. Caeterum omnes habentes prae
Abbreviated transcription (Latin):
Quem uidit nemo hominum. sed nec uide¬
repotest : cuigloria honor &imperium
Nemo uidit siuit est. sed unus quisque prome
rito nam & solem tanto amplius uident
singuli quanto purior fuerit acies

Expanded text:
Quem vidit nullus hominum: sed nec videre potest: cui est honor, et imperium Nemo vidit quantum est, sed unusqrito. Nam et solem tanto amplius vident singuli, quanto purior fuerit acies
Abbreviated transcription (Latin):
penb: & habebis thesaurum in cȩlo &uenise¬
quereme qđ ꝑfectionis ẽ fundamentum
Vtad prehendant ueram uitam hȩc enim non ẽ
uerccuita quȩ in suo ñ ꝑ man& statu uicnites
enim subsole dixit ecclesi ccstes Otimothȩȩ depo¬
situm custodi Commendatum a nobis serua
mandatum siue fidei custodi depositum it hoc¬

Expanded text:
peribus, et habebis thesaurum in coelo: et veni, seperibus, et habebis thesaurum in coelo: et veni, sequere me, quod perfectionis est fundamentum. Ut apprehendant veram vitam. Haec enim non est vera vita, quae in suo non permanet statu. Vanitas enim sub sole, dicit Ecclesiastes. O Timothee, depositumandatum: sive fidei custodi depositum.
Abbreviated transcription (Latin):
alterius oculi diuites quiemunt sibi aurum
ignotum cdõ : & qui habent thesaurum incȩlo
nec non & qui proferunt nouc& u&erc
Non sublimescpere : In primis principedem
eorum tergit morbum. difficillime enim
diuitem inuenies non suꝑbum : qui pccuperes
ł pccrentes cognoscat & qui non grauiter ferat
minime sibi ab inferiore putat ipsedelatum:
Neque sperare: Non sperandouilescunt. cum
enimuiluerint erogantur : INcerto diuitico¬
rum : Dequibus incertus es utrum ille tibi cintu
illis celerius subtraharis: multis enimcumuita
sublate sunt alii propriis eas alienari oculis pre¬
uiderunt non nulli &iam inuiti extraneis relin
largientes non ut gracui labore distruentes
horrea maiora facciamus. Adfruendum¬
bene agere Non adoccultandum ł cdnegoti
non in auro crgentoq: Lacile tribuere
communicare Qui facile tribuit cito diues
esse cesscuit tribuere donccre est communi¬
care uero mutucm dccre Thesccurihure
sibi fundam entum bonum in futurum
Vade &uende omnictuaquȩ habes &da piui¬

Expanded text:
alterius saeculi divites, qui emunt sibi aurum ignitum a Deo: et qui habent aurum in coelo, necnon qui proferunt nova et vetera. Non sublime sapere. In primis principaleeorum tergi morbum. Difficillime enim divitem invenies non superbum, qui pauperes vel parentes agnoscat, et qui non graviter ferat minime sibi ab inferiore delatum honorem. Neque sperare. Non sperando vilescunt: cum viluerint, erogantur. In incerto divitiarum. De quibus incertus es, utrum illae tibi, an tu illis subtraharis celerius: multis enim cum vita sublatae sunt: alii propriis eas alienari oculis praeviderunt; nonnulli inviti eas extraneis relinqlargientes: non ut grandi labore destruentes, majora horrea faciamus. Ad fruendum. Non ad occultandum, vel negotiaNon in auro et argento. Facile tribuere, communicare. Qui facile tribuit, cito dives esse cessabit. Tribuere, donare est: communicare vero, multum dare. Thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum. Vade: Vende omnia, quae habes, et da pau
Abbreviated transcription (Latin):
Deuitans uancs uocum nouitates Quod ame
nonccudistinecab angelo sidicatur libenter
cdmitics Etoppositiones felsi nominis
scientiȩ quam quidam promittentes circa
fidem excederunt Artis diclecticeꝑquã
sibi infinitam rerum scientiam her&ici ꝓ¬

Expanded text:
Devitans profanas vocum novitates. Quod a me non audisti, nec ab angelo si dicatur, libenter admittas. Et oppositiones falsi nominis scientiae: quam quidam promittentes, circa fidem exciderunt. Artis dialecticae, per quas sibi infinitam rerum scientiam haeretici p
Abbreviated transcription (Latin):
adEINbena Itemtimotheo scribit deex¬
hostationem crtyrii & omnis regule
ueractis &quid futurum sit temporib:
nouissimis &desucpassione scripsit ei¬
AULUS APSTOUS

Expanded text:
ENTUM. Item Timotheo scribit de exhortatione martyrii, et omnis regulae veritatis: et quid futurum sit temporibus novissimis, et de sua passione scribens aulus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
mundum ut testimonium ꝑhibeam ue¬
ritati: sulic& pro ea &icmmoriendo con¬
mandatum Sicutilleus quead mortem:
SINE macula inreprehensibile: Maculat
quod ammodo &reprehendi feccit man¬
data quipeccat: V SQUE inaduentum
us quemfidem hic scduus erit: Quem
suis temporibus ostendet bectus & solus
qui hocsolus potest facere ds̃: Et dñs

Expanded text:
monium perhibeam veritati: scilicet pro ea etiam moriendmandatum. Sicut ille usque ad mortem. Sine macula irreprehensibili. Maculat quodammodo, et reprehendi facit mandata, qui peccat. Usque in adventum usque in finem, hic salvus erit. Quem suis tequi hoc solus potens est facere. Qui s