comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uerbum corruptibiles incorru¬
ptibiliter pascit: Quod ut man¬
ducar& homo caro factumẽ &
habitauit. innobis. Ipse enim
panis ꝑ nubes euangelicas uniuer¬
so orbi pluitur. & aꝑtis p̃dicatoꝵ
cordibus. tam quã. cel estib ianuis
non murmuranti & tempti syna¬
gogae: sed credenti. & in illo spẽ
ponenti. ecclesiȩ p̃dicatur. qui
transtulit. austrum decęlo ut

Expanded text:
Dei verbum corruptibiles incorruptibiliter pascit; quod ut manducaret homo, caro factum est, et habitavit in nobis . Ipse enim panis per nubes evangelicas universo orbi pluitur; et apertis praedicatorum cordibus tanquam coelestibus januis, non murmuranti et tentanti Synagogae, sed credenti et in illo spem ponenti Ecclesiae praedicatur. Qui « transtulit Austrum de coelo, et
Abbreviated transcription (Latin):
nacula eorũ.. Et manducauer
& saturati sunt nimis. & desideri¬
um eorũ attulit eis. non sunt
fraudati adesiderio suo. Ecce
quare distulerat: quid autẽ
distulerat. audiamus
escȩ eorum erat in ore ipsorum.
& ira dĩ ascendit suꝑ eos. O¬
Distu¬
lerat enim. ut prius facer & quod
eum facere non posse crediderant:¬
ac deinde inferr& quod eos pati
oportebat. Nam siponerent
indõ spem suam. nonsolum eis
illa desideria carnis. sed &iam
sp̃s implerentur. Qui enim man¬
dauit nubib & aperuit cȩli ianu

Expanded text:
eorum. Et manducaverunt, et saturati sunt nimis; et desiderium eorum attulit eis: non sunt privati a desiderio suo. » Ecce quare distulerat. Quid autem distulerat, audiamus: Adhuc esca erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos. Distulerat ergo, ut prius faceret quod eum facere non posse crediderant, deinde inferret quod eos pati oportebat. Nam si ponerent in Deo spem suam, non solum eis illa desideria carnis, sed etiam spiritus, implerentur. Qui enim mandavit nubibus desuper, et janu
Abbreviated transcription (Latin):
cantico dilectionis & benedictione
laudis. & annuntiatione p̃dicationis.
construitur & crescit aedificium.
domꝰ dĩ: & quia si dicer& ab opera¬
riis. ubi iube s edificareꝰ ubi uiscres¬

Expanded text:
cantico dilectionis et benedictione laudis et annuntiatione praedicationis construitur et crescit aedificium domus mea. Et quasi diceretur ab operariis, Ubi jubes aedificari? ubi vis cres
Abbreviated transcription (Latin):
Mandata dĩ dilexit per hoc per
quod ambulabat in latitudine:
da fidelium:. Dilexit aut̃ & cogi¬
tando & operando. Nam quod ao
cogitationem pertin& ait. & me¬
ditabar inmandatis tuis: Quod
aut̃ adoperationem. & leuauim¬
nus meas admandata tua : Vtriq
aut sententiae. addidit. quae dile¬
xi: fins enim precepti est caritas
Quando isto
fine : id est huius rei contempla¬
tione fit mandatum dĩ. tunc
fit uere opus bonum. & tunc le¬
uantur manus quia supernum
est quo el euantur. Nam si deope
re mandatorum merces terrenȩ
felicitatis exp&itur. deponuntur
manus potius quam leuantur.¬

Expanded text:
Mandata ergo Dei dilexit per hoc per quod ambulabat in latitudine; da fidelium. Dilexit autem, et cogitando et operando. Nam quod ad cogitationem pertinet, ait, «Et meditabar in mandatis tuis:» quod autem ad operationem, «Et levavi manus meas ad mandata tua.» Utrique autem sententiae addidit, «quae dilexi:» finis enim praecepti est charitas Quando isto fine, id est, hujus rei contemplatione fit mandatum Dei, tunc fit vere opus bonum; et tunc levantur manus, quia supernum est quo levantur. re mandatorum Dei merces terrenae felicitatis expetitur, deponuntur manus potius quam levantur
Abbreviated transcription (Latin):
tis desiderium qui promis sum
quasi ei demente id exciderit
admon&ur. Memento inquit
uerbi tui seruo tuo. Hoc est
imple promissum seruo tuo.
in quo mihi spem dedifti: hoc esta
in quo uerbo. quoniam promisisti
mihi. sperare fecisti. Uox quippe

Expanded text:
tis desiderium, quia promissum quasi ei de mente id exciderit, admonetur. «Memento,» inquit, «verbi tui servo tuo:» hoc est, imple promissum servo tuo. «In quo spem dedisti mihi:» hoc est, in quo verbo, quoniam promisisti, me sperare fecisti. 2. «ve
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ quamuis dm̃ nr̃m carnalib
oculis urĩs non possimus oftende¬
re que ꝑ opera intellegere de:¬
buistis. nolite tam̃ seduci uan¬
tatib uris quia uos ea que colitis
digito potestis ostendere. Multo
quippe honestius non haber & is
quod possitis oftendere. quã ut

Expanded text:
 quamvis Deum nostrum carnalibus oculis vestris non possimus ostendere, quem per opera intelligere debuistis; nolite tamen seduci vanitatibus vestris, quia vos ea quae colitis digito potestis ostendere. Multo quippe honestius non haberetis quod possetis ostendere, quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est placeant tibinoli reprobare:
sedapproba. Bene autem intel¬
leguntur . oris uoluntaria. sacrifi¬
oblata: Undedictum est: Uo¬
iuntariae sacrificabo tibi: Quod¬

Expanded text:
hoc est, placeant tibi; noli reprobare, sed approba. Bene autem intelliguntur «oris voluntaria,» sacrifioblata: unde dictum est, «Voluntarie sacrificabo tibi»
Abbreviated transcription (Latin):
Et apud hebreos. & apud septuaginta
&omnes alios inter pretes scriptũ
tici tractatores. istum locum sic edis¬
serunt: & ẽ breuiter hic sensus: cot¬
tidie penclitor. & quasi in manibus
meis sanguinem meum porto. &
tamen legem tuam non obluuscor

Expanded text:
et apud Hebraeos et apud Septuaginta et omnes alios interpretes scriptum tici interpretes istum locum sic edisserunt et est breuiter hic sensus: \'cottidie periclitor et quasi in manibus meis sanguinem meum porto et tamen legem tuam non obliuiscor
Abbreviated transcription (Latin):
Beati qui scrutantur testimo¬
Nontantũ dix̃ beati quiscrutan¬
tur testimonia eius. sed addi¬
dit. Intoto corde exquirunt eũ.
Tam quã docens. quem ad modum
uel propt᷑ scrutanda sunt tes

Expanded text:
 scrutari testimotantum dixit, «Beati qui scrutantur testimonia ejus;» sed addidit, «in toto corde exquirunt eum,» tanquam docens quemadmodum, vel propter quid scrutanda sint tes
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ est indomo illa sempit᷑
ternũ pacata mens ipsa iusto
uerbũ factũ est ut lacte nutri¬
remur. Nec interra sufficiat
iftae dies sollemns quo agnus oc¬
cisus est. sed conftituite illũ in¬
condensis scripturarũ. alta & se¬
cr&arimantes quo usq ꝑuena¬
iitatẽ lacte nutriendis prebe
nisi laudes eius cantaliimus.
Quid ibi aliud dicemus: uisi.
Os m̃s estu & confitebor tibi
dsms estu & ex altabo te.
me & factus es mihi insalutẽ
Nonstrepitu uerborũ ista dicimꝰ.
sed dilectio inherens illi. ꝑ ipsã
clamatistam uoce. dilectio ipsa
uox ẽ: Itaq sicut coepit lau
Hinc coepit psalmus hic desinit.
Quõ sic̃ ab intio qđd seruimus
ita infine quo redimus non est
aliquid quod salubrius delect&
Om̃s quidem beatitudinẽ concu¬
piscunt. sed quomodo ad eam
ꝑueniatur plurim nesciunt.
Ideoq hoc don & iste quidic̃.
PCULATI IN UIA QUI
ambulant in lege dmi.
Tam quã dicer&. Scio quid uelis.
beatitudinẽ quȩris. Si ergo eẽ
uis beatus. esto inmaculatus.

Expanded text:
Si enim est in domo illa sempiterternum pacata mens ipsa justorVerbum factum est, ut lacte nutrirentur; nec in terra sufficiat iste dies festus quo agnus occisus est: sed concondensis sempiternum, alta et secreta rimantes, quo usquenitatem lacte nutriendis praebenisi laudes ejus cantabimus? Quid ibi aliud dicemus, nisi, «Deus meus es tu, et confitebor tibi; Deus meus es tu, et exaltabo» «te: et factus es mihi in salutem?» Non strepitu verborum ista dicemus, sed dilectio inhaerens illi per seipsam clamat istam vocem, et dilectio ipsa vox est ista. Itaque sicut coepit laudHinc coepit Psalmus, huc desinit; quoniam sicut ab mitio quod deseruimus, ita in finem quo redimus, non est aliquid quod salubrius delectet, omnes quidem beatitudinem concupiscunt, sed quonam modo ad eam perveniatur, plurimi nesciunt? Ideoque hoc docet iste, qui dicit: culati in via, qui ambulant in lege Domini.» Tanquam diceret: Scbeatitudinem quaeris; si ergo esse vis beatus, esto immaculatus.
Abbreviated transcription (Latin):
quiunt ȩqualis est patri. & in¬
lux̃ nob̵ Nt quod credimus in¬
tellegeremus & uobis nondũ
intellegentibus sed &iã creden¬
tibus enuntiaremus. ut aũ &
Id est usq in teriorem domũ dĩ.
dequa uobis benediximus. ubi
sunt altaria excelsa. Consti¬
tuite diem sollemnẽ. Non tan¬

Expanded text:
Patri, et illuxit nobis, ut quod credidimus intelligeremus, et vobis nondum intelligentibus, sed jam credentibus, enuntiaremus. Ut autem id est, usque ad interiorem domum Dei, de qua vos benediximus, ubi sunt altaris excelsa. «Constituite diem festum,» non t
Abbreviated transcription (Latin):
Credo quod ista uox magnorũ
est adpusillos. Eorũ scilic& qui uer
sunt mente contingunt. & ta¬
men sermonẽ suum propt̃ par¬
uulos temperant ut possint sin¬
ceriter dicere quod ait apł̃s.
Siue enĩ mente excessimus dõ. si¬
ue temperantes sumus uobis. Ca¬
ritas enĩ xẽi compellit nos: Ip¬
si paruulis benedicunt deinte¬
riori domo dĩ. ubilaus illa in
scła scłorũ nondeficit. &ideo
uide quid inde adnuntient: ds̃.

Expanded text:
Credo quod ista vox magnorum est ad pusillos, eorum scilicet magnorusunt, mente contingunt; et tamen sermonem suum propter parvulos temperant, ut possint sinceriter dicere quod ait Apostolus: «Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis; charitas enim Christi compellit nos» . Ipsi parvulos benedicunt de interiore domo Domini, ubi laus illa in saecula saeculorum non deficit: et ideo videte quid inde annuntient. 22.
Abbreviated transcription (Latin):
ne pontur huius scłi . a quo
stis fit cuas idoneus. cum pri¬
mũ huic sȩculo renuntiaue¬
rit. Sed sicut ille populus ñ
inde discessit. nisi diuino
ereptus auxilio . sic nullus¬
nere aduitus. Exeunt lgi
tur abȩgypto qui huic scło
pulo barbaro. qui confessio¬
ne pi&atis ablasphenzis gen¬
tium separantur. Non eft
enim lingua nr̃a. sed barba¬
ra. quae dm laudare ñnouit.¬
fides. si purgauit confessio
nobis potestate̾ filios dĩfieri
enim qui in manfesto iude¬
us est neꝙ quae in manifestc
in carne circũcisio. sed qui
in occulto iudeus ẽ in circũ¬
cisione cordis.

Expanded text:
ne ponitur hujus saeculi; a quo stis fit civis idoneus, cum primum huic saeculo renuntiaverit; quemadmodum ille populus inde discessit, nisi divino liberatus auxilio; sic nnere adjutus. Quod eni Aegypto, qui huic saeculo pulo barbaro, qui confessione pietatis vos a blasphemiis gentium sejunxistis. Non est enim lingua vestra, sed barbara, quae Deum laudare non novitfides, si purgavit confessio;vobis potestatem filios Dei fierienim qui in manifesto, Iudaens, neque quae in manifesto in carne, est circumcisio, sed qui in occulto, Iudaeus, et circumcisio cordis
Abbreviated transcription (Latin):
diar inueritatetua. In illovti¬
que quiait. Egosum uia & ue¬
ritas & uita. Nam quia in uia
& ueritate deducis. quonisi ad
tua sum. deduc me ibi & ingre¬
diar inueritate tua. Tededucen¬
te non errabo. sidimiseris errabo
Ora ergo ut non dimittat. sed usq
infinem deducat. Donectrans¬
seat tota scłi iniquitas. exultatio
nulla nos faciat securos. Sed
at nomen dñi. ne aliunde lae¬
t&ur. Aliunde feriatur . Ideo¬

Expanded text:
in veritate tua:» in illo utique qui ait, «Ego sum via, et veritas, et vita.» Nam qui in via et veritate deducis, quo nisi ad tua sum, deduc me ibi. «Et ambulabo in veritate tua:» te deducente, non errabo; si dimiseris, errabo. Ora ergo ut non dimittat, sed usque in finem deducat. seat iniquitas; exsultatio illa non nos faciat securos, sed at nomen Domini, ne aliunde jucundetur, aliunde feriatur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Refer hoc ad ipsum caput. Inuen¬
es sed isse principes iudeorũ consi¬
lium quȩrentes quomodo xem¬
disperderent. Refer hoc adcor¬
pus eius idẽ ecclesiam. Inuenes
reges terrȩ ex cogitasse atq ius¬
sisse quo modo xp̃iani nusquã eent:¬

Expanded text:
Refer hoc ad ipsum caput; invenies sedisse principes Judaeorum, consilium quaerentes quomodo Christum perderent . Refer hoc ad corpus ejus, id est Ecclesiam; invenies reges terrae excogitasse atque jussisse quomodo Christiani nusquam es
Abbreviated transcription (Latin):
influent suꝑ aures & corda hominũ sus¬
cipientium denubibus dĩ saginam lae
& erbam. seruituti hominum

Expanded text:
influerent super aures, et corda hominum, excipientium de nubibus Dei saginam laetet herbam servituti hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Non ait p̾̃teritarum quae possent eẽ
&iam recentiores. sed antiquarum non
est aparentibus uenientium. Talib
quippe Iniquitatib damnatio. non
correptio deb&ur. Rogat &iam¬

Expanded text:
Non ait praeteritarum, quae possent esse etiam recentiores; sed antiquarum, hoc est a parentibus venientium: talibus quippe iniquitatibus damnatio, non correptio debetur. Cito a
Abbreviated transcription (Latin):
Th ronus eius om̃s inquibus reg¬
nat. sic erunt in conspectu meo
sic̃ sol. quia iusti fulgehunt in reg¬
no patris sui sicut soł. Sed solspiri¬
talit̃ ñ corporalit̃ sic̃ luc& ifte
decaelo. quem facit oriri suꝑ
honos & malos. Deniq sol inquit

Expanded text:
ergo ejus, omnes in quibus regnat Deus, sic erunt, inquit, in conspectu meo sicut sol: quia justi fulgebunt in regno Patris mei sicut sol . Sed sol spiritualiter; non corporaliter, sicut lucet iste de coelo, quem facit oriri super bonos et malos . Denique iste
Abbreviated transcription (Latin):
Siitaq insolo animo ꝑficeremur.
tantum modo soli nos conparar&
animum dictum ẽ. sic̃ solincon¬
spectu meo. quia animam ñ
uid& nisi ds̃. & sic̃ luna iam caro
ꝑfecta in a& ernum in resur¬
rectione mostuorum. & testis
in caelo fidelis . quia uera dicebans
omnia desurrectione mostuorũ¬

Expanded text:
si in solo animo perficeremur. tantummodo soli nos compararetanimum dictum est, «sicut sol in conspectu meo;» quia animum non videt nisi Deus: «et sicut luna,» jam caro; «perfecta in aeternum,» in resurrectione mortuorum: «et testis in coelo fidelis;» quia vera dicebantur omnia de resurrectione mortuoru
Abbreviated transcription (Latin):
tam quã luna. sed luna in a&er
sepe significare scripturae mosta¬
litatem carnis huius propt̃au.¬
transitoriam speciem. Deniq
hiericoluna int̃p̃eatur. &utiq
quidam quidescendebat abhie¬
rusalem in hierico. incidit in la¬
trones. Descendebat enim ab

Expanded text:
tanquam luna; sed luna in aeter significare Scripturae mortalitatem carnis hujus, propter autransitoriam speciem. Denique et Jericho Luna interpretatur: et utique quidam qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latr
Abbreviated transcription (Latin):
N ontibi ergo uideant᷑ casibus moue¬
ri quae uerbo dĩ in omni motu suo
deseruiunt. Quo uult ds̃. illuc¬
loc& ignis. Illuc fertur nubes si¬
ue pluuiã. siue niuem siue gran¬
bum eius. quia non fiunt. nisiius¬
sione eius: deinde dicit ut om̃ laudeñ
Aontes & om̃s colles ligna fruc¬
tifera & om̃s cedri Bestiae & unũsa
Deinde adhomnes. Reges t̃rae &om̃s
populi principes & om̃s iudices t̃rae
Iuuenes & uirgines senes cũ iuno¬
rib: laudea nom̃ dñi. quia exalta¬

Expanded text:
 Non tibi ergo videantur casibus moveri, quae verbo Dei in omni motu suo deserviunt. Quo vult Deus, illuc ignis, illuc fertur nubes, sive pluviam, sive nivem, sive grancutiuNon tibi ergo videantur casibus moves.» 9-12. Deinde dicit, ut Dominum laudent: «Montes et omnes colles, ligna fructifera et omnes cedri; bestiae et omnia Deinde ad homines: «Reges terrae et omnes populi, principes et omnes judices terrae; juvenes et virgines, seniores cum juniorib
Abbreviated transcription (Latin):
rũ quȩ faciu uerbum eius
Quare hic addidit quae faciunt
uerbum eius : Multi stulti non
ualentes contemplari & discernere
creaturã locis suis & ordine suo.
subnutu & iussu dĩ agente motus suos.
Visum est illis quia superiora omnia
ds̃ gubernat. inferiora uero despi

Expanded text:
 quae faciunt verbum ejus.» Quare hic addidit, «quae faciunt verbum ejus?» Multi stulti non valentes contemplari et discernere creaturam locis suis et ordine suo, sub nutu et jussu Dei agentem motus suos, visum est illis quia superiora omnia Deus gubernat, inferiora vero despic
Abbreviated transcription (Latin):
mini omnino scoͬrum. quam diu
corpus quod corrumpitur ad¬
grauat anmã om̃a iuditia di i
scire conceditur: Hab& tamen
dicat. In labuis meis. pronuntia¬
ui om̃a iudicia oris tui: Idest
nhl iudiciorũ tuorũ tacui. quȩ
nhi ꝑ eloquia tua in notescere

Expanded text:
mini omnino sanctorum, quamdiu corpus quod corrumpitur aggravat animam , omnia judicia Dei scire conceditur, quia dicat: In labiis meis enuntiavi omnia judicia oris tui, id est, nihil judiciorum tuorum tacui, quae mihi per eloquia tua innotescere
Abbreviated transcription (Latin):
Namnihil aliud ẽ fames quam ex
inedia contracta ꝑnicies. & sic̃ mor¬
bus plerumq ꝑmedicamentum.
sic & illa sanatur quod ammodo
peralimentum

Expanded text:
nam . Nihil aliud est fames, quam ex inedia contracta pernicies. Et sicut morbus plerumque per medicamentum, sic et illa sanatur quodammodo per alimentum
Abbreviated transcription (Latin):
tia dĩ. dequa dictũ ẽ. Attingit a fine
usq ad finẽ fortiter: quanta uelocitas
litate tam quã moles aliqua saxea

Expanded text:
tia Dei, de qua dictum est: «Attingit in fine usque ad finem fortiter» . Quanta velocitas!litate, tanquam moles aliqua saxea
Abbreviated transcription (Latin):
Cpm quippe ipsũ dm propt̃ similitudi¬
nẽ carnis peccati peccatũ ꝓnobis fecit.
ut nossimꝰ iustitia dĩ in ipso: In huius igit᷑
eloquiũ iustruȩ dĩ. defecis se dic̃ oculos
suos. ardent᷑ &stient᷑ intuendo dũ me¬
mor infirmitatis humane: diuinã xp̃i
Faccũ seruo tuo secundũ misericor¬

Expanded text:
m quippe ipsum Deus propter similitudinem carnis peccati , peccatum pro nobis fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso . In hujus igitur eloquium justitiae Dei defecisse dicit oculos suos, ardenter et sitienter intuendo, dum memor infirmitatis humanae, divinam in Christo «Fac cum servo tuo secundum misericor
Abbreviated transcription (Latin):
collocari. Nemo enimbonus
re homo uel angelus: cum hoc
uera dilectione faciunt. ille
pereos facit qui eos promo¬
do eorũ bonos fecit. Nam &
ut inda nihel legimus. Micha¬
hel princeps uester.¬
Omnes gentes circũ deder
me & innomine dñi quia
ultus sum in eis.
labores atq uictoriam. Sed
quasi causa quȩ rer&ur unde
tanta mala superare potuerit
Respectum est ad exemplũ & dix̃
quid primo passa sit incapite
suo. addendo quod sequitur.
Circum dantes circũ dederunt
deis solis factum est. & illic
corpus xe̾i ꝑ secutores sensit
deciius genere caro illa suscep¬
ta est.¬

Expanded text:
m: nemo enim bonus, re homo vel angelus, cum hoc vera dilectione faciunt, ille per eos facit, qui eos pro modo eorum bonos fecit. «Bonumsicut in Daniele legimus, «Michael princeps vesterumdederunt me, et in nomine Domini ultus sum eos,» labores atque victoriam; sed quasi causa quaereretur unde tanta mala superare potuerit, respectum est ad exemplum, et dixit quid primo passa sit in capite suo, addendo quod sequitur, «Circumdantes circumdederunt daeis solis factum est. «Et in ncorpus Christi, persecutores sensit, de quorum genere caro illa suscepta et
Abbreviated transcription (Latin):
Quio timeã in fine iudiciatua.
quando predente misericordia:
deles peccatamea. & exhibendo
ueritatem imples promissatua.¬
iubilationem. Siscias unde gau¬
deas: quod uerbis explicare ñ pos¬
sis. Gaudium enimtuum ñdedẽ
sed gratia dĩ. Ui de ipsam
gratiã tantam eẽ cui lingua ex¬
plicande. non sit idonea & intellex¬
isti iubilationem.. Deniq: suntel¬
lexisti ingratia iubilationem.. Ip¬
sius gratiae audi commendationẽ¬

Expanded text:
quid timeam in fine judicia tua, quando praecedente misericordia tua deles peccata mea, et exhibendo veritatem imples promissa tuajubilationem? Scias unde gaudeas quod verbis explicare non possis. Gaudium enim tuum non de sed in gratia Dei. Vide ipsam gratiam tantam esse, cui lingua explicandae non sit idonea, et intellexisti jubilationem. 17. Denique si intellexisti in gratia jubilationem, ipsius gratiae audi commendatione
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil aliud dictũ existimo. bontatẽ
fecisti cũ seruo tuo. isi fecistiut me
delectar& qđ bonũ est. Quando
enim delectat bonũ magnumẽ dĩ
donum : quando aũ bonum opus qđ
lex imperat fit timore poenȩ. non
liberaliter. Seruus aũ non man&
indomo in a&ernũ. filius man&
in a&ernũ. quia consummata ca¬
ritas forasmttit timorẽ. P

Expanded text:
 aliud dictum existimo, «Suavitatem fecisti cum servo tuo,» nisi, fecisti ut me delectaret bonum. Quando enim delectat bonum, magnum est Dei donum. Quando autem bonum opus quod lex imperat, fit timore poenae, non liberaliter. Servus autem non manet in domo in aeternum, filius manet in aeternum ; quia consummata charitas f
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsam arcam
unde sibi uidebantur inuicti. &
unde sibi placebant. uir tutem
& pulchritudinẽ eorum dicit.
Deniq & postea male uiuentes &
de templo dnĩ gloriantẽs. terr&
ꝑproph&am dicens. Uid& equid
fecit sylo ubi erat taberna culũ

Expanded text:
Ipsam Arcam unde sibi videbantur invicti, et unde sibi plaudebant, virtutem et pulchritudinem eorum dicit. Denique et postea male viventes, et de templo Domini gloriantes, terret per prophetam, dicens: Videte quid feci Selom, ubi erat tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
eius formidinem. ut dicatur
peccantib. sids̃natura libus rams
ñ pepercit. neq: tibi par&&.
Diripuerunt eum omnes trans

Expanded text:
 est, «formidinem?» Ut dicatur peccantibus, «Si Deus naturalibus ramis non pepercit, neque tibi parcet» . «Diripuerunt eum omnes trans
Abbreviated transcription (Latin):
salmus iste ea contin& quȩ inue¬
teri populo acta narrantur. Re¬
centior autem & posterior. popu¬
lus ammon&ur ut caueat nesit
ingratus beneficiis dĩ. eiusq inse
prouoc& iracundiam: Cuius oboe¬
dienter & fideliter deb& suscipere

Expanded text:
salmus iste continet ea quae in veteri populo gesta narrantur. Recentior autem et posterior populus admonetur, ut caveat ne ingratus sit beneficiis Dei, ejusque in se provocet iracundiam, cujus obedienter et fideliter debet suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc mihi uid&ur dicere. peccata mea
dintteres ea: doce me iustificatio¬
nes tuas. Confessus sum uias meas.
delesti eas: doce me tuas. Sic do
ce ut agam. non ut tantũ modo
sciam quid agere debeam: sicenĩ
dictũ est ded nõ quod non noue¬
rat peccatũ. & intellegitur non
fecerat. sic & iuftitiã ille uere di¬
cendus est nosse qui facit.

Expanded text:
hoc mihi videtur dicere, Peccata mea oc est, ut dimitteres ea. «Doce me justificationes tuas.» Confessus sum vias meas, delesti eas; doce me tuas. Sic doce me, ut agam; non ut tantummodo sciam quid agere debeam. Sicut enim dictum est de Domino quod «non noverat peccatum» , et intelligitur, non fecerat; sic et justitiam ille vere dicendus est nosse, qui facit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cui fecit luminaria magna. quõ
Colem in potestatem diei. quo L¬
nam & stellas inpotestatẽ noctis. quo
Utiq in intellectu: quomodo ergo solus:
tas non sunt tresdii. sed unus ds̃. Ad
id refertur quod solus ds̃ fecit. quia
non creaturã ꝑcreaturam fecit

Expanded text:
ria magna solus, solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis;» utique, «in intellectu?» Quomodo ergo «solus,»tas non sunt tres dii, sed unus Deus, ad id refertur quod solus Deus fecit, quia non creaturam per creaturam fecit
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ scõs suos. quib non tantũ
credere. uerũ &iam intellegere:
diuina donauit: quod qui non¬
dum possunt . & solam fidem fir¬
missime tenent. tam quã infra
cȩlos. terrȩ nomine figurantur :¬
& quia inbaptismo quod accepe¬
runt in concussa credulitate con¬
sistunt. Ideo dictum ẽ. Qui fir¬
mauit terrã suꝑ aquas. Quia ue¬

Expanded text:
os suos, quibus non tantum credere, verum etiam intelligere divina donavit: hoc qui nondum possunt, et solam fidem firmissimam tenent, tanquam infra coelos terrae nomine figurantur. Et quia in Baptismo quem acceperunt, inconcussa credulitate consistunt; ideo dictum est, «Firmavit terram super aquas.» Item qu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑcussit egyptum cum primo¬
genitis eorum. quõ¬
ercussit & scłm cum his qui prȩ
de medio malorum
Inmanu potenti & brachio excelso ꝗõ

Expanded text:
Qui percussit Aegyptum, cum primogenitis eorum.» Percussit et saeculum, cum his quae praecide medio malorum. «In manu potenti et brachio excelso
Abbreviated transcription (Latin):
incendio cremauer̃ & in nom¬
ne inquit dñi quia ultus sũ in eis.
Siue quia & ipsi malitia quae in
eis iustos ꝑsequebatur extincta
xẽiano populo sociati sunt. siue
quia c&eri eorũ qui contemp¬
serunt hoc. tempore uocatis mi¬
sericordia ueritatẽ iudicantis.
infine sensuri sunt.

Expanded text:
incendio cremaverunt. «Et in nomine,» inquit, «Domini ultus sum eos:» sive quia et ipsi, malitia quae in eis justos persequebatur exstincta, christiano populo sociati sunt; sive quia caeteri eorum qui contempserunt hoc tempore vocantis misericordiam, veritatem judicantis in fine sensuri sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Locus e in uisione scos tuis reue¬
lasti hoc proph&istuis. Ideo
locutus eseis inuisione. Idẽ in re¬
uelatione. Unde proph&ae ui¬
dentes dicebantur. Uider̃ eñi
intus quod dicerent foris. &
in oculto audierunt: quod pa¬
lamp̃dicauerunt. Potentem¬

Expanded text:
Locutus es in aspectu tuo,» revelasti hoc Prophetis tuis. Ideo locutus es eis in aspectu, id est, in revelatione: unde Prophetae Videntes dicebantur . Viderunt quiddam intus quod dicerent foris; et in occulto audierunt quod palam praedicaverunt. «T
Abbreviated transcription (Latin):
MIHT adiutorium AIN. fons. siue¬
oculds PHL Os. abere non abosse intel¬
legere nelitterarum ambiguitate fal¬
laris
COP. uocatio.
capitis SIN.
dentium
TAUsigna

Expanded text:
H, adjutorium; AIN, fons siveculus; PHE, os ab ore, non ab osse dictum intellige, ne litterarum ambiguitate fallaris; COPH, vocatio; RES, capitis; SIN, dentium; THAU, signa
Abbreviated transcription (Latin):
monr̃ confixus ẽ cruci cũ ipso: In me
turbatũ est cormeũ: Inme inquit non
in alus: Illi enĩ me deseruerunt. & illi
qui in heserant recesserunt : & me ipsũ
quia mori uidebant aliꝗd aliud putauer̃ :¬

Expanded text:
r confixus est cruci cum illo . «In me turbatum est cor meum. In me,» inquit, non in aliis. Illi enim me deseruerunt, et illi qui inhaeserant recesserunt, et me ipsum quia mori videbant
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ dperĩ cȩlũ nubibus qui contegit scrip¬
turã figuris & sacram̃tis: ille qui humiliat
peccatores usq ad terrã . Ille qui suscipit
mansu&os. operit cȩlum nubib:: & quis
uideat cȩlum quod opertũ ẽ nubibus:
Noli timere. audi quod sequitur: & parat¬

Expanded text:
Qui cooperit coelum» «nubibus?» Qui contegit Scripturam figuris et sacramentis. Ille qui humiliat peccatores usque ad terram, ille qui suscipit mansuetos, «cooperit coelum nubibus.» Et quis videat coelum quod coopertum est nubibus? Noli timere; audi quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
future speigaudia loquebatur
lic& scđm scripture consu& udi¬
ne tam quã de pr&eritis gratula¬
remur tamen ꝑsequentem pacẽ.
non sui temporis res has esse de¬
clarat. dicens

Expanded text:
futurae spei gaudia loquebatur, licet secundum Scripturae consuetudinem tamquam de praeteritis gratularetur: tamen per consequentem precem non 462 sui temporis res has esse declarat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
Coenomia non utlatini interp̃tati
sunt musca canina dicitur. ꝑ.x.
grecam litteram. sed iuxta hebra
omne muscarum genus. quod
aquila panmicton. idest omnimo¬
dam muscam interp̃tatus ẽ¬

Expanded text:
 non, ut Latini interpretati sunt, \'musca canina\' dicitur per v Graecam litteram, sed iuxta Hebraiια, id est \'omne muscarum genus\', quod Aquila πάνμικον, id est \'omnimodam muscam\', interpretatus e
Abbreviated transcription (Latin):
toto in orbe numerosam. gentis iudeȩ
cum prȩueniri. Atqiideo suꝑ arenam
multiplicabuntur. quia copiosiores
his erunt. qui exlegis impio populo.
terreni & aridi significantur in arena :¬

Expanded text:
toto in orbe numerosam multitudinem geum prseueniri? atque ideo super harenam multiplicabuntur, quia copiosiores his erunt, qui ex legis impio populo terreni et aridi significantur in haren
Abbreviated transcription (Latin):
ẽxp̃ciũs. Nihil firmius isto fun¬
damento: in firmustu eras. sed
firmum fundamentum te postat᷑
Inte firmus eẽ non poteras. fir¬
mus eris semꝑ ab illo firmo fun¬
damento non recedas: non cli¬
nabitur. insȩculum sȩculi. ipsa
e predistinata columna. & fir¬
mamentum ueritatis

Expanded text:
eculi; nihil enim firmius isto fundamento. Infirmus tu eras, sed firmum fundamentum te portat. In te firmus esse non poteras; firmus eris semper, si ab illo firmo fundamento non recedas. «Non inclinabitur in saeculum saeculi.» Ipsa est praedestinata columna et firmamentum veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis aquarum copia. circũ¬
quaque diffusa ꝑmaria & flu¬
mina. & antra oculta. semel
uno nomine abyssus uocatur
quȩ quasi uestimentum terrȩ¬
ẽ. cirtũ dans eam & contegess.
Sed aliquando in diluuio. ita
creuit hȩc uestis terrȩ. Ut
omnia omnino operir&.
Transcendens &iam altissimos
ra p̃nuntians. ecclesia futurã

Expanded text:
Omnis aquarum copia circumquaque diffusa per maria et flumina et antra occulta simul uno nomine abyssus vocatur; quae quasi vestimentum terr circumdans eam et contegens eam. Sed aliquando in diluvio ita crevit haec vestis terrae, ut omnia omnino cooperiret, et transcenderet altissimos r
Abbreviated transcription (Latin):
regum in manirõi. deflexit
quo uoluit. iussit ꝑ eos pacem.
darixp̃ianis. Emicuit &emi¬
nuit auctoritas apostolica.
lam montes ipsi extant. p&rus
& palus. Quomodo eminent.
qui ante aꝑsecutorib preme¬
bantur. Nunc ab impera¬
toribus uenerantur. Vt om̃s¬

Expanded text:
regum in manu Dei; deflexit quo voluit , jussit per eos pacem dari Christianis; emicuit et eminuit auctoritas apostolica. am montes ipsi exstant Petrus et Paulus: quomodo eminent? Qui ante a persecutoribus premebantur, nunc ab imperatoribus venerantur. F
Abbreviated transcription (Latin):
testimonis dĩ ꝓbantur. & quicꝗd
nob̵ ꝑsuadere uult ds̃. suis testimo¬
nis ꝑsuad&. inquȩ iste p&it inclina¬
ricorsuũ & ñ in auaritiã. Testimo¬
nis quippe suis agit nobiscumds̃
ut eũ gratis colamus qđ impe: dit. Aua¬
ritia radix omniũ malorũ.

Expanded text:
testimoniis Dei probantur; et quidquid nobis persuadere vult Deus, suis testimoniis persuadet: in quae iste petit inclinari cor suum, et non in avaritiam. Testimoniis quippe suis agit nobiscum Deus, ut eum gratis colamus; quod impedit avaritia radix omnium malorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ingrata
anima per me anima. Ame uo¬
cata. ame inspem reducta. & is
Baptizati enim & transeunt ꝑ
mare rubrum. sed in via mur¬
murant. contradicunt. conque
potu. cum lumine nocturno.
& umbraculo diurno

Expanded text:
ingrata anima! per me anima, a me vocata anima, a me in spem reducta, a me Baptizantur enim et transeunt per mare Rubrum; sed in via murmurant, contradicunt, conquerpotu, cum lumine nocturno et umbraculo diurno
Abbreviated transcription (Latin):
Et statuit ia cob in preceptum.¬
Isti sunt tres patriarchȩ
quorum specialiter se dicit dm̃
quos & dñs nominat intestamen¬
to nouo ubi ait. Multi aborien¬
tem & occidente uenient. &re¬
cumbent cum abra ham & isaac
&i a cobinregno cȩlorum. Ista
statuit iacob in preceptum: &

Expanded text:
t ipsi Jacob, «in praeceptum.psi sunt tres patriarchae quorum specialiter se dicit Deum, quos et Dominus nominat in Testamento Novo, ubi dicit: «Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum» . Ista est «Statuit illud Jacob in praeceptum;»
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ẽ enim seruilis timori:
Seruus autem non man& in a&er
Ideo excluso chananeo. datur terra
promissionis semini abrahȩ :
Consummata enim caritas. foras
mittit timorem. ut filius ma

Expanded text:
hinc est etiam servilis timor. «Servus autem non manet in domo Ideo excluso Chananaeo, datur terra promissionis semini Abrahae. Consummata enim charitas foras mittit timorem , ut filius ma
Abbreviated transcription (Latin):
ra promissions. fluens lac& mel.
aliquio a&ernum significat
Gratiã scilic&. inquagustatur
quã suauisẽ dñs. Ad quã non
omnes homines ꝑtinent
Non enim omnium ẽ fides: Ioeo
addidit funicum hereditatis urȩ:¬

Expanded text:
ra promissionis, terra fluens lac et mel . Quod totum significat gratiam, in qua gustatur quam suavis est Dominus ; ad quam non omnes homines pertinent: non enim omnium est fides . Ideo addidit, «Funiculum haereditatis ve
Abbreviated transcription (Latin):
udñe uerus doctor.
& prestitor. Aduocatus. & in¬
mentibis donas aspectũ. qui
facis infirmis possibile quod
p̃cipis. qui sic pius es ut assi¬
due rogari uelis. sic munifi¬
cus ut minime desperari
patiaris. Dona qͦd te p̃stante
bene querimꝰ. & illa maxime quȩ
nr̃a infirmitate nescimꝰ. Sa ex
tuo dicimꝰ suscipe. qͥd ex nobis
ignorant᷑ ꝓtulimꝰ parce. & ꝑduc
nos in ilłã ẽtemplationẽ. ubi
iã ñ possumꝰ errare. Dona face¬
re quȩ te inspirante loqͥ p̃sũpsi
Dona cõplere quȩ obseruare
cõmonui. Ut qui p̃stiti piũ ser¬
lis c̃feras actionẽ : Libera nos
culo. ne sic̃ dic̃ apło. dũ Aliis
p̃dico ipse reꝓbus inueniar
nfirmi sumꝰ tu ueracit̃ nosti.
quali hoste deprimimur Agno¬
scis. te quęrit cestam̃ in paste.
expetit mostalis infirmitas.
quia maiestatis tuae gła ẽ. Si
leo rugiens ab infirma oue
superetur . Si spiritꝰ uiolentis¬
simss adebilissima carne uin¬
catur Ille qͥ decęlo cecidit &¬
hic te pugnante subdatur

Expanded text:
ne, verus doctor et praestitor, advocatus et jumentibus donas aspectum, qui facis infirmis possibile quod praecipis, qui sic pius es, ut assidue rogari velis; sic munificus, ut neminem desperare patiaris: dona quod te praestante bene quaerimus, et illa maxime quae nostra infirmitate nescimus. Quod ex tuo diximus, suscipe; quod ex nobis ignoranter protulimus, parce; et perduc nos ad illam contemplationem ubi jam non possimus errare. Dona facere quae te inspirante loqui praesumpsi; dona compleri quae alios observare cotuis famulis actionem. Libera nos,culo; ne sicut dicit Apostolus, dum aliis praedico, ipse reprobus inveniar. Quam infirmi simus, tu veraciter nosti; quali hoste deprimamur, agnoscis: Te quaerit certamen impar. Te expetit mortalis infirmitas; quia majestatis tuae gloria est, si leo rugiens ab infirma ove superetur; si spiritus 122 violentissimus a debilissima carne vincatur. Ille qui de coelo cecidit, et hic te pugnante subdatur;
Abbreviated transcription (Latin):
Quidẽ dorntauit. nisi aspere fri¬
guit . qua se apprehensuram eẽ credi¬
derat: Sed confirma me inquit
iam facio. ut ex eis adalia promis¬
impe dit inuia iustificationũ dĩ
sic ambulare. ut homo facile possit
si quod ase amoueri in consequen¬
tibus rogat dicens.
NViam in quitatis a moue Ame

Expanded text:
Quid est, «dormitavit,» nisi ab spe refriguit qua eas se apprehensuram esse crediderat? Sed, «confirma me,» inquit, jam facio, ut ex eis ad alia posimpedit in via justificationum Dei sic ambulare, ut homo facile possit si quod a se amoveri in consequentibus rogat dicens: «Viam iniquitatis amove a me
Abbreviated transcription (Latin):
Vntas
corporis xẽi loquitur . In cuiusmem¬
bris &iã illi deputantur. qui defe¬
cer̃ adhorã negando. sed pentendo
ne sumpserunt. Non igitur usq¬

Expanded text:
tas corporis loquitur, in cujus membris etiam illi deputantur qui defecerunt ad horam negando, sed poenitendo ne sumpserunt. Non igitur «usq
Abbreviated transcription (Latin):
ubi & fletus sine gaudio non est fideli
homini: & peregrino in scło. nulla est
iocundior recordatio. quã ciuitas un
de peregrinatur. Sed recordatio ciuu¬
tatis inperegrinatione. non ẽ sine dolo¬
re atque suspirio. Spes tam̃ certa redi¬
tus nr̃i . &iã peregrinando tristescon
dĩ & possessor nr̃ uindic& sibi posses¬
sionẽ suã id est mentes nrãs. ne a uer

Expanded text:
ubi et fletus sine gaudio non est. Fideli homini et peregrino in saeculo, nulla est jucundior recordatio, quam civitatis illius unde peregrinatur: sed recordatio civitatis in peregrinatione, non est sine dolore atque suspirio. Spes tamen certa reditus nostri, etiam peregrinando tristes conDei, et possessor vester vindicet sibi possessionem suam, id est mentes vestras, ne a
Abbreviated transcription (Latin):
Uide quia ẽ apud eũ seueritas. apud quẽ
tanta suauitas: Saluos facit om̃s speran
tesse inueritate. & om̃s peccatores dis¬
ꝑd&: Quos om̃s peccatores. nisi ꝑseue¬
rantes inpeccatis. dm̃ non se rep̃hende

Expanded text:
is quia est apud eum severitas, apud quem tanta suavitas. Salvos faciet omnes speranttes se in veritate; «et omnes peccatores disperdet.» Quos «omnes peccatores,» nisi perseverantes in
Abbreviated transcription (Latin):
Et irritauerunt ascendentes
Qui illam legit Istoriam. quan¬
do exierunt de ȩgypto. & ꝑru
brum mare transierunt. dol&
eorum in fidelitatem. inquanta
trepidatione & desperatione fu¬
erint postrecentiatot &tanta
miracula in ȩgypto uisa: Ascen¬
dentes autem propter eadictũ
ẽ. quia ita ẽ terrȩ positio. ut
ascensio

Expanded text:
Et amaricaverunt, ascendentes Qui illam legit historiam, quando exierunt de Aegypto, et per mare Rubrum transierunt, dolet eorum infidelitatem, in quanta trepidatione et desperatione fuerint, post recentia tot et tanta miracula in Aegypto; cderunt» autem, propterea dictum est, quia ita est terrae positio, ut ascensio
Abbreviated transcription (Latin):
Et intellectum redarguit & me¬
moriam. Intellectu quippe op:
erat ut cogitarent adquorum.
bonorum a&ernitatem. ꝑ illa
temporalia uocar d̃s: memoria.
ut saltim quȩ temporaliter mira¬
bilia facta sunt. non obliuiscer&
fideliterq: presumerent. quod
eam potestate quam fuerant
iam exꝑti . ds illos ab inimicorũ
scriptura culpa re uoluerit
Non intellegere. quo intellegen¬
dum. & non meminisse quod me¬
moria r&inendum ẽ: quod homi¬
nes suae culpȩ deputari nolunt:
Adnihilum aluo. nisi ut minus
supplicent. minusq sint humi¬
les dõ incuius conspectu si con¬
fitentur. quod sunt: imp& rato
adiutorio. possent ẽe quod non
sunt. Oblitisunt ergo & illi

Expanded text:
Et intellectum redarguit, et memoriam. Intellectu quippe opus erat, ut cogitarent ad quorum bonorum aeternitatem per illa temporalia vocaret Deus: memoria vero, ut saltem quae temporaliter mirabilia facta sunt, non obliviscerentur, fideliterque praesumerent quod eadem potestate quam fuerant jam experti, Deus illos ab inimicorScriptura culpare voluerit, non intelligere quod intelligendum est, et non meminisse quod memoria retinendum est: quod homines suae culpae deputari nolunt, ad nihil aliud nisi ut minus supplicent, minusque sint humiles Deo, in cujus conspectu confiteantur quod sunt, atque impetrato adjutorio possint esse quod non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
imuit iudas traditor xp̃i. sed non spe¬
rauit in misericordia ipsius. Post ea
muisti. sed si sperares inmiseri cordia
eius quẽ timiufti ille desperando
abiit. & la queo se suspendit Ergo
sic time dnm ut speres inmisericor¬

Expanded text:
m Judas traditor Christi, sed non speravit in misericordia ipsius. Postea emuisti; sed si sperares in misericordia ejus quem timuisti. Ille desperando abiit, et laqueo se suspendit. . Ergo sic time Dominum, ut speres in misericor
Abbreviated transcription (Latin):
Prȩcepisti quidem tu. sed utinã
quod prȩcepisti.fiat mihi. Ubi
audis utinã. uocem optantis ag¬
nosce: & agnita uoce optantis.
depone superbiam p̃sumentis.
Tunc non confundar cum ꝑ¬
spexero. In omnibus man¬
datis tuis. Mandata dĩ
siue cũ leguntur. siue cũ memo¬
ria recoluntur. tãquã speculũ
intuendir f̃ scđm apostolũ iaco¬
bum dicentẽ. Siquis auditorẽ
uerbi & non factor. hic cõparabit᷑
iuro consideranti uultũ natiuita¬
tis suȩ inspeculo. Consederauit enĩ

Expanded text:
Praecepisti quidem tu, sed utinam quod praecepisti fiat mihi. Ubi audis «Utinam,» vocem optantis agnosce; at agnita voce optantis, depone superbiam praesumentis.non confundar, dum inspicio in omnia mandata tua.» Mandata Dei sive cum leguntur, sive cum memoria recoluntur, tanquam speculum intuendum est, secundum Apostolum Jacobum dicentem, «Si quis est auditor verbi et non factor, hic comparabitur viro consideranti vultum nativitatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
siss& in abundantia sua non moue¬
bor in aeternũ : uelut sua uirtute
confidens. ut ostender& ei ds̃ qđ
non merito eius sed inuoluntate
sua prȩstiterat decori eius uir¬
tutẽ : Auestit ab eo faciem suã
& factus est conturbatus.
inuenens ergo se. nec iam prȩsu¬
mens dese : Clamat. non me de¬
relinquas usq quaq: Si enĩ dere¬
liquisti. ut sine adiutorio tuo in¬
firmus appareã. noli usq quaq¬

Expanded text:
sset in abundantia sua, «Non movebor in aeternum,» velut sua virtute confidens; ut ostenderet ei Deus quod non merito ejus, sed in voluntate sua praestiterat decori ejus virtutem, avertit ab eo faciem suam, et factus est conturbatus . Inveniens ergo se, nec jam praesumens de se, clamat, «Ne derelinquas me usque valde.» Si enim dereliquisti, ut sine adjutorio tuo infirmus apparea
Abbreviated transcription (Latin):
lege ꝑfectȩ libertatis & ꝑman¬
serit. Non auditor obliuiosus
factus sed factor operis. hcbeatus
infacto suoerit. Talem se iste
uult eẽ. Ut inspiciat tam quã in
speculũ mandata dĩ & non con¬
fundatur . quia non auditor
eorum tantũ uult eẽ sed factor.
cordis. In eo quod didici ludi¬
cia iuftitiae tuae.
Non est peccatorũ confessio ista.
sed laudis. Sicut ait &iam ipse.
in quo peccatũ nullum erat.
Confiteor tibi pat᷑. dñe cęli &tͣ¬
rȩ. Confitebor inquit tibi
indi rectione cordis. Utiꝙ si
Tunc enĩ confitebor. In eo quod di¬
dici iudicia iustitiȩ tuȩ. sidi rectũ
derit quod ea didici si corde per¬
uerso uias habeo prauas.¬

Expanded text:
erfectam libertatis, et permanserit, non auditor obliviosus factus, sed factor operis, hic beatus in facto suo erit» . Talem se iste vult esse, ut inspiciat tanquam in speculo mandata Dei, et non confundatur; quia non «auditor» eorum tantum vult esse, sed «factor.cordis, in eo quod didicerim judicia justitiae tuae.» Non est peccatorum confessio ista, sed laudis: sicut ait etiam ipse in quo peccatum nullum erat, «Confitebor tibi, Pater, Domine coeli et. «Confitebor,» inquit, «tibi in directione cordis.» Utique si Tunc enim «confitebor in eo quod didicerim judicia justitiae tuae,» si directum derit quod ea didicerim, si corde perverso vias habeo pravas
Abbreviated transcription (Latin):
lis eet᷑. lam utiq uiuere incipi¬
ens postulat uitã: quia credens
orat oboedientiã. Non proea
seruata. prenum. sed ut seruet᷑

Expanded text:
 . Jam utique vivere incipiens postulat vitam, qui eredens orat obedientiam: non pro ea servata praemium; sed ut servet
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qui ignorantes dĩ iustitiã. suã uolunt
constituere: qui dicunt. Quare ieiuna¬
mas nr̃as & nescisti : Tam quã dicentes.
quod iussisti quare non reddes. qđ pro

Expanded text:
volunt constituere? «Quid est quod jejunamas nostras, et nescisti» ? tanquam dicentes: Fecimus quod jussisti; quare non reddis quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
eius in mari rubro. quõ.
Celeriter interimit reatum & pecca
Qui traduxit populum suũ in desertoꝗ
rans duxit &nos in huius scłi aridita¬
te &sterilitate ne in ea pereamus.
Qui ꝑcussit reges magnos. quõ

Expanded text:
ejus in mari Rubro.» Celeriter interimit et peccat«Qui traduxit populum suum in deserto.» Traducit et nos in hujus saeculi ariditate et sterilitate, ne in ea pereamus. «Qui percussit reg
Abbreviated transcription (Latin):
cundum ordinem litterarum. constat¬
eẽ conpositum: Quod udelie& expri¬
ma littera quȩ apud hebreos uocatur
aleph. Oeto uersus incipiant : Rursus
exsequenti beht: Totidem Uersus. ex
singulis litterisi singulos uersicu¬
sicuti et deutero nomii canticum seriȩ
hoc ordine incipere: sed falsa eoꝵ
sum et quomo inhs nris litteris. ñ potest
quis adlegenda verba texendaq: ꝓcede¬
re. nsiprius abelem̃tis coeperit. ita &¬
inscripturis diuinis. ñualemꝰ : Eaquȩ
maiora s̃ nosse. nisi & hinc habuerimꝰ ex¬
ordiũ secundũ illud qđ ꝓph&a dicit
Amandatis tius intellexi: Qđ uidelic&
postopera. coeperit habere scientiã se¬
cr&orũ : Uerũ &iã conplendũ ẽ. ut

Expanded text:
cundum ordinem litterarum eum esse conpositum, quo uidelicet ex prima littera, quae apud eos uocatur aleph, octo uersus inciperent, rursus ex sequenti beth totidem uersus exorsingulis litteris singulos versicusicuti et Deuteronomii canticum scriptus putant hoc ordine incipere; sed falsa eorum eae. Quomodo in his nostris literis non potest quis ad legenda verba texendaque procedere, nisi prius ab elementis coeperit: ita in scripturis divinis non valemus ea quae maiora sunt, nosse, nisi ethicae habuerimus exordium, secundum illud, quod propheta dicit: a mandatis tuis intellexi, quo uidelicet post opera coeperit habere scientiam secretorum. uerum iam conplendum est
Abbreviated transcription (Latin):
tua uerba procedunt. etideo Ueratia
sunt etnemne fallunt. quibus. prae¬
nuntiatur uita uisto. poena impio.
Haec sunt quippe in a&ernũ iudicia ius¬
titiae dĩ.¬

Expanded text:
tua verba procedunt. Et ideo vacua sunt, et neminem fallunt, quibus praenuntiatur vita justo, poena impio. Haec sunt quippe, in aeternum omnia judicia justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
titulos qui tam quã de sstoria
positi sunt. rectissime fieri. ut se¬
cundum proph&iam intellega¬
mus. secundum quam dicimus
psalmos esse conscriptos. Quid
enim tam diuersum secundum is¬
storiam. quam id quod intitulo
quinquagesimi sexti: In finem ne
tuli inscritione dauid indoctrina.
cum sucendit mesopotamiam sy¬
riãe & syriam sobal. It conuertit
ioab & percussit ualle salinarum
duodecim milia. Nam pr&er id
beat humilitatem dauid. ifte for¬
titudinem: ille fugam. istę uicto
si tituli funt: psalmus iste compo¬
nitur. ubi significatur. ad unum
superficiae Istoriae sed altitudi¬
ne proph&iae. Copulatisq utri¬
usq finibus in hoc uno cuius est ti¬
tulus. Canticum psalmi dauid
Neutro illi titulo similis. Prae
la loquitur. olim d̃s locutus pa
tribus in proph&is. In eum tam̃¬
.iiIi. locutus est quem misit post ea
ut complerentur omnia eloquia
proph&arum quot quot enim
promissiones dĩ in illo &iam

Expanded text:
titulos qui tanquam de historia positi sunt, rectissime fieri ut secundum prophetiam intelligamus, secundum quod videmus psalmos esse conscriptos. Quid enim tam diversum secundum historiam, quam id quod est in titulo quinquagesimi sexti, «In finem, ntuli inscriptione Dauid in doctrinam, cum succendit Mesopotamiam et Syriam Sobal, et conuertit Ioab et percussit uallem Sduodecim millia?» Nam praeter id beat humilitatem David, iste fortitudinem; ille fugam, iste victorisi tituli sunt, psalmus iste componitur. Ubi significatur ad unum superficie historiae, sed altitudine prophetiae, copulatis utriusque finibus in hoc uno, cujus est titulus, «Canticum psalmi, ipsi David;» neutro illi titulo similis, praetla loquitur, olim Deus locutus est Patribus per Prophetas ; eum tamen locutus est quem misit postea, ut complerentur eloquia Prophetarum: «Quotquot enim promissiones Dei, in illo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Nonuiciis. ꝑque homini domina¬
tor iniquitas. Animam illã re¬
pl&am possumus dicere. sed for¬
te doloris: quib: anima suae c̃ar¬
ni in ei passione compatitur.
Non enim uel ipse quidicitur co¬
porisdolor potest ẽẽ sine anima
quem in euitabi lit̃ imminentem
precedit tristitia. quȩ solius an¬

Expanded text:
itiis, per quae homini dominatur iniquitas, animam illam repletam possumus dicere; sed forte doloribus, quibus anima suae carni in ejus passione compatitur. Non enim vel ipse, qui dicitur corporis dolor, potest esse sine anima, quem inevitabiliter imminentem praecedit tristitia, quae solius ani
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam omnino sententiam
ꝓcalmista uerbis aliis explicav
mea. hoc dictum ẽ repl&aẽ ma¬
lis anima mea. & quod sequitur
usq: ad mostem: hoc dictum ẽ. &
uita mea in inferno ad propinqua¬
uit. hos autem humane infirm¬
tatis affectus. sicut ipsam carnẽ
infimitatis humane . & mostem
carnis humane DÑ MRIH̃S . non con¬
di tions necessitate. sed miseratio¬
nis voluntate suscepit. Ut trans¬
figurar& sȩ corpus suum. quodẽ
ecclesia: Cui caput ẽẽ dignatus
tationes contristari & dolere
continger&. Non ideo seabẽs
gratia putar& alienṽ. & non
ẽẽ ista peccata. sed humane iN
capite ad discer&¬

Expanded text:
ipsam sententiam omnino verbis aliis explicavimea;» hoc dictum est, «Repleta est malis anima mea:» et quod sequitur, «usque ad mortem;» hoc dictum est, «et vita mea in inferno appropinquavit.» Hos autem humanae infirmitatis affectus, sicut ipsam carnem infirmitatis humanae, ac mortem carnis humanae Dominus Jesus, non conditionis necessitate, sed miserationis voluntate suscepit, ut transfiguraret in se corpus suum, quod est Ecclesia, cui caput esse dignatus tationes contristari et dolere contingeret, non ideo se ab ejus gratia putaret alienum; et non esse ista peccata, sed humanae incapite addiscer