comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&e. de ulta plurib nuptiis solent hocs mou̾e questionem.
Unde & breuit̾ respondeo. Nec ullas nupnas audeo dap̃¬
nare. nec eis uecundiã numositatis auferre. S ne cuiq̃
breuitas huiꝰ responsionis meȩ forte dispͥiciat. ubiꝰ dispu¬
tantẽ rep̾hensorẽ meũ paratus sum audire. Fortassis enĩ
affert aliquã rationẽ quare scdẽ nuptiȩ ñ dãpnent᷑. t̾ciȩ
dapnent᷑. i lam ego sicut in exordio sermonis huiꝰ admo¬
nui. ñ audeo plus saꝑe quã oport& saꝑe. Quis enĩ sũ qͥ pu¬
tẽ diffiniendũ. qd nec apłm uideo definisse: Ait enĩ. Mu¬
uer alligata ẽ quã diu uir eiꝰ uiuit. Non drẽ pͥmꝰ. aut scds.
eiꝰ uiuit. Si au mortuus fuerit uir eiꝰ liberata ẽ: cui uult
nubat. tm̃ in dño. Beatior ali erit: si sic ꝑmanserit. Quid
huic sententiȩ quantũ ad hanc rẽ ꝑtin&. addi uł detͦi poᷤ¬
sit ignoro. Deinde ipsũ qͦq apłoꝵ ac nr̃m magistrũ oe¬
dnm audio saduceis respondentẽ. cũ ꝓposuissent mulie¬

Expanded text:
et de ultra pluribus nuptiis solent homines mouere quaestionem. unde ut breuiter respondeam, nec ullas nuptias audeo damnare nec eis uerecundiam numerositatis auferre. sed ne cuiquam breuitas huius responsionis meae forte displiceat, uberius disputantem reprehensorem meum audire paratus sum. fortaaffert aliquam rationem, quare secundae nuptiae non damnentur, tertiae damnentur. Nam ego, sicut in exordio sermonis hujus admonui, non audeo plus sapere quam oportet sapere . Quis enim sum, qui putem definiendum, quod nec Apostolum video definisse? Ait enim: Mulier alligata est, quamdiu vir ejus vivit. Non dixit, primus; aut, secundus; si autem mortuus fuerit vir ejus, liberata est; cui vult nubat, tantum in Domino. Beatior autem erit, si sic permanserit . Quid huic sententiae, quantum ad hanc rem attinet, addi vel detrahi possit, ignoro. Deinde ipsum quoque Apostolorum ac nostrum sent mulie
Abbreviated transcription (Latin):
Quid si aliqͣ mulier diues multã pecum&ͣ huic bono oꝑi
impendat. ut emat ex diu̾sis gentib seruos quos faciat dͥ a¬
nos Nonne uberiꝰ atq numerosiꝰ ꝗ̃. ut̾i quantalibs feraci¬
tate xͥ m̃bra gignenda curabit: Nec idõ tñ pecuniã suã
cõparare muneri sacrȩ uirginitati audebit.

Expanded text:
enim? si aliqua mulier diues multam pecuniam huic bono operi inpendat, ut emat ex diuersis gentibus seruos, quos faciat christianos, nonne uberius atque numerosius quam uteri quantalibet feracitate Christi membra gignenda curabit? nec ideo tamen pecuniam suam conparare muneri sacrae uirginitatis audebit.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ quasi oblita federis nuptialis. pactiq huiꝰ ac iuris ĩmemor:
in ẽsulto uiro uouistiꝰ castitatẽ. S ꝑiculose ꝓmittit᷑. qd̾ ad¬
huc in altiꝰ potestate ẽ. & nescio quã sit grata donatio. si
unꝰ offerat rẽ duoꝵ. Multa ꝑ huiꝰcemodi ignorantiã &e.
auduumꝰ & uidimꝰ scissa ꝯiugia. qd̃q recordari pig&. oc¬
casione castitatis adult̾iũ ꝓpetratũ. Nam dũ una pars se
a licitis abstin&. alt̾a ad illicita delapsa ẽ. & nescio in ta¬
li causa quis magiᷤ accusari. qͥs ampliꝰ culpari debeat. utrũ
ille qͥ repulsus aꝯiuge fornicat᷑. an illa qͣ repulso ase iuiro
eũ formcatiom qͦdamͦ obiecit. Totꝰ in hac causa sensus ẽ a

Expanded text:
uero quasi oblita foederis nuptialis pactique huius ac iuris immemor inconsulto uiro uouisti domino castitatem. sed periculose promittitur, quod adhuc in alterius potestate est, et nescio, quam sit grata donatio, si unus offerat rem duorum. multa iam per huiusce modi ignorantiam et audiuimus et uidimus scissa coniugia, quodque recordari piget, occasione castitatis adulterium perpetratum. nam, dum una pars se etiam a licitis abstinet, altera ad illicita delapsa est. et nescio, in tali causa quis magis accusari, quis amplius culpari debeat, utrum ille, qui repulsus a coniuge fornicatur, an illa, quae repellendo a se uirum eum fornicationi quodam modo obiec
Abbreviated transcription (Latin):
S uird suo uiuo que alt̾i nubit adultera ẽ. sic̃ ipse dñs
hec diet. acute qͥdẽ mouent᷑. s parũ adtendt̾ hanc
argum̃tationẽ quanta rerũ sequat᷑ absurditas. Cũ
enĩ laudabilit̾ as uiuente uiro ex eiꝰ cõsensu ẽtinenti¬
ã femina xp̃o uoueat. ĩa scđm istoꝵ ratione nulla hoc
at. cui uiuente uiro nubit. Deinde cũ pͥmȩ nuptiȩ
melioris sint meriti qua sedẽ: absit ut scarũ femina¬
rũ iste sit sensꝰ. ut xcꝰ eiᷤᷤ uideat᷑ quasi scd̃s maritꝰ¬

Expanded text:
si uiro suo uiuo quae alteri nubit, adultera est, sicut ipse dominus haec dicunt, acute quidem mouentur, sed parum adtendunt hanc argumentationem quanta rerum sequatur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uiuente uiro ex eius consensu continentiam femina Christo uoueat, iam secundum istorum rationem nulla hoc at, cui uiuente marito nubit. deinde cum primae nuptiae melioris sint meriti quam secundae, absit, ut sanctarum uiduarum iste sit sensus, ut Christus eis uideatur quasi secundus marit
Abbreviated transcription (Latin):
fedus uxoriũ. Ueruntam̃ si ei thori sidẽ seru&. & cũ ille
urorẽ ducerit. nuħe illa ñ cogitoe. atq c̃tine̾ se uelit :¬
adulterã qͥdẽ fortassis facile appellare ñ audeam.
Non peccare tñ quis dixerit. cũ eã uiro cuiꝰ uxor nẽ
misceri sciat : Iã uͦ ex illo concubitu qͣntũ ad ipsã atti.¬
quȩ tam cesi ñ st̃ adult̾e: iuros tn suos plerũq &e̾ c̃ti

Expanded text:
 habet foedus uxorium. Verumtamen si ei thori fidem servet, et cum ille uxorem duxerit, nubere ipsa non cogitet, atqueadulteram quidem fortassis facile appellare non audeam; non peccare tamen quis dixerit, cum eam uiro, cuius uxor non est, misceri sciat? iam uero si ex illo concubitu, quantum ad ipsam attinqu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ualla tẽporũ. qͣsi ecploratis cͣtinentiȩ suȩ uirib sine ꝑiculo
utq promittant qd̃ sẽꝑ ẽ ab utͦq seruandũ. Quid absolute
uelit : manifeste dicit. uolo au om̃s hõ ͤs eẽ. sic̃ meipsuni.
sententiã. nolens tantũ bonũ in uniꝰ ten̾itate nutare. qd
ugare & c̃sirniare deb& c̃sensus amboꝵ. Idem ad pam¬

Expanded text:
i exploratis continentiae suae uiribus sine periculo uterque promittant, quod semper est ab utroque seruandum. quid absolute uelit, manifeste dicit: uolo autem omnes homines esse sicut me ipsum, sententiam nolens tantum bonum in unius temeritate nutare, quod ligare et confirmare debet consensus amborum? et re
Abbreviated transcription (Latin):
intẽ scła ȩterna. Sex milia necdum nr̃i orbis implen¬
tuii anta: et quantas prius eternitates quanta tẽprã
quantas scłoꝵ origines fuisse arbitrandũ ẽ. inquib angłi.
throni. dñationes. cȩterȩq uirtutes seruier̃ dõ. & absq tem
porũ uicib atq mensuris dõ iubenti substiterint: Ante
gitatio tacita audet attingere. ꝓmisit pat̾ sapientiȩ suȩ
uerbum suũ. et ipsam sapientiam suã uitã eoꝵ qui credi¬
turi erant mundo ee̾ uenturã. Uita ȩterna quã ꝓmise
nte omẽm creaturã angłi fac ti sunt. dum dic tũ est. fiat
lux. de ipsa enĩ dic̃scriptura. Erior om̃ium creata ẽ sapi¬
entia. Lux enĩ dicunt᷑ participando luci ȩternȩ. Sapien¬
tia uero ddicunt᷑ ignitȩ inhȩrendo sapientiȩ. Et dũ sint
mutabiles natura. ñ tam̃ sinit eos contẽ platio mutari
diuina. Ante omẽm creationẽ mundi creati sunt angłi.
& ante omẽm creationẽ angłoꝵ diabolus conditus ẽ. sic̃

Expanded text:
nte saecula aeterna; sex nostri orbis implentur anni et quantas prius aeternitates, quanta tempora, quantas saeculorum origines fuisse arbitrandum est, in quibus angeli et throni dominationes caeteraeque virtutes servierunt Deo, et absque temporum vicibus atque mensuris, Deo jubente, substiterint. Ante gitatio tacita audet attingere, promisit Deus Pater sapientiae suae verbum suum, et ipsam sapientiam suam, et vitam eorum qui credituri erant, mundo esse venturam. Diligenter atteAnte omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux. De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur, participando lucis aeternae: sapientiae vero dicuntur, ignitae inhaerendo sapientiae. Et cum sint mutabiles natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina. Ante omnem creationem mundi, creati sunt angeli, et ante omnem creationem angelorum, diabolus conditus est, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Et utrũ idẽ archangłi appellent᷑ uirtutes. anita dic tum sit.
laudate eum om̃s angłi eius. laudate eum om̃s uir tutes eiꝰ.
ac si diceret᷑ laudate eum om̃s angłi eius. laudate eũ om̃s
archangłi. et quid int̾ se distant illa quatuor uocabula
plexus dicendo siue sedes. siue dñationes. siue pͥncipatus.
siue potestates. dicantꝰ pͣossunt. si tam̃ possunt ꝓbare
quod dicunt. ego me ista ignorare confiteor. S: illud qͥ¬
dem certũ habeo. utrũ ad eandem societatẽ ꝑ tineant sol
et luna et cuncta sidera. quã uis ñ nullis lucida eẽ cor
łlam scm naturã sp̃s ñcupant᷑. Quando enĩ de cęlis ad
annuntiandũ hominib mittunt᷑. ex ipsa annuntiatione

Expanded text:
et utrum iidem Archangeli appellentur Virtutes; atque ita dictum sit, Laudate eum, omnes Angeli ejus; laudate eum, omnes Virtutes ejus ; ac si diceretur, Laudate eum omnes Angeli ejus, laudate eum omnes Archangeli ejus: et quid inter se distent quatuor illa vocabula, plexus, dicendo, Sive Sedes, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates , dicant qui possunt, si tamen possunt probare quod dicunt: ego me ista ignorare confiteor. Sed ne illud quidem certum habeo, utrum ad eamdem societatem pertineant sol et luna et cuncta sidera: quamvis nonnullis lucida corpora undum naturam spiritus nuncupantur. Quando enim de coelis ad annuntiandum hominibus mittuntur, ex ipsa annuntiatione
Abbreviated transcription (Latin):
cant. de dicendũ eis qd̃ in his duab sentenciis oĩs fidĩ &ͥanȩ fun¬
dam̃tũ incũbit. & nͥ q̃ has duas sentencias memorit̾ tenuerit. &
ex toto corde crediderit. & in orõe sepissime sreq̃ntauit. catho¬
⁊ et̃. neq a lauac᷑ fontis aliũ suscipiat. neq corã ep̃o ad cõfirñã¬
dũ qͣmlibos teneat: nͥ sinbolũ & orationẽ anicã memorit̃ te⁊¬
nuerit. exceptis his qͦs ad loqͣndũ ȩtas minime ꝑ dircit.

Expanded text:
ant; et dicendum eis quod in his duabus sententiis omne fidei Christianae fundamentum incumbit, et nisi qui has duas sententias memoriter tenuerit, et ex toto corde crediderit, et in oratione saepissime frequentaverit, cathocipiat, neque coram episcopo ad confirmandum quemlibet teneat, nisi symbolum et orationem Dominicam memoriter tenuerit, exceptis his quos ad loquendum aetas minime perduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
on pot̾ fieri ut de bonis parentib mali nascantur.
fructu arbor cognoscit᷑. sic parentes in silus. Si pat̾ suerit
bonꝰ & mat̾ mala. aut mat̾ bona & pat̾ malus: intͣ¬
dũ filii pat̾m sequunt᷑. int̾dũ matm. patrẽ tam̃ freqͣn¬
tiꝰ. Si ambo fuerint equales: aliqͣn fit ut de bonis paren¬
tib mali ereant silii. aut de malis boni: s raro. ut nat᷑ȩ
ẽ humane nasci homines cũ duob oculis & qͥnq digitis.
aliqͣn tñ ut manifestent᷑ oꝑa dĩ cecus nascit᷑ aliqͥs. & cũ

Expanded text:
 quia vix de bonis parentibus mali nascuntur, fructu arbor cognoscitur, sic parentes in filiis. Si pater fuerit bonus et mater mala, aut mater bona, et pater malus: interdum filii patrem sequuntur, interdum matrem, patrem tamen frequentius. Si ambo fuerint aequales, aliquando fit ut de bonis parentibus mali exeant filii, aut de malis boni, sed raro, ut naturae est humanae, nasci hominem cum duobus oculis et quinque digitis, aliquando tamen ut manifestentur opera Dei, caecus nascitur aliquis, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾ib enĩ idõ concessũ fuit leuitis aut sac̃dotib ad ii
sũ habere : quia multũ tẽpꝰ a iministerio uacabant.
tpr̃e diuinis cerimoniis seruientiũ scdm institutũ
dauid. Hic enĩ uiginti quatuor classes ẽstituit sac̃̾do¬
tũ. ut uicib deseriurent. Unde abia oe taua classe᷑
habuit. cuiꝰ uice ⁊ acharias suugebat᷑ sac̃dotio. sict̃

Expanded text:
Veteribus enim idcirco concessum est levitis aut sacerdotibus uxores ad usum habere; quia multum tempus otio vacabant t divinis ceremoniis secundum institutum David ; hic enim viginti et quatuor classes constituit sacerdotum, ut vicibus deservirent: unde Abia octavam classem habuit, cujus vice Zacharias fungebatur sacerdotio, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
os placuerit. & ꝓlis generationẽ. quauis ñ ea causaꝯ
unc ⁊ i sint ñ tam̃ uitauerint. ne uł nolant sibi nas¬
ci filios. uł &̃. oꝑe aliqͦ malo agant ne nascantur.
Ceterũ si uł utrũq uł unũ eoꝵ desit. nͣ inuenio quẽad¬
modũ has nuptias appellare possimꝰ. Idẽ in eo deui
St̃ itẽ uiri usq adeo inc̾tinentes. ut coniugib nec
grauidyᷤ parcant. Qcqͥd gͦ int̾ se cõuigati. in modestũ.
muerecundũ. sordidũ gert̃. uitiũ ẽ hõinũ ñ culpa nupti.¬
arũ. Iã in ipsa qͦq ĩmoderatione eractione debiti carnalis
ut ã ꝑ creandi sibi p̃t̃ causã misceant᷑. & si cos praui mores
ad talẽ concubitũ impellunt. nupnȩ tam̃ ab adult̾io seu
fornieatione defendunt. Neq eñ illud ꝓpt̾ nuptias ad¬
mittit᷑. s. ꝓpt̾ nuptias ignoscit᷑. Debent gͦ sibi ꝯugati ñ solu
ipsiꝰ sexus. su cõmiseendi sidẽ liberoꝵ ꝓcreandoꝵꝰ causa
que prima ẽ humani genis in ista mortalitate societaᷤ.

Expanded text:
os placuerit et prolis generationem, quamuis non ea causa coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi nasci filios uel etiam opere aliquo malo agant, ne nascantur. ceterum si uel utrumque uel unum horum desit, non inuenio, quemadmodum has nuptias appellare possimus. etenint item uiri usque adeo incontinentes, ut coniugibus nec grauidis parcant. quidquid ergo inter se coniugati inmodestum, inuerecundum, sordidum gerunt, uitium est hominum, non culpa nuptiarum. Iam in ipsa quoque inmoderatiore exactione debiti carnalis, usam procreandi sibi misceantur, etsi eos praui mores ad talem concubitum inpellunt, nuptiae tamen ab adulterio seu fornicatione defendunt. neque enim illud propter nuptias admittitur, sed propter nuptias ignoscitur. debent ergo sibi coniugati non solum ipsius sexus sui conmiscendi fidem liberorum procreandorum causa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Hrecepit dñs uxorẽ ñ deb̾e dimitti excepta causa for¬
nicationis. ꝙ si dimissa suerit man̾e inuptã. Qeqͥd uiriᷤᷤ¬
iubet᷑. hoc cõsequent̃ redundat ad feminas. ileq enĩ ad¬
ultera uror dinuttenda ẽ: os uir mechus tenendus.
Auȩ st̃ leges cesarũ. alie xp̃i. Apud illos in uiris pudici¬
ciȩ frena laxant᷑. apud nos qd̾ ñ licae feminis. eq̃ non
liȩa uiris. & eadẽ seruitꝰ pari ꝯditione censetirr.

Expanded text:
Praecepit Dominus uxorem non debere dimitti, excepta causa fornicationis; et si dimissa fuerit, manere innuptam . Quidquijubetur, hoc consequenter redundat ad feminas. Neque enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. Aliae sunt leges Caesarum, aliae Christi. Apud illos in viris pudicitiae frena laxantur, apud nos quod non licet feminis, aeque non licet viris: et eadem servitus pari conditi
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ in dño. amputat ethnicoꝵ cõuigia. de quib & in a¬
lio loco direrat. Nolite iugũ duce̾ cũ infidelib. Uult
le qd̾ ipse uult. in c̾tinentię nr̃ȩ tͥbuit indulgentiam.
Quã e duab eligimꝰ uoluntatẽ. Qd magis uult & qd̾
pse bonũ ẽ. an qd̾ mali cõꝑatione sit leuiꝰ. &. quodãtͦonec
bonũ ẽ. qͥa p̃fert᷑ malo.. Si max ꝓcedat in quintũ uirũ¬

Expanded text:
tantum in domino, amputat ethnicorum coniugia, de quibus et in alio loco dixerat: nolite iugum ducere cum infidelibus. quae le, quod ipse uult, incontinentiae nostrae tribuit indulgentiam. quam e duabus eligimus uoluntatem ? quod magis uult et quod per se bonum est, an quod mali conparatione fit leuius et quodam modo nec bonum est, quia praefertur malo
Abbreviated transcription (Latin):
nalẽ. debachat᷑ in luxuriã. ita ut ꝓpħam mereat᷑ audire
dicentẽ. Facies meretͥcis facta ẽ tͥ. impudorata es tu.
Quid gͥ  dãpnamꝰ scd̃a matͥmonia : Minime. s prima
laudamꝰ. Abicimꝰ de eccłia digamos: Absit. s monogamoᷤ
ad e̾tinentiã ꝓuocamꝰ. In archa noe ñ solũ munda. s ceĩmũ da
fuerunt anmalia. Habiut &s homines oo serpentes.
lias. & cũ apłm malis mulierib digamiã uiderint ignoscẽ¬
tẽ. legant anteq. religio nr̃a fulg̾oe. in mundo. unicubas

Expanded text:
nem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur ? damnamus secunda matrimonia ? minime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamus. in arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt animalia; Apostolum malis mulieribus digamiam viderint ignoscentem, legant antequam religio nostra fulgeret in mundo, unicubas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpatulo ẽ. qd̾ qui in paradi so uirgines ꝑmanserunt.
eiecti de paradiso copulati st̃. Aut qͥd nocebit si para¬
disus nuptias recipit. &. nulla ẽ int̾ uirginẽ maritũq¬
diuersitas. &̃ in ꝑ adrso eos antea sociari. Ticiunt᷑ de
paradi so. & qd̾ ibi ñ fecer̃ in t̾ra faciunt. ut stati apͥn¬
cipio conditionis humanȩ. iurginitatẽ paradisꝰ. & tra
nuptias dedicauerint. Idem cõtra eundem

Expanded text:
propatulo est, quod qui in paradiso virgines permanserunt, ejecti de paradiso copulati sunt. Aut quid nocebat, si paradisus nuptias recipit, et nulla est inter maritdiversitas, etiam in paradiso eos ante sociari? Ejiciuntur de paradiso: et quod ibi non fecerunt, in terra faciunt, ut statim a principio conditionis humanae, virginitatem paradisus, et terra nuptias dedicaverit. In omni tempore
Abbreviated transcription (Latin):
generandi grã ñ hab&e culpã. cõcupiscentiȩ uͦ satiandȩ.
s tam̃ cũ cõuge. ꝓpt̾ thorifidẽ uenialẽ habe culpam ad¬
ult̾iũ uͦ siue fornicatoletalẽ ħt culpa. Ac ꝑ hoc melior quidẽ est¬
ab omni concubitu continentia. quam uel ipse matrimoni¬
alis concubitus qui fit causa gignendi.
S quia illa cõtinentia meriti amplioriᷤᷤ ẽ. reddẽ uͦ debitũ
coniugale nulliꝰ ẽ criminis. exig̾e aũ ultra generandi necessi¬
tatẽ culpȩ uenialis. fornicari uͦ uł mechari puniendi cͥminiᷤ.
cau̾e deb& caritas conuigalis. ne dũ sibi querit unde ampliꝰ
honoret᷑. cõiugi faciat unde dãpnet᷑. Qui eñi dimitat uro

Expanded text:
a non habet culpam; concupiscentiae vero satiandae, sed cum conjuge propter thori fidem, venialem habet culpam. adulterium vero, sive fornicatio, lethalem habet culpam. Ac per hoc melior quidem ab omni concubitu continentia, quam vel ipse matrimonialis concubitus, qui fit causa gignendi . Sed quia illa continentia meriti amplioris est, reddere vero debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, culpae venialis; fornicari porro, vel moechari, puniendi criminis; cavere debet chara castitas, ne dum sibi quaerit unde amplius honoretur, conjugi faciat unde damnetur. » Item idem in eo
Abbreviated transcription (Latin):
Cerror tẽpr̃aliũ potestatũ quando ueritat̾e oppugnat
iustis fortib głosa ꝓbatio ẽ. infirmis ꝑiculosa tẽptatio. Endo
aut̃ ueritatẽ p̃dicat errantib: cordatis utił admonitio ẽ.
in opis. s mali. Uis al̃ ñ tim̾e potestatẽ: Bonũ fac. & habebis
laudẽ ex ea. Siue enĩ potestas ueritati fauens. aliqu̾e corrigat.
laudẽ ht̃ ex illa. qui fuerit em̃datꝰ. siue immica ueritati in aliqͤo
seuiat. laudẽ ht̃ ex illa qui uictor fuerit coronatꝰ. Idẽ bonifacio¬

Expanded text:
terror temporalium potestatum quando ueritatem oppugnat, iustis fortibus gloriosa probatio est, infirmis periculosa temptatio; quando autem ueritatem praedicat, errantibus cordatis utilis admonitio est, no operi sed malo. uis autem non timere potestatem, bonum fac et habebis laudem ex illa. siue enim potestas ueritati fauens aliquem corrigat, laudem habet ex illa, qui fuerit emendatus; siue inimica ueritati in aliquem saeuiat, laudem habet ex illa, qui uictor fuerit coronatus. tu a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcedit᷑. qͦmͦ ꝓ t̾renis ac transitoriis ȩclĩę facultatib loricatȩ
Rellicarũ rerũ studiũ a nr̃o officio ĩa alienũ indet᷑. qͥa aĩ
magis ꝗͣ corporis officio intendimꝰ. nec ad arma iã spectat nr̃
is &e audire censores.  Iubent᷑ ced̾e sine uirga. nec t̾rore s
grã popłm querere. recd̾e gladiũ. ñ possid̾e aurũ.

Expanded text:
do pro terrenis ac transitoriis ecclesiae facultatibus loricatae ellicarum rerum studium a nostro officio jam alienum 47 videtur, quia animi magis quam corporis officio intendimus: nec ad arma jam spectat usus isti audire censores? Iubentur caedere sine virga nec terrore, sed gratia populum querere, recondere gladium, non possidere aurum.
Abbreviated transcription (Latin):
si filiꝰ timens patͥs pia uerbera. pͣcipitio ꝑeat.: Idem in ean¬
Ion sane qͥeqͥd ab muito sumit᷑: iniuriose dem.¬
aufert᷑. Nam pleriq nec medico uolt̾ redd̾e honorẽ suũ.
nec oꝑario mͥcedẽ. nec tñ ħ qͥab inuitis accipiunt. ꝑ iniu¬
riã accipiunt. ꝗͣ potiꝰ ꝑ inuiriã nͣ darent᷑. Idẽ in eandem.
Ion idõ deb& uidex uend̾e̾ iustũ uidiciũ. aut testis ye-

Expanded text:
si filius timens patris pia uerbera praecipitio pereat? quid, si aon sane quicquid ab inuito sumitur, iniuriose aufertur. nam plerique nec medico uolunt reddere honorem suum nec operario mercedem, nec tamen haec qui ab inuitis accipiunt, per iriam accipiunt, quae potius per iniuriam non darentur. sed non i
Abbreviated transcription (Latin):
uellet qͥdẽ repetẽ. nͥ timera uł pude̾t emisse. St̃ aliȩ ꝑso¬
nȩ inferioris loci q̃ ab utraq parte ñ insolent᷑ accipiunt.
sic̃ officiał. & a qͦ amouet᷑ : ꝙ cui admouet᷑ officiũ. Ab hi
extorta ꝑ ĩmoderatã ĩꝓbitatẽ repeti solent. data ꝑ tolera¬
bilẽ c̃suetudinẽ ñ solent. Magisq rephendimꝰ qͥ taliam
mutau̾int. aut excellentioris c̃scenderint scĩtatis gradũ. fa¬
ciliꝰ ea quȩ hoc mͦ adqͥsier̃ tanꝗͣ sua pauꝑib largiunt᷑. q̃ eis
a qͥb accepta st̃. tanꝗͣ. aliena restituant. Ql uͦ contͣ ius
societatis humane. furtis. rapinis. calup̃niis. opp̃ssiõib. inua¬
siõib abstulerit. reddenda potiꝰ quã donanda censemꝰ. ⁊ ãc̾e¬
i publicani euangłico erẽplo. Qui cũ hospicio dñm susce¬
pissos: in uitã scam repente mutatꝰ dimidiũ inqͥt bonoꝵ¬

Expanded text:
sonae inferioris loci, quae ab utraque parte non insolenter accipiunt sicut officialis, et a quo admouetur et cui admouetur officium; ab his extorta per inmoderatam inprobitatem repeti solent, data per tolerabilem consuetudinem non solent magisque reprehendimus, qui talia mutaverint aut excellentioris conscenderint sanctitatis gradum ea facilius, que hoc modo acquisierunt tanquam sua pauperibus largiuntur, quam eisa quibus accepta sunt, tamquam aliena restituunt qui uero contra morem societatis humanae furtis, rapinis, calumniis, oppressionibus, inuasionibus abstulerit, reddenda potius quam donanda censemus Zachaei publicani euangelico exemplo, qui cum hospitio dominum suscepisset, in uitam sanctam repente mutatus: Dimidium, inq
Abbreviated transcription (Latin):
pͥꝰ timore uł dolore cogi. ut pꝰea possint doceri. aut qd iã
u̾bis didicerant oꝑe sec tari. ꝑponunt nob̃ qͥdã sentencia
cuiꝰdã scłaris auctoriᷤ. qͥdix̃. pudore & lib̾alitate libõs retin̾e
satiꝰ ẽẽ credo ꝗͣ metu. Hoc qͥdẽ uerũ ẽ. S sic̃ meliores st̃ qͦs dirig̃
amor: ita plures st̃ qͦs corrigit timor. Nã ut de ipso auc tore
istis respondeat᷑: ap̃ illũ & legt̃. Tu nͥ malo coactꝰ. rec te fac̾e

Expanded text:
 timore uel dolore cogi, ut postea possint doceri aut, quod iam uerbis didicerant, opere sectari. proponunt nobis quidam sententiam cuiusdam saecularis auctoris, qui dixit: Pudore et liberalitate lisatius esse credo, quam metu. Hoc quidem verum est; sed sicut meliores sunt quos dirigit amor, ita plures sunt quos corrigit timor. Nam ut de ipso auctore istis respondeatur, apud illum etiam legunt: Tu nisi malo coactus, recte facere
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ñ soli peccassent. Res ista moralis ẽ. Ecce cũ serui tui
peccant spolias unũ: & iterũ parcis dicens. Nisi seruatus hoc: pa¬
tieris. Idẽ faciᷤᷤ & alti. Non meliorantib eissi unꝰ castigat᷑ uidet᷑
ꝓ oĩb castigari. qr qd̃ aliis ẽ ꝓnussũ ipse solꝰ luit. Re uera au ñ
fuer̃ ñ puniti. uere aũ ñ ꝓ illis s ꝓ peccato suo c̃dẽpnata ẽ. Ne.¬

Expanded text:
cum non soli peccassent. Res ita moralis est. Ecce cum servi tui peccant, spolias unum, et iterum parcis ei, dicens: Nisi servaveris hoc patieris. Idem facis et alteri. Non meliorantibus eis, si unus castigatur, videtur pro omnibus castigari, quia quod aliis est promissum, ipse solus luit. Revera autem non fuerunt, non puniti; vere autem non pro illis, sed pro peccato
Abbreviated transcription (Latin):
claritate ciues cęli arde letant᷑. Hĩc q̃dã agmina uocant᷑ se-¬
raphun. id ẽ ardentes uł incendentes. Cõpleta gͦ dedicatioẽ
ignis hostias deuorat: quia expleto tpr nr̃ȩ resurreetiois.
flagrantia ueri amoris qͦ nc̃ angłicȩ uirtutes inflãmant᷑. si¬
deliũ m̃tes uisa sp̃e sui redẽptoris absorbebit. Notas¬
dedicatiõis. qͥ benedicentes regi ꝓfeeti st̃ in tab̾na
sua letantes. diitt& enĩ dñs ꝑ acta resurrectiõẽ electos in e¬
t̾na tab̾nacula. ñ eos ult̾iꝰ a sua p̾sentia remouens. s a discͥmine
udicii qd̾̃ in aere suturũ apło docente nouimꝰ: adinhabitati¬
oem celestis patͥe ĩmittens. ut ꝓ suis meritis qͥsq sedẽ regni ꝑci¬
piat. Hinc ẽ illud. Multȩ mansioẽs in domo patͥs mei st̃. qd̾¬
nedner̃ regi: quia felicissima actio ẽ dic̾e i. mnnos c̃ditori.
Unde illd. Beati qͥhabitant in domo tua: in scłm seli laudabt᷑ te.¬

Expanded text:
laetantur. Hinc quaedam agmina vocantur seraphin, id est ardentes vel incendentes. Completa ergo dedicatione, ignis hostias devorat; quia expleto tempore nostrae resurrectionis, flagrantia veri amoris quo nunc angelicae virtutes inflammantur, fidelium mentes visa specie sui Conditoris, absorbebit. Notandedicationis, qui benedicentes regi, profecti sunt in tabernacula sua laetantes. Dimittet enim Dominus peracta resurrectione electos in aeterna tabernacula, non eos ulterius a sua praesentia removens, sed a discrimine judicii, quod in aere futurum, Apostolo docente novimus, ad inhabitationem coelestis patriae immittens, ut pro suis meritis quisque sedem regni percipiat . Hinc est illud: Multae mansiones in domo Patris mei nedixerunt regi, quia felicissima actio est, dicere hymnos Conditori. Unde illud: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in sae
Abbreviated transcription (Latin):
ficatũ ẽ: significat quia ꝑ totũ hoc tẽpꝰ qd̾ .uii. dieb uoluit᷑. stru¬
ctura ȩclĩę crescit. Dedic̾o octari anni: significat festiuitatẽ
celestis patͥs. Ꝙ qͥa .uiii. die resurrer̃ dñs. bene octonariꝰ nũs festa
nr̃ȩ resurrectionis significat. Qd̃ tẽplũ ab ostib incensũ. rur¬
sũ c̃struit᷑: uarios insinuat euentꝰ ȩcłiȩ. ꝗͣ ne̾ p̃mit᷑. nc̃ liberat᷑.¬

Expanded text:
templum, significat quia per totum hoc tempus quod septem diebus volvitur, structura Ecclesiae crescit. Dedicatio octavi anni, significat festivitatem coelestis patriae; et quia octava die resurrexit Dominus, bene octonarius numerus festa nostrae resurrectionis significat. Quod templum ab hostibus incensum, rursum construitu
Abbreviated transcription (Latin):
a salomone tpr autuni. mecdia a ⁊ orobabel & ihũ saẽdo¬
te tp̃r ueris. ultima a uida machabeo tp̃r hyemis facta ẽ.
qñ specialit̾ institutũ ẽ. ut eadẽ dedicatio ꝑ õs annos in me
uo anno decimo die m̃sis septimi. qͥ a nob̾ oe tob̾ appellat᷑:
dedicauit. Quȩ dies & antea ꝑ legẽ erat statuta sollep̃mis.
ita ut in ea tab̾nacłm õe ꝑ singłos annos maiorib hostiis
ex piari deb̾̃e. Deniq ⁊ achariaᷤᷤ pat̃ beati ioħis baptiste.e.
isdẽ ex pianõib ad altare deseruiens: adueniente anglõ

Expanded text:
Salomone tempore autumni; media a Zorobabel et Jesu sacerdote, tempore veris; ultima a Juda Machabaeo, tempore hiemis facta est: quando specialiter constitutum est, ut eadem dedicatio per omnes annos in memvo anno decimo die mensis septimi, qui a nobis September appellatur, delicet, dies et antea per legem erat statuta solemnis, ita ut in ea tabernaculum omne per singulos annos majoribus hostiis expiari deberet. Denique Zacharias pater beati Joannis Baptistae, eisdem expiationibus ad altare deserviens, adveniente angelo
Abbreviated transcription (Latin):
uit: auferens inde & c̃fringens altare dni aureũ. m̃sã ꝓposi¬
tioĩs. candelabrũi. & cetã aurea. & statuit in tẽplo iouis si¬
mulacrũ. & multos ꝓ᷑ stadia legis trucidauit. int̾ qͦs mat̾
illa .uii. filioꝵ coronã martyrii cũ sobole meruit. S iu-¬
das machabeus de gnẽ sac̾dotali arma corripiens adu̾¬
sꝰ duces antiochi: expulit eos de uidea. & tẽplũ emun¬
dau. noua altaria os ornam̃ta faciens. dedicaũ ea cũ tẽ¬
plo qͥnta die m̃sis noni. qͥ ap̃ nos dece̾b̾ appellat᷑. & quẽ
ꝯstat ẽẽ in hicine. & statuit oĩb annis diẽ encenioꝵ. id ẽ¬

Expanded text:
vit, auferens inde et confringens altare Domini aureum, et mensam propositionis, et candelabrum et caetera aurea, et statuit in templo Jovis simulacrum, et multos pro custodia legis trucidavit, inter quos mater illa septem filiorum, coronam martyrii cum sobole meruit. Sed Judas Machabaeus de genere sacerdotali, arma corripiens adversus duces Antiochi, expulit eos de Judaea , et templum emundans, nova altaria et nova ornamenta faciens, dedicavit ea cum templo quinta die mensis noni, qui apud nos December appellatur, et quem constat esse in hie
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ in m̃broꝵ distinctiõe formet᷑. atq idõ ñ casu gestũ s di-¬
uinitꝰ ꝓcuratũ ẽ. ut eo annoꝵ nu̾o tẽplũ edificeretur.
Qd̃ aũ encena ꝑ õs annos celebrari sancitũ ẽ: nos ad mono
memoriã dnĩcę resurrec tiõis sẽꝑ in auimo habe̾. & no¬
strã sperare. Nec p̾tẽundũ ẽ qd̾ dedicans tẽplũ salomon ubi
c̃pleũ p̾ces. ignis de celo descendit: & deuorauit holocausta
& uictimas. Holocausta nãq & uic timȩ ueri salomonis

Expanded text:
casu gestum, sed divinitus procuratum est, ut eo annorum numero templum aedificaretur. Quod autem encaenia per omnes annos celebrari sancitum est, nos admonet memoriam Dominicae resurrectionis semper in animo habere, et nostram sperare. Nec praetereundum est, quod dedicans templum Salomon, ubi complevit preces ignis de coelo descendit, et devoravit holocausta et victimas. Holocausta namque et victimae veri Salomonis
Abbreviated transcription (Latin):
mone quid dicã quẽ uelirm̃t arguit scã scriptiua.
atq cõdempuat. nichilq de pen̾itentia cius. ut
in cum de indulgentia dĩ omnino cõmemorat.
Nex m̃ ꝓrsus occurrit ꝗd saltẽ boni in allegoria sig¬
nificet: Hec eiꝰ flenda sũm ersio. nisi forte qͥs dicat᷑
mulieres alienigrnas q̃rũ amore ex arserat signisica
surde. intelligi. si ille ꝓpt̾ salomonẽ desererent dõs
suos. &e colerent deum cius. Cũ uͦ ipse ꝓpt̾ uias
offendit dm̃ suũ. et coluit dõs carũ. ñ ẽ quid inde
bomi conectare possimus. Ncc. tam̃ nichil. ar
mira excelientia. et mira subuersio. Q uod g
leis. in unitate segitis bonos intritico. malos inni¬

Expanded text:
 arguit sancta scriptura atque condemnat nihilque de paenitentia eius uel in eum indulgentia dei omnino commemorat. nec mihi prorsus occurrit, quid saltem in allegoria boni significet haec eius flenda submersio, nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significasurde intellegi, si illae propter Salomonem desererent deos suos et colerent deum eius. cum uero ipse propter illas offendit deum suum et coluit deos earum, non est, quid inde boni coniectare possimus. nec tamen nihil arbimira et excellentia et mira subuersio. quod igilea, ut in unitate unius segetis bonos in tritico, malos in zi
Abbreviated transcription (Latin):
sit adño. Ex quo ꝑspicuũ ẽ homines a parua etate li¬
lium pai̾s obtinuerit. et postea quod scriptura reluiͥt
incertum uirerit dauid regnane iã filio. aliqt anuoꝰ.
lomioni. et tempꝰ quo ipse solus reguauit ablustoria
demonstratum ẽẽ. et tam̃ ñ omnes annos uitȩ iliꝰ
quinqͣginta tantũ &. duoꝵ anno circulis c̃tiueri.

Expanded text:
srahel. ex quo perspicuum est homines. a parua aetate lium, solium patris obtinuerit et postea — quia scriptura reliquit incertum — uixerit Dauid regnante iam filio aliquot annis, lomonis et tempus, quo solus ipse regnauit, ab historia demonstratum nec tamen omnes annos uitae illius quinquaginta tantum et duorum annorum circulis contineri.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. si postea uł publice nupserint uł se clanculo corruꝑint:
se cõuinrerant de mundo recesserit. Si enĩ de hominib hec
ratio eustodit᷑. ut qͦͣcũq uiuente uiro alti nupserit
habeat᷑ adult̾a. nec ei agendȩ penitentiȩ licentia cõcedat᷑. nͥ unꝰ
ex his suerit defunc tꝰ. quantomagis de illa tenenda ẽ que an¬
te inmortali sponso se cõiunxerat. & post ea ad humanas nup.¬

Expanded text:
tur, si postea vel publice nupserint, vel se clanculo corruperinte junxerant de mundo recesserit; si enim de hominibus haec ratio custoditur, ut quaecunque, vivente viro, alteri nupserit, habeatur adultera, nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex his fuerit defunctus; quanto magis de illa tenenda est quae ante immortali se sponso conjunxerat, et postea ad humanas nup
Abbreviated transcription (Latin):
&e pure solitariã diligt̃ uitã. digni st̃ cõuenienti hono¬
re. Quia tnst̃ quidã monachi habitu utentes. indiffe¬
rent̃ ꝑ ciuitates. necñ & monasteria seipsos p̃suptiõe
stituere monasteria aut oratorii domũ sine cõscien
sessiones in monasterus ft̃. subiectos eẽ debere ep̃o. & qui¬
eti oꝑam dare. atq obseruare ieuinia & orationes in
locis in qͥb semeldõ se cłuouer̃ ꝑmanentes. & neq com¬
municare ecłiasticas neq scłares aliquas atre tare
ac tiones. relinqͤntes ꝓpͥa monasteria. nͥ forte iubeant᷑
ꝓpt̾ urgentes necessitates ab ipsiꝰ ciuitatis epõ. Et ne¬
minẽ seruoꝵ suscipi in monasteriũ ut sit cũ eis mona

Expanded text:
 pure solitariam eligunt vitam, digni sunt convenienti honore. Quia tamen quidam monachi habitu utentes indifferenter per civitates, necnon et monasteria seipsos propria prastituere monasteria, aut oratorii domum sine conscientseu possessiones in monasteriis sunt, subjectos esse debere episcopo et quieti operam dare, atque observare jejunia et orationes in locis in quibus semel Deo se devoverunt permanentes, et neque communicare ecclesiasticas neque saeculares aliquas attrectare actiones relinquentes propria monasteria, nisi forte jubeantur propter urgentes necessitates ab ipsius civitatis episcopo; et neminem servorum suscipi in monasterium ut sit cum eis mona
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis de religioso ꝓposito & disciplinis monasterialib
eruditꝰ ad clericale munꝰ accedit. in pͥmis eiꝰ uita pͣtitiᷤᷤ ac ta
tendit᷑. si penitentiã publicã fortassis ñ gessit. nec ulla
parte uitiatꝰ apparꝙ. si serinli aut originariȩ ñ ẽ ꝯditioni
obnaxiꝰ. si ciȩ & c̃õꝓbat᷑ nerib absolutꝰ. si assecntꝰ ẽ literas
aut defensor effecꝰt. post tres m̃ses existat a colitꝰ. marine
xi
si huic etas suffragat᷑. Sexto m̃se subdiaconi nom̃ accipiat.
Ac si modestę cõuersationis honestȩq uoluntatis existit.
Oxi mundũ deserunt ad extĩora officia ꝓuehi ñ debent.
nͥ ꝑ huinilitatẽ duitiꝰ in eiꝰdẽ mundi contẽptu solident᷑.¬

Expanded text:
tiam de religioso proposito, et disciplinis monasterialibus eruditus ad clericale munus accedat, imprimis ejus vita praeteritis acta tenditur, si poenitentiam publicam fortassis non gessit, nec ulla corporis parte vitiatus apparet, si servili, aut originariae non est conditioni obnoxius, si curiae jam probatur nexibus absolutus, si assecutus est litteras,aut certe defensor effectus post tres menses existat acolythus, maxime si s etiam suffragatur, sexto mense subdiaconi nomen aac si modestae conversationis honestaeque voluntatis existit  mundum deserunt, ad exteriora officia provehi non debent, nisi per humilitatem diutius in ejusdem mundi contemptu solident
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ abbatẽ quẽ de portu ueneris indicas cecidisse: ad sacrũ or¬
dinẽ ñ debere uel posse aliquomͦ reuocari. Quẽ qͥdẽ sacro or¬
dine pͥuatũ: in penitentia deputare te ꝯuenit. Cuiꝰ si postea
ꝯu̾satio meru̾it: pͥorẽ int̾ alios monachos potes facere: ubi t᷑n
tu decreu̾is standi lo cũ obtineat. Subdiacones quoq qͦs simił
culꝑa ꝯstringit: ab officio suo irreuocabilit̾ depositi int̾ la¬

Expanded text:
 abbatem quem de portu Veneris judicas cecidisse, ad sacrum ordinem non debere vel posse aliquomodo reparari, quem quidem sacro ordine privatum in poenitentia te deputare convenit. Cujus si postea satioque meruerit, priorem inter alios monachos, ubi tu tamen decreveris, standi locum obtineat. Subdiaconi quoque, quos similis culpa constringit, ab officio suo irrevocabiliter depositi, inter la
Abbreviated transcription (Latin):
Peruenit ad nos fantinũ defensorẽ ultionẽ exercere in pe¬
trum latorẽ p̃sentiũ uoluisse: ꝓ eo q̃a quantũ ãr relictam cuiꝰdã
diacom tp̃r q̃ conductor fuit marito tradiderit. S qm̃ iste
conuigẽ aiaconi asserit ñ fuisse. dicens nec uirginẽ illam ad
ne sacro ꝓmotꝰ est: adliciens ⁊ pͥusquã ad diaconẽ ueniret ⁊ p̾ea
praua illam opinione uixisse: ido fr̃nitatẽ tuam his hortam᷑

Expanded text:
pervenit ad nos, Fantinum defensorem ultionem exercere in Petrum latorem praesentium voluisse, pro eo, quod quantum dicitur relictam cujusdam diaconi, tempore quo conductor fuit, marito tradiderit. Sed quoniam iste conjugem diaconi asserit non fuisse, dicens, nec eam virginem ad ne sacro promotus est, adjiciens etiam priusquam ad diaconem perveniret et postea prava illam opinione vixisse, ideo fraternitatem tuam his hortamur
Abbreviated transcription (Latin):
te ur̃a. Quod dixit ꝯ fundere: ostendit pꝰ ꝯfusionẽ idẽ peccati
opus debere quẽq erubescere: ⁊ ꝓ ad missis scelerib ueretun¬
dam frontẽ humi ꝓstratã demergere: ꝓ eo qͦd dignũ ꝯfusio¬
nis ꝑpetrauerat opꝰ. Deinde p̾cipit ut portet ignominiam
depositionis sue. lugens cũ humilitate qͦd peccauerat. sicq
ra: pꝰ .uii. annos remeare penitentẽ sac̾dotẽ in statũ pͥstinũ
tia diuini uidicii sanxerunt. Nam legit᷑ quod maria soror
aaron ꝓphetissa dũ obdurationis adũsus moysen incurriss
delictum: ilico stigmate leprȩ ꝑcussa ẽ. Cũq pet̾et mnoyses
ut emundaret᷑. p̃cepit eã dñs extra custra .uii. dieb egredi:
⁊ pꝰ emundationẽ rursus in castra admitti. Maria aũ soror
aaron: caro intelligit᷑ sac̾dotis. Quȩ dũ suꝑbie dedita sordi¬
dissimis corruptionũ ꝯtagiis maculat᷑. extra castra .uii. diebꝰ

Expanded text:
vestra. Quod dixit, confundere, ostendit post confusionis, id est peccati vestra. Quod dixit, confundere, ostendit post confusionis, id est peccati opus, debere quemquam erubescere, et pro admissis sceleribus verecundam frontem humi prostratam demergere, pro eo quod dignum confusionis perpetraverat opus. Deinde praecepit ut portet ignominiam depositionis suae, lugens cum humilitate quod peccaverat. Sicque ra post septem annos remeare poenitentem in statum pristinum ius ex sententia divini judicii sanxerunt. Nam legitur quod Maria soror Aaron prophetissa, dum ob detractiones adversus Moysen incurrisset delictum, « illico stigmate leprae perfusa est. Cumque peteret Moyses ut emundaretur, praecepit eam Dominus extra castra septem diebus egredi, et post emundationem rursus eam in castra admitti . » Maria ergo soror Aaron caro intelligitur sacerdotis: quae dum superbiae dedita sordidissimis cogitationum contagiis maculatur, extra castra septem diebus,
Abbreviated transcription (Latin):
mulla ẽ in hus̾mõĩ sententiis decretoꝵ diu̾sitas intelligenda.
quod alibi legitur in lapsu corporali restaurandũ honoris
gradũ pꝰ penitentiam. alibi pꝰ huiꝰmodi delictũ ne quaquã
reparandũ antiqui ordinis meritũ. Hec enĩ diu̾sitas hoc
mͦ distinguit᷑. Iuos enĩ ad pristinos officii gradus redire
canon p̃cipit qͦs penitentiȩ p̃cesserit satisfactio: uel digna
peccatoꝵ. ꝯfessio. At contra hi qui neq auicio corruptionis
em̃dant᷑. atq hoc ipsum carnale delictum qͦd admitcunt
&̃ uendicare quadã suꝑsticiosa temeritate nitunt᷑: nec gra-¬
dum utiq honoris. nec gr̃am cõmunionis recipiunt. Et ne¬
ꝯfirmatur. Eeechiel enĩ ꝓpħa sub typo p̃uaricatricis ierłm.
ostendit pꝰ penitentiȩ satisfactionẽ pristinũ restaurari posse
honorẽ. Confundere inquit oiuda: ⁊ porta ignominiã tuam.
Et pꝰ paululum. Et tuinqͥt ⁊ siliȩ tuȩ: reu̾timini ab iniquita

Expanded text:
nulla est in hujusmodi sententiis decretorum diversitas intelligenda, quod alibi legitur in lapsu corporali restaurandum honoris gradum post poenitentiam, alibi, post hujusmodi delictum, nequaquam reparandum antiqui ordinis meritum. 3. Haec enim diversitas hoc modo distinguitur: illos enim ad pristinos officii gradus redire canon praecipit, quos poenitentiae praecessit satisfactio, vel digna peccatorum confessio; at contra ii qui neque a vitio corruptionis emendantur, atque hoc ipsum carnale delictum quod admittunt etiam vindicare quadam superstitiosa temeritate nituntur, nec gradum utique honoris, nec gratiam communionis recipiunt. 4. Eiel enim propheta, sub typo praevaricatricis Hierusalem ostendit, post poenitentiae satisfactionem, pristinum restaurari posse honorem. Confundere, inquit, o Juda, et porta ignominiam tuam. Et post paululum: Et tu, inquit, et filiae tuae, revertimini ab iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ aditum intelligat obseratũ: qr ferro necesse ẽ excidant᷑ uul¬
nera. quȩ fom̃toꝵ ñ senserint medicinam. In nocent̾ pp̃ exuꝑio ep̃o¬

Expanded text:
tiae aditum intelligat obseratum, quia ferro necesse est excidantur vultiae aditum intelligat obseratum, quia ferro necesse est excidantur vulnera quae fomentorum non senserint medicinam. Ex decretis papae Innoce
Abbreviated transcription (Latin):
didicimꝰ ꝓcreasse: ⁊ crim̃ suũ hac p̃scriptione defendere. qr ĩ
ueteri testam̃to sac̾dotib ac ministris generandi facultas legi¬
ratione utiq ne uel cũ uxorib suis possent carnale exercere
ꝯsortium: ut ꝯscientiȩ integritate fulgentes acceptabile mu
nus do offerrent. Quib expleto deseruitionis suȩ tp̃r. uxoris
usus soliꝰ successionis causa fuerat relaxatꝰ. qr ñ ex alia nisi ex
hac ꝯditione miscdiam dicimꝰ ñ negandã. ut sine ullo honoris
si tam̃ pꝰ hoc ꝯtinentes se studuerint ex hibere. hii uͦ qui illiciti
pͥuilegii excusatione nitunt᷑. ut sibi asserant ueteri lege hoc¬
ꝯcessum. nouerint se ab omni ecclesiastico honore quo indigne
usi sunt apłicȩ sedis auctoritate deiec̾tos: nec umquã posse
ueneranda attractare minist̾ia. a quib se ipsi dũ obscenis cu¬
piditatib inhiant p̾uauerint. Et qr exempla p̃sentia cauere
deinceps fuerit talis inuentꝰ. iam ñc̃ sibi omnẽ ꝑ nos indulgen¬

Expanded text:
didicimus procreasse, et crimen suum hac praescriptione defendere, quia in Veteri Testamento sacerdotibus ac ministris generandi facultas legiratione, ne vel cum uxoribus possent carnale exercere commercium, ut conscientiae integritate fulgentes acceptabile Deo munus offerrent. Quibus expleto deservitionis suae tempore, uxoris usus solius successionis causa fuerat relaxatus, quia non ex alia, nisi ex hac conditione, misericordiam dicimus non negandam, ut sine ullo honoris si tamen post haec continentes se studuerint exhibere. Hi vero qui illiciti privilegii excusatione nituntur, et sibi asserunt veteri hoc lege concessum, noverint se ab omni ecclesiastico honore, quo indigne usi sunt, apostolicae sedis auctoritate dejectos, nec unquam posse veneranda attrectare mysteria, quibus se ipsi dum obscenis cupiditatibus inhiant privaverunt. Et quia exempla praesentia caveri nos od non optamus, si deinceps fuerit talis inventus, jam nunc sibi omnem per nos indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
qui sacros ordines hñt. ⁊ ante uel pꝰ ordinationẽ ꝯtaminatos
in capitalib cͥminib se ee̾ ꝓfitentur. In quib ut mͥ uidet᷑ hec
distantia ẽẽ debet: ut hi qui dep̾hensi uel capti fuerint pub¬
lice in ꝑiurio. furto. atq forncatione: ⁊ cet̾is huiꝰ mõi crimi-¬
nib scdm sacroꝵ. canonũ instituta a gradu ꝓprio deponan-¬
tur: qr scandalum ẽ populo di tales ꝑsonas suꝑ se positas ha¬
bere. quas ultra modũ uiciosas ꝯstat eẽ. Nẽpe prauis exemplis:¬
subditi peiores fiunt. Qui aũ de p̃dictis uiciis ꝑ occultã ꝯfes¬
sionem mala a se abscondite cõmissa coram oculis di p̃sente
̃ sac̾dote quieis indicturꝰ ẽ penitentiã ꝯfitent᷑: si ueracit᷑ pe

Expanded text:
qui sacros ordines habent, et ante vel post ordinationem contaminatos in capitalibus criminibus se esse profitentur, in quibus ut mihi videtur haec distantia esse debet, ut hi qui deprehensi vel capti fuerint publice in perjurio, furto, atque fornicatione, et caeteris hujusmodi criminibus, secundum sacrorum canonum instituta a gradu proprio deponantur: quia scandalum est populo Dei, tales personas super se positas habere, quas ultra modum vitiosas constat esse. Nempe indequotidie pejores fiunt: qui autem de praedictis viris per occultam confessionem mala a se absconse commissa coram oculis Dei, praesente etiam sacerdote, qui eis indicturus est poenitentiam, confitentur, et se
Abbreviated transcription (Latin):
Alienũ ẽ a ꝯsuetudine eccłastica ut qui in prbrali honore
aut diaconii gradu fuerint ꝯsecrati. hi ꝓcrimine aliquo suo
ꝑmanus impositionẽ remediũ accipiant penitendi: qͦd sine
dubio ex apłica traditione ñ descendit. S qͦd scriptũ est. Sac̃¬
dossi peccau̾it: quis orabit ꝓ illo: Uñ huiꝰ modi lapsis ad ꝓme¬
rendam miscłiam dĩ. priuata ẽ expetenda secessio: ubi illis
satisfactio si fuerit digna. fit &̃ fructuosa. E xc̃cił niceno capͥ.x.¬

Expanded text:
Alienum est a consuetudine ecclesiastica, ut qui in presbyterali honore aut in diaconi gradu fuerint consecrati, hi pro crimine aliquo per manus impositionem remedium accipiant poenitendi. Quod sine dubio ex apostolica traditione descendit, secundum quod scriptum est: Sacerdos, si peccaverit, quis orabit pro illo? Unde hujusmodi lapsis ad promerendam misericordiam Dei privata est expetenda secessio; ubi illis satisfactio, si fuerit digna, sit etiam fructuosa. Ut a negotia
Abbreviated transcription (Latin):
nit. his in orationib uenia remittet᷑. ita ut de cet̾o penitꝰ in¬
cipiant abstinere: ⁊ ita gradus suos in quib inuenti fuerint
sic retentent ut meis ñ liceat ad potiora ⁊ scendere. Quib in
beneficio ee debet qͦd hunc ipsum locũ quẽ retinent ñ amit¬
tant. Si quiaũ scisse formam uiuendi missam a syric io dete¬
gunt᷑. neq statim cupiditates libidinis ab iecisse:
modis omnib sũmouendi. qr pꝰ admonicionẽ cog¬
tam p̃ponendam arbitratist̃ uoluptatẽ. id̾ felici

Expanded text:
 his ignorationis venia remittetur, ita ut de caetero penitus incipiant abstinere, et ita gradus suos in quibus inventi fuerint sic retentent, ut eis non liceat ad potiora conscendere: quibus in beneficio esse debet, quod hunc ipsum locum quem retinent non amittant. Si qui autem scisse formam vivendi missam a Siricio deteguntur, neque statim cupiditates libidinis abjecisse, modis omnibus submovendi, qui post admonitionem cogtam praeponendam arbitrati sunt voluptatem. De ulti
Abbreviated transcription (Latin):
de sacris ordinib lapsos. uel pꝰpenitentiã. uel añ penitentiã.
administ̾i su officiũ reuocari: qͦd omnino ꝓhibemꝰ. Et in
hacre sacratissimi quoq canones ꝯtradicunt. Quigͥ pꝰ accep¬
tum sacrũ ordinẽ lapsus in peccato carnis fuerit: sacro ordi¬
ne ita careat ut ad altaris minist̾iũ ult̾ius ñ accedat. Ex eodẽ¬

Expanded text:
apsos vel post poenitentiam, vel ante ad ministerii sui officium revocari; quod omnino prohibemus, et in hac re sacratissimi quoque canones contradicunt. Qui igitur post acceptum sacrum ordinem lapsus in peccatum carnis fuerit, sacro ordine ita careat, ut ad altaris ministerium ulterius non accedat. C. X. De
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ isti omnimͦ tp̃ra statuta cõplebunt. Ex eodẽ cap̾xiii.¬
cuit hoc magno ⁊ sc̃o ꝯcilio de caticuminis
qui lapsi st̃: ut tͥb annis int̾ audientes u̾bũ sint tm̃¬
modo. Posthec uͦ orent cum caticuminis. Ras anus¬

Expanded text:
r, isti omnimodo tempora statuta complebunt. XII. De r, isti omnimodo tempora statuta complebunt. XII. De cto et magno concilio de catechumenis qui lapsi sunt, ut tribus annis inter audientes verbum sint tantummodo; post haec vero orent cum catechumenis.