comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
os cum p̃fatione ⁊ respon¬
soriis. inpͥncipio deus.⁊ se¬
quenti domi mca dican¬
tur lectiones adingilias.
tulit ergo dominus hominẽ
Nseptuagesrma ⁊ exinde
om̃ib dominicis dieb ⁊ fe¬
stiuitatib xiii. lectionũ ad
maiores missas usq ad pas¬
cha. omnes tractꝰ in parasce

Expanded text:
os cum Praefatione et Responos cum Praefatione et Responsoriis, In principio Deus: et sequenti Dominica dicantur Lectiones ad Vigilias, Tulit ergo Dominus hominem.Septuagesima et exinde omnibus Dominicis diebus et festivitatibus duodecim Lectionem, ad majores missas usque ad Pascha omnes Tractus ab utroque
Abbreviated transcription (Latin):
esponsoria in principio di
tur eaq̃ ingiliatum lectiõib
ꝑ totum hoc tempus ad arbi¬
trium cantoris conuenien¬
ter sufficere possit. Reliqua
uero pars. si quid abhis uigi¬
liis iesiduum est. alii ꝙ libri
qui secuntur usꝙ ad libros
rigum in refectorio legant᷑
Ubihoc sollicite ꝓuideatur.
ut ante dominicam qua ca¬
nitur offm̃ iudica me deus ⁊¬
tamen in dm̃icis dieb legã¬
tur pͥus in refectorio omelie
euangłiorũ dmcalium ł sia¬
liuid aliquid de aliqua festi¬
uitate fuerit legendum qͣ¬
libet die. Prima igitur dñica
septuagesime lecta inrefec¬
torio. omelia. uelalio aliqͦ de a¬
liqua festiuitate si ad est ut
dictum est incipiatur lec¬
tio genesis uel alioium libro¬
rum ut diximus ubi cã¬
tor lectiones iugiliarum.
pͥuatis dieb utimur trac¬
tatib scĩ augustini super
p̃s. usq ad dominicam qͥ
iheremias in choat᷑. Siue¬
ficatio sc̃e marie. feria scd̾a
in choetur historia ad iugi¬
lias uidelicet liber genese¬

Expanded text:
esponsoria, In principio, ditur ea, quae Vigiliarum lectionibus per totum hoc tempus ad arbitrium cantoris convenienter sufficere possit. Reliqua vero pars si quid ab his Vigiliis residuum est, aliique libri qui sequuntur usque ad libros Regum in Refectorio legantur. Ubi hoc sollicite provideatur ut ante Dominicam qua canitur officium, Judica me, Deus,tamen in Dominicis diebus legantur prius in Refectorio Homiliae Evangeliorum Dominicalium: vel si aliud aliquid de aliqua festivitate fuerit legendum qualibet die. Prima igitur Dominica Septuagesimae, lecta in Refectorio homilia vel alio aliquo de aliqua festivitate si adest ut dictum est, incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum ut diximus ibi, ubi cantor Lectionem Vigiliarum uprivatis diebus utimur tractatibus sancti Augustini super Psalmos usque ad Dominicam qua Hieremias inchoatur. Si veficatio sanctae Mariae, feria secunda inchoetur historia ad Vigilias, videlicet liber Genese
Abbreviated transcription (Latin):
es domine uterq chorus alt̾¬
natim canit. Qi sane bene
rium. ⁊ alter chorus subiũ¬
gat. ⁊ laudabilis ⁊ sic fiat
insingłis uersib. In fine uͦ
primus uersus repetatur
ab illo qui incepit. ⁊ totus

Expanded text:
horo alternatim canitur. Qui quidem rii: et alter chorus subjungat, Et laudabilis, etc., et sic fiat in singulis versibus. In fine vero, primus versus repetatur ab illo qui incipit: et totus
Abbreviated transcription (Latin):
Ntra monasteriuni null
carne uescatur aut sagimi¬
ne nisi omnino infirmi.
⁊ artifices conducti. Simi¬
liter ⁊ intra curtes grangi¬
arum. nisi ꝑpter easdem cau¬
sas.⁊ etiam ꝑpter mercen¬

Expanded text:
ntra monasterium nullus carne vescatur aut sagimine, nisi omnino infirmi et artifices conducti. Similiter nec intra curtes grangiarum, nisi propter easdem causas et etiam propter merce
Abbreviated transcription (Latin):
refectionem. Tunc signo pul¬
sato. ordinentur fratreᷤ circa
defunctum. Ando uero
conuentus est in labo¬
re ⁊ ad sepeliendum
mortuum non tene¬
tur occurrere: minor
campana bis tantum
pulsetur. Sacerdos uero cui
cantor inninxerit. habens
stolam suꝑ cucullam.⁊ ceti
quos ip̃e ꝑuiderit. eum cruce.
⁊ a qua benedicta. ⁊igne ĩ abs¬
consa. ⁊ thuribulo. ordinati.
more solito compleant offi¬
cium plane. scił non cantã¬
do. nisi forte abbati uisum
fuerit. ꝑreuerentia ꝑsone de¬
bere cantari. Q expleto.sic̃
mos ẽ efferatur ad tumulũ.
Do tumulato si cantor uide¬
łit expedire interrumpat
psalmodiam. ⁊ dicat. Reqi¬
em et̾nam. Deinde chorus an¬
głorum. Postea. Clementis¬
sime domine Qͦ finito sa¬
cerdos expleta collecta qͥm
dicit dieat alte Pater nost̾.
Deinde ⁊ ne nos. Requiem et̾
A porta inferi. Netradas domi¬
ne bestiis a.Domine

Expanded text:
refectionem. Tunc signo pulsato, ordinentur fratres circa defunctum. Quando vero conventus est in labore, ad sepeliendum mortuum non tenetur occurrere; minor campana bis tantum pulsetur. Sacerdos vero cui cantor injunxerit, habens stolam super cucullam, et caeteri quos ipse providerit, cum cruce et aqua benedicta, et igne in absconsa, et thuribulo, ordinati more solito, compleant officium plane, scilicet non cantando, nisi forte abbati visum fuerit pro reverentia personae debere cantari. Quo expleto, sicut mos est, efferatur ad tumulum. Quo tumulato, si cantor viderit expedire, interrumpat psalmodiam et dicat Requiem aeternam, deinde Chorus angelorum, postea Clementissime. Quo finito, sacerdos, expleta Collecta quam dicit, dicat alte Pater noster, deinde Et ne nos: Requiem aeternam: A porta inferi: Ne tradas, Domine, bestiis animas: Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
bhora nona diei p̃cedẽ¬
tis exaltationem sc̃e
crucis usq ad horam nonã
diei quo abbates a genera¬
li capło discedunt. quicũq
hospes monachus uel con¬
uersus inuentus fuerit in
monasterio uel grangiis
cisterciensib ducatur in
generale capłm. ⁊ ibi coram
omnib abhatib uerberet᷑.
Excusationem uero aliqͣm
eis p̃tendere quin uerberẽ¬
tur. nec abbas cisterciensis
potest loqui cum solatio¬

Expanded text:
hora nona diei praecedentis Exaltationem sanctae crucis usque ad horam nonam diei quo abbates a generali capitulo discedunt, quicunque hospes monachus vel conversus inventus fuerit in monasterio vel in grangiis Cisterciensibus, ducatur in generale capitulum, et ibi coram omnibus abbatibus verberetur. Excusationem vero aliquam eis praetendere qui verberantur, nec abbas Cisterciensis potest loqui cum solatio
Abbreviated transcription (Latin):
ribulum tenet offerat illud
sacerdoti osculans ei manũ
uod sacerdos accipiens. thu¬
rificet calicem isto modo.
Semel uoluat illud cirea ca¬
licem. semel thurifieet dexte¬
ram partem altaris de suꝑ.
seniel ⁊ sinistram. semel qͦ¬
q auteriorem. Qd dum fece¬
rit: diaconus ponat manũ
suam sub ascella ip̃ius te¬
nens casulam. ut expedicius
possit agere. Quo fc̃o reddat
thuribulum diacono. De¬
inde ablutis digitis aqua
sibi asubliacono de ampul¬
la data: ⁊ inpelui ad hoc p̃pa¬
rata recepta. ⁊ tersis ad linte¬
um ad hoc deputatum. in ent¬
uus ante altare faciat or̃onẽ.
Diaconus autem thurificet

Expanded text:
ribulum tenet offerat illud sacerdoti osculans ei manum. Quod sacerdos accipiens, thurificet calicem isto modo. Semel volvat illud circa calicem, semel thurificet dexteram partem altaris desuper, semel et sinistram, semel quoque anteriorem. Quod dum fecerit, diaconus ponat manum suam sub asella ipsius tenens ei casulam ut expeditius possit agere. Quo facto, reddat thuribulum diacono. Deinde ablutis digitis aqua, sibi a subdiacono de ampulla data, et in pelvi ad hoc praeparata recepta, et tersis ad linteum ad hoc deputatum, incurvus ante altare faciat orationem. Diaconus autem thurificet
Abbreviated transcription (Latin):
causa remanendi uenire
uoluerit. non ei dissuadeat
aliqua alia eccłia nec eum
retmeat etiam siremanere
uoluerit. quia scriptum ẽ

Expanded text:
causa remanendi venire voluerit, non ei dissuadeat alia ecclesia, nec eum retineat, etiamsi remanere voluerit, quia scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
clarus dies fuerit. ad collec¬
tã cãdelã accẽd̾e debet. Simili¬
ter ad interualla in claustͦ
⁊ in capitulo. ⁊ lampadem
ad completorium. quando
necesse est accendere. Ad ip¬
sum etiam ꝑtinet lampadeᷤ
in eccłia quotiens expedierit.
reficere. lumen si deerit.car¬
bones inpatella. ⁊ aquam
ad manus abluendas añ
missas. ⁊ sal ⁊ aquam adbe¬
nedictionem. dñica die au
terciam. prunas inthuribu¬
lo ante euangłium. uel pꝰ
si credo inunum deum dr̃.
in eccłia deferre. Salinum
quoq in refectorium unde
sumpserat post missam refer¬
re. Et ꝓhis omnib si intra
claustrum non inuenerir
foras exire poterit. De eb
euse lector dominico die
post maiorem missam
ꝑuoluens se ante gradum
p̃sbiterii. incipiens a dexte¬
ra parte dieat ter. domine

Expanded text:
fuerit, ad Collectam candelas accendere debet. Similiter ad intervalla in claustro et in capitulo, et lampadem ad Completorium quando necesse est accendere. Ad ipsum etiam pertinet lampades in ecclesia quoties expedierit reficere: lumen si deerit: carbones in patella: aquam ad manus abluendas ante missas: sal et aquam ad benedictionem Dominica die ante Tertiam: prunas in thuribulo ante Evangelium vel post, si Credo in unum Deum dicitur, in ecclesiam deferre. Salinum quoque in Refectorium unde sumpserat, post missam referre. Et pro his omnibus si intra claustrum non invenerit, foras exire poterit. CAPUT tore. Mensae lector Dominico die post majorem missam provolvens se ante gradum presbyterii incipiens a dextra parte, dicat
Abbreviated transcription (Latin):
erit de infirmitorio lo¬
qui poterit eum solatio
suo.si tamen abbas ita uide¬
rit opoitere. ⁊ hoc ip̃m loco

Expanded text:
erit de infirmitorio loqui poterit cum solatio suo, si tamen ita viderit abbas oportere: et hoc ipsum loco
Abbreviated transcription (Latin):
na septimana dicendis cum su¬
collecta: fr̃a quinta ieipien¬
da diximus obseruandum:
si ob p̃sentem defunctum ł
d uodecim lectionum sollemp¬
nitatem uel cõmemorationẽ
alicuius sc̃i qui ꝑprietatem
habet in gradali. feria .u. ue¬
nientem. id impeditum fuerit.
pͥma die quam post illam fe¬
riam quintan ante dñicam
ao huius modi expeditam cã¬
tra inuenerit: totum petsol¬
uat. Qsi etiam feria ui aliqͦ ho¬
rum occupata fuerit. tẽ quidẽ

Expanded text:
una septimana dicendis cum suuna septimana dicendis cum suCollecta feria quinta incipienda diximus observandum: si ob praesentem defunctum vel duodecim lectionum solemnitatem, vel commemorationem alicujus sancti, qui proprietatem habet in graduali feria quinta venientem, id impeditum fuerit prima die quam, post illam feriam quintam ante Dominicam ab hujusmodi expeditam, cantor invenerit totum persolvat. Quod si etiam feria sexta aliquo horum occupata fuerit tunc quide
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ. omp̃e sempiterne deus infir¬
mitatem Ad laudes incipiat᷑.
ip̃aq die missa. omnis terra.
cum epła ⁊ euangłio ad ip̃am
ꝑtinentib cantetur ⁊ usq
insabbo tam ad uesꝑas qͣm
ad laudes teneatur. Reli¬
quis uero duab ultimis eb¬
domadis. uti supra in qͣtu¬
or ebdomadis descriptũ est.
agat᷑. Ꝙ cum infra sepe me¬
moratum tͥminũ ab in excel
de. inprima quidem uti in
trib descriptum est. fiat. se¬
cunda uero qua cantabitur
adorate deum. de duab collec¬
tis scilicet deus qui nos intã¬
tis. ⁊ familiam tuam. cum
epłis ⁊ euangłiis ad eas ꝑ¬
tinentib agatur similiter
Cum uero una sola ebdomada
illa officia cum suyra me¬
moratis collectis. epistolisq¬
⁊ euangłiis ad eas pertinen¬
tib illis duab ebdomadi
rit exoluere procuret. si tam̃
lempintatem .xii. lectionum
uel ꝓpter commemorationẽ.
alicuuus sc̃i qui ꝓprietatem
habet ingͣdali ꝑsolui non po¬
terunt. Qd uͦ obbreuitatem
temꝑis de duab collectis mu

Expanded text:
Omnipotens sempiterne Deus, infirmitatem, ad Laudes incipiatur. Ipsaque die Missa Omnis terra, cum Epistola et Evangelio ad ipsam pertinentibus cantetur: et usque in Sabbatum tam ad Vesperas quam ad Laudes teneatur; reliquis vero duabus ultimis hebdomadis ut supra in quatuor hebdomadis descriptum est, agatur. Et cum infra saepe memoratum terminum ab In excels hebdomadae: in prima quidem, ut in tribus descriptum est, fiat. Secunda vero qua cantabitur, Adorate Deum, de duabus Collectis, scilicet Deus qui nos in tantis, et, familiam tuam: cum Epistolis et Evangeliis ad eas pertinentibus, agatur similiter. Cum vero una sola hebdomada illa officia cum supra memoratis Collectis, Epistolisqut Evangeliis ad eas pertinentibus, illis duabus hebdomadis rit exsolvere, procuret: si tamenlemnitatem duodecim Lectionum, vel propter commemorationem alicujus sancti qui proprietatem habet in graduali persolvi non potuerunt. Quod vero ob brevitatem temporis, de duabus Collectis in
Abbreviated transcription (Latin):
usq insubsequentem do¬
minicam qua omnis ter¬
ra cani dehet continuetur
Cadem quoq missa. id est in
excelso throno. per eĩsdem
dies uĩdelieet post oct appa¬
ritionis. scd̃m q̃d insententi¬
ademissis dieb prinatis
dicendis ordinatum est. di¬
cet᷑ si tñ officium om̃is t̾ra in
ip̃is oct᷑ apparitionis uel añ
dictum non fuerit. Cum
autem intͥ septimanãm illã
qua cantatur in excelso th¬
ebdomade.tunc omnis t̾ra
duab primis. Adorate deũ
uero. trib ultimis canat᷑eb¬
domadis. ita scił ut unaque¬
q septimanatum illarũ qui¬
b om̃is terra canet᷑ suam
ꝓpͥam habeat collectã. cũ e¬
płis. et euangłiis ad eam ꝑ¬
tinentib. ⁊ tres ultime sep¬
timane quib adorate cane¬
tut similiter. Hoc scił modo.
Prima ebdomada dicitur of¬
sempiterne d̃s qui celestia si¬
mul. epła: habentes donati¬
ones. Enangłm Nuptie fc̃e
sunt. Scd̾a ebdomada item
offm̃. omnis terra. Collecta.

Expanded text:
usque in subsequentem Dousque in subsequentem Dominicam, qua omnis terra, cani debet, continuatur. Eadem quoque missa, id est In excelso throno per eosdem dies, videlicet post Octavam Apparitionis secundum quod in sententia de missis diebus privatis dicendis ordinatum est, dicetur: si tamen officium Omnis terra, in ipsis Octavis Apparitionis vel ante dictum non fuerit. Cum autem inter septimanam illam qua cantatur, In excelso thhebdomadae, tunc, Omnis terra, duabus primis: Adorate Deum vero tribus ultimis canatur hebdomadis; ita scilicet ut unaquaeque septimanarum illarum, quibus, Omnis terra canetur, suam propriam habeat Collectam, cum Epistolis et Evangeliis ad eam pertinentibus: et tres ultimae septimanae quibus, Adorate canetur, similiter; hoc scilicet modo. Prima hebdomada dicitur ofsempiterne Deus, qui coelestia simul: Epistola, Habentes donationes: Evangelium, Nuptiae factae sunt. Secunda hebdomada item officium, Omnis terra: Coll
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Eccłiamt. Deus cinus hod̾.
Exiit edictum. Post missam.
uacent fr̃s lectioni usq ad
horam scd̾am. Deinde dicta
tercia. eant in capitulum.
⁊ postea ad oꝑa manuum.
Si ⁊hoc notandum quod ad
uigilias hunus diei expo¬
sitio euangłii scilicet exiit
edictum legenda sit ⁊ ꝑnũ¬
cianda aquolibet diacono
ut i xii. lectionib Si di¬
es hec dominica fuerit. si cut
in libris cotinetur ita fiat.
officia m̾issarum dispo¬
nantur sicigłis anni
Irima semꝑ dominica q̃¬
post diem natiuitatis dñi.
euen̾it off̃: Dum medium si¬
lentium.: Ad missam matu¬
tinalem dicat᷑. Snmiliter pͥ¬
ma semꝑ dñica que post di¬
em apparitionis euenerit. ost.
n excelso throno. Ad missam
matutinalem cantetur. excep¬
Ito qd  in eadem dominica ost.
Omnis terra simus cum hy
canendum. In excelso thro¬
no. In crastino apparitio¬
nis dicetur. Ꝙẽ notandũ
quia cum dies dominicuᷤᷤ
octauas apparitionis ad
laudes ⁊ ad uesperas col¬
lecta. Nota q̃s domine.

Expanded text:
mus: Ecclesiam tuam: Deus cujus hodie. Exiit edictum. Post missam vacent fratres lectioni, usque ad horam secundam. Deinde dicta tertia, eant in capitulum, et postea ad opera manuum. Sed et hoc notandum, quod ad Vigilias hujus diei expositio Evangelii, scilicet Exiit edictum, legenda sit et pronuntianda a quolibet diacono, ut in duodecim lectionibus. Si dies haec Dominica fuerit, sicut in libris continetur, ita fiat.officia missarum disponantur singulis annis. Prima semper Dominica qpost diem Nativitatis Domini evenerit, officium, Dum medium silentium, ad missam matutinalem dicatur. Similiter prima semper Dominica quae post diem Apparitionis evenerit, officium, In excelso throno, ad missam matutinalem cantetur, excepto quod si eadem Dominica officium Omnis terra simul cum hiscanendum, In excelso throno, in crastino Apparitionis dicetur. Et notandum quia cum dies Dominicus tOctavam Apparitionis, ad Laudes et ad Vesperas, Collecta, Vota, quaesumus, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
Eu ingłm. Cum descendiss
iħx. Tercia ebdomada officiũ
Adorate deum. colła. Ds̃ qui noᷤᷤ
Epła. Nemini quicqͣm debeatiᷤ.
Quangłm. Ascendente ih̾u
QErta ebdomada item offici¬
um. Adorate deum. Collecta.
lium. Simile est regnum
elorum homini qui semi¬
nauit. Qnta ebdomacla itẽ
officium. Adorate. cum supra¬

Expanded text:
elium, Cum descendisset Jesus. Tertia hebdomada officium, Adorate Deum: Collecta, Deus qui nos la, Nemini quidquam debeatis: Evangelium, Ascendente Jesu. Quarta hebdomada item Officium, Adorate Deum. Collecta, lium, Simile est regnum coelorum homini qui seminavit. Quinta hebdomada item officium Adorate cum supra
Abbreviated transcription (Latin):
b indutus. tantum legumni¬
nis accipiat. ut abb̃i ⁊stiꝑue¬
possit. Anteboram refectioĩs
mensam abbatis p̃parer
Si hospites defuerint. duos qubᷤ
abbas secum. comedere ⁊ iobne¬
rit monathos ꝑsignum a di¬
nocet. eorunq seyphes ui
stieias deferat. sosiforti ꝑ a
liqua causa redire contlgerit
non us imputabit᷑ qd uersũ
ꝑdiderint. Q monachi mox
ut ilersin post refectroneut
⁊ licentiam non expectanteᷤ.
discedant. nisi abbas eos te¬
tinuerit. Qd si refectio ab¬
batis ultra fr̃m refectionẽ
ꝑducta fuerit. cognito qd̾ cõ¬
uentus ad eccł̃iam ierit: ac¬
cepta ab abbate licentiare¬
uertãtur in claustrum. Por¬
rosocuis euis mox ut ac̃o¬
uentu ordinate diuertere
potuerit. ad ostium refecto¬
rii ueniens. sociosuo sep̃sen¬
tet. ⁊ nutu eius remaneat.¬
aut ad seruiendum ab̃b̃i
si necesse fuerit exiens post¬
quam refecerit. mappulas
⁊ uasa recolligat. scyphos
⁊ iusticias monachorum si

Expanded text:
bus indutus, tantum legumibus indutus, tantum leguminis accipiat ut abbati et supepossit. Ante horam refectionis mensam abbatis praeparet; si hospites defuerint, duos quos abbas secum comedere voluerit monachos, per signum advocet, eorumque scyphos et justitias deferat: quod si forte pro aliqua causa redire contigerit, non eis imputabitur quod versum perdiderint. Qui monachi mox ut versum post refectionem et licentiam non exspectantes discedant, nisi abbas eos retinuerit. Quod si refectio abbatis ultra fratrum refectionem producta fuerit, cognito quod conventus ad ecclesiam ierit, accepta ab abbate licentia revertantur in claustrum. Porro socius ejus mox ut a conventu ordinate divertere potuerit, ad ostium refectorii veniens socio suo se praesentet, et nutu ejus remaneat ad serviendum abbati, si necesse fuerit; exiens postquam perfecerit mappulas et vasa recolligat, scyphos et justitias monachorum, si
Abbreviated transcription (Latin):
tem icliantes: uentant ad
sedes sias non incliantes
s postꝯziam resederint cap̃
husfulient. Qd sualter torsi
aliqua necessitate coactus:
porent hũa di necessitas
ĩdu̾rat aliquis alius ꝓ eo ser¬
ĩ etran si extra chomlr fuerit:
dominica benecbirtioneraac¬
eĩpiat. Qd siminfitmitori¬
um introient illlacciptat
Aoci abbatis eoquin̾am
ꝑseptimanas uicissin
faciant. Si quamdo uẽto so¬
lus imptere nequineꝑt. so¬
uium suum macrllium:
rccare potent s ad refecti¬
dnem ambo non seruiant.
Salentiuent morȩ solizo: dene¬
ant iti carqͥnã nullum intro:¬
nttant. Cuius clanem cuistõ¬
drant. Nec non ⁊ laicus hospi¬
talis alteramhabeãt. Q ip̃os
mom̃nib debet adiuitare. ⁊
utensilia ip̃ius eoquine sicut
⁊ monachi eustodire. Eoqui¬
nam monathorum ⁊ refecto¬
fium ꝑ offĩcio ssio licet eis in¬
trare. Missas sicut suꝑius de
eocis ordinattimꝰ qudiant
septimanarius ẽ mãne post
pͥmam scaptilari ⁊ diutnali¬

Expanded text:
tem inclinantes veniant ad tem inclinantes veniant ad sedes suas non inclinantes, sed, postquam resederint, caput humilient. Quod si alter eorum aliqua necessitate coactus, poterit, quandiu necessitas durat, aliquis alius pro eo seren, etiamsi extra chorum fuerit, Dominica benedictionem accipiat: quod si infirmitorium introierit, ille accipiat oci abbatis coquinam per septimanas vicissim faciant. Si quando vero solus implere nequiverit, socium suum in auxilium vocare poterit: sed ad refectionem ambo non serviant, silentium more solito teneant. In coquinam nullum intromittant, cujus clavem custodiant. Necnon et laicus hospitalis alteram habeat, qui ipsos in omnibus debet adjuvare, et utensilia illius coquinae sicut et monachi custodire. Coquinam monachorum et refectorium pro officio suo licet eis intrare. Missas, sicut superius de cocis ordinavimus, audiant. Qui septimanarius est, mane post Primam, scapulari et diurnali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcurretint in alteram partẽ
transeuntes alios aduiuent.
Qͥ quotiens ante eum qui col¬
lationem tenet transeunt:
reu̾enter inclinent. Qͥ pedes
lauat. ⁊ cui lauant᷑ post ablu¬
tionem inuicem sͥ inclinent.
Similiter qui tergit. ⁊ cui ter¬
gunt᷑. Porro nemose discalet¬
et. donec abb̃s se discaltiet.
Discalciati uͦ obseruent qͣntũ
possunt. nec pedes nudi appa¬
reant. s fub cuculla recondã¬
tur.Nec sedentib manice de¬
fluant.s apte eas ante se cõ¬
ponant. Ante lectionem õs
sint recalciati. Expleto itaq
mandato ⁊ ablutis manib
⁊ uasis. reponant uasa ⁊ ter¬
soria ubi poni solent. ⁊ fic in
capło cucullas resumente:
⁊ scapulatia in claustro suꝑ
sedes deponentes:tali ordine
ueniant ante abbatẽ. ut qui
ultra abbatẽ ultimus sessu¬
rus est sit pͥmus in enndo.
⁊ sic suecedantciterieo ordi¬
ne que sesiuri suat ma ntqͥ
ultimus. sessuus est iniaꝑ
te qua uerliunt in cedatuil
timus. atune simł ante abba¬

Expanded text:
currerint, in alteram partem transeuntes, alios adjuvent. Qui quoties ante eum qui collationem tenet, transeunt; reverenter inclinent. Qui pedes lavat, et cui lavantur, post ablutionem invicem sibi inclinent. Similiter qui tergit, et cui terguntur. Porro nemo se discalciet, donec abbas se discalciet. Discalciati vero observent quantum possunt, ne pedes nudi appareant: sibi sub cuculla recondantur. Nec sedentibus manicae defluant, sed apte eas ante se componant. Ante lectionem, omnes sint recalciati. Expleto itaque Mandato et ablutis manibus et vasis, reponant vasa et tersoria ubi poni solent; et sic in capitulo cucullas resumentes, et scapularia in claustro super sedes deponentes: tali ordine venien ante abbatem, ut qui ultra abbatem ultimus sessurus est, sit primus in eundo: et sic succedant caeteri in ordine quo sessuri sunt: ita ut qui ultimus sessurus est in ea parte qua venerunt, incedat et tunc insimul ante abba
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscum. Colłam.
Absolue domine. ⁊
post eam. Oeus cuiꝰ
miseratione Q dicta.
discedant. Ab hoc obsequio
possunt remanete infirmi.
⁊ muniti.⁊ qui diuersis of¬
fficiis deputati sunt cum ne¬
cesse fuerit. Ee sciendum qd
omnes p̃sbiteri. ⁊ omnes reli¬
giosi qui in hospitio morui¬
tur. deferuntur in chorum.
mnullus alius nisi abbati ui¬
sum fuerit: ⁊ eorum exequie
cantando fuint. uenia tam̃
ad clementissime non petit᷑.
nec .uii. psalmi post sepultu¬
ram dicuntur. quia hec tantũ
ꝑmonacho uel conuerso aut
nouitio nostri ordinis faciẽ¬
da sunt fugituus uero tam
monachis quam conuetsis
in infirmitorio pauperum
decubantib detur habitus cũ
in extremis agere uidebunt᷑.
⁊ deportetur in infirmitorio mo¬
nachorum. si monachus fuerit.
si conuersus. ininfirmitorio cõ

Expanded text:
obiscum: Collectam, Absolve, Domine, et post eam, Deus cujus miseratione. Qua dicta discedant. Ab hoc obsequio possunt remanere infirmi et minuti, et qui diversis officiis deputati sunt, cum necesse fuerit. Et sciendum quod omnes presbyteri et omnes religiosi qui in hospitio moriuntur, deferuntur in chorum, et nullus alius, nisi abbati visum fuerit, et eorum exsequiae cantando fiunt: venia tamen ad Clementissime, non petitur, nec septem Psalmi post sepulturam dicuntur; eo quod haec tantum pro monacho vel converso, aut novitio nostri ordinis facienda sunt. Fugitivis vero tam monachis quam conversis, in infirmitorio pauperum decumbentibus, detur habitus cum in extremis agere videbuntur, et deportentur in infirmitorium monachorum, si monachi fuerint: si conversi in infirmit
Abbreviated transcription (Latin):
crucem imponendam in cau¬
stum p̃paratum habere. sicut
⁊ ꝑegrinis monachis ⁊ ad pe¬
des monachorum si necesse
fuerit eum ducere. ⁊ reduc̾e.
aquam benedictam ⁊ cucul¬
lam p̃parare. ⁊ ad eum ibi ex¬
uendum ⁊ induendum ad¬
uiuare. Posthec scyphum e¬
uis ⁊ iusticiam in refectori¬
um deferre. ⁊ lectum ei quẽ
pͥor usserit ostendere. ⁊ ibi
in auditorio iuxta capłm
sicut ⁊ cum ꝑegrnnis mona

Expanded text:
crucem apponendam, incaucrucem apponendam, incaustum praeparatum habere, sicut et peregrinis monachis: ad pedes monachorum, si necesse fuerit, eum ducere et reducere: aquam benedictam et cucullam praeparare: et ad eum ibi exuendum et induendum adjuvare. Post haec scyphum ejus et justitiam in refectorium deferre, et lectum ei quem prior jusserit ostendere, et ipsin auditorio juxta capitulum, sicut et cum peregrinis mona
Abbreviated transcription (Latin):
tum potuerit emendare.
nlabore tamen nisi tuncpͥ¬
or conuentus fuerit non lo¬
quatur cum eis nec etiam
si pͥus accepꝰta licentia N ec
in cella ip̃orum cantet aut
legat. Necessaria eis qͣn tũ
potuerit debet ꝑcurare. Inca¬
płm ad audiendum sermo¬
nes adducere. De aꝑtis ne¬
gligentiis cum añ eum ue¬
niam pecierint penitentiã
dare. Diem pͥmum ingͥssi¬
onis in cellulam scͥptum
habere ⁊ quando eis legen¬
da sit regła abbi ꝑnuntia¬
re quam quisqͥs legerit. tẽpo¬
relectionis ⁊ laboris seorsũ
ab aliis legat. Q cum lecta
fuerit abbati in capitło de¬
bet diceri. ⁊ ad iussum eius
uocare. & anno euoluto. ad
benedictionem adducere. ⁊̃¬
ip̃a eadem die qua intranit¬
rit si tamen aute capłm re¬
glam audierit. Ad si m au¬
dienda regła capłm p̃uenire
non poterit. incrastino uel
deinceps ex quo regłam audi¬
erit benecdicatur. E ip̃is noru¬
tiis qui legere uesciunt ꝑfeᷤ¬
siones in eccł̃ia legere. ⁊ ad

Expanded text:
tum potuerit, emendare. tum potuerit, emendare. In labore tamen nisi tunc prior conventus fuerit, non loquatur cum eis, nisi prius si prius accepta licentia, nec in cella ipsorum cantet aut legat. Necessaria eis, quantum potuerit, debet procurare. In capitulum ad audiendum sermones adducere. De apertis negligentiis, cum ante eum veniam petierint, poenitentiam dare. Diem primum ingressionis in cella scriptum habere: et quando eis legenda sit Regula abbati pronuntiare, quam quisquis legerit, tempore lectionis et laboris seorsum ab aliis legat. Et cum lecta fuerit, abbati in capitulo debet dicere, et ad jussum ejus vocare. Et anno evoluto ad benedictionem adducere, etiam ipsa die qua intravit, si tamen ante capitulum Regulam audierit. Quod si in audienda Regula capitulum praevenire non potuerit, in crastino vel deinceps ex quo Regulam audierit, benedicatur. Pro ipsis novitiis qui legere nesciunt professiones in ecclesia legere, ad
Abbreviated transcription (Latin):
fectionem. uel nolam ad bibe¬
res In absentia uero eius nicħ
det. uel disponat. nisi in quo
por conuenienter expectari
non potest. ł casu aliquid acci¬
derit. qd differri non debeat nͦ
possit. Qd si forte pͥor inifir¬
mitorio fuerit ꝑ arbitrio ab¬
batis. uel consilio pͥoris si ab¬
bas defuerit intus ⁊ foris se
agat. In eccł̃ia locum suum
mutare .xii. lectionem leg̾e
ad eius non ꝑtinet officium.
Similtter nec incapło nec ad
collationem locum mutabit.
si abbas p̃sens fuerit.Si qn
pͥor de uia regressus cum ser¬
uitorib comederit. interim
intus ⁊ foris loqui poterit.
Siminfirmitorio fuerit. nicħ
plus ceteris p̃sumat. Si por
extra monasterium uel mĩ
firmitorium fuerit subpor
ad uigilias in capło uicem
pͥoris agat. ⁊ cum seruitorib
comedens uel cum minutis
inhyeme. nuxtum sumens
nouitios ordinem suum
docere in eccłia excitare ⁊ uͥ¬
cumq se negligenter ha¬
buerint ũbo uel signo qͣn¬

Expanded text:
fectionem, vel nolam ad bibefectionem, vel nolam ad biberes. In absentia vero ejus nihil det vel disponat, nisi in quo prior convenienter expectari non potest, vel casu aliquid acciderit quod differri non debeat, nec possit. Quod si forte prior in Infirmitorio fuerit, pro arbitrio abbatis vel consilio prioris, si abbas defuerit, intus et foris se agat. In ecclesia locum suum mutare, duodecimam lectionem legere, ad ejus non pertinet officium. Similiter nec in capitulo, nec ad Collationem locum mutabit, si abbas praesens fuerit. Si quando prior de via regressus cum servitoribus comederit, interim intus et foris loqui poterit. Si in infirmitorio fuerit, nihil plus caeteris praesumat. Si prior extra monasterium vel in infirmitorio fuerit, subprior ad vigilias et in capitulo vicem prioris agat, et cum servitoribus comedens, vel cum minutis in hieme mistum sumens novitios suos ordinem suum docere: in ecclesia excitare, et ubicunque se negligenter habuerint verbo vel signo, quan
Abbreviated transcription (Latin):
in choro exectare p̃sente
etiam pͥore. ⁊ cetera que ad
cantorem ⁊ sacristam ꝑtinẽt
cum necesse fuerit emenda¬
re. Inclaustro tempore lectio¬
nis. ⁊ incapło ad intetualla
ut fratrẽ se ordinate habeant.
sollicite ꝑcurare. Confessiones
si ei uissum fuerit tempore lec¬
tionis reciꝑe monachorum scił
in capło. nouitiorum uero ⁊ la¬
icorum fr̃m ⁊ infirmorum de
minfirmitorio ubi ei constitu¬
tum fuerit. Qndo pͥor ad refec¬
tionem seruierit ad nolam se¬
dere. ad gr̃as solus post̾erior ire.
in choro suꝑior stare. ⁊ absente
abbate. etiam ad mandatum
sedere. S post mandatum in¬
clinante ante eum cum sociis
sins pͥore paulisꝑ cedat. E gres¬
so pͥore de monasterio subpor
nec loquatur nec quicqͣm faci¬
at de officio euis. nisi ad man¬
datum ip̃ius. donec aliquid eo¬
rũ que nominatim ꝑtinent
ad officium pͥoris oceurrat. ut
ẽ tenere capłm si defuerit ab¬
bas. pulsare tabulam ad labo¬
rem. pulsare signum ante re¬

Expanded text:
in choro excitare, praesente etiam priore, et caetera quae ad cantorem et sacristam pertinent, cum necesse fuerit, emendare. In claustro tempore lectionis, et in capitulo ad intervalla, ut fratres se ordinate habeant, sollicite procurare. Confessiones, si ei jussum fuerit, tempore lectionis recipere, monachorum scilicet in capitulo, novitiorum vero et laicorum fratrum et infirmorum de infirmitorio, ubi ei constitutum fuerit. Quando prior ad refectionem servierit, ad nolam sedere: ad gratias solus posterior ire: in choro superior stare, et absente abbate etiam ad mandatum sedere. Sed post mandatum inclinante ante eum cum sociis suis priore, paulisper cedat. Egresso priore de monasterio, subprior nec loquatur, nec quidquam faciat de officio ejus, nisi ad mandatum ipsius, donec aliquid eorum quae nominatim pertinent ad officium prioris occurrat: ut est tenere capitulum, si defuerit abbas: pulsare tabulam ad laborem: pulsare signum ad re
Abbreviated transcription (Latin):
rohibitum ẽ ne quis ab¬
batum nr̃orum mona¬
cham benedicere infantu¬
lum baptizare. uel etiam
in baptismo tenere p̃su¬
mat. iuisi forte marticło
mortis fuerit ẽ p̃sbiter de
confessa. uel clamore ex¬
orta in generali capło ci¬
stercii nascatur. commu¬
ni assensu omniu abbatũ
si possit concorditer fieri
diffimatur. Si autẽ ꝑca
pacitate sensus uniu̾scu¬
iusq qͥd sepe accidit int̾¬
se dissenserint. pater cister¬
ciensis monasterii .iiii. ab¬
batib ad hoc idoneis hanc
diffinire p̃cipiat. ⁊ quid il¬
li utilius iudicauerint:

Expanded text:
rohibitum est ne quis abbatum nostrorum monacham benedicere, infantulum baptizare, vel etiam in baptismo tenere praesumat, nisi forte in articulo mortis, vel si presbyter defconfessa vel clamore exorta in generali capitulo Cistercii nascatur, communi assensu omnium abbatum, si possit concorditer fieri, definiatur; si autem pro capacitate sensus uniuscujusque, quod saepe accidit, intese dissenserint, Pater Cisterciensis monasterii quatuor abbatibus ad hoc idoneis hanc definire praecipiat, et quod illi utilius judicaverint
Abbreviated transcription (Latin):
catur de eo in ip̃o iudicio quod
dicendum est ne compellat᷑
surgere postquam resederit.
nisi aliqua rationabilis cau¬
sa imp̃o capitulo contra eum
postea succreuerit. Siquis sp̃o¬
te sua iniudicium uenerit.
sub una uenia confiteatur
omnes negligentias. quas cõ¬
fessurus est. Qd si alus eũ
clamando surgere compule¬
rit. illo clamore ꝑtractato.
si de se ip̃o aliquid dicere uo¬
luerit: iterum petat ueniam.
Lorro si plures insimul fuerĩt
in iudicio qui pͥor fuerit stet
in medio. ⁊ pͥus loquatur. Et
cum loquutus fuerit sta¬
tim iudicetur.⁊ de iudicio di¬
mitatur. nisi forte abbas eũ
ibi remanere fecerit uel ꝙ̃¬
libet ex ip̃is cet̾is dimissis.
ut mauis indicium sustine¬
at. simaiorem quam ceteri
culpam habeat. Similiter
iudicentur ceti singłariter.
⁊ singłariter Dimittantur.
nisi eandem causam habue

Expanded text:
catur de eo in ipso judicio quod dicendum est, ne compellatur surgere postquam resederit, nisi aliqua rationabilis causa in capitulo contra eum postea succreverit. Si quis sponte sua in judicium venerit, sub una venia confiteatur omnes negligentias quas confessurus est: quod si alius eum clamando surgere compulerit, illo clamore pertractato si de seipso aliquid dicere voluerit, iterum petat veniam. Porro si plures insimul fuerint in judicio, qui prior fuerit stet in medio et prius loquatur. Et cum locutus fuerit statim judicetur, et de judicio dimittatur: nisi forte abbas eum ibi remanere fecerit vel quemlibet ex ipsis, caeteris dimissis, ut majus judicium sustineat, si majorem quam caeteri culpam habeat. Similiter judicentur caeteri singulariter, et singulariter dimittantur, nisi eamdem causam omne
Abbreviated transcription (Latin):
on debent abbates uel mo¬
nachi aut conu̾si nr̃i ordinĩ
inter ẽẽ placitis nisi suis aut
aliorum de ordine nr̃o. Qd si
aliis decausis quẽquam eoꝵ
ad ẽẽ contigerit. non sit tam̃
ibi iudex uel ꝑloquͣtor. nec ad
consilium partium uel ad.

Expanded text:
on debent abbates vel monachi vel conversi nostri ordinis interesse placitis nisi suis aut aliorum de ordine nostro. Quod si aliis de causis quemquam eorum adesse contigerit, non sit tamen ibi judex vel prolocutor, nec ad consilium partium nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc idoneus ab abbate uiᷤ¬
sus. interim obuium eis ad¬
ducat ep̃m. Qͦ appropinqͦn¬
te flectant omnes genua añ
eum. Qͥb erectis. portrigat
osculans ei manum. ⁊inci
res fuerint ep̃i. introeant pͥ¬
mum nouitii. deinde ceteri.
laicis monachis p̃euntib.i
ta ut abbas eat posterior.
manu tenens ep̃m. Cum aũ
uenerĩt in chorͤ. ep̃o in cum¬
bente orationi abbas ueniat
in locum suum. ceteris post
eum sicut ad missam ordina¬
tis. Pcantato responsorio uͦ
abbas erigens ep̃m ducat
in capitulum. ubi cunctis
ordine residentib accepta be¬
nedictione ab ep̃o legat lectio¬
nem cui cantor innuerit. Q
finita dicto benedicite oscu¬
letur abbas ep̃m. ⁊ comites
eius uisi pͥus ep̃c uoluerit a

Expanded text:
ad hoc idoneus ab abbate jussus, interim obvium eis adducat episcopum, quo appropinquante flectant omnes genua ante eum: quibus erectis porrigat osculans ei manum. Et incres fuerint episcopi introeant primum novitii, deinde caeteri, laicis monachis praeeuntibus, ita ut abbas eat posterior, manu tenens episcopum. Cum autem venerint in chorum episcopo incumbente orationi, abbas veniat in locum suum, caeteris post eum sicut ad missam ordinatis. Percantato vero Responsorio, abbas erigens episcopum ducat in capitulum, ubi cunctis ordinatim residentibus, accepta benedictione ab episcopo, legat lectionem cui cantor innuerit: qua finita dicto Benedicite, osculetur abbas episcopum et comites ejus, nisi prius episcopus voluerit a
Abbreviated transcription (Latin):
Nnatali domini. Ad do¬
ntinicã quĩquagesime.
Ad pascha. Ad pentecoster
lent. Ad natiuitatemt
fratres. Coci calefatiant
s deferant a quam in claultrũ.
Lectines. forpices. rasoria. ⁊ affi¬
latoriaᷤᷤ custos eorum acuat
⁊ p̃paret. fr̃s tondeant quib
uisserit abbas Tonsi alteru¬
trum radant.⁊ inclaustro p̃¬
ter infirmos qui infirmitorio
sunt. Rasura corone fiat ñ
exigua tonsura ꝑ de suꝑ au¬
res. Nullus nisi inuitatus
aliquem radere p̃sumat uel
se uelle facere signet. Nullus
uero inuitatus audeat refu¬
tare. Signum autem radendi
alt̾ alteri non fatiat nisi post ta¬

Expanded text:
Natali Domini: ad Dominicam Quinquagesimae, sive ad Pascha: ad Pentecosten:enae: ad Nativitatem sfratres. Coci calefaciant et deferant aquam in claustrum, pectines, forcipes, rasoria et affilatorias custos eorum acuat et praeparet. Fratres tondeant quibus jusserit abbas. Tonsi alterutrum radant et in claustro, praeter infirmos qui in infirmitorio sunt. Rasura coronae fiat non exigua tonsura per desuper aures. Nullus nisi invitatus aliquem radere praesumat, vel se velle facere signet: nullus vero invitatus audeat refutare. Signum autem radendi alter alteri non faciat, nisi post ta
Abbreviated transcription (Latin):
libet sublimium ꝑsonatum.
sedendo ꝑfunde inclinetur.
Similiter melinent: qñ ab̾b̾s
in dicit eis facere aliquam cõ¬
muem oronem. Similit̾¬
mouere uel degradare uelm
gradum suum restituere.
seu quos decernit ligare ꝑpe
nitentiam uel soluere. Ꝙ si¬
militer omnes quib aliquid
uisserit facere. Nullus fatiat
clamationem suꝑ aliquem
ex sola suspitione nisi de hoc
qd̃ audierit uel uiderit uel
referri audierit. Quando cla¬
matio facta fuerit de aliquo.
siin ip̃o indicio uerberandus
fuerit. caueat ille qui capi¬
tulum tenet ne abeo uerbe¬
retur qui suꝑ eum clamauit.
Qui uerberandus. postꝗͣ
ab abb̃e exin iussus fuerit
mox assideat meodem loco
in quo stat.⁊ exuens cucul¬
lani ponat eam ante se. siꝑ
genua sua. ꝑ capitium uero
tunice exerat brachia ⁊ totũ
corpus usq ad cingulum ⁊
sic consistens melinato capi¬
te nichil dicat. nisi tantum
mea culpa ego me emenda

Expanded text:
libet similium personarum, sedendo profunde inclinetur: similiter inclinetur quando abbas indicit eis facere aliquam communem orationem. Similitromovere vel degradare, vel in gradum suum restituere, seu quos decernit ligare per poenitentiam vel solvere. Et similiter omnes quibus aliquid jusserit facere. Nullus faciat clamationem super aliquem ex sola suspicione: nisi de hoc quod audierit, vel viderit, vel referri audierit. Quando clamatio facta fuerit de aliquo, si in ipso judicio verberandus fuerit. caveat ille qui capitulum tenet ne ab eo verberetur, qui super eum clamavit. Qui verberandus postquam ab abbate exui jussus fuerit, mox assideat in eodem loco in quo stat, et exuens cucullam ponat eam ante se super genua sua: per caputium vero tunicae exerat brachia et totum corpus usque ad cingulum, et consistens inclinato capite nihil dicat nisi tantum, mea culpa, ego me emenda
Abbreviated transcription (Latin):
abbatiam monachum ñ
adducat. nec plusquam du¬
os equos s contentus sit uno
uersus ñ debet nimiu
nisi ad abbatias nostrio¬
dinis neq ad grangias nisigͣ¬
uis necessitas in cubuerit
municaturi sunt possunt ad
pͥuatas missas ministri cõmu¬
nicare. licet etiam abbati mo¬
nachos. nouitios. conuersos. ꝑ¬
ut expedire udicauerit. cliui¬
cisterciensẽ liceat clama¬
re uel in audientia omniũ
loqui nisi stando aliis om̃ib
sedendo auscultantib Si qͥ s aũ
aliorum contradic̃e uel ali¬
ud dicere uoluerit. illo sedẽ
mat. terram alterius uel
usuaria in ea querere .xlu.

Expanded text:
abbatiam monachum non adducat, nec plusquam duos equos, sed contentus sit uno versus non debet minui nisi ad abbatias nostri ordinis, neque ad grangias nisi gravis necessitas incubuerit.  communicaturi sunt, possunt ad privatas missas ministri communicare. Licet etiam abbati monachos, novitios et conversos prout expedire judicaverit, diviCisterciensem, liceat clamare, vel in audientia omnium loqui nisi stando; aliis omnibus sedendo auscultantibus. Si quis autem aliorum vel contradicere, vel aliud dicere voluerit, illo sedentmat terram alterius vel usuaria in ea quaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ psalmo dicat᷑ una. antipħ
de confessore cognoint eum
dominus. Capłm uͦ ⁊ dein¬
ceps usq ad finem de octa¬
uis dominice natiuitatis.
Commemoratio fiat in pri¬
mis de sco siluestro. Postea
de dontinica ⁊ deinde de oc
cunsionem domini usq lxx

Expanded text:
per Psalmos dicatur una Antiphona de confessore, id est Cognovit eum Dominus: Capitulum vero et deinceps usque ad finem, de Octava Dominicae Nativitatis. Commemoratio fiat in primis de sancto Silvestro, postea de Dominica et deinde de Octcumcisionem Domini usque
Abbreviated transcription (Latin):
minicis dieb. s autenticorñ
patrum sermones de natru¬
tate dñi. sine de circunicisio¬
ne siie de epiphania dñi.
donec cauant᷑ responsoria. do¬
mine ne mira tua. Qd si tẽpꝰ
a circumcisione usq ad lxxͣ¬

Expanded text:
minicis diebus, sed authenticorum Patrum Sermones de Nativitate Domini, sive de Circumcisione, sive de Epiphania Domini, donec canantur Responsoria Domine, ne in ira tua. Quod si tempus a Circumcisione usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
estiuitas sc̃i siluestri tã
in nocte quam in die ple¬
narie agatur ⁊ cõmemoratio
natiuitatis domini teneat᷑
missa uͦ ita agatur. Ad ĩtroitũ.
Ds cuius hodierna die. Qd̃ si
dominicus fuerit dies post ma¬
tutinales laudes fiat pͥmitus
cõ memoratio dieidominici.
i. dum medium silentium.¬
⁊ postea de natiuitate. deinde
de octauis sanctorum ꝑ or¬
dinem. Missa matutinalis
dum medium silentium.
Prima colla omnip̃c sempi¬
terne deus dirige actuᷤ nr̃o¬

Expanded text:
estivitas sancti Silvestri tam in nocte quam in die plenarie agatur, et commemoratio Nativitatis Domini teneatur. Missa vero ita agatur. Ad Introitum, Deus cujus hodierna die. Quod si Dominicus fuerit dies, post matutinales Laudes fiat primitus commemoratio diei Dominici,  Dum medium silentium; postea de Nativitate: deinde de octavis sanctorum per ordinem. Missa matutinalis, Dum medium silentium. Prima Collecta, Omnipotens sempiterne Deus, dirige. Secun
Abbreviated transcription (Latin):
Idolelescentiores fratres qͥb
dieb ieiuniorum mixtũ
sumere conceditur semꝑ añ
terciam illud sumant:
nusq honestum religiosiᷤᷤ
frequentare nundinas no¬
minatas. s quia pauꝑtas nr̃a
hoc exigit. ut de reb nostris
uen damus.uel necessaria e¬
mamus. quib talis in cum¬
bet necessitas poterunt ire ad
mercatum. uel nundinas.
ñ tamen ultra tres dietas ł
ad plus ultra .iiiͬi. nec plures
de monachis uel conuersis ꝙͣ
duo. de una abbatia. nec mã¬
re anglicum censemus tran¬
seundum. ꝑpter nundinas.
Si qui tamen uicini maris
portui fuerint ꝓ necessartis
domus sue emendis uel com¬
mutandis. transire poter̃t.
non tamen ad nundinas.
neq aportu cui applicuerĩt
plusquam duas dietas. Qcũ¬
q gͦ monachus uel conuet¬
sus ordinis nostri ad mindi¬
nas nominatas uenerit. ꝗͣ¬
diu in nundinis fuerit. de nul¬
la domo religiosa uictum sͥ
uel equis suis accipiat. s de
suo magis uiuat. ⁊ ea men¬
sura qua decet uirum sui¬

Expanded text:
dolescentiores fratres quibus diebus jejuniorum mistum sumere conceditur, semper ante Tertiam illud sumant. nusque honestum religiosis frequentare nundinas nominatas; sed quia paupertas nostra hoc exigit, ut de rebus nostris vendamus vel necessaria emamus, quibus talis incumbit necessitas, poterunt ire ad mercatum vel nundinas, non tamen ultra tres dietas, vel ad plus ultra quatuor; nec plus de monachis vel conversis, quam duo de una abbatia, nec mare Anglicum transeundum censemus propter nundinas. Si qui tamen vicini maris portui fuerint, pro necessariis domus suae emendis vel commutandis transire poterunt; non tamen ad nundinas, neque a portu applicuerint, plusquam duas dietas. Quicunque ergo monachus vel conversus ordinis nostri ad nundinas nominatus venerit, quandiu in nundinis fuerit, de nulla domo religiosa victum sibi vel equis suis accipiat, sed de suo magis vivat; et ea mensura qua decet virum
Abbreviated transcription (Latin):
qui erudicione. fide. conu̾satione.⁊ morib insignis fuit. Apud pe¬
rusinam italie urbem: natale sc̃i herculani ep̃r cuius coipus post
abcisionem capitis. ita unitum atq sanum die quadragesimo
ut scͥbit gregorius papa reꝑtum ẽ acsi nulla hocincisio ferriteti¬
gisset. Podem die: beati amaranti mr̃is: qui apud albigensem ur¬
bem. exacto agonis fidelis cursu sepultus iuuit in gła. In frisia:
depositio sc̃ĩ uillebrordi ep̃i. Ui ĩdus Nouembris:¬

Expanded text:
qui eruditione, fide, conversatione et moribus insignis fuit. Apud Perusinam, Italiae urbem, natalis sancti Herculani episcopi, cujus corpus, post abscisionem capitis, ita unitum et sanum die quadragesimo, ut scribit beatus Gregorius papa, repertum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. Eodem die, beati Amaranti martyris, qui apud Albigensem urbem, exacto agonis fidelis cursu, sepultus, vivit in gloria. In Frisia, depositio sancti Willibrordi episcopi. VI Idus. Di
Abbreviated transcription (Latin):
Iatale sce leo chadie uirguis. que ap̃fecto hispamarum daciano.
apud toletum dira carceris custodia macerata:. cum grauissi¬
mos beate eulalie. ⁊ reliquorum mr̃m audiss cruciatus. genib
in orĩone positis. impollutum xp̃o sp̃m reddidit Ip̃o die scĩ cipͥant
abbatis petragorici. magnifice sc̃ĩtatis. ⁊ clarissimim miracłis uiti.

Expanded text:
tae Leochadiae virginis, quae a praefecto Hispaniarum Daciano, apud Toletum dura  Bouillart, dira, carceris custodia macerata, cum gravissimos beatae Eulaliae et reliquorum martyrum audisset cruciatus, genibus in oratione positis, impollutum Christo spiritum reddidit. Ipso die, sancti Cypriani abbatis Petragorici, magnificae sanctitatis et clarissimi in miraculis viri.
Abbreviated transcription (Latin):
atalebeati petri ep̃i alexandrie: uii kl̃ Decembris.¬
qui cum eẽt om̃ib adornatus uirtutib inscͥpturis quoq di¬
uinis nulli pͥorum inferior uere sac̾dos ⁊ hostia dei subito rapitur:
atꝙ ex maximini p̃cepto. capite obtruncatur. Cumqͦ simul ⁊ alii
plures ex egipto ep̃i trucidantur. fere cum cłicis ⁊ laicis sexcenti

Expanded text:
atalis beati Petri episcopi Alexandriae, qui cum esset omnibus adornatus virtutibus, in Scripturis quoque divinis nulli priorum inferior, et sacerdos et hostia Dei, subito rapitur, atque ex Maximini praecepto capite obtruncatur. Cum quo simul et alii plures ex Aegypto episcopi trucidantur, fere cum clericis et laicis, sexcenti
Abbreviated transcription (Latin):
rium puerorum. ananie azarie. ⁊ misahelis. quorum cor¬
pora apud babiloniam. sub quodam specu sunt posita.
post diram carceris macerationẽ⁊ f̾iuorũ cesionẽ ac lampada¬
tum adustionem mamillarumꝙ p̃cisionem. atꝙ alioriumn tor¬
m̃torum cruciationem. ad extremum gladio data. m̃ripm
consummauit. Rauenne: scorum ualentini naualis ⁊ agͥfoles¬

Expanded text:
rium puerorum, Ananiae, Azariae et Misaelis, quorum corpora apud Babiloniam sub quodam specu sunt posita. post diram carceris macerationem et nervorum caesionem, ac lampadarum adustionem, mamillarumque praecisionem, atque aliorum tormentorum cruciationem, ad extremum gladio data, martyrium consummavit. Ravennae, sanctorum Valentini. Naulis et Ag
Abbreviated transcription (Latin):
pud siracusam sicilie ciuitatẽ Idus decembris.
sce lucie uuginis ⁊ mr̃is. sub ꝑsecutiõẽ diocleciani. quãcum leno¬
nẽs corrumꝑe iubente paschasio consulati uellent nullatenus
eam mou̾e potuert̃ nec funib additiaut boum parib plurimis.¬
Deniꝙ picem resmam firiens oleum illesa suꝑauit᷑ s tandem gla¬
dio iniuscera m̾so ꝑcussa ẽ nec tũ mortua. donecuenientib sacer

Expanded text:
pud Siracusam, Siciliae civitatem, natalis sanctae Luciae virginis et martyris, sub persecutione Diocletiani, quam cum lenones corrumpere, jubente Paschasio consulari, vellent, nullatenus eam movere potuerunt, nec funibus additis, aut boum paribus plurimis. Picem, resinam, fervens oleum nil laesa suscepit, sed tandem gladio in viscera merso percus
Abbreviated transcription (Latin):
num̾o incelis coniunxit. Rome natale sc̃e uictorie uirginis ⁊
sub ꝑsecutione decii imꝑatoris. que cum eẽt desponsata. cuidã
pag̾ano. nec mibete uellet nec sacrificare᷑ post multa fc̃a mira¬
cla interque plurimas dño uirgines aggregauerat ꝑcussa ẽ
ꝗlacdio in corde a carnifice. rogatu sui sponsi Item rome. sc̃ĩser¬
uuili dequobeatus gregorns scͥbit quia apͥmeua etate usq
ad finem paraliticig iacebat: ad cuius tumbam miraclaete¬

Expanded text:
numero in coelis conjunxit. Romae, natalis sanctae Victoriae virginis, sub persecutione Decii imperatoris, quae cum esset desponsata a quodam pagano, et nec nubere vellet, nec sacrificare, post multa facta miracula, inter quae plurimas virgines aggregaverat, percussa est gladio in corde a carnifice, rogatu sui sponsi. Item Romae, sancti Servuli, de quo beatus Gregorius scribit quia a primaeva aetate usque ad finem vitae paraliticus jacebat; ad cujus tumbam miracula cre