comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terrestrium ⁊ infernoꝵ. Ascendat ĩ altũ¬
captuiam ducat captiuitatem. donet dona
hominibus. Que dona: Relinquat uide¬
licet sponse sue ecclesie pignus h̾editatis
ip̃am tunitam suam. tunicam scilicet po¬
limitam. eamdemq inconsutilem ⁊ desu¬
per contextam per totum. s polimitam.
ob multoꝵ ordinum qui in ea sunt multi¬
modam distinctionem. inconsutilem u̾o̾
propt̾ indissolubilis caritatis indiuiduã
unitatem. Quis me inquit separabit a
caritate xp̃i : Audi quomͦ polimitam. Di¬
uisiones ait gratiarum sunt. idem autẽ
spicitus. ⁊ diuisiones operationũ sunt.
idem u̾o dominus. Deinde diuersis enu¬
meratis carismatibus tanꝙͣ uariis tuni¬
te colorib quib constet esse polimitam.
ut ostendat etiam inconsutilem eam esse¬
⁊ desuper contextam per totũ adiungit.
Hec autem omnia operatur unꝰ atq itẽ
spiritus diuidens singulis prout uult.
Caritas quippe diffusa est incordib nr̃is

Expanded text:
terrestrium et infernorum . Ascendat in altuterrestrium et infernorum . Ascendat in altucaptivam ducat captivitatem, donet dona hominibus . Quae dona? Relinquat videlicet sponsae suae Ecclesiae pignus haereditatis, ipsam tunicam suam: tunicam scilicet polymitam, eamdemque inconsutilem, et desuper contextam per totum; sed polymitam ob multorum Ordinum, qui in ea sunt, multimodam distinctionem: inconsutilem vero propter indissolubilis charitatis individuam unitatem. Quis me, inquit, separabit a charitate Christi? Audi quomodo polymitam: Divisiones, ait, gratiarum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones operationum sunt, idem vero Dominus. Deinde diversis enomeratis charismatibus, tanquam variis tunicae coloribus, quibus constet eam esse polymitam, ut ostendat etiam esse inconsutilem, et desuper contextam per totum, adjungit: Haec autem operatur 530 unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Charitas quippe diffusa est in cordibus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
lit pectatum mundi. Miserunt ait qui
diceret ad iacob. hanc inuenimus. uide
utrum tunica filii tui sit an ñ. uide ⁊ tu
domine utrum hec sit tumca tui dilecti
filii. Recognosce omnipotens pater eam
quidem quosdam apostolos. quosdam aũ
prophetas. alios uero euangelistas. alios
pastores ⁊ doctores. ⁊ cetera que in euis¬
ornatu mirifico decenter apposiusti ad con¬
summationem utiq sanctoꝵ octurrentium
in uirum perfectum. in mensuram etatis
plenitudinis xp̃i. Dignare etiam d̃s pre¬
ciosissimi purpuram sanguinis qͦ aspersa
est recognoscere.⁊ in purpura preclarum
insigne. ac uictoriosissimum indiciũ obe¬
factus est obediens usq ad torcular crucis
quod utiq solus calcauit. solũ quippe bra¬
chium suum auxiliatum est ei. iuxta illud
in alio loco. singulariter sum ego donͦ tran¬
seam. Iam ergo exalta eum deus. ⁊ da ei
nomen quod est super omne nomen ut in
nomine iħ̃u omne genu flectat᷑ celestiũ.

Expanded text:
lit peccata mundi. Miserunt autem qui lit peccata mundi. Miserunt autem qui dicerent ad Jacob. Hanc invenimus; vide utrum tunica filii tui sit, an non . Vide et tu, Domine, utrum haec sit tunica dilecti Filii tui. Recognosce, omnipotens Pater, eamquidem quosdam apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, alios pastores et doctores, et caetera quae in ed consummationem utique sanctorum, occurrentium in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Dignare etiam, Deus, pretiosissimi purpuram sanguinis quo aspersa est, recognoscere, et in purpura praeclarum insigne ac gloriosissimum indicium obefactus est obediens Patri usque ad torcular crucis, quod utique solus calcavit: solum quippe brachium suum auxiliatum est ei, juxta illud in alio loco, Singulariter sum ego, donec transeam . Jam ergo exalta eum, Deus, et da ei nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium,
Abbreviated transcription (Latin):
dissimilib uariatur ordinib. utpote re¬
gura que in psalmo legitur circũamicta
uarietatib. nulla pẽx. nulla prorsus con¬
cordia esse putabitur. que etenim secura
quies. quis tutus in ea status inuenietur
si unus quilibet homo unum quemlibet or¬
dinem eligens. alios aliter uiuentes. aut
ip̃e aspernetur. aut se ab ip̃is spretũ sus¬
picetur. presertim cum tenere impossiblẽ
tam hebes ut ñ agnoscam tunicam ioseph.
ñ illius qui liberauit egyptum s illius
qui saluauit mundum. ⁊ hoc non a fame
corporis. s a morte anime simł̃ ⁊ corporis.
Notissima quippe est. quia polimita. idest
pulcherrina uarietate distincta. s ⁊ san¬
guine apparet intincta. ñ quidem hedi qui
peccatum significat : s agni qui designat
innocentiam. hoc est suo ipsius non alieno.
Ipse profecto est agnus mansuetissimus.
qui coram ñ quidem tondente. s occidente
se obmtuit. qui peccatũ ñ fecit. s abstu¬

Expanded text:
dissimilibus variatur ordinibus, utpote redissimilibus variatur ordinibus, utpote regina quae in Psalmo legitur circumamicta varietatibus , nulla pax, nulla prorsus concordia esse putabitur. Quae etenim secura quies, quis tutus in ea status invenietur, si unus quilibet homo unum quemlibet Ordinem eligens, alios aliter viventes aut ipse aspernetur, aut se ab ipsis sperni suspicetur, praesertim cum tenere impossibile tam hebes, ut non agnoscam tunicam Joseph, non illius qui liberavit Aegyptum, sed qui salvavit mundum, et hoc non a fame corporis, sed a morte simul animae et corporis. Notissima quippe est, quia polymita, id est pulcherrima varietate distincta; sed et sanguine apparet intincta, non quidem haedi, qui peccatum significat, sed agui, qui designat innocentiam, hoc est suo ipsius, non alieno. Ipse est profecto Agnus mansuetissimus, qui coram non quidem tondente, sed occidente se obmutuit; qui peccatum non fecit, sed abstu
Abbreviated transcription (Latin):
eis dissuasorium consilium obuiauit. at
suas desererent cathedras effecit e Cur gͦ
ordinem dampnare putor uel dicor. cui
amicos meos deseruire suadeo. cui suos
ad nos uenientes monathos reddo : De quo
⁊ michi orationes tam sollicite requiro. tã
ordinem conuersari uideor. propterea sus¬
pectus huic habeor: s eadem ratione et
uos nostro derogatis quicumq alit̾ uiuiti.
Ergo ⁊ continentes ⁊ conuiges se inuicẽ
dampnare putentur. quod suis quibusq
legibus in etdesia conuersentur. Monachi
quoq at regulares derici sibi inuicem de¬
rogare dicantur. quia propriis inuicem
obseriranciis separantur. S ⁊ noe. ⁊ dani¬
elem. ⁊ iob. in uno se regno pati non posse
deniq ⁊ martham necesse sit aut utrãq
aut alteram saluatori displicere. cui nimi¬
rum tam dissimili studio denotionis con¬
tendunt ambe placere. ⁊ hac ratione in
tota etclesia que utiq tam plurib tãq

Expanded text:
eis dissuasorium consilium obviavit, ac eis dissuasorium consilium obviavit, ac ne suas desererent cathedras effecit? Cur igitur Ordinem damnare putor, vel dicor, cui amices meos deservire suadeo, cui suos ad nos venientes monachos reddo, de quo et mihi orationes tam sollicite requiro, tam Ordinem conversari videor, propterea suspectus hinc habeor? Sed eadem ratione et vos nostro derogatis, quicunque aliter vivitis. Ergo et continentes, et conjuges invicem se damnare putentur, quod suis quique legibus in Ecclesia conversentur. Monachi quoque ac regulares clerici sibi invicem derogare dicantur, quia propriis ab invicem observantiis separantur. Sed et Noe, et Danielem, et Job in uno se regno pati non posse iam denique et Martham necesse sit aut utramque, aut alteram Salvatori displicere, cui nimirum tam dissimili studio devotionis contendunt ambae placere. Et hac ratione in tota Ecclesia quae utique tam pluribus, tamque
Abbreviated transcription (Latin):
ocriter idoneus. Ego ne uel dampno uel
riis hospicio susceptum esse. reddat domi¬
nus serius suis humanitatem quã infir¬
manti michi ultra qͣm etiam necesse fuit
exhibuerunt. ⁊ honorem quo me plus qͦ
qͣm dignus fui dignati sunt exhibere. Ipso¬
rum me commendaui orationib. interfui
collocutionibus. sepe de scripturis ⁊ salute
animarum habui sermonem cum multis.
et publicum in capitulis. ⁊ priuatum in ca¬
meris. Quem unqͣm clam uel palam. uel
ab alio ordine dissuadere aut ad nostrum
ut ueniret persuadere temptaui : An potiꝰ¬
num multos cupientes uenire repressi.
uenientes ⁊ pulsantes reppuli : An num
fratrem nicholaum ad sanctum nicholaũ
⁊ uobis duos de uestris uobis teste remisi:
S ⁊ duobus quibusdam eiusdem ordinis
abbatibus quoꝵ ne nomina prodam ipse
eos optime nostis. ⁊ nichilominꝰ ꝙͣ amica
michi familiaritate iungantur scitis. ñqͥd
ñ tamen ad alium ordinem quod ⁊ uos non

Expanded text:
ocriter idoneus. Egone vel damno, vel ocriter idoneus. Egone vel damno, vel riis hospitio susceptum fuisse: reddat Dominus servis suis humanitatem, quam infirmanti mihi ultra etiam quam necesse fuit, exhibuerunt; et honorem, quo me plus quoque quam dignus fui, dignati sunt. Ipsorum me commmendavi orationibus, interfui collationibus: saepe et de Scripturis, et salute animarum habui sermonem cum multis, et publice in capitulis, et privatim in cameris. Quem unquam vel clam, vel palam aut ab illo Ordine dissuadere, aut ad nostrum ut veniret persuadere tentavi? An non potius multos cupientes venire repressi, venientes et pulsantes repuli? Annon fratrem Nicolaum ad Sanctum-Nicolaum, et vobis duos de vestris, vobis teste, remisi? Sed et duobus quibusdam ejusdem Ordinis abbatibus, quorum ne nomina prodam, ipsi eos optime nostis, et nihilominus quam amica mihi familiaritate jungantur, scitis: numquid non tamen ad alium Ordinem quod et vos non
Abbreviated transcription (Latin):
noui. quantum in hac caligine homo homi¬
ni innotescere potest. ⁊ de hac respecialiter
scio uos ñ ignorare quod sentiam. S propt̃
illos qui me nec ita ut uos cognouerunt.
nec sicut uobis huic loqui soleo loquentẽ
audierunt. Scribo uobis quod ⁊ frequenter
audistis. ut qm̃ ego per singulos ire. ⁊ singu¬
lis satisfacere non queo: ex me habetis unde
quod de me certissime scitis. eis per me ue¬
rissime suadeatis. Ncq enim tueo omni¬
um oculis scribere quicquid de hac re uob̃¬
locutus sum. Quis unqͣm me aduersus
ordinem illum uel coram audiuit disputan¬
tem. uel clam susurrantem : Quem unqͣm
de ordine illo nisi cum gaudio uidi. nͥ cum
honore suscepi. nisi cum reuerentia allocu¬
tus sum. nͥ cum humilitate adhortatꝰ sum:
Dixi ⁊ dico. modus quidam uite est sanctus.
honestus. castitate decorus. discretõe pre¬
cipuus. a patrib iustitutus. a spiritu scõ
preordinatus. anunab saluandis ñ medi¬

Expanded text:
novi, quantum in hac caligine homo hominovi, quantum in hac caligine homo homini innotescero potest; et specialiter de hac re scio vos non ignorare quid sentiam. Sed propter illos, qui me nec ita ut vos cognoverunt, nec sicut vobis hinc loqui soleo, loquentem audierunt, scribo vobis quod et frequenter audistis, ut quoniam ego per singulos ire, et singulis satisfacere nequeo, ex me habeatis, unde quod de me certissime scitis; eis pro me verissime persuadeatis. Neque enim timec omnium oculis scribere, quidquid de hac re vobt 4. Quis unquam me adversus Ordinem illum vel coram audivit disputantem, vel clam susurrantem? Quem unquam de Ordine illo nisi cum gaudio vidi, nisi cum honore suscepi, nisi cum reverentia allocutus, nisi cum humilitate adhortatus sum? Dixi, et dico: Modus quidem vitae est sanctus, honestus, castitate decorus, discretione praecipuus, a patribus institutus, a Spiritu sancto praeordinatus, animabus salvandis non medi
Abbreviated transcription (Latin):
contritione conteruntur qui huiꝰ cemodi
sunt. q̃n ⁊ hii pro temporali gła tẽporalit̾
se affligunt. ⁊ in futuro pro interna su¬
perbia ad et̾na supplicia pertrahuntur.
Sequuntur xp̃m in paupertate sua s in
gloria ñ consequuntur. De torrente ĩ uia
bibent. s ñ exaltabunt caput in patria
lugent nunc. s tunc ñ consolabuntur.
Et merito. Quid enim facit superbia sub
pannis humilitatis sħu. nunquid ñ habet
quo se palliet humana malicia. nisi unde
inuoluta est infantia saluatoris e Et quomͦ
intra presepium domini simulatͥx arrogan¬
tia se coartat. ac prouagitibus innocentie
malum inibi detractiomis immurmurat:
An ñ illi superbissimi de psalmo. quoꝵ ꝓdiit
aliena: Quis enim magis piꝰaut profitens
impietatem. an mentiens sanctitatem:
slonne is qui omne mendatium addens ge¬
minat impietatem : Et quid dicam : Ue¬
reor forte ne et ego suspectus habear. ñqͥd
uobis pater ñ uobis: Cui utiq notũ me

Expanded text:
contritione conteruntur qui 528 hujusmodi contritione conteruntur qui 528 hujusmodi sunt, quando et hic pro temporali gloria temporaliter se affligunt, et in futuro pro interna superbia ad aeterna supplicia pertrahuntur. sequuntur Christum in paupertate sua, sed in gloria non consequuntur: de torrente in via bibunt, sed non exaltabunt caput in patria: lugent nunc, sed tunc non consolabuntur. Et merito: quid enim facit superbia sub pannis humilitatis Jesu? nunquid non habet quo se palliet humana malitia, nisi unde involuta est infantia Salvatoris? Et quomodo intra praesepium Domini simulatrix arrogantia se coarctat, ac pro vagitibus innocentiae, malum inibi detractionis immurmurat? Annon illi superbissimi de Psalmo, quorum prodaliena? Quis enim magis impius, an profitens impietatem, an mentiens sanctitatem? Nonne is qui etiam mendacium addens, geminat impietatem? Et quid dicam? Vereor ne forte et ego suspectus habear, non quidem vobis, pater, non vobis, cui utique notum me
Abbreviated transcription (Latin):
speramus. si de xp̃i seruicio temporalem
tm̃ głam querimus: Miser ego homuntio
qui tanto labore ⁊ industria studeo non esse
uel potius ñ uderi sicut ceteri hominum
minus tñ accepturus. immo grauius cru¬
ciandus ꝙͣ quilibet hominum. sictine ergo
ũ inueniebatur nobis uia ut ita dicam ut¬
cumq tolerabilior ad infernum. Si ita ne¬
cesse erat ut illo descenderemus. cur saltem
illam quam multi incedunt uiam scilicet
latam que ducit ad mortem ñ eligimus:
remus: O qͣm felicius est illis quoꝵ ñ est
respectus morti eoꝵ ⁊ firmamentum in
plaga eoꝵ. qui in labore hominum ñ sunt.
⁊ cum hominib ñ flagellantur. qui et si
peccatores ac pro gaudiis temporalibus
perpetius cruciatib addicti. saltẽ habun¬
dantes inseculo obtinuerunt diuicias.
be portantibus crucem ñ sicut saluator
suam. s sicut ille cireneus alienam. ue
citharedis citharizantib ñ ut illi de apo
tatem sectari negligunt. Duplici quippe

Expanded text:
speramus, si de Christi servitio temporalem tantum gloriam quaerimus? 2. Miser ergo homuncio qui tanto labore et industria studeo non esse, vel potius videri sicut caeteri hominum; minus tamen accepturus, imo gravius cruciandus, quam quilibet hominum. Siccine ergo non inveniebatur nobis via, ut ita dicam, utcunque tolerabilior ad infernum? Si ita necesse erat, ut illo descenderemus; cur saltem illam, qua multi incedunt, viam scilicet latam, quae ducit ad mortem, non elegimus, remus? O quam felicius est illis, quorum non est respectus morti eorum, et firmamentum in plaga eorum, qui in labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellantur! qui etsi peccatores, ac pro gaudiis temporalibus, perpetuis cruciatibus addicti, saltem abundantes in saeculo obtinuerunt divitias . Vae portantibus crucem, non sicut Salvator suam, sed sicut ille Cyrenaeus, alienam . Vae Citharoedis citharizantibus, non ut illi de Apoctatem sectari negligunt. 3. Duplici quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Deus qui te genuit hic ⁊ in et̾num tusto¬
diat opto filia desiderantissima. amen.
dans uera cordis gaudia. s suꝑ mel
et omnia: eius dulcis presentia. Nil ca¬
nitur suauius. auditur nil iocundius.
nil cogitatur dulcius: ꝙͣ iħ̃s dei filius.
Iħu spes penitentib qͣm piꝰ es petentib.
qͣm bonus te querentib. s qͥd inuenien

Expanded text:
deus, qui te genuit, hic et in aeternum te custodeus, qui te genuit, hic et in aeternum te custodiat, opto, filia desiderantissima. Amen. Dans vera cordi gaudia: Sed super mel et omnia Ejus dulcis praesentia. Nil canitur suavius, Nil auditur jucundius, Nil cogitatur dulcius, Quam Jesus Dei Filius. Jesus spes poenitentibus, Quam pius es petentibus, Quam bonus te quaerentibus! Sed quid in
Abbreviated transcription (Latin):
les ⁊ sordide margarite. s expecto illã pre
Credo patri meo quia ⁊ ille ei qui spopondit
se credidit. propter quam significauit m se
etiam mori uelle. Hant expecto. hanc desi¬
dero que mͥ prestabit salutem ⁊ et̾nitatem.
Ergo filia subueni sollicitudini mee.⁊ hanc
epistolam meam semper lege.⁊ huic uesti
⁊ margarite te reserua. ⁊ ipsa tu mͥ nlłm
interrogans qualibus poteris litteris
rescribe. utrum uesti huic ⁊ margarite te
reserues. ut sciam quid iuueni illi respon¬
deam .⁊ ut si illam desideras. si expectas.
letus possim ad te reditũ cogitare. Cum
autem michi rescripseris: tunc tibi ⁊ ego
quis sit hic iuuenis ⁊ qualis sit. ⁊ qͥd ue¬
lit. ⁊ quid ꝓmittat. ⁊ quid possit indicabo
Interim tͥ hymnum matutinũ ⁊ serotiñ
misi. ut memor mei semper sis. Tu uero
si quid minus per etatem in hymno aut
epła intelligis: interroga matrem tuam.
que optat ut te moribus suis genet deo.

Expanded text:
les et sordidae margaritae; expecto illam pulcles et sordidae margaritae; expecto illam pulccredo patri meo, quia et ille ei, qui spopondit sibi, credidit —, propter quam mihi significauit se etiam mori uelle. hanc exspecto, hanc desidero, quae mihi praestabit salutem et aeternitatem\'. Ero, filia, subueni sollicitudini meae et hanc epistolam meam semper lege et huic te uesti et margaritae reserua. et ipsa tu mihi nullum interrogans, qualibus potes, litteris rescribe, utrum te uesti huic et margaritae reserues, ut sciam, quid iuueni illi respondeam, et ut, si illam desideras, si expectas, laetus possim ad te reditum cogitare. cum autem mihi rescripseris, tunc tibi et ego, quis sit hic iuuenis et qualis sit et quid uelit et quid promittat et quid possit, indicabo. interim tibi hymnum matutinum et serotinum misi, utmemor mei semper esses. tu uero, si quid minus per aetatem hymnum et epistolam intellegis, interroga matrem tuam, quae optat, ut te moribus suis genuerit deo.
Abbreviated transcription (Latin):
letus exurgo. ⁊ secretum habens hanc igi
tur epłam ad te feci. rogans te per multas
lacrunas meas ut te huic uesti ⁊ margari¬
te reserues. Neq miserum senẽ tali dãpno
tuo facias. si hanc uestem ⁊ hanc margari¬
tam ñ habueris. Testor autem tͥfilia deũ
celi ⁊ terre quia nichilhac margarita atq
hac ueste preciosius est. ⁊ tui uiris est: ut
hanc habeas. Tu modo quando tͥ uestis alia
offertur. uel infecta. uel serica. uel deaura¬
ta : dicito ei qui tͥ offert. Ego uestem alte¬
ram expecto. propter quam pater meus
a me tamdui peregrinatur. quã mͥ q̃rit.
quam ñ possum habere si hanc habuero.
Sufficit michi lana ouis. sufficit mͥ color
quem natura attulit. sufficit mͥ textus
insumptuosus. Cet̾m uestem illã desidero
que dititur ñ absummi. ñ atteri. ñ scindi.
Adiuro te si tibi margarita offerat᷑ aut
suspendenda aut digito coaptanda: dices
ita. Non michi impedimentosint iste muti¬

Expanded text:
laetus exsurgo et secretum habens hanc ad laetus exsurgo et secretum habens hanc ad te epistolam feci, rogans te per multas lacrimas meas, ut te huic uesti et margaritae reserues neque miserum senem tali damno tuo facias, si hanc uestem et hanc margaritam non habueris. testor autem tibi, filia, deum caeli et terrae, quia nihil hac margarita atque hac ueste pretiosius est et tui iuris est, ut hanc habeas. tu modo, quando tibi uestis alia offeratur uel infecta uel serica uel deaurata, dicito ei, qui tibi offert: \'ego uestem alteram exspecto, propter quam pater meus a me tam diu peregrinatur, quam mihi quaerit, quam non possum habere, si hanc habuero. sufficit mihi lana ouis meae, sufficit mihi color, quem natura attulit, sufficit mihi textus insumptuosus. ceterum uestem illam desidero, quae dicitur non absumi, non atteri, non scindi\'. at uero, si tibi margarita offeratur aut suspendenda collo aut digito coaptanda, dices ita: \'non mihi impedimento sint istae inuti
Abbreviated transcription (Latin):
puram perangustam uestes habeat. non
etiam purpura ipsa diffunditur in ueste.
Margarita uero quam a me petis. natura
eius est ut habere eam nemo possit qͥmar¬
garitam alteram habuerit. Quia alie mar¬
garite aut de terra aut de mari sũt. mea
autem ut ipse uides speciosa ⁊ preciosa est.
incomparabilis ⁊ celestis est. Non dignat᷑
ibi esse ubi alie sunt. Non enim reb meis
conuenit cum rebus hominum. quia qui
ueste mea ⁊ margarita utitur: in et̾num
sanus est. Non febre exardescit. ñ uulneri
paet. ñ annis demutatur. ñ morte dis
soluitur. equalis est semper ⁊ eternus.
Ego tamen hanc uestem ⁊ hanc margari¬
tam meam petenti tͥ dabo: ut eam filie tue
perferas. S prius scire debes quid uelit
filia tua : si se huius uestis ⁊ margarite
mee dignam facit. idest si uestes sericas
⁊ auratas ⁊ infectas habere uoluerit. Et¬
si alteram margaritam oderit: tunc hec q̃
merogas tͥ prestabo. Post quam uocẽ filia

Expanded text:
puram perangustam uestis habeat, non puram perangustam uestis habeat, non etiam purpura ipsa diffundatur in uestem. margarita uero, quam a me petis naturae eius est, ut habere eam nemo possit, qui margaritam alteram habuerit, quia aliae margaritae aut de terra aut de mari sunt, mea autem, ut ipse tu uides, speciosa et pretiosa est, incomparabilis et caelestis est, non dignatur ibi esse, ubi aliae sunt. non enim rebus meis conuenit cum rebus hominis, quia, qui ueste mea et margarita utitur, in aeternum sanus est non febre exardescit, non uulncri patet, non annis demutatur, solvitur; aequalis enim semper et aeternus est. Ego tamen hanc vestem et hanc margaritam meam petenti tibi dabo, ut eam filiae tuae perferas. Sed prius scire filia tua. si se huius uestis et margaritae meae dignam facit, id est, si uestes sericas et auratas et infectas habere noluerit, si omnem margaritam alteram oderit, tunc haec, quae me rogas, tibi praestabo.\' Post quam uocem, filia,
Abbreviated transcription (Latin):
iacebam indeficienti fletu ⁊ intenta ora¬
tione iuiuenem precari cepi dicens. Dñe
sancte miserere preci mee. ⁊ miserere solli¬
citudini ⁊ uite mee. Si enim hanc uestẽ
michi ⁊ margaritam ñ concedis: miser fu¬
turus sum. filiam meam perditurus ui¬
uentem. Ego propter hanc margaritam
⁊ uestem peregrinari uolo. scis dñe quia
tͥ ñ mentior. Postꝙͣ uocem meam audiuit.
iussit me leuare. ⁊ ait mͥ. Mouerunt me
preces ⁊ lacrime tue. ⁊ bene est quod hoc
credidisti.⁊ dixisti te propter hanc marga¬
ritam istam uitam tuam uelle impendere.
ñ possum eam tibi negare. S scire debes
propositum ⁊ uoluntatem meam. Uestis
quam ego dedero talis est. ut si qͥs uoluerit
ueste alia colorata. ⁊ serita.⁊ aurata uti:
uestem meam capere ñ possit. S illi dabo
eam qui contentus sit non serico habitu.
s natuuis colorib ⁊ insumptuoso textu
uestiri. Ita ut propter consuetisdinẽ pur¬

Expanded text:
iacebam, indeficienti fletu et intenta oraiacebam, indeficienti fletu et intenta oratione iuuenem precari coepi dicens: \'domine sancte, miserere preci meae et miserere sollicitudini uitae meae; si enim hanc uestem mihi et margaritam non concedis, miser futurus sum: filiam meam uiuentem perditurus sum. ego propter hanc margaritam et uestem peregrinari uolo. scis, domine, quia tibi non mentior\'. Postquam uocem meam audiuit, iubet me leuare et ait mihi: \'mouerunt me preces et lacrimae tuae et bene est, quod hoc credidisti. et quia dixisti te pro hac margarita ipsam uitam tuam uelle impendere, non possum eam tibi negare, sed scire debes propositum et uoluntatem meam. uestis, quam ego dedero, talis est, ut, si quis uoluerit ueste alia colorata et serica et aurata uti, hanc uestem meam capere non possit. sed illi dabo eam, quae contenta sit serio habitu et natiuis coloribus et insumptuoso textu uestiri, ita ut propter consuetudinem pur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ingrescebant ⁊ Nunquid ñ aurum uixta
fulgorem eius ñ liuidat: Ipsa enim multico¬
lor. ⁊ nichi prorsus comparatum ei: potuit
equari. Post que uideo margaritã. qua uisa
statim concidi. Non enim poterant ocłi mei
sustinere tantum eius fulgorem. Nam nec
celi. nec lucis. nec maris. nec terre species
pulchritudini illius poterat comparari.
de assistentib. uideo te sollicitũ et bonũ
hanc ad filiam tuam desiderare. s ut mag̃
desid̾es: ostendam tͥ quid adhuc hec uestis
atq margarita boni habeat. Uestis ħ ñꝙͣ¬
dampno amittitur. ñ sorde afficitur. non
manet. Margarite uero hec uirtus est. ut
si quis ea induitur ñ egrotet. ñ senescat.
ñ morratur. nichil omnino in se habet qd̃
sit obnoxium corpori. s utenti ea nichil
accidit qd̃ aut mortem afferat. aut etatẽ
demutet. aut impediat sanitatem. Quod
ubi audiui filia. ⁊ animari magis desid̾io
margarite ⁊ uestis istius cepi. ⁊ sic̃ ꝓstratꝰ

Expanded text:
non nigrescebunt? numquid aurum iuxta non nigrescebunt? numquid aurum iuxta fulgorem eius non liuidatur? ipsi enim multicolor et nihil prorsus comparatum ei poterat aequari. post quam uidi margaritam, qua uisa statim concidi; non enim potuerunt oculi mei sustinere tantum eius colorem. nam nec cpulcritudini ejus poterat comparari. de assistentibus, Video te sollicitum et bonum margaritam ad filiam tuam desiderare: sed ut magis desideres, ostendo tibi quid adhuc haec vestis atque margarita boni habeat. Vestis haec numq atteritur, non sorde inficitur, non manet. margarita uero haec uirtutis eius est, ut, si quis ca induitur, non aegrotet, non senescat, non moriatur. nihil omnino in se habet, quod sit obnoxium corpori, sed utenti ea nihil accidit, quod aut mortem afferat aut aetatem demutet aut impediat sanitatem\'. quod ubi audiui, filia, exanimari magis desiderio margaritae et uestis istius coepi et, sicut prostratus
Abbreviated transcription (Latin):
me iussit quid uellem. ⁊ quid rogarem.
⁊ ego respondi audisse me de ueste sua ⁊¬
de margarita.⁊ uenisse. Et si eam digna¬
retur michi prestare. esse michi filiam
quam uehementer diligerem. cui hanc
uestem atq margaritam quererem.
Et inter hec prostratus fatie fleo pluri¬
mnum. ⁊ noctib ac diebus gemiscens ro¬
go ut audire dignaretur precem meam.
Dost que quia bonus uiuenis et melius
illo nichil est: ait michi. Nosti hãt uestẽ
atq margaritam hant quã a me lacͥmis
rogas ut eam filie tue concedam: Et ego
respondi illi. Domine auditu cognoui de
ip̃is. ⁊ fide credidi. ⁊ scio quia optime st̃.¬
⁊ salus uera est hac ueste uti. ⁊ hac mar¬
garita ornari. Et statim ministris suis
precepit: ut michi ⁊ uestem hanc et mar¬
garitam ostenderent. ⁊ confestim ita fit.
Hant pͥmum uestem uidi: uidi filia uidi qd̃
eloqui non possum. Nunquidñ sericũ setun
Nunquid ⁊ candori eius niues comparate

Expanded text:
me iussit, quid uellem et quid rogarem. me iussit, quid uellem et quid rogarem. et ego respondi audisse me de ueste sua et margarita et uenisse et, si eam mihi dignaretur praestare, esse mihi filiam, quam uehementer diligerem, cui hanc uestem atque margaritam quaererem. et inter haec prostratus in faciem fleo plurimum et noctibus ac diebus gemescens rogo, uti audire dignaretur precem meam. , Post quae, quia bonus iuuenis et melius illo nihil est, ait mihi : \'nosti hanc uestem atque hanc margaritam, quam a me lacrimans rogas, uti eam filiae tuae concedam?\' et ego respondi illi: \'domine, auditu cognoui de ipsis et fide credidi et scio, quia optimae sunt et salus uera est hac ueste uti et hac margarita ornari\'. et statim ministris suis praecepit, ut mihi et uestem hanc et margaritam ostenderent et confestim itafit. hanc primum uestem uidi; uidifiliauidi, quod eloqui non possum. numquid non sericum secundpartum erat? numquid candori eius niues comparatae
Abbreviated transcription (Latin):
hylarius in domino salt. Accepi litte¬
ras tuas. intelligo desiderantem te mei
esse.⁊ certum ita habeo. Sentio enim qͣn¬
tum presentia hoꝵ qui amantur optabi¬
lis fit. Et quia grauem tibi esse absentiã
meam scio: ne me forte impium esse erga
te existimares qui tamdui a te abessem.
excusare tibi profectionem meam ⁊ mora ᷤᷤ
uolui. ut intelligeres me ñ impie tibi
s utiliter deesse. Namq cum te filiam
ut unicam ita qͣntum a me est ut unan¬
mem habeam.⁊ uellem te pulcherrimam
omnium ⁊ sanissimam uiuere. nunciatũ
michi est esse quendam iuuenem haben¬
tem margaritam ⁊ uestem inestimabilis
precii. quam si quis ab eomereri posset.
super humanas diuitias ⁊ salutem.⁊ di¬
ues ⁊ saluus futurus esset. Ad hunc gͦ
hiis auditis profectus sum. ad quem
cum per multas ⁊ longas ⁊ difficiles ui¬
as uenissem. uidens eum statim ꝓcidi.
adest enim tam pulcher iuuenis: ut an¬
te conspectum eius nemo audeat ꝯsistẽ.
Qui ubi procidisse me uidit. interrogari

Expanded text:
Hilarius in domino salutem. Accepi litteras tuas. intellego desiderantem te mei esse et certe ita habeo, sentio enim, quantum praesentia eorum. qui amanturoptabilis sit. et quia grauem tibi esse absentiam meam scirem, ne me forte impium esse erga te existimares. qui tam diu a te abessem, excusare tibi et profectionem meam et moras uolui. ut intellegeres me non impie tibi, sed utiliter deesse. namque cum te, filia, ut unicam, ita, quantum a me est, et unanimem habeam et uellem te pulcherrimam omnium et sanissimam uiuere, 2 nuntiatum mihi est esse quendam iuuenem habentem margaritam et uestem inaestimabilis pretii, quam si quis ab eo posset mereri, super humanas diuitias et salutem et diues et saluus futurus esset. ad hunc ergo his auditis profectus sum. Ad quem cum per multas et longas et difficiles uias uenissem, uidens eum statim procidi. adest enim tam pulcher iuuenis, ut ante conspectum eius nemo audeat consistere. qui ubi procidisse me uidit, interrogare
Abbreviated transcription (Latin):
loco fuero: meum iħm desidero. qͣm letus
cum inuenero. ꝙͣ felix cum tenuero: Tũc
amplexus t̃c oscula: que uintunt mellis
pocula. tc̃ felix mͥ potula: s in huis parua
morula. Iam qd quesiui uideo. qd ꝯeupiui
teneo. amore iħu langueo: ⁊ corde totus ar¬
deo. Hic amor ardet dulcit᷑. dulcescit mira
biliter. sapit delectabiliter: delectat ⁊ fe¬
liciter. Hic amor missus celitꝰ. heret michi
medullitus. mentẽ incendit penitus: hoc
delectatur spiritus. Obeatum incendium.
o ardens desideriũ. o dulce refrigerium:
amare dei filium. Ih̃s cũ sic diligitur. hic¬
amor ñ extinguit᷑. nec tepescit nec moritur:
plus crescit ⁊ accendit᷑. Iħu flos matris uir¬
giis. auctor nostre dulcedinis. tibi laus
honor numinis: regnum beatitudinis.

Expanded text:
loco fuero, Mecum Jesum desidero: Quam laetus, loco fuero, Mecum Jesum desidero: Quam laetus, cum invenero! Quam felix, cum tenuero! Tunc amplexus, tunc oscula, Quae vincunt mellis pocula, Tunc felix Christi copula; Sed in his parva morula. Jam quod quaesivi, video: Quod concupivi, teneo: Amore Jesu langueo, Et corde totus ardeo. biliter, Sapit delectabiliter. Delectat et feliciter. Hic amor missus coelitus Haeret mihi medullitus, Mentem incendit penitus, Hoc delectatur spiritus. O beatum incendium, Et ardens desiderium! O dulce refrigerium, Amare Dei Filium! Jesu, amor non exstinguitur; Non tepescit, nec moritur; Plus crescit, et accenditur. ginis Amor nostrae dulcedinis, Tibi laus, honor numinis Regnum beatitudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
cdementie. totius spes leticie. dulcons fons
nequeam. de te nec tñ sileam. amor facit ut
audeam: cum solum de te gaudeã. Tua ĩħu
dilectio. grata mentis refectio. replet sine
fastidio: dans famem desiderio. Qͥ te gustãt
esuriunt. qui brbunt adhuc sitiunt. deside¬
rare nesciunt: nͥ iħm quẽ sentiunt. Quem
tuus amor debriat nouit quid iħs sapiat.
felix guttur quod saciat: ñ est ultra quod
cupiat. Iħu decus angelicũ. in aure dulce
canticum. in ore mel mirificũ. corde pigm̃¬
tum celicum. Desidero te milies. mi ih̃u
me suscipies: Amor tuus continuus michi
languor assiduus. mͥ iħs mellifluus: fructꝰ
uite perpetuus. Ihu summa benignitas.
mira cordis iocunditas. incõprehensa boni¬
tas: tua me seruet cariras. Bonim michi
dilig̾e iħm. niluelle querere. michi prorsus
deficere: ut illi queam uiuere. Ihu mi dilec¬
tissime. spes suspirantis anime. te quer̃t
pie lacͥme: ⁊ clamor mentis intime. Qcũq

Expanded text:
clementiae, Totius spes laetitiae, Dulcoris fons nequeam De te, tamen ne sileam: Amor facit ut audeam, Cum de te solum gaudeam. Tua, Jesu, dilectio, Grata mentis refectio, Replens sine fastidio, 899 Dans famem desiderio. Qui te gustant esuriunt; Qui bibunt, adhuc sitiunt: Desiderare nesciunt Nisi Jesum, quem diligunt. Quem tuus amor ebriat, Novit quid Jesus sapiat: Quam felix est, quem satiat! Non est ultra quod cupiat. Jesu, decus angelicum, In aure dulce canticum, In ore mel mirificum, In corde nectar coelicum. Desidero te millies, Mi Jesu de te quando saties? Amor tuus continuus Mihi languor assiduus, Mihi fructus mellifluus Est et vitae perpetuus. Jesu, summa benignitas, Mira cordis jucunditas, Incomprehensa bonitas, Tua me stringat charitas. Bonum mihi diliger Jesum, nil ultra quaerere, Mihi prorsus deficere, Ut illi queam vivere. O Jesu mi dulcissime, Spes suspirantis animae, Te quaerunt piae lacrymae, Te clamor mentis intimae Quocunque
Abbreviated transcription (Latin):
ria diluculo iħ̃m queram in tumulo. cordis
clamore querulo: mente queram ñ oculo.
Tumibam profundam fletib. locũ repleus
gemitib. iħu prouoluar pedibus. strictis
herens amplexibus. Ih̃u rex admirabłis.
⁊ triumphator nobilis. dulcedo meffabłis.
totus desiderabilis. Mane nobiscũ dominẽ.
mane nouo cũ lumine. pulsa noctis caligine:
mundũ replens dulcedine Amor iħ̃u dultis¬

Expanded text:
ria diluculo Jesum quaeram in tumulo, Clamore cordis querulo, Mente quaeram, non oculo. Tumbam perfundam fletibus, Locum replens gemitibus; Jesu provolvar pedibus, Strictis haerens amplexibus. Jesu rex admirabilis; Et triumphator nobilis, Dulcedo ineffabilis, Totus desirabilis. Mane nobiscum, Domine, Et nos illustra lumine, Pulsa mentis caligine, Mundum replens dulcedine. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tio ut pro singulis que reliquisti centu¬
pla recipias etiam in presenti. Nec uero
credas spiritui suadenti nimis id festina¬
tum ⁊ in maturiorem etatẽ differendũ
fuisse. Ei potius crede qui dixit. Boñ est
homini cum portauerit uigum domini¬
ab adolescentia. Sedebit enim solitarius

Expanded text:
tio, ut pro singulis quae reliquisti, centutio, ut pro singulis quae reliquisti, centuplum recipias, etiam in praesenti vita. Nec vero credas spiritui suadenti nimis id festinatum, et in maturiorem aetatem differendum fuisse: ei potius crede qui dixit: Bonum est homini, cum portaverit jugum ab adolescentia sua. Sedebit solitarius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ te diligebant. s gaudium suum ex te.
Alioquin audient a puero nostro. Si dili¬
geretis me gauderetis utiq quia uado
ad patrem. Si prostratus in limine ait b̃s
quib te lactauit ubera mater ostendat: ꝑ
est genus in hac parte pro xp̃o esse crude¬
lem. freneticoꝵ latrimis ne mouearis qͥ
te plangunt de gehenne filio fc̃m filiũ dĩ.
Heu quenam miseris tam dira cupido :
Qiuis tam crudelis amor: Que tã iniqua
dilectio: Corrumpunt mores bonos collo¬
quia mala. Propterea qͣntum pot̾is fili
confabulationes hospitum declinato. que
dum aurem implent: euacuant mentẽ.
Disce orare deum. disce cor leuare cũ ma¬
nibus. disce oculos supplices in celũ eri¬
gere.⁊ patri misericordiarum faciem re¬
presentare in omni netessitate tua. Impi¬
um est sentire de deo quod contine̾ pos¬
sit super te uiscera sua.⁊ auert̾e aurem
a singultu tuo ⁊ clamore. De cetero spi¬
ritualium patrum consiliis haud secus
uiues. Hoc fac ⁊ ueniet super te benedic¬

Expanded text:
non te diligunt, sed gaudium suum ex te. Alioquin audiant a puero nostro: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem . « Si prostratus, » ait beatus Hierquibus te lactavit, ubera mater ostendat, siest genus, in hac parte pro Christo esse crudelem . » Phreneticorum lacrymis ne movearis, qui te plangunt de gehennae filio factum filium Dei. Heu! quaenam miseris tam dira cupido ? quis tam crudelis amor, quae tam iniqua dilectio? Corrumpunt bonos mores colloquia mala . Propterea, quantum poteris, fili, confabulationes hospitum declinato, quae, dum aurem implent, evacuant mentem. Disce orare Deum, disce levare cor cum manibus: disce oculos supplices in coelum erigere, et Patri misericordiarum miserabilem faciem repraesentare in omni necessitate tua. Impium est sentire de Deo, quod continere possit super te viscera sua, et avertere aurem a singultu tuo vel clamore. De caetero spiritualium patrum consiliis, haud secus vives: hoc fac, et veniet super te benedic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fortius perseuerant: seturius est tam̃
ut perseueremus in bono quod cepimus.
qͣm quod incipiamus ubi ñ ꝑseueremus.
Et hoc pariter omnes stu deamus quod se¬
cundum apł̃i consilium omnia uestra in
caritate fiant. Hec est nostra de nostro ⁊
uit sicut ues. Que in uestris laudabilia
sunt : laudo. predico. Si qua rep̾henden¬
da sunt : ut emendentur uobis et alũs
amicis meis suadere soleo. Hoc ñ est detͣc¬
tio s attractio. quod ut nobis a uob semꝑ
fiat omnino precor ⁊ supplico. Ualete.

Expanded text:
 fortius perseverant; securius est tamen ut perseveremus in bono quod coepimus, quam quod incipiamus ubi non perseveremus; et hoc pariter omnes studeamus, quo secundum Apostoli consilium omnia nostra in charitate fiant . Haec est nostra de nostro, et de vit sicut vos. Quae in vestris laudabilia sunt, laudo et praedico: si quae reprehendenda sunt, ut emendentur, vobis et aliis amicis meis suadere soleo. Hoc non est detractio, sed attractio. Quod ut nobis a vobis semper fiat, omnino precor et supplico. Valete.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ prophete farinula pulmnentũ incomesti¬
bile condietur. Si temptationum sentis
aculeos. exaltatum in ligno serpentẽ eneũ
intuere. ⁊ sugge ñ tam uulnera ꝙͣ ubera
crutifixi. Ipse erit tibi in patrem: et tu
eris ei infilium. Nec partem aliquatenus

Expanded text:
et prophetae farinula pulmentum incomestiet prophetae farinula pulmentum incomestibile condietur . Si tentationum sentis aculeos, exaltatum in ligno serpentem aeneum intuere; et suge non tam vulnera quam ubera Crucifixi. Ipse erit tibi in matrem, et tu eris ei in filium; nec pariter Crucifixum
Abbreviated transcription (Latin):
.B. clareualł. uocatus abbas conforta¬
riꝰ in domino. Audita conũsione tua. exul¬
tauimus ⁊ delectati sumus. Qdni gau¬
deant homines unde letantur ⁊ angłi:
Iam celebris agitur dies. iam resonat in
extelsis gratiarum actio ⁊ uox laudis.
adolescens nobilis delicatus uitit malig
rum laqueos transiliuit. qͥa pennatum
animal erat. Unde tibi hec sapientia fili:
Nec enim tantam inuenimus in senibus
babilonis. Ipsi sunt qui uixta apostolũ.
immo contra diuites fieri uolunt ĩ hoc
setulo. ut incidant in temptationem. ⁊
laqueum diaboli. Hugonis nostri sapi¬
entia ñ de terra est s de celo. Confiteor
tibi patex quia abscondisti hec a sapienti¬
bus ⁊ prudentib: ⁊ paruulo reuelasti.
Tu quoq fili ne sis ingratus beneficio re¬
demptoris. s pone animum puerilem.
magis autem paruulus esto malicia. s
non sensu. Non etatem teneram ordinis
asperitas terreat. Memento qd asperior
satio conscientiam. Aderit tͥ xp̃i suauitas.

Expanded text:
 Clarae-Vallis vocatus abbas, confortari in Domino. 1. Audita conversione tua, exsultavimus et delectati sumus. Quidni gaudeant homines, unde laetantur et angeli? jam celebris agitur dies, jam resonat in excelsis gratiarum actio, et vox laudis. Adolescens nobilis, delicatus, vicit malignrum laqueos transilivit, quia pennatum animal erat. Unde tibi haec sapientia, fili? Neque enim tantam invenimus in senibus Babylonis. Ipsi sunt qui juxta Apostolum, imo contra, divites fieri volunt in hoc saeculo, ut incidant in tentationem et laqueum diaboli . Hugonis nostri sapientia non de terra est, sed de coelo. Confiteor tibi, Pater, quia abscondisti haec a sapientibus, et parvulo revelasti. Tu quoque, fili, ne sis ingratus beneficio Redemptoris, sed pone animum puerilem, magis autem parvulus esto malitia, sed non sensu . Non aetatem teneram ordinis asperitas terreat. Memento quod asperior satio conscientiam. Aderit Christi suavitas,
Abbreviated transcription (Latin):
nostre ignobilitatis mundi luminarib
insultare: Itane sub uestimentis ouium
ũ quidem lupi rapaces. s pulices mordace̾.
seutinee demolientes bonoꝵ uitam. quia
inuectionis. s susurrium detractionis
emittimus : Si hoc ita est ut quid sine cã
mortificamur tota die. estimati summus
sicut oues occisionis. siita inꝙͣ pharisiaca
iactancia ceteros homines. ⁊ quod est su¬
perius nobis meliores despitimus. quid¬
nobis prodest tantain nostro uictu parti¬
tas.⁊ asperitas in uestitu. notabilis illa ui¬
litas ac diuersitas in opere manuum coti¬
drana desudatio. in ieiunus ⁊ uigiliis iu¬

Expanded text:
nostrae ignobilitatis, mundi luminaribus nostrae ignobilitatis, mundi luminaribus insultare? Itane sub vestimentis ovium, non quidem lupi rapaces, sed pulices mordaces, imo tineae demolientes; bonorum vitam, quia invectionis, sed susurrium detractionis emittimus? Si hoc ita est, utquid sine causa mortificamur tota die, aestimati sumus sicut oves occisionis? Si ita, inquam, pharisaica jactantia caeteros homines, et quod superbius est nobis meliores despicimus, quidnobis prodest tanta in nostro victu parcitas et asperitas, in vestitu notabilis illa vilitas ac diversitas, in opere manuum quotidiana desudatio, in jejuniis et vigiliis ju
Abbreviated transcription (Latin):
dum mͦ iusticia sit in intentione: xp̃s in
causa. apud quem pacientia pauperum
ũ peribit in finem. Ipsi gloua ñt ⁊ semper
et in secula seculorum amen. q̃r¬
enerabili patri. Wilł̃mo. frater. B.
fratrum qui in clara ualle st̃ inutilis
seruus salutem in domino. Usq mͦ si quid
me scriptitare uissistis. aut inuitus. aut
nullatenus acquieui. ñ ut negligerem
quod iubebar: s ne presumerem qd̾ nesti¬
ebam. Nunc uero noua urgente cã pristi¬
na fugatur ueretundia.⁊ uel perite uel
imperite dolori meo satisfacere cogor fidu¬
ciam dante ipsa necessitate. Quomͦ nãq
silenter audire possum uestram huiusce¬
modi de nobis querimoniam. qua scilicet
miserrimi hominum in pannis ⁊ semicin¬
cus de cauernis ut ille ait dicuntur uidi¬
care mundum. quodq inter cetera into¬
lerabilius est etiam gloriosissimo ordini
ur̃o derogare. sanctis qui in eo laudabilit̃
uiuunt impudenter detrahere ⁊ de umbͣ

Expanded text:
dummodo sit justitia in intentione, Christus in dummodo sit justitia in intentione, Christus in causa, apud quem patientia pauperum non peribit in finem. Ipsi gloria nunc, et semper, et in saecula saeculorum. Amen.enerabili patri GUILLELMO, frater BERNARDUS, fratrum qui in Clara-Valle sunt, inutilis servus, salutem in Domino. 1. Usque modo si qua me scriptitare jussistis, aut invitus, aut nullatenus acquievi: non quia negligerem quod jubebar, sed ne praesumerem quod nesciebam. Nunc vero nova urgente causa, pristina fugatur verecundia, et vel perite vel imperite dolori meo satisfacere cogor, fiduciam dante ipsa necessitate. Quomodo namque silenter audire possum vestram hujuscemodi de nobis querimoniam, qua scilicet miserrimi hominum, in pannis et semicinctiis, de cavernis, ut ait ille , dicimur judicare mundum; quodque inter caetera intolerabilius est, etiam gloriosissimo Ordini vestro derogare, sanctis qui in eo laudabiliter vivunt, impudenter detrahere, et de umbra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ pusillanimitas mercennarioꝵ.ueris
ergo pastoribus ditit pastor eoꝵ: pastor
bonus qui pro ouibris suis aiãm suam
ponere non pepercit. Beati eritis cum
uos oderint homines ⁊ cũ separauerint
uos ⁊ eieterint nomen uestrum tanqͣm
malum propter filium hominis. gaudete
in illa die ⁊ gxultate qm̃ merces uestra
copiosa est in celis. Si quidem ñ est quod
fures timeant qui sibi in celo thesaurrãt.
Non est quod causentur de multiplici tͥbula¬
tione: ubi multiplicationẽ mercedis atten¬
dunt. Q uinimino gaudeant magis ut
dignum est quod ñ tam persecutio qͣm re¬
muneratio augeatur ⁊ exultent eo habun¬
dantius quo plura sustinent propt̃ xp̃m.
ut eos proinde copiosior merces maneat
apud ipsum. Quidtimidi estis modice fidei:
fidelis extat sententia irrefragabili ueri¬
tate subuixa. quia nulla nocebit adu̾sitas.
si nulla dominetur iniquitas. S parũ est¬
ñ nocere. etiam proderit. ⁊ copiosius ꝓd̾it.

Expanded text:
quam pusillanimitas mercenariorum. Veris quam pusillanimitas mercenariorum. Veris ergo pastoribus dicit Pastor eorum, pastor bonus, qui pro ovibus suis animam suam ponere non pepercit: Beati eritis, cum vos oderint homines, et cum separaverint vos, et ejecerint nomen vestrum tanquam malum propter Filium hominis: gaudete in illa die et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in coelis . Siquidem non est quod fures timeant, qui sibi in coelo thesaurizant. Non est quod causentur de multiplici tribulatione, ubi multiplicationem mercedis attendunt. Quinimo gaudeant magis, ut dignum est, quod non tam persecutio, quam remuneratio augeatur: et exsultent eo abundantius, quo plura sustinent propter Christum, ut eos proinde copiosior merces maneat apud ipsum. Quid timidi estis, modicae fidei? Fidelis exstat sententia irrefragabili veritate subnixa, quia nulla nocebit adversitas, si nulla dominetur iniquitas . Sed parum est nocere: etiam proderit, et copiosius proderit,
Abbreviated transcription (Latin):
tes: dummͦ non ip̃i turbarent gregem.
⁊ gratis auerterent apascius iusticie ⁊
ueritatis. Nam persetutio quidem indu¬
bitanter mercennarios a pastoribus se¬
gregat ⁊ discernit. Quando enuntransi¬
toria dampna ñ timeat. qui transitoria li¬
cra sectatur ⁊ Quando terrenã sustineat
persecutionem propter iusticiam. qͥ ter¬
renam mercedem potius ꝙͣ iusticiã q̃rit :
Beati inquit qui persecictionẽ patiunt᷑
propter iusticiam: qm̃ ipsoꝵ est regnum
celoꝵ. Pastoꝵ hec beatitudo ñ mercenna¬
rioꝵ. multominus latroñ est uel lupoꝵ.
usq adeo siquidem persetutionem ñ susti¬
uent propter iusticiam: ut persecutio¬
nem malint qͣm iusticiam sustin̾e. Nẽpe
contraria est operibus eoꝵ: grauis est
etiam eis ad audiendum. Ceterũ propt̃
auariciam propter ambitionem paratos
re scaudala. sustinere odia. dissimulare
opprobria. negligere maledicta. ut ñ mi¬
nus perniciosa sit animositas talium:

Expanded text:
tes: dummodo non ipsi turbarent gregem, tes: dummodo non ipsi turbarent gregem, et gratis averterent a pascuis justitiae et veritatis. Nam persecutio quidem indubitanter mercenarios a pastoribus segregat et discernit. Quando enim transitoria damna non timeat, qui temporalia lucra sectatur? Quando terrenam sustineat persecutionem propter justitiam, qui terrenam mercedem plus quam justitiam quaerit? Beati, inquit, qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Pastorum haec beatitudo, non mercenariorum, multo minus latronum est, vel luporum. Usque adeo siquidem persecutionem non sustinent propter justitiam, ut persecutionem malint, quam justitiam sustinere. Nempe contraria est operibus eorum, gravis est etiam eis ad audiendum. 495 40. Caeterum propter avaritiam, propter ambitionem paratos eos re scandala, sustinere odia, dissimulare opprobria, negligere maledicta: ut non minus perniciosa sit animositas talium,
Abbreviated transcription (Latin):
eati inquit pacifici: q̃m filii dei uoca¬
buntur. Considera diligenter non pa¬
cidicos. s pacificos commnendari. St̃ enĩ
qui dicunt ⁊ non faciunt. Sane quemad¬
modum ñ auditores legis iusti sunt sed
factores. sic ñ annuncratores pacis beati
sunt. s auctores.Uturam tamen nostri.
quicumq uidentur hodie pharisei. forte
enim aliqui sunt. ⁊ si ũ facerent saltem
dicerent quod oportet. Utinam qui sine
sumptu euangelium ponere nolunt pone¬
rent uel pro sumptu: utinam uel euange¬
litarent ut manducarent. Mercennariꝰ
inquit uidet lupum uenientem et fugit
Utinam hodie quitumq pastores ñ sunt.
mercennarios saltem gregi uellent se ex¬
hibere non lupos. utinam ñ ipsilederent.
utinam ñ ipsi fugerent nemine ꝑseq̃nte
utinam ñ exponerent gregem donec lupꝰ
ueniens uideretur. suimirum sustinendi
fuerant si inuenirentur presertum tẽpore
patis recipientes mercedem suam.⁊ pro
mercede saltem in custodia gregis laborã¬

Expanded text:
eati, inquit, pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Considera diligenter non pacidicos, sed pacificos commendari. Sunt enim qui dicunt, et non faciunt. Sane, quemadmodum non auditores legis justi sunt, sed factores: sic non annuntiatores pacis sunt beati, sed actores. Utinam tamen nostri quicunque videntur hodie Pharisaei forte enim aliqui sunt, etsi non facerent, saltem dicerent quod oportet. Utinam qui sine sumptu Evangelium ponere nolunt, ponerent vel pro sumptu: utinam vel evangelizarent ut manducarent. Mercenarius, inquit, videt lupum venientem, et fugit . Utinam hodie quicunque pastores non sunt, mercenarios gregi vellent se exhibere, non lupos: utinam ipsi non laederent, utinam non fugerent, nemine persequente, utinam non exponerent gregem, donec lupus veniens videretur. Nimirum sustinendi fuerant, si invenirentur, praesertim tempore pacis, recipientes mercedem suam, et pro mercede sua saltem in custodia gregis laboran