comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ii desid̾io. Nuꝑ eni cum a dño meo rege fuissem euocatus ad col¬
loquiũ quorũdam maliuolorũ meorũ subgestione obni xe
me rogatut. ut eẽm ei ad uitor incelebrandis nuptus quas fa¬
cere disponebat. de bertreda dicta ꝯiuge comitis andegauen¬
uondũ eẽc causa diffinita inter eum ⁊ uxorem eius. testatꝰ ẽ
laudatione. Quo audito respondi me hec ignorare nec huius¬
modi nuptiis uelle inter ẽẽ nͥ uos earũ eẽtis ꝯsecrator ⁊ auctor.
et coep̃i uri assertores. ⁊ cooꝑatores. qm̃ id cõpetit uiri eccłe ur̃e
ni tam ꝑniciosa uos facturũ dicturum ue qd̾ ñ actoritate uł
rone nitatur studiosissime ⁊ deuotissime obsecro caritatem
urãm. ut in fluctuanti. u̾itat̾e huiꝰ rei qm scitis aꝑiatis ⁊ sa¬
num consilium licet arduũ ⁊ asꝑũ suꝑ hoc p̃beatis. Malo e¬
ñi ꝑpetuo officio ⁊ noĩe ep̃i carere. quã pusillum gregem
dñi mei legis p̾uaricatione scandalitare: St̾ etiam latentes

Expanded text:
i desidero. Nuper enim cum a domino nostro rege fuissem invitatus  al., evocatus ad colloquium, quorumdam malevolorum meorum suggestione obnixe me rogavit, ut essem ei adjutor in celebrandis nuptiis quas facere disponebat, de Bertreda  al., Bertrada dicta conjuge comitis Andegavenndum esset causa diffinita inter ipsum et uxorem ejus, testatus est mque coepiscoporum laudatione. Quo audito, respondi me hoc ignorare, nec hujusmodi nuptiis velle interesse, nisi vos earum essetis consecrator et auctor, et coepiscopi vestri assertores et cooperatores, quoniam id competit juri Ecclesiaeni tam perniciosa facturum dicturumve, quod non auctoritate vel ratione nitatur, studiosissime et devotissime obsecro charitatem vestram, ut mihi fluctuanti veritatem hujus rei quam scitis, aperiatis, et sanum consilium licet arduum et asperum super hoc praebeatis. Malo enim perpetuo officio et nomine episcopi carere, quam pusillum gregem Domini mei legis praevaricatione scandalizare. Sunt etiam latentes
Abbreviated transcription (Latin):
gitimum interuenisse diuortiũ. ⁊cum ista quã ducere
uultis legitimum uos posse inire matͥmoniũ. Si autẽ
inuitatus fuissem ad cuiꝰ rei discussionem in eo loco inquo
temerariam.ñ tim̾em multitudinem. libentissime ad
hoc uenirem. qd̃ lex ⁊ iusticias dictaret. cũ audientibus
audirem. cũ dicentib dic̾em. cũ facientib fac̾em. Nẽ uͦ
qr absolute uocor ut parisiũ cũ uxore ur̃a ueniam. de qua
hr̃e oportet apd̃ eos qui foris st̃. malo cum mola asinaria
mulier in ꝑadiso seduxit. ⁊ita ut̃q a ꝑadiso exulauit.
Sanson quoq fortissimꝰ ꝑ mulierem seduetus. fortitudi¬
ne amissa qua hostes suꝑare solebat. ab hostib ẽ suꝑatus.
Salomon sapientissimꝰ ꝑꝑ mulierũ concupiscentiam ad̾o
apostatauit. ⁊ ita sapientiam qua p̾cellebat amisit. Ca¬
ueat gͦ sublimitas ur̃a. ne ii horũ uicidatis exẽplum.
et in ea cũ diminutione t̾reni regnũ amittatis et̾num
Consulite gͦ angłm magni consilii ut accepto ab eo spũ

Expanded text:
gitimum intervenisse divortium, et cum ista quam ducere vultis, legitimum vos inire posse matrimonium. Si autem invitatus fuissem ad hujus rei discussionem in eo loco in quotemerariam non timerem multitudinem, libentissime ad hoc venirem, quod lex et justitia dictaret cum audientibus audirem, cum dicentibus dicerem, cum facientibus facerem. Nunc vero quia absolute vocor ut Parisius cum uxore vestra veniam, de qua habere oportet apud eos qui foris sunt , malo cum mola asinaria mulier in paradiso seduxit, et ita uterque a paradiso exsulavit . Samson quoque fortissimus per mulierem seductus, fortitudine amissa qua hostes superare solebat, ab hostibus est superatus . Salomon sapientissimus propter mulierum concupiscentiam a Deo apostatavit, et ita sapientiam qua praecellebat amisit . Caveat ergo sublimitas vestra, ne in horum incidatis exemplum, et ita cum diminutione terreni, regnum amittatis aeternum. Consulite ergo Angelum magni consilii , ut accepto ab eo Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
murmurat. ⁊ eircũfert curiosa loquacitas. hoc heremita¬
rũ contͥstat habitacła. hoc monast̾ioꝵ qͣsi conmiserando
mirantur ꝯuentꝰ. hoc quasi argum̃tũ ad defensionẽ ab usi¬
onum suarum subsannando sͥ ad ciscunt qͥdam eccłarũ
cetus. hoc audiens atq ideo alte ingemiscens. ampliꝰ susti¬
nere ñ ualui. qͥn dolorem cordis mei tͥ effund̾em. ⁊ de mea tͥ¬
sticia te salubrit̾ ꝯtͥstarem. Suadeo gͥ tͥ seu u̾a. seu ueri simi
honesta occasione descendas. ne amodo fumum magis qua
splendorem circũ ad stantib effundas Si eñi u̾a st̃ apd̾ audi¬
tores tuos reꝓbus ẽ sermo tuus. ⁊ qui flagitiorũ tuoꝵ sarcina
p̃meris. aliena ñ corriges. Si aut̃ tm̃ ueri similia sc̃ nec sic tñ
ꝑficies. qr famam tuam neglexisti. qua ꝑꝑ utilitatẽ ꝑximoꝵ
tuoꝵ in macłatam ꝯseruare debiusti. Qd̾ si honore gaudens

Expanded text:
murmurat et circumfert curiosa loquacitas. Hoc eremitamurmurat et circumfert curiosa loquacitas. Hoc eremitarum contristat habitacula. Hoc monasteriorum quasi commiserando mirantur conventus. Hoc quasi argumentum ad defensionem suarum abusionum subsannando sibi resciscunt quidam ecclesiarum coetus. Hoc audiens et ideo alte ingemiscens, amplius sustinere non valui, quin dolorem tibi mei cordis effunderem , et de mea tristitia te salubriter contristarem. Suadeo ergo tibi, seu vera, seu verisimilhonesta occasione descendas, ne amodo fumum magis quam splendorem circumstantibus effundas. Si enim vera sunt, apud auditores tuos reprobus est sermo tuus, et qui flagitiorum tuorum sarcina premeris, aliena non corriges. Si autem tantum verisimilia sunt, nec sic tamen proficies, quia famam tuam neglexisti, quam propter utilitatem proximorum tuorum immaculatam conservare debuisti. Quod si honore gaudens
Abbreviated transcription (Latin):
nituit claritatem. ut opinio tua ñ tm̃ uit eruditos. s etiam
celebris fieret inter di seruos. Uñ qͥdam querentes bonas mar¬
garicas pꝰ positis multis aliis eque ł plus nitentib ce t̃aꝙͣ sin
labrum posuert. Quis gͦ te fascinauit. qͥs ocłos cord̾ tui exce¬
saltem de te ꝓbabilit ꝯfingi posset modis om̃ib p̃caueres.
Putabam concupiscentie carnalis ardorẽ flumine lac̾marũ
tuarũ medullitꝰ inte refrigͥatũ. ⁊ siqͥd ignis ille ur̃es aliqñ reli¬
querat in conscientia tua. ciuteriatũ. putabã freq̾nti sacͤ
septe meditatione tanqu̾a tẽꝑam̃tum malignitatis suꝑ po¬
sitionẽ modaxatũ. ⁊ celitus infusa scĩ sp̃s unctione curatũ.
tacta reliquisset. Ne u̾ero publicꝰ rumor ẽ te ẽẽ reu̾sum ad e¬
serrime inte ẽẽ ꝯtritũ. hic oołis mĩs pene cotidianꝰ fletꝰ occur¬
rit.hic iam in at̾go reu̾tit᷑. hic ad extra ⁊ leua freq̃nt̃ aurib
meis quasi nouus infertur. hoc deuotarũ muliere łarũ sub¬

Expanded text:
nituit claritatem ut opinio tua non tantum inter eruditos, sed etiam celebris fieret inter Dei servos. Unde quidam quaerentes bonas margaritas, postpositis aliis multis aeque vel plus nitentibus, te tanquam labrum posuerunt. Quis ergo te fascinavit, quis oculos tui cordis excaesaltem de te probabiliter confingi posset modis omnibus praecaveres? Putabam concupiscentiae carnalis ardorem flumine lacrymarum tuarum medullitus in te refrigeratum; et si quid ille ignis urens aliquando reliquerat in conscientia tua cauteriatum, putabam frequenti sacrae Scripturae meditatione, tanquam temperativi malagmatis superpositione malaxatum, et coelitus infusa sancti Spiritus unctione curatum. tacta reliquisset . Nunc vero publicus rumor est te esse reversum in Aemeis pene quotidianus fletus occurrit, hic jam mihi a tergo revertitur, hic a dextera et laeva frequenter auribus meis, quasi novus infertur. Hoc devotarum muliercularum sub
Abbreviated transcription (Latin):
ti erubescere. In fut᷑o aut̃ sublatus afacie iudicantis. tͣdaris
ministro puniendꝰ. sine respectu miserautis. Non ut ꝯfun¬
dam te ħ seͥbo. s ut filiũ carissimũ moneo. ut saluti tue ꝑ¬
uid eas. ⁊ pͣuo exemplo mores simpliciũ ñ corrũpas. Ualece̾¬
locoꝵ qͣnta ẽ animoꝵ. freq̃nt̾ uellem tuo dulei mulceri col¬
loquio. tua collo quutione refoueri. Desid̾arem tͥ freq̃nter
estus ios effund̾e. ꝑturbationũ mearũ crebras in cursioneᷤ
tius or̃onub ꝓpulsatidas ostend̾e. amissam quietẽ sp̃s te
cum deflere inqua licebat aliq̃n diuni amoris dulcedinẽ
teris ex tuis mea pensare ꝑicła. qualia p̾latos inꝑfundum
expiri ꝓnuntiat psalinista: ascendt̃ usq ad celos. ⁊ oescenõt

Expanded text:
ti erubescere . In futuro autem sublatus a facie judicantis, tradaris ministro puniendus sine respectu miserantis. Non ut confundam te haec scribo, sed ut filium charissimum moneo, ut saluti tuae provideas, et pravo exemplo mores simplicium non corrumpas. Valelocorum quanta est animorum, frequenter vellem tuo dulciloquio mulceri, tua consolatione refoveri. Desiderarem tibi frequenter aestus meos effundere, perturbationum mearum crebras incursiones tuis orationibus propulsandas ostendere, amissam quietem spiritus tecum saepe deflere; in qua licebat aliquando divini amoris dulcedinem teris ex tuis mea pensare pericula, qualia praelatos in profundo experiri pronuntiat Psalmista: Ascendunt usque ad coelos, et descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃tis in mortał sponsi castis nuptiis. amorem suũ euiqͣm
so adhererete.totum amorẽ ur̃m ille inpẽdite. fame u¬
ure qͣm ex parte macłastis de cet̾o consulite. ne cõp ellar
me inueniatis. qualem ñ uultis. Uolo autẽ ⁊ p̃cipio
in sũma obedientia. ut om̃i ebdomada semel inconuen¬
tu u̾ro legatur hec epła. quatinꝰ ⁊ ea que in honesta st̃ sol¬
alacriter ⁊ fortiter obseruare studeatis. Ualete. C. xu¬

Expanded text:
spretis castis immortalis Sponsi nuptiis, amorem suum cuiquam spretis castis immortalis Sponsi nuptiis, amorem suum cuiquam so adhaerere, totum amorem vestrum illi impendite, famae vestrae, quam ex parte maculastis de caetero consulite, ne compellar ame inveniatis qualem non vultis. Volo autem et praecipio in summa obedientia, ut omni hebdomada semel in conventu vestro legatur haec epistola, quatenus ea quae inhonesta sunt, solalacriter et fortiter observare studeatis. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
fortassis dicture estis.
qd̃ oixer̃t quidam adño rece¬
dentes. ⁊ pꝰ sathan ab euntes. Burus ẽ hic sermo. ñ pot̾
talia pati nr̃a etas. ñ pot̾ ferre nr̃a in genuitas. Quib res¬
pondeo. Que ur̃m nobilior beata cecilia. que cilicio m̃bra
domabat: Que ur̃m agnete beatissima tenerrior: que
non solum conuigiũ nobilium sp̃uit. s sic̃ ipsa dicit
de se carius spurcitias in macłato calle tͣnsiuit: Plena
st̃ exemplis religiosarũ. ⁊ religiosoꝵ scła. qui in omin cõ¬
isti ⁊ iste potuer̃t: Est aliud fortasse qd̾ ł tacita cogitatio¬
ne ꝓponetis Si familiarib nr̃is denegau̾imꝰ consueta cel¬
quia. subtrahent nob̃ necessaria subsidia. Ad qd̾ ego uob̾
uno carnali amatore centũ sp̃uales amatores. ꝑ quos
uob̾ uecessaria ministrabit.⁊ res monasterii ur̃i tutas
et incoluies conseruabit. Si enim aliqua ur̃m nuptiali fe
iudicaretur nonne capitali sententia a iudicib punire¬
tur: Quancomag̃ putatis maiora mereri supplicia. que

Expanded text:
urae estis, quod dixerunt quidam a Domino recedentes, et post Satanam abeuntes: Durus est hic sermo . Non potest talia pati nostra aetas, non potest ferre nostra ingenuitas. Quibus respondeo: Quae vestrum nobilior beata Caecilia, quae cilicio membra domabat? Quae vestrum Agnete beatissima tenerior, quae non solum conjugium nobilium sprevit, sed sicut ipsa de se dicit, carnis spurcitias immaculato calle transivit? Plena sunt exemplis religiosarum et religiosorum saecula, qui in omni conisti et istae potuerunt? Est aliud quod fortasse vel tacita cogitatione proponetis: si familiaribus nostris denegaverimus consueta colquia, subtrahent nobis necessaria subsidia. Ad quod ego vobiuno carnali amatore centum spirituales amatores, per quos vobis necessaria ministrabit, et res monasterii vestri tutas et incolumes conservabit. Si enim aliqua vestrum esset alijudicaretur? nonne capitali sententia a judicibus puniretur? Quanto magis putatis eam majora mereri supplicia, quae,
Abbreviated transcription (Latin):
puguare.⁊ cũ petro regnare.Qm̃ romana eccła pꝰ mul¬
ta naufragia sub ur̃o regunine ad portũ pene ĩa ꝑue
tũ pene conticuit. ita ut nouus rex ad uoluntatẽ d̾i et
urãm in manus ur̃as se ded̾it. gaud eo in dño.⁊ gaudium
meum nullis sillabarũ metis explicare sufficio. Cotidia¬
nas etiam p̃ces coram d̾o ꝓ ur̃a in columitate ⁊ pace mul¬
tiplico. ut sermo d̾i ꝑuos currat. ⁊ de die indiem mag̃ ꝓ¬
ficiat. ⁊ bona que ꝑ uos inchoauit ad finem usq ꝑducat.

Expanded text:
pugnare, et cum Petro regnare. Quoniam Romana Ecclesia post multa naufragia sub vestro regimine ad portum pene jam ms.tum pene conticuit, ita ut novus rex ad voluntatem Dei et vestram in manus vestras se dederit; gaudeo in Domino, et gaudium meum nullis syllabarum metis explicare sufficio. Quotidianas etiam preces coram Deo pro vestra incolumitate et pace multiplico, ut sermo Dei per vos currat , et de die in diem magis proficiat, et bona quae per vos inchoavit, ad finem usque perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ obicere posset obic̾et. Qd̾ cũ ut cet̾a simplicitate sua
ta & accepta st̃ sacram̃ta. quib ꝓbatum ẽ ⁊ mulierẽ pͥus a
parentib alt̾i fuisse traditam. ⁊ pontio sine uoluntate copu¬
latam. Negocio itaq diligent̾ ꝑ tractato. ⁊ iudiciario ordine
tͣminato: iudicauimꝰ mulieri qd̾ eẽt lib̾a apontii ut ñ dicam

Expanded text:
eorum objicere posset, objiceret. Quod cum ut caetera simpeorum objicere posset, objiceret. Quod cum ut caetera simpta et accepta sunt sacramenta, quibus probatum est, et mulierem prius a parentibus alteri fuisse traditam et Pontio sine sua voluntate copulatam. Negotio itaque diligenter pertractato et judiciario ordine terminato, judicavimus mulieri quod esset l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposse suo ⁊ flens nolente matre copulata Cum gͦ oblatum
ẽet pontio ut ad obiecta responderet: querens quedam diu̾¬
ticula nichil ad obiecta respondit. s aꝯuentu ciu se p̾senta
uerat ñ satis apte recessit Mindatũ ẽ itaq ei semel ⁊ sepiꝰ.¬
uit uł ut ad obiecta responderet. uł iudiciũ audire ñ differ¬
ret Cum gͦ ita a iudicio declinaret: iudicatũ ẽ ei ex apłi¬
co decreto. qd̃ dilationẽ sententie ex absentia lucrari ñ de¬
beret E x inde ꝓlatis ex legum ⁊⁊ canonum auetoritate sen¬
tentiis. qr si testes mulieris adu̾sum pontiũ agentis datis
sacram̃tis ꝑbare possent qd̾ mulier obiecerat: a coniugio
pontii libera ẽẽt. ⁊ eui uellet in xp̃o nuliere ꝓosset . Iterũ
inandatum ẽ pontio. ut ad audiendum hec sacram̃tu ue¬
niret. aut si quid legittime ꝑsonis testificantiũ uł dictis

Expanded text:
pro posse suo et flens, nolente matre, copulata. Cum ergo oblatum pro posse suo et flens, nolente matre, copulata. Cum ergo oblatum esset Pontio, ut ad objecta responderet, quaerens quaedam diverticula, nihil ad objecta reessit? Mandatum est ei itaque semel et saepius, ut vel ad objecta responderet, vel judicium audire non differret. Cum ergo ita a judicio declinaret, judicatum est ei ex apostolico decreto, quod dilationem sententiae ex absentia lucrari non deberet exinde prolatis ex legum et canonum auctoritate sententiis , quia si testes mulieris, adversus Pontium agentis, datis sacramentis probare possent quod mulier objecerat, a conjugio Pontii libera esset, et cui vellet in Christo nubere posset. Iterum mandatum est Pontio, ut ad audiendum haec sacramenta veniret, aut si quid legitime personis testificantium, vel dictis
Abbreviated transcription (Latin):
regis pͥus a parentib traditã renitentem ⁊ flentem in coniuigi¬
um sibi usurpauerit indicasse. S qr utraq ꝑsona absens erat.
in uinctum ẽ ap̾taxato legato parisiensi ep̃o. ut utr̃aq par¬
tem die competenti ad causam uocaret. ⁊ auditis utriꝰq par¬
tis rationib controuersiam que erat inter pontiũ ⁊ p̾dictã
matildem prudentiũ uirorũ consilio ⁊ iudicio t̾minaret. Ne¬
u̾isꝰ itaq parisiensis ep̃s diẽ ⁊ locũ pontio ⁊ matildi constitu¬
it. me ⁊ quosdam coepos suos ad discutiendam ⁊ t̾minandam
hanc causam caritatiue inuitauit. Conuenert itaq parisium
die constitutio ad causam accusatores ⁊ accusatus. testes ⁊ iudi¬
ces. Quesitum ẽ a p̃taxata matilde quare conuigiũ pontii re¬
futaret. Que breuit̾ respondit. qd̾ ñ ẽẽt ei legitime iuncta.
qm̃ pͥus eẽt galeranno a parentib tradita. ⁊ huic contͣdicens

Expanded text:
regis prius a parentibus traditam renitentem et flentem in conjugiregis prius a parentibus traditam renitentem et flentem in conjugium sibi usurpaverit, sibi indicasse. Sed qui utraque persona absens erat, injunctum est a praetaxato legato Parisiensi episcopo, ut utramque partem die competenti ad causam vocaret, et auditis utriusque partis rationibus controversiam quae erat inter Pontium et praedictam Mathildem prudentium virorum consilio et judicio terminaret. Reversus itaque Parisiensis episcopus diem et locum Pontio et Mathildi constituit, 70 me et quosdam coepiscopos suos ad discutiendam et terminandam hanc rem causam charitative invitavit. Convenerunt itaque Parisium die constituto ad causam accusatores et accusatus, testes et judices. Quaesitum est a praetaxata Mathilde, quare conjugium Pontii refutaret. Quae breviter respondit, quod non esset ei legitime juncta, quoniam prius esset Galeranno a parentibus tradita , et huic contradicens
Abbreviated transcription (Latin):
tum inpatͥa andegauensi qd̾ sub iure fossatensis monasterii
antea ꝑ trescentos aut eõ amplius aunos extiterat. de eiꝰdem
monasterii iure auferret. ⁊ ordinato ibi abbe libum ẽẽ consti¬
tueret. Qd̾ ⁊ factũ ẽ fossatensib monachis uis suũ reclaman¬
tib.⁊ multis qui concilio int̾erant alit̾ sentientib. eũ uid̾ent
pͥuilegium quo nitebantur fossatenses monachi. de manibus
eoꝵ ab andegauensib fuisse ereptum. ⁊ inplures partes fuisse
conscissum: Ad hibitis gͦ miũtorũ int̾cessionib supplicant p̃¬
dicti monachi. ut eoꝵ negociũ amaiestate ur̃a legittima diᷤ¬
eussione retractetur.⁊ uł miscd̾ia flectente uł iuisticia dietante
t̾minetur.
cum domnus bruno signinus ep̃s apłica legatione fungeretur.
hugonem album p̾sentiam eiꝰ adiisse. ⁊ qualit̾ pontiꝰ nepos tre¬
censis ep̃i filiam suam nomine matildem gualeranno camerario

Expanded text:
tum in patria Andegavensi, quod sub jure Fossatensis monasterii tum in patria Andegavensi, quod sub jure Fossatensis monasterii antea per trecentos aut eo amplius annos exstiterat, de ejusdem monasterii jure auferret, et ordinato ibi abbate liberum esse constitueret. Quod et factum est Fossatensibus monachis jus suum reclamantibus, et multis qui concilio intererant, aliter sentientibus, cum viderent privilegium quo nitebantur Fossatenses monachi de manibus 68 eorum ab Andegavensibus fuisse ereptum, et in plures partes fuisse conscissum. Adhibitis ergo multorum intercessionibus supplicant praedicti monachi, ut eorum negotium a majestate vestra legitima discussione retractetur, et vel misericordia flectente, vel justitia dictante terminetur.cum domnus Bruno Signinus episcopus apostolica legatione fungeretur, Hugonem Album praesentiam ejus adiisse, et qualiter Pontius nepos Trecensis episcopi filiam suam nomine Mathildem Galeranno camerario
Abbreviated transcription (Latin):
ueri suꝑ pon̾e minime differatis. Ual. XL iiii.¬
mundi ꝓsꝑe nauigare. ⁊ pꝰ suꝑata naufragia natiem intu¬
to collocare. Qm̃ uidicia romane eccłe a neminie foris retͣe¬
tari posse eadem romana eccła docente didicimꝰ. si qui aliqñ se
p̃ gͣuatos ipsuis eccłe auctoritate conquerunt᷑. hoc eis consiliũ
damꝰ. ut ñ descendant in egyptũ ꝓpt̾ auxilium. s ab ipsa ad ipsã
confugiant. ⁊ ide expetant leuamen unde se conquerunt᷑ acce¬
pisse grauam̃.qr que aliqnͣdo corripit pat̾na sei̾utate. eadẽ fre¬
quent̾ colligit mat̾na pietate. Qd̃ id̾o p̃libauimꝰ beatitudini
ure. ut causam fossatensium monachoꝵ pacient̾ audiatis. et
qͣntum salua apłica reu̾entia fieri pot̾ auxietatem eoꝵ miscd̾it̃
releuetis. Conqueruntur en̾i se in concilio turonensi fuisse p̃¬
grauatos. qm̃ ad suggestionem comitis andegauensis dicunt
fuisse surreptũ dño pape urbano. ut monasteriũ sei maurisi¬

Expanded text:
neri superponere minime differatis. Valete. EPIneri superponere minime differatis. Valete. EPImundi prospere navigare, et post superata naufragia navem in tuto collocare. Quoniam judicia Romanae Ecclesiae a nemine foris retractari posse, eadem Romana Ecclesia docente didicimus , si qui aliquando se praegravatos ipsius Ecclesiae auctoritate conqueruntur, hoc eis consilium damus, ut non descendant in Aegyptum propter auxilium, sed ab ipsa ad ipsam confugiant, et inde expetant levamen, unde se conqueruntur accepisse gravamen, quia quae aliquando corripit paterna severitate, eadem frequenter colligit materna pietate. Quod ideo praelibavimus beatitudini vestrae, ut causam Fossatensium monachorum patienter audiatis, et quantum salva apostolica reverentia fieri potest, anxietatem eorum misericorditer relevetis. Conqueruntur enim se in concilio Turonensi fuisse praegravatos quoniam ad suggestionem comitis Andegavensis dicunt fuisse subreptum domno papae Urbano monasterium Sancti Mauri, si
Abbreviated transcription (Latin):
iam displiceat eis in cestum conuigiũ qd̾̃ ẽ int̾ constantiã
filiam p̃dicti regis ⁊ comitem trecassinum. fulti auctorita¬
te legum ⁊ ad uitorio bonoꝵ eupiunt huiꝰ coniugii mat᷑are
diuortiũ. Dum gͦ hec uoluntas ita recens ẽ. eoꝵ instinetu
moneo ⁊ rogo pat̾nitatem urãm. ut comonitorias litt̾as init
dñ suessionis. quatinꝰ a rege ipso audiant computationẽ
genealogie. qm ipse dicit sic̃ paratus ẽ iureiurando appro¬
bare.⁊ idoneis testib confiriare. Et qr hec geuealogia ab
auoruensib multociens ẽ uob̾ computata obnixe p̃cantur. ut
ep̃is adcuriam transmittatis. ⁊ rei u̾itatem litt̾arũ testimonio
manifestiorem faciatis. Nec eñi decens ẽ ut tante nobilitatis s
sanguis tam publico incestu diutus polluatur.⁊ ad similem
incestum ꝑpetͣndum ferali exemplo carnalium uoluntas ani¬
metur: Consulo itaq ut filius ⁊ familiaris. ut qui importune

Expanded text:
jam displiceat eis incestum conjugium, quod est inter Constantiam jam displiceat eis incestum conjugium, quod est inter Constantiam filiam praedicti regis et comitem Trecassinum, fulti, auctoritate legum et adjutorio bonorum, cupiunt hujus conjugii maturare divortium. Dum ergo haec voluntas itmoneo et rogo paternitatem vestram, ut commonitorias litteras mittomini Suessionis, quatenus a rege ipso audiant computationem genealogiae, quam ipse, sicut dicit, paratus est jurejurando approbare, et idoneis testibus confirmare. Et quia haec genealogia ab Arvernensibus multoties est vobis computata, obnixe precantur, ut ortitorem episcopis ad curiam transmittatis, et rei veritatem litterarum testimonio manifestiorem faciatis. Nec enim decens est ut tantae nobilitatis sanguis tam publico incestu  al. incesto diutius polluatur, et ad similem incestum perpetrandum ferali exemplo carnalium voluntas animetur. Consulo itaque ut filius et familiaris, ut qui importune
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ iuri diuortiũ ad ultera reuocetur. s ut pꝰ xp̃i consortium
ad ult̾a non uocetur. Idem suꝑ osee. Non ẽ eulpandꝰ osee ꝓpħa
si meretricem quã duxit conu̾terit ad pudicitiam. s potiꝰ
lauidandꝰ qd̃ ex mala bonam fecerit Non eñi qui bonus ꝑ¬
manet ipse polluit᷑ si societur malo. s qui malus ẽ in bonũ
u̾titur. si boni exempla soctetur. Ex quo intelligimꝰ ñ ꝓphe¬
tam ꝑdidisse pudicitiam fornicarie copulatũ. s formcariã
asiumpsisse pudicitiam qm antea ñ habebat Ex his gͥ et¬
similib sententiis colligere pot̾ ur̃a prudentia. int̾ p̾taxa¬
tas ꝑsonas uerũ fuisse conubiũ. ⁊ si uir alt̾am duxit. ułm
mulier alti nupserit: manifestũ ẽẽ adult̾ium. si uͦ ex con¬
sensu reconeiliati fuerint: nullum ẽe flagitiũ. Sal.¬
sategimꝰ eum rege francoꝵ ⁊ filio eiꝰ rege designato. ut

Expanded text:
post viri divortium adultera revocetur, non ut post Christi consortium post viri divortium adultera revocetur, non ut post Christi consortium adultera non si meretricem converterit ad pudicitiam, sed potius laudandus quod ex mala bonam fecerit. Non enim qui bonus permanet, ipse polluitur, si societur malo; sed qui malus est, in bonum vertitur, si boni exempla sectetur. Ex quo intelligimus non prophetam perdidisse pudicitiam fornicariae copulatum; sed fornicariam assumpsisse pudicitiam quam antea non habebat: praesera prudentia inter praetaxatas personas verum fuisse connubium, et si vir alteram duxerit, vel mulier alteri nupserit, manifestum esse adulterium; si vero ex consensu reconciliati fuerint, nullum esse flagitium. Valsategimus cum rege Francorum, et filio ejus rege designato, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cognita repudiũ ei mitt̾e. Item in libro nouellarũ: SSi quis di¬
uinis tactis scripturis uirau̾it mulieri se eam legittimã uxo¬
rem habit᷑um. ułsi in oratorio tale sacram̃tũ dederit: sit illa
legittima uixor. qm̃uis nulla dos. nulla sc̃ptura alia int̾posita¬
sit. Qd̃ si ꝓpt̾ patrata utrobiq ad ult̾ia d̾r eos ultra ñ posse con¬
uingi.: consulatur ieronimus ad oeceanũ seribens: Apd̾ nos qd̾
non licet feminis: eque ñ licet uiris. eadem seruitꝰ pari condi¬
tione censetur. Item. Indignantur mariti si audiant adulteros
uiros pendere similes adultis feminis penas. cũ tanto gͣuiꝰ eos
puniri oportuerit. qͣnto magis ad eos ꝑtinet ⁊ uirtute uincere
n exemplo regere feminas. Item. Non erit turpis neq difficilis
etiã pꝰ patrata atq purgata ad ult̾ia reconeilio conuigiũ. uͥi ꝑ
claues regni celoꝵ ñ dubitatur fieri remissio pecc̾oꝵ. non ut

Expanded text:
cognita repudium ei mittere. » Item in libris Novellarum : « Si quis, dicognita repudium ei mittere. » Item in libris Novellarum : « Si quis, divinis tactis Scripturis, juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scsit. » Quod si propter patrata utrobique adulteria dicitur eos ultra non posse conjungi, consulatur Hieronymus ad Oceanum scribens : « Apud nos qnon licet feminis, aeque non licet uiris et eadem seruitus pari condicione viros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. » Item : « Non erit turpis neque difficilis etiam post patrata atque purgata adulteria reconciliatio conjugum; ubi per claves regni coelorum non dubitatur fieri remissio peccatorum, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ea causa coniuncti st̃. ñ tam̃ uitauer̾t᷑ ut uł nolint sͥ nasci
filios. uł &̃ oꝑe aliquomalo agant ne nascantur: Ambrosius
ad uirginitatis exhortationem. Desponsata uiro. conuigis no¬
men accepit Cum eñi iniciatur conuigiũ: tẽ coniuigii nomen
assumitur. Non eñi defloracio uirginitatis faẽ coniugiũ: s
libro .ix.capło. uii. Conuiges uerius appellant᷑ apͥma despon¬
sacionis fide qmͣuis ad huc int̾ eos ignoret᷑ conuigalis contu¬
eoꝵ consensus quoꝵ de comunctionib agit᷑. Qui consensus si so
lus innuptiis forte defuerit: cet̾a omnia etiã cũ ipso coitu ce¬
lebrata frustrant᷑. ioħe crisostomo magno doctore testante
qui ait. matͥmoniũ ñ facit coitꝰ s uoluntas. Hinc ħ habet᷑
in libro constitutionũ: Si quis sine dotalib instrum̃tis affec¬
tione maritali uxorem duxerit: ñ audeat sine causa legibus

Expanded text:
non ea causa coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi nasci non ea causa coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi nasci filios uel etiam opere aliquo malo agant, ne nad virginitatis exhortationem: « Desponsata viro conmen accepit. Cum enim initiatur conjugium, 80 tunc conjugii nomen assumitur. Non enim defloratio virginitatis facit conjugium, sed libro IX, capitulo 7: « Conjuges verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur conjugalis concu consensus, quorum de conjunctionibus agitur. Qui consensus si in nuptiis solus forte defuerit, caetera omnia etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur, Joanne Chrysostomo magqui ait : « Matrimonium non facit coitus, sed voluntas. » Hinc etiam habetur in libro Constitutionum : « Si quis sine dotalibus instrumentis, affectione maritali uxorem duxerit, non audeat sine causa legibus
Abbreviated transcription (Latin):
De uiro illo qui priꝰ ꝑ concubinatum cuidam adhesit mulieri.
pea uͦ eum eadem muliere infirmitate correpta pactũ conui¬
gale dͥato anulo iniit. hoc respondemꝰ prudentie ur̃e.qr ex
inaiori parte conuigii sacram̃tum impleuit. qd̾ pꝰ ea nͥ ad ult̾iũ
int̾cessisset lege diuina ⁊ humana ꝓhibente solui ñ potuit. Unde
aug̾tinꝰ in libro de bono coniugali. Posse sane fieri nuptias ex
male conuinctis honesto pꝰ ea placito consequente manifestũ ẽ
Idem in eodem: Solet queri eum mascłs ⁊ femina nec ille marit᷑
nec illa uxor ałtius sibimet ñ filioꝵ ꝓ creandoꝵ. s ꝓ incontinen¬
tia solitis concubitꝰ causa copulantur. ea fide media ut nec ille
cum alt̾a. nec illa cũ alio id faciat. utrũ nuptie sint uocande. &
pot̾ quidẽ fortasse ñ absurde hoc appellari comibiũ. siusq ad
mortem alicuiꝰ coꝵ id uit̾ cos placuerit. ⁊ ꝓlis gen̾ationẽ quãuis

Expanded text:
De viro illo qui prius per concubinatum cuidam adhaesit mulieri, postea vero cum eadem muliere infirmitate correpta pactum conjugale dato annulo iniit , hoc respondemus prudentiae vestrae, quia ex majori parte conjugii sacramentum implevit, quod postea nisi adulterium intercessisset, lege divina et humana prohibente, solvi non potuit. Unde Augustinus in libro De bono conjugali: « Posse sane fieri nuptias ex male conjunctis, honesto postea 63 placito consequente, manifestum est. » Idem in eodem: « Solet quaeri cum masculus et femina, nec ille maritus, nec illa uxor alterius, sibimet non filiorum procreandorum, sed pro incontinentia solius concubitus causa copulantur, ea fide media ut nec ille cum altera, nec illa cum altero id faciat, utrum sint nuptiae vocandae? Et potest quidem fortasse non absurde hoc appellari connubium, si usque ad mortem alicuius eorum id inter eos placuerit et prolis generationem, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nondum ex comunicasse : seiatis nos ñ in obedient᷑ fecisse.
s rationabili ⁊ legittima causa distulisse. q pendente nego¬
cio qmlibet humilem ꝑsonam lege ꝓhibente ex cõmunica¬
re ñ audeo. nec apłicus cũ ad hanc ex c̃omunicationẽ nob̾
p̾sentib multis ꝑsuasionib urgeret᷑ alit̾ fieri noluit. qui
lictis siuis nos qui uicini eramus ad monuit. ut rei lutatem
inuestigaremꝰ.⁊ cognita ueritate ñ sententiam p̃cipita¬
remus. s sic̃ debet officism nr̃m seruato legum tramite
rebellium uiobedientiam ulciscerem᷑. Accusatores uͦ rotroci
ad audientiam uenire ⁊ iusticiam suam ꝓbare dissimulant.
aut cause diffidentes. aut p̾cipite sententiam a nob̾ extor¬
quere molientes. cum rotrocus ꝓmutat ad audientiam
uram uł nr̃am se uenturũ. ⁊ qd̾ lex ⁊ iusticia dictauerit
se facturũ. Nec ista dico tanqua uelim rotrocũ defendere.¬

Expanded text:
cum nondum excommunicasse, sciatis nos non inobedienter fecisse , cum nondum excommunicasse, sciatis nos non inobedienter fecisse , sed rationabili et legitima causa distulisse, quia pendente negotio quamlibet humilem personam, lege prohibente, excommunicare non audeo, nec apostolicus cum ad hanc excommunicationem nobis praesentibus multis persuasionibus urgeretur, aliter fieri voluit; qui litteris suis nos qui vicini eramus admonuit ut rei veritatem investigaremus, et cognita veritate non sententiam praecipitaremus, sed, sicut debet officium nostrum, servato legum tramite rebellium inobedientiam ulcisceremur. Accusatores vero Rotroci ad audientiam venire, et justitiam suam probare dissimulant, aut causae diffidentes, 72 aut praecipitem sententiam a nobis extorquere molientes, cum Rotrocus promittat ad audientiam vestram vel nostram se venturum, et quod lex et justitia dictaverit se facturum. Nec ista dico tanquam velim Rotrocum defendere,
Abbreviated transcription (Latin):
dio. pꝰ qm ei dictũ ẽ acta penitentia. dimissum ẽ tͥ pece̾m
tuum. bersabee uxorem urie retinuit in conuigiũ. S pos¬
tioꝵ diligentia exꝑta ꝓcliue ẽẽ humanim genus ad lap¬
sum. ⁊ qr in huiꝰmodi casib uni parc̾e nichil aliud ẽẽ qͣm o
multos in discrim ad ducere : seuerissime sanxit. ut nullũ
tale conuigiũ fieri int̾ huiꝰ modi ꝑsonas ꝑmitt̾etur. nͥ pͥus
uir ⁊ mulier innocentes ẽẽ ab ad ult̾io ⁊ homicidio distrie¬
ta ex aminatione ꝓbarentur. Nos uͦ qui mediei animarum
constituti sumꝰ. ⁊ saluti subditoꝵ ꝑuid̾e̾ debemꝰ. in nr̃a deli¬
b̾atione positũ habemꝰ. ut scd̾m ingruentes necessitates aut
rigorem teneamꝰ discipline. aut modationẽ indulgentie. qͣti¬
mis fortes indulgentia ñ emolliat. nec in firmos nimia seue¬
ritas frangat. MDe cet̾o si relatum fuerit ad uos nos rotro¬

Expanded text:
dio, postquam ei dictum est, acta poenitentia, dimissum est tibi peccatum dio, postquam ei dictum est, acta poenitentia, dimissum est tibi peccatum tuum, Bersabee uxorem Uriae retinuit in conjugium . Sed posteriorum diligentia experta proclive esse humanum genus ad lapsum, et quia in hujusmodi casibus uni parcere nihil aliud esset quam multos in discrimen adducere, severissime sanxit, ut nullum tale conjugium fieri inter hujusmodi personas permitteretur, nisi prius vir et mulier innocentes esse ab adulterio et homicidio districta examinatione probarentur. Nos vero qui medici animarum constituti sumus, et saluti subditorum providere debemus, in nostra deliberatione positum habemus, ut secundum ingruentes necessitates aut rigorem teneamus disciplinae, aut moderationem indulgentiae, quatenus fortes indulgentia non emolliat, nec infirmos nimia severitas frangat. De caetero si relatum fuerit ad vos nos Rotro
Abbreviated transcription (Latin):
dimus itaq peticioni nr̃e si necesse fuerit. quatinꝰ si fr̾ne inui¬
tati fueritis. p̃senciam ur̃am nob̃ exhibeatis. ⁊ quod faciendũ
erit nob̾cum faciatis. uał. Ut meluis eas intelligatis. exẽplar
litt̾arum apłicarum transmisi uobis Xb. ix.¬
diuine subiectionis obsequiũ. De parrochiano ur̃d qui
maritum cuiꝰdam mulieris int̾ fecit. ⁊ pꝰea uxorem int̾¬
fecti in uxorem duxit. hoc respondemꝰ excellentie u̾re. qui
si mulier conseientiam suam purgare pot̾ de morte mariti.
uir uͦ sic̃ dicitis purgare se pot̾ legittime qd̃ mulierem illã
uuente uiro ñ adulcerauit. nec spe huiꝰ coniuigii iurũ hu¬
uis mulieris int̾fecerit: scđ̾m legem nature ⁊ antiquũ con¬
nigii statum pot̾ ei indulgentia qm clauis apłica iuduis
aꝑit aꝑiri. udelicet ut cui uelint nubant in dño. Sic eñi
dauid de quo dr̃. nemo scĩor dauid patrato ad ult̾io ⁊ homici¬

Expanded text:
it, quatenus, si fraterne inviit, quatenus, si fraterne invitati fueritis, praesentiam vestram nobis exhibeatis, et quod faciendum erit nobiscum faciatis. Valete. Ut melius eas intelligatis exemplar litterarum apostolicarum transmisi vobis. debitae subjectionis obsequium. De parochiano vestro qui maritum cujusdam mulieris interfecit, et postea uxorem interfecti in uxorem duxit, hoc respondemus excellentiae vestrae quia, si mulier conscientiam suam purgare potest de morte mariti, vir vero, sicut dicitis, purgare se potest legitime quod mulierem illam, vivente viro, non adulteraverit, nec spe hujus conjugii virum hujus mulieris interfecerit, secundum legem naturae et antiquum conjugii statum, potest ei indulgentia quam clavis apostolica viduis aperit aperiri, videlicet ut cui velint nubant in Christo. Sic enim David, de quo dicitur, nemo sanctior David, patrato adulterio et homici
Abbreviated transcription (Latin):
Consulatur suꝑ hoc euangłm. consulant᷑ diume leges et
humane.si de re incontentione posita alit̾ aliqua lex fie¬
ri usserit. pꝰposita mea sententia libent̾ cedam aliene.
Nec alit̾ puto dõnum papam ui tellexisse ubi p̃cepit nos ꝑ
debito officii p̃dictis petitorib uisticiam fac̾e. Hoc tonitru
cirtũstrepente qmuis ñ eẽm dubiꝰ de Uitate. scͥpsi tam̃ dño
metropolitano ad que iam lit̾te apłice uen̾ant᷑. ut diligent̃
inspectis litt̾is apłicis. ⁊ intellecta rerum gestarũ ueritate
qͣm ei scripseram consiliũ mͥdaret. utrũ p̾dictũ rotrocũ de¬
bem sine audientia ex cõmunicare. an ad iudicium uocare:
Ipse uͦ nescio quo instinctu. quo intellectu reseripsit mͥ ut lit¬
teris apłicis obedirem  rotrocũ excõmunicarem. nec tam̃ de¬
t̾minauit uixta inquisitionẽ meam. utrũ hoc fac̾e deberem
ruri sententiam nr̃am si uista ẽ. aut remoueri si iusta ñ ẽ. Ad¬

Expanded text:
Consulatur super hoc Evangelium, consulantur leges divinae et Consulatur super hoc Evangelium, consulantur leges divinae et humanae, si de re in contentione posita aliter aliqua lex fieri jusserit, postposita mea sententia libenter cedam alienae. Nec aliter puto domnum papam intellexisse, ubi praecepit nos pro debito officii nostri praedictis petitoribus justitiam facere. Hoc tonitruo  al. tonitru circumstrepente, quamvis non essem dubius de veritate scripsi tamen metropolitano, ad quem jam litterae apostolicae venerant, ut diligenter inspectis litteris apostolicis, et intellecta rerum gestarum veritate, quam ei conscripseram, consilium mihi daret, utrum praedictum Rotrocum deberem sine audientia excommunicare, an ad judicium vocare. Ipse vero nescio quo instinctu, quo intellectu, rescripsit mihi ut litteris apostolicis obedirem, et Rotrocum excommunicarem. Nec tamen determinavit juxta inquisitionem meam, utrum hoc facere deberem niri sententiam nostram, si justa est, aut remo
Abbreviated transcription (Latin):
nĩt que sui iuris ⁊ sue tuitionis ẽe defendit. uice comes uͦcar¬
sio tensis ⁊ iuo curueuille dñs ad iussuũ ꝑtin̾e contendit. s¬
suggestum ẽ dño pape sic̃̾ forsitan audistis a hugone triceco.¬
mnite eerosolimam tendente. quatinꝰ suꝑ hac in iuria iustiẽi¬
a in fac̾et. ⁊ rem ierosolimitani scd̾m sua statuta defenderet.
S ai rei uutatem papa ignorans. seͥpsit nob̾ quattuor. senonẽ
fua ehiepoe aruotensi parisiensi. aurelianensi ep̃is. quati¬
nus ꝓ debito offiei nr̃i iusticiam faciam̃. tam defundi in ua¬
sione. qm de iuonis captione: Acceptis gͥ litt̾is istis importu¬
ne exigunt ame Giuido fr̃narũ rerum custos ⁊ dñs curue uille.
cem. cũ ip̃se rocrocꝰ paratũ se dicat. ut ad audientiã dõni me
Ego itaq seruato legum tramite nolo quẽquã more sicari¬
orũ sine audientia punire. nolo sathane tradere.donec uł
audientiam subt̾fugiat. uł iudiciũ contumacit̾ respuat:

Expanded text:
nostrae, quem sui juris et suae tuitionis esse defendit , vicecomes vero Carnotensis, et Ivo Curvaevillae dominus ad jus suum pertinere contendit, suggestum est domno papae, sicut forsitan audistis ab Hugone vicecomite Hierosolymum tendente, quatenus super hac injuria justitiam faceret, et rem Hierosolymitani secundum sua statuta defenderet . Cujus rei veritatem papa ignorans scripsit nobis quatuor, Senonensi archiepiscopo, Carnotensi, Parisiensi, Aurelianensi episcopis, quatenus pro debito officii nostri justitiam faciamus tam de fundi invasione quam de Ivonis captione. Acceptis igitur litteris istis importune exigunt a me Guido fraternarum rerum custos, et dominus Curvaevillae cem, cum ipse Rotrocus paratum se dicat, ut ad audientiam domni metEgo itaque servato legum tramite, nolo quemquam more sicariorum sine audientia punire, nolo Satanae tradere, donec vel audientiam subterfugiat, vel judicium contumaciter respuat.
Abbreviated transcription (Latin):
mes rotrocꝰ adu̾sum se guerram fac̾e. ⁊ alt̾ alt̾ius bona di¬
riꝑe. Et sic̃ uarius euentus ẽ belli. quadam die cũ p̃dictꝰ
luo ꝓced̾et armata manu ad nescio que negocia sua agen¬
da. c̃aptus ẽ amilitib rotroei ⁊ in carceratꝰ: Precipit᷑ itaq
uob̾ ⁊ nob̾ ex clamore hugonis uicecomitis ab apłica sede.
ut ꝓ debito officii nr̃i guidoni fr̃narũ rerum custodi. ⁊
iuoni capto iusticiam faciamꝰ. ꝑlectis gͦ lict̾is apłicis diligẽ¬
ter notate u̾ba.⁊ scd̾m ordinem rei geste ⁊ denorem lict̾arũ
apłicarũ ꝓuidete uob̃. quo ordine causa sit agenda. utrum

Expanded text:
comes Rotrocus adversum se guerram facere , et alter alterius bona dicomes Rotrocus adversum se guerram facere , et alter alterius bona diripere. Et sicut varius est eventus belli, quadam die, cum praedictus Ivo procederet armata manu ad nescio quae negotia sua agenda, captus est a militibus Rotroci, et incarceratus. Praecipitur itaque vobis et nobis ex clamore Hugonis vicecomitis ab apostolica sede, ut pro debito officii nostri, Guidoni fraternarum rerum custodi et Ivoni capto justitiam faciamus. Perlectis ergo litteris apostolicis, diligenter notate verba, et secundum ordinem rei gestae et tenorem litterarum apostolicarum providete vobis quo ordine causa sit agenda, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ue uille: clamorem fecer̃t in aurib eccłe ut iusticia ei
fieret que debebatur irosolimitanis ⁊ paci Constitu¬
tus ẽ dies utriq parti ad agendam causam. Cum con¬
uenissent: obiectum ẽ auicecomite comit retroco. qd̃
in iust ⁊ contra pacem edificaret mimitionẽ in fundo
tuitionis sue Quo audito: responsum ẽ. ꝓ rotroco. qd
fundus minime ꝑtineret ad tuitionẽ uice comitis. s potius
ad tuitionem rotroci comitis Que altercatio cũ aliqnͣdiu
durasset: p̾cepimꝰ uidiciũ fieri. iudicatũq ẽ qr hee cau¬
sa sine monomachia t̾minari ñ pot̾at. ⁊ uidicium sangͥ¬
ta tenebant. Sic̃ uidicatũ ẽ uener̾t utriq ineuriam comi¬
tisse. ⁊ actionib utr̃iq uentilatis. nescio quib de causis
uicecomes a causa cecidit. Postea ceper̾t Iuo dñs curueuille
qui hoc beneficiũ se asserebat habere a uice comite ⁊ co

Expanded text:
vaevillae, clamorem fecerunt in auribus Ecclesiae, ut justitia eis vaevillae, clamorem fecerunt in auribus Ecclesiae, ut justitia eis fieret, quae debebatur Hierosolymitanis et paci . Constitutus est dies utrique parti ad agendam causam. Cum convenissent, objectum est a vicecomite comiti Rotroco quod injuste et contra pacem aedificaret munitionem in fundo tuitionis suae. Quo audito responsum est pro Rotroco quod fundus minime pertineret ad tuitionem vicecomitis, sed potius ad tuitionem Rotroci comitis. Quae altercatio cum aliquandiu durasset; praecipimus judicium fieri; judicatumque est quia haec causa sine monomachia terminari non poterat, et judicium sanguta tenebant. Sicut judicatum erat, venerunt utrique in curiam comitissae, et actionibus utrinque ventilatis nescio quibus de causis vicecomes a causa cecidit. Postea coeperunt Ivo dominus Curvaevillae, qui hoc beneficium se asserebat habere a vicecomite, et 71
Abbreviated transcription (Latin):
dam negociis aliqua dubia uł difficilia occurr̃t: debe¬
Qua ꝓpt̾ seriem cuiꝰdam cause que p̾t̾ita que p̾t̾ita estate
apd̾ nos emersit. ⁊ ad huc emersit serpit. congriũ duxi
płicis terminanda committitur. ut uet uob̾ ⁊ nob̾ cui
scd̾o loco comimutitur bene ꝓuideatis. quatinꝰ nec obe¬
dientiam apłicam contemnamꝰ. nec aliquẽ in uiste p̾¬
grauenius. E rat enim quidam fundus in parrochian
nr̃a cuiꝰ partem habebat quidam miles. ⁊ in ea domũ
suam separatim. ⁊ alius aliam. ⁊ in ea domũ suam si¬
milit̾ separatini Pro huiꝰ fundi tuitione. utriq serui¬
ebant uicecomiti carnotensi. Hane uͦ tuitionẽ cũ ser¬
uitio dedit uice comes ciudam militi suo in beneficium
dño uidelicet curueuille. Post non multũ tẽporis einit
comes rotrocus partem illuis fundi que alodium erat.
comportauit ibi aggerem fecit munitionem. Qd̾ autli¬
ens uicecomes qr iam ierosolimam iturus erat ⁊ dñs eur¬

Expanded text:
sdam negotiis aliqua dubia vel difficilia occurrunt , debere, seriem cujusdam causae quae praeterita aestate apud nos emersit, et adhuc serpit, congruum duxi ittitur, ut et vobis, et nobis, cui secundo loco committitur, bene provideatis, quatenus nec obedientiam apostolicam contemnamus, nec aliquem injuste praegravemus. Erat enim quidam fundus in parochia nostra, cujus partem habebat quidam miles, et in ea domum suam separatim, et alius aliam, et in ea domum suam similiter separatim, pro hujus fundi tuitione, utrique serviebant vicecomiti Carnotensi. Hanc vero tuitionem cum servitio dedit vicecomes cuidam militi suo in beneficium, domino videlicet Curvaevillae, post non multum temporis emit comes Rotrocus partem illius fundi quae allodium erat, comportavit ibi aggerem, et fecit munitionem. Quod audiens vicecomes quia Hierusalem iturus erat, et dominus Cur
Abbreviated transcription (Latin):
Qui int̾ cet̾i retulit nob̾. qd̾ ifiliam suam ciudam parrochi
ano uño de municipio qd̾ pontiacũ dr conuigali fed̾e tradid̾it.¬
⁊ eam ille se ducturũ in uxorẽ tp̃r sͥ constituto absolutẽ ui¬
tauerit. Nunc uͦ aliam dux̃ uxorem contra pactũ conuigale.
qd̾ legittime cum alia muliere pͥus inierat. Legittima eñi
sunt fed̾a nuptiarũ. int̾ eas ꝑsonas quarũ nuptie int̾dicte
ñst̃: eum familia familias a uoluntate patͥs ñ dissentit.
oe feda solui ⁊ diuine leges ꝓhibent ⁊ humane. ⁊ si miilier

Expanded text:
Qui inter caetera retulit nobis quod filiam suam cuidam ae municipio quod Pontiacum dicitur, conjugali foedere tradidit, et ille eam se ducturum in uxorem tempore sibi constituto absolute juraverit. Nunc vero aliam duxit uxorem contra pactum conjugale, quod legitime cum alia muliere prius inierat. Legitima enim sunt foedera nuptiarum inter eas personas quarum nuptiae interdictae non sunt, cum filia familias a voluntate patris non dissentit. Haec foedera solvi et divi
Abbreviated transcription (Latin):
doletis ⁊ ad subueniendum manũ qnͣtum potestis excenditis
Qd̃ si alii confr̃s nr̃i similit fac̾ent: ñt in tantũ porte inferi
preualerent. Xxx
bedientie. felicitatem utriꝰq uite Cum nuꝑ de ampu¬
tandis prauis eccłe consuetudinib quedam mandata uł int̾¬
dicta ur̃e pat̾nitatis accepissem: ⁊ fr̃ib m cõmissis denunei¬
barent. s ꝙ̾. quibdam ad ditis que ad honestatem uł lib̾tatẽ
eccłe ꝓdẽẽ uidebantur uire uirando firmarent. Et qr qͥb dã
qui sũa quert quoꝵ fame uł cõmodis hec ⁊ similia obuiare¬
uidentur: aliqͥntisꝑ displicent. ut ꝑ suecedentia tẽpora in con¬
uulsa maneant sub elaui petri. ita ea obseruari ꝑ mediocͥta¬
tis nr̃e int̾cessionem postulant. ut nulli minori elaui ea ul
duos ex nr̃oꝵ collegio fr̃s. qui aurib pat̾nitatis ur̃e rei or¬
dinem ⁊ causam aꝑiant. ut cum intellexeritis ꝓ qͣnta lib̾ta¬

Expanded text:
doletis, et ad subveniendum, manum, quantum potestis, extenditis. doletis, et ad subveniendum, manum, quantum potestis, extenditis. Quod si alii confratres nostri similiter facerent, non in tantum portae inferi praevalerent . bedientiae felicitatem utriusque vitae. Cum nuper de amputandis pravis Ecclesiae consuetudinibus quaedam mandata , vel interdicta vestrae paternitatis accepissem, et fratribus mihi commissis denuntibarent, sed etiam quibusdam additis quae ad honestatem vel libertatem Ecclesiae prodesse videbantur, jurejurando firmarent. Et quia quibusdam qui sua quaerunt, quorum famae vel commodis haec et similia obviarevidentur, aliquantisper displicent, ut per succedentia tempora inconvulsa maneant sub clavi Petri, ita ea observari per mediocritatis nostrae intercessionem postulant, ut nulli minori clavi ea ultduos ex nostrorum collegio fratres, qui auribus paternitatis vestrae rei ordinem et causam aperiant, ut cum intellexeritis pro quanta liberta
Abbreviated transcription (Latin):
tionem.qm ꝓ eiꝰ optabili dilectione gͣtanter occurreremꝰ. &̾ si ad
remota locahac de causa inuitaremur. S que diffucultates. qͦ
ꝑicła uias nr̃as sepiant ñ minus nouit ur̃a pat̾nitas. qͣm nr̃a
paruitas. Unde si tanta instantia huic conseerationi int̾ ẽe
nos uultis: aut locum ad quẽ secure uenire possimꝰ eligite.
aut conductui nob securũ ꝑcurate. Alioqͥn pat̾na discretione
data ueniam manifesta ꝑicła metuenti. qmͣ daretis ead̾e ꝑicła
ñ sine ur̃e fame iac̾tura subeunti. Qd̾ si regius metus uł alioꝵ
qui ad u̾su̾ nos in iuste seiuunt abẽe coeg̾it: consecrationẽ qͣm
uoce ⁊ manib facietis corporalit̾ p̃sentes. consirmabimꝰ littͥis
⁊ corde corporalit̾ absentes. Omnib eñi cessantib aliis causi
uehem̃t̾ doleo. qd̾ ñ mereor ur̃o colloquio confoueri. ur̃a con¬
solatione releuari. Gr̃as tam̃ quas possum refero excellentie

Expanded text:
tione quam pro ejus optabili dilectione, gratanter occurreremus, etiamsi ad tione quam pro ejus optabili dilectione, gratanter occurreremus, etiamsi ad remota loca hac de causa invitaremur. Sed quae difficultates, quae pericula vias nostras sepiant, non minus novit vestra paternitas quam nostra parvitas. Unde, si tanta instantia huic consecrationi interesse nos vultis, aut locam ad quem secure venire possimus eligite, aut conductum nobis securum procurate. Alioquin paterna discretione date veniam manifesta pericula metuenti, quam daretis eadem pericula non sine vestrae famae jactura subeunti. Quod si regius metus, vel aliorum qui adversum nos injuste saeviunt, abesse coegerit, consecrationem quam voce et manibus facietis corporaliter praesentes, confirmabimus litteris et corde corporaliter absentes. Omnibus enim aliis cessantibus causis vehementer doleo, quod non mereor vestro colloquio confoveri, vestra consolatione relevari. Gratias tamen quas possum refero excellentiae