comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnes fatigati a uino: Enrtq iudith sola ix cu¬
biculo: porrobolo fernis iacebat in lecto ru¬
mia ebrietate sopitus: Dixitq iudith puel¬
laesuae ut fitiret foras ante cubiculum et
obseruar& : stetitq: uidith ante lectum ortens
cum lacrimis et labiorum motu insilentio di¬
cens: Confirma mednẽ dr̃ isrł et respice
in hacora adopeno manuum mearũ ut sicut
ꝓmisisti bierus clem ciuitatem tucc̃erigas
Et hoc quod credens ꝑte possefieri cogitaui:
ꝑficiam: &cum dixis set accessit ad columnã
quaeert ad caput lectul eius et pugionẽ esꝰ
qui mealigatus pendebat ex soluit : Cumq eua¬
ginas secillud a dp̃hendit comam capiti s eiꝰ et ait
inceruicem eius : Et cobscidit caput eius: et cbstu¬
lit conopeum eius a columnis: et euoluit corpus
eiꝰ truncumꝰ. et post pusillum exiuit ettrrcdi¬
dit caput bolo fernis concillaesuae : etius sit ut
mitter& illud in peram suam: et exierunt duae

Expanded text:
omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cuomnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith ante lectum orans cum lacrimis et labiorum motu in silentio dicens confirma me Domine Deus Israhel et respice in hac hora ad opera manuum mearum ut sicut promisisti Hierusalem civitatem tuam erigas et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam capitis eius et ait in cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae
Abbreviated transcription (Latin):
manducet cumeo et bibat uinum in io cundita¬
te: Cuiudithrespondit: Quae ego sum ut con¬
tudicam domino meo : omne quoderit aente
oculoseius bonum et optimum faciam: qui¬
quid autem illiplacuerit hoc mibierit optimũ
omnibus dieb: uitȩ meȩ: Et surrexit et osha¬
uit seuestimentosuo: Et ingressa stetit ante
faciem eius: corcatem bolo fernis concus sumẽ :
enat enim cerdens in concupiscentia eius : & di¬
xit adetim holo fernis. bibenuno et ac cumbe
in iocunditate : qnm̃ gractiã inuenisti conmine :¬
et dixit iudi thbibam domine: qnm̃ magnificata ẽ
anima mea hodie pomnibus diebus meis : Et acce¬
pit et manducauit et bibit coram ipso ea quae
parauerat illiancilla eius: Et iocundus fac¬
tus ẽ holo fernis ad illam: bibitq uinum mul
tumnimis: quantum num quam biberat in ui¬
ta sua. Vt autem sero factum ẽ festinaue¬
runt seruuillus cedospitia sua: & conclusit
bagio hostia cubiculi et abiit. Eyent autẽ

Expanded text:
manducet cum eo et bibat vinum in iucunditamanducet cum eo et bibat vinum in iucunditate cui Iudith respondit quae ego sum ut contradicam domino meo omne quod erit ante oculos eius bonum et optimum faciam quicquid autem illi placuerit hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae et surrexit et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit ante faciem eius cor autem Holofernis concussum est erat enim ardens in concupiscentia eius et dixit ad eam Holofernis bibe nunc et accumbe in iucunditate quoniam gratiam invenisti coram me et dixit Iudith bibam domine quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis et accepit et manducavit et bibit coram ipso ea quae paraverat illi ancilla eius et iucundus factus est Holofernis ad illam bibitque vinum nimis multum quantum numquam biberat in vita sua ut autem sero factum est festinaverunt servi illius ad hospitia sua et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem
Abbreviated transcription (Latin):
in tabernaculum quo p̃ceperatꝰ. Et petiit dũ
introiret ut da retur ei copia noc te etante
lucẽ egrediendiforas ad orationem et dep̃¬
candi dnm̃ : et p̃cepit cubi cularus suis ut si¬
cut placeret illi exiret et introiret ad ado¬
randum dm̃ suum pertriduum. Et exiebat
noctibus inuallem bethuliae : et baptitabat
se in fonte aquae : Et ut ascendebat orabat
dnm̃ dm̃ isrł : ut dirigeretiuam eius adlibe¬
rationem populi suiꝰ et in troiens mundama¬
nebat in taberna culo usquedũ acciperet es¬
camsua maduesperũ : Et factum ẽ quarto
dieholo fernis fecit caenam seruis suis: Et
dixit adbagao eunuchum : Vade et suadehe¬
braeamillam : ut sponte consentiat habitare
mecum: fedum ẽ enim apudasniri ossi femi¬
ta in ridecit uirum agendo ut in munis trensent¬
abeo : Tunc introiuit bagao cediudith. et dix̃.
Non uereatur bona puella introire ad domi¬
num meũ ut honorificetur ante faciem eius: et

Expanded text:
in tabernaculum, quod praeceperat. Et petiit dum in tabernaculum, quod praeceperat. Et petiit dum introiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem, et deprecandi Dominum. Et praecepit cubiculariis suis, ut sicut placeret illi, exiret et introiret ad adorandum Deum suum, per triduum: et exibat noctibus in vallem Bethuliae, et baptizabat se in fonte aquae. Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Israel, ut dirigeret viam ejus ad liberationem populi sui. Et introiens, munda manebat in tabernaculo, usque dum acciperet escam suam in vespere. Et factum est, in quarto die Holofernes fecit coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum suum: Vade, et suade Hebraeam illam, ut sponte consentiat habitare mecum. Foedum est enim apud Assyrios, si femina irrideat virum, agendo ut immunis ab eo transeat. Tunc introivit Vagao ad Judith, et dixit: Non vereatur bona puella introire ad dominum meum, ut honorificetur ante fac
Abbreviated transcription (Latin):
ad alterutrũ : Non est talis mulier suꝑ terram
in as pectu in pulchritudine in sensũ uerborũ¬
.XII. et dixit ad illam holo fernis: benefecit ds̃ quimi¬
sitte ante populũ ut desillum tuin manibus nr̃ĩs:
et qnm̃bona ẽ promissio tua : si fecerit mibi hoc
dr̃tuus erit et meus ds̃ et tuindomo nabuchodo¬
nosor magnaeris : Et nomentuum nominabit᷑
in uniuersa terra. Tunc ius sit eam introire
ubi repositierant thesaurieius et iussit illic ma¬
nere illam: Et constituit quidda retur de con¬
uiuio suo : Cuires pondit iudith et dixit: Nunc
non potero manducare exhis quaemihi p̃cipisti
tribus ueni at superme offensio: Exhis autẽ
qua emihi detulimanducabo: Cui holo fernis ait:
si defecerint tibi ista quae tecum detulisti : quid
faciemus tibi : Et dixit iudith: Viuitanimatia
dominem eus : qnm̃ non expendet omnia haec
ancillictua donec faciat dr̃ in manumea haec
quae cogitaui : Et induxerunt illam seruieus

Expanded text:
ad alterum non est talis mulier super terram ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussiubi repositi erant thesauri ejus, et jussit illic manere eam, et constituit quid daretur illi de convivio suo. Cui respondit Judith, et dixit: Nunc non potero manducare ex his quae mihi praecipis tribui, ne veniat super me offensio: ex his autem, quae mihi detuli, manducabo. Cui Holophernes ait: Si defecerint tibi ista, quae tecum detulisti, quid faciemus tibi? Et dixit Judith: Vivit anima tua, domine meus, quoniam non expendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. Et induxerunt illam servi ejus
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ eorũbibunt : et scã dñi suiquae prae¬
cepit ds̃ ñ contingi in frumento uino etoleo
haec cogitauerunt inpendere : et uolunt
consumere quace nec manibus deberent contingere:
Ergo qniñ haec faciunt cestumẽ quod inperdi¬
tionẽ dibuntur: quode go ancillatua cognos¬
cens fugi cebillis : et misit medñs haec ipsa nuntia¬
retibi Ego enim ancillatua dnm̃ colo etiam Nunc
apudte : Et exiet concillatua et orabo dm̃ et dic&
mihi quando eis reddat peccatum suum et ueni¬
es nuntiabotibi : It autego adducamte permediã
hieru scdẽ & habebis omnẽ populum isrł sicut
oues quibi nonẽ pastor et nonla trabit c̃ontra
te canis : qnm̃ haec mihi dicta sunt perpro uidea¬
tiam dt̃ et qnm̃ iratus ẽ illis ds̃ hȩc ipsa missa sũ
uuntia re tibi : Placuerunt autẽ omnia uerba
haec coram holo ferne et coram pueris eius : et¬
mirab&tur ad sapientiam eius et dicebant alter

Expanded text:
guinem eorum bibant; et sancta Domini sui, quae praeguinem eorum bibant; et sancta Domini sui, quae praecepit Deus non contingi, in frumento, vino et oleo, haec cogitaverunt inpendere, et volunt consummere quae nec manibus deberent contingere. Ergo quoniam haec faciunt, certum est quod in perditionem dabuntur. Quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis, et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi ego enim ancilla tua Deum colo etiam nunc apud te et exiet ancilla tua et orabo Deum et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum et veniens nuntiabo tibi ita ut ego adducam te per mediam Hierusalem et habebis omnem populum Israhel sicut oves quibus non est pastor et non latrabit vel unus contra te quoniam haec mihi dicta sunt per providentiam Dei et quoniam iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius etmirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter
Abbreviated transcription (Latin):
ris uerba ancillaetuae. perfectamrem fa¬
ciet dñs tecum : Viuit enim nabuchodo no¬
sorrexterrae : et uiuit uirtus eius quae
ẽ inte ad correctionem omniũ animarũ
errantium : qnm̃ non solum homines serui¬
ynt illiperte sed etbestiae agri ob tempe¬
rant illi : Nuntiatur enim industria ani¬
mitui uni uersis gentib: et indicatũ ẽ om¬
ni saeculo qnm̃ tusolus bonus et potens es in
omni regno eius: et disciplinatua omnibus
prouincus p̃dicatur. Nec hoclatet quod lo¬
cutus ẽ achior : Nec illudignoratur quoder
ius seris euenire : Constat enĩ dnm̃ nrm̃ sic
peccatis offensũ ut manda uerit perpro¬
phetas suos ad populũ quod tradat eũ propeo¬
catissuis : Et qnm̃ sciunt se offendis sedm̃ suũ
filius rł tremortuus suꝑ ipsos ẽ : in suꝑetiã
fames inua sit eos. et ab ariditate a quae iã
intermortuos computantur: Demiq hoc
ordinant ut interficint pecora sua et san¬

Expanded text:
ris verba ancillae tuae, perfectam rem faris verba ancillae tuae, perfectam rem faciet Dominus tecum. Vivit enim Nabuchodonosor rex terrae, et Vivit virtus ejus, quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium: quoniam non solum homines serviunt illi per te, sed et bestiae agri obtemperant illi. Nuntiatur enim animi tui industria universis gentibus, et indicatum est omni saeculo, quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno ejus, et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur. Nec hoc latet, quod locutus est Achior; nec illud ignoratur, quod ei jusseris evenire. Constat enim, Deum nostrum sic peccatis offensum, ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eum pro peccatis suis. Et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel, tremor tuus super ipsos est. Insuper etiam fames invasit eos, et ab ariditate aquae iam inter mortuos computantur. 2 Denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et san
Abbreviated transcription (Latin):
deeius: Dixeruntq: illcm ad tabernaculũ
holo fernis nuntiantes eam: Cumq intites¬
set cante faciem eius . statim captus ẽ in suis
oculis holofernis: Dixeruntq adeum sa¬
tellites eius: quis contempnit populum hebrae¬
orum quitam decoras mulieres habent ut
non prohis merito pugnare contraeos de¬
beamus : Videns itaq holo fernem uidith¬
seden tem in conopeo quod erat expurpu¬
ra et auro et smaragdo et lapidibus prae¬
ciosis in textũ. Et cum in faciem eius in¬
tendisset : adorauit eum prosternensse
suꝑ terram : Et leuauerunt eam seruiho
fernis Dixit ei: aequo animo esto et noli
pauere incordetuo: qnm̃ egonum quam
nocuiuirum qui uoluit seruire nabucho¬
donosor regi: Populus autẽ tuus si non
contempsis set me non al leuassem
lanceamm eã superillũ : Nunc autẽ dic mi¬
hi qua ex causa reces sisti ab illis et placuit
tibi ut uenises adnos: Et dixitilli iuditb:
sum e uerba ancillȩ tuae : qnm̃ sisecutus fue¬

Expanded text:
de ejus. Duxeruntque illam ad tabernaculum de ejus. Duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis, annuntiantes eam. Cumque intrasset ante faciem ejus, statim captus est in suis oculis Holofernes. Dixeruntque ad eum satellites ejus: Quis contemnat populum Hebraeorum, qui tam decoras mulieres habet, ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus? Videns itaque Judith Holofernem sedentem in conopeo, quod erat ex purpura, et auro, et smaragdo, et lapidibus pretiosis intextum: et cum in faciem ejus intendisset, adoravit eum, prosternens se super terram. Et elevaverunt eam servi Ho. Tunc Holofernes dixit ei: Aequo animo esto, et noli pavere in corde tuo; quoniam ego numquam nocui viro, qui voluit servire Nabuchodonosor regi. Populus autem tuus, si non contempsisset me, non levassem lanceam meam super eum. Nunc autem dic mihi, qua ex causa recessisti ab illis, et placuit tibi ut venires ad nos? Et dixit illi Judith: Sume verba ancillae tuae, quoniam si secutus fue
Abbreviated transcription (Latin):
Iudithuero orans dnm̃ transiuit portas ipsa
et abraeius: factũ ẽ autem cũ descenderet
montem circa ortũ diei : Occurrerunt eiex¬
ploratores assrriorũ et tenuerunt eam di¬
centes : unde uenis aut quouadis : Quaeres¬
pondit filia sum hebraeorũ ideo egofugia fa¬
cie eorum : qnm̃ futurũ agnoui quoddentur
uobis indep̃dationem proeo quod contemp¬
nentes uos noluerunultra deres eipsos ut
inuengrent miseri cordiã in conspectu ur̃o:
hacdecausa cogitauimecum dicens: uadam
ad faciem principis holofernis ut indicem
illi secreta illorũ et ostendamilliquo aditu
possit obtinere eos. ita ut noncadat unus uir
de exercitueius : Et cũ audis sent uiru lli
uerba eius considerabant faciem eius : et erat
Conserucsti cenim aitucm eo quod repperisti
consilium ut descenderes addominum nostrũ
hoc autem scias qnm̃ cumsteteris in conspec¬
tueius benetibi faciet eteris gnatissima incor¬

Expanded text:
Judith vero orans Dominum, transivit per portas et ipsa Judith vero orans Dominum, transivit per portas et ipsa et abra ejus. Factum est autem, cum descenderet montem, circa ortum diei, occurrerunt ei exploratores Assyriorum, et tenuerunt eam, dicentes: Unde venis? aut quo vadis? Quae respondit: Filia sum Hebraeorum, ideo ego fugi a facie eorum, quoniam futurum agnovi, quod dentur vobis in depraedationem, pro eo quod contemnentes vos, noluerunt ultro tradere seipsos, ut invenirent misericordiam in conspectu vestro. Hac de causa cogitavi mecum dicens: Vadam ad faciem principis Holofernis, ut indicem illi secreta illorum, et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos, ita ut non cadat vir unus de exercitu ejus. Et cum audissent viri illi verba ejus, considerabant faciem ejus, et erat Conservasti animam tuam, eo quod tale reperisti consilium, ut descenderes ad dominum nostrum. Hoc autem scias, quoniam cum steteris in conspectu ejus, bene tibi faciet, et eris gratissima in cor
Abbreviated transcription (Latin):
dalia pedibus suis : Ad sumpsitq: dextralio¬
la et lilia et in aures et anulos: et omnibus or¬
namentis suis ornauitse: Cuietiam dñs contu¬
lit spendorem : qnm̃ omnis ista conpositionon
exlibidine sed exuirtute pendebat. Etideo
dñs banc in illam pulchritudinem ampliauit:
ut in comparabili decoreomnium oculis ap¬
pareret : in posuit itaque abraesuae ascopã
uini etuas olei et polenta etlã pates et panes
et caseũ et profecta est : Cum que uenis set
ad portam ciuitatis inuenerunt expectan¬
tem oziam et praes brteros ciuitatis: qui
cũ uidissent eam stupentes mirati sunt ni¬
mis pulchritudinem eius: Nihilta menin¬
terro gantes eam dimis erunt transi redi¬
centes : Ds̃ patrũ nrorum dettibi gratiam:
et omne consiliũ tuicordis sua uir tute corro¬
boret et glorietur suꝑ tehierus alẽ et sit no¬
mentuũ innumero scorũ nistͦrum: Et dixe¬
runt hiqui illic erant omnes unauocefiatfiat:

Expanded text:
dalia pedibus suis adsumpsitque dextraliodalia pedibus suis adsumpsitque dextraliola et lilia et inaures et anulos et omnibus ornamentis suis ornavit se cui etiam Dominus contulit splendorem quoniam omnis ista conpositio non ex libidine sed ex virtute pendebat et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit ut inconparabili decore omnium oculis appareret inposuit itaque abrae suae ascopam vini et vas olei et pulenta et palatas et panes et caseum ad portam civitatis, invenerunt exspectantem Oziam et presbyteros civitatis. Qui cum vidissent eam, stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem ejus. Nihil tamen interrogantes eam, dimiserunt transire, dicentes: Deus patrum nostrorum det tibi gratiam, et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret, ut glorietur super te Jerusalem, et sit nomen tuum in numero sanctorum et justorum. Et dixerunt hi qui illic erant omnes una voce: Fiat, fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
illum: Erit enim memoria lenominis tui
cum manus feminae decerit eum: Non
enim in multitudine ẽ uirtus tua dñe
neque in aequorum uiribus uoluntastua
nec superbi ab initio placuerunt tibi:
sed humilium et mansuetorum tibi sem
perplacuit de praecatio ds̃ caelorum
creator aquarum et dñs totius creaturae
exaudimemiseram de praecantem : et de¬
tua misericordia praesumentem : Memea¬
to dnẽ testamentitui: et uerbum in ore meo:
et incorde meo consilium corrobora ut domus
tua intua scĩ ficatione permaneat : et omnes
gentes cognoscant quiatues ds̃ et preteste
clamare ad dnm̃ surrexit deloco in quo iacue¬
raet prostrata dño: uocauitq: abram suam et
descendens indomumsuam abstulit a secilici¬
um et exuit seuestimento uiduitatis suae
etlauit corpus suum: et unxit semrrro opti¬
mo et discriminauit crinemcapitis sui: et in¬
posuit mitram super caput suum et induit
seuestimentis iocundatatis suae : induitq san¬

Expanded text:
illum. Erit enim hoc memoriale nominis tui, illum. Erit enim hoc memoriale nominis tui, cum manus feminae dejecerit eum. Non enim in multitudine est virtus tua, Domine, neque in equorum viribus voluntas tua est, nec superbi ab initio placuerunt tibi: sed humilium et mansuetorum semper tibi placuit deprecatio. Deus coelorum, creator aquarum, et Dominus totius creaturae, exaudi me miseram deprecantem, et detua misericordia praesumentem. Memento, Domine, testamenti tui, et da verbum in ore meo, et in corde meo consilium corrobora, ut domus tua in sanctificatione tua permaneat: et omnes gentes agnoscant, quia tu es Deus, et non est clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in domum suam abstulit a se cilicium et exuit se vestimentis viduitatis suae et lavit corpus suum et unxit se myrro optimo et discriminavit crinem capitis sui et inposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis iucunditatis suae induitque san
Abbreviated transcription (Latin):
postseruos tuos armaticurrebant confiden¬
tes in quadrigis et in aequitatu suo et in mul¬
titu dinebellatorum: sed aspexisti super
castraeorum : et tenebrȩ fatigauerunt eos::
tenuit pedes eorum abrssus: et a qua eo peru¬
erunt eos sic fiant et istidñe qui confidunt
in multitudinesua et in curribus suis. et in con
tis : et in sagittis suis eclanceis gloriantur.
Et nesciunt quia tu ips ees ds̃ noster qui con¬
teris bella ab initio et dñs nomen est tiberi¬
gebrachium tuum sicut ab initio et allideuir¬
tutem eorum inuirtutetua cadat uirtus
eorũ in iracundia tua qui promittunt seuio¬
larescã tua et polluere tabernaculũ nomi¬
nistui et deicere gladio suo cornualtaris tui.
facdnẽ ut gladio proprio eius superbia am¬
putetur : Capitur la. oculorum suorum
in me et percuties eum exlabiis caritatis
meae : Damihi in animo constantiam ut
contempnam illum . et uirtutem ut euertã

Expanded text:
post servos tuos armati currebant, confidenpost servos tuos armati currebant, confidentes in quadrigis, et in equitatu suo, et in multitudine bellatorum. Sed aspexisti super castra eorum, et tenebrae fatigaverunt eos. Tenuit pedes eorum abyssus, et aquae operuerunt eos. Sic fiant et isti, Domine, qui confidunt in multitudine sua, et in curribus suis, et in contis, et in scutis, et in sagittis suis, et in lanceis gloriantur, et nesciunt, quia tu ipse es Deus noster, qui conteris bella ab initio, et Dominus nomen est tibi. Erige brachium tuum sicut ab initio, et allide virtutem illorum in virtute tua: cadat virtus eorum in iracundia tua, qui promittunt se violare sancta tua, et polluere tabernaculum nominis tui, et dejicere gladio suo cornu altaris tui. Fac, Domine, ut gladio proprio ejus superbia amputetur: capiatur laqueo oculorum suorum in me, et percuties eum ex labiis charitatis meae. Da mihi in animo constantiam, ut contemnam illum; et virtutem, ut evertam
Abbreviated transcription (Latin):
meum ds̃: stabitis uos ad portam noc teista
et ego ex eam cum abra mea. et orate si
cut dixisti siindiebus quinq repiciat dñs po¬
pulum suum isrł : uos autem nolo ut scrute¬
mini actum meum : et us quedum renuntiem
uobis nihil aliud fiat nisi oratio promead
iii tentes abierunt : Quibus absce dentibus iudith
ingresia est oratorium suum et induens secili¬
cio posuit cinerem supercaput suum. et pro¬
ds patris meisymeon quidedistiilligladium
in de fensione alienigenarum quiuio latores
extiterunt inco inquinatioͣ suce & denuda¬
uerunł femur uirginis in confusionem : et de¬
distimulieres illorum in pracedam: & filices
eorum incaptiuitatem et omnem praeda
indiuisionem seruistius: qui xelacuerunt
telumtuum subueni quae sote dnẽ ds̃ meis
mihiuiduae : Tuenim fecisti priora: et illa
postilla cogitasti. Et hoc factum e quod
ce castri assyriorum nuno. sicut castracui¬
dere aegrptiorum dignatus es quando

Expanded text:
meum. Stabitis vos ad portam nocte ista, meum. Stabitis vos ad portam nocte ista, et ego exeam cum abra mea: et orate, ut sicut dixistis, in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israel. Vos autem nolo ut scrutemini actum meum, et usquedum renuntiem vobis, nihil aliud fiat, nisi oratio pro me aevertentes abierunt.  Cap. IX. Quibus abscedentibus, Judith ingressa est oratorium suum: et induens se cilicio, posuit cinerem super caput suum: et proDeus patris mei Simeon, qui dedisti illi gladium in defensionem alienigenarum, qui violatores exstiterunt in coinquinatione sua, et denudaverunt femur virginis in confusionem: et dedisti mulieres illorum in praedam, et filias illorum in captivitatem; et omnem praedam in divisionem servis tuis, qui zelaverunt zelum tuum: subveni, quaeso te, Domine Deus meus, mihi viduae. Tu enim fecisti priora, et illa post illa cogitasti: et hoc factum est quod ce castra Assyriorum nunc, sicut tunc castra Aegyptiorum videre dignatus es, quando
Abbreviated transcription (Latin):
dĩamicus effectus ẽ sic isa ac sicia cob: sic mor¬
ses et omnes qui placueruntdõ permultas
tribulationes transierunt fideles: Illi a utẽ
qui temptationes non susceperunt cumti¬
moredñĩ et patientia sua÷ et in properiũ
murmurationes suae contradnm̃ protuler
Exterminati sunt ab exterminatore et a ser
pentibus perierunt : Et nos ergo non ulcis¬
camurnos prohis quae patimur sed repu¬
tantes peccatisnris haec ipsaminora ẽ e sup¬
plicia : Flagella dñi quasi serui qui corripi¬
mur ademendationem non ad perditionẽ
nram euenis secredamus: Et dixerunt illi
otias et praes brteri: Omnia quae locuta es
uera sunt et non est insermonib tuis ullare¬
praehensio: Nunc ergo ora pronobis q nm̃
mulierscã es et timens dnm̃: Et dixit illis
iudith: sicut quodloqui potuidĩ eẽ cognos¬
citis. Ita quod facere dis posui probate si ex
dõ est et orate ut firmum faciat consilium

Expanded text:
Dei amicus effectus est. 31 Sic Isaac, sic Iacob, sic MoyDei amicus effectus est. 31 Sic Isaac, sic Iacob, sic Moyses et omnes qui placuerunt Deo per multas tribulationes transierunt fideles. Illi autem, qui temptationes non susceperunt cum timore Domini, et inpatientiam suam et inproperium murmurationis suae contra Dominum protulerunt, exterminati sunt ab extepentibus perierunt et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur sed reputantes peccatis nostris haec ipsa minora esse supplicia flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emendationem non ad perditionem nostram evenisse credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri omnia quae locuta es vera sunt et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio nunc ergo ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens Dominum et dixit illis Iudith sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex D
Abbreviated transcription (Latin):
tem sucm sic faciet nobiscum miseri cordic̃
suam ut sicut conturbatum ẽ cornostrum
in superbia eorum: Itaeticm denrã humilita
te gloriemur : qnm non secuti sumus pecca¬
ta patrum nr̃orum quidereliquerunt dm̃
suum et adontuerunt deos clienos prosce¬
le quodati sunt ingladid̃ et in rapinam et in
confusionẽ inimicissuis : Nos autem alterum
dm̃ nescimus pteripsum Expec temus hu¬
miles consolationem eius et ex quiret san¬
guinem nr̃m de afflitionibus in imicorum
nostrorum et humiliabit omnes gentes que¬
cum que in surgunt contranos et faciet illas
si nehonore dñs ds̃ noster: Et nunc fr̃s qnm̃
uos quiestis praes brteri inpopulo di exuo¬
bispendet anima illorum. Alloquia ur̃o
corda eorum erigite : ut memores sint quia
temptati sunt patres nr̃i ut probarentur
siuere colerent dm̃ suum: Memores essedebent
quomodo paternoster abrahamtempta
tus ẽ et permultas tribulationes probatus

Expanded text:
tem suam sic faciat nobiscum misericordiam tem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam: ut sicut conturbatum est cor nostrum in supete gloriemur quoniam non sumus secuti peccata patrum nostrorum qui dereliquerunt Deum suum et adoraverunt deos alienos pro scelere quo dati sunt in gladium et in rapinam et in confusionem inimicis suis nos autem alterum deum nescimus praeter ipsum expectemus humiles consolationem eius et exquiret sanguinem nostrum de adflictionibus inimicorum nostrorum et humiliabit omnes gentes quaecumque insurgunt contra nos et faciet illas sine honore Dominus Deus noster et nunc fratres quoniam vos qui estis presbyteri in populo Dei ex vobis pendet anima illorum adloquio vestro corda eorum erigite ut memores sint quia temptati sunt patres nostri ut probarentur si vere colerent Deum suum memores esse debent quomodo pater nosttus est, et per multas tribulationes probatus
Abbreviated transcription (Latin):
qnm̃ timebat dnm ualde Nec erat quilo¬
quere tur de illa uerbum malum : Haec
itaque cum audisset qñmorias promisis¬
set quod trans acto quinto die traderet ciui¬
tatẽ . Misit ad praes brteros chabrietcar¬
min : et uenerunt adillam: et dixit illis:
Quod esthoc uerbum in quo consensit otias
ut tradat ciuita tem assyriis . si intraquin¬
que dies non uenerit uobis adiutorium :
Et qui estis uos qui temptatis dnm̃ : Non est
istesermo quimisericordiam prouocet : sed
potius qui iram excitet : et furorem accendat:
posuistis uos tempus miserationis dñi et
in arbitrium urm̃ diem constituistis ei: sed
quia patiens ẽ dñs in hoc ipso paeniteamur
et indulgentiam eilis. lacrimis postulemus
Nonenim quasi homods̃ sic comminabitur.
neque sicut filius hominis adiracundicm it¬
flam mabitur : & ideo homiliemus illi animas
ñs et in spũ constituti humiliato seruientes
illi dicamus flentes dño ut secundum uolunta¬

Expanded text:
quoniam timebat Dominum valde, nec erat qui loquoniam timebat Dominum valde, nec erat qui loqueretur de illa verbum malum. Haec itaque cum audisset, quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem: misit ad presbyteros Chabri et Charmi. Et venerunt ad illam, et dixit illis: quod est hoc verbum, in quo censentit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis, si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium? Et qui estis vos, qui tentatis Dominum? Non est iste sermo, qui misericordiam provocet, sed potius qui iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum, diem constituistis ei. Sed quia patiens Dominus est, in hoc ipso poeniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrymis postulemus: non enim quasi homo, sic Deus comminabitur, neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur. Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiritu constituti humiliato, servientes illi, dicamus flentes Domino, ut secundum volunta
Abbreviated transcription (Latin):
idox filui io seph filuotiae : filuelai filuicem¬
nor filugedeon filii roefor: filui acitob: filu
melchicie filu a enam filii Nbaniae filu
salatbiel. filii symeon filu ruben: Et uireuis
fuit manasses qui mostuus ẽ in diebus mersis
bor diaricce: instabatenim super celligantes
manipulos incampo. Etuenit cestus super
caput eius et mostuus ẽ in bethulia ciuitao¬
tesua : et sepultus ẽ illic cum patribus suis
Erat autem uidith relicta eius uiduc lam
annis tribus et mensibus sex et in superiori¬
bus domus succe fecit sibi sec retum cubiculum
in quo cum puellis suis clausa mortrbatur: et
habens superlumbos suos cilicium: leuinabaT
omnibus diebus uit tesucce : p̃ter sabbata &
ne omenia et festtidomus isrł: Erat ccutem
eleganti aspectunimis: cuiuir suus reliquenit
diuitics multas : et familiã copiosã ac pos¬
sessiones armentis boum et gregibus ouium
plencs : et erat haeo in omnib: stimosissima

Expanded text:
Idox filii Ioseph filii Oziae filii Elai filii IamIdox filii Ioseph filii Oziae filii Elai filii Iamnor filii Gedeon filii Rafoin filii Acitob filii Melchiae filii Enam filii Nathaniae filii Salathihel filii Symeon filii Ruben et vir eius fuit Manasses qui mortuus est in diebus messis hordiariae instabat enim super alligantes manipulos in campo et venit aestus super caput eius et mortuus est in Bethuliam civitatem suam et sepultus est illic cum patriErat autem Judith relicta ejus vidua jam annis tribus, et mensibus sex. Et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum, in quo cum puellis suis clausa morabatur, et habens super lumbos suos cilicium, jejunabat omnibus diebus vitae suae, praeter sabbata, et neomenias et festa domus Israel. Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armenti boum et gregibus ovium plenas. Et erat haec in omnibus famosissima,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ in manusnilitia e holofernis et sitfinis nos¬
terbreuis in oregladii : quilongior efficitur
inariditatesitis : et cũ haec dixis sent factus
ẽ fletus et ululatus magnus in ecclesia
aomnib: et permultas horas una uocecla¬
mauerunt addm̃ dicentes : peccauimus cũ
patribus nr̃is iniuste egimus imquitatẽ fe¬
cimus tuqui a pius esmiserere nri : Aut
intuo flagello uindica iniquitates nrãs et
nolitradere confitentes tepopulo quignorit
te ut nondicant gentes ubi ẽ ds eorum
Et cũ fatigatihis clamorib edis fletib lassati
siluissent: Exsurgens orias in fusus lacrimis
dixit: Ae quo animo estotefratres ethos quiu¬
que dies expectemus ad nõ misericordiam :
forsitan enim indignationẽ suã abscidet et
dabit gloriam nomini suo: si autem transac¬
tis quinque dieb non uenerit adiutoriũ facie¬
mus haec uerba qua elocutiestis :
bauidih uidua quace erat filia meraeri filui

Expanded text:
tatem in manu militiae Holofernis, et sit finis nostatem in manu militiae Holofernis, et sit finis noster brevis in ore gladii, qui longior efficitur in ariditate sitis. Et cum haec dixissent, factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia ab omnibus, et per multas horas una voce clamaverunt ad Deum, dicentes: Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his clamoribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrymis, dixit: Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies exspectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscindet, et dabit gloriam nomini suo. Si autem transactis quinque diebus non venerit adjutorium, faciemus haec verba, quae locuti estis. ba Judith vidua, quae erat filia Merari, filii
Abbreviated transcription (Latin):
ginti fuisset expleta: Decerunt cisternae
et collectiones aquarum omnibus habitan¬
tibus in bethulia  lta ut non eẽt in traciuita¬
tẽ unde satiarentur uel una die. qm̃ ad men¬
suram dabatur populis a qua cõtidie : tunc
adotiam congregati omnes uiri feminȩq: iu¬
uenes eluaruuli simulomnes una uocedixerun:
iudicetds internos ette qnm̃ fecistis in nos
mala nolentes loqui pacifice cumas serus:
et propterhocuendidit nos ds̃ inmanibus
eorum: et ideo non est qui a diuuet cum proster¬
namurante oculoseorum insitietperdi¬
tione magna: et nunc congregate uniuersos
qui in ciuita te sunt ut sponte nos tradamus
omnes populi holo ferni: Melius ẽ enim ut
captiui benedicamus dnm̃ uiuentes quam
moriamur : et simus in obprobriũ omnicarni
cãuide s mus uxores nr̃as et infantes nostros
morian teo culos nr̃os: Contestamur hodie caelũ
et terrã et dm̃ patrum nostrũ quiulciscitur
nos secundũ peccata nr̃a : ut iam tradatis ciui¬

Expanded text:
ginti fuisset expleta defecerunt cisternae ginti fuisset expleta defecerunt cisternae et collectiones aquarum omnibus inhabitantibus in Bethuliam ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque iuvenes et parvuli simul omnes una voce dixerunt iudicet Deus inter nos et te quoniam fecisti in nos mala nolentes loqui paet propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum. Et ideo non est qui adjuvet, cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna. Et nunc congregate universos qui in civitate sunt, ut sponte tradamus nos omnes populo Holofernis. Melius est enim ut captivi benedicamus Dominum, viventes, quam moriamur, et simus opprobrium omni carni, cum viderimus uxores nostras, et infantes nostros, mori ante oculos nostros. Contestamur hodie coelum et terram, et Deum patrum nostrorum, qui ulciscitur nos secundum peccata nostra, ut jam tradatis civi
Abbreviated transcription (Latin):
die et nocte : Porro holo fernis dumcircuit
pergrrum repperit᷑ quod fons qui in fluebat
inaquae ductum illorum a paste custrarli ex¬
trac ciuitatem diriger& incidi prrecep̃it
a quaeductumeorum: Enent tamen non
longe amuris fontes ex quibus furtim ui¬
debantur hauri reaquam ad refocilandũ
potius quam ad potandum: sed filii ammor
et moab accesserunt adbolo fernem dicep¬
tes: filii israbel non in lanceti nec in sa¬
gieta confidunt. sed montes defendunt
illos et muniunt illos colles in praccipio costituti:
ut ergo sine congressione pugnae possis supera¬
re eos. Ponecusto des fontium ut non bauri¬
ant exeis. et sinegladio interficieseos uel cer¬
te fatigati tradent ciuitatem suam quam pu¬
tant en ut uem montibus positam superari
non posse: Et placuerunt uerba haec coram
holo ferne et coram omnibus satellitibus eius:
Et constituit pergrrum centenarios persin¬
gulos fontes: Cum que ista custodia perdie s ui¬

Expanded text:
die et nocte porro Holofernis dum circuit die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non longe a muris fontes ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refocilandum potius quam ad potandum sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem dicentes filii Israhel non in lancea nec in sagitta confidunt sed montes defendunt illos et muniunt illos colles in praecipitio constituti ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos pone custodes fontium ut non hauriant ex eis et sine gladio interficies eos vel certe fatigati tradent civitatem suam quam putant civitatem montibus positam superari non posse et placuerunt verba haec coram Holoferne et coram omnibus satellitibus eius et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes cumque ista custodia per dies vi
Abbreviated transcription (Latin):
pertotam noctem intra ecclesiam orauerun:¬
VII. petentes ccuxilium adõ isrł: holo fernis cutẽ¬
alteradie p̃cepit exercitibus suis ut ascen¬
derent contra betbuliam: Erentccutem pe¬
dites bellatorum centum uigintimilia: & equi¬
tes uigintiduomiha p̃ter p̃parationis uiro¬
rum illorum quos occupauerat captiuit as
et adducti fuerant deprouincis et urbib
uniuersȩ iuuentutis omnes pariterpara¬
uerunt sead pugnã contrafilios isrł: et
uenerunt ꝑcrepidinem montis usq: ad api¬
cem quires picit dothaim : a loco quidici¬
tur belma usque ad celmo quiẽ contrahes¬
drelon: filii autẽ isrł ut uiderunt multitu¬
dinem illorum prostrauerunt᷑ suꝑ terrã :¬
Mit tentes cinerem super capita sua una¬
nimes orcntes ut ds̃ isrł misericordiam suã
ostenderet superpopulum suum : et ad su¬
mentes armasua bellica sederunt perloca
quȩ angusti iteneres tramitem dirigunt it¬
ter montuosa. & erant custodientes ecc tota

Expanded text:
per totam noctem intra ecclesiam oraverunper totam noctem intra ecclesiam oraverunt petentes auxilium a Deo Israhel Holofernis autealtera die praecepit exercitibus suis ut ascenderent contra Bethuliam erant autem pedites bellatorum centum viginti milia et equites viginti duo milia praeter praeparationes virorum illorum quos occupaverat captivitas et adducti fuerant de provinciis et urbibus universae iuventutis omnes pariter paraverunt se ad pugnam contra filios Israhel et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem qui respicit super Dothain a loco qui dicitur Belma usque Chelmo qui est contra Hesdraelon filii autem Israhel ut viderunt multitudinem illorum prostraverunt se super terram mittentes cinerem super capita sua unianimes orantes ut Deus Israhel misericordiam suam ostenderet super populum suum et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ caeli defensoreorumẽ : Cum que uniuersa
acbior ex posuisset omnis populus cecidit iN
faciem ad orans÷ et communi lamentatione
et fletu un animes precessuas dño effuderunt
dicentes: Dnẽ ds̃ caeli et terrae : intuere suꝑ¬
biam illorum et respice ad nram humilitatẽ:
et faciem tuorum scõrum adtende et ostende
quia non derelinques presumentes dete et
presumentes dese et desuauir cute glori¬
antes humilias: finito itaq fletu et pertotũ
diem populorũ oratione completa consolati
sunt achior dicentes : Ds patrum nostrorum
cuius uir tutẽ predicasti : ipse tibi hanc dabit
uis cissitudnnem : ut eorum magistu interi¬
tũ uidecis: cumuero dñs ds̃ noster Dederit hanc
libestatem seruis suis sit et tecum ds̃ in medio
nr̃i : sicut placuerit tibi itte cumtuis om
caencm magnam : et uocatis omnibus praces¬
brteris simul: expleto ieuinio refecerunt:
Postea uero conuocatus omnis populus. et

Expanded text:
Deus caeli defensor eorum est cumque universa Deus caeli defensor eorum est cumque universa Achior exposuisset omnis populus cecidit in faciem adorantes Dominum et communi lamentatione et fletu unianimes preces suas Deo effuderunt dicentes Domine Deus caeli et terrae intuere superbiam illorum et respice ad nostram humilitatem et faciem tuorum sanctorum adtende et ostende quia non derelinquis praesumentes de te et praesumentes de se et de sua virtute gloriantes humilias finito itaque fletu et per totum diem populorum oratione conpleta consolatsunt Achior, dicentes: Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem praedicasti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum videas. Cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis, sit et tecum Deus in medio nostri: ut sicut placuerit tibi, ita cum tuis omcoenam magnam. Et vocatis omnibus presbyteris, simul expleto jejunio refecerunt. Postea vero convocatus est omnis populus, et
Abbreviated transcription (Latin):
sent ad montana exierunt contrac eos fundi¬
bulcrii Illi autem diuertentes alateremontis
ligecuerunt achior ad arborem manib: et pedi¬
bus et sicuictum derestibus dimiserunt cum:
et reuerfisunt aid dõminũ suũ porro
filii is rahel descendentes debethulia uene¬
runt adeum: quem soluentes duxerunt adbechu¬
liam : atq: in medio populi illum statuentes:
Percuntatisunt quid rerum esset quod illũ
uinetum assirureliquis sent : Indiebusilbs stits
ili turm cprsotlies filius mieha detribusy meoito
et carmi quuetgot honihel: In mediottaue se¬
niorum et in cons peccuominium adior dixit
omnia quacelocutus ipse fuenit ab holo ferne
interrogatus Eet qualiterpopulus holo fernis
uoluis set Propter hoc uerbum interficere eum¬
& quem ad modum ipsebolo fernis initus ius serte
cumis naebelits ac deccuisa tradiut dumuincer
filiosisrł tuncetiamipsẽ acbior diuersis iubeat
supplicus interire . Propter hoc quod dixis set

Expanded text:
sent ad montana, exierunt contra eos fundisent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, venerunt ad eum: quem solventes duxerunt ad Bethuliam, atque in medium populi illum statuentes, percunctati sunt quid rerum esset, quod illum inctum Assyrii reliquissent in diebus illis erant illic principes Ozias filius Micha de tribu Symeon et Carmi qui et Gothonihel in medio itaque seniorum et in conspectu omnium Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus et qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum quemadmodum ipse Holofernis iratus iusserit eum Israhelitis hac de causa tradi ut dum vinceret filios Israhel tunc etiam ipsum Achior diversis iubeat suppliciis interire propter hoc quod dixisset
Abbreviated transcription (Latin):
nosor cum percus serimus eos omnes sicut
hominem unum Tunc etipse cumillis assyrio¬
rum gladio interibis : et omnis isrł tecum ꝑ¬
ditione disperiet : & probabis qnm̃nabucho¬
dosor dominus sit uniuersaeterite : Tuncq
gladius militiae mecie transiet perla tere tua
et confixus cades interuul nenatosisrł et Ñ
respintbis ultra donec extermineris cumillis:
Porro cutem si prophetiam tuam uertem
exestimas noncidat uultustuus . et pallor qui
faciemtu con obtinuit abscedatate : si uerba
mea haec putas impleri non posse: Vt autẽ
noueris quia simulcum illis haec experie¬
ris Ecce exhac ora illorum populosoci¬
aberis : ut dum dignas meigla dii poenas
exceperint ipsesimulultioni subiaceas tunc
holo fernis praecepit seruis suis ut conpre¬
henderent achior et ducerent eũ inbethuliã
Et traderent eũ in manusfiliorum i srł : et
accipientes eũ serui holo fernis. profecti
sunt per campestria : sedcũ ad propinquas¬

Expanded text:
nosor cum percusserimus eos omnes sicut nosor cum percusserimus eos omnes sicut hominem unum tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis et omnis Israhel tecum perditione disperiet et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua et confixus cades inter vulneratos Israhel et non respirabis ultra donec extermineris cum illis porro autem si prophetiam tuam veram existimas non concidat vultus tuus et pallor qui faciem tuam obtinuit abscedat a te si verba mea haec putas impleri non posse ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris ecce ex hac hora illorum populo sociaberis ut dum dignas mei gladii poenas exceperint ipse simul ultioni subiaceas tunc Holofernis praecepit servis suis ut conprehenderent Achior ut ducerent eum in Bethuliam et traderent eum in manu filiorum Israhel et accipientes eum servi Holofernis profectsunt per campestria: sed cum appropinquas
Abbreviated transcription (Latin):
tradetillos ds̃ eorumtibi & subiugatierunt
subiugo potentiae tuae: siccutem non ẽ offen¬
sio populi buius coramdõ suo: non poterimus re¬
sistere illos : qnm̃ ds̃ eorum defendetillos et
erimus in obprobrium uniuersae terrace : Et fac¬
tum .ẽ cumcessas set loqui achior uerba haeo
lrati sunt omnes magnates holofernis et cogi¬
tabant interficere eum : Dicentes ad alterutrũ
quis iste ẽ qui filios is rachel possedicat resistere
reginabuchodonosor et exercitib eius: homi¬
nes inhermes et sineuistute et sine peritia astis¬
pugnae : ut ergo agnoscat achor qnm̃ fallit
nos ascendemus in montana et cum capti fue¬
rint potentes eorum : tunc cumeis dem gladio
trans uerberabitur ut sciat omnis gens qnm̃
nabuchod oosor deus terre est : et preter
ipsum alius non est: factumẽ autem cum
cessas set loqui indignatus holofernis uehe¬
menter dixit ad achior qnm̃ proph& asti nobis
dicens: q uod gensisrł defendatur cdõ suo ut
ostendam tibi quia non est ds̃ nisi nabuchodo¬

Expanded text:
tradet illos Deus eorum tibi, et subjugati erunt sub jugo potentiae tuae. Si vero non est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in opprobrium universae terrae. Et factum est, cum cessasset loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum, dicentes ad alterutrum: Quis est iste, qui filios Israel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor, et exercitibus ejus, homines inermes, et sinepugnae ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos ascendemus in montana et cum capti fuerint potentes eorum tunc cum eisdem gladio transverberabitur ut sciat omnis gens quoniam Nabuchodonosor deus terrae est et praeter ipsum alius non est factum est autem cum cessassent loqui indignatus Holofernis vehementer dixit ad Achior quoniam prophetasti nobis dicens quod gens Israhel defendatur a Deo suo ut ostendam tibi quia non est deus nisi Nabuchodo
Abbreviated transcription (Latin):
rã ñ suam : Nuꝑ autẽ reuersi addnmdm̃ suũ ex disꝑsi¬
one quadis ꝑsifuerant ad unatis : et ascenderunt
montana haec omnia &iterũ possideN
hierusalẽ : ubi sunt sca eorum : nuncergo
meus domine: perquire si est aliqua
ini quitas eorum in conspectudi
eorum ascendumus adillos qnm̃ traderis

Expanded text:
ram non suam. Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersiram non suam. Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersione, qua dispersi fuerant, adunati sunt, et ascenderunt montana haec omnia, et iterum possident Jerusalem, ubi sunt sancta eorum. Nunc ergo, mi domine, perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum: ascendamus ad illos, quoniam tradens
Abbreviated transcription (Latin):
maner& uel unus qui factum posteris nuntiar&:
egres sus ist eti ammarerubrum desertasyna
monti soccusuerunt in quib: numquã homoh dbi¬
tare potuit uel filids hominis requieuit : Illic
fontes amarꝰ dulcati sunt cis adbibendum: &
percnnos quad itginta annonã decalo consecu¬
ti sunNt : tibicũq ingressi sunt sin earid & sagitta
et absq stuto gladio ds̃ eorũ ꝓeispugnacuit
et uicit & non fuit qui insultar& populoisti
nisi quandoreces sit acultunt dni dĩ sui. De¬
neum regẽ & iebusaeũ et fereza eũe the theũ
et eua cũ&amorra eum : et omñs potentes ine
esebonprostauerunt et terras eorum & qiuitites
corum ipsi possiderunt etusq dumꝰ peccas senT in comn¬
spcctud̃ suieranł cõ ills bona : Ds̃em̃illorum odit
iniquitate Na& inte hosun noscũ recessis senł ai a quã
dederat illis ds ut ambularen in ea : Ex terminatis proe
liis a multis rutib: et plurimieoꝵ captiui abductis i der¬

Expanded text:
maneret vel unus qui factum posteris nuntiaret maneret vel unus qui factum posteris nuntiaret egressis etiam mare Rubrum deserta Sina montis occurrerunt in quibus numquam homo habitare potuit vel filius hominis requievit illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum et per annos quadraginta annonam de caelo consecuti sunt ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta et absque scuta et gladio Deus eorum pro eis pugnavit et vicit et non fuit qui insultaret populo isti nisi quando recessit a cultura Domini Dei sui qneum regem et Iebuseum et Ferezeum et Hettheum et Eveum et Amorreum et omnes potentes in Esebon prostraverunt et terras eorum et civitates eorum ipsi possederunt et usque dum non peccarent in conspectu Dei sui erant cum illis bona Deus enim illorum odit iniquitatem nam et ante hos annos cum recessissent a via quam dederat illis Deus ut ambularent in eam extermim captivi abducti sunt in ter