comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Hii gͦ nuc̃ sunt mons syon.
qui dm̃ speculantur et̃num &
ipsi noctib & dieb intendunt. Uide
mͥ paulũ cũ ꝑsequeret᷑ eccłam dñi
latus aquilonis fuisse: uide nunc
cũ legit᷑ in eccłit montẽ ẽẽ specu¬
& uioemꝰ i qr gręcꝰ montes dixit.
hoc ẽ  urde quo modo seruuli xp̃i
montes sint: Montes in crrcuitu
eiꝰ in quib ẽ eccła dni quȩ est crui¬
tas regis magni. Simul qe dñs.
aut̃ & mons syon: ibi iħrłm quȩ in
terris. Uide ne id quoq uideat᷑ exp̃s¬
sũ: tẽ cõgregatio plebis dĩ quȩ erat
aquiloni cõ runcta ꝑculpã. excła¬

Expanded text:
tatem. hi ergo nunc sunt mons Sion, tatem. hi ergo nunc sunt mons Sion, qui deum speculantur aeternum et ipsi noctibus et diebus intendunt. uide mihi Paulum, cum persequeretur ecclesiam domini, latus aqui- lonis fuisse, uide nunc, cum legitur in ecclesia, montem erse specuet uidemus. et quia Graecus montes dixit, hoc est dgr, uide quomodo seruuh Christi montes. sint, montes in circuitu eius, in quibus est ecclesia domini quae est ciuitas regis magni. simul quia domiautem e1 mons Sion, ibi Hierusalem quae in terris. Uide ne id quoque uideatur expressum, quia congregatio plebis dei, quae erat aquiloni coniuncta per culpam, ec
Abbreviated transcription (Latin):
det in dño. Mons syon latera aqui¬
lonis: ciuitas regis magni. Ds̃ in
gradib eiꝰ dinoscet᷑. cũ suscipiet eã.
Cur sit exultatio uniu̾sȩ t̾rȩ eiu
bi expeccatorib cõgregauit. Itaq
qui erant ante latera aqͥlonis id
ẽ socii & inherentes diabolo cui di¬
citur. exurge aquilo iiueniat au¬
ster: facti sunt xp̃o fideles. Ipsi sũt
enĩ de quib dicit᷑. Qͥ cõfidit in dñõ:
sic̃ mons syon. facti sũt itaq ꝑ gr̾am
xp̃i & baptismatis sacram̃tũ aqui¬
lonis in telligibilis grauis flatꝰ
humanis mouebat affectib. Cepit
suos amittere: qui uexabat alienos.
Gentẽ omnẽ eu̾terat iudeoꝵ: natio¬
nes omnes suo reuictas tenebat
imꝑio. Ipsiꝰ erant latera. hoc ẽ ad spi¬
rabant cũ eo: sic̃ pͥncipis latera dici¬
mꝰ stipatores eiꝰ. & comitetꝰ. sic̃ mu¬
lier latꝰ est uiri. eo qđ morigera ei
societate iungatur: ita latera erãt
diaboli. qui faciebant ꝙsius uolun¬

Expanded text:
det in domino. M Sion S ion, latera aquidet in domino. M Sion S ion, latera aquilonis s, ciuitas regis magni. deus in gradibus eius dinoscitur, cum sus cipiet eam. cur sit exultatio uniuersae terrae, ebi ex peccatoribus congregauit. itaque qui erant ante latera aquilonis, id est socii et inhaerentes diabolo, cui dicitur: exurge, aquilo, ut ueniat auster, facti sunt Christo fideles. ipsi sunt enim de quibus dicitur: qui confidunt in domino sicut mons Sion. facti sunt isti et baptismatis sacramentum. aquilonis intellegibilis graues flatushumanis mouebat affectibus. coepit suos amittere qui uexabat alienos. gentem omnem euerterat Iudaeoium, nationes omnes suo reuictas tenebat imperio, ipsius erant latera, hoc est adspirabant cum eo. sicut principis latera dicimus stipatores eius et comites, sicut mulier latus est uiri, eo quod morigera ei societate iungatur, ita latera erant diaboli qui faciebant ipsius uolun
Abbreviated transcription (Latin):
tie. & gemit᷑: exultationẽ toto orbe
quȩ ante flagitioꝵ suoꝵ gurgitib
demersa lugebat. nc̃ ꝑ indulgen¬
tiã xp̃i & remissionẽ om̃iũ pecca¬
toꝵ metu absoluta letatur. Con¬
uenit gͥ & si ita intelligamꝰ ut
dtximꝰ: sed quia inuetustis exẽpla¬
rib aliquib repperimꝰ. sħ pit ira
latine significat bon a radices ex¬
ultatione unuisȩ t̃re sensũ qui¬
dẽ eundẽ adu̾timꝰ. quia diuna
in nobis dĩ patris dona laudent᷑.
qui dedit nobis exultationẽ bo¬
na radice fundatã. dm̃ iudelicet
iħm uerã & fecundissimã uitẽ.
de qua sacram̃ta fluxere cęlesti¬
a. in quib ẽ ꝑpetuȩ diuturna
leticia. qł his abluatur ome pec¬
catũ. & cõscientia int̾na mun¬
det᷑. elocutionẽq conuenire cog¬
noscrmꝰ: quia bene radicata ex¬
ultatione letam᷑: qui exultamꝰ
in xp̃o. Scll enĩ leticia tẽporalis
est: ꝑpetua aut̃ letitia eiꝰ qui gau¬

Expanded text:
tia et gemitus, exultationem toto orbe tia et gemitus, exultationem toto orbe a, quae ante flagitiorum suorum gurgitibus demersa lugebat, nunc per indulgentiam Christi et remissionem omnium peccatorum -netu absoluta laetatur. conuenit igitui et si ita intellegamus ut diximus. sed quia in uetustis exemplaribus aliquibus repperimus: εὐρίζω Latine significat \'bonaradice exultatione uniuersae terrae1, sensum quidem eundem aduertimus, quia diuina in nobis dei patris dona laudentur, qui dedit nobis exultationem bona radice fundatam, deum uidelicet Iesum, ueram et fecundissimam uitem, de qua sacramenta fluxere caelestia, in quibus est perpetua et diuturna laetitia, quod his abluatur omne peccatum et conscientia interna mundetur, elocutionemque conuenire cognoscimus, quia bene radicata exultatione laetamur qui exultamus in Christo. saeculi enim laetitia temporalis est, perpetua autem laetitia eius qui gau
Abbreviated transcription (Latin):
lis nimis. in ciuitate dĩ nr̃i in loco
dabilis ẽ: Ille quidẽ ubiq magnꝰ
& potens ẽ: s angusta mens ñ capit
magnitudinẽ diuine eiꝰ. potestatis
& gr̃e. Quanto aut̃ magis approꝑin¬
quat dõ nr̃a cognitio: tanto p̃cel¬
lentior eiꝰ nob̃ udet᷑ ẽẽ maiestas.
Deniq thomas qui ante dicebat. nͥ
uidero inmanib eiꝰ fixuras clauoꝵ.
& mittã manũ meã in latꝰ eiꝰ. ñ cre¬
dã. Ubi misit digitũ suũ & euiden
tia resurrectionis cognouit in di¬
tia: ãmirans in tra se dĩ gr̃am. dñs
inquit mẽ. & ds̃ m̃s Tuc̃ gͦ plenis¬
sime diuinitatẽ eiꝰ dominationẽt
confessus ẽ: ubi eũ resurrexisse nõ
dubitauit ab inferis. Deniq infy¬
on ymnꝰ dĩ decet: & uotũ ei solui¬
tur in iherusalẽ. Qrd igit᷑ mirũ si in
ciuitate cęlestĩ. & in illo suꝑno &
ethereo loco potentia eiꝰ uehemͣ¬
tiꝰ p̃dicat᷑ : Addidit. Uilatans exul¬
in tolerabiliũ peccatoꝵ germina
pullulabant. ubi erat meror tristi¬

Expanded text:
in loco dabilis est? Ille quidem ubique magnus et potens est; sed angusta mens non capit magnitudinem divinae ejus potestatis et gratiae. Quanto autem magis appropinquat Deo nostra cognitio, tanto praecellentior ejus nobis videtur esse majestas. Denique Thomas qui ante dicebat: Nisi videro in manibus ejus fixuras clavorum, et mittam manum meam in latus ejus, non credam ; ubi misit urrectionis cognouit indicia, admiralls intra se dei gratiam: dominus, inquit, meus et deus meus. tunc ergo plenissime diuinitatem eius dominationemque confessus est, ubi eum resurrexisse non dubitauit ab inferis. denique in Sion hymnus deum decet et uotum ei soluitur in Hierusalem. quid igitur mirum, si in ciuitate caelesti et in illo superno et aetherio loco potentia eius uehementius praedicatur? Addidit: dilatans exulintolerabilium peccatorum germina pullulabant, ubi erat maeror, tristi
Abbreviated transcription (Latin):
cheas dixit. Noli suꝑ me gaude¬
re inimica mea. quia cecidi: s re¬
surgã. Resurrectio ẽ gͦ qua ini¬
mici omĩa iuncla soluunt᷑. tri¬
ũphus om̃is aboletur. Seqͥtur.
Propt̃ innocentiã aut̃ meã susce¬
pisti me: & confirmasti me. in con

Expanded text:
chaeas dixit: noli super me gaudechaeas dixit: noli super me gaudere, inimica mea, quia cecidi, sed resurgam. resurrectio est ergo qua inimici omnia uincla soluuntur, triumphus omnis oboletur. Sequitur: propter inno centiam autem meam suscepisti me et con firmasti m
Abbreviated transcription (Latin):
uł quia bonꝰ dñs est: qui poterat
dicere. Retribuebant mͥ mala ꝓbo¬
nis. Et mediũ u̾bũ est retributio¬
nis: uł in bono. uł U
in malo. Retributur
cũ plenitudo gentiũ in traie̾rit. tc̃
om̃is isrł xp̃i miseratione saluabi¬
tur. Et sub iecit. In hoc cognoui
qm̃ uoluisti me: q̃m non gaudebit
inimicꝰ meus suꝑ me. Suꝑuis
de passione sua locutus ẽ quasi
hõ. hinc iam aꝑit maiestatẽ suã
quod solus sine peccato. solus cui
peccator in eqͥtare non potuit. So¬
lus quẽ pater ut unicũ filiũ di¬
lexerit. Qua ratione gͦ mimicꝰ
non est letatꝰ suꝑ eum: Quia ce¬
si mortẽ suscepit ꝓ nobis. resur¬
rexit tam̃. & ipse insultauit ini-¬
mico: cuiꝰ uictorrã destruxit. & a¬
culeũ mortis in fregit. Et nos lic
in scło mesti simꝰ. atq in merore
nro & contricione cordis. animiq
nr̃i letet᷑ inimicꝰ: tam̃ resurgentes
eiꝰ gaudiũ destriumꝰ. Unde & mi¬

Expanded text:
uel quia bonus dominus est, qui poterat uel quia bonus dominus est, qui poterat dicere: retribuebant mihi mala pro bonis, et medium uerbum est retributionis uel in bono uel in malo, retributurucum plenitudo gentium intrauerit, tunc omnis Israel Christi miseratione saluabitur. Et subiecit: in hoc c cognoui quoniam uoluisti me, quoniam non gaudebit inimicus meus super me. superius de passione sua locutus est quasi homo, hinc iam aperit maiestatem suam, quod solus sine peccato, solus cui peccator inequitare non potuit, solus quem pater ut unicum filium dilexerit. qua ratione ergo inimicus non est laetatus super eum? quia, etsi mortem suscepit pro nobis, resurrexit tamen et ipse insultauit inimico, cuius uictoriam destruxit et aculeum mortis infregit. et nos, licet in saeculo maesti simus atque in maerore nostro et contritione cordis animique nostii laetetur inimicus, tamen resurgentes eius gaudium destruimus. unde et Mi
Abbreviated transcription (Latin):
dubitans dic̃. qͥ in potestate habe¬
bat dicere. Soluite hoc tẽplũ q
triduo resuscitabo illuo: s formã
citari sibi postulat mathiã. in locũ
iudȩ: ut apłicꝰ numerꝰ impleatur.
enĩ quia necesse babebat. perire
filiꝰ ꝑditionis. ut scriptura imple¬
retͦ: oportebat in locũ ipsius
sub rogari filiũ. salutis. Terciũ
accipe: suscitari se: hoc ẽ corpꝰ suũ
poscit & corpꝰ aut̃ xp̃i: eccla ẽ.
& quia iudas figura erat infidelis
popłi iudeoꝵ. qͥ pecunia uł emit
uł uendidit xp̃m. Qd̃ faciunt
qͥ pluris ducunt pecuniã. quã
reli O gionẽ: ꝓ interitu plebis.
infide significat ȩccłȩ sibi. gr̃am
resurrecturã. Unde & ipsa dicit
in canticis. Si suscitaueritis. &
resuscitaueritis caritatẽ. cũ que¬
reret de iuuenculis xp̃m. quia
ȩccłȩ ꝓ cessib cruciabunt᷑: et tuc cog¬
noscent que pena ꝑfidiȩ sit. cum
ad u̾terint qͥ fid ei sit splendor. ⁊ gr̃ȩ:

Expanded text:
dubitans dicit qui in potestatė habedubitans dicit qui in potestatė habebat dicere: soluite templum hoc, et triduo resuscitabo illud, sed formam citari sibi postulat Mathiam in locum Iudae, ut apostolicus numerus impleatur. etenim quia necesse habebat perire filius perditionis, ut scriptura impleretur, oportebat in locum ipsius subrogari filium salutis. tertium accipe. resuscitari se, hoc est corpus suum poscit, corpus autem Christi ecclesia est. et quia ludas figura erat infidelis populi Iudaeorum , qui pecunia uel emit uel uendidit Christum — quod faciunt qui pluris ducunt pecuniam quam religionem —, pro interitu plebis infidae significat ecclesiae sibi gratiam resurrecturam. unde et ipsa dicit in Canticis: si suscitaueritis et resuscitaueritis caritatem, cum quaereret de iuuenculis Christum, qecclesiae processibus cruciabuntur et tunc cognoscent, quae poena perfidiae sit, cum aduerterint, qui fidei sit splendor et gratiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ris itaq positus. cęlũ apuit:
inferos clausit. Pot̃ & illud con¬
uenire huic loco. qđ samaritanꝰ
descendentẽ de yhericõ hominẽ
uulneratũ ilisi a latronib ñ p̃teri¬
uitͥ s suscepit eũ & iulnera eiꝰ cu¬
rauit. in fundens oleũ & uinũ. et
imposuit supra ium̃tũ suũ. &
duxit ad stabulũ. Qd dubitas de
equo bono. cũ bonũ &̃ ium̃tũ lege¬
ris: Cũ legeris in ihrłm illam.
& equites multos & plurimos
cũ quadrigis & currib in troire::
nec te moueat quod legisti. Hii in
currib ⁊ hi in equis. nos aut̃ in
nomine dñi dĩ nr̃i magnificabun᷑:
Ipsi ob ligati sunt et ceciderunt.
S helias ñ cecidit: qͥ curru in troi¬
uit. Ubi enĩ nom̃ dĩ est. ibi nullus
ob ligat᷑. s ab soluunt᷑ uniu̾si. In
& diues: & nobilis. et ignobilis.
& infirmꝰ & potens. Fidei ñ p̃iu¬
dicant opes: si tam̃ uti oꝑib no-¬
uerimꝰ: & idõ nom̃ dĩ. inse habes̾

Expanded text:
In terris itaque positus coelum aperuit, In terris itaque positus coelum aperuit, inferos clausit. 31. Potest et illud convenire huic loco, quod Samaritanus descendentem de Hierico hominem uulneratum illum a latronibus non praeteriuit, sed suscepit eum et uulnera eius curauit infundens oleum et uinum et imposuit supra iumentum suum et duxit ad stabulum. quid dubitas de equo bono, cum bonum et iumentum legeris, cum legeris in Hierusalem illam et equites multos et plurimos cum quadrigis et curribus introire? nec te moueat, quod legisti: hi in curribus et hi in equis, nosautem in nomine domini dei nostri magnificabimur. ipsi obligati suntet ceciderunt. sed Helias non cecidit, qui curru introiuit; ubi enim dei nomen est, ibi nullus obligatur, sed absoluuntur uniuersi. in et diues et nobilis et ignobilis et infirmus et potens. fidei non praeiudicant opes, si tamen uti opibus nouerimus. Et ideo nomen dei in se habens d
Abbreviated transcription (Latin):
respicit: ut eiꝰ circa nos impleat
uoluntatẽ. Utinã & isti ñ abissent
retrorsũ s xp̃m excepissent: sic̃
ex cepit ioseph ce sepeliuit eum
inmonum̃to nouo. Ꝙ fidelis est
int̃ram ñ cadit: qui infidelis. ca¬
dit & descendit in inferiora t̃ra¬
rum. sic̃ scriptũ est. Descendant
in infernũ uiuentes. Ergo ꝑse¬
cutor suꝑ t̾ram. & in infernũ ca-¬
dit. xp̃c suꝑ resurrecturos: xp̃c
quomodo siꝑꝑ eccłam cadat. Re¬
tro erat petrus. & sequebatur
eũ: eũ a iudeis ad cayphȩ domũ
sy nagoge principis duceretur.
Ipse est detrus: cm dixit. Tues
petrus: & siꝑ hanc petrã. hedi¬
ficabo ȩccłam meam. Ubi petrꝰ.¬
gͦ ibi ȩccła. Ubi ȩccła. ibi nulla
mors. s uita ęt̃na. Et idõ addidit.
& portȩ inferi ñ p̃ualebunt ei
& tibi dabo claues regni cȩlor.
Beatꝰ petrus: cui ñ inferoꝵ porta
p̃ualuit. ñ cęli porta se clausit:
na. uestibula patefecit cęlestia.

Expanded text:
respicit, ut eius circa nos impleat respicit, ut eius circa nos impleat uoluntatem. utinam et isti non abissent retrorsum, sed Christum excepissent, sicut excepit Ioseph et sepeliuit eum in monumento nouo! qui fidelis est in terram\' non cadit, qui infidelis cadit et descendit in inferiora terrarum, sicut scriptum est: descendant in infernum uiuentes. ergo persecutor super terram et in infernum cadit, Christus super resurrecturos, Cquomodo super ecclesiam cadat. retro erat Petrus et sequebatur eum, cum a Iudaeis ad Caiphae domum synagogae principis duceretur. ipse est Petrus cui dixit: tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam. ubi Petrus, ibi ergo ecclesia, ubi ecclesia, ibi nulla mors, sed uita aeterna. et ideo addidit: et portae inferi non praeualebunt ei, et tibi dabo claues regni caelorum. beatus Petrus, cui non inferorum porta praeualuit, non caeli porta se clausit, ni vestibula, patefecit coelestia.
Abbreviated transcription (Latin):
bat: quanto magis caro xp̃i. quos
tangit amorte defendit: Deniq
ieprosũ tetigit: & sine dilatione
mundauit. Ut scias aut̃ qui legis
quia & ꝑsecutores suos uoluit lib̾a¬
re: testẽ. xp̃i in t̾roga. Nam cum
in ueheret᷑ petrus in iudeos.
qđ principẽ uitȩ in¬
terfecissent᷑ remediũ
demonitrauit. ut agerent peniten¬
tiã. et remitti sibi peccatũ qđ ad¬
miserant mererentur. Od aut̃
dubitas quod ideo cecidit ut re¬
suscitaret᷑ cũ ipse dixerit. ꝑcutiã
stantiã. Ingenesi habet cadet eques
retrorsum. salutẽ expectans a
dño. hoc ẽ ut ocłos Snon a¬
u̾tat. actio m̃tem ꝓpriã ñ reflec¬
tat. resurrectionis suȩ p̃roga¬
nuã uendicet. & diuina se re¬
suscitet potestate. Hic aũt ha¬
bet. Abierunt retrorsũ. & ceci¬
oerunt in t̾ram. Q t̾renus est.
in t̾ram cadit. Ꝙ cȩlȩstis: cȩlo
inheret. & si corpore cadit. uir-¬
tute ñ cadit. s que sursum sunt
semꝑ intendit: semꝑ enĩ ad patrẽ

Expanded text:
bat, quanto magis caro Christi quos bat, quanto magis caro Christi quos tangit a morte defendit! denique leprosum tetigit et sine dilatone mundauit. ut scias autem qui legis, quia et persecutores suos uoluit liberare, testem Christi interroga. nam cum inueheretur Petrus in Iudaeos, quod principem uitae interfecissent, remedium demonstrauit, ut agerent paenitentiam et remitti sibi peccatum quod admiserant mererentur. quid autem dubitas, quod ideo cecidit, ut resuscitaret, cum ipse dixerit: per cut stantiam. in Genesi habet: cadet eques retrorsum salutem expectans a domino, hoc est ut oculos non auertat a deo, mentem propriam non reflectat, resurrectionis suae praerogatiuam uindicet et diuina se resuscitet potestate. hic autem habet: abierunt retrorsum et ceciderunt in terram. qui terrenus est in terram cadit, qui caelestis caelo inhaeret. etsi corpore cadit, uirtute non cadit, sed quae sursum sunt semper intendit; semper enim ad patrem
Abbreviated transcription (Latin):
sanat uulnere. aduritid̃ pietatis
in flect it. ad mansuetudinẽ pie¬
tatis emollit: ut circu̾ciso corde
in circũcriptũ illĩ. & in cõp̃hensibi¬
iẽ hauriat spm Bibat poculũ salutis
et̃nȩ. Cecidit gͦ eques retrorsũ. Acci¬
pe & aliud: :ur retrorsũ. & ñ ante
ceciderit. Post ipsũ om̃s: nemo ante
ipsũ cecidit. Ergo ñ sibi. s om̃ib ⁊̃
ut duritiã cordis nr̃i. suꝑ nos caden¬
do molliret. Cecidit siꝑ adã. quẽ
querebat ut in ueniret. Rerro eũ
quesiuuit: ut supra humeros suos
bonꝰ rstor inponeret se. cũq para¬
diso. in illius redẽptione latronis
in ueheret. S forte dicas: et ꝑsecu¬
tores. ceciderunt retrorsũ. Sic enĩ
scriptũ ẽ Quia principes sac̾dotũ
quos adduxerat ꝓditoruidas.
& cet̾i qui ad cõp̃henoendũ ad ue¬
qr suꝑ peccatoreᷤᷤ uoluit cadere ñ suꝑ iu¬
stos. Iustus enĩ medico ñ in diget:
s peccatores Si apłoꝵ u̾bra sana¬

Expanded text:
sanat a vulnere, a duritia impietatis sanat a vulnere, a duritia impietatis inflectit, ad mansuetudinem pietatis emollit, ut circumciso corde, incircumscriptum illum et incomprehensibilem hauriat spiritum, bibat poculum salutis aeternae. Cecidit ergo eques retrorsum. 29. Accipe et aliud, cur retrorsum et non ante ceciderit. Post ipsum omnes, nemo ante ipsum. Cecidit ergo non sibi, sed omnibus; ut duritiam cordis nostri super nos cadendo molliret. Cecidit super Adam, quem quaerebat, ut inveniret. Retro eum quaesivit; ut supra humeros suos bonus pastor imponeret, secumque paradiso in illius redemptione latronis inveheret. 30. Sed forte dicas: Et persecutores ceciderunt retrorsum. Sic enim scriptum est , quia principes sacerdotum, quos adduxerat proditor Judas, et caeteri qui ad comprehendendum advequia super peccatores uoluit cadere, non super iustos; iustus enim medico non indiget, sed peccatores. si apostolorum umbra sana
Abbreviated transcription (Latin):
erat petrus:. cui dixit uade retro
pꝰ me. Retro erant apłł: et cet̾i dis¬
cipuli. Idõ retrorsũ cecidit: quia
suꝑ quos cadit saluat. Omĩs enĩ
qui suꝑ hunc lapidẽ in quit ce¬
ciderit: conquassabit. Supͣ quem
ceciderit aut̃: mundabit eũ. Aui
habet uentilabit eũ. alii cõminust.
Ꝙ enĩ uentilat frugẽ: mundat a
paleis. Q cõminuit aliquid. in
puluerẽ redigit: ut mollitia pul¬
ueris. uł poculo salubri uł reliqͦ
medicine sine
proficiat. Unde colligimꝰ cauendũ.
nequis semel ꝑbaptissiũ suscep¬
tus axp̃o. ex eiꝰ de eret corpore: hoc
ẽ excutiat᷑ ab ȩccła. Ipsa ẽ enĩ tuor¬
tis riuna ꝑpetuȩ. Illũ aut̃ qui
uenit crediturꝰ in xp̃m. ut eũ mors
eiꝰ in ueniat. crux eiꝰ assumat. cla¬
uus infigat. sangius in fundat.
sepultura quoq eiꝰ in uoluat.
gr̃a resurrectionis attollat. de sõ¬
no suscitet. a morte uiutficet illũ
in quã ascło liberat. apeccato mundat.

Expanded text:
erat Petrus, cui dixit: uade retro erat Petrus, cui dixit: uade retro post me, retro erant apostoli et ceteri discipuli. ideo retrorsum cecidit, quia super quos cadit saluat. omnis enim qui super hunc lapidem, inquit, ceciderit, conquassabitur, supra quem ceciderit autem, mundabit eum. alii habent: uentilabit eum, alii: comminuet. qui enim uentilat frugem, mundat a paleis, qui comminuit aliquid, in puluerem redigit, ut mollitia pulueris uel poculo salubri uel reliquo medicinae proficiat. unde colligimus cauendum, ne quis semel per baptismum susceptus a Christo ex eius deerret corpore, hoc est excutiatur ab ecclesia; ipsa est enim mortis ruina perpetuae. lllum autem, qui uenit crediturus in Christum, ut eum mors eius inueniat, crux eius assumat, clauus infigat, sanguis infundat, sepultura quoque eius inuoluat,. gratia resurrectionis attollat, de somno suscitet, a morte uiuificet, illum, inquam, a saeculo liberat, a pec
Abbreviated transcription (Latin):
oratꝰ onye p̾cib sac̾dotis. uttali
usui reformauit. Inde uere in
eo arma aurea refulserunt: quia
solus equum hunc sedit & ut eit.
in quo nullus culpȩ immunis
euasit: Non enoch qͥ raptus ẽ ne
malitia mutaret cor eiꝰ. Non abra¬
ham. ñ ysaac. ñ iacob. ñ moyses.
Om̃s enĩ sub peccato: om̃s sub morte.
Deniq regnauit mors ab adã: usq
ad moysen. Solus iste ẽ qui pec¬
catũ ñ fecit᷑. solus ẽ. xp̃c: qͥ peccatũ
abstulit munoi. qui dixit morti.
Ubi ẽ mors uictoria tua: Ubi ẽ mors
aculeus tuus: Quomodo gͦ am¬
plificauit suꝑ hunc supplantationẽ
suã iudas: et cecidit eques retror¬
sum: Qđ in iuda ẽ: dolũ fecit.
Qđ in xp̃m. uolens passus est. Se¬
pe uidimꝰ fortiorẽ: uelle ꝓcuti. ut
acrior lacessitꝰ insurgat: uehem̃tiꝰ
excitet᷑. Momordit gͦ serpens cal¬
caneũ equi. uirus suȩ fraudis e¬
uomuit: uolens eques se tꝑse de¬
iecit: Uolens cecidit. ut nos leua

Expanded text:
oratus Oniae precibus sacerdotis uitali oratus Oniae precibus sacerdotis uitali usui reformauit. unde uere in eo arma aurea refulserunt, quia solus equum hunc sedit et uicit in quo nullus culpae immunis euasit, non Enoch, qui raptus est, ne malitia mutaret cor eius, non Abraham, non Isaac, non Iacob, non Moyses. omnes enim sub peccato, omnes sub morte. denique regnauit mors ab Adam usque ad Moyse . solus iste est qui peccatum non fecit, solus est Christus qui peccatum abstulit mundi, qui dixit morti: ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Quomodo ergo amplificauit super hunc subplantationem suam ludas et cecidit eques retrorsum ? quod in Iuda est, dolum fecit, quod in Christo, uolens passus est. saepe uidemus fortiorem uelle percuti, ut acrior lacessitus insurgat, uehementius excitetur . momordit ergo serpens calcaneum equi, uirus suae fraudis euomuit; uolens eques se ipse deiecit, uolens cecidit, ut nos leuar
Abbreviated transcription (Latin):
Albus erat quiͤerat in maculatꝰ.
quinulla peocati in qͥnam̃ta
cognouerat. Nam si libido tene¬
brosa ẽ: recte scĩmonia relucet.
& splenoet. hic gͦ equus est
uulneratꝰ. s nõ retardatꝰ. Deuiq
cũ ipso uulnere de tumulo re¬
surrexit: cucurrit adcęlũ. sipͣ
om̃s angłõs. ⁊ archangłos: ue¬
iotior om̃i equitatu militiȩ
cęlestis inuentus. supra equuos
etiã illos igneos de qͥb elyas rap̃¬
tus ẽ. s merito uelotior. qui suꝑ
om̃s celos et supra cęlũ celoꝵ. ad
sedẽ dĩ om̃iipotentis ascendit: et
sedst ut scriptura nos docuit di¬
cens. Uidebitis ab hinc filiũ ho¬
minis sedentẽ ad dext̃am urtu¬
tis. hic itaq equus in figura. et
ante ẽ demonsiratꝰ tempore ma¬
chabeoꝵ quẽ sedebat dux ille mi¬
litiȩ cęlestis aureis armis reful¬
gens. qui eliodoꝵ de peculatorẽ
ulũ depositi uioualis ceteroꝵq
quȩ sacre fuerant cõmendata
custodiȩ: strauit. ꝑculit: et pꝰea ex¬

Expanded text:
albus erat qui erat inmaculatus, albus erat qui erat inmaculatus, qui nulla peccati inquinamenta cognouerat. nam si libido tenebrosa est, recte sanctimonia relucet et splendet. hic ergo equus est uulneratus , sed non retardatus. denique cum ipso uulnere de tumulo resurrexit, cucurrit ad caelum supra omnes angelos et archangelos, uelocior omni equitatu militiae caelestis inuentus, supra equos etiam illos igneos de quibus Helias raptus est. et merito uelocior, qui super omnes caelos et supra caelum caelorum ad sedem dei omnipotentis ascendit et sedet, ut scriptura nos docuit dicens: uidebitis abhinc filium hominis sedentem ad dexteram uirtutis. Hic itaque equus in figura et ante est demonstratus tempore Machabaeorum, quem sedebat dux ille militiae caelestis aureis armis refulgens, qui Heliodorum depeculatorem illum depositi uidualis ceterorumque, quae sacrae fuerant commendata custodiae, strauit perculit et postea ex
Abbreviated transcription (Latin):
insioiabit᷑ insemita sic̃ serpens. ut
uulneret transeuntes: & mordeat
equi nr̃i calcaneũ. Anniã enĩ fide¬
uũ non poterit uulnerare. In qua
aut̃ uia sedebit. & in semita. nisi
Exi in uias & circa sepes. & cõpelle
ut intrent. et impleat᷑ domꝰ mea:
Et quia similit̃ uidas amplificasse
siꝑ xp̃m legitur supplantationẽ.
iudetur hoc loco ipse signari. qđ
mordere haberet calcaneũ equi.
ẽ equitatꝰ tuus salus. qđ caro eiꝰ
mundi totius erat susceptura
peccatũ: ut salus ꝓeritio & uita
ȩt̃na ꝓmorte succederet. Uulne¬
ratꝰ est gͦ equus. ñ mendax. salus
ad salutẽ. Nulneratꝰ est equus.
qui micnoi totius peccata. iusce¬
fuit fatigat᷑. Uulueratꝰ est equus:
qui ad furorẽ concubitꝰ ad bĩni¬
re nesciuit. Et idõ fortassis iohi
eugłistȩ cȩlũ aꝑtũ et albus equus
est de monstrat: supra quẽ sede¬
bat habens in capite diademata:
& infemore suo nom̃ scriptũ.
rex regũ & dñs dommantiũ.

Expanded text:
insidiabitur in semita sicut serpens, ut insidiabitur in semita sicut serpens, ut uulneret transeuntes et mordeat equi nostri calcaneum; animam enim fidelium non poterit uulnerare. in qua autem uia sedebit et in qua semita nisi exi in uias et circa saepes et compelle ut intrent, ut im-30 pleatur domus mea? et quia similiter ludas amplificasse super Christum legitur subplantationem, uidetur hoc loco ipse signari, quod mordere haberet calcaneum equi qest: equitatus tuus salus, quod caro eius mundi totius erat susceptura peccatum, ut salus pro exitio et uita aeterna pro morte succederet. uulneratus est ergo equus non mendax solus ad salutem, uulneratus est equus qui mundi totius peccata suscefuit fatigatus, uulneratus est equus qui ad furorem concubitus adhinnire nesciuit. et ideo fortassis Iohanni euangelistae caelum apertum et albus equus est demonstratus, super quem\' sedebat habens in capite diademata et in femore suo nomen scriptum: rex regum et dominus dominantium.
Abbreviated transcription (Latin):
tribũ in isrł. Et fiat dan sic̃ serpens
sedens in ua. & insemita mordens
calcaneũ equi: & cadet eques re¬
trorsũ. salutẽ expectans a dño.
Iegimꝰ quidẽ qđ sainsomn de tribu
dii: idex fuerit inifrł. S alius
hic significatur futurꝰ qui ex ea
tribu ꝓgressus. popłm sipliciis
sacrilege impietatis affliget. anti¬
xp̃c ille qui sedeb it intemplo
tanquã sit dt̃ Tiere iudiciũ: quod
habet in t̃pretatio. Dan enĩ iudici¬
ũ significatur. Et pulchre dixit.
quia popłm suũ moicabit: qui
ꝑpetuȩ penȩ fiat obnarius. Ꝙ enĩ
non credit: iam iudicatus ẽ. Ꝙaut̃
credit. non iudicabitur: quia cre
dit in dĩ filiũ. suȩ animȩ redẽpto¬
rẽ. Ꝙ idõ tanquã iudicu liber
dic̃. i diudicat me. dñs ẽ. Iudica¬
turus ẽ gͦ popłm impietatis. non
plebẽ: Iui enĩ iudicantur. qui ca¬
dunt rutna ꝑ fidiȩ: ñ ꝗ resurgunt
fidei lib̾tate. Sedebit gͥ inicia. &

Expanded text:
trilrum in Israel, et: fiat Dan sicut serpens trilrum in Israel, et: fiat Dan sicut serpens sedens in uia et in semita, mordens calcaneum equi, et cadet eques retrorsum salutem expectans a domino. legimus quidem, quod Samson de tribu Dan iudex fuerit in Israel, sed alius hic significatur futurus, qui ex ea tribu progressus populum suppliciis sacrilegae impietatis affliget, antichristus ille qui sedebit in templo tamquam sit deus, uere iudicium, quod habet interpretatio; Dan enim iudicium significatur. et pulchre dixit, quia populum suum iudicabit, qui perpetuae poenae fiet obnoxius; qui enim non credit iam iudicatus est, qui autem creemptorem. et ideo tamquam iudicii liber dicit: qui diiudicat me dominus est. indicaturus est ergo populum impietatis, non plebem fidei; illi enim iudicantur qui cadunt ruina perfidiae, non qui resurgunt fidei libertate. Sedebit igitur in uia et
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est in ꝓph̾a. Ampliauit suꝑ
me supplantationẽ. E sau quoq
ait de fr̃e suo. Bis me lam sipplan¬
tauit. Ꝙ supplantat. dolũ facit.
quo ad u̾sariũ elidit. aut uulne¬
rat. Idõ & iudas supplantasse dicit᷑.
quia osculo suo uultꝰ infreit: quo
in uadenoi saluitoris signũ ꝑ secu¬
torib demonstrauit. Supplantauit
gͦ quasi serpens: qui suo ore uene¬
nũ infunoit. & uulnerat dente
calcaneũ. Et hic enĩ non duginita¬
tẽ. xp̃i. s. corporis extremũ calcane¬
ũ uulnerauit. Leuauit etiã iudas
calcaneũ. qͣsi luctator in solens. &
suꝑhus: qͦ caput ꝑcuteret salua¬
toris. Si caput xp̃i ferire non po¬
tint: quia caput xp̃i ds̃. Suũ sane
caput informis laquel nodo liga¬
uit. ut remediũ sibi salutis aufer¬
ret. Nide si pie ꝑotes illud aptare.
quoᷤ ingenesi dixit. sc̃s patriarcha
iacob. cũ de filiis ꝓpħaret. Dan u¬
dicabit popłm suũ. tanquã unam

Expanded text:
scriptum est in Propheta: Ampliavit super scriptum est in Propheta: Ampliavit super me supplantationem. Esau quoque ait de fratre suo: Bis me jam supplantavit . Qui supplantat, dolum quo aduersarium elidit aut uulnerat. ideo et ludas subplantasse dicitur, quia osculo suo uulnus infixit, quo inuadendi saluatoris signum persecutoribus demonstrauit. subplantauit ergo quasi serpens, qui suo ore uenenum infundit et uulnerat dente calcaneum; et hic enim non diuinitatem Christi, sed corporis extremum calcaneum uulnerauit. leuauit etiam ludas calcaneum quasi luctator insolens et superbus, in quo caput percuteret saluatoris. sed caput Christi ferire non potuit, quia caputChristi deus. suum sane caput informis laquei nodo ligauit.ut. remedium sibi salutis auferret. Uide si pie potes illud aptare, quod in Genesi dixit sanctus patriarcha Iacob, cum de filiis prophetaret: Dan iudicabit populum suum tamquam unam
Abbreviated transcription (Latin):
errorẽ: ut diluam᷑. Et ego uidi
aliquẽ puerũ athletã. cũ elisisset
adu̾sariũ frontẽ ei ꝑ cussisse cal¬
caneo. qđ signi fuit. eo qđ insulta¬
uerit uicto. hoc est qđ ait. magni¬
ficauit suꝑ me subplantationẽ.
Quo u̾bo. insultantis iactantiã de¬
darauit. Leuauit gͦ & iudas suꝑ
xp̃m calcaneũ suũ. cũ proderet
eũ: s non leuauit in yune. Ad huc
ade calcaneũ leuat: qđ a serpente
ẽ uulneratũ. Et utiq eipeoes la¬
uerat xp̃c. Audierat dicentẽ. qui
lotus ẽ non indiget nisi ut pedes
lauet: s est mundus totus. S quos
lauit gr̃a. in quinauerat ꝑfidia.
Iudas gͦ calcaneũ leuauit ad uulnꝰ.
Uere nõ tenuit caput: qui calcane¬
ũ suꝑ xp̃m leuauit. Adam suꝑ se
leuauit. Hic suꝑ xp̃m. Et idõ eum
serpens grauius quã cẽt̾os uulne¬
rauit. Leuauit calcaneũ suũꝰ qui
fraudulentũ osculũ porrigebat.
quo supplautaret auctorẽ. Idõq

Expanded text:
errorem, ut diluamur. et ego uidi errorem, ut diluamur. et ego uidi aliquem puer athletam, cum elisisset aduersarium, frontem ei percussisse calcaneo, quod signi fuit, eo quod insultauerit uicto. hoc est quod ait: magnificauit super me subplantationem, quo uerbo insultantis iactantiam declarauit. leuauit ergo et ludas super Christum calcaneum suum, cum proderet eum, sed non leuauit inpune. adhuc Adam calcaneum leuat quod a serpente est uulneratum. et utique ei pedes lauerat Christus, audierat dicentelotus est, non indiget, nisi ut pedes lavet; sed est mundus totus . Sed quod lavit gratia, inquinaverat perfidia. Judas ergo calcaneum levavit ad vulnus. Vere non tenuit caput, qui calcaneum super Christum levavit. Adam super se levavit, hic super Christum; et ideo eum serpens gravius quam caeteros vulueravit. Levavit calcaneum suum, qui fraudulentum osculum porrigebat, quo supplantaret auctorem; ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
bene utimitr. adu̾sũ eos qui necan¬
dos ẽe crediderint: cũ quib uident᷑
epulari. Gentiles hoc custodire me¬
morantur: hostes plerũq latrones
tescunt. Unde preter huiꝰ modi
affectũ. gr̃ȩ conuiuales. si u̾ba
ꝯsideremꝰ: non otiose dulces cibos
dixerit. Qͦ modo enĩ dulces: qui
cito corrũpuntur: S uide ne dul¬
ces cibos dixerit. u̾ba uitȩ. Hos enĩ
cibos nulla amaritudo corrũpit.
nulla mortis corruptela contami¬
nat. Unde & semꝑ dixit: non enĩ
semꝑ edere quis poteratꝰ. semꝑ aut̃
u̾bo dĩ possumꝰ in herere. & noctib
& dieb. si in lege die ac nocte me¬
ditemur. Qd est etiã ampliauit
est magnificauit. Utrũq nobis
exposuit dñs. quod mouere nos
posset: dicens in eugłio. Ꝙ man¬
ducat mecũ panẽ: leuauit suꝑ me
calcaneũ. Unde assumptꝰ hic ser¬
mo sit consideremꝰ. Fuimꝰ in quit
in creduli. errantes. seruientes.
desideriis. & uoluptatib. fateamͣ

Expanded text:
bene utimur adversus eos qui necanbene utimur adversus eos qui necandos esse crediderint, cum quibus videntur epulati. Gentiles hoc custodire memorantur, hostes plerumque, latrones tescunt. Unde propter hujusmodi affectum gratiae convivalis, si verba consideremus, non otiose dulces cibos dixit. Quomodo enim dulces, qui cito corrumpuntur? Sed vide ne dulces cibos dixerit verba vitae. Hos enim cibos nulla amaritudo corrumpit, nulla mortis corruptela contaminat. Unde et semper dixit. Non enim semper edere quis poterat. Semper autem verbo Dei possumus inhaerere, et noctibus et diebus, si in lege Dei die et nocte meditemur. 24. Quid est etiam, ampliavit? est, magnifexposuit dominus quod mouere nos posset, dicens in euangelio: qui manducat mecum panem leuauit super me calcaneum. unde assumptus hic sermo sit, consideremus: fuimus, inquit, increduli , errantes, seruientes desideriis et uoluptatibus. fateamur
Abbreviated transcription (Latin):
humanitate ꝓtexit. Idõ gͦ sperasse
dicit quasi ure presũpserit. ut
apłus sitꝑiora deponeret. meliora
sequeretur: & qui scĩficandi alios
munus acceꝑat. in se scĩtatis gr̃am
custodiret᷑. & sinceritatis in hereret
officiis. Bene ait sꝑaui: quia homi¬
ni dedit eligendi arbitriũ quid
sequatur. Posuit inquit ante te
bonũ & malũ. Simalũ elegeris:
non natura de linquit. s eligentis
affectus. Si unꝰ quisq hominũ
condẽpnatur qui malũ elegerit:
quid de iuda dicimꝰ. qui prodidit
eũ. cui copulabatur suauitate
cõuiuii: Q edebat in quit panes
meos: ampliauit suꝑ me sub plan¬
tationẽ. Qd ẽ qđ̃ addioit panes
meos: Potuit dicere qui edebat
panes mecũ: nͥ illũ in telligas
qui spetialis ẽ. xp̃i. hoc est u̾bi cę¬
lestis alimoniã. Non enĩ insolo
hane uiuit hõ. s inom̃i u̾bo dĩ.
Ueniq alibi dicit. Q semꝑ mecũ dul¬
ces capiebas cybos. Ꝙb u̾siculis

Expanded text:
humanitate protexit. ideo ergo sperasse se humanitate protexit. ideo ergo sperasse se dicit, quasi iure praesumpserit, ut apostolus superiora deponeret, meliora sequeretur et, qui sanctificandi alios munus acceperat, ipse in se sanctitatis gratiam custodiret et sinceritatis inhaereret officiis. bene ait speraui, quia homini dedit eligendi arbitrium, quid sequatur. posui, inquit, ante te bonum et malum. si malum elegeris, non natura delinquit, sed eligentis affectus. si unusquisque hominum condemnatur qui malum elegerit, quid de Iuda dicimus, qui prodidit eum cui copulabatur suauitate conuiuii? Qui edebat, inquit, panes meos, ampliauit super me subplantationem. quid est quod addidit \'panes mcos\'? potuit dicere: \'qui edebat panes mecum\', nisi illam intellegas, quae specialis est Christi, hoc est uerbi caelestis alimoniam; non enim in solopane vivit homo, sed in omni verbo Dei . Denique alibi dicit: Qui semper mecum dulces capiebas cibos . Quibus versiculis
Abbreviated transcription (Latin):
Simul ostendit. quanta ius diuine
scificationis sit. que excludat ma¬
utiã. &. de prauatũ emenoet inge¬
niũ. si forma ꝓpositi melioris acce¬
dat. Quantos scimꝰ ẽẽ ꝯu̾sos muta¬
tus ẽ zacheus. ille publicanꝰ. et ad
questũ auaro intentus affectu. qui
pꝰea quadritpla redibitione soluit:
errorẽ cõdempnauit in se. auaritiã
temoris suꝑioris ab iurauit: lucra
cõ pensauit inpauꝑe̾. side eẽt exactor.
latro ipse: nequitiã suã proposito me¬
liore mutauit. Agnouit in cruce
xp̃m ofessus ẽ dĩ filiũ: regẽ uoce
ꝓpria. nuncipauit. quo tẽpore iusti
pleriq nutabant. ipsi certe latebant
apll. carnifex ipse centurio non ne¬
gauit. Ꝙd de tẽpore euglii loquor:
Rahab meretrix erat. quȩ ꝑfidiȩ
atq intẽꝑantiȩ se alebat stipendiis:
tam̃ ubi exploratoies uidit quos
miserat iħienaue. fidẽ induit᷑. &.¬
ꝑiculo ĩminente iusticiã reserua¬
uit: nec susceptos ꝓdidit. s fideli

Expanded text:
Simul ostendit, quanta uis diuinae Simul ostendit, quanta uis diuinae sanctificationis sit, quae excludat malitiam et deprauatum emendet ingenium, si forma propositi melioris accedat. quantos scimus esse conuersos! mutatus est Zachaeus ille publicanus et ad quaestum auaro intentus affectu, qui postea quadrupla redhibitione soluit errorem, cóndemnauit in se auaritiam, temporis superioris abiurauit lucra, compensauit in paupere, si deesset exactor. latro ipse nequitiam suam proposito naeliore mutauit, agnouit in cruce Christum , confessus est dei filium, regem uoce propria nuncupauit. quo tempore iusti plerique nutabant, ipsi certe latebant apostoli, carnifex ipse Centurio non negauit. quid de tempore euangelii loquor? Kaab meretnx erat, quae perfidiae atque intemperantiae se alebat stipendiis ?. tamen ubi exploratores uidit, quos miserat Iesus Naue, fidem induit et periculo imminente iustitiam reseruauit nec susceptos prodidit, sed fideli
Abbreviated transcription (Latin):
diderit: Et enĩ hõ pacis meȩ in
quẽ sꝑaui. qui edebat panes meoᷤ.
ampliauit suꝑ me subplantationẽ.
Aliqui iudã excusandũ putant. quia
refudit pecuniã. quã pro mercede
redẽptionis acceperat. S ece. quia
ultra iudeoꝵ condẽpnatur infide¬
uitatẽ. Cui enĩ plus datũ est. plus
exigitur ab eo. Qd in quit de aliis
querer: homo pacis meȩ. cui pa¬
cem meam dederã. pacẽ meã re¬
linquere uoluerã: ꝑ secutorib de¬
ductis me tradidit᷑ et fefellit me
in quẽ sꝑaui. Numquid ignorauit
proditorẽ sui futurũ: de quo ante
predixit. unꝰ ex uobis me tradet
hoc aut̃ dicebat de iudã sic̃ scriptũ ẽ.
ineugłio. Non utiq. s quo amplius
cõ dempnaret eũ: de fide eiꝰ spasse
se dixit. Aquilas confisus eram dix.
Syminacꝰ posuit confidebam. Plus
enĩ grauamꝰ eũ in quo plurimũ spei
uł fiduciȩ habuisse nos dicunꝰ: si pꝰ¬
ea spem nr̃am opinionẽq destituit.

Expanded text:
diderit? etenim homo pacis meae, in diderit? etenim homo pacis meae, in quem speraui, qui edebat panes meos, ampliauit super me supplantationem\\ aliqui ludam excusandum putant, quia refudit pecuniam quam pro mercede emptionis acceperat. sed ecce quia ultra Iudaeorum condemnatur infidelitatem; cui enim plus datum est, plus exigitur ab eo. \'quid\', inquit, \'de aliis querar? homo pacis meae, Cui pacem meam dederam, pacem meam relinquere uolueram, persecutoribus deductis me tradidit et fefellit me in quem speraui\'. nutnquid ignorauit proditorem sui futurum, de quo ante praedixit: unus ex uobis me tradet? hoc autem dicebat de luda, sicut scriptum est in euangelio. non utique. sed quo amplius condemnaret eum, de fide eius sperasse se dixit. Aquilas confisus eram dixit, Symmachus posuit confidebam. plus enim grauamus eum in quo plurimum spei uel fiduciae habuisse nos dicimus, si postea spem nostram opinionemque destituit.
Abbreviated transcription (Latin):
quã miserationis titulo. et pietatis
iure suscepit: ut captiuã redimeret.
ab lueret contaminatã. mortuam
resuscitaret & pulchre ait. Nũ¬
quid qui dormt. non adiciet ut re¬
surgat.: Non dyxit non adicitur.
s non adiciet ut resurgat. Eo qđ ip¬
de se dĩ filiꝰ resuscitauit. sic̃ supra
diximꝰ. dixisse eum iudeis: Sol¬
uite hoc templũ. & in triduo re¬
suscitabo illud. Ad iectionẽ accepit
card̃ quasi sumpta de homine:
suscepta de uirgine. S quasi ds̃
Aiectionẽ ipsam aꝑatus est: qui
uirtute propria resurrerit. ut
ẽẽt suę resurrectionis oꝑator.¬
ũi. & filius se ipse resuscitauerit:
agnosce oꝑationẽ illam. diuine
fuisse uirtitis: quia patri & filio
una uirtus cõminis oꝑatio᷑. quan¬
doquidẽ una atq eadẽ substantia
trimitatis ẽ. S quid ego inquit¬
& cruci ad iudicauit᷑. cũ apłs me¬
us mercedẽ proditionis exegerit.
cũ cõuiua meus mortẽ meam uen¬

Expanded text:
quam miserationis titulo et pietatis quam miserationis titulo et pietatis iure suscepit, ut captiuam redimeret, ablueret contaminatam, mortuam resuscitaret. et pulchre ait:numquid qui dormit non adiciet ut repurgat ? non dixit \'non adicitur\', sed \'non adiciet ut resurgat\', eo quod ipse se dei filius resuscitauit, sicut supra diximus dixisse eum Iudaeis: soluite hoc templum, et iri triduo suscitabo illud. adiectionem accepit caro quasi sumpta de homine, suscepta de uirgine, sed quasi deus adiectionem ipsam operatus est, qui uirtute propria resurrexit, ut esset suae resurrectionis operator.um et filius ipse se resuscitauerit, agnosce operationem illam diuinae fuisse uirtutis, quia patri et filio una uirtus, communis operatio, quandoquidem una atque eadem substantia trinitatis est. \'Sed quid ego  cruci adiudicauit, cum apostolus meus mercedem proditionis exegerit, cum conuiua meus mortem meam uen
Abbreviated transcription (Latin):
pue contulit gr̃am: ut mortuus
reuiuiscat. Hȩc dr̃ ad renouatio¬
nẽ uite suꝑioris adiectio. Deniq
& ezechiȩ regi. cũ scripsisset dñs
quod uitę suȩ tempus implesset.
& ꝑysayam mandasset. ut ordina¬
ret domũ suam. quia moriturus
ẽẽt. atq ille orasset ad dñm. & fle¬
uisset fletu magno: miseratꝰ dñs
mandauit ei. Ecce adicio ad tempꝰ
tuũ. annos quindecĩ. Et alibi dd
sc̃s ait. Dies suꝑ dies regis adiciet:
annos eiꝰ. Inuentũ est homini gͦ¬
qđ addatur: Dõ aut̃ addi nichil pot̃.
quia scriptũ est. Nonẽ addicere
neq minuere: in quo ꝑfecta &e ple¬
na sunt om̃ia. Et si xp̃c resurrexit.
utiq in eo quod assũpserat resur¬
rexit. non in quo plenitudimi di¬
uinitatis eiꝰ nichil uł decedere
potuit. uł accedere. Ds̃ enĩ in cor¬
poreus & in mortalis ẽ: cuiꝰ sũma
natura & plenitudo uirtutũ. sine
ulla carnis accessione signatur.
Caro aut̃ dispensationis in xp̃o est.

Expanded text:
pue contulit gratiam, ut mortuus pue contulit gratiam, ut mortuus reuiuescat. haec dicitur ad renouationem uitae superioris adiectio. denique et Ezechiae regi cum praescripsisset dominus, quod uitae suae tempus implesset, et per Esaiam mandasset, ut ordinaret domum suam, quia moriturus esset, atque ille orasset ad dominum et fleuisset fletu magno, miseratus dominus mandauit ei: ecce adicio ad tempus tuum annos quindecim. et alibi Dauid sanctus ait: dies super dies regis adicies annos eius. inuentum ergo homini quod addatur, deo autem addi nihil potest, quia scriptum est: non est adicere neque minuere in quo perfecta et plena sunt omnia. etsi Christus resurrexit, utique in eo quod assumpserat resurrexit , in quo plenitudini diuinitatis eius nihil uel decedere potuit uel accedere. deus enim incorporeus et inmortalis est, cuius summa natura et plenitudo uirtutum sine ulla carnis accessione signatur. caro autem dispensationis in Christo est,
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ proderet. Frubescebat uderi
perfidus. Sui lĩt. et iudei. qui ad¬
u̾isus fidei magistrũ falsos testes per¬
fidi sub orabant᷑ ut dicerent eo quod
p̃dicasse t templũ dĩ qđ salomon
condidit destruendũ. cũ ille de tẽ¬
plo sui corporis significasset. solui¬
te hoc tẽplũ et intriduo susci¬
tabo illud. Uere foris erant: qui
a cognitione erant u̾bi cȩlestis.
exdisi. Herbũ in quit iniquum.
ꝓposuerunt ad u̾sũ me. Idẽ illicitũ.
et contra ius fasc sermonẽ ꝓ posu-¬
erunt mͥ. facientes de humano
sanguine pactiones. quẽ seelera¬
tissime uendidit iudasꝰ. iudei
quoq emendũ non minore sce¬
lere crediderunt:. Uanissimi hões.
quasi qui dormiat nunquit non ad¬
iciat ut resurgat. Ꝙd sit adaectio:
consideremꝰ. Naturale ẽ om̃ib ter¬
renis animantib & uolatilib cęli.
et piscib maris: nasci & mori. ho¬
mini uͦ quẽ preciosiorẽ ceteris t̃re
animantib ds̃ fecerat. hanc p̃ci¬

Expanded text:
salutem proderet; erubescebat uideri salutem proderet; erubescebat uideri perfidus. similiter et Iudaei, qui aduersus fidei magistrum falsos testes perfidi subornabant, ut dicerent, eo quod praedicasset templum dei quod Salomon condidit destruendum, cum ille de templo sui corporis significasset: soluite hoc templum, et in triduo suscitabo illud, uere foris erant, qui a cognitione erant uerbi caelestis exclusi. U erbum, inquit, iniquum proposuerunt aduer sum m e, id est: inlicitum et contra ius et fas sermonem proposuerunt mihi, facientes de humano sanguine pactiones, quem sceleratissime uendidit ludas, Iudaei quoque emendum non minore scelere crediderunt, uanissimi homines, quasi, qui dormiat, num quid non adiciat ut resurgat. quid sit adiectio. consideremus. Naturale est omnibus terrenis animantibus et uolatilibus caeli et piscibus maris nasci et mori; homini, quem pretiosiorem ceteris terrae animantibus deus fecerat, hanc praeci
Abbreviated transcription (Latin):
et cet̾is infioelib. ex nobis exierunt.
s non erant ex nob̾. Si enĩ ex nobis
eẽnt: nobiscũ mansissent. Non ma¬
neb t gͦ cũ apłis proditor. qui foras
exiebat. et cũ ꝑsidis susurrabat.
quo u̾bo usa ẽ scriptura diuina.
demonstrans sine auctoritate eẽ
ꝑfidiã. quȩ timet quod loquitur
de p̃henoi: fioeli aut̃ dr̃ exalta ui¬
rib uocẽ tuã. En quo deciderat
apłs udas. qui missus erat fidẽ.
gentib pleno auctoritatis p̃conio
p̃dicare. ut in aurẽ insussurraret
in sioiatorib magistri sui. quod nine-¬
ret audiri: Lonne iudicio suo se ipse
dãpnauit: S erubescebat audri:
quod facere non timebat. Crubes¬
cebat quia adu̾sus uitȩ sue scĩfica¬
tionis et honoris auctorẽ cogitabat
mala: nec gr̃am beneficiis repenbe¬
bat. s mala probonis. bono refere¬
bat magistro: quod etiã scli homines.
dãpnare consuerunt. Erubescebat in¬
gratus de p̃hendi. erubescebat aua-¬
rus uideri: cũ ꝓpecunia auctoris sui

Expanded text:
t ceterisinfidelibus: ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; si enim ex nobis fuissent, nobiscum mansissent. Non manebat ergo cum apostolis proditor, qui foras exiebat et cum perfidis susurrabat. quo uerbo usa est scriptura diuina demonstrans sine auctoritate esse perfidiam, quae timet quod loquitur deprehendi. fideli autem dicitur: exalta uiribus uocem tuam. en quo deciderat apostolus ludas, qui missus erat fidem gentibus pleno auctoritatis praeconio praedicare, ut in aurem insusurraret insidiatoribus magistri sui quod timeret audiri. nonne iudicio suo se ipse damnauit? sed erubescebat audiri quod facere non timebat; erubescebat, quiaaduersus uitae suae: sanctificationis et honoris auctorem cogitabat mala nec gratiam beneficiis rependebat, sed mala pro bonis bono referebat magistro, quod etiam saeculi homines damnare consuerunt; erubescebat ingratus deprehendi, erubescebat auarus uideri, cum pro pecunia auctoris sui
Abbreviated transcription (Latin):
genui. Idõ alii habent in medio cor¬
dis. alii inmedio uentrisꝰ. ut interi¬
oris hominis uentrẽ intelligas. qui
in medio ẽẽ cordis accipitur. in quo
naturalis legis ꝑ scripta seruamiꝰ: quȩ
ñ solũ custodit᷑. s etiam fit in cordib
nr̃is. Uñ ⁊ scriptũ est. qr ñ solũ audi¬
tores legis iusti sunt apud dm̃: s etiã
factores legis iustisicabuntur. Sunt
enĩ qui naturalit̃ ea quȩ legis sũt
faciunt: sic̃ gentes qui legẽ non
auoiunt᷑. et sibi quia ex uno sunt: in¬
cognitae sibi legis p̃cepta conferunt.
Ergo quasi gentilis popli congregator. a¬
per sonã nr̃am suscepit. hoc loco xp̃c:
ut diceret facere se legẽ. in medio
cordis sui. Siquidẽ popłs nationũ.
legẽ quã nõ audiuit impleuit. ut
qui legẽ acceperat non receperat.
nec cognoscendũ putauit: quia scrip¬
tũ est. Agnouit bos possessorẽ suũ. ⁊ asi¬
nus p̃sepe dñi sui. isrł aut̃ me non

Expanded text:
genui. ideo alii habent: in medio corgenui. ideo alii habent: in medio cordis, alii: in medio uentris, ut interioris hominis uentrem intellegas, qui in medio esse cordis accipitur, in quo naturalis legis praescripta seruamus, quae non solum custoditur , sed etiam fit in cordibus nostris. unde et scriptum est, quia non solum auditores legis iusti sunt apud deum, sed etiam factores legis iustificabuntur. sunt enim qui naturaliter ea quae legis sunt faciunt, sicut gentes qui legem non audiunt et sibi lex sunt, qui incognita sibi legis praecepta conseruant. ergo quasi gentilis populi congregator personam nostram suscepit hoc loco Christus, ut diceret facere se legem in medio cordis sui. siquidem populus nationum legem quam non audiuit impleuit, ut qui legem acceperat non recepit nec cognoscendum putauit, quia scriptum est: agnouit bos possessorem suum et asinus praesepe domini sui; Israel autem mp non