comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unde apud quosdam hic mos laudabilis
moleuit. ut de singulis panib aliquid
uende omĩa que habes et da pauꝑib. nec
tantum indigentib s rapienti. Unde si
abstulerit tͥ tunicam. da ei et pallium.
Unde heremita quidam quesitus quis
ambulans ait. Codex iste. predo celestis. docẽs
ommia dedisti. qui illum codicem adhuc ha¬
be  Et statim dedit codicem illum:¬

Expanded text:
Unde apud quosdam hic mos laudabilis inolevit, ut de singulis panibus aliquid vende omnia quae habes, et da pauperibus , » non tantum indigenti, sed et rapienti. « Unde, si quis abstulerit tibi tunicam, da ei et pallium . » Unde eremita inquisitus quis ambulans, ait: Codex est iste praedo coelestis, docens omnia dedisti, qui illum adhuc habes? Et statim dedit. Item
Abbreviated transcription (Latin):
pacifico. ostendens conclusionem ⁊ sũmam
aliarum uͥtutum ẽẽ in pace. sicut in dño.
ad quam alie sunt appendicie ⁊ tendentes
sic̃ assecle ⁊ pedissece.¬
carne propͥa ut dometur
⁊dalila: exemplo apostoli qui ait.
Castigo corpus meum et in seruitutem re¬
digo. ⁊ c̃. Et dominus. Sint lumbi

Expanded text:
pacifico, » ostendens conclusionem et summam pacifico, » ostendens conclusionem et summam aliarum virtutum esse in pace, sicut in domina, ad quam aliae sunt appendiciae et tendentes, sicut asseclae et pedissecarne propria, ut dometur Dalila , exemplo Apostoli, qui ait: « Castigo corpus meum et in servitutem redigo . » Et Dominus: « Sint lumbi
Abbreviated transcription (Latin):
no u̾bo concludens om̃s miserationes eius
summis. et t̾rena celestib reconcilians. pa¬
cem int̾ dm̃ et hominem reformans. Om̃s
eramus inimici dei. eiq inunicabamur.
qui tam̃ semꝑ dilexit nos: int̾ hominem
et hominẽ. uideum sciliez et gentilem me¬
hominis ad se ip̃m quia a se dissidebat. non
existens in uno. In unitate fidei ⁊ morum:
cuiꝰ archa non erat consummata in uno cu¬
bito. hominis etiam ad angłm: ciuꝰ ruina
ꝑpeccatum hominis dilata est reꝑari. Solus¬
diabolus exclusus est ab hac pace: quia pͥmus
discordiam int̾ creatorem et creaturam semi¬
nauit. in quo apparent filii. et imitatores
eius. qui pacem non hͣnt cum peoximo: et
quib scribit sub hac forma scribit. Gr̃asit
tas mentis. sine qua non uidetur deus. qͥa
in Custodi in nocentiam et uide equitatem.
qm̃ sunt reliquie homini pacifico. Non
ait innocenti ⁊ usto. quod posset dixisse s

Expanded text:
no verbo concludens omnes miserationes ejus,no verbo concludens omnes miserationes ejus,summis, et terrena coelestibus reconcilians, pacem inter Deum et hominem reformans. Omnes enim eramus inimici Dei, eique inimicabamur, qui tamen semper dilexit nos. Inter hominem et hominem, Judaeum scilicet et Gentilem, mem ad se ipsum, qui a se dissidebat non existens in uno, in unitate fidei et morum, cujus « arca » non « erat consummata in uno cubito . » Hominis etiam ad angelum, cujus ruina per peccatum hominis dilata est reparari ; qud exclusus est ab hac pace, quia primus discordiam inter Creatorem et creaturam seminavit, in quo apparent etiam filii et imitatores ejus, qui pacem non habent cum proximo, et quibus scribit, sub hac forma scribit: « Gratia sit  tranquillitas mentis, sine qua non videtur Deus, quia« Custodi innocentiam et vide aequitatem, quoniam sunt reliquiae homini pacifico . « Non ait, innocenti et justo, quod posset dixisse; sed «
Abbreviated transcription (Latin):
st triplex pax : peccatoris .s. temporis.
presens. que tam plurimis obest sepe: quia
propt̾ eam resoluuntur. Multis etiam ꝑdest
autem ostend̾et dominus qͣm necessaria sit
saluti nr̃e ħ uirtus. et quantum appetenda
a xp̃iana religione: ait discipulis et nob̾
in eis. Pacem relinquo uob̃ : pacem meam
do uobis. Quasi dicat. Pacem relinquo uob̃
ꝑmansuram pacem. Uñ addit. Meam pacẽ.
scilicet pectoris. in p̾senti relinquo uobis. pꝰ
quam pacem meam. pacem consuminatam.
nͥ suꝑ pacem. Ideo etiam scd̾m propham ait:
est in idip̃m .i. inuariabilis et ꝑfecta. reqͥes¬
cam .i. ꝑfecte quiescam. Pax enim pectoris
in presenti imꝑfecta est. quia sepe turbatur.
fremit enim mundus. p̃mit corpus. insidiat᷑
diabolus. Ob hoc etiam ait uerus pacificus.
Inmundo pressuras: in me autem pacem ha¬
bebitis. Etiam dominus ut pacem mentib
pͥmo annuntiauit: dicens pax uobis. Ideo¬
in precipuo sacram̃to eccłie. scilie⁊ in altaris

Expanded text:
m triplex pax: Temporis, pectoris, praesens nihil, quae tamen pluribus obest saepe, quia propter eam resolvuntur; multis etiam prodest, autem ostendat Dominus quam necessaria sit saluti nostrae haec virtus, et quantum appetenda a Christiana religione, ait discipulis, et nobis in eis: « Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . » Quasi diceret: « Pacem relinquo vobis, , non permansuram pacem. Unde nec addit: « Meam pacem, » sed pectoris, in praesenti « relinquo vobis, » post quam, « pacem meam, » consummatam nisi super pacem. Ideo etiam per Prophetam ait est « in idipsum » invariabilis et perfecta, « requiescam , » perfecte quiescam. Pax enim pectoris in praesenti imperfecta est, quia saepe turbatur. Fremit enim mundus, premit corpus, insidiatur diabolus. Ob hoc etiam ait verus Pacificus: « In mundo pressuras, in me autem pacem habebitis . » Et Dominus etiam, ut pacem mentibus m annuntiavit, dicens: « Pax vobis in praecipuo sacramento Ecclesiae, scilicet in sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
Amundo. ne secularib negociis ⁊ mũdanis
actib numis dediti simus. Unde ietro ad
moysen. exodi .xxxiiͦi. Stulto inquit
labore consumeris. Partire in quit igitͦ
onus tuum in plures. et ita dominus
erit tecum. et cet̾a. Suꝑ quem locum
ait augustinus. Manifestum ẽ animũ
minis humanis actionib intentum: dõ
ait. fili. ne in multis sint actus tui: etiam
honestis. Et imponit finem sapiens ⁊ reb
honestis. Uide. ne ab om̃ib ita habearis qd̾
te ip̃m non habeas. Uide. ne ita prosis ꝓximo.
si unu̾sum mundum lucretur. etiam lu¬

Expanded text:
A mundo, ne « secularibus, negotiis , » et mundanis actibus nimis dediti simus. Unde Jethro ad Moysen in Exodo cap. XVIII: « Stulto, inquit, labore consumeris. Partire igitur onus tuum in plures, et Dominus erit tecum, etc. » Super hunc locum ait Augustinus : « Manifestum est animum nimis humanis actionibus intentum Dominait: « Fili, ne in multis sint actus tui , » etiam honestis, quia Imponit finem sapiens et rebus honestis. Vide, ne ab omnibus ita habearis, quod te ipsum non habeas. Vide, ne ita prosis proximo, si universum mundum lucretur, a
Abbreviated transcription (Latin):
regimen. tũ subiectorum ad humilitatẽ
ratio sapientis qualis uita eius : ñ polita
ñ fuscata. ñ plausibilis. mouens hoĩes ad
risum. ⁊ huiusmodi. s tm̃ sensus sine am¬
atibꝰ u̾borum explicans simplici sermõe
Item cur cortuum in tam curato u̾bo ñ uͦ
capit oblectamentum: Cur auri pruritũ
uraͣndus es. secandus es. urenclus in corde.
secandus in aure. ut talia a teseces ⁊ aufe¬
Item idem: Ars de celestibꝰ pure tradit᷑. Alie
uͦ artes magis ad ingenii exercicium fũt
hec autẽ in negociis aĩarum sunt. tẽ¬
ih̾onimus ad humilitatem sacre scͥpt᷑e᷑
inuitans ait hec ẽ rusticanus ille uomer
quo occidit sangar. d c ᷤᷤ philisteos: ⁊ tu tot
uicia ⁊ demones si rusticano ⁊ humili ser¬
mone p̃lices. eccides: hoc enimi glaclio int̾¬
ficiuntire pocius qͣm glachio ciceronis. Itẽ ħ ẽ
mandibula asini suꝑ qͣm seclit dñs. qͣsãsõ
intͥfecit mille philisteos. Item ħ ẽ receptoriũ

Expanded text:
regimen, tum subjectorum ad humilitatem regimen, tum subjectorum ad humilitatem ratio sapientis, qualis et vita ejus, non polita, non fucata, non plausibilis movens homines ad risum, et ad hujusmodi, sed tantum sensus sine ornatibus verborum explicans simplici sermone. 20 Item : Cur cor tuum in verbo curato et non vero capit oblectamentum? Cur auris pruritum? Urendus es, secandus es. Urendus es in corde, secandus in aure, ut talia a te seces et aufeItem idem: Ars de coelestibus pure traditur, aliae vero artes ad ingenii exercitium sunt; haec autem in negotium animarum. ieronymus ad humilitatem sacrae Scripturae invitans, ait: Hic est ille rusticanus vomer, quo occidit Samgar sexcentos Philisthaeos ; et tu tot vitia et daemones, si rusticano et humili sermone praedices, occides. Hoc enim gladio interficiuntur potius quam gladio Ciceronis Haec est mandibula asini super quam sedit Dominus, qua Samson interfecit mille Philisthaeos . Hoc est receptorium
Abbreviated transcription (Latin):
tas angulos ñ querit: qr sibi sufficit. Non
tiis & tibio ierabel coloretur ⁊ depingat᷑
scl̃i floscłis ⁊ faleris uerborum ut potius ap¬
pareat qͣm existat sap̃ia. Item ih̾onimus:
Amicus amicum ñ debet in escare: s appo¬
nere pocius qd̾ ꝓsit. qͣm quod delectet : It ph̾s
⁊ curam sermonum: Atali enim ñ expͤtes
solidum ⁊ integrum uerbum: Cuiuscũq
enim uideris or̃onem curatam. concinna
politam ⁊ circuntonsam ⁊ similit̾ cadẽtẽ
scito. qr is animus pusillis declitus ẽ et fctꝰ.
animus u̾o magnus remissuꝰ quidem
loouitur. utens scilt ꝓpͥis u̾bis. s sracerius
bene inauoant qi abono pͥncipio ⁊ mnalem
ocliant ⁊ terminant sermonem. sua ⁊ orn¬
ata sequentes uerba ⁊ a prumcipio remota
⁊ item. Surpureus late splendebat᷑ imꝰ ⁊ alt̾
assumitur pannus. Et item: At illi dextͣa¬
Qui ꝯtexens sermonem in epheso in reces¬
su suo paucis u̾bis locutus ẽ sic̃ ⁊ athenis.
In quib tñ om̃ia necessaria anime xͥane

Expanded text:
tem angulos non quaerit, quia sibi sufficit. Non terinis et stibio Jezabel coloretur et depingatur , scilicet flosculis et phaleris verborum, ut potius appareat quam existat sapientia. Item Hieronymus : « Amicus amicum non debet inescare, sed apponere potius quod prosit, quam quod delectet. » Item phet curam sermonis; a tali enim non exspectes solidum et integrum verbum. Cujuscunque enim videris orationem curatam, concinnam, politam, et circumtonsam et similiter cadentem; scito quod is animus pusillis deditus est et fractus. Animus vero magnus remissius quidem loquitur, utens scilicet propriis verbis, sed sincerius bene inchoant, quia a bono principio, et male mediant et terminant sermonem, sua et ornata sequentes verba a principio remota.Et item: Purpureus late qui splendeat unus et alter Assuitur pannus. Et item: . . exens sermonem in Epheso in recessu suo, paucis verbis locutus est. Sic et Athenis, in quibus tamen omnia necessaria animae Chris
Abbreviated transcription (Latin):
Item p̃ceptum ẽ a domino ysaie. ⁊ iheremie
quod ñ nisi pͥus succincti lumbos ⁊ renes p̃li¬
carent. Item filii isrł obsidentes iherico. septieᷤ
eam circiuerunt. ⁊ in un circuitu tubiᷤ insõu¬
turus itaqͤ m̃s pͥmo defectus suos cũ mũdo
qui in defectuẽ circueat. ⁊ in uii cirruitu
.i. tunc plene ⁊ ꝑfecte in ꝑfecta circuncisiõe
scł. corruent uicia munclialium hominũ
quib predicabit. Item pħs. Otu lector. dis¬
putator similit̾ ⁊ p̃dicator. qui bonum et
honestatem uite queris: ne expectes magni¬
ficas uoces ab istis circumlatorib ⁊ uenatori¬
b uerborum. qui flosculis ⁊ colorib adulte
qͣm utilib utimur. Talis p̃dicator ñ me n
agis iuuare pot̾it. qͣm nauseabuncdus na¬
uis gubernator. qui uix stare potest actõit᷑
⁊uomitans nec se nec alios regere ualens
An minori cura regi debet uita humana
in hoc mundo ⁊ qͣm nainsin mari: Alexã¬
der ppͥ cum a quodam ꝯmendaretur ait

Expanded text:
Item: Praeceptum est a Domino Isaiae et Jeremiae , quod non nisi prius succincti lumbos et renes praedicarent. Item: Filii Israel obsidentes Jericho , septies 17 eam circuierunt, et in septimo circuitu tubis insonuturus itaque primo omnes defectus suos cum mundo, qui in defectu est, circumeat, et in septimo circuitu, id est cum plene et perfecte, in perfecta circuitione scilicet, corruent vitia mundialium hominum quibus praedicabit. Itemputator, similiter et praedicator, qui bonum et honestatem vitae quaeris, ne exspectes magnificas voces ab istis circulatoribus et venatoribus verborum, qui flosculis et coloribus adulterquam utilibus utuntur. Talis praedicator, nonne me magis juvare poterit, quam nauseabundus navis gubernator, qui vix stare potest attonitus et vomitans non se, nec alios regere valens? Non minori cura debet regi vita humana in hoc mundo, quam navis in mari. Seder papa, cum a quodam commendaretur, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Dha nota. quod est p̃clicatio q̃stuo sa
alia uana :⁊liperba:glam querens abiacu¬
riosa ⁊ stulta alia subelola ⁊ h̾etica ⁊ aliaotu¬
tolerantur. Alia officiosa. ut cum quis deo
cultus criminalit̾ peccabit. si p̃clicauerit
quod ꝓbat iheronimꝰ hiis uerbis talem al¬
officio male uiuis : ut quid t̾ram ⁊ locum
alt̾ius occupas : Caue ne p̃dicatio. ⁊ debita
ppło oratio ei ꝓ pec̾co tuo subtrahatur. ⁊ c̃
plebe moriaris etͥnalit̾. Qui enimsuis pre¬
mitur: aliena non diluit. Talis enim cõ¬
mune opus impecdit: ⁊ ideo mortalit̾ pec¬
cat. S nec de officio debet p̃dicare impẽitẽs
⁊ existens in ꝓposito peccancli ⁊ qr otra offi¬
cium uenit. ⁊ illud exsequendo mortalit̾
peccat. Quanto magis cuius uita ẽ scanda¬
lis plena. Item. nͥ fueris imitator samsonis
non extͣhes fauum de ore leonis. Item ihere¬
mie inquit dñs. Priusqͣm te formarem in
utero noui te ⁊ anteqͣm exires deuulua scĩ

Expanded text:
do. Nota quod est praedicatio quaestuosa , alia vana et superba gloriam quaerens, alia curiosa et stulta, alia subdola et haeretica, alia contue nequaquam tolerantur. Alia officiosa, ut cum quis de ocultus criminaliter peccabit, si praedicaverit: quod probat Hieronymus his verbis talem alofficio male vivis, utquid locum et terram alterius occupas? Cave ne praedicatio et debita populo oratio, ei pro peccato tuo subtrahas, et tu cum plebe aeternaliter puniaris. Qui enim suis premitur, aliena non diluit. « Talis enim commune opus impedit, et ideo mortaliter peccat . » Sed nec de officio debet praedicare impoenitens et existens in proposito peccandi, quia contra officium venit, et illud exsequendo mortaliter peccat: quanto magis cujus vita est scandalis plena? Item: Nisi fueris imitator Samsonis, non extrahes favum de ore leonis . Item, Jeremiae inquit Deus: « Priusquam te formarem in utero, novi te, et ant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ille obmnutuit. Tercio pulsau̾nt. ⁊ res¬
pondit: quia ñ ẽ sermo hoclie. Sermo e¬
nim ñ ẽ: nͥ ei respondeant uita loqũetꝰ
⁊ meritum audientis. Ad nimis exigit
lene feruenti in dilectiõe ꝓhibitũ ẽ a
dño ne tangeret pedes eiꝰ. quia ñdũ as¬
cenderat ad patrem in corde suo ⁊ quan¬
to magis ꝓhiberi debemus a tactu horũ
pebum ĩ sacrescripture qui min ciligi¬
mus⁊ quorum ẽ uita criminib detͦpata
placebit ei uecorclia sua. Gregorius suꝑ hc̃
locum ait. de ongene: quia hic ẽ qui facit
silio magno p̃dicante: uilebatur audi¬
entib quod lingua ignea egrederetur
de ore eius. Exigne enim caritatis loq̃ba¬
tur. Item predicante sebastiano: ⁊ oe ux¬
or nichostrati ait ad ip̃m. Uideo angelũ¬
Os meum patet ad uos o corinthii. quia
dilatatum ẽ caritate cor meum. Alit̾
non patet in p̃dicatione. s ea habita ait
dñs. dilata os tuum. & ego adimplebo
mede uolumen istud: in quo erat scͥpt̃¬

Expanded text:
et iterum obticuit. Tertio pulsaverunt, et respondit: Quia non est sermo hodie. Sermo enim non est, nisi ei respondeant vita loquentis, et meritum audientis. Ad minus enim exigit lenae ferventi in dilectione prohibitum est a Domino ne tangeret pedes ejus, quia nondum ascenderat ad Patrem in corde suo , quanto magis prohiberi deberemus a tactu horum pedum, scilicet sacrae Scripturae, qui minus diligimus, quorum etiam vita criminibus deturpatplacebit ei vecordia sua. » Gregorius super hunc locum ait de Origene: Quia hic est qui facit silio magno praedicante videbatur audientibus quod lingua ignea egrederetur ab ore ejus; ex igne enim charitatis loquebatur. Item: Praedicante Sebastiano, Zoe uxor Nicostrati ad illum ait: « Video anOs meum patet ad vos, o Corinthii, quia dilatatum est » charitate « cor meum . » Aliter non patet in praedicatione, sed ea habita ait Dominus: « Dilata os tuum, et ego adimplebomede volumen istud , » in quo erat script
Abbreviated transcription (Latin):
eati qui scrutant᷑ testimonia eius ⁊ c̾
Quasi. Primo habeas funclamentũ
uite in innocentiam. ambulans in lege
domini. bñoꝑando. Tanclem scͣutare ciꝰ
tit ea que ad uitam mundamsunt. ut o
portet ep̃m ẽẽ sobrium ⁊ castum. & hͦmͦi
p̃dicationem. Restat enim ut eius p̃dica¬
tio ꝯtempnatur. cuius uita uilipendit᷑.
Itera exemplo domini. qui cepit fac̾e ⁊ doc̾e
Item sacerdos legalis pͥmo induebatur
suꝑhumerali. pꝰea ratõnali. Onera enĩ ꝓ
accedas ad rõcinationem ⁊ doctrinam pͥ
us habeas uitam mundam. Item in fig᷑a
borum armꝰ separationis ⁊ pectusculumi
eleuationis otingebant sacerdotib Pruiᷤ
enim laboranclum ⁊ opancdum. ut sepre¬
ris a malis: añqmͣ eleueris ad scĩam aeo
templationem mentis. Item in tunica
dicationis que sequitur. Obmutescit enĩ
facundia. ubi egra ẽ ꝯscientia. Item euͣn
głizantib in uirtute multa dabit łs u̾¬

Expanded text:
eati qui scrutantur testimonia ejus ibid. » Quasi: Primo habeas fundamentum vitae scilicet innocentiam « ambulans in lege Domini: » bene operando, tandem scrutare ejus tit ea quae ad vitam mundam sunt, ut: « Oportet episcopum esse sobrium, castum ; » ut ejus praedicatio contemnatur, cujus vita despicitur. Item. Exemplo Domini, « qui coepit facere et docere . » Item: Sacerdos legalis primo induebatur superhumerali, deinde rationali. Onera enim pram accedas ad ratiocinationem et doctrinam, quasi prius habeas vitam mundam. Item: In figura horum « Armus separationis, et pectusculum elevationis » contingebat sacerdotibus. Prius enim laborandum et operandum est, ut separeris a malo antequam eleveris ad scientiam et contemplationem mentis. Item: In tunica aedicationis, quae sequitur. Obmutescit enim facundia, ubi aegra subest conscientia. Item ex virtutibus: « In virtute multa, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
suacdent qm uerba. Quod conicitur exẽ¬
plo beati beruardi p̃dicantis monialib
⁊ in principio sermonis obmutescentis
ꝓpt̾ pẽc̾ca illarum. quib penitentib ⁊
ꝯfitentib pluit eis ymbrem de celo sacre
scripture. Item exemplo eiusdem p̃dicã¬
tis laicis tentonicis. ⁊ omouentis eos ad
fletum. quemi tñ ñ intelligebant. Cuiuꝰ
ti sunt. Qui enim ñ ardet ñ incenclit.

Expanded text:
persuadent quam verba. Quod conjicitur exemplo Bernardi praedicantis monialibus, et in principio sermonis obmutescentis propter peccata illarum . Quibus poenitentibus et confitentibus, pluit eis imbrem de coelo sacrae Scripturae. Item: Exemplo ejusdem praedicantis laicis teutonicis, et commoventis eos ad fletum, quem tamen non intelligebant. Cujus ti sunt. Qui enim non ardet non accendit.
Abbreviated transcription (Latin):
hodie consecrator uͥginum. Inmo qd̾ pessimum ẽ
hodie ⁊ om̃i lie uite sue simul fautor hystͥonum. ⁊
uidens hoc uictitans de ostante. nichil satur hystrio
de alieno ait. Nescis quos in hospitio receꝑis. Laucio¬
res ⁊ suꝑfluos cibos querimus: supͣ id ꝙ sat ẽ. Nobis ⁊
familie tue compara nobis. Qui respondit In hoc cog¬
noui quod ganca ⁊ lecator sis ⁊ expulit eum a domo¬
siꝑ humntros eiꝰ carnes emptas iactans. Qui recedens
bnitdixit ei clicens: se ñ nͥ unum hospitem uirum

Expanded text:
hodie consecrator virginum. Imo hodie, et omni die vitae, simul fautor histrionum et Videns hoc victitans de constante nihil satur histrio, scilicet de alieno, ait: Nescis quos in hospitium receperis. Lautiores et superfluos cibos quaerimus, supra id quod sat est nobis, et familiae tuae, compara nobis. Qui respondit: In hoc cognovi quod ganeo et leccator es. Et expulit eum, super humeros ejus carnes emptas jactans. Qui recedens benedixit ei, dicens, se nonnisi unum hospitem virum
Abbreviated transcription (Latin):
cia sua efficatia iutlicat ad ociliandos animos: ⁊̃
quidam quo plus debent magis oclerint. Letcie
es alienui debitorem faet grauemininucũ. Qud
ẜͦ. Deneficia ñ parant aiuicicias. Parant. si acep¬
cores lieuerit eligere. sic collata ñ sparsa sunt. Itaq
dimn sane mentis es: hoc consilio sapientum utere
it magis adrem existimes ꝑtinere quis: qͣn qͥd acce

Expanded text:
cia sua efficacia judicat ad conciliandos amicos, cum quidam, quo plus debent, magis oderint. Leve aes alienum debitorem facit; grave, inimicum. Quid ergo? Beneficia non parant amicitias? parant si accepturos licuit eligere. Si collata, non sparsa sunt. Itaque dum sanae mentis es, hoc consilio sapientium utere, ut magis ad rem existimes pertinere quis, quam quid acc
Abbreviated transcription (Latin):
oso ⁊ line ꝯtradictione ⁊ ꝓbatione declistitantã sũ¬
mam: uiro aũ ingenuoso eiusdem conditionis cꝰ i
n strenuiori ⁊ utiliori forte rei publice qͣm tu siui
apce regiminis ꝯstitutꝰ e̾ẽt declisti tam moclicam
limmani. cum iucligeat: nec siue ꝓbõne. Inclig¬
uausq cledit militi .xu. libras. quas a potente ac¬

Expanded text:
sine contradictione, et probatione dedisti tantam summam, viro autem ingenuo ejusdem conditionis, cujus et tu, strenuiori te et utiliori forte Reipublicae si in apice regiminis esset constitutus, dedisti tam modicam summam cum indigeat, nec sine probatione? indignatusque dedit militi quindecim libras quas accepera
Abbreviated transcription (Latin):
unit᷑. et ut dit gregorus. Adam qͦ
pꝰ peccatum inobedientiȩ: mox pu-¬
denda contexit. quia contumeliã
sp̃c deo intulit. mox contume¬
liam carnis inuenit. & quiau¬
ctori suo subditus ẽẽ noluit. uira
carnis subditȩ quã regebat ami¬
sit: ut in seipso uidelicet in obedi¬
entiȩ suȩ confusio redundaret.
et suꝑatus disceret qd̃ elatus ami
omine pectoris designat᷑ tis:
suꝑbia m̃tis. Nomine autẽ uen¬
tͥs: figurant᷑ desideria carnis.
cupiditate. et luxuria. aut suꝑ¬
biȩ insana runa. Terrã come

Expanded text:
untur. Et ut ait Gregorius: Adam namque post peccatum inobedientiae, mox pudenda contexit; quia contumeliam spiritus Deo intulit, mox contumeliam carnis invenit: et quia auctori suo subditus esse noluit, jura carnis subditae, quam regebat, admisit, ut in ipso se videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus disceret quod elatus amiomine pectoris significatur superbia mentis, nomine autem ventris significantur desideria carnis; cupiditate, et luxuria aut superbiae insana ruina. 5. Et te
Abbreviated transcription (Latin):
cer adsimilitudinẽ aĩalis
sic̃ medici dicunt nullis medi-¬
caminib sanabile. Qut uͦ p̃cidi
solet a corꝑe membrũ uͥ nascit᷑.
ut aliquantulũ uiuat: tam̃ iñ
mortẽ quãlibet tardius aduen-¬
turam. ꝓterui: suꝑbi: impor:¬

Expanded text:
cer a similitudine maritimi sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. At ergo praecidi solet a corpore membrum, ubi nascitur, ut aliquantum diutius vivat: tamen inde mortem, quamlibet tardius, adfuturam.
Abbreviated transcription (Latin):
dia: fames. Costas appellari putant.
qd̾ ab ipsis int̾iora custodiantur:
e dota mollities uentͥsuall
posita. incisionẽ pͥma patiatur.
Cutis enĩ grece: incisio dr̃. Sul¬
phur uocatum: qr igne accendit᷑.¬
eius ⁊ aquis feruentib sentitur:
neq alia res faciliꝰ accendit᷑ Has¬
citur in insulis eoliis. inter sitiã
⁊ italiã: quas andere dicunt. Pla¬

Expanded text:
. Costas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata erposita incisionem prima patiatur. Cutis enim Graece incisio dicitupuro vocatum quia igne accenditeius et in aquis ferventibus sentitur, neque alia res facilius accenditur. Nascitur in insulis Aeoliis inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rum ei omne deducit᷑: ut pon¬
lando alienã ꝓuinciã inuadit.
dictus ab abigendo p̃das. Pulli di
pulli. eoqd polluti sint. Unde ⁊ue-¬
stis nigra: pulla dr̃. Lucifer dictus:¬
enqͦd inter omĩa sidera. plus luce̾
ferat. E st aut̃ unus ex planetis. hic

Expanded text:
rum ei omne deducitur ut ponlando alienam provinciam invadit: praedo ab abigendo prapulli, eo quod polluti sint. Unde et vestis nigra pulla deo quod inter omnia sidera plus lucis ferat. Est autem unus ex Planetis. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ncũ uenter eiꝰ ad partũ ingemu¬
erit: catuli ñ expectantes nͣaturã
naturȩ solutionẽ: corrosis eius
latib ui erumpunt cũ matͥs
coeunt: abrupto corꝑe nudi. fer¬
tur aut̃ qͦd masculus ore inserto
iuꝑe. sem̃ expuat. Illa aut̃ exuo¬
luptate libidinis in rabiem uersa.
caput maris ore recepto p̃cidit.
Ita fit. ut parens uterq pereat.
masculus cũ coit: femina cum

Expanded text:
 venter ejus ad partum, et ingemuerit, catuli non exspectantes maturam naturae solutionem, corrosis ejus lateribus vi erumpunt cum matris inquit coeunt abrupto corpore nodi. Fertur autem, quod masculus ore inserto viperae semen exspuat, illa autem ex voluptate libidinis in rabiem versa, caput maris ore receptum praecidat, et ita fit ut parens uterque pereat, masculus scilicet dum coit, femina dum
Abbreviated transcription (Latin):
tio apectore exsurgit: quȩ cum
tangit: ⁊ congestũ ꝑnares exi-¬
ens. totũ caput ꝓtinus concutit.
Incus. ẽ. in quo ferrũ tunditur:
a cedendo dictũ. eoqͦd illic aliqͥd
cudamꝰ: idẽ feriendo ꝓducamꝰ.
Cudere enĩ: cedere ⁊ ferire est.

Expanded text:
tio a pectore exsurgit, quae cum tangit, et congesta per nares exiens, totum caput protinus concutit. Incus est in quo ferrum tunditur, a caedendo dictus, eo quod illic aliquid cudamus, id est feriendo producamus; cudere enim caedere et ferire est.
Abbreviated transcription (Latin):
excogitatas infrigia ferunt: has
bitas: mox et sacris gentilium.
Tibias aut̃ appellatas putant: qͦd
pͥmũ de ceruinis tibiis cruribꝰq
hinnulorũ fierent: deinde ꝑabu¬
sionem ceptas. uocari ȩtiã quȩ ñ
de crurib s ossib ẽẽnt. Hinc et
tibicen: quasi tibiarũ cantor:¬

Expanded text:
excogitatas in Phrygia ferunt: has bitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cant
Abbreviated transcription (Latin):
helitu: quȩ cũ altius eleuatã fu¬
eritͥ: aut solis calore resolutas̃. aut
ui uentorũ compressã. stilladur
⁊ semꝑ mouetur: dictus. a Ioto¬
nem dotũ. ita ille cuneus. ianuã
ale ẽ. in cardine rem eẽ. Bestiȩ di¬

Expanded text:
litu, que, cum altius elevata fuerit, a solis calore resoluta aut vi ventorum compressa, stillat et semper movetur, dictus ἀπnem totum, ita ille cuneus januam ale est: In cardine rem esse.
Abbreviated transcription (Latin):
fontes ⁊ flumina ꝓcedunt. uel
quȩ occulte subter eunt. Unde
nabyssus dicta. Nam om̃s aquȩ
siue correntes: ꝑ occultas uenas
admatrẽ abyssum reuertunt᷑

Expanded text:
fontes et flumina procedunt; vel quae occulte subter erunt, unde et Abyssus dictus. Nam omnes aquae, sive torrentes per occultas venas ad matricem abyssum rever
Abbreviated transcription (Latin):
patres decesserunt. quã ab his no¬
men acceperint: cet̾i orbi uo¬
hoc ẽ obimmanitatẽ. sunt enĩ
ingentia gen̾a beluarũ: ⁊ equa¬
lia montium corꝑa: qualis cetus.
excepit ionã. cuius aluus tantȩ
magnitudinis erat: ut instar
obtineret inferni. Suspendiũ.¬

Expanded text:
ante decesserunt quam ab his nomen acciperent. Caeteri orbi vohoc est ob inmanitatem. Sunt enim ingentia genera beluarum et aequalia montium corpora; qualis cetus excepit Ionam, cuius alvus tantae magnitudinis fuit ut instar obtineret inferni, di
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Ideo aut̃ diabolus behemoth
idẽ. animal dr̃ ꝓpt̾ qͦd de excelsis
ad terrena cecidit: ⁊ꝓm̾ito suo
ut animal brutũ effectus sit.
lagines. ossa mollia.⁊ sine medul¬
la: qͦd genus auricule :⁊ narium
discrimen. ⁊costarum
extre¬
mitates habent: siuȩ oꝑcula os¬
sium quȩ mouentur. Et dicti car¬
tilagines: qͦd leni attritu. carent
dolore dũ plectunt᷑. Kalamꝰ can
dicta: siue qͦd ex amplo in an¬
gustũ finit. ut ignis: siue qͦd con¬
ceptũ diu deneat ignem: ut si pru¬
usq ad annũ ꝑueniant. Pir enĩ
apud grecos: ignis dr̃. Iuniperus¬
lixdicta. qͦd celeriter saliat: hoc
ẽẽ naturã: ut siquis illud in po-¬
culis hauserit. liberis careat:s
ꝯfeminas infecundas reddit.¬

Expanded text:
nat, ideo autem diabolus Beemoth idest animal dicitur, quia de excelsis ad terrena cecidit et pro merito suo ut animal brutum effectus est; lagines ossa mollia, et sine medulla: quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent, sive opercula ossium, quae moventur: et dictae cartilagines, quod levi attritu carent dolore, dum plectuntur. Cartilago dicta, sive quod ab amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem, adeo ut si pruusque ad annum perveniant: pyr enim apud Graecos ignis dicitulix dicta, quod celeriter saliat, hoc uram dicunt, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat, sed et feminas infecundas effi
Abbreviated transcription (Latin):
signa dependent. ad demonstran-¬
dam legionis militaris suminã
idẽ sex miliũ. ⁊ sex centoꝵ.⁊ łx.ui.
ex quo numeron ipsi consistunt.
nes ait uarro dictos: qͦd riui abhis
obsceni humoris nascunt᷑. Nã uenȩ
n medullȩ: tenuem liquorem de-¬

Expanded text:
signa dependent, ad demonstrandam legionis militaris summam, id est, sex millium sexcentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. nes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem de
Abbreviated transcription (Latin):
quando exhabundantia deuo¬
tionis mens ita accencdit᷑. ut
cũ se ad dm̃ postulatura con¬
uertit. pre amoreᷤ eius magni¬
tudine etiã peticionis suȩ ob¬
liuiscitur. ⁊dũ amore eiꝰ quã

Expanded text:
quando ex abundantia devotionis mens ita accenditur, ut cum se ad Deum postulatura converterit, prae amoris ejus magnitudine etiam petitionis suae obliviscatur; et dum amore ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
bebatur:in mensura equi¬
parata consistit. Est aut̃ esti¬
matio ponderis: circa.u. milia
uintũ miracłm. ẽ thea-¬
trum in eraclea ciuitate:
de uno marmore ita sculptũ.
ii õs cellulȩ. mãsioẽs. muri. ⁊ antra
bestiaꝵ. ex uno solidoq lapide facta¬
sulptoᷤᷤ: appenden ᷤ sustentatũ. ⁊ nemo
ingiro ipso secrete solu
uel cũ alio loqui potest. ut ñ
ro ipsius edificii consistunt.
Sextum miraculuo.¬
balneum. qͦd apollo tane¬
Septimum miraculuo.

Expanded text:
et in mensura aequiparata consistit; est autem aestimatio ponderis circa quinque millia uintum miraculum theatrum in Heraclea, de uno marmore ita sculptum est, ut omnes cellulae et mansiones, muri et antra bestiarum, ex uno solidoque lapide factsculptos appendens sustinetur; et nemo  solus aut cum aliquo, loqui potest, quod ro aedificii sistunt. VI. Sextum miraculbalneum quod Apollonius TianaeSeptimum miraculu
Abbreviated transcription (Latin):
iatio undenario numero t̾minat᷑:
transgressio mandatoꝵ. siue pec¬
catũ ostendit᷑. Nam qđ lamech.
septimꝰ ab adam repꝑiat᷑ scriptus:
addunt᷑ ei tres filii et una filia. ut
undenarius numerus compleat᷑.
merus a femina daudit᷑. a qͦ sexu
inttium peccati commissum est.
Unde et ipsa filia lamech. noeman
idẽ uoluptas interp̃tat᷑: Recap̃¬

Expanded text:
Cain undenario numero finitur, transgressio mandatorum sive peccatum ostenditur. Nam dum Lamech septimus ab Adam reperiatur scriptus, adduntur ei tres filii, et una filia, ut undenarius numerus compleatur,merus a femina clauditur, a quo sexu initium peccati commissum est, Unde et ipsa filia Lamech Noema, id est, voluptas, interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Achates insicila primũ
reꝑta. iuxta flumen eiusdẽ nomi¬
nis: postea inmultis t̃ris. Est aut̃
nigra: habens in medio circulos
nigros et albos. iunctos & uaria¬
tos: similis amethisti. F El me
thistus purpureus. ẽ. ꝑmixto ui¬
olatio colore: et quasi rosȩ nitor:¬
auro similis ẽ: cũ marini coloris
similitudine. Hunc ethiopiagig¬
genesi. PBerillus in inclia gig¬
nitur: gentis suȩ lingua nom̃
habens: iuriditate similis sina¬
ragdo: s cũ pallore. Politur autẽ
abindis: in sexangulas formas.¬

Expanded text:
. Achates reperta primum in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi thistus purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitorauro similis est cum marini coloris similitudine. Hunc et Aethiopia gig. Berillus in India gignitur, gentis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas
Abbreviated transcription (Latin):
ut temptationũ uentos ⁊ pluuiaᷤᷤ
de huiꝰ mundi contrarietatib
portent. ut hii qui intͣ eccl̃iam
sp̃ualit̾ quasi byssus ⁊ iacinctuᷤᷤ
& purpura fulgent. securi int̾iꝰ
scl̃i foris laborant. Exterior¬

Expanded text:
ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent, ut hi qui intra Ecclesiam spiritaliter quasi byssus et hyacinthus et purpura fulgent, securi interius rbines saeculi foris laborant.
Abbreviated transcription (Latin):
pacis et fidĩ eccłiȩ gestabat tipũ.
in qua pascim᷑ alimentis scͥpturaꝵ.
Ad cuiꝰ unitatẽ ex toto corde uo¬
cib apłicis dĩ ppłs congregat᷑. sa¬
lomone testante. Sapientia edifi-

Expanded text:
pacis et fidei, Ecclesiae gestabat typum, in qua pascimur alimentis Scripturarum: ad cujus unitatem ex toto orbe vocibus apostolicis Dei populus congregatur, Salomone dicente: Sa
Abbreviated transcription (Latin):
culis genuit equales honore fllios
et heredes constituerit. nisi ut osten
cunctis pari honore et gla habitis.
scita. seruus an liber sit: qͥa ꝑ oĩa
figuram serui saluator nr̃ ⁊ dñs
induit et ꝓ lib̾o et seruo seriunt.
ut omnib credentib in se equale
donum bonoꝵ celestiũ largiat᷑.
Nec p̃feit᷑ apud illũ. qui scđm
carnem nobilior fit. Quicũq
enĩ fidem domim ꝓmeret᷑. nulł
macuł carnał natiuitatis obfus-¬
cat᷑. Nam hoc ita futurum etiã
ꝑ ꝓpham significat᷑. dicente dño.
fundam de sp̃u meo. suꝑ omne
carnẽ. am̃:

Expanded text:
cillis genuit, aequales honore filios et haeredes constituerit? Nisi ut ostendcunctis pari honore et gloria habitiScytha, servus an liber sit; quia per omnia figuram servi Salvator noster et Dominus induit, et pro libero et pro servo servivit, ut omnibus credentibus in se aequale donum bonorum coelestium largiatur. Nec praefertur apud illum qui secundum carnem nobilior sit. Quicunque enim fidem promeretur, nullis maculis carnalis nativitatis offuscatur. Nam hoc ita futurum etiam per prophetam significatur, dicente Domino: fundam de spiritu meo super omnem ca
Abbreviated transcription (Latin):
bis. uindicare potuisse. Scito
uindictȩ : ignoscere. Nemunẽ
susurrio appetas: neminem
suffodias: palam aggredere.
Non geres conflictum:nisi
indixeris. Nam fraudes et
doli: imbecillũ faciunt. Eris
magnanimꝰ: si ꝑicula ñ ap¬
petas ut temerarius: neo for-¬
miides ut timidus. Nam timi-¬
dum ñ facit animũ: nisi re-¬
prehensibilis uitȩ mala con-¬
ontinentiã uͦ si diligis:
circũcide suꝑflua: &
martũ desideria tua constrin-¬
ge. Considera tecũ. quantum
natura poscat: ñ quantũ cu-¬
piditas expetat. Si continens¬
ẽẽ uolueris. eo usq ꝑuenies.
ut te ipso contentus sis. Nam
qui sibi ipsi satis. ẽ: cũ diuitiis
natus. ẽ. Impone concupiscen
tatem. Obserua: ne in conuiuio
uel inqualibet uitȩ cõmunita¬
te. quos imiteris. dãnnare uide¬
aris. Non p̃sentib delitiis in¬
herebis: nec desiderab̃ absen¬
tes. Uictus tͥ ex facili sit: nec
aduoluptatẽ. s ad cybum acce¬
das. Palatum tuũ fames ex¬

Expanded text:
bis, vindicare potuisse. Scito bis, vindicare potuisse. Scito vindictae esse ignoscere. Neminem susurro appetas, neminem suffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes et doli imbecillum decent. Eris magnanimus, si pericula nec appetas, ut temerarius, nec formides, ut timidus; nam nil timidum facit animum, nisi reprehensibilis vitae conontinentiam vero si diligis, circumcide superflua et in arctum desideria tua constringe. Considera tecum, quantum natura poscat, et non quantum cupiditas expetat. Si continens fueris, eo usque pervenies, ut te ipso contentus sis. Nam qui sibi ipsi satis est, cum divitiis natus est. Impone concupiscenttatem. Observa ne in convivio aut in qualibet vitae communitate, quos non imitaberis, damnare videaris. Nec praesentibus deliciis inhaerebis, nec desiderabis absentes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames ex
Abbreviated transcription (Latin):
incidit. Pmpone animo tuo
sustinere possis: ac ista mode¬
rari. Non semꝑ sis in actu:
s interdũ animo tuo reqͥ¬
plena sit sapientiae studiis.
& cogitationib bonis. Nã pru¬
dens. nunquã otio marcet
Animum aliquando remis¬
sum habet: nunquã solutũ.
Accelerat tarda: ꝑplexa expe-
aggredi debeat: ⁊ cito singła.
imꝑitorũ: exaꝑtis obscura
existimat: exparuis magna:
Nec quã multis. s qualibus
placeas: cogita. Id quere: qd̃¬
potest inueniri. Id disce: quod
te imponas: in qua stanti tͥ¬
tremendũ: descendenti cauen¬
dũ sit. Tunc consilia salutaria¬
tͥ aduoca: cũ tibi alludit huiꝰ¬
lubrico retinebis: nec tͥ libe
na sidutia uiues liber. intre¬
pidus. alacer. Magnũ huma-
intrepidũ expectare. Si mag
nanimus fueris: numquã
iudicabis tͥ contumeliã fieri.
De inimico dices. ñ mͥ nocu
it: s animũ nocentẽ habu-¬
it. Et cũ illũ in potestate
tua uidebis: uindictã puta¬

Expanded text:
incidit. Proponas in animo tuo incidit. Proponas in animo tuo sustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum animo tuo requplena sit sapientiae studiis, et cogitationibus bonis: nam prudens nunquam otio marcet. Habet autem aliquando remissum animum, nunquam solutum. Accelerat tarda, perplexa expediaggredi debeat: et distincte peritorum, ex apertis obscura aestimat, ex parvulis magna, Nec quam multis, sed qualibus placeat, cogita. Id quaere quod invenire possis. Id disce, quod rei imponas, in qua tibi stanti tremendum, ascendenti cadendum sit. Consilia tibi salutifera advoca. Cum tibi alludit vitalubrico retinebis ac sistes, nec na fiducia vives liber, intrpidus, alacer. Magni animi intrepidus exspectarnanimus fueris, nunquam judicabis tibi contumeliam fieri: de inimico dices: non nocuit mihi, sed animum nocendi habuit; et cum illum in potestate tua videris, vindictam puta
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dubitet s expectat: nec sus¬
picatur s cauet. Cuiuscũq
facti causam require. Cũ ini¬
tiaueris: exitus cogitabis. Sci
to inquib dam ꝑseuerare de¬
inciꝑe: in quib ꝑseuerare. sit
noxium. Prudens nec falli¬
tiones uagas ⁊ somnio sinu¬
les ñ recipias: quib si animũ¬
tuũ oblectaueris: cũ omnia
disposueris. tristis remaneb̾.
sit manis:s aut suadeat. aut
moneat:aut consoletur.aut
p̃cipiat. Lauda parre. uituꝑa
partiꝰ. Nam similit̃ rep̃hensi-¬
bilis ẽ nunia laudatio: quã im¬
moderata culpatio. Illa siqͥdẽ
adulatione: ista malignitate
suspecta ẽ. Cestimoniũ ueritati:
ñ amicitia̧ reddas. Cum con¬
sicderatione ꝓmitte:plenius
quã ꝓmiseris presta. Si pru-¬
dens ẽ animus tuus: trib
temꝑib disꝑib dispensetur.
Presentia ordina: futura pre-¬
caue: pret̾ita recordare. Nam
qui de p̃terito ñ cogitat ꝑdit
uitam: qui de futuro ñ p̃me¬
ditatur: in omĩa in cautus

Expanded text:
non dubitat, sed exspectat; nec susnon dubitat, sed exspectat; nec suspicatur, sed cavet. Cujuscunque facti causam require: cum initia inveneris, exitus cogitabis. Scito te in quibusdam debere perseincipere, in quibus perseverare sit noxium. Prudens falltiones vagas et velut somno similes non recipias, quibus si animum oblectaveris, cum omnia disposueris, tristis remanebis. sit inanis, sed aut suadeat, aut moveat, aut consoletur, aut cipiat. Lauda parce, vitupera parcius. Nam similiter reprehensibilis est nimia laudatio, ut immoderata vituperatio. Illa siquidem adulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitiae reddes. Cum consideratione promitte plenius quae promiseris praesta. Si prudens est animus tuus, tribus temporibus dispensetur. Praesentia ordina, futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogitat, perdit vitam, qui nil de futuro praemeditatur, in omnia incautus
Abbreviated transcription (Latin):
rationem recte uiues. si omĩa
pͥus estimes iꝑpenses: & digni-¬
tatem rerũ. non exopinione
multorũ. s ex earum natura
constituas. Nam scire debes.
times. qđ caducũ ẽ: nec apud
te seruabis. quȩ habes tanquã
& ꝓut rerum uarietas exigit.
ita de accommodes tempori:
nec de in aliquib mutes s po-¬
tius aptes: sicut manꝰ. quȩ ead
ẽ icũ in palmã extenditur:
icũ impugnũ adstringitur
Prudentis ꝓprium. ẽ examina¬
re consilia: ⁊ ñ cito facili cre¬
dulitate. ad falsa ꝓlabi. Dedu¬
pͥmũ in credibile iudet᷑: non
continuo falsum ẽ. Crebro siqͥ¬
dem faciem mendacis u̾itas
retinet: crebro mendatiũ spẽ
u̾tatis occultat᷑. Nlam sic̃ ali¬
quotiens tristem frontẽ amicꝰ.
ꝯblandã adulator ostendit:
ra ꝓspectũ intende: & quȩ pos¬
sint contingere. animo tuo
cuncta ꝓpone. Nicħ tibi subi¬
tum sit: s dotũ ante ꝓspicies.
Nam qui prudens ẽ: nũquã
dic̃. non putaui id fieri. qua

Expanded text:
rationem recte vives, si omnia prius existimes et perpenses, et dignitatem rebus non ex opinione multorum, sed ex earum natura constituas. Nam scire debes qtimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam  temporum varietas exigit, ita te accommodes tempori; nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes: sicut manus quae eadem est, et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum astringitur. Prudentis proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolabi. De duprimum incredibile videtur, non continuo falsum est. Crebro siquidem faciem mendacii veritas retinet. Crebro mendacium specie veritatis occulitur. Nam sicut aliquando tristem frontem amicus, et blandam adulator ostendit; rum, prospectum intende; et quae possunt contingere, animo tuo cuncta propone. Nihil tibi subitum sit, sed per otium ante conspicies. Nam qui prudens est, non dicit: Non putavi quidem hoc fieri; quia
Abbreviated transcription (Latin):
ctio. Susurro. de sono locutioĩs
facie
alicinꝰ s in aure
ẽ aliorum bene gesta oꝑa. uel
in malũ maliciose mutare: uł
inuidendo fallaci fraude dimi¬
distat: quod dolor adinfirmitatẽ
corꝑis ꝑtinet. dolus uͦ mentis ẽ¬
calliditas: dictũ ab eo qd deludat
uerbis fictis. Inter dolũ aut̃. &
insidias. ⁊ fraudem. hoc inter ẽ:
qd dolus animo fit: insidiȩ loco.

Expanded text:
. Susurro, de sono locutionis facie alicujus, sed in aure est aliorum bene gesta opera vel in malum malitiose mutare, vel invidendo fallaci fraude dimidistat, quia dolor ad infirmitatem corporis pertinet, dolus vero est mentis calliditas, dictus ab eo quod deludat verbis fictis. Inter dolum autem et insidias et fraudem hoc interest, quia dolus animo fit, insidiae loco
Abbreviated transcription (Latin):
oppositissimꝰ. Ad iram tardus:
sis firmꝰ: in ꝓsperis cautus ꝙ
humilis. Occultator uirtutũ:
sicut alii uitiorũ. Uanȩ głȩ
contemptor: ⁊ bonoꝵ quibus
preditus es. ñ acerb exactor.
Nullũ imprudentiũ spernas.
Mari sermonis ipse sis: loqua¬
tium patiens. Serenus. ac seriꝰ.
s hilares ñ asꝑnas. Sapientiȩ.
cupidus: ac docilis. Quȩ nosti.
sine arrogantia postulanti un¬
perties: quȩ nescis. sine occul¬
tatione ignorantiȩ. tibi postula¬
imꝑtiri.

Expanded text:
ppositissimus. Ad iram tardus, rsis firmus, in prosperis cautus, et humilis, occultator virtutum, sicut alii vitiorum. Vanae gloriae contemptor, et bonorum quibus praeditus es, non acerbus exactor. Nullius imprudentiam despicias. Rari sermonis ipse, sed loquentium patiens. Severus, non saevus; sed hilarem non aspernens. Sapientiae cupidus et docilis: quae nosti, sine arrogantia postulanti imparties; quae nescis, sine occultatione ignorantiae tibi postulartiri.
Abbreviated transcription (Latin):
onem qui frequent̾ se in eceliȩ
corpus immergit. & impetigo
luiorem facit. Aures eoꝵ ampu¬
tatȩ sunt. qui uerbo d̃i ñ obedi¬
unt. nec faciunt quȩ uissa sunt.

Expanded text:
onem, quae frequenter se in Ecclesiae corpus immergit, et impetigo livorem facit. Porro aure amputata sunt, qui verbo Dei non obediunt, non faciendo quae jussa sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lepram gestat. qui de anima quȩ
habent manichei. qui inani ab¬
stinentiȩ cruciatu corpora sua ex¬
urunt. et ꝑ infidelitatem non
mundiciã inde s lepram gerunt.
bicundam lepram dicit mentẽ

Expanded text:
lepram gestat, qui de anima, quaehabent Manichaei, qui inani abstinentiae cruciatu corpora sua exurunt, et per infidelitatem non munditiam inde, sed lepram gignunt. bicundam lepram ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
lum offerimus: cũ carnis suꝑbiã
iuncimꝰ. Agnum. cum irrationa-¬
biles motus. & insipientes corri-¬
gimus. Hedum. cum lasciuiam
suꝑamus. columbam. cũ simpli-
Panes arimos. cũ ñ in fermento
malicie: s in aruniᷤᷤ sinceritatiᷤᷤ ⁊ u̾itatis

Expanded text:
lum offerimus, cum carnis superbiam vincimus: agnum cum irrationabiles motus, et insipientes corrigimus: hsuperamus; columbam, dum simplicepanes azymos, cum non in fermento malitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ꝓtulisse. In corpore lepram
habent. qui eccłiȩ xp̃i detrahunt.
sic̃ carpocratiani negantes car-¬
nis resurrectionem. nouatiani. qͥ
nuptias dampnant: & peccanti¬

Expanded text:
is Christi. In corpore lepram habent, qui Ecclesiae detrahunt, sicut Carpocratiani, qui negant carnis resurrectionem: sicut Novatiani, qui nuptias damnant, et peccanti
Abbreviated transcription (Latin):
xactio ẽ qͦd fieri solet pꝰ factã
postulationẽ quando auditorẽ ne
peticio nr̃a apud eum in obliui¬
onem ueniat. quadã ut ita dicã
importunitate atq instantia. fre¬
quenter memorem facimꝰ. tulliꝰ.

Expanded text:
xactio est id quod fieri solet post factam postulationem, quando auditorem ne petitio nostra apud eum in oblivionem veniat quadam ut ita dicam importunitate atque instantia frequenter memorem facimus.
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a. Ante legem: ab adam usq
ad moysen. Sub lege a moyse usq
ad ioħ̃em. Inde iam a domino et
quicqͥd restat tercium dies ẽ gr̃e. in
ẽ. Isaac ligatis pedib altari suppo¬
nit᷑. et dominus in ligno fuspensꝰ
cruci affigit᷑. S illud qđ figura¬
tum ẽ in ysaac. traiectum est in
arietem: Cur: Quia xp̃c ẽ oius.
Ipse enĩ filius. ipse agnus. filuis
herebat aries ille: crutifixũ dnm̃n¬
significat. Sic eñĩ duo ligna com¬
paginant᷑ in se: cũ spetiem crucis
reddunt. Unde et scͥptum ẽde eo.
Cornua inmanib eius sunt. Cor¬
nib gͦ herens aries: crucifixũ dñm
significat. Uepres aut̃ẽ sunt spinȩ.
quȩ iniqͦs et peccatores significant ih ey¬

Expanded text:
gratia. Ante legem, ab Abraham usque gratia. Ante legem, ab Abraham usque ad Moysen; sub lege, a Moyse usque ad Joannem, inde jam a Domino, et quidquid restat. Tertius dies gratia est, in tum est. Deinde Isaac ligatis pedibus altari superponitur: et Dominus in ligno suspensus cruci affigitur. Sed illud quod figuratum est in Isaac, transgressum est ad arietem. Cur? quia Christus ovis: ipse enim filius, ipse agnus; filius, s haerebat aries ille? Crux cornua habet. Sicut enim duo ligna cum compaginantur, in se speciem crucis reddunt. Unde et scriptum est de eo, Cornua in manibus ejus sunt. Cornibus ergo haerens aries crucifixum Dominum significat. Vepres autem spinae sunt. Spinae iniquos et peccatores significant,
Abbreviated transcription (Latin):
abraham unicũ et dilectum filiũ
deo uictimã obtulit. ita dominꝰ
unicũ filium suũ ꝓ omnib nob̃
tradidit. Q sic̃ ysaac ipse sͥ ligna
portabat quib erat imponendus.
ita xp̃c gestabat in humi̾s lignũ
crucis in quo erat crucifigendus.
Duo autẽ serui illi dimissi ⁊ non
ꝑdueti ad locum sacrificii. iudeoᷤᷤ
figurabant. qui cũ seruilit̾ uiue¬
rent. et carnalit̾ saꝑent: ñ intelli¬
gebant humilitatem xp̃i. nec
ad locum sacrificii. Cur autem
autẽ ille: insensata ẽ stulticia
uideoꝵ. Ista insensata stulticia
portabat omnia sacram̃ta. ⁊ qđ fere¬
bat nesciebat. Qđ dictum ẽ eis expe¬
ctate hic cum asino. usq reuertam᷑
ẽ. hic cum asino. ut plenitudo gen
impletum ꝑgẽs fucrit p̃dicatum:
hoc ẽ plenitudo gentium intret.
tunc reuertem᷑ ad uos. ⁊ sic omnis
isrł saluus fiet. Ptͥduũ illud in qͦ
uenerunt ad locum immolatioĩs.
tres mundi etates significant᷑. una
ante legem. alia sub lege. tercia sub

Expanded text:
Abraham unicum, et dilectum filium Deo victimam obtulit; ita Deus Pater unicum Filium suum pro nobis omnibus tradidit. Et sicut Isaac ipse sibi ligna portabat, quibus erat imponendus; ita et Christus gestabat in humeris lignum crucis, in quo erat crucDuo autem servi illi dimissi, et non perducti ad locum sacrificii, Judaeos figurabant, qui cum serviliter viverent, et carnaliter saperent, non intelligebant humilitatem Christi, nad locum sacrificii. Cur autem autem ille insensata est stultitia Judaeorum: ista insensata stultitia portabat omnia sacramenta, et quod ferebat nesciebat. Jam quod dictum est eis, Exspectate hic cum asino, usque, Revertimest hic cum asino: ut plenitudo, inqimpletum, per gentes fuerit praedicatum: hoc est, ut plenitudo gentium intraret. Quid est revertimur ad vos? Et sic omnis Israel salvus fiet. Triduum autem illud, in quo venerunt ad locum immolationis, tres mundi aetates significantur: unam ante legem, aliam sub lege, tertiam sub