comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cunim ebrii ⁊ flete. Terribilis enim deus
cine cruciatuum causa tota qd̃ in hoc scło
bona recepit: Ipsa plane. Neq enĩ ad hoc
nos de paradiso uoluptatis animaduersio
diuina ciecisseuidetur: ut alterũ sibi hic
paradisum adinuentio humana pararet.
Homo ad laborem natus. si laborẽ refugit:
ñ facit ad quodnatus est. ad quod uenit
in mundum. Quid respondebit ei qͥ misit.
ei qui instituit ut laboret : Memento ait qd̾
receperis bona in uita tua: ⁊ lararꝰ similit̃
mala. Nunc aũ hic consolatur: tu u̾o cruci¬
aris. Quid dicemus ad hec: Si talis est fi¬
nis ⁊ tale iudicium. ut extrema gaudii
luctus occupet. nunqͥd ñ preferenda st̃
in hoc setulo mala bonis: Quppen illa u̾a
bona. nec illa mala esseuera manifestũ est.
uera potius sententia salomonis. meliꝰ
esse ire ad domum luctus: qͣm ad domũ
conuiuii. Ceterum si sic cruciandi sunt qͥ
in uita bona sua receperut. ⁊ habentibus

Expanded text:
cimini, 296 ebrii, et flete. Terribilis enim Deus cimini, 296 ebrii, et flete. Terribilis enim Deus cine cruciatuum causa tota, quod in hoc saeculo bona recepit? Ipsa plane. Neque enim ad hoc nos de paradiso voluptatis animadversio divina ejecisse videtur, ut alterum sibi hic paradisum adinventio humana pararet. Homo ad laborem nascitur: si laborem refugit, non facit ad quod natus est, ad quod venit in mundum. Quid respondebit ei qui misit eum, qui instituit ut laboret? Memento, ait, quod recipisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Quid dicemus ad haec? Si talis est finis, et tale judicium, ut extrema gaudii luctus occupet; nunquid non praeferenda sunt in hoc saeculo mala bonis? Quippe nec illa vera bona, nec ista vera mala esse manifestum est. Vera potius sententia Salomonis: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . 28. Caeterum si sic cruciandi sunt qui in vita sua bona receperint; et habentibus
Abbreviated transcription (Latin):
est omnis creatura dei. Nostra licite posside¬
mus. nostris utimur facultatib: a rapinis
⁊ latrociniis abstinentes. Enimuero non
pascetis in cruce coruos. Ego sane diuitẽ
illum cuius saluatoe memuinit in euange¬
lio: in nullo hoꝵ audio accusari. Induebat᷑ͦ
purpura ⁊ bysso. cotidie splendide epula
am mundi habens ⁊ uidens fratrem suum
egere clauserit uiscera sua ab eo. qͣndo hec
diuiti deest: Quantos uidetis ⁊ ip̃i laza¬
ros esurientes. nudos. egrotos. ⁊ plus de
iuimentis uestris. plus de eoꝵ faleris qͣm
de istoꝵ ministeriis cogitatis. S ad tre¬
enim abrahe. s dei abrahe: sententia est.
Merito inquit fili quod receperis bona in
uitatua.⁊ lazarus similiter mala.uerum
utrumq est : ñ potest omnino negari. fer
sententiam: quia paucis expressa totius
summa negotii est. Ile bona ⁊ iste mala
recepit. Q iud modo ÷ Nunc aũ hic inquit
consolatur: tu uero cruciaris. Expergis¬

Expanded text:
est omnis creatura Dei, nostra licite possideest omnis creatura Dei, nostra licite possidemus, nostris utimur facultatibus, a rapinis et latrociniis abstinentes. Enimvero non pascetis in cruce corvos. Ego sane divitem illum, cujus Salvator meminit in Evangelio, in nullo horum audio accusari. Induebatur purpura et bysso, quotidie epulabam mundi habens, et videns fratrem suum egere, clauserit viscera sua ab eo. Quando haec diviti deest? Quantos videtis et ipsi Lazaros, esurientes, nudos, aegrotos; et plus de jumentis vestris, plus de eorum phaleris, quam de istorum miseriis cogitatis? Sed ad treenim Abrahae, sed Dei Abrahae sententia est. Memento, inquit, fili, quod recipisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Verum utrumque est, non potest omnino negari. Fer sententiam, quia paucis expressa totius summa negotii est. Ille bona, et iste mala recepit. Quid modo? Nunc autem, inquit, hic consolatur, tu vero cruciaris . Expergis
Abbreviated transcription (Latin):
suum habeat carcerem. ubi nulla redẽptio.
ubi minime liceat respirare. Michi sane et
labore tolerabilior carcer.⁊ tempore breui¬
or assignatur: ubi cum iratus fuerit dñs
misericordie recordetur redemptionẽ suo
mittens populo copiosam. Demq michi
tempus constituit. michi dicit. donec illi
parat eternum. In sudore inquit uultꝰ tui
comedes panem tuum donec in terram de
qua sumptus es reuertaris. Pessimus ille
angelus de terra sumptus ñ est: nͥ in t̾rã
aliquando rediturus. Propt̾ea ñ habet don᷑:
s ignis ei paratus eternus. Muume igit᷑
expedit ut in sapientia huius seculi aucto¬
ris setuli ñ uereamur frustrari iudicium.
⁊ deludere uelle sententiam declinando ui¬
delicet laborem hominum ⁊ sudorem. ac si
nullo mͦ nos contingere uideatur qd ade
dictum est: aut ñ in eo sententiã laboris
exceperimus in quo sine exceptione pecta¬
uimus omnes. aut ñ communis culpe ni¬
cilominus esse debeat pena communis.

Expanded text:
suum habet carcerem, ubi nulla redemptio, suum habet carcerem, ubi nulla redemptio, unde minime liceat respirare. Mihi sane et labore tolerabilior carcer, et tempore brevior assignatur: ubi cum iratus fuerit Dominus, misericordiae recordetur, redemptionem suo mittens populo copiosam. Denique tempus mihi constituit: mihi dicit donec, ignem illi parat aeternum. In sudore, inquit, vultus tui comedes panem tuum, donec in terram, de qua sumptus es, revertaris . Pessimus ille angelus de terra sumptus non est, nec in terram aliquando rediturus. Propterea non habet donec, sed ignis ei paratur aeternus. Minime igitur expedit. ut in sapientia hujus saeculi, auctoris saeculi non vereamur frustrari judicium, et deludere velle sententiam, declinando videlicet laborem hominum et sudorem, ac si nullo modo nos contingere videatur quod Adae dictum est; aut non in eo sententiam laboris exceperimus, in quo sine exceptione peccavimus omnes; aut non communis culpae nihilominus esse debeat poena communis.
Abbreviated transcription (Latin):
iudebit gloriam domini. Quidigitur cet̾a
uidisse prestat : Hictine totus misciłie fi¬
nis : Hanc ego misccłiam nolo. Procł fiat
miseratio tam crudelis: neueniat in eoꝵ
uis mane penitentie ꝓ diabolica. xxi
Senim nobis miseris demonstrauit fu¬
gere a uentura ira: Q d presentẽ tantoꝵe
fugins iram. flagellum timetis. declinatis
uirgame Et quidem in hat die uestra que ad
pacem uobis: s si cognouissetis ⁊ uos. Mu¬
tatis ñ effugitis penitentiam: nam malum
impunitum esse ñ potest. Non punitur hic ꝓ¬
pria uoluntate: punetur alibi sine fine. Mi¬
sera sane ⁊ extreme plena demencie cõmuta¬
tio: humanum declinare laborem.⁊ paratũ
diabolo stridorem eligere sempiternum. Ani¬
maduertite siquidem ⁊ uidete ñ hominibus
s diabolo ⁊ angelis eius ignem illum esse
paratum. Iile enim hostis ⁊ lupus: nos aũ
populus eius ⁊ oues pascue eius. Illi secu¬
ris ⁊ malleus: nobis flagellum ⁊ uirga de¬
betur. Illius iniquitas inuenta ad odium

Expanded text:
idebit gloriam Domini. Quid igitur caetera vidisse praestat? Hiccine totus misericordiae finis? Hanc ego misericordiam nolo; procul fiat miseratio tam crudelis, ne veniat in eorum  diabolica. 26. Quis enim vobis, miseri, demonstravit fugere a ventura ira? Quid praesentem tantopere fugitis iram, flagellum timetis, declinatis virgam? Et quidem in hac die vestra, quae ad pacem vobis, sed si cognovissetis et vos. Mutatis, non effugitis poenitentiam: nam malum impunitum esse non potest. Non punitur hic propria voluntate, punietur alibi sine fine. Misera sane et extremae plena dementiae commutatio, humanum declinare laborem, et paratum diabolo stridorem eligere sempiternum! Animadvertite siquidem et videte, non hominibus, sed diabolo et angelis ejus ignem illum esse paratum. Ille enim hostis et lupus: nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus. Illi securis et malleus: nobis flagellum et virga debetur. Illius iniquitas inventa ad odium,
Abbreviated transcription (Latin):
festina multiplicare prebendas. uide adar¬
chidiaconatus euola. demum aspira ad epis¬
copatum. ne ibi quidem requiem habit᷑us
qm sic itur ad astra. Quo progred̾is miser:
An ut ab altiori gradu sit casus grauior
seq enim sic paulatin decides. s tanqͣm
fulgur in impetu uehementi: quasi alter
sathanas subito deiceris. In labore inquit¬
it eos superbia peccatum draboli: quoceti¬
derunt qui operantur iniqͥtatem. Hec est
que ñ recipit disciplinam. curari renuit.
medelam ñ sustinet. ulcus pessimũ quod
nec summnis saltem digitis patit᷑ attrec¬
tari. Huius ⁊ ipse indignationem uereor
super hiis ⁊ graue iudicium. Quidni ti¬
meam morsus. feralem insaniam ⁊ anima¬
rum frenesim ñ ignorans: S domim sunt
uerba que replico ⁊ eadem quoq ip̃i legũt

Expanded text:
Festina multiplicare praebendas: inde ad arFestina multiplicare praebendas: inde ad archidiaconatus evola, demum aspira ad episcopatum, ne ibi quidem requiem habiturus; quoniam sic itur ad astra. Quo progrederis, miser? an ut ab altiori gradu sit casus gravior? neque enim sic paulatim decides, sed tanquam fulgur in impetu vehementi, quasi 295 alter satanas subito dejicieris. In labore it eos superbia , peccatum diaboli; quo ceciderunt qui operantur iniquitatem. Haec est quae non recipit disciplinam, curari renuit, medelam non sustinet. Ulcus pessimum, quod nec summis saltem digitis patitur attrectari. Hujus et ipse indignationem vereor super his, et grave judicium. Quidni timeam morsus, spiritualem insaniam, et animarum phrenesim non ignorans? Sed Domini sunt verba quae replico, et eadem ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ac si diceret. Nolo discat iusticiam facere :
inuenta est iniquitas eius ad odium. An
adhuc querendum est quis iste sit impiꝰ ÷
Interramquit sanctoꝵ iniqua gessit. in ec¬
clesiasticis possessionib q̃ sanctoꝵ fuerant
usibus assignate. in domo dei quam sancti¬
tudo decet. de qua paulus discipulum studi¬
ose sollicitans. ut scias inquit quomodo
te oporteat conuersari in domo dei que est
ecclesia dei uiui. colum pna ⁊ firmamentũ
ueritatis. Indero quippe tanqͣm in celo ge¬
rens iniqua. quidni de ministerio iudicet᷑:
Celeste tenet officium angelus dñi exerci¬
tuum factus est: tanꝙͣ angelus aut eligit᷑
aut reprobatur. Inuenta quippe in angelis
prauitas: districtius iudicetur necesse est
⁊ inexorabilius ꝙͣ humana. Age ergo qͣm
iudicium graue huis qui presunt ⁊ poten¬
tes potenter tormenta patientur: ascen¬
dat superbia tua semper. Sequere regem
tuum. omne sublime uideant oculi tui.

Expanded text:
ac si diceret, Nolo discat justitiam facere; ac si diceret, Nolo discat justitiam facere; inventa est iniquitas ejus ad odium. An adhuc quaerendum est, quis iste sit impius? In terra, inquit, sanctorum iniqua gessit, in ecclesiasticis possessionibus, quae sanctorum fuerant usibus assignatae; in domo Dei, quam sanctitudo decet: de qua Paulus discipulum studiose sollicitans, Ut scias, inquit, quomodo te oporteat conversari in domo Dei, quae est Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis . In clero quippe tanquam in coelo gerens iniqua, quid, nisi de ministerio judicetur? Coeleste tenet officium; angelus Domini exercituum factus est : tanquam angelus aut eligitur, aut reprobatur. Inventa quippe in Angelis pravitas et districtius judicetur necesse est, et inexorabilius quam humana. 25. Age ergo, quoniam judicium grave his qui praesunt, et potentes potenter tormenta patientur : ascendat superbia tua semper, sequere regem tuum. Omne sublime videant oculi tui.
Abbreviated transcription (Latin):
spectu dei: ut inuenrat᷑ iniquitas eiꝰ ad odiũ
Odibilis plane deo frontosa temeritas: ⁊ im¬
pudentia exetranda. Propt̃ quidirritauit
impius deum. exacerbauit domiñ peccator
ut sccł̃m multitudinẽ ire sue ñ querat. Num
propter fornicationes. incestus aut sacrile
nec arguit. nec flagellat. nec ulciscitur in
a dinuentiones eoꝵ : sicut de moyse ⁊ aaron
pietas audiamus. De miseratõe crudeli.¬
iseramur impio ait deus: uelut .xx¬
Qui concilio angeloꝵ ⁊ congregatõe
deli berans. Nec eos latuit crudeliorem
om̃i indignatione miscłiam iudicẽ medi¬
tari. quia ñ discat homo iusticiam ñ facere.
s obdormiscens miser ⁊ dicens. oblitus est
deus. auertit fatiem suam. dies suos ducat
in bonis in puncto ad inferos descensurus.
et cum dixerit pax ⁊ securitas tẽ subita¬
neus ei superueniat interitus: nͨ effugiat.
Et ñ discet inquiunt facere usticiam :
Interra sanctoꝵ iniqua gessit: ait dominꝰ.

Expanded text:
spectu Dei; ut inveniatur iniquitas ejus ad odium spectu Dei; ut inveniatur iniquitas ejus ad odium . Odibilis plane Deo frontosa temeritas, et impudentia exsecranda, Propter quid enim irritavit impius Deum, exacerbavit Dominum peccator, ut secundum multitudinem irae suae non quaerat? Num propter fornicationes, incestus, aut sacrilenec arguit, nec flagellat, nec ulciscitur in adinventiones eorum, sicut de Moyse et Aaron pietas, audiamus. Misereamur iisereamur impio, ait Dominus , velut in concilio Angelorum, et congregatione deliberans. Nec eos latuit crudeliorem omni indignatione misericordiam Judicem meditari, qua non discat homo justitiam facere, sed obdormiscens miser et dicens, Oblitus est Deus, avertit faciem suam ; dies suos ducat in bonis, in puncto ad inferos descensurus : et cum dixerit, Pax et securitas, tunc subitaneus ei superveniat interitus , nec effugiat. Et non discet, inquiunt, facere justitiam. In terra sanctorum iniqua gessit, ait Dominus :
Abbreviated transcription (Latin):
ne ip̃a curiositas caret. ac deinceps concu¬
piscentiam oculoꝵ. quetumq ad humañ
diem quam propheta minime cõcupiuit
⁊ setularem gloriam ⁊ extrinsetam perti¬
nent uanitatem. Porro in superbia uite
elationem cordis intellige. Het enim tria
qui diligit: mundum diligit. ⁊ dei constitu¬
tus est mnimicus. Suscipiat aũ qͥ eiusmodi est
reconciliationis officium ñ mediatoris: qͥ etiã
proditoris scelere inimicicias cumulauit. ut
merito iam ñ ut hostis s ut traditor uidicit᷑:
ut iudas utiq ñ ut saulus. De impudentia¬
am impudentia ⁊ frontositas cum .xix¬
obduruerit ut ñ paueat. ñ horreat. ñ
contremiscat: ea iam demum desperatio est
Quid enim: Horum sibi conscius homo tan¬
qͣm qui iusticiã fecerit diuino sese uultui
sistere ñ ueretur. tanqͣm domesticus intrat¬
⁊ exit. magistrum salutat. genua flectit.
osculatur ore satrilego. dolose agit s in con¬

Expanded text:
nec ipsa curiositas caret; ac deinceps concunec ipsa curiositas caret; ac deinceps concupiscentiam oculorum, quaecunque ad humanum diem quem propheta minime concupivit , et saecularem gloriam, et extrinsecam pertinent vanitatem. Porro in superbia vitae, elationem cordis intellige. Haec enim tria qui diligit, mundum diligit, et Dei constitutus est inimicus. Suscipiat autem qui ejusmodi est, reconciliationis officium, non mediatoris; qui etiam proditoris scelere inimicitias cumulavit: ut merito jam non ut hostis, sed ut traditor judicetur, ut Judas utique, non ut Saulus. m impudentia et frontositas cor obduraverit ut non paveat, non horreat, non contremiscat; ea jam demum desperatio est. Quid enim? Horum sibi conscius homo, tanquam qui justitiam fecerit, divino sese vultui sistere non veretur; tanquam domesticus intrat et exit, magistrum salutat, genua flectit, osculatur ore sacrilego, dolose agit, sed in con
Abbreviated transcription (Latin):
neq ea que in mundo sunt. Si quis eñĩ dili¬
git mundum: ñ est caritas patris in eo. u̾ba
sunt apłoꝵ. prius quidem iacobi post̾ins eius
discipuli quem diligebat iħs: ⁊ qui ip̃iꝰ igno¬
rare ñ posset animum. S uis nosse quis sit
qui diligat mundum: Neq enim creaturas
dei iuberis odisse: s que a deoñ sunt ea dilig̾e
prohiberis. Que uero sint hec: iohannes ip̃e
sunt: concupiscentia carnis est ⁊ concupis¬
centia oculoꝵ. ⁊ ambitio setuli. q̃ non sũt
inquit ex patre s ex mundo. uiderit hic
quisq cuius sit spiritus: quid dili gat.
quid cupiat. quid sequatur. Ecce e nuim
spetulum ueritatis: tm̃ ne qͥs consi  d̃ato
uultu conscientie sue pretereat. et.  qͣlis
fuerit obliuiscatur: Ambitio. curiositas.
⁊ uoluptas: ñ ex patre sunt s ex mundo.
Aut certe quia multi codices habent non
ambitionem seculi s superbiam uite. concu¬
piscentiam carnis uniuersam accipe corpo¬
ralium sensum delectationem. qua quidẽ

Expanded text:
diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Verba sunt apostolorum, prius quidem Jacobi; posterius ejus discipuli quem diligebat Jesus, qui et ipsius ignorare non posset animum  al. amicos. Sed vis nosse quis sit qui diligat mundum? Neque enim creaturas Dei juberis odisse, sed quae a Deo non sunt, ea diligere prohiberis. Quae vero sint haec Joannes ipse sunt, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi: quae non sunt, inquit, ex Patre, sed ex mundo . Viderit hic quisque cujus sit spiritus, quid diligat, quid cupiat, quid sectetur. Ecce 294 enim speculum veritatis: tantum ne quis considerato vultu conscientiae suae praetereat, et qualis fuerit obliviscatur. Ambitio, curiositas et voluptas non ex Patre sunt, sed ex mundo. Aut certe quia multi codices hadent non Ambitionem saeculi, sed Superbiam vitae; in concupiscentia carnis universam accipe corporalium sensuum delectationem, qua quidem
Abbreviated transcription (Latin):
non irascar tibi. Quem enim diligit arguit:
⁊ fagellat omnem filium quem recipit. Li¬
quet prouide eos qui in labore homiñ ñ sunt
⁊ cum filiis ñ flagellantur: nec diligi a deo
supex hoc scriptura loquatur. Qͥ s sit amitus

Expanded text:
non irascar tibi . Quem enim diligit, arguit, non irascar tibi . Quem enim diligit, arguit, et flagellat omnem filium quem recipit . Liquet proinde eos qui in labore hominum non sunt, et cum filiis non flagellantur , nec diligi a Deo,super hoc Scriptura loquatur. XIX.-- Quis sit amicus
Abbreviated transcription (Latin):
funiculus qui difficile rumpitur hominem
miserum in perniciem trahit: qui impure
intrat. indigne ministrat. s ⁊ ipso fructu
uid enim si in hoc mundo floret ⁊ prospe¬
ratur in uia sua: Arescit uelociter.cito
decidet slos feni ⁊ uapor ad modicũ parens.
Darcitur urege q̃m inuenitur iniquitas eiꝰ
ad odium: utiq ñ ad iram. uirga inqͥt tua
⁊ baculus tuus: ipsame consolata sunt. Ha¬
bet enuim uirgam. s habet etiam batulum
⁊ hec consolatio est quod is qui uirga cedit᷑
batulo sustentetur. Aut certe portat pastor
uregam ⁊ baculum. illam ouib ilũ lupo.
omnia autem propter electos. Siquidem
⁊ uirga eos consoratur astimulis conscientie
dun ⁊ hoc modo sibi sentiunt pcc̃a dimitti
ge: dum illius comparatione fit liuior. E¬
contra uero dicitur induratis. frons mulie¬
ris meretricis facta est tibi. erubescere nolu¬
isti. Et addit. Retessit zelus meus ate. ultͣ

Expanded text:
funiculus qui difficile rumpitur, hominem funiculus qui difficile rumpitur, hominem miserum in perniciem trahit, qui impure intrat, indigne ministrat, sed et ipso fructu culo. 21. Quid enim si in hoc mundo floret, et prosperatur in via sua? Arescet velociter, cito decidet flos feni, et vapor ad modicum parens. Parcitur virgae, quoniam invenitur iniquitas ejus ad odium utique , non ad iram. Virga, inquit, tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Habet enim virgam, sed habet etiam baculum. Et haec consolatio est, quod is qui virga caeditur, baculo sustentetur. Aut certe portat pastor virgam et baculum, illam ovibus, illum lupo, omnia autem propter electos. Siquidem et virga eos consolatur a stimulis conscientiae, dum hoc modo sentiunt sibi peccata dimitti, olerantiam virgae, dum illius comparatione fit levior. Econtra vero dicitur induratis, Frons mulieris meretricis facta est tibi; erubescere noluisti : et addit, Recessit zelus meus a te, ultra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utiq domini uel possessores ultrauictum
accipiunt ⁊ uestitum. sec enim ordinauit
deus hũs qui euangelio seruiunt de euange¬
lio querere delicias uel ornatum. sed uiuere
ant paulus ex eo: ut uidelicet siit contenti
alimenta corporis. ñ gule irritamenta. aut in¬
centiua ubidinis. ⁊ quib tegantur. ñ quib
ornentur accipere. Sane qui ñ fideliter intro¬
iuuit neq per xp̃m: quidni infideliter agat
⁊ contra xp̃m: Manifestam sine dubio fatiet
arborem fructus. radicem palmes: opus in¬
tentionem. fãciet ad quoduenit: ut mactet
utiq ⁊ disperdat. Quando enĩ altario seruiat
qui eiusmodi est. seruiat autem in spiritu
et ueritate : Tales minirum pater adora¬
tores querit. Alioquin ministratio mortis
est: in uidicium ⁊ condempnationem. Aut
quanto poterit netessariis esse contentus
qui eo ammo introiuit ut stipendiaderi in
usus uoluptatis. curiositatis et uanitatis
congreget. seruet. expendat : Triplex ergo

Expanded text:
non utique domini vel possessores, ultra victum non utique domini vel possessores, ultra victum accipiunt et vestitum. Nec enim ordinavit Deus his qui Evangelio serviunt, de Evangelio quaerere delicias vel ornatum, sed vivere ait Paulus ex eo , ut videlicet sint contenti alimento corporis; non irritamenta gulae, aut incentiva libidinis, et quibus tegantur, non quibus ornentur, accipere. Sane qui non fideliter introivit, neque per Christum, quidni infideliter agat, et contra Christum? Manifestam sine dubio faciet arborem fructus, radicem palmes, opus intentionem. Faciet ad quod venit, ut mactet utique et disperdat. Quando enim altario serviat qui ejusmodi est: serviat autem in spiritu et veritate? Tales nimirum Pater adoratores quaerit . Alioquin ministratio mortis est, in judicium et condemnationem. Aut quando poterit necessariis esse contentus, qui eo animo introivit, ut stipendia cleri in usus voluptatis, curiositatis et vanitatis congreget, servet, expendat? Triplex ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ed esto Qꝰ mͦ eosdẽ redditꝰ expendant. xu¬
studiose quis ⁊ fructuose laboret. dignꝰ
plane est operarius mercede sua: ut qui
altario seruit de altario uiuat. Uiuat in¬
qͣm de altario ut iuxta eumidem apłm ali¬
menta ⁊ quib tegatur habens hũs conten¬
tus sit. Tercium enim hoc periculum est.
De altario inquit uiuat. Non superbiat. ñ
luxurietur. deniq non ditetur. ñ contra
sancti cuiusdam plane dignã õi acceptõe
sententiam: ex clericatu ditior fiat. Non sibi
de bonis ecclesie ampla palatia fabricetur.
mutans quadrata rotundis. nec iocules iude
congreget. nec in uanitate aut superfluitate
dispergat. Non extoitat sȩ de fatultatib eccłi
consanguineos suoꝵ aut neptes ne filios. di¬
xerim nuptus tradat. Res pauperum ñ pau¬
pexibus dare: par sacrilegi crimen esse dmos¬
citur. Sane patrimonia pauperũ. facultates
etclesiarum. ⁊ sacrilega eis crudelitate sub¬
ripitur: quicquid sibi ministri ⁊ dispensatores.

Expanded text:
do eosdem reditus expendant. studiose quis et fructuose laboret. Dignus plane est operarius mercede sua : ut qui altario servit, de altario vivat . Vivat, inquam, de altario, ut, juxta eumdem apostolum, alimenta et quibus tegatur habens, his contentus sit . Tertium enim hoc periculum est. De altario, 293 inquit, vivat; non superbiat, non luxurietur, denique non ditetur; « non, » contra sancti cujusdam plane dignam omni acceptione sententiam, « ex clericatu ditior fiat. » Non sibi de bonis Ecclesiae ampla palatia fabricet, mutans quadrata rotundis; nec loculos inde  al. Judae congreget; nec in vanitate aut superfluitate dispergat; non extollat de facultatibus Ecclesiae consanguineos suos, aut neptes ne filias dixerim nuptui tradat. Res pauperum non pauperibus dare, par sacrilegio crimen esse dignoscitur. Sane patrimonia sunt pauperum, facultates ecclesiarum: et sacrilegia eis crudelitate subripitur, quidquid sibi ministri dispensatores,
Abbreviated transcription (Latin):
ex illa plenitudine humilitatem in se
cognosceret. solam rependisse ac respon¬
disse memoratur in gratiam. respexit d̃t
inquiens humilitatem ancille sue. Qud
deinde auctor ⁊ dator uirtutum xp̃s in quo
omnes thesauri sapientie ⁊ scientie sunt ab¬
sconditi. in quo omnis plenitudo diuinita¬
tis habitat corporaliter. nonne tam̃ et ipse
de humilitate tanqͣm summna sue doctrine
suarumq uirtutum gloriatus est: Discite
ait ame. non quod sobrius. aut castus. aut
prudens. aut aliquid eiusmodi: s qͥa mitis
sum ⁊ humilis corde  Ame inquit discite.
Non ad doctrinas patriarcharum. non ad
prophetarum libros ego uos mitto. s me
uobis exemplum. me formam humilitatis
exhibeo. Inuiderunt michi altitudinem
quam habeo apud patrem. angelus et fe¬
mina: ille potentie. illa scientie. uos aũ
emulamini carismata meliora: discentes
me quia mitis sum ⁊ humilis corde.
indagare aliquid ⁊ de superbia: qͣti¬

Expanded text:
ex illa plenitudine humilitatem in se ex illa plenitudine humilitatem in se cognosceret, solam rependisse ac respondisse memoratur in gratiam: Respexit, inquiens, Deus humilitatem ancillae suae . 18. Quid deinde auctor et dator virtutum Christus, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi, in quo omnis quoque plenitudo divinitatis habitat corporaliter? nonne tamen et ipse de humilitate, tanquam summa suae doctrinae suarumque virtutum, gloriatus est? Discite, ait, a me, non quod sobrius, aut castus, aut prudens, aut aliquid ejusmodi: sed, quia mitis sum et humilis corde . A me, inquit, discite. Non ad doctrinam patriarcharum, non ad prophetarum libros ego vos mitto; sed me vobis exemplum, me formam humilitatis exhibeo. Inviderunt mihi altitudinem quam habeo apud Patrem, angelus et femina: ille potentiae, illa scientiae. Vos autem aemulamini charismata meliora, discentes a me quia mitis sum et humilis corde. indagare aliquid et de superbia, quate
Abbreviated transcription (Latin):
horrens carnis mortem qͣm fidei. De¬
am de tribus que superius humilitate.
proposuimus. sola nisi fallor tractanda
restat humilitas. Hec duabus p̾missis
uirtutibus in tantum est necessaria: ut
absq ista ille nec esse uirtutes uideantur.:
Nempe ut castitas seu caritas detur: hu¬
quiescit spiritus nisi super quietum ⁊ hu¬
milem. Seruatas consummat: nã uirt᷑
in infirmitate. hoc est in humilitate per¬
ficitur. Inimicam omnis gratie. omnisq
inicium pectati debellat superbiam. et
tama se quam a ceteris uirtutibꝰ: super¬
bam illius propulsat tyrannidem. Si¬
equidem cum ex aliis quibusq bonis ui¬
rium magis suarum capere soleat uicre¬
mentum superbia: sola hec omnium
propugnaculum quoddam. turrisq uir¬
tutum eius fortiter resistit maliciẽ. obui¬
at presumptioni. Sola deniq est de qua
omnium plena uirtutum maria. glori¬
andum esse putauit: Audito quippe ab
angelo. aue gratia plena: quasi solam

Expanded text:
horrens carnis mortem quam fidei. Chorrens carnis mortem quam fidei. CAproposuimus, sola, ni fallor, tractanda restat humilitas. Haec duabus praemissis virtutibus in tantum est necessaria, ut absque ista illae nec esse virtutes videantur. Nempe ut castitas seu charitas detur, huquiescit Spiritus Domini, nisi super quietum et humilem . Servatas consummat; nam virtus in infirmitate, hoc est in humilitate, perficitur . Inimicam omnis gratiae, omnisque initium peccati debellat superbiam, et tam a se quam a caeteris virtutibus superbam illius propulsat tyrannidem. Siquidem cum ex aliis quibusque bonis virium magis suarum capere soleat incrementum superbia, sola haec omnium propugnaculum quoddam turrisque virtutum, ejus fortiter resistit malitiae, obviat praesumptioni. Sola denique est, de qua omnium plena virtutum Maria gloriandum esse putavit. Audito quippe ab angelo, Ave, gratia plena, quasi solam
Abbreviated transcription (Latin):
quod extincte fidei nulla iam debeatur
probatio s reprobatio. Solam itaq iu¬
storum fidem. idest uiuorum uiuam:
fornax temptationum suscipit exami¬
nandam. S non omnium iusticia manet
in seculum seculi. qm̃ sunt qui ad tempꝰ
credunt ⁊ in tẽꝑe temptatõis recedunt.
Q ualis sit cuiusq fides: tribulatio probat
Si cuius deficit. deficit enimcum in carita¬
te non perseuerat: ficta esse dinoscitur.
Si cuius perseuerat: probata et perfecta
censetur. Liquet ex huis satis ut arbitror
non omnes qui habuerint caritatem. ha¬
bere ⁊ perseuerantiam in caritate. Alioqͥn
frustra commonet discipulos dñs: mane¬
te inquiens in dilectione mea.ut enim
si necdum diligebant: non debuerat dicere
manete. s estote in dilectione mea. aut si
iam diligebant. necesse non erat moneri
de perseuerantia. qua sccłm istos priuari
non poterant. Curet igitur seruus bonus
estimans anime uitam qͣm corporis. minꝰ

Expanded text:
quod exstinctae fidei nulla jam debeatur quod exstinctae fidei nulla jam debeatur probatio, sed reprobatio. Solam itaque justorum fidem, id est vivorum vivam, fornax tentationum suscipit examinandam. Sed non omnium justitia manet in saeculum saeculi: quoniam sunt qui ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt. Qualis sit cujuscunque fides, tribulatio probat. Si cujus deficit deficit enim, cum in charitate non perseverat, ficta esse dignoscitur, si cujus perseverat, probata et perfecta censetur. 16. Liquet ex his satis, ut arbitror, non omnes qui habuerint charitatem, habere et perseverantiam in charitate. Alioquin frustra commoneret discipulos Dominus: Manete, inquiens, in dilectione mea . Aut enim, si necdum diligebant, non debuerat dicere, manete, sed, Estote in dilectione mea: aut, si jam diligebant, necesse non erat moneri de perseverantia, qua secundum istos privari non poterant. Curet igitur servus bonus aestimans animae vitam quam corporis, minus
Abbreviated transcription (Latin):
utinam duraturum. Non enim qͥ ceperit.
s qui perseuerauerit usq in finem: hic sai¬
uus erit. Non autem durant: qm̃ intẽꝑe
temptationis recedunt. Beati sunterim
rapti fuissent: anteqͣm malicia mutaret
corda eorum. Nunc uero ue pregnantib
⁊ lactantibus in illis diebus. teneros utiq
fetus gestantibus: ⁊ deuita recenti facile
in periculis exturbandos. Tales st̃ anime
paruam adhuc ⁊ teneram hebentes cari¬
tatem. ⁊ ob hoc earum fidem uiuam. sed
fictam necesse est intemptatõe deficere.
uasa siguli ait probat fornxo. ⁊ homines
iustos temptatio: illos uidelicet qui ex
fide uiuunt. Iustus nempe ex fide uuit.
s ex fide que uiuat. Neq enĩ que mortua
est uitam dare potest. Demonum fides
ñ adducitur in examinationem. uatua
quippe caritate: mortua est. Credunt qͥ¬
dem ⁊ contremiscunt: s tuor non est
in caritate. Proide un labore hominum
non sunt ⁊ cum hominib ñ flagellabunt᷑

Expanded text:
utinam duraturum. Non enim qui coeperit, utinam duraturum. Non enim qui coeperit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Non autem durant, quoniam in tempore tentationis recedunt. Beati si interim rapti fuissent, antequam malitia mutaret corda eorum. Nunc vero vae praegnantibus et lactantibus in illis diebus, teneros utique fetus gestantibus, et de vita recenti facile in periculis exturbandos. Tales sunt animae parvam adhuc et teneram habentes charitatem: et ob hoc earum fidem vivam, sed fictam, necesse est in tentatione deficere. Vasa figuli, ait, probat fornax, et homines justos tentatio , illos videlicet, qui ex fide vivunt. Justus nempe ex fide vivit , sed ex fide quae vivat. Neque enim quae mortua est, vitam dare potest. Daemonum fides non adducitur in examinationem: vacua quippe charitate, mortua est. Credunt quidem et contremiscunt, sed timor non est in charitate. Proinde in labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellantur:
Abbreviated transcription (Latin):
recedere. Ait ueritas de quibusdam.
Et hii radices non habent. quia ad tempꝰ
credunt: ⁊ in tempore temptationis rece¬
dunt. Unde. ⁊ quo recedunt : utiq a
fide ad infidelitatem. Item q̃ro. Poterant¬
ne in ula fide saluari. an ñ pot̾ant ẽ Si ñ
poterant que in uiria saluatori. q̃ ue temp¬
tatori leticia quod hinc recedant ubi salus
non sit s Siquidem nec saluator ⁊elatur nisi
salutem: nec malignus inuidet nisi saluti.
Si autem poterant. quomodoaut sine cari¬
tate sunt qͣmdiuin illa fide sunt. cum sine
caritate salus esse non possit.aut deserentes
fidem non autem deserunt caritatem. cum
caritas ⁊ infidelitas suul esse non possint
Recedunt ergo quidam a fide quia ueritas
asserit. Consequenter ⁊ a salute. qͥa saluator
redarguit. Unde nos colligimus. quod ⁊ a
inquit radicem non habent. Non negat eos
habere bonum. s in bono potius radicatos
non esse causatur. Deniq sequitur ⁊ ait.
Quia ad tempus credunt. Bonum est. s

Expanded text:
recedere. Ait Veritas de quibusdam: recedere. Ait Veritas de quibusdam: Et hi radices non habent, quia ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt . Unde, et quo recedunt? Utique a fide ad infidelitatem. Item quaero: Poterantne in illa fide salvari, an non poterant? Si non poterant, quae injuria Salvatori, quaeve tentatori laetitia, quod hinc recedant, ubi salus non sit? siquidem nec Salvator zelatur nisi salutem, nec malignus invidet nisi saluti. Si autem poterant, quomodo aut sine charitate sunt, quandiu in illa fide sunt, cum sine charitate salus esse non possit; aut deserentes fidem, non etiam deserunt charitatem, cum charitas et infidelitas simul esse non possint? Recedunt ergo quidam a fide, quia Veritas asserit; consequenter et a salute, quia Salvator redarguit: inde nos colligimus, quod et a inquit, radicem non habent. Non negat eos habere bonum, sed in bono potius radicatos non esse causatur. 15. Denique sequitur, et ait: Quia ad tempus credunt. Bonum est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
am uero quod restat de fite ñ ficta. De fide.¬
et item quod ex alioloco in mentem uenit.
fides sine operibus mortua est: duo ista
mittunt nos ad quanidam fidei trifariã
diuisionem. ut dicatur fides mortua. fic¬
ta. probata. Et mortiram quidẽ apostolus
diffinit eam esse que si ne operibus. idest
que non operatur ex dilectione. quasi non
habens animam ip̃ãm dilectionem: qua
autem ego arbitror illam uocari fidem. q̃
suscepta quidem ex caritate uita moueri
inchoat ad bene operandum. s ñ perseue¬
rans deficit ⁊ moritur tanqͣm abortuia.
Eoutiq sensu fictam huiusmodi dix̾im
nominatam: quo uasa figuli uocamꝰ ficti¬
lia. non quia uidelicet utilia ñ sint qͣmdiu
durant: s quia fragilia cum sint diu mi¬
nime durant. De hac fidei fictione puto
illos notari in euangelio. qui ad tempus
credunt ⁊ in tempore temptationis rece¬
dunt. Interrogo eos qui dicunt caritatẽ
a quo semel accipitur: nequaqͣm ultra

Expanded text:
14. Jam vero quod restat, de fide non ficta ; e14. Jam vero quod restat, de fide non ficta ; et item quod ex alio loco in mentem venit, fides sine operibus mortua est , duo ista mittunt nos ad quamdam fidei trifariam divisionem, ut dicatur fides mortua, ficta, probata. Et mortuam quidem Apostolus definit eam esse, quae sine operibus est, id est quae non operatur ex dilectione, quasi non habens animam, ipsam dilectionem, qua autem ego arbitror illam vocari fidem, quae suscepta quidem ex charitate vita, moveri inchoat ad bene operandum; sed non perseverans deficit, et moritur tanquam abortiva. Eo utique sensu fictam hujusmodi dixerim nominatam, quo vasa figuli vocamus fictilia: non quia videlicet utilia non sunt quamdiu durant, sed quia fragilia cum sint, diu minime durant. De hac fidei fictione puto illos notari in Evangelio: Qui ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Interrogo eos qui dicunt charitatem a quo semel accipitur, nequaquam ultra
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq uirtutis bene conscius animus
seture iam se ip̃m deserat ⁊ quodãmodo
perdat: ut aliquos lucrifaciat. Cũ infir¬
mantibus infirmetur. uraturcum scan¬
dalizatis. fiat etiam si oportet udeus iu¬
deis. nichil ꝙ formidet cũ tali cõscientia.
Exemplo ieremie ⁊ erechielis in egyptum
uel in chaldeam cum trans gressoribus capti¬
uari. s ⁊ cum sancto iobfrater fieri dracho¬
num ⁊ socius structionum. Cum mop̃se
quoq quod grauius est deleri delibro dei.
⁊ cum paulo anathema esse axp̃o ꝓ fratribꝰ
non timeat: cum huiusmodi conscientia.
Ipsam deniq si necesse est intͣre gehenirã.
seturus medias penetrans flaminas. leta
decantet conscientia. Et si ambulauero in
medio umbre mortis non timebo mala q̃m
tu metum es. Comparemus si placet the¬
sauros regum ⁊ fastigia regnorum: cum
huiusmodi fidutia. Nonne cuncta horum
reputabitur : Et hanc fiduciam operatur
caritas de corde puro ⁊ conscientia bona.

Expanded text:
Utriusque virtutis bene conscius animus Utriusque virtutis bene conscius animus secure jam se ipsum deserat, et quodammodo perdat, ut alios lucrifaciat. Cum infirmantibus infirmetur, uratur cum scandalizatis: fiat etiam, si oporteat, Judaeis Judaeus, nihilque formidet cum tali conscientia, exemplo Jeremiae et Ezechielis, in Aegyptum vel in Chaldaeam cum transgressoribus captivari ; sed et cum sancto Job frater fieri draconum, et socius struthionum ; cum Moyse quoque quod gravius est deleri de libro Dei ; et cum Paulo anathema esse a Christo pro fratribus non timeat cum hujusmodi conscientia ; ipsam denique, si necesse est, intrare gehennam, securus medias penetrans flammas, laeta decantet conscientia, Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Comparemus, si placet, thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta horum reputabitur? Et hanc fiduciam operatur charitas de corde puro, et conscientia bona.
Abbreviated transcription (Latin):
prodest homini simundum uniuersum
lucretur. anime autem sue detrimentum
patiatur: Sed ⁊ ordinis exigit ratio ut qui
ad sui mensuram proximum iubetur dili¬
gere: prius se ipsum diligere norit. Que¬
reddunt conscientiam. penitere de malis
⁊ abstinere amalis. hoc est ut uerbis loqͣr
beati gregorii. ⁊ cominissa flere: ⁊ fienda
non commutere. Horum neuteũ. solum
sufficit. Nam si primum absq secundo suf¬
ficeret: frustra ⁊ dauid hortaretur dicens.
Declina a malo. Et ysaias. Quiescite agere
peruerse. Et ipse deus ad caym. Peccasti.
quiesce. Rursum si secundum per se post
peccatum bonam sufficeret restaurare con¬
scientiam. sine causa clamat penitens in
psalmo. Beati quorum remisse sunt iniqͥ¬
tates.⁊ quorum tecta sunt peccata. Et illd̾
bide humilitatem meam ⁊ laborem meũ
⁊ dimitte uniuersa delicta mea. Et in ora¬
tione dominica. Dimitte nob̾ debita nr̃a
sicut ⁊ nos dimittimus debitorib nr̃is.

Expanded text:
prodest homini si universum mundum prodest homini si universum mundum lucretur, animae autem suae detrimentusaria. 13. Sed et ordinis exigit ratio, ut qui ad sui mensuram proximum jubetur diligere, prius se ipsum diligere norit. reddunt conscientiam, poenitere de malis, et abstinere a malis: hoc est, ut verbis loquar beati Gregorii, et commissa flere, et flenda non committere . Horum neutrum solum sufficit. Nam si primum absque secundo sufficeret, frustra et David hortaretur dicens, Declina a malo : et Isaias: Quiescite agere perverse et Deus ipse ad Cain: Peccasti, quiesce . Rursum si secundum per se post peccatum bonam sufficit restaurare conscientiam, sine causa clamat poenitens in Psalmo: Beati, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ; et illud: Vide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte universa delicta mea ; et in oratione Dominica: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris .
Abbreviated transcription (Latin):
mors dilectio ⁊ mortem in nobis non urtã
occidit . unde ⁊ audacter minat᷑. O mors
ero mors tua. Peccatum extinguit. qd̾ ani¬
me uitam expulerat. aninãq restituit
innocentie. Uerum si placet morti caritas.
ita ut illam in congressu perimere possit.
tur dicitur fortis ut mors ⁊ ñ potius mor¬
te fortior ⁊ An forte quia et ipsa est mors¬
⁊ se ipsa fortior esse non potest: Bonamois:
non uite s mortis. Bona mors ⁊ nequaqͣm
abhorrenda. que uitam ⁊ si adinit: non
perunit. Adimit quidem. s ad tempus:
restituendam in tempore. duraturã sine
apparuerit uita uestra. tunt ⁊ uos apparebi¬
tis cum ipso ingloria. Libenter igitur care¬
bo ad tempus: ut in eternum possideam. Et
ista sufficiant pro eo quod scriptum est. ca¬
ane in tanta obliuione sui necesse est
cor bene esse conscium sibi: quo se in
lucra seturius foris extendat cũ securam
intra se reliquerit conscientiam. Quid enĩ

Expanded text:
mors dilectio , et mortem in nobis, non vitam mors dilectio , et mortem in nobis, non vitam occidit. Unde et audacter minatur: O mors, ero mors tua . Peccatum exstinguit, quod animae vitam expulerat; animamque restituit innocentiae. 11. Verum, si praevalet morti charitas, ita ut illam in congressu perimere possit, cur dicitur fortis ut mors, et non potius, morte fortior? An forte quia et ipsa est morst se ipsa fortior esse non potest? Bona mors, non vitae, sed mortis. Bona mors, et nequaquam abhorrenda, quae vitam etsi adimit, non perimit. Adimit quidem, sed ad tempus, restituendam in tempore, duraturam sine apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Libenter igitur carebo ad tempus, ut in aeternum possideam. Et ista sufficiant pro eo quod scriptum est: Chaane in tanta oblivione sui necesse est cor bene esse conscium sibi, quo se in lucra securius foris extendat, cum securam intra se reliquerit conscientiam. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Hoc tanto puritatis intime bono glo¬
riari non potest ueraciter: nisi qui extrin¬
setas gloriolas prefecte respuerit. Nec enĩ
pure ualet dei uel proximi querere lutra:
qui propria non contempserit. Is tm̃ puri¬
tatis interioris gloria non fraudatur : qui
dicere tum domino potest. Si ego q̃ro glori¬
ammeam: gloria mea nichil est. Et cum
apostolo. Mithi iuiuere xp̃s est ⁊ mori lu¬
crum. Et cum propheta. Obluuoni datus
sum tanqͣm mortuus a corde. idest a ꝓpria
uoluntate. Sona obliuio si te ipm nesciaᷤᷤ
ut proximo prosis. Sene autem mortuus
a corde : si iam non tibi uiuere studeas s ei
qui pro temortuus est. Benemortuus est
a corde qui dicit.uiuo ego iam non ego
Sed si mortuus est a se. non tamen a xp̃o.
Sequitur enim. uiuit uero in me xp̃s.
Mortem hanc que fit a corde infert caritas.
de qualoquitur sponsa i canticis .uulne¬
rata caritate ego sum. fortis quippe est ut

Expanded text:
eam. Hoc tanto puritatis intimae bono gloeam. Hoc tanto puritatis intimae bono gloriari non potest veraciter, nisi qui extrinsecas 466 gloriolas perfecte respuerit. Nec enim pure valet Dei vel proximi quaerere lucra, qui propria non contempserit. Is tantum puritatis interioris gloria non fraudatur, qui dicere potest cum Domino: Si ego quaero gloriam meam, gloria mea nihil est ; et cum Apostolo: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum ; et cum propheta: Oblivioni datus sum, tanquam mortuus a corde , id est a propria voluntate. Bona oblivio, si te ipsum nescias, ut proximo prosis. Bene autem mortuus a corde, si jam non tibi vivere studeas, sed ei qui pro te mortuus est. Bene mortuus est a corde, qui dicit: Vivo autem jam non ego. Sed, si mortuus a se, non tamen a Christo: sequitur enim Vivit vero in me Christus . Mortem hanc, quae fit a corde, infert charitas, de qua loquitur sponsa in Canticis: Vulnerata charitate ego sum . Fortis quippe est ut
Abbreviated transcription (Latin):
furorem: nunc quidem hominum obten¬
dens infirmitatem. ñc diuine magnitu¬
dinem pietatis. Deniq siue excedat deo.
siue sobrius sit nobis. aut deo semper
rens s quod multis. fĩdelis pontifex qui
bona quelibet per manus suas transeuntia
siue diuina beneficia ad homines. sue homi¬
num uota ad deum columbino utuens o¬
culo: nichil sibi retentat ex omnibus. Nec
populi requirit datum s lucrum. nec dei
gloriam usurpat sibi. Acceptum talentũ
non ligat in sudario. s partitur nummnula¬
riis: a quibus ⁊ usuras recipit ñ sibi s dño
Non habet foueam ut uulpes. non tanqͣm
uolucres nidum. non loculos quomͦ iudas.
non deniq sicut nec maria locum in diuerso¬
rio. Imitatur profecto illum qui ñ habebat
ubi reclinaret caput. factus in presentiar̃
tanqͣm uas perditum: quandoq ꝓculdubio
futurum uas in honorem ⁊ non in contu¬
meliam. Deniq perdit animam suam in
hoc mundo: ut inuitam eternã custodiat

Expanded text:
furorem: nunc quidem hominum obtenfurorem: nunc quidem hominum obtendens infirmitatem, nunc divinae magnitudinem pietatis. Denique sive excedat Deo, sive sobrius sit nobis, aut Deo semper, aerens, sed quod multis. 11. Fidelis pontifex, qui bona quaelibet per manus suas transeuntia, sive divina beneficia ad homines, sive hominum vota ad Deum, columbino intuens oculo, nihil sibi retentat ex omnibus. Nec populi requirit datum, sed lucrum, nec Dei gloriam usurpat sibi. Acceptum talentum non ligat in sudario, sed partitur nummulariis, a quibus et usuras recipit, non sibi, sed Domino. Non habet foveam ut vulpes, non tanquam volucres nidum, non loculos quomodo Judas; non denique, sicut nec Maria, locum in diversorio. Imitatur profecto illum qui non habebat ubi rectinaret caput; factus in praesentiarum tanquam vas perditum: quandoque procul dubio futurum vas in honorem, et non in contumeliam. Denique perdit animam suam in hoc mundo, ut in vitam aeternam custodiat
Abbreviated transcription (Latin):
de corde puro ⁊ conscientia bona.⁊ fide non
ficta. Porro puritas cordis in duobus con¬
siftit. in querenda gloria dei ⁊ utilitate ꝓ¬
xiiiii. ut in omnibus uidelicet actis uel
dictis siuis nichil suum querat episcopus
sed tm̃ aut dei honorem aut salutem proxi¬
morum. aut utrumq. hoc enim agens
implebit non solum pontificis officium:
sed ⁊ ethimologiam nominis. pontẽ utiq
seipsum faciens inter deum ⁊ proximũ.
Pertingit pons iste usq ad deum eafidu¬
cia qua non suam s illius glouam querit.
Pertingit usq ad proxumum illa pietate
qua ⁊ ipsi non sibi prodesse desiderat. Offt̃
deo bonus mediator preces ⁊ uota populo¬
rum. reportans illis a deobenedictionem
⁊ gratiam.Supplicat maiestati pro exces¬
sibus delinquentium. uindicat inpeccan¬
tes inuiriam dei Ingratis improperat
beneficia pietatis. contempnentibus po¬
tentie seueritatem insinuat. Utrisq tñ
nichilominus placare studet indignantis

Expanded text:
de corde puro, et conscientia bona, et fide non de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . 10. Porro puritas cordis in duobus consistit: in quaerenda gloria Dei, et utilitate proximi; ut in omnibus videlicet actis vel dictis suis nihil suum quaerat episcopus, sed tantum aut Dei honorem, aut salutem proximorum, aut utrumque. Hoc enim agens implebit non solum pontificis officium, sed et etymologiam nominis, pontem utique se ipsum faciens inter Deum et proximum. Pertingit pons iste usque ad Deum ea fiducia, qua non suam, sed illius gloriam quaerit. Pertingit usque ad proximum illa pietate, qua et ipsi, non sibi prodesse desiderat. Offert Deo bonus mediator preces et vota populorum: reportans illis a Deo benedictionem et gratiam. Supplicat majestati pro excessibus delinquentium, vindicat in peccantes injuriam Dei. Ingratis improperat beneficia pietatis, contemnentibus potentiae severitatem insinuat, utrisque tamen nihilominus placare studet indignantis
Abbreviated transcription (Latin):
dinis ornamentum digne dixerum sacer¬
dotium honorare. quod dilectum deo ⁊ ho¬
minibus faciat sacerdotem. cuiꝰ quippe
memoria non in carnis successione. sed
in spirituali benedictione sit. reddatq si¬
milem in gloria sanctorum. in hac licet
adhuc regione dissimilitudinis constitutũ
uenustate sui castitas eminere appa¬
reat: sine caritate tamen nͨ precium habet
nec meritum. Nec mirum. Quod enĩ absq
illa bonum suscipitur : fides: Sed nec si
montes transferat. Scientia : Sed ne illa
quitem que lingua loquitur angelorum.
Martyrium : Nec si tradidero inquit corpꝰ
meum ita ut ardeam. Nec absq illa quodli¬
bet bonum suscipitur: nec cum illa qͣmlibet
exiguum respuitur. Castitas sine caritate:
lampas est sine oleo. Subtrahe oleum: lam¬
pas non lucet. Tolle caritatem: castitas ñ
placet. S oqͣm pulchra est. ut sapiens cla¬
nrat: casta generatio cum caritate. Cum
illa inqͣm caritate quam describit apłs.

Expanded text:
dinis ornamentum digne dixerim sacerdinis ornamentum digne dixerim sacerdotium honorare, quod dilectum Deo et hominibus faciat sacerdotem, cujus quippe memoria, non in carnis successione, sed in spirituali benedictione sit, reddatque similem in gloria sanctorum, in hac licet adhuc regione dissimilitudinis constitutum. 9. venustate sui castitas eminere appareat, sine charitate tamen nec pretium habet, nec meritum. Nec mirum. Quod enim absque illa bonum suscipitur? Fides? Sed nec si montes transferat. Scientia? Sed ne illa quidem quae lingua loquitur angelorum. Martyrium? Nec si tradidero, inquit, corpus meum ita ut ardeam . Nec absque illa quodlibet bonum suscipitur, nec cum illa quamlibet exiguum respuitur. Castitas sine charitate, lampas est sine oleo. Subtrahe oleum, lampas non lucet. Tolle charitatem, castitas non placet. Sed o quam pulchra est, ut Sapiens clamat, casta generatio cum charitate! Cum illa, inquam, charitate, quam describit Apostolus,