comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
igiiti ⁊ duas esse litteras apud hebreos. syroꝵ quoq:
lingua ⁊ chaldeoꝵ testatur: que hebree magna ex
parte confinis ẽ. Nã ⁊ ipsi uiginti duo elem̃ta habent:
eodẽ sono. s duisis caracterib. S.amaritani etiã penta
theucum moysi totidẽ litteris scͥptitãt: figuris tantum
:apicib disciepantes. Certũq ẽ hesdram scribã legisq
doctorẽ. post captã iherosolimã. ⁊ instaurationẽ tẽpli.

Expanded text:
iginti et duas literas esse apud Hebreos, Syrorum quoque lingua et Chaldeorum testatur, que hebree magna ex parte confinis est. Nam et ipsi viginti duo elementa habent, eodem sono, sed diversis characteteuchum Mosi totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepantes. Certumque est Esdram scribam, legisque doctorem, post captam Jerosolyma
Abbreviated transcription (Latin):
uociferati stͣ: ⁊ ꝑsecuti st̃ philisteos usq dũ uenirẽt in
uallẽ: ⁊ usq ad portas acharon. Cecideruntq uulne¬
rati de philistum in uia sarim: ⁊ usq ad geth. ⁊usq
acharon. Et reu̾tentes filii israhel postqͣm ꝑsecuti fue¬
rat philisteos: inuasert castra eoꝵ. Assumens aũ dauid
caput philistei. attulit illud iherusalẽ: arma uͦ eiꝰ posut

Expanded text:
t persecuti Philistheos usque dum venirent in vallem et usque ad portas Accaron cecideruntque vulnerati de Philisthim in via Sarim usque ad Geth et usque Accaron et revertentes filii Israhel postquam persecuti fuerant Philistheos invaserunt castra eorum adsumens autem David caput Philisthei adtulit illud in Hierusalem arma vero eius posuit
Abbreviated transcription (Latin):
amatis exquirite. Nes tam̃ sibi aliqͥs credat: quicqͥd
sibi animꝰ sine oꝑis atcestatione responderit. De dilectio¬
ne conditoris: lingua. mens. ⁊ uita requirat᷑. Nũqͣm ẽ
dĩ amor ociosus. Oꝑatur enĩ magna siẽ: si uͦ oꝑari re¬
unigenitꝰ filius. u̾bũ patris ẽ. Et ideo sermo quẽ loquit᷑
filius ñ ẽ filii s patͥs: quia ipse filiꝰ u̾bũ ẽ patris. Hec
locutus sum uobis: apud uos manens. Quando ñ marie
ret apud eos. qui ascensurꝰ in celũ ꝓmittit dicens: ecce
ego uobcũ sũ om̃ib dieb usq ad cõsũmationẽ seculi:
S u̾bũ ĩ carnatũ: ⁊ manet ⁊ recedit. Recedit corꝑe: manet
diuinitate. Apud eos gͦ tunc mansisse se ꝑhibet: quia qͥ
inuisibili semꝑ potestate p̃sens erat: corporali iã uisione
recedebat. Paraclytus autẽ sp̃s sc̃s quẽ mutet pat̃ ĩ nomi¬
ne meo: ille uos docebit omĩa. ⁊ suggeret uobis omĩa. q̃

Expanded text:
amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magnaunigenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apudicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos
Abbreviated transcription (Latin):
ciaᷤᷤ uultũ eiꝰ neq altitudinẽ stature eiꝰ. qm̃ abieci eum: nͨ
iuxta ĩtuitũ hõis uidico. homo enĩ uidet ea q̃ parẽt: dñs aũ
intuet᷑ cor. Et uocauit ysai abinadab: ⁊ adduxit eũ
corã samuhel. Qͥ dixit. Nec huno elegit dñs. Ad duxit
aũ ysai samma. De qͦ ait. Etiã hunc ñ elegit dñs. uni
Adduxit ysai septẽ filios suos corã samuhel: ⁊ ait samu

Expanded text:
um nec iuxta intuitum hominis iudico homo enim videt ea quae parent Dominus autem intuetur cor et vocavit Isai Abinadab et adduxit eum coram Samuhel qui dixit nec hunc elegit Dominus adduxit autem Isai Samma de quo ait etiam hunc non elegit Dominus adduxit itaque Isai septem filios suos coram Samuhel et ait Samu
Abbreviated transcription (Latin):
maiestas: ⁊ qͥcqͥd ĩ dispositione agit om̃iũ rerum
diuina moderatio: ex totius uenit ꝓuidentia tͥnitatis.
Una ẽ ibi benignitas misericordie: una censura iusticie:
nec aliqͥd ẽ ĩ actione diuisũ: ubi nichil ẽ in uoluntate
diu̾sũ. Que gͦ illuminat pat̾. illuminat filius: illu¬
minat sp̃s sc̃s. Cũq alia sit ꝑsona missi. alia mittentis.
alia ꝓmitcentis: simul nob̾ ⁊ unitas manifestat᷑. tͥuitas:
ut essentia habens equalitatẽ: ⁊ ñ recipiens solitudinem:
ciusde substantie. ⁊ ũ eusdẽ intelligat᷑ esse ꝑsone. Qd̃

Expanded text:
majestas. Et quidquid in dispositione omnium rerum divina moderatio ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat Filius, illuminat Spiritus sanctus. Cumque alia sit persona missi, alia mittentis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas; ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et non ejusdem intelligatur es
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ beate trinitatis ⁊ ĩcõmutabilis deitatis una est
N
substantia: indiuisa ĩ ope. concors ĩ uoluntate. par
in om̃ipotentia: eqͣlis ĩ gloria. De qͣ cũ scã scriptura sic
loquitur. ut aut ĩ factis aut ĩ u̾bis aliqͥd assignet qd̾ sin¬
gulis udeat᷑ cõuenire ꝑsonis: ñ ꝑturbat᷑ fides catholica
s docetur: ut ꝑ ꝓpͥetatẽ aut uocis aut oꝑis. insinuetur
nob̾ ueritas trinitatis: ⁊ ñ diuidat intellectus. qd̾ distin¬
guit auditus. Ob hoc quedã siue sub patͥs siue sub filui
ĩ tͥnitate ñ erret. Que cũ sit inseparabilis: nũꝙͣ intelligi¬
retur esse tͥnitas. si semꝑ ĩseꝑabilit̃ diceret᷑. R Beuedictus¬

Expanded text:
im beatae Trinitatis incommutabilis Deitas una est in substantia, indivisa in opere, concors in voluntate, par in potentia, aequalis in gloria. De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, ut aut in factis aut in verbis aliquid assignet quod singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, in Trinitate non erret. Quae cum sit inseparabilis, nunquam intelligeretur Trinitas, si semper inseparabilis diceretur. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ uenisset saul in carmelũ. ⁊ erexisset ibi fornicẽ tͥũpha¬
lem÷ ⁊ reu̾sus transisset. descendissetq ĩ galgala. Uenit
gͦ samuhel ad saul: ⁊ dixxit ei saul. Benedictus tu dño:
ĩpleui ubũ dñi. Dixitq samuhel. Et que ẽ hec uox gre¬
gum. que resonat in aurib meis: ⁊ arm̃toꝵ quã ego au¬
dio: Et ait saul. De amalech adduxert̃ ea. Peꝑcit enim

Expanded text:
nicem triumphalem et reversus transisset descendissetque in Galgala venit ergo Samuhel ad Saul et dixit ei Saul benedictus tu Domino implevi verbum Domini dixitque Samuhel et quae est haec vox gregum quae resonat in auribus meis et armentorum quam ego audio et ait Saul de Amal
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnitas: habere incordis hospitio aduentũ dei.
Certe si domũ urãm quisqͣm diues ac p̃potens amicus in¬
traret: om̃i festinantia domus dota mundaret᷑: neqͥd for¬
tasse esset. qd̃ oculos amici intrantis offenderet. Tergat
gͦ sordes p᷑ui oꝑis: qͥ deo p̃parat domũ mentis. S uidete
qͥd ueritas dicat. U eniemꝰ ⁊ mansionẽ apud eũ faciemꝰ.
In quordã ⁊ enĩ corda uenit ⁊ mansionẽ ñ facit: qͥa ꝑ cõpũ¬
ctionẽ quidẽ dei respectũ ꝑciput̃: s temptationis tẽpore
hoc ipsũ qd̃ cõpũcti fuerãt obluuscuntur: sicq ad ꝓpetͣn¬
da peccata redeunt. ac si hec minime planxissent. Quigͦ
dm̃ uere diligit. qͥ eiꝰ mandata custodit: meiꝰ corde dñs ue
uit. ⁊ mansionẽ facit: qͥa sic eũ diuinitatis anior penett᷑:

Expanded text:
solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansiona venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit,
Abbreviated transcription (Latin):
ille festinauit: ⁊ uenit ⁊ annuntiauit heli. Heli autẽ
erat nonaginta ⁊ octo annoꝵ. ⁊ ocłi eiꝰ caligauerãt: ⁊ ui¬
dere ñ poterat. Et dixit ad heli. Ego sum qͥ ueni de p̃li¬
⁊ ego qui de acie fugi hodie. Cui ille ait. Qͥd actũ est
fili mi : Respondens aũ qͥ nuntiabat. fugit inqͥt isrł corã¬

Expanded text:
ille festinavit, et venit, et annuntiavit Heli: Heli autem erat nonaginta, et octo annorum, et oculi ejus caligaverant, et videre non poterat. Et dixit ad Heli: Ego sum qui venio de praelio, et ego de acie fugi hodie. Cui ille ait: Quid actum est fili mi? Respondens autem qui annuntiabat, fugit, inquit, Isra
Abbreviated transcription (Latin):
ifilius ⁊ sp̃s scs. om̃iũ linguarũ confessione laudatꝰ
qd̃ ꝙ illa significatio que ĩ speciẽ ignis apparuit. ⁊ opere
ꝑseuerat ⁊ munere. Ipse enĩ sp̃s ueritatis facit domũ glorie
sue luminis sui nitore fulgere: ⁊ in templo suo nec tene¬
brosũ aliqͥd uult esse nec tepidũ. De cuius oꝑe atq do¬
ctrina: etiã ieuinioꝵ nob̃ atq elemosinarũ ẽ collata pur¬
gatio. Nam hunc uenerabilẽ diẽ. sequit᷑ saluberrime ob¬
seruantie cõsuetudo: quã utilissimã sibi. om̃s scĩ semꝑ
expti st̃. et ad quã sedulo celebrandã. pastorali uos sollici¬
tudine cohortam᷑: ut siqͥd inacularũ ꝓximis dieb ne¬
gligentia incauta cõtraxit: id ⁊ ieiunũ censura castiget

Expanded text:
iritus sanctus, omnium linguarum confessione laudatur; quodque illa significatio, 300 quae in specie ignis apparuit, et opere perseverat et munere. Ipse enim Spiritus veritatis facit domum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse, nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum nobis atque eleemosynarum est collata purgatio. Nam hunc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae consuetudo, quam utilissimam sibi omnes experti sunt, et ad quam sedulo celebrandam pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censura castiget,
Abbreviated transcription (Latin):
tiquoꝵ. In tab̾nacło dĩ: offert unusqͥsq qd̃ pocest. Alii
arixũ ⁊ argentũ ⁊ lapides p̃ciosos: alii byssũ ⁊ purpurã
⁊ coccũ offert̃. ⁊ iacinctum. Nobiscũ bene agitur: si ob¬
tulerimus pelles ⁊ caprarũ pilos. Et tñ apl̃s cõtẽptibiliora
urũ. magis necessaria udicat. Unde ⁊ tota illa tab̾nacłi

Expanded text:
quod «in tabernaculo Domini offert unusquisque quod potest. Alii aurum et argentum et lapides pretiosos, alii byssum et purpuram et coccum offerunt et iacinctum. Nobiscum bene agitur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria iudicat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ alłꝰ alł. U Repentino nãꝙ sonitu sp̃s sc̃s suꝑ eas uenit. Iintelł. ui
icut detestam᷑ eos arrianos qͥ int̾ patrẽ ⁊ filiũ aliqͣm
Quolunt ẽẽ distantiã: ita etiã macedonianos pariter
scm̃ inferioris putant esse nature : ñ cõsiderantes eã bla¬
sphemiã se incidere. que neq in p̃senti sclo neq ĩ fitturo
sit remittenda iudicio. dicente dño. Qͥ cunq dixerit u̾¬
bum contra filiũ hominis remitcet᷑ ei: qui aũ dixcrit

Expanded text:
ut ergo detestamur Arianos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter tum tamen sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem di
Abbreviated transcription (Latin):
in illa unitate ñ fuit ista cõmunio: qͥa hoc ẽ ibi omĩa
habere. qd̾ semꝑ existere. Nulla ibi tempora: nulli gradꝰ.
nulle differentie cogitent᷑. Et si nemo de deo potest ex¬
plicare qd̃ ẽ: neq audeat affirmare qd̃ ñ ẽ. Excusabi¬
lius enĩ ẽ de natura ĩeffabili ñ eloqͥ digna: qͣm diffinire
contraria. Quicqͥd itaq de sempit̃na ⁊ ĩcõmutabili gła
patͥs. pia possunt corda concipere: hoc simul ⁊ de filio ⁊¬
spũ sc̃õ ĩseparabilit̃ atq ĩdifferent̃ intelligunt. Ideo enĩ
hanc beatã tͥnitatẽ unũ cõfitem᷑ dm̃: qͥa in his trib ꝑ¬
sonis. nec substantie. nͨ potentie. nec uoluntatis. nec

Expanded text:
in illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de Filio indifferenter intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, nec voluntatis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
quã uelox ẽ sermo sapientie: ⁊ ubi ds̃ magister ẽ
quã cito discitur qd̃ docetur. Non ẽ adhibita int̃p̃ta¬
tio ad audiendũ: ñ cõsuetudo ad usũ. nec tempꝰ ad stu¬
dium: s spirante ubi uoluit spũ ueritatis. ꝓprie singłã¬
rum gentiũ uoces. facte st̃ ĩ ecclie ore cõmunes. Ab hoc
¶ die tuba euanglice p̃dicationis intonuit: ab hoc
die ymbres carismatũ flumina bñdictõnũ õe destũ. iuniu̾sã
aridã rigauert̃: qm̃ ad renouandã faciẽ t̾re sp̃s di ferebat᷑ suꝑ
aqͥs. ⁊ ad ueteres tenebras abigendas. noue lucis fulgu¬
ra choruscabant cõmicantiũ splendore linguarũ: ut
andũ intellectũ cõsum̃dũq peccatũ. ⁊ efficatia illuminã¬

Expanded text:
quam velox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veritatis , propriae singularum gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt; quoniam ad renovandam faciem terrae Spiritus Dei ferebatur super aquas , et ad veteres tenebras abigendas, novae lucis fulgura coruscabant, cum micantium splendore linguarum, et andum intellectum, consumendumque peccatum, et efficacia illuminan
Abbreviated transcription (Latin):
Sodiernã sollem pnitatẽ dilectissimi. Leomd. a¬
in p̃cipius festis esse uenerandã. om̃iũ catholicoꝵ
corda cognoscunt: nec dubiũ ẽ quanta huic diei reue¬
reutia debeatur: quẽ sp̃s sc̃s excellentissimo sui mune¬
ris miraculo consecrauit. Nã ab illo die quo dñs supͣ
dit. decimꝰ iste ẽ: qui ab eiusdẽ resurrectione qͥnq̃ge¬
simꝰ. nobis in eo aquo cepit illuxit: magna mysteria
⁊ ueterũ sacram̃toꝵ continens ⁊ nouoꝵ: quib manife¬
stissime declarat᷑. ⁊ gram p̃nuntiatã fusse ꝑ legẽ: ⁊ legẽ

Expanded text:
odiernam solemnitatem, dilectissimi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Dominus sudit, decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus manifestissime declaratur, et gratiam praenuntiatam
Abbreviated transcription (Latin):
B eati oculi: qui uident q̃ uos iudetis. Dico enĩ uobis.
qd̃ multi ꝓpħe ⁊ reges uoluert̃ uidere q̃ uos uidetis ⁊ ñ
uidert̃: ⁊ audire que auditis ⁊ ñ audiert̃. Uel certe illud
qd̾ unũ eundẽq dnĩce crucis triũphũ. pͥus ꝓph̾e ⁊ moy¬
is quã apli nouerãt ⁊ p̃dicabat: s ꝓpħ̾e hoc aliquotien¬
tp̃i pauti admodũ ⁊ ꝑfectiores quiꝙ nouerãt: quãius
omĩs ipłs dĩ etiã tunc eiuscdẽ mysteria fidei ĩ legalib ce

Expanded text:
Beati oculi qui vident quae vos videtis. Dico enim vobis, Beati oculi qui vident quae vos videtis. Dico enim vobis, quia multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt . Vel certe illud quod unum eumdemque Dominicae crucis triumphum prius prophetae et Moyses quam apostoli noverant et praedicabant; sed ptempore pauci admodum, et perfectiores quique noverunt; quamvis omnis populus Dei etiam tunc eju
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ se saluari sꝑabant. Qͦd hene duo uiri illt qui hotriar
de tra repmissionis ad ppłm ĩ deserto expectantẽ ĩ uecte
Ioirus uecti impositus dñs c̃ in cruce exalsat ͥ Qͥ uiir.
sigo sum uitis uera. Et alibi poculũ uini discuplis porri¬
ĩgeus: hic ẽ calix inquit nouũ testam̃tũ ĩ sanguine ieo
lectus meus nͥ. Portant aũ botrũ ĩ uecte duo uiri. per
quẽ populo ubertatẽ t̾re repmissionis astruant: qa ẜ
dicatores ut̾usq testam̃ti. qui glãm patrie celestis dño
reuelante didicert̃ passionis illius archana polis ĩtima¬
re ñ cessant: quo ꝑ hoc conici possit. quanta ficdelib p̃¬
mia sit daturꝰ in celis: qͥ ꝓ illoꝵ salute. filiũ suũ unigeni¬
tũ. passurũ misit ad terras.Ruiri gauler.m ia¬
uod duo portantes botrũ. similit̾ qͥdẽ eum portare. S
ñ similit᷑ ualebat᷑ intueri: hoc niiirũ significat. qd̾ sal¬
uator ipse discipulis sue uisionis grã glorificatis ait.

Expanded text:
abant: quod bene duo viri illi qui botrum de terra repromissionis ad populum in deserto exspectantem in vecte ippe vecti impositus Dominus est in cruce exaltatus, qui dicit: Ego sum vitis vera . Et alibi poculum vini discipulis porrigens: Hic est calix, inquit, novum testamentum in meo sanguine, quod lectus meus mihi . Portant autem botrum in vecte duo viri, per quem dicatores utriusque testamenti, qui gloriam patriae coelestis Domino revelante didicerunt, iidem passionis illius arcanum populis intimare non cessant, quo per hoc conjici possit quanta fidelibus praemia sit daturus in coelis, qui pro illorum salute Filium suum unigenitum passurum misit ad terras. Quod autem duo portantes botrum similiter quidem eum portare, sed non similiter valebant intueri, hoc nimirum significat, quod Salvator ipse discipulis suae visionis gratia glorificatis ait:
Abbreviated transcription (Latin):
i homo ad imaginẽ ⁊ similitudinẽ dĩ factus. ͭͣ.Ids̃.¬
in sue honore nature mansisset: nec diabolica frau¬
de deceptus. a lege sibi posita post concupiscentias de¬
uiasset: creator mundi creatura ñ fieret: neq aut sẽ¬
pit̾nus temporalitatẽ subiret: aut equalis dõ patri.
filius d̃s. formã serui ⁊ similitudinẽ carnis peccati assume¬
ret. Qͥa uͦ inuidia diaboli mors introuut ĩ orbẽ t̾rarum:
i alit̾ solui captiuitas humana ñ potuit. uͥ causã nrãm
ipse susciperet: qui sie maiestatis sue dampno. ⁊ uerus
homo fieret: ⁊ solus peccati contagiũ ñ haberet: diuisit
sibi opꝰ nre reꝑarationis miscdia trinitatis: ut pater
ꝓpitiaretur. filius ꝓpitiaret: sp̃s sc̃s igiuret. R Gloua patͥ¬

Expanded text:
 homo ad imaginem et similitudinem Dei factus in suae honore naturae mansisset, nec diabolica fraude deceptus a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset. Creator mundi creatura non fieret; neque aut sempiternus 310 temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi et similitudinem carnis peccati assumeret. Sed quia invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum , et aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi causam nostram ille susciperet, qui sine majestatis suae damno et verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet; divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis; ut Pater propitiaretur, Filius propitiaret, Spiritus sanctus igniret. Oportebat
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sitas cogitanda: uera unitas ⁊ uera tͥnitas. potest
quidẽ aliqͣtenus m̃te sentiri: s ñ potest simul ore ꝑfer¬
ri. fundata ẽ gͥ dilectissimi incordib nr̃is fides. qua sa¬
lubrit̃ credimꝰ qd̾ simul tota tͥnitas una uirtus ẽ: una
maiestas. una substantia: indiscreta oꝑe. ĩseparabilis di¬
lectione. ĩ differens potestate: simul implens omĩa. sim
cõtinens uniu̾sa. Qdenĩ ẽ pat̃. hoc ẽ ⁊ filius. hoc ẽ ⁊ sp̃s
sẽs: ⁊ uera deitas in nullo esse aut maior aut minor
potest: q̃ sic ĩ tͥb ẽ confitenda ꝑsonis. ut ⁊ solitudinem
ñ recipiat tͥnitas: ⁊ unitatẽ seruet equalitas . R Qͥs ds̃

Expanded text:
gitanda, vera unitas et vera Trinitas possit quidem mente simul sentiri, sed non possit simul ore proferri. Fundata igitur, dilectissimi, in cordibus nostris hac fide, salubriter credimus quod tota simul Trinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta operatio, inseparabilis dilectio, indifferens potestas, simul implens omnia, simul continens universa. Quod enim est Pater, hoc est et Filius, hoc est et Set vera Deitas in nullo esse aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem servet aequal
Abbreviated transcription (Latin):
die namq sp̃s sc̃s repentino sonitu suꝑ discipulos uenit:
mentesq carnaliũ ĩ sui amorẽ ꝑmutauit: ⁊ foris apparen¬
tib lingius igneis. intus facta st̃ corda flãmantia: quia
dũ dm̃ in ignis uisione suscipiunt: ꝑ amorẽ suauit̃ ar¬
serunt. Ipse nãq sp̃s sc̃s: am̃or ẽ. Unde uoħes dicit. Ds̃
caritas ẽ. Qͥ gͦ mente integra dm̃ desiderat: ꝓfecto iã¬

Expanded text:
tu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Spiritus sanctus amor est. Unde et Joannes dicit: Deus charitas est . Qui ergo mente integra Deum desiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
dit: quo sp̃m scm̃ quinqͣgesimo pꝰ dñi resurrectionẽ die
qͥ ab ascensione eiꝰ ẽ decimꝰ. infusũ xp̃i discipulis sicut
ꝓmissus sꝑabat᷑ cognouimꝰ : s ad nouos eccłie filios in¬
struendos. addendũ ẽ etiã nr̃i sermonis obsequiũ. Non
enĩ timemus ne spũales ⁊ eruditi nota fastidiant: ad
quoꝵ fructũ ꝑtinet. ut quã plurimi insinuari uelit̃.
qd̾ ipsi cũ magna sui itilitate didicerunt. fiat gͦ ꝑ cor¬
da om̃iũ dispensatio munerũ diuinoꝵ: ⁊ seruitutẽ oris
nr̃i docti indoctiq ñ sꝑnant: illi ut ꝓbent se amare qd
noruut: isti ut ostendant se desiderare qd̃ nesciũt. Huic
eñ p̃parationi nr̃e aderit ipsius largitas. de cuiꝰ loqͥ maie¬
state temptamiꝰ : ut ad ꝓfectũ totius eccłie sue : uos capa
dignitatẽ scĩ sp̃s oculos m̃tis intendimꝰ: nichil diu̾sum
ab excellentia patris. ⁊ filii cogitemꝰ : qͥa ĩ nullo ab unitate
sua discrepat. diuine tͥnitatis essentia. R Sps sc̃s ꝓcedens¬

Expanded text:
dit, quo Spiritum sanctum quinquagesimo post resurrectionem die, qui ab ascensione ejus est decimus infusum Chrispromissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant: illi ut probent se amare quod norunt, isti ut ostendant se desiderare quod nesciunt. Huic enim praeparationi vestrae aderit ipsius largitas, de cujus loqui majestate tentdignitatem Spiritus sancti oculos mentis intendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempitern
Abbreviated transcription (Latin):
.IIII.
uamius dilectissimi ualde fuerit ipsa rei geste for¬
ma mirabilis: nec dubiũ sit in illo om̃iũ humana¬
rum uocũ exultante conuentu. maiestatẽ scĩ sp̃s fiusse
oculis diuinã eius appariusse substantiã. Nata enĩ in¬
uisibilis. ⁊ cũ patre filioq cõmunis. qualitatẽ muneris
atq oꝑis suis qua uoluit significatione mõstrautt:
ꝓprietatẽ uͦ essentie sue in sua deitate continuit: qͥa sũ
nec patrẽ nͨ filiũ ita nec sp̃m̃ scm̃ humanus potest uis
attingere. In tͥnitate enĩ diuina nichil dissimile. nichil
impar ẽ: ⁊ omĩa q̃ de illa possunt substantia cogitari
nec uirtute nec gła nec et̾̃nitate discreta sunt. Cumq
⁊ de patre sit filius unigenitꝰ. ⁊ sp̃s sc̃s patͥsꝙ filuiq sit¬

Expanded text:
. III. m, dilectissimi, valde fuerit ipsa rei gestae forma mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum vocum exsultante concentu, majestatem Spiritus sancti foculis divinam ejus apparuisse substantiam. Natura enim invisibilis, et Patri Filioque communis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate discreta sunt. Cumqueet de Patre sit Filius unigenitus, et Spiritus sanctus Patris Fi
Abbreviated transcription (Latin):
le factũ ẽ regnũ celoꝵ homini regi qui fecit nuptias filio
suo: ⁊ misit seruos suos uocare ĩuitatos ad nuptias. Has gͦ
nuptias qͥsqͥs inuitatus adierit. id ẽ eccłie se menbris fidei
grã cõunxerit: ñ discumbat ĩ pͥmo loco: hoc ẽ ñ se de meri.¬
tis głando qͣsi ceteris sublimior extolat. Et qͥdẽ studeat iux¬
ta alterius loci parabolã ueste nuptiali uestitus. hoc ẽ uirtet¬
tutũ fulgore choruscus apparere: s ipsarũ habitũ uircutũ
loco deuote humilitatis adornet. Ne forte honoratior te sit
inuitatꝰ ab eo: ⁊ ueniens is qͥ te ⁊ illũ uocauit. dicat tͥ. da
huic locũ: ⁊ tunc incipias cũ robore nouissimũ locũ tene¬
re. Honoratiori post inuitato locũ dat ille: qͥ delonge sue
cõu̾sationis cõfidentia securior factus: cita illoꝵ qui se ĩ xp̃o
secuti st̃ agilitate p̃itur. Et cũ rubore nouissimũ locũ tenet.
qͣndo de alus meliora cognoscens. qͥcqͥd de sua oꝑatione cel¬

Expanded text:
ctum est regnum coelorum homini, qui fecit nuptias filio suo, et misit servos suos vacare invitatos ad nuptias . Has ergo nuptias quisquis invitatus adierit, id est, Ecclesiae se membris fidei gratia conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est, non se de meritis gloriando, quasi caeteris sublimior extollat. Et quidem studeat juxta alterius loci parabolam veste nuptiali vestitus, hoc est virtutum fulgore coruscus apparere, sed ipsarum habitum virtutum loco devotae humilitatis adornet. Ne forte honoratior te sit invitatus ab eo, et veniens is qui te et illum vocavit, dicat tibi: Da huic locum, et tunc incipias cum rubore novissimum locum tenere. Honoratiori post invitato locum dat ille qui de longae suae conversationis confidentia securior factus, cita illorum qui se in Christo secuti sunt agilitate praeitur. Et cum rubore novissimum tenet, quando de al
Abbreviated transcription (Latin):
accubitus eligerẽt: dicens ad illos. Cũ ĩuitatus fueris
ad nuptias: ñ discumbas ĩ pͥmo loco. Aꝑta quidem ad lit¬
terã ẽ hec ãmonitio saluatoris: docens humilitatẽ ñ solũ
apud dm̃i. s etiã apud homines esse laudabilẽ. S qm̃ haĩ
euangłista ñ frustra parabolã uocat: breuit᷑ intuendũ qͥd¬
D
ctiã mystice signet. N uptias appellari xp̃i ⁊ ecclie cõuincti¬
onẽ muitis locis. ipparet: e qͥb unũ ẽ. Nundͥd posst̃ filii

Expanded text:
ccubitus eligerent, dicens ad illos: Cum invitatus fueris ad nuptias, non discumbas in primo loco. Aperta quidem ad litteram est haec admonitio Salvatoris, docens humilitatem non solum apud Deum, sed etiam apud homines esse laudabilem: sed quoniam hanc evangelista non frustra parabolam vocat, breviter intuendum quid etiam mystice signet. Nuptias appellari Christi et Ecclesiae conjunctionem multis locis apparet. Et quibus unum est: Nunquid possunt filii
Abbreviated transcription (Latin):
adueniens. sathane uinculis astrictos. om̃s ĩ uno cõcupi¬
scentie putio dem̃sos ĩuenit. Non ẽ enĩ distinctio. Om̃s
eiũ peccauerunt ⁊ egent gła di: iustificati gͣtis ꝑ grãm

Expanded text:
adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo concupiadveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo concupiscentiae puteo demersos invenit. Non est enim distinctio. Omnes enim peccaverunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
puteũ cadet: ⁊ ñ cõtinuo extͣhet illũ die sabbati: Sic ob¬
seruatores suos phariseos coniuncit: ut cosde etiã auaricie
cõdempnet. Si uos inquit ĩ sabbato asinũ aut bouẽ aut
aliud qd̾libet animal ĩ puteũ decidens. eripere festinatis. ñ
animali s ur̃e auaricie cõsulentes: qnͣtomagis ego hominẽ
qͥ multo melior ẽ pecore debeo liberare¬
ongruenter dñs hydropicũ animali qd̃ cecidit ĩ puteũ
cõꝑauit: humore enĩ laborabat: sicut illam mulierem
quã decẽ ⁊ octo annis alligatã dixerat. ⁊ ab eadẽ alligatione
soluebat cõꝑauit ium̃to qd̃ soluit᷑. ut ad aqͣm ducat᷑. Et bñ¬
utroq loco bouẽ posuit ⁊ asinũ: qͥa siue sapientes qͦsq.
hebetes. siue ut supͣdictũ ẽ. utrũq ppłm eos significare sen¬
tiamꝰ : eũ iudelicet cuiꝰ ceruitẽ ugũ legis attriuit: atq eũ
quẽ quilibet seductor repperit. qͣsi brutũ animal ⁊ nulla
ratione renitens. quo uoluit errore subtͣcit: om̃s saluator

Expanded text:
puteum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum, aut bovem, aut aliud quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberareongruenterque hydropicum animali quod cecidit in puteum comparavit: humore enim laborabat. Sicut illam mulierem quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur ut ad aquam ducatur . Et bem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, utrumque populum eos significare sentiamus, ut videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor repperit, quasi brutum animal et nulla ratione retinens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
iserere dñe plebi tue suꝑ qͣm inuocatum ẽ nom̃ tuũ:
⁊ isrł quẽ coequasti pͥmogenito tuo. Miserere ciuita¬
ti scĩficationis tue ihrłm: ciuitati requiei tue. Reple
syon menarrabilib uirtutib tius: ⁊ gloria tua ppłm tu¬
um. Da testimoniũ qͥa ab initio creature tue sunt:⁊
suscita p̾cationes qͣs locuti st̃ in nomine tuo ꝓpħe prio

Expanded text:
e super quam invocatum est nomen tuum: et Srahel quem quoequasti primogenito tuo. Miserere civitati sanctificationis tue: Iherusalem civitati requiei tue. Reple Syon inenarrabilibus virtutibus tuis: et gloria tua populum tuum. Da testimonium quia ab initio creature tue sunt: et suscita precationes quas locuti sunt in nomine tuo pr
Abbreviated transcription (Latin):
głi pacis amare flebunt. Dissipate st̃ uie cessauit tͣnsiens
ꝑ semitã: irritũ factũ ẽ pactum: ꝓiecit cuuitates ñ ispu¬
tauit homines. Luxit ⁊ elanguit t̾ra: cõfusus ẽ libanus
 obsorduit. Et factus ẽ saron sicut desertũ: ⁊ cõcussa ẽ ba¬
san ⁊ carmelus. Nunc exurgã dicit dñs: nũc exaltabor
nũc sublimabor.
udite qui longe estis que fecerim dicit dñs: ⁊ cegnoscne¬
uicini fortitudinẽ ineã. Conterriti It̃ in hyon peccatores:
possedit tremor ypocritas. Quis poterit habitare de uob
cum igne deuorante: aut qͥs habitabit ex uob̃ c̃ ardorib

Expanded text:
te sunt vie, cessabit transiens per semitam, irritum factum est pactum: proiecit civitates, non reputabit homines. Luxit et elanguit terra, confusus est Libanus et obsurduit: et factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan et Carmelus. Nunc exurgam dicit Dominus: nunc exaltabor nunc sublimabor.udite qui longe estis que fecerim: dicit Dominus et cognoscite fortitudinem meam. Conterriti sunt in Syon peccatores: possedit timor Ypocritas. LXXXV Quis poterit habitare de vobis cum igne devorante: aut quis habitabit
Abbreviated transcription (Latin):
lũbe: ut ex prudentia ꝑfecte intelligentie. anulum
fidei urẽ ÷ margaritã ꝓ qͣ omĩa reliqͥstis integrã ĩiuola¬
datis. Diligentiꝰ itaq ꝓcurate: siqͦ modo simplicitas co¬
lumbe q̃ fuit ĩ mairia illesa ĩiuolateq custodiat᷑. Dequa
salomon ĩ canticis. qͣsi ĩ eiꝰ laude: ueui ĩqͥt colũba mea.
ĩmatulata mea: iã enĩ hyems abiit ⁊ recessit. Ac deinde
rat enĩ candidata beata maria multis m̾itoꝵ uir¬
tutib. ⁊ dealbata iiue candidiꝰ. sp̃s sc̃ĩ munerib:

Expanded text:
ectae intelligentiae annulum fidei vestrae, et margaritam pro qua omnia reliquistis, integram invioladatis. Diligentius itaque procurate, si quo modo simplicitas columbae, quae fuit in Maria, illaesa inviolataque custodi in Canticis, quasi in ejus laude: Veni, inquit, columba mea, immaculata mea, jam enim hiems abiit et recessit . Ac deinde Erat enim candidata beata virgo Maria multis meritorum virtutibus, ac dealbata nive
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ ⁊ maximum miraculũ qd̃ sc̃s dedit: ipse erat.
Ut enĩ taceamꝰ interiorem hoĩem eiꝰ. cuiꝰ pulchri¬
tudinẽ. fortitudinẽ. puritatẽ. satis indicabant mores
ipsius ⁊ uita: ipsum exteriorẽ. ita uno semꝑ mͦ ipsoq
modestissimo ⁊ decentissimo gessit: ut nil ꝓrsus appareret
in eo. qd̃ posset offendere intuentes. Etquidẽ qͥ ñ offendit
inubo: ille ꝑfectus ẽ uir. At uͦ in scõ uiro. qͥs unquam
tã si curiosius obseruarit: dep̃hendit ociosũ. ñ dico
ubũ s nutũ: Qs manũ pedemue mouentẽ frustra:
Immo qͥd ñ edificans. ĩ eius aspectu. habitu. uultu: De¬
niq uultus hylaritatẽ nec fuscauit meror: nec leuiga¬
uit risus. Totũ in eo disciplinatũ: totũ insigne uirtu¬
tis: ꝑfectionis forma. ꝑ omĩa serius: s non austerus.
Remissus int̾lũ: dissolutus nunqͣ. Negligens nichil:
⁊ si ꝓ tp̃r multa dissimulans. Qetus sepe: s minime ali¬

Expanded text:
rimum et maximum miraculum, quod fecit, ipse erat. Ut enim taceam interiorem hominem ejus, cujus pulchritudinem, fortitudinem, puritatem satis indicabant mores ipsius et vita, ipsum exteriorem ita uno semper modo, ipsoque modestissimo et decentissimo gessit, ut nil prorsus appareret in eo, quod posset offendere intuentes. Et quidem qui non offendit in verbo, ille perfectus est vir . At vero in Malachia quis unquam, etiamsi curiosius observarit, deprehendit otiosum, non dico verbum, sed nutum? Quis manum, pedemve moventem frustra? Imo quid nnique vultus hilaritatem nec fuscavit moeror, nec levigavit risus. Totum in eo disciplinatum, totum insigne virtutis, perfectionis forma. Per omnia serius, sed non austerus. Remissus interdum, dissolutus nunquam. Negligens nihil, etsi pro tempore multa dissimulans. Quietus saepe, sed minime ali
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ solo p̾pediri ab introitu glorie uidebat᷑ : tanto alacrior.
elegerat: ipso sũmo patref.amilias euocante. uerus amuꝰ
ascendit suꝑiꝰ: ⁊ ẽ illi gloria corã simul discũbentib. Ho¬
die despecto mundo. ⁊ mundi pͥncipe tͥumphato: supͣmus¬
dũ mundi uictor ascendit: accipiens de manu dñi corosã
Pausat nuiles. miles emeritus: ⁊ post labores sudoresq:
acre : ꝑacte militie. locatur felicit᷑. sublimit̾ coronat᷑: pre¬

Expanded text:
quo solo praepediri ab introitu gloriae videbatur, tanto alacrior, elegerat, ipso summo patrefamilias evocante, verus amicus ascendit superius, et est illi gloria coram simul discumbentibus. Hodie despecto mundo, et mundi principe triumphato, supra mundum vere Victor ascendit, accipiens de manu Domini coronaPausat miles emeritus, et post labores sudoresque sacrae peractae militiae locatur feliciter, coronatur
Abbreviated transcription (Latin):
pdie gloriosa semper uirgo maria celos ascendit: ro¬
Igo gaudete: quia ut ita fatear meffabilit̾ sublima¬
ta. cum xp̃o regnat in et̾nũ. Regina mundi: hodie de t̾¬
ris. ⁊ de p̃senti scło neqͣm eripitur. Iterũ dico gaudere:
qͥa secura de sua ĩmarcessibili gła ad celi iã ꝑuenit pa¬
latiũ. Exultate in qͣm ⁊ gaudete: ⁊ lecet᷑ om̃is orbis: qͥ
hodie nobis om̃ib eiꝰ int̃uenientib mitis. salus aucta
ẽ. Uobis qͦ diligentib eã: honor ⁊ uirtus una cũ reliqͥs
letamini: laudate: quia si dm̃ ore ꝓphetico in sanctis si¬
is laudare iubem᷑: multomagis eũ in hac celebritate beaft
urginis matͥs eiꝰ. oportet cũ hymius ⁊ canticis diligentius

Expanded text:
e gloriosa semper virgo Maria coelos ascendit. Rogo, gaudete, quia ut ita fatear, ineffabiliter sublimata, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus, ejus intervenientibus meritis, salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam honor et virtus una cum reliquis ctissimi, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae virginis matris ejus oportet cum hym
Abbreviated transcription (Latin):
ad iurtutẽ ꝓuocatiom̃s qͥ recto sunt cõrde. Non re¬
cti plane s ꝑu̾siꝰ ẽ animi. ante requirere głam qͣm exer¬
cere uirtutẽ: ⁊ uelle coronari qͥ legittime ñ certauit.
Que enĩ sine uirtute ẽ gła. ꝓ fecto indebita uenit: p̃pro¬
illa ñ parturiuit. Sola ẽ. cui gła ⁊ iure debetͦ: ⁊ secure

Expanded text:
ad virtutem provocat omnes qui recto sunt corde. Non recti plane, sed perversi est animi, ante quaerere gloriam quam exercere virtutem, et velle coronari qui legitime non certaverit.Quae enim sine virtute est gloria, profecto indebita venit, praeproilla non parturivit. Sola est, cui gloria jure debetur, et secure
Abbreviated transcription (Latin):
Ammirat᷑ aũ sp̃s sc̃s qͥa om̃s de ascensu hꝰ uirginis ad¬
mirantes facit: qđ qͣsi noui diluculi aurora rutilans.
ascensu suo resplendeat: multis freta ⁊ uallata scõꝵ ag¬
minib. Unde dicit᷑. Terribilis ut castroꝵ acies ordinata
Siquidẽ tribilis suis facta uirtutib. ut castror acies ad¬
Pulchra ut luna: ĩmo pulchrior qm luna: qͥa ia sine
defectu sui choruscat. celestib illustrata fulgorib. Electa
ut sol. fulgore uirtutũ: qͥa ipse cã elegit sol iusticie. ut na¬
sceret᷑ ex ea.
tur angłi: ⁊ uniu̾se celoꝵ cõgratulabant᷑ curie. Ncc
mirũ: quia honor mat̾nꝰ. eiꝰ ẽ qͥ ẽ natꝰ ex ea: quẽ oĩs celoꝵ
ordo uenerat᷑. ⁊ adorat suꝑ se eleuatũ cũ patre ĩ sede ma¬

Expanded text:
iritus sanctus, quia omnes de ascensu hujus Virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans, ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur, terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies adaesidiis: pulchra ut luna, immo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea.tur angeli, et universae coelorum congratulantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus est ejus qui natus est ex ea, quem omnis ordo coelorum veneratur et adorat super se elevatum cum Patre i
Abbreviated transcription (Latin):
dũtaxat. diuinis efferunt p̃conus: Porro ab exordio sci¬
sc̃i euangłii. gabrihelẽ archangłm colloquentẽ marie
audistis: : deuiceps reliqua omia plenius legistis. Ad p̃se¬
pe qͦ o paula te teste nato puero multitudinẽ angłoꝵ¬
int̃ crepundias noui partus. ⁊ querelas nescii ploratus. ꝓ
fescenuinis gła in excelsis dõ ⁊ in t̾ra pax hominib bone

Expanded text:
b exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero inter crepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae
Abbreviated transcription (Latin):
sutius tam̃ emulamur solidiora qͣm sublimiora: ⁊ que
nagis iurtutẽ redoleant. glam minus. Studeamꝰ ꝓin
xmorib cõformari: cui ĩ mirabilib similari. ⁊ si uolu¬
mꝰ ñ ualemꝰ. Emulem᷑ in uiro sobriũ uictũ: deuotũq
iffectum. Emulem᷑ mansuetudinẽ sp̃s: castimoniam
orꝑis: oris custodiã: animi puritatem. Ponere freuũ
ie: ⁊ modũ lingue. Dornure partius: orare frequentius.
Cõmouere nosmetipsos psalmis: hymnis: canticis spi¬
ntalib. Dieb iungere noctes: ÷ diuinis laudib occu pa¬
re. Emnulem᷑ carismata meliora. Discamiꝰ ab ipso: qd mitis
humilis corde fuit. Emulemur inqmͣ qd̃ extitit liberalis
in pauperes: iocundus ad hospites: patiens ad peccantes:

Expanded text:
utius sane aemulanda solidiora quam sublimiora; et quae magis virtutem redoleant, gloriam minus. 3. Studeamus proinde moribus conformari, cui in mirabilibus similari, etsi volumus, non valeamus. Aemulemur in viro sobrium victum, devotum, affectum; aemulemur mansuetudinem spiritus, castimoniam corporis, oris custodiam, animi puritatem; ponere frenum irae et modum linguae, dormire parcius, orare frequentius, commonere nosmetipsos psalmis, hymnis et canticis spiritualibus; diebus jungere noctes et divinis laudibus occupare. Aemulemur charismata meliora. Discamus ab ipso quod mitis et humilis corde fuit. Aemulemur, inquam, quod exstitit liberalis in pauperes, jucundus ad hospites, patiens ad peccantes,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ erat apud dm̃ ⁊ ds̃ erat u̾bũ. Hoc quippe u̾bũ qd̃ era
in pͥncipio. ⁊ apud dm̃ erat. ⁊ ds̃ erat u̾bũ: ipsũ dm̃ genu¬
it beata ⁊ głosa uirgo maria. ex se carnẽ factũ. Iccirco
uirginitas longe sacratior: ⁊ fecunditas ut ita dicã mul¬
to ineffabilioꝵ: qm̃ suo potuerit ille explicare eloquio.
uerumtam̃ quanto uirginitas cognatior uirginitati: tan¬
to beatus euangłista. ceteris excellentior ⁊ uicinior uerbo.
Itõ quicqͥd ẽ qd̃ uirgo genuit: totũ ꝓut potuit homo ꝑ¬

Expanded text:
 Deus erat Verbum . Hoc quippe Verbum quod erat in principio, et apud Deum erat, et Deus erat, ipsum genuit beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo
Abbreviated transcription (Latin):
sdo unũ ẽ necessariũ. Maria meliorẽ partẽ elegit: nĩ
amalã: s ista meliorẽ. S unde meliorẽ: Qͥa tu cirea mul¬
ꝙ illa circa unũ. ꝑ reponit᷑ unũ multis. Non enĩ a mul¬
sunũ: s multa ab uno.
Uilta st̃ que facta st̃: unꝰ qͥ fecit. Celũ. mare. t̾ra : oĩa
q̃ in eis st̃ qm multa sũt: Qͥs ista numeret: Qͥs hoꝵ
nultitudimẽ cogitet: Qͥs hec fecit: Ds̃ omĩa. Ecce bona ual
& hona ualde q̃ fecit: qͣnto melior ille qͥ fecit: In illa do¬
no q̃ susceꝑat dñm. in duab feminis erãt due uite : am¬
be inocentes: ambe laudabiles. Una laboriosa: alt̾a ocio¬
l Nulla facinorosa: nulla desidiosa. Ambe ĩnocentes:
ler laboriosa. Nulla desidiosa: qͣm cauere debet ociosa.
fãt gͦ in ula domo iste due uite: ⁊ ipse fons uite. In
martha erat imago p̃sentiũ: in maria futuroꝵ. Qd a¬
ebat martha ibi sumꝰ: qd̾ agebat maria hoc speramꝰ.
hoc agamꝰ bene: ut illio habeaniꝰ pleue: pr̃ante dr̃o¬

Expanded text:
. Maria meliorem partem elegit. Non tu malam: sed illa meliorem. Sed unde meliorem? Quia tu circa multa, illa circa unum. Praeponitur unum multis. Non enim a mulunum, sed multa ab uno. Multa sunt quae facta sunt, unus est qui fecit. Coelum, terra, mae in eis sunt, quam multa sunt! Quis ista enumeret? quis horum multitudinem cogitet? Quis haec fecit? Deus omnia. Ecce bona valde . Bona valde quae fecit: quanto melior ille qui fecit? Attendmo, quae susceperat Dominum, in duabus feminis duae vitae, ambae innocentes, ambae laudabiles: una laboriosa, altera otiosa; nulla facinorosa, nulla desidiosa. Ambae innocentes,bet laboriosa; nulla desidiosa, quam cavere debet otiosa. Erant ergo in illa domo istae duae vitae, et ipse fons vitae. In Martha erat imago praesentium, in Maria futurorum. Quod agebat Martha, ibi sumus: quod agebat Maria, hoc speramus. Hoc agamus bene, ut illud habeamus plene. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
anficemus: qui gubernaculũ fidei uirilit tenens an¬
choram spei tranquilla iã instatione cõposuit: ⁊ plenã
celestib diuitus ⁊ ęt̾nis mercib nauem. optato ĩ littore
collocauit: qͥ cont᷑ om̃s adu̾sarios scutũ timoris dĩ tam¬
iit intuttũ. Qnͣtoꝵ aurib cordis ⁊ infidelitatis optura¬
tone dãpnatis. ad ꝑcipiendã uocem celestiũ mandatoꝵ
scosũ infudit auditũ: ut uocanti dõ ad miscdiam.
sponderẽt ꝑ obedientiã. Qnͣtos intͥnsecus uulneratos
numni sermonis ⁊ orationis arte curauit: qͣntos ꝑ lon¬
gã incuriã peccati labe resolitos.⁊ qͣdã lepre contagione
pfusos. castigationib ⁊ exortationib expiando: dõ in se

Expanded text:
agnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios scutum timoris Dei tamuit intuitum? Quantorum auribus, sordis & infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus vulneratos arte, & orationum firmitate curauit? Quantos per longam incuriam, peccati labe resolutos, & quadam lepræ contagione perfusos, castigationibus & exhortationibus expiando, Deo in se
Abbreviated transcription (Latin):
beatã uirginẽ ⁊ si om̃s uenerati sunt discipłi. eiq famu¬
labant᷑ officio dilectionis: iohẽs tam̃ ampliꝰ ac specialius
usq ad finẽ uite. qͥ s cõmissã accepit in suã qͣsi matrem
filiꝰ: cui benignꝰ magr̃ de cruce. mulier inqͥt ecce filius tuꝰ:
ad discipłm aũ ecce mat̃ nia: ut uirgo uirgini cohereret:
ut deseriuret officiosissime cura adoptionis. R B eatã me

Expanded text:
etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret of
Abbreviated transcription (Latin):
sermo diuinꝰ. Ne laudaueris hominẽ ĩ uita sua. Tanqͣm
diceret. Lauda pꝰ mortẽ: magnifica pꝰ cõsũmationẽ. Du¬
plici enĩ ex causa. utiliꝰ ẽ hõiũ magis memorie dare lau¬
dẽ qm uite: ut illo potissimũ tp̃r. merita scĩtatis extol¬
las: qnͣdo nec laudantẽ adulatio nocet: nec laudatũ tẽp¬

Expanded text:
sermo divinus: Ne laudaveris hominem in vita sua. Tanquam si diceret: Lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa, utilius est hominum magis memoriae laudem dare quam vitae, ut illo potissimum tempore, merita sanctitatis extollas, quando nec laudantem adulatio nocet, nec laudatum ten
Abbreviated transcription (Latin):
gestũ ẽ. totũ puritas ⁊ simplicitas. totũ ueritas : gratia
fuit: totũ miscdĩa : iusticia que de celo ꝓsrexit: ⁊ ideo¬
tota ĩmaculata. qͥa in nullo corrupta. Circũdedit eiũ ui¬
rũ in utero. sicut hieremias sc̃s testat᷑: ⁊ ñ aliunde accepit.
ficiet inqͥt dñs nouũ suꝑ tr̃am: mulier circũdabit uirũ¬
uere nouũ : ⁊ om̃iũ nouitatũ suꝑeminens nouitas uir¬
tutũ: quando ds̃ quẽ ferre ñ potest mundꝰ. neq uidere
ailiqͥs ut uiuere possit. sic ingressus ẽ hospitiũ uentris.
ut corꝑis claustra nesciret: sicq gestatus. ut totꝰ ds̃ in
o ess : ⁊ sic inde exiuit ut ihezechiel fatet᷑. omnino clau¬

Expanded text:
et totum puritas et simplicitas, totum veritas et gratia fuit, totum misericordia, et justitia, quae de coelo prospexit: et ideo immaculata, quia in nullo corrupta. Circumdedit enim virum in utero, sicut Hieremias sanctus testatur, et non aliunde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumdabit eminens novitas virtutum, quando Deus, quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit, sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustra nesciret, sicque gestatus, ut totus Deus in eo esset: et sic inde exivit, ut Ezechiel fatetur, porta omnino clau