comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione si lentiũ sit. ⁊ ĩ habitatorib uitioꝵ sit tumultꝰ. ⁊ cõluc̾ta¬
tio passionũ : Si ext̾iora nr̃a serenitas teneat. ⁊ ĩteriora nr̃a¬
supputare. N õ te fallat qͥc̃q ille es mimerꝰ dierũ qͦs hic relic¬
to corporalit̃ scło c̃ sũpsisti. Illũ tantũ diẽ uixisse tẽ cõputa. ĩ qͦ
Illũ diẽ uixisse cõputa. quẽ ñ malicia. ñ ĩuidia. ñ suꝑbia ẽtams¬
nauit: quẽ ñ m̃dacii. ñ ꝑutrii culpa resꝑsit. Illũ diẽ iux isse te cĩ¬
puta. qͥ puritatis et sc̃ȩ meditationis habuit lucẽ: quẽ non
cõuerfatio tenebrosa mutauit in nostẽ. Illũ in quã diẽ ap¬
plica ad uitã tuã: cuiꝰ lucrũ uenit ad animã tuã. Solemꝰ
etiã nob̾ de corporaliũ uigiliarũ assiduitate blandiri. qͥ
post uigilias ac farternde ipsis. uigiliis ad obtrectationes
ad uer bositates. ad murmurationes egredim᷑. Nã qͥ se de
choro psallentiũ ad cõmessationes inhonestas. bibitionesq

Expanded text:
iorum tumultus, et colluctatio passionum? Si exteriora nostra serenitas teneat, et interiora c vivimus, supputare. Non te fallat, quicumque ille es, numerus dierum quos hic relicto corporaliter saeculo consumpsisti. Illum tantum diem vixisse te computa, in quo  diem vixisse te computa quem non malitia, non invidia, non superbia contaminavit, quem non mendacii, non perjurii culpa respersit. Illum diem vixisse te computa qui puritatis et sanctae meditationis habuit lucem, quem non conversatio tenebrosa mutavit in noctem. Illum, inquam, diem applica ad vitam tuam, cujus lucrum venit ad animam tuam. Solemus etiam nobis de corporalium vigiliarum assiduitate blandiri, qui post vigilias, ac forte de ipsis vigiliis, ad obtrectationes, ad verbositates, ad murmurationes egredimur. Nam qui se de choro psallentium ad comessationes inhonestas potationesque
Abbreviated transcription (Latin):
tra peccare. ne quid tͥ deterius accidat. Ocfaua remissio:
int̾cessio sc̃oꝵ. ut ẽ illud. si quis infirmat᷑. inducat presbi¬
tesos eccłe. et orent ꝓ eo. Et multũ ualetr apild. dm̃: oratio
uisti aifidua. Nona remissio: miscđdia. fidem ineritũ. scđ̃m
hoc. beati miset icordes: qm̃ ipsi miscdiã consequentur. Deci¬
ma pemissio: cõuersio et salus alioꝵ. iacobo apło affirmau¬
te. qͥ cõuerti fecerit peccatorẽ ab errore uiȩ suę. saluabit
aĩam eiꝰ a morte: et cooꝑit multitudinẽ peccatoꝵ. Underi¬
tente: dimittite. et dimittet᷑ uob̾. Duodecima remissio: pas¬
siomartiri. spes unica salutis indulgentię. latroni cruento
respondente dño. Am̃ dico t̃: hodie mecũ eris in paradiso.

Expanded text:
tra peccare, ne quid tibi deterius contingat . Octava remissio est tra peccare, ne quid tibi deterius contingat . Octava remissio est intercessio sanctorum, ut est illud: Si quis infirmatur, inducat presbyteros Ecclesiae, et orent pro eo. Et multum valet apud Dominum oratio justi assidua . Nona remissio est misericordia fidei meritum, secundum hoc: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Decima remissio est salus aliorum, Jacobo apostolo affirmante: Qui converti fecerit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam ejus a morte, et cooperiet multitudinem peccatorum . Undecitente: Dimittite et dimittetur vobis . Duodecima remissio est passio martyrii, spe unicae salutis et indulgentiae, latroni cruento respondente Domino: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
aqua: scdm illud qd̾ icͥptũ ẽ. nͥ qͥs renatꝰ fuerit ex aqͥ
et sp̃u: ñ potest uidere regnũ dei. Scd̾a remissio: cari¬
tatis effectus. ut ẽ illud. remitunt᷑ ei peccata multa:
qm̃ dilex̃ multũ. Tertia remissio: elemosinarũ fruc¬
tus. scđ̾m hoc. sic̃ aqua extinguit ignẽ. ita elemosina
ertinguit peccatũ. Quarta remissio: ꝑfusio lacͥmarũ
clño dicente. qͥa fleuit in conspectu meo. et ambulauit
corã me tristis: ñ inducã malũ in dieh eiꝰ. Qͥnta re¬
missio: cruminũ cõfessio. psalmista attestante: dixi cõsiti¬
bor aduersum me iniustitiã meã dño. et tu remisisti ĩpie¬
tatẽ peccati mei. Sexta remissio: afflictio cordis et corpo¬
risi apło consolante. dedi huiꝰmodi hõiẽ sathanȩ in inte¬
ritũ carnis. ut sp̃s saluus fiat in dic̃ dñi nr̃i iħu xp̃i.
eptima remissio: emundatio moꝵ. hoc ẽ abrenuntiatio
uitioꝵ. euuangłista testante. iã sanus factus es: noli ul¬

Expanded text:
natus fuerit ex aqua et spiritu, non potest videre regnum Dei . Secunda remissio est charitatis affectus, ut est illud: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum . Tertia remissio est, eleemosynarum fructus, secundum hoc: Sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Quarta remissio, profusio lacrymarum, Domino dicente: Quia flevit in conspectu meo, et ambulavit coram me tristis, non inducam malum in diebus ejus . Quinta remissio est criminum confessio, Psalmista attestante: Dixi, confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Sexta remissio est afflictio cordis et corporis, Apostolo consolante: Dedi hujusmodi hominem Satanae, in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat in die Domini nostri eptima remissio est emendatio morum, hoc est abrenuntiatio vitiorum, evangelista testante: Jam sanus factus es, noli ul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicłosa cõpellat. Cõuiuiola nob̃ etiã quadragesimali ordine
p̃paremꝰ: et magis legendo. psallendo. uł orando. animab
nr̃is sp̃uales epulas. quã corporale delicias reqͥramꝰ: ut ad inte¬
grũ deo uacantes. et misccłiam illiꝰ suppliciter dep̃cautes. et
a cunctis iniqͥtatib sanari. et a peccatis õib erui: et de tã
frequenti inundatione aquarũ meteam̃ ꝑ dei miscdĩã libe¬
rati. Pro certo cnĩ credere debemꝰ fr̃̾s km̃i: qͥa si peccata¬

Expanded text:
periculosa compellat. Conviviola nobis etiam quadragesimali ordine periculosa compellat. Conviviola nobis etiam quadragesimali ordine praeparemus, et magis legendo, psallendo vel orando, animabus nostris spirituales epulas, quam corporales delicias requiramus: ut ad integrum Deo vacantes, et misericordiam illius suppliciter exorantes, et a cunctis infirmitatibus sanari, et a peccatis omnibus erui, et de tam frequenti inundatione aquarum mereamur per Dei misericordiam liberari. Pro certo enim credere debemus, fratre
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd credens: p̾sumo suggerere. Magis enĩ de ur̃a detiotiõe
cõfidens. credo uelut apes prudentissimas ad alueariũ xp̃i
fideliter festinare: ut dulcedinẽ sp̃ualis mellis ex diuinis
lastionib possitis acciꝑe. et cũ ꝓpħa dicere. quã dulcia fau¬
cib meis eloqͥa tua dñe: suꝑ mel et fauu̾̃ ori meo. Et qͥa¬
in istis trib dieb fidelit̃ ad ȩccłam curramꝰ. et contrito
corde uł humiliato corpore dĩ misccł̃iam dep̃cem᷑: ut om̃iũ
peccatoꝵ nr̃oꝵ uulnera isto triduano cõpunctionis medica¬
mento. ad sanitatẽ pͥstinã reuocemꝰ. Nemo gͦ sibi ex industria
aliquas occupationes studeat ꝓuidere. nemo se ociosis fabulꝰ
occupare. ne inde sibi uulnera faciat: unde sibi parare me¬
dicam̃ta pot̾at. Nemo in istis trib dieb aut sanguinẽ tol¬
lat. aut potionẽ accipiat. nͥ forte hoc infirmitas ntimũ

Expanded text:
aliquid credens, praesumo suggerere: magis enim de vestra devotione aliquid credens, praesumo suggerere: magis enim de vestra devotione confidens, credo vos velut apes prudentissimas ad alvearium Christi fideliter festinare; ut dulcedinem spiritualis mellis ex divinis lectionibus possitis accipere, et cum propheta dicere, Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, Din istis tribus diebus fideliter ad ecclesiam curramus, et contrito corde vel humiliato corpore Dei misericordiam deprecemur: ut omnium peccatorum nostrorum vulnera, isto triduano compunctionis medicamento, ad sanitatem pristinam revocemus. Nemo ergo sibi ex industria aliquas occupationes studeat providere, nemo se otiosis fabulis occupare: ne inde sibi vulnera faciat, unde sibi parare medicamenta potuerat. Nemo in istis tribus diebus aut sanguinem tollat, aut potionem accipiat; nisi forte hoc infirmitas nimium
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ iugiter ꝓuiderẽ: que licet nob̾ om̃i tẽpore necessa¬
ria ẽẽ ꝓbentur. p̃cipue in istis trib dib quos regłarit̃
in toto mundo celebrat eccła. nullus se a scõ cõuentu
subducat. millus eccłam quasi cȩlestis inedici scolam occi¬
patus terrenis actib detelinquat: nullus castra sp̃ualia
Si se de acie pugnaturus timore cõpellente subtraxerit:
ñ solũ głam uł p̾mia parata ñ accipiet. s etiã p̃sentis uitę
ꝑicłm ñ euadet. Qualis ꝗͦ ẽ ille qui terreni regis exerci¬
tũ deserit: sine dubio talis iudicandus ẽ. et ille qͥ in istis trib
dieb xp̃i eccł̃am derelinqͥt. Qͥ ẽq gͦ sine aliqua infirmita¬
te. aut certa occupatione. in istis dieb dei popłm deseruerit:
in ello cęlesti regno ñ p̃miũ s obꝓbriũ. non głam sed i¬
nominiã recepturũ se eẽ nouerit. Etqͥdẽ talis quasi fugiti¬
talia suspicemur. Unde timens hoc potiꝰ quã de uob̾ sinstrũ

Expanded text:
esia se subducens. Quae licet nobis omni tempore necessaria esse probentur; praecipue in istis tribus diebus, quos regulariter in toto mundo celebrat Ecclesia, nullus se a sancto conventu subducat: nullus ecclesiam quasi coelestis medici scholam, occupatus terrenis actibus derelinquat, nullus castra spiritualia si se de acie pugnaturus timore compellente subtraxerit, non solum gloriam vel praemia parata non accipiet, sed etiam praesentis vitae periculum non evadet: qualis ergo est ille qui terreni regis exercitum deserit, sine dubio talis judicandus est et ille qui in istis tribus diebus Christi ecclesiam derelinquit. Quicumque ergo sine aliqua infirmitate, aut certa occupatione, in istis diebus Dei populum deseruerit, in illo coelesti regno non praemium sed opprobrium, non gloriam sed ignominiam recepturum se esse noverit: et quidem talis quasi fugitiimi, ut de vobis talia suspicemur. Unde timens hoc potius, quam de vobis sinistrum
Abbreviated transcription (Latin):
lunt diuites fieri: incidunt in laqueũ ac tẽptationẽ. Ro¬
se habet: qui uitia intra se retinet. Itaq ut dixi fr̃s. dũ
mus. in scłm expositi qͥd faciemꝰ: Qͦ mͦ stare pot̾it in fluc¬
tu atq in ipso colluctantiũ tẽpestatũ ĩpetu. qui tã grauit᷑
ꝑiclitatur in portu: Ideoq in quantũ possumꝰ stabiles simꝰ
tepidus in uacuũ currit. si ad palmã cõsumationis ꝑseue¬

Expanded text:
divites fieri incidunt in laqueum ac tentationem. Rose habet, qui vitia intra se retinet. Itaque, ut dixi, fratresmus, in saeculo expositi quid faciemus? Qualiter stare poterit in fluctu atque in ipso colluctantium tempestatum impetu, qui tam graviter periclitatur in portu? Ideoque, in quantum possumus, stabiles simus tepidus in vacuum non currit, qui ad palmam consummationis perseve
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ d̃i. Qͥd enĩ mali a diabolo sustinere pot̾it. qͥ se ta¬
lib armis instruxerit: Consurgit ille cũ infidelitate.
Ille pugnat cũ suꝑbia: tu cũ humilitate. Ille exhibẽ luxui¬
riã: tu retine castitatẽ. App̃hendit ille neqͥtiã: tu iustitiã
tene. Ille ingerit irac̃diã: tu sectare patientiã. Ille ĩmit¬
tit auariciã: tu exerce misccłiam. Ille gulã: tu abstinentiã.
Similiter et in ceteris reb semꝑ contraria aduersus neqͥciẽ
c̃uaboli studeamꝰ arma p̾pon̾e. et nũquã nos poter̃t illiꝰ

Expanded text:
erbum Dei . Quid enim mali a diabolo sustinere poterit, qui se talibus armis instruxerit? Consurgit ille cum infidelitate; tu resiste illi cum fide. Ille pugnat cum superbia; tu, cum humilitate: ille exhibet luxuriam; tu retine castitatem. Apprehendit ille nequitiam; tu justitiam tene: ille suggerit iracundiam; tu sectare patientiam. Ille immittit avaritiam; tu exerce misericordiam: ille gulam, tu abstinentiam. Similiter et in caeteris rebus semper contraria adversus nequitias diaboli studeamus arma proponere; et nunquam nos poterunt illius
Abbreviated transcription (Latin):
iuidicis apparebit. qͥa rẽ a dño pauꝑib cõcessam. suis usib
reseruauit. Qͥ gͦ sibi aut p̃iniũ cõparari. aut peccatoꝵ desi¬
derat indulgentiã ꝓmereri: redditis decimis. etiã et de nouẽ
ñ in luxuriã. nec in lucrũ scłare reseruetur. s in thesan¬
ris celestib ꝑ elemosinã reponatur. Qͥ cqͥd enĩ nob̾ ds̃ dede

Expanded text:
judicis apparebit, quia rem a Domino pauperibus delegatam suis usibus judicis apparebit, quia rem a Domino pauperibus delegatam suis usibus reservavit. Qui ergo sibi aut praemium comparare, aut peccatorum desiderat indulgentiam promereri, redditis decimis etiam et de novem pnon in luxuriam, nec in lucrum saeculare reservetur, sed in thesauris coelestibus per eleemosynam reponatur. Quidquid enim nobis Deus dede
Abbreviated transcription (Latin):
postulat s honorẽ. Ds̃ enĩ nr̃ qui dignatꝰ ẽ totũ dare. deci-¬
mã a nob̾ dignatur repet̾e: ñ sibi s nob̾ sine dubio ꝓfict᷑um
U nde ꝑ propħam dix̃. Primitias areȩ tuȩ et torcularis ñ tar¬
dabis offerre mͥ. Si tarduis dederis peccatũ ẽ. quantomagis
ẽ non dedisse : De negocio. de artificio. de qualicũq oꝑatio
ne. redde decimas. Cũ enĩ decimas dando et t̾rena et cęlestia
poffis munera ꝓmereri. quare ꝑ auaritiã duplici benedic.¬
tione defraudaris : Hec enĩ est dm̃ uistissima cõsuetudo.
ut si tu illi decimã ñ dederis: tu ad decimã reuoceris. Da¬
bis ĩpio muiti: qđͣ ñ uis dare sacerdoti. Dene facere sẽꝑ as̃
paratus ẽ: s hõiũ malitia ꝓhibet᷑. Decimȩ etenĩ ex debito re¬
quirunt᷑. Et qͥ eas dare noluerit: res alienas inuasit. Et qͣnti
pauꝑes in locis ubi ipse habitat illo decimas ñ dante fame
mortui fuerĩt: tantoꝵ homicidioꝵ reus ante tribunal ẽ̾cni

Expanded text:
postulat, sed honorem; Deus enim noster, qui dignatus est totum dare, decimam a nobis dignatur repetere, non sibi, sed nobis, sine dubio profuturam. Unde per prophetam dixit: Primitias areae tuae et torcularis non tardabis offerre mihi. Si tardus dederis, peccatum est, quantum magis est non dedisse ? De negotio, de artificio, de qualicunque operatione vivis, redde decimas. Cum enim decimas dando, et terrena et coelestia possis munera promereri, quare per avaritiam duplici benedictione defraudaris? Haec enim est Domini justissima consuetudo, ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabis impio militi quod non vis dare sacerdoti. Benefacere Deus semper paratus est, sed hominum malitia prohibetur. Decimae enim ex debito requiruntur, et qui eas donare noluerit, res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis ubi ipse habitat, illo decimas non dante, fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
angłis eiꝰ. S quã t̃ribilẽ et mettiendã uocẽ. Postquã ista
uox audita fuerit: nullũ remediũ penitentis succurret.
Sẽꝑ istã uocẽ ꝑtimescite fr̃s. sẽꝑ istã uocẽ ante oculos ur̃os
ponite. Unde dñs in euuangło dic̃. O rate: ne fiat fuga tir̾a
hieme ł sabbato. Acsi aꝑte dicat. Uidete ne tunc queratis
ueritas dic̃. ⁊izanię fascicłos alligate ad cõburendũ: zita¬
nia. hõĩes peccatores ert. Peccatores hõies habet incendere
infernꝰ: peccatores hõies erunt ligna inferni. Alligate fasci
adulteris. rapaces cũ rapacib. ut qͥ hic similes fuer̾̃t in cul-¬
pa: ibi similit̾ alligati cr̃t in torm̃tis. Et qͣnto maiora cõ¬
misert torm̃ta: tanto feruentius seuit in illos ignis ȩt̾nus.

Expanded text:
. O quam terribilem et metuendam vocem! Postquam audita ista vox fuerit, nullum remedium poenitentiae succurret. Semper istam vocem pertimescite, fratres, semper istam vocem ante oculos vestros ponite: unde Dominus in Evangelio dicit: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato . Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratisVeritas dicit: Zizaniorum fasciculos alligate ad comburendum. Zizania homines peccatores erunt. Peccatores homines habet incendere infernus. Peccatores homines erunt ligna inferni. Alligate fasciceros cum adulteris, rapaces cum rapacibus, et qui hic similes fuerint in culpa ibi similiter alligati erunt in tormentis; et quanto majora commiserunt scelera, tanto ferventius saeviet in illos
Abbreviated transcription (Latin):
tu angłoꝵ ante tribunal ȩt̃ui iudicis. secura et lib̾a consci¬
cutia dicere possis: da dñe qͥa dedi. fac miscłiã qͥa feci. Ego
ipleui qđ uissisti tu redde qd ꝓmisisti. Et ibi audire merea¬
ris. uenite benedicti patris mei. ꝑcipite regnũ qͦd uoħ̃ para¬
tũ ẽ ab origine mundi. ł restante año nr̃o iħu xp̃o. qͥ uiiut

Expanded text:
tu angelorum ante tribunal aeterni Judicis, secura et libera conscitu angelorum ante tribunal aeterni Judicis, secura et libera conscientia dicere possis: Da, Domine, quia dedi; fac misericordiam, quia feci. Ego implevi quod jussisti, tu redde quod promisisti. Et ibi audire merearis: Venite, benedicti Patris mei, possidete regnum quod vobis paratum est ab origine mundi, praest
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑o uitã ȩtͣnã: sic̃ ꝑ iohannẽ ꝓmisi mille annoꝵ cõuiuũ. et ad
dexterã patris regnũ. Ideo rogo uos fr̃s. ut unusqͥsq qͣntũ ua¬
let ꝑegrino porrigat: cũ bono animo. Audi dñm in euuãge
lio dicentẽ de uidua quȩ duos nũmos optulit. magis õib
misit: qͥa reliqͥ diuites erant. et ex eo qđ illis habundauit
deder̃t. illa uͦ totũ qđ habuit optulit: et ideo meruit qđ
excepto uctu rationabili et uestitu. qͥcqͥdd suꝑfuerit. letꝰ et
ylaris pauꝑi tribitat. Quare letꝰ᷑ Quia parũ dat: et accipit
multũ. Porrigit nũmũ: et cõparat regnũ. T̃ ribuit paruã pe¬
aureos. nũqͥd cũ gaudio dab̾ unũ. ut acciptas centũ: Quanto
magis qͥa ł dic̃ dñs. qͥ pauꝑi tribuit. deo feneratur: Da gͣ
deo in t̾ia: ut accipias in uita et̾na. ut cũ ueneris in conspec¬

Expanded text:
futurum vitam aeternam, sicut per Joannem promisi, mille annorum convivium, et ad futurum vitam aeternam, sicut per Joannem promisi, mille annorum convivium, et ad dexteram Patris regnum. Ideo rogo vos, fratres, ut unusquisque quantum valet, peregrino lio dicentem de vidua quae duos nummos obtulit, majus omnibus misit: quia reliqui divites erant, et ex eo quod illis abundavit dederunt; illa vero totum quod habuit obtulit; et ideo meruit quoexcepto victu rationabili et vestitu, quidquid superfuerit, laetus et hilaris pauperi tribuat. Quare laetus? quia parum dat et accipit multum. Porrigit nummum, et comparat regnum. Tcentum? nunquid cum gaudio dabis unum, ut accipias centum? quanto magis quia tibi dicit Dominus, Qui pauperi tribuit, Deo fenerat ! Da ergo Deo in terra, ut accipias in vita aeterna; ut cum veneris in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
carne natos simileꝰ. difsimiles fecert diuitiȩ : tam̃ mortui st̃
pares. et apud inferos mutatȩ st̃ uices. Tunc ait diues. Pat̃
abraham: miserere mei. Dix̃ ei abraham. Fili recordare qͥa
recepisti bona in uita tua: et lazatꝰ similit̾ mala. Hic uͦ cõ¬
solat᷑: tu autẽ cruciaris. O homo audis iustã cõparationẽ sen¬
tentiȩ: qͥa refrigeriũ ñ habet. qͥ pauꝑi ñ dedit. Fr̃s mei in
manu dei formati. audite uocẽ dñi. iͣplete desideriũ eiꝰ: ut
accipiatis hereditatẽ in regno patris eius. Ex seruo enĩ: factꝰ
cs amiciis. Contẽpne qđ dãpnatꝰ es: respice qđ tenatꝰ es. Fac
lͥ artificẽ contra terrenũ patrimontũ: ds offert cęlũ. Tunc
dicet tͥ pater: et dñs. et amicus: cũ fecisti celeste cõmerciũ.
Am̃ dico tͥ. qđ fecisti uni ex his minimis: mͥ fecisti. Qđ ego ac¬
cipio runc: reddo centies tantũ. ĩnio milies centuplũ. et in

Expanded text:
carnis natura similes, dissimiles fecerunt divitiae, tamen mortui sunt carnis natura similes, dissimiles fecerunt divitiae, tamen mortui sunt pares, et apud inferos mutatae sunt vices. Tunc ait dives: Pater Abraham, miserere mei. Dixit Abraham: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala; hic vero consolatur, tu autem cruciaris . O homo, audis justam comparationem sententiae, quia refrigerium non habet qui pauperi non dedit. Fratres mei, in manu Dei formati, audite vocem Domini, implete desiderium ejus, ut accipiatis haereditatem in regno Patris vestri. Ex servo enim factus es amicus. Contemne quod damnatus es, respice quod renatus es. Fac tibi artificem contra terrenum patrimonium, Deus offert coelum. Tunc dicet tibi, Pater et Dominus et amicus, cum fecisti coeleste commercium: Amen dico tibi, quod fecisti ex his minimis, mihi fecisti . Quod ego accipio, nunc reddo centies tantum, imo millies centuplum et in
Abbreviated transcription (Latin):
opartũ suũ ire in tenebras. Sic enĩ ait sc̃s damel ꝓpheta
Consiliũ meũ accipe rex: et peccata tua elemosinis redime. Et si
neglexeris: sine causa ad cȩlũ pulsabis. O aĩa quȩ inter
carneos fragiles parietes habitas. uigila. ora. pulsa. et quere.
Uigila petendo. ora querendo. pulsa erogando. Uigilauti tͥ
et petenti dic̃ dñs: ecce adsũ. Et si transieris ꝑ ignẽ tecũ
sũ : et flãma te ñ cõburet. Quẽ orando: si quesieris in¬
sessor paradisi introeas. Et si adhuc putas de fine mun¬
di restare. uł tuũ cõsidera finẽ. P aulatĩ enĩ subtrahunt᷑
oĩa bona quȩ erant : et accedunt mala quȩ ñ erant.
Scͥptũ ẽ enĩ. nudus exiui de utero matris meȩ: et nud
ibo sub terrã. Ideo fac elemosinã : dũ p̃ciũ in manib
it: quẽ tã care redemit. Fuge exẽplũ diuitis: cuiꝰ canes
lazarus suis uuln̾ib pauit. et ñ uiuit diues. quos utiq

Expanded text:
operatium suum ire in tenebras. Sicut enim ait Daniel propheta: operatium suum ire in tenebras. Sicut enim ait Daniel propheta: Consilium meum rex, peccata tua eleemosynis redime; et si neglexeris, sine causa ad coelum pulsabis . O anima, quae intra carneos et fragiles parietes habitas, vigila, ora, pulsa, et quaere . Vigila petendo, ora quaerendo, pulsa erogando. Vigilanti tibi et petenti dicit Dominus: Ecce adsum; et si transieris per ignem, tecum sum, et flamma te non comburet. Quem orando si quaesieris, insessor paradisi introeas. Et si adhuc hoc putas de fine mundi restare, vel tuum considera finem. Paulatim enim subtrahuntur omnia bona quae erant et accedunt mala quae non erant. Scriptum est enim: Nudus exivi de utero matris meae, et nudus ibo sub terram . Ideo fac eleemosynam, dum pretium in manibus it, quem tam chare redemit. Fuge exemplum divitis cujus canes Lazarus suis vulneribus pavit, et non vivit dives. Quos utique
Abbreviated transcription (Latin):
dite a me maledicti: qͥa esurui et ñ dedistis mͥ manducare.
et cet̾a. Non dix̃. discedite a me qͥa furtũ et homicidiũ fe¬
cistis. et alia mala: s ait. qͥa de substantia ur̃a pauꝑib
ñ dedistis. Sic̃ illos qͥ ad dexterã futuri st̃ sola miscłia
berabit: ita eos qͥ ad finistrã st̃. sola auaricia cõdẽpnabit.
Non ideo audituri st̃: uenite henedicti qͥa ñ peccastis. nec illiꝰ
dicturꝰ ẽ. discedite a me mali qͥa peccastis: s qͥa peccata
ur̃a elemosinis redim̾e noluistis. Nullus sine peccato ẽẽ po¬
test: s peccata sua oĩs homo deo auxiliante elemosinis redi¬
mere potest. Bñs enĩ ait. Qͥ esurientẽ ñ pauerit. et nudũ
ñ uestierit: mittet᷑ in ignẽ ęt̾nũ. Et si cũ ddiabolo cõdẽpnat᷑
Qͥ pauꝑi ñ dederit. ubi dãpnandꝰ :̃ qͥ tulerit alienũ: Si in
inferno dãpnabitur qͥ ꝑegrinũ non suscipit in domo sua.
ubi dãpnandus ẽ qͥ foras expellit : Di in ignẽ mitatur qui

Expanded text:
a esurivi, et non dedistis mihi manducare, et reliqua. Non dixit: Discedite a me, quia furtum aut homicidium fecistis, et alia mala; sed ait, quia de substantia vestra pauperibus non dedistis. Sicut illos qui ad dexteram futuri sunt sola misericordia liberabit, ita eos qui ad sinistram sunt, sola avaritia condemnabit. Non ideo audituri sunt Venite, benedicti, quia non peccastis, nec illis dicturus est: Discedite a me, maledicti, quia peccastis; sed quia peccata vestra eleemosynis redimere noluistis. Nullus sine peccato esse potest, sed peccata sua omnis homo, Deo auxiliante, eleemosynis redimere potest. Dominus enim ait: Qui esurientem non paverit, et nudum non vestierit, mittetur in ignem aeternum. Et si cum diabolo condemnatur qui pauperi non dederit, ubi damnandus est qui tulerit alienum? Si in inferno damnatur qui peregrinum non susceperit in domo sua, ubi damnandus est qui foras expellit? Si in ignem mittitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
d̃i nec ipse audit nec alios audire ꝑmittit. Qͥ enĩ talis ẽ.
et ꝓ sua et ꝓ alioꝵ destructione in dic iudicii redditurus
ẽ iationẽ. Sic̃ enĩ fideliter psallentes et humiliter suppli-¬
cantes et ꝓ se et ꝓ aliis quib exẽplũ uitȩ p̾buerint acceptu¬
ri st̃ głam: ita illi qͥ econtrario ñ edificatiõis s destructio¬
nis exẽpla p̾buerĩt. et ꝓ se et ꝓ aliis passuri suit pęnã.
Qͥ psallere dissimulat : uł taceat et silentiũ p̾beat. ut si se
ñ ȩdificat. uł alios exẽplo malo ñ destruat: qͥa tuñdũ est
illud qđ dñs in euuangłio dic̃. om̃e uerbũ ociosum qͦdc̃q
locuti fuerint hoĩes: reddent de eo rationẽ in die iudicii.
Rogo uos fr̃s. si extra eccłam occupari ociosis sermonib ma¬
lũ ẽ. putas in eccła uerbosari quale peccatũ ẽ: Biabolus

Expanded text:
talis est, et pro sua et pro aliorum destructione in die judicii redditurus est rationem. Sicut enim fideliter psallentes et humiliter supplicantes, et pro se et pro aliis, quibus exemplum vitae praebuerint, accepturi sunt gloriam; ita illi qui e contrario non aedificationis, sed destructionis exempla praebuerint, et pro se et pro aliis passuri sunt poenam. Qui psallere dissimulat, vel taceat et silentium praebeat; ut si se non aedificat, vel alios exemplo malo non destruat: quia timendum est illud quod Dominus in Evangelio dicit, Omne verbum otiosum quodcumque locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Rogo vos, fratres, si extra ecclesiam occupari otiosis sermonibus malum est; putatis in ecclesia verbosari quale peccatum est? 7. Diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ d ẽ mons et collis humiliabitur. nͥ qͥ se exaltauerit depͥmet᷑:
Ipsi tam̃ in oratione genua flestere. uł capita sua benedictio¬
ni dissimulant inclinare : qͥ stantes in eccła magis eligunt
p̃ces nr̃as libenter sic̃ consueiustis accipite: et uenientes ad ec¬
clesiam. hoc solũ qđ in ȩccła expedit fieri agite: id est aut
oiate aut psallite: ut orando peccatoꝵ ueniam acciꝑe. et
psallendo ad sp̃ualẽ possitis lȩtitiã ꝑuenire. Qͥ enĩ in eccł̃a
meptis et incõgrus fabulis occupatur. quasi uenenũ et glia

Expanded text:
ons et collis humiliabitur; nisi, Qui se exaltat, deprimetur? Ipsi tamen in oratione genua flectere, vel capita sua benedictioni dissimulant inclinare, qui stantes in ecclesia magis eligunt preces nostras, libenter, sicut consuevistis, accipite; et venientes ad ecclesiam hoc solum quod in ecclesia fieri expedit, agite: id est aut orate aut psallite; ut et orando peccatorum veniam accipere, et psallendo ad spiritualem possitis laetitiam pervenire. Qui enim in ecclesia ineptis et incongruis fabulis occupatur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Qͥ d enĩ indigebat xp̃s. ut taliter supplicaret : Hon
ille qͥcquã indigebat: s nob̃ exẽplo suo orationis remedia
p̃parabat. Orat misccłia: et ñ orat miseria. Orat caritas.
et ñ humiliat᷑ iniqͥtas. P rostratꝰ in terra orat medicus: et ñ
inclinatur egrotꝰ. Orat innocentia: et ñ orat neqͥtia. Orat
qͥ peccatũ ñ fecit. nec dolus inuentus ẽ in ore ciꝰ: et ñ se ꝓ¬
sternit multis peccatis obnoxius. Orat uidex et desidetat¬
uir parcere: etm̃ orat reus ut indulgentiã mnereat᷑ acciꝑe.
Orat iudicatrinꝰ: et orare dissimulat iudicandus. Non gͦ pige¬
at si infirmitas ñ ꝓhibet. ut se unusqͥsq in t̾rã ꝓstratus

Expanded text:
rent . Quid enim indigebat Christus ut taliter supplicaret? Non rent . Quid enim indigebat Christus ut taliter supplicaret? Non ille quidquam indigebat, sed nobis exemplo suo orationis remedia praeparabat. Orat misericordia, et non orat miseria, orat charitas, et non orat iniquitas. Prostratus in terra orat Medicus, et non inclinatur aegrotus. Orat innocentia, et non orat nequitia: orat qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus; et non prosternitur multis peccatis obnoxius. Orat Judex, et desiderat parcere; et non orat reus, ut indulgentiam mereatur accipere: orat judicaturus, et orare dissimulat judicandus. Non ergo pigeat, si infirmitas non prohibet, ut se unusquisque in terram prostratus
Abbreviated transcription (Latin):
plus timiat ne ñ orando sordida remaneat aĩa sua. Plus em̃
apud nos debet ualere aĩa nr̃a: quã tunica nr̃a. Et ualde ti¬
mendũ ẽ ne dũ uestis nitida custoditur : multis peccatis
flestiuit. nec incliuare capita nolunt: si aliqͥd sibi satis neces¬
sariũ aut a uidice aut ab aliqua potenti ꝑsona expeterẽt.
utrũ stante ⁊ erecto capite negligenter et tepide supplica¬
rent. Rẽ terrenã ab hõie terreno querimꝰ. et ꝓpe usq ad
t̾rã nos humiliter inclinamꝰ: et a deo remissionem peccatoꝵ
et ȩt̾nã reqͥẽ inqͥrentes. nec capita inclinare dignamur. Non
ita legimꝰ de beado helia et heliseo. uł cet̾is sc̃is de qͥb legi¬
t᷑ qd̾ freq̃nter ꝓstrati u terrã. ad dm̃ cũ om̃i contritione ora¬
uerint. Et de ipso dño nr̃o in euuangłio scrrptũ ẽ: qđ ꝓci¬
dens in terrã ita orauerit. ut ab eo guttȩ sanguinis stilla¬

Expanded text:
plus timeat ne non orando sordida remaneat anima sua. Plus enim plus timeat ne non orando sordida remaneat anima sua. Plus enim apud nos valere debet anima nostra, quam tunica: et valde timendum est ne duflectunt, nec inclinare capita volunt, si aliquid sibi satis necessarium aut a judice aut ab aliqua potenti persona expeterent, utrum stantes et erecto capite negligenter et tepide supplicarent. Rem terrenam ab homine terreno quaerimus, et prope usque ad terram nos humiliter inclinamus: et a Deo remissionem peccatorum et aeternam requiem inquirentes, nec capita nostra inclinare dignamur. Non ita legimus de beato Elia et Elisaeo vel caeteris sanctis, de quibus legitur quod frequenter prostrati in terram, ad Deum cum omni contritione oraverint. Et de ipso Domino nostro in Evangelio scriptum est, quod procidens in terram ita oraverit, ut ab eo guttae sanguinis stilla
Abbreviated transcription (Latin):
hanc humilitatẽ publicanũ illũ dei miscłiã consecutũ. qui
ad celũ leuare oculos ñ audebat: s inclinato in terra capl¬
te pectus tundebat. et peccata intus inclusa. quasi uidex
seuerissimꝰ uerbabat. Et ideo meruit ut de eo dñs dicere dig¬
tim̃dũ. ne ꝓeo qd stans orauerit. ideo ñ m̾uerit exaudiri.
S forte st̃ aliqui qui ideo genua nolunt flestere. qͥa se credũt
peccata grauia ñ hab̾e. Auertat hoc ds̃ a sensib xp̃ianis. Ipse
ꝑiculosuis peccat. qͥ se grauiter peccare ñ putat: et tunc
inaximã expuggnationẽ sustinet. q̃n se ĩpugnari ñ sentit.
 dic̃ aliqͥs. Quis ẽ qͥ se peccatorẽ ñ credat: Sine dubio pecca¬
tũ graue ille hab̾e ñ credit: qͥ ꝓstratus aut incuruatꝰ. aĩȩ sue
remediũ ñ reqͥrit. d forte timet aliqͥs. ne p̃ciosis uestim̃tis
suis inuiriã faciat. Qͥ tumet ne orando inqͥnent᷑ uestim̃ta sua:

Expanded text:
hanc humilitatem Publicanum illum Dei misericordiam consecutum, qui hanc humilitatem Publicanum illum Dei misericordiam consecutum, qui ad coelum oculos levare non audebat, sed inclinato in terram capite pectus tundebat, et peccata intus inclusa quasi judex severissimus verberabat: et ideo meruit ut de eo Dominus dicere digtimendum; ne pro eo quod stans oraverit, ideo non meruerit exaudiri.Sed forte sunt aliqui, qui ideo genua nolunt flectere, quia se credunt peccata gravia non habere. Avertat hoc Deus a sensibus christianis. Ille periculosius peccat, qui se graviter peccare non putat: et tunc maxime impugnationem custinet, quando se impugnari non sentit. Sed dicit aliquis: Quis est qui se peccatorem esse non credat? Sine dubio ille se peccatum grave habere non credit, qui prostratus aut incurvatus animae suae remedium non quaerit. Sed forte timet aliquis ne pretiosis vestimentis suis injuriam faciat. Qui timet ne orando inquinentur vestimenta sua,
Abbreviated transcription (Latin):
clericis oratur. aut oratio duiacono clamante indicit᷑.
ñ solũ corda. s etiã corpora fideliter inclinetis. Nã dũ fre¬
nua: maxiinã partẽ popłi uelut colũnas erectos stare cõspicio.
qđ xp̃ianis dũ in ȩccła oratur. om̃ino nec licet. nec expedit.
Non enĩ ꝓpter nos: s ꝓpt̾ uos diaconꝰ clamat. Et ideo quia ad
uos specialiter uox illa uł maxime ad negligentes dirigitur:
ustũ ẽ ut a uob̾ fideliter ĩpleatur. Sit gͦ uox illa obedienti¬
b in remediũ. qͥa in obedientib erit in testimoniũ: ꝓpt̾
illud qđ scͥptũ ẽ. Maledictus qͥ facit opꝰ dĩ negligẽt᷑. S et il
te oratione uigilantes in ea. Et it̾ũ. Dine int̾missione orate.
in oĩb gr̃as agite. Et añs. Uigilate inqͥt et orate: ne intretis
in tẽptationẽ. Et iterũ. O portet sẽꝑ orare: et ñ deficere.
Et ideo qͥ ꝓ aliqua infirmitate ũ potest genua flectere. uł
dorsum curuare: caput non pigeat inclinare. cõsiderans per

Expanded text:
clericis oratur, aut oratio diacono clamante indicitur, non solum corda, sed etiam corpora fideliter inclinetis. Nam dum fremaximam partem velut columnas erectas stare conspicio: quod Christianis dum in ecclesia oratur, omnino nec licet, nec expedit, non enim propter nos, sed propter vos diaconus clamat. Et ideo quia ad vos specialiter vox illa, vel maxime ad negligentes dirigitur, justum est ut a vobis fideliter impleatur. Sit ergo vox illa obedientibus in remedium; quia inobedientibus erit in testimonium, propter illud quod scriptum est, Maledictus te orationi vigilantes in ea ; et iterum, Sine intermissione orate, in omnibus gratias agite . Et Dominus, Vigilate, inquit, et orate, ne intretis in tentationem ; et iterum, Oportet semper orare et non deficere . Et ideo qui pro aliqua infirmitate non potest genua flectere vel dorsum curvare, vel caput non pigeat inclinare; considerans per
Abbreviated transcription (Latin):
currit. Et ideo qui se ad accipiendã benedictionẽ humiliter
inclinantes. quasi ualles faciunt: ipsi pluuiã diuinȩ benedic¬
tionis accipiunt. Et ĩpletur in eis illud qͦd scͥptũ ẽ. Om̃is
uallis ĩplebitur. et oĩs mons et collis humiliabit᷑. Qͥd est

Expanded text:
currit. Et ideo qui se ad accipiendam benedictionem humiliter currit. Et ideo qui se ad accipiendam benedictionem humiliter inclinantes, quasi valles faciunt, ipsi pluviam divinae benedictionis accipiunt: et impletur in eis illud quod scriptum est, Omnis vallis impl
Abbreviated transcription (Latin):
aquã quã ego dabo ñ sitiet umquã. s fiet in eo fons aquȩ¬
salientis in uitã ęt̾nã. Ad istũ gͦ fontẽ feliciter currit: qͥcũq
ad eccłam feliciter uenit. S sic̃ de fonte t̾reuo et corporali flu¬
uio ñ potest aliqͥs bib̾e. si se noluerit inclinare: ita de fonte
rit. nͥ se humiliter inclinare uoluerit: ꝓpt̾ illud qđ scͥptũ ẽ.
Ds̃ suꝑb̾ resistit: humilib aut̃ dat gr̃am. Et illud similiter¬
dictionẽ inclinare debeatis. et corpora et capita fideliter in¬
clinetis: qͥa benedictio nob̾ licet ꝑ hõiem. ñ tam̃ ab hõie
dat᷑. nec attendatis si forte negligens ẽ qͥ exhibet: s dm̃ re¬
spicite qͥ transmittit. Benedictio enĩ quȩ nob̃ datur: ros et
pluuia cȩlestis ẽe cognoscit᷑. Sic enĩ moises ait. Expestet᷑ sicut
pluuia eloquiũ meũ: et sic̃ ros uerba mea. Et optime nostis
fr̃s. qͥa pluuia si montẽ nimis crestũ inuen̾it: cito in uallẽ de¬

Expanded text:
dabo, non sitiet unquam: sed fiet in eo fons aqusalientis in vitam aeternam . Ad istum ergo fontem feliciter currit, qui ad ecclesiam fideliter venit. Sed sicut de fonte terreno et corporali fluvio non potest aliquis bibere, si se noluerit inclinare; ita et de vivrit, nisi se humiliter inclinare voluerit; propter illud quod scriptum est, Deus superbis resistit, humilibus autem dat gradictionem humiliare debeatis, et corpora et capita fideliter inclinetis; quia benedictio vobis, licet per hominem, non tamen ab homine datur. Nec attendatis si forte negligens est qui exhibet; sed Dominum respicite qui transmittit: benedictio enim quae vobis datur, ros et pluvia coelestis esse cognoscitur. Sic enim et Moyses ait: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et sicut ros verba mea . Et optime nostis, fratres, quia pluvia si montem nimis erectum invenerit, cito in vallem de
Abbreviated transcription (Latin):
Q uaius enĩ meliꝰ sit facere quã nosse. pͥus tam̃ est nosse quã fa¬
cere. Debet enĩ discere: qd̃ optat ĩplere. Deniq audi scriptu¬
rã dicentẽ. O m̃is enĩ qͥ ñ didicerit iustitiã suꝑ terrã: ueritatẽ
ñ faciet. Et it᷑ũ. Teliis app̃hendet popłm ineruditũ: et ig.¬
iuis aduetsarius consumet. Et hoc loco ideo aduersariꝰ ignis
consumere dicit̃. qͥa ñ de parte xp̃i. s de parte diaboli ẽẽ cog¬
noscitur. Et itũ. Iustitiã discite: qui habitatis orbẽ. M anifestũo¬
c̃ gͦ qđ ipse esurit iustitiã: qͥ discere optat iustitiã. Pruis gͦ
debemꝰ discere: ut postea meream᷑ ĩplere. Ut gͦ ista beatitu¬
do ꝑ dei gr̃am ĩpleat᷑ in uob̃: si in ueritate ut credimꝰ. et
efuritis et sititis iustitiã. qͦtiens uob̃ uerbũ dei tardius
fuerit p̃dicatũ: nolite expectare. ut uob̃ ultro debeamꝰ in¬

Expanded text:
enim melius sit facere quam nosse; prius est tamen nosse, quam facere: debet enim discere, qui optat implere. Denique audi Scripturam dicentem, Omnis qui non didicerit justitiam super terram, veritatem non faciet: et iterum, Zelus apprehendet populum ineruditum; et ignis adversarios consumet. Et in hoc loco ideo dicitur ignis adversarius; quia non de parte Christi, sed de parte diaboli esse cognoscitur. Et iterum, Justitiam discite, qui habitatis terram . Manifestum est ergo quod ipse esurit justitiam, qui discere optat justitiam. Prius ergo debemus discere, ut postea mereamur implere. Ut ergo ista beatitudo per Dei gratiam impleatur in vobis, si in veritate, ut credimus, et esuritis et sititis justitiam, quoties vobis verbum Dei fuerit tardius praedicatum, nolite exspectare ut vobis ultro
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo uos fr̃s km̃i. ut lectionẽ istã aitento corde audiatis.
et memorit teneatis. Qͥ enĩ istã lectionẽ diligenti mente at¬
tendit: etiã si reliqͣs scͥpturas minime intelligat. ista sola
lectio sufficere potest ad om̃e opꝰ bonũ faciendũ: et ad om̃e
opꝰ malũ fugiendũ. Attendite fr̃s. qͥd dñs illis qͥ ad dext̃ã

Expanded text:
res charissimi, ut lectionem istam attento corde audiatis, et memoriter retineatis. Qui enim istam lectionem diligenti mente attendit, etiamsi reliquas Scripturas minime intelligat, ista sola lectio sufficere potest ad omne opus bonum faciendum et ad omne opus malum fugiendum. Attendite, fratres, quod Dominus illis qui ad dex
Abbreviated transcription (Latin):
et uerã hobedientiã exhibendo. Attendite fr̃s quio uos:
ca lib̾at᷑ si dicat. et uerũ dicat: dimitte nob̾ debita nĩa sicut
et nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Qͥ enĩ oĩb in se p̾eccantib
clem̃ter indulserit: nulliꝰ peccati uestigiũ in illiꝰ aĩa remane¬
bit. Attendite fr̃s. et diligenter considerate qđ dixi. qͥ in se
peccaiuit. aut tarde aut difficile ueniã damꝰ. qͥ in dm̃ deliq̃rit.
celeriter indulgemꝰ. d si uolumꝰ iuste agere. illi qͥ in dm̃ pec¬
cauerit. sine seuerisfima districtione ñ debemꝰ penitꝰ indulge¬
ie: ne dũ illi ꝑ indiscretã pietatẽ remutit᷑. exẽplũ ꝑditionis

Expanded text:
et ueram oboedientiam exhibendo. attendite, fratres, quaeso. et ueram oboedientiam exhibendo. attendite, fratres, quaeso. dominica liberatur, si dicat et uerum dicat: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. qui enim omnibus in se peccantibus clementer indulserit, nullius peccati uestigium in illius anima remanebit. attendite, fratres, et considerate, quod dixi, qui in se peccauerit, aut tarde aut difficile ueniam damus, qui in deo deliquerit, celeriter indulgemus. sed si uolumus iuste agere, illi, qui in deo peccauerit, sine seuerissima districtione non debemus penitus indulgere, ne, dum illi per indiscretam pietatem remittitur, exemplum perditionis
Abbreviated transcription (Latin):
rentia ãmonemꝰ. ut qͥa uos xp̃s ae õĩb capitalib crimoa¬
titudinis constituti. paruas negligentias et minuta pecea¬
ta quȩ sic in aĩo cõfluunt. qͦm ꝑ iniutissimas nauis rta¬
mulas intestina guttȩ cõcurr̃t. cũ om̃i ugilantia xp̃o ad¬
iuuante exhaurire ugiter festinetis. N ã qmͦ nauis postea
quã pelagi fiustus euaserit. si in portu destinata ñ fue¬
rit. de minutissimis guttis ĩpletur et mergit᷑: fic et mona¬
chus deuictis et suꝑatis scłi tẽpestatib et mundi huiꝰ crimi¬
nib qͣsi ꝑicłosis fluctib. cũ ad monasterii portũ uenerit. si
fubito minuta et cotidiana peccata de animȩ sue testira
ex haurire neglexerit: in ipso portu naufraqi discrum̃ un¬
currit. S dic̃ aliqͥs. Qͦ mͦ potest aĩa testinaris Utiq oran¬
do. iennando. uigilando. uerã caritatẽ. tierã humilitatẽ.

Expanded text:
rentia admonemus, ut, quia uos Christus capitalibus crimrentia admonemus, ut, quia uos Christus capitalibus crimtitudinis constituti paruas neglegentias et quasi minuta peccata, quae sic in anima confluunt, quomodo per minutissimas nauis rimulas in sentina guttae concurrunt, cum omni uigilantia Christo adiuuante exhaurire iugiter festinetis., nam quomodo nauis, postea quam pelagi fluctus euaserit, si in portu sentinata non fuerit, de minutissimis guttis impletur et mergitur, sic et monachus deuictis et superatis mundi huius criminibus quasi periculosis fluctibus, cum ad portum t minuta et cotidiana peccata de animae suae sentina exhaurire neglexerit, in ipso portu naufragii discrimen incurrit. Sed dicit aliquis: quomodo potest anima sentinari? utique orando, ieiunando, uigilando, ueram caritatem et ueram humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uod supplicante et qͦdãmͦ cũ caritate iubente sc̃õ patre
ur̃o. fraternitati ur̃ȩ qualẽcũq sermonẽ ꝓfero. facio
hoc non ex aliqua p̃sũptione: s ex uera et integra caritate
St licet tã ꝑfecti deo ꝓpitio sitis. ut monitione nr̃a minime
egeatis: tam̃ ĩꝑante caritate quȩ nescit timere. etiã qͦd opte¬
me uos ĩplere nouimꝰ. suggerere et ãmonere cũ uera humi¬
litate et ꝑfesta caritate p̃sumimꝰ. ñ tam̃ sine uerecundia
cũ nos nec idoneos nouerimꝰ c̃ẽ dncipło: et ad opꝰ sc̃m iude¬
amur excitare magistros. Et cũ simꝰ tepidi cogitamꝰ am¬
monere feruentes. Cũ simꝰ peccatores: argumꝰ uistos. Cũ si¬
mꝰ ĩꝑiti: doctos instruimꝰ. Cũ simꝰ ĩ pelago huiꝰ mũdeurnt¬
N fuctib fatigati: ad cos qͥad portũ iã felicit̃ ꝑueneĩ. pdicadioi
Nuctilꝰ etiã in portu tutifsimo laborare. et n geandi cauteloe ieu¬
aret pene submergi: cũ sũma humilitate et ingert⁊ rener¬

Expanded text:
uod supplente et quodam modo cum caritate iubente deo et uestra fraternitate qualemcumque sermonem profero, facio hoc noEt licet tam perfecti, Deo propitio, sitis, ut monitione nostra minime egeatis, tamen imperante charitate, quae nescit timere, etiam quod optime vos implere novimus, suggerere et admonere cum vera humilitate et perfecta charitate praesumimus, non tamen sine verecundia. Cum nos nec idoneos noverimus esse discipulos, ad opus sanctum videamur excitare magistros. Cum simus tepidi, cogimur admonere ferventes. Cum simus peccatores, arguimus justos. Cum simus imperiti, doctos instruimus. Cum simus in pelago hujus mundi nimiis fluctibus fatigati, ad eos qui ad portum jam feliciter ptibus pelagi etiam in portu tutissimo laborare et, nisi grandis cautela fuerit, paene submergi, cum summa humilitate et ingenti reue
Abbreviated transcription (Latin):
uertimini ad me: et ego cõuertar ad uos. Et iterũ. Cũ cõ¬
uer sus ingemueris: tunc saluus eris. Cõuertam᷑ gͦ ad melio¬
ia. dũ in nr̃a st̃ potestate remedia: et pũ ac inisericordẽ
dñm quẽ peccando irritauimꝰ. bonis oꝑib ad miscłiam
ꝓuocemꝰ: ut ipse scđ̾m suã cõsuetudinẽ. et aduersa repel¬
lere. et ꝓsꝑa nob̃ dignet᷑ ꝓ sua pietate condere. Iterũ atq¬

Expanded text:
iterum, Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris . Convertamur ergo ad meliora, dum in nostra sunt potestate remedia, et pium ac misericordem Dominum, quem peccando irritavimus, bonis operibus ad misericordiam provocemus: ut ipse secundum suam consuetudinem, et adversa repellere, et prospera nobis dignetur pro sua pietate concedere. 4. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
celata suꝑbia: et tunc in ueritate cognoscitur. qͥa alud ꝓfe¬
rebatur in ore. aliud abscondebatur in corde. Falsa humili¬
tas fingebatur in corpore: et suꝑbiȩ uirus tegebat᷑ in mente.
ec ꝙͦ oĩa tim̃tes potiꝰ quã de uob̾ smistrũ aliquid sentientes.
cũ om̃i humilitate et pat̾na sollicitudiue caritati ur̃ȩ sug¬
gessimꝰ. Et ideo ante oculos ur̃os tepidoꝵ negligentias ꝓfer¬
re uolumꝰ. ut de bonis quȩ in uob̾ mun̾e durino collata
sunt sp̃ualiter gaudentes. deoq gr̃as referentes. et ꝓ me ac
meis similib qui adhuc multis negligentiis p̾mimur. dei
sionẽ ur̃am uł peccatoꝵ indulgentia concedatur. P restan¬
te dño nr̃o iħu xp̃o. qui cũ patre et sp̃u sc̃o uiuit et reg

Expanded text:
celata superbia; et tunc in veritate cognoscitur quia aliud profecelata superbia; et tunc in veritate cognoscitur quia aliud proferebatur in ore, aliud abscondebatur in corde. Falsa humilitas fingebatur in corpore, et superbiae virus tegebatur in mente. Haec ergo omnia, timentes potius quam de vobis sinistrum aliquid sentientes, cum omni humilitate et paterna sollicitudine charitati vestrae suggessimus. Et ideo ante oculos vestros tepidorum negligentias proferre voluimus, ut de bonis quae in vobis munere divino collata sunt spiritualiter gaudentes, Deo gratias referatis; et pro me ac meis similibus, qui adhuc multis negligentiis premimur, jugsionem vestram vel peccatorum indulgentia concedatur, praestant
Abbreviated transcription (Latin):
Felices qͦ sunt ille animȩ quȩ ita cor suũi diuersis uirtutũ
aromatib xp̃o donante replere contendunt. ut ex illoꝵ¬
ore nũquã nisi caritas et humilitas. nũquã nͥ castitas ł man¬
suet do atq obedientia ꝓferat᷑: unde et sibi ęt̾na p̾mia. et
aliis p̃beant sc̃ȩ conuersationis exẽpla. Sic̃ econtrario infelice
st̃ et miserȩ. et õi lacͥmarũ fonte lugendȩ. quȩ ita malis
morib corrũpuntur. ut ex illarũ ore uł indigna cogitatiõe
ñ xp̃i medicam̃ta. s diaboli uenena ꝓcedant: quȩ cũ foris
religioso habitu qͣsi pellib ouiũ contegant᷑. uelut lupi ra.¬
paces intrinsecis ẽẽ noscunt᷑ : et serpentũ uł uꝑarũ more
tã du fictã humilitatẽ habiti corporis demonstrare uiden
t. quã dui nulla castigatione corripiunt᷑. A tubi uił leuis
ãmonitio affuerit. tunc falsa huinilitate remota. apparebit

Expanded text:
Felices ergo sunt illae animae quae ita cor suum diversis virtutum Felices ergo sunt illae animae quae ita cor suum diversis virtutum aromatibus, Christo donante, replere contendunt, ut ex ore illaore non nisi charitas et humilitas, numquam nisi castitas, vel mansuetudo, vel obedientia proferatur: unde et sibi aeterna praemia, et aliis praebeant sanctae conversationis exempla. Sicut econtrario infelices sunt, et miserae, et omni lacrymarum fonte lugendae, quae ita malis moribus corrumpuntur, ut ex illarum ore, vel indigna conversatione, non Christi medicamenta, sed diaboli venena procedant. Quae cum foris religioso habitu quasi pellibus ovium contegantur, velut lupi rapaces intrinsecus esse noscuntur, et serpentium vel viperarum more, tamdiu fictam humilitatem habitu corporis demtur, quandiu nulla castigatione corripiuntur. At ubi vel levis admonitio adfuerit, tunc, falsa humilitate remota, apparebit
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe sc̃ȩ: et que illis suniles ẽẽ uolunt facere ũ desistunt. Aliȩ
uͦ que ñ sp̃ualiter s carnalit̾ uiuunt: ñ humilitati s suꝑ¬
biȩ uifelicia colla subinittunt. nec uelut apes mella spualia
colligunt. s quasi uespę crudelia uenena diffundunt. qñ se¬
niorib mobedientes ex istunt: q̃n flãmis iracundię succen¬
duntur. qn odũi in corde recondunt. qñ murmurationib
suis et se et alias uento suꝑbiç de portu obedientis excussas.
et de tranqͥllitate patientie ꝑturbatas faciunt naufragare.
Et quȩ in pͥmordiis cõuersationis suę relictis scłi fluctib.
ad qͥetẽ monasterii cõfuger̃t: ñc nimio furore superbiȩ in
ipso portu ꝓcellis iracundiȩ nauftagare ꝓbantur. Istis tal
humilis cõiugalitas quã suꝑba uirginitas. et plus laudabi¬
les ft̃ qͥ se in medio pelago deo auxiliante custodiunt: quã
illi qͥ in portu nimia negligentia uł securitate merguntur

Expanded text:
nt, facere non desistunt. Aliae vero quae non spiritualiter, sed carnaliter vivunt, non humilitati, sed superbiae infelicia colla submittunt; nec velut apes mella spiritualia colligunt, sed quasi vespae crudelia venena diffundunt. Quando senioribus inobedientes existunt, quando flammis iracundiae succenduntur, quando odium in corde recondunt, quando murmurationibus suis et se et alias vento superbiae de portu obedientiae excussas, et de tranquillitate patientiae perturbatas, faciunt naufragare. Et quae in primordiis conversationis suae, relictis saeculi fluctibus, ad quietem monasterii confugerunt, nunc nimio furore superbiae, in ipso portu, procellis iracundiae naufragare probantur. Istis talihumilis conjugalitas quam superba virginitas. Et plus laudabiles sunt qui se in medio pelago, Deo auxiliante, custodiunt, quam illi qui in portu nimia negligentia vel securitate merguntur.