comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum tñ fiat auctoritate suꝑio¬
ris.⁊ nlłm tẽporale inueniat.¬
te altera habundaret multum
in redditib temꝑalib. altera
parum. qr tũc minus habundãs
posset refundere alteri certam
exͣ. ad qͦnes. Dicitur aũ symoni¬
A asymone mago. pͥmo in no¬
uo testam̃to huiuis sceleris anc¬
tore. qr uoluit emere grãm spe
uet̃e testam̃to. uoluit uendere
gram sanctatis naamã sẏro.
Utĩ ꝓprie uenditor sp̃ualium
symoniatꝰ a symone. Usum̃:

Expanded text:
dum tamen fiat auctoritate superioris et nullum temporale intte altera abundaret multum in redditibus temporalibus, alia parum, quia tunc minus abundans posset refundere alteri certam nem. Dicitur autem simonia a Simone mago, primo in novo testamento huius sceleris auctore, qui voluit emere gratiam spveteri testamento voluit vendere gratiam sanitatis Naaman Syro. Unde proprie venditor spiritualium simoniacus, a Simone; usu
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓcessionib qͣs faciunt ꝯuenitua¬
les ecͣce ⁊ alie in exequiis defunctoꝵ.
data uł ꝓmissa sibi certa petunie
ꝙͣtitate. Ał. non facturi. Ad hoc dico.
saluo meliori uldicio si ñ fecerunt
suꝑ hoc statutum: idem ꝙ supͣ. in¬
qd̾ qͥcumq reliquerit ꝯuentui .x.
habeat ꝓcessionẽ nisi tenebantur.
ał. ad hoc. si est symonia. dum tñ
intenderĩt hoc hr̃e ratione laboris
uł equipollentia. qd̾ nulli fiat ꝓ¬
cessio. nͥ reliquerit ꝯuentui .x. non
ualet statutsi. qr remouet offm̃
Qͥd de ꝯfc̃nitatib. q̃ ita ꝯstitute sũt
ꝙ nlłs recipiatur nisi ꝓmittat uł
dis captiuis. uł siłib. Non est symo¬
nia. nec sunt reprobãde. ĩ mo gan

Expanded text:
de processionibus quas faciunt conventuales ecclesie et alie in exequiis defunctorum, data vel promissa sibi certa pecunie quantitate, alias non facturi. Ad hoc dico, salvo meliori iudicio, si non fecerint super hoc statutum, idem quod quicumque reliquerit conventui X habeat processionem, nec tenebantur alias ad hoc, non est simonia, dum tamen intenderint hoc habere ratione laboris vel equipollentia, quod nulli fiat processio, nisi reliquerit X non valet statutum, quia removet officium ernitatibus, que ita constitute sunt, quod nullus recipiatur, nisi promittat vel dis captivis vel similibus, non est simonia nec sunt reprobande. Immo Gangr
Abbreviated transcription (Latin):
lib aliqͥd᷑ dare. pita. calice orna¬
mentis ⁊ similib. dicũt quidam
qd̾ non est symonia. nisi inueni¬
atur ꝓhibitum. ut in eccͣa. cy
mtt̾io. ⁊ crismate. uł oleo bñdic

Expanded text:
libus aliquid dare, puta calice, ornamentis et similibus, dicunt quidam quod non est simonia, nisi inveniatur prohibitum, ut in ecclesia, in cemeterio et chrismate vel oleo benedic
Abbreviated transcription (Latin):
telligas de ꝯdͦnałr coacto. Nam abso
intelligit totũ de ordinatis ab here¬
ticis. Qͥdam tñ dñt. qr si ñ possũ
ꝓbare per testes eum symoniacũ.
debeo recipere ordines ab eo si mͥ p̃¬
cipit. licet sciam eum sẏmoniaẽ.
s ñ possũ exeqͥ sine dispensatione
q̃ in secreto erit petenda. ne ep̃c in

Expanded text:
telligas de conditionaliter coacto. Nam absolintelligit totum de ordinatis ab hereticis. Quidam tamen dicunt, quod si non possum probare per testes eum simoniacum, debeo recipere ordines ab eo, si mihi precipit, licet sciam eum simoniacum; sed non possum exequi sine dispensatione, que in
Abbreviated transcription (Latin):
exacta uł exorta ꝑsoluũt᷑ symonta¬
ci ⁊ qui receperẽt. ⁊ qͥ dederint cum
gieri ⁊ symorie ꝯdãpnant᷑. nullaꝯ
tus. seu aliꝰ ꝓ eis. ñ exactus s gratis
offerat. dñt quidã ꝙ si sit ex pactio¬
ne p̃cedente: est symonia. Altt̃ nõ.

Expanded text:
exacta vel extorta persolvuntur, simoniaci et qui receperint et qui dederint cum Giezi et Simone condemnantur, nulla tus seu alius pro eis non exactus, sed gratis offerat, dicunt quidam quod si fit ex pactione precedente est simonia, alias non.
Abbreviated transcription (Latin):
tittõ facienda ei s ec̃ce ut supͣ. Si
nast̾io ad aliud: debet restitii pe¬
cunia simpłr. ⁊ possessiones saltẽ
qͦ ad usũfructũ: illi mõast̾io qd̾ in¬
greditur. ut sicut ħt onus. hãt ⁊

Expanded text:
o facienda, sed ecclesie ut supra. Si nasterio ad aliud, debet restitui pecunia simpliciter et possessiones, saltem quoad usumfructum, illi monasterio quod ingreditur, ut, sicut habet onus, habeat et
Abbreviated transcription (Latin):
dantis ⁊ recipientis qualitas.
uidel an a paupere diuiti uł
e ꝯͦ. siue a diuite locupleti. Mu¬
neris qͣntitas. si magni uł mi¬
noris precii sit res dãta. Et do¬
nationis tempꝰ. an .s. instanti

Expanded text:
dantis et recipientis qualitas, videlicet an a paupere diviti vel econverso, sive a divite locupleti. Muneris quantitas, si magni vel minoris pretii res data existat. Et donationis tempus, an scilicet instante
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ordinatio. alia ex parte
ordinatoris tm̃. Alia ex ꝑte ordi¬
nandi tm̃. Alia ex parte utriq.
Alia: ex neutrusq parte. qd̾ est
cum utroq ignorante amicus

Expanded text:
dicitur ordinatio, alia ex parte ordinatoris, alia ex parte ordinandi tantum, alia ex parte utriusque, alia ex neutrius parte, scilicet cum utroque ignorante, amicus
Abbreviated transcription (Latin):
ca idem. Q̾ͥd si uxor sñ cꝰ licẽtia
uir intrauerat religiotiẽ. ułt
intrare religionẽ. ⁊ maritus cõf¬
qr aut est iam eiectꝰ de monast̾io.
⁊ reꝯciliatus uxori aut ñ. In pͦ
casũ. ñ pot̃ intrare uxor religionẽ¬

Expanded text:
 Quid si uxor sine cuius licentia vir intraverat religionem, vult intrare religionem et maritus contncentio quia aut est iam eiectus de monasterio et reconciliatur uxori, aut non. In primo casu non potest intrare uxor religionem
Abbreviated transcription (Latin):
uxor. q̃ extraxerat eum de mo¬
nast̾io. Nñquid tenetur redire
ad monast̾iũ. uł nũquid pot̾it
ducere aliam uxorem. Uł nũ¬
quid saltem tenebit mͣ. si dux̃it.¬
Item. Numquid ab illa scd̃a po¬
terit exigere debitum : Ad pͥmũ
dico qd̾ cessante impedimento.
monendus est diligenter redire
ad monasteriũ. ⁊ peccat si nõ

Expanded text:
uxor, que extraxerat eum de monasterio, nunquid tenetur redire ad monasterium? Vel nunquid poterit ducere aliam uxorem? Vel nunquid saltem tenebit matrimoniItem nunquid ab illa secunda poterit exigere debitum? Ad primum dico, quod cessante impedimento monendus est diligenter redire ad monasterium et peccat si non
Abbreviated transcription (Latin):
mariti. Qͥntus est si fu̾it in op¬
intelligo de ui absolutea. slam si
metu uł p̾cepto parent̃oꝵ. instan¬
cia cõsangͥneoꝵ. ut alia consimi¬
li cã formcaretur cũ alioruo etiã
contͣhendo cum illo de fcõ non ex¬
Sextus est q̃ti reconciliauit eam
sibi post adult̾ium cõmissũ. uel
eam publice adult̾antẽ recinet
in consorcio maritali .xxxii.q.i.¬

Expanded text:
si fuerit vi opintelligo de vi absoluta; nam si metu vel precepto parentum instantia consanguineorum vel alia consimili causa fornicaretur cum aliquo, etiam contrahendo cum illo de facto, non exSextus est quando reconciliavit eam sibi post adulterium commissum, vel eam publice adulterantem retinet in consortio maritali. Septi
Abbreviated transcription (Latin):
Effcũs huiꝰ accusatõnis est ꝙ si
maritꝰ ꝓbat qd̾ intendit. uel
mler hoc confiteatur. nͥ mulier
replicet contra eum aliq̃ de pre¬
dictis uii. casib. absoluitur ab
eiꝰ cohabitatõne. ⁊ a seruitute
qͣ sibi tenebat᷑. ⁊ habitũ religi

Expanded text:
usmodi accusationis est, quod si maritus probat quod intendit vel mulier hoc confiteatur, nisi mulier replicet contra eum aliquem de predictis septem casibus, absolvitur ab eius cohabitatione et a servitute qua sibi tenebatur et ha
Abbreviated transcription (Latin):
dicerit ea q̃ obicit. ⁊ ꝙ ad hoc ex malicia
noti ꝓcedit. qr tũc ⁊̃ si didicisset ab itt
qͥ denũciatõis tp̃r siluerũt claudi nõ d
tõe pꝰi. culpa de silentio tali ꝯͣcta illos
excluderet iste tñ amoũi neqͥret cũ cł¬

Expanded text:
dicerit ea quae objicit, et ad hoc ex malitia non procedat; quia tunc, etiamsi didicisset ab illis qui denuntiationis tempore siluerunt, claudi non deberet odi culpa de silentio tali contracta illos excluderet, iste tamen amoveri nequiret cum cu
Abbreviated transcription (Latin):
Septimꝰ est lic raro occurrat ꝙ
si aliquis infidelis comugem fi¬
delem dimittat dato sibi libello re¬
pudii. ⁊ illa mibat alii sm ritũ
suũ. si ille comu̾tat᷑ ad fidem ⁊
ip̃e tene᷑ eam reciꝑe. nõ obstãte

Expanded text:
Septimus est, licet raro occurrat, quod si aliquis fidelis coniugem infidelem dimittat dato sibi libello repudii et illa nubat alii secundum ritum suum; si ipsa convertatur ad fidem, ipse tenetur eam recipere, non
Abbreviated transcription (Latin):
recõciliare eam post sniam¬
⁊ illa ñ ult̾. stumquid ẽ cogẽda.
aut peccat si ñ rodit. Uid̾et᷑
inͥ ꝙ siiir innocens est qr ñ
peccauit adubt̾ando: potest
pet̾e illam etiã inuitam sibi
est: in dãpnũ meũ retorq̃ri

Expanded text:
iliare sibi post sententiam, illa non vult: numquid est cogenda et peccat si non redeat? Videtur mihi quod si vir innocens est, quia non peccavit adulterando, potest petere illam, etiam invitam, sibiest, in damnum meum retorqueri
Abbreviated transcription (Latin):
uł interdcã cõiugia mire p̾sũp¬
serit. in gradu ꝓhibito ⁊̃ ignorã¬
ter: soboles de tali cõuincrõe sus¬
cepta. ꝓrsus illegitima ẽ cẽsan¬
da. de parentũ ignorãcia ulłm
habitura subsidium. cũ illi tałr
cõtrahendo ñ exꝑtes sciẽ uł sal
est censanda si ambo ꝑentes im¬
pedim̃tum scientes legitim̃ pͥt¬

Expanded text:
uel interdicta coniugia inire presumpserit in gradu prohibito etiam ignoranter. soboles de talj coniunctione suscepta prorsus illegitima censeatur. de parentum ignorantia nullum habitura subsidium. cum illj taliter contrahendo non expertes scientie uel salt censeatur si ambo parentes impedimentum scientes legitimum p
Abbreviated transcription (Latin):
accusare uxorem de adult̾io co¬
ram iudice scłari ad perã le¬
galem debet inscrib̾e .i. libellũ
accusatõnis fac̾e ⁊ adpenã tali¬
ad thori seꝑatõnem. tenet᷑ ei
dare libellum ⁊ accusatõnis. s
ñ d se obligare ad penã talio¬
siue ñ. hrẽt qd̾ uellet .i. pͥua

Expanded text:
accusare uxorem de adulterio coram iudice seculari ad penam legalem debet inscribere, id est libellum accusationis facere, et ad penam taliad thori separationem, tenetur ei dare libellum accusationis, sed non debet se obligare ad penam taliosive non
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ista fit ꝓpt̾ adult̾ii crim̃.
⁊ fit cũ inscriptõne. It̃ lictã
scd̃m canones qmͣ scd̾m leges qͥli¬
agitur legalem uł canoĩcam ĩ¬
fligendam. Ad illam tñ attusa¬
ult̾ium cõmissimi cum agit᷑
ad thori separatõem ulls adniit¬

Expanded text:
 ista sit propter adulterii crimen et fit inscriptione. Item licet tam secundum canones, quam secundum leges, quiliagitur legalem vel canonicam infligendam, ad illam tamen accusaulterium commissum, cum agitur ad thori separationem, null
Abbreviated transcription (Latin):
est cum ip̃a credebat uirũ defun¬
ctum. ⁊ nupsit alii. qr maritꝰ re¬
diens tene᷑ cam reciꝑe. non obstã¬
te tali adult̾io. nisi stet̾it scienter
¶Ertus si cognita fuit latent̾ ab
aliquo. quem credebat ẽẽ ꝓpͥum ui

Expanded text:
est cum ipsa credebat virum defunctum et nupsit alii, quia maritus rediens tenetur eam recipere, non obstante tali adulterio, nisi steterit scienter artus si cognita fuerit latenter ab aliquo, quem credebat esse propri
Abbreviated transcription (Latin):
natio. d̾o uł ecc̃e fcã cã mortis. q̃ hodie
ad exemplũ ⁊ instar legatoꝵ redacta
est. ut id̾ uiris sit in utͦq. Instit᷑. de¬
⁊ usualis. ꝙͣ faciũt fideles ad altare.
uł manũ sac̾dotis. Sũt dande sae̾doti
prochiali tm̃ cR ꝓ peccatis offeruntur:

Expanded text:
natio, deo vel ecclesie facta causa mortis, que hodie ad exemplum et instar legatorum redacta est, ut idem iuris sit in utroque. Tertia e usualis, quam faciunt fideles ad altare vel ad manum sacerdotis. Sunt autem dande sacerdoti parochiali tantum quia pro peccatis offeruntur
Abbreviated transcription (Latin):
h sentio. intłłigunt illud .c. Om̃is.
de auis oblationib de quib supͣdic¬
tũ est. In hoc tñ ꝯcordant. ꝙ si eẽt
pauꝑ sacerdos nͥ haberet uñ sinsten¬
taretur. posset eis subtrahere diui¬
na officia. qr nemo cogitur ut ait

Expanded text:
 sentio, intelligunt illud cap capituationibus de quibus supra dictum est. In hoc tamen concordant, quod si esset pauper sacerdos, nec haberet unde sustentaretur, posset eis subtrahere divina officia, quia nemo cogitur, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
gitur statin uisiones ⁊ sompina
ꝓferuntur. deinde laudat ieita
cõmendat uigilias suꝑ omnia ora¬
tiones eraltat de patiencia. de hu¬
militate aut de aliis uirtutib
pleuissime. sed uantisime disput
at ut tu si audieris dicas quod
ex habundancia cordis os loquit᷑
⁊ quia bonus homo de bono thes¬

Expanded text:
gitur, statim visiones et somnia proferuntur. Denique laudat jejunia, commendat vigilias, super omnia orationes exaltat; de patientia, de humilitate, et de singulis virtutibus plenissime, sed vanissime disputat: ut tu scilicet, si audieris, dicas, quod ex abundantia cordis os loquitur, et quia bonus homo de bono thes
Abbreviated transcription (Latin):
uteri. sui ⁊si ip̃a. oblita fuerit
ego tamen non obliuiscar tui.
autem fornitata es cum ama¬
toribus multis. Reuertere ad tã
me ⁊ego suscipiam te. Dilerit

Expanded text:
vteri sui? & si illa oblita fuerit, ego tamen non obliuiscar tui. autem fornicata es cum amatoribus multis, revertere ad me, et ego suscipiam te, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ĩ minorib. dũ tñ sufficient̃ bñfi¬
ciatis. nͥ gratis ꝓ miserabilib ꝑsonsᷤ.¬
stricttus est in claustralib obser¬
uand̃. Officiũ aũ cirrurgie q̃ ad¬
ustionẽ uł abscisionẽ ĩdicat. est
sine omni exceptione talib inter

Expanded text:
icienter beneficiati, nisi gratis ac miserabilibus personis vd longe strictius est in claustralibus observandum. Officium autem chirurgie, que adustionem vel abscissionem inducat, est sine omni exceptione talibus inter
Abbreviated transcription (Latin):
teraꝵ. Qd si plures int̾se rixati sũt. uł
in ꝯfuctu fuerũt. ⁊ aliqͥs est ibi int̾fec¬
licet ñ ꝑcusserunt. Ite. ⁊ illi qͥ nec
occiderunt. nec uolũtatẽ ocridendi
habuerunt. s uenerũt ut p̾starent
nes. a pena. qui cũ possent hoĩem nõ
liberauerunt a morte. xxiii.q. ułt.¬

Expanded text:
ed quid si plures inter se rixati sunt vel in conflictu fuerunt et aliquis est ibi interfeclicet non percusserunt. Item et illi qui non occiderunt, nec voluntatem occidendi habuerunt, sed venerunt ut prestarent nes a pena, qui cum possent, hominem non liberaverunt a morte et hoc int
Abbreviated transcription (Latin):
ciã. ⁊ zelum fidei: certũ ẽ ꝙ m̃ent᷑. ĩ mo
peccarẽt alias: ⁊ possent cogi pͥncipes
cias ab hẽtica pͣuitate. necñ ⁊ mrẽm
suã eccͣam defendendã. cũ ꝓpt̃ hoc ip̃m
ꝯtulerit eis clñs: pͥncipatus ⁊ regna

Expanded text:
tiam et zelum fidei, certum est quod merentur, immo peccarent aliter. Et possent cogi principescias ab heretica pravitate, necnon et ad matrem suam ecclesiam defendendam, cum propter hoc ipsum contulerit eis dominus princ
Abbreviated transcription (Latin):
stico. qͥ ob defensionẽ rerũ ecͣcasticaꝵ
uł fidei inuocat ⁊ hortatur ꝯͣ molen¬
tos brachiũ scłare. ⁊ ⁊̃ potest eos seqͥ
hortando eos. nõ ut occidant uł ułne¬
rẽt ipõs iuolentos. heticos. uł paganos
s ut ecc̃am. fidem.⁊ patriã liberent
ac defendant. ⁊ t̾ram ab infidelib occu¬
patam redigant ad cultũ fidei xp̃iane.
⁊ suꝑ ħ facii occͣa. cotidie remissiones
magnas. ⁊ licet ibi hĩc tñ aliqͥ occidã¬
tur. uõ ẽ hoc p̃lato siue ecͣce ĩputand̾.
ĩmo peccaret. si nõ opponeret se ꝯͣ tales:
posset eñi clici sibi. Mercennariꝰ. ⁊ qui

Expanded text:
stico, qui ob defensionem rerum ecclesiasticarum vel fidei, invocat et hortatur contra violentos brachium seculare et etiam potest eos sequi, hortando eos, non ut occidant vel vulnerent ipsos violentos hereticos vel paganos, sed ut ecclesiam, fidem et patriam liberent ac defendant et terram ab infidelibus occupatam reducant ad cultum fidei christiane et super hoc facit ecclesia quotidie remissiones magnas. Et licet ibi hinc inde aliqui occidantur, non est hoc prelato sive ecclesie imputandum; immo peccaret nisi opponeret se contra tales. Posset enim dici sibi mercenarius et qui
Abbreviated transcription (Latin):
intlłigas in bello miusto. Nam tales
in bello iusto ñ reprobo. nͥ sit ibi cor¬
rupta iitentio. uł talis ꝑsona cum
arinis. cui ñ liceat arma deferre. tt
Qnͣtũ ad irregularitatẽ aũ: om̃e di¬
co indistincte repellendos. qui fuet̾c
ex ꝑte imurtantiũ. ⁊ ⁊̃ eos qui fue¬
runt ex ꝑte illori. quib fiebat in¬
iuria. si cłici erant. ⁊ ibi mouerũt

Expanded text:
intelligas in bello iniusto. Nam tales in bello iusto non reprobo, nisi sit ibi corrupta intentio vel talis persona cum armis, cui non liceat arma deferre, ut antum ad irregularitatem autem, omnes dico indistincte repellendos, qui fuerunt ex parte iniuriantium et etiam eos qui fuerunt ex parte illorum quibus fiebat iniuria, si clerici erant et ibi moverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑu̾si sp̃c hoĩes pͣua int̾ nos aliqua
⁊ sc̃ẽ fidei adu̾sa seminasse. ita ut die
sabb̃i aliqͥd operari ꝓhibeant. Qͦsqͥd
aliud nͥ antix̃pi p̾dicatores cdixerĩ.
qui ueniens diem sabb̃i. atq dñicũ
ab oi faciet opere custodiri: Q eñi
legis reuocet. ⁊ sibi iudeoꝵ ꝑfidiam

Expanded text:
us homines, prava inter vos aliqua, et sanctae fidei adversa seminasse, ita ut die sabbati aliquid operari prohiberent. Quos quid aliud nisi Antichristi praedicatores dixerim? Qui veniens, diem sabbatum atque Dominicum, ab omni faciet opere custodiri. Quia enLegis revocet, et sibi Judaeorum perfidiam
Abbreviated transcription (Latin):
b̾. Imꝑfecti cordis ⁊ infirme pror¬
sus uolitatis indicium est sta¬
tuta semoꝵ studiosiꝰ discutere he¬
rere ad singula que ĩuiginitur
erigere de quocuniq ratõem et
male suspicari de ouini precepto

Expanded text:
 imperfecti cordis, et infirmae prorsus voluntatis indicium est, statuta seniorum studiosius discutere, haerere ad singula quae injunguntur, exigere de quibusque rationem, et male suspicari de omni praecepto,
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ex pectato. pͥma enim seruitu¬
tis causa peccatum est. ut homo ho¬
mini conditõnis uiaculo subderetur
quod non fit uisi dec iudicante apud
quem non est iniquitas. sed omms¬

Expanded text:
pit ex peccato; prima enim servitutis causa peccatum est, ut nomo homini conditionis vinculo subderetur, quod non fuit nisi Deo judicante, apud quem non est iniquitas, et
Abbreviated transcription (Latin):
fundamentum custosq uͥtutuni
sectamini illam que sola potest
saluare animas uestras. quid eĩ
magis indignum quid de testan¬
dum amplius. quid grauis pu¬
niendum. quam ut iudens deum
celi ꝑuulum factum. ultra appo
uat magnificare se homo cuper

Expanded text:
fundamentum est custosque virtutum: sectamini illam, quae sola potest salvare animas vestras. Quid enim magis indignum, quid detestandum amplius, quid gravius puniendum, quam ut, videns Deum coeli parvulum factum, ultra apponat homo magnificare se super
Abbreviated transcription (Latin):
est. std̾s seruilis in quo qͣtuuis deo
credatur non tamen in deum ⁊¬
si bomim fiat non tamien bene.¬
⁊ dicit.Iemo enim inuitus
dominus ait. Si dominus sum
ubi est timor meus. Si pater u̾
amor meus. et ełt seruus qui ti¬
met penam. sed non diligit iu¬

Expanded text:
et servilis, in quo quamvis Deo credatur, non tamen in Deum: etsi bonum fiat, tamen non bene. Nemo enim invitus Dominus ait: Si Dominus sum, ubi est timor meus? Si pater, ubi est amor meus? Et est servus qui timet poenam, sed non diligit ju
Abbreviated transcription (Latin):
ra est alieua mala equaminiter
ꝑpeti. Contͣ eum quoq qui mala ir¬
rogat. nullo dolore morderi. Nam
qui ꝓrimoꝵ mala portat. set ta¬
men tacitis dolet et tempus dig¬
ne retͥbitõimꝰ expectat patienciã
non exhibet. set ostendit. caritas¬

Expanded text:
ra est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam qui sic mala proximi portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersitas. o abusio filioꝵ adam q
cum ascendere difficillimum sit. de¬
scendere facillimum. ip̃i leuiter as¬
cendunt difficiliter descendunt.
ꝑati ad honores ⁊ celatudines gra¬
duum ecclesiasticoꝵ ip̃is angelicis
humeris formidandos. Suꝑbus sẽꝑ¬

Expanded text:
perversitas! o abusio filiorum Adam! quia cum ascendere difficillimum sit, descendere autem facillimum; ipsi et leviter ascendunt, et difficilius descendunt, parati ad honores et celsitudines graduum ecclesiasticorum, ipsis etiam angelicis humeris formidandos. Ad se
Abbreviated transcription (Latin):
que nos deo cõmendat et seruat
ipsa est que iram temꝑat. que
linguam frenat. que mentem
gubernat. pacem custodit. disci¬
plinam regit. libidinis imperũ
stringit. furotis uiolentiam cõ¬
primit. Intendium sumltatis
extinguit. cohercet potentiam
perum. facit humiles in ꝓsperis.
et in aduersis fortes. Cont᷑ miu¬
rias et contumelias mittes. tẽp
rat. passiones et martyria consum¬

Expanded text:
quae nos Deo et commendat et seruat: ipsa est quae iram temperat, quae linguam frenat, quae mentem gubernat, pacem custodit, disciplinam regit, libidinis impetum frangit, tumoris uiolentiam conprimit, incendium simultatis extinguit, coercet potentiam peru in aduersis fortes, contra iniurias et contumelias mites. docet rat, passiones et martyria consum
Abbreviated transcription (Latin):
cientia tres gradus habet. primo
debemus esse paccati. scd̾o pacientes.
tercio pacifici. paccati dico a prece¬
denti murmuratõne. pacientes ut
sustineamus sine turbatõne pacifi¬
ti facientes pacem hiis qui sunt

Expanded text:
ec tres gradus habet. Primo enim debemus esse pacati, secundo patientes, tertio pacificati. Pacati a praecedenti murmuratione; patientes, ut sustineamus sine turbatione; pacifici, facientes pacem his qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
decorius que mundum de ĩmũdo
conceptum semine de hofte dome¬
stitu angelum deniq de homine
se homo pudicus et augelus. s fo¬
licirate non uirtute. set si illiuis
castitas felicior. huins tamen fortior
esse cognoscitur. Inimam similiter¬

Expanded text:
decorius, quae mundum de immundo conceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de homine se homo pudicus et angelus, sed felicitate, 465 non virtute. Sed, etsi illius castitas felicior, hujus tamen fortior esse cognoscitur. Sola e
Abbreviated transcription (Latin):
natus. aut empticiꝰ. Si u̾naculꝰ:
si sit uł fieti uelit xp̃ianus eripi¬
tur statim in libertatem. nlło p̃¬
te liber effictt᷑. nullo p̃cio dato.
Siłr. serui h̾eticoꝵ impune posst̃.
⁊ dños uelinquere. ⁊ ad eccͣam ꝯ¬
cheos. Si autẽ sit emptꝰ dũ erat
paganus : aut cã seruicii. aut¬
xp̃ianꝰ fieri. liber efficiͦ. sine p̃cio¬
su. si infra tres menses ñ exposue¬
runt eũ uenalẽ. postea si fieri
tp̃c. liberatur reddito p̃cio. xii.
nisi dñs eum nolentẽ. cũ dic̾et se
terius secte signaculũ imprim̃et.

Expanded text:
natus, aut emptitius. Sed vernaculus, si sit vel fieri velit christianus, eripitur statim in libertatem nullo prte liber efficitur nullo pretio dato,m servi hereticorum impune possunt et dominos relinquere et ad eccugere. Si autem sit emptus dum erat paganus, aut causa servitii autchristianus fieri, liber efficitur sine pretiosu, si intra tres menses non exposuerit eum venalem, postea, si fieri tempus, liberatur reddito pretio XII nisi dominus eum nolentem, cum diceret set vel alterius secte signaculum imprimeret:
Abbreviated transcription (Latin):
die idairant. Uñ eadem cã phi¬
bitionis. ⁊ id̾ ꝑiculũ itrobiq facit¬
casus. in quo licite possumꝰ uti ci¬
bis qui nobis a paganis apponũt᷑
ħ tñ cũ modestia ⁊ grartu actione.
seruata ⁊̃ tꝑ̃m qualitate. Uidelicet.

Expanded text:
. Unde eadem causa prohibitionis et idem periculum utrobiqcasus, in quo licite possumus uti cibis, qui nobis a paganis apponuntur. Hoc tamen cum modestia et gratiarum actione, servata temporum qualitate, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
Statuit insuꝑ eccͣa. illos uideos
publicis oedib deputandos. qui
de infidelib baptiratos subuer¬
tere attẽptauerĩt. ⁊ siłes penas
int̾dũ etiã peciniarias ꝓut qͣli¬
tas delicti exposcit sepe statuit
ectͣa ꝯͣ tales. illa tñ moderatione
adhibita in flagelł. ꝙ statutũ eiꝰ
in uidc̃am sanguinis tͣnsire mi¬
nime uidebat᷑. Tał eñĩ pena in¬
cdistincte relinꝙ̃da est brachio

Expanded text:
Statuit ecclesia illos Iudeos publicis cedibus deputandos, qui de infidelibus baptizatos subvertere attentaverunt. Et similes penas, interdum et pecuniarias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit ecclesia contra tales, illa tamen moderatione adhibita in flagellis, quod statutum eius in vindictam sanguinis transire minime videatur. Talis enim pena indistincte relinquenda est brachio
Abbreviated transcription (Latin):
latũ. Tunc enim sicutait. Aug̃. Satiꝰ
est mori fame. qͣm uesci ydoloti¬
telligint quidã. si uesceretur ad
uen̾ationẽ ydoli. Ał. in sũma ne¬
cessitate famis. posset quis ⁊ ydo¬

Expanded text:
satius est mori fame, quam vesci idolothelligunt quidam, si vesceretur ad venerationem idoli. Aliter, in summa necessitate famis, posset quis etiam ido
Abbreviated transcription (Latin):
legem moysiacã ad litt̾am tenẽt.
se tͥcuncidendo. ⁊ alta legalia fact¬
endo. dicti uidei a noie dignioris
trib .s. a tribu ude patriarche:
q̃ int̾ trib alias bellicosior. pͥmã
aciem in bellis. ⁊ regis pͥuilegiũ
obtinebat .s. ut de ea sola tribu
crearetur rex. sicut ex tribu leui
sacerdotes: prius enĩ dicebantur
hebrei. ab heber. cuiꝰ familia cul¬
tum tenuit unius d̾i. cet̾is ydola¬
qui ñ se ab agar sincilla abrahe
de qͣ eoꝵ fuit origo. agarenos uo¬
cari uolunt. s potꝰ a sara eiꝰ uxore
⁊ lebera se sarracenos appłłaciert.
Sunt tñ int̾ sarracenos quidã qui
receperunt .U. libros moysi. sed ꝓ¬

Expanded text:
legem mosaicam ad literam tenent, se circuncidendo et alia legalia faciendo. Dicti Iudei a nomine dignioris tribus, scilicet a tribu Iude patriarche, que inter tribus alias bellicosior primum primam aciem in bellis et regis privilegium obtinebat, scilicet ut de ea sola tribu crearetur rex, sicut ex tribu Levi sacerdotes. Prius autem dicebantur Hebrei ab Heber, cuius familia cultum tenuit unius dei, ceteris idolaqui non se ab Agar ancilla Abrahe, de qua eorum fuit origo, agarenos vocari volunt, sed potius a Sara eius uxore et libera, se sarracenos appellaverunt. Sunt tamen inter sarracenos quidam qui receperunt V libros Moysi, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
occupant aliꝙͣ ꝑrochiã. emendo
peclia. ⁊ domos: q̃ a parrochia¬
nis solebant in hĩtari. Nũquid
pot̾it ecta. petere a uideis qͥcqͥd
soluere ꝯsuenerant xp̃cam. R

Expanded text:
occupant aliquam parochiam, emendo predia et domos, que a parochianis solebant inhabitari; nunquid poterit ecclesia petere a Iudeis quicquid solvere consueverant chr
Abbreviated transcription (Latin):
gͣgͣ. In grauib peccatis quis põttus.
dum sius p̃mitur: altena ñ can¬
it. Idẽ. Cum is qui displicet ad int̾¬
cedend̃ mittit᷑: irati. aĩmus ad dete¬
riora ꝓuocatut. Qͥ sebi ꝯscius est.
his anditis. det ip̃e solutionẽse urra¬

Expanded text:
us, dum suis premitur, aliena non diluit. Idem: Cum is cui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui sibi conscius est, his auditis det ipse solutionem.
Abbreviated transcription (Latin):
exigunt᷑ ad hoc ut taliũ uotoꝵ¬
Causa.⁊ suꝑtoris auctoritas. cã.
ut si uouens sit senex. debilis. ul
infirmus. uł si ex ip̃ine absentia
Guerta uł turbatio timeretur in
ꝯmutatio melior uideatur.⁊ ma¬
gu accepta deo. ꝙͣ ꝑegrinatio. uł¬

Expanded text:
exiguntur, ut talium votocausa et superioris auctoritas. Causa, ut si vovens sit senex, debilis vel infirmus vel si ex ipsius absentia, guerra vel turbatio timeretur in commutatio melior videatur et magis accepta deo quam peregrinatio
Abbreviated transcription (Latin):
S nũquid tenentur ad restitictio¬
nem illoꝵ fructuũ qͦs uoluptuto¬
se ꝯsumunt. ñ facientes seruiciũ
uł facientes. s non debito mͦ. cũ
sint in poc̃o mortali : uidr qd̾ sic.
qr ita oblata fuerunt eccłiis ob
cãm. iudelicet ut oratetur ꝑ offe¬
rentib. ⁊ ĩdepauperes alerentur. Qͥ
gͦ recipit ⁊ hoc si facit: infidelis est. ⁊
tum. qr subtrahit amico qd̃ obtulit.
ñ enĩ obtialit isti. S illi qui deberet
fac̾e seriictũ. Cõmtttit. ⁊̃ sacrilegi¬
uni. qr fraudat totam eccͣam ceri

Expanded text:
ad restitutionem illorum fructuum quos voluptuose consumunt, non facientes servitium vel facientes, sed non debito modo, cum sint in peccato mortali? Videtur quod sic, quia ista oblata fuerunt ecclesiis ob causam, videlicet ut oraretur pro offerentibus et inde pauperes alerentur. Qui ergo recipit et hoc non facit, infidelis est et tum, quia subtrahit amico fideli qui obtulit. Non enim obtulit isti, sed illi qui deberet facere servitium. Committit etiam sacrilegium, quia fraudat totam ecclesiam, cui
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nõ int̾sunt diuinis officiis noc re¬
sident nec deseruumt in exͣa. sunt
instatu saluandoꝵ: Ad hoc licet ali¬
qui scandalirentur. uolentes sibi
applandere in peocatis. ⁊ dicentes
oĩa iura q̃ suꝑ hoc etnanauerunt.
de ꝯsilio intlłigenda: dico qd̾ non
Cum enĩ ꝓ tali apostasia pena gͣ¬

Expanded text:
 non intersunt divinis officiis nec resident nec deserviunt ecclesie, sunt in statu salvandorum? Ad hoc, licet multi scandalizentur, volentes sibi applaudere in peccatis et dicentes omnia iura que propter hoc emanaverunt de consilio intelligenda, dico quod non. Cum enim pro tali apostasia pena gr
Abbreviated transcription (Latin):
usco uotoꝵ: Aliud pucum ⁊ ab¬
solutum. Ut cum sine õĩ ꝯdͥne sut
det̾minatione. quis eminit uotũ
ꝯtinentie. abstinentie. uł ꝑegͥna¬
tionis uł siłe. aliud det̾minatũ

Expanded text:
s, horum aliud purum et absolutum, ut cum sine omni conditione sive determinatione quis emittit votum continentie, abstinentie vel peregrinationis vel simile. Aliud determinatum
Abbreviated transcription (Latin):
omnis hõ necͣcio tenetͦ. siue uo¬
ueat ea siue non. Ut abrenũtia¬
re drabolo. ⁊ oĩb põpis eius. ten̾e
fidem catholicam. seruare decalo¬
gum. ⁊ breuiter ot̃a nla: sine qͥb
ñ est salue. ⁊ ad hec se obligat
quilibet in baptõ. Uñ quociensõp
post ea peccat mortalr̃ est tͣnsgrei¬
por huil tioti: gͦ tenetut agere pe¬

Expanded text:
omnis homo necessario tenetur sive vovet ea sive non, ut abrenunciare diabolo et omnibus pompis eius, tenere fidem catholicam, servare decalogum et breviter omnia illa sine quibus non est salus. Et ad hoc se obligat quilibet in baptismo. Unde quotiescunque postea peccat mortaliter, est transgressor huius voti. Sed non tenetur agere pe
Abbreviated transcription (Latin):
b casib. Unus est: st ip̃e nłło mͥ ułt
retinere pͥuilegiũ cłicale. Alius: si
non pot̃ ferre absq scandaio uxo¬
ris. qd̾ intłłige. si non ht̃ bñfm̃ ec¬
clesiasticũ. qr tunc õinͦi deberet por¬
est cũ iusta cã timoris exigit tonsu¬
ram uł hĩtũ tͣnsformari .cͣ. deui

Expanded text:
 casibus. Unus est, si ipse nullo modo vult retinere privilegium clericale. Alius, si non potest ferre absque scandalo uxoris, quod intellige si non habet beneficium ecclesiasticum, quia tunc omni modo deberet por cum iusta causa timoris exigit tonsuram vel habitum transformari. Gui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsequens exꝯcati. licet enĩ isti. ni¬
chil exp̃sse dicant ꝯͣ aliꝙ̃ arcicłn
uł segno illos ꝑfidos. nũtios esse
dei. quos ꝯstat hẽticos ⁊ apostatas
extitisse. Et in siłi casu fuit damp¬
anastasuis. Si uͦ ꝓfitentur hoc u̾t¬
bo tm̃. uł faciunt p̃p metum. sed
in corde in nłło deuiant a fide: nͤ
dico oos apostatas. nec hẽticos. nec
exꝯͣcatos. peccant tam̃ mortałr. ꝙͣ

Expanded text:
sequens excommunicati. Licet enim isti nihil expresse dicant contra aliquem articulum vel signo illos perfidos nuncios esse dei, quos constat hereticos et apostatas extitisse. Et in simili casu fuit damAnastasius. Si vero profitentur hoc verbo tantum vel faciunt propter metum, sed in corde in nullo deviant a fide, nec dico eos apostatas nec hereticos nec excommunicatos. Peccant tamen mortaliter,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. interi ab accnsatione. ⁊ a testio
rim ad dignitatẽ uł ordinem pro¬
sit postea reconciliatꝰ abb̃i. ⁊ rece¬
perit pnĩam : ñ pot̾ absq dispen¬
satione romani pontificis mĩstra¬
re.in ordine sic suscepto. exͣ .e.c.¬
ułt. Item. si ãmonitꝰ non se cortere¬
p̃cipimꝰ. Item. Interim caret pͥuile¬
gio cłicali. Adõ ꝙ eum u̾berans. ñ
incidit in canonẽ late sĩne. exͣ.e

Expanded text:
terim ab accusatione et testimonio rim ad dignitatem vel ordinem prosit postea reconciliatus abbati et receperit penitentiam, non potest absque dispensatione romani pontificis ministrare in ordine sic suscepto. Item si admonitus non se correxes. Item interim caret privilegio clericali, adeo quod eum verberans non incidit in canonem late sententie
Abbreviated transcription (Latin):
postasiam. m̃tto ꝯsequent̃ de ip̃a
bodientie uł religionis recessus. ⁊
dr᷑ apostasia .q. post statio .i. retrogͣ¬
Inobedĩe. qͣ qͥs tͣnsgreditur spontanea
uoluntate p̃ceptum. ut adam ⁊ eira.
⁊ qui sacris canõib obedire ꝯtẽpiĩt.

Expanded text:
postasiam, merito consequenter de ipsa bedientie vel religionis recessus. Et dicitur apostasia quasi post statio, id eentie qua quis transgreditur spontanea voluntate preceptum, ut Adam et Eva, et qui sacris canonibus obedire contemnunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Iultanus. uͥ milites catholici obe¬
diebant iuliano apostate imꝑa¬
qd̃ uilianꝰ ad ħ toierabatur ab eccͣa
ꝓpt̃ scandalum qd̾ timebat᷑. uł me¬
distinguebatur int̾ hẽst uet̾em
late sũt om̃s distĩctiones. qr oĩs hõ¬
ticus est ip̃o iure dampnatus ⁊ ex

Expanded text:
Iulianus, ubi milites catholici obediebant Iuliano apostate imperaquod Iulianus adhuc tolerabatur ab ecclesia propter scandalum quod timebatur. Vel medistinguebatur inter heresim veterem late sunt omnes distinctiones, quia omnis hereticus est ipso iure damnatus et ex
Abbreviated transcription (Latin):
Pone qd̾ uiu̾sitas alicuiꝰ ciuitatis uł
collegii obligauit se uiram̃to ad aͥd
Mortin sunt iurantes. Qrͣ utrũ succes¬
sores sĩt ꝑuiri si tͣnsgrediant᷑ . uiͦ. ꝙ sic.
Quia om̃s obligatões antecessoꝵ tͣns¬

Expanded text:
pone quod universitas alicuius civitatis vel collegii obligavit se iuramento ad aliquid et mortui sunt iurantes: queritur utrum successores sint periuri, si transgrediantur? Videtur quod sic, quia omnes obligationes antecesso
Abbreviated transcription (Latin):
iuder si ꝑpendit qd̾ cestes uelint
deponere ꝯͣ iustũ ⁊ peieperare. debet
niri ex oftõ suo. etiam si accuscit᷑
taceat. ad repellendu illos a testĩo
uis opinionis. uł opponendo eis

Expanded text:
iudex si perpendit, quod testes velint deponere contra istum et peierare, debet niti ex offici suo, etiamsi accusatus taceat, ad repellendum illos a testimonio, avis opinionis, vel opponendo eis
Abbreviated transcription (Latin):
mus.E. Iuram̃its̃ est affirmatio ł
negatio de aliquo sacre rei atcesta¬
tione firmata. ¶Cansa institu¬
tionis est dieplex. Una ꝓpt̾ infir¬
mitatẽ hominũ de facili dubitan¬

Expanded text:
e. Iuramentum est affirmatio vel negatio de aliquo, sacra rei attestatione firmata. Causa institutionis est duplex una propter infirmitatem hominum de facili dubitan
Abbreviated transcription (Latin):
ħ dicit .H. ꝙ ip̃a religio statini in
est decretalis. qd̾ ñ frangit᷑ uotum
cũ in melius ꝯmittatur. exͣ .e. nec¬
est necͣ. certa sat̃factio pcc̃i. uͥ totũ
uite tp̃e seruitio impendr᷑ ꝯditoris.
tonentur ad implere qd̃ pmisert̃.
nisi p̃latus suus dispenset᷑ cum eis.
Michi inͣ. qd̾ si aliquis uolens hi
uota in meluis ꝯmutare. ep̃o sio
p̃stante auctoritatem. intrauit

Expanded text:
io quod ipsa religio statim in est decretalis: quia non frangitur votum, cum in melius commutatur. Nec est necessaria certa satisfactio peccati, ubi totum vite tempus servitio impenditur tenentur adimplere quod promiserunt, nisi prelatus suus dispenset cum eis. Mihi videtur, quod si aliquis volens huiusmodi vota in melius commutare, episcopo suo prestante auctoritatem, intr
Abbreviated transcription (Latin):
fcm est in fauorẽ dei. ut ꝑ illud in¬
tenderet hõ se obligare d̾o: ñ pot̃ ab¬
solui ab homine. nisi ꝑ ꝯmutatio¬
nẽ in meliꝰ. ut supͣ. de uotis .s. Cir¬
si ille sponte absolu̾it: postea ñ tenet᷑¬

Expanded text:
factum est in favorem dei, ut per illud intenderet homo se obligare deo, non potest absolvi ab homine nisi per commutationem in melius, ut supra de votis. si ille sponte absolverit, postea non tenetur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
lib uͦ exeq̃torib ⁊ cet̾is subditis.
credo saluo meliori ꝯfilio. qd̾ ĩ hoc
casu si debent obedire si ꝓcerto sci¬
unt. Secus: si dubitant᷑. tũc em̃
excusantur ꝓpt̾ bonũ obedĩe .xi.q.

Expanded text:
libus vero executoribus et ceteris subditis, credo salvo meliori consilio quod in hoc casu non debent obedire, si pro certo sciunt secus si dubitant, tunc enim excusantur propter bonum obedientie.
Abbreviated transcription (Latin):
de testib. Sicut. Circa sotlemꝑni¬
tates. Nota. ꝙ qui iurat ꝑ dm̃: mul¬
tum obligatur. qmi uͦ ꝑ deum et
eungłmnmag̃ obligatur. Qui istie
gaturꝰ. ⁊ ita crescentib sollempni¬
datib crescit obligatio. S quid

Expanded text:
de casibus penitentie Circa solennitates nota, quod qui iurat per deum, multum obligatur; qui vero per deum et Evangelia, magis obligatur; qui istis gatur et ita crescentibus solennitatibus, crescit obligatio. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
firmauimꝰ nobis inuicẽ fidem. ⁊ pa¬
cẽ. fregisti mͥ. Non teneor postea ser¬
sti seruanda est fides ꝓmissa. Illud
eñt intłłigͦr. cũ ⁊ tp̃e seruat fidem.
Itẽ. Deposusti penes megladium.
iuraui qd̾ restituerẽ qñ repeteres
fcũs postea furiosus : repetis. Nõ
teneor. ĩmo ñ debeo tibi reddere.
nisi tͥ restituta sanitate. ne forte
It̾ẽ. Iurat tibi gn̾ałr. qd̾ starem
quam tibi feceram. tu p̃cipis mͥ
aͥd inhonestũ. uł importabile. uł ad¬
eo durũ uł asperum. qd̾ si mͥ fusset
specificatũ : nlło mͦ illud uirassem.
Talia eñi semꝑtacite subintłłigũtur
in gñalib uram̃tis. exͣ. de ełe. cãm.¬
ad cautelã. ⁊ ne detur eis occasio peie¬
randi pet̾e auctoritatẽ ab eccͣa. ut¬
ta. qd̾ si iurans uł recipiens dolum
adhibet. semꝑ d referri uiram̃tũ
ad intentionẽ illius qui ñ adhibuit

Expanded text:
firmavimus nobis invicem fidem et pacem fregisti mihi, non teneor postea sersti servanda est fides promissa. Illud enim intelligitur, cum et ipse servat fidem. Item deposuisti penes me gladium, iuravi quod restituerem quando repeteres, factus postea furiosus repetis, non teneor, immo nec debeo tibi reddere, nisi tibi restituta sanitate, ne forte Item iuravi tibi generaliter quod starem tibi fecero, tu precipis mihi aliquod inhonestum vel importabile vel adeo durum vel asperum, quod si mihi fuisset specificatum, nullo modo illud iurassem. Talia enim tacite subintelliguntur in generalibus iuramentis. Debent tamad cautelam et ne detur eis occasio peierandi, petere auctoritatem ab ecm si iurans vel recipiens dolum adhibet, semper debet referri iuramentum ad intentionem illius qui non adhibuit
Abbreviated transcription (Latin):
bel. Itẽ qr utrũ nocĩtas in iuram̃te
termino. impeditus: ñ pot solu̾e
Ad hoc dicas. qd̾ si tñe qñ iurabat.
credabat se nõ posse reddere. uł cre¬
debat qsd̾ posset. s fatue. qr ñ habe¬
bat cãm credendi. tũo in utroq casu
peierabat. qr in pͥmo casu. deerat ue¬
ritas in cõscĩa. ĩ scd̃o: iuditiu̾. ꝯͣ.e.s.¬
Tria. Si uͦ credebat abiuitõ se posse red
⁊ si postea fecit posse siñ. ⁊ ñ potuit ꝑ
ex hac cã. Multomag̃ excusatur. si mi¬
sit tp̃r. debito. s cã fuit amissa in uia.¬

Expanded text:
eritur utrum necessitas in iuramentotermino, impeditus non potest solvere. Ad hoc dicas, quod si tunc quando iurabat credebat se non posse reddere vel credebat quod posset, sed fatue, quia non habebat causam credendi, tunc in utroque casu peierabat, quia in primo casu deerat veritas in conscientia, in secundo iudicium. Si vero credebat ab initio se posse redd, si postea fecit posse suum: in utroque ergEx hac causa multo magis excusatur, si misit tempore debito; sed casu fuit amissa pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
timeo tũ scandalũ. uł malũ exͫ
apd̾ anos. qͥ nesciũt occultã intẽ¬
tionẽ suam. ꝓcedat gͦ sic ⁊ ñ pecca¬
bit. Petat ab ep̃o. ut cogat illum
duci: soluat. ⁊ postea repetat. qr
licet iurau̾it soluere: ñ tñ iurauit

Expanded text:
imeo tamen scandalum et malum exemplum apud alios, qui nesciunt occultam intentionem suam. Procedat ergo sic et non peccabit. Petat ab episcopo ut cogat illum duci, solvat et postea repetat quia licet iuraverit solvere, non tamen iuravit
Abbreviated transcription (Latin):
nitate. s absq necessitate. ⁊ ĩdis¬
ciete. Tercus est iniuram̃tis co¬
ticlianis. que fiuint sine sollẽpni¬
tate. in cursu u̾boꝵ ex qͣdam le¬
uitate. ⁊ ꝯsuetudine mala. de re

Expanded text:
nitate, sed absque necessitate et indiscrete. Tertius in iuramentis quotidianis, que fiunt sine solennitate, in cursu verborum, ex quadam levitate et consuetudine mala, de re
Abbreviated transcription (Latin):
nũquid recipiet. Aut si iã recepit.
nũquid ꝑ ilos ꝯdompnadit scien¬
ter innocentẽ : Itẽ. quid facient
officiales ⁊ exeq̃̾tores qui nouerũt
ueritatẽ: ⁊ tñ iudent illos iurare
fłm. ⁊ ꝯpelluut᷑ mandato ⁊uditis
suspend̾e uł decapitare innocentẽ
nec uidex. nec alii possint ꝓced̾e

Expanded text:
nunquid recipiet? aut si recepit iam, nunquid per illos condemnabit scienter innocentem? Item quid facient officiales et executores, qui noverunt veritatem et tamen vident illos iurare falsum et compelluntur mandato iudicis suspendere vel decapitare innocentem nec iudex nec alii possunt procede
Abbreviated transcription (Latin):
blas phemus ꝑ dm̃ uerum. faci¬
lius obuiraret tali iuram̃co.⁊
tunc magis peccaret. Itẽ. pone ꝙ¬
aliquis dum tenet᷑ captus. ab ix¬
stib uł a p̃donib coactus ꝑ me¬
tum grauissimũ qͥ posset cadere
in ꝯstantõ uirũ ꝓmisit ⁊ iuraũ
se soluturũ.m. uł traditurũ cas¬

Expanded text:
blasphemus per deum verum, facilius obiuraret tali iuramento et tamen magis peccaret. UTRUM REaliquis, dum teneretur captus ab hostibus vel a predonibus, coactus per metum gravissimum, qui posset cadere in constantem virum, promisit et iuravit se soluturum mille vel traditurum cas
Abbreviated transcription (Latin):
tione fallendi. uł cum iurando
intentione fallendi. Quałr autẽ
hoc fiat. ostenclit aug̾. ponens hos tͦs
mͦs: ꝑiuri. Primꝰ modus est cum
quis fasiitur. pitta credit iteruni
esse qd̵ fłm est. ⁊ temere ac indis
Tertius cum putat quis fłm eẽ.
qͣm uerũ. Primũ ꝑuiriũ est pec¬
catum s ueniale. si adhibuit
ailigentiam qͣm debuit. Si uͦ
ignorantia iuris uł fc̃i crassa
fuerit uł supinia: mortale. ycu¬

Expanded text:
l demum cum iurando intentione fallendi. Qualiter autem hoc fiat ostendit Augustinus ponens hos tres modos periurii. Primus modus cum quis fallitur, puta quia credit verum esse quod falsum est et temere ac indiscTertius cum putat aliquid falsum esse quam verum. Primum periurium est peccatum, sed veniale, si adhibuit diligentiam quam debuit. Si vero ignorantia iuris vel facti crassa fuerit et supina, mortale. Du
Abbreviated transcription (Latin):
bent dari decime. de oĩb frudtib t̾ra¬
rũ. pomis arboꝵ. ħ̾bis ortoꝵ. nutri¬
m̃tis aĩaliũ. lanai. lacte. feno. lignis.
piscatõib. Uenationib. ficuib. pensi¬
onib. molendinis. ⁊̃ de uento. balne¬
is. fullonicis. argentariis. metalla¬
riis. lapidicinis. Itẽ. de negotiis ⁊
artificiis. ⁊ cet̾is bonis. ⁊̃ de tp̃r de.9.¬

Expanded text:
bent dari decime de omnibus fructibus terrarum, pomis arborum, herbis hortorum, nutrimentis animalium, lana, lacte, feno, lignis, piscationibus, venationibus, affictibus, pensionibus, molendinis etiam de vento, balneis, fullonicis, argentariis, metallariis, lapidiciniis. Item de negotiis et artificiis et ceteris bonis, etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
ductis expensis indistincte. si sũt p̃¬
cio. uł de aliis que ñ ꝯputant᷑ in
fructib t̾re. distinguitur. utrũ sur¬
gant ex reb decimatis annõ. In pͦ
casu. deducũt᷑ expense. In scd̾o: nõ.¬
ales statim cum feuctꝰ m ꝑciptunt᷑
⁊ añꝙͣ separetur in census. uł tribu¬
talis seꝑatio: sicut rusticus tenetur
deciare ꝙ sibi remanet. ita dñt ħ
sonales aũ possũt dari in fine anmi.
ut sic maior utilitas ꝓuentat ecc̃e.
uitulos ⁊ h̾i. nec tenentur dare op¬
timos. nec debent det̾iores. s medio¬

Expanded text:
ductis expensis indistincte, si sunt prcio vel de aliis que non computantur fructibus terre, distinguitur utrum surgant de rebus decimatis, an non. In primo casu deducuntur expense, in secunales statim cum fructus percipiuntur et antequam separetur inde census vel tributalis separatio, sicut rusticus tenetur decimare quod sibi remanet, ita dominusonales autem possunt dari in fine anni, ut sic maior utilitas proveniat ecclesie vitulos et huiusmodi nec tenetur dare optimos nec deteriores, sed medio
Abbreviated transcription (Latin):
lib tenent᷑ dare illi ecce in cuꝰi ꝑ
rochia sita sũt. Aui dñt. ꝙ si nõ re¬
cipiũt eccͣastica sac̃iuenta ab illa
ecͣca. ñ tenentur dare. Ał. sic. Uł
dic. qd̾ si deseruiũt illam eccam
ñ tenentur. Ał. sic. ⁊ ẜ hoc potest¬

Expanded text:
libus, tenentur dare illi ecclesie in cuius parrochia sita sunt. Alii dicunt, quod si non recipiunt ecclesiastica sacramenta ab illa ecclesia, non tenentur dare, aliter sic. Vel dic quod si deserviunt illi ecclesie, non tenentur, alias sic.
Abbreviated transcription (Latin):
de industria occiderit ꝓximũ siuim.
⁊ ꝑ insidias: ab altari meo euellas
eum ut moriatur. Item. si in ip̃a ec
cłia ꝯmisit homicidiũ. uł aliuo
maleficiũ. tunc eñi ñ d defendi ab

Expanded text:
de industria occiderit proximum suum et per insidias, ab altari meo avellas eum, ut moriatur. clesia commisit homicidium vel aliud maleficium, tunc enim non debet defendi ab
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplarii ⁊ hospitalarii i herosolimita¬
ni. ñ tenentur dare decimas. de pos¬
sessionib suis. qͣs ꝓpͥis manib uł
stĩptib excolũt. Secus est si tradũt
rusticis excolendas. ad firmã. exͣ.e.¬

Expanded text:
templarii et hospitalarii Hierosolimitani non tenentur dare decimas de possessionibus suis, quas propriis manibus vel sumptibus excolunt. Secus est si tradant rusticis excolendas ad firmam. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad dm̃ de magna eqͥtate dicã eos ta¬
łr lib̾ari. dũ mͦ de pcc̃o ał. recte ꝯterant᷑
⁊ peniteant. põt tñ ad eis exigi pena
cheus. Si ꝙ̃ defraudau reddo qͣ deuplũ.¬
⁊ pena uniuis. ñ liberat aliũ . xii .q.¬

Expanded text:
tum ad deum, de magna equitate dicam eos taliter liberari, dummodo de peccato recte conterantur et peniteant, potest tamen ab eis exigi pena cheus: Si quem defraudavi, reddo quadruplum. Pena enim unius non liberat alium.
Abbreviated transcription (Latin):
licĩt ẽ nĩ ui repelłe. in ꝯtinenti. ⁊ cũ
moderamine inculpate tutele. di .i.¬
dã. ꝙ nłłi licet enim ui repellere reꝑcu¬
tiendo. s tsñ impediendo. Alii dũt ꝙ
laicis licet reꝑtut̾e: cl̾icis ñ. Tercii dñt
ꝙ ñ soiũ laicis. s ⁊̃ cli̾cis licet reꝑcit̾e.¬
Distinguit᷑ tñ. qr aut uis infert᷑ ꝑsoͥ.
aut rob. Si ꝑsone: tũc ẽ uis repelleda.
pͥusꝙͣ sit illata. licet qͥdã dixerint
ꝙ nlłs d reppellere uim nͥ illatã. Imo
dicit lex. ꝙ licit̃ ẽ occid̾e insidiantẽ. ⁊
quis manꝰ insidiantis euad̾e. Et. ad .l.¬
ꝑsone reꝑcutiat. si facit ħ inꝯtinẽti.¬

Expanded text:
licitum est vim vi repellere in continenti et cum moderamine inculpate tutele. Dilli licet vim vi repellere repercutiendo, sed tantum impediendo. Alii dicunt quod laicis licet repercutere, clericis non. Tertii dicunt, quod non solum laicis, sed etiam clericis licet reDistinguitur tamen, quia aut vis infertur persone aut rebus. Si persone, tunc est vis repellenda priusquam sit illata, licet quidam dixerint quod nullus debet repellere vim nisi illatam. Immo dicit lex quod licitum est occidere insidiantem et quis manus insidiantis evadere. Si persone repercutiat, si facit hoc in conti
Abbreviated transcription (Latin):
iisticias. ⁊ seꝙͣtur eũ in efcitu in bello
iusto. Si tñ ita uerũ sit ꝙ nicħ ꝑcipit:
Credo saluo meliori iudicio. ꝙ debent ui¬
ter se aͥd statuere ꝙ dent sibi insignũ
subi estionis. ne ał : inutiłr uideatur
ẽẽ penes eũ dñium reisue. ar. op. adħ.¬

Expanded text:
iustitias et sequantur eum in exercitu in bello iusto. Si tamen ita verum sit quod nihil percipit, credo salvo meliori iudicio quod debent inter se aliquid statuere, quod dent sibi in signum subiectionis, ne aliter inutiliter videatur esse penes eum dominium rei sue. Et si d