comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabo ab eo ꝑacta. Ergo cum ui¬
disset unam ciuitatem uetusta¬
te iam fessam. que yhyrgos
stratonis uocabatur in litore
maris. totam eam candido re¬
parauit saxo. Litora uero con¬
tigua huius ciuita.tis ad eo
fuerunt importuosa: ut om̃s
in mari fluctuare cogerentur.
minas affrici metuentes qui
ex phenice adegiptum nauiga¬
bant. cuius etiam mediocris au¬
ra aura tantas undarũ moles
ad scopulos erigit: ut remean¬
tis estugurgitis ꝑ aliquantũ
spacium maris feritas augea¬
tur. S rex liberalitate ac sũp¬
tib deiicta natura loci. ma¬
iorem portum fabricauit. &
in eius penetrabilib alias naui¬
bus stationes fecit altissimas
& quamꝗͣ omĩs ei locus aduer¬
saretur: tamen ita cum difficul¬
tate certauit. ut firmitas quidẽ
structure ne quaquã mari ce¬
deret. pulchritudo uero tanta
eẽt. quasi nulla res ardua p̃pe¬
disset ornatum. Mentus enĩ
quantum diximus portui spa
saxa demisit: quorum pleraq

Expanded text:
rabo ab eo peracta. Ergo cum virabo ab eo peracta. Ergo cum vidisset unam civitatum vetustate jam fessam, quae Pyrgos Stratonis vocabatur, in littore maris totam eam candido reparavit saxo. Littora vero contigua hujus civitatis adeo fuerunt importuosa, ut omnes in mari fluctuare cogerentur, minas Aphrici metuentes, qui ex Phoenice ad Aegyptum navigabant. Cujus etiam mediocris aura tantas undarum moles ad scopulos erigit, ut remeantis aestu gurgitis per aliquantum spatium maris feritas augeatur. Sed rex, liberalitate ac sumptibus devicta natura loci, majorem portum fabricavit, et in ejus penetralibus alias navibus stationes fecit altissimas. Et quanquam omnis ei locus adversaretur, tamen ita cum difficultate certavit, ut firmitas quidem structurae nequaquam mari cederet; pulchritudo vero tanta esset, quasi nulla res ardua praepedisset ornatum. Mensus enim quantum diximus portui spatofundum saxa demisit, quorum pleraque
Abbreviated transcription (Latin):
tum a septentrione castellum.
Et illas quidem a fundam̃tis e¬
rexit. hoc autem nulla re minꝰ
quam regni sedes largis opib
renouatum antoniam uocauit.
in honorem andonii. Quin eti¬
am domo sibi regia in suꝑiore
parte ciuitatis extructa. duas
edes in ea maxumas atq pulcher¬
rimas quib ne templum qui¬
dem usquam conferri posset
edificauit: easq amicorum uo¬
cabulis unam cesarium. agrip¬
pium alteram nominauit. Nec
uero solis tectis memoriam eoꝵ
& cognomina circum scͥbit: s
in totas etiam ciuitates studi¬
um liberalitatis extendit. Pror¬
sus non ẽ idonens regni locus:
quem honore cesaris nudum
reliquerit. Postea uero quam
fines suos templis repleuit in ꝓ¬
uinciam quoq eius honores
effudit. & in multis ciuitatibus
templa quȩ cesarea nominant᷑
constituit. Cetera uero eiusoꝑa
munificenter condita omitto.
Scire uͦ cupientes ad iosephi libͦs
conuolare studeant. Unius nãq
ciuitatis portum. atq oꝑa enar¬

Expanded text:
tum a Septentrione castellum, tum a Septentrione castellum, et illas quidem a fundamentis erexit. Hoc autem nulla re minus quam regni sedes largis opibus renovatum Antoniam vocavit, in honorem Antonii. Quin etiam domo sibi regia in superiore parte civitatis exstructa, duas aedes in ea maximas atque pulcherrimas, quibus ne templum quidem usque conferri posset, aedificavit, easque amicorum vocabulis, unam Caesarium, Agrippium alteram nominavit. Nec vero solis tectis memoriam eorum et cognomina circumscripsit, sed in totas etiam civitates, studium liberalitatis extendit. Prorsus non est idoneus regni locus, quem honore Caesaris nudum reliquerit. Postea vero quam fines suos templis replevit, in provinciam quoque honores ejus effudit, et in multis civitatibus templa, quae Caesarea nominantur, constituit. Caetera vero ejus opera munificenter condita omnino. Scire vero cupientes, ad Josephi libros convolare studeant. Unius autem civitatis portum atque opera enar
Abbreviated transcription (Latin):
set: minorq regni potestas. quã
humanitatis largitas estimare¬
tur. Unde cesar ex sententia re¬
bus intͣ egiptum gestis. anto¬
nio & cleopatra defunctis. ñ so¬
lum quȩ adẽpta erant herodi
reddidit. uerum etiam preter
illa que cleopatra auerterat
zadoram. ipponem samariam
ei concessit. maritimasq urbes¬
gazan.antedonam.ioppem. tur¬
rem stratonis simul donauit:
res ex gallia quib septa incede¬
bat cheopatra ad custodiam cor¬
poris regi concessit. multaq
alia. S his omnib rex plus leta¬
batur. quia a cesare suꝑ omnes
infra agrippam diligebatur.
ab agrippa infra cesarem. xuiii.¬
situr postquam tragon regionẽ
& betthaneam omnemq t̾ram
galileȩ ditioni herodis cęsar sub¬
didit. totiusq syrie ꝓcuratorem
constituit: animus herodis ad
quam fuerat circa templũ mu¬
ro amplexis ẽ. ingenti sumptu
& munificentia: singulari argu¬
mento. Erant in ambitu fani
magnȩ porticus: eiq coniunc¬

Expanded text:
set, minorque regni potestas quam set, minorque regni potestas quam humanitatis largitas aestimaretur. Unde Caesar ex sententia rebus intra Aegyptum gestis, Antonio et Cleopatra defunctis, non solum quae adempta erant Herodi reddidit, verum etiam praeter illa quae Cleopatra averterat, Zadoram, Hipponem, Samariam, ei concessit, maritimasqGazan, Anthedonam, Iopen, turrem Stratonis simul donauit; res ex Gallia, quibus saepta incedebat Cleopatra, ad custodiam corporis regi concessit multaque alia. Sed his omnibus rex pluris habebat, quia a Caesare super omnes, infra Agrippam tamen, diligebatur, ab Agrippa infra Caesarem. Quiitur postquam Tracon regionem, et Bathaneam, omnemque terram Galileae ditioni Herodis Caesar subdidit, totiusque Syriae procuratorem constituit, animus Herodis ad quam fuerat circa templum muro amplexus est, ingenti sumptu et munificentia singulari, argumento erant in ambitu fani magnae porticus, eisque conjunc
Abbreviated transcription (Latin):
amicus alicuius fuerim. Ad hec cę¬
sar. immo uero saluus esto inquit.¬
& nunc regnato certius. Nlam me¬
ritus es ut plurimos regas. cum ami¬
citiam tanta fide tuearis. Exꝑire
autem ut etiam feliciorib fidus
ꝑmaneas. Siquidem ego preclaris¬
simam spem de tua quidẽ magna¬
nimitate ꝓmitto. Recte tamen
fecit antonius: qui magis cleopa¬
tre quam tibi paruit. Te ne nãq
lucrati sumus ꝓpt̃ eius am̃tiam.
Huius sermonis humanitate. regẽ
ne quid de amicitia sua dubita¬
ret hortatus. & diadema illi im¬
posuit: & regnum confirmauit.
Inde in egypto ꝓsecutus cȩsarisiter.
suppeditatis omnib quȩ usu uel
ipsi uel exercitui forent. maximã gra¬
ciam imꝑatorissͥ suo studio concili¬
auit: precipue quia in locis aridi¬
orib usq pelusium. regali ꝓuisioẽ
aquarum affluentiam submini¬
strauit. Quib officiis tantum sui
amorem infudit omnib. ut plus
uideretur meruisse quam accepis¬

Expanded text:
amicus et cujus fuerim. Ad haec Caeamicus et cujus fuerim. Ad haec Caesar: Imo vere salvus esto, inquit, et nunc regnato certius. Nam meritus es ut plurimos regas, cum amicitiam tanta fide tuearis. Experire autem ut etiam felicioribus fidelis permaneas. Siquidem ego praeclarissimam spem de tua quidem magnanimitate promitto. Recte tamen fecit Antonius, qui magis Cleopatrae quam tibi paruit. Te namque lucrati sumus propter ejus amicitiam. Hujus sermonis humanitate regem, ne quid de amicitia sua dubitaret, hortatus, et diadema illi imposuit, et regnum confirmavit. Inde in Aegyptum prosecutus Caesaris iter, suppeditatis omnibus quae usui vel ipsi vel exercitui forent, maximam gratiam imperatoris sibi suo studio conciliavit: praecipue quia in locis aridioribus usque Pelusium regali provisione aquarum affluentiam subministravit. Quibus officiis tantum sui amorem infundit omnibus, ut plus videretur meruisse quam accepis
Abbreviated transcription (Latin):
tradens se periculo rhodumq trans¬
missus adiit cesarem sine diadema¬
te ueste quidem cultuq priuato.
s fastu regio. neq dissimulata ueri¬
tate. coram hȩc dixit. E go cesar
rex factus ab antonio. fateor utilem
me fuisse regem antonio: neq du¬
bitauerim dicere quod omnim
armis quoq me gratum exꝑtus
eẽt nisi arabes ꝓhibuissent. Ue¬
runtamen & auxilia ꝓ uiribus¬
meis ei misi. & multa frum̃ti mi¬
lia. Ego enim optimum ei consi¬
lium dedi. unam eẽ dicens cleo¬
patre mortem aduersoꝵ correp¬
tionem: quam si occidisset. & pe¬
cunias ei & muros ad tuitionem.
& exercitum & memetipsum
belli contͣ te socium pollicebar.
S ꝓfecto eius aures cleopatre a¬
mores. & deus qui uictoriam tͥ
donauit. obstruxit. Una ergo
cum antonio uictus sum: & re¬
gni coronam cum eius fortuna
deposui: ad te autem uem spem
salutis de uirtute presumens. & ne
in examen ad duceret᷑ ꝓperans qͣlis

Expanded text:
tradens se periculo, Rhodumque transtradens se periculo, Rhodumque transmissus, adiit Caesarem sine diademate, veste quidem cultuque privato, sed fastu regio, neque dissimulata veritate, coram haec dixit: Ego Caesar, rex factus ab Antonio, fateor utilem me fuisse regi Antonio, neque dubitaverim dicere quod omni modo armis quoque me gratum expertus esset, nisi Arabes prohibuissent. Verumtamen et auxilia pro viribus ei misi, et multa frumenti millia. Ego enim optimum consilium ei dedi, unam esse dicens Cleopatrae mortem adversariorum correctionem. Quam si occidisset et pecunias ei et muros ad tuitionem, et exercitum et me metipsum belli contra te socium pollicebar. Sed profecto ejus aures Cleopatrae amores, et Deus, qui victoriam tibi donavit, obstruxit. Una ergo cum Antonio victus sum, et regni coronam cum ejus fortuna deposui. Ad te autem veni, spem salutis de virtute praesumens, et ne in examen duceretur properans qualis
Abbreviated transcription (Latin):
cet illi capientur. iuictores fore
sese credentes. Nimis enim confi¬
des incautus ẽ. metus autẽ ꝓui¬
dentiam docet. Nichil aut̃ uos
t̃reat rerum anima carentium
motus. neq arbitremini t̾re con¬
cisionem alicuius futurȩ cladis
eẽ portentum. Naturalia nanq¬
sunt elementorum quoq uitia:
nullumq dampnum inferunt.
nisi ex ipsis euenerit. Nam pesti¬
lentiȩ quidem uel famis uel t̾remo¬
tus. signum aliquod tardius
fortasse precesserit: ipsa uero cũ
extiterint sui magnitudine fi¬
niuntur. Talib uero exemplis
suos animauit milites herodes:
hostes aggressus suꝑauit & ui¬
cit. Quam dui quidem restite¬
runt: non magna cedes eorum
facta ẽ. Ubi ergo terga nuda¬
uerunt: multi a iudeis. multi uͦ
a semet ipsis conculcati. quos he¬
rodes pene om̃s aut int̾fecit.
aut cepit. S hanc fuscauit in¬
ctoriam sollicitudo ꝓpter ami¬
citiam antonii. post uictorram
cęsaris apud accium. Itaq herodes

Expanded text:
cet, illi capientur, victores sese cet, illi capientur, victores sese fore credentes. Nimis enim confidens incautus est, metus autem providentiam docet. Nihil autem vos terreat rerum anima carentium, motus, neque arbitremini terrae concussionem alicujus futurae cladis esse portentum. Naturalia sunt elementorum quoque vitia, nullumque damnum inferunt, nisi ex ipsis evenerit. Nam pestilentiae quidem, vel famis, vel terraemotus signum aliquod tardius fortasse praecesserit; ipsa vero cum exstiterint, sui magnitudine finiuntur. Talibus vero exemplis suos animavit milites. Herodes, hostes aggressus, superavit et vicit. Quandiu quidem restiterunt, non magna caedes eorum facta est: ubi vero terga verterunt, multi a Judaeis, multi vero a semetipsis conculcati, quos Herodes pene omnes aut interfecit aut cepit. Sed hanc fuscavit victoriam sollicitudo propter amicitiam Antonii post victoriam Caesaris apud Actium. Itaque Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
qui fugerant cum castris cepe¬
runt. Post hanc uero cladẽ alia
sequitur calamitas herodem.
Nam eius regni anno .uii. & acci¬
aco bello feruente. terremotus
infinitam quidem peccorũ mul¬
titudinem. hominum uͦ trigin¬
ta milia ꝑemit: cum exercitus
herodis mansisset in columis.
qm̃ sub diuo degebat. Hanc mi¬
seriam at iudeorum ut fama
ꝑceꝑunt arabes. tristib enim
nuntiis grauius aliquid affin¬
gitur. mox inuidiam cũ omi
exercitu ruunt. Herodes uͦ audi¬
ens aduentum illorum. ita suos
solabatur. ut ferunt. No n enim
tantum manu armisq treti. qͣn¬
tum nr̃is calamitatib ueniunt.
Fallax autem spes est. quȩ non
suis uirib nititur: s alienis ad¬
uersis. Neq uͦ uel scđe res uel
contͣrie apudhomines certe st̃.
s in utramq partem uicissim
uideas nutare fortunam. Et id
exempla uobis ꝓpͥa demonstra¬
bunt. Nempe prelio suꝑiore uic¬
tores. post abhostib uicti sumꝰ
Ꝙ nunc gͦ quantum estimare li¬

Expanded text:
qui fugerant cum castris cepequi fugerant cum castris ceperunt. Post hanc vero cladem alia sequitur calamitas Herodem. Nam ejus regni anno septimo, et Actiaco bello fervente, terraemotus infinitam quidem pecorum multitudinem, hominum vero triginta millia peremit, cum exercitus Herodis mansisset incolumis, quoniam sub dio degebat. Hanc miseriam Judaeorum ut fama perceperunt Arabes, tristibus enim nuntiis gravius aliquid affingitur, mox in Judaeam cum omni exercitu ruunt. Herodes vero audiens adventum illorum, ita suos solabatur, ut fertur: Non enim tantum manu armisque freti quantum nostris calamitatibus veniunt. Fallax autem spes est, quae non suis viribus nititur, sed alienis adversis. Neque vero vel secundae res, vel contrariae apud homines certae sunt, sed in utramque partem vicissim videas nutare fortunam. Et id exempla vobis propria demonstrabunt. Nempe praelio superiore victores, post ab hostibus victi sumus. Et nunc ergo, quantum aestimare li
Abbreviated transcription (Latin):
uel macedonie ut non dicã mi-¬
nori cuiquã regno concessũ fuit.
oitur herodes senatus .Xi.¬
consultu. antoniiq atq cesaris
fauore in regno iudeorũ confir¬
matus ut suꝑius enarrauimus.
dum cum omĩ belli apparatu in¬
structus ut cũ antonio ad acciacũ
ꝓparet bellum: callide a cleopat᷑
quidem int̃ceptus ẽ. ne particeps
fieret ꝑiculorum antigoni. Regi¬
bus enim id ẽ malicho arabiȩ. at¬
q herodi insidias tendens bellũ
in arabas ut herodi committer&
ꝑsuadet antonio: quos si uicisset.
constitueretur: alterũq potentiũ
ꝑ alterum pessũ daret. S hanc
eius uoluntatẽ octauianus p̃ue¬
nit cesar. Herodes autem mox
ut in arabiam uenit. bello excep¬
tus. suꝑior factus. uictoria poti¬
tus ẽ. Arabes uͦ cum uicti eẽnt.
maiore motu suscitant᷑. cũ ualida
manu pugnam repetunt. unc¬
tisq agminib circa saxosa loca
& deuia. herodis militem fugant.
plurimis cede ꝓstratis. ẽos uero

Expanded text:
vel Macedoniae, ut non dicam mivel Macedoniae, ut non dicam minori cuiquam regno, concessum fuit.Igitur Herodes senatusconsulto, Antoniique atque Caesaris favore in regno Judaeorum confirmatus ut superius enarravimus, dum cum omni belli apparatu instructus, ut cum Antonio ad Actiacum properaret bellum, callide a Cleopatra quidem interceptus est, ne particeps fieret periculorum Antigoni: regibus enim, id est, Malicho Arabiae atque Herodi insidias tendens, bellum in Arabas ut Herodi committeret persuadet Antonio. Quos si vicisset constitueretur, alterumque potentum per alterum pessumdaret. Sed hanc ejus voluntatem Octavianus praevenit Caesar. Herodes autem, mox ut in Arabiam venit, bello exceptus, superior factus, victoria potitus est. Arabes vero cum victi essent, majore motu suscitantur, cum valida manu pugnam repetunt, victisque agminibus circa saxosa loca et devia Herodis militem fugant. Plurimis caede prostratis, eos vero
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. in cuius ortu audientibus
hominib exultantes angłi ceci¬
nerunt. gła in excelsis deo & in
terra pax hominib bone uolũ¬
tatis. Codemq tempore hic ad
quem rerum omĩum summa
concesserat. dñm se hominum
appellari non passus immonec
ausus. quo uerus dominus to¬
tius generis humani int̃ homi¬
nes natus ẽ. Eodem quoq anno
tunc pͥmum idem cesar. quẽ his
tantis misteriis p̃destinauerat ds̃.
censum agi singularum uͥq ꝓuin
ẽ. Tunc igitur natus ẽ xp̃c: ro¬
mano censin statim asscͥptus ut¬
natus ẽ. Hȩc ẽ illa pͥma clarissi¬
maq ꝓfessio. quȩ cesarem omĩ¬
um principem romanosq rerũ
dños singillatim cunctorũ homi
num edita ascͥptione signauit.
in qua se & ipse qui cunctos ho¬
mines fecit. inueniri hominem.
ascribiq int̃ homines uoluit:
quod penitus nunquã ab orbe
condito atq ab exordio gene¬
ris humani in hunc modum
actum ẽ. ne babylonie quidẽ

Expanded text:
ta est, in cuius ortu audientibus ta est, in cuius ortu audientibus hominibus exultantes angeli cecinerunt. Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae uoluntatis. eodemque tempore hic, ad quem rerum omnium summa concesserat, dominum se hominum appellari non passus est, immo non ausus, quo uerus dominus totius generis humani inter homines natus est. eodem quoque anno tunc primum idem Caesar, quem his tantis mysteriis praedestinauerat Deus, censum agi singularum ubique proest. tunc igitur natus est Christus, Romano censui statim adscnatus est. Haec est prima illa clarissimaque professio, quae Caesarem omnium principem, Romanosque rerum dominos singillatim cunctorum hnum edita ascriptione signavit, in qua se et ipse, qui cunctos homines fecit, inveniri hominem ascribique inter homines voluit. Quod penitus nunquam ab orbe condito atque ab exordio generis humani in hunc modum actum est, ne Babyloniae quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo semꝑ obseratas ocio. ip¬
sa etiam rubigo consignauit:
nec prius unquam nisi sub ex¬
trema senectute augusti. pul
corum commotione patuerunt.
Clausis igit᷑ iani portis.tẽ publi¬
cam quam bello quesierat. pace
nutriuit: atq amplificare studens
leges plurimas stacuit ꝑ quas hu¬
manum genus libera reuerentia
discipline morem gereret. Dñi
appellationem. & ut homo de¬
clinauit. Nam cum eodem expec¬
tante ludos ꝓnuntiatum eẽt in
mimo. o dominũ ȩquum & bonũ.
uniuersiq quasi de ipso dictũ eẽt
exultantes apꝓbauissent. & statĩ.
quidem manu ac uultu in deco¬
ras adulationes repressit. & seq̃n¬
ti die grauissimo corripuit edi¬
cto: dominumq se post hec ap¬
pellari ne aliberis quidem ac ne¬
potib suis uel serio uel ioco pas¬
sus ẽ. Igitur eo tempore id est
eo anno quo firmissimã ueris¬
simamq pacem ordinatione dei
cesar composuit:. natus ẽ xp̃c.
cuius aduentiu paxista famula¬

Expanded text:
tissimo semper obseratas otio, iptissimo semper obseratas otio, ipsa etiam rubigo consignavit: nec prius unquam nisi sub extrema senectute Augusti pulsacorum commotione patuerunt. Clausis igitcam, quam bello quaesiuerat, pace enutrire atque amplificare studens leges plurimas statuit, per quas humanum genus libera reuerentia disciplinae morem gereret. domini appellationem ut homo declinauit. nam cum eodem spectante ludos pronuntiatum esset in mimo o dominum aequum et bonum uniuersique, quasi de ipso dictum esset, exultantes adprobauissent, et statim quidem manu uultuque indecoras adulationes repressit et insequenti die grauissimo corripuit edicto dominumque se posthac appellari ne a liberis quidem aut nepotibus suis uel serio uel ioco passus est. Igitur eo tempore, id est eo anno quo firmissimam nerissimamque pacem ordinatione Dei Caesar conposuit, natus est Christus, cuius aduentui pax ista famula
Abbreviated transcription (Latin):
atq auaricia in subiectos agens.
ris caput parieti collidens. clama¬
ret. Quintili uare redde legiones.
Bosforanos uͦ agrippa suꝑauit. &¬
signis romanis quȩ illi quondã
submitridate sustulerant bello
recuꝑatis. uictos ad deditionẽ
coegit. Parchi quasi toto t̾rarũ
orbe uł domito uel pacato om¬
nium oculis signarentur. atq
in se solos om̃is uigor romani m¬
ꝑii uertendꝰ eẽt: quippe quos
pͥstina ulciscende crassiane cedis
conscientia mordebat. ultro sig¬
na que crasso int̃fecto abstule¬
rant. ad cesarem remiserunt. re¬
giisq obsidib traditis. firmum
fedus fideli supplicatione meru¬
erunt. Itaq anno ab urbe con¬
dita sep̃tingentasimo quinqͣ¬
gesimo scd̃o. cȩsar augustus
ab oriente in occidentem. a sep¬
tentrione in meridiem. ac ꝑto¬
tum oceani circulum. cunctis
gentib una pace compositis. ia¬
ni portas t̃cio ipse tunc clausit.
quas ex eo ꝑxii. ferme annos qͥe¬

Expanded text:
atque avaritia in subjectos agens, atque avaritia in subjectos agens, ris caput parieti collidens clamaret, Quintili Vare, redde legiones. Bosphoranos vero Agrippa superavit, et signis Romanis, quae illi quondam sub Mitridate sustulerant, bello recuperatis, victos ad deditionem coegit. Parthi, quasi toto terrarum orbe vel domito vel pacato omnium oculis signarentur, atque in se solos omnis vigor Romani imperii vertendus esset: quippe quos pristina ulciscendae Crassianae caedis conscientia mordebat, ultro signa quae Crasso interfecto abstulerant, ad Caesarem remiserunt, regiisque obsidibus traditis firmum foedus fideli supplicatione meruerunt. Itaque anno ab Urbe condita septingentesimo quinquagesimo secundo Caesar Augustus ab Oriente in Occidentem, a Septentrione in Meridiem, ac per totum Oceani circulum cunctis gentibus una pace compositis, Jani portas tertio ipse tunc clausit. Quas ex eo per duodecim ferme annos quie
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. refuderuntq in cȩsarẽ
alexandri magni głam. quẽ
sierit hispanoꝵ gallorq lega¬
tio in medio oriente apud ba¬
biloniam contemplatione pa¬
cis adut: ita hunc apudhis¬
paniam in occidentis ultimo
supplex cum gentilico mune̾.
eous indus. & scyta boreus ora¬
uit. Cantabrico bello ꝑ.u. an¬
nos acto. totaq hispania in et̃¬
nam pacem cum quadam re¬
spiratione lassitudinis reclinata
ac reposita: cesar romam rediit. Qͥ¬
bus etiam dieb multa ꝑ se multaq
ꝑ duices & legatos bella gessit. Nã
inter ceteros & pyso adu̾sum uen¬
deleticos missus ẽ. Quib subactis:
uictor ad cesarem lugdunũ uenit.
Pannonios nouo motu intumescẽ¬
tes: tyberius priuignus cesaris cru¬
entissima cede deleuit. Idemq
continuo germanos bello arri pu
tor abduxit. Quo re uera bellum
nec fere ullum maius bellũ sicut
suetonius testat᷑ pꝰ punicũ fuit.
Fodem uero tempore quintilius
manis rebellantib mira suꝑbia

Expanded text:
sent, refuderuntque in Caesarem sent, refuderuntque in Caesarem Alexandri Magni gloriam: quem cient Hispanorum Gallorumque legatio in medio Oriente apud Babylonam contemplatione pacis adiit, ita hunc apud Hispaniam in Occidentis ultimo supplex cum gentilicio munere eous Indus et Scytha boreus orauit. Cantabrico bello per quinque annos acto totaque Hispania in aeternam pacem cum quadam respiratione lassitudinis reclinata ac reposita, Caesar Romam rediit. Quibus etiam diebus multa per se multaque per duces et legatos bella gessit. nam inter ceteros et Piso aduersum\' Vindelicos missus est; quibus subactis uictor ad Caesarem Lugdunum uenit. Pannonios nouo motu intumescentes Tiberius priuignus Caesaris cruentissima caede deleuit. idemque ctor abduxit. Quod revera bellum estum est; nec fere ullum majus bellum, sicut Suetonius attestatur, post Punicum fuit. Sub eodem vero tempore Quintilius manis rebellantibus, mira superbia
Abbreviated transcription (Latin):
aciem postulato silentio qͥ uos
estis inquit Responsum est
romani gentiũ dnĩ. At ille ita
fiet inquit si nos uiceritis. S
mox uicti sunt a romanis. Thra¬
ces uero qui ã pisone sunt ꝑdo¬
miti. in ipsa captiuitate sua
rabiem ostendebant. Nam ca¬
tenas quib ligati erant. mor¬
sib uellicantes: feritatem suã
ipsi puniebant. Daciam qͦq
ultra dantibium lentulus ui¬
cit: expulit atq subegit. Sar¬
batas quoq lentulus ult᷑ danu¬
bium pepulit: qui ꝓnimia bar¬
bariȩ nec quid pax sit. intelli¬
gunt. Marmarides uero & ga¬
ramantes. in orientali plaga
ꝑ quirinum cesar subegit. Ger¬
manos uidelicet. gallos. brittones.
hispanos. hiberos. astures. can¬
tabros. occiduo sub axe iacentes.
ꝑ se augustus ad eos ueniens
romanis legib seruire coegit.
Interea cesarem apud tarsaconã
citerioris hispaniȩ urbem. legati
indorũ & scitarũ toto orbe trais¬
misso. tandem ibi inuenerunt.
uiltra quod iam quȩrere ñ pos¬

Expanded text:
aciem postulato silentio: Qui vos aciem postulato silentio: Qui vos estis? inquit. Responsum est: Romani gentium domini. At ille: Ita fiet, inquit, si nos viceritis. Sed mox victi sunt a Romanis. Thraces vero, qui a Pisone sunt perdomiti, in ipsa captivitate sua rabiem ostendebant. Nam catenas quibus ligati erant morsibus vellicantes, feritatem suam ipsi puniebant. Daciam quoque ultra Danubium Lentulus vicit, expulit atque subegit; Sarmatas quoque ultra Danubium pepulit, qui, prae nimia barbarie, nec quid pax sit intelligunt. Marmarides vero et Caramentes in Orientali plaga per Quirinum Caesar subegit. Germanos videlicet, Gallos, Britones, Hispanos, Hyberes, Austeres, Cantabros, occiduo sub axe jacentes, per se Augustus, ad eos veniens, Romanis legibus servire coegit. Interea Caesarem apud Tarraconem, citerioris HispaniIndorum et Scytharum toto Orbe transmisso tandem ibi inuenerunt, ultra quod iam quaerere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
nie populi. ꝑ diu̾sos duces uł
stiꝑati. uł repressi. uel etiam ob¬
iectu maximorũ fluminum
rem danubiiq se esnclusi st̃.
Drusus in germania pͥmum su¬
sipetes. deinde thenteres & chac¬
thos ꝑdomiut: marpomannos
pene ad int̾nitionem cicidit.
postea fortissimas nationes. &
quib natura uires. consuetu¬
do exꝑientiam uiriũ dabat.
cheruscos. sueuos. & sigambros
parit̾ uno bello. s etiam susaspsoꝰ
suꝑauit. Quorũ ex eo consida¬
ri uirtus ac feritas potest. qͦd
mulieres quoq eorum si qñ
p̃uentu romanorũ int̾ plaustra
sua concludebant᷑. deficientibꝰ
telis uel qualibet re qua uelut
telo uti furor possit: paruos fi¬
lios collisos humi. in hostium
ora iacͥebant. in singulis filioꝵ
necib bis parricide. Tunc etiam
ꝑaffricam. inusulanos & getu¬
los latius uagantes cossus dux
cesaris artatis finib coercuit:
metu compulit. Et ut altius
repetendo gentium feritatem
demonstremus:. mesie dux ante

Expanded text:
niae populi, per diversos duces, vel niae populi, per diversos duces, vel superati, vel repressi, vel etiam objectu maximorum fluminum, Rheni, Danubiique, seclusi sunt. Drusus in Germania primo Usipetes, deinde Tencteros et Cattos perdomuit. Marcomannos pene ad internecionem caecidit. Postea fortissimas nationes, et quibus natura vires, consuetudo experientiam virium dabat, Cheruscos, Suevos et Sicambros pariter uno bello, sed etiam suis aspero, superavit. Quorum ex eo considerari virtus ac feritas potest, quod mulieres quoque eorum, si quando praeventu Romanorum inter plaustra sua concludebantur, deficientibus telis, vel qualibet re, qua velut telo uti furor possit, parvos filios collisos humi in hostium ora jaciebant, in singulis filiorum necibus bis parricidae. Tunc etiam in Africa Musolanos et Getulos latius vagantes Cossus, dux Caesaris, arctatis finibus coercuit, metu compulit. Et ut altius repetendo gentium feritatem demonstrem, unus Moesiae ducum ante
Abbreviated transcription (Latin):
tum pirinei uigum haut pro¬
cul scđo occeano sub sẽptͥone
deducitur. Hi non solũ ꝓpͥam
lib̾tatem tueri parati. uerum
etiam finitimorum p̃ripe ausi.
Quo cȩsar dum sepuis aggressus
frustra ꝓpt̾ psrinei difficulta¬
tem.tandem ab aquitanico sinu
ꝑ oceanũ in cautis hostib ad¬
moueri classem atq exponi co¬
pias iubet: quos ita imꝓuisos
debellauit. & cępit. Post uictori¬
am uero cantabriȩ atq gallicie
totiusq hispamȩ. claudius dru¬
sus priuignus cęsaris. galliã reti¬
amq sortitus. maximas fortissi¬
masq gentes germaniȩ armis
subegit. Namq tunc ueluti ad
constitutum pacis diem festina¬
rent. ita om̃s ad exꝑientiam bel¬
li decisionẽ ue federis. fundatĩ
gentes commouebantur. aut
suscepture conditiones pacis
si uincerentur: aut lisure qui¬
eta lib̾tate si iuincerent. Nori¬
ci. yllirii. pannonii. dalmatȩ.
mesi. traces. & daci. sarmatę
plurimiq & maximi germa¬

Expanded text:
tum Pyrenaei jugum haud protum Pyrenaei jugum haud procul secundo Oceano sub septentrione deducitur. Hi non solum propriam libertatem tueri parati, verum etiam finitimorum praeripere ausi. Quos Caesar dum saepius aggressus frustra propter Pyrenaei difficultatem, tandem ab Aquitanico sinu per Oceanum, incautis hostibus, admoveri classem atque exponi copias jubet, quos ita improvisos debellavit et cepit. Post victoriam vero Cantabriae atque Galleciae, totiusque Hispaniae, Claudius Drusus, privignus Caesaris, Galliam, Rhetiamque sortitus, maximas fortissimasque gentes Germaniae, armis subegit. Nam tunc, veluti ad 446 constitutum pacis diem festinarent, ita omnes ad experientiam belli decisionemve foederis undatim gentes commovebantur: aut suscepturae conditiones pacis, si vincerentur, aut usurae quieta libertate si vincerent. Norici, Illyrii, Pannonii, Dalmatae, Moesi, Thraces, Daci, Sarmatae, plurimique et maximi Germa
Abbreviated transcription (Latin):
quod obscenissime lanificio tex¬
trinoq regine senator pͥmus
romanis preeẽ erubuerat. Dehinc
cesar pedestrib copiis in siriam
uenit. deude in asiam ad hib̃na
concessit: ac post greciam per¬
brundusium ꝑ uectuis ẽ.x.
diens .uiii. idus ianuarias
urbem triplici tͥumpho ingres¬
sus ẽ: ac tunc pͥmum ipse iani
portas sopiti s finitisq omĩb
bellis ciilib clausit. Hoc die
pͥmum augustus consalutatꝰ ẽ:
quod nom̃ cunctis antea inui
in ausum dominis. tantũ orbis
licite usurpatum apicẽ decla¬
rat imꝑii. atq ex eodẽ die sũma
rerum ac potestatũ penes unũ
eẽ cepit. & mansit. quod greci¬
monarchiam uocant. Porro aut̃
hoc ẽ apparitionem siue mani¬
festationem dominici sacram̃ti
obseruamus. Hine uero cesar
parum in hyspania ꝑ dicentos
annos actum intelligens. ape¬
ruit iani portas. atq in hispa¬
nia ipse cum exercitu ꝓfectus
ẽ. Cantabri & astures gallicie
ꝓtunciȩ portio sunt: qua extẽns¬

Expanded text:
quod obscenissime lanificio texquod obscenissime lanificio textrinoque reginae senatorum primus Romanus praeesse non erubuerat. Dehinc Caesar pedestribus copiis in Syriam venit, deinde in Asiam ad hiberna concessit, ac post per Graeciam Brundusium profectus est. diens, VII Idus Januarias, Urbem triplici triumpho ingressus est; ac tunc primum ipse Jani portas, sopitis finitisque omnibus bellis civilibus, clausit. Hoc die primum Augustus consalutatus est. Quod nomen cunctis antea invioinausum dominis, tantum orbis licite usurpatum, apicem declarat imperii. Atque ex eodem die summa rerum ac potestatum penes unum esse coepit et mansit, quod Graecimonarchiam vocant. Porro autem hoc est, apparitionem sive manifestationem Dominici sacramenti observamus. Hinc vero Caesar parum in Hispania per ducentos annos actum intelligens, aperuit Jani portas, atque in Hispanias ipse cum exercitu profectus est. Cantabri et Astures Galleciae provinciae portio sunt, qua exten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓuoluta:. temptauit oculos ducis
frustra quidem. Nam pulchri¬
tudo intra pudicitiam pͥncipis
fuit. Nec illa de uita que aufe¬
rebatur. s de parte regni labo¬
rabat. Quod ubi desꝑauit. ãpͥn¬
cipe seruariq se tumpho cogno¬
uit. in cautiorem nacta custo¬
diã in mausoleum se regũ rece¬
pit. ibiq maximos ut solebat in¬
du ta cultus. in referco odorib
solio iuxta suum se collocauit
antoniũ. ad motisq aduenas
serpentib sic morte quasi som¬
no soluta ẽ. Cȩsar alexandria ur¬
be omnium longe opulentissi¬
ma & maxima: uictor potitꝰ ẽ.
Nam & roma in tantum opibꝰ
eius aucta ẽ:ut ꝓpter habun¬
dantiam pecuniarum. duplicia
quam usq: ad id fuerant. posses.¬
sionum aliarumq rerum uena¬
lium precia statuerent᷑. Occisi
sunt iussu cesaris maior anto¬
nii filius. & publius canidius
infestissimus quidem semꝑ cȩsa¬
ri. s antonio infidus. & cassius
nius ob eam maxime notam.

Expanded text:
provoluta, tentavit oculos ducis, provoluta, tentavit oculos ducis, frustra quidem. Nam pulchritudo intra pudicitiam principis fuit. Nec illa de vita quae auferebatur, sed de parte regni laborabat. Quod ubi desperavit a principe, servarique se triumpho cognovit, incautiorem nacta custodiam in mausolaeum se regum recepit, ibique maximos, ut solebat, induta cultus, in referto odoribus solio juxta suum se collocavit Antonium, admotisque ad venas serpentibus, sic morte quasi somno soluta est. Caesar Alexandria urbe, omnium longe opulentissima et maxima, victor potitus est. Nam et Roma in tantum operibus ejus aucta est, ut, propter abundantiam pecuniarum, duplicia quam usque ad id fuerant, possessionum aliarumque rerum venalium pretia statuerentur. Occisi sunt jussu Caesaris major Antonii filius et P. Canidius, infestissimus quidem semper Caesari, sed Antonio infidus, et Cassius nius, ob eam maxime notam,
Abbreviated transcription (Latin):
liberos cum parte regię garȩ ad
rubrum mare p̃termittendoscen¬
suerunt: ipsi presidiis circa duo
egypti cornua pelusium paretho¬
mumq dispositis. classem & co¬
piasinstaurando bella parauert̃.
Cȩsar sexto imꝑator appellatus.
& quarto ipse cum marco licinio
crasso consul brundisium uenit.
ibi orbis terrarum p̃sidia diuisis
legionib composuit. Inde in sy¬
riam ꝓfectus. mox pelusiũ adiit:
ubi ab antonianis presidiis ultro
susceptus ẽ. Interea cornelius
gallus. p̃missus ã cesare . iiiͦi. legi¬
ones quas antonius apud cyrenas
in fidem: atq inde parethomũ
Antonius equestre aduersus cęsarẽ
bellum iniit. In eo quoq misera¬
bilit̃ uictus aufugit Kalendis
sextilib pͥma luce antonius cũ
ad instruendam classem in portũ
descenderet. subito uniierse na¬
ues ad cesarem transierunt. Cũ¬
ꝙ unico presidio spoliatꝰ eẽt. tre¬
pidus se cum paueis recepit in re-¬
gam. Regina ad pedes augusti

Expanded text:
liberos cum parte regiae gazae ad liberos cum parte regiae gazae ad Rubrum mare praemittendos censuerunt: ipsi praesidiis circa duo Aegypti cornua, Pelusium Parethoniumque, dispositis classem et copias instaurando bello parauerunt. Caesar sexto imperator appellatus et quartum ipse cum M. Licinio Crasso consul Brundisium uenit; ibi orbis terrarum praesidia diuisis legionibus conposuit; inde in Syriam profectus, mox Pelusium adiit, ubi ab Antonianis praesidiis ultro susceptus est. interea Cornelius Gallus praemissus a Caesare quattuor legiones, quas Antonius apud Cyrenas in fidem; atque inde ParethoniumAntonius equestre adversus Caesarem bellum iniit, in eo quoque miserabiliter victus aufugit. Kalendis Sextilibus prima luce Antonius, cum ad instruendam classem in portum descenderet, subito universae naves ad Caesarem transierunt. Cumque unico praesidio spoliatus esset, trepidus se cum paucis recepit in regiam. Regina ad pedes Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
nauali p̃lio decertare paratꝰ. Ducen
te.xxx. rostrate fuere cęsaris naues:
&xxx. sine rostris triremes. uelo¬
citate liburnicis pares. & octo legi¬
ones classi suꝑpositȩ. absq cohorti¬
bus .u. p̃toriis. Cilassis antonii. el
xx. nauium fuit: quantũ numero
cedens. tantum magnitudine p̃¬
cellens. Nam decẽ pedum altitu¬
dine a mari aberant. famosũ &
magnum hoc bellũ apud accium
fuit. Ab hora qͥnta usq ad septi¬
mam incerta uincendi spe. gͣuis¬
sime utrimq cedes acte sunt.
Reliquum diei cum subsequente
nocte in uictoriam cesaris declina¬
uit. Prior regina cleopatra.cũlx.
uelocissimis nauib fugit. Anto¬
nius quoq detracto in signi p̃to¬
riȩ nauis. fugientem secutus uxo¬
rem ẽ. Illucescente iam die: uictoriã
cȩsar consummauit. Ex quib¬
uictis .xii. milia cecidisse referum¬
tur. sex milia uulnerata sunt. eqͥb
mille int̾ curandum defecerunt.
Antonius & cleo patra communes

Expanded text:
nauali proelio decernere paratus. ducentae nauali proelio decernere paratus. ducentae triginta rostratae fuere Caesaris naues et triginta sine rostris, triremes uelocitate Liburnicis pares et octo legiones classi superpositae, absque cohortibus quinque praetoriis. classis Antonii centum septuaginta nauium fuit, quantum numero cedens tantum magnitudine praecellens, nam decem pedum altitudine a mari aberant. famosum et magnum hoc bellum apud Aotium fuit. ab hora quinta usque in horam septimam incerta uincendi spe grauissimae utrimque caedes aotae; reliquum diei cum subsequente nocte in uictoriam Caesaris declinauit. prior regina Cleopatra cum LX uelocissimis nauibus fugit; Antonius quoque detracto insigni praetoriae nauis fugientem secutus uxorem est. inlucescente iam die uictoriam Caesar consummauit. ex uictis duodecim milia cecidisse referuntur, sex milia uulnerata sunt, e quibus mille inter curandum defecerunt. Antonius et Cl
Abbreviated transcription (Latin):
thena uinctum. ad confessio¬
nem thesauroꝵ regiorũ coegit.
Expugnatoq: oppido in quo ꝯ¬
ditos ẽẽ ꝓdid̾at: magnam um
auri argentiq abstulit. Qua elatꝰ
pecunia. denuntiari bellũ cesari.
atq octauiȩ sorori cȩsaris uxori
suȩ repudium indici uissit: & cle¬
opatram sͥ exalexandria occurre
imꝑauit. Ipse accium uͥ classem
constituerat ꝓfectus. cum ꝓpe
t̃ciam partem remigũ fame ab¬
sumptam offendisset: nichil mo¬
tus. remi inquit modo salui sint.
nam remiges non deerunt. quo¬
ad grecia homines habuerit. Cȩ
dusio in epirum ꝓfectus ẽ. Agͥp¬
pa si p̃missus a cesare multas o-
nauit. in de corciram cepit. fugi¬
entes nauali p̃lio ꝑsecutus ꝓfli¬
gauit. multisq reb fruentissime
gestis. ad cesarem uenit. Anto¬
suorũ ꝑmotus. bellũ maturare
instituit. ac repente instructis
copiis. ad cesaris castra ꝓcessit. &
uictus ẽ. Tercio post pugnã die
antonius castra ad acciũ transtulit:

Expanded text:
tena uiactum ad confessiotena uiactum ad confessionem thesaurorum regiorum. coegit, expugnatoque oppido, in quo conditos esse prodiderat, magnam uim auri argentique abstulit. qua elatus pecunia denuntiari bellum Caesari atque Octauiae, sorori Caesaris , uxori suae, repudium indici iussit et Cleopatram sibi ex Alexandria occurrere imperauit. ipse Actium ubi classem constituerat profectus, cum prope tertiam partem remigum fame absumptam offendisset, nihil motus remi, inquit, modo salui sint; nam remiges non deerunt, quoad Graecia homines habuerit. Caesdisio. in Epirum profectus est. Agrippa nero praemissus a Caesare, multas nauit. inde Corcyram cepit; fugientes nauali proelio persecutus profligauit multisque rebus cruentissime gestis ad Caesarem uenit. Antosuorum permotus bellum maturare instituit ac repente instructis copiis ad Caesaris castra processit et uictus est. tertio poet pugnam die Antonius castra ad Actium transtulit,
Abbreviated transcription (Latin):
cretum ẽ. His dieb trans tyberĩ
e tab̾na meritoria fons olei t̃ra
exundauit ac ꝑ totũ diem lar¬
gissimo riuo fluxit. Antonius
uͦ postquã araxim transmisit.
omnib undiq malis circũuentꝰ:
uix tandem antiochiã cũ pau¬
cis rediit. Nam multitudine e¬
quitum & sagittarioꝵ ab om¬
nib preliis quȩ plura temptauit
uictus semꝑ effugerit : tum pre¬
terea incertis & ignotis regionũ
locis impeditus. grauissima fa¬
me ad nefandos cybos coactusẽ.
Plurimi militum sese hostib dedi¬
derunt. Inde in greciam trans¬
it: iussitq pompeio qui uictus
a cesare exercitum bellumq re¬
parabat cum paucis ad se ueni¬
re. Pompeius fugiens a tito &
furnio antonianis ducib. sepe
terrestri naualiq bello uictus
& captus: ac post paululum
int̾fectiis ẽ. Cesar illiricum.
pannoniam. partẽq italiȩ
bellis subegit & domuit.¬
Gitur antonius artabanem
armenie regem ꝓdidione &
dolo cepit. Quem argentea ca¬

Expanded text:
cretum est. his diebus trans Tiberim cretum est. his diebus trans Tiberim e taberna meritoria fons olei terra exundauit ac per totum diem largissimo riuo fluxit. Antonius uero postquam Araxim transmisit, omnibus undique malis circumuentus, uix tandem Antiochiam cum paucis rediit. nam cum multitudine equitum et sagittarum ab omnibus proeliis, quae plura temptauit, uictus semper effugerit tum praeterea incertis et ignotis regionis locis impeditus grauissima fame ad nefandos cibos coactus est; plurimi militum sese hostibus dediderunt. inde in Graeciam transiit iussitque Pompeium, qui uictus a Caesare exercitum bellumque reparabat, cum paucis ad se uenire. Pompeius fugiens a Titio et Furnio Antonianis ducibus saepe terrestri naualique bello uictus et captus ac post paululum interfectus est. Caesar Illyricum Pannoniam partemque Italiae bellis subegit ac domuit; Antonius Artabanen Armeniae- regem proditione et dolo cepit: quem argentea ca
Abbreviated transcription (Latin):
appeti iussit. Quȩ ille collecta in
leuum brachium. lacerna repel¬
lendo uitauit. Mox immisso eqͦ
ad suos reuersus. instructo exercitu
aduersus lepidum ueniens. plu¬
rimas legiones lepidi paucis in¬
t̃fectis transire in suam partem
compulit. Lepidꝰ tandem in tel¬
ligens quo uanitas sua tenderet:
deposito paludam̃to. assũptaq
ueste pulla. supplex cȩsari fac¬
tus. uitam & bona impetrauit.
ꝑpetuo quidem emendatꝰ exilio.
Taurus cesaris p̃fectus. totã pene
syciliam ferro ꝑtemptatam. con¬
territamq in fidẽ recepit. Qua¬
draginta. iiͦii. legiones sub unius
tunc imꝑio cesaris erant. Mili¬
tes multitudine ferociores. quos¬
dam ꝓ accipiendis agris tumultꝰ
excitauerunt. Sed cesar animo
ingens. uiguiti milia militum
exauctorirauit. tͥginta milia
seruorum dominis restituit. sex
milia quorũ domini ñ extabant.
in crucemegit. Quans urbem
ingressus. ut in ꝑpetuum tͥbu¬
nitie potestatis eẽt asenatu de¬

Expanded text:
adpeti iussit. quae ille collecta in adpeti iussit. quae ille collecta in laeeuum bracchium lacerna repellendo uitauit; mox inmisso equo ad suos reuersus, instructo exercitu aduersus Lepidum ueniens, plurimas legiones Lepidi paucis interfectis transire in suam partem conpulit. Lepidus tandem intellegens, quo uanitas sua tenderet, deposito paludamento assumptaque ueste pulla, supplex Caesari factus uitam et bona impetrauit, perpetuo quidem amendatus exilio. Taurus, Caesaris praefectus, totam paene Siciliam ferro pertemptatam conterritamque in fidem recepit. quadraginta et quattuor legiones sub unius tunc imperio Caesaris erant; milites, multitudine ferociores, quosdam pro accipiendis agris tumultus excitauerunt; sed Caesar, animo ingens, uiginti milia militum exauctorauit, triginta milia seruorum dominis restituit, sex milia, quorum domini non exstabant, in crucem egit. ouans Vrbem ingressus ut in perpetuum tribunioiae potestatis esset, a senatu de
Abbreviated transcription (Latin):
& liparas aduersus democham &
pompeium nauale p̃lium gessit.
ac uicit. ibiq tunc naues triginta¬
aut demersit aut cepit. reliquis la¬
ceratis. Pompeius mesanam confugit.
Cesar interea tauromeniam traiece¬
rat: quem repentino impetu pom¬
peius afflixit. Unde multis dimer¬
sis nauib suis ac magna multitudi¬
ne suorum militum ꝑdita. in italiã
cesar aufugit. nec int̾ueniente mo¬
ra in fyciliam rediit. ibiq lepidũ
ex affrica aduentantem obuium
habuit. summas sibi partes terrore.
minis. ac suꝑbia uendicantem. Pꝰ
dies paucos agrippa iussu cȩsaris
a litore cum acie instructa ꝓspec¬
tantis atrocissimo nauali p̃lio ad¬
uersus pompeiũ conflixit. & uicit.
Nam centum sexaginta & tres naues
aut demersit aut ceꝑit. Pompeuis
sit. Lepidus magna xx. legionũ
insolentia tumens. cum messanã
militib ꝑmissam diripuisset. ip¬
sum cesarẽ ad se uenientem semel
atq iterum spreuit. ac potius telis

Expanded text:
et Liparas aduersus Democham et et Liparas aduersus Democham et Pompeium nauale proelium gessit ac uicit ibique tunc naues trigintaaut demersit aut cepit reliquis laceratis. Pompeius Messanam confugit. Caesar interea Tauromenium traiecerat: quem repentino impetn Pompeius adflixit: unde multis demersis nauibus suis ac magna. multitudine suorum militum perdita, in Italiam Caesar aufugit; nec interueniente mora in Siciliam rediit; ibique Lepidum ex Africa aduentantem obuium habuit, summas sibi partes terrore minis ac superbia uindicantem. post dies pauoos Agrippa iussu Caesaris a litore cum acie instructa prospectantis atrocissimo nauali proelio aduersus Pompeium conflixit et uicit. nam centum sexaginta et tres naues aut demersit aut cepit.\' Pompeiusit. Lepidus magna uiginti legionum insolentia tumens cum Messanam militibus permissam diripuisset, ipsum Caesarem ad se uenientem semel atque iterum spreuit ac potius telis
Abbreviated transcription (Latin):
apud syllaceum naufragio ami¬
sit. Uentidius ꝑsas & parthos in sy¬
riam irrumpentes trib bellis ma¬
ximis fudit: regemq eorum pa¬
corum in aciȩ interfecit. ea scilic&
die. qua crassus a parthis fuerat
occisus. Antonius uix uno castello
expugnato pacem cum antiochofec̃.
ut ipse tantam rem consũmas¬
se uideretur. uentidiũ syrie p̃fe¬
cit. ussitq ut antigono bellum in¬
ferret. qui iudeos tunc forte debel¬
lauerat. captisq iherosolimis tem¬
plum expoliauerat. regnũq hero¬
di dederat. quẽ continuo uictum
in deditionem recepit. Mlena liber¬
tus cum sex nauib ad pompeium
rediit. a quo clement̃ receptus cesa¬
ris cassem incendit: quamuis nuꝑ
cesar alteram scđo naufragio ꝑdi¬
disset. Idemo mena postea ab a¬
grippa nauali prelio circũuentus.
cum sex triremib ad cesarẽ trans¬
iit: s hunc cesar t̾cio transfugã
indulta tantum uita in segnẽ reli¬
quit. Deinde agrippa inter milas

Expanded text:
apud Scylaceum naufragio amiapud Scylaceum naufragio amisit. Ventidius Persas et Parthos in Syriam inrumpentes tribus bellis maximis fudit regemque eorum Pacorum in acie interfecit, ea scilicet die, qua Crassus a Parthis fuerat ocoisus. Antonius, uix uno castello expugnato, pacem cum Antiocho fecit, ut ipse tantam rem consummasse uideretur. Ventidium Syriae praefeoit iussitque ut Antigono bellum inferret, qui Iudaeos tum forte debellauerat captisque Hierosolymis templum spoliauerat regnumque Herodi dederat: quem continuo uictum in deditionem recepit. Mena libertus cum sex nauibus ad Pompeium rediit, a quo clementer receptus Caesaris classem incendit, quamuis nuper Caesar alteram secundo naufragio perdidisset. idemque Mena postea ab Agrippa nauali proelio circumuentus cum sex triremibus ad Caesarem transiit. sed hunc Caesar tertio transfugam, indulta tantum uita, segnem reliquit. deinde Agrippa inter Mylas
Abbreviated transcription (Latin):
cęsaris. dnãtum ut mulier ag¬
tabatit. Nlam & cȩsarem reu̾sũ.
apudbrundusiũ contumeliis fa
ctionib insidiisq petiit. a quo
ꝓpuillata. ad antonium concessit
in greciam. Sextus pompeius
postquam se in ꝓscͥptorum nume¬
rum relatum comꝑit. conuersꝰ
in latrocina. omnẽ oram italiȩ
cedib rapmisq uastauit. Sici¬
lia prerepta. cõmeatibq impe¬
ditis. romam fame affecit. Mox
cum eo pacem trium uiri ut ñ
dicam tyranni. id ẽ lepidus. ce¬
sar. antoniusq fecerunt. Sed
continuo cum contra pactum
pompeius fugitiuos alligaret.
ut hostis habitus ẽ. Mena lib̃tus
pompeii. cum sexaginta nauiũ
classe ad cesarem defecit eidẽq
classi ipse ussu cesaris prefuit.i¬
demq continuo cum statilio tau¬
ro aduersus menam creatum põ¬
peianum ducẽ nauale bellum ges¬
sit. Deinde cesar ipse. aduer suseos¬
dem pompeianos cruentissimũ
bellum nauale confecit: s continuo
uictricem classem pene uniu̾sam

Expanded text:
Caesaris, dominatum ut mulier agCaesaris, dominatum ut mulier agitabat. Nam et Caesarem reversum apud Brundusium coctionibus insidiisque petiit. a quo propulsata ad Antonium concessit in Graeciam. Sex. Pompeius postquam se in proscriptorum numerum relatum conperit, conuersus in latrocinia omnem oram Italiae caedibus rapinisque uastauit. Sicilia praerepta commeatibusque inpeditis Romam fame adfecit. mox cum eo pacem triumuiri, ut non dicam tyranni, id est Lepidus Caesar Antoniusque fecerunt. sed continuo cum contra pactum Pompeius fugitiuos allegeret, ut hostis habitus est. Mena libertus Pompei cum sexaginta nauium classe ad Caesarem defecit eidemque classi ipse iussu Caesaris praefuit. idemque continuo cum Statilio Tauro aduersus Menecraten Pompeianum ducem nauale bellum gessit. deinde ipse Caesar aduersus eosdem Pompeianos cruentissimum bellum nauale confecit; sed continuo uictricem classem paene uniuersam
Abbreviated transcription (Latin):
Brutus & cassius magnis exercitibꝰ
comparatis apud athenas c̃uenunt.
totamq greciam depopulati st̃.
Rodios cassius terra mariq ob¬
pugnatos ad deditionẽ coegit:
quib p̾ter uitam nichil reliqͥt.
Igitur cesar & antonius eosdem
in macedoniã magnis bellorum
apparatib ꝑsecuti ad mortẽ com¬
pulerunt:. quãius manifestissime
illa tunc pugna ñ uirtute partis
cta sit. Cesar enim tunc egeR.
cum se in castris capiendȩ qui¬
etis causa tenere statuisset. hor¬
tati p̃cib & medici sui. qui ꝑsõ¬
nium admonitũ sese fetebatur.
ut ea die castͥs cȩsarem salutis
ipsius causa duceret. in campũ
castra eius abhostib capta sunt.
s rursus cesariani milites cassii
castra ceꝑunt. Qua re addesꝑa¬
tionem adacti. brutus & cassiꝰ.
immaturam sibi mortẽ ante
belli t̃minum coegerunt. Nam
inuitatis ꝑcussorib. cassuis ca¬
put. brutus latus prebuit. at
romȩ fuliua uxor antonii socrus

Expanded text:
Brutus et Cassius, magnis exercitibus Brutus et Cassius, magnis exercitibus comparatis, apud Athenas convenerunt, totamque Graeciam depopulati sunt. Rhodios Cassius, terra marique oppugnatos, ad deditionem coegit, quibus praeter vitam nihil reliquit. Igitur Caesar et Antonius, eosdem in Macedoniam magnis bellorum apparatibus persecuti, ad mortem compulerunt: quamvis manifestissime illa tunc pugna non virtute partis cta sit. Caesar enim tunc aeger, cum se in castris capiendae quietis causa tenere statuisset, hortatu et precibus medici, qui per somnum admonitum sese fatebatur ut ea die castris Caesarem salutis ipsius causa educeret, in campum castra ejus ab hostibus capta sunt. Sed rursus Caesariani milites Cassii castra ceperunt. Quare ad desperationem adacti Brutus et Cassius, immaturam sibi mortem ante belli terminum coegeinuitatis percussoribus Cassius caput, Brutus latus praebuit. at Romae Fulu