comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Redicabat in deserto ioħes baptismũ pe¬
nitentie ppło peccatori: noti qͦ cͥmina cõmissa
deleret. s qͦ emendaret erantes. Nã remissio
L iordanẽ desid̾io lauacͥ diu̾soꝵ copiosissi¬
ma multitudo. quoꝵ ee̾nt tam scelerati actꝰ.
uita tam ꝑdita: ut eos uenerabilis baptista ui¬
pereo semini comꝑaret: Le .iiI.¬
Nter huiꝰcemodi hommes. ille iuirtutũ celesti¬
um dñs. ille qͥ respicit t̾ram ⁊ facit eam greme

Expanded text:
edicabat in deserto Joannes baptismum poenitentiae populo peccatori, non quo crimina commissa deleret, sed quo emendaret errantes; nam remissio  Joannem desiderio lavacri diversorum copiosissima multitudo; quorum essent tam scelerati actus, vita tam perdita, ut eos venerabilis Baptista vipereo semini compararet. Inter hujusmodi homines ille virtutum coelestium Dominus, ille qui respicit terram et f
Abbreviated transcription (Latin):
iestatis sue. sedebitis et uos suꝑ sedes duo¬
decim: uidicances duodecim crib isrł.
Non dixit qui reliquistis omnia: hoc enĩ
et socrates fecit phylosophus. et mulci alii¬
qui diuicias contempserũt. s qui secuci
estis me quod ꝓpric apłorũ ẽ atq credentiũ.
In regeneratione cum sederit filius homi¬
nis in sede maiestatis suȩ quando et mor

Expanded text:
tis suae, sedebitis super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel. Non dixit, qui reliquistis omnia, hoc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt: sed, qui secuti estis me, quod proprie apostolorum est atque credentium, in regeneratione cum sederit filius hominis in sede majestati
Abbreviated transcription (Latin):
Pecrus piscator erat: diues non fuerat:
cibos manu et arte querebat et cament
loquicur confidenter reliquimus omnia.
Omniã enim reliquit: qui uoluntatem
habendi deseruit. Et quia ñ sufficit tan¬
tum relinquere: iungit quod ꝑfectum
est. et secuti sumus te. fecimus quod uis¬
ħc autẽ dixit illis. Amen dico uobis qd¬
uos qui secuti estis ine in regeneratioẽ

Expanded text:
Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confidenter, reliquimus omnia. Omnia enim relinquit, qui voluntatem habendi deserit. Sed quia non sufficit tantum relinquere, jungit quod perfectum est, et secuti sumus te, fecimus quod jusus autem dixit illis: Amen dico vobis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uersa que habet: ⁊ emit agrũ illũ. ⁊rł.¬
co t̾renis reb simmile dicitur: ut ex
his que amius nouit. surgat ad in¬
cognita: quatinus exemplo uisibiliũ.
se ad inusibilia rapiat: et ꝑea que ir¬
su didicit. quasi confricatus incales¬
cat: ut ꝑ hoc quod scit notum diligere:
discat ⁊iincognita amare. Lc.x.¬
cce fratres celorum regnum thesau¬
ro in agro abscondito comparatur.
quem qui inuenit homo abscondit:
ip̃gaudio illius uadit ⁊ uendit umi¬
uersa que habet: et emit agrum illum.
Qua inre hoc quoq notandum ẽ. quod
inuentus thesaurus absconditur ut
seruetur: et qr studium celestis desidii

Expanded text:
quae habet, et emit agrum illum. Coco terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita, quatenus exemplo visibilium, se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit quasi confricatus incalescat, ut per hoc quod scit notum, diligere discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro in agro abscondito comparatur, quem qui invenit homo abscondit, et prae gaudio illius vadit, et vendit universa quae habet, et emit agrum illum. Qua in re hoc quoque notandum est, quod inventus thesaurus absconditur, ut reservetur, quia studium coelestis des
Abbreviated transcription (Latin):
serrenia in hãbitacio depͥmuit sensũ multa cogitantes.
esespꝰ iam incoruptibile letificat aĩam ⁊ sidbleuat
alestie inhabitacio totũ hominẽ uisioni sui condicorꝰ
inherentem:¬
me renouacionis. quasi sumine cͥcũcisionis desideramꝰ
prenua ꝑtingere: curemꝰ interim pͥmituie cͥcũ cisio¬
ns ⁊ renouacionis. que cotidiano uirtutũ exercicio
fit subire remedia. Deponamꝰ scd̾m pͥstinã ꝯu̾sa¬
cionẽ ueterem hominem qͥ corrũpit᷑ scd̾m desid̾ia
erroris: renouem᷑ spũ mentis nr̃e ⁊ ⁊ ĩduamꝰ no
uum hoĩem qͥ sod̾m dñi creatꝰ ẽ. inusticia ⁊ sãctita¬
te neritans:
eq audientes cͥcũcisionẽ. ĩ uno corporis nr̃i menbro
nos castigare sufficere credamꝰ. s sic̃ idem alibi
monet apłs mũdemꝰ nos ab om̃ĩ labe ⁊ inquinam̃to
carnis ⁊ sp̃c ⁊ ꝑficientes scanctificacionẽ in timore di.

Expanded text:
terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem, sed corpus jam corruptibile laetificat animam, et sublevat coelestis inhabitatio totum hominem visioni sui conditoris inhaerentemionis, quasi summae circumcisionis, desideramus praemia pertingere, curemus interim primitivae circumcisionis et renovationis, quae quotidiano virtutum exercitio fit, subire remedia. Deponamus secundum pristinam conversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris, renovemur  creatus est in justitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem in uno corporis nostri membro nos castigare, sufficere credamus: sed sicut idem alibi monet Apostolus: Mundemus nos ab omni labe et inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore
Abbreviated transcription (Latin):
exultent femine: xp̃c ẽ. uir natꝰ ⁊ ex femina ẽ.
natꝰ: uterq sexꝰ ẽ. honoratꝰ Iam gͦ ad scd̾m hoĩe
transeat: qui in pͥmo fuerat ante dampnatꝰ.
Morcem nobis ꝑsuaserat femina: uitam nobis¬
peperit femna Re .ii.¬
ata ẽ. similitudo carnis peccati: qua munda
uiuat culpa moriat᷑. qr sine culpa natꝰ ẽ in quo
is qui inculpa fuerat renascat᷑. Exultate pueri
scĩ qui xp̃m precipue sequendũ elegistis ⁊ qui con¬
iugia non quesisti: non ad uos ꝑ ꝯiugiũ uenit.
quem sequendum inuenistis:
ille spũales uenit s nuptias. ⁊ uobis dedit sꝑñe
nuptias. quos precipue uocauit ad nuptias. Ergo
unde nati estis non quesistiuͤ. quia eum qui non
ita natꝰ ẽ. plusquam ceteri dilexistis. Exultate iur¬
gines sc̃ẽ: uirgo uobis peꝑit. cui sine corrupcione
nubatis que nec concipiendo nec pariendo potesti
perdere quod amatis. Exultate iusti natalis es
iustificatoris¬

Expanded text:
nt feminae: Christus vir est natus, ex femina est natus; et uterque sexus est honoratus. Jam ergo ad secundum hominem transeat, qui in primo fuerat ante damnatus. Mortem nobis persuaserat femina: vitam nobispeperit femina.ta est similitudo carnis peccati , qua mundar natura vivat, culpa moriatur: quia sine culpa natus est, in quo is qui in culpa fuerat, renascatur. Exsultate, pueri sancti, qui Christum praecipue sequendum elegistis, qui conjugia non quaesistis. Non ad vos per conjugium venit, quem sequendum invenistis; ille spirituales venit ad nuptias: et vobis dedit spernere nuptias, quos praecipue vocavit ad nuptias. Ergo unde nati estis, non quaesistis; quia eum qui non ita natus est, plus quam caeteri dilexistis. Exsultate, virgines sanctae: Virgo vobis peperit, cui sine corruptione nubatis; quae nec concipiendo, nec pariendo potestis perdere quod amatis. Exsultate, justi: Natalis est Justificatoris
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ taluũ facere qͦd ꝑierat. Om̃ipotenciam: qua
fecit omnẽ diem Gratiã qua certo die concipi. u
certo die dignatꝰ ẽ. nasci Idem gͥminoratꝰ paulo
min ab anglis indie factus ẽ. hominũ qui oꝵ¬
e ip̃o dͥipe ꝓpħa dicit. Bene nunciate diem de
bierisas itaie eius Quid ẽ diem de die: nust filiũ de
non duodies ẜ unus ẽ. dies. Est de patre filiꝰ de des
deus pat̾ cam̃ ⁊ filiꝰ non duo dĩ s unꝰ ẽ. ds. Dies¬

Expanded text:
re et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua re et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, qua certo die concipi et certo die dignatus est nasci. 4. Idem igitur minoratus paulo minus ab angelis, in die factus est hominum, qui, coaquippe propheta dicit: Bene nuntiate diem de die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de en Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Filius non duo dii, sed unus est De
Abbreviated transcription (Latin):
uomͦ gͦ sufficient̾ aut digne loqͥ poterit. quis de qͦ:
Homo de deo. mortalis demmortali⁊ uisibilis de ĩuisibi¬
liz mutabilis de inmutabili: opꝰ de opifice⁊ de creatore
creat᷑a ⁊ de factore factura: paruus de ĩmenso tẽporał
de et̾no ⁊ humtł de altissimo plasmatꝰ e limo de
illo qͥ oĩa creauit ex nichilo: Cuiꝰ ẽ. ĩenarrabilis
omnipotentia. qua nos gratuita: bonitate fecit:
nec minꝰ tñ ĩ enarrabilis gracia. qua nos oĩpotẽtissĩa
miseracione saluauit: qui ⁊ opus creatricis oĩpotẽ¬
tie gratis fecit ⁊ ⁊ opꝰ gracie saluatͥcis omipotñt̾
impleuit: illic hñs potestatem condendi ⁊ regñdi
creaturam suam⁊ hic hñs potestatẽ pouendi ⁊
sumendi ꝓ nobis animam suam. R regẽ cołi Le Ui¬
Imnipotentiam d̾i. nc̃ dicimꝰ. qͣr uerbũ qͦd in pͥn
cipio erat. ⁊ apd̾ dm̃ erat. ⁊ deus erat: fecit qͦd nõ
erat. Srãm uerd: qua uerbũ caro fcm̃. uenit q̃re¬

Expanded text:
o sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc d non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaere
Abbreviated transcription (Latin):
Rima species nascendi est. qͦd adam figuratꝰ ex
limo ẽ: scd̾a qd̾ mulier fõrmata de masculo ⁊ tercia
que ⁊ celestiᷤ est. qͦd xp̃c processit ex uirgine. Quid hoꝵ
non nouum: Quid hoꝵ non mirabile: Quid hoꝵ nͥ
nisi fidem sequam᷑. inquisicio poterit humana com¬
plecti: Quod aut̃ mystico hoc ꝯceptu. iusitare mun¬
dũ suũ d̾i dignatꝰ ẽ. filius: nr̃ȩ hoc salutis necessitaᷤᷤ
flagitabat: nimirũ ut celestiᷤ tandem generatio
repararet. qͦd natiuitas terrena perdiderat¬

Expanded text:
rima est quidem, quod Adam figuratus ex limo est: secunda, quod mulier formata de masculo: tertia, quae et coelestis est, quod Christus processit ex virgine. Quid horum non novum? quid horum non mirabile? quid horum, nisi fidem sequamur, inquisitio poterit humana complecti? Quod autem mystico hoc conceptu visitare mundum suum Dei dignatus est Filius, nostrae hoc salutis necessitas flagitabat: nimirum ut coelestis tandem generatio repararet, quod nativitas terrena perdiderat
Abbreviated transcription (Latin):
dest rex ille mansuetꝰ. qui ꝑ spacia tociꝰ orbis. ce N¬
lestis iusticie gressib incedens ⁊ suꝑbientem
furentis inimici conderat tiranndem. Hodie
namq ꝓarturiente maria. natꝰ ẽ. nob̵ dei filius:
ut gernane carnis nr̃e conceptione prod uctꝰ cieato
a se homitu ⁊ pietatem pat̾nam ⁊ frat̾nũ largi¬
rec᷑um affectũ. Inatꝰ sane ab intacta ẽ. femina :
ut eum parit̾ ⁊ hominẽ testaret᷑ partꝰ humanꝰ ⁊ ⁊
dm̃ probaret et̾na uirginitas. Nlam sicut non po¬
tuit nͥ caro de carne nasci: ita non poterat dei caro
de femineo utero nisi sine generante prodire:¬

Expanded text:
est rex ille mansuetus, qui per spatia totius orbis coelestis justitiae gressibus incedens, superbientem furentis inimici contrivit tyrannidem. Hodie namque, parturiente Maria, natus est nobis Dei Filius, ut germana carnis nostrae conceptione productus, creato a se homini et pietatem paternam, et fraternum largiretur affectum. Et natus sane ab intacta est femina, ut eum pariter et hominem testaretur partus humanus, et Deum probaret aeterna virginitas. Nam sicut non poterat nisi caro de carne nasci, ita non poterat Dei caro de femineo utero nisi sine generante prodire
Abbreviated transcription (Latin):
Eraudib incurrit cͥcumuẽta mortalitas. Ad est
enũ nobis celi terreq iudex: qui reciso cyrogra¬
pho delictoꝵ reatum nr̃m miseratꝰ absoluit. Ad est
ille dñs: qui iugum captiuitatĩs antique nr̃is a
ceruicibus soluens ⁊ merorem mundi eterna libertate

Expanded text:
fraudibus incurrit circumventa mortalitas. Adest enim nobis coeli terraeque judex qui rescisso chirographo delictorum, reatum nostrum miseratus absolvit. Adest ille Dominus, qui jugum captivitatis antiquae nostris cervicibus solvens, moerorem mundi aeterna libertate
Abbreviated transcription (Latin):
Uluminatis altissimꝰ micanciũ astroꝵ globos pax uita lũ
ueritas iħu faue precantib. Seu mystico baptismate flu¬
enta iordanis retͦ ꝯuersa. qͦndam t̾cio presenti sacraris die.
Seu stella parcũ uirginis celo micans signaneris ⁊. hac ad oratũ
die presepe magos duxeris. Uel ydriis plenis aque uini
saporẽ infudetis hausit mynist̾ ꝯcuis qͦd ip̃e non infuderat.¬
inplenerat¬
Ol quas coloratri uidens mebriare flumina mutata elem̃
stupent cransire ĩ usus alteros. S ic qͥnq milib uiris
dũ qͥnq panes diuidis edñciũ sub dñtib in ore erescebat cibͦ.
Uultiplicabat᷑ mag̃ dispendio panis suo quis ħ in dens mi¬
rabit᷑ iuges meatꝰ fonciũ. Int̾ manꝰ frangñciũ panis
rigat᷑ profluuꝰ intacta que ñ fregerant fr̃agm̃ta sud¬

Expanded text:
luminans Altissimus Micantium astrorum globos, Pax, vita, lumen, veritas, Jesu fave precantibus. Seu mystico baptismate Fluenta Jordanis retro Conversa quondam tertio Praesente sacraris die. Seu stella partum Virginis Coelo micans signaveris; Et hac adoratum die Praesepe Magos duxeris. Vel hydriis plenis aquae Vini saporem infuderis: Hausit minister conscius, Quod ipse non impleverat. Aquas colorari videns, Inebriare flumina; Mutata elementa stupent Transire in usus alteros. Sic quinque millibus viris Dum quinque panes dividis, Edentium sub dentibus In ore crescebat cibus. Multiplicabatur magis Dispendio panis suo: 1222 Quis haec videns mirabitur Juges meatus fontium? Inter manus frangentium Panis rigatur profluus: Intacta quae non fregerant, Fragmenta sub
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑne ciuitatis gaudia semprt̾na subit. dirupisti inqͥ¬
ens uincula mea tͥ sacrificabo hostiam laudis uota
mea dũo reddam in atriĩs domꝰ dñi in ꝯspectu omnis
popł̃i eiꝰ: in medio tui ierłm. Qͦd desid̾atissimũ tẽpͦ
celestiꝰ intͦitꝰ. illa dies octaua qua cͥcuncisio celebrat᷑
indieat. Sex sunt huiꝰ seculi ȩtates nouissimis tẽporũ

Expanded text:
supernae civitatis gaudia sempiterna subit. Disrupisti, inquiens, vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. Vota mea Domino reddam in atriis domus Domini, in conspectu omnis populi ejus, in medio tui Hierusalem . Quod desideratissimum tempus coelestis inet sex sunt hujus saeculi aetates notissimis temporum
Abbreviated transcription (Latin):
eniens in carne dei filius qui solam cartus nat᷑¬
am nullam autẽ peccati contagionem traxit de
genꝰ purificationis subire dignatꝰ ẽ: ⁊ circũcisus uidel
ã parentibus octaua die natiuitatis ⁊ tͥcesimo ętatiᷤ
anno baptizatꝰ a ioħe: ĩmo etiam terciũ salutaris
hostie munꝰ ipse templi dñs ꝓ se non respuit offerri
cuiꝰ die dehinc tͥcesima tercia dño opitulante ur̃a cari¬
das audit᷑a sumul ẽ. ⁊ celebrat᷑a mysterium: Rari¬
ncta inquam ꝙ legalis ⁊ ȩuangłice purificacioniꝰ
ceret ee salusrima: ⁊ aduenientis euangłi euncts

Expanded text:
eniens in carne Dei Filius, qui solam carnis naturam, nullam autem peccati contagionem contraxit de genus purificationis subire dignatus est, et circumcisus videlicet a parentibus octava die nativitatis, et tricesimo aetatis anno baptizatus a Joanne, imo etiam tertium salutaris hostiae munus ipse templi Dominus pro se non respuit offerri. Cujus die dehinc tricesima tertia, Domino opitulante, vestra charitas auditura simul est et celebratura mysteriumncta, inquam, et legalis et evangelicae purificationis ceret esse saluberrima, et advenentis Evangelii cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
indutam. ⁊ mundane moli. non ẽẽ. substratam.
Cuiꝰ opus ẽ apd̃ patrem manentis mundꝰ uniu̾sꝰ
cuiꝰ opus ẽ. ad nos uenientis uirginis partus. Dedit
qͥppe indiciũ maiestatis eiꝰ uirgo mat̾ qr uirgo añ
conceptũ: uirgo post partũ:Lc .i.¬

Expanded text:
inditam, et mundanae moli non esse subtractam. inditam, et mundanae moli non esse subtractam. Cujus opus est apud Patrem manentis mundus universus, hujus opus est ad nos venientis Virginis partus. Dedit quippe indicium majestatis ejus Virgo mater, quam virgo ante conceptum, tam virgo post partum; a vi
Abbreviated transcription (Latin):
de terra orta ẽ. ⁊ dies ex die. in nr̃o natꝰ ẽ die
anniuersario reditu nobis hodie celebrandꝰ illuxit.
exultemꝰ ⁊ iocundem᷑ in eo. Quod enim nobis pres¬
titerit tante sublunitatiᷤᷤ humilitas. fides habet xp̃ia¬
noꝵ ⁊ remotũ ẽ. a cordibus impioꝵ. qm̃ abscondit
ħ a sapientib ⁊ prudẽtib ⁊ reuelanit ea pariuilis:
T eneant gͦ humiles humilitatẽ d̾i: & in hoc tanto
ad iumento. tamꝙͣ mn infirmitatis sue iuniento ꝑueni¬
ant ad altitudinem d̾i. Sapientes autẽ illi ⁊ pruden¬
tes. dũ alta d̾i querunt. ⁊ humilia non creduito: ssta
tosos medio pependerũt. Sunt ⁊ enĩ sapientes ⁊
prudentes: s huiꝰ mundi⁊ non illiꝰ a quo factꝰ ẽ. m̃dꝰ.¬
uera sapiencia. que di ẽ. ⁊ d̾s ẽ. intelligerenit
carnem a deo potuisse suscipii nec eũ in carne
non recessisse: ⁊ id eum perseuerasse qͦd ẽ. ⁊ nob̾ appa¬
riusse qͦd sumꝰ. ⁊ corpore infantili potenciam e̾ẽ.

Expanded text:
de terra orta est, et dies ex die in nostrum natus est diem, anniversario reditu nobis hodie celebrandus illuxit: exsultemus et jucundemur in eo. Quid enim nobis praestiterit tantae sublimitatis humilitas, fides habet Christianorum, remotum est a cordibus impiorum; quoniam abscondit a sapientibus et prudentibus, et revelavit ea parvulis . Teneant ergo humiles humilitatem Dei: ut in hoc tanto adjumento, tanquam in infirmitatis suae jumento, perveniant ad altitudinem Dei. Sapientes autem illi et prudentes, dum alta Dei quaerunt, et humilia non credunt, ista toso medio pependerunt. Sunt enim sapientes et prudentes, sed hujus mundi, non illius a quo factus est muvera sapientia, quae Dei est et Deus est, intelligerent a Deo carnem potuisse suscipi, nec eum in carnem non recessisse; et id eum perseverasse quod est, et nobis apparuisse quod sumus; et corpori infantili potentiam esse
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c in die temporis unigenitꝰ forman serui accipiẽs
xp̃c dies et̾nus. diues ꝑmanens ut conderet nos:
xp̃c in die tẽꝑis pauꝑ factꝰ ut redimeret nos. Dies
eternus ip̃c deus. de deo patre: xp̃c in die temꝑis.
deus homo de uirgine matre. Ap̃c dies et̾nus u̾bũ
eructuatũ de corde patͥs: ꝓp̃c in die temꝑis u̾bũ caro

Expanded text:
 in die temporis unigenitus formam servi accipiens. Christus dies aeternus dives permanens ut conderet nos; Christus in die temporis pauper factus ut redimeret nos. Dies aeternus Christus Deus de Deo Patre, Christus in die temporis Deus homo de virgine matre. Christus dies aeternus Verbum eructatum de corde P
Abbreviated transcription (Latin):
ue est ista racio. ĩmo quam ceca contencior
ut non credat᷑ d̾s facere hominem posse de
femina. quem credit᷑ fecisse de puluere Si om¬
nipotentis o homo tali ĩ negocio ẽe̾ ꝑspicis uolun¬
tatem⁊ de opere cur retractas: Omĩa enim sicut
legit᷑ d̾s que uoluit fecit: in celo ⁊ in terra. L si
sollicicuis ꝑscruteris: pret̾ hunc legitimũ humane
ꝯcepcionis usum. tres ualde mirabiles nascendi spe¬
cies. operatam reꝑies tͥnitatem:¬

Expanded text:
e est ista ratio, imo quam caeca contentio, ut non credatur Deus facere hominem posse de femina, quem creditur de pulvere fecisse? Si Omnipotentis, o homo, tali in negotio esse perspicis voluntatem, de opere cur retractas? Omnia enim, sicut legitur, Dominus quae voluit, fecit in coelo et in terra . Et si sollicitus perscruteris, praeter hunc legitimum humanae conceptionis usum, tres valde mirabiles nascendi species operatam reperies Trinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
A ꝑeccatis eoꝵ.
t indubitant̾ credimꝰ ac speramꝰ ⁊ qr qͥ a peccatis
saluat: ip̃e etiam a corruptionib que ob peccata ꝯti¬
gerunt ⁊ ab ip̃a morte saluare non omittit: psalmis¬
ta attestante qui ait. Qui ꝓpiciꝰ fit om̃ib ĩ iquitati¬
bus tuis: qui sanat om̃s languores tuos Hec ẽ. uera¬
⁊ plenaria. nr̃a cͥcumcisio ⁊ cũ indie iudicũ cunctis si¬
mul aĩe carnisq corruptionib exuti ⁊ mox ꝑacto iu¬
dicio aduidendã ꝑpetuo creatoris nr̃i faciẽ aulam
sos ad templũ dñi ierosolimam cũ laudib hostiaꝵ
munus acceptabile deferrizIn .I. Nͦ.¬

Expanded text:
a peccatis eorum . Et indubitanter credimus ac speramus, qui a peccatis salvat, ipse etiam a corruptionibus, quae ob peccata contigerunt, et ab ipsa morte salvare non omittit, Psalmista testante, qui ait: Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuoscum in die judicii cunctis simul animae carnisque corruptionibus exuti, mox peracto judicio ad videndam perpetuo Creatoris faciem, aulam sos ad templum Domini Hierosolymam cum laudibus hostiarum munus acceptabile deferri.
Abbreviated transcription (Latin):
Huenerunt inquid mariam.⁊ ioseph: ⁊ infantem posi¬
tum in presepio. S ⁊ dñici gregis pastores qui crebriꝰ
ac suauiꝰ int̾ huiꝰ uite tenebras celesti attolluntur
oraculo ⁊ eo feruentiꝰ sublumem patrũ precedñtiũ
nitam. in qua panis uitȩ semꝑ seruatur. ⁊ reficit.
quasi portas belleẽm contemplando subeunt. niłs
in hac alid̾ quam uirginalem catholice ecłie pus¬
critudinẽ quasi mariam ⁊ iurilem sp̃ualiũ doctoꝵ
cetum quasi ioseph: ⁊ humilem mediatoris dĩ ⁊ hominũ
hominis ihu xp̃i aduentum script᷑e sacre paniginis in¬
sertuni quasi in p̃sepio positum. infantem xp̃m: pͥma

Expanded text:
enerunt, inquit, Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Sed et dominici gregis pastores quo crebrius ac suavius inter hujus vitae tenebras coelesti attolluntur oraculo, eo ferventius sublimem patrum praecedentium vitam, in qua panis vitae semper et servatur et reficit, quasi portas Bethleem contemplando subeunt, nihilque in hac aliud quam virginalem catholicae Ecclesiae pulchritudinem, quasi Mariam, virilem spiritalium doctorum coetum, quasi Joseph, et humilem Mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi adventum Scripturae sacrae paginis insertum, quasi in praesepio positum infantem, Christum prima
Abbreviated transcription (Latin):
estinant pastores: xp̃i quem cognouere. tota
mentis intentione uidere aduentum desiderant.
Meq enim cum desidia: xp̃i ẽ. querenda presentia
Lideo forte non nulli querentes inuenire ñ merent᷑
qr desidiose xp̃m requirunt. Ideo pastores isti inue
ad quẽ festinant̾ ire ẽ. non pedũ gressus accelerare.
ẜ in fide semꝑ ac iurtute proficerenm accele rast

Expanded text:
estinant pastores Christi quem cognovere, tota mentis intentione videre adventum desiderant. Neque enim cum desidia Christi est quaerenda praesentia. Et ideo forte nonnulli quaerentes invenire non merentur, quia desidiose Christum requirunt. Ideo pastores isti sine ad quem festinanter ire est non pedum gressus accelerare, sed in fide semper ac virtute proficere. Invenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nobis. filiꝰ quidatꝰ ẽ. nob̾ iesu idẽ. saluatoris nomen
acceꝑit: non expositione ut a nob̃ possit intelligi. s
sollicita. ac iugili egi intentione: ut etiã nos possimꝰ
eiꝰdẽ nõis participacione saluari: Legimꝰ qͥꝑpe angło
int̾ pretante: qͥa ip̃e saluũ faciet populum suum

Expanded text:
om. et filius qui datus est nobis, Jesu, id est, Salvatoris nomen acceperit, non expositione ut a nobis possit intelligi, sed sollicita ac vigili eget intentione, ut etiam nos possimus ejusdem nominis participatione salvari. Legimus quippe, angelo interpretante, Quia ipse s
Abbreviated transcription (Latin):
enientes autem uenient in exultati¬
me: tollentes mampulos suos. Quo eun¬
des et unde uenientes: Qui seminant
in laerunis: Que sunt semina: Qui ma¬
nipuli : ł untes ad mortem: uenientes a
morte. Cunces nascendo: uenientes resur¬
gendo. Semunantes oꝑa bona: metentes¬
sanguiẽ fuderunt ꝓdño amauerunt rp̃m in
uita sua imnictati sunt eum in morte sua ⁊ ideo
coronas detumphales meruerunt. Uunus sp̃e et¬
emina sunt nr̃a. quicquid bom fece¬
unus: manipuli nr̃i. quod infine
recipiemus. Si ergo bona sunt semina

Expanded text:
enientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentessanguinem fuderunt pro Domino, amaverunt Christum in vita sua, imitati sunt eum in morte sua; et ideo coronas triumphales meruerunt. Vers. Unus sergo sunt nostra, quidquid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina
Abbreviated transcription (Latin):
irgo regia dauitice styipis eligit᷑: que sacro
grauidanda fetu. diuinam humanam ꝓlem.
prius conciperet mente quam corpore̾. Ꝙ ne
discit angelico. Nec dãpnum credit pudoris:
dei mox fut ura. genitrix. Cur enim ole concep¬
tionis nouitate desperet ⁊ cui efficiencia de altis¬
simi urtute ꝓmittitur: Confirmat᷑ credentis fideᷤ
etiam preeimitis attestatione miraculi ⁊ donat᷑q
elisabetb inopinata fecunditas. ⁊ ut qui conceptũ
dederat sterili. daturus non dubitaret᷑ ⁊ uͥgini:¬

Expanded text:
irgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virgini
Abbreviated transcription (Latin):
ei namq filius scd̃m plenitudinem temporis ꝗͣ
diuini consilii inscrutabilis altitudo disposurt⁊ recon¬
ciliandam auctori suo naturam generis assup̃sit
humani: ut inuentor mortis diabolus per ip̃am
quam uicerat uinceretur. In quo conflictu ꝓ nob
inito. magno ⁊ mirabili eqͥtat is iure certat ũ ẽ.
formam eandemq naturam: mortalitatis qͥd̃
nr̃e participem ⁊ s peccati tociꝰ expertem. Hi¬
chil in istam singularem nat iuitatem le car¬
nis concupiscencia tͣnsnut: nichil de peccati

Expanded text:
ei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem.  in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati
Abbreviated transcription (Latin):
uatais cordib Reparat᷑ enim nodis salutis nr̃e an¬
nua reuolutione sacramentum: ab inicio ꝓmis¬
fums un fene redditum: sine fie mansurxm.
nquo dignum ẽ. nos sinrsum erecties cordibus
diuinum adorare mysterium: ut quod magno d̾i
munere agit᷑: magnis eccłie gaudiis celebretur.
Deus enim omp̃s ⁊ clemens cuiꝰ nat᷑a bonitas ⁊
cuiꝰ uoluntas potencia ⁊ cuiꝰ opus misericordia
ẽ statim ut nos diabolica malignitas uene¬
no sue mortificauit iniuidie⁊ preparata reno¬
uandis mortalib pietatis sue remedia. int̾ ip¬
sa mundi pͥmordia. presignauit ⁊ denuntians
serpenti futurum semen mulieris. quod
noxii capitis elacionem sua uirtute ꝯtereret:¬

Expanded text:
atis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos erectis sursum cordibus divinum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentia, cujus opus misericordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elationem sua virtute contereret
Abbreviated transcription (Latin):
rectus callis iusti ad ambulandũ. Lin semita ui¬
dicioꝵ tuoꝵ dñe sustinuimꝰ te: nomen tuum
⁊ memoriale tuum in desiderio anime. Anima
mea desiderabit te in nocte⁊ s ⁊ sp̃c meus inpre¬
cordiis meis: de mane uigilabo ad te. Cum feceriᷤᷤ
iudicia tua in terra: iusticiam discent habita¬
toris orbis. Miseream᷑ impio ⁊ ñ dĩscet facere¬
iusticiam᷑ in terra scõꝵ iniqua gessit: ⁊ non u

Expanded text:
ti ad ambulandum. In semita iudiciorum tuorum Domine sustinuimus te: nomen tuum et memoriale tuum in desiderio anime. Anima mea desiderat te in nocte: sed et spiritus meus in precordiis meis de mane vigilabo ad te. Quum feceris iudicia tua in terra: iustitiam discent habitatores orbis. Misereamur impio, et non discet iniustitiam in terra sanctorum: inique gessit et n
Abbreviated transcription (Latin):
promissa eternitate leticiam. Nemo ab huius
alacrttades participacionẽ secernit᷑. una cunctiᷤ
leticie ꝯmunis ẽ. racio: quia dominꝰ nr peccati mor¬
tisq destructor. sicut nullũ a reatir: liberũ repperit:
ita lib̃̾andis: om̃ibus uenit. Exultet sanctꝰ. quia
appropinquat ad palmam. Saudeat peccator: qr
inuitat᷑ ad ueniam. Animet᷑ gentilis: quia uoca

Expanded text:
ab hujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster, peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia invitatur ad veniam. Animetur gentilis, quia voc
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod maiꝰ regni quietissimi. ⁊ pulcherrime quã¬
cũm ad homines potuit ẽẽ pacis indienim. quã
una totum orbem descͥptione concludi ⁊ eodem
comprehendi᷑ Cuiꝰ auctor ac moderator augꝰ¬
tus. tanta iuxͣ fidem hystoriaꝵ duodecim anniᷤ
circa tempꝰ natiuitatis dñice pare regnauit ut
tam forinsecis ꝗͣ cuulib bellis toto orbe sopitis sp̃i¬
tale ꝓphe p̾sagiũ eciã ad litt̾am uideat᷑ implessȩ¬
Exiie edictũ a cesare augusto: ut censũ ꝓfiteret᷑
uniu̾sꝰ orbis ⁊ quia ĩminebat edictũ regis xp̃i. quo
salutem ꝯsequeret᷑ umu̾sus orbis: qui uocabulũ
augusti ꝑfectissime ꝯplens ut pote suos ⁊ augesce̾
desid̾ans. ⁊ ip̃e augere sufficiens: censoribus sue ꝓfe̾¬
sionis non oblatione pecunie stibiectos. ẜ fidei
oblatione signare precepit: euntes inquiens in

Expanded text:
 majus regni quietissimi, et pulcherrimae, quantum ad homines, potuit esse pacis indicium, quam una totum orbem descriptione concludi, eodem ccomprehendi? Cujus auctor ac moderator Augustus, tanta, juxta fidem historiarum, duodecim annos circa tempus nativitatis dominicae pace regnavit, ut tam forinsecis quam civilibus bellis toto orbe sopitis, spiritale prophetae praesagium etiam ad litteram videatur implesseergo edictum a Caesare Augusto, ut censum profiteretur universus orbis, quia imminebat edictum Regis Christi, quo salutem consequeretur universus orbis. Qui vocabulum Augusti perfectissime complens, utpote suos et augescere desiderans, et ipse augere sufficiens, censoribus suae profectionis, non ablatione pecuniae subjectos, sed fidei oblatione signare praecipit. Euntes, inquiens, in
Abbreviated transcription (Latin):
Iuom enum de uirgine matre natꝰ. uirginita.¬
tis sibi głam. ⁊ angłicum castimonie decus ostñdit
ẽẽ. gͣtissimum: sic qͦ pacatissimo seculi tempore
ꝓcreatus: qr pacem magnoꝑe quereret: atq ama¬
ret edocuit : quia pacis caritatisq sectatores
semꝑ inuisere dignaretur indicauit: iuxͣ qd̾ fi¬
delibus ip̃e ꝓmittens ait. Ubi enim sunt duo
uel tres congregati in nomine meo: ibisum in medio

Expanded text:
do enim de virgine matre natus, virginitatis sibi gloriam et angelicum castimoniae decus ostendit esse gratissimum, sic quoque pacatissimo saeculi tempore procreatus, quia pacem magnopere quaereret atque amaret edocuit, quia pacis charitatisque sectatores semper invisere dignaretur, indicavit. Juxta quod ipse fidelibus promittens ait: Ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio
Abbreviated transcription (Latin):
Ic seła parabolaẽ eum interp̃tatiõe
sua ñ statim posita: s interiectis alus
parabolis ediserta. hic enĩ ꝓponidur. et
postea Aunissis turbis uẽnicur domũ.
Et accedunt adeum discipłi eius di¬
centes. Dissere nobis parabolam ⁊rram¬
orum agri. Dimittit turbas ihe. et do¬
mum reuertitur: ut accedant aoeum
discipłi ut secrete uiterrogent: quȩ popłs
ñ merebat̾ audire. nec poterat. Le .x.¬
issere nobis parabolam ⁊zaniorũ. Qui¬

Expanded text:
cunda parabola est cum interpretatione sua non statim posita, sed interjectis aliis parabolis edisserta. Hic enim proponitur, et postea dimissis turbis venitur domum et accedunt ad eum discipuli ejus rogantes: Dissere nobis parabolam zizaorum agri. Dimittit turbas Jesus, et domum revertitur, ut accedant ad eum discipuli, et secreto interrogent quae populus nec merebatur audire, nec poterat. Edissere nobis parabolam zizaniorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspicue erposuit quod ager mundus sit:
sacor filius hominis: bonũ sem̃ filu reg¬
m zizania filii pessimi: zicamorũ sacor
diabolus: messis consũmatio mũdi: mes¬
sores angłi. Omnia scandala referuntur
ad riamã iusti repucantur infilios regni.
Irgo ut supͣdiri que exposita sũt a dño:
his debemus accomodare fidem. Que
autẽ cacita. et nr̃e incelligentie derelicta.
ꝑstringenda sunt breuicer. homines qui
dormiunit magistros eccłarũ incellige:
seruos patris familigsñ alios accipias quã
angłos: qui cocidie tudent faciem patris
diabolus autẽ ꝓꝓt̾ea immicus homo ap¬
pellatur: quia deus eẽ desurit. Et in uno
psalmo scͥptum ẽ de eo: erurge dñe ñ con

Expanded text:
spicue exposuit quod ager mundus sit: sator, Filius hominis; bonum semen, filii regni; zizania, filii pessimi; zizaniorum sator, diabolus; messis, consummatio mundi; messores, angeli. Omnia scandala referuntur ad zizania; justi reputantur in filios regni. Ergo, ut supra dixi, quae exposita sunt a Domino, his debemus accommodare fidem. Quae autem tacita, et nostrae intelligentiae derelicta, perstringenda sunt breviter. Homines qui dormiunt, magistros Ecclesiarum intellige. Servos patrisfamilias, ne alios accipias quam angelos, qui quotidie vident faciem Patris . Diabolus autem propterea inimicus homo appellatur; quia Deus esse desivit. Et in nono psalmo scriptum est de eo: Exsurge, Domine, non
Abbreviated transcription (Latin):
deftnsionẽ: s indignatonẽ s tinorem s
desiderium:ꝰ seinulationẽ. s uindictã. Un¬
n omnib exhibiustis uos in contamina¬
tos eẽ negotio. Igitur si scͥpsi uobis: ñ ꝓpter
eum qui fecit iniuriam. nec ꝓpter eum
Ideo consolati sumus. In consolaqoe autẽ
nr̃a abundantius magis gauisi siimꝰ suꝑ
gaudiũ ttr: quia refectui ẽ sp̃e eus ab
omnib uobis. Et si quio apud illum de
uobis głatus sum: ñ sũ confusus. Lce .Uiii.
Qieuc omnia uobis inueritate locuti
O sunꝰr ita et gloriatio nr̃a que fuit ao
ꝙtum ueritas facta est. Et iuscera eius
abundantius in uobis sunt: reminiscen¬
tis ominũ ur̃m obedientiã. quomͦ cũ
timore et tremore excepistis eum. Gau¬
deo autẽ: quod in omnib confido de

Expanded text:
timorem, sed desiderium, sed aemulationem, sed vindictam. In omnibus exhibuistis vos incontaminatos esse negotio. Igitur, etsi scripsi vobis, non propter eum qui fecit injuriam, nec propter eum ideo consolati sumus. In consolatione autem nostra, abundantius magis gavisi sumus super gaudio Titi, quia refectus est spiritus ejus ab omnibus vobis. Et si quid apud illum de vobis gloriatus sum, non sum confusus: sed sicut omnia vobis in veritate locu sumus ita et gloriatio nostra quae fuit ad Titum veritas facta est et viscera eius abundantius in vos sunt reminiscentis omnium vestrum oboedientiam quomodo cum timore et tremore excepistis eum gaudeo quod in omnibus confido in
Abbreviated transcription (Latin):
suas. filii homiñ dences eorum arma
et sagute et lingua eorũ gladius accutꝰ.
Quod dic̃ alius psalmus sic ⁊ hic: exacu¬
erunc tanquã gladium linguas suas.
ut quasi ipsi amorte eius uiderentur

Expanded text:
ii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus , quod dicit et alius psalmus: sic et hic, Exacuerunt tanquam gladium linguas suas. ut quasi ipsi a morte ejus viderentur
Abbreviated transcription (Latin):
USonclusit uias incas inunic̾ insichato factus ẽ
in sicut leo in abscondico repleuit et inebriauit
me amaritudine dedurerunt in lacum mortis
uitam nieã et posuerunt lapidem contra me iu
de dñe ĩiquitates eorũ uiudica causam anime

Expanded text:
onclusit vias meas inimicus, insidiator factus est mihi sicut leo in abscondito, replevit et inebriavit me amaritudine. Deduxerunt in lacum mortis vitam meam, et posuerunt lapidem contra me. Vide, Domine, iniquitates illorum, et judica causam animae
Abbreviated transcription (Latin):
le discipulus quem diligebat ase: iołis¬
tudelicet ipse ouiꝰ hodie uatalieia celebra¬
mus: qui hoc scͥpsit euuangłiri atquđa
suani ꝑsonam maluit indiciis rerum
actidentium quam ꝓprio. designare uo¬

Expanded text:
le discipulus quem diligebat Jesus, Joannvidelicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vo
Abbreviated transcription (Latin):
eirer et uontimebunt. Oco duetus. p¬
oeddtere uelle hominẽ qui mortuos susci¬
cabat. Repente ioe insidiose. quasii opisa
uder ipsos dñs ignorantes quid uesciret
et quis seiret: umo ignorantes eum nicħ
nfcire et omnia scirecet adhoc uenissenũt.
illi facerent quod se potestate facere arbi¬

Expanded text:
et non timebunt. O cor durum, occidere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinainter ipsos Dominus ignorantes quid nesciret, et quid sciret; imo ignorantes eum nihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere arbi
Abbreviated transcription (Latin):
eri p̃sepis angustia xp̃m portauit łe. Sͣ¬
infantem: hodie inmensitas eęli susde¬
pit stephianũ crihumphantem. Solus des¬
cendit dñs ut multos eleuaret: humi¬
liauit se rex nr̃ ut suos imlices exaltaret.

Expanded text:
eri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret.
Abbreviated transcription (Latin):
r. celebanumus temporalem semi¬
nus ni regis nr̃i natalem: hodie celebra¬
pus tribiumplialem militis passioilem
deri enim rex nr̃ trabea carne indutus
de aula uteri iurginalis egrediens uisi¬
care dignatus ẽ mundum: hodie mi-¬
les de tabernaculo corporis egrediens:
trihumphador migrauit ad celum.
nis nasccretur in cęlis ingressus ẽ dñs inundũ
ut srephanus in grederẽtur in celum. U̾ Heri eĩ¬

Expanded text:
ri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum.nus nasceretur in coelis. Ingressus est Dominus mundum, ut Stephanus ingrederetur in coelum. Altus
Abbreviated transcription (Latin):
e abel nulsa est ambiguitas quin
his sic quem caym frater eius occidit.
Iustus aucem. non solum ex dñi nunc
sencentia. sed ex genesis cestimomo com¬
ꝓbatur: tibi accepta eius a deo narrant᷑

Expanded text:
e Abel nulla est ambiguitas, quin is sit quem Cain frater ejus occiderit. Justus autem non solum ex Domini nunc sententia, sed ex Genesis testimonio comprobatur , ubi accepta ejus a Deo narrantur
Abbreviated transcription (Latin):
ut uilib arinis pocuit p̃muniri: uiiͣi¬
qui a multis non potuic suꝑari. Inuc¬
te nanq ineo enicuit insigne uirtutis:
que nec frementium seuitiam formida¬
uit: nec lapidantium ictib deuicta suc¬

Expanded text:
 vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta suc
Abbreviated transcription (Latin):
Douued uenisset dñs discipłos qui liec
adxumalia adducerent inisit: quia ñ nr̃is
ao euma mericis: s sola ipsius gr̃a largiene
ꝑueniam: iohanrie accestance qui ait.
Ce in hoc ẽ caritas: ñ quasi nos dilexeri¬
mus cdisi. s qm̃ ipse prior dilexit nosRdm

Expanded text:
venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus
Abbreviated transcription (Latin):
it sciemus nouissima illius. Si enim
ẽ uere filius deiꝰ suscipiet illum: et lib̾a¬
bit illum de manu contrariorum. Con¬
tumelus et torm̃to incerrogem illum:
ut sciamꝰ reuerentiam illius. et ꝓbem̾¬

Expanded text:
novissima illius. Si enim est verus Dei Filius, suscipiet illum, et liberabit eum de manu contrariorum. Contumelia et tormento interrogemus illum, ut sciamus reverentiam ejus. M
Abbreviated transcription (Latin):
uod dicitur diuiserunt sibi uestim̃ta
Yrea. et suꝑ uestem meam miserunt
sortem: hoc factum ineuangłio reꝑꝑimꝰ:
quod inilices quatuor qui crucifirerunt
saluatorem. in quatuor partes. eius sibi di¬
uiserunt uestim̃ta: uestimentum uͦ erus
quod assutum ñ erat. s erat de suꝑiori

Expanded text:
 dicit: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem : hoc factum in Evangelio reperimus, quod milites quatuor, qui crucifixerunt Salvatorem, in quatuor partes ejus sibi diviserunt vestimenta; vestimentum vero ejus, quod assutum non erat, sed erat de superiore
Abbreviated transcription (Latin):
Riri impii dixerunt opͥmaruꝰ uirũ iustũ in¬
uiste et deglutiamꝰ eum tanquã inferi uiuũ au¬
feramꝰ meinoriã illius de t̾ra ⁊ de spolus eius sortem
mittamꝰ incer nos ipsi enim homicide thesauri¬
rauerunt sibi malum insipientes ⁊ maligni ode¬
runt sapientiam ⁊ rei facti stit. in cogicationib suis.
U̾. Sixerunt impii apuo se ñ recte cogitantes oircũ¬

Expanded text:
ri iniqui dixerunt: Opprimamus virum justum injuste, et deglutiamus eum tanquam infernus vivum: auferamus memoriam illius de terra; P. Et de spoliis ejus sortem mittamus inzaverunt sibi malum, insipientes et maligni oderunt sapientiam, et rei facti sunt in cogitationibus suis. Vers. Dixerunt impii apud se non recte cogitantes
Abbreviated transcription (Latin):
uoin obtexit caligine infurore fxͤ .uͭi. Le .ĩ.¬
suo dñs filiam syon ꝓiecit de celo ter¬
ram inclitam isrł: ẽc ierecordatus
scabelli pedum suorum indie furoriᷤᷤ
sui. Precipitauit dñs. nec peꝑeit omĩa
speciosa iacob: destruxit infurore suo
municiones uirginis uida. Rͦ Snĩs ann¬

Expanded text:
o obtexit caligine in furore suo Dominus filiam Sion proiecit de caelo terram inclitam Israhel et non recordatus est scabilli pedum suorum in die furoris sui BETH praecipitavit Dominus nec pepercit omnia speciosa Iacob destruxit in furore suo munitiones
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta dei nec aur̃e corporis ꝑciꝑe dignã¬
cur. Et sunt non nulli qui hec quidem eo¬
poris aurc ꝑcipiunt. ẜ nullo ea mencis de¬
siderio complectunt᷑. Et sunt ñ nulli qui li¬
benter uerba dei suscipiuntꝰ ita ut etiam
inflctib compungantur. s post lacrima¬
rum tempꝰ ac iniquitatẽ redeunt R Paci

Expanded text:
cepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli, qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli, qui libenter verba dei suscipiunt, ita / ut etiam in fletibus conpungantur, sed post lacrimarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
alligatam: et pullum cum ea. Soluite:
et ad ducice michi. ꝑ ullum quoq alliga¬
tum fuisse. ali euangliste cestantur. Utq
enim popłs funib peecatorum. erat eu cũ¬
plerus: et solucione diuma opus habebat:
iste lege quam quam acceꝑat male uicen¬
doͬ ille nunquam accipiendo peccauerũt.
R. Insurrercrũt in me uiriiniqui absq misccłia que¬
sierunt mne interfier̾. i ñ peꝑcerũt in faciem mntam spu¬
ere et lanceis sius uulnerauerũt me et coneussa sunt oĩa

Expanded text:
alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii evangelistae testantur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina opus habebat; iste lege quam acceperat male utendo, ille nunquam accipiendo peccaverat. Insurrexerunt in me viri iniqui absque misericordia, quaesierunt me interficere, et non pepercerunt in faciem meam spuere, et lanceis suis vulneraverunt me. » Pelicanus a
Abbreviated transcription (Latin):
isi fallor susceptio matutina solis ortũ
semꝑ antẽ uenit: et pͥusquã orbem radioꝵ
clarus splendor illum inec macucinũ noc¬
tium tenebris terminũ ponit: et resoluta
sensim caliginũ cecitate. reb ciuictis facus
quedam ac lum̃ infunditur. R fratres nei¬

Expanded text:
isi fallor, susceptio matutina solis ortum semper antevertit, et priusquam orbem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et
Abbreviated transcription (Latin):
cie hic arbitror designari. hoc ẽ xp̃m dũm
qui nobis ignorantie cenebris ⁊ peccatoꝵ
cecitate submers celestis doetrine
sue lumen e infudit: et quos ñ habe.¬
bam oculos cordis inseruit. R ⁊ tende d̾ue¬

Expanded text:
tiae arbitror designari; hoc est Christum Dominum, qui nobis ignorantiae tenebris, et peccatorum caecitate submersis, coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velu
Abbreviated transcription (Latin):
Sichil enim mͥ conseius sum. Seđmn łe .ui.
pphetam enĩ nesciebat peccatum: nec erat
dolus in ore eius. Hec aucem dicit ut ma¬
nifestaret ꝓpter nos se eẽ derelictum quoꝵ
peccata uortabat ac iudentes disceremus
et nos ꝓ ipso sc̃õ ⁊ iusto moriꝰ cum ꝓ pecca¬

Expanded text:
ihil enim mihi conscius sum. Secundum enim prophetam nesciebat peccatum, nec erat dolus in ore ejus. Haec autem dicit, ut manifestaret propter nos se esse derelictum, quorum peccata portabat, ac videntes disceremus et nos pro ipso sancto et justo mori, cum pro pecca
Abbreviated transcription (Latin):
otus hic psali̾ digestus ẽ ex ꝑsona
dñi saluatoris: quippe cum plura de
ẽo in nouo sint posita testam̃co. Dicit il ac
ds̃ ds̃ incus respice inme: et reliqua. Qua¬
re suscepti hominis agit causam. ut intir¬
rogare quodãmͦ uideatur dicens. deus
omuiũ qui eͤ deus meiis: cur me dereliqͥsti:¬

Expanded text:
tem hic psalmus digestus est ex persona Domini Salvatoris, quippe cum plura de eo in Novo sint posita Testamento. Dicit itaque: Deus, Deus meus, respice in me: et reliqua. Quare assumpti hominis agit causam, ut interrogare quodammodo videatur, dicens: Deus omnium, qui es Deus meus, cur me dereliquisti
Abbreviated transcription (Latin):
u gͦ accinge lumbos cuos: et surge. et loque¬
r̃e adeos omnia que ego p̃cipio tibi. Ne formi¬
des a facie eorum. nec enuum cimere te faciam
uultum eorum. Ego quupe dedi te hodie in
eruitatẽ inunitã. et incolumpnã ferream
it imurum ereum suꝑ omnem cerrã: regib
uida: pͥncipib eius et sacerdotib eus ⁊ omni
popło terre: et bellabunt aduersum te: ⁊ñ
yualebunt: quia tecum ego sum. ait dñs.

Expanded text:
go accinge lumbos tuos et surge et loquere ad eos omnia que ego precipio tibi. Ne formides a facie eorum. Nec enim timere te faciam vultum eorum. Ego quippe dedi te hodie in civitatem munitam et in columnam ferream et in murum ereum super omnem terram, regibus Iuda et principibus eius et sacerdotibus et omni populo terre. Et bellabunt adversum te et non prevalebunt, quia tecum ego sum, ait Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
salmi uicenm pͥrimi qui lecͥtus ẽ
seriem decui suri. diligenter. pͥus debe¬
mus intendere quid insuꝑscͥptioẽ con¬
tiueat: ut cognita eius origine. intelligẽ¬
tiam ipsius facilus eonsequamur: et
manifestato capite possint rectius mem¬
bra distribui. Inscribitur enim ita. In
finem ꝓ assumptione matutina: psalmꝰ

Expanded text:
salmi vigesimi primi, qui lectus est seriem decursuri, diligenter prius debemus intendere quid in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matutina psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
et ero illorũ deus. et ipsi erunt inͥ popls. Prop¬
ter quod exite de medio eorũ. et separamini
dicit dñs: et uninundũ ne decigeritis. et ego
recipiam uos. et ero uobis inpatrem: et uos
eritis mͥ infilios ⁊ filias. dicit dñs omp̃e. Le aui

Expanded text:
et ero illorum deus, et ipsi erunt mihi populus. propter quod exite de medio eorum et separamini, dicit dominus, et inmundum ne tetigeritis: et ego recipiam uos, et ero uobis in patrem, et uos eritis mihi in filios et filias, dicit dominus omni