comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beatris iob scõ et̾nitatis sp̃ti repletꝰ. & fuisse
uel futurum esse et̾nitas non habet: cui ni¬
mirũ uec preterita transeunt. nec quȩ futura
sunt uenzunt. quia euncta per presens uidet:
potest futuros predicatores. eccłię in presentia
spiritus conteplari: quti ꝑost quã de corporibꝰ¬
trauserint. nequaquam per morarũ spacia. si¬
cut antiqui par tres a celestis patriȩ ꝑceptione
differũtur. Mox quippe ut a carnis colliga¬
tione exeunt. in celesti sede requiescunt: parllo
attestante qui ait. Scimus quoniã si terre¬
stris domus nr̃a hirius habitationis dissoluat᷑.
quod ȩdificationẽ ex dõ habemus. domũ non
manufactã ȩt̾nam in celis. Pruis autẽ quam
redemptor noster morte sua humani generis
penam solueret: eos etiam qui cęlestis patriȩ
uiaᷤ sectati sunt. post egressum carnis inferni
claustra tenuerunt: non ut pena quasi pecca¬
tores plecteret. sed ut eos in locis remotioribꝰ

Expanded text:
beatus Job sancto aeternitatis spiritu impletur, et fuisse, beatus Job sancto aeternitatis spiritu impletur, et fuisse, vel futurum esse aeternitas non habet, cui nimirum, nec praeterita transeunt, nec quae futura sunt, veniunt, quia cuncta per praesens videt, potest futuros praedicatores Ecclesiae in praesentia spiritus contemplari, qui postquam de corporibtranseunt, nequaquam per morarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelestis patriae perceptione differuntur. Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, in coelesti sede requiescunt, Paulo attestante, qui ait: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus domum non manufactam, aeternam in coelis . Prius autem quam Redemptor noster morte sua humani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis inferni claustra tenuerunt: 128 non ut poena quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus
Abbreviated transcription (Latin):
qꝰde dixit ad eum. Curre & loquere ad pue¬
rum istum dicens. Absq muro habitabit᷑
ihrłm. Si enum in ipsis officiis sanctoꝵ spi¬
rituum nequaqu̾ã potestates sũme minima
disponerent: nullo modo hoc quod homini di¬
ceret angłs ab anglło cognouisset. Quia igit᷑
cunctoꝵ. conditor. omnia per semet ipsum te¬
net. & tamen ad distinguendũ pulchre uni¬
uersitatis ordinẽ. alia aliis dispensantibus
regit: non immerito reges angłoꝵ. spiritus
accipimus: qui quo auetori om̃iũ famillatiꝰ
seruiunt. eo subiecta aptius regunt. Cum re¬
gibus ergo dormiret: quia nimirũ iam cum
angłis homo quiesceret: si ꝑsuasoris linguam
sequi noluisset. Qui bene etiam consules
uocantur: quia spiritali rei publice consulunt:
dum nos sibi ad regnum socios ingunt. Be¬
ne consules uocantur: quia dum ipsis nunti¬
antibus uoluntatẽ conditoris agnoscuniis:
in eis proculdubio consultũ ab hac angustia
nr̃e tribulationis intienimus: Sed quia

Expanded text:
et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Si enim in ipsis officiis sanctorum spirituum nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullo modo hoc, quod homini diceret, angelus ab angelo cognovisset. Quia igitur cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito reges, angelorum spiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem conditoris agnoscimus, in eis procul dubio consultum ab hac angustia nostrae tribulationis invenimu
Abbreviated transcription (Latin):
git: qͥace importuna ẽ ꝑp̃sentiã ⁊ & abseñ ꝑ
uitã. Nuũqͣm enĩ prauis nos sermonib: ñ nũqͣm
uõ soli ꝑuersis morib insequunt᷑. Suadent
namq aliquando quȩ tenent: aliquando
uero & si non suadent prebere tamen inaqͥ¬
tatis exempla non cessant. Qui igitur ad
mala nos uel uerbis uel exemplis illicunt.
ꝓfecto ꝑsecutores nostri sunt: a quibus tem¬
prationũ certamina sumimus. quȩ salttr
quia carnales in ȩccłia aliquando meti: aliqͣn
uero audacia. suadere ꝑuersa contendunt. Cũq
ipsi uel pusillanimita te uel clatione deficiunt:

Expanded text:
git, quia et importuna est per praesentiam, et absens per git, quia et importuna est per praesentiam, et absens per vitam. Nonnunquam enim pravis nos sermonibus, nonnunquam vero solis perversis moribus insequuntur. Suadent namque aliquando quae tenent; aliquando vero etsi non suadent, praebere tamen iniquitatis exempla non cessant. Qui igitur ad mala nos vel verbis vel exemplis illiciunt, profecto persecutores nostri sunt a quibus tentationum certamina sumimus, quae saltem quia carnales in Ecclesia aliquando metu, aliquando vero audacia suadere 89 perversa contendunt; cumque ipsi vel
Abbreviated transcription (Latin):
dens mulier tenuit: nisi quorũlibet carna¬
lium in eccłiȩ sini pofitoꝵ. qui quo uer¬
bis ꝓfesse fidei intus sunt. eo honos in corre¬
ctis suis moribus petus premunt. Nam mi¬
nus fortasse nocuissent: si non eos sanera ec¬
cłia introysus admittens. usq ad fidei cubi¬
le reciperet. Quos dum per professam fi¬
dem recipit: sibi pene procul dubio indeuita¬
biles facit. Eł inc est quod inter prementẽ
turbam: una redemptorẽ nostrum muli¬
er tetigit. Unde & idem protinus redem¬
ptor noster dicit. Quis me tetigit.  Cui cum
discipuli responderent turbȩ te comprimunt
& affligunt. & dicis quis me tetigit: ili¬
co adiunxit. Cetigit me aliquis. Nam ego¬
noui uirtutẽ de me exisse. Musbu ergo do¬
carnales quiq in ęccłia eum comprimunt
a quo longe sunt: & soli tãgũt. qͥhuic ueracit̃
humiles adiungunt᷑. Turba igitur premit:
quia multitudo carnalium quo intus admit¬
titur grauius toleratur. Premit et non tan¬

Expanded text:
dens mulier tenuit, nisi quorumlibet carnadens mulier tenuit, nisi quorumlibet carnalium in Ecclesiae sinu positorum, qui quo verbis professae fidei intus sunt, eo bonos incorrectis suis moribus pejus premunt. Nam minus fortasse nocuissent, si non eos sancta Ecclesia introrsus admittens usque ad fidei cubile reciperet, quos dum per professam fidem recipit, sibi procul dubio pene inevitabiles facit. Hinc est, quod premente turba, una Redemptorem nostrum mulier tetigit; unde et isdem Redemptor noster protinus dicit: Quis me tetigit? Cui cum discipuli responderent: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? illico adjunxit: Tetigit me aliquis, nam eMulti ergo Docarnales quique in Ecclesia eum premunt, a quo longe sunt; et soli tangunt qui huic veraciter humiles adjunguntur. Turba igitur premit, quia multitudo carnalium quo intus admittitur, gravius toleratur. Premit, et non tan
Abbreviated transcription (Latin):
sese super omuia liberum exerit: reproboꝵ
tamen uulnera adhuc per suum quod deor¬
sum retinet corpus sentit. Sed quid i¬
sta de infidelibus diciniris: cum in ipsa qͦq
eccłia multos carnalutm prautis moribus
contra redemptoris uitam pugnare uidea¬
quia gladiis non possunt. ꝑuersis actibus
insecuntur: qui dum sibi in ȩccłla deesse
uident quod ambiunt. hquod hostes bo¬
noꝵ fiunt : & non solum semet ipsos pra¬
ue actioni inserunt: sed etiam iustoꝵ rect¬
tudinẽ inflectere ad ꝑuersa moliuntur.
Eterna quippe intueri negligunt: et in ap¬
petitu temporaliũ mentis pusillanimitate
succumbunt: tantoq ab ȩt̾nis altius corru-¬
uiit: quanto bona temporalia esse quasi sola
suspicantur. His iustoꝵ. simplicitas displi-¬
cet: Q cum occasionẽ ꝑturbationis inueni¬
unt: suam eos arripere duplicitatẽ suadent.
Unde hoc quoq congruit apte quod sub-¬
dõ & morere. Cuius enim speciem male sia¬

Expanded text:
sese super omnia liberum exerit, reproborum sese super omnia liberum exerit, reproborum tamen vulnera adhuc per suum, quod deorsum retinet, corpus sentit. Sed quid ista de infidelibus dicimus, cum in ipsa quoque Ecclesia multos carnalium, pravis moribus contra Redemptoris vitam pugnare videaquia gladiis non possunt, perversis actibus insequuntur; quia dum sibi in Ecclesia vident deesse quod ambiunt, hostes bonorum fiunt; et non solum pravae semetipsos actioni inserunt, sed etiam justorum rectitudinem inflectere ad perversa moliuntur. Aeterna quippe intueri negligunt, et appetitui temporalium mentis pusillanimitate succumbunt; tantoque ab aeternis altius corruunt, quanto bona temporalia esse quasi sola suspicantur. His justorum simplicitas displicet, et cum occasionem perturbationis inveniunt, suam eos arripere duplicitatem suadent. Unde hoc quoque congruit apte quod subpositorum. --Cujus enim speciem male sua
Abbreviated transcription (Latin):
lens in sterquilinio sedet: qui post perpe¬
tratas culpas libenter corda penitentum
possidet. An non quasi quoddam sterqui¬
linium sunt corda penitentium ⁊ qui
dum mala sua flendo considerant. quasi
ante se stercora sese abiciendo coaceruant.d
Percussus gͦ ᷤ mont̃ẽ non petiit. sed in sterqͥ¬
linio resedit: quia ad passionẽ redemptor¬
noster ueniens. alta suꝑboꝵ corda deseru¬
it: &i in afflictoꝵ. humulitate requieuit.
Quod tamen de se & pruis quam incar¬
naretur indicauit: cum per ꝓpħam dixit.
Ad quem respiciam. nisi ad humilem. &
quietum. & trementẽ sermones meos.ᷤ¬
Quis uero consideret. Nic  qui tot pia ho¬
minibus intulit: quot ab hominibus ad¬
uersa tolerauit. Quis consideret quan¬
ta nunc usq tolerat: etiam cum de celo
super corda fidelium regnat.: Ipse qͥppe
cotidie patitur. omne quod a reprobis eus
electi lacerant᷑. Et quamiris caput hriiꝰ
corporis quod uidelicet nos sumus. iam

Expanded text:
lens in sterquilinio sedet, qui post perpelens in sterquilinio sedet, qui post perpetratas culpas libenter corda poenitentium possidet. An non quasi quoddam sterquilinium sunt corda poenitentium, qui dum mala sua flendo considerant, quasi ante se stercora, sese abjiciendo coacervant? Percussus ergo Job montem non petiit, sed in sterquilinio resedit, quia ad passionem Redemptor veniens, alta superborum corda deseruit, et in afflictorum humilitate requievit. 88 Quod tamen de se et prius quam incarnaretur, indicavit, cum per Prophetam dixit: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum et trementem sermones meosQuis vero consideret, is qui tot pia hominibus intulit, quot ab hominibus perversa toleravit? Quis consideret, quanta nunc usque tolerat, etiam cum de coelo super corda fidelium regnat? Ipse quippe quotidie patitur omne quod a reprobis ejus electi lacerantur. Et quamvis caput hujus corporis, quod videlicet nos sumus, jam
Abbreviated transcription (Latin):
in arma iusticie. Testa gͦ sanies raditur. cũ
carne culpa superatur. Bene autem sub¬
ro quo lex ꝑstrepit: non in edificio quod
se culmine in alta sustollit. sed in sterqui¬
linio rescdit: quia uidelicet redemptor hu¬
mani generis ad carnem ueniens. attestante
paulo infirma mundi elegit. ut confũderit
fortia. An non quasi ruentibus ȩdificiis in
ster quilinio resedit: qui relictis uideis suꝑbi¬
entibus. in ea quam dudum eiecerat gentili¬
tate requiescit.  Extra habitaculum reꝑit᷑
in uulnere: qui in eo quod aduersantem
uideam ꝑtulit. passionis dolorem a gente
ꝓpria despectiis sensit: ioħe attestante qui
ait. In propria uenit: & sui cum non re¬
ceperunt. Sed quomodo sedens in sterqͥ¬
linio conquiescat: hec eadem et de semet iy¬
sa ueritas dicat. it ciim. Gaudlium e¬
rit in celo super uno peccatore penitentiam
agente: quam super nonaguita nouem iu¬
stis. qui non indigent penitentia. Ecce do-¬

Expanded text:
in arma justitiae. Testa ergo sanies raditur, cum in arma justitiae. Testa ergo sanies raditur, cum carne culpa superatur. Bene autem subin quo lex perstrepit; non in aedificio, quod se culmine in alta sustollit; sed in sterquilinio residet, quia videlicet Redemptor humani generis ad carnem veniens, attestante Paulo, Infirma mundi elegit, ut confunderet fortia . An non quasi ruentibus aedificiis in sterquilinio residet, qui relictis Judaeis superbientibus, in ea quam dudum abjecerat gentilitate requiescit? Extra habitaculum reperitur in vulnere, qui in eo quod Judaeam adversantem pertulit, passionis dolorem a gente propria despectus sensit; Joanne attestante, qui ait: In propria venit, et sui eum non receperunt . Sed quomodo sedens in sterquilinio conquiescat, haec eadem de semetipsa Veritas dicat: Ait enim: Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia . Ecce do
Abbreviated transcription (Latin):
it. quia susceptȩ carnis infirmitatẽ passio¬
nis sue igne ioborauit. Quid uerd per sa¬
niem. nisi peccatum debet intelligi: Per car¬
nem quippe & sanguinẽ. solent carnis pec¬
çata designari. Q nde &x ꝑ ꝑsalmistã dicitur
Libera me de sanguinib Sanies itaq pu¬
tredo est sanguinis. Quid uero accipimꝰ
saniem: nis̃ ꝑ eccata carnis ex longa uetu¬
state peiora: U ulnus itaq in saniem uer¬
titur: cum neglecta culꝑa usu deterius gra-¬
uatur. Mediator itaq dĩ & hominũ ho-
tium tradens saniẽ testa rasit: quia peccatũ
carne deleuit. Uenit enim sicut scriptum
est in similitudinẽ carnis peccati: ut de pec¬
cato damꝑnaret peccatum. Dumq hosti
obicit innocentiam carnis sue paliõe t̃sit c̾ta¬
gia carnis nostrȩ. Et ex qua nos inmicus
captulos tenuit: per illam nos liberos expa¬
uit: quia quam nos instrum̃tum fecimꝰ
culpe: hec nobis per mediatorem uersa ẽ

Expanded text:
it, qui susceptae carnis infirmitatem passioit, qui susceptae carnis infirmitatem passionis suae igne roboravit. Quid vero per saniem, nisi peccatum, debet intelligi? Per carnem quippe et sanguinem solent carnis peccata designari. Unde per Psalmistam dicitur: Libera me de sanguinibus . Sanies itaque putredo est sanguinis. Quid ergo accipimus saniem, nisi peccata carnis ex longa vetustate pejora? Vulnus itaque in saniem vertitur, cum neglecta culpa usu deterius gravatur. Mediator itaque Dei et hominum homo tium tradens, saniem testa rasit, quia peccatum carne delevit. Venit enim, sicut scriptum est, in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum . Dumque hosti objicit innocentiam carnis suae, extersit contagia carnis nostrae; et ex qua nos captivos inimicus tenuit, per illam nos liberos expiavit; quia quam nos instrumentum fecimus culpae, haec nobis per Mediatorem versa est
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uitam electoꝵ uenit: qui non huius
hostis aduersa sustinuit Uenbra autem
nostri redemptoris extiterunt: etiam qui ab
ipso mundi exordio dum pie uixeritnt. cru¬
delia passi sunt. An non huius menbrũ
se abel esse ꝑhibuit: qui in se euis mortem
de quo scriptum est sicut agnus cora ton¬
dente se obiutescst && non aperuit os su¬
suum. non solum placens in sacrificio. sea
etiam moriens tacendo signauit: Ab ipso
itaq mundi exordio: redemptoris nostri cor-¬
pus expignare conatus est. A planta ergo
pedis usq ad uerticem uultius intulit: qͥa
prius ab hominibus inchoans usq ad ipsũ
caput ȩccłiȩ seuiendo ꝑuienit. Bene aũt
ex nr̃e substantiȩ luto sumpta: Et enim
testa igne solidatur. Caro autem domini
eo ex passione sua robustior extitit: quo per
infirtratate  Moriens. a morte sine infirmi¬
tate resurrexit. U nde & recte ctiam per¬
propħam dicit. Exaruit uelut testa uirtꝰ
mea. Sicut testa enim eius uirtus exaru¬

Expanded text:
hanc vitam electorum venit, qui non hujus hostis adversa sustinuit. Membra autem nostri Redemptoris exstiterunt, etiam qui ab ipso mundi exordio, dum pie vivunt, crudelia passi 87 sunt. An non hujus membrum Abel se esse perhibuit, qui ejus mortem, de quo scriptum est, Sicut agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum , non solum placens in sacrificio, sed etiam moriens tacendo signavit? Ab ipso itaque mundi exordio Redemptoris nostri corpus expugnare conatus est. A planta ergo pedis usque ad verticem vulnus intulit, quia a puris hominibus inchoans, usque ad ipsum caput Ecclesiae saeviendo pervenit. Bene autem nostrae substantiae luto sumpta? Etenim testa igne solidatur. Caro autem Domini eo ex passione sua robustior exstitit, quo per infirmitatem moriens, a morte sine infirmitate surrexit. Unde recte etiam perphetam dicitur: Exaruit velut testa virtus mea . Sicut testa enim ejus virtus exaru
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. dominus abstulit: sicut domino pla-¬
cuit ita factum est: sit nomen domini be¬
nedictũ. Tune enim uere ostendimus qͥa
aecepta recte tenuimus: cum profecto eqͦͣ¬
nimiter ad mom̃tũ sublata toleramus.¬

Expanded text:
dedit, Dominus abstulit; sicut Domino pladedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Tunc enim vere ostendimus quia accepta recte tenuimus, cum profecto aequanimiter ad momentum sublata toleramus.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid: in illo aut per substantiã ma
net ad cuncta. Sicut enĩ corpus nostrũ
sensum tantũmodo tactus agnoscit: cap̃
au̾̃t corporis sensuum simul om̃ium
quinq sensum possidet. ut uideat. au¬
diat. gustet. odoret᷑. & tangat: ita men¬
bra suꝑni capitis in quibrcdã uirtutibꝰ
emicant: ipsum uero capiit in cunctis
uirtutibus flagrat. Dissimilit̾ ergo sp̃s
in illo manet: a quo per naturã numqu̾ã
recedit. Dona uero enis quibus ad uitã
tendit᷑: sine periculo amitti non possunt.
Dona autem quibus uite sanctitas de¬
monstrat᷑: plerũq ut dictũ est sine dis¬
pendio subtrahunt᷑. Illa gͦ pro nostra e¬
ruditione tenenda sunt: hȩe pro alienis
ꝓuectibus exquirenda. In illis nos ter¬
reat formido ne pereant: in istiꝰ uõ ad
tẽpꝰ aliqͣndo sublatis consoletur humilita:
quia ad elationẽ mentẽ fortasse subleua¬
bant. Cum gͦ nobis concessa uirtutũ
signa subtrahunt᷑: dicatur recte. dominus

Expanded text:
aliqualiqunet ad cuncta. Sicut enim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, caput autem corporis usum simul omnium quinque sensuum possidet, ut videat, audiat, gustet, odoretur, et tangat; ita membra superni capitis in quibusdam virtutibus emicant, ipsum vero caput in cunctis virtutibus flagrat. Dissimiliter ergo Spiritus in illo manet, a quo per naturam nunquam recedit. Dona vero ejus quibus ad vitam tenditur, sine periculo amitti non possunt; dona autem quibus vitae sanctitas demonstratur, plerumque, ut dictum est, sine dipendio subtrahuntur. Illa ergo pro nostra eruditione tenenda sunt, haec pro alienis provectibus exquirenda. In illis nos terreat formido, ne pereant; in istis vero ad tempus aliquando sublatis consoletur humilitas, quia ad elationem mentem fortasse sublevant. Cum igitur concessa nobis virtutum signa subtrahuntur, dicamus recte: Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
curatio. genera linguarũ. interpratio ser¬
monũ. dona eus sunt: sed que uirtutis etꝰ¬
correptione intuentiũ ostendunt: In his
igitur donis sine quibus ad uitas ꝑuenire.
non potest. spiritus sanctus siue in predi¬
catoribis suis. sule in electis om̃ibus semꝑ
manet. In illis autem quibus per ostensi¬
onem illius non nr̃a uita seruatur. sed a¬
lioꝵ queritur: nequaqu̾a semper in predi¬
catoribus ꝑmanet: quia semꝑ quidem eoꝵ
cordibus ad bene uiuendum presidet: nec
tamen per eos uirtutũ signa semꝑ osten¬
dit. sed aliquando se eis a signoꝵ. ostensi¬
onibus subtrahit: ut eo humilius uirtuteᷤ
euis habeantur: quo habite teneri non pos¬
sunt. Mediator autem di & hominum
& continuȩ habet presentẽ: quia  ex illo
idem spiritus ꝑ substantiã profert᷑. Re¬
cte gͦ &i cum in sanctis predicatoribꝰ ma¬
neat. ĩ mediatore singularit̾ manere ꝑhi¬
betur: quia et in istis per gratiã manet ad

Expanded text:
curatio, genera linguarum, interpretatio sercuratio, genera linguarum, interpretatio sermonum, dona ejus sunt; sed quae virtutis ecorreptione intuentium ostendunt. In his igitur donis, sine quibus ad vitam perveniri non potest, Spiritus sanctus, sive in praedicatoribus suis, seu in electis omnibus semper manet: in illis autem, quibus per ostensionem illius non nostra vita servatur, sed aliorum quaeritur, nequaquam semper in praedicatoribus permanet: quia semper quidem eorum cordi ad bene vivendum praesidet, nec tamen per eos virtutum signa semper ostendit: sed aliquando se eis a signorum ostensionibus subtrahit, ut eo humilius virtutes ejus habeantur, quo habitae teneri non possunt. Mediator autem Dei et hominu continue habet praesentem, quia et ex illo idem spiritus per substantiam profertur. Recte ergo et cum in sanctis praedicatoribus maneat, in mediatore singulariter manere perhibetur: quia in istis per gratiam manet ad
Abbreviated transcription (Latin):
& omnia & semꝑ potest. Nam fideles qͥ
huic accipiunt. cum signoꝵ dona semper
habere ut uolunt non posfunt: hunc se
accepisse quasi in transitus ostensione testant᷑.
Sed cum rursus de eodem spiritii ueritatis
ore discipulis dicitur. apud uos manebit et
in uobis erit ⁊ quid est quod diuina uoce
mediatoris signũ esschec eadem sanct spiritꝰ
mansio declaratur cum dicit᷑. super qũe
uideri.s spiritũ descendentẽ ae celo. & ma-¬
nentẽ super eum: Si igitur uyeta magi-¬
stri uocem. & in discipulis manet: quomͦ
singulare iam signum erit. quod in media¬
tore ꝑmanet Quod tamen citius agno
scimus: si dona eusdem spiritus discernamꝰ
Alia naniq sunt dona illius sine quibus
ad uitam nequaqu̾a ꝑtingit᷑: alia quibus
uitȩ sanctitas pro alioꝵ utilitate declarat᷑
Uanfuetudo namq humilitas. pacientia.
fides. spes. caritas. dona euis sunt: sed ea
quaquã possunt. Prophetiȩ autẽ uirtus.

Expanded text:
et omnia et semper potest; nam fideles qui et omnia et semper potest; nam fideles qui hunc accipiunt, cum signorum dona habere semper ut volunt non possunt, hunc se accepisse quasi in transitus ostensione laetantur. Sed cum rursum de eodem Spiritu veritatis ore discipulis dicitur: Apud vos manebit et in vobis erit ; quid est quod divina voce, Mediatoris signum hmansio declaratur, cum dicitur: Super quem videris Spiritum descendentem, et manentem super eum? Si igitur juxta magistri vocem et in discipulis manet, quomodo jam singulare signum erit quod in Mediatore 73 permanet? Quod tamen citius cognscimus, si dona ejusdem Spiritus discernamus. Alia namque sunt dona illius sine quibus ad vitam nequaquam pertingitur, alia quibus vitae sanctitas pro aliorum utilitate declaratur. Mansuetudo namque, humilitas, patientia, fides, spes, charitas, dona ejus sunt; sed ea equaquam possunt: prophetiae autem virtus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa fuit: si de se in presenti uera denegauit:
Sed quia eadem hora qua requisitus est ꝓpħiȩ
spiritum sibi deesse sensit: de semet ipso testimo¬
nium ueraciter intuilit dicens. Non sum pro¬
pħa. Qui tamen secutus adiunrit. Et nunc
audi uerbum domini. Hec dicit dñs. Uxor
tua in captiuitate formeabit᷑. & filii trii &.
filie tue angladio cadent: & humus tua
funiculo metietur: & ti in terra polluta mo¬
rieris. Quibus ꝓpħie uerbis aꝑte ostendit᷑.
quia dũ de se illa loqueretur impletus est
os mox habere ꝓpħandi spiritũ meruit:
quia se ꝓpħam non esse humilit̾ agnouit.
regi de templi se constructione consulenti. ne¬
quaquam nathan ꝓpħa concederet. quod pt
ptum est. Super quem uideris spiritum
descendentẽ. & manentẽ super eum. ipse ẽ
qui baptizat. In cunctis naniq fidelibus
spiritus uenit: sed in solo mediatore semper
te procedit. In illo igitur manet: qui soluᷤᷤ

Expanded text:
propheta fuit, si de se in praesenti vera denegavit? propheta fuit, si de se in praesenti vera denegavit? Sed quia eadtiae sibi spiritum deesse sensit, et de semetipso testimonium veraciter intulit dicens: Non sum propheta. Qui tamen secutus adjunxit: Et nunc audi verbum Domini. Haec dicit Dominus: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae tuae in gladio cadent, et humus tua funiculo metietur; et tu in terra polluta morieris . Quibus prophetae verbis aperte ostenditur quia dum de se illa loqueretur, impletus est; et mox habere prophetandi spiritum meruit, quia se prophetam non esse humiliter agnovit.desset, David regi de templi se constructione consulenti, nequaquam Nathan propheta concederet quod post tudescendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat . In cunctis namque fidelibus Spiritus venit, sed in solo Mediatore semper te procedit. In illo igitur manet, qui solus
Abbreviated transcription (Latin):
sollerti cura custodire dolens anignus debet. ne
cum se intus temptatio stimulat: in uerbis fo¬
ras illicite locutionis erumpat: ne de probatio
ne murmuret: & ignis qui uelut aurum con¬
cremat. per excessum sermonis illiciti in palee
fauuillam uertat. Nil uero obstat. si hoc quod
de uirtutibuis diximus: de his quȩ in ostensio¬
ne uirtutis dantur donis sancti spiritꝰ sentia¬
mus. Alii uamq ꝓphetiȩ ⁊ alii genera linguaꝵ:
alii uirtutes curationũ dantur. Sed quia
hec ipsa dona non semꝑ in mente eodem modo¬
sunt: liquido ostenditur. quia ut ne se mens
in presumptione eleuet: aliquando utiliter
ceret. Dimitte cam: anima enim eiris in a¬
maritudine est: & dominus celauit a me
uerbum. Si propħiȩ spiritus ꝓpħis semper
adesset: inquisitus amos ꝓpħa non diceret:. ñ
sum ꝓpħa. Qͥbi & mox subdit. Neq filius ꝓ¬
pħe. sed puer armentarius ego sum. uellicans
sichomoros. Quomodo aũt ꝓpħa non firitꝰ. q
de futuris tot uera predixit: Aut quomodo

Expanded text:
solerti cura custodire dolens animus debet, ne cum se intus tentatio stimulat, in verbis foras illicitae locutione murmuret, ne ignis qui hunc velut aurum concremat, per excessum sermonis illiciti in paleae favilla vertat. Nil vero obstat, si hoc quod de virtutibus diximus, de his quae in ostensione virtutis dantur donis Spiritus sancti sentiamus « Alii namque prophetiae, alii genera linguarum, alii virtutes curationum » donantur . Sed quia haec ipsa dona non semsunt, liquido ostenditur quod ne se mens in praesumptione elevet, aliquando utiliter ceret; Dimitte eam, anima enim ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me verbum . Si prophetiae spiritus prophetis semper adesset, inquisitus Amos propheta non diceret: Non sum propheta, ubi et subdidit: Neque filius prophetae; sed armentarius ego sum, vellicans sycomoros . Quomodo autem propheta non fuit, qui de futuris tot vera praedixit? Aut quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
one moliuntur. Carnalem uidelicet mentẽ.
petrus ante redemptoris mortẽ resurrectionẽ¬
q ietinebat: & carnali menti saruie filiris du¬
ci suo dauid adiunctus in heserat: sed tamen
unus formidine. alter elatione peccabati lle
quippe magistri mortẽ audiens dicit. Absit

Expanded text:
et mentem Petrus ante Redemptoris mortem resurrectionemque retinebat; carnali mente Sarviae filius duci suo David adjunctus inhaeserat; sed tamen unus formidine, alter elatione peccabat. Ille quippe magistri mortem audiens dixit: Absit
Abbreviated transcription (Latin):
tinuit: &. quẽ male tenebat nudũ amisit.
Quia gͦ a synagoga ueniens fidei gentium
conspicuus apparuit: ex utero matris midiiꝰ
exiuiit. Sed numqirid hanc omimodo de¬
serit: Et ubi est quod per ꝓpħam dicitur:
Si fuerit numerus filioꝵ. isrł quasi harena ma¬
ris: reliquie salue fient. Ubi quod scriptũ
est donec plenitudo gentium intrauerit. & sic
omnis isrł saluris fiet: Erit ergo quandoq
conspicuus: ut etiam synagoge appareat: erit
in fine mundi proculdubio. quando gentis suȩ
reliquiis scmnet ipsum sicrit est deuis innotescet.
Unde & hic bene dicituir. Nudus reuertar il¬
lue. Nudus quippe ad uterum matris sue re¬
uertitur: cum in huitis mundi termino is qͥ
in scło factus homo despicitur. synagoge sue
oculis ds ante scła declaratur. Sequit᷑. Dñs¬

Expanded text:
tinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. tinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. Qui ergo a Synagoga veniens, fidei gentium conspicuus apparuit, ex utero matris nudus exivit. Sed nunquid hanc omnimodo deserit? Et ubi est quod per prophetam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israël quasi arena maris, reliquiae salvae fient ? Ubi quod scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret ? Erit ergo quando conspicuus etiam Synagogae appareat. Erit in fine mundi procul dubio, quando gentis suae reliquiis semetipsum, sicut est Deus, innotescat. Unde et bene hic dicitur: Nudus revertar illuc. Nudus quippe ad uterum matris revertitur, cum in mundi hujus termino is, qui in saeculo factus homo despicitur, Synagogae suae oculis, Deus ante saecula declaratur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
dus reuertar illuc. Redemptoris mater uix-¬
ta carnẽ sinagoga extitit: ex qua ad nos per cor¬
pus uisibilis processit. Sed hunc intra se teg¬
mine lutere ad oꝑtum tenuit: dũ ad spirita¬
lem cus intelligentiã mentis oculos aperire
neglexit. H unc quia in carne humani cor¬
poris latentem dm̃ uidere nolirit: quasi in di-¬
uinitate nudum considerare contempsit. Sed
nudus de utero inatris exiit: quia a sinago¬
ga carne procdiens: conspicuuis ad gentes ue¬
nit. Qđ benesioseph relicto pallio fugientẽ
signatum ẽ. Dum enim mulier adultera ma¬
le illo uti uoluisset. relicto pallio fugit foraᷤᷤ.
quia dum sinagoga dmn puruim honinẽ cre¬
dens. quasi adulterino complexi constringere
uolirit: ipse teginen littere euis ocrilis reliqͥt:
& ad cognoscendam diuinritatis sue potentiam
conspicuum se gentibꝰ prebirit. U nde &. pau¬
lus dicit. usq hodie dum legitur moyses.
uelamen est super cor eoꝵ: quia uidelicet ad¬
ultera muller apud semet ipsam pallium re¬

Expanded text:
 reversurus. --Redemptoris mater juxta carnem Synagoga exstitit, ex qua ad nos per corpus visibilis processit. Sed hunc intra se tegmine litterae adopertum tenuit, dum ad spiritalem ejus intelligentiam mentis oculos aperire neglexit. Hunc quia in carne humani corporis latentem videre Deum noluit, quasi in divinitate nudum considerare contempsit. Sed nudus de utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam divinitatis suae potentiam conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dixit: Usque hodie, dum legitur Moyses, velamen est super cor eorum , quia videlicet adultera mulier apud semetipsam pallium re
Abbreviated transcription (Latin):
tione hiius oꝑis diximus. quia amici beati
iob & si bona ad eum intentione conuienerunt:
hereticoꝵ. tamen idcirco speciem tenent: quia
ad culpam indiscrete loquendo dilabuntur.
Unde & illis ab eodem beato iob dicitur.
Disputare cum do cupio: prus uos ostenden
fabricatores mendacii. & cultores ꝑuersorum

Expanded text:
ne hujus operis diximus, quia amici beati Job, etsi bona ad eum intentione conveniunt, haereticorum tamen idcirco speciem tenent, quia ad culpam indiscrete loquendo dilabuntur. 91 Unde et illis ab eodem beato Job dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores
Abbreviated transcription (Latin):
quietem retributionis suę ex omnib inuenit.
Unde ctiam ipsa req̃uies prestolata subiun-¬
gitur: cum ilico subinfertur. Putasue mor¬
tuus: saltim ibi erit requies michi In qͥb
nimirum uerbis innotescit quid desiderat:
& tamen esse se adhuc de suscipienda requie
dubium designat: ue cuius scã opera tot
flagella secuta sunt. occulto iudicio superni
iudicis post flagella temporalia etiam man-¬
sura tormenta sequerentur. Qua in re cum
magno nobis tunore pensandum est. quis
nostrum iam de requie ȩterna securus sit:
si de ea adhuc & ille trepidat. cuius uir-¬
tutum preconia o ipse iudex qui percutit
clamat. Si enim uix iustus saluabitur ⁊
impius & peccator ubi parebit. d Beatus &¬
enim iob ad requiem se post flagella yer¬
uenturum nouerat ⁊ sed ut nr̃a ui timore
corda concuteret. ipse uisus est de eternę
quietis retributione dubitare cum dicit
putas ne: ut nos uidelicet ꝑpendamus qͣnta

Expanded text:
quietem retributionis suae ex omnibus invenit. quietem retributionis suae ex omnibus invenit. Unde etiam ipsa quies praestolata subjungitur, cum illico subinfertur. Putasne saltem ibi erit, requies mihi? In quibus nimirum verbis innotescit quod desiderat, et tamen esse se adhuc de suscipienda requie dubium designat: ne cujus sancta opera, tot flagella secuta sunt occulto judicio superni judicis, post flagella temporalia etiam mansura tormenta sequerentur. Qua in re cum magno nobis timore pensandum est, quis nostrum jam de requie aeterna securus sit: si de ea adhuc et ille trepidat, cujus virtutes, praeconia et ipse et judex qui percutit clamat. « Si enim justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt? » Beatus etenim Job ad requiem se post flagella perventurum noverat. Sed ut nostra in timore corde concuteret, ipse visus est de aeterna quietis retrPutasne? ut nos videlicet perpendamus quanta
Abbreviated transcription (Latin):
receptaculis inferni. hoc loco non in congrue
inferi profundissimi appellatione signiantur:
quia quod aer ad celum. terra ad aera: hoc
ille est superior infernoꝵ. sinus ad terram.
Sed mirum ualde est quod adiungit: de-¬
scendent omnia mea. Cum enim sola anima
descensura esset ad inferni loca ⁊ quid est quod
ses uir illuc ꝑhibet omnia sua desccendere ⁊
niũ quod ibi se esse totum uidit. ubi pondus
suę remunerationis intelligit. Quia hoc
quod ex se insensibile in terram deserit: quousq
ad incorruptionem resurrectionis redeat se esse
non sentit. Omnia itaq sua in infernum pro-¬
fundissimum descensura perhibet ÷ quo solam
suam animam descensuram uidet: quia ibi
totus est. ubi sentire possit quod receperit. Ulel
certe in infernum eius omnia descendunt: ̃¬
quia laboꝵ omnium retributio adhuc in sola
inferui quiete recipi prestolabatur. Et quasi
aluc descendit omne quod egit: quia ibi

Expanded text:
receptaculis inferni, hoc loco non incongrue receptaculis inferni, hoc loco non incongrue inferni profundissimi appellatione signantur, quia quod aer ad celum, terra ad aerem, hoc ille est supeSed mirum valde quod adjungit: Descendent omnia mea. Cum enim sola anima mea descensura esset ad inferni loca, quid est quod vir sanctus illuc perhibet omnia sua descendere, nisi quod ibi se esse totum videt, ubi pondus suae remunerationis intelligit? Quia hoc quod ex se insensiad incorruptionem resurrectionis redeat, se esse non sentit. Omnia itaque sua in infernum profundissimum descensura perhibet, quo solam suam animam descensuram videt, quia ibi totus est, ubi sentire possit quod receperit. Vel certe in infernum omnia ejus descendunt, quia laborum omnium retributio adhuc in sola inferni quiete recipi praestolabatur. Et quasi illuc descendit omne quod egit, quia ibi
Abbreviated transcription (Latin):
quidnam sit quod beatus iob asserit dicens:
ui ꝓfundissimum infernum descendent oĩa
mea: Qui & si ante aduentum mediatoris
dei &r hominum in infernum descensiirus
erat: liquet tamen quia in ꝓfundissimum
infernum descensurus non erat. An ipsa suye-¬
riora loca inferi profundissimum infernum
uocat.  Quia uidelicet quantum ad sublimi¬
tatem cęli. iam huius aeris spatium non un¬
merito dici infernus potest. Unde cum apo
state angeli a celestib sedib in hoc caligoso
aere sint dimersi: petrus apostolus dicit.
Angelis peccantib non pepercit ⁊ sed ruden¬
tib uiferni detractos in tartarum tradidit:
in iudicium cruciandos rescruari. Si
itaq quantum ad celsitudinem cęli aer iste
caligosus infernus est: quantum ad eiusdẽ
aeris altitudinem. terra quę inferius iacet.
oe infernus intelligi & profundus potest.
Quantum uero add eudem terrȩ altitudiuẽ
& illa loca iiferi quȩ superiora sunt aliis

Expanded text:
quidnam sit quod beatus Job asserit, dicens: quidnam sit quod beatus Job asserit, dicens: In profundissimum infernum descendent omnia mea. Qui et si ante adventum mediatoris Dei et hominum in infernum descensurus erat, liquet tamen quia in profundissimum infernum descensurus non erat. An ipsa superiora loca inferi profundissimum infernum vocat? Quia videlicet, quantum ad sublimitatem coeli, jam hujus aeris spatium non immerito dici infernus potesstate angeli a celestibus sedibus in hoc caligoso aere sint demersi, Petrus apostolus dixit: “Angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibus inferni detractos in Tartarum tradidit in iudicio reservandos cruciari”. Si igitur, quantum ad celsitudinem celi, aer iste caligosus infernus est, quam ad eiusdem aeris altitudinem, terra que inferius iacet et infernus intelligi et profundus potest; quantum vero ad eiusdem terre altitudinem, et illa loca inferi que superiora sunt aliis
Abbreviated transcription (Latin):
tarda credebatur ⁊ quia longo temporis
spatio a celestium remuneratione disiunc-¬
ti sunt: ueritate attestante quȩ ait.
Multi prophete &e reges uoluerunt uide-¬
re quȩ uidetis: & non uiderunt. Itaq
quod nunc dicitur. patiennam meam
quis considerat: ardentis desidcrii uota¬
panduntur. Neq enim ut prediximus iustoꝵ
patientiam non considerat ds ⁊ sed quasi non
considerare dicitur. ad uotum desiderii iniuus
citius apparere: & ꝑprolixiora tempora dispensa¬
tionis suȩ gratiam differre. Dicat ergo. Pati¬
entiam meam quis considerat : quia quod
disponenti breue est: longum est amanti.
Unde adhuc dilationis suȩ dampna considerañ
hoc quod iam predixerat repetit: & descensurus
adima uocem doloris iugeminat aicens. In¬
profundissimum infernum descendent omnia
mea. Cum constet quod apud inferos iusti
non in locis penalib. sed in superiori quietis
sinu tenerentur: magna nobis oboritur q̃stio

Expanded text:
tarde credebatur, quia longo temporis tarde credebatur, quia longo temporis spatio a coelestium remuneratione disjuncti sunt, Veritate a testante, quae ait: « Multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt . Itaque quod nunc dicitur: Patientiam meam quis considerat? ardentis desiderii votpanduntur. Neque enim, ut praediximus, justorum patientiam 435 non considerat Deus, sed quasi non considerare dicitur ad votum desiderii minus citius apparere, et per prolixiora tempora dispensationis suae gratiam differre. Dicat ergo: Patientiam meam quis considerat? quia quod disponenti breve est, longum est amanti. Unde adhuc dilationis suae damna considerans, hoc quod jam praedixerat repetit, et, descensurus ad ima, vocem doloris ingeminat, dicens: profundissimum infernum descendent omnia mea. - Cum constet quod apud inferos justi non in locis poenalibus, sed in superiori quietis sinu tenerentur, magna nobis oboritur quaestio,
Abbreviated transcription (Latin):
te descenderet. & captiuos mortis iustitiȩ
sue uirtute liberaret. d Huius enĩ p̃sentiã
minime cessabant intenta cogitatione pre¬
nouerant: sed uenire citius quęrebant.
Uude non ait. ubi est ergo prestolatio mea⁊
sed ait. ubi est ergo nune prestolatio mea.ᷤᷤ¬
desiderabat. Sequitur. Et patientiam
ineam quis considerat: S Expressit deside-¬
tium quod festinat in carne positus redi¬
mi: o ab inferis ad superna reuocari. Et
quidem paucoꝵ. hominum ista fuit per-¬
pendere: ut scirent de presentis uitȩ labo¬
rib uel de subsequenti post mortem dilati¬
one cogitare. Quod utrumq iusti ante
aduentum redemptoris nr̃i se perpeti do-¬
lebant. Unde recte dicitur. Et patien-¬
tiam meam quis considerat. Et quidem
non deest qui patientiam consideret: sed
cum citus non exaudit. quasi minus con¬
siderare. dicitur ds. Ipsa enim humani
generis. quȩ uenit in mundi fine redemp¬
tio. ab his qui amundi initio precesserũt

Expanded text:
te descenderet, et captivos mortis justitiae te descenderet, et captivos mortis justitiae suae virtute liberaret? Hujus enim praesentiam minime cessabant intenta cogitatione praenoverant, sed venire citius quaerebant. Unde non ait: Ubi est ergo praestolatio mea? sed ait: Ubi est ergo nunc praestolatio meaquaerebant. Sequitur: Et patientiam meam quis considerat? - Expressit desiderium quo festinat in carne positus redimi, et ab inferis ad superna revocari. Et quidem paucorum hominum ista fuit perpendere, ut scirent de praesentis vitae laboribus, vel de subsequenti post mortem dilectione cogitare. Quod utrumque justi ante adventum Redemptoris nostri se perpeti dolebant. Unde recte dicitur: Et patientiam meam quis considerat? - Et quidem non deest qui patientiam consideret, sed cum citius non exaudit, quasi minus considerari dicitur Deus. Ipsa enim humani generis quae venit in fine mundi Dei redemptio, ab his qui a mundi initio praecesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet mater de soror mea uermes sunt.
quia ex natura corruptibili. & consuetudi¬
ne peruersa cogimur. ut quasi quibusdam
uermib sic inquietis cogitationib in mente
fatigeinur. Carnis or enim natura uitiata
& consuetudo peruersa. quia uinimeras
curas in corde infirmitatis nr̃e generat.
bene mater. & soror uermes uocantur.
Mordent eium auimum cure dũ inqͥetãt.
Non enim cessant iusti uiri uel sollicite cogi¬
tare & ꝑtractare quid agant: uel ꝓuide
inspicere quo post presentem uitam ducẽdi
sunt. Quia ergo tune electi ante aduentũ
ani x in labore uitȩ presentis se esse cernebãt:
& tamen post presentem uitam necdum
cedlestia bona ꝑcipere: multis cogitationibus
urebantur. Expectabant enim gratiã redẽy¬
toris sui: nec tamen ad eam poterant uiuen¬
do in carne ꝑuenire. Unde &e apte subdit᷑.
tuit prestolatio iustoꝵ. nisi iustus ex iustifi¬
cans ds̃ ÷ qui adpenas humaui generis spõ¬

Expanded text:
videlicet mater et soror vermes sunt, videlicet mater et soror vermes sunt, quia ex natura corruptibili et consuetudine perversa cogimur, ut quasi quibusdam vermibus, sic inquietis cogitationibus in mente fatigemur. Carnis enim natura vitiata et consuetudo perversa, quia innumeras curas in corde infirmitatis nostrae generant, bene mater et soror vermes vocantur. Mordent enim animum curae, dum inquietant. Non enim cessant justi viri vel sollicite cogitare et pertractare quid agant, vel provide inspicere quo post praesentem vitam ducendi sint. Quia ergo tunc electi ante adventum Domini et in labore vitae praesentis se esse cernebant, et tamen post praesentem vitam necdum coelestia bona percipere, multis cogitationibus urebantur. Exspectabant enim gratiam Redemptoris sui, nec tamen ad eam poterant in carne vivendo pervenire. Unde et apte subdtuit praestolatio justorum, nisi justos justificans Deus, qui ad poenas humani generis spon
Abbreviated transcription (Latin):
illuc descenderent. & tam̃ ex ꝓpriis actib sup¬
plitium non haberent: quasi in tenebris lectu¬
lum strauisse est. in inferno sibi requiem pre¬
parasse. G raue enim tedium electis fuit:
post solutionem carnis adhuc speciem non
uidere creatoris. Quod tedium non imine¬
rito beatus iob tenebras uocat. Sed quia hoc
ex pena infirmitatis uenit: recte eandem
mox infirmitatem subdidit dicens. Putredi¬
putredini pater meus es. nisi quod omnis
homo ab origine iam uitiata descendit.s
Uude  additur. mater mea o soror iea
uerinib: quia uidelicet & ab ipsa putre¬
dine & cum ipsa in hunc mundum uenimꝰ.
Quantum enim ad materiam corruptibilis
carnis mater nr̃a ac soror uermes sunt: qͥa
& de putredine processimus ⁊ & cum ꝓutre¬
dine uenimus quam portamus. Quod si
intelligi spiritaliter potest ⁊ & mater natu¬
ra. & consuetudo soror non unmerito uoca
tur: quia ab illa cum ista sumus. Que

Expanded text:
illuc descenderent, et tamen ex propriis actibus supilluc descenderent, et tamen ex propriis actibus supplicium non haberent, quasi in tenebris lectulum stravisse est in inferno sibi requiem praeparasse. Grave etenim taedium electis fuit post solutionem carnis adhuc speciem non videre Creatoris. Quod taedium non immerito beatus Job tenebras vocat. Sed quia hoc ex poena infirmitatis venit, recte eamdem mox infirmitatem subdit dicens: CAPUTputredini: Pater meus es, nisi quod omnis homo ab origine jam vitiata descendit? Unde et additur: Mater mea, et soror mea, vermibus, quia videlicet et ab ipsa putredine et cum ipsa in hunc mundum venimus. Quantum enim ad materiam corruptibilis carnis, mater nostra ac soror vermes sunt, quia et de putredine processimus, et cum putredine venimus, quam portamus. Quod si intelligi spiritaliter potest, et mater natura, et consuetudo non immerito soror vocatur, quia ab illa cum ista sumus. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
nos illo ire non patitur: unde iam alios
descendendo liberauit. Hii uero qui ante
educti in sinu celestis patriȩ statim recipi
nullomodo poterant: quia necdum ille ue¬
nerat. qui inferni claustra sua descensione
solueret⁊ x. iustoꝵ animas in ꝑpetua iam
sede collocaret. Unde beatus iob oe afflictio-¬
nem seutiens. & adhuc differri iustoꝵ retri-
butionem sciens: apte subiungit. Si susti¬
nuero infernus domus mea est: & in tene¬
bris straui lectulum meum. Priores o enun
scĩ o sustinere aduersa poterant. ⁊ & tamen¬
e corporib educti adhuc ab inferni locis libe-¬
rari non poterant : quia necdum uenerat
qui illuc sine culpa descciideret ⁊ ut cos
qui ibi tenebantur ex culpa liberaret. Tũc
uero homo suum lectulum u tenebris strauit
quando lucem iustitiȩ persuasõri callido con¬
sentiendo deseruit. Et quia in ipsis quoq in
ferni locis iustoꝵ animȩ sine tormento tene¬
bantur ⁊ ut oe pro originali culpa adhue

Expanded text:
nos illo ire non patitur, unde jam alios nos illo ire non patitur, unde jam alios descendendo liberavit. Hi vero, qui anteeducti in sinu coelestis patriae statim recipi nullo modo poterant, quia necdum ille venerat qui inferni csolveret, et justorum animas in perpetua jam sede locaret. Unde beatus Job afflictionem sentiens, et adhuc differri retributionem justorum sciens, apte subdidit: Si sustinuero, infernus domus mea est, et in tenebris stravi lectsancti et sustinere adversa poterant, et tamen corporibus educti adhuc ab inferni locis liberari non poterant, quia necdum venerat qui illuc sine culpa descenderet, ut eos qui ibi ex culpa tenebantur, liberaret. Tunc vero homo suum lectulum in tenebris stravit, quando lucem justitiae persuasori callido consenferni locis justorum animae sine tormento tenebantur, ut et pro originali culpa adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
indiem. Dissipate aeenim cogitationes noctẽ
in diem uertunt quia non nũquam iustis
amplius placet ex aduersitate mala ꝑpeti:
quan ex prosperitate terrenȩ dispensationiᷤ
cura fatigari. Sed quia nouerunt cautiꝰ
ce aduersa transire & prospera rursus illu¬
cescere: apte subiungitur. Et rursum post¬
tenebras spero lucem. Lux &enim post te¬
nebras speratur ⁊ quia uel post noctem uite
presentis eternum lumen percipitur: uel ita
hic aduersitas atq prosperitas alternaut. ut
sibi succedere uicissim non desinant. Uude
fit ut o in luce nox in suspitione sit. &¬
in uocte lux in yresumptione: sicut scripiũ
est. In die bonoꝵ non iumemor sis maloꝵ:
&e uidie maloꝵ ne in memor sis bonoꝵ.
Sed ecce quia auctoris nr̃i gratia redẽpti
sumus ⁊ hoc iam celestis muneris habemus
ut cum a carnis nr̃e habitatione subtrabimn.
mox ad celestia premia deducamur: quia
dum conditor ac redemptor nr̃ claustra infer-¬
ni penetrans electoꝵ ex inde animas eduxit:

Expanded text:
i. --Dissipatae etenim cogitationes noctem in diem vertunt, quia nonnunquam justis amplius placet ex adversitate mala perpeti quam ex prosperitate terrenae dispensationis cura fatigari. Sed quia noverunt cautius, et adversa transire, et prospera rursus illucescere, apte subjungitur: CAPUT tenebras spero lucem. - Lux enim post tenebras speratur, quia vel post noctem vitae praesentis aeternum lumen percipitur, vel ita hic adversitas atque prosperitas alternat, ut sibi succedere vicissim non desinant. Unde fit, ut et in luce nox in suspicione sit, et nocte lux in praesumptione, sicut scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malarum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Sed ecce quia auctoris nostri gratia redempti sumus, hoc jam coelestis muneris habemus, ut cum a carnis nostrae inhabitatione subtrahimur, mox ad coelestia praemia deducamur, quia dum conditor ac Redemptor noster, claustra inferni penetrans, electorum exinde animas eduxit,