comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Se quidem sine delectatione anima nunquã pot̾ Nam
aitt infimis delectat᷑ aũ sũmis & quanto altiore studio exer¬
cet adsũma tanto maiore fastidio torpescit ad infima qͣnto ꝙ
acriore cura in ardescit ad infima. tantote pore dãnabili
trigeseit asummis. Etraq enĩ simul equalit̃ amari ñ possunt. Inde ioħs¬
in mundo s̃. moxq sub iungit qͥasi qͥs dilig̃ mundũ ñ ẽ caritas patris in
eo Acsi apte dicat. Htriq se amores in uno corde ñ capiunt nec in eo
seges suꝑnę caritatis pullulat in qͦ illã spine infimȩ delectationis ne.¬
cant Etq ipsas ex hac infima delectatione nascentis enumerat punc¬
tones dic̃s qͥa omne qͦd inmundo ẽ ẽ cupiscentia carnis ẽ & c̃cupis

Expanded text:
se quidem sine delectatione anima nunquam potest; nam aut infimis delectatur, aut summis; et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriori cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt; unde Join mundo sunt . Moxque subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt; nec in eo seges supernae charitatis pullulat, in quo illam spinae infimae delectationis necant. Atque illas ex hac infima delectatione nascentes enumerat punctiones, dicens: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concup
Abbreviated transcription (Latin):
noua semꝑ exquir̃ quȩ dũ alii nesciunt apud imperitoꝵ m̃tes ipsi descientiȩ
singularitate gloriant᷑. Quã ut diximꝰ occultã insinuant qͥa scilicet in nr̃a
ostendere ualeant hanc se latent̃ ꝑcepisse ẽfirmant. Unde apud salomonẽ
heretico speciẽ mulier tenens dic̃. Aque furtiuȩ dulciores s̃ & panis abscon¬
ditis suauior Quȩ scilicet occulta pͣdicam̃ta detestat᷑. ueritas dics̃. Si qͥs uo

Expanded text:
cientiae singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostendere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavio
Abbreviated transcription (Latin):
quã in qua porcos pauit qͥa uicia nutruit. Bent galimenta
eus ce iã qui delonginquo ueniunt. qͥa c̃ u̾sis peceat᷑oribꝰ doc
trine sc̃ẽ cibi p̃bendi s̃ ut inđm uires reparent qͣs infla¬
giciis amiser̃: Qui sepe adoctorib tanto necẽe ẽ ut largi¬
orib cibis doctrine satient᷑. qͣnto fessi maioribꝰ uiciis uenei¬

Expanded text:
quam, in qua porcos pavit, quia vitia nutrivit. Dentur ergo alimenta quam, in qua porcos pavit, quia vitia nutrivit. Dentur ergo alimenta eis etiam qui de longinquo veniunt, quia conversis peccatoribtrinae sanctae cibi praebendi sunt, ut in Deum vires reparent, quas in flagitiis amiserunt. Qui saepe a doctoribus tanto necesse est ut largioribus cibis doctrinae satientur quanto fessi majoribus vitiis vene
Abbreviated transcription (Latin):
uut. ne deficiant in uia. qͥa uidelicet ẽ usi peccatores in p̃sen¬
tis uitȩ uia deficiunt. si in sua c̃ seientia sine doctrine sc̃e pa¬
bulo dimiitunt᷑. Ne gͣ lassent᷑ huiꝰ ꝑ egrinationis itinere pas¬
cendi s̃ saera ad monitione. Ualde aut̃ pensanda ẽ pia sente
longe uener Est enĩ qͥ nihil fraudis & nihil carnalis corrup¬
tionis exptus ad omp̃is dĩ seruciũ festinauit. Iste delongin¬
quo ñ uenit qͥa ꝑ in corruptionẽ & in nocentiã ꝓxinꝰfuit
Alus nulla in pudicitia nullis flagieus inquinatus sola aũ
c̃iugia ea ꝑtis administeriũ sp̃uale c̃ u̾sus ẽ. Neq iste uenit
ta alii pꝰillatas uiolentias. alii pꝰ ꝑpetrata homicidia ad peni¬
tentiã redeunt atq ad ompĩs di seruiciũ c̃ u̾tunt᷑. Hiuideli¬
cet addm delonginquo ueniunt. Quanto & enĩ plus ꝗs ꝙ in
prauo oꝑe errauit tanto ab omp̃e dño longius recesit
hã &e ꝓ dĩgus filiꝰ qͥ patrẽ deseruit abiit in regionẽ longen¬

Expanded text:
vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra admonitione. Quidam enim ex eis de autem qui nihil fraudis et nihil carnalis corruptionis expertus, ad omnipotentis Dei servitium festinavit, iste de longinquo non venit, quia per incorruptionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus, ad ministerium spirituale conversus est. Neque iste venit ta, alii post illatas violentias, alii post perpetrata homicidia ad poenitentiam redeunt, atque ad omnipotentis Dei servitium convertuntur. Hi videlicet ad Dominum de longinquo veniunt. Quanto etenim quisque plus in pravo opere erravit, tanto ab omnipotente Domino longius recessit. Nam et prodigus filius qui patrem deseruit, abiit in regionem longin
Abbreviated transcription (Latin):
spicuilis uenẽr. Qgͥ hoc inloco artus nomine nsacrũ eloquiũ debet incel¬
ligi inchorda & ttstamentũ nouũ incornu uͦ testamentũ uetus accipit
In arcu enĩ dũ chorda trahit᷑. cornu curuat sic̃ insacro elo quio dũteslam̃
bone opationis brachio trahit᷑ intestam̃to ueterise ueritatis iura flectunt᷑
Nec in decent᷑ dicimꝰ chorda testam̃to nouo ẽ gruere qͥd incarnatione
anica certũ ẽ extitisse. Quasi gͥ ehorda trahit᷑ & cornua curuant᷑ quia du
intestam̃to nouo incarnatio meidiatoris agnoseit᷑ ad spũalẽ intellegen¬
tiamrigor testamenti ueteris inclinat᷑.¬

Expanded text:
id igitur hoc in loco arcus nomine nisi sacrum eloquium debet intelligi? In chorda etenim Testamentum Novum, in cornu vero Testamentum Vetus accipitur. In arcu autem dum bonae operationis brachio trahitur, in Testamento Veteri severitatis jura flectuntur. Non indecenter dicimus chordam Testamento Novo congruedominica certum est exstitisse. Quasi ergo chorda trahitur, et cornua curvantur, quia dum in Testamento Novo incarnatio mediatoris agnoscitur, ad spiritalem intelligentiam rigor Testamenti Veteris inclinat
Abbreviated transcription (Latin):
paulus qͦq cũ discipulũ de instantia p̃dicationis ad moneret dicenꝰ
aduentũ ipsius & regnũ eiꝰ predica uerbũ. insta oportune impor¬
tune dicturus importune p̃misit oportune qͥa scilicet apud au¬
Vditoris mentẽ ipsa sua uilitate se destruit. si habere importuni¬
tas oportunitatẽ nescit.

Expanded text:
Paulus quoque cum discipulum de instantia praedicationis admoneret dicens: Paulus quoque cum discipulum de instantia praedicationis admoneret dicens: adventum ipsius et regnum ejus, praedica verbum, insta opportune, importune. Dicturus: importune, praemisit. opportune, quia scilicet apud auditoris mentem ipsa sua utilitate se destruit, si habere importunitas opportunitatem nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
sustinet immundus erit . Qd ẽ sermo nisi semen:. Quidũ ordinate
emittit᷑: audientis mens quasi ẽcipientis uterus ad boni operis ꝓlem
fȩcundat᷑. Siuero importune defiuit: emitentẽ polluens. generan¬
ẽ audita qualitas locutionis. qͥa dũ ꝑaurẽ sermo ẽcipit᷑. cogitatio in
mente generat᷑. Ham si sermo semen ñ eet. dẽp̃dicante paulo nequaqͣo
diceretur. Qd sibi uult semini uerbis hic dicere. Dequo & lucas dicit.
Ipse enĩ erat duac uerbi. Semen gͦ usui ꝓpaginis ducatu in cõpetent̃
fluens. cȩtera ienbra coinquinat: cũ sermo ꝑquẽ in audientiũ sen¬
sib nasci scientia debuit. si in ordinate ꝓdeat. etiã quȩ recte senserat
fȩdat. Qui gͦ fluxũ seminis sustinet inmundus asserit᷑: qͥa muiti loqͥo
subdite ex eo se inquinat. ꝗͥd si ordinate ꝓmeret ꝓlem recte cogitã¬
tionis edere inaudientiũ corde potusset. dũq in eauts ꝑloquacita¬
tẽ defluit. ñ adusũ generis s adim mundiciam semen fundit. Unde

Expanded text:
sustinet immundus erit . Quid est enim sermo, nisi semen? Qui dum ordinate emittitur, audientis mens quasi concipientis uterus ad boni operis prolem fetatur. Si vero importune defluit, emittentem polluens, generanest, auditae qualitas locutionis; quia dum per aurem sermo concipitur, cogitatio in mente generatur. Nam si sermo semen non esset, de praedicante Paulo nequaquam diceretur: Quid sibi vult seminiverbius dicere ? De quo et Lucas dicit: Ipse enim erat dux verbi. Semen ergo, usui propaginis dicatum, incompetenter fluens, caetera membra coinquinat, cum sermo per quem in audientium sensibus nasci scientia debuit, si inordinate prodeat, etiam quae recte senserit foedat. Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret prolem rectae cogitationis edere in audientium corde potuisset; dumque incautus per loquacitatem defluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen fundit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos intellectu nr̃o p̃mere debemꝰ neconemꝰ plus sapere qͣm opor¬
tet sapaere s sapert ad sobrietatẽ nedũ nimis iniusibilia dis¬
cittimꝰ aberremꝰ nein illa natura in corporea. corporer lumi¬
nis aliqͥd queramꝰ. Aurã intendere & faciẽ oꝑire ẽ uocẽ inte¬
rioris substantiȩ audire ꝑm̃tẽ & tam̃ ab omni specie corpo¬
rea cordis oculos auertere ne ꝗͥd sibi in illa corporale animꝰ
fingat quȩ ubiq tota & ubiq incircũ scripta ẽ¬

Expanded text:
o premere debemus, ne conemur plus sapere, sed sapere ad sobrietatem; ne, dum nimis invisibilia discutimus, aberremus, ne in illa natura incorporea, corporei luminis aliquid quaeramus; aurem enim intendere, et faciem operire, est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae ubique tota et ubique incircumscripta e
Abbreviated transcription (Latin):
aut manducis. Mater u̾ puus uel oius incubat. quando ipsa hẏstoria
intellectũ spiritalem fouet. & quȩdã plene eloquens quasi pullos ꝓferi.
quȩdã u̾ita insinuans ut ex eis adhue legentis animũ adattiora ꝑdu¬
cat quasi ad huc subse oua ẽtinet. ex quib pullos ꝓducat. Oua enĩ id¬
circo pariunt᷑: ut ex eis pulli debeant ꝓduci. Et s̃ quȩdã ẽtemplatiuȩ
uitȩ quȩ ꝑquasdã mͦ imagines uident᷑ ut p̾modũ sicut s̃ ipsa sua iur
tute & natura uideant᷑. Nam paulus ait. Hidemꝰ nẽ ꝑspeculũ in enigma¬
te tẽ aut̃ facie ad faciẽ Et cecus cũ impositione manuũ redemptoris
iã ium̃ recipere cȩpisset requisitus qͥd uideret. diactt. hideo homines
uelitt arbores ambulantes. Nomo quippe natura rationalis ẽ. arbor aut̃
nec sensibilis ẽ nec uiuit. Et qͥd iste ulum inatu cecus significat: nisi ge¬
nus humanũ : sui cũ dñs ẽtemplationis oculos aꝑit. prius quȩdã in enig¬

Expanded text:
. Mater vero pullis vel ovis incubat, quando ipsa historia intellectum spiritualem facit, et quaedam plene eloquens quasi pullos profert; quaedam vero ita insinuat, ut ex eis adhuc legentis animum ad altiora perducat, quasi adhuc sub se ova continet, ex quibus pullos producat. Ova enim idcirco pariuntur, ut ex eis pulli debeant produci. Et sunt quaedam contemplativae vitae quae per quasdam modo imagines videntur, ut postmodum sicut sunt ipn aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Et caecus cum per impositionem manuum Redemptoris jam lumen accipere coepisset, requisitus quid videret, dixit: Video homines velut arbores ambulantes . Homo quippe natura rationabilis est, arbor autem nec sensibilis, nec vivens. Et quid iste illuminatus caecus significat, nisi genus humanum, cui cum Dominus contemplationis oculos aperiret, prius quaedam in aenig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlixas ad dñm p̃ces habent s uitã dẽp̃cantiũ ñ habent. Nam ꝓmis¬
sa cȩlestia peticionib sequunt᷑. operib fugiunt. Hiñ nunquã laeri¬
mas inoratione ꝑcipuint. s cũ postorationis tẽpora eoꝵ mentẽ suꝑ¬
bia pulsauerit ilico in fastu elationis intumescunt: cũ auarica
instigat mox ꝑ incendia auidȩ cogitationis exestuant. cũ luanu¬
ria teptauerit. illicitis ꝓtinus desideriis anhelant: cũ ira suasertt
mox mansuetudinẽ mentis flamma insaniȩ ẽcremat. Ut gͦ dixi¬
mus & fictus inp̃ce ꝑcipiunt. & tam̃ expletis p̃cib cũ uicioꝵ sug¬
gestione pulsant᷑ nequaqm ꝓȩt̃ni regni desiderio se fleuisse me¬
minert̃. Qdaꝑte dese balaam in notuit: qͥ uistoꝵ tabernacula ẽspi¬
ciens ait. Moriat᷑ anima mea morte uistoꝵ. & fiant nouissima mea
horũ similia. s cũ compunctionis temps abscessit. ẽtra eoꝵ uitã
quib se similẽ fieri etiã moriendo poposcerat ẽsiiũ p̃buit & cũ

Expanded text:
m preces habent, sed vitam deprecantium non habent; nam promissa coelestia petitionibus sequuntur, operibus fugiunt. Hi nonnunquam etiam lacrymas in oratione percipiunt, sed cum post orationis tempora eorum mentem superbia pulsaverit, illico in fastu elationis intumescunt. Cum avaritia instigat, mox per incendia avidae cogitationes exaestuant. Cum luxuria tentaverit, in illicitis protinus desideriis anhelant. Cum ira suaserit, mox mansuetudinem mentis flamma insaniae concremat. Ut ergo diximus, et fletus in prece percipiunt, et tamen, expletis precibus, cum vitiorum suggestione pulsantur, nequaquam pro aeterni regni desiderio se flevisse mensinerunt. Quod aperte de se Balaam innotuit, qui justorum tabernacula conspiciens, ait: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed cum compunctionis tempus abscquibus se similem fieri etiam moriendo poposcerat, consilium praebuit, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ accipiunt: qr intentione c̃tinua ad eiꝰ utilitatẽ referunt qͥe qͥd corporalit᷑ o¬
ant᷑: quatenꝰ & transeunte oꝑe oꝑis cusa ñtranseat quȩ uitȩ p̾mia post uitã
parat. S hȩc curare rȩꝓbi negligunt : qr ꝓfecto ambulantes inuacuũ. uitã se¬
quentes fugiunt. inuenientes ꝑdunt. Unde melius a prauoꝵ imitatione cõpes¬
cim᷑: si eoꝵ damna eafine pensamus.¬

Expanded text:
accipiunt, quia intentione continua ad ejus utilitatem referunt quidquid corporaliter operantur, quatenus et transeunte opere, operis causa non transeat quae vitae praemia post vitam parat. Sed haec curare requentes fugiunt, invenientes perdunt. Unde melius a pravorum imitatione compescimur, si eorum damna ex fine pensamus
Abbreviated transcription (Latin):
pilluminationẽ sp̃o mirat᷑ : Et cũ moyses tabernaculũ ingredit eiꝰ
terga ppłs aspicit. & inpapilionũ suoꝵ ostus c̃sistit: qͥa cũ sc̃s ꝗͥs ꝙ
p̃dicator alta dedo loquit᷑ suꝑnȩ habitationis iã ut cun tab̾na¬
culũ ingredit᷑. Cuius p̃dicationis infirmi quiq & si uirtutẽ plene
pensare ñ possunt. tam̃ uelut terga aspicuint: quia postrema quȩ p̃ua¬
lent ꝑ intellectũ sequnt᷑. s in ipsis qͦꝙ minimis quȩ caperȩ sufficuint
iam desius papilionib quasi eoceunt. atq in ostus stant. quia & ha¬
bitacula carnis relinquere & ad illa ȩterne uitȩ gaudia quȩ au¬
diunt ꝓgredi conant᷑¬

Expanded text:
per illuminationem spiritus miratur. Et cum Moyses tabernaculum ingrper illuminationem spiritus miratur. Et cum Moyses tabernaculum ingrterga populus aspicit, et in papilionum suorum ostiis consistit, quia cum sanctus quisque praedicator alta de Deo loquitur, supernae habitationis jam utcunque tabernaculum ingreditur. Cujus praedicationis infirmi quique etsi virtutem plene pensare non possunt, tamen velut terga aspiciunt, quia postrema quae praevalent, per intellectum sequuntur. Sed et in ipsis quoque minimis quae capere sufficiunt jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere et ad illa aeternae vitae gaudia quae audiunt progredi conant
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑ tentoriũ ingresso aũt illo tabernaculũ fȩderis: descendebat co¬
lumna nuibis & staibat ante ostiũ. loquebat᷑ꝙ eũ moysȩ cernentib uni¬
uersis qd columna nubis staret adostiũ tabernaculi. stabantꝙ ips
& ad orabant ꝑfores tabernaculoꝵ suoꝵ Hebreus ppłs de eggyptia ser¬
uttite liberatus. cũ loquente dõ columnam nubis cerneret unus¬
qs ꝙ intabnaciuli siu forib sabat & ad orabat. dequib & diett᷑. sũ egre¬
deret moyses ad tabernaculũ surgebat uniuersa plebs. & stabat unꝰ¬
quisq: inostio papilionis sui. Qdẽ enĩ ppłm columnã nubis aspicere
& intabernaculi sui forib: stare atq adorare: nisi ꝗd humana mens
cũ supiora illa atq cȩlestia ut cunꝙ in enigmate ẽspicit iam elaustra
habitationis corporeȩ ꝑsubleuatã cogitationẽ exit atꝙ ulũ humi¬
ltt̃ adorat. cuiꝰ & si uidere substantiã ñ ualet iã tam̃ eiꝰ potentiam

Expanded text:
scriptum est: « Ingresso autem illo tabernaculum foederis, descendebat columna nubis, et stabat ad ostium, loquebaturque cum Moyse, cernentibus universis quod columna nubis staret ad ostium tabernaculi, stabantque ipsi  adorabant per fores tabernaculorum suorum. Hebraeus populus de Aegyptia servitute liberatus, cum loquente Deo columnam nubis cerneret, unusquisque in tabernaculi sui foribus stabat et adorabat. De quibus et dicitur: Cum egrederetur Moyses ad tabernaculum, surgebat universa plebs, et stabat unusquisque in ostio papilionis sui. Quid est enim populum columnam nubis aspicere, et in tabernaculi sui foribus stare et adorare, nisi quod humana mens cum superiora illa atque coelestia, utcunque in aenigmate conspicit, jam claustra habitationis corporeae per sublevatam cogitationem exigit, atque illum humiliter adorat? Cujus et si videre substantiam non valet, jam tamen ejus potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
endo ẽsumpsit. Succurrit citius omnib: ostensa morte paucoa &e idcir.¬
eo omp̃s ds fidelem famulũ suũ citius exauduit agentẽ ꝓppło quia¬

Expanded text:
endo consumpsit. Succurrit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirendo consumpsit. Succurrit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum citius exaudivit, agentem pro
Abbreviated transcription (Latin):
suũ . Ite &e redite deporta usq ad portã ꝑmediũ castroꝵ & occidat unus¬
quisꝙ fr̃em & amicũ. & ꝓximum suũ. secideruntiꝑ in illo die quasi ui
genti tria milia hominũ. Eece qui uitã omniũ etiã cũ sua morte petut¬
non paucoꝵ uitã gladio extinxit. Intus arsit ignib: amoris: foris accenso
ẽ gelo seueritatis. Tanta fuit pietas ut seꝓillis corã dño morti offerre ñ
dubitaret tanta seueritas ut eos quos diinitus feriri timuerat ipse
uidicu gladio feriret. Sie amauit eos quib p̃fuit. ut peis nec sibi parce¬
ret & delinquentes sic ꝑsecutus ẽ quos amauit. ut eos etiã dño parten¬
te ꝓsterneret Vtrobiq legatus fortis. utrobiq mediator mirabiuis:
causam ppłi apud đm p̃cib. causam di apud ppłm gladus alligauit
Intus amans duunȩ irȩ supplicando obstitit: foris seiuens. cilpã feri¬

Expanded text:
suum. Ite et redite de porta quisque ad portam per medium castrorum, et occidat unussuum. Ite et redite de porta quisque ad portam per medium castrorum, et occidat unusqginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit ignibus amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret. Tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator mirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans divinae irae supplicando obstitit, foris saeviens culpam feri
Abbreviated transcription (Latin):
cũ seueritate sociatã. Hideamꝰ amantẽ pie: & distriete seuientẽ Certe
cũ israbeliticus ꝓpłs ante di oculos pęne ininueniabilẽ ẽtraxisset
offensam ita ut eiꝰ rector audiret. descende peceauit ppłs tuus. aesi ei
diina uox diceret qui intali peccato lapsus ẽ iã meus ñ ẽ atq subiuin¬
geret. dimitte mȩ ut irascat᷑ furor m̃s ẽtra eos & deleã eos. faciã ꝙ te
ingentẽ magnã. ille semel& iterũ ꝓppło cui p̃erat obicẽ seadimpetũ
dĩ irascentis opponens ait. Aut dimitte eis hane noxam: autsi ñ facis
dele me delibro tuo quẽ scripsisti. Perisemus gꝰ quibꝰ uiscerib eundẽ
ppłm amauit ꝓcuiꝰ uita delibro uitȩ deleri se petut. s tam̃ iste qͥ
tanto eiꝰ ppłi amore c̃stringit᷑ ẽtra eiꝰ culpas pensemus quanto ⁊elo
rectitudinis accendat᷑. Mox enĩ ut peticione pͥma culpe ueniã ne de¬
lerent᷑ obtinuit. ad eundem ppłm ueniens ait. Ponat iuir gladiũ suꝑfeo

Expanded text:
severitate sociatam. Videamus amantem pie, et districte saevientem. Certe cum Israeliticus populus ante Dei oculos pene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus ; ac si ei divina mox diceret: Qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam; ille semel et iterDei irascentis opponens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo quem scripsisti. Pensemus quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste qui tanto ejus populi amore constringitur, contra ejus culpas pensemus, quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox etenim petitione primae culpae veniam ne delerentur obtinuit: ad eumdem populum veniens ait: Ponat vir gladium super femur
Abbreviated transcription (Latin):
rahoniduꝑuerse agunt s tunc rectos se arbitrant᷑ hoc qđ sibi ꝓspera sub¬
petumt debere siis meritis credunt. eoq colligunt qͥd đs in iuste ñ udicat
ꝯ quasi iustos se adusitas nulla contristat. Seosi eor uitã quã lbet breutĩ
uisnpne correptionis attigerit. pulsatiꝓtinꝰ consiliũ diuini exaprmis
inerepant qͦs paulo ante in colomes ad mirando p̃ferebant. iustũq ẽe uidi¬
ciũ qđ suis moribꝰ aduersat̃ negant de diuina equitate disputant. adresot¬
tationis uba ꝓsiliunt & correpti qͥa deliquerunt grauiꝰ delinquat Desper
bet magni meritũ ponderis quã aueritatis rectitudine nequaqͣm sepa¬
rat uis doloris. qͣm usq adudiciũ uocis exacuit ueritas testis cordis.¬

Expanded text:
erse agunt, sed tamen se rectos arbitrantur, hoc quod sibi prospera suppetunt, deberi suis meritis credunt, eoque colligunt, quod Deus injuste non judicat, quod quasi justos se adversitas nulla contristat. Sed si eorum vitam quamlibet breviter vis supernae correptionis attigerit, pulsati protinus consilium divini examinis increpant, quod paulo ante incolumes admirando praeferebant, justumque esse judicium, quod suis moribus adversatur negant, de divina aequitate disputant, ad resultationis verba prosiliunt, et correpti quia deliquerint, gravius delinquunt. Recte bet magni meritum ponderis, quam a veritatis rectitudine nequaquam separat vis doloris, quam usque ad judicium vocis exacuit adversitas testis cordis
Abbreviated transcription (Latin):
uid sc̃a excła nͥ suꝑni sui capitis corpus ẽ in qua aliꝰalta
udendo oculus. aliꝰ recta oꝑando manꝰ. aliꝰan in iuncta dis¬
currendo pes. aliꝰ p̃cepto uocẽ intelligendo. auris. aliꝰ malo fȩto¬
rẽ bonoq fraglantiã discernendo. naris ẽ : Qui corporaliũ mo¬
re menbro dũ uicissim s accepta officia impendunt. unũ de
semetipsis omnib corpꝰ reddunt & cũ diu̾sa incaritate ꝑagunt.
diuersũ e̾e̾ ꝓhibent ubi c̃tinent᷑. Si aũ unũ. qͥd cuncta agerent
corpꝰ utiq qd ex multis continet᷑. ñ eẽnt. qͥa uideł muttiplicit᷑
cõ pactũ ñ existeret si hoc ẽ cors menbro diu̾sitas ñ teneret.

Expanded text:
 Ecclesia nisi superni sui capitis est corpus, in qua alius alta videndo oculus, alius recta operando manus, alius ad injuncta currendo pes, alius praeceptorum vocem intelligendo auris, alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam discernendo naris est? Qui corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Et dum diversa in charitate peragunt, diversum esse prohibent ubi continentur. Si autem unum quid cuncti agerent, corpus utique, quod ex multis continetur, non essent, quia videlicet multipliciter compactum non existeret, si hoc concors membrorum diversitas non teneret.
Abbreviated transcription (Latin):
u qui si parũ qd de sp̃uali c̃uersatione inchoant cũ rectores
suos temporalia agere & trena c̃siderant mox ordinẽ suꝑ¬
ne dispositionis accusant. qd nequaqm bene ad regendũp
culpe sue ex igentib meritis usq ađ rep̃hensionẽ ẽ ditoris
ex cedunt. Cuius ꝓfecto dispensatio inde ab humilib rectior
agnoscit᷑ unde ab elatis ñ recta iudicat᷑. Quia enĩ potestas
regiminis ministrari ñ pot̃ sine studio cure temporalis. ali¬
qndo omp̃s ds̃ mira dispensatione pietatis. ut tenere spua¬
liũ m̃tes at̾rena cura disiuncte sint onus regiminis duris
ae laboriosis cordibꝰ iniungit. ut tanto ille ab hoe mundo
securis lateant. qͣnto hȩ int̾renis sollicitudinib libent̃
uos dirigit̃ a quo subtiles filios suł pendit &. inde filii sine
uexratione decori s̃. unde serui inpuluere fedant᷑¬

Expanded text:
 qui si parum quid de spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum pculpae suae exigentibus meritis, usque ad reprehensionem conditoris excedunt: cujus profecto dispensatio inde ab humilibus rectior agnoscitur, unde ab elatis non recta judicatur. Quia enim potestas regiminis ministrari non potest sine studio curae temporalis, aliquando omnipotens Deus mira dispensatione pietatis, ut tenerae spiritalium mentes a terrena cura disjunctae sint, onus regiminis duris ac laboriosis cordibus injungit, ut tanto illae ab hoc mundo securius lateant, quanto haec in terrenis sollicitudinibus libenter vos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere foedant
Abbreviated transcription (Latin):
gene tuȩ absq ocus benȩ s̃ sc̃ȩ excłȩ sp̃ales patres. qͥ nune in ea nura¬
culis coruscant. & uelut in eiꝰ facie uenerabiles apparent. sumenim
uidemus multos mira agere uentura ꝓphare. mundũ ꝑfecte relin¬
quere ce estib aesidesiris ardere. siẽ cortex mali punici sẽe exele
gene rubent s qd istud ẽ omne qͦd miram̃ in illiꝰ rei coparator eo¬
de quaseriptũ ẽ qd oculus ñ uidit nec auris audiuit. nee in cor ho

Expanded text:
partes, qui nunc in ea miraculis coruscant, et velut in ejus facie venerabiles apparent. Cum enim videmus multos mira agere, ventura prophetare, mundum perfecte relinquere, coelestibus desideriis ardere, sicut cortex mali punici sanctae Ecclesiae genae rubent. Sed quid illud est, omne quod miramur in illius rei comparatudivit, nec in cor hom
Abbreviated transcription (Latin):
tempus mortis in notuit quo uir ille mori merebatur
nec dominica instituta conuulsa sunt: quia ut exlargita.¬
te di anni uitȩ crescerent: hoc quoq ante secula prefixum
fuit. atque spacium uitȩ quod in opinate foris est additum.
sine augmento prescientiȩ̨ fuit intus statutum.

Expanded text:
tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur, tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur, nec dominica instituta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit, atque spatium vitae, quod inopinate foris est additum sine augmento praescientiae fuit intus statutum.
Abbreviated transcription (Latin):
morieris tu & non uiues. Nulla que in hoc mundo hominibus fi¬
unt absq omp̃is di occulto consilio ueniunt. Nam cuncta des
secutura presciens. ante decreuit : qualiter perscła disponantur.
Statutum quippe iam homini est. uel quantum hunc mun¬
di prosperitas sequatur uel quantum aduersitas feriat: ne e¬
lectos eius autim moderata prosperitas eleuet aut nimia aduer¬
sitas grauet. Statutumq est quantum in ipsa uita mortali tem¬
poraliter uiuatur Nam & siannos quindecim er echiȩ regi ad
uitam addidit omnipotens d̾s cum eum mori permisit. tune
eum presciuit esse moriturum. Qua in re questio oritur: quo¬
modo ei perprophetam dr̃ Dispone domui tue: quia morie¬
ris tu & non uiues. Cui cum mortis sententia dicta estꝰ proti¬
nus ad eius lacrimas est uita addita. Sed perprophetam dns
diait: quo tempore mori ipse merebatur Perlargitatem
uero m̃ie illo eum tempore admortem distulit: quod ante
secula ipse presciuit. Nec propheta igitur fallax quia

Expanded text:
o, etsi occulto. Nulla quae in hoc mundo hominibus fiunt absque omnipotentis Dei occulto consilio veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat, ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivat. Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus , cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse moriturum. Qua in re quaestio oritur, quomodo ei per prophetam dicatur: Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives; cui cum mortis sententia dicta est, protinus ad ejus lacrymas est vita addita. Sed per prophetam Dominus dixit quo tempore mori ipse merebatur; per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quod ante saecula ipse praescivit. Nec proph
Abbreviated transcription (Latin):
ita in extricabilibꝰ alligat ut plerunq mens in dubio ad ducta un
se aculpa soluere nititur. inde inculpa artiꝰ astringat᷑. Est tam
ra & maxima peccata astringit᷑. si omnino nullussine peccando
murus inuenitur et paulus cũ qͦs đa in excła in continentes aspi¬
ceret ẽ cessit minima ut maiora declinaret dic̃s. ꝓpt̃ fornicat¬
onẽ aut̃ unꝰ ꝗͥsꝙ suã uxorẽ habeat. Et quia tẽ solũ ẽ iuges sine¬

Expanded text:
ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubio adducta unde se a culpa solvere nititur inde in culpa arctius adstringatur, recte ra et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato murus invenitur. Hinc Paulus, quum quosdam in ecclesia incontinentes adspiceret, concessit minima, ut majora declinarent, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat. Et quia tunc solum conjuges
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ñ scđm inperiũ. Nonenĩ ẽ sine uicio ꝗd cognoseit᷑. & ñ p̃cipit᷑
Peccatũ ꝓfecto uidet. qͦd posse in dulgere p̃uidet. S cũ indubus
c̃ stringim᷑ utilit̃ minimꝰ sub dim ne in magnissine uenia peccemꝰ¬
i temptationũ ꝓcelle cũ
difficultate salutis tolerant᷑ coniugi portus querat᷑. Serip¬
tũ qͥpye ẽ. Geliꝰ ẽ nubere quã uri. Sine culpa scił ad coniugiũ
ueniunt si tam̃ nec dũ meliora deuouer̃. Nã qͥs ꝗs bonũ mauis
subire ꝓposuit. bonũ minꝰ qd licuit illicitũ feẽ. Scriptũ qͥppeẽ
Hemo mittens manũ suã in aratrũ. & respiciens retro. aptus ẽ¬

Expanded text:
tiam, non secundum imperium . Non enim est sine vitio quod ignoscitur, et non praecipitur. Peccatum profecto vidit, quod posse indulgere praevidit. Sed cum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemi tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum namque est: Melius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod licuit, illicitum fecit. Scriptum quippe est: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus e
Abbreviated transcription (Latin):
tisũ gͥ de ẽ uiciũ qͥd corrigit᷑ ñ de ex cellentia potestatis ħ de
equalitate c̃ditionis gaudent. & ñsolũ ab eis metui s plus quã
necese ẽ ho noearere fugiunt. Neq enĩ leue se ꝑpetidamnũ humi¬
uttis crect si ab eis ꝓmerito fortasse ordinis pluris estiment᷑ inc
uideret oblatũ ad equitatẽ conditionis sue eitis recurria diẽs
Surge & ego ipse homo sũ. Es enĩ nesciat qͥd ẽ ditori suo hõ debeat.
an hominiꝰ ꝓsterni Quia gͦ humiliari s plus quã debuit ꝓaimũ
uidit ne uitra humanitatis metas mens intumescere. cẽ se homi¬
nẽ recognouit. quatenꝰ illati sͥ honoris elationẽ frangeret ex
c̃ siderata ȩqualitate c̃ditionis.

Expanded text:
 deest vitium quod corrigatur, non de excellentia potestatis, sed de aequalitate conditionis gaudent; et non solum ab eis metui, sed etiam plus quam necesse est honorari refugiunt. Neque enim leve se perpeti damnum humilitatis credunt, si ab eis pro merito fortasse ordinis pluris aestimentur. Hvideret oblatum ad aequalitatem conditionis suae citius recurrit, dicens: Surge, et ipse ego homo sum . Quis enim nesciat quod conditori suo homo debeat et non homini prosterni? Quia ergo humiliari sibi plus quam debuit proximum vidit, ne ultra humanitatis metas mens intumesceret, esse se hominem recognovit, quatenus illati sibi honoris elationem frangeret ex considerata aequalitate conditionis.
Abbreviated transcription (Latin):
nima quȩ benedicit impinguabit᷑. & qui in ebriat ipse quoq in ebriabi
Qui enĩ exteris p̃dicando benedicit interioris augmenti pinguedinẽ re¬
cipit & dũ de diuino eloquio audito mente debriare ñ desinit potu mul¬
tiplicati muneris debriatus crescit.

Expanded text:
nima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit.
Abbreviated transcription (Latin):
peccare. quȩ iã nec mĩa nun
fere radicis amareseit. Qui sepe quoq &¬
am potuẽs quia ascit Quisepe quoq & indigentib subtrahunt
que doduien umnti di quanta eos anim aduersione rennuat. ꝑ que dã sapientẽ
ans demontrat dieens Qui offert saerificiũ ex substantia pauꝑis quasiad
uietimie filium in conspectu patris sui. Quod nanq esse entolerabuilnts
potesti quam mors filii in conspectu patris. Noc itaꝙ sacrifieuumi q uant̃a
pa aspicitur ostenditur. quod orbati patris dolori comparatur Er ium̃
plerunq quanta tribuunt pensant. quanta autẽ rapiunt considerare
dissimulant. Quasi mercedem numerant. & ꝑ pendere culpas recusant.

Expanded text:
peccare. Quae jam nec misericorferae radicis amarescit. Hinc est e . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt ur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autem rapiunt, considerare dissimulant. Quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant.
Abbreviated transcription (Latin):
sum mope ẽ er qui se illicita meminit cõmisse ut a quibꝰ dã
etiã licitis studeat abstinere quatenꝰ ꝑ hoc ẽditori suo
satis faciat: ut qͥ cõmisit ꝓhibita sibi metipsi abscidere debe¬
at etiã c̃cessa & se rep̃bendat uiminimis qͥsȩ meminit in
maximis deliquisse. Himia s̃ quȩ loquor. si hȩc eccsacri
eloqui testimonio ñaffirmo. lex certȩ ueteris testam̃ti
alienã uxorẽ c̃cupisci ꝓhibet arege uͦ fortia iuber mili¬
appetiuit & abstulit cuiꝰ culpã uerbera s̃ secuta & malũ
qđ ꝑpetrauit ꝑpenitentiȩ lamenta correxit. Qui cũ longe
postẽtra hostiũ cuneos sederet a quã bibere ex eoꝵ cis¬
terna exc desiderio uoluit suiꝰ electi milites int̃cat̃uas
aduersantiũ medias erumpentes: aq̃m quã desideraue¬
rat illesi detulert̃ .s uir fiagellis erudite semetipsũ ꝓtinꝰ
cũ ꝑiculo militũ a quã desiderasse rep̃hendit Eam nanq¬
dño fundens ubauit sic̃ illic scriptũ ẽ libauit eã dño In

Expanded text:
summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere: quatenus per hoc Conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis, quem meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimonio non affirmo. Lex certe. Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet, a rege vero fortia juberi miliappetivit et abstulit: cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum  per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere ex eorum cisterna ex desiderio voluit. Cujus electi milites, inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam, quam desideraverat, illaesi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic scriptum est: « Libavit eam Domino. » In
Abbreviated transcription (Latin):
su seruitute ẽsiderans adlibertates quietẽ retinuit transire
S offerat eũ dñs dus & applicet᷑ ad ostiũ. & potes. & reliqua. Is¬
enĩ qui inactiua disposuit uita ꝑdurare adño diis offertumꝰ¬
quando ap̃dicatore suo antiquoꝵ patrũ dictis imbuttur que nob
duett utt deingressu gĩni tabernaculi aliqͥd altiꝰ audiat &e trem̃ du
iudicii diem subtiit̃ agnoseat. ne ꝑbona oꝑa quȩ facit placere honu¬
nib appetat Sucq auris eiꝰ subola ꝑforat᷑ dũ mens uiuis timoris di sub¬
tuitato peutit᷑ ut uerbi acumine transfixa. ꝑomne ꝗd agit nouerit¬
ingresum regni semꝑ attendere & quasi abostio & poste tabernacuuo
proratã aurã portare. Quierit seruus in scłm ut ee post selm liber pos¬
pt inselin renꝰ senus ẽ qui pactiuã uitã hominib disposuit seriurt¬

Expanded text:
sui servitute considerans, ad libertatis quietem recusat secedere. sui servitute considerans, ad libertatis quietem recusat secedere. Sed offerateum dominus diis, et applicetur ad ostium et postes, et enim qui in activa disposuit vita perdurare, a domino diis offertquando a praedicatore suo antiquorum patrum dictis imbuitur, qui nobducitur, ut de ingressu coelestis habitaculi altius aliquid audiat, et tremendi judicii diem subtiliter agnoscat, ne per bona opera quae facit placere hominibus appetat. Sicque auris ejus subula perforatur, dum mens illius timoris Dei subtilitate percutituingressum regni semper attendere, et quasi ab ostio et poste tabernaculi perforatam aurem portare, qui erit servus in saeculum, ut esse post saeculum liber possit. In saeculum enim servus est, qui per activam vitam hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
eũ quẽ quẽ uiri omp̃is di mancipauerit. bone actioni c̃iungit. Nã
& p̃dicatores dñi uocant᷑ sũc̃ hęliseo ꝓpħȩ dẽp̃dicatore suo dicit᷑
Scis qd dñs tuus tollatur. ate lxor uero serui empticii furos &
filas parit. quando ei bona actio fortes uel teneros fructus generat.
S mulier quȩ ad ño data ẽ idem dño cũ filus remanet. ipse uero ser¬
uus excit cũ uestitu suo. quia bona actio & eiꝰdẽ bone actionis frue¬
tus p̃dicatoris mercedi reputant᷑ ipse uero indesiderii sui in ten¬
tione ꝑdurans ꝑsuꝑnã gr̃am adẽtemplationẽ liber egreditur
Qa si dicerit seruus diligo dñm meũ & uxorẽ acliberos. ñ egre¬
diar liber, Seruus dñm suũ diligit quando p̃dicatoris uerba
sollicita mente custodit. Ix orẽ quoq amans & lberos. uber egre¬
di recusat. quando actiuã uitã eiꝰq fructus diligens. transire
adẽtemplatiuã ñ uult quia se bona oꝑa habere inministeru

Expanded text:
i conjungit. Nam et praedicatores domini vocantur: sicut Elisaeo prophetae de praedicatore suo dicitur: Scis quod Dominus tuus tollatur a te ? Uxor vero servi empti tum filios et filias pariet, quando ei bona actio fortes vel teneros fructSed mulier quae a domino data est eidem domino cum filiis remanet, ipse vero servus exit cum vestitu suo, quia bona actio, vel ejusdem bonae actionis fructus, praedicatoris mercedi reputantur. Ipse vero in desiderii sui intentione perdurans, per supernam gratiam ad contemplationem liber egreditur: Quod si dixerit servus, Diligo dominum meum, et uxorem ac liberos; non egrediar liber . Servus dominum suum diligit, quando praedicatoris verba sollicita mente custodit. Uxorem quoque amans et liberos, liber egredi recusat, quando activam vitam ejusque fructus diligens, transire ad contemplativam non vult, quia bona se opera habere in ministerii
Abbreviated transcription (Latin):
us quã ad di seruiciũ ueniret habere studuit: hebreus seruus cũ ua¬
ore emptus.ẽ Et plerunq is quitalis ẽ potẽ adẽtem platiuã uitam
transire & tamen actiiã ñ deserere Inde & illic subdit᷑ Si hab et
uxorẽ & uxor egrediat᷑ simul. Cũ eo enĩ adlbtatẽ & uxor. egredit᷑
quando is qui adẽ templationẽ ꝑuenit. etiã foris actionẽ boni oꝑis
qua ꝓ desse possit. alus ñ relinquit. Siaut̃ dñs dederit illi uxorẽ: ⁊¬

Expanded text:
usquam ad Dei servitium veniret, habere studuit, Hebraeus servus cum uxusquam ad Dei servitium veniret, habere studuit, Hebraeus servus cum uxore emptus est. Et plerumque is, qui talis est, potest ad contemplativam vitam transire, et tamen activam non deserere. Unduxorem, et uxor egrediatur simul. Cum eo enim ad libertatem et uxor egreditur, quando is qui ad contemplationem pervenit, etiam foris actionem boni operis qua prodesse possit aliis, non relinquit. Si autem dominus dederit illi uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
liber gratis. Qd enĩ ꝑsenariũ numerũ nisi actiuȩ uitȩ ꝑfȩctio desig¬
natur. Qd ꝑseptenariũ. nisi contemplatiua ex primitiur  Sex gͦ annis
seruit. & septimo egredit᷑ uber: qui ꝑ actuiã quã ꝑfecte exhibuerit
adc̃templatiuȩ uitȩ libertatẽ transit. Et notandũ qͦd gratis uber
egreditur quia hi qui postquã omnia fecerint dicunt: se in utiles
seruos eis ꝓculdubio sicut ipsa actuia fuit exmunere ita erit ex gr̃a
etiã ẽtemplatuia. Cum quali ueste intrauerit.cũ tali ex eat. quia
omnino necesse ẽ ut unus ꝗͥsq nr̃m in hoc qͦd incipit ꝑseueret. atq
usq infinẽ oꝑis in ea quã in choauit intentione ꝑduret. lue qͥppe
socient᷑: iam bona oꝑari diligunt. Sunt uͦalii qui bona oꝑa postquã
ad seruiciũ omp̃is dĩ uenerint discunt. Qui gͦ oꝑationẽ bonã & pri¬

Expanded text:
exeat gratis. Quid enim per senarium numerum nisi activae vitae perfectio desigexeat gratis. Quid enim per senarium numerum nisi activae vitae perfectio designatur? quid peservit, et septimo egreditur liber, qui per activam, quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi, qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos , eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat, quia omnino necesse est ut unusquisque nostrum in hoc, quod incipit, perseveret, atque usque ad finem operis in ea, qua inchoavit, intentione perduret. Ille quippe socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero alii, qui bona opera postquam ad servitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationem bonam, pri
Abbreviated transcription (Latin):
nobis innecessitate ẽ altera in uoluntate. Quis enĩ cognoscens đm
ad eiꝰ regni ingredit᷑ ostiũ. nisi prius bene operet᷑. Sine ẽtemplatiua
g uita intrare possunt adcȩlestẽ patriã quibona quȩ possunt opari
ñ neglegunt: sine actiua aut̃ intrare ñ possunt. si neglegunt bona
oꝑari quȩ possunt. Lua gͦ in necessitate hȩc inuoluntate ẽ. ula inser¬
hebreũ. & reliqua Nebreus enĩ transiens interp̃tat᷑. Et seruus hebrev
emitur quando unus quisq qui iam ab hoc scło mente transit. ser¬
uicio omni potentis đi subdit᷑. Iie enĩ seruire đo uere appetit: ꝗͥ
ab hoc scło mente transire didicerit. Sic moyses transiuit ut uisum
uideret. Sic dauid cũ uideret impiũ exaltatũ & eleuatũ suꝑ cȩdros
lybani transuut & ñ erat. qͥa iniquoꝵ potentiã ee magnũ aliqͥd
fortasse credimus. nisi ad ꝑmanens scłm mente transeamus. Seruus
oͦ hebrtus emptus sex annis seruire p̃ciptt᷑ ita ut inseptimo ex eat

Expanded text:
nobis in necessitate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum ad ejus regnum ingreditur, nisi prius bene operetur? Sine contemplativa ergo 1196 vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari, non negligunt; sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in serliber gratis . Hebraeus enim transiens interpretatur. Et servus Hebraeus emitur, quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit, servitio omnipotentis Dei subditur. Ille etenim Deo vere servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit ut videret visum. Sic David, cum videret impium exaltatum et elevatum sicut cedros  non erat . Quia iniquorum potentias esse magnum aliquid fortasse credimus, nisi ad permanens saeculum mente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber
Abbreviated transcription (Latin):
plus uisto inferueat. ne subdiscretionis specie sibimet parcendo aꝑfec¬
tione languescat. Agit hȩc & ab huiꝰ mundi in quieta c̃cupiscentia se pe¬
nits sub trahit. acterrenarũ actionũ strepitũ. deserit: & ꝑ quietis stu
qͦd ꝑsemetipsam ueritas dicit. Nemo potẽ duob dominis seruire. Hine
paulus ait. Nemo militans do implicat se negotus sȩcularib. ut ei place¬

Expanded text:
plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfecplus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus sper semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei place
Abbreviated transcription (Latin):
actionib cessant tanto iatis in munde inse cogitationis strepitũ ꝑotiũ
c̃gerant. Vnde sub uidee specie ꝑꝓpħam torpens otio anima deflẽt cũ dicit᷑
hiderunt eã hostes & deriserunt sabbata eiꝰ. Precepto & enĩ legis ab exterio¬
re oꝑe insabbato cesset᷑. Hostes gͦ sabbata uidentes irrident. eũ maligni
sp̃e ipsa uacationis otia ad cogitationes illicitas ꝑtrabunt: ut unã quȩq
anima quo remota ab ext̃nis actionib đo seriure credit᷑ eo magis eorũ
tyrannidi illicita cogitando samule̾t᷑. Sẽi aut̃ uiri qͥa amundi operibꝰ
ñ torpore s uirtute sopiunt᷑  laboriosus dormint. quã uigilare potu¬
ert̃ qͥa in eo qd actiones huiꝰ scłi deserentes superant. robusto ẽfuctu cot¬
tidie ẽtra semetipsos pugnant: nemens ꝑ negligentiã torpeat. ne sub¬
acta ocio ad desideria inmunda frigescat. ne in ipsis bonis desiderus¬

Expanded text:
actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum populorum actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum populorum congregant. Unde sub Judaeae specie per prophetam torpente otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Praecepto enim legis ab exteriore opere in Sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vocationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt, ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus Deo servire creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri quia mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt. Quia in eo, quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta o
Abbreviated transcription (Latin):
ri ł quanto amore auctori suo suꝑ semetipsos inhereant. uel quanta cõ
passione caritatis nr̃is infirmitatib ẽdescendant. Etnotandũ ualde ẽ ꝗd
ule dormiens angelos c̃spieit. qui in lapide capit ponitꝰ ꝗͥa nimirũ ipse
abexteriorib operib cessans interna penetrat qͥ intenta quȩ principa¬
le ẽ hominis. imitationẽ sui redemptoris obseruat. saput qͥppe in lapi¬
dẽ ponere ẽ mente xp̃o inberere. Qui enĩ ap̃sentis uitȩ actione remoti
õs ad suꝑna nullo amore rapiunt᷑. dormire possunt s uidere angelos
nequeunt qͥa caput in lapide tenere ẽtemnunt. Sunt nanq ñ nuiu qui¬
mundi qͥdem actiones fugunt: s nullis uirtutibꝰ exercent᷑. Ninimirum
torpore ñstudio dormiunt. & iccirco in terna ñ conspiciunt: qͥa caput ñ in
lapide s int̾ra posuert̃. Quib plerunq ẽtingit. ut quanto securiꝰ ab ext̃nis

Expanded text:
ri, vel quanto amore auctori suo super semri, vel quanto amore auctori suo super sempassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit qui in lapide caput ponit: quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans, interna penetrat qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observat. Caput in lapide ponere est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt; qmundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit, ut quanto securius ab externis