comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
becesserũt ab eis. osq quo dñs¬
auferret Israel a facie suci. sicut
locutus fuerat in manu oĩm
seruorũ suorũ ꝓphetarũ: trans¬
latusq est I srael de terra sua m
Assyrios usq in diẽ hãs. Addu.¬
xit aũt rex Assyriorũ de Babylo¬
ne. et de Eutha, et de Aua. et de
Emath. et de Sepharuaun: et
collocauit eos in tiuitatib. Sa¬
marie pro filiis Israel: qui pos¬
sederunt Samariã. et habita
uerũt in urbib eius. Cũq ibi
ii abitare coepissent. non tune¬
bant dnm̃: et ĩmisit in eos do¬
minꝰ leones. qui interficiebãt
eos. Nũciatũq est regi assyrioꝵ
et dictũ. Gentes quas transtulis¬
ti. et habitare fecisti in ciuitatib
Samarie, ignorãt legitima dei ter¬
re. et ĩmisit in eos dñs leones: et
ecce interficiũt eos eoꝙ ignorãt
ritũ dei terre. Precepit aũt rex As¬
syriorũ. dicens. Ducite illuc unũ
de sacerdotib. quos inde captiuo
adduxistis. et padat. et habit et

Expanded text:
recesserunt ab eis usquequo recesserunt ab eis usquequo auferret Dominus Israhel a facie sua sicut locutus fuerat in manu omnium servorum suorum prophetarum translatusque est Israhel de terra sua in Assyrios usque in diem hanc adduxit autem rex Assyriorum de Babylone et de Chutha et de Haiath et de Emath et de Sepharvaim et conlocavit eos in civitatibus Samariae pro filiis Israhel qui possverunt in urbibus eius; cumque ibi habitare coepissent, non timebant Dominum, et immisit eis Dominus leones, qui interficiebant eos; nuntiatumque est regi Assyriorum et dictum: 'Gentes, quas transtulisti et habitare fecisti in civitatibus Samariae, ignorant legitima Dei terrae, et immisit in eis Dominus leones; et ecce interficiunt eos, eo quod ignorent ritum Dei terrae'. Praecepit autem rex Assyriorum dicens: 'Ducite illuc unum de sacerdotibus, quos inde captivos adduxistis, et vadat et habitet
Abbreviated transcription (Latin):
tulos. ex lucos. et adorauerũt u¬
niuersã militiã celi:. seciuerũt¬
q Bacil. et cõsecrauerũt filios su-¬
os. et filias suas per ignẽ: et di¬
uinationib inseruebãt et au¬
guriis: et tradiderũt se ut face¬
rent malũ coram dño ut irri¬
tarent eũ. Iratusq est dñs ue¬
hemẽter Israeli. et abstulit eos
a conspectu suo et nõ remã sit
nisi tribus Inda tantũmõ. Sed
nec ip̃e Iuda custodunt manda¬
ta dñi dei sui: uerũ ambulauit
in errorib I srcel. quos oꝑcitus
fuerait. Proiecitq dñs om̃ne se¬
mẽIsrael. et afflixit eos. et tra¬
didit eos in manu diripientiũ.
donec ꝓiiceret eos a fricie sua.
ex eo iam tꝑe. quo scissus est is¬
rael a domo Dauid. et cõstitue¬
rũt sibi regem Ieroboc̃ filiũ
nabat separauit enĩ Ieroboã
Israel a dño. et peccare eos fe¬
cit peccatũ magnũ. Et ambu¬
lauerũt filii Israel in oniu̾sis
pcc̃s I erobocm que fecerat: nõ

Expanded text:
tulos et lucos et adoraverunt utulos et lucos et adoraverunt universam militiam caeli servieruntque Baal et consecrabant ei filios suos et filias suas per ignem et divinationibus inserviebant et auguriis et tradiderunt se ut facerent malum coram Domino et inritarent eum iratusque est Dominus vehementer Israhel et abstulit eos de conspectu suo et non remansit nisi tribus Iuda tantummodo sed nec ipse Iuda custodivit mandata Domini Dei sui verum ambulavit in erroribus Israhel quos operatus fuerat proiecitque Dominus omne semen Israhel et adflixit eos et tradidit donec projiceret eos a facie sua: ex eo jam tempore quo scissus est Israel a domo David, et constituerunt sibi regem Jeroboam filium Nabath . Separavit enim Jeroboam Israel a Domino, et peccare eos fecit peccatum magnum, et ambulaverunt filii Israel in universis peccatis Hieroboam quae fecerat non
Abbreviated transcription (Latin):
et coluerũt ĩmũdicicis de quib
preceperat eis dñs ne facerent
uerbum hoc. Et testificatus ẽ
dñs in Israel et in Inda ꝑ ma¬
nũ oĩm ꝓphetarũ et uidẽntiũ.
dicens. Reuertimini ci uiis ue¬
stris pessimis. et tustodite pre¬
cepta meci et ceremonicis. aux¬
ta oem̃ legẽ quã precepi prĩb
urĩs: et sicut misi ad uos ĩ ma¬
nu seruorũ meorũ ꝓphetarũ.
Qui nõ audierũt: sed ĩdura¬
uerũt ceruisẽ suã iuxta ceruitẽ
prm̃ suoꝵ q̃ noluerũt obedire
dũo deo suo. Et aibiecerũt legi¬
tunci eius. et pactũ qd̃ pepigit
cũ patrib eorũ. et testificatio¬
nes quibd testi ficatus est eos:
secutiq sunt panitates. et ua¬
ne egerunt: et setuti sũt gen¬
tes que erant per cirtũitũ eoꝵ.
super quib preceperat dñs
eis ut non facerent sicut et u¬
le faciebant. Et dereliquerũt
õnia precepta diũ dei sui : fece¬
runtq sibi cõflatiles duos ui¬

Expanded text:
et coluerunt inmunditias de quibus et coluerunt inmunditias de quibus praecepit Dominus eis ne facerent verbum hoc et testificatus est Dominus in Israhel et in Iuda per manum omnium prophetarum et videntum dicens revertimini stris pessimis, et custodite praecepta mea, et caeremonias, juxta omnem legem, quam praecepi patribus vestris, et sicut misi ad vos in manu servorum meorum prophetarum. qui non audierunt sed induraverunt cervicem suam iuxta cervicem patrum suorum qui noluerunt oboedire Domino Deo suo et abiecerunt legitima eius et pactum quod pepigit cum patribus eorum et testificationes quibus contestatus est eos secutique sunt vanitates et vane egerunt et secuti sunt gentes quae erant per circuitum eorum super quibus praeceperat Dominus eis ut non facerent sicut et illae faciebant et dereliquerunt omnia praecepta Domini Dei sui feceruntque sibi conflatiles duos vi
Abbreviated transcription (Latin):
dens Scimariã. obsedit eã trib
ãnis. Anno aĩt nono Osee. ce¬
pit rex Assyriorũ Samariã. et
transtulit Israel in Assyrios:
posuitq eos in Hala. et in Ha-¬
bor iuxta fluiũ Goram. in ci¬
uitatib medorũ. Fcictũ est eĩ
cũ peccassent filii Israel dño
deo suo qui eduxerat eos de ter¬
ra Egypti de manu Pharaioĩs
regis Egypti coluerũt deos ali¬
enos. Et ambulauerũt iuxta ri¬
tũ gentiũ. qͣs consũpserat dñs
in conspcũ filiorũ ÷ srael. et re¬
gũ I srael: quici similiter fece¬
rant. Et irritauerũt filii I srael
uerbis nõ rectis dnm deũ suũ:
et edificauerũt sibi excelsa in
cunctis urbibꝰ suis a turre cu-¬
stodũ usq ad ciuitatẽ mũirã.
Fecerũtq sibi statuas et lucos
in õni colle sublimi. et subter
õne lignũ nemorosũ: et adole¬
bant ibi incensũ suꝑ arcis in
morẽ gentiũ quas tran stule-¬
rat dñs ai facie eorũ: fecerũtq
uerba pessima irritãtes dñm

Expanded text:
ens Samariam obsedit eam tribus annis anno autem nono Osee cepit rex Assyriorum Samariam et transtulit Israhel in Assyrios posuitque eos in Ala et in Habor iuxta fluvium Gozan in civitatibus Medorum factum est enim cum peccassent filii Israhel Domino Deo suo qui eduxerat eos de terra Aegypti de manu Pharaonis regis Aegypti coluerunt deos alienos et ambulaverunt iuxta ritum gentium quas consumpserat Dominus in conspectu filiorum Israhel et regum Israhel quia similiter fecerant et operuerunt filii Israhel verbis non rectis Dominum Deum suum et aedificaverunt sibi excelsa in cunctis urbibus suis a turre custodum usque ad civitatem munitam feceruntque sibi statuas et lucos in omni colle sublimi et subter omne lignum nemorosum et adolebant ibi incensum super aras in more gentium quas transtulerat Dominus a facie eorum feceruntque verba pessima inritantes Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
duodecimo Achar¬
regis Iuda. reguit
Osee filius Ela in
Bamaria super Israel nouẽ an
fuerũt. Contra hũc ascẽdit Sal¬
manasar rex Assyriorũ. et fr̃s̃
est ei Osee seruus. reddebatq u
rex Assyriorũ Osee. ꝙ rebellare

Expanded text:
duodecimo Aharegis Juda, regnavit Osee filius Ela in Samaria super Israel novem annfuerant. Contra hunc ascendit Salmanasar rex Assyriorum, et factus est ei Osee servus, reddebatque irex Assyriorum Osee, quod rebellare
Abbreviated transcription (Latin):
rũq cultoribꝰ. Semeias Rama-¬
thites: cellis aũt uinariis ⁊ ab-¬
dicis Saphomires. Nam super
oliueta et ficeta. que erant in cã¬
pestribs. Balanan Saderires:
super apothecas aũt olei. Ioas.
Porro armentis que pascebãtur
inSaron. prepositus fuit Setrai
Saronires: et super boues ĩ ual-¬
libus. Saphat filius Adli: super
camelos u̾ero. Ubil ⁊ sicihelites:
et super cismos. Iadias Mero¬
nachites: super oues quoq Ia
substancie regis Dauid. Iona-¬
than aũt patruus Dauid cõsili-¬
arius. uir prudẽs et literatus: ip¬
se et Iahiel filiꝰ Hachanoni. e¬
rãt cũ filiis regis. Achitophel e¬
tiã consiliarius regis. et Chuscu
Arachites amitus regis. Post A¬
chitophel fuit Ioiada filius Ba-¬
ncue. et Abiathar. Pũceps aũt
exercitus regis erat Iocb. Ccpͭ¬
Capͭ

Expanded text:
rumque cultoribus, Semeias Ramarumque cultoribus, Semeias Ramathites: cellis autem vinatiis Zabdia Saphonites. Nam super oliveta et ficeta, quae erant in campestribus, Balanan Gaderites; Super apothecas autem olei, Joas. Porro armentis, quae pascebantur in Saron, praepositus fuit Setrai Saronites: Et super boves in vallibus, Saphat filius Adli: Super camelos vero Ubil Ismaelites: Et super asinos, Jadias Meronathites. Super oves quoque Jasubstantiae regis David. Jonathan autem patruus David, consiliarius, vir prudens et litteratus: Ipse et Jaiel filius Achamoni erant cum filiis regis. Ahitophel etiam consiliarius regis, et Chusai Arachites amicus regis. Post Ahitophel fuit Joiada filius Bananiae, et Abiathar. Princeps autem exercitus regis erat Joab. Cap
Abbreviated transcription (Latin):
sacharitis. Amri filiꝰ michcel:
⁊abulonitis. Iesmcuas filius Ab¬
die: Nephthalitib. Ierimothi fi¬
lius Oriel: filiis Ephraun. Osee
filius Orariu: dimidie tribui
Manasse. Ioel filius Phadaie:
et dimidie tribui Manasse in
Galacid Iaddo filius ⁊ acharie:
Beniamin aũt. Iasiel filius Ab¬
ner: Dan uero. Ezriel filius Ie¬
roham. hi prĩcipes filiorũ Isrł.
Noluit aũt Dauid numerare
eos a uiginti ãnis inferius: q̾ai
dixerat dñs ut multiplicaret
Israel quasi stellas celi. Ioab
filius Sarie coeperat numera¬
re. nec cõpleuit: quia super hoc
ira irruerat in Israel: et id circo
nuerus eorũ qui fuerant recen¬
siti. nõ est relatus in fastos re¬
gis Dauid. Super thescuros ãt
regis fuit Azmoth filius Adiel.
his aũt thesciuris qui erant in
urbibus. et in uitis. et in turri¬
bus presidebat Ionaithan filiꝰ
Orie. Operi aũt rustico. et agri¬
tolis qui exercebant terrã. pree¬
rat Eri filius Chelub. Uinea¬

Expanded text:
sachar, Amri filius Michael. sachar, Amri filius Michael. Zabulonitis, Jesimaias filius Abdiae: Nephthalitibus, Jerimoth filius Ozriel: Filiis Ephraim, Osee filius Ozaziu: Dimidiae tribui Manasse, Joel filius Phadaiae: Et dimidiae tribui Manasse in Galaad, Jaddo filius Zachariae: Benjamin autem, Jasiel filius Abner. Dan vero, Ezriel filius Jeroam: Hi principes filiorum Israel. Noluit autem David numerare eos a viginti annis inferius: quia dixerat Dominus, ut multiplicaret Israel quasi stellas coeli. Joab filius Sarviae coeperat numerare, nec complevit: quia super hoc ira irruerat in Israel: et idcirco numerus eorum qui fuerant recensiti, non est relatus in fastos regis David. Super thesauros autem regis fuit Azmoth filius Adiel. His autem thesauris, qui erant, in urbibus, et in vicis, et in turribus, praesidebat Jonathan filius Oziae. Operi autem rustico, et agricolis qui exercebant terram, praeerat Ezri filius Chelub: Vinea
Abbreviated transcription (Latin):
us Acces Thecuites: et in turma
eius uigĩtiquatuor millia. Sep¬
tunus. mense septimo. Helles
Phallonites de filiis xphrcum:
et in turma eius uigĩtiquatuor
millia. Sctauus. mense octauo.
Sobochcu husathites de stirpe
Larahi: et in turma eius uigin¬
tiquatuor millici. Nonus. men¬
se nono. Abiezer Anathothites
de filiis Iemini: et in turma eis
rigĩtiquatuor muillic. Decimꝰ.
mense decimo. Marcu, et ipse
Netophathites de stirpe ⁊ cira-¬
hi et in turma eius uigĩtiqua¬
tuor millici. Undecimus. men¬
se undecimo. Bancucis Phara-¬
thonites de filiis Ephraim: ⁊ in
turma eius pigĩtiquatuor mil¬
li. Duodecimus. mense duode¬
cĩo. Holdai Necophathites de stir¬
pe Gothoniel: et in turma eius
uigĩtiquatuor millia. Porro
tribub prȩerant in i frl fuibe¬
nitis. dux Eliezer filius ⁊ echri:
Simeonitis. dux Sciphatias fili-¬
us maccha: Leuitis. Hasabias
filius Camuel. Aaronitis. Sadoc:
Iudaitis. Eliu frater Dauid: Is¬

Expanded text:
us Acces Thecuites; et in turma us Acces Thecuites; et in turma ejus viginti quatuor millia. Septimus, mense septimo, Helles Phallonites de filiis Ephraim: et in turma ejus viginti quatuor millia. Octavus, mense octavo, Sobochai Usathithes de stirpe Zarai: et in turma ejus viginti quatuor millia. Nonus, mense nono, Abiezer Anathothites de filiis Jemini: et in turma ejus viginti quatuor millia. Decimus, mense decimo, Marai, et ipse Netophathites de stirpe Zarai: et in turma ejus viginti quatuor millia. Undecimus, mense undecimo, Banaias Pharathonites de filiis Ephraim: et in turma ejus viginti quatuor millia. Duodecimus, mense duodecimo, Holdai Nethophathites, de stirpe Gothoniel: et in turma ejus viginti quatuor millia. Porro tribubus praeerant Israel, Rubenitis, dux Eliezer filius Zechri: Simeonitis, dux Saphatias filius Maacha: Levitis, Asabias filius Camuel: Aaronitis, Sadoc: Juda, Eliu frater David: Is
Abbreviated transcription (Latin):
Ilii crũt I srael scõm
numerũ suũ. prĩci¬
pes familicrũ: tri¬
buni et centuriões
et prȩfecti. qui mĩstrabant regi
iuxta turmas suas. ingrediẽtes
et egredientes per singulos mẽ¬
ses in anno: uigĩtiquatuor mil¬
libus singuli preerant. Prime
turme in primo mense Iesboam
prȩerat filius ⁊abdiel: et sub eo
biginti quatuor mullia. De filuis
Phares. prĩceps cunctorũ princi¬
pũ exercitus mense primo. Secũ¬
di mensis habebat turmã Dudia
Ahohites. et post se alter nomĩe
Macelloch. qui regebat partẽ ex¬
ercitus uigintiquatuor milliũ.
in diuisione suci uigĩtiquatuor
millia. Ip̃e est Bancuas fortissi-¬
mus inter trignnita. et suꝑ trigĩ-¬
ta. preerat ãt turme ip̃ius Ami-¬
se quarto. Arahel frater Iocib et¬
⁊ cibadics filius eius post eũ: et
in turma eius igintiquatuor
millia. Qũitus mense quinto.
princeps Samaotli Iez erites:et
in turma eius uigintiqͣtuor mil¬
lici. Sextus mense sexto. Hira fili¬

Expanded text:
ilii autem Israel secundum numerum suum, principes familiarum, tribuni, et centuriones, et praefecti qui ministrabant regi juxta turmas suas,ingredientes et egredientes per singulos menses in anno, viginti quatuor millibus singuli praeerant. Primae turmae in primo mense Jesboam praeerat filius Zabdiel, et sub eo viginti quatuor millia. De filiis Phares, princeps cunctorum principum in exercitu mense primo. Secundi mensis habebat turmam Dudi Ahohites, et post se alterum nomine Macelloth, qui regebat partem exercitus viginti quatuor millium. in divisione sua viginti quatuor millia. Ipse est Banaias fortissimus inter triginta, et super triginta, praeerat autem turmae ipsius Amise quarto, Asael frater Joab, et Zabadias filius ejus post eum: et in turma ejus viginti quatuor millia. Quintus, mense quinto, princeps Samaoth Jezarites; et in turma ejus viginti quatuor millia. Sextus, mense sexto, Hira fili
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs memor fuit nostri: et
benedixit nobis.
benedixit domiui I srael: be¬
nedixit domiu Aciron.¬
pusillis cum maioribus.
Adiiciat dñs super uos: super
uos et super filios pestros
Benedicti uos a domino: qui
fecit celum et terram.
Celum celi domino: terrã aũt
dedit filiis hominum.
non mortui laudabut te do-¬
mine: neq omnes qui descen¬
dunt in infernum
Bed nos qui uiuimus. bene¬
dicimꝰ dño: ex hoc nũc et us¬

Expanded text:
Dominus memor fuit nostri, et benedixit nobis. Benedixit domui Israel, benedixit domui Aaronpusillis cum majoribus. Adjiciat Dominus super vos, super vos et super filios vestros. Benedicti vos a Domino, qui fecit coelum et terram. Coelum coeli Domino, terram autem dedit filiis hominum. Non mortui laudabunt te, Domine, neque omnes qui descendunt in infernum. Sed nos qui vivimus, benedicim
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ maledcoĩs. et inflato uẽtre
cõputrescet femur. eritq mulier ĩ
ppło. Ꝙ si polluta nõ fuerit. erit ĩ¬
noxia. et faciet liberos. Ista est lex
relotypie. Bi declĩauerit mulier a
uiro suo. et si polluta fuerit. mari¬
ritusq ⁊elotypiȩ spũ concitatus.
adduxerit ecum in cõspectũ dñi. et
fecerit ei sacerdos iuxta oĩa quȩ scri¬
pta sũt maritus absq culpa erit: ⁊
illa recipiet iniquitarem suam.¬

Expanded text:
aquae maledictionis, et inflato ventre aquae maledictionis, et inflato ventre computrescet femur, eritque mulier in sui. Quod si polluta non fuerit, erit innoxia, et faciet liberos. Ista est lex zelotypiae. Si declinaverit mulier a viro suo, et si polluta fuerit, maritusque zelotypiae spiritu concitatus adduxerit eam in conspectu Domini, et fecerit ei sacerdos juxta omnia quae scripta sunt: maritus absque culpa erit, et illa recipiet iniquitatem suam
Abbreviated transcription (Latin):
cõgessi: sin aũt declinasti a uiro
tus. atq polluta es. et cõtubui¬
sti cũ altero uiro. his maledictio¬
nib subiacebis. det te dñs in ma¬
ledcoẽm. exemplũq cũctorũ ĩ po¬
pulo suo. putrescere faciat femur
tuũ. et tumens uterus tuus dirũ¬
patur. ingrediãtur aque mailedi¬
cte in uẽtrem tuũ. et utero tumes¬
cente putrescat femur. Et respõde¬
bit mulier. Amen amẽ. Scribetq
saiterdos in libello ista maledicta
et delebit ea aquis amarissimis.
inquas maledcã cõgessit. et dabit
er bibere. Quas cũ exhauserit. tol¬
let scicerdos de manu eius sacrifi-¬
tiũ ⁊ elotypie. et eleuabit illud corã
dño. ĩponetq illud suꝑ altare: ita
dũtaxat ut prius pugillũ sacrifi-
tii tollat de eo qd̃ offertur. et incen-¬
dat super altare: et sic potũ det mu-¬
lieri ciquas amarissĩas. Quas cũ
biberit. si polluta est. et contẽpto
uiro adulterii reci pertransibũt eã

Expanded text:
congessi. Sin autem declinasti a viro congessi. Sin autem declinasti a viro tuo, atque polluta es, et concubuisti cum altero viro, his maledictionibus subiacebis det te Dominus in maledictionem exemplumque cunctorum in populo suo putrescere faciat femur tuum et tumens uterus disrumpatur ingrediantur aquae maledictae in ventrem tuum et utero tumescente putrescat femur et respondebit mulier amen amen scribetque sacerdos in libello ista maledicta et delebit ea aquis amarissimis in quas maledicta congessit et dabit ei bibere quas cum exhauserit tollet sacerdos de manu eius sacrificium zelotypiae et elevabit illud coram Domino inponetque super altare ita dumtaxat ut pricii tollat de eo, quod offertur et incendat super altare, et sic potum det mulieri aquas amarissimas. Quas quum biberit, si polluta est et contempto viro adulterii rea, pertransibunt eam
Abbreviated transcription (Latin):
lerũt duces in dedicationẽ alta¬
ris. die qua unctũ est. oblatõem
suã ante altare. Dixitq dñs ad
moysen. Singuli duces per singu¬
los dies offerant munera in dedi¬
catoem̃ altaris. Primo die obtu¬
lit oblatoem sua Nacson filius
Aminadab de tribu Iuda: fuerũt
q in ea acetabulũ argenteũ pon¬
do centũ triginta siclorũ. phicila
argentea habens septuaginta si¬
tlos iuxta pondus sanctuarii. ptrũ¬
qr plenũ simila cõspersa oleo in
ꝑciuxillũ terre de paiuimento ta¬
berncituli mittet in eã. Cũq ste¬
terit mulier in conspcũ dñi. dis¬
cooperiet capur eius. et ponet su¬
per manus illius sacrifitiũ retor¬
dacoĩs. et oblatõem ⁊ elotypie: ip¬
se aũt tenebit ciquas amcirissĩs.
in quib cũ execratõe maledicta
cõgessit. adiurabitq eã. et dicet
Si nõ dormiuit uir cilienus retũ.
et si nõ pollura es deserto mariti
thoro. nõ te nocebũt aque iste
amarissime. in quas maledcã

Expanded text:
lerunt duces in dedicationem altalerunt duces in dedicationem altaris die qua unctum est oblationem suam ante altare dixitque Dominus ad Mosen singuli duces per singulos dies offerant munera in dedicationem altaris primo die obtulit oblationem suam Naasson filius Aminadab de tribu Iuda fueruntque in ea acetabulum 178 argenteum pondo centum viginta siclorum; phiala argentea habens septuaginta siclos, juxta pondus sanctuarii, utrumque plenum simila conspersa oleo inpauxillum terrae de pavimento tabernaculi mittet in eam. Quumque steterit mulier in conspectu Domini, discooperiet caput ejus, et ponet super manus illius sacrificium recordationis et oblationem zelotypiae. Ipse autem tenebit aquas amarissimas, in quibus cum exsecratione maledicta congessit. Abjurabitque eam, et dicet: Si non dormivit vir alienus tecum, et si non polluta es, deserto mariti thoro, non te nocebunt aquae istae amarissimae, in quas maledicta
Abbreviated transcription (Latin):
illud: onxitq et sanctificauit cũ
õnib uasis suis. altare sisiter et
õnia pasci eius. Obtulerũt princi¬
pes Israel et capita familiarũ q̃
erant per singulas tribus prefecti
eorũ qui nũerati fuerant mune¬
ra corã dño sex planstra tecta cũ
duodecĩ bobus. Unũ plaustrũ ob¬
tulere duo duces: et unũ bouẽ sin¬
guli. obtulerũtq ea in conspctũ
tabernatuli. Ait aĩt dñs cid mo¬
ysen. Suscipe ab eis ut seruiãt in
ministerio tabernaculi. et trades
ea leuitis iuxta ordinẽ mĩsterii
sui. Itaq cũ suscepisset Moyses
plaustra. et boues. tradidit ea Le¬
uitis. Duo plaustra et quatuor bo¬
ues dedit filiis Gerson. iuxta id
qd̃ habebant necessariũ. quatuor
alia plaustra. et octo boues dedit
filiis Merari scd̾m officici et culrũ
suũ. sub manuI thamar filii A¬
aron sacerdotis. Filiis ãt Caath
nõ dedit plaustra et boues:quia
in sanctuario seruiũt. et onera
ꝓpriis portãt humeris. I g̃r obtu-¬

Expanded text:
xitque, et sanctificavit cum omnibus vasis suis, altare similiter et omnia vasa ejus: obtulerunt principes Israel et capita familiarum, qui erant per singulas tribus, praefecti eorum, qui numerati fuerant, munera coram Domino, sex plaustra tecta cum duodecim bobus: Unum plaustrum obtulere duo duces, et unum bovem singuli, obtuleruntque ea in conspectu tabernaculi ait autem Dominus ad Mosen suscipe ab eis ut serviant in ministerio tabernaculi et tradas ea Levitis iuxta ordinem ministerii sui itaque cum suscplaustra et boves, tradidit eos Levitis. Duo plaustra et quatuor boves dedit filiis Gerson, juxta id quod habebant necessarium; quatuor alia plaustra, et octo boves dedit filiis Merari, secundum officia et cultum suum sub manu Ithamar filii Aaron sacerdotis. Filiis autem Caath non dedit plaustra et boves, quia in sanctuario serviunt, et onera propriis portant humeris. Superiu
Abbreviated transcription (Latin):
res estis: ut uidecitis infirmiora ter-¬
re penistis. Qui dixerũt. Nõ est it a
dñe. sed seriu tui uenerũt ut emerẽt
cibos. DSẽs filii uniꝰ uiri sumꝰ: pa¬
cifici uenimꝰ. nec quitq faũli tui
machinãtur mali. Quibꝰ ille res¬
pondit. Aliter est. ĩmunita t̾re hu¬
ius cõsyderare uenistis. At illi dix¬
erũt. Duodecĩ inquiũt serui tiu

Expanded text:
miora terrae venistis qui dixerunt non est ita domine sed servi tui venerunt ut emerent cibos omnes filii unius viri sumus pacifici venimus nec quicquam famuli tui machinantur mali quibus ille respondit aliter est inmunita terrae huius considerare venistis et illi duodecim inquiunt servi tu
Abbreviated transcription (Latin):
et de parentib Chusticũs natus
et uexillũ crucis in mea frõte por¬
tõs cuiꝰ studiũ fuit omissa repe¬
tere. deprauata corrigere. et sacra-¬
mẽta eccłe puro et fideli aperire
sermone uel ai fastidiosis. uel ci
malignis lcõribus nõ debeo re¬
probari: Habeant qui uolunt.
ueteres libros. uel in mẽbranis
purpureis auro argẽroq descri'¬
ptos. uel oncicilib ut pulgo a¬
iũt literis onerai magis excira¬
ta. qͣ codites: dũmodo mihi me¬
isq permittãt pouperes habere
schedulas. et nõ tã pulchros co¬
dices qͣ emẽdatos. Otraq autẽ
editio. et septuagĩta iuxta Gre¬
cos. et mea iuxta Hebiȩos. in La¬
tinũ meo labore translata est.
Eligat unusquisq qd̃ uult: et
studiosũ me incigis. qͣ male¬
uolũ probet.

Expanded text:
de parentibus Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam malevolum probet.
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ septĩgenti ferme aut octĩ¬
genti uersus desũt: ut decurtatꝰ
et laceratus corrosusq liber foc¬
ditatẽ sui publice legentib pre¬
beat. Hec aũt trãslatio nullũ de
ueterib seqͥtur ĩterpretẽ: sed ex ip¬
so hebraico. Ambicoq sermone.
et interdũ Syro. nũc uerba. nũt
sensus. nũc simul ptrũq resona¬
bit. Obliquus eñĩ etiã cipd̾ hebre¬
os totus liber fertur. et lubricus:⁊
tismenos. dũ qui aliud loquitur
aliud agit: ut si uelis anguillã
uel murenulã strictis tenere ma-¬
nib qͣzto fortuis presseris. tãto
citius elcibitur. Meminime obĩ¬
telligenciã huiꝰ polumĩs. Lyddeũ
quendã p̃ceptorẽ. qui cpd̃ Hebre¬
os pͥmus haberi purabatur. nõ
parius redemisse nũmis: cuius
doctrina an aliq̃d profecerĩ. nes¬
cio. Hoc unũ scio. non potuisse
me interp̃tari. nisi qd̃ ante ĩtel¬
lexerã. A pr̃cipio itaq uolumĩs.
usq ad u̾ba Iob. apd̾̃ Hebreos ꝓ¬

Expanded text:
dimus, septingenti ferme aut octindimus, septingenti ferme aut octingenti versus desunt; ut decurtatus et laceratus corrosusque liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabicoque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc sensus, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos totus liber fertur et lubricus: et τισμένος, dumque aliud loquitur, aliud agit: ut si velis anguillam aut muraenulam strictis tenere manibus, quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Memini me ob intelligentiam hujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuisse me interpretari, nisi quod ante intellexeram. A principio itaque voluminis, usque ad verba Job, apud Hebraeos
Abbreviated transcription (Latin):
dere maledictis: qui interpreta¬
toem̃ meaĩ. reprehensionẽ sep¬
tuagĩta interpretũ triminan¬
tur: quasi non et cipd̃ Grecos
Aquila. Syminachus. et The¬
odocio. uel uerbũ e uerbo. uel
sensũ e sensu, uel ex utroq cõ¬
nuxtũ. et medie temperatu
genus trãslationis expresserĩt
et oĩa ueteris instrumenti uo¬
luĩa Origenes obelis asteris¬
cisq distinxerit. quos uel ad¬
ditos. uel de Theodotione sũp¬
tos translationi antique in¬
seruit, probans defuisse qd̃
additũ est. Discant igr obtre¬
ctatores mei recipere in toto,
qd̾ in partib susceperũt: cuit
interpretatoẽm mec̃ cũ asteri¬
scis sus radere. Neq enĩ fieri
potest ut quos plura intermi¬
sisse susceperint. non eosdem
etiã in quibusdã errasse fate¬
antur: precipue in Iob: cuisi
ea que sub asteriscis addita
sunt. subtraxeris. pairs̃ niaxi
xat apd̃ Grecos. Ceterũ apd̃ La¬
tinos. añ ecm trãslatõem quã
sub asteriscis et obelis nuꝑ edi¬

Expanded text:
dere maledictis: qui interpretationem meam, reprehensionem Septuaginta Interpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus, et Theodotio, vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum, et medie temperatum genus translationis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima vxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edi
Abbreviated transcription (Latin):
derẽ. sedut ea que in illa aut ob-¬
scura sũt. cuit omissa. cuit certe
festiora nrã interp̃tatõe fierent
qui et hebreũ sermonẽ ex parte
didicimꝰ et in Latinis pene ab
ipĩs cunabulis ĩter gr̃amaticos
et rhetores et philo sophos detri-¬
ti sumꝰ Ee si apud Orecos post
septuagĩta editionẽ. iam Christi
euãgelio choruscãte. Indeus Aqͥ¬
la et Symachus aic Theodotio.

Expanded text:
derem, sed ut ea, quae in illa aut obderem, sed ut ea, quae in illa aut obscura sunt, aut omissa, aut certe festiora nostra interpretatione fierent, qui et Hebraeum sermonem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsius incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, et Symmachus ac Theodotion
Abbreviated transcription (Latin):
bi añ finẽ uoliũs scriptũ est: Id cir¬
co ip̃e me reprehẽdo. et ago poeni¬
tenciã in fauilla et cinere: hexa¬
metri u̾sus sũt. dactylo. spõdeoq
currẽtes: et ꝓprer lĩgue idionia.
crebro recipientes et alios pedes.
nõ earũdẽ syllabarũ. sed eorũdẽ
tꝑm. Interdũ quoq rhythinus
ip̃se dulcis et tĩnulus fertur. nu
mens pedũ solutis: qd̾̃ metrici
magis. qͣ siplex lector intelligũt.
libri. paruũ cõma qd̃ remanet.
prosa or̃one cõtexitur. Qd̃ si cui
uidetur ĩcredulũ. metra scilitet eẽ
apd̾ Hebreos: et in morẽ nr̃i Flacti.
Oretiq Pindari. et Alcei. et Scip¬
phus. uel psalteriũ. uel lamenta-¬
toẽs Ierenue. uel oĩa ferme sc̃ptu¬
rarũ cantica cõprehẽdi. legat Phi¬
lonẽ. Iosephũ. Origenẽ. Ce sarien¬
sẽ Eusebiũ. et eorũ testĩonio me
perũ dicere cõprobabit. Audicuit
quapropt canes mei. id circo me
in hoc uoluĩe laborasse. non ut
ĩterpretationẽ anitiquã rep̃hen-¬

Expanded text:
bi ante finem voluminis scriptum est: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipientes et alios pedes, non earumdem syllabarum, sed eorumdem temporum. Interdum quoque rhythmus ipse dulcis et tinnulus fertur numeris lege metri solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
Quia excicuerũt ut gladiũ
linguas sucis. intenderunt crr¬
cum rem amarã: ut sagittent
in occultis immaculatum.
Subito sagitabũt eum et
non timebunt. firmauerunt
sibi sermonem nequam.
Narrauerunt ut cibsconderẽt
laqueos: dixerũt quis uidebit
Scrutati sũt iniq̃tates: ¶ eos:¬
defecerũt scrutãtes scrutimo

Expanded text:
a exacuerunt ut gladium linguas suas, intenderunt arcum rem amaram: ut sagittent in occultis immaculatum. Subito sagittabunt eum, et non timebunt: firmaverunt sibi sermonem nequam. Narraverunt ut absconderent laqueos: dixerunt: Quis videbit eos? Scrutati sunt iniquitates: defecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ebatur cuma meci paupi.¬
Expecrabã bona. et penerũt
mihi mala:. prestolabar lucẽ.
et eruperunt tenebre.
Interiora meci efferbuerunt
absq ulla requie. preuene-¬
rũt me dies afflictionis. A¬
Moerens incedebã. sine furo¬
re cõsurgẽs. in turba clamabã.
Frater fui diaconum,. et so¬
tius struthionum.
Cutis mea denigrara est suꝑ
me. ⁊ ossa meci ciruerũt pre cau

Expanded text:
ebatur anima mea paupeebatur anima mea paupeExspectabam bona, et venerunt mihi mala: praestolabar lucem, et eruperunt tenebrae. Interiora mea efferbuerunt absque ulla requie, praevenerunt me dies afflictionis. Moerens incedebam, sine furore; consurgens, in turba clamavi. Frater fui draconum, et socius struthionum, Cutis mea denigrata est super me, et ossa mea aruerunt prae cau
Abbreviated transcription (Latin):
luerunt. et non fuit qui ferret
ro. et cipta ianna irrueñt suꝑ
me. ⁊ admeas miserias deuolu-¬
Redactus sũ in nihi Cti sunt.¬
lum: abstulisti quasi uẽtus
desyderium meum: et uelut
nubes pertrã siit salus mea.
Nunc aurẽ in memetipso
marcesait anima mea, et pos¬
sident me dies afflictionis.
Nocte os meum perforatur
doloribus: et qui me come¬
dunt non dormiunt
In multitudine eorũ consu¬
mitur uestimentũ meũ. ⁊ qͣsi
capitio tunite succinxerũt me.
Cõparcitus sũluto et assiłci¬
tus sum fauillȩ et cineri
Clamo adre. et non exaudis
me:sto et non respitis me.
Mutatus es mihi in crude¬
lem. et in duricia manus tue
aduersaris mihi.
Eleuasti me. quasi suꝑ uẽ¬
tũ ponẽs elisisti me ualide.
S̾cio qͥa morti trades me. obi
cõstituta est domꝰ oĩ uiuẽti.
Uerũtũ nõ ad consũptionẽ
eorũ emittis manũ tuã. et si
corruerint. ipse salucibis
Rebam quondã super eo
qui afflictus erat. et cõpati¬

Expanded text:
luerunt, et non fuit qui ferret luerunt, et non fuit qui ferret muro, et aperta janua irruerunt super me, et ad meas miserias deRedactus sum in nihili: abstulisti quasi ventus desiderium meum: et velut nubes pertransiit salus mea. Nunc autem in memetipso marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. Nocte os meum perforatur doloribus; et qui me comedunt, non dormiunt. In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, et quasi capitio tunicae succinxerunt me. Comparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri. Clamo ad te, et non exaudis me: sto, et non respicis me. Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus tuae adversaris mihi. Elevasti me, et quasi super ventum ponens elisisti me valide, Scio enim quia morti trades me, ubi constituta est domus omni viventi. Verumtamen non ad consummationem meam emittis manum tuam: et si corruerint, ipse salvabis. Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compati
Abbreviated transcription (Latin):
auĩt derident me
uniores tempore.
quorum non dig¬
nabar patres ponere cum ca-¬
nibus gregis mei.
Nuorum uirtus maniui ini¬
hi erct pro nihilo. et uita ip̃ci
putabantur indigni.
Egestate et fame steriles. qui
rodebant in solitudine. squa¬
lentes calamitate et miseria.
Et mandebant herbas. et ar¬
borum cortices. et radix iumi¬
perorũ erat cibus eorum.
Qui de conuallibus ista ra¬
pientes. cũ singula reperissẽt.
ad ea cum clamore currebant.
In desertis habitabant tor¬
rentium. et in cauerns terre
bel super glaream.
Qui inter huiuscemodi le
delicics computabant.
silii stultoꝵ et ignobiliũ. ⁊ in
serrai penitus non parentes:
fuguint a me. et faciẽ meam
conspuere non uerentur.
Pharetram enim sucm a¬
peruit. et afflixit me. et fre¬
num posuit in os meum
Ad dexterã orientis calamita¬
tis mee ilico surrexerũt: pedes
meos subuerterũt. et oppresse¬
rũt quasi fluctib semitis suis.
Dissipauerunt itinera meci
insidiati sunt mihi: et preua¬

Expanded text:
autem derident me uniores tempore, quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei: Quorum virtus manuum erat mihi pro nihilo, et vita ipsa putabantur indigni. Egestate et fame steriles, qui rodebant in solitudine, squallentes calamitate et miseria. Et mandebant herbas, et arborum cortices, et radix juniperorum erat cibus eorum. Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea cum clamore currebant. In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Qui inter hujuscemodi laedelicias computabant, Filii stultorum et ignobilium, in terra penitus non parentes. fugiunt a me, et faciem meam conspuere non verentur. Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me, et frenum posuit in os meum. Ad dexteram orientis calamitates meae illico surrexerunt: pedes meos subverterunt, et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis. Dissipaverunt itinera mea: insidiati sunt mihi, et praeva
Abbreviated transcription (Latin):
tibi dabo. et semini tuo usq in
sempiternũ. Faciamq semẽ tuũ
sicut puluerẽ terre. si quis potest
hoũn nuerare puluerẽ terre. se¬
men quoq tuũ numerare poteĩt
Surge ergo. et perambula terram
in longitudine et latitudine sua:
quia tibi daturus sũ eam. Mouẽs
igitur Abram tabernatulũ suũ. ue¬
nit. et habitauit iuxta cõuallem
mambre. que est in Hebron: edi¬
ficauitq ibi altare dño.¬

Expanded text:
in sempiternum. Faciamque semen tuum sicut pulverem terrae: si quis potest hominum numerare pulverem terrae, semen quoque tuum numerare poterit. Surge ergo, perambula terram in longitudine, et in latitudine sua: quia tibi daturus sum eam. Movens igitur Abram tabernaculum suum, venit et habitavit juxta convallem Mambre, quae est in Hebron: aedificavitque ibi altare Do
Abbreviated transcription (Latin):
ergo Abram de Egy¬
pto. ipse et uxor eius.
et õma que habebat.
et Lot cum eo. ad australẽ plagã.
Erat cuĩt diues ualde Abram in
possessione auri et argenti. Reuer-¬
susqz est per iter quo u̾enerat, a
meridie in Bethel. usq ad locum
ubi prius fixercit tabernaculũ in¬
ter Bechel et hai; in loco altaris
qd̃ fecerat prius. et inuocauit ibi
nomen diĩ. Sed et Lot qui erat
cũ Abram fuerũt greges ouiũ et
armenta et tabernaculai. Nec
poterat eos capere terra. ut habi¬
tarent simul: erat quippe substã¬
cia eorũ multa. et nequibãt ha¬
bitare coĩter. Unde et facta est ri¬
xa inter pastores gregum Abrã
et lot. Eo aũt tꝑe Chananeus ⁊
Pherez eus habitabãt in terra il¬
la. Dixit ergo Abrã ad lot. Ne
quȩ so sit iurgiũ inter me et te-
et inter pastores meos et pasto¬
res tuos: fratres enĩ sumus. Ecce
pniuersa term corã te est. recede
a me obsecro. si ad sinistrã ieris.
ego dexterã tenebo: si tu dexterã ele-¬

Expanded text:
ergo Abram de Aegypto, ipse et uxor ejus, et omnia quae habebat, et Lot cum eo, ad Australem plagam. Erat autem dives valde in possessione argenti et auri. Reversusque est per iter, quo venerat, a meridie in Bethel, usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Ai, in loco altaris quod fecerat prius, et invocavit ibi nomen Domini. Sed et Lot qui erat cum Abram, fuerunt greges ovium, et armenta, et tabernacula. Nec poterat eos capere terra, ut habitarent simul: erat quippe substantia eorum multa, et non quibant habitare communiter. Unde et facta est rixa inter pastores gregum Abram et Lot. Eo autem tempore Chananaeus et Pherezaeus habitabant in terra illa. Dixit ergo Abram ad Lot: Ne, quaeso, sit jurgium inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos: fratres enim sumus. Ecce universa terra coram te est: recede a me, obsecro: si ad sinistram ieris, ego dexteram tenebo: si tu dexteram ele
Abbreviated transcription (Latin):
dũs Sõdomã et Somorrhã. sicut
paradisus dñi. et sicur Egyptus
uenientibꝰ in Segor. Elegitq sibi
Lot regionẽ circa I ordanẽ. et reces¬
sit cib oriente: diuisiq sũt alteru¬
trũ a fratre suo. Abram habitauit
in terra Chanacin: Lot uero morai¬
tus est in oppidis que erant circa
Iordanẽ. et habitauit in Sodonus.
Hoiẽs aũt Sodomite pessimi erãt.
et pcc̃ores corã dño niis. Dixitq

Expanded text:
us Sodomam et Gomorrham, sicut paradisus Domini, et sicut Aegyptus venientibus in Segor. Elegitque sibi Lot regionem circa Jordanem, et recessit ab Oriente, divisique sunt alterutrum a fratre suo. Abram habitavit in terra Chanaam: Lot vero moratus est in oppidis, quae erant circa Jordanem, et habitavit in Sodomis. Homines autem Sodomitae pessimi erant, et peccatores c
Abbreviated transcription (Latin):
q colũnas. et expandit rectũ suꝑ
tabernatulũ. imposito desuper o¬
perimẽto. sicur dñs imperauerat.
Posuit et testimoniũ in arca. sub¬
ditis infra uectibus. et oraculũ de¬
super. Cũq intulisset arcam in ta¬
te ecun uelũ. ut expleret dñi ius¬
sionẽ. Posuit et mensã in raber¬
naculo testimonii ad plagã sep
torũ. Fuerũt preterea centũ talenta
argenti. e quibus conflare sũt ba¬
ses sanctuarii. et introitus ubi ue¬
sũ pendet. Centũ bases facte sunt
de talentis centũ. singulis ralẽtis
per bases singulas supputatis. De
nille cuuĩt septingentis et septuci
to. Eris quoq oblata sũt taienta
septuagintaduo nullic. et quadũ¬
genti supra sicli. ex quibus fuse
sunt bases in introitu tabernacu¬
li testimonii. et altare eneũ cum
craticula sua. õmiaq unsa que
ad psũ eius pertinent. et bases a¬
trii tam in cirtũitu. qmͣ in ingres¬
su eius. et paxilli tabernciculi at¬

Expanded text:
que columnas, et expandit tectum super que columnas, et expandit tectum super tabernaculum, imposito desuper operimento, sicut Dominus imperaverat. Posuit et testimonium in arca, subditis infra vectibus, et oraculum desuper. Cumque intulisset arcam in tate eam velum, ut expleret Domini jussionem. Posuit et mensam in tabernaculo testimonii ad plagam septorum. Fuerunt praeterea centum talenta argenti, e quibus conflatae sunt bases sanctuarii, et introitus ubi velum pendet Centum bases factae sunt de talentis centum, singulis talentis per bases singulas supputatis. De mille autem septingentis et septuagito aeris quoque oblata sunt talenta septuaginta duo milia et quadringenti supra sicli ex quibus fusae sunt bases in introitu tabernaculi testimonii et altare aeneum cum craticula sua omniaque vasa quae ad usum eius pertinent et bases atrii tam in circuitu quam in ingressu eius et paxilli tabernaculi at
Abbreviated transcription (Latin):
est dñs ad moysen.
dicens. Mense p̾mo.
prima die mensis eri¬
ges tabernaculũ testimonii. et po¬
nes in eo arcam. dimittesq ante
illã uelum: et illata mensa pones
super eam que rite precepta sunt
Candelcibrũ st̾abit cũ lucerns su¬
is. et altare aureũ in quo adoletur
incensũ corã arca testimonii. Ten¬
toriũ in introitu tabernatuli resti¬
monii pones. et ante illud altare
holocausti. labrũ inter altare et
tabernatulũ. qd̃ implebis ciqua.
Cirtundabisq atrium tentorii et
ingressũ eius. Et assũpto unctio¬
nis oleo onges tabernatulũ cum
uasis sius. ut sanctificẽtur altare
holocausti et õnia uasa eius. la¬
brũ cum basi suci. Sĩa unctioĩs
oleo consecrabis. ut sint scã sanc¬
torũ. Applicabisq Aciron et filios
eius ad fores tabernaculi testimo¬
nii. et lotos aqua indues sanctis
uestibus. ut ministrẽt mhi. et
unctio eorũ in saicerdotiũ sempit̾¬
mensis collocatũ est tabernaculũ.
tabulas ac bases ac uectes. statuir¬

Expanded text:
est Dominus ad Mosen, dicens: Mense primo, die prima mensis, eriges tabernaculum testimonii, et pones in eo arcam, demittesque ante illam velum, et illata mensa, pones super eam quae rite praecepta sunt. Candelabrum stabit cum lucernis suis, et altare aureum in quo adoletur incensum, coram arca testimonii. Tentorium in introitu tabernaculi pones, et ante illud altare holocausti: labrum inter altare et tabernaculum, quod implebis aqua. Circumdabisque atrium tentoriis, et ingressum ejus. Et assumpto unctionis oleo, unges tabernaculum cum vasis suis ut sanctificentur altare holocausti et omnia vasa eius labrum cum basi sua omnia unctionis oleo consecrabis ut sint sancta sanctorum adplicabisque Aaron et filios eius ad fores tabernaculi testimonii et lotos aqua indues sanctis vestibus ut ministrent mihi et unctio eorum in sacerdotiummensis, collocatum est tabernaculum. tabulas ac bases et vectes, statuit
Abbreviated transcription (Latin):
la factus est sermo dei ad llathã.
dicẽs. Bcde. et loquẽ Dauid ser-¬
uo meo: Hec dicit dñs. Non edi¬
ficcibis tu mihi domũ ad habi¬
tandũ. Neq enĩ mansi ĩ domo
ex eotꝑe quo eduxi Israel usq ad
diẽ hanc: sed fui semper murãs
loca tabernatuli. et in tentorio
manẽs cũ õni Israel. Nũquid
locutus sũ saltẽ uni iudicũ ⁊s¬
mel. quib preceperã ut pasterẽt
populũ meũ. et dixi. Quore nõ
edificastis mihi domũ cedrinã:
Nũc itaq sic loqueris ad seruũ
meũ Dauid; Hec dicir dñs exer¬
cituũ. Ego tuli te. cũ in pascius
sequereris gregẽ: ut eẽs dux po¬
puli mei Israel. Et fui tecũ quo¬
cũq perrexisti: et interfeci õnes
ĩimicos tuos corã te. fecio tibi
nomẽ quasi uniꝰ magnorũ qͥ
celebrãtur in terra. Et dedi locũ
ppło meo I srael: plãtabitur. et
habitabit in eo. et ultra nõ cõ¬
mouebitur: nec filii iniqͥtatis
autterent eos. sicut a pr̃cipio ex
diebus. quib dedi udices ppło

Expanded text:
s est sermo Dei ad Nathan, dicens: Vade, et loquere David servo meo: Haec dicit Dominus: Non aedificabis tu mihi domum ad habitandum. Neque enim mansi in domo, ex eo tempore quo eduxi Israel, usque ad hanc diem, sed fui semper mutans loca tabernaculi, et in tentorio manens cum omni Israel. Numquid locutus sum saltem uni Judicum Israel, quibus praeceperam, ut pascerent populum meum, et dixi: Quare non aedificastis mihi domum cedrinam? Nunc itaque sic loqueris ad servum meum David: Haec dicit Dominus exercituum: Ego tuli te, cum in pascuis sequereris gregem, ut esses dux populi mei Israel: Et fui tecum quocumque perrexisti: et interfeci omnes inimicos tuos coram te, fecique tibi nomen quasi unius magnorum, qui celebrantur in terra. Et dedi locum populo meo Israel: plantabitur, et habitabit in eo, et ultra non commovebitur: Nec filii iniquitatis atterent eos, sicut a principio, ex diebus, quibus dedi judices populo
Abbreviated transcription (Latin):
ona in terra. ad quã perrexit
deus. ut liberaret. et faceret po-¬
pulũ sibi et magnitudĩe sua
atq terrorib eiiceret natoes
a facie eius. quẽ de E gyptoli-¬
berarat: Et posuisti populũ
tuũ I srael tibi in populũ usq
in eternũ. et tu dñe factus es
deus eius. Nũc ig̃r dñe, sermo
quẽ locutus es famulo tuo, et
suꝑ domũ eius. cõfirmetur in
perpetuũ. et fac sicut lotutus es.
Permaneatq. et magnificet
nomẽ tuũ usq in sempiternũ:
et dicatur. Dñs exertituũ deus
Israel. et domus Dauid serui e¬
ius permanẽs corã eo. Tu enĩ
dñe deus meus reuelasti auri-¬
culã serui tui. ut edificares ei
domũ: id circo inuenit seruus
tuus fiduciã. ut oret corã te. Nlũc
ergo dñe tu es deus. et locutus es
ad seruũ tuũ tanta benefitia.
Et coepisti bñdicere domui ser

Expanded text:
una in terra, ad quam perrexit una in terra, ad quam perrexit Deus, ut liberaret, et faceret populum sibi, et magnitudine sua atque terroribus ejiceret nationes a facie ejus, quem de Aegypto liberarat? Et posuisti populum tuum Israel tibi in populum usque in aeternum, et tu, Domine, factus es Deus ejus. Nunc igitur, Domine, sermo, quem locutus es famulo tuo, et super domum ejus, confirmetur in perpetuum, et fac sicut locutus es. Permaneatque et magnificetur nomen tuum usque in sempiternum: et dicatur: Dominus exercituum Deus Israel, et domus David servi ejus permanens coram eo. Tu enim, Domine Deus meus revelasti auriculam servi tui ut aedificares ei domum et idcirco invenit servus tuus fiduciam ut oret coram te nunc ergo Domine tu es Deus et locutus es ad servum tuum tanta beneficia et coepisti benedicere domui ser
Abbreviated transcription (Latin):
nõ auferã ab eo sicut abstuli ab
eo qui ante te fuit. E̾t statuam
eũ in domo meai et ĩ regno meo
usq in sempiternũ: et thronus
eius erit firmissimꝰ in ꝓpetuũ.
Iuxta õma u̾ba hec. et iuxta um¬
uersã uisionẽ istam. sic locutus
est Nathan ad Dauid. Cũq ue¬
nisset rex Dauid, et sedisset co¬
rã dño. dixxit. Quis ego sũ dñe
deus. et que domus meci. ut pre¬
stares mihi talia; Sed et hoc
parũ uisũ est in conspcũ tuo.
ideoq locutus es suꝑ domũ ser¬
ui tui etiã in futuꝵ: et fecisti
me spectabilẽ super oẽs hoĩes
dñe deus. Quid ultra addere po-¬
test Dauid. cũ ita glorificaueris
seruũ tuũ. et cognoueris eum:
Dñe ꝓpter famulũ tuũ iuxta
cor tuũ fecisti oem̃ magnifitẽ¬
ciã hanc et nota ẽẽ uoluisti u¬
niuersai magnaliai. Dñe non
est similis tui: et nõ est alius
deus cibsq te. ex oĩbus qͦs andi¬
iuimꝰ auribd nrĩs. Quis eĩ est
clius. ut ppłs tuus Israel. gẽs

Expanded text:
non auferam ab eo sicut abstuli ab eo qui ante te fuit et statuam eum in domo mea et in regno meo usque in sempiternum et thronus eius erit firmissimus in perpetuum iuxta omnia verba haec et iuxta universam visionem istam sic locutus est Nathan ad David cumque venisset rex David et sedisset coram Domino dixit quis ego sum Domine Deus et quae domus mea ut praestares mihi talia sed et hoc parum visum est in conspectu tuo ideoque locutus es super domum servi tui etiam in futurum et fecisti meDomine Deus. Quid ultra addere potest David, cum ita glorificaveris servum tuum, et cognoveris eum? Domine, propter famulum tuum juxta cor tuum fecisti omnem magnificentiam hanc, et nota esse voluisti universa magnalia. Domine, non est similis tui; et non est alius Deus absque te, ex omnibus, quos audivimus auribus nostris. Quis enim est alius, ut populus tuus Israel, gens