comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udicate mane iuidiciũ eruite in opp̃ssos de manu calũptan
Ne forte egrediat᷑ quasi ignis indignacio mea. isuccendat᷑
⁊ ñ sit qͥ extinguat. uos gͦ qui insũmo speculo a dnõ cõsti¬
tuti estis: adtend̾e eos ⁊ oppͥm̾e oportet qͥ in fr̃as sedicioe̾s
⁊ scandala excitant: ne simul cũ eis ꝑeatis De epis qͥ se¬

Expanded text:
udicate mane judicium, et eruite vi oppressos de manu calumniantis; ne forte egrediatur, quasi ignis, indignatio mea, et succendatur, et non sit, qui exstinguat . Vos ergo qui in summo speculo a Domino constituti estis, attendere eos et opprimere oportet qui in fratres seditiones et scandala excitant, ne simul cum eis pereatis. XXVII. Q
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ inxͦ. Criminaciones uͦ ꝯͣ doctorẽ nemo suscipiat
qr ñ oportet filios prẽs rep̃hend̾e. nec seruos dños lacerare.
p̃hensibile uitã hac cõu̾sacionẽ ducat accusatori respondeat.
Quia indignũ ẽ ut doctor stuto.⁊ indocto atq rep̾hensibilit̃
uiuenti respondeat: iuxta stulticiã suã. ħ̃ bene uiuit : qͥ
ñ recte credit. Nichil mali uult: qͥ fideł ẽ. Siqͥs fideł ẽ uide
at ne falso loqͥt᷑. aut cuiꝗͣ. insidias. ponat. Fideł hõ semꝑ
fidelit᷑ ait.⁊ infideł callide insidiat᷑ atq fideles ⁊ pie ac iuste
uiuentes ꝑd̾e niht᷑ : qr simił similẽ sibi q̃rit. Infideł uͦ
homo mortuus ẽ incorꝑe uiuente. Econtͣrio sermones fide¬
ł hominis uitã custodiunt auditoꝵ. Doctorẽ enĩ catholicũ
⁊ p̃cipue dni sac̾dotẽ sic̃ nullo errore inplicari: ita nulla
oportet machinacione aut cupiditate uiolari. Dicente
scͥpt᷑a scã. Post cõcupiscencias tuas ñ eas. ⁊ auoluntate

Expanded text:
tit. Criminationes vero contra doctorem nemo suscipiat, quia non oportet filios reprehendere patres, nec servos dominos lacerare. prehensibilem vitam ac conversationem ducat accusatori, respondeat, quia indignum est ut doctor stulto et indocto atque reprehensibiliter viventi respondeat juxta stultitiam suam, dicente Scriptura: « Non reat ne falsa loquatur, aut cuiquam insidias ponat. Fidelis homo semper fideliter agit, et infidelis callide insidiatur, atque fideles et pie ac juste viventes perdere nititur, quia similis similem sibi quaerit. Infidelis vero homo mortuus est in corpore vivente, econtra sermones fidelis hominis vitam custodiunt auditorum. Doctorem enim catholicum, et praecipue Domini sacerdotem, sicut nullo errori implicari, ita nulla oportet machinatione aut cupiditate violari, dicente Scriptura sancta: Post concupiscentias tuas ne eas, et a voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt ¶ Insuꝑ clerici
tam a pncipibus qña ab
aliis laycis on gmãme
gallie ac anglie ꝑuin¬
ciis quorũ reges ut di¬
xi supͣ in ꝑhẽio germa¬
ini oxtiterant in maiori
reuençiã et honore ab
Auciquo usq ad pñs tẽ¬
pus qmͣ in cet̾is mũdi
ꝓtibus fuisse ac cẽ ha¬
biti resom referũtur
¶Ex premissis igit

Expanded text:
ur . Insuper clerici tam a principibus quam ab aliis laycis in Germanie, Gallie ac Anglie provinciis, quorum reges, ut dixi supra in prohemio, Germani extiterant, in maiori reverencia et honore ab antiquo usque ad presens tempus quam in ceteris mundi partibus fuisse ac esse habiti referuntur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ua religiosi fcĩs¬
pncipis est ec¬
clias conltritas ⁊ con¬
s cissas restaurare no¬
uasq edifitare ut d ͭ ca¬
nõ xcui di .c. ult̃. id̾o
de construcc̃onibus ⁊
reꝑaconihus ecc̃iarũ
de donac̃onbus et p̾m¬
liorũ contessionbus
ecc̃iis ⁊ monastenis ꝑ
uetos gͥmanos pñ¬
çipes pro augmento
d̾mni cultus fc̃is et in¬
mimeris sũmatim pau¬
ca ꝑstringam Elicet
Aũt hystorie seu crom¬
ce uarias constructõnos
⁊ reꝑac̃ones ecc̃iarũ ⁊
anonastiorũ n nom gr̃a¬
des donacõnes p̾młioꝵ¬
q contessiones ꝑ nõte¬
res pn̾cipes germã¬
nos ⁊ p̃cipue ꝑ pipi¬
eius ac karolũ magnũ
filiũ pipom Ludewicũ¬
q ip̃ius Rdroli magni
filiũ ecc̃iis ⁊ monasteriis
in g̾mania ⁊ gallia cet̾is
ꝑuinciis tũc regno fr̃a¬
corũ sbiectis stãs re¬
forant huiꝰ tamẽ rei
ueritas plus exp̾m

Expanded text:
uia religiosi principis est ecclesias contritas et conscissas restaurare novasque edificare, ut dick Canon XCVI di. c. ultimo, ideo de construccionibus et reparacionibus ecclesiarum de donacionibus et privilegiorum concessionibus ecclesiis et monasteriis per veteres Germanos principes pro augmento divini cultus factis ex innumeris summatim pauca perstringam. Licet autem hystorie seu cronice varias construcciones et reparaciones ecclesiarum et monasteriorum, necnon grandes donaciones pri concessiones per veteres principes Germanos et precipue per Pipieius, ac Karolum magnum, filium Pipini, Ludowicumque, ipsius Karoli magni filium, ecclesiis et monasteriis in Germania et Gallia ceterisque provinciis, tunc regno Francorum subiectis, factas referant. Huius tamen rei ver
Abbreviated transcription (Latin):
ta est ex p̃dẽa constitu¬
cõne adcus. u. Item
qͥcũq ¶ Item statu
omia natuta ⁊ cõsue¬
tudines contra lib̾ta¬
nas inducta cassa ⁊
de copitularibus pẽi¬
⁊ de cet̾o silia accẽp¬
tata ap̃o ure nõ
gut pone statute in
legibus ĩminebaũt ⁊ si
contemptores bonã cord
ꝑ tocũ imꝑiũ inpine
pocuarĩt ab ꝯm̃ibus
occupari ut i aũt cassa
⁊ irrita q̃ est signata
C. de sacra sanc. et in¬
I. p̾mlia ⁊ sũpta est
ex p̃dẽa consticucõne
ad d̾cus inp̾nc ͦ ¶ Item
stacuis p̃deũs fridicus
in eadem consticucone
sules et om̃s stacucarip
et feriptores stacutoꝵ
huiꝰ moi ee consiliari
ip̃orũ locorũ ⁊ qͥ scd̾m
stacuta nł consuetudi¬
nes memorata in dica¬
prisci romanorũ mipa¬
tores qu añ cempa
tis in gͦmanos in pso¬
nam Raroh magn fce

Expanded text:
ta est ex predicta constitucione Ad decus § Item quecumque. Item statuit omnia statuta et consuetudines contra libertanas inducta cassa et de capitularibus peniet de cetera similia attemptata ipso iure non inus pene statute in legibus inminebunt, et si contemptores, bona eorum per totum imperium inpune poterunt ab omnibus occupari, ut in autentica Cassa et irrita, que est signata C. de sacrosanctiilegia et sumpta est ex predicta constitucione Ad decus in principio. Item statuit predictus Fridericus in eadem constitucionesules et omnes statuarii et scriptores statutorum huiusmodi et consiliarii ipsorum locorum et qui secundum statuta vel consuetudines memorata iudicaprisci Romanorum imperatores, qui ante tempora Grecis in Germanos in personam Kar
Abbreviated transcription (Latin):
Mersebͦgñ occ̃ie ĩ mag̾¬
sem ⁊ misnensem ecͣcias
lacis penitus destrue¬
tũ ex integro in edificiis
ornamentis ecc̃asticis
ad Anciquũ ep̃alis dig¬
tatis statũ ⁊ honorem
p̾stinũ sb̾ anno dm̃i .mͦ.¬
iiii studuit refprmare
dem eciam hemricus
sb anno dm̃i os ui. op̃a¬
tũ ⁊ ẜabenb̾ geñ in hono¬
re scõrũ petri apłorũ
pn̾cipis et georgii. mris
constituit locũq ip̃m
p̃diorũ diniciis ⁊ om̃ or¬
natus decore ut in pn¬
dicauit in med moridia¬
nã quoq cuntacis ꝑte
occ̃iam in honore ¶ cĩ
ordne anomtoꝵ. Ex
aquilondi u̾o parce mo¬
steriũ sẜ monachali re¬
gula scĩ Bñdẽi constru¬
xit aliis quoq scõrũ
locis ꝑ regin lacitudi¬
nem nõ minꝰ ꝓut opꝰ
erat largitatem sue mu¬
dam dilapsa m melius
reformando quibusdam
locis que ꝑ sustencacõ¬
ne nũstranciũ in eisdẽ
miꝰ suppetebant possessi¬
oneͤ⁊ ꝑdia largiondo
ꝑut ħ in hystoria frã¬
torũ ⁊ in eusebii got¬

Expanded text:
Merseburgensis ecclesie in Magsem et Misnensem ecclesias latis penitus destructum ex integro in edificiis ornamentis ecclesiasticis ad antiquum episcopalis dignitatis statum et honorem pristinum sub anno domini MIIII studuit reformare. Idem eciam Heinricus sub anno domini MVI episcopatum Babenbergensem in honore sanctorum Petri apostolorum principis et Georgii. martiris constituit locumque ipsum prediorum diviciis et omni ornatus decore, ut inpresenditavit. In meridiana quoque civitatis parte ecclesiam in honore sancti ordine canonicorum, ex aquilonari vero parte monasterium sub monachali regula sancti Benedicti construxit. Aliis quoque sanctorum locis per regni latitudinem non minus, prout opus erat, largitatem sue mudam dilapsa in melius reformando, quibusdam locis, que pro sustentacione ministrancium in eisdem minus suppetebant, possessiones et predia largiendo, prout hec in hystoria Francorum et in Eusebii, Got
Abbreviated transcription (Latin):
truct̃onibus docãc̃om¬
bus ⁊ restauracõnibus
ect̃i Arũ ⁊ mosteriorũ. do¬
con cossiombus eisdem
ecciĩs et monasteriis
ꝑ Augmonto diuim cul¬
cus magnifice fc̃is cda¬
re p pñcipes ante¬
dc̃os xp̃iane religionis
zelũ p̃cipnũ hũisse.

Expanded text:
us, dotacionibus et restauracionibus ecclesiarum et monasteriorum doconcessionibus eisdem ecclesiis et monasteriis pro augmento divini cultus magnifice factis clare patet principes antedictos Christiane religionis zelum precipuum habuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mliis añdc̃is ut pat̾e
dem priscorũ imꝑaco¬
Lũ daligentius ituen¬
ti ¶Quot aũt uoteres
gͥmam pñcipes clerũ
in gͥmama ultͣ p̃missa
lerũt honoribus ex
do potissime ostendi
archiep̃i om̃ibus p̃m¬
Riis consuetudinibus
⁊ singlaribus honori¬
bus quibus cec̾i pnti¬
pos scłares in elcõne
regis seu miꝑacoris
romanorũ mp hñtes
pñcipibus młtis sp̃a¬

Expanded text:
ilegiis antedictis, ut patere dem priscorum imperatorum diligencius intuenti. Quod autem veteres Germani principes clerum in Germania ultra premissa lerunt honoribus, ex eo potissime ostendi archiepiscopi omnibus privilegiis, consuetudinibus et singularibus honoribus, quibus ceteri principes seculares in eleccione regis seu imperatoris Romanorum ius habentes, principibus multis specia
Abbreviated transcription (Latin):
op̃orũ construxit ¶ Itẽ
mmipacor conradus
scdus oiacõne francus
construxit ononasteriũ̃
monaichoru in castro
suo limpurg p̃diorũ
umiendi meca eo usq
nõ ꝑtingens filio suo
omꝑatori homrico t̾cio
suo uolũtatis ipolori¬
de cõmisit offcm qñe
ip̃e magnfice mebp
s filius eius imꝑa cor
fitenciꝰ adinplonit᷑ ¶¬
Item pfatus hemri¬
cus torcuis dc̃i con¬
radi filius duãs cõ¬
gregacõnes deo mi¬
litancũd in goslaria
mnstituit ut in franco¬
rũ hystorid cotinet¬
reges seu omꝑatores
germam tam ͤ p̃dete¬
ssores qmͣ eciam su¬
ccessores pdc̃orũ pn̾¬
cipũ młtas alias
storia fundanerũt at
largis possessiombus
dicauerũt uariis ꝙ pri¬
inbns ex culerũc put
ex instrimentis cħ seu
ex sc̾pcuris aliis que on
pluribus ecc̃iis ⁊ mona¬
steriis ad huc hñcur li¬
quido poteit apparere
Elicet añt on ĩ stanra¬
cõmbus dc̃orũ ep̃atuũ
hystoria francorũ a cet̾e
croince autͣtẽ eccĩe ro

Expanded text:
oporum construxit. Item imperator Conradus secundus nacione Francus construxit monasterium monachorum in castro suo Limpurg prediorumvivendi meta eo usque non pertingens filio suo imperatori Heinrico tercio sue voluntatis inplende conmisit effectum, quem ipse magnifice incepit, sed filius eius imperator ificencius adinplevit. Item prefatus Heinricus tercius, dicti Conradi filius, duas congregaciones deo militancium in Goslaria instituit, ut in Francorum hystoria continetreges seu imperatores Germani, tam predecessores quam eciam successores predictorum principum, multas alias asteria fundaverunt ac largis possessionibus ditaverunt variisque prinibus extulerunt, prout ex instrumentis seu ex scripturis aliis, que in pluribus ecclesiis et monasteriis adhuc habentur, liquido poterit apparere. Licet autem in instauracionibus dictorum episcopatuum hystoria Francorum et cetere cronice a
Abbreviated transcription (Latin):
eos nł ꝑ Aliqũe ex ip̃is
aliquarũ possessionũ lar¬
gic̃onib seu pͥmliorũ con¬
cessionbus honoratũ ¶ Int
alia u̾o que pfatus karo¬
lus magnis ꝑ dĩni culcus
Augmento fecisse dinoscit
sp̃alit̃ est ip̃ius laudibus
asscribendũ. ac ueneran¬
dã mc̃oria recensendũ

Expanded text:
eos vel per aliquem ex ipsis aliquarum possessionum largicionibus seu privilegiorum concessionibus honoratum. Inter alia vero, que prefatus Karolus magnus pro divini cultus augmento fecisse dinoscitur, specialiter est ipsius laudibus ascribendum ac veneranda memoria recensendum,
Abbreviated transcription (Latin):
angdias sen ꝑ an gaias
ectiis seu alis piis
locis inponant duc in¬
uad̾e scc̃asticã bonã
⁊ requisici ab occĩa uł
ab imꝑio emendare
contempserũt triplũ
refumdant ⁊ bãno m¬
satiffcone debicã minla¬
tenꝰ romittacur in an

Expanded text:
angarias seu perangarias ecclesiis seu aliis piis locis inponant aut invadere ecclesiastica bona et requisiti ab ecclesia vel ab imperio emendare contempserint, triplum refundant et banno imsatisfaccione debita nullatenus rem
Abbreviated transcription (Latin):
tã ex p̾młio pt̃atem eli¬
gondi seu ordinandi se¬
dom aplicam ut p lx¬
III. di. Adrianꝰ .ii. hiunc
itate ac contradcõe
qualib consecretur ꝙꝙ post
consecracõnem ꝑ ppͣm ad
ip̃m ⁊ ad suos successores
roges francorũ nũcii di¬
rigant᷑ qui int̾ romanũ
poncificem ⁊ eũ suosq
suctessores caritatem
⁊ aĩciciam socient ut
ħ̃ om̃ia patent ex eatno¬
ne .lxiii. di. Ego Lude¬
wicus ¶ Item simile p¬
dinanda a leone ppͣ umi.
cũ clero ⁊ ppło romã¬
no concessũ hũit octo
p̾mus et sin successores
cromca martim cõce¬
ssit ꝓpt̾ maliciam romͣ¬
noruan qui suos sedi
successores cuis dem
Octonis remĩciduer̃t
religioso mentis affcũ
scd̾m ꝙ dicit gracianꝰ
lxiii. di. in p uorũ ⁊
ad hoc focit e di. ut
nullus C Licet Añt
imꝑatorea romanorũ
ante temꝑa karoli mãg¬
romane siie exmore
habuerint dispõm se
ficis decretũ elc̃onis
bus ⁊ postea cũ eorũ cõ¬
scĩa ⁊ uissione ordmacõ
romam poncificis ꝓce

Expanded text:
atem eligendi seu ordinandi sedem apostolicam, ut patet LXIII di. Adrianus II. Huic itate ac contradiccione qualibet consecretur, quodque post consecracionem per papam ad ipsum et ad suos successores reges Francorum nuncii dirigantur, qui inter Romanum pontificem et eum suosque successores caritatem et amiciciam socient, ut hec omnia patent ex canone LXIII di. Ego Lodowicus. Item simile pdinanda a Leone papa VIII cum clero et populo Romano concessum habuit Otto primus et sui successores,cronica Martini , concessit propter maliciam Romanorum, qui suos sedi successores eiusdem Ottonis renunciaverunt religioso mentis affectu, secundum quod dicit Gracianus LXIII di. in § Verum, et ad hoc facit eadem di. Ut nullus. Licet autem imperatores Romanorum ante tempora Karoli magnRomane, sive ex more habuerint disposicionficis decretum eleccionis bus, et postea cum eorum consciencia et iussione ordinacio Romani pontif
Abbreviated transcription (Latin):
regia dombortorĩt
filiã ⁊ oc am̃t ex citit
Accusacus. Qd̾ cũ diffic̾i
ñõ poss ad ponam mor¬
tis tanqm reus lose mͣ¬
istatis fuit sencencia¬
ħ̾. condẽpnatus. Rex cñ¬
dũc mĩsericordia motus
sic op̃e ac filius eius
theodo p̃dc̃us in mona¬
chos st̃ actonsi ut in
hystoria francoꝵ ⁊ cͦ
iea gotfridi plemꝰ
contmet᷑ ¶Item idem
karolus onagnꝰ dũ testa¬
montũ suꝑ diisione
mami confmrmãret ꝙ
⁊ fõm est oc in hysto¬
ria srancoꝵ pleonꝰ cõ¬
tinetur. ¶ Ance tem¬
pes uł reges requisi¬
cõnes ab etcĩa romana
snꝑ dispõne regnorid
sorũ qͦ ⁊ ad epalia fu¬
isse fc̃as nõ puto in
aiqnib hystoriis uł
tanco credo gotfridũ
in sua cromta ut p̃mi¬
si dixisse ue ꝙ̃ ex fr̃o
p̃sc̾pto responsiomis
zachare ppͤ ad roqui¬
sicõnem pars pipim
romami poncifices tra¬
hanc auͣctem mucaudi
regna de quo incracta¬
tu do iuribus regni ⁊
impn ca ͦ .xii. circo sep¬
timam oposicõnem ibi¬
dom fc̃am scpsi ¶ Ex

Expanded text:
regis Lombardorum filia vocaverit, extitit accusatus. Quod cum diffiteri non posset, ad penam mortis tamquam reus lese maiestatis fuit sentencialiter condempnatus. Rex tamen misericordia motus,sic ipse ac filius eius Theodo predictus in monachos sunt attonsi, ut in hystoria Francorum et cronica Gotfridi plenius continetur. Item idem Karolus magnus dum testamentum super divisimanu confirmaret, quod et factum est, ut in hystoria Francorum plenius continetur. Ante tempes vel reges requisiciones ab ecclesia Romana super disposicione regnorum suorum quoad temporalia fuisse factas non puto in aliquibus hystoriis vel tanto credo Gotfridum in sua cronica, ut premisi, dixisse quod ex facto prescripto responsionis Zacharie pape ad requisicionem pape Pipini Romani pontifices trahant auctoritatem mutandi regna, de quo in tractatu de iuribus regni et imperii c. XII circa septimam opposicionem ibidem factam scripsi. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
mĩali uł eiuili causa
trihe ad indiciũ scsare
p̃sumat. ꝙ si fec̾is actor
a suo mre cadat indicatui¬
q nõ teneat ⁊ index sit
ex tũc indicandi pt̃ate
p̾natus Ciquis eciam iudex

Expanded text:
ausa trahere ad iudicium seculare presumat, quod si fecerit, actor a suo iure cadat, iudicatumque non teneat, et iudex sit ex tunc iudicandi potestate privatus. Si quis eciam iudex
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s indices stare debẽt
n ͨ aliqrũ costio ͫ in con¬
trariũ deb audiri h
ley ĩ instituano Codice
nõ roꝑicur inserca sed
ponit̾ur xt. a.i. Quicũq
Hanc legem karolus
magnus ĩnondiit ut p¬

Expanded text:
debent, nec aliquorum testimonium in contrarium debet audiri. Hec lex in Justiniani Codice non reperitur inserta, sed ponitur XI q. I Quicumque . Hanc legem Karolus magnus innovavit, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
nom ⁊ coronacõnem
imꝑatores romdriorũ
anc̾e temꝑa dc̃e tnͣsla¬
c̃onis a romanis pon¬
tificibus  occ̃ia roma¬
na passim recepisse in
hystorus seu cromcis
que in oosu hñc mĩme
dĩo amilicib qui eos
elegerant imꝑiales
infrias susceperũc si¬
cut de gomano ipd̃¬
tore xp̃iano refert̾
cromica frechulfi ep̃a
lexomensis. Qñq eciã
legũ t᷑ a constant iopo¬
licano priarchã ut
p in tromce eusebii
de mꝑacore leone pri¬
mo ⁊ quibusdam Aliis
impiales recopisse
cordnas. Int̾dũ uo̾ le¬
coronduit snũ successo¬
rom unde refert e ad̾e
croica ousebii ꝙ mi
pacor leo nepos leoms
p̾mi cũ paucis men¬
mant sua coronduit
genitorẽ suũ rononẽ
ip̃mꝙ cõstituens imꝑd¬
torem rebus docessit
hũanis. Constat ecidm
ꝙ alii reges uncc̃ones
⁊ coronacõnes regã¬
les nõ ab ecc̃ia roma¬
na s pocius ab archi¬

Expanded text:
nem et coronacionem imperatores Romanorum ante tempora dicte translacionis a Romanis pontificibus et ecclesia Romana passim recepisse in hystoriis seu cronicis, que in usu habentur, minime rdum a militibus, qui eos elegerant, imperiales infulas susceperunt, sicut de Joviniano imperatore christiano refert cronica Frethulfi episcopi Lexoviensis. Quandoque eciam leguntur a Constantinopolitano patriarcha, ut patet in cronica Eusebii de imperatore Leone primo et quibusdam aliis imperiales recepisse coronas. Interdum vero lecoronavit suum successorem. Unde refert eadem cronica Eusebii, quod imperator Leo nepos Leonis primi, cum paucis menmanu sua coronavit genitorem suum Zenonem ipsumque constituens imperatorem rebus decessit humanis. Constat eciam, quod alii reges uncciones et coronaciones regales non ab ecclesia Romana, sed pocius ab archi
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ reges ungdrie
paschał ut refert cro¬
ges anglie ꝓut dñs
Eduardus rex anglie
asserit in epsasna
dño pp᷑ cdomenti uio
xturᵒ directa id ipͣ
in suis regnis face̾
consueuerũt reges ꝙͦ hys¬
panie olim ep̃os ecc̃iarũ
hyspame de ep̃orũ consi¬
lio eligebant ut p in cã¬
none. Lxiii .di. cũ longe.
Reges eciam anglie temꝑe
uacac̃onis ecc̃iarũ kache¬
drctliũ et mãiorũ ectiaLũ
anglie ⁊ normanne pre¬
bendas ip̃drũ in qubisda
exeis conferre solebãt qr
rex anglie est patromis
carũ ⁊ hñt ab eo magnã
feuda. uude rõne iuris
pr̃onatus uł rõne fendo¬
rũ seu regaliũ eas const̾
tis affcũ quo romanam
zelatus ecc̃iam eiusdem
insticutis cirta p̃dc̃as ĩ¬
¶ P acet igit᷑ gͦmibus ex¬
renũciacõnibus p̃missis
germãnos pncipes ane¬
moratos xp̃iane religio¬
nis zelũ p̃cipiũd habu¬
bus ⁊ reꝑacõmbus mł

Expanded text:
nam et reges Ungarie Paschalis, ut refert croges Anglie, prout dominus Eduardus rex Anglie asserit in epistola sua domino pape Clementi VIto XLIII directa, idipsum in suis regnis facere consueverunt. Reges quoque Hyspanie olim episcopos ecclesiarum Hyspanie de episcoporum consilio eligebant, ut patet in canone LXIII di. Cum longe. Reges eciam Anglie tempore vacacionis ecclesiarum kathedralium et maiorum ecclesiarum Anglie et Normannie prebendas ipsarum in quibusdam ex eis conferre solebant, quia rex Anglie est patronus earum et habent ab eo magna feuda, unde racione iuris patronatus vel racione feudorum seu regalium eas conferttis affectu, quo Romanam zelatus ecclesiam eiusdem institutis circa predictas in. Patet igitur ex omnibus renunciacionibus premissis Germanos principes memoratos Christiane religionis zelum precipuum habubus
Abbreviated transcription (Latin):
inpr̃i. Inramentũ ãt
tale ab imꝑatoribus
sieu regibus romdis
ante tomꝑa dc̃i octo¬
nis. uł cciam ance
seu post ip̃ius tp̃a qb
aliis pñcipibus seu
regibus xp̃ianis qui
tamẽ in romencũ fide¬
licacis ĩꝑatori nomã

Expanded text:
ipio. Iuramentum autem tale ab imperatoribus seu regibus Romanis ante tempora dicti Ottonis vel eciam ante seu post ipsius tempora ab aliis principibus seu regibus christianis, qui tamen iuramentum fidelitatis imperatori Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ g̾mam pn̾cipes quo¬
ad iitt̃ones ⁊ corona¬
cõnes imꝑiales ab ec̃cia
romana recipiendas
se ip̃i ecc̃ie sb̾mictẽ p̾¬
mitus inteꝑunt ¶ Itẽ
a comꝑe octom̃s p̾mi qui
iramentũ fidelitatib̾ Ioni
pp᷑.xiii. scdm formam
in canone lxuii . di. Tibi
dño. conprehensã p̃stitił
ut ibidom p om̃es re¬
ges romanorũ usqr ad

Expanded text:
 Germani principes quoad uncciones et coronaciones imperiales ab ecclesia Romana recipiendas se ipsi ecclesie submittere primitus inceperunt. Item a tempore Ottonis primi, qui iuramentum fidelitatis Johanni pape XIII secundum formam in canone LXIII di. Tibi domino conprehensam prestitit, ut ibidem patet, omnes reges Romanorum usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i ⁊ ep̃i nõ tonsecra¬
bꝗnt᷑ absq ĩuestituris
ipius ⁊ suoꝵ successoꝵ
regum ⁊ mmiꝑatorũ¬
ut p in p̃dc̃o canone in
magnus ab eddem ecc̃ia
ut p in p̃aillegãto cao¬
ne adridms has ĩuesti¬
turas seu ptatem t̃ue¬
stige ĩuestiendi impã¬
tor honricus .uꝰ. sb ãno
cue romane uite Ac
nõie kãlixti ꝓp ͤ dic eius¬
dem eccĩe renũcia cõm
recipientis woronacie
pontificibus sr̃ inuesti¬
turis hmꝰ mõi płbus¬
Amiis anns ut p̃dc̃a hy¬
st̃oria ⁊ alie ⁊̃ croice
referũt dissensiones
młtas hm̃t culpabilis
xui. qͦ .uii. siquis de¬
inceps .c. qͦmam c.
siquis clĩcus et c. con¬
stituc̃ones. puto camẽ
presertm quo ad in¬
uestituras archiep̃orũ

Expanded text:
episcopi non consecrabantur absque investituris ipsius et suorum successorum regum et imperatoruut patet in predicto canone In magnus ab eadem ecclesia, ut patet in preallegato canone Adrianus. Has investituras seu potestatem investiendi imperator Heinricus Vus sub anno clesie Romane vice ac nomine Kalixti pape ac eiusdem ecclesie renunciacionem recipientis Wormacie pontificibus super investituris huiusmodi pluribus annis, ut predicta hystoria et alie eciam cronice referunt, dissensiones multas habuit, culpabilis XVI q. VII Si quis deinceps, c. Quoniam, c. Si quis dericus et c. Constituciones. Puto tamen, presertim quoad investitura
Abbreviated transcription (Latin):
habb̾stadeñ. Hil denshẽien¬
Mandensem. moͣ stiensem
tͥmĩos dc̃is ep̃opiis con¬
stituit ¶ Iudewicus u̾o
imꝑator eius filius ha¬
mabͣ geñ ciuitatem tͣnsla¬
biõrũ metropolim suꝰ ã¬
no dñi. decc .xxxii. oĩ¬
bus barbaris didc̃onib
danorũ sueuoꝵ sclano¬
Uũ ⁊ alus ĩ c̾cuitu ͭ opu¬
lis statuit oidemq kã¬
chedre sc̃m dusgariͫ
p̾mũ ep̃m ordinari fec
ꝑut ħ in hystoria fran¬
corũ plemꝰ contment᷑¬
¶ Refert eciam eadem
historia de karolo mag¬
no ꝙ ubitũq in toto
suo regmo preꝑit edes
satras uetustãte colla¬
psas pontificibus ⁊
abbatib ad quorũ cu¬
ram ꝑtinebant casdẽ
legatos suos ut man¬
dota ꝑficent solititudi¬
ñc adhibebat ¶I dem
ntsr̃ karalus añ mortẽ
suam uocotis ectidr̃y
platis quos hre po¬
tuit om̃es suos than¬
ros cis tradidit ꝑ ec¬
cłias diuidendas uc
in martin cromea cõ¬
tietꝰ . ¶ Item imꝑa¬

Expanded text:
nsheimenMindensem, Monasteriensem terminos dictis episcopiis constituit . Ludowicus vero imperator, eius filius, Hammaburgensem civitatem Transalbinorum metropolim sub anno domini DCCCXXXII omnibus barbaris nacionibus Danorum, Swevorum , Sclavorum et aliis in circuitu populis statuit eidemque kathedre sanctum Ansgarium primum episcopum ordinari fecit, prout hec in hystoria Francorum plenius continentur. Refert eciam eadem hystoria de Karolo magno, quod ubicumque in toto suo regno reperit edes sacras vetustate collapsas, pontificibus et abbatibus, ad quorum curam pertinebant, easdem legatos suos, ut mandata perficerent, sollicitudinem adhibebat. Idem insuper Karolus ante mortem suam vocatis ecclesiarum prelatis, quos habere potuit, omnes suos thezauros eis tradidit per ecclesias dividendas , ut in Martini cronica continetur. Item im
Abbreviated transcription (Latin):
focit Nani cũ idem
dux fidelicatem iuxta
mõi cõnem aplicom de¬
nio karolo magno
irdmento pmislam
nõ diu soriaret. idẽ
karolus ad ducom
tassilonẽ legatos omssic
moñes eũ ut aplicis
exhortacõmbus obedi¬
ret. Qi cũ obediret
renueret rex sb̾ dnno
dñ dec .lxxxuii. inꝑtes
excitũ tũt Aassilo se
uidẽs nõ posse resiste
karolũ suplex adiic
⁊ renouato fdelicdas
sacͣmento dacisq cheo¬
done filio suo xi e¬
lãs ob sidibus ab codẽ
karolo de m̃gestis s¬
tiam impetrant ¶ Post
Io añt drno sequenti
dux tassilo a quibusda
uabais regi ldrolo
ꝙ renouacũ fidelita cis

Expanded text:
fecit. Nam cum idem dux fidelitatem iuxta monicionem apostolicam denuo Karolo magno iuramento promissam non diu servaret, idem Karolus ad ducem Tassilonem legatos misit monens eum, ut apostolicis exhortacionibus obediret, qui cum obedire rennueret, rex sub anno domini DCCLXXXVII in partes exercitum. Tunc Tassilo se videns non posse resistere Karolum supplex adiit et renovato fidelitatis sacramento datisque Theodone filio suo et XII electis obsidibus ab eodem Karolo de antegestis graciam impetravit. Post hec autem anno sequenti dux Tassilo a quibusdam Babaris regi Karolo quod renovatum fidelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
2iis cromcis uł canõib
illos imꝑatores huit p̾¬
młio seu onori remũci¬
asse sod reꝑio ꝙ quid̾a
imꝑator pecũam que
erãt daori solita imꝑatori¬
bus in ordinãcõne ⁊oma¬
ni pontificis romictebat
ut p in p̃dt̃o canone
agãco qui sũpcus est ex
gestis romanorũ pon¬
cifitũ ut in sỹsc̾pc̃one
ip̃ius canionis cõtinetͤ¬
¶ Unde acis app exhus
nrõs imꝑatores gͦmanos
iaiorem erga roma¬
nam eccĩam ni huꝰ mõi
Uus zelũ aliis romano¬
rũ imꝑdroribus hũisse
CItom octo pͥmus ⁊
sin sc̾cesores habuert̃
ex p̾mlio eccie romane
inuesticuras dchiep̃o ꝵ¬

Expanded text:
cis vel canonibus illos imperatores huic privilegio seu mori renunciasse, sed reperio, quod quidam imperator pecuniam, que erat dari solita imperatoribus in ordinacione Romani pontificis, remittebat, ut patet in predicto canone Agato, qui sumptus est ex gestis Romanorum pontificum, ut in superscripcione ipsius canonis continetur. Unde satis apparet ex hiis nostros imperatores Germanos maiorem erga Romanam ecclesiam in huiusmodi bus zelum aliis Romanorum imperatoribus habuisse. Item Otto primus et sui successores habuerunt ex privilegio ecclesie Romane investituras archiepi
Abbreviated transcription (Latin):
dũ architaplłanũ re¬
quiri faciens deregib
in franciã qui tp̃ib
illis nõ habonces rre¬
giam p̃catem reges
t am̃e uocabaneur
si bone esset annon
z acharias uoro ppͣ
ip̃os mandauit P¬
ꝓmo meluis sibi uide̾i
illũ regem uocari qui
sine pt̃ate regali na¬
nebat ⁊ sic pirmis a
lelectus est mregẽ
in ciuitate suessionũ hil¬
d̾icus dũ qui falso rex
dicebat᷑ ationsus est ⁊
In mͣost̾iũ missas put ħ
om̃ia in hystoria franco¬
Nũ ł cronitis cusebr¬

Expanded text:
dum archicapellanum, requiri faciens de regibus in Francia, qui temporibus illis non habentes regiam potestatem, reges tamen vocabantur, si bene esset an non. Zacharias vero papa ipsos mandavit Pino melius sibi videri illum regem vocari, qui sine potestate regali manebat, et sic Pipinus a L electus est in regem in civitate Suessionum. Hildericus autem, qui falso rex dicebatur, attonsus est et in monasterium missus, prout hec omnia in hystoria Francorum et cronicis Euseb
Abbreviated transcription (Latin):
sica fecit õpacũ hiãmal¬
burgñ metropoli eo
ꝙuicunor illi eccĩe quam
madeb̾g eẽt cũdem ep̃a¬
tũ sb̾iciens ut in eddem
hystoriã contmetur ¶¬
dem eciam octo sb̾ Anno
medio aĩe sue tradidit
in p̃ diis ĩ libris
cec̾oq aꝑꝑacu regio in¬
effabilia munera ea
sepcurarũ tradicõne
ac imꝑatͥcis ⁊̃ filii si
collandacõne sõ om̃i
pñciũ testimonio con¬
firmando ut in franço¬
Lũ hystoria toncinet᷑
¶Item octo scd̃us eius¬
deni octomis filius lo¬
cũ minclene hons ubi
p̃ꝵr eius iam dẽus obiit
⁊ decunas ibidem que
ad monasteriũ horsfelt
ꝑtinebant m̃sto ꝑmu¬
cac̃onis cycło coñqui¬
snnt. at in eodemi loco
coug̾gacis monachis
rebusq necessariis.
datis lib̾am fecit ab¬
baciam aplico sodis
giflua piccate respexͭ
donans eiden cuntatẽ
frerseburgeñ cĩd sms
Airibus ⁊ iuris dc̃õi¬
b Ao młcas uilias.
forestãq int̾ salam

Expanded text:
sita, fecit episcopatum, Hammalsita, fecit episcopatum, Hammalburgensem metropolim, eo quod vicinior illi ecclesie quam Magdeburg ebiciens, ut in eadem hystoria continetur. Idem eciam Otto sub anno medio anime sue tradidit in prediis, in libris ceteroque apparatu regio ineffabilia munera ea scripturarum tradicione ac imperatricis et filii sui collaudacione sub omnium presentium testimonio confirmando, ut in Francorum hystoria continetur . Item Otto secundus, eiusdem Ottonis filius, locum Minelene, ubi pater eius iamdictus obiit, et decimas ibidem, que ad monasterium Hersfelt pertinebant, iusto permutacionis tytulo conquisivit ac in eodem loco congregatis monachis rebusque necessariis datis liberam fecit abbaciam apostolice sedis giflua pietate respexit donans eidem civitatem Merseburgensem cum suis iuribus et iurisdiccionibus ac multas villas forestamque inter Salam
Abbreviated transcription (Latin):
lu dewici filius cõgno᷑
caluus in diuersis ꝑ
franciam locis eccias
scõrũ construxit ⁊
constructas uetustas
collopsas reꝑan fecͦ
nt in spe ᷝ ͦ h ysto ᷝ ͥ lib ͤ
xxu ca ͦ. xliii. ⁊ in
inartmi cromica cõ¬
p̾ͥmus ut refert
hystoria frantorũ
regni sui temꝑs inte¬
pit ecc̃ias ꝓ remedio
aĩe sue deuoco aĩo fab̾cã¬
re ¶Icem octo p̾mus
eiusdem henrici filius ma¬
gdeburgeñ archiep̃alem
Trandenburgeñ Merse¬
burgeñ. Cit̾enseni ⁊ mis¬
nẽsem ep̃ales construxit
ecc̃ias excepcis diu̾sis mo¬
steriis uirorũ ⁊ mlierũ
in saxomã ⁊ Sclauomã
ꝑ eũ constructis ut in
hystoria francorũ plemꝰ
continet᷑ ¶Idem eciam
octo damã. seu daciam
cisindrinam tributo sb̾i¬
ciens cam sr̃ anno dñi de¬
ct.lii. nitres ep̃acus diui¬
sit ⁊ hamalburgeñ ep̃a¬
tui p̃dc̃o sp̾iecit ut re¬
fert hystoria francorũ
in qua noia locorar pi
quibus ep̃acus lniulmõi
constituti fuerant diq̃sc̃¬
aldenbg insclanonia

Expanded text:
Ludowici filius, cognomine calvus in diversis per Franciam locis ecclesias sanctorum construxit et constructas vetustate collapsas reparari fecit, ut in speculo hystoriali libro XXV c. XLIII et in Martini cronica conprimus, ut refert hystoria Francorum, regni sui tempore incepit ecclesias pro remedio anime sue devoto animo fabricare. Item Otto primus, eiusdem Heinrici filius, Magdeburgensem archiepiscopalem, Brandeburgensem, Merseburgensem, Cicensem et Misnensem episcopales construxit ecclesias, exceptis diversis monasteriis virorum et mulierum in Saxonia et Sclavonia per eum constructis, ut in hystoria Francorum plenius continetur. Idem eciam Otto Daniam seu Daciam Cismarinam tributo subiciens eam sub anno domini DCCCCLII in tres episcopatus divisit et Hammalburgensi episcopatui predicto subiecit, ul refert hystoria Francorum, in qua nomina locorum, in quibus episcopatus huiusmodi constituti fuerant, descrAldenburg, in Sclavonia
Abbreviated transcription (Latin):
hͦ fc̃o ut refert erom¬
ca gotfrida romam p̃o¬
tisices trahũt autͣtẽ reg¬
dia mucandi. ¶Itom
adriamus pp p̾mus lo¬
gatos suos so anno dm̃i
det lxxxrad tassiloñe
duceni babarie ut re¬
fert hystorid francor

Expanded text:
fert cronica Gotfridi, Romani pontifices trahunt auctoritatem regna mutandi. Item Adrianus papa primus legatos suos sub anno domini DCCLXXXI ad Tassilonem ducem Babarie, ut refert hystoria Francorum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ tꝑalib sũmos ponçi¬
fices ciusdem occiẽ
rtõres cõsule incepe¬
rũt eudoncissimo decła¬
diũ erat dux francorũ ⁊
inaior domus seu p̃fcũs
⁊ com̃es palatii regni
francorio habebat om

Expanded text:
ummos pontifices eiusdem ecclesie rectores consulere inceperunt, evidentissime decladum erat dux Francorum et maior domus seu prefectus et comes palacii regni Francorum, habebat om
Abbreviated transcription (Latin):
neq terrramini neq per sp̃m. neq per sermonẽ. neq per epłam tãq̃
per nosmisam. quasi instet dies domini. Nequis uos seducat ullo
moao: qm̃ nisi uen̾it discessio primum. et reuelatus fuerit homo
pcctati filius perditionis. qui adu̾satur et extollitur sup̃ omẽ quod
dicttur deris aut quod colitur: ita ut incẽplo dei sedeat: ostendñs

Expanded text:
erreamini neque per spiritum neque per uerbum neque per epistulam tamquam per nos, quasi instet dies Domini, ne quis uos seducat ullo modo; quoniam nisi uenerit refuga primum et reuelatus fuerit homo peccati, filius interitus, qui aduersatur et superextollitur supra omne, quod dicitur D
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicauimus in uobis eugłium dei. Uos cestes estis ex deus. quã sce et
iuste. et sire querela uobis qui credidistis fuimus. sicut scitis. qua¬
ltter unumquenq urm̃ tamquã pat̾ filios suos dep̃cantes uos et
consolantes cestificati sumus. ut ambularetis digne deo: qui uo¬
cauit uos in suum regnũ et głam. Ideo eo nos gr̃as agimus deo si¬
ne int̾missione.: qm̃ cum accepissetis a nobis uerbũ auditus dei.
accepistis illud non ut uerbum homitium. s. sic̃ est uere uerbum
dei: qui oꝑatur in uobis qui credidistis. uii.¬
os enim imitatores facciestis fr̃s excłiarũ dei quȩ sunt in uide¬
a in xp̃o iħu: quia eadẽ passi estis et uos a contribulib ur̃is.
sicut et ipsi a iudeis : qui et dominũ occidert̃ iħm. et ꝓpħas. et
nos persecuti sunt: et deo non placent. et omnib hominib aduer¬
santur: prohibentes nos gentib Ioqui ut salue fiant: ut impleant
pecca sua sẽper. Preucnit enĩ ira dei suꝑ illos usq infinem¬

Expanded text:
praedicauimus in uobis euangelium dei. uos testes estis et deus, quam sancte et iuste et sine querella uobis qui credidistis fuimus: sicut scitis, qualiter unumquemque uestrum tamquam pater filios suos deprecantes uos et consolantes testificati sumus, ut ambularetis digne deo, qui uocauit uos in suum regnum et gloriam. ideo et nos gratias agimus deo sine intermissione, quoniam cum accepissetis a nobis uerbum auditus dei, accepistis non ut uerbum hominum, sed sicut est uere uerbum . dei, qui operatur in nobis qui credidistis. uos enim imitatores facti estis, fratres, ecclesiarum dei, quae sunt in Iudaea, in Christo Iesu, quia eadem passi estis et uos a contribulibus uestris sicut et ipsi a Iudnos persecuti sunt, et Deo non placent, et omnibus hominibus adversantur; prohibentes nos gentibus loqui ut salvae fiant, et impleant peccata sua semper: pervenit autem ira Dei su
Abbreviated transcription (Latin):
uam enim gratiarũ actionem poislimus deo retbuere ꝓ uobis.
in omni gaudio quo gaudemꝰ propt̃ uos ante
deum nrm. nocte et die ab undantius orantes ito udeamꝰ faciẽ
uram. et compleamus ea quȩ desunt fidei utȩ : Ipse aut̃ deus t pat᷑
nũ ee dominus ihõ rp̃c. dirigat uiam niãm aduos. uos aut̃ dominus¬

Expanded text:
uam enim gratiarum actionem possumus Deo retribuere pro vobis uam enim gratiarum actionem possumus Deo retribuere pro vobis in omni gaudio quo gaudemus propter vos ante Deum nostrum nocte et die abundantius orantes ut videamus faciem vestram et conpleamus ea quae desunt fidei vestrae ipse autem Deus et Pater noster et Dominus Iesus dirigat viam nostram ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
as pectu non corde. abundantius festauimus faciem ura t¬
udere cũ multo desiderio: qm̃ uoluimꝰ uenire ad uos. ego quidem
pauliis et semel et iterum: s impediuit nos sahanas. Quȩ ẽ eni mã
spes. aut gaudiũ. aut corona głȩ : Nonne uos ante dominũ nr̃m¬
iħm xp̃mestis in aduentu eius: Uos enĩ estis gła nr̃a⁊ gaudium
ropt̾ quod non sustinentes amplius.. Uuu.¬
placuit nobis remane̾ athenis solis: et misimus timotheũ
t exhortandos profide ura : ut nemo moueat᷑ intribulationib is¬
tis. Ipsi enĩ scitis. quod in hoc positi siumus. Namnet cum apuduos es
semus predicabamus uobis passuro snos cabusationes: sicut et fac
unc aut̃ ueniente timotheo ad nos a uobis. et anuunciante nobis
fidem es caritatẽ urãm : eo quia memoriã nũ habetis bonam
semꝑ desidantes uos uidere. sicut et nosq uos. ider conso lati simus
rs inuobis i n omninecesitate et cnbulatione nr̃a per uram fiãẽ
quoniã nunc uiuimus si uos statis in domino. .xui.¬

Expanded text:
tius festinavimus faciem vestram videre cum multo desiderio quoniam voluimus venire ad vos ego quidem Paulus et semel et iterum et inpedivit nos Satanas quae est enim nostra spes aut gaudium aut corona gloriae nonne vos ante Dominum nostrum Iesum estis in adventu eius vos enim estis gloria nostra et gaudium propter quod non sustinentes amplius placuit nobis remanere Athenis solis et misimus Timotheum  exhortandos pro fide vestra ut nemo moveatur in tribulationibus istis ipsi enim scitis quod in hsemus, praedicebamus vobis passuros nos tribulationes, sicut et factNunc autem veniente Timotheo ad nos a vobis et annuntiante nobis fidem et caritatem vestram et quia memoriam nostri habetis bonam semper desiderantes nos videre sicut nos quoque vos ideo consolati sumus fratres in vobis in omni necessitate et tribulatione nostra per vestram fidem quoniam nunc vivimus si vos statis in Domino q
Abbreviated transcription (Latin):
ratia sagere debemus deo semper ꝓ uobis fr̃s ita ut dignũ ÷
equodiam suꝑcresceit fides uĩa et abundat caritas unuiscuusq
urm in inincem : ita ut et nos ipsi in uobis glemur in aclus adli
nibi quas sustinetis in eremplũ uisti iudicii dei. ut digni habeami¬
ni inregno dei proquo et patimini. Si tñ iustum ẽ apud añ it¬
tuadbuere er ibulationẽ his qui uos tribulant : et uobis qui tͥbula¬
ni requiem nobiscum in reuelatione domini nr̃i ihucarp̃i de celo
eũ arigelis uirtutis eius in dãma ignis dantis uinditã his quiton

Expanded text:
ratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem; ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in ecclesiis Dei, nibus, quas sustinetis in exemplum iusti iudicii dei, ut digni habeamini regno dei, pro quo et patimini, si tamen iustum est apud deum retribuere tribulationem his qui uos tribulant, et uobis qui tribulamini requiem nobiscum in reuelatione domini Iesu de caelo cum angelis uirtutis eius et flamma ignis dantis uindictam hi
Abbreviated transcription (Latin):
not nece̾e̾ habemus scribere uobis. Ipsi enĩ uos ado didicistis: ut
diligatis inuicem. E tenifagtis illud in om̃s fr̃s: in unu̾sa mache¬
donia. xUI.Rogamus aut̃ uos fr̃s. ut abundetis ma¬
gis. et operamdẽtis ut quieti sitis : et ut ur̃m negociũ agatis. et ope¬
remini manib ur̃is sicut p̾copimus uobis: et ut houeste ambuletis
ad eos qui foris sunt. et nullius aliquid desideretis. xuii.¬
olumus aut̃ uos ignorate ft̃s dedormientib: ut non cont̾stemi

Expanded text:
non necesse habemus scribere uobis: ipsi enim uos a deo didicistis ut diligatis inuicem. etenim facitis illud in omnes fratres in uniuersa Machedonia. rogamus autem uos, fratres, ut abundetis magis et operam detis, ut quieti sitis et ut uestrum negotium agatis et operemini manibus uestris, sicut praecepimus uobis, ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt et nullius aliquid desideretis. nolumus autem uos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemi
Abbreviated transcription (Latin):
mere a popło scłm legem. id ÷ a frib sius: quanquã et ipsi en¬
erint de lumbis ab rahe. Ciuus aut̃ gen̾atio non annumat᷑ ineis:
decimas sumꝑsit ab abraham: et hunc qui habebat repinissi¬
ones benedint. Sine ulla antem contradictione : quod minꝰ
i melioit benedicitur. et hic quidem decimas morientes ho¬
mines accipiunt : ibi autem contestatur quia nunt. et ut
tr dictum set .per abra ham. et leui qui decimas accepit. de¬
cimiatus :. Adhuc euim in lumbis patris erat. quando ob¬
iuauit ei mel chisedech.. xiii.

Expanded text:
mere a populo secundum legem, id est a fratribus suis, quanquam et ipsi eximere a populo secundum legem, id est a fratribus suis, quanquam et ipsi exierint de lumbis Abrahae. Cujus autem generatio non annumeratur in eis, decimas sumpsit ab Abraham, et hunc qui habebat repromissiones benedixit. Sine ulla autem contradictione, quod minus est a meliore benedicitur. Et hic quidem, decimas morientes homines accipiunt; ibi autem contestatur quia vivit. Et ut ita dictum sit per Abraham et Levi, qui decimas accepit, decimatus est; adhuc enim in lumbis patris erat, quando obviavit ei Melchisedech., Si
Abbreviated transcription (Latin):
redib ĩmobilitatem consilii sui: int̾posuit uisuirandum: ut
ꝑduas res immobiles quib impossibile ÷ mentiri deum:
fortissimum solatium habeamꝰ qui confugimus ad tenendam
ꝓpositam spem : quam sicut anchorã habemus animȩ tutã
ac firmam. et incedentẽ usq in int̾ora uelaminis . ubi p̃oͦ¬
sor ꝓnobis intͦiuit iħc. secundũ ordinẽ melchisedech pontifex
factus in inecernum. hic enun melohisedech rexsalem sacordos
dei summi: qui obuiauit abrahe regresso a cede regũ et benedix̃
ei: cui decimas omnium diusit abrabam. Pximum quidẽ qui
interp̃tatur rex nistiae : deinde aut̃ et rexsalem qdẽ rex pacis:
sine patre. sine matre. sine genealogia: neq initium dierũ.
neq finẽ uite habens Assimilitus autem filio dei: manet sac̃
dos in ꝑpetuum. Intuemini autem quantus sit hic: cui et de¬
cimas dedit de p̃cipius abraham patriaroha. & quidem de fili¬
is leui sacerdotium accipientes mandatũ habent deximas su¬

Expanded text:
 immobilitatem consilii sui, interposuit jusjurandum, ut per duas res immobiles, quibus impossibile est mentiri Deum, fortissimum solatium habeamus, qui confugimus ad tenendam propositam spem, quam sicut anchoram habeamus animae tutam ac firmam, et incedentem ad interiora velaminis, ubi praeursor pro nobis introivit Jesus secundum ordinem Melchisedech Pontifex factus in eternum. Hic enim Melchisedech Rex Salem Sacerdos Dei summi: qui obviavit Abrahe regresso a cede Regum. Et benedixit ei. Cui decimas omnium divisit Abraham. Primum quidem qui interpretatur Rex justicie. Deinde autem et Rex Salem: quod est Rex pacis. Sine patre: sine matre: sine genealogia. Neque initium dierum: neque finem vite habens. Assimilatus ardos in perpetuum intuemini autem quantus sit hic cui et decimam dedit de praecipuis Abraham patriarcha et quidem de filiis Levi sacerdotium accipientes mandatu
Abbreviated transcription (Latin):
patres ur̃i: probauert᷑ et uiderunt oꝑa mea quadraguita annis.
Propterquodin feusus fui gen̾ationi huic: et dixi semper errant
corde. Ipsi autem non cognouert᷑ uias meas. sicut iutraui in ira
mea. si introibunt in requiẽ meam.. u.¬
Pidete fr̃s ne force sit in aliquo urm cor malum in creduli
tatis discedendi adeo uino: s ad hortamini uosmet ipsos ꝑ
singulos dies. donec hodie cognominatur: ut non obduretur
quis ex uobis fallacia peccati. Participes enim xp̃i effecti sumꝰ:¬
Sitamen initium sub stantiȩ eius usq ad finem firniũ retincamꝰ:
dum dicitur hodie si uocem eiis audieritis nolne obdurait cor¬
da ur̃a: quem admodum in illa exacerbatione. auidam enim
audientes eracerbauert᷑ : s non uiuu̾si qui ꝓfecti sunt ab e¬
gipto permoysen. Quib aut̃ infensus ÷ quadraginta anniꝰ:
Nonne illis qui peccauerunt : quoꝵ cadauera ꝓstrata sunt m

Expanded text:
patres vestri probaverunt et viderunt opera mea quadraginta annos propter quod infensus fui generationi huic et dixi semper errant corde ipsi autem non cognoverunt vias meas sicut iuravi in ira mea si introibunt in requiem meam videte fratres ne forte sit in aliquo vestrum cor tatis, discedendi a Deo vivo: sed adhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec hodie cognominatur, ut non obduretur quis ex vobis fallacia peccati. Participes enim Christi effecti sumusi tamen initium substantiae ejus usque ad finem firmum retineamus, Dum dicitur: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, quemadmodum in illa exacerbatione. Quidam enim audientes exacerbaverunt, sed non universi, qui profecti sunt ex Aegypto per Moysen. Quibus autem infensus est quadraginta annis? Nonne illis, qui peccaverunt, quorum cadavera prostrata su
Abbreviated transcription (Latin):
facti spiritus sanctiꝰ gustauerunt nichilominus bonũ dei u̾bũ.
uirtutesq seculi uenturi. et ꝓlapsi sunt. renouari rursus ad
penitentiam : rursũ crucifigentes sibinet ipsis filium dei ⁊
ostentui habentes. Traenim sepe uenientem suꝑse bibens hĩ
uixin t generans herbam oportunam illis a quib colitur:
aecipit benedictionem ad eo. Proferens autem spinas ac tribu¬
losi reproba ⁊ec maledicto ꝑxima : cuus consũmatio in cgi¬

Expanded text:
facti spiritus sancti, gustauerunt nihilo minus bonum dei uerbum facti spiritus sancti, gustauerunt nihilo minus bonum dei uerbum uirtutesque saeculi uenturi et prolapsi sunt, renouari iterum ad paenitentiam rursum crucifigentes sibimet ipsis filium dei et osbrem, et generans herbam opportunam, illis a quibus colitur, accipit benedictionem a Deo. Proferens autem spinas ac tribulos reproba est et maledictio proxima, cujus consummatio in c
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. Et consuminatiis factus ÷ omnib obtemꝑantib
sibi causa salutis eterne: appellatus adeo pontista. uiata
erdinem melchisedech. de quo nobis grandis sermo. et int̾¬
pretabilis ad dicendum : qm̃ imbecilles faci estis ad audien¬
dum. ecemm cum deberetis magistri et̃ ꝓpt᷑ tempus.  rur
sum indigitis ut uos doceamini quȩ sint elementa ex ordũ
fermenum dei: et factiestis quib lacte opus sit non solido
cibo. Omnis enim qui laces ÷ paraceps : expers ÷ sermonis
uisticie. Paruulus enim ÷. Perfecterum autem ÷ solidus cib:
eorum qui pro consuetuidine ex̾citatos habent sensus ad discreti¬
rursum iacientes fundamentum penitentiȩ ab opib moraus.
eo sidei ad dm̃: baptismatum dotirine impositionis quoq manu¬
um. ao resurrectionis mortuoꝵ: et iudicii eterni. & hoc faciem
si quidem ꝑmiserit deus. impossibile ÷ enim eos qui semel sunt
lluminati. gustauerunt etiam donum gleste. ⁊ participes st̃

Expanded text:
t: « Et consummatus factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae, appellatus a Deo pontifex juxta ordinem Melchisedech, » continuo subjunxit: « De quo nobis grandis sermo, et interpretabilis ad dicendum, quoniam imbecilles facti estis ad audiendum. Etenim cum debueritis magistri sum indigetis, ut vos doceamini, quae sint elementa exordii sermonum Dei, et facti estis, quibus lacte opus sit, non solido cibo. Omnis enim, qui lactis est particeps, expers est sermonis ustitiae: parvulus enim est. Perfectorum autem est solidus cibus, eorum, qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretirursum jacientes fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis, et fide ad Deum, baptismatum doctrinae impositionis quoque manuum, ac resurrectionis mortuorum, et judicii aeterni. Et hoc faciemus, si quinluminati, gustauerunt.etiam donum caeleste et participes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi meliora et uicinora saluti: tam ecsi ita loqͥm̃.
n on enim iniustus deus. ut obliuiscatur operis uri. ⁊ diletio¬
nis quam ostendistis in nomĩe ipsius : quiministrastis scĩs.
et ministratis. Cupimus autem unum quẽq ur̃m. eandem ostñ¬
tare sollicitudinem. ad ex pletionem spei usq infinem: ut non
segnes efficiamini: uerum unitatores eoꝵ qui fide et pacien¬
tia hereditabunt ꝓmissiones. habrahe nanq ꝓmitens deus.
qm̃ neminẽ habuit perquem iuraret maiorem: iuranit ꝑ
semet ipsum dicens. Nisi benedicens benedicam te: et multi¬
plicans multiplicaboit. et sic longaninut̃ ferens: ad eptus :
reymissionem. homines enum ꝑ maiorem sui uirant. et oĩs

Expanded text:
ssimi, meliora, et viciniora saluti: tametsi ita loquimur. Non enim injustus Deus, ut obliviscatur operis vestri, et dilectionis, quam ostendistis in nomine ipsius, qui ministrastis sanctis, et ministratis. Cupimus autem unumquemque vestrum eamdem ostentare sollicitudinem ad expletionem spei usque in finem: ut non segnes efficiamini, verum imitatores eorum, qui fide et patientia haereditabunt promissiones. Abrahae namque promittens Deus, quoniam neminem habuit, per quem juraret, majorem, juravit per semetipsum, dicens: Nisi benedicens benedicam te, et multiplicans multiplicabo te. Et sic longanimiter ferens, adeptus est repromissionem. Homines enim per majo