comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã qͣre nõ dedisti pecuurã meã ad mensam. et ego
uemens tum usuris exegissem: idest deposusses ad al¬
tare qd̾ ferre nõ poteras. Dum enĩ ignanus tu uego¬
nator denariũ tenes. altiꝰ locum qui pecumã duplicare
pot̾at occupasti. Qmobrem sicut hi qui bene nuistrãt
bonũ gradũ sibi adquirunt: ita qui indigne ad calicẽ
diũ accedũt. rererũt dũci corꝑis ⁊ sanguinis. Nõ om̃s
ep̃e  spĩ sũt. Alttendis petrũ: sed et indam considera.
Stephanũ conspitis: sed ⁊ incholaũ respice. quẽ dũs in
fanda comentatꝰ est: ut neoplitaꝵ hesis ex illa radi¬
e uasce̾tur. Probet se bnusquis ⁊ sit accedat. Non
fatit eccłiadtica dignitas xp̃ianũ. Corneliꝰ tenturio ad
iti hel iditat ẽlmos ruboꝵ mora dĩstrugens. repen
gtem. ariinum discipłu anrat iħ̾c plurimũ. Inferiꝰ
sral actiube: ut nimore uemente sursum mbearis
Accedẽ. Suꝑ quẽ dũs requiescit. nisi suꝑ humilem

Expanded text:
quam, quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, et ego quam, quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, et ego veniens cum usuris exegissem? id est: deposuisses ad altare, quod ferre non poteras. Dum enim tu, ignavus negotiator, denarium tenes, alterius locum, qui pecuniam dupli-care poterat, occupasti. Quam ob rem sicut is, qui bene ministrat, bonum gradum sibi adquirit, ita, qui indigne ad calicem domini accedit, reus erit dominici corporis et sanguinis. Non omnes episcopi episcopi. Adtendis Petrum, sed et Iudam considera. Stephanum suspicis, sed et Nicolaum respice, quem dominus in fanda commentus est, ut Nicolaitarum haeresis ex illa radice nascatur. Probet se unusquisque, et sic accedat. NON FACIT Ecclesiastica dignitas Christianum. Cornelius Centurio adhniel puer judicat : Amos ruborum mora distringens, repentgem; minimum discipulum Iesus amat plurimum. inferius, frater, accumbe, ut minore uemente sursum iubearis accedere. super quem dominus requiescit, nisi super humilem
Abbreviated transcription (Latin):
bilẽ eẽ: uꝰ uxoris uirũ sobriũ pudicũ prudentẽ.
ornatũ hospitalẽ docibilem: nõ uinolentũ. nõ ꝑtusso¬
rem. sed modestũ. Et cet̾is q̃ de eo sequũt᷑ explicitis:
nõ minorẽ in tercio gradu adhibuit diligentiã dicẽs.
Diaconos similit̾ pudicos: nõ bilingues. nõ multo
bino deditos. nõ turpilutros: habentes mitust̾iũ fi¬
dei in conscientra pura. Et hi aut̃ ꝓbent᷑ pͥmũ: et
sic munistrent nullũ crumẽ habentes. Ue illi homi¬
ini qui uestem nõ habet imptialẽ ⁊ ingredit᷑ ad cenã.
Nichil suꝑ est nisi statim audiat. anute quomͦ huc in¬
trasti: ⁊ illo obmutescente dicat᷑ ministris. tollite
exfĩores. Illic erit fletus ⁊ stridor deuciũ. Ue illi qͥ
acceptũ talentũ in sudario ligans. tet̾is lucra facien¬
tibꝰ id tautũ qd̃ accepat reseruauit. Ilico indignan¬
tis dñi responsione ac clamore ferietur. Serue ne¬

Expanded text:
bilem esse, unius uxoris virum, sobrium, pudicum, prudentem, bilem esse, unius uxoris virum, sobrium, pudicum, prudentem, ornatum, hospitalem, docibilem, non vinolentum, non percussorem, sed modestum . Et caeteris, 35 quae de eo sequuntur, explicitis, non minorem in tertio gradu adhibuit diligentiam, dicens: Diaconos similiter pudicos: non bilingues, non multo xuino deditos, non turpilucros, habentes mysterium fidei in conscientia pura. et hi autem probentur primum et sic ministrent nullum crimen habentes. ; uae illi homini, qui uestem non habens nuptialem ingreditur ad cenam! nihil superest, nisi ut statim audiat: amice, quomodo huc uenisti? et illo obmutescente dicatur ministris: tollite exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium. Vae illi, qui acceptum talentum in sudario ligans ceteris lucra facientibus id tantum, quod acceperat, reservarit! Ilico indignantis domini clamore ferietur: Serve ne
Abbreviated transcription (Latin):
ante iudicii diem iudicant: qui sponsam dñi sobria
castitate sonseruant. Sed alia ut aute p̃striuxi mo¬
uarhi tausa est: alia cdericoꝵ. Clerici oues pascũt.
eso pascor. Ili de altario biuũt : mͥ quasi infructu¬
ose arboris securis ponit᷑ ad radicẽ. si munus ad
altare non deferom Nec possum obtend̾e pauꝑtatẽ.
sed̾e nõ licet ; illi si peccauero licet trad̾e me sathane in in¬
in ueteri quidẽ lege quitũq sac̾dotibꝰ nõ obtemꝑasset.
aut extͣ castra positꝰ lapidabat᷑ a ppło. aut gladio cer¬
uice subiecta contẽptũ expiabat cruore: nũt b̾o in¬
aut eiectus de eccłia rabido ore de monũ discerpitur
Quod si te quoq ad eundẽ ordinẽ ꝑia frm blandimẽta
sollicitant: gaudebo de ascensu: timebo de lapsu. Qui
episcopatũ desid̾at: bonũ opꝰ desid̾at. Scimꝰ ista: sed
ninge qd̃ sequit᷑. Oportet aũt hui modi irrep̃hensi

Expanded text:
ante iudicii diem iudicant, qui sponsam domini sobria ante iudicii diem iudicant, qui sponsam domini sobria castitate conseruant. sed alia, ut ante praestruxi, monachi causa est, alia clericorum. clerici oues pascunt, ego pascor; illi de altario uiuunt, mihi quasi infructuosae arbori securis ponitur ad radices, si munus ad altare non defero. nec possum obtendere paupertatem, sedere non licet; illi, si peccauero, licet tradere me satanae in inin ueteri quidem lege, quicumque sacerdotibus non obtemperasset, aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio ceruice subiecta contemptum expiabat cruore. nunc uero inaut eiectus de ecclesia rabido daemonum ore discerpitur. quod si te quoque ad eundem ordinem pia fratrum blandimenta sollicitant, gaudebo de ascensu, timebo de lapsu. qui episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. scimus ista, sed iunge, quod sequitur: oportet autem huiusmodi inre
Abbreviated transcription (Latin):
Reqi dñs querebat : qui cũ a turbis rest rex constitu¬
eretur aufugit. Sed ubi honor non est: ibi contemp¬
tus est Ubi aũt cõtemptꝰ: ibi frequẽter iniuria
bba uis auiuria. ibi et indignatio. Ubi indignatio.
ibi quies uulla. Ubi quies nulla: ibi meus ⁊ ꝓposi¬
to fepe deicitur. Ubi aũt̃ ꝑ inquietudinẽ aliqnd
aufertur ee studio: ninus fit ab eo qd̾ tollitur. Et
rabio uinus est: ꝓfecũ nõ potest dici. Ex hac suppi¬
tacione illa sĩua nascit᷑ : monachũ ni sua patria
ꝑfectũ eẽ nõ posse. Perfectũ aut̃ eẽ nolle: de linque
est. Sed de hot gradu pulsus. ꝓuocabis ad clericos
ari de his aliquid̾ audeam dicere: qui certe in sius
urbibꝰ cõmorantur : Absit aut̃ ut qͥcquã de his si¬
instrum loquar: qui aplico gradiu succedentes. xp̃i
torpꝰ sacro ore conficiũt. ꝑ quos eciã nos xpiam su¬
uns: qut tlaues regui celoꝵ habentes quodãmodo

Expanded text:
Neque dominus quaerebat, quippe qui, ne a turbis rex constituNeque dominus quaerebat, quippe qui, ne a turbis rex constitueretur, aufugit. Sed ubi honor non est, ibi contemptus est; ubi contemptus, ibi frequens iniuria; ubi autem iniuria, ibi et indignatio; ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi autem per inquietudinem aliquid aufertur ex studio, minus fit ab eo, quod tollitur, et ubi minus est, perfectum non potest dici. Ex hac supputatione illa summa nascitur, monachum perfectum in patria sua esse non posse. Perfectum autem esse nolle delinquere, est. Sed de hoc gradu pulsus provocabis ad clericos: An de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur? Absit ut quicquam de his sinistrum loquar, qui apostolico gradui succedentes Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos nos etiam us, qui claues regni caelorum habentes quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
est. Et si ꝑfectus non est. tum se ꝑfectũ fore d̾o pollicit᷑
sit aute: mentitus est. Os autem qd̃ mentitur occi¬
dit animã. Igitur ut concludã: si ꝑfectus es. tur
bona pat̾ua desid̾as: Si ꝑfectus non es: dm fefelli¬
sti. Duimis enͣngłium uocibꝰ tonat. Ron potestis du¬
obus dñis seriuire. Et audet quisꝙͣ xp̃m mendatẽ
fac̾e . mãmone ⁊ dño seruendo: Bociferat᷑ ille se¬
pe si quis nult post me uenire abneget se melipru
sibi ⁊ tollat crucẽ suã ⁊ sequatur me: et ego onui¬
stus auro arbitror me xp̃m sequi: Qui dicit se in¬
xp̃o cred̾e: debet quomõ ille ambulauit ⁊ ip̃e am¬
bulare. Qd̃ si nichil habes. ut responsurũ scio: cur
tam bene paratus ad bella nõ mlitas: usi forte in
patria tua te arbitraris hoc facẽ posse. cũ in sua dñs
signa nõ fecĩt. Cur id cũ auctoritate sũma defendis:¬
Sinne rationẽ. Nemo ꝓpha in patria sua honorẽ habet.
Non quero uquies honorẽ: sufficit mͥ consciencia mea.

Expanded text:
est, et si perfectus non est, cum se perfectum fore Deo pollicitus sit, ante, mentitus est. Os autem quod mentitur, occidit animam. Igitur ut concludam, si perfectus es, cur bona paterna desideras? Si perfectus non es, Deum fefellisti. Divinis evangelium vocibus intonat: Non potestis duobus dominis servire, et audet quisquam Christum mendacem facere, mamone et Domino serviendo? Vociferatur ille sepe: Si quis vult post me venire, abneget seipsum sibi, et tollat crucem suam, et sequatur mei et ego onustus auro arbitror me Christo manere, debet, quomodo ille ambulavit, et ipse ambulare. Quodsi nihil habes, ut responsurum te scio, cur tam bene paratus ad bella non militas? Nisi forte in patria tua te arbitraris hoc facere, cum in sua dominus signa non fecerit. Et cur id? Cum auctoritate sume rationem: Nemo propheta in sua patria honorem habet. Non quaero, inquies, honorem; sufficit mihi conscientia mea.
Abbreviated transcription (Latin):
abraham ⁊ loth. Angłos susceꝑunt: qͥa hospites dilex¬
erũt. Sit ⁊ honesiphorus paulũ doctrine fontem
suscepit. Hec imubationes sunt ur̃e: ⁊ ne siatis in¬
colam prefire qui apd̃ uos nõ comederit panem.
Sequitur. Non ꝑcussorẽ. Non enĩ pugilem describit
apła : sed qui ronsciencias nõ ꝑcutiat᷑ singuloꝵ. Sed
modestũ . Non infletur. nõ mebrietur : sue domui be¬
ne p̃sit. ꝑ quã erit horribile : si domui clĩci detra¬
hatur. Ledit sacerdotis opinionẽ in plebe: qͣndo de ꝓxi¬
mis euis male loquit᷑ ppłs. Snꝑ omiã hec p̃cipit bo¬
in testimonii clicos fundamenta componere: ut
bonoꝵ oꝑum testificatio tasto confirmet᷑ affectu.

Expanded text:
Abraham et Loth angelos susceperunt, quia hospites dilexAbraham et Loth angelos susceperunt, quia hospites dilexerunt ; sic et Onesiphorus Paulum doctrinae fontem suscepit. Haec imitationes sint vestrae, et ne sinatis incolam praeterire, qui apud vos non comederit panem. Sequitur: Non percussorem. Non enim pugilem describit Apostolus, sed qui conscientias non percutiat singulorum. Sit modestus, non infletur, non inebrietur, suae domui bene praesit: perquam erit horribile, si domui clerici detrahatur. Laedit sacerdotis opinionem in plebe, quando de proximis ejus male loquitur populus. Super omnia haec, praecipit i testimonii clerico fundamenta componere, ut bonorum operum testificatio casto confirmetur affectu.
Abbreviated transcription (Latin):
ih̾c relictis apłis solus ibat orare. Marrã in penetra¬
libꝰ angłs solam inuenit: nõ cũ agapeta loquẽtem.
Et illa uirilem introitũ trepidauit : tu que fornax
es malicie. quid a uiro desideras freq̃ntius salutari:
Et nescis quia duplicit̾ famã ꝑdis. tuã simł ⁊ cl̾ici:
cuiꝰ uita eccl̃ra xpp̃i debet ornari : Inordinata consue¬
tudo ẽ. ⁊ delicata delicati sermonis famulosa calami¬
tas: sed hospitalitatẽ cupis habẽ. Habes tuas sorores:
ille apud te in domur uocari debent nõ frẽs. Erit
ad edificationẽ tuã sc̃ã uirgo qd̃ dixero. In btissimi
martini uita legimꝰ cõmemorasse sulpiciũ. qd̾ cum¬
tnͣsiens scũs martinꝰ quandã uirginẽ moribus
⁊ castitate p̃celsam cuperet uisitare. illa noluit:
sed exeniũ misit ei. ac ꝑ fenestram respiciens ait
castam custodierit uoluntatẽ. Benedixit eã: ⁊ abiit
leticia plenus. Usq huc sufficiat de feminis dictum.
Consumurata quippe uirginũ tausa: tnͣseamꝰ ad reliqua.

Expanded text:
relictis apostolis, solus ibat orare. Mariam quoque in penetralibus Angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem: et illa virilem introitum trepidavit. Tu quae fornax es malitiae, quid a viro desideras frequentius salutari? X. An nescis quia dupliciter famam perdis: tuam simul et clerici: cujus vita Ecclesia Christi debet ornari? Inordinata consuetudo est, et delicati sermonis fabulosa calamitas. Sed si hospitalitatem cupis habere: habes tuas sorores, illae apud te in domum tuam vocari debent, non clerici. Erit ad aedificationem tuam, sancta virgo, quod dixero. In beatissimi Martini Vita legimus commemorasse Sulpitium, quod transiens sanctus Martinus, quamdam virginem moribus et castitate praecelsam, cupiens visitare: illa noluit, sed xenium misit ei: ac per fenestram respiciens, aitcastam custodierit voluntatem: et benedicens eam, abiit laetus. XI. Hucusque sufficiat de feminis dictum. Consummata quippe virginum causa, transeamus ad reliqua.
Abbreviated transcription (Latin):
Epła ggorii uenancio ex monacho patricio syr atusans
ulti hominũ studii mei putauerũt. qd̃ si ad ordinẽ
cessitate cõpellor ut tac̾e̾ nõ debeam. Scͥptũ quippe est
Clama ne cesses. qiͣ tuba exalta uocẽ tuã. Et rursũ
scͥtũ est. Speculatorẽ dedi te domui isrs̃. Aludies de
ore meo u̾bum. et ãnũtiabis eis ex me. Ex qua ui¬
delicet annũtiatione uł retenta uł exhibita. quid spe¬
cubatorẽ uł auditorẽ sequatur ꝓtinus intimatur. Si
dicente me ad impiũ. morte morieris. nõ annũtia¬
ueris ei neq locutꝰ fu̾is ei. ut auertat᷑ a uia sua ĩpia

Expanded text:
egorius Venantio exmonacho patricio Syracusano. Multi hominum stulti putaverunt quod si ad ordinem cessitate compellor, ut tacere non debeam. Scriptum quippe est: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam. Et rursus scriptum est: Speculatorem dedi te domui Israel, audieore meo verbum, et annuntiabis eis ex me . Ex qua videlicet annuntiatione vel retenta vel exhibita, quid speculatorem vel auditorem sequatur, protinus intimatur: Si dicente me ad impium, Morte morieris, non annuntiaveris ei, neque locutus fueris ei, ut avertatur a via sua
Abbreviated transcription (Latin):
nobis dño reformante reddimur. Quod apłs polli¬
cetur. Nolumꝰ gͥ ignorare uos frẽs le dormientibꝰ
ut nõ contristemini sicut et cet̾ĩ qui spem nõ habẽt
Si enĩ credimꝰ qd̃ xp̃t mortuꝰ est et resurrexit. el
nedicte ꝓ caritate cõmuni tnͣsmisi. Ceteru scio te
ualere alios consolari. Tunt te orbitas nõ inuenier
peuetrabilẽ: si alios contͣ illam nõ cesses amare

Expanded text:
nobis Domino reformante reddemur, quod apostolus pollinobis Domino reformante reddemur, quod apostolus pollicetur: nolumus igitur ignorare uos, fratres, de dormientibus ut non contristemini sicut et ceteri qui non spem habent. sinedicte, pro charitate mutua transmisi. Caeterum scio te bene valere, alios consolari. Tunc te orbitas non inveniet penetrabilem, si alios contra illam non cessabis armare
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Rullus me de mea desolatione mentis angor ex¬
ulcerat : sed pro derelictis parmulis morientis. huma¬
nitatis affectus impulsat. Rec licet cõmoueri animũ
xpranũ: Ret licet ne contra xp̃i imperia reluctetur
saluã animã suã moriens deliquit in pace: ue na
ꝑsecutione dimittere cũ suo interitu nõ ualeret
Ipsis auxiliabitur in mũdo. quoꝵ matrẽ habet in
celo. Et qui matri subuenit ⁊ filiis ꝓcerto sucturret
Postremo uide si debeat aliqͥs aliquid in dolore con¬
cedi: ubi sine aliquo remedio potest animꝰ fatigari.
Sapient̾ debet dolere qui dolet: ne ꝑdat sine causa
qd̾ dolet. Nunt aut̃ contͣ luctũ sumenda sũt arura:
ut spes nr̃ã possit habere uictoriã. Printipaliter
qd̃ dñs uoluit susciꝑe gratulemur: deinde quia hoc
om̃ibꝰ in nũdo cõmune est. additur priuatim peculi¬
are nrm qd̃ ad requieui deuocamur: sequitur con¬
sũmatio omniũ gaudioꝵ qd̃ in resur rectione inuitẽ

Expanded text:
cis: nullus me de mea desolatione mentis angor excis: nullus me de mea desolatione mentis angor exulcerat, sed pro delictis paruuli morientis humanitatis affectus impulsat. nec hoc licet commouere animum christianum, ne contra Christi imperia reluctetur.saluam animam suam moriens dereliquit in pace, ne in persecutione dimittere cum suo interitu non ualeret. ipse illis auxiliatur in mundo, quorum mater habitat in caelo, et qui matri subuenit et filiis pro certo succurrit. postremo uide si debeat aliquid dolori concedi, ubi sine aliquo remedio potest animus fatigari. sapienter debet dolere qui dolet ne perdat sine causa quod dolet. nunc autem contra luctum sumenda sunt arma, ut spes nostra possit habere uictoriam. principaliter quod Dominus uoluit suscipere gratulemur. deinde quia hoc omnibus in mundo commune, additur priuatum peculiare nostrum quod ad requiem deuocamur. sequitur consummatio omnium gaudiorum, quod in resurrectione inuicem
Abbreviated transcription (Latin):
seruire filios suos intrepide mortalibꝰ tradunt: ⁊ nos
deo nr̃o simul et suo liberos urõs lib̾andos dimitte sa¬
crilega mente cũctamur ÷ quasi tutiꝰ apud homines
quibꝰ peiores sine dubio iudicantur: quos pares ha¬
bere nõ dicam meliores fuerat criminosum. Rpĩani
uolunt uł gratulatione suos deduce̾ ad bona: gentiles
trade nõ cunctant᷑ ad mala. Postremũ uł tũ ipã feli¬
citate nr̃oꝵ morientiũ cogamur animũ flecte̾: ne de¬
sideriis coꝵ desideria ur̃ã incipiant repugnare. Letant᷑
ip̃i qui exemnt uenientes ad requiem: letemur ⁊ nos
cũ ipĩs saltem cõputantes nram nr̃oꝵq exenutiũ
bt̃tudinẽ. Esto religiosus uł uoto eiꝰ que euasit:
si nõ potes tuo. Exulta quia placuisse cognoscis parti¬
cipiũ tui sanguinis xpo: maxime qd̃ de occasione de¬
beas dũi tosserare uoluntatẽ. cui nõ potes contra¬
dicere. Et cũ sit om̃ibꝰ cõmunis hit casus: uanus
dolor est. qui nec pͥmus uidetur ẽẽ ner solus. Sed di¬

Expanded text:
servire. Filios suos intrepide mortalibus tradunt, et nos de nostro simul et suos liberos et nostros liberandos dimittere sacrilega mente cunctamur, quasi tutius apud homines quibus pejores sine dubio judicantur quos pares habere non dicam meliores fuerat putare criminosum. Christiani nolunt vel gratulatione suos deducere ad bona, gentiles tradere non cunctantur ad mala. Postremo vel cum ipsa felicitate nostrorum morientium cogamur animum flectere, et desideriis eorum desideria nostra incipiant repugnare. Laetantur illi qui exeunt venientes ad requiem. Laetemur et nos cum ipsis, saltem computantes nostrorum exeuntium beatitudinem. esto religiosus uel uoto eius qui euasit, si non potes tuo, et exsulta quia placuisse cognoscis participem toi sanguinis Christo, maxime quod uel de occasione debeas tolerare Domini uoluntatem, cui non potes contradicere. et cum sit omnibus , communis hic casus, uanus dolor est, qui nec primus uidetur esse nec solus. sed di
Abbreviated transcription (Latin):
fleuit: s nõ tu has lacrimas fundis. Resurrectionis
ꝓmissor dolorẽ docere nõ pot̾at: ne fide ꝑfidiã fac̾ẽt
quã docebat. Doluit lazarũ nõ dormientẽ sed potus
resurgentẽ: ⁊ flebat quẽ cogebat᷑ ꝓ saluandis aliis
ad scł̃m reuotare. Hauc uitã dans dñs ingemiscebat:
quã tu doles eẽ sublatã. Contra lat̾mas euis pugnãt
lacrime tue: ⁊ amor tuus amori eiꝰ nõ cõuenit᷑. Hic¬
fletus nõ ht̃ potestatẽ. Ille nolebat redde̾ laboribꝰ quẽ
dilexerat ÷ ⁊ tu amare te credis. cui laboris adhuc¬
uis restare tormenta: Ceterum si putas eũ mortuũ
lazarũ doluisse. ante nõ ꝑmisisset exire. qui repellere¬
poterat potuerat mortẽ: aut certe nõ fleret. qui
resuscitare mortuũ post modũ habuerat potestatẽ.
ude apparet sola eñ causa fuisse cõmotũ: qd̾ ad
hostilem uitã carissimũ suũ reuotare demio ꝓpter
redituros aliquos ⁊ confudendos incredulos urge¬
batur. Deuiq sic subsecutus est dicens. Ergo pater

Expanded text:
sed non tuas lacrymas fudit. Resurrectionis promissor dolorem docere non poterat, ne fidem perfidiam faceret, quam docebat. Doluit Lazarum non dormientem, sed potius resurgentem: et flebat, quem cogebatur propter alios ad saeculum revocare. Hanc vitam dans Dominus ingemiscebat, quam tu doles esse sublatam. Contra lacrymas ejus pugnant lacrymae tuae, et amor tuus amori ejus non convenit. Fletus ejus non habet parem. Ille nolebat reddere laboribus quem dilexerat, et tu amare te credis cui laborum volebas adhuc restare tormenta? Caeterum, si putas eum mortuum Lazarum doluisse, ante non permisisset exire qui repellere poterat mortem, aut certe non fleret qui mortuum resuscitandi postmodum habuerat potestatem. Unde apparet eum sola ea causa fuisse commotum, quod ad hostilem vitam charissimum suum revocare denuo propter credituros aliquos vel confundendos incredulos urgebatur. Denique sic subsecutus est Dominus dicens: Ergo, Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
Euedicto et dilectissimo parenti
cognoni. Non aliud pͥncipalit̾ admiratus sum quã
xpr̃am pectoris inte iactatam fuisse uirtutẽ: ut
animũ flecteres ad dolorẽ. Stupeo murũ fidei pe¬
netratũ uulneribꝰ orbitatis: quẽ suꝑare debuerat
spes resurrectionis ⁊ regni celestis. Numqm spes

Expanded text:
enedicto et dilectissimo parenti cognovi. Non aliud principaliter admiratus sum quam christiani pectoris in te jactatam fuisse virtutem, ut animum flecteres ad dolorem. Stupeo murum fidei penetratum vulneribus orbitatis, quem sepire debuerat spes resurrectionis et regni coelestis. Numquam spes
Abbreviated transcription (Latin):
ritas uatiens est: benigua est. Caritas nõ ⁊ ebaitur
no agit peram : nõ inflatur. Ouña suffert. om̃ĩo
hrerat : ꝯuinia patitur. Caritas nũquã excidit. hes
seomꝑ iunit i pectore. Ob hãt nepotianus nt̃ absens
psens est et ꝑ tanta t̾raꝑ spacia duusos utraqrcõ¬
plectiur manu. Habemꝰ mutue obsidem caribatis
no gunt becał ͫ papra ħromatiꝰ ostendit in dormitione
geruam. uos mutemur in filio. Illum pagella nr̃a decau¬
tet: illum cũcte litt̾e sonent. Quẽ corꝑe nõ ualemꝰ . re¬
cordatione teneamꝰ: ⁊ cũ quo loqui nõ possumꝰ: de

Expanded text:
ritas patiens est, benigna est; caritas non zelatur, ritas patiens est, benigna est; caritas non zelatur, non agit perperam, non inflatur, omniasperat, omnia patitur; caritas numquam excidit. Haec semper vivit in pectore; ob hanc Nepotianus noster absens praesens est et per tanta terrarum spatia divisos utraque conplectitur manu. Habemus mutuae obsidem caritatis. tis, quam beatus papa Chromatius ostendit in dormitione germani, nos imitemur in filio. Illum nostra pagella decantet, illum cunctae litterae sonent. Quem corpore non valemus, recordatione teneamus et, cum quo loqui non possumus, de
Abbreviated transcription (Latin):
ras. galeis. caballos equis cede̾ Excessimꝰ consolan¬
di modũ: ⁊ dum uniꝰ mortẽ flere ꝓhibemꝰ: totiꝰ or¬
bis mortuos planximꝰ. Rerses ille rex potentissimꝰ.
qui subu̾tit montes. maria constrauit. cũ de sublim
loco infinibam hominũ multitudinẽ ⁊ innumerabilẽ
iudisset exertitũ : flesse dicit᷑. qd̃ post tentũ annos
millus eoꝵ quos tunt cernebat suꝑfuturus eẽt. O si
possemꝰ in balẽ astent̾e speculã de qua uiu̾sam fram sub
rentes gentisr ueneguis regna collisa. alios torquer
mor alios affluere duuciis. alios mendicare iu nõ
mer sis tantũ ex̃titũ: sed totiꝰ mũdi hoĩẽs qui moure
ueusits inbreu spͥacio defuturos. Romcit̾ seriuo rei
uagiutudine ⁊ninuꝰ est oñe qd̃ dicims. Redẽ aute
potidro eiorim . cotidie cõnuitamur. d tamẽ etnoe
eco ns emento. de uita mea tralitur. Euoit pus a
lum siabemꝰ lucri. qd xp̃i nob̾ amore soci am uelafiur¬

Expanded text:
ras galeis, caballos equis cedere? Excessimus consolanras galeis, caballos equis cedere? Excessimus consolandi modum, et, dum unius mortem flere prohibemus, totius orbis mortuos planximus. Xerxes, ille rex potentissimus, qui subvertit montes, maria constravit, cum de sublimi loco infinitam hominum multitudinem et innumerabilem vidisset exercitum, flesse dicitur, quod post centum annos nullus eorum, quos tunc cernebat, superfuturus esset. O si possemus in talem ascendere speculam, de qua universam terram sub gentes gentibus, et regnis regna collisa; alios torqueri, mori: alios affluere divitiis al. delictis , alios mendicare: et non Xerxis tantum exercitum, sed totius mundi homines, qui nunc vivunt, in brevi spatio dedine, et minus est omne quod dicimus. Redeamus Cotidie morimur, cotidie commutamur. Et tamen eternos od emendo, de uita mea trahitur. quot puncta lum habemus lucri, quod Christi nobis amore sociamur. ca
Abbreviated transcription (Latin):
hostilis mucro consũp̃sit. Miseri israelite. ad quoꝵ cõ¬
ꝑationẽ nabugodonosor seruus di scribit᷑: infilices nos
qui tantũ displicemꝰ deo. ut ꝑ rabiẽ barbaroꝵ illi¬
ira in nos deseuiat. Ezechias egit peitenciã: ⁊
centũ octoginta qmĩq milia assyrioꝵ ab uuo ãgelo
una uocte deleta sunt. Iosaphat laudes dño concine¬
bat: ⁊ dũs ꝓ laudante suꝑabat. Moyses contͣ amalech
non gladio sed orõne pugnabat. Si erigi uolumus:
ꝓsternamur. Phpudor: et stolida usq ad incredulitatẽ
mens. Romanus exercitꝰ uictor orbis et dñs ab his
uincitur. hos pauet. hormu terret᷑ aspectu qͥ ingre¬
di nõ ualent. qui si terrã tetigerint se mortuos ar¬
bitrant᷑. ⁊ nõ intlligimꝰ ꝓph̾aꝵ uoces. fugient uulle
uno ꝑsequente. nec amputamꝰ causas morbi. ut morbꝰ
parit̾ auferatur: statumq ternimꝰ sagittas telis. tya¬

Expanded text:
hostilis mucro consuhostilis mucro consuparationem Nabuchodonosor servus Dei scribitur; infelices nos, qui tantum displicemus Deo, ut per rabiem barbarorum illius in nos ira desaeviat. Ezechias egit paenitentiam, et centum octoginta quinque milia Assyriorum ab uno angelo una nocte deleta sunt; Iosophat laudes domino concinebat, et dominus pro laudante superabat; Moyses contra Amalech non gladio sed oratione pugnavit. Si erigi volumus, prosternamur. Pro pudor et stolida usque ad incredulitatem mens! Romanus exercitus, victor orbis et dominus, ab his vincitur, hos pavet, horum ferretur aspectu, qui ingredi non valent, qui, si terram tetigerint, se mortuos arbitrantur, et non intellegimus prophetarum voces: fugient mille uno persequente nec ampu- tamus causas morbi, ut morbus pariter auferatur, statimque cernamus 1 sagittas pilis, tia
Abbreviated transcription (Latin):
capta quante fluuioꝵ aque humano trnore mrats de
sunt. obsessa anthiochia. ⁊ urbes relique. quas. alis
ty duus. drontes. enfratesq p̃terfluunt: tracti gre¬
ges captinor: arabia. fenix. palestura egyptus tun¬
re captine. seon mͥ si lingue tentum sint oraps seol
tum ferreã uox: onĩa penaꝵ ꝑcurre nomina possim
Neq enim hystoriã ꝓposui scribere. sed ur̃as breuis
flere miserias. Illioqum: ad hec merito explicunda
⁊ tycidides ⁊ salustius muti sunt. Eelix nepocia¬
nus qui hec nõ udit: felie qui ista nõ andite soo
miseri: qui aut patimur. aut paçientes frẽs nrõs
tanta ꝑspicimꝰ. Et tamẽ uiuere uolumꝰ: eosq qui his ta¬
rent flendos potiꝰ quã beatos putamꝰ. Olim offensũ
sentimꝰ nec placamꝰ d̾m. Nrĩs pccis barbari fortes
sũt. nr̃is uiciis romanus suꝑatur ex̾titus. Et quasi
nõ hec suffic̾e̾nt cladibꝰ: plus pene bella ciuilia quã

Expanded text:
capta, quantae fluuiorum aquae humano cruore mutatae capta, quantae fluuiorum aquae humano cruore mutatae sunt. Obsessa Antiochia et reliquae urbes quas Halys, Cydnus, Orontes, Euphratesque praeterfluunt. Tracti greges captiuorum, Arabia, Phoenix, Palestina, Aegyptus timore captiuae. Non mihi si linguae centum sint oraque tum, ferrea uox, omnia poenarum percurrere nomina possim. neque enim historiam proposui scribere, sed nostras breuiter flere miserias. alioquin ad haec merito explicanda et Thucydides et Sallustius muti sunt. Felix Nepotianus, qui haec non uidet; felix, qui ista non audit. nos miseri, qui aut patimur aut patientes fratres nostros tanta perspicimus; et tamen uiuere uolumus eosque, qui his carent, flendos potius quam beandos putamus. olim offensum sentimus nec placamus deum. nostris peccatis barbari fortes sunt, nostris uitiis Romanus superatur exercitus; et quasi non hoc sufficeret cladibus, plus paene bella ciuilia quam
Abbreviated transcription (Latin):
funditur E cythiam. traciã. madoce matedomã
thessaliam. dardanam. daciam. eppros. dalmatiã
tũctasq pannonias: gothus. sarmata. quadus alanuis
hum. nuandali. martomanni uastant. trabũt. papũt.
Quot matrone qͦe uirgines d̾i. ⁊ ingenia nobiliaq
corpa his beluis fuere ludibrio: Eꝓpti ep̃i int̾ fecti
xpi ftabubati equi: martyrũ effosse reliqͥe. Ubuas lucriꝰ
ubiq gemitꝰ: ⁊ płima mortis ymago. Romanus orbis
ruit. E⁊ tamen ceruie nr̃a erecta nõ flectiture
Qiud putas unt amiim habe̾ torithios: athenier¬
ses lacedemonios. archadas. cũctamqs greciã quil
imꝑant barbari: Et certe paucas urbes nominam
in quibꝰ olim fuere regna non modica. Qnimunis
ali his malis iudebatur oriens: ⁊ tantũ nũciis son¬
sternatꝰ. Ette ⁊ ibi anuo p̃fito ex ultimis cancasi rn¬
pibꝰ inmissi in nos nõ arabie sed septẽtrions lupst
tantas breui ꝓmucias ꝑtur rerunt. Quot monastra

Expanded text:
funditur. Scythiam, Thraciam, Macedoniam, funditur. Scythiam, Thraciam, Macedoniam, Thessaliam, Dardaniam, Daciam, Epiros, Dalmatiam cunctasque Pannonias Gothus, Sarmata, Quadus, Alanus, Huni, Uandali, Marcomanni uastant, trahunt, rapiunt. quot matronae, quot uirgines dei et ingenua nobiliaque corpora his beluis fuere ludibrio! capti episcopi, interfecti i stabulati equi, martyrum effossae reliquiae, ubique luctus, ubique gemitus et plurima mortis imago. Romanus orbis ruit et tamen ceruix nostra erecta non flectitur. Quid putas nunc animi habere Corinthios, Athenienses, Lacedaemonios, Arcadas, cunctamque Graeciam quibus imperabant barbari? Et certe paucas urbes nominaui in quibus olim fuere regna non modica. Immunis ab his malis uidebatur oriens et tantum nuntiis consternatus. Ecce et ibi anno praeterito ex ultimis Caucasi rupibus immissi in nos non Arabiae, sed septentrionis lupi, tantas breui prouincias percurrerent; quanta monasteria
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qd̃ potentissimis qͦndã misrimũ est: pͥus ignonu¬
nia seruitutis quã hostili mutrone confossi sunt.
Dicat aliqͥs. Regum talis condicło est: feriunt¬
q sũmos fulgura montes. Ad pͥuãtas ueniã dig¬
intates. nec de his loquarͤ qui excedũt bienmũ: atq
ut cetõs p̃t̾ mtte̾m p̃t̾mittam. sufficit uob̾ trium
nuꝑ consulariũ diu̾sos exitꝰ scrib̾e Abundanciꝰ
egens pitiunte exulat. ufini caput. pilo con¬
stantiopoli gestatũ est: ⁊ abscisa manus dextera
ad dedecus insa t̾abilis auaritie ostiatim stipeni
mendicauit. Dunasius repente p̃cipitatus de
altissimo dignitatis gradu: euasisse se putat quod
asse uuit inglorius. Non calamitates miserorura:
sed fragilem humaue condicionis statũ narro.
Horret animꝰ tempoꝵ nrõꝵ ruinas ꝓsequi. Ui¬
gnnti ⁊ eo ampliꝰ anni sunt: qd̃ int̾ constantino¬
polii ⁊ alpes iulias cotidie romanus sanguis ef¬

Expanded text:
et, quod potentissimis quondam miserrimum est, prius ignomiet, quod potentissimis quondam miserrimum est, prius ignominia seruitutis quam hostili mucrone confossi sunt. Dicat aliquis: \'regum talis condicio est, feriuntque summos fulgura montes. ad priuatas ueniam dignitates nec de his loquar, qui excedunt biennium; atque, ut ceteros praetermittam, \'Sufficit nobis trium nuper consularium diuersos exitus scribere. Abundantius egens Pityunte exulat; Rufini caput pilo Constantinopolin gestatum est et abscissa manus dextera ad dedecus insatiabmendicauit. Timasius praecipitatus repente de altissimo dignitatis gradu euasisse se putat quod aduerse uiuit inglorius. Non calamitates miserorum, sed fragilem humanae conditionis statum narro. Horret animus temporum nostrorum ruinas prosequi. Viginti et eo amplius anni sunt, quod inter Constantinopolim et Alpes Iulias cotidie Romanus sanguis ef
Abbreviated transcription (Latin):
fines: ꝑdidit ꝓpagatos. Lomanus gustatis rantũ
regalibꝰ honis. fetore ꝑr unarũ fo suffocatꝰ uitit
oftendens om̃ibꝰ quid sit humana potenciã ¶alen¬
timanus uastato genitali solo ⁊ multã patriã dere¬
linquẽs: nomitu sanguinis extinctꝰ est. Enꝰ ger¬
manus ualens gothico belło uictus in trachia. eñ¬
dem locũ ⁊ mortia habuit ⁊ sepulchri Q racianus ab
exertitu suo ꝓditus. ⁊ ab obiis urbibꝰ nõ receptꝰ
ludibrio hosti fuit: truentateq manus uestigia pietes
tui lugdune testãtur. Idolescens ualentimanus ⁊
pene puer: post fugani: post exilia. post recuꝑatũ mul¬
to sanguĩe imꝑium: aut ꝓcul ab urbe frat̾ue mor¬
tis conscia netatꝰ est: ⁊ tadauer ex anime infaua¬
tũ suspendio. Quid loquar de ꝓcopio. maximo
eugenio: qui utiq dum reꝵ potirentur. terrori
gentibꝰ erant : Omĩs capti steterũt aute ora uictoꝵ:

Expanded text:
fines, perdidit propagatos. louianus gustatis tantum fines, perdidit propagatos. louianus gustatis tantum regalibus bonis fetore prunarum suffocatus interiit ostendens omnibus, quid sit humana potentia. Ualentinianus uastato genitali solo et inultam patriam derelinquens uomitu sanguinis extinctus est. huius germanus Ualens Gothico bello uictus in Thracia eundem locum et mortis habuit et sepulchri. Gratianus ab exercitu suo proditus et ab obuiis urbibus non receptus ludibrio hosti fuit cruentaeque manus uestigia parietes tui, Lugdune, testantur. adulescens Ualentinianus et paene puer post fugam, post exilia, post recuperatum multo sanguine imperium haut procul ab urbe fraternae mortis conscia necatus est et cadauer exanimis infamatum suspendio. quid loquar de Procopio, Maximo, Eugenio, qui utique, dum rerum potirentur, terrori gentibus erant? omnes capti steterunt ante ora uictorum
Abbreviated transcription (Latin):
qui rep̃hend̾e uolunt digne laterasse udeãt᷑. aut qͥ
mutari cogantur delinquere. Uince qnͣtũ potes
immo eciã plusqm potes molliciẽ animi lui ⁊ uber¬
tim fluentes lacrimas repͥme: ne grandis pietas
in nepotem apud incredulas mentes desꝑaçio pute¬
tur m d̾m̃. Desid̾andꝰ est tibi qiͣ absens. nõ quasi
mortuus: ut illũ expectare nõ amisisse udearis.¬
Unde Uerũ qͥd ago medens dolori quẽ iam reor et
tprẽ et ratione sedatũ: at nõ potius replico tibi
uĩcinas regum miserias. ⁊ urĩ temporis calamita¬
tes: ut nõ tara plangendꝰ sit qui hac luce taruerit.
qm congrafulandũ ei qd̃ de tantis malis enaserit.
Constantius arriane fautor hereseos. dũ contra
imicũ paratur et concitꝰ fertur ad pugnã: in mop¬
si iuĩculo moriens. magno dolore hosti reliquit un¬
tor exercitus. xpm̃ sensit in modea. quẽ pͥmũ in
galłia denegarat: duinq romarõs ꝓpagare mlt

Expanded text:
qui reprehendere uolunt, digne lacerasse uideantur aut, qui qui reprehendere uolunt, digne lacerasse uideantur aut, qui imitari, cogantur delinquere. uince, quantum potes, immo etiam plus quam potes, mollitiem animi tui et ubertim fluentes lacrimas reprime, ne grandis pietas in nepotem apud incredulas mentes desperatio putetur in deum. desiderandus tibi est quasi absens, non quasi mortuus, ut illum expectare, non amisisse uidearis. Uerum quid ago medens dolori, quem iam reor et tempore et ratione sedatum, ac non potius replico tibi uicinas regum miserias et nostri temporis calamitates, ut non tam plangendus sit, qui hac luce caruerit, quam congratulandum ei, quod de tantis malis euaserit? Constantius, Arrianae fautor hereseos, dum contra inimicum paratur et concitus fertur ad pugnam, in Mopsi uiculo moriens magno dolore hosti reliquit imtor exercitus, Christum sensit in Media, quem primum in Gallia denegarat; dumque Romanos propagare uult
Abbreviated transcription (Latin):
ted̾emꝰ annos. ut ante diluuiũ uiuebat humanũ
genꝰ ⁊ mathusale nob̾ tẽpora donarent᷑: tñ nichil
eẽt p̃tita longitudo. que ẽẽ desisset. Et enĩ int̾ eum
qui decẽ uixit annos. ⁊ eũ qui mille postqͣm idẽ finis
aduenerit. ⁊ irrecusabilis mortis ncͣcitas. tnͣsactũ
omẽ bantũdem ẽ: nͥ qd̃ magis senex onustꝰ pccõꝵ
nectꝰ ⁊ labor: ⁊ dire rapit inlementia mortis.
la. Unde ⁊ mobam quia multũ fleuerit: in lapidẽ
siodus natales hominũ plangens gandet in fuere.
Prudenter q ennius: plebs ait in hoc regi antistat
loco. Licet lacͥmari plebi: regi honeste non licet
hic seruitute dominat᷑. Ille corꝑa tustodit ad mortẽ:
hic aminias seruat ad uitã. Inte ocłi omiium dirigũt᷑
Domus tua ⁊ conu̾satio tua qiͣ in specula posita.
magistra est publice discipline. Quicqͥd feceris: id
sibi om̃s faciendũ putãt. Cane ne cõmittas qd̃ aut

Expanded text:
tenderemus annos, ut ante diluuium uiuebat genus humanum, tenderemus annos, ut ante diluuium uiuebat genus humanum, et Mathusalem nobis tempora donarentur, tamen nihil esset praeterita longitudo quae esse desisset. Etenim inter eum qui decem uixit annos et illum qui mille, postquam idem uitae finis aduenerit et irrecusabilis mortis necessitas, transactum omne tantundem est nisi quod magis senex onustus peccatnectus et labor et dirae rapit inclementia mortis.la. unde et Niobam, quia multum fleuerit, in lapidem siodus natales hominum plangens gaudet in funere, prudenterque Ennius: plebes, ait, in hoc regio antistat loco: licet lacrimare plebi, regi honeste non licet. hic seruitute dominatur; ille corpora custodit ad mortem, hic animas seruat ad uitam. in te omnium oculi diriguntur, domus tua et conuerSatio quasi in specula constituta magistra est publicae disciplinae. quiidquid feceris, id sibi omnes faciendum putant. cane, ne committas, quod aut,
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ sic ꝓbare. ⁊ affectũ patrie magis quesisse in
ꝓsperis: sed huiꝰ modi officiũ in bouis iocundiꝰ est
in malis gratius. Tota hc̃ tintas: tota planxit
italia. Corpꝰ f̾ra suscepit: aiã xp̃o reddita est
Tu nepotem querebas: eccłia sacerdotem. Precessit
te successor tuus: qd̃ tu eras. ille post te iudicio om¬
mũ merebatur. Iłtq ita ex una domo duplex pon¬
tificatꝰ egressa est dignitas: duui in altero grati¬
lacio ẽ qd̃ tenuerit: in alt̾o meror qd̃ raptꝰ sit ne
teneret. Platonis sentencia est: oumẽ sapientiũ ibã
meditationẽ eẽ mortis. Laudant hoc philoz ophi ⁊ in
celum ferunt: sed multo fortiꝰ aplus. Cotidie inqͥt morior
ꝑ urãm głam. Aliud ẽ conari. aliud age̾. aliud unuere
moriturũ aliud mori uicturũ. Ille moriturꝰ ex gła ẽ:
iste moriturꝰ semꝑ ad głam. Debemiꝰ gͥ ⁊ nos ammo
p̃meditari qd̃ aliqñdo futuri sumꝰ: ⁊ qd̃ uelimꝰ nolimꝰ

Expanded text:
ciuium sic probare, et affectum patriae magis quaesisse in ciuium sic probare, et affectum patriae magis quaesisse in prosperis. sed huiusce modi officium in bonis iucundius est, in malis gratius. tota hunc ciuitas, tota planxit Italia. corpus terra suscepit, anima Christo reddita est. tu nepotem quaerebas, ecclesia sacerdotem. praecessit te successor tuus. quod tu eras, ille post te iudicio omnium merebatur. atque ita ex una domo duplex pontificatus egressa est dignitas: dum in altero gratulatio est, quod tenuerit, in altero maeror, quod raptus sit, ne teneret. Platonis sententia est omnem sapienti uitam meditationem esse mortis. laudant hoc philosophi et in caelum ferunt, sed multo fortius apostolus: cotidie, inquit, morior per uestram gloriamaliud est conari, aliud agere; aliud uiuere moriturum, aliud mori uicturum. ille moriturus ex gloria est; iste moritur semper ad gloriam. debemus igitur et nos animo praemeditari, quod aliq
Abbreviated transcription (Latin):
uola mͣ pallorem sensim migrabat. Cumq estua¬
ret febribꝰ ⁊ uenaꝵ fontes hauriret calor: lasso anhelitu
tristem auũculũ consolabat᷑. letꝰ erat uultꝰ: et uniũ¬
sis tirca plorantibꝰ solus ipẽ ridebat. Proit̾e palli¬
nni manus extend̾e. iud̾e qd̃ alii nõ uidebant: ⁊ qͣi
n occursum se erigens salutare uenientes. Intelli¬
geres illũ nõ emori sed emigrare: ⁊ mubare
amicos nõ relinquere. Uoluunt᷑ ꝑ ora lacrime.
⁊ obfir mato animo nõ queo dolorẽ dissimilare quẽ
pacior. Quis cred̾et in tali illum tẽpore nr̃e necelli¬
tudinis recordari: ⁊ luctante aĩa studioꝵ scire dul¬
qua utebar in mimst̾io xp̃i. mitte dilectissimo in etate
patri. fratri collegio: ⁊ qͥtquid ate nepoti debebatur
affectꝰ in illũ transfer: quẽ mecũ parit̾ diligebas.
iatq in talia u̾ba defecit: anũtuli manũ mei recor¬
datione contrectans. Scio qd̃ uolueris amorẽ inte

Expanded text:
uiolae in pallorem sensim migrabat cumque aestuauiolae in pallorem sensim migrabat cumque aestuaret febribus et uenarum fontes hauriret calor, lasso anhelitu tristem auunculum consolabatur. laetus erat uultus et uniuersis circa plorantibus solus ipse ridebat. proicere pallium, manus extendere, uidere, quod alii non uidebant, et quasi in occursum se erigens salutare uenientes: intellegeres illum non emori, sed migrare, et mutare amicos, non relinquere. uoluuntur per ora lacrimae et obfirmato animo non queo dolorem dissimulare, quem patior. quis crederet in tali illum tempore nostrae necessitudinis recordari et luctante anima studiorum scire dul\'tunicam, qua utebar in ministerio Christi, mitte dilectissimo mihi, aetate patri, fratri collegio, et, quidquid a te nepoti debebatur affectus, in illum transfer, quem mecum pariter diligebus.\' atque in talia uerba defecit auunculum manu, me recordatione contrectans. k Scio, quod nolueris amorem in te
Abbreviated transcription (Latin):
ganciã. Unde et apud grecos philorophus ille laudat᷑:
qui omne quo uteretur usq ad pallium et amulũ
manu sua factum glorratꝰ est. Hoc idem possumꝰ ⁊
de isto dice̾ qui basilicas eccłie et martirũ conaliabula
diu̾sis floribꝰ ⁊ arboꝵ comis uitiumq pampinis ad¬
umbraret: ut qͥcquid placebat in ecclia tam disposi¬
tione qm iusu. laborem pbri ⁊ studiũ testaretur
Macte uirtute : cuiꝰ balia p̾ncipia erãt. qualis finis
erit: O miserabilis humana condicio: ⁊ sine xp̃o
uanũ omne qd̃ uinimꝰ. Quid te subtrahis quid
tergiu̾saris oratio: Quasi em̃ mortẽ illiꝰ differre
possimꝰ ⁊ iutã fac̾e̾ la longiorẽ: sic timemꝰ ad
ultimũ ꝑuenire. Omĩs caro fenũ: et om̃is głia
eius quasi flos feni. Ubi nũc decora illa facies:
ubi totius corꝑis dignitas : que ueluti pulchro
idumẽto pulchritudo anime uestiebat᷑: Marce¬
scebat ꝓtħdolor flante austro lilium: ⁊ purpurea

Expanded text:
gantiam. unde et apud Graecos philosophus ille laudatur, gantiam. unde et apud Graecos philosophus ille laudatur, qui omne, quod uteretur, usque ad pallium et anulum manu sua factum gloriatus est. hoc idem possumus et de isto dicere, qui basilicas ecclesiae et martyrum conciliabula diuersis floribus et arborum comis uitiumque pampinis adumbraret, ut, quidquid placebat in ecclesia tam dispositione quam uisu, laborem presbyteri et studium testaretur. Macte uirtute! cuius talia principia, qualis finis erit?s o miserabilis humana condicio et sine Christo uanum omne, quod uiuimus! quid te subtrahis, quid tergiuersaris, oratio? quasi enim mortem illius differre possimus et uitam facere longiorem, sic timemus ad ultimum peruenire. omnis caro faenum et omnis gloria eius quasi flos faeni. ubi nunc, decora illa faques, ubi totius corporis dignitas, quo ueluti pulchro indumento pulchritudo animae uestiebatur? marcescebat, pro dolor, flante austro lilium et purpura
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ magis corꝑa scimꝰ quã nomina eardẽ. ai
reddendã eẽ racionẽ. Erat enĩ sollicitꝰ si niteres
altare. si parietes absq fuligiue. si panimẽta bersa
si iamtor creber in porta. uela semꝑ in ostiis. si sa¬
trariũ nũdum. si uasa lucentia: ⁊ in om̃s cẽ ris¬
nias pra sollicitudo disposita. Non mims nõ pras
uegligebat officiũ. Ubicunq eum in eccłia q̃reres
iuenires. Nobilem iurum qͥutũ fabium miratur
antiquitas. qui eciã romane scͥptor hystorie est. sed
magis ex pictura quã ex litt̾is nomen inuenit. Et
beselehel nostrũ plenĩ sapientia ⁊ spũ dei scͥtura
testatur. hyram quo filiũ mulieris tyrie: qd̃ alt̾
tabnacłi alt̾ templi suppellectilem fabricati sinit. Quo¬
modo enĩ lete segetes ⁊ uberes agri int̾dum cul¬
mis aristisq luxuriãt: ita p̃clara ingenia ⁊ mens
plena uirtutibꝰ. in uariaꝵ artiũ redundat ele¬

Expanded text:
quorum magis corpora scimus quam nomina, eandemque in quorum magis corpora scimus quam nomina, eandemque in reddendam esse rationem. erat ergo sollicitus, si niteret altare, si parietes absque fuligine, si pauimenta tersa, si ianitor creber in porta, uela semper in ostiis, si sacrarium mundum, si uasa lucentia; et in omnes caerimonias pia sollicitudo disposita non minus, non maius neglegebat officium. ubicumque eum ecclesia quaereres, inuenires. nobilem uirum yuintum Fabium miratur antiquitas, qui etiam Romanae scriptor historiae est, sed magis ex pictura quam litteris nomen inuenit; et Beselehel nostrum plenum sapientia et spiritu dei scriptura testatur, Hiram quoque, filium mulieris Tyriae, quod alter tabernaculi, alter templi supellectilem fabricati sunt. quomodo enim laetae segetes et uberes agri interdum culmis aristisque luxuriant, ita praeclara ingenia et mens plena uirtutibus in uariarum artium redundat ele
Abbreviated transcription (Latin):
ndie iude̾tur. Unde hic feruor ÷ insi ex amore dei:
Unde legis xp̃i indefessa meditatio ÷ nͥ ex desid̾is eius
qui legem dedit: illii nummũ addaut mconeo
marsuppiũ suffocantes matronar opes uenente
obsequiis. sint ditiores monachi quã fuaut scłares
possideant opes sub ypo panꝑe. quas sub locuplete
drabolo nõ habuerant. ⁊ suspiret eos eccia diuiles
quos tenuit mundus aute mendicos: neposi anus
nr̃ aurũ taltans. scedulas consectatur  Sed sicur
sui in tarne contẽp̃tor est ⁊ pauꝑtate incedit orua¬
tior: ita totũ ecdie inuestigat ornatũ. Ad cõpara¬
tionẽ quidẽ suꝑioꝵ modica sunt q̃ dicturi siir e sed
et in paruis idem animꝰ oftenditur. Ut emĩ creato¬
rem nõ in celo tantũ miramur ⁊ in tra sole ⁊ dogte¬
ano. ep elephantis. canielis. equis. bob. pardis:¬
ursis. leonibꝰ. sed et in mimitis quo aniualib. fr¬
inita. culice. mustis. nermidis. ⁊ istiusmodi geuere

Expanded text:
tidie uideretur. unde hic feruor, nisi ex amore dei? tidie uideretur. unde hic feruor, nisi ex amore dei? unde legis Christi indefessa meditatio, nisi ex desiderio eius, qui legem dedit? alii nummum addantnummo et marsuppium suffocantes matronarum opes uenentur obsequiis, sint ditiores monachi, quam fuerant saeculares, possideant opes sub Christo paupere, quas sub locuplete diabolo non habuerant, et suspiret eos ecclesia diuites, quos tenuit mundus ante mendicos: Nepotianus noster aurum calcans scedulas consectatur, sed, sicut sui in carne contemptor est et paupertate incedit ortior; ita totum Ecclesiae investigat ornatum. 12. Ad comparationem quidem superiorum, modica sunt quae dicturi sumus, 340 sed et in parvis idem animus ostenditur. Ut enim Creatorem non in coelo tantum miramur, et terra, sole, oceano, elephantis, camelis, equis, bobursis, leonibus, sed et in minutis quoque animalibus, formica, culice, muscis, uermiculis et istius modi genere,
Abbreviated transcription (Latin):
uoctur nũ de ennͣgłio petitorem: ⁊ int̾pellatricem duri
uidicis mͥ induã exhibuit: Cumq ego silencio magis
qm̃ luteris denegarẽ ⁊ pudore reticẽtis pudorẽ suffum¬
derem postulantis. anũtulũ mͥ opposuit p̃catorem:
qui ⁊ liberius ꝓ alio peteret: ⁊ ꝓ reue̾ncia sacerdocii
faciliꝰ impetraret. Feci gͦ qd uoluit: ⁊ breui libello
anicicias nr̃ãs et̾ne memorie consecrami. Quo sus¬
cepto: exesi opes ⁊ darii diuicias se uicisse iactabat.
Illum ocłis. illum simi. illũ manibꝰ: illum ore retine¬
bat. Cinnq ni stratu frequent euolu̾et: suꝑ pectus
soporati sepe dulcis pagia decidebat. Si uero pere¬
gr moꝵ si amicoꝵ quispiã ner uenerat. letabatur
suꝑ se nr̃o testimonio: ⁊ qͥcquid minus in opusculo
erat distinctione moderata ⁊ ꝓm̃tiationis uarietate
pensabat.: ur in recitando illo ipẽ uł plat̾e uł displic̾e co¬

Expanded text:
nocturnum. de evangelio petitorem et interpellatricem duri' nocturnum. de evangelio petitorem et interpellatricem duri' iudicis mihi viduam exhibuit! Cumque ego silentio magis quam litteris denegarem et pudore reticentis pudorem suffunderem postulantis, avunculum mihi opposuit precatorem, qui et liberius pro alio peteret et pro reverentia sacerdotii facilius inpetraret. Feci ergo, quod voluit, et brevi libello amicitias nostras aeternae memoriae consecravi; quo suscepto Croesi opes et Darii divitias se vicisse iactabat. Illum oculis, illum sinu, illum manibus, illum ore retinebat; cumque in strato frequenter evolveret, super pectus soporati dulcis pagina decidebat. Si vero peregri- norum, si amicorum quispiam venerat, laetabatur super se nostro testimonio et, quidquid minus in opusculo erat, distipensabat, ut in recitando illo ipso uel placere uel displicere co