comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sue & libauerunt ibi libamina fua: Ꝙ dixi ad eos. qͥo
ABANA. quia uos intratis illuc. & uocauerunt nomen
eius: a BaNa: usq in hodiernum diem: Uolui inquit
eos in solitudinem delinquentes. in cunctas disꝑgere na
tiones. & clare illis prcepta ñ bona: ut qd̃ mͥ offerre de¬
buerant. idolis immolarent: & omne pͥmitiuum suum
consecrarent eis ꝑ ignem: ut interficerem eos atq delerẽ:
uando autem dicit uolui ostendit se ñ fecisse qd̃ uoluit:
lludq qd̾ sequitur. scient quia ego sum dñs. in .LXx
ñ habetur: Non enim eis uidebatur consequens post
interfectionem nosse qd̾ ipse sit dñs S tufili hõis
rursum loquere ad eos. hoc ẽ ad seniores domus isrł.
qui te interrogare uenerunt. Patres ur̃i de quoꝵ uos
stirpe descenditis. etiam in hoc blasphemauerunt me.
et duxere ꝓ nichili postꝗͣ introduxi eos in terram quam.
mea fortitudine possederunt. quam ego ad possidendãi

Expanded text:
um, et libaverunt ibi libamina sua. Et dixi ad eos: Quid est um, et libaverunt ibi libamina sua. Et dixi ad eos: Quid est abbana, quia vos intratis illuc? Et vocaverunt nomen ejus abbana usque in hodiernum diem. Volui, inquit, eos in solitudine delinquentetiones, et dare illis praecepta non bona, ut quod mihi offerre debuerant, idolis immolarent, et omne primogenitum suum consecrarent eis Quando autem dicit, volui, ostendit se non fecisse quod voluit. Illudque quod sequitur: Et scient quia ego sum Dominus, in LXX non habetur. Non enim eis videbatur consequens post interfectionem nosse, quod 234 ipse sit Dominus. Sed tu, fili hominis, rursum loquere ad eos, hoc est, ad seniores domus Israel, qui te interrogare venerunt: Patres vestri, de quorum vos stirpe descendistis, etiam in hoc blasphemaverunt me, et duxere pro nihili; postquam introduxi eos in terram quam mea fortitudine possederunt, quam ego ad possidendum
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i cum spreuissent ie contemnentes: & incluxissem eos
in terram suꝑ ꝗͣ letiaui manum meam ut cdarem eis:¬
ider unt omnẽ collem excelsum. & omne lignum nemo¬
rosum. & immolauerunt ibi uictinas suas & deder̃t
ibi irritationem oblationis suȩ: ꝙ posuerunt ihi odorẽ¬
suum suauitatis suȩ ⁊ libauerunt libationes suas.
et dixi ad eos: Quid ẽ excelsum: ad qd uos ingrectiniin
E
uocatum ẽ nomen eius excelsum: usq in hunc diem: lxx.
ccirco loquere ad domum isrł fili hominis: ꝙ dices ao
eos: Hȩc dicit adonay dñs: Usq ad hoc me ad irracun¬
diam ꝓuocauerunt patres ur̃i: in delictis siuis quib
corruerunt in me: & introduxi eos interram suꝑ quã
leuaui manum meam: ut tradem eam illis Uiderĩq
omnem collem excelsum. ⁊omne lignum nemorosum
et immolauerunt diis suis. & posuerunt furorem mu¬
nerum suorum. & posuerunt ibi odorem fraglantiȩ eoꝵ¬

Expanded text:
vestri, cum sprevissent me contemnentes, et induxissem eos vestri, cum sprevissent me contemnentes, et induxissem eos in terram super quam levavi manum meam, ut darem eisiderunt omnem collem excelsum et omne lignum nemorosum, et immolaverunt ibi victimas suas, et dederunt ibi irritationem oblationis suae, et posuerunt ibi odorem suavitatis suae, et libaverunt libationes suas. Et dixi ad eos: Quid est excelsum ad quod vos ingredimini? et vocatum est nomen ejus excelsum usque iIdcirco loquere ad domum Israel, fili hominis, et dices ad eos: Haec dicit Adonai Dominus: Usque ad hoc me ad iracundiam provocaverunt patres vestri in delictis suis, quibus corruerunt in me, et introduxi eos in terram super quam levavi manum meam ut traderem eam illis. Videruntque omnem collem excelsum, et omne lignum nemorosum, et immolaverunt ibi diis suis, et posuerunt ibi furorem munerum suorum, et posuerunt ibi odorem fragrantiae eor
Abbreviated transcription (Latin):
ut polluerem eos in munerib suis: quia omĩa pri¬
mogenita iolis consecrabant. ꝙ delerem eos in ppe¬
tuum: et scirent qd ego eẽm dño: ꝑ quẽ ostendit eis¬
non se dedisse precepta ñ bona. qui in heremo morabant᷑
nos dare cogitasse quȩ ñ dedit. ut ibi dei p̃cepta bona. ui¬
tio suo ñ bona facerent: dum idolis exhibent. que ds̾s
p̃ceꝑat exhibenda Potest et hoc dici. qd̾ aute offensam
decalogum tm̃ acceꝑuit: post idolatriam uͦ et blasphe¬
niam multiplices legis cerunonias. ut deo potus offer¬
rent uictmnas qͣs demonib offerebant. & cõparatiõe
sacrilegii leuius fieret qd non erat ꝑ se bonum. ⁊ neqͣꝗͣ
malum qr deo offerebatur . & tam̃ non bonum: quia
boni auctorem offendant: Quamobrem loquere ad
domum isrł fili hominis: et dices ad eos: Hec dicit
dñs ds: Ad huc et in hoc blaspemauerunt me patres

Expanded text:
ut polluerem illos in muneribus suis, quia omnia priut polluerem illos in muneribus suis, quia omnia primogenita idolis consecrabant, et delerem eos in perpetuum, et scirent quod ego essem Dominus. Per quae ostendit non se dedisse eis praecepta non bona qui in eremo morabantur, oto orbe peregrinos, dare cogitasse quae non dedit: ut ibi Dei praecepta bona, vitio suo non bona facerent, dum idolis exhibent quae Deus sibi praeceperat exhibenda. Potest et hoc dici, quod ante offensam, decalogum tantum acceperint; post idololatriam vero, et 233 blasphemiam multiplices legis caeremonias, ut Deo potius offerrent victimas, quas daemonibus offerebant, et comparatione sacrilegii, levius fieret quod non erat per se bonum, et nequaquam malum, quia Deo offerebatur, et tamen non bonum, quia boni auctorem offenderant. Quamobrem loquere ad domum Israel, fili hominis, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Adhuc et in hoc blasphemaverunt me patres
Abbreviated transcription (Latin):
conueniunt: & polluit eos in muneribus: Sicut sacer¬
dos leprosos de populo separans. & eos pollutos ẽe de¬
monstrans dum idolis offerunt quȩ deo offerre deb̾ent
& transducunt omne qd̃ aꝑit uuluam ꝑ ignem baalim.
id ẽ primogenita: ut postꝗͣ desert fuerint a deo. et
idolorum cultui traditi: tunc intelligant qd̵ ipse sit dñs
quem suo uitio ad iracundiam concitarunt. Hunc
locum manisestius interp̃tatus ẽ symmachus: ꝑ p̃qͥto
ponens futurum: Igitur et ego dabo eis p̃cepta ñ
bona.⁊ iudicia ꝓpter que ñ uiuent. & polluam eos
ꝓpter munera sua. qr consecrant ⁊ transducunt. qd
aꝑit uuluam: ut deleam eos et sciant qr ego dñs
t est sensus: Quia uidi filios patrum scelerib adequar:
et eadem facere ꝓpter quȩ illi offendant dm. uolui il¬
los diuide in nationes:⁊ in toto orbe disꝑgere: et da¬
re illis p̃cepta ñ bona. et iudicia in quib ñ uiuerent:

Expanded text:
conveniunt, et polluit eos in muneribus suis, sicut sacerconveniunt, et polluit eos in muneribus suis, sicut sacerdos de populo leprosos separans et eos pollutos esse demonstrans, dum idolis offerunt quae Deo offerre deberent, et transducunt omne quod aperit vulvam per ignem bachali, id est, primogenita, ut postquam deserti fuerint a Deo et idoloquem suo vitio ad iracundiam concitaverunt. Hunc locum manifestius interpretatus est Symmachus, pro praeterito ponens futurum. Igitur et ego dabo eis praecepta non bona, et judicia propter quae non vivent, et polluam eos propter munera sua, quia consecrant, et transducunt omne quod aperit vulvam, ut deleam eos, et scient quia ego Dominus. Et est sensus: Quia vidi filios patrum sceleribus adaequari, et eadem facere propter quae illi offenderant Deum, volui illos dividere in nationes, et in toto orbe dispergere, et dare illis praecepta non bona; et judicia in quibus non viverent,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura ñ dicit: s ex eo qd̾ hic refert factum ẽẽ cre¬
dendum est. Sire hoc signisicat. ꝗd postꝗͣ terrã repmissi¬
onis intrauerut. uariis tꝑrib ob multa peccata cliu̾sis
traditi st̃ gentib regibꝰq. et eo tpre quȩ natura sua
bona erant. p̃cepta dñi et iuoicia in quib possent creden¬
tes uiuere facta sunt eis ñ bona. dum nequaꝗͣ ualent in
captuitate legis p̃cepta seruare: et facere que diuinus
sermo mandauit: Neq dixit dedi eis p̃cepta mala s
ñ bona: non enim statum sequitur ut qd bonum ñ est
sit malum. sicut et apłs docet: bonum homini uxore in
uel mulierem ñ tangere: s ꝓpter incontinentiam. possi¬
dere unumquemq uas suum in scificationẽ et casti¬
tate. qd̃ si fecerit: nec bonum nec malum ẽ: Dedit gͥ
eis cds dispsis in gentib p̃cepta ñ bona. hoc ẽ dimili̾t
eos cogitationib et desidiis suis: ut facerent que ñ

Expanded text:
Scriptura non dicit: sed ex eo quod hic refert, factum esse creScriptura non dicit: sed ex eo quod hic refert, factum esse credendum est. Sive hoc significat, quod postquam terram repromissionis intraverint, variis temporibus ob multa peccata diversis traditi sunt gentibus regibusque, et eo tempore quae natura sua bona erant praecepta Domini, et judicia in quibus possent credentes vivere, facta sint eis non bona, dum nequaquam valent in captivitate legis praecepta servare, et facere quae divinus sermo mandavit. Neque dixit, dedi eis praecepta mala: sed, non bona. Non enim statim sequitur, ut quod bonum non est, sit malum: sicut et 232 Apostolus docet, bonum esse homini uxorem vel mulierem non tangere; sed propter incontinentiam unumquemque possidere vas suum in sanctificatione et castitate . Quod si non fecerit, nec bonueis Deus dispersis in gentibus praecepta non bona, hoc est, dimisit eos cogitationibus et desideriis suis, ut facerent quae non
Abbreviated transcription (Latin):
illi fecerant. unde et similem meruere sententiam s
eadem qua et patres eoꝵ miscdie inee magnitudine re¬
seruati sunt: & ob easdem causas quib ⁊ patres miser¬
tus sum: ut unus atq idem creator amboꝵ. similiirã
meam pacientia mitigarem Manisesta ꝑcurrimus.
et ad obscuriora transimus. Iterum leuaui manũ meã
in eos in solitudine. ut disꝑgerem illos in nationib et
cepta mea reprobassent. ⁊ sabbata mea uiolassent. ⁊ past
idola siue cogitationes patrum suoꝵ suissent ocuili eorũ:
et ego dedi eis p̃cepta ñbona. & iudicia in quib ñ uiuent
et pollui eos in munerib suis: cum offerrent. siue tra¬
ducerent omne qd̃ aꝑit uuluam ꝓpter delicta sua.
ro quo .lxx. transtulerunt ut delerem eos. ⁊ qd illi p̃t¬
miserunt. & scient qr ego dñs: Ubi in ueteri testam̃to
contra filios eoꝵ qui in solitudine corruerunt. dñs leua¬
uerit manum suam: uolens eos disꝑgere in nationes.

Expanded text:
illi fecerant: unde et similem meruere sententiam; sed illi fecerant: unde et similem meruere sententiam; sed eadem qua et patres eorum misericordiae meae magnitudine reservati sunt, et ob easdem causas, quibus et patrum misertus sum: ut unus atque idem Creator amborum, simili iram meam patientia mitigarem. Manifesta percurrimus, et ad obscuriora transimus. Iterum levavi manum meam in eos in solitudine, ut dispergerem illos in nationibus Vcepta mea reprobassent et sabbata mea violassent et post idola patrum suorum fuissent oculi eorum ergo et ego dedi eis praecepta non bona et iudicia in quibus non vivent et pollui eos in muneribnsducerent omne quod aperit vulvam propter delicta sua pro quo LXX transtulerunt, ut delerem eos et quod illi praetermiserunt: et scient quia ego Dominus. Ubi in veteri Testamento contra filios eorum, qui in solitudine corruerunt, Dominus levaverit manum suam, volens eos dispergere in nationes,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs d̾s ur̃: Propter interfectionẽ patrum qͥ in hemo
no interficeret eos atq deleret: s patres in filiis reser¬
uauuit: Eademq testatur que et patrib ẽ loquutus.
ut postꝗͣ in p̃ceptis illius ambulauerint. ⁊ iudicia custo¬
dierut et sc̃ificationem sabb̃i: qd signum datum ẽ re-¬
seruaruit: tunc sciant qr ipse sit dñs deus eoꝵ. Pcepta
autem ⁊ legitima patrum. & iudicia eoꝵ. errorem ino¬
litum significat ne peccata eoꝵ imitentur: quorum
tormenta ꝑspiciunt: E ex acerbauerunt me filii: in p̃¬
ceptis ieis ñ ambulauerunt: et iudicia mea ñ custodie¬
runt : ut facerent ea quecumq fecerit homo uiuet
in ea: & sabb̃a meauiolauerunt. Et cõminatus sum. ut essũ¬
derem furorem meum suꝑ eos: ꝙ implerem iram meam
in eis in deserto: Auerti autem manum meam ⁊ feci
ꝓpter nomen meum: ut ñ uiolaretur coram gentibus
de quib eiecieos in oculis earum: S et filii in quit
parentum scelera sunt sequuti: feceruntq omnia que

Expanded text:
vester. » Post interfectionem patrum qui in eremo  ne omnino interficeret eos atque deleret, sed patres in filiis reservaret, eademque testatur, quae et patribus est locutus, ut postquam in praeceptis illius ambulaverint, et judicia custodierint, et sanctificationem sabbati, quod signum datum est, reservaverint, tunc sciant, quia ipse sit Dominus Deus eorum, praecepta autem et legitima patrum et judicia eorum errorem inolitum significat, ne peccata eorum imitentur quorum tormenta respiciunt. « Et exacerbaverunt me filii: in praeceptis meis non ambulaverunt, et judicia mea non custodierunt ut facein eis, et sabbata mea violaverunt. Et comminatus sum, ait, ut effunderem furorem meum super eos et averti manum mein eis in deserto. Averti autem manum meam, et feci propter nomen meum, ut non violaretur coram gentibus de quibus ejeci eos in oculis earum. Sed et filii, inquit, parentum scelera sunt secuti, feceruntque omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis: E scietis qr ego dñs cũ benefecero uob̃ ꝓpter nom̃
meũ: ñ scd̃m uias ur̃as malas. nec scd̾m scelera ur̃a pessi¬
ma domꝰ ifrł ait dñs ds: Non possumꝰ recordari scelerũ
ur̃oꝵ atq uitioꝵ: nͥ inducti fuerimꝰ in terrã ifrł: ibiq¬
conspectu ur̃o in omnib malitiis ur̃is quas fecistis: Si¬
ue ut .lxx interp̃tatus ẽ symmacus. & par uuli uobis

Expanded text:
fecistis. Et scietis quia ego Dominus, cum benefecero vobis propter nomen meum, non secundum vias vestras malas, nec secundum scelera pessima domus Israel, ait Dominus Deus. » Non possumus recordari scelerum nostrorum atque vitiorum, nisi inducti fuerimus in terram Israel, ibiqconspectu vestro in omnibus malitiis vestris quas fecistis. Sive ut interpretatus est Symma
Abbreviated transcription (Latin):
ticia sua. quia iusticie reliquit auctorem. ⁊ fecit iniqͥta¬
tem dei filium negando. in peccato atq scelere qd̾ oꝑat᷑ꝰ
ẽ morietur: ñ inplurib s in uno heredem int̾ficiens
ut ꝑdet hereditatẽ: Ꝙ cum auerterit se impius ab im¬

Expanded text:
titia sua, quia justitiae reliquit auctorem, et fecit iniquitatitia sua, quia justitiae reliquit auctorem, et fecit iniquitatem, Dei Filium 216 denegando. In peccato atque scelere quod operatus est morietur: non in pluribus, sed in uno, haeredem interficiens, ut perderet haereditate
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie eius quas fecerat ñ erunt in memoria. in p̃uari¬
catione qua p̾uaricatus ẽ : & in peccato suo qd̃ peccauit
in ipso morietur. Sicut iustum antea peccatorẽ non pre¬
grauant antiqua delicta: sic peccatorẽ qui prius iustꝰ
fuerit ñ iuuant ueteres iusticie: unusquisq in quo in¬
ueniturꝰ in eo iudicatur: Et dixistis :Non ẽ equa uia
dñi: Audite domus isrł: Nunquid uia mea non ẽ equa:
et ñ magis uiȩ ur̾e prauȩ sunt: Reddit causas: quare
dñi iusta sententia fit: Putatis me ait iniquum. ut pec¬
cata patrum reddam filiis. & aliis comedentib uuam
acerbam: alioꝵ dentes obstupescant : E cce unusquisq
in suo peccato moritur: & in sua iusticia uiuificatir:
sententia ẽ : qui putatis parabolam ñ eẽ parabolam:
s sic eam accipitis quasi historie ueritatem: ut aliorũ
scelera in aliis puniantur. Cum enim auerterit se
iustus aiusticia sua. et fecerit iniquitatẽ. morietur in
ita intelligi. iustus prius populus isrł. auertit se auis¬

Expanded text:
oria, in praevaricatione, qua praevaricatus est, et in peccato suo, quo peccavit, in ipsis morietur. » Sicut justum antea peccatorem non praegravant antiqua delicta, sic peccatorem, qui prius justus fuerit, non juvant veteres justitiae: Unusquisque enim, in quo invenietur, in eo judiDomini. Audite domus Israel: Numquid via mea non est aequa, et non magis viae vestrae pravae sunt? » Reddit causas, quare Domini justa sententia sit. Putatis me, ait, iniquum, ut peccata patrum reddam filiis, et aliis comedentibus uvam acerbam, aliorum dentes obstupescant? Ecce unusquisque in peccato suo moritur, et in sua justitia vivificatur, sententia est, qui putatis parabolam non esse parabolam: sed sic eam accipitis, quasi historiae veritatem, ut aliorum scelera in aliis puniantur. Cum enim averterit se justus a justitia sua et fecerit iniquitatem, morietur in  intelligi: Justus prius populus Israel, avertit se a jus
Abbreviated transcription (Latin):
splendor uiroris eius florib malipunci coequetur. qd̃
in hebraico dicitur quasi uinea in sanguine tuo rubore
florum sanguine cõparato: Exaltata gͦ uinea ꝙ erecta:
quia suꝑbis ds refistit : humilib autem dat gr̾am:
uulsa ẽ in furore dñi interramq proiecta: ut ruinas
ierłm elegans uitis translatio: Quamuis enĩ pulchra
sit uinea. & longis ꝓpaginib extendatur. ñ hastilia
calamosq subrexeris terre iuncta arescit calore: maxime
siuentus urens. ꝗͣ greci. RaycuNai. uocant. siccau̾it
fructus eius ut emarcescat.⁊ quasi ignis cremetur ardo¬

Expanded text:
splendor viroris ejus, floribus mali punici coaequaretur, quod splendor viroris ejus, floribus mali punici coaequaretur, quod in Hebraico dicitur quasi vinea in sanguine tuo, rubore florum sanguini comparato, exaltata 221 ergo vinea erecta: Quia superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam , evulsa est in furore Domini in terramque projecta, ut ruinas Jerusalem, elegans vitis translatio custodiret. Quasit vinea, et longis propaginibus extendatur, si hastilia calamosque subtraxeris, terrae juncta, arescit calore, maxime si ventus urens, quem Graeci καύσωμα vocant, siccaverit fructum ejus, ut emarcescat, et quasi ignis cremetur ardo
Abbreviated transcription (Latin):
terit manum suamꝰ. usuram ⁊ suꝑhabundantiam ñ acce¬
ꝑit. iudicia mea fecerit: & in p̃ceptis meis ambulauerit:
hic ñ morietur in iniquitate patris sui: uita uiuet: Pat̾
enis quia calumniatus ẽ. & ium fecit fr̃i. & malum opa¬
tus ẽ in medio populisui: hic mortuus ẽ in iniquitate
sua: Ne inquit miremini. siiust uir: filius dedinans ad
uitia atq peccata. morte moriaturꝰ: cum econtrario filiꝰ
peccatoris et impii. si uidit ꝑuersitatem uiarũ patris
sui. & conuerterit se & malum ñ fecerit. faciet bona: reus
pater noꝵ scelerum ñ teneaturr: Qd et in nobis accipi pot̾:
quib in psalmis dr̃: Audi filia et uide. et inclina aurẽ
tuam: & obliuiscere populum tuũ et domum patris

Expanded text:
suram et superabundantiam non acceperit, judicia mea fecerit, in praeceptis meis ambulaverit, hic non morietur in iniquitate patris sui, sed vita vivet. Pater ejus quia calumniatus est, et vim fecit fratri et malum operatus est in medio populi sui, hic mortuus est in iniquitate sua. » Nec, inquit, miremini, si justi viri filius declinans ad vitia atque peccata morte moriatur, cum e contrario filius peccatoris et impii si viderit perversitatem viarum patris sui, et converterit se, ut mala non faciat, et faciat bona, reus paternorum scelerum non teneatur. Quod et in nobis accipi potest, pro quibus in Psalmis dicitur: « Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, e
Abbreviated transcription (Latin):
seram: Peꝑci gͥ nomini meo ne hab̾ent occasionẽ blasphe¬
mandi nationes: interquas notus factus sum. eis in t̾ra¬
egypti: Hucusq quid eis ꝓmiserit in terra egypt cõstitutꝰ
et eduxi in desertum: & dedi eis p̃cepta mea. ⁊ uidicia mea
ostendi illis quȩ faciat homo et uiuat in eis: insuꝑ ⁊ sabb̃a
mea dedi eis. ut ẽẽt signum inter me et eos: et scirent qr ego
dñs scĩficans cos: E irritauerunt me domus isrł in deserto
in p̃ceptis meis ñ ambulauerunt. et iudicia mea ꝓiecer̃t.
que faciens homo uiuet in eis: ꝙ sabb̃a mea uiolauert

Expanded text:
seram. Peperci igitur nomini meo, ne haberent occasionem blaspheseram. Peperci igitur nomini meo, ne haberent occasionem blasphemandi nationes, inter quas notus factus sum eis in terra Aegypti. Hucusque quod eis promiserit in terra Aegypti constitutis, et eduxi in desertum. Et dedi eis praecepta mea, et judicia mea ostendi eis, quae faciat homo, et vivat in eis, Insuper et sabbata mea dedi eis, ut esset signum inter me et eos: et scirent quia ego Dominus sanctificans eos. Et irritaverunt me domus Israel in deserto, in praeceptis meis non ambulaverunt, et judicia mea projecerunt, quae faciens homo vivet
Abbreviated transcription (Latin):
re tram meam in eis inmedio terre ggypti. Statim ut
p̃cepi eis relinquere siue abicere offensiones oculorum
meorum. & in idolis egypti nequaꝗͣ pollui: irritauerunt
me & noluert audire quȩ dixi: s econtrario fecerunt que
ñ facienda p̃cepi. decreueram ut effundẽm in eos furorem
et indignationem meam: & implerem iram meã quam m̃¬
te conceꝑam in medio egypti: qr necdum fuerant egressi
de egypto. Sequitur enim: E ieci gͦ eos de terra egypti:
et deduxi in desertum. Ex quo ostenditur nec dum eos
fuisse egressos de terra egypti. ꝗͣdo effunde uoluit indig
q: E non feci ꝓpter nomen meum ut ñ uiolaretur coram
gentib in quarum medio erant. inter quas apparui eis ut
educerem eos de terra egypti: Qd̃ facere cogitabam ꝓpter iu¬
sticiam: ñ feci ꝓpter clementie magnitudinẽ. ne pollueret᷑
nom meum: & uiderer ñ potuisse cõplere qd isrłi reꝑmi¬

Expanded text:
rem iram meam in eis in medio terrae Aegypti. Statim ut rem iram meam in eis in medio terrae Aegypti. Statim ut praecepi eis relinquere, sive abjicere 227 offensiones oculorum suorum, et in idolis Aegypti nequaquam pollui, irritaverunt me, et noluerunt audire quae dixi, sed e contrario fecerunt quae nonfacienda praecepi. Ideo decreveram, ut effunderem in eos furorem et indignationem meam, et implerem iram meam quam mente conceperam in medio Aegypti. quia necdum egressiegypto. Sequitur enim, « Ejeci ergo eos de terra Aegypti, et eduxi in desertum. Ex quo ostenditur, necdum eos fuisse egressos de Aegypto, quando effundere voluit indignti. « Et feci propter nomen meum, ut non violaretur coram gentibus, in quarum medio erant, et inter quas apparui eis, ut educerem eos de terra Aegypti. » Quod facere cogitabam propter justitiam, non feci pro clementiae magnitudine, ne pollueretur nomen meum et viderer non potuisse complere quod Israeli repromi
Abbreviated transcription (Latin):
tauerunt me. lxx: E recesserunt ame. siue ut symma¬
chus interp̃tatus ẽ: ñ acquieuerunt mͥ: statiq uo¬
cati recedunt a deo: ut nullum sit spacium inter uoca¬
tionem et recessionem: E hoc notandum qd̃ nemo re¬
cedit a deo : nͥ qui ante cum eo fuerit. Unde ⁊ draco
in iob uolumine: agoctat hc̃. p̃uaricator ⁊ recedens
appellatur: Nolueruntq audire: Unusquisq ab¬
hominationes oculorum suoꝵ ñ proiecit: nec idola egipt
reliquerunt: lxx: O noluerunt audire me abhomina¬
tiones oculoꝵ suoꝵ ñ proiecerunt: & adinuentiones egip¬
t ñ reliquerunt: P ropterea inquit irritauert me. & re¬
cesserunt a me qr noluerunt audire: dum lib̾m hõis ser̃¬
uatur arbitrium: et fecerunt omnia que ne facerent le¬
ge p̃cepi: statim desꝑantes salutem. ꝙ musitantes contra
moysen. deiq repmissionib diffidentes: Sequitur
E dixi ut effunderem indignationẽ meam suꝑ eos.⁊ imple¬

Expanded text:
taverunt me. LXX: Et recesserunt a me. Sive ut Symmataverunt me. LXX: Et recesserunt a me. Sive ut Symmachus interpretatus est: Non acquieverunt mihi. Statimque vocati recedunt a Deo, ut nullum sit spatium inter vocationem, et recessionem. Et hoc notandum, quod nemo recedit a Deo, nisi qui ante cum eo fuerit. Unde et draco in Job volumine, apostata, praevaricator, et recedens appellatur . Nolueruntque audire me. Unusquisque abominationes oculorum suorum non projecit, nec idola Aegypti reliquerunt. LXX: Et noluerunt audire me. Abominationes oculorum non projecerunt, et adinventiones Aegypti non reliquerunt. Propterea, inquit, irritaverunt me, et recesserunt a me, quia noluerunt audire me, dum liberum homini servatur arbitrium: et fecerunt omnia, quae ne facerent lege praecepi: statim desperantes salutem, et mussitantes contra Moysen, Deique repromissionibus diffidentes. Unde sequitur: Et dixi ut effunderem indignationem meam super eos, et imple
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nos in p̃sentiarum sequuti sumus: Precepit autem
exeuntib pͥmum de egypto ut obliuiscantur idolorũ
quib multo tꝑre seruierunt. immo abiciant ea ab
oculis sius: ut ne aspectu quid̃ digna habeant. ⁊ quib
multo tꝑre polluti sunt. ultra ñ acquiescant. Ego in
quit dñs d̾s ur̃. ñ portenta egyptia: ñ uarioꝵ figm̃¬
ta monstrorum: S et nobis quando eximus de egyp¬
to iubetur: ut offensiones oculoꝵ nr̃oꝵ abiciamus:
ne scilicet his delectemur. quib antea delectabam᷑
in scło: Ne simulachris egypti polluam᷑. adinuentio¬
nib uidelicet phylosophoꝵ. atq hereticorum: que
recte idola nominantur: Aspectaculis quoq immo
offensionib egypti remoueamus oculos. harene. cirei.
theatroꝵ. ꝙ omnib quȩ anime contaminent puri¬
tatem ⁊ ꝑ sensus ingrediuntur ad mentẽ: Implet᷑q:
qd̾ scriptum ẽ: Mors intrauit ꝑ fenestras ur̃as: & irri¬

Expanded text:
et nos in praesentiarum secuti sumus. Praecipit autem et nos in praesentiarum secuti sumus. Praecipit autem exeuntibus primum de Aegypto, ut obliviscantur idolorum, quibus multo tempore servierunt, immo abjiciant ea ab oculis suis, ut ne aspectu quidem digna habeant: et quibus multo tempore polluti sunt, ultra non acquiescant. Ego, inus Deus vester; non portenta Aegyptia, non variorum figmenta monstrorum. Sed et nobis, quando eximus de Aegypto, jubetur ut offensiones oculorum nostrorum abjiciamus: ne scilicet his delectemur, quibus antea delectabamur in saeculo, ne simulacris Aegypti polluamur, adinventionibus videlicet philosophorum atque haereticorum, quae recte idola nominantur. A spectaculis quoque, immo offensionibus Aegypti, removeamus oculos, arenae, circi, theatrorum, et omnibus quae animae contaminant puritatem, et per sensus ingrediuntur ad mentem; impleturque quod scriptum est: Mors intravit per fenestras vestras . Et irri
Abbreviated transcription (Latin):
nolueritis: gladius deuorabit uos: Eligunt᷑ gͦ p̃sentia:
nec statim qui eligitur temptari ñ potest. nec perire:
Quia et saul electus in regem. & udas in apłm: suo po¬
stea uitio corruerunt: Eleuatio autẽ manus sue exten¬
sio habitum ꝑcutiens ostendit ut ꝑcuteret ꝓ eis egyptios.
et popłm isrł de egypto lib̾aret: & dixit ad eos: Unus¬
lxx: E dixit ad eos. Unusquisq offensiones oculorum
suoꝵ proiciat: & adinuentionib egypti ñ polluatur.:
ego dñs ds u̾r. Pro offensionib que hebraice dicũ¬
tur. Ses chosẽ. syminachus interp̃tatus ẽ nausias.
aquile scd̃a editio abscisiones: ut significarent abicien¬
das ab oculis lippitudines.⁊ quasi nausiam. que ñ so¬
lum aspectum imped̃. s contra cernentib uomitum¬
ereat: Gel ule. quoq uerbum hebraicum ẽ. qd̃ .lxx.
adinuentiones. aquile pͥma editio inqͥnamenta. sccl̃a
syminachusq et theodotio idola interp̃tat fsunt: quos

Expanded text:
nolueritis, gladius devorabit vos . » Eliguntur ergo praesentia, nolueritis, gladius devorabit vos . » Eliguntur ergo praesentia, nec statim, qui eligitur tentari non potest nec perire, quia et Saul electus in regem et Judas in apostolum suo postea vitio corruerunt. Elevatio autem manus sive extensio habitum percutientis ostendit, ut percuteret pro eis Aegyptios, et populum Israel de Aegypto liberaret. « Et dixi ad eos: UnusLXX: Et dixi ad eos: Unusquisque abominationes oculorum suorum projiciat, et in adinventionibus Aegypti non polluatur: ego Dominus Deus vester. Pro offensionibus, quae Hebraice dicuntur SECUSE  , Symmachus interpretatus est, nauseas, Aquilae secunda editio, abscissiones, ut significarent abjiciendas ab oculis lippitudines, et quasi nauseas, quae non solum aspectum impediunt; creant. GELULE   quoque verbum Hebraicum, est, quod LXX adinventiones; Aquilae prima editio, inquinamenta; 226 secunda, Symmachusque et Theodotio, idola interpretati sunt: quos
Abbreviated transcription (Latin):
negypto gͥ notus factus ẽ populo. & semini domus
lacob. quando leuauit manum suam ꝓ eis contͣ egypt¬
terra egypti ad terram fluentem lacte et melle: Necdũ
enim caꝑe poterant solidum cibum: s quasi paruuili
atq lactentes. lacte et melle indigebant infante: Iuxta
litteram. uͦ unclitam terram uideȩ. & cunctis terris fertilio¬
rem dubitare ñ poterit: qui arinocero rura usq ad tau¬
uerit terram. ⁊ urbium. potentiam. amenitatemq re¬
gionum. palestinam uidelicet et phenicem. arabiam.
dei p̃cepta seruasset. dñs repmisit: Quas quia ñ acce¬
pit. uttum fuit incredulitatis eus: Nam et in ipsa pale¬
stna udeaq ꝓuintia. gentes plurime remansert:
quȩ ñ sunt eiecte: Neq enim sponsor. in crimine ẽ:
siillȩ. cut repromitcitur indignum se fecerit sponsione:
p̃sertim cum ꝓponatur optio ꝓmittentis: siuolueritis
& audieritis me. quȩ bona sunt terre comedetis. Si autẽ

Expanded text:
Aegypto igitur notus factus est populo, Aegypto igitur notus factus est populo, Jacob, quando levavit manum suam pro eis, contra Aegyptterra Aegypti ad terram fluentem lacte et melle; necdum enim capere poterant solidum cibum, sed quasi parvuli atque lactentes, melle et lacte indigebant infantiae. Juxta litteram vero, inclytam esse terram Judae et cunctis terris fertiliorem dubitare non poterit, qui a Rinocorura usque ad Tauverit terram, et urbium potentiam amoenitatemque regionum, Palaestinam videlicet et Phoenicen, Arabiam, Dei praecepta servasset, Dominus repromisit: quas quia non accepit, vitium fuit incredulitatis ejus. Nam et in ipsa Palaestina Judaeaque provincia gentes plurimae remanserunt, quae non sunt ejectae. Neque enim sponsor in crimine est, si ille cui repromittatur, indignum se fecerit sponsione, praesertim cum proponatur optio promittentis: « Si volueritis et audieritis me, quae bona sunt terrae comedetis, sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
n die illa leuaui manum meam ꝑ eis. ut educerem eos in
terra egypti: in terram ꝗͣ prouideram eis fluentem lacte
et melle: que ẽ egregia inter om̃s terras: Lxx: Hec dicit
dñs ds: Ex qua die elegi domum isrł. ꝙ notus factus sũ
seniorib domus iacob: & cognitus eis interra egypti:
hendi eos in manu mea dicens: ut educerem eos de ter¬
ra egypti. interram ꝗͣ paraui eis: terram fluentẽ lacte
et melle. fauus ẽ ultra om̃s terras. Pro eo qd̃ dixere
.lxx. fauus ẽ ultra om̃s terras. pro quo nos interp̃tati fumꝰ
egregia ẽ inter om̃s terras. aquile prima editio posuit fir¬
mamentum. socd̃a inclitum. symmachus regionem. theo¬
dotio fortitudinem: qd uidelicet omnium terrarũ ita sit
fundamentum: qd in ea dei relligio sit: et templum.
et cerimomie. ⁊ noticie dei: E in tantum populus isrł
in egypto constitutus ignorabat dm̃. ut missus ad eos
moyses. si interrogauerit me ait. quis misit te.quid
dicam eis: Dic inquit eis: Qui est: misit me ad uos:

Expanded text:
n die illa levavi manum meam pro eis, ut educerem eos de terra Aegypti in terram quam provideram eis, fluentem lacte et melle: quae est egregia inter omnes terras. LXX: Haec dicit Dominus Deus: Ex qua die elegi domum Israel, et notus factus sum semini domus Jacob, et cognitus eis in terra Aegypti, hendi eos manu mea, dicens: ut educerem eos de terra Aegypti in terram quam paravi eis, terram fluentem lacte et melle: favus est ultra o favus est ultra omnes terras, pro quo nos interpretati sumus, egregia est inter omnes terras, Aquilae prima editio posuit, firmamentum; secunda, inclytum; Symmachus, regionem; Theodotio, fortitudinem; quod videlicet omnium terrarum ista sit fundamentum, quod in ea Dei religio sit, et templum, et ceremoniae, et notitia Dei; et in tantum populus Israel in Aegypto constitutus ignorabat Deum, ut missus ad eos Moyses: Si interrogaverint, ait, me, quis misit te? quid dicam eis? Dic, inquit, ad eos: Qui est, misit me . In
Abbreviated transcription (Latin):
credere in eum quẽ prius negauerat. cor nouum ẽ¬
gentium idola delinquere: & mortuoꝵ cultura contẽp¬
onem hanc in quascriptum ẽ: conuertmini et agice pe¬
nitentiam suꝑ ꝑsona acciꝑe uideoꝵ. quos ñ uult mori:
ꝙ quib nunc loquitur. quare moriemini domus isrł.
ui habetis patres abraham. isaac. et iacob. de quibus
moriemini. qui patrum merito mea debetis uiuere mia:
salusem genui: Filios enim genui et exaltaui: ipsi autẽ
spreuerunt me: Reuertimini gͦ: & uiuite: Non dicit᷑
reuertinim. nͥ his qui prius cũ deo fuerant. & postea
eius deseruerunt comitatum: & uiuite ꝑpenitentam:
pristinũ statum. mortuus ẽẽ credendus ẽ: Et tu adsu¬
me planctum suꝑ pͥncipes isrł: et dices: Quare mater
tua leena inter leones cubauit. in meclio leunculorum
enutrunt catulos fuos: et eduxit unum de leunculis
sius leo factus est: & didicit caꝑe p̃dam. hominemq

Expanded text:
credere in eum quem prius negaverat. Cor novum credere in eum quem prius negaverat. Cor novum gentium, est idola derelinquere, et, mortuorum cultura contempionem hanc, in qua scriptum est: « Convertimini et agite poenitentiam, super persona accipere Judaeorum, quos non vult mori, et quibus nunc loquitur: quare moriemini, domus Israel, qui habetis patres Abraham, Isaac et Jacob, de quibus moriemini, qui patrum merito, et mea debetis vivere misersalutem genui. Filios enim genui, et exaltavi: ipsi autem spreverunt me . Revertimini ergo, et vivite. Non dicitur revertimini, nisi his qui prius cum Deo fuerant, et postea ejus deseruere comitatum. Et vivite per poenitentiam evertitur ad pristinum statum, mortuus esse credendus est. Et tu assume planctum super principes Israel, et dices: Quare mater tua leaena inter leones cubavit? in medio leunculorum enutrivit catulos suos. Et eduxit unum de leunculis suis, leo factus est: et didicit capere praedam, hominemque
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑditis colomis pͥorib alios in uineã suã mittit
agricolas: qd intelligentes in euglii parabola: dixe¬
re uidei ñ erit istud : Iocirco unumquemq ur̃m iuxta
uias suas udicabo domus isrł: dicit dñs deus: Siue de
gentilium mulgtudine. fiue de isrł populo sint qui udi¬
cantur: Non ẽ ꝑsonarum acceptio apud dm̃: s untis¬
quisq sua coronabitur fide : & impietate atq infideli¬
tate damnabitur. Conuertimini et agite penitentiam
ab omnib iniquitatib ur̃is: & ñ erit uobis in rumã
iniquitas: Proicite a uobis om̃s p̃uaricationes ur̃as:
in quib p̃uaricati ests: Proprie ad isrł sermo iste diri
gitur. ut agant penitentiam. et relinquant iniquitates
siue p̃uaricationes suas: quib in dm̃ preuaricati sunt
otest autem & ad utrumq popłm iutelligi: ut et isrł et
gentrum turba sua uitia derelinquens: conuertatur
ad eum qui possit sanare contritiones suas: Et facite
serentes: uiuatis in nouitate sꝑc: Cor nouum isrłis ẽ

Expanded text:
ut perditis colonis prioribus, alios in vineam suam mittat agricolas, quod intelligentes in Evangelii parabola dixere Judaei, « Non erit istud. » « Idcirco unumquemque juxta vias suas judicabo, domus Israel, ait Dominus Deus. » Sive de gentium multitudine, sive de Israel populo sint, qui judicantur: « Non est personarum acceptio apud Deum, » sed unusquisque sua coronabitur fide, et impietate atque infidelitate damnabitur. « Conveab omnibus iniquitatibus uestris, et non erit uobis in ruinam iniquitas. proicite a uobis omnes praeuaricationes uestras, in quibus praeuaricati estis, gitur, ut agant poenitentiam, et relinquant iniquitates sive praevaricationes suas, quibus in Deum praevaricati sunt. Potest autem et ad utrumque populum intelligi: ut et Israel, et gentium turba, sua vitia derelinquens, convertatur ad eum qui possit sanare contritiones suas. Et facite serentes, vivatis in novitate spiritus. Cor novum Israelis est
Abbreviated transcription (Latin):
se ab omnib iniqͥtatib fuis quas oꝑatus est: iuta ui¬
uet ⁊ ñ morietuꝵ: Econtrario ait gentium popłs ñ
habens noticiam dei. et impius si se auerterit ab impi¬
etate sua ꝗͣ prius oꝑatus ẽ in idolatrie cultu. ⁊ fecerit
ea qui isrłi lege p̃ceptas. ipse prius mortuus uiuifscabit
ai̾am suam: uidensq se interisse in uuqͥtatib qͣs oꝑat
est. credet in eum qui dicit: Ego sum uia. uita. et ue¬
ritas: uita uiuet. ⁊ ñ morietur: E dicunt. filii isrł¬

Expanded text:
se ab omnibus iniquitatibus suis quas operatus est, vita vivet, et non morietur. E contrario, ait, gentium populus non habens notitiam Dei, et impius, si se averterit ab impietate sua, quam prius operatus est in idololatria, et fecerit ea quae Israeli lege praecepta sunt: ipse prius mortuus vivificabit animam suam. Vidensque se interisse in iniquitatibus quas operatus est, credet in eum qui dicit: Ego sum via, veritas et vita : vita vivet, et non morietur. Et dicunt filii Isr
Abbreviated transcription (Latin):
tiurs quȩ fecisti polluta es. & appropinqͣre fecisti dies tu¬
os: ꝙ ad duxisti tꝑs annoꝵ tuoꝵ Ppt̾ea dedi te obpbrrũ
gentib & irrisionẽ uniu̾sis terris que iuxta st̃. & que ꝓ¬
cul ate triumphabunt de te. siue illudent tͥ. sordida
nobilis. gͣncdis. interitu E ece pͥncipes ifrł̃ finguli in bra¬
chio suo fuer̾t inte. ad esfundendũ sangumẽ. patrẽ et
matrẽ contumeliis asfecer̃t̃ in te. siue patri et matri ma¬

Expanded text:
tuis quae fecisti polluta es et adpropinquare fecisti dies tuos et adduxisti tempus annorum tuorum propterea dedi te obprobrium gentibus et inrisionem universis terris quae iuxta sunt et quae procul a te triumphabunt de te sordida nobilis grandis interitu ecce principes Israhel singuli in brachio suo fuerunt in te ad effundendum sanguinem patrem et matrem contumeliis adfecerunt in te adve
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere ñ poterit: s in suo sanguine morietur: Qd̾ si genuerit
filium. qui uidens omina peccata patris sui quȩ fecit. qmu¬
erit. et ñ fecerit similiter. suꝑ montes ñ comederit. & ocłos

Expanded text:
vivere non poterit, sed in suo sanguine morietur. Quod si genuerit vivere non poterit, sed in suo sanguine morietur. Quod si genuerit filium, qui videns omnia peccata patris sui quae fecit, timuerit, et non fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
sticus. si fidem eugłicam p̃dicarit. & filius eius atq
discipulus hetico fuerit errore deceptus uocabitur
pestilens: De quo et in primo psalmo scribitur: E in ca¬
thedra pestilentie ñ sedit: & in ꝓuerbiis confidens ꝓcax:
et suꝑbus pestilens appellatur: Iste effundit sanguinẽ
deceptorum: & omnia inse peccata congeminat: Come¬
dens in montib suꝑbie. & eccliam ꝓximi sui polluens.
egenos et pauꝑes in scientia scripturarũ contristans.
oppͥmens atq supplantans. rapinam rapiens eos qͦs
de eccłia seduxerit. pignus ñ reddens qd amagistro ac¬
ceꝑat. ut impleret qd scriptum ẽ: gratis accepistis. gͣ¬
tis date: & ad idola atq simulachra que in corde
suo confinxit. leuans oculos suos: cunctasq faciens
abhominationes: & dans ad usurã pecuniam. ut erro¬
rem magistri discipulorũ augeat diligentia: & repe¬
tens ab his quib tribuit amplius ꝗͣ dederat. certe

Expanded text:
sticus, si fidem Evangelicam praedicaverit, et filius ejus atque sticus, si fidem Evangelicam praedicaverit, et filius ejus atque discipulus haeretico fuerit errore deceptus, vocabitur pestilens. De quo et in primo psalmo scribitur: Et in cathedra pestilentiae non sedit . Et in proverbiis confidens et procax, et superbus pestilens appellatur . Iste effudit sanguinem deceptorum, et omnia in se peccata congeminat; comedens in montibus superbiae, et Ecclesiam proximi sui polluens, egenos et pauperes in scientia Scripturarum contristans, opprimens atque supplantans: rapinam rapiens, cos quos de Ecclesia seduxerit: pignus non reddens, quod a magistro acceperat, ut impleret quod scriptum est: Gratis accepistis, gratis date . Et ad idola atque simulacra, quae de suo corde finxit, levans oculos suos, cunctasque faciens abominationes: et dans ad usuram pecuniam, ut errorem magistri discipulorum augeat diligentia; et repetens ab his quibus tribuit, amplius quam dederat: certe
Abbreviated transcription (Latin):
iapinas: pignus ñ reddentem. & ad idola leuantem
oculos suos: abhominationẽ facientem:. ad usuram
dantem: & amplius accipientem: Nunquid uiuiet:¬
Non uiuet. cum uniuersa detestanda hȩc fecerit. mor¬
te morietur: sanguis eius in ipso erit: Pro latrone in he
tio pestilentem interp̃tat sunt: Quomͦ autẽ pestilen¬
tia morbos creat. & passim regiones quib incubuerit
uastare confueuit: sic pestilens homo uniuersa popu¬
laturꝰ: Dicamusq primum iuxta historiam: ut scia¬
tis iniquitates patrum ñ redundare ad filios: si iustus¬
fuerit fecerit quȩ suꝑior sermo ꝑ ordinem texuit. uita
uiuet: Qd si genuerit filium recedentẽ a dñi seruitu¬
te. & patris uirtutes uitiis cominutantem: ut faciat
quȩ ille ñ fecit. & ñ faciat quȩ ille oꝑatus ẽ. nunquid
uiuere poterit: Certe ñ uiuet: s erit reus sanguinis
sui: Porro iuxta intelligentiã sp̃alem. iustus uir eccłia¬

Expanded text:
rapinas, pignus non reddentem, et ad idola levantem rapinas, pignus non reddentem, et ad idola levantem oculos suos, abominationem facientem, ad usuras dantem, et amplius accipientem, numquid vivet? Cum universa detestanda haec fecerit, morte morietur: sanguis ejus in ipso erit. Pro latrone in Hebtio pestilentem interpretati sunt. Quomodo autem pestilentia morbos creat, et passim regiones in quibus incubuerit, vastare consuevit, sic pestilens homo universa populatur. Dicamusque primum juxta historiam, ut sciatis iniquitates patrum non redundare ad filios. Si justus fecerit quae superior sermo per ordinem texuit, vita 213 vivet. Quod si genuerit filium recedentem a Domini servitute, et patris virtutes vitiis commutantem, ut faciat quae ille non fecit, et non faciat quae ille operatus est: numquid vivere poterit? Certe non vivet, sed erit reus sanguinis sui. Porro juxta intelligentiam spiritualem, justus vir Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
oculos: In quo queritur quomͦ in hoc eodem ꝓpħa di¬
xerit ds̃: dedi eis iustificationes ñ bonas. in quibus
ñ uiuant in eis: Facilisq responsio ẽ. ⁊ plenior in con¬
sequentib ñ uiuere iudeos sequentes occidentẽ litcerã:
& uiuere xꝑianos intelligentes sꝑm unuficantem:
ongum ẽ siuoluerimꝰ ꝓbare testimoniis. ubi p̃cepta
dñi .⁊ uͥ rustificationes ẽẽ dicantur. & quib singula
uel diuersitatib. uel obscuritatib iuoluantus
nde et in p̃sent loco infertur: Hic iustus ẽ ⁊uita uiuet:
ait dñs d̾s: Qui hȩc fecerit. ꝙ illa ñ fecerit. nequaquã
punieturꝰ delictis patris: s sius uuet uirtutibus:
d̃ si genuerit filium latronem effundentẽ sanguinem
et fecerit unum ex istis. siue ut .lxx. transtulerunt:
fecerit peccata. in uia patris sui iusti ñ ambulauerit.
et hec quidem omnia ñ facientem:s in montib come¬
dentem : & uxorem ꝓximi sui polluentẽ: egenum et
pauꝑem contristantem siue oppͥmantem: rapientem

Expanded text:
oculos. » In quo quaeritur quomodo in hoc eodem propheta dixerit Deus: « Dedi eis justificationes non bonas, in quibus non vivant in eis . » Facilisque responsio est et plenior in consequentibus, non vivere Judaeos sequentes occidentem litteram, et vivere Christianos intelligentes spiritum vivificantem. Longum est, si voluerimus probare testimoniis, ubi praecepta Domini et ubi justificationes esse dicantur, et quibus singula vel diversitatibus, vel obscuritatibus involvantur. Unde et in praesenti loco infertur: Hic justus est, vita vivet, ait Dominus Deus. Qui haec fecerit, et illa non fecerit, nequaquam punietur delictis patris, sed suis vivet virtutibus. Quod si genuerit filium latronem, effundentem sanguinem, et fecerit unum de istis sive ut LXX transtulerunt, et fecerit peccata: in via patris sui justi non ambulaverit, et haec quidem omnia non facientem, sed in montibus comedentem, et uxorem proximi sui polluentem, egenum et pauperem contristantem sive opprimentem, rapientem
Abbreviated transcription (Latin):
non nocent patrib. sic peccata patrum ad filios ñ redũ-
litione substantie. s ex eius consortio qui dixit: ego sũ
uita E alibi loquitur: Omnis qui uiuit et credit in

Expanded text:
non nocent patribus, sic peccata patrum non redundant ad filnon nocent patribus, sic peccata patrum non redundant ad filn abolitione substantiae, sed ex ejus consortio qui dicit: « Ego sum vita . » Et alibi loquitur: « Omnis qui vivit et credit
Abbreviated transcription (Latin):
et peccatores qui in ꝓfundum uenere peccati dimittun¬
tur ut faciant desideria cordis sui: Abhominationes
patrum suoꝵ ostende eis: et dices ad illos: Iniquitates
patrum eorum contestare eos: & dices ad illos. Sipeccata.
patrum ñ redimant ad filios: quomͦ abhominationes et
iniquitates patrum. nunc seniores ꝓponuntur: Hac¬
uidelicet causa. ut ostendantur similia parentib agere:
& hereditario malo longissimum fuem trahere peccato¬
rum: ut quoꝵ imitantur uitia. eoꝵ supplicia ꝑtimescant:
ec dicit dñs ds : In die qua elegi isrł. ⁊ leuaui manum

Expanded text:
et peccatores, qui in profundum venere peccati, dimittunet peccatores, qui in profundum venere peccati, dimittuntur ut faciant desideria cordis sui . Abominationes patrum suorum ostende eis, et dices ad illos. LXX: Iniquitates patrum eorum contestare eis, et dices ad eos. Si peccata patrum non redundant ad filios, quomodo abominationes, et iniquitates patrum nunc seniorvidelicet causa, ut ostendantur similia parentibus agere, et haereditario malo longissimum funem trahere peccatorum, ut quorum imitantur vitia, eorum supplicia pertimescant. « Haec dicit Dominus Deus: In die qua elegi Israel, et levavi
Abbreviated transcription (Latin):
quales fuerunt seniores isrł: et quoꝵ scelera in consequẽ¬
tibus ꝓpħa describit: non datur responsio . s: uicrepato
pro peccatis: O addit iusiurandum uiuo ego: ut fir¬
mior sit sententia denegantis: Qd autẽ dixere .lxx. si
respondero uobis: symmachus manifestius tͣnstulit.
ñ respondebo uob̃. Si iidicas cos. siuidicas fili hõis
lxx. Si ultos eos fuero: ultione fili hominis: Illi quid ad int̾¬
rogandum uenerunt: cupientes de his quib ambigunt
futura cognoscere: Tu autẽ fili hominis udica eos. ut ñ ꝓ¬
phete sit responsio. s sententia iudicantis ꝓ iniquitatib quas
fecerunt: & patrum sequut sunt scelera: Uelcerte siultus
fuero ultione: ut sit sensus: Tanta iniquitate cooꝑti sunt:
ut ne emendatione quidem & correptione sint digni:
scđm illud qd̃ in ꝓpheta dicitur: Non uisitabo ultra
filias ur̃as: ⁊nurus ur̃as cum mechate fuerint: Unde

Expanded text:
quales fuerunt seniores Israel, et quorum scelera in consequenquales fuerunt seniores Israel, et quorum scelera in consequentibus propheta describit, non datur responsio; sed increpatio pro peccatis: et addit jusjurandum: vivo ego, ut firmior sit sententia denegantis. Quod autem dixere LXX, si respondero vobis: Symmachus manifestius transtulit, non respondebo vobis. Si judicas eos: si judicas, fili hominis. LXX: si ultus eos fuero ultione, fili hominis: Illi quidem ad interrogandum me venerunt, cupientes de his, quibus ambigunt, et futura cognoscere; tu autem, fili hominis, judica eos, ut non prophetae sit responsio, sed sententia judicantis pro iniquitatibus quae fecerunt, et patrum secuti sunt scelera. Vel certe, si ultus eos fuero ultione, ut sit sensus: Tanta iniquitate cooperti sunt, ut ne emendatione quidem, et 224 correptione sint digni, secundum illud quod in propheta dicitur: Non visitabo ultra filias vestras, et nurus vestras, cum moechatae fuerint . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tronomio gentes quas dñs ꝑditurus ẽ in conspectu
tuo. iste somnia et diuinationes audient: tibi autẽ non
sic dedit dñs d̃s tuus. Gengum enim ẽ audire chaldeos
ariolos. aruspices. diuinos. sortilegos. oracula demonũ
quib errori earum illuditur: Unde et nc̃ seniores isrł
adeunt propħam. ut interrogarent ꝑ eum dñm: et cñ
de interrogatione silent Ipso qui interrogandus erat
sciente quid interrogareturꝰ : ut et in eo miraculũ sit
scire cur uenerint. & ad earespondere que tacitus sermo
in animo continebat. Q̾ factus ẽ sermo dñi ad me:
dicens: fili hominis: loquere semorib isrł: et dices ad
eos: Hec dicit dñs d̾s: Nunquid ad interrogandum
me uos uenistis: Uiuo ego. q ñ respondebo uobis.
ait dñs d̾s: Scĩs et congrua interrogantib datur pmis¬
sio: adhuc loquente dicam eoce adsum: Peccatorib autẽ

Expanded text:
teronomio: « Gentes quas Dominus perditurus est, in conspectu teronomio: « Gentes quas Dominus perditurus est, in conspectu tuo istae somnia et divinationes audient, tibi autem non sic dedit Dominus Deus tuus . » Gentium enim est adire Chaldaeos, ariolos, aruspices, divinos, sortilegos, oracula daemonum quibus errori earum illuditur. Unde et nunc seniores Israel adeunt prophetam, ut interrogarent per eum Dominum, et tamen de interrogatione silent, ipso qui interrogandus erat sciente quid interrogarent, ut et in eo miraculum sit scire cur venerint, et ad ea respondere, quae tacitus sermo in animo continebat. « Et factus est sermo Domini ad me dicens: Fili hominis, loquere senioribus Israel, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Numquid ad interrogandum me vos venistis? Vivo ego, quia non respondebo vobis, ait Dominus Deus. Sanctis et congrua interrogantibus datur promissio, adhuc loquente te dicam: Ecce adsum. Peccatoribus autem,