comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t attende ꝙ .iiiiʳ. hie distingũt᷑¬
timores. cũ supͣ beda dixĩt du
os ee. S beda hũanum timorẽ p̃t̾¬
misit. ⁊ noĩe s̾iuł duos qͦs ħ distin¬
locũ exponit. Non enĩ accepistis sp̃i¬
tum suitutis it̾m intimore. s ac¬
cepistis sp̃m adoptõis filioꝵ dĩ ita

Expanded text:
t attende quod quatuor hic distinguntutimores, cum supra Beda duos dixerit esse. Sed Beda humanum timorem praetermisit, et nomine servilis duos quos hic distinlocum exponit, c. 8: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum Dei; ita
Abbreviated transcription (Latin):
na sub̾a. sicut in ip̃is y postasib
in quib ita sunt ꝙ eas det̾mi
ñ nature. ⁊ enim ypostasim det̃¬
minant. ⁊ ñ naturam. Idoq li¬
cet pr̃nitas ⁊ filiatio suit in di¬
uina ẽẽntia. cum eã ñ determi
res sit sibi pr̃ ⁊ filius. Ita enim
ꝓprietas determinat ꝑsonam. uͭ
hac ꝓprietate ypostasis sit gn̾ans
⁊ ulia alia ypostasis. alia sit ge¬
nita. ⁊ ita non idem gn̾at. ⁊ gn̾a

Expanded text:
ntur, sicut in ipsis hypostasibus; in quibus ita sunt, quod eas determinnon naturae; etenim hypostasim determinant et non naturam. Ideoque licet paternitas et filiatio sint in divina essentia, cum eam non determinvel quod eadem res sit sibi Pater et Filius. Ita enim proprietas determinat personam, ut hac proprietate hypostasis sit generans, et illa alia hypostasis sit genita; et ita no
Abbreviated transcription (Latin):
est ad malum: sit libertas arbi¬
trii. Si enim libertas arbitrii est:
bonum quidem est. quia lib̾tas
arbitrii bonum naturale est. Qͥ¬
busdam uidetur. ꝙ sit ip̃a lib̾tas
arbitrii que semꝑ uona est. s p̃p
pcc̃i su̾itutem ad malum fit lib̾i
tas: quia ad malum est. Aliis ã¬
supͣ commemorauit. as. ñ sit ipã
lib̾tas arbitrii: s sit quetam pro¬
nitas peccandi. ⁊ curuitas ꝓ pec¬
catq̃ ex peccato est ⁊ mala est.
iliter Qo alia de lib̾tate

Expanded text:
est ad malum, sit libertas arbitrii. Si enim libertas arbitrii est, bonum quidem est, quia libertas arbitrii bonum naturale est. Quibusdam videtur quod sit ipsa libertas arbitrii, quae semper bona est, sed propter peccati servitutem ad malum sit liberira libertas, quia ad malum est. Aliis asupra commemoravit Aug., non sit ipsa libertas arbitrii, sed sit quaedam pronitas peccandi et curvitas quae ex peccato est, et mala est. Quaestio alia de libertate
Abbreviated transcription (Latin):
lice fraudulentie excitata den¬
ñdum quiescit. s in tanta tes.¬
rerum questione addit. Si p̃r-¬
nitas ⁊ filiatio in deo. siue ĩ di¬
uina essentia sunt. eadem igit᷑
res sibi pr̃ ẽ. ⁊ filius. Nam in
quo pr̃nitas est: pr̃ est. ⁊ in qͦ
filiatio filius est. Si igitur u¬
na eademq res in seħ̃t pr̃nita¬
tem ⁊ fuiationẽ. ip̃a ⁊ gn̾at et
gn̾atur. ꝙ dicentes in sabellianã
hesim ꝑt̾rahuntur extendentes
prẽm in filium. cum ip̃m sibi¬
ip̃i filium ꝓponunt ⁊ patrem.
Si uero neg̾auint in uua dei es¬
sentia prnitatẽ ẽẽ et filiationẽ
atq aliis argum̃torum aculeis
utunt᷑ in sue opinionis assertõ¬
nem ut uĩtatis formam disse¬
Bensio contͣ hanc eoꝵ opi

Expanded text:
licae fraudulentiae excitata, nondum quiescit, sed in tanta rerum quaestione addit: Si paternitas et filiatio in Deo sive in divina essentia sunt, eadem ergo res est sibi Pater et Filius. Nam in quo paternitas est, Pater est; et in quo filiatio est, Filius est. Si ergo una eademque res habet in se paternitatem et filiationem, ipsa generat et generatur: quod dicentes, in Sabellianam haeresim pertrahuntur, extendentes Patrem in Filium, cum ipsum sibi Filium proponant et Patrem. Si vero negaverint in una Dei essentia paternitatem esse et filiationem, atque aliis argumentorum aculeis utuntur in suae opinionis assertionem, ut veritatis formam disseResponsio contra hanc eorum op
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ñ est redempta. humana tus.¬
uero tota ꝑierat. ⁊ ideo ne penit᷑¬
repente perderetur. ex parte est re¬
dempta. ut iñ ruina suppieretur
ut qm̃i ñ tota muititudo angłoꝵ
deum deserendo ꝑierat. ea que ꝑi¬
erat: in ꝑpetua perditione rem̾a¬
neret. Que autem cum deo illa de¬
serente ꝑstiterat. de sua c̾rissime
cognita semꝑ felicitate gaude̾t.
At u̾o c̾atura rõnalis q̃ in hõib
erat. qm̃ pccĩs atq suppliciis tota
runa illa minuerat. Hoc enim

Expanded text:
rat, non est redempta; humana vero tota perierat, et ideo ne penitus perderetur, ex parte est redempta, ut inde ruina suppleretur ut quoniam non tota multitudo angelorum Deum deserendo perierat, ea quae perierat in perpetua perditione remaneret, quae autem cum Deo, illa deserente, perstiterat, de sua certissime cognita semper felicitate gauderet. At vero creatura rationalis, quae in hominibus erat, quoniam peccatis atque suppliciis tota ruina illa minuerat; hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
Bñditite lux ⁊ tenebre domin.
Ideoq sciendum est tenebras di
sentia. qualiter supra accepit
.ab. iuxta quam acceptionem ñ
sunt aliquid. uł ꝓaere obscurato.
siue aeris obscurata qualitate.
dicit tenebras fuisse tũc suꝑ faci¬
em abyssi. quia ñdum erat lux.
que si esset. ⁊ suꝑ esset. ⁊ suꝑ fim¬
deretur. s ñdum lutis gr̃a opus
suum d̾s uenustauerat. q̃ post¬
ea in primo die formata est.¬
Duo hic consisan

Expanded text:
nedicite, lux et tenebrae, Domino. Ideoque sciendum est tenebras divo lucis absentia, qualiter supra accepit Aug., juxta quam acceptionem non sunt aliquid; vel pro aere obscurato, sive aeris obscura qualitate, dicit tenebras tunc fuisse super faciem abyssi quia nondum erat lux; quae si esset, et superesset et superfunderetur; sed nondum lucis gratia opus suum Deus venustaverat, quae postea in primo die formata est.Duo hic consi
Abbreviated transcription (Latin):
um uł ꝑuiriũ: pnĩa ẽ corrigend̾.
qr post talem consensum. si quis
irritum d fi̾. ⁊ ip̃e ad pͥorẽm copu¬
iam reuocari.

Expanded text:
corrigendum;quia post talem consensum, si quis irritum debet fieri et ipse ad priorem copulam revocari.
Abbreviated transcription (Latin):
q ad tempꝰ placitum illam ductu¬
rum. ⁊ illa ꝓmittat uł iuiret se illi
nuptam. nũquid talis sponsio e¬
os conuges fecit: ⁊ si mutato ꝓ¬
posito alter uł uterq ad alienam
copłam transit. nuĩquid obsponsi¬
onem pͥorem iuram̃to obnexam
scde fed̾ationis pactum scindetur:
Consid̾a q longe ẽ aluid ꝓmitt̾e:¬
⁊ aliud facere. Qui ꝓmittit ñdũ
facit. Qͥ gͦ promisit se in uxorem
ducturum aliqͣm. ñdũ eam dux̃
in uxorem. ⁊ quespopondit se nup¬
turam: ñdũ nupsit. Quomͦ gͦ cõ¬
uiges applłari possunt. qui ñdũ
contrabunt. s in futuro se ꝯͣctu¬
ros uirando ꝓmittũt: It̾ si ex
ui uiramenti ad futurum ꝑtinẽ¬
tis mox efficiunt᷑ diuges: cur iu¬
rant in futuro se facturos. ꝙ in p̃¬
senti efficiunt᷑. Itm Si ex quo
uirant mox efficiunt᷑ ꝯiuges. tc̃¬

Expanded text:
que ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento subnixam, secundae foederationis pactum scindetur? Considera quia longe est aliud promittert aliud facere. Qui promittit, nondum facit. Qui ergo promisit se in uxorem ducturum aliquam, nondum eam duxit in uxorem; et quae spopondit se nupturam, nondum nupsit. Quomodo ergo conjuges appellari possunt, qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, t
Abbreviated transcription (Latin):
ri dr̃. cum ita in nob̾ est. ut detur¬
faciat nos diligere deum ⁊ ꝓxi nob̾¬
mũ. ꝑ ꝙ manemus in deo. ⁊ deus
in nobis. uñ ãs. hunc missionis
datus fuerit homini accendit eũ
ad diligendũ deum ⁊ proximum.
⁊ ip̃e dilectio est. Non enĩ ht̃ hõ
unde diligat deum: nͥ ex deo. Ecce
quomͦ datur uel mittitur nobis
nans aꝑtius quomͦ detur in eod̾
.li. detͥ. Dilectio inquit dei diffu¬
sa est in cordib nostris ut ait apo
Solum est ꝙ duudit int̾ filios reg¬
ni ⁊ filios perditõnis. dant᷑ ⁊ ali¬
a per sp̃m munera. s sine carita¬
te nichil ꝓsunt. nisi gͦ tm̃ imꝑtr¬

Expanded text:
r, cum ita in nobis est, ut faciat nos diligere Deum et proximum, quod manemus in Deo, et Deus in nobis. Unde Aug., hunc missionis datus fuerit homini, accendit eum ad diligendum Deum et proximum, et ipse dilectio est. Non enim habet homo unde diligat Deum, nisi ex Deo. Ecce quomodo datur vel mittitur nobis nans apertius quomodo detur, in eodem libro. Dilectio, inquit, Dei diffusa est in cordibus nostris, ut ait ApoSolum est quod dividit inter filios regni et filios perditionis. Dantur et alia per Spiritum munera, sed sine charitate nihil prosunt. Nisi ergo tantum impar
Abbreviated transcription (Latin):
de fructu uõ ligni ꝙ est in medio¬
ꝑadisi: p̃cepit nobis deus ne co¬
mederemus. ⁊ ne tangẽmus. ne
forte moriam᷑. In quo ũbo dedit
locum temptanti cum dix̃. ne for¬
te moriamur. uñ mox diabolus
dix̃ ad mulierẽ. Nequaquã mo¬
riemini. Seit enun d̾s ꝙ in quo¬
cumq die comederitis ex eo: aꝑi¬
entur oculi urĩ. ⁊ eritis sicut dii
scientes bonum ⁊ malum. atten-¬
de ordinem ⁊ ꝓg̾ssum humane ꝑ¬
ditionis. pͥmo d̾s dixerat. Qua¬
cumq die comederis ex eo: mor¬
te morieris. Deinde mulier dixit.
Ne forte moriamur. Nouissime
serpens dixit. Nequaquam mo-¬
riemini. deus affirmauit. muli-¬
er quasi ambigendo illud dixit.
diabolus negauit. Q gͥ d̾ubita¬
uit: ab affirmante recessit. ⁊ ne¬
ganti aꝓpinquauit. De u̾suti

Expanded text:
de fructu de fructu paradisi, praecepit nobis ne comederemus, et ne tangeremus illud, ne forte moriamur. In quo verbo dedit locum tentandi, cum dixit, ne forte moriamur. Unde mox diabolus dixit ad mulierem: Nequaquam moriemini. Scit enim Deus quia in quocumque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri et eritis sicut dii, scientes bonum et malum. Attende ordinem ac progressum humanae perditionis. Primo Deus dixerat: Quacumque die comederitis ex eo, morte moriemini; deinde mulier dixit: Ne forte moriamur; novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit, mulier quasi ambigendo illud dicit, diabolus negavit; quae ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti appropinquavit. 4. De
Abbreviated transcription (Latin):
luntas inest cuiq a se. s potestas
adeo. Sic antem loquebatur di¬
abolus ꝑ serpentem ignorantẽ
sieut ꝑ energummos. uel pha¬
naticos ioquitur. Serpente e¬
nim uelud organo est usus mo¬
uens naturam eius ad exprimẽ¬
dos sonos u̾boꝵ ⁊ signa quibus
suam monstraret uoluntatem.
Serpens gͦ nec u̾ba intlłigebat.
nec rõalis est fc̃s. callidissimus
tñ dictus est: ꝓpt̾ astutiam dia¬
boli. locutus est autem. sic̃ asina
balaͬami s hoc diabolicum. illud
angłicum fuit. Bomi enĩ ⁊ maui
angeli: similit̾ oꝑantur. Hicq̃¬
ri solet quare mulier ñ horruit.
accepisse putauit. de modo tẽpꝰ¬
hoc medo facta est. Stans co¬
ram femina hostis suꝑb ñ au¬
det in u̾ba ꝑsuasionis exire: me¬
tuens deprehendi. s sub int̾roga¬
tione eam aggreditur. ut ex res¬
ponsione colligeret: qualit̾ ĩ ma
tis de omni ligno ꝑadisi: Cui
Rndit mulier. de fructu u̾o lig¬
noꝵ que sunt in ꝑadiso uescim᷑.

Expanded text:
luntas inest cuique a se, sed potestas luntas inest cuique a se, sed potestas a Deo. Sic autem loquebatur diabolus per serpentem ignorantem, sicut per energumenos vel fanaticos loquitur. Serpente enim velut organo est usus, movens naturam ejus ad exprimendum sonos verborum et signa, quibus suam monstraret voluntatem. Serpens ergo nec verba intelligebat, nec rationalis est factus; callidissimus tamen est dictus, propter astutiam diaboli. Locutus est autem sicut asina Balaam; sed hoc diabolicum, illud angelicum fuit, boni enim et mali angeli similiter operantur. Hic quaeri solet quare mulier non horruit saccepisse putavit. 3. De modo thoc modo facta est, stans coram femina hostis superbus non audet in verba persuasionis exire, metuens deprehendi; sed sub interrogatione eam aggreditur, ut ex responsione colligeret qualiter in maltis de omni ligno paradisi? Cui respondit mulier. De fructu lignorum quae sunt in paradiso vescimur,
Abbreviated transcription (Latin):
ma malicie sue congruenti ueni¬
ret diuinitus fcm̃ est. uenit gͦ ad
hominẽ in serpente qͥ forte si ꝑmit¬
ret. in qua spiritus .s. apꝑiturꝰ erat.
Non gͦ nisi ꝑ serpentem tempta¬
re ꝑmissus fuit diabolus. ut ꝑ
illud ꝙ foris erat: astutiam tẽp¬
tantis animadũtere femina qͥ¬
ret. diabolus enim ꝑ serpentem
temptabat. in quo loquebatur.
deoq serpens dictus est cailidi¬
or cunctis anunantib t̾re. Quia
a eiͣti deiecti. natura tamen sunt
excellentiores omnib bestus ꝓpt̾
eminentiam rõnis. quãius ser¬
pens ñ rõnali anima. s spũ dia¬
bolico possit sapientissimꝰ dici. Nõ
gͦ mirum si diabolus spñ suo i¬
plens serpentem. sicut uates im¬
plebat sapientissimum reddid̾ãt
omnium bestiarum. quem tam̃
ad temptandum ñ elegit diabolꝰ
sed ꝑ quod ammal ꝑ missus fuit
tem ꝑ quẽ
temptaret ele¬
gerit. s cũ
decipere cuperet¬
nõ potuit: nisi ꝑ ꝙ aĩs¬
se ꝑmissus est. Nocendi enĩ uo¬

Expanded text:
niret, divinitus factum est. Venit ergo ad hominem in serpente, qui forte, si permitret, in qua Spiritus sanctus appariturus erat. Non ergo nisi per serpentem tentare permissus fuit diabolus, ut per illud quod foris erat astutiam tentantis animadvertere femina quiret, diabolus enim per serpentem tentabat, in quo loquebatur. Ideoque serpens dictus est esse callidior cunctis animantibus terrae; quia, perbia dejecti, natura tamen sunt excellentiores omnibus bestiis propter eminentiam rationis; quamvis serpens non rationali anima, sed spiritu diabolico possit sapientissimus dici. Non ergo mirum si diabolus spiritu suo implens serpentem, sicut vates implebat, sapientissimum reddiderat omnium bestiarum; quem tamen ad tentandum non elegit diabolus, sed per quod animal permissus fuit,tem per quem tentaret elegerit, sed cum decipere cuperetnon potuit, nisi per se permissus est. Nocendi enim vo
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia illi¬
ꝑ iuolentiam noc̃e
ñ poterat. ad fraudem se conu̾̃tit.
ut doio hominem supplantaret:
quem uirtute suꝑare nequiret.⁊
Ne autẽ fraus il lius nimis
manifestaret᷑
in sua sp̃ẽ ñ
uenit. ne aꝑte
cognoscetur
et ita repesieret. It̾m ne nimis
occulta foret fraus enus que ca¬

Expanded text:
ed quia illiviolentiam nocere non poterat, ad fraudem se convertit, ut dolo hominem supplantaret, quem virtute superare nequiret. Ne autem fraus illius nimis manifestaretur, in sua specie non venit, ne aperte cognosceretur, et ita repelleretur: iterum ne nimis occulta foret fraus ejus quae ca
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit. s ñ oportuit .i. sĩt accipi
non ex impotentia sui fuit: ꝙ ẽda
filius ñ genuit. s et ñ ꝯueniebat:
sicut deus filius ñ est deus pater. nͨ
tamen hoc ex impotencia sui est.Nã
et pater similiter non est filius. nͦ¬
ħ est ex impotentia prĩs. S querit
maximinus arrianoꝵ ep̃c. unde gͦ¬
ẽ ꝙ pr̃ ñ pot̾ ẽẽ filius. uł filius pr̾.
Non utiq ex impotentia. s p̃r ex ꝓ¬
prietate gn̾atõnis pr est. qua õpor¬
tet eum ñ ẽẽ filium. ⁊ filius ꝓprie¬
tate natiuitatis filius est. qua o¬
portet eum non ẽẽ patrem. de quib
ꝓprietatib postea pleniꝰ tͣcͣtabitur.¬

Expanded text:
non potuit, sed non oportuit, id est, non ex impotentia sui fuit quod Filius non genuit, sed ei non conveniebat; sicut Deus Filius non est Deus Pater, nec tamen hoc ex impotentia sui est. Nam et Pater similiter non est Filius, nec hoc ex impotentia Patris. Sed quaerit Maximinus Arianorum episcopus,  non potest esse Filius, vel Filius Pater? non utique ex impotentia, sed Pater proprietate generationis Pater est, qua oportet eum non esse Filium: et Filius proprietate nativitatis Filius est, qua oportet eum non esse Patrem. De quibus proprietatibus postea plenius tractabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ht. iõꝙ mulctatur petuĩa. ñ red¬
dit᷑ aĩa ꝓ aĩa. s iam formato cor¬
ꝑis anima dat᷑. ñ in conceptu cor¬
ꝑis nastitur: cũ semĩe deruiata.
Nam si cũ semine. ⁊ aĩa existit de
cũ sem̃ fluxũ ñ ꝓficit natuitati.
primũ oꝑt domũ ⁊pagmari. ⁊ sic

Expanded text:
ideoque mulctatur pecunia, non redditur anima pro anima. Sed jam formato corpori anima datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima existit de cum semen fluxu non proficit nativitati. Primum oportet domum compaginar
Abbreviated transcription (Latin):
głaritatis. s ꝙ unitatis ẽ: predi¬
catur. Ecce ex hiis predc̃ĩs ostendit᷑.
ꝙ nec singłaris nec diu̾sus. nec u¬
nicus. uel solitarius confitendꝰ ẽ
deus. quia singłaritas uł solitu¬
do ꝑsonarum płalitatem exclu¬
dit. ⁊ diu̾sitas unitatem ẽẽntie toi¬
lit. Diu̾sitas indicit seꝑationem
diuinitatis. Singularitas adim̃
distinctionem tͥnitatis. Ideo ambr̃.
singłaris equalitas. nec iuxta sa¬
bellianos patrem filiumq cõfun¬
dẽs. nec iuxta arrianos pr̃em fili¬
umq secernens. pater enim et
filus distinctionem hñt. seꝑatio¬
nem uero non hñt. Itm in ectem.
pat̾ ⁊ filius diumnitate unum sũt.¬

Expanded text:
aritatis, sed quod unitatis est praedicatur. Ecce ex praedictis ostenditur quia nec singularis, nec diversus nec unicus vel solitarius confitendus est Deus, quia singularitas vel solitudo personarum pluralitatem excludit, et diversitas unitatem essentiae tollit. Diversitas inducit separationem divinitatis, singularitas adimit distinctionem Trinitatis. Ideo Ambros.singularis aequalitas, nec, juxta Sabellianos, Patrem Filiumque confundens; nec, juxta Arianos, Patrem Filiumque secernens. Pater enim et Filius distinctionem habent, separationem vero non habent. Item in eodem: Pater et Filius divinitate sunt u
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate dicamus tres per dẽpti¬
sonas. ⁊ quare ñ similiter tres tas.¬
deos uel essentias. quia. s. in alt̾o
obuiat. scͥptura. In altero diu̾sita¬
tis intlłigentia. qr ibi nulla peni-¬
tus est diuersitas: sicut nec singła¬
ritas. ł solitudo. s unitas ⁊ trini¬
mana mopia querens quid dicẽt.
tͥa dixit tres personas. uł sub̾a̾s.
quib nominib ñ du̾sitatem in¬
tlłigi uoluit. s singłaritatem no¬
luit᷑. ut ñ solum ibi unitas intlłi

Expanded text:
cessitate dicamus tres personas, et quare non similiter tres deos vel essentias; quia scilicet in altero obviat Scriptura, in altero diversitatis intelligentia, quia ibi nulla penitus est diversitas, sicut nec singularitas ibi est, sed unitas et Trinimana inopia quaerens, quid diceret tria? dixit tres personas vel substantias. Quibus nominibus non diversitatem intelligi voluit, sed singularitatem noluit, ut non solum ibi unitas intellig
Abbreviated transcription (Latin):
qr nullus hoĩm ẽ qui ñ illumt¬
netur: s quia nisi ab ip̃o nillus
illuminat᷑ s pot̾ alio mͦ illud in¬
qui sine ullis ambiguitatib
si et in celo ⁊ in terra sicut ueri¬
tas cantat omnia quecumq
uoluit fecit: ꝓfecto facere ñ uo¬
iuit quecumq non fecit. Ex
hiis aperte ostenditur. qm̃ deꝰ
ea uoluntate que ip̃e est ñ uult
aliquid fĩ ꝙ ñ fiat. neq non fi̾

Expanded text:
quia nullus hominum est qui non illuminetur, sed quia nisi ab ipso nullus illuminatur. Potest et alio modo illud inqui sine ullis ambiguitatibus sive in coelo et in terra, sicut Veritas cantat, omnia quaecumque voluit fecit; profecto facere non voluit quaecumque non fecit. Ex his aperte ostenditur quod Deus ea voluntate quae ipse est, non vult aliquid fieri quod non fiat, neque non
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s homines saluos fieri. nõ
tñ iõ cebemus ommpotẽtissi¬
me dei uoluntati aliquid dero¬
gare. s ita intlłig̾e̾ ꝙ scͥptum ẽ.
uult om̃s homines saluos fi
tanquam diceretur nullum ho-¬
minem fi̾ saluum nisi quem
sit. nisi quem saluũ fi̾ uelit. s¬
ꝙ nullus fiat saluus nisi quẽ
uelit saluari. ⁊ ideo regandum
est ut uelit. qr ncc̃e ẽ fĩ si uolu¬
erit. Non est enim credendus
omp̃c aliquid uoltusse fi̾ ꝙ fcm̃¬

Expanded text:
omnes homines salvos fieri, non tamen ideo debemus omnipotentissimae Dei voluntati aliquid derogare; sed ita intelligere quod scriptum est, Qui omnes homines vult salvos fieri, tanquam diceretur nullum hominem fieri salvum, nisi quem num, nisi quem salvum fieri velit; squod nullus fiat salvus nisi quem velit salvari; et ideo rogandus est ut velit: quod necesse est fieri si voluerit. Non est enim credendus Omnipotens aliquid voluisse fieri
Abbreviated transcription (Latin):
saluos fieri quorum ocrasione
u̾borum multi a uia uĩtatis de¬
iuauerunt dicentes dm̃ multa
uelle fieri que ñ fiunt. s ñ est
intelligendum ea rõe illud dic¬
fĩ saluos. ⁊ ñ saluentur. Quis
enim tam impie desipiat ut di-¬
uoluit ⁊ non fecit. ⁊ ꝙ ẽ indigniꝰ
iõ ñ fecit q̃m ne fieret ꝙ omp̃c

Expanded text:
salvos fieri. Quorum occasione verborum multi a veritate deviaverunt, dicentes Deum multa velle fieri quae non fiunt. Sed non est intelligendum ea ratione illud esse dicuos salvari et non salventur. Quis enim tam impie desipiat, ut divoluit et non fecit; et, quod est indignius: Ideo non fecit, quoniam ne fieret quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcc̃o. ⁊ an talis assumpta sũpta¬
fuit a ũbo. Sane dici pot̾ et fuit.
credi oportet iuxta scõrum at¬
testationis conuenientiam ip-¬
sam prius pcc̃o fuisse obnoxiam
situt reliqua uͥginis caro. s spc̃
u̾bauit: uel fomitem ip̃m pẽtꝰ
euacuando ut quibzdam placet.
ut ei postmodum peccandi occa¬
sio nullatenus extit̾it. potenti¬
am qͦ gn̾andi absq uiri semĩe
uirgini p̃parauit. Ita enim u̾ba
eunͣgelii decent. ubi angłs uir

Expanded text:
cato, an et talis assumpta fuerit a Verbo? Sane dici potest, et credi oportet, juxta sanctorum attestationis convenientiam, ipsam prius peccato fuisse obnoxiam sicut reliqua Virginis caro; sed Spirliberavit, vel fomitem ipsum penitus evacuando ut quibusdam placet, ut ei postmodum peccandi occasio nullatenus extiterit. Potentiam quoque generandi absque viri semine Virgini praeparavit. Ita enim verba Evangelii d
Abbreviated transcription (Latin):
num semen. Et copłauit sibi
ip̃i ex sc̃issimis et purissimis
ipsius uirginis sanguinibus
caro. simul dei caro. simul ca¬
ro animata rationaliq et in¬
Ex hiis ꝑspicuum fit s ante
conceptam et assumptam. et¬
eandemꝙ ĩmo totam uirginẽ
spũ sco preueniente ab omni
labe pectati castificatam. Ciui
collata est potentia more nouo
gn̾andi. ut sine coitu uiri sine
libidine concipientis in utero
uirginis celebraretur conceptꝰ
dei et hominis. Illa enim caro ꝙͣ
deus ex nirgine sibi iuure dig¬
natus est. sine uitio concepta sñ
peccato nata est. hant tñ carnem
ñ celestis. ñaerie. ñ alt̾ius cuiꝰꝙͣ
putes ẽẽ nature: s enis tuius
est omnium hominum caro.
gine maria de qua ꝑꝑ honorem
domini nullam ꝓrsits cum de p̾¬
catis agitur hr̃i uolo q̃stionem
Iñ enim scimus ꝙ ei plus grẽ¬
sit collatum ad uincendum ex õi¬

Expanded text:
num semen. Et copulavit sibi ipsi, ex sanctissimis et purissimis ipsius Virginis sanguinibus,caro, simul Dei Verbi caro, simul caro animata rationalis et inspicuum fit quod ante conceptam et assumptam; eamdemque, imo totam Virginem, Spiritu sancto praeveniente, ab omni labe peccati castificatam. Cui collata est potentia novo more generandi, ut sine coitu viri, sine libidine concipientis in utero Virginis celebraretur conceptus Dei et hominis. Illa enim caro quam Deus de Virgine sibi unire dignatus est, sine vitio concepta, sine peccato nata est. Hanc tamen carnem non coelestis, non aeriae, non alterius cujusque putes esse naturae; sed ejus, cujus est omnium hominum caro. rgine Maria, de qua propter honorem Domini, nullam prorsus, cum de peccatis agitur, haberi volo quaestionem. Inde enim scimus quod ei plus sit gratiae collatum ad vincendum ex o
Abbreviated transcription (Latin):
ait. gi dixĩmus qr pcc̃m ñ habe¬
mus: nos ip̃os sedutimus. Illa
aut̃ uirgo singłari grã preuen¬
ta est: atq repleta. ut ipsum¬
hr̃et uentris sui fructum: quẽ
ut illud ꝙ nascebatur ex ꝓpagie

Expanded text:
 Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus? Illa autem Virgo singulari gratia praeventa est atqhaberet ventris sui fructum, quem ut illud, quod nascebatur ex progenie
Abbreviated transcription (Latin):
Itm. gͥgͥ. Qͥ desponsatã ꝓpimi sui
puellam ceꝑit in dugium: anath̾a
sit ip̃e ⁊ om̃s consentientes ei. qr se¬
cũd̾ legẽ dei mori dec̾nit᷑. Nã diuine
legis ẽ mos: spõsas applłare ꝯuiges.

Expanded text:
m: Qui desponsatam proximi sui puellam ceperit in conjugium, anathema sit ipse, et omnes consentientes ei, quia secundum legem Dei mori decernitur. Nam divinae legis non est sponsas appellare conjuges,
Abbreviated transcription (Latin):
stre reliquit: que uacare debeat. S
ge̾ dĩn pp̃ se: modus est diligendi
deum. ⁊ sunt isti duo modi diligen
didm ut quibzdam placet.

Expanded text:
tem reliquit, quae uacare debeat et qgere Deum propter se, modus est diligendi Deum, et sunt isti duo modi diligendi Deum, ut quibusdam placet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprietas qua pater est p̃r. ali pi.¬
a qua filius est filius. alia quã
sone. s melius est ut subsistentias
uel ypostases intelligamus. cum
dicimus tres personas. Ex pre¬
dictis colligitur. ꝙ nomen perso¬
ne intrinitate triplicem tenet
rõem. Est enim ubi facit intlłigẽ¬
tiam ẽentie. ⁊ est ubi facit intelli¬
gentiam ypostasis. ⁊ ẽ ubi facit in¬
telligentiam ꝓprietatis.

Expanded text:
oprietas qua Pater est Pater, alia qua Filius est Filius, alia qua Ssonae; sed melius est ut subsistentias vel hypostases intelligamus, cum dicimus tres personas. Ex praedictis colligitur quod nomen personae in Trinitate triplicem tenet rationem. Est enim ubi facit intelligentiam essentiae, et est ubi facit intelligentiam hypostasis, et est ubi facit intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
as. ꝙ p̃dc̃e uͥtutes in futuro erũt. s
alios usus tc hẽbunt. qͣm mͦ. Cui
beda consentit sr̃ exodũ ita dicens.
Colũpͣne añ qͣs appensum ẽ uelum.
potestates celi sũt. qͣtuor eximiis uͥ¬
fidelib. ⁊ ꝯseqũr assignat beda ucꝰ
illaꝵ iurtutũ scd̃ p̃sentẽ statum ⁊
fut᷑m imitans. ab̃: in p̃missis as¬
signatoĩb¬

Expanded text:
ae virtutes in futuro erunt, sed alios usus tunc habebunt quam modo. Cui Beda assentit super Exodum, c. 26, dicens: Columnae ante quas expansum est velum, potestates coeli sunt, quatuor eximiis vifidelibus. Et consequenter assignat Beda usus illarum virtutum secundum praesentem statum et futurum, imitans August. in praemissis assignati
Abbreviated transcription (Latin):
nͥl dͥ iudetur. Iusticia eiuĩ immortat
est: ⁊ mag̾ tunt ꝑficiet᷑ in nob̾. qmͣ
t̃ẽ cessabit. Cum beate iuuemus:
qua nich meluis ⁊ amabilius est.
⁊ iõ ĩ mortalis est omĩo iusticia. Nec
milla bĩtudine ẽẽ desinet. s talis ⁊
tantaerit: ut ꝑfcĩor ⁊ maior ẽẽ nõ¬
possit. fortassis ⁊ alie tres uirtutes.
prudentia sũ ullo iã ꝑicło erroris.
fortitudo: sñ molestia tołandorum
maloꝵ. Temꝑantia: sine repug¬
natione libidinũ ert̃ in illa felitita¬
te. ut prudentie ibi sit nlłm bonum
do̾ p̃ponẽ. ł eqͣre. fortitudĩs ei firmis¬
sime cohere. tẽpantie nullo defestu
norio delectari. Ꝙuõ nnc agit. Iͦ¬

Expanded text:
 videtur. Justitia enim immortalis est; et magis tunc perficietur in nobis quam esse cessabit, cum beate vivemus cqua nihil melius et amabilius est, t. Et ideo immortalis est omnino justitia, nec in illa beatitudine esse desinet; sed talis ac tanta erit, ut perfectior et major esse nopossit. Fortassis et aliae tres virtutes, prudentia sine ullo jam periculo erroris, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum, erunt in illa felicitate: ut prudentiae sit nullum bonum Deo praeponere vel aequare; fortitudinis, ei firmissime cohaerere; temperantiae, nullo defectu noxio delectari. Nunc aut
Abbreviated transcription (Latin):
diuaies dñr ut ait iarꝵ. quib in
hac mortalitate bñ uiuit᷑ ⁊ pꝰ ad e¬
t̾nam uitam ꝑuenitur. q̃ in xp̃o ple¬
uissime fuerunt. ⁊ sũt. de cuius
plenitudĩe nos õs accepimꝰ In qͦ
hũer̃t usus eosdem. qͦs in prĩa hñt¬

Expanded text:
 ut ait Hieron., quibus in hac mortalitate bene vivitur, et post ad aeternam vitam pervenitur; quae in Christo plenissime fuerunt et sunt, de cujus plenitudine nos accepimus; in quo habuerunt usus eosdem quos in patria h
Abbreviated transcription (Latin):
ut sicut una in differẽs lit aliã¬
est magnitudo trium. ita ꝑoten¬
una ⁊ indifferens monstret᷑ tia.
potentia tͥum. Sciendum est
igit᷑. quia non est potentior pa¬
t̃ filio nec filius uel p̃r: spũ .s.¬
nec maiorem potentiam hñt dy¬
o uel tres simul: qͣm singulus
eorum. quia nec plus potest
possunt quam singulus eorum.
quia onmpotentiam quam ht
pater: ⁊ filius accepit nascendo.⁊¬
⁊ auctoritatib ꝓbabilit̾ astruit
meliorem filio.

Expanded text:
ut sicut una et indifferens est magnitudo trium, ita una et indifferens monstretur potentia trium: sciendum est igitur quod non est potentior Pater Filio, nec Filius vel Pater Spotentiam habent duo vel tres simul quam singulus eorum, quia nec plus potest possunt quam singulus eorum, quia omnipotentiam quam habet Pater, et Filius accepit nascendoet auctoritatibus probabiliter astruit majorem Filio
Abbreviated transcription (Latin):
uens sitait. Queritur quomͦ
immortalis factus sit homo p̃
aliis animantib. ⁊ quomͦ cũ
illis communem acceꝑit alimo¬
niam. S alia est immortalitas
carnt quam in adam accepimꝰ
alia quam in resurrectione sꝑa
immortalis: ut ñ posset mori si
ñ peccaret. Moreretur autem si
peceiret. filii uero resurrectõis
net poterũt

Expanded text:
vens sic ait: Quaeritur quomodo immortalis factus sit homo prae aliis animantibus: et quomodo cum illis communem acceperit alimoniam. Sed alia est immortalitas carnis quam in Adam accepimus, alia quam in resurrectione sperest homo immortalis, ut non posset mori si non peccaret, moreretur autem si peccaret; filii vero resurrectionis non poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
dio ꝑfecti existerent. qui ambu¬
iare ⁊ loqui ⁊ tuncta facere pos¬
sent. Renderi pt̾: ꝙ filios ꝑuu¬
los nasci oportebat: pp̃ mat̾ni
uteri ncc̃ĩtatem. S utrũ mox
nati ꝑfectionem stature ⁊ mem¬
brorum usum hr̃ent: an ꝑuuli
⁊ in minori etate ꝯstituti uti pꝰ¬
sent membroꝵ officiis. an ꝑ int̾¬
ualla tempoꝵ eomͣ quo nunc fit
ꝑfectionem stature ⁊ usum mẽ¬
brorum recepturi ẽẽnt: de aut¬
torib diffinitum ñ ħemus.¬

Expanded text:
dio perfecti existerent, qui ambulare et loqui, et cuncta facere possent, responderi potest quod filios parvulos nasci oportebat, propter materni uteri necessitatem; sed utrum mox nati perfectionem staturae et membrorum usum haberent, an parvuli et in minore aetate constituti uti possent membrorum officiis, an per intervalla temporum eo modo quo nunc fit perfectionem staturae et usum membrorum recepturi essent, de auctoritatibus definitum non habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
addend̾ ẽ. de mͦ illiꝰ ꝯsensus.
qui int̾ mariã ⁊ ioseph intercessit.
Sane credi pot̾ ũ solum mariam
l ⁊̃ ioseph apud se disposuisse uͥ
beret. eosq sic ꝯsensisse in ꝯingalẽ
S illam uolũtatẽ ũbis ñ exp̃sse¬
rant. postea uero expresserunt.
⁊ in uirginitate ꝑmanserũt. Con¬
sensit gͦ maria in maritalem so¬
lebat. ⁊ iõ ñ alr̃ ꝯsensisset in ꝯiuga¬
lem societatem. nͥ familtare dei ꝯsi
maria ꝓposuit se seruaturã uotũ
uͥgnutatis in corde. s ip̃m uotũ ñ
ex pressit in ore. Subiecit se diuine
dispositioni. ꝓposuit se ꝑseu̾aturã
uirginem. nͣ̃si deus alit̃ reuelarz.
Committens gͦ uirgintatẽ fuã
diume dispositioni ꝯsensit in car¬
nalem copłam. ñ illam appetendo
s diuine inspiratõi in utroq obe¬
diendo. postea u̾o simł tum iurola¬
biis expressit. ⁊ ut̾̃q in uirginita¬
te ꝑmansit.

Expanded text:
addendum est de modo illius consensus qui inter Mariam et Joseph intercessit. Sane credi potest non solum Mariam, sed etiam Joseph apud se disposuisse virberet, eosque sic consensisse in conjugalem sed illam voluntatem verbis non expresserant, postea vero expresserunt, et in virginitate permanserunt . Consensit ergo Maria in maritalem solebat; et ideo non aliter consensisset in conjugalem societatemMaria proposuit se servaturam votum virginitatis in corde, sed ipsum votum non expressit in ore. Subjecit se divinae dispositioni; proposuit se perseveraturam virginem, nisi Deus aliter ei revelaret. Committens ergo virginitatem suam divinae dispositioni, consensit in carnalem copulam, non illam appetendo, sed divinae inspirationi in utroque obediendo; postea vero simul cum viro labiis expressit, et uterque in virginitate permansit.
Abbreviated transcription (Latin):
latuus accipi ñ oportet. ut fa
mago dei. S qr ñ omio equa¬
ł fiebat illa ymago tanquam
ñ ab illo nata. s ab eo creata: id̾o
accedit quadam similitudine.
filius aut̾ ẽ ymago. s ñ ad yma¬
ginem. qr equalis prĩ. Dictus
est gͦ hõ ad ymaginem pp̃ impa¬
rem sumlitudinem. ⁊ iõ urãm:
ut ymago tͥnitatis ẽẽ hõ intłłi¬
gatur. ñ tͥnitati equalis. sicut
ꝓprietatem habet. que hoc indi¬
tat. quia est erecta statura scd̃m
quam corpꝰ anime rõnali congͣit
quia in celum ertum est. De crea

Expanded text:
lativis accipi non oportet, ut facmago Dei. Sed quia non omnino aequalis fiebat illa imago, tanquam non ab illo nata, sed ab eo creata, ideo ate, sed accedit quadam similitudine. Filius autem est imago, sed non ad imaginem, quia aequalis Patri; dictus est ergo homo ad imaginem, propter imparem similitudinem. Et ideo nostram, ut imago Trinitatis esse homo intelligatur, non Trinitati aequalis sicut oprietatem habet quae hoc indiat, quia est erecta statura, secundum quam corpus animae rationali congruit, quia in coelum erectum est. A
Abbreviated transcription (Latin):
ut uetus homo crucifigatur.
mãtur. ⁊ ñ sit: s ne obsit mor¬
tuo. que merat nato. Nam si
post bap̃m homo iuxerit in orͣ
ne ħt concupĩam cumꝰ quã pu¬
gnet. eamq adiuuante deo su-¬
peret. si tñ ñ inuacuum grãm
ħ p̃statur in bap̃o: nisi forte mi¬
raculo ineffabili c̾atoris: ut lex
pectati que est in membris ꝓrsꝰ
extinguatur ⁊ non sit. s ut q¬
quicquid mali ab homine frm̃¬
uł tc̃m uł cogitatum est: totũ
aboleatur. ac uelut fcm ñ fuerit
h̃atur. Ip̃a uero concupĩa soluto
reatus uincło quo ꝑ illam dia¬
bolus aĩam retinebat. ⁊ a suo c̾-¬
atore seꝑabat: maneat in c̃tami¬
ne. Ecre hic aꝑte ostendit ea
rõne dimittit in bapõ. ñ qr non
in bapõ aboletur. deinde: idem
ip̃e ostendit eo modo ⁊̃ dimitri

Expanded text:
ut vetus homo crucifigatur, matur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit, in carne habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si tamen non in vacuum gratiam hoc praestatur in baptismo, nisi forte miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccati quae est in membris prorsus extinguatur et non sit, sed ut quidquid mali ab homine factum, dictum, cogitatumque est, totum aboleatur, ac velut factum non fuerit habeatur; ipsa vero concupiscentia, soluto reatus vinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et a suo Creatore separabat, maneat in certamine. § Ecce his aperte ostendit ea ratione dimitti in baptismo, non quia non in baptismo aboletur. § Deinde idem ipse ostendit eo modo etiam dimitti
Abbreviated transcription (Latin):
le contupiscentie. siue cogitatõe
siue locutc̃e. siue actione. Idem in
originali pcc̃o. Item dimittitur
contupĩa carnis in bap̃o. ñ ut ñ
sit: s ut ñ imputetur in pccm̃.
hoc est enim ñ hr̃e ꝓcc̃m: ñ ẽẽ re¬
um pccĩ. Quomꝰ gͦ alia pc̃ca pre¬
⁊ remaneat actu. Ex predcis e¬
uidenter monstratur qu̾o orig̃.¬

Expanded text:
lae concupiscentiae, sive cogitatione, lae concupiscentiae, sive cogitatione, sive locutione, sive actione. Idem, inoriginali peccato. Item: Dimittitur concupiscentia carnis in baptismo; non ut non sit, sed ut non imputetur in peccatum. Hoc est enim non habere peccatum, non esse reum peccati. Quomodo ergo alia peccata praeet remaneat actu. Ex praedictis evidenter monstratur quomo
Abbreviated transcription (Latin):
net petm̃ in ur̃o mortali corpore.
ñ sic manet in membris corum
qui ex aqua ⁊ spũ scõ sunt renati.
tanquam ñ sit frã eius remissio.
ubi omĩo plena fit remissio per¬
catoꝵ. s manet in uetustate crͣ¬
nis: tanquam suꝑatum ⁊ ꝑẽpt̃.
nisi illicito consensu quodammͦ
solum iõ quia reatus ibi soluit᷑.
quẽ remissionis mod̃ aliis etiam
płib testimoniis scͥptura edocet.
ait eim ab. ꝯͣ iulianum. Lex q̃
in m̃bris est: uiciuim carnis est.
qd̾ ex pena ꝓccĩ ⁊ extraduce mor¬
tis ꝑuenit. S lex ista que est ĩ
membris: remissa est regenera¬
tione spũali. et manet in carne.
mortali. Remissa est gͦ: quia re¬
atus solutus est sacͣmento. quo
renastuntur fideles. Manctautẽ.
quia oꝑat᷑ desiderta cc qͣue di¬
micant fideles. Idem in sermõe
quodam de concupĩa carnis. per
grãm bap̃atis ⁊ lauatrum rege¬
nerationis solutus est ⁊ ip̃e con¬
cupĩe reatus cum quo eras natꝰ.
⁊ quicquid antea consensisti ma¬

Expanded text:
net peccatum in vestro mortali corpore; non sic manet in membris eorum qui ex aqua et Spiritu sancto renati sunt, tanquam non sit ejus facta remissio, ubi omnino plena fit remissio peccatorum; sed manet in vetustate carnis tanquam superatum et peremptum, nisi illicito consensu quodammodsolum ideo quia reatus ibi solvitur. Quem remissionis modum aliis etiam pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait enim Aug. contra Julianum: Lex quae in membris est, vitium carnis est, quod ex poena peccati et ex traduce mortis provenit. Sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali. Remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae dimicant etiam fideles. Idem in sermone quodam de Concupiscentia carnis: Per gratiam baptismatis et lavacrum regenerationis solutus est et ipse concupiscentiae reatus, cum quo eras natus; et quidquid ante consensisti ma
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est sapiens a se. neq de se. s a
pr̃e. ⁊ de pr̃e. Queri autem solet
utrum fuius sit sapiens seip̃o:
uł ꝑseip̃m. Quidam dicunt
multiplicem ħ fieri intlłniam.
⁊ ideo distinguend̾ fore. ita ut cũ
dicis fuium ẽẽ sapientem se ip̃o
uel per seip̃m. si sui natura ⁊ es¬
sentia sapientem intelligas. ne¬
rus sit intellectus. Si uero a se¬
ip̃o uł de seip̃o sapientem ẽẽ in¬
telligas faisitati subiectam hẽs
intelligentiam. Alii uero sim¬
pliciter ⁊ absq determinatione
contedunt huiꝰ modi locutiones.¬

Expanded text:
n est sapiens a se neque de se, sed de Patre et a Patre. Quaeri autem solet utrum Filius sit sapiens seipso vel per seipsum? Quidam dicunt multiplicem hic fieri intelligentiam, et ideo distinguendum fore; ita ut cum dicis Filium esse sapientem seipso vel per seipsum, si sui natura et essentia sapientem intelligas, verus sit intellectus; si vero a seipso vel de seipso sapientem esse intelligas, falsitati subjectam habeas intelligentiam. Alii vero simpliciter et absque determinatione concedunt hu
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Nature inquit cui contra¬
dicis ħetice ħ unitas ẽ ut ita ꝑ
se agat filius. ne a seagat.⁊ ita
ñ a se agat: ut ꝑ se agat. Intlłige
filium agentem. ⁊ per eum pa¬
trem agentem. ñ a seagit. cum
pr̃ in eo mane̾ monstratur. per
se agit: cum scd̃m natiuitatem
filii agit ip̃e qͣue placita sunt.
Infirmus sit. nõ a seagendo: ni¬
si a deo ipẽ agit. Non sit uero uni¬
tate nature: si que agit. ⁊ in quib
placet. ñ ꝑ seagit. Sicut gͦ in qͥunt
filius ꝑ seagit. s ñ a se. ita filius
ut aiunt. sz ñ a se uł de se.

Expanded text:
in.: Naturae, inquit, cui contradicis, haeretice, haec unitas est, ut ita per se agat Filius ne a se agat, et ita non a se agat ut per se agat. Intellige Filium agentem, et per eum Patrem agentem. Non a se agit, cum Pater in eo manere monstratur. Per se agit, cum secundum nativitatem Filii agit ipse quae placita sunt. Infirmus sit non a se agendo, nisi a Deo ipse agit; non sit vero in unitate naturae, si quae agit et in quibus placet non per se agit. Sicut ergo, inquiunt, Filius per se agit, sed non a se; ita et Filius ut aiunt, sed non a se vel de se.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ea rõne dictum accipitur. a.¬
qr ꝑ actum fidei meretur illa.
Similiter de caritate ⁊ de iusti¬
cia. ⁊ de aliis accipitur. Si enĩ
fides ip̃a uirtus preueniens di-¬
ceretur ẽẽ mentis actus qui est
et scĩficat. ut eis anima in for¬
metur. ⁊ scĩficetur. sine qua aĩe
qualitas: ñ dr̃ uirtus. quia ñ ua¬
let sanare animam. De munĩb¬
De munib

Expanded text:
ex ea ratione dictum accipitur, quia per actum fidei meretur illa. Similiter de charitate et justitiae, et de aliis accipitur. Si enim fides ipsa virtus praeveniens, diceretur esse mentis actus, qui estet sanctificat, ut eis anima informetur et sanctificetur; sine qua animae qualitas non dicitur virtus, quia non valet sanare animam. 7. De mun
Abbreviated transcription (Latin):
uiuo per pr̃em. docuit uitam in
se. ꝑ uiuentem pr̃em in ẽe. Ecte
hic habes: quia filius nascitur ex
patre. Item in eodem. Cum dicit
in filio dedit uitam hr̃e in semet¬
testatus est. Ꝙ aut̃ ex uiuo uinũ¬
natum est. ht̃ natiuitatis ꝑfc̃m.
sũ nouitate nature. Non ẽnim
quia nec ex nichilo est. ⁊ uita q̃
natiuitatem sumit ex uita: ne¬
cesse est pernature unitatem. et
ꝑfecte natiuitatis sacramentũ:
ut in uiuente uiuat ⁊ in se hãt
uitam uiuentem. Ecce ⁊ hic ħes
quia generat᷑ ex iuo: uiuens fi¬
lius.Item in eodem. In deo tot̃
ꝙ ẽ uiuit. deus enim uita est: et
ex uita ñ pot̾ quicquam ẽẽ nisi
uiuum. neq ex deriuatione. sed
ex uirtute natiuitas est. Ac sic
dum totum ꝙ est iiuit. ⁊ dum
totum ꝙ ex eo nascitur uirtus ẽ.
ht̃ natiuitatem filius. ñ de mu¬
tatione. hoc ⁊ hic dicit quia nascit᷑.
Item in .uiii. li. donat pat̾ filio
tantum esse. quantum est ipse.
cui innascibilitatis ẽẽ ymaginẽ
sacramento natiuitatis imꝑtit.

Expanded text:
vivo propter Patrem, docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Ecce hic habes quia Filius nascitur ex Patre. Item in eodem, cum dicit  Filio dedit vitam habere in semettestatus est. tum est, habet nativitatis profectum sine novitate naturae. Non enim quia nec ex nihilo est; et vita quae nativitatem sumit ex vita, necesse est per naturae unitatem et perfectae nativitatis sacramentum, ut et in vivente vivat, et in se habeat vitam viventem. Ecce et hic habes quia generatur ex vivo vivens Filius. Item in eodem: In Deo totum quod est vivit: Deus enim vita est, et ex vita non potest quicquam esse nisi vivum, neque ex derivatione, sed ex virtute nativitatis est. Ac sic dum totum quod est vivit, et dum totum quod ex eo nascitur virtus est, habet nativitatem Filius, non demutationem. Et hic dicit quia nascitur. Item in lib. 9 de Trin.: Donat Pater Filio tantum esse quantum cui innascibilitatis esse imaginem, sacramento nativitatis impartit,
Abbreviated transcription (Latin):
subã ẽ .i. filius qui ẽ sapĩa. qui est
entia. ⁊ filius qui ẽ diuinitas: na¬
tus est de pr̃e qui ẽ nat᷑a diuina.
⁊ ut exp̃ssius dicamus: dicimus
filium sapĩam ẽẽ depre sapĩa. et
dicimus filium sub̾am ẽẽ genitũ
de tͥ. dicens. p̃r ip̃e sapĩa ẽ. ⁊ d filiꝰ

Expanded text:
st, id est Filius qui est sapientia, qui est entia; et Filius qui est divinitas, natus est de Patre qui est natura divina. Et ut expressius dicamus, dicimus Filium sapientiam, esse de Patre sapientia; et dicimus Filium substantiam, esse genitum d
Abbreviated transcription (Latin):
Iõ xͤ dr̃ iuitus ⁊ sapĩa dei. quia de
pr̃e uirtute ⁊ sapĩa. Etiam ipse
uirtus ⁊ sapĩa est: sic̃ ip̃ẽ lumen de
singulꝰ sit d̾s. ⁊ singuł sit sapĩa.
⁊ simł unũ lumen. unus d̾s. una
sapĩa. Ecce hiis u̾bis manifeste a¬

Expanded text:
ur virtus et sapientia Dei, quia de Patre virtute et sapientia etiam ipse virtus et sapientia est; sicut ipse lumen de singulus Deus, singulus sapientia; et simul unum lumen, unus Deus, una sapientia. Ecce manifeste
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dei filium .i. unã extͥnitate
ꝑsonam dm̃ u̾m crede. ut diuinita¬
tẽ eiꝰ de na᷑ pr̃ĩs: natã ẽẽ ñ dubites.
hic uidet᷑ dic̾e ꝙ nata filii sit nata
de natura pr̃is. Idem ⁊̃ in .xu.li.¬

Expanded text:
m Dei Filium, id est unam ex Trinitate personam, Deum verum crede, ut divinitatem ejus de natura Patris natam esse non dubites. Hic videtur dicere quod natura Filii sit nata de natura Patris. Idem in li
Abbreviated transcription (Latin):
sunt una sapĩa. quia una eẽntia
⁊ singillatĩ sapĩa. de sapĩa. sic̃ essẽ¬
tia de eẽntia. Ecce hiis u̾bis aꝑte
dicit as. sapĩam de sapĩa. ⁊ eẽntiã
sapĩam. ⁊ eẽntia eẽntiam genuĩt.

Expanded text:
sunt una sapientia, quia una essentia; et sigillatim sapientia de sapientia, sicut essentia de essentia. Ecce his verbis aperte dicit Aug. sapientiam de sapientia, et essentiam sap
Abbreviated transcription (Latin):
diligenti indagine q̃dam ꝯside
la. postea in qua resit pcc̃m. dem̃¬
at. ⁊ de dr̃a ip̃orum peccatorum.
Que finit origo et

Expanded text:
diligenti indagine quaedam consla; postea, in qua re sit peccaat; et de differentia ipsorum peccatorum. Quae fuit origo et
Abbreviated transcription (Latin):
fit ÷ͣ fidem .i. conscĩaur male fit. et
ad gehennam edificat. uł in oĩ eo ꝙ
uifideł̃ facit: pectat. ñ quia illud fac̃.
s qr ñ eomͦ illud facit quo debet. nõ
refẽns ad debitum finem. Ꝙ legi¬
Ꝙ legiti

Expanded text:
fidem, id est, conscientiam, male fit, et ad gehennam aedificat. Vel in omni eo quod infidelis facit, peccat, non quia illud facit, sed quia non eo modo illud facit quo debet, non referens ad debitum finem. 9. Quod legiti
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ celũ nouumi. ⁊ t̾ra uõua tc̃ erit lux
dierũ añ pccm̃ pͥmi hoĩs. tm̃ lucebit pꝰ
iuditiũ. mmorata eĩ fuit lux solis ⁊
lune. alioꝵq syderum. ꝑ pcc̃m pͥmi ho¬
minis. s t̃c recipiet sol m̃cedẽ siuila¬
boris. qr septempłr lucebit ⁊ tc nõ
erit uicissitudo diei ⁊ noctis. s tm̃ di¬
erit lux. tc ñ erit uarietas diei ⁊ noc

Expanded text:
coelum novum, et terra nova, tunc erit lux dierum ante peccatum primi hominis, tantum lucebit post iudicium. Minorata enim fuit lux solis et lune aliorumque syderum per peccatum primi hominis, sed tunc recipiet sol mercedem sui laboris, quia septempliciter lucebit et non erit vicissitudo diei et noctis, sederit lux, quia tunc non erit varietas diei et noc
Abbreviated transcription (Latin):
sco. Non enim esset in nob̾ insi
diffundetur in cordib ꝑ sp̃m.
Caritas autem dei dcã est diffim¬
di in cordib nr̃is. ñ qua ip̃e nos
diligit. s qua nos facit dilcõres
suos. Sicut iusticia dei dr̃. qua
nos iusti eius mun̾e efficimur.
⁊ dñi salus qua nos saluat. ⁊ fi¬
des xp̃i. quanos fideles facit. hiiᷤᷤ
u̾bis uidetur monstrari distinctõ
int̾ caritatem qua deus diligit
⁊ qua nos diligimus. Et sicut iꝰ¬
dicta caritas dei que est in nobis.
ñ ꝙ ip̃e ea diligat. s quia ea nos di¬
rasset dei dilectionem. ñ qua nos
eum: s qua ip̃e dilexit nos ⁊ mi¬
sit filium suum lib̾atorem ꝓ poc̃is
nrĩs. ⁊ c̾. Ecce ⁊ hic uidetur ma¬
nifeste diuidere dilccem qua nos
diligimus deum ab ea qua ipse
diligit nos. Si ergo inquiunt. sp̃c
et qua nos diligimus: duplex
dilectio est. ĩmo dno diu̾sa ẽ. qd̃
absurdum ⁊ a uĩtate longe est.
Non est gͦ dilectio qua diugimꝰ
s qua deus tm̃ diligit.

Expanded text:
o? Non enim esset in nobis nisi diffunderetur in cordibus per spiritum. Charitas autem Dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut justitia dicitur Dei, qua nos justi ejus munere efficimur, et Domini salus, qua nos salvat; et fides Christi, qua nos fideerbis videtur monstrari distinctio inter charitatem, qua nos Deus diligit, et qua nos diligimus. Et sicut judicta Dei charitas, quae est in nobis, non quod ipse ea diligat, sed quia ea nos dirasset Dei dilectionem, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos, et misit Filium suum liberatorem pro peccatis nostris. Ecce et hic videtur manifeste dividere dilectionem qua nos diligimus Deum, ab ea qua ipse diligit nos. Si ergo, inquiunt, Spiriet qua nos diligimus, duplex dilectio est, imo duo diversa est, quod absurdum et a veritate longe est. Non ergo dilectio qua diligimus, sed qua Deus tantum diligit
Abbreviated transcription (Latin):
aͥs cred̾e diẽ iudicii. si cepit c̾dere ciał.¬
cepit ⁊ tim̾e. S quiadhuc tunz ñdũ
caritas: ñ timeret. ꝑfr̃a ent̃ u ca¬
ritas fac̾e̾t ꝑfcãm iusticiam. ⁊ nõ
hrẽt q̃r timeret. ĩmo hr̃et q̃r deside¬
raret:. ut tͣnseat iniqͥtas: ⁊ ueniat᷑
regnũ dei. gͦ timor ñ ẽ incaritate.
Cum aũ ceꝑit caritas h̃ĩtare. pelłr
illa fit int̾ĩor. timor pelłr foras. Ma¬
ior caritas: mĩor timor. mĩor caritaᷤͤ
maior timor. Si aũ nlłs ẽ timoꝵi
ñ ẽ quo intret caritas. Sic̃ uidemꝰ
ꝑ setam introduci filũ. qñ aͥd suit᷑¬

Expanded text:
s credere diem judicii; si coepit credere, coepit et timere. Sed quia adhuc timet, nondum charitas, non timeret; perfecta enim charitas faceret perfectam justitiam, et non haberet unde timeret, imo haberet quasi desideraret ut transeat iniquitas, et veniat regnum Dei; ergo timor non est in charitate. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur illa fit interior, timor pellitur foras; major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus est timor, non est qua intret charitas, sicut videmus per setam introduci linum quando ali