comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuitu. Qnnquaginta cubitos longitu¬
dinis. ⁊ latitudinis uiginti qͥnq cubitos:
⁊ uestibulum eius ꝑgyrum. Cuncta
hec suꝑus dicta. atq exposita ẽẽ memi¬
nistis. Hecdum uero est dictum qd̾
de eoꝵ uestibulo subditur: Longitudi
hoc quod suꝑuis dictum fuerat. repli¬
catur cũ dicitur. Ep̃almas eius in fron¬
te. Et statim quodadhuc dictum ñ
fuerat subditur. Et octo gradus erant
quib ascendebatur ad eam. Hoc quo¬
que quod de australi porta scͥptũ ẽ. de
orientali quoq porta ine unde ordinẽ
narratur. Nam protinus sub infert᷑.
perportam orientalem: ⁊ mensus est
portam scd̾m mensuras suꝑiores. tha¬
lamum eiꝰ ⁊ frontẽ eiꝰ ⁊i uestibulũ euis.
sicut supra: et fenestras eius. ⁊ uestibu¬
la eis incircuitu longitudinis qͥnq̃¬
ginta cubitoꝵ. latitudinis uiginti qͥnq
cubitorum. ⁊uestibulum eius id ẽ atrii
interioris. ⁊ palme celate infronte euis.
hinc ⁊inde ⁊in octo gradus ascenfus eiͦ

Expanded text:
cuitu quinquaginta cubitos longitudinis, et latitudinis viginti quinque cubitos, et vestibulum per gyrum. Cuncta haec superius dicta atque exposita esse meministis . Necdum vero est dictum quod de eodem vestibulo subditur: VERS. 30, hoc quod jam superius dictum fuerat 1390 replicatur, cum dicitur: Et palmas ejus in fronte . Et statim quod adhuc dictum non fuerat subditur: Et octo gradus erant in quibus ascendebatur ad eam . Hoc quoque quod de Australi porta scriptum est, de Orientali quoque porta in eodem ordine narratur. Nam protinus subinfertur: per portam Orientalem, et mensus est portam secundum mensuras superiores, thalamum ejus, et frontem ejus, et vestibulum ejus sicut supra, et fenestras ejus, et vestibula ejus in circuitum longitudine quinquaginta cubitorum, et latitudine viginti quinque cubitorum. Et vestibulum ejus, id est atrii interioris, et palmae caelatae in fronte ejus hinc et inde, et in octo gradus ascensus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. Quid istis infelitiꝰ. quos dum conspecta
felicitas afficit. pene nequiores reddit: Aliox
uͦ bona que habe ñ possunt. si dilig̾ent sua feciset.¬
Sic qͥpe st unniu̾si ꝯsistẽte̾ ĩ fid̾. sic̾ mł̾ta m̃bra uno
ꝯtinent᷑ incorpore: q̃ ꝑ offiium quidẽ diũsa
sunt. s qͦ sibiuicissim congruunt: uñ fi¬
unt. Unde fit: ut ⁊ pes ꝑ ocłm uideat. ⁊ ꝑ
pedem oculi gradiant᷑. Oni auditꝰ auriũ
seruiat: ⁊ adusum suum auribꝰ oris lin¬
gua concurrat. Suffraget᷑ manibꝰ uent̃:
uentriopent᷑ manus. Inipsa gͥ corporis
positione accipimꝰ qͦd mactione serueoꝰ.
Nunis itaq turpe ẽ nimitani qͦd sumꝰ:¬
si unitari non possumꝰ. amẽmꝰ inaliis. et a¬
mantium fiut q̃q amant᷑ in nob̃̾. Hinc
gͦ pensent inuidi. caritas quante u̾tutisẽ
q̃ aliem laboris oꝑa. nr̃a sine labore facit.
Dicendum itaq ẽ inuidis . oͣuinse aliuore
minime custodiunt. iantiqͣm uersuti hos¬

Expanded text:
untur. Quid invidis infelicius, quos dum conspecta untur. Quid invidis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona, quae habere non possunt, si diligerent, sua fecistes in fide, sicut multa membra uno in corpore: quae per officium quidem diversa sunt, sed eo quo sibi vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur; ori auditus aurium serviat, et ad usum suum auribus oris lingua concurrat; suffragetur venter manibus, ventri operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus, quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumetsi imitari non possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hos
Abbreviated transcription (Latin):
imitamur. Dicendum itaq ẽ beniuolis.
qr si imitari bona minme festinant q̃ lau¬
dantes approbant. sic eis uͥtutum scĩtas:
sicut stultis spectatoribꝰ ludicrax artium
uanitas placet. Illi namq aurigaꝵx acͥstri.¬
onum gesta fauoribꝰ efferunt: nec tam̃
cales ẽẽ desid̾ant. quales illos conspitiunt
ẽẽ qͦs laudant. Mirant᷑ eos placita egiese:
ẽ beniuolis ut cum proximoꝵ facta conspi¬
tiunt. ad suum cor redeant: ⁊ de alienis ac¬
tibꝰ ñ p̃sumant. ne bona laudent ⁊ a gẽ
recusent. Grauit̃ quippe extrema ultione
feriendisunt: quibꝰ placuit qͦdimitarino¬
luerunt. Ammonendi sunt inuioi. iit ꝑ¬
pendunt quante cecitatisunt quialieao
piofectu deficiunt. aliena exultatione cõ¬
tabescunt. Et quante infelicitatis sunt qͥ
melioratione proximi dec̾iores fiunt: dũq
augmenta aliene prosꝑitatis aspitunt. a pd̃
semet ipsos anxieafflicti cordis sui peste mori¬

Expanded text:
imitamur. Dicendum itaque est benevolis, imitamur. Dicendum itaque est benevolis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum et histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, est 46 benevolis ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant; ne bona laudent, et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt. Admonendi sunt invidi, ut perpendant quantae caecitprofectu deficiunt, aliena exaltatione contabescunt: quantae infelicitatis sint, qui melioratione proximi deteriores fiunt: dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste mori
Abbreviated transcription (Latin):
s ueniens rediuiua febnis occidit: Ammo¬
nendi sunt gͥ patientes ut cor suum post
iictoriam mimiant. ut hostem puplicobel¬
lo suꝑatum insidiaui menus mentis intendãt
ut languorem plus reserentem cimeant:
ne hostis callidᷤ eo indeceptione post modũ
maiore exultatione gaudeat. qͦ illa dudũ
contia se rigida colla uictoꝵ calcat. LXX.
niuoli: atq alit̾ inuidi. Ammonen¬
di sunt namq beniuoli: ut sic alienis bo¬
nis congaudeant. quatinus habere ⁊ ꝓpͥa
concupiscant: Sic proximox facta diligẽ¬
do laudant. ut ea etiam imitando multi¬
plicent: ne si in hoc p̃sentis uite stadio. ad
certamen alienum deuoti facͥcores s pigͥ
s pec̾tatores adsistant: eo post certamen
sine brauio remaneant. qͦ nunc incerta¬
mine ñ laborant. Et cunceoꝵ palmas af¬
flicti respitiant. inquoꝵ nc̃ laboribꝰ ociosi
ꝑ durant. U alde qͥppe peccamꝰ. si aliena
bene gesta nondiligimꝰ. Sed nichil meice¬
dis agimꝰ. si q̃ diligimꝰ inqͣntum possumꝰ nõ

Expanded text:
 veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcat. CAPnevoli, atque aliter invidi. Admonendi namque sunt benevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non
Abbreviated transcription (Latin):
fitii fratricidii seminarium fuit. Nãquẽ
cruisecus peste consumunt: etiã qͥcqͥd inse ali¬
ud bomi hab̾e uident᷑ int̾imunt. Unde scͥp¬
tum ẽ. Uita carmium sanitas cordis: putre¬
do ossuum inuidia. Quid enimscarnẽ nͥ infir¬
ma q̃dam ac cen̾a : Et qͥd ꝑossa nͥ fortia ac¬
ta signant᷑: Et plerumq contigit. ut qͥdã
cum cordis innocentia in non nullis suis ac¬
tibꝰ infirmi uideant᷑. Quidam uͦ iam q̃dã
asi humanos ocłos robusta exerceant.s ta¬
menerga alioꝵ bona intus inuidie pestilẽ¬
uitas cordis: Quia si m̃tis innocentia custo¬
ditur. etiam si qua foris infirma sunt. qñ¬
q roborant᷑. Et recte illic subdit̾. Putredo
ossuum inuidia: Quia ꝑliuoris intiumañ

Expanded text:
rificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quemtrinsecus peste consumunt, etiam qud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Quid enim per carnes nisi infirma quaedam ac tenera, et quid per ossa nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilennium sanitas cordis; quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foris infirma sunt quandoque roborantur. 47 Et recte illic subditur: Putredo ossium invidia, quia per livoris vitium ante
Abbreviated transcription (Latin):
que bene egisse se credunt. mal facta mõ¬
stram᷑. Ut unde adeptagła creditur. iñ
utilis confusio subsequat᷑. Nonnunqͣm
ueio cumse uitium ꝓt̾iue minime ꝑpetͣ¬
re agnoscuit. compendiosius adcorreptio¬
nem ueniunt: si alt̾ius culpe manifestio
se tr uere improbe qͦd defendunt. Unde c̃¬
procerue paulus corinthios adũsum se
inuicem uid̾ẽt inflatos: ut alius apollo.
alius pauli. aliꝰ cephe. alius xp̃i se ẽẽ di¬
cẽnt. incestꝰ culpam inmedium deduxit:
que a p̃ eos ⁊ ꝑpetrata fuerat.⁊ incorrep¬
ta manebat dicens. Audit᷑ int̃ uos formi¬
catio. ⁊ talis fornicatio: qualis nec int̾ gen¬
tes. ita ut uxorem patͥs quis habeat. Et

Expanded text:
quae bene egisse se credunt male acta monquae bene egisse se credunt male acta monstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur. Nonnunquam subditi, cum se vitium proterviae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestiorse tenere improbe quod defendunt. Cum proterve Paulus Corinthios adversum se temere invicem videret inflatos, ut alius Apollo, alius Pauli, alius Cephae, alius Christi se esse diceret: incestus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata, et incorrepta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris
Abbreviated transcription (Latin):
qui fec̃ te. Inpudent̃ qͦ delinqñtes Gala¬
thas aꝑte paulus increpat: dicens. O insen¬
sati Galathe. quĩ uos fascinauit: Et rur¬
sum. Sic stultiestis. ut cum sp̃uceꝑitis. nr̃
carne consu̾mamin. Culpas uͦ uerecundã¬
tium. quasi compatiens rep̃hendit dicens.
tis. Occupati emmeratis. Ut⁊ illoꝵ culpaᷤᷤ
increpatio dura detegẽt ⁊ hoꝵ negligñ̾tiã¬
LITER ammonedisunt procerui:
atq alit̾ pusillammes. Illi enĩ dũ
ualde de se p̾sumunt. ex probrando cetõs
dedignant᷑. isti aũt dum nimis infirmita¬
tis sue sunt conscii. plerumq indesꝑationẽ
cadunt. Illi singłarit sũma estimant.
cuncta que agunt isti despecta uehement
putant ẽẽ que fatiunt.⁊ id cureo indespatio¬
ne frangunt᷑. Subtilit̾ itaq ab arguente diͤ
cutienda sunt oꝑa proteruoꝵ. ut in quo sͥ
placent. ostendat᷑ qr deo displicent. T̃unc¬
enim proceruos meliꝰ corrigimus: cum ea

Expanded text:
qui fecit te . Impudenter quoque delinquentes Galaqui fecit te . Impudenter quoque delinquentes Galatas aperte Paulus increpat, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Et rursum: Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini ? Culpas vero verecundantium quasi compatiens reprehendit, dicens: tis; occupati enim eratis ; ut et illorum culpas increpatio dura detegeret, et horum negligentialiter admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedignantur; isti autem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtcutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc protervos melius corrigimus, cum ea
Abbreviated transcription (Latin):
loquuts uerbumdĩ. quoꝵ intuentes exitũ
conũsationis imitani fidem. Quatinꝰ⁊ illos
iuictrix ratio frangẽt.⁊ istos admaiora con¬
descend̾e imitatio blanda suadet. LxXUI
tes: atq alit̾ uereciudi. Illos namq
ab impudentie uitio. ñ nͥ increpatio dura
compescit. Istos aũt plerumq ad meliꝰex¬
hortatio modest a componit. Illi se delinq̃¬
re uesciunt. nͥ etiam a pluribꝰ increpent᷑ is¬
cis plerumq ad conũsationẽ sufficit. qͦdeis
doctor mala sua saltem lenit̾ admemoriã
reducit. Illos meliꝰ corrigit. qui inuehendo
rep̾hendit. istis aũt maior ꝓfectꝰ adducit᷑.
si ħ qͦd ineis rep̃hendit᷑: quasi exlatẽ tan¬
gat᷑. In pudentẽ quippe uideoꝵ plebem do¬
minꝰ increpansait. Frons mulieris mere¬
tricis factaẽ tͥ: noliusti erubescẽ. Et rursũ
uerecundantẽ. fouet dicens. Confusionis ad¬
olescentie tue obliuisceris.⁊ obꝓbrii iudui¬
tatis tue ñ recordaberis: qi dominabit᷑ cui

Expanded text:
unt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda suaderet. 41 Ctes, atque aliter verecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur tui
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint ꝑpetrata cognoscunt. Qui dumꝑ
turbationisue minime obsistunt: etiam siq̃
a se ciuanquilla mente fuerunt bene gelta
confiunt: Et in proiuso impulsu destruũt.
quicqͥd forsitan diu labore proiuido constru¬
rerunt. Ipsanamq q̃ mat̾ ẽ omnium eustos¬
amitcit᷑. Scriptum quippe ẽ. Caritas pati
uirtutum nutrix doctrina dissipat᷑. Scͥ ꝑ
dinoscitur. ⁊anto gͦ quisq mins osten

Expanded text:
fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custoscharitatis. Scriptum quipipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Unde noscitur. Tanto ergo quisque minus oste
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nos mmissã: quasi instet ͤ dñ. Egit enĩ uerꝰ
doctor. ut pͥusaudirent laudati qͦd recog¬
noscerent:⁊ pꝰmodum qͦd exhortati seq̃rẽ¬
tur. quatinꝰ eoꝵ mentẽ ne ammonitiosub¬
iuncta contiter&e. laus p̃missa solidaret.
Et qui commot ᷤ cos uicinifinis suspectio¬
ne cognou̾at. motosam redarguebat. sed qͣli
transacta nesciensadhuc comioueri ꝓhi¬
bebat. ut de ipsa leuitate motionis p̾dica¬
cor suo se incognitos crederent tanto re¬
prehensibiles fieni ÷ cognosci ab illo formi¬
darent. LX¬
Lrier ammonendi sunt inpatienteᷤ.
atq aliter patientes. Dicendum nãq
est inpatientibꝰ qr diunfrenare sp̃m negli¬
gunt. ꝑ multa etiam que ñ appetunt iniqͥta¬
tum abrupta inpuint᷑. Quia uidelicet m̃tẽ
impellit furor quo ñ crahit desid̾ium᷑. Et
agit commota uelut nesciens. unde post do¬
leat sciens. Dicendum quoq inpatientibꝰ qr
dum motionis impulsu p̃cipites q̃dam ue¬
lut alienati ꝑagunt. lir mala sua pꝰ qͣm

Expanded text:
per nos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent. liter admonendi sunt impatientes, atque aliter patientes. Dicendum namque est impatientibus quia dum refrenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam
Abbreviated transcription (Latin):
conũtunt. Illis nimirum prodest. ut insu¬
is alligationibꝰ uicti iaceant: istis uͦ aliqñ
sufficit ũ laudabilia alioꝵ facta cognoscãt.
auit dicens. Qͦd enimantiquat᷑ ⁊ senescit:
ꝓpe int̾itum ẽ. Cum uͦ solis exemplis qͦsdam
trahendos cerneret: inead̃ epła adiunxit.
⁊ carcẽs. Iapidati sunt sesti sunt dempcati¬

Expanded text:
convertunt. Illis nimirum prodest, ut in suconvertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus victi jaceant; istis vero aliquando sufficit ut laudabilia aliorum facta cognoscant. eravit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est . Cum vero solis exemplis quosdam trahendos cerneret, in eadem Epistola adjunxit: et carceres, lapidati sunt, secti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
LITEr ammonendi sunt sapientes
huiꝰ scłi: atq alit̾ hebetes. Sapientes
quippe ammonendi sunt: ut annitant sci¬
re q̃ sciunt. Hebetes quoq ammonendi st̃:
ut appetant scire que nesciunt. In illis ħ
pͥmũ destruendum ẽ. qͦd se sapientes arbi¬
trant᷑ : inistis iamedificandum ẽ. qͥcqͥd
de sapientia suꝑna cognoscit᷑. Quia dũ
minime suꝑbiunt: qͣsi adsuscipiendum
edifitium corda parauerunt. Cum illisla¬
borandum ẽ. ut sapientiꝰ stulti fiant. stul¬
tam sapientiam deserant. ⁊ sapientẽ dĩ stul¬
ticiam discant. Istis uͦ p̃dicandumẽ. ut ab
ea q̃ putatur stulticia: adueram sapientiã
uicinius transeant. Illis namq dr̃. Siquis
uidet᷑ int̾ uos sapiens c̃ẽ in hoc scło. stultus
fiat ut sit sapiens. Istis uͦ dr̃. Nonmulti
sapientes. scd̃m carnẽ. Et aunsum. Q stul¬
ta sunt mundi eleg̃ ds̃. ut confundat sapi¬
entes. Illos plerumq ratiotinationis ar¬
gumienta: istos nũnunqͣm. meliꝰ exempla

Expanded text:
liter admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna sapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc soeculo, stultus fiat, ut sit sapiens ; istis vero dicitur: Non multi sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑans. fortis ⁊ustus.Tantũ tẽꝑans.¬
quantũ prudens. fortis ⁊ iustꝰ. Tantũ for¬
tis: quantũ prudens. tẽꝑans ⁊ iustꝰ. Tantũ
nistꝰ:. quantũ prudens teꝑans ⁊ fortis fuerit.
Sũt aut̃ int̃ eos plurimi qui adhuc car¬
nalit̾ uiuunt. qui ⁊ si fortasse litt̾as ig¬
norãt. ⁊ p̾̃cepta dĩ legere ñ ualent. certe
inmultorũ fideliũ conu̾satione bona
que umitent᷑ uident. Ecce in eccła uoces
pla bene uuentium cotidie hõiũ ocłis
opponuntur: nec inexcusatione sua dicẽ
poterunt non uidimus qd̾ initari de¬

Expanded text:
temperans, fortis et justus; tantum tetemperans, fortis et justus; tantum tequantum prudens fortis et justus. Tantum fortis, quantum prudens, temperans et justus. Tantum justus, quantum prudens, temperans, fortis fuerit.Sunt tamen inter eos plurimi qui adhuc carnaliter vivunt. Qui et si fortasse litteras ignorant, et praecepta Dei legere non valent, certe in multorum fidelium conversatione bona quae imitentur vident. Ecce in Ecclesia vocpla bene viventium quotidie omnium oculis opponuntur. Nec in excusatione dicere poterunt: Non vidimus quod imitari de
Abbreviated transcription (Latin):
in oꝑatione iusta. ꝓfecto minꝰ ẽ prudens.
Magna ẽ temꝑantia.S si minus intellig̾
unde se tẽpet. si adu̾sa sustine fortitudinẽ
minꝰ ualet atq intimore aĩmũ deicit. si ꝑ
p̃cipitationẽ suam aliꝗͣdo ad iniusticie oꝑa
prorũpit. ininis ẽ temꝑans. Oagna ẽ for¬
titudo. Sed siminꝰ intelligit que bona cus¬
todiat. quib malis resistat. si minꝰ auolup¬
tatis a petitu se temꝑat. sed uincitur de¬
lectatione. si usticie oꝑa minꝰ tenet. atꝙ
aliqñ in iusticie dñatione suꝑatur. minꝰ
ẽ fortis. Magna ẽ iusticia. Sed si minus
quam debet int̾ iusta et intusta oꝑa dis¬
cernit.siminꝰ cor amundi delectatione
temꝑat. siminꝰ se contͣ ad u̾sa confortat:
minus: uista. Mensuret᷑ ergo ꝑfectorũ
fideliũ uita ꝑquadrũ. et tantũ  ab eat
sp̃alis atͥi latus unum. qͣntũ latera singła:
quia unꝰ quisq tantũ prudens ẽ quantũ

Expanded text:
in operationibus justa, profecto minus est prudens. in operationibus justa, profecto minus est prudens. Magna est temperantia; sed si minus intelligit unde seicit, si per praecipitationem suam aliquando in justitiae opera prorumpit, minus est temperans. Magna est fortitudo, sed si minus intelligit, quae bona custodiat, quibus malis resistat, si minus a voluptatis appetitu se temperat, sed vincitur delectatione, si justitiae opera minus tenet, atque aliquando in injustitiae dominatione superatur, minus est fortis. Magna est justitia; sed si minus quam debet inter justa et injusta opera discernit, si minus curam mundi delectatione temperat, si minus se contra adversa confortat, minus est justa. Mensuretur ergo perfectorum fidelium vita per quadrum, et tantum habeat spiritalis atrii latus unum, quantum latera singula. Quia unusquisque tantum prudens est, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
quia unꝰ quisq qui in actiue uite exercitio
u̾sat᷑. tantũ credit ꝗͣtũ sꝑat.⁊ amat. ⁊oꝑat᷑.
cłe populo multi sunt ⁊ robusti ꝑfidem. et
longanimos ꝑfꝑem. ⁊ am pli ꝑ caritatẽ. et
efficaces ꝑoꝑationem: atriũ tẽpli centũ cu¬
bitis in quadro mensurat. Nam ut aliqͥd
uidemus prudentes ꝑ intelligentiã. fortes
in adu̾sitate. iustos in oꝑatione. tẽꝑantes
a uoluptatib. atq in om̃ĩ relo discretionis
se mensura moderantes. Qui dũ pruden¬
tiam fortitudinẽ. iusticiã. atq temꝑantiã.
uł sicut eas enuimerare qͥb dã placet. pruden¬
tiam. tẽꝑantiã. fortitudinẽ atq uisticiã tenent:
ñsura sp̃alis ati inqͣdrũ habent. Ecce enĩ ipse
iurtutes quas habere bonos diximꝰ. ita in
quadro sunt: ut una aliã ñ excedat. Magna¬
ẽ quippe prudentia. Sed siminꝰ ẽ auolupta¬
tib tempans. minꝰ imꝑiculis fortis. nunus

Expanded text:
quia unusquisque qui in activae vitae exercitio quia unusquisque qui in activae vitae exercitio versatur tantue Ecclesiae populo multi sunt et robusti per fidem, et longanimes per spem, et ampli per charitatem, et efficaces per operationem, atrium templi centum cubitis in quadro mensuratur. 18. Nam ut avidemus prudentes per intelligentiam, fortes in adversitate, justos in operatione, temperantes a voluptatibus, atque in omni zelo discretionis se mensura moderantes. Qui dum prudentiam, fortitudinem, justitiam, atque temperantiam, vel, sicut eas enumerare quibusdam placet, prudentiam, temperantiam, fortitudinem, atque justitiam tenent, mensuram spiritalis atrii in quadro habent. Ecce enim ipsae virtutes quas habere bonos ac fideles diximus ita in quadro sunt, ut una aliam non excedat. Magna quippe est prudentia; sed si minus est a voluptatibus temperans, minus in periculis fortis, minus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃putiũ.s fides que ꝑdilectionem oꝑat᷑. Si ergo
inuita fideliũ uxta quendani modũ ꝑsingłos
ꝑfecta e longamitas spei. ꝑfecta latitudo
onis atũ tẽpli ꝑqͣrũ centũ cubitos habet.
In iñsura aut̃ q̃dri. ñ aliud lat᷑ ẽ maiꝰ atq aliud
munꝰ. sed cuncta simnul quatuor latera. eqͣli¬
spatio tendunt᷑: quia et ipsas casdẽ uirtutes
quas diximis fidem uidelicet. spem. carita¬
tem. atq oꝑationem quamdiu in hac in¬
ta uiiiiiiiiis equales s̾ ẽẽ apud nos metipsõ
in uenimus. Idctirco aut̃ maior spe.fide. ca¬
ritas diçit᷑. quia pꝰꝗͣ ad auctoris nr̃i speciem
ꝑuenit᷑. spes quidem et fides transit sed
caritas ꝑmanet. Ham᷑ nc̃ quantũ credimꝰ.
tantũ amamꝰ. Et quantum amamꝰ tantũ
et mandata eiꝰ ñ custodit mendarẽ. Hoticia
uippe dĩ ad fidem ꝑtinet. mandatorũ custo¬
dia ad oꝑationem. Cũ gͦ uirtꝰ tẽpꝰ. ⁊ locꝰ oꝑan¬
tur. Me tiant᷑ cͦ fidelis popłi uirtutes ĩ qͣdrũ:

Expanded text:
dilectionem operatur. » Si ergo in vita fidelium juxta quemdam modum per singulos perfecta est, longanimitas spei, perfecta latitudo onis atrium templi per quadrum centum cubitos habet. In mensura autem quadri, non aliud latus majus est, atque aliud minus, sed cuncta simspatio tenduntur, quia et ipsas easdem virtutes, quas diximus, fidem scilicet, spem, charitatem atque operationem, quandiu in hac vita vivimus, aequales sibi esse apud nosmetipsos invenimus. Idcirco autem major spe et fide charitas dicitur, quia postquam ad auctoris nostri speciem pervenitur, spes quidem et fides transit, sed charitas permanet. Nam nunc et quantum credimus, tantum amamus; et quantum amamus, tantuet mandata ejus non custodit, mendax est . Notitia quippe Dei ad fidem pertinet, mandatorum custodia ad operationem. Cum ergo virtus, tempus et locus operantur. Metiantur ergo fidelis populi virtutes in quadrum,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ que libet bona agimꝰ: pigm̃ta offerimꝰ.
Cum uero ipsa etiã bona que agimꝰ retrac¬
tamus. et nequid in his sinistrũ sit udicio¬
dĩ retractationis attendimꝰ: quasi expig¬
mentis puluerem facimꝰ. ut orationẽ nr̃a¬

Expanded text:
enim 1430 quaelibet bona agimus, pigmenta offerimus. enim 1430 quaelibet bona agimus, pigmenta offerimus. Cum vero ipsa etiam bona quae agimus retractamus, et, ne quid in his sinistrum sit, judicio retractationis attendimus, quasi ex pigmentis pulverem facimus, ut orationem n
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit̃ uero ascendat: adiungit. Sic̃ iurgula
fumi exaromatib fumꝰ de incenso nascitur:
ĩ ꝯspectu tuo. Fumꝰ excutere lacͥmas solet. Itaq
fumius ẽ exaromatib ꝯpunctio orationis. ꝯ¬
cepta exuirtutib amoris. Que tñ or̃o fumi
uͥgula dr̃ qr dũ sola celestia postulat. sic rec
ñ uirga sed u̾gula ñcupat᷑. qr int̃ dii ĩ ꝯpunc¬
tion̾is ardore tante subtilitatis ẽ uis amoris.
ut hanc nec ipse animꝰ possit comphendere.
qui eam illuminatꝰ mneruit habere. Bene
ris sacrificiũ offerunt qui et caruẽ afficiunt
ne eis corruptionis uitia dñent᷑. et redolentẽ
in eonspectu dñi amoris sui hostiam incen¬
diuit: seq ipsos deo in sc̃is uirtittib exhibent
Unde ⁊illic subdit᷑. Et unulsi puliu̾s pigm̃¬
tarii. Puluis ẽ pigmentarii uirtꝰ bñ oꝑan¬
tis. Et notandũ qd̃ uirtutes bñ oꝑantiũ
non pigmenta. sed pulius dicuntur. Cũ

Expanded text:
Qualiter vero ascendat adjungit: Sicut virgula Qualiter vero ascendat adjungit: Sicut virgula fumi ex aromatibus . Fumus de incenso nascitur, ut incensum in conspectu tuo . Fumus excutere lacrymas solet. Itaque fumus est ex aromatibus, compunctio orationis concepta ex virtutibus amoris. Quae tamen oratio fumi virgula dicitur, quia dum sola coelestia ponon virga, sed virgula nuncupatur, quia interdum in compunctionis ardore tantae subtilitatis aestuat vis amoris, ut hanc nec ipse animus possit comprehendere, qui illuminatus meruit habere. Bene ris sacrificium offene eis corruptionis vitia dominentur, et redolentem in conspectu Domini amoris sui hostiam incendunt, seque ipsos Deo in sanctis virtutibus exhibent. Unde et illic subditur: Et universi pulveris pigmentarii. Pulvis est pigmentarii virtus bene operantis. Et notandum quod virtutes bene operantium non pigmenta, sed pulveres dicuntur. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
qr sc̃oꝵ. corda que cũ magnis uirtutib ĩ dĩ
amore siccensa sunt. ꝑscm̃ desid̾iũ in illo
ardent. quẽ adhuc reuelata facie ñ possit
uidere. Int̾ archam qͥppe ⁊ altare uelũ ẽ. q
hoc quod nos adhuc a uisione dĩ separat.
miamatis incensũ flãma amoris ardeamꝰ.
ꝑ ꝯpuc tioĩs aũ lacͥmas nil t̃rem̃ nil tͣnsitoia
q̃rere debeniꝰ. Solus ipse nob̾ sufficiat. qͥsẽ
oĩa. Transcendamꝰ ꝑ desideriũ oiã. ut mñtẽ
colligamꝰ inunũ: non iam timore penaꝵ.
ñ memoria uttioꝵ sed amoris flamma
suecensi ardeannus in lacͥmis cũ odore
uirtutũ. Ista electoꝵ oratio prospiciebat.
cũ in sponse laude diceret᷑. Que ẽ ista q̃
ascendit ꝑdesertũ sic̃ uirgula fumi exa¬
romatib mirre et thuris: iuniu̾si pul¬
ueris pigmentariiꝰ Sc̃a qͥppe electorum
eecła. cum ab hoc inundo inscĩs p̃cib ardenti
amore se erigit. ꝑdesertũ quod deserit ascendit.

Expanded text:
sanctorum corda, quae cum magnis virtutibus in Dei sanctorum corda, quae cum magnis virtutibus in Dei amore succensa sunt, per sanctum desiderium in illo ardent quem adhuc revelata facie videre non possunt. Inter arcam quippe et altare velum est, quia hoc quod nos adhuc a visione Dei separat c quasi thymiamatis incensum flamma amoris ardeamus. Per compunctionis autem lacrymas nil terrenum, nil transitorium quaerere debemus. Solus ipse nobis sufficiat qui fecit omnia. Transcendamus per desiderium omnia, ut mentem colligamus in unum. 1429 Non jam timore poenarum, non memoria vitiorum, sed amoris flamma succensi, ardeamus in lacrymis cum odore virtutum. 22. Ista electorum oratio jam prospiciebatur, cum in sponsae laude diceretur: Quae est ista quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii ? Sancta quippe electorum Ecclesia cum ab hoc mundo in sanctis precibus ardenti amore se erigit, per desertum quod deserit ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quid isti nͥ altare sunt ereũ in qͦ carnes
ardent. qr adhuc ab eis carnalia oꝑa plangun¬
tur. Alu uͦ a carnalib uitis liberi. aut longis
iam fletib seeuri. amoris flãma in cõpũcti¬
onis lacͥmis m ardescunt. celestis patrie p̃¬
mia cordis oculis ꝓponunt. suꝑnis iam cuu¬
b inter eẽ conͣpiscunt. dura eis apparet ser¬
uitus. longitudo ꝑegͥnationis sue: regẽ inde¬
core suo uidere desiderant. ⁊ flere cotidiẽ ex
eius amore non cessant. Quid isti nͥ altare
st̃ aureũ. in quoꝵ corde aromata incensast̃
quia in uirtutib ardent᷑. Bene autẽ de eodẽ
altari dr̃. qd̾ ante uelum arche sit positũ in
scã scõꝵ. Archa quippe testam̃ti ipse nob̾ fac¬
tus ẽ. de quo scͥptum nouimꝰ. In quo sunt os
thesauri sapientie. ⁊ scientie absconditi. Archa
uit uelũ ẽ redẽptor nr̃ in celo:. altare uero
aureum. ĩ qͦ t̾imi ama incendit᷑ ante uelum:

Expanded text:
tur: quid isti, nisi altare sunt aereum, in quo carnes tur: quid isti, nisi altare sunt aereum, in quo carnes ardent, quia adhuc ab eis carnalia opera planguntur? Alii vero a carnalibus vitiis liberi, aut longis jam fletibus securi, amoris flamma in compunctionis lacrymis inardescunt, coelestis patriae praemia cordis oculis proponunt: supernis jam civibus interesse concupiscunt. Dura eis apparet servitus, longitudo peregrinationis suae, regem in decore suo videre desiderant, et flere quotidie ex ejus amore non cessant. Quid isti, nisi altare sunt aureum in quorum corde aromata incensa sunt, quia virtutes ardent? Bene autem de eodem altari dicitur, quod ante velum arcae sit positum in sancta sanctorum. Arca quippe testamenti ipse nobis factus est. De quo scriptum novimus, « in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. » Arca intra velum est redemptor noster in coelo. Altare vero aureum in quo thymiama incenditur ante velum,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatur. S qr sub altaris noĩe de ꝯpunctioĩs
flãma sermo se intulit. necessariũ puto q̃ sit
diu̾sitas eiꝰdem compunctioĩs oftendere.
Alia quippe compiuctio ẽ que ꝑtimorem
nascitur. alia que ꝑ amorẽ: qr aliud ẽ suppli¬
cia fugere. aliud ẽ p̃mia desiderare. Unde
et intab̾naculo ꝑ legem duo altaria fieri
uibentur. Unum uidelicet exteriꝰ. aliud
uero interiꝰ. Unũ in atrio. aliud ante ar¬
cham. Unum quod ere cooꝑtũ ẽ: aliud qd̾
auro uestitur. atq in altari ereo cremant᷑
carnes. in altari uͦ aureo incendunt᷑ aro
mantur carnes intus aromata. nͥ qd̾ cotidie¬
uidemꝰ qr duo st̃ ꝯpũctioĩs gn̾a. atq alii
adhuc ꝑtimorẽ plangunt. alii li ĩa se ꝑ
amorẽ lam̃tis afficiunt: Multi nãq pecc̃oꝵ
suoꝵ memores dũ supplicia et̃na ꝑtimescunt.
cotidianis se lamentis affligunt. plangunt
mala q̃ fecerunt. et incendunt uitia igne ꝯpũe¬
tioĩs. quoꝵ ad huc subggestiones ĩcorde pa. ciuin¬

Expanded text:
. Sed quia sub altaris nomine de compunctionis flamma sermo se intulit, necessarium puto quae sit diversitas ejusdem compunctionis ostendere. Alia quippe compunctio est quae per timorem nascitur, alia quae per amorem, quia aliud est supplicia fugere, aliud praemia desiderare. Unde etiam in tabernaculo per legem duo altaria fieri jubentur, unum videlicet exterius, aliud vero interius; unum in atrio, aliud ante arcam; unum quod aere coopertum est, aliud quod auro vestitur. Atque in altari aereo cremantur carnes, in altari vero aureo incenduntur arommantur carnes, intus aromata, nisividemus, quia duo sunt compunctionis genera, atque alii adhuc per timorem plangunt, alii vero jam se per amorem in lamentis afficiunt? Multi namque peccatorum suorum memores, dum supplicia aeterna pertimescunt, quotidianis se lacrymis affligunt: plangunt mala quae fecerunt, et incendunt vitia igne compunctionis, quorum adhuc suggestiones in corde patiun
Abbreviated transcription (Latin):
hendat si pꝰ hanc allocitionẽ cessauero: quia
sicut omĩs cernitis nr̃e tribulationes ex¬
creuerunt. Undiq gladiis circũfusi su¬
mus: undiq imminens mortis ꝑiculum
tunemꝰ. Alii detruncatis ad nos manib re¬
deunt. alii capti. alii interemꝑti nuntiant᷑
d iamcogor linguam ab exposicione retine¬
re. quia todet animam meam uite mee. Iam nul¬
lus ame sacri eloquu studium reqͥrat: quia u̾sa¬
ẽ inluc t̾um cit᷑ara mea. et organum meũ in
uocem flentium. Iam cordis oculus in mist̾ioꝵ
discussione ñ uigilat: qr dormitauit anima
mea p̃tedio. Iamminus lectio anino dulcis
ẽ: quia oblitus sum comedere panẽ meum.
auoce gemitus mei. Cui autẽ uiuere ñ
libet: Et qui cotidie cogor amara bibere.
qñ possum dulcia ꝓpinare: Quid gͥ restat
nͥ ut int̃ flagella que ex nr̃is iniquitatib
patimur cum lacrimis gr̃as agamus :¬
pse et enim qui nos creauit etiam pat̃
nob̾ facrꝰ ẽ ꝑ adoptionis sp̃m quẽ dedit.i

Expanded text:
hendat si post hanc locutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt. Undique gladiis circumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii, detruncatis ad nos manibus redeunt, alii capti, alii interempti nuntiantur . Jam cogor linguam ab expositione retinere, quia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus a me sacri eloquii studium requirat, quia versa in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non llibet? Et qui cogor quotidie amare bibere, quando possum dulcia propinare? Quid igitur restat, nisi ut inter flagella quae ex nostris iniquitatibus patimur cum lacrymis gratias agamus? Ipse etenim qui nos creavit etiam pater nobis factus est per adoptionis spiritum quem dedit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
faciem tẽpli ẽ. cũ multi in scẽ eccłe conspectu
st̃ positi. qui et̃ni uidicui merores semet ipsos
cotidie deo sacrificiũ in lam̃tũ compũctionis
mactant. qui ut p̃dictũ ẽ corꝑa castigant.
exbibeant corpora hostiam uiuentẽ. sc̃am.
deo placentem. Hostia qͥppe occidit᷑: ut offe¬
ratiu Sed hostia uiuens ẽ corpꝰ ꝓ dño afflic¬

Expanded text:
iem templi est, cum multi in sanctae Ecclesiae conspectu sunt positi, qui aeterni judicii memores, semetipsos quotidie Deo sacrificium in lamenta compunctionis mactant. Qui ut praedictum est corpora castigant, exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. » Hostia quippe occiditur ut offeratur, sed hostia vivens est corpus pro Domino afflic
Abbreviated transcription (Latin):
sui sollicitudinẽ aliis imꝑtit᷑. Cuiꝰ rogo uir¬
tutis est plus deutilitate ꝓximoꝵ quam de
sua afflictione cogitare. Quis hoc digne esti¬
met. qͥs digne penset᷑. Laborat. luget. esurit.
sitit. alget aeuinat. uigilat. et tam̃ iugilan¬
do de eccłarum omii sollicitudine cogitat:
cce ẽ pollertissimꝰ cꝰtos tẽpli in exẽplo ꝓpositꝰ. Immitet᷑¬

Expanded text:
sui sollicitudinem aliis impartitur. Cujus, rogo, virsui sollicitudinem aliis impartitur. Cujus, rogo, virtutis est, plus de utilitate proximorum, quam de sua afflictione cogitare? Quis hoc digne aestimet, quis digne penset? Laborat, luget, esurit, sitit, alget, jejunat, vigilat, et tamen vigilando de ecclesiarum omnium sollicitudine cogitat. Ecce est solertissimus custos templi in exemplo propositus. Imitet
Abbreviated transcription (Latin):
inferiores sunt. quanto in exteriorib mi¬
nistrant. Querendũ gͦ iam nob̃ ẽ: qui sa¬
cerdotes sint. qui templũ custodiunt. et qͥ
administerium altaris excubare ꝑhiben¬
tur. Magister gentiũ fidelib scribens
ait. Templum dĩ scm̃ ẽ quodestis nos. Qui
itaq sacerdotes sunt qui templũ dĩ custo¬
diunt. nisi in qͥ orando p̃dicando sp̃alib
actib uigilando. scãm eccłam a malig¬
noꝵ sp̃uũ immissionib. apͣuorũ suasio¬
nib. ab hereticoꝵ errorib defendunt:
An ñ custos templi fuerat qui labores
sue passionis enumerans dicit. in labori
et erũpna. in uigiliis multis. in fame et
siti. in ieiuniis multis. infrigore et nudi¬
tate. atq statim subdit p̃t̃ illa que ex¬
trinsecussunt instantia mea cotidiana
sollicitudo omñum eccłarum: Pensate queso
custos templi quanta sollicitudine uigilet.
Ecce enĩ in se ipso inestimabilia patit᷑. et cordis

Expanded text:
inferiores sunt, quanto in exterioribus miinferiores sunt, quanto in exterioribus ministrant. Quaerendum ergo jam nobis est, qui sacerdotes sint, qui templum custodiunt, et qui ad ministerium altaris excubare perhibentur. Magister enim gentium fidelibus scribens ait: « Templum Dei sanctum est, quod estis vos . » Qui itaque sacerdotes sunt, qui templum Dei custodiunt, nisi hi qui, orando, praedicando, spiritalibus actibus vigilando, sanctam Ecclesiam a malignorum spirituum immissionibus, a pravorum suasionibus, ab haereticorum erroribus defendunt? An non custos templi fuerat, qui labores suae passionis enumerans dicit: « In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame, et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate . » Atque statim subdit: « Praeter illa, quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium ecclesiarum . » Pensate, quaeso, custos templi quanta sollicitudine vigilet: ecce enim in seipso inaestimabilia patitur, et cordis
Abbreviated transcription (Latin):
tine salutaris dr̃. Iuterra ergo uia cog¬
noscitur: quia iħc dens ante scła et homo
factus infine scłoꝵ gentib ẽ manifestatꝰ.
Una ergoe uiaet illis qui ab austro
sunt. et his qui ab aquilonis parte respi¬
cuint : quia electis uideis et gentibus
dñs ac redẽptor nr̃ expulsa pen̾a formi¬
dinis. ad patrem factus ẽ iter amoris.
atq adiutoriũ ꝑuentionis. Sequitur.
respicit uiam meridianam. sacerdotũ ẽ
qui excubant incustodiis templi. Atq
erit. qui excubant administ̾ium alta¬
dum ẽ. qui sint maioris ordinis sacerdo¬
tes. utrũ hi qui incustodus excubant
templi: an hi qui inministerio altaris.
Sed quia paulo pꝰ subdit᷑. altare erat ante
faciem templi. aꝑte ostendit᷑ illos ẽẽ ma¬
ioris ordinis sacerdotes qui in custodiis
templi excubant. quia profecto in altari
quod est int̾iꝰ ministrant. hi autẽ qui ad
altare qd̃ añ faciẽ templi ẽ excnbant tanto

Expanded text:
tine dicitur salutaris. In terra ergo via cogtine dicitur salutaris. In terra ergo via cognoscitur, quia Jesus, Deus ante saecula, et homo factus in fine saeculorum, gentibus est manifestatus. Una ergo est via et illis qui ab Austro sunt, et his qui ab Aquilonis parte respiciunt, quia electis Judaeis et gentibus Dominus ac Redemptor noster, expulsa poena formidinis, ad Patrem factus est iter amoris, atque adjutorium perventionis. Sequitur,-respicit viam meridianam, sacerdotum est qui excubant in custodiis templi. Atqueis sacerdotum erit qui excubant ad ministerium altadum est qui sint majoris ordinis sacerdotes: utrum hi, qui in custodiis excubant templi, an hi qui in ministerio altaris. Sed quia paulo post subditur: Altare erat ante faciem templi, aperte ostenditur illos esse majoris ordinis sacerdotes, qui in custodiis templi excubant, quia profecto in altari quod est interius ministrant. Hi autem, qui ad altare, quod ante faciem templi est, excubant, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
lerant: quasi quadam garophilatia diui¬
cias sp̃c inmente seruant. Hec int̾ sacͣm̃¬
ta quediligunt. et quedam contraria que
portant deficiunt: quia ad australem uia
facies intendunt. Qiud enĩ patimur qd̾
stri et aquilonis. orientalis porta ẽẽ des¬
cribitur: quia dñs ac redemptor nr de
exgentib construxit. Quasi enim inter
meridianam portam et aquilonis ⁊aq¬
nagogam deseruit. ⁊ multitudinẽ gentiũ
collegit. Notandũ quoq ẽ quod cũ degato¬
philatiis dice̾t᷑. et facies eoꝵ aduiã australẽ
additũ ẽ unam. ut iuidelicet aꝑte sentiamꝰ:
Quia ñ alia ua ẽ ad celestẽ pat̾am nob̃ qͥ ex
gentilitate uenimus atq alia illis patͥb
qui fuerunt inuidea: sed hec eadem u¬
na uia ẽ nob̾ et illis. que nos ad et̾̃na gau¬
dia ꝑducit. que nobis ꝑ euangłm dicit.
Ego sum uia ueritas ⁊ uita. Et de quo
psalmista ait. Ut cognoscamus in terra
uiam tuam in om̃nib gentib salitare.
tuum. Quod enim hebraice ẽ iħs. hoc la¬

Expanded text:
azophylacia, divitias spiritus in mente servant. Nec inter sacramenta quae diligunt et quaedam contraria quae portant deficiunt, quia ad Australem viam facies intendunt. Quid enim patimur quod stri et Aquilonis Orientalis porta esse describitur, quia Dominus ac Redemptor noster de ex gentibus traxit. Quasi enim inter meridianam portam et Aquilonis Dominus Synagogam deseruit, et multitudinem gentium collegit. Notandum quoque est quod dum de gazophylaciis diceretur: Et facies eorum ad viam Australem, additum est unam, ut quia non alia est via ad coelestem patriam nobis, qui ex gentilitate venimus, atque alia illis patribus, qui fuerunt in Judaea: sed haec eadem una via est nobis et illis, quae nos ad aeterna gaudia perducit, quae nobis per Evangelium dicit: Ego sum via, veritas, et vita . De qua Psalmista ait: Ut cognoscamus in terra viam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum . Quod enim Hebraice Jesus, hoc La
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe iam ꝑ longitudinẽ longanimita¬
tem spei. ꝑ latitudinẽ uero caritatis am¬
plitudinem dixuniis figurari. Centeno¬
riꝰ autẽ numerus in quo denariꝰ decies
ducit᷑. qr sũma ꝑfectionis signet. plene
suꝑuis dictum ẽ. Quid ẽ itaq atrium
sp̃alis edificii. nisi amplitudo fidelium
populoꝵ: Ipsa autẽ longanimitas spel.
et latitudo caritatis uaena meordib fideliũ
non ẽ. Nã ꝑfidem qͥcqͥd ualet oꝑit᷑. Unde ꝑ pau

Expanded text:
Saepe jam per longitudinem longanimitatem spei, per latitudinem vero charitatis amplitudinem diximus figurari. Centenarius autem numerus in quo denarius decies ducitur, quod summum perfectionis signet plene superius dictum est. Quid est itaque atrium spiritalis aedificii, nisi amplitudo fidelium populorum? Ipsa autem longanimitas spei, et latitudo charitatis vacua in cordibus fidelium non est, n
Abbreviated transcription (Latin):
bi ⁊ñ dño ministrat. Restat ergo. ut siue
in u̾bi ministĩo fatigenur. siue indigen¬
tib nr̃a largiamur. sie ꝑ abstinentiam
carnem domeniis. seu zelo moueamur. si
ue ꝑpacientiam aliquando lenit pͣua toler&¬
mus. ut summoꝑe debeamꝰ intentionẽ
mus nobis potius quamdño ministremꝰ
Non enĩ dño sed sibi ministrauerant. de
qͥbꝰ paulus dicebat. Om̃s que suasunt q̃¬

Expanded text:
bi et non Domino ministrat. Restat ergo ut sive bi et non Domino ministrat. Restat ergo ut sive in verbi ministerio fatigemur, seu indigentibus nostra largiamur, sive per abstinentiam carnem domemus, seu zelo moveamur, sive per patientiam aliquando leniter prava toleremus, ut nos summopere debeamus intentionem mus nobis potius quam Domino ministremus. Non enim Domino, sed sibi, ministraverant de quibus Paulus dicebat: Omnes quae sua sunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
dño ministrant. Heq enĩ omnes qͥlegũt.
om̃s qͥ p̃dicant. om̃s qͥ ꝓpͥa tͥbuũt. omnes qͥ
ꝑcaris abstinentiã corpꝰ castigant. dño
ministrant. Qui enĩ legendo atq p̃dican¬
do głam propͥã querunt. largiendo que ha¬
bent. et corpꝰ in abstinentia macerando
ministrant. Quod contra ꝑ ꝑsalmistam
dñs dicit: ambulans in uia in maculata
hic micbi ministrabat. Habet enĩ macłam
inuia: qui inbono oꝑe quod agit. trene głe
sibi p̃miũ ꝓponit. qui inhoc mundo reci¬
pere mercedem requirit. et fedat in conspec¬
tu dĩ speciem boni oꝑis macła praue in¬
tentionis. Fortasse et eiũ quis discipline
studio intentus feruet culpas delinq̃ntiũ
resecat. qͥ tam̃ adhec agenda si non ex omi¬
potentis amore s zelo ꝓpͥo ducit᷑. sibi in
Ins ⁊ ñ dño ministrat. Alius neasꝑ ẽẽ
uideatur multa tolerat lenit̃ que praue¬
ꝑpetrantur. Is itaq quia uidi ꝓ dño distͥc¬
tiis non uult plenitatis sue studium. si¬

Expanded text:
e enim omnes qui legunt, omnes qui praedicant, omnes qui propria tribuunt, omnes qui per carnis abstinentiam corpus castigant, Domino ministrant: qui enim legendo atque praedicando gloriam propriam quaerunt, largiendo quae habent, et corpus in abstinentia macerando,ministrant. Quo contra per Psalmistam Dominus dicit: « Ambulans in via immaculata hic mihi ministrabat . » Habet enim maculam in via, qui in bono opere quod agit, terrenae gloriae sibi praemium proponit, quia in hoc mundo recipere mercedem requirit. Et foedat in conspectu Dei speciem boni operis macula pravae intentionis. Fortasse etenim quis disciplinae studio intentus fervet, culpas delinquentium resecat, qui tamen ad haec agenda si non ex omnipotentis amore, sed proprio ducitur: sibi in his et non Domino ministrat. Alius ne asper esse videatur, multa leniter tolerat, quae perpetrantur. Is itaque quia videri pro Domino districtus non vult per lenitatis suae studium si
Abbreviated transcription (Latin):
que p̃missa sũt iam sp̃alis auditor intelli¬
git. quia sacerdotss maioris ordins qui
excubant incustodiis templi. solã meridi¬
anam uiã respiciunt: Quia solis studiis
sp̃alib occupati. semꝑ his q̃ amoris dĩ sunt
sollicite intendunt. Sac̾dotss aut̃ mino¬
ris ordins qͥ discutiendis peccatis delin¬
quentium p̃sũt etiã ad aqͥlonis uiã oculos
reflectͥunt. ut inm̃ite pͤcantiũ que sint
torporis frigora uideant. et hec u̾bis cor¬
rectionis usq ad penitentie gemitus ꝑdu-¬
centes quasi carnes in altari dñi incendant.
Respiciũt etiã cũ magnis sac̾dotib ad
meridianã uiam quia quantũ ad semet¬
ipsos ẽ feruent igne caritatis. ⁊ succensi
sunt flammis amoris dĩ. Sed quia pecca¬
ta delinquentium crebro corrigunt. etiã
ad aqͥlonis inam oculos reducunt. Deutͥs¬
q aut̃ sac̾dotũ ordinib subdit᷑. Isti sunt

Expanded text:
quae praemissa sunt jam spiritalis auditor intelligit, quia sacerdotes majoris ordinis, qui excubant in custodiis templi, solam meridianam viam respiciunt, quoniam, solis studiis spiritalibus occupati, semper his quae amoris Dei sunt sollicite intendunt; sacerdotes autem minoris ordinis, qui discutiendis peccatis delinquentium praesunt, etiam ad Aquilonis viam oculos reflectunt, ut in mente peccantium quae sint torporis frigora videant, et haec, verbis correptionis usque ad poenitentiae gemitus perducentes, quasi carnes in altari Domini incendant? Respiciant etiam cum magnis sacerdotibus ad meridianam viam, quia, quantum ad semetipsos est, fervent igne charitatis, et succensi sunt flammis amoris Dei. Sed quia peccata delinquentium crebro corrigunt, etiam ad Aquilonis viam oculos reducunt. De utrisque autem sacerdotum ordinibus subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
Quis assũptꝰ ẽ nisi populus fidelis qui
ꝑsacram̃ta fid̾i ẽ aꝑfidis segregatꝰ: om̃s
igit᷑ qui ꝑseuerant᷑ sp̃alib actib inten¬
dunt filii uisti sunt . Et defiliis
popłi assũpti accedunt addinn ut ministrent
ei: quia de ipsis quoq fidelib eligunt᷑. qͥ ad om¬
nipotentis dñi minist̾iũ ueniant. et delesti¬
b studiis perudicione popłi intendant.S¬

Expanded text:
us est, nisi populus fidelis, qui per sacramenta fidei est a perfidis segregatus? Omnes ergo qui perseveranter spiritalibus actibus intendunt filii sunt justi. Et de filiis populi assumpti accedunt ad Dominum ut ministrent ei, quia de ipsis quoque fidelibus eliguntur, qui ad omnipotentis Dei ministerium veniant, et coelestibus studiis pro erudi