comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃suraitͣnsu̾sũ .xxx. cubitoᷤ. ⁊ uideb̾ qr cortine habe¬
bt̃ in ȩqͣlitate qͦ ẽ int̾ parietẽ cubitoᷤᷤ denoᷤ. in asc̾nsuãu siue
des censu qͥẽ iuxta parietes. habebunt cubitos no¬
uenos. Sicq fit ut sũmitas cortinaꝵ terram tan¬
gere ñ possit: s mensura unius cubiti a terra alti¬
or absit. Itẽ uidebis quod cortinȩ habent ĩ ȩqͣlitate
ꝑ longnudinẽ domus cubitos .xxx. in ascensu au¬
tẽ siue descensu. qͥ ẽ in orientali . &. occidentali la¬
tere domus. cubitos qͥuos: ideoq eadẽ lateralis
sũmitas cortinarũ. neqͣꝗͣ ad terram usq ꝑtin¬
git: s qͥnis cubitis habet᷑ terra altior. llude ue¬
cesse fit ut qͥni illi cubiti cortinax. qͥ cessantibꝰ
parietibus suꝑsunt. inducant᷑ adinuicẽ in ori¬
entali simul &. occidentali latere. sibiq mu¬
tuo uingant᷑: ac sic fiat ut undiq domũ cor¬
tinę excẽpto imo iuxta teriã cubito ẽtegant.
hȩç de cortinis. Porro saga tricenos habehant

Expanded text:
e habebunt in aequalitate quae est inter parietes, cubitos denos, in ascensu autem, sive descensu qui est juxta parietes, habebunt cubitos novenos: sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubiti a terra altior absit. Item videbis quod cortinae habent in aequalitate per longitudinem domus cubitos triginta, in ascensu autem sive descensu, qui est in orientali et occidentali latere domus, cubitos quinos. Ideoque eadem lateralis summitas cortinarum nequaquam ad terram usque pertingit, sed quinis cubitis habetur terra altior; unde necesse fit, ut quini illi cubiti cortinarum, qui cessantibus parietibus supersunt, inducantur ad invicem in orientali simul et occidentali latere, sibique mutuo jungantur; ac sic fiat, ut undique domum cortinae excepto uno juxta terram cubito contegant. Haec de cortinis. Porro saga tricenos habebant
Abbreviated transcription (Latin):
mentes. audientium designant᷑: qͥ ad uocẽ p̾dican¬
tium uino scientiȩ replent᷑. & qm̃ eodẽ uino int̃¬
nę dilectionis inebͥata corda fidelium. infatiga¬
te uoluit᷑: qͥa nimirum mentes ȩlectoꝵ. nec ad¬
uersitatibꝰ scłi ullis retineri. nec pspitatib possunt
poct uonde t̃uni omnibus quȩ occurrunt. ad dđ̃m

Expanded text:
entium designantur, qui ad vocem praedicantium, vino scientiae replentur. Et quoniam eodem vino internae dilectionis inebriata corda fidelium, infatigate volvitur, quia nimirum mentes electorum, nec adversitatibus saeculi ullis retineri, nec prosperitatibus possunt corrumpi; quin in omnibus quae occurrunt, ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. cubitus ȩque ut in latitudine unitatem
ipsius spei nr̃e cȩlestis insinuat. qͥ expectamus dñm
urm̃ quando reuertat᷑ de celis remimeraturus
seruos qͦs uigilantes accinctis lumbis. &. ardentibꝰ
bonoꝵ oꝑum lucernis. inuenerit. Nam & si ꝓdiuer¬
sitate meritoꝵ multę sunt mansiones in domo

Expanded text:
habebat, cubitus aeque ut in latitudine, unitatem habebat, cubitus aeque ut in latitudine, unitatem ipsius spei nostrae coelestis insinuat, qua exspectamus Dominum nostrum, quando revertatur de coelis, remuneraturus servos, quos vigilantes accinctis lumbis, et ardentibus bonorum operum lucernis invenerit. Nam etsi pro diversitate meritorum multae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑoꝑa iisccłiȩ coram dño clari fulgeamus. Nã
quod seqͥtur  uos suniles h ominibus expectan¬
tibus dnm suum quando reuertatur anuptiis.
ad altitudinẽ eiuscdem mense. hoc est ad spem futu¬
re rechutionis ꝑtinet. Quod uͦ mensa unũ habet cu¬
bitum in latitudine: unitatẽ ipsius dilecꝰtionis. ꝙͣ
tota nob̾ testam̃ti ueteris ac noui series cõmendat.
figurate denunciat: unaq est caritas. hẽ simplex
inimicos amare iubem᷑: ꝙ̃ uis magna distantia. ac
distinctione rectissima ipsius amoris. đm pͥmo
loco inimicos ultimo diligere debeamus: ipsis qͦ
ꝓrimis ꝓ differentia meritoꝵ dispar sit modus im¬
pendendus amoris : sic̃ patarcha iacob cũ om̃s dili¬
geret filios. ioseph tam̃. singularis merito in nocen¬
tiȩ p̃ceteris diligere. sc̃ptura teste nouimꝰ. Unde
pulchre in canticis canticoꝵ dicit ęccła xp̃o. Intͦ¬
cdireit me in cellam iunariã: ordinauit in me
caritatẽ. Forro quod altitudo cubitum ac semissẽ

Expanded text:
ordiae coram Domino clari fulgeamus. Nam quod sequitur: Et vos similes hominibus expectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis, ad altitudinem ejusdem mensae, hoc est ad spem futurae retributionis pertinet. Quod vero mensa unum habet cubitum in latitudine, unitatem ipsius dilectionis, quam tota nobis Testamenti Veteris et Novi series commendat, figurate denuntiat: una quippe est charitas, hoc est simplex  ipsos quoque inimicos amare jubemur, quamvis magna distantia ac distinctione rectissima ipsius amoris, Deum primo loco, inimicos ultimo diligere debeamus. Ipsis quoque proximis pro differentia meritorum dispar sit modus impendendus amoris, sicut patriarcham Jacob cum omnes diligeret filios, Joseph tamen singularis merito innocentiae prae caeteris diligere Scriptura teste novimus. Unde pulchre in Canticis canticorum dicit Ecclesia Christo, Introduxit me in cellam vinariam, ordinavit in me charitatem . Porro quod altitudo cubitum ac semissem
Abbreviated transcription (Latin):
regno uiea potitus construx̃. Moyses tab¬
naculum in solitudine: salomon templiim
siti & esurie regni ꝑͥennis edificat᷑: illic autẽ¬
ba urisione. ne ꝑceptione uere pacis consũmatur. Unde
bene ur te mnol eotistructione dic tunie. qd in alee

Expanded text:
regno in ea potitus, construxit. Moyses tabregno in ea potitus, construxit. Moyses tabernaculum in solitudine, Salomon templum isiti et esurie regni perennis aedificatur: illic tamin visione ac perceptione verae pacis consummatur. Unde bene in t
Abbreviated transcription (Latin):
ne didicerit. & ipse diligent sequi & alios do¬
sere p̃cipit᷑: qͥd aliud ꝙͣ inspicere &. facere
sedin exemplar quod sibi in monte ostensũ
est ubetur : Inspicit enuĩ diligent̃ exem¬
plae monstratum & scdm hõc ad inferiora
rediens facit: qndo ea quȩ ꝑsublimitate
diuini sermonis. intus credenda siue agenda
intelligit. sedulo corde serutat᷑: Har qrseꝵ
exemplar auditoribus sius & exsecutione rec¬
tioꝑis & uerbo docꝰ tͥne salutaris ostendit.¬
ab ernaculum quod liberne¬
fecit dno moyses in solitudine. sic̃ et
templum quod fecit salomon in ahrłm
let esse distantia figuraꝵ. quod tabnac uluori¬
u̾sentis edisicium ẽccłe quod eotidie ii dabord¬
bus exercet᷑. templũ futurȩ reqͥei desiguet. ꝗ
cotietie in animaꝵ hinc pꝰ labores exeuntiũ
receptione ꝑficit᷑. qͥa nimirum tabnaculiaie
moy ses cũ ppło di in uia adhuc positus q adrer¬
ram repmissionis ꝑgebat condidit: salonio e
aut᷑ templum ipsa iam terra repiissioni. set

Expanded text:
idicerit, et ipse diligenter sequi, et alios docere praecipitur, quid aliud quam inspicere et facere secundum exemplar quod sibi in monte ostensum est, jubetur? Inspicit enim diligenter exemplar monstratum, et secundum hoc ad inferiora rediens facit, quando ea quae per sublimitatem divini sermonis intus credenda sive agenda intelligit, sedulo corde scrutatur: horumque semper exemplar auditoribus suis et exsecutione recti operis, et verbo doctrinae salutaris ostenditTabernaculum quod fecit Domino Moyses in solitudine, sicut et templum quod fecit Salomon in Jerusalet esse distantia figurarum, quod tabernaculum praesentis aedificium Ecclesiae, quo quotidie in laboribus exercetur, templum futurae requiem designet, quae quotidiana animarum hinc post labores exeuntium receptione perficitur. Quia nimirum tabernaculum Moyses cum populo Dei in via adhuc positus, qua ad terram repromissionis pergebat, condidit: Salomon autem templum ipsa jam terra repromissionis, et
Abbreviated transcription (Latin):
dñs moysi in archa ponenda n dedit: cũ con¬
fitendam nob̾ in xp̃o signauit ueritatẽ carnis.
anime . &. uerbi: ipsamꝰq carnẽ post passionẽ
mortis refurrectione glorificatam. &. ȩt̾na re¬
gis ac pontificis dignitate sublimatam monstra¬
iut: cũ ipsum esse solummꝰ pat̾uoꝵ consciũ ar¬
chanoꝵ. quasi ueracĩt umius eiusdemq cium
patre in aiestatis. ipsũ ee̾ᷤ omniũ iudicẽ docuit scł̃oꝵ.¬
acies & ꝓpiciatoriũ de auro mundissimo. cap̃.u.¬
Duos cubitos &. dimidium tenebit longitu¬
do eiꝰ : semissẽ &. cubitum latitudo. Queri solet
qͥd ꝓpitiatorium dicat: qͦ oꝑienda sit archa.
Sed cum de auro fieri iubeat. & tante longitu¬
dinis ac latitudinis qͣntȩ archam fieri p̾ceꝑat:
constat ꝓculdubio. qr tabulam fieri uoluit au¬
ream.tantam. qͣnta archam tegere suffice¬
ret. Quod uidelicet ꝓpiciatorium. ñ aliud qͣm
łum saluatorẽ:s. specialius in eo uiscera pie

Expanded text:
Dominus Moysi in arca ponendam dedit cum conDominus Moysi in arca ponendam dedit cum confitendam nobis in Christo signavit veritatem carnis, animae et verbi: ipsamque carnem post passionem mortis resurrectione glorificatam, et aeterni regis ac pontificis dignitate sublimatam monstravit, cum ipsum esse solummodo paternorum conscium arcanorum, quasi veraciter unius ejusdemque cum Patre majestatis ipsum esse omnium judicem docuit sacies et propitiatorium de auro mundissimo; duos cubitos et dimidium tenebit longitudo ejus, semissem et cubitum latitudo. Quaeri solet quid propitiatorium dicat, quo operienda sit arca. Sed cum de auro fieri jubeat, et tantae longitudinis ac latitudinis, quantae arcam fieri praeceperat, constat procul dubio, quia tabulam fieri voluit auream tantam, quantam arcam tegere sufficeret. Quod videlicet propitiatorium non aliud quam Dominum Salvatorem, sed specialius in eo viscera pi
Abbreviated transcription (Latin):
tectam ex omni parte. nro: in qua urua aurea ha¬
bens manna. & uirga aaron quȩ frondicerat. et ta¬
bule testam̃ti. Urna gͦ aurea in archa. habens man¬
na. anima ẽ sca in xp̃o: habens in se omnẽ plenitu¬
dinẽ diuinitatis. Uirga aaron quȩ excisa frondu¬
erat. potestas est inuicta sacerdotii illius: de q̃
ꝑꝙͣ ad tempiis ꝑ mortẽ uisa est esse succisa: illucescen¬
te mane resurrec tionis. uiuacius refloruisse in¬
uenta ẽ: ac ꝑpetuo iniuolabilis atq ĩ marcessibi¬
lis ꝑmansura esse inuotuit. Up̃c enĩ resurgens
Tabulȩ testamenti in archa: omnẽ in. xp̃o scien¬
tiam pat̾noꝵ secretoꝵ & potentiã iudicionĩ
designant. In tabulis namq testamenti. et
fides erat inscripta et̾nȩ diuininatis qͥ mun¬
dum erearet ac regeret:& mandata qͥbꝰ do ser¬
uire oportet. & discretio uidicii q ipse odientes
se iure condempnaret: & diligentes se misedia
digna remuneraret. Hȩc est ꝯͦ testificatio quã

Expanded text:
ro: in qua urna aurea habens manna, et virga Aaron quae fronduerat, et tabulae testamenti . Urna ergo aurea in arca habens manna, anima est sancta in Christo, habens in se omnem plenitudinem divinitatis. Virga Aaron quae excisa fronduerat, potestas est invicta sacerdotii illius, de quapostquam ad tempus per mortem visa est esse succisa, invalescente mane resurrectionis, vivacius refloruisse inventa est, ac perpetuo inviolabilis atque immarcescibilis permansura esse innotuit. Christus enim resurgens Tabulae testamenti in arca omnem in Christo et scientiam paternorum secretorum, et potentiam judiciorum designant. In tabulis namque testamenti, et fides erat inscripta aeternae divinitatis, quae mundum crearet ac regeret; et mandata quibus Deo serviri oportet, et discretio judicii, qua ipse odientes se jure condemnaret; et diligentes se misericordia digna remuneraret. Haec est ergo testificatio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ne fidei . &. sat m̃toꝵ cȩlestium ꝑceptionẽ gerit
ne qͣꝙͣ abinuicẽ diuersum. s pari & indissimil.
Puit om̃s ueritatis gra ronexum. Terminũ ꝙͦ.
uite temꝑalis. cuncꝰ ti unius eiusde q spei habe¬
mus certitudinẽ cõmunẽ: cũ ita oculos ĩ mor¬
te claudimus. ut ꝑcepto pͥus uiatico msterii
cȩlestis. citius nos in uera inueniendaᷤ ᷤ uita. atq
in hac ꝑpetuo mansurosesse confidamus. Congru¬
it hiuc loco qͦd in libro numeroꝵ p̃cipit᷑ filiis
isrł: ut faciant sibi fimbrias ꝑ angulos pallioꝵ
porientes in eis unitas iacinc tinctinas. fili¬

Expanded text:
stium perceptionem geritur, nequaquam ab invicem diversum, sed pari et indissimili habent omnes veritatis gratia connexum. Terminum quoque vitae temporalis cuncti unius ejusdemque spei habemus certitudine communem, cum ita oculos in morte claudimus, ut percepto prius viatico mysterii coelestis, citius nos in vera inveniendos vita, atque in hac perpetuo mansuros esse confidamus. Congruit huic loco, quod in libro Numerorum praecipitur filiis Israel, ut faciant sibi fimbrias per angulos palliorum, ponentes in eis vittas
Abbreviated transcription (Latin):
districto examine apparent : de mergunt᷑ quasi
plumbum in aqua ualidissima: q merito scele¬
rum in abyssum penȩ gͣuantis decidunt. Utrũq
tam̃ & plumbũ scilic&e & aurum. talenti hab&
mensuram: ꝙ &. in dampnando unpios &. in
saluando ac coronando ȩlectos. iusta ẽ nr̃i sen¬
tertia redemptoris. Inspice: & fac scd̾m exẽ¬
plarq̃ tͥ inmonte monstratum est. Ostensũ nãq
st moysi in monte exemplar candelab quod
faceret: quia i altitudine intimȩ contempsa¬
tionis didicit aꝑte multifaria xp̃i & eccłȩ sa¬
erenta. quȩ tam̃ ñ aꝑte ppło quẽ erudiebat
ꝓferie ualebat. stipice potius ꝑsigurã po¬
tius opus candelabri & uasoꝵ eius signabat :
donec uenuret ipse. dns ac redemptor
nr incarne. qͥ intiorem euusdẽ figurȩ sensum.

Expanded text:
districto examine apparent, demerguntur tanquam districto examine apparent, demerguntur tanquam plumbum in aqua validissima; quia merito scelerum in abyssum poenae gravantis decidunt. Utrumque tamen, et plumbum scilicet et aurum, talenti habet mensuram; quia et in damnando impios, et in salvando ac coronando electos, justa est nostri sententia Conditoris. Inspice, et fac secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est Moysi in monte exemplar candelabri quod faceret, quia in altitudine intimae contemplationis, didicit aperte multifaria Christi et Ecclesenta: quae tamen non aperte populo quem erudiebat, proferre valebat, sed typice potius per figuram et opus candelabri ac vasorum ejus, signabat, donec veniret ipse Dominus ac Redemptor noster in carne, qui interiorem ejusdem figurae sensum,
Abbreviated transcription (Latin):
sillis istis qͥ in me credunt. Qui nimirũ om̃s indi¬
uersis lic& gͣdibis. ȩtatibꝰ sexibꝰ conditionibꝰ. in¬
genis. temporibꝰ. uni eidẽq acicꝰtori ac datori
ppetuȩ lucis. suo qͥ tp̃r ac loco. qͣsi candelabro au¬
reo. fixa mentis radice inherent: qͦ eiusdẽ part̾ici¬
pes lucis fieri possint. Q uod uidelic& candelabrũ.
recte talentum auri mundissimi habẽre debere
monstrat᷑. Talentum namq pondus plenũ ac per¬
& qͥ suã gram in hac uita fidelibꝰ ut b̃n oꝑentur
tͥbuit: ipse coronã iusticiȩ in illa uita bonis eoꝵ
oꝑibus reddit. Cuii cont̾ racharias ꝓpħa iniqͥtatẽ
suꝑ talentum plumbi sedere describit: qr &. rep¬
bis in eodem iusto examine iuxta actus eoꝵ re¬
tͥhuit: qr tu reddes inquit singłis scd̾m oꝑa ipsoꝵ.
s. distat ut ͣ qͥs aurum an plumbũ ad exam̃ diui¬
num afferat. Qui enĩ instar auri bonis fulgent oꝑi
ditoris participes existunt. At qͥ peccatiᷤ qͣues i

Expanded text:
omnes, in diversis licet gradibus, aetatibus, sexibus, conditionibus, ingeniis, temporibus, uni eidemque auctori ac datori perpetuae lucis, suo quique tempore ac loco quibus candelabro aureo fixa radice mentis inhaerent, quo ejusdem participes lucis fieri possint. Quod videlicet candelabrum, recte talentum auri mundissimi habere debere memoratur. Talentum namque pondus plenum ac peret qui suam gratiam in hac vita fidelibus, ut bene operentur, tribuit, ipse coronam justitiae in illa vita bonis eorum operibus reddit. Cui contra Zacharias propheta iniquitatem super talentum plumbi sedere describit; quia et reprobis in eodem justo examine, juxta actus ipsorum restituet: Quia tu reddes, inquit, singulis secundum opera ipsorum . Sed distat, utrum quis aurum an plumbum ad examen divinum afferat. Qui enim instar auri bonis fulgent operditoris participes existunt. At qui peccatis graves in
Abbreviated transcription (Latin):
i.aionis ȩt̃nam ꝑcipiunt: ut ẽ illud ȩ uangelii. fa¬
eite nob amicos de mãmona iniqͥtatis. ut &. ipsire¬
cipiant uos in en̾ia tab̾n. acula. Hic enĩ ad tẽpus
eemosins faciendȩ: ibi ꝑpetuo elemosinaꝵ ẽ frucł
recipiendus. Sunt itẽ alia qͦ tp̃r ueteris testam̃ti
diligent̃ iubente dno seruata. nẽ choruscante. euan¬
gelĩo porbem. ñ iuxta lateram .s: iuxta sensũ mĩ¬
sticum in ȩccłã iubent᷑ obseruari: ut ẽcustodia
sabbati. ut ritus hostiaꝵ & sanqͥs agni paschalis.
ceteriq huuifmodi: quȩ suo qͥdẽ tpr sollert̃ custo¬
dita appło dĩ. qͥbus lucinia in lucernis candelabri
ardebant: infusa oleo piȩ deuotionis. & uicensa
igne uerbi & lestis. Cũ uͦ ab apłis atq apłicis uiris
p̾dicabat᷑ his & huiusmodi finẽ obseruationibus
gebant᷑ lucinia cande labri. ut reparata melius
lucerent: q̃ꝑ sublimius intellecꝰta ꝑ sp̃m. sc̃ȩ̃ ecclȩ¬

Expanded text:
illud Evangelii: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Hic enim ad tempus eleemosynae faciendae: ibi perpetuo eleemosynarum est fructus recipiendus. Sunt item alia quae tempore Veteris Testamenti diligenter, jubente Domino servata, nunc coruscante gelio, non juxta litteram, sed juxta sensum mysticum in Ecclesia jubentur observari, ut est custodia sabbati, ut ritus hostiarum, et sanguis agni paschalis, caeteraque hujusmodi, quae suo quidem tempore solemniter custodita a populo Dei, quasi lucinia in lucernis candelabri ardebant, infusa oleo piae devotionis, et incensa igne verbi coelestis: cum vero ab apostolis atque apostolicispraedicatur his et hujusmodi observationibus gebantur ellychnia candelabri, ut reparata melius lucerent, quia sublimius intellecta per
Abbreviated transcription (Latin):
sumitatẽ fuere candelabri ipsiꝰ ꝓͥc ꝑtin ad dñinsaluatorẽ. qͥ ñ¬
solũ electisui ututũ scientiã oꝑationẽ ⁊ remun̾ationẽ tͥbuit.
sancto declarauit. Formani pretendit spe¬
re. cũ apparens mundo. absq ullo circũstrepenti¬
um rerum obstaculo. exultauit ut gygas ad cur¬
tendam uiã. S̾peciẽ monstrauit lilii. cũ resu¬
gens. imortuis atq: ad cxios ascendens. clarificat

Expanded text:
summitatem fuere candelabri ipsius, proprie ad Dominum pertinsummitatem fuere candelabri ipsius, proprie ad Dominum pertinsolum electis suis virtutum scientiam, operationem et remunerationem tribuit, sancto declaravit. Formam praetendit sphaerulae, cum apparens in mundo, absque ullo circumstrepentium rerum obstaculo, exsultavit ut gigas ad currendam viam. Speciem monstravit lilii, cum resurgens a mortuis atq
Abbreviated transcription (Latin):
se & lilia candelabre ñ suꝑcilamos s spbt slo¬
mis esse iubent᷑: q corda p̃dicantium. ĩmo umi¬
nium ȩlecꝰtoꝵ. ne ad infima delabi possint. do¬
nis mandatis. & ꝓmissionibus dm̃cis sustentant᷑
atq ad amanda .&. querenda cȩlestia subleuant᷑.¬
hinc &. enĩ scã ȩccła udelic&. sponsa xp̃i. de ipso
qlatur dicens. Leua eiꝰ sub capite meo. &. dex te¬
ua eiꝰ amplexabit᷑ me. Reua qͥꝑꝑe sponsi sub capi¬
te ẽ posita sponsȩ: qͥa temꝑalibus beneficus dus
mentes fideliũ at̾renis uoluptatibꝰ & concupiscen¬
tus segregans: ad sꝑanda ac des̃deranda ꝑpetua
bonã erigit. & dextera illiꝰ amplexabit᷑ eã. q osten¬
si diuinȩ maiestatis eiꝰ uisio. illã sine fine glificat.
Apte sciphi. sperȩ. & lilia. sub duobꝰ sunt calainis.
qͥa in utq testam̃to fidelibꝰ ꝙͣuis cerimoniis ditan¬
tibus. eadem deuotio đno seruiendi mandata:
eadẽ est gła regni cȩlestis conseruata. Quartus

Expanded text:
et lilia candelabri, non super calamos, sed sub calamis esse jubentur, quia corda praedicantium, imo omnium electorum, ne ad infima delabi possint, donis, mandatis et promissionibus Dominicis sustentantur, atque ad amanda et quaerenda coelestia sublevantsti, de ipso gloriatur, dicens: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Laeva quippe sponsi sub capite est posita sponsae; quia temporalibus beneficiis Dominus mentes fidelium a terrenis voluptatibus et concupiscentiis segregans, ad speranda ac desideranda perpetua bona erigit. Et dextera illius amplexabitur eam, quia ostensa divinae majestatis ejus, visio illam sine fine glorificat. Apte scyphi, sphaerulae et lilia sub duobus sunt calamis, quia in utroque Testamento fidelibus, quamvis caeremoniis distantibus, eadem devotio Domino serviendi mandata, eadem est gloria regni coelestis conservata. Quartus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poᷤsumꝰ curemꝰ solliciti ne aliqͣͥtẽptatio a uicinio moiraᷤ̃ dĩ rethat.
s iurta modulũ nr̃m uirtutũ oꝑibꝰ insistamꝰ iħenteᷤ stabili coide sacͥm̃

Expanded text:
non possumus, curemus solliciti, ne aliqua nos tentatio a vicinia montis Dei retrahat; non possumus, curemus solliciti, ne aliqua nos tentatio a vicinia montis Dei retrahat; sed juxta modulum nostrum virtutum operibus insistamus, inhaerentes s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ in euncꝰtis qͦ loqͥt᷑ uel seribit moyses. ille uel tẏpice uel manifẽste desig¬
natus: qͣsi comes indiuiduus sib̃n querit᷑ inuenit᷑. Hinc & enĩ dicit iudeis.
Si crederetis moẏsi: crederetis fõrsitan & mͥ. De me enĩ ille scripsit.
Iscendensq moyses in montẽ di: senioribꝰait. Expectate hic:
donec reuertamur ad uos. Nabetis aaron & hur uobiscũ: fi qͥd natũ fue¬
rit questionis referetis ad eos. Aaron. mons fortitudinis: hur. uiterp̃tat᷑
ignis siue lumen. Unde. aaron dñm saluatorẽ. hur. designat sp̃m scm.¬
quia & de hoc dicit ysaias: & erit in nouissimis diebꝰ p̃paratꝰ mons do¬
mus dñi in uerticẽ montiũ: & ille suꝑ apłos in lumine ignis appa
tudinis: lum̃ ignis. in campestribis ad regimen popłi dereliquit.
Et nos si doctores nr̃os ad altitudinem diuinȩ contemplationis seqͥ

Expanded text:
quia in cunctis quae loquitur vel scribit Moyses, ille vel typice vel manifeste desigquia in cunctis quae loquitur vel scribit Moyses, ille vel typice vel manifeste designatus, quasi comes individuus, si bene quaeritur, invenitur. Hinc etenim dicit Judaeis: Si crederetis Moysi, crederetis forsitate hic, donec revertamur ad vos. Habetis Aaron et Hur vobiscum. Si quid natum fuerit quaestionis, referetis ad eos. Aaron mons fortitudinis, Hur interpretatur ignis sive lumen: unde Aaron Salvatorem Dominum, Hur designat Spiritumas, Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Et ille super apostolos in lumine ignis appartudinis, et lumen ignis, in campestribus, ad regimen populi dereliquit. Et nos si doctores nostros ad altitudinem divinae contemplationis sequi
Abbreviated transcription (Latin):
suioꝵ obseruatione. utam nos habe ȩt̃nam uoluit. ic̃nec de at quȩ¬
cdabua s Suis necesse habent auditoribus cõnitte. Scripsit aã bec in
teuis lapideis qu in condibus e lec toꝵ fide fortibus faa intentio¬
ne ustodienda firmauit. Quoꝵ erempla cum nobis ad umtandũ
ꝓponit. quasi scripta in lapide statuta suȩ segis ostendit. Nã et
cdaniel uudit adñm in figura lapidis excisi de monte sine manib
contuisse pompam regni mundialis: ut regnũ ipsius solũ sine
fius ꝑmaneat E petrus fideles ad monet dicens. Et uos tanꝙ̃ lapi¬
des uii supedificamini domos spuales. Surrererint
moyses & iosue minister eius. Iuste minister moy si dñm salua¬
torẽ & nomine signisicat & actione. Iui minster moysi recte uo¬
cat᷑. qͥa apparens in carne mosa cȩ legis in se cerunonias susciꝑe digna¬
tus est: qͣ ñ soluere legẽ suenit adimplere. Moysi in omnibꝰ uestigia seqͥt̃.

Expanded text:
quorum observatione vitam nos habere aeternam voluit. Scripsit auquorum observatione vitam nos habere aeternam voluit. Scripsit audavit, suis necesse habent auditoribus committere. Scripsit autem haec in tabulis lapideis, quia in cordibus electorum fide fortibus fixa intentione custodienda firmavit. Quorum exempla cum nobis ad imitandum proponit, quasi scripta in lapide statuta suae legis ostendit. Nam et Daniel vidit Dominum in figura lapidis excisi, de monte sine manibus, contrivisse pompam regni mundialis, ut regnum ipsius solum sine fine permaneat . Et Petrus fideles admonet dicens: Et vos tanquam lapides vivi, superaedificamini domos spirituales . Surrexerunt Moyses et Josue, minister ejus. Josue, minister Moysi, Dominum Salvatorem, et nomine designat, et actione. Qui minister Moysi recte vocatur, quia apparens in carne, Mosaicae legis in se caeremonias suscipere dignatus est: quia non solvere legem, sed venit adimplere. Moysi in omnibus vestigia sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs monte dedit ut sublimitatẽ ꝑ hoc ut̾q testamenti
cõmendaret Uerũ q scͥpt̃a legis uni tẽ ppło isrł cõmitten¬
da. gra uero ȩuangłii. ad om̃s ꝑ ꝯbem nationes apł̃is p̃dicanti¬
bus erat ꝑuentura : recte ad discendam accipiendamq legem:
solus moyses ascendit in montẽ: docꝰ trinam uͦ euangłii apłi simul
om̃s in monte. cum dño positi ausultantantibus :⁊ turbis audiert̃.
ȩcełẽ data est ñ apłi solũmodo uerumetiam plurima caterua fideli
um in cȩnaculo montis syon constituta suscepit: & hoc in uariaꝵ
duas tabulas lapideas. & legem ac mandata quȩ scripsi.: ut doce¬
aseos. Hiuc simile c̃ illd̃ ȩuangeli qd̃ sup̃ posiuimus: docentes cos
seruare omnia quȩcumq mandaui uobis. Non gͦ moyses ñ apliꝰ
ñ qlibet doc toꝵ alia debet popłm cd̃i docere pcepta quãquȩ ipse
dũs docuit: qq consili siui decreto nobis obsertuauda p̃scripsit & in

Expanded text:
raecepta Dominus in monte dedit, ut sublimitatem per hoc utriusque Testamenti raecepta Dominus in monte dedit, ut sublimitatem per hoc utriusque Testamenti commendaret. Verum, quia Scriptura legis uni tunc populo Israel committenda, gratia vero Evangelii ad omnes per orbem nationes apostolis praedicantibus erat perventura; recte ad discendam accipiendamque legem solus Moyses ascendit in montem, doctrinam vero Evangelii apostoli simul omnes in monte cum Domino positi, auscultantibus et turbis audierunt.Ecclesiae data est, non apostoli solummodo, verum etiam plurima simul caterva fidhoc in variarutibi tabulas lapideas, et legem ac mandata quae scripsi, ut doceas eos. Huic simile est illud Evangelii quod supra posuimus: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis . Non ergo Moyses, non apostoli, non quilibet doctorum alia debet populum Dei docere quam quae ipse Dominus docuit, quaeque consilii sui decreto nobis observanda praescripserit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
at que ad inferiora rediens. popłm pͥcepta doceat᷑. simulꝙ
ex altitudine loci colligat. ꝗͣ celsa. qͣntũ ue ab humanis
secreta doctͥnis sit lex quã accipit.⁊ qͦd ab illis solũmͦ
ꝑfecte intelligi. ł custodiri possit. qͥ sese a t̾ręnis ꝯtagiis
sublimiꝰ ac ꝑfectiꝰ uiuendo separau̾int. Unde ⁊ popłm
in inferioribꝰ expectare donec moyses raeat p̾cipit. ut
insinuet typice. qr celestia quid siit archana suę legis.
quȩ  ꝑfectiorib tm̃ capiant᷑. Nec tñ infirmiorib occasio
salutis desit: si sapientię maiors humilit̾ auscultare stu¬
duerut. Sic ⁊ in euangłio dñs nouos gr̃ȩ pͥcones in montẽ
ꝯuocans p̃ceptis salutarib instituit: ut ex loci situ etiã
patesceret. qr sublimia illis. ł mandata uiuendi ł ꝓmissa
remunandi daret. iuxta illud psalmiste. iꝰticia tua sicut
montes dĩ. S ⁊ pꝰ resurrectionẽ rursũ eisd in monte scõ
apparens. eosq ad p̃dicandũ non uni tm̃ ppło isrł. s mittens

Expanded text:
at quae ad inferiora rediens populum praecepta doceat; simulque ex altitudine loci colligat quam celsa quantumve ab humanis secreta doctrinis sit lex quam accipit, et quomodo ab illis solummodo perfecte intelligi vel custodiri possit, qui sese a terrenis contagiis sublimius ac perfectius vivendo separaverint. Unde et populum in inferioribus exspectare, donec Moyses redeat, praecepit; ut insinuet typice, quia coelestia quidem sint arcana suae legis, et quae a perfectioribus tantum capiantur, nec tamen infirmis occasio salutis desit, si sapientiae majorum humiliter auscultare studuerint. Sic et in Evangelio Dominus novos gratiae praecones in montem convocans, praeceptis salutaribus instituit; ut ex loci etiam situ patesceret, quia sublimia illis, vel mandata vivendi, vel promissajuxta illud Psalmistae, Justitia tua sicut montes Dei . Sed et post resurrectionem, rursum eisdem in monte sancto apparens, eosque ad praedicandum, non uni tantum populo Israel, sed mittens
Abbreviated transcription (Latin):
manserit ui uite : sic nec uos. nisi in me man¬
seritis. Quasi aliis uerbis diceret. Ego sũ can¬
de labrum: & uos calami mei. Siẽ calamus
non se porest esagere. ad supportandã lucernã.
isi fue usienan seret uistipite candelaibnidec ne

Expanded text:
manserit in vite; sic nec vos, nisi in me manmanserit in vite; sic nec vos, nisi in me manseritis . Quasi aliis verbis diceret: Ego sum candelabrum, et vos calami mei: sicut calamus non potest se erigere ad supportandam lucernam, nisi fixus manserit in stipite candelabri: sic ne
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuerbum dni audire:̃ qͥ uerbum dñi currere: qui
Itẽ ex alio latere hastilis & pͥmus calãmus & secun¬
dus & tercius. tes seiphos & sperulas tͥaqͦ lilia ha¬
bebat: ꝙ in nouo qͦ testam̃to. & in docꝰ toribus.
&. in continentibꝰ. &. in coniugatis do deuotis.
tres fuere ordines temporum distantiũ. he i
pͥmitiua ȩccła de isrł: in nrã ȩlec tione de. gen¬
tibus: in uttima collectione reliqͥariumm isrli
uiã pacis ꝓperare: candorẽ ꝓpetue lucis uidere
desiderarent. In ipso aut̃ candelabro erunt
singłos & lilia. sperulȩ sub duob̾ calames pet
triã loca: qͥsimul sex fiunt ꝓcedentes de le ati¬
Iuno. Diximus ipsum candelabrur idẽ te
pite cande labri medium. de qͦcalami ꝓoede¬
bant. dũm saluatorẽ designare: de ciuꝰ grã
iusti qͥcqͥd boni habent acceperunt. Unde
ipse in euangelio cũ dixiss dicipłis egosũ iutis
uos palmites: continuo subiunxit. dic̃ pali¬
mes ñ potest ferre frucꝰtum a semetipso. nuisi

Expanded text:
verbum Domini audire, qui viam ejus currere, qui Item ex alio latere hastilis, et primus calamus et secundus et tertius, tres scyphos et sphaerulas, tria quoque lilia habebat, quia in Novo quoque Testamento, et in doctoribus, et in continentibus, et in conjugatis Deo devotis tres fuere ordines tempore distantes, hoc est in primitiva Ecclesia de Israel, in nostra electione de gentibus, in ultima collectione reliquiarum Israel, viam pacis properare, candorem perpetuae lucis videre desiderarent. In ipso autem candelabro erunt singulos et lilia: sphaerulae sub duobus calamis per tria loca, qui simul sex fiunt, procedentes de hastili uno. Diximus ipsum candelabrum, id est, stipitem candelabri medium, de quo calami procedebant, Dominum Salvatorem designare, de cujus gratia justi quidquid boni habent, acceperunt. Unde ipse in Evangelio cum dixisset discipulis: Ego sum vitis, vos palmites, continuo subjunxit: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
riuuetiam petrus admonet lumbos m̃tis
nr̃ȩ. in sobrietate succingi: ut uidelic& et car¬
nẽ alascius mõtibus. & corab illecebrosis¬
refrenenius cegitatonibus. lacinc tus. qm̃ ae
ris & celi speciẽm unitit᷑. eorumdẽ mentes ȩsee¬
siquim spe ac desiderio cȩlestia querentes
dans apłe. ait St consuriexutis cũ ꝓp̃o. quȩ su¬

Expanded text:
rum etiam ut Petrus admonet, Lumbos mentis nostrae in sobrietate succingimus . Ut videlicet et carnem a lascivis motibus, et cor ab illecebrosisrefrenemus cogitationibus. Hic accinctus quoniam aeris et coeli speciem imitatur, eorumdem mentes electorum, omni spe ac desiderio coelestia quaerentes dans Apostolus ait: Si conresu
Abbreviated transcription (Latin):
eos. ut possit mensa portari. Ipsos qͦ uecꝰ tes facies
de lignus sechim: & circũdabis eos auro ad sub uehen¬
dam᷑ mensam. Apte subt̃ coronam erunt circłi: qͥa
lib̾s scĩ ȩuangłii in hac uita utimͣ: coronã uͦ uitȩ suꝑ¬
mͦfuturam in cęlis sꝑamus. ꝑqͦs uidelio&. circłos
iminiitunt᷑ uectes ad subuehendã mensam: qͥa doc¬
tores sanc ti ͣ uerbis sacͥ ȩloqͥi corda audientiũ refi¬
ciant. ipsi ꝑ omnia mentẽ suam necesse ẽ in euange¬
lica lectione fixam teneaut: qͣtenus ad fidẽ. sensũ¬
q illius. omnẽ int̾p̃tationis ac doc tͥuę suȩ intentio¬
nem dirigant: curentq sedulo. ne qͥd aliud agen¬
dum. sꝑandũ amandum ue in scͥpturis omnibus.
ꝗͣ qͦd inr .iiͦii. euangelii libͥs inuenitur. doceant. Qui
dũ uniuersa scrip̾turaꝵ eloqͥa. ad eã qͦ ui ȩuangelis
seripta est fidem ac dilectionẽ referunt: quasi totã

Expanded text:
eos, ut possit mensa portari. Ipsos quoque vectes facies eos, ut possit mensa portari. Ipsos quoque vectes facies de lignis sethim: et circumdabis auro ad subvehendam mensam. Apte subter coronam erunt circuli, quia libris sancti Evangelii in hac vita utimur, coronam vero vitae sufuturam in coelis speramus. Per quos videlicet circulos immittuntur vectes ad subvehendam mensam, quia doctores sancti, ut verbis sacri eloquii corda audientium reficiant, ipsi per omnia mentem suam necesse est in evangelica lectione fixam teneant, quatenus ad fidem sensumque illius omnem interpretationis ad doctrinae suae intentionem dirigant, curentque sedulo ne quid aliud agendum, sperandum amandumve in Scripturis omnibus, quam quod in quatuor Evangelii libris invenitur, doceant. Qui dum universa Scripturarum eloquia, ad eam quae in Evangelii scripta est fidem ac dilectionem referunt, quasi totam
Abbreviated transcription (Latin):
tus. eccłam significat. passione xp̃i a demonica dna¬
tione liberatam. Fropologia. id ẽ morat locutio add
institutionẽ & correc tion̾ẽ morũ siue aꝑtis. siue fi¬
guratis plata sermonibꝰ refpicit: aꝑtis uidelic&. ut
iolis admonet eliccus. filioli ñ diligamus uerbo neq
Dñ tp̃r sint uestimta tua candida & oleum deci¬
pite ano ⁊deficiat. Quod ẽ aꝑte dicere. Omni ip̃r
sint oꝑa tua munda: &. caritas de corde tuo non
deficiat. Anagoge. id ẽ ad suꝑiora ducens. locutio ẽ. qͦ
de p̃mus futuris: ea qͦin cęlis c̃ uita futura. siue misticis
fiue aꝑtis sermonibus disputat: aꝑtis scilic&. ut beati
mundo corde q̃m ipsi dm uidebunt: msticis uͦ. ut bea¬
ti qͥlauant stolas suas. ut sit potestas illis in ligno uite.
& ꝑ portas intrent in ciuitatẽ. Quod est patent̃ dice̾.
Beati qͥ mundant suas cogitationes & acꝰ tus: ut po
coronam erunt circuli aurei: &. mittent᷑ uecꝰ tes ꝑ

Expanded text:
tus, Ecclesiam significat, passione Christi a daemonica dominatus, Ecclesiam significat, passione Christi a daemonica dominatione liberatam. Tropologia, id est moralis locutio, ad institutionem et correctionem morum, sive apertis seu figuratis prolata sermonibus respicit. Apertis videlicet, ut Joannes admonet dicens: Filioli mei, non diligamus verbo nec Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat . Quod est aperte dicere: Omni tempore sint opera tua munda, et charitas de corde tuo non deficiat. Anagogae, id est, ad superiora ducens, locutio est, quae de praemiis futuris, et ea quae in coelis est vita futura, sive mysticis seu apertis sermonibus disputat. Apertis scilicet, ut: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Mysticis vero, ut: Beati qui lavant stolas suas, ut sit poteet per portas intrent in civitatem. Quod est patenter dicere: Beati qui mundant suas cogitationes et actus, ut potcoronam erunt circuli aurei, ut mittantur vectes per
Abbreviated transcription (Latin):
scã ꝑ mundum legeret᷑ & intelligeret᷑ uniuersũ.¬
Quatuor autem pedes habet mensa.: qͥa q̃dr iforini
ratione:. oinnis diuinoꝵ eloqͥoꝵ series distingtur. In libs
nãqr omnibꝰ sc̃ĩs urueri oportet q̃ ibi et̾na intiment᷑:
qͥ facta narrent᷑: qͥ fiitura ꝓnuncient᷑ qͦ agenda p̃cipiant᷑.
ł moneant᷑. Itẽ. mensa tab̾naculi.iiiͦi. habet pedes: qͥa uer¬
ba cȩlestis oraculi uel historico intellec tu. uel allegorico.
uel dpologico id ẽ morali. uel certe anagogico solent ac¬
cipi. Pistoria namq est. cũ res aliq̃ qͥm scd̃m lutera fac¬
marrat᷑. Allegoria ẽ: cũ uerbis siue rebꝰ misticis p̃sen¬
ut usauas ait. Egrediet᷑ uuga de radice iesse : & flos de
radice eiꝰ ascendet. Quod est aꝑte dicere. Hascet᷑ uirgo
maria de stirpe dauid: & xp̃c de stirpe eiꝰ oriet᷑. Rebus
autẽ. ut ipls̃ de egiptia seruitute ꝑsangͥnẽ xp̃i saliu

Expanded text:
sancta per mundum legeretur, et intelligeretur universusancta per mundum legeretur, et intelligeretur universuQuatuor autem pedes habet mensa, quia quadriformi ratione, omnis divinorum eloquiorum series distinguitur. In libris namque omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae factura pronuntientur, quae agenda praecipiantur vel moneantur. Item mensa tabernaculi quatuor habet pedes; quia verbo coelestis oraculi, vel historico intellectu, vel allegorico, vel tropologico, id est, morali, vel certe anagogico solent accipi. Historia namque est, cum res aliqua quomodo secundum litteram facnarratur. Allegoria est, cum verbis, sive rebus mysticis praesenut Isaias ait: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Quod est aperte dicere: Nascetur virgo Maria de stirpe David: et Christus de stirpe ejus orietur. Rebus autem, ut populus de Aegyptia servitute per sanguinem agni sa
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Si uis ꝑfectus esse uade uende omnia qͦ habes. & da
pauꝑibꝰ .&. habebis thesaurum in cȩlo: & ueni sequere
me. Ad hanc coronam ꝑtinet canticũ illud nouũ. qͦd
uirgines tantum coram agno cantasse referint᷑. qͥ
empti sunt ex hominibus pͥmitiȩ dõ & agno: ad hãc
qđ idem secunt᷑ agnũ qͦcumq abierit. Uel certe co
rona aurea. labio m̃sȩ dni apponit᷑: cũ in uerbis sa¬
erȩ scripturȩ discimus egredientes e carne animas.
acd eterna in celis p̃mia esse recipiendas. E suꝑ illã
aftera aureola suꝑaddit᷑ corona: cũ in eadẽ seͥptã
repperit᷑ quod eis sublimior in fine scłi gła. in cor¬
porũ qͦ ĩ mortaliun receptione seruet᷑. Qua¬
tuor qͦ circulos aureos p̃parabis: & pones eos in .iiiͣi
angulis eiusdem mensȩ ꝑ singulos pedes. Hȩx ut
sup̾ de archa exposuimus: etiam hic accipienda st̃.
Quatuor namq circuli aurei.iiͦiͦi. sunt ȩuangelioꝵ
libri: ꝑ quoꝵ fidem contigit. ut omnis scriptura

Expanded text:
i vis perfectus esse, vade, vende quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me . Ad hanc coronam pertinet canticum illud novum, quod virgines tantum coram Agno cantasse referuntur, qui empti sunt ex hominibus primitiae Deo et Agno. Ad hanc, quod iidem sequuntur Agnum quocunque abierirona aurea labio mensae Domini apponitur, cum in verbis sacrae Scripturae discimus egredientes e carne animas ad aeterna in coelis praemia esse recipiendas. Et super illam altera aureola superadditur corona, cum in eadem Scriptura reperitur, quod eis sublimior in fine saeculi gloria in corporum quoque immortalium receptione servetur. Quatuor quoque circulos aureos praeparabis, et pones eos in quatuor angulis ejusdem mensae per singulos pedes. Haec ut supra de arca exposuimus, etiam hic accipienda sunt. Quatuor namque circuli aurei, quatuor sunt Evangeliorum libri, per quorum fidem contigit ut omnis Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
to. in agro. in molã repꝑiendi sunt. in die iudi¬
cii: e qͥbus singłos assum̃dos. & singłos dicit esse
relinquendos. Namq in lecꝰto q̃uies continen¬
tium: in agͥcultura industria p̃dicantiũ. in¬
in sieg iose labor er pͥmitur conugatoꝵ. st̃ qͥa ĩom̃is¬

Expanded text:
to, in agro, in mola reperiendi sint in die judito, in agro, in mola reperiendi sint in die judicii . E quibus singulos assumendos, et singulos dicit esse relinquendos. Namque in lecto quies continentium, in agricultura industria praedicantium, in gyro molae labor exprimitur conjugatorum. Et quia in omni
Abbreviated transcription (Latin):
nent. eadem debeant fide consecrari: dicente
paulus ꝓ fidelibus orans. eosq in fide accepta con¬
fortari desiderans: ait. Gratia dñi nr̃i iħu xp̃i
cũ omnibꝰ uob̃. Itẽ tres calami ex uno latere can¬
delabri. & tres ꝓdeunt ex altero: qͥa &. ante et
post incarnationẽ dñicam terni fuere gdus eoꝵ
qͥ fidelit̾ in eccła dño seruirent. coniugatoꝵ ui¬
delic&. continentiũ. & rec toꝵ: quoꝵ distantiã
iherechiel ꝓpħa mistice describit. cũ ueniente
plagarum articulo. tres tantummͦ uiros. noe.
uidelic& daniel. & iob. liberandos eeᷤᷤ p̃dixit. In
noe namq qͥ archam in undis rexit. p̃positos
eccłȩ : in damel qͥ in aula regia continent̃ uiue¬
re stiiduit. continentes. suie uirguies: in iob.
qͥ in conuigali uita positus. mirandũ cuncꝰ tis
exemplar patientiȩ p̾̃buit: bonoꝵ uitã conui¬
gatoꝵ ostendit. Itẽ eoꝵ dẽ in nouo testam̃to di¬
stantiam dñs sub figura insinuat eoꝵ qͥ in lec¬

Expanded text:
nent, eadem debeant fide consecrari, dicente Paulus pro fidelibus orans, eosque Trinitatis fide accepta confortari desiderans, ait: Gratia Domini nostri us sancti . Item tres calami ex uno latere candelabri, et tres prodeunt ex altero, quia et ante et post incarnationem Dominicam terni fuere gradus eorum qui fideliter in Ecclesia domino deservirent: conjugatorum videlicet, continentium, et rectorum: quorum distantiam Ezechiel propheta mystice describit, cum veniente plagarum articulo tres tantummodo viros, Noe videlicet, Daniel et Job, liberandos esse praedixit . In Noe namque, qui arcam in undis rexit, praepositos Ecclesiae: in Daniele, qui in aula regia continenter vivere studuit, continentes sive virgines: in Job, qui in conjugali vita positus, mirandum cunctis exemplar patientiae praebuit, bonorum vitam conjugatorum ostendit. Item eorumdem in Novo Testamento distantiam Dominus sub figura insinuat eorum qui in lec
Abbreviated transcription (Latin):
ait uit̃ alia. abnacłm uͦ ita facies: decem
cortinas de bysso retorta & iacinc̾to ac piur¬
pina. cocroq bis tiucꝰto uariatas. oꝑe pluma¬
ro facies Tabuaculũ hiũ fit ex cortinis. diuers.
solor specie uariatis: ꝙ scã uiiuersalisȩccta ex
multis elec toꝵ ꝑsonis ex multis ꝑ orbẽ ecctis.
ex ecari iuirtutũ fioribus edificat᷑ : cuius omius
ꝑser lio ii denario numero continet᷑. q qqies
bumn ecceta ꝑmundum. indiuersis gentibꝰ & tri¬
bubus e ipłis & lingius distusa ẽ. tota in sola cr
et ꝓnnt dilec tione qͥ decalogo legis ẽ cophen¬

Expanded text:
ibus. Tabernaculum vero ita facies: Decem cortinas de bysso retorta, et hyacintho ac purpura, coccoque bis tincto, variatas opere plumario facies . Tabernaculum Domini fit ex cortinis diversa colorum specie variegatis, quia sancta universalis Ecclesia, ex multis electorum personis, ex multis per orbem ecclesiis, ex variis virtutum floribus aedificatur. Cujus omnis perfectio in denario numero um Ecclesia per mundum in diversis gentibus et tribubus et populis et linguis diffusa est, tota in sola Dei et proximi dilectione quae decalogo legis est comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt iusticiã. incessant̃ abundare uoluit. De his
panibus in leuttico plenius qͦmͦ &. qͦles faciendi. et
qͦmͦ ponendi fuerunt refert᷑: dicente dno ad moysen.
Accipies qͦ similã.&. coques ex ea .xii. paues: qͥ singłi
habebunt duas decimas. Quoꝵ senos altͥnsecus suꝑ
mensam purissimã coram dño statues: & pones suꝑ
eos thus lucidissimũ: ut sit panis in monimentũ
oblationis dñi. ꝑsingła sabbata mutabunt᷑ corã
dño. suscepti a filiis isrł. federe sempiterno: eriuit¬
q aaron & filioꝵ eius. ut comedant eos in loco sc̃õ.
Ubi manifeste in pͥmis ipso numero &. panũr.xii.
pͥmos elegit: quoꝵ ministerio cibum uitȩ cuncꝰ tis
gentibus daret. Deniq esurientibus turbis in deserto
ehiert eisdẽ discipl̃s sus. nr̃is uidelic&. apsis. date itt uos

Expanded text:
tiunt justitiam, incessanter abundare voluit. De his tiunt justitiam, incessanter abundare voluit. De his panibus in Leviticum plenius, quot et quales faciendi, vel quomodo ponendi fuerint, refertur, dicente Domino ad Moysen: Accipies quoque similam, et coques ex ea duodecim panes, qui singuli habeant duas decimas, quorum senos altrinsecus sumensam purissimam coram Domino statues. Et pones super eos thus lucidissimum, ut sit panis in monimentum oblationis Domini, per singula sabbata mutabuntur coram Domino suscepti a filiis Israel foedere sempiterno: eruntque Aaron et filiorum ejus, ut comedant eos in loco sancto . Ubi manifeste in primis ipso etiam numero panum duodecim rne Dominus primos elegit, quorum ministerio cibum vitae cunctis gentibus daret. Denique esurientibus in deserto turbis, dicit eisdem discipulis suis, nostris videlicet apostolis: Date illis
Abbreviated transcription (Latin):
dar : eumi diceret. Quis putas est sdess enispcisator
e ꝓ rudens que constitiut dñs suꝑ famili ã sia. st det
tlis in tempore tͥtici mensuram: Mensurã eͥpoe
trirai conseriuis dat in tempore fidelis dispensator
colpridens ĩ ando discretus uerbi iinister snon
soli un tempus oportunum in dicendo obsterno:
ueriumetia qualitatẽ sensum.. aludatos eulge nt
exquirit: & iuxta huius distantiam. modũ sui ser¬
monis temꝑat. Et pones suꝑ mensam panes ꝓpositio¬
sam positi semꝑ. docꝰtores sunt sp̃iritales qͥ in lege dñi
die ac nocꝰte meditantes. cunc tis ȩccłam intͣntibus.
refecꝰtionẽ uerbi cȩlestis offerunt. Qui rec te ꝓpositio¬
nis panes uocant᷑: qͥa in ꝓpatulo semꝑ esse debet uni¬
uersis sidelibꝰ sermo salitis: nec umqͣ in eccła deesse
oportet piis auditoribꝰ uerbum solatii: qd̃ dñs per
p̃cones ueritatis mundo ꝓponens. in conspecꝰtu suo
sẽꝑ apparere: & usq ad finẽ scłi his qͥ esuriunt. & si¬

Expanded text:
st fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Mensuram quippe tritici conservis dat in tempore fidelis dispensator et prudens, quando discretus verbi minister non solum tempus opportunum in dicendo observat, verum etiam qualitatem sensumque auditorum diligenter exquirit, et juxta distantiam hujus modum sui sermonis temperat. Et pones super mensam panes propositiosam positi semper, doctores sunt spirituales, qui in lege Domini die ac nocte meditantes, cunctis Ecclesiam intrantibus refectionem verbi coelestis offerunt. Qui recte propositionis panes vocantur, quia in propatulo semper esse debet universis fidelibus sermo salutis, neque unquam in Ecclesia deesse oportet piis auditoribus verbum solatii, quod Dominus per praecones veritatis mundo proponens, in conspectu suo semper apparere, et usque ad finem saeculi, his qui esuriunt et si
Abbreviated transcription (Latin):
et uͥmaculatũ se custodire ab hoc scło. In conãq
quod pupiias ac iuduas in tbulatione eoꝵ iusita¬
re p̾cipit. euncta qͦ erga ꝓrimos necesse habentes
misediter agere debemñus osfendit: in eonͦ qđ ĩma¬
saui qͥbus nosinet ipsos caste uiuere. oportet expͥ¬
nit. Quos duos cubitos bonȩ acꝰ honis dñs ipse
niense uerboꝵ suoꝵ inesse declarauit: cũ ait.
Suit lumbi ur̃i p̃cincꝰti : & luceruȩ ur̃ȩ aidentes.
Qtmbi uidelic& p̃cincꝰti: ut acontagione hunus

Expanded text:
b hoc saeculo . In eo namque quod pupillos ac viduas in tribulatione eorum visitare praecipit, cuncta quae erga proximos necesse habentes, misericorditer agere debemus, ostendit: in eo vero quod immasa in quibus nos ipsos caste vivere oportet, exprimit. Quos duos cubitos bonae actionis, et Dominus ipse mensae verborum suorum inesse declaravit, cum ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae vestrae ardentes . Lumbi videlicet praecincti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cincꝰtinis pellibꝰ. Erat &̃. & uelum oꝑe pliuario
uariatum. columinis . iiͦiͦ. appensum. qͦscũariũ
et sanc fuarii sancꝰ tuaria diuidebant᷑. uit qͦd
posita erat archa testam̃ti: & cont᷑ archami exi
uelum altare tininamatis. Itẽ in medio ipsius
sine tuarii. candelabrum in parte austrañ men
saui stabat in septenitonali: altare holos. uisti
foris ante ingressum scũ atii: labrum eneumint
uoc altare &. tab̾uaculum: &. circa oinna atriũ
tabnacłi: longitudinis habenscubitos. centũ.
latitudinis quinqͣginta. his gͦ dilucidandi
grã breuit᷑ p̃libatis: uid eamĩts ipsa uerba histo¬
riȩ qͦ ꝑhȩc altius atq aꝑtius ad sensum allego¬
ric ꝑnenire queamus. Cum moysi secũ dũs

Expanded text:
cinthinis pellibus. Erat etiam et velum opere plumarii variatum columnis quatuor appensum, quo sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividebantur. Intra quod posita erat arca testamenti, et contra arcam extra velum altare thymiamatis. Item in medio ipsius sanctuarii, candelabrum in parte australi: mensa vero stabat in septentrionali. Altare holocausti foris ante ingressum sanctuarii, labrum aeneum inter hoc altare et tabernaculum; et circa omnia atrium tabernaculi, longitudinis habens cubitos centum, latitudinis quinquaginta. His ergo dilucidandi gratia breviter praelibatis, videamus ipsa verba historiae, quo per haec altius atque apertius ad sensum allegoriae pervenire queamus. Cum Moysi Dominus secum