comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Em̃ aũg querens que sit cã ut sit hõ dete¬
rior ind̾o nõ cẽ a sẜrit in eod̾ ub̾. sic dicẽs.
ut sit ho deterior. aut in p̃o ẽ aut ĩ alio.
aut ĩnichilo. Si innichilo. nulla c̾ã c̃. Si
norum eni ds tantu cã ẽ. ergo aut ĩ ho¬

Expanded text:
 4, quaerens quae sit causa ut homo sit deterior, in Deo non esse asserit, in eodem lib. dicens ut si homo deterior, aut in ipso est, aut in alio, aut in nihilo. Si in nihilo, nulla causa est. Si norum enim Deus tantum causa est; ergo in ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uitetur angło dixisse. Quo fiet istud
quonia uiru ñcegnosco .i. me ñ cogͥ¬
ñ cognoscebat necesse erat inquiri quõ
poss hr̃e filium. s qr munqua se cogni¬
igitur contra suu ꝓpõitu pꝰ consensit
ĩ carnale copłam. indetur fc̃a uoti rea
mente ⁊ si ñ oꝑe molati. Dicanuis gͥ ꝙ
ñ ancillam. s ꝯiuge. Quia eͥ ñ ancula.
uł dn̾a datur. iõ nec desumo nec d̾imo
aprinciꝑio formata ẽ s telatere uirlou
ꝯugałe sccietat̾ẽ. Si desũmo fie̾t. ut de
capite. uideretur ad dn̾atõe creata. Si uõ
deno. ut depelib. uideretur ad ẜuitut̾e
subicienda. S quia nec indrĩa nec ĩ an¬

Expanded text:
tud, quoniam virum non cognosco, id est, me non cognnon cognoscebat, necesse erat inquiri quomodo posset habere filium; sed quia se nunquam cogniergo contra suum propositum post consensit in carnalem copulam, videtur facta voti rea, mente, etsi non opere violata. Dicamus ergo quod non ancillam, sed conjugem. Quia enim non ancilla vel domina datur, ideo nec de summo, nec de imo a principio formata est, sed de latere viri, ob conjugalem societatem. Si de summa fieret, ut de capite, videretur ad dominationem creata; si vero de imo, ut de pedibus, videretur ad servitutem subjicienda. S
Abbreviated transcription (Latin):
his u̾b̾ ux alis id̾ significantib. expri¬
mitur ꝯsensus ñ copule carnał nł coħĩ¬
tatõis corporał: s coniuguł sccietatis.
exqua oportet eos co ħitare nrsi forte
cũ religionis pari uoto corporałr seꝑẽt᷑.¬

Expanded text:
 significantibus exprimitur consensus, non copulae carnalis vel cohabitationis corporalis, sed conjugalis societatis; ex qua oportet eos cohabitare, nisi forte causa religionis pari voto corporalit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dubitamus. s illa q̃ humane fragili¬
tati. qu̾anis parua tñ crebra surrepũt.
que si collecta contra nos fuit᷑. ita nos
grauabunt ⁊ oppriment. sicut unu ali¬
ꝙ grande peccatu. ouid eͥ int̾ ẽ ad nau¬
fragiu an imo grandi fluctu nauis aꝑi¬
atur ⁊ obruatur. an paulati subrepens
aqua insentinam ꝑnegligentiũ culpã
ipleat nauem. ⁊ sub mergatur. Iõ iem¬
niu ⁊ elemosine ⁊ oratres inuigilent. In
festamus nos habere ꝙ nob̃ dimittatur.
⁊ inhis u̾b̾ humiliantes aĩas nras. cotidi¬
ana agere penitentiã ñ cessamus. D̾ sa

Expanded text:
n dubitamus, sed illa quae humanae fragilitati, quamvis parva, tamen crebra subrepunt; quae si collecta contra nos fuerint, ita nos gravabunt et oppriment, sicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim inter est ad naufragium an uno grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam per negligentium culpam impleat navem, et submergatur? Ideo jejunium, et eleemosyna, et orationes invigilent, in festamus nos habere quod nobis dimittatur; et his verbis humiliantes animas nostras, quotidianam agere poenitentiam non cessa
Abbreviated transcription (Latin):
strũ ĩ nomine dñi. ⁊c̃. agunt ⁊ peniten¬
tia si post bapt̃m ita peccamͣt᷑ ut excõica¬
ri ⁊ pꝰ reconciliari mereantur. ¶ Est ⁊ pe¬
nitentia uonoru ⁊ humiliu fideliũ pe¬
ne cotidiana. in qua pectora tuntimus.

Expanded text:
mine Domini, etc. Agunt etiam poenitentiam, si post Baptismum ita peccaverunt, ut excommunicari et reconciliari postea mereantur. Est etiam poenitentia bonorum et humilium fidelium poena quotidiana, in qua pectora tundimus
Abbreviated transcription (Latin):
creata. Creatur enim ado innocens ⁊ sit̾
nicio ⁊ numqua tał ẽ. Ad ꝙ dici põt. ꝗa¬
ñ oĩo mł ẽ. quale eam fecit d̾s. Ns̾ enim
ea uona fecit. ⁊ boi̾tate ei sine corruptr̃e
indidit. Et dr᷑ illa naturał uonitas. qua
inc̾atõe aconditore suscep̾ qua uonitate
ꝑ pec̾c penitus ñ amisit. s uiciata hu̾it.
qua d̾s tñ sine uit̾o fecit. Si eni res bõa
ñ eẽt aĩa. inea malu ẽẽ nequiret. cũ nõ
possit malu ẽe. nisi in bono. ut postea dice
creata. Sicut quis pollutas ħt manus. n̾
tale huĩt pomiu. quale ego d̾di nũidis
manib. Ego eni decli mũdu.

Expanded text:
creatur. Creatur enim a Deo innocens, et sine vitio; et nunquam talis est. Ad quod dici potno talis est qualem eam Deus fecit. Deus enim bonam eam fecit, et bonitatem ei sine corruptione indidit. Et dicitur illa naturalis bonitas, quam in creatione a conditore suscepit; quam bonitate peccatum penitus non amisit, sed vitiatam habuit; quam Deus tamen sine vitio fecit. Si enim res bona non esset anima, in ea malum esse nequiret, cum non possit malum esse nisi in bono, ut post diceturcreata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ cẽ at̾o. potentia nõ peccandi ñ adõ s ano¬
uis. uł ad iabolo cẽ. Sicut mala uolũtas ñ
nitus parari ⁊ atribii. In eod̾s euident̃ ostẽ¬
dit. quia nec diabolus nec aliquis angłerũ
eius. ex quo inhanc caligin̾e sũt retrusi bõa
potuit uł poteit resumere uolu̾tate quia si
possibile foret. humana natura posqua at̾o
au̾sa uonitatẽ ꝑdidit uoliuitatis ex se ip̃a
rursus eã hr̃e potuiss multo possibiliꝰ hoc
natura hr̃et angłica. Que quanto minus
grauatur tereni corporis pontere.tantoma¬
dangłs a se uolũtate bo̾̃am hr̃e rãt.s malã

Expanded text:
bis esse a Deo; potentiam vero peccandi non a Deo, sed a nobis vel a diabolo esse; sicut mala voluntas non nitus parari et tribui in eo Deus evidenter ostendit, quia nec diabolus, nec aliquis angelorum ejus, ex quo in hanc caliginem sunt detrusi, bonam potuit vel poterit resumere voluntatem; quia si possibile foret, ut humana natura postquam a Deo aversa bonitatem perdidit voluntatis, ex seipsa rursus eam habere potuisset, multo possibilius hoc natura haberet angelica, quae quanto minus gravatur terreni corporis pondere, tanto maangelus a se
Abbreviated transcription (Latin):
buit. Scda̾. cum credit ad̾õ eẽ datu. s tm̃ ꝓsuis
tacum ceteris despectis singłaniter uult uidi.
Mento ergo radix omĩs mali dicitur suꝑbia.
niu maloꝵ ẽ cupiditas gͦ suꝑbie. Qũo ergo sr̃¬
Quo sesu
utrũq dicat᷑ radix oñu maloꝵ .s. suꝑbia

Expanded text:
buit. Secunda, cum credit a Deo esse datum, sed tamen pro suis ta, cum caeteris despectis singulariter vult videri. Merito ergo radix omnis mali dicitur superbia. nium malorum est cupiditas, ergo superbiae. Quomodo ergo supQuo sensu utr
Abbreviated transcription (Latin):
falsa. quia ꝙ ꝓmittunt ⁊ conferre credũ¬
tur. ñ tribiunt. c̃ampnãda ⁊̃ dñr.quia il¬
licite dantib ui accipientib sunt iudiciu.
Polluta ⁊̃ dicuntur: ñ quantu ad se. s ꝓp
cius bonosii ordinatrẽm. dãpnatt̾em. gło
ꝙ ita in se sint. s quia male dantes uł ac¬
sacrificia corum pan̾e luctus uocat᷑. ñ qũa¬
tum adse. s quantum adeffectum. ¶Qłõ¬

Expanded text:
falsa, quia quod promittunt et conferre credunfalsa, quia quod promittunt et conferre creduntur non tribuunt. Damnanda etiam dicuntur quia illicite dantibus vel accipientibus sunt in judicium. Polluta etiam dicuntur, non quantum ad se, sed propter tius Bonosii ordinationem, damnationem; non quod ita in se sint, ssacrificia eorum panem luctus vocat, non quantum ad se, sed quantum ad effectum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ huiꝰ moĩ accipiendum dñt. ꝯlam post¬
quam p̾cisi fuernt ⁊ dãpnati iudit̾o eccłie.
ius ordinandi ⁊ consecrandi eis detracta¬
tum asẜunt. ut degradatis uł excõmuni¬
catis.. ¶ Alui nõ dicunt sacran̾ita abhrti¬
cis ⁊̃ precisis ẜm forma eccłie celebrata.
uera ẽẽ ⁊ rita quia recedentes a ueccłia ius
dandi ⁊ consecrandi ñ ꝑdiderunt. Et qui sic
abhrticis ordinantur. cum redeunt iteru
ordinandi nõ sunt. Que nõ abhr̃ticis alit̾
quam meccłia fiunt. falsa sunt ⁊ in ania
⁊ qui atalib ordinari uidentur ñ mimurᷤ si
uulms excipiunt. Et x̃m harc differentiã.
uane de his locuntur auctores. ¶Quĩda
nõ dñt. cade sacram̃ta abhr̾ticis p̃cisis pꝰ¬
se celebrari que acatholicis: si abilł forma
eccłie ẜuetur. Et abeis celebrata: uera ẽẽ ⁊
rata quantu ad se. Quantu uõ adeffectũ
falsa c̃e ⁊ in ania.⁊ inhis qui male tractãt.
⁊ in his qui male suscipiunt. Iõ irrita et

Expanded text:
modi accipiendum dicunt. Nam postquam praecisi fuerint et damnati judicio Ecclesiae, jus ordinandi et consecrandi eis detractum asserunt, ut degradatis, vel excommunicatis. Alii vero dicunt sacramenta ab haereticis et praecisis secundum formam Ecclesiae celebrata, vera esse et rata, quia recedentes ab Ecclesia jus ordinandi et consecrandi non perdiderunt, et qui sic ab haereticis ordinantur, cum redeunt, iterum ordinandi non sunt. Quae vero ab haereticis aliter quam in Ecclesia fiunt, falsa sunt et inania; et qui a talibus ordinari videntur, non munus, sed vulnus accipiunt. Et secundum hanc differentis loquuntur doctores. Quidam vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, quae a catholicis, si ab illis forma Ecclesiae servetur; et ab eis celebrata vera esse et rata, quantum ad se; quantum vero ad effectum falsa esse et inania, et in his qui male tractant, et in his qui male suscipiunt, ideo irrita et
Abbreviated transcription (Latin):
h̾rticos accepta sacerdotili. uł episcopali u̾c¬
tr̃e abeccłia recedentes. uap̃ti quitem dandi
ius retinere. s ñ hr̃e facultate tribuendi
sacros ordines uł consecrandi dñi cum
corpus. postqua p̾cisi sunt ⁊ dampnati
state largiendi sacros ordines: facultate
tñ bapticandi ñ amisit. Quod noͣ aũg ait
intelligunt dictum d̾ ħrtcis qui ñ sente̾¬
cia eccłie s prauitate sensus sui afidei ueti¬
tatie ac dectrine unitate diuisi sunt. O
licet᷑ tales sint. ius tñ ordinandi ⁊ ꝯsecrandi
ordmandi ñ sunt. Et ubicumq legitur d̾

Expanded text:
 episcopali unctione ab Ecclesia recedentes, Baptismi quidem dandi jus retinere, sed non habere facultatem tribuendi sacros Ordines, consecrandi dominicum corpus, postquam praecisi et damnati et potestatem largiendi sacros Ordines; facultatem tamen baptizandi non amisit. Quod vero August. ait, intelligunt dictum de haereticis, qui non sententia Ecclesiae, sed pravitate sensus sui a fidei veritate ac doctrinae unitate divisi sunt; qui licet tales sint, jus tamen ordinandi et consecrandi ordinandi non sunt. Et ubicumque legitur de
Abbreviated transcription (Latin):
ordinati sunt: ius ordinandi ⁊ ꝯ secrandi
⁊̃ cum seꝑati fuerint hr̃e. Qui noͣ inscisia¬
te. uł hr̃si poĩti. abeis ordinati ⁊ mnuncti
sũt. illo iure carent. Iõ cum ordinare no¬
lunt: uulnus pocius infigunt quam gra¬
tiam conferant
De si mo¬
nia.

Expanded text:
dinati sunt, jus ordinandi et consecrandi, etiam cum separati fuerint, habere. Qui vero in schismate vel haeresi positi ab eis ordinati et inuncti fuerint, illo jure carent. Ideoque cum ordinare volunt, vulnus potius infligunt quam gratiam conferunt. 4. De simonia
Abbreviated transcription (Latin):
ggͣ. suꝑ genesĩ. Multi noluntare d̾i ꝑagt.
uñ mutare ꝯtentunt. ⁊ ꝯsilio eius resi¬
stentes obsequuntur. quia ħ eius drsposi¬
cõi militat. ꝙ ꝑ humanu itudiu resul¬
tat. ¶ Hĩc aꝑte ostenditur quia dum
mali ꝯͣ silio ac p̾cepto d̾i resistunt. ꝙ da
uoluntas appellatur ea faciunt. un uo¬
luntas eius que ip̃e ẽadĩpletur q̃ dispo¬
sit̃o uł unplacitum uicatur. flam int ait

Expanded text:
 super Genes: Multi voluntatem Dei peragunt, unde mutare contendunt, et consilio ejus resitentes obsequuntur; quia hoc ejus dispositioni militant, quae per humanum studium resultat. Hic aperte ostenditur, quia dum mali consilio ac praecepto Dei resistunt, quod voluntas Dei appellatur, ea faciunt unde voluntas ejus, quae ipse est, impletur, quae dispositio vel beneplacitum vocatur. Nam, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
Poterat utq d̾s hoĩem aliunde susciꝑe. inquo
eẽt inecliator d̾i ⁊ hominis. ñ degnͣe illius ad̾a
qui peccato suo genus obligauit hũanu sicut
creauit. Poterat ergo. uł sic ur ano quouellet
m̃o cratre unũ hoĩem. de quo uinceretur uictor
terfuit carnis ꝯcupiscentia: qua ceteri ꝯcipu¬
tur. qui origiale trahunt peccatu. S crede̾¬
do. ñ ꝯcubento. sc̃a ẽ focuntata uirginitas. ex
his aꝑte osfentitur. ⁊ aliũ. ⁊ aliũde. homine dm̃
assume potiusse.
Si homo ille pomit peccair

Expanded text:
Poterat enim utique Deus hominem aliunde suscipere, in quo esset mediator Dei et hominum, non de genere illius Adam, qui peccato suo genus obligavit humanum; sicut creavimodo creare unum alium, de quo vinceretur victor terfuit carnis concupiscentia qua caeteri concipiuntur, qui originale trahunt peccatum, sed credendo, non concumbendo facta est fecundata virginitas. Ex his aperte ostenditur et alium, et aliunde hominem Deum assumere potuisse. 3. Si homo ille potuit peccar
Abbreviated transcription (Latin):
subdit. S quare discernebantur illi ate
quis peccator. ꝗlõ enĩ dampnat ip̃e ĩ no¬
centes. Hic uidetur ĩnuere ꝙ nec peccitu¬
ris futuru malu. nec ꝑmasuris futurũ
bonu reuelauĩt. Iõci nec illi qui cetiter̾t
nũqua. nec illi qui ꝑstiterũt usq ad cõ¬
sumatõe beati fuerunt. quia beati ñ po¬
terant ẽẽ si debeatituome c̾ti ñ erant. uł
si dampnatõis ĩ c̾ti erãt. uñ aug̾ in eod̾. Di¬
ceͣ inquid d̾ angłis ꝙ in suo genere hean¬
ẽe possunt. d ãpnatõis uł salutis inc̾ti. ꝙ¬
b nec spes e̾ẽt ꝙ mutandi eẽnt ĩ melius
nimia p̾ sũpto ẽ. Qũo eͥb̾ati ẽe possũt. ꝗ¬
b ẽ incerta sua beatituto
su̾ma collig̾
p̾dc̃orum ꝯfirma̾s oñs angłos añ ꝯfir¬
mato̾e. uł lapsum nͥ fuisse reatos nͥ qͥs

Expanded text:
subdit: Sed quare discernebantur illi a caquis peccator? non enim damnat ipse innocentes. Hic videtur innuere quod nec peccaturis futurum malum, nec permansuris futurum bonum revelaverit. Ideoque nec illi qui ceciderunt unquam, nec illi qui perstiterunt usque ad consummationem beati fuerunt; quia beati non poterant esse si de beatitudine certi non erant, vel si damnationis incerti erant. Unde Aug. in eodem: Dicere, inquit, de angelis esse possent, damnationis vel salutis incerti, quibus nec spes esset quod mutandi essent in melius, nimia praesumptio est. Quomodo enim beati esse possunt quibus est incerta sua beatitudo? 3. Summam colligit praedictorum, confirmans omnes angelos ante confirmationem vel lapsum non fuisse beatos,
Abbreviated transcription (Latin):
oris pͥncipis. Cum ergo uasallus ꝯmitiᷤ
qͥrenda. Si aut ꝯmes ꝯͣ regẽ ⁊ rex uolit
ei ius exhib̾e ꝑ pes curie hu̾ilit̾ reqͥsitꝰ.
dd̾ est ꝙ siuis suũ armis defendat cũ
nosl apcc̃o desist̾e̾ poss regẽ excõĩcare ⁊t̾s¬
cente ꝯtumacia dare auctͣem mouendi

Expanded text:
rioris principis. Cum ergo vasallus comitis quirenda. Si autem comes contra regem et rex nolit ei ius exhibere, per pares curie humiliter requisitus, credo quod si ius suum armis defendat, cumnollet a peccato desistere, posset regem excommunicare et crescente contumacia dare auctoritatem movendi
Abbreviated transcription (Latin):
Rntemus exaltitudine iuditõru dĩ id ꝑ
mꝯgiue hũe ꝯditõis modu que aprin¬
cipio instituit. licet pecc̾a hoĩu iĩcesẜĩt
sine ĩmutato̾e ꝯtinue ẜuat corpora d̃ ma¬
teria aprincipio sin̾ uicio fc̃a fingens. aĩas¬
q de nichilo creans. earũq ꝯũctõe hoĩe
ꝑficiens. su igitur utraq hoĩs natur adõ
muluplicatõe desistere. An ai̾a sit tał q̃ł

Expanded text:
id a ongrue humanae conditionis modum, quem a principio instituit, licet peccata hominum intercesserint, sine immutatione continue servat, corpora de materia a principio sine vitio facta fingens, animasque de nihilo creans, eorumque conjunctione hominem perficiens. Cum ergo utraque hominis natura a Deo multiplicatione desistere. 8. An anima sit ta
Abbreviated transcription (Latin):
sensuu duisis n̾cipatur uccbuł. Ali¬
ut enim significat sapientia aliud iu¬
sticia. Qnͣ enim sapientia dicitur. disci¬
plinis te diuinaru hũarumq remm
instruere intelligitur. Qñ iusticia. di¬
stributor ⁊ udex meritoru ĩ sinuatur.
Ita ⁊ prudentia cum dicitur. doctor ⁊ de¬
monstrator uonaru ⁊ malaru rerum.
uł neutraru ⁊ intelligitur.
auccoritati¬
b ꝓbat queda ursticie alia mĩe alia hõi

Expanded text:
ncupatur vocabulis. Aliud enim significat sapientia, aliud justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum instruere intelligitur; quando justitia, distributor vel judex meritorum insinuatur. Ita et prudentia cum dicitur, doctor et demonstrator bonarum vel malarum rerum, vel neutrarum intelligitur. 4. Auctoritatibus probat quaeda
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ursticia. s quia quedam sunt quib o¬
stenditur iudex ⁊ equus distributor. q̃¬
dam inquib oscenditur miẜator. Mi¬
ẜicors enim dr ĩ natum. inrxͣator ĩ exi¬
da effectib intelligitur utex. exquib¬
ta miẜator. uł ut quibda placet iu¬
stus ⁊ imiẜicors. ¶ S ẜ ixc arturrit q̃o

Expanded text:
ustitia; sed quia quaedam sunt quibus ostenditur judex et aequus distributor, quaedam quibus ostenditur miserator. Misericors enim dicitur in natura, miserator in exhisdam effectibus intelligitur judex, ex quibusdam miserator, vel, ut quibusdam placet, justus et misericors.
Abbreviated transcription (Latin):
ait dicamus pare utruisq fuisse fastu.
ĩ excusato̾e peccati ⁊ ⁊̃ mesu ligni uetiti. s
disparẽ ⁊ muliere multo maiorẽ. ĩneo ꝙ
creclidit ⁊ uoluit ẽẽ sicut d̾s ꝙ ñuir. uerũ¬
tam̃ ⁊ deuiro legitur ꝙ uoluit eẽ sicut d̾s.
dicit eni au̾g suꝑ illu locum sp̃i. que ñ ra¬
pui tũc exsolueba. Rapuit atam. ⁊ eua p̾su

Expanded text:
t dicamus parem utriusque fuisse fastum in excusatione peccati, et etiam in esu ligni vetiti; sed disparem, et in muliere multo majorem, in eo quod credidit et voluit esse sicut Deus, quod non vir. Verumtamen et de viro legitur quod voluit esse sicut Deus. Dicit enim August. super illum locum psal. 68: Quae non rapui tunc exsolvebam. Rapuit
Abbreviated transcription (Latin):
illi pecc̃o ẽ obnoxia. Adħ quida dñt iteo
aĩa eẽ rei illius pecc̃i licet mũda ad̾o sit
creata. quia cumi infunditur ꝯpõi ꝯdelec¬
tatur carni ex quo pecc̃m trahit. Qd̃ sĩ eẽt
iam n̾ orig̃. s actuale diceretur. Pocius gͦ
ĩo recte dici põt illi ĩ putariaĩe illud pẽccͦ
ꝙ excorruptõe corꝑis meintabiłr trahit.¬

Expanded text:
illi peccato est obnoxia. § Ad hoc quidam dicunt ideo animam ream esse illius peccati, licet munda a Deo sit creata, quia cum infunditur corpori, condelectatur carni, ex quo peccatum contrahit. Quod si esset, jam non originale, sed actuale diceretur. Potius ergo ideo recte potest dici imputari animae illud peccatum, quod ex corruptione corporis inevitabi
Abbreviated transcription (Latin):
łr. ⁊ cõmunit̾ deutiuꝵ ꝓcedit. Ioq cum spi¬
ritum sc̃m̃ genitum. no̾ dicamus. dicere
duos qui ñ siit d̾alio quispia suspicet᷑.
Erde his u̾bis aꝑte ostendit sp̃m sanctum
nec genitum nec ingenium debere dici. Qd¬

Expanded text:
liter et communiter de utroque procedit. Ideoque cum Spiritum sanctum genitum non dicamus, dicere duos qui non sunt de alio quispiam suspicetur. Ecce his verbis aperte ostendit Spiritum sanctum nec genitum nec ingenitum debere dici.
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus n̾sit genitus uitum debeat dici ĩ¬
genitus. Ad ꝙ dicimus sp̃m sc̃m. nec geni¬
tran. nec ingeuitum debere dici. Uñ au̾s.
ad oro siũ ait. Sp̃m scm̃n nec genitum. nec
ingenitum. fides c̾ta d̾dat. Quia si dixxri¬
mus ĩgenitum. duos patres affirmare
credere culpamur. Sicut enim solus filiꝰ
dr᷑ genitus. ita ⁊ soł pater dr̃ ingenitus ꝙ¬

Expanded text:
sanctus non sit genitus, utrum debeat dici ingenitus. Ad quod dicimus Spiritum sanctum nec genitum, nec ingenitum debere dici. Unde Aug. ad Orosium ait: Spiritum sanctum nec genitum, nec ingenitum fides certa declarat, quia si dixerimus ingenitum, duos patres videbimur credere Filios culpamur. Sicut enim solus Filius dicitur genitus, ita et solus Pater dicitur ingenitus
Abbreviated transcription (Latin):
catum d corruptõ uł priuatõ actine ñ pas¬
siue. xlam ideo malu uł peccatu dr̃ cortup¬
t̃o uoni quia natura uona qualicũq priuat
bono. ꝯlam si ñ priuat aliquo bono. ñ nocet.
nt sͣ aũs ait. ꝯlccet añt.adimit gͥ bonum.
Nonaũt nocet nͥ inquantũ pec̾c ẽ. ergo ĩ ꝗͣ¬
tum peccm ẽ. priuat bono. Itaq inquãtu

Expanded text:
ccatum dicitur corruptio vel privatio active, non passive. Nam ideo malum vel peccatum dicitur corruptio boni, quia naturam bonam qualicumque privat bono. Nam si non privat aliquo bono, non nocet, ut supra Aug. ait. Nocet autem; adimit ergo bonum. Non autem nocet, nisi in quantum peccatum est; ergo in quantum peccatum est, privat bono. Itaque in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
õt̃ ⁊ queri ab eisd̾ cum pecratu sit ut supͣ
dictum ẽ priuatõ. uł corrupt̃o honi. ⁊ oĩs
actus malus sit peccatu. utru sit prinatõ
uel corruptõ uoni inquantũ peccatu ẽ. uł
ñ. Sienim inquantu peccatu ẽ corruptõ
na sit homini. inqu̾ãtu igitur pec̾cm ẽ.
pena ẽ. Qd̃ si ẽ. tunc inquantũ ẽ pecc̃m.

Expanded text:
tiam quaeri ab eisdem, cum peccatum sit, ut supra dictum est, privatio vel corruptio boni, et omnis actus malus sit peccatum; utrum sit privatio vel corruptio boni in quantum peccatum est; vel non. Si enim in quantum peccatum est, corruptio na sit homini; in quantum ergo peccatum est, poena est. Quod si est, tunc in quantum peccatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tis huius carnał ꝯcupiscentia. cuius uitiosiꝰ
desideriis. ñ obedire p̾cipimur. que tam̃ ꝯcu¬
piscentia cotidie minuitur ĩ ꝓficientib ⁊ cõ¬
tinentib. S licet remaneat ꝯcupiscentia post
ꝑ gr̾am bapñ mittigatur ⁊ minuitur. ut pꝰ
dominari n̾ ualeat nisi quis recddat uires ho¬
sti. eundo pꝰ concupiscentias. ꝯd ec pꝰ bapt̃m
remanet adreatu quia ñ inputatur ad pec¬
d̾ pena ẽ ⁊ culpa. Qd̾ originale peccatu duob¬

Expanded text:
us carnalis concupiscentia, cujus vitiosis desideriis non obedire praecipimur; quae tamen concupiscentia quotidie minuitur in proficientibus et continentibus. Sed licet remaneat concupiscentia post per gratiam baptismi mitigatur et minuitur, ut post dominari non valeat, nisi quis reddat vires hosti eundo post concupiscentias. Nec post baptismum remanet ad reatum, quia non imputatur in peco, poena est et culpa.
Abbreviated transcription (Latin):
di. Tollit ant ⁊ dimictendo que facta sunt.
⁊ adiuuando ne fiant.⁊ ꝑducendo adin¬
tam ubi oĩo ficri n̾o pos̾sunt. ¶ Hĩs
aliis q plurib restimomiis docẽtur deu¬
solum pecc̾a ꝑse dimutere. ⁊ sicut dimit¬
tit quib dam̃. ita ⁊ aliorum quorundã
peccata retinet.
Qd̾ sacerdotes ⁊̃ dimittũt¬
⁊ continent peccata suo modo.

Expanded text:
ollit autem et dimittendo quae facta sunt, et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam, ubi omnino fieri non possunt, His aliisque pluribus testimoniis docetur Domisolum per se peccata dimittere; et sicut dimittit quibusdam, ita et aliorum quorumdam peccata retinet. 5. Quod sacerdotes etiam dimittunt, et tenent peccata, suo modo.
Abbreviated transcription (Latin):
et qr uttum apeccato solu̾e ualeat sacer¬
dos .i. aculpa. ut culpe macula a bstergat.
uł debitum et̾ne morris soluere ualeat. Ꝙ¬
dam arbitrati sũt cum peccator duplicit᷑
curari ꝑ deumn. ⁊ altͣm solui ꝑsacendotem.
Patinir enim ꝑ peccatu quastam tene¬
bras interiores.⁊ maculas. aquib nisi
lib̾etur. ꝓitietur intenebras exteriores.
Cum aũt lib̾atur abhis: suscitatur amor¬
te peccati. uñ apłs. surge qui dormis. et
cerdos anima resirscitat. ac pulsis tene¬
bris interiorib ⁊ macuł ea illuminat
⁊ mũidat. qui anime facie lauat. Elebitũ
nõ et̾ne pene soluere concessit sacerdotib.
q ad huc ligatum soluere apłis p̾cepit.
quia ut aiunt. ip̃e interius anima acali¬
gine maculaq peccati emundat. Sacerdo¬
tib uõ dedit uinculu et̾ne mortis sol¬
Lii uõ dñt solum dm̃ ñ sac̾dote debitũ
et̾ne mortis dimittere sigit ⁊ aĩam int̾iꝰ
ꝑse uiuificat. nec tñ diffitentur sacerio¬

Expanded text:
tur utrum a peccato solvere valeat sacerdos, id est, a culpa, ut culpae maculam abstergat, vel debitum aeternae mortis solvere valeat. Quidam arbitrati sunt, cum peccator dupliciter curari per Deum, alterum solvi per sacerdotem. Patitur enim per peccatum quasdam tenebras interiores et maculas, a quibus nisi liberetur, projicietur in tenebras exteriores. Cum autem liberatur ab his, suscitatur a morte peccati. Unde Apostolus: Surge qui dormis, et cerdos, animam resuscitat, ac, pulsis tenebris interioribus et maculis, eam illuminat et mundat, qui animae faciem lavat; debitum vero aeternae poenae solvere concessit sacerdotibus.ue adhuc ligatum solvere apostolis praecepit; quia, ut aiunt, ipse interius animam a caligine maculaque peccati emundat, sacerdotibus vero dedit vinculum aeternae mortis soldicunt solum Deum; non sacerdotem, debitum aeternae mortis dimittere, sicut et animam interius per se vivificat; nec tamen diffitentur sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
parata penitentiu regit. ⁊ ĩc tẽgit qnͣ
ad pena ñ reẜuat. ĩunc ergo regit: qñ
debĩt pene soluit. Qd̾i aũt ip̃e regat᷑. q¬
ꝑte dicit aũg. exponens illum locum. ps
bolita. Sienim texit᷑ d̾s peccata. nõluit
adntere. sinoluit adu̾tere. noluit aĩad¬
uertere .i. punire. s ignoscere. Ita ergo di¬
cit. ad̾o tecta. ut ñ uideat .i. et̾naliter ñ pu¬

Expanded text:
tegit quando ad poenam non reservat. Tunc ergo tegit, quando debitum poenae solvit. Quod autem ipse tegat, aperte dicit Aug. exponens illum locum psalbolita. Si enim texit Deus peccata, noluit advertere; si noluit advertere, noluit animadvertere, id est, punire, sed ignoscere. Ita ergo dicit a Deo tecta, ut Deus non videat, id est, aeter
Abbreviated transcription (Latin):
tentem ip̃e soluit acebito pene ⁊ tunc sol¬
uit qnͣ utus illuminat. inspirando ueã
cordis contritcẽm. ¶ Cui sententie rõ-
suffragatur. ⁊ auctoritates atestantur. Ne
cor contritum ⁊ humiliatu. nrsi incari¬
tate. Qui añt caritate ht. dignus ẽ uita.
et̾ne mortis: filius enim ire ẽẽ desiit. ex
solutus est abim. que ñ manet snꝑ eum
dit. Non igitur pꝰmodum ꝑ sacerdotemi
cui confitetur abira et̾na lib̾atur. aqua u̾
lib̾atus ẽ ꝑ dñm. ex quo dixit ꝯficebor. So¬
ł igitur d̾s homines interius mundat a
macula peccati. ⁊ adeuito et̾ne pene soluit:
qui ꝑ ꝓpħam ait. Ego solus delco iniqui¬

Expanded text:
tentem solvit a debito poenae; et tunc solvit quando intus illuminat, inspirando veram cordis contritionem. Cui sententiae ratio suffragatur, et auctoritates attestantur. Nemcor contritum et humiliatum, nisi in charitate. Qui autem charitatem habet, dignus est vita aeternae mortis. Filius enim irae jam esse desiit, ex solutus est ab ira quae non manet super illum dit. Non ergo postmodum per sacerdotem cui confitetur ab ira aeterna liberatur, a qua jam liberatus est per Dominum, ex quo dixit: Confitebor. Solus ergo Deus hominem interius mmacula peccati, et a debito aeternae poenae solvit, qui per prophetam ait: Ego solus deleo iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
les do̾ hostias offerendi. ¶Hic ordo afiliis¬
aaron sũpsit mitiu. su̾mos enim põti¬
fices. ⁊ minores sacerdotes instituit d̾s ꝑ
moysen. qui exprecepto di a aron ĩ sum¬
mũ pontifice filios uoͣ eius unxit ĩmi¬
gerunt ineccłia maiores pontifices. S inde
alios septuaginta ⁊ dnos discipulos desi¬
gnauit. quoru uice in eccłia tenent p̃¬
b̾ri. Unus aũt int̾ apłos princeps extitit
petrus. cuius uicarius ⁊ successor ẽ pon¬
tifex sũmus. uñ dicitur apłicus qui ⁊ pa¬
stia. ⁊ qñ p cenam pane uł uinu ĩ cõr
suu ⁊ sanguinẽ ꝯmutauit. ¶ Ecce. d̾

Expanded text:
les hostias offerendi. Dicuntur eciles hostias offerendi. Dicuntur eciAaron exordium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit deus per Moysen, qui ex precepto dei Aaron in summum pontificem, filios autem eius unxit in migerunt in ecclesia sacerdotes. alios septuaginta et duos discipulos designavit, quorum vicem in Ecclesia tenent presbyteri. Unus autem inter apostolos princeps extitit Petrus, cujus vicarius et successor est Pontifex summus, unde dicitur apostolicus, qui et pastia, et quando post coenam panem et vinum in corpus suum et sanguinem commutavit. Ecce de
Abbreviated transcription (Latin):
tãte ꝯ u̾satõis p̃cellere debent in ppło. si¬
cut scriptum ẽ. Senectus uenerabił ẽ
ñ diuturna. nec numero annoꝵ ꝯpu¬
tata. Cani enim st sensus honinus. ⁊
etas senectutis uita in maculam. Iõ añt
⁊ pb̃ri. sacerdotes uocuntur. quia sactudãt.
Qui licet sint sacerdotes. tñ pontificatus
ẽ dignitatis ñ etatis. Sacerdos nom̃ h̃t
ꝯpõnum exgreco ⁊ latino. ꝙ ẽ sacrum
dans. siue sacer dux. sicut enim rex ars¬
gendo. ita sacerdos ascificando uocat̾us ẽ.
Tonsecrat enim ⁊ scĩficat cor xͥ. antistes
sacerdos dictus ẽ eo ꝙ añt stat. Primus
enim ẽ mordine eccłie. ¶ ad pb̃rm añt
r̃e dĩ ꝯficere. oratoes dicere. ⁊ doã dẽi bñdi¬
cere. Quicum ordinantur ĩ unguntur eis
manus. ut intelligant se accepisse gr̃̾a
ꝯsec randi. ⁊ cantatis oꝑa debere ad om̃s
extendere. accipit ⁊ stolam que tenet n¬
tñiq latus. quia d ẽẽ munitus armis
ꝑ hoc sciat se accepisse potestate placabi¬

Expanded text:
tate conversationis praecellere debent in populo. Unde scriptum est: Senectus venerabilis est, non diuturna, nec annorum numero computata. Cani enim sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata. Ideo autri sacerdotes vocantur, quia sacrum dant; qui, licet sint sacerdotes, tamen pontificatus en dignitatis compositum ex Graeco et Latino, quod est sacrum dans, sive sacer dux. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrando dictus est; consecrat enim et sanctificat. Antistes vero sacerdos dictus est ab eo quod ante stat, primus enim est in ordine Ecclesiae. Ad presbytri conficere, oraciones dicere et dona dei benedicere. Qui cum ordinatur, inunguntur ei manus, ut intelligat se accepisse graciam consecrandi / et caritatis opera debere ad omnes extendere. Accipit et stolam, que tenet utrumque latus, quia debet esse munitus armis tiis, ut per hoc sciat se accepisse potestatem deo placabi
Abbreviated transcription (Latin):
eius grã gratis data intelligitur. exquaĩ¬
ciꝑiunt uona merita. Que cum ex solagn̾i
eẽ dicantur: ñ excludinur lib̃m arbitriu.
qr nullũ meritu ẽ in hoĩe. ꝙ ñsit ꝑ lib̃m
arbitriu. s inbõis merendis cãc principa

Expanded text:
ejus gratia gratis data intelligitur, ex qua incipiunt bona merita; quae cum ex sola gratia esse dicantur, non excluditur liberum arbitrium, quia nullum meritum est in homine quod non sit per liberum ar
Abbreviated transcription (Latin):
silentiu ñ aliqua res ẽ. s nͥ sonus ñ ẽ. silen¬
tin eẽ diciiur. Qluditas. ñ aliqua res ẽ. s ĩ
corpore uͥ regm̃iu ñ ẽ. nuditas dicitur. Sicat
⁊ inatinitas ñ ẽ aliquid. s inanis dicitur er̃¬
locus. ubi ñ ẽ corpus. ⁊ manitas ab sentia
orporis. Quo sensu tenebre dicantur ñ eẽ

Expanded text:
 sonus non est silentium dicitur. Et nuditas non aliqua res est, sed in corpore ubi tegumentum non est nuditas dicitur; sicut et inanitas non est aliquid, sed inanis dicitur locus esse ubi non est corpus, et inanitas absentia corporis. 4. Quo sensu tenebrae dicantur non e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfusa erat.⁊ ꝯmixta. sp̃e distincta carens.
Eade ⁊̃ materia ĩ formis dicta ẽ aqua. suꝑ
qua ferebatur sp̃c dñi. sicut suꝑ fertur fa¬
bricandis reb uolu̾tas artificis: quia sb̾¬
iacebat bone uolu̾tati creatoris. ꝙ forman¬
q nutriri. His oĩb uorabuł. ucrata ẽ illa
ĩ fõrmis materia. ut res ignota. notis uo¬
cabue ĩ sinuaretur ĩꝑmiorib.⁊ ñ uno tm.¬

Expanded text:
fusa erat et commixta, specie distincta carens. Eadem etiam materia informis dicta est aqua super quam ferebatur Spiritus Domini, sicut superfertur fabricandis rebus voluntas artificis, quia subjacebat bonae voluntati Creatoris quod formanque nutriri. His omnibus vocabulis vocata est illa informis materia, ut res ignota notis vocabulis insinuaretur imperitioribus, et no
Abbreviated transcription (Latin):
atq archana excellent̃ sciutati st̃. suꝑ hoc
quasi adu̾sa scripsisse uidẽtur. Alii quide
tradiderũt. oĩa simul ĩmateria ⁊ forma fu¬
isse creata. ꝙ aũs sensisse uidetur. Alii uõ
materia rudis. atq informis .iiiͦi. elem̃to¬
ru ꝯmixtice̾. atq ꝯfusicẽm tenens: c̾ata
sit. post mod̾ uõ ꝑ int̾ualla sex dieru ex
illa materia rerũ corporaliu̾ gnã sunt for

Expanded text:
ti sunt, super hoc quasi adversa scripsisse videntur. Alii quidem tradiderunt omnia simul in materia et forma fuisse creata, quod Aug. sensisse videtur. Alii vero materia rudis atque informis, quatuor elementorum commixtionem atque confusionem tenens, creata sit. Postmodum vero per intervalla sex dierum ex illa materia rerum corporalium genera sint for
Abbreviated transcription (Latin):
entes sumus cognure aliquid anob̾ qiͣ ex
nob̾. attendant inquid hic. ⁊ u̾ba ista ꝑpẽ¬
dant. qui putãt ex nob̾ er̃ fiłiceptu ⁊
efficit oĩa uona merita. inquit. ꝯlõ ꝙ suf¬
ficientes simus cogitare aliquid bomi .s.
ex nob̾. Quis añt nõ uiteat prius ẽe cogi¬
tare. quam cretere: ꝯlullus quippe credit ali¬
quid: nir̃si prius cgiinũt eẽ credendu. Si
ergo cogitarr uonum ñẽ exnob̾. ut hic apłs
trudit: nec credere. quanqua ⁊ ip̃m credere.
nicħ ẽ aliud quã cũ ł assentr̃e mẽtis cogita¬
re. Hic uidetur ĩ sinuare. ꝙ cogitatõ uona
p̃cedat fide: ⁊ iti bona uoluntas p̃ueniat
fidem ñ p̾ueniatur. Qd̾ p̾dcĩs adu̾sarii ni¬
detur. Ad hoc aũt dicimus. ꝙ aliqñ cogitarõ
bõa su̾i uoluntas p̾uenit fide. s ñ ẽ illa bo¬
na uoluntas. uł cogitat̾o qua recte uiuit᷑.

Expanded text:
entes simus cogitare aliquid quasi ex nobis. Attendant, inquit, hic, et verba ista perpendant, qui putant ex nobis esse fidei coeptum, et efficit omnia bona merita, inquit, non quod sufficientes simus cogitare aliquid boni, scilicet ex nobis. Quis autem non videat prius esse cogtare quam credere? Nullus quippe credit aliquid, nisi prius cogitaverit esse credendum. Si ergo cogitare bonum non est ex nobis, ut hic Apostolus tradit, nec credere; quanquam et ipsum credere nihil est aliud, quam cum assensione mentis cogitare. Hic videtur insinuare quod cogitatio bona praecedat fidem, et ita bona voluntas praeveniat fidem, non praeveniatur; quod praedictis adversari videtur. Ad hoc autem dicimus, quod aliquando cegitatio bona sive voluntas praevenit fidem; sed non est illa bona voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
b. Nõ ẽ lib̾a uoluntas. nisi eam lib̾e̾ ⁊ gr̾̃a
fructus bonus. qui decartatis radice ñ sur¬
git. Suio ad sit fides oꝑans ꝑdilectre. fit d̾¬
lectato boni
S̾ illa cogitatõe roni q̃ p̾cedit

Expanded text:
5. Non est libera voluntas, nisi eam liberet gratia . Non est enim fructus bonus, qui de charitatis radice non surgit. Si vero adsit fides operans per dilectionem, fit delectatio boni. 8. De illa cogitatione boni quae praecedit
Abbreviated transcription (Latin):
nincens. hoĩe erueret. in quo hõ eu imitanͣ
disce̾t. pꝰ ost uõ iresurecioem secuta ẽ potẽ¬
cia quia remxit mortuns: nũqua postea
moriturus. S ñne iure equissimo uince᷑¬
tur diabolus. sipotentia tm̃ x̾ cu illo agere¬

Expanded text:
 eum imitari disceret. Post vero in resurrectione secuta est potentia, quia revixit mortuus, nunquam postea moriturus. Sed nonne jure aequissimo vinceretur diabolus, si potentia tantum Chr
Abbreviated transcription (Latin):
uictus ẽ ea: Qma inea nicħ dignũ morte ĩ¬
ueniens. occidit cum tam̃. Et iiq iustum
ẽ ut debitores quos tenebat. lib̾i dimitt̾atur
ineum credentes que sine ullo debito occi¬
dit. Ideo aũt potentia uincere noluit. quia di¬
abolus uit̾o ꝑu̾sitatis mne amator ẽ potenti
e. ⁊ dextor obpugnatorq iusticie. inquo hoĩe̾¬

Expanded text:
ictus est ea? Quia in eo nihil dignum morte inveniens, occidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homine
Abbreviated transcription (Latin):
uit que fuerat ip̾e facturus. S p̾sciuit d̾s
⁊̃ que ñ ẽ ip̃e facturus .i. oĩa mala. p̾destina¬
uit eos quos elegit. reliquos nõ reꝓbauit
.i. ad morte et̾nam p̾sciuit peccaturos.

Expanded text:
 quae fuerat ipse facturus. Sed praescit Deus etiam quae non est ipse facturus, id est omnia mala. Praedestinavit eos, quos elegit; reliquos vero reprobavit, id est ad mortem aeternam praescivit peccaturos.
Abbreviated transcription (Latin):
crectuntur ea q̃ ñ uidentur. S tam̃ ẽ ⁊̃ fider
rerum. qñ ñ ubis s̃ reb ip̃is ỹsentib credi¬
tur. Qd̾ ent cum ꝑ spe̾m manifestam se cõt̾e̾¬
planta scĩs p̃b̾bit dĩ sapientia. S nõ ꝓprie
ħ dicitur fides. mino fidei mercos ad quam
credendo ꝑuenietur. ut exfide u̾borum. tran¬
seat iustus infitẽ rerum.
Sipetrus hu̾it fid paᷤ

Expanded text:
. Sed tamen etiam fides rerum, quando non verbis, sed rebus ipsis praesentibus creditur, quod erit, cum per speciem manifestam se contemplandam sanctis praebebit Dei Sapientia. Sed non proprie haec dicitur fides, imo fidei merces ad quam credendo pervenietur; ut ex fide verborum transeat justus in fidem rerum. 2. Si Petrus habuit fidem pa
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ñ uidentur. Exhis aꝑte intelligitur. ꝙ pͥe
fides ñ apparentiu ẽ. nec illa ẽ fites. qua in
xp̃o edificamur qua dicimus usitata locuti¬
de nos ea credere que uidemus. Alibi tñ dic̃
p̾sentib. Qd̃ erit infuturo cum ꝑ sp̾em dm̃

Expanded text:
 videntur. Ex his aperte intelligitur quod proprie fides non apparentium est. Nec illa est fides qua in Christo aedificamur, qua dicimus, usitata locutione, nos ea credere quae videmus. Alibi tamen dicit praesentibus; quod erit in futuro, cum p
Abbreviated transcription (Latin):
genuit: nec denichilo. nec d̾ aliqua iãm fc̃a ꝯ¬
dita q materia. s d̾ se ip̃o id ꝙ ẽ ip̃e. Idem.
d  pat̾ qui uerissime se inticare aĩs cogni¬
turis. ⁊ uoluit.⁊ potuit. ħ ad se indicandu
genuit. ꝙ ẽ ip̃e qui genuit. Ecce aꝑte dic̾
his u̾b̾ dm̃ patrem genuisse illud ꝙ ẽ ip̃e.
uitetur ergo diuma eẽntia genuisse. ad ꝙ
rentemus illa u̾ba sic intelligenda ce̾. di¬
centes. Pat̾ d̾ se ip̃o genuit. illud ꝙ ip̃e est.

Expanded text:
ihilo, nec de aliqua jam facta conditaque materia, sed de seipso id quod ipse est. Item, Deus Pater, qui verissime se indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuit. Ecce aperte dicit his verbis Deum Patrem genuisse illud quod ipse est. videtur ergo divinam essentiam genuisse. Ad quod respondemus illa verba sic intelligenda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod ipse est,
Abbreviated transcription (Latin):
mali. scientia quoq rerum c̾ataru ⁊ cogͥ¬
tõem ueritatis q̃ prime ꝑfectõi ꝯgruebat.
moꝵ ꝯditus ñ mꝰ grue accepise pu̾tatur⁊
adillam ñ stutio uł disciplina aliqua ꝑ
int̾uallu tp̃ris ꝓfensse s ab exoroio suen
ditoĩs diuinitus illa ꝑcepiisse.

Expanded text:
Scientiam quoque rerum creatarum, et cognitionem veritatis, quae primae perfectioni congruebat, mox conditus non incongrue accepisse putatur, et ad illam non studio vel disciplina aliqua per intervalla temporis profecisse, sed ab exordio suae conditionis divinitus illam percepisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẜnauuͣt. ñ tibi uitetur uis peccasse. Bis nti¬
qi pectauit. quia ⁊ uirauit ꝑꝰ qnos ñ debuit
⁊ conira pollicita fecit fide ꝙ ñ debuit. Iõq
qui utitur fide illius que ꝯstat iurasse ꝑdes
falsos. ⁊utitur fide illius ñ admalu s adbon̾.
ñ pertato alius se sociat quo ꝑ demonia iura¬
uit. s bono pacro eius quo fide ẜuauit. Et sĩ¬
ne dubitatc̃e minus malu ẽ. ꝑdõs falsos ui¬
iaie ueracit᷑. qua ꝑ dm̃ ueru fallacit᷑. ꝯuan¬
to enim ꝑ ꝙ iuratur magis sc̃m ẽ. tantoma¬
.Quo uiram̃tũ qͦ ĩ cau¬

Expanded text:
tique peccavit, quia juravit per quos non debuit, et contra pollicitam fecit fidem quod non debuit. Ideoque qui utitur fide illius quem constat jurasse per deos falsos, et utitur fide illius non ad malum, sed ad bonum, non peccato illius se sociat qui per daemonia juravit, sed bono pacto ejus, quo fidem servavit. Et sine dubitatione minus malum est per deos falsos jurare veraciter, quam per Deum verum fallaciter. Quanto enim per quod juratur magis sanctum est, tanto ma8. Quod juramentum quo incau
Abbreviated transcription (Latin):
at. nisi faciente u̾bo. ꝯlõ quia dicitur. s quia
creditur. Nam ⁊ in ip̃o u̾bo aliud ẽ somus trã¬
siens: aliud uirtus intus manens. Induob gͦ
go ⁊ sialia desint que ad decore sacram̃ti ĩ stitu¬
ta sunt. ñ ideo minus ẽ ueꝵ saciam̃tu ⁊ sc̃m.
si ubu sit ibi ⁊ elemtu. Quodinhꝰ ⁊ ialus

Expanded text:
nte verbo, non quia dicitur, sed quia creditur? Nam et in ipso verbo aliud est sonus transiens, aliud est virtus intus manens. In duobus ergo elemento. Ergo etsi alia desint quae ad decorem sacramenti instituta sunt, non ideo minus est verum sacramentum et sanctum, si verbum sit ibi
Abbreviated transcription (Latin):
.s. cũ uapticatos se dicerẽtur ioh̾is uap̃to: qui
inaduenientis ih̃u ñ insuo baꝑticauit noĩe.
Isti ergo quia nec inxp̃i nomine. nec cum fid̾
sp̃c sc̃i uapticati fuerant. nonpotuerunt acciꝑe
bap̾ti sacram̃tu. uapticati sunt igitur ĩ noi̾e
uap̾ts.⁊ que fit forma. ⁊ qn̾ institutus.⁊ cũ initi¬

Expanded text:
 cum baptizatos se dicerent baptismo Joannis, qui in advenientis Jesu, non in suo baptizavit nomine. Isti ergo, quia nec in Christi nomine, neque cum fide Spiritus sancti baptizati fuerant, non potuerunt accipere Baptismi sacramentum, baptizati sunt ergo in nomine us, et quae sit forma, et quando institutus, et causa insti
Abbreviated transcription (Latin):
sinas largissimas fructũn suoꝵ ł peccu¬
nie ĩ puntate se enĩe extimat ĩ pecca¬
tis ꝑmanentes. q̃ ita diligũt ut ĩ eis op¬
s crudeł. Ailegendo quippe eam ẜ̃m scł.
elimosinam sua ꝑ qu̾a fit mũda. odiat
munda̾tur interiora. ad ꝙ ortans x̾ait.¬

Expanded text:
synas largissimas fructuum suorum vel pecuniae impunitatem se emere aestimant, in peccatis permanentes, quae ita diligued crudelis. Diligendo quippe eam secundum seleemosynam, per quam fit munda, odiat mundantur interiora. Ad quod hortans Chri
Abbreviated transcription (Latin):
retur. hec inquid oportuit facere. s. urdi¬
cium ⁊ caritate di.⁊ illa ñ omittere .i. e
limosinas frictuui t̾renorum. ¶ Exhis
datur intelligi ꝙ inpeccato mortali pet¬
manentes.⁊ si eluno smas largas faci¬
ant. ñ tam̾ ꝑ eas satiffacĩt. quia mnor¬
dinate agunt dum a se ñ incipiunt.
ꝓprie dicitur elimosina tale opus. du
sibi oꝑ ip̃is crudeles existunt nõ placen¬
tes deo. ꝯlon igitur dicenda ẽ illa satiffac¬
t̾o peccati. quam quis agit ꝓuno pecc̾o
dum ꝑdurat inaltero. quia nicħ ꝓdest
ieuinãre ⁊ orare. ⁊ alia bona agere ins̃i
mens renccetur apecc̃o. Et si aliquando ꝯ¬
u̾sus tacitu peccatu sacerdoti fuiͣt ꝯfes¬
sus: d̾ uirq inponenda ẽ ei sanffatio.¬

Expanded text:
retur: Haec, inquit, oportuit facere, scilicet judicium et charitatem Dei, et illa non omittere, id est, eleemosynas fructuum terrenorum. Ex his datur intelligi quod in peccato mortali permanentes, etsi eleemosynas largas faciant, non tamen per eas satisfaciunt, quia inordinate agunt, dum a se non incipiunt. Nec proprie dicitur eleemosyna tale opus, dum sibi ipsis crudeles existunt, non placentes Deo. Non ergo dicenda est illa peccati satisfactio, quam quis agit pro uno peccato, dum perdurat in altero. Quia nihil prodest jejunare et orare, et alia bona agere, nisi mens revocetur a peccato; et si aliquando conversus tacitum peccatum sacerdoti fuerit confessus, de utroque imponenda est ei sa
Abbreviated transcription (Latin):
stitutum. suꝑat uolũtate dĩ. Et si fiat ꝯͣ
eius uoluninte. tñ contra eius uolu̾ta¬
tem que ip̾̃e ẽ. nichil putandum ẽ ita si¬
eri. timqua fieri uelit. ⁊ ñ fiat. uł nolit
ficti ⁊ fiat. Illa enim uoluntas ut ait a
de nob. aut a nob̾. De nõb̾ impletur. stñ
ñ implemus eam qñ peccamuis. anob̾
ĩpletur qñ bonu facintus. Io ẽ fucimꝰ
quia scimus placere d̾o. Ita d̾ homine sẽ¬
ꝑ d̾s implet sua uoluntate. quia nicħ
peccaui̾t penitenti uult parcrͣ. ut iuiuat.
Inpeccatis nõ ꝑ seuerante punire ut iu¬
sticie potentia ꝯtumax ñ euadat. Sic̃

Expanded text:
 superat voluntatem Dei: etsi faciat contra ejus voluntatem, tamen contra ejus voluntatem, quae ipse est, nihil putandum est ita fieri tanquam velit fieri et non fiat, vel nolit fieri et fiat. Illa enim voluntas, ut ait Ade nobis aut a nobis. De nobis impletur; sed tamen non implemus eam quando peccamus. A nobis impletur, quando bonum facimus; ideo enim facimus, quia scimus placere Deo. Ita et de homine semper Deus implet suam voluntatem, quia nihilpeccaverit, poenitenti vult parcere ut vivat, in peccatis vero perseverantem punire, ut justitiae pote
Abbreviated transcription (Latin):
uit ad głam. Et ħ sunt magna oꝑa dñi
ex quisita mõs uoluntates eiui. Et t̾a
sapienter ex quisita. ut cum angłica. et
humana creatura peccass .i. ñ ꝙ ille s¬
ꝙ uoluit ip̃a feciss. ⁊̃ ꝑ eande crrature
uoluntote qͣ factum ẽ ꝙ creator ñ uo¬
luit. impleret ip̃e ꝙ uoliuit. uñ ute̾s ma
x tanquam sume bonus ad eoꝵ damꝑna¬
tõt̾ qͦs iuste p̾destinauit ad penam. ⁊ ad eo¬
rum salute quos benigne p̾̃destinauit
ad gr̾am. Quantu enim ad ip̃os actinet.
ꝙ ds noluit fecerunt. Quantu ad õipot̾e¬
çiam d̾i. nullo m̃o id facere ualuerunt
Hoc quippe ip̃o ꝙ contni uoluntate eius¬
fecerunt. d̾ ip̃is facta ẽ uoluntas eius.
ꝓbterea namq magna oꝑa dñi exquisi¬
bili mo nofiat p̾ter eius uoluntate. ꝙ
⁊̃ fit contra eius uoluntare quia ñ fieret.
si ñ sineret. Nec utiq nolens sinit s uolẽs.
glec sineͣt bonus fieri male. nͥ oĩpotens.
⁊ de malo poss face̾ uene.¬

Expanded text:
untatem. Haec sunt magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus : et tam sapienter exquisita, ut cum angelica et humana creatura peccasset, id es voluit ipsa fecisset, etiam per eamdem creaturae voluntatem, qua factum est quod Creator noluit, impleret ipse quod voluit; bene utens et malis, tanquam summe bonus, ad eorum damnationem quos juste praedestinavit ad poenam, et ad eorum salutem quos benigne praedestinavit ad gratiam. Quantum enim ad ipsos attinet, quod Deus noluit fecerunt: quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id efficere valuerunt. Hoc quippe ipso quod contra voluntatem fecerunt ejus, de ipsis facta est voluntas ejus. Propterea namque magna opera Dbili modo non fiat praeter ejus voluntatem quod etiam fit contra ejus voluntatem, quia non fieret si non sineret; nec utique nolens sinit, sed volens; nec sineret bonus fieri male, nisi omnipotens etiam de malo posset facere
Abbreviated transcription (Latin):
Austi. Ita ħ dicuntur tãquiam dĩ uolũtas
suꝑata sit hominũ uoluntate.⁊ ĩ firmissi¬
mis nolaido impedientib ñ potuerit face᷑
porentissimus ꝙ uolebat. uͥ ẽ ergo illa otm¬
łm uoluit ⁊ nõ fecit. U̾ enim p̾dictis plu¬
runum obuiare uidentur.
Golut̃o quomo
intelligend̾ sit illud. uoluit ꝯg̾gare fi .t.

Expanded text:
a etiam haec dicuntur tanquam Dei voluntas superata sit hominum voluntate, et infirmissimis nolendo impedientibus non potuerit facere Potentissimus quod volebat. Ubi est ergo illa omnusalem voluit, et non fecit? Haec enim praedictis plurimum obviare videntur. 2. Solutio, quomodo intelligendum sit illud: Volui congregare, et
Abbreviated transcription (Latin):
sti .i. inuocentes. ⁊ ꝑfecti.quodam m̃o. Alio.
uõ inꝑfecti. Beati uõ nõfuerunt usq ad
confirmatt̾e. nisi beatitudo acciperat ut
iam dictum ẽ ille status innocentie ⁊ bõi¬
tatis. in quo ꝯditi sunt.

Expanded text:
st, innocentes, et perfecti quodammodo, alio vero modo imperfecti. Beati vero non fuerunt usque ad confirmationem, nisi beatitudo accipiatur, ut jam dictum est, ille status innocentiae et bonitatis in quo conditi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua poni actus q ꝑ eas significari. ꝯłõ
nomine ĩcreduilitans. malu m̃tis actu si¬
luntas mala. uł ꝓpoĩtu. Hoc ẽ eni decłiã¬
ie abono. ⁊ ĩo malũ ẽ. sicut econu̾so declina¬
re amalo bonum ẽ. Sicut igitur declinatõ

Expanded text:
icari. Non nomine incredulitatis malum mentis actum sivoluntas mala vel propositum; hoc est enim declinare a bono, et ideo malum est; sicut, e converso, declinare a malo, bonum est. Sicut ergo declinatio
Abbreviated transcription (Latin):
apatre. s ⁊̃ filius. ad ꝙ dicimus. ꝙ cumut᷑̃¬
q ꝓcedat apatre dissimiłr pater tñ. Nani
sp̾e sanctus. ut ait aũg in .u.x. detri. ꝓce¬
dit apatre. ñ qũo natus. s quo datus. uł
donum. Alius ꝓcessit aũt nascento. exiit
ut genitus. Ac ꝑ ħ illud elucefsit ut põt .s.¬

Expanded text:
a Patre, sed etiam Filius. Ad quod dicimus quod cum uterque procedat a Patre, dissimiliter tamen. Nam Spiritus sanctus, ut ait Aug. in lib. 5 de Trin., procedit a Patre non quomodo natus, sed quomodo datus vel donum. Filius autem procedit nascendo, exiit ut genitus. Ac per hoc illud elucescit ut pat