comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litia qui iam inusu prodi non
sunt. & quia meren militare
dicitur. abstipendis scilicet
quaemerentur. Idem &uetera¬
ni dicuntur . quia iaminusu
proelii non sunt. sed post mul¬
tos militiae labores. qui &is
suffragim consequuntur.
Equestres milites dicti. quod
equo sedeant. Itemmilitat ille
inequestri ordine Tirones di¬
cuntur fostes pueri qui ad mi¬
litiam delegantur atq armis
gerendis. habiles existunt.
Hi enim non ex sola. professione
natiuitatis. sed ex aspectu &ua¬
litudine corporis existimantus.
Unde &tirones dicti. Quiq
ante quamsa cramento ꝓbati sun
milites non sunt Romanac aũt
militiae mos fuit. puberes pri¬
mos exerceni armis. Namsexto
decimo anno. tirones militabant
quo &iam solo sub custodib age
& primo flore iuentus.. Seruos
sane num quam militasse constat
Nisi seruitute deposita. excepto
hannibalis tempore. cum post
canense proedium intanta neces¬
sitate fuissent romani. ut neli¬
berandorum quidem seruorum

Expanded text:
litia, qui iam in usu proelii non litia, qui iam in usu proelii non sunt, et quia mereri militare dicitur, ab stipendiis scilicet quae merentur. Idem et veterani dicuntur, quia iam in usu proelii non sunt, sed post multos militiae labores quietis suffragium consequuntur. Equestres milites dicti quod equo sedeant. Item militat ille in equestri ordine. Tirones dicuntur fortes pueri, qui ad militiam delegantur atque armis gerendis habiles existunt. Hi enim non ex sola professione nativitatis, sed aspectu et valitudine corporis existimantur. Unde et tirones dicti, quique antequam sacramento probati sint, milites non sunt. Romanae autem militiae mos fuit puberes primos exercere armis. Nam sexto decimo anno tirones militabant, quo etiam solo sub custodibus agebn. 7, 162: Et primo flore iuventus. Servos sane numquam militasse constat, nisi servitute deposita, excepto Hannibalis tempore, cum post Cannense proelium in tanta necessitate fuissent Romani, ut ne liberandorum quidem servorum
Abbreviated transcription (Latin):
patres filiis. ita prouideant rei¬
publice.. Pra fectidicti quoo
prȩtora potestate prȩsint. Prȩ¬
tores idem qui & praefecti quasi
prȩpositores. Praesides uero dicti
quia alicuius lotutelam prae¬
sidialitertenent: Tribuni uocati
quod militibus siue plebib iura
tribuunt.. Cili archi sunt qui
mille praesunt. quos nos millena¬
quagenarii. quia incapite sunt
quinquaginta militum. Sicut
decani. ab eoquod .x. militibus
prȩferuntur.. Miles dictus quia
mille erant ante innumero uno.
uel quia unus est exmille electꝰ.
Nomulus autem primus expo¬
pulo milites sumpsit &appella¬
uit. Liber uero primus militiæ
ordinem docuit. Miles autem
autordinarius dicit᷑. aut extra¬
ordinarius. Ordinarius est
qui pordinemmilitat. nec ad¬
huc aliquem consequutus est gra¬
dum honoris. est enim gregarius.
idest humilis militiae.. Extra¬
ordinarius uero. qui obiustutem
promou&ur exordine.  Emeriti
dicuntur u&erani. solutiq mi¬

Expanded text:
patres filiis, ita provideant reipatres filiis, ita provideant reipublicae. 26. Praefecti dicti, quod praetoria potestate praesint. 27. Praetores iidem qui et praefecti, quasi praepositores. 28. Praesides vero dicti, quia alicujus loci tutelam praesidialiter tenent. 29. Tribuni vocati, quod militibus, sive plebibus jura tribuunt. 30. Chiliarchae sunt qui mille praesunt, quos nos millenaquagenarii, qui in capite sunt quinquaginta militum, sicut decani ab eo quod militibus decem praeferuntur. 32. Miles dictus, quia mille erant ante in numero uno, vel quia unus est ex mille electus. Romulus autem primus ex populo milites sumpsit, et appellavit. Liber vero primus militiae ordinem docuit. 33. Miles, aut ordinarius dicitur, aut extraorqui per ordinem militat, nec adhuc aliquem consecutus est gradum honoris. Est enim gregarius, id est humilis militiae. Extraordinarius vero, qui ob virtutem promovetur ex ordine. Emeriti dicuntur veterani solutique mi
Abbreviated transcription (Latin):
rannos uocari pessimos atq in¬
probos reges. luxuriosae domi¬
nationis cupiditatem. & crude¬
lis simam dominationem in po
pulis exercentes. Princeps
& dignitatis modo significat᷑
coniecit lampade turnus.
Proprimus. Dictus autem
princeps. a capiendi significatio¬
ne quod primus capiat: Sicut
municeps. ab eo quod munia
captͣt. Dux dictus. eo quod sit
ductor exercitus. sed nonstatĩ
quicumq: principes uel ducess.
&iam reges dici possunt.
Inbello autem melius ducem no¬
minari quamregem. Nam hoc
nomen exprimit inprodiodu
dius in ore ducis sese quisq bonũ
nondixit in ore consulis. Mo¬
narchae sunt qui singularem.
possident principatum. qualis
fuit alexander apud grecos. &¬
uilius apud romanos. hinc & mo¬
narchia dicitur. Monos quippe
singularitas greco nomine
archia principatus est.
Ietrarthae sunt quastam par¬
tem regni tonentes. namt&ra
quatuor sunt. qualis fuit apuo
uid ȩam filippus.. Patricii in¬
de uocati sunt. proco quod sic̃

Expanded text:
rannos vocari pessimos atque imrannos vocari pessimos atque improbos reges, luxuriosae dominationis cupiditatem, et crudelissimam dominatpulis exercentes. Princeps et dignitatis modo significaturconiecit lampada Turnus, pro primus. Dictus autem princeps a capiendi significatione, quod primus capiat, sicut municeps ab eo quod munia capiat. Dux dictus eo quod sit ductor exercitus. Sed non statim, quicumque principes vel duces sunt, etiam reges dici possunt. In bello autem melius ducem nominari quam regem. Nam hoc nomen exprimit in proelio ducdius in ore ducis se quisque bonum.' Non dixit 'in ore consulis.narchae sunt, qui singularem possident principatum, qualis fuit Alexander apud Graecos, Julius apud Romanos: hinc et monarchia dicitur, monos quippe singularis Graeco nomine,  principatus est. 24. Tetrarchae sunt quartam partem regni tenentes. Nam τέτταρα quatuor sunt, qualis fuit apud Judaeam Philippus. 424 25. Patricii inde vocati sunt, pro eo quod sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rator appellar&ur. uel augu¬
stus. postea uero dum ludos
expectar&. & pronuntiatum
esset illi apopulo utuocar &ur
& dominus. statim manu uul¬
tuq: auerso. indecoras adula¬
tiones repressit. & domini ap¬
pellationem ut homo delina¬
uit. atq insequenti die omnẽ
populum grauis simo edicto
corripuit. dominumq: se post
haec appellan. nealiberis qui¬
dem suis pmisit. Fuit autẽ
filius acuae quaenata est
desorore uili caesaris.
Neges autem obhanc causam
apud grecos basilai uocantur
quod tam quam bases populũ
ses habent. quanto enim quisq
magis praeponitur. tanto am¬
plius pondere laborum graua¬
tur: Tiranni grecedicuntus.
idemlatine & reges: Nam apuo
u&eres inter regem &tirannũ.
nulla discretio erat. Ut pars
mihi pacis erat dextram tetigis¬
setiranni Fostes enim reges
trranni uocabantur. Nam
trrosostis. Dequibus dñs loqui¬
tur dicens. Perme reges regnaNT
&tyranni ꝑme tenent terram.
Iampostea inusum accidit tr¬

Expanded text:
rator appellaretur, vel Augurator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludos spectaret, et pronuntiatum esset illi a populo ut vocaretur et Dominus, statim manu vultuque averso, indecoras adulationes repressit, et Domini appellationem, ut omen, declinavit, atque insequenti die omnem populum gravissimo edicto corripuit, Dominumque se post haec appellari, ne a liberis quidem suis permisit. Fuit enim filius Attiae, quae nata est de sorore Julii Caesaris. 423 18. Reges autem ob hanc causam apud Graecos Βασιλεῖς vocantur, quod tanquam bases populum onas habent. Quanto enim quisque magis praeponitur, tanto amplius pondere laborum gravatur 19. Tyranni Graece dicuntur, iidem Latine et reges; nam apud veteres inter regem et tyrannum nulla discretio erat, ut: Pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni. Fortes enim reges tyranni vocabantur; nam TIRO fortis, de quibus Dominus loquitur: Per me reges regnant, et tyranni per me tenent terram. 20. Jam postea in usum accidit ty
Abbreviated transcription (Latin):
labantur . Iulius autem dictꝰ.
qui abiulio aeneae filio originẽ
duxit. ut confirmat uirgilius
iulo. Imperatorum autem no¬
men apud romanos corum tan¬
tum prius fuit. apud quos sum¬
ma rei militaris consister&. &
ideo imperatores dicti abimpe
rando exercitui. sed dumdiu
duces titulis imperatorus fun¬
gerentur. senatus censuit. ut
augusti cesaris hoctantum.
nomen ẽet. eoquod his distingue¬
rctus ac&eris gentium regibus:
pauerunt.. Sol& enimfieriut
primi regis nomen. &am reliqͣ
possideant. Sicut apud alba¬
nos. exsiliii nomine. omnes se¬
ges albanorum siluii appellatis.
Sicut apud ꝑsas. arsacede.
Apud aegyptios. ptlolomei.
Apud athenienses cetropidȩ
Augustus id eo apud romanos no¬
men imperu est. eo quodolim au¬
gerent rempublicam amplifi¬
cando. quod nomen primitus
senatus octa uianocȩsari tradi¬
dit. ut quia auxerat terras.
ipso nomine &utulo consecra¬
i&ur. : Dum autem idem oc¬
tauianus iam caesar &impe¬

Expanded text:
labantur. Iulius autem dictus, labantur. Iulius autem dictus, quia ab Iulo Aeneae filio originem duxit, ut confirmat Vergilius Iulo. Imperatorum autem nomen apud Romanos eorum tantum prius fuit apud quos summa rei militaris consisteret, et ideo imperatrando exercitui; sed dum diu duces titulis imperatoriis fungerentur, senatus censuit ut Augusti Caesaris hoc tantum nomen esset, eo quod is distingueretur a caeteris gentium regibus, paverunt. 15. Solet enim fieri ut primi regis nomen etiam reliqui possideant, sicut apud Albanos, ex Silvii nomine, omnes reges Albanorum Silvii appellati sunt; sicut et apud Persas Arsacidae; apud Aegyptios Ptolomaei; apud Athenienses Cecropidae. 16. Augustus ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim augerent rempublicam amplificando. Quod nomen primo senatus Octaviano Caesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo consecraretur. 17. Dum autem idem Octavianus jam Caesar et impe
Abbreviated transcription (Latin):
fungerentur. Sicut ꝓcuratos
curatoris. idest actoris. Ex con¬
sules autem dicti. quod ia mex
consulatu exierint siue disces¬
serint. peracto uicis suae anno.
Dictatores quinto anno post
reges expulsos. Romani sibi cre¬
auerunt. dumgenertas quinu
adiniuriam soceri uindi candã.
ingentem aduersus romam col¬
legis set exercitum: Hi quin¬
quennu temporis. imperio ute¬
bantur. plus enim erant hono¬
re quam consules quiannuas po¬
testates tenebant. & dicti dicta¬
tores. quasi principes & precepto¬
res. Vnde & magistripopuli no¬
minabantur. unde &edicta di¬
cuntur. Caesarum nomen
auilio cepit. qui bello ciuili com¬
moto. primus romanum singu¬
lare obtinuit principatum.
Caesar autem dictus quod cacso
mostuae matris utero. prolatus.
eductusq fuerit. uel quod cum
caesariae natus sit. a quo &im¬
peratores sequentes cacsa res dic¬
ti. eo quod comati essent.
Quienim ex acto ut ero exime¬
bantur cesones & caesares appel¬

Expanded text:
fungerentur, sicut procurator fungerentur, sicut procurator curatori, id est actori. Exconsules autem dicti, quod iam a consulatu exierint, sive discesserint peracto vicis suae anno. Dictatores quinto anno post reges expulsos Romani sibi creaverunt, dum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentem adversus Romam collegisset exercitum. Hi quinquennii temporis imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, qui annuas potestates tenebant. Et dicti dictatores, quasi principes et praeceptores. Unde et magistri populi nominabantur. Unde et edicta dicuntur. Caesarum nomen a Iulio coepit, qui bello civili commoto primus Romanorum singularem optinuit principatum. Caesar autem dictus, quod caeso mortuae matris utero prolatus eductusque fuerit, vel quia cum caesarie natus sit. A quo et imperatores sequentes Caesares dicti, eo quod comati essent. Qui enim execto utero eximebantur, Caesones et Caesares appel
Abbreviated transcription (Latin):
nomentenetur. peccando amit¬
titur. Unde & apud ueteres
talegrat prouerbium. Rexcris
sirecte facias. si non facias non
eris Regiae uistutes pracci¬
puae duae. Iustitia & pi&as.
plus autem in regib laudatur
pi&as .: Namiustitia perse sȩ¬
uera est. Consules appellati
a consulendo. sicut reges a regen¬
do. sicut lex alegendo.. Nam
cum romani regum superbam
dominationem non ferrent. an¬
nua imperia. binosq consules sibi
fecerunt. Nam fastum regiũ
non beni uolentia consulentis.
sed superbia dominantis erat.
Hincigitur consules appellati.
uel a consulendo ciuibus. uel are¬
gendo cuncta consilio. quosta¬
men ideo mutandos perannos
singulos elegerunt. ut nec in so¬
lens diumaner&. & moderatios
cito succuror&.. Inde autem
duo pares. qui a unus rem cuulẽ.
alter remmilitiarem adminis¬
trabat Regnauerunt autẽ
annis qua dringentis sexagin¬
ta septem  Pro consules suffccu
erant consulibus. & dicti pro¬
consules eoquod uice consulis

Expanded text:
nomen tenetur, peccando amitnomen tenetur, peccando amittitur. Unde et apud veteres tale erat proverbium: 'Rex eris, si recte facias: si non facias, non eris.' Regiae virtutes praecipuae duae: iustitia et pietas. Plus autem in regibus laudatur pietas; nam iustitia per se severa est. Consules appellati a consulendo, sicut reges a regendo, sicut leges a legendo. Nam cum Romani regum superbam dominationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecerunt. Nam fastum regium non benivolentia consulentis, sed superbia dominantis erat. Hinc igitur consules appellati, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio. Quos tamen ideo mutandos per annos singulos elegerunt, ut nec insolens diu maneret, et moderatior cito succurreret. Inde autem duo pares, quia unus rem civilem, alter rem militarem administrabant. Regnaverunt autem annis quadringentis sexaginta septem. Proconsules suffecti erant consulibus, et dicti proconsules eo quod vicem consulis
Abbreviated transcription (Latin):
indeos armati existerent. quos
fabulae aioue. bello fuisse su¬
peratos. atq extinctos fingunt
propter quod et ado iactis ful¬
minibus interierunt
DEREGNIS MILITIAQ
UOCABULIS
EGNUMAREGIBUS DICTŨ
Namsicut reges a regendo
uocati. ita regnum arc¬
gibus Regnum uniuersae
nationes sus quȩq: temporib
haberunt. ut assirii. medi. per¬
si. acgyptii. greci. quorum uices
sors temporum ita uolutauit.
ut alterum ab altero soluer&ur.
Inter omnia autem regna terra¬
rum. duo regna ceteris glorio¬
sataduntur. assiriorum pri¬
mo. deinromanorum. ut tempo¬
rib & locis. interse ordinata
atq diftincta.. Namsicut il¬
lud prius. & hoc posterius. ita
illud inoriente hoc in occidente
exostum est.. Deniq in illius
fine. huius initium fuit.
Regna c&era ceteriq reges
uelud adpendices istorum ha¬
bentur . Neges a regendo uo¬
cati. sicut enim sacerdos a sc̃ifi¬
cando. ita &rex a regendo.
Non autem regit qui non corngit.
Recte igitur faciendo. regis

Expanded text:
in deos armati existerent, quos in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod e caelo iactis fulminibus interierunt. De regnis militiaeque vocabulis . Regnum a regibus dictum. Nam sicut reges a regendo vocati, ita regnum a regibus. Regnum universae nationes suis quaeque temporibus habuerunt, ut Assyrii, Medi, Persae, Aegyptii, Graeci, quorum vices sors temporum ita volutavit ut alterum ab altero solveretur. Inter omnia autem regna terrarum duo regna ceteris gloriosa traduntur: Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, et locis inter se ordinata atque distincta. Nam sicut illud prius et hoc posterius, ita illud in oriente, hoc in occidente exortum est: denique in illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterique reges velut adpendices istorum habentur. Reges a regendo vocati. Sicut enim sacerdos a sacrificando, ita et rex a regendo. Non autem regit, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis
Abbreviated transcription (Latin):
nus. piscibus uesci prohibuit.
Antropofagi. gensasprima.
subregione siricumsita. qui
quia humanis carnib uescun¬
tur. ideo antropofagi nomi¬
nantus.: Itaq: sicut his. ita &
c&eris gentib ꝑsęcula. aut are¬
gibus. aut a locis. aut amorib
aut ex quib lib& aliis causis
inmutata uocabula sunt
ita ut prima origo nominis
corum temporum ueustate
non pateat. Iamuero hi qui
antipodae dicuntur . eoquoo
contrarii eẽ uestigus nostris
putantur. ut quasi subterris
positi. aduersa pedib nostris
calcent uestigia. Nulla rati¬
one credendum est. quia nec
soliditas patitur. neccentrum
terrae. sedneq: hoc ulla historiae
cognitione firmatur. Sed hoc
poc&ae quasi raciotinando con¬
iectant.: Titanas autem quos¬
dam ingrecia ferunt fuisse ro¬
bustos. &excellentes uiribus po¬
pulos. quos ferunt fabulae
abirata contra deos terra. ad
cius ultionem tatos. unde &ti¬
id est abultione. quod qua si ul¬
ciscendȩ matris terite causa

Expanded text:
nus piscibus vesci prohibuit. nus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et Tiως, id est ab ultione, quod quasi ulciscendae matris Terrae causa
Abbreviated transcription (Latin):
pidum condidit.: Sunt aũt
proximi gentibus & hiopum.
ramantes.. Extremi autom.
quia sȩui. &a consostio huma¬
nitatis remoti.. Esperi uero
sunt. quicita ispaniam com¬
morantur. Nam ispania. espe¬
riadicta. Ethiopes dicti. a fi¬
lio cham qui uocatus est chus.
ex quo originem trahunt
Chus enim hebraica lingua.
& hiops interpr&atur. Hi quox¬
dam ab indo flumine consurger¬
tes. uixta egrptum. internilum
&oceanum inmeridie. subipsa
solis uicinitate insederunt
quorum tres sunt populi . espori.
garamantes. &indi. Esperi sunt
occidentis. garamantes. tripolis.
indi . orientis. Trogoditae
gens &hiopum. id eo nuncupati
quod tanta cleritate pollent.
ut feras cursu pedum ad sequan¬
tur.. Panfagu. & hi in axhi¬
opia sunt quibus esea est. quic¬
quid mandi potest. &omnia
fostuitu gignentia. unde & ap¬
pellati: Ictiofagi quod uenan¬
do inmari ualeant & piscibus
tantum alantur. hi post indos
montanas regiones tenent.
quos subactos alex ander mag¬

Expanded text:
pidum condidit. Sunt autem pidum condidit. Sunt autem proximi gentibus Aethiopum. ramantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam conmorantur. Nam Hispania Hesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Mag
Abbreviated transcription (Latin):
perpatentes agros. & diuersas
solitudines uagabantur. &
a pabulationib uagabundis.
sem&ipsos propria lingua nu¬
mides appellauerunt. idest
sine opido uagos &errantes.
Medi autem cum libus. semiscu¬
erunt. qui proxima ispania in¬
habitant. quorum nomen pau¬
latim libies corrupere. barbara
lingua mauros. propter medos
appellantes. lic& maun obco¬
lorem a grecis uocentur. Greci
enimnigrum mauronuocant:
Acstifero quippe calore afflati.
speciem atri coloris ducunt.
Massilia ciuitas africae est
non longe abatlante. & ostis
esperidum. aqua ciuitate mas¬
sili uocati sunt. quos nos cor¬
rupte massulos uocamus : De
silae gentes monstrata sacerdos.
Caulali gentes sunt ameridiȩ
usq occanum esperium ꝑuagan¬
tes. his nomen gauloen in sula
dedit. quae est uixta &hiopiã.
ubinec serpens nascitur. neq
uiuit. Caramantes populi
africae. prope cyrenas inhabi¬
tantes. agaramante rege
apollinis filio nominati. qui
ibi exsuo nomine garama op¬

Expanded text:
per patentes agros, et diversas per patentes agros, et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibusemetipsos propria lingua Numides appellaverunt, id est sine oppido vagos et errantes. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proxima Hispania inhabitabant; quorum nomen paulatim Libyes corrupere, barbara lingua Mauros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli vocati sunt, quos nos corrupte Massulos vocamus, de qsylae gentis monstrata sacerdos. Gaulalum gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama op
Abbreviated transcription (Latin):
fecti sunt Tirios uero atiria
urbe fenicum nominatos. de
qua profecti sunt. & in africȩ
litus uenerunt. Cetuli g&ȩ
dicuntur fuisse. qui ingenti
agminae. alocis suis nauib
conscendentes. loca sistium in
libia occupauerunt. & quia
exgetis uenerunt. diruiato no¬
mine. g&uli cognominati sunt.
Vnde &opinio est apud gotͥos
abantiqua cognatione. mau¬
ros consanguinitate propinquos
sibi uocare. Africam autem ini¬
tiohabere libies. deinde afri.
Post hacc g&uli. postremum mau¬
ri &numedes.. Mauri &numi¬
dae uta friputant. sic sumpser̃¬
& exordium &uocabulum
Nampost quaminispania her¬
cules interut. & exercitus cius
compositus exuaris gentibus
amissoduce. passim sibi sedes
qua erebant. & ex eonumero.
medi . ꝑsi. & armeni. Nauibus
in africam transuecti. proxima
mariloca occupauere.: Sed
persae dummateri aminagris.
proconstruendis domiciliis
noninuenirent. &ignara lin¬
gua commestium prohiber&.

Expanded text:
fecti sunt. 117. Tyrii vero a Tyria fecti sunt. 117. Tyrii vero a Tyria urbe Phoenicum nominati, de qua profecti sunt, et in Africae littus venerunt. 118. GETULI Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmine a locis suis navibus conscendentes, loca Syrtium in Libya occupaverunt; et quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos, ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. 119. Africam autem initio habuere Libyes, deinde Afri, post haec Getuli, postremum Mauri et Numidae. 120. Mauri et Numidae, ut Afri putant, sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit, et exercitus ejus compositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, ex eo numero Medi, et Persae, et Armeni navibus in Africam transvecti proxima maris loca occupavere. 121. Sed Persae, dum materiam in agris pro construendis domiciliis non invenirent, et ignara lingua commercium prohiberet,
Abbreviated transcription (Latin):
antiq patriae salaminam con¬
didisse. inde ad galletiam
profectus. expositis sedibus
exloco genti nomen dedisse.
Astures gensispaniae. uocati
eo quod circa isturam flumen
septi montib siluisq crebris. in¬
habitent. Cantabri. gens
ispaniae a uocabulo urbis
&iberi amnis cui insidunt ap¬
pellati. horum animus ꝑtinax
& magis ad latrocinandum.
& adbellandum. uel adperpe¬
tiendum uerbera. semper pasati
Cdtiben exgallis celticis fue¬
runt. quorum ex nomine ap¬
pellata est regio celtiberia.
Nam exflumine ispania eibero
ubi consederant & exgallis qui
cltici dicebantur. mixto utroq:
uocabulo celtiberi nuncupati
sunt. Afri appellati abuno
exposteris abrae qui uocabatur
afer. quidicitur duxisse ad¬
uersus libiam exercitum. &abi
uictis hostibus consedisse.
eiusq posteros. exnomine at¬
taui. & a fros. & a fricam nun¬
cupasse. : Peni autem castagi¬
nienses sunt. a fenicibus nun¬
cupati. quicumdidone pro¬

Expanded text:
antiquae patriae Salaminam conantiquae patriae Salaminam condidisse ferunt, inde ad Galleciam profectum, et positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. 112. Austures, gens Hispaniae, vocati eo quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris inhabitent. 113. Cantabri, gens Hispaniae, a vocabulo urbis et Iberi amnis cui insidunt appellati. Horum animus pertinax, et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. 114. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi consederant, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, misto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. 115. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer: qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus consedisse, 417 ejusque posteros ex nomine Atavi et Afros et Africam nuncupasse. 116. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone pro
Abbreviated transcription (Latin):
tiquitus toenones dicebantur.
quod liberum hospicio recepissent
postea .⁊. in .s. litteram commu¬
tata est. Uacca. opidum fuit.
uixta pirineum. a quo sunt cog¬
nominati uaccei. dequibus ge¬
ditur dixisse po&am. latęq
uagantes uaccti. Hi pirenci
iigis pamplam montis habitan
solitudinem. Idem &ua scones
quasi uaccones .c. in .s. literam
demutata. quos gneus pompe¬
ius . edomita ispania. & adtri¬
umphum uenire festinans. de
pirinei iigis deposuit. &inu¬
num opidum congregauit.
unde & conuenarum urbs. no¬
men accepit. Ispani abibero
amne. primumiberi. postea
abispalo ispani cognominati
sunt Calleo acandore dic¬
ti. unde &galli. reliquis enim
ispaniae populis candidiores
existunt. Higrecam sibi origi¬
nem asserunt. Vnde & natura¬
li ingenio callent. Siquidem
post finem troiani belli teucrũ
mostem aiacis fratris. inuisum
patritelamoni. dumnonseci¬
per&ur in regnum. ciprum con¬
cessisse. ibiq urbem nomine.

Expanded text:
tiquitus Xenones dicebantur, tiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent, postea x in s litteram commutata est. 107. Vacca oppidum fuit juxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccaei, de quibus creditur dixisse poeta: Lateque vagantes Vaccaei. Hi Pyrenaei jugis peramplam montis habitant solitudinem. Idem et Vascones, quasi Vaccones, c in s litteram demutata. 108. Quos Cn. Pompeius, edomita Hispania, et ad triumphum redire festinans, de Pyrenaei jugis deposuit, et in unum oppidum congregavit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. 109. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo HISPANI cognominati sunt. 110. Galleci a candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim 416 Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem asserunt. Unde et naturali ingenio callent. 111. Siquidem post finem Trojani belli, Teucrum morte Ajacis fratris invisum patri Telamoni, cum non reciperetur in Regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine
Abbreviated transcription (Latin):
c&cris piraticis. Franci a quo¬
damproprio duce uocari pu¬
tantur. ali eos aferitate mo¬
rum nuncupatos existimant.
sunt enim in illis mores in con¬
diti. naturalis ferocitas animo¬
rum Britones quidam lati¬
ne nominatos suspicantur
coquodbruti sint. gons intra
oceanum inter fusomari qua¬
si extra orbem posita. De quib
uirgilius. toto diuisos orbebrit¬
tannos Scotu propria lingua
nomen habent. apicto corpore.
eo quod acules ferreis cum atra¬
mento uariarum figurarum
stigmate ad notentur.
Ialli acandore corporis nun¬
cupati sunt. Cala mnim grece.
lac dicitur. Unde & sibilla
sic cos appellat cum ait dehis.
tunc lactta colla auro in nec¬
tuntur. Secundum diuersi¬
tatem enim cadi. & facies homi¬
num &colores. &corporum
quanutates. & animorum di¬
uersitates existunt Indero¬
manos graues. grecos leues.
a frosuersi pelles. gallos natura
feroces. atq acriores ingenio per¬
uidemus. quod natura climatũ
facit. Calli autem senones. an¬

Expanded text:
caeteris piraticis. Franci a quocaeteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur: alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorum. Britones quidam Latine nominatos suspicantur eo quod bruti sint: gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita, de quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos Scoti propria lingua nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt: gala enim Graece lac dicitur: unde et sibylla sic eos appellat, cum ait de eis: Tunc lactea colla Auro innectuntur; secundum diversitatem enim coeli et facies hominum et colores et corporum quantitates, et animorum diversitates existunt. 415 Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. 106. Galli autem Senones an
Abbreviated transcription (Latin):
samsiuari. quadituungri
marcomanni. bruteri. camasi.
blangiani tubantes. quorum
inmanitas barbariae. &iam
in ipsis uocabulis. horrorem
quendam significat.. Su cui
parsgermanorum fuerunt.
infine septentrionis. dequib
lucanus. fundit abextremo
flauos aquilone sueuos .: Quo¬
rum fuisse centum pagos &po¬
pulos. multi prodiderunt
Dicti autem sueui putantus a
monte sueuo. qui abostu initiũ
germaniae facit. cuius loca
incoluerunt. Burgundiones
quondam aromanis subacta
interion germania. percastro¬
rum limites positi. atiberiocȩ¬
sare inmagnam colucrunt gen¬
tem . atq ita nomen ex locis
sumpscrunt. quia crebra per
limites habita cula constituta
burgos uulgo uocant. Hi post¬
ca rebelles romanis effecti. plus¬
quam octoginta milia arma¬
torum. ripcreni fluminis in si¬
derunt. & nomen gentis obti¬
nuerunt.. Saxonum gens in
occani litorib & paludibus in¬
uiissita. uistute atq: agilita¬
te habilis. unde & appellata
quod sit durum &ualidissimũ
genus hominum & praestans

Expanded text:
Amsivari, Quadi, Tungri, Marcomanni, Bruteri, Camasi, Blangioni et Ubantes; quorum immanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis, de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, ab Aquilone Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu solis initium Germaniae facit, cujus loca incoluerunt. Burgundiones, quondam a Romanis subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, in magnam coaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo vocant. Hi postea rebelles Romanis effecti plusquam octoginta millia armatorum ripae Rheni fluvii insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Saxonum gens in Oceanum littoribus et paludibus inviis, virtute atque agilitate habilis: unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum, et praestans
Abbreviated transcription (Latin):
Penon a nñ xuii. acefalorum heresis
osta est
A nasta suis annxxuii. fulgentius ep̃s
Iustinus a nñ viii. acephalorũ heresis
abdicatur
ca extinguntur
Mauricius anñ xxi. gothi catholici ef
to religiosissimi principis. sisebuti

Expanded text:
enon ann. XVII. Acephalorum haeresis orta est. Anastasius ann. XXVII. Fulgentius Episcicatur. VMDCCXIV. Iustinus ann. VIII. Acephalorum haeresis abdicatur.ca extinguntur.VMDCCLXXIX. Mauricius ann. XXI. Gothi catholici effto religiosissimi principis Sisebuti
Abbreviated transcription (Latin):
firmatione. denegatione de con¬
tradictione. Nomen est uox sig¬
nificatiua. sccundum placitum.
sine tempore. cuius nulla pars est
significatiua separata. ut socrates.
Uerbum est quod significat tem¬
pus. cuius pars nihil extra significat.
sed semper eorum quaedealtero di¬
cuntur. notat. ut cogitat. dispu¬
tat. Oratio est uox significatiua.
cuius pastium aliquid separatum.
significatiuum est. ut socrates dis
putat.. Enuntiatiua oratio est.
uox significatiua. deco quod est a¬
liquid. uel non est. ut socrates est. socra¬
tes non est.: Affirmatio est enunti¬
atio alicuuis dealiquo ut socrates est
Negatio est alicuius abaliquo. ut so¬
crates nonest. Contradictio est.
affirmationis & negationis obposi¬
tio. ut socrates disputat. socrates non
tas haccest. quod exhis interp̃tamen¬
tis sillogismi funt. Vnde & analecti¬
ca pertractantur
DIALECTICIS

Expanded text:
firmatione, de negatione, de confirmatione, de negatione, de contradictione. Nomen est vox significativa secundum placitum, sine tempore, cuius nulla pars est significativa separata, ut Socrates. Verbum est, quod significat tempus, cuius pars nihil extra significat, sed semper eorum, quae de altero dicuntur, notat, ut cogitat, disputat. Oratio est vox significativa, cuius partium aliquid separatum signiputat. Enuntiatiua oratio est uox significatiua de eo quod est aliquid uel non est, ut Socrates est, Socrates non est. Affirmatio est enuntiatio alicuius de aliquo, ut Socrates est, negatio est alicuius ab aliquo, ut Socrates non est. Contradictio est affirmationis et negationis oppositio, ut Socrates disputat, Socrates non haec est, quod ex his interpretamentis syllogismi fiunt. Unde et analytica pertractantur. dialecticis
Abbreviated transcription (Latin):
EQUITUA DEHINC LIBEREERIER¬
Omenias subtilissimus nimis & ꝑuari¬
as formas. iterationesq cautissimus.
de quodicitur. Aristotelis. quan¬
doperiermenias scribtitabat. cala¬
mum inmente tinguebat.: Prae¬
fatio peruermeniarum. : Omnis
quipperes quacuna est. & unosig¬
nificatur sermone. aut ꝓnomen
significatur aut ꝑuerbum. quae
duae pastes orationis interp̃tant᷑.
totum quicquid conceperit mens
adeloquendum. Omnis enim
docutio conceptȩ rei. mentis in¬
terpres est: Hanc aristotelis uir in
rerum expressione & faciendis sermo¬
nib peritissimus. periermeni an nomi¬
nat. quaminterp̃tationem nos ap¬
pellamus. scilicet. quod resmente
conceptas. prolatis sermonib. in terp̃¬
tetur: ꝑcata fasin &apofasin. id est
adfirmationem & negationem.
Peradfirmationem ut homo currit.
Pernegationem. uthomononcurrit:
Inhisitaq periermeniis. supra dic¬
tus philosophus deseptem speciebus
tractat Id est denomine. de uerbo.
deoratione: deenuntiatione deaf¬

Expanded text:
equitur dehinc liber Perihermenias subtilissimus nimis, et per varias formas iterationesque cautissimus, de quo dicitur: Aristoteles, quando Perihermenias scriptitabat, calamum in mente tinguebat. Praefatio Perihermeniarum. Omnis quippe res, quae una est et uno significatur sermone, aut per nomen significatur, aut per verbum: quae duae partes orationis interpretantur totum, quidquid conceperit mens ad loquendum. Omnis enim elocutio conceptae rei mentis interpres est. Hanc Aristoteles, vir in rerum expressione et faciendis sermonibus peritissimus, Perihermeniam nominat, quam interpretationem nos appellamus; scilicet quod res mente conceptas prolatis sermonibus interpretetur per cataphasin et apophasin, id est adfirmationem et negationem. Per adfirmationem, ut homo currit; per negationem, ut homo non currit. In his itaque Perihermeniis supra dictus philosophus de septem speciebus tractat, id est de nomine, de verbo, de oratione, de enuntiatione, de ad
Abbreviated transcription (Latin):
dum . .I. lit teram in teruocales duas
constitutam . bisscribi quid am exis¬
timabant. ut troia. & maia. hocra¬
tionon ꝑmittit. Num quam enimtres
uocales in una sillaba scribuntur
sed .i. littera inter duas uocales consti¬
tuta. produpliihabetur.. Io. pro¬
nomen generis neu.tri. per .d. scribit᷑
ab eo quod est is . EA .to. quia facit
idem : Quod siuerbium est testiae
ꝑsonȩ per .T. notabitur. ab eo quodẽ

Expanded text:
dae. 11. I litteram inter duas vocales dae. 11. I litteram inter duas vocales constitutam his scribi quidam existimabant ut Trojia, Majia, sed hoc ratio non permittit. Nunquam enim tres vocales in una syllaba scribuntur. Sed i littera inter duas vocales constituta pro duplici habetur. 12. Id, pronomen neutri generis per d scribitur, ab eo quod est is, ea, id, quia facit idem. Quod si verbum est tertiae personae per t notabitur, ab eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
benda est. si autem aduerbium fue¬
rit. per .o: dicimus enm quũ lego.
Deus per .E. solam. Daemon per
diptongon est notandus. Equus
quod est animal. ꝑ .e. solam scriben¬
dus.: A equus quod est iustus per.
a .e. diptongon scribendus. Exsul.
addita .s. deb& scribi quia ex sul
dicitur qui extra solum est. Exul¬
tat. melius sine .s. littera scribitur.
Nam cumipsa .x. & .c. & .s. constet.
quo modo cuminea sit . quxͦo. Rursus ei addit̃
alia. Aequor ꝑdiptongon scribitia.
quia ab aqua est nomen factum.
Forsitan per .N. scribendum infine.
quia integrum eius est. si forte
tandem: Pedus quod est defor¬
mis per e. solam scribendum.. Foe¬
dus quod est pactum. cum oe dipton¬
gon scribendum. Formosus sine .N.
scribitur. quia a forma uocatur.
bendum. quia facit generatus.
h.quae aspirationis littera est . in
latino tantum uocalib uingitur.
autem & consonantib sed ingrecis.
&inhebreis nominib. Heus autem
& hea. interiectiones. per .N. scriben¬

Expanded text:
benda est; si autem adverbium fuebenda est; si autem adverbium fuerit, per Q. Dicimus enim 'quum lego'. 'Deus' per E solam: 'daemon' per AE dipthonga est notandus. 'Equus', quod est animal, per E solam scribendum. 'Aequus', quod est iustus, per AE dipthonga scribendum. 'Exsul' addito S debet scribi, quia exsul dicitur qui extra solum est. 'Exultat' melius sine S littera scribitur. Nam cum ipsa X ex C et S constat, quomodo, cum in ea sit, rursus ei additur alia? 'Aequor' per dipthonga scribendum, quia ab aqua est nomen factum. 'Forsitan' per N scribendum in fine, quia integrum eius est 'si forte tandem'. 'Fedus', quod est deformis, per E solam scribendum est: 'foedus' quod est pactum, cum O et E dipthonga scribendum. 'Formosus' sine N scribitur, quia a forma vocatur. bendum, quia facit generatus. H, quae aspirationis littera est, in Latino tantum vocalibus iungitur: nantibus, sed in Graecis, et Hebraeis nominibus. Heus autem, et heu interjectiones per h scriben
Abbreviated transcription (Latin):
RTHO GRAFIA GRECELATINE
recta scriptura interpraetatur.
Ortho. enimrecte. grafia scriptura
dicitur Haec disciplina docet
quemadmodum scribere debeamus.
Namsicut ars tracta de parium de¬
dinatione. Ita orthograsia describen¬
diperitia.. Utputa . ad. cum est
praepositio .D. litteram. Cum est con¬
uinctio .T. litteramaccipit Hauo.
quando aduerbium est negandi .d.
littera terminatur. & adspiratur
incapite. Quando autem coniuinc¬
tio disiuinctiua est . per .T. littera
sine aspiratione scribitur. Apui¬
Apud
praepositio per. d. scribitur. sicut
apud patrem. Quoueteres saepe. apuo¬
pro. ad usisunt. duabus exeis medis
litteris subtractis. Interdum aũ
aliae litterae in locum aliarum lit¬
terarum rite ponuntur. B. & .p.
litteris quaedam cognatio est
bent. Nam cum dicimus centum.
& trecentos: postea dicimus quadrin¬
gentos .G. ponentes . pro .C Et .o.
similiter cognatio est. nam huiusce.
per .c. cuiusq per .o. scribimus.
Cum autem praepositio. per .C. scri¬

Expanded text:
rthographia Graece, Latine recta scriptura interpretatur. Orto enim recte, graphia scriptura dicitur. Haec disciplina docet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia, utputa 'ad', cum est praepositio, D litteram; cum est coniunctio, T litteram accipit. 'Haud', quando adverbium est negandi, D littera terminatur et aspiratur in capite; quando autem coniunctio disiunctiva est, per T litteram sine aspiratione scribitur. 'ApuApud’ praepositio per d scribi debet, sicut “ad patrem”, quoniam ueteres saepe ‘apupro 'ad' usi sunt duabus ex eis mediis litteris subtractis. Interdum autem aliae litterae in locum aliarum litterarum rite ponuntur. B et P litteris quaedam cognatio est. bent. Nam dum dicimus 'centum', et 'trecentos', postea dicimus 'quadringentos', G ponentes pro C. C et Q similiter cognatio est. Nam 'huiusce' per C, 'cuiusque' per Q scribimus. 'Cum' autem praepositio per C scri
Abbreviated transcription (Latin):
Soluitur enim pronuntiatione.
Nam carcere pronuntiatio est. iac¬
tet in aula rronia est. & totum pes
contrariam pronuntiationem ad¬
nuntiatur peryroniȩ speciem.
qua el audando deridet: Antifra¬
sin est. sermo econtrario intel legen¬
dus. ut lucus quia caret luce. per
nimiam nemorum umbram.. Et ma¬
ribiles &inmanes.. Et parcas. & cume¬
nides furiae quod nulli partant uel
benefaciant. Hoc tropo &nani. ath¬
lantes &ceciuidentes. & uulgo & hio¬
pes. argentei appellantur: Inter
yroniam autem &antifrasin hoc dis¬
tat. quod rronia pronuntiatione sola
indicat quod intellegi uult. Sicut
cum dicimus homini agenti male.
bonumest quod facis.. Antifrasis ue¬
ro. non uoce pronuntiantis significat
contrarium. sed suis tantum uerbis.
quorum origo contrania est. Enig¬
ma est quȩstio obscura quaedifficile
intellegitur. nisi aperiatur. ut est
defoste egressa est dulcedo. Signifi¬
cans exore leonis fauum extractum.

Expanded text:
Solvitur enim pronuntiatione. Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio est: iactet et aula ironia est; et totun per contrariam pronuntiationem adnuntiatur per ironiae speciem, quae laudando deridet. Antiphrasis est sermo e contrario intellegendus, ut 'lucus', quia caret lucem per nimiam nemorum umbram; et 'maribiles et inmanes; et 'Parcas' et 'Eumenides', Furiae quod nulli parcant vel benefaciant. Hoc tropo et nani Athlantes et caeci videntes et vulgo Aethiopes argentei appellantur. Inter ironiam autem et antiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intellegi vult, sicut cum dicimus omnia agenti male: 'Bonum est, quod facis'; antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorum origo contraria est. Aenigma est quaestio obscura quae difficile intellegitur, nisi aperiatur, ut est de forte egressa est dulcedo', significans ex ore leonis favum extractum.
Abbreviated transcription (Latin):
ut sidera uerbera t unda & terrã
inter fluctus aperit. Hoc enim mo¬
do ultra fidem aliquid augetur
nec tamen te tramite significandae
ueritatis erratur. quamius uerba
quibus indicatur excedant. ut uo¬
luntas loquentis non fallentis appa
reat. quotropo: non solum augetur
aliquid: sed &minuitur. Auget᷑
ut uel ocior euro.. Minuitur. ut
mollior pluma. durior saxo.
uttres litore ceruos conspicit errantes.
ubitres duces bellipunici. ueltria
bella punica significantur.. Etin¬
Etin
bucolicis. aureamala decemmisi. id est
adaugustum decemeglogas pastorũ.
Huius tropi multae sunt species. ex
quibus eminent septem Ironia.
antifrasis enigma. carientis mos
paroemia. sarcosmos. antismos.
Ironia est sententia perpronuntia¬
tionem. contrarium habens intellec¬
tum. hoc enimtropo callide. aut per
accusationem. aut ꝑ insultationem
euredomos illa sciactet inaula. colus
& cdausouentorum carcere regnet.
Et quomodo aula: sicarcer est

Expanded text:
ut, sidera verberat unda, et, terram ut, sidera verberat unda, et, terram inter fluctus aperit. Hoc enim modo ultra fidem aliquid augetur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur, quamvis verba quibus indicatur excedant, ut volreat. Quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur: augetur, ut 'velocior Euro': minuitur, ut 'mollior pluma', 'durior saxo'.  utVirg. Aen. 1, 184: Tres litore cervos conspicit errantes. Ubi tres duces belli Punici, vel tria bella Punica significantur. Et in Bucolicis3, 71: Aurea mala decem misi, id est ad Augustum decem eglogas pastorum. Huius tropi plures sunt species, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos. Ironia est sententia per pronuntiationem contrarium habens intellectum. Hoc enim tropo callide aut per accusationem, aut per insultationem Eure, domos; illa se iactet in aula Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet. Et quomodo aula, si carcer est?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdurat. ut aeneas neq enim patrius
consisterementem. passus amor rapi¬
dum adnaues promittit achaten
Est mnimordo. aenea srapidum prae¬
mittt achaten. Nam illud in medio
paranthesis est Timesis est sectio
unius nominis ꝑ interpositionem uer¬
borum ut multo nebulȩ circumdea
fudit amictu. procirtum fudit.
Sinthesis est ubi exomni paste confu¬
sa sunt uerba ut illudiuuenes fortis¬
sima frustra. pectora suobis audendi
extroma cupido est. cesta sequi quae
sit rebus fostuna uidetis. Excesse¬
re omnes aditis arisq relictis. Di qui¬
bus imperium hocsteterat succurri¬
tis urbi Incensae moriamur &in
media arma ruamus.: Ordotalis ẽ
uiuenes fortissima pectora. frustra
succurritis urbi incensae. quia ex¬
cesserunt du quib hoc imperuim
steterat. unde siuobis cupido cesta ẽ
me sequi audentem. ad extrema rua¬
mus in media arma &moriamur.
Uperbole est excelsitas. fidem exce¬
dens ultra quam credendum est.

Expanded text:
durat, ut, Aeneas neque enim patrius durat, ut, Aeneas neque enim patrius consistere mentem Passus amor rapidum ad naves praemittit Achatem. Est enim ordo: Aeneas rapidum praemittit Achatem, nam illud in medio parenthesis est. 19. Tmesis est sectio unius nominis per interpositionem verborum ut . . . Multo nebulae circum Dea fudit amictu, pro circumfudit. 20. Synchesis est, ubi ex omni parte confusa sunt verba, ut illud: Juvenes, fortissima frustra pectora, si vobis audentem extrema cupido est certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis. Excessere omnes, adytis arisque relictis, dii quibus imperium hoc steterat; sucurritis urbi incensae; moriamur, et in media arma ruamus. Ordo talis est: Juvenes fortissima pectora frustra succurritis urbi incensae, quia excessere dii, quibus hoc imperium steterat. Unde si vobis cupido certa est me sequi audentem extrema, ruamus in media arma, et moriamur. 21. Hyperbole est excelsitas fidem excedens ultra quam credendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
nauis sed quiinea. & non omnes. sedu¬
nus flammas extulit.. Ona mato pe¬
ia est nomen adfictum adimitandum
sonum uocis confusae. ut stridor ual¬
uarum hinnitus equorum. mugitus
boum. balatus ouium. Perifrasis est
circum loquium. dumres una pluri
les carpit Significauit enim per
copulationem uerborum unam rem.
hoc est uiuit.. Hic autem tropus
geminus est. Nam aut ueritatem splen¬
didae producit. aut foeditatem cir¬
cuitu euitat.. Ueritatem splendide
croceum linquens aurora cubile.
Uult enim dicere. iam lucescebat aut
circuitu euitat obscenitatem & decen¬
ter ostendit concubitum.: Uperba
tontranscensio. cum uerbum aut senten¬
tia ordine commutatur.. Huius spe¬
procircum lutora. Isteron proteron.
sententia ordinemutata. ut post quã
altos tetigit fluctus & ad equora ue¬
nit: Antea enim ad equora uenit
&sictetigit fluctus: Parentesis
ubi interponimus sententiam nostrã.
qua exmedi oremota. integer sermo

Expanded text:
navis, sed qui in ea, et non omnes, sed unavis, sed qui in ea, et non omnes, sed unus flammas extulit. Onomatopoeia est nomen adfictum ad imitandum sonum vocis confusae, ut 'stridor valvarum', 'hinnitus equorum', 'mugitus boum', 'balatus ovium'. Periphrasis est circumloquium, dum res una plurimles carpit. Significavit enim per copulationem verborum unam rem, hoc est vivit. Hic autem tropus geminus est. Nam aut veritatem splendide producit, aut foeditatem circuitu evitat. Veritatem splendide croceum linquens Aurora cubile. Vult enim dicere: 'iam luciscebat', aut: circuitu evitat obscenitatem et decenter osterbaton est Transcensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur. Hujus spepro circum littora. 17. Hysteron proteron, sentent3, 662: Postquam altos tetigit fluctus, et ad aequora venit. Antea enim ad aequora venit, et sic tetigit fluctus. Parenthesis, ubi interponimus sententiam nostram, qua ex medio remota integer sermo