comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ipsum audite semꝑ: &e ipse uobis erit pater. Et
uidas machabeus fortis uirib auiuentute sua.
sit uobis princeps militiȩ: & ipse aget bellum po¬
puli. Et adducetis aduos om̃s faccores legis: et
iundicate iundictã popłi ur̃i. Retribuite recri¬
butionẽ gentib: & intendite inp̃ceptum legis. Et

Expanded text:
onsilii est ipsum audite semper et ipse vobis erit pater et Iudas Macchabeus fortis viribus a iuventute sua sit vobis princeps militiae et ipse aget bellum populi et vos adducetis ad vos omnes factores legis et vindicate vindictam populi vestri et retribuite retributi
Abbreviated transcription (Latin):
thathias: ce dixit magna uoce. Et si om̃s gentes
regi antiocho obediunt. ut discedant unusquisq
a sernitute patrũ suoꝵ. & consentiunt mandatis
euis: ego & filii mei. ce fr̃s mei. obediemus legi
patrum nr̃õꝵ. Propicius sit nobis ds̃. Nonẽ nob̾
utile. belinquere legẽ. & iusticias dĩ. Non audie¬
mus uerba regis antiochi: nec sacrificabimꝰ trans

Expanded text:
thias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus
Abbreviated transcription (Latin):
t surrexit iudas qui uocabat᷑ machabeus
filius eꝰ ꝓ eo: & adiuuabant eum om̃s fr̃s
euis & uniuersi quise conuinxerant patrieuis:
e p̃liabantur p̃lium isrł cum leticia. Et dilata¬
uit głam popło suo: & indiit se loricã sicut gigaᷤ
gebat castragladio suo.Similis factus ẽ leoni
inoꝑib suis: & sicut catulus leonis rugiens in
uenatione. Et ꝑsecutus ẽ iniquos ꝑscrutans eos:¬
ee eos qui conturbabant popłm sim̃ succendit
fiammis. Et repulsi sunt inmici p̃timore eiꝰ. &e om̃s
oꝑarii iniquitatis conturbati sunt: & directa ẽ sabꝰ
inmanu eiꝰ: & exacerbabat reges multos. & lȩtifica

Expanded text:
t sur. rexit Iudas qui uocabatur Machabaeus filius eius pro eo. et adiuuabant eum omnes fratres eius et uniuersi qui se coniet praeliabatur praelium Israel cum laetitia: et dilatavit gloriam populo suo, et induit se lorica sicut gigas, actus est leoni in operibus suis et sicut catulus leonis rugiens in venatione et persecutus est iniquos perscrutans eos et qui conturbabant populum suum succendit flammis et repulsi sunt inimici prae timore eius et omnes operarii iniquitatis conturbati sunt et directa est salus in man
Abbreviated transcription (Latin):
debant filios suos trucidabantur scłm iussum re¬
gis antiochi: & suspendebant puerosa ceruicib
ꝑuniuersas domos earum: & eos qui circunti¬
derunt eos trucidabant. Et multi de popłoisił
definierunt apud se ut ñ manducarent intmun¬
da. & elegerunt magismori quã cibis comqͥnari
immundis: ce noluetunt infringere legẽ dĩ scãm

Expanded text:
ebant filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infr
Abbreviated transcription (Latin):
t uenerunt illuc qui missi erant a rege anti¬
ocho. ut cogerent eos qui confugerant in ci¬
uitatẽ modin. immolare & accendere t̾ura: &e a
lege dĩ discedere. Et multi de popło isrt consen¬
tientes accesserunt ad eos: sed mathathias ce filii
eius constanter steterunt. Et respondentes qui
missi erant ab antiocho: dixerunt mathathiȩ.
Pruiceps &e clarissimus & magnus es in hacciuita¬
te: & ornatus filiis ce fr̃ib. Ergo accede prior ce
fac uissum regis. sicut fecerunt om̃s gentes. & u

Expanded text:
t venerunt illuc qui missi erant a rege Antiocho ut cogerent eos qui confugerant in civitate Modin immolare et accendere et a lege Dei discedere et multi de populo Israhel consentientes accesserunt ad eos sed Matthathias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes g
Abbreviated transcription (Latin):
accepit altare aureũ. & candelabrũ luminio.
⁊ umnuersa uasaeius. & mensã ꝓpositionis. & libatoria.
&e fialas & mortariola aurea. &e uelum. & coronas. &
denam̃tum aureum qđ infacie templi erat: & comi¬
mit omiã. Et accepit argentũ & aurum. & uasa con¬
cupiscibilia: & accepit thesauros occultos quos inue
nit. Et sublatis omĩb abiit in t̾ram suã: & fecit ce¬
dem hominũ. & locitus ẽ in suꝑbia magna. Et fa¬
ccus ẽ planctusmagnus in isrł: & in omiloco eorũ
Et ingemuerunt principes & seniores. iuuenes
&e uirgines infirmati sunt: & speciositas mulierũ
inimutata ẽ. Om̃is maritꝰ sumpsit lam̃tum. Quȩ
selebant inthoro maritali: lugebant. Et cõmota
ẽ tra suꝑ inhabitantes in ea: &e uniuersadomus ia.¬
cobinduit confusionẽ. Et post duos annos dierũ.
mistt rex priucipẽ tributoꝵ inciuitates uida. Et

Expanded text:
 candelabrum luminis et universa vasa eius et mensam propositionis et libatoria et fialas et mortariola aurea et velum et coronas et ornamentum aureum quod in facie templi erat et comminuit omnia et accepit argentum et aurum et vasa concupiscibilia et a abiit in terram suam et fecit caedem hominum et locutus est superbia magna et factus est planctus magnus in Israhel et in omni loco eorum et ingemuerunt principes et seniores virgines et iuvenes infirmati sunt et speciositas mulierum inmutata est omnis maritus sumpsit lamentum quae sedebant in toro maritali lugebant et commota est terra super habitantes in ea et universa domus Iacob induit confusionem et post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda
Abbreviated transcription (Latin):
edificariaras. & templa. & idola. & immolaricar¬
nes suillas. & pecora communia: & relinquere fi¬
lios suos incurũcisos. & comquinari animas eoꝵ in
omĩib immundis. & abominationib ita ut obli¬
uiscerent᷑ legẽ & iimutarent om̃s iustificationes

Expanded text:
aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificati
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ extera a semine suo. & natieiꝰ reliquerunt eã Sc̃i¬
ficatio eius desolata ẽ: sicut solitudo. Dies festi eiꝰ
conuersi sunt inluctũ: sabbata eius in oppbriũ:
honores eius in nichilũ. Scđ̾m głam eiꝰ multipli¬
cata ẽ ignomina eiꝰ: & sublimitas eiꝰ conuersa est
inluctum. Et scripsit rex antiochus omĩ regno
suo: uteẽt omĩs popłs unus. Et reliquerunt unꝰ¬
quisq legem sua. & consenserunt om̃s gentes scđm
uerbum regis antiochi. Et multi ex isrł consen

Expanded text:
querunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo dies festi eius conversi sunt in luctum sabbata eius in obprobrium honores eius in nihilum secundum gloriam eius multiplicata est ignominia eius et sublimitas eius conversa est in luctum et scripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis populus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi e
Abbreviated transcription (Latin):
nandumidolum desolationis suꝑ altare dĩ: &e per
uniuersas cuutates uidȩ incutuitu. edificauerũt
aras: &e ante ianuasdomoꝵ & inplateis. incende¬
bant tura &e sacrificabant. & libros legis dĩ combus¬
serunt igni. scindentes eos. Et apud quẽtunq in¬
ueniebant᷑ libri testam̃ti dni. & quicunq obser¬
uabant legẽ dm̃: scđm edictum regis trucidabas

Expanded text:
 per universas civitates Iudae in circuitu aedificaverunt aras et ante ianuas domorum et in plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini et quicumque observabant legem Domini secundum edictum regi
Abbreviated transcription (Latin):
nã. aa debellandũ ꝯt᷑ isrł. Et cognouit udas ⁊ exitt ob¬
uiã illi: ce ꝑcussit & occidit illum: & ceciderunt
uulnerati multi. et reliqui fuger̃. Et accepit spo¬
lia eorum: ce gladium apollonii abstulit uidas:
& erat pugnans in eoomĩb dieb. Et audiuit. se¬
ron princeps exercitꝰ syriȩ. qđ congregauit uidaᷤ
congregationẽ. & eccłiam fidelium secum: & ait.:
faciã michi nom̃. &e glorificaborin regno. Et de¬
bellabo iudã & eos quicum ipso sunt: qͥ sꝑnunt
uerbum regis. Et p̃parauerunt se. & ascender̃
cum eo castra impioꝵ. fortes anxiliarii: ut face¬
rent uindictã infiliosisrł. Et apꝓpinquauert̃
usq bechoron. Et exiuit uidas obuiã illi cũ pau¬
cis. Ut uiderunt autẽ exercitum uenientẽ sibi ob¬
uiã: dixerunt uidȩ. Quomodo poterimꝰ pauci¬

Expanded text:
 Israhel et cognovit Iudas et exiit obviam illi et percussit et occidit illum et ceciderunt vulnerati multi et reliqui fugerunt et accepit spolia eorum et gladium Apollonii abstulit Iudas et erat pugnans in eo omnibus diebus et audivit Seron princeps exercitus Syriae quod congregavit Iudas congregationem et ecclesiam fidelium secum et ait faciam mihi nomen et glorificabor in regno et debellabo Iudam et eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum regis et praeparavit se et ascenderunt cum eo castra impiorum fortes auxiliarii ut facerent vindictam in filios Israhel et adpropinquaverunt usque Bethoron et exivit Iudas obviam illi cum paucis ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nationum: & fecerunt sibip̃pucia. & recesserint
atestam̃to scõ: & iuncci sunt nationib & ue¬
nundati sunt ut facerent malũ. Et paratumẽ
regnum in conspectu antiochi: &e cepti regnare
int̾ra egypti. ut regnaret suꝑ duo regna. Et i¬
trauit inegyptum. inmultitudinẽ graui: in
currib & elefantis. & equitib. & copiosa nauiũ
multitudine: & constituit bellũ aduersus ptho

Expanded text:
sserunt a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gravi in curribus et elefantis et equitibus et copiosa navium multitudine et constituit be
Abbreviated transcription (Latin):
linguã nr̃am in qua nati sunꝰ : Parthi. & mȩdi.
& elamite: & qui habitant mesopotamiã: ui
deã &e cappadociam. pontum & asiã. phrigiã &&
pamphiliã. egyptum & partes lybiȩ. quȩ ẽ circa
cyrenẽ. & aduene romani: uidei quoq & ꝓseli¬
ti. cretes & arabes: audiumus eos ioquentes
nr̃is linguis magnalia dĩ Stupebant aut̃ om̃s: &
mirabant᷑ ad inuicẽ dicentes. Quidnam hoc uuilt ẽẽ:
Alii autẽ irridentes dicebant: qui a musto plenisunt
tansautẽ petrus cum undecim  is isti.¬
eleuauit uocẽ suã: &e locutꝰ ẽ. Uiri iudei &e qui

Expanded text:
guam nostram in qua nati sumus? Parthi: et Medi: et Elamite: et qui habitant Mesopotamiam: et Judeam: et Cappadociam: Pontum: et Asiam: Phrygiam: et Pamphyliam: Egyptum: et partes Lybie: que est circa Cyrenen: et advene Romani: Judei quoque et Proseliti: Cretes: et Arabes: audivimus loqueneos nostris linguis magnalia Dei stupebant autem omnes et mirabantur ad invicem dicentes quidnam hoc vult esse alii autem inridentes dicebant quia musto pleni sunt isti stans autem Petrus cum undecim levavit vocem suam et locutus est eis viri iudaei
Abbreviated transcription (Latin):
Seruus tuus sũ ego. instrue me: de cognoseam testi
Propt̃ea dilexi mandata tua: suꝑ aurũ&e copazium:
Osmeum aꝑui &e respiraui: quia mandata tua de¬
Respice ad me & miserete mei: iuxta iudiciũ diligen¬
Consumpsit me zelusms: quia obliti sunt uerboꝵ
Paruulus ego sum & contemptibilis. sed precepta

Expanded text:
Servus tuus sum ego, instrue me: et cognoscam testimPropterea dilexi mandata tua: super aurum et topaziumeum aperui et respiravi: quia mandata h. Respice ad me, et miserere mei: juxta judicium diligenConsumpsit me zelus meus, quia obliti sunt uerboruparuulus ego sum et contemptibilis, sed praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
Sagittȩ potentis acutȩ: cũ carbonib iuniperoꝵ:
heumͥ quia ꝑegrinatiomea ꝓlongata ẽ.: habitaui
cum tabernacuł cedar ¶ pacem:¬
Multum pegrinata ẽ anima mea: cum odientib
Ego pacificaloquebar: & illi bellantia.
Auxilium meum a domino factore cęli & terre:
Mondet in commotionẽ pedẽtuũ: nec dormitet

Expanded text:
Sagittae potentis acutae, cum carbonibus juniperorum. Heu mihi quia peregrinatio mea prolongata est: habitavi cum tabernaculis Cedar. Multum peregrina est anima mea, cum odientibus pacem. Ego pacifica loquebar, et illi bellantia.Auxilium meum a Domino, factori coeli et terrae. Non det in commotionem pedem tuum, nec dormitet
Abbreviated transcription (Latin):
mem Suꝑsenes intellexi: quia precepta tua seruaui
Quãdulce gutturi meo eloquiũ tuũ: suꝑ mel ori meo
Precepta tua consid̾abam: ꝓpt̃ea odiui omnẽ semi¬
tam mendacii:
ucerna pedi meo uerbũ tuũ. & lux se
un Afflictus sum usq nimis. domine. uiuifica me
Posuerunt impii laqueum mͥ: & ap̃ceptis tuis ñ
Hereditas mea testimonia tua in sempit̾num: quia
umultuosos odi & legẽ tuã dilexi.
Protectio mea &e scutum meũ tu es: uerbũ

Expanded text:
er senes intellexi: quia praecepta tua servavi. Quam dulce gutturi meo eloquium tuum, super mel ori meo. Praecepta tua considerabam: propterea odivi omnem semitam mendacii. ucerna pedi meo verbum tuum, et lux see. Afflictus sum usque nimis: Domine, vivifica me um oblitus. Posuerunt impii laqueum mihi, et a praeceptis tuis nonrravi. Haereditas mea testimumultuosos odiui et legem tuam dilexi. protectio mea et scutum meum tu es: uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
Ingeneratione & generatione fides tua: fundasti
Iudicio tuo stant usq hodie: quia omĩa seruiunt tͥ.
nisiqđ lex tua delectatio mea. forte ꝑissem in p̃s
Tuissum ego salua me: qm̃ p̃cepta tua quesiuui.
Me expectauer̃ impii ut ꝑderent me: testimonium.
uam dilexi legẽ tuam: cotadie

Expanded text:
In generatione, et generatione fides tua: fundasti Judicio tuo stant usque hodie: quia omnia serviunt tibi. Nisi quod lex tua delectatio mea, forte perissem in prsum, salva me; quoniam praecepta tua quaesivi. Me exspectaverunt impii, ut perderent me; testimonium tuam dilexi legem tuam! tota die
Abbreviated transcription (Latin):
Longe ab impiis salus: quia p̃cepta tua ñ quesierunt:
Miscdie tuȩ multę dne: uixta iudicia tua uiuifica
Multi qui ꝑsequunt᷑ me &e affligunt me: a testimoniis
Qidip̃uaricatores tuos & merebã: quia uerbum tuũ
tincipes ꝑsecutisunt mesie causa.¬
ad uerba aucem tua timuit cormeum:
Gaudens egosum ineloquio tuo: sicut
Mendacium odio habuu. & detestatus sum: legẽ
Sen ꝑax multa diligentib legẽ tuã: & ñ ẽ illisscandalũ:
E xpectaui salutare tuũ dñe: & mandata tua feci:¬

Expanded text:
vifica me. Longe ab impiis salus: quia praecepta tua non quaesierunt. Misericordiae tuae multae, Domine: juxta judicia tua vivifica me. Multi qui per sequuntur me, et affligunt me: a testimoniis praeuaricatores tuos et maerebam: quia uerbum tuum rincipes persecuti sunt me sine causa: verba autem tua timuit cor meum, Gaudens ego sum in eloquio tuo sicut mendacium odio habui et detestatus sum: legem ae. pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum. expecta
Abbreviated transcription (Latin):
ll octmmeã audi uxtã miscdiã tuam dnẽ: scđm ui
Apꝓpinquauerunt ꝑsecutores mei sceleri: alege tua
Aprincipio cognoui de testimoniis tuis: qđ in ȩter¬
num fundaueris ea.
ide affliccionẽ meã ce eripe me: quia legis

Expanded text:
di juxta misericordiam tuam: Domine, secundum opinquaverunt persecutores mei sceleris, et a lege tua A principio novi de testimoniis tuis: quod in aeternum fundaveris ea. Res. Vide afflictionem meam, et eripe m
Abbreviated transcription (Latin):
Populus eiꝰ ae grex pascue eiꝰ. ingredimini portas eius
Psallã erudiar in uia ꝑfecta. quando ueni¬
Ambulabo in simplicitate cordis mei: in medio
clinationes odiui. nec adhesit mͥ I ficiebam.
Cor prauum recede ame. malum nesciã. loquen¬
tẽ in abscondito contraꝓximũ suum. huncint̃
in uia simplicit̃ hic ministrabit michi. meoꝵ.¬
Non habitabit in medio domꝰ meȩ faciens dolum:
loquensm̃dacium ñ placebit inconspectu ocłorũ¬

Expanded text:
oves pascuae ejus. Ingredimini portas ejus psallam. Erudiar in via perfecta quando veniAmbulabo in simplicitate cordis mei in medio dcliCor pravum recedet a me; malum nesciam. Loquentem in abscondito contra proximum in uia simpliciter, hic ministrabat mihi. non habitabit in medio domus meae faciens dolum: loquens mendacium non placebit in conspectu oculoru
Abbreviated transcription (Latin):
Cantate dño incythara. incythara &e uoce carminis.
Ponei mare & plenitudo eiꝰ. orbis & habitatores eius.
Flumina plaudent palma. sinuil montes lauda¬
bunt ante dnm. quia uenit iudicare terram
Iudicabit orbẽ inuisticia. & popłos inęquitatib¬

Expanded text:
allite Domino in cithara: in cithara et voce carminis Tonet mare et plenitudo ejus: orbis et habitatores ejus. Flumina plaudent manu h. palma : simul montes laudabunt. Ante Dominum, quia venit judicare terram: judicabit orbem in justitia, et populos in aequitatib
Abbreviated transcription (Latin):
nominis sui. uł ordinis describ̾et dignitatẽ. Hec
causa ẽ. qđ ad eos scribens qui ex curuncisione cre¬
diderant: quasigentium apłs. & ñ hebreorum.
Sciens quoq eorum suꝑbiã. suãq humilitatem¬
ipse demonstrans: meritum officii sui noluit ante
ñ p̃tulit. Hanc gͦ epłam fertur apłs. ad hebreos
conscriptam hebraica linguainisisse: cuiꝰ sensum
&r ordinẽ retinens lucas ęuangłista. post excessũ
beati pauli apli greco sermone composuit:

Expanded text:
sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est quod, ad eos scribens qui ex circumcisione crediderant, quasi gentium Apostolus, et non Hebraeorum; sciens quoque eorum superbiam, suamque humilitatem demonstrans, meritum officii sui noluit antefnon praetulit. Hanc ergo Epistolam fertur Apostolus ad Hebraeos conscriptam Hebraica lingua misisse. Cujus sensum et ordinem retinens Lucas evangelista, post excessum beati Pauli ap
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã tui faciens in orationib meis.
audiens caritatem tuam. & fidem quã
Gaudium enim magnũ habui ce conso¬
lationem in caritate tua: quia iuscera
scõrum requieuerunt ꝑ te frat̃. u¬
ropt̃ qđ multã fiduciã habens¬

Expanded text:
ui faciens in orationibus meis audiens caritatem tuam et fidem quam gaudium enim magnum habui et consolationem in caritate tua quia viscera sanctorum requieverunt per te frater propt
Abbreviated transcription (Latin):
huemoni familiares litteras facit.
pro onesimo seruo eius.Scribit
autem ei a roma de carcere: per
supra scriptum onesimum.
AulUS
iunctus
& timo¬
theus

Expanded text:
Philemoni familiares litteras facit pro Onesimo servo ejus, scribens ei ab urbe Roma de carcere per suprascriptum Onesimum. aulus vinctus et Timotheus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ meo filio quẽ genui in uinculis onesimo: qͥ
tibi aliquando mutilis fuit. nunc autẽ & tibi
&e michi utilis: quẽ remisitͥ. Tu autẽ illum ut
uiscera mea suscipe. Quẽ ego uoluerã mecum de¬
tinere: ut ꝓte michi ministraret in uinculis
ȩuangłii. Sine consilio autem tuo nichil uolui
facere: uti ne uelut ex necessitate bonum tuum
eẽt. sed uoluntarium. Forsitan enim ideo disces¬
sit ad horam ate: ut ȩc̃num illũ reciꝑes. iã ñ ut
seruum. sed ꝓseruo carissimũ frẽm. maxime
michi: quanto autẽ magistͥ. & in carne &e in
domino: Si gͦ habes me socium: suscipe illum
sicut me. Si autem aliquid nocuit tibi aut de¬
bet: hoc michi imputa. Ego paulus scripsi
mea manu. Ego reddã: ut ñdicam tibi. qđ oe

Expanded text:
 meo filio quem genui in vinculis Onesimo qui tibi aliquando inutilis fuit nunc autem et tibi et mihi utilis quem remisi tu autem illum id est mea viscera suscipe quem ego volueram mecum detinere ut pro te mihi ministraret in vinculis evangelii sine consilio autem tuo nihil volui facere uti ne velut ex necessitate bonum tuum esset sed voluntarium forsitan enim ideo discessit ad horam a te ut aeternum illum recipere iam non ut servum sed plus servo carissimum fratrem maxime mihi quanto autem magis tibi et in carne et in Domino si ergo habes me socium suscipe illum sicut me si autem aliquid nocuit tibi aut debet hoc mihi inputa ego Paulus scripsi mea manu ego reddam ut non dicam tibi quod
Abbreviated transcription (Latin):
uenes similit hortare ut sobrii sint. In om̃ib te
ipsum p̃be exemplum bonorum oꝑum: in doctri¬
bum sanum it rephensibile. ut is qui ex aduerso ẽ
uereatur. nichil habens malum dicere de nobis.
eruos dominis suis subditos eẽ: in  ui¬
omnib placentes. non contradicentes. ñ
traudantes: sed in om̃ib fidem bonã ostendentes.
ut doctrinã saluatoris nr̃i dĩornent in omnibus.
Apƿaruit enumngrã dĩ saluatoris nr̃i omĩb ho¬
minib: erudiens nos. ut abnegantes impietatẽ

Expanded text:
. omnibus te ipsum praebe exemplum bonorum operum, in doctribum sanum inreprehensibile : ut is qui ex aduerso est uereatur nihil habens malum dicere de nobis. seruos dominis suis subditos esse, in omnibus placentes, non contradicentes, non fraudantes, sed in omnibus fidem. bonam ostendentes, ut doctrinam saluatoris nostri dei ornent in omnibus. apparuit enim gratia dei saluatoris omnibus hominibus, erudiens nos, ut abnegantes inpieta
Abbreviated transcription (Latin):
uite et̃nȩ. quam ꝓmisit qui ñ ñtitur d̃.
ante tempora scłaria. manifestauit aut̃
temporib suis uerbum suum in p̃dica¬
Sonẽ que credita ẽ michi scđm p̃ceptũ
saluatoris nr̃i dĩ: tito dilecto filio se¬
cundum cominunẽ fidẽ. Grã &e paxa
reigr̃a reliqui te crecȩ: ut ea que defran

Expanded text:
ternae: quam promisit, qui non mentitur, Deus ante tempora saecularia: manifestavit autem temporibus suis verbum suum in praedicatione, quae credita est mihi secundum praeceptum Salvatoris nostri Dei. Tito dilecto filio secundum communem fidem gratia et pax a rei gratia reliqui te
Abbreviated transcription (Latin):
doccrinã ẽ fidelem sermonẽ. ut potens sit exhortari
indoctrina sana & eosqui contradicunt arguere:
S unt enim multi in obedientes. uaniloqui &e sedu¬
ctores: maxime autẽ qui de cucũcisione sunt. qͦs
oportet redargui: qui uniuersas domos subuer¬
tunt. docentes quȩ ñ oportet turpis lucrigrã.¬

Expanded text:
potens sit exhortari in doctrina et contradicemtes reuincere. sunt enim multi etiam non subditi, uaniloqui et deceptores, maxime qui ex circumcisione sunt, quos oportet redargui, qui uniuersas domos euertunt docentes quae non oportet turpis lucri gra
Abbreviated transcription (Latin):
brea lingua dicens.
in fit̃ & patres: audite quã ad uos nũnc
reddo rationẽ. Cum audissent autẽ quia
hebrea lingua loqueret᷑ ad ilos: magis pititet᷑
silentium. Et dixit. Egosum uir uideus. natꝰ tharso
ciliciȩ: nutritꝰ aut̃ in ista ciuitate. secus pedes ga¬
maliel. eruditus iuxta ueritatẽ pat̾nȩ legis: ȩmu¬
lator legis sicut ce uox estis hodie. qui hanc uiã
ꝑsecutus sumusq ad mortẽ. alligans &e tradens
in custodias uiros ac mulieres. sicut princeps sa¬
cerdotum michi testimonium reddit. & omnes

Expanded text:
braea lingua dicens braea lingua dicens t patres audite quam ad vos nunc reddo rationem cum audissent autem quia hebraea lingua loquitur ad illos magis praestiterunt silentium et dixit ego sum vir iudaeus natus Tarso Ciliciae nutritus autem in ista civitate secus pedes Gamalihel eruditus iuxta veritatem paternae legis aemulator legis sicut et vos omnes estis hodie qui hanc viam persecutus sum usque ad mortem alligans et tradens in custodias viros ac mulieres sicut princeps sacerdotum testimonium mihi reddit et omn
Abbreviated transcription (Latin):
uidissent tribunũ & milites: cessauerum ꝓcu¬
tere paulũ. Tunc accedens tribunꝰ app̃hendit
eum. & iussit alligari catenis duab: & int̾rogabat
quis eẽt. & quid fecisset. Alii autẽ: aliuclamabas
in turba. Et cum ñ posset certum cognoscere pre
tumultu: iussit duci eum in castra. Et cum ues¬
nisset ad gradus: contigit ut portaret᷑ amlitib
ꝓpt̃ ium popłi. Sequebat᷑ eum multitudo po¬
pti. clamantes. Tolle eum. Et cum cepisset indu¬
ci incastra paulus: dicit tribuno. Si licet michi
loqui aliquid ad te: Quidixit. Grece nosti:
Nonne tu es egyptius qui ante hos dies tumul¬
tum concitasti. & eduxisti in desertum quatuor
nilia uiroꝵ sicarioꝵ: Et dixit ad eum paulus.
Ego homo sum iudeus quidẽ at̾arsocilicie: ñ
ignotȩ ciuitatis municeps. Rogo autẽ te: per¬
mitte michi loqui ad popłm. Et cum ille ꝑmi¬
sisset: paulus stans ingradib. annuit manu ad
plebẽ. Et magno silentio facto: allocut᷑ ẽ he

Expanded text:
vidissent tribunum et milites, cessaverunt percuvidissent tribunum et milites, cessaverunt percutere Paulum. Tunc accedens tribunus apprehendit eum, et jussit eum alligari catenis duabus: et interrogabat quis esset, et quid fecisset. Alii autem aliud clamabant in turba. Et cum non posset certum cognoscere prae tumultu, jussit duci eum in castra. Et cum venisset ad gradus, contigit ut portaretur a militibus propter vim populi. Sequebatur enim multitudo populi, clamans: Tolle eum. Et cum coepisset induci in castra Paulus, dicit tribuno: Si licet mihi loqui aliquid ad te? Qui dixit: Graece nosti? Nonne tu es Aegyptius, qui ante hos dies tumultum concitasti, et eduxisti in desertum quatuor millia virorum sicariorum? Et dixit ad eum Paulus: Ego homo sum quidem Judaeus a Tarso Ciliciae, non ignotae civitatis municeps. Rogo autem te, permitte mihi loqui ad populum. Et cum ille permisisset, Paulus stans in gradibus, annuit manu ad plebem: et magno sile
Abbreviated transcription (Latin):
unc paulus assumptis uitis. postera die puri¬
ficat᷑ cumillis intrauit in templũ: annuncians ex¬
pletionẽ dierum purificationis. donec offerretur
ꝓ unoquoq eorum oblatio. Dum autẽ septẽ dies
consummarent᷑. hi qui deasia erant uidei. cum
uidissent eum in templo: concitauerunt omnẽ
popłm. & iniecerunt ei manꝰ clamantes. Hiri ista¬
helite. aduuate. Hic ẽ homo qui aduersus po¬
pulũ & legẽ & locum hunc. om̃subiq docet. insu¬
per & gentiles induxit intemplũ: & uiolauit sc̃m
locum istũ. Uiderant enim trophimũ ephesiũ
incruitate cum ipso: quẽ estimauer̃ qm̃ inteplũ
introtuxisset paulus. Commotaq ẽ ciuitas tota:
& facta ẽ conciisio popłi. Et app̃hendentes pau¬
lum. trahebant eum extra templum: & statim
clause sunt ianue. Querentib autẽ eum occidẽ:
nunciatum ẽ tribuno cohortis. quia tota confun¬
ditur ierłm. Quistatim assumptis militib et
centurionib: decucurrit ad illos. Qui cum

Expanded text:
ulus, assumptis viris, postera die purificatus cum illis intravit in templum, annuntians expletionem dierum purificationis, donec offerretur pro unoquoque eorum oblatio. Dum autem septem dies consummarentur, hi qui de Asia erant Judaei, cum vidissent eum in templo, concitaverunt omnem populum, et injecerunt ei manus, clamantes: Viri Israelitae, adjuvate: hic est homo, qui adversus populum, et legem, et locum hunc, omnes ubique docens, insuper et gentiles induxit in templum, et violavit sanctum locum istum. Viderant enim Trophimum Ephesium in civitate cum ipso, quem aestimaverunt quoniam in templum introduxisset Paulus. Commotaque est civitas tota, et facta est concursio populi. Et apprehendentes Paulum, trahebant eum extra templum: et statim clausae sunt januae. Quaerentibus autem eum occidere, nuntiatum est tribuno cohortis: Quia tota confunditur Jerusalem. Qui statim assumptis militibus et centurionibus, decurrit ad illos. Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
apꝓpinquante damasco. media die subito de
celo curcũ fulsit me lux copiosa. & decidens in t̃¬
rã. audiui uocẽ dicentẽ michi. Saule saule. qͥd
me ꝑsequeris: Ego autẽ respondi. Quis es dñe:
Dixitq ad me. Ego sumiħe nazarenꝰ: quẽ tu ꝑ¬
sequeris. Et qui mecum erant. lum̃ quidẽ uider̃.
uocẽ autẽ ñ audierunt eiꝰ qui loquebat᷑ mecũ.
Et dixi. Quid faciã dñe: Dominus aut̃ dixit ad
me. Surgens uade damascum: & ibi tibi dicetur
de om̃ib quȩ oporteat te facere. Et cum ñ uiderẽ
p̃claritate sumitus illiꝰ: admanũ deductꝰ a comi¬
tibus ueni damascum.

Expanded text:
dia die subito de caelo circumfulsit me lux copiosa et decidens in terram audivi vocem dicentem mihi Saule Saule quid me persequeris ego autem respondi quis es Domine dixitque ad me ego sum Iesus Nazarenus quem tu persequeris et qui mecum erant lumen quidem viderunt vocem autem non audierunt eius qui loquebatur mecum et dixi quid faciam Domine Dominus autem dixit ad me surgens vade Damascum et ibi tibi dicetur de omnibus quae te oporteat facere et cum non viderem prae claritate luminis illius ad manum deductus a comitibus veni Damascum
Abbreviated transcription (Latin):
corporib luxuriosa res uinũ: &e tumultuosa ebri¬
etas. Quicunq hisdelectatur: ñ erit sapiens. Sicut
rugitus leonis: ita & terror regis. Qtu ꝓuocat eũ:
peccat in animã suam. Honor ẽ homini qͥ separat
se acontentionib om̃s aut̃ stulti miscent᷑ contu¬
meliis. ꝓp̃t frigꝰ piger arare noluit. mendicabit

Expanded text:
Cap. XX. Luxuriosa res, vinum, et tumultuosa ebriCap. XX. Luxuriosa res, vinum, et tumultuosa ebrietas. quicumque his delectatur, non erit sapiens. Sicut rugitus leonis, ita terror regis: qui provocat eum, peccat in animam suam. Honor est homini, qui separat se a contentionibus: omnes autem stulti miscentur contumeliis. Propter frigus piger arare noluit: mendicabit
Abbreviated transcription (Latin):
enerat᷑ dño qui miseretur pauꝑis: &e uicissi¬
tudinẽ suam reddecei. Erudi filium tuum
ne desꝑes: ad int̾fectionẽ autẽ enis ne ponas am¬
mãtuã. Qui impatiens ẽ suftinebit dampnũ:
ce cum rapuerit aliud apponet. Audi consilium
& suscipe disciplinã: ut sis sapiens in nouissimiᷤᷤ
tius. Multe cogitationes in corde uiri: uoluntas
autẽ dñiꝑmanebit. Homo indigens misericorsẽ:
& melior pauꝑ quã uir m̃dax. limor dnĩ ad uitã
& inplenitudine commorabit᷑ absq uisitatione
pessimi. Abscondet piger manũ suã sub ascel¬
la: nec ad os suum applicat eã. Pestilente flagel¬
lato. stultꝰ sapientior erit.Si autẽ corripueris
sapientem. incelliget disciplinã. Qui afflgit pa-¬
trem &e fugat matrẽ: ignominiosus erit &e infe¬
lix Non cesses fili audire dortrinã: nec ignores
sermones scientiȩ. Testis iniquus deridet iudiciũ.
& os impiorum deuorat iniquitatẽ. Parata sunt
derisorib iudicia: & mallei ꝑcutientes stultorũ

Expanded text:
eneratur Domino qui miseretur pauperis: et vicissitudinem suam reddet ei: Erudi filium tuum, ne desperes: ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis multae cogitationes in corde viri voluntas autem Domini permanebit homo indigens misericors est et melior pauper quam vir mendax timor Domini ad vitam et in plenitudine commorabitur absque visitatione pessimi abscondit piger manum suam sub ascella nec ad os suum adplicat eam pestilente flagellato stultus sapientior erit sin autem corripueris sapientem intelleget disciplinam qui adfligit patrem et fugat matrem ignominiosus est et infelix non cesses fili audire doctrinam nec ignores sermones scientiae testis iniquus deridet iudicium et os impiorum devorat iniquitatem parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultor
Abbreviated transcription (Latin):
minipanis iñdacii: ce postea implebit᷑ os eiꝰ caleu¬
lo. Cogitationes consiliis roborabunt᷑: oe guber¬
naculis tractanda sunt bella. Ei qui reuelat mi¬
steria. & ambulat fraudulent̃. & dilatat labra
sua: ñ commiscearis. Qui maledicit patri suo uł
matri: extinguetur lucerna eiꝰ in mediis tenebris
Hereditas ad quã festinatur inprincipio: in no¬
uissimo benediccione carebit. sledicas reddam¬

Expanded text:
mini panis mendacii et postea implebitur os eius calculo cogitationes consiliis roborantur et gubernaculis tractanda sunt bella ei qui revelat mysteria et ambulat fraudulenter et dilatat labia sua ne commiscearis qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna eius in mediis tenebris hereditas ad quam festinatur in principio in novissimo benedictione carebit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ qđ tir sos &e ramosuirides & palmas p̃ferebant
ei qui ꝓsꝑauit mundare locũ suũ: & decreuerunt
communi p̃cepto & decreto uniuerse genti iudeo¬
rum. omnib annis agere diesistos.xxx

Expanded text:
pter quod tyrsos et ramos virides et palmas praeferebant ei qui prosperavit mundari locum suum et decreverunt communi praecepto et decreto universae genti Iudaeorum omnibus annis agere dies istos
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ ce fȩcore exercit᷑ grauaret᷑. Et qui paulo ante
sideraceli contingere se arbitrabat᷑ cũ nemo poc̾at
ꝑropt̃ intolerantiã fetoris portare. xxuii
incgͥ cepit ex graui suꝑbia deductus aclagniti
onẽ sui uenire. diuina admonitꝰ plaga: ꝑ mo¬
m̃ta singula. dolorib suis augm̃ta capientib. Et
cum nec ipse iam fȩcorẽ suũ ferre posset: ita ait. Iu¬
stum ẽ subditum eẽ dõ. & mortalẽ ñ paria dõ sentire
Orabat aut̃ hȩc scelestꝰ dnĩn: aquo ñ ẽẽt miscłiam
consecutut᷑. Et ciuitatẽ ad quã festinans ueniebat.
ut cã ad solum deduceret. ac sepulchrum congestoꝵ
faceret. nunc optat liberã redde. & iudeos quos nec
sepultura quidẽ sedignos habiturũ. sed auib ac
feris diripiendos traditurũ. &e cumparuuł ext̃¬
minaturũ dixerat. equales nunc atheniensib
facturum pollicet᷑: templum etiã scm qđ priꝰ ex¬

Expanded text:
illius et fetore exercitus gravaretur et qui paulo ante illius et fetore exercitus gravaretur et qui paulo ante sidera caeli contingere se arbitrabatur eum nemo poterat propter intolerantiam fetoris portare hinc igitur coepit ex gravi superbia donem sui venire divina admonitus plaga per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus et cum nec ipse iam fetorem suum ferre posset ita ait iustum est subditum esse Deo et mortalem non paria Deo sentire orabat autem haec scelestus Dominum a quo non econsecuturus et civitatem ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere et Iudaeos quos nec sepultura quidem se dignos habituros sed avibus ac feris diripiendos traditurum et cum parvulis exterminaturum dixerat aequales nunc Atheniensibus facturum pollicetur templum etiam sanctum quod prius ex
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchri iudeorum eã facturum. xxui
edqui uniuersa conspicit diis ds̃ ifrł: ꝑcussit
eum insanabili & inuisibili plaga. ut enim
finiuit hunc ipsũ sermonẽ: app̃hendit eum doloe
dirus uiscerum. & amaraint̃noꝵ torm̃ta. Et quidẽ
satisiuste. Quippe. qui multis&e noius cruciatib
alioꝵ corserat uiscera: licet ille nullo modo a sua
malicia cessaret. Suꝑ hec aut̃ suꝑbia repletꝰ. ignẽ
spirans animo in uideos. & p̃cipiens accelerarine¬
gocium: & contigit illũ impetueuntẽ de curru.
cadere: &e graui corporis collisione membra uexa¬
re. Isq quisibi udebat᷑ etiã fluctib maris imꝑa¬
re. suprahumanũ modũ suꝑbia repletꝰ & monti¬
um altitudines instatera. appendere: nunc hu¬
miliatꝰ ad tertã. in gestatorio torquebat᷑: mani¬
festã dĩ urtutẽ in semecipso contestans: ita ut
de corpore impii uermes scaturirent. ac uiuen¬
tes in dolorib carnes eiꝰeffluerent: odore etiã

Expanded text:
sepulchri Iudaeorum eam facturum sed sepulchri Iudaeorum eam facturum sed qui universa conspicit Dominus Israhel percussit eum insanabili et invisibili plaga ut enim finivit hunc ipsum sermonem adprehendit eum dolor dirus viscerum et amara internorum tormenta et quidem satis iuste quippe qui multis et novis cruciatibus aliorum torserat viscera licet ille nullo modo a sua malitia cessaret super haec autem superbia repletus ignem spirans animo in Iudaeos et praecipiens adcelerare negotium contigit illum impetu euntem de curru cadere et gravi corporis conlisione membra vexare isque qui sibi videbatur etiam fluctibus maris imperare supra humanum modum superbia repletus et montium altitudines in statera adpendere nunc humiliatus ad terram in gestatorio portabatur manifestam Dei virtutem in semet ipso contestans ita ut de corpore impii vermes scaturrirent ac viventes in doloribus carnes eius effluerent odore etiam
Abbreviated transcription (Latin):
adiudeoꝵ uenditionẽ adduxerat. humiliatꝰ auxi¬
lio dnĩ abhis quos nullos existimauerat: deposita
ueste głȩ ꝑmediterranea fugiens. solꝰ uenit anti¬
ochiam: summnã infelicitatẽ de int̾itu sui exercitꝰ
consecutꝰ. Et qui ꝓmiserat romanis se tributũ re¬
stituere decaptiuitate hierosolimoꝵ: p̃dicabat nẽ
ꝓtectorẽ dm̃ habere uideos: & obipsum inuulnera-¬
biles eẽ eo qđ sequerent᷑ leges ab ipso constitutas.
re: sedmultitudine ad arma concurrente infugã
uersi sunt. Et ita contigit: ut antiochiis post fugã
turpit̃ rediret. Et cum uenisset circa ecbathana:
recognouit quȩ erganicanorẽ & timotheum
gesta sunt. Clatꝰ aut̃ in irã. arbitrabat᷑ se inuriã
illoꝵ quise fugauerant posse in uideos retorquere
idõq uissit agitari currum. sine uit̃missione a¬
gens iter. celestieum udicio ꝑurgente: qđ ita su¬
ꝑbe locut᷑ ẽ. uenturũ se hierosoliniã. & congeriem

Expanded text:
ad Iudaeorum venditionem adduxerat humiliatus auxiad Iudaeorum venditionem adduxerat humiliatus auxilio Domini ab his quos nullos existimaverat deposita veste gloriae per mediterranea fugiens solus venit Antiochiam summam infelicitatem de interitu sui exercitus consecutus et qui promiserat Romanis se tributum restituere de captivitate Hierosolymorum praedicabat nunc protectorem Deum habere Iudaeos et ob ipsum invulnerabiles esse eo quod sequerentur leges ab ipso constitutas re sed multitudine ad arma concurrente in fugam versi sunt et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret et cum venisset circa Ecbatana recognovit quae erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt elatus autem ira arbitrabatur se iniuriam illorum qui se fugaverant posse in Iudaeos retorquere ideoque iussit agitari currum sine intermissione agens iter caelesti eum iudicio perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congeriem
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃ spolia. & residua ipsi cũ suis habuere: sxxiii¬
is itagestis. & commnunit̃ ab omĩb faota ob¬
secratione: miscdem dñm postulabant ut
infinẽ serus suis reconciliaret᷑. Et ex his qui cum
timotheo & bacchide erant contra se contenden¬
tes suꝑ uiginti milia int̾fecer̃. & munitiones ex-¬
celsas optinuer: & plures p̃das diuser̃: equam
portionẽ debilib. pupillis & uiduis. sed & semoribꝰ
facientes. Et cum arma eoꝵ collegissent. diligent̃
omĩa composuer̃ in locis oportunis: residua uͦ
spolia herosolimã detuler:⁊ & phylarcẽ qui
cum camotheo erat int̾fecer᷑ uitui scel estum qͥ in mul¬
tis uideos afflixerat. Et cum epicuna agerent ni hie¬
rosolimis: eum quisacras ianuas incendat. id: cali¬
stenen. cum in quodailã domiciliũ refugisset incen¬
derunt. digna ei mercede ꝓimpietatib suis reddita
Facinorosissimꝰ aut̃ nicanor. qui mille negotiantes

Expanded text:
serunt spolia et residua ipsi cum suis habuere hserunt spolia et residua ipsi cum suis habuere his ita gestis et communiter ab omnibus facta obsecratione misericordem Dominum postulabant ut in finem servis suis reconciliaretur et ex his qui cum Timotheo et Bacchide erant contra se contendentes super viginti milia interfecerunt et munitiones excelsas obtinuerunt et plures praedas diviserunt aequam portionem debilibus pupillis et viduis sed et senioribus facientes et cum arma eorum collegissent diligenter omnia conposuerunt in locis oportunis residua vero spolia Hierosolymam detulerunt et phylarchen qui cum Timotheo erat interfecerunt virum scelestum qui in multis Iudaeos adflixerat et cum epicinia agerent in Hierosolymis eos qui sacras ianuas incenderant id est Callistenen cum in quodam domicilio refugisset incenderunt digna ei mercede pro impietatibus suis reddita facinorosissimus autem Nicanor qui mille negotiantes
Abbreviated transcription (Latin):
datũ ecelo. & beneficia ꝓhisplurima consecutift̃:
his uerbis constantes effectisunt: & ꝓlegib & pa¬
tria mori parati. Constituit itaq fr̃s suos duces
utriq ordini. symonẽ & iosephum. & ionathan:
subiectis unicuiq millenis. & quingentenis. Ad
toriodĩ: in prima acie ipse dux commisit cũ ni¬
canore. Et facto sibi aduitore omĩpotente. int̃fe¬
cer̃ suꝑ nouẽ milia hominũ: maiorẽ aut̃ parcẽ
exercitus nicanoris. uulnerib debilẽ factã fugere
compuler̃. Pecuniis uͦ eorũ qui ademptionẽ ip¬
soꝵ uenerant sublatis: ipsos usq quaq ꝑsecuti st̃:
Sed reuersi sunt hora conclusi. Nam erat ante sab-¬
batum. Quã ob causã: ñ ꝑseuerauer̃ in sequentes.
Arma autẽ ipsoꝵ &e spolia congregantes. sabba¬
tum agebant: benedicentes dñm qui liberauit
eos in isto die. miscdie inicium stillans in eos. Pꝰ
sabbatum uͦ debilib & orphanis & uidius diui¬

Expanded text:
datum e caelo et beneficia pro his plurima consecuti sunt datum e caelo et beneficia pro his plurima consecuti sunt his verbis constantes effecti sunt et pro legibus et patria mori parati constituit itaque fratres suos duces utrique ordini Simonem et Iosepphum et Ionathan subiectis unicuique millenis et quingentenis ad ho adiutorio Dei in prima acie ipse dux commisit cum Nicanore et facto sibi adiutore Omnipotente interfecerunt super novem milia hominum maiorem autem partem exercitus Nicanoris vulneribus debilem factam fugere conpulerunt pecuniis vero eorum qui ad emptionem ipsorum venerant sublatis ipsos usquequaque persecuti sunt sed reverterunt hora conclusi nam erat ante sabbatum quam ob causam non perseveraverunt insequentes arma autem ipsorum et spolia congregantes sabbatum agebant benedicentes Dominum qui liberavit eos in isto die misericordiae initium stillans in eos post sabbatum vero debilibus et orfanis et viduis divi
Abbreviated transcription (Latin):
eos priꝰquã in cõmitiꝰ ueniret uendiderat: & si
ñ ꝓpt̃ eos. uł ꝓpt̃ testam̃tum qđ erat ad patres
aoꝵ e ꝓpt̃ in uocationẽ scĩ ce magnifici nomi¬
nis enus suꝑ psos.
onuocatis aut̃ machabeus septẽ milib quicũ
ipsoerant. rogabat ne hostib reconciliarentur.
neq metuerent inique uenientiũ aduersum se ho¬
stium multitudinẽ. sed fortit̃ contenderent: ante
ocłos habentes contumeliã quȩ in locũ scm̃ abhis
iniuste eẽt illata. itẽq & ludibrio habite ciuitatiᷤᷤ
inuiriã: adhucetiã neterũ instituta conuulsa.
Nã illi quidẽ armis confidunt. ait simul &e audacia.
nos autẽ in omĩpotente dño. qui potest & ueruentes
aduersus nos. & unuiersũ mundũ uno nutudelere
confidimꝰ. Admonuit autẽ eos & de auxiliis dĩ que
sus galathas fuit in babilonia: ut om̃s ubi ad rem
uentũ ẽ. macedonib sociis hesitantib ipsi sex mi¬
lia soliꝑemer̃ centũ uiginti milia. Auxilium ilł

Expanded text:
ndiderat si non propter eos propter testamentum quod erat ad patres eorum et propter invocationem sancti et magnifici nominis eius super ipsos convocatis autem Macchabeus septem milibus qui cum ipso erant rogabat ne hostibus reconciliarentur neque metuerent inique venientium adversum se hostium multitudinem sed fortiter contenderent ante oculos habentes contumeliam quae in locum sanctum ab his iniuste esset inlata itemque et ludibria habitae civitatis iniuriam adhuc etiam veterum instituta convulsa nam illi quidem armis confidunt ait simul et audacia nos autem in omnipotente Domino qui potest venientes adversus nos et universum mundum uno nutu delere confidimus admonuit autem eos et de auxiliis Dei quae sus Galatas fuit in Babylonia ut omnes ubi ad rem ventum est Macedonibus sociis haesitantibus ipsi sex milia soli peremerunt centum viginti milia propter auxilium illis
Abbreviated transcription (Latin):
ad expecta culum ꝓcesserant trucidauit: oe cuita¬
tem cũ armatis discurrens. ingentẽ multitudinẽ ꝑemit:
boas aut̃ machabeus qui decimꝰ fuerat. xuiiii¬
secesserat in desertum locũ. ibiq int̃ feras uitã in mos¬
tib cum suis agebat: & feni cibo uescentes demo¬
railunt᷑ ne participes eent comnquinationis:
ed ñ multũ post demporis. mistt rex senẽ quẽ¬
dã antiochenum. qui compellerec uideos ut
se transferrent a patriis & dĩ legib: contaminarae
etiã qđ in hierosolimis erat templũ. & cognomina¬
ret iouisolimpii: & ingartam. ꝓutetant hii qui¬
locum inhabitabant. iouis hospitał. Pessima aut̃
& uniuersis grauis maloꝵ erat incursio. Nã tẽplũ¬
um cũ meretricib. Sacratisq edib mulieres se¬
ultro ingerebunt: introferentes eaquȩ ñ licebat.¬
Aitare etiã plenumerat illicitis: quȩ legib ꝓ¬
hibebant᷑. Neq autẽ sabbata custodiebant᷑. neq
dies sollemnes patrii seruabant᷑: nec simpliciter

Expanded text:
serant trucidavit et civitatem cum armatis discurrens ingentem multitudinem peremit Iudas autem Macchabeus qui decimus fuerat secesserat in desertum locum ibique inter feras vitam in montibus cum suis agebat et faeni cibo vescentes demorabantur ne participes essent coinquinationis sed non post multum temporis misit rex senem quendam antiochenum qui conpelleret Iudaeos ut se transferrent a patriis et Dei legibus contaminare etiam quod in Hierosolymis erat templum et cognominare Iovis Olympii locum inhabitabant, louis hospitalis. pessima autem et uniuersis grauis malorum erat seditio. nam quium cum meretricibus, sacratisque aedibus mulieres ultro se ingerebant, intro ferentes ea quae non licebaAltare etiam plenum erat illicitis que legibus prohibebantur. Neque autem sabbata custodiebantur, neque dies sollempnes patrii servabantur, nec simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
dni reconciliatione. cum summagła exaltabit᷑.
sit᷑ antiochus mille octingentis ablatis ¶ xuiii¬
de templo talentis: uelocit̃ antiochiã regressusẽ.
existimans se p̃suꝑbia t̃ram ad nauigandũ. pela¬
gusuͦ ad tter agendum declucturũ ꝓpt̃ m̃tiselati¬
onẽ. Reliquit aut̃ & p̃positos ad affligendã gentẽ:
hierosolumnisaut̃ philippum. genere frigẽ. morib
crudeliorẽ eo ipso a quo constitutꝰ ẽ. ingarram
aut̃ anctronicũ & menelaum. qui grauiꝰ quam
ceteri imminebant ciuib. Cumq appositus eẽt
contra uideos: misitodiosũ principẽ apolloniũ

Expanded text:
Domini reconciliatione cum summa gloria exaltabitur Domini reconciliatione cum summa gloria exaltabitur igitur Antiochus mille et octingentis ablatis de templo talentis velociter Antiochiam regressus est existimans se peducturum propter mentis elationem reliquit autem et praepositos ad adfligendam gentem Hierosolymis quidem Philippum genere Frigem moribus crudeliorem eo ipso a quo constitutus est in Garizin autem Andronicum et Menelaum qui gravius quam ceteri inminebant civibus cumque adpositus esset contra Iudaeos misit odiosum principem Apo
Abbreviated transcription (Latin):
Erant autẽ toto triduo octoguita milia int̾fecti.
dati. Sed nec ista sufficiunt. Ausus ẽ intrare tẽplũ.
uniuersȩ t̃rȩ sanctius. menelao ductore: qui legũ
& patriȩ fuit ꝓditor. Et scelestis manib sumens
scã uasaquȩ abaliis regib & ciuitatib erant po¬
sita. ad ornatum loci cegłam. contrectabat indiq¬
ne &e contaminabat. Ita alienat᷑ m̃te antiochus ñ
considerabat qđ ꝓp̃t̃ peccata habitantiũ ciutatẽ.
modicũ dñs fuerat iratꝰ: ꝓpt̃ qđ &e accidit circa lo¬
cũ despectio. Alioquin nisi contigisset eos multis
pectatis ẽẽ inuolutos: sicut heliodorꝰ qui missus ẽ
a seleuco rege ad expoliandũ erariũ. etiã hic statim
adueniens. fiagellatꝰ ⁊ repulsus utiq fuisset ab
audacia. Uerumñ ꝓpt̃ locũgentẽ: sed ꝓpt̃ gent̃.
locũ dñs elegit. Ideoq ce ipse locꝰ particeps factꝰ ẽ¬
maloꝵ popłi: postea aut̃ siet socius &e bonoꝵ. Et qͥ
derelictus ẽ inira dĩomĩpotentis: iterum in magni

Expanded text:
iduo octoginta milia interfecti ti sed nec ista sufficiunt ausus est intrare templum universa terra sanctius Menelao ductore qui legum et patriae fuit proditor et scelestis manibus sumens sancta vasa quae ab aliis regibus et civitatibus erant posita ad ornatum loci et gloriam contrectabat indigne et contaminabat ita alienatus mente Antiochus non considerabat quod propter peccata habitantium civitatem modicum Dominus fuerat iratus propter quod et accidit circa locum despectio alioquin nisi contigisset eos multis peccatis esse involutos sicut Heliodorus qui missus est a Seleuco rege ad expoliandum aerarium etiam hic statim adveniens flagellatus et repulsus utique fuisset ab audacia verum non propter locum gentem sed propter gentem locum Dominus elegit ideoque et ipse locus particeps factmalorum postea autem fiet socius et bonorum et qui derelictus in ira Dei omnipotentis iterum in magni