comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis unanimitas. uibi nemo
neq alicuius scoꝵ inuidet glo¬
riam: s totum in altero unus¬
quisq possidet quod gratis
p̃statur om̃ibus: ut de omĩbus. et
etas non dignitas generis: s me¬
ritoꝵ qualitas sola discernitur.
Ubi plurimum stella abstella
differt in claritate: quamuis om¬
nes in suo ordine sint suscitandi.
quod si alia claritas solis. alia cla¬
ritas lunę. & alia claritas stella¬
rum: una tamen claritas est qua
illustrantur omnia. Iccirco bea¬
ta dei genitrix quȩ adhuc tantis
in terra p̾dicatur laudibus. non
immerito creditur hodierna die
nouit qui eam elegit in sua sa¬
pientia. & disponit omnia. Qđ
sim domo patris mansiones mul¬
te sunt: credimus splendidio¬
rem matri hodie filium p̃stitisse
quam sibi olim ȩdificauit domũ
subnixam colũꝑ nis septem:
nuptiȩ ȩccłarum dei: & federan¬
tur t̾renis cęlestia. In eonamq
li uirginitas consecratur: ut
sit totum cęleste cõmercrum

Expanded text:
ritatis eorum unanimitas: ubi nemo ritatis eorum unanimitas: ubi nemo neque alicujus sanctorum invidet gloriam: sed totum in altero unusquisque possidet, quod gratis praestatur omnibus: ut de omnibus, et  sexus, non aetas, non dignitas generis, sed meritorum qualitas sola discernitur: ubi plurimum stella a stella differre claritate, quamvis omnes in suo sint ordine suscitandi. Quod si est alia claritas solis, et alia claritas lunae, et alia claritas stellarum : una tamen claritas est, qua illustrantur omnia. Idcirco beata Dei genitrix, quae adhuc tantis in terra praedicatur laudibus, non immerito creditur hodierna die novit ille qui eam elegit in sua sapientia, qua disposuit omnia. Quod si in domo patris mansiones multae sunt, credimus splendidiorem matri hodie filium praestitisse, quam sibi olim aedificavit domum, subnixam columnis septem: nuptiae Ecclesiarum Dei, et foederantur terrenis coelestia. In eo namque li virginitas consecratur, ut sit totum coeleste commercium.
Abbreviated transcription (Latin):
tatur nouem mensibus in utero
de & si mirabilis est eoꝵ uirtus
& firmitas ꝑpetuitatis. mirabi¬
lior tamen in maria quam ob¬
umbrauit uirtus altissimi ut
ultra omnem uirtutem sit an¬
głicam quod factum est in ea:
& ammirabile cunctis scłis
sacramentum: Ac ꝑ hoc etiam
natum ex eadem uirgine: Hinc
& maria cunctis tanto uenerabi¬
lior: quanto & gratiosior: & qͣn¬
to uirtute altissimi extollit᷑ ad
sublunia: tanto clarior resultat
in gła. Plena siquidem grã. ple¬
na deo. plena uirtutibus. non
potest non possidere pleniter
głam claritatis ȩternȩ quam ple¬
nissime accepit: ut mater fieret
saluatoris. Quã uiderunt om̃s
ac regine laudauerunt eam
Qm̃ tantam eam iuderunt: qͣn¬
tam nullus narrando explet
mortalium: Quantomagis de¬
um qui tantam ac talem fecit
eam: ut ipse fieret ꝑ eam: Unde
dauid. homo inquit natus est in
ea: & ipse fundauit eam altissimꝰ
Beata igitur talis ac tanta na¬
tiuitas. beata & suꝑnoꝵ ciuiũ
societas. &e ammirabilis eoꝵ ca¬

Expanded text:
tatum novem mensibus in utero,de et si mirabilis est eorum virtus, et firmitas perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum. Ac per hoc etiam natum ex eadem Virgine. Hinc et Maria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plenissime accepit, ut mater fieret Salvatoris. Quam viderunt omnesac reginae laudaverunt eam: quoniam tantam eam viderunt, quantam nullus narrando explevit mortalium; quanto magis Deum, qui talem ac tantam fecit eam, ut ipse fieret per eam! Unde David: Et homo, inquit, natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Beata igitur talis ac tanta nativitas, beata et supernorum civium societas, et admirabilis cha
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos est. quasi non sit au-¬
sus dicere. quod ipse aut corpus
eius apud nos est. s tantum
sepulchrum quo conditus fu¬
erat. Hinc auint refurrexisse
uacuum remansisse monum̃¬
tum eius: ut nunc beatȩ ma¬
riȩ cernit᷑ Quod sane factum
& de aliis quibuslibet locis
scripturarum firmare conant᷑:
quod hii iam cum xp̃o regnen.
resuscitati in ȩterna societate:
Quod quia deo nichil impossi-¬
bile. nec nos de beata maria
factum abnuimus: quam quã
ppter cautelam salua fide. pio
magis desiderio opinari opor¬
teat. quam inconsulte defini¬
re. quod sine ꝑiculo nescitur:
Unde de his ex quibus certi su-¬
mus. tantisꝑ loquamur ad
exhortationem urãm quali¬
cumq sermone. ad edificati¬
onem &e laudem nominis dĩ:
ut & religio conseruetur ꝓ
famulatii. & deuotio augeat᷑

Expanded text:
apud nos est : quasi non sit auapud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria Virgine factum abnuimus, quamquam propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devo
Abbreviated transcription (Latin):
euuangłista enis ministro. cui
uirgini a xp̃o uirgo commnis¬
sa est plurumi asseuerant. quia
in sepulchro eius ut fertur. non¬
nisi manna inuenitur. quod
& scaturire cernitur. Uerum¬
tamen quid horz uerius cense¬
atur. ambigimus. M elius ta¬
men deo totum cui nichilim¬
possibile est committimus.
quam aliud temere diffinire ue¬
limus auctoritate nr̃a quod ñ
ꝓbainus. sicuti & de his quo
erint in terrȩ puluerem cer¬
tum non habemus. nisi quod
legimus quia multa corpora
scõꝵ qui dormierant surrexe¬
runt. ac uenerunt in scãm ci¬
uitatem scilicet iherłm. ce ap¬
paruerunt multis. De quibus
ꝓfecto non uulli doctoꝵ sense¬
runt. etiam & in suis relique¬
runt scriptis: quodiam in illid
ꝑpetua sit completa resurrec¬
tio: fatentur enim quod ueri
testes non eeñt nisi ce uera eẽt
eoꝵ resurrectio. Unde & beatꝰ
petrus dixisse legitur: cum
de dauid loqueretur in testi-¬
monium: &e sepulchrum eius

Expanded text:
Evangelista ejus ministro, cui Evangelista ejus ministro, cui virgini a Christo Virgo commissa est, plurimi asseverant: quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam ut aliquid temere definire velimus auctoritate nostra, quod non probemus: sicuti et de his, quos erint in terrae pulverem, certum non habemus, nisi quod legimus, quia multa corpora nctorum qui dormierant, surrexerunt, ac venerunt in sanctam civitatem, scilicet, Jerusalem, et apparuerunt multis . De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt, et etiam in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera eorum esset resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dem uirginis. dubia ꝓcertis reci¬
piatis. Quod multi latinoꝵ pie¬
tatis amore studio legendi ca-¬
rius amplectuntur: p̃sertim ex
his cum nichil aliud experiri
possit ꝓ certo nisi quod hodi¬
erna die głosa migrauit a cor¬
pore. Monstratur autem se¬
pulchrum eius cernentibus
nobis usꝙ ad p̃sens inuaitis
iosaphat medioꝰ. quȩ uallis est int̃
montem syon. & montem oliue¬
ti posita: quam & tu paula oculis
aspexisti Ubi in eius honore fra¬
bricata est ęccła miro tabulatu
lapideo: in qua sepulta fuisse ut
scire potestis. ab omnibus ibidẽ
rum dubitant utrum assũp¬
ta fuerit simul cum corpore.
an obierit relicto corpore. Oiio¬
modo audem uel quo tempore.
aut a quibus ꝑsonis scĩssimũ
corpus erus inde ablatum fue¬
rit. uel ubi transpositum. utrũ¬
ue surrexerit nescitur: quãuis
non nulli astruere uelint eam
iam resuscitatam. & beata cũ
xp̃o immortalitate in cęlestibꝰ
uestiri Quod & de beato ioħe

Expanded text:
dem Virginis, dubia pro certis recidem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstratur autem sepulnobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem Oliueti posita, ubi in aspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem rum dubitant, utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an abierit relicto corpore. Quomodo autem, vel quo tempore, aut a quibus personis sanctissimum corpus ejus inde ablatum fuerit, vel ubi transpositum: utrumne resurrexerit, nescitur: quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam, et beata cum Christo immortalitate in coelestibus vestiri. Quod et de beato Joanne
Abbreviated transcription (Latin):
iuratus. neq tuas laudes om̃ino
tacere que o. Idcirco tuȩ te inter¬
rogent filiȩ quas lacte mi tris:
tu ea melius reserabis que nescio
si ꝑspeciem aliquam. certe aut
in spũ uidisti: Uude uos o filie
pulsate matrem p̃cibus : pulsa¬
te ad ostium inuitantis amici:
si guomodo tandem uobis aꝑi¬
antur quȩ reserata sunt matri.
Heruintam̃ de his guid plura
dicam: Omnia saluatoris gesta
& beate marie obsequia. necuon¬
& actus uite: ex euuangłio didi¬
cistis & nunc quid suꝑ est ut ab
aliquo doctoꝵ reguiratis: De
cit intentioꝰ. p̃sentia absens uobid¬
scribere curaui. que absentia
p̃sens deuotus obtuli. ut habe¬
at scm̃ collegium urm̃ in die
tante sollempnitatis munus
latini sermonis. in quo discat
tenera infantia. lactis experiri
dulcedinem. & de exiguis exi¬
mia cogitare: qualiter fauen¬
de deo ꝑ singulos annos tota
hec dies expendatur in laudem.
& cum gaudio celebretur: ne
illud apocrifum de transitu eius¬

Expanded text:
juratus, neque tuas laudes omnino juratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De cit oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne illud apocryphum, De Transitu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
leguntur. Quid enim altud so¬
dñm ex maria uirgine: & om¬
nia enis incrementa. quousq
fuit in mundo dum taxat di¬
uinis efferunt p̃coniis. Porro
ab exordio scĩ euuangłii. gabri¬
elem archangłm colloquentẽ
marie audistis: & deinceps re¬
liqua omnia plenius legistid
Ad p̃sepe quoꝙ o paula de deste¬
inter crepundias noui partus. &
querelas nescii ploratus ꝓfescen¬
ninis gła in excelsis deo. & in t̾ra
pax hominibus bonȩ uoluntatis
cantantem au distiꝰ & radiantẽ
stellam uidisti: pastoribus insu¬
ꝑ euuangłizantibus credidisti:
Magos p̃terea tria deferentes
munera in uisione beatis oculid
conspexisti: ipsa eadem munera
bene intelli gendo uotis omnibud
fide deo obtulisti. Ham & cum
eisdem magis. dm̃i puerum in
p̃sepi adorasti. S forte conque¬
celatum ẽẽ uolebas teste consei¬
entia: michi narrare ante p̃sepiũ
ubi plurimum lacrimata es non
deberes Quod ut uerum fatear.
xp̃i p̃conia etiam si uoluero ad¬

Expanded text:
leguntur. Quid enim aliud soleguntur. Quid enim aliud soentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te testeinter crepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatiscantantium audivisti, et radiantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquecelatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero ad
Abbreviated transcription (Latin):
OOIDIS ME
o paula &e eustochi¬
um. inmo caritad
xp̃i me compellit
qui uobis dudum
tractatibus loqui consueueram:
ut nouo loquendi genere scĩs
quȩ uobiscum degunt uirgim¬
bus latino utens eloguio. ex hor¬
dationis gr̃a. sermonem faciam
de assumptione beate &e głosȩ
semꝑ uirginis mariȩ: more eoꝵ¬
qͥ declamatorie in ȩccliss solent loqͥ
ad popłm Quod utiq genus do¬
cendi: nec dum attigeram: Sed
quia negare nequeo quicguid
tniuugitis ninia ur̃a deuinctus
dilectione exꝑiar quȩ hortami¬
ni. affectu infantium ore balbu¬
tientium: qui quęcumq audi¬
erint fari gestiunt. cum necdũ
possint ad plenum uerba for¬
mare: maxime quia ꝓpt̾ sim¬
pliciores quosq idme deꝓme¬
re compellitis. ut habeant ser
laudibus ex eadem die. quibꝰ ue
diuinis uacent lectionibus. p̃¬
sertim cum & eadem in multis
festiuitatibus multoꝵ scõꝵ pa¬
trum studia miro cuderint
eloquio. quȩ de hac uberiꝰ ubiq
in scripturis diuinis p̃dicata

Expanded text:
Cogitis me, o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorqui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut habeat sanctlaudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata
Abbreviated transcription (Latin):
festius & docuit. Cȩterum ad
ecemplum humanę uitȩ. con¬
uersatio eius post ascensionẽ
xp̃i generaliter cum apłis
fuit: quousq disꝑsi sunt sicu¬
ti lucas memunt. dicens quod
regressi quidem a monte oli¬
ueti iherosolimam uenerunt.
& ascen derunt in cenaculum
ubi manebant petrus & ioħs.
iacobus & andreas. philippus
& thomas. bartholomeus ce
matheus. iacobus alphei & sy

Expanded text:
festius et docuit. IV. Caeterum ad festius et docuit. IV. Caeterum ad exemplum humanae vitae, conversatio ejus post ascensionem Christi generaliter cum apostolis fuit quousque disperguntur: sicut Lucas meminit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosolymam venerunt, et ascenderunt in coenaculum, ubi manebant Petrus et Joannes et Jacobus, et Andreas, Philippus et Thomas, Bartholomaeus et Matthaeus, Jacobus Alphaei
Abbreviated transcription (Latin):
ditas ꝓlis. suꝑ eminens noui¬
tas est: quamquã humanũ
cernatur. ex carne quod nascit᷑.
Uerũtam̃ & si magnificentior.
multum uirguitas in maria.
ꝓpt̾ gr̃ȩ̃ excellentiam: una ta¬
men integritas carnis. & una
uirtus quȩ ad inuicẽ quasi cog¬
nata sociatur. Hinc guoq io¬
hannes quicquid est guod ma¬
ria genuit: euuangłitando
suo cõmendat eloquio. Uerbũ
quod in principio erat. & uer¬
bum erat apud dm̃: & deus
erat uerbum. Hoc quippe uer¬
bum quod erat in principio. &e
apud dm̃ erat. & deis erat: genuit
beata & głosa uirgo semꝑ maria.
ex se carnem factum. Iccirco et¬
uirginitas longe sacratiorꝰ & fe¬
cunditas ut ita dicam multo
meffabilior: guam suo potuerit
ille explicare eloquio. Uerũta¬
men quanto uirginitas cogna-¬
tior uirginitati. tanto beatus
euuangłista ceteris excellenti¬
or. & incimor uerbo. Ideo quic¬
quid est quod uirgo genuit:
totum ꝓut potuit homo. per
spm scm̃ nobis reserauit mani¬

Expanded text:
ditas prolis supereminens noviditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid est quod Maria genuit; evangelizando, suo commendat eloquio. Verbum, inquit, in principio erat, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc quippe Verbum quod erat in principio, et apud Deum erat, et Deus erat, ipsum genuit beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo per Spiritum sanctum nobis reservavit mani
Abbreviated transcription (Latin):
mulier inquit ecce filius tuus.
ad discipulum autẽ ecce mater
tua. ut uirgo uirgini coheret.
&eꝰ deseruiret officiosissime cu¬
ra ad optionis. Non enim pudi¬
cissima uirginitas alicui disci¬
puloꝵ rectius quam uirgini
commendaretur: ut eẽt ad in¬
uicem grata societas. &e flori¬
dus aspectus: nec non &e uenu¬
stus conuersandi uernans
sternatim pudiciciarum splendor
decoratus Una si quidem uirtus
urginitatis in ambobus. s alte¬
ra ꝑporcio in maria. Altera qͥdẽ
quia fecundior. s ipsa. Ipsa uero
s altera. Quia &e si ipsa eademq
incorruptio. tamen fecunditas
integritatis. longe głosior quã
uirginitas Iecirco & fęcunditas
m illa tota deifica est. & uirgini¬
tas: Alioquin nusquam scdm
naturam nascendi uirginitas
ubi fȩcunditas p̃dicatur. neq
fecunditas ubi uirginitas inte¬
gra conseruatur. Ideoq totum
suꝑ excellit de illa quȩ dicunt᷑:
quia sunt diuina. atq in effabi¬
lia. Unde uirginitas & fecun¬

Expanded text:
Mulier, inquit, ecce filius tuus; Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecun
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sola interimit uniuersã
hereticam prauitatem. sola¬
sit post dm̃ quȩ nos consirmce
in omni ueritate suisq com¬
mendet meritis. & p̃cibus au-¬
xilietur: ut &e ipsi digni inue¬
mamur in eius laudibꝰ: Quod
si queritur post ascensionem
diĩ quid egerit: unum ꝓ cer¬
to est. quia uirgo scã corpore
ac mente ꝑmansit. Quã sane
angłs gabrihel ac si celestis
go uirginem seruauit. suisq deser¬
iuuit obsequus. ꝑson quod eximi¬
us ille scõꝵ chorus apłoꝵ eam de¬
seruerit. inter quos post resurrec¬
tionem intrans & exiens familia¬
rius contulit de xp̃i incarnatione.
tanto siguidem uerius. quanto
ta didicerat. & ꝑspexerat oculis
in omnẽ edocti ꝑuenerint ueri¬
tatem. Quam sane beatam uir¬
ginem &e si om̃s uenerati sunt
discipłi. eiq famulabantur offi¬
cio dilectionis:. ioħs tamen am¬
plius ac specialius usq ad finẽ
uitȩ. qui sibi commissam accȩ¬
pit in suam quasi matrem filius
Cui benignus magister de cruce.

Expanded text:
eremit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis go virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ta didicerat, et perspexerat oculis in omnem edocti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta eẽt. ab eodem diuintus de¬
claratur cũ ait: Aue maria¬
gr̃a plena dñs tecum: benedi¬
cta tu in mulieribus Talibus
enim decebat uirginem opig¬
nerare muneribus ut eẽt gr̃a
terris dm̃ pacemq refũdit: fi¬
dem gentibus. finem uiciis. ui¬

Expanded text:
ta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum ait: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus . Talibus namque decebat virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
men adhuc uilitate humanita¬
tis induitur. ut ita dicam ac si
lana candidissima suisq colori¬
bus dealbata. Ad quam sane cũ
lana cum inficitur sanguine
conchilii uel muricis. uertitur
in purpuram. uersa est & ipsa
sine coitu inmatrẽ: ut non sit
iam admodum quod fuerat.
s purpura uerissima ad indu¬
mentum &e głam sumitiꝰ regis
diuinitus aptissime dedicata:
ut milli deinceps ea uti usu fe¬
ĩ sqnineo licuerit nisi dõ/ Quippe
ut ita loquar. beata & głosa
uirgo maria eo modo quamus
uersis que sub cęlo sunt uirgi¬
nibus. ut decenter posset in se
susciꝑe diuinitatis ammixtio¬
nem. salua utraq natura. ta¬
men cum grã repletur. cũ sp̃u
scõ ꝑfunditur cum uirtute
altissimi obumbratur. fit
p̃ciosior meritis: celsis sublimi¬
or fastigiis.: pulchrior scĩtate

Expanded text:
men adhuc vilitate humanitatis induitur: ut ita dicam, ac si lana candidissima, suoque colore dealbata: ad quam sane cum lana cum inficitur sanguine conchylii vel muricis, vertitur in purpuram: versa est et ipsa sine coitu in matrem: ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, quamvis versis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
łsemo enim uult falli: quo¬
modo non uult mori. Da mi¬
chi hominem qui falli uelit
Qui fallere uelint quam mul¬
ti inueniuntur. qui falli. ne¬
mo. Compone tecum: Non
uis falli. noli fallere. Quod
pati non uis. noli facere. Uis
uenire ad uitam ubi non fal-¬
laris. age modo uitam ubi
non fallas Uis uenire ad uitam
ubi non fallaris. Quis nolit.
Delectat merces. non dedigneri
opis. cuius est merces: Age mo¬
do uitam ubi non fallas: & ue¬
nies ad uitam ubi non fallaris

Expanded text:
Nemo enim vult falli, quoNemo enim vult falli, quomodo non vult mori. Da mihi hominem qui falli velit. Qui fallere velint, quam multi inveniuntur: qui falli velit, nemo. Compone tecum. Non vis falli, noli fallere: quod pati non vis, noli facere. Vis venire ad vitam ubi non fallaris, age modo vitam ubi non fallas. Vis venire ad vitam, ubi non fallaris? quis nolit? Delectat merces; non dedigneris opus, cujus merces est. Age modo vitam, ubi non fallas; et venies ad vitam, ubi non fallaris
Abbreviated transcription (Latin):
curi. omnia uobis abundabunt
nemo ur̃m morietur. uemo
egrotabit. nemo dolebit. ab¬
stuli mortem de genere huma¬
no. nolo quisquam moriatur
si diceret. quasi securi facti ex¬
ultaremus: & nichil amplius
requireremus Sic nobis ui¬
detur omnino: Si hoc audire¬
mus continuo uellemus. et
hoc nobis addi. ut corda
inuicem uideremus. ne inuidere:¬
mus. ut non humana suspicione
s diuina ueritate in deremus: Ne
essem sollicitus de amico meo. ne¬
me odisset. ne michi malum uel¬
let. & ipsa sollicitudine prius
malum facerem quam paterer
Quereremus hoc sine dubio
quęreremus certam uitam. et
inuicem cognitionem cordium
nr̃oꝵ. Iam enim intelligitis qͣm
dicam uitam. ne sepius cõmen¬
dando obtundam potius quã
instruam. Ergo uitȩ uellemus
ad diueritatem ut corda nr̃a
inuicem nosceremus. ne nr̃is
suspicionibus falleremur. ⁊ it
de ipsa uita ꝑpetua quod ab
ea non caderemus certi esse¬
mus. Ad de uitȩ ueritatem
& inuenis uitam beatam:

Expanded text:
curi, omnia vobis abundabunt, curi, omnia vobis abundabunt, nemo vestrum morietur, nemo aegrotabit, nemo dolebit; abstuli mortem de genere humano, nolo quisquam moriatur, si diceret; quasi securi facti exsultaremus, et nihil amplius requireremus. Sic nobis videtur omnino. Si hoc audiremus, continuo vellemus et hoc nobis addi, ut corda invicem videremus, nec invideremus; ut non humana suspicione, sed divina veritate videremus: ne essem sollicitus de amico mme odisset, ne mihi malum vellet, et ipsa sollicitudine prius malum facerem, quam paterer. Quaereremus hoc sine dubio, quaereremus certam vitam, et invicem cognitionem cordium nostrorum. Jam enim intelligitis quam dicam vitam; ne saepius commendando obtundam potius quam instruam. Ergo vitae vellemus addi veritatem, ut corda nostra invicem nosceremus, ne nostris suspicionibus falleremur: ut de ipsa vita perpetua, quod ab ea non caderemus certi essemus. Adde vitae veritatem, et invenis vitam beatam.
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑpetuũ Erimꝰ gͦ in regno magno
& sc̃piterno. & ideo magno & sẽpi¬
fallit᷑ Non est illic. ut male sus¬
piceris de fr̃e tuo. Pleraq enim
mala generis humani: aliunde¬
non oriuntur nisi de suspicioni¬
bus falsis Credis de homine qd̃
oderit te. qui forte amat te: &
ꝑ prauam suspicionem fis ini¬
micissimus amicissimo. Quid
faciat cuinon credis. & cor suum tibi
demonstrare non ualet: Loquit᷑
tibi dicens amo te: Sed quia pos¬
set tibi hoc dicere & mentiens
ea sunt enim uerba mentientid
quȩ uera dicentis. non creden¬
do adhuc odisti. Ideo securum
te facere uoluit ab eo peccato.
qui tibi dixit: Dilige & imini¬
micos: ne incautus oderis et
amicos. Corda ergo nr̃a in hac
uita uidere non possumus donee
ueniat dñs & illummnet abseon¬
dita tenebrarum. & manifestet
nob̃ mͦ diceret cui ꝓculdubio cre¬
deremus. si propheta diceret.
si deus quomodo uellet. & per
quem uellet diceret. uiuite se¬

Expanded text:
in perpetuum . Erimus ergo in regno magno in perpetuum . Erimus ergo in regno magno et sempiterno; et ideo magno et sempifallitur: non est illic ut male suspiceris de fratre tuo. Pleraque enim mala generis humani non aliunde oriuntur, nisi de suspicionibus falsis. Credis de homine quod oderit te, qui forte amat te; et per pravam suspicionem fis inimicissimus amicissimo. Quid faciat, cui non credis, et cor suum tibi demonstrare non valet? Loquitur tibi dicens, Amo te. Sed quia posset tibi hoc dicere et mentiens ea sunt enim verba mentientis, quae vera dicentis, non credendo adhuc odisti. Ideo securum te facere voluit ab eo peccato, qui tibi dixit, Diligite inimiimicos tuos, ne incautus oderis et amicos. Corda ergo nostra in hac vita videre non possumus, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifenobis modo diceret, cui procul dubio crederemus, si Propheta diceret, si Deus quomodo vellet, et per quem vellet, diceret: Vivite se
Abbreviated transcription (Latin):
quęrat. Malus sit. bonus sit. ĩp¬
sam quęrit. S bonus fidenter:
malus impudenter Quid quęris
bonum male: Honue tibi respon¬
det ipsa postulatio tua quam sis
imꝓbus. cum queris bonũ ma¬
lus: Nonne rem quęris alienã:
hoc est uitam: bonus esto ut ad
bonum peruenias Si ius ueni¬
re ad uitam serua mandata
Cum autem ꝑuenerimus ad
urtam. quid addam ȩternam. qͥd
addam beatam: Semel uita quia
ipsa est uita: quȩ &e eterna. et be¬
ata Cum ꝑuenerimus ad uitam:
certum nobis erit. in ea nos sem ꝑ
futuros. Hsam si erimus ibi. et
utrum ibi semꝑ futuri simus. in¬
certi erimus: etiam ibi erit timor:
& si erit timor. cruciatus erit:
non carnis. s quod peius est cor¬
dis Ubi autem cruciatus. quȩ
beatitudo: Erit ergo nobis cer¬
tum. quia semper in illa uita
erimus ce eam finire non pote¬
rimus: quia in illius regno eri
mus de quo dictum est. & reg
straret: ait sicut audistis in fine

Expanded text:
quaerat. Malus sit, bonus sit, ipquaerat. Malus sit, bonus sit, ipsam quaerit: sed bonus fidenter, malus impudenter. Quid quaeris bonum, male? Nonne tibi respondet ipsa postulatio tua, quam sis improbus, cum quaeris bonum malus? Nonne rem quaeris alienam? hoc est, vitam; bonus esto, ut ad bonum pervenias. Si vis venire ad vitam, serva mandata. Cum autem pervenerimus ad vitam, quid addam aeternam? quid addam beatam? semel vitam, quia ipsa est vita, quae et aeterna et beata: cum pervenerimus ad vitam, certum nobis erit in ea nos semper futuros. Nam si erimus ibi, et utrum ibi semper futuri simus, incerti erimus; etiam ibi erit timor. Et si erit timor, cruciatus erit, non carnis, sed, quod pejus est, cordis. Ubi autem cruciatus, quae beatitudo? Erit ergo nobis certum quia in illa vita semper erimus, et eam finire non poterimus: quia in illius regno erimus, de quo dictum est, Et regstraret, ait, sicut in fine
Abbreviated transcription (Latin):
quam ille querebat quasi iam ha¬
bens beatam. nec ait si uis uenire
ad uitam beatam. sciens quia simi¬
sera est. nec uita dicenda est: s ait
siuis uenire ad uitam. ibi est ȩter¬
na. ibi beata si uis uenire ad ui-¬
tam serua mandata: Ergo uita
quȩ ȩterna & beata: quia si ñ
eterna nec beata. Si aũt eterna
omnes respondebatis uelleuos.
Utrum uelletis sani eẽ: omnes
respondebatis uelle uos S sani¬
tas & uita si timetur ne finiatur.
iam non est uita. Fon est enun
semꝑ iuuere: s semꝑ timere Si
semꝑ timere. semꝑ cruciari Si
cruciatus sempiternus. ubi uita¬
ȩterna: Tenemus certe non ẽẽ
beatam nisi uitam ȩternam. im¬
mo non eẽ beatam nisi uitam:
quia si non ȩterna. & si non cum
satietate ꝑpetua. ꝓculdubio nec
beata. nec uita Inuenimus. om̃s
consentiunt: In uenimus plane
in cogitatione. nondum in posses¬
sione. Hec est possessio quam om¬
nes querunt. nemo est qui non

Expanded text:
quam ille quaerebat, quasi jam haquam ille quaerebat, quasi jam habens beatam: nec ait, Si vis venire ad vitam beatam; sciens quia si misera est, nec vita dicenda est: sed ait, Si vis venire ad vitam; ibi est aeterna, ibi beata; Si vis venire ad vitam, serva mandata. Ergo vita, quae aeterna et beata: quia si non aeterna, nec beata; si autem aeterna omnes respondebatis velle vos; utrum velletis sani esse, omnes respondebatis velle vos. Sed sanitas et vita si timetur ne finiatur, jam non est vita. Non est enim semper vivere, sed semper timere. Si semper timere, semper cruciari. Si cruciatus sempiternus, ubi vita aeterna? Tenemus certe non esse beatam, nisi vitam aeternam; imo non esse beatam, nisi vitam: quia si non aeterna, et si non cum satietate perpetua, procul dubio nec beata, nec vita. Invenimus, omnes consentiunt. Invenimus plane in cogitatione, nondum in possessione. Haec est possessio quam omnes quaerunt: nemo est qui non
Abbreviated transcription (Latin):
S hanc ille non uocabat uitã
Quȩ eẽt in doloribus & cru¬
ciatibus uitam non eẽ sciebat:
mortem potius appellandam
eẽ nouerat. Ideo uitam ȩ ternam
quęrebat: ut ubi uita auditur. de
beatitudine non dubitetur. & dñs
ad illum non dixit. si uisuenire ad
uitam beatam. serua mandata:
s etiam ipse solam uitam nomi-¬
nauit. & ait. Si uis uenire ad ui¬
tam serua mandata. Ergo illa ui-¬
ta in tormentis. non est uita: et
illa uita sola est. quę beata. Nec
beata ẽẽ potest. nisi fuerit ȩterna
ꝓpterea diues ille sciens se interpel¬
lari cotidie timore mortis. intã
eternam quęrebat: nam uitam
beatam sicut ei uidebatur iam
habebat: Erat emin sanus & di-¬
ues: & credo quia dicebat sibi
Nichil uolo ampluis si possit
eẽ ꝑpetuum: Habebat quasi ama¬
biles uoluptates: quia satiabat
stultas cupiditate: Proinde
dñs uno eum nomine uite. si il¬
le incellexit correxit. Non ait
siuis uenire ad uitam eternam

Expanded text:
Sed hanc ille non vocabat vitam. Sed hanc ille non vocabat vitam. Quae esset in doloribus et cruciatibus, vitam non esse sciebat: mortem potius appellandam esse noverat. Ideo vitam aeternam quaerebat: ut ubi vita auditur, de beatitudine non dubitetur. Et Dominus ad illum non dixit, Si vis venire ad vitam beatam, serva mandata: sed etiam ipse solam vitam nominavit, et ait, Si vis venire ad vitam, serva mandata. Ergo illa vita in tormentis non est vita; et illa vita sola est, quae beata: nec beata esse potest, nisi fuerit aeterna. Propterea dives ille sciens se interpellari quotidie timore mortis, vitam aeternam quaerebat. Nam vitam beatam, sicut ei videbatur, jam habebat. Erat enim dives et sanus, et credo quia dicebat sibi: Nihil volo amplius, si possit esse perpetuum. Habebat enim quasi amabiles voluptates, quia satiabat stultas cupiditates. Proinde Dominus uno eum nomine vitae, si ille intellexit, correxit. Non ait, Si vis venire ad vitam aeternam,
Abbreviated transcription (Latin):
in illa rerum magnarum sedta¬
men terrenarum ꝓfluentissima
copia cum gauderet. interpel¬
labatur timore mortis. & qua¬
si dicebat ei cor sinim Ecce gau¬
des in bonis: & nescis quando
ueniat una febris Colligis ac¬
quiris. comparas & seruas. et
gaudes Anima tua repetitur
a te. Hec quȩ parasti cuius erunt :
Hac cogitatione quantum intelli¬
gitur. cum uelut quibusdam ti¬
moris stimulis sepe compungere¬
tur. accessit ad dnm̃. & ait illi:
Magister bone. quid faciam ut
uitam edernam consequar :
limebat mori: & cogebatur
mori: Hon erat qua iret. ne pe¬
riret. Constipatiis necessitate
moriendi & cupiditate uuen¬
di: accessit ad dñm. & ait. Magi¬
ster bone. quid faciam ut uitam
inter cȩtera. ut hoc potiuis dica¬
mus. quod ad rem p̃sentem ꝑti¬
net. Si uis uenire ad uitam ser¬
ua mandata: Hoc est quod me
dixeram ꝓbaturum: Nec ille qui
bet finem. & num quid non si¬
cut dixi etiam in tormentis im¬
pioꝵ uita non habet finem:

Expanded text:
in illa rerum magnarum, sed tain illa rerum magnarum, sed tamen terrenarum profluentissima copia cum gauderet, interpellabatur timore mortis, et quasi dicebat ei cor suum, Ecce gaudes in bonis, et nescis quando veniat una febris. Colligis, acquiris, comparas, et servas, et gaudes: anima tua repetitur a te; haec quae parasti, cujus erunt ? Hac cogitatione, quantum intelligitur, cum velut quibusdam timoris stimulis saepe compungeretur, accessit ad Dominum, et ait illi: Magister bone, quid faciam, ut vitam aeternam consequar ? Timebat mori, et cogebatur mori. Non erat qua iret, ne periret. Constipatus necessitate moriendi, et cupiditate vivendi, accessit ad Dominum et ait: Magister bone, quid facinter caetera, ut potius dicamus quod ad rem praesentem pertinet: Si vis venire ad vitam, serva mandata . Hoc est quod me dixeram probaturum. Nec ille qui bet finem. Et numquid non, sicut dixi, etiam in tormentis impiorum vita non habet finem?
Abbreviated transcription (Latin):
dixerim. nemo ibi uiuit. In do¬
loribus enim uuere. non est
uiuere & unde ꝓbamus sic lo¬
quutam scripturam: Ecce unde
ex hoc testimonio quod modo cõ¬
memoraui: Audient enim uocẽ
eius inquit &e ꝓcedent. Qui be¬
ne egerunt in resurrectionem
consequentem haberet beatitudi¬
nem nomen uite: non diceretur
deo. Quoniam apud te est fons ui¬
te. Non enim &e ibi dictum est.
quoniam apud te est fons uitȩ
beate: Non addidit beate. tantum¬
modo dixit uite: ut tu intelligas
beate Quare: Quia si miserȩ iã
nec uite Ecce aliud testimoniũ.
Iam duo diximus Dicꝰtum est
enu qui bene egerunt in resur¬
rectionem uite. Item dictum est
apud te est fons uite: Husquam
additum est beate. s sola intelligi¬
tur uita. quȩ beata. Que autem
non beata. nec uita. Accipe aliud
rursus ex enuangłio. Diues ille
qui nolebat dimit tere quod ha¬
bebat. & de rerum suarum amis¬
sione indignabatur. quas mori-¬
endo dimittere cogebatur: credo

Expanded text:
dixerim, nemo ibi vivit. In dodixerim, nemo ibi vivit. In doloribus enim vivere, non est vivere. Et unde probamus sic locutam Scripturam? Ecce unde; ex hoc testimonio, quod modo commemoravi: Audient enim vocem ejus, inquit, et procedent qui bene egerunt, in resurrectionem consequentem haberet beatitudinem nomen vitae, non diceretur Deo, Quoniam apud te est fons vitae . Non enim et ibi dictum est, Quoniam apud te est fons beatae vitae. Non addidit, beatae; tantummodo dixit, vitae, ut tu intelligas beatae. Quare? Quia si miserae, jam nec vitae. Jam duo diximus. Dictum est enim, Qui bene egerunt, in resurrectionem vitae: item dictum est, Apud te est fons vitae. Nusquam additum est, beatae: sed sola intelligitur vita quae beata; quae autem non beata, nec vita. Accipe aliud rursus ex Evangelio. Dives ille qui nolebat dimittere quod habebat, et de rerum suarum amissione indignabatur, quas moriendo dimittere cogebatur: credo
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt in monumentis au¬
dient uocem eus & ꝓcedent
ui bene fecerunt in resur¬
rectionem uite. Qui uero
male egerunt. in resurrectio¬
sñem
iudicii. Ergo illi ad p̃mium: illi ad
tormentum Q̾ utriq ininint. nec
aliquis eoꝵ mori potest. Illi qui u¬
uunt in p̃mio amplectuntur dul¬
cissimam uitam: qui autem ui¬
uunt in tormento. cupiunt si fi¬
eri possit finire talem uitam et
nemo eis dat interitum: ut nemo
auferat cruciatum. S uide scrip¬
turam loquentem: &e discernentẽ
Hson est dignata talem uitam uo¬
care uitam. In cruciatibus. in tor¬
mentis. in ignibus sempiternis.
noluit appellare uitam. ut ipsũ
nomen uite laudis sit non meroris:
ut ubicumq audis uitam. tor¬
menta non cogites: Ham in tor¬
mentis eẽ semꝑ. eterna mors est
non aliqua uita. Ipsam uocant
scripturȩ mortem scdam: post
hanc primam quam om̃s huma¬
ne conditioni debemus & mors
seła. & mors uocatur. & nemo
ibi moritur. Satius & melius

Expanded text:
qui sunt in monumentis, auqui sunt in monumentis, audient vocem ejus: et procedent qui bene egerunt, in resurrectionem vitae; qui vero male egerunt, in resurrectionem judicii . Ergo illi ad praemium, illi ad tormentum; et utrique vivunt, nec aliquis eorum mori potest. Illi qui vivunt in praemio, amplectuntur dulcissimam vitam: qui autem vivunt in tormento, cupiunt, si fieri possit, finire talem vitam; et nemo eis dat interitum, ut nemo auferat cruciatum. Sed vide Scripturam loquentem et discernentem: non est dignata talem vitam vocare vitam. In cruciatibus, in tormentis, in ignibus sempiternis noluit appellare vitam: ut ipsum nomen vitae laudis sit, non moeroris; ut ubicumque audis vitam, tormenta non cogites. Nam in tormentis esse semper, aeterna mors est, non aliqua vita. Ipsam vocant Scripturae mortem secundam , post hanc primam, quam omnes humanae conditioni debemus. Et mors secunda, et mors vocatur, et nemo ibi moritur. Satius et melius
Abbreviated transcription (Latin):
autem dicam uis uiuere. ne¬
mo est puto. qui dicat nolo:
Om̃s enim natura habent
insitum. uiuere uelle. mori nolle
Item si dicam uis sanus ẽẽ: putone¬
mo est qui dicat nolo. Hemo enun
uult dolere: Sanitas etiam in duui¬
te p̃ciosa: certe in paupere est sola
S quid ꝓdest opulentia diuiti. si
sanitas non sit sibi. quȩ patrimo¬
nium est pauꝑi: Ualde uellet di¬
ues lectum argenteum cum pau¬
peris mutare cilicio. si posset egri¬
tudo migrare cum lecto. Ecce ad
duo ista consensit michi om̃ium
sensus. untam & sanitatem. Num¬
quid omnium sensus conseN¬
sit ad militiam. num quid om̃iũ
ad agriculturam. num quid om̃i¬
um ad naurgationem: Om̃ium
est homo uius &e sanus. nichil¬
ne plus quęrit: Si sapiat forte
nichil debet querere Ubi enim
est ꝑfecta uita. & ꝑfecta sanitas.
si queritur amplius. quid erit
nisi uiciosa cupiditas: Habebuns
uitam in cruciationibus impii
Ueniet enim hora si cut eiuian¬
głium loquitur. quando om̃s

Expanded text:
autem dicam, Vis vivere? puautem dicam, Vis vivere? puto nemo est qui dicat, Nolo. Omnes enim natura habent insitum, vivere velle, mori nolle. Item si dicam. Vis sanus esse? puto nemo est qui dicat, Nolo: nemo enim vult dolere. Sanitas etiam in divite pretiosa, certe in paupere est sola. Sed quid prodest opulentia diviti, si sanitas non sit ibi, quae patrimonium est pauperi? Valde vellet dives lectum argenteum cum pauperis mutare cilicio, si posset aegritudo migrare cum lecto. Ecce ad duo ista consensit mihi omnium sensus, vitam et sanitatem. Numquid omnium sensus consensit ad militiam? numquid omnium ad agriculturam? numquid omnium ad navigationem? Omnium est homo vivus et sanus, nihilne plus quaerit? Si sapiat, forte nihil plus debet quaerere. Ubi enim est perfecta vita et perfecta sanitas, si quaeritur amplius, quid erit nisi vitiosa cupiditas? 5. Vita iVeniet enim hora, sicut Evangelium loquitur, quando omnes
Abbreviated transcription (Latin):
audiendi &e discernendi. Hegat hoc
alius & dicit. Beati qui nauigant
multas regiones discunt multa:¬
mercantur multa: colligunt lu¬
cra Widetis carissimi in om̃i ista
multitudine generum uiuendi
non placere unum omĩbus: &e
tam̃ beata uita placet om̃ibus.
Quid est hoc ut cum om̃ibus
non placeat quęcumq uita.
om̃ibus place̾t beata uita: Ergo¬
diffiniamus si possumus beatã
uitam. de qua omnes responde¬
ant. hoc uolo. Quia gͦ nemo est
qui interrogatus utrum beatã
uitam uelit dicat nolo. quȩri-¬
mus autem quȩ sit ipsa beata
uita. tale aliquid diffinire de¬
benius cui sensus omnis consen¬
tiat: & quod nullus dicat nolo:
Quid est gͦ fr̃s mei: quid est be¬
ata uita quam uolunt omnes
&e non habent om̃s: Quęramꝰ
ergo. Sicui dicatur uis uiuere:
numquid sic audit. qͦmͦ si dice¬
retur iis militare. In illa enĩ
int̾rogatione. quod est uismi¬
litare. aliqui michi dicerent
uolo. & forte plures nolo: Si

Expanded text:
audiendi et discernendi. Negat hoc audiendi et discernendi. Negat hoc alius, et dicit: Beati qui navigant, multas regiones discunt, multa colligunt lucra. Videtis, charissimi, in omni ista multitudine generum vivendi non placere unum omnibus: et tamen beata vita placet omnibus. Quid est hoc, ut cum omnibus non placeat quaecumque vita, omnibus placeat beata vita? definiamus, si possumus, beatam vitam, de qua omnes respondeant, Hoc volo. Quia ergo nemo est, qui interrogatus utrum beatam vitam velit, dicat, Nolo, quaerimus autem quae sit ipsa vita beata; tale aliquid definire debemus, cui sensus omnis consentiat, et quod nullus dicat, Nolo. Quid ergo, fratres mei, quid est beata vita, quam volunt omnes, et non habent omnes? Quaeramus ergo. Si cui dicatur, Vis vivere? numquid sic audit, quomodo si diceretur, Vis militare? In illa enim interrogatione, quod est, Vis militare? aliqui mihi dicerent, Volo: et forte plures, Nolo. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tas & uita Om̃is autem homo qua¬
liscumq sit. beatus uult eẽ. Hoc
nemo est qui non uelit. atq ita
homines rapiuntur: & alius cu¬
pit hoc. alius illud. Omersa sunt¬
genera uiuendi: in genere humano:
& in multitudine generũ uiuendi. aliꝰ
aliud eligit &e capessit. nemo est tam̃
qͥcũq genere uitȩ electo. qͥ ñ beatam
uitã cupiat: Beata ergo uita. om̃iũ
est cõmunis possessio. S qua uenit᷑
ad eam. qua tendatur. qͦ itiner e
tento ꝑueniatur. inde controuer¬
sia est. Ac ꝑ hoc si queramꝰ beatã
uitã in terris: nescio utrum inue¬
nire possimus. Eson quia malũ
est quod quęrimus: s quia non
in loco suo quęrimus: Alnis di¬
cit: Beati qui militant. Negat
aliuis &e dicit. Beati s qui agrũ
colunt: & hoc negat alius et di¬
cit. Beati qui in foro popłari ela¬
ritate uersantur causasq defen¬
dunt: uitam mortemq hominũ
lingua moderantur & hoc aliꝰ
negat & dicit Beati. s qui uidi¬
cant. qui potestatem habent

Expanded text:
ter volunt. Omnis autem homo, qualiscumque sit, beatus vult esse. Hoc nemo est qui non velit, atque itahomines rapiuntur, et alius cupit hoc, alius illud: diversa genera sunt vivendi, in genere humano; et in multitudine generum vivendi alius aliud elegit et capessit: nemo est tamen quocumque genere vitae electo, qui non beatam vitam cupiat. Beata ergo vita, omnium est communis possessio: sed qua veniatur ad eam, qua tendatur, quo itinere tento perveniatur, inde controversia est. Ac per hoc si quaeramus beatam vitam in terris, nescio utrum invenire possimus: non quia malum est quod quaerimus, sed quia non in loco suo quaerimus. Alius dicit: Beati qui militant. Negat alius, et dicit: Beati, sed qui agrum colunt. Et hoc negat alius, et dicit: Beati qui in foro populari claritate versantur, causasque defendunt, vitam mortemque hominum lingua moderantur. Et hoc alius negat, et dicit: Beati, sed qui judicant, qui potestatem habent
Abbreviated transcription (Latin):
saeris. amplior p̃statur & grã
Iccirco dilectissimȩ lȩtamini
tomagis eum in hac celebritate be¬
ati uirginis matris eius. oportet
neribus. Fulli dubium guin
totum ad głam laudis eius ꝑtine¬
at. quicquid digne genitrici sue
impensum fuerit. ac sollempnit̃
mesco. dum urĩs cupio parere ꝓ¬
fectibus. ne forte sicut imꝓbus ita
& indignus laudator inuemiaR:
ꝓfecto cum nec scĩtas uel facun¬
dia suppeditet. ut beatam et
glosam uirginem digne lauda¬
re queam. Qm̃ ut uerum fatear.
quicquid humanis dici potest
uerbis minus est a laude celi:
qua diuinis est & anglicis excel¬
lentius p̃dicata & laudata p̾co¬

Expanded text:
sacris amplior praestatur et gratia. sacris amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimi, laetamini emur, multo magis eum in hac celebritate beatae virginis matris ejus oportet neribus. Nulli dubium quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat, quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, ac solemniter amesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar, profecto cum nec sanctitas vel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam; quoniam, ut verum fatear, quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata p
Abbreviated transcription (Latin):
scłm derelictus. Nam nec te fides
uitaq tua tali morte priuabit:
Nulla te de meo transitu quo
ego gaudeo ꝑturbet ancietas:
quia mox &e tu habiturus es de
tua passione leticiam: Uere be¬
ati laurentii gła singularis.
qui tantum de deo suo conse¬
quutꝰ est gr̃e. ut ei martyr de
martyrio ꝓpħaret: quem ꝓ
suoꝵ p̃rogatiua meritoꝵ an¬
te uictoria letificauit. quam
pugna terreret. Ergo ut com¬
perit ore sacerdotis & martyris.
se quoq om̃imodis assumendum.
congregatis inopum turbis eccła¬
sticum censum religiosa liberali-¬
tate diuisit. Quam ꝓfundum
sp̃alis uiri &e quam cęleste consi¬
lium. ut & egenis consuleret. &
multitudine consumente quod
dederat. inuenire non posset.
quod raperet ꝑseguutor. illam
minirum seguutus sententiam
Disꝑsit dedit pauꝑibus. iusticia
enis manet in eternum. Mise

Expanded text:
saeculum derelictus; nam nec te fides, saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergo, ut comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum censum religiosa liberalitate divisit. Quam profundum spiritalis viri, et quam coeleste consilium, et ut egenis consuleret, et multitudine consumente quae dederat, inveniri non posset, quod raperet persecutor; illam nimirum secutus sententiam: Dispersit, dedit pauperibus: justitia ejus manet in aeternu