comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piter ꝓmisit crudeliter soluit
Turpe quod regnum ꝓsaltatione
ꝓmittitur crudele quod mors
ꝓph&ȩ ꝓiuris urandi religi¬
one donatur. Quanto tole¬
rabilius talifus s& ꝑurium
sacramento sitamenꝑ uirium
poss& dici quod ebrius inter
uina iurauerat quod eoratus
interpsad tantium choros ꝓmise¬
rat infertur disco ꝓph&lae
caput & hoc estimatũest fideiee
quod amentiȩ fuit nequeũ quã
adducarutcredã non incaute
ut immolar& dño quicquid sibi
reuertenti intralimen domus
suȩ occurrerit cũ &ipsum uoti
penituerit sui postquam filia oc¬
mihi doloris fact aesmihi
Quilic& piom& uacformidine
a ceruitatem durȩ solutionis
impleuerit. tamen luctuum
annuum &iam posteris statu¬
habuit lugere &iã ipsequi fecit
Deniq: factũ est preceptũ decre¬
tum in is rahel exdiebus indies
Ambulabant inquid filiȩ popu¬
li israhel iugentes filiã iepthe
galuditis quattuor diebus in
anno. Non possũ accus ccreui¬

Expanded text:
piter promisit, crudeliter solvit. piter promisit, crudeliter solvit. Turpe, quod regnum pro saltatione promittitur: crudele, quod mors prophetae pro jurisjurandi religione donatur. Quanto tolerabilius tali fuisset perjurium sacramento? Si tamen perjurium posset dici, quod ebrius inter vina juraverat, quod eviratus inter saltantium choros promiserat. Infertur disco prophetae caput: et hoc aestimatum est fidei esse, quod amentiae fuit. 78. Neque umquam adducar ut credam non incaute ut immolaret Deo quidquid sibi revertenti intra limen domus suae occurreret; cum et ipsum voti poenituerit sui, postquam filia ocmihi, stimulus doloris facta es mihi . Qui licet pio metu ac formidine acerbitatem durae solutionis impleverit; tamen luctum annuum etiam posterishabuit lugere etiam ipse qui fecit. Denique factum est praeceptum et decretum in Israel ex diebus in dies: Ambulabant, inquit, filiae populi Israel, lugentes filiam Jephthe Galaaditidis quatuor diebus in anno . Non possum accusare vi
Abbreviated transcription (Latin):
ulcerat. Si quis igitur p̃tendat
gratiam & dolũ neltat ꝓdito¬
ris exemplo ut eum quem ꝓte¬
gere debeat ꝓdat ad mortẽ
instrumenti istius compara¬
tione cens&ur quod hebriȩ
mentis & titubantes uicin
manus uulnerare consueuit
Sicut iste malitiȩ hebrius ui¬
no ꝑ funestȩ proditionis indi¬
cium abimelec sacerdotis nece
detulit eo quod ꝓph&am hos¬
pitio resepiss& quẽ rex in¬
uidia accensus stimulis ꝑse¬
quebatur Purũ igitur ac
sincerum opor t& ee affectũ
ut unus quisq simplicem ser¬
monem ꝓferat uas suũ in scĩtate
possideat nec fratrem circũscrip¬
tione uerborũ inducat Nihil
ꝓmittat in honestũ acsiꝓmise¬
rit tolerabilius est ꝓmissũ non
facere quã facere quod turpe
sit Sepepleriq constringunt
se ipsi iuris iuran disa cramento
& cũipsi cognouerint ꝓmittendũ
non fuisse. sacramentitamen
contemplatione faciunt quospon¬
derunt sicut deherode supra scrip¬
simus quipsal tatrici p̃mium tur¬

Expanded text:
ulcerat. Si quis igitur praetendat ulcerat. Si quis igitur praetendat gratiam, et dolum nectat proditoris exemplo, ut eum quem protegere debeat, prodat ad mortem; instrumenti istius comparatione censetur, quod ebriae mentis et titubantis vitio manus vulnerare consuevit. Sicut iste malitiae ebrius vino, per funestae proditionis indicium Abimelech sacerdoti necem detulit, eo quod Prophetam hospitio recepisset, quem rex invidiae accensus stimulis persequebatur . sincerum oportet esse affectum, ut unusquisque simplicem sermonem proferat, vas suum in sanctitate possideat, nec fratrem circumscriptione verborum inducat, nihil promittat inhonestum: ac si promiserit, 127 tolerabilius est promissum non facere, quam facere quod turpe sit. 77. Saepe plerique constringunt seipsos jurisjurandi sacramento: et cum ipsi cognoverint promittendum non fuisse; sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderunt: sicut de Herode supra scripsimus , qui saltatrici praemium tur
Abbreviated transcription (Latin):
factum falsum tamen cogno¬
uerit hereditatem sibi aut
legatum uindic& & lucrum
quȩ rat alieno crimine . cum
&iam legis publicȩ eum qui
sciens falsum utitur tam quã
reum facinoris astringant
Regula autem iustitiȩ manifes¬
taest : quod auero dedin& uirũ
non dec& bonum & damno in¬
iusto adficere quemquam nec
doli aliquid adnecterefraudis¬
ue componere. Quid euiden¬
tius eo quodananias quifrau¬
dauit depretio agrisui quem
ipse uendiderat & portionem
prȩxii tamquam summȩ totius
numerum ante pedes posuit a pos¬
tolorum sicut reus fraudis in¬
teriit Licuit itaq illinihil of¬
ferre & hoc sine fraude ad
ex soluit. Etdñs in euuangelio
cum dolo accedentes repudia¬
bat dicens. Vulpes foueas
habent . quoniam in simplici¬
tate cordis & innocentia nos
iub& uiuere. Dauid quoq
ait. Sicut nouacula acuta
fecistidolum. Nequitiȩ argu
esꝓditorem eo quod instrum¬
tum huius modi ad hominis ad¬
hib&ur ornatum & plerumq

Expanded text:
factum, falsum tamen cognofactum, falsum tamen cognoverit, haereditatem sibi aut legatum vindicet, et lucrum quaerat alieno crimine: cum etiam leges publicae eum qui sciens falso utitur, tamquam reum facinoris astringant? Regula autem justitiae manifesta est, quod a vero declinare virum non deceat bonum, nec damno injusto afficere quemquam, nec doli aliquid annectere fraudisve componere. 74. Quid evidentius eo quod Ananias , qui fraudavit de pretio agri sui, quem ipse vendiderat, et portionem pretii tamquam summae totius numerum ante pedes posuit apostolorum, sicut reus fraudis interiit? Licuit utique illi nihil offerre, et hoc sine fraude fecexsolvit. 75. Et Dominus in Evangelio cum dolo accedentes repudiabat, dicens: Vulpes foveas habent ; quoniam in simplicitate cordis, et innocentia nos jubet vivere. David quoque ait: Sicut novacula acuta fecisti dolum ; nequitiae arguens proditorem, eo quod instrumentum hujusmodi ad hominis adhibetur ornatum, et plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
mirari hospes tantam copiã
piscium tantarũq numerum
cumbarum. Res ponsum quȩ¬
renti a quationem illicesse
dulcis aquȩ gratiȩ innumera¬
biles eopisces conuenire
Quid multa pellexit hospitẽ
ut sibi extor quer& hortos.
uendere uolens cogitur prȩ¬
tium grauatus suscipit. Se
quentidie adhortos emptor cũ
amicis uenit . nauigium nullum
inuenit ꝑ comtatur num aliqua
pis catoribus eo ess& dieferiarũ
solempnitas. respond&ur
nulla : necumquam illic prȩ¬
ter hesternum diem piscari
sollicitus. Quam hic redargu¬
endi hab& auctoritatẽ doli.
quitam turpe captarit aucupi¬
um diliciarum quienim al¬
terum peccatiarguit : ipse a pec¬
cato deb& alienus ee. Noner¬
gohuius modinugas ego in hanc
eccles iasticȩ censionis auctori¬
tatem uocabo quȩ generaliter
condempnat omnem lucritur¬
pis app&entiam breuiq ser¬
monis compendio excludit leui
tatem acuersutiam. Nam de
illo quid loquar quid de eotes¬
tamento quod ab aliis lic&

Expanded text:
Mirari hospes tantam copiam Mirari hospes tantam copiam piscium, tantumque numerum cymbarum. Responsum quaerenti, aquationem illic esse, dulcis aquae gratia innumerabiles eo pisces convenire. Quid multa? Pellexit hospitem, ut sibi extorqueret hortos: vendere volens cogitur, pretium gravatus suscipit. 72. Sequenti die ad hortos emptor cum amicis venit, navigium nullum invenit. Percontanti num aliqua piscatoribus eo esset die feriarum solemnitas, respondetur nulla, nec umquam illic 126 praeter hesternum diem piscari solitos. Quam hic redarguendi haberet auctoritatem doli, qui tam turpe captarit aucupium deliciarum? Qui enim alterum peccati arguit, ipse a peccato debet alienus esse. Non ergo hujusmodi nugas ego in hanc Ecclesiasticae censionis auctoritatem vocabo, quae generaliter condemnat omnem lucri turpis appetentiam, brevique sermonis tatem ac versutiam. 73. Nam de illo quid loquar, qui de eo testamento quod ab aliis licet
Abbreviated transcription (Latin):
man& enim officuis poenaue¬
teris astutiȩ hȩreditario
in hunc diem ministerio depu¬
adeundis digitorum ꝑcussio¬
nes & nudis successoris salu¬
tationes notabo. Nam haec
&iam uulgo notabilia nonsi¬
mulate piscationis composi¬
tas copias ut emptoris in lice¬
reur affectus Curenim
tamstudiosus luxuriȩ acdeli¬
ciarum repertus est ut hu¬
ius modi fraude pater&ur.
quid mihi tractare desira¬
cusano illo amoeno secreoq:
secessu & descłi huius callidi¬
tate: quicum peregrinum
aliquem repperiss& cognito
quodcupidus e& hortorum
uenalium ad cȩnam in hortos
rogauerit ꝓmisisse inuitatum
post pridiȩuenisse offendisse
illic magnã piscatorum multitu¬
dinem exquisitis copis adorna¬
tum conuiuiũ in prospectuce¬
nantium ante hortulos compo¬
sitos piscatores ubinumquam
ante iacebant r&iaunusquis¬
q quod coeperat certatim
offerebat Epulantibus su¬
pra mensam. pisces inge¬
rebantur oculos recũbenti¬
um resilentes uerberabaN

Expanded text:
manet enim officiis poena vemanet enim officiis poena veteris astutiae, haereditario in hunc diem ministerio depuadeundis digitorum percussiones, et nudi successoris saltationes notabo; nam haec etiam vulgo notabilia: non simulatae piscationis compositas copias, ut emptoris illiceretur affectus. Cur enim tam studiosus luxuriae ac deliciarum repertus est, ut hujusmodi fraudem pateretur? 71. Quid mihi tractare de Syracusano illo amoeno secretoque secessu, et de Siculi hominis ealliditate: qui cum peregrinum aliquem reperisset, cognito quod cupidus esset hortorum venalium, ad coenam in hortos rogaverit: promisisse invitatum, postridie venisse: offendisse illic magnam piscatorum multitudinem, exquisitis copiis adornatum convivium, in prospectu coenantium ante hortulos compositos piscatores, ubi numquam ante jaciebant retia: unusquisque quod ceperat, certatim offerebat epulantibus: supra mensam pisces ingerebantur, oculos recumbentium resilientes verberabant.
Abbreviated transcription (Latin):
rum neq: dm interrogauit
sed cito credidit. Adeo scã
erat illis temporibus fides
eorum ut fallere aliquos
posse noncreder&ur. Quis
hocre prehendat in scĩs qui
c&eros desuo affectu cestimans :¬
& quia ipsis amica est ueritas
mentiri neminem putunt
fallere quid sit ignorant
libenter credunt quo dipsi
sunt nec possunt sus pectum
habere quod non sunt. Hinc
salomonait. In nocenscre¬
ditomni uerbo. Nonuitupe¬
randa facilitas. sed lau¬
dandabonitas hoc est in¬
nocentem esse ignorarequod
noc& & sicircũ scribitur
mentis suȩ deuotione
inlinatus ut creder&
testamentũ disposuit. pacem
dedit confirmauit soci& a¬
tem Sedubi interras eorũ
uentũ est de prehensa frau¬
de qđ cumeent finitimi ad
tamen pacem quam dede¬
rat reuocandam Noncen¬
suit. quia firmata erat
sacramenti religione
nedum alienam ꝑfidiam
arguit suam fidem soluer&
mut auit eos tamen uilioris
obsequio ministerii. clem¬
tior sententia. sed diuturnior

Expanded text:
rum, neque Deum interrogavit: rum, neque Deum interrogavit: sed cito credidit. 68. Adeo sancta erat illis temporibus fides eorum, ut fallere aliquos posse non crederetur. Quis hoc reprehendat in sanctis, qui caeteros de suo affectu aestimant; et quia ipsis amica est veritas, mentiri neminem putant, fallere quid sit 125 ignorant: libenter credunt quod ipsi sunt, nec possunt suspectum habere quod non sunt. Hinc Salomon ait: Innocens credit omni verbo . Non vituperanda facilitas, sed laudanda bonitas. Hoc est innocentem esse ignorare quod noceat: et si circumscribitur mentis suae devotione inclinatus ut crederet, testamentum disposuit, pacem dedit, confirmavit societatem. Sed ubi in terras eorum ventum est, deprehensa fraude, quod cum essent finitimi, adtamen pacem quam dederat, revocandam non censuit; quia firmata erat sacramenti religione; ne dum alienam perfidiam arguit, suam fidem solveret. Mulctavit tamen eos vilioris obsequio ministerii. Clementior sententia, sed diuturnior;
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitas. intiman da ueri¬
tas est. V&erẽ hominẽ istã dolo
n iuris meritorũ formulã sed pa
triarcharu sententiũ scriptura
diuina euidenter in librotes¬
bitur Nã cũ ex iss& fuma ꝑpo¬
pulos siccatũ eẽ mare in ebre¬
orũ transitu fluxis s& aquam
dep&ra decae lodiurnãminis¬
trari alimoniã. totpopuli
milib: abundantẽ. corruis¬
semurosiericho sacrotubaru
sono ic tu& ululatu plebis ari&os¬
g& hoquoq: regẽ uistũ & sus¬
pensũ inbigno usq: aduespera
gub aonitae m& uentes ualidi
manũ. Vener cũ uersutia si¬
mulantes sede t̃ralonginqua
eẽ diupere grinatos disrupis¬
secalciamenta detriuisse
amictos uestium quarũ ue¬
teris hostiũ indicia monstã¬
rent causam autem tantila¬
boris emerendȩ pacis & in¬
eundȩ cũ hebreis ee amicitiȩ
cupiditatem & coeperunt
ab hies unaue poscere ut secũ
firmar& soci& atem. Et
quia adhucerat ignarus lo¬
corum atq in colarum insci¬
us non cognouit fraudes eo¬

Expanded text:
simplicitas, intimanda verisimplicitas, intimanda veritas est. 67. Veterem autem istam de dolo non jurisperitorum formulam, sed patriarcharum sententiam Scriptura divina evidenter expressit in libro Tesbitur. Nam cum exisset fama per populos, siccatum esse mare in Hebraeorum transitu, fluxisse aquam de petra, de coelo diurnam ministrari alimoniam tot populi millibus abundantem; corruisse muros Hierico sacro tubarum sono, ictu et ululatu plebis arioque regem victum, et suspensum in ligno usque ad vesperam: Gabaonitae metuentes validam manum, venerunt cum versutia, simulantes se de terra longinqua esse, diuque peregrinatos dirupisse calceamenta, detrivisse amictus vestium, quarum veterascentium indicia monstrarent; causam autem tanti laboris, emerendae pacis, et ineundae cum Hebraeis esse amicitiae cupiditatem; et coeperunt ab Jesu Nave poscere, ut secum firmaret societatem. Et quia adhuc erat ignarus locorum, atque incolarum inscius, non cognovit fraudes eo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sura sunfororerũ uenalium
in usu cõmerciorũ fraus plectit᷑
potest ne in rep̃hensibilis ui¬
deri in t̃officia uirtutũ. Clamat
sclomonponđmagnũ
& exiguũ &m̃surae duplicis.
inmunda sunt corãdõ: Supra
quoq: ait. Statera adultera
ab ominatio est dño. Pondus
aut̃ aequũ acceptabile : illi
In omnib: igit᷑ decora est fides
iustitia gratam̃ sura aequa¬
litatis iocunda. Quid autlo
quar de c̃trastis c&eris. acmaxi¬
me de quo ẽptione p̃diorum
uł trans actionib: atq fuctis.
Nne formulȩ sunt dolũmalũ
ab eẽ : cũq cuius dolus fuerit
dep̃hensus duplicipoeneob¬
noxiũ fore. Ubiq igiturho¬
nestatis p̃ponderat c̃sidera¬
tio quȩ dolũ excludit. fraudẽ
in c̃tractib: in quibus &iam
uitia eorũ quaeueneant prodi
iubet᷑ acni suntimauerituenditor
Quauis iniusemptoris trans¬
scripserit doliactione uacuant᷑
sed &i ãgeneradit̃ in omnibus
dolus ab eẽ deb& a perienda

Expanded text:
mensura. Si in foro rerum venalium, mensura. Si in foro rerum venalium, in usu commerciorum fraus plectitur, potestne irreprehensibilis videri inter officia 124 virtutum? Clamabat Salomon: Pondus magnum et exiguum, et mensurae duplices immundae sunt coram Domino . Supra quoque ait: Statera adultera, abominatio est Domino, pondus autem aequum acceptabile est illiIn omnibus igitur decora est fides, justitia grata, mensura aequitatis jucunda. Quid autem loquar de contractibus caeteris, ac maxime de coemptione praediorum, vel transactionibus, atque pactis? Nonne formulae sunt, dolum malum abesse: eumque cujus dolus fuerit deprehensus, duplici poenae obnoxium fore? Ubique igitur honestatis praeponderat consideratio, quae dolum excludit, fraudem in contractibus in quibus etiam vitia eorum quae veneant, prodi jubentur, ac nisi intimaverit venditor, quamvis in jus emptoris transcripserit, doli actione vacuantur, sed etiam generaliter in omnibus dolus abesse debet: aperienda
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sepollicens indecorũ p̃¬
tiũ ꝓputerna recus auithae¬
reditate. maluitq morte
declinare huias moditur¬
pitudinẽ Nmichi inquid fa¬
ci& dñs ut dẽ tibihȩ reditatẽ
patrũ meorũ. hoc est tantum
michi obꝓbriũ non fiat. Nꝑ
mittat ds tantũ eetor queri
Neque enim deuitib: curaẽdõ:
neq: de terreno spatio sed
deiureloquitur patrũ. Po¬
tuit utiq: altera uin eã de
utilitus aestimarisol& sed
nuideriutiq: maluitq periculũ
cũ hones tate subire. quã utili¬
tẽ cũ obꝓbrio uulgare: Vtili¬
tatẽ loquor ñ illã inquaetiã
hones tatis gratiaẽ. Deniq
& ipser ex potuit extorquere.
sed inpudens arbi trabat᷑.
sed occisũ doluit. Dñs quoq
mulieris inmanitatẽ quae
hones tatis in memor tur¬
pe ante tulit lucrũ. C̃gruo
supplicio plectendũ adnun¬
tiauit. Turpis itaq: om̃is est¬
fraus Deniq: &iã in rebus
uilibus e ecrabilis est. Sta¬
tera fullacia. & fraudulenta

Expanded text:
rum se pollicens; indecorum prrum se pollicens; indecorum pretium preditate, maluitque morte declinare hujusmodi turpitudinem: Non mihi, inquit, fiat a Deo, ut dem tibi haereditatem patrum meorum : hoc est tantum mihi opprobrium non fiat, non permittat Deus tantum extorqueri neque enim de vitibus cura est Deo, neque de terreno spatio, sed de jure loquitur Patrum. Potuit utique et alteram vineam de utilitas aestimari solet: sed n videri utile, maluitque periculum cum honestate subire, quam utilitatem cum opprobrio: vulgarem utilitatem loquor, non illam in qua etiam honestatis gratia est. 64. Denique et ipse rex potuit extorquere, sed impudens arbitrabatur, sed occisum doluit. Dominus quoque mulieris immanitatem, quae honestatis immemor turpe antetulit lucrum, congruo supplicio plectendam annuntiavit. 65. Turpis est itaque omnis fraus. Denique etiam in rebus vilibus exsecrabilis est staterae fallacia, et fraudulenta
Abbreviated transcription (Latin):
Scul&ionathas speciosi&
km̃i. inseparabiles in uita
sua. & in morte n̾ssepcrati
Suꝑ ciquilas leuiores. suꝑ¬
Sleones potentiores. Filiȩ
isrł. plorate suꝑ scul qui
uestie batuos uestimta cocci¬
n ea cũ ornamtouro qui im¬
pone bat uurũ suꝑ uestimꝰ¬
Staur̃ã Quomodoceciderꝰ
potentes in me dicpugna
loncitha in morte uulnere¬
Caeciderat amortuus inme suꝑ
amorẽ muliere. Quomodo
cecidert potentes & perier̃
arma c̃cupiscenda quae max
sicunicũ deflere filiũ quẽ ad¬
modũ hic defleuit inimicum.
quis gratiae cuctorẽ tuntis
ꝓsequeretur laudibus quan¬
tis is teꝓsecutus esł insidia¬
torẽ capitis sui: quã piedoluit.
quanto ingemuit affectu aru¬
ermontes ꝓph&i comaledic¬
to & diuinauis sententiã ma¬
ledicentis impleuit Itaq ꝓ
regiae necis spectaculo poe¬
nã elem̃ta soluerꝰ : Quiduero
scõnabuthe qua fuit causa
mortis nisi hones tatis c̃tẽ¬
platio : nũcũ abeo uineam
rex poscer& pecuniũ datu¬

Expanded text:
et Ionathas speciosi et carissimi inseparabiles in uita sua et in morte non sunt separati, super aquilas leuiores, suleones potentiores. Filiae Israel, plorate super Saul, qui vestiebat vos vestimenta coccinea cum ornamento vestro, qui imponebat aurum super vestimenta vestra. Quomodo ceciderunt potentes in media pugna? Jonathas in morte vulnerai valde. Ceciderat amor tuus in me, sicut amor mulierum. Quomodo ceciderunt potentes, et perierunt arma concupiscenda ? 62. Quae mater sic unicum defleret filium quemadmodum hic deflevit inimicum? Quis gratiae auctorem tantis prosequeretur laudibus, quantis iste prosecutus est insidiatorem capitis sui? Quam pie doluit, quanto ingemuit affectu! Aruerunt montes prophetico maledicto, et divina vis sententiam maledicentis implevit. Itaque pro regiae necis spectaculo poenam elementa solverunt. 63. Quid vero sancto Nabuthe, quae fuit causa mortis, nisi honestatis contemplatio? Nam cum ab eo vineam rex posceret, pecuniam datu
Abbreviated transcription (Latin):
riũ seduereri. ltaq & hones¬
tasutilitati p̃laitẽ & utili¬
Stcis secuiahones tatẽ ÷. Pa¬
Srũe qđ peꝑcit ad didit qđ
&iã inbellodo luit occisũ.
&flebilit̾ deplorauitdicens.
SMontes quiestis ingelboe.
Sneq rosneq pluuia cadait
I suꝑuos. montes mortis. qm¬

Expanded text:
rium, sed vereri! Itaque et honesrium, sed vereri! Itaque et honestas utilitati praelata est, et utilitas secuta honestatem uod pepercit, addidit quod etiam in bello doluit occisum, et flebiliter deploravit dicens: Montes qui estis in Gelbeal, neque ros, neque pluvia cadat super vos. Montes mortis, q
Abbreviated transcription (Latin):
modius ẽneutru iuuariquã
grauari alterũ Ideoq: incau¬
sis pecuniariis int̃uenire
ñ est sacerdotis. in quib: ñ
potesł fieriquin frequent̃
ledatur alt̃ qui uincit᷑. quõ
in t̃cessores beneficio se.
uictũ arbrtrat᷑. Sacerdo¬
tis ẽ igit᷑ nulli nocere ꝓdee
uelle omnib: possecut so¬
lius ẽ dĩ Nũ in caus a capitis
nocereei quẽ iuuare debeas
perilitantẽ Ñ sine peccuto
ẽ graui incausa cuut̃ peniae
hodia quaerere insipienti¬
aeest cũ ꝓsa lute hominis
graues frequent̃ fiant mo¬
lestiue. in quo &iã peridi¬
turi glorio sũ sit ꝓpositiugit᷑
forma in sacerdotis officio
teneatur. ut nullinocea&
ne lacessitus quidẽ & cdi¬
qua in iuria offensus. Bonꝰ
enim estuir quidixit. Sired
illaiuirtus ẽ silesus remittas.
Quã honestũ qđ cũ potuiss&
regio lnimiconocere. maluit
parcere. Quã &i am utile
qui succes sorihocprofuit. ut
disceren om̃s fidẽ regiserua
reꝓpio necusurpare impe¬

Expanded text:
modius emodius egravari alterum. Ideoque in causis pecuniariis intervenire non est sacerdotis, in quibus non potest fieri, quin frequenter laedatur alter, qui vincitur, quoniam intercessoris beneficio se victum arbitratur. Sacerdotis est igitur nulli nocere, prodesse velle omnibus: posse autem solius est Dei. Nam in causa capitis nocere ei quem juvare debeas periclitantem, non sine peccato est gravi: in causa autem pecuniae odia quaerere, insipientiae est; cum pro salute hominis graves frequenter fiant molestiae: in quo etiam periclitari gloriosum sit. Proposita igitur forma in sacerdotis officio teneatur; ut nulli noceat, ne lacessitus quidem, et aliqua injuria offensus. Bonus enim est vir qui dixit: Si redilla virtus est, si laesus remittas. 60. Quam honestum, quod cum potuisset regi inimico nocere, maluit parcere ! Quam etiam utile, quia successori hoc profuit, ut discerent omnes fidem regi proprio servare, nec usurpare impe
Abbreviated transcription (Latin):
Nichilitaq: deformius. quã
nullũ habere amorẽ honesta¬
tis & usu quodã de generis
mercaturȩ sollicituri. Igno¬
biliauirũ cestuare. corde
diebus ac nostibus hiare
inaliena de trim̃ta patri¬
monii Neleuareanimũ
adhones tatis nitorem
non c̃siderare uere laudis
pulchritudinem. Hincnas¬
cuntur auccupio quae site
haere ditatis c̃tinentiue
atq: grauitatis simule¬
tione captate. qđ ab hor¬
Omne enim qđ arteelici¬
tũ & fraude compositũ
est car& merito simplici¬
tatis. In ipsis quinullũ ecde¬
si asticiordinis officiũ rece¬
perint in congrua iudicat᷑
affectatȩ ã bitio haeredita¬
tis insuppremo fine uitȩ
posuit ossuũ habere iudiciũ
ut libere testentur quossen¬
tiunt qui posteañs̃ emenda¬
turi cũ honestũn sit compe¬
tentia compendicaliis uł
debita uł parata auertere
cũ uł sacerdotis uł ministri
sit ꝓdessesi fieripotestom¬
nib obeẽnemini. Deniq: si
ñ potesł homini alteri sub¬
uenire nisiadt̃ledat᷑. com¬

Expanded text:
Nihil itaque deformius quam nullum habere amorem honestatis, et usu quodam degeneris mercaturae, quaestu sollicitari ignobili, avaro aestuare corde, diebus ac noctibus hiare in alieni detrimenta patrimonii, non elevare animum ad honestatis nitorem, non considerare verae laudis pulchritudinem. 58. Hinc nascuntur aucupio quaesitae haereditates, continentiae atque gravitatis simulatione captatae: quod abhoromne enim quod arte elicitum, et fraude compositum est, caret merito simplicitatis. In ipsis qui nullum Ecclesiastici ordinis officium receperint, incongrua judicatur affectatae ambitio haereditatis. In supremo fine vitae positos suum habere judicium, ut libere testentur quod sentiunt, qui postea non sunt emendaturi: cum honestum non sit competentia compendia aliis vel debita, vel parata avertere; cum vel sacerdotis vel ministri sit prodesse, si fieri potest, omnibus, obesse nemini. 59. Denique si non potest alteri subveniri, nisi alter laedatur, com
Abbreviated transcription (Latin):
regiseruire egrptiorum.
lesus quoq: &chalebmis si
ad explorandã terram ube¬
rẽ quidẽ terrã sed a ferocis¬
simis in habitare gentibus
nunti auerunt. Terrore bel¬
lipopulus infractus. recu¬
scbat terrae eius possessionẽ.
suc debantmissi explora¬
tores iesus & chaleb terrã
ẽe utilem. inde corũ putabar
cederenationibus lapida¬
ripotius elegebant. quõd
mũnabatur populus quã
decedere hones tate
Dis suadebant alii plebes
reclam ab cn dicentes ad uer¬
susdiras & asperas gentesbel¬
lũ fore cadendũ sibi inꝓelium
mulieres suos &pueros direp¬
tiones futuras. ex ars it dñĩ
indignatio ut om̃s uell& ꝑde¬
re. sed rogantemorsi tẽpe¬
rauit sententiã ultionẽ dis¬
tulit. scitis eẽ ꝑfides suplicii
iudicans. &siparcer& interim

Expanded text:
regi servire Aegyptiorum ? 54. regi servire Aegyptiorum ? 54. Jesus quoque et Caleb missi ad explorandam terram, uberem quidem terram, sed a ferocissimis inhabitari gentibus nuntiaverunt. Terrore belli populus infractus, recusabat terrae ejus possessionem . Suadebant missi exploratores Jesus et Caleb terram esse utilem: indecorum putabant cedere nationibus: lapidari potius eligebant, quod minabatur populus, quam decedere de honestate. Dissuadebant alii; plebs reclamabat, dicens adversus diras et asperas gentes bellum fore, cadendum sibi in praelio, mulieres suas et pueros direptioni futuros. 55. Exarsit Domini indignatio, ut omnes vellet perdere: sed rogante Moyse, temperavit sententiam, ultionem distulit, satis esse perfidis supplicii judicans, etsi parceret inte
Abbreviated transcription (Latin):
to. potuis s& iuuarisipe¬
te r&ur abitalis frum̃tũ
quorũ filii expellebant᷑
Nichilhocturpius &cludere
quasialienũ & exigere qua¬
sisuũ. Quid illũ eicis quide
suo pascit: quid illũ eicisqui
tepciscit: seruũ retines tru¬
disparentũ  fruntũ susci¬
pis Nec affectũ imꝑtis uic¬
tũ extorques. necrependis
gratic̃ : quã deforme hoc.
quã inutile : quomodo enĩ
quantis corporatorũ subsi¬
dus dudũ roma fraudatoẽ Ø
potuit & illosramutere
& euaderefum̃. Expectut¬
uest asuentorũ oportunis
flatib: & sperciturũ cõme¬
atunauiũ. Quã uero illud
superius honestũ atq uti¬
le & qd enĩtã decorũ atq
honestũ quã clatione lo¬
cupletẽ iuuuriegentes.
ministrareuictũ esurien¬
tib nullicibũ defore: quid
t cĩutile quã cultores agro
reseruari. Ninterire plebẽ
qđ aut̃ indecorũ id &iũ inutile.
quando maiores nr̃i seruitio exire
potusent. Nisud ñsolũ turpe.
sed &iam in utile credidis seNT

Expanded text:
nto: potuisset juvari, si pento: potuisset juvari, si peteretur ab Italis frumentum, quorum filii expellebantur. Nihil hoc turpius, excludere quasi alienum, et exigere quasi suum. Quid illum ejicis, qui de suo pascitur? Quid illum ejicis, qui te pascit? Servum retines, trudis parentem? Frumentum suscipis, nec affectum impertis? Victum extorques, nec rependis gratiam? 50. Quam deforme hoc, quam inutile! Quomodo? enim et? 121 Quantis corporatorum subsidiis dudum Roma fraudata est? Potuit et illos non amittere, et evadere famem, exspectatis ventorum opportunis flatibus, et speratarum commeatu navium. 51. Quam vero illud superius honestum atque utile! Quid enim tam decorum atque honestum, quam collatione locupletum juvari egentes, ministrari victum es urientibus; nulli cibum defore? Quid tam utile, quam cultores agro reservari, non interire plebem quod autem indecorum, id etiam inutile.Quando majores nostri servitio exire potuissent, nisi id non solum turpe, sed etiam inutile credidissent
Abbreviated transcription (Latin):
uilius ÷ paiscere quã eme¬
re cultorẽ. ubi etiã repa¬
res ubi &ic̃ in uenias quã
reformes: addesunue¬
nicais qđ ignarũ & cilieniusus
num ero possis subsititue
rex cultui. Quid plura.o
c̃lato auro co actafrumtas:
lta nec abundantiã urbis
minuit & pere grinis ali¬
moniã subminis trauit
Quante hoc cõmdatio¬
nis apuddm fuit scĩssimo.
seni. quante apud homi¬
nes gloriȩ: hicmanpuere
ꝓbatus qui potuitimperato¬
ridicere demonstrans ꝓuin¬
ciȩ totius populos. hostibi
om̃s reseruaui. huuiuuNT
beneficio tui senatus. hos
tua curaiã mortiabstulit.
Quanto hoc utilius quã illud
quod proximȩ factũ est
eiectos esse urbe am plis¬
sima qui plurimã illic¬
iã aetatem transigerant
flentes cum filiis abisse.
quibus uel ut ciuibus a mo¬
liendũ exilium deplora¬
rent interruptas com¬
plurium necessitudines
diremptas adfinitates.
& certe arrisserat anni
fecunditas inuecticio
Vrbssolae gaebat frum̃¬

Expanded text:
vilius est pascere, quam emevilius est pascere, quam emere cultorem! Ubi etiam repares, ubi invenias quem reformes? Adde si invenias, quod ignarum, et alieni usus, numero possis substituere, non cultui. 48. Quid plura? Collato auro, coacta frumenta sunt. Ita nec abundantiam urbis minuit, et peregrinis alimoniam subministravit. Quantae hoc commendationis apud Deum fuit sanctissimo seni, quantae apud homines gloriae! Hic magnus vere probatus, qui vere potuit imperatori dicere, demonstrans provinciae totius populos: Hos tibi omnes reservavi, hi vivunt beneficio tui senatus, hos tua curia morti abstulit. 49. Quanto hoc utilius quam illud quod proxime Romae factum est, ejectos esse urbe amplissima, qui jam plurimam illic aetatem transegerant, flentes cum filiis abiisse, quibus velut civibus amoliendum exsilium deplorarent, interruptas complurium necessitudines, diremptas affinitates! Et certe arriserat anni fecunditas, invectitio urbs sola egebat frume
Abbreviated transcription (Latin):
canes ante mensaminpas¬
toseẽ ñ patimur & homi¬
nes excludimur: quam
inutile quoq tot populos
mundo perire quos dira
conficiebat tabes. quan¬
tos urbisuce perire . qͥso
incelebrandis commiciis.
neminẽ famem alienã iu¬
uare ꝓtrahere ut plu¬
rimũ diemposse ñ inopiã
repellere. Immotot
cultorib extinctis. tot
agricolis occidentib: occa¬
suram ꝑpeuũ subsidia
frumentaria. Hosigitꝰ
excludimus. qͥuictũ nob
inferre c̃suer hos nolu¬
mꝰ intẽporeneces sitatis pcis¬
cere . quinos omnietate
paiuer. quantas quȩ ab
ipsis nob hoc ipso tẽpore
minis trant᷑ ox̃insolo pa¬
ne uiuit homo. Nrã il¬
lic familici plelriq &ic̃
nr̃i parentess: Reddamꝰ
necumulem in opiã. Primũ
omniũ mis ericordic̃ nũ quã
destituit᷑ sed adiuucit᷑. De¬
in de subsidia annonȩ
quȩ his imꝑtiendas: con¬
latione redimamx repa¬
rem auro. Nũ qohis defi¬
cientib: Nali i nob̵ redimen¬
dicultores uident᷑: quanto

Expanded text:
Canes ante mensam impasCanes ante mensam impastos esse non patimur, et homines excludimus: quam inutile quoque tot populos mundo perire, quos dira conficiebat tabes: quantos urbi suae perire, qui solin celebrandis commerciis: neminem famem alienam juvare: protrahere ut plurimum diem posse, non inopiam repellere; immo tot cultoribus exstinctis, tot agricolis occidentibus, occasura in perpetuum subsidia frumentaria. Hos igitur excludimus, qui victum nobis inferre consuerunt: hos nolumus in tempore necessitatis pascere, qui nos omni aetate paverunt? Quanta sunt quae ab ipsis nobis hoc ipso tempore ministrantur! Non in solo pane vivit homo . Nostra illic familia, plerique etiam nostri parentes sunt. Reddamus ne cumulemus inopiam. Primum omnium misericordia numquam destituitur, sed adjuvatur. Deinde subsidia annonae, quae his impartienda sunt, collatione redimamus, reparemus auro. Numquid his deficientibus, non alii nobis redimendi cultores videntur? Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
me ad quirit᷑. quasiuen¬
tis quib: dc̃. It a extraneis
diripientib dissipat. Et
addidit. Captans anno¬
nã muledictus in plebe ÷
bene dictio aut̃ei. qui par¬
utilitas. inquaplus hones¬
tatide trahit᷑. quã utilita¬
peregrinos urbe ꝓhibeNt
Nequaquã ꝓbandi expel¬
lere eotẽpore quode¬
b&iuucire separare a cõ¬
mercus cõmunes parentes
fuso somnib: pcortos necare
renecessitatis subsidica
partiri Fererꝰ expellunt
feras & homo expcluđ
hominẽ fere acbestiȩ
cõmunẽ putan omnib
uictũ quẽ traministri&.
sui adiuucit. homo inpugno&
quinichil ase alienum deb&
credere quicquid huma
ni÷. Quanto ille rectius
qui cũin prouecta pro¬
cessisser ceate & fa¬
mem tolerare ciuitas.
rent uulgo ut peregrini
urbe prohiberentur
praefecturue urbanȩ
curã ca&eris maiorem
sustinens. Conuo cauit
honoratos. & locupl&i¬
ores uiro spoposcit. Vt
inmedium c̃sulerent di¬
cens. Quã imane esse
peregrinos eici. quãho¬
minem ab homineexui. qͥ
cibum moriente negar&

Expanded text:
me acquiritur, quasi ventis quibusdam, ita extraneis diripientibus dissipatur. Et addidit: Captans annonam maledictus in plebe est: benedictio autem ejus qui parutilitas, in qua plus honestati detrahitur, quam utilitaperegrinos urbe prohibent, nequaquam probandi: expellere eo tempore quo debent juvare, separare a commerciis communis parentis, fusos omnibus partus negare,re necessitatis subsidia partiri. Ferae non expellunt feras, et homo excludit hominem. Fere ac bestiae communem putant omnibus victum, quem terra ministrat. s adjuvant, homo impugnat, qui nihil a se alienum debet credere quidquid humani est. 46. Quanto ille rectius, qui cum jam provecta processisset aetate, et famen toleraret civitas, rent vulgo ut peregrini urbe prohiberentur, praefecturae urbanae curam caeteris majorem sustinens, convocavit honoratos et locupletiores viros, poposcit ut in medium consulerent, dicens quam immane esse peregrinos ejici, quam hominem ab homine exui, qui cibum morienti negaret.
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres qui nmurmurcueran.
uł sexu uł u&ate ueniabiles.
deserto eorũmbracecider
sed cliorũ dilate penoẽ.
Quiciut̃ ascender cũ hies u.
& dis suadendũ putauer.
plagam cigna statĩmortius.

Expanded text:
mulieres qui non immurmuraverant, vel sexu, vel aetate veniabiles, deserto, eorum membra ceciderunt, sed aliorum dilata est poena. Qui autem ascenderunt cum Jesu, et dissuadendum putaverunt, plaga magna stat
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑usura. Tu frum̃ tum
quasi fenerator occul¬
tas. quasi uenditor auc¬
tionaris. Quid in p̃cciris
male omnib: qͥa mcor
futuraisit fames. quaa¬
sinihil frugũ suꝑsit.
quasi infecundior an
it horrean clausit . nec
p̃tiacaptauit annonȩ.
sedꝑhenne subsidiũ col¬
locauit. Nicll sibi ad¬
quisiuit. sed quẽ ad mo¬
dũ fames &iã inposte¬
rũuinceret᷑ ꝓuida ordi¬
natione disposuit. Legis¬
tiquẽ admod ũ hunc frum̃¬
tariũ p̃tucaptatorẽ expo¬
in euangelio dñs ihs̃ cuius
possessio diuitis fructus at¬

Expanded text:
catur usura: tu frumentum catur usura: tu frumentum quasi fenerator occultas, quasi venditor auctionaris. Quid imprecaris male omnibus, quia major futura sit fames, quasi nihil frugum supersit, quasi infecundior annit horrea, non clausit: nec pretia captavit annonae, sed perenne subsidium collocavit: nihil sibi acquisivit, sed quemadmodum fames etiam in posterum vinceretur, provida ordinatione disposuit . 43. Legisti quemadmodum hunc frumentarium pretii captatorem expoin Evangelio Dominus Jesus, cujus possessio divit
Abbreviated transcription (Latin):
numpublicos partus
curpopuli sminuis ab un¬
dantiam: curaffectais
inopiam: curoptari
facis a pauperib: sterili¬
tatem: cum enim non
sentio beneficia fecun¬
ditatis te aucti onante
frumentum optant
potius nichil nasci
quamte defame publi¬
ca Negotiari: ambis
frumentorum indigen¬
tiã alimentorum pęnu¬
riam uberis solipar¬
tus
ingemiscis flespublicam
fertilit atẽ horreaplena
frugũ deplorans explorans
quandosterilior ꝓuentus
sit quando exilior pari¬
tus. uotistuis gaudes arri¬
sisse muledictũ. ut nihil
cuiquã nasceret᷑. Tunc mes¬
sẽtuã uenis sel u&aris.
tunc tibi de omniũ miseria
congeris opes. & hanctu in¬
dustriã uocas. handiligen¬
tiã nominas. quaecalli¬
ditatis uersutia. qua cis¬
tutia fraudis÷ & hoctu
apellẽ : captant t̃¬
quã latrocini tẽpora.
quib: inuiscera homi¬
nũ durus insidiutor¬
obrepas augep̃tiũ
tã quã sorte cumulatũ
foenoris quo periculũ
capitis aceruat᷑. Tibi
c̃dite frugis. multipli¬

Expanded text:
num publicos partus? num publicos partus? cur populi minuis abundantiam? cur affectas inopiam? cur optari facis a pauperibus sterilitatem. Cum enim non sentiunt beneficia fecunditatis, te auctionante pfrumentum, optant potius nihil nasci quam te de fame publica negotiari. Ambis frumentorum indigentiam, alimentorum penuriam, uberis soli partus ingemiscis, fles publicam fertilitatem, horrea plena frugum deploras, exploras quando sterilior preventus sit, quando exilior partus. Votis tuis gaudes arrisisse maledictum, ut nihil cuiquam nasceretur. Tunc messem tuam venisse laetaris, tunc tibi de omnium miseria opes congeris; et hanc tu industriam vocas, hanc diligentiam nominas, quae calliditatis versutia, et astutia fraudis est? Et hoc tuappellem? Captantur tanquam latrocinii tempora, quibus in viscera omnium durus insidiobrepas. Augetur pretium tamquam sorte cumulatum fenoris, quo periculum capitis acervatur. Tibi conditae frugis multipli
Abbreviated transcription (Latin):
sed meum. Nonplus
quam caeteri immo
etiã minore praetio
Quid hic fracudiẽ. cũ
multi possent pericli¬
tari si non haberenT
quodemerent  for
tus sedicat etioseph
frumento in abundan¬
tia collegit. incarita¬
teuendidit. Nũ carius
aliquis emere cõpellit:
numuis ab eatur emp¬
tore omnib: deferuNT
emendi copia nulli in¬
rogatur in iuria His
igitur quantũ cuiusq
fert ingenium disputan¬
tis exsurgit aliusdicens.
Bona quidem agricultu¬
ra quae fructus minis¬
trat omnib: quae simpli¬
ci industria adcumulat
terrarum fecunditatẽ
nichil doli nihil fraudis
interserens. Deniq
siquiduitii fuerit plus
dispendii est quã sibene
aliquis semina uerit
melius metet. Si since¬
rum tritici grcinũ seue¬
rit puriorem acsincerã
messem colligit. Fecun¬
da terra multiplicatũ
reddit quod acceperit
fidelisagerfeneratos
solet restituere prouen¬
tus. Dereditibus igitur
curad fraudem conuer¬
tis naturae industriam
quur in uides usib: homi¬

Expanded text:
sed meum, non pluris sed meum, non pluris quam caeteri, imo etiam minori pretio. Quid hic fraudis est, cum multi etiam possent periclitari, si non haberent quod emerent? Num tasse dicat: Et Joseph 118 frumenta in abundantia collegit, in charitate vendidit. Num charius aliquis emere compellitur? Num vis adhibetur emptori? Omnibus defertur emendi copia, nulli irrogatur injuria. 40. His igitur quantum cujusque fert ingenium disputatis, exsurgit alius, dicens: Bona quidem agricultura, quae fructus ministrat omnibus, quae simplici industria accumulat terrarum fecunditatem, nihil doli, nihil fraudi interserens. Denique si quid vitii fuerit, plus dispendii est; quia si bene aliquis seminaverit, melius metet: si sincerum tritici granum severit, puriorem ac sinceram messem colligit. Fecunda terra multiplicatum reddit, quod acceperit: fidelis ager feneratos solet restituere proventus. 41. De reditibus igitur Cur ad fraudem convertis naturae industriam? cur invides usibus homi
Abbreviated transcription (Latin):
pectemus. Melius est
hic eẽ in humilitate ibi
ingloria cũ xp̃s inquit
apparuerit tunc etuos
cum illo apparebitis in
hones tatim utilitas sed
honestaas utilitatem.
H ancdico utilitatem
quae estimatur secundũ
uulgio pinionẽ mortifi¬
cetur auaritia moriat᷑
concupiscentia Scõs
inne gotiati ationem
introisse negat : quia
praetiorũ captare in cre¬
menta non simplicitatis
sed uersutia e est et alius
ait. captans praetia
frumenti maledictus
inplebeẽ Definita est
sententia nichil dispu¬
iationi relinquens qua¬
le contro uersum genus
sol& dicendi ẽẽ cũ alius
allegat agriculturam
laudabilem apud om̃s
haberi fructus terrae
simplices esse plus quise¬
minauerint eo probati¬
orem fore uberiores
reditus industriae non
fraudari neglegentia
magis et incuriamru¬
ris inculti repraehendi
solere Araui inquit
studio sius uberius semi¬
naui. diligenti us exco¬
lu bonos collegi ꝓuent᷑
famis uendo subuenio
esurientib: uendo fru¬
mentum Non alienũ

Expanded text:
pectemus. Melius est pectemus. Melius est hic esse in humilitate, ibi in gloria. Cum Christus, inquit, apparuerit, tunc et vos cum illo apparebitis in honestatem utilitas, sed honestas utilitatem: hanc dico utilitatem, quae aestimatur secundum vulgi opinionem. Mortificetur avaritia, moriatur concupiscentia. Sanctus in negotiationem introisse se negat; quia pretiorum captare incrementa non simplicitatis, sed versutiae est. Et alius ait: Captans pretia frumenti, maledictus in plebe est . 38. Definita est sententia, nihil disputationi relinquens, quale controversum genus solet dicendi esse, cum alius allegat agriculturam laudabilem apud omnes haberi, fructus terrae simplices esse, plus qui seminaverit eo probatiorem fore, uberiores reditus industriae non fraudari, negligentiam magis et incuriam ruris inculti reprehendi solere. 39. Aravi, inquit, studiosius, uberius seminavi, diligentius excolfamis vendo, subvenio esurientibus, vendo frumentum, non alienum,
Abbreviated transcription (Latin):
beneficioq: et securitatẽ
salutis metuendi etreg¬
nũ offerebat exuli obi
opus fuit iohannigigeo
anulo quisitacuis set :
Non eẽt occisus abhero¬
de. Praesta rehoc illi
potuit silentiũ suũ ut &
uideretur et non occi¬
deretur. Sed quia non
solum peccarese propt̃
salutis defensionẽ pas¬
susnonẽ sed nealienum
quidem peccatum ferre
acperpeti potuit. ldeo
insecausam necis excita¬
uit. Certehoc negareñ
ut anuli beneficio abscon¬
deretur. Sed fabula et¬
siuum non habet uerita¬
tis. hancia menrationẽ
hab& ut si possit celare
se. uiriustus. tam̃ita pec¬
catũ delinet quasicela¬
re non possit. Necꝑsonã
suam in dutus anulum
seduitã suã xpm indutus
ergo hic fulgere quaerat
nemosibi arrog& nemo
seiactet. Noleb atsexp̃s
hic cognosci. nolebatp̃¬
dicari in euuangelio
nomensuum. cum in ter¬
ris uersaretur uenit ut
later& saeculũ hoc. Et nos
ergo similimo do abscon¬
emplofugiamus i actan¬
tiam praedicarinon ex¬

Expanded text:
beneficio: quae et securitatem beneficio: quae et securitatem salutis metuenti, et regnum offerebat exsuli. 35. Ubi opus fuit Joanni Gygeo annulo, qui si tacuisset, non esset occisus ab Herode ? Praestare hoc illi potuit silentium suum, ut et videretur et non occideretur: sed quia non solum 117 peccare se propter salutis defensionem passus non est, sed ne alienum quidem peccatum ferre ac perpeti potuit; ideo in se causam necis excitavit. Certe hoc negare non ut annuli beneficio absconderetur. 36. Sed fabula, etsi vim non habet veritatis, hanc tamen rationem habet, ut si possit celare se vir justus; tamen ita peccatum declinet, quasi celare non possit: nec personam suam indutus annulum, sed vitam suam Christum indutus ergo hic fulgere quaerat, nemo sibi arroget, nemo se jactet . Nolebat se Christus hic cognosci, nolebat praedicari in Evangelio nomen suum, cum in terris versaretur: venit ut lateret saeculum hoc. Et nos ergo simili modo absconemplo, fugiamus jactantiam, praedicari non exs
Abbreviated transcription (Latin):
occidameum. Respondit
Non consummas eum
quo quis iniciet manum
suam in xpm dñi. et pu¬
ruserit: et addidit
hora illius uenerit ut mo¬
riatur aut inpugna des¬
cenderit et adponat᷑ mihi
non sit ah̃o inicere
manũ meam in xpm
necarieum sed solam
lanceam quaeerat ad
caputeius edenticulã
sustulit. ltttq dormi¬
entibus cunctis egres¬
sus de castris transiuit
in cacumen montis et
coarguere coepit stipa¬
tores regios et praecipu¬
e principem militiae
abner. quod nequa quã
diam regi et dominosuo
esset lancea regis uel
lenticula quaeeratad
caput eius et appella¬
tus a rege lanceã red di¬
dit. Et hĩs inquit resti¬
tuat unicuiq iustitias
suas et fidem suã sicut
tradidit ted̃ sinmanus
mets et nolui uindicare
Etcum haec diceretti¬
mebat tamen insidias
eius et fugit. Sed cum
exilium muttans nec
tamen salutempraetu¬
lit innocentiae cũ iam
secundo faculititẽ sibi
tributa regis necandi
noluisset utioccasionis

Expanded text:
occidam eum? respondit: occidam eum? respondit: Non consumas eum, quoniam quis injiciet manum suam in christum Domini, et purus erit? Et addidit:hora illius venerit, ut moriatur, aut in pugna discesserit, et apponatur mihi; non sit a Domino injicere manum meam in chrinecari eum, sed solam lanceam quae erat ad caput ejus, et lenticulam sustulit. Itaque dormientibus cunctis, egressus de castris transivit in cacumen montis, et coarguere coepit stipatores regios, et praecipue principem militiae Abner, quod nequaquam diam regi et domino suoesset lancea regis, vel lenticula quae erat ad caput ejus. Et appellatus a rege lanceam reddidit: Et Dominus, inquit, restituat unicuique justitias suas, et fidem suam: sicut tradidit te Dominus in manus meas, et nolui vindicare Et cum haec diceret, timebat tamen insidias ejus, et fugit, sedem exsilio mutans. Nec tamen salutem praetulit innocentiae, cum jam secundo facultate sibi tributa regis necandi, noluisset uti occasionis
Abbreviated transcription (Latin):
trahat ut presens non
possit uideri nempeeo
tendit studio utrũ sapiens
etiam susto utaatur a nullo
quo possit propria flagi¬
tia celare et regnũ ad se¬
qui nolit nepeccare. et gra¬
uius ducat sceleris conta¬
gium poenarũ dolorib:
anuero spe inpunitatis
utcitur ad ꝑp&randum
scelus. Quid in quã mihi
opus est figmento anuli
cum possim docere exreb:
inpeccato non solum la¬
tendum sed etiam regnan¬
dum uiderit si peccatum
admitteret contra aut̃
periculum salutiscerner&
sideclinaret flagitium
flagitio quam flagitiũ
quod sibi regnum parar&
peniq: dauid cum fuger&
a facieregis saulqđ eum
rexcũ tribus milib: uiro¬
rumelectorũ ad inferen¬
dam necem in deserto
quaereret ingressus in
castra regis cũ dormientẽ
offendisset non solũ ipse
non percussit. sed etiam
protexit neabaliquo
quisimul ingressus fue¬
rat ꝑimeretur. Nam cũ
diceret ei abisai conclu¬
sit dñs bodie inimicum
tuũ inmanibus tuis et nunc

Expanded text:
trahat, ut praesens non trahat, ut praesens non possit videri? Nempe eo tendit istud, utrum sapiens etiam si isto utatur annulo, quo possit propria flagitia celare, et regnum assequi; nolitne peccare, et gravius ducat sceleris contagium poenarum doloribus: an vero spe impunitatis utatur ad perpetrandum scelus? Quid, inquam, mihi opus est figmento annuli, cum possim docere ex rebuin peccato non solum latendum, sed etiam regnandum videret, si peccatum admitteret; contra autem periculum salutis cerneret, si declinaret flagitium;aret flagitio, quam flagitium quo sibi regnum pararet? 33. Denique David cum fugeret a facie regis Saul, quod eum rex cum tribus millibus virorum electorum ad inferendam necem in deserto quaereret, ingressus in castra regis, cum dormientem offendisset, non solum ipse non percussit, sed etiam protexit; ne ab aliquo qui simul ingressus fuerat, perimeretur. Nam cum diceret ei Abessa: Conclusit hodie Dominus inimicum tuum in manibus tuis, et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ab omnib: ciius sollers
factum miraculi ꝑ anuli
oportuni tatẽ reginae
stupro potitus necem regi
intulit c&erisq: interemp¬
tis quos necandos putti¬
uerat nesibi impedimero
forent lidiae regnũ adep¬
tus. ẽ. Dainquit hunc anu¬
lũ sapienti ut beneficio
eius possit latere cũdeli¬
querit. Non eñiminus
fugit peccatorũ conitigiũ
quã si non possit latere.
Non enĩ latebra sapienti
spes impunitatis. sed in¬
nocentiaẽ. Deni quel ex
Non iusto sed iniustopo¬
sita est quia iustus legẽ
hab& mentis suae et ae¬
quitatis aciustitiaesuȩ
normã. Ideoq: ñ terro¬
repoenere uocatur acul¬
pa. sed honestatis regula
Ergo utad propositum
redeamus: Nfabulos a
sis exempla proferam.
Quid enĩ michi opus est
fingerehiatũ terrae ae¬
quum aeneum anulũq
aureũ indigito defuncti
reꝑtũ cuius anuli tanta
sit uis ut ꝓ arbitrio suo
qui eũ sit indutus anulũ¬
a nullo apareat cũ uelit
cum aũt nolit econspec¬
tu sae prȩsentium sub¬

Expanded text:
ab omnibus. Cujus solers ab omnibus. Cujus solers factus miraculi, per annuli opportunitatem reginae stupro potitus, necem regi intulit, caeterisque interemptis, quos necandos putaverat, ne sibi impedimento forent, Lydiae regnum adeptus est. 31. Da, inquit, hunc annulum sapienti, ut beneficio ejus possit latere, cum deliquerit: non enim minus fugiet peccatorum contagium, quam si non possit latere. Non enim latebra sapienti spes impunitatis, sed innocentia est. Denique lex non justo, sed injusto posita est ; quia justus legem habet mentis suae, et aequitatis ac justitiae suae normam: ideoque non terrore poenae revocatur a culpa, sed honestatis regula. 32. Ergo ut ad propositum redeamus, non fabulosa sis exempla proferam. Quid enim mihi opus est fingere hiatum terrae, equum aeneum, annulumque aureum in digito defuncti repertum; cujus annuli tanta sit vis, ut pro arbitrio suo qui eum sit indutus annulum, 116 appareat, cum velit: cum autem nolit, e conspectu se praesentium sub