comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non scdłm ordinẽ natiuitatis suȩ filuiiacob ponunt̾ in hoc catalogo. Nã iudas quihic pͥonitur
pͥmꝰ ũtiq quartoloco natꝰ :÷ Gadh quoq hic ÷ ẽtius ibioctauus inuent̃ Similit̃ deceterisest
intuendũ. Qđ quare factũsit: ipsa nominũ intp̃tatio manifeftat. Iudas quippe: int̃p̃tatͥ con¬
fessio siue laudans. Inquo ȩcda conp̃hendit̃ q̃ depeocatis p̃te ritis penitentiã agit. & alude cre¬
atiris noncessat. Conficeuenĩ equiuocũ uerbũ & ꝓconfessione ponitur & plaude. Vndediis. C¬
fiteir tibipat̃ cȩli&trȩ. & psalmista. Consiteboetibidne in toto cordenieo. Ruben: dr̃ uidens filium.

Expanded text:
non secundum ordinem nativitatis suae filii Jacob ponuntur in hoc catalogo. Nam Judas qui hic primus ponitur, utique quarto loco natus est. Gad quoque hic est tertius, ibi octavus invenitur. Similiter de caeteris est intuendum. Quod quare factum sit, ipsa nominum interpretatio manifestat: Judas quippe interpretatur confessio sive laudans, in quo Ecclesia comprehenditur, quae de peccatis praeteritis poenitentiam agit, et a laude Creatoris non cessat. Confiteor enim aequivocum verbum, et pro confessione ponitur et pro laude. Unde Dominus: Confiteor tibi, Pater coeli et
Abbreviated transcription (Latin):
quegcuorergo senis alis uamt̾ sc̃i qui a quadiu in acuita consistunt. ea
derubin caput & pedes alis. uelarereferunt. Quia uidelic& scĩneq eaq̃fuer ante
nifestat᷑. ETINCIRCITU&intus plenast oculis haecanimalia sicut supͣdictũ :
leos in luminant qͥ in medio ȩađȩ consistunt. & eosqͥinifinest̾rę morant. Uel incir
etintꝰ plenist̃ oculis. qr ꝑlittera simplices. & ꝑspĩtalẽ intellegentiã ꝑfeciores instrunt.
Quasienĩ foris habebat oculos paulus cũdicebat quibusdã. Non potui uob loquitaquã

Expanded text:
Quatuor ergo senis alis utuntur sancti, quia quandiu in hac vita consistunt, ea cherubin caput et pedes velare alis referuntur, quia videlicet sancti neque enifestatur. Et in circuitu et intus plena sunt oculis. Haec animalia, sicut supradictum et eos illuminant qui in medio Ecclesiae consistunt, et eos qui in finibus terrae morantur. Vel in ciret intus pleni sunt oculis, quia per litteram simplices, et per spiritualem intelligentiam perfectiores instruunt. Quasi enim foris habebat oculos Paulus, cum dicebat quibusdam: Non potui vobis loqui quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis homines. mediocris &minoris: qͥtim̃tes amittere regna & honorẽ dũ uide
uteis pareant. & diuitias non amittant. Diuit es quoq appellantͥ peccatis: qͥomne malũ
uoluerint implere libere poter̃. nec in malo alioiũ auxilio indigebunt. Fortes. similit
in malo intellegimus ad miscendã scilic& ebriecatẽ. uł ad fidẽ aliorũ subuertendam
Serui. peccato serui entessunt : qr qͥ facte peccatũ. seruus : peccati. Liberi. aiustitia
.i. alieni aiustitia. Vnde paulus. Cũ serui essecis peccati. liberi fuistis iustitiȩ. Istiom̃s
inminente futuro iudicio current ad auxiliũ demonũ. cũ desperati ad scõrũ qu¬
lib& nonp̃sumunt accedere. dicentes. Cadite suꝑnos & absconditenos abira seden¬
s inhrono: iđ modo liberate nos. qr muobis hacte nꝰ confisisumꝰ Et PoSi haec uidiqu

Expanded text:
tatis homines, mediocres, et minores, qui timentes amittere regna et honorem, dum vidtatis homines, mediocres, et minores, qui timentes amittere regna et honorem, dum vids parcant, et divitias non amittant. Divites quoque appellantur peccatis, qui omne malum quod voluerint implere, libere poterunt, nec in malo aliorum auxilio indigebunt. Fortes similiter in malo intelligimus ad miscendam scilicet ebrietatem, vel ad fidem aliorum subvertendam. Servi peccato servientes sunt, quia est alienia justitia; unde Paulus: Cum servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae . Isti omnes imminente futuro judicio, cur rent ad auxilium daemonum, cum desperati ad sanctorum quemlibet non praesument accedere, dicentes: Cadite super nos, et abscondite nos ab ira sedentis in throno, id est modo liberate nos, quia in vobis hactenus confisi sumus. CAPUT VII.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsorũ i. dãpnatio reꝓborũ Eł quis poterit stare .i. nullus. Sienĩscĩ illius irã tuncti mebt̃
& angliquoq timore concutient᷑. quis nrin sustinebit. inquo & iustus uix sal uabit̃ : dehoc
tẽpore ꝓpħadicit. Diesirȩ diesilla &c̃. Possumꝰ & haec in contrariã partẽ intellegere
Montes enĩ sepe nis acro eloquio: suꝑbos significant. Vnde : illud esaiȩ. Su ꝑmonte cali¬
gosũ leuate signũ In quib: uerbuis balthasar uoluit intellegi infidelitatis & impi&at
nebula co oꝑtũ Insulȩ aũt appellant qͥ scłariũ negotiorũ fluctib quatiunt᷑ & instabi¬
less̃ Istitales mouebunt᷑ abono ad malũ. afide ad insidelitatẽ : ut cupiditatẽ suã pos¬
sint implere. qui&iã sub pacis tẽpore ñ solũ exterorũ substantiã p̃ripiunt: sed&
in morte ꝓpinquorũ gaudent.: atq eocũ bona in suos usus conuertunt. Regesaũt. princi¬
pes. ac tribuni : uxtaqualitatẽ graduũ om̃s reꝓbos significant. Alaioris scilic& digni¬

Expanded text:
ipsorum. Id est, damnatio reproborum. Et quis poterit stare? Id est, nullus. Si enim sancti illius iram tunc timebunt, et angeli quoque timore concutientur, quis nostrum sustinebit, in quo et justus vix salvabitur? De hoc tempore propheta dicit: Dies illa dies irae . Possumus et haec in contrariam partem intelligere. Montes enim saepe in sacro eloquio superbos significant, unde est illud Isaiae: Super montem caliginosum levate signum, in quibus verbis Balthanebula coopertum. Insulae autem appellantur, qui saecularium negotiorum fluctibus quatiuntur, et instabiles sunt. Isti tales movebuntur a bono ad malum, a fide ad infidelitatem, ut cupiditatem suam possint implere. Qui etiam sub pacis tempore non solum exterorum substantiam praeripiunt, sed etiam in morte propinquorum gaudent, atque eorum bona in suos usus convertunt. Reges autem, principes, ac tribuni, juxta qualitatem graduum, omnes reprobos significant, majoris scilicet digni
Abbreviated transcription (Latin):
gulis regius p̃lati tenebant omne subietũ populũ. ut nullus flatũ alicuius religionis auder
contra eos emittere . aut muttire c̃traillos. & uerbũ ueritatis efflare aduersus idola. ut dicer&
Nons̃ dii qͥhominũ manib efficiunt᷑. sed sunt simulachra adnchil utilia. Int̾raaũt̃. diuersitasꝙꝓ¬
uinciarũ. In mariuero innumerositas designat insularũ. Perarbores quoq intellegunt᷑ hom¬
nes singuli : qr ab uniuersitate redit ad specialitatẽ. Qm̃ ipsidemones: om̃s homines in his uͦu regnis
degentes ꝓsuotenebant adstrictos seruitio. Eluidialterũ angłm ascendentẽ abortusolis: &c̃¬

Expanded text:
gulis regnis praelati, ita tenebant omnem subjectum populum ut nullus alicujus flatum regionis auderet contra eos emittere, aut mutire contra illos, et verbum veritatis efflare adversus idola, ut diceret: Non sunt dii, qui hominum manu efficiuntur, sed sunt simulacra ad nihilum uti lia. In terra autem diversitas provinciarum, in mari vero innumerositas designatur insularum. Per arbores quoque intelliguntur homines singuli, quia ab universitate redit ad specialitatem, quia ipsi daemones omnes homines in his quatuor regnis degentes, pro suo tenebant astrictos servitio. Et vidi alterum angelum ascendentem ab ortu solis,
Abbreviated transcription (Latin):
sedintabulis cordis carnalib: Intuendũ aut̃ : qdipsa eccł a sicutlib inuolut̃ recessisse drꝰ Inli¬
roenĩ in uoluto quid interus contineat᷑ ñuid&ur. nisi abillis qͥb uoluntariȩ apert. Die ni¬
mru scuilliustẽ poris aesuis semaniestabunt &extrane is secȩlabunt: sic legimꝰ factũ in pas¬
sionib scoiũ martrrũ Cuius uidelic& m̃bra : ioħs alloquit dics̃. Holite omnispu eredere
seꝗ ꝑbate sp̃s si exdosunt. Reced& aũt ȩcđa insuis electis areꝓbis ñ abscessu corporis sed fide &

Expanded text:
s cordis carnalis. Intuendum autem quod ipsa Ecclesia sicut liber involutus recessisse dicitur. In libro enim involuto quid interius contineatur, non videtur, nisi ab illis quibus voluntarie aperitur. Sic nimirum sancti illius temporis et suis se manifestabunt, et extraneis se celabunt, sicut legimus in passionibus sanctorum martyrum. Cujus videlicet membra Joannes alloquitur, dicens: Nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt . Recedet autem Ecclesia in suis electis a reprobis, non abscessu corporis, sed fide et
Abbreviated transcription (Latin):
nebris istuis uitȩ lucent ueluti stellȩ infirmam̃to quitẽ utiq decglo cadent. quando sub
illa psecutione ualidissima aside recedent qͥ prius fide recta &operib iustis uidebantur
lucere int̃rã cadent qpt̃renis delectationib: inherebunt. & ex ipso a more t̾reno ad iniquita¬
tẽruent. Vnde subdit᷑. Sic̃ ficus mittit grossossuos. cũ auento magno mouet᷑ Lic& fic̾ ineuu¬
do s inigogũ signisic&e specialit̃: hncomnẽ ecđam significat. dequatunc cadent qͥuifruetuosi
fuerint & ab ons oꝑib uacui. Grossoseñ ficiappellat fruct᷑ primite poris. quiante quam
ute hon or ũ operũ. &uacuisunt : concussiuento .i. extrema ꝑsecutione. decident intrai¬
hoc ÷ inc̃renas delectationes quiuentꝰ bene magnusdr̃. qeut supͣ dictũ. ꝓsecutio ills

Expanded text:
e. Qui tunc utique de coelo cadent, quando sub illa persecutione validissima, fide recedunt, qui prius fide recta et operibus justis videbantur lucere. In terram cadent, quia terrenis delectationibus inhaerebunt, et ex ipso amore terreno ad iniquitatem ruent. Unde subditur: Sicut ficus mittit grossos suos cum a vento movetur. Licet ficus in Evangelio synagogam significet, specialiter hic omnem Ecclesiam significat, de qua tunc cadent qui infructuosi fuerant et a bonis operibus vacui. Grossus enim fici appellatur fructus primi temporis, qui antequam tatem bonorum operum, et vacui sunt, concussi vento, id est extrema persecutione decident in tehoc est in terrenas delectationes. Qui ventus bene magnus dicitur, quia, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
arbor q̃ non facit fruecũbonũ exeidetur & inignẽ mittet᷑ & tuncdic& rexhis qͥa sinistris¬
eius erunt Dncedite ame maledicti inignẽ ȩt̃nũ. Etuoces exortationũ : ut ÷. Beatimundo
iđ ut eugłi doctrina insonarent. Duob modis sep̃parant electi ad p̃dicandũ Primo: quia
antequa uerbũ p̃dicationis ad publicũ ꝓferant. cogitant quẽ ad modũ singulis ꝑsonis
tis quo modo simplieibus quomodo ꝑfectiorib sicut paulis quibe nignos etalit dominos ut h¬
sericodia impenderent seruis scientes quia cõmunis omnũdñs in cuelo Seruos quoep no¬
nebat uedebitũ seruitiũ impenderent domimis. nonadoculã seruientes. Helcer te p̃paran
se quia eaquep̃dicaturisunt prias ipsi fatiunt. primũq ea ise ostendunt faetis. de indecdia¬
& uerbis. utsimplices exẽplo erudiant operss ꝑfecciores uerbo exortationis Sice mi fecit&¬

Expanded text:
dicet rex his qui a sinistris erunt: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Et voces exhortationum, ut: Beati mundo cerent, id est, ut Evangelii doctrina insonarent. Duobus modis se praeparant electi ad praedicandum: primo, quia antequam verbum praedicationis ad publicum proferant, cogitant quemadmodum singulis personis tis, quomodo simplicioribus, quomodo perfectioribus, sicut Paulus, qui benignos hortabatur dominos, ut misericordiam impenderent servis, scientes quoniam communis omnium Dominus in coelo est. Servos quoque monebat ut debitum impenderent dominis, non ad oculum servientes. Vel certe praeparant se, quia quae praedicaturi sunt, prius ipsi faciunt, primumque ea in se ostendunt factis, deinde etiam verbis, ut simplices exemplo erudiantur operis: perfectiores vero, verbo exhortationis. Sic enim fecit
Abbreviated transcription (Latin):
sed unũ qr xp̃s coniunctꝰ ÷ corporisuo. Ipse ÷ enĩ altare &ipse & sacerdos. & sacrificiũ.
icerdos quia ꝑ illũ muneranra dõpatridirigimꝰ. Vnde & sacerdotes insingulis
rationib seꝑ dnm exdudiri obtantes. sub nomine ipsius suas finiunt orationes dicen
illedns istiserui Idõq & altare sunt capitisuo coniuncti& sub altare. qr ñ illi ꝑom̃a
adhuc desideriũ illorũ : qm̃ expectant resurreccionẽ corporissui. ut sic̃cũ corpore

Expanded text:
stus conjunctus est corpori suo. Ipse enim est altare, ipse sacerdos et sacrificium. Sacerdos quia per illum munera nostra Deo Patri dirigimus. Unde et sacerdotes in singulis orationibus se per Dominum exaudiri optantes, sub nomine ipsius suas finiunt orationes, dicenille Dominus, isti servi. Ideoque et altare sunt capiti suo conjuncti: et sub altare, quia non illi per omnia adhuc desiderium illorum, quoniam exspectant resurrectionem corporis sui.
Abbreviated transcription (Latin):
tin&. qui a uidelic& ueluti homicidȩ humanũ sanguinẽ fundentes isatales quuinsecutis u
ueros p̃dicatores peribunt dicente dño. Quioditfr̃msuũ reuserit iudicio &ioħis: Qquio dit frm
suũ homicida est: Nonaut mirũ: siunde electi clem̃tiã inueniunt. indere ꝓbi irã in eurrt̃
Iueta qđ apłs dicit. qua aliis sumus odor mortis in mortẽ alus odoruite inuitã. Etsimeonde
psodño Eece positis ⁊ hic inruina: aresurrectionẽ multorũ inisrł. Etmissis utra ates¬

Expanded text:
quia videlicet velut homicidae humanum sanguinem fundentes, ita tales qui insecuti sunt veros praedicatores, peribunt, dicente Domino: Qui odit fratrem suum, reus erit judicio . Et Joannes: Qui odit fratrem suum, homicida est . Non autem mirum, si inde electi clementiam inveniunt, unde reprobi iram incurrunt, dicente Apostolo: Quia aliis sumus odor mortis in mortem, aliis odor vitae in vitam . Et Simeon de ipso Domino: Ecce positus est hic in ruinam e
Abbreviated transcription (Latin):
ȩcdam. Quã ideo scindere ñ potest. eꝑ fide xp̃i ÷ unita. luxcaillud. Una : colũbamea
tilli quidẽ diuisi istiuero inueniunt uniti Intficit uerii has partes t̃rȩgladio ma
suggestionis ut supͣdictũ ÷: & fame audiendi uerbũdĩ. Dequa fame : dnsdicit ꝑamos ꝓ¬
phetã Alittã ineis famẽ ñ panis. necsitĩquȩ sed famẽ audiendi uerbũ dĩ . Quo in locoquestio
oritͥ. Sids hanc famẽ inmittit. quidpeccat diaboł q̃ questio facile soluit qr qđ as
t̃ficere homines sp̃italiscilic& atq: interico i. Et bestus t̾rȩ. Bestiȩ : effera
homines & bestiales significant. ꝑ quos diaboł int̾secit multos. sic̃ suit nerodomicunꝰ¬
& cȩteri ꝑsecutores scorũ martrrũ Decalib dicit apłs Cretenses sẽpmendates. malȩbes¬
cremabant̃. Aliuduero interius anteuelũ. in quotantũ sanguis ponebat᷑. & tchiniama.
&erat uestitũ auro. Scissoaut uelo: arcaquȩ erat intrascascorũ. c̾iunta : altari dureo¬

Expanded text:
 unita, juxta illud, Una est columba mea : Et illi divisi, isti vero inveniuntur uniti. Interfecit vero has partes terrae gladio malae suggestionis, ut supradictum est, et fame audiendi verbum Dei, de qua fame Dominus dicit per Amos prophetam , Mittam in eis famem, non panis, non sitim aquae, sed audiendi verbum Dei. Quo in loco quaestio oritur: Si Deus hanc famem immittit, quid peccat diabolus? Quae quaestio facile solvitur, quia qest illi interficere homines, spirituali scilicet atque interiori. Et bestiis terrae. Bestiae efferatos homines et bestiales significant, per quos diabolus multos interfectores sanctorum martyrum: de talibus dicit Apostolus: Cretenses semper mendaces, malae bescremabantur: aliud vero interius ante velum, in quo tantum sanguis ponebatur et thymiama, et erat vestitum auro. Scisso autem velo, arca quae erat intra Sancta sancto
Abbreviated transcription (Latin):
VII. sigilla nobis aperuit quando ꝓsalutenra. sicut erat inscripturis scĩs deeo ꝓmis¬
sũ & nasci & mori & amortuis resurgere. nec ñ adcȩlos ascendere uoluit. & sea du¬
diciũ uenturũ eẽ. p̃dixit. Vnde & resurgens a mortuis. a peruit discipulissensũ
ut intellegerent om̃a quȩ de ipso continebant: inscripturisscĩs dicens. Quia sic
oportuit patixp̃m. & resurgere amortuis. Inde ÷ &iã qđ discipulis. spm̃sc̃m se mi¬
surũ ꝓmisit qͥ eos docer& om̃a: & quieis q̃uenturaessent ad nũtiar&. Audiuiunũ.¬
ex iiͦiͦI. animalib dics̃ Ueni & uide. In hoc loco unũ animal: pͥmitiuã ȩcđam signi¬
ficat exuide is dequib: scriptũ : qđ unadie crediderunt triamilia aliadie .v. &
Iuia udelic& ȩccła pͥmitiua suadoetrina & p̃dicatione inuitat ȩccłam sequent
dicens Veniad fidẽ scilic& xp̃i. ñgressib: corporis. sed fidei &m̃tis: & transiens amrsti¬

Expanded text:
septem sigilla nobis aperuit, quando pro salute nostra, sicut erat in Scripturis sanctis de eo promisseptem sigilla nobis aperuit, quando pro salute nostra, sicut erat in Scripturis sanctis de eo promissum, et nasci et mori et a mortuis resurgere, nec non ad coelos ascendere voluit, et se ad judicium venturum esse praedixit. Unde et resurgens a mortuis, aperuit discipulis sensum ut intelligerent omnia quae de ipso continebantur in Scripturis sanctis, dicens quia sic oportuit pati Christum et resurgere a mortuis . Inde est etiam quod discipulis Spiritum sanctum se missurum promisit, qui eos doceret omnia, et qui eis quae ventem tonitrui: Veni et vide. In hoc loco unum animal primitivam Ecclesiam significat ex Judaeis, de quibus scriptum est, quod una die crediderunt tria millia, alia quinququia videlicet Ecclesia primitiva sua doctrina et praedicatione invitat Ecclesiam sequentem, dicens: Veni ad fidem scilicet Christi, non gressibus corporis, sed fidei et mentis, et transiens a mysti
Abbreviated transcription (Latin):
figurata & dm̃c̃laudat : & ipsã fidẽ int̃posito. am̃ uerã eẽ consirmat. & eũquẽ uero
audis p̃conio attollit. cadens humilit̃ adorat. Quid sitaũt iste casus & haec ado¬
mrsteriorũ absconditorũ designat᷑ quȩ latebantꝰ ante dnĩ aduentũ. Quȩcũ multa
one & operatione: Ut uerbi grã. Ecceuenio locutio ÷ Incapite libri scriptũ ÷ de
ie : cognitio ÷ p̃missȩ locutionis xp̃m de monstrans. de quo ꝓpheta. Ecce uenu
desideratꝰ cunctis gentib: & c̃ Nã & in capite geneseos deeodicit᷑ qđ in principio
iđ infilio feceritds cȩlũ & t̃rã Qdidẽ filius dese ostendit in euglo dic s̃ iudeis Ego
princ ipiũ qui& loquor uobis. Accione cũ sequit ut faciã uolunt tẽ cuã dsins: Quã
operationẽ idẽquoq filius suã eẽ ostendit: cũ ineuglo loquit dicens Meuscibus ÷:¬
ut faciã uoluntatẽ eius quimisitine. id patris. Cȩterũ ut breuit̃ dicamꝰ: tuncagnus

Expanded text:
figurata, et Deum collaudat, et ipsam fidem interposito Amen veram esse confirmat, et eum quem vero laudis praeconio attollit, cadens humiliter adorat. Quid sit autem iste casus et haec adomysteriorum absconditorum designatur, quae latebat ante adventum Domini. Quae cum multa tione et opere, verbi gratia: Ecce venio, locutio est: In capite libri scriptum est de me, cognitio est praemissae locutionis, Christum demonstrans, de quo propheta: Ecce veniet desideratus cunctis gentibus . Nam et in capite Geneseos de eo dicitur, quod in principio, id est in Filio fecerit Deus coelum et terram. Quod idem Filius de se ostendit in Evangelio, dicens Judaeis: Ego principium qui et loquor vobis. Actione, cum sequitur, ut faciam voluntatem tuam, Deus meus. Quam operationem ideut faciam voluntatem ejus qui misit me Patris . Caeterum ut breviter dicamus, tunc agnus
Abbreviated transcription (Latin):
gentib alesione electorũ dñs antiquũ adũsariũ conpescuit. ipsasq docuit quẽ ad¬
modũ infestationẽ illius possent euaderecũ ait. Penitentiã agite &c̃ Apłis quoc
iussit: ut euntes bapertarent om̃s gentes. docentes eas ut abidalorũ cultura ad
uerũdĩ conũterent cultũ. Tunc enĩ diabalus ꝓdidit frum̃tũ. ordeũ. uinũ & oleum
id om̃s fideles. cepitq comedere paleas. uinaciabibere. & amorca. Vnde & ipsauoxs¬
randa Bilibrisitaq: tritici intellegunt᷑ duosextarii Ettres bilibres ordei. sex sextari
Et p̃cipit̾ illi qͥ sed ebat inȩquo nigro. hoc ÷ diabolo. nefrum̃tutangat. aut ordeũ. qr
duosextarutritici .i. bilibris. denario unoual&. Ett resbilibres ordei. similit̃ de na
rio uno. Sediãnunc uideamꝰ quidista signisicent. Lic& miis ȩccła frum̃tusit iux

Expanded text:
gentibus, a laesione electorum Dominus antiquum adversarium compescuit ipsamque docuit, quemadgentibus, a laesione electorum Dominus antiquum adversarium compescuit ipsamque docuit, quemadmodum infestationem ipsius possenussit, ut euntes baptizarent omnes gentes, docentes eas ut a cultura idolorum ad verum Dei converterentur cultum. Tunc enim diabolus perdidit frumentum, hordeum, vinum et oleum, id est omnes fideles, coepitque comedere paleas, vinacia bibere et amurcam. Unde et ipsa vox sranda: Bilibris tritici ita intelligitur: Duo sextarii, et tres bilibres hordei sex sextarii. Et praecipitur illi qui sedebat in equo nigro, hoc est, diabolo, ne frumentum tangat aut hordeum, quia duo sextarii tritici, id est bilibris denario uno valet, et tres bilibres hordei similiter uno denario. Sed jam nunc videamus quid ista significent: Licet omnis Ecclesia frumentum sit, jux
Abbreviated transcription (Latin):
trahicere. & sic̃ capud eorũ nequaquã dicit sufficit. ita & isti nũquã satiant᷑ Vnde
bene subdit Eiquisedebat suꝑeũ: habebat staterã in manusua Mercatores solent
ferre staterã inmanu. qͥ mercant̃ eaq̃ sibi placent. pensantq eaq̃dant & accipiunt
Seddiabolus pessimꝰ ÷ mercator: quidat unlia ut auserãp̃tiosa. Stateraitaq ꝑuer¬
saeius suasio incellegit. qͥuitã multorũ mercari quȩ̨rit. ut suã esuriẽ satura req̃at
Etuthoc possit facere pͥuseis qͥb tẽporalia ꝓmittit alim̃tũ uerbidĩ subtrahit. quo
necatos in corp̾suũ assumens. fam̃ malitiȩ suȩ augeat. potius quã depellat. Dati¬
lia qđã & tẽporalia & ausert p̃tiosa & ȩtna. sic̃ ad ae dedit pomũ. & totũ ꝑillũ infilus
suis accepit mundũ. Et audiit tã quãuocẽ in medioquattuor animaliũ &c̃ Haec
uox quã audiuitioħs: uox intellegit̾dĩ omi potentis. quando adunatis ad fidem

Expanded text:
dicit Sufficit, ita et isti nunquam satiantur. Unde bene subditur: Et qui sedebat super eum, habebat stateram in manu sua. Mercatores solent ferre stateram in manu, qui mercantur ea quae sibi placent, pensantque ea quae dant et accipiunt. Sed diabolus pessimus est mercator, qui dat vilia, ut auferat pretiosa. Statera itaque perversa ejus suasio intelligitur, quia vitam multorum mercari quaerit, ut suam esuriem saturare queat. Et ut hoc possit facere, prius eis quibus temporalia promittit, alimentum Verbi Dei subtrahit, quo necatos in corpus suum assumens, famem malitiae suae augeat potius quam depellat. Dat vilia quaedam et temporalia, et aufert pretiosa et aeterna, sicut Adae dedit pomum, et totum per illum in filiis suis accepit mundum. Et audivi vocem tanquam vocem in medio quatuor animalium, dicvox quam audivit Joannes, vox intelligitur Dei omnipotentis, quando adunatis ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
nea eẽ ꝑhibet᷑ Eł quisedebac suꝑeũ datũ ÷ illi ut sumer& pacẽ de t̾ra. Datur
diabolo potestas ut sumat pacẽ det̾ra: quando ꝑmittit᷑ iusto dĩ udicio ut hoc pos¬
sit facere Tale ÷ quale & illud. Indurauidñs corphardonis Notandũ autẽ
qr ñ decȩlo. sed detra aufert ille pacẽ Cȩlũquippe significat scõs qͥb dñsas¬

Expanded text:
cinea esse perhibetur. Et qui sedebat super eum, datum est illi ut sumeret pacem de terra. Data est cinea esse perhibetur. Et qui sedebat super eum, datum est illi ut sumeret pacem de terra. Data est diabolo potestas ut sumat pacem de terra, quando permittitur justo Dei judicio, ut hoc possit facere. Tale est hoc, quale et illud: Induravit Dominus cor Pharaonis . Notandum autem quia non de coelo, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
mundi uel &iã multicudo subiectorũ fideliũ ꝓquib: ipsi remunerationẽ ȩt̃ni regni
cipiunt. sicut apłs suis auditorib dicit. Qđ gaudiũ aut q̃corona gaudumei. nonne
estis. Exiuit hic ordo p̃dicatorũ audea cũ suo ȩ quite hoc ÷ cũxp̃o sibi dicente Ite
mundũ uniuersũ &c Vincens pͥmũ diabolũ inse ipso ut uincer& illũ pestea i
aliis : quos abido latria traxerunt ad xp̃iculturã Eicũ aperuis s& sigillũ scđm.¬
fideliũ & om̃s fideles corpeius inquib ipse ꝑfidẽ habitat. itacaput omniũ reꝓboꝵ
÷ diabolus & om̃s reꝓbi corpꝰeius inquib ipse habitat. Equs it aquerusus antiqui
hostis ÷ corpus. peccatis cruentatũ. & animarũ int̃fectionib sanguineũ. Qđe
ĩ sanguis peccata signific& psalmista manifestat quidicit. Liberame desa
de ꝑꝓphetã quib: dã dñs dicit. Cũ damaueritis adme non exaudiã uos: manenĩ
rȩ sanguine plenȩ st̃. Hinc ÷ qđ inferius bestia suꝑquã meretrix sed& coc¬

Expanded text:
regni percipiunt, sicut Apostolus auditoribus dicit : Quod gaudium aut quae corona gaudii mei, nonne vos estis? Exivit hic ordo praedicatorum a Judaea cum suo equite, hoc est, cum Christo sibi dicente: Ite in mundum universum. Vincens primo diabolum in seipso, ut vinceret illum postea in aliis, quos ab idololatria traxerat ad Christi culturam. Et cum aperuisset sigillum sfidelium, et omnes fideles corpus ejus in quibus ipse per fidem habitat, ita caput omnium reproborum est diabolus, et omnes reprobi corpus ejus, in quibus ipse habitat. Equus itaque rufus antiqui hostis est corpus peccatis cruentatum, et animarum interfectionibus sanguineum. Quod enim sanguis peccata significet, Psalmista manifestat qui dicit, Libera me de et per prophetam quibusdam Dominus dicit : Cum clamaveritis ad me, non exaudiam vos. Manus enim vestrae sanguine plenae sunt. Hinc est quod inferius bestia, super quam meretrix sedet, coc
Abbreviated transcription (Latin):
diligit dns corripit. flagellatomnẽ filiũ quẽ recipit Facitq hoc dñs sihumana
conparanda sunt diuinis. more piissimi patris duossilios habentis. Quorũ u
que uult sibi substituere heredẽ diuersis modis flagellat acibo & potu ex com¬
umnicat. Aliquando &iã uinctis pedib tota nocte in mobilẽ stare facit ince¬
santib contu melus afficit. & aliquando ueliti extraneũ alieno obsequio subdit
Alterũ uͦ quẽ sibi heredẽ ñ destinat futurũ. suȩ uoluntatis ẽẽ ꝑ mitcit: comeden¬
di &bibendi licenciã tribuit. ad abulandũ liberos quo uoluerit gressus co¬

Expanded text:
diligit Dominus corripit , flagellat autem omnem filium quem recipit, facitque Dominus hoc, si humana comparanda sunt divinis, more piissimi patris duos filios habentis, quorum unum quem vult sibi substituere haeredem, diversis modis flagellat, aut cibo aut potu excommunicat, aliquando eiam vinctis pedibus tota nocte immobilem stare facit, incessantibus contumeliis afficit, et aliquando veluti extraneum alieno obsequio subdit. Alterum vero quem sibi haeredem non destinat futurum, suae voluntatis esse permittit, comedendi et bibendi licentiam tribuit, ad ambulandum quocunque voluerit liberos
Abbreviated transcription (Latin):
tuus eft pelectis. & electi moriunt᷑ cũ illo. ut & ipsi ꝑfitiant uoluntatẽ patris. Pascitnos
executꝰ & ad ꝑcipiendã meȩ diuinitatis dulcediẽ dilatatus hunc ꝑ int̾nã gramtan¬
gens in radiabo &cenabo cũ illo & ille mecũ. qr infatiendo uoluntatẽ patris &ego illius
inchraomeo Quiathronꝰ ÷ sedes iudicis ꝑthronũ iudicaria designat᷑ potestas inqua
iudicare Sicut etego uicidiabolũ : & sedeo cũ patremeo inthrono eius. Uicit ipsedia¬
bolũ : qr sicut legimus in euangło tẽptauit eũ trib: modis sed superatꝰ ÷ ab illo. Unde& an¬
li accedentes ministrabantei. Uicit iudeos quie ũ morti tradiderant: quando pꝰtresdie
deuicta morte surrexit in et̃nũ uicturus. Sed & inthrono patris. iđ coequalis illi & co¬

Expanded text:
tuus est pro electis, et electi moriuntur cum illo, ut et ipsi perficiant voluntatem Patris. Pascit nosexsecutus, et ad percipiendam meae divinitatis dulcedinem dilatatus, hunc per internam gratiam tangens, irradiabo et coenabo cum illo, et ille mecum, quia in faciendo voluntatem Patris, et ego illius, um sedere mecum in throno meo. Quia thronus est sedes judicis. Per thronum judiciaria designatur potestas, in qua regnare et in judicio judicare. Sicut et ego vici diabolum, et sedi cum Patre meo in throno ejus. Vicit ipse diabolum, quia sicut legimus in Evangelio, tentavit eum tribus modis, sed superatus est ab illo. Unde et angeli accedentes ministrabant ei . Vicit Judaeos, qui eum morti tradiderunt, quando post tres dies devicta morte resurrexit in aet
Abbreviated transcription (Latin):
as. Etrurs Lingua eorũ gladius acut᷑ Et cũ aperuiss& sigillũ t̃tiũ. &c̃ usq ȩqusni¬

Expanded text:
as . Et rursus, Lingua eorum gladius acutus . Et cum aperuisset sigillum tertium, audias . Et rursus, Lingua eorum gladius acutus . Et cum aperuisset sigillum tertium, audi
Abbreviated transcription (Latin):
paulus dicit Ipse ÷ pax nr̃a De t̾ra aut̃ iđ de t̃renis hominib sumit pacẽ. facitq¬
in moderate ambiunt. Dequo. ad huc subiungit̾. FT ut inuicẽ se int̾fitiant.: datꝰ ÷ illi
gladius magnus. Gladiũ ñ corporeũ debemꝰ intellegere. sedspitalẽ : quo ñ tantũ caepora.
uantũ animȩ iugulant᷑. Cladiusenĩ hic intellegit᷑. mala ꝑsuasio. locutio praua. decep¬
tio iniqua. Quogladio duob modis hommnes diabolus int̃ficit. Cũ uidelic& occulte ma¬
Cũdiabolus se in misiss& in cor iudȩ utrader& dnm Primũ quippe gladio male ꝑsuasio¬
nis eũ intfecit in anima ut dñintrader& deinde ꝑsuasit ut se metipsũ int̾ficer&. Vnde
&ille miser desperans: seipsũ laqueo suspendit. Similit̃ quoq & mulieri locutꝰ: per
& spĩtalit separando a fide. & corporalit̃ subtrahendo ab hacluce. sicut ꝑneronẽ ꝑ
domicianũ &cȩteros. Detalib quippe psalmistadicit. Ex acuert̃ ut gladiũ linguassu¬

Expanded text:
 id est, de terrenis hominibus sumit pacem, facitqurrena et transitoria immoderate ambiunt. De quo adhuc subjungitur: Et ut invicem se interficiant, datus est illi gladius magnus. Gladium non corporeum debemus intelligere, sed spiritualem, quo non tantum corpora, quantum animae jugulantur. Gladius enim hic intelligitur mala persuasio, locutio prava, deceptio iniqua, quo gladio duobus modis homines diabolus interficit, cum videlicet occulte maCum diabolus se misisset in cor Judae, ut traderet Dominum , primum quippe gladio malae persuasionis, ei in anima Dominum ut traderet, deinde persuasit ut semetipsum interficeret. Unde ille miser desperans, seipsum laqueo suspendit. Similiter quoque mulieri locutus est et spiritualiter separando a fide, et corporaliter subtrahendo ab hac luce, sicut per Neronem, per Domitianum et caeteros. De talibus quippe Psalmista dicit: Exacuerunt ut gladium linguas su
Abbreviated transcription (Latin):
ente: illud sacerdotiũ iudeorũ inuetustatẽ fuerat uersũ. & ad seniũ declinabat. ideoq citope¬
riit aduemente uero sacerdotexp̃o Recte ergo sextoloco ꝓdanqͥinde ÷ eictus m¬
& sacerdotiũ &omne bonũ ꝑdidit: & metus loco manases id popłs gentilis est adscit᷑. atq
filiũ adoptatus. Et sicutidan de hoc catalogo sp̃itali÷ eiectus itaom̃s repbi eicient
deconsortio scõiũ indie iudicii Posthȩx uiditurbã magnã &e. Hoc÷. p̾quã audiui¬
poterat. Numerus electorũ apud dm̃ finit᷑ e. sed apud homenes it infinitus. Vnde ad
homines ÷ referendũ qđ dr̃ . Quã dinumerare neno poterat. Ex omnibus gentib & tribu

Expanded text:
ente, illud sacerdotium Judaeorum in vetustatem fuerat versum, et ad senium declinabat, ideoque cito periit adveniente vero sacerdote Christo. Recte ergo sexto loco pro Dan, qui inde est et sacerdotium et omne bonum perdidit, et in ejus loco Manasses, id est populus gentilis est ascitus, atque in filium adoptatus. Et sicuti Dan de hoc catalogo spirituali est ejectus, ita omnes reprobi ejicientur de consortio sanctorum in die judicii. Post haec viai turoam magnam, quam dipoterat. Numerus electorum apud Deum finitus est, sed apud homines est infinitus. Unde ad homines est referendum quod dicitur: Quam dinumerare nemo poterat. Ex omnibus gentibus et tribu
Abbreviated transcription (Latin):
płi. Xp̃s passus : ꝓuob̾. relinquens nob exẽplũ &c̃. Sedtam̃ diuerso mo¬
otendunt᷑ : quia nonom̃s ȩqualit̃ patiunt᷑. Dũ aliis crucifigit᷑ aluis decol¬
tormta. Unũtam̃ sonũ om̃s reddunt qr unã fidẽ om̃s confitent᷑. Et sic ut x p̃smor BV¬
tuus est ꝓillis ita & ipsi moriunt᷑ ꝓipso. Perphialas aut̃ caritatis illorũ latitud
debemus intellegere. Vndebene aromatib plenȩ suisse referunt᷑ : Odor am̃ta

Expanded text:
. Sed tamen diverso modo tenduntur, quia non omnes aequaliter patiuntur, dum alius crucifigitur, alius decoltormenta, unum tamen sonum omnes reddunt, quia unam fidem omnes confitentur. Et sicut Christus mortuus est pro illis, ita et ipsi moriuntur pro ipso. Per phialas autem charitatis illorum latitudinem debemus intelligere. Unde bene aromatibus plenae fuisse referuntur. Odoramenta
Abbreviated transcription (Latin):
& głam & benedictionẽ .s. dignus ÷ accipere. Honorẽ scilic& in resurrectione
głam in ascensione Benedictionẽ : qr subleuatꝰ ad dexterã pat̾nȩ magestatis. be¬
nedicit᷑ id laudat᷑ ab omnisuacreatura Dignũ ÷ enĩ ut humanitas filudĩ quȩ tan
sustinuit cruciam̃ta. post sputa. postalapas. mortẽ. sepulturã. resurgat. indexte¬
rapatris colloc&ur. & abomnicreatura laudẽtur. ad oret᷑. & glorific&ur. atq bene¬
om̃a possideat Incȩlo id in angłis Int̾ra in hominib: Subt̃ra in inferno Et in mari
ricȩ intellegere hunc mundũ : in quo conp̃hensi sunt . cliii. pisces quib: conphendit᷑
umerus electorũ. Om̃s audiui dicentes sedenti inthrono & agno benedictio & hon
& gła & potestas inscła scłorũ. Om̃s .i. animalia. seniores & angłos. audiuidicentes. se¬
denti inthronodopatri. & agno filio illius. Quo in loco cũꝑsona patris & filusolum¬

Expanded text:
m et benedictionem, subaudis, dignus est accipere, honorem scilicet in resurrectione, gloriam in ascensione, benedictionem, quia sublevatus ad dexteram paternae majestatis benedicitur, id est laudatur ab omni sua creatura. Dignum est enim, ut humanitas Filii Dei quae tanta sustinuit cruciamenta, post sputa, post alapas, mortem, sepulturam, resurgat, et in dextera Patris collocetur, et ab omni creatura laudetur, adoretur, et glorificetur, atque beneomnia possideat in coelo, id est in angelis, in terra, in hominibus, sub terra, in inferno et in mari, rice intelligere hunc mundum, in quo comprehensi sunt centum quinquaginta tres pisces, quibus comprehenditur numerus electorum. Omnes audivi dicentes sedenti super thronum et agno: Benedictio et hon saecula saeculorum. Omnes, id est animalia, seniores, et angelos, audivi dicentes sedenti in throno, Deo Patri, et agno Filio ejus. Quo in loco cum personae Patris et Filii solum
Abbreviated transcription (Latin):
grãm Quibene ꝑuuoculos figurat᷑ : qr suos electos inluminat discurrens
sicut tacharias dicit ꝑ uniũsa t̾rã sed & hoc considerandũ qr cornua in capite
& carnẽ excedunt. Ideoq ꝑcornua eminentiores scĩ intellegiposst̃ quia ual¬
de cȩteris p̃cellunt & capitixp̃i adherent. in quo&iã & regnũ ꝑceperunt
lã ꝑcornua &iã regnil intellegunt᷑ sicut intacharia legimus. quia uuco
nua : quactuor sunt regna principalia. Hinc paulus sp̃s sc̃imunere quȩdãm̃¬
bra cȩteris eminere ꝓspiciens ait. Vos in carne ñ estis. sed in spũ Acsialiu
uerbis dicer&. Nequaquã ut cȩteracorporis ossacarne circũdamini sedũ¬
quã cornua suꝑ carnẽ & ossaerigimini. ETUENIT & acc epit librũ dedextera
quare dicit agnũ accepisse librũ dedextera sedentis: ꝓpt̃ houidelic& qr agnus

Expanded text:
r septem oculos figuratur, quia suos electos illuminat discurrens, sicut Zacharias dicit, per universam terram. Sed hoc considerandum, quia cornua in capite sunt, et carnem excedunt, ideoque per cornua eminentiores saeculi intelligi possunt, qui valde caeteros praecellunt, et capiti Christi adhaerent, in quo etiam et regnum perceperunt. Nam per cornua etiam intelliguntur regna, sicut in Zacharia legimus, quia quatuor cornua, quatuor sunt regna principalia. Hinc Paulus Spiritus sancti munere quaedam membra caeteris eminere prospiciens ait: Vos in carne non estis, sed in spiritu , ac si aliis verbis diceret: Nequaquam ut caetera corporis ossa circumdamini, sed tanquam cornua super carnem et ossa erigimini. Et venit, et accepit librum de dextera quare dicit agnum accepisse librum de dextera sedentis? Propter hoc videlicet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
icuius medio ÷ xp̃s uexta illud : Ecceegouenio & habitabo in mediotui supe¬
rius dicit ioħs qđ uiderit similẽ filio hominis ambulantẽ in mediorii cande¬
labrorũ aureorũ de inde qđ uiderit sedentẽ. nunc aũt sub iungit qđ uiderit
gnũ stantẽ. Qđ talit̃ :÷ intellegendũ Ambulat dñs: quandodona miseri¬
cordiȩ suȩ electis suis tribuit. Aluscilic& grãm linguarũ : alii int̃p̃tationes
ermonũ &c̃ Sed & uero quando singulorũ facta diiudicat. stat quando
eccła cernit᷑ qr & simartuus : ex infirmitate uiuit exuirtute dĩ. Velcertem
medio elector ũ suorũ tãquã occisus statxp̃s : qr cotidie insius morit᷑ electis. quis

Expanded text:
istus, juxta illud: Ecce ego venio, et habitabo in medio tui . Superius dicit Joannes, quod viderit similem Filio hominis ambulantem in medio septem candelabrorum aureorum. Deinde quod viderit sedentem, nunc autem subjungit, quod viderit agnum stantem, quod taliter est intelligendum: Ambulat Dominus, quando dona misericordiae suae suis electis tribuit, alii scilicet gratiam linguarum, alii interpretationes sermonum. Sedet vero quando singulorum facta dijudicat, stat quando Ecclesia cernitur, quia etsi mortuus est ex infirmitate, vivit ex virtute Dei; vel certe in medio electorum suorum t
Abbreviated transcription (Latin):
trũde iuida &c Et iterũ. Salutaretuũ expectabodnẽ Dũ e nĩ istadicer&
ostendebat utiq librũillũ ꝑ aduentũ filudĩ reserandũ Vnde & subiungeꝰ
buiuda : qui auidelic& ex semine uidȩ descendit dauid. decuius stirpe fu¬
t beatauirgomaria Ideoq radixdauid appellat᷑ iuxta qđ esaias dic̃. Egre¬
diet uingn deradice iesse & flos deradice eius ascend& Ece inquit uicieleo

Expanded text:
tribu Juda, etc. Et iterum: Salutare tuum exspectabo, Domine . Dum enim ista diceret, ostendebat utique librum illum per adventum Filii Dei reserandum, unde et subjungitur: bu Juda, quia videlicet ex semine Judae descendit David, de cujus stirpe fuit beata virgo Maria, ideoque radix David appellatur, juxta quod Isaias dicit : Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus as
Abbreviated transcription (Latin):
ieregere nouer nescilic& uitus in solescant. ne penuriis succũbant. Principes aut̃ st̃:
minoris dignitatis scĩ qͥ non omnib: ut reges. secdtam̃ quib:dã ꝓconcessis uirtutibus
resistunt: Tribuniuero: ꝗad huc minoris potestatis. & ipsi inquantũ p̃ualent con¬
tra uitia carnis dimicant. Diuites quoq: nõpib sedbonis operib: uocant᷑. Vnde apłs
ad mon& diutes fieri in operib: bonis. Fortes non cuiporis uirtute sed animi Seruus con¬
iugio obligatus. Lib quoq: a coniugio & apeccatis absolutus: Istiom̃s ultima ꝑsecuti¬

Expanded text:
ne regere noverunt, ne scilicet vitiis insolescant, ne penuriis succumbant. Principes autem sunt minoris dignitatis sancti, qui non omnibus ut reges, sed tamen quibusdam pro concessis virtutibus resistunt. Tribuni vero, qui adhuc minoris potestatis quam principes, et ipsi inquantum praevalent, contra vitia carnis dimicant. Divites quoque non opibus, sed bonis operibus vocantur; unde Apostolus admonet divites fieri in bonis operibus, fortes, non corporis virtute, sed animi. Servus, qui conjugio obligatur. Liber quoque, a conjugio et a peccatis absolutus. Isti omnes ultima persecuti
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝓphetiã operũ uł secreta sp̃italiũ sensuũ multa p̃s ignans. intꝰ modis om̃¬
b: ÷ reputandus sextus &iã degemino saluatoris aduentu: certisdar&
testi moniis foris in ꝓmptu posituis. certis intus lat& occultus. ut & dubitati¬
onẽ auferat & fideles exerceat. Septimus ad extremũ in p̃ceptis uitȩ a gendȩ foris.
inp̃ceptis aut̃ figurandȩ intus lat& Hos modos anteredẽp̃tionis qͥđem tẽpus abs¬
conditos: ipso uero redẽptoris tẽpore ꝑxp̃m atque in xp̃o nouimus reuelatos. Dequi¬

Expanded text:
vel prophetiam operum, vel secreta spiritualium sensuum multa praesignans, intus modis omnvel prophetiam operum, vel secreta spiritualium sensuum multa praesignans, intus modis omnibus est reputandus. Sextus etiam de gemino Salvatoris adventu, certis claret testimoniis, foris in promptu positus, certis intus latet occultus, ut et dubitationem auferat, et fideles exerceat. Septimus ad extremum in praeceptis vitae agendae foris, in praeceptis autem vitae figurandae intus latet. Hos modos ante Redemptionis quidem tempus absconditos, ipso vero redemptoris tempore per Christum atque in Christo novi
Abbreviated transcription (Latin):
lica auctaritate seruariiubent̃: uitę uero figurandȩ manifestata ueritate
ransiert. ut ÷ circũcisio sabbatũ. oblatio uictimarũ. q̃ sicut dietũ est cessant
umbra in ueritate. sp̃italit̃ ꝑ agunt̾. Sed qr hiclib intꝰ & foris scriptꝰ fuisse¬
isseritur : uidendũ ÷dhisuii. modis quidebeant intus qui forinsecus reputari
Primus itaq historicus idẽq simplex nichilinse mrsticũ retinens. totus ÷ foris.
Scds allego icus. totꝰ omnino intꝰ Tercius uero utriusq geminã insecontinens
ormã ex parte foris ex parte deputat᷑ intꝰ. Quartꝰ quoq dedõ apud quem
ñ ÷ transmutatio necuicissitudinis obũbratio ut̃q sensus int̾ deb& accipi
Paxenĩdĩ exũ perat om nẽ sensũ. & eius clem̃tia quadese figuratĩ multanar¬
rauit nullus conpetent̃ atcingit: Quint̾ porro inparabolis ũborũ diffusus.¬
qͥ inquib dã &iã gestũ litterȩ inmutans. & depeccatis & adulterus hominũ

Expanded text:
lica auctoritate servari jubentur. Vitae vero figurandae manifesta veritate transierunt, ut est circumcisio, sabbatum, oblatio victimarum, quae sicut dictum est, cessante umbra, in veritate spiritualiter peraguntur. Sed qidendum est de his septem modis, qui debeant intus, qui forinsecus reputari. Primus itaque historicus, idemque simplex, nihil in se mysticum retinens, totus est foris. Secundus allegoricus, totus omnino intus. Tertius vero utriusque geminam in se continens formam, ex parte foris, ex parte deputatur intus. Quartus quoque de Deo, apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio, uterque sensus intus debet accipi. Pax Dei exsuperat omnem sensum , et ejus clementiam, quae de se figuratim multa narravit, nullus competenter attingit. Quintus porro in parabolis verborum diffusus, quibusdam etiam gestum litterae imitans, et de peccatis et adulteriis hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
hic ꝑcoronasscõrũ triũphũ &uictoriã debemaccipere Hoc ÷ itaq: coronas antedro¬
nũ ponere : qđ ÷ in faciẽ cadere. & adorare Antethronũ quippe electi suascoronas
mittunt qr quicquid uirtutis & fortitud inis habent. ipsi insecretom̃tissuȩ tri¬
buunt a quout uincere possent diabolũ &tẽptam̃ta suȩ carnis fortitudinẽ ꝑcepert̃
cdeniq figuratũ ÷ quando dño hiero solimã uenienti. turbaquȩ obuiã illiu
nit. palmas quib uictoria significat᷑ ante pedes asinȩ cinsedebat ꝓstrauisse le
eleuatꝰ ÷ addexterã pat̾nȩ maiestatis. Uirtutẽ. quando om̃aei subiecta st. sicut
ipse testat᷑ dicens discipulis. Data ÷ michi om̃is potestas. QUIATUCRCATOLIΝa
Acsidicans. ld ares eunetatibi que atiis gerunt adsẽribendas qr ut ẽt. possent.
ecrettus unt inopereusibili Etq̃ priuserant in artificis uoluntate sinetẽ pore
etesua st sedđ̃m qđ im arte ereator is dispositae rant intẽpore . Talequida oħs ineuan

Expanded text:
iumphum et victoriam debemus accipere. Hoc est itaque coronas ante thronum ponere, quod est in faciem cadere et adorare. Ante thronum quippe electi suas coronas mittunt, quia quidquid virtutis et fortitudinis habent, ipsi in secreto mentis suae tribuunt, a quo ut vincere possent diabolum et tentamenta suae carnis, fortitudinem perceperunt. Hoc denique figuratum est, quando Domino Hierosolymam venienti, turba quae illi obviam venit, palmas quibus victoria significatur, ante pedes asinae super quam sedebat prostrelevatus est ad dexteram paternae majestatis: virtutem, quando omnia ei subjecta sunt, sicut ipse testatur, dicenAc si dicant: Idcirco cuncta tibi, quae a tuis geruntur, ascribenda sunt, quia ut esse possent, creata sunt opere visibili, et quae prius erant in artificis voluntate sine tempore, creata sunt, secundum quod in arte creatoris disposita erant in tempore. Tale quid et Johan
Abbreviated transcription (Latin):
quiutiq ut dictũ ÷ lucã significat: qr uitulus hostia sacerdotũ erat & intẽploof¬
uerberatis oculis transcendens omnẽ altitudinẽ cȩli. & ipsos &iã choros angloꝵ.
diuinitatẽ filuidĩ intueturdicens. Iñ principio ẽrat uerbũ. Haec quattuor ani¬
nimal: Inquantũ aduersa istius scđi equanimit tolerat. Leo: undescriptũ :
lustus quasileo confidens: absq trore erit. Inquantũ se mortificat cũuitus &
concupiscencuis : uitulus Inquantũ ꝑm̃tis contẽplationẽ caelestiapetit aquila
ET IIIIA MIMALIA singulaerũ habebant alassenas. Alȩ animaliũ significant
duotestam̃ta qͥb ȩcđa ad cȩlestia subportat᷑ sedcũduo sint testam̃ta eiusdẽ ȩcđȩ
deni xx&iiͦIͦI. sunt Alit̃ Duodenarius numerus constat expartib septenari¬

Expanded text:
qui utique, ut dictum est, Lucam significat, quia vitulus hostia sacerdotum erat, et in templo ofui in reverberatis oculis transcendens omnem altitudinem coeli, et ipsos etiam choros angelorum, divinitatem Filii Dei intuetur, dicens: In principio erat Verbum . Haec quatuor ani, quia homo est rationale animal, in quantum adversa istius saeculi aequanimiter tolerat leo, unde scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . In quantum se mortificat cum vitiis et concupiscentiis vitulus. In quantum per mentis contemplationem coelestia petit aquila. Et quatuor animalia singula eorum habebant alas senas. Alae animalium significant duo Testamenta, quibus Ecclesia ad coelestia supportatur: sed cum duo sint Testamenta, ejusdem Ecclesiae deni viginti quatuor sunt. Aliter duodenarius numerus constat ex partibus septenari
Abbreviated transcription (Latin):
unt & sierit ibi diũsitas mansionũ : tam̃ unaerit remuneratio . qr om̃s in cõ¬
ne unũ possidebt̃ dñ. Et qđ insequis ñ habebit: habebit utiq: in altero qerit illis
ds̃ omã i n omnib: El uinũ &oleũ neleseris. Qđ superius significat ꝑfrum̃tũ. hoc¬
it ita illi multis tribulationib: istius uitȩ p̃munt᷑ & apo thecis dominioi
cellarii condunt. Et qr unũ st̃ baptirati infide dominicȩ passiois. & postei¬

Expanded text:
enim erit ibi diversitas mansionum, tamen una erit remuneratio: quia omnes in commune unum possidebunt Deum, et quod in se quis non habebit, habebit utique in altero, quia erit illis Deus omnia in omnibus. Et vinum et oleum ne laeseris. Quod superius significatuis producitur, ita illi multis tribulationibus istius vitae premuntur, et in apothecis Dominici cellarii conduntur. Et quia vinum, sunt baptizati in fide Dominicae passionis. Et poste
Abbreviated transcription (Latin):
humiliata gemitꝰ. Nec quȩ rit cel situdinis culmen: ubitotauita scõr ũ
sp̃stota significet᷑
trinitas dñs in eugło manifestat dicens: Sp̃s ÷ ds̃. & cosqͥado¬
qđ solũ modo ad eũ ꝑtin&. quãuis & haec sinespũ diciñ possint: Hicaut: ex ꝑsona dĩta¬
tis loquit᷑ Idõq uerba filii uerba sunt patris & spici ¶ Fosthaecuidi: & ecce hostiũ aꝑ¬
tũ incȩlo &a& Mos ÷ ꝓphetarũ anꝰquorũ uisionissuȩ tẽpora describere ꝑreges. & nu¬
rũ annorũ. & m̃siũ. & etiã dierũ. Vnde &iez echiel dicit. In anno quinto transmi¬
grationis ioachim. in m̃sequinto. decimadie m̃sis factũ ad se uerbũ dñi. Similit̃ daniel.
Postea scilic& q̃ superius uiderat: uidit & ista q̃secunt᷑. Uiditaũt hoc ñ corporeo intuitu
sed m̃te. sic ut post uidebimꝰ Ftecce hostiũ aꝑtũ incelo. Caelũ in hocloco. ȩcłm

Expanded text:
humiliata gemit. Nec quaerit celsitudinis culmen, ubi tota vita sanctorum humiliata gemit. Nec quaerit celsitudinis culmen, ubi tota vita sanctorum spiritus tota significetur trinitas, Dominus in Evangelio manifestat, dicens: Spiritus est Dquod solummodo ad eum pertinet, quamvis et haec sine Spiritu dici non possint. Hic autem ex persona deitatis loquitur. Ideoque verba Filii verba sunt Patris et Spiritus sancti. CAPUT t haec vidi. Mos est prophetarum antiquorum visionis suae tempora describere per reges, et numerum annorum, et mensium, et etiam dierum. Unde Ezechiel dicit: In anno quinto, transmigrationis Joachim, in mense quinto decima die mensis factum ad se verbum Domini. Similiter Daniel, d ad ordinem visionum. Postea scilicet quam superius viderat, vidit et ista quae sequuntur. Vidit autem hoc non corporeo intuitu, sed mente, sicut post videbimus. Et ecce ostium apertum in coelo. Coelum in hoc loco Ecclesiam