comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quando indic tis obscuriorib sub ducto tegmine littere
Oleũ quoq suũ nob tribuit cũ p̃ceptis aptiorib ui¬
tã nr̃am blandã lenitatẽ disponit. Argentũ multi¬
plicat: cũ nob lucȩ ueritatis plena eloꝗa sũ ministran.
Auro qͦue nos ditat qndo cor nr̃m in tellectu sũmi
fulgoris inradiat. Quȩ cuncta here tici bahal offer̃.
ꝗa apitd auditor suoꝵ corda corrupte om̃ia in¬
tellegendo ꝑuertunt: et de frum̃to dei uino et oleo.
Argento parit̾ et auro. satane sacrificiũ immolant:
qͥa ad errorẽ discordie uerba pacis inclinant. Un¬
de ãmonendi sunt ut ꝑpendant. ꝗa dũ ꝑuersa m̃te
dep̃ceptis pacis discoridiã faciunt. Iusto di eramine
ipsis deuerb̾ uite moriunt᷑. It cont̾ ãmonendisuis
ñ loquunt᷑. ut indiuinis sermonib pͥus quã eos aliis
ꝓferant semet ipsos reꝗrant: Ne insequente aliorum
fac ta se deserant. et cũ recte cuncta de sacra scriptura
senti unt. hoc solũ qd ꝑ illa contͣ electos dicit̃ ñ ao¬

Expanded text:
quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non at
Abbreviated transcription (Latin):
diu conatis. et tam̃ in adẽptis diuitus diu manere
neꝗuer̃ : Quib festina mors repente et simul abstulit
ꝗc ꝗd ad eon neꝗtia ne simul nec repente c̃ gregauit.
Qui hic rapta reliquer̃. sed secũ ad iudiciũ causas rapine
detuler̃. loon itaq exẽpla au̾di ant qd in uerbsuis ꝓcul
dubio et ipsi condẽpnant. ut cũ post uerba ad cor re¬
deunt imitan saltẽ quos iudicant erubescant. xlu.¬

Expanded text:
diu conati sunt, et tamen in adeptis divitiis diu manere diu conati sunt, et tamen in adeptis divitiis diu manere nequiverunt, quibus festina mors repente et simul abstulit quidquid eorum nequitia nec simul nec repente congregavit; qui non solum hic rapta reliquerunt, sed secum ad judicium causas rapinae detulerunt. Horum itaque exempla audiant, quos in verbis suis procul dubio et ipsi condemnant; ut cum post verba ad cor redeunt, imitari saltem quos judicant, erubescant.
Abbreviated transcription (Latin):
ti la queo ñ agnoscit. Cũ quelibet p̾sentis mundi lucra
desiderant et que desuturo dapna patiunt̾ ignõrant.
Audiant qd scriptũ est. Hęreditas ad quã festinat᷑ in pͥn¬
cipio in nouissimo benedic tione carebit. Eahac ꝗppe
nita initiũ ducimꝰ. ut ad benedictionis sortẽ in no¬
uissimũ ueniamꝰ. Quia itaq inpͥncipio hereditari fe¬
stinant. sortẽ sibi in nonissi mobenedic tionis amputant.
ambiunt uł obtinere cunc taq abierint possunt. Au¬
diant ꝗd scriptũ est. Quto ꝓdeest homini sito tũ mun¬
dũ lucret̾ am̃e uõsue detrim̃tũ patiat᷑. Acsi aꝑte ue¬
ritas dicat. Quto ꝓde est homini sitotũ ꝗd ex trase est
congregat. sed hoc iolũ qd ipse est dãpnat. Plerũq aũt
citius raptoꝵ auaritia corrigit᷑ si in uerb ãmonentis
Nccquã fugitiua sit p̾sens uita monstret̾. si eoꝵ ad me¬
diũ memoria deducat᷑. Qui et ditari in hoc mundo

Expanded text:
ti laqueo non agnoscit. Cum quaelibet praesentis mundi lucra ti laqueo non agnoscit. Cum quaelibet praesentis mundi lucra desiderant, eaque quae de futuro damna patiuntur ignorant, audiant quod scriptum est: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Ex hac quippe vita initium ducimus, ut ad benedictionis sortem in novissimo veniamus. Qui itaque in principio haereditari festinant, sortem sibi in novissimo benedictionis amputant: ambiunt, vel obtinere cuncta quae ambierint possunt, audiant quod scriptum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae vero suae detrimentum faciat ? Ac si aperte Veritas dicat: Quid prodest homini si totum quod extra se est congregat, si hoc ipsum solum quod ipse est, damnat? Plerumque autem citius raptorum avaritia corrigitur, si in verbis admonentis quam fugitiva sit praesens vita, monstretur: si eorum ad medium memoria deducatur, qui et ditari in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑se xd grauare est. terrena lucra cũ pondere pec¬
cati cumulare. cũ multiplicare large habitationis
spatia cupiunt. Audiant ꝗd scriptuest. Ue ꝗcon iungi¬
tis domũ ad domũ. et agrũ agro copulatis usq ad ter¬
minũ loci. Nũgo habitabitis soliuos in medio terre
Icsi aꝑte diceret̾. Quo usq uos ex tenditis qñ habe¬
re in cõmuni mundo consortes minime potestis.
con iunctos ꝗdẽ p̃mitis. sed contra quos uos ualeatis
ex tendere sẽp inuenitis. sũ Augendis pecuniis inhiat᷑
Audi ant qd scriptũ est. Auar̾ ñ implebtt̃ pecunia.
et ꝙ amat pẽcumas fruct̾ ñ capiet ex eis. Fructus
ꝓppe ex illis caperet. si eas bene spargere ñ amando
uoluisset. Quia uõ eas diligendo retinet. hic utique
sine fructu derelinquet. cũ pleriq cunctis simul opib
in ardescunt. Audiant qd scriptũ est. Qui festinant dita
tare peccatũ neglegit. et more auiũ capt̾ cũ escam
terrena rerũ auidus conspicit. Quostran guilet̃ pecca¬

Expanded text:
m aggravare, est terrena lucra cum pondere peccati cumulare. Cum multiplicare large habitationis spatia cupiunt, audiant quod scriptum est: Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis, usque ad terminum loci? Ac si aperte diceret: Quousque vos extenditis, qui non habere in communi mundo consortes minime potestis? Conjunctos quidem premitis, sed contra quos vos valeatis extendere semper invenitis. Cum augendis pecuniis inhiant, audiant quod scriptum est: Avarus non implebitur pecunia, et qui amat divitias fructus non capiet ex eis . Fructus quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non amando voluisset: quia vero eas diligendo retinet, hic utique sine fructu derelinquet. Cum repleri cunctis simul opibus inardescunt, audiant quod scriptum est: Qui festinat ditaritare peccatum negligit, et more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus conspicit, quo stranguletur pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsq melius sapit et de terius delingo. Et io circo in¬
excusabilit̃ merebit̃ suppliciũ ꝗa prudenter siuoluisset
potuit uitare peccatũ. Quib recte quoꝙ ꝑiacobum
dicit̃. Ed̃si zelũ amarũ habetis et contentiones sunt
in cordib ur̃is. nolite gloriari et mendaces esse aduersũ
ueritatẽ. Nonest ista sapientia desursũ descendens.
sed terrena am̃alis diabolica. Quȩ aũt desursũ est sa¬
pientia. pͥmũ ꝗdẽ pudica est. deinde pacifica. sudica
uidelicet ꝗa caste intellegit: Iacifica aũt ꝗa ꝑela¬
tionẽ se minime aꝓximis societate disiungit. Am mo¬
nen disunt dissidentes ut nouerint qd tandiu nullũ
boni operis dõsacrificiũ immolant quãdiu aprimon
caritate discordant. Scriptũ nãq est. Si offers munꝰ
tuũ at altare et ibi recordatꝰ fueris ꝗa frater tuus ha¬
bet ali ꝗd aduersũte. selinq ibi munꝰ tuũ ante altare.

Expanded text:
quisque melius sapit, eo deterius delinquit; et idcirco inquisque melius sapit, eo deterius delinquit; et idcirco inexcusabiliter merebitur supplicium, quia prudenter 69 si voluisset, potuit vitare peccatum. Quibus recte quoque per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis, et contentiones sunt in corde vestro, nolite gloriari, et mendaces esse adversum veritatem. Non est ista sapientia desursum descendens, sed terrena, animalis, diabolica. Quae autem desursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica . Pudica videlicet, quia caste intelligit; pacifica autem, quia per elationem se minime a proximorum societate disjungit. Admonendi sunt dissidentes, ut noverint quod tandiu nullum boni operis Deo sacrificium immolant, quandiu a proximorum charitate discordant. Scriptum namque est: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi
Abbreviated transcription (Latin):
cationis spem nequa qu̾ã ꝑtingit̾ siñ ad eã unita cum
ꝓximis mente curat̃. Ac sepe ñ nulli qͦ quedã specialit̃
dona ꝑcipiunt. suꝑbiendo donũ concordie ꝗd maiꝰ est
amit tunt. Ut si fortasse carnẽ p̾ced teris gule refrena¬
tione ꝗs edomat concordare eis quos superat abstinen¬
do ẽtep̃nat. Sed ꝗabstinentiã aconcordia separat. quid
amoneat psalmista ꝑpendat. Ait eñi. Laudate eũ in
typano et choro. In typano naq sicca et ꝑcusla pellis
resonat. In choro aũt uoces societate concordant.
Quis ꝗs itaq corpꝰ affligit sed concordiã deserit. dm̃ ꝗdẽ
laudat intypano. sed ñ laudat inchoro. Sȩpe uõ dũ quos¬
dã maior scientia erigit. aceteroꝵ socie tate dis iungit
et qͣsi quo plus sapiunt. eo a concordiȩ uir tute desipiscunt
hi itaq audiant ꝗd ꝑsemet ipsã ueritas dicat. Iabe¬
te sal in uob et pacẽ habetȩ int̾ uos. Sal ꝗꝓpe sine pace
ñ urtutis est donũ. sed dãpnationis argum̃tũ. Quo eñi

Expanded text:
onis spem nequaquam pertingitur, si non ad eam unita cum proximis mente curratur. At saepe nonnulli quo quaedam specialiter dona percipiunt, eo superbiendo donum concordiae quod majus est, amittunt; ut si fortasse carnem prae caeteris gulae refrenatione quis edomat, concordare eis quos superat abstinendo contemnat. Sed qui abstinentiam a concordia separat, quid admoneat Psalmista perpendat; ait enim: Laudate eum in tympano et choro . In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant. Quisquis itaque corpus affligit, sed concordiam deserit, Deum quidem laudat in tympano, sed non laudat in choro. Saepe vero dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi itaque audiant quid per semetipsam Veritas dicat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sal quippe sine pace non virtutis est donum, sed damnationis argumentum. Quo enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut sollicite sciant ꝗd ea dequa sup̃tis cunctis hominib
terra cõmunis est Et tocirco alim̃ta quoq om̃ib com¬
muniter ꝓfert. In cassũ se ergo in nocentrs putant
ꝗ cõmune dĩ munꝰ sibi pͥnatũ uindicant Quicũ accep¬
ta ñ tribuunt in parimoꝵ nece crassant᷑. Quia tot
penȩ cotidie ꝑhimunt qd̃ morientiũ pauperũ apito
se subsidia abscondunt. Nã cũ quelibet necessaria
indigentib ministram̃. sua illis reddimꝰ ñ nr̃a largunꝰ

Expanded text:
d ea de qua sumpti sunt, cunctis hominibus terra communis est, et idcirco alimenta quoque omnibus communiter profert. Incassum ergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur;
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ que debuimꝰ facere fecimꝰ. Ne largitatẽ tristitiam
corrũpat. Audiant qd scriptũ est. Hilarẽ datorẽ diligit
ds̃. ne ex impenso munere transitoriã laudẽ querant.
Audiant qd scriptũ est. Nesciat sinistra tua ꝗo faciat
dextera tua. Io est pie dispensationi nequaquã se
gła uite p̃sentis ãmisceat. sed opꝰ recti tudinis appeti¬
dio ignoret fauoris. Ne impense gre uicissitudinẽ re¬
ꝗrant. Audiant qd̃ scriptũ est. Cũ facis p̾ndiũ aut
cenã. noli uocare amicos tuos. neq fr̃s tuos. neꝙ co

Expanded text:
sumus, quod debuimus facere, fecimus . Ne largitatem tristitia sumus, quod debuimus facere, fecimus . Ne largitatem tristitia corrumpat, audiant quod scriptum est: Hilarem enim datorem diligit Deus . Ne ex impenso munere transitoriam laudem quaerant, audiant quod scriptum est: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae dispensationi nequaquam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, audiant quod scriptum est: Cum facis prandium aut coen
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mat. Unde et necesse est sollicite ꝑpendat necõmissa
in digne distribuant: Ne quedã ꝗb nulla ne nulla
qͥb quedã. ne multa ꝗb pauca. ne pauca pbeant ꝗb¬
impendere multa debuer̃. Ne p̃cipitatione hoc qd tribu¬
unt in utilit̃ spargant. Netarditate petentes nocie cru¬
cient. Ne recipiende hic gr̃e intentio subrepat. ne datio¬
nis lum̃ laudis transitorię appetitio ex tingnãt. Ne
oblat᷑ munꝰ con iuncta tristitia obsideat. Neinbene
oblato munere animꝰ plus quã decet hilarescat. Nesibi
ꝗsqũã cũ totũ rec te impleuerint tribuant. et simul omia
post quã ꝑegerint ꝑdant Ne enĩ sibi uirtutẽ sue libe¬
ralitatis deputent. Audiant go scriptũ est. Siꝗs ami¬
nistrat tãquã ad uirtute quã aministrat ds̃. Ne inbene¬
factis inmoderatius gaudeat᷑. Audiant ꝙd scriptũẽ.
Cũ feceritis omĩa que p̾ceptas uob̾ dicite. serui inutiles

Expanded text:
premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quiimpendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere animus plus quam decet hilarescat, ne sibi quidquam, cum totum recte impleverint, tribuant, et simul omnia postquam peregerint perdant. Ne enim sibi virtutem suae liberalitatis deputent, audiant quod scriptum est: Si quis administrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ne in benefactis immoderatius gaudeant, audiant quod scriptum est: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles
Abbreviated transcription (Latin):
tendunt. Ammonendisunt ꝗ iã sua misericordit̃ tribuuis
ne cogitatione tumida suꝑ eos se ꝗb terrena largi¬
unt extollant. Ne io circo se meliores estiment ꝗac̃
tineri ꝑse ceteros uident. Nã terrene. dñs domꝰ famu¬
lon ordines ministeria que disꝑtiens. hos ut regant:
Ilos uõstatuit ut abali is regant̾: Istos iubent ut necessa¬
Ria cȩteris p̾beant: Illos accepta ab aliis sumant. et
tam̃ plerũq ossendunt ꝗregunt. et inpatris familias gr̃a
ꝑmanent ꝗ regunt̃. Ira merent̃ ꝗ dispensatoressunti sine
offensione ꝑdurant. ꝗsine aliena dispensatione subsistuis.
Ammonen disunt igit᷑ ꝗiã que possident misericordit᷑
tribuunt. ut acelesti dño dispensator esse positos subsidi¬
oꝵ tẽporali ũ agnoscant. Et tantohumilit̃ p̃beant. qͣnto
et aliena esse intellegunt que dispensant. Cũꝙ in illoꝵ
ministerio ꝗb accepta largi unt᷑ constitutos se esse con¬
siderant: Nequa qua eoꝵ m̃tes tumor subleuet sed timo

Expanded text:
uissent. Admonendi sunt qui sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos quibus terrena largiuntur se extollant; et ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vident. Nam terrenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeant, illos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt, sine offensione perdurant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt igitur qui jam quae possident misericorditer tribuunt, ut a coelesti Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligunt quae dispensant. Cumque in illorum ministerio quibus accepta largiuntur 64 constitutos se esse considerant, nequaquam eorum mentes tumor sublevet, sed timor
Abbreviated transcription (Latin):
fiducie intuentes conger̃. sed ñ intuentes ꝑdunt xlui.
LITER AMONEN DISUIT̃ DISCORDES AO QUE
alit̃ pacati. Discordes nãq amonendisunt. ut cer¬
tissime sciant ꝗa qntis libet uirtu tib polleant spi¬
ritales fieri nulla tenꝰ possunt si uniri ꝑconcordiam
ꝓaximis neglegunt. Scriptũ ꝗppe est. fructus sp̃s est

Expanded text:
fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perdunt.fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perdunt.liter admonendi sunt discordes, atque aliter pacati. Discordes namque admonendi sunt ut certissime sciant quia quantislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus possunt, si uniri per concordiam proximis negligunt. Scriptum quippe est: Fructus aut
Abbreviated transcription (Latin):
bostiȩ impioꝵ ab hominabiles. ꝗa offerunt̃ ex scelere.
ꝗ sepe qͦq et indigentib subtraunt que do largiunt̃:
sed qnta eos Añi aduersione rennuat ꝑquendã sapientẽ
dñs demonstrat dicens. Qui offert sacrificiũ ex substan¬
tia pauperis. quasi ꝗuictimat filiũ in conspectu patris
sui. Quit nãq esse intollerabilius potest quã mors filii
ante oculos patris. Loc itaꝙ sacrificiũ quanta ira aspi¬
ciat̃ ostendit᷑. qo orbati patris dolori cõparat᷑. Et tam̃
plerũq q̃nta tribuunt pensant. qͣnta aũt rapiunt con¬
siderare dissimulant. quasi mercedẽ nũmerant. et per¬
pendere culpas recusant. Audiant itaq qd scriptũ est
Qui mercedes congregauit misit eas insacculũ ꝑtusũ.
Insacculo ppe ꝑtuso uidet̃ qͣndo pecunia mit titur.
sed qͣndo amit tit᷑ ñ uidet̃. Qui ergo qͣnta largiuntur
aspiciunt. sed qnta rapiunt ñ ꝑpendunt. In ꝑtuso
sacculo mercedes mit tunt. ꝗa ꝓfecto las inspem sue

Expanded text:
 offeruntur ex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autem rapiunt, considerare dissimulant. Quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: Qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum . In sacculo quippe pertuso videtur, quando pecunia mittitur; sed quando amittitur, non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quantum rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt, quia profecto has in spem suae
Abbreviated transcription (Latin):
poris ꝑ tributã sibi sapientiã m̃tis ñ exercendis uir¬
titib. sed ꝑpetrandis uitiis elaborat. Nequaquã suis
uirib suã domũ sed ex traneoꝵ habitacula. idest in¬
mundorũ spirituũ facta multiplicat. Limirũ uł luxu¬
riando uł suꝑbiendo agens. ut ętiã se ad dito ꝑditoꝵ
numerus crescat. Bene aũt subdit̃. Et gemas in nouis
simis quando consupseris carnes et corpꝰ tuũ. Plerũꝙ¬
enĩ accepta salus carnis ꝑ uitia expenditur. sed
cũ repente sub trahit̃ cũ molestiis caro ad terit̃. cũ ĩa egͤ¬
di am̃am urguet᷑ di umale habita. quasi adbene uiuen¬
dũ salus amissa reꝗrtt̃. et tunc gemunt homines quod
doseruire noluer̃. Quando dãpna suȩ neglegentie reçu¬
perare seruiendo nequaquã possunt. Unde et alias dicit̃
u occideret eos tunc in ꝗrebant eũ. It contra ã monen¬
disunt egri ut eo se di filios sentiant. quo illos discipline

Expanded text:
poris, per tributam sibi sapientiam mentis, non exercendis virporis, per tributam sibi sapientiam mentis, non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat, nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito, perditorum numerus crescat. Bene autem subdisimis quando consumpseris carnes et corpus tuum. Prenim accepta 50 salus carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur. Et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna negligentiae suae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
et infructuose ad ultimũ querit᷑. quȩ congruo conces¬
sa tẽpore utilit ñ habet. Unde bene ꝑialomonẽ
rursũ dicit᷑. Nedes alienis honorẽ tuũ. et annos tuos
crudeli. ne forte impleat̃ ex tranei uirib tuis. et labo¬
sorte separati. Quis uõ honor nr̃ est. nisi ꝗd etiam
inliteis corporib conditi. ad conditoris tam̃ nr̃i su¬
mꝰ umnaginẽ etsimilitudinẽ creati: uł ꝗs aliut crude¬
generi etiã ꝑditus ñ peꝑcit. Honorẽ itaꝙ suum
alienis dat. ꝗ adi imaginẽ ac simili tudinẽ conditꝰ
uitȩ suȩ tẽpora malignoꝵ spirituũ uoluptatib am¬
ministrat. An nos ętiã suos crudeli tradit ꝗad uolun¬
tatẽ male dominantis aduersarii accepta uiuen¬
dispatia expendit. Ubibene subdit̃. Neforte imple¬
ant̃ ex tranei uirib tuis et laborib tuis sint in
domo aliena. Quis ꝗ enĩ ꝑ acceptã ualitudi nẽ cor¬

Expanded text:
Et infructuose ad ultimum quaeritur, quae congruo concesEt infructuose ad ultimum quaeritur, quae congruo concessa tempore utiliter non habetur. Unde bene per Salomonem rursum dicitur: Ne des alienis honorem tuum, et annos tuos crudeli; ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labosorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quia in luteis corporibus conditi, ad Conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudegeneri etiam perditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei imaginem et similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluptatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem cor
Abbreviated transcription (Latin):
Cerigunt. ꝑiustitiȩ sententiã ꝓsternunt. xxui.
TITER AMMONENDISUIT INCOLUMES A QUE¬
S alit̃ egri. Ammonen disunt in columes ut salutẽ
corpons exerceant adsalutẽ mentis. Ne si accepte
in colomitatis grãm adhusu neꝗtie inclinent dono de¬
teriores fiant et eo post modũ supplicia gauiora mere¬
ant̾ quonc̃ largiorib bonis dĩ male uti ñ metuunt.
seroñ possunt. Hinc est enĩ qd post sapientia deserit.
quos pͥus diutius rennuentes uocauit. dicens. uocaui et
rennuistis extendi manũ meã et ñ fuit ꝗaspicfꝑ et. De¬
spec xisti om̃e consiliũ meũ. et increpationes meas negle¬
xistis. Ego quoq initeritu ur̃o ridebo. et subsannabo
cũ uob̾ qõ timebatis aouenerit. Et rursũ. Linc in uo¬
cabunt me. et ñ exaudiã mane consurgent. etñ inue¬
nient me. Salus itaꝙ corporis qͣndo ad bene operan¬
do accepta despicit̃ quanti sit muneris amissa sentit᷑.

Expanded text:
erigunt, per justitiae sententiam prosternuntur.erigunt, per justitiae sententiam prosternuntur.iter admonendi sunt incolumes, atque aliter aegri. Admonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant; et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt. sero non possint. Hinc est enim quod eos post sapientia deserit, quos prius diutius renuentes vocavit, dicens: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis; ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit . Et rursum: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Salus itaque corporis quando ad bene operandum accepta despicitur, quanti sit muneris amissa sentitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis munitas. et suꝑ om̃s angalos exelsos. Luto
enĩ ꝑciuitates munitas expͥmitur. nisi suspecte m̃ts
et fallaci seꝑ defensione circũdate.quȩ quotiens ed
culpa corripit᷑ ueritatis xose iacula ñ amit tunt
Et qd ꝑexelsos angulos duplex ꝗppe seꝑest i an¬
gulis paries nisi impura corda signant᷑. Quedũ
ueritatis si plicitatẽ fugiunt. Adsemet ipsa quod¬
amodo duplicitatis ꝑuersitate replicant᷑ st quod est
detenus apito cogitationes suas in fastu prudentic
ex ip̃se culpa impuritatis ex tollunt.. bes igitur
dñi uindicte atꝙ anĩ aduersionis plena suꝑ eiuitates
munitas et suꝑ exelsos angulos uenit. Quia ira extre¬
mi iudicii humana corda et defensionib contra ueri¬
tatẽ clausa destruit. et duplicitationib inuoluta
dissoluit. Iunc enĩ munite ciuitatis cadunt ꝗa men¬
tes deo inpenetãte dãpnabuntur. Iunc excelsi anguli
corruunt ꝗa corda que seꝑ impuritatis prudentiam

Expanded text:
civitates munitas, et super omnes angulos excelsos . Quid civitates munitas, et super omnes angulos excelsos . Quid per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes et fallaci semper defensione circumdatae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitate replicantur, et, quod est deterius, apud cogitationes suas in fastu prudentiae ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae atque animadversionis plena super civitates munitas et super excelsos angulos venit, quia ira extremi judicii humana corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae se per impuritatis prudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̃. Ambulant consident̃. Fiducia ꝗppe magne securita¬
tis est simplicitas actionis. Audiant gosa pientis orex
tura rursũ ceste ꝑhibet᷑. sũ siplicib sermoͬnatio a. bee
eni sermocinari est. ꝑ illustrazoomẽ sue p̃iencie. humanis
m̃tib arcana reuelare. sũ siplicb igitur sermocinar
dicit᷑ ꝗa desupnis mysteriis illt mtes reho suec uisita¬
tionis in luminat quos hulla :u̾bra . iupaditatis obsorert
It aũt speciale. duplict̃t mali ꝗa dũ ꝑeeria ed dupli¬
ci actione cȩteris falbuint: quasi pͥstantias: &ȩ teris penden¬
tes se esse gloriant̃. Ce ꝗa districtionẽ recributionis
non considerant dedapans suis miseri exultant. Aadiant¬
aut qua suꝑ illos ꝓpħa sophonias iũ diuine añĩ aduer¬
sionis intendat dicers. Ecce ches dni uenit magnus
et horribilis. dies ire. lies illa dies tenebrarũ et caliginis
dies nubitet turbinis. dies tubȩ etclangoris. suꝑ om̃s

Expanded text:
mpliciter, ambulat confidenter : fiducia quippe magnae securitampliciter, ambulat confidenter : fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapientis ore dtura rursum teste perhibetur: Cum simplicibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur, quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum; quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur. Et quia districtione retributionis non considerant de damnis suis miseri exsultant, et caet super illos propheta Sophonias vim divinae animadversionis intendat, dicens: Ecce dies Domini venit magnus et horribilis, dies irae dies illa, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝗa homo est tribuit. nimirũ ñ peccatorẽ sed iu
stũ nutrit. ꝗa in illo ñ culpã. sed naturã diligit.
Ammonen disunt atiã. ꝗ iã sua misericordit̃ lar¬
giunt᷑. ut sollicite custodire studeant. ne cum
cõmissa petcata elemosinis redimunt. Adhuc
redim̃da cõmitass. Ne uenałedei iustitiã aestiment
sicũ currant ꝓpeccatis nũmos tribuere arbitrant᷑se
posse in ulte peccare slus est nãꝙ am̃a quã esca
et corpꝰ plus quã uestim̃ tũ. Qui ergo escam adꝙ
uestim̃tũ pauperib largit᷑. sed tam̃ am̃e uł corporis
iniꝗtate polluit̾. Qõ minꝰ est iustitie obtulit. et qd
maiꝰ est: culpe sua enĩ do dedit et se diabolo. At con¬
tra a monendi sunt ꝗ aohuc et aliena rapere inten¬
dunt et sollicite audiant ꝗd ueniens in iudicium
dñs dicat. Ait naq. Csuriui et ñ dedistis mͥ mandu¬
care. Si tiui et ñ dedistis mͥ potũ. Os peserã et non

Expanded text:
sed quia homo est, tribuit; nimirum non peccatorem, sed jused quia homo est, tribuit; nimirum non peccatorem, sed junaturam diligit. Admonendi sunt etiam qui jam sua misericorditer largiuntur, ut sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemosynis redimunt, adhuc redimenda committant; ne venalem Dei justitiam aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte peccare. Plus est namque anima quam esca, et corpus quam vestimentum . Qui ergo escam aut vestimentum pauperibus largitur, sed tamen animae vel corporis iniquitate polluitur, quod minus est justitiae obtulit, et quod majus est, culpae; sua enim Deo dedit, et se diabolo. At contra admonendi sunt qui adhuc et aliena rapere contendunt, ut sollicite audiant quid veniens in judicium Dominus dicat. Ait namque: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere; hospes eram, et non
Abbreviated transcription (Latin):
nãꝙ p̃parandus est patientia animꝰ. et tc̃ aut mul¬
ta sunt. aut cuncta largienda. nedũ minꝰ aeqͣnimit̃
inopiã inruens: fert: et p̾misse largitatis mercis pe¬
reat. et adhuc m̃tẽ de terius murmuratio subsequers
ꝑdat Ne om̃ino nichil eis ꝑ̃beant. ꝗb conferre aligo
parũ debent. Audiant qd scriptũ est. Om̃i petenti
te tribue. Mesaltẽ aliꝗo p̃beant ꝗb om̃ino conferre
nil debent: Audiant qd scriptũ est. Da bono et
ñ receperis peccatorẽ. Benefac humili et ñ dederis
impio. Et rursũ. Panẽ tuũ et uinũ suꝑ sepulturã iusti
constitue et noli ereo manducare et bibere cũ pecca¬
ꝗs subsidia ꝓ eo ꝗd iniꝗsunt impendet. Unde etñ¬
nulli. huiꝰ mundi diuites. cũ fame crucient᷑. Xcp̃i pau¬
peres effusis largitatib nutriunt᷑ striones. Qui uõ
in digenti etiã peccatori panẽ suũ. ñ ꝗa peccator

Expanded text:
namque praeparandus est patientiae animus, et tunc aut mulnamque praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccaquis subsidia pro eo quod iniqui sunt impendit. Unde et nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est qͣnta dãpnatione plec tendis ꝗaliena sapiant.
sitanta anĩ ad uersione feriunt᷑ ꝗ sua in distrete tenu¬
er̃. E pendant quo eos obligent reatu ręsrapta sit t̃¬
alii subicit pene ñ tradita ꝑpendant. ꝗo meret᷑ in u¬
stitia inlata. sitanta ꝑcussione digna est pie̾tas

Expanded text:
dum est quanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur qui sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res rapta, si tali subjicit poenae non tradita. Perpendant quid meretur injustitia inlata, si tanta percussione digna est pietas
Abbreviated transcription (Latin):
post. Phibentes nubere abstinere acib quos ds̃ creauit ad
ꝑcipiendã cũ gr̃a ac hone fidelib. et his ꝗcognouerunt
ueritatẽ. Audiant illi. Bonũ est ñ manducare carne neqꝙ
bibere unũ. neq in quo frat̃ tuus scandalizat᷑. Audiant
isti. Modico uino utere ꝓpt̾ stomachũ. et frequentes tuas
infirmitates. quatenꝰ et illi discant cibos carnis in ordinate
ñ appetere : Et isti creaturã di qu̾ã ñ appetunt. ñ aude
condẽpnare. Cãp. xl. iiii.

Expanded text:
re a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognoverunt veritatem. Audiant illi: Bonum est non manducare carnem, neque bibere vinum: neque in quo frater tuus scandalizatur . Audiant isti: Modico vino utere propter stomachum et frequentes tuas infimitates . Quatenus et illi discant cibos carnis inordinate non appetere, et isti creaturam Dei quam non appetunt, non audeant condemnare. CAPUT XX  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
in hos coinꝗnant hominẽͤ ludiant illil lica uentri et
uent̃ escis: ds̃ aũt et hunc et hec destruit.Et rursum
Non incõmessationib et ebrietatib abt rursum.
Esca nos ñ cõmendat dõ. Audiant isti. Susa om̃ia
munda mundis. coinꝗnatis aut et infidelib nichil est

Expanded text:
 coinquinat hominem . Audiant illi: Esca ventri, et venter escis; Deus autem et hunc et has destruet . Et rursum: Non in commessationibus et ebrietatibus . Et rursum: Esca nos non commendat Deo . Audiant isti, quia omnia munda mundis; coinquinatis autem et infidelibus nihil est
Abbreviated transcription (Latin):
uitant᷑ hinc et enĩ paulus ait. Patres ꝗdẽ carnis nr̃e
habuimꝰ eruditores. et reuerebamꝰ eos. ñ multomagis
ob tẽperanimꝰ patris spirituũ et ui uemꝰ : et illi ꝗdẽ

Expanded text:
vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; non multo magis obtemperabimus patri spir
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. neq fatigeris cũ ab eo argueris. quẽ eñĩ diligit dñs
castigat. flagellat om̃e filiũ que recipit. ho inc psalmista
dolore exclamans ait. Si iustus fuero ñ leuabo capito
saturat᷑ afflictione et miseria. Dicendũ est egris utħ
celestẽ patriã suã credunt. necessario in hac laboris
uelito in alia pati ant̾. loĩc est enĩ go lapides ertra
tonsi sunt. ut in constructione tẽplidñ absq mallei
sonitu ponerent᷑. Quia ui delicet nẽ foras ꝑflagella
cundim̃. ut int̾ intẽplũ dñi post modũ sine discipline
ꝑcussione disponam̃. Quatenꝰ ꝗc ꝗd in nob est suꝑ fluũ
mͦ pc̾sio resecet. et tunc solanos inȩdificio c̃cordia ca¬
ritatis liget. Im monendi sunt egri ut considerent
ꝑcipiendis terrenis hereditatib qu̾ã dura carnales
filios discipline flagella castigent. Que ergo nob
diuine correptionis pena grauis est. ꝑ quã et nũ quã
amit tenda hereditas ꝑcipit᷑. et sẽꝑ mansura supplicia

Expanded text:
um ab eo argueris. Quem enim diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Hinc Psalmista dolore exclamans, ait: Si justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione disponamur, quatenus quidquid in nobis est superfluum, modo percussio resecet, et tunc sola nos in aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri, ut considerent pro percipiendis terrenis haereditatibus quam dura carnales filios disciplinae flagella castigent. Quae ergo nobis divinae correptionis poena gravis est, per quam et nunquam amittenda haereditas percipitur, et semper mansura supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
le uiuis. quicũq infideliter uiuis: re¬
di ad conscientiam tuam: et ibi inueniᷤᷤ
mendicantẽ aĩam tuam. inuenis egẽ¬
tem. inuenis pauperem. inuenis erũp¬
nosam. inuenis forte nec egentem. s
egestate obmutescentẽ. Nam si men¬
dicat esurit iusticiam: Quando inue¬
neris talem aĩam tuam: intus ĩ corde
tuo sunt illa fac prius elemosinam:
da illi panem. Quem panem: Si pha¬
Fac elemosinam cũ anima tua. Hoc enĩ
dixit illi S ille nõ intellexit. qͣndo
euarrauit illis elemosinas quas facie¬
bant ⁊ putabant latere xp̃m: et ait
illis. Noui qr facitis: decimatis mentã.
nas loquor Contempnitis inditium
et caritatẽ: inuiditio et ueritate fac
elemosinam cũ anima tua Quid est
inuiditiũ. Respice et inueni. Displi

Expanded text:
le vivis, quicumque infideliter vivis, rele vivis, quicumque infideliter vivis, redi ad conscientiam tuam: et ibi invenis mendicantem animam tuam, invenis egentem, invenis pauperem, invenis aerumnosam, invenis forte nec egentem, sed egestate obmutescentem. Nam si mendicat, esurit justitiam. Quando inveneris talem animam tuam intus in corde tuo sunt illa, fac prius eleemosynam, da illi panem. Quem panem? Si PhaFac eleemosynam cum anima tua. Hoc enim illi dixit; sed ille non intellexit, quando enarravit illis eleemosynas quas faciebant, et putabant latere Christum; et ait illis: Novi quia facitis; decimatis mentam enas loquor: contemnitis judicium et charitatem. In judicio et charitate fac eleemosynam cum anima tua. Quid est in judicio? Respice, et inveni; displi
Abbreviated transcription (Latin):
mosinas ur̃as: certe iste sunt ele¬
mosine ur̃e: iste sunt decime. ⁊ mi¬
nuta queq ⁊ contemptibłia fructu¬
um ur̃oꝵ decimatis.⁊ relinquitis
graiuora legis. iuditiũ ⁊ caritatẽ.
Attendite Reliquistis iuditium
et caritatẽ: et decimatis holera: Nõ.
est hoc facere elemosinam: Et hec
inquit oportet facere: et illa non
omictere. Que : Facere iuditium
et caritatẽ. iusticiam ⁊ miscd̾iam.
et illa nõ omittere Facite illa: s ista
dixit: facite elemosinas ⁊ ecce oĩa
munda sunt uob̾: Quid. est. facite
elemosiname Facite miscd̃ram Qo
est facite miscd̃iams ei intelligis: a te
incipe. Quomͦ enim es miscricors alteri:
si crudelis sis tibi: Date elemosinam:
et ecce om̃ia munda sunt uob̾ Facite
ueram elemosinam: Quid. est. elemosi¬
na: Miscd̃ia Audi scripturam: sNi¬
serere anime tue placens deo: fac ele¬
mosinam: iniserere anime tue placenᷤ
deo: Mendicat ante te anima tua: rechi
ad conscientiam tuam. Quicũq ma¬

Expanded text:
nt eleemosynae vestrae, istae sunt decimae: etiam minuta quaeque et contemptibilia fructuum vestrorum decimatis: Et relinquitis graviora Legis, judicium et charitatem. Attendite. Reliquistis judicium et charitatem, et decimatis olera. Non est hoc facere eleemosynam. Et haec, inquit, oportet facere, et illa non omittere. Quae facere? Judicium et charitatem, justitiam et misericordiam; et illa non omittere. Facite illa: sed istadixit, Facite eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis? Quid est, Facite eleemosynam? Facite misericordiam. Quid est, Facite misericordiam? Si intelligis, a te incipe. Quomodo enim es misericors alteri, si crudelis sis tibi? Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis. Facite veram eleemosynam. Quid est eleemosyna? Misericordia, Audi Scripturam: Miserere animae tuae placens Deo . Fac eleemosynam, miserere animae tuae placens Deo. Mendicat ante te anima tua, redi ad conscientiam tuam. Quicumque ma
Abbreviated transcription (Latin):
bant. et ip̃am dabant. Non facile
aliquis facit xp̃ianus Ecce qd̾ faci¬
ebant uidei. nõ triticum solũ: sad ⁊
unum & oleum: sleq hoc solum:
s etiam et res et concemptibłes pp̃
p̾ceptum dei ciminũ. rutam. m̃tã
et ametum. totum decimabant. deci
mam partem detrahebant. elemosi¬
nas dabant: Credo gͦ quare uocaue¬
runt ad se. ⁊ putauerũt dñ m xp̃m
inaniter loqui: qͣi eis qui nõ face¬
reni elemosinas. cũ ipsi scirent oꝑa
sua. qd̃ et minutissima ⁊ contẽpti¬
bilia fructuũ suoꝵ decimabant. et
elemosinas dabant: irriserũt illũ
apud se talia cdicentẽ quasi hõib
qui elemosinas nõ facent Hoc clñs¬

Expanded text:
bant, et ipsam dabant. Non facile bant, et ipsam dabant. Non facile hoc aliquis facit Christianus. Ecce quod faciebant Judaei. Non triticum solum, sed et vinum et oleum: neque hoc solum, sed etiam et res contemptibiles propter praeceptum Dei, cuminum, rutam, mentam et anethum totum decimabant: id est, decimam partem detrahebant, et eleemosynas dabant. Credo ergo quia revocaverunt ad se, et putaverunt Dominum Christum inaniter loqui, quasi eis qui non facerent eleemosynas: cum ipsi scirent opera sua, quod et minutissima et contemptibilia fructuum suorum decimabant, et eleemosynas dabant. Irriserunt illum apud se talia dicentem, quasi hominibus qui eleemosynas non facerent. C
Abbreviated transcription (Latin):
saluos faciet: nõ carnis depositio sor¬
dium. s conscientie bone int̾rogatio:
Hanc conscĩe bone int̾rogatõem pha¬
risei contempnebant: et qd̾ erat foris
lauabant: intus inquinatissimi per¬
uerumtam̃ date elemosinam. ⁊ ecce
om̃ia munda sunt uob̾: Laudata est
elemosina: facite et ꝓbate: s paulisꝑ
atcendite phariseis dictũ est Phari¬
sei isti iudei erant qͣi egregii udeoꝵ.
nobłiores enun atq doctiores tũc
pharisa uocabantur: Baptismo
xp̃i abluti nõ erant. in xp̃m filium
dei unigenitũ. qui int̾ illos ambła¬
bat. et nõ agnoscebatu. nondũcre¬
diderant: quomͦ eis dicit. date elemo.¬
sinam ⁊ ecce om̃ia munda sunt uo¬
biss Si audirent illum pharisei et
mundari nõ possunt nisi credentes
ineum qui fide mundat cor. quid
est. date elemosinam: et ecce onĩia
munda sunt uobis. Aitendamus.
bant elemosinas. Et quomͦ dabãti
Om̃ia sua decimabant. et de om̃ib
siuis fructib decimam partẽ detrahe¬

Expanded text:
salvos faciet; non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio . Hanc conscientiae bonae interrogationem Pharisaei contemnebant, et quod erat foris lavabant: intus inquinatissimi perVerumtamen date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Laudata est eleemosyna, facite et probate. Sed paulisper attendite: Pharisaeis dictum est. Pharisaei isti Judaei erant, quasi egregii Judaeorum. Nobiliores enim atque doctiores tunc Pharisaei vocabantur. Baptismo Christi abluti non erant: in Christum Filium Dei unigenitum, qui inter illos ambulabat, et ab eis non agnoscebatur, nondum crediderant. Quomodo ergo eis dicit, Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis? Si audirent illum Pharisaei, et mundari non possent, nisi credentes in eum qui fide mundat cor; quid est, Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis? Attendamus, bant eleemosynas. Et quomodo dabant? Omnia sua decimabant, de omnibus suis fructibus decimam partem detrahe
Abbreviated transcription (Latin):
quał eẽt istasalutatõ. uc̾ angła intu¬
itus unginẽ ⁊ uanas secĩ eam uolre¬
is caģitatdes. facclime dep hender pauui¬
liaritꝰ uarans ex nõie benigne. netime¬
at ꝑsiuadet. Letimeas inqͥt mana.÷

Expanded text:
intuitus Virginem, et varias secum volvere cogitationes facillime deprehendens, paviliariter vocans ex nomine, benigne ne timeat persuadet. Ne timeas, inquit, Maria,
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ enicaͥd honoris mppło. quiolo de p¬
tͣua domo rerũ terrena hĩe potiuiss
ficaret. Nec fefellit eam intentio. qñ
tum pudicitie uiolauit. Bene igͥ
grã plena. q̃ ⁊ uirginitatis gr̃am te¬
mut. ⁊ in sr̃ fecũclitatis głam acqͥsi
uit. Ane inquit gr̾a plena. dñste¬
cum. Non clixit cdñs in te: s dñs tec̃.
Bñs ⁊ enim qui ubiq equalit̾ totusẽ.
ip̃aꝵ alit̾ in bonis quã in mał e̾. per
efficatiam. Ita sane ẽ in iratõnabłi¬
sit cum ip̃is: ꝓpt̃ concordiã uolũtatis.
Nam dũ suas uoluntates ita iusticie sb̃¬
dunt ut diñ ũ dedeceat. uelle ꝙ ip̃i uo¬
lũt ꝑ hoc ꝙ ab eius uoluntate ñ dissẽ¬
tiunt. dm̃ sibi sp̃italit̾ iungunt. Sc̃
ita sit cum om̃ib scis: specialit̃ tñ cũ
maria. Cum qua utiq tanta ei cõcessi¬
o fuit. ut nlus ñ solũ uoluntatẽ. s ĩ¬

Expanded text:
quid de paterna domo rerum terrenarum habere potuisset, ifaceret. Nec fefellit eam intentio, quantum pudicitiae violavit. Bene igitur gratia plena, quae et virginitatis gratiam tenuit, et insuper fecunditatis gloriam acq. Ave, inquit, gratia plena, Dominus tecum. Non dixit, Dominus in te; sed, Dominus tecum. Deus enim qui ubique aequaliter totus est ipsarum aliter in bonis quam in malis est per efficaciam. Ita sane est in irrationalisit cum ipsis propter concordiam voluntatis. Nam dum suas voluntates ita justitiae subdunt, ut Deum non dedeceat velle quod ipsi volunt: per hoc quod ab ejus voluntate non dissertiunt, Deum sibi specialiter jungunt. Sed cum ita sit cum omnibus sanctis, specialiter tamen cum Maria: cum qua utique tanta ei consensio fuit, ut illius non solum voluntatem, s
Abbreviated transcription (Latin):
tnsticia paries fiuos. ⁊ u̾lominus cuã
qria secutũ ẽ maledicta steriuis ĩ iscli
ac singłarem ꝯsecuta ẽ benedẽcemi al
nec sterilis maneas. nec cũ dolore par¬
turias. Dura neccitas ⁊ graue ingũ sẽ
om̃i falies eue. Et si pariunt aucianit᷑.
⁊ si ñ paerunt maledicuntur. Et dolor
ꝓhibet parere. ⁊ si parere maledattio.
Quid facies uirgo que hoc audis. q̃ hoc
legis: Si parturis angustiaris. Si steri¬
lis manes malecliocuis. Quid eligis pru
q Melius ẽ tñ mͥ maledc̃m incurrere ⁊

Expanded text:
lominus illam, qua secutum est, Maledicta sterilis in Israel : ac singularem consecuta es benedictionem, ut nec sterilis maneas, nec cum dolore parturias. Dura necessitas, et grave jugum super omnes filias Evae! Et si parturiunt, cruciantur: et si non parturiunt, maledicuntur. Et dolor prohibet parere, et non parere maledictio. Quid facies, Virgo, quae haec audis, quae haec legis? Si parturis, angustiaris: si sterilis manes, malediceris. Quid eliges, Virgo que: melius est tamen mihi maledictum incu
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. S audiamꝰ quid id̾ angłs sentiat
de uio: cui nec cdũ ꝯcepto tale indidit
nom̃. Ait namq. H.t erit magnus: ⁊
faliꝰ altissimmi uocabr̃. Bene magnus qͥ
filuis altissimi merebr̃ appłłari. Annon
magnus cuiꝰ magnitudinis ñ ẽ siml. Et
quis magnus ait. sic̃ d̾s nr̃: Plane magnꝰ
qui tam magnus quam altissimus: qͥa ⁊
ip̃e altissimꝰ. Neq eũ altissimi filiꝰ rapi¬
nã arbitrabĩ ẽẽ se equalẽ altissimo. Iile¬
m̃ito arbitudus ẽ. cograisse rapinã. qͥ
cũ de nulla mangłicam forͣam fõs fuis¬
s: fcõri suo se ꝯparans usurpanit. sibi ꝙ
filii altissimi ꝓpriũ est qui utiq in forͣ dĩ
a d̾o̾. si fr̃s s genitus ẽ. Altissimus .i p̃r

Expanded text:
12. Sed audiamus quid idem angelus sentiat de illo, cui necdum concepto tale indidit nomen. Ait namque: Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Bene magnus, qui Filius Altissimi merebitur appellari. An non magnus, cujus magnitudinis non est finis? Et quis magnus, ait, sicut Deus noster? Plane magnus, qui tam magnus, quam Altissimus, quia et ipse Altissimus. Neque enim Altissimi Filius rapinam arbitrabitur esse se aequalem Altissimoito arbitrandus est cogitasse rapinam, qui cum de nihilo in angelicam formam factus fuisset, factori suo se comparans, usurpavit sibi quod Filii Altissimi proprium est, qui utique in forma Dei a Deo non factus, sed genitus est. Altissimus enim
Abbreviated transcription (Latin):
magnus: ⁊ ip̃e renonabit ierłm. Et
tu quid̃ ouirgo paries paruulũ: par¬
uulũ nutries. paruulũ lactabis. s
uidẽs paruũ cogita magnũ. Ent .n.
magnus: qr magnificabit eũ d̾. in ꝯ¬
spectu regum adõ ut adorent eũ oẽs
reges om̃s gentes seruiant ei. Mag¬
nificet gͦ ⁊ aĩa tua clĩi. qr hic erit
magniis.⁊ filius altissimi uocabr̃.
Magnus erit ⁊ magna faciet t̃. qui
potens est ⁊ scm̃ nomen euis. Q .ii.¬
scuit notũ quã ꝙ filius altissimi uo¬
cabitur: Magnificctur ⁊ a nob̾ par¬
uulis magiius dñs quos ut fac̾et
nob̾: filuis datis ẽ nob̾. Nob̾ in quã
ñ sibi. Qui utiq añ tpr̃a. iułto no¬
bilius natus ex pr̃e: nãsci tp̃ralit̃ ñ
quirebant. Nob̾ gͦ natus nob̾ ⁊ datu:

Expanded text:
magnus, et ipse renovabit Jerusalem. Et tu quidem, o Virgo, parvulum paries, parvulum nutries, parvulum lactabis: sed videns parvulum, cogita magnum. Erit enim magnus, quia magnificabit eum Deus in conspectu regum, adeo ut adorent eum omnes reges, omnes gentes serviant ei. Magnificet ergo et anima tua Dominum, quia hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Magnus erit, et magna faciet tibi qui potens est, et sanctum nomen ejus Qs nomen, quam quod Filius Altissimi vocabitur? Magnificetur et a nobis parvulis magnus Dominus, quos ut faceretnobis, et filius datus est nobis . Nobis, inquam, non sibi, qui utique ante tempora multo nobilius natus ex Patre, nasci temporaliter non m non requirebant. Nobis ergo natus, nobis et datus,