comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terra est: ex quib duob compositũ uoca¬
bulum est erictomus. Uerũ quod faten¬
dum est refellunt & a suis diis repellunt
ista doctiores: qui hanc opinionem fabulo¬
sam hinc ecrortam ferunt. quia indemplo
uulcam & mineruȩ quod ambo unum ha¬
bebant athenis. erpositus inuentus est pu¬
er dracone inuolutus. qui eum significauit
magnum futurum: & propter commune
templum cũ essent parentes eius ignoti :
uulcam & mineruȩ dic̾tum esse filium.
Nominis tamen enis originem: fabula
illa potius quã ista designat historia. Sed
quid adnos: Hoc inueracib libris
homines instruat religiosos. illud infal¬
lacib ludis dȩmones delec̾tet impuros:
quos tamen illi religiosi tanquã deos co¬
lunt. & cũ de illis hȩc negant ab omni
eos crimine purgare non possunt: qm̃
ludos eis poscentibus echibent. ubi tur¬
piter aguntur quȩ uelut sapienter ne¬
gantur: & his falsis ac turpib dii pla¬

Expanded text:
terra est; ex quibus duobus compositum vocaterra est; ex quibus duobus compositum vocabulum est Erichthonius. Verum, quod fatendum est, refellunt et a suis diis repellunt ista doctiores, qui hanc opinionem fabulosam hinc exortam ferunt, quia in templo Vulcani et Minervae, quod ambo unum habebant Athenis, expositus inventus est puer dracone involutus, qui eum significavit magnum futurum, et propter commune templum, cum essent parentes ejus ignoti, Vulcani et Minervae dictum esse filium: nominis tamen ejus originem fabula illa potius quam ista designat historia. Sed quid ad nos? Hoc in veracibus libris homines instruat religiosos, illud in fallacibus ludis daemones delectet impuros: quos tamen illi religiosi tanquam deos colunt; et cum de illis haec negant, ab omni eos crimine purgare non possunt, quoniam ludos eis poscentibus exhibent, ubi turpiter aguntur quae velut sapienter negantur, et his falsis ac turpibus dii pla
Abbreviated transcription (Latin):
patres. & hercules. Hunc sane herculem
cuius ingentia duodecim facta numerãt.
inter quȩ anthei affri necem non cõmine¬
morant quod ea res ad alterũ herculem
ꝑtinet. in getha monte a se ipso incensum
ꝓdunt suis litteris: cum ea uirtute qua
multa subegerat. morbum tamen quo lan-¬
guebat sustinere non posset. Illo temꝑe
rear uł potius tyrannus sus nris suis diis
suos hospites immolabat: quẽ filiũ ꝑ hi¬
bent fuisse neptum ex matre libia filia
epaphi. Uerum non credatur hoc stuprũ
ꝑpetrasse neptunus ne dii accusentur: sed
poetis & theatricis ista tribuantur. ut sit
unde placentur. E rictonii regis atheni-¬
ensium cuius nouissimis annis iesusnaue
mortuus reperitur: Wlcanus & minerua
parentes fuisse dicuntur. Sed qm̃ miner¬
uam uirginem uolunt: in amborũ con¬
tentione uulcanum cõmotum effudisse¬
aiunt semen interram: atq inde homi¬
ni nato ob eam causam tale inditũ nom̃.
Oreca enim lingua eris condentio. chton

Expanded text:
patres et Hercules. Hunc sane Herculem, patres et Hercules. Hunc sane Herculem, cuius ingentia duodecim facta numerant, inter quae Antaei Afri necem non commemorant, quod ea res ad alterum Herculem pertinet, in Oeta monte a se ipso incensum produnt suis litteris, cum ea uirtute, qua multa subegerat, morbum tamen, quo languebat, sustinere non posset. Illo tempore uel rex uel potius tyrannus Busiris suis dis suos hospites immolabat, quem filium perhibent fuisse Neptuni ex matre Libya, filia Epaphi. Verum non credatur hoc stuprum perpetrasse Neptunus, ne di accusentur; sed poetis et theatris ista tribuantur, ut sit unde placentur. Erichthonii regis Atheniensium, cuius nouissimis annis Iesus Naue mortuus reperitur, Vulcanus et Minerua parentes fuisse dicuntur. Sed quoniam Mineruam uirginem uolunt, in amborum contentione Vulcanum coaiunt semen in terram, atque inde homini nato ob eam causam tale inditum nomen. Graeca enim lingua ἔρις contentio, et χθών
Abbreviated transcription (Latin):
tem ludos ut instituerent: oraculo sunt
eius ammoniti. In atciea uͦ reac erictoriꝰ
ei ludos primus instituit. nec ei tantum
sed etiam mineruȩ: ubi prȩmiu uictorib
oleum ponebatur. quod eius fructus inuen¬
tricem mineruam. sicut uini liberũpatrẽ
tradunt. Per eos annos. arege xanto cre¬
tensium cuius apud alios aliud nomen in¬
uenimus. rapta ꝑhibetur europa. & inde
geniti radamathus. sarpedon. & minos:
quos magis ea eadẽ muliere filios iouis ẽẽ
uulgatum est. Sed taliũ deoꝵ cultores:
illud quod de rege credensium diximus
historicȩ ueritati. hoc audẽ quod de ioue
poetȩ cantant. theatra concrepant. popłi
celebrant. uanitati deputant fabũlarũ:
ut esset unde ludifierent placandis nu¬
minib etiam falsis eoꝵ criminib. His
temporib hercules insyria clarus habe¬
batur: sed nimirũ alius. non ille de quo
supra locuti sumus. Secretiore quippe
historia: plures fuisse dicuntur & liberi

Expanded text:
tem ludos ut instituerent, oraculo sunt tem ludos ut instituerent, oraculo sunt eius admoniti. In Attica uero rex Erichthonius ei ludos primus instituit, nec ei tantum. sed etiam Mineruae, ubi praemium uictoribus oleum ponebatur, quod eius fructus inuentricem Mineruam, sicut uini Liberum tradunt. Per eos annos a rege Xantho Cretensium, cuius aput alios aliud nomen inuenimus, rapta perhibetur Europa, et inde geniti Rhadamanthus, Sarpedon et Minos. quos magis ex eadem muliere filios Iouis esse uulgatum est. Sed talium deorum cultores illud, quod de rege Cretensium diximus, historicae ueritati, hoc autem, quod de Ioue poetae cantant, theatra concrepant, populi celebrant, uanitati deputant fabularum, ut esset unde ludi fierent placandis numinibus etiam falsis eorum criminibus. His temporibus Hercules in Syria clarus habebatur; sed nimirum alius, non ille, de quo supra. locuti sumus. Secretiore quippe historia plures fuisse dicuntur et Liberi
Abbreviated transcription (Latin):
theologi dicerentur: qm̃ de diis car mi¬
na faciebant: sed talib diis. qui licet
magni homines tamen homines fuert̃.
aut mundi huius quẽ uerus d̾s fecit
diluuii. & ab eoliberationis hominũ. ui¬
tȩq tunc er umnosȩ modo ad alta modo
ad plana migrantium. sollemni celebrita¬
te reuocarunt. Nam & luꝑcorum ꝑ sa¬
cram uiam ascensum atq descensum sic in¬
terprȩtantur: ut ab eis significari dicant
homines qui propter aquȩ mundationẽ
summa montium petiuerunt: & rursus
eadem residente ad ima redierunt. His
temꝑib: dyonisium qui etiã liberpater
dictus est. & post mortem d̾s habitus: ui¬
temferunt ostendisse in attica terra ho-¬
spiti suo. T unc appollini delfico insti¬
tuti sunt ludi musici ut placaretur ira
eius. qua putabant afflictas ẽẽ sterilitate
greciȩ regiones: quia non defenderint
templum eiꝰ. quod rea danaus cũ easdẽ
terras bello inuasisset incendit. Hos au-¬

Expanded text:
theologi dicerentur, quoniam de dis carmitheologi dicerentur, quoniam de dis carmina faciebant, sed talibus dis, qui licet magni homines, tamen homines fuerunt aut mundi huius, quem uerus Deus fecitdiluuii et ab eo liberationis hominum uitaeque tunc aerumnosae modo ad alta, modo ad plana migrantium sollemni celebritate reuocarunt. Nam et Lupercorum per sacram uiam adscensum adque descensum sic interpretantur, ut ab eis significari dicant homines, qui propter aquae inundationem summa montium petiuerunt et rursus eadem residente ad ima redierunt. His temporibus Dionysum, qui etiam Liber pater dictus est et post mortem deus habitus, uitem ferunt ostendisse in Attica terra hospiti suo. Tunc Apollini Delphico instituti sunt ludi musici, ut placaretur ira eius, qua putabant adflictas esse sterilitate Graeciae regiones, quia non defenderint templum eius, quod rex Danaus, cum easdem terras bello inuasisset, incendit. Hos au
Abbreviated transcription (Latin):
os potius iratos habere timuerunt. His
temporib latona apollinem peperit:
non illum cuius oracula solere consuli
suꝑnis loquebamur: sed illũ qui cum
hercule seruiuit ammẽto: qui tam̃
sic est d̾s creditus. ut plurimi ac penȩ
omnes unum eundẽq apollinem fiuis¬
se opinentur. Iunc & liberpater
bellauit mincdia: qui multas habuit
in eirercitu feminas que bacchȩ appel¬
late sunt: non tam uirtute nobiles quã
furore. Aliqui sane & uictũ scribunt
istum liberum & uinctum: nonnulli
& occisum in pugna aperseo. nec ubi fu¬
erit sepultus tacent: & tamen eiꝰ uelut
cdĩ nomine ꝑ immundos demones ba-¬
chanalia sacra uel potius sacrilegia st̃
instituta. De quorũ rabiosa turpitu¬
dine post tam multos annos sic senat
erubuit: ut in urbe roma esse ꝓhibe¬
ret. Per ea tẽꝑa ꝑseus & uacor eiꝰ
andromeda postea quã sunt mortui.
sic eͥos incȩlum receptos ẽẽ crediderunt.
ut imagines eorũ stellis designare eo¬

Expanded text:
os potius iratos habere timuerunt. His os potius iratos habere timuerunt. His temporibus Latona Apollinem peperit, non illum, cuius oracula solere consuli superius loquebamur, sed illum, qui cum Hercule seruiuit Admeto; qui tamen sic est deus creditus, ut plurimi ac paene omnes unum eundemque Apollinem fuisse opinentur. Tunc et Liber pater bellauit in India, qui multas habuit in exercitu feminas, quae Bacchae appellatae sunt, non tam uirtute nobiles quam furore. Aliqui sane et uictum scribunt istum Liberum et uinctum; nonnulli et occisum in pugna a Perseo, nec ubi fuerit sepultus tacent; et tamen eius uelut dei nomine per inmundos daemones Bacchanalia sacra uel potius sacrilegia sunt instituta, de quorum rabiosa turpitudine post tam multos annos sic senatus erubuit, ut in urbe Roma esse prohiberet. Per ea tempora Perseus et uxor eius Andromeda postea quam sunt mortui, sic eos in caelum receptos esse crediderunt, ut imagines eorum stellis designare eo
Abbreviated transcription (Latin):
romam gente finiuit: ex occasione hi¬
storiarum quȩ res ueraciter gestas con¬
tinent. ita sunt ingeniis hominũ fictȩ:
ut non sint obprobriis numinum affĩ¬
xe. Porro autẽ. quicũq fina erunt
a ioue ad stuprũ raptũ pulcherrimũ
puerũ ganimedem. quod nefas rea tan¬
talus fecit & ioui fabula tribuit: uel
danaes ꝑmmibrem aureũ appetisse con¬
cubitũ: ubi intelligitur pudicitia muli¬
eris auro fuisse corrupta. quȩ illis tẽꝑib
uel facta uel ficta sunt. aut facta ab aliis
& fic̾ta de ioue: dici non potest. quantũ
mali de hominũ presumpseruit cordib.
quod possent ista patienter ferre men¬
dacia. que tamen etiam libenter ample¬
xisunt. Qui utiq quanto deuotius io¬
uem colunt: tanto eos qui hec de illo di¬
cere ausi sunt seuerius punire debuert̃.
Nunc uero. non solum eis qui ista finare¬
runt irati non sunt: sed ut talia figm̃¬
ta etĩa intheatris non agerent. ipsos de¬

Expanded text:
Romani gente finiuit, ex occasione hiRomani gente finiuit, ex occasione historiarum, quae res ueraciter gestas continent, ita sunt ingeniis hominum fictae, ut non sint obprobriis numinum adfixae. Porro autem quicumque finxerunt a Ioue ad stuprum raptum pulcherrimum puerum Ganymedem, quod nefas rex Tantalus fecit et Ioui fabula tribuit, uel Danaes per imbrem aureum adpetisse concubitum, ubi intellegitur pudicitia mulieris auro fuisse corrupta, quae illis temporibus uel facta uel ficta sunt, aut facta ab aliis et ficta de Ioue, dici non potest quantum mali de hominum praesumserint cordibus, quod possent ista patienter ferre mendacia, quae tamen etiam libenter amplexi sunt. Qui utique quanto deuotius Iouem colunt, tanto eos, qui haec de illo dicere ausi sunt, seuerius punire debuerunt. Nunc uero non solum eis, qui ista finxerunt, irati non sunt, sed ut talia figmenta etiam in theatris agerent, ipsos de
Abbreviated transcription (Latin):
de centauris. quod equorũ homiũq
fuerit natura conuncta: de cerbero.
quod sit triceps inferorum canis: de
frico & helle eius sorore. quod uecti
ariete uolauerint: de Gor Gone. quod
fuerit crinita serpentib. & aspicientes
conuertebat in lapides: de bellorofon¬
te. quod ȩquo penins uolante sit uectꝰ.
qui equus pegasus dictus est: de anphio¬
ne. quod cythare suauitate lapides mul¬
ceret & attraxerit: de fabro dedalo &
eius icaro filio. quod sibi coaptatis pen¬
nis uolauerint: de ȩdippo. quod mon¬
strum quoddam quod sphinga dice¬
batur humana facie quadruipedem. so¬
luta quȩ ab illo propomi solebat ueluti
insolubili questione. suo precipitio peri¬
re compulerit: de antheo quẽ necauit
hercules quod filius terrȩ fuerit. propt̃
quod cadens interram fortior soleret as¬
surgere: & si qua forte alia pretermisi.
Hȩ fabulȩ. bellum adusq troianum
ubi scdm librũ marcus uarro de popłi

Expanded text:
de Centauris, quod equorum hominumque de Centauris, quod equorum hominumque fuerit natura coniuncta; de Cerbero, quod sit triceps inferorum canis; de Phryxo et Helle eius sorore, quod uecti ariete uolauerint; de Gorgone, quod fuerit crinita serpentibus et adspicientes conuertebat in lapides; de Bellerophonte, quod equo pennis uolante sit uectus, qui equus Pegasus dictus est; de Amphione, quod citharae suauitate lapides mulserit et adtraxerit; de fabro Daedalo et eius Icaro filio, quod sibi coaptatis pinnis uolauerint; de Oedipo, quod monstrum quoddam, quae Sphinga dicebatur, humana facie quadrupedem, soluta quae ab illa proponi soleret uelut insolubili quaestione suo praecipitio perire conpulerit; de Antaeo. quem necauit Hercules, quod filius terrae fuerit, propter quod cadens in terram fortior soleret adsurgere; et si qua forte alia praetermisi. Hae fabulae bellum ad usque Troianum, ubi secundum librum Marcus Varro de populi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sic punitȩ sunt & minerua que uice¬
rat uicta est: nec affuit suffragatricibus
suis: ut suffragiorũ deinceps ꝑdita pote¬
state. & alienatis filiis a nominib matrũ
atheneas saltim uocari liceret: & eiꝰ dee
mereri uocabulum quã uiri dĩ inctric̃ẽ
fecerant ferendo suffragium. Quȩ & qͦn¬
ta hinc dici possent: nisi sermo ad alia
uult fabulosis aduersus deos fidem ad¬
hibere fignentis. ne de maiestatis eorũ
Exuui post mort̾e iesunaue popls dĩ
iudices habuit: quib temꝑib alterna¬
uerunt apud eos & humilitates laboꝵ
ꝓ eoꝵ peccatis. & ꝓsperitates consolatio¬
num propter imserationem dĩ. His tẽ¬
poribus fabulȩ ficte sunt de triptole¬
mo. quod iubente cerere unguib por¬
tatus alitum: indigentib terris frumen¬
ta uolando contulerit: de mino tauro.
quod bestia fuerit inclusa laberintho.
quo cum intrassent homines in ex trica¬
bili errore inde exire non poterant:

Expanded text:
quae sic punitae sunt, et Minerua quae uicequae sic punitae sunt, et Minerua quae uicerat uicta est; nec adfuit suffragatricibus suis, ut suffragiorum deinceps perdita potestate et alienatis filiis a nominibus matrum Atbenaeas saltem uocari liceret et eius deae mereri uocabulum, quam uiri dei uictricem fecerant ferendo suffragium. Quae et quanta hinc dici possent, nisi sermo ad alia uult fabulosis aduersus deos fidem adhibere figmentis, ne de maiestatis eorum erunt. Post mortem Iesu Naue populus Dei iudices habuit, quibus temporibus alternauerunt aput eos et humilitates laborum pro eorum peccatis, et prosperitates consolationum propter miserationem Dei. His temporibus fabulae fictae sunt de Triptolemo, quod iubente Cerere anguibus portatus alitibus indigentibus terris frumenta uolando contulerit; de Minotauro, quod bestia fuerit inclusa Labyrintho,\' quo cum intrassent homines, inextricabili errore inde exire non poterant;
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine: mares ꝓ Neptuno. feminȩ
ꝓminerua tulere sententias. Et quia u¬
na plus inuenta est feminarũ: minerua
uicit. Iunc neptunus iratus. marinis flu¬
ctibus exrestuantib terras atheniensium
populatus est: qm̃ spargere latius quasli¬
bet aquas diffieile demonib non est. Cu¬
ius ut iracundia placaretur. triplici sup¬
plicio dicit ide auctor ab athenensibus
affectas esse mulieres: ut nulla ulterus
ferrent suffragia: ut nullus nascentium
maternum nomen acciperet. ut ne quis
eas atheneas uocaret. Ita illa ciuitas mat̾
aut nutria liberalium doctrinarũ. et
tot tantorũq philosophoꝵ. qua nichil
habuit grecia clarius atq nobilius: ludifi¬
cantib dȩmonib de lite suoꝵ deoꝵ maris
& feminę. & de uictoria facta ꝑfeminas.
feminȩ athenas nomen accȩpit: & auicto
lesa. ipsam uictricis uictoriam punire com¬
pulsa est: plus aquas neptuni quã miner¬
ue arma formidans. Nam inmulieribus

Expanded text:
multitudine mares pro Neptuno, feminae multitudine mares pro Neptuno, feminae pro Minerua tulere sententias, et quia una plus inuenta est feminarum, Minerua uicit. Tunc Neptunus iratus marinis fluctibus exaestuantibus terras Atheniensium populatus est; quoniam spargere latius quaslibet aquas difficile daemonibus non est. Cuius ut iracundia placaretur, triplici supplicio dicit idem auctor ab Atheniensibus adfectas esse mulieres, ut nulla ulterius ferrent suffragia, ut nullus nascentium maternum nomen acciperet, ut ne quis eas Athenaeas uocaret. Ita illa ciuitas, mater aut nutrix liberalium doctrinarum et tot tantorumque philosophorum, qua nihil habuit Graecia clarius adque nobilius, ludificantibus daemonibus de lite deorum suorum, maris et feminae, et de uictoria per feminas feminae Athenas nomen accepit, et a uicto laesa ipsam uictricis uictoriam punire conpulsa est, plus aquas Neptuni quam Mineruae arma formidans. Nam in mulieribus,
Abbreviated transcription (Latin):
ge regnante. ogigi diluuium fuisse com-¬
memorant. Sed quolibet temꝑe fuerit.
iamtamen minerua tamquã dea coleba¬
tur: regnante atheniensib cicrope. sub
quo rege etiã ipsã uł instauratam ferunt
uel conditam ciuitatẽ. Nam ut athenȩ¬
uocarentur. quod certe nomen aminer¬
ua est quȩ grece athena dicit᷑: hanc cau¬
sam uarro indicat. Cum apparuisset il¬
lic repente oliuȩ arbor. & alio loco aqua
erupisset: regem prodigia ista mouer̃t:¬
& misit ad appollinem delficum sciseita¬
tum quid intelligendũ ẽẽt quid ue faci¬
endũ. Ille respondit quod olea mineruã
significaret. unda Neptiinum: & qͦd ẽẽt
inciuium potestate. eiax cuius potius nomi¬
ne duoꝵ deoꝵ quoꝵ illa signa eẽnt ciuitas
uocaretur. Isto cicr ops oraculo accepto:
ciues om̃s utriusq secrus. mos enĩ in eisdẽ
locis tunc erat. ut etiã femine publicis
consultationib interee̾nt. ad ferendum
suffragium conuocauit. Consulta igitur

Expanded text:
ge regnante Ogygi diluuium fuisse comge regnante Ogygi diluuium fuisse commemorant. Sed quolibet tempore fuerit, iam tamen Minerua tamquam dea colebatur regnante Atheniensibus Cecrope, sub quo rege etiam ipsam uel instauratam ferunt uel conditam ciuitatem. CAPUT uocarentur, quod certe nomen a Minerua est, quae Graece \'Adijva dicitur, hanc causam Varro indicat. Cum apparuisset illic repeute oliuae arbor et alio loco aqua erupisset, regem prodigia ista mouerunt, et misit ad Apollinem Delphicum sciscitatum quid intellegendum esset quidue faciendum. Ille respondit, quod olea Mineruam significaret, unda Neptunum, et quod esset in ciuium potestate, ex cuius potius nomine duorum deorum, quorum illa signa essent, ciuitas uocaretur. Isto Cecrops oraculo accepto ciues omnes utriusque sexus mos enim tunc in eisdem locis erat,\' ut etiam feminae publicis consultationibus interessent ad ferendum suffragium conuocauit. Consulta igitur
Abbreviated transcription (Latin):
sane operũ inuentria: & tanto procliuius
dea credita quantominus origo eiꝰ iino¬
tuit. Quod enim de capite iouis nata ca¬
nitur poetis & fabulis non historiȩ rebus¬
q gestis est applicandũ: quãquã ogigus
ipse quando fuerit. cuius temporib eti¬
am diluuiũ magnũ factum est. non illud
maximum in quo nulli homines euase¬
runt nisi qui in arca esse potuerunt. qͦd
gentium nec greca nec latina noutt histo¬
ria. sed tamen maius quã postea temꝑe
deucalionis fuit: inter scriptores histori¬
ȩ non conuenit. Nam uarro inde exor¬
sus est librum cuius mentionem feci supe¬
rius: & nichil sibi ex quo ꝑueniat adres
romanas proponit antiquius quã ogigi
diluuium. hoc est ogigi factum tẽporib
Nrĩ autẽ qui cronica scripserunt. prius
eusebius. post ieronimus. qui utiq prece¬
dentes aliquos historicos in hac opimone
secuti sunt: post annos amplius quã tre¬
centos iam scdo argiuorum phoroneo re¬

Expanded text:
sane operum inuentrix et tanto procliuius sane operum inuentrix et tanto procliuius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Quod enim de capite Iouis nata canitur, poetis et fabulis, non historiae rebusque gestis est adplicandum. Quamquam Ogygus ipse quando fuerit, cuius temporibus etiam diluuium magnum factum est, non illud maximum, in quo nulli homines euaserunt, nisi qui in arca esse potuerunt, quod gentium nec Graeca nec Latina nouit historia, sed tamen maius quam postea tempore Deucalionis fuit, inter scriptores historiae non conuenit. Nam Varro inde exorsus est librum, cuius mentionem superius feci, et nihil sibi, ex quo perueniat ad res Romanas, proponit antiquius quam Ogygi diluuium, hoc est Ogygi factum temporibus. Nostri autem qui chronica scripserunt, prius Eusebius, post Hieronymus, qui utique praecedentes aliquos historicos in hac opinione seeuti sunt, post annos amplius quam trecentos iam secundo Argiuorum Phoroneo re
Abbreviated transcription (Latin):
debellatis gentib a quib eadem loca te¬
nebantur. Qui cum popłm rexisset post
mortem moysi uiginti & septem annos.
etĩa ipse defunctꝰ. ẽ: regnante apud assyrioᷤ
octauodecimo aminta: apud sycinioᷤᷤ sexto
decimo corace: apud argiuoᷤ decimo dano:
apud athenienses qͦrto erithonio. Per hec tẽꝑa¬
idest ab exxitu isrł ex egypto usq ad mor¬
tem iesunaue. ꝑ quẽ popłs idem terram
repromissionis accepit. sacra sunt institu¬
ta diis falsis a regib greciȩ: quȩ memoriã
quos falli ex istimo. Sed quolibet tẽꝑe
nati sint: constat inter historicos graues
qui hȩc antiqua litteris mandauerunt
ambos homines fuisse: & quod mortalib
adistam uitam cõmodius ducendam bene¬
ficia multa contulerint honores ab eis
meruis se diuinos.
Iter ua uero longe his antiquior. Nã
temporib oGisi. ad lacum qui tritomis
dicitur uirginali apparuisse fertur etate.
Unde & tritonia nuncupata est: multorũ

Expanded text:
debellatis gentibus, a quibus eadem loca tedebellatis gentibus, a quibus eadem loca tenebantur. Qui cum populum rexisset post mortem Moysi viginti et septem annos, etiam ipse defunctus est: regnante apud Assyrios octavo decimo Amynta, apud Sicyonios sexto decimo Corace, apud Argivos decimo Danao, apud Athenienses quarto Erichthonio. CAPUT id est, ab exitu Israel ex Aegypto usque ad mortem Jesu Nave, per quem populus idem terram repromissionis accepit, sacra sunt instituta diis falsis a regibus Graeciae, quae memoriam quos falli existimo. Sed quolibet tempore nati sint, constat inter historicos graues, qui haec antiqua litteris mandauerunt, ambos homines fuisse, et quod mortalibus ad istam uitam commodius ducendam beneficia multa contulerint, honores ab eis meruisse diuinos. nerua uero longe his antiquior; nam temporibus Ogygi ad lacum, qui Tritonis dicitur, uirginali apparuisse fertur aetate, unde et Tritonia nuncupata est; multorum
Abbreviated transcription (Latin):
lum dĩ. nouissimo demꝑe cicropis athe¬
niensium regis: cum apud assyrios reg¬
naret ascatades. apud sicinios marathuis.
apud argnios trriopas. E ducto autẽ in
monte syna diumitus acceptam tradidit
legem quod uetus dicitur testamentum.
quia ꝓmissiones terrenas habet: & ꝑ it̃m
quo regnũ cȩlorũ ꝓmitteretur. Hunc enĩ
ordinem seruari oportebat. sicut in uno
quoq homine qui indm̃ ꝓficit id agit᷑.
quod ait apłs ut non sit p̾rius qͦd spũa¬
le est sed quod animale. deinde quod sp̃u¬
mo de terra terrenus. scds homo de cȩlo
cȩlestis. R erit autẽ popłm moys es ꝑ an¬
nos quadraginta indeserto. & mortuus
est annorũ centum & inginti: cũ xp̃m
etiam ipse ꝓphetasset ꝑfiguras obserua¬
tionum carnalium. intabernaculo & sa¬
cerdotio. & sacrificiis. aliisq misticis plu¬
rimisq mandatis. Moysi successit iesus-
naue. & in terrã ꝓmissionis introductũ
popłm collocauit ea auctoritate diuina:

Expanded text:
lum Dei, novissimo tempore Cecropis Athelum Dei, novissimo tempore Cecropis Atheniensium regis, cum apud Assyrios regnaret Ascatades, apud Sicyonios Marathus, apud Argivos Triopas. Educto autem populo in monte Sina diuinitus acceptam tradidit legem, quod uetus dicitur testamentum, quia promissiones terrenas habet, et per Iequo regnum caelorum promitteretur. Hunc enim ordinem seruari oportebat, sicut in uno quoque homine, qui in Deum proficit, id agitur, quod ait apostolus, ut non sit prius quod spiritale est; sed quod animale, postea spirmo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis . Rexit autem populum Moyses per annos quadraginta in deserto: et mortuus est annorum centum et viginti, cum Christum etiam ipse prophetasset per figuras observationum carnalium in tabernaculo, et sacerdotio, et sacrificiis, aliisque mysticis plurimisque mandatis. Moysi successit Jesus Nave: et in terram promissionis introductum populum collocavit, ex auctoritate divina
Abbreviated transcription (Latin):
ni & mineruȩ litem suis litteris inserit.
de cuius nomine potius illa ciuitas uoca¬
retur: ut cum ꝓdigiorum ostentatione
contenderent. inter eos iudicare nec ap¬
pollo consultus auderet. sed deorũ iur¬
gium finiendum sicut memoratarum
trium dearũ ad paridem iuppiter. ita
& iste adhomines mitteret: ubi uinceret
minerua suffragiis. & in pena suarũ suf¬
fragatricum uinceretur: quȩ in aduer¬
sariis suis uiris optinere athenas potuit.¬
& amicas suas fȩminas atheneas habere
non potuit. His tẽporib ut uarro scri¬
bit regnante athemensib er anao succes¬
sore cicropis. ut autẽ nr̃i eus ebius. & ie¬
Ronimus adhuc eodẽ cicrope ꝑmanente
diluuium fuit quod appellatum est deu¬
calionis: eo qͦd ipse regnabat in earũ terra¬
rum partib ubi maxime factum est.
Hoc autẽ diluunium nequaquã ad egyp¬
tum atq ad eius uicima ꝑuenit. .U.¬
DU XITergo moyses ea egipto popu¬

Expanded text:
ni et Mineruae litem suis litteris inserit, ni et Mineruae litem suis litteris inserit, de cuius nomine potius illa ciuitas uocaretur, ut, cum prodigiorum ostentatione contenderent, inter eos iudicare nec Apollo consultus auderet, sed deorum iurgium finiendum, sicut memoratarum trium dearum ad Paridem Iuppiter, ita et iste ad homines mitteret, ubi uinceret Minerua suffragiis et in poena suarum suffragatricium uinceretur, quae in aduersariis suis uiris obtinere Athenas potuit, et amicas suas feminas Athenaeas habere non potuit. His temporibus, ut Varro scribit, regnante Atheniensibus Cranao, successore Cecropis, ut autem nostri Eusebius et Hieronymus, adhuc eodem Cecrope permanente, diluuium fuit, quod appellatum est Deucalionis, eo quod ipse regnabat in earum terrarum partibus, ubi maxime factum est. Hoc autem diluuium nequaquam ad Aegyptum adque ad eius uicina peruenit. duxit ergo Moyses ex Aegypto popu
Abbreviated transcription (Latin):
absolutio dampnationi solebat: sed contra
istam quȩ multo amplius est celebrata
opinionem. aliam quandã de obscurarũ
notitia litterarum causam nominis hu¬
ius conatur astruere: ne areopagon athe¬
nienses de nomine martis & pagi quasi
martis pagum nominasse credantur. in
imuriam uidelicet numinum aquib li¬
tigia uel iudicia exxristimat aliena: non
minus hoc quod de marte dicitur falsũ
ẽẽ ad seuerans. quã illud quod de tribus
deabiis iunone scilicet & minerua. & ue¬
nere: quȩ ꝓmalo aureo adipiscendo apud
iudicem paridem de pulchritudinis excel¬
lentia certasse narrantur: & ad placan¬
dos ludis deos qui delectantur seu ueris
seu falsis istis criminib suis. inder theatri¬
cos plausus cantantur atq saltantur. Hec
uarro non credit ne deoꝵ naturȩ seu mo¬
ribus credat in congrua: & tamen non fa¬
bulosam sed historicam rationem de athe¬
narũ uocabulo reddens. tantam neptu¬

Expanded text:
absolutio damnationi solebat; sed contra absolutio damnationi solebat; sed contra istam, quae multo amplius est celebrata, opinionem aliam quandam de obscurarum notitia litterarum causam nominis huius conatur adstruere, ne Areon pagon Athenienses de nomine Martis et pagi quasi Martis pagum nominasse credantur, in iniuriam uidelicet numinum, a quibus litigia uel iudicia existimat aliena; non minus hoc, quod de Marte dicitur, falsum esse adseuerans, quam illud quod de tribus deabus, Iunone scilicet et Minerua et Venere, quae pro malo aureo adipiscendo aput iudicem Paridem de pulchritudinis excellentia certasse narrantur et ad placandos ludis deos, qui delectantur seu ueris seu falsis istis criminibus suis, inter theatricos plausus cantantur adque saltantur. Haec Varro non credit, ne deorum naturae seu moribus credat incongrua; et tamen non fabulosam, sed historicam rationem de Athenarum uocabulo reddens tantam Neptu
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ mirabili uanitate decepta. egiptꝰ
in eius honorem deliciis affluentibus
alebat: qm̃ eum sine sarcofago inuum
uenerabantur. apis non serapis uoca¬
batur. Quo boue mortuo: qm̃ quȩre¬
batur & reperlebatur uitulus coloris
eiusdem hoc est albus. quibus dam ma¬
culis similiter insignitus: mirũ qͥddã
& diuinitus sibi ꝓcuratũ esse credebat.
Non enun magnũ erat demonib ad
eos decipiendos fantasiam talis tauri
quã sola cerneret ostentare uaccȩ con¬
cipienti atq pregnanti. unde libido
matris attraheret quod in eiꝰ fȩtu iam
corporaliter appareret: sicut iacob
idõ nec ariopagum ubi cum atheniensib
paulus apłs disputauit. ea quo loco ario¬
pagite appellati sunt curiales urbis eiꝰdẽ.
uult inde accȩpisse nomen: quod mars qͥ
grece ares dicitur cum homicidii crimine
reus fieret. iudicantib duodecim diis in
eo pago sex sententiis absolutus est: qͥa uͥ
paris numeri sententiȩ fuissent. prȩponi

Expanded text:
quem mirabili uanitate decepta Aegyptus quem mirabili uanitate decepta Aegyptus in eius honorem deliciis afluentibus alebat, quoniam eum sine sarcophago uiuum uenerabantur, Apis, non Serapis uocabatur. Quo boue mortuo quoniam quaerebatur et reperiebatur uitulus coloris eiusdem, hoc est albis quibusdam maculis similiter insignitus, mirum quiddam et diuinitus sibi procuratum esse credebant. Non enim magnum erat daemonibus ad eos decipiendos phantasiam talis tauri, quam sola cerneret, ostentare uaccae concipienti adque praegnanti, unde libido matris adtraheret, quod in eius fetu iam corporaliter appareret; sicut Iacob ideo nec Areon pagon, ubi cum Atheniensibus Paulus apostolus disputauit, ex quo loco Areopagitae appellati sunt curiales urbis eiusdem, uult inde accepisse nomen, quod Mars, qui Graece Ἄρης dicitur, cum homicidii crimine reus fieret, iudicantibus duodecim dis in eo pago sex sententiis absolutus est quia ubi paris numeri sententiae fuissent, praeponi
Abbreviated transcription (Latin):
ubertatis. & duob famis.LI.¬
IS temporib rea argiuorũ apis na¬
uib transuectus in egiptum: cumi¬
bi mortuus fuisset factus est serapis om¬
nium macrimus egiptiorũ ds̃. Nominis
autẽ huius cur non apis etiã post mor¬
tẽ sed serapis appellatus sit: facillimã
rationem uarro reddidit. Quia enim
arca inqua mortuus ponitur qͦd omnes
iam sarcofagum uocant soros dicit᷑ gre¬
ce: & ibi eum uenerari sepultũ cęperant
priusquã templũ eius esset extructum:
uelut soros & apis. sorapis primo. dem-¬
de una littera ut fieri assolet cõmutata
serapis dic̾tus est : & constitutum est etĩã
de illo. ut quisquis eũ hominẽ fuisse dixris¬
set. capitalem penderet penam. Et qm̃
fere inomnib templis ubi colebantur
YSis & serapis erat etiã simula chrũ
quod digito labiis impresso ammonere
uideretur ut silentium uigeret: hoc sig¬
nificare idem uarro existimat ut homĩ¬
nes eos fuisse taceretur. Ille autẽ bos.

Expanded text:
ubertatis, et duobus famis.ubertatis, et duobus famis.is temporibus rex Argiuorum Apis nauibus transuectus in Aegyptum, cum ibi mortuus fuisset, factus est Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus. Nominis autem huius, quur non Apis etiam post mortem, sed Serapis appellatus sit, facillimam rationem Varro reddidit. Quia enim arca, in qua mortuus ponitur, quod omnes iam sarcophagum uocant, aopds dicitur Graece, et ibi eum uenerari sepultum coeperant, priusquam templum eius esset exstructum: uelut soros et Apis Sorapis primo, deinde una littera, ut fieri adsolet, commutata Serapis dictus est. Et constitutum est etiam de illo, ut, quisquis eum hominem fuisse dixisset, capitalem penderet poenam. Et quoniam fere in omnibus templis, ubi colebantur Isis et Serapis, erat etiam simulacrum, quod digito labiis inpresso admonere uideretur, ut silentium fieret: hoc significare idem Varro existimat, ut homines eos fuisse taceretur. Ille autem bos,
Abbreviated transcription (Latin):
bus in egiptum transeuntib fratres ad¬
huc ssaac auo eorũ uiuente uendiderãt.
Stetit autẽ ante pharaonem ioseph
quando ex humilitate quã ꝑtulit sub¬
limatus est cum triginta esset annorũ:
qm̃ somnia regis diuine interpretatus
prȩnuntiauit sept̾ẽ ubertatis annos fu¬
turos: quorũ abundantiam prȩpollen-¬
tem consequentes alii septem steriles fue¬
rant consumpturi: & obhoc eum Rex
prȩfecerat egipto de carcere liberatum.
quo eum comecerat integritas castita¬
tis: quã fortiter seruans male amanti
dominȩ. & male credulo domino men-¬
titurȩ: ueste etiã derelicta de manib at¬
trahentis aufugiens. ñ. consensit ad stuprũ.
Scdo autẽ anno septẽ annoꝵ steriliũ.
iacob in egiptũ cũ suis omnib uenit ad
filium: agens annos centum & triginta.
sicut interroganti regi ipse respondit.
cũ ioseph ageret trignita & noue̾. ad
triginta scilicet quos agebat quando a
rege honoratus est. additis septem

Expanded text:
bus in Aegyptum transeuntibus fratres, adbus in Aegyptum transeuntibus fratres, adhuc Isaac avo eorum vivente, vendiderant. Stetit autem ante Pharaonem Joseph, quando ex humilitate, quam pertulit, sublimatus est, cum triginta esset annorum: quoniam somnia regis divine interpretatus, praenuntiavit septem ubertatis annos futuros, quorum abundantiam praepollentem consequentes alii septem steriles fuerant consumpturi; et ob hoc eum rex praefecerat Aegypto, de carcere liberatum, quo eum conjecerat integritas castitaMessapo, qui etiam Cephisos a quibusdam dominae, et male credulo domino mentiturae, veste etiam derelicta de manibus atputauerunt fuisse hominem, qui in suis posuerunt Secundo autem anno septem annorum sterilium, Jacob in Aegyptum cum suis omnibus venit ad filium, agens annos centum et triginta, sicut interroganti regi ipse respondit ; cum Joseph ageret triginta et novem, ad triginta scilicet quos agebat, quando a rege honoratus est, additis septem
Abbreviated transcription (Latin):
um: relati sunt in deorũ numerum ali¬
quot mortui. cȩca & uana consuetudine
ac suꝑstitione grecorũ: in quib exiasi
regis coniuna melanthomice. & forbas
filius eorũ qui post patrem rea argiuoꝵ
seatus fuit: & septimi regis triopȩ filius
iasus: & rex nonus stenelas siue steneleuᷤᷤ
siue stenelus. Uarie quippe indiuersis
auctoritatib inuenitur. His temporib
etiã mercurius fuisse ꝑhibetur. nepos
atlantis ex maia filia: quod uulgatiores
etiam littere ꝑsonant. Multarũ autẽ ar¬
tium peritus claruit quas & hominibus
tradidit: quo merito eum post mortẽ dm̃
esse uoluerunt siue etiam crediderunt.
Posterior fuisse hercules dicitur. ad ea ta¬
men tẽpora ꝑtinens arguoꝵ: quamuis
non nulli eũ mercurio prȩferant tẽꝑe.¬
Quorũ minor iacob ꝑtinens adciuitatẽ
di de qua scribimus. maiore utiq repro¬
bato. habebat duodecim filios: quorũ
illum qui uocabatur ioseph. mercatori¬

Expanded text:
um, relati sunt in deorum numerum alium, relati sunt in deorum numerum aliquot mortui caeca et uana consuetudine ac superstitione Graecorum. In quibus Criasi regis coniux Melantomice et Phorbas filius eorum, qui post patrem rex Argiuorum sextus fuit, et septimi regis Triopae filius Iasus et rex nonus Sthenelas siue Stheneleus siue Sthenelus, uarie quippe in diuersis auctoribus inuenitur. His temporibus etiam Mercurius fuisse perhibetur, nepos Atlantis ex Maia filia, quod uulgatiores etiam litterae personant. Multarum autem artium peritus claruit, quas et hominibus tradidit; quo merito eum post mortem deum esse uoluerunt siue etiam crediderunt. Posterior fuisse Hercules dicitur, ad ea tamen tempora pertinens Argiuorum; quamuis nonnulli eum Mercurio praeferant tequorum minor Iacob pertinens ad ciuitatem Dei, de qua scribimus, maiore utique reprobato, habebat duodeillum, qui vocabatur Joseph, mercatori
Abbreviated transcription (Latin):
lis. & eriasus quintus argiuis: natus. ẽ.
inȩgipto Moyses ꝑ quẽ popłs dĩ de ser-¬
uitute egiptia liberatus est: inqua eum
ad desiderandum sui creatoris auxilium
sic eirerceri oportebat. Regnantib me¬
moratis regib fuisse a quibusda credit᷑
prometheus: quẽ propterea ferunt de
luto formasse homines. quia sapientiȩ op¬
timus doctor fuisse ꝑhibetur. Nec tam̃
ostenditur. qui eius temporib fuerint sa¬
pientes. Frater eius atlans: magnus fu¬
isse astrologus dicitur. Unde occasionem
fabula muenit. ut eum cȩlum portare
confingeret: quamius mons eius nomine
nuncupetur: cuius altitudine potius cȩ¬
li portatio inopinionem uulgi uenisse
uideatur. Multa quoq alia ex illis in
grecia temporib confingi fabulosa cȩpe¬
runt. Sedusq ad cycropem regem athe¬
niensium. quo regnante eadẽ ciuitas eti¬
am tale nomen accȩpit. & quo regnante
ds ꝑ moys en eduarit eaxr egipto popłm su¬

Expanded text:
lis et Criasus quintus Argiuis, natus est lis et Criasus quintus Argiuis, natus est in Aegypto Moyses, per quem populus Dei de seruitute Aegyptia liberatus est, in qua eum ad desiderandum sui Creatoris auxilium sic exerceri oportebat. Regnantibus memoratis regibus fuisse a quibusdam creditur Prometheus, quem propterea ferunt de luto formasse homines, quia optimus sapientiae doctor fuisse perhibetur; nec tamen ostenditur, qui eius temporibus fuerint sapientes. Frater eius Atlans magnus fuisse astrologus dicitur; unde occasionem fabula inuenit, ut eum caelum portare confingeret; quamuis mons eius nomine nuncupetur, cuius altitudine potius caeli portatio in opinionem uulgi uenisse uideatur. Multa quoque alia ex illis in Graecia temporibus confingi fabulosa coeperunt; sed usque ad Cecropem regem Atheniensium, quo regnante eadem ciuitas etiam tale nomen accepit, et quo regnante Deus per Moysen eduxit ex Aegypto populum su
Abbreviated transcription (Latin):
ra: delatis aliunde seminib. Argus
quoq post obitum deus haberi cepit:
templo & sacrificiis honoratus. Qui
honor. eo regnante ante illum delatꝰ
est homini priuato & fulminato cuid̾a
homogyro: eo quod primus ad aratrũ
duodecimo amitho: & undecimo sici-¬
niorũ plemmeo. & argis adhuc ma-¬
nente argo. mortuus est ioseph megip¬
do. annorũ centũ decem. Post cuiꝰ mor¬
tem popłs dĩ mirabiliter crescens man¬
sit inegipto centũ quadraginta quinq
annos: tranquille prius donec moreren¬
tur quib ioseph notus fuit. Deinde qͥa
inuidebatur incrementis eius erantq
suspecta: quousq inde liberaretur. ꝑ¬
secutionib inter quas tamen diuinitus
fecundata multiplicatione crescebat.
& laborib prȩmebatur intolerabilis
seruitutis. In assyria uͦ & grecia ꝑ ide
tempus regna eadem ꝑmanebant. Cũ¬
ergo regnaret assyriis quartus decimꝰ
safrus. & sicinionis duodecimus ortõpo¬

Expanded text:
ra, delatis aliunde seminibus. Argus ra, delatis aliunde seminibus. Argus quoque post obitum deus haberi coepit, templo et sacrificiis honoratus. Qui honor eo regnante ante illum delatus est homini priuato et fulminato cuidam Homogyro, eo quod primus ad aratrum duodecimo Mamytho et undecimo Sicyoniorum Plemmeo et Argis adhuc manente Argo mortuus est Ioseph in Aegypto annorum centum decem. Post cuius mortem populus Dei mirabiliter crescens mansit in Aegypto centum quadraginta quinque annos, tranquille prius, donec morerentur quibus Ioseph notus fuit; deinde quia inuidebatur incrementis eius erantque suspecta, quo usque inde liberaretur, persecutionibus inter quas tamen diuinitus fecundata multiplicatione crescebat et laboribus premebatur intolerabilis seruitutis. In Assyria uero et Graecia per idem tempus regna eadem permanebant. Cergo regnaret Assyriis quartus decimus Saphrus et Sicyoniis duodecimus Orthopo
Abbreviated transcription (Latin):
de uirgis uariatis ut oues & caprȩ ua¬
riȩ nascerentur effecit. Quod enĩ ho¬
mines colorib & corporib ueris: hoc
demones figuris fictis facillime possuts
ammalibus concipientibus ex¬
hibere. Apis ergo rea non egiptiorũ
sed arguorũ. mortuus est inegipto.
Huc filius argus successit in regnum.
excuius nomine & arG̃i & eac hoc ar¬
giui appellati sunt. Superiorib autẽ
regib: nondũ uel locus uel gens habe¬
bat hoc nomen. Hoc argo regnante a¬
pud argiuos. & apud sycinios erato.
apud assyrios uero adhuc manente ba¬
lẽo. mortuus est iacob inegypto annoꝵ
centũ quadraginta septem: cũ moritu¬
rus filios suos & nepotes ex ioseph bene¬
dicrisset. xp̃mq apertissime ꝓphetas-¬
set: dicens in benedictione iude. non
deficiet princeps ex iuda & duar de fe¬
morib eius. donec uemant quȩ reposita
sunt ei : & ipse erit expectatio gentiũ.
Regnante argo. sins cȩpit uti frugib
grecia. & habere segetes in agricultu¬

Expanded text:
de uirgis uariatis, ut oues et caprae uariae nascerentur, effecit. Quod enim homines coloribus et corporibus ueris, hoc daemones figuris fictis facillime possunt animalibus concipientibus exhibere. sed Argiuorum, mortuus est in Aegypto. Huic filius Argus successit in regnum, ex cuius nomine et Argi et ex hoc Argiui appellati sunt; superioribus autem regibus nondum uel locus uel gens habebat hoc nomen. Hoc regnante aput Argiuos et aput Sicyonios Erato, aput Assyrios uero adhuc manente Baleo mortuus est Iacob in Aegypto annorum centum quadraginta septem, cum moriturus filios suos et nepotes ex Ioseph benedixisset Christumque apertissime prophetasset, dicens in benedictione Iudae: Non deficiet princeps ex Iuda et dux de femoribus eius, donec ueniant quae reposita sunt ei; et ipse exspectatio gentium. Regnante Argo suis coepit uti frugibus Graecia et habere segetes in agricultu
Abbreviated transcription (Latin):
putant nonnulli condidisse baby lonẽ.
Quam quidẽ potuit instaurare. quan¬
do autẽ uel quomͦ condita fuerit. inse&¬
to decimo libro diccimus. Filium porro
Nini & semiramidis qui matri successe¬
rit in regnũ: quid̃a etiã ipsum Ninum.
quidã uero diriuato a patre uocabulo
Niman uocant. Siciniorũ autẽ regnũ
tunc tenebat telea ion: quo regnante
usq adeo ibi mitia & leta temꝑa fuert̃.
ut eum defunctũ uelut deũ colerent. sa¬
crificando & ludos cȩlebrando: quos ei
primitus institutos ferunt. Huius tem¬
porib etiã isaac eax ꝓmissione di natuᷤs
est centenario patri filius abrahȩ de sa¬
ra conuge: que sterilis & anus iam spem
prolis amiserat. Tunc & assyriis quintus
erat rex arius. Ipsi uͦ isaac seragenario
nati sunt gemuni es au & iacob. quos ei
Rebecca uoror peperit: auo eoꝵ abrahã
adhuc uiuente. & centum sexraginta eta¬
tis annos agente. Qui exxpletis centũ sep¬

Expanded text:
putant nonnulli condidisse Babylonem, putant nonnulli condidisse Babylonem, quam quidem potuit instaurare. Quando autem, vel quomodo condita fuerit, in sexto decimo libro diximus . Filium porro Nini et Semiramidis, qui matri successit in regnum, quidam etiam ipsum Ninum, quidam uero deriuato a patre uocabulo Ninyan uocant. Sicyoniorum autem regnum tunc tenebat TelIioD. Quo regnante usque adeo ibi mitia et laeta tempora fuerunt, ut eum defunctum uelut deum colerent sacrificando et ludos celebrando, quos ei primitus institutos ferunt. CAPUT poribus etiam Isaac ex promissione Dei natus est centenario patri filius Abrahae de Sarra coniuge, quae sterilis et anus iam spem prolis amiserat. Tunc et Assyriis quintus erat rex Arrius. Ipsi uero Isaac sexagenario nati sunt gemini, Esau et Iacob, quos ei Rebecca uxor peperit. auo eorum Abraham adhuc uiuente et centum sexaginta aetatis annos agente, qui expletis centum sep
Abbreviated transcription (Latin):
qui gentẽ populi romani in originis eiꝰ
antiquitate rimati sunt: ob hoc debe¬
mus ubi opus est assyrios memorare re¬
ges. ut appareat quemadmodũ babylo¬
nia quasi prima roma cũ peregrina
in hoc mundo d̃i ciuitate ꝓcurrat: res
autẽ quas propter comparationẽ ciui¬
tatis utriusq terrenȩ scilicet & cȩlestis
huic operi oportet inserere. magis etr
grecis & latinis. ubi & ipsa roma quasi
scda babylonia est debemus assumere.
Quando ergo natus est abraham. scđi
reges erant. apud assyrios Ninus. apud
sicimos europs. Primi autẽ. illic be¬
lus: hic es ialeus fuerunt. Cum uͦ egres¬
so abraham de babylonia ꝓmisit ei d̃s
ex illo magnam gentem futuram. & in
enis semine omniũ gentiũ benedictio¬
nem: assyrii quartum regem habebans.
sicinii quintũ. Apud illos enĩ regnabat
filius Nini. post inatrẽ semiramidem:
quȩ ab illo interfecta ꝑhibetur. ausa fi¬
lium matre incestare concubitu. Hanc

Expanded text:
qui gentem populi Romani in originis ejus qui gentem populi Romani in originis ejus antiquitate rimati sunt; ob hoc debemus, ubi opus est, Assyrios memorare reges: ut appareat quemadmodum Babylonia, quasi prima Roma, cum peregrina in hoc mundo Dei civitate procurrat. Res autem quas propter comparationem civitatis utriusque, terrenae scilicet et coelestis, huic operi oportet inserere, magis ex Graecis et Latinis, ubi et ipsa Roma quasi secunda Babylonia est, debemus assumere. 3. Quando ergo natus est Abraham, secundi reges erant, apud Assyrios Ninus, apud Sicyonios Europs: primi autem, illic Belus, hic Aegialeus fuerunt. Cum vero egresso Abraham de Babylonia, promisit ei Deus ex illo magnam gentem futuram, et in ejus semine omnium gentium benedictionem, Assyrii quartum regem habebant, Sicyonii quintum: apud illos enim regnabat filius Nini post matrem Semiramidem, quae ab illo interfecta perhibetur, ausa filium mater incestare concubitu. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ad cłi templũ quod ibi erat. om̃s undiq u
bicumq ẽẽnt & undecũq possent ꝑ cer-¬
ta tempora ueniebant. Sed nec tunc eis
hostes eixr aliis gentibus expugnatoresq̃
defuerunt. Nam etiam romanorũ iam
tributarios eos xp̃c inuenit.xxI
runt de baby lonia. post malachiam. as¬
Geuor. & zachariam qui tunc ꝓpheta¬
uerunt. & es dram. non habuerunt ꝓ¬
phetas usq ad saluatoris aduentũ: nisi
alium ⁊ achariam patrem iohannis. &
elisabeth eiꝰ uaorem. xp̃i natiuitate iam
ꝓcrima. Et eo iam nato: sy meonem se¬
nem. & annam uiduam iamq grande¬
uam. & ipsum ioħ̃em nouissimum: qͥ
iuuenis iam iuuenem xp̃m non quidẽ
futurum prediait. sed tamen incogni-¬
parerent: & quicqͥd imperaretur effice¬
rent. Abraham igitur in eo regno apud
chaldeos Nini temꝑib natus est. Sed
quã assẏrie notiores. & ꝑ grecos ac lati¬
nos ac deinde ad romanos qui etiã ipsi
latini sunt tẽporũ seriem deduxerunt

Expanded text:
ad Dei templum, quod ibi erat, omnes undique, ad Dei templum, quod ibi erat, omnes undique, ubicumque essent et undecumque possent, per certa tempora ueniebant. Sed nec tunc eis hostes ex aliis gentibus expugnatoresque defuerunt; nam etiam Romanorum iam tributarios eos Christus inuenit. runt de Babylonia, post Malachiam, Aggaeum et Zachariam, qui tunc prophetauerunt, et Esdram non habuerunt prophetas usque ad Saluatoris aduentum, nisi alium Zachariam patrem Iohannis et Elisabeth eius uxorem, Christi natiuitate iam proxima, et eo iam nato Simeonem senem et Annam uiduam iamque grandaeuam et ipsum Iohannem nouissimum; qui iuuenis iam iuuenem Christum non quidem futurum praedixit, sed tamen incogniparerent, et quidquid imperaretur efficerent. Abraham igitur in eo regno apud Chaldaeos Nini temporibus natus est. Sed quam Assyriae notiores, et per Graecos ad Latinos, ac deinde ad Romanos, qui etiam ipsi Latini sunt, temporum seriem deduxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur in meo stilo cucurrisse dĩ ciui¬
tas: cum in hoc scło non sola cucurre¬
rit: sed ambȩ utiq ingenere humano
sicut ab mitio simul suo ꝓeur su temꝑa
uariauerint. Uerũ hoc ido feci: ut pri¬
us ex quo aꝑtiores dĩ promissiones esse
cȩperunt. usq ad eiꝰ ex uirgine natiui¬
tatem in qua fuerant quȩ primo ꝓmit¬

Expanded text:
uidetur in meo stilo cucurrisse Dei ciuiuidetur in meo stilo cucurrisse Dei ciuitas; cum in hoc saeculo non sola cucurrerit, sed ambae utique in genere humano, sicut ab initio, simul suo procursu tempora uariauerint. Verum hoc ideo feci, ut prius, ex quo apertiores Dei promissiones esse coeperunt, usque ad eius ex uirgine natiuitatem, in quo fuerant qu