comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Adipsa peccata respiciens a postolus. quaeniunt decorruptione carnis & sangui¬
nis. ait. Caro & sanguis regnum dĩ non possi debunt. Namutique secun¬
dum fidem ueram eiusdem. apostoli. caroista resurg&.. Etipsa merebitur
in corruptionẽ. Dicente ipso. : O portet corruptibile hoc induere incor¬
ruptionem. Et mortale hoc induere in mortalitatem. ⁊ Quia ergo corrup¬
tio ista depeccato est. ipsius nomine appellantur peccata. ⁊ Quemati mo¬
dum dicitur lingua. &illud frustum carnis. mẽbrum. quod in ore mouetur
Cum uerba distinguimus: & lingua. quod ꝑlinguam fit. Sicut dicimus aliã
linguam grecam. aliamlatinam: Nonenim caro diuersa ẽ sed sonlus.
Quomodo ergo dicitur lingua. locutio quaefit plinguam: Sic dicitur & san¬
guis. iniquitas. quaefit ꝑsanguinem.: Adtendens ergo multas iniquita¬
tessuas. & illud superius. Om̃s iniqui tates meas dele. Et eas tribuens corrup

Expanded text:
Ad ipsa peccata respiciens Apostolus, quae veniunt de corruptione carnis et sanguiAd ipsa peccata respiciens Apostolus, quae veniunt de corruptione carnis et sanguinis, ait: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt. Nam utique secundum fidem veram ejusdem apostoli, caro ista resurget, et ipsa merebitur incorruptionem, dicente ipso: Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem . Quia ergo corruptio ista de peccato est, ipsius nomine appellantur peccata: quemadmodum dicitur lingua et illud frustum carnis et membrum quod in ore movetur, cum verba distinguimus, et lingua quod per linguam fit, sicut dicimus aliam linguam graecam, aliam latinam: non enim caro diversa est, sed sonus. Quomodo ergo dicitur lingua, locutio quae fit per linguam: sic dicitur et sanguis, iniquitas quae fit per sanguinem. Attendens ergo multas iniquitates suas, et illud superius, Et omnes iniquitates meas dele; et eas tribuens corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
Sedilla propria impietas dicitur apostatare adõ. Vnum dm̃ non
colere. aut num quam coliusse. aut quem colebat dimisse: ad cumu¬
lum ualet. quodait. I tmpii ad te conuertentur. Ita plenus es
adipe mĩae. utad te c̃uersis nonsolum quibus libet peccatoribus
sed &iam impis non sit desperandum: & impi adte conuertentur.
Ut quid Utcredentes in eum quiiustificat impium. deputaetur fides
corum. adiustitiam.. Erue me desanguinbus ds̃ ds̃ salutis meȩ
Ixpressit latinus interpres uerbominus Latino. Proprietatem tam̃
exgreco.: Nam om̃s nouimus latine non dici sanguines nec sanguina.⁊
Tamen quia itagrecus posuit pluralinumero nonsine causa : nisi quia hocinue¬
nitnprima lingua ebrea: melluit pius interpres minus latine aliquid dice¬
re : quamminus ppriae. Quare eg̃o pluraliter dixit desanguinibus : In multis
sanguinibus. tanquam in origine carnis peccati. multa peccata intellegiuolu

Expanded text:
sed illa proprie impietas dicitur apostare a Deo, unum Deum non sed illa proprie impietas dicitur apostare a Deo, unum Deum non colere, aut nunquam coluisse, aut quem colebat dimisisse, ad cumulum valet quod ait, Et impii ad te convertentur. Ita plenus es adipe misericordiae, ut ad te conversis, non solum quibuslibet peccatoribus, sed etiam impiis non sit desperandum. Et impii ad te convertentur. Utquid? Ut credentes in eum qui justificat impium, deputetur fide. 16. Erue me de sanguinibus Deus, Deus salutis meae. Expressit latinus interpres verbo minus latino proprietatem tamen ex graeco. Nam omnes novimus latine non dici sanguines, nec sanguina; tamen quia ita graecus posuit plurali numero, non sine causa, nisi quia hoc invenit in prima lingua hebraea, maluit pius interpres minus latine aliquid dicere, quam minus proprie. Quare ergo pluraliter dixit: de sanguinibus? In multis sanguinibus, tanquam in origine carnis peccati, multa peccata intelligi voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
rectum ipsius hominis accipebluit dicens.: Sp̃m rectum in noua
inuisceribus meis. quem curuaui & distor si pecccando. Vtiam sp̃s
sc̃s. Ipsesit spũs pricipalis. Quem & auferri a senoluit. Eteo se
uoluit confirmari.: Non est heretica quę libet sententia.
Seduidete quid adiungat.  Spũ inquit principali confirma
me. In quo confirmame. Quia ignouisti mihi. quia securus
sum. ñ mihi imputare quod donasti. Ex hoc factus securus. atque
ista gratia confirmatus. Nonergo ingratus.⁊ Quid eñi fucicm s
IO CEAM I NI QUOS UIAS TUAS . Doceam iniquos
exiniquo. Id est quifuerim.: Etego iniquus. lam non iniquus
quos uiastuas. Quasuias iniquos docebis: ETIMPII ADTI
conuertentur. Si peccatum đđ impiaetate depuiatur. Nondese
desperent impii. quia pepercit ds̃impio. Sedsi ad eum conuertantur.
siui as ipsius discant : Si autem impiaetati non deputatur factum dđ.¬

Expanded text:
rectum ipsius hominis accipi voluit, dicens, Spiritum rectum innova rectum ipsius hominis accipi voluit, dicens, Spiritum rectum innova in visceribus meis, quem curvavi et distorsi peccando, ut jam Spiritus sanctus ipse sit spiritus principalis, quem et auferri a se noluit, et eo se voluit confirmari; non est haeretica quaelibet sententia. 18. vers. 15. Sed videte quid adjungat: Spiritu, inquit, principali confirma me. In quo confirma? Quia ignovisti mihi, quia securus sum non mihi imputari quod donasti, ex hoc factus securus, atque ista gratia confirmatus, non ero ingratus. Quid enim faciam? Doceam iniquos vias tuas. Doceam iniquos ex iniquo; id est, qui fuerim et ego iniquus, jam non iniquus,iquos vias tuas. Quas vias iniquos docebis? Et impii ad te convertentur. Si peccatum David impietati deputatur, non de se desperent impii, quia pepercit Deus impio; sed si ad eum convertantur, si vias ipsius discant: si autem impietati non deputatur factum Dav
Abbreviated transcription (Latin):
ergo adhuc ueniam dep̃ceris tamen exea parte quatibi displicet malũ
quod commisisti dõ coniungeris: Hoc enim & tibi displicet qđ etilli
Iam duo estis ad expugnandam febrem tuam. Tuet medicus.
Iuet medicus
Quia ergo ñ potest Esse confessio pecati & punitio peccati in homine
A se ipso: cumquisque sibi irascitur. Etsibi displicet. sine dono sp̃s sc̃ĩ
non est
quam peccando amiseram. Redde mihi exultationem salutaris
tui: Vtique xp̃i tui.: Quisenim sine illosanari potuit Quia etante
tio susceptȩ carnis futura credebatur. sicut a nobis facta ceditur.
Tempora uariata sunt. Nonfides.: Redde mihi exultationem salu¬
tamiris tui. Et sp̃u principali confirmame. Nonnulli intel¬
lexerunt hic trini tatemindo. ipsum dm̃. excepta dispensatione
carnis. Qm̃ scriptum est. Ds̃ SP̃SEST. Quod enim non ẽ corpus
Ftcamenesse Uid etur. restat ut sp̃ssit. Intellegunt hic ergo

Expanded text:
ergo adhuc veniam depreceris, tamen ex alia parte quia tibi displicet malum ergo adhuc veniam depreceris, tamen ex alia parte quia tibi displicet malum quod commisisti, Deo conjungeris: hoc enim et tibi displicet, quod et illi. Jam duo estis ad expugnandam febrem tuam, tu et medicus. Quia ergo non potest esse confessio peccati et punitio peccati in homine a seipso; cum quisque sibi irascitur et sibi displicet, sine dono Spiritus sancti non est.quam peccando amiseram: Redde mihi exsultationem salutaris tui: utique Christi tui. Quis enim sine illo sanari potuit? Quia et antetio susceptae carnis futura credebatur, sicut a nobis facta creditur. Tempora variata sunt, non fides. Redde mihi exsultationem salutaris tui: et spiritu principali confirma me. Nonnulli intellexerunt hic Trinitatem in Deo ipsum Deum, excepta dispensatione carnis: quoniam scriptum est, Deus spiritus est . Quod enim non est corpus, et tamen est, videtur restare ut spiritus sit. Intelligunt ergo hic
Abbreviated transcription (Latin):
adauid: & quomodoꝓhibetur. Utdiceret. ds̃ illum misit
utmihi malediceret: Agnoscens culpam suam. am plexus est
poenam suam. quȩrens gloriam. Non suam. Dm̃ laudans
in eo quod bonihabebat. dm̃ laudans in co quod patiebatur
Benedicens dnm i nomni tempore. semꝑlauscĩ in orecius.
Talessunt omne srecti corde. non hi peruersi qui serectos putant
& puersum dm̃.: Qui quando aliquid faciunt mali. gludent:
quando aliquid mali patiuntur. Blasfemant: In superpositi intri¬
bulatione & flagello dicunt: ds̃ quid feci tibi corde distorto
Uere quia nihil dõ fecerunt. omna enĩsibi fecerunt: & spm̃ rectum inno¬
Auerte faciem tuam apeccatis meis. It nȩpicias me a facie tua.
Cuius faciem timet. ipsius faciem inuocat. Ne proiciasme a facietua.
fitente. lam addonum sp̃s scĩ pertinet. quia tibi displicet quod
fecisti. Immundo spiupeccati placent. scõ displicent. ⁊ Quamuis

Expanded text:
a David. Et quomodo prohibetur? Ut diceret, Deus illum misit, a David. Et quomodo prohibetur? Ut diceret, Deus illum misit, ut mihi malediceret . Agnoscens culpam suam, amplexus est poenam suam, quaerens gloriam non suam; Dominum laudans in eo quod boni habebat, Dominum laudans in eo quod patiebatur, benedicens Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore ejus . Tales sunt omnes recti corde: non hi perversi, qui se rectos putant, et perversum Deum; qui quando aliquid faciunt mali, gaudent; quando aliquid mali patiuntur, blasphemant; insuper positi in tribulatione et flagello, dicunt de corde distorto, Deus, quid tibi feci? Vere quia nihil Deo fecerunt; omnia enim sibi fecerunt. Et spiritum rectum innoAverte faciem tuam a peccatis meis: et ne projicias me a facie tua. Cujus faciem timet, ipsius faciem invocat. Ne projicias me a facie tufitente. Jam ad donum Spiritus sancti pertinet, quia tibi displicet quod fecisti. Immundo spiritui peccata placent, sancto displicent. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
pronum facit ad terrenas concupi scentias. incuruatur quod¬
ammodo.: Cum aũ erigitur insuꝑna rectum fit coreius ut
bonus illi sit ds̃. : Quambonus enim ds̃ is rael. rectis corde.
Proinde fr̃s audite. Aliquando ds̃ cui ignoscit infuturo sę̧culo
Corripit cum depeccato inisto sȩculo. ⁊ Nam ipsi dauitd cui dic¬
tum iam fuerat ꝑprophetam. dimissum est peccatum tuum
euenerunt quedam quaeminatus erat ds̃ ꝓpter ipsum pecca¬
tum.: Nam filius eius absalon aduersus eum cruentem bellũ
gessit. & multis humiliauit patrem suum.⁊ Ambulabat ille
indolore. intribulatione humiliationis suae. Ita subditus dõ.
ut omnia iusta ei tribuens. quo d nibil pateretur indigne
Habens iam rectum corcui non displicet ds̃. In lurio sum
quendam & in os sibi dura maledicta iacientem: patienter
audiuit.: Ex aduersa parte unum ex militib: qui erant cum
filio eius impio. & cumille maledictu iaceret in regem.

Expanded text:
pronum facit ad terrenas concupiscentias, incurvatur quodpronum facit ad terrenas concupiscentias, incurvatur quodammodo; cum autem erigitur in superna, rectum fit cor ejus, ut bonus illi sit Deus. Quam bonus enim Deus Israel rectis corde ! Proinde, fratres, audite. Aliquando Deus cui ignoscit in futuro saeculo, corripit eum de peccato in isto saeculo. Nam et ipsi David, cui dictum jam fuerat per Prophetam, Dimissum est peccatum tuum, evenerunt quaedam quae minatus erat Deus propter ipsum peccatum. Nam filius ejus Abessalon adversus eum cruentum bellum gessit, et in multis humiliavit patrem suum . Ambulabat ille in dolore, in tribulatione humiliationis suae, ita subditus Deo, ut omnia justa ei tribuens confiteretur quod nihil pateretur indigne, habens jam rectum cor cui non displicebat Deus. Injuriosum quemdam et in os sibi dura maledicta jacientem patienter audiebat, ex adversa parte unum ex militibus qui erant cum filio ejus impio. Et cum ille jaceret maledicta in regem,
Abbreviated transcription (Latin):
Auertet faciem ds̃. Etsic delet.AAuertendo faciem. pecatu delet
Auertendo. scribit. AAudisti auertendo delentem. audi aduerten¬
do quid facientem.: Uultus aũ dnĩ superfacien tesmala ut ꝑdat
deterra memoriam eorum. Nondelendo peccataeorum. Hic autẽ
quidrogat.: Auerte faciem tuam a peccatis meis. Bene rogat.
ego agnosco. Merito rogas & benerogas. uiss auertat faciem pecca¬
totuo. Situinde non auertss faciem. Si peccatum tuum in dorso po¬
Sipeccatum tuum indorso po¬
nis ds̃ tibi ante faciem ponit. Tupeccatum tuũ ante faciem tuam
conuerte. siuis utinde ds̃ faciem suam auertat. & securus roga.
tens orabat qui commiserat aliquid: Quod prius quam cõmitter&
innocentior erat. ostendit quemammodum dixerat. Crea.
t sp̃m rectum innoua in uisceribus meis. Perfactum inquit ineum
inueterati eratatq curuatu rectitudo sp̃s mei. Dicit enim ex
alio psalmo. Curuauerunt animam meam. Et quando sehomo

Expanded text:
Avertit faciem Deus, et sic delet; avertendo faciem peccata delet, Avertit faciem Deus, et sic delet; avertendo faciem peccata delet, advertendo scribit. Audisti avertendo delentem, audi advertendo quid facientem. Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum : non delendo peccata eorum. Hic autem quid rogat? Averte faciem tuam a peccatis meis. Bene rogat. ego cognosco. Merito rogas, et bene rogas ut Deus avertat faciem a peccato tuo, si tu inde non avertis faciem: si vero tu peccatum tuum in dorso ponis, Deus ibi faciem ponit. Tu peccatum tuum ante faciem tuam is ut inde Deus faciem suam avertat; et sic securus rogas,tens orabat, qui commiserat aliquid quod priusquam committeret innocentior erat, ostendit quemadmodum dixerit, Crea. Et spiritum rectum innova in visceribus meis. Per factum, inquit, meum inveterata erat atque curvata rectitudo spiritus mei. Dicit enim ex alio psalmo: Curvaverunt animam meam . Et quando se homo
Abbreviated transcription (Latin):
falsum honorem. Vt inueniret: gratiam. Etuide humulitatẽ
deauditu. Ait.⁊ Quihabet sponsam. sponsus est. Amicus aũ
sponsi stat et auditeum: Stantem se faecit & audientem
Non cadentem. & loquentem.: Stat inquit & audit eum: Audis¬
tiauditum. Vbi est exultatio. & laetitia: Continuo st euitua
dium & laetitiam. It exultabunt ossa humiliata
UERTI FACIEM TUAUAPECCATIS NEIS ETONNES
iniquitates meas dele.: Iamenim exultant ossa huiltata
Iam ysopomundatus humilis factus sum: Auerte faciem tũa
Non ame. sed a peccatis meis: Alibi quippeorans dicit: Neauer¬
tas faciemtuam ame.: Quin on uult ase a uerti faciem dĩ
uult a uerti faciem dĩ apeccatis suis: pec catũ enĩunde se
Auerte faciem tuam apeccatis meis. & omnes iniquitates meas dele.
Satagit. deillo grandi peccato plus prȩsumit.: Omnes deleri uult
iniquites suas. presumit̃ demedici manu. demagna illtl misecordia
quam in principio psalmi in uocauit.: Omnes iniquitates measdele.

Expanded text:
falsum honorem ut inveniret veram gloriam: et vide humilitatem de auditu: ait, Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum. Stantem se fecit et audientem, non cadentem et loquentem, Stat, inquit, et audit eum. Audistis auditum; ubi est exsultatio et laetitia? Continuo sequitur: ltationem et laetitiam, et exsultabunt ossa humiliataerte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Jam enim exsultant ossa humiliata, jam hyssopo mundatus, humilis factus sum. Averte faciem tuam, non a me, sed a peccatis meis. Alibi quippe orans dicit: Ne avertas faciem tuam a me . Qui non vult a se averti faciem Dei, vult averti faciem Dei a peccatis suis. Peccatum enim unde se Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Satagit de illo grandi peccato: plus praesumit, omnes deleri vult iniquitates suas; praesumit de medici manu, de magna illa misericordia quam in principio Psalmi invocavit: Omnes iniquitates meas dele.
Abbreviated transcription (Latin):
Quim anducauerit enĩ iniquitatẽ. id est quilibent̃ habuerit iniquitatẽ. non poterit
nanducare iustitiam: ꝑanis enim iustitia est. Quis est pan
qui decaelo descendi. Ip̃se est panis cordisnostri. Quomodo quimanducat ore cor¬
poris uuas a cerbas obrigescunt & opstupescunt dentes eius & minus idoneus fit ad man¬
ducandum panem & reman& illi laudare quod uid& & manducare non posse. Sic & qui
iniquitate usus est & pastus peccatis in corde incipit non posse manducare panem:
Laudat uerbumdĩ & non facit. Vnde ñ facit Quia cum coeperit facere. laborat:
Quomodo sentimus dentes postuuas a cerbas cũ coeperimus panem manducare. Sed quid
faciunt illi quibus obstipuerunt dentes: Temperant sealiquantũ abuuis a cerbis. &rede¬
unt dentes ad stabilitatẽ suam . & incumbunt pani : Sic & nos laudamus iustitiam. Sed

Expanded text:
. Qui manducaverit enim iniquitatem, id est, qui libenter habuerit iniquitatem, non poterit . Qui manducaverit enim iniquitatem, id est, qui libenter habuerit iniquitatem, non poterit manducare justitiam. Panis enim justitia est. Quis est panis? Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Ipse est panis cordis nostri. Quomodo qui manducat ore corporis uvas acerbas, obrigescunt et obstupescunt dentes ejus, et minus idoneus fit ad manducandum panem, et remanet illi laudare quod videt, et manducare non posse: sic et qui iniquitate usus est, et pastus peccatis in corde, incipit non posse manducare panem, laudat verbum Dei, et non facit. Unde non facit? Quia cum coeperit facere, laborat; quomodo sentimus laborare dentes post uvas acerbas, cum coeperimus panem manducare. Sed quid faciunt illi quibus obstupuerunt dentes? Temperant se aliquantum ab uvis acerbis, et redeunt dentes ad stabilitatem suam, et incumbunt pani. Sic et nos laudamus justitiam: sed
Abbreviated transcription (Latin):
domus eius qm̃ anima eius inuita ipsius benedicetur : Intendat carita suestra.¬
Quam diuuixit. bene sibi fecit. Hoc dicunt omnes. sed falso dicunt. Be¬
nedictio ẽ ab animo benedicentis. non abipsa ueritate.: Quid enim dicis
tu. quia manducauit. & bibit. quia fecit quod uoluit. quõ splendide
aepulatus ẽ ideo secum fecit bene. Ego dico fecit secum mal
on ego dico. sed xp̃s fecit secum male.: Etenim diues ille. quando
cotidie epulabatur. splendide. bene secum facere putabatur. Cum aũ
coepit ardere apud inferos. Tunc inuentũ est male quod putabatur bene: Quodem̃
manducauerat apud superos. hoc digerebat apud inferos: Iniquitatẽ dico fr̃s quam
aepulabatur . manducabat p̃tiosas aepulas ore carnis. Ore cordis manducabat
iniquitatẽ : quod apud superos ore cordis manducauerat. hoc apud inferos in illis sup¬
pliciis digerebat .. ẜ quidem temporaliter manducauerat. in a&er num male digerebat
sicut uua a cerba dentibus Vexatio est & fumus oculis : Sic iniquitas utentibus ea

Expanded text:
t Charitas VestraQuamdiu vixit, bene sibi fecit. Hoc dicunt omnes, sed falso dicunt. Benedictio est ab animo benedicentis, non ab ipsa veritate. Quid enim dicis tu? Quia manducavit et bibit, quia fecit quod voluit, quoniam splendide epulatus est, ideo secum fecit bene? Ego dico: Fecit secum male. Non ego dico, sed Christus: Fecit secum male. Etenim dives ille quando quotidie epulabatur splendide, bene secum facere putabatur: cum autem coepit ardere apud inferos, tunc inventum est male quod putabatur bene. Quod enim manducaverat apud superos, hoc digerebat apud inferos. Iniquitatem dico, fratres, quam epulabatur. Manducabat pretiosas epulas ore carnis, ore cordis manducabat iniquitatem. Quod apud superos ore cordis manducabat, hoc apud inferos in illis suppliciis digerebat. Et quidem temporaliter manducaverat, in aeternum male digerebat. Sicut uva acerba dentibus vexatio est, et fumus oculis, sic iniquitas utentibus ea
Abbreviated transcription (Latin):
credidisti cum ess& occultum: inuitaris quod non uides ut credus. necum ui¬
deris erubescas. Intellege ergo super egenum &pauperem. id est super
xpm̃. intellege in eo ocultas diuitias: quem pauperem uides in eo sunt enĩ
omnes thesauri sapientiae & scientiae absconditi: Hinc enimte indie mu¬
la liberabit exeo quod ds̃ est ex eo autem quod homo est. & illud quod in illo
quids̃ qui unam personam habere in hominem &cum hominei uoluit. nec de¬
crescere. nec crescere potuit. nec mori potuit nec resurgere: mortuus est ex in¬
firmitate hominis ceterum ds̃ non moritur . nam quod uerbum dnĩ non mo

Expanded text:
credis cum est occultum. Invitaris ut quod non vides credas, ne cum vicredis cum est occultum. Invitaris ut quod non vides credas, ne cum videris erubescas. Intellige ergo super egenum et pauperem, id est, super Christum; intellige in eo occultas divitias, quem pauperem vides. In eo sunt enim omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Hinc enim te in die mala liberabit, ex eo quod Deus est: ex eo autem quod homo est, et illud quod in illo em qui Deus est, qui unam personam habere in homine et cum homine voluit, nec decrescere nec crescere potuit, nec mori nec resurgere. Mortuus est ex infirmitate hominis, caeterum Deus non moritur. Nam quod Verbum Dei non mo
Abbreviated transcription (Latin):
exinaniuiꝰ formã serui accipiens insimilitudinẽ hominũ factus & habitu inuent᷑ sithomo
Diues apud patrẽ : pauꝑ apud nos. diues incȩlo : pauꝑ int̾ra : Diues ds̃ : pauꝑhomo Hoc teergo
turbat qđ hominẽ uides qđ carnẽ intueris : qđ mortẽ respicis qđ crucẽ irrides hocte tur¬
bat intellege suꝑegenũ & pauperẽ : Quid ẽ hoc intellegere : qui a ubitibi ẽ exposita in fir¬
ł÷ quomodo in firinitas ipsius fortitudo nrã ẽ : quo modostultũ ipsius sapientia nr̃c est¬
dutiae nostrae sunt : ł quo modo mortalitas ipsius in mortalitas nr̃a est.:
qui sit pauper adtende. non eum ex aliorum paupertate metiaris: imple¬
re uenit pauperes qui pauper effectus est propter ea aperi sinum fidei:
mala uellis nollis ueni& dies iudicu: aderit mala dies sinon intellexe¬
ris super egenum et pauperem. Quod enim modo non uis credere
manifestum erit infine: sed non fugies cum fuerit manifestum. quia non

Expanded text:
tu inventus ut homo : dives apud Patrem, et pauper apud nos; dives in coelo, pauper in terra; dives Deus, pauper homo. Hoc te ergo turbat, quod hominem vides, quod carnem intueris, quod mortem respicis, quod crucem irrides? hoc te turbat? Intellige super egenum et pauperem. Quid est hoc? Intellige, quia ubi tibi exposita est infirus, divitiae nostrae sunt: quomodo infirmitas ipsius fortitudo nostra est; quomodo stultum ipsius sapientia nostra est; quomodo mortalitas ipsius, immortalitas nostra est . Quid sit pauper, attende: non cum ex aliorum paupertate metiaris. Implere venit pauperes, qui pauper effectus est. Propterea aperi sinum fidei; mala: velis nolis, veniet; dies judicii aderit, mala dies, si non intellexeris super egenum et pauperem. Quod enim modo non vis credere, manifestum erit in fine. Sed non fugies, cum fuerit manifestum, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
aliquos mortuds sed ipsa ei int̃fectione intellegent homines quia hominẽ seque¬
bantꝰ. quiañ erat in eo spessalutis & deserent nom̃ eiꝰ &ñ erit: mortuus ẽ. & ñ perut
nom̃ eiꝰ. sed seminatũ ẽ nom̃ eiꝰ : mortuus ẽ sed granũ fuit . quomortificato seges
us credere in illo &coeperunt mẽbra eiꝰ audire qđ cap

Expanded text:
aliquos mortuus; sed ipsa ejus interfectione intelligent homines, quia hominem sequealiquos mortuus; sed ipsa ejus interfectione intelligent homines, quia hominem sequebantur, quia non erat in eo spes salutis; et deserent nomen ejus, et non erit. Mortuus est; et non periit nomen ejus, sed seminatum est nomen ejus: mortuus est: sed granum fuit, quo mortificato seges rosius credere in illum; et coeperunt membra ejus audire quod cap
Abbreviated transcription (Latin):
laret : cũ enĩ uiderent multitudinẽ sequi auctoritatẽ eiꝰ & diuinitatẽ eiꝰ¬
& maiestatẽ miraculis p̃sentatã . cũ hoc uiderent iudȩi. dequib ipse dñs simili¬
tudinẽ posuit. quia dixer̃ hic ẽheres. uenite occidam eũ & nr̃a erit hereditas.
dixer apud sem& ipsos idẽ int̃se unde pontificis illius caiphe uox est Uide¬
tis quã multa turba eũ sequitꝰ & scłm post illũ abuit. sidimiserimꝰ eũ uiuere
uenient romani &tollent nobis locũ &gentẽ: expedit ut unꝰ homo moriatur.
quã totagens pereat: Euangelista aũ uerba nescientis quid dicer& exposuit
nob̵ & ait hoc aũ ñ a sedix̃ sedcũ eẽt pontifex ꝓph&au quia o postebat itim mori
ꝓpopulo &gente : Tam illicum uiderent populũ post illũ ire dixer̃ quando
mori&ur & peribit nom̃ ei : Idẽ cũ occiderimꝰ eũ iã nom̃ eiꝰ nerit int̃ra. Nec seduc̃

Expanded text:
laret. Cum enim viderent multitudinem se qui auctoritatem eius, divinitatem elaret. Cum enim viderent multitudinem se qui auctoritatem eius, divinitatem e majestatem miraculis praesentatam; cum hoc viderent Judaei, de quibus ipse Dominus similitudinem posuit, quia dixerunt, Hic est haeres; venite occidamus eum, et nostra erit haereditas , dixerunt apud semetipsos, id est inter se, unde pontificis illius Caiphae vox est: Videtis quod turba multa eum sequitur, et saeculum post illum abiit: si dimiserimus eum viverevenient Romani, et tollent nobis et locum et gentem. Expedit ut unus moriatur homo, quam tota gens pereat. Evangelista verba nescientis quid diceret, exposuit nobis, et ait: Hoc autem non a se dixit, sed cum esset pillum ire, dixerunt, Quando morietur, et peribit nomen ejus: id est, cum occiderimus eum, jam nomen ejus non erit in terra, nec seducet
Abbreviated transcription (Latin):
xpi imperator is martrrum qui non sibi pepercit . militibus
imperans pugnam sed prius pugnauit. prior uicit ut pugnan¬
tes exemplo suo hortar&ur & maiestate adiuuar &. & pro¬
missione coronar&.: Audiamus aliquid in isto psalmo quod per¬
tineat ad eius passionem: Commendamꝰ aũ sepius. nec nos pig& ite¬
qui exse id est ex ꝑsona sua quod ẽ caput nr̃m: plerũq ex ꝑsona corpo¬
ris sui qđ sumꝰ nos & aeclesia eiꝰ &ita quasi unius hominis sonare ũbaut in¬
tellegamꝰ caput &corpꝰ inunitate integritatis c̃sistere. nec separari ab inui¬
cẽ tã quã c̃iugiũ illud de quodictũ ẽ Frunt duo incarne una: siergo
agnoscimꝰ duos incarne una agnoscam̃ duos inuoce una Primo qđ le¬
genti res pondentes cantauimꝰ quãquã demedio psalmo sit. hinc tamen
sermonis ducamꝰ exordiũ Inimici mei dixer̃ mala mihi quando mori
tellegantꝰ & mẽbra : Dictũ ẽ hoc cũ ipsedñs nr̃ hic interra in carne ambu¬

Expanded text:
Christi, imperatoris martyrum, qui non sibi pepercit, militibimperans pugnam, sed prior pugnavit, prior vicit, ut pugnantes exemplo suo hortaretur, et majestate sua adjuvaret, et promissione coronaret, audiamus aliquid in isto psalmo, quod pertineat ad ejus passionem. Commendamus autem saepius, nec nos piget itequi ex se, id est ex persona sua, quod est caput nostrum; plerumque ex persona corporis sui, quod sumus nos et Ecclesia ejus; sed ita quasi ex unius hominis ore sonare verba, ut intelligamus caput et corpus in unitate integritatis consistere, nec separari ab invicem; tanquam conjugium illud, de quo dictum est: Erunt duo in carne una . Si ergo agnoscimus duos in carne una, agnoscamus duos in voce una. Primo quod legenti respondentes cantavimus, quanquam de medio Psalmo sit, hinc tamen sermonis ducamus exordium. Inimici mei dixerunt mala mtelliguntur et membra. Dictum est hoc, cum ipse Dominus noster hic in terra in carne ambu
Abbreviated transcription (Latin):
ge suꝑegenĩ & pauperẽ ut illius pecuꝑtate diuesefficiaris : quid ẽ intellegere suꝑegenũ
& pauperẽ : ut ipsũ xp̃megenũ & pauperẽ accipias dicentẽ in alio psalmo: Ego aũ egen

Expanded text:
ge super egenum et pauperem, ut illius paupertate dives efficiaris. Quid est, Intellige super egenum ge super egenum et pauperem, ut illius paupertate dives efficiaris. Quid est, Intellige super egenum et pauperem? Ut ipsum Christum egenum et pauperem accipias, dicentem in alio psalmo: Ego autem egen
Abbreviated transcription (Latin):
c̃citauit ad ꝑdendũ nom̃ xpĩ de t̃raut morer&ur iterũ xp̃s n incapite sed in
corpore suo: occisi sunt & martyres admultiplicandã aeclesiã ualuit sc̃s san¬
ci quando mori&ur &peribit nom̃ ei. adhuc & modo dic&ur sedent paga¬
ni & cõputant sibi annos. Audiunt fanaticos suos dicentes aliquando xp̃iani non
Quidemorte sua & resurrectione p̃dix̃ quidemortib: martyrũ suorũ & decoro¬
na p̃dix̃ : Ipse & deecłsa sua futura p̃dix̃: siuerũ his dix̃ t̃tio m̃titusẽ Uanĩ
ẽ ergo qđ creditis ẽtra illũ. melius ẽ ut credatis in illũ ut intellegatis suꝑ egenũ
& pauperẽ quõ pauꝑ factus ẽ cũ diues eẽt. ut ipsius inquit pauꝑtate uosditaremo
Nunc aũ quia pauꝑfactus ẽ c̃tenit᷑ & dicitꝰ: homo erat : quid erat : mortuus ẽ cru¬
cifixus ẽ hominẽ colitis. in hominẽ spẽ hab&is. mortuũ ad oratis falleris intelle¬

Expanded text:
t, delere nomen Christi de terra. Ut moreretur iterum Christus non in capite, sed in corpore suo, occisi sunt et martyres. Ad multiplicandam Ecclesiam valuit sanctus sanci, Quando morietur, et peribit nomen ejus. Adhuc et modo dicitur. Sedent Pagani, et computant sibi annos, audiunt fanaticos suos dicentes, Aliquando Christiani non Qui de morte sua et de resurrectione sua praedixit, qui de mortibus Martyrum suorum et de corona praedixit, ipse et de Ecclesia sua futura praedixit: si verum dixit bis, tertio mentitus est? Vanum est ergo quod creditis contra illum; melius est ut credatis in illum, ut intelligatis super egenum et pauperem; quoniam pauper factus est, cum dives esset, ut ipsius, inquit, paupertate vos ditaremini . Nunc autem quia pauper factus est, contemnitur, et dicitur: Homo erat. Quid erat? Mortuus est, crucifixus est; hominem colitis, in hominem spem habetis, mortuum adoratis. Falleris. Intelli
Abbreviated transcription (Latin):
noli ergo festinare audire quod non capis: sed cresce ut capias: sic paruu¬
lum alloquimur. insinu matris aeclesiae pio lacte nutriendum. & adescã
mensae dominicae idon eum faciendum: quid aũ uel tale dicam pecca¬
tori ad stanti aduersus me. idoneum se putanti aut fingenti adeaquae
non capit : ut cum ego dixero & ille non ceperit . non seput& non cepisse.
sed me defecisse: Ergo propter hunc peccatorem ad stantem aduersum
me. Posui ori meo custodiam: &quid secutum est Obsurdui & humi¬
Sliatus sum & silui abonis.: Patitur difficultatem iste transiliens in quo¬
dam gradu quodiam transiliuit. & quaerit deinde transilire ad deuitan¬
dam hanc difficultatem: peccarem & uerbã ut non loquerer. ut silentium
hł dumnimis timeo nelo quaralia mala tacini omniabona: obsurdin& humilatus sũ & silui abonis:
mihi imponerem. hoc enim dixeram. custodiam uias meas ut non

Expanded text:
Noli ergo festinare audire quod non capis, sed cresce ut capias. Sic parvuNoli ergo festinare audire quod non capis, sed cresce ut capias. Sic parvulum alloquimur, in sinu matris Ecclesiae pio lacte nutriendum, et ad escam mensae dominicae idoneum faciendum. Quid autem vel tale dicam peccatori astanti adversus me, idoneum se putanti aut fingenti, ad ea quae non capit; ut cum ei dixero, et ille non ceperit, non se putet non cepisse, sed me defecisse? Ergo propter hunc peccatorem astantem adversus me, posui ori meo custodiam. 4. vers. 3. Et quid secutum est? Obsurdui, et humiliatus sum, et silui a bonis. Patitur enim difficultatem iste transiliens in quodam gradu, quo jam transilivit; et quaerit et inde transilire, ad vitandam hanc difficultatem. Peccare metuebam, ut non loquerer, ut silentium  Dum nimis timeo, ne loquar aliqua mala, tacui omnia bona: Obsurdui, et humiliatus sum, et silui a bonis. mihi imponerem; hoc enim dixeram, Custodiam vias meas, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
Nisiaũ animalis inueniretur . quando calumniaretur. Obeatus quinarrat
uerbum auri audienti. non auri peccatoris ad stantis aduersus se: tales
enim multi circum stabant &circum fremebant. quando ille uelud ouis
ad immolandum ductus est. & sicut agnus coram tondente se sine uoce. sic
non a peruit ossuum.: Quid enim dicas turgidis: turbidis. calum niosis.
litigiosis uerbosis : quid dicas scm̃ & pium & dereligione transili enseos
quando ipsis libenter audientib dicere cupientib ueritatis cibo
inhiantibus. & dñs ait. Ad huc multa habeo uobis dicere sed non po¬
testis illa portare modo. ⁊ & a postolus. non potui loqui uobis quasi spĩ¬
talibus. sed quasi carnalibus. non tamen desperandis sed nutriendis.
Sequitur enim . tamquam paruulis in xp̃o lac uobis potum dedi non escam.
Nondum enim poteratis: ergo uel nunc dic. sed neq ad huc quidem potestis.:

Expanded text:
Nisi autem animalis inveniretur, quando calumniaretur? Beatus qui narrat Nisi autem animalis inveniretur, quando calumniaretur? Beatus qui narrat verbum auri audienti , non auri peccatoris astantis adversum se. Tales enim multi circumstabant et circumfremebant, quando ille velut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente sine voce, sic non aperuit os suum . Quid enim dicas turgidis, turbidis, calumniosis, litigiosis, verbosis? Quid dicas sanctum et pium, et de religione transiliens eos: quando ipsis libenter audientibus, discere cupientibus, veritatis cibo inhiantibus, avide accipientibus, et Dominus ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo ? Et Apostolus, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: non tamen desperandis, sed nutriendis. Sequitur enim, Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. Ergo vel nunc dic, Sed neque adhuc quidem potestis .
Abbreviated transcription (Latin):
tici affectus. Quamuis aam haec ima despiciam & ad meliora consurgam
in ipsis tamen melioribus sufficit mihi delectatio intellegentiae coram dõ:
quid mihi opus est captanda loqui & dareadidithun calumniantibus
Dixi ergo custodiam uias meas ut non delinquam in linguamea.: Posuiori
meo custodiam: quare hocꝰ propter pios. propter studiosos. propter
fideles &scõs absit: illi sic audiunt ut quod probant laudent. quod autem
in probant intermulta forte quae laudant ueniam daent potius quam calum¬
niam parent: propter quos ergo uis custodire uias tuas. ut non delinquas in
lingua tua & ponis orituo custodiam. audi. Dum consistit peccator aduer
sus me: non consistit ad me sed non consistit aduersus me: quiddicturus postre¬
mo. unde satis faciam carnali despĩtalibus loquor. foris uidenti & audienti.
intus surdo & caeco. Animalis enim homo non percipt quȩ sunt sp̃s dĩ

Expanded text:
tici affectus, quamvis jam haec ima despiciam, et ad meliora consurgam; tici affectus, quamvis jam haec ima despiciam, et ad meliora consurgam; in ipsis tamen melioribus sufquid mihi opus est captando loqui, et dare aditum calumDixi ergo, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Posui ori meo custodiam. Hoc quare? Propter pios, propter studiosos, propter fideles et sanctos? Absit. Illi sic audiunt, ut quod probant laudent: quod autem improbant inter multa forte quae laudant, veniam dent potius quam calumniam parent. Propter quos ergo vis custodire vias tuas, ut non delinquas in lingua tua, et ponis ori tuo custodiam? Audi: Dum consistit adversum me peccator. Non consistit ad me, sed consistit adversum me. Quid dicturus postremo, unde satisfaciam? Carnali de spiritualibus loquor, foris videnti et audienti, intus surdo et caeco. Animalis enim homo non percipit quae sunt Spiritus Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
dum ipsa infirmitas animi quam ad grauat corpus quod corrumpitur
& audire uult &dicere audire intus dicere foras: aliquando perturbata
studio dicendi defecit indiligentia cognoscendi: & in his dicit aliquid quod
forte dicendum non ess& contra haec remedium melius. silentium: stat enim
peccator propria quadam peccator superbus quisquam & inuidus audit lo¬
quentem transilientem. captat uerba. proponit laqueos: difficile est ut non
inueniat aliquid non ita dictum. ut dici debuisse nec audiendo ignoscit. sed
calumniatur inuidendo: contra hos iste idithun. Transiliens eos silere dele¬
gerat. unde ita cantauit. Dixi custodiam uias meas ut non delinquam in lin¬
gua mea : Quam diu capior acalumniosis aut captor : & si non capior. custodi¬
am uias meas. ut non delinquam in lingua mea : Quam uis transilierim de-¬
lectationes terrenas quam uis non me capiant temporalium rerum uola¬

Expanded text:
dum ipsa infirmitas animae, quam aggravat corpus quod corrumpitur, dum ipsa infirmitas animae, quam aggravat corpus quod corrumpitur, et audire vult et dicere, audire intus, dicere foris, aliquando perturbata studio dicendi, deficit indiligentia agnoscendi: et in his dicit aliquid quod forte non esset dicendum. Contra haec remedium melius est silentium. Stat enim peccator, propria quadam nota peccator, superbus quisquam et invidus; audit loquentem transilientem, captat verba, proponit laqueos; difficile est ut non inveniat aliquid non ita dictum, ut dici debuisset: nec audiendo ignoscit, sed calumniatur invidendo. Contra hos iste Idithun transiliens eos silere delegerat; unde ita cantavit: Dixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Quamdiu capior a calumniosis, aut captor, et si non capior, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Quamvis transilierim delectationes terrenas, quamvis non me capiant temporalium rerum vola
Abbreviated transcription (Latin):
te penitenda dixerat . & lapsa erant ab ore quae uell& reuocare nec poss& :
non enim lingua frustra innudo est. nisi quia facile labitur. Uidens ergo quã
ess& difficile ut necessitatem loquendi haber& homo. & in loquendo non ali¬
quid dicer& quod dixisse noll&. & tedio affectus ex his peccatis. quaesiuit
euitare talia: patitur hanc difficultatem. transiliens: non me iudic&. qui non
est transiliens: transili&. experiatur quod loquor. tunc enim erit & testis.
& filius ueritatis: Cumergo haec ei contigissent. statuerat nonloqui: Aliquid
dicer& quod locutũ : eẽ peniter&: hoc indicant prima uerba eius. Dixi custo¬
diam uias meas. ut non delinquam in lingua mea Custodi ergo uias tuas o
idithun & noli de linquere in lingua tua: perpende quod dicturus es.
examina consule interiorem ueritatem . & sic profer ad exteriorem audi¬
torem : quis ista plerumq in perturbationem rerum. occupatione animorũ

Expanded text:
te poenitenda dixerat, et lapsa erant ab ore quae vellet revocare, nec posset. Non enim lingua frustra in udo est, nisi quia facile labitur. Videns ergo quam esset difficile, ut necessitatem loquendi haberet homo, et in loquendo non aliquid diceret, quod se dixisse nollet; et taedio affectus ex his peccatis, quaesivit evitare talia. Patitur hanc difficultatem transiliens. Non me judicet, qui nondum est transiliens: transiliat, et experiatur quod loquor; tunc enim erit et testis et filius veritatis. Cum ergo haec ei contigissent, statuerat non loqui, ne aliquid diceret quod locutum se esse poeniteret. Hoc indicant prima verba ejus, Dixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Custodi ergo vias tuas, o Idithun, et noli delinquere in lingua tua: perpende quod dicturus es, examina, consule interiorem veritatem, et sic profer ad exteriorem auditorem. Quaeris ista plerumque in perturbatione rerum, in occupatione animorum,
Abbreviated transcription (Latin):
intellegis quidixit. esuriui. sitiui. nudus. peregrinus. aeger. incarcere
ueteum: propheta bene optatꝰ. intellegenti super egenum & pauperem: istu

Expanded text:
intelligis qui dixit, Esurivi, sitivi, nudus, peregrinus, aeger, in carcere intelligis qui dixit, Esurivi, sitivi, nudus, peregrinus, aeger, in carcere  tuam. Dominus conservet eum. Propheta bene optat homini intelligenti super egenum et pauperem. Ist
Abbreviated transcription (Latin):
ritur : anima in martyre : modo non audiebamus ipsum dicentem. noliteti¬
mere eos qui corpus occidunt animam autem non possunt occidere : Ergo mo¬
rientibus martyribus animae martyrum mortutce non sunt: & moriente xpo
moriturum erat uerbum: utiq uerbum dĩ multo amplius est quam anima homi¬
nis. quia anima hominis facta est adõ: & si facta est adõ peruerbum facta est.
quia omnia peripsum facta sunt. Ergo nemoritur uerbum cum non mori¬
atur anima. facta peruerbum. sed quomodo recte dicemus. mortuus est homo
& sicaro ipsius moriatur. sic recte dicimus mortuus est xp̃s. & sidiuinitas eius
non moriatur: Mortuus unde  Quia egenus & pauper: nonte perstrin¬
gat mors ipsius & auertatte a contuenda diuinitate: beatus qui intellegit
super egenum & pauperem. Respice & pauperes. egentes. esurientes.
sitientes. peregrinantes. nudos. aegrotos. in carcere constitutos. intelle
ge super talem pau perem.: quia & si supertalem intellegis. super illum

Expanded text:
ritur anima in martyre. Modo non audiebamus ipsum Dominum dicentem: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere ? Ergo morientibus martyribus animae Martyrum mortuae non sunt, et moriente Christo moriturum erat Verbum? Utique Verbum Dei multo amplius est quam anima hominis: quia anima hominis facta est a Deo; et si facta est a Deo, per Verbum facta est: quia omnia per ipsum facta sunt . Ergo nec moritur Verbum, cum non moriatur anima facta per Verbum. Sed quomodo recte dicimus, Mortuus est homo, etsi anima ipsius non moriatur; sic recte dicimus, Mortuus est Christus, etsi divinitas ejus non moriatur. Mortuus unde? Quia egenus et pauper. Non te perstringat mors ipsius, et avertat te a contuenda divinitate. Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Respice et pauperes, egentes, esurientes et sitientes, peregrinantes, nudos, aegrotos, in carcere constitutos; intellige et super talem pauperem, quia et si super talem intelligis, super illum
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq: fame labore : sed si forte ego erro ut tam illum qui beneuiuit
quã illum quimale uiuit putem beneiuuere. & aliter illum nouit ds̃iđ
iniquum et̃ quẽ ego iustum puto: Quid facio de abraham quem iustum
ipsa scriptura commendat: quid facio deipso apostolo paulo. quidicit:
imitatores mei estote. sicut & ego xp̃i: An ut &iam ego sim inmalis. quia
ille pertulit. infame &siti. infrigore & nuditate: Ita cogit anteme
ut dixi. Dissolutis omnibus interioribus membris a facultatae operis
boni : possumus ne fr̃s tamquam paraliticum tollere & aperire tecum scrip¬
turaehuius & eum sub mittere ad dnm̃ : Uid&is enim quia obscuru est. por¬
ro si obscurum est. tectum est. & paraliticum quendam animo intueor. &
hoc tecum uideo & sub hoc tecto xpm̃ latere cognosco: faciam quantum pos¬
sum quod laudatum est in illis qui aperto tecto. ad xpm̃ paraliticum sub

Expanded text:
plerumque fame laborantes? Sed si forte erro ego, ut tam illum qui bene vivit plerumque fame laborantes? Sed si forte erro ego, ut tam illum qui bene vivit quam illum qui male vivit, putem bene vivere, et aliter illum novit Deus, id est iniquum esse, quem ego justum puto; quid facio de Abraham, quem justum ipsa Scriptura commendat? Quid facio de ipso apostolo Paulo, qui dicit: Imitarores mei estote, sicut et ego Christi ? An ut etiam ego sim in malis qualia ille pertulit, in fame et siti, in frigore et nuditate? 3. Ita cogitantem, et, ut dixi, dissolutis membris omnibus interioribus a facultate operis boni, possumusne, fratres, tanquam paralyticum tollere, et aperire tectum Scripturae hujus, et eum submittere ad Dominum? Videtis enim quia obscurum est. Porro si obscurum est, tectum est: et paralyticum animo quemdam intueor. Et hoc tectum video, et sub hoc tecto Christum latere agnosco. Faciam, quantum possum, quod laudatum est in illis qui aperto tecto ad Christum paralyticum sub
Abbreviated transcription (Latin):
gere scripturas scãs & in &empla humana uideat aliquando bonosser
dĩ eẽ innecessitate aliqua. & mopia quaerendi pan
lum a postolum cogit& qui dicit in fame & siti. infrigore & nuditate.
& scandalizetur apud seipsum dicens. Certeuerum est quod cantaui. certe
uerum est quod in ecclesia stans tamquam deuota uoce personui: Num quã
uidi iuftum derelictum nec semen eius quaerens panem : fallunt nos scrip¬
turae. dicat apudse. & dissoluantur ei membra omã ab opere bono: Qui¬
bus membris intrinsecus quod est grauius. & interiore homine resolutis iam
desistat aboperebono. Etdicat sibi. utquid beneoperor: utquid panem
meum frango esurienti &nudum uestio. & sine tecto induco indomũmeã
adtendens adid quod scriptum est. Num quam uidi iustum derelictum
nec semen eius quaerens panem : Cum uideam tot homines beneuiuentes.

Expanded text:
gere Scripturas, eat in exempla humana videatque aliquando bonos servos gere Scripturas, eat in exempla humana videatque aliquando bonos servos Dei esse in necessitate aliqua et inopia quaerendi panis; maxime et Paulum apostolum cogitet, qui dicit, In fame et siti, in frigore et nuditate : et scandalizetur apud seipsum dicens, Certene verum est quod cantavi? certe verum est quod in ecclesia stans tam devota voce personui, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Fallunt nos Scripturae, dicat apud se; et dissolvantur omnia ejus membra ab opere bono; quibus membris intrinsecus, quod est gravius, et in interiore homine resolutis, jam desistat ab opere bono, et dicat sibi: Utquid bene operor? Utquid panem meum frango esurienti, et nudum vestio, et sine tecto induco in domum meam, attendens ad id quod scriptum est, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem: cum videam tot homines bene viventes,
Abbreviated transcription (Latin):
moust audite : Ecceunus quisque in uobis forteiam senuit : Respiciens cur¬
sus a&atis suae &iam peractos. ubi cogitatione uersatus fuerit in his quos.
nouit. fortenonei occurrat iustus quaerens panem aut filius iusti quȩrens
panem: Sed tamen respicit adscripturas diuinas. & inuenit angustatum
iustum famem passum in regione sua mutasse aliam regionem: In ut
nitfilium ipsius isa ac eiusdem famis causa in alius isseregionis quaerentẽ
panem & quomodo erit uerum num quam uidi iustum derelictum nec
semeneius quaerens panem. & siuerum hoc inuenit inspatio uitaesuae:
aliter tamen inuenit in lectione diuina. que fidelior est. quam ui¬
ta hominum : quidergo facimus: Adiuuent nos pia studia nr̃a ut in spi¬
ciamus in his uersibus psalmi uoluntatem dĩ. quid nos intellegere uelit.:
m&us estenim neunusquisq: infirmus non capiens spiritaliter intelle¬

Expanded text:
movet, audite: Ecce unusquisque in vobis, qui forte jam senuit, respiciens curmovet, audite: Ecce unusquisque in vobis, qui forte jam senuit, respiciens cursus aetatis suae jam peractos sibi, ubi cogitatione versatus fuerit in his quos novit, forte non ei occurrit justus quaerens panem, aut filius justi quaerens panem: sed tamen respicit ad Scripturas divinas, et invenit angustatum Abraham justum, et famen passum in regione sua, mutasse aliam regionem ; invenit et filium ipsius Isaac ejusdem famis causa in alias isse regiones quaerentem panem . Et quomodo erit verum, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Et si verum hoc invenit in spatio vitae suae; aliter tamen invenit in lectione divina, quae fidelior est quam vita hominum. 2. Quid ergo facimus? Adjuvent nos pia studia vestra, ut inspiciamus in his versibus Psalmi voluntatem Dei, quid nos intelligere velit. Metus est enim ne unusquisque infirmus, non capiens spiritualiter intelli
Abbreviated transcription (Latin):
manserat : Pro indesicut uideo non quidem secundum dispositionem
Inram sed tamen non pr&er dispositionem nram. ad qeddendum debi¬
tum dñs reuocauit: intenti ergo ad estote fr̃s. ut si possumus adiuuante dnõ
uel modo soluamus. quod nos debere cognoscimus: quis ẽ qui dicit quod
modo cantauimus: iuuenis fui & eccesenui & nonuidi iustum derelictum.
neq semen eius quaerens panem: Si quasi unus homo loquitur. quam mul¬
tum tempus est a& as hunius hominis: Et quid magnum ẽ ut homo positus in
una aliqua parte terrarum ꝑ totam uĩam suam tam breuem. quam huma¬
na uita breuis est : quam uis ad senectutem aiiuentute ꝑuenerit non uide¬
rit iustum derelictum nec semen eius quarens panem. No
potuit enim fieri ut anteuitam ipsius fuiss& aliquis iustus quaerens panem:
Potuit fieri ut alia parte terrarum. non ubi ipse ess&: deinde aliuil quod

Expanded text:
manserat. Proinde sicut video, non quidem secundum dispositionem manserat. Proinde sicut video, non quidem secundum dispositionem nostram, sed tamen non praeter dispositionem suam, ad reddendum debitum nos Dominus revocavit. Intenti ergo estote, fratres, ut si possumus Deo adjuvante, vel modo solvamus quod nos debere cognoscimus. Quis est qui dicit, quod modo cantavimus? Juvenis fui, et ecce senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem. Si quasi unus homo loquitur, quam multum tempus est aetas unius hominis; et quid magnum est, ut homo positus in una aliqua parte terrarum per totam vitam suam tam brevem, quam humana vita brevis est, quamvis ad senectutem a juventute pervenerit, non viderit justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Non est mirandum. Potuit enim fieri ut ante vitam ipsius fuisset aliquis justus quaerens panem, potuit fieri ut in alia parte terrarum non ubi ipse esset. Deinde aliud quod