comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quippe humcenam cestũ est a& ernitate inipso conditionis suȩ munex
tin cpisse. quȩ neces se est ut corpus. in quo hic qua nulũ cũq tempus. uixe
nt. in se susseotione secipict. Quis ergo dicoat animcelta semina pro¬
fluxis se. siue illc quae non concipi untur siueque naciturcli. in lusione
fundum tor qđ om̃ scepiens uid& quoem sit ceb surdum. & arctione om¬
ni modis celienum his. esdo propositionib: de cenimȩ ongine pcestes se
Inuicem. uinecent. qui una queq eccra. cum clience ꝓpositione: distrut
ipsec nonual& cdstrure: qđ ꝓpon& obhoc dehac questione cccuttus
quesendum est. iceximȩ quicc cescĩs uins nihil certius definitũ est nec
scãss scꝯptura sx. auccon tcte maenife stius psonuntiatur: Illud te
nendum est paruuloꝵ cenimaes necup& cactti ongenolis esse ced¬
stnc tes quaenis ꝑcipiant. bcptis macitis scc cram̃ tũ. segni caelesctis¬

Expanded text:
quippe humanam certum est aeternitatem in ipso conditionis suae munere quippe humanam certum est aeternitatem in ipso conditionis suae munere percepisse, quae necesse est ut corit, in resurrectione recipiat. Quis ergo dicat animata semina profluxisse, sive illa quae non concifunduntur? Quod omnis sapiens uidet quam sit absurdum et a ratione omnimodis alienum. His ergo propositionibus de animae origine partes se inuicem uincunt, quia unaquaeque earum cum alienam propositionem destruit, ipsa non ualet adstruere quod proponit. Ob hoc de hac quaestione cautius quaerendum est: maxime quia a sanctis uiris nihil certius definitum est, nec sanctarum Scripturarum auctoritate manifestius pronuntiatur. Illud tamen tenendum est: paruulorum animas nexu peccati originalis esse adstrictas, quae nisi percipiant baptismatis sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
Alii . ccũ. mullum.ei ceritũlo cũ definiunt sed ecẽ ꝑom̃ costos in susc̃ dis cur¬
sese dicunt. Deonꝰ gine ccũ eius. ua e uidentur opinioner. u ax tañ¬
sine cedfirmaendi pre sumptione. quid inde pectix. dis putcetio. sen¬
set sefercm. Inter quos scis sim fulgentius incertc dehac
questione sic pso fest. sententic cuius uerba breuiter ponendc
sunt. ut ix inquid sicut caesd. ncescentiũ. sic om̃. cnimȩ exccdem. ue¬
questio indifimiendo difficilis est quae contranis obi&tionibis
distruitur. Nacm illi qui nouaes cenimas dicunt singulis corponbus
cumillis. opponi caht. quur. cenima pecsuuli. quȩ ñ prdpo gatur
ut cacso cum carne ongincelis p&catiatenetur consortiũ: Nũ¬
quid iniustus est dr. ut cũ ccerne mit aat aenimee inigne cernu
quae cũ cacsne. non hab& commune pecatũ. hoc cum illis oppome
omnino deficiunt : At contra illi qui cedserunt animaes cum ipsis
corponb: ꝓpcc gicse pos sunt quideem inpcer uulis iustũ di iudicium

Expanded text:
Alii autem nullum ei certum locum definiunt, sed eam per omnes artus infusam discurrere dicunt. De origine autem eius uarisine affirmandi praesumptione, quid inde Patrum disputatio senserit, referamus. Inter quos sanctissimus Fulgentius incertam de hac quaestione sic profert sententiam, cujus breviter verba ponenda sunt: « Utrum, inquit, sicut caquaestio in definiendo difficilis est, quia contrariis obiectionibus destruitur. Nam illi qui nouas animas dicunt singulis corporibus dari, cum illis opponi coeperit cur anima paruuli, quae non propagatur, ut caro, cum carne originalis peccati teneatur consortio "numquid iniustus est Deus, ut cum carne mittat animam in ignem aeternum, quae cum non habent commune peccatum", hoc cum illis opponitur omnino deficiunt. At contra illi qui asserunt animas cum ipsis corporibus propagari, pοssunt quidem in paruulis iustum Dei iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
Pso price ccũ hymni sunt continentes. leudem di Siergo sit
lccus & non sit dĩ non est hymnus Si sit & lccus & dĩlous ecñ
ccentetur non est hymnus. Siergo & in lacudemdĩ dicitur &
cceneotur tunc est hymnus cui contranumest. ennum qđ est
ccrmen. Icmenti & funeis Veluia duorm uerbosx int̃pra¬
tctio est. hoc ese. lacus dĩ & est hebreum. ¶a. enim. unum est dedecm
nominibus quibus cepud he breos dr̃ uo coctur: MeN significot
uere siue fidelier qđ & ipsum hebreum est : quae duo uerba amen

Expanded text:
Proprie autem hymni sunt continentes laudem Dei. Si ergo sit laus et non sit Dei, non est hymnus: si sit et laus et Dei laus, et non cantetur, non est hymnus. Si ergo et in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc est hymnus. Cui contrarium est threnum, quod est carmen lamenti et funeris. Alleluia duorum verborum interpretatio est, hoc est laus Dei, et est Hebraeum. Ia enim unum est de decem nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Amen significat vere, sive fideliter, quod et ipsud Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
trans latione nomine
ipso m hebreo hibin ceppel¬
laentur : Se tuccginticaten¬
auint̃ p̃tes ꝓ his onocen¬
accusos intrans latione
posuerꝰ Sunt qui ululos
nos dicunt:
I aoia inisccic Genus
monstri ut quida cdfirma
Pyhosi. iniscciademonũ
genera ñ nulli hos &icc̃doc¬
ctissimoix in cubones uł scc¬
tyros eut quos dãc silues¬
tres homines intellegen¬
dos putt uerunt : :¬
DEUES TBUS

Expanded text:
translatione nomine ipso Hebraeo Ihihim appellantur, septuaginta tantum interpretes pro his onocentauros in translatione posuerunt; sunt qui ululas nos dicunt. Lamina in Esaia genus monstri, ut quidam adfirmant. Pilosi in Esaia daemonum genera; nonnulli hos etiam doctissimorum incubones uel satyros aut quosdam siluestres homines intellegendos putauerunt. DE UESTIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
uensit quaeꝑ fectum est. tune quae expaeste. est. distr¬
tus moysi inpsclteno Adunguendũ segem mis sus cũ
dccuid nes cisse desenbit. Eliseus quoq dupliciglonfi¬
seddiderunt : Cum sum namites cdeum ueniss& in
montem cdpedes eius flebilliter cossuis s&. Giegi ꝓhi¬
bente nefacq& ait Demiate ecm qm̃ cenima.illius. Ina¬
mantudine est et dñr cos condit cme et non nuntiaunt
mihi plura sunt quae ut exemplis debecmus docere
scõr uisos & dõ ccerds ea taentum modo scisse quae eis cedño
reuelata sunt ignorcens. Si uesoreueldtee non fudint & cd
singulcs uisiones. zccchanas aetq decnihel in tesso gtese
cengelum & suppliciter depse caen ut exponant si bi.
maexime utiliaatemnes cissect. quid fecceset. cũ magis
eo tempore erraret quo filium scengui ncnȩ deditũ uolup¬
eceti & eum qui postece frocgrempor sit oc cid q: prete¬
misso illo qui innocens hebi eabat domum uelle
efferpe. & sucem magis quam dĩ stccge uoluntietem

Expanded text:
erit quod perfectum est, tunc quod ex parte est destrtus Moysi in Psalterio, ad ungendum regem missus, cum David nescisse describitur. Elisaeus quoque qui duplici glorifireddiderant, cum Sunamitis ad eum uenisset in montem et ad pedes eius flebiliter corruisset, Giezi prohibente, ne faceret, ait: dimitte eam, quoniam anima illius in amaritudine est et dominus abscondit a me et non nuntiauit mihi. plura sunt, quam ut exemplis debeamus docere sanctos uiros et deo caros ea tantummodo scisse, quae eis a domino reuelata sunt, ignorasse uero, quae reuelata non fuerant, et ad singulas uisiones Zachariam atque Danihelum interrogare angelum et suppliciter deprecari, ut exponant sibi, maxime utilitatem nescisse quid faceret, cum magis eo tempore erraret, quo filium sanguinariae deditum voluptati, et eum, qui postea fratrem posset occidere, praetermisso illo qui innocenter habitabat domi, vellet efferre, et suam magis quam Dei facere voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ut dicimus. Sicuti enim septima generctione. cccm
pec cecctum est dis solutum Nĩuindi cabit quippe .bis. dm̃s
mech. p& cactũ idest. cotius. mundi ctq scnguinis quief¬
fusus est xp̃i soluitur coduentu quitulit pec cata. mundi.
quilccuit ecmic gũ suum inscenguine. uuae. tor colcr cal¬
cocuit solus qui dr̃ & homo cd caelum ribi cundus cescen¬
dens clccmantib angelis mira culum prebuit. Leucc ge
ra Refese baet mihi quidac hebreus incepo cꝯfore libiis gep¬
taccginta & septem aenimces exlam &h ꝓgemȩ. seppenn
quae diluuo delete sint eit in hoc nimesd delcm eh sac¬
tam. ẽẽ. uindictã. qui genus ipsius us ꝗ ced cata elis mũ
ꝑ seuerccuet. Ali de septem uindictis ecem uonac sus pi¬
ccentur: Et primum enis ces serꝰ fuis se p&c catũ quue non sec¬
te diuis&t. Secundũ quue inuident frac: testium

Expanded text:
esse, ut dicimus. sicuti ergo septima generatione Cain esse, ut dicimus. sicuti ergo septima generatione Cain peccatum est dissolutum — non uindicabit quippe bis dominus mech peccatum, id est totius mundi atque sanguinis, qui effusus est, Christi soluetur aduentu, qui tollit peccata mundi, qui lauit amictum suum in sanguine uuae et torcular calcauit solus, qui de Edom ad caelum rubicundus ascendens clamantibus angelis miraculum praebuit: leuate pora. referebat mihi quidam Hebraeus in apocryphorum libris septuaginta et septem animas ex Lamech progenie repperiri, quae diluuio deletae sint, et in hoc numero de Lamech factam esse uindictam, quod genus ipsius usque ad cataclysmum perseuerarit. Alii de septem uindictis Cain uaria suspicantur et primum eius adserunt fuisse peccatum, quod non recte diu
Abbreviated transcription (Latin):
occiso dum te demultis liberea cricictibus. Et secundũ
sepituccgita quidem ȩditionem hic nob̵ sensus uidecur
Deeo ccũ acquila posuit septempliciter Symachus ebdo¬
madcs. siue septim ulciscitur macior nostsore istec. sen¬
tentia est. quȩ putent in sepitima generctione. Alameh
inter feectum cacmn. Adcem quippe genuit. eam Eccin genuit
enoch. E noch genuit gccudot. Eccudcat genuit. malele el.
Mcclele el genuit. mactuscle maitu scde genuit. le mech
qui septimus cbadam Non sponte secuti in quo dcc hebseo
uolumine senbitur inter fecit cacin ectipse postece confitet᷑
quia unx oc cidi inuulnese meo & tuuenem in liuore meo qm̃
septies uin di ccebi tur decccin del cem ech. ccũ septucc gies
septies. Etquidam de oin qđ insep timec generetione
inter fectur sit. et iux ta elic expositione poencẽ
sui. sceles dedet Nisi obscure cerbitror remcensisse
tucginta septe Relegelucam eucngł & inuenies. itc

Expanded text:
occiso, dum de tam multis te liberat cruciatibus\'. et secundum occiso, dum de tam multis te liberat cruciatibus\'. et secundum Septuaginta quidem editionem hic nobis sensus uidetur. De eo autem, quod Aquila posuit septempliciter et Symmachus ebdomatos siue septimus ulciscetur, maiorum nostrorum ista sententia est, quod putent in septima generatione a Lamech interfectum Cain. Adam quippe genuit Cain, Cain genuit Enoch, Enoch genuit Gaidad, Gaidad genuit Maleleel, Maleleel genuit Mathusalam, Mathusalam genuit Lamech, qui septimus ab Adam non sponte, sicuti in quodam Hebraeo uolumine scribitur, interfecit Cain. et ipse postea confitetur: quia uirum occidi in uulnere mihi et iuuenem in liuore meo, quoniam septies uindicabitur de Cain, de Lamech autem septuagies septies. et quidem de Cain, quod in septima generatione interfectus sit et iuxta aliam expositionem poenam sui sceleris dederit, nihil obscuri arbitror remansisse.tuaginta septem. relege Lucam euangelistam et inuenies ita
Abbreviated transcription (Latin):
quase ipse docmnaueit ut non sit. id est non ut cestimans
monsis sed mostem ꝓremedio ac cipies. Uer urues usꝗ cdsep¬
timcm generationem & conscientiae tuue ignetorque¬
bos ita ut qui cumq te oc cident. secundũ duplicem intel¬
legentic̃ aut inseptim ecgeneratione. emecgno telibat
cuciatu. non quo ipse uis. quiꝑcus set eocin. sep temultio¬
nes sub iciendur sut Sed qm̃ septem uindictaes que in
cittento tempore cucurrerunt soluct inter fec¬
aon. oc cidens eum quiuitue fuercat deselic tur ecdp oeneẽ
Vtecũ quaedi cinx. macnifestius ficct. cotidicene consu&u¬
dinis poncemꝵ exemplum: Loquicur inter uerbera ser¬
uus ceddnm : quia incendi domutua. & uni uersc subs¬
taentiã dis sipccui Inter ficeme. Dnrq ses pondecct. Non
utaus moneis. sed finies uita supplicio. uex longo tempore
custodiss coduitam u&erna Infeliciter in hanc luce
uerscbes ut qui cumq: te occidmt bene fitium prest&

Expanded text:
qua se ipse damnauerat, ait: non sic, id est: non, ut aestimas, qua se ipse damnauerat, ait: non sic, id est: non, ut aestimas, morieris et mortem pro remedio accipies, uerum uiues usque ad septimam generationem et conscientiae tuae igne torqueberis ita, ut, quicumque te occiderit, secundum duplicem intellegentiam aut in septima generatione aut septimo te liberet cruciatu\', non quod ipse, qui percusserit Cain, septem ultionibus subiciendus sit, sed quod septem uindictas, quae in Cain tanto tempore cucurrerunt, soluat interfector occidens eum, qui uitae fuerat derelictus ad poenam. Ut autem, quod dicimus, manifestius fiat, cotidianae consuetudinis ponamus exemplum. loquatur inter uerbera seruus ad dominum: quia incendi domum tuam et uniuersam substantiam dissipaui, interfice me\' dominusque respondeat: non, ut uis, morieris et finies morte supplicia; uerum longo tempore custodieris ad uitam et tam infeliciter in hac luce uersaberis, ut, quicumque te occiderit, beneficium praestet
Abbreviated transcription (Latin):
ei dñs tã sic sedom̃ qui oc cident cain. septem uindio¬
tces exsolu&. Post: cem qui oe ciderot frec esem
intessogctus cdno. Vbi est cbel fra tertuus. contu¬
meliose ses ponderat. nium quid custus sum frr̃ mei
Quam abrem male dictione damna tus. ut gemens
et tsemens ui uer& suꝑ t̃ram Noluit. uenicem dep̃¬
ccen: pecctis. pec cecta congemineens. ttentum pute¬
uit nesccs .cui adnõ non porsit agnusci. Deniq ses
pondiit ced dnm̃. Mccior cccusee mece quam ut dimiatan¬
tur id est plus p& cacui quam ut mere cer cebsolui
Ecce. eieis. me ho die cefucciȩ true & cefte cie tuce cebs¬
condar et eso gemenr et tremens suꝑ terram. Etont
om̃ qui inuenet me. oc cidit me. Eicior inquid cecons¬
pec tutuo & conscientia sceles lucem ipscemferre.¬
in uenmt me oe cidiame. Non dix̃ ex are mose corpons
Sed fmaa tem mentis a giaactũ eum eẽ. in tellegit
quimerecur inter fici. Veix dr̃ nolenr eum conpen¬
dio mor tisi ccere cri ci cctus n& tredens poene

Expanded text:
septem uindictas exsoluet. postquam Cain occiderat fratrem, interrogatus a domino: ubi est Abel, frater tuus? contumeliose responderat: nescio: numquid custos fratris mei sum? quam ob rem maledictione damnatus, ut gemens et tremens uiueret super terram, noluit ueniam deprecari, sed peccatis peccata congeminans tantum putauit nefas, cui a domino non posset igpondit Domino: Major causa mea quam ut dimittar , id est, plus peccavi, quam ut me rear absolvi. Ecce rejicis me hodie a facie terrae, et a facie tua abscondar, et ero gemens et tremens super terram; et erit omnis qui invenerit me, occidit me . Ejicior, inquit, a conspectu tuo, et conscientia sceleris treinuenerit me, occidet me, dum ex tremore corporis et furiatae mentis agitatu eum esse intellegit, qui mereatur interfici\'. uerum deus nolens eum conpendio mortis finire cruciatus nec tradens poenae,
Abbreviated transcription (Latin):
E essore benedix̃. Diffeso peculis ꝑ typos & eccquȩ
ma ionb nostris suꝑ hocloco sunt. Interp̃tata.
Psecter ece nonquorx opinioni eorx. non codqui es caem
Sed quo tuillyc ttentum querces quare uir iustus celiquid
ignorceuont & extrec suaem facos& uolunta tem adq
distiic tec responsio est Nullum hominem excepto eo qui
obnrcem̃ scclutem caqnem est dignatus ced sumere
plenam hcbuisse. scientia & certissimã doctii ncm

Expanded text:
s errore benedixit? Differo paulisper typos et ea, quae a maioribus nostris super hoc loco sunt interpretata, praetereo, non quo opinioni eorum non adquiescam, sed quo tu hoc tantum quaeris, quare uir iustus aliquid ignorauerit et contra suam fecerit uoluntatem. ad quod districta responsio est nullum hob nostram salutem carnem est dignatus assumere, plenam habuisse scientiam, et certissima doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
somes somgenuit cram Arcem genuit. cemi nadceb
Amina dabgenuit. nac a som Naca som genuit sed mon
Fases cum pactse suo iuda ingres sus est egyptũ Na¬
cesom pin ceps est tib: iuda indes esto disenbitur. cu¬
ius filius sclmon t̃ra se ꝓmis sionis intsdiunt. & con¬
puta afccses us ꝗ cdnaccsom & muenies genercctio¬
nes quinq ꝗ acm̃ & si non nulli ut nontrbu. leui. osten¬
dimx̧ Ines sommitium saciant & ad scel mon usq ꝑ¬
uenicnt: Puto ꝓblemam dis solutec. quae si dis plic&

Expanded text:
t Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon. Phares cum patre suo Iuda ingressus est Aegyptum, Naasson princeps tribus Iuda in deserto describitur, cuius filius Salmon terram repromissionis introiit. conputa a Phares usque adNaasson et inuenies generationes quinque, tametsi nonnulli, ut in tribu Leui ostendimus, in Esrom initium faciant et ad Salmon usque perueniant. Puto problema dissolutum; quod si displi
Abbreviated transcription (Latin):
Sex. cum utiq pacter ens duo decimo cenno regneese
incipiens cennis .xl. segnauet eit undecimo filium ge¬
nercere non quiuent. Ha& & multa istius. modi mecum
solli ciaus uoluerem aperuit mihi ostium qui hab&
clacuem decuid. intso duxit me incubi culum suum posunt¬
que me inforeemine petre. ut post. spm̃. seuientem post.
tese meȩ motum post incendium ignorcntiȩ quo usebas
Vox adne ccurelenions accedet dicemq Inueni
quem que siuit aenimec. mecc tenebo eum & non de¬
mittcm eum. ett enim cumuideatur scnptura. In¬
ter se ẽẽ. contrana utrȩq: uerx est cumdiuer su
sit. egres si sunt queesta generctione silu isrł. de
t̃rec uegypta Repli coc genecclogice leui. Heui genuit
cacath: caath genuit. cmrem. Am rem genuit
aason Aason genuit. eleczcer. Eleczcer genuit
finees: Eccath. cum pectre suo leui in gres sus est. mue¬
syptum Rursum elec ⁊cer cumpeetre suo eccesdn egres¬

Expanded text:
sexdecim: cum utique pater ejus duodecimo anno regnare sexdecim: cum utique pater ejus duodecimo anno regnare nis quadraginta regnauerit et undecimo filium generare non quiuerit. Dum haec et multa istiusmodi mecum sollicitus uoluerem, aperuit mihi ostium, qui habet clauem Dauid, et introduxit me in cubiculum suum posuitque in foramine petrae, ut post spiritum saeuientem, post terrae meae motum, post incendium ignorantiae, quo urebar, uox ad me aurae lenioris accederet diceremque: inueni, quem quaesiuit anima mea: tenebo eum et non dimittam eum. etenim, cum uideatur scriptura inter se esse contraria, utrumque uerum est, cum diuersum sit. egressi sunt quarta generatione filii Israhel de terra Aegypti. replica genealogiam Leui: Leui genuit Caath, Caath genuit Ambram, Ambram genuit Aaron, Aaron genuit Eleazar, Eleazar genuit Finees. Caath cum patre suo Leui ingressus est Aegyptum. rursum Eleazar cum patre suo Aaron egres
Abbreviated transcription (Latin):
moysen. scibit. Quinea aũ ꝓgeniȩ cescenderunt filii. isri
de terrccȩ gypti. quae utiq: nisi exponctur udetur . ee
contrecnum. Ha& ueso ꝓblema cum legissem coepi meu
tce citus eseucese. & euestigio genesim exodũq ꝑ cussenr
seppo loca inquib senpta sunt. quȩ euidenter ficce se que¬
sictionem. Ne piimo uestim cebc. sp̃in atlib spin tcelice conpce¬
bitur N& tecmen cer com Ingressus cum noe. Et cumip¬
sedñs locutus sit cedeebrecheem Sciendo scies qm̃peregi¬
numeit sem̃ euum int̃ta non suac & in seruitu tem sedi¬
gent . eos ea affligent eos et humilicbunt eos qua diin¬
gentis cenns. Poste cc. moyses sehbit in exodo et fctum ÷
de trec uegypti. Ageer quoq: his mahelem quasi lacitante
et tenese postece In humeis cum detim &occco ferme &
complius seppeatur cnnorx &ndiculum sit eam grande
iuenem mats sedisse. ceruicib Robo ccmuesd filius
sclamonis dum quadragisi mo piimo aecctis sue cenno
regni sump sit ex or dium ea regnacuit in hierłm cennis

Expanded text:
enderunt filii Israhel de terra Aegypti? quod utique nisi exponatur, uidetur esse contrarium. Hoc uero problema cum legissem, coepi mecum tacitus aestuare et e uestigio Genesim Exodumque percurrens repperi loca, in quibus scripta sunt, quae uidentur facere quaestionem. ac primo aestimabam spiritalibus spiritalia conpaibitur, nec tamen arcam ingressus est cum Noe; et, cum ipse deus locutus sit ad Abraham: sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua et in seruitutem redigent eos et adfligent eos et humiliabunt eos quadringentis annis, postea Moyses scribit in Exodo: et factum de terra Aegypti. Agar quoque Ismahelem quasi lactantem et tenerum portat in humeris, cum decem et octo ferme et amplius repperiatur annorum et ridiculum sit tam grandem iuuenem matSalomonis quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium, et regnavit in Jerusalem annis
Abbreviated transcription (Latin):
inueniebectur quia grcenstullit eum dr̃. De septuce ginta
ccũ & septem. illam ex posi tionem secuntur iacduentux p̃i
mostis cedq pec cctis aculeum ẽẽ. confrecetum. ponã
& cliamopinionem nequid uidecer p̃ter gressus Quid&
s eptimũ cennũ semis si onis & quin quac gisimũ iubilȩi ect
septies coultis modis int̃p̃ tcontur as serentes. ab hane
cccuscem quinquacgisimi & quin gentisimi num&i. sec crati
in eucngelio positũ debitorem & quin quac gisimũpsed¬
mũ poenitentiae . qui septem conficitur septim cenis
et inpincipio oc duccdis erumpit. uesx nelon gus. ser
moꝓcedat huc usꝗ suꝑ hoc lo cutum ẽẽ. suffiticcit. quȩ
ex his quae seppmmus in gentem ibi dis putaetionis
siluam potais ipse conficese. Sciens. on genem duo de¬
cimum & iter tium decimum in gene si libx dehac eaentũ
questione dicta es se:
u dr̃ loquitur ad aebrae haem. quia qucesta ꝓgens¬

Expanded text:
inueniebatur, quia transtulit illum deus. de septuaginta inueniebatur, quia transtulit illum deus. de septuaginta autem et septem illam expositionem secuntur: in aduentu Christi mortis atque peccati aculeum esse confractum. Ponam et aliam opinionem, ne quid uidear\' praetergressus. quidam septimum annum remissionis et quinquagesimum iobelei et interpretantur: asserentes ob hanc causam quinquagesimi et quingentesimi numeri sacrati, in Evangelio positum debitorem: et quinquagesimum Psalmum poenitentiae: qui septem conficitur septimanis, et in principium ogdoadis erumpit. Verum ne longius sermo procedat, hucusque super hoc locutum esse sufficiat, quia et ex his quae respersimus, ingentem tibi disputationis silvam poteris ipse conficere: sciens Origenem, duodecimum et tertiumdecimum in Genesim librum de hac tantum Quaestione dictasse. 10. Cur Deus loquitur ad Abraham, quod quarta
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum decmnauent. Mecior culpoc. mec est quec ut demit¬
⁊cer. Septimũ quine deemnatus egait penitenticc
s & undum ninniu&as. & ȩgehicm regem iudce
qui inminente mostem laciimis distullerunt : et dicunt
ilum adementis simodõ ideo usꝗ ced septimam generc¬
tionem fuis se dilcctum ut sed timm edis ipsis & longe
uiatcte. mesdre conpul sus penitentiam aegesa & me¬
reretur ab solui. Ñ nulli septinecnum numax plenũ & ꝑ¬
fectum int p̃tentur demulitis scꝯptura locis testimo¬
nia contrahentes ethunc eẽ. sensum quem supreꝑ stim¬
ximus. quice qui inter feemt. eocm. cebingenti eum &om¬
nia supplitic transeunte liberet poencem. Sunt acute
qui de euengelio inter sogcetionem peti replicent. Dñe quo¬
tiens pecccuit ime frocter meus & dimittã ei us ꝗ septies
Dicit .ei. ihr̃ nondicotibi usꝗ septies sedusꝗ septuccgies.
septies. Et putaent mor tematq pec cectum insepti mec
ꝓ geniȩ. scebbati gaesse queendo enoch. rcptus est. &n

Expanded text:
ut dimittar; septimum, quod nec damnatus egerit paenitentiam secundum Nineuitas et Ezechiam regem Iudae, qui inminentem mortem lacrimis distulerunt. et dicunt illum a clementissimo deo ideo usque ad septimam generationem fuisse dilatum, ut saltim malis ipsis et longae uitae maerore conpulsus paenitentiam ageret et mereretur absolui. Nonnulli septenarium numerum plenum et perfectum interpretantur de multis scripturarum locis testimonia contrahentes et hunc esse sensum, quem supra perstrinximus, quod, qui interfecerit Cain, ab ingenti eum et omnia supplicia transeunte liberet poena. Sunt autem, qui et de euangelio interrogationem Petri replicent: domine, quotiens peccabit in me frater meus et dimittam ei? usque septies? dicit ei Iesus: non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies. et putant mortem atque peccatum in septima progenie sabbatizasse, quando Enoch raptus est et non
Abbreviated transcription (Latin):
suis forni cactionis cerguitur. Ibi innostns codicibus
eloquentiaeducendus est nuulus: Necccures quinti¬
liceni flos culis et sccelan d&la matione mulcende
pedestris et cocitianosimilis et nuillam lo cubrectio¬
nem. Sedolens oratio nec essani cc est. quȩ sem. explic&¬
ac. sensum edissert. obs cura manifese & Neq uer¬
borum compositione frondes cect Sed cclii dis sesti lecu¬
dentur ut uolunt. Inflectis buccis. spumcentia uerba
truicinentur Mihi sufficit sic loqui ut itellegaer ut
& de scypituns dis putati scypturarũ intellegentes

Expanded text:
suis fornicationis arguitur, ibi in nostris codicibusuis fornicationis arguitur, ibi in nostris codicibueloquentiae ducendus est riuulus nec aures Quintiliani flosculis et scolari declamatione mulcendae. pedestris et cotidianae similis et nullam lucubrationem redolens oratio necessaria est, quae \'rem explicet, sensum. edisserat, obscura manifestet, non quae uerborum conpositione frondescat sint alii diserti, laudentur, ut uolunt, et inflatis buccis spumantia uerba trutinentur: mihi sufficit sic loqui, ut intellegar et ut de scripturis disputans scripturarum imiter
Abbreviated transcription (Latin):
cequila trcenstulat. cesmcctos uolum̃ hebreũ repli¬
co. que paculus. phenolen iuxta quos dcc̃ uocat ipsos
cacra geres sollicitus adtender scyptũ sepperio
uamis ebubne ĩsrł meres maegrai In seliqua pceste
inter p̃aactio nondis cordat : Omnis pugna de uerbo ẽ
quinq: plurclinimeso non quinta ut illi inẽ p̃tceti. s̃
singulan. Sedn& generago inuenitur cediune ta.
quae lingua hebrec. dor dicitur ut si eẽ quintae ge¬
ner aio sesmone legere legeretur . illorx. cc̃mescdor
tum scꝯptisunt. et fit quacsi. sen sus. quintacaũ cescenderꝰ
filii is rł dect̃ra cegypti quam quae minus uide bactur
condanat. et synagoga eor consonant. uniuersec. subsellio
quae uidelic& is demsermo & eis demliate scnp¬
tus diuerscs cpudeor & uoces & intelle gentices
hacbent. ex quib ex empli cccusec unum ponemus.
res ens demlittes senbuntur res cãin . iõd mem
Sed pcestores sdim eematores leguntur riim unde
euenit. ut ibi hierłm. in ꝓphetis cum cema tonbus

Expanded text:
stulerit carmatos\'. uolumen Hebraeum replico, quod Paulus cpocivoXrjV iuxta quosdam uocat, et ipsos characteres sollicitus adtendens scriptum repperio: uamusim alu bne israhel mearez mezraim. in reliqua parte interpretatio non discordat; omnis pugna de uerbo est\'quinque\' plurali numero, non cquinta\', ut illi interpretati sunt, singulari. sed nec cgeneratio\' inuenitur adiuncta, quae lingua Hebraea <dor\' dicitur, ut, si esset \'quinta generatio\', sermone legeretur illorum \'amesa dor\'. tum scripti sunt et fit quasi sensus: \'quinque autem ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti\'; quod quia minus uidebatur conclamat et synagogarum consonant uniuersa subsellia, quod uidelicet idem sermo et eisdem litteris scriptus diuersas apud eos et uoces et intellegentias habeat. ex quibus exempli causa unum ponimus, res\' eisdem litteris scribuntur: res, ain, iod, mem, sed pastores \'roim\', amatores leguntur <reim\'. unde euenit, ut, ubi Hierusalem in prophetis cum amatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
Nte quam dequesti ones dicamur re tũ uidetur
ut ceditiones inter pretum sin galorx cum ipso
hebracico. digercmus quo fac cilius sensus sep¬
ture possia Intellegi : uaior merlo adonai lac¬
plici ter ul ciscitur. Symmachis. etdĩc eidir ꝓpt̃

Expanded text:
ntequam de quaestione dicamus, rectum uidetur, ut editiones interpretum singulorum cum ipso Hebraico digeramus, quo facilius sensus se possit intellegi: uaiopliciter ulciscitur. Symmachus: Et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
scientiae secipiebcent ut haberent operc. uistutum quae cente. uerx ndicem. refil¬
goint Patiue ccũ sacpientibus dixerunt da te nob̵ deoleo uestro quialcmpades
nostrȩ extmguntur Quae lam pades: succs quorintur &e tingui ostendunt eas
expceste lucere: & toemen non hebent lumen indeficiens nec operc ꝑ peura Siquis
igitur hab& cenimam. uisginale  & amcctor est pudiciciue non deb& medio¬
enb ẽẽ conten tus que cito ex oliscunt. & osto cccumee.¬
sed ꝑfectos uistutes sequaentur. ut lumen hcbecent. sempi

Expanded text:
scientiae recipiebant, ut haberent opera virtutum, quae ante verum judicem refulscientiae recipiebant, ut haberent opera virtutum, quae ante verum judicem refulgerent. Fatuae autem sapientibus dixerunt: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quae lampades suas queruntur exstingui, ostendunt eas ex parte lucere: et tamen non habent lumen indeficiens, nec opera perpetua. Si quis igitur habet animam virginalem, et amator est pudicitiae, non debet mediocribus esse contentus, quae cito exolescunt, et exorto caumased pe
Abbreviated transcription (Latin):
Sibto enim quaesi intem pesta nocts & secuns omnib: quando gracuissimus sopor est:
paenge lon lcemorem & tubas pre cedentium soseti tudinum. xp̃i resonccuit ceduenctus
Diccmus ediquid quod fossitanl& ton ut illud sit. tradicio rudaeorim. ẽe xp̃m ma¬
dice nocte uentur̃ insi mil tudinem ccgypit. tempons quaendo paeschec celebra¬
tumest & g terminator uenit & dñr suꝑ te cbesna cula tr censiuit & scenguine
postes nostrecram frontium conseraitue sunt. Vnde seor & trad
cpostolicem ꝑ maensis se. utdioi ui gilia paes chae ante nocitis dimidium populus
dimicatere non licecot & pectaenter coduentum xp̃i. E. tpost quam illud tempus
traens oyt s̃ ecum tate pre sumpte festam cumncti debeeni. cegase diem. Vnde & pla¬
mistio di cebat coedia noc te susgebam ad con fi tendum ctibi suꝑ iudicia iustitiue tuȩ¬
P unac surfexerunt omr̃ uisginer ille et os nauerunt lam pcodoes suces. Om̃s uisgines
sussoxernt & osna uerunt. una queq lam pcedaes suces idest sensas in quibus oleum

Expanded text:
Subito enim quasi intempesta nocte et securis omnibus quando gravissimus sopor est, angelorum clamor et tuba praecedentium fortitudinum Christi resonabit adventum. Dicamus aliquid quod forsitan lectori utile sit. Traditio Judaeorum est Christum media nocte venturum, in similitudinem tum est, et exterminator venit et Dominus super tabernacula transiit, et sanguine agni postes nostrarum frontium consecrati sunt . Unde reor et traditionem apostolicam permansisse, ut die vigiliarum Paschae ante noctis mediae spatium populos dimittere non liceat, exspectantes adventum Christi. Et postquam illud tempus transierit, securitate praesumpta festum cunctis agentibus diem. Unde et psalmista dicebatc surrexerunt omnes virgines illae, et ornaverunt lampades suas. Omnes 204 virgines surrexerunt, et ornaverunt unaquaeque lampades suas, id est, sensus, in quibus oleum
Abbreviated transcription (Latin):
idera aut feruntur aut mouentur : feruntur quae caelo fiy
sunt et cum cuelo uuoluimtur Mouentur uero quedcems¬
cut plan&ue. id est erraticae quae cursos suos uacgos cert
Macemen definiione conficiunt.
deugrio cursustil. LARuM

Expanded text:
idera aut feruntur, aut moventur. Feruntur, quae caelo fixa sunt et cum caelo volvuntur. Moventur vero quaedam sicut planetae, id est erraticae, quae cursus suos vagos certa tamen definitione conficiunt. § 64 De vario cursu stellarum
Abbreviated transcription (Latin):
e populolatebct. sed tam̃ in consiliodĩ ercat ut fidit. et
tus xp̃i Sic̃ diẽ ꝓph&cc Cum adypin quac uant cenni cognus¬
cmsdumadueneyt tempus ostendes. Nunc uesdreuela¬
cũ pat& qđ tunc carnalib: Iactobat sp̃in telib uero not
ercct Nondũ tom̃ man feste dicebait eo qđ tempus os¬
Nũ tensionis non ess&:¬

Expanded text:
i populo latebat, sed tamen in consilio Dei erat ut fieret; et  Cum appropinquaverunt anni, cognosceris; dum advenerit tempus, ostenderis. Nunc vero revelatum patet, quod tunc carnalibus latebat, spiritualibus vero notum erat, nondum tamen manifeste dicebatur, eo quod tempus ostensionis non ess
Abbreviated transcription (Latin):
tic hebuit de quo itdegitur plenus gratra & umtate
In xp̃oergo omnis plenitudo graticix est. Nain singulis
donorx consistit. Ipse enim ꝓut . uult. gratic̃ donoꝵ lar¬
gitur. Aluis. dacns sermonem scpientiue aliis scien¬
tide aliis fidem cetq: itc. imicuiq uir itutis. spr scr̃
diuisio gractiox. tꝯbuitur: & iomnib: idem umus haebet
Ipre enim &icc̃ ineffacbilia do c& quae ꝓferse humanus.
sermo non pot est. Ante cduentũ dñi aetentũ ꝓph& cos &
pecuci ex omni populo iusti donũ scĩ spr̃ merebantur Postad

Expanded text:
tiarum habuit, de quo ita legitur: Plenus gratia et veritate. In Christo ergo omnis plenitudo gratiarum est. Nam singulis donorum consistit. Ipse enim, prout vult, gratiam donorum largitur, aliis dans sermonem sapientiae, aliis scientiae, aliis fidem, atque ita unicuique virtute Spiritus sancti divisio gratiarum tribuitur, et in omnibus idem unus habetur. Ipse enim etiam ineffabilia docet, quae proferre humanus sermo non potest. 7. Ante adventum Domini tantum prophetae, et pauci ex omni populo justi, donum sancti Spiritus merebantur; post a
Abbreviated transcription (Latin):
etnox. In epistola ioħan Quidilegit frcctre suũ in lu¬
mine man&, Quiaũ odit frectrẽ suũ inaenebns est :
Hora: Quingenti ut putane quid ã cenni. quaendo dies
ꝓtotomundiistius słi accipitur Ine pisto la iohanis¬
Filioli nouis simac horco est :
Oriens : Sclucotor Maexime inluca uisi ticurt nos on¬
ens excbto Et ingachana Ec ceuir onens nom̃ eius:
Iccidens : ui tȩ melions defectus Inproph&c oc¬
Meradies: plana doetrinar focc torq: elccntas: Insa¬
lamone Vbi cupces inmen diȩ : Et in mala paste in
pscđmo ademonio men dicno id est manifestcoto :¬

Expanded text:
Ioan. Qui diligit fratrem suum, in lumine manet: qui autem odit fratrem suum, in tenebris est. Hora, quingenti, ut putant quidi, anni, si quando dies pro toto mundi istius secfilioli, nouissima hora est. Oriens saluator maxime; in Luca: uisitauit nos oriens ex alto; et in Zaccharia: ecce uir oriens nomen eius. Occidens uitae melioris defectus; in propheta: ocMeridies, plana doctrinarum factorumque charitas. In Salomone: Ubi cubas in meridie? Et in malam partem, in Psal. A daemonio meridiano. id est, manifesto.
Abbreviated transcription (Latin):
¶leR Inceni tacitis enuntiectio. Incepostulo Sic pigno
ñ quasi aesem uerberans idest. ñ mana consectans :
Nlecopona: Opostuna distributio uoluntatis diuina e
Inpscł focit luna intẽpora :
Ueꝵ : Vitue renoucctio ułꝑ baptis mũuł ꝑse surecaione ᷑
Inpscł aestatem. &uer. tufecisti ecm:
Mestas: Venture iucunditatis p̃siguratio in pscđ idẽq sup̃
Hiecos: Perr ecutio uł tibulatio. In eucn Vt ñ ficct ues
MNNi : Aliquaendo ꝓu&ermatete accipiunt᷑ Vt ibi anni
aui ñ defitient. In t̃dũ & ꝓbreui tate uitȩ ut hic
Anni nostri sic̃ ceranec mediaacbuntur: declarũ¬
Hies Etnox: Iustitia et iniquitas. Pides. Et infidelias

Expanded text:
er inanitatis enuntiatio; in apostolo: sic pugno non quasi aerem uerberans, id est: non inania consectans. Tempora oportuna distributio uoluntatis diuinae; in psalmo: fecit lunam in tempora. Uer uitae renouatio uel per baptismum uel per resurrectionem; in psalmo: aestatem et uer tu fecisti ea. Aestas uenturae iucunditatis praefiguratio; in psalmo idem quod supra. Hiemps persecutio uel tribulatio; in euangelio: ut non Anni, aliquando pro aeternitate accipiuntur, ut ibi: Et anni tui non deficient. Interdum et pro brevitate, ut hic: Anni nostri tanquam aranea meditabuntur. Dies et nox, iustitia et iniquitas, fides et infidelitas,
Abbreviated transcription (Latin):
Waeli: Apostoli siue sci Ideo qđ dnĩs haebit&¬
NE ineis. in pscđ Cueli enarrant gloncẽdi :
Nuses: Prdph&ȩ siue scĩ qͥpluant uerbũ dñi. IISΑ
Qia. Mcendabo nubib desuꝑ neplucnt :
ΠTONitrua : Uoces euaengelii eo qđ de caelo intonen
Inpsał Vox coniarii tui insota :¬
orus cationies : Splendores euangeli In psał
Inluxer coros cationistuȩ orbi t̃rue :
Fulgona : uisautes uł uerba ihũ xp̃i. In pscđ. Et fol¬

Expanded text:
ideo quod dominus habitet in eis; in psalmo: caeli enarrant gloriam dei., Nubes prophetae siue sancti, quia pluant uerbum domini; in Esaia: mandabo nubibus desuper ne pluant. Tonitrua uoces euangelii, eo quod de caelo intonent; in psalmo: uox tonitrui in rota. Coruscationes splendores euangelii; in psalmo: inluxerunt coruscationes tuae orbi terrae., Fulgura uirtutes uel uerba Iesu Christi; in ps
Abbreviated transcription (Latin):
uenitr homo utbonus sit N& humanũ cerbignu di gracticm
cente cedit. Sed ipsa graiadĩ nolentẽ homi nemp̃uenit. ut &i cc̃
bene uellit. Nam pondere cernis homo sic cogitur: ut cod p& can¬
dũ sit. fcociles taerdus adpenitendũ haeb& dese unde corrucct &
non hab& unde consurgat. nisi gratia conditons ut esegctur ma¬
num iaccenai & endoit. Deniq homnes ꝑdi gractiec libox sestacuratꝰ
& inchocctionem libai. cerbiani & ꝑfectionem dediꝰ sumimus gra¬
tiec. quicc & incipere & ꝑficere bonii deipso habemx. aquo & graetis
donum dccitum & lib &x aerbitnũ in nobis est fesicuratũ. dĩ ese
esgobonum qđ acgimus ppt̃ gractia p̃uenientem & sub se quentem:
Nostix uero est ꝓpter sub sequentem libm cerbiani. uolunte tem.
Noem sidĩ non est. quur. illi gractics cegimus. Et si nostrx non est. quur
p̃uenimur dĩ est . In eo uero qđ ad beneo percendũ p̃uenientẽ grccticẽ
sequimur nost ix est Ne moccũ dm̃ matis cente cedit. ut tenqe eũ

Expanded text:
uenitur homo, ut bonus sit, nec humanum arbitrium Dei gratiam antecedit; sed ipsa gratia Dei nolentem hominem praeuenit ut etiam bene uelit. Nam pondere carnis homo sic agitur, ut ad peccandum sit facilis, tardus ad penitendum. Habet de se unde corruat, et non habet unde consurgat, nisi, gratia Conditoris ut erigatur manum iacenti extendat. Denique homini per Dei gratiam liberum restauratur et inchoationem liberi arbitrii, et perfectionem de Dei sumimus gratia. Quia et incipere et perficere bonum de ipso habemus, a quo et gratiae donum datum, et liberum arbitrium in nobis est restauratum. Dei est ergo bonum quod agimus propter gratiam praevenientem, et subsequentem. Nostrum vero est, propter obsequentem liberi arbitrii voluntatem. Nam si Dei non esset, cur illi gratias agimus? Et si nostrum non est, quare praevenimur, Dei est, in eo vero quod bene operando praevenientem gratiam sequimur, nostrum est. Nemo autem Deum meritis antecedit, ut tenere eum
Abbreviated transcription (Latin):
citiua uitec est. quae in opeibus iustitiae & ꝓximi utilica te uer¬
sccitur: Contem plactiua ccũ que uoccens cebomni nego ccio. Inso¬
ladĩ dile ione defigitur: Haix unc iopqebonȩ conuerscetio¬
Vns Altera incontemplactione in mutabilis uei tectis est. Vna
que & fide in hac pregnnatione uiuit Alitera quae bene uiuen¬
ctes. us ꝗ ced segnum ꝑducit. Aeaiuue enim uiue meognee sunt
premico Sed contemplatiue potiora: Acctiua uitie eebonis opeib inci¬
pict Contemplac gruce ꝑuenit cod qđ intendit. Acatiucceui tore operc cum
corpore finiuntur : Con templactiuae ccũ gaudia infinem cemplius esescunt :
Illa enim quccuis utilis & bonac itam̃ cũ requies uenet treensi tan ce. Istre ue¬
so. boni opes ercensitmi mercis ẽ. & sequies ꝑ maensaree Nontem pla¬
tiucc uieto ꝑ rocchel ostendictur quȩ ericit pulchric sedsterꝗlis quia
ꝑ contem plationis otium. min opaꝵ filugeneraentur cctiueem ẽcu
uitã monstrabat licc sine oculis sed fecundcc̃ quia aecio lccbonosa

Expanded text:
ximi utilitate versatur; contemplativa, quae vacans ab omni negotio, in sola Dei dilectione defigitur. Harum una in opere bonae conversationis, altera in contemplatione immutabilis veritatis est; una, quae ex fide in hac peregrinatione vivit, altera quae bene viventes usque ad regnum perducit. 131. Activae enim vitae magna sunt praemia, sed contemplativae potiora. Activa vita ex bonis operibus incipit, contemplatiua peruenit ad quod intendit. Actiuae uitae opera cum corpore finiuntur, contemplatiuae autem gaudia in fine amplius crescunt. Illa enim, quamuis utilis et bona, tamen cum requies uenerit, transitura. Ista uero boni operis transituri merces est et requies permansura. Contemplatiuper contemplationis otium minus operum filii generantur. Activam autem vitam monstrabat Lia, lippis oculis, sed fecunda; quia actio laboriosa
Abbreviated transcription (Latin):
hoc & maena. quaese una uir eutibimentem ecercebaet inopae. Al¬
era sequi es cebeet. defxcc incontemplatione: Hui ccũ qui cd conte¬
plectionis otium. uenise contendunt. sonus se. in stcedio aeti uȩ uite
scer cere debent. ut dum opcre iusei tius p& cecctore exocudiunt. Cor
mundũ echibecent aduidendũdm̃. ꝑecminens quae ccuttem porcolem
cedhuc glon cc̃quent. aut ccerncelis concupis centie tempetetionib cediat
contemplectione ꝓculdubio ꝓhib&ur . Vnde & populus dum lege accipoe
acmonte. idest ccsublimȩ conteplatione qua siccesncliũ cumiosites remoue aꝰ
Et in eucengelio curatus clegione uultdnm & conteplahone sequi. sed iu¬
beae domũ seuesti. & in actiue uitue operctione uerscen. In ipso contem ploc ꝗons
uł accionis usu int̃dũ mcegna differenticc animorxẽ. Ncem quibi dcc̃ sole conde¬
plactio ꝓfecit. quib dcuero astiura solae ÷ eon soloc caohis medice &utniusq positec¬

Expanded text:
tem exercebat in opere, altera requiescebat defixa in contemplatione. Hii autem qui ad contemplationis otium uenire contendunt, prius se in studio actiuae uitae exercere debent, ut dum opera iustitiae faeces peccatorurn exauriunt, cor mundum exhibeant ad uidendum Deum. Nam mens quae aut temporalem adhuc gloriam quaerit, aut carnalis egem acciperet a monte, id est a sublimi contemplatione, quasi carnalium curiositas remouetur. Et in Euangelio curatus a legione uult Dominum per contemplationem sequi, sed iubetur domum reuerti et in actiuae uitae operatione uersari. In ipso autem contemplationis uel actionis usu interdum magna differentia animorum est. Nam quibusdam sola contemplatio proficit, quibusdam uero actiu
Abbreviated transcription (Latin):
tic Scenguis uero eius, celix noui a&erni tostim̃ti qđ ac cipiens inscis
manibꝰ suis. gractias ccgens benedix̃ dediet. nob̵ potum in remissione pec ca

Expanded text:
calix noui et aeterni testamenti; quem accipiens in sanctis manibus suis gratias agens benedixit, et dedit nobis potum in remissionem peccat
Abbreviated transcription (Latin):
uetur. quotiens cb eis dem loccliter p̃dicactur dum dedõ
N& secuncdu quaentita tem: n&e se unhii quaeli tatem Ne
s eundumsitum. N& s&undũ haebitũ ceut motũ. celiquid
digne dicatur. In est aam̃ ei qđ codmodu laeti tudo ccen¬
Inest ei & longitudo quanos longanimiter malos por¬

Expanded text:
vetur, quoties ab eisdem localiter praedicatur. 6. Dum de Deo vetur, quoties ab eisdem localiter praedicatur. 6. Dum de Deo nec secundum quantitatem, nec secundum qualitatem, nec secundum situm, nec secundum habitum aut motum aliquid digne dicatur, inest tamen ei quodammodo latitudo charritate: longitudo vero, qua nos longanimiter malos por
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ quempicm. qui enim non hab& placctum nequa qua
euccdit iracitum. Inm̃siaces diuinȩ magniaudinis ista ẽ
ut htellegaes eum in tra omnia sed non incluso. ex grec
omnia sed non ex elusum. Ett ideo incsior est. ut omiia
continec Ideo exitmor estut in circum senptae inceg¬
nitudinis suae inm̃ si tate. omnia concludat. Per id.
ergo qđ exchor est. ostenditur ẽẽ crecctor Per id qđ
intoior gubesnase omnia de monstratur. hac neea quae
eseac tasunt sinedõessent. dr̃ in trac omnia est Verx neex¬
tradõ essent. dr̃ ex echor est ut omnia concludantur
Ds̃ ccũ quinon est facetus quomo do est ꝑ f&tus. Sed hunc
sermonem de usu noseso. sumit hum cena iopiae sĩc &reli¬
qua uerba quac tenur id qđ mneffabile est ut cumq dici
possit. qm̃ dedõ nihil digne. humanus sermo diẽ. Dum lo¬
calis non sit ds̃. loccliger ceũ insuis aembulat scis. dum de
lo coin loco p̃dicaur ceb eis : Ncem dr̃ quin& loco morietur
n& aempose. In seruis eam̃ suis & tempore & loco mo¬

Expanded text:
 qui enim eum non habet placatum, nequaquam evadet iratum. Immensitas divinae magnitudinis ista est, ut intelligamus eum intra omnia, sed non inclusum; extra omnia, sed non exclusum; et ideo interiorem, ut omnia contineat; ideo exteriorem, ut incircumscripta magnitudinis suae immensitate omnia concludat. Per id ergo, quod exterior est, ostenditur esse creator; per id vero quod interior, gubernare omnia demonstratur. Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intra omnia est. Verum ne extra Deum essent, Deus exterior est, ut omnia concludantur eus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hunc sermonem de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est, utcunque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit. 5. Dum localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat 119 sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco mo
Abbreviated transcription (Latin):
oNI ideo caelum & trec impl& dr. ut contine¬
cent eum. Sed ut ipsa potius continecentur
ab eo. N& pcer giculec tim. d impl& omnia
Sed cum sit idemunus. ubiq iam̃ est totus
Non itc putien dus est ẽẽ inomnib dr̃ ut una quaeque
Oses. ꝓmagnitudine postionis suue capiat eũ. id est.
mcexima mecnus. & mini macmims. dum sit potius ipse to¬
tus inomnib: siue omnic inipso. Onipotentic diuinȩ mae¬
ie stacctis. cunc tapotesto tis succe inm̃sitate con cludut
nise. quia ille omnia cireum queeq constiin git. Cune tre
enim intree diuini rudicu omnipotentẽe coaertantur.

Expanded text:
on ideo coelum et terram implet Deus, ut contineant eum; sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus 118 implet omnia, sed cum sit idem unus, ubique tamen est totus. Non ita putandus est esse in omnibus Deus, ut unaquaeque res pro magnitudine portionis suae capiat eum, id est, maxima majus, et minima minus, dum sit potius ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso 2. Omnipotentiae divinae majestas cuncta potestatis suae immensitate concludit rit, quia ille omnia circumquaque constringit. Cuncta enim intra divini judicii omnipotentiam coarctantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nosuȩ : scclucctor : Met honihels tẽpus & dr̃ uł res ponsiodi :
Nod: clorio sus: Seco ecan: nom̃ aduenens siue ibi colorx
Parac fulgurans: Hes Bora: Apix uł lo quax :
Dedeon Temptatio ini quiatis eorum :
A Bicoelech Pacit̃mr̃ sexs f hola: uermiculus uł cocciniũ
Naro: inlumnans: Iepthe Apenens uł coꝑtus ÷
Es seboni. Cogrtatio siue cingolũ in mesoris :
Ichial.on: uiuens dõuł uidens dm̃: Abdo Serius enis :
Gamsori: Soleoron uel solis forititudo:
Halila pccuꝑculc uł situla: Meli Dr̃ meus :
Eaoruhel: nom̃ eius dr̃ : Saul ex p&itus siue p&itio :
Dauid: Des dercbilis siue fortis manu: Poniat ha colũ
Idem & ididia idẽ dilectus dñi: Ropoꝵ Lactieudo populi:
Abia: Pcoter dñr:. Asa: T ollens siue sustollens :
pus dñi:.
No -as, Spercns siue temporalis : Acesias, popuł tolleq̃
Otias: postitudodni. Algarias. auxilium dñi:
Noatha est ꝑf&ctus : Achag: ad prehindens : soblitus ÷

Expanded text:
Iosue saluator. Athoniel tempus eius deus uel responsio dei. Iosue saluator. Athoniel tempus eius deus uel responsio dei. Aod gloriosus. Semegar nomen adueniens siue ibi colonus. Barac fulgurans. Delbora apis uel loquax. Gedeon tentatio iniquitatis eorum. Abimelec pater meus rex. Thola uermiculus uel coccinum. Iair inluminans. Iepte aperiens uel apertus. Esebon cogitatio siue cingulum maeroris. Achialon uiuens deo uel uidens deum. Abdo seruus eius. Samson sol eorum uel solis fortitudo. Dalila paupercula uel situla. Heli deus meus. Samuel nomen eius deus. Saul expetitus siue petitio. Dauid desiderabilis siue fortis manu. Ionatham columbaidem et Idia, id est dilectus domini. Roboam latitudo populi; Abia pater dominus. Asa tollens siue sustollens. Ipus domini. Ioas sperans siue temporalis. Amasias populum tollens. Ozias fortitudo domini. Azarias auxilium domini. Isatha est perfectus.