comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uappter etiam primũ hominẽ ds̃ in ea
salute in qua conditus erat si custodire uo¬
luisset: eumq oportuno tempore post ge¬
nitos filios sine interpositione mortis. ad
meliora ꝑduceret: ubi iam non solum peccatũñ
committeret: s nec uoluntatẽ posset habere
peccandi: si ad ꝑmanendũ sine peccato sicut
factus erat. ꝑpetuam uoluntatẽ habiturum
esse presciret: Quia uͦ eum male usurũ libero
arbitrio. hoc est peccaturũ es se presciebat:
ad hoc potius preparauit uoluntatẽ suam.
ut bene ipse faceret etiam de male faciente:
ac sic hominis uoluntate mala non euacua¬
retur: s. nichilominus impleret᷑ oĩpotentis
m ic enim oportebat prius. cxuiii. Sbona¬
hominẽ fieri. ut bene uelle posset & male:
nec gratis si bene: nec impune si male: Postea
uͦ sic erit ut male uelle ñ possit: nec ideo li¬
bero carebit arbitrio. Multo quippe liberꝰ
erit arbitriũ: qđ omniuo non poterit ser¬
uire peccato: Neq enim culpanda est uo¬

Expanded text:
uapropter etiam primum hominem Deus in ea salute in qua conditus erat, custodire voluisset, eumque opportuno tempore post genitos filios sine interpositione mortis ad meliora perducere, ubi jam non solum peccatum non committere, sed nec voluntatem posset habere peccandi, si ad permanendum sine peccato, sicut factus erat, perpetuam voluntatem habiturum esse praescisset. Quia vero eum male usurum libero arbitrio, hoc est peccaturum esse praesciebat, ad hoc potius praeparavit voluntatem suam, ut bene ipse faceret etiam de male faciente, ac sic hominis voluntas mala al., voluntate mala non evacuaretur, sed nihilominus impleretur omnipotentis bona. Sic enim oportebat prius hominem fieri, ut et bene velle posset et male; nec gratis, si bene; nec impune, si male: postea vero sic erit, ut male velle non possit, nec ideo libero carebit arbitrio. Multo quippe liberius erit arbitrium, quod omnino non poterit servire peccato. Neque enim culpanda est vo
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝓ opere militiȩ debitum redditur: non
donatur: Ideo dixit stipendiũ peccati mors¬
est: ut mortem peccato non immerito illatã.
s debitam demonstraret: Gr̃a uͦ nisi gratis ẽ:
grã nonest: Intelligendũ est gͥ etiam ipsa ho¬
minis bona merita esse dei munera:quibs
cum uita ȩterna redditur⁊ quid nisi gr̃a ꝓ
gratia redditur: cxxi.
ic gͦ factus est homo rectus ⁊ ut & manere
in ea rectitudine possit. non sine diumo¬
adiutorio. & suo fieri ꝑuersus arbitrio: u¬
trumlibet horũ elegisset. dei uoluntas fi¬
eret ⁊aut etiam ab illo. aut certe de illo: Pro¬
inde quia fuam maluit facere qͣm der⁊ de¬
massa ꝑditionis quȩ de illius stirpe ꝓflux̃
mine: acꝑhoc nec insez.Cxxii.

Expanded text:
um pro opere militiae debitum redditur, non donatur: ideo dixit, Stipendium peccati mors; ut mortem peccato non immerito illatam, sed debitam demonstraret. Gratia vero nisi gratis est, gratia non est. Intelligendum est igitur etiam ipsa hominis bona merita esse Dei munera; quibus cum vita aeterna redditur, quid nisi gratia pro gratia redditur ? Sic ergo factus est homo rectus, ut et manere in ea rectitudine posset non sine adjutorio divino, et suo fieri perversus arbitrio. Utrumlibet horum elegisset, Dei voluntas fieret, aut etiam ab illo, aut certe de illo. Proinde quia massa perditionis, quae de illius stirpe profluxmine, ac per hoc, nec in se.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod deesse tibi scientiȩ prospicis:
exquire ab aliis. Collatione enim
re stude: non superare. Plus dilige
audire ꝗͣ. dicere : plus auscultare ꝗͣ

Expanded text:
quod deesse tibi scientiae sentis, quaere ab aliis, collatione enim re stude, non superare; plus dilige audire quam dicere, plus auscultare
Abbreviated transcription (Latin):
trii motu emergunt: Bone autẽ cogitationes
semꝑ a deo sunt: ¶Demones ꝑ mergiam ñ cre¬
dimꝰ sub̃alit̾ illabi anime. s applicatione &
oppresione uniri : Illabi autẽ menti. illi soli ẽ
possibile qui creauit: Qui natura subsistens in¬
dñi facere. ab ipso dño didicimꝰ: Et cum alios
hac p̾sũptione iuuent. sibi ꝑ ambitionẽ huma¬
nũ ñ tam̃ scm̃. si intemꝑatis & asꝑis morib
agat Temꝑatis autẽ & placidis morib etiam¬
ẽẽ iustus uel sc̃s cum affectu teneat sc̃itatẽ:
se om̃s sci ꝓnuntiant peccatores. quia in ue¬
ritate habent qđ plangant & si ñ reprehensi

Expanded text:
trii motu emergunt: bonae autem cogitationes semper a Deo sunt. Daemones per energiam non credimus substantialiter illabi animae: sed applicatione et oppressione uniri. Illabi autem possibile est qui creavit: qui natura subsistens inDomini facere, ab ipso Deo didicimus; et cum alios hac praesumptione juvent, sibi per ambitionem humanon tamen sanctum, si intemperatis et asperis moribus agat; temperatis autem esse justus, vel sanctus, cum affectu teneat sanctitatemse omnes sancti pronuntiant peccatores, quia in veritate habent quod plangant, etsi non reprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
iħ̾u: uincłã. uerb̾a. flagra. carceres.
eculei.cruces: & si qua sunt diu̾sor
uiuentes ꝑsecutionem paciant᷑: An for¬
de nemo pacis demꝑe uult pie uiuere

Expanded text:
u vincula, verbera, flagella, carceres, equulei, cruces, et si qua sunt diversorviventes persecutionem patiantur? an forte nemo pacis tempore vult pie vivere
Abbreviated transcription (Latin):
one uiuat: Si qͥs alit̾ de iustissima dei pietate
anime cogitationes diabolũ ñ uidere certi su¬
mͦ. Motib eas corporis ab illo & affectionũ
indicus colligi. & exꝑimento didicimus: Se¬
creta autẽ cordis solus ille nouit ad quẽ dicit᷑.
tu solus nosti corda filiorũ hominũ:¬

Expanded text:
ni vivat . Si quis aliter de justissima Dei pietate animae cogitationes diabolum non videre certi sumus; sed motibus eas corporis ab illo et affectionum indiciis colligi, experimento didicimus. Secreta autem cordis solus ille novit ad quem dicitur: Tu solus nosti corda filiorum hominu
Abbreviated transcription (Latin):
es: sed usq septuagies septies. Quãmulti
autẽ sunt qui suas iniurias carde relaxãt:
dei uͦ ciciꝰ indulgent. Ficq nonñꝗͣ ut oc¬
casione dñi iniurias uindicandi. suas ũ¬
dicent iraci. Quid quoq de illis dicen¬
dum est. qui furore cecitatis usq ad uͥ¬
ba ꝓruunt maledicꝰtionis: nisi hoc qđ
apłs aic. neq maledici regnum dĩ pos¬
sidebunt : Quod iacobus exaggerando
decestans ait. Linguam hominũ nullus
domare pocest. Inquietũ malũ: plena
ueneno morcifero. In ipsa benedicimus
dm̃ &r patrẽ: & in ipsa maleticimꝰ hoĩes

Expanded text:
es, sed usque septuagies septies . Quam multi autem sunt qui suas injurias tarde relaxant, Dei vero citius indulgent? fitque nonnunquam ut occasione Domini injurias vindicandi, suas vindicent irati. 33. Quid quoque de illis dicendum est qui furore caecitatis usque ad verba prodeunt maledictionis, nisi hoc quod Apostolus ait: Neque maledici regnum Dei possidebunt ? quod Jacobus exaggerando detestans ait: Linguam nullus hominum domare potest, inquietum malum, plena veneno mortifero, in ipsa benedicimus D
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. factus est ei ex semine dauid scđm car¬
nem: Sed cum illam creaturã quam uirgo
ꝑtinentem tota trinitas fecerit. neq enim se¬
parabilia sunt oꝑa trinitatis:cur in ea faci-¬
enda solus sp̃s sc̃s nominatus est: An & qͣn¬
do unus trium in aliquo oꝑe nominatur.
uniuersa opari trinitas intelligitur: Ita uͦ
est. & exemplis doceri potest:s non est in hoc

Expanded text:
dicit: Factus est ex semine David secundum cardicit: Factus est ex semine David secundum carnem . Sed cum illam creaturam quam Virgo sonam Filii pertinentem, tota Trinitas fecerit; neque enim separabilia sunt opera Trinitatis; cur in ea facienda solus Spiritus sanctus nominatus est? An et quando unus trium in aliquo opere nominatur, universa operari Trinitas intelligitur? Ita vero est, et exemplis doceri potest. Sed non est in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ulteram. quam sciebat de se non grauidam:
tale responsum a dño accepit: Noli timere
acciꝑe mariam coniugem tuam: quod enĩ
in ea natum est. de sp̃u sco est: id est qđ cu esse
de uiro alio suspicaris. de sp̃u scõ est. .xlu.¬
Iumquid tamen ideo dicturi sumus patrẽ
genuerit. sp̃s sc̃s hominẽ : ex qua utraq sub¬
stantia xp̃c unus esset dei patris filius scđm
eum sp̃s sc̃s tanqͣm pater eius de matre uir¬
gine genuisset:Quis hoc dicere audebit:
Nec opus est ostendere disputando qͣnͣta alia
seqͣntur absurda: cum hoc ipsum ita sit ab¬
surdum. ut nullȩ fidelium aures id ualeant sus¬
tinere: Proinde sicut confitemur. dñs nr̃ iħc
sp̃u scõ & uirgine maria: utraq substantia
diuina scilicet atq humana. filius est unicꝰ
dei patris omnipotentis: de quo ꝓcedit sp̃s
est omnia ꝑ ipsum facta st̃. in qͣntum autẽ
homo est. & ipse factus est sicut sicut apłs

Expanded text:
ulteram, quam sciebat non de se gravidam, ulteram, quam sciebat non de se gravidam, tale responsum ab angelo accepit: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam; quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est : id est, quod tu esse de alio viro suspicaris, de Spiritu sancto est. CAPUumquid tamen ideo dicturi sumus patrem er Verbum genuerit, Spiritus sanctus hominem, ex qua utraque substantia Christus unus esset, et Dei Patris filius secundum eum Spiritus sanctus tanquam pater ejus de matre virgine genuisset? Quis hoc dicere audebit? Nec opus est ostendere disputando quanta alia sequantur absurda, cum hoc ipsum jam ita sit absurdum, ut nullae fideles aures id valeant sustinere. Proinde, sicut confitemur, Dominus nosteSpiritu sancto et virgine Maria, utraque substantia, divina scilicet atque humana, Filius est unicus Dei Patris omnipotentis, de quo procedit Spiest, omnia per ipsum facta sunt : in quantum autem homo est, et ipse factus est, sicut Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a plena: & paulopost: Inuenisti ait gr̃am
apud dm̃: Et hec quidem gr̃a plena. & in¬
immo dñi omniũ mater esset. De ipso autẽ
xp̃o ioħs euuangelista cum dixisset & uerbũ
caro factum est & habitauit in nobis: & uidi¬
mus inquit głam eius. głam quasi unigeniti
a patre. plenum gr̃a & ueritate: Qđ ait uer¬
bum caro fact̾um est: hoc est plenum gr̃a.
Quod ast głam unigeniti a patre: hoc est ple¬
num ueritate. Ueritas quippe ipsa unigenitꝰ
dei filius non gr̃a s natura. grã suscepit ho
minẽ: tanta unitate ꝑsonȩ. ut idem ipse esset
etiam hominis filius. Idem namq ihe xp̃c¬
tus est de sp̃u scõ & uirgine maria Et utiq
sp̃s sc̃s dei donum est: quod quidẽ & ipsũ
quomꝰ fieret quod ei nunciabat. quando¬
quidem illa uirum non cognosceret: respondit
tissimi obumbrabit tibi: ideoq & quod nasce¬
tur ex te sc̃m. uocabitur filius dei & ioseph
cum uellet eam dimittere. suspicatus eam ad¬

Expanded text:
gratia plena. Et paulo post: Invenisti, ait, gratiam gratia plena. Et paulo post: Invenisti, ait, gratiam apud Deum . Et haec quidem gratia plena, et inimo omnium Domini mater esset. De ipso autem Christo Joannes evangelista cum dixisset, Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis; Et vidimus, inquit, gloriam ejus quasi unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis. Quod ait, Verbum caro factum est; hoc est, plenum gratiae: quod ait, gloriam unigeniti a Patre; hoc est, plenum veritatis. Veritas quippe ipsa, unigenitus Dei Fminem tanta unitate personae, ut idem ipse esset etiam hominis Filius. Idem namque tus est de Spiritu sancto et virgine Maria. Et utique Spiritus sanctus Dei donum est, quod quidem et ipsum id fieret quod ei nuntiabat, quandoquidem illa virum non cognosceret; respondit tissimi obumbrabit tibi; ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Et Joseph cum vellet eam dimittere, suspicatus ad
Abbreviated transcription (Latin):
& euidenter dei gr̃a cõmendat᷑. Quid enim
natura humana in homine. xp̃o meruit:
ut in unitatẽ ꝑsone unici filii dei. singula¬
riter esset assumpta: Quȩ bona uoluntas.
cuius boni ꝓpositi studium. quȩ bona oꝑa
precesserunt: quib mereretur iste homo una
fieri ꝑsona cum deo: Numquid antea fuit
homo: & hoc ei singulare beneficiũ prestitũ
est. ut singulariter ꝓmereret᷑ dm̃: Nempe
ex quo homo esse cȩpit. non aliud cȩpit esse
quam dei filius. & hoc unicus. & ꝓpter dm̃
uerbum: quia illo suscepto caro factum est
utiq ds̃: ut quemadmodũ est una ꝑsona
quilibet homo.anima scilicet rationalis &
caro. ita sit xp̃c una ꝑsona uerbum & homo:
Unde nature humanȩ tanta gła. nullis prece¬
dentib meritis sine dubitatione gratuita:
nisi quia magna hic & sola dei gr̃a fidelit᷑¬
& sobrie considerantib euident̾ ostenditur:
ut intelligant homines ꝑ eandem gr̃am se
iustificari a peccatis. ꝑ quam factum ẽ ut

Expanded text:
t evidenter Dei gratia commendatur. Quid enim natura humana in homine Christo meruit, ut in unitatem personae unici Filii Dei singulariter esset assumpta? Quae bona voluntas, cujus boni propositi studium, quae bona opera praecesserunt, quibus mereretur iste homo una fieri persona cum Deo? Numquid antea fuit homo, et hoc ei singulare beneficium praestitum est, cum singulariter promereretur Deum? Nempe ex quo esse homo coepit, non aliud coepit esse homo quam Dei Filius; et hoc unicus, et propter Deum Verbum, quod illo suscepto caro factum est, utique Deus: ut quemadmodum est una persona quilibet homo, anima scilicet rationalis et caro, ita sit Christus una persona, Verbum et homo. Unde naturae humanae tanta gloria, nullis praecedentibus meritis sine dubitatione gratuita, nisi quia magna hic et sola Dei gratia fideliter et sobrie considerantibus evidenter ostenditur, ut intelligant homines per eamdem gratiam se justificari a peccatis, per quam factum est ut
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla res de de peccato securum faciat: nul¬
la tͥ securitas uel deceptio blandiatur: In
metus gehennȩ semꝑ affligat: cimor sẽꝑ¬
em̃d&r.Omor expellit peccatum: dmor
p̃mit uidum. Obi cimor non est: ibi dis¬
solutio uicȩ est. Ualere ce magis animo ꝗͣ
corpore opta: ualere magis mente ꝗͣ. carne.¬
Aduersitas corporis: remedium anime. ẽ.
Egritudo carnem uulnerat: m̃tem curat.¬
Si ꝓsperitas erexerit non accollaris: si calũp¬
nia contigerit pusillanimis non existas.
ꝓbari te in ꝓsperitate cognosce: ne extolla¬
ris. Nullus te casus imparatum inue¬
niat. Nullus sit casus: quem non medica¬

Expanded text:
Nulla te res de peccato securum faciat, nulla tibi securitatis deceptio blandiatur, nulmetus gehennae semper affligat. 26. Timor eDomini expellit peccatum, et perimit vitium. Ubi timor non est, ibi dissolutio vitae. Valere te magis animo, quam corpore opto. adversa corporis remedia animae sunt. Aegritudo carnem vulnerat, mentem curatSi prosperitas erexerit, non extollaris; si calumnia contigerit, pusillanimus non exstes; probari te in prosperitate cognosce, non extollris. Nullus te casus imparatum inveniat, nullus sit casus quem non medita
Abbreviated transcription (Latin):
one conscientie. certe mobilitate p̾uaricatricis
lempnitas.ante transgressũ uernalis equi¬
noctii. & sexte decime lune miciũ. ñ potest
celebrari.eodem tam̃ mense nate.
PRopt̾ nouellos legis latores qui ideo animã
tantũ ad imaginẽ dei creatã dicunt. ut qͥa
ds̃ incorporeus recte dicit᷑. etiam anima in

Expanded text:
one conscientiae, certe mobilitate praevaricatriciionis solemnitas, ante transgressum vernalis aequinoctii, et sextae decimae lunae initium non potest celebrari: eodem tamen mense natae. Propter novellos legislatores, qui ideo animam tantum ad imaginem Dei creatam dicunt: ut quia Deus incorporeus recte creditur, etiam anima in
Abbreviated transcription (Latin):
uox totius ȩcclȩ ẽ: Dimitte nobis debita
nr̃a: A quib ne spiritales putarem alienos.
non quicunq carnaliũ. nec ipsoꝵ quicũq
sp̃ualium. s qui suꝑ pectus dñi discumbe¬
bat. & quem pre cȩteris diligebat. si dixeri¬
mͦ inquit quia peccatũ non habemus. nos
ipsos seducimꝰ. & ueritas in nobis ẽ: In om¬
ni autem peccato. plus in maiore. minus in
minore: tam̃ contra iusticiã concupiscitur:
Et de xp̃o scriptũ ẽ. Qui factus ẽ nobis sapi¬
entia a deo. & iusticia. & sc̃ificatio. & redemp¬
tio: In omni gͥ peccato contra xp̃m sine du-¬
bio concupiscit᷑. s qui sanat om̃s languo¬
res nr̃os. cum ꝑduxerit ȩccłam ad ꝓmissã
languoriȩ sanitatẽ. tunc in nullo membro¬
rũ eius qͣmlibet minima erit ulla macu¬
la. aut ruga: Cunc nullom caro aduersus
sp̃m concupiscet. & ideo nulla erit causa.
cur aduersus carnẽ etiam sp̃s concupiscat:

Expanded text:
uox totius ecclesiae est: dimitte nobis debita nostra. a quibus ne spiritales putaremus alienos, non quicumque carnalium nec ipsorum quicumque spiritalium, sed qui super pectus domini discumbebat et quem prae ceteris diligebat, si dixerimus, inquit, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et ueritas in nobis non est. in omni autem peccato, plus in maiore, minus in minore. tamen contra iustitiam concupiscitur. et de Christo scriptum est: qui factus est nobis sapientia a deo et iustitia et sanctificatio et redemptio. in omni igitur peccato contra Christum sine dubio concupiscitur; sed qui sanat omnes languores nostros, cum perduxerit ecclesiam ad promissam languoris sanitatem, tunc in nullo membrorum eius quamlibet minima erit ulla macula aut ruga; tunc nullo modo caro aduersus spiritum concupiscet, et ideo nulla erit causa, cur aduersus carnem etiam spiritus concupiscat
Abbreviated transcription (Latin):
Bunꝗͣ petentes: raro accipiamus rogati.
quomꝰ etiam ipse qui deprecatur ut tri¬
buat. cũ acceperis de uiliorem iudicat:
& mirum inmodum si eum contẽpseriᷤ¬
minum rumusculos aucuperis: & ĩ
offensam dei populor. laudes cõmu¬
habeas prurientes: idest ne aut ipse a¬
liis detrahas. aut alios audias dethenteᷤ.
Nemo in uito auditori. libenter refert.
Sagita in lapidem nunquam figitur:¬
sed interdum resiliens ꝑcucit dirigentẽ.
Discat detractor dum te uidet non liben¬
ter audire: non facile detrahere. Sic

Expanded text:
uam petentes, raro accipiamus rogati. quo enim modo etiam ipse qui deprecatur, ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat, et mirum in modum si eum minum rumusculos aucuperis, ne offensam dei populorum laude commuhabeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahas, aut alios audias detrahentes. nemo inuito auditori libenter refert. sagitta in lapide numquam figitur, interdum resiliens percutit dirigentem. discat detractor, dum te uiderit non libenter audire, non facile detrahere: c
Abbreviated transcription (Latin):
ici non potest dilectissime fili lau¬
renti qͣntum tua eruditione de¬
lecter.quamq te cupiam esse sapi¬
entem. non ex eorum numero de quib dr.
ubi sapiens. ubi scriba. ubi conquisitor huius
scłi. nonne stultam fecit ds̃ sapientiã huius
mundi: sed ex eoꝵ de quib scriptum est.
multitudo sapientiũ sanitas est orbis t̾ra¬
rum. & quales uult apłs fieri quib dicit:
Uolo autem uos sapientes quidem esse in bo¬
no: simplices autem in malo: Sicut enim ne¬
mo a seipso esse. ita etiam nemo a seipso sa¬
piens esse potest: sed illo illustrante de quo
scriptũ

Expanded text:
ici non potest, dilectissime fili Laurenti, quantum tua eruditione delecter, quamque te cupiam esse sapientem: non ex eorum numero de quibus dicitur, Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor hujus saeculi? Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi ! sed ex eorum de quibus scriptum est, Multitudo sapientium sanitas est orbis terrarum ; et quales vult Apostolus fieri, quibus dicit, Volo autem vos sapientes quidem esse in bono, simplices autem in malo . Sicut autem nemo a se ipso esse potest; ita etiam nemo a se ipso sapiens esse potest, sed ab illo illustrante, de quo scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
reoꝵ gemitꝰ ꝑseuerent. Si qͥsꝙͣ tales
paliquo delicto obnoxios tenet. pec¬
catorem se. ee̾. ñ dubitet: ⁊ut in¬
dulgentiam ipse accipiat. gaudeat
se inuenisse cui parcat: ut cũ scd̾m
formam. diuinã nos obtinere clem̃
gitas execrat᷑: ut grẽ deo. multors
uoce referant᷑: ⁊ ieruniis nr̃is egenti¬
um refectio suffraget᷑. Hulla enim
deuotione fidelium magis dñs de¬
lectatur. quam ista quȩ pauꝑib eiꝰ
impendit᷑: ⁊ ubi eurã iniscdĩȩ inuenit
ibuimaginẽ suȩ pietatis agnoscit.
Hontimeat᷑ in hiserpensis defectiofa¬
cultatum: qm̃ ipsa benignitas magna
substantia ẽ: nec potest largitatis
pascitur. Inomi hoc oꝑe illa iit̾ue¬
nit manꝰ. quȩ panem frangendo au
get: ⁊erogando multiplicat. Securꝰ
⁊hẏlaris sit elemosinȩ distributor:
qr tẽ maximum lucrum habebit
qͣndo sibi minimũ reseruarit. dicen¬

Expanded text:
reorum gemitus perseverent. Si quisquam tales reorum gemitus perseverent. Si quisquam tales pro aliquo delicto obnoxios tenet, peccatorem se esse non dubitet; et ut indulgentiam ipse accipiat, gaudeat se invenisse cui parcat, ut cum secundformam, divinam nos obtinere clemengitas exeratur, ut gratiae Deo multorum voce referantur, et jejuniis nostris egentium refectio suffragetur. Nulla enim devotione fidelium magis Dominus delectatur, quam ista quae pauperibus ejus impenditur, et ubi curam misericordiae invenit, ibi imaginem suae pietatis agnoscit. Non timeatur in iis expensis defectio facultatum, quoniam ipsa benignitas magna substantia est, nec potest largitatis pascitur. In omni hoc opere illa intervenit manus quae panem frangendo 184 auget, et erogando multiplicat. Securus et hilaris sit eleemosynae distributor, quia tunc maximum lucrum habebit, quando sibi minimum reservaverit, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
cutiant gͦ se fideliumm̃tes: iunti¬
mossui cordis affectꝰ. uera examina¬
tione duudicent. Ac si repositum
aliquid inconscienciis suis de fructib
caritatis uiuenerint: dm̃ sibi in. eẽ.¬
ñ dubitent. Et ut magis magisq
tanti hospitis sint capaces: fiant ꝑse¬
Sienim dilectio ds̃ ẽ: nullum hab̾e
debet terminum caritas. qr nullo po¬
test claudi fine diuinitas. Ad exercen
quamius tempus om̃e sit congruũ:
p̃sentes tam̃ diesspecialius cohortant᷑.
ut qͥ pascha dm̃cupiunt cum anumi
⁊ corporis scĩficatione susciꝑe: hanc
maximȩ grãm conent᷑ ad quirere.
qͣ ⁊ omnium continet᷑ sũma uirtutũ.
⁊multitudo tegit᷑ pecc̃oꝵ. Et idoo cȩle¬
hostias p̃paremꝰ: &. qđ nob̾ bonitas
dei contulit. nos quoq eisqͥ i nob̾
peccauere p̃stemus. In obliuione
mittantur iniuriȩ: supplicium
nesciant culpȩ : ⁊ auindictȩ metu.
om̃s subditoꝵ ab soluentur offense.
Heminem teneant claustra penalia.
uec incustodiis tenebrosis. tristes

Expanded text:
cutiant ergo se fidelium mentes, et intimos sui cordis affectus vera examinatione dijudicent; ac si repositum aliquid in conscientiis suis de fructibus charitatis invenerint, Deum sibi inesse non dubitent, et ut magis magisque tanti hospitis sint capaces, fiant perseSi enim dilectio Deus est, nullum habere debet terminum charitas, quia nullo potest claudi fine Divinitas. CAP. IV. Adquamvis tempus omne sit congruum, praesentes tamen dies specialius cohortantur: ut qui Pascha Domini cupiunt cum animi et corporis sanctificatione suscipere, hanc maxime gratiam conentur acquirere, qua et omnium continetur summa virtutum, et multitudo tegitur peccatorum. Et ideo celehostias praeparemus; ut quod nobis bonitas Dei contulit, nos quoque eis qui in nos peccavere praestemus. In oblivionem mittantur injuriae, supplicium jam nesciant culpae, et a vindictae metu omnes subditorum absolvantur offensae. Neminem teneant claustra poenalia, nec in custodiis tenebrosis tristes
Abbreviated transcription (Latin):
branda. Apppinquante enim fe¬
stiuitate paschali ad ẽ. maximũ
sacratissimumq ieiunum: qđ ob¬
seruantiam sui uniu̾sis fide libus
sine exceptione denuntiat. Quia
nemotam sc̃s ÷. ut ñ sanctior: ne¬
mo I tam deuotꝰ ut ñ debeat
eẽ. I deuotior. Quis enim
inhinꝰ . uitȩ constitutus incer¬
to. aut immunis a temptatione.
aut liber inueniatur a culpa:
cum ⁊ aduersa noceant. ⁊ scđa
corrumpant. nec minoris sit pe¬
riculi carere desideratis. ꝙͣ. ha¬
bundare concessis.ꝰ In sidie st̃
indiurtiarum amplitudine: in¬
sidiȩ in pauꝑtatis angustiis. Iue
eleuant ad su ꝑbiam: hȩc inci-¬
tat ad quere¬
lam. Temptat sa¬
nitas. temp¬
tat infirmitas:
dum ⁊ illa
materia ẽ. negli¬
gentiȩ. ⁊ hȩc
causa tristiciȩ.
Laqueus ẽ. insecuritate: laqueus
intimore. Nec inter¬
.ẽ. utrũ
animus qͥ t̾reno tenet᷑
affectu.
gaudiis occupet᷑ ancuris
cũ par
morb sit. uł subuana de¬
lecta¬
tione languere: uł sub
anxia
sollicitudine laborare. In¬

Expanded text:
branda. Appropinquante enim testivitate paschali, adest maximum sacratissimumque jejunium quod observantiam sui universis fidelibus sine exceptione denuntiat: 185 quia nemo tam sanctus est ut non sanctior, nemo tam devotus ut non debeat esse devotior. Quis enim in hujus vitae constitutus incerto, aut immunis a tentatione, aut liber inveniatur a culpa? cum et adversa noceant et secunda corrumpant, nec minoris sit periculi carere desideratis quam abundare concessis. Insidiae sunt in divitiarum amplitudine, insidiae in paupertatis angustiis. Illae elevant ad superbiam, hae incitant ad querelam. Tentat sanitas, tentat infirmitas, dum et illa materia est negligentiae, et haec causa tristitiae. Laqueus est in securitate, laqueus est in timore; nec interest utrum animus, qui terreno tenetur affectu, gaudiis occupetur an curis, cum par morbus sit vel sub vana delectatione languescere, vel sub anxia sollicitudine laborare.
Abbreviated transcription (Latin):
sua lege decernit. Beati uͦ miscdẽs¬
iniudiciis suis ⁊ uistꝰ ẽ. ⁊ benignꝰ.
ad hoc quosdam subalioꝵ. eẽ. pote¬
state ꝑmittens. ut sub ȩqͣ modera¬
tione seruetur. ⁊ ntilitas disci¬
plinȩ.⁊ m̃suetudo clem̃tiȩ:⁊ nemo
audeat alterius delictis ueniam
denegare: ꝙͣ. ꝓ suis optat accipere.
Dicente autem dño beati pacifici
qm̃ filii dĩ uocabunt᷑. deponant᷑
om̃ium discordiarum odioꝵq cer¬
tamina: nec putet se quisꝙͣ. in pas¬
chal festo habiturum ẽẽ. consorti¬
um. qui frat̃̾nam pacem redinte¬
grare neglȩrerit. Apud sumiũ
enim patrem. qui non fuerit in
caritate frm̃.: ñ habebit᷑ in num̾o
filiorum. Indistributione quoq
elemosinarum ⁊ pauꝑum cura.
pinguescant. xpiana ieiunia:
quod sis quisq deliciis sub tͣhit:
debilib impendat ⁊ egenis. Detur
oꝑa: ut om̃s deo uno ore benedicant.
Q. qui aliquam dat portionem sub¬
stantię suȩ. iutelligat se minstrũ

Expanded text:
sua lege decernit. Beati vesua lege decernit. Beati vein judiciis suis et justus est et benignus; ad hoc quosdam sub aliorum esse potestate permittens, ut sub aequa moderatione servetur et utilitas disciplinae, et mansuetudo clementiae; et nemo audeat alterius delictis veniam denegare, quam pro suis optat accipere. CAP. VI. Dicente autem Domino, Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur , deponantur omnium discordiarum odiorumque certamina; nec putet se quisquam in paschali festo habiturum esse consortium, qui fraternam pacem redintegrare neglexerit. Apud summum enim Patrem, qui non fuerit in charitate fratrum, non habebitur in numero filiorum. In distributione quoque eleemosynarum, et pauperum cura, pinguescant Christiana jejunia; et quod suis quisque deliciis subtrahit, debilibus impendat et egenis. Detur opera ut omnes Deo uno ore benedicant, et qui aliquam dat portionem substantiae suae, intelligat se ministrum
Abbreviated transcription (Latin):
pensauerit. Artifex enim miscłia
dĩ splendidissimum in mandatis
siis condidit speculum. inquo hõ
faciem suȩ mentis inspiceret: ⁊ ꝙͣ.
conformis adimaginem dĩ aut ꝙͣ.
dissimilis. eẽt. agnosceret. Pixcipuie
ut reiectis paululum carnalib cu¬
ris ⁊ occupationib inquietis: sal¬
timindieb redemptionis ⁊ repara¬
tionis nr̃e. a t̾renisnos ad cȩlestia
innos delictoꝵ fiat obliuo: ut illud
piissimum pactum eui nos in dm̃¬
ca oratione de uinximꝰ. nullo uin¬
dicte amore uolemꝰ. Q dicentes.
dimitte nob̾ debita nr̃a sicut ⁊ nos
inremissione dissimiles: qr adnos
recurrit. siue cupiditas ultionis.
siue indulgentia lenitatis. Ma¬
gisq optandum ÷ homini temp¬
tationum ꝑiculis semꝑ exposito:
plectat alienas. Quid autem conue¬
minȩ: uincula relaientur: quib
se multo ꝑnitiosiꝰ qui ea ñ soluerit
religabit. Quod enim quisq in ai¬
terum statuit: hoc insemet ipso

Expanded text:
pensaverit. Artifex enim misericordia pensaverit. Artifex enim misericordia Dei splendidissimum in mandatis suis condidit speculum, in quo homo faciem suae mentis inspiceret, et quam conformis imagini Dei, aut quam dissimilis esset agnosceret: praecipue ut rejectis paululum carnalibus curis et occupationibus inquietis, saltem in diebus redemptionis et reparationis nostrae a terrenis nos ad coelestia in nos delictorum fiat oblivio: ut illud piissimum pactum, cui nos in Dominica oratione devinximus, nullo vindictae amore violemus: et dicentes: Dimitteremissione difficiles: quia ad nos recurrit sive cupiditas ultionis, sive indulgentia lenitatis; magisque optandum est homini, tentationum periculis semper exposito, plectat alienas. Quid autem conveminae; vincula relaxentur, quibus se multo perniciosius, qui ea non solverit, religabit. Quod enim quisque in alterum statuit, hoc in semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
cipientis queratur auxilium.
Iec se quisꝗͣ ꝑ occasionem in¬
firmitatis excuset: qr qui presti¬
tit uelle. douat ⁊ posse. Dicente¬
autem beato iacobo apło. si quis
ur̃m indiget sapientia. postulet
adeo quidat om̃ib affluenter
⁊ non imꝓperat. ⁊dabitur ei:
quis fidelium nesciat quib uir¬
tutib studere. ⁊ quib debeat
uiciis repugnare. Quis consci¬
entiȩ suȩ aut tam gratiosus aut cã
impitus ẽ. arbitrer. qui ignoret
quida se auferri. aut qͦd. inse opor¬
tet augeri.ꝰ Nemo quippe ita ra¬
cionis ÷ alienus: qui aut conu̾sati¬
onis suȩ ñ intelligat qualitatem:
aut cordis sui secreta ñ nouerit.
Nongͦ ꝑ omĩa sibi placcat. nec
se secundum carnis oblectam̃ta
diudicet. s om̃em consuetudinẽ
fuam indiuinorum preceptorum
lance constituat. Ubi cum alia
iubeantur ut fiant. alia interdi¬
cant᷑ ne fiant: iusto se trutinabit
examinȩ qui uitȩ suȩ mores ex utͥ¬
usq ponderis comparatioue

Expanded text:
cipientis quaeratur auxilium. cipientis quaeratur auxilium. Nec se quisquam per occasionem infirmitatis excuset, cum qui praestitit velle, donet et posse, dicente beato apostolo Jacobo: Si quis vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter et non improperat, et dabitur ei . Quis fidelium nesciat quibus virtutibus studere et quibus debeat vitiis repugnare? Quis conscientiae suae aut tam gratiosus aut tam imperitus est arbiter, qui ignoret quid a se auferri aut quid in se oporteat augeri? Nemo quippe ita rationis est alienus qui aut conversationis suae non intelligat qualitatem, aut cordis sui secreta non noverit. Non ergo per omnia sibi placeat, nec se secundum carnis oblectamenta dijudicet, sed omnem consuetudinem suam in divinorum praeceptorum lance constituat: ubi cum alia jubeantur ut fiant, alia interdicantur ut non fiant, justo se trutinabit examine, qui vitae suae mores ex utriusque ponderis comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
duci. ⁊ ꝑuirgineam eccłiȩ fecun¬
ditatem partꝰ regenerationis au¬
geri. Uidet se dominationis suȩ
iure priuatum. a cordib quospos¬
sidebat expelli: eripi sibi inutco¬
q sȩxii. milia senum. milia iuiue
non meritis
retribui¬
tur. s sola gͣ¬
tiȩ largi¬
tate donatur. Lapsoso¬
Lapsos quo¬
q ⁊ insidiarum suarum fraude
rante. adremedia reconciliationis
admiti. Sentit insuꝑ diem dñicȩ
passionis instare: ⁊ illius crucis po¬
testate se conteri. quȩ in xp̃o ab om̃i
debito mortis alieno. redemptio
fuit mundi. non pęna peccati. Ut
nullos habeat sui liuoris ȩffectus:
ad ȩxequenda domini mandat a
diligentior ẽ. assumenda deuotio:
ut tempus in quo omĩa diuine mi¬
sericordiȩ sacramenta concurrt̃.
cum p̃paratione ⁊ animorũ susci¬
piamus ⁊ corporum: implorantes
regimen atq ad uitorium dei. ut
sine quo nicħ possumus facere. ꝑ
deo enim dat᷑ p̃ceptum: ut pre¬

Expanded text:
duci, et per virgineam Ecclesiae fecunduci, et per virgineam Ecclesiae fecunditatem, partus regenerationis augeri. Videt se dominationis suae jure privatum, a cordibus eorum quos possidebat expelli; eripi sibi in utroque sexu millia senum, millia juvennon meritis retribuitur, sed sola gratiae largitate donatur. Lapsos quoque et insidiarum suarum fraude rante, ad remedia reconciliationis admitti. Sentit insuper diem Dominicae passionis instare, et se illius crucis potestate conteri, quae in Christo ab omni debito mortis alieno, redemptio fuit mundi, non poena peccati. CAPnullos habeat sui livoris effectus, ad exsequenda Domini mandata diligentior est assumenda devotio: ut tempus in quo omnia divinae misericordiae sacramenta concurrunt, cum praeparatione et animorum suscipiamus et corporum, implorantes 187 regimen et adjutorium Dei, ut sine quo nihil possumus facere, per Ideo enim datur praeceptum, ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam ñ utant᷑. Preterit enĩ
figura huius mundi. Beata igit᷑
mens que peregrinationis suȩ tẽ¬
pora. casta sobrietate transcurrit:
bulare. ñ remanet: ut hospita
magis quam domina terrenoꝵ
nec affectib desit humanis : ⁊ ꝓ¬
missionib sit innixa diuinis.
Hanc autem fortitudinem dilec¬
tissimi nulli magis quam p̃sentes
⁊erigunt ⁊ conferunt dies. quib
dum obseruantia specialis impen¬
ditur. consuetudo inqua ꝑseueret᷑
adquirit᷑. Notum enim uobis. ẽ.
hoc.cẽ. tempꝰ quo ꝑ totum mundũ
seuienti diabolo acies debeat xp̃i¬
ana confligere: ⁊ si quos aut desidia
tepidos. aut sollicitudo habuit oc¬
cupatos: nunc oporteat armis spã¬
lib instrui. ⁊ oȩlesti tuba ad ineun¬
dum certam̃ accendi: qm̃ ille euiꝰ
inuidia mors introiuit in. orbẽ
terrarum. mͦ p̃cipuo Iliuo¬
re uritur : mͦ maximo.  dolore
cruciat᷑. Ulidet enim de om̃ium
hominum genere in ad optionẽ
filiorum dei nouos populos intro¬

Expanded text:
tamquam non utantur: praeterit enim figura mundi hujus . Beata igitur mens quae peregrinationis suae tempora casta sobrietate transcurrit, ambulare non remanet, ut hospita magis quam domina terrenorum, nec affectibus desit humanis, et promissionibus sit innixa divinis. CAP. III. Hanc autem fortitudinem, dilectissimi, nulli magis quam praesentes et exigunt et conferunt dies: quibus dum observantia specialis impenditur, consuetudo in qua perseveretur acquiritur. Notum enim vobis est hoc esse tempus quo per totum mundum, saeviente diabolo, acies debet Christiana confligere; et si quos aut desidia tepidos, aut sollicitudo habuit occupatos, nunc oportet armis spiritalibus instrui, et coelesti tuba ad ineundum certamen accendi: quoniam ille cujus invidia mors introivit in orbem terrarum , modo praecipuo livore uritur, modo maximo dolore cruciatur. Videt enim de omnium hominum genere, in adoptionem filiorum Dei novos populos intro
Abbreviated transcription (Latin):
tum hoc inuniuersis. ita ꝑfecꝰtum de¬
bet ce̾. insingulis: qr ⁊ si ñ eadem:
membroꝵ om̃ium pulchritudo. noe
intota uarietate parcium. merito¬
rum potest. eẽ. parilitas: cõmunio¬
nem tam̃ obtinet decoris conex io ca¬
ritatis. In scõ enim amore consortes.
etiam si non eisdem utunt᷑ grẽ bene¬
qđ diligunt: qr increm̃to ditesct̃¬

Expanded text:
tum hoc in universis, ita perfectum detum hoc in universis, ita perfectum debet esse in singulis: quia etsi non eadem est membrorum omnium pulchritudo, nec in tanta varietate partium meritorum potest esse parilitas, communionem tamen obtinet decoris, connexio charitatis. In sancto enim amore consortes, etiamsi non iisdem utuntur gratiae benequod diligunt, quia incremento ditesc
Abbreviated transcription (Latin):
onib oportet. eẽ. purgatum: ut dem¬
plum dei cui fundam̃tum ẽ. ipse
fundator. in om̃ib lapidib p̃ciosũ.
⁊itota sui parte sit lucidum. Nã
si regum edes ⁊ sublunorum p̃toria
potestatum. omniornatu rationabi¬
liter excolunt᷑. ut excellentiora sint
eorum domicilia. quoꝵ ampliora st̃
merita: quanto oꝑe ȩdificandũ. qͣnto
ẽ. honore decorandum. dĩtatis ipsiꝰ ha¬
bitaculum: Qđ̃ licet inchoari ⁊ ꝑfici
sine suo auctore ñpossit: ht̃ tam̃ ab
ȩdificante donatum. ut ⁊̃ labore ꝓpͥo
querat augm̃tum. Uiua eñi rationalisq
materies. ad extructionem tẽpli huiꝰ
inunam compagẽ ꝯgruat. iicitat᷑.
Quȩ idõ dilecta. ideo quesita ẽ: ut ⁊ip¬
sa ex ñ querente quȩrens. ex ñ dili¬
gente sit diligens : dicente beato io¬
hanne apło. Nosgͦ diligamꝰ inuicẽ.
qr ds prior dilexit nos. Cumgͥ ⁊ om̃s
simul ⁊ singłi quiq fidelium. unum
idemq dei templum sint. sicut ꝑfec¬

Expanded text:
onibus oportet esse purgatum, ut temonibus oportet esse purgatum, ut templum Dei, cui fundamentum est ipse fundator, in omnibus lapidibus speciosum, et in tota sui parte sit lucidum. Nam si regum aedes et sublimiorum praetoria potestatum omni ornatu rationabiliter excoluntur, ut excellentiora sint eorum domicilia quorum ampliora sunt merita, quanto opere aedificandum, quanto est honore decorandum Deitatis ipsius habitaculum! Quod licet inchoari et perfici sine suo auctore non possit, habet tamen ab aedificante donatum, ut etiam labore proprio quaerat augmentum. Viva enim rationabilisque materies ad exstructionem templi hujusin unam compagem congruat incitatur. Quae ideo dilecta, ideo quaesita est, ut et ipsa ex non quaerente quaerens, et ex non diligente sit diligens, dicente beato Joanne apostolo: Nos ergo diligamus invicem, quia Deus prior dilexit nos . Cum igitur et omnes simul et singuli quique fidelium unum idemque Dei templum sint, sicut perfec
Abbreviated transcription (Latin):
honorabil s habet xpĩana deuo¬
tio. nichil ÷ excellentius festiuitate
paschali: ꝑ quam ineccłia dĩ uni¬
uersarum sollemnitatum dignitas
consecrat᷑. Si quidem ipsa ⁊̃ domini
ex matre generatio. huic fuit impen-¬
sa sacram̃to: necalia fuit dĩ filio
causa nascendi. quam ut cruci posset af¬
figi. Inut̾o enim uitginis suscepta ẽ. caro
mortalis: incarne mortali. completa ẽ. dis¬
positio passionis. Effectumq ẽ. ineffa¬
bili consilio miscłiȩ dĩ: ut. eẽt. nob̃ sacͥ¬
fictum redemptionis. abolicio pecc̃i:
⁊ ad ȩt̾nam uitam initium resurgendi.
Considerantes autemqͥd ꝑcrucẽ dñi
adepta ẽ. uniu̾sitas mundi: cognoscimꝰ
ad cȩlebrandum paschȩ diem. merito
nos quadraginta dierum ieiunio p̃pa-¬
rari: ut digni possimꝰ diuinis int̃. eẽ.
myst̾iis. Nonenim summos tm̃ antisti¬
tes. aut secundi ordinis sacerdodes. nec
solos sacramentoꝵ ministros. s om̃e
corpꝰ eccłiȩ uniuersumq fidelium
numerum. ab omnib contaminati¬

Expanded text:
abiles habet Christiana devotio, nullus est excellentior festivitate paschali, per quam in Ecclesia Dei universarum solemnitatum dignitas consecratur. Siquidem etiam ipsa Domini ex matre generatio huic est impensa sacramento; nec alia fuit Dei Filio causa nascendi, quam ut cruci posset affigi. In utero enim 181 Virginis suscepta est caro mortalis; in carne mortali completa est dispositio passionis; effectumque est ineffabili consilio misericordiae Dei, ut esset nobis sacrificium redemptionis, abolitio peccati, et ad aeternam vitam initium resurgendi. Considerantes autem quid per crucem Domini adepta est universitas mundi, cognoscimus ad celebrandum Paschae diem merito nos quadraginta dierum jejunio praeparari, ut digni possimus divinis interesse mysteriis. Non enim summos tantum antistites, aut secundi ordinis sacerdotes, nec solos sacramentorum ministros, sed omne corpus Ecclesiae, universumque fidelium numerum, ab omnibus contaminati
Abbreviated transcription (Latin):
infirmatur incarne:
quis ñ sordescit in pul¬
uere. Quis postremo
tante¬
ẽ. puritatis ut his
ñ polluatur. sine quib uita ñ du¬
citur. Iub et enim ꝑ apłm doc̾tri¬
na diuina ut qui habent uxores
tanquam non habentes sint : &
qui flent tanꝗͣ non flentes: ⁊ qͥ
gaudent tanquam non gauden

Expanded text:
infirmatur in carne? infirmatur in carne? quis non sordescit in pulvere? quis postremo est tantae puritatis, ut iis non polluatur sine quibus vita non ducitur? Jubet enim per Apostolum doctrina divina, ut qui habent uxores, tamquam 186 non habentes sint; et qui flent, tamquam non flentes; et qui gaudent, tamquam non ga
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ꝑ omĩa sententia.
ritatis. qͥ discimꝰ angꝰ¬
tam. ẽẽ. ⁊ arduam uiã.
quȩ ducit aduitam: ⁊
cum latitudo itineris
admortem tͣhentis.
multis
frequentetur agminibus.
insalutis semitis paucorum intͣnti¬
um sunt rara uestigia. Unde aũ
populatior.ẽ. uia leua ꝗͣ. dextera:
nisiqr admundana gaudia ⁊ cor¬
poralia bona multitudo ꝓcliuis
ẽ.ꝰ Q quamuis caducum sit incer¬
tumq qđ cupitur: libentiꝰ tam̃
suscipitur labor ꝓdesiderio uo¬
luptatis. ꝙͣ. ꝓamore uirtutis.
Ita cum innumeri sint qͥ iusibilia
concupiscant: ux inueniuntur
qui temporalib ȩt̾na p̃ponant.
mͦ ⁊ inabscondito ÷ uirtutum uia.
qm̃ spe salui facti sumꝰ: ⁊ fidesue¬
ra id suꝑ omnia diligit. qͦd nullo¬
sensu car Inis attingit. Magni ẽ.
gͦ oꝑis   laboris. mobilitatem cor¬
disabomnib continere peccatis:
cum
undiq innumere uanita¬
tum.
illecebre blandiantur:
ad
nulla contagia uigorem.
mi relaxare. Quis tan¬
natur abeaͦ. Quis non

Expanded text:
taque per omnia sententia ritatis qua discimus angustam esse et arduam viam quae ducit ad vitam ; et cum latitudo itineris ad mortem trahentis multis frequentetur agminibus, in salutis semitis paucorum intrantium sunt rara vestigia. Unde autem populosior est via laeva quam dextera, nisi quia ad mundana gaudia et corporalia bona multitudo proclivis est? Et quamvis caducum incertumque sit quod cupitur, libentius tamen suscipitur labor pro desiderio voluptatis quam pro amore virtutis. Ita cum innumeri sint qui visibilia concupiscant, vix inveniuntur qui temporalibus aeterna praeponant. modo et in abscondito est virtutum via, quoniam spe salvi facti sumus , et fides vera id super omnia diligit, quod nullosensu carnis attingit. Magni est ergo operis et laboris mobilitatem cordis ab omnibus continere peccatis, et cum undique innumerae voluptatum illecebrae blandiantur, ad nulla contagia vigorem animi relaxare. Quis picem tannatur ab ea ? quis non
Abbreviated transcription (Latin):
Nom̃ib quidẽ dilectissimi dieb
atq temꝑib quedã nob̾ diuinȩ bo¬
nitatis signa p̃fixa sunt. ⁊ nulla par
annia sacris ẽ. aliena myst̾iis:
lutis occurrunt. inuitantẽ nos sẽꝑ
miscđ̾iam dĩ auidius expectemꝰ.
S quicquid illud ÷ quod indiu̾sis

Expanded text:
uidem, dilectissimi, diebus atque temporibus quaedam nobis divinae bonitatis signa praefixa sunt, et nulla pars anni a sacris est aliena mysteriis,lutis occurrunt, invitantem nos semper misericordiam Dei avidius expetamus. Sed quidquid illud est quod in diversis
Abbreviated transcription (Latin):
structos uos. ẽe̾. meministis. Nẽ
deuotionem uram de eo qđ tempꝰ
poscit ammoneo. ut scm̃ ⁊ salubre
ieninium oꝑib pietatis ornetis: ⁊
qr ꝓ indulgentia maxi¬
mȩ laborandum ÷ de¬
lictoꝵ. indubitabilem
uob̾ diuinam miscd̃iam
ꝓmittatis: si ipsi quoq erga subditos
urõs. omẽm offensam transtuleritis
adueniam. Placidos enimatq con¬
cordes. ad tantam festiuitatem decet dĩ
popłos conuenire: ut seueritas ulti¬
onum quȩ nẽ ⁊̃ inpublicis iudiciis
relaxatur. multomagis in xp̃i anoꝵ
cordib nutigetur. Quia ad hoc potiꝰ
intenta debet. eẽ.cura scõium. ne ul¬
lus algeat. ne ullus esuriat: ne quis
inopia deficiat: ue quis merore ta¬
bescat: ne aliquem uincla adstrie-¬
tum. ne aliquẽ habeat carcer in¬
clusum. Quante libet enim existañ
causȩ offensionis. ab homine tam̃
inhominem. ñ tam delicti magni¬
tudo quam naturȩ ẽ. cogitanda cõ-¬
munio: ut de iudicio quo alterum
iudicat miscd̃iam dĩ iudicantis ob-¬

Expanded text:
 meministis. Nunc devotionem vestram de eo, quod tempus poscit, 180 admoneo ut sanctum ac salubre jejunium operibus pietatis ornetis. Et quia pro indulgentia maxime laborandum est delictorum, indubitabilem vobis divinam misericordiam promittatis, si ipsi quoque circa subditos vestros omnem offensam transtuleritis ad veniam. Placidos enim atque concordes ad tantam festivitatem decet Dei populos convenire: ut severitas ultionum, quae nunc etiam in publicis judiciis relaxatur, multo magis in Christianorum cordibus mitigetur, quia ad hoc potius intenta debet esse cura sanctorum, ne ullus algeat, ne ullus esuriat, ne quis inopia deficiat, ne quis moerore tabescat, ne aliquem vincula obstrictum, ne aliquem habeat carcer inclusum. Quantaelibet enim existant causae offensionis, ab homine tamen in hominem, non tam delicti magnitudo quam naturae est cogitanda communio; ut de judicio quo alterum judicat, misericordiam Dei judicantis ob
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchrum eitim ualde ẽ. ⁊ diuinȩ
beniuolentiȩ comparandum. sui quẽ¬
q in altero meminisse: ⁊ amare ꝓpͥ
am ⁊̃ in hoste naturam: si quidẽ plu¬
rimos nouerimus in optimos mores
transisse depessimis. ex ebriosis sobri¬
os. ex crudelib miscdes. ex rapacib
largos. ex incontinentib castos. ex
ferocib factos. eẽ. tranquillos. Dicen¬
te enim domino. ñ ueniuocare iustos
ẜ. peccatores.: nulli xp̃iano quẽqͣ. odis¬
se ꝑmittit᷑: qr nemo nͥ inremissione
peccatoꝵ saluat᷑: ⁊ qͦsuiles fec̃ carnalis
sapientia: nescimꝰ ꝗͣ p̃ciosos spũalis
benignus ut faciat imꝑata. Qͣmus
enim magnum sit hab̾e fidẽ rectam.
sanainq doctruiam. ⁊ multa laude
digna sit cucumcisio gulȩ. lenita ᷤ
mansuetudinis. puritas castitatis:
nude tam̃ sunt om̃s sine carita de
uirtutes: nec potest dici inqualib
morumexcellentia fructuosum. qd̃
ñ dilectionis partꝰ ediderit. Unde

Expanded text:
Pulchrum enim valde est, et divinae Pulchrum enim valde est, et divinae benevolentiae comparandum, sui quemque in altero meminisse, et amare propriam etiam in hoste naturam. Siquidem plurimos novimus in optimos mores transiisse de pessimis, ex ebriosis sobrios, ex crudelibus misericordes, ex rapacibus largos, ex incontinentibus castos, ex ferocibus factos esse tranquillos. Dicente autem Domino: Non veni vocare justos, sed peccatores , nulli Christiano quemquam odisse permittitur, quia nemo nisi in remissione peccatorum salvatur; et quos viles fecit carnalis sapientia, nescimus quam pretiosos spiritalis benignus, ut faciat imperata. Quamvis enim magnum sit habere fidem rectam sanamque doctrinam, et multa laude digna sit circumcisio gulae, lenitas mansuetudinis, puritas castitatis, nudae sunt tamen omnes sine charitate virtutes, nec potest dici in qualibet morum excellentia fructuosum quod non dilectionis partus ediderit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tur. aut ira seuit aut lururia las¬
ciuit. ñ in xpisti fede.
s indiaboli parte
censetur: longeq ase¬
dib pietatisȩxcluditur.
fremit itaq innocentiȩ adũsariꝰ ⁊ pa¬
cis inimicus: ⁊qr ipse inueritate ñ
stetit. totamq naturȩ suȩ głam dũ
suꝑbit amisit. dolet hominem misccłia
reparari: ⁊ in ea bona quȩ ipse ꝑdidit
introduci. Nec mirum si peccati auctor.
ꝓbitate recte agentium cruciatur:
⁊eorum quos deicere ñ potest stabili¬
tate torquetur: quandoquidẽ ⁊̃ int̃
homines repꝑiunt᷑. qͥ oꝑa huiꝰ malig¬
nitatis imitentur. Multi enini qđ do¬
lendum ẽ. ꝓfectib urunt᷑ alienis:
⁊ quia se uirtutib uicia displicere
nouerunt. armantur in eorum odi¬
um. qͦrumñ sequuntur exemplum.
Serui autem dĩ ⁊ discipłi ueritatis.
⁊̃ dissimiles sui diligunt: ⁊ bellum
potius uiciis ꝙͣ. hominib indicunt:
nullimalum ꝓmalo reddendes. s cor¬
reptionem peccantium semꝑ optantes.

Expanded text:
tur, aut ira saevit, aut luxuria lascivit, non in Christi foedere, sed in diaboli parte censetur, longeque a sedibus pietatis excluditur. Fremit itaque innocentiae adversarius et pacis inimicus, et quia ipse in veritate non stetit , totamque naturae suae gloriam, dum superbit, amisit, dolet hominem Dei misericordia reparari, et in ea bona quae ipse perdidit introduci. Nec mirum si peccati auctor probitate recte agentium cruciatur, et eorum quos dejicere non potest stabilitate torquetur: quandoquidem etiam inter homines reperiuntur qui opera hujus malignitatis imitentur. Multi enim, quod dolendum est, profectibus uruntur alienis; et quia virtutibus vitia displicere noverunt, armantur in eorum odium quorum non sequuntur exemplum. Servi autem Dei et discipuli veritatis etiam dissimiles sui diligunt, et bellum vitiis potius quam hominibus indicunt, nulli malum pro malo reddentes , sed correctionem peccantium semper optantes.
Abbreviated transcription (Latin):
pore ñ dubitaretur impletum. Ulnde
licet ex qͦ u̾bum caro factũ ÷. ita inxp̃o
dĩ atq hominis una ꝑsona sit. ut
nullis actionib fiat naturȩ utriꝰq
diuisio: studet tam̃ȩ uangłica ueritas.
ipsum quem dĩ filium p̃dicat. sepissimȩ
filium hominis confit̾i: ut quã uis ea
quȩ disserunt᷑. alia sint humanita¬
tis alia dĩtatis. sub nominȩ tam̃ filii
tura cunctetur fat̾i. aut indeo hu¬
manitatem. aut in homine deitatẽ:
inu̾bo suscepti hominis uera sit hu¬
manitas. ⁊ incarne suscipientis dĩ

Expanded text:
pore non dubitaretur impletum. Unde pore non dubitaretur impletum. Unde licet, ex quo Verbum caro factum est , ita in Christo Dei atque hominis una persona sit, ut in nullis actionibus fiat naturae utriusque divisio; studet tamen evangelica veritas ipsum quem Dei Filium praedicat, saepissime filium hominis profiteri: ut quamvis ea quae disseruntur, alia sint humanitatis, alia Deitatis, sub nomine tamen filii tura, cunctetur fateri aut in Deo humanitatem, aut in homine Deitatem; ut et in Verbo suscepti hominis vera sit humilitas, et in carne suscipientis Dei