comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogunt᷑ & eodẽ timore aut &iã ipsi corrigunt᷑.
aut certe cũ se correctos. eẽ. c̃fingunt: correctis
parcunt aqͥb antea timebant : Si aut̃ se ipsos oc¬
cidere uolutrint. neilli qͥlłundist̃ libentur.

Expanded text:
coguntur et eodem timore aut etiam ipsi corriguntur coguntur et eodem timore aut etiam ipsi corriguntur ant certe, cum se correctos esse confingunt! correctis parcunt, a quibus antea timebantur? Si autem se ipsos occidere uoluerint, ne illi, qui liber
Abbreviated transcription (Latin):
adȩmonio sanandũ optulit dics. qđ aliqͣn do
cadere in aquã. aliqͣnao ĩ ignẽ solera: unde
m̃ daciloquioꝵ mala ista didicer̃. pͥus eri piunt᷑
inuiti. ut in catholica postea bonis p̃ceptis &
maiorib saneut̾ assueti. Nã multi eorum
quoꝵ iã inunitate xpĩpium feruorẽ fidei
caritateq mitu: cũ magna leticiadõ
gras agunt. qđ illo errore ciruer ubi mala istabona
putiuer. Quas gras mͦ uolentes ñ agerens. npͥuꝰ & iam
nolentes ab illa nefiria soci&ate discederent.
Iuidde illis dicamꝰ qͥ nob cotidie. c̃fitent᷑. qđ iaoli uole¬
bant eẽ catholici. saĩt̃ eos habitaban. intqͦs ia lole¬
banc eẽ. ñ poterant ꝑ infirmitatẽ timoris. Ubisiunũ
ũbu ꝓcatholica eccła dicerent: ⁊ ipsi idomꝰ eoꝵ
funditꝰ euerterent᷑: Qͥsẽ. tã demens. qͥ neg& istis
debuisse ꝑiussa imperialia subueniri. utdetanto
eruerentur malo. dũ illi qͦs timebant timere

Expanded text:
a daemonio sanandum obtulit dicens, quod aliquando a daemonio sanandum obtulit dicens, quod aliquando cadere in aquam, aliquando in ignem soleret. Unde mendaciloquorum mala ista didicerunt. prius eripiuntur inuiti, ut in catholica postea bonis praeceptis et moribus sanentur adsueti. nam multi eorum, quorum iam in unitate Christi pium fideiharitatemque miramur, cum magna laetitia Deo gratias agunt quod illo errore caruerunt, ubi mala ista bona putaverunt: quas gratias modo volentes non agerent, nisi prius etiam nolentes ab illa nefaria societate discederent. Quid de illis dicamus, qui nobis quotidie confitentur quod jam olim volebant eum pro catholica dicerent, et ipsi et domus eorum funditus euerterentur? quis est tam demens, qui neget istis debuisse per iussa imperialia subueniri, ut de tanto eruerentur malo. dum illi. quos time- bant, timere
Abbreviated transcription (Latin):
sic illusisse ꝑhib&. ut eos tã quã ꝓcuciendos ligari
& dimitti iuber&. atq ita eoꝵ impaũ incruentꝰ
& illesus euadera. Iãuͦ ꝑ arrupta p̾cipicia. ꝑaquas
& flãmas occidere se ipsos cotidianis ilis ludꝰ fuit
haecenĩ eos mortis tra genera diabol docuit. ut
moriuolentes qnͣdo ñ inurnicbans quẽ t̾rerent:
uteiꝰ gladio ferirent᷑ ꝑsaxa emitterent. uit ignib:¬
ł gurgitib dorͣent. Qͥsaut̃ illos hȩc docusse cre¬
nr̃o ut se depinna tẽpli p̃cipitar&. tãquã delege
suggessit: cuiꝰ suggestionẽ ase utiq prohiberent.
si magistrũ xp̃m incorde portarent. Sed quia
inse diabolo potius deder locũ. aut sic ꝑeunt
quẽ ad modum grex ille porcoꝵ quẽ demͦn te
inmare dȩmonũ t̾ba dciec̃. aut illis mortib
erepti ⁊ pio matris catholice gremio collecti.
ita lib̾ant᷑ quẽ ad modũ ÷ adño lib̾atꝰ. quẽpat eiꝰ

Expanded text:
sic inlusisse perhibetur, ut eos tamquam percutiendos ligari sic inlusisse perhibetur, ut eos tamquam percutiendos ligari et dimitti iuberet atque ita eorum impetum incruentus et inlaesus euaderet. iam uero per abrupta praecipitia, per aquas et flammas occidere se ipsos cotidianus illis ludus fuit. haec enim eos tria mortis genera diabolus docuit, ut mori uolentes, quando non inueniebant, quem terrerent, ut eius gladio ferirentur, per saxa se mitterent aut ignibus gurgitibusque donarent. quis autem illos haec docuisse crealuatori nostro, ut se de pinna templi praecipitaret, tamquam de lege suggessit? cuius suggestionem a se utique prohiberent, si magistrum Christum in corde portarent. sed quia in se diabolo potius dederunt locum, ant sic pereunt quem ad modum grex ille porcorum, quem de monte in mare daemonum turba deiecit. ant illis mortibus erepti et pio matris catholicae gremio collecti ita liberantur, quem ad modum est a domino liberatus. quem pater eius
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ant᷑. Quiaut sciunt ⁊ ante ipsas leges qͥd facere
soleant. ñ eoꝵ mirant᷑ mortes. sorecordant᷑ mores
maxunt. qͣndo adhuc cultꝰ fuerat idoloꝵ: ad paganoꝵ
celeb̾rimas sollepnitates in gentia turbarũ agmi¬
na ueniebant. ñ ut idola facerent. s ut int̾fice¬
rent᷑ acultorib idoloꝵ. Nã illud si accepta legiti¬
ma potestate facere uellent. siqͥd eis accidiss&. pos¬
sent habere qualẽ cũq u̾br̃a nominis martyrũ.
Sed adhoc solũ ueniebant. ut in tegris idolis ipsi
perimerent᷑. Nã singuli qͥq ualentissimi iuuenis
cultorus idoloꝵ qͥs qđ occidera idolis ipsis uouere
c̃suc uerant. Quidã &iã setrucidandos armatis
uiatorib ingerebant. ꝑ cussores eoseẽ se nisi
ab eis ꝑimerent̾ t̾ribilit̾ cõminintes. ñnũqu̾a &
auidicib transeuntib extorquebais uiolent̃.
ut a carnificib uł ab officio ferirent᷑. Unde qͥd̃ aros

Expanded text:
liberantur; qui autem sciunt. et ante ipsas leges quid facere liberantur; qui autem sciunt. et ante ipsas leges quid facere soleant, non eorum mirantur mortes, sed recordantur mores. maxime, quando adhuc cultus fuerat idolorum, ad paganorum celeberrimas sollemnitates ingentia turbarum agmina ueniebant, non ut idola frangerent, sed ut interficerentur a cultoribus idolorum. nam illud si accepta legitima potestate facere uellent, si quid eis accidisset, possent habere qualemcumque umbram nominis martyrum: sed ad hoc solum ueniebant, ut integris idolis ipsi perimerentur: nam singuli quique ualentissimi iuuenes cultores idolorum. quot quis occideret, ipsis idolis uouere consueuerant. quidam etiam se trucidandos armatis uiatoribus ingerebant percussuros eos se, nisi ab eis perimerentur, terribiliter comminantes. nonnumquam et a iudicibus transeuntibus extorquebant uiolenter. ut a carnificibus uel ab officio ferirentur. unde quidam illos
Abbreviated transcription (Latin):
unt ꝑpt̃ iustiuã. Pro inde ista ꝑseqͥt᷑ diligendo. illiscui¬
endo. Ista ur corrigat. illi ut euertant. Ista ut reuoc&
ab etrore. illiut p̃cipitent in errorẽ. Deniq istaꝑse¬
quit᷑ inimicos. & cõp̃hendit. donec deficiant inuani¬
tate. ut inueritate ꝓficiant. Illi aut retribuentes m̃la
ꝓbonis. ꝗa eis csulimꝰ ad ȩt̾nã salute. &iã tẽporalẽ nob̾
conant̾ auferre: ficamantes homicidia. ut inse ipsis
ea ꝑficiant qͣndo in aliis ꝑparare ñ posst̃: Sic̃tiuĩ caritas
laborat aecclȩ. sic eos ab illa ꝑdicione libare. ut eoꝵ
nemo moriat᷑. Sic eoꝵ laborat furor. aut nos occidere
ut sue crudelitatis pascant libidinẽ. aut & iã seipsos.
neꝑ didisse uideant᷑ occidendoꝵ hominũ potestatẽ.
Qui aũt nesciunt c̃suaudinẽ iloꝵ. putant eos mͦseipsos
occidere. qͣndo abcoꝵ insanissima dominatione ꝑ occa¬
sionẽ legũ istirũ q̃prounitatest̃ c̃stitutȩ tanti pꝰpłi

Expanded text:
untur propter iniustitiam. proinde ista persequitur diligendo, illi saeuiendo, ista ut corrigat. illi ut euertant, ista ut reuocet ab errore, illi ut praecipitent m errorem; denique ista persequitur inimicos et comprehendit. donec deficiant in uanitate, ut in ueritate proficiant. illi autem retribuentes mala pro bonis, quia eis consulimus ad aeternam salutem, etiam temporalem nobis conantur auferrea perficiant, quando in aliis perpetrare non possunt. Sicut enim charitas laborat Ecclesiae sic eos ab illa perditione liberare, ut eorum nemo moriatur; sic eorum laborat furor aut nos occidere, ut suae crudelitatis pascant libidinem, aut etiam seipsos, ne perdidisse videantur occidendorum hominum potestatem.Qui autem nesciunt consuetudinem illorum, putant eos modo se ipsos occidere, quando ab eorum insanissima dominatione per occasionem legum istarum, quae pro unitate sunt constitutae. tanti populi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ existimauit qͥ adiuuar& iuste. Ia illi
ꝑsequabiant᷑ in uiste. Namsi uiste illę psequerent̃. nfuerit
ad iuuand̾ sed corrigendꝰ. Si uut̃ putant qđ nemo possit
cecilianꝰ aduerã ꝑ̧ccłam ꝑtinebat. qͣndo eũ maiores
illoꝵ usq ad imꝑatoris uidiciũ accusando ꝑsequebiant᷑
Noseiũ dicimꝰ idõ illũ aduerã eccłam ꝑtinuisse ñqͥaꝑse

Expanded text:
 adiuuaretur iuste, quia illi persequebantur iniuste; nam si iuste illi persequerentur, non fuerat adiuuandus sed corrigendus. Si autem putant, quod nemo possit Caecilianus ad ueram ecclesiam pertinebat, quando eum maiores illorum usque ad imperatoris iudicium accusando persequebantur. nos enim dicimus ideo illum ad ueram ecclesiam pertinui
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. so qͥ propt̃ iusticiã ꝑfecutionẽ paciunt᷑. in
martrres uerisut. Nã &agar passa ÷ a sara
ꝑsecutionẽ. & illa erat scã quȩ faciebat. illa
iniqua quȩ pattebat᷑. Nũqͥd huic ꝑsecutioni
ñ qͥa patiebatur sed qͥa ꝓpt̃ iusticiã paciebatur.
Ctipse dñs. eũ latronib crucifixus ÷. Sed quos¬
sub audis passio iungebat. causa separabat:
idõ inpsalmo uox illa intellegenda ÷ urrorũ
martyrũ uolentiũ sediscern amartrrib falsis.
Iudicame ds̃ ⁊ discerne causã mea degente ñ scã.

Expanded text:
ionem patiuntur, hi martyres ueri sunt. nam et Agar passa est a Sarra persecutionem et illa erat sancta, quae faciebat, illa iniqua, quae patiebatur. numquid huic persecutioni,non quia patiebatur, sed quia propter iustitiam patiebatur. et ipse dominus cum latronibus crucifixus est; sed quos passio iungebat, causa separabat, ideo in psalmo uox illa intellegenda est uerorum martyrum uolentium se discerni a martyribus falsis: Iudica me, deus, et discerne causam m
Abbreviated transcription (Latin):
citbut᷑. Maores aut̃ suos abea diffinitione foras mit¬
tunt qͥ faciebant ñ paciebunt᷑: sed hoc ut dixi aͦmitto.
fac̃. qͣrint ab apło qua eccłam significabat sara. qͣndo
ꝑsecutionẽ faciebat ancillȩ. Liberã auippe matrẽ
dic fuisse figuratã. quȩ affligebat ancillam. Siaũt
melius discutiamꝰ. magis illa ꝑ sequebatur saram
suꝑbiendo. quã illã sara cohercendo. Illa enun¬
dominȩ facielut in uiriã. ista imponebat suꝑbiȩ
disciplinã. Deinde quȩro. siboni & fcĩ nemini faci¬
unt ꝑsecutionẽ. sed tantũm paciunt᷑. cuiꝰ putant
eẽ inpsalmo uocẽ. ubi legitur. ꝑsequar inimicos
meos & cõphendã illos. & ñ conuertar donec defici¬
ant Sigꝰ uerũ dicere uł agnoscere uolumus

Expanded text:
tiebatur: majores autem suos ab ea definitione foras mittunt, qui faciebant, non patiebantur. 11. Sed hoc, ut dixi, omitto; ab apostolo, quam ecclesiam significabat Sarra, quando persecutionem faciebat ancillae. liberam quippe matrem dicit fuisse figuratam, quae affligebat ancillam. si autem melius discutiamus, magis illa persequebatur Sarram superbiendo quam illam Sarra cohercendo: illa enim \' faciebat iniuriam, ista inponebat superbiae disciplinam. deinde quaero. si boni et sancti nemini faciunt persecutionem. sed, tantum modo patiuntur, cuius putant esse in psalmo uocem. ubi legitur: Persequar inimicos meos et comprehendam illos et non conuertar. donec deficiant. Si er
Abbreviated transcription (Latin):
monitionib p irtĩ ꝑ eos qͥuissis imꝑialib. pareie cogunt᷑
om̃s ad salutẽ uocent̾. om̃s aꝑitie reuocentur
qͥa ⁊imꝑatores qͣndo ꝓfalsitate ẽtra ueritatẽ csti¬
tuunt malas leges. ꝓlunt᷑ bene credentes. & coro¬
nantur ꝑseurrantes: Sndo aut ꝓueritite c̃tra fal¬
sitatẽ c̃stituunt bonas leges. treut̾ seuientes. &
cortigunt᷑ intellegentes. Quicũꝙ gͦ legun imꝑatoꝵ¬

Expanded text:
monitionibus, partim per eos, qui iussis imperialibus parent, omnes ad salutem uocentur, omnes a pernicie reuocentur, quia et imperatores quando pro falsitate contra ueritatem constituunt malas leges, probantur bene credentes et coronantur perseuerantes. quando autem pro ueritate contra falsitatem constituunt bonas leges, terrentur saeuientes et corriguntur intellegentes. quicumque ergo legibus imperato
Abbreviated transcription (Latin):
meũ Boni fatiũ accepi. quȩ siui ut rescriberem
nec inueni. Recolui tam̃te in ea quȩ sisse. qͦmͦ
inuenerint magi pharaonis c̃uersa in sanguinẽ
tota aqua argipti unde simile aliquid facerañ.
Que duob modis quȩstio soluisol&. siue cũ marina
aqua offerri potuerit. siue quod ẽ. credibilius.
quia in ea regione inqua erant filii isrł iste
plage ñ fiebant. Hoo eñi quibus dã scripturę
illius locis aꝑtissime expressũ admon&e. & iã
ubi ñdictũẽ quid intellegi debeat. Illȩ autẽ
littere tuae quas prbt Urbanus attulit. habent
questionẽ mͥ ꝓpositam exlibris ñdiuinis sed meis.
quos scripsi delibero arbitrio. Intalib aũt quȩstio¬
nib ñ multũ laboro. qͥa etsi defendi sententia mea
me exeorũ numero eẽ conari qͥ proficiendo ret

Expanded text:
meum Bonifatium accepi, quaesiui, cum rescriberem, nec inueni. recolui tamen te in ea quaesisse, quo modo inuenerint magi Pharaonis conuersa in sanguinem tota aqua Aegypti, unde simile aliquid facerent. quae duobus modis quaestio solui solet, siue cum marina aqua offerri potuerit, siue, quod est credibilius, quia in ea regione, in qua erant filii Israhel, istae plagae non fiebant. hoc enim quibusdam scripturae illius locis apertissime expressum admonet, etiam ubi non dictum est, quid intellegi debeat. Illae autem litterae tuae, quas presbyter Urbanus adtulit, habent quaestionem mihi propositam ex libris non diuinis sed meis, quos scripsi de libero arbitrio. in talibus autem quaestionibus non multum laboro, quia, etsi defendi sententia mea me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimo & merito uenerando fti b¬
& c̃sacerdoti Presidio: augustinus indñosałtẽ.
Sicut p̾sens rogaui sinceritatẽ tuã. nc̃ quoq com
tua quẽ ad modũ &iã tuilli ꝓmea causa scribere
debeas. misi exemplaria ltterarũ & mearũ
ad ipsũ & adme ipsius. Quib lectis: ꝓtua sc̃a
prudentia facile uideas. & modũ meũ quẽ seruan¬
dũ putaui. & motum eiꝰ quẽ non frustra timui.
ad illum deme sed ad me ipsũ potius frat̾nę diles¬
tionis mitte sermonem. quocorrectus p&am ut
ignoscat simeam culpam ipse cognouero. &¬

Expanded text:
omino beatissimo et merito uenerando fratri et consacerdoti Praesidio Augustinus in domino salutem. Sicut praesens rogaui sinceritatem tuam, nunc quoque commtua, quem ad modum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum et ad me ipsius. quibus lectis pro tua sancta prudentia facile uidebis et modum meum, quem seruandum putaui, et motum eius, quem non frustra timui. ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione. mitte sermonem, quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognouero. C
Abbreviated transcription (Latin):
cũq illarũ uera ẽ&. ds̃ sine dubio laudaretur
Siue enĩ exilla una om̃s animȩ ꝓpagentur. siue
singillatim insingulis fiant. siue extra creatę
mittantus. siue in corꝑa sponte mergant᷑. ꝓcul
dubio ereatura ista rationał iđ humanȩ animȩ
natura in coꝵꝑib inferiorib hoc ÷ t̾renis pͦpeccatũ
ordinata regit corpꝰ suũ ñ om̃i modo ꝓ arbitrio.
Interim quod c̃stat sp̃eccatũ pͥmi hominis. Non enĩ
dictũ ẽ post peccatũ suũ aut postea quã peccauit.
sed dictũẽ post peccatũ. ut quod lib&. postea si fieri

Expanded text:
cumque illarum uera esset, deus sine dubio laudaretur. ; cumque illarum uera esset, deus sine dubio laudaretur. ; Siue enim ex illa una omnes animae propagentur siue singillatim in singulis fiant siue extra creatae mittantur siue in corpora sponte mergantur, procul dubio creatura ista rationalis, id est humanae animae natura in corporibus inferioribus, hoc est terrenis post peccatum ordinata regit corpus suum non omni modo pro arbitrio interim, quod constat peccatum primi hominis. non enim dictum est: Post peccatum suum\' aut: Posteaquam peccauit\', sed dictum est: <Post peccatum\', ut, quodlibet postea, si fieri
Abbreviated transcription (Latin):
qđ intertio libro delibero arbitrio cũ de substantia
rationali agerem sic ame positumest ut dicerem.
in corꝑibus aut̃ inferiorib pꝰpeccatũ ordinata regit
corpus suũ. ñ om̃i modo ꝓ arbitrio. sed sicut leges uni¬
uersitatis sinunt. Diligent̃ aduestant quiputant
me aliquid deanima humana uelut cestum statiusse
atq fixisse. quod uł exparentibus ꝑ propaginẽ
ueniat. uł inactib uite suꝑioris atq cȩlestis
peccauerit ut corruptibili carne mereret᷑ inclu¬
di. & uideant Sic ame uerba fuisse ꝑ pensa. ut re¬
tento eo qđ certũ habeo. pꝰpeccatũ pͥmi hominis¬
re si natos eẽ atq nasci cȩteros homines incarne peccati.
cuiꝰ sinand& uenit indño similitudo carnis peccati
ita om̃a sonarent ut nulli p̃iudicarent opinioni.
quattuor illarũ quaspostea digessi atq distinxi
ñ confirmans aliquam. sed interim quod agebam
sequestrata illarum discussione det̾minans. utque¬

Expanded text:
quod in tertio libro de libero arbitrio, cum de substantia quod in tertio libro de libero arbitrio, cum de substantia rationali agerem, sic a me positum est, ut dicerem: In corporibus autem inferioribus post peccatum ordinata regit corpus suum non omni modo pro arbitrio, sed sicut leges uniuersitatis sinunt\', diligenter aduertant, qui putant me aliquid de anima humana uelut certum statuisse atque fixisse, quod uel ex parentibus per propaginem ueniat uel in actibus uitae superioris atque caelestis peccauerit, ut corruptibili carne mereretur includi, et uideant sic a me uerba fuisse perpensa, ut retento eo, quod certum habeo, post peccatum primi hominis natos esse atque nasci ceteros homines in carne peccati, cui sanandae uenit in domino similitudo carnis peccati, ita omnia sonarent, ut nulli praeiudicarent opinioni quattuor illarum, quas postea digessi atque distinxi non confirmans aliquam sed interim, quod agebam, sequestrata illarum discussione determinans, ut, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uocare uell& emisit.: Sed angit me plane oratuna
sententia. Nescit uox missas uterti. Hincest quoqͥ ꝑicu¬
losissimarũ questionũ libros degenesi scilico & de
trinitite duitius teneo quã uultis & fertis. ut si ñpo¬
tuerint. nisi hab̾e aliqua quȩ merito rep̃hendantur.
saltim pauciora Sint quã ẽẽ possent. sip̃cipiti festira¬
tione inc̃sultius ederentur. Uos Auit uturȩ indi-
florentius. idõ utedantur urguais. quo possint a me
dũ in haccarne uiuo defendi cũ uł ab inimicis mor¬
dentibus uł &iã abamicis parũ intellegentibus
fortasse in quib dã corꝑint accusari. Qđ utiq ꝓpterea
dicias. quia non putatis. cẽ. in eis aliquid quod uera
possit ratione culpari: Ego aut̃ iudices ueros & ueri
tate seueros magis intueor. interquos & meipsum
pͥmitus ẽstituere uolo. ut ad illos ea tantum rephen¬
denda ꝑueniant. quȩ ame quamuis sedulo ꝑscrutinte
uideri minine potuerunt. Quȩ cũ itasint. hoc tamen

Expanded text:
uocare uellet, emisit\', sed angit me plane Horatiana sententia: Nescit uox missa reuerti. ;. hinc est, quod periculosissimarum quaestionum libros de genesi scilicet et de trinitate diutius teneo, quam uultis et fertis, ut, si non potuerint nisi habere aliqua, quae merito reprehendantur, saltem pauciora sint, quam esse possent. si praecipiti festinatione inconsultius ederentur. uos enim, ut uestrae indicaFlorentius —, ideo, ut edantur. urgetis, quo possint a me, dum in hac carne uiuo, defendi, cum uel ab inimicis mordentibus uel etiam ab amicis parum intellegentibus fortasse in quibusdam coeperint accusari. quod utique propterea dicitis, quia non putatis esse in eis aliquid, quod uera possit ratione culpari; alitate seueros magis intueor, inter quos et me ipsum primitus constituere uolo, ut ad illos ea tantum reprehendenda perueniant, quae a me quamuis sedulo perscrutante uideri minime potuerunt. Quae cum ita sint, hoc tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
nroꝵ sicut Iłylarii. siut antequam pars donati sepa¬
raretur ipsius unitatis sicut crpriani & agrippini.
primo quia hoc genus litterarũ ab austoritate
canonis distinguendumẽ. Noneiũ sic leguntur.
tamquam ita exeis testimonium ꝓferatus. ut õtra
sentire nonliceat sicubi forte alit̾ fapuerint
quã ueritas postulat. In eo quippe numero sumꝰ.
ut non acdig nemir & iam nob̾ dictum ab apło
accipere. Et siquid alit̾ sapitis. id quoq ds uob
reuelabit. Uerumtam̃ in quod ꝑuenimus. in eo
qua uia: psal mista ita loquitur. Ds̃ misereat᷑
nr̃i & benedicat nob̾. illumin& uultũ suũ suꝑ¬
uiam tuam. in om̃ibus gentibus salutare tuũ.
lectat auctoritas. quam quidẽ sicut dixi aca¬
noniçis auctoritate distinguimus. cur in eote
non delectat. quod unitatẽ orbis terre atque
om̃ium gentium & diligendo tenuit . & dispu¬
iustos ab ea separare uoluissent. arro gantissi¬

Expanded text:
nostrorum sicut Hilarii siue, antequam pars Donati sepanostrorum sicut Hilarii siue, antequam pars Donati separaretur, ipsius unitatis sicut Cypriani et Agrippini primo, quia hoc genus litterarum ab auctoritate canonis distinguendum est. non enim sic leguntur, tamquam ita ei eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi fOl\'te aliter sapuerunt, quam ueritas postulat. in eo quippe numero sumus, ut non dedignemur etiam nobis dictum ab apostolo accipere: Et si quid aliter sapitis, id quoque uobis deus reuelabit. uerum tamen in quod peruenimus, in eo qua uia psalmus ita loquitur: Deus misereatur nostri et benedicat nobis; inluminet uultum suum suuiam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum. lectat auctoritas, quam quidem, sicut dixi, a canonis auctoritate distinguimus, cur in eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium et diligendo tenuit et dispujustos ab ea separare voluissent, arrogantissi
Abbreviated transcription (Latin):
hominis putas inueni&. fidtm interra: dubitatio
tnim cuncta scientis. nram̃ in illo dubitationem
p̃figurauit. quando xeccła ex multis dequib multũ
sprrauit. sepe dccepta. quod aliter qua cit debantur
inuenti sunt Sic̃ ꝑturbatur insuis. utac nullo
facileboni aliquiꝗ uelit credert: Ipsos tamtn
quorum inutnturus ẽ fidt̃ interra. ꝑtotum
agrũ cũ titamꝗs crescere dubiture fas nonẽ
cũ malis piscib hatat. aquib corde semper
& morib stparatut atq discedit. ut exibea tur
uirosuo głosa. non habens maculã neq ruga
Corpotalẽ aut sepaationt̃ inlittore maris
boct infint scli exspectit. corrigens quos
potest. tolerans quos corrigere non potest nontam̃
propter eoꝵ quos non corrigit iniquitatẽ. ipsabon&
deserit unitatem. Noligͦ frater contra diuina tã
multa. timclara. ta indubititta testimonia colli¬
gtre uelle calumnias exepiscopoꝵ scmptis siue

Expanded text:
hominis, putas inueniet fidem in terra? dubitatio hominis, putas inueniet fidem in terra? dubitatio enim cuncta scientis nostram in illo dubitationem praefigurauit, quando ecclesia ex multis, de quibus multum sperauit, saepe decepta, quod aliter, quam credebantur, inuenti sunt, sic perturbatur in suis, ut de nullo facile boni aliquid uelit credere. ipsos tamen, quorum inuenturus est fidem in terra, per totum agrum cum zizaniis crescere dubitare fas non escum malis piscibus natat, a quibus corde semper et moribus separatur atque discedit, ut exhibeatur uiro suo gloriosa non habens maculam neque rugam. corporalem autem separationem in litore maris, hoc est in fine saeculi expectat corrigens, quos potest, tolerans, quos corrigere non potest; non tamen propter eorum, quos non corrigit, iniquitatem ipsam bonorum deserit unitatem. Noli ergo, frater, contra diuina tam multa, tam clara, tam indubitata testimonia colligere uelle calumnias ex episcoporum scriptis siue
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis magisq glorificato xp̃i nomine con¬
gregantur in cõmunionẽ sacram̃toꝵ eius aũ
malig nr& pstutrant om̃ino peruersi
Sedtamtn ramquam palea drarea domnunica nonnisi
utani uentilationt separandi. non extingunt ista
frumenta dominica. Intoꝵ quppe comparatione pau¬
ca sed mudta ꝑ seipsa: nonexangint electosdĩ ion¬
gregandos infute scđi. sicut eugłm loquitur. A quat¬
tucr uentis. asummis cęloꝵ usq ad t̾minos eorum
Ipsorum enim uox est. Sal uimmeftc dĩ. qm̃ in¬
uerittaes a fuus hominum. Dequib & dñs dicit:
intir abundantiam iniquititis. Quꝑseucrauent
us que infinẽ. hic saluus erit: Deniq nonunũ homi¬
ne sed plures in eodẽ psalmo loqu consequenta
docent. ubidicitur. Tudnẽ seruabis nos. & custo¬
dies nos a generatione hac in act̃nũ. Propterhanc
enim abundantiam iniquitatis quã dñs futuram
it᷑ p̃dixit. &iam illud positũ est. Cũuinerit filius

Expanded text:
to magis magisque glorificato Christi nomine conto magis magisque glorificato Christi nomine congregantur in communionem sacramentorum eius etiam maligni et perseueranter omnino peruersi sed tamen tamquam palea de area dominica non nisi ultima uentilatione separandi. non extingunt isti frumenta dominica in eorum quidem comparatione pauca sed multa per se ipsa; non extingunt electos dei congregandos in fine saeculi, sicut euangelium loquitur, a quattuor uentis, a summis caelorum usque ad terminos eorum. ipsorum enim uox est: Saluum me fac, dominhominum, de quibus et dominus dicit: inter abundantiam iniquitatis qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. denique non unum hominem sed plures in eodem psalmo loqui consequentia docent, ubi dicitur: T u, domine, seruabis nos et custodies nos a generatione hac in aeternum. propter hanc enim abundantiam iniquitatis, quam dominus futuram esse praedixit, etiam illud positum est: Cum uenerit filius
Abbreviated transcription (Latin):
post monuit dicens. Nolat seduci. Corrum¬
punt moros bonos colloquia mala. Sobru estote
iusti & nolite peccare. Ignorantiam eni dĩq̃dã
habent Adreuerentiam uobis loquor. Quod
aut̃ dicit cũtñ sint interuos aemulatio & con¬
tentio. non ne carnales estis. & scđ̃m hominẽ ambu¬
epła legeremus. gras ago dõ meo sẽꝑ prouobis
ingrã dĩ quȩditaẽ uob̾ in ap̃o iħ̃u. quia inom¬
nibus ditatiestis in illo. in omi uerbo & inom̃i
scientia. sicut testimo nium xp̃i confirmatumẽ
inuobis. ita ut nihil uobis desit inulla grã.
putaremus om̃s corinthios carnales & anmales.
non ꝑcipientes quatsunt sp̃s dĩ. contentiosos.
emulos. scđm hominẽ ambulantes. Itaq &
totus mundus inmaligno positusẽ propter
ciator ÷ peccatorũ nr̃o rum . Nontantũ nr̃oꝵ
sed totius mundi propter trituem. quodẽ per
tocum mundũ. Refrigescit aut̃ caritas mub¬
toꝵ propt̾ scandaloꝵ abundantiam. Quan¬

Expanded text:
post monuit dicens: Nolite seduci;. corrumpost monuit dicens: Nolite seduci;. corrumpunt mores bonos conloquia mala. sobrii estote, iusti et nolite peccare; ignorantiam enim dei quidam habent; ad reuerentiam uobis loquor. quod autem dicit: Cum enim sint inter uos aemulatio et contentio, nonne carnales estis et secundum hominem ambuepistula legeremus: Gratias ago deo meo semper pro uobis in gratia dei, quae data est uobis in Christo Iesu, quia in omnibus ditati estis in illo, in omni uerbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in uobis, ita ut nihil uobis desit in ulla gratia, putaremus omnes Corinthios carnales et animales, non percipientes, quae sunt spiritus dei, contentiosos, aemulos, secundum hominem ambulantes. itaqdus in maligno positus est propter tiator est peccatorum nostrorum, non tantum nostrorum sed et totius mundi propter triticum, quod est per totum mundum. Refrigescit autem caritas multorum propter seandalorum abundantiam, quan
Abbreviated transcription (Latin):
eam ipsi quidẽ ꝓfide forater exultabant.
Quid im toto orbe latitabunt. acsic acccłã
quȩ ꝑom̃s gentes croscit. in frumentis dominicis
conseruatat᷑. & usque infinẽ donec omino
gentes oñs & iam barbaras teneat conserua¬
bitur. Ipsaẽ enĩ atcła in bono semine. quod
sr minouit filius hominis. & usque ad messem
crescit int̾ ii rania p̾nuntiauit. Ager aut
decẽ ꝓunciarum asianarũ : aut rizinta
non triticũ arguebat. aut ipsũ & iam triticũ
quod defectu quodam peri clitabatur. quanto
uehem̃tius. tanto utilius arguendũ puttibat.
Habent enim scripture canonice huno ar¬
guindi mort̃. uttãqua om̃ibus dicit̃. & ad
quos dim utrbũ ꝑutniat. Quod enĩdicit apis
ad coroithios. quomods dicubti quidã inuobis
quia resurrectio mortuorum noneManifestit
utiq non om̃s. uẽ. itles. Uerum tamen & tales
non ex tra se sed ineis fuisse testatur. aquib ne
ilu seducerentur quinonita sentiebant. paulo

Expanded text:
etiam ipsi quidam pro fide fortiter exsulabant, etiam ipsi quidam pro fide fortiter exsulabant, quidam toto orbe latitabant. Ac sic Ecclesia quae per omnes gentes crescit, in frumentis dominicis conservata est, et usque in finem, donec omnino gentes omnes, etiam barbaras teneat, conservabitur. Ipsa est enim Ecclesia in bono semine quod seminavit Filius hominis, et usque ad messem crescere inter zizania, praenuntiavit. Ager autem decem provinciarum Asianarum aut zizania non triticum arguebat, aut ipsum etiam triticum quod defectu quodam periclitabatur, quanto vehementius, tanto utilius arguendum putabat. Habent enim etiam Scripturae canonicae hunc arguendi morem, ut tamquam omnibus dicatur et ad quosdam uerbum perueniat. quod enim dicit apostolus ad Corinthios: Quo modo dicunt quidam in uobis, quia resurrectio mortuorum non est? manifestat utique non omnes esse tales, uerum tamen et tales non extra sed in eis fuisse testatur. a quibus ne illi seducerentur, qui non ita sentiebant, paulo
Abbreviated transcription (Latin):
Potes hoc modo dicere nectot aeccłas galatia&
tunc fuisse. quando dicebat apłs Ostutti gala
ris doeto uiro. quitardi cordes &timidos grauit̾
increpabat. quos itenĩ parturitbat donec xp̃s
for maretur in eis : Quis enim nescit. illo tempore
obscuris uerbis multos paruisensus fuisse delusos.
ut puttrent hoceredi ab arrianis. quod &um ipsi
credebant. Alios aut̃ timore cessisse & simulate
consensisse. non recte ingreduntes adutritatem
tiangelii. quib tu postea correctissio quẽ ad
modum ignotumẽ nollos ignosci : prorsus non
nost litteras dĩ. Lege enim: quid de petro scrip¬
serit paulus. Etquid inde &iam senserit
cyprianus. & non tibi displiceat accłȩ man¬
suctudo. que mansur membra xp̃i dispersa
collegit. non collecta disꝑsit. Quam quam
& illi quitune firmissimi fuerunt. & uerba
hereticoꝵe insidiosa intellegert poturrunt.
pauci quidẽ in cõparatione. ceterorũ. sed tam̃

Expanded text:
potes hoc modo dicere nec tot ecclesias Galatiae potes hoc modo dicere nec tot ecclesias Galatiae tunc fuisse, quando dicebat apostolus: s o sturis docto uiro, qui tardicordes et timidos grauiter increpabat, quos iterum parturiebat, donec Christus formaretur in eis. quis enim nescit illo tempore obscuris uerbis multos parui sensus fuisse delusos, ut putarent hoc credi ab Arrianis, quod etiam ipsi credebant, alios autem timore cessisse et simulate consensisse non recte ingredientes ad ueritatem euangelii, quibus tu postea correctis sic, quem ad modum ignotum est, nolles ignosci? prorsus non nosti litteras dei. lege enim, quid de Petro scripserit Paulus et quid inde etiam senserit Cyprianus, et non tibi displiceat ecclesiae mansuetudo, quae membra Christi dispersa colligit, non collecta dispergit, quamquam et illi, qui tunc fhaereticorum insidiosa intelligere potuerunt, pauci quidem in comparatione caeterorum, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ta milia quę numerare nemo potest. identus
in apocalypsi ex omĩ tribu & lingua instolis al
bisq uictricibus: Ipsa ẽ quȩ aliquando obscurat᷑.
& tam quã obnubilatur multituadint scindalorũ.
quando peccatores intenderunt arcũ at sagit¬
tent in obscuraluna rectos corde. Sed & im tunc
in suis firmissimis emin&: & si aliqua his uerbis
diuinis distribucio faciendae. fortasse nonfrus¬
tra dictumsit desemine abrahae. sicut stellȩ̨
cęli & sicut arena quȩ ẽ adhoram maris. ut in
stellis cȩlipauciores. firmiores. cdarioresq inta¬
legantur. In arera aut̃ maritim: litoris. magna
multitudo infirmoꝵ atq carnaliũ. quȩ aliquan¬
do tranquillitate temporis quiaa & libera ap¬
par&. aliquando aut̃ tribulationẽ & temptatio¬
nũ fluctib operitus atque turbatur. Taletune
erat tempus. de quoseripsit Ilylarius. unde pu¬
tasti insidiandũ. contra testimoniatot diuiro.
tam quam perierit xcđa drorbeterrarum.

Expanded text:
ta milia, quae numerare nemo potest, uidentur ta milia, quae numerare nemo potest, uidentur in Apocalypsi ex omni tribu et lingua in stolis albis palmisque uictricibus. ipsa est, quae aliquando obscuratur et tamquam obnubilatur multitudine scandalorum, quando peccatores intendunt arcum, ut sagittent in obscura luna rectos corde; sed etiam tunc in suis fii-missimis eminet. et si aliqua in his uerbis diuinis distributio facienda est, fortasse non frustra dictum sit de semine Abrahae: Sicut stellae caeli et sicut harena, quae est ad oram maris, ut in stellis caeli pauciores, firmiores clarioresque intellegantur, in harena autem maritimi litoris magna multitudo infirmorum atque carnalium, quae aliquando tranquillitate temporis quieta et libera apparet, aliquando autem tribulationum et temptationum fluctibus operitur atque turbatur. Tale tunc erat tempus, de quo scripsit Hilarius, unde putasti insidiandum contra testimonia tot diuina, tamquam perierit ecclesia de orbe terrarum.
Abbreviated transcription (Latin):
non inuestigiis intis. sed initestigus gregii. Nec
unius gregis. sed gregum diuisoꝵ & errantium.
et pasce hedos tuos intab̾naculis pastoꝵ. non in
tab naculo pastoris. ubiẽ unus grex & unꝰpastor.
Cognoscit enim soma ipsam. ne hoc ei contingat
quia hoc contigit eis. quise in illa non cognouer.
Ipsae decuius paucitate dicitur in cõparatione
plurimor maloꝵ. quia angusta uia & arta ẽ
quȩ ducit aduitã. & paucisunt qui ambulant.
in ea. Etrursus ipsae. decuius multituoine dr̃.
Sic erit semen tuũ sicut stelle caeli. & sicut arena
maris. Idem quippe fideles sc̃ĩ & boni & in cõ¬
paratione plunũmaloꝵ paucisunt. ce ꝑ se ipsi
multi sunt: quia multi filii desertȩ magis. quam eius
quachab& uirũ. & multi aboriente & occi dente
uenient . & recumbent cũ abraham. isaac. & ia cob.
in regno celoꝵ. Et quia exiba sibi dt̃ popłm suũ
habundantẽ aemulatorẽ bonorũ operũ. & nul¬

Expanded text:
non in vestigiis meis, sed in vestigiis gregum; nec non in vestigiis meis, sed in vestigiis gregum; nec unius gregis, sed gregum divisorum et errantium. ed pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum, non in tabernaculo pastoris, ubi est unus grex et unus pastor. cognoscit enim semet ipsam, ne hoc ei contingat, quia hoc contigit eis, qui se in illa non cognouerunt. ipsa est, de cuius paucitate dicitur in comparatione plurimorum malorum, quia angusta et arta uia est, quae ducit ad uitam, et pauci sunt, qui ambulant in ea. et rursus ipsa est, de cuius multitudine dicitur: Sic erit semen tuum sicut stellae caeli et sicut harena maris. idem quippe fideles sancti et boni et in comparatione plurium malorum pauci sunt et per se ipsi multi sunt, quia multi filii desertae, magis quam eius, quae habet uirum, et multi ab oriente et occidente ueniin regno caelorum et quia exhibet sibi deus populum abundantem, aemulatorem bonorum operum, et mul
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas abscondi supta monte constituta: et̃.
ideo nones oꝑta ut incurras in greges sodalium
meorũ. Ego enĩ sum mons paratus in cacumine
montium. ad qut̃ uenisnt uniutr sȩ gentes.
N isi enim cognoueris tem& ipsã non in uerbis calum¬
nio sorum. sed intestimoniis librorum meorum. nisi cog¬
noueris tema ipsa. quia dete dictume. Porrigelon
guis funiculos. & palos ualidos confirma. &iam atq
& ũ indexteram atq sinistram extende Se menenĩ
tuum hereditab̾ gentes. & ciuitates quȩ deserte eran
in habitabis. Non est quod metuas. pualebis enim
Neo erubescas : quod detestabilis furris. Confusione eñi
in ꝑpouum obliuisctris. ignomunit uiduitaitis tuae
noneris memor. Ego enimsum ans quifaciote¬
int mulieres quia dete dictum ẽ. Propatrib tuis¬
natisunt tibi filii. constitues eos pͥncipes suꝑ omẽm
t̾rim. Nisigͦ cognoueris tem& ipsam. exitu: Non ego
tecicio sed eritu utdicatur dete : & nobis eoter
sed nonerant ex nobis Exitu inuestigus gregum

Expanded text:
ciuitas abscondi super montem constituta et ideo non es operta, ut incurras in greges sodalium meorum; ego enim sum mons paratus in cacumine montium, ad quem uenient uniuersae gentes. nisi ergo cognoueris temet ipsam non in uerbis calumniosorum sed in testimoniis librorum meorum. nisi cognoueris temet ipsam, quia de te dictum gius funiculos, palos ualidos confirma, etiam atque etiam in dextram atque sinistram extende. semen enim tuum hereditabit gentes et ciuitates quae desertae erant inhabitabis. non est quod metuas — praeualebis enim — nec erubescas quod detestabilis fueris. confusionem enim in perpetuum obliuisceris, ignominiae uiduitatis tuae noninter mulieres, quia de te dictum est: Concupiuinati sunt tibi filii; constitues eos principes super omnem terram . Nisi ergo cognoveris temetipsam, exi tu ; non ego te ejicio, sed exi tu, ut dicatur de te: Ex nobis exierunt; sed non erant ex nobis . Exi tu in vestigiis gregum,
Abbreviated transcription (Latin):
pugnati. atq. subuersi sunt. Illud aut̃ alterũ
que modo accipiendũ sit. ñ mihi occurrit:
insi qͥa in cõparatione ꝑdite multindinis eoꝵ
reliquiȩ saluȩ factȩ sunt. utiq. inpaucis. aquib
eos disꝑtiendos hoct̃ diuideudos atq separan¬
dos scriptura p̾nuntiaũ dics̃. Dñt apaucis detia
id ÷ areliqͥis quas ex illa gente saluas fecisti de
terra disꝑtire eos. uttrã intellegamꝰ accłami

Expanded text:
pugnati atque subuersi sunt. illud autem alterum pugnati atque subuersi sunt. illud autem alterum quo modo accipiendum sit, non mihi occurrit, nisi quia in comparatione perditae multitudinis eorum reliquiae saluae factae sunt utique in paucis, a quibus eos dispertiendos, hoc est diuidendos atque separandos scriptura praenuntiauit dicens: Domine, a paucis, id est a reliquiis, quas ex illa gente saluas fecisti, de terra dispertire eos, ut terram intellegamus ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
seras & illius epłȩ exempłũ. qũdeut karitati apud
lcartaginẽ decorpoꝵ. resurrectione rescripseram
ubi deusu m̃broꝵ ex orta erat que brat. Nuno gͦ
& hoc misi ⁊ alterũ alterius. qr nec ipsã in masituas
ꝑuenisse cieci. & qđ iterũ int̾rogasti quȩdã. quȩ iã
me inea respondisse lego & agnosco. sed ista ꝑquẽ
dirextrĩ nescio. Scriptaꝰ quippe bearitatis tue qͥb
eã reddidi sicut̾aiam indicat ips& missa sunt mihi
ab ipponła nr̃is. cũ essemasud scm̃frem & co ep̃m
nuo rescripta distuli i. Quia gͦ tunc sicut scrip¬
si ñpoterã inspitere codices grecos ꝓpt̃ quȩdã
psalim seati detimi. inspexi postea quos inueni.
terra disꝑtirecos. aliuꝰ sicut ipse posinsti. apau¬
cis detra. Et alud quidẽ aꝑtũ haba. sensum.
ꝑdens detra quã eis dedisti. dispertire cos ingen¬
tib. Quod & factume ineis. Cũ graui bello ex¬

Expanded text:
seras, et illius epistulae exemplum, quae tuae caritati apud seras, et illius epistulae exemplum, quae tuae caritati apud Carthaginem de corporum resurrectione rescripseram, ubi de usu membrorum exorta erat quaestio. nunc ergo et hoc misi et alterum alterius; quia nec ipsam in manus tuas peruenisse conieci eo, quod iterum interrogasti quaedam, quae iam me in . ea respondisse lego et agnosco. sed istam per quem direxerim, nescio. scripta quippe caritatis tuae, quibus eam reddidi, sicut etiam ipsa indicat, missa sunt mihi ab Hippone a nostris, cum essem apud sanctum fratrem nuo rescripta non distuli. Quia ergo tunc, sicut scripsi, non potueram inspicere codices Graecos propter quaedam psalmi sexti decimi, inspexi postea, quos inueni.terra dispertire eos; alius, sicut ipse posuisti: A paucis de terra. et illud quidem apertum habet sensum, perdens de terra, quam eis dedisti, dispertire eos in gentibus, quod et factum est eis, cum graui bello ex
Abbreviated transcription (Latin):
ẽprb̃i nr̃i quinti. & quicũ eo nauiga uer̃. eito nos
dñs ex hilarauit. Nuntiantib littens scitatis tice.
gras agens ei. quirecreat afflictos ⁊ huitules consolat̾.
& sinceritatẽ cordis tui occasione fili ⁊ c̃dia com nr̃i
rufini quȩ ꝓ dinta occurrit. niuc rescripta ꝑ soluo.
solũ bonis opetib. s iam sc̃is orationib tus. Lutere
sane uenerationis tue ubi multa quȩ sisti & quęrenda
ammonusti. & quȩren do dociusti. ad ine ꝑuenerunt.
Sed quas ipso contiuuo rescripsi ꝑ homines. eorumdẽ
sc̃õꝵ. solatioꝵ nostroꝵ. sicut lus tius rectntiorib com
peti. ũst̃ reddite uenerationi tuȩ. Inquib quidẽ qua¬
tenus ad int̾rogata responderĩ recolere ũualui. nec
carũ txemplũ cũ requisis sẽ ubi hoc possẽ recognos¬
cert inueni. Aeo non nulla tam̃ respondisse. certus
om̃inost̃. & idõ nonad om̃a. quia ut cito finirẽ festi¬
natio ꝑlatoris urgebat. Simul & iamiserã Sicut us¬

Expanded text:
eri nostri Quinti et qui cum eo nauigauerunt cito nos ominus exhilarauit nuntiantibus litteris sanctitatis tuae, gratias agens ei, qui recreat afflictos et humiles consolatur, et sinceritati cordis tui occasione filii et condiaconi nostri Rufini, quae proxima occurrit, nunc rescripta persoluo; solum bonis operibus sed etiam sanctis orationibus tuis.. Litterae sane uenerationis tuae, ubi multa quaesisti et quaerenda admonuisti et quaerendo docuisti, ad me peruenerunt. sed quas ipse continuo rescripsi per homines eorundem sanctorum solaciorum nostrorum, sicut his tuis recentioribus comperi, non sunt redditae Venerationi tuae. In quibus quidem, quatenus ad interrogata responderim, recolere non valui; nec earum exemplum cum requisiissem, ubi hoc possem recognoscere, inveni. Ad nonnulla tamen me respondisse certus omnino sum, et ideo non ad omnia, quia ut cito finirem, festinatio perlatoris urgebat. simul etiam miseram, sicut ius
Abbreviated transcription (Latin):
Saturatist̃ filiis. hoc ÷ fructib quod euident̾ib dr᷑
operib sus. Unde alibi legitur. Ecce parturiuit
inustitiã. ẽcepit dolorẽ. & peperit iuiꝗtatẽ. Et
alibi. de inc̾cupiscenci̾is cũ c̃ceꝑit. parit peccatũ
m aligͦ filio mala oꝑa. qͥb cognoscunt᷑. & qͥd eabsc̃di¬
tis dĩ uditiis intnis cogitationũ suaꝵ tãquã ad
inuentre ad impletisunt. Bona oꝑa: boni filii st̃.
creant. & sterilis nons uullis. Inquo gemino feco.
rescriberẽ.s recensui breuissimã qͣndã eiꝰdẽ p̃smi
ex position̾e. qu̾aiã olim dictiuerã. ⁊ hoc satis
breuit̃ amt positũ repperi. Inspexi& iã codi¬
ces grecos. utrũ datuius casus e&̃ qđ dictũ : filiis.

Expanded text:
Saturati sunt filiis, hoc est fructibus, quod euidentius dicitur Saturati sunt filiis, hoc est fructibus, quod euidentius dicitur operibus suis\'. unde alibi legitur: Ecce parturiuit iniustitiam, concepit dolorem et peperit iniquitatem et alibi: Dein concupiscentia cum conceperit, parit peccatum. mali ergo filii mala opera, quibus cognoscuntur et qui de absconditis dei iudiciis internis cogitationum suarum tamquam in uentrem adimpleti sunt; bona opera boni filii sunt, creant et sterilis non est in illis. in quo gemino fetu grescriberem; sed recensui breuissimam quandam eiusdem psalmi expositionem, quam iam olim dictaueram, et hoc satis breuiter a me positum repperi. inspexi etiam codices Graecos, utrum datiuus casus esset, quod dictum es
Abbreviated transcription (Latin):
sacramtoꝵ unitatisq catholie uident᷑ ẽẽ co¬
pulati. Istigꝰ diuisist̃ apaucis. quiex illis dctide¬
runt det̾ra. qͣmsicut agrũ suum eetolit pater
familias. Diuisiaũt inuita sua. id ÷ iumanifesto
sicut uidemus. Sequitur aut̃ & de abs condias
tius in occultoreddis conscientia alioꝵ qoꝰ
impletus ÷ uent̾ eoꝵ. Uentrẽ posuit ꝓint̾noꝵ
latentiũq. secrets. Qđ uͦ soquitur saturatist̃
alii codices habent & utrius habere ꝑ huben¬
tur. quia diligentiora exemplaria ꝑ accen¬
tos nontã eaudẽ uerbi greci ambiguitatẽ
greco scribendi more dis soluunt. Obscurius : qͥdẽ.
sed electori sententiȩ uid& aptiuꝰ c̃uenire. Quia
eñi dixerat. ⁊ deabsẽditis tius ad impletus ÷ uent̃
Occulta quippe sunt. Miseri &iã quigaudent in malis.
qͦs tradidit ds̃ inc̃cupiscentias cordiseoꝵ. Uelud
quȩrer&. unde pos int cognosci. qͥ in absc̃dito iradĩ
Ex fructib cor. cognosc&is eos. c̃tinuo sub uinctũ:.

Expanded text:
sacramentorum unitatisque catholicae uidentur ecclesiae copulati. isti ergo diuisi sunt a paucis, qui ex illis crediderunt, de terra, quam sicut agrum suum excolit pater agricola, diuisi autem in uita sua, id est hic in manifesto, sicut uidemus. sequitur autem: Et de abscondittuis, quae in occulto reddis conscientiae malorum, adimpletus est uenter eorum; uentrem posuit pro internorum latentiumque secretis. Quod uero sequitur: Saturati sunt palii codices habent et uerius habere perhibentur, quia diligentiora exemplaria per accentus notam eandem uerbi Graeci ambiguitatem Graeco scribendi more dissoluunt, obscurius est quidem, sed electiori sententiae uidetur aptius conuenire. quia enim dixerat: Et de absconditis tuis adimpletus est uenter occulta quippe sunt miseris, etiam qui gaudent in malis, quos tradidit deus in concupiscentias cordis eorum —, uelut quae. reretur, unde possint cognosci, qui in abscondiEi fructibus eorum cognoscetis eos, continuo sub. iunctum est:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m Asterium hippo diaconũ. dignationi tuȩ
ȩpłam miserã ꝓmtũ reddens salutationis offi¬
cium quã tibi arbitror reddi tanuno quoque
ꝑ sc̃m frẽm meum Presidium diaconum.
Obsecro pͥmũ. ut memineris mei. de inde utba¬
iulũ litterarũ habeas cõm̃datũ. & mͥscias ger¬
manissimũ. & in quib cũq necessitas postula¬
uerit foutas atq sustentes. ñ quo aliqua re xp̃o
tribuente indigeat. sed quo bonoꝵ amicicias
auidissime exspetat. & stinhis conuingendis
maximũ put& beneficiũ c̃secutũ. Cur autem
ad occidentẽ nauigauerit. ipso poteris narran¬
te cognoscere. Nos in monasterio c̃stituti. ua.¬
riis hinc inde fluctib quatimur. & ꝑegrina¬
tionis molestias sustinemus. sed credimꝰ in eo
quidixẽ. c̃fidite ego uici mundũ. qđ ipso tri¬
buente & p̃sule ẽtra hostẽ diabolũ uictoriã
c̃sequamur. Scm& icenerabilẽ frẽm nr̃m papa
Alypiũ ut meo obsequio salutes obsecro. Sc̃i fr̃s

Expanded text:
nostrum Asterium hypodiaconum dignationi tuae epistulam miseram promptum reddens salutationis officium, quam tibi arbitror redditam. nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium diaconum obsecro primum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes,\' non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibus quatimur et peregrinationis molestias sustinemus. sed credimus in eo, qui dixit: Confidite; ego uici mundum, quod ipso tribuente et praesule contra hostem diabolum uictoriam consequamur. sanctum et uenerabilem fratrem\' nostrum papam Alypium ut meo obsequio salutes, obsecro. sancti fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
Situa nolueris quisꝗ auena dabit.
Noneris ipse tuus missusq ꝑ extera longe
Sensib heu proprii pectoris exulages.
Sollicitũ satis haec uato cecinisse parentem.
Duintibi quȩ mihi m& uel uolo uel metuo.
lo ctibi succipis fer& olim pagina uitam.
Sirenuis. eadẽ haec pagina testiserit
Uiue pcor seduiuedõ. nã uiuere mundo:
Siuaẽ uiuere uitadõ.¬

Expanded text:
si tua nolueris, quisquam aliena dabit? si tua nolueris, quisquam aliena dabit? non eris ipse tuus missusque per extera longe sensibus heu! proprii pectoris exul ages. sollicitum satis haec nato cecinisse parentem, dum tibi, quae mihimet, uel uolo uel metuo. haec tibi, si recipis, feret olim pagina uitam; si rennuis, eadem haec pagina testis erit. uiue, precor, sed uiue deo; nam uiuere mundo uiua est uiuere uita deo.
Abbreviated transcription (Latin):
Audimur. pignus dulce duob eris:
Intelaa patrũ sudauit cura duoꝵ.
Ittibi magnus honos laificasse duos
Sed me augustino c̃copulo. ũ meritoꝵ
Iacto patrẽ. solo cumpamore tai
Namqͥd ego ad fundã roratis tibi pauꝑ eriuo:
o ep̃ter gemino flumine ꝓlueris
Pr̃ alippius est augustinusq iagist.
Tanguinis hic c̃sors. bicsator ingeuii:
Ianto frẽ uales & p̾ceptore licenti
It dubitas pentus talib astra sequi:
Quic quid agas. nãte nec sꝑat mundꝰ amicum
Nondaberis tre debita xp̃o anima
Iuchalamos lic& & celsos mediteris honores
N unc olim dño restitutre tuo.
Credo unum uincent iusti duo peccatorem.
Ittua fr̃nȩ uota preces abigent.
Ego redi quauoce pareus qua sangune fr᷑
Ambosacerdotes te remeare iubent.
Ad tua te retrahunt. um nuuc aliena petisses.
Eł ȩc mage q̃retinent regna tuitua.
Naec rep&e his uihia exteriusqͣ contere tempus

Expanded text:
audimur, pignus dulce duobus eris. audimur, pignus dulce duobus eris. in te laeta patrum sudauit cura duorum et tibi magnus honos laetificasse duos. sed me Augustino cum copulo, non meritorum iacto parem, solo comparo amore tui. nam quid ego adfundam rorans tibi paupere riuo? me praeter gemino flumine prolueris: frater Alypius est Augustinusque magister, sanguinis hic consors, hic sator ingenii. tanto fratre uales et praeceptore, Licenti, et dubitas pennis talibus astra sequi? quicquid agas — nam te nec speret mundus amicum —, non daberis terrae debita Christo anima. tu thalamos licet et celsos mediteris honores nunc, olim domino restituere tuo. credo unum uincent iusti duo peccatorem et tua fraternae uota preces abigent. ergo redi, qua uoce parens, qua sanguine frater, ambo sacerdotes, te remeare iubent. ad tua te retrahunt, nam nunc aliena petessis: haec mage, quae retinent regna tui, tua sunt. haec repete, his inhia, externis ne contere tempus;