comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus ost ełi diuesnben diues in
sregno parꝑ in carne: quia sus¬
scepit hanc pauperũ carnẽ. Pau¬
ꝑes em̃ facti sumꝰ nimis. qui uir¬
tutũ exunias ỹtiosas. fraude serpen¬
tis amisimꝰ: exclusi deparadiso. eiec¬
ti de patria. in exiliũ religati:. Ipso
quoq nudati. corporis tegiñto.
quod antea uirtutũ septa muni¬
bant: postea delicta midarunt. Si
gͦ egenꝰ ⁊ pauꝑᷤ. in carne utiq ege¬
nꝰ ⁊ pauꝑ. incarnis istiꝰ passione. Non
gͦ indiuitiis suis: s in nra passus ẽ
pauꝑtate. Ioõq non plenitudo diui¬
nitatis quȩ in illo corporalit̃ habitat.
ut scriptura testatur: s caro passa ẽ
hoc intellige. hoc ꝓsequere. io tene:
ne dicatur tibi. noluit in telligere
suꝑ mendicũ ⁊ pauꝑẽ. Nam si hic
dubitas certe in illo psalmo qui ad¬
uatoris. de illo u̾siculo dubitare
ñ poteris: in quo ait. Et persecutꝰ ẽ
hominẽ pauꝑẽ: ⁊ menoicũ. In tellige
gͦ in pauꝑtatẽ xp̃i: ut diues sis. In¬

Expanded text:
tus est, cum diues esset; diues in regno, pauper in carne, quia suscepit hanc pauperum carnem. pauperes enim facti sumus nimis, qui uirtutum exuuias pretiosas fraude serpentis ? amisimus exclusi de paradiso, eiecti de patria, in exilium relegati, ipso quoque nudati corporis tegumento, quod antea uirtutum saepta munibant, postea delicta nudarunt. si ergo egenus et pauper in carne, utique egenus et pauper in carnis istius passione. non ergo in diuitiis suis, sed in nostra passus est paupertate. ideoque non plenitudo diuinitatis quae in illo corporaliter habitat, ut scriptura testatur, sed caro passa est. hoc intellege, hoc persequere, id tene, ne dicatur tibi: noluit intellegere super mendicum et pauperem. nam si hic dubitas, certe in illo psalmo, qui aduatoris, de illo uersiculo dubitare non poteris, in quo ait: et persecutus est hominem pauperem et mendicum. intellege ergo in paupertatem Christi, ut diues sis, in
Abbreviated transcription (Latin):
in mortis tenebris consitutũ. beatũ
facere uonoꝵ opũ. accessione diguet.
Etemuno et in quit int̾ra uita es. Se¬
ne addioit in t̾ra: quia nisi hic mim¬
datꝰ fuerit ibi mundus ẽẽ non pote¬
rit. Ułcerte hoc modo emuno et in
terra: quomodo enĩ quis munous
in lutoꝰ cũ t̾ra oblinat. Ergo dm̃ ma¬
nꝰ est necessatia. quȩ fecit detra coꝵ¬
pus: ut ipsa mundare dignetur. Et nõ
tradet eũ in manꝰ inimici eiꝰ. Us ẽ ii¬
mic. ñ leo ille qui circuit rugiens que¬
resquẽ deuoret: Alii habent greci. et
non tradat eũ manimas inimicoꝵ
eiꝰ. dinimac ꝓmanib posuit. eoqđ
imimicor animȩ bonis insidientur:
⁊ cogitationib suis iustũ conent᷑ eũ

Expanded text:
beatum facere bonorum operum accessione dignetur. Et emun d et, inquit, in terra uitam eius. bene addidit \'in terra\', quia, nisi hic mundatus fuerit, ibi mundus esse non poterit. uel certe hoc modo: \'emundet in terra\'; quomodo enim quis mundus in luto , cum terra obliniat ? ergo domini manus est necessaria, quae fecit de terra corpus, ut ipsa mundare dignetur. Et non tradat eum in manus inimici eius. quis est inimicus nisi leo ille qui circuit rugiens, quaerens quem deuoret? alii habent Graeci: e t non tradat eum in animas inimicorum eius. animas pro manibus posuit , eo quod inimicorum animae bonis insidientur et cogitationibus suis iustum
Abbreviated transcription (Latin):
cit crucẽ eiꝰ: s głatur in illa dñi. pas¬
sione. Non sequitur litt̾am legis: s eru¬
it ꝓfunda mysteria. quib reuelet dñi
iħu głam. quẽ lex significauit ẽẽ uen¬
turũ. ad ȩccłam quȩ magna ẽ ꝯgre

Expanded text:
cit crucem eius, sed gloriatur in illa domini pascit crucem eius, sed gloriatur in illa domini passione. non sequitur litteram legis, sed eruit profunda mysteria, quibus reuelet domini Iesu gloriam, quem lex significauit esse uent
Abbreviated transcription (Latin):
fetebant uulnera: quȩ medici cura¬
re ñ possent. Locutus es dne myste¬
ria sacram̃toꝵ tuoꝵ. manifestatsti
uenena serpentie. ⁊ solius sermonis
tui medicam̃to. serui tui curata sũt
uulneraͥ quia tu eũ ñ destruxisti. ⁊
me non derelinquas dñe. ne discesse¬
ris ame. homines me dereliquerũt.
quia sordent illis uulnera mea: quȩ
pietati tuȩ putant ẽẽ reseranoa. Illi
ubi ppłs grauis. hoc ẽ non inqui¬
etus ⁊ mobilis. quisedit inanducare
⁊ bibere. ⁊ surrexit ludere. Grauis
popss ẽ qui fidẽ dõ suo seriat: ⁊ qui
non aliqua leuitate mutetur. neq
nutet ⁊ fluctuet᷑. s caritate sit fun¬
datus inxpo. ut possit dicere. Confido
eñ quia neq mors. neq gladus. neq
tribulatio. separare me possit acarita
cat in eccła magna. non abscondit
iusticiã dĩ incorde suo: Geraltando ui¬
rib uocẽ suã. annuntiat xp̃m. Nonti¬
met eũ corã popło p̃dicate: nõ erubes¬

Expanded text:
faetebant uulnera quae medici curafaetebant uulnera quae medici curare non possent. locutus es, domine, mysteria.sacramentorum tuorum, manifestasti uenena serpentis et solius sermonis tui medicamento serui tui curata sunt uulnera, quia tu eum non deseruisti; et me non derelinquas, domine, ne discesseris a me. homines me dereliquerunt, quia sordent illis uulnera mea, quae pietati tuae putaui esse reseranda. illi ubi populus grauis, hoc est non inquietus et mobilis, qui sedit manducare et bibere et surrexit ludere. grauis populus est qui fidem deo suo seruat et qui non aliqua leuitate mutetur neque nutet et fluctuet, sed caritate sit fundatus in Christo, ut possit dicere: confido enim quia neque mors neque gladius neque tribulatio separare me possit a caritacat in ecclesia magna, non abscondit iustitiam dei in corde suo, sed exaltat uiribus uocem suam, annuntiat Christum. non timet eum coram populo praedicare, non erubes
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ꝯfitetur peccata sua. seo etiã nu¬
merat ⁊ accusat. Non uult enĩ sua
latere delicta: nã ut febres malto ft̃.¬
⁊ non queunt mutigari. cũ foras erũ¬
pant spem afferunt desidnendi: ita
peccatoꝵ morbus dũ tegitur. maroes¬
cit: si confessionib proditur. euapo¬
rat. & idõ iustus accusator ẽ sui in
principio sermonis: prius quã conta¬
gio ulceris serpat intrinsecus. Gra¬
uat enĩ cõscientiam memoria delictoꝵ:
nisi medicina poscatur. & si differt me¬
dicus. eger offerre se debet. ut citiꝰ
seccetur: sic̃ offerebat se dauid infla¬
gella dii dicens. Redde mͥ duplitia
peccata. dũ modo hic uindices. No¬
liie deserere.. noli au̾tere faciẽ
tuã ame. noli deoignari atq orres¬
cere fetorẽ uulnerũ meoꝵ. Et iob
seruulus tuus percussus erat ulce¬
re. apeoib usq ad caput. ⁊ remedi¬
ũ sue sanitatis inuenit. Licet illud
uulnꝰ uirtutis fuerit. istud erroris.

Expanded text:
solum confitetur peccata sua, sed etiam nusolum confitetur peccata sua, sed etiam numerat et accusat; non uult enim sua latere delicta. nam ut febres, cum in alto sunt, non queunt mitigari, cum foras erumpunt, spem afferunt desinendi, ita peccatorum morbus dum tegitur inardescit, si confessionibus proditur euaporat. et ideo iustus accusator est sui in principio sermonis, priusquam contagio ulceris serpat intrinsecus; grauat enim conscientiam memoria delictorum, nisi medicina poscatur. et si differt medicus, aeger offerre se debet, ut citius secetur, sicut offerebat se Dauid in flagella domini dicens: \'redde mihi duplicia peccata, dummodo hic uindices; noli me deserere, noli auertere a me faciem tuam, noli dedignari atque horrescere faetorem uulnerum meorum. et Iob seruulus tuus percussus erat ulcere a pedibus usque ad caput et remedium suae sanitatis inuenit, licet illud uulnus uirtutis fuerit, istud erroris.
Abbreviated transcription (Latin):
uelit curari medicam̃to. Nemo dic̃
medico. corporis sui: quẽ ad modũ sit
curandus: nouit medicꝰ quȩ singulis
uulnerib medicam̃ta conueniant: ciuꝰ
ulceris putredo ferro sit amputanoa:
ne in totiꝰ corporis serꝑat exitiũ. Si
dixerit medicꝰ medicinȩ genꝰ. quo
curari eger debeat. ⁊ ille fastidiat:
disceoit medicꝰ ⁊ egrũ de relinquit:
uide eũ qui curari uelit om̃i gene¬
re medico ad quiescentẽ: ad tende or¬
oinẽ: aperit primo uulnera sua medi¬
co. ⁊ dic̃. Cura me. s rogo ne inira tua:
quia non fustment durã medicinam.
infirmitates meȩ. Meoicina xp̃i. cor¬
reptio ẽ. Corripit enĩ dñs quẽ uult
conuertere. Iõo ⁊ paulus admedicũ
dicit. Argue. obsẽra: increpa. Non
ergo recusat curari. qui petit argui.
s leuare uult penã. ne iracundia
arguaturꝰ. ⁊ impetu irȩ corripiatur.
Et uide processũ. Primo petit argui.
postea quod maiꝰ ẽ corripi. deinde ñ

Expanded text:
velit curari medicamento. Nemo dicit velit curari medicamento. Nemo dicit medico corporis sui quemadmodum scurandus. nouit medicus quae singulis uulneribus medicamenta conueniant, cuius ulceris putredo ferro sit amputanda, ne in totius corporis serpat exitium. si dixerit medicus medicinae genus, quo curari aeger debeat, et ille fastidiat, discedit medicus et aegrum relinquit. uide eum, qui curari uelit, omni genere medico adquiescentem, adtende ordinem. aperit primo uulnera sua medico et dicit: \'cura me, sed rogo ne in ira tua, quia non sustinent duram medicinam infirmitates meae\'. medicina Christi correptio est; corripit enim dominus quem uult conuertere. ideo et Paulus ad medicum dicit: argue obsecra increpa. non ergo recusat curari qui petit argui, sed leuari uult poenam, ne iracundia arguatur et impetu irae corripiatur. Et uide processum. primo petit argui, postea, quod maius est, corripi. deinde non
Abbreviated transcription (Latin):
amb entib ppłis estimabo. Cõputruer̃
quidẽ cicatrices mee: si ad huc tuoꝵ
u̾boꝵ desidero cicatrices: quȩ sana.¬
tis uulnerib ob ducintur. ut postea
nullũ ulcus appareat. Bonȩ triũpha¬
liũ uulnerũ cicatrices: quib uictores
huiꝰ terreni prelii głantur. Quanto
inlustriora uulnera: quȩ ꝓfioe ⁊ no-¬
minis tui gła uidentur accepta.
Ista ẽ cicatrix. quȩ cęlũ apperit᷑. reg-¬
nũ adquirit: in mortalitatẽ in ue¬
nit. hec est gͦ frẽs cicatrix beata:.
qm̃ beati qui lauerunt stolas suas
insanguine suo. Sic cepit stola eẽ głẽ
caro mortis. in qua ⁊ paulus ante
periclitabatur. electꝰ dĩ. nisi petisset
se libari de corpore mortis huiꝰ ut
iegimꝰ. & id̃o quisumꝰ in hoc corpore
mortie oiemꝰ ne bonꝰ ille dilectꝰ dĩ nos
medicꝰ derelinquat: quẽ patriarcha
dł ne: ase discederet p̃cabatur. Ipsi
not cõmittamꝰ: parati ad curandũ quo

Expanded text:
ambientibus populis aestimabo. conputruerunt ambientibus populis aestimabo. conputruerunt quidem cicatrices meae, sed adhuc tuorum uerberum desidero cicatrices, quae sanatis uulneribus obducuntur, ut postea nullum ulcus appareat. bonae triumphalium uulnerum cicatrices, quibus uictores huius terreni proelii gloriantur: quanto inlustriora uulnera, quae pro fide et nominis tui gloria uidentur excepta! ista est cicatrix quae caelum aperit, regnum adquirit, inmortalitatem inuenit. haec est ergo, fratres, cicatrix beata, quoniam beati qui lauerunt stolas suas in sanguine suo. sic coepit stola esse gloriae caro mortis, in qua et Paulus ante periclitabatur electus dei, nisi petisset se liberari de corpore mortis huius, ut legimus. Et ideo qui sumus in hoc corpore mortis oremus, ne bonus ille dilemedicus nos derelinquat, quem patriarcha David ne a se discederet, precabatur. Ipsi nos committamus, parati ad curandum quo
Abbreviated transcription (Latin):
contra grãm. Et bene addidit. ut
ꝓbaret se in iuste appetitũ: qm̃ sub se¬
cutus sum iusticiã. Quanta uis u̾bi:
in cuiꝰ sillabȩ adiectione: ut sub secu¬
tũ se diceret iustitiam. non secutũ.
Proprior ẽ enĩ qui sub sequit᷑. quã ille
qui sequit᷑. ⁊ sub par. quã inpar᷑. ⁊ suc¬
cessio heredis: magis quã accessio nii¬
cuꝑatur. Et tam̃ quã uis sub sequa¬
titr iusticiã. non suę uirtictis putat
eoq orat inpensius dicens. Ne dere
querunt. amici inpugnarunt dilec¬
tũ sibi. arum non appropinquauert̃.
fugiebant me quasi mortuũ. ⁊ ab homi¬
natisunt. q peccata mea desideraui
tibi ꝯfiteri: quia flagellis tuis me
obtuli uulnerandũ: quia elegi cica¬
trices uulnerũ suꝑ epulas regũ.
⁊ iactanti potestatũ. Tu solus non
me derelinquas: tu ad hereat seruu¬
io tuo: qui de terra suscitas inoꝑem.
⁊ destertore erigis pauperẽ: tuo co¬
mitatu fultus: frequentiorẽ me

Expanded text:
contra gratiam. Et bene addit, ut contra gratiam. Et bene addit, ut probaret se iniuste appetitum: quoniam subsecutus sum iustitiam. quanta uis uerbi m huius sylkbae adiectione, ut \'subsecutum\' se diceret iustitiam, non \'secutum\'! propior est enim qui subsequitur quam ille qui sequitur et subpar quam inpar et successio heredis magis quam accessio nuncupatur. Et tamen, quamuis subsequatur iustitiam, non suae uirtutis putat eoque orat inpensius dicens: ne der enes me dereliquerunt, amici mei inpugnarunt dilectum sibi, proximi non appropinquauerunt. fugiebant me quasi mortuum et abominati sunt, quia peccata mea desideraui tibi confiteri, quia flagellis tuis me optuli uulnerandum, quia elegi cicatrices uulnerum super epulas regum et iactantiam potestatum. tu solus non me derelinquas, tu adhaereas seruulo tuo, qui de terra suscitas inopem et de stercore erigis pauperem. tuo comitatu fultus frequentiorem me
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ multiplicati sunt inimici dł in hoc
scło s nõ iooneũ firmam̃tũ. nisi eiꝰ qͥ cõ¬
firmat᷑ in xp̃o. Deniq illi confirmant᷑
inscło: qui oder̃ iustũ iniquȩ. Non
gͦ iustũ odiũ. s. in iustũ: cũ odissent
inique. S uide distantiã. Inposterio¬
rib ait qui oder̃ me gratis.: hichabet
qui oder̃ me inique. S ibi exꝑsona
xp̃i: hic exꝑsona sua. ubi expersona
xxp̃i loqͥtur. gratis odio habet᷑: ubi
ex sua inique. homo enĩ potest uni
alicui uulneri ñ patere: un puta
iusticiȩ intẽperantię. imꝑudicitiȩ.
Alus aut̃ uulnerib ꝑatet: inrp̃o aut̃
milla causa ẽẽ potuit. qua peccati
alicuiꝰ potuerit uulnꝰ accipere. In¬
munis a culpa. et integer adelicto.
atq immaculatus a uicio. Sunt
aut̃ qui ꝑutant utrũq ꝑsalmũ ex
persona xp̃i eẽ decursũ: qui ꝓ nr̃is
peccatis satis fiebat patri. Hic gͦ di¬
cebat se appetitũ contra iusticiã. illic

Expanded text:
et multiplicati sunt inimici David in hoc et multiplicati sunt inimici David in hoc saeculo; sed non idoneum firmamentuo. Denique illi confirmantur in saeculo, qui oderunt justum inique: non ergo justum odium, sed injustum; cum odissent inique. 53. Sed vide distantiam. In posterioribus ait: Qui oderunt me gratis ; hic habet: Qui oderunt me inique. Sed ibi ex persona Christi, hic ex persona sua; ubi ex persona Christi loquitur, gratis odio habetur, ubi ex sua, inique. homo enim potest uni alicui uulneri non patere — ut puta iniustitiae intemperantiae inpudicitiae —, aliis autem uulneribus patet; in Christo autem nulla causa esse potuit, qua peccati alicuius potuerit uulnus accipere inmunis a culpa et integer a delicto atque inmaculatus a uitio. sunt autem qui putant utrumque psalmum ex persona Christi esse decursum, qui pro nostris peccatis satisfiebat patri. hic ergo dicebat se appetitum contra iustitiam, illic
Abbreviated transcription (Latin):
in euglio dñs ih̾c. qui ait. Ꝙcredit
inme sic̃ dic̃ scriptura: flumina de
uentre eiꝰ fluent aquȩ uiuȩ. Ex illo
flumine ista sũt flumina. de quo le¬
gimꝰ. fluminis impetꝰ letificat ciui¬
tatẽ dĩ. De quib gͦ fluũt huiꝰ modi
flumina sp̃alia: de bis bene dr̃ Ele¬
uauer̃ flumina dñeꝰ eleuauer̃ flumi¬
na uocẽ suã: a uoce aquarũ sp̃aliũ.
quȩ supra cęlos dm̃ laudant. Ꝙ ele¬
uauerit uocẽ suã: hic pot̃ dicere be¬
ne nunciaut. iusticiã tuã inȩccła
magua. Moẽ quod aodidit magna:
nisi q fuit ante ñ magna: Quȩ est
magna. nͥ de totius orbie terrarũ par¬
tib ogregata Quando uenient ab
Scriptũ ẽ enĩ. Non laudes hominẽ ĩ uita sua.
riunt᷑ moriũt᷑ ut resurgat. ꝓpior gͦ salut ẽ.
qͥ moritur. ut resurgat: quã ile
qͥ uiuit ut moniat᷑. Os ẽ aut̃ qui co¬
tidie moniat᷑: nisi qui mortẽ dñi sħu
in sua carne circũfert. ut om̃ia ei
peccata moriantur: Confirmati aut̃

Expanded text:
elio dominus Iesus, qui ait: qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae. ex illo flumine ista sunt flumina, de quo legimus: fluminis impetus laetificat ciuitatem dei. de quibus ergo fluunt huiusmodi flumina spiritalia, de his bene dicitur: eleuauerunt flumina, domine, eleuauerunt flumina uocem suam a uoce aquarum spiritalium, quae supra caelos deum laudant. Qui eleuauerit uocem suam, hic potest dicere: bene nuntiaui iustitiam tuam in ecclesia magna. quid est quod addidit \'magna\', nisi quia fuit ante non magna? quae est magna nisi de totius orbis terrarum partibus congregata, quando ab ua. riuntur, resurgent. Propior ergo saluti est, qui moritur ut resurgat, quam ille qui vivit ut moriatur. Quis est autem qui quotidie moritur , nisi qui mortem Domini Jesu in sua carne circumfert, ut omnia ei peccata moriantur? Confirmati autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatur. S ubi sine adiectione uł
disciplina uł sapientia nuncupa¬
tur: difinitionẽ ꝑfectionis acci¬
piunt. In examinata gͦ fluitat
disciplina. Gexaminata ñ fluitat.
De intellectu quoq eadẽ scriptitra
definit: quia in tellectꝰ honꝰ est
om̃ib qͥ eũ faciunt. Intellectꝰ aut̃
cũ inse &. sapientiȩ gr̃am habeat

Expanded text:
patur: sed ubi sine adjectione, vel patur: sed ubi sine adjectione, vel disciplina vel sapientia nuncupantur, definitionem perfectionis accipiunt. Inexaminata ergo fluitat disciplina, sed examinata non fluitat. De intellectu quoque eadem Scriptura definit, quia intellectus bonus est omnibus qui eum faciunt : intellectus autem cum in se et sapientiae gratiam habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
docuit. Cuiꝰ auctoritate colligimnꝰ
has ꝓuidentiȩ principales ẽẽ iur¬
tites: eo qđ sapientia semꝑ qua-¬
si mat̾ fecunda parturiat: disci-
plina qͣsi suerior magistra dissin¬
guat᷑ in tellectꝰ quasi diligens
quesitor inueniat. & uerã Tiłsti¬
ciã iudiciũq rimet᷑. Doceatꝰ hec
sacrȩ testimoniis lectionis. Sa¬
pientia dic̃: ego quasi fons apͥa¬
radiso dixi. rigabo meũ ortũ &
mat̾ infundit. Accipe etiã testi-¬
monia disciplinȩ. fili ne neglexe¬
ris disciplinã dĩ i ne defeceris
ab eo correptꝰ: quẽ enĩ diligit ds̃
corripit. Seuera quidẽ in corripi¬
endo. ẜ dulcis in corigenoo ẽ Dis¬
ciplina: ne fluitemꝰ. & uagemꝰ ex¬
rantes. s rectpiam᷑ axp̃o. Discipli¬
na enĩ ñ examinata uagatur: ut
scriptũ est: s ꝓ conseruatione hic
posuit disciplinã tam̃ sic̃ sapi¬
entia ita et disciplina et perfec¬
ta et infecta: eodẽ nõie nuncu¬

Expanded text:
docuit, cuius auctoritate colligimus docuit, cuius auctoritate colligimus has prudentiae principales esse uirtutes, eo quod sapientia semper quasi plina quasi severior magistra distringat, intellectus quasi diligens quaesitor inveniat, et veram justitiam, judiciumque rimetur. 3. Doceamus haec sacrae testimoniis lectionis. Sapientia dicit: Ego quasi fons a paradiso, dixi: Rigabo meum hortum .quasi pia mater infundit. Accipe etiam testimonia disciplinae: Fili, ne neglexeris disciplinam Dei, nec defeceris ab eo correptus ; quem enim diligit Deus, corripit. Severa quidem in corripiendo, sed dulcis in corrigendo est disciplina; ne fluitemus et vagemur errantes, sed recipiamur a Christo. Disciplina enim non examinata vagatur, ut scriptum est. Sed pro conservatione hic posuit disciplinam. Tamen sicut sapientia, ita et disciplina, et perfecta et imperfecta eodem nomine nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
si xp̃c ꝓ nobis: quis contra nos:
bant. uere exercitissiurtutis inten¬
ti. soli dõ nr̃o & dño seruatuꝰ.
hic enĩ finis: ut scriptũ ẽ pͥmitiȩ¬
xp̃c: deinde finis cũ tradiderit
regnũ dõ & patri. cũ euacuaue¬
rit omnẽ principatũ & potestatẽ.
et uirtutẽ. ut mors nouissima
destruatur. & incipiamꝰ dõ eẽ
sub iecti: regnũ in nob̾ cȩleste ser¬
ut in eo cognoscendo ñ uulgaris
auditꝰ. s intellectꝰ sp̃alis oꝑetur.
Deniq aquila psalmil disciplinȩ
posuit: & idõ tibi dic̃ scriptura.
Da in disciplina cortuũ. aures
aut̃ tuas p̃para sermonib intel¬
iectꝰ. Et alibi. dilige sapientiã:
& disciplinã. Sapientia est: que
sensus scaturit. Disciplina un ha¬
bitudinẽ quandã nature. coali¬
ta forma uirtutũ &m̃tis confir¬
mata sententia. Scienti a discipli¬
nis: In telligere etiant & obscurũ
sermonẽ. atq dictionũ pruoentiã
& enigmata ꝓu̾bioꝵ: Scriptura nos

Expanded text:
s pro nobis, quis contra nos? s pro nobis, quis contra nos? bant, uerae exercitiis uirtutis intenti soli deo nostro et domino seruiamus. hic enim finis, ut scriptum est: primitirit regnum Deo et Patri; cum evacuaverit omnem Principatum et Potestatem et Virtutem. . . . ut mors novissima destruatur , et incipiamus Deo esse subjecti, regnum in nobis coeleste serscribitur; ut in eo cognoscendo non vulgaris auditus, sed intellectus spiritalis operetur. Denique Aquila psalmum disciplinae posuit. Et ideo tibi dicit Scriptura: Da in disciplinam cor tuum; aures autem tuas praepara sermonibus intellectus . Et alibi: Dilige sapientiam et disciplinam . Sapientia est quae sensus scaturit: disciplina in habitudinem quandam naturae coalita forma uirtutum et mentis confirmata sententia scientiae disciplinis. intellegere quoque obscurum sermonem atque dictionum prudentiam et aenigmata Prouerbiorum scriptura nos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exoꝑib s ex fide ꝑ grãm suã nob̾
peccata donauit. & ad coronȩ pe¬
titionẽ in dulgentissimꝰ noc & be¬
nignꝰ ammisit. nec suꝑiora nob̃ fec̃
obẽe flagitia. qͥb tanto certami¬
ne iudicarem᷑ indigni. Queritur
enĩ etiã in his qui lustrai e certa¬
men hoc sub eunt. etiã disciplina
uiuendi. Ita rursus ne tanta pec¬
catoꝵ donatione resoluti insuꝑio¬
ra flagitia uł desidiã reu̾tam᷑. psal-¬
mꝰ iste nos ammonet multa nobis
grauia certamina ẽẽ ꝓposita: ut
nemo nisi qui legitime certau̾it
coronetut. Luctandũ est gͥ adu̾sus
cartus huiꝰ inlecebtiͦs. & feruorẽ
sanguinis. Luctandũ est ad u̾sus
nequitias sp̃ales. Nemo grauior
domestico ad u̾sario: nemo nocen¬
tior hoste eo: cui cȩlestis substan¬
tiȩ potentia suffragatur. Cum
dico nemo. diuini mem̃to sermo.¬
nis quo dixit dñs. quia maior
ex natis mulieris ioħe baptista
nemo. Nam qui natus ẽ. ex utr-¬
gine: ipse suꝑ om̃s est. & idõ ne¬

Expanded text:
fide per gratiam suam nobis peccata donauit et ad coronae petitionem indulgentissimus nos et benignus admisit nec superiora nobis fecit obesse flagitia, quibus tanto certamine iudicaremur indigni — quaeritur enim etiam in his, qui lustrale certamen hoc subeunt, etiam disciplina uiuendi —, ita rursus, ne tanta peccatorum donatione resoluti in superiora flagitia uel desidiam reuertamur, psalmus iste nos ammonet multa nobis et grauia certamina esse proposita, ut nemo nisi qui legitime certauerit coronetur. luctandum est igitur aduersus carnis huius inlecebras er, feruorem sanguinis, luctandum est aduersus nequitias spiritales. nemo grauior domestico aduersario, nemo nocentior eo hoste cui caelestis substantiae potentia suffragatur. cum dico \'nemo\', diuini memento sermonis, quo dixit dominus, quia maior ex natis mulieris Iohanne Baptista nemo; nam qui natus est ex uirgine, ipse super omnes est. et ideo ne
Abbreviated transcription (Latin):
treoentis donartis: ⁊ dari pauꝑib
pauꝑũt alimoiiȩ consulebant. Ob
in cõmune respondit. Sincte illã:
ut in die sepulturȩ meȩ seruet illud.
Pauꝑet enĩ semꝑ habetis uob̾cũ. me
aut̃ ñ semꝑ. Ergo alius intelligen¬
duc̃ hic beatꝰ. qui intelligit suꝑ pau¬
perem: hic de fide diẽ: alibi de im̃a.¬

Expanded text:
trecentis denariis et dari pauperibtrecentis denariis et dari pauperibpauperum alimoniae consulebant. quibus in commune respondit: sinite illam, ut in diem sepulturae meae seruet illud; pauperes enim semper habetis uobiscum, me autem non semper. Ergo alius intellegendus est hic beatus qui intellegit super pauperem. hic de fide dicit, alibi de mis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa: quasi sanctificatio. quomꝰ eam
ures tuas: qui in cipis sacramen¬
ta dñicȩ cognoscere passionis.
oo tibi dr̃. Qui habet aures auoien¬
oi audiat. Idõ surdo ⁊ mũto aures
⁊ labia tetigit: dñs in eugłio: ut sciret
quid audiret in mysterio. quid etiã
loqueret᷑: ⁊ quando loqueretur. Neq
enĩ otiose scriptũ est. dñs mͥ dedit
linguã eruditionis: ut scirẽ quando
oporteat sermonẽ dicere. Scire gͦ
debes quid audias: scire quid loqui
debeas: scire etiã qn loqui debeas.
Audi g dicentẽ. Beatꝰ qui in telligit:
super egenũ ⁊ pauperẽ. Beatꝰ quidẽ
qui cõpatitur pauꝑiꝰ qui haurit
eiꝰ necessitates. Seit quid mali in¬
opia afferat indigenti. S quid sibi
uult istud exordiũ in dñi passione:
U erũ ẽ quidẽ quod ꝓp̃t pauperes pas¬
sus est. S tam̃ ipse eorripuit. cor¬
ripuit uidã. dicentẽ. de illo un¬
guento quod effuderat maria suꝑ
pẽdes.xp̃i Potuit hoc uenundari

Expanded text:
pa, quasi sanctificatio, quomodo eum pa, quasi sanctificatio, quomodo eum ures tuas, qui incipis sacramenta dominicae cognoscere passionis. ideo tibi dicitur: qui habet aures audiendi audiat. ideo surdo illi et muto aures et labia tetigit dominus in euangelio, ut sciret quid audiret in mysterio, quid etiam loqueretur et quando loqueretur. neque enim otiose scriptum est: dominus mihi dedit linguam eruditionis, ut scirem quando oporteat sermonem dicere. scire ergo debes quid audias, scire quid loqui debeas, scire etiam quando loqui debeas. Audi ergo dicentem: beatus qui intellegit super egenum et paupere . beatus quidem qui compatitur pauperi, qui haurit eius necessitates, scit quid mali inopia afferat indigenti; sed quid sibi uult istud exordium in domini passione? uerum est quidem quod propter pauperes passus est, sed tamen ipse corripuit ludam dicentem de illo unguento, quod effuderat Maria super pedes Christi: potuit hoc uenundari
Abbreviated transcription (Latin):
Ecee uenio: In hoc iam
uenit.⁊ patitur. Et idõ
quadiagesimꝰ psalmꝰ inscribitur. qiua
quadraginta dieb ie umauit dñs
ibs: ut eo numero consũtnaret hõis
qui perierant ꝑfectonẽ. Siẽ em̃
peratpetentiã interdicti fructꝰ ami¬
serat grãm. ita per ieiumũ reparari
eiꝰ uirtutẽ oportuit: ut qui perierat
inadam. repararetur inxp̃o. Id̃o gͦ
infinẽ: quia ipse finis ẽ spei ñrȩ. Ad
tpsũ studia nr̃a dirigimꝰ: ad ipsũ uota
nr̃a conferimꝰ: quia tpse ẽ plenitudo.
ipse est consũmatio uniu̾soꝵ ipse om̃iũ
sũma uirtutũ. Id̃o tpsi dauid. quasi
ei qui solus ex om̃ib insua carne nr̃a
peccata suscepit: qui solus dĩ agnꝰ.
peccatũ totius mundi abstlilit᷑ qui
solus cyrographũ decreti. sangui.¬
nis siri effusione deleuit. ⁊ tulit de
medio atq suffixit cruci: quasi sa¬
pientia. sciens quomodo uetus pec¬
catũ mundi solueret.: quasi redẽꝑ¬
tio. quomͦ hominẽ renouaret acul¬

Expanded text:
ecce uenio, in hoc iam ecce uenio, in hoc iam uenit et patitur. et ideo quadragesimus psalmus inscribitur, quia quadraginta diebus ieiunauit dominus Iesus, ut eo numero consummaret hominis qui perierat perfectionem. sicut enim per appetentiam interdicti fructus amiserat gratiam, ita per ieiunium reparari eius uirtutem oportuit, ut, qui perierat in Adam, repararetur in Christo. ideo ergo in f inem, quia ipse finis est spei nostrae, ad ipsum studia nostra dirigimus, ad ipsum uota nostra conferimus, quia ipse est plenitudo, ipse est consummatio uniuersorum , ipse omnium summa uirtutum. ideo ipsi si D au i d quasi ei, qui solus ex omnibus in sua carne nostra peccata suscepit, qui solus dei agnus peccatum totius mundi abstulit, qui solus chirographum decreti sanguinis sui effusione deleuit et tulit de medio atque affixit cruci, quasi sapientia, sciens quomodo uetus peccatum mundi solueret, quasi redemptio, quomodo hominem renouaret a cul
Abbreviated transcription (Latin):
persona xp̃i psalmꝰ iste ẽ. Iõo iusticiã
meã dic̃ Licet ñ arrogant̃ ⁊ hõ pos¬
at dicere iusticiã suã. qui dõ credit.
⁊ fidẽ suã sibi reputari ad iusticiã cõ¬
fidẽ p̃dicauerat. ⁊ peccata dimittit.
Idõ enĩ xp̃s aduenit ut fidẽ statueret.
remissionẽ tribueret peccatoꝵ. Et
quia expersona saluatoris totum
bunc ẽẽ diximꝰ psalmũ: ne forte di¬
cant apollinaristȩ. Ecce corpus dĩx
p̃parasti mͥ. non etiã animã. Audi¬
ant ininferiorib psalmi huiꝰ dicentẽ.
Confundantur ⁊ reuereantur simul:
qui querunt animã meã ut auferãt
eam. hec sunt que in hoc psalmo
arbitrati sumꝰ: reliqua plana ⁊ faci¬
lia. nec indiga ẽẽ int̃pretationis
estimauimꝰ: cũ si intractatũ incidãt.
in allo psalmo in quo uidentur eẽ
repetita rectius prosequem: fauen¬
te dño iħux̃p̃o cui ẽ laus. honor.
gła. perpetuitas. a scłis. ⁊ nũc ⁊ semꝑ.
ONo ordine. qui insu¬
periore psalmo dixit.¬

Expanded text:
iam meam1 dicit, licet non arroganter et homo possit dicere iustitiam suam, qui deo credit et fidem suam sibi reputari ad iustitiam confidem praedicat ueram et peccata dimittit. ideo enim Christus aduenit, ut fidem statueret, remissionem tribueret peccatorum. Et quia ex persona saluatoris totum hunc esse diximus psalmum, ne forte dicant Apollinaristae: \'ecce corpus, dixit, praeparasti mihi, non etiam animam\', audiant in inferioribus psalmi huius dicentem: con fundantur e t reuereantur s imul qui quaerunt animam am meam, ut aui era n tea m. Haec sunt, quae in hoc psalmo ardua arbitrati sumus. reliqua plana et facilia nec indiga interpretationis aestimauimus, cum, si in tractatum incidant in alio psalmo, in quo uidentur esse repefita, rectius prosequemur fauente domino Iesu, cui est laus, honor, gloria, perpetuitas a saeculis et nunc et semper Bono ordine, qui in superiore psalmo dixit
Abbreviated transcription (Latin):
horrebat᷑ qͥdẽ aꝯsilio. s si ꝯu̾terent᷑.
remediũ ũ negabat. Scriptũ ẽ etiã
ñ solũ incapite. s in om̃i legis cõ¬
plexione. uenturũ hominẽ adoser¬
uãnoĩ bominũ genꝰ: qͥ omĩa uellet.
que cdẽ uollett un ĩntelligise pmm̃¬

Expanded text:
horrebat quidem a consilio, sed si conuerterentur horrebat quidem a consilio, sed si conuerterentur remedium non negabat. Scriptum est etiam non solum in capite, sed in omni legis complexione uenturum hominem ad conseruandum hominum genus, qui omnia uellet quae deus uellet. unde intellegis quo
Abbreviated transcription (Latin):
que om̃ib t̾renis ẽ cõmuans ani¬
mantib:: ñ duunitatẽ unigenti filii
dĩ. obnoxiã futurã sacrȩ uulneri
passionis: Scriptũ ẽ in capite libri
uenturũ hominẽ. qͥ potestatib cȩle
uidebitis cęlos aꝑtos: ⁊ angłos clĩ
ascendentes ⁊ descenttentes. ao fili¬
ũ hominis. Sceiptũ ẽ in capite libri
agnꝰ fine macula. mundus. matu¬
rus. masculus. aniculus. erit̃
uob̾. ⁊ occidit eũ om̃is synagoga.
Qs iste sit agnꝰ. audisti dicentẽ. Et¬
ce agnꝰ dĩ: ecce qͥ tollit peccatũ mũ¬
oi. hic ẽ qͥ occisus ẽ ab om̃i ppło u¬
deoꝵ: quẽ adhuc hostili odio ꝑse¬
cunt᷑. Et illũ ꝗdẽ oportebat ꝓ om̃ib
mori. ut in eiꝰ cruce fieret remis¬
sio peccatoꝵ. ⁊ sanguis ipsiꝰ mundi
in qͥnam̃ta lauaret. S ue illis. qui
auctorẽ salutis ꝓpͥe. negauer̃. Fe¬
cistis inquit ꝯsiliũ. s ñ ꝑme. Quͦmͦ
pot̾at ꝓbare parricidiũ : qͥ ꝯsiliũ ñ
ꝓbabat. Et tam̃ qͦͣnta pietas. ab¬

Expanded text:
quae omnibus terrenis est communis animantibus, non diuinitatem unigeniti filii dei obnoxiam futuram sacrae uulneri passionis? Scriptum est in capite libri uenturum hominem qui potestatibus caeleuidebitis caelos apertos et angelos dei ascendentes et descendentes ad filium hominis.. Scriptum est in capite libri : agnus sine macula mundus maturus masculus anniculus erit uobis, et occidet eum omnis synagoga. quis iste sit agnus, audisti dicentem: ecce agnus dei, ecce qui t o 11 i t peccatum mundi. hic est qui occisus est ab omni populo Iudaeorum, quem adhuc hostili odio persecuntur. et illum quidem oportebat pro omnibus mori, ut in eius cruce fieret remissio peccatorum et sanguis ipsius mundi inquinamenta lauaret. sed uae illis qui auctorem salutis propriae nega.uerunt! fecistis, inquit, consilium, sed non per me. quomodo poterat probare parricidium qui consilium non probabat ? et tamen quanta pietas! ab
Abbreviated transcription (Latin):
persecutor. Cur gͦ cecatꝰ: nisi qr non ag¬
nouerat xp̃m: Nam si cognouisset lu¬
cis arbitrũ: non amississet lum̃ oculoꝵ.
Deniq ⁊ ubi agnouit: recepit. Indicio
est quod non nouerat xp̃mꝰ qui
audita uoce. saule siule ꝗo me ꝑse¬
queris Respondit. Quis es dñe
N on quesisset quis esset: si cognouisset.
Nñ ⁊ dñs quasi ignoranti dicit. Ego sũ
iħc nagarenꝰ. quẽ tu ꝑsequeris. Durũ
est tibiadu̾sᷤ stimulũ calcitrare. Et ille
dixit. Unẽ quid me facere oportet:
UIde ꝯgruentia utrterq magisteria. Me
dicꝰ minat᷑ ut corrigat. terret ut cu¬
ret. Eger pͥmo medici ꝑsonã reqͥrit:
si sit idoneus a quo sanari p̃sumat.¬

Expanded text:
tus persecutor. cur ergo caecatus, nisi quia non agtus persecutor. cur ergo caecatus, nisi quia non agnouerat Christum? nam si cognouisset lucis arbitrum, non amisisset lumen oculorum. denique et ubi agnouit recepit. iudicio est quod non nouerat Christum, quia audita uoce: Saule Saule, quid me persequeris? respondit: quis es, domine? non quaesisset quis esset, si cognouisset. unde et dominus quasi ignoranti dicit: ego sum Iesus quem tu persequeris. durum tibi est aduersus stimulum calcitrare. et ille dixit: domine, quid me facere oportet? uide congruentia utrorumdicus minatur, ut corrigat; terret, ut curet: aeger primo medici personam requirit, si sit idoneus a quo sanari s
Abbreviated transcription (Latin):
adã ubi es: Q utiq quasi absentẽ re¬
quirit: ñ diceret ubi es. si eũ in se ma¬
nere cognosceret. S quis eũ absentẽ
fecerit: audiamꝰ. Absconderunt inquit¬
se ambo: a facie dm̃i. Oñs uidet xp̃c.
S qui se abscondit. abscondit᷑: qm̃ qui
ignorat. ignorabitur. Cognoscit enĩ dñs
cos qui sut iysius. Ille om̃s suos uult
ẽẽ. quos condidit ⁊ creauit. Utinã tu
bomo non fugias: ⁊ te tpss a xp̃o abscõ¬
das. Ille etiã fugientes reqͥrit. ⁊ ab sc̃o¬
ditos ñ uult ꝑireꝰ. s clamat dicens.
ldã ubi es. Hoc ẽ homo ubi es: Ego
te in luine posuiꝰ tu tenebras reqͥsisti:
Deniq inparadiso ubi semꝑ matitinꝰ erat
dies uesper est factꝰ qm̃ om̃iͣ tenebro¬
sa peccata sunt. Idõ habes qe audier̃
uocẽ dm̃ dĩ de ambulantis ad u̾sꝑani.
in paradiso. Simul cognosce mysteriũ.
sedes eiꝰ supra cȩlũ cęloꝵ tam̃ insc̃is
suis xp̃c est. Quomͦ gͦ uesper ubi
ds̃ est. cũ ds̃ lux sit: Ueniq saulo in iti

Expanded text:
Adam, ubi es? qui utique quasi absentem requirit, non diceret: ubi es? , si eum in se manere cognosceret. sed quis eum absentem fecerit, audiamus: a b sconderunt se, inquit, ambo a facie domini. omnes uidet Christus, sed qui se abscondit absconditur, quoniam qui ignorat ignorabitur; cognoscit enim dominus eos qui sunt ipsius. ille omnes suos uult esse, quos condidit et creauit. utinam tu, homo, non fugias et te ipse a Christo abscondas! ille etiam fugientes requirit et absconditos non uult perire, sed clamat dicens: Adam, ubi es?, hoc est: \'homo, ubi es? ego te in lumine posui, tu tenebras requisisti\'. Denique in paradiso, ubi semper matutinus dies, uesper est factus, quoniam omnia tenebrosa peccata sunt. ideo habes, quia audierunt uocem domini dei deambulantis ad uesperam in paradiso. simul cognosce mysterium. sedes eius supra caelum caelorum, tamen in sanctis suis Christus est. quomodo ergo uesper ubi deus est, cum deus lux sit ? denique Saulo in itin
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ in manꝰ peccatoꝵ. Et uide oscu¬
lanti ait. Iuda osculo filiũ homis
tradis: Hoc ẽ. uenenũ in fundis os¬
culo. quo gr̃a caritatis in fumoitur.
osculo quod sacre pacis in signe ẽ.
osculo quo amicitia fida firmat᷑. os¬
culo quo fioes scã firmatur. hoc
gͦ osculo tradis ꝑiculo quẽ ꝓpt̃ oscu¬
li cõmertiũ uenerari deberes Et
tradis filiũ hominis homo. qui ꝓpt̃
hominũ salutẽ descendit de cȩlo:
Sic enĩ scriptũ est. Filius hominis
qui est incęlo ipse eit qui descen¬
oit de cęlo. filiũ hominis tradis:
qui te ex peccatore apłm fecit:
filiũ hominis rradis. qͥuenit ut
in sangrine suo om̃ium peccata
dilueret: ẽgo osculũ ñ nego: ipse
uideris quiolaueris osculi sc̃ita¬
tẽ. dut ñ legisti quod utilia uul
nera amici: quã uoluntaria oscu¬
la inimici: Nec in merito grauiore
tȩlo tante dignationis percussus ẽ
iudas: quã si eũ fulmine perculis¬

Expanded text:
datur in manus peccatorum, et Iudae oscudatur in manus peccatorum, et Iudae osculanti ait: Iuda, osculo filium hominis tradis?, hoc est: uenenum infundis osculo quo gratia caritatis infunditur, osculo quod sacrae pacis insigne est, osculo quo amicitia fida firmatur, osculo quo fides sancta signatur? hoc ergo osculo tradis periculo quem propter osculi commercium uenerari deberes, et tradis filium hominis homo, qui propter hominum salutem descendit de caelo? sic enim scriptum est:.filius hominis qui estin caelo, ipse est qui descendit e caelo. filium hominis tradis qui te ex peccatore apostolum fecit, filium hominis tradis qui uenit, ut in sanguine suo omnium peccata dilueret? ego osculum non nego; ipse uideris qui uiolaueris osculi sanctitatem. aut non legisti, quod utilia sunt uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici? nec inmerito grauiore telo tantae dignationis percussus est ludas quam si eum fulmine perculis
Abbreviated transcription (Latin):
Longe inquit a salute mea. uba de¬
lictoꝵ meoꝵ. hoc ẽ alia u̾ba sũt de¬
lictorũ alia sacramenta salutis ȩternȩ.
Non p̃iudicant u̾ba uirtuti: oꝑib sub¬
stantia diuina fulcit. Homo uidet᷑
hõ auditꝰ. ds̃ in oꝑib agnoscit᷑. Et tñ
de hoc homine dictũ ẽ. ⁊ homo est
⁊ quis agnoscit eũ : Qd est quis:
Non qͦ nemo s qͦ rarꝰ qͦ sapiens. Sic̃
illud. quis ascendet inmontẽ dñi. ⁊
Os sapieus ⁊ intelligit ea: Deniq alibi.
Uir in sipiens ñ cognoscit: ⁊ stultꝰ ñ in¬
telliget hȩc. Et tu gͦ cũ legis eugłiũ.
quasi sapiens ⁊ iustꝰ cognosce quȩ le¬
gis: illuminet te sapientię fulgor
ȩt̃nȩ. Uerba quidẽ sunt. s ⁊ ipsa mũ¬
dant. ⁊ ipsa illuminant: ⁊ ipsa ꝯfir¬
mant. ⁊ ipsa uiuificant. Uñ ait petr᷑.
habes. ⁊ nos relinquimꝰ te: Deniq
ut adu̾teremꝰ quod scđm hominẽ
loquit᷑: paulo post dr̃e. Ecce appropin¬
quat hora: ut filius hominis tra¬

Expanded text:
1onge, inquit, a salute mea uerba de1onge, inquit, a salute mea uerba delictorum meorum, hoc est: alia uerba sunt delictorum, alia sacramenta salutis aeternae. non praeiudicant uerba uirtuti; suis uiribus substantia diuina fulcitur: homo uidetur, homo auditur, deus in operibus agnoscitur. et tamen de hoc homine dictum est: et homo est, et quis cognoscet eum? quid est \'quis1? non quo nemo, sed quo rarus, quo sapiens, sicut illud: quis ascendet in montem domini? quis sapiens et intelleget ea? denique alibi: uir insipiens non cognoscet et stultus non intelleget haec. et tu ergo, cum legis euangelium, quasi sapiens et non stultus cognosce quae legis; inluminet te sapientiae fulgor aeternae. uerba quidem sunt, sed et ipsa mundant et ipsa inluminant et ipsa confirmant et ipsa uiuificant. unde ait Petrus: habes, et non relinquemus te. Denique ut aduerteremus, quod secundum hominem loquitur, paulo post dixit: ecce adpropinquat hora, ut filius hominis tra
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽ. Qd utiq inpossibile dõ:
S hominis ẽ dubitare: dĩ ꝯfirmare.
Idõ ꝓmꝑtiores assitpsit. qͣsi electos ul¬
tura iudicii sui testes: qͥ u̾boꝵ eiꝰ ag¬
noscerent sacramtum. Deniq alii dor¬
miebant: isti soli fida m̃te uigilabetit.
Uñ ꝑyheremiã ñ dũ suscepto corpore:
ipse ait. Ego sic̃ agnꝰ ductꝰ sũ: ⁊ nes¬
ciui. Ꝙdẽ qđ nesciat sapientia dĩ:
quȩ in archario patris semꝑ ẽ: &
ido ennarrauit om̃ia filiꝰ dĩ: qr dĩ
patris ipse sapientia ẽ. Qͥ modo
p̃sciuit se sic̃ agnũ ẽẽ ducendũ. ⁊
qͦ duceret᷑ nescisse se dicit: Aut qͦmͦ
insuꝑiorib ꝑ os iꝑstus dauid ait.
de õs meus qͦre me dereliqͥstu: Qͦ¬
mͦ derelinqͥt᷑ a patre filius. qui ait.
⁊ ñ fũ solus. qr pat̾ mecũ est. Et ali¬
bi traditꝰ sum ⁊ñ egreoiebar. Et ali¬
bi. Et surrexi ⁊ aohuc tecũsum. nͥ ut
au̾itas qđ hominũ sensũ expͥmit. qui
lis derelicis: Demq audi qđ seqͥt᷑.

Expanded text:
le est. quid utique inpossibile deo ? sed hominis est. dubitate, dei confirmare. ideo promptiores assumpsit quasi electos ultimi iudicii sui testes, qui uerborum eius agnoscerent sacramentum. denique alii dormiebant, isti soli fida mente uigilabant. unde et per Hieremiam nondum suscepto corpore ipse ait: ego sicut agnus ductus sum et nesci . quid est quod nesciat sapientia dei quae in arcano patris semper est ? et ideo enarrauit omnia filius dei, quia dei patris ipse sapientia est. quomodo praesciuit se sicut agnum esse ducendum, et quo duceretur nescisse se dicit? aut quomodo in superioribus per os ipsius Dauid ait: deus deus meus, quare me dereliquisti? quomodo derelinquitur a patre filius qui ait: e t non sum solus, quia pater mecum est, et alibi: traditus sum et non egrediebar, et alibi: exsurrexi et adhuc tecum s u m, nisi ut aduertas, quod hominum sensum exprimit, qui lis, derelictos? denique audi quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͦ numerus uiͦrũ ẽ.⁊ nunius man¬
sionũ. utiq num̾ius dierũ ẽ: ꝑ quos
ad cęli altitudinẽ ꝑuenit᷑. Ecce in ꝗt
uetes posuisti dies meos. Aliꝰ habet
palestas. Posusti dies meos. Si scdin
Aliꝰ enĩ dies hominis: aliꝰ dies xp̃i. quẽ
habrahã uidit. ⁊ gauisus ẽ. De qͦ ⁊ dd̃
ait. hic ẽ dies quã fec̃ dñc: exultem

Expanded text:
s mansionum, utique numerus dierum est per quos ad caeli altitudinem peruenitur. Ecce, inquit, ueteres posuisti dies meos. alius habet: palaestas posuisti dies meos. sisecundum alius enim dies hominis, alius dies Christi quem Abraham uidit et gauisus est, de quo et Dauid ait: hic est d
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ druinitatis ex pͥmit᷑ uͥ dic̃. ego
⁊ pat̃ unũ sumꝰ: aliuo qđ sccłm ho¬
minis ẽ locutꝰ affectũ quẽ imbu¬
it cautũ eẽ debere. nec p̃fumere
qđ facile implere ñ possit᷑. ne dum
pmiũ quent. incidat sacͥlegnũ: uñ
ait. Cũ ꝑsecunt᷑ uos in hac ciuitate:
fugite mnalia. Merito gͦ ⁊ hic subitu¬
tꝰ corporis passionẽ. cepit ꝯtristari ⁊
mestꝰ ẽẽ: Et a sũptis petro ⁊ duob
filuis zebedei. tristis ẽ antina mea.
ante p̃misit. ⁊ subiecit pꝰea. uigilate
⁊ orate ne intretis in tẽptationẽ. sp̃s¬

Expanded text:
uinitatis exprimitur, ubi dicit: ego et pater unum sumus, aliud quod secundum hominis est locutus affectum, quem imbuit cautum esse debere nec prae- sumere quod facile implere non pos°it, ne, dum praemium quaerit, incidat sacrilegium . unde ait: cum persecuntur uos in hac ciuitate, fugite in aliam. merito ergo et hic subiturus corporis passionem coepit contristari et maestus esse et assumptis Petro et duobus filiis Zebedaei: tristis est anima mea. ante praemisit et subiecit postea: uigilate et orate, ne intretis in temptationem; sp
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ ẽ de me ut faciã uoluntatẽ
tuã. ds̃ m̃s uolui. Qd euidentiꝰ
quã quod cũ eugłii sui mimere
nob̃ iħc uerꝰ aduenit. Ipse locutꝰ ẽ.
⁊ inuini credentiũ popłi ꝯgregati
sũt. qͥ uix singuli ante credebat.
pse uenit in curne: ⁊ cessauit sacri¬
ficiũ iudeori. Cessauit oblatio ꝓpec¬
cato. qr ⁊ eccatn remissor ad uene¬
rat. Nõ erat remediũ necessariũ le¬
gis: uͥ legis auctor ao stabat. Tũc dixi
ecce uenioꝰ. in caite libri scͥptũ ẽ
de me. Scciptũ ꝓfecto de xp̃o ẽ.
in pͥnetoio uetis testam̃ti. qđ uentu
rꝰ eẽt. ut in redeꝑtione hominũ dĩ
patris faceret uoluntate: qñ scrip¬
tũ ẽ. qr euã in spetie eccłȩ ad homi¬
nis adium̃ta. formauit. Qo enĩ
nob̾ in hac corporis infirmitate.
⁊ scłi istiꝰ ꝑ turbatione p̃sidio pot̃¬

Expanded text:
t /aciam uoluntatem tuam, deus meus, uolui. quid euidentius quam quod cum euangelii sui munere nobis Iesus uerus aduenit? ipse locutus est et innumeri credentium populi congregati sunt, qui uix singuli ante credebant. ipse uenit in carne et cessauit sacrificium Iudaeorum, cessauit oblatio pro peccato, quia peccatorum remissor aduenerat. non erat remedium necessarium legis ubi legis auctor adstabat. Tunc dixi: ecce uenio, in capite libri scriptum est de me. scriptum profecto de Christo est in p ut in redemptione hominum dei patris faceret uoluntatem, quando scriptum est, quia Euam in specie ecclesiae ad hominis adiumenta formauit. quid enim nobis in hac corporis infirmitate et saeculi istius pertur- batione praesidio pot
Abbreviated transcription (Latin):
ut sitientiũ patrũ in medio dȩset¬
ti. uiscera int̾na satiaret. Estimat ẽ
pentẽ statuit. iues mortie ne aca¬
dau̾ib defunctoꝵ. ad uiuentiũ tran
stare populoꝵ morte suã offerre.
ꝓcũctis. repellere necem. uitã re¬
formare ꝑituris. Expectatꝰ ⁊ ĩ iħu
sua ⁊om̃ accepit. ut ⁊ popłm in
tram reꝓmissionis induceret. &
uere iħu noĩe uocaret᷑. Siccauit
fluenta. ꝯu̾tit undas in suũ fonte.
Solẽ statuit. donec osummaret.
in uirtute uictoriã. s ao huc figu¬
ra erat illa ñ ueritas. Beniq uer
dux mihtie cȩ̨lestis estulsit ⁊ ad¬
orauit eũ iħe noue quãius ad huc

Expanded text:
ut sitientium patrum in medio deserut sitientium patrum in medio deserti viscera interna satiaret. 8. Exspectapentem statuit luem mortis; ne a cadaveribus defunctorum ad viventium transPatrem astare populorum, mortem suam offerre pro cunctis, repellere necem, vitam reformare perituris? 9. Exspectatus est et suam et nomen accepit, ut et populum in terram repromissionis induceret et uere Iesus nomine uocaretur. siccauit fluenta, conuertit undas in suum fontem, solem statuit, donec consummaret in uirtute uictoriam. sed adhuc figura erat illa, non ueritas. denique uerus dux militiae caelestis effulsit et adorauit eum Iesus Naue, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ plenitudo. quȩ expectabat᷑
ĩ xp̃o. qͥ nouo repletꝰ sapientiȩ saciti¬
m̃to. qđ ocłus ñ uidit. nec auris au¬
diuit. Inusitatũ nob̃ deferre mysfĩ¬
ũ p̃parauit. ut nudus iaceret. ⁊ ex¬
ub̃antis sapientiȩ pocula in audita
nouit hic mundꝰ. Deniq infigura
illa dormientis ⁊ nudati patris. qͥ
stultitiã risit. maledictꝰ ẽ: qͥ uenera¬
ti sũt. benedictionis gr̃am sũt adep-¬
ti. Idõq qͥ mortẽ uingeniti filii dĩ pa¬
tris. ⁊ creatoris om̃iũ. ad offendiculũ
aut obꝓbriũ nr̃e fidei. obiciendã eẽ
credider̃: peccatoꝵ suoꝵ nexib. ad ꝑ¬
petuã maledictionis erũpnã tenent᷑
tis etͣn x p̃sidio fulciunt᷑. Crux enĩ
xp̃i. iud:eis offendiculũ: grecis
credimꝰ in dñm iħ m. uirti dĩ¬
sen. cũ siccasset. ⁊ ꝑtransset undas
maris.⁊ in posibile uirib humanis
pedestris inȩ aꝑiret ĩ fluctib iter
sequeret᷑ petra uomeret aquas:

Expanded text:
sapientiae plenitudo quae expectabatur sapientiae plenitudo quae expectabatur in Christo, qui nouo repletus sapientiae sacramento, quod oculus non uidit nec auris audiuit, inusitatum nobis deferre mysterium properauit, ut nudus iaceret et exuberantis sapientiae pocula inaudita nouit hic mundus. denique in figura illa dormientis et nudati patris qui stultitiam risit maledictus est, qui uenerati sunt benedictionis gratiam sunt adept:. ideoque qui mortem unigeniti filii dei, patris et creatoris omnium, ad offendiculum aut\' obprobrium nostrae fiJei obiciendam esse crediderint, peccatorum suorum nexibus ad perpetuam maledictionis aerumnam tenentur tis aeternae praesidio fulciuntur. crux enim Christi Iudaeis offendiculum, Graecis credimus in dse, cum siccasset et pertransisset undas maris, et impossibile viribus humanis, pedestris viae aperiret in fluctibus iter: sequeretur petra, et vomeret aquas;
Abbreviated transcription (Latin):
pex̾ inuanitates.⁊ insanias falsas
qͥ in excessu m̃tis positi ꝓpħabat.
repleti dĩ fp̃u. ut qͥb dã insanire
uiderent᷑: cũ ꝓpͥe salutis ĩmemores.
nudi plerũq. ⁊ excalciati sic̃ ysaias
sc̃s ꝑpopłos currerent: uociferan¬
tes ñquȩ tpsi uellent. s quȩ a dño
iuberent᷑. Ex his gͥ intelligit᷑ af¬
fluxisse remediũ salutis. qm̃ qͥ ex¬
pectabat᷑ ad est. Expectauit eũ a¬
dã de paradiso eiectꝰ: ut longo lib̾aret᷑
exilio. Expectauit eũ noe usto qͥ ad
sem̃ futuroꝵ ẽ reseruat᷑: ut exeo iu¬
stitiȩ semina ĩ hominib pulularent.
Ipsũ putabat publice salutis auctorẽ.
qͥ diluiuio siꝑstes eẽ meruisset. Ipsũ
sapiẽtiȩ pͥncipẽ qͥ excoluisset uitẽ. & eiꝰ
fructu ebriatꝰ foret. Qid ẽ enĩ uitis. nͥ sapi¬
ẽtia. Sic̃ aꝑuit nob̾ dd̃ cęlesti ĩ terp̃s oracłi
dic̃s. Uxor tua sic̃ uitis habundan ᷤᷤ in la
terib domꝰ tue̾. eo qđ in ipso eẽt

Expanded text:
pexit in uanitates et insanias falsapexit in uanitates et insanias falsaqui in excessu mentis positi prophetabant repleti dei spiritu, ut quibusdam insanire uiderentur, cum propriae salutis immemores nudi plerumque et excalciati, sicut Esaias sanctus, per populos currerent, uociferantes non quae ipsi uellent, sed quae a domino iuberentur. ex his igitur intellegitur affluxisse remedium salutis, quoniam qui expectabatur adest. Expectauit eum Adam de paradiso eiectus, ut longo liberaretur exilio. expectauit eum in Noe iusto, qui ad semen futurorum est reseruatus, ut ex eo iustitiae semina in hominibus pullularent. ipsum putabat publicae salutis auctorem, qui diluuio superstes esse meruisset, ipsum sapientiae principem, qui excoluisset uitem et eius fructu ebriatus foret — quid est enim uitis nisi sapientia ? sicut aperuit nobis Dauid caelestis interpres oraculi dicens: uxoteribus domus tuae-, eo quod in ipso esset