comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dientis. Cui simile est illud. Meliora sunt uulnera ami¬
ci. quam uoluntaria oscula inimici. Sicut enim uox spi¬
lta suauia. et palpañgs magistri uerba non ꝑderunt. uel
ad curas sęculi. quȩ spinȩ int̃pretantur : Auditores
suos coostantis ł futuro eos incendio p̃parantis. Sim¬
machus ꝓeo quod nos posuimus. Quia sicut uoxpi¬
narum sub olla. sic risus stulti hunc interp̃tans
sensum quem supra posuimus. ait ꝑ uocem imperito¬
rum uinculis quispiam colligatur. Hoc est aduocẽ
taliũ p̃ceptorũ. magis auditor innectitur. dum uin¬
culis peccatorũ suorum. unus quisq constringitur
Calumnia conturbat sapientem. et ꝑdit corfostitudinis
eius. Nunc sapientem inꝑfectu accipe positum. se¬
cundum illud argue sapientem. et diligitte. Sapi¬
ens quippe ꝑfectus . nulla argutione indiget Nul¬
la calumnia conturbatur. Utamur hoc uersiculo.
Si quando iustum uirum atq sapientem uidemus

Expanded text:
diente. Cui simile est illud: Meliora sunt vulnera amidiente. Cui simile est illud: Meliora sunt vulnera amici, quam voluntaria oscula inimici . Sicut enim vox spi sic et palpantis magistri verba non proderunt, vel ad curas saeculi, quae spinae interpretantur, auditores suos cohortantis, vel futuro eos incendio 438 praeparantis. Symmachus pro eo quod nos posuimus: Quia sicut vox spinarum sub olla, sic risus stulti, hunc sensum interpretans quem supra disseruimus, ait: Per vocem enim imperitorum vinculis quispiam colligatur, hoc est, ad vocem talium praeceptorum magis auditor innectitur, dum vinculis peccatorum suorum unusquisque constringitur. Calumnia conturbat sapientem, et perdet cor fortitudinis ejus . Nunc sapientem in profectu positum accipe, secundum illud: Argue sapientem, et diliget te. Sapiens quippe perfectus, nulla argutione indiget, nulla calumnia conturbatur. Utamur hoc versiculo, si quando justum virum atque sapientem videmus
Abbreviated transcription (Latin):
lugebunt: Cor sapientis indomo luctus. etcor
insipientis. indomn letitiȩ: Beati inquit saluator
lugentes. quõ ipsi consolabuntur Lugebat &simuhel
regem salem. omnibus diebus uitȩ suȩ: Et paulus suꝑ
eos. qui post peccata uaria noluerunt agere peniten¬
tiam. lugere sedicit. Cor igitur sapientis. uadiͣt ad
domum talisuiri. qui se corripiat delinquentem. &
adducat adlacrimas. qui ꝓuoc& propria lugere pec¬
cata: & non eat ad domum lȩtitiȩ. ubi doctor adulatur
& decipit. ubi non conuersꝗͥtionem audientium.
sed & plausus querit & laudem: Ialis prȩceptor plan¬
gitur: diues insermone. non diues mopere. qui quia
saturatus est. propter ea recipit consolationem
suam: Deniq huic expositioni. &iam sequetuns
uersiculi concordant. Ait enim: Melius est auidire¬
increpationem sapientis. super uirum audientẽ
carmen stultorum: Quia sicut uox spinarũ subolla
ita risus stulti Sed & hoc uanitas: Melius enimas
piente corripi. quam peradulationẽ decipi blan¬

Expanded text:
lugebunt . Cor sapientium in domo luctus, et cor insipientium in domo laetitiae. Beati, inquit Salvator, lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Lugebat et Samuel regem Saul omnibus diebus vitae suae . Et Paulus super eos, qui post peccata varia noluerant agere poenitentiam, lugere se dicit . Cor igitur sapientis vadat ad domum talis viri, qui se corripiat delinquentem, ut adducat ad lacrymas, qui provocet propria flere peccata, et non eat ad domum laetitiae, ubi doctor adulatur, et decipit, ubi non conversionem audientium, sed et plausus quaerit et laudem. Talis praeceptor plangitur, dives in sermone, dives in verbis, qui quia saturatus est, propterea recipit consolationem suam. Denique huic expositioni etiam sequentes versiculi concordant. Ait enim: Melius est audircorreptionem sapientis, super virum audientem carmen stultorum. Quia sicut vox spinarum sub olla, sic risus stulti. Sed, et hoc vanitas. Melius enim est a sapiente corripi, quam adulatione decipi blan
Abbreviated transcription (Latin):
on interp̃tatus est. Quasi splendor firmamenti. Qui
uero fecerint sermones meos. quasi stelle cęli. Um¬
brã aũt argenti. siue peccuniȩ. illam secundũ ANA¬
GΟGEN Debemus accipere. de qua talenta et mnȩ
in parabolis euangelii leguntur. Ut cum fuerimus
subum bra sapientiȩ. et umbra talis argenti. ꝑ diem sol
non urat nos. neq luna ꝑ noctem Sed et hoc dicipo¬
est siue sapientiȩ. siue supra dicti agenti. donec

Expanded text:
o interpretatus est: Quasi splendor firmamenti. Qui o interpretatus est: Quasi splendor firmamenti. Qui vero fecerint sermones meos, quasi stellae coeli. Umbram autem argenti, sive pecuniae, illam secundum ἀναγωγὴν debemus accipere, de qua talenta et minae in parabolis Evangelii colliguntur , ut 441 cum fuerimus sub umbra sapientiae, et sub umbra talis argenti: Per diem sol non urat nos, neque luna per noctem . Sed et hoc dici poest, sive sapientiae, sive supradicti argenti, donec
Abbreviated transcription (Latin):
bra peccuniȩ Idest quomodo ꝓtegit sapientia. sic
interdũ ꝓtegit peccunia: et neuideretur sapientiȩ
detraxisse dum eam fostuito bono subiecit : Non eñ
in nr̃a poteftate est habere diuitias. quas in iusti plus
sepe possident: ꝓpterea maiorem eẽ sapientiam de¬
monstrauit dicens: Et amplius scientia sapientię uiui¬
ficabit habentem se. In eo inquit maior est sapientia
diuitiis. quod absq ullis opibus uiuificat eum quise
habuerit. Quidam hunc locum ita interp̃tantur Hle¬
reditatem inquiunt ꝓconuersatione bona posuit ꝑ
quam heredes sumus dĩ et coheredes xp̃i Uult igitur
ecclesiastes docere. quanto differunt hi. qui solem me¬
rentur uidere iustitiȩ. et habent sapientiam cum con¬
uersatione bona. ab his qui absq sapientia. uitȩ tan¬
tum et conuersationi commodarunt Quod quidẽ
ostendit danihel dicens Intelligentes sermones me¬
os. fulgebunt ut luminaria cęli. Siue ut theo doti¬

Expanded text:
bra pecuniae, id est, quomodo protegit sapientia, sic bra pecuniae, id est, quomodo protegit sapientia, sic interdum protegit et pecunia. Et ne videretur sapientiae detraxisse, dum eam fortuito bono subjecit non enim in nostra potestate est habere divitias, quas injusti saepe plus possident propterea majorem esse sapientiam demonstrat, dicens: Et amplius scientia sapientiae vivificabit habentem se. In eo, inquit, major est sapientia divitiis, quod absque ullis opibus vivificat eum, qui se habuerit. Quidam hunc locum ita interpretantur: Haereditatem, inquiunt, pro conversatione bona posuit, per quam haeredes sumus Dei, et cohaeredes Christi. Vult igitur Ecclesiastes docere, quanto differant hi, qui solem merentur videre justitiae, et habent sapientiam cum conversatione bona, ab his qui absque sapientia, vitae tantum, et conversationis studium commodarunt. Quod quidem et Daniel ostendit, dicens: Intelligentes sermones meos fulgebunt, ut luminaria coeli . Sive ut Theodoti
Abbreviated transcription (Latin):
tor. Beatiores sunt qui me non uiderunt et credi¬
derunt. Aliter: sic debes uiuere. ut semꝑ p̃sentes dies
meliores tibi sint. quam p̃teriti. Ne cum paulatim
de crescere coeperis dicatur tibi: currebatis bene
quis uos impediuit ueritati non oboedire : Et iterũ:
incipientes sp̃ũ. nunc carne consummamini Ait̃
Nedicas meliora tempora olim moysi. quam nunc xp̃i
legis fuisse quam gratie. Si enim hoc uolueris quȩ¬
rere. imprudenter facis. non uidens quantũ dixtat
euangelium aueteri testamento. Bona est sapientia
cum hereditate. et amplius uidentibus solem Quia
quo modo umbra sapientiȩ. sic umbra argenti: Quod
plus est scientia sapientie. uiuificabit habentem se
Maioris gloriȩ est sapiens cum diuitis. quam tantum
sapiens Alii enim sapientia indigent. alii opibus
It qui sapiens est et non diues. potest quidẽ docere qđ
bonum eft̾ Sł dinterdum p̃stare non potest quod petit᷑
It idcirco ait Quia sicut umbra sapientiȩ. ita um¬

Expanded text:
tor: Beatiores sunt, qui me non viderunt, et crediderunt . Aliter: debes sic vivere, ut semper praesentes dies meliores tibi sint quam praeteriti, ne cum paulatim decrescerquis vos impedivit veritati non obedire ? Et iterum: Incipientes spiritu, nunc carne consummamini . Aliter: Ne dicas meliora tempora olim Moysi, quam nunc Christi, Legis fuisse, quam Gratiae. Si enim hoc volueris quaerere, imprudenter facis, non videns, quantum distet Evangelium a veteri Testamento. Bona est sapientia cum haereditate, et amplius videntibus solem, quia quomodo umbra sapientiae, sic umbra argenti: et quod plus est, scientia sapientiae vivificabit habentem se. Majoris est gloriae sapiens cum divitiis, quam tantum sapiens. Alii enim sapientia indigent, alii opibus, et qui sapiens est, et non dives, potest quidem docere quod bonum est, sed interdum non potest praestare quod petitur. Et idcirco ait: Quia sicut umbra sapientiae, ita um
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃hendi Non eñĩ similiter sapiens & insipiens. habe¬
bunt infuturũ memoriã. quando c̃sũmatio ueni&
uniuersitatis. & ne quaquã pari exitu tenebuntur
Quia hic adrefrigeria. ille pergit adpenã Aperti¬
lerunt. lic& uerborũ ordinẽ non secuti sint. Et ut
quid sapiens factus sũ ego: Tunc abundanter locu¬
tussũ incorde meo. quo insipiens ex abundantia
loquitur. quõ hoc quoq uanitas. quia non ẽ memo¬
ria sapientis cũ stulto ingernũ. & cętera Quod uide¬
lic& priorẽ opinationẽ suã stultã esse coniunceas.
insipienter se locutũ esse testatus sit. & errassese. quia
ante sic senserit. Et odiui uitã. quia malũ suꝑ me op
quod factũ est subsole. quia omnia uanitas. & pastio
uenti
imundus inma ligno positus ẽ. & intabernaculo
isto a postolus ingemiscit dicens. miser ego homo
quis me liberabit decorpore mortis huius. Reete odio
hab& omne quod sub sole ẽ. Ad comparationẽ quippe

Expanded text:
deprehendi. Non enim similiter sapiens et insipiens habebunt in futuro memoriam, quando consummatio veniet universitatis: et nequaquam pari exitu tenebuntur, quia hic ad refrigeria, ille perget ad poenam. Apertilerunt, licet verborum ordinem non sint secuti: Et ut quid sapiens factus sum ego? Tunc abundanter locutus sum in corde meo, quoniam insipiens ex abundantia loquitur: quoniam hoc quoque vanitas, quia non est memoria sapientis cum stulto in aeternum, et caetera. Quod videlicet priorem opinationem suam stultam esse convincens, insipienter se locutum esse testatus sit, et errasse, quia ante sic senserit. Et odivi vitam, quia malum super me opus quod factum est sub sole, quia omnia vanitas et pastio venti. Si mundus in maligno positus est, et in tabernaculo isto Apostolus ingemiscit dicens: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? recte odio habet omne quod sub sole factum est. Ad compara
Abbreviated transcription (Latin):
Partholomeus apostolus
nomen &syriaca lingua
sus cepit. & intespretatur
filius suspendentis aquas
as meniae urbe uiuens abar¬
baris decoriatus. atq ꝑ lussũ
regis astragis decollatus sicq¬
sua leui sumpsit cognomen
tum &publicano axp̃o elect᷑¬

Expanded text:
artholomaei apostoli, qui nomen ex Syra lingua suscepit, et interpretatur filius suspendentis aquas.Armeniae urbe vivens a barbaris decoriatus, atque per jussum regis Astyagis decollatus, sicqsua Levi sumpsit cognomen, ex publicano a Christo elect
Abbreviated transcription (Latin):
qui proptersimonẽ magũ
lic& dĩ occultu notu roma
peruenit ibiq predicans
norum elusdem urbis tenu¬
it pontificatũ. Sexto autẽ
& xxino anno post passione
dñi subnerone cesare ut uoluit
cruce suspensus est. Culus na¬
talicium lil Icł iulias celebratur

Expanded text:
um propter Simonem Magum licet Dei occulto nutu, Romam pervenit, ibique praedicans norum ejusdem urbis tenuit pontificatum. Sexto autem et tricesimo anno post passionem Domini sub Nerone Caesare, ut voluit, cruci suspensus est. Cujus natalitium III Kal. Jul. celebratur,
Abbreviated transcription (Latin):
& occidentalia looa predica¬
tur. et sub herode gladio ce¬
sus occubuit. sepultusq est
in achaia marmarica. uili
Hł augustas.

Expanded text:
et occidentalibus locis praedicator, et sub Herode gladio caesus occubuit, sepultusque est in Achaia marmarica VIII Kal. Augusti.
Abbreviated transcription (Latin):
ndreas qui lNterptatur
uirilis uel de corus frater
p&ri. Hic p̃dicauit serthia
et achaiam. ibiq inciuitate
patras cruci sus pensus. occu¬

Expanded text:
 qui interpretatur virilis vel decorus, frater Petri. Hic praedicavit Scythiam et Achaiam, ibique in civitate Patras cruci suspensus occu
Abbreviated transcription (Latin):
orbis rota ciscum ferant
tonitrua mugitũ.
UID IRCTELLEGENDŨ EST
de hoc quod scribitur. Et per¬
cussit inimicos suos inposte¬
riora. R Saecundũ littera
ulcerum illorum fit cum me¬
moratione quib sunt alophi¬
li. in pos teriora percussi. Sȩ¬
cundum interiore uero sensũ
percutiuntur inimici dĩ In pos¬
teriora cum ad̃o iuditio pu¬
niuntur etremo

Expanded text:
orbis rotam circumferant tonitrua mugitum. Int. Quid intelligendum est de hoc quod scribitur: Et percussit inimicos suos in posteriora ? Resp. Secundum litteram ulcerum illorum fit commemoratio, quibus sunt Allophyli in posteriora percussi. Secundum interiorem vero sensum percutiuntur inimici Dei in posteriora, cum in Domini judicio puniuntur extremo
Abbreviated transcription (Latin):
sicut citharizorum citharizan¬
tium incitharis suis. & canta¬
bant quasi canticum nouum
ante sede & ante quattuor am¬
malia etseniores. & nemo pote¬
rat dicere canticũ. nisi illa centũ
quadraginta quat tuor milia.¬

Expanded text:
sicut citharaedorum citharizantium in citharis suis. Et cantabant quasi canticum novum ante sedem, & ante quatuor animalia, & seniores: & nemo poterat dicere canticum, nisi illa centum quadraginta quatuor millia
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod l&atur homo in opere suo. faciens elemo¬
sinã & futuros sibi thesauros in regno cȩlorũ prae¬
parans Hanc solã habemus portionẽ. quãnec fur nec
latro ual& nec tyrannus auferre. quȩ nos post mor¬
tẽ sequatur. Nec enĩ possumus cũ hęc uita fuerit
dissoluta rursũ nr̃is laborib ꝑfruiaut scire que fitu¬
ra sunt inmundo postea. Aliter: Superiori errore tur¬
batus. quod putarẽ nihil inter. homines & bestias. in

Expanded text:
nisi quod laetatur homo in opere suo, faciens eleemosynam, et futuros sibi thesauros in regno coelorum praeparans. Hanc solam habemus portionem, quam nec fur nec latro valet, nec tyrannus auferre, et quae nos post mortem sequatur. Nec enim possumus, cum haec vita fuerit dissoluta, rursum nostris laboribus perfrui, aut scire, quae futura sint in mundo postea. Aliter: Superiori errore turbatus, quod putarem inter homines et bestias n
Abbreviated transcription (Latin):
em SiCNIFICat DiCENS
exterminauit ea aper de
silua. & singularis ferus de¬
pastus est eam. RAbrum
hic uespasianum: ut qui da
dicunt uult intellegi. qui lu¬
deos bello uastauit. Singularẽ
ferum. titum uespasiani filiũ
qui hierusalem oppi
con sumpsit

Expanded text:
em significat dicens: exterminauit eam aper de silua et singularis ferus depastus est eam? Aprum hic Uespasianum, ut quidam dicunt, uult intellegi qui Iudaeos bello uastauit; singularem ferum Titum Uespasiani filium qui Hierusalem oppugnatione consumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ uoluntatẽ & opera sua ibi recipiant. Hoc
ẽ enĩ quod ait & tẽpus omni uoluntati. & suꝑ om¬
ne factũ est ibi Id ẽ inuiditio quando dñs coepe¬
rit iudicare. tunc fytura ẽ ueritas. nunc. iustitia
dominatur in mundo Tale quid & insapientia
que filii syrach inscribitur. legimus: ne dixeris.
quid hoc aut quid ẽ istud. omnia eñi tempore
suo requirentur
ixi ego incorde meo delo quela filiorũ homi¬
nũ. quia separat illos ds. ut ostender& quia ipsi
iumenta sunt. siue quia euentus filiorũ hominum. &
euentus peccoris. euentus unus eis Sicut mors huius
ita & mors illius. &s p̃s unus ominib: & amplius homi¬
ni apeccore nibil ẽ. quia omnia uanitas. Omnia ua¬
dunt ad locũ unũ. omnia facta sunt dehumo. & om¬
nia reuertentur adhumũ. Quis scit sp̃s filiorum
hominũ sias cendit ipse sursũ. & sp̃s peccoris. sidescen¬
dat ipse deorsũ interrã Nonmirandũ est inp̃senti

Expanded text:
secundum voluntatem et opera sua ibi recipiant. Hoc secundum voluntatem et opera sua ibi recipiant. Hoc est enim quod ait: Et tempus omni voluntati, et super omne factum ibi, id est, in judicio, quando Dominus coeperit judicare, tunc futura est veritas, nunc injustitia dominatur in mundo. Tale quid et in Sapientia, quae filii Sirach inscribitur, legimus: Ne dixeris, quid est hoc aut quid est istud? omnia enim tempore suo requirentur. Dixi ego in corde meo de loquela filiorum hominis, quia separat illos Deus, et ut ostenderet, quia ipsi jumenta sunt sibi, quia eventus filiorum hominum, et eventus pecoris, eventus unus eis. Sicut mors hujus, ita et mors illius, et spiritus unus omnibus, et amplius homini a pecore nihil est, quia omnia vanitas. Omnia vadunt ad locum unum, omnia facta sunt de humo, et omnia revertentur ad humum. Et quis scit, spiritus filiorum hominis, si ascendat ipse sursum, et spiritus pecoris, si descendat ipse deorsum in terram. Non mirandum est, in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
guine Interfecti . & uenit quȩrere quod perierat.
& crroneã ouẽ. suis humeris ad gregẽ reportauit.
Et ad huc uidi sub sole locũ iuditii ubi impie¬
tas. & locũ iustitia ubi iniquitas: dixi ego incorde
meo iustũ &impiũ iudicabit ds. quia tempus ẽ omni
uoluntati suꝑ omne factũ ibi. Manifestus ẽ sensus.
sed nubilo interp̃tationis obuoluitur. Subsole in¬
quit isto ueritatẽ & iuditiũ ex quisiui. & uidi &iam
inter iudicũ ipsa subsellia. ñ ueritatẽ ualere sed mu¬
nera: Siue alit̃. arbitratus sũ aliquid iustitia in
praȩsenti sȩculo geri. uel piũ ꝓsuonunc merito re¬
cipere. uel impiũ ꝓsuo scelere puniri . & ec̃trario rep¬
peri quã pitabã. Ui dieñ & iustũ multa mala hic
ꝑp&i & impiũ regnare ꝓscelere. Postea uero cũ cor¬
de meo colloquens & reputans. intellexi ñ ꝑpartes
reseruare iuditiũ . ut om̃s pariter iudicentur. &

Expanded text:
guinem interfecti, et venit quaerere quod perierat, guinem interfecti, et venit quaerere quod perierat, et errantem ovem suis humeris ad gregem reportavit . Et adhuc vidi sub sole locum judicii: ibi impietas; et locum justitiae: ibi iniquitas. 415 Dixi ego Al. emeo: Justum et impium judicabit Deus: quia tempus omni voluntati super omne factum ibi. Manifestus est sensus, sed nubilo interpretationis obvolvitur. Sub sole, inquit, isto veritatem et judicium requisivi, et vidi etiam inter judicum ipsa subsellia, non veritatem valere, sed munera. Sive aliter: Arbitratus sum aliquid justitiae in praesenti saeculo geri, et vel pium pro suo nunc merito recipere, vel impium pro suo scelere puniri: et e contrario reperi, quam putabam. Vidi enim et justum multa mala hic perpeti, et impium regnare pro scelere. Postea vero cum corde meo colloquens et reputans, intellexi, non per pareservare judicium ut omnes pariter judicentur, et
Abbreviated transcription (Latin):
r& eũ. qui ꝑsecutionẽ patit: Vel praeterita: uepra
sentia. uel futura. ipsa & fuerunt & sunt . & erunt
uniuersa quȩ cernimus Sol qui nunc oritur. & ante¬
quã essemus inmundo. fuit. & post quã mortui fueri
mus oriturus ẽ Solẽ enĩ nominauimus. ut exhoc in¬
telligamus. & c& era esse eadẽ quȩ fuerunt. Quȩ siui¬
dentur ꝑ c̃ditionẽ mortis perire ñ percunt. quiarur¬
sũ rediuiua suc crescunt. & nihil in ꝑp&uũ interit. sed
renascitur. & quasi cũ quodã fenore reuiuscit. Hloc ẽ¬
eñi quod ait . ds̃ quȩret cũ. qui ꝑsecutionẽ patitur:
esse cessauiti Siaũ istud decunctis quȩ in mudo s
dicitur: de homine nulla dubitatio ẽ. quin mortu¬
us renascatur. Si cui aũ plac&. quasi proprio lege¬
rẽ principio & ds̃ quęrit eũ . qui ꝑsecutionẽ patit᷑
utatur. hoctestimonio in ꝑsecutione gentiliũ. ad
c̃solandũ eũ . qui in martyrio ꝑseuerat. Et quia

Expanded text:
ret eum qui persecutionem paret eum qui persecutionem paesentia, vel futura, ipsa et fuerunt, et sunt, et erunt, universa quae cernimus. Sol qui nunc oritur, et antequam mus, oriturus est. Solem autem nominavimus, ut ex hoc intelligamus et caetera esse eadem quae fuerunt. Quod si videntur per conditionem mortis perire, non pereunt, quia rursum rediviva succrescunt, et nihil in perpetuum interit, sed renascitur, et quasi cum quodam fenore reviviscit. Si enim quod ait: Et Deus quaeret eum, qui persecutionem patitur; esse cessavit. Si autem istud de cunctis quae in mundo sunt, dicitur, de homine nulla dubitatio est, quin mortuus renascatur. Si cui autem placet quasi proprio legere principio: Et Deus quaeret eum qui persecutionem patitur, utatur hoc testimonio in persecutione gentilium, ad consolandum eum, qui in martyrio perseverat. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
do quod nouũ sit. Solis cursus & lunȩ uices. & terre
arborũq siccitas uel uiror cũ ipso mundonata suts
atq ẽ cr&a. Et id circo ds̃ cestaratione cuncta mo¬
derata ẽ & iussit humanis usib clementa seruire.
ut homines hȩc uidentes intelligant eẽ ꝓuidentiã.
& timeant a facie dĩ. dũ exrerũ qualitate. cursu.
ordine atq: c̃stantia. intelligunt creatorẽ. Inuisi¬
bilia enĩ dĩ. ꝑ ea quȩ facta sunt intellecta c̃spiciunt᷑.
sempiterna quoꝙ uirtus cius & diuinitas. Quod si
uoluerimus priort sensu finito. quasi a capite legere.
& ds̃ fecit ut timeant a facie eius. hic sensus ẽ Ds̃ hȩc
omnia fecit. ut timeant homines ab eo. quod semel
ds̃ disposuit. nec in aliud declinare. Pulchre autẽ
temperauit dicens. ut timeant a facic cius. Uultus
quippe dni suꝑ facientes mala Quidẽ quod fuit.
ipsũ qđ erit. & quȩ futura sunt. iã fuerunt . & ds quȩ¬

Expanded text:
do quod novum sit. Solis cursus et lunae vices, et terrae do quod novum sit. Solis cursus et lunae vices, et terrae arborumque siccitas vel viror, cum ipso mundo nata sunt atque creata, et idcirco Deus certa ratione cuncta moderatus est, et jussit humanis usibus elementa servire, ut homines videntes haec intelligant esse providentiam Dei, et timeant a facie Dei, dum ex rerum aequalitate, cursu, ordine atque constantia, intelligunt Creatorem. Pubilia enim Dei per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur: sempiterna quoque virtus ejus et divinitas . Quod si voluerimus, priori sensu finito, quasi a capite legere: Et Deus fecit, ut timeant a facie ejus, hic sensus est: Deus omnia fecit, ut timeant homines ab eo, quod semel Deus disposuit, in aliud declinare. Pulchre autem temperavit, dicens: Ut timeant a facie ejus . Vultus quippe Domini super facientes mala. Quid est quod fuit? ipsum quod est et quae futura sunt, jam fuerunt: et Deus quae
Abbreviated transcription (Latin):
potemur. non solũ inmysterio. sed &iã inscriptu¬
rarũ lectione Uerus enĩ cib: & potus qui ex uerbo
dĩ sumitur. scientia scripturarũ est. Nec put&¬
aliquis illud quod ab alaã ꝓfh&atur. ñ erit labor
inia cob. neq dolor in israhel. huic ẽẽ contrariũ.
quod muneris dĩ esse dicit᷑ siquis comedat & bibat.¬
& ostendat bonũ in omni labore suo Multȩ quip¬
pe tribulationes iustorũ: & dehis apostolus que¬
ritur. in labore & dolore sud asse sedic̃s Sed cũ de
his nos infuturo dñs liberauerit. ñ erit labor iniacob
neqdolor in israhel Et quomodo illud legimus:
Beatiflentes. quõ ipsi ridebunt. & risus. nr̃. iobpro¬
pha&antis uerba sectabitur : Ueratiũ os replebitur
gaudio. sinunc labore nr̃o fruimur inbonis operib ꝑ
quẽ coangustamur & p̃mimur. ut postea a labore ces¬
semus. Cognoui. quia omnia quȩ fecit ds̃ ipsa erunt
ingernũ. suꝑ illa ñ potest adici. & ab illis ñ potest au

Expanded text:
potamur, non solum in mysterio, sed etiam in Scriptupotamur, non solum in mysterio, sed etiam in Scripturarum lectione, verus enim cibus et potus, qui ex Verbo Dei sumitur, scientia Scripturarum est. Si illud a Balaam prophetatum: Non erit labor Jacob, neque dolor in Israel . Huic contrarium esse, quod muneris Dei esse dicitur: Si quis comedat et bibat, et ostendat bonum in omni labore suo. Multae quippe tribulationes justorum. Et de his Apostolus queritur, in labore et dolore sudasse se dicens . Sed cum de his nos in futuro Dominus liberaverit: Non erit labor in Jacob, neque dolor in Israel. Et quomodo illud legimus: Beati flentes, quoniam ipsi ridebunt : et risus noster Job prophetantis verba sectabitur: Veracium os replebitur gaudio ; sic nunc labore nostro fruimur in bonis operibus, per quem coangustamur et premimur, ut postea laborare cessemus. Cognovi quia omnia quae fecit Deus, ipsa erunt in aeternum, super illa non potest addi, et ab illis non potest
Abbreviated transcription (Latin):
manere mutari. Cognoui quia non ẽ bonũ nisi l&ari.
& facerebonũ inuita sua: & quidc̃ omnis homo qui co¬
medit & bibit. & ostendit bonũ. In omni labore suo. ex
dono dĩ est. Propterea colonus & hospes mundi homo
datus ẽ ut breuis uita suȩ fruatur tempore. & spe
plixioris ȩtatis abscisa. cuncta quȩ possido quasi ad
uita sua nec frustra ob ẽgregandas opes cogitatio¬
nib torqueatur: neq seput& plus desuo labore lucra¬
riposse quã cibũ & potũ. Et siquid opib suis in bonsoperibus
expendorit. hoc solũ di donũ est . Ex quib: ñ ut quidam¬
estimant. ad luxuriã & delitias & ad desperationẽ.
secundũ illud esaie : Manducemus & bibamus. cras
pauperib nutriendis. & egentr largitione c̃sum mis
Porro quia caro dnĩ uerus ẽ cib & sanguis cius ueris
ẽ potus : iuxta anagogen hoc solũ habemus inprȩ
senti sȩculo bonũ. siues camur carnecius cruoreq

Expanded text:
manere, mutari. Cognovi quia non est bonum, nisi laetari, manere, mutari. Cognovi quia non est bonum, nisi laetari, et facere bonum in vita sua. Et quidem omnis homo qui comedit, et bibit, et ostendit bonum in omni labore suo, ex dono Dei est. Propterea colonus et hospes mundi homo datus est, ut brevi vitae suae fruatur tempore, et spe prolixioris aetatis abscissa, cuncta quae possidet, quasi ad vita sua: nec frustra ob congregandas opes, cogitationibus torqueatur. Neque se putet plus de suo labore lucrari posse, quam cibum et potum, et si quid de opibus suis in bonis operibus expenderit, hoc solum donum 413 luxuriam et delicias, et ad desperationem, secundum illud Isaiae: Manducemus et bibamus, cras pauperibus nutriendis, et egentium largitate consumamus. Porro quia caro Domini verus est cibus, et sanguis ejus verus est potus , juxta anagogen, hoc solum habemus in hoc saeculo bonum, si vescamur carne ejus, et cruore
Abbreviated transcription (Latin):
q ridendi tacendi. atq loquendi. & cętera quȩ dicta
detemporesunt. quid frustra conamur: & tendimur.
& breuis uitȩ labores putamus ꝓpauos. nec ẽtenti sumus secun¬
dũ euangeliũ ialitia diei. nihilq: incrastinũ cogitemus
Quid enĩ habere possumus in hoc seculo amplius laboran¬
do in quo id tantũ a dõ hominib datũ est . ut alius alia
sectando haber& inquib: crudiri & exercerese possit. P̃
enĩ omne quod fecit. bonũ ẽ: sed bonũ intempore suo
Bonũ ẽ uigilare atq: dormire. nec tam̃ semꝑ uigilare.
aut dormire bonũ ẽ. Quia uicissĩ iuxta dispositionẽ
dĩ. bonũ est unũ quodq cũ opus ẽ D edit quoq dĩ
mundũ ad inhabitandũ hominib ut fruantur uari¬
&atib tẽporũ. & nonquęrant decausis rerũ natura¬
liũ quomodo creata sunt omnia. quare hoc uel illud
abinitio mundi. usq ad c̃sũmationẽ fecerit crescerẽ.

Expanded text:
que ridendi, tacendi, atque loquendi, et caetera quae dicta que ridendi, tacendi, atque loquendi, et caetera quae dicta de tempore sunt, quid frustra conamur et tendimus, et brevis vitae labores putamus esse perpetuos? Nec contenti sumus secundum Evangelium, malitia diei: nihilque in crastinum cogitemus . Quid enim possumus habere in hoc saeculo amplius laborando, in quo id tantum hominibus a Deo datum est, ut alius alia sectando haberet, in quibus erudiri, et exercere se posset? Deus enim omne quod fecit, bonum est, sed bonum in tempore suo. Bonum est vigilare atque dormire: nec tamen semper vigilare aut dormire bonum est, quia vicissim juxta dispositionem Dei bonum est unumquodque, cum opus est. Dedit quoque Deus mundum ad inhabitandum hominibus, ut fruantur varietatibus temporum, et non quaerant de causis rerum naturalium quomodo creata sint omnia: quare hoc vel illud ab initio mundi usque ad consummationem fecerit crescere,
Abbreviated transcription (Latin):
esse securũ intẽporebelli. ubi cestandũ est . & apostolica ar¬
matractanda. ut quondã uictores requiescamus in pace
Quȩ abundantia ẽfacienti inquib ipse laborat. Uidi
occupationẽ. quã dedit ds filus hominũ ut occupentur
in ea Uniuersa fecit bona intẽporesuo. Et quidẽ sȩculũ
dedit incorda corũ. ut ñ inueniat homo opus quod stc̃ d̃s
abinitio usq infine
on me fugit quid aplerisq: in hoc loco dictũ sit. quod
propterea ds̃ in praesenti sȩculo. & iã ꝑuersorũ dogmatũ
magistris ẽ cesserit occupationẽ. nc mens hominis otiosa
torpescer&. & hoc esse bonũ quod fecit ds̃ intempore suo
Et nihil ominus nequire eos naturã. & rerũ scientiam ẽ¬
p̃hendere Mihi uero abhebreo. qui me inscripturis e¬
rudiuit. ita expositũ est. Cũ omnia suo labantur
tẽpore. & sẽtẽpus destruendi. & ȩdificandi. flendi. at¬

Expanded text:
esse securum in tempore belli, ubi certandum est, et apostolica aresse securum in tempore belli, ubi certandum est, et apostolica arma tractanda, ut victores quondaQuae abundantia est facienti, in quibus ipse laborat. Vidi occupationem, quam dedit Deus filiis hominum, ut occupentur in ea. Universa fecit bona in tempore suo et quidem saeculum dedit in corda eorum, ut non inveniat homo opus quod fecit Deus ab initio usque in finem. Non me fugit quid a plerisque in hoc loco dictum sit, 412 quod propterea Deus in praesenti saeculo etiam perversorum dogmatum magistris concesserit occupationem, ne mens hominis otiosa torpesceret, et hoc esse bonum, quod fecit Deus in tempore suo, et nihilominus nequire eos naturam et rerum scientiam comprehendere. Mihi vero ab Hebraeo, qui me in Scripturis erudivit, ita expositum est: Cum omnia suo labantur tempore, et sit tempus destruendi et aedificandi, flendi, at
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ discimus. sola hȩc tã uilis & facilis ẽ. ut ñ indigeat prax¬
ceptore. Tempus amandi. & tẽpus odiendi Tempus a¬
mandi post dm̃ liberos. uxorẽ. propinquos Et tempus
odiendi cos in martyrio. cũ ꝓxp̃i confessione rigidos. pie¬
tas oppugnat inimica Uel certe tempus amandilegẽ.
& ea quȩ alege fuerant imperata. circũ cisionẽ. hostias.
sabbatũ. neomenias. & tẽpus odiendi eds. euangelii
gratia succedente. Nec ñ & hoc dicipotest. quo nunc ꝑ
speculũ uidemus & in enigmate. tẽpus esse praesentia
diligendi. & futurũ tempus adueni&. quando cernen¬
tes facie ad faciẽ. & inmelius ꝓficientes. incipimus odisse
& despicere quod amauimus. Tempus belli. & tẽpus
pacis Quã diuaũ in p̃senti sȩculo sumus. tẽpus ẽbelli
Cũ aũ migrauerimus dehoc sȩculo. pacis tempus ad¬
ueni& Inpace enĩ locus ẽ dnĩ. & ciuitas nr̃a hierusalẽ.
depace sosfita uocabulũ est. Nemo enĩ senunc put&

Expanded text:
re non discimus: sola haec tam vilis et facilis est, ut non indigeat praeceptore. Tempus amandi, et tempus odiendi. Tempus amandi post Deum, liberos, uxorem, propinquos, et tempus odiendi eos in martyrio, cum pro Christi confessione rigidos pietas oppugnat inimica. Vel certe tempus amandi Legem, et ea quae a Lege fuerant imperata, circumcisionem, hostias, sabbathum, neomenias, et tempus odiendi ea, Evangelii gratia succedente. Necnon et hoc dici potest, quoniam nunc per speculum videmus in aenigmate , tempus esse praesentia diligendi, et in futurum tempus adveniet, quando cernentes facie ad faciem, et in melius proficientes, incipiemus odisse, et despicere quod amavimus. Tempus belli, et tempus pacis. Quamdiu in praesenti saeculo sumus, tempus est belli: cum autem migraverimus de hoc saeculo, pacis tempus adveniet. In pace enim locus est Dei, et civitas nostra Jerusalem, de pace sortita est vocabulum . Nemo e
Abbreviated transcription (Latin):
sicut aquilȩ iuuentus. tua.
Aquile dicuntur uim nimie
senatis inplumis feri &nido
relate uicissim. pullis suis
ministrantib: pasci. don&
de terso senii ueterno recipi¬
ant cum pennis uolandi
Secundũ anagogen autem.
uuentus nr̃a uel baptismũ

Expanded text:
sicut aquilae iuuentus tua? Aquilae dicuntur ui nimiae senectae inplumes fieri et nido relatae uicissim pullis suis ministrantibus pasci, donec deterso senii ueterno recipiant cum pennis usum uolandi. secundum anagogen autem iuuentus nostra uel baptism
Abbreviated transcription (Latin):
natus sit in ea ipse autẽ ẽ homo
altissimus qui fundauit ea.
Et notandum quod &ia filius
altissimus appellatur.
uid hic lntellecendũ ẽ

Expanded text:
natus sit in ea. Ipse autem est homo Altissimus qui fundavit eam. Et notandum quod etiam filius Altissimus appellatur. Int. Quid hic intelligendum e
Abbreviated transcription (Latin):
Uasa in quib castitas habitat. semꝑ splendida
& sp̃s scĩ igne feruentia CLxxxui
Aquȩ multȩ non potuerunt extinguere carita¬
tem. nec flumina obruent illam Nullȩ tribula¬
tiones. nullae quã lib& ualidȩ ꝑsecutiones. di le¬
ctionem quȩ est ex dõ uel circa dm̃. ꝑ turbare
uel uncere possunt. Secundũ illud qđ apos¬
tolus dicit Quis nos separabit acaritate xũi.

Expanded text:
Vasa in quibus caritas habitat, semper splendida Vasa in quibus caritas habitat, semper splendida et Spiritus Sancti igne ferventia. Aquae multae non potuerunt exstinguere caritatem, nec flumina obruent illam. Nullae tribulationes, nullae quamlibet validae persecutiones dilectionem quae est ex Deo vel circa Deum perturbare vel evincere possunt, secundum illud quod Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
men uultus tui dñe. dedifti latitiã in corde
meo. Quõ quȩ cũꝙ signata sunt. facile te me¬
reari ñ possunt. Sic recipe fidẽ mẽa. ut eam
integrã inlibatãꝙ custodias. Et quȩ ꝑcruce¬
meã signaculũ accepifti. thesaurũ iustitiȩ. que
inte c̃tuli. anullo fore ẽtingendũ ullomodo ꝑ¬
suꝑ corda inde suꝑ brachũ. signaculũ suꝑpo¬
nendũ intellige. Id est. ut tã in cogitatione
quã in opere. ad meũ signũ recurrens. Ac te
ꝑ hoc non alterius sed mẽa esse demonstres.
meq contutante integra ꝑseueres. clxxxiiii.¬
Quia fortis ẽ ut mors dilectio. & dura sicut infe¬
rus aemulatio: Intantũ enĩ dilexi te ut moriuolu¬
issem ꝓte. Et ad hȩc stetit fostitudo amoris.
ut libenter susciper&ur a cerbitas mortis. Du¬
ra aũ sicut inferus aemu latio. ut econtrario quo
te. mortẽ suscepisse sine dubio cognouerunt .clxxxu.
Lampades eis. lampades ignis atq flammarũ

Expanded text:
men vultus tui, Domine, dedisti laetitiam in corde men vultus tui, Domine, dedisti laetitiam in corde meo . Quoniam quaecunque signata sunt facile temerari non possunt, sic recipe fidem meam, ut eam integram illibatamque custodias, et quem per crucis signaculum accepisti thesaurum justitiae quem in te contuli, a nullo fore contingendum ullo modo psuper cor deinde super brachium signaculum superponendum intellige, id est ut tam in cogitatione quam in opere ad meum signum recurras; ac te per hoc non alterius, sed meam esse demonstres meque contutante integra perseveres. Quia fortis ut mors dilectio et dura sicut inferus aemulatio. In tantum enim dilexi te, ut mori voluissem pro te; et haec exstitit fortitudo amoris ut libenter susciperetur acerbitas mortis. Dura autem sicut inferus aemulatio: ut e contrario quoque te mortem suscepisse sine dubio cognoverunt. Lampades eius lampades ignis atque flammarum.
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓmissionis. lacte & melle fluentẽ ingredit᷑
Et ille filius quidesiliquis porcorũ pasci cu¬
piens. saturari ñ potuit. Ad illud conuiuiũ.
quod depingui occiso uitulo p̃parauit . re¬
ficiendus inducitur. Has delitias. adeserto
ueniens ecclesia. inxẽo multipliciter reppe.¬
rit:. Et in nixa suꝑ dilectũ scribitur. quia ad
fera ego portabo & saluabo clxxx
Sub arbore malo suscitauite. In odorifero crucis
patibulo. ubi ego occubui. illic te apeccatorũ
interitu suscitaui. quando te credentẽ signo
crucis prȩnotare pracipio. Cxxxi¬
Tbi corrupta est mater tua. ibi uiolata ẽ geni¬
trix tua ubi tu ꝑ mẽa mortẽ suscitari me¬
rusti. Illic ꝑsuã impi&atẽ synagoga capta ẽ.
quando crucifige crucifige clamabat. & san¬
guis huius suꝑ nos. & suꝑ filios nr̃õs. pilato iudi¬
cante respondit clxxxii.
Done me ut signaculũ suꝑ cor tuũ Ita ut cum
psalmista dicere possis. Signatũ ẽ suꝑ nos. lu

Expanded text:
repromissionis lacte et melle fluentem ingreditur; repromissionis lacte et melle fluentem ingreditur; et ille filius qui de siliquis porcorum pasci cupiens saturari non potuit, ad illud convivium quod de pingui occiso vitulo pater praeparavit reficiendus inducitur. Has delicias a deserto veniens ecclesia in Christo multipliciter reperit; et nixa super dilectum scribitur, quia ad feram, ego portabo et salvabo. Sub arbore mali suscitavi te. In odorifero crucis patibulo ubi ego occubui, illic te a peccatorum interitu suscitavi, quando te credentem signo crucis praenotari praecepi. Ibi corrupta est mater tua, ibi violata est genetrix tua. Ubi tu per meam mortem suscitari meruisti, illic per suam impietatem synagoga corrupta est quando: Crucifige crucifige clamavit, et: Sanguis huius super nos et super filios nostros Pilato iudicante respondit. Pone me ut signaculum super cor tuum. Ita ut cum Psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
gloriã. quȩ nos ex superiore parte . tamquam
dextera c̃plexatur expectandã admoneant.
Uel illud ut seruituri dñõ. uoluntarii ñ inuiti
quȩ sunt scã ꝑficiunt: Secundũ qđ parus a
postolus doc&. Pascite qui in uobis ẽ gregẽ
dĩ. non coacti sed spontanee. clxx uiii.
Quȩ est ista quȩ ascendit dedesertoꝰ Bene ade
serto ascendere describitur. cui &iã ꝓpheta
dicit. Pro eo qđ fuisti derelicta. & odio habita.
& ñ erat qui ꝑtransir&. decuius &iã filus in
psalmo canitur. Errauerunt insolitudine
insiccitate. uiã ciuitatis habitationis ñ inue¬
nerunt. Esurientes & sitientes. anima eoꝵ
in ipsis defecit: Et clamauerunt ad dnĩcũ
tribularentur. & denecessitatib eorũ libe¬
rauit eos. Et deduxit eos ꝑuiã recta ut
irent inciuitatem habitationis Id circo sequi¬
tur
Delitus affluens. & innixa suꝑ dilectũ suũ Vnde
& populus israhel adeserto egrediens. int̾rã

Expanded text:
gloriam quae nos ex superiori parte tanquam gloriam quae nos ex superiori parte tanquam dextera complexatur expetendam admoneant; vel illud, ut servituri Domino voluntarie non inviti quae sunt sancta perficiant, secupostolus docet: Pascite qui in vobis est gregem Dei, non coacti sed spontanei . Num. 178. Quae est ista quae ascendit de deserto? Bene de deserto ascendere describitur, cui prophdicit: Pro eo quod fuisti derelicta et odio habita, et non erat qui pertransiret. De cuius etiam filiis in Psalmo canitur: Erraverunt in solitudine, in siccitate, viam civitatis habitationis non invenerunt. Esurientes et sitientes, anima eorum in ipsis defecitentur et de necessitatibus eorum liberavit eos; et deduxit eos per viam rectam ut irent in civitatem habitationis. Idcirco sequitur: Deliciis affluens et nixa super dilectum suum. Unde et populus Israel a deserto egrediens in terram
Abbreviated transcription (Latin):
uideam Et non exparte sicut nunc. sed tunc
cognosca. sicut & cognitus su Et dabo tibi
poculũ ex iuno condito. & mustũ malorũ gra¬
natorũ meorũ Quando optimos & dulcis si¬
mos ꝓtulero martyrũ. & scõrũ omniũ fructꝰ
& filii hominũ. qui inumbra alarũ tuarũ spe¬
rant. in ȩbriabuntur apinguedine domus tuȩ
& torrente delitiarũ tuarũ potabis eos¬
Leua eiꝰ sub caprte meo. & dextera illius am¬
plexabitur me. Adiuro uos filiȩ hieru salẽ.
nesuscit&is &ne euigilare faciatis dilectam.
donec ipsa uelit. Hac uero quȩ in hoc loco scri¬
pta sunt insuperioribus iam prȩdicta. & xp̃o il¬
luminante reperiuntur exposita Sed id circo¬
ut arbitror. iterantur in hoc libro conscripta.
ut uehem̃tius cordi insideant . & bis insinuata.
uiuatiori memoriare uoluantur. Quȩ nos sꝑ¬
nenda tẽporalia . & in fra nos posita uelut si¬
nistrã sub capite c̃stitutã edoceant. & cęlestẽ

Expanded text:
videam; et non ex parte sicut nunc, sed tunc videam; et non ex parte sicut nunc, sed tunc cognoscam sicut et cognitus sum. Et dabo tibi poculum ex vino condito, et mustum malorum granatorum meorum: quando optimos et dulcissimos protulero martyrum et sanctorum omnium fructus, et filii hominum qui in umbra alarum tuarum sperant inebriabuntur a pinguedine domus tuae et torrente deliciarum tuarum potabis eosLaeva eius sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me. Adiuro vos, filiae Hierusalem, ne suscitetis et ne evigilare faciatis dilectam donec ipsa velit. Haec vero quae in hoc loco scripta sunt, in superioribus iam praedicta et Christo illuminante reperiuntur exposita. Sed idcirco arbitror iteratis in hoc libro conscripta, ut vehementius corde insideant et bis insinuata vivaciori memoria revolvantur, quae nobis spernenda temporalia et infra nos posita velut sinistram sub capite constitutam edoceant, et caelestem
Abbreviated transcription (Latin):
ro lacte reficiunt. C.LxxIIIi.¬
Et inueniã te foris & deosculer &iã me nemo
despiciat . Ut te inquit quẽ u&eris testam̃ti.
figurae tegebant. ꝑ euangeliũ ego inueritate
reperiã. It bene ait. teforis in ueniã quia &
illi iuniori filio deregione longinqua rede¬
unti. pater in ocursum egressus est. Ut deos
nondicatur p&ero ꝓcornelio. que gratia
sp̃s scĩ prȩuenerat. quare intro isti aduiros
p̃cipuũ habentes. & manducasti cũ illis
Sed ipse p&rus ꝓnunti& in ueritate cõperi.
quõ ꝑsonarũ acceptio non ẽ apud dm̃
Sed in omni loco & inomni gente. qui tim&
cum & operatur iustitiã acceptꝰ ẽ illi LxXU.
A pprehendam te &ducam te in domũ matris
meȩ. Cum enĩ te apprehendero. tibiq ꝑ fidẽ ad¬
ȩsero. restat ut intro ducã te indomũ matris
Ibi me do cebis. &
dabo tibi poculũ ex uino condito. & muftũ
malorũ granatorũ meorũ Ibi me docebis. ut
iam ñ in enigmate ꝑspeculũ. sed facie ad faciẽ

Expanded text:
ra lacte reficiunt. ra lacte reficiunt. Ut inveniam te foris et deosculer et iam me nemo despiciat. Ut te, inquit, quem Veteris Testamenti figurae tegebant, per Evangelium ego in veritate reperiam. Et bene ait: Te foris inveniam, quia et illi iuniori filio de regione longinqua redeunti pater in occursum egresson dicatur Petro, pro Cornelio quem gratia Spiritus sancti praevenerat: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis? Sed ipse Petrus pronuntiet: In veritate comperio, quoniam personarum acceptio non est apud Deum, sed in omni loco, et in omni gente, qui timet eum et operatur justitiam, acceptus est illi . Num. Apprehendam te, et ducam in domum matris meae. Cum enim te apprehendero tibique per fidem adhaesero, restat ut introducam te in domum matris Ibi me docebis, et dabo tibi poculum ex vino condito et mustum malorum granatorum meorum. Ibi me docebis, ut iam non in aenigmate per speculum, sed facie ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ti ut patiantur prote quisine fine regna¬
bunt aput te clxxi.
Mandragorȩ dederunt odorẽ inportis
nr̃is Hi qui alta radice. infide fundatis.
& quadã disciplinȩ. uel parsimoniȩ auste¬
ritate uigere noscuntur. publicis prȩdi¬
cationib populos instruxer̃. odorẽ suaui¬
tatis . ex conuersatione scĩssima ꝓpinantes
Omnia poma noua & ueera. dilecte mi
serua uitibi Qũo ta in patriarchis. & ꝓ¬
ph&is. qua &iã in a postolis. & maftrribus.
eadẽ ipsa egosum Noua & ueera serua¬
uitibi. quia illi te pronuntiauerunt. &
credider uenturu ex isti p̃dicare ñ desi¬
nunt ex uirgine natum. ac pro salute
omnium passum. & post resurrectionẽ. in
cȩlos assumptum .c. lxxiii.
Quismihi decete frẽm meũ sugentẽ ubera
matris meȩ Sugit ubera matris xp̃s cũ
mysteriis priscȩ legis . xp̃ianus reficitur
populus. Nel cum eũ. in abdito conftituta spiri¬
talia sacram̃ta. piissima expositione. quasi ue¬

Expanded text:
ti ut patiantur pro te, sine fine regnati ut patiantur pro te, sine fine regnabunt apud te. Mandragorae dederunt odorem in portis nostris. Hi qui alta radice in fide fundati sunt et quadam disciplinae vel parsimoniae austeritate vigere noscuntur, publicis praedicationibus populos instruxerunt, odorem suavitatis ex conversatione sanctissima propinantes. Omnia poma nova et vetera, dilecte mi, servavi tibi. Quoniam tam in patriarchis et prophetis quam etiam in apostolis et martyribus idem ipsa ego sum nova et vetera servavi tibi; quia et illi te pronuntiaverunt et crediderunt venturum et isti praedicare non desinunt ex Virgine natum ac pro salute omnium passum et post resurrectionem in caelis assumptum. CAPUT VIII Quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae? Sugit ubera matris Christus cum mysteriis priscae legis Christianus reficitur populus, vel cum eum in abdito constituta spiritualia sacramenta piissima expositione tanquam ube
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. ager est mundus. Commor&ur
inuillis. inpopulis credentib circum qua¬
sine ecclesia cum eosdẽ ipsos insuismem¬
bris reputans. suã efficit ecclesia c.lxuii.
ane surgamus aduineas. ut animȩ quȩ
ꝑfidẽ coliiã meruerunt. In matunnis
xp̃m resurrexisse cognoscant. ne ultra de
sui corporis resurrectione diffidant clxuiii.
idea mus si floruit uinea. siflores fructu
parturiunt. Apareat sifideles quȩ cor¬
de crediderunt. ore pronuntiant. Si¬
cut &a postolus dicit. Corde crediturad
iustitiam. ore aũ confessio fit adsalitte
Uel si flores fructus pasturiunt. idẽ sum
ifloruer̃ mala punica. Siilli qui in xp̃o¬
credider̃. intanta dilectione proficiunt. ut
&iã occidi proipso. omnimodis delectent᷑
postolorũ paulum a postolũ. Ego inquit ñso¬
lum alligari inhierusalẽ. sed & mori ꝓxp̃o
paratus sum CLxx.
Ibi dabo tibi ubera mea. In hac scã confessio¬
ne. sociabuntur tibi doctores mei. para¬

Expanded text:
hominis; ager autem est mundus. Commoremur hominis; ager autem est mundus. Commoremur in villis: in populis credentibus circumquasine ecclesia, cum eosdem ipsos in suis membris reputans suam efficit ecclesiam. ane surgamus ad vineas. Ut animae quae per fidem coli iam meruerunt in matutinis Christum resurrexisse cognoscant, ne ultra de sui corporis resurrectione diffidant. Videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt. Appareat si fideles quae corde crediderunt ore pronuntiant, sicut et Apostolus dicit: Corde enim creditur ad iustitiam, ore autem confessio fit ad salutem; vel si flores fructus parturiunt, id est siSi floruerunt mala punica. Si illi qui in Chricrediderunt in tanta dilectione proficiunt ut etiam occidi pro ipso omnimodis delectenturpostolorum Paulum apostolum: Ego, inquit, non solum alligari in Hierusalem, sed et mori pro Christo paratus sum. Ibi dabo tibi ubera mea. In hac sancta confessione sociabuntur tibi doctores mei, cum, para
Abbreviated transcription (Latin):
ni qui sunt membra ipsius miris modis. e in¬
compa rabili dulcedine satiantur .c. l.xiiii.¬
abiisque &dentib illis. ruminandum. Labi
trã doctrinã scripta sunt. cottidie meditan¬
Ego dilecto meo & ad me conuersio ei us
Huic dilecto ex uoce ecclesiȩ dicitur. Adhesit
anima mea post te me suscepit dextera tu¬
a. Uideamus & alibi. quẽ ad modũ ipsa di¬
lecto suo. Nos aũ inquit populus tuus. & o¬
ues gregistui. Et quomodo ad me conuer¬
sio eius:  Dicit ꝓpheca. eritq ante quã cla¬
ment. Ego ex audiã ad huc illis loquentib
Ego ex audiã dicit dñs sed nulla ẽ ad eccle
siã tam euidens xp̃i conuersio. nisi cũuer¬
bum caro factu ẽ & habitauit innobis c. lxui¬
eni dilecte mi. egrediamur inagrum. ł¬
cõmoremur inuillis Egreditur xp̃c cũ
ecclesia inagro. quando in scĩs prȩdicato¬
ribus uisitat mundum sicut in euangelio
seriptum ẽ. Qui seminat bonũ sem̃ ẽ filiv

Expanded text:
ni, qui sunt membra ipsius, miris modis et inni, qui sunt membra ipsius, miris modis et incomparabili dulcedine satiantur. Labiisque et dentibus illius ruminandum. Labiatram doctrinam scripta sunt quotidie meditanEgo dilecto meo, et ad me conversio eius. Huic dilecto ex voce ecclesiae dicitur: Adhaesit anima mea post te, me suscepit dextera tua. Videamus et alibi quemadmodum ipsa dilecto suo: Nos autem – inquit – populus tuus, et oves gregis tui. Et quomodo ad me conversio eius, dicit propheta: Eritque antequam clament, ego audiam, adhuc illis loquentibus ego exaudiam, dicit Dsiam tam evidens Christi conversio, nisi cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis. Egreditur Christus cum ecclesia in agrum quando sanctis praedicantibus visitat mundum, sicut in Evangelio scriptum est: Qui seminat bonum semen, est filius