comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsauitatib uite innocentia seruat alienũ.
Nuius mundi sapientia est. cor machina¬
tionib tegere ⁊ sensum uerbis ulare ⁊ quȩ
falia sunt uera ostendere: quȩ uera sunt
fallatia demonstrare. Hec nimirum pruden¬
ta usu a iuuenib scitur: hec a pueris pre¬
tio discitur: hanc qui sciunt cȩteros despici¬
endo superbiunt ⁊ qui nesciunt subiecti
& timidi in aliis mirantur: quia ab eis
hec cadem duplicitatis iniquitas nomine
palliata diligitur. dum mentis ꝑuersitas
urbauitas uocatur. Hec sibi obsequentibus
prccipit honoꝵ culmina quęrere ⁊ adepta
temporalis gloriȩ uanitate gaudere ⁊ irro¬
gata ab aliis mala multiplicius reddere⁊
cum uires suypetunt nullis resistentibus
cedere: cum uirtiitis possibilitas deest. qͥcqͥd
explere ꝑ malitiam non ualet. hoc in pacifl¬
ca bonitate simulare. At contra iustoꝵ
sensum uerbis aperire ⁊ uera ut sunt di¬
ligere ⁊ falsa deuitare ⁊ bona gratis erhi¬

Expanded text:
pravitatibus vitae innocentia servat alienum. pravitatibus vitae innocentia servat alienum. ujus mundi sapientia est, cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudentia usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur, hanc qui sciunt caeteros despiciendo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas iniquitatis, nomine palliata, diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur. Haec sibi obsequentibus praecipit honorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica bonitate simulare. At contra sapientsensum verbis aperire, vera ut sunt diligere, falsa devitare, bona gratis exhi
Abbreviated transcription (Latin):
qui deridetur ab amico suo sicut & go
inuocabit dm̃. & exaudiet eum: quia
bonoꝵ menti dum praui exprobrant
ostendunt quem suoꝵ actuum testem que¬
rant. Que dum compuncta sese in preci¬
bus accingit ⁊ inde iutra se suꝑnę eraudi¬
tioni iungitur: unde extra se ab humana
prouide interponitur sic̃ et ego ÷ quia sũt
non nulli quos & humanȩ irrisiones de¬
primunt: & tamen diuinis aurib exau¬
dibiles non sunt. Nam cum derisio contͦ
culpam nascitur: profecto nullum uir¬
tutis meritum in derisione generat᷑. Ba al
& enim sacerdotes. clamosis hunc uocibus
implorantes. derisi abhelia fuerant cum
dicebat. Clamate uoce maiori. ds enim
est: & forsitan loquitur. aut in diuersorso
est. Sed hec eis irrisio ad uirtutis usum
non fuit : quia ꝑculpę meritum uenit.
Prouide ergo nunc dicitur. qui deridetur
ab amico suo sic̃ et ego. inuocabit dm̃. &
exaudiet cum ÷ quia illum facit huma¬
na derisio deo ꝓximum: quẽ ab humaus

Expanded text:
Qui deridetur ab amico suo sicut ego, Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia bonorum menti dum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibus accingit, inde intra se supernae exauditioni jungitur, unde extra se ab humana provide interponitur Sicut ego, quia sunt nonnulli quos et humanae irrisiones deprimunt, et tamen divinis auribus exaudibiles non sunt. Nam cum derisio contra culpam nascitur, profecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implorantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio est . Sed haec eis irrisio ad virtutis usum non fuit, quia per culpae meritum venit. Provide ergo nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo, sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia illum facit humana derisio Deo proximum, quem ab humanis
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse exaudiet eum. Sepe infirma men̾
cum de bonis actib aura humani fauoris
excipitur. ad gaudia exteriora deriuatur :
ut postponat quod intus appetit. & in
hoc libenter resoluta iaceat. quod foris
audit: ita ut beatam non tam ficri
quam dicis gaudeat. Cumq laudis
suȩ uocib inhiat: quod esse ceperat relinqt
Inde ergo a deo disiungitur: unde in as
laudanda uidebatur. N on nũquã uen
recto operi animus constanter innititur.
& tamen humanis irrisionib urguetur. Oi¬
randa agit ÷ & opprobria recipit: & qui
exire foras per laudes potuit : repulsus cõ¬
tuineluis ad semetipsum redit: & eo se untꝰ
robustius in deo solidat ÷ quo foris non
inuenit quo requiescat. Tota oxenĩ spes
in auctore figitur ÷ & inter irrisionum cõ¬
uitia solus interior testis imploratur: atq
afflicti auimus fit deo tanto proximus
quanto &e a gratia humani fauoris alien.¬
In precem protinus funditur: ut pressus
exterius ad penetranda que intus sunt mun¬

Expanded text:
pae meritum. --Saepe infirma mens, cum de bonis actibus aura humani favoris excipitur, ad gaudia exteriora derivatur, ut postponat quod intus appetit, et in hoc libenter resoluta jaceat, quod foris audit; ita ut beatam non tam fieri quam dici se gaudeat. Cumque laudis suae vocibus inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur. Nonnunquam vero recto operi animus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imploratur; atque afflicti animus fit Deo tanto proximus, quanto 360 et a gratia humani favoris alienIn precem protinus funditur, et pressus exterius ad penetranda quae intus sunt mun
Abbreviated transcription (Latin):
patriam nos longanimiter tolerando per¬
ducit. Habet sublimitatem: quia ipsoꝵ
quoq intelligentiam qui recepti fueruit in
superna congregatione transcendit. Habet
profundum: quia dampnatis uferius distric¬
tionis suȩ iuditium in conprehensibiliter
exerit. Quȩ scilicet quattuor nobis in hac
uita positis singulis exercet ⁊ quia ce lati
tudiuem amando. & longitudinem tole¬
rando. & celsitudinem non solum nrr̃am¬
intelligentiam. sed etiam uota superando:
& profunditatem suam exhibet occultos &
illicitos cogitatiouum motus districte iu¬
dicando. Sed eius celsitudo & profun-¬
ditas quam sit inuestigabilis nullus agno¬
scit: nisi qui uel contemplatione ad sũma
prouehi. uel occultis motib resistens temptationũ
ceperit importunitate turbari. Unde & beato¬

Expanded text:
patriam nos longanimiter tolerando perpatriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti in supernam fuerint congregationem transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius districtionis suae judicium incomprehensibiliter exerit. Quae scilicet quatuor nobis in hac vita positis situdinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem non solum intelligentiam nostram, sed etiam vota superando, et profunditatem suam exhibet, occultos et illicitos cogitationum motus districte judicando. Sed ejus celsitudo et profunditas quam sit investigabilis nullus agnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
na tua ex me : confortata est o non potero
qui semetipsum discutiens. sed cius subtiliora
iuditia ꝑtimescens dicebat. Nichil michi con¬
scius sum: sed non in hoc iustificatus sum.
Qui autem iudicat me : dñs est. Longiorẽ
terra uiderat: cum minora ei esse humane
mentis uota pensabat dicens. Qui potest
omnia facere superhabundanter quam peti¬
mus: aut intelligimus. Latiorem mari
conspexerat ⁊ qui tunendo pensabat quia
nequaquam mens humana unmensitatem
districtionis eius agnosceret: quantũlibet
inquirendo fluctuaret dicens. Quis nouit
potestatem irȩ tuȩ ⁊ aut pre timore iram
tuam dinuinerare Cuius bene potentiã
egregius nobis doctor insinuat: cum bre.¬
uiter narrat. Ut possitis cõprehendere
cum omuib sanctis quȩ sit latitudo. lon¬
gitudo. sublunitas. & profundum. Ha-¬
bet quippe ds latitudinem: quia dilectio¬
nem suam usq ad collectionem ꝑsequentiũ
tendit. Habet longitudinem: quia ad uitȩ

Expanded text:
tia tua ex me, confortata est, nec potero tia tua ex me, confortata est, nec potero qui semetipsum discutiens, sed ejus subtiliora judicia pertimescens, dicebat: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet quippe Deus latitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae
Abbreviated transcription (Latin):
referri hominem possunt : ut ipse sit clum
cum iam ꝑ desiderium sũmis inheret: ipse
infernus. cum temptationum suarum ca¬
ligine ꝑturbatus in infimis iacet ⁊ ipse terra.
quia in bono opere fixȩ spei ubertate fructifi¬
cat: ipse mare. quia in quibusdam trepidꝰ
quatitur ⁊ & aura iue mutabilitatis agita¬
tur. Sed gelo est excelsior: quia potentiȩ
qus magnitudine uincimur. etiam cum
super nos metipsos elcuamur. Inferno pro¬
fundior: quia nimirum plus iudicat. qua
ipse se humanus animus in temptationibus
inuestigat. Terra longior: quia fructꝰ uti
quos in fine retribuit. nequaquam nunc
uel spes nr̃a conprehendit. Mari latior
quia humana mens fluctuans inulta de
his quȩ uentura sunt cõnicit: sed cum ium
cernere quȩ estimauerat cȩperit. angustan
sior igitur celo fit: cum ipsa in eum nr̃a
contemplatio deficit. U nde &e cor ysalal¬
sta
in alto posuerat: sed necdum se eum contigis¬
se sentiebat dicens. Airabilis facta est scien¬

Expanded text:
referri hominem possunt, ut ipse sit coelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed coelo est excelsior Deus, quia potentiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coeperit, angustam sior igitur coelo fit cum ipsa in eum nostra contemplatio deficit. Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scien
Abbreviated transcription (Latin):
nostis ignorat. Acsi aperte dicat. Cum cunc¬
tis sint nota quȩ dicitis ⁊ de dictoꝵ scientia
singulariter cur tumetis: Quia igitur
elationem arrogantium ad equalitatis com¬
munionem reuocans perfecta correptione
redarguit ⁊ ad doctrinȩ nunc sententias
erumpit: ut amici eius humiliati prius
discerent. ueritatis pondera quam reueren¬
ter audirent. Sequitur. Qui deridet᷑¬

Expanded text:
ne ignorari. --Ac si aperte dicat: Cum cuncne ignorari. --Ac si aperte dicat: Cum cunctis sint nota quae dicitis, de dictorum scientia singulariter cur tumetis? Quia igitur elationem arrogantium ad aequalitatis communionem revocans, perfecta correptione redarguit, ad doctrinae nunc sententias erumpit, ut amici ejus humiliati, prius discerent veritatis pondera, quam reverenter audirent. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Ipsa fatuitas pensat ea quȩ audierit.
ac uerba quȩ profert: & qui miratur sua
ridet aliena. Qui ergo solum se sapere esti¬
mat ÷ quid aliud quam candem hanc secum
sapientiam moͣri putat. S N ũquam adesse
aliis hane cupit. soli sibi hanc tribuens ꝓfecto
intra tempora suȩ breuitatis claudit. Pensan¬
dum uero est uir sc̃s quanta discretione utitur.
ut amicoꝵ superbientum arrogantia cõprima
atq scientia amicoꝵ qus scientiam excedat.d
Sed ut eoꝵ suꝑbiam corrigat. esse se inferio¬
rem negat ÷ oe ne sue humilitatis limitem
transeat: esse se superiorem tacet. Nec pre-¬
ferendo se. sed conferendo indicat quid de se
bii qui longe sibi sunt impares discant ÷ ut
dum sponte inflectitur sapientia quȩ eminet:
nequaquam se contra uires crigat scientia
quȩ iacet. Quos bene mox ad ȩqualitatis
sensum reuocat ⁊ quia tumere ualde quasi
de singularitate magnitudinis pensat: cum

Expanded text:
ditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ac verba quae profert; et miratur sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia comprimatatque scientia amicorum ejus scientiam excedat? Sed ut eorum superbiam corrigat, esse se inferiorem negat; et ne suae humilitatis limitem transeat, esse se superiorem tacet: nec preferendo se, sed conferendo, indicat quod de se hi qui sibi longe sunt impares discant, ut dum sponte inflectitur sapientia quae eminet, nequaquam se contra vires erigat scientia quae jacet. Quos bene mox ad aequalitatis sensum revocat, quia tumere valde quasi de singularitate magnitudinis pensat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
dam etiam rectiorib locuntur ⁊÷ non ut
alios audientes doceant: sed ut ipsi quãta
doctrina polleant innotescant. Preire se
quippe sapientia cunctos existimant: &
id circo nil se ciulibet dicere ultra mensuras
suȩ magnitudinis putant. Sic praui
quilibet sic omnes heretici suꝑba uoce me¬
liores docere non metuunt: quia omnes
elatos quosq ab estimationis sue culmine
reuocat: & discretionis manu ad equa¬
litatis compagem reformat. Qnde beatus
iob qui gusdem sc̃ẽ ecdesiȩ menbrũ est.
uidens quod amicoꝵ mens ꝑ uerba plate
eruditionis intumuit. ilico respondit
uobiscum moratur sapientiaᵈ Quis quis
se preire omnes ratione existimat : quid
iste aliud quam solum se esse hominem
exultat  Et sepe contingit ut cum per
tumorem mens in altũ ducit᷑ ÷ in despectu
omnium & sui admiratione subleuetur.
In cogitatione &enim proprii fauores ori¬
untur : sibiq de singularite sapientiȩ b lan¬

Expanded text:
dam etiam rectioribus loquuntur; non ut dam etiam rectioribus loquuntur; non ut alios audientes doceant, sed ut ipsi quanta doctrina polleant, innotescant. Praeire se quippe sapientia cunctos existimant, et idcirco nihil se cuilibet dicere ultra mensuras suae magnitudinis putant. Sic pravi quilibet, sic omnes haeretici superba voce meliores docere non metuunt, quia omnes elatos quosque ab aestimationis suae culmine revocat, et discretionis manu ad aequalitatis compagem reformat. Unde beatus Job, qui ejusdem sanctae Ecclesiae membrum est, videns quod amicorum mens per verba prolatae eruditionis intumuit, illico respondit, vobiscum morietur scientia? - Quisquis se praeire omnes ratione aestimat, quid iste aliud quam solum esse se hominem exsultat? et saepe contingit, ut cum per rumorem mens in altum ducitur, in despectuomnium et sui admirationem sublevetur. In cogitatione etenim proprii favores oriuntur, sibique de singularitate sapientiae blan
Abbreviated transcription (Latin):
delectationib pascitur: hec amaritudinib
uegetatur. Et sicut carnem dura sauci¬
illam laboriosa interimunt: ita hanc de-¬
lectabilia extingunt. Spes itaq carna-¬
lium abhominatio est animȩ dicitur :
quia inde inperpetuum spiritus interit:
unde & ad tempus caro suauiter uiuit
iob cuncta largius etiam uiuendo p̃dicas¬
set. At postquam sanctiorem monere de
uita uititur ÷ doctioremq se crudire sapi¬
ẽtiȩ magisterio conatur ⁊ ipse dictoꝵ. suoꝵ
pondus leiugat. qui in descriptione inter¬
posita omne quod loquitur destruit: qͥa
liquorem scientie pleno uasculo suꝑfundit.
Sic namq ab indiscretis opes scientie:
sicut ab stultis sepe opes corporalis substan-¬
tię possidentur. Non nulli enim qui terre
naꝵ rerum multiplicitate subnixi sũt.
aliquando multa oe habentib tribuunt:
ut ipsi hec cunctis largus habere uideant᷑.
Ita peruersi cum uera sapiunt. recta que¬

Expanded text:
delectationibus pascitur, haec amaritudinibus delectationibus pascitur, haec amaritudinibus vegetatur. Et sicut carnem dura sauciillam laboriosa interimunt, ita hunc delectabilia exstinguunt. Spes itaque carnalium, abominatio animae dicitur, quia inde in perpetuum spiritus interit, unde ad tempus caro suaviter vivit.Job cuncta largius etiam vivendo praedicasset. At postquam sanctiorem monere de vita nititur, doctioremque se erudire sapientiae magisterio conatur, ipse dictorum suorum pondus levigat, qui, indiscretione interposita, omne quod loquitur destruit, quia liquorem scientiae pleno vasculo superfundit. Sic namque ab indiscretis opes scientiae, sicut a stultis saepe opes corporalis substantiae possidentur. Nonnulli enim, qui rerum terrenarum multiplicitate subnixi sunt, aliquando multa et habentibus tribuunt, ut ipsi haec cunctis largius habere videantur. Ita perversi, cum vera sapiunt, recta quae
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc uoluptas subtrahitur ⁊ uoluptatis
cusia seruatur: ce repente miseri pereundo
aiscunt. quia peritura tenuerunt. Qui
tamen quousq corporaliter uiuunt: quere¬
re nocitura non desinunt. Unde & adhue
Quid hic peccator totis cogitationib sperat
niũ ut potestate ceteros transeat ⁊ cunctos
rerum multiplicitati transcendat ⁊ aduer¬
santes dominando subitiat ⁊ obsequentib
mirandus innotescat ⁊ ire aduotum satis¬
faciat ⁊ benignum se cum laudatur osten¬
dat: quicquid gula appetit offerat ⁊ ad
hoc quod uoluptas imperat operis expleti¬
one concurrat. d Bene gͦ illoꝵ spes abho
minatio animȩ dicitur ⁊ quia ea que carna¬
les ambiunt: spiritales quiq iuditio recti¬
tudinis aduersantur. Ham quod peccatores
uoluptatẽ estimant: hoc iusti ꝓculdubio
deficit. ubi caro requiescit. Ut enĩ caro
mollib: sic & anima duris nutritur. Illã
blanda refouent: hanc aspera exercent. Illa

Expanded text:
tunc voluptas subtrahitur et voluptatis tunc voluptas subtrahitur et voluptatis culpa servatur, et repente miseri periendo discunt, quia peritura tenueruntamen quousque corporaliter vivunt quaerere nocitura non desinunt. Unde adhuc suQuid hic peccator totis cogitationibus sperat, nisi ut potestate caeteros transeat, cunctos rerum multiplicitate transcendat, adversantes dominando subjiciat, obsequentibus mirandus innotescat, irae ad votum satisfaciat, benignum se, cum laudatur, ostendat; quidquid gula appetit, offerat; ad hoc quod voluptas imperat, operis expletione concurrat? Bene ergo spes illorum abominatio animae dicitur, quia et ea quae carnales ambiunt spiritales quique judicio rectitudinis aversantur. Nam quod peccatores voluptatem aestimant, hoc justi procul dubio deficit, ubi caro requiescit. Ut enim caro mollibus, sic anima duris nutritur: illam blanda refovent, hanc aspera exercent; illa
Abbreviated transcription (Latin):
sta conspererat cum dicebat : in illa die
peribunt omnes cogitationes eoꝵ. : quia
eterna mala numqͥuam cogitata reperi¬
unt ⁊ oe subito amittunt bona temposa¬
lia quę diu tractata tenuerunt. N qb
& omne effugium perit: quia coꝵ ma¬
litia ab animaduersione districti udiei
quo se ualeat occultare non inuenit. Na
nunc iniqui cum tristia aliqua uel adues
sa patiuntur effugii latebras mnueniunt
quia ad uoluptatem protinus desiderieꝵ
car ualium surgunt. Nc enim pauꝑtas cruti¬
e aiuitus animum demulcent: ne despee¬
tus primoꝵ deprimat. sese dignitatib eral¬
tanit. Si fastidio corpus atteritur: ante¬
positis ꝙuloꝵ diuersitatib nutritur. Si
us animus mestitiȩ impulsu deicitur.
nor interposita iocoꝵ blandim̃ta releuat᷑.
T ot gͥ hic habent esfugia: quot sibi pre¬
patant᷑ delectamenta. S ed quandoq ab
eis esugium perit: quia eoꝵ mens amissis
omiib se solũmodo & iudicem conspicit.

Expanded text:
ista conspexerat, cum dicebat: In illa die ista conspexerat, cum dicebat: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum ; quia et aeterna mala nunquam cogitata reperiunt, et subito amittunt bona temporalia quae diu tractata tenuerunt. A quibus et omne effugium perit, quia eorum malitia ab animadversione districti judicis quo se valeat occultare non invenit. Nam nunc iniqui sa patiuntur, effugii latebras inveniunt, quia ad voluptatem protinus desideriorum carnalium recurrunt. Ne enim paupertas cruciet, divitiis animum demulcent; ne dispectus proximorum / deprimat, sese dignitatibus exaltant. Si fastidio corpus atteritur, antepositis aepularum diversitatibus nutritur. Si quo animus mestitiae inpulsu deicitur, mox per interposita iocorum blandimenta relevatur. Tot ergo hic habent effugia, quot sibi praeparant delectamenta. Sed quandoque eis effugium perit, quia eorum mens, amissis omnibus, se solummodo et iudicem conspicit,
Abbreviated transcription (Latin):
corpus tuum lucidum erit: quia uidlicet
si operationem nr̃am uitentio munda pre¬
uenerit ÷ quamlibet aliter hominib uide¬
atur: interni tamen iudicis oculis mundũ
subsequentis actionis corpus ostenditur. Ocul
gͦ impioꝵ sunt intentiones in eis carnaliũ
desiderioꝵ. Qui idcurco deficiunt ⁊ quia
eterna negliguit: & sola semꝑ transitoria
prestolantur. Adipisci quippe terrenam
qsam cogitant ⁊ multiplicari rebus temyo¬
ralib exoptant.⁊ ad mortem cursu cotidie
perum labentium tendunt: sed cogitare
mortalia mortaliter nesciunt. Carius uitai
ꝑ momenta deficit: & tamen carnale desi¬
derium crescit. Res habita instanti fine
corripitur: & habendi anxietas non fint᷑
Sed cum mors impios subtrahit: eoꝵ
profecto desideria cum uita terminãtur.
Quoꝵ. scilicit oculi tunc iuꝑna ultione
defitiunt: quia hic suo iudicio a terrena
deficere delectatione noluerunt. Hos iloꝵ
oculos a iocunditate pristina claudi psabm¬

Expanded text:
corpus tuum lucidum erit ; quia videlicet corpus tuum lucidum erit ; quia videlicet si operationem nostram intentio munda praevenerit, quamlibet aliter hominibus videatur, interni tamen judicis oculis mundum subsequentis actionis corpus ostenditur. Oculi ergo impiorum sunt intentiones in eis carnalium desideriorum. Qui idcirco deficiunt, quia aeterna negligunt, et sola semper transitoria praestolantur. Adipisci quippe terrenam gloriam cogitant, multiplicari rebus temporalibus exoptant, ad mortem quotidie cursu rerum labentium tendunt; sed cogitare mortalia mortaliter nesciunt. Carnis vita per momenta deficit, et tamen carnale desiderium crescit. Res habita instanti fine corripitur, et habendi anxietas non finitur. Sed cum mors impios subtrahit, eorum profecto desideria cum vita terminantur. Quorum scilicet oculi tunc superna ultione deficiunt, quia suo hic judicio a terrena deficere delectatione noluerunt. Hos illorum oculos a jucunditate pristina claudi Psalm
Abbreviated transcription (Latin):
iħu dño nr̃o d Cuius uidelicet fortitudo
caritatis uera sc̃ę ecclesiȩ uoce laudatur
cum ꝑ canticoꝵ canticum dicitur. Uali¬
da est ut mors dilectio. Uituti & enun
mortis dilectio comparat᷑: qͥa nimairũ mentẽ
quam semel ceperit a delectatione mundi
funditus occidit: & tanto hanc ualentꝰ
in auctoritatem erigit ⁊ quanto & insen¬
sibilem contra terrores reddit. S ed inter
predicant: ualde difficile est ut ad hoc
quod taciti ambiunt non erumꝑant.
deprecabuntur faciem tuam plurimi. Neq
nera arta custo diunt: ut ab aliis exorent᷑
sed siue heretici siue ꝑuersi quilibet per
hoc quod inter homines quasi innocenter
quod ipsi appetunt ⁊ hoc aliis̃ pro magno
pollicentur. Dumq edestia predicant: i¬
Sed ne diu terrena pollicendo patescãt qͦd
sunt: ad uerba rectitudinis citius recurrũt
eis. Quod oculoꝵ nomine uis intentioris
exprimitur. ꝑ euangelium ueritas attestatur
dicens ⁊ si oculus tuus fuerit simplex totum

Expanded text:
videlicet fortitudo charitatis, vera sanctae Ecclesiae voce laudatur, cum per canticorum Canticum dicitur : Valida est ut mors dilectio . Virtuti etenim mortis dilectio comparatur, quia nimirum mentem, quam semel ceperit, a delectatione mundi funditus occidit; et tanto hanc valentius in auctoritatem erigit, quanto et insensibilem contra terrores reddit.  Vet. XXIIpraedicant, valde difficile est ut ad hoc quod taciti ambiunt non erumpant. deprecabuntur faciem tuam plurimi. 40. Rnera arcta custodiunt, ut ab aliis exorentur. Sed sive haeretici, seu perversi quilibet, per hoc quod inter homines quasi innocenter ant, quod ipsi appetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, iSed ne diu terrena psunt, ad rectitudinis citius verba reveQuod oculorum nomine vis intentionis exprimitur, per Evangelium Veritas attestatur, dicens: Si oculus tuus simplex fuerit, totum
Abbreviated transcription (Latin):
guat. seq ipsum quantȩ sit beniguicai
ostendat. ei bona optat: quȩ & cum ha¬
bentur ignorat dicens. Atq utinasl
aeus loqueretur tecum: & apperiret la¬
bia sua tibi. Aesi patenter dicat. Imperi¬
tiȩ iȩ potius quam penȩ compatior: qͥa
sola carnis prudentia preditum. a ueritatiꝰ
te spiritu uacuum agnosco. Si enim ai
iuditia occulta cognosceres: tam ꝓeaces
contra illum sententias non sonares. Et
quia ommipotens d̃s cum ad consideranda
nos sua iuditia subleuat. ignorantiȩ nr̃e
ꝓtuuis egcitatem fugat ⁊ quȩ apertis eius
sabiis ad nos eruditio prodeat: protinus
ad rungendo manifestat dicens. Ut osten¬

Expanded text:
guat, seque ipsum quantae sit benignitatis guat, seque ipsum quantae sit benignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur ignorat, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi! Ac si patenter dicat: Imperitiae tuae potius quam poenae compatior, quia, sola carnis prudentia praeditum, a veritatis te spiritu vacuum agnosco. Si enim Dei judicia occulta cognosceres, tam procaces contra illum sententias non sonares. Et quia omnipotens Deus cum ad consideranda nos sua judicia sublevat, ignorantiae nostrae protinus caecitatem fugat, quae apertis ejus labiis, ad nos eruditio prodeat, protinus adjungendo manifestat, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Ipse quippe sibi homo loquitur. cum
per hoc quod sentit nequaquam diui¬
nitatis spiritu a carnalis prudentiȩ intel¬
lectu separatur: cum caro sensum exerit.
mentem quasi ad intelligentiam prouo¬
caus foras mittit. U̾udẽ o adhuc pę¬
tro terrena sapienti ueritas dicit. Non
enim sapis quȩ dĩ sunt : sed quȩ homi¬
num. Cui tamen recta confitenti dicitur.
Caro & sanguis non reuelauit tibi: sca
pater meus qui in celis est. Quid autem
dĩ labia. uisi iuditia eius accipimus:
Clausis namq labiis uox premitur: &
sensus tacentis ignoratur. A pertis auten¬
dum sermo pronuitur : aniinus loquentis
inuenitur. Labia sua itaq d̃s aperit:
cum uoluntatem suam hominib ꝑ apta
iuditia ostendit. Quasi enim reserato ore
loquitur ⁊ cum remota obscuritate dispo¬
sitionis intimȩ renuit occultare qͦd uult.
Nam uelut clausis labis sensum nobis
suum non indicat: cum ꝑ occulta iuditia
uir quid faciat celat. S ophar itaq bel¬
tum iob ut de carnali intellectu redar¬

Expanded text:
t Ipse quippe sibi homo loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur: cum caro sensum exerit, et mentem quasi ad intelligentiam provocans foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Cui tamen recta confitenti dicitur: Caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Quid autem Dei labia nisi judicia ejus accipimus? Clausis namque labiis vox premitur, et sensus tacentis ignoratur; apertis autem sermo dum promitur, animus loquentis invenitur. Labia itaque sua Deus aperit cum voluntatem suam hominibus per aperta judicia ostendit. Quasi enim reserato ore loquitur, cum remota obscuritate dispositionis intimae renuit occultare quod vult. Nam velut clausis labiis sensum nobis suum non indicat, cum per occulta judicia cur quid faciat celat. Sophar itaque beatum Job ut de carnali intellectu redar
Abbreviated transcription (Latin):
mundi onerib sub quictis otio occultant.
Unde & adhuc subditur. Requiesces nec¬
gloriam quęrit: ꝓfecto despectum metuit
Qui semꝑ ad lucra inhiat: semꝑ uidelicet
dampna formidat. Cuius enim ꝑceptione
reficitur ⁊ eius rei ꝓculdubio & amissione
sauciatur: & quo obligatus mutabilibus
ac perituris inheret ⁊ co longe ininfimis
ab arce sccuritatis iacet. At contra qͥs qͥs
in solo eternitatis desiderio figitur: nec pro-¬
s̃peritate attollitur. nec aduersitate qual¬
iatur: dum nil habet in mundo quod ap-¬
petat : nil est quod de mundo ꝑtimescat.
Hinc enim salomon ait. Non contrista¬
bit iustum quicquid ei acciderit. Hiuc
iterum dicit. Iustus quasi leo confidens
absq terrore erit. B ene itaq nunc dicit᷑.
requiesces ce non erit qui te exterreat⁊
quia tanto quisq a se plenius pauorem
qui ex mundo est abicit: quanto in se¬
metipso uerius mundi concupiscentiam
uincit. An non abeq pauore paulus in

Expanded text:
mundi oneribus sub quietis otio occultant. mundi oneribus sub quietis otio occultant. Unde et adhuc subditur: CAPUT XXI. VEgloriam quaerit, profecto despectum metuit. Qui semper ad lucra inhiat, semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et quo obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At contra quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nil habet in mundo quod appetat, nihil est quod de mundo pertimescat. Hinc etenim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Bene itaque nunc dicitur: Requiesces, et non erit qui te exterreat , quia tanto quisque a se plenius pavorem qui ex mundo est abjicit, quanto in semetipso verius mundi concupiscentiam vincit. An non 357 absque terrore Paulus in
Abbreviated transcription (Latin):
ui. De reliquo reposita est michi corona iustitie:
quam reddet michi dominus in illa die iustus
uidex. Qͥa enim contra mala transeuntia sine
defectu certauerat: mansiiris nimirũ gaudiis
sus intelligi & aliter potest. Sepe namq
rebus transitoriis occupati: pensare negligunꝰ
ꝑ quanta peccamus. S ed si reducto conside¬
rationis oculo a sinu cordis terrene cogitati¬
onis agger excutitur: quicquid in mente
latebat inuenitur. Qnde sc̃ĩ uiri animoꝵ.
latebras perscrutari non desinunt ⁊ sese sub¬
tiliter indagantes. terrenaꝵ rerum curas
abitunt: & effossis plene cogitationibus
cum nullo se reatu criminis morderi depre¬
hendunt ÷ uelut in stratu cordis apud se
iecuri requiescunt. Latere quoq ab huius
uitȩ actib appetunt. semper sua considerantes:¬
& cum loco regiminis minime constringunt᷑:
iudicare quȩ alicna iunt recusant. Et effossi
gͥ securi dormiunt ÷ qui dum sua intima
uigilanter penetrant: a laborions se hunus

Expanded text:
liquo reposita mihi est corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in die illa justus judex . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiis sus intelligi et aliter potest. Saepe namque, rebus transitoriis occupati, pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, sese subtiliter indagantes, terrenarum rerum curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. Latere quoque ab hujus mundi actibus appetunt, semper sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Si cõmorimur: & conuiuemus. Si
sustinemus: & conregnabimus: hinc disci¬
pulos ãmonet dicens. Per multas tribula¬
tiones oportet nos introire in regnum dei.
Hinc scõꝵ gloriam iohanni angelus indicañ
ait. Hii sunt qui uenerunt de tribulatione
magna: & lauerunt stolas suas: & candidas
cas fecerunt in sanguine agni. Quia igitur
nunc per tribulationem seritur. ut post gaudii
fructus metatur⁊ tanto maior fidutia mentẽ
roborat: quanto hanc fortior pro ueritate afflictio
fossus securus dormies. Sicut enim malis
presens securitas laborem: ita bonis presens
labor perpetuam securitatem parit. Unde
defossum se securum dormire posse iam noue¬
rat: qui dicebat. Ego enim iam delibor: &
tempus ineȩ resolutionis instat. Bonum cer-

Expanded text:
ait: « Si commorimur, et convivemus, si ait: « Si commorimur, et convivemus, si sustinemus, et conregnabimus . Hinc discipulos admonet, dicens: Per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei . Hinc sanctorum gloriam Joanni angelus indicans, ait: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et candidas easnunc per tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, quanto hanc fortior pro veritate afflictio or securitatem parit. --Sicut enim malis praesens securitas laborem, ita bonis praesens labor perpetuam securitatem parit. Unde et defossum se securum dormire jam noverat, qui dicebat: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat; bonum
Abbreviated transcription (Latin):
Et notandum quod nequaquam cum con-¬
sumptus fueris. sed cum te consumptum pu
taueris dicit ⁊ quia &e quod uidemus in du¬
bietate est: & quod speramus in cerͥtudine.
Unde c isdem paulus non se consuptum no¬
uerat ied putabat : quia o in aduersa tri¬
bulationum corruens ut lucifer resplendebat
dicens. Quañ morientes : & ecce uiuimus.
Quasi tristes : semꝑ autem gaudentes. Siẽ
egentes: multos autem locupletantes. Sci¬
endum qͦq ẽ quod bonoꝵ mens quo durio¬
ra pro ueritate tolerat: eo eternitatis p̾mia
habebis fidutiam ꝓposita tibi s̃pe. Tanto nãq
spes in dm̃ solidior surgit: quanto pro illo
quisq grauiora pertulerit: quia nequaquam
retributionis gaudium de ȩternitate colligit᷑:
quod non hic prius pia tribulatione seminat᷑
Hinc &enim ꝑ psalmistam dicitur. E untes
ibant ce flebant: mittentes semina sua.
Ulenientes autem uenient cum exultatione:
portantes manipulos suos. Hinc paulus

Expanded text:
Et notandum quod nequaquam cum conEt notandum quod nequaquam cum consumptus fueris, sed ctaveris, dicit: quia, quod non videmus in dubietate est, et quod speramus in certitudine. Unde et idem Paulus non se consumptum noverat, sed putabat; quia et in adversa tribulationum corruens, ut Lucifer splendebat, dicens: Quasi morientes, et ecce vivimus, quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes . Sciendum vero est quod bonorum mens, quae duriora pro veritate tolerat, aeternitatis praemia habebis fiduciam, proposita tibi spe. - Tanto namque spes in Deum solidior surgit, quanto quisque pro illo graviora pertulerit, quia nequaquam retributionis gaudium de aeternitate colligitur, quod non hic prius pia tribulatione seminatur. Hinc per Psalmistam dicitur: « Euntes ibant et fiebant, mittentes semina sua. Venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos . » Hinc Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
uesperum. Peccatoris enim lumen in die
est. obscuritas ui uespere ⁊ quia in p̃senti ui¬
ta felicitate attollitur: sed aduersitatis te¬
nebris in fine deuoratur. Iusto autem me¬
ridianus fulgor ad uesperum surgit: quia
quanta sibi claritas maneat cum iam
occumbere ceperit agnoscit. Hinc namq
scriptum est. Timenti dñm bene erit ui
extremis. Hinc ꝑ psalmistam dicitur. Cũ
dederit dilectis suis somnum: hec est hat¬
ditas dni. Qui in huius quoq uitȩ adils
certamine positus cum se coupsumtum
putauerit. ut lucifer oritur ⁊ quia fors
cadens uitus innouatur: & quo magis
exterus aduersa tolerat. eo uberius uirtutũ
lumiue interius coruscat ⁊ paulo attestante
qui ait. Sed licet is qui foris est uoster
homo corrumpitur: tamen is qui iritus est
renouatur. dedie indiem. Id enun quod¬
in presenti est momentancum & leue tribi¬
bulationis nr̃ȩ supra modum in sublimita¬
it ȩternum gloriȩ pondus operatur in nobis.

Expanded text:
vesperum. Peccatoris enim lumen in die vesperum. Peccatoris enim lumen in die est obscuritas in vespere, quia in praesenti vita felicitate attollitur, sed adversitatis tenebris in fine devoratur. Justo autem meridianus fulgor ad vesperum surgit, quia quanta sibi claritas maneat cum jam occumbere coeperit agnoscit. Hinc namque scriptum est: Timenti Deum bene erit in extremis . Hinc per Psalmistam dicitur: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Qui in hujus quoque vitae adhuc certamine positus, cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia foris cadens, intus innovatur; et quo magis exterius adversa tolerat, eo uberius virtutum lumine interius coruscat, Paulo attestante, qui ait: Sed licet is qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem. Id enaneum et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis .
Abbreviated transcription (Latin):
diem iustitiȩ ⁊ qui casurus paulo ante timu¬
it noctem culpȩ. Recte autem lucifero iusti
lucifer nuntiat. Et quid nobis scõꝵ nno¬
centia nisi sequentis iudicis claritatem cla¬
mat. S̾ In coꝵ. namq ãmiratione conspiei¬
mus: quid de maiestate ueri luminis esti¬
memus. Nec dum redemptoris nr̃i poten.¬
tiam uidemus: sedtamen uirtutem illius
in electoꝵ suoꝵ morib admiramur. Qa
igitur bonoꝵ uita cons̃deratione sua ocu¬
lis nr̃is uim ueritatis sue obicit: clarus
ad nos lucifer ante solem uenit. S ciendũ¬
uero est quod hec quȩ ex temptationum
spiritahum aduersitate discussimus: iurta
exteriora quoq mala nil obstat intelligi.
Scĩ oenim uiri quia sũma medullitꝰ
diligunt. in infimis dura patruntur:
sed in fine gaudii lumen inueniunt: quod
habere hoc spatio precurrentis uite cõtemp.¬
nunt. Unde nunc ꝑ sophar dicitur. Et
quasi meridianus fulgor consurget ei ad

Expanded text:
diem justitiae, qui casurus paulo ante timudiem justitiae, qui casurus paulo ante timuit noctem culpae. Recte autem lucifero justi lucifer, diem nuntiat. Et quid nobis sanctorum innocentia nisi sequentis judicis claritatem clamat? In eorum namque admiratione conspicimus quid de majestate veri luminis aestimemus. Necdum Redemptoris nostri potentiam videmus, sed tamen virtutem illius in electorum suorum moribus admiramur. Quia igitur bonorum vita in consideratione sua oculis nostris vim veritatis objicit, clarus ad nos lucifer ante solem venit. 35. Juvero est quod haec quae ex tentationum spiritalium adversitate discussimus, juxta exteriora quoque mala nil obstat intelligi. Sancti etenim viri quia summa medullitus diligunt, in infimis dura patiuntur; sed in fine gaudii lumen inveniunt, quod habere in hoc spatio percurrentis vitae contemnunt. Unde nunc per Sophar dicitur: Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
libet oculos obscuritas obsidet ⁊ or cum
uisum tenebrȩ semꝑ impediant: mesta
mens uil aliud quam tenebras uidet. Sed
apud mnisericordem iudicem seƿe hec ipsa
quȩ ad nisum quoq orationis aggiauat:
pro nobis subtilius tristitia exorat. Nam
meroris nr̃i caliginem conditor conspicit ÷¬
& subtracti luminis radios refundit: ita
ut erecta protinus ꝑ dona mens uigeat ⁊
quam paulo ante decertantia uitia suꝑbiȩ
calce deprimebant. Nox torporis pondus
discutit. atq ad contemplationis lumen
post ꝑturbationis suȩ tenebras crumpit.
Mox in gaudio profectus attollitur: quȩ
iuter temptamenta peius cadere ex despera¬
tione cogebatur. S ine cogitationis certa¬
mine presentia despicit: & sine dubitatio¬
nis obstaculo de uentura distributione con¬
fidit. Iustus gͥ cum se consumptum putaue¬
rit. ut lucifer oritur ⁊ quia mox ut tenebre¬
scere temptationum caligine ceperit. ad lucẽ
gr̃e reformatur. & iu semetipsum mõstrat

Expanded text:
libet oculos obscuritas obsidet, et cum libet oculos obscuritas obsidet, et cum visum tenebrae semper impediant, moesta mens nihil aliud quam tenebras videt. Sed apud misericordem judicem saepe haec ipsa, quae adnisum quoque orationis aggravat, pro nobis subtilius tristitia exorat. Nam tunc moeroris nostri caliginem conditor conspicit, et subtracti luminis radios refundit, ita ut erecta protinus per dona mens vigeat, quam paulo ante decertantia vitia superbiae calce deprimebant. Mox torporis pondus discutit, atque ad contemplationis lumen post turbationis suae tenebras erumpit. Mox in gaudium profectus 355 attollitur, quae inter tentamenta pejus cadere ex desperatione cogebatur. Sine cogitationis certmine praesentia despicit, sine dubitationis obstaculo de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia mox ut tenebrescere tentationum caligine coeperit, ad lucem gratiae reformatur, et in se ipso monstrat
Abbreviated transcription (Latin):
frigescat. Sed nequaquam gratia deserit.:
quia quo nos durius ex dispensatione ꝑcutit:
eo ampliꝰde ex pietate custodit. Nam cum
tenebrescere ꝑ temptationem ceperit: sese
iterum lux interna succendit. U nle & sub¬
surget tibi aduesperum. Fulgor quipye
meridianus in uespere est. uirtutis renoua¬
tio in temptatione ⁊ ut repentino caritatis
feruore mens uigeat: quȩ iamiamq lu¬
men sibi grẽ occubuisse formidabat. Qd¬
git. Et cum te consũptum putauerii: orie¬
ris ut lucifer. Sepe namq tot temptam̃ta¬
nos obsident: ut ipsa nos coꝵ numerositas
pene adlapsum desperationis inclinet. Un
de plerumq mens in tedium uertitur ⁊ uix
ipia uirtutis suȩ dampna considerat: &¬
tota dolens sed quasi iam & a sensu dolo¬
ris aliena frangitur ÷ enumerare non ua¬
let quanto cogitationum tumultu uastat᷑.
R uituram se ꝑ momenta conspicit: eiq
ne arma repugnationis arripiat grauius
meror ipse contradicit. Circum ductos quo¬

Expanded text:
frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna succendit. Unde et subsurget tibi ad vesperum. - Fulgor quippe meridianus est, in vespere virtutis renovatio in tentatione, ut repentino charitatis fervore mens vigeat, quae jam lumen sibi gratiae occubuisse formidabat.  Et cum te consumptum putabis, orieris ut Lucifer. - Saepe namque tot tentamenta obsident, ut ipsa nos eorum numerositas pene ad lapsum desperationis de plerumque cum mens in taedium vertitur, vix ipsa virtutis suae damna considerat; et tota dolens, sed quasi jam et a sensu doloris aliena, frangitur, et enumerare non valet quanto cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se per momenta conspicit, eique ne arma repugnationis arripiat gravius moeror ipse contradicit. Circumductos quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe nil esse hic c̃spicit. quicquid ad finem
currit. Presentis uite aduersa tolerat: sed
quasi nil esse omne quod labitur pensat.
Quo enim se internis gaudiis robustius
inserit : eo minus dolores exterius sentit.
Unde sophar nequaquam ueritus ausu
temerario docere meliorem exortatur ad
iustitiam: & demonstrat quam nulla
iusti oculis uideatur pena. Acsi aperte
dicat. Si degustas gaudium quod intus
ꝑmanet: leue fit omne protinꝰ quod fo-¬
ris dolet. Benc autem presentis uite mi¬
serias aquis pretereuntib cõmparat ⁊ qͥa
calamitas transiens electi mente nequa¬
quam ui confusionis subruit: sed tamen
tactum meroris infundit. Nam tedet qͥdem
ꝑ cruorem uulneris: & si suę certitudine
non frangitur salutis. Sepe autem non
solum flagella atterunt. sed in unius cuiꝰq
iusti animo malignoꝵ ᷤ spirituũ tẽptam̃ta
erassantur ÷ ut exterius ex persecutione
doleat: & intus aliquatenus ex tẽptatione

Expanded text:
prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis vitae miserias aquis praetereuntibus comparat, quia calamitas transiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per cruorem vulneris, etsi a suae certitudine non frangitur salutis.  Vet. XX.  Saepe autem non solum flagella atterunt, sed in uniuscujusque justi animo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
iterum ad operationem fiundunt: ut inhis
quȩ sibi iuxta sunt se exercendo refoueant ⁊
ce suꝑ se rursum surgere contemplando cõ¬
ualescant. Sed dumi hec eadem conteplatio
more debito post tempoꝵ interualla repetit᷑ :
indeficienter ꝓculdubio in qus soliditate ꝑsistit᷑:
quia cx si infirmitatis suę pondere superata
mens deficit ⁊ hanc tamen iterum continuis
conatib reparata comprehendit. Nec stabilita¬
tem suam in ea perdidisse dicenda ẽ: a qua ce si
semper deficit. hanc & cum perdiderit semꝑ
durius animus sentit. quanto pensare bonũ
quod sequitur negligit ⁊ o quo non uult
p̃mia considerare quȩ restant: grauia estimat
esse quę tolerat. Unde & contra flagelli ictũ
cogitatio cȩca conqueritur ⁊ & quasi infini¬
ta calamitas creditur: quȩ dieb cursu la-¬
bentib cotidie finitur. At si scmel quisq
ad cterna se erigat ⁊ atq in his quȩ incõmu¬
tabiliter ꝑmaneant oculum cordis figat.

Expanded text:
iterum ad operationem fundunt; ut in his iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repetitur, indeficienter procul dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper durius animus sentit, quanto pensare bonum quod sequitur, negligit; et quo non vult praemia considerare quae restant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat,
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ pondere uicta lassatur. Illa quippe tan-¬
to firmius durat: quanto ad uicina se erga
utilitatem proximi dilatat. Hec tanto ce-¬
leriuis labitur: quanto & carnis claustra
transgrediens suꝑ semetipsam ire conatur.
Illa per plaua se dirigit: & idcito pedem
operis robustius figit. Hec autem quo suꝑ
se alta appetit : eo ad se citius fessa descen¬
dit. Q uod bene ac breuiter hiezechiel in¬
sinuat: cum eoꝵ que uiderat motus ani¬
malium narrat dicens. Non reuertebantur
cum incederent. Ac paulo post subicit ad¬
iungens. Et animalia ibant & reuerte¬
bantur. Sancta quippe animalia aliqͣn-¬
do uadunt & minime redeunt ⁊ ali¬
quando uadunt & ꝓtinus reuertuntur.:
uitȩ gratiam erroris uias deserunt ⁊ re¬
dire ad mala mundi nesciunt quȩ reliquer᷑.
Cum uero ꝑ contemplationis atiem ce ab
hac se eadem actiua suspendunt uita. eunt
&e redeunt ⁊ quia ꝑ hoc quoi diu ꝑsistere
miuime in contemplatione sufficiunt. sese

Expanded text:
suae pondere victa lassatur. Illa quippe tansuae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertebantur . Sancta quippe animalia aliquando vadunt, et minime redeunt; aliquando vadunt, et protinus revertuntur, qibi activae vitae gratiam erroris vias deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese