comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare. qͣm se facturũ eẽ ꝓmit¬
tit: qui et omĩpotens est.⁊ menti¬
ri nescit S te appello quicũq ĩ
fideli animo de resurrectõe dubita
et putas mortuos nõ posse suscita¬
ri. Quid. est. amplius homines
ex nichilo facere: qui uiuant: an
eos qui facti sunt atq iuxerunt
reparare post mortẽ: Utiq plus ẽ
facere quod nunqͣm fuit qͣm re¬
parare quod fuerit: Quomodogͦ ĩ¬
possibile. esse. cdicis: ut ds qͥ hõĩem
formauit ex nichilo reformet: Qͦ¬
modo nos suscitare nõ potest conu̾¬
sos inpuluerem. qui si etiam ĩni¬
chilum rediremus facere poterat
ut eẽmus: sicut ⁊ fecit noa ẽẽ. cũ
antea nunqͣm fuissemꝰ: Ita enim
beatuis apłs paulus dixit: S dicũt
aliqui Quomꝰ resurgunt mortui:
Q uali autẽ corpore ueniũt: Insipi¬
ens tu quod seminas nõ iuuifica¬
tur: nisi prius moriatur: Et qd̃
seminas. nõ corpus qd̃ futurũ est.
seminas: s nudum granũ. ut pu¬

Expanded text:
dubitare, quam se facturum esse promidubitare, quam se facturum esse promisit, qui et omnipotens est, et mentiri nescit. 3. fideli animo de resurrectione dubitas, et putas non posse mortuos suscitari. Quid est amplius, ex nihilo facere homines qui vivant; an eos qui facti sunt atque vixerunt, reparare post mortem? Utique plus est facere quod nunquam fuit, quam reparare quod fuerit. Quomodo ergo impossibile esse dicis ut Deus, qui hominem formavit ex nihilo, reformet? Quomodo nos suscitare non potest conversos in pulverem, qui si etiam in nihilum rediremus, facere poterat ut essemus; sicut et fecit nos esse, cum antea nunquam fuissemus? Ita enim beatus apostolus Paulus dixit: Sed dicunt aliqui, Quomodo resurgunt mortui? quali autem corpore veniunt? Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur: et quod semipu
Abbreviated transcription (Latin):
astamus in eccłia. ⁊ nos inuicem pre¬
sentes aspicimus: ita et̾nam post re¬
sur rectõem mortuoꝵ astaturi sumꝰ
ante trabunal xp̃i. Hanc enĩ ip̃am
aĩam tunc habebimꝰ quam modo
habemus Et in hoc ip̃o quo nunc
induimur sumus corpore suscitã¬
di Non enim sicut muta aĩalia
facti sumus: non sicut equi et bo¬
ues. ut et̾na morte ꝑeamus: qui pꝰ¬
qͣm hic uixerimus: alibi iudicabi¬
mur: ut aut ꝓ peccatis penas. aut
pro bonis operib p̾mia conse qͣmur
rectõe desperet. in qua xp̃ianorũ
spes tota consistit. Credite fratres
apło p̾dicanti. ⁊ nicħ de resurrectõe
dubitantes. ad diem iudicii uos
ꝓparate: An forte sicut impii ⁊ ĩ¬
creduli nõ putatis fieri posse ut a
mortius resurgamus: Plane dicat
hoc. qui omũpotentẽ non credit. eẽ.
dm̃: qui hoc ꝓmutit futurũ: Nlos
aut̃ qui scimus dei om̃ipotentis ẽẽ
quod resurreitõem faciat mortu
orum. nõ possumus de resurrectõe

Expanded text:
astamus in ecclesia, et nos invicem praeastamus in ecclesia, et nos invicem praesentes aspicimus; ita etiam post resurrectionem mortuorum astaturi sumus ante tribunal Christi. Hanc enim ipsam animam tunc habebimus, quam modo habemus: et in hoc ipso, quo nunc induimur, sumus corpore suscitandi. Non enim sicut muta animalia facti sumus, non sicut equi et boves, ut aeterna morte pereamus: qui postquam hic vixerimus, alibi judicabimur; ut aut pro peccatis poenas, aut pro bonis operibus praemia consequamur rectione desperet, in qua Christianorum spes tota consistit. Credite, fratres, Apostolo praedicanti: et nihil de resurrectione dubitantes, ad diem judicii vos praeparate. An forte sicut impii et increduli non putatis fieri posse ut a mortuis resurgamus? Plane dicat hoc, qui omnipotentem non credit esse Deum, qui hoc promittit futurum. Nos autem qui scimus Dei omnipotentis esse quod resurrectionem mortuorum faciat, non possumus de resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
infuturum tempus extendi¬
tur: ut quod hic seruimus deo: alibi
seruisse letemur: Hic enim nob̾ posita
sunt certamina: s infuturo scło cer¬
taminum p̾mia reseruata: Iuste siqͥdẽ
et ꝓuide diuina sapientia separauit
tempus laboris et p̾mii: Hic gͦ labo¬
ramus hic seruimus deo: ⁊ mandata
et̾na p̾mia capiamus Scire enim de¬
lemus fr̃s clilectissimi quid nobis di¬
uina scriptura cõmendat. id est futu¬
rum ẽẽ. iudiciũ dei. quod post resurre¬
ctionem complebitur mortuoꝵ: Hocẽ.
quod p̾cipue xp̃ianos agentili erro¬
re secernit. quia illi hanc tantũ mͦ
uitam. ẽẽ. credunt: et ideo sine deo.
esse. et iliuersis peccatis atq crimini¬
b non metuũt inquinari. Nos ergo
ita in hac uita conu̾semur: ut nos
ad aliam p̾paremus: in qua ⁊ loni
bona ⁊ malis mala retribuent᷑ sicut
dixit beatus apłs Om̃s nos mani¬
festari oportet ante tribunal xp̃i:
ut recipiat unusquisq ꝓut gessit.
siue bona siue malaz Sicut hic mͦ

Expanded text:
in futurum tempus extenditur; ut quod hic servimus Deo, alibi nos servisse laetemur. Hic enim nobis posita sunt certamina; sed in futuro saeculo certaminum praemia reservata: juste siquidem et provide divina sapientia separavit tempus laboris et praemii. Hic ergo laboramus, hic servimus Deo, et mandata a praemia capiamus. Scire enim debemus, fratres dilectissimi, quid nobis Scriptura divina commendat, id est, futurum esse judicium Dei, quod post resurrectionem complebitur mortuorum. Hoc est quod praecipue Christianos a gentili errore secernit: quia illi hanc tantummodo vitam esse credunt; et ideo sine Deo esse, et diversis peccatis atque criminibus non metuunt inquinari: nos vero ita in hac vita conversamur, ut nos ad aliam praeparemus, in qua et bonis bona, et malis mala retribuentur, sicut dixit Apostolus, Omnes nos manifestari oportet ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque prout gessit, sive bonum, sive malum. Sicut hic modo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imodo equalitatẽ: Quare non
uidentur. esse. eiusdem sub̾e: Nuid¬
gꝰ dicemus si licat aliquis talis ẽ
ergo filius ad patrem: qualis ad
ignem splendor.⁊ ymago ad iurgul¬
tum: Ecce intellexi eternũ patrem:
intellexi coet̾num filiũ Tam̃ sicut
effusum splendorem minꝰ igne lu¬
centem. aut sicut effusam ymagi¬
nem minus qͣm uirgultũ existentẽ
dicimus: Non: S equalitas om̃im᷑
est: Non credo ait: quia nõ inueni¬
sti similitudinẽ S credo apło: qr

Expanded text:
omnimodam aequalitatem: quare non omnimodam aequalitatem: quare non videntur esse ejusdem subgo dicemus, si dicat aliquis: Talis est ergo Filius ad Patrem, qualis ad ignem splendor, et imago ad virgultum? Ecce intellexi aeternum Patrem, intellexi coaeternum Filium: tamen sicut effusum splendorem minus igne lucentem, aut sicut effusam imaginem minus quam virgultum existentem dicimus? Non: sed aequalitas omnimoda est. Non credo, ait, quia non invenisti
Abbreviated transcription (Latin):
modo intelligeretur semptt̾na nati¬
uitas: Ergo filius dei scd̾m hoc clicit᷑
quod pater est. quod habet de quo
sit: Non scd̾m hoc quod prior est pr
et postea filius: Semꝑ pater: sem¬
per filius de patre: Et quia quiͥd
de aliquo. est: natum est: Semꝑgͥ
filius natus. semꝑ pater. semper de
illo ymago: Quomodo ymago illa¬
uirgulti de uirgulto nata est: et si
semꝑ uirgultũ: semꝑ nata eẽt yma¬
go de iurgulto: Non potiusti inueni¬
te coet̾na genita eternis: genitorib.
et inuenisti coeua nata temporalibꝰ
gignentib: Intelligo coet̾num fili¬
um natum: eterno gignenti: Qd̃
enim est temporali coeuũ: hoc est
eterno coet̾num: Hic iam modicũ
as. Sepe enim dicitur: Eoce dedisti
similitudines: s splendor. qui fũ¬
ditur de igne: minus lucet qͣm ip̃e
ignis. Et ymago urgulti minus
utiq habet ꝓpͥetatem: qͣm illud uir¬
gultum unde ymago est. Habent
ista similitudinẽ: s non habent

Expanded text:
modo intelligeretur sempiterna natimodo intelligeretur sempiterna nativitas. Ergo filius Dei secundum hoc dicitur, quod et Pater est, quod habet de quo sit: non secundum hoc, quod prior esset Pater, et postea Filius. Semper Pater, semper Filius de Patre. Et quia quidquid de aliquo est, natum est; semper igitur Filius natus. Semper Pater, semper de illo virgulti de virgulto nata est, et si semper virgultum semper nata est et imago de virgulto. Non potuisti invenire coaeterna genita aeternis genitoribus, et invenisti coaeva nata temporalibus gignentibus. Intellige coaeternum Filium natum aeterno gignenti. Quod enim est temporali coaevum, hoc est aeterno coaeternum. » Hic jam modicum as. Semper enim dicitur, Ecce dedisti similitudines: sed splendor qui funditur de igne, minus lucet quam ipse ignis; et imago virgulti minus utique habet proprietatem, quam illud virgultum unde imago est. Habent ista similitudinem, sed non habent
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ aliquid natum suꝑ aquã: uelut
uirgultum aut herbam: nonne cũ
y magine sua nastitur: Mox ut ĩ¬
cipit existere: incipit cũ illo existẽ
ymago eius Non p̾cedit nascendo
ymaginem suam: son m ostendit᷑
natum esse aliquid suꝑ aquam et
postea apparuisse ymaginemeius. cũ
illud sine ymagine prius apparet:
s nascitur cum ymagine sua Et
tam̃ ymago ab illo: nõ illus aby
magine. Nascitur gͦ cum ymagine
sua: et simul. eẽ. incipiunt uirgia¬
tum et ymago eius Nonquid nõ
fateris ymaginem ẽe. de illo uirgul¬
to: non uirgultũ de ymagine genit̃.
Ergo de illo uirgulto confiteris yma¬
ginem. Itaq ⁊ generans.⁊ qd̾ genit̃
est. simul esse ceperunt: Ergo coeua
sunt: Si semꝑ uirgultũ: semꝑ et
ymago de uirgulto Quod autẽ de
alio est: utiq natum est Potest gͦ
semꝑ eẽ generans: et semꝑ cũ illo
quod de illo natum est. Ibi enim
estuabamur: ibi lalorabamus: quo¬

Expanded text:
ergo aliquid natum super aquam, velut ergo aliquid natum super aquam, velut virgultum aut herbam, nonne cum imagine sua nascitur? Mox ut incipit existere, incipit cum illo existere imago ejus, non praecedit nascendo imaginem suam: non mihi ostenditur natum esse aliquid super aquam, et postea apparuisse imaginem ejus, cum illud sine imagine prius appareret; sed nascitur cum imagine sua: et tamen imago ab illo, non illud ab imagine. Nascitur ergo cum imagine sua, et simul esse incipiunt virgultum et imago ejus. Numquid non fateris imaginem esse de illo virgulto, non virgultum de imagine genitum? Ergo de illo virgulto confiteris imaginem. Itaque et generans, et quod genitum est, simul esse coeperunt. Ergo coaeva sunt. Si semper virgultum, semper et imago de virgulto. Quod autem de alio est, utique natum est. Potest ergo semper esse generans, et semper cum illo quod de illo natum est. Ibi enim aestuabamus, ibi laborabamus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum capere potiustis: Illa tam̃
ineffabilia sunt Nichil dignum
putetis. uł eo ip̃o quo coeua coeter¬
nis comparantur: Temporalia
semꝑ manentib : extingiubłia
immortalib: S quia dictus est
filius et ymago patris. accipia¬
mus et hinc aliquam siłitudine
in reb longe clifferentib ut p̾locuti
sumus: Imago existit despeculo hõis
intuentis. Speculum non nobis po¬
test suffragariad euidentiam rei hꝰ
quam explicare ut cumq conamur:
Et enimdiciturmͥ ille qui attendit
speculum. iam utiq erat. ⁊ iam natꝰ
erat Existit ymago: mox ut aspec¬
tor extiterit. Nam ille qui inspicit.
erat et anteqͣm accederet ad speculũ:
Quid gͦ inueniemꝰ unde possimus
eruere talem similitudinem sicut
eruimus de igne ⁊ splendore: Facia¬
mus hoc animo: facile nostis quem¬
admodum aqua. corpoꝵ sepe reddat
ymagines: Hoc dicimus qͣndo qͥsq
uł transit suꝑ aquam. uł stat: ui¬
det ibi ymaginem suam: Ponamꝰ

Expanded text:
quantum capere potuistis. Illa tamen quantum capere potuistis. Illa tamen ineffabilia sunt. Nihil dignum putetis dictum, vel eo ipso quo coaeva coaeternis comparantur, temporalia semper manentibus, exstinguibilia immortalibus. Sed quia dictus est Filius et imago Patris, accipiamus et hinc aliquam similitudinem in rebus longe differentibus, ut praelocuti sumus. Imago existit de speculo hominis intuentis speculum. Non nobis potest suffragari ad evidentiam rei hujus, quam explicare utcumque conamur. Etenim dicitur mihi: Ille qui attendit speculum, jam utique erat, et jam natus erat. Existit imago mox ut aspector exstiterit. Nam ille qui inspicit, erat et antequam accederet ad speculum. Quid ergo inveniemus, unde possimus eruere talem similitudinem, sicut eruimus de igne et splendore? Faciamus a minimo. Facile nostis quemadmodum aqua corporum saepe reddat imagines. Hoc dicimus; quando quisque vel transit super aquam vel stat, videt ibi imaginem suam. Ponamus
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. ut lucerna aliqua intelligẽ¬
tie nr̃e in ista nocte scli possit ac¬
cendi. Accendite eum quilucnrã
accendit: Non accensa lucerna ñ¬
dum est ignis: nondum est. et
fulgor. qui ab igne exit: Inter¬
rogo aut̃ ego et dico Fulgor ab
igne existit:an ignis a fulgores
Om̃is anima mͥ respondet: uolu¬
it eium cds inseminare om̃i aĩe ini¬
tia intellectus iitia sapientie. oĩ
anima m̾ respondet: Et nemo du¬
bitat: qd̾ splendor ille deigne ex¬
istat: non ignis de splendore: Po¬
namus gꝰ ignem patrem illius
splendoris. quia iam p̾locutisumꝰ
coeua nos querere nõ coeterna:
Si lucernam accendere cupio. nõ¬
dum est ibi ignis: Nondũ et ille
splendor Mox aut̃ ut accendero.
simul cum igne ⁊ splendor existit:
Da hi m̾ igne sine splendore: et
credo tibi patrem fuisse sine filio:
nobis tanta res dici. dño adiuuã¬
te intentõem oratõnis uestre. ⁊ p̾¬
paratõem cordis ur̃i: Ex cepistis

Expanded text:
bilis, ut lucerna aliqua intelligenbilis, ut lucerna aliqua intelligentiae nostrae in ista nocte saeculi possit accendi. Attende eum qui lucernam accendit. Non accensa lucerna, nondum est ignis, nondum est et fulgor qui ab igne exit. Interrogo autem ego, et dico: Fulgor ab igne existit, an ignis a fulgore? Omnis anima mihi respondet: voluit enim Deus inseminare omni animae initia intellectus, initia sapientiae: omnis mihi anima respondet, et nemo dubitat, quod splendor ille de igne existit, non ignis de splendore. Ponamus ergo ignem patrem illius splendoris: quia jam praelocuti sumus coaeva nos quaerere, non coaeterna. Si lucernam accendere cupio, nondum est ibi ignis, nondum et ille splendor: mox autem ut accendero, simul cum igne et splendor existit. Da hic mihi ignem sine splendore, et credo tibi Patrem fuisse sine Filio. nobis tanta res dici, Domino adjuvante intentionem orationis vestrae et praeparationem cordis vestri, excepistis
Abbreviated transcription (Latin):
la siłitucline coeua coet̾nis Inue¬
niamus itaq coeua de descripturiᷤ
ammoneamur. ad has siłitudĩes:
Legimus in scripturis de ip̃a sapĩa.
Candor est enim lucis eterne. Item
legimus: Speculum sine macła.
dei maiestatis ip̃a sapientia dicta
est: sandor est enumlucis eterne:
dicta. est. ymago patris Hinc capi¬
amus similituclinẽ: ut inuenia¬
mus coeua. ex quib intelligamꝰ
coeterna: Oarriane si inuenero
genitorem nõ precedere tempore il¬
lud qd̃ genuit: sigenitum non
esse minorem tempore illo. aquo
generatꝰ. est. iustũ est ut cõcedas
mͥ posse ista coet̾na inueniri merra¬
tore: qͣndo coeua increatura inue¬
niri potuerũt: Iam quid̃ aliqͥb¬
p̾uenerunt aliqui ex quo dixi.
candor est enĩ lucis eterne. Ignis
enim lucem fundit: lux abigne
funditur. Quid aquo existat si
queramꝰ. cotidie cum lucernam
accendimus: ammonemur rei
cuiꝰdam iniuisibilis.⁊ menarra¬

Expanded text:
va similitudine coaeva coaeternis. Inveva similitudine coaeva coaeternis. Inveniamus itaque coaeva, et de Scripturis admoneamur ad has similitudines. Legimus in Scripturis de ipsa Sapientia, Candor est enim lucis aeternae. Item legimus, Speculum sine macula Dei majestatis . Ipsa Sapientia dicta est candor lucis aeternae, dicta est imago Patris: hinc capiamus similitudinem, ut inveniamus coaeva, ex quibus intelligamus coaeterna. O Ariane, si invenero genitorem non praecedere tempore illud quod genuit, si genitum non esse minorem tempore illo a quo generatus est; justum est ut concedas mihi posse ista coaeterna inveniri in Creatore, quando coaeva in creatura inveniri potuerunt. Jam quidem aliqpraevenerunt aliqui ex quo dixi, Candor est enim lucis aeternae. Ignis enim lucem fundit, lux ab igne funditur. Quid a quo existat, si quaeramus, quotidie cum lucernam accendimus, admonemur rei cujusdam invisibilis et inenarra
Abbreviated transcription (Latin):
non inuenis eternũ filium: ⁊ uin¬
cunt se in tempore: sufficit ut ad
similitudinem inueniamꝰ coeuũ.
Aliud est enim coet̾num: aliud co¬
euum: Coeuos cotidie dicimus eos
qui eandem habent mensuram tẽ¬
poꝵ: Non alter ab altero tempore
quos dicimus coeuos: Si potuerimꝰ
inuenire coenum qd̃ nascitur ei a
quo nascitur: Si possunt inueniri
coeua: duo generans ⁊ generatus:
Hic inuenimꝰ coeua: ibi intelliga¬
mus coet̾na Si hic inuenero ge¬
nitum ex eo. eẽ. cepisse. ex quo cep̃
generator: intlłigimus certe filiũ
dei ex eo. ẽẽ. non cepisse. ex quo nõ
cepit gen̾ator Etce fortasse fr̃s ĩ¬
uenimus aliquid increatura. qd̾
de alia re nascitur: Et tam̃ ex eo
tempore. eẽ. incipiat: ex quo cepit
illud unde nascitur Hoc ex eo ex
quo illud cepit: illud ex eo. ex qͦ
illud nõ cepit. Hoc gͦ coeuum:
ur̃am iam intellexisse quod clico:
non posse comꝑari temporalia et̾¬
nis: s posse ex aliqua tenui ⁊ par¬

Expanded text:
non invenis aeternum, et vinnon invenis aeternum, et vincunt se in tempore; sufficit ut ad similitudinem inveniamus coaevum. Aliud est enim coaeternum, aliud coaevum. Coaevos quotidie dicimus eos qui eamdem habent mensuram temporum: non alter ab altero praecediquos dicimus coaevos. Si potuerimus invenire coaevum quod nascitur ei a quo nascitur; si possunt inveniri coaeva duo generans et generatus: hic invenimus coaeva, ibi intelligamus coaeterna. Si hic invenero genitum ex eo esse coepisse ex quo coepit generator, intelligimus certe Filium Dei ex eo esse non coepisse, ex quo non coepit generator. Ecce fortasse, fratres, invenimus aliquid in creatura, quod de alia re nascatur, et tamen ex eo tempore esse incipiat, ex quo coepit illud unde nascitur. Hoc ex eo ex quo illud coepit, illud ex eo ex quo illud non coepit. Hoc ergo coaevum, vestram jam intellexisse quod dico, non posse comparari temporalia aeternis; sed posse ex aliqua tenui et par
Abbreviated transcription (Latin):
inueni siłitudines creatori oĩum
in creatura cupiens inuenire qd̃
nõ sum inuenturꝰ temporales siłi¬
tudines quas et̾nitati possim com¬
parare. S et tu quas inuenisti qͥd
sunt: Quid enim inuenisti: Quia
pater maior tempore qͣm filius: Et
ideo ius ut filius dei tempore minor
sit. qͣm pater Pater et̾nus: quia ĩ¬
uenisti minorem filiũ patre tẽpora¬
li. Da mͥ et̾num patrem hic: et in¬
uenisti siłitudinem. Eilium mino¬
rem inuenisti patre intẽpore: filiũ
temporalem minorem patre tẽporali
aut̃ uarietas: inet̾nitate om̃ia stãt.
in tempore alia acedunt alia sucre¬
dunt: potes inuenire minorem fili¬
um. in uarietate temporis succeden¬
tem patri: quia etiam patri suo
ipse suocessit. non et̾no patri tem¬
poralis: Quid gͦ possumus fr̃s m̃i.
in creatura inuenire coet̾nũ. qnͣ
increatura nicħ inuenuinꝰ eternũ:
Inueni et̾num patrem in creatura
et inuenio coeternũ filium. Si ã

Expanded text:
inveni similitudines Creatori omnium, inveni similitudines Creatori omnium, in creatura cupiens invenire quod esset non sum inventurus temporales similitudines, quas aeternitati possim comparare. Sed et tu quas invenisti, quid sunt? Quid enim invenisti? Quia pater major est tempore quam filius: et ideo vis ut Filius Dei tempore minor sit quam Pater aeternus, quia invenisti minorem filium patre temporali. Da mihi aeternum patrem hic, et invenisti similitudinem. Filium minorem invenis patre in tempore, filium temporalem minorem patre temporali.autem varietas; in aeternitate omnia stant, in tempore alia accedunt, alia succedunt: potes invenire minorem filium in varietate temporis succedentem patri, quia etiam patri suo ipse successit non aeterno patri temporalis. Quid ergo possumus, fratres mei, in creatura invenire coaeternum, quando in creatura nihil invenimus aeternum? Inveni aeternum patrem in creatura, et invenio coaeternum filium. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
strent:similitudines nob̾ dant:
uonde: De creatura: De dicũt nob̾
Homo utiq erat anteqͣm genera¬
ret filium: maior. est. filio suo ⁊
equus erat anteqͣm generaret fi¬
lium. ⁊ oius. et cetera animalia:
S inulitudines adhibent de crea¬
eaꝵ rerum quas astruimꝰ: Quid
si nõ inuenerim: Non recte possẽ
dicere: Natiuitas creatoris fortas¬
se similitudinẽ in creatura non
habet. Quanto enĩ suꝑat ea q̃
hic sunt. in eo quod ibi est: tan¬
to superat ea que hic nascuntur. in
eo quod ibi natus est. Om̃ia ꝑ dm̃
hic sunt Et quid tam̃ est compa¬
randũ deo: Sic om̃ia que hic nas¬
cuntur. illo efficiente nascuntirr:
Et sic forsitan non inuenitur ali¬
qua siłitudo natiuitatis eius. qͦ¬
modo nõ inuenitur ⁊ substantia
eius. ⁊ inmutabłitas diuinitatis¬
ac maiestatis eius Quid enim siłe
hic inueniti potest: Si gͦ forsitan
nec natiuitatis siłitudo inueniat᷑.
nunqͥd inde oppressus sum quia ñ

Expanded text:
strent, similitudines nobis dant. strent, similitudines nobis dant. Unde? De creatura: et dicunt nobis, Homo utique erat antequam generaret filium, major est filio suo: et equus erat antequam generaret filium, et ovis, et caetera animalia. Similitudines adhibent de creaearum rerum quas astruimus? Quid? si non invenirem, non recte possem dicere, Nativitas Creatoris fortasse similitudinem in creatura non habet? Quanto enim superat ea quae hic sunt in eo quod ibi est, tanto superat ea quae hic nascuntur in eo quod ibi natus est. Omnia per Deum hic sunt: et quid tamen est comparandum Deo? Sic omnia quae hic nascuntur, illo efficiente nascuntur. Et sic forsitan non invenitur aliqua similitudo nativitatis ejus, quomodo non invenitur et substantiae ejus, et immutabilitatis, divinitatis, majestatis ejus. Quid enim simile hic inveniri potest? Si ergo forsitan nec nativitatis similitudo inveniatur, numquid inde oppressus sum, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
Deficienti: ista excusatio est. uic¬
tus est ueris: qui respondere non
uult: Ille cui hoc dicit᷑ si nõ respõ¬
deat. et si inse ip̃o uictus nõ est:
uincitur tam̃ intitubantib fr̃ib:
Audiunt enim fr̃s infirmi: et
putant reuera nõ esse. qd̃ dicatut.
Et forsitan uerum putant non
eẽ. qd̃ dicatur: nõ tamen non eẽ
qd̃ sentiatur Homo enĩnichil
potest licere: quod nõ etiam senti¬
re possit: Potest etiam aliquid sen¬
tire: quod dicere nõ possit: Tamen
tate. ne cum aliquas similitudineᷤᷤ
contra illos dederimus: putet nos
aliquis per istas similitudines iã
ꝑuenisse ad id qd̃ nec dici nec cogi
culum: nondũ autẽ facte ad faciẽ
demus ⁊ nos aliquas siłitudineᷤ
adu̾sus illos. unde illi refellant᷑.
nõ unde illud capiatur: Et enun
cum licimus ualde posse fieti. pos¬
se intelligi. ut et natus sit. ⁊ coet̾¬
nus sit ei a quo natus est: ut hoc
refellant: et qi falsum ẽẽ demon¬

Expanded text:
Deficienti ista excusatio est. VicDeficienti ista excusatio est. Victus est veris, qui respondere non vult. Ille cui hoc dicitur, si non respondeat, etsi in se ipso victus non est, vincitur tamen in titubantibus fratribus. Audiunt enim fratres infirmi, et putant revera non esse quod dicatur: et forsitan verum putant, non esse quod dicatur, non tamen non esse quod sentiatur. Homo enim nihil potest dicere, quod non etiam sentire possit: potest etiam aliquid sentire, quod dicere non possit. 8. tate, ne cum aliquas similitudines contra illos dederimus, putet nos aliquis per istas similitudines jam pervenisse ad id quod nec dici nec cogitculum; nondum autem facie ad faciem; demus et nos aliquas similitudines adversus illos, unde illi refellantur, non unde illud capiatur. Etenim cum dicimus valde posse fieri, posse intelligi, ut et natus sit et coaeternus sit ei a quo natus est, ut hoc refellant et quasi falsum esse demon
Abbreviated transcription (Latin):
ferre illi ad sꝑitalia cupiunt: et ĩ¬
tentõne carnalium facilius sedu¬
cuntur: Non eium ratio audienti¬
um sequitur talia p̾dicantes: s
consuetudo que etiam ip̃os inuol¬
uit ut talia p̾dicarent Et quid
facimus nos: Silebimuis: Utinã
liceret: Forsitan enim silendo ali¬
quid dignum de re ineffabili co¬
gitaretur: Nam quicqͥd pot̃ fari:
nõ est in effabile. Ineffabilis ẽ aut̃
ds̃ Si enu raptum se cdicit us¬
q intercium celum apłs paulus.
et clicit audisse se ineffabilia u̾ba
qͣnto magis ip̃e ineffabilis qui
talia demonstrauit. que fari non
possit cui demonstrata sunt. Itaq
tr̃s: melius erat si possemus tac̾e
et clicere: Hoc habet fides si credi¬
mus Non potes capere: paruulus
es: Pacienter es tolerandus donec
pennas: ne cum uolaie inplumis
uolueris. non sit illa aura lib̾tati᷑.
s casus tementatis: Quid ille ꝯtͣ:
O si haberet qd̃ cliceret: dic̾et mͥ.

Expanded text:
ferre illi ad spiritualia cupiunt, et inferre illi ad spiritualia cupiunt, et intentione carnalium facilius seducuntur. Non enim ratio audientium sequitur talia praedicantes, sed consuetudo, quae etiam ipsos insolvit, ut talia praedicarent. Et quid facimus nos? Silebimus? Utinam liceret. Forsitan enim silendo aliquid dignum de re ineffabili cogitaretur. Nam quidquid potest fari, non est ineffabile. Ineffabilis est autem Deus. Si enim raptum se dicit usque in tertium coelum apostolus Paulus, et dicit se audisse ineffabilia verba ; quanto magis ipse ineffabilis, qui talia demonstravit, quae fari non possit cui demonstrata sunt? Itaque, fratres, melius erat si possemus tacere, et dicere: Hoc habet fides, sic credimus: non potes capere, parvulus es: patienter tolerandum, donec pennas nutrias; ne cum volare implumis volueris, non sit illa aura libertatis, sed casus temeritatis. Quid illi contra? O si haberet quod diceret, diceret mihi!
Abbreviated transcription (Latin):
niuir: Nonenim ẽẽt filius:nisi eẽt
natus Manifestũ est. ad mictit
fides: approbat eccłia catholica uerũ
est: Ad iungunt deinde: Sinatus
est patri filuis: erat pater anceꝙͣ
ei filius nasceretur: Hoc respuit fide ᷤ
respuunt aures catholice: anathe¬
matizatur: Extra est qui hoc sapit
Non ꝑtinet ad participatõem soci¬
etatemq scõꝵ Ergo ait Rationẽ
mn redde: quomͦ et filius nasci potu¬
it patri: et coeuus. esse. eia quo na
carnalib sꝑitalia insinuamus: Si
tam̃ et nos ipsi nõ carnales sumꝰ
Homini assuefacto natiuitate terre¬
na: et uidenti istius creature ordi¬
nem: ubi suscessus. ⁊ decessus. gignẽ¬
tes et genitos distinguit: Post pa¬
trem enim nascitur filus: patri u¬
tiq morituro suscessurus Hoc in
hominib. hoc inaliis animantib ĩ¬
uenimus parentes pͥores tempore:
filios tempore posteriores: Hac con¬
suetudine uidendi carnalia trans¬

Expanded text:
mur. Non enim esset Filius, si natus mur. Non enim esset Filius, si natus non esset. Manifestum est, admittit fides, approbat Ecclesia catholica, verum est. Adjungunt deinde: Si natus est Patri Filius, erat Pater antequam ei Filius nasceretur. Hoc respuit fides, respuunt aures catholicae; anathematur, extra est qui hoc sapit, non pertinet ad participationem societatemque sanctorum. Ergo, ait, rationem mihi redde, quomodo et Filius potuit nasci Patri, et coaevus esse ei a quo natcarnalibus spiritualia insinuamus: si tamen et nos ipsi non carnales sumushomini assuefacto nativitate terrena, et videnti istius creaturae ordinem, ubi successus et decessus, gignentes et genitos aetate distinguit? Post patrem enim nascitur filius, patri utique morituro successurus. Hoc in hominibus, hoc in aliis animantibus invenimus, parentes priores tempore, filios tempore posteriores. Hac consuetudine videndi, carnalia trans
Abbreviated transcription (Latin):
olabiliter. sine temporali natiuita¬
te. natum tam̃ intelligamꝰ a deo
p̾utamus ne possumus aliquomͦ
ꝑsuadere quibusdam infidelib. nõ
ab horrere auero qd̃ dicitur a nob̾
fide catholica. que ꝯtraria.ẽ. arria¬
nis. aquib eccłia dei sepe tẽptata ẽ.
cum carnales hoĩes id facilius acci¬
piunt qd̾ uidere consueuerũt: Ausi
sunt enĩ quidam dicere: Maior est.
pater filio: et p̾cedit eum tempore:
Io est. maior est. filio pat̾: ⁊ minor
est patre filius: et apatre in tẽpore
p̾ceditur: Et sic disputant: Si natꝰ
est utiq erat pater anteqͣm filius
illi eẽt natus: Accendite: ad sit nob
ad iuirantib oratõib ur̃is. et pra
intentõne excipere cupientib: quod
ip̃e donau̾it. qd̃ ip̃e suggesserit: ad
rationem putetis. s hoĩem defecisse:
Itaq uos hortor ae dep̾cor ut oretiꝰ
ad miscd̾iam dei: et ita rema nobis
dici faciat. ut uosaudire oportet.
et nos dicere: Hoc gͦ illi clicunt.
Si filius dei est:natus est: Hoc fate¬

Expanded text:
abiliter, sine temporali nativitate, natum tamen intelligamus a Deo. Putamusne possumus aliquo modo persuadere quibusdam infidelibus non abhorrere a vero, quod dicitur a nobis fide catholica, quae contraria est Arianis, a quibus Ecclesia Dei saepe tentata est, cum carnales homines id facilius accipiunt quod videre consueverunt? Ausi sunt enim quidam dicere, Major est Pater Filio, et praecedit eum tempore: id est, major est Filio Paest Patre Filius, et a Patre in tempore praeceditur. Et sic disputant: Si natus est, utique erat Pater antequam Filius illi esset natus. Attendite: adsit ipse nobis, adjuvantibus orationibus vestris, et pia intentione excipere cupientibus quod ipse donaverit, quod ipse suggesserit; adsrationem putetis, sed hominem defecisse. Itaque vos hortor et deprecor ut oretis: adsit misericordia Dei, et ita rem a nobis dici faciat, ut vos audire oportet, et nos dicere. Hoc ergo illi dicunt: Si Filius Dei est, natus est. Hoc fate
Abbreviated transcription (Latin):
modo dicturus sum ei uesti nudũ
qui ad huc uult spoliare uestitũ:
siam qui p̾mit cuiem suũ: quo¬
modo habet suscipere peregrinums
Eego per ordinem prius declina a
malo ⁊ fac bonũ: prius accinge lũ
bos. ⁊ tunc accende lucernam: ⁊̃ cũ
hec feceris: securus expecta utam.
et cdies bonos: quere pacem ⁊ seq̃re
eam. Et tunc bona fronte cdices clño:
seci quod iussisti: reclle qd̃ ꝓmisisti¬

Expanded text:
modo dicturus sum ei, Vesti nudum, modo dicturus sum ei, Vesti nudum, qui adhuc vult spoliare vestitum? Nam qui premit civem suum, quomodo habet suscipere peregrinum? Ergo per ordinem, prius declina a malo, et fac bonum: prius accinge lumbos tuos, et tunc accende lucernam. Et cum hoc feceris, securus exspecta vitam et dies bonos. Quaere pacem, et sequere eam: et tunc bona fronte dices Domino, Feci quod jussisti, redde quod promisist
Abbreviated transcription (Latin):
mercede pollicitatõis. ⁊ amore merce¬
dis accensi. paremus uissioni eiꝰ
uires nr̃as. latera. laceitos: Quasi
iuissurus est onera grandia nos
portare. forte aliquid fodere. for¬
te aliqͣm machinam erigere Nõ
tibi uissit rem laboriosam: s mẽ¬
brum qd̾ inter om̃ia membra cito
moues. ip̃m tibi p̾cepit: Cohibe
linguam tuam amalo: Non est la¬
bor erigere fabricam: et labor est
tenere linguam : Cohibe linguam
tuã amalo Noli loqui mendatiũ:
noli loqui criminatões: noliloqͥ
calumpnias: noli loqui falsa tes¬
timonia: noli loqui blasphemias:
cohibe linguam tuã a malo: Uide
quomͦ irasceris: si quis de te male
ioquatur: Quomͦ irasceris alteri
qͣndo de te male loquitur: sic iaᷤᷤ¬
cere tibi qͣndo de altero male loq̃¬
ris: Labia tua ne loquantur do¬
lum: Quod est intus in corde cuo:
hoc dicatur foris: Non aliud pectus
tegat: aliud lingua ꝓferat: Decli¬
naa malo:⁊ fac bonum: Namquo¬

Expanded text:
mercede tantae pollicitationis et amore mercemercede tantae pollicitationis et amore mercedis accensi, paremus jussioni ejus vires nostras, latera, lacertos. Quasi jussurus est onera grandia nos portare, forte aliquid fodere, forte aliquam machinam erigere? Non tibi jussit rem laboriosam, sed membrum quod inter omnia membra cito moves, ipsum tibi praecepit cohibere: Cohibe linguam tuam a malo. Non est labor erigere fabricam; et labor est tenere linguam? Cohibe linguam tuam a malo. Noli loqui mendacium, noli loqui criminationes, noli loqui calumnias, noli loqui falsa testimonia, noli loqui blasphemias: Cohibe linguam tuam a malo. Vide quomodo irasceris, si quis de te male loquatur. Quomodo irasceris alteri, quando de te male loquitur: sic irascere tibi, quando de altero male loqueris. Labia tua ne loquantur dolum. Quod est intus in corde tuo, hoc dicatur foris. Non aliud pectus tegat, et aliud lingua proferat. Declina a malo, et fac bonum. Nam quo
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur aucliamus: Cohibe lin¬
guam tuam a malo: et labra tua
ne loqͣntur delum: Modo dic
Ergo iamdudum qͣndo clicebam.
quis est homo qui uult uitam:
et cliligit uidere dies bonos: om̃s
respondebamus: Ego: Eya respon¬
deat mͥ aliquis: Ego: Etgo cohibelĩ¬
guam tuam a malo: et labia tua
ne loqͣntur dolum: Dic modo die ᷤ
dies bonos. ⁊ uitam uis:cohibere
linguam tuam a malo nõ uis:⁊
labia tua ne loqͣntur dolum: Ad
mercedem alacer:ad opus piger:
Et cum operanti redditur merceᷤ.
utinam in domo tua uł operauti
mercedem reddas: Nam scio quia
nõ operanti nõ recłlis. Quare: Qa
nichil opanti nichil debes:. Et cło¬
posuit mercedem Quam mercedẽ s
Uitam et dies bonos. qͣm om̃s desi¬
deramus: et ad quos dies om̃s ue¬
nire conamur. Promissam merce¬
dem daturus est Quam mercedẽ:
Uitam et cdies bonos: Et qui sũt
dies bonis Uita sine fine: requies
ꝓposuit: In tanta ꝓposita merce¬
de uideamus quid sit: Iam enim

Expanded text:
sequitur audiamus. Cohibe linsequitur audiamus. Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Modo dic, Ego. Jamdudum quando dicebam, Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? omnes respondebamus, Ego. Eia respondeat mihi aliquis, Ego. Ergo, Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Dic modo, Ego. Ergo dies bonos et vitam vis; cohibere linguam tuam a malo non vis, et labia tua ne loquantur dolum? Ad mercedem alacer, ad opus piger. Et cui non operanti redditur merces? Utinam in domo tua vel operanti mercedem reddas. Nam scio quia non operanti non reddis. Quare? Quia nihil operanti nihil debes. Et Deus proposuit mercedem. Quam mercedem? Vitam et dies bonos, quam omnes desideramus, et ad quos dies omnes venire conamur. Promissam mercedem daturus est. Quam mercedem? Vitam et dies bonos. Et qui sunt dies boni? Vita sine fine, requies proposuit: in tanta proposita mercede, videamus quid jussit. Jam enim
Abbreviated transcription (Latin):
quia desideratis uitam.⁊ dies bonoᷤᷤ.
siderare uitam: et dies bonos: Sed
illud dicimus: Nolite hoc querere
in hoc scło. uitam ⁊ dies bonos: ubi
esse. boni nõ possunt: Nonne uita
ip̃a morti similis est.: Dies autẽ
ip̃i ꝓperantes transeunt: quia ho¬
diernus dies hesternum exclusit:
Crastinus ideo nascitur. ut exclud¬
at hodiernũ: Ipsi dies non stant.¬
ut tu quare cum illis uis stare: De¬
sideriũ gͦ nr̃m qd̃ uultis uitam ⁊
dies bonos: nõ solum nõ reprimo.
s eciam uehementiꝰ accendo Prorsꝰ
querite uitam. querite clies bonoᷤ.
s ubi possunt inueniri: ibi que
cum consiliũ eius qui nouit ubi
sunt clies boni. ⁊ ubi sit uita: Au¬
dite nõ ame: s mecũ simul Ait
enim nobis quidam Uenite filii
audite me. et concurramꝰ ⁊ stemꝰ.
et aures erigamus.⁊ corde intelli¬
gamus patrem qui dixit : Uenite
et cui rei utilis est timor dñi: Qͥs
mus om̃s nos: uolumus: Quod

Expanded text:
quia desideratis vitam et dies bonos, quia desideratis vitam et dies bonos, siderare vitam et dies bonos: sed illud dicimus, Nolite hic quaerere in hoc saeculo vitam et dies bonos, ubi boni esse non possunt. Nonne vita ipsa morti similis est? Dies autem ipsi properantes transeunt; quia hodiernus dies hesternum exclusit: crastinus ideo nascitur, ut excludat hodiernum. Ipsi dies non stant: tu quare cum illis vis stare? Desiderium ergo vestrum, quo vultis vitam et dies bonos, non solum non reprimo, sed etiam vehementius accendo. Prorsus quaerite vitam, quaerite dies bonos: sed ubi possunt inveniri, ibi quaecum consilium ejus, qui novit ubi sint dies boni, et ubi sit vita? Audite non a me, sed mecum simul. Ait enim nobis quidam: Venite, filii, audite me. Et concurramus, et stemus, et aures arrigamus, et corde intelligamus Patrem qui dixit, Venite, et cui rei utilis est timor Domini, semus omnes, Nos volumus. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
nos: Pro desiderio ip̃oꝵ interrogaũ:
tanqͣm sibi de oĩum corde respondere¬
tur ego uolo Sic dixit: Quis est qͥ
uult uitam: ⁊ diligit uidere dies
bonos: Quẽ ad modũ et ista hora qͣ
uob̾ loquor. cum audistis me dixis¬
se: quis est homo qui uult uitam.
et diligit uidere clies bonos: Omneᷤ
respondistis in corde ur̃o: Ego: Nam
et ego qui uob̾ cum loquor: iutã
uolo ⁊ dies bonos: Quod queritis
et ego ad auium una uob̾cum per¬
uenire uolens.⁊ eẽt alicubi in agro
ur̃o. in loco ur̃e potestati subdito:
et uiderem uos querentes aurum.
et dicerem uobis. quid queritis: reᷤᷤ¬
pondetis mͥ. aurum Et ego uobis
dicerem Aurum queritis: et ego
aurum quero ÷ Quod queritis: et
ego quero S nõ ibi queritis: ubi
possumus inuenire: Ergo audite
me:ubi possumus inuenire: uob̾
non tollo: Locum uobis ostendo: Im¬
mo sequamur om̃s eum: qui no¬
uit ubi sit quod querimus sic ⁊ ñc

Expanded text:
nos. Pro desiderio ipsorum interrogavit, nos. Pro desiderio ipsorum interrogavit, tanquam sibi de omnium corde responderetur, Ego volo: sic dixit, Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? Quemadmodum etiam ista hora, qua vobis loquor cum audistis me dixisse, Quid est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? omnes respondistis in corde vestro, Ego. Nam et ego qui vobiscum loquor, vitam volo et dies bonos: quod quaeritiset ego ad aurum una vobiscum pervenire volens, et esset alicubi in agro vestro, in loco vestrae potestati subdito, et viderem vos quaerentes aurum, et dicerem vobis, Quid quaeritis? responderetis mihi, Aurum. Et ego vobis dicerem, Aurum quaeritis, et ego aurum quaero: quod quaeritis, et ego quaero; sed non ibi quaeritis ubi possimus invenire. Ergo audite me, ubi possimus invenire: vobis non tollo, locum vobis ostendo: imo sequamur omnes eum qui novit ubi sit quod quaerimus. Sic et nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
cant: Ipsum aut̃ cliu uiuere quid
est. nisi ad finem currere: Habuis¬
ti hestermum diem: habere us
et crastinũ cdiem S cum iste tͣn¬
sierit ⁊ crastinus: minus illum
habes: Ĩdeo optas ut lucescat dies:
ut ꝓpinquet tibi quo tu non uis
puenire. Eehibes aliqͣm solemp¬
nitatem amicis tius. audis ibi abene
optantib. Dicit tibi. młtos annos
iuiuas: ⁊ ueniat qd̃ illi dixerunt:
Quid: Ut ueniant anni ⁊ anni. et
nõ uis ut ueniant finis annorũ:
E tuclia tua: contratia sunt: Am.
hominib. ut cotidianis. magnis
ꝑpetiusq laborib cupiant ut tar¬
de moriant᷑. quanta cura agendũ
est. ut nunqͣm moriantur: Inde
ueniuntur: et nemo uult sic uiuere
ut illuc ꝑueniat ubi inueniũtur:
Ideo ammonet eadem scriptura ⁊ dicit:
Quis est homo qui uult uitam: et
Diligit dics iudere bonos: Sic int̾¬
rogauit scriptura: ut sciret quid
illi responderetur: sciens qd̃ omnes
homiines uitam querant ⁊ dies bo¬

Expanded text:
cant? Ipsum autem diu vivere quid cant? Ipsum autem diu vivere quid est, nisi ad finem currere? Habuisti hesternum diem, habere vis et crastinum diem. Sed cum iste transierit et crastinus, minus illum habes. Ideo optas ut lucescat dies, ut propinquet tibi quo tu non vis pervenire. Exhibes aliquam solemnitatem amicis tuis, audis ibi a bene optantibus dici tibi, Multos annos vivas: vis ut veniat quod illi dixerunt. Quid? Ut veniant anni et anni, et non vis veniat finis annorum? Studia tua contraria sunt: ambuhominibus, ut quotidianis, magnis perpetuisque laboribus cupiant, ut tardius moriantur; quanta cura agendum est, ut nunquam moriantur? Inde on inveniuntur: et nemo vult sic vivere, ut illuc perveniat ubi inveniuntur. Ideo admonet eadem Scriptura, et dicit: Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? Sic interrogavit Scriptura, ut sciret quid illi responderetur: sciens quod omnes homines vitam quaererent, et dies bo
Abbreviated transcription (Latin):
tes ista p̾cepta ⁊ ꝓmissa. quid q̃ri¬
mus interra dies bonos ubi eos ĩ¬
uenire non possumus: Ecio enun
quia eos queritis qͣndo aut egro¬
tatis aut intribulatõib ur̃is que
abundant in isto scło laboratis qͦ¬
niam qͣndo etas uergit ad finem.
et senex plenus est querelis. ⁊ nulliᷤᷤ
gaudiis. int̾ om̃s tribulatões qͥbus
conteritur genus humanũ: non q̃¬
runt homines nͥ dies bonos. ⁊ ui¬
tam uolunt longuam qͣm hic ha¬
bere nõ possunt. Quia et longua
hominis uita tanta breuitate cõ¬
stringitur. ad uniu̾si scl̃i illius la¬
titudinem qͣi una guta ad uniu̾¬
etiam illa que longua dicitur. Lõ¬
guam uitam dicunt: que in scło
isto breuis est: ⁊ sicut clixi. abũdat
gemitus: usq ad decrepitam sene¬
ctutem Hoc totum modicũ ⁊ bre¬
ue est: et tamen quomͦ queritur
ab hominib. qͣnta diligentia qͣn¬
to labore. quanta cura. qͣnta iugi¬
lantia: quanto labore querũt ho¬
mines ut hic dui uiuant ⁊ senes¬

Expanded text:
tem ista praecepta et promissa, quid quaerimus in terra dies bonos, ubi eos invenire non possumus? Scio enim quia eos quaeritis, quando aut aegrotatis, aut in tribulationibus estis, quae abundant in isto saeculo. Quoniam quando aetas vergit ad finem, et senex plenus est querelis, et nullis gaudiis. Inter omnes tribulationes, quibus conteritur genus humanum, non quaerunt homines nisi dies bonos, et vitam volunt longam, quam hic habere non possunt. Quia et longa hominis vita tanta brevitate constringitur ad universi saeculi illius latitudinem, quasi una gutta ad univem illa quae longa dicitur? Longam vitam dicunt, quae in saeculo isto brevis est: et, sicut dixi, abundant gemitus usque ad decrepitam senectutem. Hoc totum modicum et breve est: et tamen quomodo quaeritur ab hominibus? Quanta diligentia, quanto labore, quanta cura, quanta vigilantia, quanto opere quaerunt homines ut diu hic vivant et senes
Abbreviated transcription (Latin):
boni.⁊ spes p̾mii eterni. cõmemo¬
tum est. quia docebat eos paulũ.
de continentia et iusticia ⁊ spe uite
eterne. Ad contiuentiam ꝑtinet.
sint lumbi ur̃i p̾cinti Nd iustici¬
am ꝑtinet: et lucerne ardentes:
Ad expectatõem dñi ꝑtinet: que ẽ
spes uite etͥne Ergo declina a malo:
hec est continentia. hii sunt lum¬
biaccuncti Et fac bonũ: hoc est iu¬
ticia: Hee sunt lucerne ardentes:
Quere pacem: et sequere eamz hec
est expectatõ futuri scłi. Ergo siłes

Expanded text:
boni, et spes praemii aeterni, commemoboni, et spes praemii aeterni, commemobi scriptum est, Quia docebat eos Paulus de continentia, de justitia, et spe vitae aeternae . Ad continentiam pertinet, Sint lumbi vestri accincti. Ad justitiam pertinet, Et lucernae ardentes. Ad exspectationem Domini pertinet, quae est spes vitae aeternae. Ergo, Declina a malo, haec est continentia, hi sunt lumbi accincti: Et fac bonum, haec est justitia, hae sunt lucernae ardentes: Quaere pacem et sequere eam, haec est exspectatio
Abbreviated transcription (Latin):
debemus ab om̃ib illicitis concupiᷤ¬
centiis: Hoc est lumbos accinctos ha¬
bere debemus. ⁊ feruere et lucere in
operib lonis. hoc est lucernas ardẽtes
habere: Dixit enĩ ip̃e dominus cus¬
cipulis siuis alio loco euangłii: Nemo
accendit lucernam. ⁊ ponit eam sb̾ mo¬
dio: s suꝑ candelabrum. ut luceat
om̃ib qui in domo sunt:. Et ut oste¬
deret unde clicebat. subiecit ⁊ ait: Sic
luceat lumen ur̃m coram hõib: ut
udeant bona facta ura. ⁊ głificent
patrem ur̃m qui incelis est: Ideo
lumbos nr̃os accinctos. eẽ. uoluit:
et lucernas ardentes: Quid est lũ¬
bos accinctos: Declina amalo. Qͥd
est lucere:Quid est lucernas arden¬
tes habere: Hoc est et fac bonũ. Qͥd
est qd̃ ad uinxit et ait: et uos siłes
estote hominib expectantib dñm
suum qͣndo ueniat a nuptiis: nͥ
quod in illo psalmo sequitur. inqͥ¬
re pacem et sequere eam : Hec tria
hoc est abstinentia a malo. ⁊ oꝑatõ

Expanded text:
debemus ab omnibus illicitis concupisdebemus ab omnibus illicitis concupiscentiis, hoc est, lumbos accinctos habere debemus: et fervere et lucere in operibus bonis, hoc est, lucernas ardentes habere. Dixit enim ipse Dominus discipulis suis alio loco Evangelii: Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Et ut ostenderet unde dicebat, subjecit et ait: Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis estlumbos nostros accinctos esse voluit, et lucernas ardentes. Quid est, lumbos accinctos? Declina a malo. Quid est lucere? quid est lucernas ardentes habere? Hoc est, Et fac bonum. Quid est quod adjunxit et ait, Et vos similes estote hominibus exspectantibus dominum suum quando veniat a nuptiis: nisi quod in illo psalmo sequitur, Inquire pacem, et sequere eam? Haec tria, hoc est, abstinentia a malo, et operatio
Abbreviated transcription (Latin):
ad homines. ⁊ abscessit ab hõi¬
biis. ⁊ uenturus est. ad homines: ⁊ tñ
hic erat qͣndo uenit. nec recessit qͣndo
abscessit. ⁊ adeos uenturus est quib
dixit. Ecie ego uobtum sum usq ĩ
consũmationem seculi Scd̾m for¬
mam serui qͣm suscepit ꝓ nob̾. quo¬
dam tempore natus est. et occisus ẽ
et resiurrexit. ⁊ nõ iam moritur.
nec mors ei ultra dñabitur. Scd̾m¬
autẽ diuinitatẽ qua equalis ẽ patͥ:
in hoc mundo erat. et mundꝰ ꝑ ip̃m
factus est: et mundus eum ñ cogno¬
uit: De hoc audistis mͦ euangeliũ
cautos nos faciens.⁊ uolens. ẽẽ. expe¬
ditos. ⁊ paratos ad spem nouissimã.
ut post nouissima que sunt ĩ hoc
scło metuenda suscedat requies q̃
nõ habet finem Beati qui ꝑtici¬
pes facti fuerint Erunt aut̃ tunc
securi: qui mͦ non sunt securi Et i¬
terum tunc timebunt: qui modo
timere nolunt. Ad hanc expectatõ¬
nem ⁊ ꝓpt̾ hanc spem xp̃iani facti
et cliligamus. In hoc abstinere noᷤ

Expanded text:
ad homines, et abscessit ab hominibus, et venturus est ad homines. Et tamen hic erat quando venit, nec recessit quando abscessit, et ad eos venturus est quibus dixit; Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Secundum formam ergo servi, quam suscepit pro nobis, quodam tempore natus est, et occisus est, et resurrexit, et non jam moritur, nec mors ei ultra dominabitur : secundum divinitatem autem, qua aequalis est Patri, in hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit . De hoc audistis modo Evangelium, cautos nos faciens, et volens esse expeditos et paratos ad exspectanda novissima: ut post novissima, quae sunt in hoc saeculo metuenda, succedat requies, quae non habet finem. Beati qui participes facti fuerint. Erunt autem tunc securi, qui modo non sunt securi: et iterum tunc timebunt, qui modo timere nolunt. Ad hanc exspectationem et propter hanc spem christiani facti et diligamus. In hoc abstinere nos
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam p̾cepto dei: ne inferiores nõ
solidiores remaneatis: Arborem aiten¬
dite. Petit pͥus deorsum. ut sursum
extrascat sigit radicem inhumili:
ut uerticem tendat ad celum. Nunqͥd
nititur nisi abhumilitate: Tuautem
la comp̾hendere: Sine radice auras
petit. riuna est ista. nõ incrementum.
Habitante xp̃o ꝑfidem in cordib ur̃is.
in caritate radicamini atq fundami¬
nr. ut impleamini in omẽm pleni¬

Expanded text:
scientiam praecepto Dei; ne inferiores, non scientiam praecepto Dei; ne inferiores, non solidiores remaneatis. Arborem attendite: ima petit prius, ut sursum excrescat; figit radicem in humili, ut verticem tendat ad coelum. Numquid nititur nisi ab humilitate? Tu autem sa comprehendere; sine radice auras petis? Ruina est ista, non incrementum. Habitante Christo per fidem in cordibus vestris, in charitate radicamini atque fundamini, ut impleamini in omnem pleni
Abbreviated transcription (Latin):
bas. et talta eẽ dicturam: Non: s pͥꝰ
illud. qm̃ mitis sum ⁊ humilis:
Eoce qd̃ capiatis: Uidete fr̃s: certe ꝑ¬
num est. Ad magna nos tendimus.¬
ostendimus. parua capiamus. ⁊ ma¬
gnĩ eriius. Uis capere celsitudinẽ
deis Cape prius humilitatẽ dei.: Pig¬
nare. esse. humilis ꝓpter te: quia d̾s̃
Dignatus est esse humilis ꝓpt̾ eundẽ
te. Non enim ꝓpter se: Cape gͦ hũili¬
suꝑbire: Confitere infirmitatẽ tuam:
iace pacient̾ ante medicum: Cum ceꝑiᷤ
humilitatẽ eius: surgis cum illo: Nõ
quasi et ipse surgat: Scd̾m qd̃ uerbũ
est: s tu pocius ut magis magisq ate
capiatur. Intelligebas pͥmo tituban¬
tem atep hesitãtem. intelligis postea
cercius ⁊ clarius: Non ille crescit: stu
ꝓficio: et quasi tecum uidetur surg̾e
Sic est fc̃s. Credite p̾ceptis dei ⁊ facite
illa ⁊ donabit uobis robur intelligen¬
tie Non p̾sumatis. ⁊ qͣiante ponatis

Expanded text:
bas et talia esse dicturam? Non. Sed prius bas et talia esse dicturam? Non. Sed prius illud, Quoniam mitis sum et humilis corde. Ecce quod capiatis, videte, fratres, certe parvum est. Ad magna nos tendimus, parva capiamus, et magni erimus. Vis capere celsitudinem Dei? Cape prius humilitatem Dei. Dignare esse humilis propter te, quia Deus dignatus est humilis esse propter eumdem te: non enim propter se. Cape ergo humilisuperbire. Confitere infirmitatem tuam, jace patienter ante medicum. Cum ceperis humilitatem ejus, surgis cum illo: non quasi et ipse surgat secundum quod Verbum est; sed tu potius, ut magis magisque a te capiatur. Intelligebas primo titubanter atque haesitanter; intelligis postea certius et clarius. Non ille crescit, sed tu proficis, et quasi tecum videtur surgere. Sic est, fratres. Credite praeceptis Dei, et facite illa, et donabit vobis robur intelligentiae. Non praesumatis, et quasi anteponatis