comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seuerantia pacientie: ⁊ longanimitas in
ꝓsꝑis ⁊ aduersis. Sunt ⁊ alie tres basiũ
ꝯpecus: que nuinc innris edificiis reperi¬
untur: scilicet lignea. lapidea. ⁊ picta:
s. he fragiliores p̃cedentib. Citius enĩ des¬
trui possunt. Lignea enm igne cõburit᷑.
lapidea gelu frangitur: picta uͦ nichil
portat: s ab alio sustentatur. Hec autẽ ĩ
edificio nr̃e mentis. ocło intelligibili qͣn¬
doq disc̾ni possunt. Dum enim facĩb
iracundie. seu luxurie flamnis sue¬
cendimm᷑: qͥd aliud innob̾ quam pacien¬
tie basis uel abstinentie fortitudo des¬
truitur: Dum caritas in nobis frigesẽ.
⁊ mens ad diuersa desidĩa partitur ⁊
nonne lapidea basis. frigore temptati.¬
onis inpartes dͥnuditur: Basis uõ pic¬
ta. est pacientia ficta: que similitudi¬
nem tenet. ñ ueritatem: colorẽ ñ forti¬
tudinẽ. Simulationis ⁊ enim pacien¬
tia in ostensione ẽ: ñ inoꝑatione. Priga¬

Expanded text:
erseverantia et longanimitas in erseverantia et longanimitas in prosperis et adversis. Sunt et aliae basum species, quae nunc in nostris aedificiis reperiuntur, scilicet lignea, lapidea et picta, sed hae fragiliores sunt praecedentibus, citius enim destrui possunt. Igne enim lignea comburitur, lapidea gelu frangitur, picta nihil portat, sed ab alio sustentatur. Haec autem in aedificio nostrae mentis, oculo intelligibili quandoque discerni possunt. Dum enim facibus iracundiae seu luxuriae flammis accendimur, quid aliud in nobis quam patientiae basis vel abstinentiae fortitudo destruitur? Dum charitas in nobis frigescit, et mens ad diversa desideria partitur, nonne lapidea basis frigore tentationis in partes dividitur? Basis vere picta est patientia ficta, quae similitudinem tenet non veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia in ostentatione est, non in operatione. Eriga
Abbreviated transcription (Latin):
cundatur. Posuit moyses in tabernacu¬
lo suo archam . xp̃c in suo carnẽ ꝓͥam:
iustus uͦ conscientiã. Archa moysi deco¬
ratur auro purissimo intus ⁊ exterius: ca¬
ro xpi deauratur intus diuinitate. ext̾rꝰ
iniraculoꝵ claritate: ꝯscientia iusti. int̾ꝰ
fulget splendore puritatis exterius uero.
oꝑib caritatis. Posuit ⁊ moy ses tabulas
ꝑ circuitum tabernach stantes⁊ ⁊ bine in¬
castrature erant ꝑsingulas tabulas: ut
alta alteri iungeret᷑. Due bases subun̾a
tabula ponebant᷑ ex utraq parte anguloꝵ.
uͥ incastrature laterũ in angulis t̾minan¬
tur. Tabule que disponuntur ꝑ cͥcuitũ:
designant moralit̾ ordinẽ uirtutũ. Bine uͦ
incastrature. quȩ erant insingłis tabulis:
sunt affectus mentis. ⁊ exhibitio oꝑis. Dũ
enim mens oꝑi concordat: ne tabula ta.¬
bulam excedat: in castrature firmitas ser¬
uat᷑. Due uͦ bases. sub singulis tabulis st̃.¬

Expanded text:
cundatur. Posuit Moyses in tabernacucundatur. Posuit Moyses in tabernaculo suo arcam, Christus in suo carnem propriam, justus vero conscientiam. Arca Moysi decoratur auro mundissimo intus et exterius. Caro Christi deauratur intus divinitate, foris miraculorum claritate. Conscientia justi interius fulget splendore puritatis, exterius vero operibus claritatis. Posuit Moyses tabulas per circuitum tabernaculi et binae incastraturae erant per singulas, ut altera alteri jungeretur. Duae bases sub una tabula ponebantur ex utraque parte angulorum, ubi incastraturae laterum in angulis terminantur. Tabulae, quae disponuntur per circuitum, designant moraliter ordinem virtutum. Binae vero incastraturae, quae erant in singulis tabulis, sunt affectus mentis et exhibitio operis. Dum enim mens operi concordat, ne tabula tabulam excedat, incastraturae firmitas servat. Duae vero bases sub singulis, sunt p
Abbreviated transcription (Latin):
& aurea. Enca. fortitudinem: argentea.
cum fortitudine elaritatem: aurea cum
fortitudine. ⁊ claritate. fulgorem tenet.
fortitudo in oꝑeclaritas in sermone:
fulgor inmente. Qͥ inhis tͥb pacientiã
seruat: quasi basis aurea. uirtutũ strue¬
turam firmit̾ portat. His tͥb tisus est mo¬
y ses in ꝯstitutione ⁊abernaculi: enea. sei¬
licet. ⁊ argentea. ⁊ aurea. Edificauit moy¬
les taberuaculum: qͥl moraliter delignat
anime el austrum. Tria possumus assigna.¬
re tab̾nacła. scilicet mat̾iale. misticũ ⁊ mo¬
moysi fuit ex diu̾sis ornamentoꝵ gn̾ib
conueniens structura ⁊ tab̾nacłm xp̃i ẽ.¬
aliud ex scĩs infatigabilib: t̾ciũ ex uir¬
tutibꝰ. Moyses suum erexit in heremo.
xp̃c immundo: iustꝰ in aĩo. Om̃s tam̃:
in deserto edificauerunt. Heremꝰ deser¬
tum uoeatur: quia abhominib ñ ha¬
bitatur. Muntꝰ uero desertum dicitur:
qͥa deseruerat xp̃m. Similit̾ ⁊ animꝰ deser

Expanded text:
et aurea. Aenea fortitudinem, argentea et aurea. Aenea fortitudinem, argentea cum fortitudine claritatem, aurea cum fortitudine et claritate fulgorem tenet. Fortitudo in opere, claritas in sermone, fulgor in mente. Qui in his tribus patientiam bene servat, quasi basis aurea virtutum structuram firmiter portat. His tribus usus est Moyses in constitutione tabernaculi, aenea scilicet, argentea et aurea . Aedificavit Moyses tabernaculum, quod moraliter designat claustrum animae. Tria possumus assignare tabernacula, scilicet materiale, mysticum et moMoysi fuit ex diversis ornamentorum generibus conaliud ex sanctis infatigabilibus; tertium ex virtutibus Moyses suum erexit in eremo  mundo, justus in anima, omnes tamen in deserto aedificaverunt. Eremus desertum vocatur, quia ab hominibus non habitatur; mundus vero dicitur desertum, quia deseruerat Christum: similiter et anima desert
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intorquet: qui solus ñ possidet qͦd accepit:
habundare. Qͥ acceptis alimentis ñ adĩgur¬
gitationem uentris utit᷑. s ad reꝑationem
tas petit: scit satiari. Qͥ alim̃toꝵ inopiã
sine murmure tolerat⁊ nec ꝓnecessitate uic.¬
tus. aliquid agit. uñ anima. peccati laq̃.¬
um incurrat: scit ⁊ esurire. Quẽ gͦ in ha¬
bundantia. suꝑbia non eleuat: nec inneces¬
sitate cupiditas irritat: nouit habunda.¬
re. nouit ⁊ penuriam pati. Cũ aut̃ dicẽt
omnia possun: ne ꝑ elationis tumorem.
excedẽt equalitatem: statim subiungit.
in eo qui me ꝯfortat. Qͥ enim qͦd faciunt dõ
dõ ascribunt. ⁊ humiliter sentientes de se
diffidunt: talib ñ euanescit fructꝰ sui la¬
boris. quia nec extollit᷑ in auras uane gle:
icut bases supposite columpnis ma.¬
terialib poͬtant edificii sui pondꝰ.
sic pacientie uirtus. edisicii spĩtalis susti¬
net onus. ¶Tres in scͥpturis basium speci¬
es inueniuntur. scilicet enea.argentea.

Expanded text:
non intorquet, qui solus non possidet quod accipit, dividit: qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem tas petit, scit satiari; qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus aliquid agit, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo in abundantia superbia non elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Cum autem diceret omnia possum, ne per elationis tumorem excederet aequalitatem, statim subjunxit, in eo qui me confortat. Qui enim quod faciunt, Deo ascribunt, et humiliter sentientes de se diffidunt, talibus non evanescit fructus sui laboris, quia nec extollitur in auras vanae gloriae, icut bases suppositae columnis materialibus portant aedificii sui pondus, sic patientiae virtus, aedificii spiritualis sustinet onus. Tres autem in Scripturis basium species inveniuntur, scilicet aenea, argentea
Abbreviated transcription (Latin):
compassionẽ ꝓximoꝵ inde uͦ ꝓgredit᷑
egͥditur athalamo in domũ: adomo in
porticum: a porticu in uicũ: a uico in agrũ.
Ggredit᷑ siquidẽ a contemplatione celesti¬
um: ad meditationẽ scͥpturarũ. quasi a
thalamo in domũ: a meditatione scͥp¬
turarum. ad memoriam delictoꝵ. qͣsi a
domo inporticũ: a memoria delictoꝵ. ad
cõpassionẽ ꝓximoꝵ. quasi aporticu in
uicum: a compassione ꝓximoꝵ: ad agẽ¬
dam euram eoꝵ. quali aiueo in agrum. Ino¬
templatione gͥ quies est: incetis labor. In me¬
ditatione scͥpturarum laboramꝰ. tim̃tes. ne¬
p̃mia iustoꝵ amittamus. In memoria delie¬
toꝵ laborantes gemimus: ne ꝯdempnati
simꝰ. In compassione uͦ ꝓximoꝵ: labor ẽ. cor¬
dis. In agenda cura eoꝵ : labor oꝑationis. In
uno monemur. in alio docem: in t̾cio mo¬
uemur. inqͣrto meremur. Monet scͥptura
qͥd agẽ debeamus: docet memoria delicti
ut peniteamus: mouemur ꝯpassione ut
diligamus: ꝑ opꝰ uero bonum meremur.

Expanded text:
m. Inde progreditur egreditur a thalamo in domum, a domo in porticum, a porticu in vicum, a vico in agrum. Egreditur siquidem a contemplatione coelestium ad meditationem Scripturarum, quasi a thalamo in domum; a meditatione Scripturarum ad memoriam delictorum, quasi a domo in porticum; a memoria delictorum ad compassionem proximorum, quasi a porticu in vicum; a compassione proximorum ad agendam curam eorum, quasi a vico in agrum. In contemplatione igitur quies est, in caeteris labor. In meditatione Scpraemia justorum amittamus; in memoria delictorum laborantes gemimus, ne condemnati simus; in compassione proximorum, labor est cordis; in agenda cura eorum, labor est operis. In uno monemur, in alio docemur, in tertio movemur, in quarto meremur. Monet Scriptura quid agere debeamus; docet memoria delicti, ut poeniteamus; movemur compassione, ut diligamus. Per opus vero bonum meremur,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus. ꝑ disciplinam nutritus. quiete m̃tis
efficitur. Aceusatur chain de morte fr̃is. Q
enim nulli obediunt: qui scipsos possidẽt.
qͥ exemplum praue oꝑationis frĩb osten¬
dunt quid aliud ꝙͣ fr̃ĩs animam. pͥis ma¬
disciplina: quȩ quietem gen̾at: ꝑuersos
ad laborẽ manuum. fr̃s egͥdi solẽt:
sic pꝰt quietem contemplationis. eg̾ditur
animus ad ꝓuidendum laborẽ corporee
necessitatis. Egredit᷑ a ꝯtemplatione:
qui celesti fruebatur delectatione. Egͥdi¬
tur:⁊ descendit. Qͦ: ⁊ quomͦ: Egͥdit᷑ a con¬
templatione celestium: admeditationẽ scͥp¬
turarũ: ⁊ ibidẽ mor̃a faciens. audit uite¬

Expanded text:
 disciplinam nutritus, quietae mentis efficitur. Accusatur Cain de morte fratris. Qui enim nulli obediunt, qui seipsos possident, qui exemplum pravae operationis fratribus ostendunt, quid aliud quam fratris animam propriis madisciplina, quae quietem generat, perversos s egredi solent: sic post quietem contemplationis egreditur animus ad providendum laborem corporeae necessitatis. Egreditur a contemplatione, qui coelesti fruebatur delectatione. Egreditur, et descendit, quo, et quomodo? Egreditur a contemplatione coelestium ad meditationem Scripturaru
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o officii sui rationem demidat: ita in¬
quiens. Speculatorem dedi te domui ifrł.
audies gͦ ex ore meo uerbum.: ⁊ nuntiabis
eis ex me. Si autem uid̾is gladiũ uenientẽ.
⁊ñ annuntiaueris ut reu̾tatur impiꝰ auia
sua. ⁊p̃e qͥdẽ impiꝰ imiquitate sua morie¬
tur: sangnem autem eius de manu tua
reqͥram. Si autẽ tu annuntiau̾is. ⁊ ille
ñ fuit reusus : ip̃e qͥdem unniqtate sua
monictur: s tu animam tuã liberasti. De
mone: si potu̾it ⁊ actu corrige. Et si non
potuit: iuxta euuangłii regłam. de¬
bet scelerum oꝑarios declinare. Sie
Si te audierit: lucͣtus es frẽm tuũ. Si
de ñ audierit: adhibe decũ unũ uel du

Expanded text:
 episcopo officii sui rationem denuntiat, ita in episcopo officii sui rationem denuntiat, ita inquiens: speculatorem dedi te domui Israel. audiens ergo ex ore meo sermonem adnuntiabis eis ex me. si autem uideris gladium uenientem et tu non adnuntiaueris ut reuertatur impius auia sua, ipse quidem impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua rnon fuerit reversus, ipse quidem in iniquitate sua morietur, sed tu animam tuam liberasti. Decmone si potuerit et actu corrigere, et si non potuerit, juxta Evangelii regulam, scelerum operarios declinare. Si eSi te audierit, lucratus es fratrem tuum. Si te non audierit, adhibe tecum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
solum p̃sentis imꝑii faciem fuscat: s &̃
filios suos ⁊ nepotes. ne post se regni he¬
reditatem tencant᷑ obscurat. ꝓpter pla¬
culum enim salomonis regnũ domͦ istł
dominus de manib filioꝵ eius disꝑlit.
⁊ ꝓpter iusticiã dauid regis. lucernam
tamen patͥ:. immuntas plebis. mu¬
nimentum gentis cura languoꝵ gaua¬
um hominũ: temꝑies aeril. serepitas
maris at̾re fecunditas: solatiũ paipi
hereditas filioꝵ⁊ Hibunc ipli spes fitẽ
beatitudinis. Attam̃ sciat qͦd sic̃ in throno
hominum pͥmus ꝯstitutus est. sic ⁊ in penis
si iusticiã ñ feci̾t. pͥmatum habiturus est.
Omnis nãq qͦscumq peccatores sub se in
gradus est ep̃c negligens: qͥgͣdus
sui honorẽ. int̾ homines reqͥrit: s minis¬
terii sui dignitatẽ coram dõ. ꝓ qͦ legati¬
one fungitur. ñ eustodit. Pͥmum nãꝙ
ab ep̃o. qd sui nominis dignitas tenet ĩ
lator intp̃tat᷑. Quare uͦ speculator ponit᷑.

Expanded text:
solum praesentis imperii faciem fuscat sed etiam solum praesentis imperii faciem fuscat sed etiam filios suos et nepotes, ne post se regni hereditatem teneant, obscurat. propter piaculum enim Salomonis regnum domus Israel Dominus de manibus filiorum eius dispersit. et propter iustitiam Dauid regis lucernam tamentum patriae, inmunitas plebis, munimentum gentis, cura languorum, gaudium hominum, temperies aeris, serenitas maris, terrae fecunditas, solacium pauperum, hereditas filiorum et sibimet ipsi spes futurae beatitudinis. attamen sciat quod sicut throno hominum primus constitutus est, sic et in poenis, si iustitiam non fecerit, primatum habiturus est. omnes namque quoscumque peccatores sub se in radus est episcopus neglegens, qui gradus sui honorem inter homines requirit, sed ministerii sui dignitatem coram Deo, pro quo legationem fungitur, non custodit. primum namque ab episcopo quid sui nominis dignitas tenet inqlator interpretatur. quare uero speculator ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitatib ñ eleuari animum. cuncta
aduersa patienter ferre. fidẽ catholic̃ã
in d̾m hab̾e filios suos ñ sinere impie a.¬
gere. Certis horis. orationib insistere:
ante horas congruas. ñ gustare eybũ
Ue enim t̾re cuius rex est puer: ⁊ cuius
pͥncipes mane comedunt. Hec regni ꝓs¬
ꝑitatem inp̃senti faciunt: ⁊ regẽ ad cȩ¬
lestia regna meliora ꝑducunt. Qͥ uõ
nimirum aduersitates imꝑii tolerat:
Icerreo enim sepe pax ppłoꝵ rumpit᷑.
offendicula etiã de regno suscitantur:
t̾rarum qͦ fructꝰ minuuntur: ⁊ serui¬
tia ppłoꝵ p̃pediuntur. Multi etiã do¬
lores. ꝓsꝑitatem regni inficiunt: caroꝵ
⁊liberoꝵ mortes. tͥsticiã ꝯferunt. Hostiũ
incursus. ꝓuintias undiq uasiant. bes¬
tie armentoꝵ ⁊ pecoꝵ greges dilacerant.¬
ris ministia ꝓhibent: ⁊ aliqñ fulminuĩ
ictus. segetes. ⁊ arboꝵ flores.⁊ panpino
exurunt. Suꝑ omnia uͦ regis inustieia :ñ

Expanded text:
prosperitatibus non eleuare animum, cuncta prosperitatibus non eleuare animum, cuncta aduersa patienter ferre, fidem catholicam in Deum habere, filios suos non sinere impie agere, certis horis orationibus insistere, ante horas congruas non gustare cibum. uae enim terrae, cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt. haec regni prosperitatem in praesenti faciunt et regem ad caelestia regna meliora perducunt. qui unimirum aduersitates imperii tolerat. idcirco enim saepe pax populorum rumpitur et offendicula etiam de regno suscitantur, terrarum quoque fructus diminuuntur et seruitia populorum praepediuntur,, multi etiam dolores prosperitatem regni inficiunt, carorum et liberorum mortes tristitiam conferunt, hostium incursus prouincias undique uastant, bestiae armentoris ministeria prohibent, et aliquando fulminum ictus segetes et arborum flores et pampinos exurunt. super omnia uero regis iniustitia non
Abbreviated transcription (Latin):
tec. Uñ in semet ipso nominis sui digni¬
tatem: custodire debet. Nom̃ eñ regis in¬
dellectualiter hoc retinet: ut subiectis
qui sint ñ corrigit: Iusticia enĩ regis ex¬
altatur solum: ⁊ u̾itate solidant᷑ guber¬
nacula ppłoꝵ. Iusticia uͦ regis est: nemi¬
nem iniuste. ꝑ potentiam oppͥme. Sine
acceptione onmimodis ꝑsonarũ: int̾ ui¬
rum ⁊ ꝑximũ suũ iudicare ⁊aduenis et
uidius ⁊pupillis: defensor ẽẽ. Furta co¬
hibere.⁊ adulteria punire: iniquos non
exaltare. Impudicos ⁊ histriones ñ nutͥ¬
re: impios de t̾ra ꝑdere. Parricidas
⁊ ꝑiurantes uiuere ñ sinere ⁊ eccłas de¬
fencde: pauꝑes elemosinis alrre tiustoᷤ
suꝑ regni negotia constituere. ⁊ sapi¬
entes. ⁊ sobrios consiliarios habẽ. Ma¬
gor ⁊ ariolor phytonel. lacrumq siuꝑ¬
sticionib ñ intendere: iracundiam difͭ¬
ferre⁊ patͥam fortiter ⁊ iuste contra aduer¬
sarios defendere: ꝑ omnia in dõ uiue̾

Expanded text:
tet. unde in semet ipso nominis sui dignitet. unde in semet ipso nominis sui dignitatem custodire debet: nomen enim regis intellectualiter hoc retinet, ut subiectis qui sint non corrigit? quoniam iustitia regis exaltatur solium et ueritate solidantur gubernacula populorum. iustitia uero regis est neminem iniuste per potentiam opprimere, sine acceptione personarum inter uirum et proximum suum iudicare, aduenis et pupillis et uiduis defensorem esse, furta cohibere, adulteria punire, iniquos non exaltare, inpudicos et histriones non nutrire, impios de terra perdere, parricidas et periurantes uiuere non sinere, ecclesias defendere, pauperes eleemosynis alere, iustos super regni negotia constituere, senes et sapientes et sobrios consiliarios habere, magorum et ariolorum pythonissarumque superstitionibus non intendere, iracundiam differre , patriam fortiter et iuste contra aduersarios defendere, per omnia in Deo uiuere,
Abbreviated transcription (Latin):
tas comitat᷑. Pauꝑ enĩ humilis: pauꝑ
spũ appellat. Qni cum egenꝰ bons enit᷑
nuiquam insuꝑbiam eleuat᷑: qm̃ ad pe¬
tenda regna celoꝵ. płꝰ ualet m̃tis humilitas
ꝙͣ p̃sentium diuitiarũ temꝑalis pauꝑtas:
Et enim humiles. qͥ bene diuitias possessas
hñt: possunt pauꝑes spũ appellari: te suꝑ¬
bi nicħ habentes. haut dubium ẽ. beatitu¬
dine pauꝑtatis pͥuari. De qͥb utͥsq sc̃ã
scͥptura ita loquit᷑. Est qͣsi diues eũ ni¬
chil habeat. ⁊ est quasi pauꝑ eum inmul¬
tis diuitiis sit. Quasi diues est. pauꝑ suꝑb.
mentis affictu: ⁊ qͣsi pauper est: diues m̃¬
tis humilitate. Diues gͦ minopia ẽ. m̃tis
humilitas: ⁊ inepte diuitie funt.: anima¬
rum enormitas. ꝓuidendum gͦ pauꝑib¬
est. ut ⁊ semet ipsos quales sint intelligãt.:¬
⁊ qͦdreb consequi ñ ualent: mentis tumo¬
re suꝑbire desistant. De.
est rex iniquus. Et enim regẽ non
imquum: s correctorem iniquoꝵ ẽẽ opor¬

Expanded text:
. pauper enim humilis pauper spiritu appellatur, qui cum egenus foris cernitur, numquam in superbiam eleuatur: quoniam ad petenda regna caelorum plus ualet mentis humilitas quam praesentium diuitiarum temporalis paupertas. etenim humiles qui bene diuitias possessas habent possunt pauperes spiritu appellari , et superbos nihil habentes haud dubium est beatitudine paupertatis priuari. de quibus utrisque sancta scriptura ita loquitur: est quasi diues, cum nihil habeat et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. quasi diues est pauper superbus mentis affectu et quasi pauper est diues mentis humilitate. diues ergo inopia est mentis humilitas et ineptae diuitiae sunt animorum inormitas. prouidendum ergo est pauperibus, ut semet ipsos quales sint intellegant et quod rebus consequi non ualent mentis tumore superbire desistant. REX est rex iniquus. etenim regem non iniquum sed correctorem iniquorum esse opor
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina requiem. Interp̃tatur ⁊ enĩ la¬
mech ꝑcutiens: quod est ꝓpͥũ discipline:
noe uͦ requies interp̃tatur: q̃ tẽ nascit᷑.
quando mens abext̾iorib ꝑ disciplinã
repͥmit᷑. hic est noe qͥ ꝯstruit archam.
ro est edificat animam: qͥ irrationabilia
ammalia ininferiorib ordinat.⁊ hoies ⁊
uolatilia. in suꝑiori parte locat. id est.
motꝰ carnales subicit: spĩtales suꝑpoñ.
Si autem inundauit diluuiũ caritatis:
tẽ intrat archã m̃tis: ⁊ licet circũ fluant
torrentes iracundie: fluenta luxuriȩ:
uoragines gule: licet ebulliant. fontes
delectationũ: abyssus oupiditatũ: ma.¬
ria conturbationũ: intrat tam̃ noe. se¬
curus archam: idest qͥetus animꝰ clauso¬
a foris filentii ostio. possidet animã. S ⁊
lamech. int̾fecisse cam. legitur. Chain
autem: possessio interp̃tat᷑. Curꝰ: Dia¬
boli ñ di sui ñ magistri. pͥũ ꝯmmuinsii¬

Expanded text:
disciplina requiem. Interpretatur enim Ladisciplina requiem. Interpretatur enim Lamech percutiens, quod proprium est disciplinae: Noe vero requies interpretatur, quae tunc nascitur, quando mens ab exterioribus per disciplinam reprimitur. Hic est Noe, qui construit arcam , id est, aedificat animam, quae irrationabilia animalia in inferioribus ordinat, homines et volatilia in superiori parte locat, id est, motus carnales subjicit, spiritales superponit. Si autem inundaverit diluvium carnis, tunc intrat arcam mentis; et licet circumfluant torrentes iracundiae, fluenta luxuriae, voragines gulae, licet ebulliant fontes delectationum, abyssus cupiditatum, maria conturbationum, intrat tamen Noe securus arcam, id est, quietus animus clauso foris silentii ostio possidet animam. Sed et Lamech interfecisse Cain legitur . Cain autem possessio interpretatur. Cujus? diaboli non Dei, sui non magistri, proprii
Abbreviated transcription (Latin):
ubil ñ ierepant. Necusat humilitas ho¬
nestatem: qͦd excedat mediocͥtatẽ: qͦd seqͣtur
suꝑflurtatem: quod ñ tantũ utat᷑ honestis. s
etiam uoluptuosis. Honestas uͦ accusat hu¬
militatem. qͦd ninnã diligat pauꝑtatẽ: qͦd
tatẽ. nuditatẽ & egestatẽ. Agit enĩ qͣndoq misccłia
remissrꝰ iusticia crudelius. humilitas par¬
tius. honestas habundantius: nec tam̃ de¬
sinunt ẽe uirtutes. licet imꝑfecte sint.
Dum auten accusant᷑: qͣsi ad suscipiendã
disciplinam. denudantur. S qͦmͦ denu¬
dantur: Quando ꝑ confessionẽ uitioꝵ. oc¬
culta manifestantur. ¶Due siqͥdẽ st̃ spe¬
oies discipline: interior scilicet ⁊ ext̾ior
Int̾ior disciplina est ꝑ distͥctionem cordiᷤ
correctio moꝵ: ext̾ior uero ꝑ afflictionem
carnis correctio actionũ. Extĩor qͣndoq ge¬
nerat int̾iorem: quia dũ mens ñ spargit᷑
ad ext̾iora. reu̾titur ad ÷ quietis amorẽ.
Ad ħ ꝑtinet qͦd lamech noe genuit: idẽ.

Expanded text:
bis non increpaverit. Accusat humilitas honestatem, quod excedat mediocritatem, quod sequatur superfluitatem, quod non tantum utatur honestis, sed etiam voluptuosis. Honestas vero accusat humilitatem, quod nimiam diligat paupertatem, quod tatem et egestatem. Ait enim quandoque misericordia remissius, justitia crudelius, humilitas parcius, honestas abundantius, nec tamen desinunt esse virtutes, licet imperfectae sint. Dum enim accusantur, quasi ad suscipiendam disciplinam denudantur. Sed quomodo denudantur? Quando per confessionem vitiorum occulta declarantur. Duae siquidem sunt species disciplinae, interioInterior disciplina est per districtionem cordis, correctio morum; exterior vero per afflictionem carnis, correctio actionum. Exterior quandoque generat interiorem; quia, dum mens non spargitur ad exteriora, revertitur ad quietis amorem. Ad hoc pertinet quod Lamech Noe genuit , id est,
Abbreviated transcription (Latin):
sectantur. ⁊ non solum in plateis. s in ca¬
pite omnium platearum disꝑgunt᷑: dũ
tamen de religioso habitu culm honoriᷤ.
uel laudis quert̃. In capite gͦ platearũ
disꝑsi sunt. qͥa ⁊ iacent ꝑ ministeriũ oꝑis:
Qͥ d est gͥ cum tales ad altare accedunt.:
culo potest ẽe: ꝙͣ qͦd sacrificium dñci cor¬
ꝑis accedas sine reuerentia. ⁊ sine deuo¬
tione: Possunt cã quȩ diximuiꝰ ammũ le¬
gentis instruere. si caueantur q̃ noxia st̃.
si teneantur que utilia: ut p̃lati subditoᷤᷤ
diligenter custodiant: subditi p̃latis be¬
nigne obediant: deuoti sint senes. labo¬
riosi iuuenes: sit honestas in habitu. me¬
diocͥtas inuictu: in claustro assidui. ad
curiam rari: ut ñ sint curiales. s elau¬
strales: sint intenti psmi̾s. ñ causis: ĩ clau¬
stro ñ sit rumor s lectio: in capitło ñ li¬
tes s ꝯfessio: sit inchoio seuera simpli¬
citas: cͥca altare reuentiȩ honestas. Ex

Expanded text:
sectantur, et non solum in plateis, sed in casectantur, et non solum in plateis, sed in capite platearum disperguntur, dum tamen de religioso habitu culmen honoris vel laudis quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, Quid est igitur cum tales ad altare accedunt, qculo potest esse, quam quod ad sacrificium Dominici corporis accedas sine reverentia ac sine devotione? Possunt ea, quae diximus, animum legentis instruere, si caveantur quae noxia sunt, si teneantur utilia, ut praelati subditos diligenter custodiant, subditi praelatis benigne obediant, devoti sint senes, laboriosi juvenes, sit honestas in habitu, mediocritas in victu, in claustro assidui, ad curiam rari; ut non sint curiales, sed claustrales; sint intenti psalmis, non causis; in claustro non sit rumor, sed lectio; in capitulo non lites, sed confessio; sit in choro severa simplicitas, circa altare reverentiae honestas. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
tatꝰ est color deconis. scĩtatis. in fedita¬
des uitioꝵ. Q st̃ gͥ isti lapides scũarii. di¬
sꝑsi incapite om̃iũ platearum: nͥ ut qͥdã
sapiens dicit. sac̾dotes xp̃i. ⁊ ministri sacͥ
altaris: ⁊ canonicoꝵ sc̃a ⁊ do ꝯsecͣta socie.¬
tas. necñ ⁊ uirginum. ⁊ scĩmonialiũ innume¬
rositas. qui semꝑ apparere debent in se¬
creto dĩ conspectib: quos nimꝙͣ necẽe ẽ.
foris conspici. numquam extͣneis ⁊ scłi ac¬
tionib occupari: s quod grauius ẽ. ⁊io
disꝑsi deplorantur quasi lapides sc̃ua¬
rII. in capite omnium platearũ: qͥa dũ
ꝑ uitam ⁊ orationem intꝰ e̾e̾ incontẽpla¬
tione di semꝑ debuerant: ꝑ uitã reꝓbã
foris passim uacant. Ecce iam pene nul
bus ministͥ altaris se ñ occupent: nulla
rerum imꝓbitas qͣ monachicꝰ ordo se ñ
implicet: pͥene milla illecebris uite blã¬
dicies. qͣ se castitas sc̃ĩmonialiũ ñ ꝯmacu
teis: cũ religiosi quiq lata mundi itinã

Expanded text:
ditatem vitiorum. Qui sunt isti lapides sanctuarii dispersi in capite omnium platearum, nisi, ut quidam sapiens dicit, sacerdotes Christi et ministri sacri altaris, et canonicorum sancta et Deo consecrata societas, nec non et virginum et sanctimonialium numerositas, qui semper apparere debent in secreto Dei conspectibus, quos nunquam necesse est foris conspici, nunquam extraneis et saeculi actibus occupari. Sed, quod gravius est, ideo dispersi deplorantur quasi lapides sanctuarii in capite omnium platearum, qui dum per vitam et orationem intus esse in contemplatione Dei semper debuerant, per vitam reprobam foris passim vacant. Ecce jam pene nullibus ministri altaris se non occupent, nulla rerum improbitas, qua se monasticus ordo non implicet: pene nulla illecebris vitae blandities, qua se castitas srsi, cum religiosi quippe lata mundi itinera
Abbreviated transcription (Latin):
sidui inplateis. in eccła rari: tardi ad in¬
uestigandam culpam peccatoris: ꝑati ad
inquirenda uestigia leporis. Uelociores ad
cong̾gandos canes. quam ad conuocandoᷤᷤ
pauꝑes: libentius porrigẽ panem cani quã
pauꝑi. Plures seruiunt eis adm̃sam. admiᷤ¬
sam nulł: famulos aut famulas hab̾e se¬
cum uoltuit: s cłicos hab̾e ñ possunt. qͥa
nolunt. hi sunt quoꝵ thalamus ornatior
sula pulchrior: camisia delicatior alba.
Lece quomodo obseuratum est aurũ: mu¬
tatus est color optimus: disꝑsi sunt lapids
scũ arii. in capite omiũ platearũ. Obseura

Expanded text:
sidui in plateis, in ecclesia rari, tardi ad insidui in plateis, in ecclesia rari, tardi ad investigandam culpam peccatoris, parati ad inquirenda vestigia leporis, velociores ad congregandos canes, quam ad convocandos pauperes; libentius porrigunt panem cani, quam pauperi; plures serviunt eis ad mensam, ad missam nullus; famulas aut famulos habere secum volunt, sed clericos habere non possunt, quia nolunt. Hi sunt, quorum thalamus ornatior sula pulchrior; camisia delicatior alba. Ecce quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium pla
Abbreviated transcription (Latin):
illis timeo rapinã: in istis maculã. Tres st̃
autem musce egypti: id est uanitas. curio¬
sitas.⁊ uoluptas. Musca uanitatis inqͥe¬
tat. ⁊ maculat sacrificium. humliati cor¬
dis: ⁊ musca curiositatis sacͥficiũ oratiõis:
musca uoluptatis. sacͥficiũ mortificate
carnis. Accedo gͥ ad altare. uanus. curio¬
sus: uoluptati subditꝰ. St̃ etiã multi in
scło alii. qui ñ tantum uani. curiosi. et
uoluptuosi. s etiam cũ ambitione. ñ cũ
rent. Accessit ad iħm petrus. accessit
⁊ milites crucifigentes. Accedt̃ ⁊ cotidie
ad corpꝰ xp̃i religiosi: accedunt ⁊ ꝑu̾si sa¬
cerdotes: qui ea quȩ offeruntur ad isã
xp̃i. offerunt in mensa diaboli: ip̃a ẽ. ale
fati. In illa dm̃ inuocant. in ista ꝑiuran
ñ enim orationi uacant. s lusib in su¬
dant. Legem d̾i nec sciunt. nec disc̾nit
uacantes otio. ꝯmessationib ⁊ ebͥctatib
student. t̾rcins inbiant t̾rena sapiunt: as¬

Expanded text:
illis timeo rapinam, in his maculam. Tres sunt illis timeo rapinam, in his maculam. Tres sunt autem muscae Aegypti, id est vanitas, curiositas et voluptas. Musca vanitatis inquietat, et maculat sacrificium humiliati cordis; musca curiositatis, sacrificium orationis; musca voluptatis sacrificium mortificatae carnis. Accedo igitur ad altare vanus, curiosus, voluptati subditus. Sunt etiam multi alii in saeculo, qui non tantum vani, curiosi et voluptuosi, sed etiam cum ambitionrent. Accessit ad Jesum Petrus, accessit  milites crucifigentes . Accedunt quotidie ad corpus Christi religiosi, accedunt et perversi sacerdotes, qui ea, quae offeruntur ad mensam Christi, offerunt in mensa diaboli. Ipsa est alea fati, in illa Deum invocant, in ista perjurant, non enim orationi vacant, sed lusibus exsultant, legem Dei nec sciunt, nec discunt, vacantes otio, comessationibus et ebrietatibus student, terrenis inhiant, terrena sapiunt; as
Abbreviated transcription (Latin):
Porro aues indiuise remanent: qa spi¬
ritales semꝑ unitatis uinculum tenens.
Supͣ corꝑa uo̾ diuisa uolucres descen¬
dunt: quia in diuisione carnaliũ. demo¬
nes deoidii sui pastum quert̃. St̃ et
alie nolueres. importune scilieet cogitat¬
ones: q̃ in ip̃o nr̃e orationis sacͥficio. quando¬
q se ingerunt: ⁊ quod in nob̾ dõ ĩmo¬
lamus: hoc raꝑe uel cõ .m. maculare ꝯten¬
dunt. S abraham abigente diffugiunt
uolueres: quia manus sc̃e discretionis.
q̃ altum petit. ⁊ clarũ ht̃ uisum. intellec.¬
tualitas: ꝑ arietem qui ceruicosũ ẽ. am¬
mal. carnalis imaginatio signatur: q̃ cor¬
nib suꝑbie. spũi reluctatur. Hec tͥum an¬
noꝵ dieuntur ẽẽ: ut in diuidue tͥnitatis
imbuant᷑ amore. Igo autem ñ tantũ gͣuor
accessu uoluchrum: s etiã inqͥetor impor¬
tunitate muscarũ: que uementes ex egip¬
to. adhuc sequunt᷑ sacͥficantes in deserto. In

Expanded text:
Porro aves indivisae remanent quia spiPorro aves indivisae remanent quia spiritales semper unitatis vinculum tenent. Super corpora vero divisa volucres descendunt, quia in divisione carnalium daemones desiderii sui pastum quaerunt. Sunt et aliae volucres, importunae scilicet cogitationes, quae in ipso nostrae orationis sacrificio quandoque se ingerunt, et quod in nobis Deo immolamus, hoc rapere, vel commaculare volunt. Sed Abraham abigente diffugiunt volucres, quia manus sanctae discretionis quae altum petit, et clarum habet visum, intellectualitas; per arietem, qui cervicosum est animal, carnalis imaginatio signatur, quae cornibus superbiae spiritui reluctatur: haec trium annorum dicuntur esse, ut individuae Trinitatis imbuantur amore. Ego autem non tantum gravor accessu volucrum, sed etiam inquietor importunitate muscarum, quae venientes ex Aegypto adhuc sequuntur sacrificantes in deserto. In
Abbreviated transcription (Latin):
rem ad desꝑationem animus ꝑducat᷑.
Ptꝰ spem. caritas. pꝰt caritatẽ. ꝑseueran¬
tia pͥonitur: ut qͥ sꝑat amet. qui amat.
nare poterit cum uoluerit. Nos aut̃ reu̾¬
tamur ad ea quȩ cepimus: ut sacͥficium
dignum dõ offerre ualeamꝰ. Tria st̃ aut̃
sacrificii genera. Unum dñici corꝑis. al¬
terum ꝯtriti cordis: t̾cium mortificate
carnis. Oportet gͦ p̃cedẽ sacͥficiũ humi¬
litatis inmente: afflictionis in carne:
ut habeat deuotio in dñici corꝑis ꝯsecͣti¬
one. Cũ obtulisset abraham sacrificiũ
domino pt uictoriam qͥnq regũ. uacc̃a
tennem. ⁊ caprã tͥennẽ. ⁊ arietẽ triennẽ.
columbam. ⁊ turturẽ: animaliũ corpora
diuisit: aues uͦ indiuisas dimisit. ⁊ descen¬
debant autem uolucres. suꝑ corꝑa di¬
uisa: s abraham abigebat eas Aues. st̃.
sp̃itales: animalia. corda carnalia. Ad¬
uerfus se inuicem anmalia diuidun¬
tur: dũ ꝑ diu̾sa desid̾ia distrahunt᷑

Expanded text:
rem ad desperationem animus perducatur. rem ad desperationem animus perducatur. Post spem charitas, post charitatem perseverantia ponitur, ut qui sperat amet, nare potest cum voluerit. Nos autem revertamur ad ea, quae coepimus, ut sacrificium dignum Deo offerre valeamus. Tria sunt autem sacrificii genera. Unum Dominici corporis, alterum contriti cordis, tertium mortificatae carnis. Oportet igitur praecedere sacrificium humilitatis in mente, afflictionis in carne, ut habeatur devotio in Dominici corporis consecratione. Cum obtulisset Abraham sacrificium Domino post victoriam quinque regum, vaccam triennem, et capram triennem, et arietem triennem, columbam quoque et turturem, animalium corpora divisit, aves vero indivisas dimisit. Descendebant autem volucres super corpora divisa, sed Abraham abigebat eas . Aves sunt spirituales, animalia corda carnalia. Adversus se invicem animalia dividuntur, dum perversa desideria distrahuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
gła. Timeo gͥ penã. quero ueniã. desid̾o
głam. S forsitan queris. utrũ repꝑire
possis. m̃furas utͥusq orucis. Dominicȩ
erucis ꝓfundum ht beatꝰ iob. altitudinẽ
dauid. latitudinem paulus: longitudi¬
nem naboth. De profundo timoris di¬
citur: erat iob uir rectꝰ. ⁊ timens dm̃. De
altitudine spei ddicit dauid. Inte dnẽ
ostendit nobis latitudinem oaritatis
dicens. Ante omnia. mutuã in uob̾ cari¬
tatẽ continuã habentes: qͥ a caritas oꝑit
multitudinẽ peccatoꝵ. Aucdis latituilinẽ
hoc est etiam latum mandatum: ut qͥ dili¬
git dm̃ diligat ⁊ frẽm suum. De longitu.¬
dine uͦ scͥptum est. cum achar rex isrł
uineam naboth u̾tere uellet in ortum:
qͦd ille moralit̾ intelligens. mori maluit
quam consentiret: ut labor excolende car¬
nis uerteret᷑ in ortum uoluptatis. ⁊ uoluit
ẽẽ in bono ꝑ seuerantie. m̃surã longitudi¬
nis: t̾iminũ mortis. Supra ꝓfundũ gͥ ti¬
moris altitudo spei locatur: ne ꝑ timo¬

Expanded text:
ria. Timeo igitur poenam, quaero veniam, desidero gloriam. Sed forsitan quaeris, utrum reperire possis mensuras utriusque crucis? Dominicae crucis profundum habet beatus Job, altitudinem David, latitudinem Petrus, longitudinem Naboth. De profundo timoris dicitur: Erat vir rectus, et timens Deum . De altitudine spei dicit David: In te, Domine, ostendit nobis latitudinem charitatis dicens: Ante omnia mutuam in vobis charitatem continuam habentes, quia charitas operit multitudinem peccatorum . Audis Hoc est etiam latum mandatum, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum . De longitudine vero scriptum est. Cum Achab rex Israel vineam Naboth vertere vellet in hortum , quod ille moraliter intelligens mori maluit quam consentire, ut labor excolendae carnis verteretur in hortum voluptatis, voluit esse in bono perseverantiae mensuram longitudinis terminum mortis. Supra profundum igitur timoris altitudo spei locatur, ne per timo
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatem recipit suꝑbie. que sibi mul¬
lum estimat eqͣlem: s efficit᷑ cor do fub¬
ditum: pximo annicũ: in se modestũ. Eqͣ¬
litas mentis: lineã seruat religionis. St
enim qͥdã qͥnc̃ afflictione caris mace¬
rantur: nunc ad carms uoluptatẽ re¬
u̾tuntur: sepe uigilant aliis dormien¬
tib. s sepiꝰ dormiunt. aliis uigilantibꝰ.
nc̃ humilia. nc̃ sublimia. sĩc blanda.
nunc asꝑa loquuntur: nunc de fribꝰ. nẽ
de parentib głantur. ⁊nc̃ nicħ nͥ ordinis
statuta ꝑstrepunt: nunc nicħ nͥ fabulaᷤᷤ
audire uolunt i nunc albas. nc̃ nigras.
nõ medio colore coloratas. delectantur
habere cappas: nc̃ uilis placet habitꝰ.
nunc mediocris. nunc suꝑfluus. Nunc
dant illis olera pastum: nunc potũ aqͣ:
nunc uͦ exqͥsitis ferculis. nc̃ diu̾sis po¬
culis utuntur: minc laborant. nc̃ la¬
bor displicet: amant subẽe: ut possint
p̃eẽ. Honores fugiunt: ut honorib ob¬
uient. Hec est ineqͣlitas columpnar̃:

Expanded text:
tatem recipit superbiae, quae sibi nullum existimat aequalem, sed efficitur cor Deo subditum, proximo amicum, in se modestum. Aequalitas mentis lineam servat religionis. Sunt enim quidam, qui nunc afflictione carnis macerantur, nunc ad carnis voluptatem revertuntur, saepe vigilant aliis dormientibus, sed saepius dormiunt aliis vigilantibus. Nunc humilia, nunc sublimia, nunc blanda, nunc aspera loquuntur, nunc de fratribus, nunc de parentibus gloriantur, nunc nihil nisi ordinis statuta perstrepunt, nunc nihil nisi fabulas audire volunt. Nunc albas, nunc nigras, nunc medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc vilis placet habitus, nunc mediocris, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis utuntur. Nunc laborant, nunc labor displicet. Amant subesse. ut possint praeesse, honores fugiunt, ut honoribus occurrant. Haec est inaequalitas columnarum,
Abbreviated transcription (Latin):
curtat humilis ad asꝑitatẽ correptionis
Ego autẽ qͦmͦ accedam q̃ porto pluman
strutionis in habitu resigioms: ut ñ placeã
morib s uestibꝰ. Quasi enim strutio uolatũ
simulo: s tamen ꝗ pedib t̾ram tango. Uo¬
lito habitu: sed tango affectu. Penna si¬
quidem contemplationis at̾renis ñ eleuat:
quem corpulentia carnee fragilitatis ꝓon¬
dere suo grauat. Uñ beatꝰ iob. Penna stru
dionis inqͥt. simlis est pemuꝰ herodii ⁊ acci¬
pitͥs. Dicitur ẽẽ similis penna strutionis.
penne herodii ⁊ accipitͥs: cũ aliqͥs habitu si¬
mulat uitam cuius libet antiqui patris.¬

Expanded text:
currit humilis ad asperitatem correptionis. currit humilis ad asperitatem correptionis. Ego autem quomodo accedam? qui porto plumam struthionis in habitu religionis, ut placeam non moribus, sed vestibus. Quasi enim struthio volatum simulo, sed tamen pedibus terram tango: volito habitu, sed terram tango affectu. Penna siquidem contemplationis a terrenis non elevat, quam corpulentia carneae fragilitatis pondere suo gravat. Unde B. Job: Penna, inquionis similis est pennis Herodii et accipitris . Dicitur esse similis penna struthionis pennae herodii et accipitris, cum aliquis habitu simulat quod vitam alicujus antiqui patris
Abbreviated transcription (Latin):
tamͦ: Uel qͥd est. strutio in desertos nͥ si¬
mulatio in conu̾so: Adhuc mecũ habco
siliquas. cybum scilicet porcoꝵ: quia ad¬
huc in ore meo resonant scłares fabule aq̃
sunt quasi cyb spuum immundoꝵ. Si¬
liqua sic̃ scͥptum repperi. genꝰ c̃. legumi
ꝑ siliquas designantur fabule scłares.
Sterili suauitare resonantes. Cum gͥ scła.¬
ria narro. stultos congrego: ⁊ sic̃ porci si¬
liquas. sequunt immundi nugas. Heheu
quã sepc occurrit mͥ merula tẽptationis:
⁊ tam tardus curro ad uepres. ⁊ urticas
correptionis. Cũ autẽ beatũ benedictum
ut ait beatus gregorius urgeret tẽptatio
carnis: conspiciens urticarũ ⁊ uepͥum
iuxta densa succresc̃̾e fructecta: nudũ
se in illis spinarum aculeis. ⁊ urticarũ
incendiis pieeit:⁊ ꝑ uulnera cutis. edux̃
uulnus mentis: quia uo luptate trax̃
in dolorem. Tał ad altare potest accede.
eui cum occurrerit merula uoluptatis

Expanded text:
tans? Vel quid est struthio in deserto, nisi sitans? Vel quid est struthio in deserto, nisi simulatio in converso? Adhuc mecum habeo siliquas cibum, scilicet porcorum, quia adhuc in ore meo resonant saeculares fabulae, quae sunt quasi cibus spirituum immundorum. Siliqua, sicut scriptum reperi, genus est leguminoque per siliquas designantur fabulae saeculares sterili suavitate resonantes. Cum igitur saecularia narro, stultos congrego, et sicut porci siliquas, sequuntur immundi nugas. Heu! quam saepe occurrit mihi merula tentationis, et tam tardus curro ad vepres et urticas correptionis. « Cum autem beatum Benedictum, ut ait B. Gregorius, urgeret tentatio carnis, conspiciens urticarum et veprium juxta densa succrescere fruticeta, nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit, et per vulnera cutis eduxit vulnus mentis, quia voluptatem traxit in dolorem. » Talis ad altare potest accedere, cui cum occurrerit merula voluptatis,
Abbreviated transcription (Latin):
nedixit in templo. Bonum est saluato¬
rem puerũ portare inmanib: ⁊ fructũ
salutis hab̾e in oꝑib. Qͥ enim portat pu¬
erum inmanib .i. puritatẽ in oꝑib cũ
orat ex auditur.: ut in pace dim̃ttatur.
Cum osterebant᷑ intemplo pueri: asferri so¬
lebant in hac purificatione. agnus tͣcures.
aut columbe. Ego autem quid offerã cũ
nullum istoꝵ hab̾e queam: Offerãne porcũ
de his qͦs tamdui paui : offerã merulã bea¬
ti benedicti: q̃ totiens ⁊ tam importune. mͥ
uolitans occurrit: Offeram strutionẽ ⁊ quẽ
nutriui pͦt conu̾sionẽ: Offerã fortassis por¬
cum immundicie. ꝓagno innocentie: me¬
rulam uoluptatis ꝓturture castitatis:
strutionem simulationis. ꝓ colũba simpli¬
citatis. Qͥd est enĩ moraliter porcꝰ u̾tens
se inuolutabro lut: nͥ peccator reu̾tens
ad immundiciã peccati: Et qͥd ẽ. merula
uolitans: nͥ uoluptas ꝑ suggestionẽ temp¬

Expanded text:
nedixit in templo . Bonum est Salvatonedixit in templo . Bonum est Salvatorem puerum portare in manibus et fructum salutis habere in operibus. Qui enim portat puerum in manibus, id est puritatem in operibus, cum orat exauditur, ut in pace dimittatur. Cum offerebantur in templo pueri, offerri solebant in hac purificatione agnus, turtures et columbae. Ego autem quid offeram, cum nullum istorum habere queam? Offeram ne porcum de his, quos tandiu pavi? Offeram ne merulam beati Benedicti, quae toties et tam importune mihi volitans occurrit? Offeram struthionem, quem nutrivi post conversionem? Offeram fortassis porcum immunditiae pro agno innocentiae, merulam voluptatis pro turture castitatis, struthionem simulationis pro columba simplicitatis. Quid est enim moraliter porcus vertens se in volutabro luti, nisi peccator revertens ad immunditiam peccati? Et quid est merula volitans nisi voluptas per suggestionem ten
Abbreviated transcription (Latin):
cum nouũ: canticum caritatiᷤ. In his audi¬
claustri habens inmanib ad eã dis¬
cutiendam pauca dicturꝰ accedo: qui me
solum int̾ ceteros in hac parte negligentio¬
rem repꝑio. Qͥ licet ablutis manib lota
facie. albis uestib indutus accedam ad
altare: tamen ꝑu̾sus oꝑe. ore pollutus.
inmundꝰ corde. xp̃i corpꝰ meis ñ ꝑtimesco
men patitur humilis elatũ: mitis ira¬
tum. crudelẽ misericors. Ac cedo seruuꝰ
ad dñm: ñ amore. s timore ñ deuotio¬
ne. s usu. Accedo ad dñm.cuiꝰ ꝑ cussi
seruum: ad patrẽ accedo. euiꝰ occidi fi¬
lium. ꝑcussi u̾bo. occidi exemplo: nec
tamen ꝑtimesco dominũ: nec reuereor
patrẽ. Manens in turba fr̃m. t̾bans aliqͦs.
⁊ abaliquo turbatus: qͣndoq accedo ad
pacificum. Appropinquo etiã talis ad
osculũ pacis: qͥ pͥꝰ reconciliatus accedẽ
debuissem ad osculũ tuibat frĩs. In al¬
tari illum eundem ꝯfpicio: quẽ susci¬

Expanded text:
cum novum, canticum charitatis. In his audicum novum, canticum charitatis. In his audiclaustri habens in manibus, ad eam discutiendam pauca dicturus accedo, qui me solum inter caeteros in hac parte negligentiorem reperio. Qui licet ablutis manibus, lota facie, albis vestibus indutus accedam ad altare, tamen perversus opere, ore pollutus, immundus corde, Christi corpus meis non pertimesco men patitur humilis elatum, mitis iratum, crudelem misericors. Accedo servus ad Dominum, non amore, sed timore; non devotione, sed usu. Accedo ad Dominum, cujus percussi servum; ad Patrem accedo, cujus occidi Filium. Percussi verbo, occidi exemplo, nec tamen pertimesco Dominum, nec revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ab aliquo turbatus, quandoque accedo ad pacificum. Appropinquo etiam talis ad osculum pacis, qui prius reconciliatus accedere debuissem ad osculum turbati fratris. In altari illum eumdem conspicio, quem Si
Abbreviated transcription (Latin):
choauit. quã debuit. Si enĩ ñ excederet
regulam subiectionis: cantaret cũ ali¬
is angłis canticũ ꝑpetue felicitatis.
Descendenꝰ uͦ de cęlo: inchoauit anti¬
phonam suggestionis inparadyso: des¬
ꝑationis in. inferno. Differt itaq mu¬
sica xꝑi. amusica diaboli: illa enĩ inci¬
pit auoce sublimiori. hec autẽ abhumi¬
liori. Audi gͦ doctorem: de musica sp̃ua¬
li. doctrinam nob̾ facientem. Discite in¬
sex sunt uoces: int̾ se ꝯsone ⁊ concor¬
des. Prima concordie. uox. est humili¬
tas cordis: sed̾a mortificatio carnis: t̾cia
compassio: quarta consolatio: qͥnta
cationi: mortificatio compassioni. compas¬
sio ꝯsolatiom: ꝯsolatio orationi: oratio de¬
uotioni. Nota it̾m indescensu quomͦ ꝑtine¬
at deuotio ad orationem: oratio ad ꝯsola¬
tionem: consolatio ad compassionẽ: com¬
passio ad mortificationẽ: mortificatio ad
humilitatẽ. In his sex uocib cantat᷑ canti¬

Expanded text:
choavit quam debuit. Si enim non excederet choavit quam debuit. Si enim non excederet regulam subjectionis cantaret cum aliis angelis canticum perpetuae felicitatis. Descendens vero de coelo inchoavit antiphonam suggestionis in paradiso, desperationis in inferno. Differt itaque musica Christi a musica diaboli: illa enim incipit a voce sublimiori, haec autem ab humiliori. Audi igitur doctorem de musica spirituali doctrinam nobis facientem: Discite, insex sunt voces inter se consonae et concordes. Prima concordiae vox est humilitas cordis, secunda mortificatio carnis, tertia compassio, quarta consolatio, quinta cationi, mortificatio compassioni, compassio consolationi, consolatio orationi, oratio devotioni. Nota iterum in descensus quomodo pertineat devotio ad orationem, oratio ad consolationem, consolatio ad compassionem, compassio ad mortificationem, mortificatio ad humilitatem. In his sex vocibus cantatur canti
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ. Ftangas descendens ad cõpassi¬
onem pximi: elcues ascendens ad contẽpla¬
tionẽ cłi. Noli cantare cum lucifero incelo:
scu cumpͥmo homine inparadyso: s cantes
intemplo cũ xp̃o: eiciens ementes ⁊ uenden¬
tes ex eo: eiciens uendentes datam grãm.
rementes uanã głam. Cantꝰ diaboli. cu¬
piditas. cantus pͥmi hominis uoluptas. se¬
cundi caritas. In cantu ⁊ enĩ diaboli st̃ tres
false uoces: ⁊ in cantu pͥmi hominis dres
dissone: discordes. In cantu ⁊ enĩ diaboli.
pͥma uox est elationis: scda suggestio.¬
nis. t̾cia desꝑationis: similit̾ ⁊ in cantu pͥ¬
mi hominis. pͥma uox est delectatio: sed̾a
consensus: t̾cia excusatio. Ex his sex uoci¬
bus: constat discordie cantus. Musica di¬
aboli: ab altiori uoce cantari cepit. Incho¬
auit enĩ incelo antiphonam elationis. di¬
cens. Ponam sedem meã adaqͥlonẽ. as
cendam. ⁊ sim̾ilis ero altissimo. Altiꝰ gͥ in¬

Expanded text:
mentem. Frangas descendens ad compassimentem. Frangas descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo homine in paradiso, sed cantes in templo cum Christo, ejiciens vendentes et ementes ex eo , ejiciens vendentes datam gratiam, et ementes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discordes. In cantu etenim diaboli prima vox est elationis, secunda suggestionis, tertia desperationis. Similiter et in cantu primi hominis prima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex his sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diaboli ab altiori voce cantare coepit; inchoavit enim in coelo antiphonam elationis, dicens: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Altius igitur in