comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de ip̃is rident. De istis inꝙͣ proph̾aut ysayas ꝓph̃a dicens. Ue nob̃
qui. dicitis bonũ malũ. ⁊ malũ ponũ. ponentes tenebras ĩ lucẽ. ⁊ lucẽ
tenebras. Amarũ . ini. dulce. ⁊ dulce in amarũ. Non lugiamus fr̃s
amissionẽ karorũ. sed lugiamus amissionẽ bonoꝵ operũ. amissio¬
nẽ uintutũ. Lugeat corruptus amussionẽ nirginalis integritatis.
Lugeat malitiosus : amissionẽ pietatis. Lugeat suꝑbus: amissio¬
ane humilitatis. Iugeat iracundus. amissionẽ interne tranquilli¬
tatis. Augeat auarus. aissionẽ largitatis. Lugeat ebriosus:
amissionẽ sobrietatis. Iugeat actidiosus uel tediosus: amissionẽ
spũalis exultationis. Iugeat iniudus: amissionẽ caritatis. Uĩ¬
rianiq qui lugent: modo ꝑ penitenciã quoniã consolabuntur ꝑ
indulgontiã. dem̃ erĩa ꝑ iusticiã. postremo autẽ per gloriã. Possimꝰ

Expanded text:
etiam de ipsis rident. De istis, inquam, prophetavit Isaias dicens: Vae etiam de ipsis rident. De istis, inquam, prophetavit Isaias dicens: Vae qui dicitis bonum malum, et malum bonum, ponentes tenebras lucem, et lucem, tenebras; amarum in dulce, et dulce in amarum . Non lugeamus, fratres, amissionem charorum, sed lugeamus amissionem bonorum operum, amissionem virtutum. Lugeat corruptus amissionem virginalis integritatis, lugeat malitiosus amissionem pietatis; lugeat superbus amissionem humilitatis; lugeat iracundus amissionem internae tranquillitatis, lugeat avarus amissionem largitatis, lugeat ebriosus amissionem sobrietatis, lugeat acediosus vel taediosus amissionem spiritualis exercitationis, lugeat invidus amissionem charitatis. Beati namque qui lugent modo per poenitentiam, quia ipsi consolabuntur per indulgentiam, deinde etiam per justitiam, postremo autem per gl
Abbreviated transcription (Latin):
sustineñt. ⁊ nõ solũ suã. sed net alienã negligant uita. ut si epͥus
fuit bonis ab meliora exhibcunt exhortationẽ. Et malis de malo cor
reptionẽ. Est enĩ incous ĩ rebus sicut hõ. nõ debet esse nimie aspe¬
ritatis. sic nec debet esse nime lenitatis. ut inter dextrã ⁊ sinisteã
ꝑ biscretã mansnetudinẽ ad beatitudinis ꝑueniat terrã. Reati qͥ.
lugent. qm̃ ip̃i consolabuntim. luctus solet esse ꝓ amissione karo¬
iũ sicut quando quis amittit caros suos patrẽ. matrem. filiũ. aut ali¬
quẽ propinquũ. Heu ꝙͣ uuilti lugent dampna corporalia. qui lugeᷤ
contempuũt spũalia. Quando aliquis infirmatur euat moritur
lugent amici. quando autẽ peccat dampnabiliter. quando for¬
nitatur. quando dicit fratri fatue. quando uidet muliers̃ ad cõ
cupiscendũ eã: nõ lugent . D. sanitas nõ sana. U iusio ceca:D.

Expanded text:
sustineant, et non solum suam, sed nec alienam negligant vitam, ut si opus sustineant, et non solum suam, sed nec alienam negligant vitam, ut si opus fuerit et bonis ad reptionem. Est etenim modus in rebus, quia sicut homo non debet esse nimiae asperitatis, sic nec debet esse nimiae lenitatper discretam mansuetudinem ad beatitudinis perveniat terram. Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Luctus solet esse pro amissione charorum, sicut aliquis quando amittit charos suos, patrem, matrem; filium, aut aliquem propinquum. Heu! quam multi lugent damna corporalia, qui lugere contemnunt damna spiritualia! Quando aliquis infirmatur, aut moritur, lugent amici; quando autem peccat damnabiliter, quando fornicatur, quacupiscendum eam, nemo luget. O sanitas insana! o visio caeca! o
Abbreviated transcription (Latin):
operũ ascendat. sicut ⁊ scriptũ est. Suꝑ montẽ excelsũ ascende. tu qui
enuangelizas syon. Ascentio ergo in montẽ: sublimẽ designat cõuer¬
saitionẽ. Sessio dñi: auitoritatẽ magisterii. Apertio oris: effectũ predi¬
do ml de spũ habentes mins pusillamies. spũ pemperes: humiles.
sillanimes facienda pretermittũt per pusillammitatẽ. ħunles ño
facienda. pretermittũt. ⁊ facienda faciũt ꝑ humilitatẽ. Paupertas
itaq sp̃s. ul habens defectionis. nil habens superfluitatis ꝑ uiã regiã
ducit ad beatitudinẽ supernã. Seati mites. Mites sũt lenes ⁊ uaciẽtes.
qui neminẽ ledunt. ⁊ improbis cedũt. Sũt autẽ quidã qui uolũt ⁊¬
esse ita mites. ut nichil curent de aliena uita. neminẽ. de bono ãmõ¬
neant. nemiuẽ de malo corrigant. Sed talis lenitas nõ ẽ. multũ lau¬
danda. quia patitur defectũ nõ debet ex̾tere uirtutis effectũ. Tales
igitur debent esse mites: ut neminẽ ledant. mala illata paciẽtex

Expanded text:
orum ascendat. Sicut etiam scriptum est: Super montem excelsum ascende, tu qui evangelizas Sion . Ascensio ergo in montem, sublimem designat conversationem, sessio Domini auctoritatem magisterii, apertio oris effectum praediiritu nihil habentes, nimis pusillanimes. Spiritu pauperes, humiles. sillanimes, facienda praetermittunt per pusillanimitatem. Humiles, non facienda praetermittunt, et faciunt facienda per humilitatem. Paupertas itaque spiritus, nil habens defectionis, nil habens superfluitatis, per viam regiam ducit ad beatitudinem supernam. Beati mites. Mites sunt lenes et patientes, qui neminem laedunt et improbis cedunt. Sunt autem quidam qui ita volunt esse mites, ut nil curent de aliena vita, neminem de bono admoneant, neminem de malo corripiant. Sed talis lenitas non est multum laudanda, quia patitur defectum, ubi debet exercere virtutis effectum. Tales igitur debent esse mites, ut neminem laedant, mala illata patienter
Abbreviated transcription (Latin):
bus ad futura. In galilea fuĩt nupcie. quia transitu. tempous scintifi¬
catur copula permansure dilectionis adesie ad xp̃m ãe ad deũ. Sex ydue

Expanded text:
bus ad futura. In Galilaea fiunt nuptiae, quia transitu temporis, signifibus ad futura. In Galilaea fiunt nuptiae, quia transitu temporis, significatur copula permansurae dilectionis Ecclesiae ad Christum, animae ad De
Abbreviated transcription (Latin):
culpa tran sacta perferte lauamus. Tali aiq̃ua purificantu iudei .i.
ueri confessores xp̃i. qui non solũ confitentur cũ noce oris. sed i opere
manuũ. ⁊ ueritate cordis. Capuint autẽ yꝰdiie metretãs binas. quã lo¬
flenus q̃ cõmisimꝰ. delectatione ⁊ consensu: Ternas uero: quando fleti¬
bue purganius nõ solũ delectationẽ pranã. ⁊ consensũ nerũ ⁊̃ malũ
opus. Aqua deniq cõuertitur in uiuũ. quia fietũ culpe. sequitur io¬
conditas gratie. Dĩs homo primũ bonũ uinũ ponit. quiͣ hoĩes qui ea
q̃ ad uinũ periinent amant. in presenti querũt delectabilia dem̃ qͥd de¬
terius est quia in futuro recipient amara. Deus ninũ bonũ seruat. qr
parua sũt boua que nobis tribuit in tempore. ad cõparationẽ futuroꝵ
bonoꝵ que nobis daturus est in eternitate Iohẽs de p̾cedenti capitulo
mpletete ydrias aqua. Galilea: interpretatui trinsmigracio
facta. uita. ergo presens: gaililea est transiigrans re p̾senti¬

Expanded text:
te lavamus. Tali aqua purificantur Judaei, id est veri confessores Christi, qui non tantum confitentur eum voce oris, sed et opere manuum in veritate cordis. Capiunt autem hydriae metretas binas, quando commisimus delectatione et consensu; ternas vero, qnando fletibus purgamus non solum delectationem pravam et consensum, verum etiam malum opus. Aqua denique convertitur in vinum, quia fletum culpae sequitur jucunditas gratiae. Omnis homo primum bonum vinum ponit, quia homines, qui ea quae ad humum pertinent amant, in praesenti quaerunt delectabilia; deinde id, quod deterius est, quia in futuro recipient amara. Deus vinum bonum servat, quia pauca sunt bona, quae nobis tribuit in tempore ad comparationem futurorum bonorum, quae nobis daturus est in aeternitate. CAP. II. De eodem mysterio. Implete hydrias aqua . Galilaea interpretatur transmigratio facta. Vita ergo praesens Galilaea est, transmigrans de praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
iusta concupiscencia futuroꝵ trahitur. Sic humanũ genus primũ
diluuuo est obrutũ. Secũdo: in edificatione turris elatũ: in diuisioe
lingnarũ dispersũ. Tercio in abraham circũcisũ. In moyse preceptis
informatũ. sub iudicibus consilio gubernatũ. ⁊uarto: sub regibus
dñationis subiecũ. Nũto: sub pontificibus religioni parens. Sexta
mundus. ⁊ indicia tua abissus multa. multa operatus est deus
ab mitio scli .i. operari uõ desunt usq ad finẽ eius. ⁊ arca hoiẽ a pr̃¬

Expanded text:
ura, concupiscentia futurorum trahitur. Sic humanum genus primum diluvio obrutum est; secundo, in aedificatione turris elatum, et divisione linguarum dispersum; tertio, in Abraham circumcisum, in Moyse praeceptis informatum, sub judicibus consilio gubernatum; quarto sub regibus dominationi subjectum; quinto, sub pontificibus religioni parens; sexto,mundus, et judicia tua abyssus multa . Multa operatus est Deus ab initio saeculi, et operari non desinit usque ad finem ejus. Et haec omnia, ju
Abbreviated transcription (Latin):
s conuersationẽ designat sanitã ⁊ religiosam. ĩ qua aĩã qͥ ouis deb
esse per inuocentiã: lauari debet pen penitenciã. ut offoratur dño
per operationẽ bonã. Habet ista piscina quĩq porticus propter quĩꝙ̃¬
sensus corporis per quos oĩs actio nr̃a ad cͦffertũ uel perfectũ ducita
In hiis autẽ .i. sensibus nr̃is iacet multitudo magna languentiũ
auia multiplex est corruptio sensuũ corporaliũ. Corrũpitu eisĩ
uisus uana iidendo. Auditus: uana audiendo. Gustus. suauia

Expanded text:
 conversationem designat sanctam et religiosam, in qua anima, quae ovis debet esse per innocentiam, lavari debet per poenitentiam, ut offeratur Domino per operationem bonam. Habet ista piscina quinque porticus, propter sensus corporis, per quos omnis nostra actio ad effectum perfectum ducitur. In his autem quinque sensibus nostris jacet multitudo magna languentium, quia multiplex est corruptio sensuum corporalium. Corrumpitur enim visus, vana videndo; auditus, vana audiendo; gustus, suavia
Abbreviated transcription (Latin):
riciã. eui tarde a sua peruersitate dissomũtum. nec in nim ocũdita¬
tem cõuutantur. Nichil tamẽ difficile dño ih̃u. quia ad ipsius uolũta¬

Expanded text:
ritiam. Qui tarde a sua perversitate dissolvuntur, ut in vini jucunditaritiam. Qui tarde a sua perversitate dissolvuntur, ut in vini jucunditatem commutentur. Nihil tamen difficile Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi ihs ⁊ saluator. qui populũ suũ saluat a pectatis eoꝵ: aꝙͣ cõuertit
ii uinũ. quando conuertit impiũ ⁊ facit piũ. quando desururioso
facit castũ. De ebroso. sobriũ. de auaro largũ. De prodigo. temperatũ.
de furibundo. cuansuetũ. De superbo humile. De iracundo. mitẽ. i de
per secutore pacientem. A quã conuertit inuinũ: quando aufert culpã
⁊ confert gratiã. Per aquã: significantim mali. per uinũ: boui. Mali
enĩ sicut aqua frigidi sunt propter maliciã. ⁊ sicut aqua fluit ⁊ decur¬
rit in mare: sic illi per corruptionẽ utiorũ fluũt. ⁊ decurrunt in ama¬
ritudinẽ eternã. Bom nero quemadinodũ uinũ intrinsecus calẽt ꝑ
graciã: ⁊ foris alios portant ⁊ calefaciũt. ⁊ mebrant pen doctrinã. Sũt
ant̃ nonnulli a deo mali malignitate prauitatis. ut non tantũ sint
frigidi sicut aqua ꝑ maliciã: seo ⁊ sicut glacios indurati ꝑ cordis du-¬

Expanded text:
Ibi Jesus Salvator, id est qui populum suum salvat a peccatis eorum , aquam convertit in vinum, quando convertit impium, et facit pium, quando de luxurioso facit castum, de ebrio sobrium, de avaro largum, de prodigo temperatum, de furibundo mansuetum, de superbo humilem, de iracundo mitem, de persecutore patientem. Aquam convertit in vinum, quando aufert culpam, et confert gratiam. Per aquam significantur mali, per vinum boni. Mali enim sicut aqua frigidi sunt propter malitiam; et sicut aqua fluit et decurrit in mare, sic illi per corruptionem vitiorum fluunt et decurrunt in amaritudinem aeternam. Boni vero, quemadmodum vinum, intrinsecus calent per gratiam, et foris alios potant, et calefaciunt, et inebriant per doctrinam. Sunt autem nonnulli adeo malignitate pravitatis, ut non tantum sint frigidi sicut aqua per malitiam, sed etiam ut glacies indurati per cordis du
Abbreviated transcription (Latin):
in desecto ⁊ c̃. in deserto namiq leo clamat. Sic ioli̾es cimentionẽ
marchus ĩ principio enuangelii sui facit: in deserto iudee rugiebat
ut iudeos spirituali sõpno in discipulos excitaret diceus. Parate
qui a sacerdotio zakarie incepit dicens. ffunit in diebus herodis ce¬
gis sacerdos noĩe. zacharias. Pen faciẽ uero aquile: designatur io¬
hannes. qui ad alta euolans ait. Iu priucipio erat uerbũ. Ffacies
hõĩs ud huiuaunatẽ petuinet. ffacies uituli: ad paissionẽ. facies
leonis : ah resurrectienẽ. Ifacies aiquile: ꝗd deitatẽ ⁊ ascentionẽ. Set
facies hoĩs t sacies leonis dicuntur a dex̾tris: quia xp̃i natiuitas et
resurrectio. om̃ generalis leticia est. Uitulus dicitur a sinistris: q
mors xp̃i apli̾s fuit tristis. Aquila nou uixta sed supia describitat : qr
ascentionẽ designat. ⁊ deitatẽ pronũciat. Cũ autẽ quatuor suit cũalia

Expanded text:
in deserto , etc. In deserto namque leo clamat: sic Joannes, cujus mentionem in deserto , etc. In deserto namque leo clamat: sic Joannes, cujus mentionem Marcus in principio Evangelii sui facit, in deserto Judaeae rugiebat, ut Judaeos spirituali somno depressos excitaret dicens: Parate qui a sacerdotio Zachariae incoepit, dicens: Fuit in diebus Herodis regis sacerdos nomine Zacharias . Per faciem autem aquilae designatur Joannes, qui ad alta evolans, ait: In principio erat Verbum , etc. Facies hominis ad humanitatem pertinet, facies vituli ad leonis ad resurrectionem, facies aquilae ad divinitatem et ascensionem. Sed facies hominis et facies leonis dicuntur a dextris, quia Christi nativitas et resurrectio omnium generalis laetitia est. Vitulus dicitur a sinistris quia mors Christi apostolis tristis fuit. Aquila, non juxta, sed supra describitur; quia ascensionem des
Abbreviated transcription (Latin):
Xuni parrentes huauam generis ꝑ culpã prmiã
ise cũ sua sobole moiti ⁊ dampnationi feceriuit o¬
ciorios. Sed uiuina ꝓuidentia que fecerat hoĩem¬
as suam ymaginẽ ⁊ similitudinẽ. reducere dispo¬
nens eñ: aubeatitudinẽ. contulit et primũ subsi¬
diai sailutis per sacrranente. redemptionis usq ad aduentũ redemptoris
Eñ autẽ uenisset plemtudo tempons. misit deus filiũ suũ ur terris: ut
elegit enuangelistas. ut homo et quatuor elẽmentis. ex quatuor hu¬
moribus compositus. ꝑ quatuor mundi climata dispersus. per quatuor
docente. per quatuor tũaliũ formas describens cut. Similituto nultꝰ
aĩciliũ. facies hõĩs. ⁊ facies loonis. facies hous. ⁊ facies aquile. Per
faciẽ namq hõĩs: designatur matheus. qui ab humanitate rpi euuã¬
geliũ suũ incepit dicens. Liber generationis ⁊ c̃. Pe faciẽ leonus de¬
signatur martus. qui ĩ principio enuangelii sui eut. Uox clamantis

Expanded text:
i parentes humani generis per culpam primam se cum sua sobole morti et damnationi fecerunt obnoxios; sed divina providentia, quae fecerat hominem ad imaginem et similitudinem suam, reducere disponens eum ad beatitudinem, contulit ei primum subsidia salutis, per sacramenta redemptionis, usque ad adventum Redemptoris. Cum autem venisset plenitudo temporis, misit Deus Filium suum in terras, ut elegit evangelistas, ut homo ex quatuor elementis et ex quatuor humoribus compositus, per quatuor mundi climata dispersus, per doctrinadocente per quatuor animalium formas describens, ait: Similitudo vultus animalium, facies hominis, et facies leonis, facies bovis, et facies aquilae . Per faciem namque hominis designatur Matthaeus: qui ab humanitate Christi Evangelium suum incipit, dicens: Liber generationis , etc. Per faciem leonis designatur Marcus, qui in principio Evangelii sui ait: Vox clamantis
Abbreviated transcription (Latin):
hostes nugnant ⁊ superant. ⁊ de finibus suis exagitant. Que sunt em̃
arma ista. insi uirtutes et bona opera. Habent arma scutũ fidei. Galeã
spei. loricã caritatis. gladiũ spiritus ꝙ est uerbũ dei. Habent lanceã
orationis. q̃ sursũ ad dũm erigitur. nin hostẽ dirigitur. habent ecde¬
sias per diuersorũ locorũ deambulationes. Arcũ ⁊ sagittas. per predica¬
nonẽ habent freuũ per temperantiã. Calcaria: per nigilias ⁊ ieuinia
In hac autẽ spirituali uulicia est corpus: equus. Miles: sp̃s. Ruisiͥs
uero supradutis arnus armatus non est: nules xp̃i nou est. quia
sine illis esse. uou potest xp̃i miles. Et quisqͥs eiis nules non eit¬

Expanded text:
hostes superant, et suis finibus exagitant. Quae sunt enim arma ista, nisi virtutes, et opera bona? Habent arma scutum fidei, galeam spei, loricam charitatis, gladium spiritus, quod est verbum Dei ; habent, et lanceam orationis, quae sursum ad Dominum erigitur, et in hostem dirigitur; habent ocreas per diversorum locorum deambulationem; arcum et sagittas per praedicationem; habent frenum per temperantiam, calcaria per vigilias et jejunia. In hac autem spirituali militia, est corpus equus; miles spiritus. Quisquis vero supradictis armis armatus non est, miles Christi non est quia sine illis non po
Abbreviated transcription (Latin):
bũ iudit: serp̃m transit. Possumus autẽ istas facies referro ad xͫ.
ditrut aquila. uonusquisq etiã perfectus est. homo: in ratione:
uitulus: in sacrifitib: beo t in fortitudine. Aquila: iu cõtemplatioẽ
Que eiũ in quatuor aĩalibus dicuntur: ad õs ꝑfectos referuntur.
Sanctus quoq iohẽs in apocalipsi sanitos enuangelistas ꝑ casdem
faties describit. Nos ĩq de enuangelioꝵ plenitudine quasdã guttas

Expanded text:
 et seipsum transit. Possumus itaque istas facies referre ad Chridit ut aquila. Unusquisque etiam perfectus: homo est in ratione, vitulus in sacrificio, leo in fortitudine, aquila in contemplatione. Quae enim in quatuor animalibus dicuntur, ad omnes perfectos referuntur. Sanctus quoque Joannes in Apocalypsi sanctos evangelistas per easdem facies describit. Nos itaque de Evangeliorum plenitudine, quasdam guttas
Abbreviated transcription (Latin):
cipibus suã malignitatẽ ad peosequend̾ credentes ĩspirauit. Ex qͥbꝰ
etut radit peccatrix rex antiochus. filius ꝑditionis antixp̃s. Nuĩ q̃ͣto
erit potentioi. tanto erit ad persequendũ perintiosior ad istius ĩpecii
regis famulatũ pertinent falsi xp̃iani. ⁊ heretici et perseccitores et¬
clesie. qui cotidie ipãm ꝑsecuntur falsi namq xp̃iam ip̃i sunt qui
disponunt restainentũ cũ gentibus. quia sius sceletibus cõcorttun.
et suis pranitatibus repuguant si delibus. Radie itaq perctiti tuitoch
illustris cum reintipibus sins persequiti ierłi cuntatẽ santam: q¬

Expanded text:
redentes inspiravit. Ex quibus exibit radix peccati rex Antiochus, filius perditionis Antichristus: qui quanto erit potentior, tanto erit ad persequendum perniciosior. Ad istius impii regis famulatum pertinent falsi Christiani, haeretici et persecutores Ecclesiae, qui quotidie ipsam persequuntur. Falsi namque Christiani ipsi sunt qui disponunt testamentum cum gentibus, quia suis sceleribus concordant et suis pravitatibus repugnant fidelibus. Radix itaque peccati Antiochus illustris, cum principibus suis persequentur civitatem sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
hibitionẽ deuĩtiat. Exarsit holofernes in concupiscentia iudich.
et noluit cam per libiẽ suam molare. ⁊ persecutores erdesie. integri¬
tatẽ enis concupiscũt corrũpere. Indich in castris holoferius nõ est. pol¬
luta estis gentilibus. et saucta endesia inter paganos habitans. nõ
cõtamiatur ꝓdoloꝵ sordibus. Iudich gladio holoferius caput iliꝰ
abscindit. en sancta ecdesia hostes suos ꝑ propriã illorũ maliciã perint
Iudich post uictouã cuĩ suis celebrauit letitiã. ⁊ saucta eccesia superatis
qui hodie nomen tuũ ita magnificauit ut nõ recedat laus mua ue ore ho¬
niũ. qui memores fuerũt nirtutis dñi meteriũ. Laus eclesie non re¬
siones suas. adepta uctoria de hostibus sius. quisq electus ab oĩ
labe purgatus proprerat in superuã ciuitatẽ dei ubi uisio uera est¬
pacis. ut redoat notasua conditori. Capitulum quartum.

Expanded text:
hibitionem denuntiat. Exarsit Holophernes in concupiscentia Judith, hibitionem denuntiat. Exarsit Holophernes in concupiscentia Judith, et voluit eam per libidinem suam violare . Persecutores Ecclesiae, integritatem ejus concupiscunt corrumpere. Judith, in castris Holophernis non est polluta escis gentilibus, et sancta Ecclesia inter paganos habitans non contaminatur idolorum sordibus. Judith gladio Holophernis caput illius abscidit, et sancta Ecclesia hostes suos per propriam eorum malitiam perimit. Judith , post victoriam cum suis celebravit laetitiam, et Ecclesia sancta superatis quia hodie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum. Laus Ecclesiae non recea, et repromissiones suas . Adepta victoria de hostibus suis quisque electus ab omni labe purgatus ingredi properat in supernam Dei civitatem, ubi visio vera pacis, ubi reddat vota sua Conditori. CAP. IV.
Abbreviated transcription (Latin):
mo qui misericordiam prouocet. sed potius qui irã extitet. ⁊ furorẽ
accendat. Posiustis tempus imiserationis dm̃. ⁊ in arbittiũ ur̃m¬
diẽ constitiustis ci: nec tempus nec iodũ dño prescribere debemus
sed magis arbitrio eius relinquamius. Unde quid patrũ in oibe dixis¬
se legitur. filii dei sicut uis ⁊ scis miserere mei. Regnũ dei tantũ q̃rere¬
debeius. ⁊ cecera adicientur nobis. Presens uita sit fidelibus musu.
tutura sit infructui. Res tempoialis in itiuere. eterna: desideretur
inperfectione. Dratoriũ iudich qd adorand̃ ingressa est. secretũ coe¬
dis designat. ꝙ cũ dominũ oramus: intrare debenius. Ciliciũ: aspet¬
tatẽ designat penitencie. Cinis: memorã fragilitatis. ⁊ memoriã
moitis designat. Prostratio: effectũ humilitatis. Pulcritudo iudich.
spũalẽ saucte ecclesie. pulcritudinẽ signat. ⁊ oruatus eius. Druat̾
sauite eulesie. qͥd i haber pen uirtutũ exercitionẽ. ⁊ bonorũ operũ ex¬

Expanded text:
et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum constituistis ei! Nec tempus, nec modum Domino praescribere debemus; sed magis arbitrio ejus cuncta relinquamus. Unde quidam Patrum in oratione dixisse legitur: Fili Dei, sicut vis, et sI. Praesens vita fidelibus sit in usu, futura in fructu. Sit res temporalis in itinere, aeterna desideretur in perventione. Oratorium Judith , quod ad orandum ingressa est, secretum cordis designat, quod, cum Dominum oramus, intrare debemus. Cilicium, asperitatem designat poenitentiae. Cinis. memoriam fragilitatis et mortis. Prostratio, effectum humilitatis. Pulchritudo Judith , spiritalem sanctae Ecclesiae pulchritudinem figurat, et ornatus esiae sanctae; quam habet per virtutum exercitationem et bonorum operum ex
Abbreviated transcription (Latin):
cere docent. quasi de arbore ligatũ soluũt. cũ a foruudiue crucis mentẽ
paurdã ꝯruũt. ⁊ ad paciendũ instruũt. ł autẽ iuelius fit si exͦ orie
dauerũt deuotio piecibus. ut eius douo habeatur. qͥo humaua ifirnu¬
tas nõ ueretur. Tunc orias finto consilio suscepit cam in domũ suã¬

Expanded text:
cere docent. Quasi ad arborem ligatum solvunt, cum a formidine crucis mentem cere docent. Quasi ad arborem ligatum solvunt, cum a formidine crucis mentem pavidam eruunt, et ad patiendum instruunt, hoc autem melius fit, si exemplodaverint devotis precibus, ut ejus dono habeatur, quod humana infirmitas no
Abbreviated transcription (Latin):
sicut achior uidens nictoriã iudich associatus populo dei crocuntant
secuili persecutoribus fideliũ qui subiectis precipiũt. ut quossibet
confessores xp̃i precones ueritatis cõpiehendant. ut in mami
tes uadunt per campestria. quia cupiunt tales trahere ꝑ illicita
desidenia et uiã lataui que ducit edd mortẽ. Contra quos fundibalam .i.
sancti predicatores in montais .i. arduitate uie que ad uitam uucit
consistentes ꝑ manifestã predicationẽ exeunt ad satre scripture uerba
iaiciũt. sed illi aichior dinuttentes ad arborẽ ligant. quia per diuersas
tribulaciones consortẽ passionis xp̃i faciũt. ⁊ renersi sũt doctores ad
doͥ suũ. quia persecutoros fideliũ ainginento scelerũ suorũ deteriores
semper fuĩt. Porro fili istł pescendentes nebctulia. ueuerũt ad achio
gatũ soluũt. cũ catecuminos suos nec persecutiouẽ uet mortẽ pertines¬

Expanded text:
sicut Achior videns victoriam Judith, consociatus populo Dei circumcidit sicut Achior videns victoriam Judith, consociatus populo Dei circumcidit saeculi persecutoribus fidelium sibi subjectis praecipiunt, ut quoslibet confessores Christi, praecones veritatis comprehendant, ut in manumtes vadunt per campestria, quia cupiunt tales trahere per illicita desideria, in viam latam, quae ducit ad mortem. Contra quos fundibularii, id est sancti praedicatores in montanis, id est in arduitate viae, quae ducit ad vitam consistentes, per manifestam praedicationem exeunt, et sacrae Scripturae verba jaciunt. Sed illi Achior dimittentes ad arborem ligant, quia per diversas tribulationes consortes Christi passionis faciunt. Et reversi sunt ductores ad dominum suum, quia persecutores fidelium, augmento scelerum suorum deteriores semper fiunt. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, veniunt ad Achior, gatum solvunt, cum catechumenos suos, nec persecutorum rabiem, nec mortem pertimes
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. dũ electi preceptis maior ebediunt. Audiens holofernes
ꝙ filii isrł prepararent se ad resistendũ: uocauit om̃s principes moab
⁊ duces amon. ⁊ dixit eis. Dicite michi quil sit populus iste qui
montaua obsidet. Sic ergo querere solent persecutores ab iuicẽ.
qui sũt tante constancie fideles. qui sic uerbo uel facto resistere
presumũt. Cunc achion oͣiũ filioꝵ amon. respondens aut. Si dig¬
neris aiuidire me dñe meus. Dicã de populo isto ueritatẽ in cõspes
tu tuo. Per achior: heretici resignantur. qui licet per oĩã uerita¬
tis uou teneant. tamẽ in doctrina sua multa nera piedicant que
ti ueritatẽ omnino nõ celant. Heretici autẽ bona malis permiscẽt
quia si semꝑ falsa dicerent: latere non possent. sicut qui uenem
potũ porrig̾. labrũ calicis nielle tangit. ut qͥd dulce est primũ sen¬
ciatur ueqdꝰ mortiferũ est tnueatur. Aliquando corretti saluantur

Expanded text:
faciunt, dum electi praeceptis majorum obefaciunt, dum electi praeceptis majorum obeocavit omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet? Sic quaerere solent persecutores ab invicem, qui sunt tantae constantiae fideles, qui sibi verbo vel facto resistere praesumunt. Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon, respondens, ait: Si digneris audire me, domine, t. Vel per Achior haeretici designantur, qui licet per omnia viam veritatis non teneant, tamen in doctrina sua multa vera praedicant, quti veritatem omnino non celant, haeretici enim bona malis permiscent; quia si semper mala dicerent, latere non possent; sicut qui veneni poculum porrigit, labrum calicis melle tangit, ut quod dulce est, primo sentiatur, ne quod mortiferum est timeatur. Aliquando tamen corre ti salvantur,
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus. Ennent ne erclesia nuĩfirmiori parte expugnetur. ⁊ sic aliqͥd
sui detrnuẽtũ paciatun. Mitit in samariã .i. ĩ eos qui custodire debent¬
se. et alios ꝓ monita salutis. ne per aditũ praue pelectationis: p̾bcãt
hostibus igressũ ad intima cordis. Per circuitũ nuttũt. uũ oĩbꝰ¬
tautur. peoctupãt uirtutes montiũ. Dũ conscendũt ⁊ muniunt sub¬
tilititẽ iugeĩorũ et scusiũ spritualuĩ. Muris artundant nido. dũ
fide ⁊ uirtutibus confiriãt sibi fideles cõmissos frumenta congre¬
gant in preparatione pugne: dũ stadiosis intendũt lectionibus et
meditatiombus satre scripture. Sacerdos quoq eliachĩ scribit ad
uniuersos. dũ spiritutilis platus om̃s erudit. ut obtineant ascensus
montiũ .i. curduitatẽ uirtutũ. ⁊ angustũ iter custodiant .i. subtilẽ aunne
sensus diligenter obseruent. fili autẽ iscł oĩa que sibi precepta sunt

Expanded text:
gentibus. Timent ne Ecclesia infirmiori parte expugnetur, et sic aliquod gentibus. Timent ne Ecclesia infirmiori parte expugnetur, et sic aliquod sui detrimentum patiatur. Mittunt in Samariam, id est in eos qui custodire se debent et alios, monita salutis, ne per aditum pravae delectationis, praebeant hostibus ingressum ad intima cordis. Per circuitum mittunt, ut iant. Praeoccupant vertices montium, dum conscendunt et muniunt subtilitatem ingeniorum et sensuum spiritualium. Muris circumdant vicos, dum fide et virtutibus confirmant sibi fideles commissos. Frumenta congregant in praeparationem pugnae, dum studiosius intendunt omnibus lectionibus et meditationibus sacrae Scripturae. Sacerdos quoque Domini Eliachim scribit ad universos, dum spiritualis praelatus omnes erudit, ut obtineant ascensus montium, id est arduitatem virtutum, et angustum iter custodiant, id est subtiles animae sensus diligenter observent. Filii autem Israel omnia, quae sibi sunt imperata,
Abbreviated transcription (Latin):
sopotanna interpietatur eleuatio. Siria: subluns. Sobal: uanũ.
libia: iutrantes. Cilicia: tetus uel luctus. Principes igitur regioñ
istarũ qui legatos suos ad holofernẽ pio pace nuscrũt: signant carna¬
leo. qui reconciliari persecutoribus student. ut mortis periculũ et uolu¬
tatis detrimentũ enabere possũt. de quibus dicitur. Dui uult amicus
hiuꝰ scculi esse: mimicus dei constituitur. In his enĩ solicituto huius
sclĩ ⁊ fallatia diuiciarũ suffocat uerbũ ⁊ fructũ non facit. Hii em̃ sũt
noĩa harũ moũiciarũ. superbia exiolluntum uanitatẽ sequntur. ter¬
ram duabus uns ingrepuuitur. i cetui lugentiũ. uel luxurie sue pe¬
nas luentiũ ĩ infernosociabũtur. ut ad calorẽ minũ transferentur.¬
audientes filii ilił ħ: qui habitabant terrã iuda. tiiuerũt ualte a fati
erꝰ Sic tempore persecutionis timent electi. ne miabolus et persecuto¬
ies eius ab eo diretti. faciant ħ eclesie ⁊ fitelibus eius: qd facient tetis

Expanded text:
sopotamia interpretatur elevatio; Syria, sublimis; Sobal, vanum; Libya, intrantes; Cilicia, caetus vel luctus. Principes igitur regionum illarum, qui legatos suos ad Holophernem pro pace miserunt, signant carnales, qui reconciliati persecutoribus student ut mortis periculum et voluptatis detrimentum evadere possint. De quibus dicitur: Qui vult amicus hujus saeculi esse, inimicus Dei constituitur . In his enim sollicitudo hujus saeculi et fallacia divitiarum suffocat verbum, et fructum non facit. Hi enim ferunt nomina provinciarum, qui superbia extolluntur et vanitatem sequuntur. Terram duabus viis ingrediuntur, et coetui lugentium, vel luxuriae suae poenas luentium in inferno sociabuntur, ubi ad calorem nimium, transferenturaudientes haec filii Israel, qui habitabant terram Juda, timuerunt valde a facie ejus . Sic tempore persecutionis timent sancti, ne diabolus et persecutores ab eo directi faciant hoc Ecclesiae et fidelibus ejus quod faciunt caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt et eñ multi intra ambitũ santie. erclĩe uiciorũ lepra fedati. et
peccatorũ contagis quasi lepia polluti. Dñis eiũ ĩmundi. fouucarii
concubiari. incestuosi auulteri: auari. feneratoies. falsi testes. per¬
iuri. qui ecia dicũt fcĩ fatue. ⁊ qui uident muli̾erẽ ad concupiscẽdũ
cam. ⁊ quicũq et si nõn dpore tamẽ mali sũt uolatitate. Dñis inꝙͣ¬

Expanded text:
Ecclesiae vitiorum lepra foedi et peccatorum contagio, quasi lepra polluti. Omnes enim immundi fornicarii, concubinarii, incestuosi, adulteri, avari, feneratores, falsi testes, perjuri, qui etiam dicunt fratri, fatue, et qui vident mulierem ad concupiscendum eam, et quicu
Abbreviated transcription (Latin):
ierlm̃i. ⁊ oc̃m terrã iesse. quoadusq ꝑuematur ad montes ethiopie. Dia¬
bolus ꝑdiuersas ꝓmĩcias Legatos mittit. cũ turbas malignoꝵ spirituũ
adsoducendas gentes ꝑ totũ orbẽ dispergit. nec parcit dignitati nec ho¬
uori. omnes ad grhemiã trahere cupit. ⁊ facere socios ꝑditionis. fideles
nec satis est ethuicos absorbere. nisi etiã xp̃ianos possit deuorare. uñ
iob. Absorbebit fluiũ ⁊ nõ mirabitur. ⁊ habet fiduciã qd defluat ioida¬

Expanded text:
em: et omnem terram Jesse, quousque perveniatur ad montes Aethiopiae. Diabolus per diversas provincias legatos mittit, cum turbas malignorum spirituum ad seducendas gentes per totum orbem dispergit; nec parcit dignitati, nec honori: omnes enim ad gehennam trahere cupit et facere socios perditionis. Fideles Nec satis est ethnicos absorbere, nisi etiam Christianos possit devorare. Unde Absorbet fluvium et non mirabitur, habet etiam fiduciam quod influat Iorda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfactũ est autẽ post obitũ pũs ⁊ mr̃is sue thobias recessit g nuiue ci¬
uitate. et reuersus est ad socios suos. ⁊ inueuit eos incolumes t in senec¬
tute bona. N cocidie facit xp̃s. cũ malis relictis ad bouoꝵ corda illustrã¬
ua conuertitur. D iiuenit ĩ senertute boua. quia ĩ bonis operibus
actionis. canicie uenerandi. sed peccatorũ ouere ĩcurui. Uude isayas
Puer centũ amuoꝵ morietur. ⁊ peccator centũ annorũ maledictus
erit. qui scilicet diu uiuens leuitatẽ animi nõ desit. Sepelierũt tho¬
euigelis de socierate hominũ garrulantibus. ⁊ singulos ꝑ diuerses mã¬
siones ꝓ diuersitate ncritoiũ collocantibus Capitulũ. Tertium.¬

Expanded text:
Factum est autem post obitum patris et matris, Tobias recessit ex Ninive ciFactum est autem post obitum patris et matris, Tobias recessit ex Ninive civitate: et reversus est ad soceros suos, et invenit eos incolumes in senectute bona . Hoc quotidie facit Christus, cum malis relictis ad bonorum corda illustranda convertitur, qui inveniuntur in senectute bona, quia in bonis operibus actionis venerandi, sed peccatorum mole incurvi. Unde Isaias: Puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit , qui scilicet diu vivens levitatem enimi non deserit. Sepelierunt Toangelis de societate hominum gratulantibus, et singulos per diversas mansiones pro diversitate meritorum collocantibus. CAP. III. De m
Abbreviated transcription (Latin):
illummãta. Habet ideo populus uideoꝵ uelamẽ ad huc aute facis̃
cordis. ut uec intelligat gãm xp̃i. Habet albuginẽ: quia cãdidꝰ
⁊ iustus sibi indetur. quasi mẽbranũ oui. quia cecitatẽ mentis
sustinet. quasi sub spe stultissima xp̃o abhuc nascituri. Iudõs
liberaturi. ⁊ ĩperiũ maguũ daturi. Cũ autẽ uclamẽ ablatũ fũit
aguostent. quia xp̃s iam uenit. ⁊ mũdũ saguine redeunt. Dñ
sequitur. Ꝙ uisu reccpto glorficabant deũ thobias cũ uxore sua
Ego sũ raphacl augłs unus. ex septẽ augelis qui astamus aute
beũ. tempus est ut reuertar ad eũ qui me misit. regressus angłs in
tate consubstancialis hominibus. Aperiens thobias os suũ benediẽ
ua ierłm multa decantat. populus quoq iudeorũ in fine scũ conu̾¬
sus multos doctoies habebit .i. ꝓphãs qui mentes ꝓximorũ aosu¬
perua desideria erigant et accendant celestis panie gaudia predicãdo

Expanded text:
illuminantur. Habet igitur populus Judaeorum velamen adhuc ante faciem cordis, ut nec intelligat gratiam Christi; habet albuginem, quia candidus et justus sibi videtur. Quasi membrana ovi, quia caecitatem mentis sustinet, sub spe stultissima Christi adhuc nascituri, Judaeos liberaturi et imperium magnum daturi. s jam venit, et mundum sanguine suo redemit. Unde sequitur quod visu recepto, glorificabant Deum Tobias cum uxore sua. Ego sum Raphael angelus, unus ex septem angelis qui astamus ante Deum. Tempus est ut revertar ad eum, qui me misit . Regressurus angelutate consubstantialis hominibus. Aperiens Tobias os suum, benedixie de superna Hierusalem multa decantat. Populus quoque Judaeorum in fine saeculi conversus multos doctores habebit et prophetas, qui mentes populorum ad superna desideria accendant coelestis patriae gaudia praedicando.
Abbreviated transcription (Latin):
qui corporale solatiũ auditonbus suis indiscrete ꝓuuctit. quasi ĩ po¬
testate sua sit sumum doctoris inunfencia cũ magis qͥd tribuentis mo¬
dus in dantis. ꝙͣ ĩ accipientis potestate consistat. Si autẽ presentis
uite negatur solatiũ: subditos deserũt. et cedentes ꝑsecutonbus corꝑa¬
le deuitant suppliciũ. Hanc conuentionẽ Iudich .i. ecclesia respuit ⁊
contẽpnit. Iudich enĩ q̃ interpretatur confitens. uel ĩaudans: ecclãm
sigͣt. que deũ nera fide confiteti. ⁊ in ominbus operibus eius lauda¬
re non desistit ⁊ uͥ eius manasses fuit. qui mortuus est in uiebꝰ.
messis ordeacee. ⁊ xp̃s ecclesie sponsus bene manasses dicitus qui¬
nos seicit obliisci calamitatis pristine. per ꝯsolationẽ uite futuxe
Hic in diebus messis ordeacee. i collectionis plebis uidaice cum
nutteret apostolos suos piedicare ⁊ mampulos colligere credẽtiũ¬

Expanded text:
qui corporale solatium auditoribus suis indiscrete promittit, quasi in poqui corporale solatium auditoribus suis indiscrete promittit, quasi in potestate sua sit summi datoris munificentia, cum magis quidem tribuendi modus in dantis, quam in accipientis potestate consistat. Si autem praesentis vitae negatur solatium, subditos deserunt, ut credentes persecutoribus, corporale devitent supplicium. Hanc conventionem, Judith, id est Ecclesia respuit , et contemnit. Judith enim, quae interpretatur confitens vel laudans, Ecclesiam significat, quae Deum vera fide confitetur, et in omnibus operibus ejus laudare non desinit. Et vir ejus Manasses fuit: qui mortuus est in diebus messis hordeaceae. Christus Ecclesiae sponsus, bene Manasses, inos facit oblivisci calamitatis pristinae per consolationem vitae futurae. Hic in tempore messis hordeaceae, id est collectionis plebis Judaicae, cum mitteret apostolos suos praedicare et manipulos credentiu
Abbreviated transcription (Latin):
retual ott ds̃itu indigencia. Tunc ad oziã congregati om̃s uiri.
deus inter nos ⁊ te. qm̃ fecisti in nos mala noleus loqui pacifice in ali¬
riis. ⁊ propter hoc uendidit nos in manibus eoꝵ deus. Isti significãt¬
caruales qui debent dicunt. Dũe. dñe cor autem eoꝵ longe est adeo.
Sũt eͣgo in sagena dm̃i mali pisces et bom usq ad litus futuri iudicii
qui presentis uite incõmoda grauiter ferentes. Malũt presentibus uti
deliciis ꝙͣ celestia bona in futuro sibi reseruari. Qui magistros suos ĩ¬
portuius q̃rimoniis cotidie affligũt. ⁊ sibi ad fiuxũ scli assentire cogũt
unde sequitur. ⁊ cũ fatigati his clamoribus ⁊ his fletibus lassati essent
exurgens orias ĩfusus lacrmus ait. Equo auuno estote fratres. ⁊ hos
quĩq dios expettenius dño misericordiã. Sic quĩq sensus corporis qͥbꝰ
presens ducitur uita. quasi quĩq dierũ inducias mers doctor expetit

Expanded text:
ua quotidie. Tunc ad Oziam congregati omnes viri, Deus inter nos et te, quoniam fecisti in nos mala, nolens loqui pacifice cum Assyriis, et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum. Et icarnales, qui dicunt, Domine, Domine, cor autem eorum longe est a Deo . Sunt ergo in sagena Domini mali pisces usque ad littus futuri judicii, qui praesentis vitae incommoda graviter ferentes, eligunt praesentibus uti deliciis magis quam coelestia bona in futuro sibi reservari, qui magistros suos importunis querimoniis affligunt, et sibi ad luxum saeculi assentire cogunt. Unde sequitur: Et cum fatigati his clamoribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias, infusus lacrymis, ait: Aequo animo estote, fratres: et hos quinque dies exspectamus a Domino misericordiam. Sic quinque sensus corporis, quibus praesens ducitur vita quasi quinque dierum inducias iners doctor expetit:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiã recuidens anferat: ut nõ augeat tinuditatẽ. sic ociosis ⁊
toipentibus operis ĩponat sollicitudinẽ. ut inquietis ⁊ curiosis nõ
D uere consueuerat. Regna uasti suꝑba plebs est iudaica
q̃ regnabeat ꝙ diu tultu. tri cctis pͥminebat gentibus. Fecĩt cõna¬
ñ lemuasũ: quaudo fecit. ꝑet legẽ reseitionẽ sanciarĩ auuinairium. dn
palaitio ubi rer uiauere cõsueuetat .i. iierłii ⁊̃ qua deus rotencie sue

Expanded text:
superbiam recidens auferat, ut non augeat timiditatem; sic otiosis et superbiam recidens auferat, ut non augeat timiditatem; sic otiosis et torpentibus imponat sollicitudinem, ut inquietis et curiosis non nere consueverat. Regina Vasthi superba, plebs est Judaica, quae regnabat quandiu cultu Dei caeteris praeeminebat gentibus. Fecit convivium feminarum, quando fecit per legem, refectionem sanctarum animarum. In palatio
Abbreviated transcription (Latin):
malignũ. et inditis .i. illis qui filii dei uocabuntur. ⁊ prefectis ꝓ¬
iĩciarũ .i. prelatis ecclesiarũ. Dĩbꝰ fecit cõuuiũ:. quibus spũalis
grẽ tribuit donũ. Multo tempore.c.lxxx. diebus. centũ: propt̾
eternã uitã. qr cententirius perfectus est munerus ⁊ a leua tnͣs¬
it in Dextrã. lxxx. quia octo sunt beatitudines ad quas cõunũ ũtud
ꝑducit. septẽ dies quibus cõnuũ preparabati p̾sens scłm desig¬
uat. qͥd septẽ dierũ immero noluitur. Uestibulũ horti ĩ quo cõuimũ
cunditatẽ iustificam᷑. Dinatꝰ uestibuli: designat oruatũ eclesie ĩ
statu presentis scli. uasa quibus cibi siue potus inferebatim: sũt sct̃i
predicatores. ꝑ quos nobis gracia celestis administratur. Rec erat
qui uolentes cogeret ad bibendũ. quia rex statuerat ut siuncret qͥsq
q̃d uellet. Sic uãq temperanda est predicatio: ut oĩbus utilis fiat.
nulli noceat. et uiter oĩa nicia auasi gladius auceps transeat. Sic

Expanded text:
abuntur; et praefectis provinciarum, id est praelatis Ecclesiarum; omnibus fecit convivium quibus spiritualis gratiae tribuit donum. Multo tempore, centum octoginta diebus ; centum propter aeternam vitam, quia centenarius perfectus est numerus, et a laeva transit in dextram; octoginta, quia octo sunt beatitudines, ad quas convivium istud perducat Septem dies, quibus convivium praeparatur, praesens tempus designat, quod septem diercunditatem justificamur. Ornatus vestibuli designat ornatum Ecclesiae in statu praesentis saeculi. Vasa, quibus potus inferebatur, sunt sancti praedicatores, per quos nobis gratia coelestis administratur. Nec erat, qui nolentes cogeret, quia rex statuerat ut sumeret quisque quod vellet. Sic namque temperanda est praedicatio, ut omnibus utilis fiat, nulli noceat, et inter vitia quasi gladius anceps transeat. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
postꝙͣ amarissimã autiqui hostis maliciã cognou̾it: amissã re¬
cipiet lucẽ. albugo: designat stultiã iudaici populi. sibi placenti
habentis zelũ dei. sed non scõm scĩam de quibus dicitur. Suã
iusticiã uolentes cõstituere. iustiqie dei non sũt subiecti. Pupilla

Expanded text:
postquam amarissimam antiqui hostis malitiam cognoverit, amissam repostquam amarissimam antiqui hostis malitiam cognoverit, amissam recipiet lucem. Albugo designat stultitiam Judaici populi sibi placentis, habentis zelum Dei, sed non secundum scientiam. De quibus dicitur: Suam justitiam volentes constituere, justitiae Dei no
Abbreviated transcription (Latin):
opetis. cũ iudeã a dño recolligendã intelligũt. Saudent de prenio
cterne uite. i tunt cunctis electis codem premio corda exhilarantia
p̾dicũs. n statĩ adfutumã sp̃õ sancti grãm edunt. Exurgens cerus
pater cepit offendens pedibus currere. sic audito uerbo salutis a.
doctonbus exurget populus iuudeoiũ deperfidie sue louga cecita¬
te ⁊ amore curret ad dũm. sed offendens gressibus operũ. bonec
Sumensq thobias de felle piscis luiiunt ocdõs prĩs sui. n quasi
diuudiã fere horam sustinuit. ⁊ cepit albugo ex oculis eius qͣi
nembraua oui egredi. Quã appiehendens thobias traxit ex o¬
culis eius. ⁊ statĩ uisũ recepit. ⁊ glouficabant deũ. ip̃e iudelicz
et uxor eiꝰ ⁊ õe qui sciebant eũ. Dicebatq thobias. Beuedicote
dñe deus isrl̃. quia castigasti me. ꝓ sanasti me. Sic populus iudeor

Expanded text:
operis, cum Judaeam a Domino recolligendam intelligunt. Gaudent de praemio operis, cum Judaeam a Domino recolligendam intelligunt. Gaudent de praemio vitae aeternae, et tunc cunctis electis eodem praemio corda exhilaranda praedicant et statim adventuram Spiritus sancti gratiam ostendunt. Exsurgens caecus pater coepit offerens pedibus currere. Sic, audito verbo salutis a doctoribus, exsurget et populus Judaeorum de perfidiae suae longa caecitate, et amore curret ad Dominum; sed offendens gressibus operum donec iSumens Tobias de felle piscis linivit patris sui oculos, et quasi dimidiam horam sustinuit, et coepit albugo ex oculis ejus quasi membrana ovi egredi: quam apprehendens Tobias traxit ab oculis suis. Statimque visum recepit; et glorificabant Deum, ipse et omnes qui sciebant eum, dicebatque Tobias: Benedico te, Domine Deus Israel, quia tu castigasti me, et tu salvasti me. Sic populus Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ puellis ĩ camelis. ĩ pecudibus. ĩ uactis. ⁊ in petuma multa. ⁊ scu¬
uũ atqs gaudentẽ remisit eũ ad pr̃em sum̃. Sic doctores etclesie ĩ fine
reuittent xp̃m cũ ip̃a emielia uirtutũ diuitiis plena ad fidẽ illuctrã¬
dñ. bonorq operũ substancia ditandã iudeorũ gentem ex qua dei filius
assumpsit calnem. Dixit angis ad thobiã. si tibi placet precedanus.
et lento pede sequatur iter nr̃m familia nr̃a. Sit postꝙͣ illiuminatus
fuit populus gentiũ precedet diuina gr̃a ad illuminãdã cectatẽ indõꝵ
ut ĩ libris suis cognoscant xp̃m uerũ hominẽ. ⁊ uerũ deũ. n sic tãd
quesi uiso angelo. ⁊ filio suo quos dui nõuiderãt uultũ gaudeant.
tãd̾ se ealesie de gentibus congregate. nusteriorũ cõmunione cõuĩgãt
precucurrit canis qui sumul erat ĩ ma ⁊ quasi m̃tius preueniens.
blaudinẽto suc caude gaudebat. Sic gaudent doctores de effectu sui

Expanded text:
camelis, in pecudibus, in vaccis, in pecunia multa, et salvum atque gaudentem remisit eum ad patrem suum . Sic doctor Ecclesiae in fine remittet Christum cum ipsa Ecclesia virtutum divitiis plena, ad fidem illustrandam bonorum operum substantiam ditandam, in Judaeorum gentem, ex qua Dei Filius assumpsit carnem. Dixit angelus ad Tobiam: Si placet tibi, praecedamus, et lento gradu sequatur iter nostrum familia . Sic postquam illuminatus est populus gentium, praecedit divina gratia ad illuminandam caecitatem Judaeorum, ut in libris suis cognoscant Christum verum hominem et verum Deum: et sic tandem quasi viso angelo et filio suo, quos diu non viderant, multum gaudeant, tandemque Ecclesiae de gentibus congregatae mysteriorum se communione conjungant. Praecucurrit canis, qui simul fuerat in via, et quasi blandimento suae caudae gaudebat. Sic gaudent doctores de effectu sui
Abbreviated transcription (Latin):
ut intuneat nobiscũ. Donec perfectionẽ quietis ꝑ sp̃s sancti grãm cõ¬
sequauiꝰ᷑. qͣ requiescam. ⁊ pectatis in corpore. ⁊ a prauis cogitatioĩd
ĩ mente liberemur. mittit thobias ꝓpter gabellũ. ⁊ inuitat eũ ad nuꝑ¬
tias suas. Qui inuitatus uenit. Sic nonus cotidie populus in ectͣͫ¬
colligitur. potest tamẽ de his spũaliter intelligi qui litterã legis. ꝑ¬
septuagnita interpretes acceperũt. ⁊ ideofidẽ citius susceperũt. Tra

Expanded text:
s sancti gratiam consequamur, et a peccatis in opere, et a pravis cogitationibus in mente liberemur. Mittit Tobias ad Gabelum, et invitat eum ad nuptias suas, qui invitatus venit . Sic novus colligitur, potest tamen specialiter intelligi, qui litteram legis septuaginta interpretes acceperunt, et ideo fidem citius susceperunt. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ora sonãte. tãtũ intellexit ꝙ iustũ esset. ut qui stulta dicerent stul¬
te perireut. Ĩtroductus fhobias ad cubiculũ protulit de capsilite
suo parte iecoris. poluitq luꝑ cabones umos. Eunc raphael augls
apprehendit demoniũ et ligauit in deserto superioris egipti. Dñs ac

Expanded text:
ora sonante, tandem intellexit quod justum esset, ut qui stulta dicerent, stulora sonante, tandem intellexit quod justum esset, ut qui stulta dicerent, stulte perirent. Introductus Tobias ad cubiculum protulit de cassidili suo partem jecoris posuitque super carbones vivos. Tunc Raphael angelus apprehe