comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundantur: sicut scriptũ est. Mlundans fide corda eoꝵ. Proba¬
tur aut̃. qđ illa contẽplacione corda mundent᷑. illa maxime
sententia. Beati mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Et quia
hȩc est uita ȩt̾na: dicit ds̃ in psalmis. Longitudine dierũ reple¬
bo eũ: & ostendã illi salutare meũ. Siue ergo audiamꝰ ostende
nobis filiũ. siue audiamꝰ ostende nobis patrẽ. tantumdẽ ualet:
qr neuter sine altero potest ostendi. Unũ quippe sunt sicutait
ego & pat̃ unũ sumꝰ. Deniq propt̃ ipsã inseparabilitatẽ suffici¬
ent̃ aliquando nominat᷑ uł pat̾ solus. uł filius solus: ad impleturus
nos lȩticia cũ uultu suo:÷ nec inde separat᷑ utriusq sp̃s. id est patris
re non potest. Hoc est enĩ plenũ gaudiũ nrm̃ quo amplius ñ est.
frui trmitate dõ. ad cuius imagniẽ facti sumꝰ. Propt̃ hoc aliquan.¬

Expanded text:
mundantur, sicut scriptum est: mundans fide corda eorum. probamundantur, sicut scriptum est: mundans fide corda eorum. probatur autem, quod illi contsententia: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Et quia haec est vita aeterna, dicit Dominus in psalmis: Longitudine dierum replebo eum, et ostendam illi salutare meum. Sive ergo audiamus, Ostenobis Filium; sive audiamus, Ostende nobis Patrem: tantumdem valet; quia neuter sine altero potest ostendi. Unum quippe sunt, sicut etnum sumus. Denique propter ipsam inseparabilitatem, sufficienter aliquando nominatur, vel Pater solus, vel Filius solus, adimpleturus nos laetitia cum vultu suo. Nec inde separatur utriusque Spiritus, id est Patris re non potest. hoc est enim plenum gaudium nostrum, quo amplius non est, frui trinitatis deo, ad cuius imaginem facti sumus. propter hoc aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
Spes aut̃ que uidetur: non est spes. Quodenũ uid& quuis. quid sperat :
Si aut̃ qđ nonuidemꝰ speramꝰ ꝑpatientiã expectamꝰ : qđ adusque
rex inrecubitu suo est. Tunc erit qđ scriptũ est. Adimplebis me
lȩticia cũ uultu tuo Illa lȩticia nil amplius requiret᷑: qr nec erit
quid amplius requirat᷑. Quod bene intellexerat philippus. ut dice¬
r&. dñe ostende nobis patrẽ & sufficit nobis. Sed nondũ intelle¬
xerat eo quoq modo id ipsum se potusse dicere. tlnẽ ostende nobis
te & sufficit nobis. Ut enĩ hoc intelliger&: responsũ est ei adnõ.
Tanto tempore uobiscũ sũ & non cognouistis me: Philippe : qui
me uid&. uid& et patrẽ. Sed qr uolebat eũ exfide uiuere.
ante quã illud poss& uidere : secutus est & ait. Non credis qm̃
ego ipatre. & pat̾ inme : Quam diu enĩ sumus incorpore. pere¬
grinamur adnõ. Perfidẽ enĩ ambulamus: non ꝑspeciem. Con-¬
templatio quippe: merces est fidei. Cui mercedi. ꝑfidem corda

Expanded text:
idet quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus , quoadusque rex in recubitu suo est. Tunc erit quod scriptum est: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo . Illa laetitia nihil amplius requiretur; quia nec erit quod amplius requiratur. ret: Domine, ostende nobis Patrem et sufficit nobis: sed nondum intellexerat eo quoque modo idipsum se potuisse dicere: Domine, ostende nobis te, et sufficit nobis. Ut enim hoc intelligeret, responsum est ei a Domino: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui uidet me, uidet et patrem. sed quia uolebat eum ex fide uiuere, antequam illud posset uidere, secutus est et ait: non credis, quia ego in patre et pater in me? quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem. contemplatio quippe merces est fidei, cui mercedi per fidem corda
Abbreviated transcription (Latin):
quis dubit& eũ omĩa quȩ creata sunt dicere : Sicut iohannes
omĩa ꝑ ipsũ facta sunt. Quero itaq de quo dicit alio loco:
qm̃ ex ipso & ꝑ ipsũ & in ipso sunt omĩa: ipsi gła inscła scłoꝵ. Si¬
enĩ de patre & filio. & spu scõ. ut singulis ꝑsonis sorgula tribu¬
antur. ex ipso expatre: ꝑ ips ũ ꝑfiliũ: in ipso inspũ scõ. ł manifestũ
qđ pat̃ & filius & sp̃s sc̃s unus ds̃ est: quando singularit̃ intulit.
do diuitiarũ sapientiȩ &scientię patris. aut filii aut sp̃s sancti:
sed sapientiȩ dĩ & scientiȩ: quã inscrutabilia sunt iudicia eius. &
in uestigabiles uiȩ ipsius. Quis enĩ cognouit mentẽ dñi. aut̃
quis ei consiliarius fuit. aut quis priordedit illi & retri-¬
bu etur ei : qm̃ ex ipso. & ꝑ ipsũ. & in ipso sunt omĩa : ipsi gloria
uolunt: quomodo ergo omĩa ꝑpatrẽ sunt sicut hic dicitur. ⁊¬
& omĩa ꝑfilium sicut adcorinthios ubi ait: & unus dñs iħs xp̃c¬

Expanded text:
quis dubitet eum omnia quae creata sunt dicere, sicut Iohannes: omnia per ipsum facta sunt? quaero itaque, de quo dicit alio loco: quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in senim de Patre et Filio et Spiritu sancto, ut singulis personis singula tribuantur; Ex ipso, ex Patre; per ipsum, per Filium; in ipso, in Spiritu sancto: manifestum quod Pater et Filius et Spiritus sanctus unus Deus est, quando singulariter ido divitiarum sapientiae et scientiae Patris, aut Filii, aut Spiritus sancti, sed « sapientiae et scientiae Dei! » quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ipsius! Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit, aut quis ei prior dedit, et retribuetuvolunt, quomodo ergo omnia per Patrem sunt, sicut hic dicitur, et omnia per Filium, sicut ad Corinthios, ubi ait: Et unus Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
fectũ desursũ est : descendens apatre luminũ. Apud quẽ non
est cõmutatio: nec momenti obumbratio. Hoc &dauid: mutabis
ea & mutabunt᷑. tuaut̃ idem ipse es. Pro inde substantiã dĩ. sine
ulla sui cõmutatione mutabilia facientẽ. & sine ullo suo tẽpo¬
rali motu tẽporalia creantẽ. intueri & plene nosse difficile est.¬
& ideo est necessaria purgatio mentis nrẽ. qua illud in effabile
meffabilit̃ uideri possit. qua nondũ prȩditi fide nutrimur: &
ꝑ quȩ dã tolerabiliora. ut ad illud capiendũ apti & amabiles effi¬
iam grã eius renatis. sed adhuc carnalib & animalib tanquam
pariuilis irxp̃o non ex diuma uirtute orqua ȩ qualis est patri
sed ex humana infirmitate ex qua crucifixus est. cõmendauit.
Ait namq Neq enĩ uidicaui me scire aliquid in uobis nisi

Expanded text:
fectum desursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non fectum desursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non est commutatio, nec momenti obumbratio . Hoc et David: Mutabis ea, et mutabuntur; tu vero idem ipse es . 3. Proinde substantiam Dei sine ulla sui commutatione mutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creantem, intueri et plene nosse difficile est: et ideo est necessaria purgatio mentis nostrae, qua illud ineffabile ineffabiliter videri possit; qua nondum praediti, fide nutrimur, et per quaedam tolerabiliora, ut ad illud capiendum apti et habiles effijam gratia ejus renatis, sed adhuc carnalibus et animalibus, tanquam parvulis in Christo, non ex divina virtute in qua aequalis est Patri, sed ex humana infirmitate ex qua crucifixus est, commendavit. Ait namque: Neque enim judicavi me scire aliquid in vobis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso. neq: in ulla creatura inueniri potest. Rebus enim
quȩ increatura repperiunt᷑. sol& scriptura diuina uelut in¬
fantilia oblectamenta formare : quib infirmoꝵ adqueren¬
da superiora. & inferiora deserenda. ꝓsuo modulo tanquam
passib moueret᷑ affectus & aspectus. Quȩ uero ꝓpriȩ de deo
dicunt᷑. quȩ innulla creatura repperiunt᷑: raro ponit scrip¬
tura diuma. sicut illud qđ dictũ est ad moysen. Egosum quisũ.
Et qui est: misit me ad uos. Cũ enĩ. eẽ. aliquomodo dicat᷑ & cor¬
pus & animꝰ. nisi ꝓprio quodam modo uell& intelligi : non id
utiq dicer&. Et illud qđ ait apłs. quisolus hab& inmortalita¬
tem : cũ & anima modo quodã in mortalis eẽ. dicat᷑ & sit. non
dicer& solus hab&: nisi quia uera immortalitas in conmutabili¬
tas est : quam nulla potest habere creatura: qm̃ solius creatoris¬
est. Noc & iacob dicit. Om̃e datũ obtimũ & om̃e donũ per¬

Expanded text:
in ipso, neque in ulla creatura inveniri potest. Rebus enim in ipso, neque in ulla creatura inveniri potest. Rebus enim quae in creatura inveniuntur, solet Scriptura divina velut infantilia oblectamenta formare, quibus infirmorum ad quaerenda superiora et inferiora deserenda, pro suo modulo tanquam passibus moveretur affectus. Quae vero proprie de Deo dicuntur, quaeque in nulla creatura inveniuntur, raro ponit Scriptura divina; sicut illud quod dictum est ad Moysen, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad vos . Cum enim esse aliquo modo dicatur et corpus et animus, nisi proprio quodam modo vellet intelligi, non id utique diceret. Et illud quod ait Apostolus, Qui solus habet immortalitatem : cum et anima modo quodam immortalis esse dicatur et sit, non diceret, solus habet, nisi quia vera immortalitas incommutabilitas est, quam nulla potest habere creatura; quoniam solius est Creatoris. Hoc et Jacobus dicit: Omne datum optimum, et omne donum per
Abbreviated transcription (Latin):
spũi alis nec corporalis creatura. Nulla enĩ om̃ino resest : quȩ
se ipsam gignat ut sit. Ut ergo ab huius modi falsitatib huma¬
nus animus purgaretꝰ: scã scriptura paruulis congruens. nul-¬
liuis generis rerũ uerba intauit: ex quib quasi gradatim ad diui-¬
na atq sublimia nr̃ intellectus uelut nutritus a ssurger&
Nam et uerbis. ex reb corporalib sũptis usa est. cũde deo
loqueret᷑: uelut cũ ait sub umbra alarũ tuarũ ꝓtegeme
& de spuali creatura multa transtulit. quib significar&
illud qđ ita non eẽt. ⁊ sed ita dici opus eẽt. sicuti est. Ego
sum ds̃ zelans. Et perit& me hominẽ fecisse. De rebus
aut̃ quȩ omino non sunt: non traxit aliqua uocabula :
quib uel figurar& loquutiones. uel spissar & enigmata.
nde ꝑnitiosius. & in anius euanescunt: qui tertio illo genere
errors aueritate sedudunt᷑. Hoc suspicando de deo. qđ neq¬

Expanded text:
spiritualis nec corporalis creatura: nulla enim omnino res est quae spiritualis nec corporalis creatura: nulla enim omnino res est quae se ipsam gignat ut sit. 2. Ut ergo ab hujusmodi falsitatibus humanus animus purgaretur, sancta Scriptura parvulis congruens, nullius generis rerum verba vitavit, ex quibus quasi gradatim ad divina atque sublimia noster intellectus velut nutritus assurgeret. Nam et verbis ex rebus corporalibus sumptis usa est, cum de Deo loqueretur; velut cum ait, In tegmine alarum tuarum protege me . Et de spirituali creatura multa transtulit, quibus significaret illud quod ita non esset, sed ita dici opus esset; sicuti est, Ego sum Deus zelans ; et, Poenitet me hominem fecisse . De rebus autem quae omnino non sunt, non traxit aliqua vocabula, quibus vel figuraret locutiones, vel spissaret aenigmata. Unde perniciosius et inanius evanescunt, qui tertio illo genere erroris a veritate secluduntur, hoc suspicando de Deo, quod nequ
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt scire nonpossunt: p̃ sumtiones opinionũ suarũ audent̃
affirmando. int̃ cludunt sibim & intelligentie uias. magis eligen¬
tes sententiã suã non corrigere ꝑuersam. quã mutare defensã.
Et hic quidem omium morb est triũ generũ. quȩ ꝓposui.
& eoꝵ scilic& qui scđm corpus dedeo sapiunt. & eoꝵ qui scđm
existimant: eo remotiores auero. quo id quod sapiunt nec in
corpore repperitur nec infacto & condito sp̃u. nec impso ere¬
atore. Qui enĩ opinat᷑ dm̃. uerbi grã candidũ uelrutilum
fallitur : sed tame hȩc inueniunt᷑ incorpore. Rursus qui opi¬
natur dm̃ nunc obliuiscentẽ. nunc recordantẽ. uel siquid huiis¬
modi est.: nihil hominus in errore. ẽ. sed tamen hȩc inueniunt᷑ in
animo. Qui aut̃ putant eius eẽ. potentiȩ dm̃. ut se ipsũ ipse
genuerit: eo plus errant: qđ non solũ ds̃ ita non est: sed nȩc

Expanded text:
volunt scire non possunt; praesumptiones opinionum suarum audacius volunt scire non possunt; praesumptiones opinionum suarum audacius affirmando, intercludunt sibimet intelligentiae vias, magis eligentes sententiam suam non corrigere perversam, quam mutare defensam. Et hic quidem omnium morbus est trium generum quae proposui: et eorum scilicet qui secundum corpus de Deo sapiunt; et eorum qui existimant, eo remotiores a vero, quo id quod sapiunt, nec in corpore reperitur, nec in facto et condito spiritu, nec in ipso Creatore. Qui enim opinatur Deum, verbi gratia, candidum vel rutilum, fallitur; sed tamen haec inveniuntur in corpore. Rursus qui opinatur Deum nunc obliviscentem, nunc recordantem, vel si quid hujusmodi est, nihilominus in errore est; sed tamen haec inveniuntur in animo. Qui autem putat ejus esse potentiae Deum, ut seipsum ipse genuerit, eo plus errat, quod non solum Deus ita non est, sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
ECR RUSNEC QEDIE
D trinitate disserimus. prus oport& ut nouerit stilũ
nr̃m aduersus eoꝵ uigilare calũpnias. qui fidei contemnentes ini¬
tium. in maturo & ꝑuerso rationis amore fallunt᷑. Quoꝵ non¬
nulli ea quȩ decorporalib reb siue ꝑsensus corporeos experta
notauerunt. siue quȩ natura humani ingenii & diligentiȩ ui¬
uacitate. uel artis ad uitorio ꝑcȩperunt. ad res incorporeas &
sp̃uales transferre conant᷑: ut ex his illa metiri atq opinari
ueloit. Sut item alii qui scđm animi humani naturã uel af¬
fectũ de dõ sentiunt. siquid sentiunt: & ex hoc errore cumdedõ
dispitant sermoni suo distortas & fallaces regulas figunt. Est itẽ
aliud hominũ genus. eoꝵ qui uniuersã quidem creaturã quȩ ꝓ¬
fecto mutabilis est. nitunt᷑ transcendere: ut ad incomuta bilem
substantiam quȩ ds̃ est erigant intentionẽ sed mortalitatis
onere p̃grauati. cũ & uideri uolunt scire quod nesciint. & quod

Expanded text:
ecturus haec quae de Trinitate disserimus, prius oportet ut noverit, stilum nostrum adversus eorum vigilare calumnias, qui fidei contemnentes initium, immaturo et perverso rationis amore falluntur. Quorum nonnulli ea quae de corporalibus rebus, sive per sensus corporeos experta noverunt, sive quae natura humani ingenii et diligentiae vivacitate vel artis adjutorio perceperunt, ad res incorporeas et spirituales transferre conantur, ut ex his illas metiri atque opinari velint. Sunt item alii qui secundum humani animi naturam vel affectum de Deo sentiunt, si quid sentiunt; et ex hoc errore, cum de Deo disputant, sermoni suo distortas et fallaces regulas figunt. Est item aliud hominum genus, eorum qui universam quidem creaturam, quae profecto mutabilis est, nituntur transcendere, ut ad incommutabilem substantiam quae Deus est, erigant intentionem: sed mortalitatis onere praegravati, cum et videri volunt scire quod nesciunt, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
geli is. euangelica legi & prophetis. Nullis controuersiis dissidere.
sed temporibus congruentia ministra
Da dñe. non plus sapere minusue uelle: quam sat est. Non
inludere nescientib nec sapientiorib inuidere. Tua tibi dona
referre: nr̃a errata flebililiter increpare. Quȩ oderis o dire
semper.: amare toto cordȩ quȩ diligis. Exfide iussa complere.

Expanded text:
geliis, Evangelia legi et prophetis, nullis controversiis dissidere; sed temporibus congruentia te ministra rogo, non plus minusque sapere velle, quam sat est, non illudere nescientibus, nec sapientioribus invidere; tua tibi dona referre, mea mihi errata flebiliter increpare; quae oderis, odire, semper amare toto corde, quae diligis; ex fide jussa complere
Abbreviated transcription (Latin):
Pacientiam habere. non cduritiam simulatione pacientiȩ palli¬
are. Fortitudinem. temperanter non crade liter exercere.
astutum esse. non fieri fraudulentum. O bȩdientem existere.
commodare. Num quã superbis cedere. semꝑ propt̃ dm̃ humi¬
lib consentire. In nocentem fieri. non amentem. sium existere.
non in iustum. Num quã amare suum. alienum non arro¬
ganter arguere malum. Sem& ipsum magis indelictis dis¬
plicere:. quam propin quum. Suoꝵ curã gerere uulnerum.
non alienoꝵ nequiter fieri curiosum. Nec suspicionib quẽ¬
quam uidicare. sed rebus. Sinceram seruare pa cificis pacẽ.

Expanded text:
Patientiam habere, non duritiam simulatione patientiae palliare; fortitudinem temperanter non crudeliter exercere; astutum esse, non fieri fraudulentum; obedientem existere, commodare; nusquam superbis cedere, sed propter te humilibus consentire; innocentem fieri, non amentem; pium existere, non injustum; malum nunquam amare meum, non arroganter arguere alienum; me magis in delictis despicere quam proximum; meorum curam gerere vulnerum, non aliorum nequiter fieri curiosum; nec suspicionibus quemquam judicare, sed rebus; sinceram pacificis servare pacem,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cogitationes mee tales: quales nosti cogitationes homi¬
nũ. qm̃ uane sunt. Dona michi non eis consentire: & si quan¬
do me delectant. eas ichilominus improbare. nec in eis urelut
dormitando immorari. Nec in tantũ ualeant apud me ut
aliquid mopera mea. ꝓceclat ex illis: sed abris. nrea faltem
sit tuta sententia. tuta conscientia. te tuente. Sapiens
quidã cũ dete loqueretur in libro suo qui ecclesiasticus ꝓ¬
prio nomine iam uocatur : multa inquit clicimus. & non ꝑ¬
uenimus. & consũmatio sermonũ uniuersa. ẽ. ipse. Cũ ergo
purenerimus aclte : cessabunt multa ista quȩ dicimus &
non ꝑuenimus. Et manebis unus. om̃a inominib Et sine
fine dicemus unũ. lauclantes te in unũ. & inte facti etiam
nos unũ. Dñe ds̃ une. ds̃ trinitas. quecũq doxi in his libris
de tuo: agnoscant & tui. Si qua de meo. & tu ignoscr.

Expanded text:
sunt cogitationes meae, tales quales nosti, cogitationes homisunt cogitationes meae, tales quales nosti, cogitationes hominum, quoniam vanae sunt . Dona mihi non eis consentire, et si quando me delectant, eas nihilominus improbare, nec in eis velut dormitando immorari. Nec in tantum valeant apud me, ut aliquid in opera mea procedat ex illis; sed ab eis mea saltem sit tuta sententia, tuta conscientia, te tuente. Sapiens quidam cum de te loqueretur in libro suo, qui Ecclesiasticus proprio nomine jam vocatur, Multa, inquit, dicimus, et non pervenimus, et consummatio sermonum universa est ipse . Cum ergo pervenerimus ad te, cessabunt multa ista quae dicimus, et non pervenimus; et manebis unus omnia in omnibus : et sine fine dicemus unum laudantes te in unum, et in te facti etiam nos unum. Domine Deus une, Deus Trinitas, quaecumque dixi in his libris de tuo, agnoscam et tui: si qua de meo, et tu ignosce,
Abbreviated transcription (Latin):
nime ista donec me reformes ad integrũ. Scio scriptũ. et.
inmultiloquo. non effugies peccatũ. foed utinã prȩdican¬
do uerbũ tuũ. & laudando te. tantũ modo loquerer: ñ
solũ fugerẽ peccatũ. sed meritũ bonũ ad quirerem: quam¬
libet multũ sic loquerer. Heq enĩ homo de te beatus. pec¬
catũ p̃ciperet germano in fide filio suo: cui scripsit dicens
Predica uerbũ insta oportune importune. Nũquid di-¬
cendũ .ẽ. istũ non multũ locutũ. qui nonsolũ oportune
uerũ &iam importune. uerbũ tuũ dñe non tacebat:
sed ideo non erat multũ. quia tantũ erat necessariũ:
liberame ds̃ m̃s amultiloquio quod patior intus manima
nea misera in conspectu tuo. & confugiente ad misericor¬
eliam tiam. Non enĩ cogitationib taceo. etĩ tacens uocib
bt si quiddem non cogitarẽ nisi qđ placeret tibi: non utiq
rogarem ut me ab hoc multiloquio liberares. Sed multȩ

Expanded text:
in me ista, donec me reformes ad integrum. Scio scriptum esse, in me ista, donec me reformes ad integrum. Scio scriptum esse, In multiloquio non effugies peccatum . Sed utinam praedicando verbum tuum, et laudando te tantummodo loquerer! non solum fugerem peccatum, sed meritum bonum acquirerem, quamlibet multum sic loquerer. Neque enim homo de te beatus, peccatum praeciperet germano in fide filio suo, cui scripsit dicens: Praedica verbum, insta opportune, importune . Numquid dicendum est istum non multum locutum, qui non solum opportune, verum etiam importune verbum tuum, Domine, non tacebat? Sed ideo non erat multum, quia tantum erat necessarium. Libera me, Deus, a multiloquio quod patior intus in anima mea, misera in conspectu tuo, et confugiente ad misericordiam tuam. Non enim cogitationibus taceo, etiam tacens vocibus. Et si quidem non cogitarem nisi quod placeret tibi, non utique rogarem ut me ab hoc multiloquio liberares. Sed multae
Abbreviated transcription (Latin):
picius fit om̃ib miquitatib tius: Librũ itaq̃ istũ. um
tandẽ aliquando. precatione melius. quã disputatione
concludam.
filiũ suũ. Nec tu inigenite diceres de spũ sc̃o. quẽ mittrt
pat᷑ mnomint meo & quẽ ego mittã uob̃ apatre. Ad hanc
rrgulam fidri dirigens intentionẽ meã: quantũ potui
quantũ me posse fecisti. quȩsiui te & desideraui intellectu
uciere quod credidi. & multũ disputaui & laboraui. Dñe
ds̃ ms̃. una spes mea exaudi mẽ ne fatigatus nolim te quȩre¬
re. sed queram faciem tuã semꝑ ardenter : Tu da quȩrendi
ures qui imieriri te frcisti. & magis magisq inueniendi
te spem dedisti. Coram te .x̃. firmitas & infirmitas mea . Illam
serua: istam sana. Coram te est scientia: & ignorantia mea.
Ubi michi aperusti. siscipr m trantem: ubi clausisti. aperi
pulsanti. Greminerim tui: intelligam te: diligam te. Auge

Expanded text:
pitius fit omnibus iniquitatibus tuis? Librum itaque istum jam pitius fit omnibus iniquitatibus tuis? Librum itaque istum jam tandem aliquando precatione melius quam disputatione concludam.Filium suum : nec tu, o Unigenite, diceres de Spiritu sancto, Quem mittet Pater in nomine meo ; et, Quem ego mittam vobis a Patre . Ad hanc regulam fidei dirigens intentionem meam, quantum potui, quantum me posse fecisti, quaesivi te, et desideravi intellectu videre quod credidi, et multum disputavi, et laboravi. Domine Deus meus, una spes mea, exaudi me, ne fatigatus nolim te quaerere, sed quaeram faciem tuam semper ardenter . Tu da quaerendi vires, qui invenire te fecisti, et magis magisque inveniendi te spem dedisti. Coram te est firmitas et infirmitas mea: illam serva, istam sana. Coram te est scientia et ignorantia mea: ubi mihi aperuisti, suscipe intrantem; ubi clausisti, aperi pulsanti. Meminerim tui, intelligam te, diligam te. Auge
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ : Et ideo quandã mbacre intelligibilẽ ratiuitatis
& ꝓcessionis insinuari distantiã. Qm̃ non hoc. t̃. cogitatio¬
ne conspicere. qđ appetere uł etiã ꝑfrui uoluntate. cer¬
nt discernitq qui potest. ͥ potiusti & tu : quãuis non po¬
tueris neq possis explicare sufficienti eloquio. quod inter
nubila similitudinũ corporaliũ. quȩ cogitationib huma¬
nis occursare non desinunt. uix uidisti. Sed illa lux quȩ
non . ẽ. quod tu. & hoc tibi ostendit. aliud. eẽ. illas incor¬
poreas similitudines corpoꝵ: & aliud. ẽx. uerũ qđ eis
reprobatis intelligentia contuemur : Hec & alia similiter
certa. oculis tius interiorib lux illa monstrauit. Quȩ
igitur causa . ẽ. cur acie fixa ipsam uidere non possis.
nisi utiq infirmitas: Et quis eam tibi fecit. nisi utiq mi
quitas .: quis ergo sanat om̃s languores tuos. nisi qui pro¬

Expanded text:
nem et ideo quandam in hac re intellegibili natinitatis nem et ideo quandam in hac re intellegibili natinitatis et processionis insinuari distantiam, quoniam non hoc est cogitatione conspicere quod appetere uel etiam perfrui uoluntate, cernit discernitque qui potest. potuisti et tu, quamuis non potueris neque possis explicare sufficienti eloquio, quod inter nubila similitudinum corporalium, quae cogitationibus humanis occursare non desinunt, uix uidisti. sed illa lux, quae non est quod tu et hoc tibi ostendit aliud esse illas incorporeas similitudines corporum et aliud esse uerum, quod eis reprobatis intellegentia contuemur, haec et alia similiter certa oculis tuis interioribus lux illa monstrauit. quae igitur causa est, cur acie fixa ipsam uidere non possis, nisi utique infirmitas? et quis eam tibi fecit nisi utique iquitas? Quis ergo sanat omnes languores tuos, nisi qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ad hoc dilucide ꝑspicurq cernendũ: non potes ibi aciẽ
figere. Scio non potes. Uerũ dico. michi dico: quid non
possim scio: ipsa tibi tamen ostendit inte tru illa: in quib
te sũmȩ ipsius quã fixxis oculis contẽplari nondũ uales: ima¬
ginẽ trinitatis agnosceres. Ipsa ostendit tibi uerbũ uerũ
ex̃. inte. quando de scientia tua gignitur. ⁊ id .ẽ. quando
qđ scimus dicimus & si nullius gentis lingua significan¬
tẽ uocẽ uł ꝓferamus uł cogitemus: sed ex illo quod no¬
umus cogitatio nr̃a formetur. ⁊ sitq in acie cogitantis mma¬
go illa simillima cognionis eius. quã memoria continebat.
Ista duo scilicet. uelut parentẽ ac prolẽ. tercia uoluntate
siũcdilectione iungente : quã quidẽ uoluntatẽ de cogni¬
tione ꝓcedere nullus ambigit. Pemo enĩ uult qđ omino
quid uel quale sit nescit: non tam̃. er̃. cognitionis imagi¬

Expanded text:
sed ad hoc lucide perspicueque cernendum non potes ibi aciem sed ad hoc lucide perspicueque cernendum non potes ibi aciem figere, scio, non potes. uerum dico, mihi dico, quid non possim scio. ipsa tibi tamen ostendit in te tria illa, in quibus te summae ipsius, quam fixis oculis contemplari nondum uales, imaginem trinitatis agnosceres. ipsa ostendit tibi uerbum uerum esse in te, quando de scientia tua gignitur, id est quando quod scimus dicimus, etsi nullius gentis lingua significantem uocem uel proferamus uel cogitemus, sed ex illo quod nouimus cogitatio nostra formetur sitque in acie cogitantis imago simillima cognitionis eius, quam memoria continebat, ista duo scilicet uelut parentem ac prolem tertia uoluntate siue dilectione iungente. quam quidem uoluntatem de cognitione procedere — nemo enim uult quod omnino quid uel quale sit nescit — non tamen esse cognitionis imagi
Abbreviated transcription (Latin):
aut ubi stas . donec abro qui ꝓpitius factus . ẽ. om̃ib miquitatib:
tius sanentur om̃es languores tui : Agnosce te certe millo. eẽ.
stabulo. quo samaritanus ille ꝑduxit eũ quẽ repperit mul¬
tis alatronib inflictis uulnerib semiuiuũ: & tamen multa
uera iudisti: non his oculis quib uidentur corpora colorata:
fed eis ꝓquib orabat qui dicebat. oculi mei uideant ȩquitatẽ.
Nempe ergͦ multa uera uidisti: Eaque discreusti ab illa luce.
qua tibi lucente uidisti. Attolle oculos in ipsam lucẽ: & eos in
ra fige sipotes. Sic enĩ uidebis: quid distet natiuitas uerbi
dĩ. aꝓcessione doni dei . Propterqđ filius unigenitus. non
depatre genitũ. alioquin fr̃ eius eẽt: sed ꝓcedere dixit
spm̃ scm̃. Unde cũ sit cõmimio quȩdã consubstantialis patris
& filui .: amboꝵ sp̃s. non amboꝵ quod absit dictus . ẽ. filius

Expanded text:
aut ubi stas, donec ab eo qui propitius factus est omnibus iniquitatibus aut ubi stas, donec ab eo qui propitius factus est omnibus iniquitatibus tuis sanentur omnes languores tui? agnoscis te certe in illo esse stabulo, quo Samaritanus ille perduxit eum quem repperit multis a latronibus inflictis uulneribus semiuiuum, et tamen multa uera uidisti non his oculis, quibus uidentur corpora colorata, sed eis pro quibus orabat qui dicebat: oculi mei uideant aequitatem. nempe ergo multa uera uidisti eaque discreuisti ab illa luce, qua tibi lucente uidisti. attolle oculos ad ipsam lucem et eos in ea fige, si potes. sic enim uidebis quid distet natiuitas uerbi dei a processione doni dei, propter quod filius unigenitus non de patre genitum — alioquin frater eius esset — sed procedere dixit spiritum sanctum, unde, cum sit communio quaedam consubstantialis patris et filii, amborum spiritus, non amborum, quod absit, dictus est filius.
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ uero attinet ad illam sũmam. meffabilem. incorpo¬
ralem. immutabilẽq naturã ꝑ intelligentiam ut cũq cernen¬
clam⁊ nusquã se melius regente dũ taxat fidei regula. acies¬
humane mentis exercet: quã mneo quod ipse homo insua
natura. meluis cȩteris animalib:. melius &iam cȩteris animȩ suȩ
partib habet :÷ quod .ẽ. ipsa mens. cui quiclan rerũ iniusibiliũ attri¬
butus.ẽ. uisus. Et cui tanquã in loco superiore atq orteriore ho-¬
norabilit̃ p̃sidenti. iudicancla om̃a nuntiant etiam corporis
sensus. Et quĩi non ẽ. superior cui subdita regenda . ẽ. nisi dĩ. Ue¬
rũ orter hȩc que multa um dixi. & nichił illius sũme trouta¬
tis in effabilitate dignũ me dixisse audeo ꝓfiteri: fed confite¬
ri potius mirificatam scientiam eius exme. inualusse nec pos¬
se me ad illam: E tu anima mea. ubi te. ex̃. fentis. ubi iaces.

Expanded text:
quantum uero attinet ad illam summam, ineffabilem, incorpoquantum uero attinet ad illam summam, ineffabilem, incorporalem incommutabilemque naturam per intellegentiam utcumque cernendam, nusquam se melius, regente duhumanae mentis exercet, quam in eo quod ipse homo in sua natura melius caeteris animalibus, melius etiam caeteris animae suae partibus habet, quod est ipsa mens, cui quidam rerum invisibilium tributus est visus, et ut cui tanquam in loco superiore atque interiore honorabiliter praesidenti, judicanda omnia nuntiant etiam corporis sensus; et qua non est superior cui subdita regenda est nisi Deus. Verum inter haec quae multa iam dixi et nihil illius summae trinitatis ineffabilitate dignum me dixisse audeo profiteri, sed confiteri potius mirificatam scientiam eius ex me inualuisse nec potuisse me ad illam, o tu, anima mea, ubi te esse sentis, ubi iaces
Abbreviated transcription (Latin):
simis testib:ͥ agant orando. & querendo. & bene uiuendo. ut
intelligant: id ẽ. ut quantũ uideri potest. uideatur mente qđ
tenetur fide. Quis hoc ꝓhibeat. immo uero adhoc. quis non
hortetur : Si aut̃ ꝓpt̾ea negandũ putant ista eẽ. quia ea non
ualent cȩcis mentib cernere : debent & illi qui exnatiuita¬
te sua cȩci sunt. xx̃. solem negare. Lux ergͦ lucet intenebris.
quod si eam tenebre non conp̃hendunt: Iluminentur dĩ
dono dõ prius. ut sint fideles. & incipiant. eẽ. lux incõpara¬
tione infidelium. Atq hoc prymisso fundanento: ȩlificent᷑
ad uidenda quȩ credunt: & quȩ aliquando possunt uideri.
Sunt enĩ quȩ ita creduntur. ut uideri um om̃ino non possint.
plon enĩ xp̃s iterũ in cruce uidendus.ẽ. Sednisi hoc-
creclatur. quod ita factũ. ẽ. atq uisũ. ut futurũ ac uidendũ. iam
non speretur. non ꝑuenitur ad xp̃m qualis sine fine uidendus ẽ.

Expanded text:
simis testibus, agant orando et quaerendo et bene uiuendo, ut simis testibus, agant orando et quaerendo et bene uiuendo, ut intellegant, id est ut, quantum uideri potest, uideatur mente quod tenetur fide. quis hoc prohibeat, immo uero ad hoc quis non hortetur? si autem propterea negandum putant ita esse, quia ea non ualent caecis mentibus cernere, debent et illi qui ex natiuitate sua caeci sunt esse solem negare. lux ergo lucet in tenebris; quod si tenebrae eam non comprehendunt, inluminentur dei dono prius, ut sint fideles et incipiant esse lux in comparatione infidelium, atque hoc praemisso fundamento aedificentur ad uidenda quae credunt, ut aliquando possint uidere. sunt enim quae ita creduntur, ut uideri iam omnino non possint; non enim Christus iterum in cruce uidendus est. sed nisi hoc credatur quod ita factum atque uisum est, ut futurum ac uidendum iam non speretur, non peruenitur ad Christum, qualis sine fine uidendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ dederit. ut quẽadmodũ dese.ita de illo quoq procedat.
Neq enĩ possumus dicere quod nonsit uita sp̃s sc̃s : cũ uita pat̾.
uita sit filius. Ac ꝑhoc. sicut pater cũ habeat uitam insemet ipso.
dedit & filio uitam habere insemet ipso: sic ei dedit uitã ꝓcede
de illo. sicut ꝓcedit de ipso. hec de illo fermone inhunc librum
transtuli : sed fidelib: non infidelib loquens. Uerũ si ad hanc ima¬
ginem contuendam . & adudenda ssta quã uera fint quȩ in e¬
oꝵ mente sunt. nec tria sic sunt ut tresꝑsonꝑ sint : sed om̃a
tria hominis sunt quȩ una ꝑsona .ẽ. mmus iclonei sunt: cur non
de illa sũma trinitate quȩ ds̃ .ẽ. credunt potus quod infacris
litteris inuenitur : quã poscunt liquidissimã reddi sib ratio¬
nem. quȩ abumana mente tarda scilicet infirmaq non capit᷑
Et certe cũ in concusse crediderint scripturis sc̃ĩs. tãꝗ ueracis¬

Expanded text:
pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso." haec de illo sermone in hunc librum transtuli, sed fidelibus, non infidelibus loquens. Verum si ad hanc imaginem contuendam et ad uidenda ista quam uera sint quae in eorum mente sunt nec tria sic sunt, ut tres personae sint, sed omnia tria hominis sunt, quae una persona est, minus idonei sunt: cur non de illa summa trinitate, quae deus est, credunt potius quod in sacris litteris inuenitur, quam poscunt liquidissimam reddi rationem sibi, quae ab humana mente, tarda scilicet infirmaque, non capitur? et certe cum inconcusse crediderint scripturis sanctis tamquam ueracis
Abbreviated transcription (Latin):
tris: quantomagis illic intelligendus. ẽ. & de pso ꝓcedere sp̃s
scs. ubi sic ait de patre ꝓcedit. ut non diceret de me non ꝓ¬
cedit. A quo aut̃ habet filius. ut sit ds̃. est enĩ de dõ ds̃ : ab illo
bet patre. Hic ut cũq etiam illud intelligitur. quantũ a
talib quales nos sumus intelligi potest: tur non dicatur
rȩtur. amboꝵ utiq filius diceretur. quod absurdissimũ. ẽ.
Filius quippe nullus . ẽ. duoꝵ nisi patris & matris. Absit
aut̃ ut̃ u int̃ dm̃ patrẽ & dm̃ filiũ tale aliquid suspicem᷑.
Quia nec filius hominis. simul & expatre & exmatre ꝓcedit. Sed
cũ inmatre ꝓcedit expatre. non tunc ꝓcedit exmatre. Et cũ
in hanc lucem ꝓcedit exmatre. non tunc ꝓcedit ex patre. Sp̃s
aut̃ sc̃s non cle patre ꝓcedit infilium. & de filio ꝓcedit ad scĩfi¬
candam creaturam: sedsimul deutroq procedit. Quĩuis hoc filio

Expanded text:
tris, quanto magis illic intelligendus est et de ipso procedere Spiritus tris, quanto magis illic intelligendus est et de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait: De Patre procedit, ut non diceret, de me non procedit. A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deus ab illo bet Patre. Hic utcunque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales nos sumus, intelligi potest, cur non dicatur retur, amborum utique filius diceretur: quod absurdissimum est. filius quippe nullus est duorum nisi patris et matris. absit autem, ut inter deum patrem et dei filium tale aliquid suspicemur, quia nec filius hominum simul ex patre et ex matre procedit, sed cum in matrem procedit ex patre, nondum procedit ex matre, et cum in hanc lucem procedit ex matre, non tunc procedit ex patre. spiritus autem sanctus non de patre procedit in filium et de filio procedit ad sanctificandam creaturam, sed simul de utroque procedit, quamuis hoc filio
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ filius patris & filii : si quod aborret abõm̃iũ sanoꝵ sensib
eũ ambo genuissent. Non igitur abutroq. ẽ. genitus. fedꝓcedit
abutroq amiboꝵ spiritus.
mmutabili atq inseparabili trintate: difficillimũ. ẽ. ge¬
nerationem a processione diftinguere. sufficiat interim eis
qui extendi non ualent ampluis. id quod de hac re insermone
quodam ꝓferendo ad aures popłi xp̃iani diximus. dictũq
conscripsimus. Int̾ cȩtera enĩ. cũ ꝑscripturarũ scãrũ testimoni¬
a docuissem. deutroq procedere spm̃ scm̃: si ergo in quã &
de patre & de filio ꝓcedit sp̃s sc̃s. cur filius dixit. de patreꝓ
cedit: Cur putas: nisi quẽ ad modũ solet ad eũ referre &
qđ ipsius est. de quo & ipse. ẽ: unde illud .ẽ. quod ait. Mea
doctrina non . ẽ. mea. sed eius qui me misit. Si igitur hic in¬
telligitur eius doctrina. quã tamen dicit non suam sed pa¬

Expanded text:
autem filius Patris et Filii, si, quod abhorret ab omnium sanorum sensibus, autem filius Patris et Filii, si, quod abhorret ab omnium sanorum sensibus, cum ambo genuissent. Non igitur ab utroque est genitus, sed procedit ab utroque amborum Spiritus. immutabili atque inseparabili Trinitate, difficillimum est generationem a processione distinguere, sufficiat interim eis qui extendi non valent in amplius, id quod de hac re in sermone quodam proferendo ad aures populi Christiani diximus, dictumque conscripsimus. Inter caetera enim, cum per Scripturarum sanctarum testimonia docuissem, de utroque procedere Spiritum sanctum: Si ergo, inquam, et de Patre et de Filio procedit Spiritus sanctus, cur Filius dixit: De Patre procedit? Cur, putas, nisi quemadmodum solet ad eum referre, et quod ipsius est de quo et ipse est? Unde et illud est quod ait: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit. Si igitur hic intelligitur ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ut intelligatur quod etiã procedit defilio. de patrx eẽ filio.
Sienĩ quicquid habet. de patre habet filius: de patre habet
utiq. ut & de illo procedat sp̃s sc̃s. Sed nulla ibi tẽpora co¬
gicentur. quȩ habent prius & posterius. quia om̃mo ibi nul¬
la sunt. Quomodo ergo non absurdissime filius diceretur
ambors: cũ sicut filio prȩstat eẽntiam. sine mitio tẽporis.
sinie ulla mutabilitate naturx̧. de patre generatio: ita spu
sc̃o prȩftet essentiam. sine ullo mnitio tẽporis. sine ulla mu¬
tabilitate naturȩ. deutroq ꝓcessio: Ideo enĩ cũ spm̃ scm̃
genitũ non dicamus. dicere tam̃ non audemus ingenitũ:
Me in hoc uocabulo uł duos patres in illa trinitate. uł
duos qui non sunt de alio. quispiam suspicetur. Pat̃ enim
solus. non est de alio. Ideo solus appellatur ingenitus
non quidem inscripturis. sed in consuetudine dispritantiũ. &

Expanded text:
ut intelligatur, quod etiam procedit de Filio, de Patre esse Filio. ut intelligatur, quod etiam procedit de Filio, de Patre esse Filio. Si enim quidquid habet, de Patre habet Filiutique ut de illo procedat Spiritus sanctus. Sed nulla ibi tempora cogitantur, quae habent prius aut posterius, quia omnino ibi nulla sunt. Quomodo ergo non absurdissime Filius diceretur amborum, cum sicut Filio praestat essentiam sine initio temporis, sine ulla mutabilitate naturae de Patre generatio, ita Spiritui sancto praestet essentiam sine ullo initio temporis, sine ulla mutabilitate naturae de utroque processio. Ideo enim cum Spiritum sanctum genitum non dicamus, dicere tamen non audemus ingenitum, ne in hoc vocabulo vel duos patres in illa Trinitate, vel duos qui non sunt de alio quispiam suspicetur. Pater enim solus non est de alio, ideo solus appellatur ingenitus, non quidem in Scripturis, sed in consuetudine disputantium, et
Abbreviated transcription (Latin):
iam de utroq. id .ẽ. de gignente mente & de genita notione
tan ꝗ de parente ac prole procedat. Non possunt prorsus ista
ibi quȩri. ubi nichil ex tẽpore inchoatur. ut consequenti ꝑsi¬
ciatur intẽpore. Qua propt̾ qui potest intelligere. sine tẽ¬
pore generationẽ filii depatre : intelligat sine tẽpore ꝓ¬
cessionẽ sp̃s scĩ deutroq : & qui potest intelligere in eo qđ
ait filius sicut habet pater uitam infemet ipso. sic dedit filio
uitam habere insemet ipso: non sine uita existenti iam filio
uitã patrẽ dedisse:ͥ sed ita eũ sine tẽpore geniusse. ut intam
quã pat̾ filio gignendo cledit. coxt̾na sit uitȩ patris qui de¬
dit : intelligat sicut habet pat̾ in semet ipso. ut de illo ꝓce
dat sp̃s sci. sic dedisse filio ut de illo ꝓcedat idem sp̃s scs. ẜt
utrũq sine tẽport. Atq ita dictũ sp̃m scm̃ de patre ꝓcedere

Expanded text:
jam de utroque, id est, de gignente mente et de genita notione jam de utroque, id est, de gignente mente et de genita notione tanquam de parente ac prole procedat? Non possunt prorsus ista ibi quaeri, ubi nihil ex tempore inchoatur, ut consequenti perficiatur in tempore. Quapropter, qui potest intelligere sine tempore generationem Filii de Patre, intelligat sine tempore processionem Spiritus sancti de utroque. Et qui potest intelligere in eo quod ait Filius, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio vitam habere in semetipso ; non sine vita existenti jam Filio vitam Patrem dedisse, sed ita eum sine tempore genuisse, ut vita quam Pater Filio gignendo dedit, coaeterna sit vitae Patris qui dedit: intelligat sicut habet Pater in semetipso ut de illo procedat Spiritus sanctus, sic dedisse Filio ut de illo procedat idem Spiritus sanctus, et utrumque sine tempore; atque ita dictum Spiritum sanctum de Patre procedere,
Abbreviated transcription (Latin):
spͥm̃ scm̃ inutero formatus accepit: quid de homine xp̃o intel¬
legendũ est. uł credendũ. cuius carnis ipsa conceptio. non car¬
nalis sed spiritalis fuit. In eo etiam quod de illo scriptũ est. qđ
acceperit apatre ꝓmissionẽ sp̃s scĩ & effuderit: utraq natura
monstrata .ẽ. & humana scilicet. & diuma. Accepit quippe ut
homo: effudit ut deus. Nos aut̃ accipere quidem hoc donum
possumus ꝓmodulo nr̃o : effundere aut̃ suꝑ alios non utiq
possumus. Sed ut hoc fiat. dm̃ suꝑ eos a quo id efficitur inuoca
illo nato de utroq processit. ubi nulla sunt temporaꝰ Sicut
potiumus quȩrere ubi muenimus tẽpora. uoluntatẽ prius de hu¬
mana niente procedere. ut quȩratur quod inuentũ ꝓles uocet
Qua iam parta seu genita. uoluntas illa ꝑficitur: eofine requi¬
escens. ut qui fuerat appetitus querentis: sit amor fruentis. Qui

Expanded text:
Spiritum sanctum in utero formatus accepit; quid de homine Christo intelSpiritum sanctum in utero formatus accepit; quid de homine Christo intelligendum est vel credendum, cujus carnis ipsa conceptio non carnalis, sed spiritualis fuit? In eo etiam quod de illo scriptum est, quod acceperit a Patre promissionem Spiritus sancti et effuderit , utraque natura monstrata est, et humana scilicet et divina: accepit quippe ut homo, epossumus pro modulo nostro, effundere vero super alios non utique possumus; sed ut hoc fiat Deum super eos, a quo id efficitur, invocaillo nato de utroque processit, ubi nulla sunt tempora; sicut potuimus quaerere ubi invenimus tempora, voluntatem prius de humana mente procedere, ut quaeratur quod inventum proles vocetur; qua jam parta seu genita, voluntas illa perficitur, eo fine requiescens, ut qui fuerat appetitus quaerentis, sit amor fruentis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
unguento. quo baptiza linguit eccła. Nec sane tunc unctus .ẽ.¬
xp̃s spũ sc̃o. quando suꝑ eũ baptitatũ uelut columba descendit.
Tunc enĩ corpus suũ. id est ecclesiam suã p̃figurare dignatus. ẽ.
& inuisibili unctione tunc intelligendus .ẽ. ictus. quando
uerbũ caro factũ .ẽ : id .ẽ. quando humana natura fonre ullis p̃ce¬
dentib bonoꝵ opeꝵ meritis. dõ uerbo .ẽ. in utero uirginis co¬
pulata . ita ut cũ illo fieret una ꝑsona. Obhoc eum confitemur
natũ de spũ scõ & uirgine maria. Absurdissimũ est enĩ. ut cre¬
damus eũ. cũ iam triginta. eẽt. annoꝵ. eius enĩ ȩtatis a ioħe
baptitatus .p̃. accepisse spm scm̃. Sed uenisse ad illud baptisma.
sicut sine ullo om̃mo peccato. ita nonsine spũ sc̃o. Si enĩ de fa¬
mulo eius & p̾cursore ipso ioħe scriptũ. ẽ. spũ scõ replebitur ram
inde abutero matris suȩ .ͥ qm̃ quãius seminatus apatre. tamen

Expanded text:
unguento quo baptizatos ungit Ecclesia. Nec sane tunc unctus eunguento quo baptizatos ungit Ecclesia. Nec sane tunc unctus equando super eum baptizatum ut columba descendit: tunc enim corpus suum, id est Ecclesiam suam, praefigurare dignatus est, mystica et invisibili unctione tunc intelligendus est unctus, quando Verbum Dei caro factum est, id est, quando humana natura, sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis, Deo Verbo est in utero Virginis copulata, ita ut cum illo fieret una persona. Ob hoc eum confitemur natum de Spiritu sancto et virgine Maria. Absurdissimum est enim ut credamus eum, cum jam triginta esset annorum aetatis, et a Joanne annorum , accepisse Spiritum sanctum: sed venisse illum ad baptisma, sicut sine ullo omnino peccato, ita non sine Spiritu sancto. Si enim de famulo ejus et praecursore ipso Joanne scriptum est, Spiritu sancto replebitur jam inde ab utero matris suae , quoniam quamvis seminatus a patre, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ dĩ. Et si forte alia ratio reddatur de bis dato spũ
ait: ite baptitate gentes in nomine patris& filii & sp̃s sci. ubi
maxime cõnmendatur hȩc trinitas. ambigere non debemus.
Ipse.ẽ. igitur qui etim de cȩlo datus .ẽ. die pentechostes. id.ẽ. post
dies decem quã dñs ascendit incelũ. Quomodo ergͦ ds̃ non
est. qui dat spm̃ scm̃. Inmo quantus ds̃ . ẽ. qui dat dm̃. Neq enĩ¬
aliquis discipuloꝵ eius dedit sp̃m̃ scm̃. Orabant quippe ut ueni
ret in eos quib manũ imponebant: non ipsi eum dabant. Qur̃
offerens apostolis peccuniam non ait. date & michi hanc
potestatem ut dem spm̃ scm̃: sed cui cũq inquit mmposuero
manus accipiat sp̃m̃ scm̃: Quia neq scriptura superius docerit
uidens aut̃ symon quod apłi darent sp̃m scm̃. sed doxerat.
uidens aut̃ fimon quod ꝑ impositionẽ manuũ apostoloꝵ datur

Expanded text:
dilectionem Dei. Et si forte alia ratio reddatur de Spiritu sanctodilectionem Dei. Et si forte alia ratio reddatur de Spiritu sanctoait, Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti , ubi maxime commendatur haec Trinitas, ambigere non debemus. Ipse est igitur qui de coelo etiam datus est die Pentecostes, id est, post dies decem quam Dominus ascendit in coelum. Quomodo ergo Deus non est qui dat Spiritum aliquis discipulorum eius dedit spiritum sanctum. orabant quippe, ut ueret in eos quibus manus imponebant: non ipsi eum dabant. Quam imon Magus, offerens apostolis pecuniam, non ait: Date et mihi hanc potestatem ut dem Spiritum sanctum, sed, cuicunque imposuero manus, accipiat Spiritum sanctum . Quia neque Scriptura superius dixerat: Videns autem Simon quod apostoli darent Spiritum sanctum, sed dixerat: Videns autem Simon quod per impos
Abbreviated transcription (Latin):
eftis qui loquimini: sed sp̃s patris ur̃i qui loquit᷑ in uob̃. Et mul¬
tis aliis diumoꝵ eloquioꝵ testimoniis cõnprobatur: patris
& filii. eẽ. spm̃: qui proprie dicitur intrmnitate sp̃s sc̃s. De quo itẽ
dicit ipse filius: quẽ ego mitto uobis apatre. Et alio loco: quẽ
mittet pat̾ innomine meo. De utroq aut̃ ꝓcedere sic doce¬
tur : quia ipse filius ait: depatre ꝓcedit. Et cũ resurrexisset
amortius. & apparuisset discipulis siuis. insufflauit. & ait. Accipi¬
te sp̃m̃ scm̃. ut eũ etiam dese ꝓcedere ostenderet. Et ipła. ẽ. uir
Quid uero fuerit causȩ. ut post resurrectionẽ suam. & int̾ra pri¬
us daret. & de cȩlo postea mitteret spm̃ scm̃. hoc ego existimo
quia ꝑ ipsũ donũ diffunditur caritas incordib nr̃s. qua dili¬
gamus dm̃ & ꝓximũ .ͥ scđm duo illa p̃cepta. inquib tota
lex pendet & propħȩ. Hoc significans dñs iħs. bis dedit sp̃m scm̃:
Semel int̾ra propt̾ dilectionẽ proximi: & iterũ de cȩlo ꝓpt̃

Expanded text:
uimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis; et multis aliis divinorum eloquiorum testimoniis comprobatur, Patris et Filii esse Spiritum, qui proprie dicitur Trinitate Spiritus sanctus. De quo item dicit ipse Filius: Quem ego mittam vobis a Patre; et alio loco, Quem mittet Pater in nomine meo. De utroque autem procedere sic docetur, quia ipse Filius ait: de Patre procedit; et cum resurrexisset a mortuis, et apparuisset discipulis suis, insufflavit et ait: Accipite Spiritum sanctum ut eum etiam de se procedere ostenderet; et ipsa est virtuQuid uero fuerit causae, ut post resurrectionem suam in terra prius daret et de caelo postea mitteret spiritum sanctum, hoc ergo existimo, quia per ipsum donum diffunditur caritas in cordibus nostris, qua diligamus deum et proximum secundum duo illa praecepta, in quibus tota lex pendet et prophetae, hoc significans domisemel in terra propter dilectionem proximi, et iterum de coelo propter