comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cura ut cũ iuisũ fratri fuerit congru¬
um abbatem suũ in esu carmũ. seu
maliquo tali. sibi ip̃ĩ cũ destendere
faciat ne rigor prelationis sr̃a¬
gat huãnam fragilitatem Et hec
compacio prudentie. Tria sũt ꝑ
que probatur uera compassio. s.
occulta tristicia pauꝑtas ⁊ mors.
huãne land̾ fauorẽ extinguit.
Quando autr̃ aliquis miseretur
pauꝑi. tꝑ̃alis remonet spem detri¬
butionis. cũ pro prox imo mortẽ
pati nõ uenuit. amorẽ mnundi nõ
prepont .liͨ. st̃ eni tria illa que
solent encruare compatronis
me̾bra. huãnꝰ .s. fauor temporal
retributio. et a mor inũdi. qui
mortem panitur pro proxinio.
uere comxatitur. sic̾ xx̃s pro

Expanded text:
cura, ut cum visum fuerit fratri congrucura, ut cum visum fuerit fratri congruum, abbatem suum in esu carnium seu in aliquo tali sibi ipsi condescendere faciat, ne rigor praelationis frangat humanam fragilitatem, et haec est compassio prudentiae. Tria sunt per quae probatur vera compassio, scilicet occulta beneficia, paupertas et mors. humanae laudis favorem exstinguit. Quando autem pauperi miseretur aliquis, temporalis removet spem retributionis. Cum pro proximo mortem pati non renuit, amorem mundi non praeponit. Haec sunt enim tria illa quae solent enervare compassionis membra, humanis favor, temporalis retributio et amor mundi. Qui mortem patitur pro proximo, vere compatitur, sic Chr
Abbreviated transcription (Latin):
corde. aut qn pauperi miscortur ⁊ cẽl¬
mendat. nec re tributionẽ sequitiu.
seos soso pretatis affecui trahirar adi
miuius Una ex istis ronsolatoria
Sunt quidam qui compatiiutui sibi
quidam romxatũdtur fr̃ĩ. quidam
nero mgr̃o. ppͥmũ uero modestie est
ꝓcõm tilectionis Tcociũ prudẽtior̃e
eruosdam eñ uere cũdia sine deside¬
ñ carins assugende rexrimit. ne
tarme᷑ indigentie. ⁊ neccessitati cõpati
uelint qui si modesti esfent cõpatrrẽ¬
tur sibi ne int̾siciant tẽ Alioe
uero conit dilectio tompati frĩ suo
sed qr nõ habent unde cõparfioĩs
oꝑa compleant. prelatis quorum
est prouidẽ et ixendere neccessa¬
ria. qualis sit et quid possit frater
alle diligenter intimant. Cemxatũd¬
tur ⁊ magrõ. ne qui preire debet
deficiat in uia unde quidã usus mo¬
leuit in conuẽtie quoriddam frm̃
ut ali quem de fra tribus abbati sue
pre ponat cui obediat in agenda sui

Expanded text:
corde, aut pauperi quando miseretur et comcorde, aut pauperi quando miseretur et commodat, nec retributionem sequitur, sed solo pietatis affectu trahitur ad munus. Una ex istis consolatoria; Sunt quidam qui compatiuntur sibi, quidam compatiuntur fratri, quidam vero magistro. Primum modestiae est, secundum dilectioniserecundia sive desiderium carnis affligendae reprimit, ne carnis indigentiae et necessitati compati velint, qui si modesti essent, compaterentur sibi, ne interficerent civem. Alios vero cogit dilectio compati fratri suo; sed quia non habent unde compassionis opera compleant, praelatis quorum est providere et impendere necessaria qualis sit et quid possit frater ille, diligenter intimant. Compatiuntur et magistro, ne qui praeire debet, deficiat in via. Unde quidam usus inolevit in conventu quorumdam fratrum, ut aliquem de fratribus abbati suo praeponant, cui obediat in agenda sui
Abbreviated transcription (Latin):
bosafatur. Gorde uero qm̃ al ioui qui
hab̾ ui ndat diuitis aliquis oppresso
egritudu  sm̃ egestate ocurrit ⁊ pietate
motus compatiendo mentis affectum
melinat transiens autẽ nõ succurrit
egenti. Huiꝰ comxatio sterilis est con-¬
cẽpit sed non peꝑit. De conceptu uere
compassienis. nasti solet ele mosi na
sed tanꝙͣ uenefica muluer auaritia
hoc est elemosine fructũ impedit. E
conceptũ compassionis. de semine pie¬
tatis prolapsum acorde hominis nelut
a matrice mulieris. mortuũ eiatͭ Illa
que ore fit tñ. adulatoria est. yet
autĩ sterilis nutu patur. Sequinus.
alia que multũ tribuit sed ideo ut lau¬
detur ut plus renpiat. sy. pondus uere
compationis non portat. sed mane
tle leuitate subleuatur. nec cõpatitur.
sed nliãtur et ideo suꝑbia uocari potest.
git una earum adulando a nicã se
tubuens. maiora recipit. Accipuae
syer toes in bonã partẽ compassionos.
spẽs. cũ aliquis fiẽm suĩ berignẽ
consolatur. uel qñ uͦ compĩnitur

Expanded text:
consolatur. Corde vero, quando aliquis, qui abundat divitiis, alicui oppresso aegritudine vel egestate occurrit, et pietate motus, compatiendo mentis affectum inclinat; transiens autem non succurrit egenti. Haec compassio sterilis concepit, sed non peperit. De conceptu enim verae compassionis solet nasci eleemosyna, sed tanquam venefica mulier avaritia Haec eleemosynae fructum impedit, et conceptum compassionis de semine pietatis prolapsum, a corde hominis velut a matrice mulieris mortuum ejecit. Illa quae ore fit tantum, adulatoria est, haec autem sterilis nuncupatur. Sequitur alia, quae multa tribuit sed ideo ut laudetur, aut plus recipiat. Haec pondus verae compassionis non portat, sed vanae gloriae levitate sustollitur, nec compatitur sed gloriatur, et ideo superbia vocari potest. Sic una earum adulando dicit se amtribuens, majora recipit. Accipiuntur et hae tres in bonam partem compassionis species: cum aliquis fratrem suum benigne consolatur, vel quando vere compungitur
Abbreviated transcription (Latin):
uati queant in eccłiã. nec de ꝑa¬
rentõ suorũ dignitate . gloriẽtus
sẽd ortultant causas suꝑbie
reᷤ eorum lab̾atur niuicud. Na tura
urro debicati sunt quorid complexio
talis est. ut pondus laboris. ieua¬
mii et iugiliarum ferre nequeat.
qeut eciõ cibos ex quisitos sastidĩt
quie sibi sunt omeri qui calore solie
uissolun ato laxantur. ⁊ sirgore
ctatim torpestunt. tales etiar
quosda ⁊e populo natiua plasi¬
mait᷑. qͥ muib hiis compatiens
est rresisio. Est et uera . ⁊ falsa
compasto unaq tũ tubus modit

Expanded text:
rari queant in Ecclesia, non de parari queant in Ecclesia, non de parentum suorum dignitate gloriantur, sed occultant causas superbiae, ne pes eorum labatur in vitium. Natura vero delicati sunt, quorum complexio talis est, ut pondus laboris, jejunii et vigiliarum ferre non valeat, qui etiam cibos exquisitos fastidiunt, qui sunt oneri sibi, qui calore solis dissoluti, cito lassantur, et frigore statim torpescunt. Tales etiam quosdam de populo natura plasmavit. Omnibus his compatiens est religio. Est et vera, et falsa compassio, utraque tamen tribus modis
Abbreviated transcription (Latin):
Michi soli qñ fercula plura pã
ra. Quid ergo. Mecce̾ est igitur
ut nõ ad ingurgitationẽ ue̾̃tris.
ut ait ẜituẽ gregorius utamur.
sed discamius faciati esurire
habundare et penuriã pati
Cuo btõ paulo. ne plus carni
tribuanius ꝙͣ neccessitas petat x
sic excluditur delicata uolinitat
Asu nero delicati sunt multi
licet suit de plere qui m̃ in
sclo essent. seriuebant ue̾tri. in eccl̾ia
uero positi. Usum soliti tibi mutare
no lunt. ne sequatur infirmitas
Infirmitatem corꝑis time̾tẽ aũ
sue morrem confermit. Imposibi¬
litatis sue usum inte precedentit
fore causam testantur sed ut nt dici
poser malus usus ab holendus est¬
ꝙ e nere delicati filii nobilũ qui sint
fuerunt in sclo nobiliores diggnitare
generis. ita in conue̾tu fr̃m nobi
tant se nõ esse delicatos. humiles
sunt uerbo. uestitu et opere ama¬
biles ad societatem tractabiles sa
corergantur hemesti tonsilii fratriũ
consolatores. iii. sui gem̾e aucto¬
ntateni. nõ pretendunt. ut hono¬

Expanded text:
mihi soli quandoque fercula plura paraAbsit! Quid ergo? « Necesse est igitur, ut non ad ingurgitationem ventris, ut ait beatus Gregorius, utamur; sed discamus » satiari et esurire, et abundare et penuriam pati cum beato Paulo , « ne plus carni tribuamus quam necessitas petat, et sic excludatur delicata voluptas. » Usu vero delicati sunt multi, licet sint de plebe: qui cum in saeculo essent, serviebant ventri; in Ecclesia vero positi, usum soliti cibi mutare nolunt, ne sequatur infirmitas. Infirmitatem timent, et animae suae mortem inferunt. Impossibilitatis suae, usum vitae praecedentis esse causam testantur; sed, ut dici solet, malus usus abolendus est. Genere delicati sunt filii nobilium: qui, sicut fuerunt in saeculo nobiliores dignitate generis, ita in conventu fratrum notant se non esse delicatos, humiles sunt verbo, vestitu et opere, amabiles ad societatem, tractabiles si corrigantur, honesti consilii, fratrum consolatores. Hi sui generis auctoritatem non praetendunt, ut hono
Abbreviated transcription (Latin):
Quod compaciens sic delicacis
compatiens religio Qua¬
tor sunt delicatorĩ fpẽs.s
uoluntate. usu. genere ⁊ natura
Uoluntate delicati st̃ illi. qui nõ
grossioribus cibis uti possunt
nolũt sed dui̾sa et exquisita fer
cula querences. respondẽt uentri

Expanded text:
Quod compatiens sit delicatis compatiens religio. Quatuor sunt delicatorum species, scilicet voluntate, usu, genere et natura. Voluntate delicati sunt illi qui cum grossioribus cibis uti possunt nolunt; sed diversa et exquisita fercula quaerentes, respondent ventri
Abbreviated transcription (Latin):
cexirret mergi. clamauit ditens
Donune peo. falua me. q̃ quõ dẽto
ualido turbatus est petrus  Ut
lomũ. Turbatus est inquit a uoce
numiti ⁊ a tribulatione pc̃tors.
Sic temptat dyabolus quosabet
per hui modi deceptiones a ca

Expanded text:
coepisset mergi, clamavit, dicens: Domine, pereo, salva me . « A quo vento valido turbatus est Petrus? » alocum, « turbatus, inquit, est a voce inimici, et a tribulatione peccatoris. » Sic tentat diabolus quoslibet per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlicare non desiuit. hec płibus de
renidtiatione mũdi cogitantibus
anteponit. Ocalliditas antiqui
hostis. O ingenium sine sapiẽtia
sed non sine malina. abstnẽtiam
et ieuinium et cetã que suꝑus
diximus dampnat. et per ista. car¬
nis naturam. deficere astruit. et
tñ suꝑfluitatis uicud tacet. ꝑ quã
natura suffocatur. cũ excedit ter¬
minos suos. Sic frẽs. mundi hurꝰ
pͥnceps hoĩ exteriori .i. carni ꝑ
delectationem tpãlũ minatur.
ut t̾reat sicut locũ munitionis
aggreditur hostis. in quo nouit esse
debiliorem. Sed homo interior
discretus et expeditus uidelicet
aiã. exritatus tumultu minarũ
sine mora sorio ad defensionem
adũtitur. amipsens illud quod
beatus ambrosuis dicit de archa
noe ꝯẜomi custodis presentia in¬
qͥt. ibi frequentior est. ubi muri
Fragiliores sunt. Ppurũ socum
ne deficiat hortatur. salomonis
Utitur confilio dicentis. Fili acce¬
dens ad seruitũ dei prepara ĩliam
tuam ad temptationem. Docet

Expanded text:
us non desinit, haec pluribus de renuntiatione mundi cogitationibus anteponit. O calliditas antiqui hostis! o ingenium sine sapientia, sed non sine malitia! Abstinentiam et jejunium, et caetera quae superius diximus, damnat, et per ista naturam carnis deficere astruit, et tamen superfluitatis vitium tacet, per quod natura suffocatur, vel excedit terminos suos. Sic, o fratres, mundi hujus princeps homini exteriori, id est carni, per delectationem temporalium minatur ut terreat, sic locum munitionis aggreditur in quo novit esse debiliorem. Sed homo interior discretus et expeditus, scilicet anima, excitatus tumultu minarum, sine mora socio ad defensionem adjungitur, implens illud quod beatus Ambrosius dicit de arca Noe: « Boni custodis praesentia, inquit, ibi frequentior est, ubi muri fragiliores sunt. » Pigrum socium, ne deficiat, hortatur; Salomonis utitur consilio dicentis: Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationes ; docet
Abbreviated transcription (Latin):
an angustia. an aliqd eorũ q̃
sequũtur.ͦ Ikemo tr a caritate
seꝑet nos. Qui eni caritatem
habuerit anciqui hostis minas
timere non potit qr caritas foras
mittit tunorem. Nec impugna¬
tiomibus delectationũ cedet qui
caritatis untur clixeo qr caritas
patienter onniã sustinet. Hoc
igitur clipeo homo intior ex ex¬
terior utantur ad defentionẽ.
ne uel teantur. mimis. uel mi¬
pugnationibus cedanti, et de
prima peopositione hec suffiçiãt.¬

Expanded text:
ustia , an aliquid eorum quae sequuntur? Nemo igitur a charitate nos separet. Qui enim charitatem habuerit, antiqui hostis minas timere non poterit, quia charitas foras mittit timorem , nec impugnationibus delectationum cedet qui charitatis utitur clypeo, quia charitas patienter omnia sustinet . » Hoc igitur clypeo homo interior et exterior utantur ad defensionem, ne vel terreantur minis, vel impugnationibus cedant. Et haec de prima propositione suffic
Abbreviated transcription (Latin):
nid cõmendait delectatioms uers
pesime uicud dampnat. Mlonet
eum ne ab horrent. Fluctuationẽ
uite huius. qr ad tp̃s est. sed po¬
nat anchoram spei. et dicat. Ex¬
pectabo eum qui me saluid secit᷑
et non dabit meternũ pluctuationẽ
uisto. Hortatur iterũ illud ne con¬
tristetur. in excercitatione sua. ne
conturbetur a uoce mimiai et a tri¬
binlacione pctoris. sed dicat. Patꝰ
sum et mon sũ turbatus nt tusto¬
diam mandata tua. lons et aliis
multis iicitamentis honio interor
consola tur exteriorem. licet tũd eo
imxuynetur. et contriste tur in ex¬
certicatione sua Cũ em̃ caro in
se affligitur. uel sclãriũ hõm pa¬
titur guicia. tuc̃ homo interior
ut ait bt̃e augustinꝰ. affectus te¬
dio. ⁊ multorũ rabie cirtũdatus
resuctans odio. ut ꝑficiat dilectio¬
nem in ip̃a lucta ꝯtristatur ⁊
ideo dicat cũ prophã. E xaudi
deus dr̃onem meam. et ne despe¬
xeris deprecationem meam mide
michi et/ exaudi me. Concurbat

Expanded text:
electationis vero pessimae vitium damnat; monet eum ne exhorreat fluctuationem vitae hujus, quia ad tempus est, sed ponat anchoram spei, et dicat: Exspectabo eum qui salvum me fecit e, non dabit enim in aeternum fluctuationem justo . Hortatur iterum illum ne contristetur in exercitatione sua, ne conturbetur a voce inimici, et a tribulatione peccatoris, sed dicat: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua . His et aliis multis incitamentis homo interior consolatur exteriorem, licet cum eo impugnetur, et conturbetur in exercitatione sui. Cum enim caro in se affligitur, vel saecularium hominum patitur convicia, tunc « homo interior, ut ait beatus Augustinus, affectus taedio, et multorum rabie circumlatratus, reluctatur odio, ut perficiat dilectionem et in ipsa lucta contristatur, » et ideo dicat cum Propheta: Exaudi, Deus, orationem meam, et ne despexeris deprecationem meam; intende mihi, et exaudi me . Conturbat
Abbreviated transcription (Latin):
tustañ. ⁊ quom̃ sit ad lapsum
prompta humane natiue fuggilitas
pretendit uestis asperitatem lecti du¬
riciam. uiluõ aiborũ assiduitatem
saforis intollerantiam prelatorum
cuudelitatem. fr̃m discordiam aine¬

Expanded text:
quantum sit ad lapsum prompta humanae naturae fragilitas, praetendit; vestis asperitatem, lecti duritiam, vilium ciborum assiduitatem, laboris intolerantiam, praelatorum crudelitatem, fratrum discordiam,
Abbreviated transcription (Latin):
sit om arnitines uuret. sed sue seauẽ
nei frndeo non tardat minan cpia¬
nolentiam destru. ⁊ ideo labens uitol¬
feranciam et procensa iugliarũ selũ¬
nia pretendit. Credit ex pauꝑtace hũ¬

Expanded text:
ret, sed ut securius nui, et ideo non tardat minari aegritnolentiam destrui: et ideo laboris intolerantiam, et protensa vigiliarum spatia praetendit. Credit ex paupertate hum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nann que deu amare nepligit
ꝑfecto diligere proxũ nesut
Et tue̾ plemiꝰ in dei dilec tone pro¬
ficimrꝰ. si in euisd̃ dilecnõie h̃iio
prius prox nui caritate de lectamur
Quia eni amor dei amorẽ proxin
generat. Siciurꝰ ꝑ leyẽ domunus
terra pectoris nr̃i prius amoris
sui radicem fue̾t. quatiuꝰ ꝑ ranio
post mddũ dilectio frat̾ua grrmi¬
nareti. Et rursũ quia amor dei
Iohãnres qui ine̾xat dicens. Qui
non diligit fratrẽ suid quẽ uider.
drũ quẽ non uidet quomodo potest

Expanded text:
tur. Nam qui amorem Dei negligit, profecto diligere proximum negligit. Et tunc plenius in ejus dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio, prius proximi charitate lactamur. Quia amor Dei amorem proximi generat. Dicturus per legem Dominus:terra pectoris nostri, prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei Joannes, qui increpat dicens: « Qui non diligit fratrem suum, quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest
Abbreviated transcription (Latin):
se se meminit. amat qualem
se essi de uuisse cognostr ꝙ olã
iam penitentie amaritudiuẽ dili¬
tit. quia caute desiderat in qͣntis
uoluxtatibus sua delectatioe pes
Derte̾tie gremuus sequat᷑ ut ei
iani salubriter flere libeat. que
rius de mi quita tibus flenda io¬
aitate gaudebat. Qui autem¬

Expanded text:
se meminit, amat qualem se esse debuisse cognoscit, et solam jam poenitentiae amaritudinem diligit, quia caute considerat in quantis voluptatibus sua delectatione pecpoenitentiae gemitus sequatur, ut ei jam salubriter flere libeat, quae prius de iniquitatibus flenda jucunditate gaudebat. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
lugatũ Undiq metuit et suspectꝰ
lanis oñe ꝑtimescit ne aut stãs
in empto reginẽ non digne iu-¬
geat ꝙ non etiã deserrns enẽdat
aut c̃te regime deserans dũ
aliquid flere ititur rursus aliud
de ipã gregis destitutione tõ¬
mittar. ¶uĩa ergo dyabot̾tis
ita in exxlicabilibus nõdis ligxat
ut plerioq mẽs in dubio adduta¬
Unde a culxa solue̾ inititur inde
in culxa artuis astriugatur Retẽ¬
ꝑ bnñ Iob dicitur neeui resticulor
eiꝰ ꝓplexi sunt Argumuẽta nãq
machinatronũ illus quasi quo¬
laxantur ut Relinquãt eo ma¬
gis ixlicantur ut teneant

Expanded text:
atur. Undique metuit, et suspectus latus omne pertimescit, ne aut stans in empto regimine non digne lugeat, quod non etiam deserens emendat; aut certe regimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de ipsa gregis destitutione committat. Quia ergo Behemoth iste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque meunde se a culpa solvere nititur inde in culpa arctius adstringatur, recte dicitur: Nervi testiculorum ejus perplexi sunt. Argumenta namque machinationum illius quasi collaxantur ut relinquant, eo magis implicantur ut teneant
Abbreviated transcription (Latin):
plus mereribus afficitur ꝙͣ
honoribus gaudet did cor tri¬
bulatiõr p̃mitur ad memoriam
cul xam reuocatur doiet q ad
laberem cũ culpa ꝑuenisse et ꝙͣ
sit iquũ qd admiserit ex ipã
fractus difficultate coguoscit.
ueum se igitur iũ mixesis p̾miis
agnostens uult adextr locum
sublinitatis sustexti gregis nura¬

Expanded text:
plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletque se ad laborem cum culpa pervenisse, et quam sit iniquum quod admiserit ex ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur se cum impensis praemiis agnoscens, vult adeptae sublimitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quod mari eneo ronoditas çirno¬
spernonis imporitur. Et alti¬
tudo eius erat quĩq nbitorio. I pio
est sublimitas quiq sensuõ cor¬
porroꝵ. E ed quia uauietas sen¬
suũ. ꝑdudsa mũdi oblettameta
defluit. conuemẽter auctoritat
subiũccit. Et restcula trignita
cubiterid̃. cingebant illidd ꝑ ciocuitio
Uesticula est p̃cextorid disciplina.
qua fluxa restringiuiꝰ. quotiens a
relictanrꝰ. Que in mirũ refnoila.
trigĩta mbitoruõ eẽ dicitur. quia ad̃¬

Expanded text:
quod mari aeneo rotunditas circuquod mari aeneo rotunditas circumspectionis imponitur? Et altitudo ejus erat quinque cubitorum. Ipsa est sublimitas quinque sensuum corporeorum. Sed, quia varietas sensuum per diversa mundi oblectamenta defluit, convenienter auctoritas subjungit: Et resticula triginta cubitorum cingebat illud per circuitum Resticula est praeceptorum disciplina, qua fluxa restringimus, quoties a religamus. Quae nimirum resticula trigi
Abbreviated transcription (Latin):
Es si quidẽ qñ ab aliquo tagituo
strider ac uelud plangẽtis more
conqueritur. Dũ enm uat
comxuẽtionis tangitur manu prxo
sile quod sit dũ mat̾iam metali
ponit᷑ in nrne. De fluens ꝑduc¬
tũ caualit᷑ ad ꝑfectionẽ forme.
Iguus est ardos tribulatiois. me¬
talli mat̾ies. es pitĩ fpecies quod
ꝑ recordationis tractũ quasi ꝑ
canalis ductũ. i sorid̃ uasis
trahicitur. nõ mc̃̾s emollita p
ardorẽ scũ spt̃. ad efficiẽdum
euas comxunctionis eliquatur
Erat eno decem ibitorũ. alabio
usq ad labñ. In denario siquidẽ
ligicur. que laborãtib promissu
datur. i labio igitur. idest ab
puc̾tionis. infra mẽtis sue abi¬
tũ fermat. Lauatr end lacͥma
sordes crim̃s. ita dico si ponat᷑
ri fletu. Cocũditas siquideni
maris. designat ambitid distrite
circũ fpectionis. que cũ ea q̃ ate
et recro. a dextris et a siistris
respicit /.  nichil absq cõxut̃¬
tionis a maricudine trahire p¬
mittit. quid aluid accitur. isi

Expanded text:
Aes siquidem, quando ab aliquo tangitur, stridet, ac velut plangentis more conqueritur. Dum enim vas compunctionis tangitur manu proprsile, quod sit dum materia metalli ponitur in ignem defluens per ductum canalis ad perfectionem formae. Ignis, est ardor tribulationis; metalli materies est peccati species: quod per recordationis tractum, quasi per canalis ductum in formam vasis trajicitur, cum mens emollita per ardorem sancti Spiritus, ad efficiendum vas compunctionis eliquatur. Erat etiam decem cubitorum a labio usque ad labium. In denario siquidem ligitur, quae laborantibus promissa datur. A labio igitur, id est, apunctionis intra mentis suae ambitum format. Lavat enim lacryma sordes criminis, ita dico si ponaturri fletu. Rotunditas, siquidem maris designat ambitum discretae compunctionis, quae cum, ea, quae ante et retro, a dextris et a sinistris sunt, respicit, et nihil absque compunctionis amaritudine transire permittit, quid aliud agitur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
cubitorid/ alabio usq ad labũ. es¬
tundũ pre circuitiõ. Picut suxnus̾
ꝑ ãtrñ sacerdotu. moralitis desi¬
pinatur confessio. ita ꝑ mare encũ
Desinari potest cordis comxuc̾no
Siat end̃ in mari eneo. lauari
solebant sacerdotes. ita et dama¬
ritudine comxuc̾tionis lauãtur
cotidie sidelũ mẽtes. Moc autẽ
Uas. maris noiẽ meeuit axpella

Expanded text:
labio usque ad labium, rotundum in circuitu . Sicut superius per atrium sacerdotum moraliter designatur confessio, ita per mare aeneum designari potest cordis compunctio. Sicut enim in mari aeneo lavari solebant sacerdotes, ita in amaritudine compunctionis lavantur quotidie fidelium mentes. Hoc autem vas, maris no
Abbreviated transcription (Latin):
quo clamamꝰ abẽa puter.
qui ouũa operatur quietus. met tũ
angustãtur incentus . sic extiriora
circũdat. ut mudora impleat. sic
mteriora implet/ ut exteriera cie¬
cd̾det/. Sic sũma regit. ut ina
non deserat. sic nus pñs est.
ut a suxerioribus non recedat.
Tic latet in sua fpecie. ut tñ corio¬
statur in sua operatione. sic ĩ suo
cognostitur opere. ut tñ cõ prehẽdi
non ualeat cognostentis exifti¬
matione Bic adest ut iideri neq̃at.
sic uderi nõ ualer. ur tñ eius pntĩ¬

Expanded text:
quo clamamus: Abba Pater  , qui omnia operatur quietus, nec tamen angustatur intentus, sic exteriora circumdat, ut interiora impleat; sic interiora implet, ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic in suo cognoscitur opere, ut tamen comprehendi non valeat cognoscentis aestimatione; sic adest, ut videri nequeat; sic videri no
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscantur in sua operatione
Tic cognoscuntur in suo opere ut
iux comxrehendi possintt cognosar̃trs
estimatione Sic ad sunt qn ut ui
Deri ne queant. quia quãus remoti
Iut̃ corxore. ad iũt tñ sellutta cirnũ¬
spectione. Tic se inte lligẽdos p̃bẽt
seteris. ut uix intelligi ualeãt eciã
a discretis. Nec nĩ sic secretũ m̃ẽ¬
tis obmibilant. qͥu pro loco et ix̃e
quibus congruũ uderint illud dicãt
Et quia sũmo abbati toto affectu mẽtis¬
iam inherent. adiuc in t̾ris posit
formã sudmi abbatis ceuẽt ilꝑxosito
suo flecti nequeunt. et eos qui sub
ixĩs sunt proxosita sua tene̾ cogĩde
Alies rexrehendunt et as aliis ⁊re¬
prrhendi uolũt Michil eñ õse ha¬
ue  desiderant ꝙ ocłis homi. et oclis

Expanded text:
cognoscantur in operatione; sic cognoscuntur in suo opere, ut vix reprehendi possint cognoscentis aestimatione; sic adsunt quandoque, ut videri nequeant, quia quamvis remoti sint corpore, adsunt tamen sollicita circumspectione; sic se intelligendos praebent caeteris, ut vix intelligi valeant etiam a discretis. Nec tamen sic secretum mentis obnubilant, quin pro tempore et loco quibus congruum viderint, illud dicant. Et quia summo abbati toto affectu mentis inhaerent, adhuc in terris positi formam summi abbatis tenent. A proposito suo flecti nequeunt, et eos qui sub ipsis sunt proposita sua tenere cogunt, alios reprehendunt, et ab iis reprehendi volunt. Nihil enim in se habere desiderant,
Abbreviated transcription (Latin):
sue claritatis int̾micet quatiius
et subleuata quixxiã uideat. et
reuerberata contremistat Et quia
eũ sicuti est uide̾ nou potest ali¬
quando iuẽdo cognostat. Sũt
autrẽ in eccl̃iis quidam prelaci
qui licet duisis operibus suit
nũeti. tñ operantur quieti
Interiora domꝰ sue imuxleit
Doctrina. Exteriora uero cirtũdat
prouidentia. Mec tñ sic doctrne
studeur. ut a prouidẽna cessent.
nec si curis exterioribz inhiant
ut a spnali Doctr na refrime stat.
Summa regunt et tñ ima nõ
Deserũt. Illa cũ xotestate ista nõ
hũolitate. Inon eni a saxir̃tt
recedunt. sed iñ simxlicioribus¬

Expanded text:
suae claritatis intermisceat, quatenus et sublevata quidpiam videat, et reverberata contremiscat: et quia eum sicuti est videre non potest, aliquando vivendo cognoscat. Sunt autem in Ecclesiis quidam praelati qui, licet diversis operibus sint intenti, tamen operantur quieti. Interiora domus suae implent doctrina, exteriora vero circumdant providentia; nec tamen sic doctrinae student, ut a providentia cessent; nec sic curis exterioribus inhiant, ut a spirituali doctrina refrigescant. Summa regunt, et tamen ima non deserunt. Illa cum potestate, ista cum humilitate. Non enim a sapientibus recedunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sicut mali malos in suxlicio. sit
boni bones cognostant in Reguo
Inqua iudeliaet coritiõe dtriuẜi
partis curuulus excrescit oetributiois
Ut et boni amxlius gaudeanit quia
uetnt ¶t madi dũ cũ eis torque¬
lur quios in hoc sclo Si lexerũt o¬

Expanded text:
 sicut mali malos in supplicio, sic boni bonos cognoscent in regno. In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus excrescit retributionis, ut et boni amplius gaudeant, qui erant; et mali, dum cum eis torquentur, quos in hoc saeculo dilexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uistis dicẽ possumꝰ neq de omio
negare. Inam sut quorũdã aũ
iustorũ que quiburdam ad huc mã¬
sionib a celesti regno differidtur
In quo dilationis Saxno quid
recixm̃tur hoc autẽ in ixĩs iustis
pro retributione. sue iisticie crester
in Die iudicii quad uñt aĩadrĩd sola
post modũ uero eciã corxoũ brati¬
tudine ꝑfruẽtur. ut in ip̃a quoq
carue gaudeant in qua doloirs cou¬
ciatusq ꝓ dnõ ꝑtulerũt Precerea
sciẽ dũ est quĩ et si baxtizatos oẽs
infantes. atq in eadem infantia
morientes ingredi regĩe celorĩ
uules qui sciliez iam loque possunt
regna celestia mox ingredi cd dĩo
non est/ quia nou nuillis ꝑiuuilis¬
eisd̃ regni celestis adity aparõtil

Expanded text:
justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam animae justorum, quae quibusdam adhuc mansionibus a coelesti regno differuntur. In quo dilationis damno quid recipiuntur. Hoc autem ipsis justis pro retributione suae justitiae crescet in die judicii: quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruentur, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores cruciatusque pro Domino pertulerunt. Praeterea sciendum est quoniam etsi baptizatos omnes infantes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste parvulos qui scilicet jam loqui possunt regna coelestia ingredi credendum non est; quia nonnullis ejusdem regni coelestis aditus a parent
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ quib in locis suit dubitat.
ideo uolumꝰ ut de eis diuine scrix¬
ture uerbis certiores siant Ait
end beatus gregorius moraliũ libro¬
aliquo meriente egre̾diẽtẽ aiam
a claustos carns accex̾i̾t/. met̾ũ
setũ sie ulla ꝑmutatõe retinebit.
ut uer exaltara ad suxxlicũ ꝓuat.¬

Expanded text:
rectionem quibus in locis sint dubitant, ideo volumus ut de eis divinae Scripturae verbis certiores fiant. Ait enim beatus Gregorius : « Cum aliquo moriente egredientem animam a claustro carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla mutatione retinebit: ut nec exalta
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sue̾tẽ omĩa scũt Tuc̃ end in
slaustro ꝑscr beanitudinis angłis
et hods deus p̾erit quib nchil
Deesse potit. quĩ abbatis more
dei saxiẽtia om̃ib oiã prouidebit
Ibi muiꝰ in ordine suo Deficiet.
quia in libro diuine sapiente in
quio scryxtus est ordo nature unus
ad Raborem ⁊ deducet ad requiẽ

Expanded text:
ubi scientem omnia sciunt. Tunc enim in claustro perfectae beatitudinis angelis et hominibus Deus praeerit quibus nihil deesse poterit, quoniam abbatis more, Dei sapientia omnia omnibus providebit. Ibi nullus in suo ordine deficiet, quia in libro divinae sapientiae, in quo scriptus est ordo naturae, ununos ad labores, et deducit ad requie
Abbreviated transcription (Latin):
sillanimes/ et cũ suꝑbis int̾xado
contendit. Talis pastor dicere
notũ beneficud reddit amicum
Ques uero pastor cognouit dũ
subditorũ mores et actus diligẽ¬
ter acrendit. Unde scrixtũ est.
Tonsidera diligenter doliũ pec¬
coris tui wltũ pectoris cõsiderat

Expanded text:
sillanimes, et cum superbis increpando sillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor dicere otum, beneficentia reddit amicum. Oves vero pastor agnoscit, dum subjectorum mores et actus diligenter attendit. Unde scriptum est: Considera diligenter vultum pecoris tui . Vultum pecoris cons
Abbreviated transcription (Latin):
que meliora sũt̾. Hũlitatis cus¬
todia  uirtutũ euitat damxnum
Duligentia periculũ. In hiis ne¬
gligentia locũ nõ habet. Illos
uero qui prouidentie oclõs. stultiae
caligne cooꝑtos habent qui ab
epercitio heni oꝑis. merce torxẽt
qui ꝑ cuxiditatũ. ad noluxtuosa
distrahunt᷑ et ꝑ suꝑbĩã hũolibu
nõ condescendunt. Illos dico
negligentia possidet et eorũ dis¬
soluit actiones ꝑ stulticiã intrat
suꝑbiam regnat. Audiat iguur
negligens pastor. quid sibi ⁊ dili¬
genti pastori dicatur. De officio¬
pastor inquit aiãm suao
point pro ombus suis. Mercen¬
narius uero fugit. Animã pro
ouibus point. qui periculo sũ regi¬
nunis ascendens locĩ. clauso
silentii hostio claustralũd gregem
in pace custodit Auimã pouit
saria querit. Animã pomit qui
ad sustinẽda iurgia rei Ramiliaris
solus exit Qui int̾ adulantiũ et
de trahentiũ linguas medius ince¬
dit qui pro infirmis laborat et
laberantes pastit/. Consolatur pu¬

Expanded text:
e meliora sunt, humilitatis custodia virtutum evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat , per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi et diligenti pastori dicatur. Bstor, inquit, animam suam dat pro ovibus suis, mercenarius vero ovibus suis ponit, qui periculosum regiminis ascendens locum, clauso silentii ostio, gregem claustralium fratrum in pace custodit. Animam pro stodit. Animam ponit, qui ad sustinenda jurgia causa rei familiaris solus exit, qui inter adulantium et detrahentium linguas medius incedit, qui pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pu
Abbreviated transcription (Latin):
res suntyoces pastorales¬
suauis. s. dulcis et alta.
Suaius ad infirmũ. dulcis ad
Infirmatur autẽ qui temxtatur.
moritur qui desperat. Suidꝰ est
que non audit audũit autẽ qui
uocem suauẽ consolationis. des¬
perans dulcedines obsetratioĩs
Surdus asperitatem increxatioĩe
Et sequid̃tur me mee. Oues
precedit. Quom᷑ ad uitã si dilic̾ẽs

Expanded text:
res sunt voces pastorissuavis, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, dulcis ad Infirmatur autem qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est qui non audit; audiunt autem, qui vocem suavem consolationis, desperans dulcedinem obsecrationis, surdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae . Oves praecedit. Quo? ad
Abbreviated transcription (Latin):
somuino desistant, Qui aute nec
sciũt nec possunt. et uolũt iuxidi¬
si uellnit. quod nec scũit nec possĩt
Illi siquidem qui nec scũt nec possũt
nec uolunt prudentꝰ agũt Pĩma
eno discreno nole quod nõ potrs
prouidere quod nescis. Quamor ex
geuerant Reliqua uero quatuor
idest piruidenna et discretio. hudliri¬
negligentiam. eliminãt. As
piruidentiã si quidẽ ꝑtinet ꝯsilium
Ad discretionẽ indicud. Ad hũdlica¬
tẽ custodia. qd caritatĩ diligentia
Consilũd prouidentie seꝑat a bome¬

Expanded text:
Qui autem nec sciunt, nec possunt, sed volunt, ambitisi velint, quod nec sciunt, nec possunt. Illi siquidem, qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt, prudenter agunt. Summa est enim discretio, nolle quod non potes, providere quod nescis. Quatuor exgenerant. Reliqua vero quatuor, id est, providentia et discretio, humineglprudentiam quidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium prudentiae separa
Abbreviated transcription (Latin):
sic maria que in silentis
deberer esse. marthe de¬
strahit. et que u̾ba dñi audire
consueuerat uerbositati seruit
hee est falsa maria. Est em
uera maria e falsa maria aet
uera martira et falsa martha
Mera maria tas andit ⁊ sac̃mat᷑
falsa maria conqueritur ꝙ nõ eps¬
diatur ꝙ ext̾iora nõ ordiet ꝙ
secularibrs nõ admnstefitur. Uera
eni maria unguẽto frequentat
sexultoũ. ut ungat mortuud. Emut
ucio boni oꝑis frequẽtat deriderio
deuotionis. undit ueryo consolatio¬
mĩs Falsa maria uendit frequẽtat
nõ sexulcrũ sed forũ. Tnnes autẽ
ne cũ redierit. cũ fatius uirgmnib
clausam muemat Iannã Uera¬

Expanded text:
Sic Maria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Maria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur quod non egrediatur, quod exteriora non ordinet, quod saecularibus non admisceatur. Vera Maria emit unguentum, frequentat sepulcrum, ut ungat mortuum. Emit pretio boni operis, frequentat desiderio devotionis, ungit verbo consolationis. Falsa Maria vendit, frequentat non sepulcrum, sed forum. Timeo autem, ne cum redierit, cum fatuis virginibus clausam inveniat jan
Abbreviated transcription (Latin):
ut genet sanguorẽ. aprnls
enn carnalis ꝑ tumorẽ suꝑbie.
incuorit fepissime langorẽ dobe¬
dientie Nie autẽ sut̃ tumoris
spẽs duri iundelicet ⁊ molł.
Suricia tumoris in carne. est ob¬
stinatio carnalũ in conusatione

Expanded text:
ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversatione.
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ mulieribus dormiunt. nõ
uel hoc realurr agunt. uel dum
carms de sideriis se conuegũt. Illos
qui uenũt ne sylo ne sacrificent
et exemolis ab excertitio bone opa¬
tionis auertunt. A taendi nõ ꝑmnt¬
tunt ad rxẽ. quia extiucto seicitatis
igne. nõ infũdũt bone actioni cor¬
Sis dulcedinẽ Garnẽ cuidã non
roctã querunt. qr tribulationis
i ne fugientes pauxtati ⁊ labori
se subtrahunt. In camyno etend
pauxtatis decocqui solent uicia.
carins. Garnẽ crudam ideo desede¬
rant. ut qñ et quomodo ⁊ ꝙͣ nõ

Expanded text:
qui cum mulieribus dormiunt, qui cum vel hoc realiter agunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos etiam qui veniunt in Silo, ne sacrificent, et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. Accendi non permittunt adipem. quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni cordis dulcedinem. Carnem crudam, non coctam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes, paupertati et labori se subtrahunt. In camino etenim paupertatis decoqui solent vitia carnis. Carnem crudam idcirco desiderant, ut quando, et quom
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in sylo. qui ues aliud faci¬
unt. inisi quod. uel quomodo
uel quantĩ uolidr. Illi uero
que male uiuunt. et subiectos
bene uiue̾ cogunt. errãtes reuocat¬
sed rectos et sortes occidunt Re¬
notant uerbis. occidũt exẽplis.
Re litiosi uderi sindent. qr religtio¬
sos sub se habent. Gloriantur
de corũ patientia. nõ de sua.
tuo ip̃d quod aliis oplari licitum
esse nõ ꝑutant. ssubiectos cogũt
eta nemme cogi uolunt.
nobedientie morbus ex
Iuxbie tunore procedens.
sicut samies ex wluere. sic ex
ulcere contemxtus enanat mor¬
uus mobedientie langor est
aiẽ Qui eni operari nõ wlt ⁊
potest nunt s langues Uuit¬

Expanded text:
ciunt, nisi quod, vel quomodo, vel quantum volunt. Illi vero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub se habent. Gloriantur de eorum patientia, non de sua. tur ipsi quod aliis operari licitum non esse putant, subjectos cogunt, et a nemine cogi volunt. nobedientiae morbus ex superbiae tumore procedens, sicut sanies ex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed langue
Abbreviated transcription (Latin):
concẽditur alicui parentũ exacno¬
ne seu fr̃m seductoria exortatiõi.
uil etl opil boni simulatoria ostẽ¬
sione. obedientie nome habet.
sed re carer. Dd hanc etꝭ obedic¬
niam. aliis modis puenituir ut
qued illis tribus precedentib nõ potist
promissione muneris obtineatur.
Sic ad huc cũ petro symon magus¬
absconderũt ꝑtẽ substantie.
uers negotiis. incĩbunt acquired
pecunie. hec est obedientia cũ
symonia. Est et alia spẽs mobe¬
Sientie que tũ obedientia ugat᷑
de qua dicitur. Quia obedisti uoci¬
uatuor su nt uoit s. uxorie

Expanded text:
conceditur alicui, parentum exactioconceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc cum Petro Simon Magusabsconderunt partem substantiae, isti vero negotii incumbunt acquirendae pecuniae. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobedientiae, quae tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: Quia obedisti vociuatuor sunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
ne ut solo noiẽ gliẽtur. De
multis moĩs dicitur. exxe¬
dit ut simo de ea hũtus altius ordia¬
tur imuponitur enĩ nomẽ obedi¬
entie precexto. facto et loco. ut
designer quod precixitur moustrer
quod agitur. nominet locum
in quo quis moratur. De p̃cexto
enĩ dicitur. Inugit et obediẽtiã
De facto. compleuit eam. De loco.¬
axud ea moratur obediẽtiã cũ
uero aliqñ placet/. aliqñ displicet.
ꝓplacet quibusd nõ qr habindet frĩb
sod pistibus. placet qruia habundet
famulis et fabulis. Placet quia folꝰ
cuncta possidet et fic sit ut nocetur
obedientia. cũ nõ sit. hat̃ obedir¬
tiam multi defiderant ut extra
obedientiam esse queant. multis
autẽ modis hec obedientia queri
solet .i. auxilis. consilio. ⁊ inge¬
nio. auxilio uidelicet parentum.
consilio frm̃. simuulatioĩs ingenio.
ut quod nimis pentũ uel exhorta¬
tonibus sr̃m nõ pt̾ obtinere. saltẽ
simulationis ingemo possit adi¬
pisti. hec autẽ obedientia que

Expanded text:
ea solo nomine glorietur, et multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius ordinatur. Imponitur enim obedientia praecepto, facto, et loco, ut designetur quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur: injunxit ei obedientia; de facto: complevit obedentiam; de locoapud illam moratur obedientia, cum vero aliquando placet, aliquando displicet. Placet quibusdam, non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia famulis abundat et fabulis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio fratrum, simulationis ingenio, ut quod minus parentum, vel exhortationibus fratrum non potest obtineri, saltem simulationis ingenio possit adispici. Haec autem obedientia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nulti sibi habere sociã falsan
mariam. Caiub licet unũ esset
neccessariũ. mnd iñ est cõtrar̃.
quia tũ. unitatĩ seruare deberent.
de tractioni student. Tales platoꝵ
Signitarẽ nõ reuerentur n ͨ ptãtiẽ
tnẽt. sed abutũtur lege claustrali.
et claustra stanita turbant. Tuodeñ

Expanded text:
sam Mariam. Quibus licet unum esset necessarium, unum tamen est contrarium; quia cum unitatem servare deberent, detractioni student. Tales praelatorum dignitatem non reverentur, nec potestatem timent, sed abutuntur lege claustrali, et claustri statuta turbant. CAP. XI.
Abbreviated transcription (Latin):
fouca cadũt. Quomiͦ p̃cedl̃t uita
et doctuma. Epic fiet unud oule.
esse in se et unꝰ in grege Unus
in se ut quod doceat in uerbis. D¬
peris. nõ frangatur adu̾sitate.
sed idem ꝑmane̾at. ꝑ seueranti
catiencia. Tenet autẽ pastor uii¬
tarẽ cũ grege qñ nõ diuiditur a
subditis. ꝑ preciosiorẽ habitũ. uel
deliciorẽ cibũ. dũ fit unus peꝵ
compassionẽ cũ infirmis ꝑ dispẽ¬
sationẽ cũ delicatis. ut cũ apło
dite possit. ommibus orinã factus
sũ ut omnes lucrifacerẽ Pastor
uero negligens fugit. Sũt ent
quido presati qui ꝓugũa quod
prenxũdt. cũ em̃ onera grauia.
et importabilia nuxonũt et ea
digito moneͤ uolut. fugũt quod
pcixudt. Iugũt cũ se subtrahunt
fugĩt qui ꝑ alienas domos ua¬
gantes discurrunt. uagãtes Iugũt
uidernit. se sub silentio abscondũt.
fugũt, qui remoti a conuentu sus
otio uiuũt. qui a cõminnu fra teum
consilio recedunt. qui pͣua agĩt
et rexrehendi uolũt unde ute

Expanded text:
cedit? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile us in se et unus cum grege. Unus in se, ut quod docet verbis imperis, non frangatur adversitate, sed idem permaneat patientia perseverante. Tenet autem pastor unitatem cum grege, quando non dividitur a subjectis per pretiosiorem habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit. Sunt quidam praelati, qui fugiunt, quod precipiunt. Cum onera gravia et importabilia imponunt, et ea digito movere nolunt, fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtrahunt; fugiunt, cum per alienas domos vagantes discurrunt; fugiunt, qui viderint, se sub silentio abscondunt. Fugiunt, qui remoti a conventu, sub otio vivunt; qui a communi fratrum consilio recedunt, qui male vivunt et reprehendi nolunt. Unde beatus
Abbreviated transcription (Latin):
hec omnã que suxerus
diximus ordinari et ordinata ob¬
sernari. nisi negligentia p̃latoꝵ
prepediantur. Si enĩ caxud
languidũ fuerit erũt et cetera

Expanded text:
ec omnia, quae superius diximus, ordinari, ordinata servari, nisi negligentia praelatorum praepediantur. Si enim caput languidum fuerit, caetera
Abbreviated transcription (Latin):
sedem meam ad aquilłonẽ Et ho¬
mini dixit. Eritis quase dii. sciẽ
Aingellis enĩ cũ uellet essẽ po-¬
tencior corruit/. homo cĩd ueller
uideri saxientior disixuit. Eut̃
enã tres fpẽs negligentiaꝵ p̃la¬
male uut̾ et subiectos ma. ui
ꝑunitunt. Exemplo quixxe
cedunt sed cũ corrigendo nõ int̾aĩt
errantes delĩq̃nunt. licet eni bene
uiuant necce̾ tũ est. ut de grege
sibi cõmisso. grertis. dño redda̾ut
rõnẽ. Cui su̾stixiãt curã grriis
et sugiĩt pondus laboris Gi eñ¬

Expanded text:
sedem meam ad Aquilonem . Et homini dixit: Eritis sicut dii, scientAngelus enim, cum vellet esse potentior, corruit; homo, cum vellet videri sapientior, desipuit. Sunt et tres species negligentium praelavivunt, et subjectos male vivere permittunt, exemplo quidem praecedunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim bene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris
Abbreviated transcription (Latin):
.i. dignitate ptõir et offoᵒ. fuit
em̃ xp̃s sacerdos rex ⁊ minister.
Sacerdos cũ in ara arũcis se ixm̃̃
hostiã daret rex cũ aligno regna¬
rer. amister cũ xetri pedibus
competit officiũ. Dignicati de¬
uetur reuerentia. potestati obedi¬
entia. offõ cura. Duo ex hiis
platis. Quid Nonne in huis
subiecti prelatos nuitari debet.
None xped cũ inderunt prelatos
indinitate hũdles. In ptãte mites
In ãmunistratione cure faie¬
liaris feruẽtes. fint xp̃õ hudles
mices. Inic̃ta officia benigne
suscipientes put̃ enĩ quidã qui
p̾latorũ occupationes accusant.
Ingressus et egressus eono dãx¬
nant. causas eorũ ignorant. ⁊
si coynouerunt turbant consliliis
se ingerunt. cur. quõ a quo sit¬

Expanded text:
in dignitate, potestate et officio. Fuit Christus sacerdos, rex, et minister. Sacerdos, cum in ara crucis seipsum hostiam daret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus nistro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, officio cura. Duo igitur latis. Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt, turbant. Consiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo fact
Abbreviated transcription (Latin):
negligens. Discipulus in obediens.
Iuuẽĩs ociosus. Senex obstinatus.
ilonachus curialis. Monachus
causiditus. hĩtus p̾ciosus. Eibur
exqui situs. Rumor in claustro. lis
in caxitulo. Dissolucio in choro. R¬
reuerentia iuxta altare. Inmore
muir gͥ. singulis. de sungulis pau¬
ca disserentes.

Expanded text:
negligens, discipulus inobediens, juvenis otiosus, senex obstinatus, monachus curialis, monachus causidicus, habitus pretiosus, cibus exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolutio in choro, irreverentia juxta altare. Immoremur igitur in singulis de singulis pauca disserentes.
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙy t᷑aturam se millicitiã exigẽte
examme districtionis premunt.
uim nt̾ure iisionis eorũ mentibum
ednbenda iudicia monbus occulus
nfpirare. ag. es et angło ad deũ
sixsi icitur. Tugꝰ est agurꝰ qui
nitatem. et sapxiẽtiam Uox enẽ
ang lorũ. est in laude conditoris rẽd
nuratio itime contĩ olationis
uuisse dixisse est qũi excitatus cũ
reuerentia. motus cordis magu
est ud aures in carũstrixꝵ fpratus
clamor uocis. Que uox quase
Sistincta uerba explicat. Dũ se
ꝑ ĩnuͣos modos ãmiratiõis for mar¬

Expanded text:
eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. vim internae visionis eorum mentibus exhibenda judicia motibus occultis inspirare. Sed et angeli ad Deum  est agnus, qui nitatem, et sapientiam. Vox namque angelorum est in laude Conditoris ipsa admiratio intimae contemplationis: puisse dixisse est quoniam excitatus cum reverentia motus cordis magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum sese per innumeros modos admirationis forma