comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ a t̾ceptõne ꝓprietatis/ domi¬
mo suie usu ip̃io petunie ueꝵi etiã
a tontrectatõe qualibet ip̃iꝰ et ab ea
sint penitꝰ alieni quẽ admodũ sepe
dictꝰ p̃detessor nr̃e in declaratõe hmõi
r̾gule plane dixit Cumq hinoi re¬
gule et duti ordines ꝓfessores ꝙ pro
nlła re tẽꝑali pñt ĩiuditio expiri. p̃¬
dictis frĩbꝰ nõ lu n ͨ tõpetit. sed̾ potius

Expanded text:
 a receptione, proprietate, dominio sive usu ipsius pecuniae, verum etiam a contractatione qualibet ipsius et ab ea sint penitus alieni, quemadmodum saepe dictus praedecessor noster in declaratione huiusmodi regulae plane dixit, cumque dicti ordinis professores pro nulla re temporali possint in iudicio experiri: praedictis f
Abbreviated transcription (Latin):
siu̾e nũty uł dispositary. seu
alio quonis noĩe appellẽt᷑. etiã¬
si tõtessi ꝑeandẽ declaratõ mo¬
di tirta peciũam integre serua¬
rent᷑ Demiq tũ idem tõfessor
sume affectaueĩt sue rgłe ꝓfesso¬
res totałr eẽ astrictos abeffectu
et desideio tẽrenor. et spẽaliter
apetunia et eiꝯ usu totałr in¬
expiertos. sit̃ ꝓbal ꝓhibitõ d̾ re¬

Expanded text:
positarii seu alio quovis nomine appellentur, etiamsi concessi per eamdem declarationem modi circa pecuniam integre servarentur. Denique cum idem confessor summe affectaverit, suae regulae professores totaliter esse abstractos ab affectu et desiderio terrenorum et specialiter a pecunia et eius usu totaliter inexpertes, sicut probat prohibitio de re
Abbreviated transcription (Latin):
sus ciliꝯ cidpetumas seu habẽtes
ip̃as qui ꝑ declaratõ p̃dta nõ
tõtedit᷑ hec in quã oĩa sũt eis sim¬
plicitꝰ interdicta Cũ etiã r̾tursꝯ
ad amicos spẽales exp̃sse tiñ i

Expanded text:
sus ad pecunias seu habentes ipsas, qui per declarationem ipsam non conceditur: haec inquam omnia sunt eis simpliciter interdicta. Cum etiam recursus ad amicos spirituales expresse tantum in
Abbreviated transcription (Latin):
pulosa qõ int̾ fres. uidelic utru exsua
ꝓfessione rgłe obligent᷑ ad artũ et ten¬
uem sũ ꝑꝑem usum̃ rerũ Quibusdã
dominiu rerũ hñt exuoto abdicatõne
artissimã. ita ipĩs quo ad usum artitu¬
do maxĩa et exilitas ẽ ĩdicta alys ĩton¬
trariũ asserentibo ꝙ ex ꝓfessiõe sua ad
nllm usũ ꝓauꝑẽ q̃ nõ expͥmat᷑ in r̾gula

Expanded text:
uaestio inter fratres, videlicet utrum ex suae professione regulae obligentur ad arctum et tenuem sive pauperem usum rerum quibusdam dominium rerum habent ex voto abdicationem arctissimam, ita ipsis quoad usum arctitudo maxima et exilitas est indicta; aliis in contrarium asserentibus, quod ex professione sua ad nullum usum pauperem, qui non exprimatur in
Abbreviated transcription (Latin):
obligãt᷑ adartos usꝮ sen panpes qui
sub quo ꝯͥtinẽt sen poĩt rgula dictos usꝮ
et ubi fieri debeat mĩstri generalis
electio tradẽs nlła fetit de mĩstror pro¬
uintialiũ electõne uł institutõe peitꝰ
mẽtõ. oriri suꝑ h ͦ potuit dubitatõ inter

Expanded text:
ad arctos usus seu pauperes, qui sub quo continet seu ponit regula dictos usus. et ubi fieri debeat ministri generalis electio, tradens nullam facit de ministrorum provincialium electione vel institutione penitus mentionem, oriri super hoc pot
Abbreviated transcription (Latin):
dimisso ip̃is fr̃ĩbꝰ ĩ eis tantum
usũ facti simplicis Adnr̃m fuerũt
deducta exaniẽ. que ĩordine fieri
dicebãt᷑. et uidebãt᷑ p̃dicto uoto
et p̃dicto puritati ordinis r̾pũgnae
uidelu ut ea ꝓsequam᷑. ex ipĩs que¬

Expanded text:
dimisso ipsis fratribus in eis tantummodo usu facti simplici: ad nostrum fuerunt deducta examen, quae in ordine fieri dicebantur et videbantur praedicto voto et puritati ordinis repugnare, videlicet, ut ea prosequamur ex ipsis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
litarere ꝑ uitariũ ordĩs fiat suꝑ hot
qd fatiẽdum fueit ꝑ eũdem m̃strũ usq¬
quo ꝓuisũ fueit de generali mĩstro
sit reritũ et ĩane ¶ Nulli igit᷑ omiño
hom̃i liceat hãt pagniã nrar d̾clara¬
tionũ dictoꝵ cõmissioĩs r̾spõsiois. ꝓhi¬
bicõnis ordĩatõnis mãdati rõstituto
iuditatõnũ et uolutatũ infringeꝰ uł ei

Expanded text:
li carere, per vicarium ordinis fiat super hoc, quod faciendum fuerit per eumdem ministrum, usquequo provisum fuerit de generali ministro. sit irritum et inane. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostrarum declarationum, dictorum, commissionis, responsionis, prohibitionis, ordinationis, mandati, constitutionum, iudicationum et vol
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ. Itatuumꝰ etiã et ordinaq̃ in hat
tõstitutõne ĩ ꝑꝑetuũ ualitura. uł tũ alitui
ꝓunitie d̾ ministro fuerit ꝓuidendũ. ip̃iꝯ
mĩstri electio penes capitulũ ꝓiũtiale
r̾sedeat. quẽ ide ca ͫ die seqñti qua fu̾it
tõgregatũ fate̾ teneat᷑ ⁊pĩꝯ aut ꝯfirma¬

Expanded text:
ramus, statuimus etiam et ordinamus hac constitutione in perpetuum valitura, ut, cum alicui provinciae de ministro fuerit providendum, ipsius ministri electio penes capitulum provinciale resideat, quam idem capitulum die sequenti, qua fuerit congregatum, facere teneatur. Ipsius aut
Abbreviated transcription (Latin):
gitatꝰ qui uolutres teli pasca q̃ nõ tõgre¬
gãt in horrea n ͭ semĩant nͭ metũt. nõ¬
est uerisiłe uoluisse illũ ip̃os hrẽ gra¬
naria uł telaĩ̾a/ ubi quotidianis men¬
ditaitõibꝰ deberẽt sperae̾ posse tnͣsigere
uitã suã Et idtirto nõ extimore leui
laxare se deberẽt ad rõgregatões uł ob¬
seruatones hmõi faciendas Sed tũt
tm̃ tũ esset młłm tredibile ex iã exper¬
tis ꝙ nõ possẽt uite ncͣcia alit̾ ĩuenire.
hoc aũt mĩstroꝵ et tustodũ simł et se¬
patim ĩsuis ãministratõnibꝰ et tustodys
tũ gardiam et duoꝵ d̾ tõuentu loti distre¬

Expanded text:
gitatus, qui « volucres coeli pascit, quae non congregant in horrea nec seminant nec metunt est verisimile, voluisse ipsum eos habere granaria vel cellaria , ubi quotidianis mendicationibus deberent sperare posse transigere vitam suam; et idcirco non ex timore levi relaxare se debent ad congregationes et conservationes huiusmodi faciendas sed tunc tantum, cum esset multum credibile ex iam expertis, quod non possent vitae necessaria aliter invenire. Hoc autem ministrorum et custodum simul et separatim in suis administrationibus et custodiis cum guardiani et duo
Abbreviated transcription (Latin):
ta Cupiẽtes igit nos ip̃oꝵ frũm
puidere tõscientys et tucta dubia
qnͣtũ possibile nobis ẽ d̾ ip̃oꝵ pecto¬
ribꝯ remoue ad pdita modo qui se¬
quit᷑ r̾spõdemꝰ Cũ eñ adueritatẽ
uite ꝑtineat. ut id qd̾ exti̾ꝰ cigit᷑ in¬
teriorẽ mẽtis dispositõe et hĩtum re¬
tõne tãta et atempalibꝯ abstraxe¬
rũt ab oĩ eo qd̾ dicte appropriatõm
esset uł posset uideri tonbrariũ absti¬
nere Quia igit᷑ ĩ successioĩbꝰ tr̃asit
nõ solũ usus uei sed et dominiũ suo
tẽpore ĩheredes fratres aũt p̃fati
nichil sibi ĩspeciali acquire uł eoꝵ
ordimi possũt et ĩ tõmum Decla¬

Expanded text:
rum providere conscientiis et cuncta dubia quantum possibile nobis est de ipsorum pectoribus removere, ad praedicta modo, qui sequitur, respondemus: cum enim ad veritatem vitae pertineat, ut id, quod exterius agitur, interiorem mentis dispositionem et habitum retemporalibus abstraxerunt, ab omni eo, quod dictae expropriationi esset vel posset videri contrarium, abstinere. Quia igitur in successionibus transit non solum usus rei sed etiam dominium suo tempore in haeredes, fratres autem praefati nihil sibi in speciali acquirere vel eorum ordini possunt etiam in communi: decla
Abbreviated transcription (Latin):
et si ad dand̾ ꝑsonuis et ꝯuentibꝰ possuit eos
indude siue culpa si ibi ad disponedũ dedisti¬
bucione res talm̃ debeant ip̃i ũstri seu frẽs
dare cõsiliũ ubi ad consulacdũ alii quͣi exip¬
sis ad quos iugressum iuittant᷑ possũt ydoueũ
ui uenire Ilos aũt cousiderautes ateute in
uorat ĩ miaxia pauꝑtate ab effectu tempalius
cepcio ad ordinẽ sc̃a ⁊ purissima appiret et
frẽs ceteros adcĩs inducaiõibus ad sibi dand̃
et suasiõibꝰ nec nõ et ad dandis c̾ca distubu¬
cionem ꝯsiliis abstiue cũ ꝓhec adtimentis diu
status alteriꝰ uucti debeant nõ ad fiẽs ut ue
cũctis pateaut esse salubrius iustituti patm
zelatores studiose seduli ⁊ ꝑfecti Cum uero fa¬
modamĩbus decłaciois Iaui dicte siqd debo¬
uis sius uitraus sĩ ⁊ cettis pauꝑibus poe
modũ elemosine lib̾e uelit dare can̾e tr̃o
macceptaciõe oblatos talm̃ decet frẽs ne
exreceptos qnͣtitate iuortabuli psum pꝰ sic

Expanded text:
dandum personis et conventibus possint eos inducere sine culpa; si etiam ad disponendum de distributione rerum talium debeant ipsi ministri seu fratres dare consilium, ubi ad consulendum alii quam ex ipsis, ad quos ingressuri mittantur, possint idonei inveniri. Nos autem, considerantes attente intaverat in maxima paupertate, ab affectu temporaliupsorum, receptio ad ordinem sancta et purissima appareret, et fratres caeteros a dictis inductionibus ad sibi dandum et suasionibus nec non et dandis circa distributionem consiliis abstinere, cum pro hoc ad timentes Deum status alterius mitti debeant, non ad fratres, ut vere cunctis pateant esse tam salubris instituti paterni studiosi zelatores, seduli et perfecti. Cum vero fas declarationis iam dictae, si quid de bonis suis intrans sicut et caeteris pauperibus per modum eleemosynae libere velit dare; cavere tamen in acceptione oblatorum talium decet fratres, ne ex receptorum quantitate notabili praesumi possit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalibꝰ ĩturia agitant᷑ assistũt
aduotatis et ꝓcuratoi̾bꝰ et ad insti¬
gandũ eosdẽ se ibidem ꝑsonalit̾
rep̃sentat Item ꝙ cũ exetutões
ultimaꝵ suscipiũt uolũtatũ et ge¬
rũt seq intromittũt qnͣq deusura

Expanded text:
temporalibus in curiis agitantur, assistunt advocatis et procuratoribus et ad instigandum eosdem se ibidem personaliter repraesentant, item quod executiones ultimarum suscipiunt voluntatum et ger
Abbreviated transcription (Latin):
disceruit ꝙ quo ad q̃dam ip̃oꝵ ex ui.
u̾bi tũsgressio mortalis ⁊ quo ad qͥda
alia nõ cũ ad qͥdatu ip̃oꝵ u̾bum appo¬
nat᷑ p̃cepti uł eqͥpollentis eidẽ ⁊ quo¬
actenus extit dubitatũ au teuetur
ad ista ut ad hapeucia unui p̾ceptiẽt

Expanded text:
 quoad quaedam ipsorum ex vi verbi transgressio est mortalis et quoad quaedam alia non, cum ad quaedam ipsorum verbum apponat praecepti vel aequipollentis eidem et quohactenus extitit dubitatum, an tenerentur ad ista ut ad habentia vim praecepti; et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝓuintys hyberme ultramarĩs irrefra¬
ueret titra mare illa uite seruet᷑ absq
dolo ꝑtialitate et frande. suꝑ quo eoz
tõstientias oneramꝰ qd̾ suꝑ h ͦ dictus
mĩstex tũ dictoꝵ ꝓbõꝵ tõsiliõ duxit ordi¬
nandũ In destitutõe uero dictoꝵ mĩstror

Expanded text:
marina irrefraveretur citra mare, illa vice servetur absque dolo, partialitate et fraude super quo eorum conscientias oneramus, quod super hoc dictus minister cum dictorum proborum consilio duxerit ordinandum. In destitutione vero dicto
Abbreviated transcription (Latin):
taueãt fres ⁊ eos in ĩstu ue suit solicti de
rebus sius tp̃ralibus ut libere faciãt deis
tunentes si cousiliũ requirat quoꝵ ꝯsilio
rona sua pauꝑibus errogent Dubitane¬
rũt ĩ dubitaut uiulti frĩ au liceat ip̃is

Expanded text:
t fratres et eorum ministri, ne sint solliciti de rebus suis temporalibus , ut libere faciant de eitimentes, si consilium requiratur, quorum consilio sua bona pauperibus erogentur », dubitaverunt et d
Abbreviated transcription (Latin):
tis et humlibꝰ edifitys sit tõtenti. nẽ hĩt
tanti pauptati ꝓmisse qd̾ pat ocłis cõ¬
trarys foris clamet Quamius etiã pa¬
ramẽta et uasa etclesiastita ad honorẽ
duũ nõĩs ordinẽt᷑ ꝓpt quẽ oĩa fecit ipse
deus. tñ qui absconditoꝵ ẽ tõditor ad am̃
sibi mĩstrãtiũ respicit pn̾cipałr. nõ ad
manũ ne ꝑ illas sibi uult sermri q̃ suoꝵ

Expanded text:
tis et humilibus aedificiis sint contenti, ne huic tantae paupertati promissae, quod patet oculis, contrarium foris clamet. Quamvis etiam paramenta et vasa ecclesiastica ad honorem divini nominis ordinentur, propter quem omnia fecit ipse Deus, tamen, qui absconditorum est cognitor et ad animum sibi ministrantium respicit principaliter, non ad manum, nec per illa sibi vult
Abbreviated transcription (Latin):
tis ecclie ortũ uoluptatis iuter ceteros
quidã fecit appellosos mũdi fluctibus
prolongatũ inquo qͥetus ac securius ua¬
oꝑibus exemiplaris inhũc intrauit ipse ut niga¬
ret ipi fecudiis aquis spiialis gr̃e et doctrine
Hic ortus siꝙdeui est frĩ iuitioꝵ sc̃a religio
que niuris regulans obẜuancie firmit undiq
ccimilansa intra se solo ꝯtenta deo ad oruatur
abũde nouellis plantaciõibus filioꝵ ad huns
uemẽs di. lectus dei filius mortificantis pñie mir¬
ram metit ũ aromiatibus qui suantate mira
unũsis ad orẽ atrahentis sc̃imonie ccũfundũt.
het est illa celestis uite forma et regula quani
destribsit ille confessor xp̃i exinnus scũs sfraucscꝰ
ãc fuaudam asius filiis u̾bo doauit pariter ⁊ ex¬
emplo Quia uo doc̃e ste̾ regule ꝓfessoros ac e¬

Expanded text:
ecclesiae hortum voluptatis inter caeteros quemdam fecit a procellosis mundi fluctibus elongatum, in quo quietius ac securius vaoperibus exemplaris. In hunc introivit ipse, ut rigaret ipsum fecundis aquis spiritalis gratiae et doctrinae. Hic hortus siquidem est fratrum Minorum sancta religio, quae muris regularis observantiae firmiter undique circumclusa intra se, solo contenta Deo, adornatur abunde novellis plantationibus filiorum. Ad hunc veniens dilectus Dei filius mortificantis poenitentiae myrrham metit cum aromatibus, quae suavitate mira universis odorem attrahentis sanctimoniae circumfundunt. Haec est illa caelestis vitae forma et regula, quam descripsit ille confessor Christi eximius sanctus Franciscus ac servandam a suis filiis verbo docuit pariter et exemplo. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
sumo oꝑe ꝙ ꝓ aluis cãis et sub modis
aliis quã ponat dc̃ p̃dessores um̃ de¬
claracio ad dantes pcciãs sũ deputa¬
tos micaos nõ recurrãt si secus ab
ip̃is attemptatũ fiu̾t tuͣsgressores
p̃cepti⁊ regule merito posset dici nã
ubi aliꝙ generalit᷑ ad ꝓhibet᷑ ꝙ cxp̾sse¬

Expanded text:
uod pro aliis causis et sub modis aliis, quam ponat dicti praedecessoris nostri declaratio, ad dantes pecunias sive deputatos nuncios non recurrant, ne si secus ab ipsis attentatum fuerit transgressores praecepti et regulae merito possint dici; nam ubi alicui generaliter a
Abbreviated transcription (Latin):
iuregła de nõ hũdo plures tuncas qͣm
unam cũ capio ⁊ aliaui sine capincõ
Iteru de nõ deportandis calcia mõtis et
de nõ equitando ex casii nẽcitatis. steui ꝙ frẽs
uilibus iuduant it ꝙ ienuiare a festo ꝯm̃n
stõꝑ usq ad natale d̾mi et uisextis fcriis tene¬

Expanded text:
regula de non habendo plures tunicas quam unam cum caputio et aliam sine caputio, item de non portandis calceamentis et de non equitando extra casum necessitatis, item quod fratres vilibus induantur, item quod ieiunare a festo omnium sanctorum usque ad natal
Abbreviated transcription (Latin):
tes se ẜuare regłai iuiuuendo ĩ ob¬
edica incastitate et siue ꝓprio et nõ i ad
oĩa conteta iuregl̃a que h tria modificãt
quo ex hiis uerbis nulla obligacio nas¬
ceret᷑ hoc tũ putand̾ est sybeatus Efrau¬
ciscus ꝓfessores huiꝰ regule qũtũ ad
oĩa ꝯtenta iu regula modificancia.

Expanded text:
are regulam vivendo in obedientia, castitate et sine proprio, et non etiam ad omnia contenta in regula, quae haec tria modificant,quo ex his verbis nulla obligatio nasceretur. Nec tamen putandum est, quod beatus Franciscus professores huius regulae, quantum ad omnia contenta in regula modificantia
Abbreviated transcription (Latin):
płibus iupublics ⁊ p̾uatis ꝯsistorns et ꝑla¬
tum Qua ꝓpter ꝑip̃ps frẽs nobis extitit hu¬
militer supplicatũ qͣtemis p̃dictis dubiis q̃
lice curaremꝰ Nos igit᷑ cuiꝰ a nus abetate tenea
pia deuocione efferbuit ad huiꝰ ꝓ fessores re¬
gule ⁊ ad ordiueni ip̃i totũ ¶luuc autez
ex cõi cã pastoralis regimũs qũĩ ĩ meriti sus¬
tinennus ad ip̃os fouendos dulans ac attẽ¬
cius fauoribus ꝓseqũdos tanto ꝑuocami
ardentis qũto feꝙͣcius intenta mente reuol¬
dos et discretos exaunuari fecuiꝰ diligent᷑

Expanded text:
privatis consistoriis est perlatum. Quapropter per ipsos fratres nobis est humiliter supplicatum, quatenus praedictis dubiis, quostolicae curaremus. Nos igitur, cuius animus ab aetate tenera pia devotione efferbuit ad huiusmodi professores regulae et ad ordinem ipsum totum, nunc autem ex communi cura pastorali regiminis, quam immeriti sustinemus, ad ipsos fovendos dulcius et atteis favoribus prosequendos tanto provocamur ardentius, quanto frequentius intenta mente revoldos et discretos examinari fecimus diligenter.
Abbreviated transcription (Latin):
stis agrico la qui uere fous sa¬
pienae u̾bum dei apre iupr̃e
iuanẽs genitũ ab et̾no
Mouissime diebus istis fa
oius humaingensris ꝑagendin exem¬

Expanded text:
stis agricola, qui, vere fons sapientiae, verbum Dei a Patre in Patre manens, genitum ab aeterno, novissime diebus istis faionis humani generis peragendum, exem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Exfreq̃tibus p̾la¬
toꝵ querelis acep¬
inus et uos ip̃i
exꝑientia certa pbamuiꝰ ĩmui¬
norib ꝯstituti ꝙ pleꝵq reli¬
giost nuc patenter excusaco̾¬
nbus fucatis ⁊ fruolis ĩint¬
tentes nũc latent esch̾iaꝵ su¬
aꝵ iauins ꝑforatis aut iu
eis factis fenestris seu miodis
aliis exquisitis ño absque
campno cathedraleun⁊ pam¬
chialiũ ecͣcliaꝵ et soandalop
lurimo ꝵ dirinpendoneru
ecͣliastice oiscipliue cuitatũ¬

Expanded text:
Ex fr quentibus prelatorum querelis accepimus, et nos ipsi experientia certa probavimus in minoribus constituti, quod plerumque religiosi, nunc patenter excusationibus fucatis et frivolis innitentes, nunc latenter ecclesiarum suarum ianuis perforatis, aut in eis factis fenestris, seu modis aliis exquisitis, non absque dampno cathedralium et parochialium ecclesiarum, in scandalum plurimorum, disrumpendo nervum ecclesiastice discipline, civitatu
Abbreviated transcription (Latin):
Uiu exeo ꝙ religiosimri
nut ecͣcliis ad andienda diĩa
officia tp̃e iutdictifres ⁊ sorores
de ordine trio ꝙͣ btͣs franciscus
iustituit existẽsꝙ ꝯtinentes

Expanded text:
od religiosi viri unt ecclesiis ad audienda divina officia tempore interdicti fratres et sorores de ordine tertio quem beatus Franciscus instituit existentes
Abbreviated transcription (Latin):
loco qͥs aliqudo excõsue¬
tudine ut al capitula colle¬
gia uł conuentꝰ seculariũ
aut regulariũ eccliaꝵ sibi
mine adrepellendas mum¬

Expanded text:
locorum, quas aliquando, ex consuetudine vel alias, capitula, collegia vel conventus secularium vel regularium ecclesiarum sibi mine ad repellendas injur
Abbreviated transcription (Latin):
latus neg¬
gligens dis¬
cipulus in¬
obedies in¬
sus soue
obstinata
mochus
coulidicus
hauitus
cibus exq̃¬
stro lis iii
soluco in
choio irre¬

Expanded text:
latus negligens, discipulus inobediens, jusus, senex obstinatus, monachus causidicus, habitus cibus exquaustro, lis in solutio in choro, irre
Abbreviated transcription (Latin):
lice. se benigintas q ordines ⁊
ꝓfessores eosdez uberi fanore
ꝓsequit᷑ et gent minscerib ca-¬
ritatis ꝯtͣ eos ño in nũtoturba¬
sos q nnchomimꝰ celestis indi¬
dependentis cum obsequa
frm̃ ip̃oꝵ sedulitas curiosa

Expanded text:
lica sedis benignitas, que ordines et professores eosdem vberi fauore prosequitur et gerit in visceribus caritatis contra eos non inmerito turbasosque nichilominus celestis indirependentis, cuius obsequia fratrum ipsorum sedulitas curiosa
Abbreviated transcription (Latin):
tica liudum surgant tiuis.
em omnia corda et uota dra
⁊̃ labia ympnos ꝑsoluant
leticie salutaris tunc psal¬
lat fides spes tripudiet exul¬
tet caritas deuote plaudet
ibilet chorꝰ puritas iocũ¬
detur tunc siguli alat ani¬
mo ꝓnaq uolutate zue¬

Expanded text:
tica laudum consurgant, et omnium corda et vota, ora et labia, ympnos persolvant leticie salutaris, et psallet fides, spes tripudiet, exultet caritas, devocio plaudat, jubilet chorus, puritas jocundetur, cum singuli alacri animo pronaque voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
aufractib omiño sbdiuctis
unt ecc̃aꝵ antistites adcurami
et regunen gregis du̾ici depr¬
tatos ceterasq ꝑsonas quas

Expanded text:
anfractibus omnino subductis, jnter ecclesiarum antistites ad curam et regimen gregis dominici deputatos, ceterasque personas, quas
Abbreviated transcription (Latin):
ciit elig̾e sepultura i:
Nos autez pi pris more.
laudabili moleste ferentes
ĩtomd da filioꝵ reducẽtes
ad ex acte ꝯsiderac̃onis era¬
men ac intra pectoriis clau¬
stra solicite reuoluentes ꝙͣ

Expanded text:
cuntur eligere sepulturam, nos autem pii patris more laudabilj moleste ferentis jncommoda filiorum reducentes ad exacte consideracionis examen ac infra pectorum claustra sollicite reuoluentes qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ño unsi pacis iutempe bene tol¬
lit̾ pacis auctor net ignoramir
ꝙ dissensiones et scandala pra¬
ins actibus aditum p̃pant ran¬
tores et odia suscitant illiotis
moribus ausum p̾bent ab¬
olimi si quidẽ int̾ p̾latos et recto¬
res sen satdotes at cłicos pa¬
ꝓuncias ꝯstituti s ex una ꝑte
fr̃es ex altera paciis emulo sato¬
re zyzanre ꝓurante grains ⁊ per¬
iculosa discordia extitit suscitat᷑

Expanded text:
 nisi in pacis tempore bene colitur pacis auctor nec ignoramus quod discenciones et scandala pravis actibus aditum preparant rancores et odia suscitant illicitis motibus ausum prebent Abolim siquidem inter prelatos et rectores sive Sacerdotes et clericos paProvincias constitutos ex una parte, Fratres ex altera pacis æmulo satore zizaniæ procurante gravis, & periculosa discordia extitit suscitata
Abbreviated transcription (Latin):
lli millatenꝰ audẽat net desuant
uisi fr̃es pͥdciaparochialib
uocati fortassis extit̾int ⁊
de ip̃oꝵ bñplacito⁊ assensu
petita lina fu̾it et optenta

Expanded text:
nec debeant nisi fratres ipsi a parochialibus ocati fortassis extiterint aut de ipsorum beneplacito et essensu sive petita licencia fuerit et optenta
Abbreviated transcription (Latin):
uł corai se fac̾e sollepuĩt
p̾dicare inqua p̾dicare so¬
cessabũt pt ꝙ̃ si aliud dep̃
ad cłeꝵ et more fi solent di¬
ebus illis quib p̾dicare so¬
lempint᷑ ꝯsuenit ad func̃a
eciaz mortuoꝵ et infestis spe¬
cialib seu peculiarib eoꝵ¬
dem fr̃m possunt idez frẽs
et liceat eis p̾dicare lib̾e iusi
forsan hors illa qua solet
seu studiis ubum dei ep̃o¬

Expanded text:
 coram se facere solemniter prædicari, in qua prædicare cessabunt: præter quam si aliud de Prad Clerum ex more fieri solent, diebus illis, quibus prædicari solemniter consuevit, ad funera etiam mortuorum, & in festis specialibus seu peculiaribus eorundem fratrum, possint iidem fratres et liceat eis libere predicare nisi forsan illa hora, qua solet seu studiis verbum dei, ep
Abbreviated transcription (Latin):
ores ꝓoiciales ⁊ im̾stri ait
toꝵ eligestudcãt p̃s sufficien¬
tes ydocas uita ꝑuatas distre¬
tas modestas atq ꝑitas ad
tam saluse mĩsterũ et offũr¬

Expanded text:
ores prouinciales, et ministri ac torum, eligere studeant personas sufficientes, ydoneas, vite probate, discretas, modestas, atque peritas, ad tam salubre ministerium et off
Abbreviated transcription (Latin):
quietum statum ꝑrecuni
predictarum ac salutõ¬
indertum de ipsorum
fratrum consilio aucto¬
nuus et eciam ordina¬
ordimun fratres inecle¬
siis et locis eoriu et iu
platris comunibus li¬
bore ualeant tlero et po¬
pulo predicate ac propo¬
nere uerbum dei lpra out
locorui predicare uol¬
uerunt uel coram se facẽ
sollempinter predicari

Expanded text:
quietum statum parcium predictarum, ac animincrementum de ipsorum fratrum consilio apostoimus et eciam ordinaordinum fratres, in ecclesiis et locis eorum, ac in plateis communibus libere valeant clero et populo predicare ac proponere verbum dei, hora illa locorum prelati predicare voluerint ver coram se facere sollempniter predicari
Abbreviated transcription (Latin):
potisume uisidet cordi
nostro finem salub¬
rem et celeren per apo¬
stolice soleruie stusm¬
ui consequatur di
ligenti cuui fratrib
nostris deliberacõne p¬
habita super eo adħꝑ¬
norem dei et exaltacio¬

Expanded text:
potissime insidet cordi nostro finem salubrem et scelerem per apostolice sollercie studium consequatur, et diligenti cum fratribus nostris deliberacione prehabita super eo, ad honorem dei, exaltacio
Abbreviated transcription (Latin):
luiꝰ donando frib ip̃is exi¬
su sanitate sibi dari ur do¬
intandis coꝵ intendimꝰ cõ¬
sciencias ouerare ut si qrod
absit ꝑ frẽs ip̃os dolo uł frã¬
de quidꝙͣ in hac ꝑte agi forta

Expanded text:
 donandum Fratribus ipsis exiium sanitate, sibi dari, vel dovitandis eorum intendimus conscientias onerare: ut si, quod absit, per Fratres ipsos dolo, vel fraude quidquam in hac parte agi forta
Abbreviated transcription (Latin):
deui ut dcos ordimini fr̃es
te uł indisticte ad quoscũq
c̾tos ul det̾minatos usus.
morte ur mortis artituloin
firmitate donantis ur dan¬
tis de qua decesẜĩt quos diret¬

Expanded text:
es, relictis distincte, ad quoscumque certos, & determinatos usus, morte, seu mortis articulo in infirmitate donantis, vel dantis, de qua decesserit, quomodoc
Abbreviated transcription (Latin):
tem cõfessiõem nequa ꝙͣ ĩ¬
tendiniꝰ ꝑsonis seufrib¬
ip̃is ad id talit̾ deputatis
potestate niħ impende am
pliorem ꝙ̃ uieo curatis seu
parochalib sac̾dotib esta
iure cõcessa u forsan eis et¬
clesiaꝵ plati uberiore in hac

Expanded text:
tem concessionem nequaquam intendimus personis, seu fratribus, ad id totaliter deputatis potestatem, inpendere pleniorem, quam in eo curatis seu parochialibus Sacerdotibus est a iure concessa, nisi forsari eis ecclesiarum prelati vberiorem in hac
Abbreviated transcription (Latin):
negociis curis gristanur
plurimus distrahamiur
ct̃a id tñ fr̃uentib uotis
intendimꝰ uacanns in¬
stancius ac opose studiũ¬

Expanded text:
negociis, curis excitemur plurimis distrahamur, circa id tamen feruentibus votis intendimus, vacamus instancius, ac operose solli
Abbreviated transcription (Latin):
reuocamꝰ uacua¬
mus cassamꝰ et
mo cassa uacua
et irrita micciamꝰ
⁊ uulliprsus exis¬
tẽ fu̾intatisCe¬
terum umu̾sos

Expanded text:
revocamus vacuamus cassamus et mmo cassa vacua et irrita nunciamus et nullius prorsus existere firmitatis Ceterum universos
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis existent ac
sac̾dotes prochiales ⁊
curatos sũrectores pͥdͤ¬
tos pũcium tenore ro¬

Expanded text:
dignitatis existant, ac Sacerdotes Parochiales, & Curatos, sive Rectores prædictos præsentium tenore ro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ño unsi pacis iutempe bene tol¬
lit̾ pacis auctor net ignoramir
ꝙ dissensiones et scandala pra¬
ins actibus aditum p̃pant ran¬
tores et odia suscitant illiotis
moribus ausum p̾bent ab¬
olimi si quidẽ int̾ p̾latos et recto¬
res sen satdotes at cłicos pa¬
re zyzanre ꝓurante grains ⁊ per¬
iculosa discordia extitit suscitat᷑
suꝑ p̾dicaconib sideliũi ppłis faci¬
endis andiedis eos ꝯfessionb¬

Expanded text:
 nisi in pacis tempore bene colitur pacis auctor nec ignoramus quod discenciones et scandala pravis actibus aditum preparant rancores et odia suscitant illicitis motibus ausum prebent Abolim siquidem inter prelatos et rectores sive Sacerdotes et clericos pare zizanie procurante, grauis et periculosa discordia extitit suscitata, super predicacionibus fidelium populis faciendis, audiendis eorum confession
Abbreviated transcription (Latin):
pascha faciendum decernunt. quod esepius anno faciunt:
qui nimirum primomensi deputant luna q iiii nõ mar
natic triduo fereante equi noctiũ plena existere mons¬
cint profecto nec reliquas sucs &ates quic̃uis equi noctiu
sequentes eiusdẽ dominice resurrectionis conuenientes
iurotie legis scripturã aliã pasche aluc sollẽniticrꝰ. aimorũ
primimensis inquic uesperescente agnus immolari
iussus ẽ. & mox sequente nocte trinsiuit dñs egyptioꝵ
primo genita ꝑcutiens & signatas agni sanguine domus
tur. Seriptũ namiq E in exodo ubi agnus immolari xĩii die

Expanded text:
pascha faciendum decernunt. Quod eo saepius anno faciunt, quia nimirum primo mensis deputant lunam quae, tertio Nonas Martias nata, triduo fere ante aequinoctium plena existere monserit, profecto nec reliquas suas aetates quamvis aequinoctium sequentes, ejusdem Dominicae resurrectionis convenientes, juxta legis scripturam alia paschae, alia solennitas est azymorum. ma videlicet primi mensis, in qua vesperascente agnus immolari jussus est; et mox sequenti nocte transivit Dominus Aegyptiorum primogenita percutiens, et signatas agni sanguine domus tur; scriptum namque est in Exodo, ubi agnus immolari de
Abbreviated transcription (Latin):
xxx inleua. eodem modo &c& usq: ad decee. Item mille indextera
quo modo unum fleua ũ indextera quomodo ii in leua ñi in
dextera quomodo iii in leua. &cetera usqad uiiii mł. Porro.
x̃ mł cum dicis leuã medio pectoris supinã ad pones digitis tantũ
ad collum erectis X cumdicis eandẽ pectori expansã late suꝑpo¬
nes xex cumindicis eadem prona sederecta pollicem cartilla

Expanded text:
XXX in laeva. Eodem modo et caetera usque ad CCCC. Item mille in dextera XXX in laeva. Eodem modo et caetera usque ad CCCC. Item mille in dextera quomodo unum in laeva, II in dextera quomodo duo in laeva, III in dextera quomodo tria in laeva, et caetera usque ad VIV. Porro X cum dicis, laevam in medio pectori supinam adpones, digitis tantum ad collum erectis. XX cum dicis, eamdem pectori expansam late superpones. XXX cum dicis, eadem prona sed erecta pollicem cartil
Abbreviated transcription (Latin):
medio figes artupollicis. Cuin dicis ax. sum mitatẽ pollicis inter
medios indicis ⁊ inpudicis artus inmittes. Eum dicis .xix. ungues
indicis ⁊ pollicis blando ⁊iunges amplexu: Cuon dicis xl interiora
pollicis lateri ueldorso indicis suꝑduces. ambob dum taxat erectis.¬
umndicis l. pollicem exteriore artu instar grece littere gamine
curuatum ad palmã inclinabis. Euendicis lx. pollicem ut supra
curuatum indice circũ flexo diligenter a fronte precinges.
ungue dumtaxat illius erecto trans medium indicis artum.
Tumn dicis lxxx: indicem ut sũp circũ flexũ pollice in longum tenso
implebis ungue uidelic& illius inmediũ indicis artum infixo..
Cumn dicis xc. indicis inflexi unguẽ radice pollicis erecti infiges hac
ei tenus in leua. .c. uero indextera quomodo .X. in leua facies.¬
ips .cC indextera quomado .xx. in leua .CCC. indextera quomodo

Expanded text:
medio figes artu pollicis. Cum dicis viginti, summitatem pollicis inter medio figes artu pollicis. Cum dicis viginti, summitatem pollicis inter medios indicis et impudici artus immittes. Cum dicis triginta, ungues indicis et pollicis blando conjunges amplexu. Cum dicis quadraginta, interiora pollicis lateri Cum dicis Quinquaginta, pollicem exteriore artu instar Graecae litterae gamma Γ curvatum, ad palmam inclinabis. Cum dicis sexaginta, pollicem ut supra curvatum, indice circumflexo diligenter a fronte praecinges.ungue duntaxat illius erecta trans medium indicis artum. Cum dicis Octoginta, indicem ut supra circumflexum, pollice in longum tenso implebis, ungue videlicet illius in medium indicis artum infixa. Cum dicis nonaginta, indicis inflexi ungulam radici tenus in laeva. Centum vero in dextera quomodo X in laeva facies, CC in dextera quomodo XX in laeva, CCC in dextera quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Siue igitur horã unã siuediem integrũ siue mensẽ siue annũ.
seu certe aliut aliqđ mauis minus uetemporis spatiam in xii.
partiriuis. Ipsa xii pars uncia ẽ reliquas xi. deuncẽ appellantur
si insex partiris sexta pars sextans. Quinq relique dexcans ł ut
alii distrans uocitantur. Sunquattuor quarta pars quad rantis
nomen residue tres dodrantis accipiunt.
minimũ in leua digitum inflectens in mediũ palme artum in¬
infiges. Euendicis duo secundum aminimo flexũ ibidẽ inpones:
uondicis tria tertium similiter adflectes. Euon dicis quattuor
itidem minimũ leuabis Euen dicis v. secundum aminimo simi¬
liter eriges. Euendicis vi tertium nihil ominus eleuabis. medio
dum taxat solo qui medicus appellatur inmedio palme fixo.
um dicis septẽ minimũ solũ ceceris iterim leuatis suꝑpilmȩ radicẽ
pones. Iuxta quẽ cumdicis uiii medicum: Euen dicis. nouem:
inpudicem cregione compones. Euen dicis decẽ unguẽ indicis in

Expanded text:
Sive igitur horam unam, sive diem integrum, sive mensem, sive annum, seu certe aliud aliquod majus minusve temporis spatium in duodecim partiri vis, ipsa duodecima pars uncia est, reliquas undecim deuncem appellant. Si in sex partiris, sexta pars sextans, reliquae dextans, vel, ut alii, distans vocitantur. Si in quatuor, quarta pars quadrantis residuae tres dodrantis accipiunt.minimum in laeva digitum inflectens, in medium palmae artum infiges. Cum dicis duo, secundum a minimo flexum ibidem imponens. Cum dicis tria, tertium similiter adflectes. Cum dicis quatuor, itidem minimum levabis. Cum dicis quinque, secundum a minimo similiter eriges. Cum dicis sex, tertium nihilominus elevabis, medio duntaxat solo, qui medicus appellatur, in medium palmae fixo. Cum dicis septem, minimum solum, caeteris interim levatis, super palmae radicem pones. Juxta quod. Cum dicis octo, medicum. Cum dicis novem, impudicum, e regione compones. Cum dicis decem, unguem indicis in
Abbreviated transcription (Latin):
uocis alloquio quã stili signantis traduntur. officio:
uinta circuli de cennouennalis
regione lunaris ciclus indueditur a quasto eius incipiens
& terno cõplaus inanno. Quiꝓpriȩ romanorũ & admensem
ianuariũ ꝑtinens nam sicut annus quisq: decenno uennalis
circuli ꝑꝑ legilem hebreoꝵ obseruationẽ a pascali mense
inchoat. Ibidẽq finitur ita & hicromanoꝵ institutionealun a
ianuarii mensis inchoat. atq ibi desinit. sicut ille sic &iste:
ris instar deceno uennalis circuli .uii. annos communes. & ui hab &
unũ dũ taxat septimũ decimũ ciclihuius annũ quiẽ decenno uennalis
primus in quounus diesratione siltus lunaris in t̃cipitur. Quodut
manifestius fiat: Singuloꝵ exordine cursum uideamus annorũ
& qđ dionisius in mense paschalinos inian uario facere curemus:¬

Expanded text:
vocis alloquio quam stili signantis traduntur officio. Cvocis alloquio quam stili signantis traduntur officio. Cclo lunari. Quinta circuli decennovenalis regione lunaris cyclus includitur, a quarto eas incipiens, et tertio completur in anno, qui proprie Romanorum est, et ad mensem Januarium pertinens; nam sicut annus quisque decennovenali circuli propter legalem Hebraeorum observationem a paschali mense inchoat, ibidemque finitur, ita et hic Romanorum institutione a luna Januarii mensis inchoat, atque ibi desinit, sicut ille, sic et iste, ris instar decennovenalis circuli VII annos communes, et IV habet unum duntaxat septimum decimum cycli hujus annum, qui est decennovenalis primus, in quo unus dies ratione saltus lunaris intercipitur. Quod ut manifestius fiat, singulorum ex ordine cursum videamus annorum, et quod Dionysius in mense paschali, nos in Januario, facere curemus
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis unguib: habent xxuiii: his singulos annos singulis
captant. Inchoantes aminimo leue digito & indextere pollice
conplentes non ut in lunari ciclosingulos exordine digitos
expedientes adnumerum sed obrationẽ quad rantis ꝑ quater¬
nos trans uersum digitos quadrienniũ omne signantes itaut
minimorũ bis terꝰ articuli digitorum tondem bis sextiles
contineant annos. Item proximorum aminimis bis terni
articuli digitorũ. proximos abisternis bis sextis annos
totidem explicent. secundisimiliter secundos & tertii digiti
tertios totidẽ annos equaratione cõplatantur: Porro
septimus bis sextilis cumtrib: sesequentib: annisbisbinos
sibipollicum uindic&r articulos: Hec siue hocsiue alioquisq
sibi calculator ordinare uoluerit modonihil hominus
circulum utriusq sideris libenter capient manus: Sed innu¬
mera huiusce discipline sicut & c&erarũ astiũ melius uiuȩ

Expanded text:
exceptis unguibus, habent XXVIII, iis singulos annos singulis exceptis unguibus, habent XXVIII, iis singulos annos singulis aptant, inchoantes a minimo laevae digito, et in dexterae pollice complentes, non ut in lunari cyclo singulos ex ordine digitos expedientes ad numerum, sed ob rationem quadrantis per quaternos transversim digitos quadriennium omne signantes, ita ut minimorum bis terni articuli digitorum totidem bissextiles contineant annos; item proximorum a minimis bis terni articuli digitorum proximos a bis ternis bissextis annos totidem explicent, secundi similiter secundos, et tertii digiti tertios totidem annos aequa ratione complectantur; porro septimus bissextilis cum tribus se sequentibus annis bis binos sibi pollicum vindicet articulos. Hoc sive alio quisque sibi calculator ordinare voluerit modo, nihilominus circulum utriusque sideris libenter capient manus. Sed innumera hujusce disciplinae, sicut et caeterarum artium, melius vivae
Abbreviated transcription (Latin):
q uicesimo sunt future. siquid residui fuerit & hoc adicies:
Eodem modo &ĩ in p̃terita tempora concurrentium
ordo respicit. Ite circulus lunaris dec enno uennalis ẽ¬
presentis anni epacte uicesimoanno redunt: Sequentis
deluna xiiii paschȩ cerisq:q: decennouennali circulo
induduntur equesentiendũ ẽ. poterit diligens calcula¬
tor hoc modo &iam prolixores sibi temporum sequentium
an notare recursus quib semꝑ meminerit &iam p̃teriti ȩui con¬
gruere statum memoratu autem dignum uid&ur quđ quidam
ob compendium calculandi utriusq ordinem circuli & solaris
uidelic& & lunaris transferunt in articulos: Namquic manis
humana articulos hab& adiunctis unguib x & uiiii. Singu¬
lis his singulos aptantes annos lunarem cursum in leua mani
intrinsecus ura dice pollicis incipiunt & ingue minimi digiti
intrinsecus eundem consumant : Item quic manus bine asticulos¬

Expanded text:
quae XX sunt futurae, si quid residui fuerit, et hoc adjicies. quae XX sunt futurae, si quid residui fuerit, et hoc adjicies. Eodem modo etiam in praeterita tempora concurrentium ordo respicit. Item quia circulus lunaris decennovenalis epraesentis anni epactae vicesimo anno redeunt, sequentis decima quarta Paschae, caeterisque quae decennovenali circulo includuntur aeque sentiendum est. Poterit diligens calculator hoc modo etiam prolixiores sibi temporum sequentium annotare recursus, quibus semper meminerit etiam praeteriti aevi congruere statum. Memoratu autem dignum videtur quia quidam ob compendium calculandi utriusque ordinem circuli, et solaris videlicet et lunaris, transferunt in articulos; nam quia manus humana articulos habet, adjunctis unguibus, X et IX, singulis his singulos aptantes annos, lunarem cursum in laeva manu intrinsecus a radice pollicis incipiunt, et in ungue minimi digiti intrinsecus eundem consummant. Item quia manus binae articulos
Abbreviated transcription (Latin):
inuenierdi Quota sit indictio.
Hoc autem argumento: quota sit anno quocumq: com¬
putare uolueris inditio repperies. Summe annos ab in¬
carnatione dni: quot quot fuerint inp̃senti: Uerbi gratia
dccc .xiiii. adde semꝑ tria. quia quarta indictione secundũ
dianssiũ natus ẽ dñs. fiuntdcccxuii.a hec partire
si uero nihil remanserit .xU. est DEREDITU &CON¬
crum quia facilli me diem pasche uel c&eros temporũ
recursus conp̃hendit. Quisolis & lunȩ circulũ memoriter
multipli candos partiendosq: nouit omnis calculator me¬
minisse deb& easdem concurrentes solis tricesimo ab hinc
anno quas & ꝓximo secuturas. easdẽ lx quas & quarto eas
quas &xͦ &c&eras in hunc modũ eẽ redituris. quocũ quȩ
enim numero annorum transacto concurrentes scire
desideris. eundem numerum uide quoties habeat xxx
& tricema parte geminata concordiã uertentium
cognoscis annorum. Uerbi gratia ccc decies hab& xxx
& propterea. eandem concurrentes trecente simo anno

Expanded text:
inveniendi quota sit indictio. Hoc autem argumento quota sit anno quocunque computare volueris indictio reperies: sume annos ab Incarnatione Domini quotquot fuerint in praesenti, verbi gratia, DCCXXV; adde semper tria, quia quarta indictione secundum Dionysium natus est Dominus, fiunt DCCXXVIII; haec partire Si vero nihil remanserit, decima quindiem Paschae, vel caeteros temporum recursus, comprehendit qui solis et lunae circulum memoriter  per viginti octo multiplicandos partiendosque novit, omnis calculator meminisse debet easdem concurrentes solis tricesimo abhinc anno quas et proximo secuturas, easdem sexagesimo quas et quarto, easeras in hunc modum esse redituras. Quocunque enim numero annorum transacto concurrentes scire desideras, eundem numerum vide quoties habeat XXX, et tricesima parte geminata, concordiam vertentium cognosces annorum. Verbi gratia, trecenti decies habent XXX, et propterea eaedem concurrentes CCC anno
Abbreviated transcription (Latin):
us. diei. Ultima sepe memorati circuli m&a
panduntur lunȩ domini caepasche propter uariantẽ
sunt ad notatione prȩfixi dicente dño. primo mense
xiĩii die menas comedetis azima usq ad diẽ xxi. euide¬
mensis aduesperã uii dieb fermentatũ noninueni&ur
in domibus ur̃is. Cuius primi mensis uii que eius dierũ
occurrit primimensis intellegatur. & hec quẽ cumq uii
dus aptum porrigat. Quod ideo toties rep&o quia suere qui¬
dã qui dominicũ paschȩ diẽ uerbi gratia viilđr a prłiu die¬
in constituendo tempore paschȩ cum nullus ũquã calcula
tentibus tunc equi noctium eẽ traenscensũ nullus negace¬
rit lunã xx̃ paschali dominico aptã. quib respondendũ
nus adriserit dominicũ pascha rite actitabitur. Sed qua m
pasche diẽ celebrari quȩ uero in equi noctio ł post equi noctiũ:
plena ẽ mox ubi dominicus aderitdies pascha lagitimum
dibit. Idẽ error eade ẽ responsio cum memorati calcula¬

Expanded text:
APUT LXII. De luna ipsius diei. Ultima saepe memorati circuli meta panduntur lunae Dominici paschae propter variantem sunt adnotatione praefixi, dicente Domino: Primo mense decima quarta die mensis comedetis azyma, usque ad diem vigesimensis ad vesperam; septem diebus fermentatum non invenietur in domibus vestris. Cujus primi mensis septemque ejus dierum occurrerit, primi mensis intelligatur, et haec quemcunque septem diis aptum porrigat. Quod ideo toties repeto, quia fuere quidam qui Dominicum Paschae diem, verbi gratia, septimo Cain constituendo tempore Paschae, cum nullus unquam calculattentibus tunc aequinoctium esse transcensum, nullus negaverit lunam vigesimam Domini opportunus arriserit, dominicum Pascha rite actitabitur. Sed quia lPaschae diem celebrari. Quae vero in aequinoctio, vel post aequinoctium plena est, mox ubi Dominicus aderit dies, pascha legitimum dabit. Idem error, eadem est responsio, cum memorati calcula
Abbreviated transcription (Latin):
dies fuerit uarie refertur: & quidẽ supra memorauimus
tarum ut antiquioresscripsere resurrectio dñi facta ẽ.
quintus profecto circuli de cenno uennalis tunc agebatur
annis habens concurrentes uiił & luna xiũii sicut semꝑ¬
xihł ap̃ si aũt uilł ap̃ dñs resurrexit. tertius decimus
de cennouennalis existens annus Concurrentes ha

Expanded text:
dies fuerit, varie refertur, et quidem, ut supra memoravimusdies fuerit, varie refertur, et quidem, ut supra memoravimustarum, ut antiquiores scripsere, resurrectio Domini facta est, quintus profecto circuli decennovenalis tunc agebatur annus, habens concurrentes VII et lunam decim Aprilis Dominus resurrexit, tertius decimus decennovennalis existens annus concurrentes ha
Abbreviated transcription (Latin):
inciderit omni modo inseptimanam sequentem ut sepius dic¬
tmẽ differamus p̃pter easquas p̃fatisumus causas his ergo
demonstratis atq patefactis hoc &ĩ considerandũ ẽ qđ a lex
frequenter causa necessitatis cosqui constrictione tẽporis quidic̃
non potuer̃ in primo mense pasca celebrare. Secundo idem
facere p̃cipit melius em̃ est innecessitate positos superiora
quam inferiora sectari qm̃ inferiora asuperiorib: c̃tinentur
superiora aũt ab inferiori numero non induduntur illuditerũ
qdiã posuimus declarantes quod decimus numerus nonum in¬
nuie contineat Nonus aũt decimũ continere non possit quod
nle a diecundũ mensẽ transire nos p̃cipit siñ possimus scm̃ pascha
primomense celebrare p̃pter quasdam necessitates Non intel¬
tina nã sequentẽ rationabiliter᷑ lationẽ pasde facere debea
resur rexit ubi aũt primũ dominicus est resurrectionis xp̃i

Expanded text:
inciderit, omni modo in septimanam sequentem, ut saepius dicinciderit, omni modo in septimanam sequentem, ut saepius dictum est, differamus, propter eas quas praefati sumus causas. His ergo demonstratis atque patefactis, hoc etiam considerandum est, quod et lex frequenter causa necessitatis eos qui constrictione temporis quadam non potuerunt in primo mense Pascha celebrare, secundo idem facere praecipit; melius enim est in necessitate positos superiora quam inferiora sectari, quoniam inferiora a superioribus continentur, superiora autem ab inferiori numero non includuntur, illud iterum quod jam posuimus declarantes, quod decimus numerus nonum intra se contineat, nonus autem decimum continere non possit. Quod si lex ad secundum mensem transire nos praecipit, si non possimus sanctum Pascha primo mense celebrare propter quasdam necessitates, non inteltimanam sequentem rationabiliter dilationem Paschae facere debeamresurrexit. Ubi autem primum Dominicus resurrectionis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
censum plenariaratione deꝓmit qm̃ absq ulla dubi&ite cons¬
tat eũq prima transito equi noctio plenũ suũ globũ ostenderit
Primi mensis existere lunam quoties ergo diẽ dominicũ mox ad
Quã uis aliis sacramentoꝵ generib: eiusdem paschȩ sollemnia colimꝗ
nicus occurrerit nesic quidem legẽ aut ꝓph&as solumus sed euan¬
gelicȩ potius gratiȩ sacramentis adimplemus. Qui a enĩ & saluator
nr̃ ncut theophilus cuius supra memini uenerabilis alexandriȩ
in dominicadie uidecur inuenta sicuti& eũan geliorũ obserua¬
tone comperimus habemus ergo solatiũ quorecte facere pascha
possimus &iam sidilatio fuerit consecuta pp̃t incurrentem
neces sitatem ut si xĩii praimi mensis in sabato cueneritluna
Qut si in alis ante sabbatũ dieb septimane sequentis aciderit
Sine dubitatione pascha celebremus: Si uero in dominicum

Expanded text:
censum plenaria ratione depromit, quoniam absque ulla dubietate conscensum plenaria ratione depromit, quoniam absque ulla dubietate constat eam quae prima transito aequinoctio plenum suum globum ostenderit, primi mensis existere lunam. Quoties ergo diem Dominicum mox advquamvis aliis sacramentorum generibus ejusdem paschae solennia colimus.nicus occurrerit, ne sic quidem legem aut prophetas solvimus, sed evangelicae potius gratiae sacramentis adimplemus; quia enim et Salvator noster, sicut Theophilus, cujus supra memini, venerabilis Alexandriae in Dominica die videtur inventa, sicuti et ex Evangeliorum observatione comperimus. Habemus ergo solatium quo recte facere Pascha possimus, etiam si dilatio fuerit consecuta propter incurrentem necessitatem, ut si decima quarta primi mensis in Sabbato evenerit luna, aut si in aliis ante Sabbatum diebus septimanae sequentis acciderit, sine dubitatione Pascha celebremus. Si vero in Dominicum
Abbreviated transcription (Latin):
Septimodecen nouennalis¬
circuli titulo dies pahȩ dominicus conp̃henditur: Nuide dominica
nĩ siduatoris resarrectione amostuis ex ordium coepit Namcum in
u&eri testam̃to tribargumentorũ indicus paschalȩ tẽpus sit obser¬
uari p̃ceptũ uidelic& ut post equi noctiũ ut m̃ seprimo ut tertiacius
obseruatione regula ẽ nobis a tẽpore dominicȩ resurrectionis in¬
ponta : Ut cum equi noctio transcenso lunã primi mensis xiuii. uespe
Sed dominicũ diem quo ipse pascha idẽ transitũ demosit aduitã de
corruptione ad incorruptionẽ depoena adgloriã resurgendo face¬
re dignatus est e pectantes mnipso tandẽ congrua paschȩ sollẽma
celebremus: qđ siquis obieerit ñ equi noctii memoriã sed tantum
primim̃sis & testiȩ in eo septimane posuisse legiferũ: Selat qua
&si qui noctiũ nominatũ non exprimit in hoc tamen ipso quod
aplenilunio primim̃sis pascha faciendũ p̃cipit: Equi noctii trans¬

Expanded text:
Septimo decennovenalicirculi titulo dies Paschae Dominicus comprehenditur, qui de dominica nostri Salvatoris resurrectione a mortuis exordium coepit; nam cum in Veteri Testamento tribus argumentorum indiciis paschale tempus sit observari praeceptum, videlicet ut post aequinoctium, ut mense primo, ut tertia ejus observatione regula est nobis a tempore dominicae resurrectionis imposita, ut cum aequinoctio transcenso lunam primi mensis decimam quartsed Dominicum diem quo ipse Pascha, id est, transitum de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena ad gloriam, resurgendo facere dignatus est, expectantes, in ipso tandem congrua Paschae solennia celebremus. Quod si quis objecerit, non aequinoctii memoriam, sed tantum primi mensis et tertiae in eo septimanae posuisse legiferum, sciat quia etsi aequinoctium nominatim non exprimit, hoc tamen ipso quod a plenilunio primi mensis Pascha faciendum praecipit, aequinoctii trans