comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tex̾ quam teerga paruitatẽ nrãm hab̾e crede¬
bam quãquaminmonastio ordinaueñ ⁊ ñ ĩ par¬
rochia q̃ tͥ subiectasit. Ouere benedicta ep̃oꝵ
cipri inansuetudo ⁊ bonitas ⁊ nrã rusticitaᷤ sen¬
ꝓuintia qͦs nos comp̃hendẽ ñ potueramꝰ. &
miser᷑ ad nos ⁊ diaconos ⁊ yppodiaconõ qͦs susce¬
pimus cum grã. & ipse cobortatus sũ beate
chiȩ uidebantur eccłam ꝑtinere. eo qd̾ gran
u diaconissas ⁊ adalienas misi ꝓuintiaᷤ neq
feci quicquã ut eccłam scinderẽ. qͥd gͦ tͥ uisũ
ꝙ medificationẽ ⁊ ñ indestructionẽ fiũm factũ
ẽ ÷ s ⁊ illuduehem̃t̃ admiratꝰ sum ꝙ meis locu¬
chorum gregoriũ mandas se mͥ ne quẽquã or¬
dinarẽ. ⁊ego ħ pollicitus sum dicẽs. Nunquid ui¬
uenis sum aut canone̾ ignoro: Audi gͥ uentatẽ
insermone dĩme ñ audisse h nec nosse. nec istuis
sermonis penitus recorbari. Suspicatus aũt̃ sũ

Expanded text:
tate Christi, quam te erga paruitatem nostram habere credetate Christi, quam te erga paruitatem nostram habere credebam, quamquam in monasterio ordinauerim et non in paroecia, quae tibi subiecta sit. o uere benedicta episcoporum Cypri mansuetudo et bonitas et nostra rusticitas senprouincia, quos nos conprehendere non potueramus, et miserunt ad nos et diaconos et hypodiaconos, quos suscepimus cum gratia. et ipse cohortatus sum beatae eciae uidebantur ecclesiam pertinere, eo quod grandis ui diaconissas et ad alienas misi prouincias neque feci quidquam, ut ecclesiam scinderem. quid ergo tibi uisum cationem, et non in destructionem fratrum factum est? Sed et illud vehementer admiratus sum, quod meis locuchorum Gregorium mandasse mihi, ne quemquam ordinarem: et ego hoc pollicitus sim, dicens: Nunquid juvenis sum, aut canones in sermone dei, me hoc nec audisse nec nosse nec istius sermonis penitus recordari. suspicatus autem sum,
Abbreviated transcription (Latin):
centius ꝓpter uerecundiam ⁊ humilitatem
nollent debitam nomini suo exercere sacͥficia
seruumdĩ ñ posses quite ꝙ graue onꝰ sacerdo¬
tiinolli susciꝑe sepe fugiebat. s nec alius ꝗs
epõrum facile eum repꝑiret. uñ ⁊ satismiratꝰ
sum qͦmͦ dispensatione dĩ ad nõ uenent cũdi¬
a conib mo nasteri ⁊ cetens frĩb ut in satifacer
gͥ celebraret᷑ colła ineccła uillȩ q̃ ẽ uxtamonasti¬
um nim̃.ignorantem eum ⁊ nullã penitꝰ haben¬
tẽ suspitionem ꝑmultos diaconos app̃hendi u̾¬
si sumꝰ ⁊ tenen oseiꝰ ne forte lib̾ari secupiens ad
nistraret ualdeq obuitebat᷑ indignum cẽ se cõ¬
testãs. uixgͦ ꝯpulimus eũ ⁊ suade potuimꝰ testi¬
moniis scͥ pturaꝵ ⁊ ꝓpositioe mandator dĩ.&
cum ministraret in scĩs sacͥficiis ruiꝰ cumingen¬
monio ⁊ grandẽ utilitatẽ in cõmune monastĩ
testarent: qr̃ tẽ reꝑta oportunitate ñscͥpsiss
nob̾. neq suꝑordinatione eiꝰ aliquid poposcis¬

Expanded text:
centius propter uerecundiam et humilitatem nollent debita nomini suo exercere sacrificiaseruum dei non posses, qui te et, quod graue onus sacerdotii nollet suscipere, saepe fugiebat, sed nec alius quis episcoporum facile eum repperiret — unde et satis miratus sum, quomodo dispensatione dei ad nos uenerit cum diaconibus monasterii et ceteigitur celebraretur collecta in ecclesia uillae, quae est iuxta monasterium nostrum, ignorantem eum et nullam penitus habentem suspicionem per multos diaconos adprehendi iussimus et teneri os eius, ne forte liberare se cupiens adinistraret; ualdeque obnitebatur indignum esse se contestans. uix ergo conpulimus eum et suadere potuimus testimoniis scriptura ministraret  in sanctis sacrificiis, rursus cum ingenmonio et grandem utilitatem in commune monasterii testarentur, quare tunc reperta oportunitate non scripsissent nobis neque super ordinatione eius aliquid poposcis
Abbreviated transcription (Latin):
dis cͥiñ nec negare queloquiturds ⁊ credentes sĩ¬
plicit᷑ saluos fien. Ideoq c̃cedẽ donatioĩs suȩ cer-¬
tam̃ ⁊ ueram scientiam inqͣ potissunũ parte ho¬
minẽ c̃diłit ad imaginem ⁊ similitudinẽ suã.
quihȩc relinquentes mults se questionib im¬

Expanded text:
egare, quae loquitur deus, et credentes simpliciter saluos fieri deoque concedere donationis suae certam et ueram scientiam, in qua potissimum parte homines condiderit ad imaginem et similitudinem suam; qui haec relinquentes multis se quaestionibus in
Abbreviated transcription (Latin):
tura loquitur cłi eorumñ ꝓderunt eł q̃ arrogan¬
tia cłicatus c̃cducere nob̾ potent quiñsolũcogita¬
tione ⁊ sensu uerium sermone peccamꝰ: Audiui
tutere quidictus a domino ẽ. Siquis irascitur
frĩsuo sine causa reus entiuditio: s̃i qͦmagno¬
ꝑe curem si scͥbas qd̃ tͥplacuent. Scͥbebant᷑ u⁊¬

Expanded text:
derunt eis, quae adrogantia clericatus conducere nobis poterit, qui non solum cogitatione et sensu, uerum et sermone peccamus — audiui cutere, qui dictus a domino est: si quis irascitur fratri suo sine causa, reus erit iudicio? non quo magnopere curem, si scribus, quod tibi placuerit — scribebantu
Abbreviated transcription (Latin):
xor uiri corpꝰsit. &. quic̃q fuĩt fornicatꝰ peccat
incorpꝰ suum .i. inuxorẽ. dum eã sua fornicõe
ꝯmaculat.⁊ fac̃ ĩ ñ peccantẽ sui ꝯmixtiõe pec¬
ab eo .i. ame utrum mulier relicto iuro adul¬
teror sodomita ⁊ alio ꝑũi accepto pꝰsit abq pe¬
nitentia ꝯmunicare eccłȩ uiuente abhuc eo
quẽ pꝰ reliquerat. ꝙ legens illiꝰ uersicli recor¬
datꝰ sum ad excusandã excusatioes inpeccati.
uoluntate: ad ntẽ referimꝰ nece̾sitatẽ. qͦmͦ sidi¬
cat adolescens. rimpatior corꝑis meablibibi¬
nem ardor impellit. Ipsa organa m̃broꝵ geni¬
talium ⁊ compositio corꝑis. femineoᷤ querit
amplexꝰ. & rursum sibomiciba: incgestate
inqͥt erã. indigebã cibo. tegum̃ corꝑis ñ habe¬
bam: idõ alienum sanguinẽ fudi. ne ipse fa
me ⁊ frigore morerer. Responde itaq sorori
q̃ a nob̾ suꝑstatusui querit ñ nrãs s apłi sentẽ

Expanded text:
xor uiri corpus sit et, quicumque fuerit fornicatus, peccet in corpus suum, hoc est in uxorem, dum eam sua fornicatione conmaculatab eo — id est a me —, utrum mulier relicto uiro adultero et sodomita et alio per uim accepto possit absque paenitentia communicare ecclesiae uiuente adhuc eo, quem prius reliquerat.\' quod legens illius uersiculi recordatus sum: ad excusandas excusationes in peccatis. voluntate, ad naturae referimus necessitatem. Quomodo si dicat adolescens: vim patior corporis, me ad libidinem ardor impellit, ipsa organa membrorum genitalium, et compositio corporis, femineos quaerit amplexus. Et rursum si homicida, in egestate, inquit, eram, indigebam cibo, tegmen corporis non habebam; ideo alienum sanguinem me et frigore morerer\'. responde itaque sorori, quae a nobis super statu sui quaerit, non nostra, sed
Abbreviated transcription (Latin):
terat indicare sermone. lõgo ambitu cũacta¬
uixexplicat. bgͥ ego uitans ita beatũ antoniũ te
petente trãs posui ut nicħ desit exsensu cũ aliqͥd
desit ex uerb̾. Alii sillabas aucupent᷑ ⁊ litteraᷤᷤ tu
quere sententiaᷤ. Dies me defitii siom̃ium qͥ ad
sensum int̾p̃tati sunt testimonia replicauero.
Sufficit inp̃senti noãss e hylarium ꝯfes sorem
qui omelias imob.⁊ inps almos trartatꝰ płimos ĩ
latinum uertit egreco. Nec assedit littere dormi¬
tanti ⁊ putide rasticoꝵ int̃p̃tatione se torsit. sed
quasi captuios sensꝰ insuam linguã uictoriꝰ uire
inmarco dicente dnõ. tabita cumi. statimq
subiunctũ. ꝙ int̃p̃tatur puella tͥ dico surge.
Arguat eugłistam m̃batii. qr̃ addidit tͥdico.
cum inhebreo tantummꝰ sit puella surge. S ut¬
sensumuocantis ⁊ imꝑantis expͥmeret: addi¬
dit tͥdico. Ruitꝰ inmatheo redditiᷤ a ꝓditore

Expanded text:
terat indicare sermone, longoambitu circumactaterat indicare sermone, longoambitu circumactauixexplicat. hoc igitur ego uitans ita beatum Antonium te petente transposui, ut nihil desit ex sensu, cum aliquid desit exuerbis. aliisyllabasaucupenturetlitteras, tu quaere sententias. dies me deficiet, si omnium, qui ad sensum interpretati sunt, testimonia replicauero. sufficit in praesenti nominasse Hilarium confessorem, qui homiIias in Iob et in psalmos tractatus plurimos in Latinum uertit e Graeco nec adsedit litterae dormitanti et putida rusticorum interpretatione se torsit, sed quasi captiuos sensus in suam linguam uictoris iure in Marco dicentem dominum: talitha cumi statimque subiunctum: quod interpretatur: puella, tibi dico, surge. arguite euangelistam mendacii, quare addiderit tibi dico, cum in Hebraeo tantummodo sit puella, surge: ssensum uocantis et imperantis exprimeret, addidit tibi dico. rursum in Matheo redditis a proditore
Abbreviated transcription (Latin):
płe sententiam. longo ambitu uix breuis uiȩ ẜa¬
tia consumo. accedunt hyꝑbatorum anfractꝰ.
dissimilitudines casuum uaretates figuraꝵ.
ipsum postremo suum ⁊ ut ita dicam uernacu¬
lum lingue genus. Si ad uerbum urt̃p̃tor: ab¬
surde resonant. si ob necess itatem aliquid in
ordine ł inseimone mutauero: ab intp̃tis uide
tiam int̃p̃tatione mutare. bomerum ad uer¬
bum exprimat in latinum. Nlus aliqͥd dicã.¬
eundeminsua lingua ꝓse uerb̾ intrip̃tetur.
uidebit ordinem ndiculum ⁊ poetam eloquen¬
tissimum uix loquentem. uerum ne scͥptoꝵ¬
meoꝵ parua sit auctoritas. quamquã ħ tantũ
ꝓbare uoluerim me semꝑ abadolescentia ñ uer¬
faciuncula sit in libro qͥ beati antonii uita de¬
scͥbitur ipsius lectione cogͥsce. Exalia in aliam
linguam. ad uerbum ex pressa trans latio sen¬
sus oꝑit. ⁊ ueluti leto gramine sata strangulat.¬
dum enim casib ⁊ figuns seruitorõ: qd̾ breui po¬

Expanded text:
plere sententiam, longo ambitu uix breuis uiae spaplere sententiam, longo ambitu uix breuis uiae spatia consummo. accedunthyperbatorumanfractus, dissimilitudines casuum, uarietates figurarum, ipsum pstremo suum et, ut ita dicam, uernaculum linguae genus:si ad uerbum interpretor, absurde resonant; si ob necessitatem aliquid in ordine, in sermone mutauero, abinterpretisuidebtiam interpretatione mutari, Homerum ad uerbum exprimat in Latinum — plus aliquid dicam -,.eundem sua in lingua prosae uerbis interpretetur: uidebit ordinem ridiculum et poetam eloquentissimum uix loquentem.f Uerum ne meorum parua sit auctoritas — quamquam hoc tantum probare uoluerim, me semper ab adulescentia non uergenere praefatiuncula sit, in libro, quo beati Antonii uita describitur, ipsius lectione cognosce: ex alia in aliam linguam ad uerbum expressatranslatio sensusoperit et ueluti laeto gramine sata strangulat.dum enim casibus et figuris seruit oratio, quod breui po
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ om̃ib .i. sententiis ⁊ earum figiins ⁊ rerum
ordine uerba. ꝑsequens eatenꝰ ut ea ñ aborreãt
amore nrõ. quȩ si egrecis omnia conuersa ñ erꝰ
uiracutus ⁊doetꝰ. ħ idemin arte poetica erudito
inĩp̃ti p̃cepit. Nec uerbum uerbo curabreddere
fidus interpres. cerentius menandrum. plautꝰ
⁊ ceciliꝰ ueteres comicõ int̾p̃tatis. Nunqud her
inuerbac ñdecoreminag̃ ⁊elegantiam intrãs la¬
tione conseruant: quamuos uentatem. int̃p̃ta¬
cupant. Uñ ⁊ ego doctꝰ atalib anttannos cͥciter
bitiendumnesciens: cum eusebii.x pͥoͦ ͥ iͥ l̃¬
o rͥ. in latinum uerterem. tali int᷑ cetera p̃faci¬
one usus sum. Difficile ẽ alienaᷤ lineaᷤ insequẽtẽ
ñ alicubi excecłe. arduum ut quȩ malia lingua
benedicta sunt eundem decorem intrans latione
conseruent. Significatum ẽ aliquiduniꝰ uerbi ꝓͥe.¬
tate. ñ habeo meum qͦ id efferam. ⁊ dum quero im¬

Expanded text:
illorum omnibus, id est sententiis et earum figuris et rerum illorum omnibus, id est sententiis et earum figuris et rerum ordine, . uerba persequens eatenus, ut ea non abhorreant a more nostro, quae si e Graecis omnia conuersa non eruuir acutus et doctus, hoc idem in Arte poetica erudito interpreti praecipit: nec uerbum uerbo curabis reddere fidus interpres. Terentius Menandrum, Plautus et Caecilius ueteres comicos interpretati sunt: numquid haerent in uerbis ac non decorem magis et elegantiam in translatione conseruant? quam uos ueritatem interpretacupant. unde et ego doctus a talibus ante annos circiter biciendum nesciens, cum Eusebii apovtxov in Latinum uerterem, tali inter cetera praefatione usus sum: difficile est alienas lineas insequentem non alicubi excidere, arduum, ut, quae in alia lingua bene dicta sunt, eundem decorem in translatione conseruent. significatum est aliquid unius uerbi proprietate: non habeo meum, quo id efferam, et, dum quaero in
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherimas transtulit. quanta in illis p̃tmise¬
rt. quanta addidit quanta mutauĩt. ut ꝓͥeta¬
tem alteriꝰ linguȩ suis pͥetatib explicaret. ñ ẽ
hꝰ tpĩs dicere. Sufficit michi ipsius translatoris
auctoritas. quita in ꝓlogo earundẽ orationum
loquutus ẽ. Putaui me assumere laborem utilẽ
studiosis mͥ quid ipsiñnecessariũ. Conuerti u
ex atticis duorum eloquentissimoꝵ nobilissimã
oratiões int seq cẽrias. heschinis ⁊ demosteniᷤᷤ:
nec conuerti ut int̃pres s ut orator. sentennis
hisd̃ i earum formis tam figuns quam uerbis
adnram consuetudinem. aptis. Inquib ñ ꝓ uer¬
bo uerbumnecẽe habui redcłe. s genus om̃ium
uerborum uĩq seruaui. Non enimme ea annu-¬
merare lectori putaui oportere s tanquã ap¬
pende. Rursumq incalce sermonis. quoꝵ ego
ait orões sicut spero ita exp̃ssero uirtutib utẽs

Expanded text:
pulcherrimas transtulit. quanta. in illis praetermisepulcherrimas transtulit. quanta. in illis praetermiserit, quanta addiderit, quanta mutauerit, ut proprietates alterius linguae suis proprietatibus explicaret, non est huius temporis dicere. sufficit mihi ipsa translatoris auctoritas, qui ita in prologo earundem orationum ocutus est: putaui mihi suscipiendum laborem utilem studiosis, mihi quidem ipsi non necessarium. conuerti enim ex Atticis duorum eloquentissimorum nobilissimas orationes inter seque contrarias, AeschinietDemosthenis, necconuertiutinterpres, sed ut orator, sententiis isdem et earum formis tam quam figuris, uerbis ad nostram consuetudinem aptis. in quibus non pro uerbo uerbum necesse habui reddere, sed genus omnium uerborum uimque seruaui. non enim me ea adnumerare lectori putaui oportere, sed tamquam adpendere. rursumque in calce sermonis: quorum ego, ait, orationes si, ut spero, ita expressero uirtutibus utens
Abbreviated transcription (Latin):
lus int̾pres sim: nec ħ dico ꝙ teħecicum nouenm
sciat illeqͥ accusauit. nouerit ille qui scͥpsit. s ꝙ
stultissimum sit accusatum abalio alium cͥmina¬
ri. ⁊ confosso undiq corꝑe de dormienti uulnere
solatium quereͣ. hactenus sic loquutꝰ sum. quasi
aliquid deepła commutauenm . & simplex trãs¬
latio p̾sit errorem hab̾e ñ crimen. Nc̃ uͦ cum ips a
epła doceat nicħmutatum ẽẽ de sensu necres ad¬
ditas. nec aliqd dogina confictum: faciunt ñ in¬
telligendo ut nicħintelligant. & dumalienã im¬
ꝑitiam uolunt redarguere suam ꝓdunt. & ego
enimñ solum fateor s lib̾a uoce ꝓfiteor. me in in¬
tp̃tatione grecoꝵ absq scͥpturis scis uͥ⁊ uerborũ
ordo mistenum. ẽ ñ uerbum euerbo. s sensum
ex pͥmere de sensu. habeoq hꝰ reimagistrũ tulliũ
qui prtagoramplatonis.⁊ economicum xenofon¬
tis. ⁊ eschinis ⁊ demostenis. duas cẽ se orationes

Expanded text:
lus interpres sim? nec hoc dico, quo te hereticum nouerim lus interpres sim? nec hoc dico, quo te hereticum nouerim — sciat ille, qui accusauit, nouerit ille, qui scripsit — sed quo stultissimum sit accusatum ab alio alium criminari et confosso undique corpore de dormientis uulnere solacium quaerere. Hactenus sic locutus sum, quasi aliquid de epistula commutarim etv simplex translatio possit errorem habere, non crimen. nunc uero, cum ipsa epistula doceat nihil mutatum esse de sensu nec res additas nec aliquod dogma confictum, faciunt ne intellegendo, ut nihil intellegant, et, dum alienam inperitiam uolunt coarguere, suam produnt. ego enim non solum fateor, sed libera uoce profiteor me in interpretatione Graecorum absque scripturis sanctis, ubi et uerborum ordo mysterium est, non uerbum e uerbo, sed sensum exprimere de sensu. habeoque huius rei magistrum Tullium, qui Protagoram Platonis et Oeconomicum Xenofontis et Aeschini et Demosthenis duas contra se orationes
Abbreviated transcription (Latin):
meis quas libr ineptias scͥb̾e ꝯm̃tan des cͥptuns
remordẽ ledentes digerere stomachum. inlo¬
cis me exercere cõmunib ⁊ quasi limataᷤᷤ ad pu¬
gnandum sagitas reponere. quandiu ñ ꝓfero
cogitatata. maledicta ñcͥminas. imino nec ma¬
ledicta s̃ quid̃ q̃ aures publice nesciant. Tu
corrumpas seruuloᷤ sollicite̾ dienteᷤ. ⁊ ut in fa¬
bulis legunꝰ auro ad danen penetreᷤ. dissimu¬
latoq ꝙ feceris me falsanum uoces. cum mul¬
to peuis cͥmen accusando inte confitearis ꝗͣ
in me arguis. Alius te hereticum alius insimu¬
lat dogmatum ꝑuersorẽ. ⁊ aces ipse respõdere
ñ audes. int̾p̃tem laceras. de sillab̾ calũpnianᷤ.
⁊totam defensionem tui putas si tacendo detͣ¬
hã. finge intransferendo ł erraos e ł iut̃mi¬
sisse me quippiã. h totus tui negoti cardouersat᷑.
hec tua ẽ defensio. Numicoͥco tuñes ħeticꝰ. siego ma¬

Expanded text:
meis quaslibet ineptias scribere, commentari de scripturis, meis quaslibet ineptias scribere, commentari de scripturis, remordere laedentes, digerere stomachum, in locis me exercere communibus et quasi limitas ad pugnandum sagittas reponere: quamdiu non profero cogitata, et maledicta non crimina sunt, immo ne maledicta quidem, quae aures publicae nesciunt. tu corrumpas seruulos, sollicites clientes et, ut in fabulis legimus, auro ad Danaen penetres dissimulatoque, quod feceris, me falsarium uoces, cum multo peius crimen accusando in te confitearis, quam in me arguis? alius te hereticum, alius insimulat dogmatum peruersorum: taces,. ipsi respondere non audes, interpretem laceras, de syllabis calumniaris et totam defensionem tui putas, si tacenti detrahas. finge in transferendo uel errasse uel intermisisse me quippiamhic totus tui negotii cardo uersatur, haec tua est defensio —: num idcirco tu non es hereticus, si ego ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditorẽ. lucrũ udelie⁊ placi uoluntaᷤᷤ dĩplici.
d udum esytium uirum c̃sularẽ cẽ quem patriar¬
cha gamali el grauissimã exercuit inimicitias
theodosuis pͥnceps capite dãpnauit. ꝙ sollicita¬
tonotario carta illiꝰ inuasis⁊. legimꝰ inueteri¬
b historiis. ludi magistrum qui faliscoꝵ libros
ꝓcliłat unctum. puerᷤᷤ traditũ ⁊ ad eo qͦs ꝓde¬
bat remissum. nec scełati ppłm romanũ susce¬
pisse uictoriam. syrrum epyrotarum regẽ cũ
incastris ex uulnere curaret᷑. medici sui traditio¬
ne int̾fici nefas duxit fabriciꝰ. quinpotiꝰ unctũ
int̃bella ⁊ gladios sc̃m ẽ. ħ nob̾ int̃ monachoᷤ
⁊ sacerdotes xͥ intutũ fuit. ⁊ audi quidamexel
ad ducto suꝑcilio ⁊ c̃crepantib digitiꝰ eructare ⁊
dicere : quidcium siredemit sisollicitauit: fe
c̃ꝙ sͥ ꝓfuit. Mira sceleris defensio. quasi ñ ⁊ la¬
fecerunt ꝙ sͥ utile existimabant. Uolo incartuł

Expanded text:
proditorem. lucrum uidelicet placet, uoluntas displicet. proditorem. lucrum uidelicet placet, uoluntas displicet. dudum Hesychium, uirum consularem, contra quem patriarcha Gamalihel grauissimas exercuit inimicitias, Theodosius princeps capite damnauit, quod sollicitato notario chartas illius inuasisset. legimus in ueteribus historiis ludi magistrum, qui Faliscorum liberos prodiderat, uinctum pueris traditum et ad eos, quos prodebat, remissum nec sceleratam populum Romanum suscepisse uictoriam. Pyrrum, Epirotarum regem, cum in castris ex uulnere curaretur, medici sui proditione interfici nefas duxit Fabricius, quin potius uinctum inter bella et gladios sanctum est, hoc nobis inter monachos et sacerdotes Christi intutum fuit. et audet quidam ex eis adducto supercilio et concrepantibus digitis eructare et dicere: \'quid enim, si redemit, si sollicitauit? fecit, quod sibi profuit\'. mira sceleris defensio! quasi non et lafecerunt, quod sibi utile existimabant. Uolo in chartulis
Abbreviated transcription (Latin):
ut domi hab̾r exemplar nec facile in uulgꝰ ꝓder..
Res ita anno ⁊ serm̃sib transiit donec supradicta
int̾p̃tatio de scriniis eius nouo p̃stigio ierosolimã
cõmigrauit. Nã quidampseudo monachꝰ ł accep¬
ta pecunia ut ꝑspicuȩ intelligi dat᷑ ł gratuita ma¬
litia ut incassum corruptor nitit᷑ ꝑsuad̾e. cõpila¬
tiscartis eiꝰ ⁊ sumptib uidas factuis ẽ ꝓditor. dedq
adueisanis latrandicontrame occasionẽ. ut int̃
imꝑitos conciouent᷑ me falsanum meuerbũ ñ
exp̃s s isse de u̾bo ꝓhonorabilidixisse cariss imũ.
⁊ maligna in t̃p̃tatione ꝙ nefas dictum sit. u y¬
noluisse transferre. hȩc & istuismodinugȩ
cͥmina meas̃. ac pͥmum antequam de translatio¬
ne respõdeam uolo int̾rogare eos qͥ malitiã pru¬
dentiam uocant. Uñ ap̃noᷤ exemplar epłe. : ꝗs
ded̾: qua fronte ꝓfertis : qͦ scelere redemistis:
nã statuunt. ⁊ cum suscipiant ꝓditionẽ: dãpnãt

Expanded text:
ut domi haberet exemplar nec facile in uulgus proderet. ut domi haberet exemplar nec facile in uulgus proderet. res ita anno et sex mensibus transiit, donec supra dicta interpretatio de scriniis eius nouo praestrigio Hierosolymam conmigrauit. nam quidam pseudomonachus uel accepta pecunia, ut perspicue intellegi datur, uel gratuita malitia, ut incassum corruptor nititur persuadere, conpilatis chartis eius et sumptibus ludas factus est proditor deditque aduersariis latrandi contra me occasionem, ut inter inperitos contionentur me falsarium, me uerbum non expres sisse de uerbo, pro \'honorabili\' dixisse \'carissimum\' et maligna interpretatione — quod nefas dictu sitnoluisse transferre. haec et istius modi nugae crimina mea sunt. Ac primum, antequam de translatione respondeam, uolo interrogare eos, qui malitiam prudentiam uocant: unde apud uos exemplar epistulae? quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? nam statuunt et, cum suscipiant proditionem, damnant
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ cͥm̃ẽ. Acne forsitan accusatorms facilitate
t᷑ rei ordinemdoceat. Anteb fermȩ biennium mi¬
serat ioħ̾i ep̃o supͣdictus papa epiphaniꝰ luteraᷤᷤ ar¬
guens eum inquil damdoginatib. s pꝰea clem̃t̃
adpenitẽtiã reuocans harum exemplaria certatĩ
palestinȩ rapiebant᷑. ł obauctori mĩtum ł obelegã¬
tiam scͥptiois. Erat inmonast̾iolo nrõuirap̃ suos
haud ignobił eusebius cremonẽsis. qͥcumb epła ꝑ
multorum ora uolitaret.⁊ mirarent᷑ eam ꝓloctͥna
⁊ puritate sennonĩdocti pant̃ rindocti: cepame ob¬
uixe petere ut sͥ eam in latinũ uerterẽ ⁊ ꝑꝑ intelligẽ¬
cdifacilitatem aꝑtius explicarẽ. Grecienim eloquii
penitus ignanis erat. feci qd̃ uoluit. accitoq nota¬
rio raptim celentq dictaui exlatere inpagina
breuit̃ annorans quemintruisecꝰ sensum singła
rẽ oppido flagitauerat. postulauiq ab eomutuo

Expanded text:
alterum crimen est. ac ne forsitan accusator meus facilitate, alterum crimen est. ac ne forsitan accusator meus facilitate, tur, rei ordinem doceat. Ante hoc ferme biennium miserat Iohanni episcopo supra dictus papa Epiphanius litteras arguens eum in quibusdam dogmatibus et postea clementer ad paenitentiam prouocans. harum exemplaria certatim Palaestinae rapiebantur uel ob auctoris meritum uel ob elegantiam scriptionis. erat in monasteriolo nostro uir apud suos haut ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui, cura haec epistula per multorum ora uolitaret et mirarentur eam pro doctrina et puritate sermonis docti pariter et indocti, coepit a me obnixe petere, ut sibi eam in Latinum uerterem et propter intellegendi facilitatem apertius explicarem; Graeci enim eloquii penitus ignarus erat. feci, quod noluit; accito notario raptim celeriterque dictaui ex latere in pagina breuiter adnotans, quem intrinsecus sensum singula rem, oppido flagitarat — postulauique ab eo mutuo,
Abbreviated transcription (Latin):
in dd bonitas. in iob. patientia. in damele rogͥ¬
tio futuroꝵ. inpetro fides. infinces ⁊ paulo zelꝰ.
in ioħe uirginitas. incetenᷤᷤ ctã. Cum aũt om̃i¬
um renum finis aduenerit: tẽ omĩa inõib erit.
ut singłi scõrum om̃s uirtutes hant. ⁊ sit xͨ totꝰ¬
chium de optimo gue̾ int̾p̃
decͥminib responsurꝰ. ꝙ poss
intelligere qui auditunis erat
securus de causa uictoriȩ. statim in princi¬
pio gratulatur dicens. De omĩb quib ac¬
cusor a uideis rex agrippa estimo me bea¬
tum cum ap̃ te sim hodie defendendꝰ. qͥ p̃¬
cipuȩ nosti cunctas q̃ iudeis sunt consuetu¬
dines ⁊ questiones. legerat enim in ysaia.
beatꝰ quiin aurẽ loquitur audienti ⁊ nouerat
tantum oratoris uerba ꝓficẽ: quantum iudicis
ꝓuidentia cog̾niss. Uñ ⁊ ego beatumme ĩ hoc
dum taxat negotio iudico. ꝙ ap̃ eruditaᷤᷤ aure
litterã uere iñp̃tari aut nolui. quor alterũ error:

Expanded text:
in Dauid bonitas, in-Iob patientia, in Danihelo cognin Dauid bonitas, in-Iob patientia, in Danihelo cognitio futurorum, in Petro fides, in Finees et Paulo zelus, in Iohanne uirginitas, in ceteris cetera —, cum autem omnium rerum finis advenerit, tunc omnia in omnibus erit, ut singuli sanctorum omnes uirtutes habeant et sit ChristCHIUM DE OPTIMO GENERE INTERde criminibus responsurus, quae posset intellegere, qui auditurus erat, securus de causae uictoria statim in principio gratulatur dicens: de omnibus, quibus accusor a Iudaeis, o rex Agrippa, aestimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, quipraecipuenosticunctas, quaeinludaeis sunt, consuetudines et quaestiones. legerat enim illud Esaiae: beatus, qui in aures loquitur audientis, et nouerat tantum oratoris uerba proficere, quantum iudicis prudentia cognouisset. unde et ego beatum me in hoc dumtaxat negotio iudico, quod apud eruditas aures litteras uere interpretari aut nolui: quorum alterum error,
Abbreviated transcription (Latin):
undecimum librum cc̃ arriano hac questio¬
ne ⁊ solutione compleuerit. Tñ saltẽ pauca
dicamus. Omne inhscandalum ẽ cur filiꝰ
patͥ dicatur eẽ subiectꝰ. quid ẽ tuipiꝰ suie in¬
ferius patͥ subici ꝙ sepe pieratis ẽ. ⁊ inpsalmo
scͥptum ẽ. ñne dõ subiecta erit anima mea.
an crucifigi ⁊ maledictum eniciᷤᷤ fieri. Male¬
dictus enim omnis quipendi in ligno. qͥ gͦ pro
nob̾ maledictum factus ẽ ut no de maledie¬
to lib̾aret. miranᷤᷤ si ꝓ nob̾ subiectꝰ sit ut nos
patͥ faciat ẽẽ subiectos. dicens ineugłio. ne¬
mo uadit ab patrem nisi ꝑme.⁊ eum exaltatꝰ
s̃ subiectꝰ ẽ patͥ. qm onĩs credentẽ. immo om̃iũ.
hominũ genꝰ corꝑis ipsius m̃bra reputant᷑. In biᷤ
t᷑ dõ ⁊ patͥ ⁊ sit ds̃ omnia in omĩb. ñ ait ut sit pa¬
uinitati. Humauitatẽ in ħloco dicimꝰ ũ masu¬
uocant. s omne hominum genus. Porro qd̾
s pars in singłis. Uerbi grã. insaloinone sapĩa.

Expanded text:
undecimum librum contra Arianos hac quaestione et solutione compleverit. Tamen saltem pauca dicamus. Omne in hoc scandalum est, cur Filius Patri dicatur subjectus? Quid est turpius vel inferius: patri subici — quod saepe pietatis est et in psalmo scriptum: nonne deo subiecta erit anima mea? — an crucifigi et maledictum crucis fieri? maledictus enim omnis, qui pendet in ligno. qui ergo pro nobis maledictum factus est, ut nos de maledictione liberaret, miraris, si pro nobis subiectus sit, ut nos patri faciat esse subiectos dicens in euangelio: nemo uadit ad patrem nisi per me et: cum exaltatus sunt, subjectus est Patri: quia omnes credentes, imo omne hominum genus, corporis ipsius membra reputantur. In histur Deo, et Patri; « ut sit Deus omnia in omnibus. » Non ait: « ut sit Painitati. Humanitatem hoc loco dicimus, non mansuvocant, sed omne hominum genus. Porro quod sed pars in singulis — uerbi gratia in Salomone sapientia,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ intp̃tati s̃ latim. ⁊ aspitient ad ine ꝓhiꝰ qͣ il¬
luserunt siue insultauer. Discrepat eũgłistȩ
legimus dñi p̃dicentem apłis sugam. ⁊ ħ ip¬
sum ⁊ achariȩ testimonio confiriantẽ. Scͥp¬
tum ẽ ait. ⁊ ꝑcutiam pastorem ⁊ oues disper
non enim exꝑsona dĩdicitur ut eũgłista uult
idisꝑgentur oues. In ħ ut arbitror loco uixta
quoruindam prudentiam cugłista piaculire¬
us ẽ. ꝙ ausus sit ꝓħe uerba addĩreferre ꝑso¬
nam. Scͥbit supradictus eugłista ad angłi mo¬
nitum tulisse ioseph paruulum ⁊ matrem eiꝰ
⁊ intrass e egiptũ ibiq mansisse usq adobitũ
dices ñ hñt s inosee ꝓħa uixta hebraicam scri¬
bitur ueritatẽ. quia puerisrł⁊ dilexi eum:¬

Expanded text:
 interpretati sunt Latini: et aspicient ad me pro his, quae inluserunt siue insultaueruut. discrepat euangelistalegimus dominum praedicantem apostolis fugam et hoc ipsum Zachariae testimonio confirmantem: scriptum est, ait: percutiam pastorem et oues dispergnon.enim ex persona dei dicitur, ut euangelista uult,et dispergentur oues. in hoc, ut aquorumdam prudentiam, Evangelista piaculi reus est, quod ausus sit Prophetae verba ad Dei referre personam. Scribit supradictus Evangelista, ad Angeli monitum, tulisse Joseph parvulum et matrem ejus; et intrasse in Aegyptum, ibique mansisse usque ad obitum dices non habent: sed in Osee juxta Hebraicam scribitur Veritatem: « Quia puer Israel e
Abbreviated transcription (Latin):
seth. Ruisumq indecima gnãtione pꝰanno. ũ.¬
ce .lx iͦi. iundicans ds̃ imaginem suã ⁊ ostendẽs
ꝗ grã quam dedissi hominib ꝑseueraret in ei. ait.
Ne comieditis carnem insanguine. Ego enĩ ulci¬
scar sanguinem urm de manu omis hoĩs effun¬
dentis illum qr ad imaginem dĩ feci hominem.
slecñ pꝰalteras decem gnatiões usq ad habraam
⁊ ab habraam usq ad dauid alias gnãtioẽs.xiiii.
quȩ .xxiiii᷑ gnãtioẽs simul faciunt annos:
cum quereret᷑ de om̃ib hominib ꝙ inuanita¬
te ambularent ⁊ peccatis eẽt obnoxũ loqͥt᷑. uerũ¬
dĩ imaginem nominatũ. dic̃ enim in sapia q̃
titulo eius inscͥbit᷑. Creauit incorruptũ hominẽ
⁊imnaginensuȩ ꝓͥetatis dedit ei. & rursũ pꝰ annoᷤ
.xxi. plus minus legimus innouo testam̃to ꝙ ñ

Expanded text:
rursumque in decima generatione post annos IIrursumque in decima generatione post annos IICCLXII uindicans deus imaginem suam et ostendens, quod gratia, quam dedisset hominibus, perseueraret in eis, ait: ne comederitis carnem in sanguine; ego enim ulciscar sanguinem uestrum de manu omnis hominis effundentis illum, quia ad imaginem dei feci hominem. nec non post alteras decem generationes usque ad Abraham et ab Abraham usque ad Dauid alias generationes XIIII, quae XXIIII generationes simul faciunt annos lcum quereretur de omnibus hominibus, quod in uanitate ambularent et peccatis essent obnoxii, loquitur: uerumdei imagine nominatum. dicit enim in Sapientia, quae titulo eius scribitur: creauit incorruptum hominem et imaginem suae proprietatis dedit ei. et rursum post annos mille CXI plus minus in nouo
Abbreviated transcription (Latin):
nitus loco scͥptura sig̃cet. Si enun ita eẽt. nũqͣm
onũa quȩ inmundo s̃ senurent semini abam
.i. uniuerso gnĩ hominũ sic̃ ⁊ iacob apłs loquit᷑.
omnia domant᷑ ⁊ subiecta s̃ naturȩ bumanȩ. Nũ¬
quam enim uiuũsa subiecta cẽnt hominib si
ñ baberent homines uixta id ꝙ uniuersis imꝑent
imaginemdĩ. Coniungẽs autem atq consotias
scͥptura diuina. grãm benedictionis quã ad am
donauerat ⁊ generationib que ex eo erant. ne qͥ
forsitan maligna in t̾p̃tatione auderent dicẽ
uni datamgramdĩ. ⁊ illum solum factũ eẽ ad ima¬
ginemdĩ quia plasmatus eẽt exhumo ⁊ uxorẽ eiꝰ¬
⁊ñ ita nascerent᷑ ut abam dĩ non hab̾e imaginẽ
statim ꝑ ordinem iung̃ ⁊dic̃ ⁊ uix̃ adam anno. ⁊ .¬
xxͣr. ⁊ cogͥuit cuam urorẽ suam ⁊ peꝑit ei filiũ
uixta spẽm ⁊ iuxta imaginem eiꝰ. ⁊ uocaũ nom̃eiꝰ

Expanded text:
nitus loco scriptura significet. si enim ita esset, numquam nitus loco scriptura significet. si enim ita esset, numquam omnia, quae in mundo sunt, seruirent semini Adam, id est uniuerso generi hominum, sicut et Iacobus apostolus loquitur: omnia domantur et subiecta sunt naturae humanae. numquam enim uniuersa subiecta essent hominibus, si non haberent homines iuxta id, quod uniuersis imperent, imaginem dei. coniungens autem atque consocians scriptura diuina gratiam benedictionis, quam Adam donauerat, et generationibus, quae ex eo erant, ne qui forsitan maligna interpretatione auderent dicere uni datam gratiam dei et illum solum factum esse ad imaginem dei, qui plasmatus esset ex humo, et uxorem ein ita nascerentur ut Adam, dei non habere imaginem, statim per ordinem iungit et dicit: et uixit Adam annos CCXXX et cognouit Euam, uxorem suam, et peperit ei filium iuxta speciem et iuxt
Abbreviated transcription (Latin):
habeo. p̃cor scͥbens rorans ut impleas illud ꝙ dr̃.
subripuit origenẽ nec in meagnãtione fuit. nec ꝑꝑ
aliquas res mundi ⁊ħeditatem odium aduersũ¬
illum pugnaq suscepi. s ut simplicit fatear do¬
leo ⁊ualde doleo uidens plumos fratrum ⁊ eorum
p̃cipuȩ qui ꝓfessionem habent ñ minimã ⁊ ingͣ¬
dum qͦ sacerdotii maximum ꝑuener̃ eiꝰ ꝑsuasioni¬
b. deceptos. ⁊ ꝑuersissima doctuna cibos factoᷤᷤ eẽ
diaboli in quib completum ẽ ulud ꝙ dicit᷑. Suꝑ
omnem munitionẽ ludit.& escȩ eius electȩ. ⁊ con¬
gͣgauit sic̃ arenam captiuitatem. de autem fr̃¬
ses abiectȩ s̃ ab eccła. quantomag̃ ħ int̾ hereticoᷤ
habebitur quitantas ꝑuers itate᷑ ⁊ tammala dog¬
mata contra fidem adinuenit dĩ ⁊eccłȩ hostiꝰ ex̃¬
titit : lnt̃ multa enimmala ⁊̃ illudausus ẽ dicẽ
ꝑdidisse unaginem dĩ adam. cumħ innullo pe¬

Expanded text:
habeo, precor scribens et orans, ut impleas illud quod dihabeo, precor scribens et orans, ut impleas illud quod disubripuit Origenes, nec in mea generatione fuit: nec propter aliquas res mundi illum pugnasque suscepi, sed —- ut simpliciter fatear — doleo et ualde doleo uidens plurimos fratrum et eorum praecipue, qui professionem habent non minimam et in gradum quoque sacerdotii maximum peruenerunt, eius persuasione deceptos et peruersissima doctrina cibos factos esse diaboli; in quibus conpletum est illud, quod dicitur: super omnem munitionemludet et escaeeius electaeetcongregabitsicses abiectae sunt ab ecclesia, quanto magis hic inter hereticos habebitur, qui tantas peruersitates et tam mala dogmata contra fidem adinuenit, dei et ecclesiae hostis extitit! inter multa enim mala etiam illud ausus est dicere, perdidisse imaginem dei Adam, cum hoc in nullo pe
Abbreviated transcription (Latin):
paulus raptꝰsit usq abitium celum ⁊ usq in pa¬
radisũ. Bñdicis. qñ ponit t̃c̃ium cȩlum ⁊ pꝰea
abdidit ⁊ inparadisum: ostendit alibi eẽ cȩlum
⁊ alibi paradisum. illas uͦ p̃stigias quisñstatim
abiciat atq ꝯtempnat dicente origene de aqͥs
quȩ suꝑ fumam̃tum sunt ñ eẽ aquas s fortitu¬
dines quasdam angłicȩ potestatis. ⁊ rursũ aqͣs
quȩ suꝑt̾ram sunt ħ ẽ sub firmam̃to ẽẽ iurtu¬
tes contranas .i. demones: ⁊ qͦmͦ legimꝰ indilu
luuii uñ aꝑtisunt fontes abyssi ⁊ totꝰ mundꝰ
sennonem patris tui ine abitias legemmnatͥs tuȩ.
⁊ conuersisunt ad errorem ⁊ dic̃t stulto ut pͥncepᷤᷤ
sui sit. slec ꝯtẽpnunt rẽ fatuas quȩ dnr̃ afatuo
sic̃ scͥptura testat᷑. fatuus autem fatua. loquif
⁊ cor eiꝰ uana intelligit. U ñ obsec᷑ te dilectisime
⁊ quasi m̃briᷤ meis parcens ꝑꝑ cartatẽ quã inte

Expanded text:
Paulus raptus situsque ad tertium caelum et usque in paPaulus raptus situsque ad tertium caelum et usque in paradisum\'. bene dicis: quando ponit tertium caelum\' et postea addidit \'et in paradisum\', ostendit alibi esse caelum et alibi paradisum. illas uero praestigias quis non statim abiciat atque contemnat dicente Origene de aquis, quae super firmamentum sunt, non esse aquas, sed fortitudines quasdam angelicae. potestatis, et rursum aquas, quae super terram sunt, hoc est sub firmamento, esse uirtutes contrarias, id luvii? unde aperti sunt fontes abyssi, et totus mundus sermonem patris tui, et ne abjicias legem matris tuae » , et conversi sunt ad errorem, et dicunt stulto, ut princeps sui sit; nec contemnunt res fatuatas, quae dicuntur a fatuo, sicut Scriptura testatur: « Fatuus autem fatua loquitur, et cor ejus vana intelligit » . Unde obsecro te, dilectissime, et quasi membris meis parcens, propter caritatem quam in te
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rã. s eiecit eos deparadiso ⁊ habitare fec̃
cẽ ꝑacdisum:. ⁊ ñ adiecit eos sub paradiso. ꝙ
posuit nmpheã flamineã ⁊ cherubin custodire
introitum ligni uitȩ ⁊ ñ ascensum. & fluuiꝰ eg¬
ditur exeden. ñ dix descendit exeden. Iste diui¬
ditur in .iiii. pͥncipia. nom̃ um fison.⁊ nomẽ
scdi. geon. ego ego uidi aquas geon. aquas quã
his ocłis carnis asperi. Iste ẽ geon quemieremiaᷤ
demonstrat dicens. quid nob̃⁊ uie egipti ut bi¬
batis aquam geon turbidam: Bibi ⁊ de magno
flumine eufraten aquas simpliciter quas ma¬
nupotes rangere.ore sorb̾e ñ aquas spintales.
quens ẽ ꝙ ⁊ ficuis ⁊ alia ligna. dequib dicit ds̃. ex
omniligno qd ẽ inꝑadiso comedes. sunilia s̃ flu¬
minib ⁊aquis. Si aut̃ aqua quȩ cernit᷑ uere a qͣ ẽ.
neceẽ ẽ ut ficus uerasit ⁊ alia ligna. ⁊ adamuerꝰ
statu aprincipio plasmatus incorꝑe sic̃ eua⁊

Expanded text:
in terram\', sed: eiecit eos de paradiso; et: b a bit are fecit in terram\', sed: eiecit eos de paradiso; et: b a bit are fecit contra paradisum, et non \'abiecit eos sub paradiso\'; et: posuit rumpheam flammeam et cherubin custodire introitum ligni uitae, et non-"ascensum"; et: fluuius egreditur ex Eden, non dixit \'descendit ex Eden\'. iste diuiditur in quattuor principia: nomen uni Phison et nomen secundi Geon. ego, ego uidi aquas Geon, aquas, quas his oculis carnis aspicerem. iste est Geon, quem Hieremias demonstrat dicens: quid uobis ebatis aquam Geon turbidam? Bibi et de magno flumine Euphrate aquas simpliciter, quas manu potes tangere, ore sorbere, non aquas spiritales. quod et ficus et alia ligna, de quibus dicit deus: ex omni ligno, quod est in paradiso, comedes, similia sunt fluminibus et aquis. si autem aqua, quae cernitur, uere aqua est, necesse est, ut et ficus uera sit et alia ligna et Adam uerus statim a principio plasmatus in corpore sicut Eua et
Abbreviated transcription (Latin):
adam ⁊ euȩ : Manifestum ẽ gͦ inquit ꝙ de¬
ante pellicias tunicas ⁊ ante inobedientiam
⁊ de paradiso nunam adam loquentem. nõ
scđi allegoriam s uere. ħnunc os ex ossibus
meis ⁊ caro decarnemea: Aut ñ assumptũ ẽ
illud qd diuinus sermo testat᷑. ⁊ imecit ds so
de costis eius ⁊adimpleuit ꝓ ea carue ⁊ edifica¬
uit costam quam tulerat ex eo illi inurorem:
Aut quȩ corꝑa contegebat adain⁊ eua folus fi¬
cꝰ. pꝰ quam commeder̃ de arbore uetita : quis
autem patient̃ ferat origenem lubricis argu-¬
m̃tationib resurrectionẽ carnis hꝰ negantẽ
sic̃ declarat manifestissimȩ inuolumine ex¬
planationum pͥmi psalmitinalii multiꝰ loci:
Aut quis audiat int̃tio cȩlo donantẽ nob̾ ori¬
genẽ paradisum.⁊ illum quem sc̾ptura ꝯme¬
morat det̾ra. ad celestia transferentem. ⁊ om̃s
d ines sint cumb ueritas ñ recipiat : Neq u
dix̃ scͥptura diuina deposuit abam ⁊ euam

Expanded text:
Adam et Euae? manifestum est ergo, inquit, Adam et Euae? manifestum est ergo, inquit,  ante pellicias tunicas et ante inoboedientiam et de paradiso ruinam Adam loquentem . non secundum allegoriam, sed uere: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea? aut unde adsumptum est illud, quod diuinus sermo testatur: et iniecit deude costis eius et adinpleuit pro ea carnem et aedificauit costam, quam tulerat ex eo, illi in uxorem? aut quae corpora contegebat Adam et Eua foliis ficus, postquam comederunt de arbore uetata? quis autem patienter ferat Origenem lubricis argumentationibus resurrectionem carnis huius negantem, sicut declarat manifestissime in uolumiue Explanationum primi psalmi et in aliis multis locis? aut quis audiat in tertio caelo donantem nobis Origenem paradisum et illum, quem scriptura commemorat, de terra ad caelestia transferentem et omnes dines sint, cum hoc ueritas non recipiat? neque enim dixit scripturk diuina: \'deposuit Adam et Euam
Abbreviated transcription (Latin):
suã maligna int̾p̃tatione detorquet. ꝙ faci¬
unt ⁊ manichei. ⁊ gnostici. ⁊ hebionite.⁊ mar
de purissimo scͥpturaꝵ fonte assum̃tes testi¬
monia: ñĩta int̃p̃tantur ut scͥptas̃: s sin¬
plicitatẽ sermonis eccłastici it uolunt signi¬
ficare ꝙ ipsi sentiunt. illud qͦ qd asserere nitit᷑.
doleamne an rideam nescio. doctor egregius au
dr docere diabolum id rursum futiuum ẽẽ ꝙ fu¬
erit ⁊ ad eandem rediturũ diguitatẽ ⁊ conscẽ su¬
num regna cȩloꝵ.  nefas quis tamuecors ⁊ sto¬
lidus ħrecipiat. ut sc̃s ioħs baptista ⁊ petrus
liqui ꝓħȩ coheredes fiant diaboli inregͥ cȩloꝵ :
Pretereo fruolameius expositionẽ suꝑ tuniciꝰ
pellitiis quanto conatui quantiq egent ar¬
gum̃tis ut tunicas pellitias humanaeẽ cor¬
ꝑa credemus. quunt᷑ multa ait. Nunquid
coriarus aut corticanus erat ds̃ ut conficeret
pelles aminaliũ ⁊ consueret tunicas pellicias.

Expanded text:
suam maligna interpretatione detorquet; quod facisuam maligna interpretatione detorquet; quod faciunt et Manichei et Gnostici et Hebionitae de purissimo Scripturarum fonte assumentes testimonia, non ita interpretantur, ut scripta sunt, sed simplicitatem sermonis ecclesiastici id volunt significare, quod ipsi sentiunt. 5. Illud quoque quod asserere nititur, doleamne an rideam nescio. Doctor egregius au docere diabolum id rursum futurum esse, quod fuerit, et ad eandem rediturum dignitatem et conscensurum regna caelorum. pro nefas! quis tam uecors et stolidus hoc recipiat, ut sanctus Iohannes baptista et Petrusliqui Prophetae cohaeredes fiant diaboli in regno coelorum? praetereo friuolam eius expositionem super tunicis pelliciis, quanto conatu quantisque egerit argumentis, ut tunicas pellicias humana esse corpora crederemus. qui inter multa ait: numquid coriarius aut scortiarius erat deus, ut conficeret pelles animalium et consueret ex eis tunicas pellicias
Abbreviated transcription (Latin):
adam ⁊ ab semen eius ⁊ ad noe ⁊ ad filios eiꝰ. cre¬
scite ⁊ multiplicamini ⁊ replete t̾rã: lamenĩ
ñ erit benedictio s maledictio uita origenẽ qͥ
angłos uertit inanimas.⁊ de sublimifastigio
dignitatis fac̃ ad infenora descendẽ quasids̃
gnĩ humano ñ pꝰsitanimas ꝑbenedictionẽ dare¬
int̾ra natiuitatẽ. dimittenda nob̾ẽ doct̾na a
cip̃ ⁊ legemdat ut ñdicam constring̃ discipłos
suos nequis oret incȩlum ascencłe. ne peuis ite¬
rumpeccans quam int̾ris ante peccauerat.:
p̃cipitet᷑ inmundũ. quãquã istiuismõi nu¬
gas ⁊ deliram̃ta soleat ille scͥpturaꝵ in t̃p̃ta¬
tioẽ ꝑuersa: aliud significante quã uerũ
ẽ. affirmare dicens priꝰquam amalitia hu-¬
miliarer ego deliqui. ⁊ illud. reuertere anima
mea in requiem tuã. necñ aliud. eduo de
carcere animã meã. ⁊ĩ alio loco. confitebor
dnõ in regione uiuoꝵ: cum alius ꝓculdubio
sensus sit scͥpturȩ diuinȩ quamille in hesĩ

Expanded text:
Adam, et ad semen ejus, et ad Noe, et ad filios ejus: Crescite et multiplicamini, et replete terram? Jam enim non erit benedictio, 247 sed maledictio, juxta Origenem, qui angelos vertit in animas: et de sublimi fastigio dignitatis facit ad inferiora descendere, quasi Deus generi humano non possit animas per benedictionem darein terra natiuitates. dimittenda nobis est doctrinaecipit et legem dat — ut non dicam: constringit discipulos suos —, ne quis oret in caelum: ascendere, ne peius iterum peccans, quam in terris ante peccauerat, praecipitetur in mundum. quamquam istius modi nugas et deliramenta soleat ille scripturarum interpretatione peruersa et aliud significante, quam uerum est, adfirmare dicens: priusquam a malitia humiliarer, ego deliqui et illud: reuertere, anima mea, in requiem tuam nec non et illud: educ de carcere animam meam et in alio • loco: confitebor domino in regione uiuorum, cum alius procul dubio sensus sit scripturae diuinae, quam ille in heresim
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. ħ inieremia penitus ñ inuenit᷑ s inza¬
charia aliis multo uerb ac toto ordine discie¬
pante. uulgata quippe editio ita sebĩ ⁊ clicã
ad eos. Sibonum ẽ coramuob̾ date mercedẽ mͥ.
aut renuite. & appender̃ mercedẽ meã .xxx.
argenteoᷤ. dix̃q dñs adme. Pone illoᷤ incõfla¬
torio. ⁊ consicda si ꝓbatum sit sic̃ ꝓbatus sum
abeis. & tuli .xxx. argenteoᷤ. ⁊ misi eo̾ indomo
pene diuersa. Adixi inquit ad cos. Sibonũ ẽ
in ocłis ur̃s afferte mercedemmeã. &. siñ: qͥe¬

Expanded text:
nus. hoc in Hieremia penitus non inuenitur, sed in Zacharia aliis multo uerbis ac toto ordine discrepante; uulgata quippe editio ita se habet: et dicam ad eos: si bonum est coram uobis, date mercedem mihi aut rennuite. et adpenderunt mercedem meam triginta argenteos. dixitque dominus ad me: pone illos in conflatorio et considera, si probatum sit, sicut probatus sum ab eis. et tuli triginta argenteos et misi eos in domo paene diuersa: et dixi, inquit, ad eos: si bonum est in oculis uestris, adferte mercedem meam;
Abbreviated transcription (Latin):
taxat loco ⁊ bebraicocõcordante. E uglista enĩ dix̃
ꝙ ñ sit paruulus inducib uiba. cũ cregione sit
eleg̃ infirma mundi os̃ ut confundat fortia. Por¬
arguam falsitatis. ħ quippe impiorum ẽ. celsi.
porphynii. uiliani. s ut rep̃hensores meos ar¬
guam imꝑitiȩ.⁊ impetrẽ ab eis ueniam ut ꝯcebat̃
orditur eũgłium. pͥncipium eugłu ib̾ux sicut¬
añ faciemtuã quip̃ꝑabit uam tuam . Uox cla¬
manti indeserto parate uiam domino rectaᷤ fa¬
cite semitas eius. ħ exemplum deduob̾ ꝓħis cõ¬
positumẽ demalachia uidelicnyeaya. Nã pͥ¬

Expanded text:
taxat loco et Hebraico concordante. euangelista enim dixit, quod non sit paruulus in ducibus luda, cum e regione sit elegit infirma mundi deus, ut confundat fortia\'. porarguam falsitatis — hoc quippe impiorum est, Celsi, Porphyrii, Iuliani —, sed ut reprehensores meos arguam inperitiae et inpetrem ab eis ueniam, ut concedaorditur euangelium: principium euangelii Iesuante faciem tuam, qui praeparabit uiam tuam. uox clamantis in deserto: parate uiam domini, rectas facite semitas eius. hoc exemplum de duobus prophetis conpositum est, de Malachia uidelicet et Isaia. nam pr
Abbreviated transcription (Latin):
re. dic̃ enim scͥptura dunna. Nolite murmui¬
rare ad inuicẽ sic̃ quidã iuimurauer̃ ⁊ aser¬
pentib ꝑierint. Mag̃ acquiesce uĩtati. ⁊ di¬
lige diligentes te. Ds̃ autem pacis p̃stet no

Expanded text:
re; dicit enim scriptura diuina: nolite murmure; dicit enim scriptura diuina: nolite murmurare ad inuicem, sicut quidam murmurauerunt et a serpentibus perierunt. magis adquiesce ueritati et dilige diligentes te
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scimꝰ ꝙ incunctis bominib imago di ꝑmane¬
at. Ipsiq c̃cedimꝰ nosse inqua parte hõ ad ima¬
ginẽ dĩ conditus sit. S neq illut ꝙ quidam
in epła ioħ̃is legentes ñ intelligunt quenquã
decipiat uͥloquit᷑. Nc̃ filii dĩ sumus ⁊ nescimꝰ
quales futun sumꝰ. Nouimꝰ aut̃ q cum ille reuie¬
latus fuĩt similes ei erimus. udebimus enĩ eũ
tiuncłam susceper̃. Primus coꝵ moyse̾ cꝰful¬
sit facies ualde. ⁊ radiabat ueluti fulgor aut
sol. Scds helyas igneo curriraptus in celum
⁊ ignis detrunenta ñsentiens. Stephanꝰ lapida
t᷑ ⁊ faciem habebat angłi quȩ ab om̃ib cerne¬
batur. ħ aut̃ ꝙ in paucis diximus. de om̃ib
intelligendum ut impleatur illud ꝙ scͥptũ ẽ.
Omnis qui sc̃ĩficat seimz ipsum: intbeatos nuã¬
bit᷑. Beatienim mũdo corde. qm̃ipsi dm̃uide¬
bunt. Cum hec ita se habeant dilectissime. cu¬
stocli animam tuam.⁊ desine cͥca nõ murmura¬

Expanded text:
 in cunctis hominibus imago Dei permaneat, ipsique concedimus nosse, in qua parte homo ad imaginem Dei conditus sit. Sed neque illud, quod quidam in epistola Joannis legentes non intelligunt, quemquam decipiat, ubi loquitur: nunc filii dei sumus et nescimus, quales futuri sumus. nouimus autem, quia, cum ille reuelatus fuerit, similes ei erimus. uidebimus enim eum, tiunculam susceperunt: primus Moyses, cuius fulsit facies ualde et radiabat ueluti fulgor aut sol; secundus Helias igneo curru raptus in caelum et ignis detrimenta non sentiens; Stephanus lapidabatur et faciem habebat angeli, quae ab omnibus cernebatur. hoc autem, quod in paucis diximus,. de omnibus intellegendum, ut inpleatur illud, quod scriptum est: omnis, qui sanctificat semet ipsum, inter beatos numerabitur. beati enim mundo corde, quia ipsi deum uidebunt. Cum haec ita se habeant, dilectissime, custodi -animam tuam et desine circa nos murmura
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃. qmpolluta ⁊ ab hominabił facta ẽ corã dnõ.
ne peccare facias t̃ramtuam quam dñs ds̃ tu¬
us tibi tradidit pꝰsidendam. uñ obsecͦ te ut
consoleris eã. imino ꝓuoces ad salutẽ. Pum¬
dȩ carues ferro indigent ⁊ cauterio. nec ẽ medi¬
cinȩ culpa s uulueris cum crudelitate clem̃¬
ti ũ parrit inedicus ut parcat. seuit ut mise

Expanded text:
rem, quia polluta est et abominabilis facta est coram domino; ne peccare facias terram tuam, quam dominus deus tuus tibi tradidit possidendam. unde obsecro te, ut consoleris eam, immo prouoces ad salutem. putndae carnes ferro indigent et cauterio; nec est medicinae culpa, sed uulnelis, cum crudelitate clementi non parcit medicus, ut parcat, saeuit, ut mise
Abbreviated transcription (Latin):
pinan qd̾ spc̃ sẽs pꝰsit uide filium. Illud qͦq
quis origene dicente patiat᷑. qd̾ anime angłi
iectas ẽẽ inistũ mundũ. ⁊ quasi in tumulos
sepulcra sic incorꝑa ista religatã penas anti¬
ueritatem hystoriȩ. allegorie deprauans
m̃datio: infinita uerba multiplicat.⁊ sim¬
plicẽ quõq uana ꝑsuasione supplantans:
ad inferiora uenientes: calorẽ pͥstinũ amiserĩt
uincłm siue iuxta aliam ꝓͥetatem cadauerdi¬

Expanded text:
piritus sanctus possit uidere filium. illud quoque quis Origene dicente patiatur, quod animae angiectas esse in istum mundum et quasi in tumulos et sepulchra sic in corpora ista relegatas poenas antiueritatem historiae allegoriae deprauans mendacio infinita uerba multiplicat et simplices quosque uaria persuasione subplantans ad inferiora uenientes calorem pristinum amiserint, uinculum\', siue iuxta aliam proprietatem \'cadauer di