comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aũt familiaritatis illiꝰ ꝙͣ
cum hrticis scient̃ hũissei
dignoscitur. eum ab offõ uo¬
lumꝰ mane̾ suspensum do¬
nec scandalum sopiat᷑. i ta
tñ ut publice familiarita¬
tem hrticoꝵ abiuret p̃reci¬
pias infr̃ ei distͥcte ut in prefa¬
ta uillai aliis uilł circũ poĩtis
ꝓfiteatur ⁊ p̃dicet fidem cat¬
holicam. ac confundat ⁊ de¬
testetur ħrticam pͣuitatẽ.
sic deinceps uitã suã adorn¬
famia cõu̾tatur infamã.
om̃e scandalum ⁊ suspitio
de catholicoꝵ m̃tib delect᷑.¬

Expanded text:
autem familiaritatis illius quam cum haereticis scienter habuisse dignoscitur, eum ab officio volumus manere suspensum, donec scandalum sopiatur, ita tamen ut publice familiaritatem haereticorum abjuret. Praecipias insuper ipsi districte ut in praedicta et aliis villis circumpositis profiteatur et praedicet fidem catholicam, ac confundat et detestetur haereticam pravitatem, sic deinceps vitam suam bonfamia convertatur in famam, et omne scandalum et suspicio de catholicorum mentibus deleat
Abbreviated transcription (Latin):
i culpa tua dat᷑um ẽ dampn¬
um uł ili iuria irrogata. seua
tulisti. aut ħ inꝑitia tua seu
negligentia euenerunt. Iure
suꝑ hiis satis fact̾ te oportet.
nec ignorantia te excusat si
scire debuisti ex fc̃o tuo iniuiͣ¬

Expanded text:
i culpa tua datum est damnum vel iniuria irrogata seu tulisti, aut hec imperitia tua sive negligentia evenerint, iure super his satisfacere te oportet, nec ignorantia te excuset, si scire debuisti ex facto tuo iniu
Abbreviated transcription (Latin):
sumptiõe delinq̃ntiũ debita
possit aĩadu̾siõe punire. nos
tñ in religioĩs fauorẽ ⁊ ut e¬
uagandi matia subtrahatur
maiorẽ eis grãm exhibẽ uolẽ¬
ualrant indulgemꝰ nisi exce¬
ssus̃ ip̃oꝵ extit̾it difficił ⁊ eni
otͣmis ut pote si admutila¬
tidẽ m̃bri uł effusioẽ sãgui¬
nio ẽ ꝓcessum aut in ep̃m
aut abb̾em molẽta sͥ manꝰ ĩ¬
iecta. cum excessus tales ⁊ si¬
mules neqͥͣueant smñ scanda¬
lo p̃tͣirissi uo claustrał aͥs
ustri manꝰ inieci̾t uiolentas.
lutioĩs gr̃am potiͣt ꝓme̾ri. si
aũt hos adordines ꝓmoueri cõ¬
tingat. iup̾ p̃missam distincti¬
onem qui scient̃ incontẽptu
eccͣastice oiscipline se fecerĩt or¬
dinari. abexetutione suscepti
ordĩs ⁊ officii dec̾nimꝰ manere
suspensos. Circa reliquos uero¬
fc̃ĩ memoriam uł iuris ꝑitiam
non hñtes monastĩoꝵ utilit¬
ate pensata post iniuictã reg¬
ip̃oꝵ poterunt dispensare. nisi
gͣue fui̾t ⁊ notabile fcm. aut is

Expanded text:
sumptionem delinquentium debita possit animaduersione punire, nos tamen in religionis fauorem, ut euagandi materia subtrahatur, uberiorem eis gratiam exhibere uolenum indulgemus, nisi excessus eorum extiterit ita difficilis et enormis, utpote si ad mutilationem membri uel effusionem sanguinis sit processum, aut in episcopum uel abbatem uiolenta sit manus iniecta, cum excessus tales et similes nequeant sine scandalo preteriri. Si uero claustralisustri manus iniecerit uiolentas, lutionem poterit promereri. Si autem et hos ad ordines promoueri contigerit, iuxta premissam distinctionem, qui scienter in contemptu ecclesiastice discipline se fecerint ordinari, ab executione suscepti ordinis et officii decernimus monere suspensos. Circa reliquos facti memoriam uel iuris peritiam non habentes, monasterii tui utilitate pensata, post iniunctam regpoteris dispensare, nisi graue fuerit et notabile factum. Aut is
Abbreviated transcription (Latin):
incimitio eccͣs siñ campa¬
soslempnitatib omib cũ si¬
lentio tumulent᷑. Et inꝯuen¬
leant legere pocs qͣm cãtare
unicatis excdusis. ⁊ uoce ita
demissa ꝙ audiͣ exters ñ pos¬
uilegium se. ap. sit indultũ
ut cum gnͣale int̾dom̃ t̾re su¬
eiͣt liceat eis ianuis clausis
excoĩcatis ⁊ int̾dcĩs exclusis
non negamꝰ quo minꝰ cis obre

Expanded text:
in cimiterio ecclesie, cessasollempnitatibus, cum silentio tumulentur, et in convenleant legere potiusquam cantare, rdictis exclusis et voce ita demissa quod exterius non possit indultum ut cum generale interdictum terre fuerit liceat eis, januis clausis, excommunicatis et interdictis exclusis,non negamus quominus eis, ob re
Abbreviated transcription (Latin):
letanos bonis fuer̃ ꝓpͥis spoli¬
ati. ⁊ nũc uero furtum apd̾
alios ẽ inuentũ.⁊ ꝙ ip̃i fue¬
rant innocẽtes ẽ faciente do¬
mino reuelatum. Uñ ꝯsulib
ip̃is cedimꝰ inmandatis ut

Expanded text:
letanos bonis fuerunt propriis spoliati; nunc vero furtum apud alios est inventum, et quod ipsi fuerint innocentes, faciente Domino, revelatum; unde consulibus ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
uł ip̃oꝵ ait̾o infamatum. purga¬
tionem ei canonicam indicat̃s
se purgasse. cum iudicõ pẽdẽte
buĩt ordinariꝰ purgatiõe indi¬
cere infamato.Idem.¬

Expanded text:
 ipsorum altero infamatum, purgationem ei canonicam indicatis,se purgasse, cum pendente buerit ordinarius purgationem indicere infamato
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ꝑcelegatum iudicẽ ꝯdemp¬
nari. Quia gͥ te non deci intan¬
tum pontificał modestis obli¬
uisci ut iuhonestis questibus ꝯͦ¬
hanelando desideres cum alicã

Expanded text:
trum delegatum judicem, condemnari. Quia igitur non te decet in tantum pontificalis modestiae oblivisci, ut, inhonestis quaestibus anhelando, desideres cum aliena
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potu̾it ẜm hãc formã se pͦgi
are ẜm sanum intellectũ qͣm
ei duximꝰ expͥmendum. uidlic
ꝙ illa crimina gͣuiora .i. symo¬
niam. uenditiõe iustitie atq
incontinentia de quib infa
cõmisisse pꝰqͣm ad archiep̃alẽ
ꝓmotus ẽ dignitatẽ. ⁊ cõpur¬
gatores sic iurent ꝙ credunt
eum uͣm uitasse. quo fc̃o uos
illum dimittatis inpace. ali

Expanded text:
et voluerit, sub hac forma se purget secundum sanum intellectum quem ei duximus exprimendum, videlicet quod illa crimina graviora, id est Simoniam, venditionem justitiae atque incontinentiam, de quibus infacommisisse postquam ad archiepiscopalem promotus est dignitatem, et compurgatores sic jurent, quod credunt eum verum jurasse. Quo facto, vos illum dimittatis in pace. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
^  .obstat ꝙeccͣe legͥ attributa p¬
otestas ligandi atq soluendi
Shoĩes suꝑ tr̃a tamꝙͣ nõ possit¬
u solue̾ ⁊ ligare sub t̃ra sepłtos.¬
i st ⁊ ꝙ legit᷑ ne cõmunicet᷑ mort¬
uo cui nõ ẽ cõmunicatũ ⁊ ui¬
uo. cum ⁊ si cõmuĩcatũ ñ fu¬
eiͣt. cõmunicandũ tñ illi furs¬
s quẽ non contemptꝰ religi¬
onis s neccitatis articłs ĩ pe¬
diuit. Et incertis oõib a can¬
onib denotatio ligasse lega¬
tur ecc̃a mortuos ⁊ soluisse
ut aũt inuno parit̾ ⁊ eodez
negõ ⁊ seruemꝰ rigorẽm ⁊ mã¬
suetudĩe ostẽtamꝰ. statiumꝰ ũ il¬
liꝰ mortui absolut̾o a sed̾ ap.

Expanded text:
esiae legitur attributa potestas ligandi ac solvendi homines super terram, tanquam non possit solvere et ligare sub terra sepultos, et quod legitur ne communicetur mortuo cui non est communicatum et vivo; cum etsi communicatum non fuerit, communicandum tamen illi fuisset, quem non contemptus religionis sed necessitatis articulus impedivit, et in certis casibus a canonibus denotatis ligasse legatur Ecclesia mortuos et solvisse. Ut autem in uno pariter eodemque negotio et servemus rigorem et mansuetudinem ostendamus, statuimus ut illius mortui absolutio a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeo ꝙ inpurgatione defeceat.
abb̾i sci Galli adquẽ illaꝵ ecͣc¬
rum donatio ꝑtinebat. potes¬
tatem lib̾am concedentes ec¬
cłas illas ꝑsonis aliis ꝯfẽndi.
qui eas postea supͣdc̃o. O. cłico

Expanded text:
od in purgatione defecerat, abbati Sancti Galli, ad quem illarum ecclesiarum donatio pertinebat, potestatem liberam concedentes ecclesias ipsas personis aliis conferendi; qui eas postea supradicto clerico
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ decetoͣ non feratis. qr
si suꝑ hoc ad nos denuo clam¬
or ascendei̾t non potiͣmꝰ ꝯni¬
uentib ocłio ꝑtͣnsire quin
ꝓmulgatores talium sm̃ar̃¬

Expanded text:
rum de cætero non feratis: quia, si super hoc ad nos denuò clamor ascenderit, non poterimus conniventibus oculis pertransire, quin promulgatores talium s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iustitie uestigia imitant᷑. qr
cis layci romanoꝵ imꝑatoꝵ
legib non utuntur. ⁊occũrũt
raro occastice cause tales que
non possunt statutis canoni¬
cis expediri. ut pleniꝰ sacre pa¬
gine insistatur Nͣ. firmit̾ int̾¬
dicimꝰ ⁊ districtiꝰ inhibemꝰ ne
parisiꝰ uł inciuitatib seu ali¬
Iis locis uicinis quisqͣm cocers
uł audire ius ciule p̃sumat
sĩ qui ccͣ fecit. non solum a ca¬
usaꝵ patrociniis intrͣm exclu

Expanded text:
usticie vestigia imitantur quia ciis laici romanorum imperatorum legibus non vtuntur & occurrunt raro ecclesiastice cause tales que non possint statutis canonicis expediri, vt plenius sacre pagine insistatur & discipulirdicimus & districtius inhibemus ne parisius vel in ciuitatibus seu aliis locis vicinis quisquam docere vel audire ius ciuile presumat & qui contra fecerit, non solum a causarum patrociniis interim exclu
Abbreviated transcription (Latin):
coare ne ceteriꝰ aliquio tͥ cõtĩ¬
districte p̃cipimꝰ medicis cor¬
ꝑn ut cum eos ad infirmos
uocari contigit. ⁊põs añ omĩa
moneant ⁊inducant ut mebi¬
cos aduocent aĩaꝵ. ut pꝰqͣm fu¬
eiͣt infirmo de spũali sałte ꝓ¬
uisũ. ad corꝑał medicine reme¬
dium. salubriꝰ ꝓcedat᷑. cum cã
cessante oess effectꝰ hoc quidẽ
cent᷑ ut de aĩaꝵ salute dispo¬
nãt. ĩ desperatõis articł freꝙ̃t̾ ĩ¬
cidt. uñ faciliꝰ ꝑicłm mortis ĩ¬

Expanded text:
are, ne deterius aliquid tibi continPrecipimus medicis corporum, ut cum eos ad infirmos vocari contigerit, ipsos ante omnia moneant et inducant, ut medicos advocent animarum, ut postquam fuerit infirmo de spirituali salute provisum, ad corporis medicine remedium salubrius procedatur; cum causa cessante cesset effectus. Hoc quidem detur ut de animarum salute disponant, in desperationis articulum incidunt, unde facilius mortis
Abbreviated transcription (Latin):
ineant datam eis sic licentia
celebrandi auctoi̾tate nr̃a nõ
differas publicare. ita ꝙ dicti
fres aliqͣm exindulgentia no¬
stra uideantur in hoc gr̃a ꝯse¬

Expanded text:
ineant; datam eis sic licentiam celebrandi auctoritate nostra non differas publicare f ; ita quod dicti Fratres aliquam ex indulgentia nostra videantur in hoc gra
Abbreviated transcription (Latin):
cum publica increpatiõs am¬
moneat. si ud nec sic se cor¬
rexłt abofficõ sinspendat᷑ us
adcondignam satisfactiõe.
ne ppłs fidelium in eoscan¬
dalum patiatur.E¬

Expanded text:
um publica increpatione admoneat. Si vero neque sic se correxit, ab officio suspendatur, usque ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uilegiis de licet excõmuni¬
catus abengubino ep̃o dice̾¬
ris tamꝙͣ non ligatu adi¬
isit adosculum. nena ꝙ pre¬
sumitur non fecisso nͥ mo¬

Expanded text:
ivilegiis, te, licet excommunicatus ab Eugubino episcopo dicereris, tanquam non ligatum admisit ad osculum quod praesumitur non fecisse, nisi mo
Abbreviated transcription (Latin):
słe suspensioĩs uł excomu¬
sle sup̃dce canoĩci qui pãroc¬
hiales eocͣaͣs ate tenent. occa¬
sione pͥuilegii p̃libati inhis
ita se dicũt exemptos. ut qͣn¬

Expanded text:
ellae suspensionis, vel excommullae supradictae canonici, qui parochiales ecclesias a te tenent, occasione privilegii praelibati, in hiita se dicunt exemptos, q
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i ꝑtinere. uidelic ꝙ abb¬
as eiusdem pͥmun locũ pꝰt
uigõr. p̃sulem semꝑ obtineat.
Uñ cum locũ ip̃m obtiners
non possit ingnͣali ꝯcił. neq
inꝓuinciali qm̃ absonum
q̃t tenetur ad synodũ ep̃as¬
lem accede̾ ac ꝑ hoc ip̃iꝰ sta¬
tuta reciꝑs ac ꝑuare. In pri

Expanded text:
ertinere, videlicet, quod abbas ejusdem primum locum post Wictiorum praesulem semper obtineat; unde, cum locum istum obtinere non possit in generali concilio, neque provinciali, quoniam absonum quare tenetur ad synodum episcopalem accedere, ac per hoc, ipsius statuta recipere ac servare. In pri
Abbreviated transcription (Latin):
meodem cenobio uirdc̃oẽm
suam ⁊ si non iomĩb in
quibdã tñ retinuisse uid̾t᷑.
in iuste non exigant. S his
decessores eoꝵ ab añcessorib
suis constat tonabiłr inpeti

Expanded text:
eodem coenobio jurisdictionem suam, etsi non omnibus, in quibusdam tamen, retinuisse videtur, injuste non exigant, sed iis aedecessores eorum antecessoribus suis con
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝙ si decimaꝵ illaꝵ re¬
missio fcã extitit ẜm can¬
onioas sanctiones. p̃deces¬
sor tuus udefinite ceciãs
ep̃ales monastio remitten¬
do. cum incħ exceꝑit . pot¬
uit excepisse. ac in bñfictie
plenissima sit intp̃tatõ ad¬
hibenda. nec deb̾at una ead̾
tellexisse uidet᷑ ñ solũ dede

Expanded text:
decimarum illarum remissio facta exstitit secundum canonicas sanctiones, praedecessor tuus indefinite decimas episcopales monasterio remittendo, cum nihil exceperit, et poterat excepisse, ac in beneficiis plenissima sit interpretatio adhibenda, nec debeat una eademqtellexisse videtur non solum de de
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑꝑ hospitala̾ios uł tẽ¬
plarios ciuitas ur̃a gnͣali
supponit᷑ int̾dco. eisdem nõ
ẜuantib. uos illud teneam
cedendi. S si p̃phati hospita¬
larii uł templarii priuilegi
antur de alioꝵ fletu rideͣ
uos inpenã presumptoĩs

Expanded text:
cum propter Hospitalarios vel Templarios civitas vestra generali supponitur interdicto, eisdem non servantibus, vos illud teneamicedendi; sed si praefati Hospitalarii vel Templarii privilegioantur de aliorum fletu ridere, vos in poenam praesumptionis
Abbreviated transcription (Latin):
ones testium qͣm assertiones
legii fuisse tenorem ꝙ uide
rio ⁊ eiꝰ eccͣiis excõmunicatõe
indice̾ ut frẽs illie dño ẜuien¬
tes aboiũ potãte libi .ro. ec.¬

Expanded text:
ones testium quam per assertiones legii fuisse tenorem, quod vrio et ejus ecclesiis excommunicationem indicere, ut fratres illic Domino servientes, ab omnium potestate lib
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ canonicam faceremꝰ ĩ¬
duci ut suam innocentia de¬
monstraret. Nos aũt postula
am reputantes. procuratorẽ
ip̃m abea seps uoluimꝰ reuo¬
stabat conpulsi fuimꝰ ñ ĩ iu¬
ris neccͣitate s inportunita¬
te petentis ut per uos eĩ pũ¬
gationem oanonicam cũ ou

Expanded text:
tionem canonicam faceremus indici, ut suam innocentiam demonstraret. Nos autem, postulam reputantes, procuratorem ipsum ab ea saepe voluimus revostabat, compulsi fuimus non juris necessitate, sed importunitate petentis, ut per vos ei purgationem canonicam, cum du
Abbreviated transcription (Latin):
nec etiam tollat uetuste ĩ eo
sceris extitisse. Cetmͣ nullũ per
hoc intendimꝰ uiri alias eide
monastio conpetenti p̃iudici¬
um gnͣar.Icem.

Expanded text:
nec etiam tollat vetus, proptersceris extitisse. Ceterum per hoc nullum intendimus iuri alias eidem monasterio copetenti preiudicium generari.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enĩ tanto t̃pr ꝯͣ indul¬
ta pͥulegia decimas solue̾it.
eis renuntiasse tacite p̃su¬
muntut. Ꝙ si in ꝓbations
desecerint. ab ip̃oꝵ inpetiti¬
one templaios absoluatis.i¬

Expanded text:
Cum enim tanto tempore contra indulta privilegia decimas solverint, ipsis renuntiasse tacite praesumuntur. Si vero in probatione defecerint, ab ipsorum impetitione Templarios absolvatis, i
Abbreviated transcription (Latin):
p̃m in ip̃a fint potiꝰ inducen
indulgentia sũmi pon. id ꝯ
tineatur exp̃sfum. suo ep̃o ĩ¬
consulto inpossõnẽ ip̃aꝵ eis
non ẽ licitum introire. qr ꝑ
ri non credimꝰ derogari. It¬

Expanded text:
anum in ipsam sint potius inducendindulgentia summi pontificis id contineatur expressum, suo episcopo inconsulto, in possessionem ipsarum eis non est licitum introire, quia per ri non credimus derogari.
Abbreviated transcription (Latin):
inmandatis ut suꝑ amis¬
sione ac tenore priuilegi
ones .x. testium uiratoꝵ.
quoꝵ depoĩtionib publi¬
catis dc̃i ꝓcuratores ad ꝓ¬
ducendos testes ꝑ quos in

Expanded text:
in mandatis ut super amissione ac tenore privilegioones decem testium juratorum; quorum depositionibus publicatis, jam dicti procuratores ad producendos testes
Abbreviated transcription (Latin):
ortum fuisse in ep̃i ꝯcessione
crnonicoꝵ assensum. ⁊ ꝯcessio¬
nis paginam inaliquot line¬
is hũisse rasuras ⁊ subscrip¬
tiones singłas fuisse singłis
subscribentiũ manib anno¬
tatas. scriptum aũt ꝙ nob̾
manu conscriptũ. lib̾tatẽ ab
ip̃o ep̃o concessã irritam dec̾
tes. Quia uero euident̃ agn

Expanded text:
ortum fuisse in episcopi concessione canonicorum assensum, et concessionis paginam in aliquod lineis habuisse rasuram, et subscriptiones singulas fuisse singulis subscribentium manibus adnotatas; scriptum autem, quod nobis manu conscriptum, libertatem ab episcopo ipso concessam, irritam decertes. Quia vero evidenter cogn
Abbreviated transcription (Latin):
recessiss ip̃e mułri p̃̾cepit ne
inferret. S mułr eiꝰ mandato
ꝯtempto. dum messes collige¬
uidelie cum p̃dõs monachus
sit sacerdos liceat ei sac̾dotale
alienum offm̃ usurpando ꝙ
qͥ minime congruebat. si tñ
cã pietatis ⁊ non cupidita¬
tis id egit. yꝑitͦ erat inexẽci¬
tio cirurgis om̃ezq studuit
non ẽ exeo ꝙ ꝑculpam młris
ccͣ ꝯsilium eius accidit ad eo
reprobandꝰ quin post satiff¬
actionẽ condigna cumeo in¬
iẜicordit̾ agi possit. ut diuĩa
ualat celebrare. Alioqͥn int̃¬
doã ẽ ei sac̾dotał ordĩs executõ
inhospitio suo ẽẽnt. destrato ꝯ¬

Expanded text:
chus ipse mulieri praecepit ne inferret, sed mulier, ejus mandato contempto, dum messes colligevidelicet cum praedictus monachus sit sacerdos, liceat ei sacerdotalealienum officium usurpando quod sibi minime congruebat, si tamen causa pietatis et non cupiditatis id egit, et peritus erat in exercitio chirurgiae, omnemque studuit non est ex eo consilium ejus accidit adeo reprobandus quin post satisfactionem condignam cum eo misericorditer agi possit ut divina valeat celebrare, alioquin interdicenda est ei sacerdotalis ordinis exsecutio in hospitio suo essent, parvo
Abbreviated transcription (Latin):
liui fossorio arrepto ꝑcuffit.
m̃ta eccͣe asportantẽ accep¬
tis gladiis ⁊ fustib in eodẽ lo¬
co ꝓtinꝰ occiderũt N. Nos inp̃¬
misso caũ credimꝰ distinguẽs
utrum constare possit ꝙ pre¬
alii ꝯͣ illum. Et quidẽ si ħ
ita se h̃t. ꝙ forsan exeo pos¬
s ostendi. si c̾ta apparuiss ꝑ¬
cussio abeode inflicta tã mo¬
ad mortẽ ut ꝑitoꝵ iudicio¬
⁊ medicoꝵ. tał ꝑcussio afsere̾t᷑
non fuisse letał. cum decetͥes¬

Expanded text:
eum fossorio arrepto percussitmenta ecclesie asportantem, arreptis gladiis et fustibus, in eodem loco protinus occiderunt et infra. Nos in premissutrum constare possit quod praalii contra illum. Et quidem si hoc ita se habet, quod forsan ex eo posset ostendi si certa apparuisset percussio ab eodem inflicta tam moad mortem ut peritorum judicio medicorum talis percussio assereretur non fuisse lethalis, cum de caete
Abbreviated transcription (Latin):
ĩde.p. ⁊ raneriũ tutorem
eoꝵ exalt̾a suꝑ bonis p̃dcĩs
eiusde adiecte suscitata ma¬
tĩa questioĩs. ceꝑũt coram
s̃. iudice tuscañ. ad inuicẽ
litigare. cora quo alterocha¬

Expanded text:
jusdem Petri ac Raynerium tutorem eorum ex altera super bonis praedictis ejusdem Ajectae suscitata materia quaestionis, coeperunt coram Guezio judice Tuscanensi ad invicem litigare; coram quo vo
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾rdem instituit. ecca suam
in residuis.iiii. hortam̃ gͦ u̾
sollicite hoc discutias.⁊ quic¬
qͣuio ip̃m hũisse patuerit.
aqualib ꝑsona detineri nł¬
latenꝰ patiaris. nisi hoc selũ
⁊ꝙ eum añ ep̃atus ordinem

Expanded text:
m instituit, ecclesiam suam in residuis quatuor. Hortamur ergo ut solicite hoc discutias et, quicquid ipsum habuisse patuerit, a qualibet persona detineri nullatenus patiaris, nisi hoc solum quod ante episcopatus ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone aliquid acquisierint.
conare eis liceat cui uolue¬
p̾xint dum uiuũt. si aũt añ
obierĩt qͣm hoc ꝑfecẽrit. al¬
tari cui ẜuiũt. oĩa ꝑpetuo sãt¬
tificentur ⁊ inius eiꝰ tradãt᷑.
de excõcił triburieñ.
cõ concilio allatu ẽ ꝙ quidã
cent sic̃ de ꝓpͥis ẜuis int̃di¬
lcimꝰ itaq nec hoc ulteriꝰ fi¬

Expanded text:
sone aliquid acquisierint, donare eis liceat cui voluerint, dum vivunt. Si vero ante obierint quam hoc perfecerint, altari cui servierunt omnia perpetuo sanctificentur et in ius eius tradantur. Ex concilio Triburiensi: Sancto concilio allatum est, quod qucent, sicut de propriis servis. Interdicimus itaque ne hoc ulterius fi
Abbreviated transcription (Latin):
ranũtii ꝯdempnauit. doei¬
ttia clere pͥo deducta qͣm ad¬
iecte ac uiro suo donaua̾t.
de qua insubstitutioẽ qͣm
fecit ranũtiꝰ. nõ uidet᷑ ali¬
qͣtenꝰ cogitasse deducta qͦq
uidex de hus reb illas t̾tias
deducendas de quib deduci

Expanded text:
Raynutii condemnavit; tertia Clerae primo deducta, quam Ajectae ac viro suo donaverat, de qua in substitutione quam fecit Raynutius non videtur aliquatenus cogitasse; deducta quoque idem judex de iis rebus illas tertias deducendas de quibus deduci
Abbreviated transcription (Latin):
põt inuita eiꝰ sͥ aliquid uen¬
dicare. et hoc intlłigit᷑ ẽẽ ue¬
ru cu fraus minime pro¬
curatur. que si detecta fu¬
erit. patrocinari non d̾bet.

Expanded text:
potest in vita ejus sibi aliquid vindicare. Et hoc intelligitur esse verum cum fraus minime procuratur; quae si detecta fuerit, patrocinari non debet.
Abbreviated transcription (Latin):
nica int̃ ip̃os ẽ diuisio faciẽ¬
da. si uõ istuo ep̃o ⁊ illũ eccͣe
relinquat᷑. siũ equalia siũ ĩ¬
equalia sunt relicta. reducẽ
lem. nisi ambo uelint ẽẽ te¬
statois dispoĩtĩone contenti
quã ꝑꝑ ultime uolũtatis fa¬
uore satis decẽs ẽ obẜuare i¬

Expanded text:
os est divisio facienda. Si vero istud episcopo et illud Ecclesiae relinquatur, sive aequalia sive inaequalia sint relicta, reducendlem, nisi ambo velint esse testatoris dispositione contenti; quam propter ultimae voluntatis favorem satis decens e
Abbreviated transcription (Latin):
aneis aliquid aut cum eccͣa
aut sequestrati dimittitur
aut conatur. qr hoc ille qui
donat ꝓrecemptione aĩe sue
offerre. non qiͣ suum ꝓpͥum¬

Expanded text:
aneis duntaxat aliquid aut cum ecclesia, aut sequestratim aut dimittitur aut donatur, quia hoc ille qui donat pro redemptione animae suae, offerre, non quasi suum p
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aliis renuntiasse uicetũ.
ce cetis non potit exige̾ porti¬
one ꝙ si eam ip̃i absolute re¬
liquit. portionẽ sͥ debitã pot¬
erit nichominꝰ de cet̾is uendi¬
care. si uoͣ constitiͣt ꝙ infrau¬
dẽ modicum ꝯstituit mortu¬
ariu ut incet̾is ep̃e portione
debita frauda̾et᷑. qi fraus ⁊ dobꝰ.
alicui patrocinari nõ debent.¬

Expanded text:
hoc aliis renuntiasse videtur, de caeteris non poterit exigere portionem. Quod si eam ipsi absolute reliquit, portionem sibi debitam poterit nihilominus de caeteris vindicare. Si vero constiterit quod in fraudem modicum constituit mortuarium, ut in caeteris episcopus portione debita fraudaretur, quia fraus et dolus alicui patrocinari non debent
Abbreviated transcription (Latin):
colus. nec quisꝗͣ nimiũ de¬
fraudatur cebita portioẽ se:
cus aũt ẽ si aliquio legetur
nasteriis aut aliis piis locis.
drali. quẽ aomodu si cuilib
alii legaret᷑.⁊ ce ilł que illis
legant᷑. portionẽ canononi¬
ca nicħominꝰ obtinebit. i¬
qm̃ ñon ẽ tanta coĩo inter
nastei̾a seu alia pia loca qͣn

Expanded text:
ium defraudatur debita portione. Secus est autem si aliquid legetur nasteriis aut aliis piis locis. drali, quemadmodum si cuilibet alii legaretur, et de iis quae illis legantur portionem canonicam nihilominus obtinebit, quoniam non est tanta communio inter nasteria seu alia pia loca quan
Abbreviated transcription (Latin):
cłici ce mobilib que ꝑ eccam
sũt adepti. de iure testari nõ
possunt. uiuentes tñ ⁊ sui ꝯ¬
potes moderate ualent aliqͣ
de bonis ip̃is non rõne testa¬
m̃ti s elemosine intuitu e¬
rogars inegritudĩe ꝯstituti

Expanded text:
I: De mobilibus que per ecclesiam sunt adepti, de iure testari non possunt; viventes tamen et sui compotes, moderare valent aliqua de bonis, non ratione testamenti, sed divino intuitu erogare et in egritudine constituti
Abbreviated transcription (Latin):
bñficium eccͣasticum sͥ collat̃
sponte inmanu lapͣca resigͣn¬
tes islud denuo alayco suscepe¬
runt. eodem sũt bñficõ spoliã¬
di.licet resignatio taliũ fcã a
layco. nlłam obtineat firmit¬

Expanded text:
eneficium ecclesiasticum sibi collatum sponte in manum laicam resignantes, illud denuo a laico susceperunt, eodem sunt beneficio spoliandi; licet resignatio talium facta laico nullam obtineat firmit
Abbreviated transcription (Latin):
aut librͣum eccasticũ tab̾¬
naio uł negotiatoi᷑ aut
cuilib layco uł femiẽ in
uadiũ dare. nͥ iustissĩa ne¬
cessitate urgẽte.G

Expanded text:
aut librum ecclesiasticum tabernario, vel negociatori, aut cuilibet laico vel feminae in vadium dare, nisi justissima neces
Abbreviated transcription (Latin):
t̃re sue potius scłarib nego¬
tiationib qͣm officiis diui¬
nis intendunt.⁊ gaude̾ uo¬
lentes pͥuił cłicali. nolunt
statutis patrie qu̾ib quo¬
tiens expedit sic̃ layci se tu¬
entur. in negotiationũ sua¬
qͣ. si tales t̃tio ate ꝯmoniti
ab huiꝰ non resipuerĩt. S p̃¬
t̃missis diuinis officiis ne¬
gotiationib institint supͣ¬
dcis. cum fc̃o pͥuilegiu abi¬
ciant cłicale. tu quo minꝰ
dum hiis se implicãt de su¬
is faccultatib statutis ⁊ cõ¬
suetudinib patrie subiace¬
ant. non defendas eosdem.

Expanded text:
esum, potius secularibus negotiationibus quam officiis divinis intendunt et, gaudere volentes privilegio clericali, nolunt statutis patrie, quibus, quotiens expedit, sicut laici se tuentur in negotiationum suas, tertio a te moniti, ab hujusmodi non resipuerint sed, pretermissis divinis officiis, negotiationibus institerint supradictis, cum facto privilegium abiciant clericale, tu eos quominus, dum hiis se implicant, de suis facultatibus statutis et consuetudinibus patrie subjaceant non defendas.
Abbreviated transcription (Latin):
ilt̃poĩta appłłone ex cã pro¬
babili. non sufficit applłãtĩ
ram. nisi ħ se offerens ꝓbat¬
urum non fuiss admissus¬
ẜaseidẽ quoq ꝑmittit᷑ si ñ
recipiatur ap. eiꝰ a iudice

Expanded text:
Interposita appellatione ex causa probabili, non sufficit appellanti ram, nisi hoc se offerens probaturum non fuisset admissus. Eidem quoque permittitur, si non recipiatur app. appe
Abbreviated transcription (Latin):
dum est alii cognitio delegã¬
ta. ad petitiõe eiusdẽ ad eu
a quo ꝓuocauit. de iure re¬
mittitur ꝯͣdictione ꝑtis al¬
teriꝰ non obstante.in legitĩs

Expanded text:
dum est alii cognitio delegata ad petitionem eiusdem, ad eum a quo provocavit de iure remittitur, contradictione partis alterius non obstante. Es
Abbreviated transcription (Latin):
uł ip̃iꝰ confessione aut alio
huiꝰ deferendui excessu qͦq
dubio existente. ne friuole.
nat. talẽ uidelic que si fo¬
ret ꝓbata deb̾et legitima re¬
dputati ⁊ tũc si huit adu̾¬
sariũ infra fminũ ẜm lo¬

Expanded text:
 ipsius confessione, aut alio i deferendum. Excessu quoque dubio existente, ne frivole anat, talem videlicet, que si foret probata, deberet legitima reputari et tunc, si habuerit adversarium infra terminu
Abbreviated transcription (Latin):
tum ut qñ ꝑicłm testiu
formidatur ne uiͣtas occł¬
tet᷑ ꝓbandi copia fortui
onabili cã timet᷑. ad testĩo¬
niũ ad mittant᷑. eiꝰde equi¬
tatis similitudĩe ꝓuocati

Expanded text:
tum ut quando periculum testium formidatur, ne veritas occultetur, et probandi copia fortuitonabili causa timetur, ad testimonium admittuntur, ejusdem aequitatis similitudine provocati,
Abbreviated transcription (Latin):
quas ab ip̃is canonicis cu re¬
ritas ⁊ inanes.
orrecta nb̾ ex parte tua ꝓeti¬
tio continebat ꝙ plures eͣx
uixͣint possidendis cõfirmati¬
se ⁊ iͣ cum gͥ acancellaria no¬
les litt᷑as exhibuint inqui¬

Expanded text:
quas ab ipsis canonicis, curitas et inanes.orrecta nobis ex parte tua petitio continebat quod plures ex ssidendis, confirmatise. Cum igitur a cancellaria noles litteras exhibuerint, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
monitus frustratorie recu
gauit se iudicem hre susp̃¬
tum. coram eodẽ cãm iuste
suspitiõis assignet ⁊ ip̃e cu
ad uersaĩo. uł si forte aou̾sa¬
riu ñ hãt cum iudice arbi¬
tros cõmunit̾ eligat aut si
cõmunit̃ ꝯuenire nõ possi̾t.
absq malitia ip̃s unũ ⁊ ille
alium eligat qui cesuspiti¬
onis cã cognoscant.: si neꝗ¬
uerint inunã ꝯcordare sen¬
tentiam. aouodent tercumi.
ut ꝙ duo ex ip̃is decreuint᷑
robur obtineat firmitatis.
sciantq se ad id fidełr exeq̃n¬
dum ex ĩiuncto a nob ĩuir¬
tute obedientis sub obtest
tricto p̃cepto tenĩ cã ud̃ sus¬
pitioĩs legitime cora ip̃is

Expanded text:
monitus frustratorie recusgaverint se iudicem suspectum habere, coram eodem causam iuste suspicionis assignent et ipse cum adversario, vel si forte adversarium non habet, cum iudice arbitros communiter eligat. Aut si communiter convenire non possunt, absque malitia, ipse unum et ille alium eligat, qui de suspicionis causa cognoscant, et, si nequiverint in unam concordare sententiam, advocent tertium, ut quod duo ex ipsis decreverint, robur obtineat firmitatis; sciantque se ad id fideliter exequendum, ex iniuncto a nobis in virtute obedientie, sub attesttricto precepto teneri. Causa vero suspicionis legitime coram illis
Abbreviated transcription (Latin):
dicem absq rõnabili cã nõ
ꝓuocet. S coram illo suã iu¬
stitia ꝓsequatur /nõn obst¬
ante si dicat ꝙ ad suꝑiore
saut littas impetrau̾it ab
eodem priꝰ qͣm delegato fue¬
rint assĩgnate cum aũt ex
rõnabili cã putauit appłłã¬
oum.coram eode iudice n¬
cã ꝓbabili appłłoĩs exposi¬
ta. tali uidelic. que si foret
ꝓbata. cebe̾t legitima repu¬
tari. suꝑior de ap. cognost¬

Expanded text:
dicem absque rationabili causa non provocet, sed coram illo suam iustitiam prosequatur, non obstante quod dicat quod ad superiorem aut literas impetraverit ab eodem, priusquam delegato fuerint assignate. Cum autem ex rationabili causa putaverit appellandum, coram eodem iudice causa probabili appellationis exposita, tali videlicet, que si foret probata deberet legitima reputari, superior de ap,
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ rõnabiłr lata erat nr̃as
ad uos littas. ⁊ alia pars ali¬
suꝑ infirm̃anda eadem pꝰ¬
modum ad alios iudices ĩ¬
petrauit. nulla inposti̾oł¬
b lict̾is ce pͥorib habita
m̃tione. Uñ indubitatioe
reuocato an postiores iu¬
dulgeatur annꝰ a lege aut
ex iusta cã biẽmũ ad apͥ.¬

Expanded text:
ionabiliter lata erat, nostras ad vos litteras, et alia pars confirmanda eadem postmodum ad alios judices impetravit, nulla in posterioribus litteris de prioribus habita mentione. Unde in dubium revocato an posteriores judulgeatur annus a lege, aut ex iusta causa biennium, ad ap
Abbreviated transcription (Latin):
canoĩcos qui saniori ducti
consilio comunicarũt eidẽ
ut applłoni adnos int̃poĩ¬
te mag̃ qͣm denũtiationi
ab arthiep̃o fcẽ ceferrẽt in s¬
duspabiles iudicamꝰ.¬

Expanded text:
 tamen canonicos, qui saniori ducti consilio communicarunt eidem, ut appellationi ad nos interpositae magis quam denuntiationi ab archiepiscopo factae deferrent, inculpabiles judicam
Abbreviated transcription (Latin):
ap. ꝓcedere. oporteb eũ ag¬
ere sub iudice sic obtento:
nisi possit eum legitime
recusare ꝙ si age̾ nolu̾it
sequi cãm ip̃am. maxime
si sentiat sͥ ex dilatioe ĩm¬
utex si uiderit ex dilati

Expanded text:
procedere, oportebit eum agere sub iudice sic obtento, nisi possit eum legitime recusare. Quod si agere noluerit, osequi causam ipsam, maxime si sentiat sibi ex dilatione immsibi si viderit ex
Abbreviated transcription (Latin):
tio uidetur uĩrdc̃o cormitas¬
se. ipe denuntiare possit eũ¬
cem. ⁊ ad tp̃c eccͣasticis bñfi¬
ciis cłicum spoliare. Nos ita
municatio secum tͣhat.⁊ex¬
cõmunicatꝰ ꝑ denuntiatiõe
ampliꝰ non ligẽt᷑. ip̃m excẽ¬
municatu denuntiare pͣ
ut ab alus euitetur ⁊ illii

Expanded text:
tis videtur iurisdictio dormitasse, ipse denunciare possit eundem et ad tempus ecclesiasticis beneficiis spoliare? Nos itaqumunicatio secum trahat et excommunicatus per denunciationem amplius non ligetur, ipsum excommunicatum denunciare potes, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
os int̃poĩtã exꝑte decani cui
etiã officiał dux̾at deferẽdũ.
apłos concedendo. non solui
pͥncipale negotiũ s accesso¬
rium etiam adnr̃m infere¬

Expanded text:
os interpositam ex parte decani, cui etiam officialis duxerat deferendum apostolos concedendo, non solum principale negotium, sed accessoria etiam ad nostrum refere
Abbreviated transcription (Latin):
urus ẽ. ꝑtinet prudent̃ cor¬
rigere que cẽ ipãm inuene
ep̃i indiscretum fu̾at uł ĩ¬
iustum cui non tenebat᷑ sb̾¬
ditus obedire. ac ꝑ ꝯseq̃ntiã
ei liqueat euidentet subdi
onabiłr extitisse anatħatis
mucrone ꝑcussũ. c̃um aũt
excõmunicatꝰ qui applłau¬
erat. auxͣ p̃scriptã forma
coram archiepo depoĩt ꝯtra.
cognoscendum de cã põt ĩt
plłoĩs ꝓsecutiõi renũtiare
tacite uideat᷑. S si u̾bo uł¬

Expanded text:
urus est pertinet prudenter corrigere quae contra ipsam invenerepiscopi indiscretum fuerat vel injustum, cui non tenebatur subditus obedire, ac per consequentiam ei liqueat evidenter subditonabiliter exstitisse anathematis mucrone percussum. Cum autem excommunicatus qui appellaverat juxta praescriptam formam coram archicognoscendum de causa potest pellationis prosecutioni renuntiare tacite videatur. Sed si verbo
Abbreviated transcription (Latin):
auc̃t. quaꝵdam littaꝵ in
quaꝵ sigillo continebatur
sigillu capitłi adcitatões
im̃. cum aliud sigillũ cap
non debẽt admitti.⁊ insp̃ eͦ

Expanded text:
ate quarumdam litterarum, in quarum sigillo continebatur sigillum capituli ad citationes tantum, cum aliud sigillum capinon debebat admitti, et insuper
Abbreviated transcription (Latin):
torio pͥncipis sꝑatur infer¬
ri. absq dampno more in¬
tacta ꝑmaneat donec ip̃a
faciat intͦduci ⁊ a ꝓcerib di¬
rimiluxͣ more int̾i̾m aũt
nuntiũ eoꝵdẽ nec ip̃o us
tato impetrauit littͣas et
recessit. quia uõ fraus ⁊ dolꝰ
alicui patrocinari nõ debẽt.¬

Expanded text:
torium principis speratur inferri, absque damno morae intacta permaneat, donec ipse faciat introduci, et a proceribus dirimi juxta morem. Interim autem, nuntium eorumdem, nec ipso usque tato, impetravit litteras, et recessit. Quia vero fraus et dolus alicui patrocinari non debent
Abbreviated transcription (Latin):
q negõ aliquis appłłauit. et
eo qui appłłatus fui̾t. ueniẽ¬
re. qui appłłat uenite negle¬
tentem illi reconpẽsatioẽm
faciat expensaꝵ. ut hoc saltẽ
tiioere cet̾ritꝰ ingͣuam̃ alte¬
riꝰ non facile quis appell p̃ci¬

Expanded text:
ue negotio aliquis appellaverit, et eo qui appellatus fuerit veniente, qui appellavit venire negletentem illi recompensationem faciat expensarum, ut hoc saltem timore deterritus in gravamen alterius non facile quis appell
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens ad illos iudices u¬
os euocari contigei̾t ad qͦꝵ
p̃sentia uob̾ ꝑicłosum est
nisi iudices uob̾ assignẽt
locum ydoneum ⁊ securũ.¬

Expanded text:
Quoties ad illos iudices vos evocari contingit, ad quorum presentiam vobis periculosum est nisi iudices vobis assignent locum idoneum et securu
Abbreviated transcription (Latin):
atuimꝰ ut nec p̃lati nisi cano¬
nica ꝯmonitione p̃missa su¬
spensionis uł excõmunicati¬
onis snĩam ꝓferant insubie¬
ctos ntsi forte talis sit culpa
que ip̃o suo gnͣe suspensioĩs

Expanded text:
atuimus, ut nec prelati, nisi canonica commonitione premissa, suspensionis vel excommunicationis sententiam proferant in subditos, nisi forte talis sit culpa, que suo genere suspensionis
Abbreviated transcription (Latin):
non uidemꝰ cum dicaris or¬
dinem iuris ꝑuertere. Iam
enĩ non ineccła sic̃ ẽ canoĩ¬
cum ⁊ honestu. ñ etiã inpa¬
latio. non incamera tua s ĩ
camera regis ꝯͣ debitu uuͣs
⁊ pontificał officii dignitatẽ¬

Expanded text:
non videmus, cum videaris ordinem iuris pervertere. Iam enim non in ecclesia, sicut est canonicum et honestum, non etiam in palatio, sed non in camera tua, sed in camera regis, contra debitum iuris et pontificalis officii dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
applłauĩt. cogit᷑ illiꝰ stare iudi¬
cio adquẽ noscit᷑ appsiasses p̃¬
terea si raptor̃ sit uł uiolẽ
xistat sic̃ ille quẽ absẽtẽ ⁊ ir¬
requifitũ apło excõmunica¬

Expanded text:
appellaverit, cogitur illius stare iudicio, ad quem noscitur appellasse. Preterea si raptor sit vel violentxistat sicut ille, quem absentem et irrequisitum apostolus excommunica
Abbreviated transcription (Latin):
endi. Intͣimuo̾ alicui honestẽ
ꝑsone uices eiꝰ inecc᷑a p̃taxa¬
ta ꝯmittas. ⁊ eidẽ de bñficiis
illiꝰ assignes uñ possit ꝯgru¬
e sustentari. Qd̾ si p̃libatus
ã. altͣm istoꝵ adimpłe ne¬
glexerit. tu p̃bẽda sua pͥues
eundẽ. ⁊ eam alii ydonee per

Expanded text:
endi. Interim vero alicui honeste persone vices eius in ecclesia pretaxata committas et ei de beneficiis illius assignes, unde possit congrue sustentari. Quod si prefatus M. alterum ipsorum adimplere neglexerit, tu prebenda sua prives eundem et eam alii idonee per
Abbreviated transcription (Latin):
existat.dem.
i duob coram suo iudice liti¬
gantib alter ad nr̃a. alt̃ ad
sui iudicis audientiã sr̃ eodẽ
negõ applłauit. ⁊ ille qui ad
suũ iudice applłauit. ad diẽ
applłonis ueniens se adeuz
appłłasse ꝓpoĩt eo tacito ꝙad¬

Expanded text:
existit. Item, si duobus coram judice litigantibus, alter ad nostram, alter ad sui judicis audientiam super eodem negotio appellaverit, et ille qui ad suum judicem appellavit, ad diem appellationis veniens, ad eum se appellasse proponat, eo tacito
Abbreviated transcription (Latin):
qui m̾m̾iũ cõxerũt. eccͣasti¬
ca bñficia detinere ꝯtẽdunt.
in quoꝵ ꝯu̾satione Cytharã
cum psalterio male ꝯcordat.
que cei sunt uałat cogitaẽ.
Cum qͣi diuisus induo ple¬
nã sui non hãt potãtẽ ut
ei a quo stipendiũ recepit.¬

Expanded text:
imonium contraxerunt, ecclesiastica beneficia detinere contendunt, in quorum conversatione cithara cum psalterio male concordatquae Dei sunt valeat cogitare, cum, quasi divisus in duo, plenam sui non habeat potestatem, ut ei a quo stipendium recipit
Abbreviated transcription (Latin):
constitutꝰ. cantorem ip̃ ex
uxore legitima in sacerdoto
suscepiss nos gͥ attẽdentes
tie non admisit quin orien¬
tales inminorib ordinib ꝯ¬
trahant.⁊ insuꝑiorib utãt᷑¬

Expanded text:
constitutus, cantorem ipsum ex uxore legitima in sacerdotio suscepisset. Nos igitur, attendentes tiae non admisit, quin Orientales in minoribus ordinibus contrahant et in superioribus utant
Abbreviated transcription (Latin):
morẽ cu ꝯsecrat᷑ altare. cu d̾di¬
catur templum cum bñdicit᷑
calix ñ solũ exmãdato legis di¬
uine. ueꝵ etiam exemplo bati
silur̃i qui cum consecrabat al¬
tare. ilud crismate ꝑungebat.
p̃cepit eñĩ dño moysi ut facẽt
ołm unctioĩs de quo ungeret

Expanded text:
morem, cum consecratur altare, cum dedicatur templum, et cum benedicitur calix, non solum ex mandato legis divinae, verum etiam exemplo beati Silvestri, qui cum consecrabat altare, illud chrismate perungebat. Praecepit enim Dominus Moysi ut faceret oleum unctionis, de quo ungeret
Abbreviated transcription (Latin):
ce̾ere rõnem. quia ꝑ capud inte¬
sugitur mens. Iuxͣ ꝙ legit᷑. ocłi
sapientis incapite eius. tuiꝰi
telligit᷑ ratio que est suꝑior
pars m̃tis. Infronte ungit᷑ i
bapticatus. ut libere ꝯfit̾at᷑
ꝙ credit. qr corde creditut ad iꝰ¬
oleo bñdc̃o ⁊ post baptismu
crismate sacro qr crisma soli cõ¬

Expanded text:
ere rationem, quia per caput intelligitur mens, juxta quod legitur: Oculi sapientis in capite ejus; cujus telligitur ratio, quae superior pars est mentis. In fronte ungitur baptizatus, ut libere confiteatur quod credit, quia corde creditur ad juoleo benedicto, et post baptismum chrismate sacro, quia chrisma soli com
Abbreviated transcription (Latin):
ieu filiũ nausi unges reges re.¬
gem suꝑ isrł. heliseum filiu¬
legitur. Unctus est oleo p̃con¬
capud eccͣe que est corpꝰ ip̃ius.
pͥncipis unctio a capite adbra¬
chium est fͣnssata ut pͥncipes
ex  tũc non ungantur incapi¬
te. s inbrachio siũ humero ł
inarmo inquib pͥncipatus
ꝯgrue designatur uixͣ. ꝙ legit᷑¬
samuel fecit poni armum
añ saul tui dederat locũ ĩ ca¬
pite añ eos qui fu̾ant ĩuita¬
ti. incapite uõ pontificis sa¬
cram̃tał est delibutio ꝯẜuata¬

Expanded text:
 filium Namsi, unges Regem super Israel; Elisaeum auhabetur, unctus est oleo prae concaput Ecclesiae, quae est corpus ipsius, principis unctio a capite scilicet in brachium est translata, ut princeps extunc non ungatur in capite, sed in brachio, sive in humero vel in armo, in quibus principatus congrue designatur, juxta quod legituSamuel fecit poni armum ante Saul, cui dederat locum in capite ante eos qui fuerant invitati. In capite vero pontificis sacramentalis est delibatio
Abbreviated transcription (Latin):
scendit aduesꝑm in cͤathacrm¬
o reuertens ramũ retulit ui¬
rentis oliue cuiꝰ utiq sacram̃¬
tum dauid ꝓpħa p̃noscẽs exhi¬
larandam faciem ĩ oło p̃dicaũ.¬

Expanded text:
scendit ad vesperam, in cataclysmo revertens ramum retulit virentis olivae. Cujus utique sacramentum David propheta praenoscens, exhilarandam faciem in oleo praedica
Abbreviated transcription (Latin):
ti fu̾int. in dei ecoã uelũ splẽ¬
b pꝰmodu copia possit hr̃i
doctoꝵ qui uelid stelle ĩ ꝑ¬
petnas et̃nitates mansuri
⁊ stii dentes inip̃a. integre
ꝑannos. quinq ꝑcipiãt deli¬

Expanded text:
ti fuerint in dej ecclesia velut spleostmodum copia possit haberi doctorum qui velut stelle in perpetuas eternitates mansuri,& studentes in ipsa, integre per annos quinque percipiant de li
Abbreviated transcription (Latin):
t̃pali. faciẽs leso satiffactõe
ꝯgruq exhibi. alioqͥn eiꝰ do¬
minu moneas ⁊ induoas
ut passo in uiriã ⁊ eccͣe ab eo
satiffieri faciat ꝯpetent̃. Qd̃
si dñs eius neglexerit adim
cas ne cum rp̃o iudeo añ qͣm
satiffaciat p̃sumãt ꝯm̾̃tia e¬

Expanded text:
ali, faciens percusso satisfactionem congruam exhiberi. Alioquin dominum ejus moneas et inducas ut passo injuriam et Ecclesiae ab eo satisfieri faciat competenter. Quod si dominus ejus id neglexerit adimpcas ne cum ipso Judaeo, antequam satisfaciat, praesumant commercia e
Abbreviated transcription (Latin):
tes tibi tuisq sociis cu ad
p̃dicandã xp̃i fide paganis
nes uti liceat qui uob ab ip¬
sis infidelib apponũt᷑. Insr̃ ĩ¬
dulgemꝰ ut quic̃q religiosi
seu cłici ydonei ad annunti

Expanded text:
tes, tibi tuisque sociis, cum ad predicandam Christi fidem paganis nes, uti liceat, qui vobis ab ipsis infidelibus apponuntur. Insuper indulgemus, ut quicunque religiosi sive clerici idonei ad annunci
Abbreviated transcription (Latin):
oeant eo ꝙ ñulłi ex ip̃is tali¬
tiꝰ non erubescunt incedere
ac pp̃ianis qui sacratissĩe.
pasnoĩs memoriã exhibẽtes
lam̃tatioĩs signa pretẽdũt
illude̾ non formidãt. ¶N¬

Expanded text:
od nonnulli ex ipsis talitius non erubescunt incedere ac christianis, qui sacratissime passionis memoriam exhibentes lamentationis signa pretendunt, illudere non formidant.
Abbreviated transcription (Latin):
adultimũ illos qui iurauer̃t
se ampliꝰ int̾ram sarracenoꝵ
cum mercibꝰ non ituros nͥ cũ
ditio illa de pace aut treugua
hñda abexcomunicatioĩs uin

Expanded text:
dem: Illos qui iuraverunt se amplius in terram sarracenorum cum mercibus non ituros, nisi pluc, conditio illa de pace et treuga habenda ab excommunicationis vin
Abbreviated transcription (Latin):
Nͣ Inhibemꝰ gͦ districte ne
deceto nutrices uł ẜuiẽtes
hãnt xp̃ianos. ne filii libere
filiis famulent᷑. ancille. s¬
cuiꝰ mortẽ nequit ꝯiurar᷑.
se saltẽ ꝑ effc̾m oꝑis reogno¬
hibeatis districte om̃ib
aliꝙ audeant ex̾cere.¬

Expanded text:
Inhibemus igitur districte, ne de cetero nutrices vel servientes habeant christianos, ne filii libere filiis famulentur ancille, scuius mortem nequiter coniurarunt, se saltem per effectum operis recogno pena inhibeatis districte omnibus aliquod audeant exercere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugii sacram̃tu ut ip̃m in
ꝯiugib illo ꝑdurante ꝑdu¬
ret S nͨ obstat ꝙ aquibda
forsan obicitur ꝙ ficeł reli-¬
ctus non deb̾at iure suo siñ
culpa sua pͥuaͬi.cũ inmultis
cãib hoc contingat ut si alt̃
ꝯiugũ incidatur. ꝑ hãc R̾nsi¬

Expanded text:
cramentum, ut ipsum in conjugibus illo durante perduret. Nec obstat quod a quibusdam forsan objicitur, quod fidelis relictus non debeat suo jure sine culpa privari, cum in multis casibus hoc contingat, ut si alter conjugum incidatur. Per hanc
Abbreviated transcription (Latin):
te potͣit aliam ĩ ad fidẽ xp̃i
ip̃iꝰ illa renuat hĩtare cum
ip̃o. aut etiam si consentiat
non tñ abs contumelia cre.¬
atoi̾s. uł ut eum ꝑtrahat ad
mortale pct̃m. In quo casu
restitutiõe petenti qͣmuis d̾
in iusta spoliatione ꝯstaret
restitutio negaret᷑. qr ẜm ap¬

Expanded text:
te poterit, etiam ad fidem Christi ipsius illa renuat habitare cum ipso, aut etiamsi consentiat, non tamen absque contumelia Creatoris, vel ut eum pertrahat ad mortale peccatum: in quo casu restitutionem petenti, quamvis de injusta spoliatione constaret, restitutio negaretur;
Abbreviated transcription (Latin):
teneris constitutꝰ ꝙ ad cõp̃h¬
ensiõe taliu eiꝰ etas suffice̾
non ualebat. sen alia cã legi¬
tima fuit impeditꝰ. eiꝰ accã¬
tio debet audiri. alioqͥn cum
stens in ipã diõẽ. minime
ignorarit. tamꝗͣ suspectus
est ꝓcul dubio repellendus.¬

Expanded text:
teneris constitutus quod ad comprehensionem talium ejus aetas sufficere non calebat, seu alia causa legitima fuerat impeditus, ejus accusatio debet audiri. Alioquin, custens in ipsa dioecesi minime ignorarit, tanquam suspectus est procul dubio repellendus
Abbreviated transcription (Latin):
ane religionis ⁊ ficei acut ꝑ
ceptione ꝑ upores se deseri
tim̃tes uiri. possut̃ facile r¬
euocari. fideles huiꝰ mõi ma¬
trimoniałr copłati lib̾e po¬
ssũt ⁊ licite remane̾ ꝯiũcti.
cum ꝑ sacram̃tum baptis¬
mi non soluantͦ ꝯiugia. s
crimina dimittantur¶ Qa
uõ pagani cica płes insim¬
ul feminas affectu diuid¬
unt ꝯuigale. utrum pꝰ ꝯu̾¬

Expanded text:
ae religionis et fidei, a cujus perceptione per uxores deseri se timentes viri possent facile revocari, fideles hujusmodi matrimonialiter copulati libere possunt et licite remanere conjuncti, cum per sacramentum baptismi non solvantur conjugia, sed crimina dimittantur. Et, quoniam pagani circa plures insimul feminas affectum dividunt conjugalem, utrum p
Abbreviated transcription (Latin):
qñ sͥ inuicẽ displice̾nt si eas
possent intali caũ dimitte᷑
simularent heͣsim ut ab ip̃iᷤᷤ
rent ꝑ hãc ip̃am Rnsione
illa soluit᷑ qõ qua queritur
utrum adeum qui abhẽsi ł

Expanded text:
 invicem displicerent, si eas possent in tali casu dimittere, simularent haeresim, ut ab ipsa rent. Per hanc ipsam responsionem illa solvitur quaestio, qua quaeritur, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
trimoniũ coniũgend̾ uł di¬
rim̃du admittant᷑. tã anti¬
qua consuetudĩs qͣm legib
approbatur. Id̾o eñi maxime
parentes. ⁊ si defuint paren¬
tes ꝓximiores admittũt᷑. q̃m
unusquisq suam geneolo¬
giaͣm tũ testib ycartis. tũ¬

Expanded text:
um conjungendum vel dirimendum admittantur, tam antiqua consuetudine quam legibus approbatur. Ideo enim maxime parentes, et, si defuerint parentes, proximiores admittuntur, quoniam unusquisque suam genealogiam cum testibus et chartis, tu
Abbreviated transcription (Latin):
uir ⁊ uxor una caro sĩt per
copula ꝯiugale effecti. nec
una ꝑo ꝯu̾ti possit ad dñm.
⁊ alt̾a inscło remane᷑. ꝓfecto
non s̃ alter ꝯiugũ recipi¬
endꝰ ad obẜuantiã regłate
nisi reliquus ꝑpetuã ꝯtĩe¬
bet mutare nisi forte sit
eiꝰ etatis ut siñ suspitione
incontinentie uałat ĩscło¬
remanere.

Expanded text:
ir et uxor una caro sint per copulam conjugalem effecti, nec una pars converti possit ad Deum et altera in saeculo remanere, profecto non est alter conjugum recipiendus ad observantiam regularem nisi reliquus perpetuam continenbeat mutare, nisi forte ejus sit aetatis ut sine suspicione incontinentiae valeat remanere.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾so ce moãstĩo educta fuit
nus tñ fuit obligatoriu
qͣtenꝰ se poterat obligare i
nis debitũ ꝙ erat inpotes¬
tate ip̃iꝰ redire uoͣ adscłm

Expanded text:
so de monasterio educta fuit,nus tamen fuerat obligatorium, quatenus se poterat obligare. Pnis debitum, quod erat in potestate ipsius. Redire vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
non tenuit. uñ rõne uoti
admonasti̾ũ nõ tenet᷑ redi
non exigere debitu ꝙ inełꝰ
erat potãte. ⁊ iõ quo adħ uoi
tũ tenuit. nõ reddere aũt ñ

Expanded text:
non tenuit. Unde ratione voti ad monasterium non tenetur redirnon exigere debitum, quod in eius erat potestate et ideo quoad hoc votum tenuit, non reddere autem non
Abbreviated transcription (Latin):
modicũ deliquisse ꝙ captio¬
se asyuit qr nisi sͥ eade młr
ꝯsentiret tam sͥ qͣm toti mũ¬
do se inutilez redoẽt. ⁊ cũ pb̃r¬
os exorauit ne p̃dc̃e mulieri
expone̾nt ꝙ eandẽ relinq̃re
scłm oporteret si forte licen

Expanded text:
modicum deliquisse quod captiose asseruit quia, nisi sibi eadem mulier consentiret, tam sibi quam toti mundo se inutilem redderet, et cum presbyteros exoravit ne praedictae mulieri exponerent quod eamdem relinquere saeculum oporteret, si