comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
muniter xp̃o seruiens dõ placere dicatur: Igitur sicut perunũ
hominem peccatum in hunc mundum intrauit. & per peccatum
mors ita & perunum xpm̃ damnatio & mors peccati. prestans
uitam aeternam: Quod inferius declarat. in quo. idest in adam
omnes peccauerunt. Ideo dixit inquo cum demuliere loquatur.
quia non ad speciem retulit sed ad genus: Manifestum ẽ itaq¬
omnes in adam peccasse quasi in massa. Ipse enim perpeca tum
corruptus quos genuit omnes nati sunt subpeccato: Exeo igitur
cuncti peccatores quia ex ipso sumus omnes: Hinc enim beneficiũ
dĩ perdidit dum prȩuaricauit. indignus factus edere dearbore
Est & aliamors quae secunda dicitur ingehenna. quam non peccato
adae patimur sed ei occasione propriis peccatis ad quiritur: aqua
boni inmunes sunt tantum quod in inferno erant. sed superiore quasi
in libera qui incȩlos ascendi non poterat: Sententia enim tenebantur

Expanded text:
monet, Christo serviens Deo placere dicaturmonet, Christo serviens Deo placere dicaturhominem peccatum in hunc mundum intravit, et per peccatum mors, ita et per unum Christum damnatio et mors peccati, praestans vitam aeternam, quod inferius declarat. In quo, id est, in Adam, omnes peccaverunt. Ideo dixit, in quo, cum de muliere loquatur, quia non ad speciem retulit, sed ad genus. Manifestum itaque est in Adam omnes peccasse quasi in massa; ipsa enim per peccatum corruptus, quos genuit, omnes nati sunt sub peccato. Ex eo igitur cuncti peccatores, quia ex eo ipso sumus omnes; hic enim beneficium Dei perdidit, dum praevaricavit, indignus factus edere de arbore ma a corpore separatur. Est et alia mors, quae secunda dicitur in gehenna, quam non peccato Adae patimur, sed ejus occasione propriis peccatis acquiritur: a qua boni immunes sunt, tantum quod in inferno erant, sed superiori, quasi in libera, qui ad coelos ascendere non poterant; sententia enim tenebantur
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ peccatum mors. & sic in omnes homines ꝑtransiit . in quo omnes
peccauerunt : Quõ superius dĩ gratiam perxpm̃datam ostendit
secundum ordinem ueritatis. nanc ipsum ordinem unius dĩ patris.
peccatum uicit in omnibus: Et quia propositum gratiae dĩ erga
genus humanum ostendit. ut ipsa primordia peccati manifesta¬
r&: ab adam cȩpit qui primum peccauit. ut prouidentiam uni¬
usdĩ perunum reformasse docer&. quod per unum lapsum fue¬
rat & tractum inmortem: Hic ergo unus est perquem saluati.
hanc illi reuerentiam quam dõ patri debemus. ipso uolente: Dicit
enim idem alio loco. Qui in his seruit xp̃o plac& dõ. cumscriptum
sit Dnm̃ dm̃ tuum adorabis & ipsi soli seruies: Siergo soli dõ ser¬
uiendum dicit & xp̃o seruire p̃cepit: inunitate enĩdĩ est xp̃s. Nec
dispar aut aliter dicitur . quando cum soli dõ seruiendũ lex com¬

Expanded text:
et per peccatum mors; sic in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes et per peccatum mors; sic in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt. Quoniam superius Dei gratiam per Christum datam ostendit secundum ordinem veritatis; nunc ipsum ordinem unius Dei Patris, peccatum vicit in omnibus. Et quia propositum gratiae Dei erga genus humanum ostendit; ut ipsa primordia peccati ostenderet, ab Adam coepit, qui primum peccavit; ut providentiam unius Dei per unum reformasse doceret, quod per unum fuerat lapsum et tractum in mortem. Hic ergo unus est per quem salvati, hanc illi reverentiam, quam Deo Patri debemus, ipso volente. Dicit enim idem alio loco: Qui in his servit Christo, placet Deo ; cum scriptum sit: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli serviendum dicit, et Christo servire praecepit, in unitate Dei est Christus, nec dispar aut alter Deus, quando cum soli Deo serviendum lex com
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris profuit nob̵ adhuc impiis. quanto magis iustificatis ui¬
ta ipsius cum resurgit amostuis: Quia sicut mors eius adiabolo nos
eruit ita & uita eius dedie iudicũ dĩ. nos liberauit: Nonsolum
perquem nunc reconciliationem accepimus. Non tantum pro
accepta saluatione & securitate dõ gratias agendas doc&. sed &
eximpus &inimicis dicinos suos amicos. ut omnia beneficia perxp̃m
consecutos nos gaud eamus: Vt quia peripsum cognouimus dm̃ glo¬
riantes in eo. reddamus ei honorificentiam paternam : dõ patri
ipsi soli idoneo teste prȩdicante . Vt honori ficent inquit filium. sicut
honorificant patrem: Post dĩergo patris prouidentiam & donũ
quod dedit perxpm̃ ut per sonam filii gratam nob̵ facer&. quia ꝑ
unum xp̃m redempti sumus ab uno dõ patre : Adiecit, Propter¬
ea sicut perunum hominem peccatum in hunc mundum intrauit.

Expanded text:
Salvatoris profuit nobis adhuc impiis, quanto magis justificatis viSalvatoris profuit nobis adhuc impiis, quanto magis justificatis vita ipsius, cum resurgit a mortuis? Quia sicut mors ejus a diabolo nos eruit, ita et vita ejus de die judicii Dei nos liberabit. Non solum per quem nunc reconciliationem accepimus. Non tantum pro accepta salute et securitate Deo gratias agendas docet, sed et impiis et inimicis dici nos suos amicos; ut omnia beneficia per Christum consecutos nos gaudeamus: ut quia per ipsum cognovimus Deum, gloriantes in eo, reddamus ei honorificentiam parem Deo Patri, ipso sibi idoneo teste praedicante; Ut honorificent, inquit, Filium, sicut honorificant Patrem . Post Dei ergo Patris providentiam, et donum quod dedit per Christum, ut personam Filii nobis gratam faceret, quia per unum Christum redempti sumus ab uno Deo Patre, adjecit: Propterea sicut per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit,
Abbreviated transcription (Latin):
naturae est. ideoq: iustitia bonitas est. Vnde iusti semper appel¬
ta est bonitas dum explet naturae suae bonum opere. Commen¬
dat autem suam caritatem dr̃ in nobis. Sic commendat caritatẽ suã
dum adhuc in imicis beniuolus est. &mittit quis alu& eos. cum utiq¬
uõ sicũ ad huc peccatores essemus xp̃s prono¬
bis mortuus est. multomagis iustificatinunc insanguine ipsius. sal¬
ui erimus abira peripsum : Hoc dicit quasi propeccatoribus fili¬
um suum occidi ds̃ permisit: quid faci& pro iustificatis. nisi seru&
eos abira: Id est tutos illos prest& ab in lusione diaboli. ut securi
sint in die iudicii. cum cȩperit perfidos ultio deuastare: Si enim¬
est quia siut reconciliar& nossibi ds̃ filium suum morti tradidit.
quanto magis reconciliatos saluos faci& inuita ipsius: Non enim
poterit minime diligere amicos. qui prodest inimicis: Si enĩ mors

Expanded text:
naturae, ideoque justitia bonitas est, unde justi semper appelnaturae, ideoque justitia bonitas est, unde justi semper appelta est bonitas dum explet opere naturae suae bona. Commendat autem suam charitatem Deus in nobis. Sic commendat suam charitatem, dum adhuc inimicis suis benevolus est, et mittit qui salvet eos; cum utiqs essemus, Christus pro nobis mortuus est, multo magis justificati nunc in sanguine ipsius, salvi erimus ab ira per ipsum. Hoc dicit, quia si pro peccatoribus Filium suum Deus occidi permisit, quid faciet pro justificatis, nisi servet eos ab ira, id est, tutos illos praestet ab illusione diaboli; ut securi sint in die judicii, cum coeperit perfidos ultio devastare? Quoniest, quia si, ut reconciliaret nos sibi, Deus Filium suum morti tradidit, quanto magis reconciliatos salvos faciet in vita ipsius? Non enim poterit 54 minime diligere amicos, qui prodest inimicis. Si enim mors
Abbreviated transcription (Latin):
suam se obligare patiatur. Quos ergo gradus facit iusti & boni.
quamuis &iustus bonus dicendus sit tamen genera ipsa posuit: ius¬
tum in exercitio significans: Bonum uero natum. qui propter¬
simplicitatem in nocens dicatur : Vnde quamiuis melioris meriti
sit quantum ad locum istum pertin& iustus quambonus : tamen
probono inquit forte aliquis audeat mori: Vt quia miserabilior
causa in nocentiae est. adhoc cogi forte aliquem posse significat:
Denique optant parentes probonis filiis mori. non dicam uxores
probonis maritis: Nam siuelimus debono iusto proponere. a¬
quando meliorem iustum de prehendimus. aliquando preponen¬
dum bonum: Si eñĩ iuxta dĩlegem qui iustus sit melior bono est.
sed illo qui necdum secum laborauit. ut amplificar& sebonis Ius¬
tus enimbonum naturae suae meli orabit: Si autem iuxta mundũ
fuerit iustus prȩponitur eibonus propter in nocentiam: quia hu¬
tia. Itaq omnis natura bona est. iustitia autem fructus conpetens

Expanded text:
edibilia. Duos ergo gradus fecit justi et boni, quamvis et justus et bonus dicendus sit, tamen genera ipsa posuit, justum in exercitio significans, bonum vero natura qui simplicitate innocens dicitur; unde quamvis melioris meriti sit, quantum ad locum istum pertinet, justus quam bonus, tamen « pro bono, inquit, forte aliquis audeat mori, » ut quia miserabilior causa innocentiae est ad hoc cogi forte aliquem posse significat. Denique optant parentes pro bonis filiis mori, non dicam uxores pro bonis maritis: nam si velimus de bono et justo proponere, aliquando meliorem justum deprehendimus, aliquando praeponendum bonum; si enim juxta Dei legem qui justus est melior bono est, sed illo qui necdum secum laboravit, ut amplificaret se bonis, exercitio enim bonum naturae suae justus meliorabit. Si autem juxta mundum fuerit justus, praeponitur illi bonus propter innocentiam, quia hutia. Itaque omnis natura bona est, justitia autem legis Dei fructus est competens
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ donum eẽ infide singuli singulos sibi homines delegerant quos
sequerentur dicentes : Ego sumpauli . ego uero appallo: Super¬
I biam ergo illorum humiliat ut patiantur se argui: Diuisio¬

Expanded text:
Dei donum esse in fide; singuli singulos sibi homines delegerant, quos Dei donum esse in fide; singuli singulos sibi homines delegerant, quos sequerentur, dicentes: Ego sum Pauli, ego vero Apollo . Superbiam ergo illorum humiliat; ut patiantur se, sicut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
Dic tum enim ipsum quo significatur dñs ihs̃ non adulatione homi¬
num sicut &idola diiuocantur Sedspũ scĩ ueritate profusum ẽ:
Quic quid enim uerum a quo cumq dir̃. a scõ dicitur spũ: Neergo
hominum fauorem existimarent in regula xp̃i ana Et propter
hoc argui seminime paterentur sicut est & insimulacris. homo enĩ
adinuenit ut ds̃ dicatur qui non est: acperhoc subiecti sunt antestites
illis: Ostendit enim eis nullum beneficium eẽ humanum meo
cum dicitur. Dñs ihs̃ sed magis donum dĩ qui dignatus est misterũ
suum hominibus declarare Et enim ipsa professio remissionẽ¬
atquirit pec  catorum sicut ex aggerat dicatio idolorum: Doce
ergo eos quia non prestant religionibene ficium dicentes dnm̃ ihm̃
Sed accipiunt. nemore idolorum hominum putarent gratiam
eẽ in legednĩ dum uocatur dr̃ quinonẽ: Deniq: non intellegentes

Expanded text:
Dictum enim ipsum, quo significatur Dominus Jesus, non ab adulatione homiDictum enim ipsum, quo significatur Dominus Jesus, non ab adulatione hominum, sicut et idola dii vocantur, sed Spiritus sancti veritate profusum est; quidquid enim verum a quocumque dicitur, a sancto dicitur Spiritu. Ne ergo hominum favorem existimarent in regula christiana, et propter hoc se argui minime paterentur, sicut est et in simulacris homo enim adinvenit, ut Deus dicatur, qui non est; ac per hoc subjecti sunt antistites illis; ostendit enim eis nullum beneficium esse humanum in eo, cum dicitur Dominus Jesus: sed magis donum Dei, qui dignatus est mysterium hominibus declarare. Etenim ipsa professio remissioncquirit peccatorum, sicut exaggerat dicatio idolorum. Docet ergo eos quia non praestant religioni beneficium, dicentes: Dominum Jesum, sed accipiunt; ne more idolorum hominum putarent gratiam esse in lege Domini, dum vocatur Deus, qui non est. Denique non intelligentes
Abbreviated transcription (Latin):
Onm̃ rationem spi talium ignorantes. per singula crismata
hominibus potius quam dõ gloriam dabant non adsecuti perspm̃
scm̃ hoc donum ministrari: Et quia qui dnm̃ ihm̃ uocat nonsine
scõ spũ hoc dicit: habet enim gram̃ in eo ipso fidei suae propter
gloriã nominis xp̃i: Non enim sine dono di est dnm̃ dicere ihm̃:
Acper hoc ostendit illis in omnibus di eẽ laudem & gratiam:
Quia sicut idolorum imago inministris eius ẽ ordinem suum
babens persingulos gradus. Totum tamen hominis est¬
Ita & inlege dominica gradus carismatum sunt: officiis ecclesiae :
Non utiq: meritis humanis indulti . s ut membra adedificationem
ec desiae pertinentia quaeperse &insehabent gloriam: Sicut ẽ
&iam in humanis officiis Scolae enim sunt quae positis in sedant
dignitatem ut loci honor hominem faciat gloriosum non propria
quae dicit anathema ihũ: humano est errore prolata: Quicꝰquid enĩ

Expanded text:
m rationem spiritalium ignorantes, per singula charismata hominibus potius, quam Deo dabant gloriam, non assecuti per Spiritum sanctum hoc donum ministrari: et quia qui Dominum Jesum vocat, non sine Spiritu sancto hoc dicit; habet enim gratiam in eo ipso fidei suae propter gloriam nominis Christi; non enim sine dono Dei est Dominum dicere Jesum: ac per hoc ostendit illis in omnibus Dei esse laudem et gratiam; quia sicut idolorum imago in ministris ejus est, ordinem suum habens per singulos gradus, totum tamen hominis estita et in lege Dominica gradus charismatum sunt officiis Ecclesiae, non utique meritis humanis indulti; sed ut membra ad aedificationem Ecclesiae pertinentia, quae per se et in se habent gloriam, sicut est etiam in humanis officiis. Scholae enim sunt, quae positis in se dant dignitatem; ut loci honor hominem faciat gloriosum, non propria quae dicit anathema Jesu, humano est errore prolata; quidquid enim
Abbreviated transcription (Latin):
ne sua uoluntatẽ illorũ consolatus ẽ in opere bono: Quiꝰ uidens ꝓfectum illoꝵ:
consolatus ẽ laetatus ẽ in eis: Cumsit aũ sollicitior: uo luntanus ꝓfectus ẽ¬
conso latus ẽ laetatus ẽ in eis. Q¬
umsit aũ sollicitior: uo luntanus ꝓfectus ẽ
aduos. Hoc ẽ uidens ꝓficere illos circa actus bonos: sollicitior factus
e circa affectum illorũ : Itaut uoluntarius ꝓficis cer&ur ad eos. qui prius etiã
rogatus excusar& ab eis pp̃uitia illorũ.
M

Expanded text:
ne sua voluntatem illorum in opere bono: qui videns profectum illorum ne sua voluntatem illorum in opere bono: qui videns profectum illorum consolatus est, laetatusque in eis. Cum sit autem sollicitior, voluntarius profectus eatus est, laetatusque in eis. Cum sit autem sollicitior, voluntarius profectus est ad vos. Hoc est, videns proficere illos circa bonos actus, sollicitior factus est circa affectum illorum; ita ut voluntarius proficisceretur ad eos, qui prius etiam rogatus se excusarat ab eis propter vitia illorum. M
Abbreviated transcription (Latin):
tempore ministrant scĩs. reddantur illis uices infuturo : debitores enim sibi faciunt
uimultum habuit. non abundauit. et qui nodicum nonminorauit. Hoc
in exodo legitur : Plus enim habent scĩ inspe futuri scłi magis quam hi qui in hoc tempo¬
re uidentur diuites: et tamen equabuntur illic utriq ut sicut beneficio horum scõrũ
in opia sustentatur : Ita et beneficio scõrũ diuites fiant hi in futuro sȩculo: in quoui¬
dentur pauperes : Non enim totos sedederunt dõ. ut hic pauperes. illic essent diui¬
tes : sed & hac parte quia hic diuites Sunt illic pauperes. scõrũ suffragio qui hic
positi iam illicmente sunt ditabuntur .: Non enim qualecumq: meritũ ẽ deiustis
in cortiti. quõ consolationẽ quidem accepit : Dĩ quia iustus ẽ sciens corm¬
Dẽ quia iustus ẽ sciens corm¬
thios uelle ꝓficere. titi affectum incendit circa eos ut adimpler& & hortatio¬

Expanded text:
tempore ministrant sanctis, reddantur illis vices in futuro; debitores enim sibi faciunt tempore ministrant sanctis, reddantur illis vices in futuro; debitores enim sibi faciunt Qui multum habuit non abundavit: et qui modicum, non minoravit. Hoc in Exodo legitur . Plus enim sancti habent in spe futuri saeculi, et magis quam ii, qui in hoc tempore videntur divites; et tamen aequabuntur illic utrique; ut sicut beneficio horum sanctorum inopia sustentatur, ita et beneficio sanctorum divites fiant hi in futuro saeculo, in quo videntur pauperes. Non enim totos se dederunt Deo, 192 ut hic pauperes, illic essent divites; sed ex hac parte quia hic divites sunt, illic pauperes, sanctorum suffragio, qui hic positi, jam illic mente sunt, ditabuntur. Non enim qualecumque meritum est de justin corde Titi, quoniam consolationem quidem accepit. Deus qui justus esDeus qui justus est, sciens Corthios velle proficere, Titi affectum incendit circa eos; ut adimpleret exhortatio
Abbreviated transcription (Latin):
ut non egestatem prest& dantib: Sed ex equitate in hoc tempore:
Hoc dic̃ ut quantum habet ad tempus diuidat cum scĩs. Non enim plus eigit᷑
quã sibi deb& r&inere : quia diliges inquit proximum tuũ sic̃ te ipsum.
Vnde Zacheus. Eccedimidium inquit bonorũ meorũ. do pauperibus.
t urã abundantia adillorũ in opiã & illorũ abundantia fiat adurãm in¬
opiã. Noc ẽ qđ dic̃ ut quia iuxta tempus sci in opiã paciunt᷑. deserentes
om̃ã mundi & se in diuinis solis operib: constieentes : ut doctrinae atqora¬
tioni insisterent ad profectũ multorũ : hi qui credunt quiq artib: autne¬
gotus insistunt. autcerte facultates paternas habent. ministrent sc̃orũ
inopiis. ut iterum sc̃ĩ illic ubi diuitesunt. et isti in opes cõmunicent eis. quasi uicem
rependentes ministerio illorum. Sicut dic̃ dñs quam diu fecistis uni &minimis istis
mihi fecistis.Utfiat equitas sicut scriptum ẽ : Haec ẽ equalitas. ut quia isti in hoc

Expanded text:
t non egestatem praestet dantibus. Sed ex aequalitate in hoc tempore. hoc, ut quantum habet, ad tempus dividat cum sanctis; non enim plus exigitur, quam sibi debet retinere. Quia, Diliges, inquit, proximum tuum sicut te ipsum . Unde Zacchaeus: Ecce dimidium, inquit, bonorum meorum do pauperibus . Ut vestra abundantia ad illorum inopiam, et illorum abundantia fiat ad vestram inopiam. Hoc est quod dicit, ut quia juxta tempus sancti inopiam patiuntur, deserentes omnia mundi, et se in divinis solis operibus constituentes, ut doctrinae atque orationi insisterent ad profectum multorum; ii qui crediderint, quique artibus aut negotiis insistunt, aut certe facultates paternas habent, ministrent sanctorum inopiis: et iterum sancti illic ubi divites sunt, et isti inopes, communicent eis, quasi vicem rependentes ministerio illorum, sicut dicit Dominus: Quandiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis . Ut fiat aequalitas, sicut scriptum est. Haec est aequalitas, ut quia isti in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cificum sequis p̃beatei. qui odit pacem.: Nucendo enim
uicem mclis reddere non uult: pacificus est ⁊ Hocẽde
bono uincere malum : ut uel obsequuis uincatur quẽ man¬
data legis non uincunt: Ergo sifieripotest in quit quod
exuobis est : ut bene agentes pacem diligere iuideantur :¬
anisi non fuerit amator pacis : Tutamentiu is ẽe pacifi
bendumerit: quiccio hannes apostolus illum qui negat
in carne xpm̃ uenisse : nec salutari permisit: Nos ergo pa¬
ratisimur si potest fien: ut cu momnibur pacem hab eamꝰ :

Expanded text:
cificum se quis praebeat illi, qui odit pacem. Quando enim cificum se quis praebeat illi, qui odit pacem. Quando enim vicem malis reddere non vult, pacificus est, hoc est, de bono vincere malum, ut vel obsequiis vincatur, quem mandata Legis non vincunt. Ergo, si fieri potest, inquit, quod exam si non fuerit amator pacis, tu tamen vis esse pacificbendum erit, quia Joannes apostolus eos qui negant in carne Christum venisse nec salutari permisit. Nos ergo parati simus, si potest fieri, ut cum omnibus pacem habeam
Abbreviated transcription (Latin):
habere ut ea gerantꝰ  quae pos sint in sep̃
si fratriscandalo sint: Hoc prȩmon&
quia illud fieri deb& quod & dõ non displiceat: & fratri
scandalum
non sit : Acsiliceat enim & fratrem scan
n& Sic ergo prouidenturbona
& hominibus: si ea qua elicent in ea¬
mescandalum faciunt: Si fieripotest
bis est cum omnibus hominibus pacẽ¬
hecbentes: Omnibur uult esse pacificum : quidiinam
seruat iustitiam : utderit. siquis hanc pacem spreuerit
ut sittali uero in pacificus. cum adhuc rep̃hendi foste
ab illo non uult aut inuid& bonis eius : Qđ adillamta¬
men pertin& non discordat ab ene agentibur: Hic enimẽ¬
in pacificus: qui p̃termissa uoluntate legis: suum ius seqt:
Qucc̃quã dicatđđ. Cum his qui oderaͣnt pacemerã pacificꝰ
ed hoc necessitatiserat propter potentiã personarũ ut ł si cob¬
sequuis humilitatis uincatur. quem sic extollit superbi cout
mandatalegis spernat: Potest fieri ut & detimoredĩ pa¬

Expanded text:
habere, ut ea gerantur quae possint, postquamcurandum, si fratri scandalo sint. Hoc ergo quia illud fieri debet quod et Deo non displicet, et fratri scandalum non sit. Etsi liceat enim, et fratrem scandndum monet. Sic ergo providentur bona et hominibus, si ea quae licent sic ane scandalum faciant. Si fieri potest, vobis est, cum omnibus hominibus pachabentes. Omnes vult pacificos esse, qui divinam servant justitiam. Viderit si quis hanc pacem spreverit, ut sit tali viro inimicus, cum aut reprehendi forte ab illo non vult, aut invidet bonis ejus; quod ad illum tamen pertinet, non discordat a bene agentibus. Hic est enim impacificus, qui praetermissa voluntate Legis, suum jus sequitur; quamquam dicat David: Cum iis qui oderunt pacem, eram pacificus . Sed hoc necessitatis erat propter potentiam personarum, ut vel obsequiis humilitatis vincatur, quem sic extollit superbia, ut mandata Legis spernat. Potest fieri ut et de timore Dei pa
Abbreviated transcription (Latin):
omnia membra : et cumgaud& unum membrum conle¬
tantur omnia membra: Cumenim quis fratri innecessita¬
quia membrum diligit corporis xpĩ: Et̾ cum fideli condo¬
leat: prouocat magis illum adeffectum disciplinȩdo¬
minice Idipsum inuicem sentientes: Hocẽ quod dic¬
tumest compati debere in fratris tribulatione: Sicut
& in alia epładixit: Considerans teipsumne & tutẽp¬
teris: Alter alterius onera sustinete: Non alta sapi¬
entes: Alta sapere superbia ẽ : Nam & diabo lus cũ alta
sapit. a postata uit:neelatio sit in animo & p̃su mens forte
de in colomitate actus sui: non condoleat fratri sedexꝓ
notat
dicens: Eice primu itrabem deo culo
tuo &
tunc ui debis ei cere festucami deocu¬
lo fra¬
tristui: Ipsa enim elatio: peocatum ẽ
acsinon
sit pecator quod in possibile est : fit peccator dum su¬
perbit : deniq: dicit salomon: Supen bis dñ resistit
edhumilibus consentientes. Hoc ẽ
ut deposita
superbia alienam causam faci¬
suam : & suam quasi alienã utha¬

Expanded text:
omnia membra: et si laetatur unum membrum, congaudent omnia membra . Cum enim quis fideliquia membrum diligit corporis Christi: et si cum infideli condoleat, provocat magis illum ad profectum disciplinae Dominicae. Idipsum invicem sentientes. Hoc est, quod dictum est, compati debere in fratris tribulatione, sicut et in alia dicit epistola: Considerans te ipsum, ne et tu tenteris. Alter alterius onera sustinete . Non alta sapientes. Alta sapere superbia est; nam et diabolus cum alta sapuit, apostatavit. Ne elatio sit in animo, et praesumens forte de incolumitate actus sui, non condoleat fratri suo, senotat, dicens: Ejice trabem prius de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ipsa enim elatio peccatum est: ac si non sit peccator, quod impossibile est; fit peccator, dum superbit. Denique dicit Salomon: Superbis Deus resistit . Sed humilibus consentientes. Hoc est, ut deposita superbia, alienam causam suat, et suam quasi alienam; ut ha
Abbreviated transcription (Latin):
enim inlegeerat diliges proximumtibi &odio habebis
mimicumtibi.: H& quantum iudetur iustinaẽ: Sed ut ha¬
bund& iustitia xpĩ anorum: docetur non reddere uicem
mcclo : ut perfecti sit & prohoc mercer illis reddatur
iniuditiodĩ: Super gredi enim uidetur ipsamiustitiam.
cum quod lic& ut meliorsit non facit celestis iustitiȩimi¬
tator: Mundiergo iustitia adõ illi concessa adtem¬
pus in nocentem facit : Celestis aũ perfectum : ut meritũ

Expanded text:
s proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum . Haec, quantum videtur, justitia est: sed ut abundet justitia christianorum, docentur non reddere malum pro malo; ut perfecti sint, et pro hoc merces illis reddatur in judicio Dei. Supergredi enim videtur ipsam justitiam, cum quod licet, ut melior sit, non facit coelestis justitiae imitator. Mundi ergo justitia a Deo illi concessa innocentem facit: coelestis autem perfectum, ut meri
Abbreviated transcription (Latin):
ri actus illorum: etsi sumptibus indigent communi can¬
dum eis: sicut dicit alio loco. decollectir quae fiunt in scor:
et adgalathas ut pauperum memores essem: Nospitalitatẽ
sectantes : Imitator &amator scõrum: hospitatem sectatur.
la consuetudine auferreuult quȩ omnibus communis est :
neirato animo incitati ut prius facile maledicant : sed ut magir
uicta iracundia benedicant. ut laudissit disciplina dominica:
Saudere cum gaudentibur flerecum fleniburs Horest quod
alio locodicit: Si quid patitur unum membrum conpatiunt᷑¬

Expanded text:
ri actus illorum: et si sumptibus indigent, communicanri actus illorum: et si sumptibus indigent, communicandum est eis, sicut dicit alio loco: De collectis autem quae fiunt in sanctos ; et ad Galatas: Ut pauperum memores essemus . Hospitalitatem sectantes. Imitator et amator sanctorum hospitalitatem sectatur eillos consuetudine auferre vult, quae omnibus communis est, ne irato animo incitati prius facile maledicere velint: sed ut magis, victa iracundia, benedicant, et laudi sit disciplina Dominica. 97 Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus. Hoc est, quod alio loco dicit: Si quid patitur unum membrum, compatiunt
Abbreviated transcription (Latin):
malisunt: Ut sciatis quemam modum unicuique respon¬
deatis: Quõ aũ dixerat: spũ feruenter ne hoc sic accipe¬
rent ut passim & inportunȩ uerba religionir ingererent
tempore inimico. perquod scandalum excitarent. Statim
subiecit: Tempore seruientes: Vt modestae &cum honesta¬
te aptis & locis & ꝑsonis : & a ptotemporereligionir fidem
loquesentur ⁊ Suntenim quidam & in hoctempore quo
pax est qui sicper horrent uerba dĩ : ut audienter cum magna
dixittempori seruientes : A diecit spegaudenter : utsi forte
propter iniquitatemremporis. non liceat defide puplice loqͥi
sedesse in metu gaudeat qui a hȩctristitia parit letitiam:
ntribulatione patientes.: Hoc est spegau dere. intribulatione¬
esse patientem: Degaudio enim speitolerat tribulationem:
ni instanter: Manifestumest quia qui precessuas exaudi¬
ri uult: ȩmulus deb&esse uitȩ scõrum: Cumimitatur enĩ
communicat ut hocsit memorem eẽ & communicare. imita¬

Expanded text:
mali sunt; ut sciatis quemadmodum unicuique responmali sunt; ut sciatis quemadmodum unicuique respondeatis . Quoniam autem dixerat: Spiritu ferventes; ne hoc sic acciperent, ut passim et importune verba religionis ingererent tempore inimico, per quod forte scandalum excitarent, statim subjecit: Tempori servientes, ut modeste et cum honestate aptis et locis et personis, et apto tempore religionis fidem loquerentur. Sunt enim quidam etiam in hoc tempore quo pax est, qui sic perhorrent verba Dei, ut audientes cum magna dixit: Tempori servientes, adjecit: Spe gaudentes; ut si forte propter iniquitatem temporis non liceat de fide publice loqui, sed esse in metu, spe gaudeat; quia haec tristitia parit laetitiam. In tribulatione patientes. Hoc est spe gaudere, in tribulatione patientem nicantes Manifestum est quia qui preces suas exaudiri vult aemulus debet esse vitae sanctorum; cum imitatur enim, communicat; ut hoc sit memorem esse et communicatorem, imita
Abbreviated transcription (Latin):
ut quia hoc deuotamentã querit. obsequus possitimplere:¬
Ab horrentes maloͣ ad hesenterbono. Fraternitatir
amosem inuicem benigni. honorem mutuo p̃uenientes.:
Non magnum dicit euitare malũ nisi adhereat Illud
bonũ lud
enim detimore stt istud deamore: Nec benignum
dicit propheta hieremias.: qui amaledictur qui facitopera
dñi neglegenter :piger enim in conuersatione diuinasine
speest: Ideo subiecit. Spũ feruentes. Hocest in exercitio di¬
uimoperis aut legir non sittepidur: Si cut dicit in apo calyp̃
si iohannes: quõ tepidus es in quit: euomamte deoremeo.
cotidiana enim meditatiotollit stuporem & facitgilantem¬
Quidenimopus erat summam hanc ponere totiur deuotionir:
cum quando singula membra quȩ ad obsequia & seruitia
dĩ pertinent memor&: In omnibus enim his quae enume¬
rat: plenum dõ seruitium ex hibetur⁊ seruire tempori quid
sit alibi soluit cum dicit: Redimentes tempur qui adies

Expanded text:
ut quia hoc devota mente quaerit, obsequiis possit implereut quia hoc devota mente quaerit, obsequiis possit implere Odientes malum, adhaerentes bono, fraternitatis amore invicem benigni, honore mutuo praevenientes. Non magnum dicit evitare malum, nisi adhaereatur bono; illud enim de timore fit, istud de amore: nec benignum dicit propheta Hieremias , quia maledictus qui facit opera Domini negligenter. Piger enim in conversatione divina sine spe est; ideo subjecit: Spiritu ferventes. Hoc est, ut in exercitio divini operis, aut Legis si Joannis, quoniam tepidus es, inquit, evomam te ex ore meo . Quotidiana enim meditatio tollit stuporem et soporemQuid enim opus erat summam hanc ponere totius devotionis, cum quando singula membra, quae ad obsequia et servitia Dei pertinent, memoret? In omnibus enim iis quae enumerat, plenum Domino servitium exhibetur. Nam servire tempori quid sit, alibi solvit, cum dicit: Redimentes tempus, quoniam dies
Abbreviated transcription (Latin):
sensum suum qui l&o animo misericordiam facit non
quacsi nolenti extorqueatur fundari & roborari adõ:
utin hacrẽ nullam in firmitatem patiatur: screns dictũ¬
esse a soclomone: Dum habes occasionem benefac: Sed
hoc multi farie intellegendumest:: Sub uno enimuoca¬
dixit qui tribuit insimplicitate: quideratopus iterare :
nisi quia subuno misericordienomine multabonaope
ra significauit: peccantibus & enim misericordia ẽ
sericordia est. &nudum uestise: & esurienti panem
frangere & paruulum expositũ colligere & cadauer
tus: hacbebithuius operis & in p̃senti & infuturo mertedẽ
mni sergo miseri cordiar& simpliciter &cum gaudio fi¬
eri deb&: ut simplicitas excludat ypocrisim: gaudium
uero fretum futurȩ spei latitur examen : Dilectiosine
simulatione: Huicmenti quae hoc meditatur itti deo
diligat fratrem quia scit hoc placere auctoridõ non ut
mn adulatione prȩsentis uitȩ hocagat: Sub uenit sp̃r.

Expanded text:
sensum suum, qui laeto animo misericordiam facit, non sensum suum, qui laeto animo misericordiam facit, non quasi nolenti extorqueatur, fundari et roborari a Deo; ut in hac re nullam infirmitatem patiatur, sciens dictum a Salomone: Dum habes occasionem, benefac . Sed hoc multifarie intelligendum est; mdixit: Qui largitur in simplicitate; quid erat opus iterare, nisi quia sub uno misericordiae nomine multa bona opera significavit? Peccantibus etenim ignoscere miserisericordia est; et nudum vestire, et esurienti panem frangere, et parvulum expositum colligere, et cadavetus, habebit 96 hujus operis et in praesenti et in futuro mercedem. Omnis ergo misericordia et simpliciter, et cum gaudio fieri debet; ut simplicitas excludat hypocrisim, gaudium vero fretum futurae spei testatur examen. Dilectio sine simulatione. Huic menti, quae hoc meditatur, ut ideo diligat fratrem, quia scit hoc placere auctori Deo; ut non in adulatione praesentis vitae hoc agat, subvenit Spiritus;
Abbreviated transcription (Latin):
quod conatur excorde: Siuequidoc& indoctrince
Similiter dicit adiuuari doctorem indoctrina: ut inquantũ
sideseius est addocendumintantum in spiretur adtraden¬
dum disciplinam celestem: Siue qui exhortatur in exor¬
tatione : Ethinc eodem modo meo ipso in quo setendit
auxilio sp̃s p̃parari ut habeat gratiam dum prouocat. La¬
cessit enim fr̃radbonum aut incredulos adfidem
re procurante spũ utnon. de sit largienta Simplicitas
dicente salomone. Qui tribu pau peribus non indigebit
Hicergo tribuit simpliciter. qui a non insi mulatione hoc
agit ut laus eidetur ab hominibur. sed utadõ pro hocipso
meritum consequatur: Quiprȩ est insollicitudine
Eum quicuram ut prȩsit fratribus suscipit: luxta fidem
sucm accipese igilantiam & auetoritatem: it ꝑficiat
in quo sollicitus est. habens in illis fructum quibus p̃ esa
uimiseretur inhilaritate: Hunc quoque secundum

Expanded text:
quod conatur ex corde. Sive qui docet in doctrina. quod conatur ex corde. Sive qui docet in doctrina. Similiter dicit adjuvari doctorem in doctrina; ut in quantum fides ejus est ad docendum, in tantum inspiretur ad tradendam disciplinam coelestem. Sive qui exhortatur in exhortando. Et hunc eodem modo in eo ipso, in quo tendit, auxilio Spiritus praeparari; ut habeat gratiam, dum provocat. Lacessit enim fratres ad bonum, aut incredulos ad fidemre, procurante Spiritu, ut non desit tribuenti simpliciter, dicente Salomone: Qui tribuit pauperibus, non indigebit . Hic ergo tribuit simpliciter, qui non in simulatione hoc agit, ut laus ei ab hominibus detur; sed ut a Deo pro hoc ipso meritum consequatur. Qui praeest in sollicitudine. Eum qui curam ut praesit fratribus, suscipit, juxta fidem suam accipere vigilantiam et auctoritatem; ut proficiat in quo sollicitus est, habens in illis fructum, quibus praeest. Qui miseretur in hilaritate. Hunc quoque secundum
Abbreviated transcription (Latin):
egeat: Acper hoc curam : inuicemnos agere deber.neca lii
obsistere : quia inuicem officiis nr̃is opus habemus : Hoc erit
diligerex pm̃: simin uicem semembra exortentur utimple¬
antinodum quocorpur inxpõ perfectumgit: Habentesaũ
donationes dĩ diuersas secundum grariam quȩdataest nobir:
sunc ipsa offitia deputata membris. merito fidei numerat :
ut cum uiderit membrum quod sibi deputatum ofsitiũ est
non reputare alteri cui uiderit aliudtraditum sed congau¬
deat incorpus ecclesiae sit perfectum: Siue prophetia se¬
cundum rationem fidei: Aprophetia incipit quae prima
probatio estrationabile meẽ fidemnram .: Denique creden¬
tes accepto spũ prophetabant : H&ergo datur promodo
accipientis : hoc est quantum causa exigit propter quãdat᷑
prebendum intantum ministerfirmatur quantum cre¬
dit debere se obsequi: neultra fidem laboranr in obsequio.
fatigetur in cassum : quia hoc sequitur unum quemque.

Expanded text:
egeat: ac per hoc curam nostri invicem nos agere debere, nec alterum alii obsistere; quia invicem officiis nostris opus habemus. Hoc erit diligere Christum, si invicem se membra exhortentur, ut impleant modum, quo corpus in Christo perfectum sit. Habentes autem donationes Dei diversas secundum gratiam, quae data est nobis. Nunc autem ipsa officia deputata membris merito fidei enumerat; ut cum viderit membrum quod sibi deputatum officium est, non perstrepat alteri, cui viderit aliud traditum, sed congaudeat, ut corpus Ecclesiae sit perfectum. Sive prophetiam secundum rationem fidei. A prophetia incipit, quae prima probatio est rationabilem esse fidem nostram. Denique credentes, accepto Spiritu prophetabant. Haec ergo datur pro modo accipientis, hoc est, quantum causa exigit, propter quam datur. nitatis praebendum in tantum minister firmatur, quantum credit debere se obsequi; ne ultra fidem laborans in obsequio, fatigetur incassum; quia hoc sequitur unumquemque,
Abbreviated transcription (Latin):
misterium heucharistiae intercaenandum caelebratum. Noncaenamẽẽ
medina enim spĩtalis est quae cum reuerentia degustata purificat sibi
deuotum: Memoria enim redemptionis nrae est ut redemptoris
memores maiora ab eo consequi mereamur
ortem dnĩ adnun¬
tiantes donec ueniat:
Quia enim mortednĩ liberati sumus huius rei
memores inedendo &ptitani do carnem & sanguinem quae pronobis oblata
oboedientem sibi tradit caelestibus regnis: Nam & morses
accepto sanguine uituli inpatera. aspersit filios isrł dicens: Hoc est testa¬
mentum qđ disposuit ds̃ aduos: Hoc figura fuit testamenti quod dns
nouum appellauit perprophetam ut illud uetus sit utmorses tradidit:

Expanded text:
mysterium eucharistiae inter coenandum celebratum non coenam esse. Medicina enim spiritualis est, quae cum reverentia degustata purificat sibi devotum. Siquidem memoria redemptionis nostrae est, ut Redemptoris memores, majora ab eo consequi mereamur, mortem Domini annuntiantes, donec veniat. Quia enim morte Domini liberati sumus, hujus rei memores in edendo et potando carnem et sanguinem, quae pro nobis ablata lex, quae obedientem sibi tradit coelestibus regnis. Nam et Moyses accepto sanguine vituli in patera aspersit super filios Israel dicens: Hoc est testamentum quod disposuit Dominus ad vos. Hoc figura fuit testamenti quod Dominus novum appellavit, ut illud vetus sit quod Moyses tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
haec agenda non in ecdã ubi unitatis & misterii causa conuenitur
non dissensionis &uentris: Munus enim oblatum totius populi fit
uos in hoc non laudo: Rpertum est dep̃henso &corrupto errore
ut decetero corrigant & sciant hoc uerum quod dudũ inprimordiis¬
ipsididicerant : Pormam illis quae a saluatore in rehuius modidataẽ
iterat dicens. Eg¬
& dixit : Hocẽ corpus meum qđ prouobis frãgitur: Hoc facite in mei
commemorationem: Simili modo & calicem post quam caenatum
est dicens: hoc poculum nouum testamentum est in meo sanguine
hoc facite quo ciens cumq: babetis in mei cõmemorationem:
Ostenditillis

Expanded text:
haec agenda, non in Ecclesia; ubi unitatis et mysterii causa convenitur, non dissensionis et ventris. Munus enim oblatum totius populi sit; vos? In hoc non laudo. Apertum est deprehenso et correpto errore, ut de caetero corrigant, et sciant hoc verum, quod dudum in primordiisipsi didicerant; formam illius quae a Salvatore in re hujusmodi data est, iterat dicens: Egducate. Hoc est corpus meum, quod pro vobis frangitur: hoc facite in mei commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum est, dicens: Hoc poculum novum Testamentum est in meo sanguine; hoc facite, quotiescumque bibetis, in mei commemorationem. Ostendit illis
Abbreviated transcription (Latin):
sed nobis ad quirit uitam ȩternam: Sicenim diligitnor utsibi
imput& quod proficit nobis: Si enim secundum carnem
uixeritis moriemini : Nihil uerius quiasi secundum adam
uirerimꝰ moriemuꝵ: Adam enim prȩuccricans uendidit sesub
peccato deputatus carni : Omne enim pacatum caro est: Prop
auditu uisu tactu. odoratu. uel gustu carni deputantur: om¬
nis enim cogitatio dum foras respicit. incurrit peccatumꝰ
Nam & primo homini deforis peccatum natum est: Se¬
cundum carnem ergo uiuere mors est: Omnis enim actus
carnis. extralegem est: S¬
Si aũ perspm̃ facta carnis morti¬
fici cetis uiuetis: Corpus uult lege animae gubernant. Vn¬
de ostendit quia si duce scõspũ actus & consilia curnis quae
huius modi instigantibur potestatibus conponuntur fuennt
repressa nec agendi accipiant potestatem uitã prȩstariꝰ

Expanded text:
sed nobis vitam acquirit aeternam; sic enim diligit nos, ut sibi sed nobis vitam acquirit aeternam; sic enim diligit nos, ut sibi imputet, quod proficit nobis. Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini. Nihil verius, quia si secundum Adam vixerimus, moriemur; Adam enim praevaricans vendidit se peccato carni deputatus. Omne enim peccatum, caro est; proptauditu, visu, tactu, odoratu, vel gustu, carni deputantur. Omnis enim cogitatio foras respiciens, incurrit delictum; nam et primi hominis deforis peccatum natum est. Secundum carnem ergo vivere, mors est; omnis enim actus carnis extra Legem est. Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Corpus vult lege animae gubernari; unde ostendit quia si duce sancto Spiritu, actus et consilia carnis, quae hujus mundi instigantibus postestatibus concinnantur, fuerint repressa, ne agendi accipiant potestatem, vitam praestari.
Abbreviated transcription (Latin):
spr̃ eius qui suscitauit ihm̃ amortuis iuuificauit & mortalia corpora
urã propter habitantem spm̃ eius in uobis : Ipsum sensum eademtac¬
tat ratione : Corporaenim dixit perquȩ homines significat: & qui a
supsa propterpeccatum corpusdixt morimorte secunda. hiciterum
prapter bonam uitam mortalia corpora uiuificar promisit. ides &¬
itum hominem : Igitur fr̃r debitores sumus non carni ut secundũ
carnem uiuamus.
Rectum & manifestum est nonnos ad inuen¬
tioni adae qui carnaliter egit obsecundare debere : qui prior p&¬
cans mortem nobis hereditatis tituloreliquid sed legi pĩ seruire
nos debere quinos spiritali ratione amorte supradicta redemit:
huic enim sumus debitores. quinos a carnalibus uitus sordi datos per
lauacrum sp̃s ablutos iustificauit & filios dõ fecit Pri ur enim in
carne positi exemplo adae uiuebamus subiecti p&catis : Nunc
uero liberati reddere debemus obsequium redemptoriꝰ. Qđ
quidem obsequium. non illi utque proficit qui nullius eg&

Expanded text:
 qui suscitavit Jesum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra propter inhabitantem Spiritum ejus in vobis. Ipsum sensum eadem tractat ratione; corpora enim dixit, per quae homines significat. Et quia supra dixit propter peccatum corpus mori morte secunda, hic iterum propter bonam vitam mortalia corpora vivificari promisit, id tum hominem. Igitur, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Rectum et manifestum est, non nos adinventioni Adae, qui carnaliter egit, obsecundare debere, qui prior peccans mortem nobis haereditatis titulo dereliquit: sed legi Christi servire nos debere, qui nos spiritali ratione a morte supradicta redemit; huic enim debitores sumus, qui nos carnalibus vitiis sordidatos per lavacrum Spiritus ablutos justificavit, et filios Dei fecit. Prius enim in carne positi, exemplo Adae vivebamus subjecti peccatis: nunc vero liberati, reddere debemus obsequium Redemptori. Quod quidem obsequium non illi utique proficit, qui nullius eget:
Abbreviated transcription (Latin):
uius haec principalis ẽ causa. quõ in prima ꝓquorundam peccatis. doctores
eorum p̃cipue corripuerat. Et multũ fuerant contristati. nunceos consola¬
tur : suum eis preponens &emplum. Edocens non debere egre ferre qđ p
aliorũ sunt salute correpti . cum ipse ꝓaliena salute periculis cottidie & mor¬
ti sub iaceat.

Expanded text:
ujus haec principalis est causa. Quoniam in prima pro quorumdam peccatis doctores eorum praecipue corripuerat, et multum fuerant contristati; nunc eos consolatur, suum eis proponens exemplum, et docens non debere aegre ferre, quod pro aliorum sunt salute correpti; cum ipse pro aliena salute periculis quotidie et morti subjaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
manducat & bibit non
discernens corpus dñi: Deuoto animo &cumtimore accedendum ad
commoniionem docet ut sciat meris reuerentiam sed ebere ei adcorpus

Expanded text:
manducat et bibit, non discernens corpus Domini. Devoto itaque animo et cum timore accedendum ad communionem docet, ut sciat mens reverentiam se debere ei ad cujus
Abbreviated transcription (Latin):
si dispłi male uersarentur. contempnentes uigorẽ doctrinae. quia unusq ꝓoperib
suis mercedẽ accipiet : Quia qđ ad magistros ꝑtinet non tacuer̃, Dicente dño
ad ezechiel ꝓpħam. Ex alta uocem tuã et loquert̃ ad plebem. Site audierint lu

Expanded text:
si discipuli male verterentur, contemnentes vigorem doctrinae; quia unusquisque pro si discipuli male verterentur, contemnentes vigorem doctrinae; quia unusquisque pro operibus suis mercedem accipiet; quia quod ad magistros pertinet, non tacuerunt, dicente Domino ad Ezechielem prophetam: Exalta vocem tuam, et loquere ad plebem; si te audierint, lu
Abbreviated transcription (Latin):
tegentes multos aũ ditantes.
Quantũ aũ ad p̃sentem uitam ꝑtinet paciperes uidebant᷑. sed sp̃itales diuitias creden¬
tib: largiebant᷑ egenis int̃ris. incaelis diuites.
tnihil habentes. om̃a autẽ¬
possidentes : Hoc fuit in apłis gloriosum ut sine sollicitudine et nomine possiden¬
di ñ solum ea quae in possionib: erant. sed & ipros eorum dominos possiderunt
Om̃a enĩ necesse erat ante pedes eorũ poni causa uirtutũ : sic̃ legimus in acth ꝰ apłorã
male enĩ sibi consciꝰmens loqui trepidat. sensum ꝑdit inuerbis er̃at.: Cor nrum
dilatatumẽ : Eorum cordilatatur : qui fiducia bonae conuersationis gaudent
insese: autcerte spe futuri p̃mi: intribulatione ñ angustant᷑: Quia sic̃ in hac
uita nisi p̃cesserit labor. redditus non seꝗt᷑ ita & in rebus diuinis siñ & itia ante¬
ierint : p̃miũ non sequet᷑
onangustiamini in nob̵ angustiamini aũ inuisce¬
rib: uris eandem habentes mercedis retributionẽ: Hocdic̃ quia ñ oberat magistris

Expanded text:
es, multos autem ditantes. Quantum ad praesentem vitam pertinet, pauperes videbantur: sed spiritales divitias credentibus largiebantur; egeni in terris, in coelis divites. Ut nihil habentes, omnia autepossidentes. Hoc fuit in apostolis gloriosum, ut sine sollicitudine et nomine possidendi non solum ea, quae in possessionibus erant, sed et ipsos eorum dominos possiderent; omnia enim necesse erat ante eorum poni pedes causa virtutum, sicut legimus in Actibus apostolmale enim sibi conscia mens loqui trepidat, sensum perdit, in verbis errat. Cor nostrum dilatatum est. Eorum cor dilatatur, qui fiducia bonae conversationis gaudent in sese, aut certe futuri spe praemii in tribulatione non angustantur; quia sicut in hac vita nisi praecesserit labor, redditus non sequitur: ita et in rebus divinis si non exitia anteierint, praemium non sequetur. Non angustiamini in nobis, angustiamini autem in visceribus vestris, eamdem habentes mercedis retributionem. Hoc dicit, quia non oberat magistris,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ aũ gaudentes. : Uerumẽ quia tristitia haec gaudiũ operat᷑ et quieos iniurus
contris tabant gaudium eorũ xaggerabant. Utegentes multos aũ ditantes

Expanded text:
semper autem gaudentes. Verum est, quia tristitia haec gaudium operatur, et qui eos injuriis semper autem gaudentes. Verum est, quia tristitia haec gaudium operatur, et qui eos injuriis contristabant, gaudium eorum exaggerabant. Ut pauperes, multos autem ditantes
Abbreviated transcription (Latin):
eloqui quae horrent audire. Pinfamiã & bonã famam. Etiam his inte¬
grũ sedĩ dispensatorẽ p̃buit. quia fidei bonã opinionẽ faciebant: Et quima
lã ñmetuit hanc inuidiã sed constans ẽ :t se¬
t seductores et ueraces.
ncreduli seductores eos uocabant: fideles e contra ueraces & simplices eos¬
ꝓnuntiabant. Nec hoc odio cedit. ut suꝑducat fu cũ ueritati
t ignoti ut qui cognoscam̃: Calis ignotierant bonis noti. agnos¬
cebant enĩ in his ueritatẽ.
t morientes & ecce uiuimus. Odio illis
habentes cottidie putabant noneuadere minas iniquitatis: Isti aũ qui ađõ ꝓpitio docebant.
non uincebant᷑ morti ñ ad dicebant᷑. Hiceñ ad dir morti qui infide ñ ꝑmanet sed¬
a morti. ñ huic sed futurae :: Potest & dep̃senti morte intellegi : Temptari enĩ eospa¬
ciebat᷑ ds̃ ut p̃ssuris crescerent merito . ñ tam̃ ꝑmittebat eos occidi.
ttristes

Expanded text:
loqui quae horrent audire. Per infamiam et bonam famam Etiam his inteloqui quae horrent audire. Per infamiam et bonam famam Etiam his integrum se Dei dispensatorem praebuit, qui fidei bonam opinionem faciebant, et qui malam; dum non metuit hanc invidiam, sed constans est. Ut seductores, et veraces. Increduli seductores eos vocabant: fideles e contra veraces eos et simplices pronuntiabant. 186 Nec hoc odio cedit, ut superducat fucum veritati. Ut ignoti, et qui cognoscimur. Malis ignoti erant, bonis noti; agnoscebant enim in his veritatem. Ut morientes, et ecce vivimus. Odio illos habentes, quotidie putabant non evadere minas iniquitatis: isti autem, quia Deo propitio docebant, non vincebantur, morti non addicebantur. Hic enim addicitur morti, qui in fide non permanet; et morti non huic, sed futurae. Potest et de praesenti morte intelligi; tentari enim eos patiebatur Deus, ut pressuris crescerent merito: non tamen permittebat eos occidi. Ut tristes,