comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frẽ quid ẽ qđ legit᷑. Uia angusta
⁊ arta: Et respondens dixit ei.
Angustia uia & arta hec est: ut co-¬
gitationib suis homo iuolentiã
faciat. & abscidat ꝓpt̃ dm̃ uo¬
luntates suas. hoc & iã est qđ scrip¬
mus oma: ⁊secutisumus te Dix̃¬
iterũ senex. quia homo siuerbũ qui¬
dẽ habeat oꝑa aut̃ non habeat assi¬
milabit̾ arbori habenti folia frue¬
cũ aut̃ non est. Sicut eni arbor frue¬
cib plena &iã foluis uir&.. ita & ser¬
mo consequit᷑ hominẽ qui hab&.
oꝑabonã. Dixit quidã senex Pi
quia intrant cogitationes male.
in nob condẽpnant᷑ exeo. sed si male
atur & it̃um decogitationib coro¬
net᷑. Dixit aliquis senex. Nondes
⁊ accipias cũ scłarib hominib &
non habeas noticiã cũ muliere. nec
habeas noticiã diu cũ puero. Int̾ro¬
in laborib uł in iugiliis. aut inmi
i afflixer carnẽ suã. & quia sine

Expanded text:
ex quid est quod legitur, via angusta et arcta, respondens senex, ait: Angusta et arcta via est, ut cogitationibus suis homo violentiam faciat, et abscidat propter Deum voluntates suas. Hoc est etiam quod scripimus omnia, et secuti sumus te . Dixit senex: Quia homo si verbum quidem habeat, opera autem non habeat, assimilabitur arbori habenti folia, fructum autem non. Sicut enim arbor fructibus plena etiam foliis viridis, ita et sermo consequitur hominem qui habet . Dixit quidam senex: Non quia intrant cogitationes malae in nos, condemnamur ex eo: sed si male amur, et iterum de cogitationibus coronemur. 87. Dixit aliquis senex: Non des et accipias cum saecularibus hominibus, et non habeas notitiam cum muliere, nec habeas fiduciam diu cum puero. 88. Fin laboribus, vel in vigiliis, aut in miti afflixerunt carnem suam, et, quia sine
Abbreviated transcription (Latin):
gentiliũ. ⁊ capud regni ꝑsarũ antiaep̃s¬
nasceret᷑. ⁊ incuntatib bethsaida. aco¬
rõtahim nutriri a conuersari dicitur.
nos. & incantatores. qui eũ diabolo inspi¬
diuisi. Peinde ierosolimã ueniens onĩs
xp̃ianos quos ad se non poterit conuer¬
tere. puaria tormenta uigulabit. n suã se¬
dẽ intẽplo sc̃o parabit. Tomplũ onam
destructũ qđ salomon dõ edifcauit. in
sta tu suo restaurabit & circũcidos se
ifiliũ dĩ omĩpotentis se mentiet᷑. Neges¬

Expanded text:
Gentilium et caput regni Persarum eGentilium et caput regni Persarum enascetur: et in civitatibus Bethsaida et Corozaim nutriri et conversari dicitur. nos, incantatores, qui eum diabolo inspidivisi. Deinde Jerosolymam veniens, omnes christianos quos ad se non poterit convertere, per varia tormenta jugulabit, et suam sedem in templo sancto ponet. Templum etiam desstatu suo restaurabit, et circumcidet se, et filium Omnipotentis se mentietur.
Abbreviated transcription (Latin):
inicio. diabolus simul introibit inuterũ
matris eiꝰ & exiurcute diaboli confouebit᷑
i contutabit᷑ inuentre macrisiuirtus di¬
⁊uirtus di¬
aboli semꝑ cũ illo erit. Et sicut inma¬
descenda. & totã eã replebit. tocã eã cir¬
cudabit. totã tenebit. totã interius ex ca¬
nus possidebit. ut diabolo ꝑhominẽ coo¬
ꝑante concipiat. ⁊ qđ natũ suerit totũ
sit iniquũ. totũ malũ. totũ ꝑditu. Unde
uille homo filius ꝑdicionis appellat ur
quia in quantũ poterit genus humañ
ꝑ l& .& ipse in nouissimo ꝑdetͥ. Ecce
audistis qualit̃ nascat᷑. audite & iã locũ
ubi nasci debeat. Nã sicut dñs ac redẽ¬
ptor nr̃ beclehem sibi pͣuidit ut ibi ꝓ
nobis humanitatẽ assumere ⁊ nasci dis¬
naret᷑. sic diabolus illi homini ꝑdito
radix om̃iũ maloꝵ oriri debeat. scili¬
c eiuitatẽ babiloni e. In hac enĩ cuutate
que quondã inclita ⁊ gloriosa urbs

Expanded text:
initio diabolus simul introibit in uterum initio diabolus simul introibit in uterum matris ejus, et ex virtute diaboli confovebitur et contutabitur in ventre matris, et virtus diaboli semper cum illo erit. Et sicut in madescendet, et totam eam replebit, totam circumdabit, totam tenebit, et totam interius exteriusque possidebit; ut diabolo per hominem cooperante concipiat, et quod natum fuerit, totum sit iniquum, totum perditum. Unde et ille homo, filius perditionis appellatur ; quia in quantum poterit, genus humanum perdet, et ipse in novissimo perdetur. Ecce audistis qualiter nascatur: audite jam locum ubi nasci debeat. Nam sicut Dominus ac Redemptor noster Bethlehem sibi providit, ubi pro nobis humanitatem assumeret et nasci dignaretur: sic diabolus illi homini perdito,radix omnium malorum oriri debeat, scilicet civitatem Babyloniae. In hac enim civitate, quae quondam inclyta et gloriosa urbs
Abbreviated transcription (Latin):
miles uenit erigere. peccatores uisti¬
stcare. ille e contra humiles deicioi¬
⁊ peccatores magnisicabit. impios exal
bit demonũ culturã inmundo reuoca¬
bit. Qłam ꝓpͥam quera. & omipote¬
tẽ dm̃ se nominabit. Hic itaq antrep̃s
multos hab& sue malignitatis ministros
Nunc quoq nr̃o tp̃r ancixpõs multos no¬
contra iusti ciã uiuit. & ordinis sui re¬
gulã impugnat. & qđ bonũ est blasphe¬
mat. antixp̃s est minist̾ satane. Sed
d dico e ppͥo sensu fingo. uł excogito in li
ueno. Sic̃ gͦ auctores nr̃i dicunt. antrep̃s
ex popło udeoꝵ nascet᷑. de tribu scilic&
iisemita. Sicut
enĩ serpens iniua sedebit ⁊ insemita eric.
ut cos qui ꝑsemitas iusticie ambulant fe¬
tat aueneno sue malicie occidat. Nasoet᷑
auc excopulatione patris ⁊ matris. sicut
alu homines. non ut aliqui dicune de
sola uirgine. Sed tam̃ tocꝰ in peccato
ccipiet᷑. inpeccato generabit᷑. & in pec¬
o nascet. In ipsa uero conceptionis suae

Expanded text:
miles erigere, peccatores justificare: ille contra humiles dejiciet, peccatores magnificabit, impios exaltbit, daemonum culturam in mundo revocabit, gloriam vanam quaerens omnipotentem Deum se nominabit. Hic itaque Antichristus multos habet suae infidelitatis ministros nunc quoque nostro tempore antichristos mcontra justitiam vivit, et ordinis sui regulam impugnat, et, quod bonum est, blasphemat, Antichristus et minister Satanae est. Sed quod dico, ex proprio sensu fingo, vel excogito; in livenio. Sicut ergo auctores nostri dicunt, antichristus ex populo Judaeorum nascetur de tribu Dan, semita . Sicut enim serpens in via sedebit, et in semita erit, ut eos qui per semitam justitiae ambulant feriat, et veneno suae malitiae occidat. Nascetur autem ex copulatione patris et matris, sicut alii homines, non, ut aliqui dicunt, ex sola virgine: sed tamen totus in peccato concipietur, in peccato generabitur, et in peccato nascetur. In ipso vero conceptionis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
miraculis tẽptabit seducere. Quos
nec sigras poterit in ludere. in cons¬
pectu omiũ miserabili morte tẽ-¬
ptabit necare. Tẽ erit talis tribula¬
tio. qualis non fuit ex tẽpore quo
gentes ee ceper̃ usq adtẽpus illud:¬
supͣ tectũ non descend& indomum
ut tollat aliquid de ea. Tc̃ om̃s
fidelis xp̃itenus qui inuentꝰ suerit
aut dm̃ negabit. aut siue ꝑferrũ. siue
ꝑ ignẽ fornacis. siue ꝑserpentes. siue
ꝑbestias. siue ꝑaliud quod lib& genꝰ
torm̃ti interire uoluerit. si infide

Expanded text:
miraculis tentabit seducere. Quos autem miraculis tentabit seducere. Quos autem nec signis poterit illudere, in conspectu omnium miserabili morte tentabit necare. Tunc erit tribulatio, qualis non fuit ex tempore quo gentes coeperunt, usque ad tempus illudsupra tectum, non descendant in domum, ut tollant aliquid ex ea . Tunc omnis christianus qui inventus fuerit, aut Deum negabit, aut sive per ferrum, sive per ignem fornacis, sive per serpentes, sive per bestias, sive per aliud quodlibet genus tor
Abbreviated transcription (Latin):
re. ab oriente usq in occidentẽ. ab aquilo¬
ne usq ad septẽ trionẽ. Faci&. quoq signa
multa. amagna miracula & inaudita.
Faci& ignẽ decelo t̾ribilit̾ uenire. ar¬
bores subito florere. & arescere. mare
turbari. & subito tranquilla. naturas
aera uentis. ⁊ multis modis cͥomoti¬
onibus. & cet̾a in numerabilia & stu¬
penda. Mortuos in conspectu homi¬
nũ suscitari. ita ut inerrore inducã¬
tur si fieri potest & iã electi. Nã quã¬
do tanta actalia signa uiderint.
aiã illi qui ꝑfecti elecsi dĩ sunt
dubitabunt utrũ ipse sit xp̃s. qui
tones diabolicas. s peccatori b &. in¬
credulis uidebt̃ ee. uera. Excitabit
uͦ ꝑsecutionẽ sub omĩ celo. suꝑ xp̃i¬
anos ⁊ om̃s electos. Erigo itaq
se contra fideles trib modis hoc ẽ t̾rore
munerib  miraculis. Dabit creden¬
tib inse. quasi habundanciã auri &
argenti. quos uͦ non poterit deciꝑe
munerib suꝑabit det̾rore. Quos de¬
t̃rore non poterit uncere. signis u

Expanded text:
 ad occidentem et ab aquilone usque ad septentrionem. Faciet quoque signa multa et miracula magna et inaudita. Faciet ignem de coelo terribiliter descendere, arbores turbari et subito tranquillari, naturas aera ventis et multimodis commotionibus, et caetera innumerabilia et stupenda, mortuos scilicet in conspectu hominum suscitari, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Nam quando tanta ac talia signa viderint, etiam illi qui perfecti et electi Dei sunt, dubitabunt utrum ipse sit Christus qtiones diabolicas, sed peccatoribus et incredulis videbuntur esse vera. Excitabit vero persecutionem sub omni coelo super Christianos et omnes electos. Eriget itaque se contra fideles tribus modis; hoc est, terrore, muneribus, et miraculis. Dabit credentibus in se abundantiam auri et argenti. Quos vero non poterit decipere muneribus, superabit terrore: et quos terrore non poterit vincere, signis et
Abbreviated transcription (Latin):
amittat. Senex quidã cũ alio
fre habebat cõmunẽ uitã erac
erã senex ille misericors. Con¬
tigit aut̃ ut fieret fames. ⁊ceper
quidã uenire adhostiĩ eiꝰ ue acce.¬
pent agape. Senex uͦ omĩb ueni¬
entib ministrabat pane. Uidens
aut̾ sr̃ qđ siebat dic̃ seru Damihi
partẽ meã depanib ⁊ quod uisfac
departe tua. Senex uͦ diuisit pa-¬
nes ⁊ faciebat solito more elemo¬
sina departe sua. Malti aut̃ con¬
currebant ad senẽ audientesyͥa
om̃ib dar&. Uidetis aut̃ dĩ ꝓpo¬
sicũ uoluntatis eiꝰ benedixit panes.
Fr̃ aut̃ ille qui acceꝑat partẽ suã.
inulli dabat cõsupsit panes suos
adhuc habeo depanib meis. Ab¬
ba suscipe me acõmunẽ uita.
idicit ei senex. Quomodo uis
facio. Et ceꝑunt it̃um simul eẽ
i cõmunit̃ uiuere. Deopebi entia.¬
Dixit scã sindeticis. quia in congre¬
Obedientia aut̃. hupulitate. congru
gub̵ nare in congregatione manen
uni scđm fidẽ pacrũ alienati.¬

Expanded text:
i? 15. Senex quidam cum alio uno fratre habebat communem vitam, erat enim senex ille misericors. Contigit autem ut fieret fames, et coeperunt quidam venire ad hospitium ejus, ut acciperent agapem; senex vero omnibus venientibus ministrabat panem. Videns autem frater quod fiebat, dicit seni: Da mihi partem meam de panibus, et quod vis fac de parte tua. Senex vero divisit panes, et faciebat more solito eleemosynam de parte sua. Multi autem concurrebant ad senem, audientes quia omnibus daret. Videns autem Deus propositum voluntatis ejus, benedixit panes. Frater autem ille, qui acceperat partem suam, et nulli dabat, consumpsit panes suos, adhuc habeo de panibus meis, abba, suscipe me ad communem vitam. Et dixit ei senex: Quomodo vis, facio. Et coeperunt iterum simul esse et communitDixit sancta Syncletica: Quia in congreobedientia autem humilitatem congruagubernare, et in congregatione manentuni secundum fidem Patri a re
Abbreviated transcription (Latin):
bas agatho. Dũ enĩ uoluerit homo
orare. dm̃ suũ semꝑ inimia demo¬
nes festinant in t̾rũ ꝑ e mrationẽ eiꝰ
Scientes quia exnulla re inpediũt᷑
nisi ꝑ orationẽ fusã ad dm̃. Si qui¬
dẽ omne aliũ laborem quẽ homo

Expanded text:
 Deum; dum enim voluerit homo orare Deum suum, semper inimici daemones festinant interrumpere orationem ejus, scientes quia ex nulla re impediuntur, nisi per orationem fusam ad Deum. Siquidem omnem alium laborem, quem homo
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit quidã senex. Dormiente
aut sur gente ul aliud quid faci¬
ente si fuerit ds̃ ante ocełos tuos.
innullo te inimicus pocerit de¬
erere Et si talis cogitatio manse¬
rit inhomine: & iã dĩ iurtꝰ ma¬
dã sene. quia quando ei cogitati¬
ones su&e dicebant. Dimitte ho¬
die iã crastino penicere. Contͣ¬
dicebat aut̃ eis ille dicens. nõ
sed hodie penitentiã age. Crasti
senes quia tressunt uirtutes satha¬
ne que p̃cedunt uniuersa pec¬
cata. Prima obliuionis. Scđa ne¬
glegentie. Tercia concupiscentiȩ
& enĩ si obliuio uenerit. generat
neglegentiam. Deneglegentia uͦ
concupiscentia nascit᷑. Decũ cupis¬
centia aut̃ corru&. homo. Sienim
sobria est mens ut obliuibnẽ res¬
puat ⁊ neglegentiã non uenit.
Et si ñ rorglexerit concu pascentiã
recipit. E uͦ concupiscentiã non
receꝑtt. nũqu̾ã cau& onitulante
gra xp̃r dixit quida senũ Qũa¬
do enĩ quo oꝑiunt᷑ ocłi animalis.
tunc circuit ⁊ molendinũ. Sn aut̃

Expanded text:
Dixit senex: Dormiente te, aut surgente, vel aliud quid faciente, si fuerit Deus ante oculos tuos, in nullo te inimicus poterit deterrere, et si talis cogitatio manserit in homine, etiam Dei virtus maodam sene quia quando ei cogitationes suae dicebant: Dimitte hodie, jam crastino poenitebis; contradicebat eis ille dicens: Non, sed hodie poenitentiam ago; crastisenex: Quia tres virtutes Satanae, quae praecedunt universa peccata: prima oblivionis, secunda negligentiae, tertia concupiscentiae. Etenim si oblivio venerit, generat negligentiam; de negligentia vero concupiscentia nascitur; de concupiscentia vero corruit homo. Si enim ita est sobria mens, ut oblivionem respuat, ad negligentiam non venit; et si non neglexerit concupiscentiam non recipit; si vero concupiscentiam non recipit, nunquam cadet opitulante 49. Dixit quidam senum: Quando cooperiuntur oculi animalis, tunc circuit ad molendinum: sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
i eũ sub pinũ e ponite. ⁊t̾ra ade
lapidib obruentes dimittite. d̃¬
tła mertirẽ consegrauit. ut sacercdos
apolldus qͥ hoe consiliũ paulino udi¬
ei declerat diabolo repletꝰ ꝑstptem
erueiasme scãe: Iost septẽ uͦ diese pcipt¬
tatꝰ adiabolo influm expirauit: Sẽs¬

Expanded text:
ibi eum supinum deponite; et terra ac lapidibus obruentes dimittite». ita martyrem consecravit, ut sacerdos Apollinis qui hoc consilium Paulino judici dederat, diabolo repletus, per septem crucias me, sancte. Post septem vero dies praecipitatus a diabolo in flumine, exspiravit. S
Abbreviated transcription (Latin):
xpise martirẽ fecit: Statiq sẽs
uitalis corpꝰ martiris rapiens. in.¬
tra rauennensiũ urbẽ sepeliuit
cũ om̃i honestate martirii deb
teneri mandauit. ñ tantis qr con¬
tẽpsit. ad eũ redire. quantũ hore¬
eiꝰ rapientes eũ in conspectu cius
adduxer Et uidens eu paalinꝰ ait
ut nonsacrificas diis: Cui ille res:¬
pondit. Nonsacrifico surdis & mu¬
tis. sed sacrifico dño meo. qͥ rec t eaelũ
& terra mare ⁊omia que nees st̃.¬

Expanded text:
i martyrem fecit. Statimque sanctus Vitalis corpus martyris rapiens, intra Ravennensium urbem sepelivit cum omni honestate martyri debitateneri mandavit; non tantum quia contempsit ad eum redire, verum ejus rapientes eum in conspectu ejus adduxerunt. Et videns eum Paulinus, ait ut non sacrifices diis? Cui ille respondit: Non sacrifico surdis et mutis, sed sacrifico Deo meo, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis s
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ iussit eũ leuari inȩculeũ: ut ꝑ
torienta ciꝰ consens ad sacrificandum
cõpelleret᷑ Sed ses uitalis ita feuduit.
ut dõ redder& gẽmã p̾ciosa. quã raꝑe
diabol studebat Et respondens. ait
es. Infinita tͥ dominat᷑ stulticia. ut pu¬

Expanded text:
nus jussit eum levari in equuleo, ut per tormenta, ejus consensum ad sacrificandum compelleret. Sed sanctus Vitalis studuit, ut Deo redderet gemmam pretiosam, quam rapere diabolus studebat. Et respondens, ait ei: Infinita tibi dominatur stultitia: aut pu
Abbreviated transcription (Latin):
ortu geminos genuerum. unum
geruasium & alterum ꝓtasicm
uocauerunt. Quoꝵ pater iuitalis.
miles popularis. cũ fuisset cũ pau-¬
lino iudice suo rauennã ingressus.
& cepisset paulinus xp̃ianos ad sa-¬
crificandum inquirere : oblatus. ẽ
ei quidam xp̃ianus nomine ursici¬
nus. arte medicus. nacione ligus
Tunc iussit eum paulinus in csuispec¬
tu suo torqueri dicens. Sa crifica
ursicine. diis in mortalib Ille
autem respondens. dixit ad eum.
uidisset. quod eum in mutare non
posset a constantia sua : post nimia
tormenta iussit eum capitalem subi
eũ ueniss& ses ursicinꝰ ad palmã ex pa¬
unc malens euadere: exclamauit
sc̃s uitalis dicens: Noli. noli. ursicine
medice: qui alios curare consueusti.
te ipsũ ȩt̃nȩ mortis iaculo uulnerare
& quiꝓ passiones nimias uenisti ad
palmã coronã noli ꝑdere adño p̾pa¬
ratã. Audiens hȩc ses ursicinꝰ genu
posuit. & spiculatorẽ ut ferir& orta

Expanded text:
ortu geminos genuere, et unum Protasium, alterum Gervasium vocaverunt. 7. Quorum pater Vitalis miles consularis, cum fuisset cum Paulino judice suo Ravennam ingressus, et coepisset Paulinus christianos ad sacrificandum requirere, oblatus est ei quidam christianus nomine Ursicinus, arte medicus, natione Ligur. Tunc jussit eum Paulinus in conspectu suo torqueri, dicens: Sacrifica, Ursicine, diis immortalibus. Ille autem respondens, dixit ad eum: vidisset, quod eum mutare non posset a constantia sua, post nimia tormenta, jussit eum capitalem subire us venisset sanctus Ursicinus ad Palmam, expamale evadere, exclamavit S. Vitalis dicens: Noli, noli, Ursicine medice, qui alios curare consuevisti, te ipsum aeternae mortis jaculo vulnerare; et qui per passiones nimias venisti ad palmam, coronam noli perdere a Domino praeparatam. Audiens haec sanctus Ursicinus, genu posuit, et spiculatorem, ut f
Abbreviated transcription (Latin):
to gloriatꝰ est ille abstinens fr̃ &
dixit. Pro continentia mea: suscita¬
tus ẽ mortu us hic. Oma aut̃ hec
reuelauit ds̃ abbati monasterii
coꝵ. ⁊ qualit̃ temptauerit frẽm
suũ decoa codrillis. ⁊ quomodo susci¬
tatus suerit mortuus. Et cũ uenis¬
sent in monasterio. dixit abbas
abstinenti illi. Quare ita fecisti
fr̃i tuo. ecce tam̃ ꝓ obȩdientia eiꝰ.
mortuus ille surrexit. Dixit qui¬
dã senex. quia fr̃ qui ad obedien
tiã patris sp̃alis animũ dederit.
maiorẽ mercedẽ hab& quã ille
qui inheremo solus recesserit.
Dicebat aut̃ qaia narrauerit aliqͥs
patrũ uidisse se quatuor ordines
incelo Quor primus erat homi¬
nũ infirmoꝵ. ⁊ grãs agentiũ dõ.
Scđs ordo ospitalitatẽ sectançium
iinstant̃ ministrantes eis. Tercuis
ordo insolitudine conuersantiu
i non uidentiũ homines. Quartus
ordo qui adobediendũ patris sp̃a

Expanded text:
to gloriabatur ille abstinens frater, et to gloriabatur ille abstinens frater, et dixit: Pro continentia mea suscitatus est mortuus hic. Omnia autem haec revelavit Deus abbati monasterii eorum, et qualiter tentaverit fratrem suum, de crocodilis, et quomodo suscitatus est mortuus. Et cum venissent in monasterium, dixit abbas abstinenti illi: Quare ita fecisti fratri tuo? Et ecce tamen pro obedientia ejus mortuus ille surrexit. 18. Alter quidam tiam patris spiritalis animam dederit, majorem mercedem habet, quam ille qui eremo solus recesDicebat autem: Quia narravit aliquis Patrum vidisse se quatuor ordines in coelo: quorum primus ordo erat hominum infirmorum et gratias agentium Deo; secundus ordo hospitalitatem sectantium et instanter ministrantium eis; tertius ordo in solitudine conversantium et non videntium homines; quartus ordo eorum qui ad obediendum spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
obediens existebat. Pungtus aest¬
aut̃ inuidie mu cronẽ fr̃ ille con¬
tinens aduersus eũ. & dixit inse¬
met ipso. Ego ꝓbo istũ. s hab&
obedientiam. Et accedens ad pa¬
trem monasterir drxit ei. Mitte
mecũ fr̃ẽm meũ. ut eamus alicu¬
bi. & dimisit eos abbas ire. & asũ¬
mens eũ fr̃ illũ abstinens uolute
illũ tẽptare. Et cũ uenissent ad flu¬
m̃ubi erat multicudo de corcodrillis
dic ei. Descende influmine & trã¬
si. & ille mox descendit. Uener
aut̃ corcodilli ilingebant corpus eiꝰ¬
nichil inillo ledentes eũ. Quod
cũ uidiss& st̃ eiꝰ dixit ei. Ascende
deflumine. Et cũ it̃ agerent. inue-¬
ner̃ corpus humanũ iacentẽ in uia.
Et dixit abstinens ille ad frem suũ.
Shabuissemus aliquid uetꝰ tũ iac¬
taremus suꝑ coapus istud. & respõ¬
dens ille obediens fr̃ dixit Magi
oremus. ⁊ forsitã resurg&. Et stan¬
tes adorationẽ. atq orantes inten¬
te. surrexit mortuuis ille. Quo fac¬

Expanded text:
obediens existebat. Punctus autobediens existebat. Punctus autem invidiae mucrone frater ejus ille continens adversus eum, dixit in semetipso: Ego probo istum si habet obedientiam. Et accedens ad Patrem monasterii, dixit ei: Mitte mecum fratrem meum, ut eamus alicubi. Et dimisit eos abbas abire. Et assumens eum ille frater abstinens, voluit eum tentare. Et cum venissent ad flumen, ubi erat multitudo crocodilorum, dicit ei: Descende in flumen et transi. Et ille mox descendit: venerunt autem crocodili, et lingebant corpus ejus, in nullo laedentes eum. Quod cum vidisset frater ejus, dixit ei: Ascende de flumine. Et cum iter agerent, invenerunt corpus humanum jacens in via. Et dixit abstinens ille ad fratrem suum: Si habuissemus aliquid vetustum, jactaremus super corpus illud. Et respondens ille obediens frater, dixit: Magis oremus, et forsitan resurget. Et stantes ad orationem, atque orantes intente, surrexit mortuus ille. Quo fac
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cũ dicerent ei cogitaciones sue
exaltatꝰ es. magnisicatꝰ es. Ipse
aut̃ tẽꝑans uicia cogitationum
suarũ. humilit̃ reuocabat culpas
suas. in conspectu suo dicens. Et
Si aut̃ it̾um incogitationes ascen¬
debat. quia multũ negleserit de
mandatis dĩ: dicebat ⁊ ipse in¬
tra se. Sed exibeo paruũ seruiti¬
ũ dõ meo. aicredo quia fecit me¬
cũ miscdia. Hoc igit᷑ modo euicti
sp̃s malarũ cogicationũ postea qͥa pa¬
ruerunt ei uisibilit̃ dicentes. Tur¬
bati sumus ate. & dic̃ cis. Quare:
& dixer̃. Quia sice exaltamus re¬
curris adhumilitatẽ. Siuͦ nos te hu-¬
miliamus tuce erigis maltũ. Di
cebant senes. quia nihil sic erit
ds abhis qui primicias habent
comnuersatioruis. quomodo obedi¬
qđ dam. ex quib unus erac p̾cla¬
re contĩnentie. al t̃ uͦ obedien¬
tie magne. Cui di cebat pat̾. fac
hoc ⁊ faciebat. Et fac illud. & fi¬
ciebat. Manduca mane. ⁊⁊ mandu¬
cabat. Dequare magnã opinionẽ
in monasteri o habebat. quia ita

Expanded text:
itationes suae: Exaltatus es, magnus factus es, ipse temperans vitia cogitationum suarum, humiliter revocabat culpas suas in conspectu suo, dicens: Et Si autem in cogitatione ejus ascendebat, quia multum neglexerit de mandato Dei, dicebat et ipse intra se: Sed exhibebo parvum servitium Deo meo, et credo quia faciet mecum misericordiam. Hoc igitur modo evincens spiritus malarum cogitationum, post ea apparuerunt ei visibiliter, dicentes: Turbati sumus a te. Et dicit eis: Quare? Et dixerunt: Quia si te exaltamus, recurris ad humilitatem; si vero nos te humiliamus, tu te erigis in altum. 15. Dicebant senes: Quia nihil sic quaerit Deus ab his qui primitias habent conversationis, quomodo obediquodam: ex quibus unus erat praeclarae continentiae, alter obedientiae magnae . Cui dicebat Pater: Fac hoc, et faciebat; et: Fac illud, et faciebat; Manduca mane, et manducabat. De qua re magnam opinionem in monasterio habebat, quia ita
Abbreviated transcription (Latin):
do insciti mandatũ ut reuina¬
rent illa eb domata ⁊ facerent
paschas C ontigit aut ut in ipsa
eb domada uenirent ad abb̃em.
moysen fr̃s quidĩ ab egipto ife¬
cit eos modicũ pulmentũ. Et
cũ uenissent uicini sumũ: dixer̃
cleritis ecłe que illie erant.
Ecce moyses soluit mandatũ. & co¬
xit aput se pulmentũ. Illi auc̃
dixer̃. Quando uenerit: loqͥm
ei nos. Facto aut̃ sabbato: udẽ¬
tes elerici magnã conuersationẽ
abbatis moysi dicunt ei coram
onr̃ plene. O abba moy ses man¬
datũ quidẽ hominũ soliuisti. sed mã
data fontic̃ alligasti. de numrilitate.

Expanded text:
do in Scythi mandatum ut jejunarent illa hebdomada, et facerent Pascha; contigit autem ut in ipsa hebdomada venirent ad abbatem Moysem fratres quidam ab Aegypto; et fecit eis modicum pulmentum; et cum vidissent vicini fumum, dixerunt clericis ecclesiae quae illic est: Ecce Moyses solvit mandatum, et coxit apud se pulmentum. Illi autem dixerunt: Quando venerit, loquemur ei nos. Facto autem Sabbato, videntes clerici magnam conversationem abbatis Moysis, dicunt ei coram omni plebe: O abbas Moyses, mandatum quidem hominum solvisti, sed Dei mandata fortiter alligasti 5.
Abbreviated transcription (Latin):
grius. Sideficis animo ora sic̃
scriptũ est. Ora aut̃ cũ cimore
a cremore. i labore sobrii uugilten¬
t ita oport& orare. O axime con¬
cantes in uisibiles inimicos nr̃os

Expanded text:
grius: Si deficis animo, ora sicut scriptum est. Ora autem cum timore, et tremore et labore, sobrie et vigilanter. Ita oportet orare maxime propcantes, invisibiles i
Abbreviated transcription (Latin):
quidã dixit abħi pastori. Si dede¬
ro fri meo medicũ panis. aut¬
aliud aliquid aluid demones
polluunt illud ut uidear adpla¬
cendũ omib freri. Et dixit ei
senex. Et si ad placendũ homini.¬
erant agricole habitantes in una
ciuitate. iunus exeis seminans
collegit pauca ⁊ sordida. Alius
aut̃ negens seminare nichil col¬
legit. Sergo sior famis qui se

Expanded text:
quidam dixit abbati Pastori: Si dedero fratri meo modicum panis aut aliquid aliud, daemones polluunt illud, ut videatur ad placendum hominibus fieri. Et dixit ei senex: Et si ad placendumerant agricolae, habitantes in una civitate; et unus ex eis seminans, collegit pauca et sordida; alius autem negligens seminare, nihil omnino collegit. Si ergo fiat fames, quis
Abbreviated transcription (Latin):
rogauer̃ quidã abb̃em machariũ
dicentes. Quomodo debemus
mrare: & diẽ ei senex. Non opꝰe
multũ loqui in oratione. sed exten¬
dit manus frequent̃ ⁊dicere. dñe
sicut ius isicut scis miserere mei.
Onẽ ad uiuame. Et quia ipse seit
quȩ expediunt. ⁊ facit miscđia

Expanded text:
rogaverunt quidam abbatem Macarium, dicentes: Quomodo debemus orare ? Et dixit ei senex: Non opus est multum loqui in oratione, sed extendere manus frequenter, et dicere: Domine, sicut vis et scis, miserere mei. e: Adjuva me. Et quia ipse scit quae expediant, facit misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
nit quidã senex adaliũ sene et¬
go mortuus sũ huic scło. Alt̃ uͦ
dixit ei. Neconsidas incemet ip¬
so. donec exeas decorpore isto. Nã¬
thanas aut̃ mortuus non est.

Expanded text:
nit quidam senex ad alium senem etgo mortuus sum huic saeculo. Alter vero dixit ei: Ne confidas in temetipso, donec exeas de corpore isto. Qtanas mortuus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
NOra prome Et respondit ei
senex. Hec ego tui misereor nec dñs
nisi ꝓce ipsũ sollicitꝰ suris. ⁊ poposce¬
euagrius mentẽ errantẽ uł nucan¬
tẽ solidat lectio. ⁊ uigilie. & oritio.
Concupiscentia uͦ feruentẽ madefaci
es uries alabor ssollicitudo. Iracũ¬
alonganimitas. ⁊ miscđia. Sedhec
oportunis cẽporib amensuris ad

Expanded text:
Ora pro me. Et respondit ei senex: Nec ego tui misereor, nec Deus, nisi pro teipso sollicitus fueris et poposceEvagrius: Mentem errantem vel nutantem solidat lectio et vigiliae, et oratio. Concupiscentiam vero marcescere facit esuries, et labor, et solitudo. Iracunet longanimitas, et misericordia. Sed haec opportunis temporibus et mensu
Abbreviated transcription (Latin):
brie uiuamus : quia ꝑ sensus cor¬
poris nr̃i uł si non uelimus su¬
res ingrediunt᷑. Quomo do enĩ
potest non sus cari domus. si
sumus ext̃ius ascendens feuestias.

Expanded text:
brie vivamus, quia per sensus corporis nostri, vel si non velimus, fures ingrediuntur; quomodo enim potest non fuscari domus, si fumus exterius ascendens fenestras
Abbreviated transcription (Latin):
batẽ ioħm dicens. Quid facio qͥa
frequent̃ uenit quidã sr̃ ut collat
me secũ adopus quod laborat. &¬
ego misersũ ⁊ infirmus. adefici¬
o intali re: Quid faciã de man¬
dato dĩ: Respondens senex dr̃e¬
de. Sin aut̃ non potes id facere.
sede incella tua plorans peccata
diabolũ studiosũ eeͣ. ut mouer&
homines aduerba occiosa in pug¬
natore tocius doctrine spalis.
Adquã re. hoc utebat᷑ exemplo.
Loquentẽ inquid me aliquando de
utilitate animarũ ad quosda sr̃s. tã
occłoꝵ mouere possent. Ego uolens
ostendẽ opus demonicũ ẽẽ occi¬
osarũ rerũ uerba in troduxi. Aut
qđ illi gaudent statĩ a sompno re¬
licti st̃. Ego aut̃ in gemiscens di
audire cepistis. Propt̾ quod rogo
monis eẽ opus. Ad tendite uobis¬
met ipsis custodientes uos asomno

Expanded text:
batem Joannem, dicens: Quid facio, quia frequenter venit quidam frater, ut tollat me secum ad opus quod laborat, et ego miser sum infirmus, et deficio in tali re; quid ergo de mandato Dei faciam? Respondens senex dde; si autem non potes id facere, sede in cella tua plorans peccata e ut moveret homines in verba otiosa, impugnatorem etiam totius doctrinae spiritualis. Ad quam rem hoc utebatur exemplo: Loquente me aliquando de utilitate animarum ad quosdam fratres, oculorum movere possent: ego autem volens ostendere opus daemoniacum esse, otiosarum rerum verba introduxi; ad quod illi gaudentes, statim somno reluctati sunt. Ego autem ingemiscens dixaudire coepistis. Propter quod rogomonis opus esse, attendite vobismetipsis, custodientes vos a somno
Abbreviated transcription (Latin):
bas theodorus de enato. quia si nob
reputat ds̃ neglegentias gẽpris qͦ
oramus captiuitates quas patim̃
dũ psallimus. non possumus sal ui
fieri. Oix̃ ab̃b̃s theonas. quia in¬
pedit᷑ mens nr̃a ⁊ reuocat᷑ ac̾ teni¬
platione dĩ. ꝓpt̃ea captiui duci¬
m᷑ in carnalib passionib Dr̃ẽ abb̃s

Expanded text:
bas Theodorus de Ennato: Quia si nobis imputat Deus negligentias temporis quo oramus, et captivitates quas patimur dum psallimus, non possumus salvi fieri. 12. Dixit abbas Theonas: Quia impeditur mens nostra et revocatur a contemplatione Dei, propterea captivi ducimur in carnalibus pass
Abbreviated transcription (Latin):
sepius orando apsallendo magis
repellere. Dixit iterũ. Est ex in
missione diaboli extensa ⁊ dura
abstinentia. Nã  sequaces eius fa-¬
cernamus diuinã ⁊ regalem
abstinentiã. atirannica atq dia¬
bolrea ꝑicula. Manifestu est enĩ¬

Expanded text:
saepius orando et psallendo magis depellere. 72. Dixit iterum: Est enim ex immissione diaboli extensa dura abstinentia, nam et sequaces ejus facernimus divinam et regalem abstinentiam a tyrannica atque diabolica? Manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
subito .iiiiͬ. aut .u. dies continius
geiunus ⁊ iterũ multitudinẽ
ciboꝵ solueĩ uircutẽ hoc enim
letificat diabolũ. Semꝑ enim
qđ sine mensura est corruptibi¬
necesse ẽ uerboꝵ tantũ: s & iam¬
oꝑum. Sunt enĩ plurima uerba
in omĩb tempore hoc: sed oꝑatio¬
nes necessaria sunt. Hoc qđ que
rit᷑. non uerba que nonaliquis.¬
quando res sordidas cogitat.
Et cũ dehoc inquisitio fuerit ap̃t
luit᷑ non possumus saluare nos
qo idioce sumus. Sed hoc ꝑti ne
ad salutẽ. si ea quȩ cogitamus corpo¬
ralit̃ nonferimus. Dixit quidam

Expanded text:
ubito quatuor aut quinque dies continuos jejunas, et iterum multitudine ciborum solvis virtutem? hoc enim laetificat diabolum. Semper enim quod sine mensura est, corruptibinecesse est verborum tantum; sunt enim plurima verba in hominibus tempore hoc, sed opera necessaria sunt; hoc enim Deus quaerit, non verba, quae nonquando res sordidas cogitat. Et cum de hoc inquisitio fieret apud luitur, non possumus salvari nos, qui idiotae sumus; sed hoc pertinet ad salutem, si ea quae cogitamus, corporaliter non fecerimus. Ille autem
Abbreviated transcription (Latin):
proficis. Er̃ quidã int̾rogauit ab¬
batẽ pym̃ dicens. Quid est illud
ꝗle scriptũ est qui irascit᷑ frisuo
sine causa. Et ille respondit.
Exom̃i re qua te grauare uoluerit
fr̃ tuus. si irasceris aduersus eum
donec ocłm tuũ dextru eicias &
ate ꝓicias: sine causa irasceris ei.
Siaũ aliquis uoluerit separari a
se ipsum agnoscit. Dixit iterũ
quia ẽ homo qui uidet̾ ore tace¬
re: coo aut̃ condẽpnat alios. hic
Eͦ sine cessatione loquit᷑. E est
entiũ utilitate locutus. Iterum
lit maliciã. Sed siquis tibi ma¬
lefacit. benefac ei. ut ꝑbonum
opus tuũ destruas maliciã illiꝰ¬

Expanded text:
rater quidam interrogavit abbatem Pastorem, dicens: Quid est illud quod scriptum est: Qui irascitur fratri suo sine causa ? Et ille respondit: Ex omni re qua te gravare voluerit frater tuus, si irasceris adversus eum, donec oculum tuum dexterum ejicias, et a te projicias, sine causa irasceris ei; si autem aliquis voluerit te separare a seipsum agnoscit. Dixit iterum: Quia est homo qui videtur ore tacere, cor autem ejus condemnat alios; hic ergo sine cessatione loquitur. Est et entium utilitate locutus est. 52. Iterum lit malitiam; sed si quis tibi male facit, tu bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas malitiam ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Micebat quidã abbe amo es. quia
quando ibat ad eccłam non ꝑmit¬
tebat discipłm suũ ixtase am¬
bulare sed delonge sequi. Sed
eũ dequacũq re. mox dicebat ei
te cũ loquimur aliquid ꝓutilita-¬
te anime incurrat &iã sermo qͥ
non ꝑtin& adrem. ꝓpt̾ ea non te
ꝑmicto morari urxta me. Dixit
abb̃s aloniꝰ. Nondixerit homo incor¬
mundo: requiẽ non habebit. Dreit¬

Expanded text:
icebant de abbate Ammoys, quia quando ibat ad ecclesiam, non permittebat discipulum suum juxta se ambulare, sed de longe sequi; sed eum de quacunque re, mox dicebat ei,te cum loquimur aliquid de utilitate animae, incurrat etiam sermo qui non pertinet ad rem, propterea non te permitto morari juxta me.senex: Si non dixerit homo in cormundo sumus, non habet re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdã patrũ de quoda sene
magno: quia si uenie¬
bat aliquis int̾rogare eũ sermo¬
nẽ : ille cũ magna siduera dicebat.
Ego suscipiã ꝑsonã dĩ. asedeo insede
iudicii. Quid ergo uis ut faciã tibi.
uis ut ignoscã tͥ: ignosce & tu ꝓxi¬
mo tuo. Nũ quid ađo erit causa:
ab sit. sed nobis est si uoluerimus
egra uaria somno. & transierie ora
ministerii mer: anima mea p̾ue
recundra ia non uult implere
opus suu. Et t̾eit senex. ẜ con¬
agerit usq mane domire. quan¬
do uigilias surge & clande
hostiũ tiru &fenestris
tuas. ⁊ fac opꝰ tuũ. Senp¬
tũ est enĩ. Tuus est dies ⁊ tua iꝰ
nox. In om̃i eni tpr̃ glor. ⁊catus e
N. Aicebat quidã senũ. Quia ẽ homo
comedens nuilta. n ad huc esuriens.
&iã ⁊ alt̾ homo qui pauea comedat.
ille qui plus comed& ⁊esuriens
mane ab illo qui paruũ come
uit senẽ dicens. Soroa mea pau¬
ꝑ est si do ei elemosinã non est
sic̃ unus depauꝑib ⁊ dixit senex.
Non. Dixit aut̃ fr̃. Quare abb̃s:

Expanded text:
dam Patrum de quodam sene magno, quia si veniebat aliquis interrogare eum sermonem, ille cum magna fiducia dicebat: Ecce ego suscipio porsonam Dei, et sedeo in sede judicii, quid ergo vis ut faciam tibi? vis ut ignoscam tibi, ignosce et tu proximo tuo. Nunquid a Deo est causa? Absit; sed in nobis est, si volumus eministerii mei; anima mea prae verecundia non vult implere opus suum. Et dixit senex: Si te contigerit usque mane dormire, quando evigilas, surge, claude ostium et fenestras tuas, et fac opus tuum; scriptum est enim: Tuus est dies, et tua est nox ; in omni enim tempore glorificatur Deus. 99. Dicebat aliquis senex: Quia est homo comedens multa et adhuc esuriens; est etiam alter homo qui pauca comedit, ille qui plus comedit, et esuriens manet, ab illo qui parum comevit senem, dicens: Soror mea pauper est, si do ei eleemosynam, non est sicut unus de pauperibus? Et dixit senex: Non. Dixit autem frater: Quare, abba?
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ͦ dollũ quo utimur. signũ est
in nocentiȩ. Sub amale quo umer
⁊ceruicẽ alligamus : signũ ẽ crucis.
Tona irũt qua cingimus. signũ est
forticudinis. Cou̾sem̃ gͦ urcta

Expanded text:
Quia cucullum, quo utimur signum est innocentiae; superhumerale quo humeros et cervicem alligamus, signum est crucis; zona vero qua cingimur, signum est fortitudinis. Conversemur ergo
Abbreviated transcription (Latin):
frẽ quid ẽ qđ legit᷑. Uia angusta
⁊ arta: Et respondens dixit ei.
Angustia uia & arta hec est: ut co-¬
gitationib suis homo iuolentiã
faciat. & abscidat ꝓpt̃ dm̃ uo¬
luntates suas. hoc & iã est qđ scrip¬
mus oma: ⁊secutisumus te Dix̃¬
iterũ senex. quia homo siuerbũ qui¬
dẽ habeat oꝑa aut̃ non habeat assi¬
milabit̾ arbori habenti folia frue¬
cũ aut̃ non est. Sicut eni arbor frue¬
cib plena &iã foluis uir&.. ita & ser¬
mo consequit᷑ hominẽ qui hab&.
oꝑabonã. Dixit quidã senex Pi
quia intrant cogitationes male.
in nob condẽpnant᷑ exeo. sed si male
utimur cogitationes. ꝑit enĩ ut
ꝑ cogitatrones. naufraugium paci¬
atur & it̃um decogitationib coro¬
net᷑. Dixit aliquis senex. Nondes
⁊ accipias cũ scłarib hominib &
non habeas noticiã cũ muliere. nec
habeas noticiã diu cũ puero. Int̾ro¬
in laborib uł in iugiliis. aut inmi
i afflixer carnẽ suã. & quia sine

Expanded text:
ex quid est quod legitur, via angusta et arcta, respondens senex, ait: Angusta et arcta via est, ut cogitationibus suis homo violentiam faciat, et abscidat propter Deum voluntates suas. Hoc est etiam quod scripimus omnia, et secuti sumus te . Dixit senex: Quia homo si verbum quidem habeat, opera autem non habeat, assimilabitur arbori habenti folia, fructum autem non. Sicut enim arbor fructibus plena etiam foliis viridis, ita et sermo consequitur hominem qui habet 86. Dixit quidam senex: Non quia intrant cogitationes malae in nobis, condemnamur ex eo, sed si male utimur cogitationibus. Fit enim ut per cogitationes naufragium patiamur, et iterum de cogitationibus coronemur. 87. Dixit aliquis senex: Non des et accipias cum saecularibus hominibus, et non habeas notitiam cum muliere, nec habeas fiduciam diu cum puero. 88. Fin laboribus, vel in vigiliis, aut in miti afflixerunt carnem suam, et, quia sine
Abbreviated transcription (Latin):
Sixit abbas isacthebens srĩb suis. Pu¬
eros hic non adducatis: quia ꝓpter
pueros inschiti quatuor. eccłe he-
charius. Srecoadamur mala qre
infert̾ nobis ab omib amputamus
menti nr̃e uirtutẽ recordanti õ
S aut̃ recordamur maloꝵ q demo¬
nes excitant. erimus in ꝑfora¬
biles. Dixit abbas mators. Nescit
sathanas qua passione animus edu
cat᷑: ⁊ idõ seminat quidẽ in eo ⁊i¬
taniã suã sed metere nescit. Spar¬
git enĩ aliquando semina fornica¬
tionũ: aliquod detractionũ. ⁊ ce¬
terarũ similit̃ passionũ. & qua
passione uidĩt arumã declinare.
hanc ei ministrat. Nam sisciree
aliqđ procliuist᷑ anima. non ei di¬
uersa uł uaria. seminare. Fr̃ in¬
peccatũ grande. & uolo trienniũ
recit dicens. Qui aut̃ p̃sentes erau
dicebant usq ad quadraginta dies.
Senex iterũ dixit. Multũ est.
Ego puto: quia si ex toto corde
homo penituerit. & non aposuerit
iterũ unde poenitentiã agat. &.¬
iã tri duanã poenitentiã suscipiat

Expanded text:
Dixit abbas Isaac Thebaeus fratribus suis: Pueros hic non adducatis, quia propter pueros in Scythi quatuor ecclesiae carius: Si recordamur mala quae inferuntur nobis ab hominibus, amputamus menti nostrae virtutem recordandi Deum; si autem recordamur malorum quae daemones excitant, erimus imperforabiles . 35. Dixit abbas Mathois: Nescit Satanas qua passione seducatur anima, et ideo seminat quidem in ea ziziniam suam, sed metere nescit: spargit aliquando semina fornicationum, aliquando detractionum, et caeterarum similiter passionum; et in qua passione viderit animam declinantem, hanc ei ministrat; nam si sciret ad quid proclivis est anima, non ei diversa vel varia seminaret. 36. Npeccatum grande, et volo triennio est. Qui autem praesentes erant dicebant: Usque ad quadraginta dies? Senex iterum dixit: Multum est. Et adjecit dicens: Ego puto, quia si ex toto corde homo poenituerit, et non apposuerit facere iterum unde poenitentiam agat, etiam triduanam poenitentiam suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
re sedent admensã. & incensant orant
⁊ oratio eoꝵ quasi incensũ ascendit ad dm̃
idõq & quasi mel comedunt. Qui aut̃
cunt. hoc bonũ est. illud malũ. Hcec at¬
q calia non oport& cogitare. sed magis¬

Expanded text:
ne edunt ad mensam, et incessanter orant; et oratio eorum sicut incensum ascendit ante Deum, ideoque et mel comedunt. Qui autemcunt: Hoc bonum est, illud malum est . Haec autem talia non oportet cogitare, sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
matici qui dũ sectas inuciles. de¬
fendere gestiunt contentiones & scan¬
dala fucere non metunt. Pro inde
paulus apłs. timotheo p̾cepit dicens.
Noli uerbis contendere. In nchilo ucile
nisi ad subuersionẽ audienciũ. Et iterũ.

Expanded text:
matici, qui dum sectas inutiles dematici, qui dum sectas inutiles defendere gestiunt, contentiones et scandala facere non metuunt. Proinde Paulus apostolus Timotheo praecepit, dicens: « Noli verbis contendere, ad nihil enim utile est nisi ad subversionem audi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non obliuiscit᷑ testam̃ti altissimo quia
pactũ intempore se & homines consti¬
tuit. ut qui uell&. remissi onẽ pecca¬
toꝵ ab eo acciꝑe ipse non de tractans.
ꝓoimoꝵ comissa benigno animo in¬
dulgere. Dicit enĩ ipsa uericas. Dimit¬
tite & dimittet᷑ uobis. Date adabit
uobis. Et inoratione dñica eius dẽ
pacti conuentionẽ habemus ubi di¬
cimus addm̃. Di micte nobis debita
nr̃a sicut & nos dimictimus debito¬
ribus nrĩs.
bstinete alite ⁊ minues peccata.
omo enĩ iracundus. incendit litẽ.
Et uir peccator. turbabit amicos. ⁊
in medio pacẽ habenciũ inmittet
inimiciciam. Quantũ malũ sit litis.
u quantũ inhonestũ sit homini xp̃i¬
ano contentionib acrixe desei uire.
paulus ostendit dicens. Nonsit in¬
t̃ uos telus. ⁊ contencio. Et itẽ. Vi¬
dete inquid. ne innic̃ẽ morilentes.
qui int̾ pacẽ habentes seminant discor¬
diam. ⁊ generant inimiciciam. Quat
p̃cipua pars sunt heretici. atq sci¬

Expanded text:
i, qui pactum inter se et homines constituit, ut qui vellet remissionem peccatorum ab eo accipere, ipse non detractaret proximorum commissa benigno animo indulgere. Dicit enim ipsa Veritas: « Dimitte et dimittetur vobis, date et dabitur vobis . » Et in Oratione Dominica ejusdem pacti conventionem habemus ubi dicimus ad Deum: « Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . » « Abstine te a lite, et minues omo enim iracundus incendit litem, et vir peccator turbabit amicos, et in medio pacem habentium immittet inimicitiam. » Quantum malum sit litis, et quantum inhonestum sit homini Christiano contentionibus ac rixae deservire, Paulus ostendit, dicens: « Non sit inter vos zelus et contentio . » Et item: « Videte, inquit, ne invicem mordentes qui inter pacem habentes seminant discordiam, et generant inimicitiam; quorum praecipua pars sunt haeretici atque schis
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Et egs peccatorsũ. Fr̃ quidã
in t̃rogauit abbẽm pastorẽ dicens.
Quid facio quia opus illanimus sior
dũ sedeo. Dic̃ ei senex. Nullũ sp¬
nas neq condempnes. ⁊ nulli ob
erit sessio tua ꝑ turbatione. Drxẽ¬

Expanded text:
r quidam interrogavit abbatem Pastorem, dicens: Quid facio, quia pusillanimis fio dum sedeo? Dixit ei senex: Nullum spernas neque condemnes, et nulli oblem, et erit sessio tua sine perturbatione R
Abbreviated transcription (Latin):
papilone ⁊ insolio suo in illo loco
betis aut̃ scire. quia post quã fuerit¬
antix p̃s occisus. non statĩ ueni& hĩs
ad uidiciũ sed si cut exlibro dani-¬
helis intelligimus quadraginta
concedo dñs electis ut agant peni¬
penitentiã expleuerint quantũ cẽ¬
diciuĩ ueniat. nullus est qui sciat. sed
indispositione dĩ man&. quiea hora
sEłn uidicabit qua ante scła uidican¬

Expanded text:
papilione, et in solio suo in illo loco bemus autem scire quod, postquam fuerit occisus, non statim veniet dies judicii , sed sicut libro Danielis legimus, quadraginta ies concedet Dominus electis ut agant poenienitentiam expleverint ; quantum temminus veniat, nemo est qui sciat, sed in dispositione Dei manet: quia ea hora saeculum judicabit, qua ante saecula judican
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine itum ueniss& adeum
uc cũ serrat& oblationẽ scandali¬
zatus ille solitarius non aꝑuit
ei Presbit̾ aut̃ hoc uiso discessit.
Et erce uox facta eͣ ad solitariũ di¬
cens. Tuler̃ sibi homines iudiciũ meũ.
Et factus e uelud in excessu mentis c
uidebat quasi puteũ aureũ. & situlã
auream. ⁊ funẽ auream. ⁊ aquã ualde
bonã. Uidebat aut̃ & quendã lȩp¬
sum aurientẽ. ⁊refundentẽ inuase.
Et cupiebat bibere. & nonbibebat.
auriebat. & ec ce it̾um uox ad
eum dicens. Cur nonbibes ex aqͣ
hac : quã causant᷑: Sui impl& im¬
plos ea solũ modo ⁊ sunde inuase.
inse aut̃ reuersus solitarius. & consi¬
derans uirtutẽ senis. uocauit p̃sbit᷑ũ.

Expanded text:
suetudine iterum venisset ad eum, ut consecraret oblationem, scandalizatus ille solitarius non aperuit ei. Presbyter autem hoc viso discessit. Et ecce vox facta est ad solitarium, dicens: Tulerunt sibi homines judicium meum. Et factus est velut in excessu mentis, et videbat quasi puteum aureum, et situlam auream, et funem aureum, et aquam bonam valde. Videbat autem et quemdam leprosum haurientem et refundentem in vase, et cupiebat bibere, et non poterat hauriebat. Et ecce iterum vox ad eum, dicens: Cur non bibis ex aqua hac? quam causam habet qui implet? implet enim solummodo et effundit in vase. In se autem reversus solitarius, et considerans virtutem visionis, vocavit presbyterum,
Abbreviated transcription (Latin):
dam senex. qͥa anciqui noncito
migrabant deloce adloci. nisi
foote protrib reb Idẽ siquis
erat qui c̃tristaret᷑ aduersus cũ.
⁊ satis faciens ei ꝑ om̃a non poru¬
issa. eũ placare. Aut iteruim
sicontigiss &ꝵ ut aplurib lan¬
caret᷑: aut si intẽptationẽ fea¬
nicationis incurriss&. Int̃ro¬

Expanded text:
senex: Quia antiqui non cito migrabant de loco ad locum, nisi forte pro tribus rebus, id est, si quis erat, qui contristaretur adversus eum, et satisfaciens ei per omnia non potuisset eum placare; aut iterum si contigisset ut a pluribus laudaretur, aut si in tentatione fornicationis incurrisset
Abbreviated transcription (Latin):
quare sedens fr̃ incella tediũ
Quia adhuc nonui disti. neq sꝑa¬
cã resurrectionẽ neq accensa tor¬
menta. Nã si hec uidisses. &ta eẽt
cella tua plena uermib & usq
adcollũ tuũ mergeres in ipsis
sustineres utiq & nm extedia¬

Expanded text:
in cella taedium Quia adhuc non vidisti neque speratam resurrectionem, neque accensa tormenta: nam si haec vidisses, et ita esset cella tua plena vermibus, ut usque ad collum tuum mergereris in ipsis, sustineres utique, et non extaedia
Abbreviated transcription (Latin):
rendũ fermonẽ corã dõ. Hine
it̃um scriptũ est. Hereditas ad
quã festinat᷑ in principio. in nouis¬
simo beneç dictione carebit. Et
alibi legit᷑. Iuifestinus est pedi¬
b offendit. Disciplina ergo in¬
moderata excitat ardore furo¬
ris. ⁊pcax loquela parit effusionẽ
sanguinis. atq deducit in laqueñ
mortis. Sed quia in nr̃a potestate
est. utrũ irã ꝑsiciamus annon. seqͥ¬
t᷑ Si sufflaieris quasi ignis ex ar¬
debit. ⁊ sic expueris suꝑ illũ excĩ¬
guet᷑. uuctaq ex ore proficiscunt᷑.
Ex inconsiderata gͦ locutione. ira
excitat᷑. ⁊ si prudent̃ tẽperant̃q uer¬
bũ ꝓfert᷑. excitat᷑ iracundia subico
excinguet᷑. Unde in ꝓuerbi is legit᷑.

Expanded text:
rendum sermonem coram Deo . » Hinc rendum sermonem coram Deo . » Hinc iterum scriptum est: « Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . » Et alibi legitur: « Qui festinus est pedibus, offendit . » Disciplina ergo immoderata excitat ardorem furoris, et procax loquela parit effusionem sanguinis, atque deducit in laqueum mortis. Sed quia in nostra potestate est utrum iram perficiamus an non, sequ Si sufflaveris, quasi ignis exardebit; et si exspueris super illam, exstinguetur: et utraque ex ore proficiscuntur. Ex inconsiderata ergo locutione ira excitatur, et si prudenter temperateque verbum profertur, excitata iracundia subito exstinguetur. Unde in Proverbiis legitur: «