comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rius. ¶Wamuis hypocrita actõnes bo¬
nas in suꝑficie offendat: q̃dam tamen
in eõmalor oꝑtrum tenebre apparet̃.
sed tamen minꝰ prodit in ꝯpere. qͣm
in eius latet cogitatione. Nam qui
cuncta simul in effectu non explet.
cuncta que noceant inmente tacitꝰ
tenet. Om̃s gͦ tenebre in occultis eiꝰ
abscondite dicunt᷑: quia ⁊ si in se
mala omnia non ostendit. omniata
um ignis: qui non succendit᷑. Mli¬
roualde modo: paucis uerbis exp̃s¬
sus est ignis gehenne. Ignis naq
corporeus ut ẽẽ ignis ualeat: cor¬
poreis indiget fomentis. Quitũ
netesse est ut seruet᷑: percongesta
ligna ꝓculdubio nutrit᷑. Nec ualet
nisi sũctensꝰ cẽ: et nisi refotus subsi¬
stere. At contra gehenne ignis cum
sit incorporeus. et in se missos reꝑ¬
bos corꝑaliter exurat: nec studio hy¬
mano succendit᷑ nec lignis nutrit᷑.
sed creatꝰ semel durat in extingui¬
bilis: et succensione non indiget.
et ardore non caret. Bene gͦ de ini

Expanded text:
is enim hypocrita actiones bonas in superficie ostendat, quaedam tamen in eo malorum operum tenebrae apparent; sed tamen minus prodit in opere quam in ejus latet cogitatione. Nam qui cuncta simul in effectu non explet, cuncta quae noceant in mente tacitus tenet. Omnes ergo tenebrae in occultis ejus absconditae dicuntur, quia etsi in se mala omnia non ostendit, omnia taum ignis qui non succenditur . Miro valde modo paucis verbis expressus est ignis gehennae. Ignis namque corporeus, ut esse ignis valeat, corporeis indiget fomentis: Qui cum necesse est ut servetur, per congesta ligna procul dubio nutritur, nec valet nisi succensus esse, et nisi refotus subsistere. At contra gehennae ignis, cum sit incorporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec ex studio humano succenditur, nec lignis 77 nutritur: sed creatus semel durat inexstinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret. Bene ergo de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ni loca: quid est qͦd sc̃s uir illuc per¬
hibet omnia sua descendere: nisi qͦd
ibidem se ẽẽ totum uidit: ubi pondꝰ
quo usq ad incorruptõem resurrec¬
tionis redeat se ẽẽ non sentit: Gĩa
itaq sua in infernum ꝑsudissimũ
descensura ꝑhibet: quo solam siã
animam descensuram uidet. qr ibi
totꝰ est ubi sentire possit qͦd recepe¬
rit. Uel certe in inferno eiꝰ omnia
descendunt: quia laborum orani¬
um retributio. adhuc in sola infer¬
ni quiete recipt p̃stolabant᷑. Et qͣsi
illuc descendit omne qͦd egit: qui
ibi quietem retributõnis sue ex oĩ¬
b inuenit. Uude etiam ip̃a qui es
prestolata sõuumgit᷑: cum ilico sub

Expanded text:
na loca: quid est, quod sanctus vir illuc perna loca: quid est, quod sanctus vir illuc perhibet omnia sua descendere: nisi quod ibi se esse totum vidit, ubi pondusquousque ad incorruptionem resurrectionis redeat se esse non sentit. Omnia itaque sua in infernum profundissimum descensura perhibet, quod solam suam animam descensuram videt, quia ibi totus est, ubi sentire possit quod reciperet. Vel certe in inferno ejus omnia descendunt, quia laborum omnium retributio adhuc in solo erat inferno: qui et recipi praestolabatur, et quasi illuc descendit omne quod egit, qui ibi quietem retributionis suae ex omnibus invenit. Unde etiam ipsa quies praestolata subjungitur, cum illico sub
Abbreviated transcription (Latin):
Inpora lota inferni: ꝓfundissimũ¬
infernum uocat: Quia udelicet
qnͣtum ad sublimitatẽ celi: iam hy¬
ius aeris spatium non in merito di¬
ci infernus potest. ¶Inde cum apo¬
state angeli a celestib sedib in hoc
caligoso aere sint demersi: petrus
apłs dicit. Angłis pectantib non pe¬
percit. sed ruentib inferni detrac¬
tos in tartarum tradidit. in iudicio
cruciandos reseruari. Sutaq qnͣtũ
ad celsitudinem celi aer iste caligo¬
sus infernus est. qnͣtum ad eiꝰdem
aeris altitudinem terra que inferi
uꝯ iacet. ⁊ infermis intelligi ⁊ ꝓ¬
fundum potest. Quantum tiero ad
eiusdem terre altuudinem ⁊ in illa
loca inferi que suꝑiora sunt aliisre¬
ceꝑtactulis inferni: hoc loco non in¬
congrue inferni ꝓfundissimi appel¬
latõe signant᷑. Que qͦd aer ad celũ¬
terra ad aerem: hoc ille est suꝑior
infernorum sinus ad terram. S
mirum ualde est qͦd adiungit. Dẽs¬
cendent omnia mea. Cum enim so¬
la anima descensura esset ad infer¬

Expanded text:
issimum vocant, quia videlicet, quanto ad sublimitatem coeli jam hujus aeris spatium non merito dici infernus potest. Unde cum apostatae angeli a coelestibus sedibus in hoc caliginoso aere sint demersi, Petrus apostolus dicit: « Angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in judicio cruciandos reservari . » Si itaque quantum ad celsitudinem coeli aer iste caliginosus infernus est, quantum ad ejusdem aeris altitudus iacet et infernus intelligi et profundus potest; quantum vero ad eiusdem terre altitudinem, et illa loca inferi que superiora sunt aliis receptaculis inferni, hoc loco non incongrue inferni profundissimi appellatione signantur, quia quod aer ad celuterra ad aerem, hoc ille est superior infernorum sinus ad terram. Sed mirum valde est quod jungit: « descendent omnia mea. » Cum enim sola anima descensura esset ad infer
Abbreviated transcription (Latin):
intenta cogitatione p̃stolar: qm
qndoq et̃ uenturam nouerãt. sed
xenre titius q̃rebant. Onde n ait
ubi est gͦ p̃stolatio mea: sed aro.
qd qͣndoq uenturum erat uenite
citius desiderabat Sequit᷑. Et ꝑatẽ¬

Expanded text:
intenta cogitatione praestolari: intenta cogitatione praestolari: esse venturam noverant, sed venire citius quaerebant. Unde non ait: Ubi est ergo praestolatio mea? sed ait: quod quandoque venturum erat venire citius desiderabat. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͣsi quibidam uermib sic inqͥe¬
tis cogitationib in mente faugemͦ.
Carnis enim nr̃e natura nitata. ⁊
consuetudine peruersa: qr innume
ras incorde infirmitates generat:
bene mater ⁊ soror uermes uocanti¬
sllordent enim animũ cure: dim
inquietant. Non enim cessant in¬
sti uiri uel sollicite cogitare ⁊ prip̃¬
dere quid agant: uel prouide inlo¬
cere quo pt p̃sentem uitã ducendi fꝰ.
Quia tunc gͦ electi ante adicentũ do¬
mini et in labore uite p̃sentis setẽ
cernebant: et tamen ptꝰ p̃sentẽ n¬
tam nec dum celestia bona ꝑcipere.
multis cogitanonib uerebantu. fe¬
pectabant enim grãm redemytor
sui: nec tamen ad eam poterami
care uiuendo ꝑuenire. Unde ⁊ a¬
tio mea: Qyc ẽẽ potuit p̾stolatio
iustorum nisi iustꝰ ⁊ iustificans
dõ. qui ad penas humani gmĩs ss¬
te descenderet. ⁊ captiuos mortis ͥ¬
ticie suȩ uirtute liberaret. Huius
enim p̃sentiam minime cessabant

Expanded text:
ut quasi quibusdam vermibus, sic inquieut quasi quibusdam vermibus, sic inquietis cogitationibus in mente fatigemur. Carnis enim natura vitiata et consuetudo perversa, quia innumeras curas in corde infirmitatis nostrae generant, bene mater et soror vermes vocantur. Mordent enim animum curae, dum inquietant. Non enim cessant justi viri vel sollicite cogitare et pertractare quid agant, vel provide inspicere quo post praesentem vitam ducendi sint. Quia ergo tunc electi ante adventum Domini et in labore vitae praesentis se esse cernebant, et tamen post praesentem vitam necdum coelestia bona percipere, multis cogitationibus urebantur. Exspectabant enim gratiam Redemptoris sui, nec tamen ad eam poterant in carne vivendo pervenire. Unde et atio mea? - Quae esse potuit praestolatio justorum, nisi justus et justificans Deus, qui ad poenas humani generis sponte descenderit, ut captivos mortis justitiae suae virtute liberaret? Hujus enim praesentiam minime cessabant
Abbreviated transcription (Latin):
tis fuit post solutoẽm carnis ad¬
huc speciem non uidere creatoris:
qd tedium non in merito beatꝰ iob
tenebras uocat. S quia hoc expe¬
na infirmitatis uenit: recte ean¬
Demmox infirmitatẽ subdit di¬
Utredini dixi pater m̃s es: ma¬
ter mea ⁊ soror mea uermib. Qd¬
est qͦd dixit putredini pater nĩs
es: msĩ qͦd omnis homo ab origĩe
iam uitiata descendit: ¶nde ⁊ ad¬
ditur. Mlater mea ⁊ soror mea uer¬
mib : quia uidelicet ⁊ ab ip̃a pr¬
tredine ⁊ cum ip̃a in hunc mun¬
dum uenimꝰ. Quantum enim ad
matiam corruptibilis carnis. ma¬
ter nr̃a at. Enor rermes sunt: qz de
putredine processimus ⁊ cum pu¬
tredine uenimꝰ qͣm portamꝰ. Qdꝰ si
intelligi sp̃ualiter potest: ⁊ mater
natura ⁊ ꝯsuetudo non in merito soror
uocat᷑: qr ⁊ ab illa cũ ista iuncti sumꝰ¬
Qe tudelicet mater ⁊ soror uermeᷤᷤ
sunt: quia ex natura corruptibili
et consuetudine peruersa cogimur:

Expanded text:
tis fuit post soluttis fuit post soluthuc speciem non videre Creatoris, quod taedium non immerito beatus Job tenebras vocat. Sed quia hoc ex poena infirmitatis venit, recte eamdem mox infirmitatem subdidit, diutredini dixi: Pater meus es; Mater mea et soror mea, vermibus  quod dixit putredini: Pater meus es, nisi quod omnis homo ab origine jam vitiata descendit? Unde et additur: Mater mea, et soror mea, vermibus, quia videlicet et ab ipsa putredine et cum ipsa in hunc mundum venimus. Quantum enim ad materiam corruptibilis carnis, mater nostra ac soror vermes sunt, quia et de putredine processimus, et cum putredine venimus, quam portamus. Quod si intelligi spiritaliter potest, et mater natura, et consuetudo non immerito soror vocatur, quia ab illa cum ista sumus. Quae videlicet mater et soror vermes sunt, quia ex natura corruptibili et consuetudine perversa cogimur,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt: qr nec dum ille uenerat qͥ
inferni claustra sua descensione sol¬
ueret: et iustor animas in perpe¬
tua iam sede collocaret. Unde bs̃¬
Iob et afflictionem sentiens: ⁊ ad¬
huc differri retributoẽm iustorũ
sciens: apte subiungit᷑ Si sustiny¬
ero infernus domus mea est: inte¬
nebris straui lestulum meum. Pri
ores ecenim scĩ et sustinere aduer¬
sa poterant: et tamen e corporib e¬
ducti adhuc ab inferni locis libera¬
ri non poterant: quia nec dum ue¬
nerat qui illuc sine culpa descen¬
deret. ut eos qui ibi tenebant᷑ ex
culpa liberaret. Tunc uero homo
suum lectulum in tenebris ftrauit:
qͣndo lucem iusticie suasori callido
ꝯsentiendo deseruit. Et quia in ip̃iᷤᷤ¬
iustorꝰ anime sine tormento tene¬
bant᷑: ut pro originari culpa adhuc
illuc descend̾ent et tamen ex ꝓpͥis
actib supplicium non haberent:
qͣsi mtenebris lectulum strauisse
est: in infernũ sibi requiem pre¬
parasse. Graue enim tedium elec¬

Expanded text:
erant, quia necdum ille venerat qui erant, quia necdum ille venerat qui inferni claustra sua descensione solveret, et justorum animas in perpetua jam sede locaret. Unde beatus Job afflictionem sentiens, et adhuc differri retributionem justorum sciens, apte subdidit: Si sustinuero, infernus domus mea est, et in tenebris stravi lectores etenim sancti et sustinere adversa poterant, et tamen corporibus educti adhuc ab inferni locis liberari non poterant, quia necdum venerat qui illuc sine culpa descenderet, ut eos qui ibi ex culpa tenebantur, liberaret. Tunc vero homo suum lectulum in tenebris stravit, quando lucem justitiae persuasori callido consentiendo deseruit, et quia in ijustorum quoque animae sine tormento tenebantur, ut et pro originali culpa adhuc illud descenderent, et tamen ex propriis actibus supplicium non haberent. Quasi in tenebris lectulum stravisse, est in inferno sibi requiem praeparasse. Grave enim taedium elec
Abbreviated transcription (Latin):
res intra sinum recte fidei collige̾
studet: quid aliud qͣm de locis ꝓpͥiᷤᷤ
rupes mouet: ut intra eam rect᷑e
sentientes humilit̾ iaceant. qui ĩ
petuersis suis sensib prius rigidi
stabant: S hoc fieri heretici om̃i¬
no contradicunt: et ꝓpt̾ eius uocẽ
rupes de loco pprio transferre nitũ¬
tur: qr uidelicet nolunt ut ad eã
uenientes uera humilit̾ sensiant
hi qui apud eos elatis sensib fal¬
tici cum qͦsdam̃ intra scãm eccł̃iam
el inopia uel flagellis laboran¬
tes aspiciunt: semetipõs mox in
arrogantia iusticie extollunt.⁊
quicqd aduersum fidelib euenis¬
se ꝯsꝑiciunt. hoc fc̃m pro eorum
iniquitatib putant: nescientes
nimirum quia actionum meri¬
tum p̃sentis uite calliditas nulla¬
tenus ꝓbat. Nam plerumq ⁊ bo¬
na malis ⁊ malis bona eueniunt:
pro eo quod ⁊ uera bona bonis.⁊
uera mala malis ineterna retribu¬
tione seruantur. Baldach itaq ty
patrie statim recipi nullomͦ poty¬

Expanded text:
res intra sinum rectae fidei colligere res intra sinum rectae fidei colligere studet, quid aliud quam de locis propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis sensibus prius rigidi stabant? Sed hoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus faltici, cum quosdam intra sanctam Ecclesiam vel inopia, vel flagellis laborantes aspiciunt, semetipsos mox in arrogantiam justitiae extollunt; et quidquid adversum fidelibus evenisse considerant, hoc factum pro eorum iniquitatibus putant, nescientes nimirum quia actionum meritum praesentis vitae qualitas nullatenus probat. Nam plerumque et bona malis, et mala bonis eveniunt, pro eo quod et vera bona bonis, et vera mala malis in aeterna retributione servantur. Baldad itaque typatriae statim recipi nullo modo pot
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. unde eam contͣ Se inferuo¬
q deum colere se totum mundũ exi¬
stimant occupasse: quid ẽ gͦ dicere
numqͥd ꝓpteg te derelinquetur t̾¬
ra: nisi hoc qͦd seꝑe fidelib dicunt.
quia si hoc est uerum quod uos di¬
ctio: onmi ¶ ades terra uereliͥa ẽ
qͣm iampre multitudine nos tene¬
mus: Scã uniuersalis eccł̃ia p̃di¬
cat deum ueracit̾ nisi intra se eẽ
non posse: asserens qͦd omnes qͥ ex¬
tra ipãm sunt minime saluabũt᷑.
At contͣ heretici qui etiam extra
ip̃am saluari se posse confidunt:
in quolibet loco sibi contͣ diuinĩ
adtutorium adeẽ ꝓfitent᷑. Ende ⁊¬
dicũt. Num qͥd ꝓpter te derelinquet᷑
terra: Idest ut quisqͥs extra te fue¬
ud: ninime saluetur. Unde etiã
co suo. Heretici rupes uocant eos:
qͦs sublimib inhumano gn̾e ex¬
cẽdere sensib estimant. qͦs ꝓfet̾to
doctores se habere głantur. Cym
nͦ scã eccł̃ia peruersos qͦsq p̾dicato¬

Expanded text:
credunt, unde eam contra se infervecredunt, unde eam contra se inferveque Deum colere, se totum mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum veraciter nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut quisquis extra te fuerit minime salvetur? Unde etiam cant. --Haeretici rupes vocant eos quos sublimibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos profecto doctores se habere gloriantur. Cum vero sancta Ecclesia perversos quosque praedicato
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes heretici scãm eccl̃iam in qͥb¬
dam cognitis suꝑbire putant: q̃ dam
uero nec intelligere suspicant᷑. Unde
baldachsuites beatum iob qͣsi in suꝑ¬
biam astruit crupisse: quem facet᷑
Merba iactare S signat ip̃e qͣnta e¬
latione tumuerat: qui beatum iob
loqui qͦd non intelligeret putabat.
Et quia omnes heretici in estimatõ¬
ne sũa a sc̃a eccłia despici conquirũ
mane mentis est pprium: hoc ꝯͥ fie¬
ri suspicari qͦd facit. Arbitrant᷑ enĩ
despici: qui bonorum mores despice¬
re ꝯsueuerunt. Et quia in his que
comp̃hendi ualent ratione contra
hereticos: ostendit eccłia rationabi¬
le non ẽẽ qͦd astruunt: estimari Se
ab eius iudicio uelut iumenta suspi¬
cantur. Ex qͣ despectꝰ sui susꝑiciõe
ptinus ad dedignatoẽm ꝑsiliunt:
spũalem grãm scẽ predicatõis non
uirtutis pondus: sed insaniam fy¬
roris existimant. Qod furore uide¬
licet perire fidelium animas arbitł¬
tur: quia inde interire eccłiam uitã

Expanded text:
Omnes haeretici sanctam Ecclesiam in quibusdam cognitis superbire putant, quaedam vero nec intelligere suspicantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in aestimatione sua a sancta Ecclesia despici conqueruntmanae mentis est proprium hoc sibi fieri suspicari quod facit. Arbitrantur enim se despici, quia bonorum mores despicere consueverunt. Et quia in his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua despectus sui suspicione protinus ad dedignationem prosiliunt, spiritalem gratiam sanctae praedicationis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore videlicet perire fidelium animas arbitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam
Abbreviated transcription (Latin):
habita in amore sunt: et plerũq
habita uilescunt. ꝑcipiendo discit̾
qͣm sit uile qͦd expetit. Unde reuoca¬
tus ad mentẽ exquirit qͣliter sine
culpa fugiat: quod secum iulpa
conspicit a deptum. S ip̃a eum di¬
gnitas que implicauit tenet:⁊
sine culpis aliis fugere non ualet.
hoc ubi non sine tulꝑa peruenit:
Inmisit gͦ in rete pedes suos. et
in maculis eius ambulat: qr cũ
expediri nititur. tunc ueraciter
conspict qͣm duris nexib tenet᷑
Neq enim uere obligatoẽm no¬
stram cognoscimꝰ: isicum euade¬
re renitentes qͣsi leuare pedes co¬
namut. Unde ⁊ hane eandem obli¬
gatoẽm aperte subiungens Se

Expanded text:
habita in amore sunt, et plerumque habita in amore sunt, et plerumque habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, quia cum expediri nititur, tunc veraciter conspicit quam duris nexibus tenetur. Neque enim vere obligationem nostram cognoscimus, nisi cum evadere nitentes, quasi levare pedes conamur. Unde et hanc eamdem obligationem aperit subjungens: VE
Abbreviated transcription (Latin):
illuc sine termino pena premit. Qͥ
hic in uoluptate letatus est: illuc
ꝑpetua ultione cruciat᷑. Et fit ꝑle-¬
tumq ut ip̃a huius mundi ꝓspe¬
ritas que ab impiis inhianter aꝑ¬
petitur: eorum gressus ita obliget
ut etiam cum ad bona opera uolu¬
erint redire uix possint: quia ret¬
te agere non ualent. cum huiꝰ mũ¬
di amatorib desplicere timent. Uñ
agnut ut per gloriam qm imꝑius
ex pectato consequit᷑  eius ad huc
pectata amplius multiplicent᷑. Qdꝰ
um: et in maculis eius ambulat.
uoluerit eiao: Eit qui in pertio le
deitit non mox ut uoluerit surgit.
Et qui in maculis reus ambulat.
gressus suos ambulando implicat:
et cum expedire ad ambulandum
nitit᷑ ne ambulet obligatur. Sepe
namq tingit: ut quis huius mũ¬
di delectatione persuasus in eo ad
honoris głam pertingat. ad de side¬
riorum suor effectum ꝑueniat:
et ꝑuenisse se ad hoc qͥd expetit le¬
tatur. Sed quia bona mundi non

Expanded text:
illic sine termino poena premit. Qui illic sine termino poena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur. Et fit plerumque ut ipsa hujus mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, eorum gressus ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agere non valent cum mundi hujus amatoribus 440 displicere timent. Unde agitur ut per gloriam quam impius ex peccato assequitur ejus adhuc peccata amplius multiplicentur, quoum, et in maculis ejus ambulat. voluerit ejicit, sic qui in peccata se dejicit non mox ut voluerit surgit; et qui in maculis retis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum expedire ad ambulandum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis, hujus mundi delectatione persuasus, in eo ad honoris gloriam pertingat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non
Abbreviated transcription (Latin):
sentis hñt. cam sitb seinçap̃is pre¬
mere nouerunt: ⁊ hoc qͦd aꝑud se
inbonis hylarescunt grauitatis cõ¬
silio transeunt.: et uirtutis regimi¬
ne excedunt. Lu cerna gͦ impii que
super eum est extinguet᷑: quia citiꝰ
eum gaudium deficit. qͦd eum totũ
in hac uita possedit. Et quia nunc
male se in uoluptatib dilatat: eũ
ptꝰ in suppliciis pena coangustat. Un¬
de adhuc subditur. Artabunt᷑ gres¬
si uirtutis sue gressus exerit. quo¬
tiens potestatis sue iuolentias exer¬
cet. S gressus uirtutis eius artabũ¬
tur: quia uires malicie illius qͣs ñc
in uoluptate sua exhibet. ptꝰmodũ
pena constringet. Sequit. Et pre-¬
nunt ꝯsilium suuim omnis iniquꝰ
p̃sentia appetere: eterna despera¬
re iniusta agere iusta deridere
unus quisq impiꝰ consilio p̃cipita¬
bitur: quiã per hoc qͦd hic appetere
prauis cogitationib elegit in eter¬
i supplicii tenebras merget᷑. Qẽ
enim hic gloria temꝑalis extollit:

Expanded text:
sentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transeant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur, quia citius ejus gaudium deficit, quod eum totum in hac vita possedit. Et qui nunc male se in voluptatibus dilatat, eum post in suppliciis poena coangustat. Unde adhuc subditur: CAPUT toties virtutis suae gressus exerit, quoties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus arctabuntur, quia vires malitiae illius, quas nunc in voluptate sua exhibet, postmodum poena constringit. Sequiturnunc consilium suum omnis iniquus praesentia appetere, aeterna deserere, injusta agere, justa deridere; unusquisque impius consilio praecipitatur, quia per hoc quod hic appetere pravis cogitationibus elegit, in aeterni supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic gloria temporalis extollit,
Abbreviated transcription (Latin):
sapientem. Quid est enim qͦd cos
ad sapientiam uocat ⁊ tamen oꝑ¬
tat ne illos sapientes inueniat:
nisi qͦd ad ueram sapientiã uenire
non possunt. qui false sue sapien¬
tiȩ fioucia decipiunt᷑ Dequib
scͥptum est. Ue qui sapientes esti
inoculis urĩs: et coram uob̾met¬
ipĩs prudentes. Et quib rursum

Expanded text:
nt. --Quid est enim quod eos ad sapientiam vocat, et tamen optat ne illos sapientes inveniat, nisi quod ad veram sapientiam venire non possunt qui falsae suae sapientiae fiducia decipiuntur? de quibus scriptum est: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Et
Abbreviated transcription (Latin):
et indignum sibi ẽẽ perpendit: ut
illa bona appetat que habundare
conspicit et malis. sed ad pertipien¬
da celestia mentẽ suam dirigit: q̃
sibi tum reprobis cõminua eẽ non
possunt. Igitur pꝰtqͣm exterigus
prouectꝰ malorum bonorum uͥ it̾i¬
ores intulit: exhortationis uerba.

Expanded text:
et indignum sibi esse perpendit ut et indignum sibi esse perpendit ut illa bona appetat quae abundare conspicit et malis, sed ad percipienda coelestia mentem suam dirigit, quae sibi cum reprobis communia esse non possunt. Igitur postquam exteriores profectus malorum, bonorum vero interiores intulit, exhortationis verba
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ denuntiat. qnͣto eum conspi¬
cit illa anxie querere. que cum co
dix non ualeant ꝑmanere. In qͦ
adhue sensu subiungit᷑. Et tene¬
bit iustꝰ uiam suam: et mundtᷤ
manib addet foratudinem. Con¬
siderato quippe hypocrita instus
uiam suam tenet: quia dum il¬
lum ex peruersa uoluntate obti¬
uere ea que mundi sunt intuet᷑.
ip̃e ad amorem celestium tobustiꝰ
stringit᷑: sciens quia bonis desi¬
deriis p̃mia et̾na non deerunt. dũ
et prauis et duplicib cordis bona
temꝑalia non negant᷑. Qua ex re
mundi ͭ quoqs mamibs codet fori¬
tudinem: quia conspiciens ꝑu̾sos
obtinere terrenam głam. bona sua¬
opera prouehit ad perfectoẽm: et
tanto altius temꝑalia despicit. qͣn¬
to hec habundare etiam malis cer¬
nit. Quam enim sint despicienda
considerat: que d̾s omp̃t etiam ꝑ¬
uersis p̃stat. Si enim pͥncipaliter
magna eẽnt: nequa qͣm hec condi¬
tor aduersariis suis tribueret. Unde

Expanded text:
esse denuntiat, quanto eum conspiesse denuntiat, quanto eum conspicit illa anxie quaerere quae cum eo diu non valeant permanere. In quo adhuc sensu subjungitur: bit justus viam suam, et mundis manibus addet fortitudinem. - Considerato quippe hypocrita, justus viam suam tenet, quia dum illum ex perversa voluntate obtinere ea quae mundi sunt intuetur: ipse ad amorem coelestium robustius stringitur, sciens quia bonis desideriis praemia aeterna non deerunt, dum et pravis et duplicibus cordibus bona temporalia non negantur. Qua ex re mundis quoque manibus addet fortitudinem, quia conspiciens perversos obtinere terrenam gopera provehit 432 ad perfectionem; et tanto altius temporalia despicit, quanto haec abundare etiam malis cernit. Quam enim sint despicienda considerat quae Deus omnipotens etiam perversis praestat. Si enim principaliter magna essent, nequaquam haec conditor adversariis suis tribueret. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
citius recedunt: ac si eor uite no¬
cuerit bonum qͦd inchoauerunt.
Hoc autem qͥd ait caligauit ad ĩ¬
dignatoẽm oculus m̃s: uerbis ꝑla¬
morib aperit adiungens. Stupe¬
fectus iustꝰ accipitur: qui bona
ad huc inchoans. ⁊ si nocere aliis
non nonit: perfesta tamen ip̃e a¬
gere nequa qͣm ualet. Et quia cor¬
da paruulorꝰ dum peru̾sos florere
in presenti uita conspiciunt: in¬
uidie fatib succendunt᷑. Tantoe¬
nim quisq plus inuidet aliis bo¬
na p̾sentia: quanto ea ip̃e minuᷤ
ꝯtempserit. Iam qͦd haberi ab oĩ¬
b non ualet: simul totum huit
desit qͦd alter habuerit. Succen¬
ditur uero tont᷑ hẏꝑocritam inno¬
cens: dum głam simulatoris in¬
uidet. etiam qui nulli nocere solet.
Sin uero hoc in loco innocens qͥ¬
libet in bono ꝑfec̾tus acciꝑitur:
contra hẏpoccitam inocens sus¬
citatur. qͣndo hunc florere conspi¬
cit. ⁊ tamen cum suo eum flore cõ¬
tempnit: et p̃dicando que recta
sunt. tanto despiciendum ceteris

Expanded text:
citius recedunt, ac si eorum vitae nocuerit bonum quod inchoaverunt. Hoc autem quod ait: Caligavit ad indignationem oculus meus, verbis planioribus aperit, adjungens: CAPfectus justus accipitur, qui bona adhuc inchoans, etsi nocere aliis non novit, perfecta tamen ipse agere nequaquam valet. Et quia corda parvulorum, dum perversos florere in praesenti vita conspiciunt, invidiae facibus succenduntur; tanto enim quisque plus invidet aliis bona praesentia, quanto ea ipse minus contempserit. Nam quod haberi ab omnibus non valet simul totum, huic desit quod alter habuerit. Succenditur vero contra hypocritam innocens, dum gloriae simulatoris invidet etiam qui nulli nocere solet. Sin vero hoc in loco innocens quilibet in bono perfectus accipitur, contra hypocritam innocens suscitatur quando hunc et florere conspicit, et tamen cum suo eum flore contemnit; et praedicando quae recta sunt, tanto eum despiciendum caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
format.: qͦs ad eternitatẽ uotat. Q
duob modis inuitant᷑: sciligt yt
conuertant᷑ ⁊ ueniant. Conu̾tint̃
nimirum fide ueniant opere: ul
terte conuertant᷑ deserendo malu
et ueniant bona faciendo situt su¬
tum est. Detlina a malo ⁊ facbo¬
num. Mirandum uͦ qͦd subditus.¬

Expanded text:
rnitatem vocat. Qui duobus modis invitantur, scilicet ut convertantur, et veniant: convertantur nimirum fide, veniant opere. Vel certe convertantur deserendo mala, et veniant bona faciendo, sicut scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Mirandum vero quod subditu
Abbreviated transcription (Latin):
cat gͦ. Patientiam meã quis consi¬
derat: Quia qͦd disponenti brene
est: longum est amanti. Unde ad¬
huc dilationis sue damꝑna consi¬
derans: hoc quodiam p̃dixerat re¬
petit. ⁊ descensurꝰ adina nocem do¬
loris ingeminat dicens. In ꝓsundiᷤ¬
simum infernum descendent oĩa
mea. Cum constet qͦd apudinferos
iusti non in locis penalib sed insuꝑi¬
ori quietis sinu tenerent ᷑ᷤ magna
nobis oboritur questio. quid nam
sit qͦd b̃s̃ iob asserit dicens in pro¬
sũdissimũ inf̾n̾ũ descẽdẽt oĩa mea. Qͥ¬

Expanded text:
cat ergo: Patientiam meam quis consicat ergo: Patientiam meam quis considerat? quia quod disponenti breve est, longum est amanti. Unde adhuc dilationis suae damna considerans, hoc quod jam praedixerat repetit, et, descensurus ad ima, vocem doloris ingeminat, dicens: CAPUsimum infernum descendent omnia mea. - Cum constet quod apud inferos justi non in locis poenalibus, sed in superiori quietis sinu tenerentur, magna nobis oboritur quaestio, quidnam sit quod beatus Job asserit, dicens: In profundissimum infernum descendent omnia mea.
Abbreviated transcription (Latin):
positus redimi: et ab inferi¶ ad su¬
periora reuocari. Et quidem paucorꝰ
hominum ista fuit ꝑpendere: Ut
scirent de p̾sentis iute laborib ual
de subsequenti pt᷑ mortem dilatõe
cogitare: qͦd utrumq iusti ante ad¬
uentum redemptoris nr̃i se ꝑpeti do¬
lebant. UInde recte dicit᷑ Et patienti¬
ã meã quis ꝯsiderat: Et quidem ñ
deest qui patientiã consideret: s
cum titius non exaudit quasi minꝰ
osiderare dicitur. ds̃. Ip̃a enim hu¬
mani gnĩs que uenit in mundi fi¬
ne redemptõ: ab his qui a mundi
initio p̃cesserunt tarde credebat᷑. qr
longo temꝑis spacio a celestium re¬
muneratione disiunti sunt: ue¬
ritate atcestante que ait. Multi
nunc dicit᷑ ꝑatientiã meam quis
considerat: ardentis desiderii uota
pandunt᷑. Neq enim ut p̃diximꝰ ru¬
storum patientiam non considerat
d̃s: sed quasi non considerare dicit᷑
ad uotum desiderii minꝰ citius ap¬
parere.⁊ per prolixiora tempora diͤ¬
pensatõnis sue grãm differre. Di¬

Expanded text:
positus redimi et ab inferis ad superna revocari. Et quidem paucorum hominum ista fuit perpendere, ut scirent de praesentis vitae laboribus vel de subsequenti post mortem dilatione cogitare. Quod utrumque justi ante adventum Redemptoris nostri se perpeti dolebant. Unde et recte dicitur: Et patientiam meam quis considerat? Equidem non deest qui patientiam consideret; sed cum citius non exaudit, quasi minus considerare Deus dicitur. Ipsa enim humani generis quae venit in mundi fine redemptio ab his qui a mundi initio praecesserunt tarda credebatur, quia longo temporis spatio a coelestium remuneratione disjuncti sunt, Veritate attestante, quae ait: Multi nunc dicitur: Patientiam meam quis considerat? ardentis desiderii vota panduntur. Neque enim, ut praediximus, justorum patientiam 435 non considerat Deus, sed quasi non considerare dicitur ad votum desiderii minus citius apparere, et per prolixiora tempora dispensationis suae gratiam differre. Di
Abbreviated transcription (Latin):
de multitudine iniquor idest de
antiqui hostis corꝑe beatꝰ iob sen¬
tentiam ꝓtulit.: mox ad ꝓpm eorꝰ
pͥncipem idest capud omniũ ꝑdi
torum sententiã uertit: atꝙ ã plu

Expanded text:
de multitudine iniquorum, id est de antiqui hostis corpore, beatus Job sententiam protulit, mox ad ipsum eorum principem, id est caput omnium perditorum, sententiam vertit, atque a plur
Abbreviated transcription (Latin):
desleu̾it nescit: ac ne culpe imma
nitas modum penitentie tͣnseat
metuit. Et plerumq culꝑam iam
u̾itas relaxat: sed mens asflicta ad¬
huc de uenia dum ualde sibi est sol¬
licita trepidat Seruus gͦ hic iam
fugit dominũ sed liber non est: qr
petcatũ suum homo iam corrigen¬
do ⁊ penitendo deserit: sed tamen
ad huc districtum iudicẽ de eius re¬
tributione ꝑtimescit. Ibigͦ seruns a.
domino liber erit: ubi iam de peccĩ
uenia dubietas non erit: ubi iam
secura mente ad culye sue memori¬
am non addicit. ubi non sub reatr
animus trepidat: s de eius indul¬
gentia libere exultat. S si nulla
ibi homo peccaui sui memoria tan¬
gitur: ereꝑtum se unde gͣtulat᷑
Aut quom largitori grãs refert de
uenia quam accepit: si int̾ueniẽ¬
te obliuione tͣnsacte nequitie ẽe pe
ne debitorem nescit:
A

Expanded text:
defleverit, nescit: ac ne culpdefleverit, nescit: ac ne culpnitas modum poenitentiae transeat, metuit. Et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia, dum valde sibi est sollicita, trepidat. Servus ergo hic jam fugit dominum, sed liber non est, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Ibi ergo servus a domino liber erit, ubi jam de peccati venia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulla ibi homo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae esse se poenae debitorem nescit? A
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑeccat seruus est peccati: quia
nimirũ quisqͥs se pauo desiderio sy¬
bicit. iniquitatis dominio dudum
libera mentis colla supponit. S huic
dñio contradicimꝰ: cum iniquitati
que nos ceperat reluctamus: cum
ꝯsuetudini uolente resistimus: ⁊
desideria peruersa calcantes. contͣ᷑
hanc us nobis libertatis ingenite
uendicamꝰ: cum culpam penitendo
percutimus: q maculas sordium
fletib lauamus. Glerumq autẽ
iam quidem mens: quod ꝑuerse e¬
gisse se meminit. deplorat. Iam pͣ¬
ueasta non solum deserit: sed ama¬
rissim is etiam lamentis ꝑunit.
Sed tamen dum eoꝵ que egit remini¬
stiti: graui de iudicio pauore ter
sed adhuc se perseste insecuritate nõ
erigit. quia dum quanta sit distri
stio extremi examinis pensat: int̾
spem ⁊ formidinẽ sollicita trepidat.
quia iustꝰ iudex ueniens. quid de ꝑ¬
petratis reputet. quid relaxet ignoᷤ¬
rat. Nam qͣm praua commiserit
meminit:san commissa digne

Expanded text:
qui peccat, servus est peccati ; quia qui peccat, servus est peccati ; quia nimirum quisquis se pravo desiderio subjicit, iniquitatis dominio dudum libera mentis colla supponit. Sed huic domino contradicimus, cum iniquitati quae nos cepeconsuetudini violenter resistimus, et desideria perversa calcantes, contra haec jus nobis libertatis ingenitae vindicamus; cum culpam poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus. Plerumque autem jam mens quidem quod perverse egisse se meminit, deplorat; jam prave acta non solum deserit, sed amarisssed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gravi de judicio pavore terrsed adhuc se perfecte in securitate non erigctio extremi examinis pensat, inter spem et formidinem sollicitus trepidat: quia judex justus veniens, quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit meminit, sed an commissa digne
Abbreviated transcription (Latin):
illic alius alium retributione tͣnscẽ¬
dat. Qnde in eniͣngłio u̾itas dicit.
Indomo patris mei mansiones mł¬
te sunt. S in eisdem multis man¬
sionib etit aliquomͦ ip̃a rettibu¬
tionum diuersitas concors: quia
tanta uis in illa pace nos sociat:
ut quod in se qiuiꝰꝙ non acceꝑit:¬
hoc Se accepisse in alio exultes. Ende
&e non eque laborantes inuinea: eque
cunctidenariũ sortiunt᷑. Et quidẽ
apud patrem mansiones multe st̃:
ed tamen eundem denariũ. disꝑa¬
res laboratores accipiunt: quia una
cunctis erit b̃itudo leticie: qmͣuis ñ
una sit omnib sublimitas uite.
Paruum ⁊ magnũ in hac luce con¬
spexerat. qui ex uoce capitis dicebat.
Inꝑfectum meum uiderunt ocul
tiũ: et in libro tuo om̃s scribentur.
Paruũ ⁊ magnũ conspexerat: cum
dicebat. Benedix̃ omnes timentes se
dominꝰ: pusillos cum maiorib. Be¬
ne autem subdit᷑. Et seriuis liber.
a dño suo. Scriptum quiipe est. Oĩs

Expanded text:
illic alius alium retributione transcenillic alius alium retributione transcendat. Unde in Evangelio Veritas dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisdem multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionum diversitas concors: quia tanta vis in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non acchoc se accepisse in alio exultet. Unde et non aeque laborantes in vinea, aeque cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipcunctis erit beatitudo laetitiae, quamvis non una sit omnibus sublimitas vitae. Parvum et magnum in hac luce conspexerat, qui ex voce capitis dicebat: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Parvum et magnum conspexerat, cum dicebat: Benedixit omnes timentes se Dominus, pusillos cum majoribus ne autem subditur: Et servus liber a domino suo. Scriptum quippe est, Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
neri semel nummũ deceptionis cõ¬
tulit: et obhoc cotidie expetere mor¬
tis debitum non desistit: qui in pa¬
radyso homini peccanti petuniam
commodauit: sed iniquitate crescẽ¬
te hanc cotidie cum usuris exigit.:
De hoc exastore in euungłio ueritaᷤᷤ
dicit. Et udex tradet te exactori.
Huius itaq exactoris uox est: dem¬
ptauo misere suggestionis. Andimiꝰ
autem uotem exactoris cum eius tẽp¬
tatione pulsamur: sed non exaudi¬
mus. si pulsanti resistimꝰ. Audit
enim qui temptatõem sentit: exau¬
dit uero qui temptatiõi ꝯsentit. Di¬
catur itaq deiustis. Non exaudie¬
runt uocem exactoris: qm̃ sugge¬
stionem eius ⁊ si audiunt quia
ne sepius replicat: beatus iob qr
interne pacis frequentiã diligenᷤ
conspicit: descriptioni eius itere
ibi sunt et seruus liber a domino
suo: quia in hac uita nobis est diᷤ¬
cretio operum ⁊ erit in illa ꝓcul
dubio discretio dignitatũ: Ut quo
hic alius alium merito superat

Expanded text:
neri semel nummum deceptionis conneri semel nummum deceptionis contulit, et ab hoc quotidie expetere mortis debitum non desistit? Qui in paradiso homini peccati pecuniam commodavit; sed iniquitate crescente, hanc quotidie cum usuris exigit. De hoc exactore in Evangelio Veritas dicit, Et judex tradet te exactori . Hujus igitur exactoris vox est tentatio miserae suggestionis. Audimus autem vocem exactoris, cum ejus tentatione pulsamur; sed non exaudimus, si pulsanti resistimus. Audit enim, qui tentationem sentit; exaudit vero qui tentationi consentit. Dicatur itaque de justis: Non exaudierent vocem exactoris, quoniam suggestionem ejus etsi audiunt, quiane saepius replicat, beatus Job, quia internae pacis frequentiam diligens conspicit, descriptioni ejus iterum ibi sunt, et servus liber a domino suo. - Quia in hac vita nobis est discretio operum, erit in illa procul dubio discretio dignitatum: hic alius alium merito superat,
Abbreviated transcription (Latin):
uincula quia certissime tumpenda
in resurrectione conspexerat: iam
quasi rupta gaudebat ꝓpheta cum
catores lux interna recipiat: ⁊ dicat.
Ibi impii cessauerunt a tumulto.
Contempletur qͦd scĩ uiri desiderii
exercitatione fatigati: altius in illo
intimo sinu requiescant. ⁊ dicat .n.
dibi reqͥeuerunt D¬
fessi robore. Contempletur quod
cunctis simul corruptõĩs sue uincu¬
lis absoluti: ad illa libertatis gaudia
incorrupta perueniant. ⁊ dicat. Et
quondam uincti pariter sine mole¬
stia. Bene autem dicit᷑ quondam uĩc¬
ti: quia dum illa semꝑ p̃sens leti¬
cia cernitur: omne qͦd er̾it ⁊ defluit.
quasi p̃teritum iam uidetꝰ᷑. Sum
enim terum finis attendit᷑: omne
qͦd p̃teriit quasi iam fuisse pensat᷑.
S omnes hiiqͦs illuc quies int̾na s¬
cipiet: hic interim quid egerint nar¬
tem exanctoris. Quis alius debet no¬
mine exastoris intelligi: nisi inpor¬
tunus ille ꝑsuasor. qui humano ge¬

Expanded text:
vincula, quia certissime rumpenda vincula, quia certissime rumpenda in resurrectione conspexerat, jam quasi rupta gaudebat Propheta, ccatores lux interna recipiat, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu. Contempletur, quod sancti viri desiderii exercitatione fatigati, altius in illo intimo sinu requiescant, et dicat: Et ibi requieverunt fessi robore. Contempletur, quod cunctis simul corruptionis suae vinculis absoluti, ad illa libertatis gaudia incorrupta perveniant, et dicat: Et quondam vincti pariter sine molestia. Bene autem dicitur, Quondam vincti; quia dum illa semper praesens laetitia cernitur, omne quod erit et defluit, quasi praeteritum jam videtur. Dum enim rerum finis attenditur, omne uod praeterit, quasi jam fuisse pensatur. Sed omnes hi quos illuc quies interna suscipiet, hic interim quid egerint, narresistitur. --Quis alius debet nomine exactoris intelligi, nisi importunus ille persuasor, qui humano ge
Abbreviated transcription (Latin):
in spe: quia ⁊ ip̃a creatura liberabit᷑
a seruitute corruptõis: in libertate
glorie filior dei. Hanitati quippe
creatura non uoleris subditur: quia
homo qui ingenite ꝯstantie statũ
uolens deseruit: pressus iuste morta¬
litatis pondere nolens mutabilitatiꝰ
sue corruptioni seruit. Sed creatura
hec: tunc a seruitute corruptõis eripi¬
tur: cum ad filiorum dei głam in¬
corrupta. resurgendo sublenat᷑. Hic
itaq elesti molestia uncti sunt: qr
adhuc corruptõis sue pena depͥmũ¬
tur. Sed cum corruptibili carne exu¬
imuro: quasi abhis quib nunt as¬
tringimur: molestie uinculis rela¬
xanut. Presentari naniq iam deo
tupimus: sed adhuc mortalis corpo¬
ris obligatione ppedimur. Iure gͥ iũc¬
ti dicimu: qui adhuc incessum no
stri desiderii ad deum liberum ñ ha¬
beamus. ¶Inde bene paulus eterna
desiderans: sed tamen adhuc corrup¬
tionis sue sarcinam portans uint̾tus
Dissolui enim non quereret: nisi se
ꝑculdubio uinctum iuderet. Hec ar̃

Expanded text:
in spe: quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Vanitati quippe creatura non volens subditur, quia homo, qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus justae mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur. Hic itaque electi molestia vincti sunt, quia adhuc corruptioni suae poena deprimuntur. Sed cum corruptibili carne exuimur, quasi ab his, quibus nunc astringimur, molestiae vinculis relaxamur. Praesentari namque jam Deo cupimus, sed adhuc mortalis corporis obligatione praepedimur. Jure ergo vincti dicimur, quia adhuc incessum 136 nostri desiderii ad Deum liberum non habemus. Unde bene Paulus aeterna desiderans, sed tamen adhuc corruptionis suae sarcinam portans, vinctus sto . Dissolvi enim non quaereret, nisi se procul dubio vinctum videret. Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
que loqui non debuit. Plerumq ar
tantis cogitationum yoluminib im¬
plicatur. ut ip̃e ferre uix ualeat: q̃
intra se prouidus uersat. ut cumnil
opere faciat. submagno cordis sui põ¬
dere uehement̾ insudat. Quia enĩ
dura sunt que apud semetip̃m intꝰ
patitur: quietꝰ foras otiosusq lassa-¬
tur. Plerumq enim quasi uentura
animus ꝯspicit: totamq contra hec
intentõem ꝓponit. Magnusq ardor
ꝯtentioni se inserit: sopor fugit. Nox
in diem uertitur: ⁊ cum quieta foras
membra lectulus teneat. intus ma¬
gis clamorib in cordis foro litigat᷑.
Et sit plerumq ut nulle ueniant
que p̾uidentur: totaq illa cogita¬
tio que dix se plena intentione pa¬
rauerat. repente uacua quiescat.
Tanto autẽ longius mens a neces¬
sariis cessat: quanto in ania latiuᷤ
cogitat. Quia gͥ dispensatonis cy¬
ras maligni sp̃c modo torpente. uł¬
p̃cipitata aclione feriunt: modopi
tationum molib premunt.

Expanded text:
quae loqui non debuit. Plerumque autem quae loqui non debuit. Plerumque autem tantis cogitationum voluminibus implicatur, ut ipsa ferre vix valeat, quae intra se providus versat; et cum nil opere faciat, sub magno cordis sui pondere vehementer insudat. Quia enim dura sunt quae apud semetipsum intus patitur, quietus foris otiosusque lassatur. Plerumque enim quasi ventura animus conspicit, totamque contra haec intentionem proponit; magnusque ardor contentionis se inserit, sopor fugit, nox in diem vertitur; et cum quieta foris membra lectulus teneat, intus magnis clamoribus in cordis foro litigatur. Et fit plerumque ut nulla eveniant quae praevidentur: totaque illa cogitatio, quae diu se plena intentione paraverat, repente vacua quiescat. Tanto autem longius mens a necessariis cessat, quanto inania latius cogitat. Quia igitur dispensationis curas maligni sppraecipitata actione ferit, modo pis cogitationum molibus premit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nuntiatem tͥ. Per camelos qͥ mũ¬
dum aliquid hñt dum ruminant :
et in mundũ ilum nequa qͣm ungr¬
lam findunt. supra iam diximus bo¬
nas rerum temꝑalium dispens atões
intelligi: in quib quo est cura distẽ¬
sior. eo nobis multiplicius insidiat᷑
dis terrenis reb p̃sidet: occulti hos¬
lis iaculis latius patet. Nonnulla
enim ꝓuidens agere nittur. ⁊ sepe
dum cautus futura subtiliter pre¬
iudet: incautus dampna p̃sentia
nequa qͣm uidet. Sepe dum p̃senti¬
b inuigilat: ad instantia p̃uiden¬
tia dormitat. Sepe dum aliqua tor¬
pens agit. que nigilanter agenda
sunt negligit Sepe dum plus iu-¬
sto uigilantem se in actione exhibet:
ip̃a aftionis sue in quietudine reb
subditis peius nocet. Aliqͣndo autẽ
lingue modum ponere uitit᷑. s one¬
re dispensatõis exigente silere ꝓhibet᷑.
Aliquando dum nimia se censura.
restringit: tacet etiam cum loqui de¬
buit. Aliquando adinferenda necessa¬
ria dum se latius relaxat: dicit etiã

Expanded text:
t obnoxia. --Per camelos, qui mundum aliquid habent, dum ruminant, et immundum, dum nequaquam ungulam findunt, supra jam diximus bonas rerum temporalium dispensationes intelligi, in quibus quo est cura distensior, eo nobis multiplicius insidiaturdis terrenis rebus praesidet, occulti hostis jaculis latius patet. Nonnulla enim providens agere nititur, et saepe dum cautus futura subtiliter praevidet, incautus damna praesentia nequaquam videt; saepe dum praesentibus invigilat, ad instantia praevidenda dormitat; saepe dum aliqua torpens agit, quae vigilanter agenda sunt negligit; saepe dum plus justo vigilantem se in actione exhibet, ipsa actionis suae inquietudine rebus subditis pejus nocet. Aliquando autem linguae modum ponere nititur, sed onere dispensationis exigente, silere prohibetur. Aliquando dum nimia se censura restringit, tacet etiam 67 quae loqui debuit. Aliquando ad inferenda necessaria dum se latius relaxat, dicit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fugit: dum omne qđ mens patitur.
ꝑseuerans discrecio subtiliter respicit:
solaq mortis ꝑitulum euadit: quia
etiam ꝑturbatis cogitationib discre¬
tio non succumbit: ut damꝑna sua
animo renuntiet. ⁊ qͣsi dnĩn ad lam̃¬

Expanded text:
fugit, dum omne quod mens patitur, fugit, dum omne quod mens patitur, perseverans discretio subtiliter respicit, solaque mortis periculum evadit; quia etiam perturbatis cogitationibus, discretio non succumbit, ut damna sua animo renuntiet, et quasi dominum ad lam
Abbreviated transcription (Latin):
tiarem tͥ. Quid per oues : nisicogi¬
tationum innocentia: Quid per
oues: nisi bonorꝰ cordium mundi¬
tia designatur: Celum uͦ aerium
dici paulo ante iam diximus: un¬
de ⁊ aues celi noĩanniᷤᷤ. Et scimus qͦd
immundi sp̃c qui e celo ethereo lap¬
si sunt. in hoc celi terreq medio ua¬
gantur: quia qͣntomagis corda ho¬
minum ascendere ad celestia inui¬
dent: tanto se a celestib per elatoĩs
sue immundiciã proiectos uident. Qa
gͦ ab aeris potestatib contra cogitati¬
onum nũar munditiã flamina lyuo¬
ris inruit: de celo ignis ad oues uenit.
Sepe enim mundas mentis nr̃e cogi¬
tationes ardore libidinis accendunt.
⁊ quasi igne oues concremant: dũ
castos motꝰ animi luxurie tẽptarõe
ꝑturbant. Qui ignis dei dicitur: qr
⁊ si non faciente dño tamen ꝑmittẽ¬
te gn̾atur. Et quia in pulsu subito ip¬
sas ñ mĩqͣm circunspectiones men¬
tes obruunt: quasi custodes pueros oc-
cidunt. S tamen unus incolumis

Expanded text:
t. --Quid per oves, nisi cogitationum innocentia, quid per oves, nisi bonorum cordium munditia designatur? Coelum vero aerium dici paulo ante jam diximus: unde et aves coeli nominamus. Et scimus quod immundi spiritus, qui e coelo aethereo lapsi sunt, in hoc coeli terraeque medio vagantur: qui tanto magis corda hominum ascendere ad coelestia invident, quanto se a coelestibus per elationis suae immunditiam projectos vident. Quia ergo ab aereis potestatibus contra cogitationum nostrarum munditiam flamma livoris irruit, de coelo ignis ad oves venit. Saepe enim mundas mentis nostrae cogitationes ardore libidinis accendunt; et quasi igne oves concremant, dum castos motus animi, luxuriae tentatione perturbant. Qui ignis Dei dicitur, quia etsi non faciente Deo, tamen permittente, generatur. Et quia impulsu subito ipsas nonnunquam circumspectiones mentis obruunt, quasi custodes pueros gladio occidunt. Sed tamen unus incolumis