comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem. prima tantum litera cõmutata: quan¬
tum uero in par&lypomenonis libros intellegida¬
tur. quidam locus indiȩ sic uocatur: Porro he¬
obrei tharsis. mare dicigeneraliter autumant.
secundum illud inspũ ue hementi confringens naues
tharsis id ẽ maris: Et inesaia ululate naues tarsis:
Super quo ante annos pluri mos ine pystola quadã
ad marcellam dixis se me memini : Nonigitur pro¬
pheta adcertum locum fugere cupiebat. sed mare in¬
grediens. quo cũq: per gere festinabat: Et magis
hoc conuenit fugitiuo & timido. non locum fugę otio¬
sȩ eligere: sed primum occasionem arripere naui¬
gandi: Hoc quoq: pos sumus dicere. qui notũ tantũ pu¬
tabat iniudea dm̃ & in isrł magnũ nomen eius.: post¬
quã sensit illum in fluctib: conficetur & dicit. hebre¬
us ego sum & dm̃celi ego timeo. qui fecit mare & ari¬
dam : Siaũ ipse fecit mare & aridã : cur aridã de¬

Expanded text:
civitatem, prima tamen littera commutata: quancivitatem, prima tamen littera commutata: quantum vero in Paralipomenon libris intelligi datur, quidam locus Indiae sic vocatur. Porro Hebraei THARSIS  , mare dici generaliter autumant secundum illud: In spiritu vehementi confringes naves Tharsis , id est, maris. Et in Isaia: Ululate, naves Tharsis . Super quo ante annos plurimos in epistola quadam ad Marcellam dixisse me memini: Non igitur propheta ad certum fugere cupiebat locum; sed mare ingrediens, quocumque pergere festinabat: et magis hoc convenit fugitivo, et timido, non locum fugae otiosae eligere; sed primam occasionem arripere navigandi. Hoc quoque possumus dicere, qui notum tantum putabat in Judaea Deum , et in Israel magnum nomen ejus, postquam illum sensit in fluctibus, confitetur, et dicit: Hebraeus ego sum, et Dominum coeli ego timeo, qui fecit mare et aridam: si autem ipse fecit mare et aridam, cur aridam
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ secundum carnem:. Non quo ipse peri redesideret
cui uiuere xp̃s ẽ & morilucrum sed magis meretur uitã
dum saluare uult ceteros : Propter ea uidens ionas.
conpro phetas suos mitti adoues ꝑditas domus urł.
ut ad pęnitentiã populum ꝓuocarent: Bala quoq:
diuinum desalute israhelitic populi prophetasse: do¬
let sesolum eleccũ . quimitteretur ad assyrios ini¬
micos isrł. & adciuitatem hostium maximã. ubi
ido latria. ubi ignoratio dĩ: & qđ his maius ẽ : time¬
bat ne ꝑoccasionem p̃dicationis sue illis conuersis ad
penitentiam isrł penitus relinqueretur: Nouerat
enĩ eodem spũ. quo illigentiũ p̃conium credebatur.
qđ quandonationes credidissent : tuno periretdo¬
mus isrł: & qđ aliquando futurum erat. hoc ne in
suo tempore fieret. uere batur: Unde imitatus iõ
nas cam & recedens a facie dĩ fugere uoluit inthar¬
sis : quod iosephus inter p̃tatur tharsum ciliciȩ

Expanded text:
tae secundum carnem . Non quod ipse perire desideret, tae secundum carnem . Non quod ipse perire desideret, cui vivere Christus est, et mori lucrum ; sed magis meretur vitam, dum salvare vult caeteros. Praeterea videns Jonas comprophetas suos mitti ad oves perditas domus Israel, ut ad poenitentiam populum provocarent, Balaam quoque divinum de salute Israelitici populi prophetasse , delet se solum 393 electum, qui mitteretur ad Assyrios inimicos Israel, et ad civitatem hostium maximam, ubi idololatria, ubi ignoratio Dei: et quod his majus est, timebat ne per occasionem praedicationis suae, illis conversis ad poenitentiam, Israel penitus relinqueretur. Noverat enim eodem spiritu, quo illi gentium praeconium credebatur, quod quando nationes credidissent, tunc periret domus Israel, et quod aliquando futurum erat, hoc ne in suo fieret tempore, verebatur. Unde imitatus Cain Jonas , et recedens a facie Domini, fugere voluit in Tharsis, quam Josephus interpretatur Tharsum Ciliciae
Abbreviated transcription (Latin):
aũdire contempsit . totus gentiũ mundus ex audiat :¬
& hoc ꝓpterea quia ascenderit malitia eius corã
dõ : Cum enĩ ds̃ quasi quandam pulcherrimamdo
mum seruituro sibi homini ex sturxerit: de prauat
ẽ homo ꝓpria uoluntate & apueritia diligenter
os suum & exstructa turrȩ suꝑ biȩ: meretur ad
se descendentem filium dĩ ut ꝑpęnitentiȩ ruinam
suggerente : qđ pȩnitentia gentium ruina sit iudeorũ s
Idcirco amator patriȩ suȩ : non tam saluti inuidet nine¬
uȩ quã non uult perire populum suum: Alio quinle¬
gerat morsen rogantem dixis se ꝓeo. Sidimittis eis
peccatum : dimiote : Sin aũ non dimit tis. & me delede
& morsen delibro non fuisse deletum : Quinpotius
dnm occasionem accepisse ꝑseruum: ut ceteris con¬
seruis illius parceret: Dumenĩ dicit dimitteme.
ostendit se posse retineri: Tale quid & ap̃stolus loquitur:
optabam anathema eẽ ꝓfratribus meis quisunt israheli¬

Expanded text:
audire contempsit, totus gentium mundus exaudiat. Eaudire contempsit, totus gentium mundus exaudiat. Et hoc propterea, quia ascenderit malitia ejus coram Deo. Cum enim Deus quasi quamdam pulcherrimam 392 domum servituro sibi homini exstruxerit, depravatus est homo propria voluntate, et a pueritia diligenter os suum, et exstructa turre superbiae , meretur ad se descendentem Filium Dei, ut per poenitentiae ruinam suggerente, quod poenitentia gentium, ruina sit Judaeorum. Idcirco amator patriae suae, non tam saluti invidet Ninive, quam non vult perire populum suum. Alioquin legerat Moyse rogantem dixisse pro eo: Si dimittis eis peccatum, dimitte: sin autem non dimittis, et me dele deet Moysen de libro non fuisse deletum, quin potius Dominum occasionem accepisse per servum, ut caeteris conservis illius parceret. Dum enim dicit, dimitte me, ostendit se posse retineri. Tale quid et Apostolus loquitur: Optabam anathema esse pro fratribus meis, qui sunt Israeli
Abbreviated transcription (Latin):
Lxx excepto eo qđ dixerunt. ascendit clamor malitiȩ
eius cran me. cetera similiter transtulerunt : In
condemnationẽ israhelis. ionas adgentes mittitur. qđ
nineue agente pęnitentiã. illi in malitia ꝑseuerent :
Porro qđ ait ascendit malitia eius coram me. siueda¬
mor malitiȩ eius odme. Hoc ipsum est qđ ingenesi di¬
cit᷑ clamor sodomȩ & gomurrȩ multiplicatus ẽ: & ad
cam uox sanguinis fris tui abi clamat adme de ter¬
ra : Iux̃ tropologiam uero dñs nr̃ ionos hoc ẽ columba
siue dolens: Utrumq: enĩ inter pͣtatur : uel quia sp̃s sc̃s
inspecie columbȩ descendit & mansit in eo. uel quia no¬
stris doluit ipseuul neribus : & fleuit suꝑ hierusalem &
liuore eius sanatisumus. Nere filius ueritatis . Ds quip¬
pe ueritas ẽ Mit utur adnine uenpul diram. Idest
mundum. quonibil pulchrius oculis carneis as spicimus:
tisq: operibus singłs de eo dr̃. & uidit ds̃ quia bonũ:
Adnine uen in quã ciuitatem magnam. ut quia isrł

Expanded text:
 excepto eo quod dixerunt, ascendit clamor malitiae ejus ad me, caetera similiter transtulerunt. In condemnationem Israelis Jonas ad gentes mittitur, quod Ninive agente poenitentiam, illi in malitia perseverent. Porro quod ait, ascendit malitia ejus coram me, sive, clamor malitiae ejus ad me, hoc ipsum est quod in Genesi dicitur: Clamor Sodomae et Gomorrhae multiplicatus est . Et ad Cain: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Juxta tropologiam vero Dominus noster, Jonas, hoc est, columba, sive dolens utrumque enim interpretatur, vel quia Spiritus sanctus in specie columbae descendit, et mansit in eo , vel quia nostris doluit ipse vulneribus, et flevit super Jerusalem, et livore ejus sanati sumus : vere filius veritatis; Deus quippe veritas est, mittitur ad Niniven pulchram, id est, mundum, quo nihil pulchrius oculis carnis  Al. carneistisque operibus singulis, de eo dicit: Vidit Deus quia bonum est. Ad Niniven, inquam, civitatem magnam, ut quia Israel
Abbreviated transcription (Latin):
bia. acturus sit pęnitentiam: & in locum pristinumre¬
stituendus : Ad cuius sensus cõparationem : &iam illud
ꝑ septem annos pȩnitentia. in regnũ pristinũ resti
pęnitus timorem dĩ. Dum facile homines labunturat
uicia putantes &iam diabolũ quia uctor malorum ẽi
& omnium malorum peccatorumo fons. acta pęniten
posie saluari¬
u denris mentibus abiciamus . & sciamus peccatores
in euangelio mitti in igne mȩternum. qui preparatus
sit diabolo & angelis eius: & dehis diciuermes eordm
non morietur & ignis non extinguetur : Scimus qui

Expanded text:
bia, acturus sit poenitentiam, et in locum pristinum restituendus. Ad cujus sensus comprobationem etiam illud per septem annos poenitentia, in regnum pristinum restitpenitus timorem Dei, dum facile homines labuntur ad vitia, putantes etiam diabolum, qui auctor malorum est, et omnium peccatorum fons, acta poenitentia, posse salvari, de nostris mentibus abjiciamus. Et sciamus peccatores in Evangelio mitti in ignem aeternum, qui praeparatus sit diabolo et angelis ejus , et de his dici: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Scimus qui
Abbreviated transcription (Latin):
cundo dicens. surge & uade innineuen ciuitatem ma¬
gnam & p̃dica in ea iuxta p̃dicationẽ priorem. quõ
ego locutus sum adte: Non dicitur prophete quo¬
re non fecisti qđ tibifuerat imperatum : sed sufficitei
naufragu & deuorationis sola cor reptio: ut quum¬
perantem non senserat dm̃. intellegeret liberantẽ :
Alio quin super fluũ ẽ. de linquenti seruo. post pla¬
gas uelle imputare qđ fecit. cũ huius cemodicorre¬
ptio nontam emendatio sit quã ex probratio: Dñs
ne uen. ut quiprius quodam modo fugerat dicens pat̃
sipos sibile ẽ transeat ame calix iste : & noluerat da¬
re panem filiorum canibus : nuc quia illidixerant: cru
cifige talem nos non habemus regemnisicesarem : spon¬
te ꝑgat achineuen . & hoc p̃dicet postresurrectio¬
nem qđ ut p̃dicaret : & ante ꝑ assionem ei fuerat impe¬

Expanded text:
 Surge, et vade in Niniven civitatem magnam, et praedica in ea juxta praedicationem priorem, quam ego locutus sum ad te. Non dicitur prophetae, quare non fecisti quod tibi fuerat imperatum, sed sufficit ei naufragii et 415 devorationis sola correptio, ut qui imperantem non senserat Dominum, intelligeret liberantem. Alioquin superfluum est delinquenti servo post plagas velle imputare quod fecit, cum hujuscemodi correptio non tam emendatio sit, quam exprobratio. Dominniven, ut qui prius quodammodo fugerat, dicens: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste , et noluerat dare panem filiorum canibus ; nunc quia illi dixerant, Crucifige, crucifige talem: Nos non habemus regem nisi Caesarem , sponte pergit ad Niniven, ut hoc praedicet post resurrectionem, quod ut praedicaret, et ante passionem ei fuerat impe
Abbreviated transcription (Latin):
& terrȩ : & reddã uotamea quȩ feci ꝓsalute hominũ
dño : ut omne qđ dedisti mihi non pereat inȩternũ:
Cernimus qđ in sua passione saluator ꝓnr̃a salute ꝓmi¬
serit : Non faciamus mendacem ihm. mundisimus &
ab uni uersis peccatorum sordibus se parati. ut nos dõ
patriofferat uictimas quas uouerat:
Dixit dñs pisci. & uomuit ionam in aridam: Lxx.
& p̃cepit coeto & iecit ionam suꝑ siccam: Hȩc
inuentre coeti : De quo& iob mysticȩ loquitur:
sis & inferno ut cȩteris restituant saluatorem & qui
mortuus fuerat . ut liberaret eos qui mortis uinculis
tenebant᷑ secum plurimos aduitam educat: Quodaũ scri¬

Expanded text:
et terrae ; et reddam vota, quae feci pro salute omnium Domino, ut omne quod dedisti mihi non pereat in aeternum. Cernimus quid in sua passione Salvator pro nostra salute promiserit: non faciamus mendacem Jesum: ergo mundi simus, et ab universis peccatorum sordibus separati, ut nos Deo Patri offerat victimas quas voverat. Et dixit Dominus pisci: et evomuit Jonam in aridam. LXX: Et praecepit ceto, et ejecit Jonam super siccum. Haec in ventre ceti, de quo et Job mystice loquitur: Msis et inferno, ut terris restituant Salvatorem: et qui mortuus fuerat, ut liberaret eos qui mortis vinculis tenebantur, secum plurimos educat ad vitam. Quod autem scri
Abbreviated transcription (Latin):
sõ phatur : misericor diam inquit suam dere linquent:
Licet offensa sit miseri cordia. quã nos pos sumus ipsum
intellegere dm̃ : Misericors enĩ & miserator dñs. pati¬
ens & multȩs miserationis tameneos quicustodiunt
uanitates : ñ relinquit: non de testatur : sed exspectat
ut redeant : Illi uero stantem misericor diam & ultrose
offerentem : sponte ꝓpria derelinquunt: Fotest hoc
ex persona dnĩ de iudeorum ꝑfȩdia ꝑphetari: qui
dũ se estimant p̃cepta hominum & phariseorum man¬
data seruare : quȩ uanitas atq mendaciũ sunt : dnĩ qui¬
go aũ cum uoce laudis sem per immolabotibi. Quę¬
cũq uoui reddam prosalute dño: Lxx. ego aũ
cum uoce laudis & confessionis immolabo tibi : quȩ cũq
uoui reddam tibi salutare dni Quicustodiunt ua¬
nitates suam misericor diam reliquer̃ : Ego aũ qui
ꝓmultorum salute deuoratus sum. Inuocelaudis &¬

Expanded text:
sophatur. Misericordiam, inquit, suam derelinquent. sophatur. Misericordiam, inquit, suam derelinquent. Licet offensa sit misericordia, quam nos possumus ipsum intelligere Deum  Misericors enim et miserator Dominus, patiens et multae miserationis , tamen eos qui custodiunt vanitates, non relinquit, non detestatur, sed exspectat ut redeant: illi vero stantem misericordiam et ultro se offerentem sponte propria derelinquunt. Potest hoc et ex persona Domini de Judaeorum perfidia prophetari, qui dum se aestimant praecepta hominum et Pharisaeorum mandata servare, quae vanitas atque mendacium suntgo autem in voce laudis immolabo tibi: 414 quaecumque vovi reddam pro salute Domino. LXX: Ego autem cum voce laudis et confessionis immolabo tibi, quaecumque vovi reddam tibi salutare Domino. Qui custodiunt vanitates, suam misericordiam reliquerunt: ego autem qui pro multorum salute devoratus sum, in voce laudis
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirco intribulatione dñi recordatus sum iut
oratio inea de extremomari & scissuris montiũ conscen¬
dat adcȩlos : &ueniat ad templum scm. in quotu ȩter¬
na frueris beatitudine : & considerandum qđ nouo
genere oratio fiat ꝓoratione : & p̃cetur. ut oratio illi
custodiunt uanitates. frustra misericor diam de¬
relinquent .Lxx. qui custo diunt uana & falsa mi¬
sericordiam suã reliquerunt: Ds̃ natura miseri¬
cors. ẽ : & paratus ut saluet clementia: quos non potest
tates: Uanitas quippe uani tatis omnia uanitas. Medã¬
nare uideretur uniuersos. & cuncto generi humano
misericor diam denegare : sed quicustodiunt uanitates siue
men daciũ : Quitrans ierunt in affectum cordis: qui non
solum faciunt. sed ita consentiunt uanitati quasi diligant.
& thesaurum inuenis se se putant: Simulq cerne ma¬
gnanimitatem prophetȩ. in profundo maris. inuentrȩ
tantȩ bestiȩ: ȩ tena nocte cooꝑtus: non cogitat de peri¬
culo suo sed denaturarerum generali sententia philo¬

Expanded text:
dcirco in tribulatione Domini recordatus sum, ut oratio mea de extremo mari, et scissuris montium conscendat ad coelos, et veniat ad templum sanctum tuum, in quo tu aeterna frueris beatitudine. Et considerandum quod novo genere, oratio fiat pro oratione, et precetur ut oratio illiucustodiunt vanitates frustra, misericordiam suam derelinquent. LXX: Qui custodiunt vana et mendacia, misericordiam suam reliquerunt. Deus natura misericors est, et paratus ut salvet clementia, quos non potest tates Vanitas quippe vanitatum, et omnia vanitas ne damnare videretur universos, et cuncto generi humano misericordiam denegare; sed qui custodiunt vanitates, sive mendacium, qui transierunt in affectum cordis: qui non solum faciunt, sed ita custodiunt vanitates, quasi diligant, et thesaurum invenire se putent. Simulque cerne magnanimitatem prophetae, in profundo maris, in ventre tantae bestiae aeterna nocte coopertus, non cogitat de periculo suo, sed de natura rerum, generali sententia philo
Abbreviated transcription (Latin):
tere nisi &ꝰ eum qusincorpore & extracorpus noster ẽ dñs:
Suꝑ saluatoris uero ꝑsona : non ẽ difficilis interpretatio:
quidixit : tristis ẽ anima mea usq: ad mortem : Pater si
possibile ẽ transeat calixiste ame: & in manus tuas cõ

Expanded text:
tere, nisi ad eum, qui et in corpore et extra corpus noster est Dominus. tere, nisi ad eum, qui et in corpore et extra corpus noster est Dominus. Super Salvatoris vero persona non est difficilis interpretatio, qui dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem . Et: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste. Et: In manus tuas c
Abbreviated transcription (Latin):
qđ timent recipere qui pumendi sunt : hoc qđ uirgini¬
tas ex spectat ad premium adulterium formidat ad
poenam : Superionã aũ ita intellegipotest. qđ quiinuen¬
tre coeti. iuxta naturam corporum corrumpidebue¬
rat & cibus bestiȩ ꝓficere ac ꝑuenas artusq diffun¬
di sospes & integer manserit : porro qđ at dñẽ ds̃ me¬
us blandientis affectus ẽ qđ cõmunemomniũ dñibe
tus sum: Lxx Cum de fecerit ex me anitna mea:
dnĩ recor datus sum : Cum in quit nullum aliud spe¬
rarem auxilium : recor datio dñi mihi salutifuit: Iuxta
illud recordatus sumdñi & letatus sum: & in alio loco
Recor datus sum dierum antiquorum & annos ȩter¬
nos inmente habui: Ego cumdis perarem salutem
& carnis fragilitas in medio uentre coeti. nihilmede
uita sperare ꝑmitteret: quic ꝗd in possibile uidebat᷑.
dñi recor datione speratum ẽ : uide bam me clausum
utero coeti & tota spes mea dñserat : &x quibus discimus
cõpage diuellitur : Nonnos debere alio cogitationemuer¬

Expanded text:
 timent recipere qui puniendi sunt, hoc quod virginitas exspectat ad praemium, adulterium formidat ad poenam. Super Jona autem ita intelligi potest: Quod qui in ventre ceti juxta naturam corporum corrumpi debuerat, et in cibos bestiae proficere, ac per venas artusque diffundi, sospes et integer manserit. Porro quod ait: Domine Deus meus, blandientis affectus est, quod communem Deum omnium, tus sum. LXX: Cum deficeret ex me anima mea, Domini recordatus sum. Cum, inquit, nullum aliud sperarem auxilium, recordatio Domini mihi saluti fuit, juxta illud: Recordatus sum Domini, et laetatus sum . Et in alio loco: Recordatus sum dierum antiquorum, et annos aeternos in mente habui . Ego cum desperarem salutem, et carnis fragilitas in medio ventre ceti nihil me de vita sperare permitteret, quidquid impossibile videbatur, Domini recordatione superatum est. Videbam me clausum in utero ceti, et tota spes mea Dominus erat. Ex quibus discimus compage divellitur, non nos debere alio cogitationem ver
Abbreviated transcription (Latin):
turbo consurgit : qđ uenti seuiunt : qđ mare sucitatur
influctur: qđ ꝓditur insor te fugituus: qđ indicat quid
fieri debeat: tuȩ ẽ dñe uoluntatis: tuenĩ sicut uolu¬
isti fecifti: unde & saluator dicit inpsalmo: dñe¬
ut facerem uolun tatẽ tuam
ttuler̃ ionam & miser̃ in mare. & stetit mare
a feruore suo: Lxx. & tulerunt ionam & miserunt in ma¬
re & stetit mare de cõmotione sua : Nondixit arripu¬
erunt : non ait inuaserunt : sed tulerunt : quasicũ obse
quio & honore miserunt in mare : Non repugnantem sed

Expanded text:
turbo consurgit, quod venti saeviunt, quod mare suscitatur turbo consurgit, quod venti saeviunt, quod mare suscitatur in fluctus, quod proditur sorte fugitivus, quod indicat quid fieri debeat, tuae est, Domine, voluntatis, tu enim sicut voluisti, fecisti. Unde et Salvator dicit in psalmo: Dut facerem voluntatem tuamn mare, et stetit mare a fervore suo. LXX: Et tulerunt Jonam, et miserunt in mare, et stetit mare a commotione sua. Non dixit arripuerunt, non ait invaserunt, sed tulerunt: quasi cum obsequio et honore portantes, miserunt in mare non repugnantem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
des supernos sanguinem iustum: tuenĩ dne sicut uolu¬
isti fecisti: Grandis uectorum fides : periditant᷑ ip¬
si : & ꝓ alterius anima dep̃cant᷑: Sciunt enĩ peiorẽmor¬
tem peccatiẽe quã uitȩ: & nedes inquiunt suꝑnos sangui¬
nem in nocentem : contestantur hm ut qđ cũq facturi
sunt non sibi reputetur : & quodam modo dicunt : nolu¬
mus inter ficere ꝓphetamtuũs sediram tuam & ipse
confessus ẽ : & tempestas loquitur : quia tudnẽ sicut uo¬
lusti fecisti. Voluntas tua & pletur ꝑ manus nr̃as:
Nonne uobis uidetur nautarum uox pilati esse confessio
quilauat manus. suar & dicit : mundus sum ego a sangui¬
ne uiri huius: Nolunt xp̃m perire gentes : in nocentẽ
sanguinẽ pro testantur : & iudei dicunt : sanguis eius
supernos & super filios nros : & ideo sileua uerint
manus non & audiantur : quia plenȩ sunt sanguine:
quia tudnẽ sicut uoluistifecisti: qđ nos suscipimus. qđ

Expanded text:
des super nos sanguinem justum, tu enim, Domine, sicut voludes super nos sanguinem justum, tu enim, Domine, sicut voluisti, fecisti. Grandis vectorum fides: periclitantur ipsi, et pro alterius anima deprecantur. Sciunt enim pejorem mortem peccati esse, quam vitae. Et ne des, inquiunt, super nos sanguinem innocentem. Contestantur Dominum, ut quodcumque facturi sunt, non sibi reputetur, et quodammodo dicunt, nolumus interficere prophetam tuum, sed iram tuam et ipse confessus est, et tempestas loquitur, quia tu, Domine, sicut voluisti, fecisti; voluntas tua expletur per nostras manus. Nonne nobis videtur nautarum vox, Pilati esse confessio, qui lavat manus suas, et dicit: Mundus sum ego a sanguine viri hujus . Nolunt Christum perire gentes, innocentem sanguinem protestantur. Et Judaei dicunt: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros. Et ideo si levaverint manus, non exaudientur, quia plenae sunt sanguine: Quia tu, Domine, sicut voluisti, fecisti: Quod nos suscepimus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
remigabant uiri ut reuerterentur adaridã
& non ualebant. quia mare ibat & intumes¬
cebat super eos: Lxx. & conabantur uiri ut reuer¬
terentur adterram & non poterant : quia mare
ibarit & in surgebat magis contra eos: Protulerat con¬
trase sententiã propheta : Sedillicultorem audi¬
entes. manus iniȩcere non audebant: propterea
nitebantur reuerti a daridam & effugere discri¬
men nesanguinem fuderent: magis uolentes perire.
quã ꝑdere : Orerum quanta cõmutatio  populus
qui seruierat dõ dicit. crucifige crucifige talem:
istis imperatur ut occidant: mare ferit: tempestas
iubet: & ꝓpriũ periculũ ne glegentes : dealiena salu
bant absq: sacramento eus qui passurus erat. posse
clamauer̃ ad dñm & dixer̃. quȩ sumus dñe neperea¬
mus in anima uirustius & nedes supernos sangunẽ
innocentem: quia tudñe sic̃ uoliusti fecistr Lxx
& clama uerunt ad dñm & dixerunt ne quaquam
dnẽ nepereamus ꝓpter animam uiri istius & non

Expanded text:
remigabant viri ut reverterentur ad aridam, et non valebant, quia mare ibat, et intumescebat super eos. LXX: Et conabantur viri, ut reverterentur ad terram, et non poterant, quia mare ibat, et insurgebat magis contra eos. Protulerat propheta contra se sententiam; sed illi cultorem audientes Dei, manus injicere non audebant, propterea nitebantur reverti ad aridam, et effugere discrimen, ne sanguinem funderent, magis volentes perire, quam perdere. O rerum quanta mutatio! populus qui servierat Deo, dicit: Crucifige, crucifige talem . Istis imperatur ut occidant, mare furit, tempestas jubet, et proprium periculum negligentes, de aliena salutbant absque sacramento ejus qui passurus erat, posse Clamaverunt ad Dominum, et dixerunt: quaesumus, Domine, ne pereamus in anima viri istius, et ne des super nos sanguinem innocentem, quia tu, Domine, sicut voluisti, fecisti. LXX: Et clamaverunt ad Dominum, et dixerunt: nequaquam, Domine, ne pereamus propter animam viri hujus, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinã & non perir& habitaculũ tiĩ : hoc ẽ tẽplũ ꝓpt̃
omnia scelera quȩ ges seras: econtrario habitator es
iuerusalem mecos ad penitentiã ꝓuocante quaside indu¬
stria & excontentione diluculo surrexer̃ ut festinatione
quaadme redire debuerant cõplerent om̃s cogitatio¬
nes suas & opere de monstrarent: qđmente conceperant:
Hoc iuxta hebraicũ: ceterum in lustris & redemptaciuitas
xp̃i sanguine iiuxta superiora ꝑspicue eccła intellegitur:
quȩ & uocat columba ꝓptersim plicitatẽ multitudinis in
ea credentium: hȩc non aueliit uocem dñi. neque susci

Expanded text:
ciplinam, et non periret habitaculum tuum, hoc est, templum, propter ciplinam, et non periret habitaculum tuum, hoc est, templum, propter omnia scelera quae gesseras. At econtrario, habitatores Jerusalem, me eos ad poenitentiam provocante, quasi de industria et ex contentione diluculo surrexerunt, ut festinatione qua ad me redire debuerant complerent omnes cogitationes suas, et opere demonstrarent, quod mente conceperant. Hoc juxta Hebraicum. Caeterum illustris et redempta civitas Christi sanguine, juxta superiora perspicue Ecclesia intelligitur, quae et vocatur columba, propter simplicitatem multitudinis in ea credentium. Haec non audivit vocem Domini, neque susci
Abbreviated transcription (Latin):
contra dnm p̃dicabant: sacerdotes in locoscõ sommi¬
sere sacrilegium & cũ contralegem facerent. exlege
uictimas offerebant : Eopterea quia illieger̃ in¬
iuste: dñs iustus non faciet iniquitatem sed restitu&
erit qđ ab eo possit abscondi : & hoc faciet dñs ut cor¬
repta ciuitas conuertatur admelius: Sediniquus urł
non cognouit confusionem suam: nec intellexit id¬
circo inlatas plagar. ut ageret pȩnitentiã :
Vindicaui te in quid postea degentibus & destru¬
xiinperia eorum : ut qui perplagasme non senseras
saltim ꝑbeneficia cognosceres: Vel certe sic inte llegen¬
dum disꝑdidi om̃s ciuitater tuas oiuda Rom̃s subie¬
ctas tibi plagas. & tribus. & huersa confinia & tan¬
ta hominũ uastitas fuit ut non ẽ et qui habitar& in
urbibustuis : & post quã hoc feci misi ꝓphetas meos consur¬
gens diluculo & ad pęnitentiam ꝓuocans cheiq: feci quidẽ
tibihec õhierusalem sed feciut timeres me & suscipere sdis¬

Expanded text:
contra Dominum praedicabant. Sacerdotes in loco sanctuarii commisere sacrilegium, et cum contra legem facerent, ex lege victimas offerebant. Propterea quia illi egerunt injuste, Dominus justus non faciet iniquitatem; sed restituet erit quod ab eo possit abscondi. Et hoc faciet Dominus, ut correpta civitas convertatur ad melius. Sed iniquus Israel non cognovit confusionem suam, nec intellexit idsibi illatas plagas, ut ageret poenitentiam. Vindicavi te, inquit postea de gentibus, et destruxi imperia earum, ut qui per plagas me non senseras, saltem per beneficia cognosceres. Vel certe sic intelligendum: Disperdidi omnes civitates tuas, o Juda, et omnes subjectos tibi pagos et tribus, et diversa confinia, et tanta hominum vastitas fuit, ut non esset qui habitaret in urbibus tuis; et postquam hoc feci, misi prophetas meos consurgens diluculo, et ad poenitentiam provocans, dixique: Feci quidem tibi haec, o Jerusalem, sed feci ut timeres me, et susciperes dis
Abbreviated transcription (Latin):
lectione sua nontuo merito sed misericor dia sua: &
lȩtabitur inte & delectabitur quasi pinguissimam sol¬
leminitatis tuȩ hostiam suscipiens salutem tuã & ipse
tibi dicet. congregabo contritos tuos: cor quippe con¬
tricũ & liumiliatũ ñ despicie ids̃ : & calamũ contritũ
non cõfringet : Hoc inter imsiuoluerim. secundo aduen¬
tus aluatoris accipere: Porro quia ꝓpheta⁊ acharias
adsimilẽ lȩtitiã cohortat᷑ sion & hierusalẽ & hancipsam
ꝓphetiã matheus dic̃ in primo aduentuxp̃i eẽ cõpletã
necessitate cõpellimꝰ. immo ipso ordine cducimur uerita¬
tis qđ in sophonia dicitur non futurũ sperare sed factũ :
Scriptũ ẽ enĩ inzacharia. gaude uehementer filiasion:
p̃dica filia hierus alem eccerextuus uenittibi ius¬
tus & saluator Ipse humilis & ascendens suꝑiugalem

Expanded text:
lectione sua: non tuo merito, sed misericordia sua. Et laetabitur in te, et delectabitur, quasi pinguissimam solemnitatis tuae hostiam suscipiens salutem tuam: et ipse tibi dicet: congregabo contritos tuos: Cor, quippe, contritum et humiliatum Deus non despiciet ; et, Calamum contritum non confringet . Haec interim si voluerimus de secundo adventu accipere Salvatoris. Porro quia propheta Zacharias ad similem laetitiam cohortatur Sion et Jerusalem, et hanc ipsam prophetiam Matthaeus dicit in primo adventu Christi esse completam , necessitate compellimur, immo ordine ipso ducimur veritatis, quod in Sophonia dicitur, non futurum sperare, sed factum. Scriptum est enim in Zacharia: Gaude vehementer, filia Sion; praedica, filia Jerusalem: ecce rex tuus venit tibi justus et salvator: ipse humilis et ascendens super jugalem
Abbreviated transcription (Latin):
monstrantur: Gabaa illa faulis usq: ad fandamenta diru
ta : Rama & bethoro & reliquȩ urbes nobiles a salo mo¬
ne constructȩ: par uiuiculi de monstrant᷑: Legamus
iosephã & ꝓphetiam sõfonig illius cernimus hnstori
usq: ad p̃sentem diem. perfidi coloni postinter fe¬
cionem seruorum & ad extremũ filuih̃ excepto plan¬
cui prohibentur ingredi hierusalem: &utruinas
eis suȩ flere liceat ciuitatis. p̃tio redimunt. Vt qui quon¬
dam emerant sanguinem xp̃i eniant lacrimas suas:
&fletus quidem eis gratuitus sit ⁊uideas indiem quo
capta ẽ. aromanis & diruta hierusalem. ueni re po¬
pulum lucubrem confluere decrepitas mulier cu¬
las & senes pannis annisq: obsitos. in corporibus & in
halitu suo. iram dñi de monstrantes: Congregatur
turba miserorum & patibulo dñi coruscante: acra¬

Expanded text:
monstrantur. Gabaa illa civitas Saulis usque ad fundamenta diruta monstrantur. Gabaa illa civitas Saulis usque ad fundamenta diruta est . Rama et Bethoron et reliquae urbes nobiles a Salomone constructae, parvi viculi demonstrantur. Legamus Josephum et prophetiam Sophoniae, illius cernemus  Al. ceusque ad praesentem diem, perfidi coloni post interfectionem servorum, et ad extremum Filii Dei, excepto planctu, prohibentur ingredi Jerusalem, et ut ruinam suae eis flere liceat civitatis, pretio redimunt, ut qui quondam emerant sanguinem Christi, emant lacrymas suas: et ne fletus quidem eis gratuitus sit. Videas in die quo capta est a Romanis et diruta Jerusalem, venire populum lugubrem, confluere decrepitas mulierculas, et senes pannis annisque obsitos, in corporibus et in habitu suo iram Domini demonstrantes. Congregatur turba miserorum, et patibulo Domini coruscante, ac ra
Abbreviated transcription (Latin):
raenĩ expeita uindicta ẽ : a sangune abel iusti us¬
q: ad sanguinẽ ⁊acharie quẽ occider inter templũ
& altere : & ad extremum dedĩ filio dicentes. sanguis
eius suꝑnos & suꝑfilios nr̃os: ex ꝑtisunt dieniamarẽ
quia adamaritudinẽ dnm̃i ꝓuocauerant : Diem̃ adnõ
constitutam inqua ñ in becilles quilibet. sed uirifarsi
mide prim̃tur : & ueniet suꝑ eos ir aƿifinem: Sȩpequp¬
pe & ante iram ħ sustinuer̃: sedira illa ñ fuerat cõsum¬
mationis & finis: Quid necesse ẽ nunc describere quan¬
tas inutraq: captiuitate sustinuer̃ calamitates & quo¬
modo quilucem dñi respuerunt in tenebris & caliginȩ
uersati sint : & qui noluer̃ sollemniũ audire dierã
auriũ : Nobis p̃sertim cũ nunc in ista sumus ꝓuin¬
tia. licet uidere : licet ꝓbare quȩ scripta sunt :
Vexruinarum parua uestigia : inmagnis quo ncłã
urbibus cernimus: Silo ubi tabnaculum & arca
testamenti dñĩ fuit: uix altaris fundamenta

Expanded text:
a est a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae, quem occiderunt inter templum et altare : et ad extremum de Dei Filio, dicentes: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros, experti sunt diem amarum: quia ad amaritudinem Dominum provocaverant: diem a Domino constitutam, in qua non imbecillis quilibet, sed fortissimi viri deprimentur, et veniet super eos ira in finem. Saepe quippe et ante iram Domini sustinuerunt; sed ira illa non fuerat consummationis et finis . Quid necesse est nunc describere quantas in utraque captivitate sustinuerint calamitates, et quomodo qui lucem Domini respuerunt, in tenebris et in caligine versati sint, et qui noluerunt solemnium dierum audire dicium: nobis praesertim qui nunc in ista sumus provincia licet videre, licet probare quae scripta sunt. Vix ruinarum parva vestigia in magnis quondam urbibus cernimus. Silo, ubi tabernaculum et arca Testamenti Domini fuit, vix altaris fundamenta
Abbreviated transcription (Latin):
huerusalem cõminetur auferre : N omina quoq: edi¬
tuorum cũ sacer dotibus: Quia intantã uidas & ben¬
iamn uenerant impietatem : ut intẽplodi. iuxtaqđ
scribit ezechiel : & regnorum quartus lib̵ statuam
baal : quã imaginem zeliciñs uocat. statuerint &
in eodẽ scũ ario idola & dm̃ pariter uenerati sunt ain¬
desi enanter Adolorum sacerdotes. sed tega enitet
cedicitur achum arim: & edituos ergo & sacerdotes
quon dam dĩ & eos quundo matibus adorabant milici
Qđ alxx inregẽ uersum : aufer& ds̃ delo cohierus alem¬

Expanded text:
erusalem, se comminetur auferre. Nomina quoque aedituorum cum sacerdotibus, quia in tantam Judas 679 et Benjamin venerant impietatem, ut in Templo Domini juxta quod scribit Ezechiel, et Regnorum quartus liber ostendit statuam Baal, quam imaginem Zeli Dominus vocat, statuerint, et in eodem sanctuario idola et Dominum pariter venerati sint . Unde signanter idolorum sacerdotes, non sacerdotes, ice dicitur ACCHUMARIM  . Et aedituos ergo et sacerdotes quondam Dei, et eos qui in domatibus adorabant militiaquod a LXX in regem versum est auferet Dominus de
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑeum quisensum pacis habere se iactat : & aufe¬
rat atq: disꝑdat. De talihierusalem. omnem suꝑ¬
biam & falsos indm̃ cultus & uariorũ errores
dogmatum : & seruitut ẽ indm̃ pariter & mundũ :¬

Expanded text:
et super eum qui sensum pacis se habere jactat, ut aufeet super eum qui sensum pacis se habere jactat, ut auferat atque disperdat de tali Jerusalem omnem superbiam, et falsos in Deum cultus, et variorum errores dogmatum, et servitutem in Deum pariter et mundu
Abbreviated transcription (Latin):
eos quiadorant suꝑtecta militiam celi : quieleuant᷑
aduersum scientiã dĩ & omne qđ geritur insȩculo filtã
sibi scientiam pollicentes : referunt a dortus stellarum
& occubitus : & mathe maticorum sequntur errores: &
eos qui adorant dnm̃ & mel diom: Qui scło pariter & dño
putant se posse seruire : & duobus dominis satis facere:
dõ & mammonȩ: quimilitantes xp̃o obligant se nego
chom: id est regisuo: Reste enĩ habent regem homi¬
ra declinant adñõ & non requir̃ eũ . nec recinent sua
peccata fugientem: Siquis aũ uoluerit iuxta int̃¬
p̃tationem nominũ : iudȩ & hierusalem suꝑ ani¬
ma unius cuiusq: hoc ipsum intellegere. ñ errabit:
Qđ auferat dñs uni uersa quȩ diximus uel in consumma¬
tione mundi: uel in singulorum exitu. Quando audi¬
unt : stulte hac noste auferetur animatua ate :
& extendat manum suã suꝑ eũ quidnm̃ non confitet᷑:

Expanded text:
eos qui adorant super tecta militiam coeli, qui elevantur eos qui adorant super tecta militiam coeli, qui elevantur adversus scientiam Dei; et omne quod geritur in saeculo, fictam sibi scientiam pollicentes, referunt ad ortus stellarum et occubitus, et mathematicorum sequuntur errores, et eos qui adorant Dominum et Melchom, qui saeculo pariter et Domino putant se posse servire, et duobus dominis satisfacere, Deo et mammonae: qui militantes Christo, obligant se negotchom, id est, regi suo . Recte enim habent regem homira declinant a Domino, et non requirunt eum, retinent sua peccata fugientem. Si quis autem voluerit juxta interpretationem nominum Judae et Jerusalem super anima uniuscujusque hoc ipsum intelligere, non errabit, quod auferat Dominus universa quae diximus, vel in consummatione mundi, vel in singulorum exitu, quando audient: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te . Et extendat manum suam super eum, qui Dominum non confitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
diũ quirelinquentes cultum eius. uurant in mesthomi & ad¬
otant militiã cȩli t& uenorantur b& al Idolũ sidoniorũ
Hciciusq: hrstoriȩ sensus expositus ẽ: Videamus eapasiustix
propter dnm̃ quide tribũ iuda ortus ẽ : & ꝓpter hierusa¬
lem inqua regnauit uidas. hocẽ dñs atq saluator Di¬
camus quando multiplicata fuerit iniquitas . & refri¬
gescerit caritas multorum ÷ & ueniente iño rara fides
apparuerit in terra . Intantum ut temptentur &iam
rusalem ȩcłam quȩ expace sortita uocabulumẽ:
& auferet deȩcla nominabaalim : qđ interp̃tatur
& conteminitur pauper : cum ad aduentum iudicis.
& senatoris & cõmune ꝯmniũ diuitum. plebs uniuluer¬
sa consurget : & scõ pauperi instandi quidem inter
stra sibi ad plaudent in episcopali nomine &mn
pres biteri dignitate: & non in opere: Vnide signan¬
ter nonait. &opera sacer dotum cũ sacerdotib: sed
nomina: Qui tantũ modo falsa nomina p̃ferunt¬
digitatum : & malis operibus sua nomina destruunt:

Expanded text:
urant in Melchom, et adorant militiam coeli, et venerantur Baal idolum Sidoniorum. Hucusque historiae sensus expositus est: videamus et anagogen. Propter Dominum qui de tribu Juda ortus est, et propter Jerusalem in qua regnavit Judas, hoc est, Dominus atque Salvator, dicamus quando multiplicata fuerit iniquitas, et refrixerit charitas multorum, et veniente Domino, rara fides apparuerit in terra, intantum ut tententur etiam rusalem, Ecclesiam quae ex pace sortita vocabulum est, et auferre de Ecclesia nomina Baalim, quod interpretatur et contemnitur pauper, 680 cum ad adventum judicis et senatoris, et in commune omnium divitum, plebs universa consurgit, et sancto pauperi ne standi quidem inter stra sibi applaudunt in episcopali nomine, et in presbyterii dignitate, et non in opere . Unde signanter non ait, et opera sacerdotum cum sacerdotibus, sed, nomina: qui tantummodo falsa nomina praeferudignitatum, et malis operibus sua nomina destruunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
uit dñs hostiam scĩ ficauit uocatos suos Lxx time¬
te a facie dnĩ dĩ quia uixta ẽ dieschũ: quia p̃parauit dñis iucti¬
mã suam scĩ ficauit uocatossuos: Pro eo qđ lxx transtu¬
ler̃ : timete & nos posuimus slece: In hebreo interie¬
ctio ẽ imperantis silentiũ qua sepe utuntur: st st: & ab
Diem aũ dñi : diẽ intellegamus captiuitatis & ultionis
in popdlũ peccatorem : & hostiã subuersionis iuerus¬
lem : & scĩ ficationem eorũ. quos dedicauit incerfelti¬
oni: secundũ illud qđ dicitur adiueremiam: scĩfica eos
in diẽ interfectionis eorum: &ẽ sensus: uenit contra
impiũ populũ olim p̃dicte captiuitas: iã ꝓpe est:
Sub iosia enĩ rege ꝓphetia texitur: hoc interfecto ua
uenit & cȩtera : hȩc mihi uiltima placet : has mihi ho
& debabr loniis accipi: quos inultionem populi &iã ser¬
uossuos uocat uindicantes iniuriam suã : Nocaui in qt̃
nabucodonosor seruũ meũ : & in eodem uolumine. non

Expanded text:
Timete a facie Domini Dei, quia juxta est dies Domini, quia praeparavit Dominus victimam suam: sanctificavit vocatos suos. Pro eo quod LXX transtulerunt, timete, et nos posuimus, silete, in Hebraeo interjectio est imperantis silentium, qua saepe utuntur et Comici; seDiem autem Domini, diem intelligamus captivitatis et ultionis in populum peccatorem, et hostiam subversionis Jerusalem, et sanctificationem eorum quos dedicavit interfectioni, secundum illud quod dicitur in Jeremia: Sanctifica eos in die interfectionis eorum . Et est sensus: Venit contra impium populum olim praedicta captivitas, jam prope est. Sub Josia enim rege prophetia texitur: hoc interfecto, venit , et caetera. Haec mihi victima placet, has mihi hosos suos, et de Babyloniis accipi, quos in ultionem populi etiam servos suos vocat, vindicantes injuriam suam. Vocavi, inquit, Nabuchodonosor servum meum . Et in eodem volumine, non
Abbreviated transcription (Latin):
in eis ume tumortis absconderunt: & uisitabo inq̃t
suꝑ eos qui con fidunt in cordibus sues & inuiribus suis
quasaiac ⁊ ꝑΚuic. feces uocat siue peccata in quibus pęnitus fu¬
ere defixi: Quitollentes ꝓuidentiam nec boninec
mali dm̃ auctorem eẽ dixerunt : Hoc ẽ qđ necbonis
regerentur arbitrio & casure ferentus incerto: in
consu matione aũmundi : quia dies dni ipsa intellegi¬
tur: scrutabitur dñs hierusalem : Idẽ ecłam suam cũ
lucerna & ultes cetur suꝑ uiros contẽptores. quinolu¬
erunt suas seruare custodias : Id ẽ mandatachĩ contẽ¬
pserunt : & in supratione sepeccare dicentes blas phema¬
uer̃ incordibus sius : qđ nihil ꝓdesset bene facere ne cob¬
esset male : quianecbonorũ operũ p̃miũ nec malorũ
poenam restitueret ds̃ : Recte hic hierus alem ud ẽ
ȩccła quȩ primũ iebus uocabatur qđ dicitur conculca¬
ta : & quando conculcabatur agentibus & demonũ ludi¬

Expanded text:
in eis metu mortis absconderant. Et visitabo, inquit, super eos, qui confidunt in corporibus suis, et in viribus suis, quas διασυρτικῶς, faeces vocat, sive peccata, in quibus penitus fuere defixi: qui tollentes providentiam, nec boni nec mali Deum auctorem esse dixerunt: hoc est, quod nec bonisregerentur arbitrio, et casu ferrentur incerto. In consummatione autem mundi, quia dies Domini ipsa intelligitur, scrutabitur Dominus Jerusalem, id est Ecclesiam suam cum lucerna: et ulciscetur super viros contemptores, qui noluerunt suas servare custodias, id est, mandata Domini contempserunt, et insuper ratione se peccare, dicentes, blasphemaverunt in cordibus suis: quod nihil prodesset benefacere, nec obesset male agere, quia nec bonorum operum praemium, nec malorum poenam restitueret Deus. Recte autem Jerusalem, id est, Ecclesia quae prius Jebus vocabatur, quod dicitur conculcata , quando conculcabatur a gentibus, et daemonum ludi
Abbreviated transcription (Latin):
ter malus. corripiens discipulũ uterudiat: om¬
nis enĩ disciplitia ad p̃sens ñ uidetur eẽ gaudu
sed tristiciȩ: Poste a aũ fructum pacificũ his
quiper eã eruditi sunt reddet
erit fortitudo eorum Indire p̃tionem : &
domus eorum indesertum: & ȩdificabunt
domas & ñ in habitabunt: & plantabunt
& non bibunt uinũ earũ: quia iuxtaẽ dies dnĩma¬
gnus: iuxta & ue loxnimis: Manifestumẽ qđ iuxta utrã¬
q: captiuitatem. omnis eorũ sesus exercitus: & dom̃ diro

Expanded text:
ter malus, corripiens discipulum ut erudiat: Omter malus, corripiens discipulum ut erudiat: Omnis enim disciplina ad praesens non videtur gaudii esse, sed tristitiae: postea autem fructum pacificum his qui per eam eruditi sunt, reddet . Et erit fortitudo eorum in direptionem, et domus eorum in desertum. Et aedificabunt domos, et non inhabitt non bibent vinum earum, quia juxta est dies Domini magnus: juxta et velox nimis. Manifestum est quod juxta utramque captivitatem omnis eorum sit caesus exercitus, et domus dir
Abbreviated transcription (Latin):
sortita ẽ: Quia igitur in nouissimo tempore quose
& solis lu men recedet abherusalem. & tantaeritua¬
stitas ut difficile saluentur &iã elestiđi. ⁊ unc in
lucerna sermonis sui atq: rationis. omnia uitia
scrutabitur ch̃s in hierusalem. & in me diũ pro¬
feret : & deotioso quoq: uerbo fiet iudiciũ & uin¬
dicta: Non inpeccatores : poterat enĩ & peccatum
ueniam ꝓmereri: sed incontẽptores: de quibus dicit᷑¬
& inambacuc: uidete contẽptores & as spicite : & in
alio loco : quare respicis ad contemptores. Acdein¬
de quiaũ &r rogans est & contẽptor: uir suꝑbus.
ecetera: Super his fiet ultio qui custo dias dñi ñ
seruauer̃ & dicunt incor dibus suas non faciet dñs
bene neo faciet male: Non qđ male ds̃ faciat. sed
qđ mala uideatur ei poena ee qui pacitur: Alio¬
quin & scalpellus medici malus erit: quec resecat
uulnera & putridas amputet carnes: & pat᷑ma¬
lus cedens filium ut auitus corrigat: & magis¬

Expanded text:
sortita est. Quia igitur in novissimo tempore, quod t charitas, et solis lumen recedet ab Jerusalem, et tanta erit vastitas, ut difficile salventur etiam electi Dei : tunc in lucerna sermonis sui atque rationis omnia vitia scrutabitur Dominus in Jerusalem, et in medium proferet, et de otioso quoque verbo fiet judicium et vindicta, non in peccatores poterat enim et peccatum veniam promereri, sed in contemptores, de quibus dicitur in Abacuc: Videte contemptores, et aspicite ; et in alio loco: Quare non respicis ad contemptores; Ac deinde: Qui autem arrogans est, et contemptor, vir superbus, et caetera. Super his fiet ultio, qui custodias Domini non servaverunt, et dicunt in cordibus suis: Non faciet Dominus bene, et non faciet male: non quod male Deus faciat, sed quod mala videatur poena esse ei qui patitur. Alioquin et scalpellus medici malus erit, quia resecat vulnera, et putridas amputat carnes. Et pater malus, caedens filium, ut a vitiis corrigat, et magis
Abbreviated transcription (Latin):
ame : nisi enĩ sp̃s sc̃s̃ contristatur. fugeretonsueius¬
set prius hospitium. & dimittere habitaculum suũ: nũ¬
quã & paulus p̃cepis set qđ sup᷑ diximus & dauid post
adulteriũ formidaret ne ꝑderet qđ acceperat :
De quo & ad ebreos scribitur : quantum arbitramini de¬
teriora mereri supplicia. eũquifiliũ di conculcauerit
& sanguiẽ testam̃ti in muelum dixerie in quoscĩ ficat¬

Expanded text:
a me . Nisi enim Spiritus sanctus contristatus fugere consuevisset prius hospitium, et dimittere habitaculum suum, numquam et Paulus praecepisset quod supra dixi; et David post adulterium formidaret, ne perderet quod acceperat, de quo et ad Hebraeos scribitur: Quanto arbitramini deteriora mereri supplicia eum, qui Filium Dei conculcaverit, et sanguinem testamenti immundum duxerit, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
nantibus quã dnm̃ dep̃centur & studiose agant nedesa¬
cerdotibus qui uiolant scã dñi eẽ mere antur: non enĩ
dignitas & nomina dignitatum sedopus dignitatis &
principes & iudices. prophetas & sacer dote s saluare
consueuit: Qui episcopatũ inquit desiderat. bonũ opusde¬
siderat: Videant ꝗd dixerit. bonũ opus desiderat O¬
pus non dignitatẽ : Siaũ despecto o pere. solamasspexerit
dignitatem cito corruet : turris insiloa & excelsȩ cedri
fulmine feriuntur & erecta ceruix frangitur : & cignus
extento collo & in sublime setendens inter in mundas uo¬
lucres cõputat: porro qđ ex posuimus iuxta ebraicun
uerũ tam̃ diluculo consurgentes corruper̃ om̃s cogitatio

Expanded text:
nantibus, quam Dominum deprecentur, et studiose agant ne de sanantibus, quam Dominum deprecentur, et studiose agant ne de sacerdotibus qui violant sancta Domini, esse mereantur, Non enim dignitas et nomina dignitatum, sed opus dignitatis, et principes, et judices, et prophetas, et sacerdotes salvare consuevit: Qui episcopatum, inquit, desiderat, bonum opus desiderat . Videte quid dixerit: bonum opus desiderat, Opus non dignitatem. Si autem, despecto opere, solam aspexerit dignitatem, cito corruit turris in Siloa, et excelsa cedri fulmine feriuntur, et erecta cervix frangitur, et cygnus, extento collo, et in sublime se tendens, inter immundas volucres computatur. Porro quod exposuimus juxta Hebraicum: Verumtamen diluculo s
Abbreviated transcription (Latin):
plietã post quã dixerat insamaria. altare altare. hȩc
dic̃ dñs ecce filius nascetur dauid. & cetera quia con¬
tempserit uerba chii & comederit apud pseudo ꝓphetã
Sic enĩ locũ istũ exponens iosepus inter p̃tatus ẽ. inter¬
fectum eẽ aleone : &neputaretur. casus & noniu¬
dicium dĩ & pseudoꝓpheta quieũ deceperat. hoc fu¬
turum eẽ p̃dixit : & ipse leo cuntẽptorẽ puniens. asinũ
reseruauit : Nonergo mirũ sidoctores quiscõspũple¬
nifuerant. pos sint fieri contẽptores : cũ apud negle¬
gentes & non omnicustodia seruantes corsuũ. hȩc ip¬
sacausa frequenter soleat suꝑbiȩ inchnm & contempt
existere qđ habeant scientiam đi & nouer intmul¬
tam bonitatem eius. quã abscondit tim̃tibus se : & con¬
temnant bonitatir diuitias eius thes auri zantes sibi
ciunt oleum chris matis. manus inponunt. caticuminos eru¬
diunt : leuitas & alios constituunt sacer dotes: nontã
indignentur nobis hȩ cexponentibus & ꝓphetis uatici¬

Expanded text:
i ad altare dixerat in Samaria: Altare, altare, haec dicit Dominus: Ecce filius nascetur 721 David , et caetera; quia contempserit verba Domini, et comederit apud pseudoprophetam sic enim locum istum exponens Josephus interpretatus est, interfectum esse a leone. Et ne putaretur casus et non judicium Domini, et pseudopropheta qui eum deceperat, hoc futurum esse praedixit, et ipse leo contemptorem puniens, asinum reservavit. Non ergo mirum si doctores qui sancto Spiritu pleni fuerant, possint fieri contemptores, cum apud negligentes et non omni custodia conservantes cor suum, haec ipsa causa frequenter soleat superbiae in Dominum et contemptus existere, quod habeant scientiam Dei, et noverint multam bonitatem ejus, quam abscondit timentibus se, et contemnant divitias bonitatis ejus thesaurizantes sibi ciunt oleum chrismatis: manus imponunt; catechumenos erudiunt: Levitas et alios constituunt sacerdotes non tam indignentur nobis haec exponentibus et prophetis vatici