comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ribus. et procedant̾ fortes. xthio¬
pia et Lybies tenentes stutũ. et
Lydii acripientes. et iacientes sa¬
gittas. Dies aũt ille dñi dei exer¬
cituũ dies ultionis. ut sumat uĩ¬
dictã de ĩunicis suis: deuorabit
gladius et saturabitur. et ine¬
briabitur sangiũe eorũ: inctĩa
Ascende in E alciad. et tolle resi-¬
nã pirgo filia ẜ̃ gypti: frustra nl¬
tiplicas medicamuna sanitas
non erit tibi. Audierũt gẽtes ig¬
nominiã tuã et ululatus tuus
repleuit terrã: quia fortis ĩpe¬
git in fortẽ. ambo pariter conci-¬
derũt. Uerbũ qd̾ locutus ẽ dñs
ad Ieremiã ꝓphetã super eo ꝙ
uenturus esset Nabuchodono¬
sor rex Babylonis. et pertussur
terrã E gypti: Annũtiate Egy¬
pto. et auditũ facite in Mlagda¬
lo. et resonet in Memphis, et in
Taphinis: dicite. Sta, et prȩpara
re: quia deuorabir gladius ea q̃
per circũitũ tuũ sunt. Quare cõ¬
putruit fortis tuus: non stetit:

Expanded text:
ribus, et procedant fortes, Aethioribus, et procedant fortes, Aethiopia et Libyes tenentes scutum, et Lydii arripientes et jacientes sagittas. Dies autem ille Domini Dei exercituum, dies ultionis, ut sumat vindictam de inimicis suis. Devorabit gladius, et saturabitur, et inebriabitur sanguine eorum: Victima Ascende in Galaad, et tolle resinam, virgo filia Aegypti: Frustra tiplicas medicamina sanitas non erit tibi audierunt gentes ignominiam tuam et ululatus tuus replevit terram quia fortis inpegit in fortem ambo pariter conciderunt verbum quod locutus est Dominus ad Hieremiam prophetam super eo quod venturus esset Nabuchodonosor rex Babylonis et percussurus terram Aegypti adnuntiate Aegypto et auditum facite Mlo, et resonet in Memphis, et in Thaphnis, dicite. Sta, et praepara te: quia devorabit gladius ea quae per circuitum tuum sunt. Quare computruit fortis tuus? non stetit:
Abbreviated transcription (Latin):
Uod factũ est u̾bũ
plietã cõtra gentes
cid Egyptũ aduersũ exertitum
Pharaonis Nechuo regis Egy¬
pti. qui erat iuxta fluuiũ. xu¬
phiaten in Fharcamis. quem
percussit Nabuchodonosor rex
babylonis in quarto ãno Ioa¬
chum filii Iosie regis Iuda. Pre¬
parate scutũ et clypeũ. et proce¬
dite cd bellũ. iungite equos et a¬
scendire equires: state in galeis.
polite lanceas. induite uos loritis.
Quid ig̃r : uidi ipõs pauidos et
terga uertentes. fortes eorũ cȩsos:
fugerũt conciti. nec respexerunt:
terror ondiq. cut dñs. Non fugi¬
at uelox, nec saluari se putet for¬
tis ad aquilonẽ iuxta flumen
Euphraten uitti sũt. et ruerunt.
Quis est iste. qui quasi flumen
cscendit: et ueluti fluiorũ intu¬
mescũt gurgites eius: Egyptus
fluminis instar ascẽdet. ⁊ uelut
flumĩa mouebũtur fluctus eiꝰ.
et dicet. Ascendens operiã terrã:
perdã ciuitatẽ. et habitatores eiꝰ.
Ascendite equos. et exultate ĩ cur-¬

Expanded text:
uod factum est verbum rophetam contra gentes ad Aegyptum, adversum exercitum Pharaonis Nechao regis Aegypti, qui erat juxta fluvium Euphraten in Charcamis, quem percussit Nabuchodonosor rex Babylonis, in quarto anno Joacim filii Josiae regis Juda. Praeparate scutum et clypeum, et procedite ad bellum. Jungite equos, et ascendite equites: state in galeis, polite lanceas, induite vos loricis. Quid igitur? vidi ipsos pavidos, et terga vertentes, fortes eorum caesos: Fugerunt conciti, nec respexerunt: terror undique, ait Dominus. Non fugiat velox, nec salvari se putet fortis: Ad aquilonem juxta flumen Euphraten victi sunt, et ruerunt. Quis est iste, qui quasi flumen ascendit: et veluti fluviorum, intumescunt gurgites ejus? Aegyptus fluminis instar ascendet, et velut flumina movebuntur fluctus ejus, et dicet: Ascendens operiam terram: perdam civitatem, et habitatores ejus. Ascendite equos, et exsultate in cur
Abbreviated transcription (Latin):
as genuit Salachiel. Salachiel ãt
genuit ⁊orobabel. ⁊ orobabel aũt
genuit Abiuid. Nbiud aũt. genuit
Eliacim. Eliatim aũt. genuit . A¬
zor. Azor aũt. genuit Sadoc. Sadoc
aũt. genuit Achim. Achim autẽ.
genuit Eluid. Eliud ãt. genuit
Eleazar. Eleazar aũt. gẽuit Ma-¬
than. Mathan aũt. genuit Iacob.

Expanded text:
as genuit Salathiel. Salathiel autem genuit Zorobabel. Zorobabel autem genuit Abiud. Abiud autem genuit Eliacim. Eliacim autem genuit Azor. Azor autem 11 genuit Sadoc. Sadoc autem genuit Achim. Achim autem genuit Eliud. Eliud autem genuit Eleazar. Eleazar autem genuit Mat
Abbreviated transcription (Latin):
non sapiẽtia clami¬
tat. et prudẽtia dait uo¬
cẽsuã. In summis ex¬
celsisq uerticib supra miã. ĩ me¬
dus semitis stas. Iuxta portas ciu¬
itatis ĩ ipsis forib lequit᷑ dicc̃s.¬

Expanded text:
 sapientia non clamitat, et prudentia dat vocem suam? In summis excelsisque verticibus super viam in mediis semitis stans juxta portas civitatis in ipsis foribus loquit
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Similiter et mulieres in habitu
ornato: cũ ueretũdia et sobuetate
ornantes se. nõ intortis crinibus.
aut auro. aut marguritis. uel ueste
preciosa. sed qd̃ decet mulieres pro¬
mittentes pieratẽ per opera bona.
Mulier in silencio discat. cũ õn
subiectione.Docere aũt. mulieri nõ
permitto. neq dñciri in uirũ: sed eẽ
in silencio. Adam enĩ p̾mus forma¬
tus est: deinde euci. Et Adã non est¬

Expanded text:
ne. Similiter et mulieres in habitu ornato, cum verecundia, et sobrietate ornantes se, et non in tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, vel veste pretiosa: sed quod decet mulieres, promittentes pietatem per opera bona. Mulisubiectione. Docere autem mulieri non permitto neque dominari in virum, sed esse in silencio. Adam enim primus formatus est, deinde Eva; et Adam
Abbreviated transcription (Latin):
et tranquillã uitã agamus in õ¬
ni pietate et castitate. hoc enĩbo-¬
nũ est et acceptũ corã saluatore no¬
stro deo: qui oẽs hoĩes uult saluos
fieri. et ad agnitionẽ ueritatis ue¬
nire. Unus enĩ deus. unus et me¬
dicitor dei et hoũn. homo Chustus
Iesus: qui dedit redẽp̃tionẽ semet¬
ipm pro õnb. cuius testimoniũ
põsitus sũ ego prȩdicator et aplũs

Expanded text:
anquillam vitam agamus, in omni pietate, et castitate. Hoc enim bonum est, et acceptum coram Salvatore nostro Deo. Qui omnes homines vult salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire. Unus enim Deus, unus et mediator Dei et hominum homo Christus Jesus: qui dedit redemptionem semetipsum pro omnibus, testimonium posit
Abbreviated transcription (Latin):
Fanus distillans labictua
tua sponsa. mel et lac sub lin-¬
gua tuci. et odoi uestimentorũ
tuorũ sicut odor thuris. Hortus
cõcdusus soror meci sponsa. hor¬
tus cõclusus. fons signctus E¬
missiones tuȩ parcidisus ma¬
lorũ punicoꝵ cũ pomoꝵ fructi¬
bus. Eypri cũ nardo, nardus
et crocus. fistula. et cinncimo¬
mũ cũ uniuersis lignis Liba¬
ni. myirha et aloe cũ om̃ib
primis onguẽtis. Sons horto¬
torũ: puteus ciquarũ uiuẽtiũ.
que fluũt impetu de Libano.

Expanded text:
s distillans labia tua, sponsa, mel et lac sub lingua tua: et odor vestimentorum tuorum sicut odor thuris. Hortus conclusus, soror mea sponsa, hortus conclusus, fons signatus. Emissiones tuae paradisus malorum punicorum cum pomorum fructibus. Cypri et crocus, fistula, et cinnamomum, cum universis lignis Libani, myrrha, et aloe cum omnibus primis unquentis. Fons hortorum, puteus aquarum viventium, quae fluunt impetu de Liba
Abbreviated transcription (Latin):
fictione didici. et sine inuidia
cõmunico. et honestatẽ illius
nõ abscõdo. Infinitus enĩ the¬
saurus est hoĩbus: quo qui u¬
si sũt. participes facti sũt cimi¬
ticie dei. ꝓpter discipline donai
cõmendati. Mihi cuitẽ dedit de¬
us dicere ex senrẽtia. et p̃suume̾
digna horũ. que mihi dãtur:
quoniã ip̃e sapiencie dux est.
et sapiẽtiũ emendator. in ma¬
nu enĩ illius et nos. et sermo¬
nes nrĩ. et oĩs sapĩa. et operũ
scientie disciplina. Iꝑ se enum
dedit mihi horũ que sũt sciãm

Expanded text:
fictione didici, et sine invidia communico, et honestatem illius non abscondo. Infinitus enim thesaurus est hominibus: quo qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae dantur quoniam ipse et sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientiae disciplina ipse enim mihi dedit horum quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
suã mundiciã. Bcipor est enĩ
u̾tutis dei. et emanatio quedã
est claritatis oĩpotẽtis dei syn¬
cera: et ideo nihil inquinatũ ĩ
eã incurrit. cãdor est enĩ lutis
eterne. et speculũ sine macłc
dei maiestatis. et uncigo boĩ¬
tatis illiꝰ. Et cũ sit unci. õmia
nouat. et per natoẽs in cũcis
scãs se transfert, amicos dei,
et ꝓphetas cõstituit. Nemirẽ
enim diligit deus. nisi eũ qui
cũ scipĩa inhabitat. Est quidẽ
hec speciosior sole. et suꝑ oem̃

Expanded text:
suam munditiam vapor est enim virtutis Dei et emanatio quaedam est claritatis omnipotentis Dei sincera et ideo nihil inquinatum in illa incurrit candor est enim lucis aeternae et speculum sine macula Dei maiestatis et imago bonitatis illius et cum sit una omnia novat et per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit neminem enim diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat est enim haec speciosior sole et super
Abbreviated transcription (Latin):
Uin quidẽ et ego¬
mortalis homo. si¬
milis õnibus. et ex
genere terreno illiꝰ
qui prior factus est. et in uẽtre
mrĩs figuratus sũ taro. decẽ
mensiũ tꝑe coagulatus sũ in
sanguĩe. ex semĩe hoĩs. et dele
ctamẽto somni cõuenienre. Et
ego natus accepi cõem cierem.
nutritus sũ. et curis magnis.
Nemo enĩ ex regibus aliud ha¬
buit natĩtatis initiũ. Unus er¬
et similis exitus. Propter hoc
optaui. et datus est mihi sensꝰ.
et ĩuocaui. et uenit in me sp̃s
scipĩe. et preposui illã regnis ⁊
sedibus. et diuicias nihil ẽẽ di¬
xi in cõparatione illius. Nlec cõ¬
parcu illi lapidẽ pretiosũ: qm̃
õne aurũ in cõparcitõe illiꝰ aire¬
na est exigua. et tanqͣ lutum
estuncibitur cirgentũ in cõspe¬
ttu illiꝰ. Super salutẽ. et speci¬
em dilexi illã. et ꝓposin pro lu¬
ce habere illã: quoniã mnextĩg¬
uibile est lumen illius. Uene¬
rũt aũt mihi oĩabona paritꝰ

Expanded text:
um quidem et egomortalis homo similis omnibus et ex genere terreno illius qui prior factus est: et in uentre matris figuratus sum caro decem mensum tempore, coagulatus in sanguine ex semine hominis ectamento homini conveniente. Et ego natus accepi communem aerem, nutritus sum, et in cunis vagiens. Nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. Unus eret similis exitus. Propter hoc optavi, et datuet inuocaui, et uenit in me spiritus sapientię; et pręposui illam regnis et sedibus, et diuitias nihil esse dixi in comparatione illius. Iacoparavi illi lapidem pretiosum quoniam omne aurum in conparatione illius harena est exigua et tamquam lutum aestimabitur argentum in conspectu illius super salutem et speciem dilexi illam et proposui pro luce habere illam quoniam inextinguibile est lumen illius venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dietatẽ tempoꝵ uitissitudinũ
tꝑm ãni tursus. et stellaꝵ dis¬
positoẽs. ncituras cũciliũ. ⁊ iras
bestiarũ. uim uentorũ et cogi¬
tatoes hoũm. differẽtius u̾gul¬
torũ. et u̾tutes raditũ. et quecũ¬
q sũt absconsa et ĩprouisa di
dici. Dũn enĩ artifex docuitme
scipĩa. Est enĩ in illa spũs ĩtel¬
ligentie scũs multiplex. unitus
coinq̃natus, certus. suauis, a¬
mãs bonũ. cicutus. qͥ nihil ue¬
tat bñfacere. hũcinus. benignꝰ
stabilis. certus. securus. õnem
habẽs uirtutẽ. oĩa prospitiẽs

Expanded text:
tem temporum, uicissitudinum rum, anni cursus et stellarum dispositiones, naturas animalium et iras bestiarum, uim uentorum et cogitationes hominum, digerentias uirgultorum et uirtutes radicum. Et quaecumque sunt abscondita edici. Omnium enim artifex docuit me sapiencia. Est enim in illa spiritus intelligencie sanctus, multiplex, unicus,coinquinatus, certus, suavis, amans bonum, acutus, quem nichil vetat, benefaciens, humanus, benignus, stabihabens virtutem, omnia prospiciens,
Abbreviated transcription (Latin):
indonem fecit et
uendidit. et cingulum tradi¬
dit Chananeo.
Ain, Fortitudo et decor indu¬
mentum eius. et ridebit in
die nouissimo.
phe. Os suum aperuit sapi¬
encie, et lex clemencie in lin-¬
gua eius.
Consyderat semitas do¬
mus sue. et panem ꝯtiosci
non comedit.
Coph. Surrexerunt filii eius.
et becitissimam predicauerũt:
uir eius. et laudauit eam.
Res. Mlultȩ filiȩ congregaue¬
runt diuiticis: tu supergressa
es uniuer scis.S
Sin. Fallax gratia. et uanci est
pulchiritudo: mulier timens
dnm̃ ipsa laudabitur.A
Theui. Date ei de fructu ma

Expanded text:
indonem fecit et vendidit et cingulum tradidit Chananeo ain fortitudo et decor indumentum eius et ridebit in die novissimo phe os suum aperuit sapientiae et lex clementiae in lingua eius sade considerat semitas domus suae et panem otiosa non comedet coph surrexerunt filii eius et beatissimam praedicaverunt vir eius et laudavit eam res multae filiae congregaverunt divitias tu supergressa es universas sin fallax gratia et vana est pulchritudo mulier timens Dominum ipsa laudabitur thau date ei de fructu
Abbreviated transcription (Latin):
rcibit edes eius. Hec dicit dñs. Suꝑ
tribus sceleribus. Edom. et super
quatuor nõ conuertã eum: eo ꝙ
per setutus sit in gladio fratrem
suũ. et molauerit micũm euis. et
tenuerit ultra furorem suũ. et in¬
dignationẽ suã seruauerit usq
in finc̃. Mittã ignẽ in Theman.
et deudrabit edes bosre. Hec dicir
dñs. Super tribus sceleribus Am¬
mon. et super quatuor non con¬
uertã eum: eo ꝙ dissecuerit pieg¬
nantes O clacd ad dilatandum
terminũ suũ. Et succendã ignẽ
in muro Rabbach et deuorcibit
edes eius in ululcitu in die bel-¬
li. et in turbine in die cõmotoĩs.
Et ibit ⁊ rlelchomi in captiuitatẽ
ip̃e. et principes eius sunul. di¬
cit dñs.

Expanded text:
rabit aedes ejus. Haec dicit Dominus: Super rabit aedes ejus. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Edom, et super quatuor non convertam eum: eo quod persecutus sit in gladio fratrem suum, et violaverit misericordiam ejus, et tenuerit ultra furorem suum, et indignationem suam servaverit usque in finem. Mittam ignem in Theman: et devorabit aedes Bosrae. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus filiorum Ammon, et super quatuor non convertam eum: eo quod dissecuerit praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum. Et succendam ignem in muro Rabba: et devorabit aedes ejus in ululatu in die belli, et in turbine in die commotionis. Et ibit Melchom in captivitatem, ipse et principes ejus simul, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Dia ecce in diebus
illis et in tꝑe illo. cũ
conuertero cciptiuita¬
tem Iuda et ierusci-¬
lem: congregabo om̃es gentes.et
deducam eas in uallẽ I osaphat.
et disceptabo cũ eis ibi super po¬
pulo meo. et hereditate mea  srł
quos disperserũt in nationibus.
et terrã meã diuiserunt. Et super
populũ meũ miserunt sortem: ⁊̃
posuerũt puerũ in prostibulo. et
puellam pendiderunt pro uino.
ut biberent. Uerũ quid uobis et
mihi Tyrus et sidon. et õnis ter¬
minus Palestinorũ: nũquid ulti¬
onem uos redditis mihi: et si ul¬
ciscimini pos contra me. cito pelo¬
citer reddã uitissitudinẽ uobis su
bilia mea et pulcherrima intuli¬
stis in delubra pr̃a. Et filios iuda
et filios Ieruscilẽ uendidistis fi¬
liis Orecorũ. ut longe faceretis
sceleribus ⁊̃ yu. et super quatuor nõ
conuertã eũ: eo ꝙ concluserũt cap¬
tiuitatẽ perfecta in Idumea. ⁊ nõ
sint recordati foederis fratiũ. Et
muttã ignẽ in murũ Tyri. et deuo¬

Expanded text:
ia ecce in diebus illis, et in tempore illo, cum convertero captivitatem Juda et Jerusalem: Congregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat: Et disceptabo cum eis ibi super populo meo, et haereditate mea Israel, quos disperserunt in nationibus, et terram meam diviserunt. Et super populum meum miserunt sortem: et posuerunt puerum in prostibulo, et puellam vendiderunt pro vino, ut biberent. Verum quid vobis et mihi, Tyrus et Sidon, et omnis terminus Palaestinorum? numquid ultionem vos reddetis mihi? Et si ulciscimini vos contra me, cito velociter reddam vicissitudinem vobis supbilia mea et pulcherrima intulistis in delubra vestra. Et filios Juda et filios Jerusalem vendidistis filiis Graecoruet super quatuor non convertam eum: eo quod concluserint captivitatem perfectam in idumaea, et non sint recordati foederis fratrum: Et mittam ignem in murum Tyri, et devo
Abbreviated transcription (Latin):
mireris. si te neglexerit. situt ui¬
ator sitiens ad fontẽ os cperiet.
et cib õni aqua ꝓxima bibet. et
cõtra oem palũ sedebit. et cõtra
oẽm sagittã aperiet pharetram.
donec defiticit. Oncitia muliei̾s
sedule delcãbit uirũ suũ. et ossa
illius ĩpingnabit. Disciplĩa il¬
lius dacũ dei est. Mulier sensa-¬
ta et tatita. nõ est ĩmuratio eru-¬
dite cũe. Oracia suꝑ grãm muli¬
er scã et pudorcta. Omĩs ãt põ¬

Expanded text:
mireris si te neglexerit sicut vimireris si te neglexerit sicut viator sitiens ad fontem os aperiet et ab omni aqua proxima bibet et contra omnem palum sedebit et contra omnem sagittam aperiet faretram donec deficiat gratia mulieris sedulae delectabit virum suum et ossa illius inpinguabit disciplina illius datus Dei mulier sensata et tacita non est inmutatio eruditae animae gratia super gratiam mulier sancta et pudorata omnis autem po
Abbreviated transcription (Latin):
bone btũs uir: nu¬
merus enĩ annorũ
illorũ duplex. Mu¬
lier fortis oblectat uirũ suũ. et
ãnos uitȩ illius in pace ĩplebit.
Pars bonci, mulier bonu, in parte
bona timentiũ deũ. dabitur uiro
pro factis bonis: diuitis cuĩt et
pauperis corbonũ. in õni tẽpore
uultus illorũ hilaris. A tribus
timuit cor meũ. et in quarto fa-¬
cies meci metuit. Delciturã cuu¬
tatis: et collectionẽ ppłi: et ccilũ¬
niã mendacẽ: super mortẽ oĩa
grauia. Dolor cordis. et luctus.
mulier ⁊ elotypa. In muliere Re¬
lotypa flagellũ lingue. oĩbus
coĩcans. Sicut boũ igũ quod
mouetur. itci et mulier nequã:
qui tenet illã. quasi qui appre¬
hendit scorpionẽ. Mulier ebri¬
osa.rca magnai: et contumelici.
et turpitudo illius nõ regetur.
Fornicatio mulieris in extollẽ¬
tia oculorũ. et in palpebris illiꝰ
agnoscetur. In filia nõ ciuertẽte
se. firma tustodiã: ne inuenta
occasione utatur se. Ab õni irre¬
uerẽtia oculorũ eius caue: et ne

Expanded text:
bonae beatus vir numerus enim annorum illorum duplex mulier fortis oblectat virum suum et annos vitae illius in pace implebit pars bona mulier bona in parte bona timentium Deum dabitur viro pro factis bonis divitis autem et pauperis cor bonum in omni tempore vultus illorum hilaris a tribus timuit cor meum et in quarto facies mea metuit delatura civitatis et collectio populi et calumniam mendacem super mortem omnia gravia dolor cordis et luctus mulier zelotypa in muliere infideli flagellum linguae omnibus communicans sicut boum iugum quod movetur ita et mulierem nequam qui tenet illam quasi qui adprehendat scorpionem mulier ebriosa ira magna et contumelia et turpitudo illius non contegetur fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne inventa occasione utatur se ab omni inreverentia oculis cave et ne
Abbreviated transcription (Latin):
tissimis dei. sic mulieris bone
spẽs in ornamentũ domꝰ eius.
lucerna splendẽs super cãdela¬
brũ sanctũ. et spẽs faciti super
etatẽ stabilẽ. Colũne aureȩ suꝑ
bases argenteas. et pedes firmi
super plantas stabilis mulieris.
Fundamẽta eterna supra petrã
solidã. sic mandata dei in corde
ircitundia mihi aduenit. Uir
bellator deficiens per inopiam:
et uir sensaitus contẽptus: et qͥ
transgreditur a iusticia ad pcc̃m.
deus parauit eũ ad romphesm.¬
Due spẽs difficiles et peritulose mi-¬
hi appciruerũt. Difficile exuitur
negotiãs ai negligẽtia: et non iu¬
stificabitur caupo apcc̃ĩs labiorũ.
Ropt̾¬

Expanded text:
r bona species in ornamento domus est. Lucerna splendens super candelabrum sanctum species faciei super etatem stabilem. Columne auree super bases argenteas: et pedes firmi super plantas stabilis mulieris. Fundamenta eterna super petram solidatam: et mandata Dei in corde iracundia mihi advenit. Vir bellator deficiens per inopiam et vir sensatur, contemptus; et qui transgreditur a justitia ad peccatum, Deus paravit eum ad rhomphaeamDuae species difficiles et periculosae mihi apparuerunt. Difficile exuitur negotians a neglegentia, et non iustificabitur caupo a peccatis labiorum. Propt
Abbreviated transcription (Latin):
facto accesserũt ad eũ discipuli
eus. dicẽtes. Desertus est locus.
et hora ic̃ preteriit. dimitte tur¬
bas ut eũtes in castella. emant
sibi escas. Iesus aũt dixit eis
Non habent necesse ire: date illi

Expanded text:
facto accesserunt ad eum discipuli eius dicentes: desertus est locus et hora iam praeteriit; dimitte turbas. ut euntes in castella emant sibi escas. Iesus autem dixit eis: non habent necesse ire, date illis
Abbreviated transcription (Latin):
ad te uenire suꝑ aquas. At ipse
cit. Deni. Et descendẽs Petrus de
nauicula ãbulabat super aquã
ut reniret ad Iesũ. Uideus uero
uentũ ualidũ. timuit: et cũ coepis¬
set mergi, clamauit dicẽs. Dñe.
saluũ me fac. Et cõtuuo Iesus ex¬
tendẽs manũ. app̃hendit eũ. et cut
illi. Modice fidei quare dubitasti:
Et cũ ascendisset in nauiculã ces

Expanded text:
te super aquas at ipse ait veni et descendens Petrus de navicula ambulabat super aquam ut veniret ad Iesum videns vero ventum validum timuit et cum coepisset mergi clamavit dicens Domine salvum me fac et continuo Iesus extendens manum adprehendit eum et ait illi modicae fidei quare dubitasti et cum ascendissent in navicul
Abbreviated transcription (Latin):
S
mulier edificct dõ¬
mũ suc̃i insipiẽs ĩs¬
tructã quoque destruet manib.
Ambulc̃s recto itinere et timẽs
dmi. despicitur cib eõ. qui ĩftimi
grcditur uici. In ore stulti uir.¬
ga suꝑbie : labici sapiẽtiũ custo

Expanded text:
s mulier aedificavit domum suam insipiens instructam quoque destruet manibus ambulans recto itinere et timens Deum despicitur ab eo qui infami graditur via in ore stulti virga superbiae labia sapie
Abbreviated transcription (Latin):
tis requiescit scipic̃tia. et ĩdoctos
quosq crudict. Iustitia aaicit gen¬
tẽ. nustros facit populos pecccitũ.
Acceptus est regi ministe ĩtelli¬
gt̃s: ucicũdic̃ ti inutilis sustincbit.
Espõsio mollis

Expanded text:
tis requiescit sapientia: et indoctos quoque erudiet. Justicia elevat gentem: miseros facit populos peccatum. Acceptus est Regi Minister intelligens: iracundiam ejus inutilis sustinebit. Responsio mollis
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. et non ĩuenit: doctrinci pru¬
dc̃tiũ facilis. Dcide cõtra uirũ
stultũ. et nescit: labia prudẽtie
scpiẽtia. Callidi est ĩtelligert̾
uiã suã: et imprudẽtia stultor̃
errãs. Stultus illudit pecccitũ:
ĩter iustos moraibit᷑ gratici. Cor
quod nouit amaritudinẽ cuu-¬
mꝑ sus ĩ gaudio eio non misce¬
bitꝰ extrcincus. Domus ĩpiorũ
delebit᷑: tabernticła uero iustorũ
germincibũt. Est uici. quȩ uide¬
tur homini iustai: nouissima
ciutẽ ei deducũt cid mortẽ. Ru¬
sus dolori miscebitur: et extre¬
ma gciudu luctus occupcit.
Dus suis replebitꝰ stulto. et suꝑ
eũ crit uir bonus. Innocẽs cre¬
dit omni uerbo: cstutus cõsi-¬
derait gressus suos. Scipiẽs ti¬
met et declinat malu: stulto
trãsilit et cõfidit. Impctiẽs o¬
ꝑaibitur stultitiãi: et uir uersu¬
tus odiosus est. Possidebũt ꝑci¬
rili stultitiã. et astuti expecta¬
bñt scic̃tiã. Iccebũt mali cunbe
bonos. et ĩpu ante portris iusto¬

Expanded text:
enit: doctrina prudentium facilis. uade contra uirum stultum et nescito labia inprudentiae. sapientia callidi est intellegere uiam suam, et inprudentia stultorum errans. stultus inludet peccatum: inter iustos morabitur gratia. cor, quod nouit amaritudinem animae suae, in gaudio eius non miscebitur extraneus. domus impiorum delebitur: tabernacula uero iustorum germinabunt. est uia, quae uidetur homini iusta: nouissima autem eius deducunt ad mortem. risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat viis suis replebitur stultus et super eum erit vir bonus innocens credit omni verbo astutus considerat gressus suos sapiens timet et declinat malum stultus transilit et confidit inpatiens operabitur stultitiam et vir versutus odiosus est possidebunt parvuli stultitiam et astuti expectabunt scientiam iacebunt mali ante bonos et impii ante portas iusto
Abbreviated transcription (Latin):
frcquẽter egestas. Lorona scipi¬
ẽtiũ. diuitit corũ ⁊ fatuitos
nucis testis fidelis. et profcit
mẽdciciai uersipllis. In timort
dñi fiducia fortitudinis. et fi¬
lus eñ crit spes. Limor dñi fons
uitt. ut declinet s ruina mor¬
tis. In multitudinc populi di¬
gnitcis regis. et ĩ paucitate plt¬
bis ignominia prĩcipis. Qui
pcitiẽs est. mullti guberncit᷑ pru¬

Expanded text:
. Corona sapientiae, divitiae eorum: fatuitas nimas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis; et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinet a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa gubernatur pru
Abbreviated transcription (Latin):
gloriã deo cȩli. Ue scd̾m abiit:⁊
ecce ue tercium ueniet cito. Et
septimus angelus tuba cecinit:
et facte sunt uoces magne in ce
et regnabit in secula seculorum.
in sedibus sius. ceciderũt in fa¬
cies suas. et adorauerũt deũ. di¬
centes. Gracias agimus tibi dñe
deus noster õnipotens qui es. et
qui eras, et qui uenturus es: q̃c
accepisti uirturẽ tuã magnã. ⁊
regnasti. Et irate sũt gentes. et
aduenit ira tua. et tẽpus mortu¬
orũ iudicari. et reddere mercedẽ
serius tuis prophetis. et scĩctis.
et timẽtibus nomẽ tuũ pusillis
et magnis. et exterminãdi eõs
testamẽti eius in templo eius. et
facta sũt fulgura. et uoces. et terre¬
motus. et grando magna.
Caput.

Expanded text:
gloriam Deo coeli. Vae secundum abiit: et gloriam Deo coeli. Vae secundum abiit: et ecce vae tertium veniet cito. Et seet facte sunt voces magne in celet regnabit in secula seculorum. iderunt in facies suas, et adoraverunt Deum, dicentes: Gratias agimus tibi, Domine Deus omnipotens, qui es, et qui eras, et qui venturus es: quia accepisti virtutem tuam magnam, et regnasti. Et iratae sunt gentes, et advenit ira tua, et tempus mortuorum judicari, et reddere mercedem servis tuis prophetis, et sanctis, et timentibus nemen tuum pusillis et magnis, et exterminandi eos qtestamenti ejus in templo ejus, et facta sunt fulgura, et voces, et terraemotus, et grando magna.  Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
corpora eorũ iacebũt in plateis
ciuitatis magne. quȩ uocatur
spirituciliter Sodoma. et Egyp¬
tus. ubi et dñs eorũ cruci fixusẽ.
Et pidebunt de tribubus et popłis.
et lingus. et gentib corpora eorũ
per tres dies et dimduĩ: et corpo¬
ra eorũ non sinent pomi in moũ¬
mentis. Et inhabitantes terram.
gaudebũt super illos. et iocunda¬
bũtur: et munera mittẽt inuicẽ.
qũ hi duo prophetȩ crutiauer̃t
eos qui habitabant super terrã.
Et post dies tres et diuudiũ: spi¬
ritus uite a deo intrauit in eos. et
steterunt super pedes suos, et ti
mor magnus cecidit super eos
qui uiderũt eos. Et audierunt
bocem magnã de celo. dicentem
eis. Ascendite huc. Et ascenderũt
in cęlũ in nube: et uiderunt illos
inimici eorũ. Et in illa hora fac¬
tus est terremotus magnus: et
decima pars ciuitatis cecidit: et
occisa sunt in terremotu nomĩa
hoĩm septẽ mullia. et reliqui in
timorem sũt missi. et dederunt¬

Expanded text:
corpora eorum jacebunt in plateis corpora eorum jacebunt in plateis civitatis magnae, quae vocatur spiritualiter Sodoma, et Aegyptus, ubi et Dominus eorum crucifixus est. Et videbunt de tribubus, et populis, et linguis, et gentibus corpora eorum per tres dies et dimidium; et corpora eorum non sinent poni in monumentis. Et inhabitantes terram gaudebunt super illos, et jucundabuntur; et munera mittent invicem, quoniam hi duo prophetae cruciaverunt eos qui habitabant super terram. Et post dies tres et dimidium, spiritus vitae a Deo intravit in eos: et steterunt super pemor magnus cecidit super eos, qui uiderunt eos. Et audierunt uocem magnam de cęlo dicentem eis: Ascendite huc! Et ascenderunt in cęlum nube, et uiderunt illos inimici eorum. Et in illa hora factus est terręmotus magnus, et decima pars ciuitatis cecidit, et occisa sunt in terręmotu nomina hominum septem milia. Et reliqui in timorem su
Abbreviated transcription (Latin):
Idatus est mihi ca¬
lamus similis uirge
et dictũ est mihi. Suc¬
ge. et metire templũ
dei. et altare. et cidorãtes in eo. atriũ
cuitẽ qd̃ est intra templũ. eiice fo¬
ras. et ne meticiris illud: qm̃ datũ
est gentib. et ciuitarẽ sc̃am calca¬
bunt mensib quadragĩta duob
et dabo duobus testib meis. et ꝓ¬
phetabũt diebus mille ducentis¬
sexaginta amicti saccis. Hi sunt
duȩ oliuȩ et duo candelabrai in cõ¬
spectu dñĩ terre stantia. Et si quis
uoluerit eos nocere: ignis exiet de
ore eorũ. et deuorabit inimicose¬
orũ. et si quis uoluerit eos ledere:
sic oportet eũ occidi. Hi habẽt po¬
testatẽ claudendi celũ. ne pluat
diebus ꝓphetie ipsorũ: et potesta¬
tem habent super ciquas conuer¬
tendi ecs in sanguinẽ. et pertute¬
re terrã omni psaga quotiescũq
uoluerint. Et cũ finierint restĩo¬
niũ suũ; bestia quȩ ascendit de
abysso. faciet aduersũ eos bellũ
et uincet illos. et occidet eos. Eͦt

Expanded text:
datus est mihi calamus similis virgae, et dictum est mihi: Surge, et metire templum Dei et altare et adorantes in eo atrium autem quod est foris templum eice foras et ne metieris eum quoniam datum est gentibus et civitatem sanctam calcabunt mensibus quadraginta duobus et dabo duobus testibus meis et prophetabusexaginta, amicti saccis. Hi sunt duae olivae, et duo candelabra in conspectu Domini terrae stantes. Et si quis voluerit eos nocere, ignis exiet de ore eorum, et devorabit inimicos eorum: et si quis voluerit eos laedere, sic oportet eum occidi. Hi habent potestatem claudendi coelum, ne pluat diebus prophetiae ipsorum: et potestatem habent super aquas convertendi eas in sanguinem, et percutere testimonium suum, bestia quae ascendit de abysso faciet adversum eos bellum, et vincet illos, et occidet eos. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nu scicerdotũ. et ipse stãs iuxta
cirã. Circa illũ corona frm̃: et
quasi plãtatio cedri in mõte li¬
bano. sic circa illũ steterũt qua¬
si rami palme et õnes filii A¬
arõ in głci sua. Oblatio cuitẽ
diũ in maĩb ip̃oꝵ. corã õni
synagoga Israel. et cõsũmati¬
one fungens in arã. amplifi¬
care oblatoẽm excelsi regis por¬
rexit manũ suã in libatione.
et libauit de sanguĩe uue. Effu¬
dit in fũdamẽto altaris odorẽ
diuinũ excelso pũcipi. Tunc
exclamauerũt filii Acron. in
tubis ductilib sonuerũt. ⁊ au¬
moriã corã dño. Tunc õnis
populus simul properauerũt.
et ceciderunt in fatiem suꝑ ter¬
rã cidorare dnm̃ deũ suũ. et da¬
re preces õnipotẽti deo excelso.
Et amplificauerũt psallentes
in uocibus sus. et in magna
domo cuictus est sonus sucim-¬
tatis plemus. Et rogauit pplũs
dñm excelsũ in prece usq dũ
perfectus est honor dñi. ⁊ mu¬
nus suũ perfecerũt. Tũc destẽ¬

Expanded text:
ngitur: « Et ipse stans juxta aram, circa illum corona fratrum, et quasi plantatio cedri in monte Libano, sic circa illum steterunt quasi rami palmae, et oaron in gloria sua oblatio autem Domini in manibus ipsorum coram omni synagoga Israhel et consummationem fungens in ara amplificare oblationem excelsi Regis porrexit manum suam in libatione et libavit de sanguine uvae et fudit in fundamenta altarii odorem divinum excelso Principi tunc exclamaverunt filii Aaron in tubis productilibus sonaverunt et aumoriam coram Deo tunc omnis populus simul properaverunt et ceciderunt in faciem super terram adorare Dominum suum et dare preces Deo omnipotenti excelso et amplificaverunt psallentes in vocibus suis et in magna domo auctus est sonus suavitate plenus et rogavit populus Dominum excelsum in prece usque dum perfectus est honor Domini et munus suum perfecerunt tunc descen
Abbreviated transcription (Latin):
in uita suai suffulsit
domũ. et in diebus
sius corroborciut templũ. Tem¬
pli etiã altitudo cib ip̃o fũdata
est. duplex edificatio. et excelsi
parietes rempli. In dieb ip̃ius
remanciuerũt putei aquarũ. et
quasi mare adĩpleti sũt supra
modũ. Nui curauit gentẽ suã. et
liberauit eã a perditõe. Qui pre¬
ualuit amplificare ciuitatẽ. qui
adeptus est gloriã in cõuersciti¬
one gentis. et ingressũ domus
et atrii amplificauit. Nucisi stel-¬
la matutina in medio nebulȩ.
et quasi lunci plena in diebus su¬
is lucet. Et quasi sol refulgẽs. sic
ille effulsit in templo dei. Nua-¬
si artus refulgẽs inter nebulas
glorie. et quasi flos roscrũ in
dicho ueriis. et quasi lilici que
sũt in trãsitu cique. et quasi thꝰ
redolens in diebo estatis.Quasi

Expanded text:
ta sua suffulsit domum: et in diebus suis corroboravit templum. Templi etiam altitudo ab ipso fundata est: duplex aedificatio, 254 et excelsi parietes templi. In diebus ipsius emanaverunt putei aquarum, et quasi mare adimpleti sunt supra modum. Qui curavit gentem suam, et liberavit illam a pernitie. Qui prevaluit edificare civitatem: qui adeptus est gloriam in conversatione gentis: et ingressus domus et atrii amplificatus est. Quasi stella matutina in media nube: et quasi luna plena in diebus suis lucet. Et quasi sol refulgens: sic ille refulsit in templo Dei. Quasi arcus refulgens inter nebulas glorie: et quasi flos rosarum in diebus verni. Quasi lilia que sunt in transitu aque: et quasi thus redolens i
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere uirtutẽ dei. Et plus
orciuit deũ oũn. qui magna fe-¬
cit in õni terrr. qui cuixit dies
nrõs a pentre matris nr̃e. et fe¬
cit nobiscũ secundũ suci mise¬
ricordiã. det nobis iucundita¬
tẽ cordis. et fieri pacem in die¬
bus nrĩs in Isrciel per dies sẽ¬
piternos: credere I srcel nobis¬
ret nos in diebus sus. Ducis
gentes odit cua meai. tertia cĩt
non est gens quã oderim. qui
sedent in monte Seir: et Phi¬
listiim: et stultus poplus qui
habitat in Sichiis. Doctrinã
scipĩe et discipline scripsit ĩ co¬
dice isto Iesus filius Sirach Ie¬
rosolymita, qui renouauit sa¬
pĩam de corde suo. Btũs qui ĩ
istis uerscitur bonis. qui poĩt
illa in corde suo. sapiens erit
semper.Si enĩ hec fecerit: ad
oĩai ucilebit. quia lux dei. ues¬
tigiũ eius est.
Oro Iesu filii

Expanded text:
t plus oravit Dominum omnium, qui magna fecit in omni terra, qui auxit dies nostros a ventre matris nostrae, et fecit nobiscum secundum suam misericordiam, det nobis jucunditatem cordis, et fieri pacem in diebus nostris in Israel per dies sempiternos; credere Israel nobisret nos in diebus suis. » gentes odit anima mea tertia autem non est gens quam oderim qui sedent in monte Seir et Philisthim et stultus populus qui habitat in Sicimis doctrinam sapientiae et disciplinae scripsi in codice isto Iesus filius Sirach Hierosolymita qui renovavit sapientiam de corde suo beatus qui in istis versatur bonis qui ponit illa in corde suo sapiens erit semper si enim haec fecerit ad omnia valebit quia lux Dei vestigium eius est oratio Iesu filii
Abbreviated transcription (Latin):
dei nr̃i: et orcite pro uita Nabucho¬
balchasar filii eius. ut sint dies e¬
orũ sicut dies celi super terrã: et ut
det dñs uirtutẽ uobis. et illumĩet
oculos nrõs. ut piuamꝰ sub ũbra
Nabuchodono sor regis Babyloĩs
et sub umbra Balcha sar filii eiꝰ
et seruiamꝰ eis multis diebus. et
ĩueniamꝰ grãm in cõspcũ eorũ¬

Expanded text:
is: Orate pro vita NabuchoBalthasar filii eius, ut sint dies ipsorum sicut dies caeli super terram; et det Dominus virtutem nobis et illuminet oculos nostros, ut vivamus sub umbra Nabuchodonosor regis Babyloet sub umbra Balthasar filii ejus, et serviamus eis multis diebus, et inveniamus gratiam in conspectu eoru
Abbreviated transcription (Latin):
Pse cũt ego Paulus
obsecro uos per man-¬
suetudinẽ et modestiã
Christi. qui in facie qͥ¬
dem hũilis sũ inter ros: absẽs ãt
confido in uobis. Rogo ãt uos ne
pñs audeã per eã confidenciã qua

Expanded text:
pse autem ego Paulus obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi qui in facie quidem humilis inter vos absens autem confido in vobis rogo autem ne praesens audeam per ea
Abbreviated transcription (Latin):
potencia deo ad destructionẽ muni¬
tionũ. cõsilici destruẽtes. et oem̃ al¬
titudinẽ extollentẽ se aduersus sci¬
enciã dei. et in captiuitatẽ redigẽ¬
tes oem̃ intellectũ in obsequium
faciẽ sũt uidete. Si quis confidit si¬
bi. Christi se ẽẽ: hoc cogiret iterũ
cpud se. ꝙ sicut ip̃e Chrsti est. ita
głatus fuero de ptãte nr̃a quã de¬
dit nobis dñs in edificationẽ et
nõ in destructionẽ urãm: nõ eru

Expanded text:
ctionem munitionum, consilia destruentes, et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redigentes omnem intellectum in obsequium facilis intellectus. Si quis confidit sibi Christi se esse, hoc cogitet iterum apud se, quia sicut ipse Christi est, ita gloriatus fuero de potestate nostra, quam dedit Dominus in aedificationem, et non in destruc
Abbreviated transcription (Latin):
tur ignis. et ab uno doloso auge¬
tur sangius: homo uero pcc̃or sã¬
guini insidicitur. Atcende tibi ci
pestifero. fabricat enĩ mala: ne
forte inducat super te subsãnati¬
onẽ in perpetuũ. Admitte ad te
alienigenam. et subuectet te in
turbine. et abaliencibit te a uiis
ꝓpriis

Expanded text:
tur ignis et ab uno doloso augetur ignis et ab uno doloso augetur sanguis. homo uero peccator sanguini insidiatur. adtende te a pestifero: fabricat enim mala: ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. admitte ad te alienigenam, et subuertet te in turbore et abalienabit te a tuis propriis
Abbreviated transcription (Latin):
iusti festinat. et in honore uelo¬
ti processus illius fructificat.
Ne dicas. Quid est mihi opus
et que erũt mihi ex hoc bona:
Ne dicas. Sufficiens mihi sũ. et
quid ex hoc pessimabor: In die
bonoꝵ ne ĩmemor sis malorũ. et
in die malorũ nõ ĩmemor sis bo¬
norũ: qũ facile est corã deo ĩ die
obitus retribuere unicuiq scd̃m
uias sucs. Malicia hore obliio¬
nẽ facit luxurie magne. et in fi-¬
ne hoĩs denudatio operũ illius.
Ante mortẽ ne laudes hoĩem quẽ¬
ꝙͣ. quĩ in filiis suis agnoscitur
uir. l lon oem̃ hoĩem induccis in
domũ tuã. multe enĩ sũt insidi
e dolosi. Sicut enĩ eructãt prȩcor¬
dia foetentiũ. et sicut perdix in¬
ducitur in caueã et ut caprea ĩ
laqueũ. sic et cor suꝑboꝵ. et si¬
cut prospector uidens casũ proxi¬
mi sui. Bona enĩ in mala cõuer¬
tens insidiatur. et in electis ĩpoẽt
maculã. A scintilla enĩ unci auge¬

Expanded text:
justi festinat, et in honore velojusti festinat, et in honore veloci processus illius justificat. Ne dicas: Quid est mihi opus? et quae erunt mihi ex hoc bona? Ne dicas: Sufficiens mihi sum, et quid ex hoc pessimabor? In die bonorum, ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum; quoniam facile est coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas. Malitia horae oblivionem facit luxuriae magnae: et in fine hominis, denudatio operum illius. Ante mortem ne laudes hominem quemquam, quoniam in filiis suis agnoscitur vir. Non omnem hominem inducas indomum tuam: multae enim insidiae sunt dolosi. sicut enim eructuant praecordia infantium, sicut perdix inducitur in foueam et ut caprea in laqueo, sic et cor superborum, et scut prospectator uidens casum proximi sui. bona enim in mala conuertens insidiator et in electis inponet maculam. ab scintilla una auge
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Est homo laboraus. et fes¬
tinãs. et dolens ĩpius. et tãto
magis nõ abundabit. Est hõ
marcidus egens recuperatõe.
plus deficiens pͥtute. et abun-¬
dans pauꝑtate et otulus dei
respexit illũ in bono. et erexit
eũ ab hũilitate ip̃ius. et exal¬
tauit caput: et mirciti sũt in
illo multi. et hõrauerũt deũ.
Bona et mala. uitai et mors
paupertas et honestas. a deost̃.
malo. Datio dei permanet iu-¬
stis. et ꝓfectus illius successus
habebit in exernũ. Est qui locu
cit. Inueni requiẽ mihi. et nunc
manducabo de bonis meis soluᷤᷤ
et nescit ꝙ tẽpus precerecit illũ.
et mors appropĩquat. et relĩquet
oĩa aliis. et morietur. Sta in tes¬
tamẽto tuo. et in illo colloquere.
et in opere mãdatorũ tuorũ uete¬
rasce.Ne manseris in operibus
pcc̃oꝵ. Confide ciũt in deo. ⁊ ma¬
ne in loco tuo. Facile est enĩ in
oculis dei subito honestaẽ pau¬
perẽ. Benedcĩo dei in mercedem

Expanded text:
ris. Est homo laborans et fesris. Est homo laborans et festinans, et dolens impietate; et tanto magis non abundabit. Est homo marcidus, egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate; et oculus Dei respexit illum in bono, et erexit eum ab humilitate ipsius, et exaltabit caput ejus: et mirati sunt in illo multi, et honoraverunt Deum. Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas a Deo sunt. as. Datio Dei permanet justis: et profectus illius successus habebit in eternum. Mulieris bone cit, Inveni requiem mihi; et nunc manducabo de bonis meis solus. Et nescit quod tempus praetereat, et mors appropinquet, eomnia aliis, et morietur. Sta in testamento tuo, et in illo colloquere, et in opera mandatorum tuorum veterasce. Ne manseris in operibus peccatorum. Confide autem in Deo, et mane in loco tuo. Facile est enim in oculis Dei subito honestari paupertatem. Benedictio Dei in mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
hũilicti exaltabit
caput illius. et in
medio magnato¬
rũ consedere illũ faciet. Non
lcuides uirũ in spetie sua. neq
spernas hoĩem in uisu suo. bre¬
ius in uolatilibus est cipis et
initiũ dulcoris habet fructus
illius. In uestitu ne glorieris
unqͣz. nec in die honoris tui ex¬
tollaris: qui mirabilici opera
altissimi solius. et glorio sa. ⁊
absconsa. et inuisa oꝑa illiꝰ.
Multi tyrãni sederũt in throno.
et in suspicabilis portauit dici¬
dema. Multi potentes oppressi
sũt ualide. et gloriosi traditi st̃
in manus alterorũ. Priusqmͣ
ĩterroges. ne uituperes quenqͣ
et cũ interrogaueris. corripe iu¬
ste. Priusqͦ cuidias ne respõ¬
decis uerbũ. et in medio sermo¬
nũne cidiitias loqui. De ea re-
quȩ te nõ molestat, ne certeris:
et in iudicio peccantiũ ne con¬
sistris. Fili. ne in multis sint ac¬
tus tui:. et si diues fueris. non
eris ĩmunis a delicto. Si enĩ se¬
tutus fueris. nõ apprehendes:
et non effugies. si precuturre¬

Expanded text:
humiliati exaltat caput ipsius, et in medio magnatorum consedere illum faciet. non laudes uirum in specie sua, neque spernas hominem in uisu suo. breuis in uolatilibus est apis, et initium dulcoillius. In vestitu ne glorieris umquam, nec in die honoris tui extollaris; quoniam mirabilia opera Altissimi solius, et gloriosa, et absconsa, et invita opera illius. Multi tyranni sederunt in throno, et insuspicabilis portavit diadema. Multi potentes oppressi sunt valde, et gloriosi traditi sunt in manus alterorum. Priusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste. Priusquam audias, nec respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui. De ea re quae te non molestat, ne certeris, et in judicio peccantium ne consistas. Fili mi, ne in multis sint actus tui, et si dives fueris, non eris immunis a delicto. Si enim secutus fueris, non apprehendes; et non effugies, si praecurre
Abbreviated transcription (Latin):
fatear. usq ad pñtem diem magi
possum sermonẽ Chaldaucũ legere
et intelligere. qͣ soncire. Hec idcirio
lis ostenderem: q̃a cipd̃ hebreos nec
susanne habet historiã. nec hymnũ
triũ puerorũ. nec belis draconisq
fabulas: quas nos. quia in toto or¬
be disperse sunt. ueru anteposito
easq iugulante subiecimus: ne
uideremur apud imperitos mag¬
nã partem uolumuus detrũco sse.
Audiui

Expanded text:
fatear, usque in praesentem diem magis fatear, usque in praesentem diem magis possum sermonem Chaldaicum legere, et intelligere, quam sonare. Interea lis ostenderem, qui apud Hebraeos nec Susannae habet historiam, nec hymnum trium puerorum, nec Belis, draconisque fabulas: quas nos, quia in toto orbe dispersae sunt, veru ÷ anteposito, easque jugulante, subjecimus: ne videremur apud imperitos magnam partem voluminis detruncasse. Audivi
Abbreviated transcription (Latin):
editus est liber: siue aliud quid
ccuise extiterit ignorans: hoc unũ
affirmare possum ꝙ multũ a ue¬
ritate discordet. et recto iudicio re¬
pudiatus sit. Sciendũ quippe est
Danelẽ mayune et Esdram He¬
bratis quidẽ literis. sed Chuldeo
sermone conscriptos: et unã Iere¬
Arcibica lingua plurimã habere¬
societatẽ. Deniq et ego adolescen¬
tulus post Quintilicim et Tullii
lectionẽ. ac flores rhetoricos. cũ
me in lingue huiꝰ pistrinũ redu¬
sissem: et multo sudore. multos
tempore uix coepissem anhelãtiq
stridentiaq uerba resonare. ⁊ qua¬
si per tryptam ambulans. rarũ
desuper lumẽ aspicerem. impegi
nouissime in danelem: et tan¬
to tedio affectus sum ut despera¬
tione subita omnẽ laborem uete¬
rem uoluerim cõtemnete. Derũ
adhortante me quodã Hebreo. et
illud mihi crebuus in suci lingua
ingerente. Labor improbus õnia
uincit: et qui mhi uidebar sciolus
inter Hebreos. coepi rursus disapu¬
lus esse Chaldatus. Et ut uerum

Expanded text:
liber est: sive aliud quid causae exstiterit ignorans: hoc unum affirmare possum, quod multum a veritate discordet, et recto judicio repudiatus sit. Sciendum quippe, Danielem maxime et Ezram, Hebraicis quidem litteris; sed Chaldaico sermone conscriptos, et unam JereArabica lingua habere plurimam societatem. Denique et ego adolescentulus, post Quintiliani et Tullii lectionem ac flores rhetoricos, cum me in linguae hujus pistrinum reclusissem, et multo sudore, multoque tempore vix coepissem anhelantia stridentiaque verba resonare, et quasi per cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicerem, impegi novissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omnem veterem laborem voluerim contemnere. Verum adhortante me quodam Hebraeo, et illud mihi crebrius in sua lingua ingerevincit: et qui mihi videbar sciolus, inter Hebraeos, coepi rursus discipulus esse Chaldaicus. Et ut verius
Abbreviated transcription (Latin):
Nno tertio regni Ioc Laput. I.¬
cim regis Iuda. penit Nabuchodo¬
nosor rex Babylonis in Ierusalem
et obsedit eã. Et trididit dñs in ma¬
nu eusI dacim regem Iude. et par¬
tẽ uasorũ domus dei: et asportauit ea
in terrã Sannciar. in domũ dei sui.
et uasa intulit in domũ thesciuri
dei sui. Et cuit rex Asphener prepo¬
sito eunuchorũ. ut introduceret de
filiis Isrcel. et de semine regio: ⁊
tortnorũ pueros. in quib nul¬
la cẽt macula decoros forma. et
eruditos õni scipĩa. cautos scĩs.
et doctos disciplina. et qui possẽt
stare in palacio regis: ut doceret
eos literas. et linguã ⁊ haldeorũ.
et constituit eis rex annonã per

Expanded text:
nno tertio regni Ioachim regis Iuda venit Nabuchodonosor rex Babylonis Hierusalem et obsedit eam et tradidit Dominus in manu eius Ioachim regem Iudae et partem vasorum domus Dei et asportavit ea in terram Sennaar in domum dei sui et vasa intulit in domum thesauri dei sui et sito eunuchorum, ut introduceret de filiis Israel, et de semine regio et tyrannorum, pueros, In quibus nulla esset macula, decoros forma, et eruditos omni sapientia, cautos scientia, et doctos disciplina, Et qui possent stare in palatio regis, ut doceret eos litteras, et linguam Chaldaeorum. Et constituit eis r