comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exerceant. istas autem lenia de mulcẽ
illõ parta plerumq leueritas amnnoni¬
tionis ad profcctiun dirigit. istos uͦ adine¬
liora opera dep̃catio blanda componit. Scͥp¬
tum quippe ẽ. Semorem ne increpaueris:
s obsecra ut patrem.LxXi.
L iex mopes alit̾ atq locupletes. Illiᷤ
uamq offerre consolationis solatiũ
contin tribulationem: istis uͦ inferre me
funderis. Cui ñ longe post blandieus dicit.
Pauꝑcula tempestate coniuilsa. Rursumq
hane consolatur dicens. E legi te incamino
pauꝑtatis. At contra paulꝰ. discipło de diui¬
tibꝰ dicit. Diuitibꝰ hinus scłi precipe. ñ suꝑ¬
Ubi notandumualde ẽ qͦd humilitatisdo¬
ctor. memoriam diuitum fatiens: ñ ait io¬
ga. si p̃cipe. Quia ⁊ si ipendenda ẽ pietasmn¬
firmitati.honortam̃ ñ debet᷑ elatiomi. La¬
libꝰ gͦ rectum qͦd dr̃. tanto rec̾tius iubetur.
quanto: inrebꝰ transicorus. altitudine cogi¬
cationis intumescunt. De his in euuangłio

Expanded text:
exerceant, istas autem levia demulcendoillos plerumque severitas admonitionis ad profectum dirigit; istos vero ad meliora opera 36 deprecatio blanda componit. Scriptum quippe est: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem . inopes, atque aliter locupletes; illis namque offerre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferre metre, quia non confunderis . Cui non longe post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra Paulus discipulo de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe non supUbi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evang
Abbreviated transcription (Latin):
illi ammonendi sunt ut cognoscant se con¬
seruos ẽẽ seruoꝵ. Istis namq dr̃. Seruiobe¬
dite dominis carnalibꝰ. Et rursum. Quic̃q
sunt subiugo serui. dominos suos om̃i honore
dignos arbitrent᷑. Illis aut̃ dr̃. ⁊ uos domini
eadem faicite illis. remittentes minas: scien¬

Expanded text:
i sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Istis namque dicitur: Servi, obedite dominis carnalibus . Et rursum: Quicunque sunt sub jugo servi, dominos suos omni honore dignos arbitrentur ; illis autem dicitur: Et vos domini eadem facite illis, remittentes minas, scien
Abbreviated transcription (Latin):
ta. q̃ promitunt᷑ ex regno. Discant leci ex
minarum asꝑitate qͦo cimeant: audiant
tristes p̃mioꝵ gaudia de quibꝰ p̃sumant. Il¬
bitis: isti uͦ eodem magistro dicente audiant.
iterum aũt uidebo uos: ⁊ gaudebit cor ur̃o¬
⁊gudium ur̃m nemo tollet auobis. Nõ¬
nulli aũt leti uel cristes ñ rebꝰ fiunt. s cõ¬
sꝑsionibꝰ existunt. Quibꝰ profect̾o intiman¬
dum ẽ qͦd q̃dam uitia qͥbꝰdam consꝑsionibꝰ
iuxca sunt. habent enim leti ex ꝓpinquo
luxuriam: tristes iram. Unde necẽe̾ ẽ. ũi
sĩ solum quisq consid̾et. qͦd exconsꝑsione sꝰ¬
tinet. sed etiam qͦd ex uitiͥo deterius ꝑurget:
Ne dum neqͣ qͣm pugnẽt contra hoc qͦdto¬
lerat ei quoq aqͦ seliberum estimẽt: uitio
succumbat.

Expanded text:
ta, quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex ta, quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia, de quibus praesumant. Ilbitis . Isti vero eodem Magistro dicente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor mo tollet a vobis . Nonnulli autem laeti vel tristes non rebus fiunt, sed conspersionibus existunt. Quibus profecto intimandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus juxta sunt. Habent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes iram. Unde necesse est ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet, sed etiam quod ex vicino deterius perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se liberum aestimat, vitio succumbat.
Abbreviated transcription (Latin):
iuditium q̃relut. ut pꝰ rex sententiam dicẽt.¬
⁊ reatum suum post inodũ audiret: quatinus
neqͣ quam iustitie contradic̾et. qm inse ipse
protulisset. Uir itaq sc̃s ⁊ pecc̃orem conside¬
rans. ⁊ regẽ mniro ordine audacem reũ pͥꝰ ꝑ
confessionem ligare studuit. ⁊ pꝰ modum ꝑ
inuectionem secare. Celauit paululum quẽ
q̃siuit: s ꝑcussit repente quẽ tenuit. ꝑ igrus
enim fortasse incid̾et: si ab ip̃o sermonis exor¬
dio. aꝑte culpam ferire uoluisset. S p̃missa
similitudine. eam qͣm occultabat eracu it
increpationẽ. Ad egrum medicꝰ uen̾at᷑. secan¬
dum uulnꝰ uidebat. s de patientia egridubi.¬
tabat. Abscondit gͥ ferrum medicinale sub
ueste: qͦd eductum subito fixit inuulñe.
ut secantem gladium sentiret eger. ãnqͣm
cerneret. ne si ante cerneret. sentire iecula
tis iudelicet inferenda sunt tristia. q̃ secũ
tur exsupplitio: tristibꝰ uͦ inferenda sunt le¬

Expanded text:
judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, etjudicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusartis videlicet inferentur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt lae
Abbreviated transcription (Latin):
sedabat. Quid enĩ ꝑsaulẽ. nsielatio potentiũ:
Et quid ꝑdauid innuit᷑. nͥ humilis uita scõꝵ:
Cumgͦ saul ab inmundo spũ arripit᷑. da¬
uid canente eiꝰ uesania temꝑat᷑: qr ẽ sensus
potentium ꝑclationem infurorẽ u̾tit᷑. dignũ
ẽ ut ad salutẽ mentis quasi dulcedine cytha¬
re. locutionis nr̃e tranquillitate reuocet᷑.
Aliqñ aũt cum hiuꝰ scłi potentes arguunt᷑.
pͥus ꝑ qͣsdam similitudines uelut de alienone¬
gotio. requirendi sunt: Et cum rectam sentẽ¬
tiam quasi in alt̾m produlerint. cunc modis
congruentibꝰ de propͥo reati feriendi: ut mẽs
temꝑali potentia tumida contra corripientẽ
neqͣquam se erigat. que sibi suo iuditio suꝑbie
ceruicem caleat: ⁊ innulla sui defensione se
exerceat. qm sententia proprii oris ligat. hĩc
enum ẽ qͦd nathan propha arguere regẽ ue¬
nerat.⁊ quasi de causa pauꝑis contra diuitẽ

Expanded text:
potentum; potentum; et quid per David innuitur, nisi humilis vita sanctorum? Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur; quia cum sensus potentum per elationem in furorem vertitur, dignum est ut ad salutem mentis quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtatis ex quoquit: atq illis inferendus
ẽ timor. qͦs oruis qͦs consolatio głe tem¬
poralis extollit. ut ⁊ illi discant. q diuitias
qͣs ñ conspitiunt possident:⁊ isti cognoscant.
quia eas quas conspitiunt tene neqͣqͣm pos¬
sunt. Plerumq tamen ꝑsonax ordinem ꝑ¬
inutat qualitas moꝵ: ut sit diues humili.
pauꝑelatus. Unde mox p̃dicantis lingua.
cumaudientis debet uita componi: uttan¬
co district̾ius pauꝑis elationem feriat. qͣn¬
co eam nec illata pauꝑtas inclinat: tanto
letiꝰ humilitatẽ diuitum mulceat. qͣnto eos
nec habundantia q̃ subleuat exaltat. Non¬
nunq̃m canenctiam supb duies cuortitio¬
ins blandimento placand ẽ. qe plerumq
dura uulnera ꝑlema fomenta mollescunt.:
furor in sanoꝵ sepe adsalut̃e medico blandien¬
te ieducit᷑. Cumq eis indulcedine condescẽ¬
dit̾᷑: langor insanie mitigat᷑. Neq enĩ negli¬
gent̃ intuendum ẽ: qͦd cum saulẽ syẽ adũs

Expanded text:
paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspiciunt nequaquam tenere possunt. Plerumque tamen personarum ordinem permutat qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ybi mauricio imnꝑatora pessimã legẽ seren¬
ti uiriliter contra dicitxxui
De ypocͥsi ioħis constantino politani ep̃i
llbi suꝑbiã ypocͥte sapient̃ eneruat.¬
llbi constantiã suã demonstrans asserit se
ꝓ imꝑatore fidẽ nullatenꝰ ꝑditurũ. Iderit
Quãobrẽ postulatas reliquias imꝑatei nͣde¬

Expanded text:
ssimam legem ferenti, viriliter contradicit.--51. De hypocrisi Joannis Constantinopolitani episcopi --54. Superbiam hypocritae sapienter enervat.--55. Constantiam suam demonstrans, asserit se pro imperatore fidem nullatenus perditurum.--56. Quamobrem postulatas reliquias impe
Abbreviated transcription (Latin):
Q. undecũq meliores eligere pot̾at ep̃os con
Qd̃ etiã ult̾ius cdiocesis ep̃os ad regendas sue
diocesis eccłias imutabat xIII.
Quẽ adiodũ episcopatũ sedes uni erit.
Qđ uacantes episcopos uacantib in cardina
ed intromsatis ep̃ĩs expulsoseccłiis:
presulis uinrerit.ui
đ nulla occasione pontificẽ ab una maliã
cccłiam aut mittauerit. aut mutari ꝑmi

Expanded text:
2. Undecunque meliores eligere potuerat, episcop-13. Etiam alterius dioecesis episcopos ad regendas suae dioecesis Ecclesias invitabat.--14. Quemadmodum episcopatuum sedes unieret.-- 15. Vacantes episcopos, vacantibus incardina Inthronizatis episcopis expulsos praesules junxit.--  Nulla occasione pontificem ab una in aliam Ecclesiam, aut mutavit, aut mutari perm
Abbreviated transcription (Latin):
cur audes pauꝑtatẽ tuã gregorii
diuitiis p᷑parare. qui magis
illã cattã quã habes cotidie palpan¬
do nulliq conferendo diligere
cõprobaris. quã ille qui tantas di¬
uitias non amando s contẽpnen¬
do cunctisq liberalit̾ largiendo
disꝑgit : Ita solitariꝰ increpatus
do grãs retulit: & qͥ meritũ suũ
decreuisse putauerat si gregorio
conferret᷑. orare uehementiꝰ ut
cũ eo mansionẽ qͥndoq ꝑciꝑe m̾e¬
ret᷑. S: istius iã scłi libri finis adne

Expanded text:
cur audes paupertatem tuam Gregorii cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius cum eo mansionem quandoque percipere mereretur. Sed istius jam secundi li
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ liberalitatis multitudinẽ
quidã heremitarũ. uir ma¬
gne uirtutis qͥ nichil in mundo
possidebat p̃ter unã cattã quã blan¬
diens crebro quasi cohabitatͥcem
in suis gremiis refouebat. cognosceis
orasse fertur ad dm: ut sibi osten¬
dere dignaret᷑ quã future remu¬
nerationis mansionẽ sperare debu¬
isset: qui ꝓ illius amore scłm dese¬
ren nichil exeris diuitiis posside¬
ret. Cũq nocte quadã dormiret:
cognoscit sibi reuelatũ fuisse. ut
cũ gregorio romano pontifice man¬
sionẽ sibi p̃parandã sperare debuis¬
set. At ille fortit᷑ ingemiscens: pa¬
rũ sibi ꝓfuisse uoluntariã rerũ
inopiã. tantaq sue remunationis
ieunia estimabat: sicũ eo mansio¬
nẽ reciꝑet. qͥ tantis mundialib
diuitiis redundaret. Cñ uͦ grego¬
rianas diuitias sue pauꝑtati die
noctuq suspirando conferret: alia
nocte quiescens audiuit sibi dnm̃
in sõnis dicentẽ qͦndo diuitẽ non
possessio diuitiarũ faciat s cupido.

Expanded text:
us liberalitatis multitudinem quidam eremitarum, vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidebat praeter unam gattam, quam, blandiens crebro, quasi cohabitatricem in suis gremiis refovebat, cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare debuisset, qui pro illius amore saeculum deserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice mansionem sibi praeparandam sperare debuisset. At ille fortiter ingemiscens parum sibi profuisse voluntariam rerum inopiam, tantaque suae remotionis jejunia putabat, si cum eo mansionem reciperet qui tantis mundialibus divitiis redundaret. Cum vero Gregorianas divitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quiescens, audivit sibi Dominum in somnis dicentem: « Quando divitem non possessio divitiarum faciat, sed cupido,
Abbreviated transcription (Latin):
Sib oregoriꝰ studus cõmissã sibi re¬
gebat ȩccłiam. H.
Quantis auctoritatib contra simoniacam
& neophitoꝵ hereses dimicarit.
ad ꝓeisdã fieri sinodum iusserit. uii¬
Qd contra easdẽ totis uirib non pugnantes
cũ simonic magno portionẽ habit᷑os p̃dixit.
Quã sapient᷑ etiam pastellaticũ ꝓ usupallu
onis notauit. cap
Qd iordinandis eꝑatib neq cardinalib ecdẽ¬

Expanded text:
s Gregorius studiis commissam sibi regebat Ecclesiam.--2. Quantis auctoritatibus contra si moniacam et Neophytorum haereses dimicarit.--3. Pro eisdem fieri synodum jussit.--4. Contra easdem totis viribus non pugnantes, cum Simone mago portionem habituros praedixit.--5. Quam sapienter etiam pastellaticum pro usu Palonis notavit.--7. In ordinandis episcopatibus, neque cardinalibus Ec
Abbreviated transcription (Latin):
se iam resolur Tunc uͦ meror
ictus om̃ium: uor una plangen¬
u. Cur nos pat̾ deseris: Aut cui noᷤ
desolatos relinquis: Inuadent gregẽ
tuũ lupi rapaces. Et quis eosa mor¬
sib nr̃is ꝑcusso pastore ꝓhibebit:
Scimꝰ qͥdem desiderare te xp̃m. s salua

Expanded text:
tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangentium: cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi rapaces: quis nos a morsibus eorum percusso pastore prohibebit? scimus quidem desiderare te Christum, sed salua
Abbreviated transcription (Latin):
ti uiri corpꝰ. usq ad locũ sepui
cant illi p̃eurrib suis uinetos post
t̾ga captiuos. martini eorpꝰ hi qͥmũ
confusis plausib popłoꝵ honoret
in sania: martino duiinis plauais
psalmis q martiniꝰ hymnis celestibus
honorat᷑. Iipꝰ tͥumphos suos in tab¬
tara sua trudunt᷑. martinꝰ abrahe
sinu excipit᷑. Martinꝰ hic pauꝑ et
modie̾. eclũ duies ingredit. Illine

Expanded text:
ti uiri corpus usque ad locum sepulchri ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudentur: Martinus Abrahae sinu laetus excipitur, Martinus pauper et modicus caelum diues ingred
Abbreviated transcription (Latin):
tionis gła & natura dimutatȩ car¬
nis ostensus est: Iã uͦ in obsequium
funeris eredi ñ potest quanta ho¬
minũ multitudo conuenerit. To¬
er agris atq uicis: multiq ex ui¬
einis ã urbib affuerunt. O quantꝰ
luetꝰ om̃ium quanta p̃cipue me¬
rentiũ lam̃ta monachoꝵ. qͥ eo die
sere ad auo milia conuenisse diẽt.
Spetiał martini głia: eiꝰ exẽplo in
añi seruitute stirps tanta frueti¬
ficauerat. Agebat nimirũ ante
se pastor ertinctꝰ greges suos scẽ
illeꝰ multitudinis: pallidas tur¬
bas agmina palliata. & aut eme¬
ritoꝵ laboꝵ senes. aut uiratos
xp̃i in saeram̃ta tyrones. Tũẽ uir¬
ginũ chorus fletii abstinens p̃

Expanded text:
tionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: toex agris adque uicis multique de uicinis etiam urbibus adfuerunt. o quantus luctus omnium, quanta praecipue maerentium lamenta monachorum! qui eo die fere ad duo milia conuenisse dicuntur, specialis Martini gloria: eius exemplo in Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pastor greges suos, sanctae illius multitudinis pallidas turbas, agmina palliata, aut emeritorum laborum senes aut iuratos Christi in sacramenta tirones. tum uirginum chorus, fletu abstinens prae
Abbreviated transcription (Latin):
militiȩ: & iã satis ẽ qd hucusꝙ cercaut.
S si adhuc in eodẽ labore ꝓ castͥs tuoꝵ
stare me p̾cipis ñ recuso: nec fatiscen¬
tẽ causabor etatẽ. Munia tua deuotꝰ
implebo: sub signis tuis qͦad ipse tu
iusseris militabo. Et quãuis optata
sit seni missio pꝰ laborem: & tñ animꝰ
uictor annoꝵe cedẽ nescius senectuti.
fiat uoluntas tua. hos uͦ quib tunco
ipse custodies. Ouirũ ineffabilẽ. nec
labore uictũ. nec morte uincendũ.
qͥ in nullã se partẽ ꝓnior inclinauerit.
nec mori timuit. nec uiuere recusauit.
Itaq cũ iã ꝑ aliquot dies ui febrium
in orationib & uigiliis. fatiscentes
artus sp̃ui seruire cogebat. nobili illo
stratu suo in eynere & cylicio recubans.
Et cum a discipłis rogaret᷑ ut saltem
uilia sibi sineret stram̃ta supponi. ñ
dec& inquit filii xp̃ianũ nͥ in cinere
mori. Ego si aliud uob̃ exemplũ relinqͦ.¬
eũ conflurerant rogaret᷑ ut corpus¬
cłm lat̾is mutatione releuaret. sinite

Expanded text:
tiae et iam satis est, quod hucusque certaui: sed si adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata sit seni remissio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. mine, uoluntas tua: hos uero, quibus timeo, ipse custodies. o uirum ineffabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui in nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaque cum iam per aliquot dies ui febrium in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum relinqeum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite,
Abbreviated transcription (Latin):
bes. euersa st̃ castra. Depopłati st̃ agͥ:
in solitudine t̾ra redacta ẽ. Nullus in
agris incola: pene nullus in urbib ha
bitator remansit. Et tam̃ ipse parue
generis humani reliqͥe adhuc cotidie.
.&. sine cessatione feriuntur. & finem
non habent. flagella celestis iusticiȩ:
qi nec int̾ flagella desistunt actionis
culpȩ. Alios in captiuitatẽ duci. alios
detruncari: alios int̾fici uidemus.
Quid ẽ. gͦ qđ in hac uita libeat fr̃s
mei: S & talem mundũ adhuc
diligimꝰ: ñ iã gaudia. s uulnera
amamus. Ipsa aut̃ꝰ aliquando mun¬
di dña esse uidebat᷑. qualis reman¬
serit roma conspicitis. Imm̃sis do¬
lorib multiplicit̃ attͥta. desola¬
tione ciuium imp̃ssione hostium.
frequentia ruinarũ. ita ut in ea
completũ esse uideamꝰ. qđ contra
urbẽ samariã ꝑ iherechiebẽ pro¬
phecã p̃dictũ ẽ. Pone ollã. pone
inꝗͣ & mitte in ea aꝙͣ .ꝙ. ꝯg̾e̾ frusta eiꝰ ĩ ea.

Expanded text:
bes, eversa sunt castra, depopulati sunt agri, bes, eversa sunt castra, depopulati sunt agri, in solitudinem terra redacta est, nullus in agris incola, pene nullus in urbibus habitator remansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur, et finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter flagella correctae sunt actionis culpae. Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, fratres mei? Si talem mundum adhuc diligimus, non jam gaudia sed vulnera amamus. Ipsa autem quae aliquando mundi domina esse videbatur, qualis remanserit Roma conspicimus, immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum: ita ut in ea completum esse videamus quod contra urbem Samariam per Ezechielem prophetam praedictum est: Pone ollam, pone, in
Abbreviated transcription (Latin):
Di enĩ ruinã sui domus quassata minare¬
tur: quisqͥs in ea habitaret fug̾et
Et qui stantẽ dilexerat: recede̾ qͣntotiꝰ
a cadente festinaret. Si gͥ mundus
cadit. &. nos eum amando cõplectim᷑.
oppͥmi uolumꝰ potiꝰ quã habitare. qr
nulla nos ratio. a ruina illius separat.
qͦs eiꝰ passiõib amor ligat. Facile gͦ est
nunc iã cũ destructa omĩa cernimꝰ:
animũ nr̃m ab eius dilectione dis¬
iungere: S hoc illo in tp̃r difficilli¬
mũ fuit: quo apłi p̃dicare celeste re¬
gnũ inuisibile mittebantur. cũ lon¬
ge lateq omĩa cernerent florere
de istiꝰ urbis gregoriꝰ incõmoditate
descripserit indicabo: quatinꝰ hi qͥ nẽ
in ruinis eiꝰ habitantes. eã ordinatio¬
rẽ ac ꝑ hoc ualentiorẽ fuisse ñ autu¬
mant contremiscant. Ait enĩ in expo¬
sitionȩ ihete chielis. omelia octaua de¬
eima sic. Quid. ẽ. iã rogo qđ in hoc
mundo libeat: Ubiq luctꝰ aspicimus.¬
undiq gemitꝰ audimꝰ: destructȩ ur¬

Expanded text:
Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret, et qui stantem dilexerat recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos eum amando complectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat quos in ejus passionibus amor ligat. Facile ergo est nunc jam, cum destructa omnia cernimus, animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo apostoli praedicare coeleste regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere de istius urbis Gregorius incommoditate descripserit indicabo, quatenus ii qui, nunc in ruinis ejus habitantes, eam ordinatiorem ac per hoc valentiorem fuisse non autumant, contremiscant. Ait enim in expositionis Ezechielis homilia octava decima sic: « Quid est jam, rogo, quod in hoc mundo libeat? Ubique luctundique gemitus audimus, destructae ur
Abbreviated transcription (Latin):
Dom nus papa pͥdie cont᷑ sarracenos
ꝑrexit. & uos quomͦ dicitis qđ ipse me
ligare usserit. quieũ postea ñ uidistis:
At illi dixert̃. Si ioħs papa hinc abiit.
ses gregoriꝰ hic remansit: qͥ monasteri¬
isui claustra solito more ꝑ lustrans. te¬
ctũ ante suũ fontẽ repꝑit dissipatũ:
psdri uerberate. Quarũ dolorib reue¬
ra prb̃r iã febricitans excitatꝰ: ad mo¬
nasteriũ caballo impositꝰ dextra leuaq
ab aliis sustentatꝰ recurrit. reatꝰ sui
sententiã fr̃ib indicauit: & inuisibilib
uerberib subfebris specie laniatus.
nil aliud dicere poterat. nͥ domine
reficio domne reficio. Cũq intexi¬
garetur eur hoc tamfreciunter
repeteret. dicebat se sub contininuo
uerbere gem̾t̾: sicq sexto die sub
hac miserabili uoce desunctꝰ ẽ. Si qͥ¬
tagione polluto. s ubsiste̾ omĩnoñ¬
libra om̃isq menfura qͥuã idem
beatꝰ gregoriꝰ instituit icũ modio

Expanded text:
Dominus papa pridie contra Sarracenos Dominus papa pridie contra Sarracenos perrexit, et vos quomodo dicitis quod ipse me ligari jusserit, qui eum postea non vidistis? At illi dixerunt: Si Joannes papa hinc abiit, sanctus Gregorius hic remansit, qui monasterii sui claustra solito more perlustrans, a te suum fontem reperit dissipatum, presbyteri verberate. Quarum doloribus revera presbyter jam febricitans excitatus, ad monasterium caballo impositus, dextra laevaque ab aliis sustentatus recucurrit, reatus sui sententiam fratribus indicavit, et invisibilibus verberibus sub febris specie laniatus, nihil aliud dicere poterat, nisi: Domine, reficio; Domine, reficio. Cumque interrogaretur cur hoc tam frequenter repeteret, dicebat se sub continuo verbere gemere; sicque sexto die sub hac miserabili voce defunctus est. Siquintagione pollutos diu subsistere omninlibra omnisque mensura quam idem beatus Gregorius instituit cum modio
Abbreviated transcription (Latin):
monialẽ a monasterio sc̃i andreȩ apłi
qđ appellat᷑ glibb cauri diripuit uł
sub durit. & in religione septẽ uiarũ
loco qͥ dr iuppera collocauit. Cui cum
corrupta scĩmonialis ꝙ latͥnã & furnũ
contiguũ ñ habebat crebro uideretur
esse molesta: infelix psor peccatũ pecca¬
do conectens. ut meretͥcłȩ placere po¬
tuisset. beatũ gregoriũ ñ recusauit of¬
fendere. Cuiꝰ mirabilis immo salub̃rimi
fontis ligna tegulasq diripiens: secessũ
& furnũ ꝓstitutȩ feminȩ ñ erubuit
fabricare. Quib ꝑactis conseq̃nti nocte
iã securior a querelis lasciue mulieris
in eadem domo dormiret: uidet duos
quosdã terribiles cubicularios se ligatis
manib ad uenerabile monasteriũ dedu¬
centes. Quos interrogans cuiꝰ p̃cepto sibi
talia facerent: audiuit hec romanũ ponti¬
sus. littora ꝑ agrabat. Cuiꝰ absentiȩ ligatꝰ
prb̃r recordatꝰ: increpando subiiuyxit

Expanded text:
monialem a monasterio sancti Andreae apostoli, monialem a monasterio sancti Andreae apostoli, quod appellatur Clivus Scauri, diripuit vel subduxit, et in regione septem viarum loco qui dicitur Vipera, collocavit. Cui cum corrupta sanctimonialis, quia latrinam et furnum contiguum non habebat, crebro videretur esse molesta, infelix presbyter peccatum peccato connectens, ut meretriculae placere potuisset, beatum Gregorium non recusavit offendere. Cujus mirabilis, immo saluberrimi fontis ligna tegulasque diripiens, secessum et furnum prostitutae feminae non erubuit fabricare. Quibus peractis, cum sequenti nocte jam securior a querelis lascivae mulieris in eadem domo dormiret, vidit duos quosdam terribiles cubicularios se ligatis manibus ad venerabile monasterium reducentes. Quos interrogans, cujus praecepto sibi talia facerent, audivit hoc Romanum pontisus littora peragrabat; cujus absentiae ligatus presbyter recordatus, increpando subjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo loqͥ fec̃ i atq cuncta que sibi
reuelata fuerant cũ eo parit᷑ comiti reue¬
lauit. Qui die facto monachoᷤ euocauit:
qͥ contͣ scm̃ andreã cõmiserit. que rela¬
bundus inqͥrere cȩpit. At illi deletũ dor¬
mitoriũ cocoꝵ manib ostenderunt. Cũq
do deuotꝰ comes eos uellet suplicio subiu¬
gare : confessi sunt se illud edificiũ indul¬
fi iussionib deleuisse. Pro cuiꝰ reparatiõe
dum comes monachis argentũ uoluissec
tribuere. sergiꝰ magist᷑ militũ sextitit ꝓ¬
mittens illud se continuo ꝓ eo meliꝰ re¬
fecturũ. Mor comes humilit̾ a mona¬
sterii claustro se cedens: ad domũ petͥ
filii quondã karoli cũ om̃ib suis con¬
cessit: neq ulteruus in eodem monaste¬
rio hospiciũ sibi dari concessit Indulfus
luisse suo ipsius detͥmento monstrauit
de quo p̾fatꝰ sũ gregoriani monaste
carnis fragilitate corruptꝰ eupͣriã scĩ¬

Expanded text:
aliquando loqui fecit; atque cuncta quae sibi aliquando loqui fecit; atque cuncta quae sibi revelata fuerant cum eo pariter Comiti revelavit. Qui, die facto, monachos evocavit, quid contra sanctum Andream commiserit querelabundus inquirere coepit. At illi deletum dormitorium cocorum manibus ostenderunt. Cumque Deo devotus comes eos vellet supplicio subjugare, confessi sunt se illud aedificium Indulfi jussionibus delevisse. Pro cujus reparatione dum comes monachis argentum voluisset tribuere, Sergius, magister militum, restitit, promittens illud se pro eo continuo melius refecturum. Mox comes humiliter a monasterii claustro secedens, ad domum Petri filii quondam Caroli cum omnibus suis concessit; neque ulterius in eodem monasterio hospitium sibi dari concessit. Indulfus luisse suo ipsius detrimento monstravit.de quo praefatus sum, Gregoriani monastercarnis fragilitate corruptus, Eupraxi
Abbreviated transcription (Latin):
cumberet. Codẽ mom̃to sub eadẽ
specie cuidã clerico foris dormienti:
idẽ sener apparuit dicens. Surge .&.
dic comiti: ut ab hoc monasterio me¬
o inquo diuersoriũ fieri omĩno ñ
licet. ante quã me ad iracundiũ ꝓuo¬
cet saluus recedat. Ecce ego familia¬
rieiꝰ mͥ obnorio. quẽ uidelicet per¬
cussũ ante secessũ dimisi. congruã
medelã refundã. Quẽ qͥs ẽẽt clericꝰ
reqͥrens: ipsũ se ẽẽ ꝑhibuit. qͥ ex pi¬
ctura que eiꝰ lectulo p̾minebat faci
le potuisset agnosei. Stat̃ clericꝰ sur¬
gens. lum̃ arripuit: & expicture si¬
militudine scm̃ andreã apłm sibi
apparusse cognouit. Itaq ad indul¬
fũ iacentẽ ꝑrex̃: & eũ semiuiuũ iã
repꝑit. Qui magnis eiulatib clama¬
re incipiens: tã comitẽ quã cunc̃toᷤ
qͥ sub eidẽ domib dormiebant. mi¬
serabili uociferatione uenire fec̃:
& in faciẽ iacentis aquã subfundens.
ꝑ inuocationẽ scĩ andreȩ apłi tandẽ¬

Expanded text:
cumberet. Eodem momento sub eadem cumberet. Eodem momento sub eadem specie cuidam clerico foris dormienti idem senex apparuit, dicens: « Surge, et dic comiti ut ab hoc meo monasterio, in quo diversorium fieri omnino non licet, antequam me ad iracundiam provocet, salvus recedat. Ecce ego familiari ejus mihi obnoxio, quem videlicet percussum anto secessum dimisi, congruam medelam diffundam. » Quem quis esset clericus requirens, ipsum se esse perhibuit, qui ex pictura quae ejus lectulo praeminebat agnosci facile potuisset. Statim clericus surgens lumen arripuit, et ex picturae similitudine sanctum Andream apostolum sibi apparuisse cognovit. Itaque ad Indulfum jacentem perrexit, et eum semivivum jam reperit. Quem magnis ejulatibus clamare incipiens, tam comitem quam cunctos qui sub eisdem domibus dormiebant miserabili vociferatione venire coegit, et in faciem jacentis aquam suffundens, per invocationem sancti Andre
Abbreviated transcription (Latin):
beatus gregoriꝰ ei uidendũ se p̃bu¬
it dicens. Inimice di nontͥ suffici¬
unt alia mala que in meo mona¬
sterio ꝑuicacit̃ ꝑ petrasti: insuꝑ
scenicas meret culas in claustro
monachico tãquã int̾eatro conducis:
Crede mͥ. hoc anuo p̃ibis. Tunc ille
iussit eũ dimitt̾e: qui ad terrã
decidens qr corrigi noluit: eodẽ
anno uerã fuisse gregorii senten¬
tiã moriendo ꝓbauit.
iusdẽ comitis homo sub alio
tpr indulfus uocatꝰ est. Cuidũ
coccus ꝓ cõparandis lignis dena¬
rios peteret. nullomͦ potuit impe¬
trare: s a nefario ꝑcepit licentiã :
ut regias absides & fenestras &.
uicini  ormitori tabulas aggressus
diriꝑet. earũq ignib sibi pͥndium
p̃pararet. Cum sequenti nocte idẽ i¬
dulfus ad secessum ꝑgens: cur mo¬
nasterii tabulas tam petulant̃ incen¬
dere p̃cepisset. a quodã sene sciscitatꝰ
est. At ille more calligo scm̃ senem
increpitans follẽ: ab eo lenit̃ quidẽ

Expanded text:
beatus Gregorius ei videndum se praebubeatus Gregorius ei videndum se praebuit, dicens: « Inimice Dei, non sufficiunt tibi alia mala quae in meo monasterio pervicaciter operaris, insuper scenicas meretriculas in claustro monachico tanquam in theatro conducis. Crede mihi, hoc anno peribis. » Tunc ille jussit eum dimitti; qui ad terram decidens, quia corrigi noluit, eodem anno veram fuisse Gregorii sententiam moriendo probavit. 96. Ejusdem comitis homo sub alio tempore Indulfus vocatus est. Cui dum cocus pro comparandis lignis denarios peteret, nullo modo potuit impetrare; sed nefario jure percepit licentiam, ut attegias, et fenestras, et vicini dormitorii tabulas aggressus diriperet, earumque ignibus sibi prandium praepararet. Cum sequenti nocte idem Indulfus ad secessum pergens, cur monasterii tabulas tam petulanter incendi praecepisset, a quodam sene discussus est. At ille more Gallico sanctum senem increpitans follem, ab eo quidem virga l
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ mom̃itanea sententia liberabis: s ne¬
q tu neq aliqͥs hic tecũ degentium
suã patͥam reuidebit. Mor teitegaudꝰ
lectulo se ꝓripuit: & pͥmo suis. deinde
monasterii monac his. postremo qͥb̾cũq
potuit sõniũ reuelauit. &. qr aliud hos
piciũ a pontifice impetrare ñ potuit:
apud sabinos concedens eodẽ anno cum
plica  Qui monachis quidẽ pluri¬
mã clapsilitatẽ ostendit: &. in reb t̾a
uenerabilis monasterii usurpatio¬
nẽ suoꝵ ꝓhibuit: Huiꝰ familiaris qͥ¬
dẽ nomine falarar dꝰ existens. si qͦn¬
do suppo ad palaciũ ꝓcessisset. for¬
nicarias illuc detestantib monachis
non uerebatur indueere: atq cũ eis
comessatione & saltationes illicitas
celebrare. Isdẽq noctis pͥncipio se¬
cessũ petens: ab sp̃itib immundis
in aere ꝑ capillos appensus ẽ. Cũq
tota nocte dependens uocis offici¬
ũ non haberet. matutinalibꝰ horis

Expanded text:
idem momentanea sententia liberaberis; sed neidem momentanea sententia liberaberis; sed neque tu, neque aliquis hic tecum degentium suam patriam revidebit. » Mox Theutgaudus lectulo se proripuit, et primo suis, deinde monasterii monachis, postremo quibuscunque potuit somnium revelavit. Et quia aliud hospitium citius a pontifice impetrare non potuit, apud Sabinos consedens, eodem anno cum plicuit, qui monachis quidem plurimam dapsilitatem ostendit, et in rebus tam venerabilis monasterii usurpationem suorum prohibuit. Hujus familiaris quidam, nomine Faraldus, existens, siquando Suppo ad palatium processisset, fornicarias illuc, detestantibus monachis, non verebatur inducere, atque cum eis comessationes et saltationes illicitas celebrare. Idemque noctis principio secessum petens, a spiritibus immundis in aere per capillos appensus est; cumque 184 tota nocte pendens vocis officium non haberet, matutinalibus horis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq teut gaudus hospitadi sibilicentiã
suscepisse se apontifice respondisset: gre¬
goriꝰ ait. Et ti qͥ petisti .&. ille qͥdedit.
utq contra dñm fecisti. cuiꝰ uindictã ei¬
tiꝰ incurretis. Euigilans teutgaudus
intremuit: & facta oratione sopori se
reddere uoluit. Cum repente uenien¬
tiũ sonitũ audiens uehem̃ter expauit:
Seq dormire simulauit. Appropin
qͥ se p̃ibat cũ lumine dicens. Corripe
illũ. Qui dũ correptus in lectulo c lau¬
sis oculis resedisset: gregoriꝰ ait. Aspi¬
ce in nos. Intuitꝰ autẽ in eo teutgaudꝰ
magis intremuit: eũq talit̾ cominani¬
tẽ audunt. Qͥa scd̾o cõmonitꝰ uerbis
oris mei credere noluisti: & me tuam
obedientia adeo prouocasti. ut ħc apłm
di huc fatigare studuerĩ. scito cognoscens
q nͥ hodie ab hoc monasterio meo re¬
cesseris: futuia ebdomada cũ tuis om̃ib
uita pͥuaberis. Si uͦ recesseris: ab hac qͥ¬

Expanded text:
Cumque Theutgaudus hospitandi sibi licentiam Cumque Theutgaudus hospitandi sibi licentiam suscepisse se a pontifice respondisset, Gregorius ait: Et tu qui petisti, et ille qui dedit, utrique contra Deum fecistis, cujus vindictam citius incurretis. Evigilans Theutgaudus intremuit, et facta oratione sopori se reddere voluit, cum repente venientium sonitum audiens vehementer expavit, seque dormire simulavit. Appropinqqui se praeibat cum lumine, dicens: « Corripe illum. Qui dum correptus in lectulo clausis oculis resedisset, Gregorius ait: Aspice in nos. Intuitus eos Theutgaudus magis intremuit, eumque sibi taliter comminantem audivit: Quia secundo commonitus, verbis oris mei credere noluisti, et me tua inobedientia adeo provocasti ut nunc apostolum Dei huc fatigare studuerim, scito cognoscens quia nisi hodie ab hoc monasterio meo recesseris, futura hebdomada cum tuis omnibus vita privaberis. Si vero recesseris, ab hac qu
Abbreviated transcription (Latin):
tes exorcuatã ꝓcederent. Quo fac̾to. ita
demon ab om̃i monasterii possessione
repulsus est: ut post ꝑ confimi limi¬
tes ore. narib atq oculis flãmas eicere.
porcosq cogere a subulco nuntiatus
sit. s intra fines monasterir nũquã
intrare ꝑmissus..
lio quoq tp̃r deut gaudus qͦndã tre¬
uerensis ep̃c qui cũ gonthario aggͥoi¬
ne colome epo a reuerende memorie
nicholao fuerat sacerdotali oficio pͥua
ani pontificis restitutus. in eodẽ mona¬
sterio mansionẽ suscepit. Cui beatus
gregorius in somnis apparens: marimũ
terrorẽ quo de suo monasterio concitꝰ
egrederetiir incussit. Ille ꝑpendens
iusũ fuisse fantasticũ: oratione facta.
rursus dormire cepit. Cui gregorius
pontificali habitu redimitꝰ apparens:
nonne inqͥt tibi dixi. ut a monasterio
meo qd̾ in reb ꝓpͥis ꝑ inuocationẽ scĩ
andreȩ apł̃i dño dedicaui recederes.
qr diuersoriũ ficri nullo mͦ licusset:

Expanded text:
tes exorcizatam procederent. Quo facto ita tes exorcizatam procederent. Quo facto ita daemon ab omni monasterii possessione repulsus est, ut postea per confinii limites ore, naribus atque oculis flammas ejicere, porcosque cogere a subulco notatus sit, sed intra fines monasterii nunquam intrare permissus. 94. Alio quoque tempore Theutgaudus quondam Trevirensis episcopus, qui cum Guntario, Agrippinae Coloniae episcopo, a reverendae memoriae Nicolao fueratani pontificis in eodem monasterio mansionem suscepit. Cui beatus Gregorius in somnis apparens, maximum terrorem quo de suo monasterio concitus egrederetur incussit. Ille perpendens visum fuisse phantasticum, oratione facta rursus dormire coepit. Cui Gregorius pontificali habitu redimitus apparens: « Nonne, inquit, dixi tibi, ut a monasterio meo, quod in rebus propriis per invocationem sancti Andreae apostoli Domino dedicavi, recederes, quia diversorium fieri nullo modo licuisset? »
Abbreviated transcription (Latin):
ac suis corniculis tontens. ante se
cepit minare: & tota nocte me
subire muros coegit & arbores.
Cũq nouissime ꝑ pontẽ me cona¬
retur demergere. de cõplerib
ipsius exiliui. eũq toto conami¬
ne fugiens. ad portas quas euthi¬
miꝰ egumenus fecerat monasteri¬
i huiꝰ ꝑueni : quas clausas inueni¬
ens. ambab manib ambos eiꝰ anu¬
los apprehendi: & dũ eiͦs me lucta¬
retur diuellere. quidã caluus pon¬
tifex obliquo latere se int̃porta¬
rũ rimas excutiens. ferula caput
taurelli ꝑcussit: eũq infugã copellens.
me ab illuis ꝑsecutionib liberauit.
Ergo dum incole deꝑissent. & nullus
ibidẽ habitator accederet: ac ꝑ hoc mo¬
nachi ꝓ desolatione loci satagerent: eui¬
dam eoꝵ gregorius in somns apparens.
iuber ut si demonẽ a monasterii fundo
uoluissent depellere: ab oratorio scȩ
riũ scȩ̃ mariȩ ibidẽ in domũ dñicã
constitutũ. fr̃s cũ letaniiaquã spargen¬

Expanded text:
ac suis corniculis tundens, ante se ac suis corniculis tundens, ante se coepit minare, et tota nocte me subire muros coegit et arbores. Cumque novissime per pontem me conaretur demergere, de complexibus ipsius exilui, eumque toto conamine fugiens, ad portas quas Euthymius hegumenus fecerat monasterii hujus perveni; quas clausas inveniens, ambabus manibus ambos ejus annulos apprehendi; et dum ab eis me luctaretur divellere, quidam calvus pontifex obliquo latere se inter portarum rimas excutiens, ferula caput taurelli percussit, eumque in fugam compellens, me ab illius percussionibus liberavit. » Ergo dum incolae deperissent, et nullus ibidem habitator accederet, ac per hoc monachi pro desolatione loci satagerent, cuidam eorum Gregorius in somnis 183 apparens jubet, ut si daemonem a monasterii fundo voluissent depellere, ab oratorio sanctae rium sanctae Mariae ibidem in domum Dominicam constitutum, fratres cum litaniis aquam spargen
Abbreviated transcription (Latin):
Seuerendȩ qͦ memoriȩ nicͥolai
dinẽ taurelli de ptis mugiendo
ad domũ recurrens. inuisibilit
suis cornicłis uirũ sentiebat᷑ noc¬
tu ꝑcutt̾e̾: bouesq a p̃sepib extra¬
hens ꝑ contiguos cãpos & cõpi ta
cursu uelocissimo fatigare. Cũq hoc
diutius faceret: crebroq rusticis
noxiꝰ immineret: huiꝰmodi ꝑcussi¬
onib saxulũ quendã eiusdẽ p̃dii
conductorẽ affligendo disꝑdidit.
Deinde bubulcos agressus tanta ce¬
de ꝑdomuit: ut intra tͥum m̃siũ
spaciũ. neminẽ illic pret̃ unũ cau¬
cũ ursulum nomine. quẽ similiter
affugebat reliquerit. Qui romam
rii portis egressus est: & obstupe¬
scentib monachis non nisi mam
feste reuersus est. A quib curio¬
se discussus. quo nã se pͥd̃e tã subi¬
ta uelocitate ꝓriꝑet. confessus ẽ
dicens. Dum uob̾ insaniã demonis
reuelarẽ. taur ellus affuit. ante¬
rioribq pedib me cõplectens.

Expanded text:
Reverendae quoque memoriae Nicolai Reverendae quoque memoriae Nicolai dine taurelli de pratis mugiendo ad domum recurrens, invisibiliter suis corniculis virum sentiebatur noctu percutere, bovesque a praesepiis extrahens, per contiguos campos et compita cursu velocissimo fatigare. Cumque hoc diutius faceret, crebroque rusticis noxius immineret, hujusmodi percussionibus Saxulum quemdam ejusdem praedii conductorem affligendo disperdidit. Deinde bubulcos aggressus, tanta caede perdomuit, ut intra trium mensium spatium neminem illic praeter unum tantum Ursellum nomine, quem similiter affligebat, reliquerit. Qui Romam rii portis egressus est, et obstupescentibus monachis nonnisi mane facto reversus est. A quibus curiose discussus, quonam se pridem tam subita velocitate proriperet, confessus est, dicens: « Dum vobis insaniam daemonis revelarem, taurellus adfuit, anterioribusque pedibus me complectens,
Abbreviated transcription (Latin):
dens lacͥmas tuas suscepi orationẽ tuam:
& ecce germanũ tuũ tibi hodie saluũ
reducã. E hoc tibi signũ: qr stati ut
dies illurerit. iussu pontificis. prbr¬
qui inclusus ẽ extrahetur. Quȩ ille
surgens: matutimali tp̃r fr̾ib in¬
dicauit. Forte tunc idẽ prbr cãpa¬
nus de loco qui claustrũ ñ longe
a t̾racina đr. a suis ꝓ quodã cͥmi¬
ne accusatus. in eodẽ monasterio
tenebatur: & tꝑibꝰ multis labentib.
a suis accusatorib ia contẽptꝰ. a
cunctis qͦ fuerat in obliuionẽ de¬
ductus. Cum nullũ ꝓpinquũ. nul¬
lũ in urbe cognitũ hab̾e potuisset.
qui de eo pontifici suggessisset. &.
monachi quid t̃ ꝓ eosatag̾e̾nt. s ꝓfi¬
ciendi additũ ñ haberent : ponti
rũq dimittere. Nec multũ post
monachi fr̃ ita sanꝰ reuersus est:
ut uideat᷑ ac̃tenꝰ in eidẽ patͥs mo¬
nasterio tanto fideliꝰ deseruire: qͣnto
se illius ad minicło meminit ad

Expanded text:
dens lacrymas tuas, suscepi orationem tuam; dens lacrymas tuas, suscepi orationem tuam; et ecce germanum tuum tibi hodie sanum reducam. Et hoc tibi signum, quia, statim ut dies illuxerit, jussu pontificis, preshic inclusus est extrahetur. » Qui surgens matutinali tempore fratribus indicavit. Forte tunc idem presbyter Campanus de loco qui Claustrum non longe a Terracina vocatur, a suis pro quodam crimine accusatus, in eodem monasterio tenebatur; et temporibus multis labentibus a suis accusatoribus, jam contemptus, a cunctis quoque suis fuerat in oblivionem deductus, cum nullum propinquum, nullum in Urbe cognitum habere potuisset, qui de eo pontifici suggessisset; et monachi quidem pro eo satagerent, sed proficiendi aditum non haberent, pontiferumque dimitti. Nec multo post monachi frater ita sanus reversus est, ut videretur hactenus in ejusdem Patris monasterio tanto fidelius deservisse, quanto se illius adminiculo meminit ad
Abbreviated transcription (Latin):
apparuisse sibi scm̃ andreã apłm. seq cis¬
ca horã terciã uocandũ esse. sibiq p̃ceptũ
phibuit: ut quia sue mortis expecta¬
tione suspensi monachi. scĩ fabiam mu¬
ma solito celebrare non poterant: mox
corpus suum sepulturę trad̾ent. acep¬
tis a se cereis ac thimiamatib ad ꝑ a¬
genda sollempnͥa festinarent. Hora itaq
tercia ep̃c letus defungitur: ut in ipsa
uultꝰ eius leticia. conuersio ipsius do fu¬
isse placabilis cunctis audientib mon¬
straretur: Ciii
odem tpr̃ germanus eiꝰdẽ monachi
mentis insaniã passus est: ita ut hu¬
mana consortia fugiens. multo tp̃r ꝑua¬
gus ꝑ criptas solitarias &. cenonosa monu¬
menta discurreret. Cuiꝰ insanie fr̃ ni¬
miũ condolens: cotidie scm̃ gregoriũ
ꝓfusis lacrimis p̃cabatur. ut sibi frẽm
sospitẽ reddere dignaretur. Itaq cũ nocte.
quadã post huiusmodi fletus quiesce̾t:
beatus gregoriꝰ apparuit ei dicens. Hi¬

Expanded text:
apparuisse sibi sanctum Andream apostolum, seque cirapparuisse sibi sanctum Andream apostolum, seque circa horam tertiam vocandum esse, sibique praeceptum perhibuit, ut quia suae mortis exspectatione suspensi monachi, sancti Fabiani munia solita celebrare non poterant, mox corpus suum sepulturae traderent, acceptisque a se cereis ac thymiamatibus ad peragenda solemnia festinarent. Hora itaque tertia episcopus laetus defungitur, ut in ipsa vultus ejus laetitia, conversio ipsius Deo fuisse placabilis cunctis videntibus monstraretur. 92. Eodem tempore germanus ejusdem monachi mentis insaniam passus est, ita ut humana consortia fugiens, multo tempore pervagus per cryptas solitarias, et coenosa monumenta discurreret. Cujus insaniae frater nimium condolens, quotidie sanctum Gregorium profusis lacrymis precabatur, ut sibi fratrem sospitem reddere dignaretur. Itaque 182 cum nocte quadam post hujusmodi fletus quiesceret, beatus Gregorius apparuit ei dicens: « Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ualitudine qͦ sanissimũ salutare cu¬
rauit. Cui ep̃c dixit. Iam nẽ in tota
urbe ꝓ diuino habeberis: quia dehis
quos morituros ꝓnuntiasti. solus unꝰ
remansit. At ille. Utinã sicut & ille
quẽ uiuere putas defunctus est: sic
ipse qui hunc sequ p̃dictũ se echiliret
reret .&. monacꝰ dicere palpitaret:
tandem ubi die serto se moriturũ
cognouit expalluit atq contremuit:
resũptisq uirib contra monachũ fren¬
duit: quẽ redire uolentẽ retinuit:
inter iora cubiculi ꝑuagus penetrauit.
paulatĩ sibi fauces dolere ꝑsensit. De in
tacto sibi pulso mor febris signa cogno¬
uit: monacho credidit. domũ suã dispo¬
suit: ad monasteriũ cui p̾erat eiscdlem
infulsis redimitus quib a patͥarchio
fuerat reuersus uenit. Scda feria cun¬
ctis tã subitã conuersionẽ mirantibus.
monachicũ habitũ suscepit: &. paulati
ingrauescente molestia sertȩ feriȩ dilu¬
culo subdormiuit. ac denuo suscitatus

Expanded text:
valetudine quoque sanissimum, salutare cuvaletudine quoque sanissimum, salutare curavit. Cui episcopus ait: « Jam nunc in tota urbe pro divino haberis, quia de his quos morituros praenuntiasti, solus unus remansit. At ille: Utinam sicut et ille quem vivere putas defunctus est, sic ipse qui hunc sequi praedictus est exiliret.ireret, et monachus dicere palpitaret, tandem ubi die sexto se moriturum cognovit, expalluit atque contremuit; resumptisque viribus, contra monachum frenduit; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi pervagus penetravit; paulatim sibi fauces dolere persensit. Deinde sibi tacto pulsu, mox febris signa cognovit; monacho credidit; domum suam disposuit; ad monasterium cui praeerat, eisdem infulis redimitus quibus a patriarchio reversus fuerat, venit. Secunda feria cunctis tam subitam conversionem mirantibus, monachicum habitum suscepit; et paulatim ingravescente molestia, sextae feriae diluculo subdormivit. Ac denuo suscitatus,
Abbreviated transcription (Latin):
& ab ipsis pene mortis ianuis lib̾atus.
eadẽ nocte contra spem om̃iũ matu¬
tinalib ymnis interfuit. Mlirantib
fr̃ib sanitatis sue modũ innotuit: qͦs
qͣndo & qualit̃ ex monasterii familia
morituros p̃uiderit indicauit. De
sola interĩ ep̃i morte dubitando con¬
ticuit: &. euestigio in cunctoꝵ mort
deputatoꝵ aurib uolans fama dis¬
currit: & dum ex reuelatione mo¬
nachi se morituros certo die cognosce¬
rent: dispositis suis scłis ita se in mor¬
tem secuti sunt: sicut fuerant in
somnio nominati.
tam durũ nuntiũ reuelare time¬
ret : tacere autẽ penitꝰ non auderet.
monasterio se tandẽ ꝓripuit: & ad do¬
mũ epĩ non longe a flumine tybe¬
ris. regione uidelicet iurta basilicã
sc̃oꝵ ciri & ioħis positã. somnͥu nun¬
tia turꝰ accessit. Quẽ scilicet ubi cũ
pontifice in palatio pͣndere cognouit:
expectans redeuntẽ sacer dotalibus
uestimentis indutũ. colore fulgidum.

Expanded text:
 ab ipsis pene mortis januis liberatus,  ab ipsis pene mortis januis liberatus, eadem nocte contra spem omnium matutinalibus hymnis interfuit. Mirantibus fratribus, sanitatis suae modum innotuit, quos quando et qualiter ex monasterii familia morituros praeviderit, indicavit; de sola interim episcopi morte dubitando conticuit. Et e vestigio in cunctorum morti deputatorum auribus volans fama discurrit; et dum ex relatione monachi se morituros certo die cognoscerent, dispositis suis reculis, ita se in mortem secuti sunt, sicut fuerant in somnio nominati. tam dirum nuntium revelare timeret, tacere autem penitus non auderet, monasterio se tandem proripuit, et ad domum episcopi non longe a flumine Tiberi, regione videlicet juxta basilicam sanctorum Cyri et Joannis positam, somnium nuntiaturus accessit. Quem scilicet, ubi cum pontifice in palatio prandere cognovit, exspectans redeuntem, sacerdotalibus vestimentis indutum, colore fulgidum,