comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
relinquatur. quo fuerat prestante lib̾a¬
tus. Grauior ẽ. enim bone conscientie
metus errare post ueniam. ut qui debet
grãm iterum incurrat offensam. Iue .N.
quando anobis discedit. auios sectamur
errores. quia necesse ẽ. absente uia rectis
nunc enixius supplicat. ut in adui¬
t̾orium eiꝰ dignetur uitendere. quoniã
contra illum se nouerat habere certam̃
qui dixerat. Ponã sedem meã ad aqui¬
lonem. & ero similis ero altissimo. Quib
enĩ uiroͥb hostis ille tam unmanissimꝰ
unceretur. nisi ille intenderet quo
respiciente poterat nͦ parere: E ut ꝑ
addiditꝰ as salutis mee: utiq qui eũ
saluum reddidit post tot uulnera pad¬
sionũ. & sospitatem contulit anime ꝗͣ
antiquus ale tẏrannꝰ non possit eriꝑe.
Ecce regula penitentis impleca. ẽ. Sal¬
uatꝰ exultat. qui pͥdem ulcerum tabe
putruerat. Sic ad uictoriã ꝑueniure.
halis factus. ẽ. iob iste dauiticus.
ut int̾ tot acerbitates uulnerum mo¬

Expanded text:
relinquatur, quo fuerat praestante liberarelinquatur, quo fuerat praestante liberatus. Gravior est enim bonae conscientiae metus errare post veniam; ut qui debet gratiam, iterum incurrat offensam. Ille enim quando a nobis discedit, avios sectamur errores: quia necesse est absente via rectissnunc enixius supplicat ut in adjutorium ejus dignetur intendere: quoniam contra illum se noverat certamen habere, qui dixerat: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Quibus enim viribus hostis ille tam immanissimus vinceretur, nisi ille intenderet, quo respiciente poterat non perire  ed. eaddidit, Deus salutis meae; utique qui eum salvum reddidit post tot vulnera passionum, et sospitatem contulit animae, quam antiquus ille tyrannus non possit eripere. Ecce regula poenitentis impleta est, salvatus exsultat, qui pridem ulcerum tabe putruerat. Sic ad victoriam perveniunthalis factus est Job iste Davidicus, ut inter tot acerbitates vulnerum, mo
Abbreviated transcription (Latin):
d amicos laceratoreᷤ redit. qui scĩssimo
uiro casus asꝑos imputabant. & detra-¬
hebant magis. cum utiq patientiã eius
laudare debiussent. Nam & uxor iusticie
eiꝰ detrahebat. quando aicebat. Dic u̾bum
in dño. & morere. Bene autẽ se dixit uis¬
ticiam subsecitum. quia illam ñ ꝓbatus
ẽ aliquando relinquisse. Sic enim̾ ipse
testatur. Non inuenietis in lingua mea
iniquitatẽ. nec in faucib meis stulticia
ꝑsonabit. Quã ꝓfessionem ex integra
cordis puritate uenisse. testis est dñi plata
sententia. ubi ad amicos eius in libri ipsiꝰ
fine cõmemorat dicens. Iratus. ẽ. furor
meus contra uos. qm̃ non estis locuti co¬
ram me rectum sicut seruis meus iob
finita.ẽ. quam diximꝰ in tercia parte
collatio. que. est. proculdubio medicina
salutaris. Hunc conclusionẽ uideamꝰ:
totius t̾minum dictionis. nis seris ame
eNitens iste scĩssimus indulgentia
dñi de pͣteritis ꝑiculis absolutus.
iam letus exclamat ad dnm̃. ne ab ipso

Expanded text:
d amicos laceratores redit, qui sanctissimo viro casus asperos imputabant, et detrahebant, cum magis utique patientiam ejus laudare debuissent. Nam et uxor justitiae ipsius detrahebat, quando dicebat: Dic verbum in Deum, et morere . Bene autem se dixit justitiam subsecutum, quia illam non probatus est aliquando reliquisse. Sic enim ipse testatur: Non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit . Quam professionem ex integra cordis puritate venisse testis est Domini prolata sententia, ubi ad amicos ejus in libri ipsius fine commemorat dicens: Iratus est furor meus contra vos, quoniam non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Finita est, quam diximus in tertia parte, collatio, quae est procul dubio medicina salutaris. Nunc conclusionem videamus totius terminum dictionis. Vers. 22. Ne dsseris a me. Poenitens iste sanctissimus indulgentia Domini de praeteritis periculis absolutus, jam laetus exclamat ad Dominum, ne ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
fitendo redeat ad grãm. qui propria se
estimatione dampnauit. Certe intelliga¬
mꝰ quȩ sit dignitas penitentiũ: quando
nec ille abhac excipitur. qui tanti uidi¬
cis uoce laudatus ẽ
Explicit de psalmo¬

Expanded text:
fitendo redeat ad gratiam, qui propria se aestimatione damnavit. Certe intelligamus quae sit dignitas poenitentium, quando nec ille ab hac excipitur, qui tanti judicis voce laudatus est. EXPOSITIO IN PSALM
Abbreviated transcription (Latin):
& immaculatus agnoscitur. Nam confident᷑
orauit. qm̃ se exaudire posse de conscientie
puritate presumpsit. Intelligamꝰ autem qͦd
dicit. inclina aurem tuam. qm̃ ad eum ꝑ
se non ualet humana infirmitas ꝑuenire.
Sic enĩ exaudit: cum se benignus inclulse¬
rit. & clementiam suã ante largitur: ut
possit supplicantium uota suscipere. n¬
Nrifica miscd̃ias tuas: qui saluos facis spe¬
rantes in te. Eresistentib dexterae tuae.
Magnitudinẽ & excellentiam misericordia¬
rum inse iuste fieri dep̃catur. quia mirum
esse ñ poterat. nisi quod subaliqua fuiss&ꝵ
nouitate conspectum. Significat enim
mirabilia quȩ in carne facturꝰ erat: quȩ ui¬
deus popłs & si uniuersus non credit. tam̃
sub ammiratioẽ conspexit. Saluos facis
sꝑantes inte. idest in et̾na uita constitue.
Nam frequenter illi magis in hoc mundo
trucidati sunt: qui enis nomini credidert̃.
Pulchre autem dixit aresistentib dextere

Expanded text:
et immaculatus agnoscitur. Nam confidenter et immaculatus agnoscitur. Nam confidenter oravit, quoniam se audiri posse de conscientiae puritate praesumpsit. Intelligamus autem quod dicit: Inclina aurem tuam: quoniam ad eum per se non valet humana infirmitas pervenire. Sic enim exaudit, cum se benignus indulserit, et clementiam suam ante largitur, ut possit supplicantium vota suscipere. rifica misericordias tuas, qui salvos facis sperantes in te a resistentibus dexterae tuae. Magnitudinem et excellentiam misericordiarum in se juste fieri deprecatur, quia mirum esse non poterat, nisi quod sub aliqua fuisset novitate conspectum. Significat enim mirabilia, quae in carne facturus erat, quae Judaeus populus, etsi universus non credidit, tamen sub admiratione conspexit. Salvos facis sperantes in te, id est in aeterna vita constitues. Nam frequenter illi magis in hoc mundo trucidati sunt, qui ejus nomini crediderunt. Pulchre autem dicit: A resistentibus dexterae
Abbreviated transcription (Latin):
quib mouemur de loco ad locum. His m̾ito
comꝑantur actus humani. qͥ nos de uno
negotio in aliud ducunt: ut ꝑ tempora uite
nr̃e diuersa qualitate transponunt. Ues¬
tigia uͦ dicuntur signa plantarum: quȩ
relinquimꝰ transeuntes. Petit gͦ dñs xp̃c
& gressus suos idẽ. actus humanos et sua
uestigia custodire. quȩ fideles suos apłos
congruent̾ accipimꝰ. in quib pt᷑ ascensionẽ
głosam religionis catholicȩ signa dereliqt.
Talis gͦ sensus ẽ. Custodi me in mandatis
tuis. ut imitantes me minime moueant᷑
abste. Bene siquidẽ sequax ꝑgit. ubi ille
qͥ exemplum prebet rectus incesserit. In.
Ego clamaui qm̃ exaudisti me ds̃. incli¬
nã aurem tuam michi & exaudi uerba mea
scd̃ãm sectionem scẽ orationis ingͥditur.
S ꝑscrutandum est cum dici soleat
exaudisti me. qͥa clamaui. cur hȩc senten¬
tia ordinem uideatur habere conu̾sum. Qui
clamat qm̃ ex auditur. utiq purus innocens

Expanded text:
quibus movemur de loco ad locum: his merito quibus movemur de loco ad locum: his merito comparantur actus humani, qui nos de uno negotio in aliud ducunt, et per tempora vitae nostrae diversa qualitate transponunt. Vestigia vero dicuntur signa plantarum, quae relinquimus transeuntes. Petit ergo Dominus Christus et gressus suos, id est actus humanos, et sua vestigia custodiri, quae fideles apostolos congruenter accipimus, in quibus post ascensionem gloriosam, religionis catholicae signa dereliquit. Talis ergo sensus est: Custodi me in mandatis tuis, ut imitantes me, minime moveantur abs te. Bene siquidem sequax pergit, ubi ille qui exemplum praebet rectus incesserit. Vers. 7. Ego clamavi, quoniam exaudisti me, Deus: inclina aurem tuam mihi, et exaudi verba mea. Secundam sectionem sanctae orationis ingreditur. Sed perscrutandum est, cum dici soleat: Exaudisti me, quia clamavi: cur haec sententia ordinem videatur habere conversum? Qui clamat, quoniam exauditur, utique purus, innocens
Abbreviated transcription (Latin):
difticiles. ideo uiȩ durȩ sunt nuncupate: Q
uersus figuram contino parentesim. idest
int̾positionem. qm̃ in sensu mechio sic̃ dictum
est recipit uerba quedam quȩ ordinem senten¬
tiȩ uideantur posse diuidere. Perfice g̃s¬
sus meos insemitis tuis: ut nom moueant᷑
uestigia mea. Perfice dixit. usq in finem
conserua ubi ẽ meritorum ac p̾mii tota ꝑ¬
fectio. Inchoamꝰ enim dum in hoc mundo
probabili conuersatione degimꝰ. S ubi ad
finẽ uenerit religiosa constantia. ibi ꝑfici¬
mur: ibi tota integritate complemur. sic̃
ait euangłium qui ꝑseuerauerit usq in fi¬
nem hic saluus erit. Gressus autẽ humanaᷤ
significat actiones quib in hoc mundo
gradimur. & quasi quib dam passib am¬
bulamus. In semitis. scilic& in mandatis tuiꝰ.
ubi reuera multe & recte sunt uie: quas si de¬
uoti sequimur. ad celestis patrie munera
ꝑuenimus. S quid est qͦd prius gressus dix̃
statimq uestigia subiunxit᷑. Gressus dicioꝰ.

Expanded text:
difficiles, ideo viae durae sunt nuncupatae. Qui versus figuram continet parenthesin, id est interpositionem; quoniam in sensu medio, sicut dictum est, recipit verba quaedam quae ordinem sententiae videantur posse dividere. Vers. 6. Perfice gressus meos in semitis tuis, ut non moveantur vestigia mea. Perfice, dixit, usque in finem conserva: ubi est meritorum ac praemii tota perfectio. Inchoamus enim, dum in hoc mundo probabili conversatione degimus; sed ubi ad finem pervenerit religiosa constantia, ibi perficimur, ibi tota integritate complemur; sicut ait Evangelium: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Gressus autem humanas significat actiones, quibus in hoc mundo gradimur, et quasi quibusdam passibus ambulamus. 56 In semitis, scilicet in mandatis tuis: ubi revera rectae sunt viae, quas si devoti sequimur, ad coelestis patriae munera pervenimus. Sed quid est hoc quod prius gressus dixit, statimque vestigia subjungit? Gressus dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchre autẽ subuinxit: ut non loquat᷑ os
meum. Idest & si ego taceam. tu me purum ẽẽ
ꝑpendis. Quid enim opus erat eum de probi¬
tate morum suorum aliquiꝰ loqui. dum cer¬
tum sit apat̾na maiestate cuncta cognosci᷑
humana ignorantia u̾bis instruenda est:
diuinitas autẽ certissime nouit om̃ia. etiam
Oꝑa hominum. idẽ. uias duras ego custodi¬
ui. propt̾ uerba labiorum tuorum. Breuiter
definita sunt que sint oꝑa hominũ. scili¬
co uie durȩ: sicut beatus iobdicit. Auis
nascitur ad uolatum: & homo ad laborem.
Nam cum peccata uitẽntur. ardu̾a callis ẽ.
difficilis q semꝑ ascensus. Cum uero ad
uitia prolabimur. Lene iter est ac dedui̾u
positus totius mansuetudinis & cõtinen¬
tiȩ uira monstrauit. m̾ito se dicit propter
mandata dñi duras uias hominu̾ imma¬
culatis pedib ambulasse. Non qͦd illi duri ẽẽ
poterant. de quo in nonagesimo psalmo scͥp¬

Expanded text:
Pulchre autem subjunxit: Ut non loquatur os Pulchre autem subjunxit: Ut non loquatur os meum, id est, etsi ego taceam, tu me purum esse perpendis. Quid enim opus erat eum de probitate morum suorum aliquid loqui, dum certum sit a paterna majestate cuncta cognosci? Humana ignorantia verbis instruenda est; Divinitas autem certissime novit omnia, etiam Opera hominum, id est vias duras ego custodivi propter verba labiorum tuorum. Breviter definita sunt, quae sint opera hominum, scilicet viae durae; sicut beatus Job dicit: Avis nascitur ad volatum, et homo ad laborem . Nam cum peccata vitantur, arduus callis est, difficilisque semper ascensus; cum vero ad vitia prolabimur, leve iter est ac declivumpositus, totius mansuetudinis et continentiae jura monstravit; merito se dicit propter mandata Domini duras vias hominum immaculatis pedibus ambulasse. Non quod illi durae esse poterant: de quo in nonagesimo psalmo scrip
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu meo semꝑ. qm̃ ad extris est mͥ
ne cõmouear. Daspectum illum salutarẽ.
opurissimos occłos qui illam equitatẽ ui¬
dent. Nesciunt profecto huiꝰ mundi tenebͥs
obscurari: quia merentur tanta cdaritate
probatum: deinde fuisse uisitatum. Sed
probatio significat passionẽ. uisitatio resur¬
rectionẽ. Ibi enim probatus est. ubi int̾ mul¬
tas iudeorum iniquitates & ꝑicula mortis
mirande patientiae documenta monstrauit.
Sisitatus ẽ. autem nocte. quando anima eiꝰ
ñ est ininferno derelicta: s ad illã mirabilẽ
resurrectionem et̾nae gloriȩ clarificatione
ꝑuenit. Igne me examinasti: & non ẽ. inu̾e.¬
ta in me iniquitas. Methaphora introducit᷑.
fornacium igne flagrantiũ. quȩ metallorũ
uitia solet purgare. ac decoctione consum̾e.
& in naturę puritatẽ mundata reuocare.
Sic gͦ & ini tribulationib ignitis examinat᷑
est dominiis xpistꝰ. s non est in illo inuenta
iniquitas. quam adustionũ ulla decoquer&.

Expanded text:
 dextris est mihi ne commovear. O aspectum illum salutarem, o purissimos oculos, qui illam aequitatem vident! Nesciunt profecto hujus mundi tenebris obscurari, qui merentur tanta claritate probatum, deinde fuisse visitatum, sed probatio significat passionem, visitatio resurrectionem. Ibi enim probatus est, ubi inter multas Judaeorum iniquitates et pericula mortis, mirandae patientiae documenta monstravit. Visitatus est autem nocte, quando anima ejus non est in inferno derelicta, sed ad illam mirabilem resurrectionem, aeternae gloriae clarificatione pervenit. Igne me examinasti, et non est inventa in me iniquitas. Metaphora introducitur fornacium igne flagrantium, quae metallorum vitia solent purgare, ac decoctione consumere, et in naturae puritatem mundata revocare. Sic ergo et tribulationibus ignitis examinatus est Dominus Christus; sed non est in illo inventa iniquitas, quam adustio ulla decoqueret.
Abbreviated transcription (Latin):
Um dixissent filii chore hoc. est. popłs be¬
atoꝵs. tu es ipse rex m̃s. idest. dñs & saluator.
cui nomen regis manifestum. est. conueni¬
re. addidit & ds̃ meus. ne dubitares dũm
pitius transmisit. quando eum fecit cum an¬
gło gloriosa concertatione luctari. Manda¬
uit enim salutẽ. quando audiuit ꝑ angłm.
Iam ñ uocaberis iacob: s isrł. Nam quodlibis

Expanded text:
Cum dixissent filii Core, hoc est populus beCum dixissent filii Core, hoc est populus beatorum: Tu es ipse Rex meus, id est Dominus et Salvator, cui nomen regis manifestum est convenire; Addidit, et Deus meus; ne dubitares Dominpitius transmisit, quando eum fecit cum angelo gloriosa concertatione luctari. Mandavit enim illi salutem, quando audivit per angelum: Jam non diceris Jacob, sed Israel . Nam quodlib
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse uictores. nec t̾ram gentium sibi propͥa
fortitudine uindicasse. Brachiũ pro robore
cimꝰ. quoniam ipso dimicante pug¬
tur. S istud brachium ñ eos ab ini¬
micis sins liberare p̾ualuit. qͦs specialiter
uirtus diuina saluauit. Sic dum hebreorum
actus exponitur. humano gñi proficua doc¬
trina prestatur. Sed dextera tua & bra¬
ed dextera tua & brachium tuũ & illumi¬
natio uultus tui. communiter reddendum
.ẽ. saluauit eos. Dextera enĩ significat prospe¬
ram partẽ. bracbium fortitudinem. illumi¬
natio consilium: que dñs preliantib confert.
quando uictoriam donare dignatur. S ne
diceret᷑ patres ur̃i suo merito placuerunt.
ideo tanta sunt adomino consecuti. intulte
ñ meritis datum. s qͥa ita dõ sit placitum:
cuius. ẽ. gratuitum omne quod prestat. Com¬
placuit etiam in illis. quando de toto mundo
sola gens electa. est. de qua saluator dñs ad¬
ueniret. Eu es ipse rex m̃s & ds̃ m̃s. qui
smandas salutes iacob

Expanded text:
fuisse victores, nec terram gentium sibi propria fortitudine vindicasse. Brachium pro robore dicimus, quoniam ipso dimicante pugnatur, sed istud brachium non eos ab inimicis suis liberare praevaluit, quos specialiter virtus divina salvavit. Sic dum Hebraeorum actus exponitur, humano generi proficua doctrina praestatur. Dextera enim Sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui, communiter reddendum est, salvavit eos. Dextera enim significat prosperam partem, brachium fortitudinem, illuminatio consilium, quae Dominus praeliantibus confert, quando victoriam donare dignatur. Sed ne diceretur: Patres vestri suo merito placuerunt, ideo sunt tanta a Domino consecuti; intulit non meritis datum, sed quia ita Deo sit placitum, cujus est gratuitum omne quod praestat. Complacuit etiam in illis, quando de toto mundo sola gens electa est, de qua Salvator Dominus adveniret. Vers. 5. Tu es ipse Rex meus et Deus meus, qui mandas salutem Jacob.
Abbreviated transcription (Latin):
tib cognoscitur subuenire. quod isti mini¬
me fecerunt. qͥ spem in dño habere probati
sunt. Semitas uero hic in malo posuit. Dum
ait nr̃as. quasi umbrosos & uoluptuosos cal¬
les quos fragilis terit humanitas. Ipsos enim
cõmeamus. quando a dñi uissione traduciqͣ
Nia uͦ auiolentia nuncupatur. Que merito
xp̃i dicitur. qm̃ & ab eiꝰ fidelib sicut & ab ipso
factum. est. in erumnis & tͥbulationib am¬
bulatur. Qua propt̾ aptissime dicuntur
humane semite auia suꝑna diuisȩ. quãdo
illi dicunt ad detestabilem morte: Hȩc cõ¬
feret sine dubio desiderabilẽ sospitatem. Uñ
filii chore: reuera filii erant scĩssime crucis.
cum talia sentiebant. Qm̃ humiliasti¬

Expanded text:
tibus cognoscitur subvenire. Quod isti minitibus cognoscitur subvenire. Quod isti minime fecerunt, qui spem in Domino habere probati sunt. Semitas vero hic in malo posuit, dum ait, nostras, quasi umbrosos et voluptuosos calles, quos fragilis terit humanitas. Ipsos enim commeamus, quando a Domini jussione traducimur. Via vero a violentia nuncupatur, quae merito Christi dicitur: quoniam et ab ejus fidelibus, sicut ab ipso factum est, in aerumnis et tribulationibus ambulatur. Quapropter aptissime dicuntur humanae semitae a via superna divisae: quando illae ducunt ad detestabilem mortem, haec confert sine dubio desiderabilem sospitatem. Unde filii Core revera filii erant sanctissimae crucis, cum talia sentiebant. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑentur. in unũ cumulũ cong̾gata gran¬
descerent. Quod argumentũ dicitur ator¬
m̃tis. quando ꝑ tot mala nequaquã fideli¬
um animꝰ potuit imnutari. Uenerunt suꝑ
nos quasi fera t̾ribilis. quasi fluuius turbu¬
lentus. & quia solet grauis tͥbulatio de ani¬
nis abicere qͦd aute quis uisus. est. creͣdisse.
aditiunt non sollicitos fuisse dñm uter tã
multiplices erumnas. dũ magis iniquorũ
ꝑsecutione cõmoti ad nõ iugiter auxilium
postularent. Seqͥtur. Et iniq ñ egimus in
testam̃to tuo. Noc est. quod dixerunt. & ob¬
liti non sumus te. Nam qui illum mente
retinent. eius testamentũ uesciunt obliuisq
S cum latine locutionis sit ut dicamꝰ obliti
non sumus tui. hoc proprium diuine scͥpturȩ
.ẽ. quod ait obliti non sumꝰ te. Et nou re¬
Petro redit cor eorum qui de Iauia tua¬
dñi bonitate desꝑant. & putant eum
rogatum ñ succurrere. Qui etiã non peten¬

Expanded text:
perentur, in unum cumulum congregata granperentur, in unum cumulum congregata grandescerent. Quod argumentum dicitur A tormentis, quando per tot mala nequaquam fidelium animus potuit immutari. Venerunt super nos, quasi fera terribilis, quasi fluvius turbulentus. Et quia solet gravis tribulatio de animis abjicere, quod ante quis visus est credidisse; adjiciunt non se oblitos fuisse Dominum inter tam multiplices aerumnas: dum magis iniquorum persecutione commoti, a Domino jugiter auxilium postularent. Sequitur, et inique non egimus in testamento tuo; hoc est quod dixerunt, et obliti non sumus te. Nam qui illum mente retinent, ejus testamentum nesciunt oblivisci. Sed cum Latinae locutionis sit, ut dicamus obliti non sumus tui, hoc proprium divinae Scripturae est quod ait: Obliti non sumus te. VerRetro redit cor eorum qui de Domini bonitate desperant, et putant illum rogatum non succurrere qui etiam non peten
Abbreviated transcription (Latin):
roseus amictus. qui nudam fatiem coloris sui
tegmine uestiebat. Exprobrare. ẽ. in fatiem
maledicere. quasi in decora crimina iaculari.
Obloqui. ẽ. absenti detrabere. & doloso aliquẽ
sermone mordere. Afatie inunici. id est. dum
ꝓximũ uidet. qui eum capitaliter ostendit. Qs
ne putares aduersarium leuem. addidit. Et ꝑse¬
quentis. Qd odiũ probatur acerrimũ. qui a
ñ solum corpus extinguere. s ipsas animas cu¬
puint sua prauitate trucidare i¬
Iȩc oũia uenerunt suꝑ nos. nec obliti sumꝰ
te: & iniq non eginus in testamento tuo.
enerunt fili chore ad professionis suae
głosissimã firmitatẽ ut ostendant nob̾
queuis mala non nos debere a xp̃i grã segre¬
gare. sicut dicit apłs. Quis nos separabit a
caritate xp̃i.ribulatio. an angustia: an
fames. an nuditas. & cetã. dicendo enĩ hec
omĩa ad unum colligunt. que & tractatu
suꝑiori dixerunt. Ut si disꝑsa leuius acci¬

Expanded text:
roseus amictus, qui nudam faciem coloris sui roseus amictus, qui nudam faciem coloris sui tegmine vestiebat. Exprobrare est in faciem maledicere, quasi indecora crimina jaculari. Obloqui est absenti detrahere, et doloso aliquem sermone mordere. A facie inimici, id est dum proximum videt qui eum capitaliter odit. Et ne putares adversarium levem, addidit, et persequentis; quod odium probatur acerrimum; quia non solum corpus exstinguere, sed ipsas animas cupiunt sua pravitate trucidarec omnia venerunt super nos, et obliti non sumus te: et inique non egimus in testamento tuo. Venerunt filii Core ad professionis suae gloriosissimam firmitatem; ut ostendant nobis quaevis mala non nos debere a Christi gratia segregare; sicut dicit Apostolus: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas ? etc. Dicendo enim, haec omnia, ad unum colligunt quae tractu superiore dixerunt; ut si dispersa levius acci
Abbreviated transcription (Latin):
uim passionis exaggeret. Martyres enim.
in similitudinẽ xp̃i gentib constat appo¬
sitos. quando eos comparib penis & cruciati¬
b affecerunt. Commnotio uͦ capitis inimicoꝵ
& martẏrib contigit. que facta. ẽ. in passio¬
ne dñi saluatoris. sicut legitur. Locuti sunt
labiis. & mouerunt caput. Iotadie uere¬
condia mea contra me. ẽ. et confusio uultus
olet uerecondia ad momentũ uenire. et
breui tempore sedata discedere. Ista uͦ grauis¬
sima fuit. que uigit̾ ꝑmanebat. Erat enĩ
ante occłos populi sancti moderata uerecondia.
uehemensq comfusio: quando illos sͥ iugiter
insultare cernebant. quos impios esse cogno¬
uerat. Ꝙ intuere descriptionem uerecondie.
quã decora consequit᷑. Nam quodã pallio
confusionis uultum suum dicit esse cooꝑtũ.
dũ nube sangͥnea facies eius inflammata ru¬
tilauit. S cum dic̃ oꝑuit me. ñ solum per¬
criptio ꝑseuerat. nc̃ dr̃ unde uenit ille

Expanded text:
vim passionis exaggeret. Martyres enim vim passionis exaggeret. Martyres enim in similitudinem Christi gentibus constat appositos, quando eos comparibus poenis et cruciatibus affecerunt. Commotio vero capitis inimicorum et martyribus contigit, quae facta est in passione Domini Salvatoris; sicut legitur: Locuti sunt die verecundia mea contra me est, et confusio vultus olet verecundia ad momentum venire, et brevi tempore sedata discedere. Ista vero gravissima fuit, quae jugiter permanebat. Erat enim ante oculos populi sancti immoderata verecundia, vehemensque confusio, quando illos sibi jugiter insultare cernebat, quos impios esse cognoverat. Et intuere, descriptio verecundiae quam decora consequitur. Nam quodam pallio confusionis vultum suum dicit coopertum, dum nube sanguinea facies ejus inflammata rutilavit. Sed cum dicit, operuit me, non solum percriptio perseverat: nunc dicitur unde venit ille
Abbreviated transcription (Latin):
putatur. Nam qͦd dic̃ posusti. ostendit ĩmo¬
bilem passionem. Ibi enim diuturnus quis esse
creditur. ubi & positus approbatur. Obꝓbriỹ
contra probum positum. est. Nam sicut om̃ia
proba decora sunt. sic indecentia cuncta monꝰ¬
trant᷑ obprobria. S istud obprobriũ ñ erat
ante conspectum domini. s ante occłos uici¬
norum qui illa nouerant udicare. que de¬
prauatus sensus docebatur aduertere. Derisus
uͦ uox ẽ. confusa letitie insultationem suam
immoderata hilaritate denuntians. Contemp¬
tũ. significat abiectissimã uilitatẽ. quã mar¬
tyres domini traditi diuersis passionib susti¬
nebant. Qͥ incircuitu nr̃o sunt. scilicet infide¬
les ⁊ ꝑfidos exponit. qui quaqua uersum
semꝑ ambulant: nec nobiscum recto doginate
t espice ꝑfiguram anaphorar quȩ latine
reuelatio dr̃ uerbum ipsum iteratum.
id ẽ. posiusti. quod in capite anterioris
uersus iam dictum. ẽ. ut frequens repeticio

Expanded text:
putatur. Nam quod dicit: Posuisti nos, ostendit immoputatur. Nam quod dicit: Posuisti nos, ostendit immobilem passionem. Ibi enim diuturnus quis esse creditur, ubi et positus approbatur. Opprobrium contra probum positum est; nam sicut omnia proba decora sunt, sic indecentia cuncta monstrantur opprobria. Sed istud opprobrium non erat ante conspectum Domini, sed ante oculos vicinorum, qui illa noverant judicare, quae depravatus sensus docebatur advertere. Derisus vero vox est confusa laetitiae, insultationem suam immoderata hilaritate denuntians. Contemptus significat abjectissimam vilitatem, quam martyres Domini traditi diversis passionibus sustinebant. Qui in circuitu nostro sunt; scilicet infideles et perfidos exponit, qui quaquaversum semper ambulant, nec nobiscum recto dogmate Respice per figuram anaphoram, quae Latine relatio dicitur, verbum ipsum iteratum; id est posuisti, quod in capite anterioris versus jam dictum est; ut frequens repetitio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊patione dictum. s mystica ut solet allu¬
sione prolatũ. Precium enim uidetur acciꝑe
d̃. cum bene meritis popłis subiuigat infide¬
les. Tradit enim irreligiosos. ut adquirat de¬
populum xp̃ĩanum. Quod frequenter fit oc¬
culto iudicio. aut adprobationis mĩtum. aut
ad correctionis effectũ. Et nota hoc genus
locutionis inter propria diuine scͥpture cõ¬
numerari. ut dicatur uenditum ubi non
constat p̾cium datum. Addidit. Ꝙ non fuit
multitudo in cominutationib eoꝵ. Homi¬
nes qͥ cõmutant. tradite rei paria consecunt᷑.
hic autem dõ nulla multitudo p̃cii in tante
rei compensatione prouenit. quando xp̃ia¬
ni sunt traditi. dum ꝑsecutores eorum dnõ¬
derisum ⁊ contemptũ his qͥ incirtuitu nr̃o st̃.
numerat quanta fuerant afflictione ꝑ¬
culsi. ut int̾ erumpnas multiplices deuo¬
tionis qualitas augeretur. Cirauis. ẽ. enim
afflictio quam patimur auicinis. quia ñ tran¬
sitorie dr̃ quod a circumstantib iugiter im¬

Expanded text:
patione dictum, sed mystica, ut solet, allusione prolatum. Pretium enim videtur accipere Deus, cum bene meritis populis subjugat infideles. Tradit enim irreligiosos, ut acquirat depopulum Christianum. Quod fit frequenter occulto judicio aut ad probationis meritum, aut ad correctionis effectum. Et nota hoc genus locutionis inter propria divinae Scripturae connumerari; ut dicatur venditum, ubi non constat pretium datum. Addidit, et non fuit multitudo in commutationibus eorum. Homines qui commutant, traditae rei paria consequuntur; hic autem Deo nulla multitudo pretii in tantae rei compensatione provenit, quando Christiani sunt traditi, dum persecutores eorum Domino noderisum et contemptum his qui in circuitu nostro sunt. Enumerant quanta fuerant afflictione perculsi; ut inter aerumnas multiplices devotionis qualitas augeretur. Gravis enim est afflictio quam patimur a vicinis, quia non transitorie dicitur, quod a circumstantibus jugiter im
Abbreviated transcription (Latin):
tͥuitatis saluberrima gentib augeret᷑. Morte
uͦ affici. ẽ ꝑ longas passiones presentis uite
exitum repperire. Qd ꝑfecti xp̃iam faci¬
unt. qui districtis obseruationib affligunt᷑.
Nam ut hoc magis debereᷤᷤ aduertere. addidit
tota die. QA non momentaneã mortem. s
ꝑ uniu̾sum uitȩ tempꝰ protractum. nobis
fidelium declararet exitium. Intende quid
sequit᷑. Estimati sumus ut oues occisionis.
Quis quia non habet arma resultationis. rap¬
torib suis probatur eẽ contempnibilis. Non
enĩ aut coru ualet. aut dente contendit.
aut suga p̾suniit. s manib latronis patient᷑
ad qui escre. dum nulla se reluctatione defen¬
dit. S famuli xp̃i uelut oues estimati sunt
mori. qm sine contentione aliqua uidebant᷑

Expanded text:
Trinitatis saluberrima gentibus augeretur. Morte Trinitatis saluberrima gentibus augeretur. Morte vero affici est per longas passiones praesentis vitae exitum reperire; quod perfecti Christiani faciunt, qui districtis observationibus affliguntur. Nam ut hoc magis deberes advertere, addidit, tota die; quod non momentaneam mortem, sed per universum vitae tempus protractum nobis fidelium declararet exitium. Intende quod sequitur, aestimati sumus ut oves occisionis. Ovis, quia non habet arma resultationis, raptoribus suis probatur esse temnibilis. Non enim aut cornu valet, aut dente contendit, aut fuga praesumit; sed manibus latronis patienter acquiescit, dum nulla se reluctatione defendit. Sic famuli Christi velut oves aestimati sunt mori; quoniam sine contentione aliqua videbantur
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ grauissimum. ẽ. apua dñm. si in eiꝰ
religione peccetur. Requirere autem solemꝰ¬
quando illa desideramus agnoscere. que nr̃am
nouimus conscientiam non tenere. Ds̃ autem
sciens requirit. ñ ut ip̃se nouum aliqurd
discat. s ut nos faciat quȩ sunt obliuione
sepulta cognoscere. Sic & abrahe dictum ẽ.
Nunc cognoui quoniã tunes dñm dm̃ tuũ.
quasi ille ex tempore aliqͥd didicerit. qui
ante scła cuncta prescut. Sequit᷑. Ista. idẽ.
que suꝑius dixerat. Si obliti sumus nom̃
dei nr̃i. & si expandimus manus nr̃as ad dm̃
alienum. Et qm̃ agebatur de religionis
affectu. qui non solum deuotione corporis.
s magis geritur cordis archano. ad diuini¬
tatis notitiã ubi om̃is festinat integͥtas cu¬
currerunt dicentes. Ipse enĩ nouit occulta
xponunt illa bĩssimi que occuita dixe¬
rune. quia moriebantur pro aliqͦ faci¬
uore ꝑpetrato s amore diuino. ut credulitaᷤ

Expanded text:
quoniam gravissimum est apud Deum, si in ejus quoniam gravissimum est apud Deum, si in ejus religione peccetur. Requirere autem solemquando illa desideramus agnoscere, quae nostram novimus conscientiam non tenere. Deus autem sciens requirit, non ut ipse aliquid novum discat, sed ut nos faciat quae sunt oblivione sepulta cognoscere. Sic et Abrahae dictum est: Nunc cognovi, quoniam times Deum tuum ; quasi ille aliquid ex tempore didicerit, qui ante saecula cuncta praescivit. Sequitur: Ista, id est quae superius dixerat: Si obliti sumus nomen Dei nostri: et si expandimus manus nostras ad Deum alienum. Et quoniam agebatur de religionis affectu, qui non solum devotione corporis, sed magis geritur cordis arcano, ad Divinitatis notitiam, ubi omnis festinat integritas, cucurrerunt dicentes: Ipse enim novit occulta ves occisionis. Exponunt illa beatissimi quae occulta dixerunt, quia non moriebantur pro aliquo facinore perpetrato, sed amore divino; ut credulitas
Abbreviated transcription (Latin):
eddunt causã quare uiam & semitas
asseruerint fuisse diuisas. propterea
quia se in loco afflictionis id est. in isto mũdo
humiliatos eẽ testantur. Qui ẽ. fidelib locꝰ
afflictionis. unde compunctio nascitur. &
penitudo succedit. Sequit᷑. Et oꝑuit nos
umbra mortis. Uite istius transitum dicunt.
qͥ scĩs & pecc̾orib probatur ẽẽ cominunis.
Ceterum uera mors illa. est. qua impii ȩt̾na
dampnatione puniuntur. Ei obliti sumꝰ
titulus dix̃ absolute fidelium: ut domins
Onesciant alienum. nec obliuiscant᷑ eum cuiꝰ
nomini crucis impressione dicati sunt. Nam
dm̃ alienum. orantem describunt. qui tensis
manib crucem ipsam quã fronte recipit.
corporis sui forma restituit. Hoc eiũ fidelissum
ñ alieno s suo dño utiq fatiebant. ut ꝑseue¬
rantia illos fideles assereret. qui mutati cot
adu̾sitatib non fuissent Sonne ds̃ requi¬
ret istaͤIpse enim nouit abscondita cordis.
Ione. cum pondere pronuntiandũ. est.

Expanded text:
eddunt causam quare viam et semitas asseruerint fuisse divisas; propterea quia se in loco afflictionis, id est in isto mundo humiliatos esse testantur, qui est fidelibus locus afflictionis, unde compunctio nascitur et poenitudo succedit. Sequitur, et cooperuit nos umbra mortis. Vitae istius transitum dicunt, qui sanctis et peccatoribus probatur esse communis. Caeterum vera mors illa est, qua 149 impii aeterna damnatione puniuntur. Vers. 21. Si obtitulus dixit absolute fidelium; ut Deum nesciant alienum, nec oblivis antur eum, cujus nomini crucis impressione dicati sunt. Nam m alienum, orantem describunt, qui tensis manibus crucem ipsam quam fronte recipit, corporis sui forma restituit. Hoc enim fidelissimi non alieno, sed suo Domino utique faciebant; ut perseverantia illos fideles assereret, qui mutati tot adversitatibus non fuissent. Vers. ret ista? Ipse enim novit abscondita cordis. C Nonne, cum pondere pronuntiandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
& in genłib dispersisti nos.
Um dicunt dedisti. significant omĩa di¬
uina potestate distribui. fẽrunt enim
gentib se traditos tamquã luꝑis. qui molle
pecus deuorare consueuerunt. Esca enĩ lupoꝵ
.ẽ. ouium mansueta simplicitas. que marty¬
rib merito comꝑatur. qui aꝑsecutorib suis
occidi sñ concertationib adqͥescunt

Expanded text:
 in gentibus dispersisti nos. Cum dicunt: Dedisti, significant omnia divina potestate distribui. Ferunt enim traditos se gentibus tanquam lupis, qui molle pecus devorare consuerunt. Esca enim luporum est ovium mansueta simplicitas; quae martyribus merito comparatur, qui a persecutoribus suis occidi sine concertationibus acquiescunt
Abbreviated transcription (Latin):
tatione defendunt. Aduitor m̃s. Dulcedo be¬
enim eodem uocabulo nuncupauit. quem
hic it̃m nominat adiutorem. audans
inuocabo dñm. & abinimicis meis saluus ero
Dost uirtutes ꝑactas uir sc̃s nulla se elatioe
iactauit. s quia erat rerum ipsarum hilari¬
tate gaudendum. laudans se dixit inuocare
dñm. & ipsi uniuersa tͥbuere qui dignatus
est. cuncta prestare. Et ideo se dicit ab inimi¬
cis saluum fatiendum. quia uictoriã suam
non sibi uidebatur applicasse sed dno. Nam
qui aliter facit. uiis suis captiuus redditur.
quãus hostes suꝑasse uideatur. Cirtum¬
dederunt me gemitꝰ mortis. & torrentes ini

Expanded text:
tatione defendunt. Adjutor meus. Dulcedo betatione defendunt. Adjutor meus. Dulcedo beenim eodem vocabulo nuncupavit, quem hic iterum nominatinvocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero. Post virtutes peractas, vir sanctus nulla se elatione jactavit; sed quia erat rerum ipsarum hilaritate gaudendum, laudans se dixit invocare Dominum, et ipsi universa tribuere, qui dignatus est cuncta praestare. Et ideo se dicit ab inimicis salvum faciendum, quia victoriam suam non sibi videbatur applicasse, sed Domino. Nam qui aliter facit, vitiis suis captivus redditur, quamvis hostes superasse videatur. Vers. 5. Circumdederunt me gemitus mortis
Abbreviated transcription (Latin):
trante quod eum poterat adiuuare. Merito
aut̾e liberatorem suum dñm profitetur. qui
eum de seuissimi regis saulis ira. tamquã de
inferni ore liberauit. ds̃ nĩs aduitor m̃s. Pres¬
titorũ suauitate pellectus in summã repetit
suꝑiora quȩ dixit. quia ubiq ipse affuit. eũq
uirtutis suȩ munimine custodiuit. S consi¬
dera quod ita ꝑcurrit singula. ut suis meritis
non presumat applicare collata. Et sperabo
in eum. protector m̃s & cornu salutis meȩ. ad¬
uitor m̃s. Confidenter iam postulat. qui
de dñi gratrã post beneficiorũ exempla pre-¬
sumit. Nam de futuro fidutialit̾ sperare se dic̃.
qui eum in p̃teritis senserat adiutorẽ. ꝓtector
m̃s. Hoc ad eum ꝑtinet custodiendum: qui
aduersariorum appetebatur insidiis. Quod aũ
hic dixit cornu salutis sue dñm. ad immicos
ꝑtin& dissipandos. Cornua enim arma sũt
beluarum. quib salutem suã sollerti concer¬

Expanded text:
trante, quod eum poterat adjuvare. Merito trante, quod eum poterat adjuvare. Merito autem liberatorem suum Dominum profitetur, qui eum de saevissimi regis Saulis ira tanquam de inferni ore liberavit. Deus meus adjutor meus. Praestitorum suavitate pellectus, in summam repetit superiora quae dixit: quia ubique ipse adfuit, eumque virtutis suae munimine custodivit. Sed considera quod ita percurrit singula, ut suis meritis non praesumat applicare collata. Vers. 3. Et sperabo in eum: protector meus, et cornu salutis meae, adjutor meus. Confidenter jam postulat, qui de Domini gratia post beneficiorum exempla praesumit. Nam de futuro fiducialiter sperare se dicit, qui eum in praeteritis senserat adjutorem. Protector meus. Hoc ad eum pertinet custodiendum, qui adversariorum appetebatur insidiis. Quod autem hic dixit, cornu salutis suae Dominum, ad inimicos pertinet dissipandos. Cornua enim sunt arma belluarum, quibus salutem suam solerti concer
Abbreviated transcription (Latin):
iligam te dñe uirtus mea.
sligit dñm qui mandatis enus deuotus obcẽ¬
ꝑat. scut ait in euangłio. qui audit uerba
mea & facit ea: hic. est qui diligit me. Diligo
enim dicitur. quasi de om̃ib eligo. Et consi¬
dera qm̃ hec dilectio sic de futuro promittit᷑.
ut numquã tamen defecisse uideatur. Uirtꝰ
mea. Propha liberatus ab hostib suis. recte
dñm confitetur suam esse uirtutem. quo do¬
nante factum. est. ut inimicis suis fortior ap¬
parer&. Hic duodecima species diffinitionis
est. quȩ grece dicitur catepenon. latine ꝑ lau¬
dem. Singulis enim diuersisq uerbis predicã¬
do declarat quid sit dñs. modo uirtus. modo
firmamentum. modo refugium. modo libera¬
tor. mͦ adiutor. modo protector. modo cornu
salutis. Nec enim om̃ia pulchre ostendunt:
inimicis suis in acie firmus assister&. & ui¬
uaci ammositate pugnaret. Et refugum
meum. Utiq quando cum fuit opus consilio
refugit ad tractatũ. & inuenit diuinitate m̾os¬

Expanded text:
iligam te, Domine, virtus mea. Diligit Dominum, qui mandatis ejus devotus obtemperat, sicut ait in Evangelio: Qui audit verba mea, et facit ea, hic est qui diligit me . Diligo enim dicitur, quasi de omnibus eligo. Et considera quoniam haec dilectio sic de futuro promittitur, ut nunquam tamen defecisse videatur. Virtus mea. Propheta liberatus ab hostibus suis recte Dominum confitetur suam esse virtutem; quo donante factum est, ut inimicis suis fortior appareret. Hic duodecima species definitionis est, quae Graece dicitur, κατ' ἔπαινον, Latine per laudem. Singulis enim diversisque verbis praedicando declarat quid sit Dominus, modo virtus, modo firmamentum, modo refugium, modo liberator, modo adjutor, modo protector, modo cornu salutis. Haec enim omnia pulchre ostendunt, inimicis suis in acie firmus assisteret, et vivaci animositate pugnaret. Et refugium meum. Utique, quando, cum fuit opus consilio, refugit ad tractatum, et invenit Divinitate mons
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolitanus ep̃c mirabilit̾ & catbo¬
lice dixit. Illum quem si nuda deitate ue
uisset. ñ celum. non terra. non maria. non
ulla creatura sustinere potuisset. illesa uir¬
ginis uiscera porauerunt. Memento autẽ¬

Expanded text:
Constantinopolitanus episcopus mirabiliter et cathoConstantinopolitanus episcopus mirabiliter et catholice dixit: Illum nisset, non caelum, non terra, non maria, non ulla creatura sustinere potuisset, inlaesa uirginis uiscera portauerunt. huius e
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ t̾renas ꝑtulit passiones : Sequitur. Et
uolauit. uolauit suꝑ pennas uentorum.
Hec repeticio celeritatem nimiã decenter
ostendit. idest ꝑ mundi spatia uelocit̃ cu¬
currit. quando ipso in cunabulis iacente:
magis eum stellȩ claritas nuntiauit. Quid
enĩ dici potest uelocius. qui mox ut natus
in alia mundi parte conspectus. est᷑. Tunc
gͦ superata. est. celeritas uentorum. quãuis
in mundo nchil ocuis eis eẽ monstratur.
Qd repetit sine uitiectione alterius uerbi uolauit.
uolauit. figura. est. epizeusis quȩ latine con¬
unctio dicitur. sicut & in subsequentib dic¬
turus. ẽ. Dies diei eructat u̾bum  ds d̾s m̃s.¬
t posuit tenebras latibulum suum. incͥ¬
cuitu eiꝰ. tabernaculum eius. tenebrosa
aqua in nubib aeris. Genebras incarnatio¬
nis eius misterium dicit. ut qui innatura
deitatis fue uideri non poterat. in carnati¬
onis uelamine humanis conspectib redẽp¬
tor piissimus appareret. Unde beatus ioħs

Expanded text:
lit passiones? Sequitur, et volavit, volavit super pennas ventorum. Haec repetitio celeritatem nimiam decenter ostendit, id est per mundi spatia velociter cucurrit, quando ipso in cunabulis jacente, magis eum stellae claritas nuntiavit. Quid enim dici potest velocius, qui mox ut natus in alia mundi parte conspectus est? Tunc ergo superata est celeritas ventorum, quamvis in mundo nihil eis ocius esse monstretur. Quod autem repetit sine interjectione alterius verbi, volavit, volavit, figura est epizeuxis, quae Latine conjunctio dicitur, sicut et in subsequentibus dicturus est: Dies diei eructat osuit tenebras latibulum suum: in circuitu ejus tabernaculum ejus; tenebrosa aqua in nubibus aeris. Tenebras, incarnationis ejus mysterium dicit, ut qui in natura deitatis suae videri non poterat, incarnationis velamine humanis conspectibus Redemptor piissimus appareret. Unde beatus Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
latio. cum aliquã rem opinione om̃ium
notam sententiam ur̃a exuperare contendi¬
mus. Tale. est. & illud in quinquagesimo pͦs.
Lauabis me: & suꝑ niuẽ dealbabor. Cheru¬
bin interp̃tatur plentudo scientie. aut sci¬
entia multiplicata. Alibi enĩ legitur. Q
sedes suꝑ cherubin appare. Ascendit ergo
suꝑ cherubim. quando uidentib apłis ad
cȩlorum regna conscendit.S & nunc suꝑ
cherubin ad patris dexterã collocatus in celo

Expanded text:
latio, cum aliquam rem opinione omnium notam, sententia nostra exsuperare contendimus. Tale est et illud in quinquagesimo psalmo: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Cherubim interpretatur multitudo scientiae, aut scientia multiplicata. Alibi enim legitur: Qui sedes super cherubim, appare . Ascendit ergo super cherubim, quando videntibus apostolis ad coelorum regna conscendit. Sedet nunc super cherubim, ad Patr
Abbreviated transcription (Latin):
sunt fundamenta. qm̃ iratus. est. eis dc̃. Etiq
quia uitia humana dño probantur exosa:
& iratus est. illis. Hinc ostenditur qm̃ sequa¬
ces eorum constat ẽẽ puniendos. P scendit
fumus inira eius & ignis afatie eius exarsit.
in bono positus. est: quia sicut iste terrenus
inutiles lacͥmas mouet. ita & ille penitẽtiȩ

Expanded text:
sunt fundamenta, quoniam iratus est eis Deus; utique, sunt fundamenta, quoniam iratus est eis Deus; utique, quia vitia humana Domino probantur exosa, et iratus est illis. Hinc ostenditur, quoniam sequaces eorum constat esse puniendos. Vers. 10. Ascendit fumuin bono positus est, quia sicut iste terrenus inutiles lacrymas movet, ita et ille poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
ad incarnationis eius secreta ꝑuenit. ordinẽq
ipsum mirabili narratione describit. Hoc
schema dr̃ idea. cum speciem rei future ue¬
lut oculis offerentes. motũ anim concitamꝰ.
Qd̃ & hic insubsequentib uersib constat af¬
fectum. & ideo nunc audiamiis sacram̃ta
dñi saluatoris. Congrue siquidem ad aduen¬
tum dñi iħu xp̃i terra commota. est: qm̃
presentia uidicis dignum fuit contremisce¬
re peccatores. Seruauit ordinẽ rei. ut pͥus
ostender& motam. post ea diceret esse treme¬
factam. Fundam̃ita uͦ montium significat.
p̃sumptiones suꝑborum. idest diuitias. ho-¬
nores. ceteraq humana quibͣ detenti uelut
fundamentis constantib innitunt᷑. Hec oĩa
turbata sunt: quia mundi falsa spes uero
dño ueniente sublata. est. Nimis apte posita
uerba descendunt. Pmo fundañtta idest suꝑ.¬
borum spes turbata est: post ea dicit esse cõmo¬
tam. Subiunxit & causam: quare cõmota

Expanded text:
ad incarnationis ejus secreta pervenit, ordinemque ad incarnationis ejus secreta pervenit, ordinemque ipsum mirabili narratione describit. Hoc schema dicitur idea, cum speciem rei futurae, velut oculis offerentes, motum animi concitamus; quod et hic et in subsequentibus versibus constat effectum. Et ideo nunc audiamus sacramento Domini Salvatoris. Congrue siquidem ad adventum Christi terra commota est, quoniam praesentia judicis dignum fuit contremiscere peccatores. Servavit ordinem rei, ut prius ostenderet motam, postea diceret esse tremefactam. Fundamenta vero montium, significat praesumptiones superborum, id est, divitias, honores, caeteraque humana, quibus illi detenti, velut fundamentis constantibus innituntur. Haec omnia turbata sunt, quia mundi falsa spes, vero Domino veniente, sublata est. Nimis apte posita verba descendunt: primo fundamenta, id est superborum spes turbata est; postea dicit esse commotam. Subjunxit et causam quare commota
Abbreviated transcription (Latin):
nem prosiluit auidus in clamorem. uin
t exaudiuit de templo sc̃o suo uocẽ
meam. & clamor nr̃s in conspectu eius
introiuit in aures eius. Siue de celo
siue de corpore dñi quod uenturum esse
p̾uidebat templum. competent̾ aduerti¬
mus. Exauditam gͦ dicit uocem suam.
quam de aduentu dñi uigiter offerebat.
S ꝑscrutandum. est. quomodo clamor ip¬
sius in conspectu dei ualuerit introire.
Clamor iste causa iusticie: quȩ utiq ad
dm̃ intrare poterat. quia pro mundi
cladib supplicabat. Sequit᷑. Introibit in
aures euis. Hoc de consuetudine nr̃a figuralit̾
dicitur. quod clamor euis quasi aliquid corpo.¬
rale in aures dñicas introisset. cum ille totũ
sꝑitalit̾ sentiat. & antequam fiant om̃ia
cognoscat uniuersa. Illi enim actuũ nr̃oꝵ:
qualitas quasi quibusdam uultib semꝑ as¬
sistit. & quod apud nos occultum. illi noscit᷑
beatus popłs sustinebat. prophetiȩ spũ

Expanded text:
nem prosilivit avidus in clamorem. Vers. nem prosilivit avidus in clamorem. Vers. 8. Et exaudivit de templo sancto suo vocem meam; et clamor meus in conspectu ejus introivit in aures ejus. Sive de coelo, sive de corpore Domini, quod venturum esse praevidebat, templum competenter advertimus. Exauditam ergo dicit vocem suam, quam de adventu Domini jugiter offerebat. Sed perscrutandum est quomodo clamor ipsius in conspectu Dei valuerit introire? Clamor iste, causae justitia est, quae utique ad Deum intrare poterat, quia pro mundi cladibus supplicabat. Sequitur, introivit in aures ejus. Hoc de consuetudine nostra figuraliter dicitur, quod clamor ejus quasi aliquid corporale in aures Dominicas introisset; cum ille totum spiritualiter sentiat, et antequam fiant, universa cognoscat. Illi enim actuum nostrorum qualitas, quasi quibusdam vultibus semper assistit; et quod apud nos occultum, illi nosciturbeatus populus sustinebat, prophetiae spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
iat huius uersiculi compaginatio preposte
inferni. De paganis dicit. qui erunt dolo¬
res inferni. idest qui inferno debito dolore
torquendi sunt. Preuenire uͦ dicimus. qñ¬
nos aliquid anticipare dinoscitur. ut est
ille reatus originalis peccati. qui nos anteqͣ
nascamur ab ipso conceptu reddit obnoxi¬
os. unde in quinquasesimo p̃salmo propħa
dicturus. est. Ecce enĩ ininquitatib cõ¬
ceptus sum: & in delictis peperit me mat̾
mea. Hir enĩ uistus merito se preuentum
dicebat. qui reatum suum ante cessisse cog.¬
nouerat. s quẽ adiodum abhis fuerit
dixerat. unumꝰ &e singulare profitetur
ẽẽ remedium. inuocare dñm in tribula¬
tionib suis: quando constat totis uirib
peti quod tempore necessitatis optatur. Et
uide quia prius dixit ad dnm̃. S ne pu¬
tares ad alienum dnm̃: subiunxit. Ad do¬
minũ meum clamaui. Clamare autem:
plus. est. ab inuocare. Creuit sermo prog̃¬
diente desidĩo. & accensus animꝰ adoratio¬

Expanded text:
Fiat hujus versiculi compaginatio praeposteinferni: de paganis dicit, qui erunt dolores inferni, id est qui torquendi sunt. Praeveniri vero dicimus, quando aliquid nos anticipare dignoscitur, ut est ille reatus originalis peccati qui nos, antequam nascamur, ab ipso conceptu reddit obnoxios: unde in quinquagesimo psalmo propheta dicturus est: Ecce in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Vir enim justus merito se praeventum dicebat, qui reatum suum antecessisse cognoverat. Sed quemadmodum ab his fuerit dixerat, unum et singulare profitetur esse remedium: Invocare Dominum in tribulationibus suis, quando constat totis viribus peti, quod tempore necessitatis optatur. Et vide quia prius dixit ad Dominum: sed ne putares 59 ad alienum dominum, subjunxit: Ad Deum meum clamavi. Clamare autem plus est, ab invocare. Crevit sermo progrediente desiderio, et accensus animus ad oratio