comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ custodiã illuminãdi st̃ ocłi. qr p̾ceptũ dñi
luadũ illũians ocłos. Et pͥus ꝑ hũilem obediẽ¬
tiam testimonioꝵ dei debemꝰ fieri ꝑuuli. ne
discamꝰ sap̃iam. qm dat testimoĩum dñi fide¬
le sapĩam pͥstans ꝑnulis. uñ dñs. Confitebor

Expanded text:
 custodiam illuminandi sunt oculi, quia praeceptum Domini lucidum illuminans oculos ; et prius per humilem obedientiam testimoniorum Dei debemus fieri parvuli, ut discamus sapientiam, quam dat testimonium Domini fidele, sapientiam praestans parvulis . Unde Dominus: Confiteor
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ habiturus erat si ñ pccãsset adã. et id̾o ñ inte¬
gͥo ng̃e est ut de adã assumat᷑ hõ ꝑ ꝙ̃ restaurãdũ
ẽgenꝰ ille .u. Si rõnẽ sequim sicut ꝓposuimꝰ hoc
ĩeuitabilit̃ or ẽẽ. A. Inuestigemꝰ nẽ utrũ assum̃da
fit ad̾o natura hoĩs de pr̃e. ⁊ matre. sic̃ alii sunt hoĩes
aut deuiro sine femina. aut defemina sñ uiro. Nã
quoo modo ex hiis trib modis sit: deadã ⁊ eua er̃
de quib ẽ oĩs hõ uniꝰ q sexus. necaliqͥd modꝰ ex tͥbus
istis facilior est deo ꝙͣ alii. ut eo modo potiꝰ debeatas¬
sumi.B. Bñ procedit. a. uerũ nõ est opus mło labo¬
re ut ostendatur qr mũdiꝰ et honestius protrea¬
ẽ .P. aliũ non pot̃. a. Quatuor modis pot᷑ hoĩe
deus fac̾e̾. u idelicet aut de uiro ⁊ feĩa. sic̃ assidu
us mõstrat usus. aut nͥ de uiro sine feĩa. sic̃ fecit

Expanded text:
m habiturum erat, si non peccasset Adam, et ideo non intego necesse est ut de Adam assumatur homo, per quem restauretur genus Adae. BOS. Si rationem sequimur, sicut proposuimus, hoc inevitabilitsit a Deo natura hominis de patre et de matre, sicut alii sunt homines; aut de viro sine femina, aut de femina sine viro. Nam quocunque modo ex his tribus modis sit, de Adam et Eva erit, de quibus est omnis homo utriusque sexus; nec aliquis modus ex tribus his facilior est Deo quam alii, ut eo modo potius debeat assumi. BOS. Bene procedis. ANS. Verum non est opus multo labore, ut ostendatur quia mundius et honestius procreaest. BOS. Aliunde non potest. ANS. Quatuor modis potest Deus facere hominem; videlicet aut de viro et de femina, sicut assiduus usus monstrat; aut nec de viro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ioysum celestẽ ĩgredi potuit sic̃ suꝑͣ dixi de iegis
palatio .s. Sic tenentꝰ.A. uirgo a̾ illa de qua hõ ille
assup̃tus est de quo loquimͣ fuit de illis qui añ na¬
tinitatẽ ciꝰ ꝑ eum mũdati sunt a pccĩs. et ĩ cius ip̃a
mũdicia de illa assũptus ẽ .B. placcret mͥ młtũ qd̾
dicis nͥ tñ ip̃e debeat a se ip̃o hr̃e mũdiciã a pcc̃o ni¬

Expanded text:
isum coelestem ingredi potuit; sicut supra dixi de regis palatio. BOS. Sic tenemus. ANS. Virgo autem illa, de qua ille homo assumptus est de quo loquimur, fuit de illis, qui ante nativitatem ejus per eum mundati sunt a peccatis; et in ejus ipsa munditia de illa assumptus est. BOS. Placeret mihi multum quod dicis; nisi cum ipse debeat a seipso habere munditiam a peccato, vi
Abbreviated transcription (Latin):
b quib quib mitantia ligari et stabłiri solent
elaborare ꝯtͣ mõtem olimpũ ad ꝯfirmãdũ illum
ne alicuiꝰ ĩpulsu mutaret. aut subu̾tet. mirũ si
se a risu et derisu ꝯtineãt. Qnͣto magiscũ lapis qui
abscsus de mõte sũ manib ꝑcussit. et ꝯminuit st¬

Expanded text:
rebus, quibus nutantia ligari et stabiliri solent elaborare circa montem Olympum, ad confirmandum eum, ne alicujus impulsu nutaret aut subverteretur; mirum, si se a risu et derisu contineant; quanto magis cum lapis, qui abcissus de monte sine manibus, percussit et comminuit st
Abbreviated transcription (Latin):
bere. Quippe cũ dnĩs debere. qr pauꝑes a diuitib ele¬
mosinã actiꝑe ñ est aliud ꝙͣ diuites debere panpe
uoluit fieri debuit. ⁊ ñ debuit facere. qr ñ ex de
sibi sufficiens erat ut nec alii quidꝙͣ retribuere
deberet. necut sibiretͥbueret᷑ dare ĩdigeret .u. aꝑte
nũc uideo qr ulłꝯrõne se ip̃m morti ex debito. sic̃
rõmea uidebat᷑ mõstrare dedit ad honorẽ dei. Et
cũ faceredebuit ꝙ fecit. A. honor utiq ille toꝰ ẽ

Expanded text:
bere. Quippe cum dicimus debere pauperes a divitibus eleemosynam accipere, non est aliud quam divites debere paupervoluit fieri debuit; et non debuit facere, quia non ex debsibi sufficiens erat, ut nec alii quidquem retribuere deberet; nec, ut sibi retribueretur, dare indigeret. BOS. Aperte nunc video quia nulla ratione seipsum morti ex debito, sicut ratio mea videbatur monstrare, dedit ad honorem Dei; et tamen facere debuit quod fecit. ANS. Honor utique ille totius est
Abbreviated transcription (Latin):
dnr ille nescio q̃ tres res. tres dii. sic̃ tres hoĩes
eand̾ hñtes regiã pot̾tatẽ tres reges dicũtur.
Tres .n. hoĩes unusrex eẽ neq̃unt. Qd̾ qtͣ nefã¬
dũ sit ñ est opus dr̃e. Codex magnus ĩplendus
ẽ si uoiuero sequi b̾e absurditates et ĩpietate
quas duas ꝯseqͥ ĩcarnatas ẽẽ. qr tres ille ꝑ sone
aut si sunt tres tes seꝑate ꝙ̃ad̾m ille putat
cõtra ꝙ̃ ista dixi qm̃ solus filius ẽ ĩcarnatus. pa¬
lã gͦ est qmͣ ñ debeat de ꝓmptꝰ ad disputãdũ de
reb profũdis. et maxime de illis inquib erra¬

Expanded text:
r illae nescio quae tres res tres dii, sicut tres homines eamdem habentes regiam potestatem, tres reges dicuntur: tres enim homines unus rex esse nequeunt: quod quam nefandum sit, non est opus dicere. Codex magnus implendus est, si voluero scribere absurditates et impietatesquas duas consequi esse incarnatas; quia tres illae personae aut si sunt tres res separatae, quemadmodum ille putat, contra quem ista dixi, quoniam solus Filius est incarnatus. Palam ergo est quod non debeat esse promptus ad disputandum de rebus profundis; et maxime de illis, in quib
Abbreviated transcription (Latin):
gis plac̾e d̾o cognouit. pͥsertĩ tũ creatura de beat
aliqͥd licite fac̾e.⁊ ñ face. dat illi ita suũ ẽẽ u¬
trũq ut sicet. Altm̃ sit meliꝰ. neutrũ tñ exiga¬
tur detͥminate. sed siue faciat ꝙ meliꝰ ẽ. sĩ
altiũ debere fac̾t dicat᷑ ꝙ fac̃. ⁊ si facit ꝙ meliꝰ c̃ p̃¬
re maluerũt ꝙ facit debere facere dr̃. slemo .n. uiy¬
ginitarẽ siue ꝯiugiũ dicit eligi ñ debere. sed dñs¬

Expanded text:
gis placere Deo intellexit: praesertim cum creatura debeat id licite facere et non facere; dat illi ita suum esse utrumque, ut licet alterum sit melius, neutrum tamen exigatur determinate: sed sive faciat quod melius est, sive alterum, debere facere dicatur quod facit: et si facit quod melius re mavult; quod facit, debere facere dicitur. Nemo enim virginitatem, sive conjugium, dicit eligi non debere; sed d
Abbreviated transcription (Latin):
lum ad ĩtelligend̾ altiora ꝓhibet᷑ ascẽd̾e mens¬
sñ fide. ⁊ mãdatoꝵ dei obedientia. sed ⁊̃ aliqũ dat᷑
incellectus subtrahit᷑. et fides ip̃a subu̾tit᷑ ne¬
glecta bona ꝯscĩa. Ait .n. de quib dã apłs. Cõ cog¬
obs. ẽ.i.c. coꝵ. et cũ p̾cipet tymotheo militare
qͣmi quibã repellemes cẽ fidem naufragãtur
Nlemog̾ se temere imĩgat ĩꝯdensa diuinaꝵ qõ¬
piẽtie grauitate ne ꝑ młti plicia sopbatũ di¬
uerticula ĩ tanta leuaitate discurrens aliqͣte¬
nasa illa q̃ etur fłitate. Cumq om̃s ut cautis¬
slme ad sacre pagine q̃ onei accedant sint cõmo¬
nẽdi. illi utiq nrĩ tp̃oris dyaletiti. Inmo dyale¬
nce heretiai. qui ñ isi flatum uocisputant u
intlligers qmͣ corpus. nec sapĩam hoĩs aliud
qm̃n aiam. prorsus asp̃ualiũ p̃nũ dispuiati

Expanded text:
lligendum altiora prohibetur mens ascendere sine fide et mandatorum Dei obedientia, sed etiam aliquando datus intellectus subtrahitur, et fides ipsa subvertitur, neglecta bona conscientia. Ait enim de quibusdam Apostolus: Cum cogor eorum . Et cum praeciperet Timotheo militare quam quidam repellentes, circa fidem naufragaverunt . Nemo ergo se temere immergat in condensa divinapientiae gravitate ne per multiplicia sophismatum diverticula incauta levitate discurrens, aliqua tenaci illaqueatur falsitate. Cumque omnes, ut cautissime ad sacrae paginae quaestiones accedant, sint commonendi; illi utique nostri temporis dialectici imo dialectice haeretici, qui non nisi flatum vocis putant eintelligere quam corpus, nec sapientiam hominis aliud quam animam prorsus a spiritualium quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dixi. qr siuellet ñ mori ñ magis ħ posset qm ñ
ẽẽ ꝙ erat. uerenãq mortuus erat. qm̃ si uere ñ fu¬
isset moriturꝰ ñ fuisset uera fides ⁊̃ute mortis eiꝰ
ꝑ qmet illa uirgo dequa natꝰ est. et młti alii mũ¬
dati sũt a poc̃o. ssam si uera ñ fuisset nisi ꝓdẽt po¬
tusset. Quaꝓpt᷑ si potuit ñ mori potuit facere ñ
moreret᷑ qr moriturꝰ erat. ẜ. Qm̃ ħ ip̃e sp̃ote uolu

Expanded text:
si vellet non mori, non magis hoc posset, quam non esse quod erat; vere namque moriturus erat: quoniam si vere non fuisset moriturus, non fuisset vera fides futurae mortis ejus, per quam et illa Virgo de qua natus est, et alii multi mundati sunt a peccato. Nam si vera non fuisset, nihil prodesse potuisset. Quapropter si potuit non mori, potuit facere non moreretur, quia moriturus erat? BOS. Quoni
Abbreviated transcription (Latin):
le ñ mori. postꝙͣ de uirgienatus ẽ ñ sig̃cat᷑ ĩ il¬
lo ulla ĩ poͣ seruãdiaut uolendi sernare uitã si¬
am ĩmortalem. sed ĩmu ͭ ͣ ᷤᷤ uolũtatis eiꝰ qua se
spõte fecit ad ħ hoĩem ut ĩ ead̾ uolũtate ꝑ seue¬
rans moreret᷑. et qr nlła res potuit illã uolũra¬

Expanded text:
 de Virgine natus est: non significatur in illo ulla impotentia servandi, aut volendi servare vitam suam immortalem; sed immutabilitas voluntatis ejus, qua se sponte fecit hominem ad hoc, ut in eadem voluntate perseverans moreretur; et quia nulla res potuit illam volunta
Abbreviated transcription (Latin):
idillm̃ caꝑe neq̃unt. et potiꝰ ĩfipiẽti suꝑbia iudi¬
cãt tllłatenus posse e̾e ꝙ neq̃ũt intlłigere qm hu¬
mili sapĩa fateant᷑ e̾̃e posse młta q̃ ip̃i nõ ualeant
ꝯpͥhendere. Nullus qͥppe xp̃ianꝰ debet disputare qͦ¬
modo ꝙ catholica corꝑa corde credit et ore cõfiret᷑
ñ sit. sed semꝑ eãd̾ fidtm ĩdubitãter tenẽto.amã¬
do. et scd̾m illam uiuẽdo huiliter qnͣtũ pot̃ q̃rere

Expanded text:
 capere nequeunt: et potius insipienti superbia judicant nullatenus posse esse, quod nequeunt intelligere; quam humili sapientia fateantur esse multa posse, qua ipsi non valeant comprehendere. Nullus quippe Christianus debet disputare quomodo quod catholica Ecclesia corde credit, et ore confitetur, non sit; sed semper eamdem fidem indubitanter tenendo, amando, et secundum illam vivendo, humiliter quantum potest, quaere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidentia ur̃am elegit sc̃tatẽ cui iuitam et fidẽ
xp̃ianã cstodiẽdã. ⁊ ectĩam suã regendã ꝯmitte¬
ret id ulłmabũ rectius refertur. Si qͥd ꝯtra catho¬
licã fidẽ orit᷑ ĩ egcĩa ut eius auctoritate cortigat᷑
nosapĩe. qͣtinus siqͥd ĩ ea cortigẽd̾ ẽ nr̃a censura ci¬
stiget. et ꝙ regłam u̾itatis tenet nr̃a auctoritate¬

Expanded text:
identia vestram elegit sanctitatem, cui vitam et fidem Christianam custodiendam, et Ecclesiam suam regendam committeret; ad nullum alium rectius refertur, si quid contra catholicam fidem oritur in Ecclesia, ut ejus auctoritate corrigatur; no sapientiae; quatenus si quid in ea corrigendum est, vestra censura castigetur, et quod regulam veritatis tenet, vestra aucto
Abbreviated transcription (Latin):
mittat capd̾ ad uen̾and̾. Ciciꝰ .n. pot̃ in se ꝯfidens
hũa sapĩa ĩpĩgendo cornua sibi enellere qmͣ ĩ
mittẽdo petram hãt euoluere. Solent .n. quidã
ꝯ ceperĩt .q. cornua ꝯfidẽtis fibi scĩe produc̾e nesci¬
ĩtes. qr si quis se ex istimat scire aliqͥuid ñdũ cog¬
nouit ꝙ̃ad̾m oꝑteat eũ scire ante qmͣ habeant᷑ ꝑ
est nͥ credideritis ñ intelligetis. p̾postere ꝑ prius
ĩtellañ conãtur ascẽdere ĩ mltimodoi ercorẽs ꝑ ĩte

Expanded text:
mittat caput ad venerandum. Citius enim potest in se confidens humana sapientia impingendo cornua sibi evellere, quam vi nitendo petram hanc evellere. Solent enim quidam, cum coeperint quasi cornua confidentis sibi scientiae producere, nescientes quod si quis aestimat se scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire, antequam habeant per est: Nisi credideritis, non intelligetis , praepostere prius per intellectum conantur ascende
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ saluãdos tõne uitatis nos docuit hoĩem se fe¬
ct. et quib ut diicimꝰ moriendo exemplũ mo¬
riendi ꝓpt̃ iusticiã dedit: frustra qmppe ĩmit¬
tatores  eius eent si m̾iti eius ꝑticipeis ñ crũt
aut ꝙ iustius faciet heredes debiti quo ip̃e
obligatos egestate tabescͥe ĩ ꝓfundo miseri¬
aꝵ. ut eis dimiitatur ꝙ pro peccatis debet. et
det᷑ quo ꝓpt̃ pcc̃a carẽt: B. suchil rõnabłius i

Expanded text:
 ratio veritatis nos docuit hominem se fecit, et quibus ut diximus moriendo exemplum moriendi propter justitiam dedit: frustra quippe imitatores ejus erunt, si meriti ejus participes non erunt? Aut quos justius faciet haeredes debiti, quo ipseobligatos egestate tabescere in profundo miseriarum; ut eis dimittatur quod pro peccatis debent, et detur quo propter peccata carent? BOS. Nihil rationabilius,
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝯcordem insticie ĩuenimꝰ. ut nͨ maior. nec iusti¬
or cogitari possit. siempe quid̃ miscdius intlłigi
qmͣ cum pcc̃ori torm̃tis et̾nis dãpnato et nude se
tedimat ñ hñti deus pr̃ dicit accipe unigenidum
meum et da prote. et ip̃e filius. tolle m ͤ et redi
et tractũ. Quid ⁊̃ iustius qmͣ ut ille cui dat᷑ p̾ciũ
maiꝰ om̃i debito. si debito datur affectu dimit¬

Expanded text:
que concordem justitiae invenimus; ut nec major, nec justior cogitari possit. Nempe quid misericordius intelligim cum peccatori tormentis aeternis damnato, et unde se redimat non habenti, Deus Pater dicit: Accipe Unigenitum meum, et da pro te; et ipse Filius: Tolle me, et rediet trahunt. Quid etiam justius, quam ut ille, cui datur pretium majus omni debito, si debito datur affectu, dimit
Abbreviated transcription (Latin):
tere possent pronimietate sua. sicognosceretꝰ
ueniale sit. qr ignorant᷑ fcm̃ est. Dñs. wr octid̾e
tilłs hõ nũqm scient᷑ saltem uelle posset. et ił
qui illũ occiderũt ignorãter ñ ĩ illud ĩfiuitũ p̾¬
catum cui ulła alia ꝯꝑari pec̃a possunt proru

Expanded text:
cere possent pro nimietate sua, si cognosceretur, veniale sit, quia ignoranter factum est. Deum enim occidere nullus homo unquam, scienter saltem, velle posset: et ideo qui illum occiderunt ignoranter, non in illud infinitum peccatum, cui nulla alia comparari poss
Abbreviated transcription (Latin):
lũtatem .ẜ. Concedẽdũ ẽuerñ in hac siłitudĩe
qͣm h̾ere debet cũ hõib. Dic heib utrũ igorãtiã
q sic̃ alias ĩfirmitates nr̃as habiturus sit .a. Ed
tura mortał tñ erit ex hũana. sam cur ñ pot̾it
erit.A. Ina hoĩs assup̃tio ĩ unitatẽ ꝑsõe dei ñ nͥ
sapũter a sũma sapĩa fiet. et id̾o ñ assum et ĩ
hoĩe co nlło mͦ utile. Sed ualde noxiũ ẽ ad opꝰ ꝙ¬
ꝙ id hõ fcũ rus est. Ignorãtia nãqs ad uł illi utił
tẽt. sed ad mła noxia. Qũo .n. tot et tanta oꝑa
que fcũrus ẽ faciet sũ ĩm̃sa sapĩa. aut qũo cte¬
nouit nͥ ꝙ illud a malo scit disc̾nere. hanc̃ quoq
discretionem ulłs scit facere qui ignorat. Sicut gͥ i
le de quo loquim om̃e ꝑfc̃e sciat bonũ ita ulłm ig¬
norabit malũ. Om̃em ⁊ͥ habebit scĩam qͣmuis eã
publice ĩ hoĩnũ ꝯu̾sione ñ ostendat . D. hoc ĩ maio¬

Expanded text:
n hac similitudine, quam habere debet cum hominibus, dic utrum ignorantiam quoque, sicut alias infirmitates nostras, habiturus sit? ANS. Quid tura, mortalis tamen erit ex humana. Nam cur non e isapienter a summa sapientia fiet; et ideo non assumet in homine quod nullo modo utile, sed valde noxium est ad opus quod idem homo facturus est. Ignorantia namque ad nihilum illi utilis esset, sed ad multa noxia: quomodo enim tot et tanta opera, quae facturus est, faciet sine summa sapientia, aut quomoqui illud a malo scit discernere: hanc quoque discretionem nullus scit facere, qui malum ignorat. Sicut igitur ille, de quo loquimur, omne perfecte sciet bonum: ita nullum ignorabit malum. Omnem igitur habebit scientiam, quamvis eam publice in hominum conversatione non ostendat. BOS. Hoc in majo
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑ ex supͣdãs. A. Si dicimꝰ. qr dabit seip̃m
ad obediendũ do ut ꝑ seuerant᷑ seruando tͦti¬
ciam. subdat se uolũtati tiͦ. Nõ erit ħ dare ꝙ deus ab
illo ñ exigat ex debito. Om̃is .n. põalis creatura detet
hane obedĩam deo .ẜ. hoc negari neqͥt.Alo itaq
modo optet ut tet seip̃m deo aut ad de se . b. dħ nos
ĩpellit cõ. A. uideamꝰ si forte sit dare uitam suã. sint
ponete aĩam suã. sũ trad̾e se morti ad honorẽ dei. ł
gere. A. Consid̾emꝰ ad hũc utrũ sic rõabłr ꝯͥ at. s¬
tam facit uictus ẽ adyabło ut deũ poc̃ando exbo¬
noraret ut faciliꝰ ñ posset. ñ ne iustũ est ut homo
sat᷑ faciens pro poc̃o tanta difficultatẽ iũcat dyade¬
lũ ad honorẽ deiut maiori ñ possit An ñ ẽ dignã
qnͣtus qͣtuꝰ qui se sic abstuit d̾o pcc̃andout seplid̾ᷤ
auferre ñ posset. sic se det d̾o sat̃faciẽdo ut magis
se ñ possit dare᷑ d. sõ est aͥd rõnabłius. A. slichilaᷤ

Expanded text:
quitur ex supradictis. ANS. Si dicimus quia dabit seipsum ad obediendum Deo, ut perseveranter servando justitiam subdat se ejus voluntati; non erit hoc dare, quod Deus ab illo non exigat ex debito. Omnis enim rationalis creatura debet hanc obedientiam Deo. BOS. Hoc negari nequit. ANS. Alio itaque modo oportet ut detimpellit ratio. ANS. Videamus si forte hoc sit vitam suam dare, sive ponere animam suam, sive tradere seipsum morti ad honorem Dei. Hogere. ANS. Consideremus adhuc utrum sic rationabitam facile victus est a diabolo, ut Deum peccando exhonoraret, ut facilius non posset, nonne justum est ut homo satisfaciens Deo pro peccato, tanta difficultate vincat diabolum ad honorem Dei, ut majori non possit? An non est dignum quatenus, qui se sic abstulit Deo peccando, ut se plus auferre non posset, sic se det Deo satisfaciendo, ut magis se non possit dare? BOS. Non est aliquid rationabilius. ANS. Nihil autem
Abbreviated transcription (Latin):
ille hõ ent plenus d̾o semꝑ ut seip̃o erit. Uñ ñ¬
qͣm erit sũ eius poͣ et fortitudĩe. ⁊ sapĩa. S. Cia¬
uis hoc ĩ xp̃o seum fuisse ñ dubitarem. Id̾o tñ q̃¬
siui ut de hoc quõq rõem audirem. Sepe nãq ad
eẽ cecti sumꝰ. et tñ hoc rõe probare nescuꝰ.
nũo. et magnitudĩ pcc̃oꝵ om̃iũ. tũ uñ ꝙ putam̃ leuis

Expanded text:
erit, unde nunquam erit sine ejus potentia, et fortitudine, et sapientia. BOS. Quamvis hoc in Christo semper fuisse non dubitarem, ideo tamen quaesivi ut de hoc quoque rationem audirem. Saepe namque aliquid esse certi sumus; et tamen hoc ratione probare nescimusnumero et magnitudini peccatorum omnium; cum unum quod putamus levis
Abbreviated transcription (Latin):
let. et qm̃ m̃tiri ñ potuit nolens nec potuit uel¬
le m̃tiri. nec minus dici pot̾ nequiuisse m̃tiri
Sic itaq potuit et ñ potuit ⁊ ñ potuit m̃tiri .l. sic̃
redeamꝰ ad ĩuestigand̾ de illo qui ñdũ sit. sicut
ĩcepimꝰ. dico gͥ si pcc̃are ñ poterit. qr sic̾ dicis ñ
poterit uelle ex ncct̃ate seruadit iusticiam
Quare ñ lib̾tate arbitrii iustus erit. Que gͥsͥ
et laudem m̾erent᷑ iusticiam que illis si ex ncc̃i¬
tate iusti eẽnt ñ deberent᷑.A. sõne angłi qui mͦ
pcc̃are nequeũt laudãdi sũt .ẜ. Sunt utiq qr
luerũt.A. Quid dicis de deo qui pcc̃are ñ potest
ñ ne laudandus pro iusticia sua: B. hic uolo
ut respõdeat pro me. siã si dico eũ ñ eẽ laudã¬
dum. scio me mĩtiri. si aut̃ dico laudãdũ timeo
ĩfirmare rõnem qm dixi de angelis. A. ange¬
li ñ sunt landandi de ilisticia sua q pctare põ¬
tuerũt. sed qr ꝑ ħ quodã modo a se hñt ꝙ pcc̃a

Expanded text:
let: et quoniam mentiri non potuit nolens, nec potuit velle mentiri; non minus dici potest nequivisse mentiri. Sic itaque potuit, et non potuit mentiri. BOS. Nunc redeamus ad investigandum de illo quasi nondum sit, spoterit, quia sicut dicis, non poterit velle; ex necessitate servabit justitiam: quare non ex libertate arbitrii justus erit. Quae igitet laudem mererentur, quae illis, si necessitato justi essent, non deberentur. ANS. Nonne angeli, qui modo peccareluerunt. ANS. Quid dicis de Deo, qui peccare non potest: nonne laudandus est pro justitia sua? BOS. Hic volo ut respondeas pro me: nam si dico eum non esse laudandum, scio me mentiri. Si autem dico laudandum, timeo infirmare rationem, quam dixi de angelis. ANS. Angeli non sunt laudandi de justitia sua, quia peccare potuerunt; sed quia per hoc quodammodo a se
Abbreviated transcription (Latin):
pec̃ent si digne sat̾ facere. ⁊ corrigi de inceps uo la¬
erĩt ꝑ eiusd̾ pacti efficatiã itm̃ uenigm recipiãt
Sic tñ ut nlłs palatiũ eiꝰ ingrediat᷑. dones stm̃
sit illud unde cilpe relaxarẽtur. Scd̾m hãc liłtu¬

Expanded text:
peccent, si digne satisfacere et corrigi deinceps volupeccent, si digne satisfacere et corrigi deinceps voluerint, per ejusdem pacti efficaciam iterum veniam recipiant: sic tamen, ut nullus palatium ejus ingrediatur; donec factum sit hoc unde culp
Abbreviated transcription (Latin):
qm mirabłr. tam ĩ scrutabłe opus fc̃m sit :
B. Assentior. qr ulłi hõ pot̃ ĩ hac uita tm̃ seite¬
tũ penius aꝑire. nec peto ut facias. ꝙ ulłt hõ
facere pot̾. sid tm̃ qnͣtũ potes. plus .n. ꝑ sua¬
debis altiores ĩ hacre latioẽs latere. si ali p̃
tero ꝙ postulas ostende gr̃as agamus deo. Sui̾o
ñ potero sufficiant ea q̃ supͣ probata sũt. Cum
.n. ꝯstat deũ hoĩem fieri oꝑtere dubiũ nõ ẽ sapiẽ¬
tiã ⁊ pott̃tiã illi ñdẽs ut hoc sñ pcc̃ofiat .O. liben¬
ter accipio .A. Oꝑtuit utiq ut illa redemptio ꝙͣ
ilłoꝵ ẽ gen̾e̾ ut ulłs eoꝵ fac̾e possit unde mortis
dampnatiõe euadat. Ille ae qui solus ẽ ĩnocens tã¬
tam apud regẽ habeat gr̃am ut possit. ⁊ tantã
dilc̃ĩonem erga reos. ut uelit om̃s qui suo cce.
statuto. Et qm̃ ñ om̃s possunt qui reꝯcilian¬
diem illam ꝯfessi fuerũt se uelle ꝑ illud opꝰ
ꝙ eadie fiet ueniam ĩpetrare. et ad pactũ ibi

Expanded text:
tam inscrutabile opus factus sit? BOS. Assentior quia nullus homo potest in hac vita tantum secretum penitus aperire: nec peto ut facias, quod nullus homo facere potest; sed tantum, quantum potes. Plus enim persuadebis altiores in hac re rationes latere, si aliquamtero quod postulas ostendere, gratias agamus Deo. Si vero non potero, sufficiant ea quae supra probata sunt. Cum enim constat Deum hominem fieri oportere, dubium non est sapientiam et potentiam illi non deesse, ut hoc sine peccato fiat. BOS. Sic libenter accipio. ANS. Oportuit utique ut illa redemptio, quillorum genere; ut nullum eorum facere possit unde mortis damnationem evadat: ille autem, qui solus est innocens, tantam apud regem habeat gratiam, ut possit; et tantam dilectionem erga reos, ut velit omnes, qui credentstatuto. Et quoniam non omnes possunt, qui reconciliandiem illam, confessi fuerint, se velle per illud opus, quod ea die fiet, veniam impetrare, et ad pactum ibi
Abbreviated transcription (Latin):
sona eius sit ĩꝯꝑabilit᷑ suꝑat om̃ia illa q̃ excra
ꝑsonã illius cogitari possut. A. Quid dices ad
hoc qr semꝑ libent᷑ aliquis pacit᷑ quasdã ĩ fua ꝑ¬
sona molestias. nemaiores patiat᷑ ĩreb suis : ¶. Ca
deus ñ eget hac ꝑatĩa cuius pot̾tati cuncta sub¬
iacent. sicut tu supͣ cuidã mee int̾rogatioĩ res¬
põdidisti.. Sñ respondes. uidemꝰ gͦ ꝙr uolatioĩ
.a. Qnͣtum bonũ tibi uidet᷑ cuiꝰ ĩtẽptio tam ma¬
la est.B. Si om̃ebonũ tam bonũ ut qm malaet
eius destructio. plus ẽ bonũ in ꝯparilit̾ ꝙͣ sint ea
pet̃a mala q̃ sine existimationẽ saꝑat eius int̾ep̃¬
tio. A. uerũ ditis. Cogita ⁊̃ qr pcc̃ã cm̃ sunt odi
bilis ꝙ̃tum ẽ hona. Uñ sequit᷑ qr uita ħ plus est
amabłis ꝙ sint pcc̃a odibłia .S. slõ possum ħ ñ
intelligere .a. putas ne tm̃ bonũ tam amabile
posse sufficere ad soluendũ ꝙ debetur pro pcc̃is
totius mũdi .u. mino pluspot̃ ĩ ĩfractũ. A. ui¬

Expanded text:
sona ejus fit, incomparabiliter superat omnia illa, quae extra personam illius cogitari possunt. ANS. Quid dices ad hoc, quia saepe libenter aliquis patitur quasdam in sua persona molestias, ne majores patiatur in rebus suis? BOS. Quia Deus non eget hac patientia, cujus potestati omnia subjacent, sicut tu supra cuidam meae interrogationi respondisti. ANS. Bene respondes; videmus ergo quia ANS. Quantum bonum tibi videtur, cujus interemptio tam mala est? BOS. Si esse ejus tam bonum est, quam mala est ejus destructio, plus est bonum incomparabiliter, quam sint ea peccata mala, quae sine aestimatione superat ejus interemptio. ANS. Veruest bona. Unde sequitur quia vita ista plus est amabilis quam sint peccata odibilia. BOS. Non possum hoc non intelligere. ANS. Putasne tantum bonum tam amabile posse sufficere ad solvendum quod debetur pro peccatis totius mundi? BOS. Imo plus potest in infinitum. ANS. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
iusti᷑ ut ulła sit ĩ eo ĩiusticia. B. Nlõ audeo aliter
cred̾e. A. Quigͦ ñ soluit d̾o ꝙ debet ñ pot̾it et beatꝰ
.O. Nec ħ cõsequi negare possũ. A. Qd̾ si uis dr̃e. mi
sericors deus dinitit supplicãti ꝙ debet idcirco qr
reddere neqͥt ñ pot̃ dici dici duntit̾e nͥ aut ħ ꝙ hõ¬

Expanded text:
itia, ut nulla in eo sit injustitia. BOS. Non audeo aliter credere. ANS. Qui ergo non solvit Deo, quod debet, non poterit esse beatus. BOS. Nec hoc consequi negare possum. ANS. Quod si vis dicere quia misericors Deus dimittit supplicanti quod debet, idcirco quia reddere nequit; non potest dici dimittere, nisi aut ho
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ ñ facit. Sio itaq cum angłs potuit fibi¬
auferre iusticiã. et ñ abstulit. et facere se non
et̃ iustum et ñ fecit. recte asserit᷑ ip̃e sibi dedis¬
se iusticiã. it seip̃m iustũ fecisse. hoc gͥ modo
ht̃ a se iusticiam. qr creatura ałr eã a se hr̃e ne¬

Expanded text:
non esse, non facit. Sic itaque cum angelus potuit auferre sibi justitiam, et non abstulit; et facere se non esse justum, et non fecit; recte asseritur ipse sibi dedisse justitiam, et seipsum justum fecisse. Hoc igitur modo habet a se justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
a̾ restat ĩdagate utrũ possit mori scd̾ hũanam
sit. et om̃is hõ naturałr mortat sit . A. sõ puto
mortalitatẽ ad purã. sed ad corruptã doĩs natu¬
rã ꝑtinere. Quippe si ñ pcc̃asset hõ. et ĩmortalita
et qñ mortales ĩ ĩcorruptibłitatẽ resurgẽt nõ
imꝰ exũt ueri boĩes. nã si ꝑtinẽt ad u̾ctatẽ hũe
let ad eius miseriam. Altera ad eius beatitu
dẽ ĩmortalẽ. Quare ñ sufficit ꝗd mõstrãdum
illũ hoĩem debere mortalem qe ħ qr uerus hõ
erit .G. Quere tugꝰ aliã rõem. qr ego illam ne¬
scio si tu nescis. qua ille probetur posse mori.
.a. dubiũ nõ ẽ. qr sicut d̾s erit. ita omp̃cerit
ponere. et itm̃ sumere. G. Gi ħ nõ pot᷑: nõ uide
potit mori et resurgere. Sino aũ aĩam suam
ponere ulło alio faciente. siue aliud hoc faciat
ut eam ponat ip̃o ꝑmitente ꝙͣtũ ad pot̾tatẽ
nicha differt .ẜ. son est dubiũ. u Si gͥ uolu̾t
ad b̃ ĩdeclinabłr ꝑduatrõ. A. Ratio q nos do¬

Expanded text:
 restat indagare utrum possit mori secundum humasit, et omnis homo naturaliter mortalis sit? ANS. Non puto mortalitatem ad puram, sed ad corruptam hominis naturam pertinere. Quippe si nunquam peccasset homo, et immortalitas et  si pertineret ad veritatem humanae let ad ejus miseriam, altera ad beatitudinem.esse immortalem. Quare non sufficit, ad demonstrandum illum hominem debere mortalem esse, hoc quia verus homo erit. BOS. Quaere ergo tu aliam rationem, quia ego illam nescio si tu nescis, qua ille probetur posse mori. ANS. Dubium non est quia sicut Deus erit, ita omnipotensponere, et iterum sumere. BOS. Si hoc non potest, non videpoterit mori et resurgere. Sive autem animam suam ponat nullo alio faciente, sive alius hoc faciat ut eam ponat ipso permittente; quantum ad potestatem nihil differt. BOS. Non est dubium. ANS. Si igitur ducit ratio. ANS. Ratio quoque nos do
Abbreviated transcription (Latin):
nec sc̃e uiuere dicendus ẽ nccitate. sed ead qua
nouit lib̾tate. Quare młomag̾ si deu s facit
bonũ hõi ꝙ ĩcepit. licet ñ deceat eum a bouo ĩ¬
cepto deficere. tot̃ gͤ debemꝰ ĩputare. qr ħ ꝓpt̃¬

Expanded text:
nec sancte vivere dicendus est necessitate, sed eadem qua nec sancte vivere dicendus est necessitate, sed eadem qua vovit libertate. Quare multo magis si Deus facit bonum homini quod incoepit, licet non deceat eum a bono incoepto deficere, totum gratiae debemus imputare: quia
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃itas qua maior bñficio gr̃a debet᷑. Cũ .n. quis ea
nccitare. cui subiacet ĩ pitus bñfacit. ant nlła aut
minor illi gr̃a debet᷑. cũ u̾o ip̃e sponte senct̃itati
bñ faciẽdi subdit. nec ĩuitus eam sustinet. tũc
pit aut seruat. sed gratis. samsi ꝙ huic spon¬
te promitis cras te daturũ. ead cras uolũtate
das. qmͣuis ncc̃e sit te tras reddere prom issum
si potes. aut m̃tiri. nĩ tñ minꝰ tibi debet ille ꝓ
ĩpenso bñfitio cui das qm̃ si ñ promisisset
Qm̃ te debitorẽ aũ tp̃c datioĩs illi facere ñ es cuncta¬
tus. Tale est cũ quis sc̃e ꝯu̾satioĩs sponte uouet
propoitũ. Qmͣuis rãq scruare illud ex ncc̃ctate pꝰ
notũ debeãt ne apostate dap̃nationẽ ĩcurrat. et
licet cegipossit seruare si nolit. Si tñ ñ ĩuttus sei¬
uit ꝙ uouit. ñ mitiꝰ sed magis gratus ⁊̃ deo ꝙ̃
si ñ nouisset. qũ ñ solũ ꝯmunem uitã. sed ⁊
tius licẽtiam sibi ꝓpt̾ deum abnegauit

Expanded text:
as, qua major beneficio gratia debetur. Cum enim aliquis ea necessitate, cui subjacet invitus, benefacit, aut nulla, aut minor illi gratia debetur. Cum vero ipse se sponte necessitati benefaciendi subdit, nec invitus eam sustinet, tunc pit aut servat, sed gratis. Nam si quod hodie sponte promittis te cras daturum eadem cras voluntate das, quamvis necesse sit te cras reddere promissum, si potes, aut mentiri; non tamen minus tibi debet ille pro impenso beneficio, cui das, quam si non promisisses: quoniam te debitorem ante tempus dationis illi facere non es coactus. Tale est cum quis sanctae conversationis sponte vovet propositum. Quamvis namque servare illud ex necessitate post votum debeat, ne apostatae damnationem incurrat; et licet cogi possit servare, si nolit: si tamen non invitus servat quod vovit, non minus, sed magis gratus est Deo quam si non vovisset: quoniam non solum communem vitam, sed etiam ejus licentiam sibi propter Deum abnegavit;
Abbreviated transcription (Latin):
R Estat nc̃ q̃rere uñ ⁊ qũo assu¬
met deus humanã naturã. Ant .n. assumet eã de
adã. aut faciet nouũ hoĩem ꝙ̃ ad̾m fecit adã de
nere. ñ ꝑtinebit ad genus humanũ ꝙ natũ est de
adam. Cuare ñ debebit sat̾facere pro eo. qr ñ erit de
illo. Sic̃ .n. rectũ est ut ꝓ culꝑa hois hõ sat̾faciat
ita nccẽ est ut sat̾faciens id̾ sit qui poc̃or aut eius¬
dẽ generis. Ałr nãq. noc adã nͨ genꝰ eius sat̃ faciet
pro se. Ergo sic̃ de adã et eua pcc̃m ĩ om̃s hoĩes pro¬
pagatũ est. ita ulłs nͥ uł ip̃i. uł qui de ip̃is nascit᷑
pro pcc̃o hõinũ sat̾face̾ debet. Qm̃ gͦ illi neq̃unt
ncc̃e ẽ ut sit de illis qui ħ faciet. Ampliꝰ sic̾ adam
et totũ genꝰ eius ꝑ se stetisset sñ sustẽtatione al¬
teriꝰ creature. si ñ peccasset ita oꝑtet ut si id̾ genus
resurgit post casum ꝑ se resurgat et releuetur. Ñ¬

Expanded text:
Restat nunc quaerere unde et quomodo assumet Deus humanam naturam. Aut enim assumet eam de Adam, aut faciet novum hominem, quemadmodum fecit Adam denere, non pertinebit ad genus humanum, quod natum est de Adam: quare non debebit satisfacere pro eo, quia non erit de eo. Sicut enim rectum est ut pro culpa hominis homo satisfaciat; ita necesse est ut satisfaciens idem sit qui peccator aut ejusdem generis: aliter namque nec Adam, nec genus ejus satisfaceret pro se. Ergo sicut Adam et Eva peccatum in omnes homines propagatum est; ita nullus, nisi vel ipsi, vel qui de illis nascitur, pro peccato hominum satisfacere debet. Quoniam ergo illi nequeunt, necesse est ut de illis sit qui hoc faciet. Amplius: sicut Adam, et totum genus ejus, per se stetisset sine sustentatione alterius creaturae, si non peccasset: ita oportet ut si idem genus resurgit post casum, per se resurgat et relevetur. N
Abbreviated transcription (Latin):
orat dm̃ ꝙ̃ credit dimiiti sibi pec̃a. Si .n. soluimus
ꝙ debemꝰ cur dm̃s ut dim̾ͣtat: Nõ qͥd d̾s ĩiustus est
ut itm̃ exigat ꝙ solutũ ẽ : Si aut̃ ñ soluimꝰ car fru
deus ulłi quidꝙͣ debet. sed oĩs creatura illi debet. ⁊
id̾o ñ expedit hoĩ utagat cũ d̾o ꝙ̃ ad̾m par cũ pari.

Expanded text:
at Deum, quem credit, ut dimittat sibi peccata? Si enim solvimus quod debemus, cur oramus ut dimittat. Nunquid Deus injustus est, ut iterum exigat quod solutum est? Si autem non solvimus, cur frusDeus nulli quidquam debet, sed omnis creatura illi debet: et ideo non expedit homini ut agat cum Deo, quemadmodum par cum pari.
Abbreviated transcription (Latin):
tas nͥ nec coactio ulla est. nec prohibitio. Qua pp̃
te. O sicut supͣ dixi ꝓpria et et̾na ĩmutabłita¬
te. Dic gͦ hõ ille qui idem ip̃e deus erit quĩ om̃e
bonũ ꝙ ip̃e habebit a se habebit ñ ex nccitate
sed lib̾tate. et a seip̃o iustus. et idcirco laudã¬
duserit. Qm̃uis .n. huana natura adiulna
habeat qͥd qͥd habebit. id̾ tñ ip̃e a seip̃o qm̃ due natt᷑
una ꝑsona ẽet habebit .U. Scitis m fecisti. ex hoc et
apte uides. qr et pctate ñ potit. et tñ laudand᷑
erit de iusticia sua. S nt̃ querẽdũ ex istimo cum
deus talim possit facere hoĩem. cur ñ tales fe¬
cit angłos. et duos pͥmos hõies ut simłr᷑ poc̃are
ñ possent. ⁊ de iusticia sua laudandi o̾e̾nt .A. Intel¬
ligis quid dicas: s. uideor mͥ ĩtlłigere. Et idcrto
quero cur om̃s tales ñ fecit. Qm̃ nec debuit nec

Expanded text:
tas, ubi nec coactio ulla est, nec prohibitio. Quaproptte; sed, sicut supra dixi, propria et aeterna immutabilitate. Sic ergo homo ille, qui idem ipse Deus erit, quoniam omne bonum quod ipse habebit, a se habebit, non necessitate, sed libertate, et a seipso justus, et idcirco laudandus erit. Quamvis enim humana natura a habeat quod habebit, idem tamen ipse a seipso quoniam duae naturae una persona erunt habebit. BOS. Satisfecisti mihi ex hoc; et aperte video quia et peccare non poterit; et tamen laudandus erit de justitia sua. Sed nunc quaerendum aestimo; cum Deus talem posset facere hominem, cur non tales fecit angelos et duos primos homines, ut similiter et peccare non possent, et de justitia sua laudandi essent? ANS. Intelligis quae dicis? BOS. Videor mihi intelligere, et idcirco quaero cur eos tales non fecit? ANS. Quoniam nec
Abbreviated transcription (Latin):
hũana ñ possũt ĩuicẽ mutari. ut diulna fiat
humana. et humana diuina. nec ita miserti
tt q̃dã t̾cia sit ex duab.q̃ nec diuina sit oĩo nͤ
humana. Deniq si fieri posset. ut alt̾a ĩ alte¬
ram ꝯu̾teret᷑. aut e̾et tm̃ deus et ñ homo. Ai
solũ hõ et ñ deus. aut si misceret᷑ ita ut fie¬

Expanded text:
humana non possunt in invicem mutari, ut divina fiat humana, vel humana divina; nec ita misceri, ut quaedam tertia sit ex duabus, quae nec divina sit omnino, nec humana. Denique si fieri posset ut altera in alteram converteretur, aut esset tantum Deus, et non homo; aut solum homo et non Deus: aut si miscerentur ita u
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo qmͣ natus ex uirgĩe. It̾ si pr̃ fu̾it incarnatus
erũt duo nepotes ĩ trinitate. qr pr̃ erit nepos parẽ¬
tũ uirgĩs ꝑ hoĩem assup̃tum. ⁊ u̾bum cũ nichil ha¬
beat de boĩe. nepos tñ erit uirgĩs. qr filii eius erit
filiꝰ. que om̃ia ĩ ꝯueĩentia sunt. nec ĩ carnatioẽ
uerbi ꝯtĩgũt. Est et aliud cux magͥ qͥat ĩcarna
erat oraturus. ⁊ dẏaꝰ ꝙ̃ erat expugnaturus am¬
bo fłam simłitudĩem dei ꝑ ꝓpͥam uolũtatẽ pre¬
supserat. unde quasi specialius adu̾sus ꝑsonam
filii pcc̃auerãt. qui uera prĩs simłitudo credit᷑.¬
sit dĩam et hũam natura ĩ imnã ꝯueĩre ꝑ sonã
nec ħ fieri possit ĩ płib ꝑ soĩs dei. et ħ ꝯueĩentiꝰ

Expanded text:
ex Deo, quam natus ex Virgine. Item: si Pater fuerit incarnatus, erunt duo nepotes in Trinitate; quia Pater erit nepos parentum Virginis per hominem assumptum; et Verbum, cum nihil habeat de homine, nepos tamen erit Virginis, quia filii ejus erit filius: quae omnia inconvenientia sunt, nec in incarnatione Verbi contingunt. Est et aliud cur magis conveniat incarnarerat oraturus; diabolus, quem erat expugnaturus; ambo falsam similitudinem Dei per propriam voluntatem praesumpserant. Unde quasi specialius adversus personam Filii peccaverunt, qui vera Patris similitudo creditsit divinam et humanam naturam in unam convenire personam: nec hoc fieri possit in pluribus personis Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
scitã ẽe. adeo. ita ut net maiorẽ nec minorẽ ul¬
lũ ꝙ deceat ñ est dubitãdũ. aut g nescit deus
in quo nũo meꝰ eũ deceat ꝯstitui quod fłmẽ.
aut si scit ĩ eo illã ꝯstituet. ꝙ̃ad̾n decẽtiorẽ
intelliget. Quapot̃ aut angelulliqui cecidertũt
fci erant adħ ut e̾ent utra illũ nũm. aut qr
extͣ illũ ꝑmanere ñ potuerũt. ex nccĩtate ce

Expanded text:
scitam esse a Deo; ita ut nec majorem, nec minorem illum esse deceat, non est dubitandum. Aut enim nescit Deus in quo numero melius eam deceat constitui, quod falsum est: aut si scit, in eo illam constituet, quem ad hoc decentiorem intelliget. Quapropter aut angeli illi qui ceciderunt, facti erant ad hoc ut essent intra illum numerum: aut quia extra illum nume
Abbreviated transcription (Latin):
loco uł tp̃re eius ꝓtendat᷑ effc̃s. Qd̾ aut̃ nõ solũ
p̾sentib prode̾e debeat huic facile cognoscitiq
ñ tot p̾sentes eius ẽẽ morti potuerũt quot adsu
tionem ad mi iterent᷑. płes in st̃ demoẽs amͣ de
qui b restaurãdꝰ est nĩs eoꝵ ea dieuiuent ho
se quo mũdus iste cuncreaturis q̃ fecit sunt
adusus hoĩnũ. sicuacuus suisset ut ulłs eẽt
̃illo ex hił̃o genere ad hoc ꝑtinens ꝓpt̾ ꝙ fc̃c s̃¬

Expanded text:
s. Quo autem non solum praesentibus prodesse debeat, hinc facile cognoscitur; quia non tot praesentes esse ejus morti potuerunt, quot ad sutionem admitterentur. Plures enim sunt daemones, quam, de quibus restaurandus est numerus eorum, ea die viverent hose, quo mundus iste cum creaturis quae factae sunt ad usus hominum, sic vacuus fuisset, ut nullus esset in illo ex humano genere ad hoc pertinens, propter
Abbreviated transcription (Latin):
ram ad m̃ bonũ. aut si nichil p̃ciosius cogit᷑ deus
fecisse qm rõnalem naturã ad gaudendũ de
se. ualdealienũ est ab eo ut ulłam rõalem natirã
penitus ꝑire sinat .B. slõ pot̾ alit̃ putare cor rõale
necẽ ẽẽ ut deus faciat ꝙ ĩcepit. nealit̾ qmͣ deceat ui

Expanded text:
m bonum. At si nihil pretiosius agnoscitur Deus fecisse, quam rationalem naturam ad gaudendum de se; valde alienum est ab eo, ut ullam rationalem naturam penitus perire sinat. BOS. Non potest aliter putare cor rationale. necesse esse, ut Deus perficiat quod incoepit; ne aliter quam deceat a
Abbreviated transcription (Latin):
sit ullũ ĩlla ciuitate fut᷑m inꝯuẽiensuidet᷑ ncc̃e ẽe ut
angłiñ sunt fcĩ in illo ꝑfcõ ño. et płes futuri sint be¬
ati hoĩes qͣm sint miseri angłi .S. sonuideo qua rõne
ħ negari q̃at .A. aliam ad hũc eiusd̾ sentẽtie posse dici
puto rõnem .B. hanc quoq proferredebes. a. Credimꝰ
hanc molem mũdi corꝑeam ĩ meliꝰ renouãdam. nec
ħ futmn c̃e donec impleat᷑ nũs elcõꝵ hominũ. et ula
beata ꝑficiat᷑ ciuitas. nec post eius ꝑfcĩonẽ deserend̾
uñ colligi pot̃ deum ab iuitio proposuisse ut utrũq
simł proficeret. qͣtinus ⁊ mĩor quedeũ ñ sentiret na
et ĩ maioris ꝑft̃one mutata ĩ meliꝰ suo quodãmodo
.i. gratularetur. Inmo dĩs creatura decam głosa. et
tam admieabłi su ꝯsũmatioe ip̃i creatori ⁊ fibi ̃¬
uitẽ queq suo modo et̾ne ꝯgaudẽdo iocũ daret᷑ qͣtinus¬

Expanded text:
 illa civitate futurum inconveniens, videtur necesse esse ut angeli non sint facti illo perfecto numero, et plures futuri sint beati homines, quam sint miseri angeli. BOS. Non video qua ratione hoc negari queat. ANS. Aliam adhuc ejusdem sententiae posse dici puto rationem. BOS. Hanc quoque proferre debes. ANS. Credimus hanc mundi molem corpoream in melius renovandam; nec hoc futurum esse, donec impleatur numerus electorum hominum, et illa beata perficiatur civitas; nec post ejus perfectionem differendum. Unde colligi potest, Deum ab initio proposuisse ut utrumque simul perficeret; quatenus et minor, quae Deum non sentiret, naet in majoris perfectione, mutata in melius, suo quodam modo quasi congratularetur; imo omnis creatura de tam gloriosa et tam admirabili sui consummatione ipsi Creatori, et sibi invicem, quaeque suo modo aeterne congaudendo jucundaret
Abbreviated transcription (Latin):
t̾tiã mixtã. nec hõ eẽt nec deus. Nõ gͥ pot̃ fieri
aut ꝯu̾sione alt̾uis ĩ alt̾am. aut corruptiua
ꝯmixtiõe utͥusq ĩ t̾ciam. qr ħ fieri neq̃nt. aut
ꝙ fieri ncc̃e ẽ. slam deus ñ faciet qr ñ debebit
et hõ ñ faciet qr ñ potiͥt. ut gͦ ħ faciat d̾s hõ¬

Expanded text:
c Deus. Non igitur potest fieri aut conversione alterius in alteram, aut corruptiva commistione utriusque in tertiam, quia haec fieri nequeunt; aut quod fieri necesse est. Nam Deus non faciet, quia non debebit; et homo non faciet, quia non poterit: ut ergo hoc faciat Deus ho
Abbreviated transcription (Latin):
deum et hoĩem in unã ꝯueĩre ꝑ sonã .G. Sic est
uia qua me duas undiq mumita rõne. ut neq
ad dexterã neq ad simstram uideam ab illa me¬
posse declinare. Asion ego teduco. sed ille de qͦ
loquimꝰ sñ quo ñ possumꝰ nos ducit u̾ꝯ uiam
tomoriũt᷑. nc̃ inuestigare debemꝰ. Sz si adam
moriturus ñ erat si ñ pcc̃asset młtomagis iste
mortẽ pati ñ debebit.ĩ quo pocm̃ eẽ ñ poterit. qr
d̾serit . B. In hoc uolo te aliꝙͣtulũ morati. siue

Expanded text:
Sic est via, qua me ducis, undique munita ratione, ut neque ad dexteram, neque ad sinistram videam me ab illa posse declinare. ANS. Non ego te duco; sed ille, de quo loquimur, sine quo nihil possumus, nos ducit ubicunque viam to moriuntur, non investigare debemus: sed si Adam moriturus non erat, si non peccasset, multo magis iste mortem pati non debebit, in quo peccatum esse non poterit, quia Deus erit. BOS. In hoc volo te aliquantulum morari
Abbreviated transcription (Latin):
dei ꝑire uidet᷑. A. Ronẽ postulasti: rõnem accipt
li cui penitus dimissa sũt poc̃a. slec hano dĩoem¬
facit fieri nͥ debito reddito ꝙ debet᷑ pro poc̃o scd̾
magnitudĩem pcc̃i sup̃poĩtis rõib puto me suf¬
ficient̃ ostẽdisse. quib siqͥd tibi uidet᷑ posse roĩ¬
b obici dr̃e debes. D. Ego utiq nlłam tuaꝵ rõñ¬

Expanded text:
Dei perire videtur. ANS. Rationem postulasti, rationem accipe; li, cui penitus dimissa sunt peccata; nec hanc dimissionem fieri, nisi debito reddito, quod debetur, pro peccato secundum magnitudinem peccati, supra positis rationibus puto me sufficienter ostendisse. Quibus si quid tibi videtur posse rationibus objici, dicere debes. BOS. Ego utique nullam tua
Abbreviated transcription (Latin):
si ad ħ iusta ñ est fc̃a. ut ꝙ sic amat et eligit asse¬
qͣtur. frustra fr̃a ẽ talis ut sic illud amet et eligat
Enetulla erit tũc rõ cur illud assequi dedcat
aligũ. Qmͣ diu gͦ amãdo et eligẽdo sũmũ bonũ
uista faciet. Ad ꝙ fc̃a est. misera erit qr ĩdigens
erit ꝯtra uolũtatẽ ñ hũdo ꝙ desid̾at. ꝙ nimisab¬
surdũ est. Quaꝓpt̃ rõnalis natura iuista fc̃a ẽ. ut¬
moreret᷑. huic̃ facile probatur. Qut iam diximꝰ

Expanded text:
 ad hoc justa est facta, ut quod sic amat et eligit assequatur, frustra facta est talis, ut sic illud amet et eligat; nec ulla ratio erit cur illud assequi debeat aliquando. Quandiu ergo amando et eligendo summum bonum, justa faciet ad quod facta est, misera erit; quia indigens erit contra voluntatem, non habendo quod desiderat: quod nimis absurdum est. Quapropter rationalis naturmoreretur, hinc facile probatur; quia, ut jam di
Abbreviated transcription (Latin):
ationalẽ naturã a deo fc̃am ẽt̃ iustam ut illo
ftuendo beata c̾e̾t dubitari ñ debet. Id̾o nãq
rõnalis est ut disc̾nat int̾ iustũ et ĩiustũ. et inter
bonũ et malũ. et int̾ mag̾ bonũ et minꝰ bonimi
Alio qͥn frustta fc̃a eẽt rõnalis. sed deus ñ fecit eã
rõnalem frustra. Quare ãd hanc rẽ rõnale dubi¬
um ñ est. Siłirõne ꝓbat᷑. qr ad ħ accepit pot̾tatẽ
disc̾nẽdi. ut odisset et uitaret malũ. ac amaret: et
eligeret bonũ. atq magis bonũ magis amaret. ⁊
eligeret. alit̃ namq frustra illi deus dedisset po¬
testatem istam disc̾nendi. qr ĩuanũ disc̾neret
si scd̃m discretionem t̃ amaret. et uitaret. O
ñ ꝯuẽit. ut deus tantã pot̾tatẽ frustra dederit ad
iusta fac̾e nequit. Ut gͥ frustra rõnalis ñ sit. simł¬

Expanded text:
ationalem naturam a Deo factam esse justam ut illo fruendo beata esset, dubitati non debet. Ideo namque rationalis est, ut discernat inter justum et injustum, inter bonum et malum, inter majus bonum et minus bonum; alioquin frustra facta esset rationalis. Sed Deus non fecit eam rationalem frustra. Quare ad hoc eam mili ratione probatur quia ad hoc accepit potestatem discernendi, ut odisset et vitaret malum, ac amaret et eligeret bonum, atque majus bonum magis diligeret et eligeret. Aliter namque frustra illi Deus dedisset potestatem illam discernendi: quia in 87 vanum discerneret, si secundum discretionem non amaret et vitaret. Sed non convenit ut Deus tantam potestatem frustra dederit. Adjusta facere nequit. Ut igitur frustra non sit r
Abbreviated transcription (Latin):
decidissent hõietad illam ñ ascend̾ent .ẜ. hoc ꝯstat. a.
Si quis ã dixerit. qr tm̃ letabuntur electi hoĩes de an¬
głoꝵ ꝑditione ꝙͣtum gaudebũt. de sua assup̃tione. qm̃
absq dubio ħ ñ ẽẽt: insuilla fuisset aũo potent᷑ ab srͣ
ꝑu̾sa gratulitione defendi: lut qũo dicemꝰ angelos
qui deciderũt in hõib restautatos: si illi st̃ ħ uicio
ꝑmansuri erant siũ ceaidissent .i. sñ gratulatõe de ca¬
su alioꝵ. isti uo sñ illo e̾e p̃ poterũt : Inmo qualiter
cum ħ uicio beati ee debebũt: deuide qua audatia dice

Expanded text:
cecidissent, homines ad illam non ascenderent. BOS. Hoc constat. ANS. Si quis vero dixerit quia tantum laetabuntur electi homines de angelorum perditione, quantum gaudebunt de sua assumptione, quoniam absque dubio haec non esset, nisi illa fuisset, quomodo poterunt ab hac perversa gratulatione defendi? Aut quomodo dicemus angelos, qui ceciderunt, ex hominibus restauratos ; si illi sine hoc vitio permansuri erant, si non cecidissent, id est sine gratulatione de casu aliorum; isti vero sine illo esse non poterunt? Imo qualiter cum hoc vitio beati esse debebunt? Deinde qua aud
Abbreviated transcription (Latin):
deũ hoĩem nasci oꝑtet. B. Gcd̃m placitũ cordis
.B. Nichil solidiꝰ .a. p̃inge gͥ ñ suꝑ fictam uamita¬
tem. sed suꝑ solidã u̾itatem. et dic qr ualde ꝯ ut¬
sit a feĩa ita medicina pot̃i. et causa nr̃e salittis na¬
scatur de feĩa. Ac ne mulieres desꝑent ꝑtinere se id
ad reformãdã spem eaꝵ de muliere tm̃ bonũ pro¬
cedat. Pinge et hoc. Si uirgo erat que cã fuit huc
gñi totius mali mło mag̾ decet ut uirgo sit q̃ cau¬
saerit totiꝰ boni. Hoc quoq pĩge. Simłr ꝙͣ fecit d̾s¬

Expanded text:
Deum hominem nasci oportet. BOS. Secundum placitum cordis BOS. Nihil solidius. ANS. Pinge igitur non super fictam vanitatem, sed super solidam sit a femina; ita medicina peccati, et causa nostrae salvationis nascatur de femina: ac ne mulieres desperent se pertinere ad ad reformandam spem earum, de muliere tantum bonum procedat. Pinge et hoc: Si virgo erat, quae causa fuit humano generi totius mali; multo magis decet ut virgo sit, quae causa erit totius boni. Hoc quoque pinge: Si muli
Abbreviated transcription (Latin):
ũ patit᷑ eũ leuari ad equalitatẽ beatoꝵ .B. Sic
oscendit rõ. A. Consid̾a ⁊̃ ĩ solo hoĩe sñ ħ. quia
debet angłis eqͣni. utrũ eũ tałr deus ad beatitudi¬
nẽ ulłam uł talem qͣlem habebat añ qmͣ pocãret
debeat prouehere. B. Dic tu ꝙ cogitat. et ego cogi¬
tabo prout pot̾o .A. Ponamꝰ d̾item aliꝙͣ rem in
thesaurũ suũ ubi sint Rarisma ⁊ p̾ciosissima que
possidet. B. Cogito ħ uelud añ nos sit .A. Quid sip̃
ti de manu sua ĩ tenura aĩ pro hib̾e possit. Ac post¬
ca eam de cena sumens pollutã ⁊ ñ lotã ĩ aliꝙ̃ su
um mũdũ et carũ lotũ deinceps illam sic seruatu¬
rus recõdat. putabis ne illũ sapiẽtem: ẜ. Qũo ħͥ

Expanded text:
as, eum levari ad aequalitatem bonorum. BOS. Sic ostendit ratio. ANS. Considera etiam in solo homine, sine eo quia debet angelis aequari, utrum eum taliter Deus ad beatitudinem ullam, vel talem qualem habebat antequam peccaret, debeat provehere. BOS. Dic tu quod cogitas ; et ego considerabo prout potero. ANS. Ponamus divitem aliquem in thesaurum suum, ubi sunt charissima et pretiosissima quae possidet. BOS. Cogito hoc, velut ante nos. ANS. Quid, si ti de manu sua in coenum cum prohibere posset, ac postea eam de coeno sumens, pollutam et non lotam in aliquem locum suum mundum et charum, deinceps illam sic servaturus, recondat: putabisne illum sapientem? BOS. Quomodo hoc