comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inno etatis sue tricesimo octa¬
Quo pauꝑ mralachias pulso in¬
cubatore. intrauit ardinacha:
pontifex ⁊ metropolitanus totus
hyberniȩ. Rege uero ceterisq
qui introduxerant eũ ad ꝓpria
remeantibus. ipse remanet¬
banet in manu dei:⁊ remanent
illi foris pugne intus timores.
lam ecce uiꝑea soboles frenders
iuociferans se exheredari: tota
ligam: tulit secum insignia que¬
lam sedis illiꝰ: textũ scilicet eũ¬
ꝑelioꝵ qui fuit beati patricii: ba¬
Alumq auro tectũ igemnus
elosissimis adornatũ quẽ nomi¬
nant baculum iħu: eo qͦd ipse dñs
ut fert opinio. eum suis manib
tenuerit atq formauerit. Et hec
suminȩ dignitatis ⁊ ueneratioĩs
ingente illa. Nlempe notissima st̃
celeberrimaq in popłis: atq in
ea reuerentia apud om̃s: ut qui
illa habere uisus fuerit ipsũ ha¬
beat ep̃m popłs stultus ⁊ insipieis.
bat homo girouagus. & alter sa¬
thanas circiubat derram ⁊ ꝑambu¬
labat eã: insignia saera cireũfe¬

Expanded text:
nno aetatis suae tricesimo octavo pauper Malachias, pulso incubatore, intravit Ardmacha, pontifex et metropolitanus totius Hiberniae. Rege vero caeterisque, qui introduxerant eum, ad propria remeantibus, ipse remanet in manu Dei, et remanent illi foris pugnae, intus timores. Nam ecce viperea soboles, frendens et vociferans se exhaeredari, tota fugam, tulit secum insignia quaedam Sedis illius, textum scilicet Evangeliorum, qui fuit beati Patricii, baculumque auro tectum, et gemmis pretiosissimis adornatum, quem nominant baculum Jesu, eo quod ipse Dominus ut fert opinio eum suis manibus tenuerit, atque formaverit. Et haec summae dignitatis et venerationis in gente illa. Nempe notissima sunt celeberrimaque in populis, atque in ea reverentia apud omnes, ut qui illa habere visus fuerit, ipsum habeat episcopum populus stultus et insipiens. Ibat homo gyrovagus, et alter satanas circuibat terram, et perambulabat eam, insignia sacra circumfe
Abbreviated transcription (Latin):
tui. O oliua fructifera in domod.
ooleum leciciȩ ungens ⁊ ba cent
fouens beneficus. choruscars mi¬
raculis. fac nos eius qua frueris
lucis suauetatisq participes. Oo¬
ferum lilium inȩternum antes
mirũ germinans:⁊ florens: ispe¬
gens ubiq unuificũ suauitatis
odorem cuiꝰ apud nos memouã
in benedictione ẽ. apud supr os
p̃sentia in honore: ca cãnentib
te tantȩ plenitudinis participio
ñ fraulari. O luminare magnũ
ilux intenebris lucens signoꝵ
racdiis ⁊ meritoꝵ illuminans car¬
cerem. letificans ciuitacẽ: fuga
de cordib nr̃is uirtutũ splendo¬
ribus denebras uiciorur Ostessa
matutina eo ceteris clarior quo
re preire nob ut ⁊ nos inlumine
ambulemus quasi filiz lucis. ⁊ ñ
fili cenebrarum. Oaprora dies¬
cens suꝑ derrã. s suꝑiores celi
plagas lux meridia ⁊ ꝑlustrans.
recipe nos inconsortio liurinis
quo illu unatus⁊ late foris luces
⁊intus suauiter ardes. prestarte
TROUES

Expanded text:
tui. O oliva fructifera in domo Dei! o oleum laetitiae ungens et lucens, fovens beneficiis, coruscans miraculis! fac nos ejus, qua frueris, lucis suavitatisque participes. O odoriferum lilium, in aeternum ante Dominum germinans, et florens, et spargens ubique vivificum suavitatis odorem, cujus apud nos memoria in benedictione est, apud superos praesentia in honore! da canentibus te tantae plenitudinis participio non fraudari. O luminare magnum, et lux in tenebris lucens, signorum radiis et meritorum illuminans carcerem, laetificans civitatem! fuga de cordibus nostris, virtutum splendoribus tenebras vitiorum. O stella matutina, eo caeteris clarior, quore praeire nobis, ut et nos in lumine ambulemus, quasi filii lucis, et non filii tenebrarum. O aurora diescens super terram, sed superiores coeli plagas lux meridiana perlustrans! recipe nos in consortio luminis, quo illuminatus et late foris luces, et intus suaviter ardes, praestante stro Jes
Abbreviated transcription (Latin):
dians sol ille claritatis ad auxit.
quã iocundus ad eius introitum
dies festus illuxit nob̾. Hȩc dies
lus ac debilis mox ipse occurri.
Quã letꝰ moscula rui: qͣm letis bra¬
chiis missam celitus mͥ amplexa¬
tus sum grãm. Quã asaeri uultu
ianimo ini pader introduxi te
indomum matris meȩ: ⁊ incubi¬
culum genitricis meȩ. Quã festi¬
uos deinde duxi decum dies: s
paucos. Quid uero ille uieissim

Expanded text:
dians sol ille claritatis adauxit! dians sol ille claritatis adauxit! quam jucundus ad ejus introitum dies festus illuxit nobis! Haec dieslicet ac debilis, mox ipse occurri! quam laetus in oscula rui! quam laetis brachiis missam mihi coelitus amplexatus sum gratiam! quam alacri vultu et animo, mi pater, introduxi te in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae! Quam festivos deinde tecum duxi dies, sed paucos! Q
Abbreviated transcription (Latin):
bum quem cancrum uulgo appel¬
lant ipso horrendũ uisu: ⁊ sanauit
eam. Nam ubi aqua eui benedix̃
asꝑsa sunt ulcerum loca: dolorem
non sensit. Die uͦ sequenti: uix ul¬
cera apparebant. Abiens inde adma¬
re uenit: s n sgatur transttꝰ. Causa
ni fallor fuit. orta simultã quedã
uter summũ pontificem  regẽ
anglie: quod rex nescio quid mali
suspicaretur de bono illo homine
re sinebat. Quod quidem impedi¬
mentum . isi fuit contrariũ mala¬
chiȩ uoluntati: s ñ uoto. Dolebat
differri a desiderio suo: nesciens
magis ꝑhoc impletum iri. Nam si
incontinenti transisset oportebat
transire ȩtiam claramuallem: ut
summum pontificem sequeret᷑.
Iam enim abierat: ierat romȩ
aut prope romam. Nunc uͦ inter¬
cedente dilatione factum ẽ ut
tardius transfretans ad locum &
horam scĩssimi sui sig obitus opor¬
tus ẽ: tanqͣm uerus ab oceidente
ueniens uisitans nos oriens exalto.
O quantum nr̃e clareualli irra¬

Expanded text:
bum, quem cancrum vulgo appelbum, quem cancrum vulgo appellant, ipso horrendum visu; et sanavit eam. Nam ubi aqua, cui benedixit, aspersa sunt ulcerum loca, dolorem non sensit. Die vero sequenti vix ulcera apparebant. Abiens inde, ad mare venit; sed negatur transitus. Causa, ni fallor, fuit orta simultas quaedam inter summum pontificem et regem Angliae, quod rex nescio quid mali suspicaretur de bono illo homine, re sinebat. Quod quidem impedimentum, etsi fuit contrarium Malachiae voluntati, sed non voto. Dolebat differri a desiderio suo, nesciens magis per hoc impletum iri. Nam si incontinenti transisset, oportebat transire etiam Claram-Vallem, ut summum Pontificem sequeretur. Jam enim abierat, et erat Romae, aut prope Romam. Nunc vero intercedente dilatione factum est ut tardius transfretans, ad locum et horam sanctissimi sui obitus opportus est, tanquam verus, ab Occidente veniens, visitans nos Oriens ex alto. O quantum nostrae Clarae Valli irra
Abbreviated transcription (Latin):
Descendens de naui in ipso por¬
tu in quadã sua eccłia ꝑnoctauit.
Et letus gr̃as egit diuinȩ consi¬
lio ꝓuidentiȩ. quo factum ẽ. ut
iamꝰ fecerit satis ꝓsua ꝓmissione
Mane uͦ intrans nauem. ipsadie
ꝓspero cursu transfretauit. ⁊ uenit
in scotiam. Die tercia ꝑuenit ad lo¬
cum qui uiride stagnum dicitur.:
quem fecerat p̃parari ut ibi fta¬
tueret abbatiam. Et relicto illic
de filiis suis fr̃ib nr̃is monacho¬
rum conuentu ⁊ abbate. nã secũ
ad hoc insum eos adduxerat. uale¬
dicens eis ꝑfectus ẽ. Et cũ transi¬
ret occurrit ei rexdauid. a quo
susceptus cũ gaudio ⁊⁊ retentus
ꝑaliquot dies multaq oꝑatus
placita deo. inchoatũ repetit iter.
Et ꝑtransiens scotiam in ipso intro¬
itu anglie diuertit ad ecclesiã i¬
burnensem: ubi habitant uiri reli¬
giosi canonicam ducentes uitã.
ab antiquo familiares ei. ꝓsua reli¬
giositate ⁊ honestate. P Ibi addu¬
cta ẽ adeuminulier patiens mor¬

Expanded text:
Descendens de navi, in ipso porDescendens de navi, in ipso portu in quadam sua ecclesia pernoctavit. Et laetus, gratias egit divinae consilio providentiae, quo factum est ut jam fecerit satis pro sua promissione. Mane vero intrans navem, ipsa die prospero cursu transfretavit, et venit in Scotiam. Die tertia pervenit ad locum qui Viride-Stagnum dicitur: quem fecerat praeparari, ut ibi statueret abbatiam. Et relicto illic de filiis suis, fratribus nostris, monachorum conventu et abbate nam secum ad hoc ipsum eos adduxerat, valedicens eis, profectus est. 69. Et cum transiret, occurrit ei rex David, a quo susceptus est cum gaudio, et retentus per aliquot dies: multaque operatus placita Deo, inchoatum repetit iter. Et pertransiens Scotiam, in ipso introitu Angliae divertit ad ecclesiam Gisiburnensem, ubi habitant viri religiosi, canonicam ducentes vitam, ab antiquo familiares ei pro sua religione et honestate. Ibi adducta est ad eum mulier patiens mor
Abbreviated transcription (Latin):
conualuit. Abilla hora nil tale
ꝑpessus ẽ. nil tale ut confilimus
deinceps ꝑpessurus. quia mialachi¬
as deinceps rediturus non ẽ. In ip¬
so ascensu nauis accedunt duo ex
his qui illi familiarus adherebat᷑
inquiunt: nisi spondeas te datu¬
rum. Spondet. ⁊illi. uolumus
nob̾ certo ꝓmitti atua dignatioe.
de in hibniam in columem reuer¬
surum. Instare ⁊ ceteri om̃s. Tũ
ille parumꝑ deliberans penitere
pͥmo quod se alligasset. qua exiret
non inueniens.Angustiȩ undiq
dum nil occurreret ab alterutrotu¬
tum ꝑiculo: uoti uidelicet aut ꝓ¬
missi. Uisum ẽ tandem id potius
eligendum quod inpresentiarũ
plus urget: reliquum suꝑne cõ¬
mittendum dispositioni. Annuit.
tristis quidem: s magis illos no¬
luit contristare. Et respondens
eis ut uolunt: ascendit
nauem. Et cum iam fere mediũ¬
iter equoreum ꝑegissent: subito
contrarius uentus nauem repel¬
lit. ⁊ reducit in terram hybniae.

Expanded text:
convaluit. Ab illa hora nil tale convaluit. Ab illa hora nil tale perpessus est; nil tale, ut confidimus, deinceps perpessurus, quia Malachias deinceps rediturus non est. 68. In ipso ascensu navis accedunt duo ex his, qui illi familiarius adhaerebaninquiunt, « nisi spondeas te daturum. » Spondet. Et illi: « Volumus nobis certo promitti a tua dignatione, te in Hiberniam incolumem reversurum. » Instare et caeteri omnes. Tum ille parumper deliberans, poenitere primo quod se alligasset, qua exiret non inveniens. Augustiae undique, dum nil occurreret ab alterutro tutum periculo, voti videlicet, aut promissi. Visum est tandem id potius eligendum, quod in praesentiarum plus urgeret, reliquum supernae committendum dispositioni. Annuit tristis quidem; sed magis illos noluit contristare: et spondens eis, ut volunt, ascendit lio, arripit iter. Prosequuntur eum, qui convenerant friter aequoreum peregissent, subito contrarius ventus navem repellit, et reducit in terram Hiberniae.
Abbreviated transcription (Latin):
Habes diligers lector in oalachia¬
ines quid mireris. habes iqͥdimi¬
teris: nẽ iam qͥd tam tibi exhisspe¬
randum sit studiosus attende. Nã
finis horum: p̃ciosa mors ẽ. Pcun
ad litus. ñ multi tam̃: ipso nimirũ
ꝓhibente. Adquem unus illori
catholicus nomine flebiliuoce
⁊ fletu. heu tu abhis inquit: ⁊ in
quanta pene cotidiana uexatioe
me deseris. ñ ignoras. nec fers opẽ
misertus mei. Si ego dignus qui pa
tiar. fr̃s quid peccauerunt qui uix
diem noctemue ullam atam labo¬
riosa cura ⁊ custodia mei feriatam
habere sinuntur: His uerbis i la
erimis filii. flebat enĩ: paterna uis¬
cera concussa sunt: ⁊ amplexatus
ẽ eum blandiendo. Impressoq
pectori eius signo crucis: certus
esto inquit. te eiusmodi nil passu¬
rum: donec redeam. Erat autẽ
epilenticus. ⁊ cadebat frequent̃.
ita ut interdũ non semel. s sepiꝰ
pateretur in die. Noc iam ꝑsex.
annos morbo horrido laborabat.
s aduerbum mialachie ꝑfecte

Expanded text:
Habes, diligens lector, in MalachiaHabes, diligens lector, in Malachia quid mireris, habes et quid imiteris. Nunc jam quid tibi ex his sperandum sit, studiosus attende. Nam finis horum, pretiosa mors est. Cad littus, non multi tamen, ipso nimirum prohibente. Ad quem unus illorum, Catholicus nomine, flebili voce et vultu: « Heu, tu abis, » inquiquanta pene quotidiana vexatione me deseris, non ignoras, nec fers opem nusquam libentius, quam unde una tiar, fratres quid peccaverunt, qui vix diem, noctemve ullam a tam laboriosa cura et custodia mei feriatam Claram-Vallem delegi. » Requisitcrymis filii flebat enim paterna viscera concussa sunt, et amplexatus est eum blandiendo, impressoque pectori ejus signo crucis: « Certus esto, » inquit, « te ejusmodi nil passurum, donec redeam. » Erat autem epilepticus, et cadebat frequenter, ita ut interdum non semel, sed saepius pateretur in die. Hoc jam per sex annos morbo horrido laborabat: sed ad verbum Malachiae perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
quidue senserit nemo qui sciat.
s quod amplius solido celesti ig¬
ne fuccensus exillo igne exierit
fr̃m qui cum eo tunc erant re¬
or neminem ẽẽ qui nesciat.
Hec dicta sunt pauca quidem
de plurib: s multa ꝓtemꝑe.
Non enĩ signoꝵ demꝑa hȩc sedđm
illud: signa ñ uidimus iam ñ
ẽ ꝓpħa. Unde satis apparet mala¬
chias meus quantus in meritis
fuit. qui tam multus insignis
exstitit: ⁊uiraritate danta. Quo
eiĩ antiquoꝵ genere miracłoꝵ.
malachias non claruit:Si bene
aduertimus pauca ipsa quȩ di¬
cta sunt: ñ ꝓpła defuit illi: non
reuelatio: non ultio impiorũ. ñ
gratia sanitatũ: non mutatio menti¬
um: non deniq mortuoꝵ suscitatio
Pomnia benedictus ds̃. qui sic ama¬
uit ⁊ ornauit eum: qui ⁊ magnifi¬
cauit eũ inconspectu regum: ꝙ
dedit illi coronam głȩ. ⁊ mor ꝓbat᷑
in meritis: ornatus in signis: mag¬
nificatio mnultione inimicoꝵ: gło¬
rificatio in premioꝵ retributione.

Expanded text:
quidve senserit, nemo qui sciat: quidve senserit, nemo qui sciat: sed quod amplius solito, coelesti igne succensus ex illo igne exierit, fratrum qui cum eo tunc erant, reor neminem esse qui nesciat. 66. Haec dicta sunt, pauca quidem de pluribus, sed multa pro tempore. Non enim signorum tempora haec, secundum illud: Signa non vidimus; jam non est propheta . Unde satis apparet, Malachias meus quantus in meritis fuit, qui tam multus in signis exstitit, et in raritate tanta. Quo enim antiquorum genere miraculorum Malachias non claruit? Si bene advertimus pauca ipsa quae dicta sunt, non prophetia defuit illi, non revelatio, non ultio impiorum, non gratia sanitatum, non mutatio mentium, non denique mortuorum suscitatio. Per omnia benedictus Deus, qui sic amavit et ornavit eum: qui et magnificavit eum in conspectu regum, et dedit illi coronam gloriae. Amor probatur in meritis, ornatus in signis, magnificatio in ultione inimicorum, glorificatio in praemiorum retributione.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquamdiu circũuolitans: tan¬
dem residet suꝑ crucem aute fa¬
ciem sacerdotis. Obstupuit dia¬
conus: ⁊ pauens tum ꝓ luminis.
tum ꝓuolucris nouitate. qͦd illa
sit rara auis interra. cecidit suꝑ
faciem suã: ⁊ uix palpitans se se
erigere ausus ẽ. uł quando officii
sui necessitas postulauit. Post mis¬
sam seorsum conuentus a malachia:
sub ꝑiculo uite iubet᷑. nullatenꝰ se¬
cretũ ꝓdere qd̾ uidisset qͦ aduiu̾et ipse.
Aliquando cũ in ardinacha eẽt.
cũ quodam coep̃o suo de nocte sur¬
gens cepit memorias scoꝵ que
in cymiterio scĩ patricii multȩ
sunt. orando lustrare. Et ecce
unum de altarib subito ardere
conspiciunt. Ambo enĩ uidert̃
uisionem hanc magnã: lambo
mirati sunt. Et malachias intel¬
ligens signum eẽ magni meriti
illius uł illoꝵ quorũ sub altari il¬
lo corꝑa requiescerent:currens
⁊ se mediis immergens flamnus
expansis brachiis sacram ample¬
xatus ẽ aram. Quid ibi fecerit.

Expanded text:
aliquandiu circumvolitans, tanaliquandiu circumvolitans, tandem residet super crucem ante faciem sacerdotis. Obstupuit 687 diaconus; et pavens tum pro luminis, tum pro volucris novitate, quod illa sit rara avis in terra, cecidit super faciem suam, et vix palpitans, sese erigere ausus est, vel quando officii sui necessitas postulavit. Post Missam seorsum conventus a Malachia, sub periculo vitae jubetur nullatenus secretum prodere quod vidisset, quoad viveret ipse. Aliquando cum in Ardmacha esset cum quodam coepiscopo suo, de nocte surgens, coepit memorias sanctorum, quae in coemeterio Sancti-Patricii multae sunt, orando lustrare: et ecce unum de altaribus subito ardere conspiciunt. Ambo enim viderunt visionem hanc magnam, et ambo mirati sunt. At Malachias intelligens signum esse magni meriti illius, vel illorum, quorum sub altari illo corpora requiescerent, currens, et se mediis immergens flammis, expansis brachiis sacram amplexatus est aram. Quid ibi fecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd sc̃e conuersetur inter fr̃s. scd̾m
ordinem cistersiensem. Et cognoue¬
runt discipuli: etiã in hoc malachi
Cum saeramenta offerret ⁊ apꝑ¬
piasset ei diaconus facturus aliqͥd ꝓ
officio suo. intuitus eũ sacerdos in¬
gemuit: qͦd sensisset penes illum
latere quod ñ conueniret. Pacto sac̾¬
ficio secreto ꝑcunctatus de consei¬
entia sua: confessus ẽ. ⁊ ñ negauit:
illusum sibi ꝑsomniũ nocte ipsa.
Qui iniungens penitentiã: non
debueras inquit hodie ministras¬
se. s uerecunde te subtrahere sacͥs.
ideferre tantis tamq diuinis mi¬
steriis: ut hac humilitate purgatꝰ.
dignius exinde ministrares
Utem alia uice sacrificante illon
orante hora sacrificii. ea quidem
sc̃itate ⁊ puritate cordis qua solitꝰ
erat: astante diacono uisa est co¬
lumba intrare ꝑfenestram. incla¬
ritate magna. Ea sacerdos ꝑfun¬
ditur dotus: ea sub obscurior ba¬
silica tota refulget. Columba uͦ

Expanded text:
quod sancte conversetur inter fratres secundum quod sancte conversetur inter fratres secundum ordinem Cisterciensem. Et cognoverunt discipuli, etiam in hoc MalachiaCum Sacramenta offerret, et apppiasset ei diaconus, facturus aliquid pro officio suo, intuitus eum sacerdos, ingemuit, quod sensisset penes illum latere quod non conveniret. Peracto sacrificio, secreto percunctatus de conscientia sua, confessus est, et non negavit illusum sibi per somnium nocte ipsa. Cui injungens poenitentiam: « Non debueras, » inquit, « hodie ministrasse; sed verecunde te subtrahere sacris, et deferre tantis tamque divinis mysteriis, ut hac humilitate purgatus, dignius exinde ministrares. » Item alia vice sacrificante illo, et orante hora sacrificii, ea quidem sanctitate et puritate cordis, qua solitus erat, astanti diacono visa est columba intrare per fenestram in claritate magna. Ea sacerdos perfunditur totus, ea subobscurior basilica tota refulget. Columba vero
Abbreviated transcription (Latin):
te ad eum: casu uidit iuuenem. int̃
alios uidendi se curiosum. Ascende¬
rat lapidem: istans suꝑ summos ar¬
ticulos extento collo. ocłis ianimo
intendens in eum. quendã illi de
nouo zacheum exhibebat. Nec latu¬
it malachiã scõ quidem spu reue¬
lante: uere illũ uenisse in spu ⁊
uirtute rachei. Dissimulauit dunc
tam̃ dacitusq ꝑtransiit. Ceterum
in hospicio nocte ipsa narrauit
fr̃ib quomͦ illum uidisset: ⁊ qͥd
p̃uidisset de illo. Die autẽ dercia:
en ille cum uiro quodã nobili dño
suo. Qui aꝑiens uotũ ⁊ desid̾ium
iuuenis rogabat ut ase comm̃da¬
tum recipere dignaret᷑. ihabere
de çetero inter suos. Et malachiaᷤ
agnoscens eũ: non ẽ. opus inquit
ut quem iam ds̃ commendauit
homo commendet. Apprehensũq
manu sua tradidit abbati con¬
gano nr̃o:  ille fr̃ib. Ipse uͦ ui
uenis adhuc ni fallor uiuens pͥmꝰ
conuersus laicus suriensis mona¬
sterii:destimoniũ habet abom̃ĩb

Expanded text:
te ad eum, casu vidit juvenem inter te ad eum, casu vidit juvenem inter alios videndi se curiosum. Ascenderat lapidem, et stans super summos articulos, extento collo, oculis et animo intendens in eum, quemdam illi de novo Zacchaeum exhibebat. Nec latuit Malachiam, sancto quidem Spiritu revelante, vere illum venisse in spiritu et virtute Zacchaei . Dissimulavit tunc tamen, tacitusque pertransiit. Caeterum in hospitio nocte ipsa narravit fratribus quomodo illum vidisset, et quid praevidisset de illo. Die autem tertia, en ille cum viro quodam nobili, domino suo: qui aperiens votum et desiderium juvenis, rogabat, ut a se commendatum recipere dignaretur, et habere de caetero inter suos. Et Malachias agnoscens eum: « Non est opus, » inquit, « ut quem jam Deus commendavit, homo commendet. » Apprehensumque manu sua tradidit abbati Congano nostro, et ille fratribus. Ipse vero juvenis, adhuc ni fallor vivens primus Conversus laicus Suriensis monasterii, testimonium habet ab omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fr̃ib de oꝑe illo: ⁊ multi p̃ in¬
opia minus libenter assentiebant.
Inde anxius dubiusq qͥd ageret.
cepit inter orandum uehementer
inquirere quid nam foret uolun¬
tas cdĩ. Et̾ die quadam de uia re¬
grediens cũ iam loco appropiaret
ꝓspexit eminus: ⁊ ecce oratoriũ
apparuit. magnũ lapideũ. ⁊ pul¬
chrum ualde. Et intuens diligen¬
der situm formã ⁊ cõpositionem.
cum fiducia arripit opus: prius
qͥdem indicata uisione senioribus
fr̃ib paucis tam̃. Sane dotum qͦd
attente notauit de loco ⁊ mͦ ⁊ qua¬
litate tanta diligentia obseruaũ.
ut ꝑacto tempore factum uiso si¬
millimum appareret: ac si ⁊ sibi
cũ moyse dictũ audierit. Aide
ut omnia facias scđm exemplas
quod tibi ostensum ẽ in monte.
¶E odem uisionis genere. id quo
quod insaballino sicum ẽ anteqͣm
fieret p̃ostensum ẽ illi: ñ mͦ orato¬
rium. s monasterium totum.
& multitudine magna concurren¬

Expanded text:
cum fratribus de opere illo: et multi prae incum fratribus de opere illo: et multi prae inopia minus libenter assentiebant. Inde anxius dubiusque quid ageret, coepit inter orandum vehementer inquirere, quaenam foret voluntas Dei. Et die quadam de via regrediens, cum jam loco appropiaret, prospexit eminus: et ecce oratorium apparuit magnum lapideum, et pulchrum valde. Et intuens diligenter situm, formam et compositionem, cum fiducia arripit opus, prius quidem indicata visione senioribus fratribus, paucis tamen. Sane totum, quod attente notavit de loco, et modo, et qualitate, tanta diligentia observavit, ut peracto opere, factum viso similimum appareret, ac si et sibi cum Moyse dictum audierit: Vide, ut omnia facias secundum exemplar quod tibi ostensum est in monte . Eodem visionis genere id quoque, quod in Saballino situm est, antequam fieret, praeostensum est illi, non modo oratorium, sed et monasterium totum. et multitudine magna concurren
Abbreviated transcription (Latin):
post multam demũ uexationẽ
pacis obtentu. S iam adopus
edificii quod malachias aggressuᷤ
ẽ. sermo recurrat. ¶Et quidem
ñ erat malachiȩ non dico unde
ꝑficeret. s unde faceret quicqͣm:
pecunia ñ de eẽt. Quis enĩ alius
fecit ut chesaurus eo loci repone¬
retur. repositus ñ repꝑiret᷑ usq
ad tempus. iopus malachie: Inue¬
nit dei famulus in dĩ marsupio:
pium unũ eẽt amboꝵͤ Fideli
deniq homini totus mundus di¬
uiciarũ est. Et quid ille nͥ qͦddã
marsupium dĩ: Deniq ait. Meus
ẽ orbis terrȩ ⁊⁊ plenitudo eiꝰ. Inde
est qͦd malachias reꝑtos argenteos
multos ñ reposuit s exposuit.
Nam totũ munus dĩ in dei op as
iubet expendi. Non suas non suori
considerat necessitates: s iactat cogi¬
tatum suũ in dño. adquem utiq
recurrendũ ñ dubitat quotiens ne¬
cessitas postularit.  Nec dubium
dei opus eẽ. qͦd dõ reuelante mala¬
chias p̃uidit. Contulerat primũ

Expanded text:
post multam demum vexationem, post multam demum vexationem, pacis obtentu. 63. Sed jam ad opus aedificii, quod Malachias, aggressus est, sermo recurrat. Et quidem non erat Malachiae, non dico unde perficeret, sed unde faceret quidquam.pecunia non deesset. Quis enim alius fecit, ut thesaurus eo loci reponeretur, repositus non reperiretur usque ad tempus et opus Malachiae? Invenit Dei famulus in Dei marsupio, pium unum esset amborum? Fideli namque homini totus mundus divitiarum est. Et quid est ille, nisi quoddam marsupium Dei? Denique ait: Meus est orbis terrae, et plenitudo ejus . Inde est, quod Malachias repertos argenteos multos non reposuit, sed exposuit. Nam totum munus Dei in Dei opus jubet expendi. Non suas, non suorum considerat necessitates; sed jactat cogitatum suum in Domino, ad quem utique recurrendum non dubitat, quoties necessitas postularit. Nec dubium Dei opus esse, quod Deo revelante Malachias praevidit. Contulerat primum
Abbreviated transcription (Latin):
ipso ultore quo instigatore laxa¬
rat. Arreptum mnignem ꝓicit de¬
mon: s mox manibus assistentiũ
extractus ẽ: adustus tamen corꝑis
parte ⁊ mente captus. Et dũ insa¬
niret uocatus oralachias uenit:
repꝑitq maledicũ spumantia ora
torquentem: horrendis uocibus
motibus derrentem omĩa ac do¬
do corꝑe agitatũ uix posse teneri
a plurib. Et orans ꝓinimico uir
totius ꝑfectionis exauditus ẽ. s
ex parte. Nam ilico quidem sc̃o
orante ille aꝑuit oculos: ⁊ sensũ
recepit. Relictus ẽ autẽ ei sp̃s dñi
malus qui eum colaphizet: ut dis¬
cat ñ blasphemare. Credimus
eum uiuere usq adhuc: ⁊ usq
adhec tempora luere peccatũ gran¬
de quod peccauit in scm̃: certis
temporib tam̃. Ferunt lunati¬
cum eẽ. Porro predictȩ possessio¬
nes cũ iam ꝓsu inbecillitate ⁊
inutilitate eas tenere ñ ualuit
in pace ad locũ euius extiterant
redierunt. Nec renuit malachiaᷤᷤ

Expanded text:
ipso ultore, quo instigatore laxaipso ultore, quo instigatore laxarat. Arreptum in ignem projicit daemon; sed mox manibus assistentium extractus est; adustus tamen corporis parte, et mente captus, Et dum insaniret, vocatus Malachias venit, reperitque maledicum spumantia ora torquentem; horrendis vocibus et motibus terrentem omnia, ac toto corpore agitatum, vix posse teneri a pluribus: et orans pro inimico vir totius perfectionis, exauditus est; sed ex parte. Nam illico quidem sancto orante, ille aperuit oculos et sensum recepit. Relictus est autem ei spiritus Domini malus, qui eum colaphizet, ut discat non blasphemare. Credimus eum vivere usque adhuc, et usque ad haec tempora luere peccatum grande, quod peccavit in sanctum: certis temporibus tamen ferunt lunaticum esse. Porro praedictae possessiones, cum jam pro sui imbecillitate et inutilitate eas tenere non valuit, in pace ad locum, cujus exstiterant, redierunt. Nec renuit Malachias
Abbreviated transcription (Latin):
debunt multi. Tu uͦ quia ñ uis ñ
uidebis:⁊ quod ñ uis morieris:
attendito tibi ne in peccato tuo
moridris. Ita ẽ: ille mortuus ẽ. &
opus completum ẽ. s ille ñ uidit.
qui ut prefati sumus anno eodẽ
mortuus ẽ. Interim pat̾ audito
mox quid de filio uir sẽs p̃dixis¬
set: sciens uerbum eius uiuum
efficax eẽ: interfecit inqͥt filiũ meũ.
Et instigante diabolo tanto furore
exarsit uillum. ut coram duce.⁊
maioribus ulidie falsitatis ⁊ men¬
datii arguere ñ ueretur hominẽ
qui ueracissimus eẽ ueritatis. ⁊dis¬
cipulus. iamator: ⁊̃ et conuicium
intulit simiam appellans. Et ma¬
lachias quidem doctus ñ reddere
maledictũ ꝓ maledicto obmutuit
uñ aꝑuit os suũ. dũ consisteret
peccator aduersus eũ. S non dñs
oblitus sermonis sui quẽ dixerat:
michi uindictam ego retribuam.
Eadem die domum reuersus hõ
luit linguȩ effrenis temeritatem:

Expanded text:
debunt multi. Tu vero quia non vis, non debunt multi. Tu vero quia non vis, non videbis; et quod non vis, morieris: attendito tibi, ne in peccato tuo moriaris. » Ita est: ille mortuus est, et opus completum est; sed ille non vidit, qui, ut praefati sumus, anno eodem mortuus est. Interim pater audito mox, quid de filio Vir sanctus praedixisset, sciens verbum ejus vivum et efficax esse: « Interfecit, » inquit, « filium meum. » Et instigante diabolo, tanto furore exarsit in illum, ut coram duce et majoribus Ulydiae falsitatis et mendacii arguere non vereretur hominem, qui veracissimus esset, veritatis et discipulus, et amator: et convicium intulit, simiam appellans. Et Malachias quidem doctus non reddere maledictum pro maledicto, obmutuit, et non aperuit os suum, dum consisteret peccator adversus eum. Sed non Dominus oblitus sermonis sui, quem dixerat: Mihi vindictam, et ego retribuam . Eadem die domum reversus homo, luit linguae effrenis temeritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quod ñ nisi ꝑ nos fieri debet con¬
tra nos fieri non sinamus. Itaq
cum pluribus quos suadere ualu¬
it descendit ad locum: repertum
conuenit hominẽ dĩ. primus ip¬
se dux uerbi qͥ erat principiũ mali
Obone uir quid tibi uisum ẽ. nr̃is
hanc inducere regionib nouitatẽ:
Scoti sumus ñ galli. Quȩ nam leui¬
tas hȩc: Quid opus erat oꝑe tam su¬
ꝑfluo tam suꝑbo: Unde tibi pau¬
peri ⁊ inopi sumptus ad ꝑficien.¬
dum: Quis ꝑfectum uidebit:
Quid istud presumptionis incho¬
quod modum excedit: uincit uires:
suꝑat facultates. Cessa cessa desine
auesania hac. Alioquin nos ñ sini¬
mus. ũ sustinemus. Hoc dixit ꝓ¬
dens quid uellet: non qͥd posset᷑
considerans. Nam de quib presu¬
mebat. ⁊ secum adduxerat uiso ui¬
ro mutati sunt. ⁊ iam non ibant
cum eo. Adquem uir sc̃s tota li¬
bertate utens: miser inqͥt opus
qͦd inchoatum uides ⁊ inuides
sine dubio ꝑficietur: ꝑfectum ui¬

Expanded text:
et quod nonnisi per nos fieri debet, conet quod nonnisi per nos fieri debet, contra nos fieri non sinamus. » Itaque cum pluribus, quibus suadere valuit, descendit ad locum, repertum convenit hominem Dei, primus ipse dux verbi, qui erat principium mali: « O bone vir, quid tibi visum est nostris hanc inducere regionibus novitatem? Scoti sumus, non Galli. Quaenam levitas haec? Quid opus erat opere tam superfluo, tam superbo? unde tibi pauperi et inopi sumptus ad perficiendum? Quis perfectum videbit? Quid istud praesumptionis, inchoquod modum excedit, vincit vires, superat facultates. Cessa, cessa, desine a vesania hac: alioquin nos non sinimus, non sustinemus. » Hoc dixit, prodens quid vellet, non quid posset considerans. Nam de quibus praesumebat, et secum adduxerat, viso viro, mutati sunt, et jam non ibant cum eo. 62. Ad quem Vir sanctus, tota libertate utens: « Miser, » inquit, « opus, quod inchoatum vides, et invides, sine dubio perficietur; perfectum vi
Abbreviated transcription (Latin):
tissimȩ semꝑ se habuit aduersum
eum i suos: in omnib infestus eis:
ubiq insidians detrahensq actibꝰ
eius. At non impune hoc. Erat illi
unicus filius qui imitator patris
audens aliquid ⁊ ipse in malachiã
eodem anno mortuus ẽ. Mortuus
autem sic. Uisum ẽ. malachiȩ debe¬
re construi in benchor oratorium
lapideum: instar quȩ in aliis regi¬
onibus exstructa conspexerat.
Et cum cepisset iacere fundam̃ta.
irdigene quidem mirati sunt qͦd
interra illa necdum eiusmodi edi¬
ficia inuenirent᷑. Uerum ille ne¬
quã sicut erat presumptuosus ⁊ in¬
solens nonmͦ miratus ẽ. s indigna¬
tus. Exqua indignatione concep̃
dolorem: ⁊ peꝑit iniquitatem. Et̃
factus susurro in popłis. nẽ secre¬
to detrahere. nc̃ blasphemare palã.
notare leuitatem: nouitatem hor¬
rere. sumptus exaggerare. Istius¬
modi uenenatis sermonibus solli¬
citans ⁊ inducens multos ad ꝓhi¬
bendum. sequimini me inquit.

Expanded text:
tissime semper se habuit adversus tissime semper se habuit adversus eum et suos, in omnibus infestus, ubique insidians, detrahensque actibus ejus. At non impune hoc. Erat illi unicus filius, qui imitator patris, audens aliquid et ipse in Malachiam, eodem anno mortuus est. Mortuus autem sic. Visum est Malachiae debere construi in Benchor oratorium lapideum, instar eorum quae in aliis regionibus exstructa conspexerat. Et cum coepisset jacere fundamenta, indigenae quidem omnes mirati sunt, quod in terra illa necdum ejusmodi aedificia 685 invenirentur. Verum ille nequam, sicut erat praesumptuosus et insolens, non miratus est, sed indignatus. Ex qua indignatione concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Et factus susurro in populis, nunc secreto detrahere, nunc blasphemare palam; notare levitatem, novitatem horrere, sumptus exaggerare. Istiusmodi venenatis sermonibus sollicitans et inducens multos ad prohibendum: « Sequimini me, » inquit, «
Abbreviated transcription (Latin):
trare. Deniq senti uł nunc quia sa¬
grtte potentis acute ꝑuenerunt ad
te: quȩ isi resilierunt a corde quia
saxeum ẽ. s ñ ab oculis. Atinam
ꝑfenestras saltem oculor ꝑueni¬
ant usq ad cor: ⁊ uexatio det in¬
tellectum cecitati. Cernerẽ erat
saulum denuo ad manus trahi ⁊
duci adananiam: ad ouem scilicet
lupũ: ut refundet p̃dã. Refudit: &
recepit uisum: quod mialachias.
usq adeo ouis eẽt. ut sit misertus
& lupo. Diligenter ex his aduer¬
te lector. cum quib habitatio ma¬
lachiȩ. quales principes.:⁊ quales
populi. Quomodo non ⁊ is frater
fuit draconum ⁊⁊ socius structio.¬
num: Et ideo dedit ei dñs uirtu¬
tem calcandi suꝑ serpentes ⁊ scor¬
piones. alligare reges eor incom¬
pectib .⁊ nobiles eorũ in manicis
ferreis: Deniq audi qͥd sequatur.
Lseui benchorensis monasteri
cesserat possessiones: ingratus be¬
neficio: extunc ⁊ de inceps insolen¬

Expanded text:
trare. Denique senti vel nunc, quia satrare. Denique senti vel nunc, quia sagittae potentis acutae pervenerunt ad te: quae etsi resilierunt a corde, quia saxeum est, sed non ab oculis. Utinam per fenestras saltem oculorum perveniant usque ad cor, et vexatio det intellectum caecitati. Cernere erat Saulum denuo ad manus trahi, et duci ad Ananiam , ad ovem scilicet lupum, ut refunderet praedam. Refudit, et recepit visum, quod Malachias usque adeo ovis esset, ut si misertus et lupo. Diligenter ex his adverte, lector, cum quibus habitatio Malachiae, quales principes, et quales populi. Quomodo non et is frater fuit draconum, et socius struthionum? Et ideo dedit ei Domiminus virtutem calcandi super serpentes et scorpiones, alligare reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis. Audi denique quid sequatur.ui Benchorensis monasterii cesserat possessiones, ingratus beneficio, extunc et deinceps insolen
Abbreviated transcription (Latin):
reus sanguinis eius. Quid tͥ uisum
ẽ. me ꝓditorem de preuaricatorem
constituere: Noueris me donec li¬
beretur nichil gustaturũ: s neq
istos. Sic locutus: intrat eccłiam:
dm̃ omnipotentem suis suorũq
anxiis gemitib interpellat. ut
iniuste addictum dignetur eriꝑe
de manu preuaricatoris ⁊iniqui.
Est eo die cum nocte sequenti in
ieuinio ⁊ oratione ꝑstiterunt. Per¬
latum ad regem quid fieret: ⁊ ma¬
gis inde induratum ẽ. cor eiꝰ un¬
de emolliri debuerat. Init fugã:
ueritus homo carnalis ne si ꝓpe
remaneret. orationis ñ posset su¬
stinere uirtutem. Quasi uͦ uel
absconditum ũ inueniat: uel non
ꝑueniat ad remotũ. Tu metas miser
iacta sagita: ut fugias a facie arcus.
Quo ibis a sp̃ũ dei qui eam portat:
& quo a facie eius fugies: Deniq
fugientem insequitur: inuenit
latitantẽ. Orisq cecus ⁊ñ uidens.
ut melius uideas. untelligas qm̃ du¬
rum ẽ tibi. contra stimulum calci¬

Expanded text:
reus sanguinis ejus. Quid tibi visum reus sanguinis ejus. Quid tibi visum est me proditorem, te praevaricatorem constituere? Noveris me, donec liberetur, nihil gustaturum, sed neque istos. » Sic locutus, intrat ecclesiam: Deum omnipotentem suis, suorumque anxiis gemitibus interpellat, ut injuste addictum dignetur eripere de manu praevaricatoris et iniqui. Et ea die cum nocte sequenti in jejunio et oratione perstiterunt. Perlatum ad Regem quid fieret; et magis inde induratum est cor ejus, unde emolliri debuerat. Init fugam, veritus homo carnalis, ne si prope remaneret, orationis non posset sustinere virtutem. Quasi vero vel absconditum non inveniat, vel non veniat ad remotum. Tu metas ponis, jacta sagitta, ut fugias a facie arcus? Quo ibis a Spiritu Dei, qui eam portat, et quo a facie ejus fugies? Denique fugientem insequitur, invenit latitantem: erisque caecus et non videns, ut melius videas, et intelligas quoniam durum est tibi contra stimulum calci
Abbreviated transcription (Latin):
comprehendit sapientes inastucia
sua: ⁊ confringens cornua peccato¬
rum. sublimauit cornu xp̃i sui.
Aliquis de nobilibus infensus
regi reconciliatus ẽ. ꝑ manum
malachiȩ. Nec enim regi satis fide¬
bat ille. ut pacem cum eo faceret.
nisi mediante malachia. aut quẽ
rex eque reuereretur. Nec inmu̾to
ut post apparuit. Nam factum se¬
curum ⁊ minime iam cauentem
sibi. captum drusit in uincula: odio
antiquo captus plus ipse. R equirit᷑
homo a suis de manu mediatoris.
Nec enum aliud amici expectare
qͣm mortem. Quid faceret malachi¬
as: Non ẽ quod possit: nisi ut re¬
currat ad suũ illud solitũ unicũq
refugium. Congregato exercitu
forti nimis turba magna discipłoꝵ
suoꝵ adit hominem: requirit um¬
ctum: negatur. Et oialachias. Ini¬
quȩ inquit agis contra dñm. ⁊ con¬
tra me. ⁊ contra de ipsum: pactum
preuaricans. Si dissimulas tu: s ñ
ego. Credidit se homo fidei mee. si
contingat mori ego ꝓdidi eum: ego

Expanded text:
comprehendit sapientes in astutia comprehendit sapientes in astutia sua, et confringens cornua peccatorum, sublimavit cornu christi sui. 60. Aliquis de nobilibus infensus Regi, reconciliatus est per manum Malachiae. Nec enim Regi satis fidebat ille, ut pacem cum eo faceret, nisi mediante Malachia, aut quem Rex aeque revereretur. Nec immerito, ut post apparuit. Nam factum securum, et minime jam caventem sibi, captum trusit in vincula, odio antiquo captus plus ipse. Requiritur homo a suis de manu mediatoris: nec enim aliud amici exspectare quam mortem. Quid faceret Malachias? Non est quod possit, nisi ut recurrat ad suum illud solitum unicumque refugium. Congregato exercitu forti nimis, turba magna discipulorum suorum, adit hominem, requirit vinctum; negatur. Et Malachias: « Inique, » inquit, « agis contra Dominum, et contra me, et contra te ipsum, pactum praevaricans: si dissimulas tu, sed non ego. Credidit se homo fidei meae: si contingat mori, ego prodidi eum, ego
Abbreviated transcription (Latin):
precepto o ilachię. tractauen
de uice reddenda. Et congi
omnes in unum ibant ut ull¬
ratos preoccuparent: reddeiso
ne quod intererat facillime to¬
uadato. fauiolo quem non ꝓse
ab illo offendere retenti sunt. Neq
enim iam fluiiolus s plane fluuiꝰ
ingens apparuit: ubiq sui transi¬
re uolentib transitum negans. on¬
rari omnes tantũ nunc eẽ. cantillũ
ante fuisse scientes: iloqui
inter se. Unde mnundatio hȩc.Aer
serenus est:ymbres non sunt. nec
ꝓxime fuisse meminimꝰ. Et si
multum pluisset quis nr̃m um
quã hactenus meminit inquan¬
sacumq illuuie ita intumuisse
ut oꝑiret terram. sata ⁊ prata ꝑ.¬
uaderet: Digitus dĩ est iste: ⁊ dñs
sepit uias nr̃as ꝓpter scm suum
oialachiam. cuius sumus freuari¬
cati pactum. transgressi manda¬
tum. Ita ⁊ hi infecto negotio ad sua¬
equȩ confusi repedauerunt. Diuul¬
gatum ẽ. uerbum ꝑuniuersam re¬
gionem: ⁊ benedicebant dm̃ qui

Expanded text:
praecepto Malachiae, tractaverunt praecepto Malachiae, tractaverunt de vice reddenda. Et congregati omnes in unum, ibant ut imparatos praeoccuparent, redderentne, quod intererat, facillime transvadato, fluviolo, quem non procul ab illo offendere, retenti sunt. Neque enim jam fluviolus, sed plane fluvius ingens apparuit, ubique sui transire volentibus transitum negans. Mirari omnes tantum nunc esse, tantillum antehac fuisse scientes, et loqui inter se: « Unde inundatio haec? aer serenus est, imbres non sunt, nec proxime fuisse meminimus. Et si multum pluisset, quis nostrum unquam hactenus meminit in quantacumque illuvie ita intumuisse, ut operiret 684 terram, sata et prata pervaderet? Digitus Dei est iste, et Dominus sepit vias nostras propter sanctum suum Malachiam, cujus sumus praevaricati pactum, transgressi mandatum. » Ita et hi infecto negotio, ad sua aeque confusi repedaverunt. Divulgatum est verbum per universam regionem: et benedicebant Deum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uia uiri nuntiantes factam irrup¬
tionem interras ipsoꝵ ab aduer¬
sariis: inore gladii consumi oĩa
& diripi bona eoꝵ uxores qͦ ac libe¬
ros tolli ⁊ abduci. His auditis reu̾si
sunt festinanter. Sequebant᷑ ultimi
primos: quo irent aut quid aceiꝰt
nescientes. Nec enim omnes audie¬
rant uiros loquentes. Cũꝙ uenissit
n⁊inuenissent nichil hor que nuntia¬
ta erant confusi sunt: deprehensi
in malicia sua. Et cognouerunt
sp̃ui erroris se traditos ꝓpter nun¬
cium oialachiȩ quem decepunt.
i nomen eius quod spreuerunt.
Porro ep̃e audiens frustratos ꝓdto¬
res ininiquitate sua quam cogia¬
uerant. cum gaudio remeautro
malachiam: referens omnia que
ẽẽ turbatam. nactus oportunun
tempus. pacem ꝑsemet uiter ipsa
denuo reformare eurauit. ⁊ firi¬
ie reformatã: datis ⁊ receptis a¬
trͥnsecus fide ⁊ iuramento. Acri
illi quib ante pax fracta fuit.il.¬
iuriȩ memores. neglecto pactoi

Expanded text:
via viri, nuntiantes, factam irrupvia viri, nuntiantes, factam irruptionem in terras ipsorum ab adversariis: in ore gladii consumi omnia, et diripi bona eorum, uxores quoque ac liberos tolli et abduci. His auditis, reversi sunt festinanter. Sequebantur ultimi primos, quo irent, aut quid acciderat, nescientes. Nec enim omnes audierant viros loquentes. Cumque venissent, et invenissent nihil horum quae nuntiata erant, confusi sunt, deprehensi in malitia sua. Et cognoverunt spiritui erroris se traditos propter nuntium Malachiae quem deceperunt, et nomen ejus quod spreverunt. Porro episcopus audiens frustratos proditores in iniquitate sua quam cogitaverant, cum gaudio remeavit ad Malachiam, referens omnia per esse turbatam, nactus opportunum tempus, pacem per semet inter ipsos denuo reformare curavit, et firmare reformatam, datis et receptis altrinsecus fide et juramento. Verum illi, quibus ante pax fracta fuit, injuriae memores, neglecto pacto et
Abbreviated transcription (Latin):
n⁊ ulcio de inimicis. Et cepere inse¬
qui illos. Innocuit ep̃o qͦd seĩebat:
⁊ accurrens conuenit ducem eoꝵ
suꝑ iniquitate ⁊i dolo: s spretus ab
illo ẽ. Inuocauit nom̃ oialachiȩ
aduersus eum: ⁊ nichilipendit. Ir¬
te amittere debeamus malefactores
nr̃os: quos deus tradidit in manꝰ
nras : Et recordatus uerbi sui ep̃c
quod habuerat cũ oralachia. flenᷤᷤ
neiulans uerso uultu ad monafsi¬
um eius: ubi es ait homo di. li es:
Nonne hoc ẽ pater mi qͦd tibi dice¬
bam: Heu heu ueni ut facerem
bonum ⁊ non malum: iecce per
me omnes. illi incorꝑe. isti in ani¬
ma pereunt. Multa in hunc mo¬
dum loquebantur lamentans
⁊ plangens: ⁊ quasi p̃sentem sol¬
licitans ⁊ compellans malachiã
aduersus malignantes. Interim
uͦ impii cum quib fecerant pacẽ
insequi non desistebant: ad ꝑden¬
dum eos. Et ecce sp̃c mendax in
ore quorumdã uirorum: qui eos
deciꝑet. Et occurrerunt illis in

Expanded text:
et ultio de inimicis. » Et coepere inseet ultio de inimicis. » Et coepere insequi illos. Innotuit episcopo quod fiebat; et accurrens convenit ducem eorum super iniquitate et dolo, sed spretus ab illo est. Invocavit nomen Malachiae adversus eum, et nihili pendit: irte amittere debeamus malefactores nostros, quos Deus tradidit in manus nostras? » Et recordatur verbi sui episcopus, quos habuerat cum Malachia, flens et ejulans, verso vultu ad monasterium ejus: « Ubi es, » ait, « homo Dei? ubi es? Nonne hoc est, pater mi, quod tibi dicebam? Heu, heu, veni, ut facerem bonum, et non malum; et ecce per me omnes, illi in corpore, isti in anima pereunt! » Multa in hunc modum loquebatur lamentans et plangens, et quasi praesentem sollicitans et compellans Malachiam adversus malignantes. Interim vero impii cum quibus fecerant pacem, insequi non desistebant ad perdendum eos: et ecce spiritus mendax in ore quorumdam virorum, qui eos deciperet. Et occurrerunt illis in
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur ⁊ morte diluitur: Ita miran¬
tibus cunctis sub omni celeritate
cõpletus ẽ. sermo oralachiȩ ⁊ serip¬
turȩ pariter dicentis. quia uexatio
dat intellectũ auditu. P Inter po
pulos quarũdam regionũ orta ali¬
quando grauis discordia ẽ. Inter¬
pellatur malachias de componenda
pace inter co. Et cum eẽt alias im¬
peditus. in iungit negotiũ hoc uni
ep̃oꝵ. Illo exeusante ⁊ negante ⁊ di¬
cente oialachiam ñ se quesitum. s¬
se contemptũ iri. frustra fatigari
rint seito me adtuam pat̾uitatem
appellaturũ. Subridens malachias:.
fiat inquit. Tunc ep̃c conuocatis
partib dictat formam pacis: acqͥ¬
escunt: reconciliant᷑ ad inuiem:
fide hinic inde cdata stabilitur
pax: ⁊ sic dimisit eos. At pars u¬
na uidens hostes factos securos.
imparatos eẽ quippe qui pace facta
tur. loquebantur mutuo:⁊ dicebat
homo adꝓximum suũ. Quid uolu¬
mus facere: Uictoria p̃manib ẽ.

Expanded text:
dicatur, et morte diluitur. 683 Ita mirandicatur, et morte diluitur. 683 Ita mirantibus cunctis, sub omni celeritate completus est sermo Malachiae, et scripturae pariter dicentis quia vexatio dat intellecpulos quarumdam regionum orta aliquando gravis discordia est. Interpellatur Malachias de componenda pace inter eos: et cum esset alias impeditus, injungit negotium hoc uni episcoporum. Illo excusante et negante, et dicente Malachiam, non se, quaesitum; se contemptum iri, frustra fatigari rint, scito me ad tuam Paternitatem appellaturum. » Subridens Malachias: « Fiat, » inquit. Tunc episcopus convocatis partibus, dictat formam pacis: acquiescunt, reconciliantur ad invicem; fide hinc inde data, stabilitur pax: et sic dimisit eos. At pars una videns hostes factos securos, imparatos esse, quippe qui pace facta tur, loquebantur mutuo, et dicebat homo ad proximum suum: « Quid voluimus facere? Victoria prae manibus est,
Abbreviated transcription (Latin):
uitur conuentus. Tali ille inustus
cauterio fugam meditatur: in famis
acq inhonorus fore ñ sustinens.
Et continuo sua collens exibat:
cũ ecce subita correptus infirmi¬
tate sistit gradum: uiribq defi¬
ciens eodem loco iactat se suꝑ
solũ auhelus ⁊ fessus. Forte inci¬
dens in id loci uagabundus in sa
nus offendit hominem: quid nam
ibi agat ꝑcunctatur. Respondet
graui se infirmitate deneri:ineq
pcedere neq redire ualentẽ. et
lle. Infirmitas ista haut alia inqͥt
qͣm ipsa mors ẽ. hoc autẽ ñ dixit
a semet ipso: s pulchrȩ ds̃ ꝑ insa¬
num corripuit eum qui sanis ac¬
quescere noluit consilsis sensato¬
rum. Et addit. Reuertere domum:
ego te uiuabo. Deniq ipso duce re.¬
uertitur inciuitatem: redit ad eor.
⁊ admisccłiam dñi. Eadem hora ac¬
citur ep̃c: agnoscitur ueritas: abicit᷑
error: confessus reatum absoluitur:
petit uiaticum: datur reconeiliato:
iuno pene momento ꝑfidia ore ab¬

Expanded text:
vitur conventus. Tali ille inustus vitur conventus. Tali ille inustus cauterio, fugam meditatur, infamis atque inhonorus fore non sustinens. Et continuo sua tollens exibat, cum ecce subita correptus infirmitate, sistit gradum, viribusque deficiens, eodem loco jactat se super solum anhelus et fessus. Forte incidens in id loci vagabundus insanus quidam, offendit hominem, quidnam ibit agat percontatur. Respondet gravi se infirmitate teneri, et neque procedere, neque redire valentem. Et ille: « infirmitas ista haud alia, » inquit, « quam ipsa mors est. » Hoc autem non dixit a semetipso; sed pulchre Dominus per insanum corripuit eum, qui sanis acquiescere noluit consiliis sensatorum. Et addit: « Revertere domum, ego te juvabo. » Denique ipso duce revertitur in civitatem; redit ad cor, et ad misericordiam Domini. Eadem hora accitur Episcopus, agnoscitur veritas, abjicitur error. Confessus reatum absolvitur, petit Viaticum, datur reconciliatio: et uno pene momento perfidia ore ab
Abbreviated transcription (Latin):
si fieri posset sanaret᷑ .⁊ ⁊ĩ confun¬
deretur. Itaqr in conuentu cleri¬
corum data facultas homini est.
ꝓsua sententia respondendi. Cũ¬
qr totis ingenii uirib quo ñ me¬
diocriter callebat asserere ⁊ defen¬
dere conaret᷑ errorem. oialachia
contra disputante ⁊ conuinc ente.
sus quidem exiit. s non correptus.
Dicebat autẽ se ñ ratione uictum:
s ep̃i pressum auctoritate. Et tu
inquit o malachia sine causa me
gis fidei dolens in iuriam. timens
piculum: eccłiam conuocat. erran¬
tem publice arguit. publice monet
ut resipiscat. Suadentib hoc ipsũ
ep̃is ⁊ uniuerso elero. cũ ñ adqui¬
esceret contumaci anathema di¬
cunt. hereticũ ꝓtestantes. Nec sic
euigilans: omnes inquit fauetis
homini potius qͣm ueritati. Ego
ꝑsonam non accipio: ut deseram
ueritatem. Ad hoc uerbũ substo¬
machans sc̃s: deus inquit fateri
te ueritatem faciat uel ex necessi¬
tace. Quo respondente. amien: sol¬

Expanded text:
si fieri posset, sanaretur, et non confunsi fieri posset, sanaretur, et non confunderetur. Itaque in conventu clericorum data facultas homini est pro sua sententia respondendi. Cumque totis ingenii viribus, quo non mediocriter callebat, asserere et defendere conaretur errorem, Malachia contra disputante et convincente, sus quidem exiit, sed non correctus. Dicebat autem se non ratione victum, sed Episcopi pressum auctoritate. « Et tu, » inquit, « o Malachia, sine causa me gis fidei dolens injuriam, timens periculum, ecclesiam convocat: errantem publice arguit, publice monet ut resipiscat. Suadentibus hoc ipsum episcopis et universo clero, cum non acquiesceret, contumaci anathema dicunt, haereticum protestantes. Nec sic evigilans: « Omnes, » inquit, « favetis homini potiusquam veritati; ego personam non accipio, ut deseram veritatem. » Ad hoc verbum substomachans sanctus: « Dominus, inquit, « fateri te veritatem faciat vel ex necessitate. » Quo respondente, « Amen, » sol