comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loquar proposiuones abinitio. Initi¬
um quippe uetus. ẽ. testamentũ: unde
inferiora dicturus . ẽ. Ilud fortas se
commemorat. inia cob testimonium
suscitatum: quando cumangelo col¬
luctans in prȩfiguratione futurorũ
tactus un ofemore claudicauit: Sig¬
nificans is raheliticum populum: par¬
tem fidei firmitate constare: partem
a suapotius salute discedere Hocenĩ
fuit populi erraturi uelcredituri testi¬
monium: quodiacob concertatio illa
predix̃. Suscitatum autẽ dix̃: quasi
inlucem redditum : quod somno igno¬
rantiȩ uidebatur opręssum. Ipsum .ẽ.
quod superius promisit. Aperiam in
parabolis osieum: scilic& ꝗm̃ abisto
initio erat talia locuturus. Sequitur
& legem posuit inisrael: uteos utiq
deuotos cẽ. suod nõ commoner & ne
uaga uoluntate promissi indeui os
laberentur errores. Propriȩ dictũ . ẽ
legem posuit: quasi petcatoribus iugũ.
leuibus pondus: erraturis uero  contes¬
tationis exemplum. Vnde aliolocoait
quia iusto non est lexposita. Hocest

Expanded text:
propositiones ab initio. Initium quippe, Vetus est Testamentum, unde inferius dicturus est. Illud fortasse commemorat in Jacob testimonium suscitatum, quando cum angelo colluctans, in praefiguratione futurorum tactus uno femore claudicavit: significans Israeliticum populum partim fidei firmitate constare, partim a sua potius salute discedere. Hoc enim fuit populi erraturi, vel credituri testimonium, quod Jacob concertatio illa praedixit. Suscitatum autem dixit, quasi in lucem redditum, quod somno ignorantiae videbatur oppressum. Ipsum est quod superius promisit: Aperiam in parabolis os meum; scilicet quoniam ab isto initio erat talia locuturus. Sequitur, et legem posuit in Israel, ut eos utique devotos esse suo Domino commoneret, ne vaga voluntate permissi in devios laberentur errores. Proprie dictum est, legem posuit, quasi peccatoribus jugum, levibus pondus, erraturis vero contestationis exemplum. Unde alio loco ait: Quia justo lex non est posita . Hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
FACTORŨEIUS. IT MIRABILIG̃EIOS
QUAE OSTENDITTIS
ausa redditur : quo modo filii ef¬
fraim conuersi fuerint in diebelli :
scilica qui a non custodierunt testam̃¬
tum dĩ. & inlege eius noluerunt ambu¬
lare: & obliti s unt benefactorum eius

Expanded text:
ficiorum ejus, et mirabilium ejus quae ostendit eis. Causa redditur quomodo filii Ephraim conversi fuerint in die belli; scilicet quia Non custodierunt testamentum Dei, et in lege ejus noluerunt ambulare, et obliti
Abbreviated transcription (Latin):
cum praeceptadnĩ uulgauerunt: in to¬
to orbe terrarum. Sicut & aliis psalmis
ante praedicauit In omnem terram
exut sonus eorũ : &infines orbis terrȩ
uerba eorum. Hinc sonitus uenit aqua¬
rum: hinc turbatȩ sunt abrssi : quia
uerba ista praedi cationum: errantib
populis deuotiora studia contulerunt
Sequitur. Et enim sagittȩ tuȩ pertran¬
sierunt Sagittas hic: decenter euan
gelistas aduertimus: qui prȩdicatio¬
nibus suis deuotos populos. usq: ad cor¬
dis intima medicinaliter trans foder̃
non inflicto uulnere sed salute

Expanded text:
cum praecepta Domini vulgaverunt in tocum praecepta Domini vulgaverunt in toto orbe terrarum, sicut et alius psalmus ante praedicavit: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Hinc sonitus venit aquarum, hinc turbatae sunt abyssi: quia verba ista praedicationum errantibus populis devotionis studia contulerunt. Sequitur, etenim sagittae tuae pertransierunt. Sagittas hic evangelistas decenter advertimus, qui praedicationibus suis devotos populos usque ad cordis intima medicinaliter transfoderunt, non inflicto vulnere, sed salute
Abbreviated transcription (Latin):
mento non poterat euenire: ut tantã
miraculorum manifestationem cog¬
noscerent. & timerent. Sequitur:
& turbatȩ sunt abyssi. Idem populos
& in hoc sermone debemus numerosio¬
res aduertere : quimore liquidi dem̃ti
uitiorum flatibus commouentur
Sed feliciter tunc turbati sunt: quando
ad conuersionis studia peruenerunt.
Etintende quod subsequentia usque
ad finem psalmi perfiguram parabolen
dicuntur: quandores genere dissimi
IUAE TRANSI ERUNT
Iultitudo sonitus aquarum est:
quando psalmodia dulcis offer¬
tur: quando gemitibus aclacrimis
culpa deluitur.: quando gratiȩ prosus¬
cepto munere referuntur. Et quasi
mare confragosum: ita inscĩs ȩcclesus
resonant diuersa uota populorum.
Sed quare factus sit sonitus multitu
dinis aquarum pulchre subiecit: quia
uocem dederunt nubes. Nubes. prȩ¬
dicatores significare sȩpeiam dixim
dequibusscriptum . ẽ Mandabo nubi¬
bus meis nepluant super eam imbrẽ
Quiuocem suã magnam dederunt.

Expanded text:
mento non poterat evenire, ut tantam mento non poterat evenire, ut tantam miraculorum manifestationem cognoscerent et timerent. Sequitur, et turbatae sunt abyssi; id est, populos et in hoc sermone debemus numerosiores advertere, qui more liquidi elementi vitiorum flatibus commoventur. Sed feliciter tunc turbati sunt, quando ad conversionis studia pervenerunt. Et intende quod subsequentia usque ad finem psalmi per figuram parabolen dicuntur, quando res genere dissimiltuae pertransierunt. Multitudo sonitus aquarum est, quando psalmodia dulcis offertur, quando gemitibus ac lacrymis culpa diluitur, quando gratiae pro suscepto munere referuntur; et quasi mare confragosum, ita in sanctis Ecclesiis resonant diversa vota populorum. Sed quare sit factus sonitus multidinis aquarum, pulchre subjicit, quia vocem dederunt nubes. Nubes praedicatores significari, saepe jam diximus, de quibus scriptum est: Mandabo nubibus ne pluant super eam imbrem . Qui vocem suam magnam dederunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit iacob: qui primo uocatus . ẽ
israhel: tamen quiatraditus est afra¬
tribus. & peruenit ad gentes ubi hono¬
rabilis habebatur & potens : ita ut eius
arbitrio egrptiorum terra regeret᷑:
Rationabiliter eius nomine gentes
indicantur: quȩd nõ saluatori deuo¬
tamente crediderunt Nam & ipsũ
nomen ioseph indicat crescens: quod
gentibus conuenienter aptatur.
ex quibus xpĩ ȩccła semper augetur
Ergosensus istecst: quia & depopulo
israhelitarum & degentium congre¬
gatione. liberauit eos in brachiosuo
idest dnõ saluatore : qui ei credere puro
xpĩ dnĩ maiestas effecerit. Nam dequo
prius dixerat. notam fecisti inpopulis
uirtutem tuam: nuncdicit deipso uide¬
runt teaquȩ ds̃. Peraquas: populos
significare frequenter scriptura diui¬
na testatur: quando eas & uidere cõme¬
morat & timere Ipsaesunt enim aquȩ :¬
quaesensurationabili dnm̃ cognoscere
uel metuere potuerunt: Nam uide
quid addidit. Uiderunt teaquȩ & ti¬

Expanded text:
fuerit Jacob qui primo vocatus est fuerit Jacob qui primo vocatus est Israel, tamen quia traditus est a fratribus et pervenit ad gentes, ubi honorabilis habebatur et potens, ita ut ejus arbitrio Aegyptiorum terra regeretur, rationabiliter ejus nomine gentes indicantur, quae Domino Salvatori devota mente crediderunt. Nam et ipsum nomen Joseph indicat crescens, quod gentibus convenienter aptatur, ex quibus Christi Ecclesia semper augetur. Ergo sensus iste est; quia et de populo Israelitarum, et de gentium congregatione liberavit eos in brachio suo, id est in Domino Salvatore, qui ei credere puro Christi Domini majestas effecerit. Nam de quo prius dixerat: Notam fecisti in populis virtutem tuam, nunc dicit de ipso: Viderunt te aquae, Deus. Per aquas populos significari frequenter Scriptura divina testatur, quando eas et videre commemorat et timere. Ipsae sunt enim aquae quae sensu rationabili Dominum cognoscere vel metuere potuerunt. Nam vide quid addidit: Viderunt te aquae, et ti
Abbreviated transcription (Latin):
CIIOTUO POEULUMIUUM FILIOS
ISRAEEL ET IOSEPTI
Censum excolit superiorem: Dicit
enim quid prestiterit humano
generi paterna clementia: qm̃ inbra¬
chio suo idest in dño saluatore. libera¬
uit populum suum. sicut legitur: Et.
brachium dnĩ cuircuclatum .e: Et
nehaberes ambiguum quem populũ
uberauit : Sequitur Filios is rahel
quosph Eopulum seped iximus. in¬
tellectu pluralem num crum contine¬
re: quamuis singulariter prolatus
eẽ. uideatur: Qua propter filios isra
hel: iudaicamplebem quȩ tamen cre¬
didit debemus accipere. loseph alte¬
ram: quȩ uenit exgentibus. sed siue
quecredidit deiudȩis. siue quȩdegen¬
tium uocatione collecta est: unus est
dĩ populus. quamuis tempore credu¬
litatis suȩ diuisus cẽ uideatur. Sicut
in euangelio dicit: Sunt autem oues
quȩ non sunt ex hocouili: oport& me¬
& eas adducere utsitunus grex & un
pastor. Nam nomine ioseph gentiũ
fidem non in conuenienter aduerti¬
mus : quia iste ios eph quamuis filius

Expanded text:
chio tuo populum tuum, filios chio tuo populum tuum, filios Israel et Joseph. Sensum excolit superiorem. Dicit enim quid praestiterit humano generi paterna clementia: quoniam in brachio suo, id est in Domino Salvatore liberavit populum suum; sicut legitur: Et brachium Domini cui revelatum est ? Et ne haberes ambiguum quem populum liberavit, sequitur, filios Israel et Joseph. Populum saepe diximus intellectu pluralem numerum continere, quamvis singulariter prolatus esse videatur. Quapropter filios Israel 262 Judaicam plebem, quae tamen credidit, debemus accipere; Joseph alteram quae venit ex gentibus. Sed sive quae credidit de Judaeis, sive quae de gentium vocatione collecta est, unus est Dei populus; quamvis tempore credulitatis suae divisus esse videatur, sicut in Evangelio dicit: Sunt autem oves quae non sunt ex hoc ovili, et oportet me eas adducere, ut sit unus grex et unus Pastor . Nam nomine Joseph, gentium fidem non inconvenienter advertimus, quia iste Joseph, quamvis filius
Abbreviated transcription (Latin):
tentie sempermagnus. semper excel¬
sus semper in cominut abilis perseue¬
rat Qua propter ĩpseest qui facit mi¬
rabilia solus. Namlic& haec & scĩs
suis facere sepe prȩstiterit : solus tam̃
est quimirabiles operationes adeffec¬
tum suae uoluntatis adducit. Sed
uid eamus quare dixerit solus: cum
& filius & sp̃s sc̃s cooperentur in om¬
nibus Solus dix : qui a trinitatem scam
unum dnm̃ unum dm̃ ueraciter con¬
fitemur: sicut ipsedicit Audi isrł:
dns dr̃ tuus dr̃ unus est: Sequitur
Notam fecisti in populis uirtutẽ tuã:
id est cum in hunc mundum misit
dnm saluatorem. Qui si cut dicit apls
fecit : quando eum & illi notum habu¬
erunt qui facietenus sciebant &illi
altius contemplatisunt. qui eum pa¬
tris filium fidelimente crediderunt
Notus ergo factus est populus infide¬
libus solum modo corpore : fidelib
autem & diuinitate. Sicut in euange¬
lio dicit: Beatimundo cordeqm̃ ipsi
dm̃ uidebunt: LIBERASTI INBRA

Expanded text:
tentia semper magnus, semper exceltentia semper magnus, semper excelsus, semper incommutabilis perseverat. Quapropter ipse est qui facit mirabilia solus. Nam licet haec et sanctis suis facere saepe praestiterit, solus tamen est qui mirabiles operationes ad effectum suae voluntatis adducit. Sed videamus quare dixerit, solus, cum et Filius et Spiritus sanctus cooperentur in omnibus? Solus dixit, quia Trinitatem sanctam unum Dominum, unum Deum veraciter confitemur, sicut ipse dicit: Audi, Israel: Dominus Deus tuus, Deus unus est . Sequitur, notam fecisti in populis virtutem tuam, id est, cum in hunc mundum misit Dominum Salvatorem, qui, sicut dicit Apostfecit, quando eum et illi notum habuerunt qui facie tenus sciebant, et illi altius contemplati sunt, qui eum Patris Filium fideli mente crediderunt. Notus ergo factus est populis infidelibus solummodo corpore, fidelibus autem et Divinitate; sicut in Evangelio dicit: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Vers
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ut est illud. Egosum uia ueritas
&uita. Sedcum fidem hominibus
prebuit quapater perfectis sime nos¬
ceretur : uiapatris iuste dicitur : quia
peripsum quem ad modum trinitas
tentiamq dnĩ uniuersis praeferens
simulacris: quae falsa persuasi one
in terra colebantur. Illaenim erant
uilissima : infirma. despicienda dñs
autem noster magnus. fortis. & terri¬
bilis. omã faciens quecumq uult incȩlo
& interra. Ergo hic uersus contraillos
increpandos dicitur : qui adhuc super¬
stitionum errore caecabantur: ut in¬
felices agnoscant. quem refugiunt
quos secuntur. Hoc schemadicitur
sindiasmos: quod latine inter pretatur
conlatio siue coniunctio. Fitautem
excomparatione contrariorum : quan¬
do autpersone aut cause siue in con¬
trarium siue insimile comparantur
maiestatis ostendit: Sicut ipsedicit
Egosum quisum. Esseenim ipsi pro¬
priȩ conuenit : qui ut sit nullius adiu¬
torio continetur: sed naturȩ suȩ po¬

Expanded text:
dicit, ut est illud: Ego sum via, veritas, dicit, ut est illud: Ego sum via, veritas, et vita . Sed cum fidem hominibus praebuit, qua Pater perfectissime nosceretur, via Patris juste dicitur, quia per ipsum, quemadmodum Trinitas tentiamque Domini universis praeferens simulacris, quae falsa persuasione in terra colebantur; illa enim erant vilissima, infirma, despicienda; Dominus autem noster magnus, fortis et terribilis, omnia faciens quaecunque vult in coelo et in terra. Ergo hic versus contra illos increpandos dicitur, qui adhuc superstitionum errore caecabantur; ut infelices agnoscant quem refugiunt, quos sequuntur. Hoc schema dicitur syndyasmos, quod Latine interpretatur collatio, sive conjunctio; fit autem ex comparatione contrariorum, quando aut personae, aut causae sive in contrarium, sive in simile comparantur.Majestatis ostendit; sicut ipse dicit: Ego sum qui sum . Esse enim ipsi proprie convenit, qui ut sit, nullius adjutorio continetur; sed naturae suae po
Abbreviated transcription (Latin):
recordatione mulcebant. EIMEDITA
diistius transilitor egregius: Pro¬
mittit se miseri cordiadnĩ suffragante:
In eius operibus idest inscripturis di¬
uinis. assidua cogitatione meditari:
Vbinullum tedium. nulla satiȩtas . ẽ
Sedquantum quiplus hauserit: tanto
amplius dulcia sensa perquirit : und
centesimus octauus decimus psalmus
multa dicturus ẽ. Sed quia fidelibus
non sufficit. solum modo legere nisi
&iam bonorum operum fructus. sedu¬
lapiȩtate monstrare : dicit in obserua¬
tionibus tuis exercebor. Id est in prȩcep¬
tis tuis salutaribus humili deuotione
uersabor. Exercitatio enimbene nra
dicitur: quando ius sadnĩ ipso mise¬
tudinem eius. mansuetudinem q
commemorat: ut beni uolentiam pis¬
simi iudicis facilius impetrarent: Ite¬
rata prȩconia. Appar& quippe scm̃
uirum : certissima fuisse pollicitum.
Constat enim & libris eum &operibus
eruditum : quando ad paternas lau¬
des deuota exultatione prorupit.

Expanded text:
recordatione mulcebant. Vers. 12.recordatione mulcebant. Vers. 12.di istius transilitor egregius. Promittit enim se, misericordia Domini suffragante, in ejus operibus, id est in Scripturis divinis assidua cogitatione meditari: ubi nullum taedium, nulla satietas est; sed quantum quis plus hauserit, tanto amplius dulcia sensa perquirit: unde centesimus octavus decimus psalmus multa dicturus est. Sed quia fidelibus non sufficit solummodo legere, nisi etiam bonorum operum fructus sedula pietate monstrare, dicit: In observationibus tuis exercebor, id est in praeceptis tuis salutaribus humili devotione versabor. Exercitatio enim bene nostra dicitur, quando jussa Domini ipso misetudinem ejus mansuetudinemque commemorat; ut benevolentiam piissimi judicis facilius impetrarent iterata praeconia. Apparet quippe sanctum virum certissima fuisse pollicitum. Constat enim et libris eum et operibus eruditum, quando ad paternas laudes devota exsultatione prorupit.
Abbreviated transcription (Latin):
consueuit operari. Dextera enim excel
tati utde condicione seruili: mereamur
&iam cius filii nuncupari. Hancinse cõ¬
mutationem fieri sentiebat: quam conce¬
dixpĩ anopopulo quandoq gaudebat
MEMOREUI OEERUMONI QUIAME¬
MORERO ABINITIO MIRABILIUTUORU
ommutationem desefactam. in sua
dicit permanere memoria: qui a
meliora meretur suscipere : qui conlata
bona decorde non probatur amittere:
sed netantum dese exultare uideretur :
Sequitur Quia memorero abinitio
mirabilium tuorum. Vtiq: quaehuma¬
nogencripius miserator indulsit. Pri¬
mum : quod adam fecit imaginem &
similitudinem suam. Deinde : quod ob¬
lationem abel iusti susceperit: quod
in arcanoe. crescente diluuio. in myste¬
rium ecclesiȩ animalia diuersa salua¬
uerit Vt abraham filium suum offe¬
rente : trpum sui aduentus caelesti
pictate monstrauerit. Postremo:
quod ipse ad liberandum hominem
uenire dignatus est. Haecerant abini¬
tio credomirabilia : quae scm̃ uirum sua

Expanded text:
consuevit operari. Dextera enim Excelsconsuevit operari. Dextera enim Excelstati, ut de conditione servili mereamur etiam ejus filii nuncupari. Hanc in se commutationem fieri sentiebat, quam concedi Christiano populo quandoque gaudebatMemor fui operum Domini, quia memor ero ab initio mirabilium tuorum. Commutationem de se factam in sua dicit permanere memoria, quia meliora meretur suscipere, qui collata bona de corde non probatur amittere. Sed ne tantum de se exsultare videretur, sequitur, quia memor ero ab initio mirabilium tuorum; utique quae humano generi pius miserator indulsit. Primum, quod Adam fecit ad imaginem et similitudinem suam; deinde, quod oblationem Abel justi susceperit; quod in Arca Noe crescente diluvio in mysterium Ecclesiae animalia diversa salvaverit; ut Abraham filium suum offerente, typum sui adventus coelesti pietate monstraverit; postremo, quod ipse ad liberandum hominem venire dignatus est. Haec erant ab initio, credo, mirabilia quae sanctum virum sua
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in deliberationibus fieri sol&: cer¬
tam absolutamq sententiã. Dixit enĩ
Num quid in acternum proici & ds̃
aut non appon& ut beneplacitum sit
ei ad huc: & reliquos duos uersus. qui
TAECMUTATIO DEXTERE EXCELSI
Interiecto secundo diapsalmate: uenit
ad tertiam narrationem. ubi post cogi¬
tationem bonorum : trans latus ad salu¬
berrimum sensum: competenter se asse¬
rit inmutatum: Dicit enim primonunc
coepi : quasi sapere : quasi intellegere :
quasi adlumen splendidissimum per¬
uenire : quippe quilaetaturus erat in
operibus dnĩ. Sed quidsit istud nunc
coepi: sequenti sententia declaratur
Quaefigura dicitur efexegesis id est
explanatio dicti superioris dicitenim
Haecest mutatio dexterȩ excelsi. Muta¬
tionomen ȩqui uocum est Nam mutati
dicimur: quando in pessimam partem
errore aliquo faciente dilabimur Sed
net ale aliquidhic sentiretur: commuta¬
tionem in sedicit scam : quam dexteradñi

Expanded text:
sicut in deliberationibus fieri solet cersicut in deliberationibus fieri solet certam absolutamque sententiam. Dixit enim: Nunquid in aeternum projiciet Deus, aut non apponet ut beneplacitum sit ei adhuc? et reliquos duos versus, qui haec mutatio dexterae Excelsi. Interjecto diapsalmate secundo venit ad tertiam narrationem: ubi post cogitationem bonorum translatus ad saluberrimum sensum, competenter se asserit immutatum. Dicit enim primo: Nunc coepi, quasi sapere, quasi intelligere, quasi ad lumen splendidissimum pervenire; quippe qui laetaturus erat in operibus Domini. Sed quid sit istud, Nunc coepi, sequenti sententia declaratur. Quae figura dicitur epexegesis, id est explanatio dicti superioris. Dicit enim: Haec est mutatio dexterae Excelsi. Mutatio nomen aequivocum est; nam mutati dicimur, quando in pessimam partem errore aliquo faciente dilabimur. Sed ne tale hic aliquid sentiretur, commutationem in se dicit factam, quam dextera Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Aut continebit in ira miseri cordi¬
amsuam: Respice quam mirabili ordi¬
ne aduentus iste descriptus . ẽ. Vbiq
misericordia ponitur : quia miseris
res tanta prȩstatur. Facilius enim est¬
dnõ continere iram : quae ab eius tran¬
quillitate cognoscitur aliena. Sed ma¬
gis ad miseri cordiam pronus eẽ. credat᷑.
quaenum quam ab eius maiestate diui¬
ditur. Sicut perisaiam dicit. Non in
ȩternum uindex in uobis ero: neq per
omne tempus iras caruobis. Qua prop¬
ternoninira continebit miscri cordiam:
sed inmisericordia iram potius abstine¬
bit si tamen in hoc seculo conuersio de¬
uota proueniat. Etmemento quodira
indño abusiue non propriȩ dicatur.
Peractum est deliberatiuũ dicendige¬
nus : cuius membra suis uersibus apta
reddamus. Cogitatio ipsius: habuit
dies antiquos & annos aeternos: suis
qualitatibus & efficientiis comparare
Quas partes in suamente reposuit: &
uentilauit: Elegit tamen tertiȩ partis

Expanded text:
tur, aut continebit in ira misericorditur, aut continebit in ira misericordiam suam. Respice quam mirabili ordine adventus iste descriptus est? Ubique misericordia ponitur, quia miseris res tanta praestatur. Facilius est enim Domino continere iram, quae ab ejus tranquillitate cognoscitur aliena; sed magis ad misericordiam pronus esse credatur, quae nunquam ab ejus majestate dividitur; sicut per Isaiam dicit: Non in aeternum vindex in vobis ero, neque per omne tempus irascar vobis . Quapropter non in ira continebit misericordiam, sed in misericordia iram potius abstinebit, si tamen in hoc saeculo conversio devota proveniat. Et memento quod ira in Domino abusive, non proprie, dicatur. Peractum est deliberativum dicendi genus, cujus membra suis versibus apta reddamus. Cogitatio ipsius habuit dies antiquos et annos aeternos suis qualitatibus et efficientiis comparare, quas partes in sua mente reposuit, etventilavit: elegit tamen tertiae partis
Abbreviated transcription (Latin):
filius tunicam corporis: hoc est integrũ
hominem descã uirgine: quam sp̃s sc̃s
texuit ineffabiliter. In ingressu: in e¬
narrabiliter: In egressu conpręhenst¬
biliter : ingressus est inuisibilis: egres¬
sus est uisibilis Ingressus esi ds̃ uerbũ:
egressus ẽ idem & homo infineuero
significat plenitudinem temporis:
quando uenire dignatus. ẽ. de quo¬
tempore iohannes apłs dix̃. Filioli no¬
uissima hora est. Addidit a sȩculo &
generatione: Asȩculo in quo decretũ
fuerat utuenir& : Ageneratione scili¬
c& iudaica : quos carnis cognatione:
&iam fr̃s appellare dignatus est. Oꝑ
si agnoscere meruissent quod eis singu
bis accedit. & recedit. Ds autem cui
miseri cordia substantia liter in est.
quem ad modum potest obliuisci. quđ
abipso non probatur auferri: hinc
ergo pronuntiabat misereridm̃ : quia
eius preuidebat aduentum. Nam quȩ
fortiormisericordia quamunde mun¬
diclades cognoscitur. eẽ. sublata: Sequi¬

Expanded text:
Filius tunicam corporis, hoc est integrum Filius tunicam corporis, hoc est integrum hominem de sancta Virgine, quam sanctus Spiritus texuit ineffabiliter, in ingressu inenarrabiliter, in egressu comprehensibiliter. Ingressus est invisibilis, egressus est visibilis; ingressus est Deus Verbum, egressus est idem et homo. In finem vero significat plenitudinem temporis, quando tempore Joannes apostolus dixit: Filioli, novissima hora est . Addidit, a saeculo et generatione. A saeculo, in quo decretum fuerat ut veniret. A generatione, Judaica scilicet, quos carnis cognatione etiam fratres appellare dignatus est. O si agnoscere meruissent quod eis singulbis accedit et recedit; Deo autem, cui misericordia substantialiter inest, quemadmodum potest oblivisci, quod ab ipso non probatur auferri? Hinc ergo praenuntiabat misereri Deum, quia ejus praevidebat adventum. Nam quae fortior misericordia quam unde mundi clades cognoscitur esse sublata? Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
ceretur. dixit. Num quid ds̃ in ȩternũ
proici& genus humanum. & non ei ad¬
uentus sui miseratione prospici&: Iule
en imiam beneficiadnĩ futura sentie¬
bat : quide cacdestis miscricordiae pro¬
missa pietate tractabat. Sequitur
Aut non appon& ut bene placitum sit
ei adhuc : istud non. nequaquam ne¬
gantis sed potius ad firmantis ẽ. Ap¬
pon & enim id est prȩstabit: uteibene¬
placitum sit genus humanum : quan¬
dodignabitur in carnationis suȩ de¬
clarare mysteria: Quod autem ait
adhuc: expectantis est non dolentis
Nam quamuis fieri posse creder&:
emergere tamen subsequenti tempo¬
RICORDIAM SUAMABSCIDET ASAE¬
CULO I GENERATIONE
Miseri cordiadnĩ est : quod demaria
uirgine nasci secundum carnem
pronostra infirmitate dignatus est.
Hanc dñs non abscidit : quam proho¬
minum salute perprophetas cecinit
eẽ uenturam De quo loco stephanus
ep̃s: inencrdus ad leonem principem
scribens mirabiliterdicit. Indutus. ẽ

Expanded text:
ceretur, dixit: Nunquid Deus in aeternum ceretur, dixit: Nunquid Deus in aeternum projiciet genus humanum, ut non ei adventus sui miseratione prospiciat? Ille enim jam beneficia Domini futura sentiebat, qui de coelestis misericordiae promissa pietate tractabat. Sequitur, aut non apponet, ut beneplacitum sit ei adhuc? Istud non, nequaquam negantis, sed potius affirmantis est. Apponet enim, id est praestabit ut ei beneplacitum sit genus humanum, quando dignabitur incarnationis suae declarare mysteria. Quod autem ait, adhuc, exspectantis est, non dolentis. Nam quamvis fieri posse crederet, emergere tamen subsequenti temporicordiam suam abscidet, a saeculo et generatione? Misericordia Domini est, quod de Maria Virgine nasci secundum carnem pro nostra infirmitate dignatus est. Hanc Dominus non abscidit, quam pro hominum salute per prophetas cecinit esse venturam. De quo loco Stephanus episcopus in encycliis ad Leonem principem scribens, mirabiliter dicit: Indutus est
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. Estenim ita: &annos ȩter¬
nos inmente habui. Nonsicut stulti :
qui hoc quod audiunt: neq credunt.
neq insua memoria reponunt. sed ob¬
liuioni mandant quod neglegentius
acceperunt. Iste eniminmente habu¬
it annos ȩternos: qm̃ credebat eẽ. uen¬
turos. Meditatur &iam cum corde
suo: quia animam suam facit aliquid
cumratione tractare. Cumilla enim
loquimurtaciti: cum illa exercemur
quieti. Necsoli sumus: quando cum
ipsa suscepta altercatione confligim.
Sequitur. Exercitabar &uentilabã
in me spm̃meum. Proprie actus ipse
deliberationis exprimitur. Exerte¬
mur enim: quando perretractationes
innu meras aestuamus: & quasi inpa¬
lestra animę spiritali concertatione
fatigamur. Uentilatur autem sp̃s:
cum huc atq lluc uentimore celerri¬
ma cogitatione trans fertur. Sp̃s enĩ
umiste asaph transilitor uitiorũ
totius mundi cogitar& angustias
& sp̃s eius diutinis meditationibus exer¬

Expanded text:
dum est. Est enim ita: Et annos aeterdum est. Est enim ita: Et annos aeternos in mente habui; non sicut stulti, qui hoc quod audiunt, neque credunt, neque in sua memoria reponunt, sed oblivioni mandant, quod negligentius acceperunt. Iste enim in mente habuit annos aeternos, quoniam credebat esse venturos. Meditatur etiam cum corde suo, qui animam suam facit aliquid cum ratione tractare. Cum illa enim loquimur taciti, cum illa exercemur quieti, nec soli sumus, quando cum ipsa suscepta altercatione confligimus. Sequitur, exercitabar et ventilabam in me spiritum meum. Proprie actus ipse deliberationis exprimitur. Exercemur enim, quando per retractationes innumeras aestuamus, et quasi in palaestra animae spirituali concertatione fatigamur. Ventilatur autem spiritus, cum huc atque illuc in venti more celerrima cogitatione transfertur. Spiritus enim um iste Asaph transilitor vitiorum totius mundi cogitaret angustias, et spiritus ejus divinis meditationibus exer
Abbreviated transcription (Latin):
catis tenebatur obnoxium. Dequib
& alio locodicit. Ecce ueteres posuisti
dies meos: sed isti tem porales atq cadu¬
cisunt: & labili uariȩtate fugitiui
Sed contra dies antiquos annos ponit
aeternos: qui a sicut isti momento pere¬
unt: sic futuriperenni longeuitate con¬
sistunt. Inistis mors dominatur. In il¬
lis regnat uita perpetua. Isti ed acitris¬
titia conroduntur: In illis iusti secura
felicitate gaudebunt. Inistis deniq
fugit omne quoduenerit: In illis sta¬
bit quicquid accesserit Sedquidest
hoc quod isteuiriam dõ deditus. con¬
tradies antiquos aeternitatem ponit
annorum: cogitabat enim curlaben¬
tes dies. & quos tenere nemopossit
tanto pere desider& & quaerat huma¬
nitas : & illos ȩternos quisoli nobis sunt.
spetialiter appetendi: neglegamus :
contemnamus. nec credam us eẽ : dum
eos inprȩsenti non ualemus aspicere
Merito ergo turbatus est: quitam pra
aput istius uersus. superiori iungen¬

Expanded text:
catis tenebatur obnoxium: de quibus catis tenebatur obnoxium: de quibus et alio loco dicit: Ecce veteres posuisti dies meos . Sed isti temporales atque caduci sunt, et labili varietate fugitivi. Sed contra dies antiquos, annos ponit aeternos, quia sicut isti momento pereunt, sic futuri perenni longaevitate consistunt: in istis mors dominatur, in illis regnat vita perpetua; isti edaci tristitia corroduntur, in illis justi secura felicitate gaudebunt; in istis denique fugit omne quod venerit, in illis stabit quidquid accesserit. Sed quid est hoc, quod iste vir jam Deo deditus, contra dies antiquos aeternitatem ponit annorum? Cogitabat enim cur labentes dies, et quos tenere nemo possit, tantopere desideret et quaerat humanitas; et illos aeternos qui soli nobis sunt specialiter appetendi negligamus, contemnamus, nec credamus esse, dum eos impraesenti non valemus aspicere? Merito ergo turbatus est, qui tam praspiritum meum. Caput istius versus superiori jungen
Abbreviated transcription (Latin):
sollem niter exhibebat: istas usus nos ter
consueuit: uocarenocturnos. Hocenĩ
illis necesseest contingere: qui adspirita¬
les cogitationes semper intentis unt.
Redit enim cura peruigiles sensus: nec
somnum capiunt: nisi quiuniuersa
sollicitudine uacuantur. Sequitur.
Turbatus sum & non sum locutus.
Ostendit reuera tempus fuisse noctur¬
num: quando ipse homo recogitans
animi sui secreta perquirit. Turba¬
tus est quippe recordatione peccantiũ:
quiahumanum genus in delictorum
praccipitia corruebat. Etpiodolore
pro aliis cruciabatur: qui iam uitia
mundana transcenderat. Tacuitergo:
qm̃ profunda nocte non habebat sola¬
cium humani conlo quii: quo tempore
cautius cogitat. quicumq deliberat
Ingreditur deliberatiuum dicendi ge¬
nus: quod suis membris diligenter
explicitum: in huius partis fine mons¬
trabimus. Dicit enim quare turbatus
est: qm̃dies cogitauit antiquos. Ade
uidelic& quibus humanum genus pec¬

Expanded text:
solemniter exhibebat. Istas usus noster solemniter exhibebat. Istas usus noster consuevit vocare nocturnos. Hoc enim illis necesse est contingere, qui ad spirituales cogitationes semper intenti sunt. Reddit enim cura pervigiles sensus, nec somnum capiunt, nisi qui universa sollicitudine vacuantur. Sequitur, turbatus sum, et non sum locutus. Ostendit revera tempus fuisse nocturnum, quando ipse homo recogitans animi sui secreta perquirit. Turbatus est quippe recordatione peccantium, quia humanum genus in delictorum praecipitia corruebat, et pio dolore pro aliis cruciabatur, qui jam vitia mundana transcenderat. Tacuit ergo, quoniam profunda nocte non habebat solatium humani colloquii: quo tempore cautius cogitat quicunque deliberat.nnos aeternos. Ingreditur deliberativum dicendi genus, quod suis membris diligenter explicitum, in hujus partis fine monstrabimus. Dicit enim quare turbatus est: quoniam dies cogitavit antiquos, Adae videlicet, quibus humanum genus pec
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce quem admodum refectus est.
quimundanis rebus animam suã.
consolatum sefuisse denegauit. Nã
cumdĩ memores sumus: totius munere
suauitatis explemur Nec potest aliqiđ̃
pareẽ: quandonos coeperit gratia diui¬
na satiare. Sequitur. Exercitatus sũ
& defecit paulisper sp̃s meus. Exerci¬
tatum sedicit in illa contemplatione
diuina: cum tractar& qua sapientia
cuncta disponat: qualipotentia uni¬
uersa contineat omã simulfaciens:
& tammulta mirabili ordine dispen¬
sans. Etnetes seerat ut intellectus eius
deficer& : cum se in una retractatione.
tam innumerabilia. tamingentia con¬
gregassent: sicut alibi legitur. Consi¬
deraui operatua & expaui. Bene autẽ
posuit paulisper: qm̃ &si ad tempus
uisus est defecisse: paulo post intelle¬
gitur potuisse recreari. ANTICIPA¬
UERUNT UIGILIAS OCULIMEI. IUR¬
BATUS SUMETNON SUMLOCUTUS
Uenit ad secundam narrationem:
inqua cogitationum suarum ȩstus
enumerat. Dicitenim oculos suos an¬
ticipasse uigilias quasindĩ laudibus

Expanded text:
dmodum refectus est, qui mundanis rebus animam suam consolatam fuisse denegavit. Nam cum Dei memores sumus, totius munere suavitatis explemur; nec potest aliquid par esse, quando nos coeperit gratia divina satiare. Sequitur, exercitatus sum et defecit paulisper spiritus meus. Exercitatum se dicit in illa contemplatione divina, cum tractaret qua sapientia cuncta disponat, quali potentia universa contineat: omnia simul faciens, et tam multa mirabili ordinatione dispensans. Et necesse erat ut intellectus ejus deficeret, cum se in una retractatione tam innumerabilia, tam ingentia congregassent, sicut alibi legitur: Consideravi opera tua, et expavi . Bene autem posuit, paulisper, quoniam etsi ad tempus visus est defecisse, paulo post intelligitur potuisse recreari. Vers. 4. Anticipaverunt vigilias oculi mei: turbatus sum, et non sum locutus. Venit ad secundam narrationem, in qua cogitationum suarum aestus 260 enumerat. Dicit enim oculos suos anticipasse vigilias, quas in Dei laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
ratione profanati sunt: tanto isti con¬
fessionis ardore profecerunt: Ad di¬
dit &ira ascendit in israel. Sicut in
iacob caritatem accensamdicit: Ita in
isrł iram accendisse pronuntiat: ut illi
accenderentur ad gratiam: isti perdu¬
cerentur adculpam. QUIA NONCRE
IN SALUTARIEIUS
deo superius dixit ira ascendit in
israel: ut ostender& pertinaces: Nunc
autẽ causa ipsius obstinationis expo¬
nitur: Dicitenim non cos credidisse
indõ suo Etne alterum putares eẽ
dm̃: Sequitur: Necsperauerunt
insalutari cius. Idest in dnõ saluatore:
Vtnon solum eis illamurmuratio in¬
uidiam facer&: uerum &iam duritia
mentis postsccuta damnar&:¬
ET MANDAUIT NUBIBUS DESUPIR
IT IANUAS CAELI APERUIT
Iaec subparabolis & propositionib
dici: ininitio ipse testatus. ẽ: ideo¬
q quamuis perhistoriam facta uide¬
antur : oport& tamen referri ad dnm
saluatorem: ut nobis const& prȩdicta
sententia: Mandatum est nubibus

Expanded text:
ratione profanati sunt, tanto isti conratione profanati sunt, tanto isti confessionis ardore profecerunt. Addidit, et ira ascendit in Israel. Sicut in Jacob charitatem accensam dicit, ita in Israel iram ascendisse pronuntiat, ut illi accenderentur ad gratiam, isti perducerentur ad culpam. Vers. in salutari ejus. Ideo superius dixit: Ira ascendit in Israel, ut ostenderet pertinaces; nunc autem causa ipsius obstinationis exponitur. Dicit enim: Non eos credidisse in Deo suo. Et ne alterum putares esse Deum, sequitur, nec speraverunt in salutari ejus, id est in Domino Salvatore; ut non solum eis illa murmuratio invidiam faceret, verum etiam duritiam mentis post secutam damnarEt mandavit nubibus desuper, et januas coeli aperuit. Haec sub parabolis et propositionibus dici, in initio ipse testatus est. Ideoque quamvis per historiam facta videantur, oportet tamen referri ad Dominum Salvatorem, ut nobis constet praedicta sententia. Mandatum est
Abbreviated transcription (Latin):
Uenit ad quartam partem: ubi per
Ufiguram sinastrismos. quaelatine
dicitur congregatio iudeorũ crimina
colliguntur. Ds̃ enim cogitationes
murmurantium : &iam lingua qui¬
escente cognoscit: quisolus potest in¬
ternum tacitumq tractatum : tãquã
clamorem magnȩ uocis audire
Sed intende quod prius dixit distulit:
nuncaddidit superposuit. Nesiuin¬
dicar& ad praesens crederctur mur¬
murantes minime satiare potuisse
Sed distulit uindictam: utostender&
patientiam. Superposuit autem moras:
ut manifestar& potentiam. Et tunc
competenter ultus est culpas: quando
incredulas mentes: rerum ipsarum
perfectione conuicit. Sequitur. Etig¬
nis accensus est iniacob lacob signifi¬
cat supplantator: qui frequen ter
a parte ponitur gentium : quaeueni¬
entes ad xpm̃ israheliticum populũ
supplantasse monstrantur: quando
illis intro euntibus istos constat expul¬
sos. Ergo ingentibus istis quas dixim̾
ia cobnomine significari: ignis carita¬
tis accensus est Et quanto illi murmu¬

Expanded text:
r figuram synathroismos, quae Latine dicitur congregatio, Judaeorum crimina colliguntur. Deus enim cogitationes murmurantium, etiam lingua quiescente, cognoscit, qui solus potest internum tacitumque tractatum tanquam clamorem magnae vocis audire. Sed intende quod prius dixit, distulit; nunc addidit, superposuit; ne si vindicaret ad praesens, crederetur murmurantes minime satiare potuisse. Sed distulit vindictam, ut ostenderet patientiam: superposuit autem moras, ut manifestaret potentiam; et tunc competenter ultus est culpas, quando incredulas mentes rerum ipsarum perfectione convicit. Sequitur, et ignis accensus est in Jacob. Jacob significatur supplantator, qui frequenter a parte ponitur gentium, quae venientes ad Christum, Israeliticum populum supplantasse monstrantur, quando illis introeuntibus, istos constat expulsos. Ergo in gentibus istis quas diximus Jacob nomine significari, ignis charitatis accensus est; et quanto illi murmu
Abbreviated transcription (Latin):
plentur. Sollicitius autem perquiren¬
dum .ẽ quare dicat negaui consolari
animam meam : quiiam dnĩ contem¬
platione gaudebat. Sc̃s uiriure negat
illis rebus consolari animam suam : quȩ
humanis desideriis appetuntur. Vtsi
fatigatur uigilus: remissamuacationẽ
querat: sieiuniis corpussuum congru¬
ahilaritate reficiat. Sitristis est: ami¬
corum confabulationibus transferat᷑
Istiuero una fuit consolatio: intentionẽ
suam ponere semperindno

Expanded text:
plentur. Sollicitius autem perquirenplentur. Sollicitius autem perquirendum est quare dicat: Negavi consolari animam meam, qui jam Domini contemplatione gaudebat. Sanctus vir jure negat illis rebus consolari animam suam, quae humanis desideriis appetuntur; ut si fatigatur vigiliis, remissam vagationem quaerat; si jejuniis, corpus suum congrua hilaritate reficiat; si tristis est, amicorum confabulationibus transferatur. Isti vero una fuit consolatio, intentionem suam ponere semper in Do
Abbreviated transcription (Latin):
angustusuociferatus est nec inpatient̃
quȩ sustinebat ingessit: sed tam quam
quictus acmalorum suorum nescius.
indie tribulationis suȩ. toto desiderio
contemplationem dnĩ perqui rebat.
Addidit Manibus meis nocte coram.
eo & nonsum deceptus. Hic complecti.¬
tur quemad modum dnm̃ uiriliter
inqui siuit: & qui fructus eius actionis.
apparuit. Manibus meis. operibus.
dicit bonis: quȩ diuinis noscuntur con¬
uenire mandatis. Nocte : mundi isti¬
us significat uitam: quȩ quam uis lucẽ
habere uideatur: peccatorum tam en
obscuritate fuscata est. Coram eo:
id est non ad faciem hominum : sed in
absconso. sicut ipsedicit. Nolite face¬
re iustitiam uestram coram hominib:
& cetera. Illo enim prȩsente fit: quando
humanus non affectatur aspectus. ut
uanis laudibus intumescat: cumse ali¬
quis boni quicquam fecisse disseminat.
Sequitur. Et non sum deceptus. Iulere¬
uera non decipitur: cui promissa com¬

Expanded text:
angustiis vociferatus est, nec impatienter angustiis vociferatus est, nec impatienter quae sustinebat ingessit; sed tanquam quietus ac malorum suorum nescius, in die tribulationis suae toto desiderio contemplationem Domini perquirebat. Addidit, manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus. Hic complectitur quemadmodum Dominum viriliter inquisivit, et quis fructus ejus actionis apparuit. Manibus meis, operibus dicit bonis, quae divinis noscuntur convenire mandatis. Nocte mundi istius significat vitam, quae quamvis lucem habere videatur, peccatorum tamen obscuritate fuscata est. Coram eo, id est non ad faciem hominum, sed in abscondito, sicut ipse dicit: Nolite facere justitiam vestram coram hominibus , etc. Illo enim praesente fit, quando humanus non affectatur aspectus, ut vanis laudibus intumescat, cum se aliquis boni quidquam fecisse disseminat. Sequitur, et non sum deceptus. Ille revera non decipitur, cui promissa com
Abbreviated transcription (Latin):
expeter & non designat. Merito: quia
non est illi necessarium dicere quod
prȩst& : quisolus nouit largiri quod
expedit. Qua propter uiri scpientes s̃
quise potestati diuinitatis ordinationi¬
q committunt. Ipsumsolum expetunt:
&omnia prospera consequuntur. Sic
isaias prophetadicit. Onẽds̃ noster pa¬
cem tuam danobis: omnia enim pręsti¬
tistinobis. Sequitur &intendit mihi
Ecceuox illabreuis: sed pietate magni¬
fica ad dnm̃ missa: hocegit ut dignaret᷑
intendere. Sed quid ibi non prȩstitit.
quando talia miseratus indulsit: illius
quippe respicere liberare. ẽ & tãmagna
conferre : qualia non praeual& auidus
RI ANIMAM MEAM
Colent mundanis desideriis occupati
Dintribulationibus optare: ut ab illa
possint quam sustinent necessitate libȩ¬
rari Vt si ęgrotus est: sanitatem quęrat
Siperegrinus: patriam. Si pauper:
expensas Iste ut breui petitione omã
profutura concluder&: nihil desuis

Expanded text:
expeteret non designat; merito, quia expeteret non designat; merito, quia non est illi necessarium dicere quod praestet, qui solus novit largiri quod expedit. Quapropter vere sapientes sunt, qui se potestati Divinitatis ordinationique committunt; ipsum solum expetunt, et omnia prospera consequuntur. Sic Isaias propheta dicit: Domine Deus noster, pacem tuam da nobis: omnia enim praestitisti nobis . Sequitur, et intendit mihi. Ecce vox illa brevis, sed pietate magnifica, ad Dominum missa hoc egit, ut dignaretur intendere. Sed quid ibi non praestitit, quando talia miseratus indulsit? Illius quippe respicere, liberare est, et tam magna conferre, qualia non praevalet avidus ri animam meam. Solent mundanis desideriis occupati in tribulationibus optare, ut ab illa possint, quam sustinent, necessitate liberari: ut si aegrotus est, sanitatem quaerat; si peregrinus, patriam; si pauper, expensas. Iste, ut brevi petitione omnia profutura concluderet, nihil de suis
Abbreviated transcription (Latin):
admodum perdnm̃ saluatorem facta
sint inpopulis diuina miracula
Isaphiste mundanorum MIHI¬
desideriorum transilitor eximius.
non pro in columitate corporis: non
pro diuituis ad quirendis. non prohono¬
re capiendo sedam orednĩ quiiam per¬
fectis infunditur clamat ad dñm: ut
in hoc grmnasio confessi onis contem¬
platio diuinitatis cum spiritaliter con.¬
soletur. Nam quod dicit uocemea:
modus ille locutionis est quemiam in
derunt igni scũ arium tuum & hissimi¬
lia. Quaefigura in litteris sȩcularib
pleonasmos appellatur : quam nos quo¬
que ponamus intrepidi: cum pater au¬
gustinus inmodum locutionis fre¬
quentissime eam commemorasse nos¬
catur. Sedanim aduertendum. ẽ:
qm̃ ille tantum clam & addnm̃ : qui eũ
talia petit qualia sed aturum fidelib
pollicetur. Nam qui eum prorebus
transitoriis rogat: non addnm clama¬
re cognoscitur: quam uis ipsum petere
uideatur. Repetit &uox mea ad dnm:
subaudiendum peruenit. sed quid tam̃

Expanded text:
admodum per Dominum Salvatorem facta admodum per Dominum Salvatorem facta sint in populis divina miraculaAsaph iste mundanorum desideriorum transilitor eximius, non pro incolumitate corporis, non pro divitiis acquirendis, non pro honore capiendo, sed amore Domini, qui jam perfectis infunditur, clamat ad Dominum; ut in hoc gymnasio confessionis contemplatio Divinitatis eum spiritualiter consoletur. Nam quod dicit: Voce mea, modus ille locutionis est, quem jam iderunt igni sanctuarium tuum , et his similia. Quae figura in litteris saecularibus pleonasmos appellatur; quam nos quoque ponamus intrepidi, cum et Pater Augustinus, in modis locutionum frequentissime eam commemorasse noscatur. Sed animadvertendum est quoniam ille tantum clamet ad Dominum, qui eum talia petit, qualia se daturum fidelibus pollicetur. Nam qui eum pro rebus transitoriis rogat, non ad Dominum clamare cognoscitur, quamvis ipsum petere videatur. Repetit, et vox mea ad Deum, subaudiendum pervenit. Sed quid tamen
Abbreviated transcription (Latin):
liens eos. insuperioribus titulis dixim:
nomen est istud quod debeat indicare:
a saph. congregationem appellare
manifestum .c̃. Sicistorum nominum
expositione. tractata congregatio de¬
b& aduerti: quaeuitia istius seculi glo¬
riosis passibus transiliuit: & ad illum
finem peruenit: cuin il potest simile
repperiri Iotus ergo psalmus hic afi¬
deli congregatione cantabitur: quȩ
a saph nomine continetur
OIULSIO PSALMI
Asaphiste quem diximus uitiorum
transilitorem: in prima narratio¬
ne psalmi. addnm se clamare testatur:
et tribulationibus suis quod sol& fide¬
libus accidere: semagis insinuat eru¬
ditum: secunda narratione. cogita¬
tiones enumerat quaesolent pulsare
in hoc mundo corda laborantium
Tertia: beneficio diuinitatis in meli¬
orem sensum seas serit permutatum.:
ut operam potentiamq dĩfixa mente
cogitar&: quibus rebus cognoscitur
assidua exercitatione profecis se.
Quarta narratione prosequitur: quẽ¬

Expanded text:
liens eos, in superioribus titulis diximus liens eos, in superioribus titulis diximus nomen istud quid debeat indicare. Asaph congregationem appellari manifestum est. Sic istorum nominum expositione tractata, congregatio debet adverti, quae vitia istius saeculi gloriosis passibus transilivit, et ad illum finem pervenit, cui nihil potest simile reperiri. Totus ergo psalmus hic a fideli congregatione cantabitur, quae Asaph nomine continetur. Divisio psalmi. Asaph iste, quem diximus vitiorum transilitorem, in prima narratione psalmi ad Dominum se clamare testatur, et tribulationibus suis quod solet fidelibus accidere se magis insinuat eruditum. Secunda narratione cogitationes enumerat, quae solent pulsare in hoc mundo corda laborantium. Tertia beneficio Divinitatis in meliorem sensum se asserit permutatum, ut operam potentiamque Dei fixa mente cogitaret: quibus rebus cognoscitur assidua exercitatione profecisse. Quarta narratione prosequitur, quem
Abbreviated transcription (Latin):
commonere dirigentes: usq ad dnĩ
xpĩ sacramenta peruenit. Terribilẽ
regibus pronuntians: quem crucifi¬
gendum hebreorum clamauit insa¬
nia Qua propter intellegite pertina¬
ces: quia dirigentes non estis sed potius
errantes : qui audire noluistis. tam salu¬
berrimum percuncta monitorem :
&ideo dispersi perali en aregna uiuitis
Sacrificia non habetis: quisceptrum
noluistis patrioticum diligere : sed ro¬
manum. Namdum confitentes lati¬
no sermone dicantur iudȩi: quẽ ad mo¬
dum sicappellari potestis tam grauit᷑
obstinati: Curergo ultionem tantam
non aduertitis quiipsum quoque no¬
men postomnia perdidistis: dimidi a¬
tus ẽ. hictextus psalmorum : & quan¬
tos dnĩ largitate transiuimus: tanti
nobis ad finem super eẽ. noscuntur
Oremus. ut qui gratiam nobis prȩstitit.
in prȩteritis: ipse nobis auxilium con¬
ced at efficaciter infuturis.
Infinem notum est significare dnin
saluatorem. Iditun quoque transi¬

Expanded text:
commonere dirigentes, usque ad Domini commonere dirigentes, usque ad Domini Christi sacramenta pervenit: terribilem regibus pronuntians, quem crucifigendum Hebraeorum clamavit insania. Quapropter intelligite, pertinaces, quia dirigentes non estis, sed potius errantes, qui audire noluistis tam saluberrimum per cuncta monitorem. Et ideo dispersi per aliena regna vivitis, sacrificia non habetis, qui sceptrum noluistis patrioticum diligere, sed Romanum. Nam dum confitentes Latino sermone dicantur Judaei, quemadmodum sic appellari potestis tam graviter obstinati? Cur ergo ultionem tantam non advertitis, qui ipsum quoque nomen post omnia perdidistis? Dimidiatus est hic textus Psalmorum, et quantos Domini largitate transivimus, tanti nobis ad finem superesse noscuntur. Oremus ut qui nobis gratiam praestitit in praeteritis, ipse nobis auxilium concedat efficaciter in futuris.. In finem, notum est significari Dominum Salvatorem. Idithum quoque transi