comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicoꝵ. specieb. ipsa uetustate parũ in plurib oꝑari ꝓbant᷑. S qͥa nõ
est qͥ faciat hoc bonũ. non ẽ nec usq ad unũ: ucilit̾ ag̾e me credo.
qd̾ iurũ iitutis & nr̃o tẽpore. singularẽ. quẽ uidi. quẽ agnoui. pe
trũ abbatẽ elareuallis. qͦ ad calamo nr̃o fieri poc̾it. a defunctis re¬
uocare ꝓpono: ut sicut uiuentes edificanit uiuus. sic eosdẽ edificet
.&̃ defunctus. Et sic̃ ẽ indubitant᷑ credimꝰ in et̾na. ita sit in homiũ
memoria: ad fidẽ scilioet eoꝵ. roborandã. & ad excitandũ in eis diui¬
nũ amorem. S ab hoc ꝓposito me płimũ reuocare otendit osidatio
niei: cuiꝰ ꝑsona corporis infirma ẽ. & sermo otẽptibilis. Timeoq
p̃sũptionis argui: qͥ materiã disertissimis reseruandã. impudens
occupauerim. Uereorq ne uir tantꝰ scd̾m id estimetur: non qd̾

Expanded text:
dicorum speciebus, ipsa vetustate parum in pluribus operari probantur. Sed quia non dicorum speciebus, ipsa vetustate parum in pluribus operari probantur. Sed quia non est qui faciat hoc bonum, non est nec usque ad unum , utiliter agere me credo quod virum virtutis et nostro tempore singularem, qtrum Abbatem Clarevallis, quoad calamo nostro fieri poterit, a defunctis revocare propono: ut sicut viventes edificavit vivus, sic eosdem edificet et defunctus. Et sicut est, ut indubitanter credimus, in eterna, ita sit in hominum memoria, ad fidem scilicet eorum roborandam et ad excitandum in eis Divinum amorem. Sed ab hoc proposito me plurimum revocare contendit consideratio mei, cujus persona corporis infirma est et sermo contemptibilis , timeoque presumptionis argui, qui materiam disertissimis reservandam impudens occupaverim. Vereorque ne vir tantus secundum id estimetur, non quod
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa saluatoris presentia corporali. usq ad nosteũ tempus. annũ
scilicet in carnationis ipsiꝰ millesimũ ducentesimũ quartũ. series
hystorialis deducta litteris q cõmissa declarat. hoc autẽ tẽpore qm̃
habiuidauit iniqͥtas: refriguit caritas multoꝵ. Ex qͦ ipiꝰ quoq
fidei formidamꝰ edipsim. Diminute siqͥdẽ st̃ u̾itates afiliis home¬
nũ & defecit sc̃s: ille nimirũ qͥ plenꝰ gr̃a & fortitudine. faciat ꝑdi¬
gia & signa magna inpoplõ. dicatq confidenter. Oꝑa q̃ ego facio
in noĩe patͥs mei ip̃a testimoniũ ꝑhibent de me. ĩ mopotiꝰ de fide:
ꝑ qͣ ds̃ decreuit saluare credentes inse. Signis & reuielationibus
indiguit pͥmitua eccłia: & ea copiose possedit. Ceterũ & ꝓuecta eodẽ
indiget alim̃to: ut eadẽ medicina que otulit sospitatẽ. oseruet
collatã. Ad qd̃ signa recentia efficatiora uident᷑: qm̃ uet̾a ut ẽ in ne¬

Expanded text:
ipsa Salvatoris presentia corporali usque ad nostrum tempus, annum scilicet incarnationis ipsius millesimum ducentesimum quartum series hystorialis deducta litterisque commissa declarat. Hoc autem tempore quoniam habundavit iniquitas, refriguit caritas multorum : ex quo ipsius quoque fidei formidamus eclipsim; diminute siquidem sunt veritates a filiis hominum et defecit sanctus : ille nimirum qui plenus gratia et fortitudine faciat prodigia et signa magna in populo , dicatque confidenter: opera que ego facio in nomine patris mei ipsa testimonium perhibent de me , immo potius de fide, per quam Deus decrevit salvare credentes in se. Signis et revelationibus indiguit primitiva Ecclesia, et ea copiose possedit; ceterum et provecta eodem indiget alimento, ut eadem medicina que contulit sospitatem, conservet collatam: ad quod signa recentia efficaciora videntur quam vetera, ut est in me
Abbreviated transcription (Latin):
XUI
De qͦdã egͣto ꝓ qͦ mauit. & eg̃ ĩ sõno se ab eo u̾berari uidebat.
Quom reuelatũ est ei qd̾ foret abbas clareuallis.
De morte geral di abbis clareuallis apud igniacũ.
De uisione cuidã fr̃is clareuallis que p̃cessit olectionẽ petͥ.
De electione eꝰ in abbem clareuati: & gilleb̾to pͥore a feb̾b ꝑ cũ lib̾ato.¬

Expanded text:
I De quodam egroto pro quo oravit, et eger in somno se ab eo verberari videbat, Quomodo revelatum est ei quod foret Abbas Clarevallis, De morte Geraldi Abbatis Clarevallis apud Igniacum, De visione cujusdam fratris Clarevallis que precessit electionem Petri, XXI. De electione ejus in Abb
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ uocauerit eũ papa romanus &honorauerit.
xXII
De electione cuiꝰdã ep̃i & laudabili u̾bo petͥ suꝑ eiꝰ electione.
De patientia eiꝰ quando ꝑdidit ocłm.
Quid electurꝰ pͥorẽ igniaci cuidã fr̃i responderit.
De aduentu eiꝰ remis & forma in eqͥtando. & actoris p̃sagio d̾ morte eiꝰ. xxui
De eiꝰ obitu fuscuaci¬

Expanded text:
caverit eum Papa Romanus et honoraverit, XXIV. De electione cujusdam episcopi et laudabili verbo Petri super ejus electione, De patientia ejus quando perdidit oculum, Quid electurus Priorem Igniaci cuidam fratri responderit, De adventu ejus Remis et forma in equitando, et actoris presagio de morte ejus, XXVIII. De ejus obitu Fus
Abbreviated transcription (Latin):
Quom a ualleregis tͣnslatꝰ ẽ igniac̃. E de p̃sagio rob̾ti monachi sr̃ hoc. ix
Responsũ diuinũ sr̃ eadẽ re ad monachũ nicholaũ.
Aliud itẽ responsũ ad eundẽ nicholaũ de agenda penitentia.
De disc̾tione dõni petͥ cͥca se & curca suos subiectos.
XII
De usione ipstꝰ mirabili sẽ milite balduino.
Ictoris testimoniũ super eadem uisione.¬

Expanded text:
alle Regis translatus est Igniacum, et de presagio Roberti monachi super hoc, X. Responsum divinum super eadem re ad monachum Nicolaum, XI. Aliud item responsum ad eumdem Nicolaum de agenda penitentia, De discretione domni Petri circa se et circa suos subditos, XIII. De visione ipsius mirabili super milite Balduino, XIV. Actoris testimonium super eadem visione
Abbreviated transcription (Latin):
catalaunũ. idem geraudus apparuit petro abbati
tune dicens. Noli contristari de mortẽ mea quia
claram uallem. facies obsequium meum & sepe¬
lies me. Cum ergo idem petrus rogatus ab aliiᷤ
apparuerunt ei sc̃s bernardus et sanctus malachi¬
as. unus ex una parte altaris et alius ex altera.
dicendes. Ne dubites. quod abbas geraudus sit so¬
cius angelorum et in gloria eterna.

Expanded text:
em Gerardus apparuit Petro abbati Igniaci, dicens: « Noli contristari de morte mea; quia Claramvallem, facies obsequium meum, et sepelies me. » Cum ergo idem Petrus rogatus ab aliis apparuerunt ei sanctus Bernardus et sanctus Malachias: unus ex una parte altaris, et alius ex alia, dicentes: « Noli dubitare quod abbas Gerardus sit socius angelorum et in gloria aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
saluare ubi tantũ ẽ depositio sordiũ oronis¬
.iiubi int̾rogatur ⁊ exigit᷑ ab aptista bona
conscientia baptiyandi quia tale baptisma
saluat. illud altud occid. uint̾rogatio facta
ntendens indm̃. ut ꝑbonã conscientiã unũ
efficiat᷑ iumdõ¬

Expanded text:
illum baptisma salvare, ubi tantum est depositio sordium carnisid est ubi interrogatur et exigitur ad baptisma bona conscientia baptizandi, quia tale baptisma salvat, illud aliud occidit. Interrogatio facta et tendens in Deum, ut per bonam conscientiam unum efficiatur in D
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilia q̃ corꝑali uisione cernunt᷑. s unige¬
nitus quiẽ insinupatris ipse narrabit. ꝙ ñ
adoculos s adm̃tium uisionẽ ꝑtinꝙ. Sic̃gꝰ
si solẽ istũ uidere uellemuis. ocalũ corporis pͥ¬
garemus: sic uolentes uidẽ dm̃: oculũ m̃tis
purgemus.s quia ħ uisio infuturo sꝑatur.
qͥd agendũ ÷. quo solatio utendũ. dũ ad huc
in dõ. ⁊ nemo desalute desꝑꝙ. quia isi mor
adrem

Expanded text:
visibilia, quae corporali visione cernuntur; sed Unigenitus qui est in sinu Patris, ipse narrabit , quod non ad oculos, sed ad mentium visionem pertinet. Sicut ergo, si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus; sic volentes videre Deum, oculum cordis purgemus. Sed quia haec visio in futuro speratur, quid agendum est, quo solatio utendum, dum adhuc in eo, ideoque nemo de salute desperet, quia etsi morbad rem
Abbreviated transcription (Latin):
Uicissim inse habitant
qui contin&. ⁊ quic̃tinet᷑.
habitas in dõ s ut conti¬
nearis. habitat inte đs.
sũ contineat necadas. qͦ¬

Expanded text:
Vicissim in se habitant qui continet et qui continetur, habitas in Deo, sed ut continearis, habitat in te Deus, sed ut contineat, ne cadas, q
Abbreviated transcription (Latin):
quia cũ nullum malum
sine pena possit transire.
sđs mnultimo maloᷤ sit aspe
udicaturꝰ : in p̃senti flagel¬
lat. ⁊corrip̾ õs qͦs ĩ futuro
uult a ccipere ad salutẽ.
uñ salomon. fii accedẽs

Expanded text:
quia cum nullum malum sine poena possit transire, et Deus in ultimo malos sit aspere judicaturus, in praesenti flagellat et corripit omnes, quos in futuro vult recipere ad salutem. Unde Salomon: Fili, accedens
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃i. nolite peregrmari inferuore.
qui ad tẽptationem uob̾sit. quasi
aliquid noui uob̃ contingat. sed
cõmunicantes xp̃i passionib gaude¬
te. ut et in reuelatione głȩ eius¬
gaudeatis exultantes. Si exprobra¬
mini in nomine xp̃i.beati eritis.

Expanded text:
mi, nolite peregrinari in fervore qui ad tentationem vobis sit, quasi aliquid novi vobis contingat; sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione glorigaudeatis exsultantes. Si exprobrmini in nomine Christi, beati eritis,
Abbreviated transcription (Latin):
Si dr̃ uob̵ apseudo qd̃ uultis potestis face̾
qr tantũ tẽpus restat usq ad diẽ inditii. ꝗ
exlongin quitate tẽporis iidex scire mul¬
tañ pot̾it : ñcredatis eis. quia qͥcqͥd pot̃ fi¬
eri mille anns. ita uid. sic̃ illud ꝙ fit u¬
na die. sidicunt. mille anuis ñ asseq̃ nu

Expanded text:
itur vobis a pseudo: Quod vultis potestis facere, quia tantum tempus restat usque ad diem judicii, quod ex longinquitate temporis judex scire multa non poterit; non credatis eis, quia quidquid potest fieri mille annis, ita videt, sicut illud quod fit una die. Si dicunt: Mille annis, poenitendo n
Abbreviated transcription (Latin):
erant prius. & terra de aqua. ⁊ per
aquam consistens dĩ uerbo. ꝑquȩ¬
ille tunc mundus aqua mundatus¬
periit. cęli autem qui nunc sunt et
terra eodem uerbo repositi. igni re¬
seruati indiem iudicii et ꝑditionis¬
impiorum hominum. Unum uͦ¬
dies apud dominum sicut mille
anni. ⁊mille anni sicut dies unus.¬

Expanded text:
de aqua et per aquam consistentes verbo Deille tunc mundus aqua mundatuseriit: coeli autem qui nunc sunt, etterra eodem verbo repositi servati in diem iudicii et impiorum hominum unum dies apud Dominum sicut mille anni et mille anni sicut dies unus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ c̃oupiscentia ⁊ suꝑbia
iẽ ex patre. pugnauicioꝵ
rimꝰ. fec̃ đs bões rectos ip
sise miscuer̃ insinitis q̃stio¬
nib ds̃ intẽptator malor

Expanded text:
Quae concupiscentia, et superbia non est ex Patre. Pugna etiam rimus. Fecit Deus homines rectos, ipsi autem se miscuerunt infinitis quaestionibus . Deus intentator malorum
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ .e.n. tñ ñ erant eꝓ nob̾ ueracit̃. ñpotuissẽt
incorpr̃ ꝓͥman&. sSic sunt sicti inecela
quomꝰ humores mali incorp̃r. qnͣ euoniũt᷑
reuelat᷑ corpꝰ. sic qũ ȩxeunt mali releuatur
uenit quasi occasione uenti uolant foras.

Expanded text:
t Christi manet. Sic sunt ficti in Ecclesia quomodo humores mali in corpore; quando evomuntur, relevatur corpus; sic quando exeunt mali, relevatur rit, quasi occasione venti volant foras,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. niohil inmundo hñs ubi peced : ħ tantũ desi¬
dare cogitur. ut finito certamine ꝑcipiat
tari. eũ ꝓposito dñicȩ passionis exemplo. nos
habitũ pacientis in duimus. facile uiuante
dño lapsus uitamus peccoꝵ¬

Expanded text:
 nihil in mundo habens ubi peccet, hoc tantum desiderare cogitur, ut finito certamine percipiat tari, cum proposito dominicae passionis exemplo, nos habitum patientis induimus, facile juvante Domino lapsus vitamus pecc
Abbreviated transcription (Latin):
penȩ nascunt᷑ etũ. ponia pulcberruna.
q̃ ex edendi cupiditatẽ eẜpectantib ge¬
n̾e̾nt. si carpus fatiscunt & resoluunt᷑
ĩcin̾em. fumũq excitant qͣsi adhucar¬
deant
zere ñ ualebat. ipse aũ in bonis actib
se soruabat. nec uisis hauditis flagitiis

Expanded text:
poenae. Nascuntur enim poma pulcherrima, quae et edendi cupiditatem spectantibus generant. Si carpas, fatiscunt, ac resolvuntur in cinerem, fumumque excitant, quasi adhuc ardeantere non valebat, ipse autem in bonis actibus se reservabat. Nec visis, vel auditis flagitiis
Abbreviated transcription (Latin):
uia u̾itatis blasphemabit᷑ ꝑħeticos nͣ
solũ in eis quossuȩ heresi seductos assoct¬
ant. s meis q̃q̃ quos ꝑinpurissima sua
facta nsacͥ ficiał mistĩa erecranda quȩ
faciunt modiũ xͥ ani noĩs coneitant:

Expanded text:
Via veritatis blasphemabitur per haereticos non solum in eis quos suae haeresi eductos associant, sed in eis quoque quos per impurissima sua facta et sacrificia, vel mysteria exsecranda quae faciunt, in odium Christiani nominis concitant,
Abbreviated transcription (Latin):
sulcre ñ morte̾ s depositionẽ uocat.
quia sic ÷ famuł đi carnis recina eula
exuere. si c̃ uiatorib confecto itinere
domũ pͥam ꝓhabitatione tabnaculiad¬
ire. sicut positis in expeditione ꝓstrato
boste ad patriã redire

Expanded text:
ulchre non mortem, sed depositionem vocat, quia sic est famulis Dei carnis retinacula eruere, sicut viatoribus confecto itinere domum propriam pro habitatione tabernaculi adire, sicut positis in expeditione prostrato hoste ad patriam redire
Abbreviated transcription (Latin):
mox amał abstinete uin cogitatione ⁊ in
oꝑe. ne inuacuũ scientia cȩlestiũ cedat
si se ab illecebris seculi aliquis ñ coerceat.
lectionis ut peis oretis ũ conũ tantur. qui
doctrina ur̾a. ł inc̃pationib nolũt cũti.¬

Expanded text:
mox a malis abstinete, et in cogitatione et in opere, ne in vacuum scientia coelestium cedat, si se ab illecebris saeculi aliquis non coerceat.lectionis, ut pro eis oretis ut convertantur, qui doctrina vestra vel increpationibus nolunt c
Abbreviated transcription (Latin):
inside ꝑsistere. ł obsecrans ⁊ contestans aue¬
toritate seripturaꝵ banc ẽẽ uerã gram ꝗͣ
seribendo p̃dico. quiañ ÷ in alio aliquo salus.
in quo oporteat uossaluos fieri. ł obsecrans
ples isrłitica parua numero ⁊ captiuata
sedens suꝑ flumina babilonis absentiam
dñi maliena t̾ra eantabat. & bñ dũ audito
res hortatur ad tołantiam adu̾sitatũ p̾sen¬

Expanded text:
in fide persistere; vel obsecrans et contestans auctoritate Scripturarum hanc esse veram gratiam, quam scribendo praedico; quia non est in alio aliquo salus, in quo oporteat vos salvos fieri : et obsecrans plebs Israelitica parva numero, et captivata sedens super flumina Babylonis absentiam Domini in aliena terra cantabat . Et bene dum auditores suos hortatur ad tolerantiam adversitatum praesen
Abbreviated transcription (Latin):
inegipto a patrefamilias domitã. coridie
& caułna sua eg̃ssam. uam̾sa eius annonã
ꝑciꝑe solitã. Legimus uima rcellino ti¬
gridem mansuetã factã. ab india a nasta¬
bestiales sensu ⁊ oꝑe. Aliqui c̃ uolueres
instabilitate. alii serpentes astucia nocẽ¬
a magistro refren iri. s inquiecũ. non

Expanded text:
in Aegypto a quodam patrefamilias domitam, quotidie de caverna sua egressam et a mensa ejus annonam percipere solitam. Legimus in Marcellino, tigridem mansuetam factam ab India Anastabestiales sensu et opere; aliqui volucres instabilitate; alii serpentes astutia nocen magistro refrenari. Linguam ergo
Abbreviated transcription (Latin):
bñ eam gub̾nat. simale : sibi suisq magna
ꝑditionis exaltat. Uñ salomon. Mors uita
in manib lingrȩ.Uitã exaltat sibñ doc&s
eocłam. mortem: simale. ag̃naq contra
ulos. quinuita uscientia destituti. docere
ut latrocinia stupra : Aut pat̾ntur ut
ꝑiuria. falsa testimonia. aut defendunt᷑.
u̾cũ quilib& ĩpurꝰ excusando scelꝰ ꝙ qdmisit
simulat bonũ ꝙ. non fec̃¬

Expanded text:
bene eam gubernat; si male, sibi suisque magnam perditionem exaltat, unde Salomon: Mors et vita in manibus linguae . Vitam exaltat, si bene docet Ecclesiam; mortem si male. Agitur namque contra illos qui, et vita et scientia destituti, docere ut latrocinia, stupra: aut patrantur, ut perjuria, falsa testimonia: aut defenduntur, ut cum quilibet impurus excusando scelus quod admisit, simulat bonum quod non fec
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam libri. ⁊ magna
exultat. quia cȩterorũ ũba
nsensus despiciens. singu¬
larit̾ se sapientem iac tat
÷ lingua totum corpꝰ ina¬
culat᷑. ⁊mmundũ facit
reputari in conspectudĩ.
terium. quia constituit᷑
rente rota agimur. uł¬
mȩ pͣuariconis ab int̾na
st abilitate ꝓiecti. huc il.¬
luc uagamente raptam᷑.
ubi ꝑiculũ. ubi sit salus
eptes ⁊̃ noxiis sermonib
ies qͥ posuer̃ incelũ ossuũ.
st̃ serpentini d̃ quib: dr̃¬

Expanded text:
Quidam libri habent: Et magna exsultat; quia caeterorum, scilicet verba et sensus despiciens, singulariter se esse sapientem jactat est lingua totum corpus maculat, et immundum facit reputari in conspectu Dei,e magisterium: quia constituiturrente rota, agitamur. imae praevaricationis ab interna stabilitate projecti, huc illucque vaga mente raptamur; ubi periculum, vel ubi sit salus,eptis etiam et noxiis sermonibus les qui posuerunt in coelum os suum , sunt serpentini, de quibus d
Abbreviated transcription (Latin):
operib agitur q̃ fidẽ sequunt᷑. ꝑquȩ am¬
plius ustificat᷑ : cũ iã ꝑfidẽ fuiss& iustus.
Uñ paulus. fide abraam obtulit isaac cũ
temptaretur. ħoblatio ÷ opus ⁊ testimoni¬
ũ fidĩ uusticiȩ. paulus in abraã fidi cons¬
tantiam. Iacobꝰ laudat oꝑũ magnisicenti¬
ã. quia utroq fuit ꝑfec tꝰ abraam. ude utͦq¬

Expanded text:
operibus agitur, quae fidem sequuntur, per quae amplius justificatur, cum jam per fidem fuisset justus. Unde Paulus: Fide Abraham obtulit Isaac, cum tentaretur : Haec oblatio est opus et testimonium fidei et justitiae. Paulus in Abraham fidei constantiam, Jacobus laudat operum magnificentiam, quia in utroque fuit perfectus Abraham, et de ut
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib mĩȩ. ut quos p̾cedente mĩa sententia.
truerat. c̃ soletur. oocendo quib remediis
expientur cotidiana peccata. siñ quib ñ
agit᷑ uita ne illi qui ñ inuno tantũ s m
multis offendunt. inuiditio mueniant᷑.
ł esurientẽ non recreant. siñ ⁊cib p̾be¬
atur nuestis. ita fioes u̾bo tenus seruata

Expanded text:
ordiae, ut quos praecedente sententia terruerat, consoletur, docendo quibus remediis expientur quotidiana peccata, sine quibus non agitur vita. Ne illi qui non in uno tantum, sed in multis offendunt, in judicio inveniantur vel esurientem non recreant, si non et cibus praebeatur, ac vestis, ita fides verbo tenus servata
Abbreviated transcription (Latin):
inpleuit. ⁊ legẽ ꝑfectã lib̾tatis gnĩm uo¬
cat eũgłii. quȩ ꝑfecte lib̃os fac̾ a seruitute
timoris. qͥ legẽ tenebant intimore serui¬
ebant. qͥsqͥs eã trains g̃diebat᷑. siñ miserati¬
onelapidabat᷑. ħ lex neminẽ adꝑfectũ ꝑ¬

Expanded text:
miser. Legem perfectam libertatis gratiam vocat Evangelii, quae perfecte liberos facit a servitute timoris. Qui legem tenebant, in timore serviebant; quia quisquis eam transgrediebatur, sine miseratione lapidabatur. Haec lex neminem ad perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
patum in creaturis adop¬
tione nob̾concesslt. uñ
aliꝰ translator. ut simuᷤᷤ
pͥmieiȩ creatura ꝵ eius.¬
Supͣ monuit adtołantiã
tẽptõnũ. deinceps morii
lib instruit p̃ceptis

Expanded text:
patum in creaturis, adoptione nobis concessit. Unde alius translator: Ut simus primitiae creaturarum ejuspatum in creaturis, adoptione nobis concessit. Unde alius translator: Ut simus primitiae creaturarum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
anulũ habens inueste candida. intro
et intendatis in eu qui ẽ indutus ueste
p̃clara. & dixeritis ei tu sede hic bene.
pauꝑi aũ dicatis. tusta illic auto
sede subscabello pedũ meorũ nonne

Expanded text:
aureum habens in veste candida et et intendentes in eum, qui est indutus veste praeclara dixeritis ei: Sede hic bene; pauperi autem dicatis: Tu sta illic, aut sede super scabellum pedum meorum, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
Qua dixerat. factorẽ oꝑis beatũ. nunc
que facta maxime placeant dicit. scił mĩa.
agere debemus insinuat. ꝙ inmnaculatos
a scło uib& custodire: unũsa in quibus
adloquendũ tardi adirã.¶Mundus pau-
ꝑemabic̃. diuitẽ colit. fidesx econtradoc&.
quia om̃is gła diuitum tanꝗͣ flosfȩni. mĩa¬

Expanded text:
Quia dixerat factorem beatum, nunc quae facta maxime placeant dicit, scilicet miagere debemus, insinuat; quod immaculatos a saeculo jubet custodiri, universa, in quibus ad loquendum, et tardi ad irerem abjicit, divitem colit; fides Christi e contra docet, quia omnis gloria divitum tanquam flos feni , mi
Abbreviated transcription (Latin):
b̾e fidem dñi głe. Quis enim ferat eligi
diuitem ad sede̾ honoris eccłe. contẽpto
pauꝑe instructiore nsanctiore : Siau
de cotidianis conseisib loquit᷑. qͥs ñ hic
peccat : ñ tñ peccat nisicũ ap̾ sem& ipsũ
intus ita uidicat. ut ei tanto melior qͣnto
dicior ille uideatur. ħeni̾ uidetur signi¬
ficasse subdendo. nne uidicatis ap̃uosinis

Expanded text:
 gloriae. Quis enim ferat eligi divitem ad sedem honoris Ecclesiae, contempto paupere instructiore et sanctiore? Si autem de quotidianis consessibus loquitur, quis hic peccat si tamen peccat nisi cum apud semetipsum intus ita judicat, ut ei tanto melior quanto ditior ille videatur? » Hoc enim videtur significasse subdendo. Nonne judicatis apud vos
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ amemoria ñ ab amo.¬
re recedat. qui hanc scĩta¬
tem ñ considat deficitad
om̃i poscenti ruolenti
mutuo ꝑcipere rationa¬
biles pecunias ñ negemꝰ.
foris enĩ existentes .i ñdr
fio eles uolt aliqͥd cognosce

Expanded text:
ut non a memoria, non ab amore recedat. Qui hanc sanctitatem non considerat, deficit ad Omni poscenti. Volenti mutuo accipere rationabiles pecunias, non negemuForis enim exsistentes, id est nondum fideles volunt aliquid cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
mus inrãm pacientiã qͣ
patim᷑ malos. nr̃am beni¬
uolentiã qͣ ꝑseqntib bona
optamus. et̾no p̃mio re-¬
munꝰ andã : uꝑsecutores
digno plectendoᷤ suplicio.
Siuͦ penituerint. nosqq̃
mur coronã accepturos.

Expanded text:
imus et nostram patientiam, qua patimur malos, et nostram benevolentiam, qua persequentibus bona optamus, aeterno praemio remunerandam, et persecutores digno plectendo supplicio. Si vero poenituerint, nos quomur, coronam accepturos.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut incorruptibile ẽ pͣciũ dn̾icȩ
passionis. quo redempti sumus: Ita nͦ in
Scorruptibile ẽ sacramentũ sacͥ fontis qͦ
renascimur. quȩ ita s̾muicẽ conectunt᷑.
ut unũ siñ altõ salutẽ conferrrneqͥat.
ta eñ nos dñs temp̃r incarnationissuȩ
sanguine suo om̃s redemit. ut nos ꝗqͣ
consortiũ euusdẽ regnationis ꝑuenire
mereamur.
lestis. nsilii ȩt̾ni effecti tales estote ꝑstudir᷑
bonȩ conũsationis. quales sunt infantes
recent᷑ nati ꝑnaturã eratis.

Expanded text:
Sicut incorruptibile est pretium Dominicae passionis, quo redempti sumus; ita etiam incorruptibile est sacramentum sacri fontis, quo renascimur; quae ita sibi invicem connectuntur, ut unum sine altero salutem conferre nequeant. Ita enim Dominus tempore incarnationis suae sanguine suo omnes redemit, ut nos quoqconsortium ejusdem regenerationis pervenire mereamur.aeterni Patris effecti; tales estote per studium bonae conversationis, quales sunt infantes recenter nati per naturam aetatis.
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓmusa. ut reuelate
uideatis illũ quẽ nc̃ uidẽt
angeli. tanto ãplius oig
tieẽcurate. ut eam ꝑci
entes patri cormpienti

Expanded text:
est promissa, ut revelate videatis illam quam nunc vident angeli, tanto amplius digni esse curate, ut eam percentes Patri corripienti
Abbreviated transcription (Latin):
seruanda di mãndata corq inpl& ĩflãmat
n÷ m̃dax.  crebra itatione inculcat. ũ
et niuc manete in eo
secutiones in dnoman& ñ c̃¬
fusus. sp̃c ht̃ in eius aduentu . s quihic e¬
rubescit. ẽfundetur in euis aduentu. cuiꝰ
pͣcepta neglexit.

Expanded text:
servanda Dei mandata cor quod implet inflammat. ., manete. Creora iteratione inculcat, ut infigat. Manete in eosecutiones in Domino manet non confusus, spem habet in ejus adventu; sed qui hic erubescit, confundetur in ejus adventu, cujus praecepta negligit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Omĩe. Ne in dignemini
simali inmundo florent.
mali nichil hnt incelo uos
nicbil in mundo. Spe uliꝰ
boni adꝙ tenditis quic qͥd
inuia contingat gaudere

Expanded text:
m. Ne indignemini si mali in mundo florent, Mali nihil habent in coelo, vos nihil in mundo. Spe illius boni ad quod tenditis, quidquid in via contingat, gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
necnon etiã ⁊ eis quifidĩ ex sortes durabant. qͥn iipsa
in credentib qͣntum ualuere ꝑsequi & ꝑturbare cu¬
hortatur ne in tẽptationib a fide deficiant. peccantes
castigat & admonet ut a peccatis se contineant. ⁊ uir¬
incredulos ad monet ut penitentiã de nece salua¬
toris ceterisq quib implicabantur scelerib gerant
ante quã ultio cęlestis ł inuisibilit̾ uł etiã uisibilit̃¬

Expanded text:
nec non et eis, qui etiam fidei exsortes durabant, qui et ipsam in credentibus quantum valuere persequi ac perturbare cehortatur ne in tentationibus a fide deficiant, peccantes castigat et admonet ut a peccatis se contineant, et virIncredulos admonet, ut poenitentiam de nece Salvatoris caeterisque quibus implicabantur sceleribus gerant, antequam eos ultio coelestis vel invisibiliter, vel etiam visibilit
Abbreviated transcription (Latin):
uocabula. hoc ẽ. aquȩ sanguinis ⁊ sp̃s inpsa
sua editione ponentes. ⁊ patris uerbiq ac sp̃s
testimonium omittentes. In quo maxime et
fides catholica roboratur. et patris et filii
⁊ sp̃s scĩ una diuinitatis substantia cõꝓbatur.
Inceteris uͦ epłis quantũ anr̃a aliorũ distet¬

Expanded text:
ocabula, hoc est, aquae, sanguinis, et spiritus, in sua editione ponentes; et Patris, Verbique, ac Spiritus testimonium omittentes: in quo maxime et fides Catholica roboratur, et Patris et Filii ac Spiritus sancti una divinitatis substantia comprobatur. In caeteris vero Epistolis, quantum a nostra alio
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ inquiris. meã quodã mͦ senectutem
inuidorũ dentib corrodendã exponis. qui
me falsariũ corruptoremq sc̃arũ ꝓnunciant
scripturarũ. Sed ego intali oꝑe nec emuloꝵ
meorũ inuidiam ꝑtimesco. nec sc̃ę scripturȩ
ueritatem poscentib denegabo
Quia incucũcisione ordinatus erat iacobus apłs.
÷curauit eos qui ex circũcisione erant sicut preseites
colloquendo docere sic & absentes ꝑ epłam consolari.

Expanded text:
tatem inquiris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me falsarium corruptoremque sanctarum pronuntiant Scripturarum. Sed ego in tali opere nec aemulorum meorum invidentiam pertimesco: nec sanctae Scripturae veritatem poscentibus denegaboin circumcisione ordinatus erat Apostolus, curavit eos qui ex circumcisione erant, sicut praesentes colloquendo docere, sic et absentes per Epistolam consolari,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur. Quod qr petrus primus ẽ innumero
apłorũ primȩ scͥmt etiã eius epłe in ordine
ceterarũ. Sed sicut euangelistas dudũ ad ueri¬
tatis lineã correximus. ita has ꝓprio ordine
dõ nos uiuante reddidimus. Est enĩ pͥma earũ
una iacobi. petri duȩ. iohannis tres. ⁊ iudȩ una.
Quȩ si ut abcis digeste sunt. ita qͦq ab int̾p̃tib
fidelit̾ in latinũ eloquiũ uerterentur. nec ambi

Expanded text:
 Petrus primus est in numero apostolorum, primae sint etiam ejus Epistolae in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab interpretibus fideliter in
Abbreviated transcription (Latin):
Sauisꝰ sũ quasi ꝙ tenetis tenete. nichil
aluid ab hecicis recipite. qr ibis qͣ hecis
gaudeo nichil alius agsalutẽ uob suꝑad¬
Si exopto. cũ qͦ gaudea de ur̃o borio pͥncipio
ne faciatis doiere de defectu ur̃o. quia ut
sollicitus eustos omia q̃ irca uos fiunt cog¬
noseo

Expanded text:
at: Quod tenetis, tenete. Nihil aliud ab haereticis recipite, quia in his quae habetis gaudeo; nihil aliud ad salutem vobis superaddi expeto. Cum ergo gaudeam de vestro bono principio, ne me faciatis dolere defectu vestro, quia ut sollicitus custos, omnia quae circa vos fiunt cognosco
Abbreviated transcription (Latin):
licia uitalẽ xͥ alimoniam c̾cupiscite. siꝙͣ¬
ta sit dulcedo diuma sapitis. nã qui nichil
deius dulcedine gustat. ñ ÷ mir̃ si hanc
t᷑restrib desideriis sordidare ñ euitat.¬
cedentes ꝑfidem suꝑedificamini. suꝑ xp̃m
Lac concup̃. tanig̃ illos quia daudiendas lectiones saeras fastidiosi ad uenuunt.
Ignari alius sitis esuriei oequadñs ait. beati qui esuriunt isiciunt iusticiam.
sõq tarduuis ad ꝑfecta salutis in crementa ꝑueniunt. qͦ possint solido cibo u̾bi resici
.i. arcbana cognoscere diuina. ł maiori facere bona

Expanded text:
litia, utilem Christi alimoniam concupiscite, si quanta sit divina dulcedo, sapitis. Nam qui nihil de ejus dulcedine gustat, non est mirum, si hunc terrestribus desideriis sordidare non evitat.cedentes per fidem superaedificamini, super Christum Lac concupiscite. Tangit illos qui ad audiendas sacras lectiones fastidiosi adveniunt, ignari illius sitis et esuriei, de qua Dominus ait: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Ideoque tardius ad perfecta salutis incrementa perveniunt, quo pest, arcana cognoscere divina, vel majora facere bona
Abbreviated transcription (Latin):
erͣ uidit.  Pascite. Sicut dñs petro tocius
gͣgis curã bab̾e ussit. Ita petrꝰ sequentibus
gccłs pastorib uire mandat ut eũ quisq¬
ł quã seniores quomꝰ p̾esent docuit. ĩ uini
ores adobediendũ paterne eoꝵ ꝓuisioĩ ĩstruit
Nichilq aliud mon&. nͥ uͥ senib quosplenius
instruxerat subditi sint. ⁊ exempla illoꝵ
respiciant inutentur. s ne p̃lati ħ audi¬
entes putarent subditis suis. m̃s̾ humi¬
litatis uira eẽ sernanda: continuo gn̾alit̾
quȩ sit grã quã confert humlib subdꝰ.
ut qͦmagis humiliati suerint ꝓpt̃ ipsum
tp̃recertaminis: eo głosus exaltent᷑ tp̃r re¬
tbutionis. humilitatẽ dicimus ł qñ aliqͥs
ꝓ abluendis peccatis incip̃ salubrit̾ atteri
ł qñ spontanea m̃tis deuocione ꝑfectiores
dõ iꝑximis humiliant᷑. ł qñ contra ꝑse.¬
cutores ꝑ pacientiȩ uirtutẽ inuictꝰ animꝰ¬
armatur. ⁊ ad omẽ genus humilitatis se¬
quitur congrua merces exaltationis.

Expanded text:
ecundum Deum. Sicut Dominus Petro totius gregis curam habere jussit, ita Petrus sequacibus Ecclesiae pastoribus jure mandat, ut eum quisque, qui seores ad obediendum eorum provisioni instruit, nihilque aliud monet, nisi ut senibus, quos plenius instruxerat, subditi sint, et exempla illorum respiciant, et imitentur. Sed ne praelati haec audientes putarent subditis suis, et non sibi humilitatis jura esse servanda, continuo generaliter Quae sit gratia quam Deus confert humilibus, subdit: ut quo magis humiliati fuerint propter ipsum tempore certaminis, eo gloriosius exaltentur tempore retributionis. Humilitatem dicimus, vel cum aliquando aliquis pro abluendis peccatis incipit salubriter atteri; vel quando spontanea mentis devotione perfectiores Deo et proximis humiliantur; vel quando contra persecutores patientiae virtute invictus armatur animus, et ad omne genus humilitatis sequitur congrua merces exaltationis.
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ uidentur. s uoluntate iusus: spẽ qͣ
uoluit apparens: latente natura ⁊ ĩciuta
uisibilia q̃ corꝑali uisione cernunt᷑. s unige¬
nitus quiẽ insinupatris ipse narrabit. ꝙ ñ
adoculos s adm̃tium uisionẽ ꝑtinꝙ. Sic̃gꝰ
si solẽ istũ uidere uellemuis. ocalũ corporis pͥ¬
garemus: sic uolentes uidẽ dm̃: oculũ m̃tis
purgemus.s quia ħ uisio infuturo sꝑatur.
qͥd agendũ ÷. quo solatio utendũ. dũ ad huc
in dõ. ⁊ nemo desalute desꝑꝙ. quia isi mor
adrem

Expanded text:
tura videtur sed voluntate visus est specie qua voluit apparens latente natura, atque in visibilia, quae corporali visione cernuntur; sed Unigenitus qui est in sinu Patris, ipse narrabit , quod non ad oculos, sed ad mentium visionem pertinet. Sicut ergo, si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus; sic volentes videre Deum, oculum cordis purgemus. Sed quia haec visio in futuro speratur, quid agendum est, quo solatio utendum, dum adhuc in eo, ideoque nemo de salute desperet, quia etsi morbad rem
Abbreviated transcription (Latin):
Uicissim inse habitant
qui contin&. ⁊ quic̃tinet᷑.
habitas in dõ s ut conti¬
nearis. habitat inte đs.
mͦ cadat quẽ contin& As:¬

Expanded text:
Vicissim in se habitant, qui continet, et qui continetur. Habitas in Deo, sed ut continearis; habitat in te Deuomodo cadet, quem contin
Abbreviated transcription (Latin):
duob mĩs despe nr̃a ufide rõnẽ reodere
debemus. ut quęrentib sidelit̃ ł infidelit᷑
rectas causas spei sidi intimemꝰ. iipsam
fidẽ uspẽ int̾ p̃ssuras illibatã teneamus.
ostendentes ꝑpacientiã. qͣm rõabilit̾ eam
seruandã didicimus. ꝓcuius amore neo
adũsa pati. nec mortem subire formidamꝰ.¬
In ipsa doctrine seientia qͣlitatẽ aocendi
mon& obseruari. ut humilitas uloqñdo ni

Expanded text:
Duobus modis de spe nostra et fide rationem reddere debemus, ut quaerentibus fideliter vel infideliter, rectas causas spei et fidei intimemus, et ipsam fidem et spem inter pressuras illibatam teneamus, ostendentes per patientiam, quam rationabiliter eam conservandam didicimus, pro cujus amore, nec adversa pati, nec mortem subire formidamIn ipsa doctrinae scientia qualitatem docendi monet observari, ut humilitas et vivendo et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ male p̃dicabant. sc̾bit ⁊̃ epłam adũsus¬
eoꝵdẽ. ⁊ alioꝵ ħeticoꝵ stulticiã. inquad̃
sidi ⁊ caritatis ꝑfectione ag̃. ũ intelliga.¬
mus quid crede. quid diligere debeamus
Multi enĩ pͣuis dogmatib inducti dfidi
sinceritate ⁊ caritatis ñbr̃i ĩ telligebant.
luxuriari. consentire uiciis alietus. cͣtͣ¬
dicentes c̃ municare passionib xͥ.⁊ cȩtis¬
uenientẽ. ꝙ ꝓspenmus diuinitatẽ adu̾¬
tentes in hõe. & manus contrec tauer̾

Expanded text:
et male praedicabant. Scripsit etiam Epishaereticorum stultitiam, in qua de fidei et charitatis perfectione agit, ut intelligamus, quid diligere quidve credere debeamus. Multi enim pravis dogmatibus inducti de sinceritate fidei et charitatis non bene intelligebant. luxuriari, consentire vitiis alienis, contradicentes communicare passionibus Chrisvenientem, quod perspeximus, Divinitatem advertentes in homine, et manus contrectaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
qr̃ ũbũ carofactũ ÷ : quid noni attulit
mundo : curuenit pati: ñ frustrafuit.
ude qͥd uolint oocere. quia ds luxtꝰ  hac
sententia diuinȩ puritatis excellentiam
monstrat. ꝗͣ imitari iubemur. hinc ma¬
nichei c̃futant᷑. quidi naturã apͥncipe
tenẽbraꝵ dicunt bello iuctã ⁊ uiciatã¬

Expanded text:
rbum caro factum? quid novi attulit mundo? Cur venit pati? Non frustra fuit, vide quid voluit docere, quia Deus lux est. Hac sententia divinae puritatis excellentiam monstrat, quam imitari jubemur. Hinc Manichaei confutantur qui Dei naturam a principe tenebrarum dicunt bello victam et vitiata
Abbreviated transcription (Latin):
hac necessitate dimisi. quia diotrepes n̾
curat nrãm auctorit̃: diotrepes heresi¬
archa illius tempor̃ nouadicendo pͥnci¬
patũ s̃ usurpabat. diotrepes: speciose in¬
sulsus. siue decor insimians. int̾p̃tat᷑.
ut ꝑfidiam cordis ⁊̃ nomine sign&.¬
tare ut mĩtũ nob̾erescat. aliqnͣ ñ conpes.¬
cere. nedũ denob̾ disseminãt. eoꝵ quiau¬
dire hona potãnt corda corrũ pant.

Expanded text:
hac necessitate dimisi, quia Diotrephes non curat nostram auctoritatem. Diotrephes haeresiarcha illius temporis nova docendo principatum sibi usurpabat. Diotrepsulsus, sive decor insaniens interpretatur, ut perfidiam cordis etiam nomine signelerare, ut meritum nobis crescat, aliquando compescere, ne dum de nobis disseminant, eorum qui audire bona poterant, corda corrumpant.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c participes facti sociecatẽ sc̃ẽ fr̃nitatis ue.¬
uerant. peccare ñ possunt neq amaliꝗ.¬
no contingi. quomidies nox misceri neqũt
sic iusticia ⁊ iniquitas. malignus ⁊ gñatio
đi. tang̃uͦ aliquos malignis ledens ⁊ af¬

Expanded text:
s participes facti, societatem sanctae fraternitatis iniverant, peccare non possunt, neque a maligno contingi. Quomodo dies et nox misceri nequeunt, sic justitia et iniquitas malignus et generatio Dei. Tangit ergo aliquos malignus laedens et af
Abbreviated transcription (Latin):
ita mundas ħemus cogitationes ꝙ dõ eas
uolumus oftñde. quia ñ sicoriscientia. ac¬
cusar& nos intus. uiell& latere dm̃ qr ñ
bono aio bona nr̃a faceremus. tũ dm̃late¬
re ñ poisemus. quia maioi ÷ corde .ii.ii. n.o.¬

Expanded text:
ita mundas habemus cogitationes, quod eas Deo volumus ostendere: quia etiam si conscientia accusaret nos intus, et vellet latere Deum quia non bono animo bona nostra faceremus, tamen Deum latere non possemus, quia major est corde, et novit o
Abbreviated transcription (Latin):
ub ẽ inuidia. non ẽ fr̃nus amor. oꝑa
cam mala ñ dic̃ nusi imudiã .⁊ odiũ fris
opa abel uista non dic̃. nͥ caritatẽ. hincdis¬
cernunt᷑ homines. nemo attendat linꝗͣs
Ait quid inse ħat. cam recte offerebat c̃a¬
turam creatori s ñbñ diuidebat. qnͣ ere¬
debat placere nunera q̃ offerebat cũ odio

Expanded text:
rnus amor. Opera Cain mala non dicit, nis invidiam et odium fratris. Opera Abel justa non dicit, nisi charitatem. Hinc discernuntur homines. Nemo attendat linguas, dit quid in se habeat. Cain recte offerebat, creatura Creatori, sed non bene dividebat, quando credebat placere munera quae offerebat cum odio
Abbreviated transcription (Latin):
litas reputans se ñ posse
facere similia tanto ꝓħȩ
qui curru igneo rupime¬
ruit adcglos c̃sulte de eiꝰ
oratione locuturꝰ abhu-¬
militate inchoauit. si
firmus a iudua pascit᷑.
m̃te infirmus. unius
mulierculȩ minis extͣ¬
ritus fugit ꝑdeserta.¬

Expanded text:
litas, reputans se non posse dicere similia tanto prophetae, qui curru igneo rapui meruit ad coelos . Consulte de ejus oratione locuturus, ab humilitate inchoavit, dicfirmus a vidua pascitur , mente infirmus, unius mulierculae minis exterritus fugit per deserta
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut dederat contristato.
ficdat ⁊ infirmanti c̃sili¬
ñ. qualit̃ se amurm̾atio.¬
nis stulticia tueatur. iux.¬
taq modũ uulneris. mo¬
dum ponat medelȩ tris¬
tatus ꝑse ora. infirmatꝰ

Expanded text:
tato, sic dat et infirmanti consilium, qualiter se a murmurationis stultitia tueatur, juxtaque modum vulneris, modum ponat medelae. Tristatus, pro se oret; infirmatus
Abbreviated transcription (Latin):
uinia ⁊ asflictiones uenite
oporta carnales epulas
diligitis. qͣs tanta fames
isitis infuturo sequetur.
ũ nec guita aq̃ inueniri.
possit. ꝑ qͣm ardens lina
possit refrigerari.¬

Expanded text:
unia et afflictiones venire oportet, carnales epulas diligitis; quas tanta fames et sitis in futuro sequentur, ut nec gutta aquae inveniri possit, per quam ardens lingua valeat refrigerari
Abbreviated transcription (Latin):
una oratione ipetrauit. quid gͦ mutti fi-¬
deles multis orationib Oftñsa esficatia
orõnis ostnd quantisit m̃iti ꝓfr̃ib orare.
nad sospitatẽ reuocare. ũ quiꝰ insuꝑioripar¬
te a lingua nr̃a malignam nociosa locutie¬
Sonem remouit. Infine epłȩ quid loqui
debeamus ostender&. oremus. psallamꝰ.
quociens adu̾sis pulsamur. peccata cõfi.¬
teamur ꝓinuicẽ oremiis ũ saluemur.
ꝓsalute ꝓximoꝵ ñ solum tẽꝑali s potiꝰ
ȩt̾ua Sienĩ magnę m̃ cedis est a morte
corrigͣ. ꝑ ħ ampliora gaudia uite cȩlestiᷤᷤ
s̃ conquirit

Expanded text:
una oratione impetravit, quid ergo multi fideles multis orationibus? Ostensa efficacia orationis, ostendit quanti sit meriti pro fratribus orare, et ad sospitatem revocare, ut qui in superiori parte a lingua nostra malignam et otiosam locutionem removit, in fine Epistolae quid loqui debeamus, ostenderet. Oremus, et psallamus, quoties adversis pulsamur, peccata confiteamur, pro invicem oremus ut salvemur: pro salute proximorum non solum temporali, sed potius aeterna. Si enim magnae mercedis est a morte corrigit, per hoc ampliora gaudia vitae coelestis sibi conquirit
Abbreviated transcription (Latin):
absorbeat. nerebra psalmodiȩ dulcedine
nociuã tristiciȩ pestẽ de corde pellat.
rint. ⁊em̃dare satagerint : dimutuntur
eis. neq enĩ siñ confessione em̃dationis pec¬
cata queunt dimitti. Uñ rec te subdit᷑.
confitemini.¬
ũ ualeat uisti o ep̾catio assidua. cũ helias tm̃
una oratione orandotã longo tpr̃ conti¬
nuerit cȩlos t̾ris mbres auerterit. fruc¬
tus mortalib negauerit.

Expanded text:
, eum absorbeat; et crebra psalmodiae dulcedine nocivam tristitiae pestem de corde pellat.rint, et emendare sategerint, dimittentur eis. Neque enim sine confessione emendationis peccata queunt dimitti. Unde recte subditur: Confiteminium valeat justi deprecatio assidua cum Elias tantum una oratione orando tam longo tempore continuerit coelos, terris imbres averterit, fructus mortalibus negaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
f totũ epłe textũ ostendit ꝙ hi quibus
seribebat scientiã bona faciendi habebãt.
nrectã fidẽ didicerant. ita ũ alis se magis¬
tros fieri p̾sumerent. nec tũ oꝑũ ꝑfectio¬
nẽ. neq m̃tis hunlitatẽ. neq sermonis
continentiã adeptierant. pp quod inter
alia increpationis ⁊ exbortationis ũba mͦ
eos multum terr&. quia sientes bñfac̾e
.inͦ facientes mauis peccatũ hn̾t. qͣm si
nũ sit peccatũ. cũ seriptũ sit. ignorans̃
ignorabitur.
iscentias. qͥa luxuriosas aĩas. next̾ius seuiens
flãma cruciabit. nintius pungens oolor
suȩ tenaciȩ accusabit.

Expanded text:
 totum Epistolae textum ostendit, quia hi quibus scribebat, scientiam bene faciendi habebant, et rectam fidem didicerant, ita ut aliis se magistros fieri praesumerent, nec tamen operum perfectionem, neque mentis humilitatem, neque sermonis continentiam adepti erant; propter quod inter alia increpationis et excitationis verba modo eos multum terret, quia scientes bene facere, et non facientes, majus peccatum habeat, quam si num sit peccatum, cum scriptum sit: Ignorans ignorabitur . iscentias, quia luxuriosas animas, et exterius saeviens flamma cruciabit, et interius pungens dolor suae tenaciae accusabit.
Abbreviated transcription (Latin):
tem̃tatẽ. qui ñ hñtes certitudine̾ uite.
cupiditate tẽꝑalium : uitã iluerũ pro¬
mutunt sibiin futurũ.
Multimodã stulticiã notat quia ude
lucroꝵ augmento agunt. ⁊ se multo
testatis estimant ubi annũ faciant. n

Expanded text:
eritatem qui, non habentes certitudinem vitae, cupiditate temporalium vitam et lucrum promittunt sibi in futurum.Multimodam hic stultitiam notat, quia et de lucrorum augmento agunt, et se multo testatis existimant, ubi annum faciant; et
Abbreviated transcription (Latin):
ros explorat ansit aliqua pars muioꝵ .mi.¬
nꝰ stabił. cuiꝰ aditu ad intĩora penetretur.
offert ocuł formas illicitas ⁊ faciles uolun¬
Lĩguã c̃uitio ꝓuocat. Manũ iniuris laces¬
sientib ad cedẽ instigat. honores trenosꝓ
mutit. u̾ celestes adimat. ⁊ cũ latent᷑ non
pot̾ fallere. aꝑtos addit t̾rores in pace sub¬
dotꝰ. iꝑsecutione uiolentus. contra quem
animus tã deb& eẽ panitus ad resistendũ.
qͣntũ ille paraitusẽ ad inpugnandũ.

Expanded text:
ros explorat, an sit pars aliqua murorum minus stabilis. Cujus aditus, ad interiora ut penetretur, offert oculinguam convicio provocat; manum injuriis lacescentibus ad caedem instigat; honores terrenos promittit, ut coelestes adimat, et cum latenter non potest fallere, apertos addit terrores. In pace subdolus, in persecutione violentus: contra quem animus tantum debet esse paratus ad resistendum, quantum ille paratus est ad impugnandum.
Abbreviated transcription (Latin):
ut inbonũ. siue bonisiue mali sint. facia¬
rantes quomꝰ eis in bonũ utamini. ⁊ peoᷤᷤ
laudẽ mereamini ñ inueniant quidui.¬
tuꝑent in uob̾. dũ ñ ipsos honoratis. ⁊ pa¬
timini : q̃muis sint in niundi

Expanded text:
illis in bonum, sive boni, sive mali sint, faciarantes, quomodo eis in bonum utamini, et per eos laudem mereamini; non inveniant quid vituperent in vobis, dum etiam ipsos honoratis, et patimini, quamvis sint immundi
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝑdider̃. Quoꝰsi petrus mulieres qq̃ ad¬
mon& cohercendas. ⁊ ad ecctasticã discipli¬
nã religiosa obseruatione mod̾andas. q̃
excusare cultꝰ suoᷤᷤ posst̃ ꝑmaritũ. qͣnto
id mag̾ obseruare uirginẽ fas ÷. cuinul¬
ia ornatꝰ sui conpetat uenia. nec diriua¬
ri in altũm possit m̃datiũ culpȩ s sola
ipia rema neat in crimine.
Im̃ ext̾ior hõ ur᷑ corruptus ẽ. ⁊ib eatitudinẽ
integritatis quȩ ꝓͥe uirginũ ẽ ħere destiti.¬
stis. imitamini incorruptionẽ spc̃ ꝑ absti
scientiȩ lege dictante. eadem sententia in¬
uenitur. uera ornam̃ta matronarũ pudi¬
ciciam non uestes eẽ.

Expanded text:
is. quodsi ille mulieres quoque admonet coercendas at ad ecclesiasticam disciplinam religiosa obseruatione moderandas quae excusare cultus suos soleant per maritum, quanto id magis obseruare uirginem fas est, cui nulla ornatus sui conpetat uenia nec deriuari in alterum possit mendacium culpae, sed sola ipsa remaneat in crimine.m exterior homo vester corruptus est, et beatitudinem integritatis, quae proprie virginum est, habere destitistis; imitamini incorruptionem spiritus per scientiae lege dictante, eadem sententia invenitur: Vera ornamenta matronarum pudicitiam, non vestes esse.
Abbreviated transcription (Latin):
Multũ głificat conlitionẽ seruoꝵ. quosbñ¬
facientes ⁊ absq culpa uapulantes adñus
cantes ÷ eos qui eũ nequissime condẽpnabãt
meci euis instabant. ut supplicia sum̃tes
erudiantur.
tare unã quȩ errauerat. s uidetur quod¬
mulieres eoꝵ qui int̾ͥbulõne erant con-¬
tẽpnebant uiros. ⁊ ualiis placerent orna¬
bant sepulcre. ħ fieri ꝓhib&. ⁊itabonas
mulieres uult uiris ĩcreduł subdi uñ solỹ
nichil mali ad ĩꝑiũ eoꝵ faciant. s ĩ intã
sc̃a conũsationẽ ꝑsistant insuꝑabiles. ũ ipsiᷤᷤ

Expanded text:
Multum glorificat conditionem servorum, quos benefacientes et absque culpa vapulantes a domincantes, id est eos qui eum nequissime condemnabant, et neci ejus instabant, ut supplicia sumentes erudiantur. tare unam quae perierat. VEmulieres eorum, qui in tribulatione erant, contemnebant viros; et, ut aliis placerent, ornabant se pulchre, et hoc fieri prohibet. Ita bonas mulieres vult viris incredulis subdi, ut non solum nihil mali ad imperium eorum faciant, sed etiam in tam sancta conversatione persistant insuperabiles, ut ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cũ suꝑ fundam̃tũ ligna
fenũ stipulã edificamus.
diabolꝰ suꝑponit incen¬
diũ. edificemus aurũ.
argentũ. lapides. ntemp

Expanded text:
Cum super fundamentum, lignum, fenum, stipulam aedificamus, diabolus superponit incendium. Aedificemus aurum, argentum, lapides p
Abbreviated transcription (Latin):
iustus ut palma floret.
iniustꝰ ut synum qulle
man&. hiccito transit.
flos iusti. spes q̃ fructũei¬
pectat. radix iusti carita
mali cupiditas. flo̾ delec¬
tatio tẽꝑalium. quia¬

Expanded text:
Justus ut palma floret, injustus ut fenum: quia ille manet, hic cito transit. Flos justi spes quae fructum exspectat, radix justi charitas radix cupiditas, flos delectatio temporalium.
Abbreviated transcription (Latin):
hostis. delectatione ł ⁊̃ consensu nr̃ȩ fragi¬
litatis .q. si suggestioni nꝰc̃sentimꝰ tempta¬
tio nob̾ aduictoriã ꝓuenit. si suggestio illi¬
c̃. delectando offen̾dimus. s nͣdũ mortem
inc̾runus. at si delectionẽ ccepti in corde
facinoris sequit᷑ partus prauȩ actionis. ia
nob mortis reis iuictor hostis abscedit.

Expanded text:
consensu nostrae fragilitatis. Quod si suggestioni non consentimus, tentatio nobis ad victoriam provenit. Sed si suggestio illicit delectando, jam offendimus, sed nondum mortem incurrimus. Ac si delectationem concepti in corde facinoris sequitur partus pravae actionis, jam nobis mortis reis victor hostis abscedit.
Abbreviated transcription (Latin):
Gauuꝰ sũ quasi ꝙ tenetis tenete. nihil¬
aliud ab heticis recipite. qr itibis qͣ hetis
gandeo nichil alius adsalutẽ uob suꝑ ad¬
di exopto cũ gͦ gaudeã de ur̃o bono pͥncipio
ne faciatis dolere de defectu uro. quiaut
sollicitus custos omĩa q̃ circa uos fiunt cog

Expanded text:
at: Quod tenetis, tenete. Nihilaliud ab haereticis recipite, quia in his quae habetis gaudeo; nihil aliud ad salutem vobis superaddi expeto. Cum ergo gaudeam de vestro bono principio, ne me faciatis dolere defectu vestro, quia ut sollicitus custos, omnia quae circa vos fiunt cog
Abbreviated transcription (Latin):
heticoꝵ. qͥd̾ ũbi et̾nitate male sentiebãt
coꝵdẽ⁊ ⁊ alioꝵ ħecicoꝵ stulticiã. In quad̃
sidi ncaritatis ꝑfectione ag̃. ũ intelliga.¬
itius quid cred̾e quid diligere debeamus.
Multi enĩ pͣus dogmatib inducti dfid̾i
sinceritate ⁊ caritatis ñbñ ĩtelligebant.

Expanded text:
haereticorum, qui de Verbi aeternitate male sentiebant, aereticorum stultitiam, in qua de fidei et charitatis perfectione agit, ut intelligamus, quid diligere quidve credere debeamus. Multi enim pravis dogmatibus inducti de sinceritate fidei et charitatis non bene intelligebant.