comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rant: in huius mundi successib letantes. in¬
crepant᷑ cum dicit᷑ Dederunt t̾rã meã sibi in
hereditatem cũ gaudio: ex toto corde. & ex
amimo. Quib uerbis ꝑpenditur: qđ non so¬
lum quia gaudeant. s qͦd toto corde & ex
animo gaudeant. districta rep̃hensione feri¬
antur. Hinc salomon ait. Auersio paruu¬
lorum interficiet eos: & ꝓsꝑitas stultoꝵ ꝑ
det eos. Hinc paulus admonet dicens. Qͥ
emunt tanquam ñ possidentes: & qui u¬
tiuntur hoc mundo tanquã ñ utant᷑ Ut uide
lieet sic nob quȩ suppetunt exterius seruant
qͣtinus a suꝑnȩ dilectionis studio animu
ñ inflectant: ne luctum nobis interne peg̾¬
nationis temꝑent ea quȩ in exilio positis
subsidium p̃bent: & qͣsi nos felices intran¬
sitoriis gaudeamꝰ. qͥ ab et̃nis nos interim
miseros cernimꝰ. Hinc namq ẽ. qͥd electoꝵ
& dertera illius amplexabit᷑ me. Sinistrã
dĩ ꝓspitatem uidelicet uitȩ p̃sentis quasi

Expanded text:
runt, in hujus mundi successibus laetantes inrunt, in hujus mundi successibus laetantes increpantur cum dicitur: Dederunt terram meam sibi in haereditatem cum gaudio, et toto corde, et ex animo . Quibus verbis perpenditur, quod non solum quia gaudeant, sed quod toto corde et ex animo gaudeant, districta reprehensione feriantur. Hinc Salomon ait: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Hinc Paulus admonet dicens: Qui emunt, tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Ut videe. Sic vobis quae suppetunt exterius, serviant quatenus a supernae dilectionis studio animum non inflectant, ne luctum nobis internae peregrinationis temperent ea quae in exsilium positis subsidium praebent: et quasi felices nos in transitoriis gaudeamus, quia ab internis nos interim miseros cernimus. Hinc est quod electorum et dextera illius amplexabitur me . Sinistram Dei, prosperitatem videlicet vitae praesentis, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
poraliter appetunt ꝓspantur: atq alit̃
qui ea quidem quȩ mundi sunt concupi¬
scunt. sedtamen aduersitatis labore fatigan¬
tur. Admonendi nanq sunt qui in hoc qͦd
temporaliter appetunt ꝓspantur. ne cũ
cuncta ad uotum suppetunt. dantẽ quere
negligant. si inliis quȩ dant᷑ animũ figans:
ne ꝑegrinationem ꝓpatͥa diligant: ne sub¬
sidia itineris in obstacula ꝑuentionis uer¬
tant: ne nocturno lunȩ luminȩ delec̾tati.
claritatẽ solis udere refugiant. Admo¬
nendi itaq sunt ut queq in hoc mundo con¬
sequunt᷑ calamitatis solatia ñ autem pre¬
nia retributionis credant: s cont᷑ fauores
mundi mentẽ erigant: ne in eis ex tota cor¬
dis delectatione succumbant. Quisqͥs enĩ
ꝓspitatem qua utitur. apud iudiciũ cor¬
dis melioris uitȩ amore ñ reprimit: fauo¬
rẽ uitȩ transeuntis in mortis ꝑpetuȩ occasio¬
nen uercit. Hinc ẽ enim qđ sub ydumeoꝵ
spẽ qui uincendos se ꝓsꝑitati suȩ relique¬

Expanded text:
nt prosperantur; atque aliter qui ea quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur. Admonendi namque sunt qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, ne cum cuncta ad votum suppetunt, dantem quaerere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula perventionis vertant, ne nocturno lunae lumine delectati, claritatem solis videre refugiant. Admonendi itaque sunt ut quaeque in hoc mundo consequuntur, calamitatis solatia, non autem praemia retributionis credant; sed contra favores mundi mentem erigant, ne in eis ex tota cordis delectatione succumbant. Quisquis enim prosperitatem qua utitur, apud judicium cordis, melioris vitae amore non reprimit, favorem vitae transeuntis in mortis perpetuae occasionem vertit. Hinc est enim quod sub Idumaeorum specie, qui vincendos se prosperitati suae relique
Abbreviated transcription (Latin):
fnictus uberes ꝓducit quam quȩ nullas
spmas habuit. sed tamen exeulta sterilem
segetem gignit Admonendi sunt pecc̃a
cainis ignorantes. ne suꝑioris ordinis celsi¬
tudine se ceteris p̃ferant: cum ab inferiori¬
bus qnta se melius agantur ignorant. In
examine namq recti iudicis: mutat me¬
rita ordinum qualitas actionum. Quis¬
enim considatis ipsis rerũ imaginib. ne¬
sciat qͦd in gemmarũ. carbunculus p̃fera¬
tur iacincto: S tamen cerulei coloris iacin¬
ctus. prefeitur pallenti carbunculo: quia
pretulerat. coloris qualitas fedat Sic gͦ in
humano genere. & quidam in meliori ordi¬
ne deteriores sunt & quidã in deteriori me¬
liores: quia & isti sordem extremi habi¬
tus bene uiuendo transcendunt: & illi

Expanded text:
fructus uberes producit, quam quae nullas fructus uberes producit, quam quae nullas spinas habuit, sed tamen culta sterilem segetem gignit. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab inferioribus quanta se melius agantur, ignorant. In examine namque recti Judicis mutat merita ordinum qualitas actionum. Quis consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praefertur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo, quia praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere quidam in meliori ordine deteriores sunt, quidam in deteriori meliores; quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo ꝑ comꝑationem uite scłarium adoq
in hoc mundo fluctuantium. eiꝰ qui mu¬
nitus & qͣsi stabilis cernitur uita repbat᷑
Sepe enim nonnulli ad dñm post carnis
peccata redeuntes. tanto se ardentiuis in bo¬
nis oꝑib exhibent: qͣnto dampnabilio¬
res de malis uident. Et sepe quidã inm¬
tegritate carnis ꝑdurantes. cum muoꝰ se
respiciunt habere qͦd defleant: plene sibi
sufficere uite suȩ innocentiã putant: atq
ad feruorem sp̃s nullis se ardoris stimulis
inflaminant. Et fit plerumq dõ gratior
amore ardens uita post culpã. quam secui¬
ritate torpens innocentia.Unde & uoce iu¬
dicis di: Remittuntur ei peccata multa :
qm̃ dilexit multum. Et gaudium ertmn
celo suꝑ uno penitente: quam fur nona¬
ginta nouem iustis. quib ñ opus est pe
nitentia. Qd cicius & ex ipso usu colligimꝰ.
sinix̃ mentis uidicia pensem̃. Plus nanq
terram diligimus quȩ post spinas exarata

Expanded text:
quando per comparationem vitae saecularium atque quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur, vita reprobatur. Saepe enim nonnulli ad Dominum post carnis peccata redeuntes, tanto se ardentius in bonis operibus exhibent, quanto damnabiliores se de malis vident. Et saepe quidam integritate perdurantes, cum minus se respiciunt habere quod defleant, plene sibi sufficere vitae suae innocentiam putant, et ad fervorem spiritus nullis se ardoris stimulis inflammant. Et fit Deo plerumque gratior amore ardens vita post culpam, quam securitate torpens innocentia. Unde et voce judicis dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Et: Gaudium erit in coelo super uno poenitente, quam super nonaginta novem justis, quibus non est opus poenitentia . Quod citius et ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque te
Abbreviated transcription (Latin):
possunt licet dice nequeunt: qͥa ꝑ caritatem
quidẽ in illoꝵ celsitudine leti sunt. quãius
ad eoꝵ p̃mia ñ assurgunt. Audiant pecca¬
torum carnis ignari: qͥd ꝑsemet ipsam de
hac integritate ueritas dicat. Non om̃s ca¬
piunt uerbũ hoc. Qđ eo innotuit sũmũ:
qͦd denegauit omnium. Et dũ p̃dicit qͥa
difficile capitur: audientib innuit cep¬
tum cũ qua cautela teneatur. Admonen¬
di itaq sunt peccata carnis ignorantes. ut
p̃minere uirginitatẽ coniugiis sciant: et
tam̃ se suꝑ conuiges ñ extollant: quatinꝰ
dum & uirginitatẽ p̃ferunt. & se postpont̃:
& illud ñ deserant qͦd ẽẽ melius estimant.
& se custodiant. qͦ se maniter ñ exaltent.
Admonendi sunt ut considerent qͦd pler̃q
actione scł̃arium uita confundit᷑ continẽ¬
dium: cũ & illi ultra habitũ assumunt
oꝑa: & isti iurta ordinem ꝓprium non
ercitant corda. Ande bene ꝓꝓpham dĩ
maris. ad uerecundiam sydon adducitur.

Expanded text:
possunt, licet dicere nequeant, quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgant. Audiant peccatorum carnis ignari quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum preadicit quia difficile capitur, audientibus innuit captum cum qua cautela teneatur. Admonendi sunt itaque peccata carnis ignorantes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant, et tamen se super conjuges non extollant, quatenus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt; et illud non deserant quod melius esse aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium vita continentium confunditur, cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. Unde bene per prophetmaris ad verecundiam Sidon adducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
& interrogantẽ. Uigilanti itaq considerati¬
one pensandum ẽ: qđ cũ iħs annoꝵ duo¬
decim dicitur: in medio doctoꝵ sedens ñ
docens s interrogans intienitur. Quo
exemplo scilicet ostenditur. ne infirmꝰ¬
qͥs docere audeat:si ille puer doceri in¬
terrogando uoluit. qui ꝑ diuinitatis po¬
tentiam uerbum scientiȩ ipsis suis doc¬
torib munistrauit. Cum uͦ ꝑ paulũ di¬
scipulo dicitur. p̃cipe hȩc et doce. nemo
adolescentiam tuã contempnat: sciendum
nobis ẽ quia in sacro eloquio aliquando
ad olescentia iuuentus uocatur. Qđ cicius
ostendit᷑ si salomonis ad medium uerba
ꝓferantur qui ait. Letare iuuenis in ado¬
decerneret: quẽ monebat in adolescentia
iuuenem non uocaret.

Expanded text:
et interrogantem . Vigilanti itaque consideratiet interrogantem . Vigilanti itaque consideratione pensandum est, quod cum Jesus annorum duodecim dicitur in medio doctorum sedens, non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adodecerneret, quem monebat in adolescentia, juvenem non vocaret.
Abbreviated transcription (Latin):
duamini uirtute exalto. In ciuitate qͥppe
considemus. si intra meñtiũ nr̃urũ nos
claustra constringimus. ne loquendo ex¬
terius euagemur: ut cum uirtute diuina
ꝑfecte induimur. tẽ qͣsi a nobismet ipsis
foras etiam alios instruentes ereamus. Hĩc
ꝑ quendã sapientẽ dr̃. Adolescens: loq̃re
in causa tua uix.Et si bis interrogat᷑ fue¬
ris: habeat initium responsio tua. Hinc
ẽ qđ idem redemptor nr̃ cum in celis sit
conditor. & ostensione suȩ potentiȩ sẽp
doctor angłorum: ante tricennale tempus
in t̾ra magister fieri noluit hominũ: ut
uidelicet precipitatis tum saluberrimi d¬
moris infunderet: cum ipse etiã qui lab
ñ poss et. ꝑfecte uitȩ grãm non nͥ ꝑfecta ȩta¬
te p̃dicaret. Scriptum quippe ẽ. Cũ factus
eẽt annoꝵ duodecim: remansit puer ihc
mierłm. De quo aparentib requisito pau¬
lopost sub dit᷑ Inuenerunt illũ intemplo
sedentem in medio doctoꝵ: audientẽ illos

Expanded text:
duamini virtute ex alto . In civitate quippe duamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset annorum duodecim, remansit puer Jesus in Jerusalem . De quo a parentibus requisito, paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos
Abbreviated transcription (Latin):
nis abscidant: & cum arripiunt indem¬
pestiue qd ñ ualent. ꝑdant etiã qͦd im¬
plere quandoq tempestiue potuissent:
atq scientiã qm incongrue conant᷑ osten¬
dere. iustȩ ostendantur amisisse. Admo¬
nendi sunt ut considerent: qđ pulli aui¬
um si ante pennarũ ꝑfectionẽ uolare ap¬
petant: unde in alta ire cupiunt. inde in
ima mergunt᷑. Aomonendi sunt ut con¬
siderent: qͦd structuris recentib necdũq
solidatis. si lignoꝵ pondus suꝑponitur:
ñ habitacłm s ruina fabricatur. Admonen¬
di sunt ut considerent: qͥd conceptas sobo¬
les feminȩ si prius qͣm plene formentur
ꝓferunt: nequaqͣm domos s tumulos re¬
plent.Hinc ẽ. enĩ qͦd ipsa ueritas quȩ repen¬
te qͦs uellet roborare potuisset. ut erẽplum
sequentib daret ne imꝑfecta p̃dicare p̃su¬
merent: postqͣm plene discipłos de uirtute
p̃dicationis instrurit. ilico adiunrit. uos
autem sedete in ciuitate: quoadusq in¬

Expanded text:
nis abscidant; et cum arripiunt intemnis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scientiam, quia incongrue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque in
Abbreviated transcription (Latin):
ad portam ꝓmedium castroꝵ. & occidat
anusquisq frem̃ & amicũ & ꝓrimum
siui. Iladium quippe suꝑ femur ponere
epelieationis studrũ uoluptatib camis
anteferix: ut cũ scã quis studet dicere. c̃¬
et necesse ẽ illicitas suggestiones edomar.
De porta uusq ad portã ire ẽ: auicio ulsq ao
uiciuim ꝑ qđ ad mentem mors ingreditur.
ncrepando discurrere. ꝑ mediũ u castrorũ
diarsire ẽ tanta equalitate intra ȩccłiam ui¬
uert ut qui delinquentium culpas redar¬
Sut in nullius se debeat fauorem declina
uendu inuenit ab increpationis gladio nec
dis quas ꝑ cognationem diligit. parcitsi
ni amoris excitatur: ꝓfecto ẽẽ se dĩ denegat.
qui inquantũ sufficit increpare uitã car¬
nalium recusat.
t contra admonendi funt quos apre¬
dicationis officio uł imꝑfectio uł etas
ꝓhibet. et tam̃ precipitatio impellit: ne
dũ tanti sibionus officii p̃cipitatione ar¬
rogant. uiã sibi subsequentis melioratio¬

Expanded text:
ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum . Gladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre; ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta vero usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinarnienda invenit, ab increpationis 76 gladio nec eis quos per cognationem diligit parcit. Sini amoris excitatur, profecto esse se Dei denegat, qui inquantum sufficit, increpare vitam carnalium recusat. At contra admonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis melioratio
Abbreviated transcription (Latin):
bes elcto ñ tenet᷑. Ait namq Anima quȩ
benedieit impinguabit᷑ & qͥ inebrat ipse
ꝙͥ in ebriabitur. Qui enĩ exterius p̃dican¬
dobenedicit int̾ioris augmenti pingue¬
dnem recipit. Et dum uino eloquii audi¬
torũ mente debriaie ñ desinit. potu mult¬
plicati muneris debnat᷑ excrescit. Audiant qͦd
dauid hoc dõ in munere obtulit. qͦd p̃di¬
cationis grãm qͣm acceꝑat ñ abscondit
dicens. Ecce labia mea ñ ꝓhibebo: dñe tu

Expanded text:
ris vitio non tenetur. Ait namque: « Anima quae ris vitio non tenetur. Ait namque: « Anima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo. Domine, tu
Abbreviated transcription (Latin):
occultant. diuinas contͣ se sententias t̾¬
ribiliter audiant: quatiñ ab eoꝵ cordib
timorẽ timor expellat Audiant qđ talen¬
tum qͥ erogare noluit: cũ sententia dam¬
nadionis amisit. Audiant qͦd paulus eo
se aꝓrimorum sanguine mundũ credi¬
dit. qͦ feriendis eoꝵ uiciis ñ peꝑcit: dicens.
Contestor uos hodierna die: qͥa mundus
fu asangume omniũ ur̃m. Non enĩ subter¬
fugi. q uo minꝰ annuntiarẽ uob om̃e cor
ꝗlista iohs admonetur. cum dr. Qui audit
uscat ueni. Ut nimirum cui se uox inta
insmuat uluc etiã clamando alios q̃ ipse
inpet tahat ne clausas fores etiã uocatus
inueniat si uocanti uacuus apppinquat.
Audiant qͦd ysaias qui a uerbi ministeno
caeper. ulustrat᷑ supno lumine magna uo¬
oe penitentiȩ se ipse rep̃hendit dicens. ue¬
m qͥa uactis. Audiant qͦd ꝑ salomonẽ in
nlũ p̃dicationis scientia multiplicari pro¬
mutic̃ qtui in hoc qͦd iam optinuit torpo¬

Expanded text:
occultant, divinas contra se sententias teoccultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant, quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit . Audiant quod Paulus eo se a proximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum vitiis non pepercit, dicens: Contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium: non enim subterfugi quominus annuntiaregelica Joannes admonetur cum dicitur: « Qui audit, dicat: Veni . » Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios, quo ipse rapitur, trahat, ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias, quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens:  quia tacui . » Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torpo
Abbreviated transcription (Latin):
puelos fames actereret. & occulta ipsi fro¬
menta sertiarent: auctores ꝓculdubio
mortis exsterent. Qua g̃ plectendisuit
uena considerent: qui dum fame uerbi
anime peant ipsi panem ꝑcepte gr̃e non
ministrant. Unde et bene ꝑ salomonem
dicitur. Qui abscondit frumenta ma¬
ledicitur in populis. frumenta q̃ppe
abscondere ẽ. predicationis sc̃e apuose
uerba ietinere. In populis autem talis
qiuisq maledicit᷑: quia in solius culpa
slenti ꝓ multoꝵ quos corrge potiut
pena dampnatur. Si medicinalis ar¬
ts minime ignari secandum uulnus
cernerent. ettamen secare recusarent: ꝓfec¬
to peccatum fraternȩ mortis ex solo torpo¬
re admitterent. Quanta gͦ culpa inuoluan¬
tur aspiciant: quia dũ cognoscunt uul¬
nera mentiũ. curare ea negligunt sectio
ne. Gladium quippe asanguine ꝓhibe
ẽ: p̃dicationis uerbũ a carnalis uitȩ int̃¬
fectione retinere.De quo rursum gladio
dr.Et gladius m̃s deuorauit carnes.Hi
itaq cum apud se uocem p̃dicationis

Expanded text:
pulos fames attereret, et occulta ipsi frumenta servarent, auctores procul dubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sint poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectionne . Gladium quippe a sanguine prohibere, est praedicationis verbum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum gladio dicitur: Et gladius meus manducabit carnes . Hi itaque cum apud se sermonem praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
care digne ualeant. pre nimia humi¬
ltate formidant: atq aliter quos ap̃di¬
catione imꝑfectio uł ȩtas ꝓhibet. et tam̃
precipitatio impellit. Admonendi nãq
sunt. qui cum predicare utilit̃ possunt.
immoderata tam̃ humilitate refugiun:
ut ex inmori consideratione colligant. qͣn¬
tum in maiorib reb delinquant. Si enĩ
indigentib ꝓximis ipsi quas haberent
pecunas absconderent: adiutores ꝓcul¬
dubio calamitatis exsticissent. Q uo gͥ
ncatu constringantur aspiciant: qui dũ
pecrantib fĩb uerbũ pclicationis subtia¬
Muiro morientib mentihs cate remcelia
abscondunt Unde bene quidã sapeenio

Expanded text:
care digna valeant, prae nimia humicare digna valeant, prae nimia humilitate formidant, aliter quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio isunt qui cum praedicare utiliter possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori consideratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationis subtrabunt, morientibus mentibus vitae remedia a
Abbreviated transcription (Latin):
qnie dere ẽ: in magna auditoꝵ amplitu¬
line. iurta uniuscuiusq qualitatẽ diuina
eloquia dispensare. Et quia plerumq in¬
anis glȩ appetitus surripit. dũ sermo de
ad multorũ noticiã currit: postqͣm dictũ
c. mplateis aquas diuide. recte subiungit᷑
Habe eas solus: nec sint aliem participes
de. Allienos quippe malignos sp̃s uocat.
de quib ꝑ ꝓpħam temptati hominis uo¬
ce dĩ. Alien insurrererunt in me & fortes
quesierunt animã meã. Fit gͦ. Aqͣs & in
plateis diuide: et camen solus habeto eas.
Aesi aptius dicat. Sic necesse ẽ ut p̃dica¬
tioni exterius seruias. quatinus ꝑ elatio¬
nem te inmundis spiritib ñ conuingas:
ne in diuni uerbi ministerio hostes tuos
adte participes admittas. Aquas gͦ & in
plateis diuidimꝰ. et tam̃ soli possidemꝰ:
qͣndo abunde & exterius late p̾dicatio¬
nem fundimꝰ. ettamen ꝑ eam humanaᷤ
laudes assequi minime ambimus. xlix.¬

Expanded text:
dividere, est in magna auditorum amplitudividere, est in magna auditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est: In plateis aquas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Alienos quippe malignos spiritus vocat, de quibus per Prophetam tentati hominis voce dicitur: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Ait ergo: Aquas et in plateis divide, et tamen solus habe. Ac si apertius dicat: Sic necesse est ut praedicationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas. Aquas ergo et in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, quando et exterius late praedicationem fundimus, et tamen per eam humanas laudes assequi minime ambimus.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o loquimur. Ex dõ enĩ corã dõ loquit᷑
qui predicationis uerbũ. & quia adõ ac¬
cepit intelligit: et placere pulud dõ ñ
hominib querit. Audiant qͦd scriptũ ẽ.
Abhominatio dnĩ ẽ omnis arrogans. Qa
uidelicet dum in uerbo dĩ głam ꝓpͥam
querit. ius dantis inuadit: eumq laudi
suȩ postponere nequaqͣm metuit a quo
hoc ipsũ qͦd laudat᷑ accepit. Audiant qͦd
p̃dicatori ꝑ salomonẽ dr. Bibe aquã de
cisterna tua et fluenta putei tui. Deriuien¬
tur fontes tui foras: & in plateis aquas di¬
uide. Habeto eas solus: nec sint alieni par¬
bibit predicator: cũ ad eor suum rediens
prius audit ipse qͦd dic̃. Bibit sui fluenta
putes: s sui irrigatione infunditur uerbi.
Uor bene subuingit. Oiriuentur fontes du
foras. & in plateis aquas diuide. Rectum
cando aluis influat. F ontes namq foras
der uiare ẽ erterius aliis uim p̃dicatio¬
nis in fundere. In plateis autem aquas

Expanded text:
Christo loquimur . Ex Deo enim coram Deo loquitur, Christo loquimur . Ex Deo enim coram Deo loquitur, qui praedicationis verbum et quia a Deo accepit intelligit, et placere per illud Deo non hominibus quaerit. Audiant quod scriptum est: Abominatio Domini est omnis arrogans .--Quia videlicet dum in verbo Dei gloriam propriam quaerit, jus dantis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni parbibit, cum ad cor suum rediens, prius 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione verbi infunditur. Ubi bene subjungitur: Diriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide . Rectum cando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis vim praedicationis infundere. In plateis autem aquas
Abbreviated transcription (Latin):
moriuntur.
t eont᷑ admonendi sunt qͥ rect̾e quidẽ¬
uerba legis intelligunt. s hȩc humili¬
ter ñ locuntur: ut in diuinis sermonib
priusqͣm eos aliis ꝓferant. semet ipsos re¬
quirant: ne insequentes alioꝵ facta se de¬
serant: & cũ recte cuncta de sacra scͥptura
sentiunt. hoc solũ qͦd ꝑillã contͣ elatosdr̃
ñ attendant. Imꝓb quippe & impituss
medic̾: qui alienũ mederi appecit. & ipse
uulnus qͦd patitur nescit. Qui gͥ uerba
dĩ humilit̃ ñ loquunt᷑: ꝓfecto admonendi
sunt. ut cum medicamina egris appo¬
nunt. prius uirus suȩ pestis inspiciant.
ne alios medendo ipsi moriantur. Ad¬
moneri enĩ debent ut considerent. ne
a uirtute dicti dicendi qualitate discor¬
dent: ne loquendo aliud. & ostendendo
aliud predicent. Audiant itaq quod
scriptum ẽ. Si qͥs loquit᷑: qͣs: sermones dĩ.
Qui gͦ uerba quȩ ꝓferunt exꝓpriis ñ ha¬
bent: cur quasi de ꝓpriis tument: Audi¬
ant qͦd scriptum ẽ. Sic̃ ex dõ coram dõ in

Expanded text:
iuntur. At contra admonendi sunt qui recte quideverba legis intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui alienum mederi appetit, et ipse volnus quod patitur nescit. Qui igitur verba Dei humiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum est: Si quis loquitur, quasi sermones Dei . Qui ergo verba quae proferunt, ex propriis non habent, cur quasi de propriis tument? Audiant quod scriptum est: Sicut ex Deo coram Deo in
Abbreviated transcription (Latin):
habitas in ortis: amici auscultant: fac me
audire uocem tuã. Eccł̃ia qͥppe in ortis ha¬
bitat: quȩ ad uiriditatẽ intimam exculta
plantaria uirtutum seruat. Cuius uocem
amicos auscultare est: elec̾tos quosq u̾bũ
p̃dicationis illius desiderare. Quam uideli¬
cet uocem sponsus audire desidat: qͥa ad
p̃dicationem ei ꝑ electoꝵ suoꝵ animas
anhelat. Audiant qͦd moyses cũ irascentẽ
nunciauit existere. qui delinquentium
scelera incunctanter ferirent: dicens. S

Expanded text:
s, amici auscultant; fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moyses cum irascentem nuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicens: S
Abbreviated transcription (Latin):
quam ocłis ñ cernimus: plerumq odore p̃ui
gnatur: Qui etiã turri similis quȩ ẽ. in libano
di: quia discreta eoꝵ ꝓuidentia ita in alto sita
ẽ ut temptationũ certamina & pꝰquã ueniaÑ
uideat: & cont᷑ ea dum uenerint munita con¬
sistat. Quȩ enĩ futura p̃uident᷑: cum p̃sentia fue¬
rint minoris uirtutis fuint. Quia dũ contra
ictum quisq paratior redditur: hostis qui se

Expanded text:
quam oculis non cernimus, plerumque odore praequam oculis non cernimus, plerumque odore praeprovida discretio designatur? Qui etiam turri similis quae est in Libano dicitur, quia discreta eorum providentia ita in alto sita est, ut tentationum certamina et priusquam veniant videat, et contra ea dum venerint munita subsistat. Quae enim futura praevidentur, cum praesentia fuerint, minoris virtutis fiunt; quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis qui se
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ ꝓcellas huius scłi ñ denere. Si enĩ gub̾nator
clauum sollicite stringit. mͦ in fluctib ex ad¬
ꝑ obliquum findit. Ita cũ mens uigilant̃ animã
regit. mͦ alia suꝑans caleat mͦ alia ꝓuidens decli¬
nat: ut & p̃sentia laborando subiciat: & contͣ
futura certamina ꝓspiciendo conualescat. Hĩc
rursũ de fortib suꝑnȩ patriȩ bellatorib dr̃.
Uniuscuiusq ensis suꝑ femur suũ ponitur:¬
ꝓpt̃ timores nocturos. Ensis enim suꝑ femur
ponitur: quando acumine sc̃ȩ p̃dicationis pͣ¬
ua suggestio carnis edomat᷑ ꝑ noctẽ uͦ cecitas
nĩȩ infirmitatis expͥmitur: quia quicqͥd adũ¬
ensis gͦ suꝑ femur suũ ponitur ꝓpt̃ timores
nocturnos: quia uidelicet scĩ uiri dũ ea quȩ
ñ uident metuunt: ad indentionẽ certaminis
parati semꝑ assistunt. Hinc rursum sponse dr̃.
Nasus tuus: sic̃ turris quȩ ẽ in libano. Rem nãq

Expanded text:
inter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator inter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator clavum sollicite stringit, modo in fluctibus ex adr obliquum findit. Ita cum mens vigilanter animam regit, modo alia superans calcat, modo alia providens declinat; ut et praesentia laborando subjiciat, et contra futura certamina prospiciendo convalescat. Hinc rursum de fortibus supernae patriae bellatoribus dicitur: Uniuscujusque ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Ensis enim super femur ponitur, quando acumine sanctae praedicationis prava suggestio carnis edomatur. Per noctem vero caecitas nostrae infirmitatis exprimitur, quia quidquid adveensis super femur suum ponitur propter timores nocturnos, quia videlicet sancti viri dum ea quae non vident metuunt, ad intentionem certaminis parati semper assistunt. Hinc rursum sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano . Rem namque
Abbreviated transcription (Latin):
& non dolet: quia sicut iminentia mala non ꝓ¬
spicit: sic nec quȩ ꝑpetrauerit agnoscit. Trahi¬
tur & nequaquam sentit: qͥa ꝑ illecebras uicioꝵ
ducitur. nec tamen ad sui custodiã suscitatur.
Quȩ quidẽ euigilare optat. ut rursum uina reꝑi¬
at: qͥa qͣmius somno dorporis a sui custodia pre¬
mitur: uigilare tam̃ ad curas scłi nititur: ut
semꝑ uoluptatib debrietur. Et cũ ad illud
dormiat. in qͦ sollert̃ uigilare debuerat: ad il¬
luo uigilare appetit. ad qđ laudabilit dormi¬
re potuisset. Hinc suꝑrꝰ scͥptum ẽ. Et eris qͣs
dormiens in medio mari. & qͣsi sopitꝰ gub̃na¬
tor. amisso clauo. In medio enĩ mari dormit qͥ
in huius mundi temptationib posit᷑ ꝓuidere
motus irruentium uicioꝵ qͣsi imminentes un¬
darum cumulos negligit. Et qͣsi gub̃nator
uem corꝑis. studiũ sollicitudinis ꝑdit. Clauũ
quippe in mari amittere ẽ: intentionẽ ꝓuidã

Expanded text:
 non dolet, quia sicut imminentia mala non pro non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur. Quae quidem evigilare optat, ut rursum vina reperiat, quia quamvis somno torporis a sui custodia prematur, vigilare tamen ad saeculi curas nititur, ut semper voluptatibus debrietur; et cum ad illud dormiat in quo solerter vigilare debuerat, ad aliud vigilare appetit, ad quod laudabiliter dormire potuisset. Hinc superius scriptum est: Et eris quasi dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo . In medio enim mari dormit, qui in hujus mundi tentationibus positus, providere motus irruentium vitiorum quasi imminentes undarum cumulos negligit. Et quasi clavum guvem corporis, studium sollicitudinis perdit. Clavum quippe in mari amittere, est intentionem providam
Abbreviated transcription (Latin):
lio ligantur. Admonendi quippe s̃ qͦs repenti¬
na concupiscentia suꝑat. ut in bello p̃sentis ui¬
tȩ se cotidie positos attendant: & cor qͦ ꝓrudẽ¬
uulnera ñ potest. scuto solliciti timoris degant:
ut occulta insidiantis hostis iacula ꝑhorres¬
cant: & in tã caliginoso certamine. indentio¬
ne continua intra m̃tis castra se muniant.
Hã si acucumspectionis sollicitudine cor de¬
stituitur. uulnerib aꝑitur: qͥa hostis callidus
tanto liberiꝰ pectus ꝑcutit qͣnto nudũ aꝓui¬
dentiȩ lorica dep̃hendit. Admonendi sunt qͥ
repentina concupiscentia suꝑant᷑ ut curare
nimis t̾rena desuescant: qͥa intentionẽ suã dũ
reb tͣnsitoriis immodatiꝰ implicant: quib
culparum iaculis transfigant᷑ ignorant. Uñ
& ꝑ salomonem uor ꝑcussi & dormientis ex¬
pͥmit᷑: qͥ ait Uerberauerunt me & non dolui:
traxerunt me & ego ñ sensi.Quando euigi¬
labo: & rursus uina reꝑiam: Mens quippe
acura suȩ sollicitudinis dormiens. uerberat᷑¬

Expanded text:
lio ligantur. Admonendi quippe sunt quos repentina concupiscentia superat, ut in bello praesentis vitae se quotidie positos attendant, et cor quod praevidervulnera non potest, scuto solliciti timoris tegant; ut occulta insidiantis hostis jacula perhorrescant, et in tam caliginoso certamine intentione continua intra mentis castra se muniant. Nam si a circumspectionis sollicitudine cor destituitur, vulneribus aperitur, quia hostis callidus tanto liberius pectus percutit, quanto nudum a providentiae 90 lorica deprehendit. Admonendi sunt qui repentina concupiscentia superantur, ut curare nimis terrena desuescant; quia intentionem suam dum rebus transitoriis immoderatius implicant, quibus culparum jaculis transfigantur ignorant. Unde et per Salomonem vox percussi et dormientis exprimitur, qui ait: Verberaverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam ? Mens quippe a cura suae sollicitudinis dormiens verberatur et
Abbreviated transcription (Latin):
uis ẽ. ꝑ qͣm & nunqͣm amittenda heredi¬
tas ꝑcipitur: & semꝑ mansura supplicia
uitant᷑. Hinc et enĩ paulus ait. Patres qͥdẽ
carnis nr̃ȩ habuim eruditores. & reuere¬
bamur eos. Non multomagis obtempe¬
rabimus pat̾ spũum. & uiuemus: Et illi
qͥdẽ intempore paueoꝵ dierũ scđ̾m uolũ¬
tatẽ suã erudiebant nos. hic autẽ ad id

Expanded text:
vis est, per quam et nunquam amittenda haeredivis est, per quam et nunquam amittenda haereditas percipitur, et semper mansura supplicia vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; non multo magis obtemperabimus patri spirituum, et vivemus? Et illi quidem in tempore paucorum dierum secundum voluntatem suam erudiebant nos; h
Abbreviated transcription (Latin):
filios ẽẽ sentiant: qͦ illos disciplinȩ fla¬
gella castigant. N enĩ correptis hereditatẽ da¬
ie disponeret: erudire eos ꝑ molestias ñ eiura
scͥptum ẽ. Fili mi noli negligere disciplinã
dnĩ: neq fatigeris cũ abeo argueris. Quẽ
enĩ diligit dñs castigat: flagellat aut̃ om
indolore exclamans ait. Si iustus fuero:
ñ leuabo caput: saturat᷑ afflict̾ione & mi¬
seria. Dicendum ẽ egris ut si cȩlestem pa¬
triam suã ẽẽ credunt: necessario in hac la¬
bores uelut in aliena patiantur. Hinc est
enim qͦd lapides extra tunsi sunt: ut in
constructione templi dñi absq mallei so¬
nitu ponerentur. Quia uidelicet nc̃ foris
ꝑflagella tõndimur. ut intus intemplũ
dĩ postmodum sine disciplinȩ ꝑcussione
ȩdificio concordia caritatis liget. Ad mo¬
nendi sunt egri ut considerent: ꝓꝑcipien¬
dis terrenis hereditatib.qͣm dura carnales¬
filios filios disciplinȩ flagella castigent.
Quȩ nobis gͦ diuinȩ correptionis pena gra¬

Expanded text:
ilios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curarscriptum est: Fili mi, noli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem enin dolore exclamans, ait: Si justus fuero, n levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri, ut considerent pro percipiendis terrenis haereditatibus quam dura carnales filios disciplinae flagella castigent. Quae ergo nobis divinae correptionis poena gra
Abbreviated transcription (Latin):
in infesnũ descendent: si mala nesciendo ꝑ¬
petrarent. Cum uͦ sciunt mala et tam̃ faciuñ:
adiniquitatis infernum uiuentes. miseri senti¬
entesq descendunt.Lui¬
lit̃ admonendi s̃ qͥ repentina concupiscen¬
tia suꝑantur: atq alit̃ qͥ in culpa exconsi

Expanded text:
in infernum descenderent, si mala nesciendo perin infernum descenderent, si mala nesciendo perpetrarent. Cum vero sciunt mala, et tamen faciunt, ad iniquitatis infernum viventes miseri sentientesque descendant.liter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consi
Abbreviated transcription (Latin):
lius uidet eo detenius ꝑeat: qͥa & intelligentie
lum̃ ꝑcipit: & actionis prauȩ tenebras non
relinquit. Nam cum acceptam ad adiutori¬
um scientiam negligunt: hanc contra se in
testimonium uertunt. Et de lumine intel¬
ligentiȩ augent supplicia: qͦd ꝓfecto accep¬
ant ut poss ent delere peccata. Quoꝵ nimi¬
rum nequicia. cũ malũ agit qͦd diiudicat
uenturũ iam iudicium hic degustat: ut cũ
etͥnis suppliciis seruatur obnoria. suo hic
interim examine ñ sit absoluta: tantoq illic
grauiora torm̃ta ꝑcipiat. qͣnto hic malum
ñ deserit. etiã qͦd ipsa condempnat. Hinc enĩ
ueritas dicit. Seruus qͥ eognouit uoluntatẽ
dñi sui. & ñ p̃parauit & ñ fecit scđm uolunta¬
tẽ eiꝰ: uapulabit mulciᷤ plagis. Hic̃ psalmista ait
Descendant minfernũ uiuentes. Aiui qͥppe q̃
circa illos aguntur sciunt & sentiunt: mor¬
tui autẽ sentire nichil possunt. Mortui emĩ

Expanded text:
lius videt, eo deterius pereat, quia et intelligentiae lius videt, eo deterius pereat, quia et intelligentiae lumen percipit, et actionis pravae tenebras non relinquit. Nam cum acceptam ad adjutorium scientiam negligunt, hanc contra se in testimonium vertunt; et de lumine intelligentiae augent supplicia, quod profecto acceperant ut possent delere peccata. Quorum nimirum nequitia cum malum agit quod dijudicat, venturum jam judicium hic degustat; ut cum aeternis suppliciis servatur obnoxia, suo hic interim examine non sit absoluta; tantoque illic graviora tormenta percipiat, quanto hic malum non deserit, etiam quod ipsa condemnat. Hinc enim Veritas dicit: Servus qui cognovit voluntatem Domini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulabit multis . Hinc Psalmista, ait: Descendant in infernum viventes . Vivi quippe quae circa illos aguntur sciunt et sentiunt, mortui autem sentire nil possunt. Mortui enim
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Peccatum suũ sic̃ sodoma p̃dicauerunt:
nec absconderunt. Peccatũ enĩ suũ si sodoma
absconderet: adhuc sub timore peccaret. Sed
funditꝰ frena timoris amiserat: q̃ ad culpã nec
tenebras requirebat. Unde rursum scͥptum ẽ.
Clamor sodomoꝵ & gomorre multiplicatus ẽ.
Peccatum quippe cũ uoce ẽ: culpa ĩ actione
Peccatũ uͦ etiã cum clamore ẽ: culpa cũ lib̾tate
t contra admonendi sunt qui accusant
praua. nec tam̃ deuitant: ut ꝓuide per¬
pendant qͥd in distric̾to dĩ iudicio ꝓ sua excu¬
satione dicturi sunt: qͥ de reatu suoꝵ criminũ
etiam semetipsis iudicib ñ excusantur. Hi
itaq qͥd aliud qͣm precones sui sunt: Uoce ᷤᷤ
contra culpas ꝓferunt: & semet ipsos oꝑib
reos trahunt Admonendi sunt ut uideant.
quia de occulta iã retributione iudicii ẽ. qͦd
eoꝵ mens malum qͦd ꝑpetrat illuminatur
ut uideat. s ñ conatur ut uincat: ut qͦ me¬

Expanded text:
est: Peccatum suum sicut Sodoma praedicaverunt, est: Peccatum suum sicut Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Peccatum enim suum si Sodoma absconderet, adhuc sub timore peccaret. Sed funditus frena timoris amiserat, quae ad culpam nec tenebras inquirebat. Unde et rursum scriptum est: Clamor Sodomorum et Gomorrhae multiplicatus est . Peccatum quippe cum voce, est culpa in actione; peccatum vero etiam cum clamore, est culpa cum libertate. At contra admonendi sunt qui accusant prava, nec tamen devitant, ut provide perpendant quid in districto Dei judicio pro sua excusatione dicturi sunt, qui de reatu suorum criminum etiam semetipsis judicibus non excusantur. Hi itaque quid aliud quam praecones sunt sui? Voces contra culpas proferunt, et semetipsos operibus reos trahunt. Admonendi sunt ut videant quia de occulta jam retributione judicii est, quod eorum mens malum quod perpetrat illuminatur ut videat, sed non conatur ut vincat; ut quo me
Abbreviated transcription (Latin):
lit admonendi sunt qͥ illicita quȩ faciunt
etiam laudant: atq aliter qui accusant pͣ¬
ua nec tamen deuitant. Admonendi enim s̃
qui illicita quȩ faciunt etiam laudant: ut
considerent qͦd plerumq plus ore qͣ
oꝑe delinquant. Oꝑe namq ꝑsemet¬
ipsos solos praua ꝑpetrant: ore autẽ
ꝑ tot ꝓsonas iniquitatem erhibent
qͦd audientiũ m̃tes iniqua laudantes docent.
Admonendi gͦ sunt ut si eradicare mala dissimu¬
lant: saltem seminare ꝑtimescant. Admonendi
sunt: ut eis pͥuata ꝑditio sufficiat. Rursũq
admonendi sunt ut si mali ẽẽ ñ metuunt: eru¬
bescant saltẽ uideri qͦd sunt. Plerumq enim
culpa dum absconditur effugatur: qͥa dum
mens erubescit uideri qͦd tamen eẽ ñ metuit:
erubescit quandoq eẽ qͦd fugit uideri. Cum
uͦ prauus quisq impudent̃ innotescit: quoli¬
berius om̃e facinus ꝑpetrat. eo etiam licitum
putat. Et qͦd licitum suspicatur: in hoc pro¬
cul dubio multipliciꝰ mergit᷑. Unde scͥptum

Expanded text:
liter admonendi sunt qui illicita quae faciunt etiam laudant; atque aliter qui accusant prava, nec tamen devitant. Admonendi sunt enim qui illicita quae faciunt etiam laudant, ut considerent quod plerumque plus ore quam opere delinquant. Opere namque per semetipsos solos prava perpetrant; ore autem per tot personas iniquitatem exhibent, quot audientium mentes iniqua laudantes docent. Admonendi ergo sunt, ut si eradicare mala dissimulant, saltem seminare pertimescant. Admonendi sunt, ut eis perditio privata sufficiat. Rursumque admonendi sunt, ut si mali esse non metuunt, erubescant saltem videri quod sunt. Plerumque enim culpa dum absconditur, effugatur, quia dum mens erubescit videri quod tamen esse non metuit, erubescit quandoque esse quod fugit videri. Cum vero pravus quisque impudenter innotescit, quo liberius omne facinus perpetrat, eo etiam licitum putat; 89 et quod licitum suspicatur, in hoc proculdubio multiplicius mergitur. Unde scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ contra admonendi sunt. qui & ea q̃
habent tribuunt. & aliena raꝑe non de¬
sistunt: ne ualde munifici uideri appetant:
et de boni specie deteriores fiant. Hi etemm
ꝓpria indiscrete tribuentes. non solũ ut¬
iam supra diximus adimpatiendiȩ mur¬
murationem ꝓruunt: s eogente se inopia
usq ad auariciam deuoluuntur. Quid
ergo eorũ

Expanded text:
 contra admonendi sunt, qui et ea quae habent tribuunt, et aliena rapere non desistunt, ne valde munifici videri appetant, et de boni specie deteriores fiant. Hi etenim propria indiscrete tribuentes, non solum ut supra jam diximus, ad impatientiae murmurationem proruunt; sed cogente se inopia, usque ad avaritiam devolvuntur. Quid ergo eoru
Abbreviated transcription (Latin):
eris ductor nr̃. Neq enim moysi m̃tẽ igno¬
rantia itineris angustabat: quã & ad ꝓpħ̃iȩ
scientiã cognitio diuinitatis expanderat:
qͣm columpna exteruis p̃ibat: qͣm decun¬
ctis interius ꝑ conu̾sadionẽ dõ sedulã locu¬
dio familiaris instruebat. S uidelicet uir
ꝓuidꝰ elato auditori colloquens: solatiũ
petiit ut daret. Ducẽ requirebat in uia: ut
dur ei fieri potuisset ad uitam. E git itaq
ut suꝑb auditor uoci ad meliora suadenti
eo magis fieret deuotus qͦ putaret᷑ necessar.
& unde se exhortat orem suũ p̃cedere credẽt.
inde se sub u̾bis exhortantis inclinaret. xlii

Expanded text:
eris ductor noster. Neque enim Moysi mentem ignoeris ductor noster. Neque enim Moysi mentem ignorantia itineris angustabat, quam et ad prophetiae scientiam cognitio divinitatis expanderat, quam columna exterius praeibat, quam de cunctis interius per conversationem Dei sedula locutio familiaris instruebat; sed videlicet vir providus, elato auditori colloquens, solatium petiit ut daret. Ducem eum requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voce ad meliora suadenti, eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinaret.
Abbreviated transcription (Latin):
saluti ꝓfutura ẽ. in ipso gestu asꝑa ama¬
ricudo sentiatur. Dũ uͦ gustus ꝑduccedi¬
nem fallitur: humor mortifer ꝑ amari¬
tidinẽ uacuat᷑. Ipsa gͦ in elatis inuectioni
exordia ꝑmirta s̃ laude temꝑanda: ut
dũ admittunt fauores qͦs diligunt: etiã
correptiones recipiant qͣs oderunt. Pler̃q
aitẽ ꝓsuadẽ elatis utilia meliꝰ possum: si
ꝓfectum eoꝵ nob̃ potiꝰ quã ulis ꝓfutufũ
dicamꝰ: si eoꝵ mod̾ationẽ nob̾ magis qͣm
sibi impendi postulemꝰ. Facile enĩ ad bo
uellet educe. & om̃ipotentis dĩ dñio subiui¬
gare: alt s ficiscuur ad locũ quẽ dñs da¬
turus ẽ. nob: ueni nobiscũ ut bene faciamꝰ
tͥ: quia dñs bona ꝓmisit isrłi. Cui cum re¬
spondisset ille. ñ uadam tecũ. s reu̾tar in
terrã meã in qua natus sũ: ilico adiunxit.
Noli nos relinquere. Tu enĩ nosti in quibus
locis ꝑ desertũ castra ponere debeamꝰ: &

Expanded text:
saluti profutura est, in ipso gustu aspera amasaluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius 60 quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulemus. Facile enim ad bonsatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare: Proficiscimur ad locum quem Dominus daturus est nobis; veni ntibi, quia Dominus bona promisit Israeli. Cui cum respondisset ille, Non vadam tecum, sed revertar in terram meam, in qua natus sum, illico adjunxit: Noli nos relinquere: tu enim nosti in quibus locis per desertum castra ponere debeamus, et