comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tri beri queñ fuit de concubinis qͥ trib
ad hesit iude ñ recedens a templo qñ fc̃a
est separatio in seruos sasõis. tunc enim
tribus uida q̃ erat tribus regia ⁊ tribus
beniamin ⁊ tribus leui q̃ erat sacerdota¬
Nota ꝙ hebrei cłar pro abrahel mutata
littera ab abraham uũ origo trahitur.
ñ ab heber. hoc augꝰ retractat itadicenꝰ.
qd̃ dixi exabraham recepisse gentem
uideoꝵ. est quidem ⁊ hoc creclibile ut he¬
brei uelut abrahei dc̃i ẽẽ uideantur. s
ex illo uerius intlłur appellati qui uo¬
cabatur hebertanqͣm heberii. et fui
scl̾m legẽ

Expanded text:
n fuit de concubinis, quae tribus adhaesit non recedens a templo quando facta est separatio in servo Salomonis. Tunc enim tribus Juda quae erat regia, et tribus Benjamin, et tribus Levi quae erat sacerdotaNota quod Hebraei dicuntur pro Abrahaei mutata littera ab Abraham, unde origo trahitur, non ab Heber. Hoc autem Augustinus retractat ita, dicens: Quod dixi ex Abraham coepisse gentem eorum, est quidem et hoc credibile, ut Hebraei velut Abrahaei dicti esse videantur. Sed ex illo verius intelligantur appellari qui vocabatur Heber, tanquam Hebraei. Et sum secundum lege
Abbreviated transcription (Latin):
gine obsciram. ui¬
demus enĩ aliquas¬
creaturas inquib
aliqua silitudo dei
relucet. ⁊ hoc satis¬
obsture .i. in enig.¬
goriam. Attendeꝙ
addidit in enig. qd̃
utiq multis ncog¬
litteras nesciunt
de locutionum mo¬
I dis quos greci tropos uocant.¬
lliiu quo uocabulo ⁊̃ nos utimur
ꝓlatino. ut eni scemata usita¬
tius dnis ꝙͣ figuras: ita usitatius tro¬
pos ꝙͣ modo s est aũ allegoria tropꝰ qui¬
dam. hurus tropi .i. allegorie sunt płes
spẽs quarũ una est q̃ dicitur enginia.l
enigiia uero ẽ ut b̃r explicem ñ oĩs s
obscura allegoria. ꝓ iñ qnͣtũ michi iude.¬
tur sicut noĩe speculi ymaginem sig̃i¬
oauit. ita noĩe enigniatis silitutline

Expanded text:
ginem obscuram. demus enim aliquascreaturas, in quibus aliqua similitudo Dei relucet, et hoc satisobscure. Et in aenigmgoriam. Attende quod addidit, in aenigmate, utique multis incoglitteras nesciunde locutionum modis, quos Graeci tropos vocant, quo vocabulo etiam nos utimur pro Latino. Ut enim schemata usitatius dicimus quam figuras, ita usitatius tropos quam modos. Est autem allegoria, tropus quidam hujus tropi, id est allegoriae sunt plures species, quarum una est quae dicitur aenigma. Aenigma vero est ut breviter explicem, non omnis, sed obscura allegoria. Proinde quantum mihi videtur sicut nomine speciali imaginem significavit, ita nomine aenigmatis similitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatione. si ergo¬
de potestate bona pz
li dampnantur. ⁊ ip̃a deterius p̃cipitatur
Et nota ꝙ noĩe potestatũ int̾clum accipit᷑
potestas rp̃a q̃ datur alitui a d̾o aliqñ spe ho
hñs potestatẽ. Qd̃ diligens lector distinguat.

Expanded text:
ordinatione. Non ergoDe potestate bona patli damnantur, et ipsa deterius praecipitatur. Et nota quod nomine potestatis interdum accipitur potestas ipsa quae datur alicui a Deo, aliquando ipse homo habens pote
Abbreviated transcription (Latin):
sua mundissimum. ⁊ ẽ hic eusdentissmũtesmm̃
de resurrõne. ⁊ tam p̃clara apertaq sñia ut ri
egpositore s lestore indigeat. ⁊ notatur hic uiꝰ.
actiones designantur. prima fuit añ legem. scd̾a
sub lege. tertia sub gr̃a .iiii. inuita et̾na. inprima.
actione añ legem nulia pugna est cũ uoluptatib
riorem cm nobis deserueramus. Attende ⁊̃ q

Expanded text:
sua mundissimum. Et est hic evidentissimum testimonium de resurrectione, et tam praeclara et aperta sententia, ut non expositore, sed lectore indigeat. Et notatur hic quartus actiones designantur. Prima fuit ante legem, secunda sub lege, tertia sub gratia, quarta in vita aeterna. In prima actione ante legem, nulla pugna est cum voluptatibus riorem nobis Deum deserueramus. Attende etiam
Abbreviated transcription (Latin):
modo sunt cũ ⁊ supra
dixiss corpus mortu¬
uin mortalisi.
quale fuit corpus ho¬
enim mortale erat s¬
ñ mortuum qr pot̾at
mori si pecearet ħo s
ni habebat in senc̾tita
pusiam tẽ erat mor

Expanded text:
modo sunt, cum et supra dixisset corpus mortuait mortalia, quale fuit corpus hoenim mortale erat, sen mortuum, quia poterat mori si peccaret homo, n habebat in se necessipus jam tunc erat mor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ io amodo magis
confido dicoñ ĩ uo
persi cooperando
ip̃e ut uelitis opera¬
tur incipiens qui
uolentib cooꝑat᷑
petfitiens. itt ergo

Expanded text:
ideo amodo magis Confido dico, non in perficiet. Cooperando ipse ut velimus operatur incipiens, qui volentibus cooperatur perficiens. Ut ergo
Abbreviated transcription (Latin):
.u sic iustũ est meꝰ
ttauelle deuobis.
aliud enim si debui¬
it sentire de tã bo
res in futuro ẽẽ. so¬

Expanded text:
 sicut justum est me ita velle de vobis. Aliud enim non debui sentire de tam bonres, in futuro esse so
Abbreviated transcription (Latin):
li exemplo p̃cedant
hii uero imttatio¬
ne seqͣntiro. s ⁊ illi
qui exẽplo prece¬
durit. nĩquidnemi¬
ne̾ seturitur. si ne¬
¶ agere de uelationib quib arguit
illos suas traditiones ñ seruantesqr
illoꝵ aliqui uiri uelato captte ⁊ aliqͥ młtes
ñ uelato capite orabant aut ꝓphabant.
uñ ⁊ suctenset eis apłs. qr tum eẽt apłs¬
aliis cusꝑo. tsi de hoc laudo ꝙ per .o.e. me .ii.

Expanded text:
ant; hi vero imitatione sequantur. Sed et illi qui exemplo praecedunt, nunquid neminem sequuntur? Si nehic agere de velationibus in quibus arguit illos suas traditiones non servantes: quia illorum aliqui viri velato capite, et aliquae mulieres non velato capite orabant, aut prophetabant. Unde et sucaliis culpo, tamen de hoc laudo quod per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium meum
superat õem tribi¬
lationemq̃ partĩ
erat in aĩo ꝓ pcc̃is
urĩs. dum enimui¬
det proficere eospro
quib patitur gau
tribisone que uere
magna e̾. namet
quiem ⁊ñ anim̃a:¬

Expanded text:
gaudium meum superat omnem tribulationem, quae partim erat in animo pro peccatis vestris. Dum enim videt proficere eos pro quibus patitur, gautribulatione, quae vere magna est. Nam, quiem
Abbreviated transcription (Latin):
pletum est qr ⁊ de opere manuũ uixte. necĩ
euangłio minus fecit⁊ ne ip̃a uoluntas
sine grã dei putaretur aliud posse subd̃.
Ionego

Expanded text:
pletum est, quia de opere manuum vixit, nec Evangelio minus fecit. Et ne voluntas sine gratia Dei putaretur aliquid posse, subdit: Non ego
Abbreviated transcription (Latin):
arbit̾ est uuuis pplis duoꝵ int̾ se. qr
duos ppłos discordes patificauit in se
lapide angulari. hinc nũm. Si deoꝵ ⁊
famulatum elem̃toꝵ iñ ritus leges¬
auferens per q̃ cliscordabant ⁊ sie fr̃i ss̃
pacifiti ip̃e enim est pax nr̃a qui fec̾ utͣq
imum duos ppłos tondens in se. s ẜ istud
in legẽ de cluob feceruat uum ppłm. et
imuis ppłi nullus est mecliator. deus aũq¬

Expanded text:
arbiter unius populi, sed duorum inter se: quia duos populos discordes pacificavit in se lapide angulari. Hinc numerum deorum, et famulatum elementorum, inde ritus legisauferens, per quae discordabant, et sic facti sunt pacifici. Ipse enim est pax nostra qui fecit utraque unum , duos populos condens in se. Sed secunduin legem de duobus fecerunt unum populum, et unius populi nullus est Mediator. Deus au
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. s inter cłm ⁊ homin̾e qi int duo excre¬
ma s mecliator ẽ in qͣntum h̃o ĩam qͣn¬
tum deus. ñ est mecliator s eqͣlis pr̃i est̃
hoc idem qd̃ pr̃ cum prẽ unus d̾s d̾s eñĩ
supra nos est. ⁊ nos infra ullum ⁊ multa.
int̾iacent spatia maxime pcc̃i int̾uallũ
longe nos distinguit ato abicit. ĩ hac
tanta distantia ut eẽt nobis ua qͣ ueni¬
remus ad dm̃. acordit ħo ad deum ⁊ fit
una persona ut ñ sit semideus qͣi ex par¬
te dei deus.⁊ ex parte hoĩs homo. s tot

Expanded text:
i inter duo extrema. Sed Mediator est in quantum homo. Nam in quantum Deus, non mediator, sed aequalis Patri est, hoc idem quod Pater, cum Patre unus Deus. Deus enim supra nos est, et nos infra illum, et multa interjacent spatia, maxime peccati intervallum longe nos distinguit atque abjicit. In hac tanta distantia ut esset nobis via qua veniremus ad Deum, accedit homo ad Deum, et fit una persona, ut non sit semideus, quasi parte Dei Deus; et parte hominis homo, sed totus
Abbreviated transcription (Latin):
qr nisi talem dederis int̃ lm ⁊ homineꝰ
quuta sit meduis ut ds sit pp̃ cliumi¬
tatis ⁊ homo sp̃humanitatis naturã
qũo humana recontilientur diuims.
ñ ostendis namĩre ueniens p in seipõ
humana cliumis sociauit. per utriusq¬
nãq nature uinione inuna ead̃q ꝑsõa
derã om̃s fideles pri recontiliauit deo
dũ sanati sunt abimpietate superbie.
quitum humilitatem xp̃i credendo dile¬
xerunt. ⁊ diligendo imutati st̃. Lex . ex.¬

Expanded text:
homines, qui ita sit medius ut Deus sit propter divinitatis, et homo propter humanitatis naturam, quomodo humana reconcilientur divinis, non ostendis. Nam ipse veniens, prius in seipso humana divinis sociavit, per utriusque naturae communionem in una eademque persona. Deinde omnes fideles Patri reconconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate superbiae, quicunque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligendo imitati sunt. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
uissent nec sicut łm̃ głi.¬
ficauissent ampliꝰ obtusis.
uñ obsturatũ est cor eoꝵ: ecce ex has superbia. di
ti feisunt in d̾o inuestigabant enm uonem pħice
perscrutantes cursus sydexũ ⁊ qͣntitatẽ elem̃toꝵ
deum aũ eoꝵ spernebant. ioq stulti ft̃. sieni hec lau¬
danda sunt. qͣntomagis creator illoꝵ. uidert ergo
quo ueniendum ec̃t s ingrati ⁊ qui illis p̃stititut
uiderent sibi nola̾nt tribuere qd iudebant⁊fci ft̃
se ẽe. sa ñ debebͥant sibi arrogare qd̾ deus donauerat
nec se iactare ex eo qd̾ uti ñ a seip̾is s ab illo habebant
qd̃ utiq illis tredendũ fuit ut ad hoc tenendum qͥd̾
udere pot̾ant. abillo sanarentur qui dederat ut
uiderent. si em̃ hoc facerent hũilitatẽ seruarent¬
⁊ possent purgari. at illi bissime contempłoni
coherere qr uero supecbia erat ineis: obubrauit
eos cecitas. qsd̃ enim cirriositate inuenerunt: ꝑ
superbiam percliderunt. qd enim d̾s dederat gra¬

Expanded text:
issent, nec sicut Deum glorificassent, amplius obtusi sunt. Unde obscuratum est cor eorum? Ecce ex hac superbia, dicius Investigabant enim rationem physicam, perscrutantes cursus siderum et quantitates elementorum; Deum autem eorum spernebant. Ideoque stulti sunt. Si enim haec laudanda sunt, quanto magis Creator illorum? Viderunt ergo quo veniendum esset, sed ingrati ei qui illis praestitit ut viderent, sibi voluerunt attribuere quod videbant; et facti tes se esse sapientes. Non debebant sibi arrogare quod Deus donaverat, nec se jactare ex eo quod non a se ipsis, sed ab illo habebant. Quod utique illis credendum fuit, ut ad hoc tenendum quod videre poterant, ab illo sanarentur qui dederat ut viderent. Si enim hoc facerent, humilitatem servarent, et possent purgari, atque illi beatissimae contemplationi cohaerere. Quia vero superbia erat in eis, obumbravit eos caecitas. Quod enim curiositate invenerunt, per superbiam perdiderunt. Quod enim Deus dederat gra
Abbreviated transcription (Latin):
postea intertitietur antixp̃ amichae¬
pr̃am qui eitubauerunt in per seciti¬
one illa. ministri aũ antixp̃i gaudebũt
illis dieb dutentes uxores. ⁊ conuiuia.
celebrantes ⁊ tota cliuersign̾is exerten¬
tes ac ditentes. lieet princeps nr̃ mortu¬
us sit modo tñ hm̃s patem ⁊ securitatẽ ⁊
tum talia dixerint sr̃ue. eis inte itagra¬

Expanded text:
postea interficietur Antichpoenitentiam qui titubaverunt in persecutione illa. Ministri autem Antichristi gaudebunt illis diebus ducentes uxores, et convivia celebrantes, et joca diversi generis exercentes ac dicentes: Licet princeps noster mortuus sit, modo habemus pacem et securitatem. Et cum talia dixerint, superveniet eis interit
Abbreviated transcription (Latin):
teslexit quibusdam diuine maiestatis¬
existentib ⁊ apparentib signis. sicut in
hoib dei sepe apparuisse scriptitra testa¬
tur. postea uero angelos ẽẽ cognouit cũ
se uidente incelos irent. sic ⁊ loth qui oc¬
curito angl̃io ⁊ atorauit in fatiem ui

Expanded text:
teexistentibus et apparentibus signis, sicut in hominibus Dei saepe apparuisse Scriptura testatur; postea vero angelos esse cognovit, cum se vidente in coelos irent. Sic et Lot qui occurrit angelis, et adoravit in faciem, vi
Abbreviated transcription (Latin):
recligi sub ꝑotestate
subcłuio alituius
rei. ut cã eius frem
offend̾a. tc̃ enĩ res
cũ amore eiꝰ amo¬
riproxĩ p̃ponimus.

Expanded text:
redigi sub potestate sub dominio alicujus rei, ut causa ejus fratrem offendam. Tunc enim res cum amorem ejus amori proximi praeponimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ irrogantur saucio qui turanduꝰ
ad stabulũ samaritam illius miserõne
perluctus est. hec ñ preciprantirr acłno.
qͣmuis clnio moneantur offerri ut tanto
intlligantur ẽẽ gratiora qͣntomag̾ osten¬
climtur indebitã. ulitita ergo prohibent᷑
licita uero qͥ si expecliunt lirere caueant᷑.
Seqr̃. om̃a. lii hic repetit qd̾ dixerat.

Expanded text:
dus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus est. Haec non praecipiuntur a Domino, quamvis Domino moneantur offerri, ut tanto intelligantur esse graviora, quanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohibentur, licita vero quae non expediunt libere caveantur. Omnia mihi licent. Hic repetit quod dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
.li. q slli qui predc̃a uitia hñt si posside¬
licerent fugienda ẽẽnt. ponatur enĩꝙ
oĩa michi liceant .i. ponet aliquis lice̾¬
re oĩa. si qr illi liecant s qr licere qͥbus¬
dam udentur. łoqr si impecliunt lega¬

Expanded text:
Illi qui praedicta vitia habent, non possidelicerent, fugienda essent. Ponatur enim quod omnia licent, id est ponat aliquis licere omnia, non quia illi liceant, sed quia licere quibusdam videntur ideo quia non impendent lega
Abbreviated transcription (Latin):
s de bonis. ꝙ uos me ꝯtepnitis ⁊ aliis ĩ¬
feriore. qr sumꝑtus ũ accipio estimatis
s ñ ĩo dimtto quin mithi liceat acci
illius ppłi prohibuit. hoc dicit qr lice¬
bat ei sumptus accipere uñ post acturꝰ
si eñ abhis actiperet quos intantis iitii
arguebat: auctoritatẽ magisteru mcli
cipitur. maxime cũ ille prõptus ad dand̾
sit ut sibi hu̾iliet p̾positum. uñ ⁊ cłicit.
rephendendi. qd̃ facere̾ si sumptꝰ ab eis
acciperẽ ꝑseudo aũ apłi qui ñ cã religi¬
onis s q̾stus p̾dicant nolunt amariẽe
peccantib. esca ⁊c̃ q uerel mithi atti¬
pere ntt̃ios sumptus. qr esca debetur .i.¬

Expanded text:
icat: Vos me contemnitis, et aliis inferiorem, quia sumptus non accipio, aestimatis: sed non ideo dimitto quin mihi liceat accipillius populi prohibuit. Hoc dicit quia licebat ei sumptus accipere, unde post acturus Si enim ab iis acciperet, quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii conccipitur: maxime cum ideo promptus ad dandum sit, ut sibi humiliet praepositum. Unde et dicit: hendendo quod facerem, si sumptus ab eis susciperem. Pseudo autem apostoli qui non causa religionis, sed quaestus praedicant, nolunt amari esse peccantibus. Esca, etc. Vere licet mihi accipere necessarios sumptus, quia esca debetur
Abbreviated transcription (Latin):
apła gͥd ꝓostea ꝓplenius acturus ẽ. di¬
cit eiũ qͥa sibi licet ab huis sũptꝰ accipere
sicut aluii apłi accipiebant a subdites su¬
is. s am̃ sciebat ꝑseudo occõnem q̃rere ac¬
cipiendi: noluit accipere. necã nentris iu¬
gor euangłice ueritatis torpesceret. qd̾
libertatẽ contessi arbitri hoc apłm di¬
xisse qͣi oĩa lideant s ñ expecliant. s ñ qͣmdͦ

Expanded text:
d postea plenius acturus est. Dicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus accipere, sicut alii apostoli accipiebant a subditis suis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne causa ventris vigor ecclesiasticae veritatis torpesceret. Quodlibertatem concessi arbitrii hoc Apostolum dixisse, quasi omnia liceant, sed non expedia
Abbreviated transcription (Latin):
s pp̃ offensionem hõm ne ob hoc ĩpecłi¬
artur ad salutẽ intancla sunt eaueroñ
licere. ⁊ io si exꝑedire q̃ sic ip̃auistitia ue¬
tantur ut fatienda ñ fuit ⁊ siabeis lau
dentux quib in notitia fu̾int perlata qd̵¬

Expanded text:
 offensionem hominum, ne ob hoc inpediantur a salute, uitanda sunt; ea uero non licere et ideo non expedire, quae sic ipsa iustitia uetantur, ut facienda non sint, etiamsi ab eis, quibus in notitiam fuerint perlata
Abbreviated transcription (Latin):
spũ .s.l de bonis sp̃c sc̃i
si superbire s hũiliter ⁊ grate acciꝑe¬
¶O. hoc gaudiũ oritur de fr̃na pace. sieͥ
de clisceptatione nascitur ira ubin̾
hec tria sunt in aliquo. fi in uobis st̃ o

Expanded text:
 est de bonis Spiritus sancti non superbire, sed humiliter et grate accipere. Hoc gaudium oritur de fraterna pace, sicut de disceptatione nascitur ira, ubi nhaec tria sunt in aliquo, quae non in vobis sunt, o
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianos om̃ib enim pari disconeuita¬
eterna optanda est ⁊ si ñ om̃ib ead̾ pos¬
sunt exhiberi diłconis officia que frib
maxime sunt exhibenda. qr facilioresz¬
ꝓpensiores in bono trira fry ẽẽ debemus qr
simite inuicem mbra siem in cunsto u¬
bertatis frena laxantur maxi̾e indomes
elusdemq magñ applłone censentur.
Om̃ib igitur impendenda est mĩa. in qͦ

Expanded text:
istianos. Omnibus enim pari dilectione vita aeterna optanda est, etsi non omnibus eadem possunt exhiberi dilectionis officia; quae fratribus maxime sunt exhibenda, quia spropensiores in bono circa fratres esse debemus, quia sumus invicem membra. Si enim in cunctos libertatis frena laxantur, maxime in domesejusdemque magistri appellatione censentur. Omnibus igitur impendenda est misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
existimat est infirmus. de quo supradixit
olus manducet. dubrtando eni infirrans
ẽ apudistum mmmundũ est cd̾ putat ñ e¬

Expanded text:
existimat est infirmus, de quo supra dixit: olus manducet. Dubitando enim infirmus est, apud istum immundum est quod putat non e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissionis. tp̃c enim ꝯstituit dominꝰ pro¬
missis sius. ⁊tp̃o eis q̃ promisit implendis
pletos u̾bo dei us adioh̃m ab illo aũ usinfi.
nem tp̃e est implendi q̃ promissa sunt. unicꝰ
dei filius uentirrus eratadhoĩes assumptur
homin̾e ⁊ per id futurus homo moritireus
resurresturus ascensurus. sessurus ad dexteta
patris impleturus ingentib promissa hoc
andũ fuit eum uenturũ ut si subito ueru¬
ens horueretur. s creclitus expectaretire lo¬
tis locutionib s abrahe. Ysaat ⁊ iadob: ⁊ ce¬
tatib. qr modo per sompnia ut danieli
modo aperta uoce ut moysi modo int̾iori
uspirone ut dauid. uñ alibi dcm̃ est ego
utsiones multiplicaui ⁊ inmanib ꝓpha¬
rum assimilatus sum. uł multipharien
multo ⁊ cliuerso gn̾e locutionis ut ꝑ somp¬
nia ⁊ per insꝑirõnes uł per apertas uoces
ra sig̃icans. deus inqͣm loq̾ns olim. nouissĩe
cendo olim ⁊ nouissime aluid quidda nob̾

Expanded text:
omissionis. Tempus enim constituit Dominus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis,impletos Verbo Dei usque ad Joannem. Ab illo autem usque in finem, tempus est implendi quae promissa sunt. Unicus Dei Filius venturus erat ad homines, assumpturus hominem, et per id futurus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus, sessurus ad dexteram Patris, impleturus in gentibus promissa. Hoc andum fuit eum venturum, ut non subito veniens horreretur, sed creditus exspectaretur. Lotis locutionibus, scilicet Abrahae, Isaac, Jacob, et caetatibus, quia modo per somnia ut Danieli; modo aperta voce, ut Moysi; modo interiori inspiratione, ut David. Unde alibi dictum est: Ego visiones multiplicavi, et in manibus prophetarum assimilatus sum. Vel multifarie, id est multo et diverso genere locutionis, ut per somnia vel per inspirationes, vel per apertas voces.ra significans. Deus, inquam, loquens olim, novissime, cendo olim et novissime, aliud quiddam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo mirũ su hac tanto doctrine fulget elo¬
quio ꝓpulsatis igitur oalumpniis adũsan¬
tium᷑ ueritati mislatenus ambigendum est
⁊ hauc pauli fore epłam in qua uitenlit xp̃i
eminentiam. ⁊ fidei sufficientiam. necsi ⁊ le¬
gis insufficientiam ⁊ mirtilitatẽ ostendere.
stlodus tractandi talisẽ. primo ꝓponit audi
cutus est deusut in ꝓpħis ⁊ maior est eis. de¬
rñ comindat eũ alternatim ẜ uttrãq natil¬

Expanded text:
ergo est mirum si in hac tanto doctrinae fulget eloergo est mirum si in hac tanto doctrinae fulget eloquio. Propulsatis igitur calumniis adversantium veritati, nullatenus ambigendum est et hanc Pauli fore Epistolam, in qua intendit Christi eminentiam, et fidei sufficientiam, nec non legis insufficientiam et inutilitatem ostendere. Modus tractandi talis est. Primo proponit audiecutus est Deus ut in prophetis, et major est eis. Deinde commendat eum alternatim secundum utramque natu
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos consoletur atq erigat maiori grã pre¬
ditos in uaitio epłe sue declarat qr anticis
quidem ꝓ pħe missi sunt nobis aũ filus ⁊ at
serui ⁊ conserui locicti sunt nobis aũ l̃ns. qͥ¬
damtã ueritatis ealumpniatores hant e¬
intitulo ñ habeat ⁊ longe splenditrore atq
ergo nec alituis illoꝵ uimo nuslnis oĩs. cum
nulluus nom̃ habeat in titulo Ideo aũ nom̃
sinim huic epłe situt ⁊ ceterisñ preposute:
qr hebreis odiosus erat quib destructor le¬
ip̃e demonstrans sui ordinis dignitate nolu¬
it añferre nominando se apłm. s meritũ sui
officii tatens. superbis ip̃e humilis ñ se apłm
nominauit ne superbi indignarentur. qd̾ ue¬
ro hec epła maiore relutet fatuntlia qͣm alitẽ
sane miranclum ñ est cũ naturalesit unitͥq
plus in sua qͣ maliena ualere lingua cete
gtra cuius sensũ ⁊ordin̾e retinens lieas post
Extessũ eius greco sermone cõꝑosuit. Don

Expanded text:
ut eos consoletur atque erigat, majori gratia praeut eos consoletur atque erigat, majori gratia praeditos in initio Epistolae suae declarat, quia antiquis quidem prophetae missi sunt, nobisservi locuti sunt, nobis autem Dominus. Quidam tamen veritatis calumniatores hanc Ein titulo non habeat, et longe splendidiore et faergo nec alicujus illorum, imo nullius omnino, cum nullius nomen habeat in titulo. Ideo autem nomen suum huic Epistolae sicut et caeteris non praeponit, quia Hebraeis odiosus erat, quibus legum destructor  demonstrans, sui ordinis dignitatem noluit anteferre nominando se Apostolum, sed meritum sofficii tacens, superbis ipse humilis, non se Apostolum nominavit, ne superbi indignarentur. Quod vero haec Epistola majore relucet facundia quam aliae, sane mirandum non est, cum naturale sit unicuique plus in sua quam in aliena valere lingua. Caetgua, cujus sensum et ordinem retinens Lucas post excessum ejus Graeco sermone composuit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ul multipha¬
rie ⁊c. paulus doctor
egregius gentiũ apło
ininisterium suum
uolens honorificate
ad romanos att qͣm¬
gentium honorifico
ninisterium meũ
tẽptans siquomo¬
do ad emulandum
tis modis fidem ihu
ficere ad uistitiam¬
⁊ ad salutẽ legalia
uero post passionẽ
uerum ⁊̃ officerequo¬
rũdam hebreoꝵ su¬
ꝑstitiosam traditõ¬
nem exclucens qui
xp̃m consitentes le¬
gales obseruantia
tenendas putabant. ⁊ ħ hunc errõe quos¬
dara ⁊̃ qui de gentilitate uenerant ad xp̃m
sua aułcoritãte mbigerunte iso aple piuidens
gentib ne deiideps in hunc error̃ hebreorũ
auctoritate trahantur uideos quo ademulan¬
dũ prouocans qd̾ est honor ministeri sui gr̃a
tp̾e fidelib fc̃ãm legem ostendens reꝑrobatam
ut auditoꝵ m̃tes erigeret i. fideliũ quib scrip¬
fit uideoꝵ ne qr multis malis q̃illis atesderant
ualde afflicti ⁊ contriti erant putarent se ex
hoc inferiores cetis ac miseriores existere soq

Expanded text:
l multifarie, etc. Paulus doctor egregius, gentium Apostolus, ministerium suum volens honorificare ad Romanos ait: Quagentium, honorificabo ministerium meum, tentans si quomodo ad aemulandum ltis modis fidem Jesu fieri ad justitiam et salutem, legalia vero post passionem verum etiam officere. Quorumdam Hebraeorum superstitiosam traditionem excludens, qui Christum confitentes legales observantias tenendas putabant, et in hunc errorem quosdam etiam qui de gentilitate venerant ad Christum sua auctoritate induxerant. Ideo Apostolus providens gentibus ne deinceps in hunc errorem Hebraeorum auctoritate trahantur, Judaeos quoque ad aemulandum provocans, quod est honor ministerii sui, gratitempore fidelibus factam legem ostendens reprobatam.ut auditorum mentes erigeret, id est fidelium quibus scribit Judaeorum, ne quia multis malis quae illis acciderant valde afflicti et contriti erant, putarent ex hoc se inferiores caeteris ac miseriores existere. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
uum ueteri. eiusq satrificiũ unu̾ multiꝰ
ilius sacrifitiis p̃ponendũ ofterdit. qr ibi
umbra hic u̾itas tand̃ ponit fidei descrip¬
tione eam multis testimoniis comi̾dans.
circa fin̾e uero moralem subdit instructõ.¬
nem primo igitur cõparatis eum ꝓpħis:
Dicendo olim. ostendit ꝙñ est nouũ qd̃ d̾s
loquitur olim ergo .i. ñ nouiter d̾s qui est
inuariabilis ⁊tc̃ ⁊ nc̃ loqͥus. rungit p̾sens

Expanded text:
vum Veteri, ejusque sacrificium unum multis illius sacrificiis praeponendum ostendit, quia ibi umbra, hic veritas; tandem ponit fidei descriptionem, eam multis testimoniis commendans. Circa finem vero moralem subdit instructionem. Primo igitur comparans eum prophetis, dicendo: Olim, ostendit quod non est novum quod Deus loquitur. Olim, ergo non noviter, Deus, qui est invariabilis, et tunc et nunc loquens, jungit praesens
Abbreviated transcription (Latin):
ne aliud pitetur nobis locutus qͣm ill
qd̃ poterat uideri si alii loq̃retur genti
locittus est inqͣm in filio .i. ꝑer filiũ urntũ
qui maior est ꝓph̃is. est enuim dñs ꝓpħaꝵ¬
xp̃c est. qr ⁊ dñs ꝓpharum sic ⁊angenus xp̃e
est ⁊ dominus angłoꝵ. nam ⁊ iꝑe dictus ẽ
magni consilii angłs ⁊ moysi dcm est de
annunciauit argłs eratex es qd̾ futurum p̃¬
dixit. ꝓpħa erat. ex eo ꝙꝙ u̾bum dei caro fcm̃ ẽ¬

Expanded text:
ne aliud putetur nobis locutus quam illis quod poterat videri, si alii loqueretur genti. Locutus est, inquam, in Filio, id est per filium unicum, qui major est prophetis. Est enim Dominus psic et angelus est et Dominus angelorum. Nam et dictus est magni consilii Angelus, et Moysi dictum est de annuntiavit, angelus erat; ex eo quod futurum praedixit, propheta erat; ex eo quod Verbum Dei caro f
Abbreviated transcription (Latin):
onis slli nulla contingat amissio. dicendo er¬
dit quicqͣm de om̃i dato patris. in hoo ⁊̃ ꝙdi
xit heredem: humilitatis demonstrauit in¬
dicium. deiñ ad superiorẽ gradum altiorẽq
transeendit subcens per qu̾e ut per uerbũ
hic duas mas rectas ingreditur. una quid̃
reuocans nos a nefando errore sabellu. alia¬
uero ab arrianice uupietatis errore ne ꝑu¬
tre extraneus subsistere. sunt etũ quidamqͥ
eum extraneum ẽẽ delirant. qd̃ male iuusũ
est arrio. alii qui ñ alt̾m prẽm. alt̾m filiu
subiungere moliuntur. s erundem aliqñ
prẽm aliqñ filiũ Integra ergo cõmonet
rõne ⁊ qꝑ d̃i filius ẽ ⁊ ꝙ ñ ab eo alienꝰ exis

Expanded text:
onis illi nulla contingat amissio. Dicendo erdit quidquam de omni dato Patris; in hoc etiam quod dixit haeredem, humilitatis demonstravit edictum. Deinde ad superiorem gradum altioremque transcendit, subdens: Per quem, ut per Verbum hic duas rectas vias ingreditur, una quidem revocans nos a nefando errore Sabellii, alia ab arianicae impietatis errore, ne pus a Patre subsistere. Sunt enim quidam qui eum extraneum esse delirent: quod male visum est Ario; alii qui non alterum Patrem, alterum Filium suppingere moliuntur, sed eumdem aliquando Patrem, aliquando Filium. Integra ergo commonet ratione, et quia Dei Filius est, et quod non ab eo alienus exis
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e. his uerb̃ dixi¬
nem ⁊litem cõpo¬
gentiles orta cũ il¬
li tanꝙͣ ex meritis
oꝑm legis sibi red¬
ditum euangłm p¬

Expanded text:
His verbis dirinem, et litem compogentiles orta erali tanquam ex meritis operum legis, sibi redditum Evang
Abbreviated transcription (Latin):
inus iel mortalis. s apparet qdͣn ẽt pu¬
tabatur. unde ip̃eart. tum exaltaue¬
ritis filiũ hominis tẽ cognoscetis qr
ego sum hoc memorat sõ ut ostendat
qua deuotione obset̾ndum est xp̃o.
ut intłłutes qͣntum pronobis fecent

Expanded text:
sed apparet quod non esse putabatur. Unde ipse ait: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . Hoc memorat ideo ut ostendat qua devotione obsequendum est Christo, ut intelligentes quantum pro nobis fecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
piosam głam tã
digni satram̃ti in
quo sunt multa E.
fides. remissio. iusti¬
tura b̾itudo. ⁊ iõ di¬
m̃ti dico existenti

Expanded text:
piosam gloriam digni sacramenti, in quo sunt multa, fides, remissio, justifutura beatitudo. Et ideo dimenti dico, existentis;
Abbreviated transcription (Latin):
maiore turpttudinẽ
habiuistis dico millis
ne horrentis. ⁊ horrore erubescentis ⁊ erubes¬
morat apłs: qr ħ rememoratio facit priora
abhorrere ⁊ mnagis obnoxios gr̃e seqỹ na. fi .q.

Expanded text:
majorem turpitudinem habuistis dico, in illne horrentis, horrore erubescentis, erubesmorat Apostolus, quia haec rememoratio facit priora abhorrere, et magis obnoxios gratiae. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
raritib succedit. amorte enim ꝑcc̃iad mortẽ
etern̾a transitur. ecce libertas eoꝵ ⁊ matulis
uiuentes sñ honestatemoꝵ ⁊ ꝯuersationis
ium̃ita ergom stercore cõputrescere est. in fe¬
tore luxurie ⁊turpitudine uitioꝵ uit̾a fini¬
tẽ serui eratis nota ꝙ supͣ dixit eos libero
beros ditit ne sibi atcri buat hoc̃. s dicit
ꝓide at iugilant̃ libe ratos. referens
hoc adillam cłm sñiam. si filius uos libera¬
uecit uere liberi eritis. s ħ uoluntas q̃ in
malis libera est qr delectatur malis: ideoũ
ẽ in bonis libera qr liberata n̾ eftiniee pot̃
h̃o aliquid bom uellerasi adimuetur abeo
hoo dixit liberatos a pcc̃o ⁊ supra liberos
iustitie. liberũ enĩ arbitriũ usqadeomn
põcors ñ periit ut per ip̃m peccent maxĩe
om̃s qui eũ delectatione peccant. ⁊ quib
placet qd̃ eis libet. liberi ergo aiustitia si st̾
nisi arbitrio libertatis. liberati aũ a pcc̃o
ñ sunt nisi gra saluatoris. ser. aũ .q. libera¬

Expanded text:
rosius. A morte enim peccati ad mortem aeternam transitur. Ecce libertas illorum et macviventes sine honestate morum et conversationis. Jumenta ergo in stercore putrescere est in fetore luxuriae, et turpitudine vitiorum, vitam fini servi eratis. Nota quod supradixit eos liberosberos dicit, ne sibi hoc tribuant, sed dicit provide ac vigilanter liberatos, referens hoc ad illam Domini sententiam: Si Filius vos liberaverit, vere liberi eritis . Sed haec voluntas quae in malis libera est, quia delectatur malis, ideo non est in bonis libera, quia liberata non est; nec potest homo aliquid boni velle, nisi adjuvetur ab eo ilantissime dixit liberatos a peccato, et supra, liberos justitiae. Liberum enim arbitrium usque adeo in peccatore non periit, ut per ipsum peccent, maxime omnes qui cum delectatione peccant, et quibus placet, quod eis libet. Liberi ergo a justitia non sunt nisi arbitrio libertatis; liberati autem a peccato non sunt, nisi gratia Salvatoris. Servi autem; qua
Abbreviated transcription (Latin):
ñi fides q illi uenturum: ⁊p̃m passutũ
resurrecturũ ⁊ ascensurũ eredidert
nos aũ creclimus xp̃m uenisse passũ
eẽ. resurrexisse. in celum ascendisse. ⁊ qd̾
antiquos iustos fides saluauit: ostend̾¬

Expanded text:
 fides, quia illi venturum Christum, passurum, resurrecturum, et ascensurum crediderunt; nos autem credimus Christum venisse, passum esse, resurrexisse, in coelum ascendisse. Et quod antiquos justos fides salvaverit, ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hoc clicit qi ip̃m ħat culpam qd̾ ui¬
detur clum p̾cipit sine gr̾a ⁊ p̃uarica¬
tores ꝯstituit. Si q̃ratur a nobis curñ
eo ritu colamus deũ quo colu̾nt eũ he¬
brei prẽs: Rdemus aliud deũ nobis p̃¬
cepisse per prẽs noubt nec hoc contͥ¬

Expanded text:
enim hoc dicit quasi ipsum habeat culpam quod videtur, dum praecipit sine gratia et praevaricatores constituit. Si quaeratur a nobis cur non eo ritu colamus Deum quo coluerunt eum Hebraei patres, respondemus: Aliud Deum nobis praecepisse per patres Novi Testament
Abbreviated transcription (Latin):
tidere ⁊ m̾ito q̃ritur utrũ pro iussu
dei sit hndum ꝙ iepte filiam sibi
occurrentem occidit. tũ id seuouis¬
set d̾o mmmolaturum qd̃ ei redeuit
de p̃lio uistori primitus occurruss
nec sanson ałr excusatur ꝙy seip̃m
cum hostib rutna domus opp̃sit

Expanded text:
cidere. Et merito quaeritur utrum pro jussu cidere. Et merito quaeritur utrum pro jussu Dei sit habendum quod Jephte filiam sibi occurrentem occidit, cum id se vovisset Deo immolaturum quod ei redeunti de praelio victori primitus occurrisset. Nec Samson aliter excusatur quod ipsum cum hostibus ruina domus oppressit,
Abbreviated transcription (Latin):
exterruit exertitũ
iabin qũe congre¬
gau̾at sisara ad torrente cuon fugitip
sisara ad tentoria iahel uxoris auer ci¬
ner. ubi cũ absconditus dormiss. iahes
clanum tabernatuli percussum cum
malleo defixit incerebrũ eiusus adt̃¬
ram ⁊ mortuus est. ⁊ ecce barach seqͥns
sisaram ueniebat ogressaq iahel moc¬
cursum eius dixit ei ueni⁊ ostend̾a ti¬
hi uirũ quem q̃ris. qui eũ intrass uidit
sisaram iacentem mortuu. humiliauit
ergo deus diesslo tabin regẽ chanaan cora
fuliis isel̃. De sanson qui ut legitur in li¬
bro iuditum̃ afflixit uehem̃ter philis¬
teos. ⁊ de iepte qui cũ iret ad pugña ꝯtͣ
curreret offerret d̾o. osturrit q ei filia
qũa immolauit. nec laudauit iepte ꝙ
filiam occidit. s ꝙ per fidem d̾o iuitante
hostes superauit abrah̃a uero ñ solũ
si tulꝑatur crudelitatis trimine. ue¬
tum ⁊̃ laudatur pietatis noĩe ꝙ fili¬
um ñ scelerate s obetlient᷑ uoluit oc¬

Expanded text:
exterruit exercitum Jabin quem congregaverat Sisara ad torrentem Cison. Fugitque Sisara ad tentoria Jabel uxoris Abercinei, ubi cum absconditus dormisset Jabel clavum tabernaculi percussum cum malleo defixit in cerebrum ejus usque ad terram, et mortuus est. Et ecce Barach sequens Sisaram veniebat, egressaque Jabel in occursum ejus, dixit ei: Veni et ostendam tibi virum quem quaeris. Qui cum introisset, vidit Sisaram jacentem mortuum . Humiliavit ergo Deus die illo Jabin regem Chanaan coram filiis Israel. Et de Samson, qui ut legitur in libro Judicum afflixit vehementer Philisthaeos. Et de Jephte, qui cum iret ad pugnam cont quod primo occurreret offerret Domino, occurritque ei filia quam immolavit: nec laudatur Jephte quod filiam occidit, sed quod per fidem Deo juvante hostes superavit. Abraham vero non solum non culpatur crudelitatis crimine, verum etiam laudatur pietatis nomine quod filium non scelerate, sed obedienter voluit oc
Abbreviated transcription (Latin):
gitatione permansit uidebaturr ilło inspũ
⁊ s̃ intelligebatur. nec tñ irtellectũ eratꝰ
cũ corporaltẽ fieret ⁊ appareret. iam tñ sig¬
num ẽẽ intłłigebatur. ⁊ id ex m̃tis officiõ
erat. sicut ⁊ ip̃am inquisitione qua reqͥ¬
rebatur quid illud sigicaret: utiq meiꝰ
agebat. quo ñ comperto danielaccessit
lo signo protend̾etur aperute melius
dicendus ꝓpħa per hoc genus uisioni
qd̃ mentis est ꝓprium. qͣm ille qui et¬
ti eius ymegnse in spu cogitando cer¬
⁊ audiuit uocem mac̾ta ⁊ mancluta ted¬
ditusasi corporis sensib ad ip̃m qd̃ uisũ
in sp̃u memoria tenuerat in eodem spũ
cogitando cernebat. que om̃ia ũ corꝑo¬
ralia s corporalium ymagines erarce
siue cum primũ in extasi uise surit.
siue cum postea cogitate. cũ uero dis¬
ceptabatur ⁊ requirebatur quid illa.
sig̃icarent. m̃tis erat astio conartis. s
deerat effc̃s donec mens clumitꝰ adiu¬

Expanded text:
gitatione permansit. Videgitatione permansit. Videtellectum erat, cum corporaliter fieret et appareret. Jam tamen signum esse intelligebatur, et id ex mentis officio erat, sicut et ipsam inquisitionem qua requirebatur quod illud significaret, utique mens agebat: quo non comperto, Daniel accessitlo signo portenderetur aperuit. Melius dicendus propheta per hoc genus visionum, quod mentis est proprium, qti eius imaginem in spiritu cogitando ceret audivit vocem: Macta et manduca . Redditus autem corporeis sensibus id ipsum quod visum in spiritu memoria tenuerat, in eodem spiritu cogitando cernebat: quae omnia non corporalia, sed corporalium imagines erant, sive cum primum in exstasi visae sunt, sive cum postea cogitatae. Cum vero disceptabatur et requirebatur quid illa significarent, mentis erat actio conantis, sed deerat effectus donec mens divinitus adju
Abbreviated transcription (Latin):
aliqũ nicħ uidentes ocłis corporeis. aĩo
tñ corporales ymagines intuemur. uł
ueras sicut ip̃a corpora uidemus. et me¬
inoria retinemus uł fictas sic̃ cogitatio
uero illud quo cliłco intellecta ꝯspicitur.
eas res ꝯtinet queñ hñt ymagines suisi¬
nules queñ sint qd̾ ip̃e. diłco enim si ałr¬
uidetur p̃sens in sp̃e qͣm est ⁊ ałr absens
in aliqua ymagine sui simili s qͣntum
m̃te cerni pot̾abalio magis abalio minꝰ
ip̃a cernitur. homo uł arbor⁊ alia corpora¬
lia ⁊ p̃sentia uidertur in sius formis. ⁊
abseritia cogitantur ymaginib animo
imp̃ssis. hec sunt triagn̾a itisionũ. pri¬
mum appellatur corporale qr corporeis
sensib exhibetur. scłm: sp̃uale. qr quio¬
quid corꝑus ñ est. ⁊ tñ suba: iam recte spõ¬
dr̃. terciũ uero intellestuale abintelitu
dasunt. Sccłm prin̾a usione uidit bal¬
thasar manũ. ⁊tinuoq corporis sensũ per¬
ymago rei corporaliter fcẽ sp̃i eius im¬

Expanded text:
ubi nihil uidentes oculis corporis, animo tamen corporales imagines intuemur, seu ueras, sicut ipsa corpora uidimus et memoria retinemus, seu fictas, sicut cogitatio uero illud, quo dilectio intellecta conspicitur, eas res continet, quae non miles, quae non sint quod ipsae. Dilectio enim videtur praesens in specie qua est, et aliter absens in aliqua imagine sui simili, sed quantum mente cerni potest, ab alio magis, ab alio minus ipsa cernitur. Homo vero vel arbor et alia corporalia et praesentia videntur in suis formis et absentia cogitantur imaginibus animo impressis. Haec sunt tria genera visionum: Primum appellatur corporale, quia corporeis sensibus exhibetur; secundum spirituale, quia quidquid corpus non est, et tamen substantia er; tertium vero, intellectuale ab intellectu. a sunt. Secundum primam visionem vidit Balthasar manum, continuoque per corporis sensum imago rei corporaliter factae spiritui ejus im
Abbreviated transcription (Latin):
quo uidit uision̾e us ad illud qͦ narra¬
uit. modo ergo pro m̾itis maiorerat
⁊ ex eo qd̃ tamdiu tatuit ꝯstat modo ñ
cere potuit. hoc ergo ignorauit apłs
an oĩs de corpyie exierit. ut mortuum
corpus iaceret. donec peracta illa demons¬
tratione m̃bris mortius aĩa redderetur.¬
pore alienatio est. utrum oĩo mortu
corpus reliq̃rit an ẜ modum q̃ndam ui¬
uentis corporis sbi anima fu̾it. s mens
eius ad uidenda uł autlienda meffabili¬
aillius iusionis arrepta sit: incertunt

Expanded text:
quo vidit visionem usque ad illud quo narravit. Modo ergo pro meritis major erat, et ex eo quod tandiu tacuit, constat non scere potuit. Hoc ignoravit Aposan omnino de corpore exierit, ut mortuum corpus jaceret, donec peracta illa demonstratione membris mortuis anima reddereturpore alienatio, utrum omnino mortuum corpus reliquerit an secundum modum quendam uiuentis corporis ibi anima fuerit, sed mens eius ad uidenda uel audienda a illius visionis arrepta sit, hoc incertum
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo om̃ia. per quem oĩa. in quo oĩa.
⁊ hñt hee tres uisiones ordine suum.
p̃stantior eñ est uisio sccda qͣm prima
⁊ tercia qͣm secła. hac enĩ mens subuec¬
ta rapitur in ilłam qͣi regionẽ intlli¬
gibilium. ubi sine õĩ ymagine corꝑt̾
uidet perspicuam ueritatem nullis
opimionum falsarum nebulis fus¬
catam ibi uirtutes amme ñ sunt ope¬
rose at laboriose. si enim opere tempe¬
rantie libido refrenatur. nec oꝑe forti¬
tuclinis adu̾sa tolerantur. ñ oꝑe iusti¬
cie iniqua puniuntur. nec oꝑe pruden¬
tie mala uitantur. ua ibi⁊ tota uirtꝰ
ẽ amare qd uideas ⁊ sumina felicitas
hr̃e qd̃ amas. ibi b̾a uitain fonte suo

Expanded text:
ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Et habent hae tres visiones ordinem suum. Praestantior enim est visio secunda quam prima, et tertia quam secunda. Hac enim mens subvecta rapitur in illam quasi regionem intelligibilium, ubi sine omni imagine corporis videt perspicuam veritatem, nullis opinionum falsarum nebulis fucatam. Ibi virtutes animae non sunt operosae ac laboriosae. Non enim opere temperantiae libido frenatur, nec opere fortitudinis adversa tolerantur, nec opere justitiae iniqua puniuntur, nec opere prudentiae mala deuitantur. una ibi et tota uirtus est amare quod uideas et summa felicitas habere quod amas. ibi enim beata uita in fonte suo
Abbreviated transcription (Latin):
balthasar iudit manũ s̃cribentẽ inpari¬
ete mane techel. phares. Sccł̃m celumẽ
ymaginaria uel sp̃ualis usio qñ aliqͥ
ymagines rĩ dei reuełone ut petrꝰ uid̾
discum t̃cium celum ẽ intellectuał i
sio qñ nec corpora nec ymagines eoꝵ
uidentur. s in eorporeis subiis intuitus
ñttis mira dei potentia figitur. Ad hanc
raptus est apłs ut ip̃m deum m̾ se ñ in
aliqua figura uideret ⁊ ħ uisio duab
aliis multo excellentior est. qd̃ ergo si ꝑ
corpus uidetim nec ymaginaliter sed
ꝓprie hoc ea uisione iudetur q̃ õs alias
absentia cogitant᷑ tertiũ per ꝯtuitũ iñtiꝰ
quo rp̃a dilestio intellecta ospicitur uihiᷤᷤ
trib gn̾ib illud primũ manifestum est¬

Expanded text:
Balthasar vidit manum scribentem in pariete mane, rechel, phares. Secundum coelum est imaginaria vel spiritualis visio, quando aliquis magines rerum Dei revelatione, ut Petrus vidit discum. Tertium coelum est intellectualis visio, quando nec corpora nec imagines eorum videntur, sed incorporeis substantiis intuitus mentis mira Dei potentia figitur. Ad hanc raptus est Apostolus, ut ipsum Deum in se non in aliqua figura videret. Et haec visio duabus aliis multo excellentior est. Quod ergo non per corpus videtur nec imaginabiliter, sed proprie, hoc ea visione videtur quae omnes alias absentia cogitantur; tertium, per contuitum mentis, quo ipsa dilectio intellecta conspicitur. In his tribus generib
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo erat¬
bis litt̾as minis¬
ab aliquo eoꝵ nar¬
rabatur hystoria.¬
cum ad seip̃m ue¬
alio loq̃retur. hoc
socuti sunt tanqͣm de aliis. musita¬
tius aũ hoc fecit apłs ñ in hystoria uͥ
rr̃ gestarum suscipitur explicancla
uarratio. s in epła sie inferens se ordi¬
ni uarrbnis sue tanqͣm rr̃ gestatum
scriptor. ñ tanqͣra sui ip̃nus p̃clicator
nicħ enim deperit uerteati qu̾ et res
ip̃a dititur. ⁊ clicendi iastantia quo¬
dam modo uitatur. hoc quippe clite¬
bat qd̃ ad eius laude pertinetat. de se
ergo qͣi de alio ait.Scio ho. manentẽ¬

Expanded text:
consuetudo bis litteras minisab aliquo eorum divina narrabatur historium ad seipsum vealio loqueretlocuti sunt tanquam de aliis. Inusitatius autem hoc fecit Apostolus, non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio; sed in Epistola sic inserens se ordini narrationis suae tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nihil enim deperit veritati quando et res ipsa dicitur, et dicendi jactantia quodammodo vitatur. Hoc quippe narrabat quod ad laudem Dei pertinebat. De se ergo quasi de alio ait: Scio hominem manente
Abbreviated transcription (Latin):
ultra om̃ia sydera mundi fuisse raptꝰ.
⁊ so magnificum ⁊ mirabile est ad̾ nar¬
rat. primũ celum aereũ est. uñ lñr a¬
ues celi. sccłm: firmam̃tum uñ in geñ
fiat firmam̃tum ⁊ uocauit firmamtã

Expanded text:
ultra omnia sidera mundi fuisse raptus, et ideo magnificum, et mirabile est quod narrat. Primum coelum aereum est, unde dicuntur aves coeli. Secundum firmamentum, unde in Genesi: Fiat firmamentum, et vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
apoẽ. s per spẽm sĩ inenigniate oĩs la¬
bor suscipitur. hoc modo uisionis peti
.i. secretius uidetur. ⁊ archana cdicit .i. reue¬
lat. ubi .i. nr qua claritate sp̃ei nemo iu¬
dens in istis sensib clm̃ iudet. hoc ẽ ter¬
cium celũ . s uisio qua d̃s uidetur facie
corporałr uixit. ad illuo tercium celũ
raptum se tlicit apłs.s auin corpore.
auin anima separata. se clicit nescire.
est ei oĩs sensus hominis. qr ncc̃e ẽ ab¬
dum ita defunctis ut sepelienda cada¬
uera remanerent ⁊ istam excellentiã
reuełonis fuisse contessar turergo ñ
rapto us ad istam excellentissim̾a iu¬
sione uoluit cłs demonstrare uitã in qͣ

Expanded text:
psi, sed per speciem non in aenigmate omnis labor suscipitur. Hoc modo visionis petivid est secretius videtur, et arcana dicit, id est revelat, ubi, id est in qua claritate speciei nemo vivens in istis sensibus Deum videt. Hoc est tertium coelum, scilicet visio qua Deus videtur facie corporaliter vixit. Ad illud tertium coelum raptum se dicit Paulus, sed an in corpore an anima separata, se nescire dicit. Qest ei omnis sensus hominis. Quia necesse est abdum ita defunctis, ut sepelienda corpora remanerent etiam istam excellentiam revelationis fuisse concessam. Cur ergo non rapto usque ad istam excellentissimam uisionem, uoluerit deus demonstrare uitam, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
enim dignatus ẽ aduocare ⁊ indu¬
cere g ia ꝓmissione sudeoꝵ dico
cuius gr̃a. iluminamure. qd lexsi po¬
tuit unqͣm p̾state. uł dignos nos fe¬
cit ponendo nos ꝑ liue. u inclara cog¬
nutione a qua dẽuians cadit ĩ teneb̾ra.

Expanded text:
enim dignatus est advocare et inducere gentes in promissionem Judaeorum. Dico cujus gratia illuminantur quod lex non potuit praestare. Vel, dignos nos fecit, ponendo nos in lumine, in clara cognitione, a qua devians cadit in tenebras.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ut hoc onus õib¬
ñ imꝑonã qd̃ rep̃¬
hensorie dicitur.¬
õs ergo tristes eẽ
erunt. quos sig̃icat
facile desperaret si
nmis asperecũ eo
ammaduteretur
q̃ obuirgatio ⁊ si
aliomodo ñ satis

Expanded text:
 ut hoc onus omnibn imponam: quod reprehensorie dicitur.nes enim tristes esse runt: quos significat facile desperaret, mis aspere in eum animadverteretur m objurgatio, et sialio modo non satis
Abbreviated transcription (Latin):
qd desideriueren¬
dationis irt̾e habeo
uel hãm caritatẽ
dico ostensamin
quos corripiebat.
ad hoc eñi corripi¬
ebat ut ostend̾et᷑
quo amore eos di¬
ligeret de quorũ
ꝑccĩs plus illis do¬
lebat. qui aũñ hec
affiũ corrigit fr̃e
ꝯtristat insultat
ostendamin uob̃
cessi S iquisaũ¬

Expanded text:
d desiderium emendationis vestrae habeo, vel, habeam. Charitatem dico ostensam inquos corripiebat. Ad hoc enim corripiebat ut ostenderet quo amore eos diligeret, quorum peccatis plus illis dolebat. Qui autem non hoc affectu corripit fratrem, contristat; insultat ostensam, in vobis, cessi. Si quis au
Abbreviated transcription (Latin):
Ołd principiũ de quoẽ. ⁊ dequo equał
O ẽei de quo ẽ. hec asi scriptura qͦ¬
in intlligi debeat ostendit subdens.
um autẽ radicat illud con¬
stat ex eius auct̃¬

Expanded text:
 principium de quo est, et de quo aequalis est ei de quo est. Haec autem Scriptura quomodo intelligi debeat, ostendit, subdens: Cum autem Scriptura dicat, illud conat ex ejus auct
Abbreviated transcription (Latin):
.g .i. ñ suggessissent
crutifigi qr ni fugg̃¬
etet illũ diaꝰ cruci¬
figi per qu̾eius se
perd̾e sciret. ul deiu
deis pot̾ accipi quoꝵ
quida cognouert¬

Expanded text:
 non suggessissent crucifigi, quia non suggereret eum diabolus crucifigi, per quem jus suum se perdere sciret. Vel aeis potest accipi, quorum quidam cognover
Abbreviated transcription (Latin):
scierunt principes sciebant enum ip̃m
ẽẽ qui promissus erat in lege. si tñ mys¬
teriũ euis ꝙ filius d̾i erat ⁊ ab ef̾no. nec
⁊c̾. exforma em̃ serui crucifixus ẽ ⁊tñ d̾s
tio q̃ deum hominẽ faceret ⁊ hoĩem cl̃m qͥd
gens lector⁊ ꝑius lector intługat. namecce

Expanded text:
scierunt principes. Sciebant enim ipsum esse qui promissus erat in lege, non tamen mysterium ejus quod Filius Dei erat, et ab aeterno; neque . ex forma enim serui crucifixus est, et tametio, quae deum hominem faceret et hominem deum. quid gens, et pius lector intelligat. Nam ecce