comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mori quippe animȩ ẽ apostatare adõ
Qđ primũ eiꝰ peccatũ inpara dyso.sacris lit¬
teris continetur.
esurg& igit̃ corpus. scđm xp̃ianã fidem quȩ
fallere non potest: Qđ cuiuidetur incre¬
dibile. qualis sit nunc caro attendit. qua¬
lis aũ futura non considerat. Quia illo
tempore Immutationis angelicȩ. non
caro & sanguis. sed tantũ corpus : Cum
enĩ decarne apłs loqueretur : Alia in¬
quit caro pecorũ. alia uolucrũ. alia pi¬
scium. alia serpentium & corpora cȩlestia
& corpora terrestria: Non enĩ decar
Omnis enim caro. etiam corpus est. non
aut̃ omne corpus. &iam caro est. Primo
in ipsis terrestribus. quõ lignũ corpus ẽ.
sed non caro. Hominis aut̃ ł pecoris. &
corpus & caro. Incȩlestib uero nulla
caro. sed corpora simplicia & lucida
quȩ appellat apłs spiritalia: non nulla
aut̃ uocantur ȩtheria. Et ideo non car¬
nis resurrectioni contradicit illud.
quod ait. Caro & sanguis regnum di

Expanded text:
Mors quippe animae est apostatare a Deo : Mors quippe animae est apostatare a Deo : quod primum ejus peccatum in paradiso sacris Litteris continetur. 24. Resurget igitur corpus secundum christianam fidem, quae fallere non potest. Quod cui videtur incredibile, qualis nunc sit caro attendit, qualis autem futura sit non considerat: quia illo tempore immutationis angelicae non caro erit et sanguis, sed tantum cenim de carne apostolus loqueretur, alia, inquit, caro pecorum, alia uolucrum, alia piscium, alia serpentum. et corpora caelestia, et corpora terrestria. non enim dixit:is enim caro etiam corpus est, non autem omne corpus etiam caro est: primo in istis terrestribus, quoniam lignum corpus est, sed non caro; hominis autem uel pecoris et corpus et caro est; in caelestibus uero nulla caro, sed corpora simplicia et lucida, quae appellat apostolus spiritalia, nonnulli autem uocant aetherea. et ideo non carnis resurrectioni contradicit illud, quod ait: caro et sanguis regnum dei
Abbreviated transcription (Latin):
onest igitur desperandum. &iam corpus
tuba. cum mortui resurgent incorrupti.
& nos immutabimur. Et ideo credimus &
carnis resurrectionem. Nontantum quia
reparatur anima. quȩ nunc ꝓpt̃ carnales
affectiones. caro nominatur : sed hȩc &iã
uisibilis caro. quȩ naturaliter ẽ caro
luius nomen anima . non propt̃ naturam.
sed propt̃ affectiones carnales accepit
Haec ergo uisibilis caro quȩ proprie dicit̃ caro
sine dubitatione credendaẽ resurgere
Vid&ur enim eam paulus apłs. tam quã
digito suo ostendere. cumdicit. O port&
corruptibile hoc. induere incorruptio¬
nem: Cum enim dic̃ hoc. In eam quasi digi¬
tũ intendit. Quod aũ uisibile ẽ. Id potest
digito ostendi. Quõ poss& &iam anima corrup¬
tibilis dici. Namuitiis morum . ipsa corrum¬
pitur. Et mortale hoc induerit immorta¬
lita tẽ. cũ legitꝰ. eadem significatur uisibilis
caro quia in eam loentidem uelut digitis in¬
tenditur. Potest enim & anima. sicut corru
ptibilis ꝓpt̃ morum uitia. Ita mortalis dici

Expanded text:
on est desperandum etiam corpus tuba, cum mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. et ideo credimus et in carnis resurrectionem, non tantum quia reparatur anima, quae nunc propter carnales affectiones caro nominatur, sed haec etiam uisibilis caro, quae naturaliter est caro, cuius nomen anima non propter naturam, sed propter affectiones carnales accepit, haec ergo uisibilis quae proprie dicitur caro sine dubitatione credenda est resurgere. uidetur enim Paulus apostolus eam tamquam digito ostendere, cum dicit: oportet corruptibile hoc induere incorruptionem. cum enim dicit \'hoc\', in eam quasi digitum intendit. quod autem uisibile est, id potest digito ostendi, quoniam potest etiam anima corruptibilis dici; nam. uitiis morum ipsa corrumpitur. et mortale hoc induere inmortalitatem cum legitur, eadem significatur uisibilis caro, quia in eam identidem uelut digitus intenditur. potest enim et aptibilis propter morum vitia, ita etiam mortalis dici.
Abbreviated transcription (Latin):
dicamus ut possumus. DECARBONE.¬
eatus esaias. missumẽ inquit ad me unum ex
sera phim. & in manu habebat carbonem.
Ecce tetigit hoc labiatua. & adim& iniquita¬
tes tuas. & peccatatua depurgabit. Carbo¬
nem autem dicimus figuram & imaginemno¬
bis exibere uerbi hominis facti. quodsilabia
nr̃a teugerit. id est fide in id confessi fuerimꝰ.
tunc nos abomni peccato puros efficit. & pris¬
tinis criminibus liberabit. Exerum tam¬
quam inimagine. lic& incarbone conspicere:
adunatum quidem humanitati dm̃ uerbum
non tamen proiecisse quod fuerat Irans for¬
masse autem magis assumptam natura m.
insuam gloriam &operationem. Quemad¬
modum enim ignis ligno affixus. & in idpene¬
trans. comprehendit quidem ipsum. & quam¬
suam speciemq: transmutat. & omnem se
confert in lignum. et cum ipso iam quasi
unum aliquid eftimatur. idem intellige
et de xp̃o. Adunatus enim in estimabi¬
liter humanitati ds̃ selauit quid ipsam
in eo quod furat. & ipse ꝑmansit qđ erat

Expanded text:
dicamus, ut possumus. Beatus Isaias, Missus est, inquit, ad me unus ex Seraphim, et in manu habebat carbonem, Ecce tetigit hoc labia tua, et adimet iniquitates tuas, et peccata tua repurgabit . Carbonem autem dicimus figuram et imaginem nobis exhibere Verbi hominis facti: quod, si labia nostra tetigerit, id est, si fidem in ipsum confessi fuerimus, tunc nos ab omni peccato puros efficit, et pristinis criminibus liberat. Caeterum tamquam in imagine, licet in carbone conspicere adunatum quidem humanitati Dei Verbum, non tamen projecisse, quod fuerat. Transformasse autem magis assumptam naturam in suam gloriam, et operationem: quemadmodum enim ignis ligno affixus, et id penetrans, comprehendit quidem ipsum, et quamsuam speciemque transmutat, et omnem se confert in lignum, et cum ipso jam quasi unum aliquod aestimatur, idem intellige de Christo. Adunatus enim inaestimabiliter humanitati Deus, servavit quidem ipsam in eo, quod fuerat, et ipse permansit, quod erat;
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculum perde sertum. & in eo multis modis
formabatur emmanuhel. Nit enĩ ds̃ omnipo¬
tens addiuinum moysen Eit facies arcam
testimonii ex lignis imputribilib : duorum
tra & intra in aurabis eam Sed lignum quidẽ
imputribile. sit figura corporis in corrupti. in¬
putribilis enĩ cedrus. Aurum uero quasi ma¬
teries aliis pretiosior. diuinae nobis indicat
substantiae maiestatẽ At tende igitur quã
arca tota in aurata sit auropuro extra & in¬
tra Adunatũ quidem fuerat scãe carni ds uer¬
bum. & idest ut opinor archam fuisse extra in¬
auratam Quod uero &animã rationabilẽ quȩ
corpori inerat propriam fecerit. ex hoc appa¬
r& quod & intra. archam prȩceperit in aurari
Quod autem naturae siue sibstantiae in confusae
manserunt. hinc scimus Aurum enim super¬
arca in xp̃i accipiatur imagine. plurimis pos¬
sit ꝓbationibus declarari Perambulabat enim¬
cũ his qui sunt ex israhel: quȩ rens ipsis requiem

Expanded text:
bernaculum per desertum, et in eo multis modis bernaculum per desertum, et in eo multis modis formabatur Emmanuel. Ait igitur Deus omnipotens ad divinum Moysen: Et facies arcam testra et intra inaurabis eam . Sed lignum quidem cum imputribile sit, est figura corporis incorrupti: imputribilis enim cedrus; aurum vero quasi materies aliis pretiosior, divinae nobis indicat substantiae majestatem. Attendite igitur quoniam arca tota inaurata sit auro puro extra et intra. Adunatus quidem fuerat sanctae carni Deus Verbum, et id est, ut opinor, arcam fuisse extra inauratam. Quod vero et animam rationabilem, quae corpori inerat, propriam fecerit, ex hoc apparet, quod et intra arcam praeceperit inaurari.  Quod autem naturae sive substantiae inconfusae manserint, hinc scimus: aurum enim superarca in Christi accipiatur imaginem, pluribus potest probationibus declarari. Praeambulabat enim his qui sunt ex Israel, quaerens ipsis requiem.
Abbreviated transcription (Latin):
REUOLUERIMUS. PROCULOUBIO LABEPACTA¬
BIMUS DISPENSATIONEM QUAE IN XPO
IN TELLEGITUR
ncantico canticorum. ipse nobis intro duc
dor res quidemẽ incor porea. hab& aũ quasi
proprium corpus id inquoe. ta menunum ex
utroq intellegitur lilium Corrump&ur
enim corpore. odor est. Ita &iam dexp̃oin
tellegimus diuinitatis naturam. quae suam ex¬
cellentissimã maiestatem ut odorem suauissi¬
mum mundo dispergat. tamquam insubiecto
esse corpore humanitatis. &id quod incorpo¬
rale est pernaturam. per adunationẽ dispensa¬
toriam pene dicam factum fuisse cor porale.
proptea. quod uolius se secognoscoscire cor¬
pus In eo enĩ diuina signa operatus ẽ. Igitur
id quodincor porale ẽ. tamqua minsuo corpo¬
re intellegatur. quem ad modũ &iam odor in
flore sub iecto. liliũ tameniam & odor. nomina¬
tur flos
tur flos QUODET AOUNATO DÕ UERBO UERE
HUMANITATI. IN CONEUSAE TAMEN SUBSTAN¬
TIAE PERMANSERUNT
Crectum ẽ secundum dĩ uoluntatem scm ta¬

Expanded text:
re voluerimus, procul dubio labefactabimus dispensationem, quae in Christo intelligitur. In Cantico canticorum ipse nobis introductdor res quidem est incorporea, habet autem, quasi proprium corpus, id in quo inest; tamen unum ex utroque intelligitur lilium. Corrumpetuenim corpore odor est. Ita etiam in Christo intelligimus divinitatis naturam, quae suam excellentissimam majestatem, ut odorem suavissimum, mundo dispergit, tamquam in subjecto, esse in corpore humanitatis; et id quod incorporale est per naturam, per adunationem dispensatoriam, pene dicam factum fuisse corporale; propterea quod voluit se cognosci per corpus, in eo enim divina signa operatus est. Igitur id quod incorporale est, tamquam in suo corpore intelligi potest, quemadmodum etiam odor in flore subjecto; lilium tamen jam et odor, et flost: « Quod adunato Deo Verbo vere humanitati, inconfusae tamen substantiae permanserunt, erectum est secundum Dei voluntatem sanctum ta
Abbreviated transcription (Latin):
sus est secundum scripturas Uiuifice enim eius nos
sanati sum us & infirmatus est propter peccata
nostra ipse. inpassibilem uero eum natura esse
cognoscimus. Nam si ut dudum dixi. idem homo
est simul & ds̃. sunt quidem ceste humanitatis eiꝰ
passiones. porro di proprium est ut in passibilis
intellegatur. Hec ita sentientes. seruabimꝰ. pi¬
&atem & perrectas cogitationes & sensus. ad cȩ¬
lestis uocationis palmam perueniemus inxp̃o.
per quem &cum quo đo & patri gloria cum spũ

Expanded text:
sus est, secundum Scripturas: Vibice enim ejus nos sanati sumus, et ipse infirmatus est propter peccata nostra . Impassibilem vero eum natura esse cognoscimus: nam si, ut dudum dixi, idem homo est simul et Deus, sunt certe humanitatis ejus passiones, Dei porro proprium, ut impassibilis intelligatur. Haec ita sentientes servabimus pietatem, et per rectas cogitationes euntes et sensus, ad coelestis vocationis palmam perveniemus in Christo, per quem, et cum quo, Deo et Patri gloria cum Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
sit¬
im nedurius loquar. difficillimũ. Sed prę¬
o quod & in hac spe qua spero uos uiam sapi¬
e mecum obtenturos. non me deser& ille cui
itussum. quem dies noctesq intueri conor.
opterpeccata mea propterq consuetudi
plagis ueternosarum opinionum sauciatũ
lum anime gerens. inualidum me eẽ cognosco :
cum lacrimis. Et quem ad modum post
ram cecitatem actenebras. luminib uix a¬
tis. & adhuc lucem palpitando atq auer¬
lo quam tamen desiderant recusantib. p̃¬
im si eis solem istum quispiam conetur osten¬
e. Ita mihi nunc euenit. non neganti esse in¬
bile quiddam. & singulare bonum anime
dmente uideatur. & me ad contemplandũ
dum esse idoneum. cum fletu & gemitu con¬
nti. Non me ergo deser& sinihil fingo. siof
ducor. siueritatem amo. si amicitiã diligo.

Expanded text:
sit, ne durius loquar, difficillimum. sed praesumo, quod et in hac spe, qua spero uos uiam sapientiae mecum obtenturos, non me deseret ille. cui sacratus sum: quem dies noctesque intueri conor et propter peccata mea propterque consuetudinem plagis ueternosarum opinionum sauciatum oculum animae gerens inualidum me esse cognosco saepe cum lacrimis. et quemadmodum post longam caecitatem ac tenebras luminibus uix apertis et adhuc lucem palpitando atque auersando, quam tamen desiderant, recusantibus, praesertim si eis solem istum quispiam conetur ostendere: ita mihi nunc euenit, non neganti esse ineffabile quiddam et singulare animae bonum, quod mente uideatur, et me ad contemplandum nondum esse idoneum cum fletu et gemitu confitenti. non me ergo deseret, si nihil fingo, si officio ducor, si ueritatem amo, si amicitiam dilig
Abbreviated transcription (Latin):
ataitaq mariã hodie ia momnbgentib: longe lateꝙ p̃¬
beatitiido ẽ donatur celestis : Quas ñ illecebrȩ sollicitant
corporis non colliuuo precipitat uoluptatis. non aestus
inflammat innocentie carnis inimo angelica imitatio

Expanded text:
 longe lateque prbeatitudo condonatur coelestis. Quas non illecebrae sollicitant corporis, non colluvio praecipitat voluptatis, non aestus inflammat incentivae carnis, immo angelica imitatio
Abbreviated transcription (Latin):
lum unum inuas fictile inaqua uiua: & pullũ
quiuiuit accipi& illum. & lauabit. insangui¬
ne pulli occisi in aquauiua . & asperg& super
eum qui purgatus ẽ alepra septies & mun¬
dus erit Reddit quidem nos mundos. & pol¬
lutionũ sordes abluit . & carnalis concupis¬
centiȩ mostalitatem repellit. sanguis precio¬
sissimus xp̃i &purgatio baptis matis sacro sc̃i
Exerum illud aspice. omittens enim scripto¬
rum uim suptiliter examinare. quodmysterio
expediat . in prȩsentia memorabimus : Pullis
duobus comparat xp̃m. non quod duosint filui
sed quodunus potius. ex duobus exdiuinitate
& humanitate inunitatem collatus : mundi
Aũ pulli. neq enim fecit peccatum dñs nr̃ ihs xp̃s.

Expanded text:
lum unum in vase fictili, in aqua viva, et pullum lum unum in vase fictili, in aqua viva, et pullum qui vivit accipiet, et lavabit illum in sanguine pulli occisi in aqua viva, et aspergat super eum qui purgatus est a lepra septies, et mundus erit. Reddit quidem nos mundos, et pollutionum sordes abluit, et carnalis concupiscentiae mortalitatem repellit sanguis pretiosissimus Christi, et purgatio baptismatis sacrosancti. Caeterum illud aspice: omittentes enim scriptorum vim examinare, quod mysterio expediat, in praesentia memorabimus. Pullis duobus comparatur Christus, non quod duo sint filii, sed quod unus potius ex duobus, divinitate et humanitate in unitatem collatis. Mundi autem pulli: neque enim fecit peccatum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
nicarit quidem passioni unigenitus. quantum
pertin& ad familiaritatem corporis sui. man
omp̃s. prodigia sapientissimo moysi iubebat
ado &ut auolentia liberentur. Ait autem.
& accipies aquam deflumine & effundes super
terra & crit aqua quam accipies aflumne sanguis
super terrã : Inquimus aũ quod aqua quidem
figura sit uite & quod sit pernaturam uita
filius expatre. tamquam exflumine exiens e¬
usdem substantiȩ ratione itaq omnia uiuisi¬
cat Sed cum aquam inquit effunderis super
terram erit sanguis. Ergo cum factus ẽ caro
d&erra id est quando a terra carnem sibi cir¬
cum dedit. tunc in ea mostem nr̃ȩ similem dr
passus lic& pernaturam sit uita: In leuitico aũ¬
nificat : Itaq eum decastris eici precipit opor¬
tere & si sanus fuerit morbus hoc eum pacto
purgari. Etaccipient purgato duos pullos
mundos & lignum cedrinum. & n&um coccũ.
& hysopum & p̃cipi& sacerdos. & occident pul¬

Expanded text:
nicarit quidem passioni Unigenitus, quantum nicarit quidem passioni Unigenitus, quantum pertineat ad familiaritatem corporis sui; mansus omnipotens prodigia sapientissimo Moysi jubebat a Deo, et ut a violentia liberaretur; ait autem: Et accipies aquam de flumine, et effundes super terram, et erit aqua quam accipies a flumine, sanguis super terram . Inquimus, quod aqua quidem figura sit vitae, et quod sit per naturam vita filius ex Patre tamquam ex flumine exiens, ejusdem substantiae ratione; itaque omnia vivificat: Sed cum aquam, inquit, effuderis super terram, erit sanguis. Verbum, cum factum est caro de terra, id est, quando a terra carnem sibi circumdedit, tunc in ea mortem nostrae similem dicitur passum, licet per naturam sit vita. CAPUT nificat , atque ita eum de castris ejici praecipit oportere; et si sanatus fuerit morbus, hoc eum pacto purgari. Et accipiens duos pullos mundos, et lignum cedrinum, et coccinum et hyssopum, et praecipiet sacerdos, et occidens pul
Abbreviated transcription (Latin):
c̃s paulus salutarem passionem nobis exponit
A it namq nunc gratia di proomnibus gustauit
mostem: Nec non &iam. tradidi enim uobis inpri
simus p&rus . xp̃o inquit passo pronobis carne
factum iuxta nos dm̃ uerbum. quonam modo
& passionem ipsi deputemus. & in passibilem ser¬
uemus ut dm̃Ergo passio quidem dispen¬
sationis erat. sua quidem ducente dõ uerbo.
eaquȩ sunt propriȩ carnis. propt̃ inenarra¬
bilem unitatem. manente uero extra passionem
quantum adipsius naturam pestineat. In passi¬
bilis enĩ ds est : Neq idmirum cum &ipsam Ani¬
mam hominis uideamus. siquid corpus passum fu¬
erit. extra passionem quidem manentem . quan¬
tum pestineat ad naturam: attamen non extra
passionem ẽẽ intellegi. eo quod proprium sit
corpus ipsius quod patitur. Et lic& in contigua
sit & simplex tamen id quod patitur non alie¬
num est. Sic intellegens &iam de xẽo omnium
saluatore Vtar aũ exemplis quae quasi per
enigmata nobis possint ostendere. quod conmu¬

Expanded text:
s Paulus salutarem passionem nobis exponit, ait namque: Nunc gratia Dei pro omnibus gustavit mortem ; nec non etiam: Tradidi enim vobis imprimsimus Petrus: Christo, inquit, passo pro nobis carne factum juxta nos, Deum Verbum, quomodo et passionem ipsi deputemus, et impassibile tamen servemus, ut Deum? Ergo passio dispensationis erat, sua quidem ducente Deo Verbo ea, quae sunt propria carnis, propter inenarrabilem unitatem; manente vero extra passionem, quantum ad ipsius naturam pertinet: impassibilis enim Deus est. Neque id mirum, cum et ipsam hominis animam videamus, siquid corpus passum fuerit, extra passionem quidem manentem, quantum pertinet ad naturam; attamen non extra passionem esse intelligi, eo quod proprium sit corpus ipsius, quod patitur. Et licet incontigua sit, et simplex; tamen id quod patitur, non est alienum. Sic intelliges etiam de Christo omnium salvatore. Utar autem exemplis, quae, quasi per aenigma, nobis possint ostendere, quod commu
Abbreviated transcription (Latin):
sus indm. Nec uero tamquam do coniunctum
Aequalitate dignata. sit diuisus substantus. cũ
ipso adorari dicimus homnem: idenm extremȩ
impi&atis plenissimum ẽ. sedunum adorandũ
hominem factum & incarnatum di uerbum.
Ita tam̃ utcredamus corpus ei adunatum. Ani¬
mam iuxta habuisse rationabilem. Neq eñi
ds om̃ps. duos primogenitas p̃cepit opostere

Expanded text:
sus in Deum; neque vero tamquam Deo conjunctum sus in Deum; neque vero tamquam Deo conjunctum aequalitate dignitatis, divisis substantiis, cum ipso adorari dicimus hominem id enim extremae impietatis plenissimum est: sed unum adorandum hominem factum, et incarnatum Dei Verbum; ita tamen, ut credamus corpus ei adunatum animam juxta nos habuisse rationabilem. Neque enim Deus omnipotens duos primogenitos praecepit oportere
Abbreviated transcription (Latin):
tat & baptizatur. Secundum aliud por¬
ro & aliud: Sc̃ificatur eñ humane. sic &iam
baptitatur Sc̃ificat aũ diuine. & baptizat
in sp̃u sc̃o. Cum ipse suscit& mostuos. resurre¬
xit amostuis. & cumsit pernaturam uita. ui¬
uificari dicitur. Hoc quoꝙ quonam modo
ecundum aliud nempe & aliud. Ipse enim
resurrexit quidem amostuis. & uiui ficari dicitur.
secundum carnem. Uiuificat aũ &suscitati amor¬
tuis. ut pote ds. Patitur & non patitur. secun¬
dum aliud & aliud. Patitur autem humana car¬
ne eo quod homo sit. impassibilis aũ diuine ma¬
n& ut ds̃. Adorauit ipse nobiscum vosenĩ in¬
quit adoratis quod nescitis. nos adoramus qđ
scimus : Adẽ &iam adorandus. flectitur eni
ipsi omne genu. Hoc quoꝙ secundum aliud
& aliud. Adorat enĩ quia natura assump¬
serit quȩ debeat adorare. Adoratur aũt
porro idem . quasi maior adorante natura.
eo quod intellegitur d̃s Adoratione uero
nonẽ diuidendum. In hominem seorsus & seor¬

Expanded text:
zat et baptizatur? Secundum aliud zat et baptizatur? Secundum aliud et aliud: sanctificatur enim humane, sicut etiam baptizatur; sanctificat autem divine, et baptizat in Spiritu sancto. Cum ipse suscitet mortuos, resurrexit a mortuis, et cum sit per naturam vita, vivificari dicitur; hoc quonam modo? Secundum aliud nempe et aliud: ipse enim resurrexit quidem a mortuis, et vivificari dicitur secundum carnem; vivificat autem et suscitat a mortuis, utpote Deus. Patitur, et non patitur, secundum aliud et aliud: patitur quidem humane carne, eo quod homo sit; impassibilis autem divine manet, ut Deus. Adoravit ipse nobiscum: Vos enim, inquit, adoratis quod nescitis; nos adoramus quod scimus ; et est etiam adorandus: Flectitur enim ipsi omne genu . Hoc quoque secundum aliud et aliud. Adorat enim, quia naturam assumpsit, quae debeat adorare; adoratur autem porro idem, quasi major adorante natura, eo quod intelligitur Deus. Adoratione vero non est dividendum in hominem seorsus, et seor
Abbreviated transcription (Latin):
deipso. puer proficiebat &c̃fostabatur. &im¬
plebatur sapientia & gratia: Cumnatura sit
perfectum ut ds & ex sua plenitudine sp̃irita¬
lia scĩs impestrat. & ipse sit sapientiȩ dator
& gratiȩ. quomodo proficit puer. & sapientia
impl&ur & gratia : secundum aliud & aliud
Cum sit eñi idem ipse homosimul & ds. propter
aũ perfectus. & sapientiȩ & gratiȩ dator vt ds̃
N uncupatus est enim & primogenitus &unige¬
nitus. Sedsiquis vim ipsam scrutari uoluerit
dictionum. primogenitus ẽ qui ẽ interfratres
plurimos primogenitus. Unigenitus uero vt
unigenitus noniam primogenitus. nec inter
plurimos fratres. Et est ipse & hoc & illud¬
Et quomodo  Ergo secundum aliud & aliud
Primogenitus eñi vt inter plurimos fratres.
propter humanitatem. Vnigenitus porro
re soleat accedentes. Baptrzatus ẽ secundũ
carnem . qui inspũ sc̃o baptizabat. Quomodo
igitur idem & scĩ ficat & scĩficatur ÷ & bapti¬

Expanded text:
de ipso: Puer proficiebat, et confortabatur, et imde ipso: Puer proficiebat, et confortabatur, et implebatur sapientia et gratia . Cum natura sit perfectum, ut Deus, et ex sua plenitudine spiritalia sanctis impertiat; cum ipsum sit sapientiae dator et gratiae, quomodo proficit puer, et sapientia impletur et gratia? Secundum aliud et aliud: cum sit enim ipse idem homo simul et Deus, propter autem perfectus, et sapientiae et gratiae dator, ut Deus. Nuncupatus est etiam et primogenitus, et unigenitus; sed si quis vim ipsam scrutari voluerit dictionum, primogenitus est, qui inter fratres plurimos primogenitus; unigenitus vero, ut unigenitus, non jam primogenitus, nec inter plurimos fratres. At est ipse, et hoc, et illud; quomodo ergo? Secundum aliud et aliud: primogenitus enim, ut inter plurimos fratres, propter humanitatem; unigenitus porro re soleat accedentes; baptizatus secundum carnem, qui in sancto Spiritu baptizabat. Quomodo igitur idem, et sanctificat et sanctificatur; bapti
Abbreviated transcription (Latin):
& ẽa suã ꝓprĩãq exsistimans tam quã sieã desuper¬
Ca enim quae sua sunt . propriȩ carni semper attri¬
buit. Adunatum uero semel iam cum ipsa. unũ
scilic& ȩstimabitur. C& erum uide occiso uno pul¬
lo lauari quidem alterum eius sanguine. tamen
non emori. Et quid hoc sic: Uiuebat enim uerbũ
lic& sua caro fuiss& emostua. & communem passi¬
onem eẽ dicebat. propter adunationem & fam¬
liaritatem . quam habebat cur carne: igitur
Ipse quidem uiuit ut ds. corpus uero tamquam pro¬
prium faciebat. & in se familiariter accipiebat cor¬
poris passiones. cum ipse nihil in natura ꝓpria
pater&ur. Prodestigitur & necessarium est.
sununo xp̃o idaccipiamus. quod secundum aliud
& aliud: deuno eodemq constituatur. & quod
induo diuidi non permittat. lic& diuersa in¬
terse & minime conuenientia acta ẽẽ dicant᷑
Est aũ tale quoddico. natum ẽẽ secundum car
similis intellegatur . vocat aũt adnatiuitatẽ
omnia. eo quod natura sit d̃s scriptum ẽ aũt

Expanded text:
limi sit supra terram, et e coelo desuper: e coeEa enim quae sua sunt, propriae carni semper attribuit; adunatum vero semel, jam cum ipsa unum scilicet aestimatur. Caeterum vide, occiso uno pullo, lavari quidem alterum ejus sanguine, tamen non emori; et quid hoc sit? Vivebat Verbum, licet sua caro fuisset emortua, et communem passionem esse dicebat, propter adunationem et familiaritatem quam habebat cum carne. Igitur ipsum quidem vivit, ut Deus; corpus vero tamquam proprium faciebat, et sic in se familiariter accipiebat corporis passiones, cum ipsum nihil in natura propria pateretur. Prodest igitur et necessarium est, si in uno Christo id accipiamus quod secundum aliud et aliud de uno eodemque constituatur, et quod in duo dividi non permittatur, licet diversa inter se, et minime convenientia, actu esse dicantur. Est autem tale quod dico. Natum esse secundum carnsimilis intelligatur; vocat autem ad nativitatem omnia, eo quod natura sit Deus. Scriptum est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
insuis cogitationib dicunt. quia eis cotti¬
diana di miracula: ex assiduitate uiluer̃
Nam ecce inuno grano paruissimi semins.
lat& tota. quȩ nascitura ẽ arboris moles
Constituamus namq ante oculos. cuius lib&
arboris mirã magnitudinem : cogitemus
unde oriendo coepit. quȩ ad tantã molẽ
crescendo ꝑuenit. Inueniemꝰ ꝓculdubio
eius originẽ. paruissimũ semen. Consi¬
Consi¬
deremꝰ nunc. vbi in illo paruo grano sem¬
nis lat& fortitudo ligni. asperitas corticis.
saporis odorisq magnitudo. ubertas fru¬
ctuum. uiriditas foliorũ. Contrectatũ
namq seminis granũ. nonẽ ualidũ. Unde
ergo ꝓcessit ligni duritia. Non ẽ aspe¬
rũ. unde asperitas corticis erupit
Non est saporum. unde sapor infructib
Olfactũ nil redol&. unde odor infructibꝰ
fraglat. Nil in se uiride ostendit. unde

Expanded text:
in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem, cogitemus unde oriendo coepit quae ad tantam molem crescendo pervenit, inveniemus procul dubio ejus originem parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo seminis grano latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum, unde ergo processit ligni duritia? Non est asperum, unde asperitas corticis erupit? Non est saporum saporosum, unde sapor in fructibus? Olfactum nil redolet, unde odor in fructibus fragrat? Nil in se viride ostendit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta nos humane. Ita etiam iñc quod sal¬
uauit nos id est suum populum: quod max¬
ime eum demonstrat dm̃uere. & natura
omnium dñm. Neꝙ enim hominis communis
creatura esse dicatur: deceat autem magis
omnia dicere esse unigeniti & si factus sit ho¬
mo. Dicet forte aliquis. At quin moysi dic¬
tus ẽ populus israhel. Ad hoc dicemus qđ
dĩ quidem populus nominatus sit. & iderat uer¬
bum uerum : qm̃ ad defectionem deductus est.
& uitulum fecit per desertum. inhonoratusẽ
adõ Non enim suum nominare populum dig¬
nabatur. sed eum iam homini destinauit. At
nos nonita: Proprii enim sumus filii. eo quod
& ds̃ sit & peripsum creata sunt omnia Ita
enimait dauid. qm̃ ipse fecit nos & non ipsinos
Nos autem populus pascuae eius & oues manu¬
um eius. Deniq &iam ipse denobis dixit
Ques meȩ uocem meam audiunt. & sequuntur
me. Rursus. Et alias oues habeo quae non suã
ex hoc ouili & illasoport& me congregare.

Expanded text:
juxta nos humane: ita etiam Jesus, quod saljuxta nos humane: ita etiam Jesus, quod salvavit nos suum populum, quod maxime eum demonstrat, vere et natura omnium dominum. Neque enim hominis communis creatura esse dicatur; deceat autem magis, omnia dicere, esse Unigeniti, etsi factus sit homo. Dicet forte aliquis: Atqui Moysis dictus est populus Israel. Ad hoc dicemus, Dei quidem populus nominatus sit, et id erat verum. Verum quoniam ad defectionem deductus est, et vitulum fecit per desertum, inhonoratus est a Deo: non enim jam suum nominare populum dignabatur, sed eum jam homini destinavit. At nos non ita: proprii enim sumus filii, eo quod, et Deus sit, et per ipsum creata sint omnia Ita enim ait David: Quoniam ipse fecit nos, et non ipsi nos; nos autem populus pascuae ejus, et oves manus ejus . Denique etiam ipse de nobis dixit: Oves meae vocem meam audiunt et sequuntur me . Et rursus: Alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me congregare,
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscum fuit : Qui cum mansiss& quod erat.
apprehendit a brahae semen ut dixr Ac
dem nobis filium designant. partim quia
unctus ẽ more nr̃o. humanȩ hominis naturȩ
est enim primordium generis. secundum ipse
tim quia fuit nobiscum. secundum quas modor ed¬
didi rationes. Et in eonos facit certos esaias pro¬
pheta dicens. Ecce uirgo inutero accipi& &
pari& filium . & uocabunt nomen eius emmani¬
hel Cum enim scã uirgo exsp̃ũ quidem sc̃o
pregnans esset facta. peperit autem secundũ
carnem filium. Tunc &iam emmanuhel dic¬
tus est. Fuit enim nobiscum per carnalem
generationem in corporalis. & iderat quod
per uocem dauid significabatur ds̃manifes¬
tus ueniet. ds noster et non silebit. Et illud
opinor. ipse quilo cutus sum. praestosum Locutus
enimper prophetas ut incorpora le adhuc uer
ex muliere. no biscum factum fuisse dĩuerbum :
& xp̃c porro quia factus homo. unctus dicitur

Expanded text:
nobiscum fuit, qui cum mansisset, id quod erat, nobiscum fuit, qui cum mansisset, id quod erat, apprehendit Abrahae semen, ut dixi; anuel eumdem nobis filium designant, partim quia unctus est more nostro, humanae hominis naturae est enim primordium generis, rursus ipse untim, quia fuit nobiscum secundum quas modo reddidi rationes, et de eo nos facit certos Isaias propheta dicens: Ecce Virgo in utero accipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Cum enim sancta Virgo, ex Spiritu quidem sancto praegnans est facta, peperit autem secundum carnem filium; tunc etiam Emmanuel dictus est: fuit enim nobiscum, per carnalem generationem incorporalis; et id erat, quod per vocem David significabatur. Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit ; et illud opinor: ipse qui locutus sum, praesto sum. Locutus enim per prophetas, ut incorporale adhuc Verbuex muliere nobiscum factum fuisse Dei Verbum; et Christus, quia factus homo, unctus dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Emmanuel nominatur: ds̃ uerbum. qđ abrahȩ semen
adp̃hendit. & similiter ac nos participauit carni
uerbum. non localiter: In quo enim loco nonẽ ds
qui impl& om̃a. Nec quod ad eẽ nobis conspici¬
tur auxili ratione. dictũ est enim hoc modo adium̃¬
natura sua. In conuertibile ẽ enim natura dĩ
uerbum. Cȩterum. quam obcausam cum plene
ro tecum : Non ẽ nominatus emma nuhel: Ipsa aũ
ratio sit. & sicut alio nescio quo scõrum fuisse dica¬
ra uisus ẽ. & interhomines conuersatus ẽ. & omnẽ
uiam inueniens disciplinȩ. & dans eam iacob pu¬
ero suo & israł dilecto suo. Ipse est enim ds̃ nos¬
ter & non parabitur alius ad eum. Et quan¬
tum quidem ad dĩ naturam pertinet. non erat
nobiscum. Multum enim inter est inter dei¬
tatem & hmanitatem. & ingens ẽ nimis diffe¬
rentia naturarum Denique &iam diuinus
dauid ad proximitatem mysticam. scilic&
rat. uocabat. dicens inspũ. Ut quid dñe dis¬
bulatione. Ergo non iam longe discessit. sed

Expanded text:
manuel nominatur Deus Verbum, quod Abrahae semen apprehendit, et similiter ac nos participavit carni Verbum, non localiter: in quo enim loco non est Deus, qui implet omnia? Nec quod adesse nobis conspicitur auxilii ratione; dictum est enim hoc modo ad Jsua natura: inconvertibile est enim natura Dei Verbum. Caeterum quam ob causam, cum planero tecum , non est tamen nominatus Emmanuel? Ipsa autem ratio est: etsi enim cum aliquo sanctorum fuisse dicara visus est, et inter homines conversatus est, et omnem viam inveniens disciplinae, et dans eam Jacob puero suo, et Israel dilecto a se: ipse est enim Deus noster, et non comparabitur alius ad eum . Quantum enim ad Dei naturam pertinet, nondum erat nobiscum; multum enim interest inter deitatem et humanitatem; et ingens est nimis differentia naturarum. Ideoque divinus David ad proximitatem mysticam  Al. unirat, vocabat, dicens in spiritu: Ob quid, Domine, dislonge ? Ergo jam non discessit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
magis in ipsa. Ideoq scriptũ ẽ quod descendit qui
dem in eum sp̃s. mansit autẽ super ipsum. Dicitur
ergo xp̃c dĩ uerbum. quod propter nos nr̃i simi¬
lis homo ẽ factum . & in serui forma. Et ungui¬
autem duune suos. eosiqui in ipsum credunt

Expanded text:
magis in ipsa. Ideoque scriptum est, quod descendit in magis in ipsa. Ideoque scriptum est, quod descendit in eum Spiritus, et mansit super ipsum . Dicitur ergo Christus Dei Verbum, quod propter nos et nostri similis homo est factum, et in servi forma: et ungitur  Baluz. unguiautem divine suo Spiritu eos qui in ipsum credunt
Abbreviated transcription (Latin):
nominatꝰ ẽ xp̃c : Ideo qđ quasi unctus ẽ in regnũ
cȩlesti suffragio. & ordinatus ẽ adõ. ut babilonẽ
uehementer & pugnar&. Illud aut magisde
xp̃o. Quo enim ꝓpt̃ adȩ prȩuaricationẽ reg¬
nauerat supra om̃s peccatũ. & sp̃s abhumani¬
tate discesserat. obeamq causam. in malisom¬
nibus illa fuerat constituta. opusaũ eratut
rursus dĩ misericordia in pristinũ reuocata.
sp̃m mereretur. homo factũ ẽ ungentũ dĩ ũbũ.
lo. Innocentiȩ laudibus natura hominis
coronata. sp̃ũ scõ ditaretur. Ac sic refor
bis primogenitus. Idque nos docens beatus
dauid psallit ad filium. Dilexisti iustitiam
& odisti iniquitatem. ideo unxit te ds̃ dstuus
oleo lȩtitiȩ. Unctus ẽ igitur exemplo nr̃o fili¬
us. innocentiȩ laudibus ut ante dixi in ipso na¬
tura hominis illustrata. & digna iam sortiri sp̃m
scm̃ non discessurum iam sicut antea. sed mansurũ

Expanded text:
nominatus est christus, ideo quod quasi unctus est in regnum, nominatus est christus, ideo quod quasi unctus est in regnum, coelesti suffragio, et ordinatus est a Deo ut Babylonem vehementer expugnaret. Illud autem magis de Christo. Quoniam enim propter Adae praevaricationem regnaverat supra omnes peccatum, et spiritus ab humanitate discesserat , ob eamque causam in malis omnibus illa versabatur; opus autem erat, ut rursum per Dei misericordiam in pristinum revocata, Spiritum mereretur: homo factum est unigenitum Dei Verbum, lo, innocentiae laudibus natura hominis coronata, Spiritu sancto ditaretur, ac sic reformbis primogenitus; idque nos docens beatus David psallit ad Filium: Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem, ideo unxit te Deus Deus tuus oleo laetitiae . Unctus est igitur exemplo nostro Filius innocentiae laudibus, et, ut ante dixi, in ipso natura hominis illustrata, et digna jam sortiri Spiritum sanctum, jam non discessurum, sicut antea, sed mansurum
Abbreviated transcription (Latin):
cuius piam substantiae qualis sit significat
sicut forte homo aut equus aut bos: sed
rei magis quȩ in aliquo agatur hab& significa¬
placebat. & signũ regni illius. erat unctio
Unguebantur autẽ & prophetȩ sensibiliter
sp̃u scõ. ut inde quoq: nominarentur xẽi
Deniq: beatus dauid psallit ex ꝑsona dĩ & ait
Nolite tangere xẽos meos. & in ꝓph&uis meis no¬
nolite malignari. Ait aũ & propheta amba¬
cuc. Ex isti insalutẽ populi tui. ut saluos fa
cias xp̃os tuos. Inxẽo aũ omniũ saluatore. unc¬
tionem quidẽ factam eẽ dicimus C&erũ neq
symbolicã. quasi oleo factã: Nec quasi ingrati¬
A prophetica. S ed nec illam. quȩ intellegitur
fien adperfectionem alicuius huius modine¬
persarum & medorum rege. Contra bab¬
lonios enim ille duxit exercitum. instigante
ipscm in id dõ omnipotente. Dictũ ẽ enĩtȩc
dicit dñs xp̃o meo cyro. Cuius ad̃hendi dex¬
terã At quin illeuir. cũ eẽt idolorũ cultor

Expanded text:
uspiam substantiam, qualis sit, significat, sicut forte homo, aut equus, aut bos; sed rei magis quae in aliquo agatur, habet significaplacebat, et signum regni illis erat unctio. Ungebantur autem et prophetae insensibiliter Spiritu sancto, ut inde quoque nominarentur christi. Denique beatus David psallit ex persona Dei, et ait: Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari . Ait autem et propheta Habacuc: Existi ad salutem populi tui, ut salvares christos tuos . In Christo autem omnium salvatore unctionem quidem factam esse dicimus: caeterum neque symbolicam, quasi oleo factam, nec quasi in gratia prophetica; sed nec illam, quae intelligitur fieri ad perfectionem alicujus hujusmodi nePersarum et Medorum rege. Contra Babylonios enim ille duxit exercitum, instigante ipsum in id Deo omnipotente. Dictum est enim: Haec dicit Dominus christo meo Cyro, cujus apprehendi dexteram . Atqui ille vir, cum esset idolorum cultor,
Abbreviated transcription (Latin):
omo nominatus est cum sit natura ds̃ dĩpatris
uerbum qm̃ similiter acnos carni communica¬
uit & sanguini Sic enim terrenis apparuit .
non amittens id quoderat. sed assumens hu¬
manitatis naturam. insua ratione ꝑfectam
Uerum tamen & inhumanitate ds remansit . & om¬
nium dñs. Ut pote quinatura & ueritate ex
me sapientissimus paulus ostendit. Primus enĩ
inquit homo exterra delimo. secundus decaelo
At quin uirgo scã peperit templum. uerbouni¬
tum Sed decaelo dicitur. & recte quidem
emmanu hel: Desuper enim &ex substantia
dĩ & patris. natum est uerbum ipsius Descen¬
dit uero adnos. tunccum factus est homo Ta¬
men sic quoq desuper ẽ Testatur autem iohan¬
nes dicens deeo Qui desur sum uenit. supra om¬
nes ẽ Et ipse aũ xp̃c ait ad populum iudȩ¬
orũ Uos dedeorsum efus ego desuper sum. Et
rursus Ego non sum dehoc mundo. lic& pars
mundi sic̃ homo nuncupatus sit Sed erat cũ hoc
quoq supra mõdũ. ut ds̃ Meminimus enĩ plane

Expanded text:
 nominatus est, cum sit natura Deus, Dei Patris Verbum: quoniam similiter ac nos sanguini communicavit et carni . Sic enim terrenis apparuit, non amittens id quod erat, sed assumens humanitatis naturam in sua ratione perfectam. Verumtamen et in humanitate Deus mansit, et omnium Dominus, utpote qui natura et veritate ex me sapientissimus Paulus ostendit: Primus enim, inquit, homo ex terra de limo; secundus e caelo . Atqui Virgo sancta peperit templum Verbo unitum; sed e coelo dicitur, et recte quidem Emmanuel: desuper enim et ex substantia Dei et Patris natum est Verbum ipsius: descendit vero ad nos, tunc cum factum est homo; tamen sic quoque desuper est. Testatus est autem Joannes, de eo dicens: Qui de sursum venit, supra omnes est . Et ipse Christus ait ad populum Judaeorum: Vos deorsum estis, ego desuper sum . Et rursus: Ego non sum ex hoc mundo , licet pars mundi sicut homo nuncupatus sit; sed erat cum hoc quoque supra mundum ut Deus. Meminimus enim plane
Abbreviated transcription (Latin):
habitudo ł pulchritudo. quorum
erit certa & sempiterna damnatio
Nec moueat. quomodo erit in eis
corpus incorruptibile. si dolere pote
feliciter uiuitur . Nec uera In corruptio.
nisi ubi salus nullo dolore corrumpi¬
tur: Ubi aũ infelix mori nonsinitur.¬
& ut ita dicam. mors ipsa non moritur.
& ubi dolor ꝑp&uus. non interimit.
sed affligit: Ipsa corruptio non finit᷑ :
Haec inscĩs scripturis. secunda mors
corpus anima relinquere cogitur.
nec secunda. qua poenale corpus ani¬
ma relinquere non ꝑ mittitur. hon¬
ni accidiss&si non peccass&. Mitissi¬
ma sane omnium poena erit eorum.
qui prȩter peccatum qđ originale
traxerunt. nullũ insuꝑ ad diderunt¬
Tanto & inc&eris qui addiderunt. quisq¬
ibi tolerabili orem habebit damnatio¬
nẽ. quanto hic minorem habuit
In iquitatem

Expanded text:
habitudo vel pulchritudo, quorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat, quomodo in eis erit corpus incorruptibile, si dolere poterfeliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, ut ita dicam, mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corruptio non finitur. Haec in sanctis Scripturis, secunda mors corpus anima relinquere cogitur, nec secunda qua poenale corpus anima relinquere non permittitur, homini accidisset, si nemo peccasset. Mitissima sane omnium poena erit eorum qui praeter peccatum quod originale traxerunt, nullum insuper addiderunt: et in caeteris qui addiderunt, tanto quisque tolerabiliorem ibi habebit damnationem, quanto hic minorem habuit iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Neꝙ corruptio inquit. Incorrupti¬
onem possidebit: Quod prius dixit.
caro & sanguis. hoc posterius dixit
corruptio It quod primum reg¬
num dĩ. hoc posterius dixit incorru¬
ptionem Quantum aũ attin& ad
substantiam. &iam tunc caro erit.
ꝓpter qđ & post resurrectionẽ cor¬
pus xp̃i caro appellata ẽ Sed ideo
ait apłs Seminatur corpus anima¬
le surg& corpus spĩtale : Quõ tanta
erit tunc concordia carnis & sp̃s. ui
uificante spũ. sine sustenta culi alicuiꝰ
indigentia subditam carnẽ. ut nihil
nobis repugn& ex nobis. Sed sicut fo¬
ris neminem. Ita nec intus nos ipsos
patiamur inimicos
sa.quȩ facta ẽ ꝑ hominem primum.
unus quisq cũ sua carne. sed ut cũ di¬
abolo &angelis eius puniantur.
Vtrũ sane cum uitiis. & deformita¬
tib: suorum corporum resurgant.
qui cumq: in eis uitiosa & deformia
membra gestarunt. In requirendo
laborare quid opus estꝰ: N eq enim
fatigare nos deb&. Incerta eorum

Expanded text:
neque corruptio, inquit, incorruptineque corruptio, inquit, incorruptionem possidebit . Quod prius dixit, caro et sanguis; hoc posterius dixit, corruptio: et quod prius, regnum Dei: hoc posterius, incorruptionem. Quantum autem attinet ad substantiam, etiam tunc caro erit. Propter quod et post resurrectionem corpus Christi, caro appellata est . Sed ideo ait Apostolus, Seminatur corpus animale, resurget corpus spirituale : quoniam tanta erit tunc concordia carnis et spiritus, vivificante spiritu sine sustentaculi alicujus indigentia subditam carnem, ut nihil nobis repugnet ex nobis; sed sicut foris neminem, ita nec intus nos ipsos patiamur inimicos.sa, quae facta est per hominem primum, unusquisque cum sua carne, sed ut cum diabolo et ejus angelis puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, in requirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum
Abbreviated transcription (Latin):
litas erit. sicut est uocum quibus
cantus impletur. hoc fi& cuique
de materia corporis sui. quod &
hominem reddat angelicis coe¬
tibus. & nihil in conueniens in¬
gerat eorũ sensibus. Indecorũ
quippe ibi aliquid non erit.
sed quicquid futurũ est. hoc decebit.
quia nec futurum ẽ.si non decebit
sine ullo uitio. sine ulla deformi¬
tate. sicut sine ulla corruptione.
onere. difficultate. Inquib tanta
facilitas. quanta felicitas erit : Propt᷑
quod & sp̃ĩtalia dicta sunt. cum ꝓcul
dubio corpora sint futura. ñ sp̃s
Sed sicut nunc corpus animale dr̃.
qđ tamen corpus. ñ anima est. Ita
tunc sp̃itale erit corpus. corpus
tamen non sps erit
ro inde. quantum attin& ad cor¬
ruptionẽ. quȩ nunc aggrauat
animam & uitia: quibus caro aduersus
sp̃m concupiscit: tunc non erit caro
sed corpus. quia cȩlestia corpora per¬
hibentur. Propter qđ dictum ẽ. caro
& sanguis regnum dĩ non possidebun
It tamquam exponens. quid dixerit :

Expanded text:
litas erit, sicut est vocum quibus litas erit, sicut est vocum quibus cantus impletur; hoc fiet cuique de materie corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid futurum est, hoc decebit; quia nec futurum est, si non decebit.sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate: in quibus tanta facilitas, quanta felicitas erit. Propter quod et spiritualia dicta sunt, cum procul dubio corpora sint futura, non spiritus. Sed sicut nunc corpus animale dicitur, quod tamen corpus, non anima est; ita tunc spirituale corpus erit, corpus tamen, non spiritus erit. Proinde quantum attinet ad corruptionem, quae nunc aggravat am , et ad vitia, quibus caro adversus spiritum concupiscit , tunc non erit caro, sed corpus; quia et coelestia corpora perhibentur. Propter quod dictum est, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt: et tanquam exponens quid dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
totum ex quo constituta fuerat.
restituta resumer&. Ita ds̃ . mi¬
rabiliter atq in effabiliter artifex.
de toto quod caro nr̃a constiterat.
eam mirabili & in effabili celeritate
restitu&. Nec aliquid attinebit
ad eius redintegrationem. utrum
capilli ad capillos redeant. & ungues
adungues. An quicquid eorũ perie¬
rat. mutetur in carnem . & in partes
ec illud est consequens. ut ideo diuer
sa statura sit reuiuiscentium. & qua¬
litas singulorum. quia fuerat diuersa
uiuentium. Aut macri cum eadem
macie. aut pingues cum eadem pin¬
guedine reuiuiscant. Sed si hoc est
inconsilio creatoris. ut in effigie sua
cuiusq proprietas. & discernibilis
similitudo seruetur. in ceteris aut̃
corporis membris e qualia cuncta
reddantur : ita modificabitur illa
in uno quoque materies. ut nec aliqđ
exea pereat. & quod alicui defuerit.
ille suppleat. qui de nihilo potuit
quod uoluit operari. Siaũ incorpo¬
ribus resurgentium rationis ȩ qua¬

Expanded text:
totum ex quo constituta fuerat totum ex quo constituta fuerat restituta resumeret; ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex de toto quo caro nostra constiterat eam mirabili et ineffabili celeritate restituet. Nec aliquid attinebit ad ejus rei integritatem, utrum capili ad capillos redeant, an ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in alias . Nec illud est consesa statura sit reviviscentium, quium singulorum, quia fuerat diversa viventium, aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit ille suppleat, qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequa
Abbreviated transcription (Latin):
cedat. carnemq mutetur. Illi ani¬
me humane puncto temporis redit.
quȩ illam primitus ut homo fier&
crescer&. uiuer&. animauit
psa itaq terrena materies. quȩ
discedente anima fit cadauer
non ita resurrectione reparabitur.
ut eaquȩ dilabuntur. & in alias
atq: alias aliarum rerum species.
formasque uertuntur. quam uis
ad corpus redeant unde dilapsas.
ad easdem quoq corporis partes
ubi fuerant. redire necesse sit
Alioquin. si capillis redit quod
tam crebra tonsura detraxit. si
unguibus quod totiens dempsit
exsectio. immoderata & indecens
cogitantibus. & ideo resurrectio¬
nem carnis non credentib. occurrit
informitas
ed quem ad modum si statua cu¬
ius lib& solubilis metalli. aut igne
liquescer&. aut contereretur
inpuluerem. aut confunderetur
in massam. & eam uell& artifex
rursus ex illius materiei quanti¬
tate reparare. nihil inter esset
ad eius integritatem. que par¬
ticula materie. cuiq membro
statuȩ redderetur. dum tamen

Expanded text:
cedat carnemqcedat carnemqma humana in puncto temporis reddit, qui illam primitus, ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita resurrectione reparabitur ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant, unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes, ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si in capillis redit quod tam crebro tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confundein massam, et eam velit artifex rursus ex illius mensurae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem quae particula materiae cuique membro statuae redderetur, dum tamen