comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intime renuit occultari quod iuift.
Nam uelut clausis labris sensum nob̾
non indicat : tum per occulta iudicia
cur quid faciat celat. Sophar itaq be¬
atum iob ut de carnali intellestr redar¬
guit seq ip̃m quante sit benignitatiᷤᷤ
ostendat: ei bona optat que et cum ha¬
bentur ignorat dicens. Atq ininam
ds̃ loqueretur tecum: et aꝑiret labia
sua tibi. Ac si aperte dicat. Imꝑitie
tue potius quam pene comꝑatior:
quia sola carnis prudentia p̃ditum:
au̾itatis te sp̃r uacuum agnosco.
Sienim dei iudicia occulta cognosce¬
res: tam procaces contra illum sentẽ¬
tias non sonares. Et quia omp̃c deus:
cum ad ꝯsideranda nos sua iudicia sb̃¬
leuat: ignorantie nr̃e ꝑtimis cetitatẽ
fugat: que apercis euis labiis ad nos
eruditio ꝓdeat: ꝓtims adiungendo
na sunt opera: cum omp̃c deus re-¬
git q uos creat. perficit bona que in¬
choat: et aspirando adiuuat: qͦs ui¬
sitationis sue lumine illustrat. Cũ¬
ftis etenim liquet: quia qͦs gratis

Expanded text:
intimae renuit occultare quod vult. Nam velut clausis labiis sensum nobis suum non indicat, cum per occulta judicia cur quid faciat celat. Sophar itaque beatum Job ut de carnali intellectu redarguat, seque ipsum quantae sit benignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur ignorat, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi! Ac si patenter dicat: Imperitiae tuae potius quam poenae compatior, quia, sola carnis prudentia praeditum, a veritatis te spiritu vacuum agnosco. Si enim Dei judicia occulta cognosceres, tam procaces contra illum sententias non sonares. Et quia omnipotens Deus cum ad consideranda nos sua judicia sublevat, ignorantiae nostrae protinus caecitatem fugat, quae apertis ejus labiis, ad nos eruditio prodeat, protinus adjungendo ernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis
Abbreviated transcription (Latin):
seruat. Q rodsi approbare testimo¬
niis in sua exp̃ssione non possumꝰ.
fuꝑ est ut ediuerso doceamns. Tres
quippe hebree gentis pueri: prrthal¬
dei regis imꝑtum suecensis camini
ignib : ligatis manib pedib ꝙ ꝓ
iẽsti sunt : quos tamen cum idcn
rex in camini incendio miseratꝰ ex¬
ploraret: inlesis uestib deambulã¬
tes uidit. ¶bi aperte colligit᷑: quia
qͣlitas in diuersa nirtute temꝑata.
et uestimenta non attigit. ⁊ uincu¬
la incendit: scĩsq uiris et ad infe¬
rendum tormentum flamina fri¬
guit: et ad solatioms mysterium

Expanded text:
servat, quod si approbare testimoservat, quod si approbare testimoniis in sua expressione non possumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebraeae gentis pueri per Chaldaei regis imperium, succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque, projecti sunt, quos tamen, cum idem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit . Ubi aperte colligitur quia,qualitas in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula succendit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum flamma friguit, et ad solutionis ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
ciuinglio ceste cosligums in quo
ueritate nuntiante: diues ille quẽ
contigit ad eterni incendii torm̃ta
descendere: quinq frͣm describit᷑
meminisse. Qyi abraham petiitꝰ
ut ad eorum eruditõem eum mitte¬
ret:: ne illuc eos qͣndoq uenientes
pena cruciaret. Qͥ gͥ ad doloris sui
cumulum ꝓpinquor absentium.
meminit: constat proculdubio qr
eos ad augm̃tum supplicii paulo pt
aspiciat cremara: qui ad doloris sui
cumulum eum quem despȩterat ĩ
simi abrahe lararum uidit: Is gͥ
tui ut pena cresceret. ⁊ uir eletus
apparut: Cur non credendũ fit qͦd
uidere in supplicio eos etiam quos
contra deum dilexerat possit Q
ex recolligitur. quod eos quos in or¬
dinate nunc repͥbr diligunt: mi¬
ro iudicii ordinẽ secum tunc incor¬
mentis uidebunt: ut penam ꝓpͥe
punitionis exaggeret: illa aucto
pposita camalis cognatio pari ante
otulos ultione dampnata. Ignis ua¬
q qui in obscuritate cruciat: tre¬
dendum est quia lumen ad torm̃ũ

Expanded text:
Evangelio teste colligimus, in quo, Veritate nuntiante, dives ille, quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse ; qui Abrabam petiit ut ad eorum eruditionem eum mitteret, ne illuc eos quandoque venientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio quia eos ad augumentum supplicii paulo posaspiciat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat, in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ei, cui ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnalis cognatio, pari ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat, credendum est quia lumen ad tormentum
Abbreviated transcription (Latin):
Gsotiensin
harene spet¬
taculum for¬
tis athleca
descenderit:
hi qui inꝑa¬
res uirtutis
existunt:
uicissim se
eius expug¬
nationi subiciunt: et uno ictr contͭ
hunc ꝓrinus alter erigitur: atq hoc
subacto alius subrogatur: ut luctan¬
uis uires qͣndoq molliores inueniãt.
qͣs ip̃a sua trebrescens uictoria fati¬
gat: quatinus cum nouus quisq ꝯ¬
greditur: is qui uinti uirium quali¬
tate non ualet. ꝑsonarum saltem my¬
tatione superetur. Sic fic in hoc hoĩ¬
num angłoꝵ q spectatulo: beatꝰ iob
fortis athleta prodiit: quantũq con¬
tramutatõem aduersantiũ ualeat:
continuatõe indefessi roboris oftendit:
cui primus se elyphar. scd̾s autem
baldat obicit. atq ad extremum Se
sophar in eius expugnatione suppo¬
nit: qui ad inferendos istus totis se
conatib erigunt: sed tamen ad feri¬
endam altitudinem robusti pectoriᷤᷤ
non ꝑtingunt. Ip̃a quippe eorum u̾¬
ba patenter insimuant quod ictus in
auras iactant: quia cum scm̃ uirũ

Expanded text:
oties in arenae spectaculum fortis athleta descenderit, ii qui impares viribus existunt vicissim se ejus expugnationi subjiciunt: et uno victo, contra hunc protinus alter erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum saltem mutatione superetur. Sic sic in hoc hominum angelorumque spectaculo beatus Job fortis athleta prodiit, quantumque contra mutationes adversantium valeat continuatione indefessi roboris ostendit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus totis se conatibus erigunt, sed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia cum sanctum virum
Abbreviated transcription (Latin):
S plerumq se ad uiam rectitudintᷤᷤ
animus accingit: torporem discy¬
tit: tantoq incelestib desiderio ra¬
pitur: ut pene nichil ex eo inferiꝰ
remansisse uideatur: et tamen cũ
ad carnis curam reducitur sine qͣ
p̃sentis uite uia nullomͦi explet᷑.:
ita hunc inferius dep̃ssum tenet.
ac si adhuc de suminis nulla con¬
tigiss. Audius uerbis celestis ora-¬
culi in amorem patrie telestis eri-¬
gnur: sed surgente p̃sentis uite
studio: sub terrene cure agere se¬
peluur: atq in terra cordis neqͣ¬
quam suꝑne spei semen proficit:
quia cogitanonis infime sꝑina.
densesscit. Quam uidelicet spinã
per semetip̃am ueritas manus
sc̃ẽ exhortationis eradicat dicens.
N Iolite solliciti ẽẽ in crastinum.¬

Expanded text:
 plerumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi, in amorem patriae coelestis erigitur; sed resurgente praesentis vitae studio, sub terrenae curae aggere sepelitur; atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet 336 spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenus pauorem fugat: flã¬
ma comburit sed nequaqͣm tene¬
bras discutit: qntum per noticiã
p̃sentis uite colligntur. supplicia
ordinem non hñt: que non suã ꝑ
omnia qͣlitatem tenent. qͣmuis
illic ignis etad consolationem ñ
lucet: et tamen ut magis torq̃at
ad aliquid lucet. Nam sequaces
ri sunt: quorum amore deligue¬
runt. qͣtinus qui eorum uitã car¬
naliter contra pretepta conditoris
amauerunt: ip̃orum quoq eos
interitus in augmento sue dam

Expanded text:
nullatenus pavorem fugat; flamnullatenus pavorem fugat; flamma comburit, sed nequaquam tenebras discutit; qpraesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces strante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverant, ipsorum quoque eos interitus in augmento al., au
Abbreviated transcription (Latin):
mittit᷑ tum tolerari iam ceperit qͦd
timebatur: illic et dolor dilaniat.
et pauor angustat. Horrendogͥ mͦ
erit tunt reꝑbis dolor tum formi¬
dine flamina cum obscuritate.
Sic sit usdelicet a damꝑnatis senti¬
ri pondus summe equitatis de¬
bet: ut quia a uoluntate ꝯditoris
nequaqͣm sunt ueriti discrepare
dum uuerent: in eorum qͣndoq
interitr ip̃a a suis qualitatib eti¬
am tormenta discordent: quatinꝰ
quose impugnant cruciatus au¬
geant: et cum uarie ꝑdeunt mul¬
tipliciter sentiant᷑. Que tamen
supplicia inse dimersos et ultra
uires truciant: et in eis uite sub¬
sidium extinguentes seruant
ut sic uitam terminꝰ puniat: qͣti¬
nus semꝑ sine termino truciatus
uiuat: quia et ad finem pertor¬
menta ꝓperat: et sine fine defici¬
ens durat. Eit gͦ miseris mors si¬
ne morte: finis sine fine defectus
sine defectu. quia ⁊ mors uiuit. et
finis semꝑ incipit. ⁊ deficere defec¬
tus nescit. Quiagͥ et mors ꝑimit:
et non extinguit: dolor cruciat. E

Expanded text:
mittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur; illic et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate. 334 Sic sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia in se demersos et ultra vires cruciant, et in eis vitae subsidium exstinguentes servant, ut sic vitam terminus puniat; quatenus semper sine termino cruciatus vivat, quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Fit ergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu, quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. Quia igitur et mors perimit, et non exstinguit, dolor cruciat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Eo quid prodest ista prenosse.
si non contingat euadere:To
tagͦ intentione curandũ est: ut
cum uacatõnis tempꝰ accipimꝰ : be¬
neuiuendi studio maloꝵ ultritia
tormenta fugiamus. Hincqͥppe ꝑ
Salomonem dicit᷑. Qrodcumq poͬ¬
test manus tua facere instanter
oꝑare: quia nec opus net ratio nec

Expanded text:
ed quid prodest ista praenosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio, malorum ultricia tormenta fugiamus. Hinc quippe per Salomonem dicitur: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ra
Abbreviated transcription (Latin):
et incedentib absq uestimento.:
et esurientib tulerunt spicas. Qd̾
ait nudis. hoc replicat absq uesti¬
tu: sed aliud est nudum ẽẽ aliud
nudum incedere. Oninis enim qͥ
nec bona nec mala operat᷑. nudus
est ⁊ otiosus. Quiautem mala a¬
git nudus incedit.: quia sine uela¬
tatis ꝑgit. Sunt uero nonnulli. qͥ
malum sue nequitie cognoscentes.
cri eloquii dicta desiderant. qui quo¬
tiens patrum sententias: ꝑ edificã¬
dis mentib in cogitatiomi᷑b uer¬
sant. qͣsi de bona segete spicas por¬
tant. Heretiti gͥ nudis et inceden¬
tib absq uestitu: esurientib spi¬
cas tollunt. quia siue quidem oti¬
osi sint: et in nullis se bonis exer¬
ceant sex participes in prudentie
absq uelamine boni oꝑis ꝓgant:
etiam si qͣndo iam ad penitentiã
redire cupiunt.⁊ pabulum u̾bi
concupiscunt: eis esurientib spi¬
cas tollunt. quia in eorum men¬
te ꝑnitiosis ꝑsuasionib patrum
sententias destruunt. Nec in me¬

Expanded text:
et incedentibus absque vestitu, et esurientibus tulerunt spicas. - Quod ait nudis, hoc replicat, absque vestitu. Sed aliud est nudum esse, aliud nudum incedere. Omnis enim qui nec bona nec mala operatur nudus est, et otiosus: qui autem mala agit nudus incedit, quia sine velatatis pergit. Sunt vero nonnulli qui, malum suae nequitiae cognoscentes, rcipere sacri eloquii dicta desiderant. Qui quoties Patrum sententias pro aedificandis mentibus in cogitatione versant, quasi de bona segete spicas portant. Haeretici igitur nudis et incedentibus absque vestitu et esurientibus spicas tollunt, quia sive quidam otiosi sint, et in nullis se bonis exerceant, seu per iter impudentiae absque velamine boni operis pergant, etiam si quando jam ad poenitentiam redire cupiunt, et pabulum verbi concupiscunt, eis esurientibus spicas tollunt, quia in eorum mente perniciosis persuasionibus Patrum sententias destruunt. Nec i
Abbreviated transcription (Latin):
tas oꝑiat᷑. ¶Inde scͥptum est. Beat
quo o remisse sunt iniqͥtates. ⁊ quo¬
nun tecta sunt peccata. Qxos autem
lapidum nomine: nsi fortes iutra
scam eccliam uiros actipimꝰ. quib ꝑ
pͥnium pastorem dicitur: ⁊ uostam¬
qͣm lapides uiui suꝑ edificamirie
Hi itaq qui de mullo suo oꝑere con
runt: atq ad sacra eorum corpora
fletib insistunt. ꝓmereti se ueniã
eis int̾cedentib dep̃cantur. Ꝙyid gͦ
isti in hac humilitate fatiunt: n qr
bone actionis uelamen non hñt. la¬
pides amplexant᷑. Sequitur. uim¬

Expanded text:
tas operiatur. Unde scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quos autem lapidum nomine nisi fortes intra sanctam Ecclesiam viros accipimus? quibus per primum pastorem dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Hi itaque qui de nullo suo opere confrunt, atque ad sacra eorum corpora fletibus insistunt, promereri se veniam, eis intercedentibus, deprecantur. Quid ergo isti in hac humilitate faciunt, nisi quia bonae actionis velamen non habent, lapides amplexantur? Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
est rectitido eccłiaꝵ. Qya in re siue he¬
reticum sey carnalem quempiam nil
obstat intelligi: quia uia uinears.id:
restitudo eecłiarum amittit᷑: dum uł
sides recta uel restitudo iustine non
tenetur. Ille namq per niam uinea¬
rum amibulat: qui scẽ uniu̾salis et¬
tłie p̃dicatoẽm pensans. neq afidei
neq abonorum actuum rectitudine
decłinat. Inuia quippe uineaꝵ amby¬
lare est: scẽ eccłie patres uelut depẽ¬
dences botros aspicere: quorum n¬
bis dum intendit in labore itineris:
amore debriatur eternitatis. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haeest rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo Ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta, vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
ponunt᷑ iniqui: quia in tircuitu
laboris missi. dum ea que deseren
leuantur ⁊ in anteriorib cadunt. Qͥ
recte quoq stipule ante faciem uẽti
comꝑant᷑ quia inruente aura tẽ¬
ptationis. dum nulla subnixi sunt
ratione grauitatis eleuantur ut cor¬
ruant: ⁊ sepe eo se alicuius meriti
existere estimant. quo eos in alta.
flatus erroris portat. Sequitur.
Maledicta sit pars eius in terra: n
ambulet per uiam uineaꝵ. Quisqͥs
inuita p̃senti resta agit et aduersa sͦ¬
tinet: laborare quide m aduersitate
ternitur: sed ad benedictoẽm here¬
ditatis ꝑpetue ꝯsummat᷑. Quisqͥs uͦ
puersa agit ⁊ tamen ꝓsperari ceꝑit:
łeq a malis actib nẽc donorum lar¬
gitate compescit. prosꝑari quidem
conspicitut: sed reatu tamen male¬
dictionis ligatur. Onde recte nunc
dicttur. maledicta sit pars eius in t̾¬
ra quia et si ad tempꝰ benedicitur:
in reatu tamen maledictionis tene¬
tur. De quo apte subdit᷑. Nec ambulet
per niam uineaꝵ. Uia namq uineaꝵꝰ.

Expanded text:
ponuntur iniqui, quia in circuitu laboris missi, dum ea, quae anterilevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat. SeqMaledicta sit pars ejus in terra, nec ambulet per viam vinearum. - Quisquis in vita praesenti recta agit, et adversa sustinet, laborare quidem adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis vero perversa agit, et tamen prospera recipit, seque a malis actibus nec donorum largitate compescit, prosperari quidem compescitur, sed reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum
Abbreviated transcription (Latin):
curi puersis ꝑsuasionib ad pͣuita¬
tem dogmatis ducitur: quasi aliena
coniuirx. a corruptore matulat. Be¬
ouit. ne cognoscat᷑. Omnis autẽ qͥ
sentiendo rel agendo nequiter uiuit
uersitate dogmatis uł operis ten¬
dit: ut ab omnipotenti deo inidi¬
tio recognosei non possit. Unde qͥb¬
noui uos: discedite a me qui oꝑanii¬
ni iniquitatẽ. Quid autem uultꝰ cor¬
ui humani est: nisi similitudo dei:
Qrem uidelitet uultum peruersus
oyit ut cognosci nequeat uitam su¬
am. uł malis astib uł perfidie er¬
rore ꝯfundit. S talis quisq cum
posꝑitateuite ꝑresentis iustos ful

Expanded text:
cum perversis persuasionibus ad pravitacum perversis persuasionibus ad pravitatem dogmatis perducitur, quasi aliena conjux a corruptore maculatur. Besuam ne cognoscatur. Omnis autem qui sentiendo vel agendo nequiter vivit, erversitate dogmatis vel operis tendit, ut ab omnipotente Deo in judicio recognosci non possit. Unde in fnovi vos; discedite a me, qui operamini iniquitatem . Quid autem vultus cordis humani est, nisi similitudo Dei? Quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nequeat, cum vitam suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesen
Abbreviated transcription (Latin):
tium famulor etiam perlocoꝵꝰ
stinctõem concordiam designauit.
cum satiatoᷤ de quinq panib pola
quinquagenos perturmas. uelas¬
tenos discumbere precepit: yt ius¬
licet curba fidelium. escam suam
re uerbum dei dictur: quia per sa¬
trum eloquium non deo filios gig¬
nere. sed suam scientiam desiderat.
ostentare. Q uem enim libido gle
ab loq̃ndum trahit: uoluptati ma¬
¶ qͣm gñationi oꝑam impercint
Qr⁊ apte dicitur. non meuidebit
oculus: quia adulterium qͦd in mĩte
agiiir. ualde lifficile est. udab hur¬
mauo uisu penetret᷑. Qrod peruer¬
uanons tanto securius pepetrad:
qnto s ab hominib uiderinon me¬
tuit qͦs erubescat. Sciendum quo¬
ꝙ estꝰ quia sicut is qui adulderium
fatio: Camem alieni coniugii sibe
inlitite coniungit. ita omnes here¬
tititum fidelen animam in suo er¬
torupiunt: quasi coniugem alie¬
nam tollunt. quia uidelicet mens.
deospualiter inherens. ⁊ ei quasi ĩ
quodam amoris thalamo coniuncta.

Expanded text:
tium famulorum etiam per locorum distinctionem concordiam designavit, cum satiaturus de quinque panibus populum, quinquagenos per turbas, vel centenos discumbere praecepit: ut videlicet turba fidelium escam suamre verbum Dei dicitur, quia per sacrum eloquium non Deo filios gignere, sed suam scientiam desiderat ostentare. Quem enim libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Ubi et apte subditur: Non me videbit oculus, quia adulterium quod in mente agitur valde est difficile ut ab humano visu penetretur. Quod perversa mens tanto securius perpetrat, quanto se ab hominibus videri non metuit, quos erubescat. Sciendum quoque est quia sicut is qui adulterium facit carnem alienae conjugis sibi illicite conjungit, ita omnes haeretici, cum fidelem animam in suum errorem rapiunt, quasi conjugem alienam tollunt, quia videlicet mens Deo spiritaliter inhaerens, et ei quasi in quodam amoris thalamo conjuncta,
Abbreviated transcription (Latin):
tenter ledit: atq id qͦd per se exple¬
re non ualet. ad herendo huius mun¬
di potestatib exercet. Sequitur.
Aadulteri obseruat caliginem di¬
dens: non me uidebit oculus. Hot
etiam iuxta litt̾am nil obstat in¬
telligi. Ut qui adulterium perpet̃¬
re desiderat tenebras exquirat S
quia contra hereticos sententia pr¬
mitur. dignum est ut hoc qͦd dit¬
tur mystice sentiatur. Nam paul
ait. Non enim sumus sicut pli¬
mi: adulterantes uerbum dei. Adi¬
ter quippe incarnali coito ñ ꝓlemli
uoluptatem q̃rit: ⁊ peruersus qͥe

Expanded text:
tenter laedit, atque id quod per se expletenter laedit, atque id quod per se explere non valet, adhaerendo hujus mundi potentibus exercet. Sequitur.adulteri observat caliginem dicens: Non me videbit oculus. - Hoc etiam juxta litteram nil obstat intelligi, ut qui adulterium perpetrare desiderat tenebras exquirat. Sed quia contra haereticos sententia promitur, dignum est, ut hoc quod dicitur mystice sentiatur. Nam Paulus ait: « Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum Dei . » Adulter quippe in carnali coitu non prolem sed voluptatem quaerit, et perversus quisque
Abbreviated transcription (Latin):
itaq primo consurgit homicida:
qr in p̃sentis uite gloria ꝑuersus
quisq erigitur. ⁊ illorum uitam de¬
primit: qui dum p̃sentem głam¬
exquirunt. Praiius ⁊ enim quisq
in hoc mundo dignitatem transito¬
rie potestatis arripiens: tanto se a¬
trius ad ꝑagenda mala dilatat. qͣnto
per caritatis uiscera nullum amat.
Totis enim cogitationib cont᷑ bonoᷤᷤ
seuit: innocentium uitam inter
riam accepte potestatis amiserit: Lo¬
manum non ualet. eis tamen qͥs p̃¬
ualere conspicit. consilia ꝑu̾sitatisỹ¬
bet. huc illucq discurrit ⁊ que que
potest in bonorum lesione suggent.
Qui recte quasi fut dicitur: qr in
ip̃is suis peruersis consiliis metuit
ne dep̃hendauir. Q uigͦ cont᷑ egenĩ
⁊ pauꝑem mane homicida est: per
noctem quasi fur absconditur. quia
ꝑuersus quisq qui in prospitate u¬
te p̃sentis humiliũ uitam depͥmen¬
do interimit: in adu̾sitate ac deut¬
tione positus. per iniqͣ consilia lo¬

Expanded text:
itaque primo consurgit homicida, itaque primo consurgit homicida, quia in praesentis vitae gloria perversus quisque erigitur, et illorum vitam deprimit qui, dum sequentem glorexquirunt. Pravus etenim quisque, in hoc mundo dignitatem transitoriae potestatis arripiens, tanto se acrius ad peragenda mala dilatat, quanto per charitatis viscera nullum amat. Quoties enim cogitationibus contra bonos saevit, toties innocentium vitam inteririam acceptae potestatis amiserit, lomanum non valet, eis tamen quos praevalere conspicit consilia perversitatis praebet; huc illucque discurrit, et quaeque potest in bonorum laesionem suggerit. Qui recte quasi fur dicitur, quia in ipsis suis perversis consiliis metuit ne deprehendatur. Qui ergo contra egenum et pauperem mane homicida est, per noctem quasi fur absconditur, quia perversus quisque, qui in prosperitate vitae praesentis humilium vitam deprimendo interimit, in adversitate atque dejectione positus, per iniqua consilia la
Abbreviated transcription (Latin):
ne et᷑enm aduentꝰ dnĩce incarna¬
tionis extitit sicut ꝓpħ̾a dicit: ueni¬
et mane ⁊ nox. qr noue lucis pͥmor¬
dia in redemptoris p̾sentia sulsert̃:
et tamen a persetutoꝵ cordib ꝑfi¬
die sue tenebre non sunt decerse.
Q ursum permane aduentꝰ iudi¬
cis designatur: Unde per psalmistã
dicitur. in matutinis interficiebã
om̃s peccõres terre: et sicut electorꝰ
quoq personam expͥmens ait. ma¬
ne adstabo tibi et uidebo. Rursum
ꝑ mane p̃semis uite ꝓsperitas desi¬
gnatur: sicut per Salomonẽ dicit᷑.
Ue tͥ terra cuius rex puer est: ⁊ cuiꝰ
pͥncipes mane comedunt. Quia
enim mane pͥmũ diei tempꝰ est:
uesꝑe extremũ nequa qͣm reficien¬
di sumus. de huiꝰ uite prosperitate
que p̃uenit: sed de his que in sinẽ
diei idest in mundi t̾minũ secunt᷑.
Manegͦ comedunt. qui de huius
mundi ꝓsꝑitatib extollunt᷑. Et
dum p̃sentia uehement᷑ curant:
futura non cogitant. Omnis qͥ odit
sreͣm suum. homicida est. Mane

Expanded text:
etenim adventus dominicae incarnationis exstitit, sicut propheta dicit: Venit mane et nox , quia et novae lucis primordia in Redemptoris praesentia fulserunt, et tamen a persecutorum cordibus perfidiae suae tenebrae non sunt detersae. Rursum per mane adventus judicis designatur. Unde per Psalmistam dicitur: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Sicut et electorum quoque personam exprimens, ait: Mane astabo tibi et videbo . Rursum per mane, praesentis vitae prosperitas designatur, sicut per Salomonem dicitur: Vae tibi, terra, cujus rex est puer, et cujus principes mane comedunt . Quia enim mane primum diei tempus est, et vespere extremum, nequaquam reficiendi sumus de hujus vitae prosperitatae quae praevenit, sed de his quae in fine diei, id est in mundi termino sequuntur. Mane ergo comedunt, qui de hujus mundi prosperitatibus extolluntur, et dum praesentia vehementer curant, futura non cogitant. Omnis enim qui odit fratem suum, homicida est . Mane
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loto domorum nomine tosciente
desiguant᷑ s in quib habitamꝰ cuna
tractando qͥd agimus: Onde ruoa
sanato dicitur. Uade in domum tuã
Recerit idest a peccati iamiutio seru¬
Nis ad ꝯscientiam reuertere :imo
uotem p̃ditatõis excitare Instuta ꝙ
tum in p̃senti seculo die prospitatis
clarescunt: eis erroruni magister
peruersa suadere meriunt sed consi¬
ua er quirunt. deiectoẽm prosꝑira¬
tis corum sũmoꝑe p̃stolanttrr : or
aduersitatis tenebris eorum menteᷤᷤ
suadendo ꝑfodiant. quib ꝓspere
uiuentib peruersa loqui mininee
audebant. Q uos mox ut in aduer¬
sitate inderint exurgunt: ⁊ non nͥ
ex pectĩ merito talia illos peryeite
mos perfodiant: quia bonors men.¬
tes ex ip̃aconum corrumꝑe aduͦsitar¬
ruisse. qm̃i loqui non poterant. ꝓd
xero cos ad regende pocestatis indẽ¬
rint culmen erumpere ꝑturbant᷑
metiuint. affustionib tabescunt.:
tde ⁊ subdit᷑.¬

Expanded text:
hoc loco domorum nomine nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus cum tractando quid agimus? Unde cuidam sanato dicitur: Vade in domum tuam fecerit , id est, a peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. Justi itaque cum in praesenti saeculo die prosperitatis clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt. Sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatisuadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant, quos mox ut in adversitate viderint, exsurgant et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti amos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitaruisse, quoniam loqui non poterant, ad vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
interficit egenum ⁊ pauꝑem: per
noctem uͦ erit quasi furr. ¶um homi¬
tida in nece ꝑximorꝰ. per nocturnũ
maxime silentium soleat grassari:
cut hoc in loco mane primo ad int̾fi
ipĩs uerbis litt̾e dum sͥ non congry¬
unt: ad indaganda sp̃c secreta re¬
uocamur. In scͥꝑtura sacra mane a¬
liqͣndo aduentꝰ dnĩce incarnatõnis:¬

Expanded text:
interficit egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur. - Cum homicida in nece proximorum per nocturnum maxime silentium soleat grassari, cur hoc in loco mane primo consurgereerbis litterae dum sibi non congruunt, ad indaganda spiritus secreta revocamur. In Scriptura sacra mane aliquando adventus Dominicae incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
dum crudelia agere contra catholi¬
meridiati sunt: qui calcatis torcu¬
larib sitiunt. quia eoꝵ similitudi¬
ni adiungunt᷑: qͦs iam uident g̃¬
uia agere et adhuc sitire grauim
Q uorum feruor dum eor desideu
saciat: in eorum actib quasi in mi¬
tidie quiescunt. Sequitur. Detiu
lantur: non immerito tiuitatum. no¬
mine recte sunt fidei eccłie designa.¬
te. que in singłis mundi partib po¬
site unam catholicam faciunt: me
fideles omnes de deo pesta sentiente

Expanded text:
 contra catholimeridiantur. Qui calcatis torcularibus sitiunt, quia eorum se multitudini adjungunt, quos vident gavia agere, et adhuc sitire graviora. Quorum fervor dum eorum desideria satiat, in eorum actibus, quasi in meridie, qulantur, non immerito civitatum nomine verae sunt fidei Ecclesiae designatae, quae in singulis mundi partibus positae, unam catholicam faciunt, in qua fideles omnes de
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam ꝑsequunt᷑: quid aliud ꝙͣ
torcular calcant: Quod diuina
agi dispensatione ꝑmittit᷑. ut
animarꝰ botri in spũale uinum
defluant: que carne corruptibi¬
li exute adregna telestia uelut in
iusti iustos deprimunt: quasi bi¬
tros sub pedib mittunt. Comp̃sii
autem botri ad suꝑni comiiiii satit¬
tatem exuberant: qui prius quali
in huius aeris libertatem pendebãt
Unde dauid ꝓpħ̃a sc̃e eccl̃ie afflictio¬
nem conspitiens: psalmum protor¬
cularib scripsit. S omnes qui uitũ
fidelium ꝑsequunt᷑ tortular calãt
et siiunt quia agendo crudelia fero
ciores fiunt. et impietatis sue me¬
ritis cecati eo ambiunt grauiora fa¬
cere: quo iam grauia fecerunt. He¬
retici autem cum ꝑ se potestatem ꝑ¬

Expanded text:
Ecclesiam persequuntur, quid aliud quam torcular calcant? Quod divina agi dispositione permittitur, ut animarum botri in spiritale vinum defluant, quae, carne corruptibili exutae, ad regna coelestia velut in justi dum justos deprimunt, quasi botros sub pedibus mittunt. Compressi autem botri ad superni convivii satietatem exuberant, qui prius quasi in hujus aeris libertate pendebant. Unde David propheta, sanctae Ecclesiae afflictionem conspiciens, psalmum pro torcularibus scribit . Sed omnes qui vitam fidelium persequuntur, calcant et sitiunt, quia agendo ciores fiunt, et impietatis suae meritis caecati, eo ambiunt graviora facere, quo jam gravia fecerunt. Haeretici autem cum per se per
Abbreviated transcription (Latin):
enim praus sciendo rebelles sinit:
ptmodum cecant᷑ utnesciant. sic̃
de quib dam dicit᷑: quia cum cog¬
nouissent deum. non sicut deui
głificau̾nt aut gras egerunt: de
quib paulopt additꝰ. tradidit illoᷤᷤ
d̾s in repbum sensum: ut faciat
ficare noluerunt quem cognoue¬
tunt: reꝑbo sensu traditi ad hoc
relicti sunt. ut nescirent iapr pen¬
lare mala que faciebant. Bene aũ
Angustior est quippe semita: ꝙ
uia. Qui autem bona manifeltir¬
ora agere contemꝑnunt: nequaꝙͣ
ad subtiliora intelligenda ꝑuena.¬
ut per eius semitas ꝑgerent i
utinam per eas uł reuera uoluis
sent. ut ute itinera que noluert̃
per ignocentiã saltem per penitẽ¬
tiam tenerent. Qua in re quanta
sint mistłie uiscera dei omnipoteͤ¬
tis oftenditr: qui eos qͦs a se dil¬
cedentes aspitit. ut reuertant᷑ q̃rit.
Inde post dinumeratas culpas
delinqñtem synagogam: peri
uocem ꝓꝑheticam reuocat diceus.
Ergo salcem a modo yoca me pat̾

Expanded text:
enim prius sciendo rebelles sunt, enim prius sciendo rebelles sunt, postmodum caecantur ut nesciant, sicut de quibusdam dicitur: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt . De quibus paulo post additur: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ficare noluerunt quem cognoverunt, reprobo sensui traditi, ad hoc relicti sunt ut nescirent etiam pensare mala quae faciebant. Et qui Angustior est quippe semita quam via. Qui autem bona manifestiora agere contemnunt, nequaquam ad subtiliora intelligenda perveniut per ejus semitas pergerent, sed utinam per eas vel resent, ut vitae itinera quae noluerunt per innocentiam saltem per poenitentiam tenerent! Qua in re quantae sint misericordiae viscera Dei omnipotentis ostenditur, qui eos quos a se discedentes aspicit, ut revertantur, quaerit. Unde post enumeratas culpas delinquentium Synagogam per vocem propheticam revocat, dicens: Ergo saltem amodo voca me, pater
Abbreviated transcription (Latin):
non patit᷑. Uulnerat᷑ quipꝑe anĩa
iustorꝰ tum fides ꝑuitbatur infui¬
mor Qaib iam ħoc ip̃m clama.¬
r est: dealieno lapsu tabescere. E
d̾s mnultum abire non patitur. Q
⁊ or iusto ordine iniustum aliquid
fieri ꝑmittit: inultũ tamen abire
non sunt iniustum. qͦd fieri iuste ꝑ
misit: quia ⁊ ꝑer repborꝰ inusti¬
cias. qͣs dam qͣs inẽe considerat cul¬
pas ꝑtutit electorum: ⁊ temen ecͥ¬
nauisticia ferire non negligit iniu¬
sticiam ferientium. Sequitur.y.
⁊ tamen sequi despiciut que et
cognoscunt. Lmini gͦ rebelles st̾.
quia sua desideria sequendo bonum
despitiunt quod noneit. Q ui gͦ ñ
pet ignorania sco pet sipetbum
delinquunt: elationis sue scutũ
latuli reritatis obitiunt. ne salubͥ¬
ter incorde feriant᷑. Ex qua iuideli¬
cet eorꝰ superbia agitur: ut quia
nolunt facere que cognostunt. nec
cognoscant iam bona que faciant.
sed sua eos cetitas a ueritatis luĩe
fundituis excludat. ¶Inde apte sub¬

Expanded text:
patitur. - Vulneratur quippe anima justorum, cum fides turbatur infirmorum, quibus jam hoc ipsum clamare est, de alieno lapsu tabescere. Sed Deus inultum abire non patitur, quia etsi injusto ordine injuste aliquid fieri permittit, inultum tamen abire non sinit injustum, quod fieri permisit injuste quia et de reproborum injustitia quasdam, quas inesse considerat, culpas percutit electorum, et tamen aeterna justitia ferire non negligit injustitiam ferientium. Sequitur: VE tamen sequi despiciunt quae cognoscunt. Lumini ergo rebelles sunt, quia sua desidespiciunt quod noverunt. Qui ergo non per ignorantiam, sed per superbiam delinquunt, elationis suae scutum jaculis veritatis objiciunt, ne salubriter in corde feriantur. Ex qua videlicet eorum superbia agitur ut quia nolunt facere quae cognoscunt, nec cognoscant jam bona quae faciant, sed sua eos caecitas a veritatis lumine funditus excludat. Unde et apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
honor sotialem uitam atq ꝯcordiã
ysequunt᷑. recte nunc dicit᷑. Beciui¬
ftib uiros fecerunt gemert. Qros
recte bs ob memorat uiros: quia il¬
los magis heretici extinguere amb¬
unt qui ꝑfectis gressib per uiam di̾
non fuxe ⁊ eneruit᷑ sed uiriliter eur¬
tunt. Quicum uulnus ꝑfidie inge

Expanded text:
cordiam persequuntur, recte nunc dicitur: De civitatibus fecerunt viros gemere. Quos recte beatus Job memorat viros, quia illos magis haeretici exstinguere ambiunt qui perfectis gressibus per viam Dei non fluxe et enerviter, sed viriliter currunt. Qui cum vulnus perfidiae inge
Abbreviated transcription (Latin):
uueret Iobeley quiꝑꝑe requies: qͥuqͣge¬
nari nlimeri mysterio continet᷑. Et
qͥnquagenarius bis ducitur. ut adcẽ¬
tenarium ꝑlucat᷑. Q uia gͦ prius ama¬
lo requiescit᷑ opere: ut pt anima ple¬
nius quiescat in cogitatione. alii qͥn¬
quageni alii autem tentent discunbũt:

Expanded text:
eret. Jubilaei quippe requies, quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur ut ad centenarium perducatur. Quia ergo prius a malo quiescitur opere ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni, alii autem centeni discumbunt;
Abbreviated transcription (Latin):
renis reb deseruiens. deportat one¬
ra usib hominũ. Et sepecum here¬
tici quemlibet talem a scẽ eccłe gre¬
mio auertunt: quasi pupilloꝵꝰ a¬
sinum abigunt. quia cum hũc ad
ꝑfidiam suam ꝑtrahunt.a mini¬
one priuata est. Bos autẽ huius
est uidue: unusqͥsq p̃dicator.
Et sepe contingit: Ut heretici per¬
uersis suis dogmatib. ipõs etiam
qui p̃dicatores uidebantur tͣhant.
Bouem gͦ uidue auferunt: cum
descẽ eccłie pabulo etiam p̾dicantẽ
tollunt. Ubi recte est adiunctum ꝓ
pignore. Pignus namq cum tol¬
litur: aliud quidem est qͦd tenet᷑
sed tamen adhuc aliud querit᷑. Et
plerumq heretici. ideo eos conant᷑
Auferre qui ꝑdicant: Ut eorum se
quaces trahant. Pro pignore gͦ boᷤᷤ
yidue tollitur: qͣndo idcuco ip̃e qͥp̃¬
dicabat rapitur.: ut alii sequantur.

Expanded text:
terrenis actibus deserviens, deportat oneterrenis actibus deserviens, deportat onera usibus hominum. Et saepe cum haeretici quemlibet talem a sanctae Ecclesiae gremio avertunt, quasi pupillorum asinum abigunt, quia cum hunc ad perfidiam suam pertrahunt, a minione privata est? Bos autem hujus est viduae, unusquisque praedicator. Et saepe contingit ut haeretici perversis suis dogmatibus ipsos etiam qui praedicatores videbantur trahant. Bovem ergo viduae auferunt, cum de sancta Ecclesia etiam praedicantem tollunt. Ubi recte est adjunctum: Pro pignore. Pignus namque cum tollitur, aliud quidem est quod tenetur, sed tamen adhuc aliud quaeritur. Et plerumque haeretici ideo eos conantur auferre qui praedicant, ut eoruquaces trahant. Pro pignore ergo bos viduae tollitur, quando idcirco ipse qui praedicat, recipitur, ut alii sequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sis ad se ꝑsuasionib trahunt: et
dostrinis pestiferis ad int̾ficiendũ
ba testantur qui sponsam suam
alloquitur dicens. Nisi cognou̾is
te opulchra inter mulieres: egred̾e̾
et abi pꝰt uestigia gregum idest nͥ
honorem tuum. quod ad similitu¬
dinem dei es condita beneuiuendo
cognou̾is: a ꝯspectu mee contẽpla¬
copupillos accipimus: nnsi elesftos
dei inmentis teneritudine positos
qui magna fidei gr̃a mitriunt᷑.
patris su iam pro se mortui faciem
nec dum uident: Et sunt pleriq ĩ
eccłia qui qͦslam ꝯspiciunt celestia
appetere: terrena omnia despectui
habere. ⁊ qͣmuis ipĩ in huius mun¬
di laborib insudent: eis tamen qͦs
ad celestia anhelare conspiciunt. de
reb qͣs in hoc mundo possident:
huius uite adiutorium ferunt. Et
qͣmus ip̃i agere spũalia neq̃ant:
ad summa tamentendentib. libẽ¬
ter subsidia ministnͣt. Portare em̃
asinus: onera hominũ solet. Qra
sigͦ quidam asinus elector est.: qͥt̾

Expanded text:
sis ad se persuasionibus trahunt, et sis ad se persuasionibus trahunt, et doctrinis pestiferis ad interficiendumrba testantur, qui sponsam suam alloquitur dicens: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum , id est nisi honorem tuum, quo ad similitudinem Dei es condita, bene vivendo cognoveris, a conspectu meae contemplaco pupillos accipimus, nisi electos Dei, in mentis teneritudine positos, qui magna fidei gratia nutriuntur, et patris sui jam pro se mortui faciem necdum vident? Et sunt plerique in Ecclesia qui quosdam conspiciunt coelestia appetere, terrena omnia despectui habere; et quamvis ipsi in hujus mundi laboribus insudent, eis tamen quos ad coelestia anhelare conspiciunt de rebus quas in hoc mundo possident hujus vitae adjutorium ferunt. Et quamvis ipsi agere spiritalia nequeant, ad summa tamen tendentibus libenter subsidia ministrant. Portare enim asinus 523 onera hominum solet. Quasi ergo quidam asinus electorum est, qui,
Abbreviated transcription (Latin):
b loquentes: conaniut magis uideri
aliquid qͣm uidemꝰ. Sicatur gͥ refte.
Oui autem nouerunt eum ignorat
dies illius: quia ⁊ si iam deum per fi¬
dem nouimꝰ. qualiter tamen sit eius
tnitas sine precerito ante scł̃a. sine fu¬
turo pt setula sine mora longa: sine
p̃stolatione perpetua non iuidemus.
Beatus itaq iob sce eccłie typum te¬
nens: quia submagno se scientie fre¬
nomoderat᷑. ne plus sapiat qͣm opor¬
tet sapere: ⁊ dies de i non posse comp̃¬
hendi testificans. ad hereticoꝵ mox
suꝑbiam respectum mentis reducit:
quia alta sapere aꝑpetunt. ⁊ qͦd caꝑe
utcumq non possunt: perfecte se
scite głanur. Nam sequitur. Aliit̾¬
nomine nisi hereticos designat: qr
enim terminos tranfferunt: qr¬
ꝯstitutiones parcum p̃uaricando tͣn¬
scendunt. De quib nimirũ ꝯstitutõ¬
rb scͥptum est. Ne transgrediaris
t̾minos antiquos: qͦs posuerunt pa¬
tres tui. Q uigreges diripiunt ⁊ paꝰ¬
cunt: quia imꝑitos quosq peruer¬

Expanded text:
idere aliquid quam videmus. Dicatur igitur recte: Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius, quia etsi jam Deum per fidem novimus, qualiter tamen sit ejus aeternitas, sine praeterito ante saecula, sine futuro post saecula, sine mora longa, sine praestolatione perpetua, non videmus. Beatus itaque Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quia sub magno se scientiae freno moderatur, ne plus sapiat quam oportet sapere, et dies Dei non posse comprehendi testificans, ad haereticorum mox superbiam respectum mentis reducit, qui alta sapere appetunt, et quod capere utcunque non possunt perfecte se scire gloriantur. Nam sequitur: CAPUTnomine nisi haereticos designat, quinim terminos transferunt, qnstitutiones patrum praevaricando tscendunt. De quibus nimirum constitutriptum est: Ne transgrediaris rminos antiquos, quos posuerunt patres tui . Qui greges diripiunt et pascunt, quia imperitos quosque perver
Abbreviated transcription (Latin):
pitatem iu̾te p̃sentis hereuci ñ bnt.
insirmis mentib uerbis blandiori¬
ur peruersa persuadent Si qua uͦ illi
prospitas temꝑis p̃sentis arriserit:
etiam uiolenter trahere qͦs p̃ualẽt
non desiftunt. Pupilloꝵ itaq noĩe
designant᷑ hiqui adhuc sunt tene¬
ti utra scãm eccłiam constituti. Qͦ¬
rum uitam misericors pater mori¬
endo seruauit. qui ad bonam iam
intentionẽ declucti sunt. sed adhuc
in bonis actib nulla uircute roborã¬
tur. Heretici gͥ deꝑdantes pupilloᷤ
rini faciunt: quia contra infirmaᷤ
fidelium mentes. uerboꝵꝰ ⁊ oꝑum
uiolentia grassant᷑. Uulgꝰ autem
pauꝑum est ppłs indoctus: qui si
Ueras sapientie diuitias haberet.
uestim̃tum sue fidei nequaqͣm a¬
micteret. Eexasi quidam quippe in¬
tra scam eccłiam senatores sunt ue¬
ti doctores: qui cum scientiã in cor¬
de multiplicant. ueris apud se di¬
uitiis habundant. S heretia uero
uulgum paupetum expoliant: qr
dum doctos non preualent. indoctoꝰ

Expanded text:
itatem vitae praesentis haeretici non habent, infirmis mentibus verbis blandioribus perversa persuadent. Si qua vero illis prosperitas temporis praesentis arriserit, etiam violenter trahere quos praevalent non desistunt. Pupillorum itaque nomine designantur hi qui adhuc sunt teneri intra sanctam Ecclesiam constituti, quorum vitam misericors pater moriendo servavit, qui ad bonam jam intentionem deducti sunt, sed adhuc in bonis actibus nulla virtute roborantur. Haeretici igitur depraedantes pupillos vim faciunt, quia contra infirmas fidelium mentes verborum et operum violentia grassantur. Vulgus autem pauperum est populus indoctus, qui si verae sapientiae divitias haberet, vestimentum suae fidei nequaquam amitteret. Quasi quidam quippe intra sanctam Ecclesiam senatores sunt, veri doctores, qui cum scientiam in corde multiplicant, veris apud se divitiis abundant. Sed haeretici vulgus pauperum spoliant, quia dum doctos non praevalent, indoctos
Abbreviated transcription (Latin):
incipit ⁊ desinit: initio ⁊ fine con¬
cluditur. Q uod si mora aliqͣntula
differtur ut finiat᷑ : Iongum dicit᷑.
In qua uidelicet longinquitate cum
quisq mentis oculos reducit: ⁊ ntͥ
per memoriam tendit. ⁊ ante perg
pectatõẽm quasi spatium tempt¬
nitatẽ dei humano more intendt̃a
animo. longe uite spacia ꝓponit:
quib metiatur semꝑ et quid abii
cognouimus. Ibi quippe est qͦdns
Initio incipitur nec fine terminai
ubi nec expectatur qͦd ueniat. neq
percurrit qͦd debeat recordati: h
unum qͦd semꝑ eẽ est. Qd ⁊ si nos

Expanded text:
coepit et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differtur ut finiatur, longum dicitur. In qua videlicet longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium tempoernitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper; et quid abiitcognovimus. Ibi quippe est quod nec initio incipitur, nec fine terminatur, ubi nec exspectatur quod veniat, neque percurrit quod debeat recordari. Est unum quod semper est. Quod et si nos
Abbreviated transcription (Latin):
ty in tanto posius dolore qͥd meny¬
is.S ecce uir iustꝰ nr̃is in quism¬
onib satisfaciens adiungit. Cumn
expleu̾it in me uoluntatẽ suam:
et alia multa similia presto sunt
ei. Ac si aperte dicat. Iam ꝑꝑendoĩ
patior: sed adhuc formido que pe¬
ti possum. Explet enim in me
luntatem suam quia multis meꝑ
cussionib affligit: sed multa sim¬
lia presto sunt ei. quia semꝑfen
itaq pensandum est qͣm pauidus
ante flagellum fuit: qui etiam ꝑ¬
cussus adhuc metuit ne feriatur
In comp̃hensibilem quippe uim s̃
in ẽẽ consid̾ans ⁊ potestatis ⁊ exa¬
minis: eẽ uir iustus noluit net de
flagello securus. Unde adhut mi¬
tuens adiungit. Et idcirco a fane¬
eius turbatus sum: ⁊ considaus
cum timore sollicitor. Bene a faui
dm̃i turbatur. qui terrorẽ maiesta
tis cordis sui obtutib ꝓponit: ⁊ eu
prelitudinis patiore doncutt. dur

Expanded text:
tu in tanto positus dolore quid metutu in tanto positus dolore quid metuis? Sed ecce vir justus nostris inquisitionibus satisfaciens adjuexpleverit in me voluntatem suam, et alia multa similia praesto sunt ei. - Ac si aperte dicat: Jam perpendo quae patior, sed ad haec formido quae pati possum. Explet enim in me voluntatem suam, quia multis me percussionibus affligit. Sed multa similia praesto sunt ei, quia si feriritaque pensandum est quam pavidus ante flagellum fuit, qui etiam percussus adhuc metuit ne feriatur. Incomprehensibilem quippe vim ei inesse considerans et potestatis et examinis, esse vir justus noluit nec de flagello securus. Unde adhuc metuens adjungit: ejus turbatus sum, et considerans eum timore sollicitor. - Bene a facie Domini turbatur, qui terrorem majestatis illius, cordis sui obtutibus proponit, et ejus rectitudinis pavore concutitur
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdcumq uoluit hoc fecit.
¶um sit cunctis corꝑib exterior
cunctis mentib interior d̾s̃: ea
ip̃a uis eius qua omnia penettͣ.¬
et cuncta disponit: anima illuiꝰ
appellatur. Cuius uidelicet uolũ¬
tati nec illa obsistunt que contͣ
uoluntatẽ illius fieri uidentur:
quia ad hoc nonnumqͣm ꝑmittit
fieri etiam qͦd non p̃cepit: Ut pe
hoc illud certius impleat᷑ qͦd iubet
Apostate quippe angeli ꝑuetsa no¬
luntas est: sed tamen adeo mira¬
biliter ordinatur: ut ip̃e quoq eiꝰ
insidie utilitati bonorꝰ seruiant:
qͦs purgant dum temptant. Dic
itaq eius anima qͦd cumq uolu¬
it hoc fecit: ut inde quoq uolunta.¬
tem suam impleat. unde uolunta¬
ti illius repugnari uidebat᷑. Temi¬
atur gͦ uir iustus: et tante maiefta¬
ri libet ac dicere. Obeate iob inter
tot flagella positus: tur adhuc fa¬
gella formidas: Iam tribulatõib
cingeris: iam in numeris afflia¬
onib angustiaris. malum enima¬
meri debet qͦd nec dum susceptũ

Expanded text:
dcunque voluit, hoc fecit. Cum sit cunctis corporibus exterior, cunctis mentibus interior Deus; ea ipsa vis ejus qua omnia penetrat, cunctaque disponit; anima illius appellatur. Cujus videlicet voluntati nec illa obsistunt quae contra voluntatem illius fieri videntur. Quia ad hoc nonnunquam permittit fieri, etiam quod non praecipit, ut per hoc illud certius impleatur quod jubet. Apostatae quippe angeli perversa voluntas est; sed tamen a Deo mirabiliter ordinatur, ut ipsae quoque ejus insidiae utilitati bonorum serviant, quos purgant dum tentant. Sic itaque ejus anima quodcunque voluit, hoc fecit, ut inde quoque voluntatem suam impleat, unde voluntati illius repugnari videbatur. Terreatur ergo vir justus, et tantae majestari libet, ac dicere: O beate Job, inter tot flagella positus cur adhuc adversa formidas? jam tribulationibus cingeris, jam innumeris afflictionibus angustaris. Malum timeri debet quod necdum susceptum est;
Abbreviated transcription (Latin):
dicere qui nouert̃ eum ignorantꝰ
dies illius: nisi quia ⁊ qui cognos¬
cunt ad hut nesciunt. Ilam ⁊ qui
cum iam fide tenent: ad huc per si¬
ciem ignorant. Et cum ip̃e sibi sit¬
eternitas quam ueraciter credimꝰ.
qͣliter tamen sit ip̃a eternitas ig

Expanded text:
dicere, qui noverunt eum ignorant dies illius, nisi quia et cognoscunt eum, et adhuc nesciunt? Nam et qui eum jam fide tenent, adhuc per speciem ignorant, et cum ipse sit aeternitas quam veraciter credimus, qualiter tamen si