comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sacrastus ilõs et qua rigat equora sariuis
Quiqi rustas baculũ q tenẽt atzarua celeue
Et qos malifere despectant mema uelle
Teuroiico ritu soliti torquere cateias
Teguuã quis capitũ raptus de subere cortex
Erate q uncãt pelte iicat erens ensis
Et te mõtose miseie in preliatterse
U fens iusiguẽ fama et farcib aeuus
Horrida precipue cui geus assueta qz multo
Deuatu nemorũ duris eꝯuicula glebis
Aauati terrã exercent semper qz recentes
Cõuectare iumat predas et uiuere rarto
Quin et maruiua ueuit de gente sacerdos
Froude super galeã et felici cõptus olia
Ardupi regis nussli fortissimꝰ umibro
Pipereo genori et gͣuiter spirantib hpdris
E pergere qui sonnios cãtuq maiui qz solebat
Mulcebatqz tras et morsus arte leuabat
S ed non dardame medicari crispidis ictũ
Eualuit uez eñ uiuere in uuluera cãtus
Sõnifor et marsis quesite in mõtib herue

Expanded text:
Sarrastis populos et quae rigat aequora Sarnus Sarrastis populos et quae rigat aequora Sarnus quique Rufras Batulumque tenent atque arva Celemnae et quos maliferae despectant moenia Abellae, Teutonico ritu soliti torquere cateias, tegmina quis capitum raptus de subere cortex, aerataeque micant peltae, micat aereus ensis. Et te montosae misere in proelia Nersae, Ufens, insignem fama et felicibus armis; horrida praecipue cui gens adsuetaque multo venatu nemorum, duris Aequicula glaebis. Armati terram exercent, semperque recentis convectare iuvat praedas et vivere rapto. Quin et Marruvia venit de gente sacerdos, fronde super galeam et felici comptus oliva. Archippi regis missu, fortissimus Umbro, vipereo generi et graviter spirantibus hydris spargere qui somnos cantuque manuque solebat mulcebatque iras et morsus arte levabat. Sed non Dardaniae medicari cuspidis ictum evaluit, neque eum iuvere in volnera cantus somniferi et Marsis quaesitae montibus herbae.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tiberĩ fabarĩ q bibũt quos fagida uusit
Musia et ortiue classes ppłiq latim
Quosq secaus in faustũ it̾iuit allia nouẽ
Quã multi libico uoluũtur mariore finctus
Denus ubi orion hibenus condĩ undis¬
U el cũ sole nouo deuse torrentur ariste
Aut heuin campo aut li ce flauẽtib arius
E cuta souãt pulsuq pedũ cõtedcita tellus
Cuiru ñgit alesus equos turuo ꝙ feroces
A ille ⁊apat pplõs uertũt felicia bacho
M assica qui rastas et quos de collibz altis
Aruuci misere prẽs fidicina iuxta
Equora quiz cales linqut̃ amuis q uadosi
A cola unlturm pauter qz satilicus asper
Ostorũ q manus terctes sũt aclides illis
Tela si hec lento mos est aptare flagello
Leua sceptra tegit falcati cõmuiꝰ enses
Mec tu carnũb nrĩs iudictus abibis
Oebale quẽ gu̾asse telon sebethride iũgha
Fertur thelebeñ capreas cũ regua teneret
Iai senior patrus s nõ et filius arius
Cẽtentus late iã tũ ditioue preuiebat

Expanded text:
barimque bibunt, quos frigida misit Nursia, et Hortinae classes populique Latini, quosque secans infaustum interluit Allia nomen: quam multi Libyco volvuntur marmore fluctus saevus ubi Orion hibernis conditur undis; vel cum sole novo densae torrentur aristae aut Hermi campo aut Lyciae flaventibus arScuta sonant pulsuque pedum conterrita tellus. curru iungit Halaesus equos Turnoque ferocis mille rapit populos, vertunt felicia Baccho Massica qui rastris et quos de collibus altis Aurunci misere patres, Sidicinaque iuxta aequora quique Cales linquunt, amnisque vadosi accola Volturni, pariterque Saticulus asper Oscorumque manus. Teretes sunt aclydes illis tela, sed haec lento mos est aptare flagello; laevas caetra tegit, falcati comminus enses. Nec tu carminibus nostris indictus abibis, Oebale, quem generasse Telon Sebethide nympha fertur, Teleboum Capreas cum regna teneret, iam senior; patriis sed non et filius arvis contentus late iam tum dicione premebat
Abbreviated transcription (Latin):
Sentias et taudĩturmĩ experiatur in ariis
Hic iuuenis uatẽ nrideus sit orsa uicissim
Ore refert. classes ĩuectas tibridis undam
Mon ut rere meas effugat nũcius aures
Ne tantos muchi fluige iuetus uec tegia tuuo
Immemor est nestu
Sed te uicta sicu ueriq effeta sencctus
Ouiater curis ue quitꝙ exercet et arma
Regũ inter falsa uaitẽ forudine ludit
Cura tibi diuũ effigies et templa tuca
Rella ura pacẽ qz gereut quis bella gereuda
Talib allecto dictis ex arsit in iras
At iuueni oranti subitus trenior occupat artus
Traguere oculi. tot horyius sibilat hydris
Tanta q sefticies aperit. tũ flãmea torquõe
Luiã cũctantẽ et querentẽ ditere plia
Repulit et geĩos ererit camibz augnes

Expanded text:
sentiat et tandem Turnum experiatur in armis. sentiat et tandem Turnum experiatur in armis. Hic iuvenis vatem inridens sic orsa vicissim ore refert: Classis invectas Thybridis undam non, ut rere, meas effugit nuntius auris. Ne tantos mihi finge metus; nec regia Iuno inmemor est nostri. Sed te victa situ verique effeta senectus, o mater, curis nequiquam exercet et arma regum inter falsa vatem formidine ludit. Cura tibi divom effigies et templa tueri: bella viri pacemque gerent, quis bella gerenda. Talibus Allecto dictis exarsit in iras, at iuveni oranti subitus tremor occupat artus, deriguere oculi: tot Erinys sibilat hydris tantaque se facies aperit; tum flammea torquens lumina cunctantem et quaerentem dicere plura reppulit et geminos erexit crinibus an
Abbreviated transcription (Latin):
S ed fertima fuit. tectio hic turims in altis
Iam mediã ingra carpebat uoct quictẽ
Allecto toruã sticiẽ et furialia miembra
Exuit in uultus sese tufformat auiles
Et ftoute obsteuã rugis arat. iudint albos
Tñ uicta criues. tñ ramũ iuuectit oliue
Fit calite iinnoiis auus templi qy sacerdos
Et tuueui ante otules his se cã uorid offere¬
Tuie tot in cassum fusos patiere labores
Et tua dardamis trauscribi sceptra colonis
R ex tibi cõnigiũ et quesitas sangiẽ dotes
Abnegat exteruus qz i rognũ queritur heres
Inẽ iugratis offor te irrise perictis
Thyrreuas ⁊ sterne acies tege pace latinos
Hec cidoo tibi me placida tũ uocte iaceret
Ipã palã fari omps satirrma iussit
Quare age et armari pubem portis q moutri
Letus in arma para et phrigios qui fluse pultͤ
Cousedere duces pictas qz exure carmas
Celestũ uis magna ibet rex ip̃e latinus
Ni dare cõigiũ et dicto porere fatetur

Expanded text:
sed fortuna fuit; tectis hic Turnus in altis sed fortuna fuit; tectis hic Turnus in altis iam mediam nigra carpebat nocte quietem. Allecto torvam faciem et furialia membra exuit, in vultus sese transformat anilis; et frontem obscenam rugis arat, induit albos cum vitta crinis, tum ramum innectit olivae; fit Calybe Iunonis anus templique sacerdos et iuveni ante oculos his se cum vocibus offerne, tot incassum fusos patiere labores et tua Dardaniis transcribi sceptra colonis? Rex tibi coniugium et quaesitas sanguine dotes abnegat, externusque in regnum quaeritur heres. I nunc, ingratis offer te, inrise, periclis; Tyrrhenas, i, sterne acies; tege pace Latinos. Haec adeo tibi me, placida cum nocte iaceres, ipsa palam fari omnipotens Saturnia iussit. Quare age et armari pubem portisque moveri laetus in arma para, et Phrygios qui flumine pulchro consedere duces pictasque exure carinas. Caelestum vis magna iubet. Rex ipse Latinus, ni dare coniugium et dicto parere fatetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Uocistrans et enĩ molles tibi suiuere tirsos
Telustrare thoros. sacũ tibi pastere camen
Faua uolat. furis ꝙ acceusas portore mir̃es
Ideui ouĩs sumuil ardor agit uouo querere tecta
Desuere demes. uentis daut colla comas qi
Ast alic trenuilis ulu latibi echera tomplent
Panpmneas q gerũt incuicte pellib hastas
I pã itermedias flagiautĩ feruida piũ
Eustiuet ac uate tirrui qz cauit humneueos
Sanguiẽam torquẽs aciẽs tornũ q repente
Gratra. si uiris materui cura demordet
S oluite cuuales uictas. capate orgia iueñ
Talem inter siluas uiter deserta ferarum
Regniã allecto stimuilis agit budiz bachi
Postꝙͣ uisa satie peuuos acuisse furores
Cousiliuã q oumẽq doiũ uertisse latini
P otmus huic fustis tristis dea tollitur alis
Andacis tutili ad muros. quã dicitin uĩbem
A cusioneis dane fiundasse coloins
P tecipiti delata nocho. locus ardoi quoudã
Dictus auis et nũs magnũ manet ardea uomen

Expanded text:
vociferans, etenim mollis tibi sumere thyrsos, vociferans, etenim mollis tibi sumere thyrsos, te lustrare choro, sacrum tibi pascere crinem. Fama volat, furiisque accensas pectore matres idem omnis simul ardor agit nova quaerere tecta: deseruere domos, ventis dant colla comasque, ast aliae tremulis ululatibus aethera complent, pampineasque gerunt incinctae pellibus hastas; ipsa inter medias flagrantem fervida pinum sustinet ac natae Turnique canit hymenaeos, sanguineam torquens aciem, torvumque repente gratia, si iuris materni cura remordet, solvite crinalis vittas, capite orgia mecum. Talem inter silvas, inter deserta ferarum, reginam Allecto stimulis agit undique Bacchi. Postquam visa satis primos acuisse furores consiliumque omnemque domum vertisse Latini, protinus hinc fuscis tristis dea tollitur alis audacis Rutuli ad muros, quam dicitur urbem Acrisioneis Danae fundasse colonis, praecipiti delata noto. Locus Ardea quondam dictus avis, et nunc magnum manet Ardea nomen,
Abbreviated transcription (Latin):
Oumẽ equidẽ sceptas terrã que libera irr̃is
Dissi det externã reor. et sic dicere diuos
Et turno si pruua domine repetatur origo
Inachus a crisius qz prẽs medieqz micene
Hic uti uequicꝙͣ dictis experta latimĩ
Contra stare uidet peĩtus q in uistera laplũ
Serpentis furiale malũ. totãqz pererrat
Tñ uere infelix ingentib excita moustas
Immensã sie more furet lumphata per uibẽ
Cen quondã torto uolitaus sub uorbere turbo
E uĩpner magne en grao uacua atua cricũ
Intenti ludo exercent. ille actus habena
Curuatus fertur spacus. stupet iustia turba
Impnbes q manꝰ uurata uolubile buxñ
Taut aiõs plage. nõ cursu segnior illo
Per medias uibes agitur pplõs q⁊ fcr̃oces
Quinetiam in filuas sumilato uoĩe uachi
Mains adorta uephas maiorẽ qz or sa furerem
Euclat. et natã fioudosis mõtib abdit
Quc thalanñ eupiat tencas tedas qz moratur
Euhxhe bache faemens solũ te uirgie dignũ

Expanded text:
omnem equidem sceptris terram quae libera nostris omnem equidem sceptris terram quae libera nostris dissidet, externam reor et sic dicere divos. Et Turno, si prima domus repetatur origo, Inachus Acrisiusque patres mediaeque Mycenae. His ubi nequiquam dictis experta Latinum contra stare videt penitusque in viscera lapsum serpentis furiale malum totamque pererrat, tum vero infelix, ingentibus excita monstris, immensam sine more furit lymphata per urbem. Ceu quondam torto volitans sub verbere turbo, quem pueri magno in gyro vacua atria circum intenti ludo exercent; ille actus habena curvatis fertur spatiis; stupet inscia supra inpubesque manus, mirata volubile buxum; dant animos plagae: non cursu segnior illo per medias urbes agitur populosque feroces. Quin etiam in silvas, simulato numine Bacchi, maius adorta nefas maioremque orsa furorem evolat et natam quo thalamum eripiat Teucris taedasque moretur, Euhoe Bacche, fremens, solum te virgine dignum
Abbreviated transcription (Latin):
Quo furrbinida domũ iousta perusteat onnem
Qne inter uestes et leuia pectora lapsus
Uoluituo attattu nullo. fallitq furentem
Bi percã inspirãs aiãmi. fit tortile collo
Aurũ ingeus coluber. fit lenge tenia uitte
Iuuetnt q comas. et miẽtus hibricus errat
At dũ prima lues udo sublapsa ueneue
Perteutat sensus. atz ostib nuplicat ignem
Nec dũ aĩmus toto percepit pectore flõmã
Aollius et solito matiũ de more lotuta est
Multa super uata la cruuãs fagus qi huueneis
Exulib ne datur duceuda lanima tencais
O genitor: nec te miseret uate qritui qz
Mec urrĩs uuscreti quã pͥimo aquiloue reliuquet
Perfidus alta petens ab ducta engne predo
At non sic fugnis penetrat la cedemona pastor
Ledeã q heleuã toianas uexit ad uibes
Liud tua sancta fidos: quid cura antiqua tuoꝵ
Et cousangiuẽõ totieno dita detera tnmno
Si gener externa petitur de grnte latuis
Idq sedot. fanni q premũt te nissa parentis

Expanded text:
quo furibunda domum monstro permisceat omnem. quo furibunda domum monstro permisceat omnem. Ille inter vestes et levia pectora lapsus volvitur attactu nullo fallitque furentem, vipeream inspirans animam: fit tortile collo aurum ingens coluber, fit longae taenia vittae innectitque comas, et membris lubricus errat. Ac dum prima lues udo sublapsa veneno pertemptat sensus atque ossibus implicat ignem necdum animus toto percepit pectore flammam, mollius et solito matrum de more locuta est, multa super nata lacrimans Phrygiisque hymenaeis: Exsulibusne datur ducenda Lavinia Teucris, O genitor, nec te miseret gnataeque tuique ? Nec matris miseret, quam primo aquilone relinquet perfidus alta petens abducta virgine praedo? An non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor Ledaeamque Helenam Troianas vexit ad urbes ? Quid tua sancta fides, quid cura antiqua tuorum et consanguineo totiens data dextera Turno? Si gener externa petitur de gente Latinis idque sedet Faunique premunt te iussa parentis,
Abbreviated transcription (Latin):
Odit et irẽ pater pluton. occre sorores
Tartatee moustiũ. tot sese uertit inora
Tau sene faciee. tor pululat atia colabris
Quã iuuo his acuit uerbis. at talia fatur
Hiuuc michi da ꝓpriũ uirgo sata uocte la borem
Haut operã. ue sĩr houos infracta de cedat
Fama loco neu cõmubns ambrie latuũ
Eu ea de possint itales ue obsidere fiies
Tu potes uuamies amare in prela frẽs
Atz odus uersare domos. tu uerbera tectis
Fnuereas atz inferre facos tibi neiã nulle
Mille noceudi artes: feruidũ cõcute pectus
Dissice cepoitã racẽ. stre camiiã belli
Aima uelit postat q fił rapiatq iuuentus
Exin gorgoneis allecto infecta ueneiuis
Printipio latiũ et laurentis tecta tirãm
Celsa pett taacitũqz obsedit limen amate
Quã super aduentu tencrũ tirrm q himeneis
Fenuner ardentẽ cureq ire q caruebant
Huit dea ceruleis unã de camĩtz auguẽ
Ceuicit. in q suã precordia ad inituua subdit¬

Expanded text:
Odit et ipse pater Pluton, odere sorores Odit et ipse pater Pluton, odere sorores Tartareae monstrum: tot sese vertit in ora, tam saevae facies, tot pullulat atra colubris. Quam Iuno his acuit verbis ac talia fatur: Hunc mihi da proprium, virgo sata Nocte, laborem, hanc operam, ne noster honos infractave cedat fama loco, neu conubiis ambire Latinum Aeneadae possint Italosve obsidere finis. Tu potes unanimos armare in proelia fratres atque odiis versare domos, tu verbera tectis funereasque inferre faces, tibi nomina mille, mille nocendi artes. Fecundum concute pectus, disice compositam pacem, sere crimina belli: arma velit poscatque simul rapiatque inventus. Exin Gorgoneis Allecto infecta venenis principio Latium et Laurentis tecta tyranni celsa petit tacitumque obsedit limen Amatae, quam super adventu Teucrum Turnique hymenaeis femineae ardentem curaeque iraeque coquebant. Huic dea Conicit, inque sinum precordia ad int
Abbreviated transcription (Latin):
Quod scelus aut laphitis tũi ant calidone merẽte
Ast ego magna iouis cõm̃ nil liuquere ĩausĩ
Que potui infelix que ieiuet in ouuã uorti
Uurtor ab enea. ꝙ sli mea nulã non funt
Magna satis dubit̃ haud eqͥdẽ ĩplorare qd̾ usꝙ̃ est
Fletere fi uequeo sireios: acheiẽta meucto
Non dabitur regius eto prolitere la tiuis
At ĩ nota manet fatis lauinia comyx
Astrahere atz moras tantis licet a ddereretz
At licet amboꝵ pplõs exciudeie regũ
Har geuer atz secer corant mercede suor
Sanguiẽ troiano et rutulo dotabere uirigo
E tbellona mauet te promiba. uec facetiñ
Casseis preguãs igues eiuxa nigalos
Quin idem ueneri partuer suue. et paris altir
Fiieste q iterũ recidina in pergania tide
Hec ubi dicta dedit terras horrenda petiuit
Luctificã allecto dirarũ ab sede soroꝵ
Iustruis qz ciet tenbris. cui tristia bella
Iieq nsidieq et cauima noxa tordi

Expanded text:
quod scelus aut Lapithis tantum aut Calydona merentem? quod scelus aut Lapithis tantum aut Calydona merentem? Ast ego magna Iovis coniunx, nil linquere inausum quae potui infelix, quae memet in omnia verti, vincor ab Aenea. Quod si mea numina non sunt magna satis, dubitem haud equidem implorare quod usquam est: flectere si nequeo superos, Acheronta movebo. Non dabitur regnis, esto, prohibere Latinis, atque immota manet fatis Lavinia coniunx: at trahere atque moras tantis licet addere rebus, at licet amborum populos exscindere regum. Hac gener atque socer coeant mercede suorum: sanguine Troiano et Rutulo dotabere, virgo, et Bellona manet te pronuba. Nec face tantum Cisseis praegnans ignis enixa iugalis quin idem Veneri partus suus et Paris alter funestaeque iterum recidiva in Pergama taedae. Haec ubi dicta dedit, terras Horrenda petivit: luctificam Allecto dirarum ab sede dearum infernisque ciet tenebris, cui tristia bella iraeque insidiaeque et crimina noxia cordi.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce añt iuachiis sese referebat ab argis
Sena iouis cõmuix. auras q ĩ ucta teuebat
Et lenĩ encã classeuiqz ex ethere louge
Tardaniã situlo prosperit abusq pachine
M oliri iã tecta uidet. iam fidere terre
Deseruisse rates. stetit a cu fixa dolore
Tũ quassans caput hoc effiudit patore dita
Heu sti ipẽ tuusã et fatis cõtraria nrĩs
Fata frigũ num sigeis occumbere campis
Num capti potuere capi: nũ inicensa creiuaunt
Trcia unos medias a cies modios qz perigues
Iuuencie uiam at credo mca ninã tandem
Fessa iacent. odũs haud exaturata quiem
Quĩctiã priã extussos infesta per uudas
Ausa sequi. et profugis toto me oppouere pouto
Assimipte in tentros uires celiq maneq
Quid sutes aue stilla nichi quid uasta caribdis
Profuit. extate condũtur tibridis aluco
Senrr pelagri atz mei mars perdere geictem
Iiuianẽ laphitũ ualuit. concessit ui iras
pẽ deũ autiquã gẽtor calidona diane

Expanded text:
Ecce autem Inachiis sese referebat ab Argis Ecce autem Inachiis sese referebat ab Argis saeva Iovis coniunx aurasque invecta tenebat, et laetum Aenean classemque ex aethere longe Dardaniam Siculo prospexit ab usque Pachyno. moliri iam tecta videt, iam fidere terrae, deseruisse rates: stetit acri fixa dolore. Tum quassans caput haec effundit pectore dicta: Heu stirpem invisam et fatis contraria nostris fata Phrygum ! Num Sigeis occumbere campis, num capti potuere capi, num incensa cremavit Troia viros ? Medias acies mediosque per ignis invenere viam. At, credo, mea numina tandem fessa iacent odiis aut exsaturata quievi. Quin etiam patria excussos infesta per undas ausa sequi et profugis toto me opponere ponto ! Absumptae in Teucros vires caelique marisque. Quid Syrtes aut Scylla mihi, quid vasta Charybdis profuit? Optato conduntur Thybridis alveo, securi pelagi atque mei. Mars perdere gentem immanem Lapithum valuit, concessit in iras ipse deum antiquam genitor Calydona Dianae,
Abbreviated transcription (Latin):
A duemiat. uultus neue exhorrestat amitos¬
Pars michi pacis erit dextiã tetigisse tirãni
Uos contra regi mea nũt maudata referte
Est michi nata uno gentis quã ilĩgereutẽ
Non prĩo er a dito sortes non płiua cdle
Aoustra finũt. generos ecterius affore ab oris
Hoc latio restaare canũt. qui sanguĩe nr̃m
Mouieu in astra ferũt. hũc illũ postere fata
Et reor. et si quid ueri meus augurat opto
Hoc effatus equos muo pater eligit oun
Stabant tercentũ nitidi in presepib altis
Omũb extẽplo tencus ibte ordiue duci
Iustratos ostro ali pedes pictis q taretie.
A mca tectoubz demissa mouilia reudent
Tecti aurofuluũ maudũt subdentib aurũ
Absenti ence currĩ genuẽs q uigales
Seuue. ib ehereo sprrantes narib ignẽ
Illoꝵ de gente prĩ quos dedala crrce
E mppoĩta de urẽ nochos furata creauit
Talib eneade deius dictis q latini
Subliues in equis redeũt. pate q iepoitant

Expanded text:
adveniat voltus neve exhorrescat amicosadveniat voltus neve exhorrescat amicos: illi pacis erit dextram tetigisse tyranni. vos contra regi mea nunc mandata referte. Est mihi nata, viro gentis quam iungere nostrae non patrio ex adyto sortes, non plurima caelo monstra sinunt: generos externis adfore ab oris, hoc Latio restare canunt, qui sanguine nostrum nomen in astra ferant. Hunc illum poscere fata et reor et, siquid veri mens augurat, opto. haec effatus equos numero pater eligit omni stabant ter centum nitidi in praesaepibus altis: omnibus extemplo Teucris iubet ordine duci instratos ostro alipedes pictisque tapetis; aurea pectoribus demissa monilia pendent, tecti auro fulvum mandunt sub dentibus aurum; absenti Aeneae currum geminosque iugalis semine ab aetherio, spirantis naribus ignem, illorum de gente, patri quos daedala Circe supposita de matre nothos furata creavit. Talibus Aeneadae donis dictisque Latini sublimes in equis redeunt pacemque reportant.
Abbreviated transcription (Latin):
Miiera relliquias troia ex ardente receptas
Hoc pr̃ anchises auio libabat ad aras
Hoc priann gestauien ei at: cũ urra uocatis
More daret populis. steptrũ q sacer q cahiaras
I liadũ qz labor uestes
Talib flionei dictis defixa latuus
Ob tutu tenet ora. solo q ĩuiobilis heret
In teutos uelueus oculos. uet puipura regẽ
Picta mouet. nec sceptia mouõe priameia tĩi
Quãtũ in cõnubio nate thalamoq moratur
Et ueteris fauui uoluit sub patore sortẽ
Hũt illũfatis exterua ab sede profectũ
Portendi generũ parib q in regua uocari
Anspicus. huic progenẽ uirtute futuram
E gregiã. et totũ que biub occuret oibem
Taudem letus ait. dii uostra incepta setiuident
ugiriũ qr suũ. dabiturtioiane qued ertas¬
i unera noc sperno. non uobis ⁊ ege latiuo
Dmitis uber a gu tioie ui opulentia deent
Ipẽ modo encas arã si tanta cupido est
S i iũgi hospicio pioperat socius q uotiũ

Expanded text:
munera, reliquias Troia ex ardente receptas. munera, reliquias Troia ex ardente receptas. Hoc pater Anchises auro libabat ad aras; hoc Priami gestamen erat, cum iura vocatis more daret populis, sceptrumque sacerque tiaras Iliadumque labor vestes. Talibus Ilionei dictis defixa Latinus obtutu tenet ora soloque immobilis haeret intentos volvens oculos. Nec purpura regem picta movet nec sceptra movent Priameia tantum, quantum in conubio natae thalamoque moratur, et veteris Fauni voluit sub pectore sortem, hunc illum fatis externa ab sede profectum portendi generum paribusque in regna vocari auspiciis, huic progeniem virtute futuram egregiam et totum quae viribus occupet orbem. tandem laetus ait: Di nostra incepta secundent auguriumque suum; dabitur, Troiane, quod optas, munera nec sperno. Non vobis rege Latino divitis uber agri Troiaeve opulentia deerit. Ipse modo Aeneas, nostri si tanta cupido est, si iungi hospitio properat sociusque vocari,
Abbreviated transcription (Latin):
Teintestas ierit cauipes: quib actus uterq
Enrope. atz asie fatis concurterit orbis
Audut et si quẽ tellus extania refuso
Submouet occoane. et si quẽ extenta plagarsi
Quatuor in medio diriunt plaga solis ĩniqui
Ditiuuuo ex illo tot uasta peroquora uacti
Dus sodem eriguã prns litus q rogamꝰ
Inuocim̃ et tũctis undam q. uirã q patentem
N on ernius teguo indecoret. ue uãa fereur
L ama leius. tanti ue abolescet grã fatti
Mec troiaui ausomos grenuo ercepisse pigebit
Fata pe ence furro. dextram qz potentei
Siue fide seu quis bello est expeitus et armis
Multi nos populi multe ue tenie ꝙ ultro
Preseim manib uitas ac ueiba precantia
Et petiere sibi et uoluere adiũgere gentes
S ed uos stita deũ uestras exqurire terras
Imperũs egere suis. huic dardanus ortus
Huc repetit nissis m iugentib uiget apolle
Trrrenũ ad tibrun et fontis unda sacia iunici
Dattibi preferoa fortune pauia prioris

Expanded text:
tempestas ierit campos, quibus actus uterque tempestas ierit campos, quibus actus uterque Europae atque Asiae fatis concurrerit orbis, audiit et siquem tellus extrema refuso summovet oceano et siquem extenta plagarum quattuor in medio dirimit plaga solis iniqui. Diluvio ex illo tot vasta per aequora vecti dis sedem exiguam patriis litusque rogamus innocuum et cunctis undamque auramque patentem. Non erimus regno indecores, nec vestra feretur fama levis tantique abolescet gratia facti, nec Troiam Ausonios gremio excepisse pigebit. Fata per Aeneae iuro dextramque potentem sive fide seu quis bello est expertus et armis: multi nos populi, multae ne temne, quod ultro praeferimus manibus vittas ac verba precantia et petiere sibi et voluere adiungere gentes; sed nos fata deum vestras exquirere terras imperiis egere suis. Hinc Dardanus ortus; huc repetit iussisque ingentibus urguet Apollo Tyrrhenum ad Thybrim et fontis vada sacra Numici. Dat tibi praeterea fortunae parva prioris
Abbreviated transcription (Latin):
Fliũs nitastis utas. portu q sedetis
Ne fugite hospiciã. neue iguorate latiuos
Eaturui gentĩ haud uiudo uec legib quã¬
G poute sua uieteus a des se mor tenerttmn
At equid menũ fanua est otstimor ãnis
A moutos ita ferre sones his ortus ut agus
Dardanns ydeas fugie penetranit ad urbes
Theaiciã q sam̃ que ut̃ samo thracia fertur
Hinc illũ corithi tutena eb sede prefectũ
Aurcant̃ solio stellatis ⁊egia teli
Accipit. et munerũ diuoꝵ altarib ad dit
Dixerat. et duta rliouens sit uoce secutus
Rex genus egaegnĩ fanui nec fluctib actos
A tra fubegit hicius urĩs succedere terxis
Met fidus degioue uie latus uefefestit
Affeuuurr pulli rogius que matiã quondã
Extiemo ueniens sol aspiciebat olimpo
Ab ioue pͥncipaũ gn̾is ioue dardana pubes
Candet auo rex ip̃e iours de gente supͤma
Troius eneas tua nos ad luia nusit
Quãca per ideos scius estusa nuceus

Expanded text:
fluminis intrastis ripas portuque sedetis, fluminis intrastis ripas portuque sedetis, ne fugite hospitium neve ignorate Latinos Saturni gentem, haud vinclo nec legibus aequam, sponte sua veterisque dei se more tenentem. Atque equidem memini fama est obscurior annis Auruncos ita ferre senes, his ortus ut agris Dardanus Idaeas Phrygiae penetravit ad urbes Threiciamque Samum, quae nunc Samothracia fertur. Hinc illum, Corythi Tyrrhena ab sede profectum, aurea nunc solio stellantis regia caeli accipit et numerum divorum altaribus auget. Dixerat, et dicta Ilioneus sic voce secutus: Rex, genus egregium Fauni, nec fluctibus actos, atra subegit hiemps vestris succedere terris nec sidus regione viae litusve fefellit: adferimur, pulsi regnis, quae maxima quondam extremo veniens Sol aspiciebat Olympo. Ab Iove principium generis, Iove Dardana pubes gaudet avo, rex ipse Iovis de gente suprema, Troius Aeneas, tua nos ad limina misit. Quanta per Idaeos saevis effusa Mycenis
Abbreviated transcription (Latin):
S aturmis qz seuer iãq bistontis linago
Uestibule adstabant. aliiqz ab origine reges
Martia qui ob prĩam pugnando uuluera passi¬
ad ulta qz proterea sacrs in pestib arrma
Captini pendent curous curue qz scures
Et caste capitũ. et portarli ingentia claustra
E pacula q clirei q eiepta q rostra cariuis.
Ipe qurrauali lituo parua q sedebat
Succiitus trabea. leuaqz ancile gerctat
Picus equũ domitor. quẽ capta cupidĩe cõuix
Aureapercussum uirga uerlĩi qz ueneuis
Fecit auẽ crice. sparsis q coloub alas
Tali itus temglo diuũ prĩa q latuius
Se de sodeus teucros ad sest ui teita uotauit
Atz hec ingressis. placido prior odidit oie
Di cite dardaide uez eilĩ uestimeꝰ et uibem
Et genus auditi q adueritis equore cursĩ
Quid potitis que cã rates, aut cuiꝰ egentes
Littus ad ausiiũ tot pti uada cerula uexit
Tiue errore uie seu tapestatibus acti
Qualia multa mari naute patiũtur in alto

Expanded text:
Saturnusque senex Ianique bifrontis imago Saturnusque senex Ianique bifrontis imago vestibulo astabant, aliique ab origine reges Martiaque ob patriam pugnando volnera passi. Multaque praeterea sacris in postibus arma, captivi pendent currus curvaeque secures et cristae capitum et portarum ingentia claustra spiculaque clipeique ereptaque rostra carinis. Ipse Quirinali lituo parvaque sedebat succinctus trabea laevaque ancile gerebat Picus, equum domitor; quem capta cupidine coniunx aurea percussum virga versumque venenis fecit avem Circe sparsitque coloribus alas. Tali intus templo divom patriaque Latinus sede sedens Teucros ad sese in tecta vocavit, atque haec ingressis placido prior edidit ore: Dicite, Dardanidae neque enim nescimus et urbem et genus, auditique advertitis aequore cursum, quid petitis ? Quae causa rates aut cuius egentis litus ad Ausonium tot per vada caerula vexit? Sive errore viae seu tempestatibus acti, qualia multa mari nautae patiuntur in alto,
Abbreviated transcription (Latin):
Castiorũ ĩiuoiẽ pius atq agtrere tiugit
Ianqz iter oniensi turres ac tecta la tiueꝵ
A rdua ceruebant iuueues muro qz sulibant
Aute uibẽ puer et primens flore inuentus
Exercentur equis. donutãt qz ĩ puluere cureus
Aut acres tendĩt acicus. aut leuta lacertis
Epicula contorquent. cirisu q ictu qz la cestunt
Tñ preuectus equo leugem reges ad aures
Muncuis ingentes ignota in ueste reportat
Aduenisse uuos. ille uitra tecta uocari
Imperat et solio medius couledit autto
Cectũ augustũ ingeus centli subbine colũiue
Bibefuit flĩmua laurentis degia pici
Horrendũ siluis et relligione parentũ
Hiut steptia accipere. et primos attollere fastes
Regib ouien erat hoc illis cirria templũ
He sacre sedes epulis hic ariete teso
Perpetius soliti piẽs considere meusis
Numuitiã uetriĩ offigies ex ordiue auoꝵ
Antiqua e cedio italusq pater q sabmus
Uitisator curuã seruãs sub imagine falcẽ

Expanded text:
castrorum in morem pinnis atque aggere cingit. castrorum in morem pinnis atque aggere cingit. Iamque iter emensi turris ac tecta Latinorum ardua cernebant iuvenes muroque subibant. Ante urbem pueri et primaevo flore iuventus exercentur equis domitantque in pulvere currus aut acris tendunt arcus aut lenta lacertis spicula contorquent cursuque ictuque lacessunt: cum praevectus equo longaevi regis ad auris nuntius ingentis ignota in veste reportat advenisse viros. Ille intra tecta vocari imperat et solio medius consedit avito. Tectum augustum ingens. centum sublime columnis, urbe fuit summa, Laurentis regia Pici, horrendum silvis et religione parentum. Hic sceptra accipere et primos attollere fasces regibus omen erat, hoc illis curia templum, hae sacris sedes epulis, hic ariete caeso perpetuis soliti patres considere mensis. Quin etiam veterum effigies ex ordine avorum antiqua e cedro, Italusque paterque Sabinus vitisator, curvam servans sub imagine falcem,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic deuide effatus fioudenti tpã ramo
Implicat. et geuiũ q loci pruuã q deoꝵ
Tellne mĩphas q et adhuc iguota precatur
Eliuã tũ uoctẽ noctis q orientia signa
I deũq iouẽ frgiãq ex ordiue uirẽm
Intonuit. dadus. s ardeutẽ lucis et auro
Itẽ manu quaticns osteudit ab ethere iibem
Deditur hit subito tioiaua pex agimã rumor
Aduenisse diem quo debita nemia coudant
Certatim instanrant epulas. atz omme maguo
Cratheras loti statuũt. et uiua corouant
Postera cũ prima lustiabat lampade terras
Orta dies urtem et fines et litora greaitis
Diuersi explorant hic fontis stagria nuuiti
Hinet tibum fiuuiũ hie fontos hĩtare latinos
Tli saeus auchisa daectos ordine ab omii
Centũ oratores augusta ad menia regis
Are inbet ramis uelatos palladis onuuce
Haudmora festiuãt uilsi. ⁊ apidis qz feructur
Passib ip̃ẽ hũidi designat ncuia fossa
Molitur q locũ. primas qz in littore sedes

Expanded text:
Sic deinde effatus frondenti tempora ramo Sic deinde effatus frondenti tempora ramo implicat et geniumque loci primamque deorum Tellurem nymphasque et adhuc ignota precatur flumina, tum Noctem Noctisque orientia signa Idaeumque Iovem Phrygiamque ex ordine matrem intonuit radiisque ardentem lucis et auro ipse manu quatiens ostendit ab aethere nubem. Diditur hic subito Troiana per agmina rumor advenisse diem, quo debita moenia condant. Certatim instaurant epulas atque omine magno crateras laeti statuunt et vina coronant. Postera cum prima lustrabat lampade terras orta dies, urbem et finis et litora gentis diversi explorant: haec fontis stagna Numici, hunc Thybrim fluvium, hic fortis habitare Latinos. Tum satus Anchisa delectos ordine ab omni centum oratoIre iubet, ramis velatos Palladis omneHaud mora, festinant iussi rapidisque feruntur passibus. Ipse humili designat moenia fossa moliturque locum primasque in litore sedes
Abbreviated transcription (Latin):
Et uiolare mami malis qz audatib orbem
Fatalios crusti. patulis net parceie quadris
Mens etiam mensas cõsiuuꝰ in quit iulus
Nec plura alludeus ea uox audita la borñ
Prima tulte fiuẽ. primã q loquẽtis ab ore
E ripuit pater. ac stupestictus niuẽ pressit
Contumo salue fatis michi debita teltus
Uosq ait o fidi troie saluete penates
Hic domus hoc priã est geĩtor nuchi talia nãz
Mist repeto auchises faitoꝵ archana aliquit
Cũ te uate fenues iguota ad littora uectũ
Accifis coget dapib cõsumere mensas
Tñ sporare domos defessus ibiq memẽto
Priuia locade iauu moliri q agere tecta
Hec erat illa fames het uos supͤma manebat
Exticũs positura medum
Quare a gite et primo leti cũ liuẽ solis
Que lota qui ue hẽant hoiẽs ubi lueuia gẽtis
Uestigenꝰ et a poitu diuersa petanius
Nũc patheras li bate iour. pretib q uocate
Au chise geĩtoie. et uina repouite mensis

Expanded text:
et violare manu malisque audacibus orbem et violare manu malisque audacibus orbem fatalis crusti patulis nec parcere quadris: Heus ! etiam mensas consumimus, inquit Iulus, nec plura adludens. Ea vox audita laborum prima tulit finem, primamque loquentis ab ore eripuit pater ac stupefactus numine pressit. Continuo: Salve fatis mihi debita tellus vosque, ait, O fidi Troiae salvete penates: hic domus, haec patria est. Genitor mihi talia namque nunc repeto Anchises fatorum arcana reliquit: cum te, nate, fames ignota ad litora vectum accisis coget dapibus consumere mensas, tum sperare domos defessus ibique memento prima locare manu molirique aggere tecta. Haec erat illa fames; haec nos suprema manebat, exiliis positura modum. Quare agite et primo laeti cum lumine solis quae loca, quive habeant homines, ubi moenia gentis, vestigemus et a portu diversa petamus. Nunc pateras libate Iovi precibusque vocate Anchisen genitorem, et vina reponite mensis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ceuta laingeras mactabat ri te bideutes
At haꝵ effultus tergo stratie qy iacobat
Uellerib subita ex alto uox roddita buco est
He poete cõmitus nata sociare latuus
Omoa progenies thalanus mu ciede paiatis
Exteuu uenũt generi: qui saugnie nostã
Nomen in astia ferent. qͦꝑ q a stripo nepotes
Quuã sub pedib qua sol utħ recurrens
Aspicit occranũ uerti q regi q uidobũt
Hoc respousa pũs faun monitus q silenti
Nocte datos nõ ip̃e sus premit ore latuuis
Sed tricũ late uolitans i ã fama por uibet
Ausomas tulerat. cũ laomedonta pubes.
Gr anuineo ripe relerrannt ab aggore claslem
Eneas prum qz du ces, et pulcer Iulus
Corpora sub ranus deponũt arbous alte
Iustituũt q dapes. et odorea liba per heibuis
Subiciũt epulis. sic imppĩ ipẽmonebat
Et cereale solu pouus a grestibz augent
Consumptis hic forte aliis ut uertere morsus
Exiguã in cererẽ porutia a degit edendi

Expanded text:
centum lanigeras mactabat rite bidentis centum lanigeras mactabat rite bidentis atque harum effultus tergo stratisque iacebat velleribus: subita ex alto vox reddita luco est: Ne pete conubiis natam sociare Latinis, O mea progenies, thalamis neu crede paratis: externi venient generi, qui sanguine nostrum nomen in astra ferant quorumque a stirpe nepotes omnia sub pedibus, qua Sol utrumque recurrens aspicit Oceanum, vertique regique videbunt. Haec responsa patris Fauni monitusque silenti nocte datos non ipse suo premit ore Latinus, sed circum late volitans iam Fama per urbes Ausonias tulerat, cum Laomedontia pubes gramineo ripae religavit ab aggere classem. Aeneas primique duces et pulcher Iulus corpora sub ramis deponunt arboris altae instituuntque dapes et adorea liba per herbam subiciunt epulis sic Iuppiter ipse monebat et Cereale solum pomis agrestibus augent. Consumptis hic forte aliis ut vertere morsus exiguam in Cererem penuria adegit edendi
Abbreviated transcription (Latin):
Partib ex isdem et sũma duãritr arte
Pecteroa castis adolet dũ altaua tedis
Et mixta genitorẽ adstat la muia uirgo
Uisa nefas longis cõprehendere canibz ignẽ
Atz omũẽ oruatsi flãmia crepitante cremari
Rerrales q artensa couras accensa coronã
Inuoliu ac totis uultanũ spargere tectis
Io uere horrendũ at uisu mirabile feroi
Mãzfore illustã fama fatisqz cauebant
Itañu sed pepulo magnũ portendere balsĩ
Atrex sollicitus mẽstas oracula fanin
Fatidici genitoris a dit lucos q sub alta
Consulit albuea uemoꝵ q̃ maxiã sacio
Fonte seuat. seuãq exhalat opata lucfitum
Huic itale gerites oĩs q cenotria tellus
In dubus restousa retũt huc deua sateidos¬
Contulit et cesarũ coĩnã sub nocte silenti
P ellibz nicubuit stratis. seuines qz xatunt
Multa modis simuilacra uidet uolitantia miris
Et bauas audit uocee. fautur q deoꝵ
Collognio atz fuus acherenta affatur auerius
Hit et tũ pater ips̃ pateus responsa la cunit

Expanded text:
partibus ex isdem et summa dominarier arce. Praeterea, castis adolet dum altaria taedis et iuxta genitorem adstat Lavinia virgo, visa nefas longis comprendere crinibus ignem, atque omnem ornatum flamma crepitante cremari regalisque accensa comas, accensa coronam involvi ac totis Volcanum spargere tectis. Id vero horrendum ac visu mirabile ferri: namque fore inlustrem fama fatisque canebant ipsam, sed populo magnum portendere bellum. At rex sollicitus monstris oracula Fauni, fatidici genitoris, adit lucosque sub alta consulit Albunea, nemorum quae maxima sacro fonte sonat saevamque exhalat opaca mephitim. Hinc Italae gentes omnisque Oenotria tellus in dubiis responsa petunt; huc dona saceContulit, et caesarum ovium sub nocte silenti Pellibus imulta modis simulacra videt volitantia miris et varias audit voces fruiturque deorum conloquio atque imis Acheronta adfatur Avernis. Hic et tum pater ipse petens responsa Latinus
Abbreviated transcription (Latin):
Pais leuis clipeos et spicula lucida tergent
A nuna puigni subigũt q in cote secures
Signa qfuire fuuat sonitus q andrre tubaꝵ
Quĩ adeo mague positis un cudib dibes
Tela nouãt. atyna põtes tibuiq fuperbũ
Ardea caistumer qz et tugere antenine
Teguuã tuta tanãt capitũ fletũta saligiaae
Umbonũ crates alii toratas aeues
Aut leues ocreas seuto ducunt argente
Uonieris huc et faltis houos huc oĩs a rat᷑
Cessit amor ⁊ocoquũt prĩos fornacib enses
Classita iãq sonaut it bello tessara iguũ¬
Hic galcã tectis frepidus ⁊ apit ille fiementis
Ad iuga coquit oquos clipeũq auroq talicem
Loricã induitur. fido q accingr ense
Paudite nũt elicona die cantusq mouete
Qui uello exciti regos que quẽq secute
Complerũt cãpos aties. quibz itala iã tũ
Floruit terra alua uirs quibz arstat amus

Expanded text:
Pars levis clipeos et spicula lucida tergent Pars levis clipeos et spicula lucida tergent arvina pingui subiguntque in cote secures; signaque ferre iuvat sonitusque audire tubarum. Quinque adeo magnae positis incudibus urbes tela novant, Atina potens Tiburque superbum, Aa tuta cavant capitum flectuntque salignas umbonum cratis; alii thoracas aenos aut levis ocreas lento ducunt argento; vomeris huc et falcis honos, huc omnis aratri cessit amor; recoquunt patrios fornacibus enses. Classica iamque sonant; it bello tessera Hic galeam tectis trepidus rapit, ille frementis ad iuga cogit equos clipeumque auroque trilicem loricam induitur fidoque accingitur ense. Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete, qui bello exciti reges, quae quemque secutae complerint campos acies, quibus Itala iam tum floruerit terra alma viris, quibus ar
Abbreviated transcription (Latin):
Hircauis arabis ue parãt seu tendere ad iuidos
Aurorã qz sequi parchosq repestere signa
Eñt gẽme belli porte. sic noĩe dicunt
Relligioue sacre et seui foridie martis
Centũ ezei clandũt uectos ait̾na qr ferei
Retora net custoe absistit sinmẽ ianus
Has ubi certa sedet patrib sentencia pugne
Irẽ quirmali trabra cuictuq gabnio
Insiguis reserat stridentia limã consul
Ipe uocat pugnas sequitur tũ cetera pultr
Aerca qz asseusu conspirant couma rauco
Hoc et tũ eneadis indutere bella latinus
MMore inbebatur tristisq recludere partire
Abstinuit tactu pr̃ auersus q refugit
Focda mĩsteua et cocis se coudidit unibut
Tñ regiua deũ celo delapsa morantis
Impulit ipã maini portas et cardiue ueiso
Belli ferratis iuꝑit satuuua postes
Ai det mextita ausonia at inuuolĩs aute
Pars pedes rre parat cãpis uais aidius altis
Puluerulentus equis furit oiũs aria req̾ũt

Expanded text:
Hyrcanisve Arabisve parant seu tendere ad Indos Hyrcanisve Arabisve parant seu tendere ad Indos Auroramque sequi Parthosque reposcere signa. Sunt geminae belli portae sic nomine dicunt religione sacrae et saevi formidine Martis; centum aerei claudunt vectes aeternaque ferri robora, nec custos absistit limine Ianus: has, ubi certa sedet patribus sententia pugnae, ipse Quirinali trabea cinctuque Gabino insignis reserat stridentia limina consul, ipse vocat pugnas; sequitur tum cetera pubes, aereaque adsensu conspirant cornua rauco. Hoc et tum Aeneadis indicere bella Latinus more iubebatur tristisque recludere portas. Abstinuit tactu pater aversusque refugit foeda ministeria et caecis se condidit umbris. Tum regina deum caelo delapsa morantis impulit ipsa manu portas, et cardine verso belli ferratos rumpit Saturnia postes. Ardet inexcita Ausonia atque immobilis ante; Pars pedes ire parat campis, pars arduus altis pulverulentus equis furit; omnes arma requirunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Pusultãt thiasis nez enĩ leue nomiẽ amatae
Uudiz colleti corũt martẽ q fatigant
Alicee infandũ cũcti ĩ omina uellum
Contra faca deũ peruerso mumẽ postũt
Certatĩ rerris circũ stãt tecta latiui
Que sesemultis crrcũlatrantibz uondis
Mole t stopili nequitꝙͣ et spiea circũ
Sara frmũt lateu q illisa refundr̃ alga
Deuĩ ubi nuilla datur cocũ exnreiaieptãs
Consiliũ et sene mitu iimois entres
Multa deos aurasqz pa testatus ĩance
I pĩ lus saculego peudetis sauguĩe roetas
Omiseri te turue nechas te tuste iuaẽbit
Suppliciũ uotisaz deos uenerabere seris
Ma michi parta quice ouũs quii lumĩe portus
Fimere feliti spelior net plura locutus
Sepsit se tectis ⁊erũqz reliquit habenas
Mos erat hesperio in latio quẽ ꝓtinus urbes
Albane coluere sacrũ nt̃ manã ⁊erũ
Foia colit. cũ pͥma monẽt ĩ prelia martĩ
Seue getis inferre manu la camablẽ bellũ

Expanded text:
insultant thiasis neque enim leve nomen Amatae, insultant thiasis neque enim leve nomen Amatae, undique collecti coeunt Martemque fatigant. Ilicet infandum cuncti contra omina bellum, contra fata deum perverso numine poscunt, certatim regis circumstant tecta Latini. quae sese multis circum latrantibus undis mole tenet; scopuli nequiquam et spumea circum saxa fremunt laterique inlisa refunditur alga. Verum ubi nulla datur caecum exsuperare potestas consilium et saevae nutu Iunonis eunt res, multa deos aurasque pater testatus inanis: Ipsi has sacrilego pendetis sanguine poenas, O miseri. Te, Turne, nefas, te triste manebit supplicium, votisque deos venerabere seris. Nam mihi parta quies, omnisque in limine portus; funere felici spolior. Nec plura locutus saepsit se tectis rerumque reliquit habenas. Mos erat Hesperio in Latio, quem protinus urbes Albanae coluere sacrum nunc maxima rerum Roma colit, cum prima movent in proelia Martem, sive Getis inferre manu lacrimabile bellum
Abbreviated transcription (Latin):
Cede loas etosi qua super fortũa laboꝵ est
Ipã regã. tales dederat saturua uoces
Iil a aũt attollre stridentes auguibzalas
Cocti qz petit sedem supera ardua liuauens
Est locus italie medio sub iõtib altis
Mobilis et fama multis mẽoratus moris¬
Qui saucti ualles. et deusis hũt fcondib atrũ
Urget utrũ latus nemoris medioq fragosus
Dat sonitũ saris et toto uertice torteus
Hic specus hortendũ et semi spracula ditis
Monstrantur ⁊upto q ingeus atherẽte uorago
Pestiferas aperit fautes quis cõdita erpnis
Met inmꝰ interoa extieruã saturina bello
Impouit regiã manũ ruit oĩs in uibem
Pastoꝵ ex atie uu̾s cesosq repertant
Almonẽ puerũ fredati q ora galesi
Iiuplorãt q deoe obtestantur q latinũ
Tnrmus a dost medio q s̃tͣmũ cedis et igui
Terroiẽ ingeiãt tencros in regna uocari¬
Tsi quoꝵ attonite bacho nemora auia mrẽs

Expanded text:
cede locis; ego, siqua super fortuna laborum est, cede locis; ego, siqua super fortuna laborum est, ipsa regam. Talis dederat Saturnia voces. Illa autem attollit stridentis anguibus alas Cocytique petit sedem, supera ardua linquens. Est locus Italiae medio sub montibus altis, nobilis et fama multis memoratus in oris, Amsancti valles: densis hunc frondibus atrum urguet utrimque latus nemoris, medioque fragosus dat sonitum saxis et torto vertice torrens. Hic specus horrendum et saevi spiracula Ditis monstrantur, ruptoque ingens Acheronte vorago pestiferas aperit fauces, quis condita Erinys, Nec minus interea extremam Saturnia bello imponit regina manum. Ruit omnis in urbem pastorum ex acie numerus caesosque reportant Almonem puerum foedatique ora Galaesi implorantque deos obtestanturque Latinum. Turnus adest medioque in crimine caedis et igni terrorem ingeminat: Teucros in regna vocariTum quorum attonitae Baccho nemora avia matres
Abbreviated transcription (Latin):
Quĩq greges illi balautũ. quina redibant
Armuenta et terrã centũ utebat aratas
Atz ea per camros equo dũ marte gerũtur
Promissi dea facta poteus ubi saugnĩe bellũ
Auibut et pane comisit funera puigne
Deserit hesterã et celi cõuera uer auras
Ii monẽ uictax affatur uoce superba
En perfecta tibi bello distordia tasti
Dic ĩ amciciã croaut et federa iñgant
Quaudo quid ausonio respersi sangniẽ tencros
Hot ctiã his addã tua si michi certa uolũtas
Finitimas in bella ferã dimuorib urbes
Acceudã q aiõs tusani martis amore
Uudiz ut auxilio ueniãt spgrã arma per agros
Tñ ꝯͣ inuo terrorũ et fraudis hablide est¬
E tant belli cause pugͣtut cõmuiꝰ arms
Que fors pͥma de dit saugius nonꝰ tibuit arma
Talia cõigia et tales celebrẽt hrioneos
Egiegiuĩ ueneris genus. et rex ip̃e latinus
Te super etherias errare li tẽtius auras
Maud pater ille uetit sĩmu reqͣtor olimpa

Expanded text:
quinque greges illi balantum, quina redibant quinque greges illi balantum, quina redibant armenta, et terram centum vertebat aratris. Atque ea per campos aequo dum Marte geruntur, promissi dea facta potens, ubi sanguine bellum imbuit et primae commisit funera pugnae, deserit Hesperiam et caeli convexa per auras Iunonem victrix adfatur voce superba: En, perfecta tibi bello discordia tristi: dic in amicitiam coeant et foedera iungant. Quando quidem Ausonio respersi sanguine Teucros, hoc etiam his addam, tua si mihi certa voluntas: finitimas in bella feram rumoribus urbes accendamque animos insani Martis amore, undique ut auxilio veniunt; spargam arma per agros. Tum contra Iuno; Terrorum et fraudis abunde est; stant belli causae, pugnatur comminus armis, quae fors prima dedit sanguis novus imbuit arma. Talia coniugia et talis celebrent hymenaeos egregium Veneris genus et rex ipse Latinus. Te super aetherias errare licentius auras haud pater ille velit, summi regnator Olympi: