comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diluuium terra sentir&. Deniq uerno aput aegrptios tempore sed mense diuer¬
so nilus exundat : ut iaciendis seminius terra molescat : &blandiore sinu
clementiore gremio semina missa suscipiat. Quod aũt sexcentesimo anno
noe fit diluuium : illud uid&ur ostendere : qr sextodie adamcreatus ẽ idẽ
Inumerus. hocest. qui par dicitur : & in auctore & inreparatore seruatur
quia fons sexa gesimi et sex centesimi : sextus ẽ numerus. Idem aut & primꝰ et septi¬
mus mensis dicitur: sed magis primum obseruare debemus quod post diluuium
uerno tempore colendorum cura repar&ur agrorum: et placidi atq uberissdi
incipiat fetura procedere. Quo significatur num quãdm̃ eonumero uł tempore
interitum hominum fuisse facturum quo fecit exordium: nisi inmanibus delic¬
ns ess& offensus simulueniam te poris & numeri ratio ꝓmittit : quod &iã ira¬

Expanded text:
diluuium terra sentiret. denique uerno apud Aegyptios tempore, sed mense diuerdiluuium terra sentiret. denique uerno apud Aegyptios tempore, sed mense diuerso Nilus exundat, ut iaciendis seminibus terra mollescat et blandiore sinu, clementiore gremio semina missa suscipiat. quod autem sescentesimo anno Noe fit diluuium, illud uidetur ostendere, quia sexto die Adam creatus est. idem numerus, hoc est qui par dicitur, et in auctore et in reparatore seruatur, quia fons sexagesimi et sescentesimi sextus est numerus. idem autem et primus et septimus mensis dicitur. sed magis primum obseruare debemus quod post diluuium uerno tempore colendorum cura reparetur agrorum et placidi atque uberis soli incipiat fetura procedere. quo significatur numquam deum eo numero uel tempore interitum hominum fuisse facturum. quo fecit exordium, nisi inmanibus delictis esset offensus. simul ueniam temporis et numeri ratio promittit, quod etiam ira
Abbreviated transcription (Latin):
minauit terra fecundior: segetes spectantur tritici: ordeo campi replent᷑:
come arborum uenturi fructus florib: uestiuntur non deẽ terra obsequuis
suis non bestiae munerib: suis quae sollempnes soluuntur in partus. ut homi¬
ninihil desit: homosolus partib suisde est: Nescit auctorem suum : a quo ei
om̃ia ministrantur. nec legit conditorem: despicit homo remuneratorem suũ ÷
cumds̃ opus suum non despexerit. pereant cum homine om̃ia : ꝓpt̃ quemnata
sunt om̃ia: in suis diuitiis consumatur homo cumsuadote moriatur. nihil
ante hominem terra deliquerat : nullis frrabit infructib In homine solo : se
degenerasse cognoscit. Spinas & tribulos profructib ferens. Quod solũ munꝰ
admirabi leest: principalementis interut. Curigitur omia illa seruantur
ideo non post collectos fructus infunditur aqua : ne beneficium magisquã

Expanded text:
minauit terra fecundior. segetes spectantur tritici, hordeo campi replentur, minauit terra fecundior. segetes spectantur tritici, hordeo campi replentur, comae arborum uenturi fructus floribus uestiuntur: non deest terra obsequiis suis, non bestiae muneribus suis, quae sollemnes soluuntur in partus, ut homini nihil desit: homo solus partibus suis deest, nescit auctorem suum, a quo ei omnia ministrantur, neglegit conditorem. despicit homo remuneratorem suum, cum deus opus suum non despexerit. pereant cum homine omnia, propter quem nata sunt omnia. in suis diuitiis consumatur homo, cum sua dote moriatur\'. nihil ante hominem terra deliquerat, nullis errauit in fructibus: in homine solo se degenerasse cognoscit, spinas et tribulos pro fructibus ferens. quod solum munus admirabile est, principale mentis interiit. cur igitur omnia illa seruantur? ideo non post collectos fructus infunditur aqua, ne beneficium magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptum: Aliquitamen ante nossic interp̃tati sunt eo quod dñm & dm̃ hoc dicen
do loco & uindicaturi & ignoturi geminam ex praeserit potestatem. & quia
hic uindicat prius inpeccatores: i deo antedñm dixerit. qm̃ uero postea ut ius¬
ti seminarium propagetur indulg& ideo dm̃ postea nomina uerit. Deniq
facturus mundum ds̃ dicitur in principio fecitds̃ caelum & terram. et dixit
ds̃ fiat lux est &iam illa non ꝑ functoria consideratio: quod sexcentesimo
temporis non ambigitur : quando augentur nascentia agerparturit : terra¬
rum parit̃ atq animantium fetura sefundit: Tuncergo fecit diluuium quan¬
do dolor maior eorumfor& qui insua habundantia puniebantur. Tunc ultio
terribilior : tam quam dicentis dĩ. Ecce om̃ia secundum liberalitatis diuinae
prouidentiae gratiam : diues natura generauit. omĩa inusum hominũ ger¬

Expanded text:
praeceptum. aliqui tamen ante nos sic interpretati sunt, eo quod dominum et deum hoc loco praeceptum. aliqui tamen ante nos sic interpretati sunt, eo quod dominum et deum hoc loco dicendo et uindicaturi et ignoturi geminam expresserit potestatem et, quia hic uindicat prius in peccatores, ideo ante dominum dixerit, quoniam uero postea ut iusti seminarium propagetur indulget. ideo deum postea nominauerit. denique facturus mundum deus dicitur: in principio fecit deus caelum et terram. et dixit deus: fiat lux. Est etiam illa non perfunctoria consideratio, quod sescentesimo temporis non ambigitur, quando augentur nascentia, ager parturit, terrarum pariter atque animantium fetura se fundit. tunc ergo fecit diluuium, quando dolor maior eorum foret qui in sua abundantia puniebantur, tunc ultio terribilior tamquam dicentis dei: \'ecce omnia secundum liberalitatis diuinae prouidentiae gratiam diues natura generauit, omnia in usum hominum ger
Abbreviated transcription (Latin):
uataatq ineliorat Repr a essitigitur dñs iampurgatione dibr aueret pqu¬
ncum usum conuersationemq generationis euas quaedses eote. M aras einis
decorens nationuer Qt copti muneris uenus taten amisulatu poecsec u¬
diastrus condeler cupiditatis absterg& tam quã pͥriorib sibstrib quĩt
aguis tusbidorum prius amaritudinem fluentorunte it fecer uisum
oiana nc aniucis iensrus loco qui fecerit quaecumq exequen da sus cep dicit
ille quinitat obsesunis honer⁊ istrurtutis ad dicitur ⁊ depier cedĩs ibis der¬
in cuamgalio Mosamicimei estis si feceritis quac egos crpio uobulidla carnat
di co uros eliouos Io smandatur ergo utamico : mandatur utei quiualida caritate
sobrio consilio quae mandata sunt ex equatur. Nec fefellit dñm iudicium suum. imple¬
uit iustus uniuersa. non partem sed uniuersa quae mandata suntei. Etideo scrip¬
turae diuinae accipit testimonium. Nec superfluum putes quia simul posuit

Expanded text:
uat atque meliorat. repressit igitur dominus iam purgatione diluuii corporuat atque meliorat. repressit igitur dominus iam purgatione diluuii corporeum usum conuersationemque generationis eius, quae degenerauerat a decore naturae et accepti muneris uenustate. haec secuns veteris colluviem cupiditatis absterget, tamquam purioribus absorbens aquis turbidorum prius amaritudinem fluentorum. 47. Et fecit, inquit, ria. Hic amici censetur loco qui fecerit quaecumque exsequenda susceperit: ille qui nutat obsequiis, oneri servitutis addicitur. Denique et dominus Jein euangelio: uos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio uobis. iam non dicam uos seruos. mandatur ergo ut amico, mandatur ut ei qui ualida caritate, sobrio consilio quae mandata sunt exequatur. nec fefellit dominum iudicium suum. inpleuit iustus uniuersa, non partem, sed uniuersa quae mandata sunt ei, et ideo scripturae diuinae accipit testimonium. nec superfluum putes quia simul posuit
Abbreviated transcription (Latin):
nontenent: dicut seleger e diuina elementec: sed non legunt. Digto discris¬
nomettn tabulas mmoses dicit: illi digitumdi non legunt ferrũ leg iurt uourt¬
mentura uident spmndi non uident sed ecła neseit a tramentunã soła nonit¬
aptuarissi oolunt dm̃ at ramento scripsis se nonspũ. Ereone ad sagersorde r esetiins
dd& ds eurre tionem curnis tam quã apicum scriptionens quo ideclasatur.
quo d sup funor hormi nuamnatiuitatem ꝓpt impiaateminus de lea eri iusperiae
uelit peapauntate tabularum utexea semenrelid uuimna ercdmanora etussret¬
tele. conuenire e iamilud in d&ur quiait. Delebo inquitommnerria en decur¬
tion eonuasnie  Resur rectioni aũt cõmuniusu naturae coreseaec tiones li
coner gatuos sed quia purgatione reciditur & reprimitur uos tdantea tonis so¬
xuroar sadieinet ameb quod purgitur speciem amitert ũ substantua coryser¬

Expanded text:
non tenent. dicunt se legere diuina elementa, sed non legunt. digito dei scripnon tenent. dicunt se legere diuina elementa, sed non legunt. digito dei scriptas esse tabulas Moyses dicit: illi digitum dei non legunt, ferrum legunt. atramentum uident, spiritum dei non uident: sed ecclesia nescit atramentum, spiritum nouitet illi uolunt deum atramento scripsisse, non spiritu. ergo, ut ad superiora redeamus, delet deus resurrectionem carnis tamquam apicum scriptionem. quo declaratur quod superfluam hominum natiuitatem propter impietatem eius deleuerit specie uelut perpetuitate tabularum, ut ex ea semen reliquum pullularet. cui sententiae conuenire etiam illud uidetur, quia ait: delebo inquit omnem resurrectionem carnis. resurrectioni autem communi usu naturae contraria uidetur esse purgatio, quia purgatione reciditur et reprimitur resurrectionis luxuria. omne tamen quod purgatur speciem amittit, substantiam suam ser
Abbreviated transcription (Latin):
tonem carnis a faciae terrae : ut scribam an caelestib: resurgentes de lebo deli¬
broterrae : ut scribam delibro uitae. Deleantur dñe meus dñẽ deleantur cito
elementa ferri: ut scribantur elemta xp̃i. Ab ol&ur resurrectio terrena: ut
caelestis gratia resundatur. Veni moses praepara gremium legẽ accipe. susci¬
pe apices quos iam misericordia diuina non deleat. suscipe tabulas. quas dñs statuat
in acernum. Vtinam ipse non frangas &ipsas mihi mea culpa sustulerat nisi
dns reddi diss&: Iurs quidem moses in dignatus ẽ. ne haberent diuina prauile¬
euãs quinoni deferrent obsequia sed puto quod nonmihieas sed uidacis fregeris
fregisi uidaris recepistimihi: fractae sunt priores u postaboles poraee ent qu
sregi sticusanperterpb iuda corum  Quidem̃ proderat ut tabulast seneneeit qua¬
fuis shons in ptenere nonpossent : ecce secundas tabulas dicunt setenere s ral

Expanded text:
ctionem carnis a facie terrae, ut scribam in caelestibus resurgentes. delebo de lictionem carnis a facie terrae, ut scribam in caelestibus resurgentes. delebo de libro terrae, ut scribam in libro uitae\'. deleantur, domine meus, domine, deleantur cito elementa ferri, ut scribantur elementa Christi. aboleatur resurrectio terrena, ut caelestis gratia redundet. ueni, Moyses, praepara gremium, legem accipe, suscipe apices, quos iam miseri.. coria diuina non deleat. suscipe tabulas, quas dominus statuat in aeternum. utinam ipse non frangas! et ipsas mihi mea culpa sustulerat, nisi dominus reddidisset. iure quidem, Moyses, indignatus es, ne haberent diuina priuilegia qui non deferrent obsequia, sed puto quod non mihi eas, sed Iudaeis fregeris. fregisti Iudaeis, recepisti mihi. fractae sunt priores, ut posteriores manerent. fregisti eas in pectoribus Iudaeorum; quid enim proderat ut tabulas tenerent, quarum praescripta tenere non possent? ecce secundas tabulas dicunt se tenere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
terrae. Ocaclestium pulchiitudo uerborum siquis ea decoro intellectu piementis
examin & : indignatur ds̃ peccatis nr̃is sed non obliuiscitur pi&atis : Minatur
supplicium sed non ꝑmisit excidium moderatur uindictam : reuocat seuerita¬
tem. Deleturum sedicit carnem : non a terra sed a faciae terrae. florem decunit
adices reseruat. sinit ut in pro fundo substantiae uiruis maneat humane : quae
in super ficie laborat: intus in passibilis ꝑseuer& immunisq noxe : ad eorum
substitutionem qui non sintreatu obnoxii reseru&ur. Pulchre aut posuit delebo :¬
tam quã lit terarum apices quidelentur. sine fraude librorum: et sine imminutione
tabularum a tramentum del&ur: sed lignum man& delentur lem̃ta ut scriban¬
tur plerumq meliora: A tramentum tollitur : substantia non ex terminatur
Delebo inquit corruptelam carnis: ut scribam in corruptionem. delebo resurre¬

Expanded text:
terrae. o caelestium pulchritudo uerborum, si quis ea decoro intellectu piae mentis terrae. o caelestium pulchritudo uerborum, si quis ea decoro intellectu piae mentis examinet! indignatur deus peccatis nostris, sed non obliuiscitur pietatis: minatur supplicium, sed non permisit excidium: moderatur uindictam, reuocat seueritatem. deleturum se dicit carnem non a terra, sed a facie terrae. florem decutit, radices reseruat: sinit ut in profundo substantiae uirtus maneat humanae, quae in superficie laboret, intus inpassibilis perseueret inmunisque noxae ad eorum substitutionem qui non sint reatu obnoxii reseruetur. pulchre autem posuit delebo tamquam litterarum apices, qui delentur sine fraude librorum et sine inminutione tabularum. atramentum deletur, sed lignum manet. delentur elementa, ut scribantur plerumque meliora, atramentum tollitur, substantia non exterminatur. \'delebo\' inquit \'corruptelam carnis, ut scribam incorruptionem. delebo resurre
Abbreviated transcription (Latin):
dae creaturae deputatum. Eb domadam aũt̃ constitutioni. totius mundi. hoc est:
uit morses in montesrna. acdemoratus ẽ : cum p̃scripta legis acciper&: Recte
igitur eodem numero declinandorum peccatorum p̃cepta tribuuntur. quo poenȩ
culpa ẽ. persoluta : ut cognos camus quod eodem uitae tempore debeat excorrec¬
tone laus comparari: quo potest punienda culpa committi. unde nunc
iam nom poenȩ p̃scripti sunt dies xl: sed uitae. Vt hocnumero ieiunis &orationib:
crebriorib nr̃orum lauemus subplicia peccatorum ÷ atq ad p̃scriptu legis inten¬
ti deuotione acfide nr̃m corrigamus errorem: Itaq perdñi resurrectionem
quadra gesimus dies iam non hab&ur nouissimus sed primus: Atq in de uita nu¬
meratur : ubi ante mortis numerus ad consũmationem mundi & humani generis
excidium conputabatur. Et delebo in quid omnem resurrectionem carnis: a fa iae

Expanded text:
dae creaturae deputatum: hebdomadam autem constitutioni totius mudae creaturae deputatum: hebdomadam autem constitutioni totius muuit Moyses in monte Sina ac demoratus est, cum praescripta legis acciperet. recte igitur eodem numero declinandorum peccatorum praecepta tribuuntur, quo poenae culpa est persoluta, ut cognoscamus quod eodem uitae tempore debeat ex correctione laus comparari, quo potest punienda culpa committi. unde nunc iam non poenae praescripti sunt dies quadraginta, sed uitae, ut hoc numero ieiuniis et orationibus crebrioribus nostrorum leuemus subplicia peccatorum atque ad praescripta legis intenti deuotione ac fide nostrum corrigamus errorem. itaque per domini resurrectionem quadragesimus dies iam non habetur nouissimus, sed primus atque inde uita numeratur, ubi ante mortis numerus ad consummationem mundi et humani generis excidium conputabatur. I Et delebo inquit omnem resurrectionem carnis a facie
Abbreviated transcription (Latin):
rsles uatq ira a nobis dicmsignificari ut nocterr non conip lem dsronif cumus¬
rum q: at con ploccamus.  signisicuntes enim mensem xerhxedierum : sieni ficamus
inos tesanda cumsauis fuissa morsi dixisie diluuiun funt qu bonos fuor¬
u diderurum & mulierum factus diluuio interitus demons traraur. Dier
adiurum referentes : qui sit purior similis lucis: noctem admulierenquiua
uiro dormiente creata de scribit : simul: qriuir prior quasiaue pubdico. isto
uro or oua mulieris : atq impirtus excito accus Ille clarior pulnldo ensta
ob scuriopitamquam do mesticis clausa parisib: &tloes pruniam. Sieunibr orta
locoraor cationis suae formati in costam uiri: debens gratioro sipecioron
uumeri quoq potioris obmecia priui legio : & pariendi usu materialibus com¬
parandi : Consonans aut̃ in utroq numerus periculi: quia peccata &iam con¬
sonantia meri toq non distant spatia temporum : quia non distant merita
Et possumus dicere : materialem numerum tristiorib hoc est delen¬

Expanded text:
rumque ita a nobis diem significari ut noctem non conprehendamus, plerumque ut conplectamur. significantes enim mensem triginta dierum significamus et noctes. unde cum satis fuisset Moysi dixisse diluuium fuisse quuirorum et mulierum factus diluuio interitus demonstraretur, diem ad uirum referentes, qui sit purior, similis lucis, noctem ad mulierem, quae uiro dormiente creata describitur, simul quia uir prior quasi auctor, qui uirtutem moueat mulieris atque in partus excitet, actu ille clarior publico, ista obscurior tamquam domesticis clausa parietibus et nocti proxima, secundo orta loco et creationis suae formata in costa uiri debens gratiam superiori, numeri quoque potioris obnoxia priuilegio et pariendi usu materialibus comparanda. consonans autem in utroque numerus periculi, quia peccata etiam consonantia, meritoque non distant spatia teEt possumus dicere materialem numerum tristioribus, hoc est delen
Abbreviated transcription (Latin):
mnimã quaecredat: quae ante noncredidit & cupientes : xp̃m uidere sermonib: demons¬
trant suis Itaq abraham caelebritis filu nuptus : Longeua accuti sesona s meritt deplen¬

Expanded text:
animam; ut credat quae ante non credidit: et cupientibus Christum videre, sermonibus demonsanimam; ut credat quae ante non credidit: et cupientibus Christum videre, sermonibus demonstrant suis. Itaque Abraham celebratis filii nuptiis , longaeva aetate, et bona senectute comple
Abbreviated transcription (Latin):
populus nationum beluina quadã horridus meritorum deformitate qui forme
suae nullũ haber& decorem fidem ea atq consensum ecdesiae recepturus. neillud
otiosum: Quod cum uenira rebecca uiditisaac deambulantem &cu interrogas
docens uere cundiam nuptiis pre ire debere. Inde em̃ & nuptiae dictte qđ puedors
gratium puelle obnuberent dis ette ergo uirgines quem obseru& s ueretuondiã
nec intecco ipite prodeatis ante extraneos. cũ rebecca iamde sponsata designatum
maritum operto capite putauerit ui dendendum. Quis ille est seruulus qui prouidit
has nuptias c̃ unusutiq deupostolis. &ille maxime quia it . Virir uos scitisquia udieb
antiquis in nobis ds̃elegit ex oremeo audire nationes uerbum euanglii ub illet quido tbieb
appellatus ẽ gentium. Ipsienim cũ leguntur aut iohannes euangelist ad quirunt dep̃o

Expanded text:
populus nationum belluina quadam horridus meritorum deformitate, qui formae populus nationum belluina quadam horridus meritorum deformitate, qui formae suae nullum haberet decorem, fidem esset atque consensum Ecclesiae recepturus. Nec illud otiosum , quod cum veniret Rebecca, vidit Isaac deambulantem; et cum interrodocens verecundiam nuptiis praeire debere: inde enim et nuptiae dictae, quod pudoris gratia puellae se obnuberent. Discite ergo virgines, quemadmodum servetis verecundiam, nec intecto capite prodeatis ante extraneos, cum Rebecca jam desponsata, designatum maritum aperto capite non putaverit videndum. 94. Quis ille est servulus qui providit has nuptias? Unus utique de Apostolis, et ille maxime qui ait: Viri fratres, vos scitis quia a diebus antiquis in nobis Deus elegit ex ore meo audire nationes verbum Evangelii . Vel ille qui doctor appellatus est gentium . Ipsi enim cum leguntur, aut Joannes evangelista, acquirunt Christo
Abbreviated transcription (Latin):
meorum patermeus curã subnuit hoc eñ non est meum. Ergo quod &ipsi filo sophi
mirati sunt : seruate uirgines sed &iã mulieres siqua a misso cito marito adules¬
uentule laqueum infirmitati suae tim& inicere. siuult nubere nub: at tantũ in dño
denuptiissuis electionem sibi uindic&. Exp&ita magis deb& uideri auiro qua ipsa uirũ
exp&isse : Verccundiam p̃mitat: ante quã nubat Quo ipsum coniugium plus conmen¬
d& uerecundia sed illi uerba imitantur : opera imitari nonqueunt. In essequoq: in eo
pclarum ecclesiae ministerium liqu& eo quod nemo ausussit eam antexm uocare
Soliem̃ xp̃o: haecerat uocandarum nationũ reposita praerogatiua Vocauc aute
non fuit dignꝰ uenire : Congregatio aut gentium : simul ut arcersiri seuidit occurrit
Deniq scias non sine misterio ẽe. cũ ueher&ur camelo ueniebat adsponsũ Eo quod

Expanded text:
meorum pater meus curam subibit; hoc enim non est meum. Ergo quod et ipsi philosophi meorum pater meus curam subibit; hoc enim non est meum. Ergo quod et ipsi philosophi mirati sunt servate, virgines. Sed etiam, mulieres, si qua, amisso cito marito, adolescentula laqueum infirmitatis suae timet incidere, ut si vult nubere, nubat tantum in Domino, de nuptiis suis electionem sibi vindicet. Expetita magis debet videri a viro, quam ipsa virum expetisse. Verecundiam praemittat, antequam nubat, quod ipsum conjugium plus commendet verecundia. Sed illi verba imitantur, opera imitari nequeunt. 92. Inesse quoque in eo praeclarum Ecclesiae mysterium liquet, eo quod nemo ausus sit eam ante Christum vocare; soli enim Christo haec erat vocandarum nationum reposita praerogativa. Vocata autem s, dignus non fuit venire: congregatio autem gentium simul ut arcessiri se vidit, occurrit. 93. Denique ut scias non sine mysterio esse, cum veheretur camelo, veniebat ad sponsum; eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
liquid in iungitur quod nom prius manducuuit puerabradas a pmntes ba psin halitreba ca
dutund ilineatn  qrod noiquo in petiato uita aurta. & argenter &usle d edtrebienca
tasseiam & iam ipsa corpora. quaethes aurum habent : aurea sunt quia sunt plena prru¬
dentiae & ar gentea sunt quae uident mandatic caclestis ad loquiis refulgere. Houo¬
santur aũt & parentes memerib Consulitur puella non de sponsalib Illa eñi undicuũ
ex pectat parentum. Non est em̃i uirginalis pudoris eligere maritum. sediam despon¬
satie uiro depfectionis consuliturdie nec in merito dilationem non adulit Iure
& enĩ properare debuit ad maritum. unde illud euripedeon quod mirantur pleriq
unde trans latumsit: manifestum ẽ: Ait eñ in ꝑsonae mulieris quaetam maritũ
uclebat ranquere & ad alias petebatur nuptuas NΥΙΟΕCΜΑΕΝΕΛCVΝΠ

Expanded text:
aliquid injungitur, quod non prius manducavit puer Abrahae appositum sibi paaliquid injungitur, quod non prius manducavit puer Abrahae appositum sibi paimpetrato, vasa aurea et argentea et vestem dedit Rebeccae. st. Et fortasse jam etiam ipsa corpora nostra quae thesaurum istum habent, aurea sunt, quia sunt plena prudentiae: et argentea vasa sunt, quae videntur mandati coelestis alloquiis refulgere. Honorantur autem et parentes muneribus . 91. Consulitur puella non de sponsalibus, nam illa judicium exspectat parentum, non est enim virginalis pudoris eligere maritum: sed jam desponsata viro de profectionis consulitur die. Nec immerito dilationem non attulit; jure etenim properare debuit ad maritum. Unde illud Euripideon quod mirantur plerique, unde translatum sit manifestum est. Ait enim in persona mulieris, quae tamen maritum volebat relinquere, et ad alias petebatur nuptias: Νυμφευμάτων μὲν
Abbreviated transcription (Latin):
quae ad gratiam dñi tenditis & uos prouocemini ut habeatis in aures & uirias
&dicatis. Quomodo ꝓhibes hoc episcope ut habeamus quod rebecca accepit
promunere & ortaris ut similessimus rebecce: sed has inaures rebecca habe¬
bat: & uirias: quaelites in eccła solent serere quae labuntur frequent. Alias
inaures habebant. quas utinã uos habeatis alias uirias. In aures rebeccae. pi
auditus insignia & uiriae rebecce ornam̃tu factorum sunt. has in aures habe
quae non grauarent aurem: sed demulcerent : hasuirias : quae manum non ma¬
teriali auro onerarent. sed spiritali actu leuarent. ideo & fratri & paren¬
tibus : in hoc placuit ornatus. & tu sume in aures quastibi abrahã dereliquit.
sum me quas trans misit uirias. audiuerba dñi dĩtui sicut ipse audiebat¬
oxsequore iusa sicit ille ꝓperauit in plare pulcdie ramis aut locus ad instouaende spuabus

Expanded text:
quae ad gratiam Domini tenditis, et vos provocemini ut habeatis inaures et virias, quae ad gratiam Domini tenditis, et vos provocemini ut habeatis inaures et virias, et dicatis: Quomodo prohibes hoc, Episcope, ut habeamus quod Rebecca accepit pro munere, et hortaris ut similes simus Rebeccae? Sed non has inaures Rebecca habebat et virias, quae lites in Ecclesia serere solent, quae labuntur frequenter: alias inaures habebat, quas utinam vos habeatis, alias virias. Inaures Rebeccae pii auditus insignia, et viriae Rebeccae ornamenta factorum sunt. Has inaures habebat, quae non gravarent aurem, sed demulcerent: has virias, quae manum non materiali auro onerarent, sed spiritali actu levarent. Ideo et fratri et parentibus in hoc placuit ornatu. Et tu sume inaures quas tibi Abraham reliquit: sume quas transmisit virias. Audi verba Domini Dei tui, sicut ipse audiebatexsequere jussa, sicut ipse properavit implere. 90. Pulcherrimus autem locus ad instruendos eos quibus
Abbreviated transcription (Latin):
rumpit a&us Speciosa ualde : quia speciosus & illep̃ filis hominũ quieã ad quisi¬
unt sibi quã non cognouerat. Nulliem̃ erat uiro copula eius: sed solo xp̃o debita
Hrdriã habens suꝑ humerum: qualauat actus omnium. & quia ex congregatione
gentium consiat qua suas lauit: ideo legis quia descendit ad fontem & impleuit rdrĩ:
& ascendit Samaritana illauenit ad fontem sicut in euangelio scriptum est sed
non descendit puteus ei uidebatur : nec in pleuit hrdriã Deniq ait hr driã ñ habeo
non habebat unde actus suos lauar& haec sola descendit. sola cognouit fontem uerũ:
buit: unde non solum puerum. sed &iã camelos saciar& quae non solum iustos riga¬
re consueuit. sed &iã in iustos replere. Ideo accepit inaures aureas. et uirias quas
misit abraham: quasi meritorum suorum praemia. fortasse audientes haec filiȩ

Expanded text:
rupit aetas. Speciosa valde, quia speciosus et ille prae filiis hominum, qui eam acquisirupit aetas. Speciosa valde, quia speciosus et ille prae filiis hominum, qui eam acquisivit sibi. Quam vir non cognoverat; nulli enim viro erat copula ejus, sed soli Christo debita. Hydriam habens super humerum, qua lavat actus hominum. Et quia ex congregatione gentilium constat, qua suos lavit, ideo legis quia descendit ad fontem, et implevit hydriam et ascendit . Samaritana illa venit ad fontem, sicut in Evangelio scriptum est , sed non descendit: puteus ei videbatur, nec implevit hydriam. Denique ait: Hydriam non habeo. Non habebat unde actus suos lavaret. Haec sola descendit, haec sola cognovit fontem verum, buit unde non solum puerum, sed etiam camelos adaquaret, 311 quae non solum justos rigare consuevit, sed etiam injustos implere. Ideo accepit inaures aureas, et virias quas misit Abraham, tamquam meritorum suorum praemia. 89. Fortasse audientes haec filiae,
Abbreviated transcription (Latin):
a quauit om̃s camelos ei Vnde puer abrahȩ accepit in aures aureas singularũ drac marũ
& duas uiri is dedit inmanus eius x aurcorum pondus carum & quac siuit abcasilocus
eã hospitio & cuius eã filia. Simplicitas quidem moralis exprimitur: quo d nullus
fuerit uł in coniugii p&itione ambicionilocus. Sed dñs p̃sul coniugii pecitionem
impleuerit Tamen expectarelic& ecclesiae misteria ubi inuenitur celesa nisi
ime soporamia ibi quaeritur inde arcessitur ubi duob stipatur fluminib: laua¬
cro eratiae: et flau penitentiae &eninisi peccatu propria defleueris nisi gratiã
baptis matis acceperis. non tibi ad quiritur ecdesiae fides quaedã coniugalis copula
muniunt eã trgris. hoc est. prudentia & eu frates. hoc est iustitia & inluminatio fruo¬
tuosa ab arbaris separatis gentib Virgo aut̃ speciosa ualde. cuius decorem nulla cor¬

Expanded text:
aquavit omnes camelos ejus . Unde puer Abrahae accepit inaures aureas singularum drachmarum, aquavit omnes camelos ejus . Unde puer Abrahae accepit inaures aureas singularum drachmarum, et duas virias dedit in manus ejus, decem aureorum pondus earum, et quaesivit ab ea si locus esset hospitio, et cujus esset filia. Simplicitas quidem moralis exprimitur, quod nullus fuerit vel in conjugii petitione ambitioni locus, sed Dominus praesul conjugii petitionem impleverit. Tamen spectare licet Ecclesiae mysteria. Ubi invenitur Ecclesia, nisi in Mesopotamia? Ibi quaeritur, inde arcessitur, ibi duobus stipatur fluminibus, lavacro gratiae, et fletu poenitentiae. Etenim nisi peccata propria defleveris, nisi gratiam baptismatis acceperis, non tibi acquiritur Ecclesiae fides, et quaedam conjugalis copula. Muniunt eam Tygris, hoc est, prudentia, et Euphrates, hoc est, justitia, et illuminatio fructuosa, a barbaris separans gentibus. 88. Virgo autem speciosa valde, cujus decorem nulla cor
Abbreviated transcription (Latin):
filiomeo inde: Qđ si noluerit tecum uenire mulier in terrã hanc: puruseris aiuram̃¬
tohoc: quo ꝓficiat hoc considara diligentius. non lic& tibi alienã accipere. sana sicris¬
nuptiarum deflectat. ad fidem instruit. lectio: abrahã sequentem deduci admonuit :
residemtẽ non expeti: nec eo filium suũ ꝑgere sanedñi sui quise ab in colatu terrae
in qua habitabat abduxerat. non defuturã misericordiam ut parar& studium peticoris.
& puelle inclinar& animũ. quasi ꝓph&u hoc dix̃ in causa filii : & quasi moralis doccor
docuit sperare in dño qui iuuare dign&ur increm̃ta fidei quaerenum & surgens
puer: profectus est inme sopotamiã: et iuxta uoti seriem quod ꝓficiscens uoluerat
seruulus: occurrit ei rebecca habens ydriã suꝑumerum uirgospeciosa ualde quã
uir non cognouerat descenditaũt ad fantem & impleuit ydriã dedit puero bibere. ad¬

Expanded text:
ilio meo uxorem inde. Quod si noluerit tecum venire mulier in terram hanc, purus eris a jurameilio meo uxorem inde. Quod si noluerit tecum venire mulier in terram hanc, purus eris a juramento hoc . Quo proficiat hoc considera diligentius. Non licet tibi accipere alienigenam. Sane si Chrisnuptiarum a fide deflectat, instruit lectio. Abraham sequentem deduci admonuit, residentem non expeti, nec eo filium suum pergere. Sane domini sui qui se ab incolatu terrae in qua habitabat, abduxerat, non defuturam misericordiam, ut praeiret studio petitoris, et puellae inclinaret animum. Quasi propheta hoc dixit in causa filii, et quasi moralis doctor docuit sperare de Domino, quod juvare dignetur incrementa fidei quaerentem. 87. Et surgens puer profectus est in Mesopotamiam : et juxta voti seriem quod proficiscens servulus voverat, occurrit ei Rebecca, habens hydriam super humerum, virgo speciosa valde, quam vir non cognoverat. Descendit autem ad fontem, et implevit hydriam, dedit puero bibere, ad
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hoc dispari crederefide: Vt ab eoquẽ non colit put& sibi conubii inꝑtitã gratiã ra¬
tiodoc& : sed amplius exempla cõmouent saepe in lecebra muliebris. decipit &ĩã fortio
in coniugio religio queritur. ideo abrabam proximã quae siuit dare filiosuo. & tuꝓximã
mus omniũ qui suꝑ om̃s fecit miseri cordiã tollens peccatũ mundi. Disce quid inuxore
querat non aurum non argentum quae siuit abrahã non possessiones sed gratiã bona
in dolis. Deinde interrogatus sinoll& uenir e filia utrũ nã eo filium dñi suiducer&.
Ad tende tibi inquit: nereuoces filiũm eum illo. dñs ds̃ caeli & ds̃ terrae accepit mede
domopatris mei & deterra inquanatussum. qui locutus est mihi & iurauit dicens: ti¬
bidabo terrã hanc & seminituo: Ipse mitt& angelum suum antete. & accipies uxorem

Expanded text:
sunt hoc dispares fide credere, ut ab eo quem non colit, putet sibi connubii impartitam gratiam. Rasunt hoc dispares fide credere, ut ab eo quem non colit, putet sibi connubii impartitam gratiam. Ratio docet, sed amplius exempla commonent. Saepe illecebra muliebris decepit etiam fortiorergo in conjugio religio quaeritur. Ideo Abraham proximam quaesivit dare filio suo. 85. Et tu mus omnium, qui super omnes fecit misericordiam, tollens peccatum mundi. Disce deinde quid in uxore quaeratur: non aurum, non argentum quaesivit Abraham, non possessiones, sed gratiam bonae indolis. 86. Deinde interrogatus si nollet venire mulier, utrumnam eo filium domini sui duceret: Attende tibi, inquit, ne revoces filium meum illo. Dominus Deus coeli, et Deus terrae accepit me de domo patris mei, et de terra in qua natus sum, qui locutus est mihi, et juravit dicens: Tibi dabo terram hanc, et semini tuo; ipse mittet Angelum suum ante te, et accipies 310 f
Abbreviated transcription (Latin):
uxilium tutũ fore Constrinxit aut̃ eum desemine cananeorum neuxore accer¬
sur& dũo suo quorũ generis auctor patrem non honorauerat & idoo maledictionis
predarit rlns misit insuos ut cognoscamꝰ fidem a quandã hereditatem deauctore
puerato inlus requi endẽ quos nobis uolumus adiungere : Cũ s cõem̃ screris & cum
sp̃s est: Quomodo aũt potest congruere caritus sidiscrepat fides : & ideo caue cͥristianae
gentili aut iudeo filã tuã tradere. Caue inquit gentilem aut udeam atq alienigenã. hoc est
her& icã & omnem alienã afidetua. uxorem accersias tibi: prima coniugni fides. castitatis
ẽpudicitiae : Quomodo potest diligere pudicitiã & iam sicristianasitcꝰ non esi satis ÷̃ nisi am¬
bo iniciatisitis sacramento baptismatis simul ad orationem uobis surgedum est: & con¬
iunctis p̃cib: obsecrandus ds̃. Acedit aliud insigne castimoniae sicredas tuodõ tibiꝗd

Expanded text:
uxilium fore. 84. Constrinxit autem eum ne de semine Chananaeorum uxorem arcessiret domino suo, quorum generis auctor patrem non honoraverat, et ideo maledictionis haereditatem transmisit in suos; ut cognoscamus fidem, et quamdam haereditatem de auctoris prosapia in iis requirendam, quos nobis volumus adjungere. Cum sancto enim sanctus spiritus est. Quomodo autem potest congruere charitas, si discrepet fides? Et ideo cave, Christiane, gentili aut Judaeo filiam tuam tradere . Cave, inquam, gentilem aut Judaeam atque alienigenam, hoc est, haereticam, et omnem alienam a fide tua uxorem arcessas tibi. Prima conjugii fides castitatis  remunerator est pudicitiae, quomodo potest diligere pudicitiam? Si Christiana sit, non est satis, nisi ambo initiati sitis sacramento baptismatis. Simul ad orationem nocte vobis surgendum est, et conjunctis precibus obsecrandus Deus. Accedit aliud insigne castimoniae, si credas a Deo tuo tibi quod
Abbreviated transcription (Latin):
tur iudiciidium aequites neforte quis dicera quid pecca uerunt pueri ut om̃ seae¬
dio uoluerent  itanullus illic iustus nullus in noc ens fuit. Au discripturã testificantẽ
qr cirduideder domũ ab in fante usq adsenem. totus populus parit᷑.: Mulla aduserat
culpe inmunis : ideo nullas in munis exitio fuit & qui possibilitatem ꝑp&ran dicri¬
minis non habuit habuit affectum. effecae uires senum : sed mens plena libi dinis
Offerebat sc̃s loth filiarũ pudorem. nam & sulla quoq flagitiosa inpurita serat:
tam̃ minus erat secđm naturã coire quã aduersus naturam delinquere. prae¬
ferebat domus suae uerecundiae hospitalem gratiam. &iam apud barbaras gentes
in uiolabilem . Deniq illie quoquno ffensa ospitalitas ẽ ubinecee inamittes capie¬

Expanded text:
tur judicii divini aequitas, ne forte quis diceret: Quid peccaverunt pueri, ut omnes exctur judicii divini aequitas, ne forte quis diceret: Quid peccaverunt pueri, ut omnes excidio involverentur? Ita nullus illic justus, nullus innocens fuit. Audi Scripturam testificantem quia circumdederunt domum ab infante usque ad senem, totus populus pariter. Nulla aetas erat culpae immunis, ideo nullus 300 immunis exitii fuit. Et qui possibilitatem perpetrandi criminis non habuit, habuit affectum. Effetae vires senum, sed mens plena libidinis. Offerebat sanctus Lot filiarum pudorem. Nam etsi illa quoque flagitiosa impuritas erat; tamen minus erat secundum naturam coire, quam adversum naturam delinquere. Praeferebat domus suae verecundiae hospitalem gratiam, etiam apud barbaras gentes inviolabilem. Denique illic quoque inoffensa hospitalitas est, ubi nec germanitas sati
Abbreviated transcription (Latin):
tagionib: erat & totius urbis excidio liberandus. Vespere erat antequã xp̃s
uenir& quia totus mundus erat intenebris. Vespere erat omnib: quos immaniũ
delictorum squalor tenebrosus urguebat: Uenit dñs ihs̃ redemit sanguine suo
mundum : lucẽ attulit. Vener̃ aut angłi duo insotł omã aduesperã ubigratia lar¬
gienda ẽ : xp̃s ad est ubiex serenda seueritas : soli adsunt mrnistri : deestibs
fecerat. Itq processu a&atis : didicerat imi tari parentem: Ad portã itaq sedeb at ut
excipir& aduenentes: Deniq ex surrex̃ t sutian obuniamillis ꝓfectior cucurrit obuiã
quiint̃ quos habitar& sciebat. tam̃ domũ suã offerebat periculis quib auferr& hospites
Curte quotar dius adquie scebant diutius tẽptando plenius ꝓbabant:. Uiri aũt euutatis
sodomor circumdeder domũ ab infanteusq ad senem totus populus parit̃. Praestrui¬

Expanded text:
tagionibus, et totius urbis excidio erat liberandus. Vesper erat antequam Christus tagionibus, et totius urbis excidio erat liberandus. Vesper erat antequam Christus veniret; quia totus erat mundus in tenebris. Vesper erat omnibus quos immanium delictorum squalor tenebrosus urgebat. Venit Dominus Jesus, redemit sanguine suo mundum, lucem attulit. Venerunt autem angeli duo in Sodomam ad vesperam . Ubi gratia largienda est, Christus adest: ubi exercenda severitas, soli adsunt ministri, deest Jesufecerant. Itaque processu aetatis didicerat imitari parentem. Ad portam itaque sedebat, ut exciperet advenientes. Denique exsurrexit obviam illis. Perfectior cucurrit obviam:quidem inter quos habitaret, sciebat; tamen domum suam offerebat periculis, quibus auferret hospites. Certe quo tardius acquiescebant, diutius tentando, plenius comprobabant. 52. Viri autem civitatis Sodomorum circumdederunt domum ab infante usque ad senem, totus populus pariter . Praestrui
Abbreviated transcription (Latin):
uicem  &iã si x iustos inuenir& inciuitate. tamen propt̃ paucorum iustita
inpunitatem toti populo promittit unde & discimus quantus murus sit
patriae uiriustus : quem admodum non debeamus inuidere uiris sc̃is nec temerȩ
derogare. Illorum &enim nosfides seruat: illorum iustitia ab excidio defendit:
Sodoma quoq si habuiss& uiros xiustos: potuit non puniri. quidsibiaũt uult
qđ ipsi qui ad abraham si mulcumdño uenerant: sodoma petierdnit uiri: nisi
ut ac eruar&ur crimen eorum si quos iustos honorauerat hismaiori sacrilegio
impnuim conarentur inferre : nã quod uiros dix̃ euidens ratio qr speciem
ꝓfenebant uirorum. Sod om̃a uespere uenerunt : meridiẽ ad abrahã qr iusto
resulg& angelorum p̃sentia impiftenebras affer&̃ : Tum̃ potest referri
&iã ad tempus dominicae passionis qđ uespere uener̃ ad eum qr sodomitanis con¬

Expanded text:
vicem, etiam si decem justos invenerit in civitate, tamen propter paucorum justitiam vicem, etiam si decem justos invenerit in civitate, tamen propter paucorum justitiam impunitatem toti populo promittit. Unde discimus quantus murus sit patriae vir justus, quemadmodum non debeamus invidere viris sanctis, nec temere derogare. Illorum etenim nos fides servat, illorum justitia ab excidio defendit. Sodoma quoque si habuisset viros decem justos, potuit non perire. 49. Quid sibi autem vult quod illi qui ad Abraham simul cum Domino venerant, Sodomam petierunt viri, nisi ut acerbaretur crimen eorum, si quos justus honoraverat, his majore sacrilegio impii vim conarentur inferre? Nam quod viros dixit, evidens est ratio; quia speciem praeferebant virorum. 50. Sodomam venerunt vespere, meridie ad Abraham; quia justo refulget angelorum praesentia, impiis tenebras affert. Tamen potest referri etiam ad tempus Dominicae passionis, quod vesperi venerunt ad eum, qui a Sodomitanis con
Abbreviated transcription (Latin):
Descendam itaq: ut uideam secđm clamorem illorum uenientem ad me si consũma¬
buntur sinaut ut sciam : non ignorabat dñs peccata sodomorum sed ꝓp̃tte ins.¬
truendum uerba huius modi loquebatur ut tu prius scruteris eorũ cõmissa
in quosuindicandum arbitraris. Descendã inquit ut uideam. hoc est sciam Tudes¬
cende indaginis studio: nequidsit quod fallat aut lateat absente ut oculis facin
dep̃hendas Eminꝰ positi multa nescire possunt : quem clamor ẽ aũt ait nis
forte quia ei quem nihillat& clamant om̃ia clamare uidentur singulorũ cri¬
mina Deniq ad camdicitur sanguis fratristui ad meclamat. hoc est non lata
sed clamat perecidium tuum. itaq uelut excitatur ds̃ flagitiorũ nr̃orum cla
iusti & totum locum seruabo Et sic ꝑ ordinem interrogationum & responsionũ

Expanded text:
um . 47. Descendam itaque, ut videam secundum clamorem illorum venientem ad me, si consummaum . 47. Descendam itaque, ut videam secundum clamorem illorum venientem ad me, si consummabuntur: sin autem, ut sciam . Non ignorabat Dominus peccata Sodomorum: sed propter te instruendum verba hujusmodi loquebatur; ut tu propius scruteris eorum commissa, in quos vindicandum arbitraris. Descendam, inquit, ut videam, hoc est, etiam tu descendere cura, descende indaginis studio; ne quid sit quod fallat, aut lateat absentem; ut oculis facinus deprehendas. Eminus positi multa nescire possunt. Quem clamorem autem ait, nisi forte quia ei quem nihil latet, clamant omnia, clamare videntur singulorum crimina? Denique ad Cain dicitur: Sanguis fratris tui ad me clamat , hoc est, non latet, sed clamat parricidium tuum. Itaque velut excitatur Deus flagitiorum nostrorum clamojusti, et totum locum servabo. Et sic per ordinem interrogationum, et responsionum
Abbreviated transcription (Latin):
spoena peccati reponitur: Ab raham deducebat hospites: ad humanitatis gra¬
flagitia N on celabo inquid abraham puerũ meũ: qđ ego faciam : senilis ouea
ts. utiq abra hamꝰ ansuperiorib: scriptura significauit. q nonaginte & nouem
processissa annos. Quomodo hunc puerum dicit: sed cum in memorẽ senectutis ex¬
ploratorem in defessum cursu inpigrum standi patientissimum deducendistu¬
diosissimum ex praesserit. Nonne conuenire nomen pueri uid&ur: officus meri¬
to puerdicitur : qui senilenesciebat fastidium pueritiae in nocentiã & obsequium
deferebat: Datꝰo itaq: iusto benedictionis gratia & posteritatis. her editas offensa
aũt peccatorum exponitur. Clamor inquit sod omorum & gomorre impl&us est.
Magna dñi patientia ut non statim peccatorem puniat sed diu differat. Et ex pec¬
tans correctionem nec cõmou&ur aduliscendũ : nisi peccator mensuram excedat

Expanded text:
s poena peccati reponitur. Abraham deducebat hospites, ad humanitatis gras poena peccati reponitur. Abraham deducebat hospites, ad humanitatis graaugebant flagitia. 45. Non celabo, inquit, Abraham puerum meum quae ego faciam . Senilis utique aetatis Abraham in superioribus Scriptura signavit, quia nonaginta et novem processisset annos: quomodo hunc puerum dicit? Sed cum immemorem senectutis, exploratorem indefessum, cursu impigrum, standi patientissimum, deducendi studiosissimum expresserit, nonne convenire nomen pueri videtur officiis? Merito puer dicitur, qui senile nesciebat fastidium, pueritiae innocentiam et obsequium deferebat. Datur itaque justo benedictionis gratia, et posteritatis haereditas. 46. Offensa autem peccatorum exponitur. Clamor, inquit, Sodomorum et Gomorrhae impletus est . Magna Domini patientia, ut non statim peccatorem puniat, sed diu differat exspectans correctionem; nec commoveatur ad ulciscendum, nisi peccator mensuram excedat.
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam ut ꝓmit tor&ur & filius. Dix̃ aũt adillum: Vbi ẽ sarauxortua : qui
res pondit adix̃ ecceintabnaculo: nũ quid ignorabat dñs ÷ qui in posteriorib
sodomorum futura excidia denunciat. ubisara e& ignorabat sed docere nosuo¬
lust: quantus pudor ẽẽ debeat feminarum. neprocaci. occursu hospicium inseoculos
inflectant : salua uerecundia ministerium suum exerceat. Abraham quoq auri¬
bus tuis ingerit intabnaculo saram degere : ut dicas quid abuxore exigas: p ro¬
uectiorsꝰ a&ccte iamsara iuuenalem custodit uerecundiã : ideo dñs spopondit
& filium: Defecerant inquid sarae fierimuliebria non otiose ad ditum. Neputares
quo d publicum et̃: in isa ac paritura la&itiam. ideo negauit serisisse : quia ignora¬
sodome & gomorrat sicut uisitatio dñi timentib exib&uri : itadiã impus¬

Expanded text:
gratiam, ut promitteretur ei filius. 42. Dixit autem ad illum: Ubi est Sara uxor tua? Qui gratiam, ut promitteretur ei filius. 42. Dixit autem ad illum: Ubi est Sara uxor tua? Qui respondit, et dixit: Ecce in tabernaculo . Numquid ignorabat Dominus qui in posterioribus Sodomorum futura excidia denuntiat, ubi Sara esset? Non ignorabat: sed docere nos voluit, quantus pudor esse debeat feminarum; ne procaci occursu hospitum in se oculos inflectant; salva verecundia ministerium suum exerceant. Abraham quoque auribus tuis ingerit in tabernaculo Saram degere; ut discas quid ab uxore exigas. Provectiore aetate jam Sara juvenilem custodit verecundiam, ideo Dominus spopondit ei filium. Defecerant, inquit, Sarae fieri muliebria . Non otiose additum, ne putares  rideret, quod publicam esset in Isaac paritura laetitiam. Ideo negavit se risisse, quia ignoraSodomae et Gomorrhae . Sicut visitatio Domini timentibus exhibetur, ita etiam impii
Abbreviated transcription (Latin):
la mundus consumatus agniculus. masculus erit uobis. ab ouib: hedis sum&is. & cc¬
cid&is inquid illum totamultitudo sinagogae aduesperum. Unde & hic meri dies
ẽe describitur quando abraham dño offert hospitium. sed ad cenam uitulus immo¬
latur. & cũ lacte manducatur: hoc est : noncum sanguine sed cum fidei puritate
Bonus uitulus : ut pote quipeccata diluer&. Tener qui a non dura ceruice sed mal¬
leiugũ legis agnouit crucis patibulum non recusauit. & merito tener: decuius
capite & pedib: & int̾nis nihil relictum ẽ & hos non contritum ẽ ab eo sed totus¬
in epulantium cibum cessit. Talem nobis logis figurauit umbra talem ueritts
euangelui demonstrauit Manducauer̃ in quid illi. abrahã aut̃ stabat sub arbo¬
res aduertimus humilitatis officium cõmendari. humilitate abrahã stabat
& tuprimam adcubitationis partem occupas: Deniq ea humi litas inuenit

Expanded text:
la, mundus, consummatus, anniculus, masculus erit vobis ab ovibus et hoedis. Sumetis et ocla, mundus, consummatus, anniculus, masculus erit vobis ab ovibus et hoedis. Sumetis et occidetis, inquit, illum tota multitudo synagogae ad vesperum . Unde et hic meridies esse describitur, quando Abraham Domino offert hospitium. Sed ad coenam vitulus immolatur, et cum lacte manducatur, hoc est, non in sanguine, sed cum fidei puritate. Bonus vitulus, ut pote qui peccata dilueret. Tener, quia non dura cervice, sed molli jugum legis agnovit, crucis patibulum non recusavit. Et merito tener, de cujus capite et pedibus et internis nihil relictum est, et os non est contritum ab eo, sed totus epulantium cibo cessit. Talem nobis Legis figuravit umbra, talem veritas Evangelii demonstravit . 41. Manducaverunt, inquit, illi: Abraham autem stabat sub arbore . Advertimus humilitatis officium commendare humilitatem. Abraham stabat, et tu primam accubitionis partem occupas? Denique ea humilitas invenit
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem diuinitatis asserens trinitatem. pari quadĩ mensura atq reuerentia: pa
aate distingues hanc deuotionem ina fidei ad sertionem consꝑge muliersimi lagi¬
nẽ offerat : hoc est interiora spiritalis frum̃ti uł grani illius dequo dictũ ẽ. quodnisi
intrã ceciderit: nullum fructum adfera. Vnde & prima uidi maria dominicȩ
resurroctionis mỹsterium. & festinauit non passim omnib: sed soliparo & iohanni
intimare sacre salutis nuncium Vircurrat ad boues. sumat uitulum & sacram̃tũ
dominicae passionis. festinato inpigerstudio nonlento otio remissus accipiat. tra¬
dat illud puero quiin nocentiã tenere seru& a&atis dolum nesciat. ferire non noue¬
rit in corrupticorporis custodiat castimonium. Dequo ait dñsihs : Nisi conuersi
lacte apposuit. Deniq exodo cum paschadñi declarar&. ait moses Agnꝰ sine macu¬

Expanded text:
ejusdem divinitatis asserens Trinitatem, pari quadam mensura atque reverentia Patrejusdem divinitatis asserens Trinitatem, pari quadam mensura atque reverentia Patretate distinguens, hac devotionem tuam fidei assertione consperge. 39. Mulier similaginem offerat, hoc est, interiora spiritalis frumenti vel grani illius de quo dictum est, quod nisi in terram ceciderit, nullum fructum afferat. Unde et prima vidit Maria Dominicae resurrectionis mysterium, et festinavit non passim omnibus, sed solis Petro et Johanni intimare sacrae salutis nuntium. Vir currat 297 ad boves, sumat vitulum, et sacramentum Dominicae passionis festinato impiger studio, non lento otio remissus accipiat, tradat illud puero qui innocentiam tenerae servet aetatis, dolum nesciat, referire non noverit, incorrupti corporis castimoniam custodiat. De quo ait Dominus Jesus: Nisi conversi lacte apposuit. Denique et in Exodo cum pascha Domini declararet, ait Moyses: Agnus sine macu