comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ingauit ¶ Si ad singlã uolueritis
uel laudatoribꝰ respondere uel
cũ detractoribus litigare. tp̃s
ꝑditis. cuius in proposito sãto
nõ leura iactura est. a certis em̃
ad celos festinãtẽ qui morat᷑ et¬
si nõ detinet. plurimũ tñ nocet
¶ pietas est ingie dei memõ
cõtinua intẽtio. cictio ad ĩtessi¬
gẽtiã eius. indefessio affectio
ficiẽdi studio. uel in exꝑiẽtie
dulcedine et fruẽdi gaudio¬
habet in cõsciẽtia. nõ ephilet
ĩ uita. nõ epertet in cella nõ
sulitauius. sed silus dicẽdꝰ est
nec cella ei cella est sed ueclu
dens nõ est uere ueclusus ẽ
qui in deo liber nõ est Gole
lute ueritatia mn silẽtio
nũde cordis. ultro patetͦ sͥ
gonstiencia et libeie se m
fundit afferta de dõ memior¬
et ues issiũat᷑ intellectꝰ et hono
suo fonit᷑ affectꝰ. uel libere se¬
ip̃m deflet huãne fragilitatis
defectus. propt᷑. hoc sdm̃ formã
propost ur̃i. hĩtãtes d̃ celis pociꝰ

Expanded text:
enim ad singula volueritis, vel laudatoribus respondere, vel cum detractoribus litigare, tempus perditis, cujus in proposito sancto non levis est jactura. A terris enim ad coelos festinantem qui moratur, etsi non detinet, plurimum tamen nocet haec est jugis Dei memoria, continua intentionis actio ad intelligentiam ejus, indefessa affectio ficiendi studio, vel in experientiae dulcedine et fruendi gaudiohabet in conscientia, non exhibet in vita, non exercet in cella, non solitarius, sed solus dicendus est: nec cella ei cella, sed reclusio Deus non est: vere reclusus est, qui in Deo liber non est. Soliluce veritatis, in sereno mundi cordis ultro patet sibi pura conscientia, et libere se in se fundit affecta de Deo memoret vel illuminatur intellectus, et bono suo fruitur affectus; vel libere seipsum deflet humanae fragilitatis defectus. Propter hoc secundum formam propositi vestri habitantes in coelis p
Abbreviated transcription (Latin):
seclõ. totos uos ĩclufistis cũ deo
celi si quid̃ et celle gĩtacio
cognate sũt. qr sicut celũ et
A crsado eñ celũ et cella nõmẽ
hõt᷑. uacare deꝯ. frui deo. quod
celebrat᷑ in cellis audes dicert᷑
st̃ĩ angłi dei. cellas hñt ꝙ cclis
et eq̃ delectãt᷑ in tellie ac ĩ celis
iugit celestia accitãt᷑. telam
cellẽ sacͣmẽti sil tudine. et
pietatis affectu sił et operis
effectu proximũ efficit᷑ net
ia spiritui orãte uel eciã a cor¬
port epenti a cella ĩtelum
A cella em̃ in celũ seꝑe asce̾dit
uix aut̃ unꝙͣ a cella ĩ ĩferinm

Expanded text:
saeculo, totos vos inclusistis cum Deo. Cellae siquidem et coeli habitatio cognatae sunt; quia sicut coelum et A celando enim coelum, et cella nomen hest hoc? Vacare Deo, frui Deo. Quod celebratur in cellis, audeo dicere, sancti angeli Dei cellas habent pro coelis, et aeque delectantur in cellis ac in coelis. jugiter coelestia actitantur, coelum cellae et sacramenti similitudine, et pietatis affectu, et similis operis affectu proximum efficitur: nec jam spiritui oranti, vel etiam a corpore exeunti, a cella in coelum A cella enim in coelum saepe ascenditur; vix autem unquam a cella
Abbreviated transcription (Latin):
ncet magna et diuina
plane fuerunt miraclã
q̃ dũs gessit in troris
hoc tñ unũ suꝑ onia alia
enituit. et cetera illust᷑nͭ.¬

Expanded text:
nim magna et divina plane fuerint miracula, quae Dominus gessit in terris, hoc tamen unum super omnia alia enituit, et caetera cun
Abbreviated transcription (Latin):
Infantes ꝑ iunocentiam ⁊ ꝑ simpli¬
citatem: ut oeposito ueteri homine.
secundum quem prius uiximꝰ ⁊ qui c̃
xp̃o crucifixus est: hc̃ xp̃c resurrexit
a mortuis ꝑ glam pr̃is. ita et nos cru¬
cifiri cum ipso. et ab oĩb huiꝰ mũdi
desideriis sepult. meream᷑ hic ĩ nouã
uitam dẽ resurgere. et in futura resur

Expanded text:
Infantes per innocentiam, per simplicitatem, ut, deposito veteri homine, secundum quem prius viximus, qui cum Christo crucifixus est, sicut Christus resurrexit a mortuis per gloriam Patris, ita et nos crucifixi cum ipso, et ab omnibus hujus mundi desideriis sepulti, mereamur hic in novam vitam resurgere, et in futura resur
Abbreviated transcription (Latin):
uis reuoluet nobis lapidẽ ab
ostio monum̃ti: Clausum ẽ
dñe oltium m̾entis meȩ. et p̾ut intel-¬
lectũ meũ lapis mortalitatis. p̾graua¬
tus ponde ĩiquitatis mee. tec huma¬
ne prorsus uires ualent illũ amouẽ.¬
nͥ omp̃s sermo tuus a regalib sedib
ueniat. angłs consilii qͥ diruat macenã
imicitiaritur: et aꝑiat nob̾ sensum uͥ in¬
telligamus scripturas. et uideamus
linteam ina posita ałi nos. humanita¬
tis et resurrectionis tue uerissima te

Expanded text:
uis revolvet nobis lapidem ab ostio mouumenti? Clausum est, Domine, ostium mentis meae, et premit intellectum meum lapis mortalitatis praegravatus pondere iniquitatis meae; nec humanae prorsus vires valent amovenipotens sermo tuus a regalibus sedibus veniat, angelus consilii, qui diruat maceriam inimicitiarum, et aperiat nobis sensum ut intelligamus Scripturas, et videamus linteamina posita ante nos, humilitatis et resurrectionis tuae verissima te
Abbreviated transcription (Latin):
gari: cum hoc sacrificio debemus
filios nr̃os offerre deo in templo: id ẽ
onaia oꝑa nr̃a cum lacͥmis dño com¬
mendare : et tranffere omnem thesau¬
rum nr̃m oꝑum ñdrum quasi filiũ
nr̃m ĩ illud sublime templum sicut
te uobis thesauros in celo. In t̾ra
sua qui representat opera sua non
in templo dei : s in oculis homi¬
num. Ideo erigamus omnia oꝑa ma
ad deum
ut sicut ille pro nob̾
hodie in cemplo est p̃sentatus : ita
nos illi puris mentib et actibus ĩ
illo celesti templo p̾sentemur: qd̃
ip̃e nobis pr̾are dignet᷑. qui cum
patre et siũ sc̃o uunt et reguat d̾s
omnia scła scłorum ameN

Expanded text:
gari: cum hoc sacrificio debemus gari: cum hoc sacrificio debemus filios nostros offerre Deo in templo, id est omnia opera nostra cum lacrymis Domino commendare, et transferre omnem thesaurum operum nostrorum, quasi filium nostrum in illud sublime templum, sicut te vobis thesauros in coelo Matth. , qui facit opera sua, non in templo Dei, sed in oculis hominum. Ideo erigamus omnia opera nostra ad Deum, ut, sicut ille pro nobis hodie in templo est praesentatus, ita nos illi puris mentibus et actibus in illo coelesti templo praesentemur. Quod ipse nobis praestare dignetur, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus, per omnia sa
Abbreviated transcription (Latin):
sit quod dominus dimittit om¬
nia pec Etata illis qui conuertun¬
tur ad illũ Set sumunt peniten¬
tiam: tam̾ semꝑ debemus timere
quia nescimus utrum digna sit nr̃a
satisfactio terum quanuis homo
sentiat se esse in bono tamen
quandui uiuit potest cadere in ma-¬
lum. Et ideo timere debemus sẽ¬
ꝑ. et in isto duplici timore flere co¬
ram deo : et tunc offerimus duos
pullos columbe. Iterum debemus
habere: ouplicẽ pudoiem. Pudorẽ:
quia nosmet ipsos ꝑ peccata et uicia
contaminauimus. et corrrupimus :
pudorem quia oib bonis que nobis
deus fecit. ingrati fiiimus. Ip̃e nos
creauit. nutriuit. et dedit sensum et
intelligenttam. ip̃e quod ẽ suꝑ om̃ia
mortem suam ꝓ nob̾ obtulit: et tam̃
nos fuimꝰ ingrati omnib. et insuꝑ red¬
didimus mala pro bonis. et odiũ pro
dilectione eius. Ergo fratres. qui hoc
duplici pudore afficitur et lacrima¬
tur: offert par turturum. Per hoc
sacrificium possumus sine dubio pur¬

Expanded text:
sit quod Dominus dimittit omsit quod Dominus dimittit omnia peccata illis qui convertuntur ad illum et faciunt poenitentiam; tamen semper debemus timere; quia nescimus utrum digna sit nostra satisfactio. Iterum quamvis homo sentiat se esse in bono, tamen quandiu vivit, potest cadere in malum. Et ideo timere debemus semper, et in isto duplici timore flere coram Deo: et tunc offerimus duos pullos columbae. Iterum debemus habere duplicem pudorem; pudorem, quia nosmetipsos per peccata et vitia contaminavimus et corrupimus; pudorem, quia omnibus bonis, quae nobis Deus fecit, ingrati fuimus. Ipse nos creavit, nutrivit, et dedit sensum et intelligentiam: ipse, quod est super omnia, mortem suam pro nobis obtulit, et tamen nos fuimus ingrati omnibus, et insuper reddidimus mala pro bonis, et odium pro dilectione ejus. Ergo, fratres, qui hoc duplici pudore afficitur, et lacrymatur, offert par turturum. Per hoc sacrificium possumus sine dubio pur
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt de timore Columba enmm
habitat inter homines: ubi habet
timere semꝑ insidias et laqueos.
In gemitu turtitris: intelligite illas
lacrimas quas pudor prouocat. Tur¬
tur enim uidetur esse quedam ue¬
recunda auis : que non potest ui
Nunum tantum habere maritũ.
pro quadam ut puto naturali uere¬
cundia. Ideo dicit sponsus in canti¬
cis anime sancte. Gene tue sicut
turturis. Scitis: quia in genis o¬
stenditur pudor. S ca anima ha¬
bet genas idest uerecundiam tur¬
turis: quia ad om̃s alios amores ue¬
recundatur nisi ad amorem dei. Il¬
le offert columbam: qui pro timo¬
re dei compungitur de peccatis su¬
is: et lacrimas sundit. Ille offert
turturem: qui pro uerecundia de
peccatis suis plorat ante deum. S
quare p̾ceptum est offerre par cur¬
turum aut duos pullos columbarũ
Q uia debemus habere duplicem
timorem : et duplicem uerecundi-¬
am. Tmorem ne damnemur pro
illis peccatis que commisimus: et
timorem ne adhuc in peccatis inci-¬
damus. Nam quanuis uerum

Expanded text:
eniunt de timore. Columba enim habitat inter homines, ubi habet semper insidias et laqueos. In gemitu turturis intelligite illas lacrymas, quas pudor provocat. Turtur enim dicitur esse quaedam verecunda avis, quae non potest nisi unum tantum habere maritum, pro quadam, ut puto, naturali verecundia. Ideo dicit sponsus in Canticis animae sanctae: Genae tuae sicut turturis . Scitis quia in genis ostenditur pudor. Sancta anima habet genas, id est verecundiam turturis; quia ad omnes alios amores verecundatur, nisi ad amorem Dei. Ille offert columbam, qui pro timore Dei compungitur de peccatis suis, et lacrymas fundit. Ille offert turturem, qui pro verecundia de peccatis suis plorat ante Deum. Sed quare praeceptum est offerre par turturum aut duos pullos columbarum? Quia debemus habere duplicem timorem, et duplicem verecundiam. Timorem, ne damnemur pro illis peccatis, quae commisimus; et timorem, ne adhuc in peccatis incidamus. Nam quamvis verum
Abbreviated transcription (Latin):
atus uent̃ qui te portaiit: et ubera
que sugsisti. Et dominus dix̃ illi
Qͥnimino: beati qui audiunt uer¬
bum dei. et custodiunt illud. Ideo fr̃s.
t̃paremus spiritale quoddam castel¬
lum : et ueniet ad nos dominus nr̃.
Nudacter enim dico. quia nisi beata
maria. hoc castellum Pparasset inse:
non uitrass in uterum eius. nec in
mente eius dominus iħc. nec istud
euangłm in eius fesliuitate hodie le¬
geretur. Ergo ĩparemus hoc caste¬
lum. In castello fiunt tria quedam
ut forte sit: scilicet fossatum. mitrꝰ
et turris. Primo fossatum. et postea
murus suꝑ fossatum: et sic turris q̃
est fortior et excellentior ceteris. Mu¬
rus et fossatum se inuicem custodi¬
unt. quia nisi fossatum p̾esset. pos¬
sent ꝑ aliquod ingenium homi¬
nes accedere ad murum suffodien¬
dum: et nisi murus ẽẽt suꝑ fossa¬
tum possent ad fossatum accede¬
re. et illud implere. Turris autẽ¬
omnia custodit: quia altior est

Expanded text:
atus venter qui te portavit, et ubera atus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Et Dominus dixi illi: Quinimo, beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud . Ideo, fratres, praeparemus spirituale quoddam castellum, ut veniat ad nos Dominus noster. Audacter enim dico, quia nisi beata Maria hoc castellum praeparasset in se, non intrasset in uterum ejus, nec in mentem ejus Dominus Jesus, nec istud Evangelium in ejus festivitate hodie legeretur. Ergo praeparemus hoc castellum. In castello fiunt tria quaedam, ut forte sit, scilicet fossatum, murus et turris. Primo fossatum, et postea murus super fossatum, et sic turris quae est fortior et excellentior caeteris. Murus et fossatum se invicem custodiunt; quia nisi fossatum praeesset, possent per aliquod ingenium homines accedere ad murum suffodiendum; et nisi murus esset super fossatum, possent ad fossatum accedere, et illud implere. Turris omnia custodit, quia altior est
Abbreviated transcription (Latin):
¶d ergo clicemus fr̃s: Qͥa non
est modo corꝑalit in t̾ra. quia non
possumus eum corꝑalit̾ susciꝑe. ido
debemus desperare de eius aduẽtu:
Immo p̃̾paremus domos nr̃as. et
sine dubio ãd opus nr̃m ĩneltus.
uemet ad nos: qmͣ si corꝑalit retus¬
set. Iste sine dubio mulietes: bea¬
te fuerunt. que eum corpalit su¬
sceperunt: s omnino ideo beatio¬
res. quia eum mente susceꝑant:
Nam tunc temporis. multi eum cor¬
ꝑalit̾ susceꝑunt. et cum eo mandu¬
cauerunt et biberunt : s quia eũ
in mente non susceꝑunt. miseri re¬
manserunt. Qs enim infelicior
iuda: Et ille corꝑalit̾ ministrauit
domino. Oicam adhuc amphus.
psa beata uͥgo maria cuiꝰ hodie głosã
celebramus assumptionem. sine du¬
bio beata fuit. quiã filium dei cor¬
pore suscepit: sed ideo tamen ma¬
gis beata. quia eum mente susceꝑat.
Mentioi: siñ ĩpe dñs hoc dix. He¬
ri lectum fuit : quomodo quedam
mulier. ait ad dominum nr̃m. Be¬

Expanded text:
Quid ergo dicemus, fratres, quia non Quid ergo dicemus, fratres, quia non est modo corporaliter in terra, quia non possumus eum corporaliter suscipere, ideo debemus desperare de ejus adventu? Imo praeparemus domos nostras, et sine dubio ad opus nostrum melius veniet ad nos; quam si corporaliter venisset. Istae sine dubio mulieres beatae fuerunt, quae eum corporaliter susceperunt; sed omnino ideo beatiores, quia eum mente susceperant. Nam tunc temporis multi eum corporaliter susceperunt, et cum eo manducaverunt et biberunt; sed, quia eum in mente non susceperunt, miseri remanserunt. Quis enim infelicior Juda? et ille corporaliter ministravit Domino. Dicam adhuc amplius. Ipsa beata virgo Maria, cujus hodie gloriosam celebramus Assumptionem, sine dubio beata fuit, quia Filium Dei corpore suscepit; sed ideo tamen magis beata, quia eum mente susceperat. Mentior, si non ipse Dominus hoc dixit. Heri lectum fuit, quomodo quaedam mulier ait ad Dominum nostrum: Be
Abbreviated transcription (Latin):
dam. marcha nomine ex¬
cepit illũ. in donrum su-¬
am. Et huic erat soror:
nomine maria. Nudistis
in euangłio magnam fe.¬
licitatem: duarum mulierum Ue¬
re fr̃s magna felicitas marche:
que talem suscepit hospitem: que
illi ministrauit. que circa obsequi¬
um sium occupata fuit. Mag-¬
na felicitas marie. que recognou̾
excellentiam huius hospitis. que
audiit sapientiam euis: que gu-¬
stauit dulcedinem eiꝰ. Sic enim
lum. et qd quedam mulier. que uo-¬
cabatur martha. eum susceperit in
domum suam: et ministrauerit illi
Illa habebat quandam sororem. que
uocabat᷑ maria q̃ statim ut iħus
intrauit : cucurrit ad pedes eius. et
ibi sedit. et audiebat dulcia uerba
eius. et intantum attendebat in u̾¬
bis domini. ut nichil curaret quid
ageretur in domͦmno. quid aliquis
loqueretur: quantum etiam soror sua
laborabat. Qs enim tinus ex uobis.
si dominus nr̃ corꝑaliter esset in t̾¬
raͥ et uellet intrare ad se. qui non
miro. et meffabili modo gauderet

Expanded text:
Martha nomine, excepit illum in domum suam. Et huic erat soror, nomine Maria . Audistis de Evangelio magnam felicitatem duarum mulierum. Vere, fratres, magna felicitas Marthae, quae talem suscepit hospitem, quae illi ministravit, quae circa obsequium suum occupata fuit. Magna felicitas Mariae, quae recognovit excellentiam hujus hospitis, quae audivit sapientiam ejus, quae gustavit dulcedinem ejus. Sic enim lum, et quod quaedam mulier quae vocabatur Martha eum susceperit in domum suam, et ministraverit illi. Illa habebat quamdam sororem, quae vocabatur Maria, quae statim ut Jesus intravit, cucurrit ad pedes ejus, et ibi sedit, et audiebat dulcia verba ejus; et intantum attendebat in verbis Domini, ut nihil curaret, quid ageretur in domo, quid aliquis loqueretur, quantum etiam soror sua laborabat. Quis enim unus ex vobis, si Dominus noster esset in terra, et vellet intrare ad se, qui non miro et ineffabili modo gauderet?
Abbreviated transcription (Latin):
nistris sa cayphe foris ꝑtulit Atten¬
de ergo et uide : si est dolor tuus simi¬
lis sic̃ dolor meus. Uide quis grauio¬
ra ꝑtulit obprobria: xp̃c foris in cor¬
pe an petrus intus in pectore. S iã
ad pilatum eatur. Mane autem fa¬
cto: uinctus adducitur ad pilatum.
Quandiu culpa latet: nox ẽ. Nt ubi
cepit innotescere: mane fit. Cunc
iam ligatur a pͥncipib sacerdotum:
et traditur pilato. hoc ẽ pͥncipi tene¬
brarum. sic̃ et apłs iubet huiusmo¬
di tradere sathane in interitum car¬
nis. Et ffertur adolescens de como
ad portam ciuitatis: ubi sedet pilatꝰ
protaibunali. In porta emmaiudiqi
app̾ hensum flagellauit. Sepe dum
culpa retegitur: ꝑ impudentiam pec¬
catorum effrenatur Augentur fla¬
gicia: plage multiplicant᷑. M ulta
enim flagella pecc̾orum. His flagel

Expanded text:
nistris Satanae foris pertulit. Attennistris Satanae foris pertulit. Attende ergo et vide, si est dolor tuus similis sicut dolor meus. Vides quis graviora pertulit opprobria, Christus foris in core, an Petrus intus in corde? Sed jam ad Pilatum eatur. Mane autem facto , vinctus adducitur ad Pilatum: quandiu culpa latet, nox est, at ubi coeperit innotescere, mane fit. Tunc jam ligatur a principibus sacerdotum, et traditur Pilato, hoc est principi tenebrarum: sicut et Apostolus jubet hujusmodi tradere Satanae in interitum carnis . Effertur adolescens de domo ad portam civitatis , ubi sedet Pilatus pro tribunali, in porta enim civitas autem apprehensum flagellavit. Saepe dum culpa retegitur per impudentiam peccatorum effrenatur; augentur flagella, plagae multiplicantur, multa enim flagella peccatorum . His flagel
Abbreviated transcription (Latin):
se xp̃m non respiciebat: quia ue¬
latam faciem habebat. Unde bene
alius euangłista: et recordatus ẽ in¬
quit petrus. Recordatio peb: respe¬
ctus fuit xp̃i Ergo cum peccatum
flendo rẽcordaris a ꝑͦ uidẽris: immo
sublato uelamine xp̃m̃ uides. Et e¬
gressus foras. Propterea negabat:
quia unitus esse uolebat. Ettamen
quando negauit: foras egressus est.
Unde foras: De domo xp̃i: de do¬
mo fidelium. At ubi de domo cayphe
foras egressus ẽ: in domum xpĩ intro¬
missus ẽ. Quanti sunt hodie qui di¬
cunt hodie nos sumus de domo xp̃i.
nos sumus de domo eccłiȩ : et sunt
de domo cayphe. ħ ẽ ypocrisis.Od
petrus negando: hoc isti faciunt af¬
firmando. Sz nisi consitendo foras
exeant et amare flaant: non intrãt
in eccliam xp̃i A maritudo fleruũ:
uelamen diluit oculorum. In domo
ergo chaiphe colaphitatus ẽ xp̃c:
quia in domo conscientie colaphita¬
tus est petrus. Et quod petrus a sa-¬
thana intus passus ẽ: hoc xp̃c ami¬

Expanded text:
se Christum non respiciebat, quia vese Christum non respiciebat, quia velatam faciem habebat, unde bene alius evangelista: Et recordatus est, inquit, Petrus. Recordatio Petri respectus fuit Christi; ergo, cum peccatum flendo recordaris, a Christo videris, imo sublato velamine Christum vides. Et egressus foras propterea negabat, quia intus esse volebat, et tamen, quando negavit, foras egressus est. Unde foras? de domo Christi, de domo fidelium? At ubi de domo Caiphae foras egressus est, in domum Christi intromissus est. Quanti sunt hodie qui dicunt: Nos sumus de domo Christi, nos sumus de domo Ecclesiae; et sunt de domo Caiphae, hoc est hypocrisis? Quod Petrus negando, hoc ipsi faciunt affirmando. Sed nisi confitendo foras exeant, et amare fleant, non intrant in Ecclesiam Christi. Amaritudo fletuum velamen diluit oculorum. In domo ergo Caiphae colaphizatus est Christus, quia in domo Caiphae colaphizatus est Petrus: et quod Petrus a Satana intus passus est, hoc Christus a mi
Abbreviated transcription (Latin):
uelauerunt. faciem meam in t̾ram
defixerunt. et dorsum meum incu¬
dẽ suã fecerunt. et supra dorsum me¬
um fabricauerunt pecc̾ores. S ad¬
huc intra domum contineoꝵ: ubi
puella moritur et suscitat᷑. Namet
ibidem petrus negauit. ¶homo
non sum Hominem attendo non
deum. hominem cimeo non deum:
cuius ueritatem nego. Nonne tibi
petrus in his uerbis uelatam ha-¬
buisse faciem uidetur: Unde et¬
t̾cio colaphitatus ẽ: qr t̾cio negauit.
Et t̾cio paulus rogauit dominum:
ut auferret a se angłm sathane: qui
isset quidem sathanas sitamen licuis¬
set ei tam diu petrum colaphizando
cribrare sic̃ triticum: donec omnem
ab eo fidei medullam excussisset. S
ego inquit petre rogaui pro te: ut ñ
deficiat fides tua. Q noe respexit e¬
um xp̃c. et egressus foras. fleuit ama¬
re Tandiu faciem uelatam habuit pe¬
trus: donec resperit eum xp̃e S mĩ
quid non etiam prius negantem nõ
respiciebat: Etiã S petris respicientẽ

Expanded text:
velaverunt, faciem meam in terram velaverunt, faciem meam in terram defixerunt, et dorsum meum incudem suam fecerunt, et super dorsum meum fabricaverunt peccatores: sed adhuc intra domum contineor, ubi puella moritur et suscitatur, nam et ibidem Petrus negavit, dicens: O homo, non sum ; hominem attendo, non Deum; hominem timeo, non Deum cujus veritatem nego. Nonne tibi Petrus in his verbis velatam habuisse faciem videtur? Unde tertio colaphizatus est? quia tertio negavit, Et Paulus tertio rogavit Dominum ut auferret a se angelum Satanae qui isset quidem Satanas si tamen licuisset tandiu Petrum colaphizando cribrare sicut triticum , donec omnem ab eo fidei medullam excussisset, sed egdeficeret fides tua: unde respexit eum Christus, et egressus foras, flevit amare. Tandiu velatam faciem habuit Petrus, donec respexit eum Christus. Sed nunquid non etiam prius negantem non aspiciebat? etiam. Sed Petrus respicientem
Abbreviated transcription (Latin):
penoere in statera hinc calamita¬
tem tuam: illinc inquitatem meã.
Dedisti corpus tuum ꝑcutientib
et genas tuas uellentib. faciẽ tuã
non auertisti a conspuentib in te:
ut alape tue alapas meas remoue¬
ant. et flagella flagellis expientur.
et opprobria exꝓbratium que ceci¬
derunt suꝑ te. auserant a me oxꝑ¬
brium sempit̾num. H ec sunt lin¬
teamina mundissima carnis tue qͥ¬
bus uulnera mea alligastio sam̃a¬
ritane misericors. ut poneres me
suꝑ iumentum tuum et ꝑducereᷤ
in stabulum: qm̃ uere languores
nr̃os ipse tulisti. et dolores nr̃os ip¬
se portasti: cuius liuore sanati su¬
mus. In domo gͦ pͥncipis sac̾dotũ
uelata facie colaphitat᷑ xp̃c: qͥa
in domo conscientie cecata mente
colaphitatur xp̃ianus. Quod e¬
nim xp̃c in publico ego patior in
occulto: et quod ille foris amunstͥs
chayphe. ego intus a nequitiis sa¬
thane : quia supra dorsum meurn
sabricauerunt pecc̃ores. faciem mͥ

Expanded text:
penpentem tuam, illinc iniquitatem meam. Dedisti corpus tuum percutientibus, et genas tuas vellentibus; faciem tuam non avertisti a conspuentibus in te, ut alapae tuae alapas meas removeant, et flagella flagellis expientur, et opprobria exprobrantium quae ceciderunt super te, auferant a me opprobrium sempiternum. Haec sunt linteamina mundissima carnis tuae, quibus vulnera mea alligasti, o Samaritane misericors, ut imponeres me super jumentum tuum, et perduceres in stabulum: quoniam vere languores nostros ipsos tulisti, et dolores nosse portasti, cujus livore sanati sumus. In domo ergo principis sacerdotum velata facie colaphizatur Christus: quia in domo conscientiae caecata mente colaphizatur Christianus. Quod enim Christus in publico, ego patior in occulto: et quae ille foris a ministris Caiphae, ego intus a nequitiis Satanae: quia supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, faciem mihi
Abbreviated transcription (Latin):
uos omnes qui transitis ꝑ uiam
altendite et iudete si ẽ dolor sum¬
lis: sicut dolor meus. q tcendite
dolorem meum: ut in dolore meo
uideatis dolorem ur̃m Dolor mĩs:
imago ur̃i doloris ẽ. Quod atcẽ¬
ditis in corꝑe meo: attendite et
uidete. si similis dolor non est in
corde ur̃o. Transiti a uobis ad me.
retransite a me in uos: et uidete
si similis dolor non est in uobis.
sic̃ dolor meus. Nolite flere suꝑ
me: s suꝑ uos ipsas flete filie ie¬
rusalem Uester ille dolor quem
transitis et non attenditis: magiꝰ
ẽ flendus qmͣ dolor meus. Prop.¬
ter scelus enim ur̃m: ꝑcussus sũ.
Hec nobis de cruce clamas. õ be¬
nigne iħu: et si non uerbis tamen
ipsa re. Quid tibi respondeame
Quid loquar : eut quid ittribu¬
am: E ecisti ergo michi de corꝑe
tuo: speculum anime met. Nesci¬
ebas contumelias et t̾rores. et cola¬
phitantem me incessanter sathanã.
tusi uiderem artem medicine tue.
similia similib curantem. et ap¬

Expanded text:
vos omnes, qui transitis per viam, vos omnes, qui transitis per viam, attendite et videte, si est dolor sicut dolor meus. Attendite dolorem meum, ut in dolore meo videatis dolorem vestrum; dolor meus imago vestri doloris est. Quid attenditis in corpore meo? Attendite et videte, si similis dolor non est in corde vestro. Transitis a vobis ad me, retransite a me in vos; et videte si non est similis dolor in vobis, sicut dolor meus. Nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, filiae Jerusalem. Vester ille dolor, quem transitis et non attenditis, magis est flendus quam dolor meus; propter scelus enim vestrum percussus sum. Haec nobis de cruce tua clamas, o benigne Jesu; et si non verbis, tamen ipsa re: quid tibi respondeam? quid loquar? aut quid retribuam? fecisti ergo mihi de corpore tuo speculum animae meae. Nesciebam contumelias et terrores, et colaphizantem me incessanter Satanam, nisi viderem artem medicinae tuae similia similibus curantem, et ap
Abbreviated transcription (Latin):
et uelut testa pallescit. Ista crux manet
te Nescio utrum in lectulo molli. an
iñ cruce rigida suauius moriatur: nͥ
quod crux citius dolorem abscidit.
Que uidemus et sentimus leuia sũt.
a mors semper comitatur.
um ambularent animalia: am-¬
bulabant pariter et rote iuxta ea.
Si uita nt̃a prosiceret: rota sc̃e scrꝙp¬
ture nobiscum parit̾ ambularet. S
quia ꝑ paludes et saxa pedibus eun¬
tes offendimus: uix rote nos seqũut᷑.
Passio domini celebratur ⁊ et nos uo¬
luptati oꝑam damus: Clamat nob
de cruce. ouos omnes qui transitis
ꝑ uiam. attendite et uidete. si ẽ dolor
simił sic̃ dolor meus: et nemo ẽ qui¬
audiat. nemo qui consolet᷑. nemo qͥ
respondeat. Sitio inquit. Domine
quid sitis: Ergo ne te plus cruciat
sitis. qmͣ cruye De cruce siles. et de
siti clamas: Sitio. Qͥo: Ur̾am
fidem. ut̾am salutem: uim gaudi¬
um. Plus animarum uiarum: qmͣ
corꝑĩs mer cruciatus me tenet. O

Expanded text:
t horrescit, et velut testa pallescit. Ita crux manet t horrescit, et velut testa pallescit. Ita crux manet te. Nescio utrum in lecto molli, an in cruce rigida suavius moriatur, nisi quod crux citius dolorem abscidit. Quae videmus et sentimus levia sunt aam mors semper comitatur. Cum ambularent animalia, ambulabant pariter et rotae juxta ea; si vita nostra proficeret, rota sanctae Scripturae nobiscum pariter ambularet. Sed quia per paludes et saxa pedibus euntes offendimur, vix rotae nos sequuntur; passio Domini celebratur, et nos voluptati operam damus! Clamat nobis de cruce: O vos omnes qui transitis per viam, attendite et videte si est dolor similis sicut dolor meus , et nemo eaudiat, nemo qui consoletur, nemo qui respondeat. Sitio, inquit. Domine, quid sitis? ergone te plus cruciat sitis quam crux? de cruce siles, et de siti clamas? Sitio, quid? vestram fidem, vestram salutem, vestrum gaudium; plus animarum vestrarum quam corporis mei cruciatus me tenet. O
Abbreviated transcription (Latin):
men dorat symon. omit et iaco¬
bus. et iahannes. Quate: Quia
non atcendunt: quid post paululũ
futurum sit. Pericul magnitudo:
somnum fagat. Nunquid dormi¬
uit petrus in atrio: Nunquid dor¬
mierunt qui relicto eo fugerunte
Nunquid dormiuit adolescens. gn̾
tenuerunt eum: et ille reiecta syndo¬
ne nudus prosugit: Et tamen fri¬
gus erat : quia stabat petrus et ca¬
lefaciebat se. Magnitudo ꝑiculi:¬
et somnum. et frigus. et sam̾em
facit obliuisci. Euigila tandem¬
euigila miserabilis anima: si non amore
saltim timore. Cogita saltem crucia¬
tum: quem iamiamq passura es ĩ mor-¬
te. Certe nulla crux durior qmͣ mors.
Mors inquam ipsa ẽ durissima crux:
que tibi ꝑatur. ad quam cotidie tu festi¬
nas. et non attendis.¶ide quomodo
mors te crucifigit. Corpus rigescit. cui¬
ra distenduntur: manus et brachia
decidunt Pectus anhelat. ceruit lan-¬
guescit. labia spumant: oculi stupes
scunt. Facies exsudat. uultus horresẽ:

Expanded text:
men dormit Simon, dormit Jacomen dormit Simon, dormit Jacobus et Joannes. Quare? Quia non attendunt quid post paululum futurum sit. Periculi magnitudo somnum fugat. Nunquid dormivit Petrus in atrio? nunquid dormierunt qui relicto eo fugerunt? nunquid dormivit adolescens, quando tenuerunt eum, et ille relicta sindone nudus profugit? Et tamen frigus erat, quia stabat Petrus, et calefaciebat se. Magnitudo periculi somnum, et frigus, et famem facit oblivisci. Evigila tandem, miserabilis anima, si non amore, saltem timore. Cogita saltem cruciatum, quem jam passura es in morte. Certe nulla crux durior est quam mors. Mors, inquam, ipsa est durissima crux, quae tibi paratur; ad quam quotidie tu festinas, et non attendis. Vide quomodo te mors crucifigit. Corpus rigescit, crura distenduntur, manus et brachia decidunt, pectus anhelat, cervix languescit, labia spumant, oculi stupesscunt, facies exsudat, vultus tabescit e
Abbreviated transcription (Latin):
requiescitur ⁊ et alium ꝓhibes
in quo oculi grauant᷑: Ita ẽ. Qͥ
enim uigilat inte. suauit̃ dormit.
et silet: et sonmo suo requiescit.
Qͥ eͣnum dormit ate: sic̃ ebrius
nocte. nesciens gͣugit̃ agitatur:
Tristis est inquit anima mea: usq
ad mortem. Anima łstis ẽ: que expe¬
ctat mortis tͥbulationem. Quis enĩ
sciat an utrum ad sinistram an ad
dexteram eat ÷ quis sciat quomodo
respondeat ad arguentem se. quãdo
uidex sicut parturiens loquetur:
deo tristis anima similis fiat pelli¬
cano solitudinis. que odit ciuitatẽ¬
et conuenticula eorum de sangui¬
nibus. et macie solitudinis pallet.
ut sicut inticorax in parietinis scͥp¬
ture querat sibi escam tota nocte.
et euolet in passerem suꝑ dectum
uigilantem et cauentem quando
ueniat sur. Uel iudam non uidetiᷤ
quomodo non cdormit. Qm ꝑui
modo circuit orbem t̾re: Hon ces¬
sat manus eius. non cessat pes. et
coateruat sibi iram in die ire. et ca¬

Expanded text:
requiescitur; et alium prohibes requiescitur; et alium prohibes in quo oculi gravantur? Ita est: qui enim vigilat in te, suaviter dormit, et silet, et somno suo requiescit; qui autem dormit, a te, sicut ebrius nocte nesciens graviter agitatur. Tristis est, inquis, anima mea usque ad mortem . Anima tristis est quae exspectat mortis tribulationem: quis enim sciat utrum ad sinistram an ad dextram eat? Quis enim sciat quomodo respondeat ad arguentem se, quando judex sicut parturiens loquitur? Ideo tristis anima, similis fiat pellicano solitudinis, qui odit civitatem, conventicula eorum de sanguinibus, et macie solitudinis pallet, et sicut nycticorax in parietinis Scripturae quaerat sibi escam tota nocte, et evolet in passerem super tectum vigilantem et caventem quando veniat fur. Vel Judam non videtis, quomodo non dormit? Qumodo circuit orbem terrae! non cessat manus ejus, non cessat pes, et coacervat sibi iram in die irae. Et ta
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃am decurrat. et aꝑiat os suum.
et bibat illum. et clamet ad te. ꝙ
tecum ad pr̃em melius qmͣ san¬
guis abel. Oͥs autem ẽ domine
qui tecum una hora uigiet: Et¬
am in celo non ẽ factum silentiũ
nisi quasi media hora: quantomi¬
nus in t̾ra una hora uigilabimus
tecume Quotiens is. et quotiẽs
redis ad nos et imenis nos dor¬
mientes. et tamen benigne susci¬
tas nos : et iterum abis secũdo.
et tcio eundem sermonem dicẽs.
Statim autem ut recesseris. ite¬
rum somnus occupat nos: nec
uigilare possumus nͥ qmͣ du
nobiscum es. et suscitas nos. Ne¬
nis in scd̃a et t̾cia ugilia: s be¬
atus ille seruus quem cunc inue¬
neris uigilantem. Iam pͥme et
quarte uigilie nulli mentio fit:
qr nec pͥmeua etas sensum reci¬
pit uigilandi. nec ultima spem
plixius dormiendi. Et quid est
domine quod t̾cio rediens copi¬
am dormiendi prestas: Dormi¬
te iam inquit et requiescite. Nũ¬
quid alium concedis somnũ ubi

Expanded text:
nostram decurrat, et aperiat os suum, nostram decurrat, et aperiat os suum, et bibat illum, et clamet ad te, et tecum ad Patrem, melius quam sanguis Abel. Quis autem est, Domine, qui tecum una hora vigilet? Etiam in coelo non est factum silentium, nisi quasi media hora: quanto minus in terra vigilabimus tecum una hora? Quoties et quoties redis ad nos, et invenis nos dormientes! et tamen benigne suscitas nos, et iterum abis secundo et tertio eumdem sermonem dicens. Statim autem ut recesseris, iterum somnus occupat nos, nec vigilare possumus, nisi quamdiu nobiscum es, et suscitas nos. Venis in secunda et tertia vigilia: sed beatus ille servus quem tunc inveneris vigilantens . Jam primae et quartae vigiliae nulla mentio fit; quia nec primaeva aetas sensum recipit vigilandi, nec ultima spem prolixius dormiendi. Et quid est, Domine, quod tertio rediens, copiam dormiendi praestas? Dormite jam, inquis, et requiescite . Nunquid alium concedis somnum, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
lus ne te uideat. collabitur pes
nr̃ in hoc mare magnum et spa¬
ciosum manib. ubi sunt reptilia
quorum non ẽ numerus. que som¬
niorum suorum phantasiis inten¬
tam ludificant auimati. et trahũt
in cor maris. unde non facilis ad
suꝑiora reditus ẽ: msi tu emittaᷤ
manum tuam de alto. et liberes
nos de aquis multis. Suscita nos
dñe: ut tecum uel una hora uigi¬
lemus et oremus. Ois est autẽ
qui tecum uel una hora uigilet
Auulsus enim es anobis quantum
lactus sapidis. et agonitas ꝓlixiuiꝰ:
ita ut gutta sanguims tui decur¬
rat in t̾ram. Longe longe auulsꝰ
es a nobis: quia lapis abscisus ẽ
de monte sine manibz. et iacta¬
tus est lapis et ꝑcussit goliam¬
in fronte. et statuam in pedib
Iste ẽ iactus tauis longe a nobis.
qr etiam et usq ad interiora ue¬
laminis p̃cursor introisti pro no¬
bis. ubi semꝑ int̃pellas patm.
S utinam guita sanguinis qui
de agone tuosudat. usq ad t̾ram

Expanded text:
lus ne te videat: collabitur pes lus ne te videat: collabitur pes r in hoc mare magnum et spatiosum manibus, ubi sunt reptilia quorum non est numerus! quae somniorum suorum phantasiis intentam ludificant animam, et trahunt in cor maris, unde non facilis ad superiora reditus est, nisi tu emittas manum tuam de alto, et liberes nos de aquis multis. Suscita nos, Domine, ut tecum vel una hora vigilemus et oremus. Quis autem est qui tecum una hora vigilet? Avulsus enim es a nobis quantum jactus est lapidis, et agonizas prolixius, ita ut gutta sanguinis tui decurrat in terram. Longe, longe a nobis avulsus es, quia lapis abscissus est de monte sine manibus, et jactus est lapis, et percussit in fronte Goliam, et statuam in pedibus. 4. Iste est jactus tuus longe a nobis: quia etiam usque ad interiora velaminis praecursor introisti pro nobis, ubi semper interpellas patrem. Sed utinam gutta sanguinis, qui de agone tuo decurrit, usque ad terram
Abbreviated transcription (Latin):
idens indisti domine deus afflictio-¬
nem popłi tui quiest in egypto:
et inclinasti celos tuos. et descendisti
liberare nos. Indulta est et michi dñe
modica quies ab oꝑib tenebrarum du¬
rissimis. quibus mentem meam uehe¬
ment̾ afflixit importunus exactor
pharaonis: et sabbati tui p̾patio iam
letificauit animam meam. Terunta¬
men nondum usq ad speculum ꝓue¬
ni. ubi plemus intelligam pustulas
et neuos qui maculant faciem meã.
que ualde displicent in oculis tuis:
qm̃ et si lauero me nitro. et multi¬
plicauero michi herbam borich. ma¬
culatus ero miniquitate mea. Et nẽ
dñe passionis tue dies urgere nos
deberet magis qm̃ p̃positi pharaonis:
qm̾ in oꝑibus tuis iustitia ẽ et
pax. et gaudium in spũ sc̃o. Nos
au̾tem dormitamus. te domine
ꝓ nobis orante : quia oculi ñi te¬
pore nr̃o grauati sunt. Suscita
nos ut uigilemus et oremus ne
incidamus in temptationem:
quoniam tbulatio ualde ꝓrima
nobis est. Qmͣ cito claudit᷑ ocu¬

Expanded text:
idens vidisti, Domine Deus, afflictionem populi tui, qui est in Aegypto, et inclinasti coelos tuos, et descendisti liberare nos. Indulta est et mihi, Domine, modica quies ab operibus tenebrarum durissimis; quibus mentem meam vehementer afflixit importunus exactor Pharaonis, et sabbati tui praeparatio jam laetificavit animam meam. Verumtamen nondum usque ad speculum perveni, ubi plenius intelligam pustulas et naevos qui maculant faciem meam, qui valde displicent in oculis tuis; cum et si lavero me nitro, et multiplicavero mihi herbam Borith, maculata sum iniquitate mea. Et tunc, Domine, passionis tuae dies urgere nos deberent magis quam praepositi Pharaonis: cum in operibus tuis justitia est, et pax et gaudium in Spiritu sancto. Nos autem dormitamus, te, Domine, pro nobis orante: quia oculi nostri tempore nostro gravati sunt. Suscita nos ut vigilemus et oremus, ne incidamus in tentationem: quoniam tribulatio valde proxima est nobis, quam cito clauditur ocu
Abbreviated transcription (Latin):
bores et misertas ꝑferamus: scienteᷤ
qr finem habebunt. Iterum quis mul¬
tum curaret istas consolationes spiri¬
tales: si non amplius durarent qmͣ du¬
rat ista uita: S non auferetur a
nobis pars marie : inmo augebitur.
Et quod hic ꝑ quasdam minitissi¬
mas guttas incipimus gustare: post
istam uitam usq ad quandam sp̃ita¬
lem ebrietatem bibemus: sic̃ dicit
ꝓpħa. I nebriabuntur ab ubertate do¬
mus tue: et torrente uoluptatis tue po¬
tabis eos. Non gͦ tancamur istis la-¬
boribus : quia aufe̾nt᷑ a nobis Nui¬
de desidemus gustum diuine dulcedi¬
nis. quia hic quidem incipit. s post
istam uitam ꝑficiet᷑ in nobis: et inet̾¬
num manebit in nobis. Ed quam
nobis beatitudinẽ optinendam auxi¬
liet᷑ nobis beata maria apud filtũ su-¬

Expanded text:
bores et miserias perferamus, scientes bores et miserias perferamus, scientes quia finem habebunt. Iterum quis multum curaret istas consolationes spirituales, si non amplius durarent quam durat ista vita? Sed non auferetur a nobis pars Mariae, imo augebitur. Et quod hic per quasdam minutissimas guttas incipimus gustare, post istam vitam usque ad quamdam spiritualem ebrietatem bibemus, sicut dicit Propheta: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos . Non ergo vincamur istis laboribus, quia auferentur a nobis. Avide desideremus gustum divinae dulcedinis, quia hic quidem incipit, sed post istam vitam perficietur in nobis, et in aeternum manebit in nobis. Ad quam nobis beatitudinem obtinendam auxilietur beata Maria apud filium su
Abbreviated transcription (Latin):
nec laborem nec actionem nec cõ¬
templationem: nec aliquid omni¬
no debemus s̾ponere nos coegerit
etiam ipsos ut ita dixerim pedes iħu
relinquere. ꝓpt̾ obedientiam. Nam
ꝓfecto licet dulcius haberet maria
sedere ad pedes iħu: tamen si ei ius.¬
sisset dominus sine ͣ dubitatione sur¬
geret. et ministraret cum sorore
sua. S non iussit dominus ut in
hoc facto utranq hanc actionem
commendaret et ut solliciti si¬
mus. si non aliud nob̃ p̃cipiat᷑. sem
ꝑhec duo sollicite custodiamus. nec
aliud ꝓpt aliud dimittanius. Con¬
siderandum est auter: quod ait do¬
minus Maria optimam partem e¬
legit : que non auferetur. ab ea
Magnam consolationem dedit
nobis dominus : in his uerbis.
Auferet᷑ a nobis pars marche: s
non auferetar pars matie. Qsuis
non fastidiret istos labores et miseri¬
as ⁊ si semꝑ deberent esse nobiscum:
deo consolatur nos dominus. Ui¬
riliter ergo agamus. nirilit̾ istos la¬

Expanded text:
nec laborem, nec actionem, nec connec laborem, nec actionem, nec contemplationem, nec aliquid omnino debemus praeponere, nisi coegerit etiam ipsos, ut ita dixerim, pedes Jesu relinquere propter obedientiam. Nam profecto, licet dulcius haberet Maria sedere ad pedes Jesu; tamen, si ei jussisset Dominus, sine omni dubitatione surgeret, et ministraret cum sorore sua. Sed non jussit Dominus, ut in hoc facto utramque hanc actionem commendaret: et ut solliciti simus, si non aliud nobis praecipiatur, semper haec duo sollicite custodiamus, nec aliud propter aliud dimittamus. Considerandum est autem quod ait Dominus: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Magnam consolationem dedit nobis Dominus in his verbis. Auferetur a nobis pars Marthae, sed non auferetur pars Mariae. Quis non fastidiret istos labores et miserias, si semper deberent esse nobiscum? Ideo consolatur nos Dominus. Viriliter ergo agamus, viriliter istos la
Abbreviated transcription (Latin):
iste mulieres ambe in uno ca¬
stello: ambe in una domo sũt.
ambe grate. et accepte domi¬
no. ambe dilecte a dño sic̾ dic̃
euangłmi. Diligebat autẽ iħc
mariam et martham et latarum.
Nut dicant quis unqm sc̃orum
patrum sine utraq hac actione
ad ꝑfectionem uenerit: Qa au¬
tem ab uno quoq nr̃m ambe he
partes exercende sunt: sine du¬
bio certis temporib debemus
ea agere que sunt marthe. certis
temporib ea que sunt mariȩ.
nͥ necessitas int̾currerit. que legẽ
non habet Ideo dsollicite debemus
ista tempora custodire que nobis
p̾fixit spiritus sc̃s. ut uidelicet tẽ¬
pore lectionis simus stabiles et qͥ¬
eti nec indulgeamus ocio aut dor-¬
pori: nec separmus nos a pedib
iħ̾u. s ibi sedeamus et audiamus
uerbum ilsus. Tempore autem la¬
boris simus impigri et prompti. nec
ullomodo ꝑ obtentum quietis. amit¬
tamus minsterium ueritatis. Nec
unqmͣ ista duo commisceamus nisi
sola obedientia cui nec quietem

Expanded text:
Istae mulieres ambae in uno caIstae mulieres ambae in uno castello, ambae in una domo sunt, ambae gratae et acceptae Domino, ambae dilectae a Domino, sicut dicit Evangelium: Diligebat autem Jesus Mariam et Martham et Lazarum . Aut dicant, quis unquam sanctorum Patrum sine utraque hac actione ad perfectionem venerit. Quia autem ab unoquoque nostrum ambae hae partes exercendae sunt, sine dubio certis temporibus debemus ea agere quae sunt Marthae, sed certis temporibus ea quae sunt Mariae; nisi necessitas intercurrerit, quae legem non habet. Ideo sollicite debemus ista tempora custodire, quae nobis praefixit Spiritus sanctus; ut videlicet tempore lectionis simus stabiles et quieti, nec indulgeamus otio aut torpori, neque separemus nos a pedibus Jesu, sed ibi sedeamus et audiamus verbum illius. Tempore autem laboris simus impigri et prompti, nec ullo modo per obtentum quietis omittamus ministerium veritatis. Nec unquam ista duo commisceamus, nisi sola obedientia, cui nec quietem,
Abbreviated transcription (Latin):
ne inquit ñ est tibi cure quod so¬
ror mea reliquit me solam mini¬
strare: Dic ergo illi ut me adiu¬
uet. Temptatio ẽ. Uidete ergo fr̃s qr
quãdo in illo tempore quo debemus
uacare lectionib et orationibus
suggerit nobis cogitatio nr̃a ut
eamus ad illum uel ad illũ laborẽ
quasi hoc sit necessarium: tunc
quodam modo marcha uocat ma-¬
riam. ut illam adiuuet. S do¬
minus bene iudicat: et iuste. Nõ
iubet ut marcha sedeat cumma¬
ria : nec ubet ut maria surgat
et ministret cum martha. Me¬
lior utiq est et dulcior et suam¬
o pars marie: non tamen uult
ut marche opus ꝓpt̾ illã dimittat᷑
Laboriosior pars marthe: nõ tñ
uult ut quies marie ꝑturbet᷑.
Uult ergo: ut utreq agant suas
partes. Qcunq ergo autem sic
intelligunt quod aliqui homi¬
nes sint. qui tantum debeant
in ista uita sequi partem marthe.
et iterum alii qui debeant tan¬
tum studere parti marie. sine du¬
bio errant et non intelligunt. qr¬

Expanded text:
ne, inquit, non est tibi curae, quod sone, inquit, non est tibi curae, quod soror mea reliquit me solam ministrare? Dic ergo illi, ut me adjuvet . Tentatio est. Videte ergo, fratres, quia quando in illo tempore, quo debemus vacare lectionibus et orationibus, suggerit nobis cogitatio nostra, ut eamus ad illum, vel ad illum laborem, quasi hoc sit necessarium, tunc quodammodo Martha vocat Mariam, ut illam adjuvet; sed Dominus bene judicat et juste. Non jubet, ut Martha sedeat cum Maria, nec jubet ut Maria surgat, et ministret cum Martha. Melior utique est, et dulcior et suavior pars Mariae; non tamen vult ut Marthae opus propter illam dimittatur. Laboriosior pars Marthae, non tamen vult ut quies Mariae perturbetur. Vult ergo ut utraeque agant suas partes. Quicunque autem sic intelligunt, quod aliqui homines sint, qui tantum debeant in ista vita sequi partem Marthae, et iterum alii debeant tantum studere parti Mariae, sine dubio errant, et non intelligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi infirmo et paruo etꝰ esurien¬
ti et sitienti: dolebat in passis̃ib.
illius in contumelus quas faciebat
illi iudei. Ideo illi dicitur Mar¬
tha martha: sollicit᷑a es: et tur¬
baris erga plurima. Secundum
partem mariȩ quasi domino sup¬
plicabat. quasi dominum suum
colebat: et spirituali dulcedin eiꝰ
quantum potuit inhiabat. Ergo
fr̃s mei qnditi sumus in hoc cor¬
pe. in hoc exilio. in hoc loco peni¬
tentiȩ : sciamus hoc esse nobis
magis ꝓpͥum et magis natura le
quod dominus dixit ad adam. In
sudore uultus tui uesceris pane
tuo: Hoc enim ꝑtinet ad mar¬
tham. Qͥcquid enim de spirita¬
li dulcedine gustamus. non est ut
ita dicam quedam pitantia: qua d̾s
sustentat infirmitatem nr̃am. Id̾o
sunt marthe. et cum omni timo¬
re et cura exerceamus ea que sũt
mariȩ: nec partem dimittamus
inius. ꝓpt̾ partem alterius. Et¬
ueniet aliquando ut marcha nelit
in labore suo habere mariam: s
non ẽ ei consentiendum. Domi¬

Expanded text:
quasi infirmo, et parvo, esurienquasi infirmo, et parvo, esurienti et sitienti; dolebat in passionibus illius, in contumeliis, quas faciebant illi Judaei. Ideo illi dicitur: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima . Secundum partem Mariae quasi Domino supplicabat, quasi Dominum suum colebat, et spirituali dulcedini ejus quantum potuit inhiabat. Ergo, fratres mei, quandiu sumus in hoc corpore, in hoc exsilio, in hoc loco poenitentiae, sciamus hoc esse magis nobis proprium, et magis naturale, quod Dominus dixit ad Adam: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . Hoc enim pertinet ad Martham. Quidquid enim de spirituali dulcedine gustamus, non est nisi, ut ita dicam, quaedam pitantia, qua Deus sustentat infirmitatem nostram. Idesunt Marthae, et cum omni timore et cura exerceamus ea quae sunt Mariae, nec partem dimittamus unius propter partem alterius. Eveniet aliquando ut Martha velit in labore suo habere Mariam, sed non est ei consentiendum. Domi
Abbreviated transcription (Latin):
certa tempora ad opus marie.
ste due actiones ꝑfecte fuerunt ⁊
beata maria domina nr̃a. Quod
dominitm nr̃m uestiuit. quod pa¬
uiteum. quod portauit. quod fu¬
git cum eo in egiptum: hoc totum
ꝑtinet ad actionem coiꝑalem. Q
autem considerabat omnia uerba
hec conferens in corde suo quod
considerabat eius diuinitatem. et
contemplabatur eius potentiam. et
degustabat eius dulcedinem: hoc
totum ꝑtinet ad mariam. Unde ã¬
it pulchre euangłista. Marta se¬
dens ad pedes iħu: audiebat uer¬
bum illius. Secundum partem mar¬
che non sedebat beata maria ad pe¬
des iħu: immo ut ego existimo ip¬
se dominus iħc sedebat ad pedes
dulcissime matris suȩ. Nam sicut
dicit euangłista. et ip̃e erat subdi¬
tus illis: id est marie et ioseph. S
secundum hoc quod uidebat et
cognoscebat diunitatem eius. si¬
ne dubio sedebat ad pedes illius.
quia se humiliabat aute eum: et
tenebat se ꝓ ancilla sua. S ecundũ
partem marche iuistrabat illi

Expanded text:
certa tempora ad opus Mariae. certa tempora ad opus Mariae. Istae duae actiones perfecte fuerunt in B. Maria domina nostra. Quod Dominum nostrum vestivit, quod pavit eum, quod portavit, quod fugit cum eo in Aegyptum, hoc totum pertinet ad actionem corporalem. Quod autem considerabat omnia verba haec, conferens in corde suo , quod considerabat ejus divinitatem, et contemplabatur ejus potentiam, et degustabat ejus dulcedinem, hoc totum pertinet ad Mariam. Unde ait pulchre evangelista: Maria sedens ad pedes Jesu, audiebat verbum illius . Secundum partem Marthae non sedebat B. Maria ad pedes Jesu. Imo, ut ego existimo, ipse Dominus Jesus sedebat ad pedes dulcissimae Matris suae. Nam, sicut dicit evangelista, et ipse: Erat subditus illis , id est Mariae et Joseph. Sed secundum hoc quod videbat et cognoscebat divinitatem ejus, sine dubio sedebat ad pedes illius; quia se humiliabat ante illum, et tenebat se pro ancilla sua. Secundum partem Marthae ministrabat illi,