comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ube ĩplere. upor tñ ut ꝯsentiat est attentius
remanere. sequatur uit̾ suum. exͣ.e. quod
si acceperint habitũ qui dari ꝑfitentibus
ꝯstieuit. Scd̾s sifecerunt ꝓfessionem: T̃erc̃
si enident apparet quod tales ab solute uolue

Expanded text:
libere adimplere. Uxor tamen, ut assentiat, est attentius remanere, sequatur virum suum. DE EODsi acceperunt habitum qui dari profitentibus consuevit. Secundus si fecerunt professionem. Tertius si evidenter appa
Abbreviated transcription (Latin):
nitentia ĩponenda. Circa sollempnitates.
Nota quod qui iurat ꝑ dm̃: multum obli¬
gatur. qui u̾o ꝑ dm̃. et euangelium. magis
mag̾ obligatur. et ita crescentibus: sollemp¬
uitatib. crescit obligatõ. S quid si unus
urat ꝑdm̃. alius ꝑ euangelium: Solet
dici ꝯmunit̃ a doctonb quod si utrũq iura¬
mentum sollempnit̾ fcm̃ est equalt̾ obli¬
gant. Si autem alt̾m sollempnit᷑. altm¬

Expanded text:
lennitates nota, quod qui iurat per deum, multum obligatur; qui vero per deum et Evangelia, magis as, magis adhuc obligatur et ita crescentibus solennitatibus, crescit obligatio. Sed quid si unus iurat per deum, alius Evangelium? Solet dici communiter a doctoribus, quod si utrumque iuramentum solenniter factum est, equaliter obligat. Si autem alterum solenniter, alt
Abbreviated transcription (Latin):
rã sunt ĩgresse. debent in aliis locis eius¬
dem ordins collocari. ꝙ si commode non.¬
tur debent recipi ineisdem monasteriis.
dispensatine de nouo mutatis prioribus
locis et inferioribus assignatis. exͣ .e. diłctus¬

Expanded text:
peram sunt ingresse, in aliis locis eiusdem ordinis collocentur que si forte protur, recipiantur in eisdem monasteriis dispensative de novo, mutatis prioribus locis et inferioribus assignatis. Hoc et
Abbreviated transcription (Latin):
articulos fidei. Secundum ut aliquẽ ledat
in inste. quod tale est ut nulli ꝓsit et obsit
tis in causa criminali. Tercium quod pro dest
alicͥ. ita nt obsit alteri. ꝙͣ uis non ad ĩmundi¬
ciam corporalem. ut mendacium testis in cã
pecumarsa. Quartum quod fit sola men¬
tiendi fallendiq libidine. quasi sñ cã et
utilitate. Quintum quod fit placendi cupi¬
quod nulli obest et prodest a licui ad eui¬
tandum ꝑ iculum pecunie. ut siquis sciens
uł p̃done. ubi sit nescire se mentiatur. Sep¬
timum quod nulli obest ⁊ prodest alicui.
tur nolens ꝓt̾e hominem ad mortem q̃ sitũ.
dest ut ab inmundicia corporali aliquẽ tuea¬

Expanded text:
adduci. Secundum, ut aliquem laedat injuste, quod tale est, ut nulli prosit, et obsit sit et obsit alicui. Tertium quod prodest alicui, ita ut obsit alteri, quamvis non ad munditiam corporalem ut mendacium testis in causa pecuniaria. Quartum quod fit sola mentiendi fallendique libidine, quasi sine causa et utilitate. Quintum quod fit placendi cupinulli obest et prodest alicui ad evitandumns ubi sit, nescire se mentitur. Septimum, quod nulli obest et prodest alicui,  nolens hominem ad mortem quaesitum dest ut ab immunditia corporali aliquem tuea
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus. Item. pone quod aliquis dsi tenetur
captus ab hostibus uł a p̃donibus coactus
ꝑ metũ grauissimũ qui poss cadere in ꝯstan¬
tẽ uirtĩ ꝓmisit et iurauit se soluturũ. M
uł traditurum castrum uł siłe̾. Queritust
utrũ tale uiramentum obliget eum. Sołb¬
non. quia potuis d quis omnia mala pati¬

Expanded text:
us penitentie Pone quod aliquis, dum teneretur captus ab hostibus vel a predonibus, coactus per metum gravissimum, qui posset cadere in constantem virum, promisit et iuravit se soluturum mille vel traditurum castrum vel simile. Queritur utrum tale iuramentum obliget eum? Vnon
Abbreviated transcription (Latin):
re coronami cantare in eccͣ. et di̾calit̾ niue¬
corrupta᷑. icł sod̾am. uel forte fecit se militẽ. ⁊
exerruit seua. uel siłe. Et tunc mox denudatur
oui pruuilegio ecͣcstice dignitatis. ut .di. lxxxini¬
qͥsqͥs. aut non transiuit ad actum prorsus
qͣrim puta quia simpłr ambulabat in ha¬
bitu laicali. uel etiam duxit uxorem s uirgi¬
nẽ tunc d uiuere clericalit̃. sic̾ dic̃ .h. ⁊ tẽ por¬

Expanded text:
re coronam, cantare in ecclesia, corruptam vel secundam, vel forte se fecit militem vel exercuit seva vel simile et tunc mox denudatur omni privilegio ecclesiastice dignitatis. Aut non exivit ad actum prorsus contrarium, puta, quia simpliciter ambulat in habitu laicali vel etiam duxit uxorem, sed virginem. Tunc debet vivere clericaliter, sicut dicit H Hugutio
Abbreviated transcription (Latin):
si est uetus uxor et non est suspeta de ĩꝯtĩa
licenciet uirsi et ꝑmittat in manu ł presẽ¬
tia epĩ ꝯtinentiam. et sic pot̾i̾t uir intrare
Id̾ uid᷑ dicend̾ in casu ꝯũso. iudelicet quod
uxoi possit intrare religionem. uiro sene et
non suspecto de in ꝯtr̃a. quia in huiꝰmodi uõ

Expanded text:
t vetus uxor et non est suspecta de incontinentia, licentiet virum et promittat in manu vel presentia episcopi continentiam. Et sic poterit vir intrare,  dicendum in casu converso, videlicet quod uxor possit intrare religionem, viro sene et non suspecto de incontinentia, quia in huiusmodi non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfitetur ꝙ tali uoluntate cõpos sui et p̾missa
deliberatione intrauit. dico quod non licet ei
redire ad scł̃m. et si dubitaret idẽ ꝯsuletẽ. ei.¬
quia ĩ dudiis: uia est tutior eligenda . exͣ. de se¬
pul. sacris. ¶Item. alter ꝯiugũ intrauit reli¬
gionem sñ licentia alt̾iuis. alius repet̾ eum. Qͦ

Expanded text:
confitetur, quod sui voluntatis compos fuit et premissa deliberatione intravit? Dico quod non licet ei redire ad seculum et, si dubitaret, idem consulerem, quia in dubiis via tutior est eligenda. Guillepenitentie Item alter coniugum intravit religionem sine licentia alterius, alius repetit an poss
Abbreviated transcription (Latin):
uel dicturum aliquod illicitum uł ĩ honestũ
Sod̾s. cum uirat se factus uel dicturum ali¬
quod licitum uel honestum et hoc cum
sollempnitate s absq necessitate. et in¬
discrete. Tercius est iniuramentis cotidianis
q̃ fiunt sñ sollempnitate. in cursu uerboꝵ
ex quadam lenitate et ꝯsuetudine mala de
uel etiam cum fuĩt huiꝰmodi iuiramenta io¬
cosa. In hiis trib. statim cum iurat peierat¬
mentum est mortale et nulo modo obseruãd¬
le sminus. et omnino seruandum ex quo
seruari pot̾. sñ iateritu salutis eterne .xxii.¬

Expanded text:
aliquid illicitum vel inhonestum. Secundus cum iurat se facturum vel dicturum aliquid licitum et hoc cum solennitate, sed absque necessitate et indiscrete. Tertius in iuramentis quotidianis, que fiunt sine solennitate, in cursu verborum, ex quadam levitate et consuetudine mala, de l etiam cum fiunt huiusmodi iuramenta iocosa. In his tribus statim cum iurat peieratmentum est mortale et nullo modo observandle, sed minus et omnino servandum; ex quo servari potest sine interitu salutis eterne.
Abbreviated transcription (Latin):
qu.s .i. ⁊ .ii. Di ts̃ ĩpubes et doli capax emisit
uotũ. aliud ꝙͣ ꝯtinentie. iii quod sit obligatus
nͥ pater statim eum audierit reuocet .xxxii.¬
q.ui. Mislier. Item. siquis ĩpubes. doli tñ capax
sponte ĩtrauit ꝯstcierẽ ei ad cautelã ꝙ non
exiret uel si exunt quod rediret. iusi duxiss
irporem. non tñ dico ipstm teneri. nisi scd̾ra
metus dolo indues intͣuit quis religionẽ.
numquid poterit allegare deceptionem et
exiree Dico quod non. Non enim poterit dice
se deceptum cꝰ qdꝰ melior facta est nec alt̾ius
dolo. s sue potius fatuitati a seribat. exͣ. quod

Expanded text:
us penitentie Si tamen impubes et doli capax emisit votum aliud quam continentie, videtur quod sit obligatus, nisi pater statim cum audierit revocet. Guispirituali. Item si quis impubes, doli tamen capax, sponte intravit, consulerem ei ad cautelam quod non exiret vel, si exiverit, quod rediret, nisi duxisset uxorem. Non tamen dico teneri, nisi secundum metu, sed dolo inductus intravit quis religionem nunquid poterit allegare deceptionem et exire? Dico quod non enim poterit dicere se deceptum, cuius conditio melior facta est nec alterius dolo, sed sue potius fatuitati ascribat. DE EOD
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pꝰt. sic .i. non pauciorum. Sunt enum plu¬
res casus inquibus plures testes reqͥrutus
Item pot̾ dispensare ꝯtra apłmn. et omnem ho¬
minem ꝙͣtuncumq scm̃ et eorum dicta mu¬
tare. nisi nn hiis q̃ illi defidei articulis dixerũt

Expanded text:
ic, id est non paucorum. Sunt enim plures casus in quibus plures testes requiruntur. Item potest dispensare contra apostolum et omnem hominem quantumcunque sanctum et eorum dicta mutare, nisi in his que illi de fidei articulis dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
hominum excroscente malicia simplici
gentũ iuramentum. Nã incredulitas huiꝰ¬
modi mag̾ est pena ꝙͣ culpa. Uñ non dixit.
ꝑ creaturas. Excipiuntur tñ q̃dam ꝑ quat
licite uiratur. Uidelicet ꝑ euangelium. alta¬
re reliquias sanctorum. crucem ꝯsecratam.

Expanded text:
hominum excrescente malitia, simplicigentium juramentum. Nam incredulitas hujusmodi magis est poena quam culpa, unde non dixit, per creaturas. Excipiuntur tamen quedam per quas licite iuratur, videlicet per Evangelium, altare, reliquias sanctorum, crucem consecratam
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptõ ł ꝯmittatõ. Causa ⁊ suꝑiorᷤ auctoritaᷤᷤ Cau¬
sa. ut si uouens sit senex. debilis. uł infirmus
uel si ex ipsits absentia Guerra uł turbatio
tumeretur interra. uł si uerisiłr redemptio
uł ꝯmutatõ melior uideatur et mag̾ accep¬
ta d̾o. quã ꝑegrinatõ uel abstͣ. Item. utrum
h̾ant cãm temporalem uel ꝑpetuam. ut in
primo casui indigeatur diatio. In secundo
redemptio. Suꝑions auetoritas exigͣ : quia
uenun licet aucͤ. propria redimere uł cõmu
d. uel differendo nullus pot̾ seintromitt̃e nisi
ppͣ uel alius de suo sp̾ali mandato. In aliis aũ
pot̾ auctontatem p̾stare. quia expressa est¬

Expanded text:
rum commutationis causa et superioris auctoritas. Causa, ut si vovens sit senex, debilis vel infirmus vel si ex ipsius absentia, guerra vel turbatio timeretur in terra, vel si redemptio vel commutatio melior videatur et magis accepta deo quam peregrinatio vel abstinentia. Item utrum habeant causam temporalem vel perpetuam, ut in primo casu, indulgeatur dilatio, in secundo redemptio. Superioris auctoritas exigitur, quia nemini licet auctoritate propria redimere vel commudo et differendo nullus potest se intromittere nisi papa vel alius de suo speciali mandato. In aliis autem potest auctoritatem prestare. DE ARBITRIO S
Abbreviated transcription (Latin):
se uelle intrare cũ uir exig̃ ab ea debitum
et tñ ꝑcͣstinando differte. Dico quod ept̃ d
arbitrari tempus. F. quod ipsa in grediatur
qͦ elapso si non fuerit iugressa cogatur ꝑ ex¬
ꝯmunicationem satiffacere iuiro. tamen si
termino elapso illa ingrederetur nichilomi¬
ntis tenẽt iungressus dũmodo añ carnalem
aũ illa fuerit in gressa et fecerit ꝓfessionem
tacitam uł exp̃ssm. solutum erit m̃isi et
uir qui remansit inseculo etiani illa uiuente

Expanded text:
it velle intrare, cum vir exigit ab ea debitum et tamen procrastinando differt? Dico quod episcopus debet arbitrari tempus infra quod ipsa ingrediatur; quo elapso, si non fuerit ingressa, cogatur per excommunicationem satisfacere viro; tamen, si termino elapso illa ingrederetur, nihilominus teneret ingressus, dummodo ante carnalem  ipsa fuerit ingressa et fecerit professionem tacitam vel expressam, solutum erit matrimonium et vir qui remansit in seculo, etiam illa vivente
Abbreviated transcription (Latin):
Rerum ablatione quia bona eoium omma
debent ꝯfiscari eccłie cui de seruiebant si erant
clerici. Idem si erant laici. eccͤ temporali uiridͦne
subiecti. Aliorum u̾o laicorum bona principib¬
litari ꝑ sequutione⁊ quia si alr non pot̾ fieri
manu armata et milttari sunt ab eis bona
omnia q̃i iuste occupata detinent auferenda.
Satis tñ udͫ tutum quod istud semper fiat
ex sp̃ali edicto. uł principis uel eccłe ne ał ex
cupiditate uł ultione potiuis ꝙͣ exiustĩa uł obeͣ¬

Expanded text:
Rerum ablatione, quia bona eorum omnia debent confiscari ecclesie cui deserviebant, si erant clerici. Idem si erant laici, ecclesie temporali iurisdictione subiecti, aliorum vero laicorum bona principiblitari persecutione, quia si aliter non potest fieri, manu armata et militari sunt ab eis bona omnia, que iniuste occupata detinent, auferenda.satis videtur tutum, quod semper fiat ex speciali edicto, vel principis vel ecclesie, ne aliter ex cupiditate vel ultione potius quam ex iustitia vel obe
Abbreviated transcription (Latin):
ueritur utrsi ꝯmittat symoniam Magr̾
siexigat aliquid a pauperibus uel a clicis
eccłie a qͣrecipit beneficium. Nlo. Sic. Cũ enim
hoc sit spirituale. et ex offõ suo ceneatur facẽ.
cert est exige̾ aliquid ꝑꝑ hoc: symoniam eẽ¬
tes sunt qui hoc quod quibusdam uire ꝯpetit
dico Mmoniam ꝯmittere magistrum. qui fes¬
tũ de iure uł ꝯsuetudine colend̾. non ult ꝯced̾e
scolaribus colend̾. nisi pecuna sibi data. uel
eqͦ. diem non colend̾ ꝯced̾ colend̾ ꝓ pectinia:¬

Expanded text:
queritur utrum committat simoniam magister, si exigat aliqua a pauperibus vel a clericis ecclesie, a qua recipit beneficium? Respondeo sic: cum enim hoc sit spirituale et ex officio suo teneatur facere, certum est exigere aliquid propter hoc simoniam ess sunt, qui hoc, quod quibusdam jure competit, committere magistrum, qui festum de iure vel consuetudine colendum, non vult concedere scholaribus colendum, nisi pecunia sibi data, vel econverso, diem non colendum concedit colendum pro pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quedam sunt prohibita quia symonia ca
ut uendere uel emere sacramenta. et breuit᷑
pacto ut detur nepoti suo. uel alii. In talib
non sufficit sola uoluntas. nisi procedat
.I. ¶Nota quod symoniaca dicitur ordi¬
natio. alia exparte ordinatoris tm̃. Ał ex-
parte ordinandi tm̃. alia ex parte utriusq.
alia ex neutrius parte. ꝙ est cum utroq ig¬
norante a micus ordinandi dat uel ꝓmit

Expanded text:
 quedam sunt prohibita, quia simoniaca, ut vendere vel emere sacramenta. In istis pacto ut detur nepoti suo vel alii. In talibus non sufficit sola voluntas, nisi procedat itentie Simoniaca dicitur ordinatio, alia ex parte ordinatoris, alia ex parte ordinandi tantum, alia ex parte utriusque, alia ex neutrius parte, scilicet cum utroque ignorante, amicus ordinandi dat vel promi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ .q. ii.c.i. ⁊ ii.⁊ .q.ui. Sex differentie. Item
Quid si postea reuertantur ad fidem⁊ num qͥd
restituenur sibi res ablate: Eo. Non tenetur
aliquis. nͥ sibi gratis uoluerit miserer . exͣ .e.¬
Uergantis. ĩ fi. Nota quod intribus eascbus
filii excludintur ab hereditate paterna

Expanded text:
 q. questione III, sex differentie. Item quid si postea convertantur ad fidem, nunquid restituentur sibi res ablate? Respondeo: non tenetur aliquis, nisi sibi gratis voluerit misereri. Deendos. Unde nota, quod in tribus criminibus filii excluduntur ab hereditate paterna,
Abbreviated transcription (Latin):
renunciare diabolo et omnib. põpis eiꝰ. tene¬
re fidem catholicam. seruare decalogũ. et
breuit̾ omnia ella sine quib non est salus.
et ad ħ se obligat quilib in baptõ. Uñ quo¬
tienscumq postea peccat mortalr ÷ trans¬
nitentia tãquam pro diuersis mortalibus.
s tanquam ꝓ uno ex cirꝯstantia aggraua¬
to. Uotum. Uoluntatis dicitur illud bonum
ad quod non t᷑e aliqnis quia sñ illo pot̾ ẽẽ sa¬
lus et tñ sponte obligat se ad illud. et postea
tenetur. ut uotum ꝯtinentie. Abstinentie.

Expanded text:
renunciare diabolo et omnibus pompis eius, tenere fidem catholicam, servare decalogum et breviter omnia illa sine quibus non est salus. Et ad hoc se obligat quilibet in baptismo. Unde quotiescunque postea peccat mortaliter, est transnitentiam tanquam pro diversis mortalibus, sed tanquam pro uno ex circunstantia tratie Votum voluntatis dicitur illud bonum, ad quod non tenetur aliquis, quia sine illo potest esse salus. Et tamen sponte obligat se ad illud et ad id postea tenetur, ut votum continentie, abstinentie,
Abbreviated transcription (Latin):
sum. quod reditus uel uix uel non sufficent
ꝑsonis p̾sentibus. non solum intantioner
possunt habere. s ⁊̃ credo ꝙ possunt dicẽ
non sufficimus nobis. libent᷑ recipimus
te adspiritualia. ad temporalia non possti¬
mus. nsi hõemus plures possessiones. et¬

Expanded text:
sufficerent personis presentibus, non solum intentionem possunt habere, sed etiam credo quod possunt dicere, non sufficimus nobis, libenter suscipimus te ad spiritualia, ad temporalia non possumus, nisi haberemus plures possessiones.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudines circa procurandos ꝯuentus post
receptionem ł cura exactiones. extorsiones
quas pleriq faciunt in ꝯsecrationibrs epõꝵ
benedictionibus abbmn. et ordinationibus cle¬
ricorum dicentes. tm̃ ÷ dand̃ scriptori. tantũ¬

Expanded text:
consuetudines circa procurandos conventus post receptionem vel circa exactiones vel extorsiones quas plerique faciunt in consecrationibus episcoporum, benedictionibus abbatum et ordinibus clericorum, dicentes tantum est dandum scriptori,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis ep̃m suum symoniacum. Ułt ordi-¬
nari. petit ab e licentiam recipiendi ordines
ab alio. non ult dare. ĩmo p̾cipit quod recipi¬
at ordines ab eo. Quid faciet : Dico quod
non deb recipere ab eo si scit eum symonia¬
cꝰ in ordine. Cum .it. ille non h̾at exequitio¬
nem. non poss isti dare .i.q.i. reperiuntur.
cari. quam recipiat ordines abeo. ar. de sen.¬
exꝯ. In quisitioni. Quid si ignorabat eum
ẽẽ sẏmoniac̃ cum tñ eẽt e Sico quod quan¬
tsicumq sit occultum et ifte ignoret. non
reupit exequitionem. et ĩoiget dispẽsatõe.
et hoc in detestationem criminis .i. q .i. siͥ¬
a symoniacis. Quidam tñ dicunt. quia si nõ
possum ꝓbare ꝑ testes eum ẽẽ symomacum
de beo reciꝑe ordines ab eo si michi p̾cipit
licet sciã enm symoniacum s non possum exe¬
qui sine dispensatione. dñt quidam. pape.
alii cuiuslib suꝑiorts. q̃ in secreto er̃ petendi
aliquorum eum ẽẽ symoniaõ: Ro. nond

Expanded text:
aliquis episcopum suum simoniacum, vult ordinari, petit ab eo licentiam recipiendi ordines ab alio, non vult dare, immo precipit quod recipiat ordines ab eo, quid faciet? Dico quod non debet recipere ab eo, si scit eum simoniacum in ordine, cum enim ille non habeat executionem, non posset isti dare et potius cari, quam recipiat ordines ab eo. Quid si ignorabat eum esse simoniacum, cum tamen esset? Dic quod quantumcunque sit occultum et iste ignoret, non recipit executionem et indiget dispensatione et hoc in detestationem criminis. Secus hereticis. Quidam tamen dicunt, quod si non possum probare per testes eum simoniacum, debeo recipere ordines ab eo, si mihi precipit, licet sciam eum simoniacum; sed non possum exequi sine dispensatione, dicunt quidam pape, alii cuiuslibet superioris, que in secreto erit petenda, a
Abbreviated transcription (Latin):
lia exacta uel extorta ꝑ soluuntur. ẜmoniaci
et qui receperunt etqͥ dederunt cum gieri ⁊
sẏmone ꝯdempnatitur. nulla ꝯsuetudine
uero electus uel ordinatus seu alus pro eis.
sĩ exactus s gratis offerat: dñt quidam ꝙ
cipalit̾ detur ꝑꝑ idẽ an non. Ita quod alias
eẽt datum. In primo casu est symonia. quia¬

Expanded text:
lia exacta vel extorta persolvuntur, simoniaci et qui receperint et qui dederint cum Giezi et Simone condemnantur, nulla consuetudine ero electus vel ordinatus seu alius pro eis non exactus, sed gratis offerat, dicunt quidam quod cipaliter propter illud an non, ita quod et alias esset daturus: in primo casu est simonia, i
Abbreviated transcription (Latin):
ue. unus si inimicus meus daret fraudu¬
lent̾ p̃cium proelectione mea ut pꝰ ea cassa¬
retut electio et ego remanerẽ infamis.
So cd̾s sime in uito et exp̾sse contra dicẽte
aliqͥs latent̾ dedit uł promisit p̾tiũ ep̃o

Expanded text:
re. Unus, si inimicus meus daret fraudulenter pecuniam pro electione mea, ut postea cassaretur electio et ego remanerem infamis. Alius, si, me invito et expresse contradicente, aliquis latenter dedit vel promisit pe
Abbreviated transcription (Latin):
q ui .e.i. Item dpores si emiserint uotum
abstinentie. uł ꝑegrinationis uel ꝯtinentie
uł aliquod alud. non debent auccoritate sua
ꝯtrauenire. S uiri earum possunt uoritare
qͣcto matrimonio nõdum cõpleuerãt. Uerĩ
⁊ etiam si upor de ꝯsensu uiri. emiserat talle¬
tale uotum. et postea ius prohibeat. quia d
ei obedire uxor. et nullo modo peccat uxor
obediendo. licet peccet uir id quod ꝯsenserat

Expanded text:
us penitentie Uxores, si emiserint votum abstinentie vel peregrinationis vel continentie vel aliquod aliud, non debent auctoritate sua contravenire. Sed viri ea possunt irritare, cto matrimonio nondum compleverant. Verum est etiam hoc, si uxor de consensu viri emiserat tale votum et postea vir prohibet, quia debet ei obedire uxor et in nullo peccat uxor obediendo, licet peccet vir id quod consenserat
Abbreviated transcription (Latin):
a lingna distinguitur ab. hug̃. et multis
aliis. fuit eligͣ. aut ordinatur quis suis p̾cib
aut alienis. In primo cas̃ ꝙͣtñcumq sit dig¬
sunt carnales aut spirituales. Si carnales
ordinationib. tunc enim p̃ces succedunt
carnales pro digno. non ꝯmittitur symoͣ. dũ¬
modo ordinator uel elector non hãt respc̃m
ad p̃ces. s ad dm̃ et merita ꝑsone . exͣ. de eta¬
sentiunt ĩ primo articulo. dicentes ꝙ licite
meliori iudicio. quod non pot̾ pro se pet̾e

Expanded text:
a lingua distinguitur ab H Hugutione et multis aliis: aut eligitur vel ordinatur quis suis precibus vel alienis. In primo casu, quantumcunque sit digsunt carnales aut spirituales. Si carnales st, tunc enim preces succedunt carnales et pro digno, non committitur simonia, dummodo ordinator vel elector non habeat respectum ad preces, sed ad Deum et merita persone. Alii sunsentiunt in primo articulo, dicentes quod licite meliori iudicio, quod non potest pro se petere
Abbreviated transcription (Latin):
acorum distingue. qñ aut est quis symoĩa¬
cꝰ in ordine aut inbeneficio. Si in ordine
non recipit exequutionem s est ipso iure
suspensus quo ad se et quo ad alios siue
sit occulf. siue manifestum. sic̃ et notoriꝰ

Expanded text:
aci distingue, quoniam aut est simonia in ordine aut in beneficio. Si in ordine non recipit executionem, sed est ipso iure suspensus quo ad se et quo ad alios, sive sit occultum sive manifestum, sicut et notorius
Abbreviated transcription (Latin):
In mim̾e ab obsequio distingue. quia aut¬
est corporale. aut spirituale. In primo casu¬
mã pro ectͣ. uel seriat alicui epõ uel eccͤ. in
licitis et honestis. dũ tñ sine pactione. Si in¬
honestũ: non pot̾. Si spirituale: non d fa¬
cẽ tale obsequium pro beneficio. uel alio
sibi dando. nisi cum tale obsequium fui̾t
ĩportum ipsi beneficio. Uerbi gratia. Alicui
p̃bende est ĩ pot̾t̃ hoc onus ut quicumq il
autem corporalibris aliquid dare. puta. cali¬
ce. ornamentis et siłibus dñt quidam quod
non est symoͣ nisi inueniatur prohibit᷑. ut

Expanded text:
In munere ab obsequio distingue, quia aut corporale est aut spirituale. In primo casumam pro ecclesia vel serviat alicui episcopo vel ecclesie in licitis et honestis, dum tamen sine pactione. Si inhonestum, non potest. Guibet quis facere pro beneficio vel alio sibi dando, nisi cum tale obsequium fuit impositum ipsi beneficio, ut quando alicui prebende est impositum hoc onus, ut quicumque us corporalibus aliquid dare, puta calice, ornamentis et similibus, dicunt quidam quod non est simonia, nisi inveniatur prohibitum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pactione uel corrupta uoluntate datii sit :
et recipientis qualitas. ii delicet an apau¬
pere diuiti uel e. ꝯͦ. siñ a dinite locupleti.
Muneris ꝙͣtitas. si magni uel minoris
p̃cii sit res data. Et donationis tempus.
an .s. instante neccĩtate. seu alio temꝑe

Expanded text:
pactione vel corrupta voluntate datum sit, tet recipientis qualitas, videlicet an a paupere diviti vel econverso, sive a divite locupleti. Muneris quantitas, si magni vel minoris pretii res data existat. Et donationis tempus, an scilicet instante necessitate seu alio tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc ueruni est. nisi in trib casib. Unus
est si ipe nullo modo ułt retinẽ priuuilegium
cłicale. alius est si non pot̾ ferre absq scanda¬
lo uxons. quod intellige si nõ ht̃ bñficium
eccͣstic̃ quia tunc omĩmodo deberet portare¬
cã timoris exigit tonsuram uel hĩtum tuͣsfor¬
Iotũ ÷ alicuiꝰ boni cum deliberatione facta
ꝓmissio. Si enumm fiat dere mala uel de bona
etiam s sine deliberatione: non obligat. ysid̾.¬
xxii.q.iiii. In malis ꝓmissis rescinde fidẽ in¬

Expanded text:
 Hoc verum est, nisi in tribus casibus. Unus est, si ipse nullo modo vult retinere privilegium clericale. Alius, si non potest ferre absque scandalo uxoris, quod intellige si non habet beneficium ecclesiasticum, quia tunc omni modo deberet portarcausa timoris exigit tonsuram vel habitum tVotum est alicuius boni, cum deliberatione, facta promissio. Si enim fiat de re mala vel etiam de bona sine deliberatione, non obligat. Isidorus: In malis promissis rescinde fidem
Abbreviated transcription (Latin):
uidicio quod qui ꝑ ypocrisim. simulationem
seu ambitionem dũ p̃tenderent spẽm sandti¬
tatis ꝓ moti sunt. nullatũ int̾poĩta ꝯditione
uel pacto. ad ordined. bñt᷑. uł honores non te¬
uentur siuerã ogerĩt penitentiam resignare.

Expanded text:
unde qui per hypocrisim, simulationem sive ambitionem, dum pretenderent speciem sanctitatis, promoti sunt, nulla tamen interposita conditione vel pacto, ad ordines beneficia vel honores, non tenentur, si veram egerint penitentiam, resignare.
Abbreviated transcription (Latin):
tiuum. Si uero ÷ sẏmoniacus quia ꝯtulit
ordinem sy mo  uł quia dedit uel recepit
bñficium symo ͤ. uel fuit mediator symoĩe
si ÷ occultum: est suspensus ipso uire quo
ad se tisi. sic̃ et quilib ⁊ criminosus. non
pensus est. quo ad alios. exͣ .e. accusatum.
recipit benefm̃ symoiãce tenetur remin¬
ciare bslficio et restituere omnes frucus
ꝑceptos et qui ꝑcipi potuissent .xiiii.q.ui.¬

Expanded text:
dedit. Si vero est simoniacus, quia contulit ordinem simoniace, vel quia dedit vel recepit beneficium simoniace, vel fuit mediator simonie si est occultum, est suspensus ipso iure quo ad se tantum, sicut et quilibet criminosus, non penrecepit beneficium simoniace, tenetur renunciare beneficio et restituere omnes fructus perceptos et qui percipi potuissent. Generali
Abbreviated transcription (Latin):
exactor. Nullits imprudentiam despitiss
Rari sermonis ip̃e: loquentinm patiens. Se¬
nerus ac serius: s hylaris nõ aspernans. Sn¬
pientie cupidus et docilis. Que nosti sñ ar¬
iogantia postulanti ĩꝑties. Que uescis fine
occultatione ignorantie cibi postula imper¬
iusquis iusticiam sectari desideras. tunc
prius dm̃ et ama: ut a meris a d̾o. stel¬
uelis omnibus ꝑdesse. nulli nocere. et tuii
te uirum iustum apellabunt omnes: e¬
quentur uenerbuntur et diligent. Iustas
eni ut sis. non solum non nocebis: let
etiam nocentes prohibebis. Nam nichil
nocere nõ est uisticia: s abstiuentia alie¬
ni. ¶ Nachil tibi intersit: An firmes
riuures. De religione et fide scias agi ubiesiq
deueritate cractatur. ¶Hac mediocritatis¬
lindi continentiam obseruabis ut nec uolup¬
tat dedmis. ꝓdigus et luxuriosus appareas
nͣ auara cen̾acitate sordidus. aut obseurus
ut reuerenttia discipline etus. neq nimia

Expanded text:
exactor. Nullius imprudentiam despicias. exactor. Nullius imprudentiam despicias. Rari sermonis ipse, sed loquentium patiens. Severus, non saevus; sed hilarem non aspernens. Sapientiae cupidus et docilis: quae nosti, sine arrogantia postulanti imparties; quae nescis, sine occultatione ignorantiae tibi postula imparisquis ergo hanc sectari desideras, Deum time prius et ama, ut ameris a Deo. Amabvelis omnibus prodesse, et nulli nocere. Et tunc te justum virum appellabunt omnes, sequentur, venerabuntur et diligent. Justus enim ut sis, non solum non nocebis, sed etiam nocentes prohibebis: nam nil nocere, non est justitia, sed abstinentia alie «Nichil tibi intersit an affirmes an iures: de religione enim et fide scias agi ubicumque de veritate tractatur. Nam elinea continentiam observabis, ut nec voluptati deditus, prodigus et luxuriosus appareas nec avara tenacitate sordidus aut obscurus ut reverentia disciplinae ejus neque nimia
Abbreviated transcription (Latin):
Si merito obiurgauerit a liquis: Scito qua
ꝑfiunt. Si immerito: scito quia prodesse
et corporis motus obserua ne ĩ decon sint. slc
ideo illos coutempnas quia latent: nã niꝙg¬
disfert sinemo uideat cum tu ipse indeas. E.¬
bilis esto non lens. Constans: non ꝑtinax. El¬
cuuis rei scientiam habere te nec ignots sit
nͨ molestum. Omnes tibi pares facies. In fero¬
res suꝑbrendo nõ contempnas: suꝑiores recte
uiuendo ñ timeas. In reddenda officiositate
esto benignus uemini blandus paucis fats¬
liaris omnibus equns. Senerior esto udico
quam sermone: uita quam uultu. Clemẽtie
seminator neq aliene inuidus. Rumorib
er iminibus. suspitionibus minime credulusꝰ.
tatis ad nocendum aliquib surrexeruit
oppositis.simuł. Ad iram tardus ad mĩari
pronus. In aduersis firmus. in prospems
cantus et humilis. Occultator uirtuã: si¬
cut alii uiciorum. uane glorie contemptor
et bonorum quibus p̃ditus es nõ acerb

Expanded text:
Si merito objurgabit aliquis, scito quia Si merito objurgabit aliquis, scito quia profuit; si immerito, scito quia prodesse et corporis motus observa, ne indecori sint; nec ideo illos contemdiffert, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. Mobilis esto, non levis; constans, non pertinax. Alicujus rei scientiam habere te nec ignotum sit, nec molestum. Omnes tibi pares facies: sed inferiores superbiendo non contemnes. Superiores, recte vivendo, non metuas. In reddenda officiositate,esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto in judicio quam sermone, vita quam vultu: cultor cleque tuae seminator, neque alienae invidus. Rumoribus, criminibus, suspicionibus minime credulus vem simplicitatis ad nocendum aliquibus subrepunt, oppositissimus. Ad iram tardus, ad misericordiam pronus, in adversis firmus, in prosperis cautus et humilis: occultator virtutum, sicut alii vitiorum. Vanae gloriae contemptor, et bonorum quibus praeditus es, non acerbus
Abbreviated transcription (Latin):
peratos: et sii detrimento dignitatis
et uerecundie. Nam reprehenssoilis risus
est. si immodicus. si puerilit̾ effusu
simuli ebuter fractus. Odibilem quoq
hominem facit risus. aut superbus et
alienis malis euocatus. Si ergo tempus
iocos exigit hos quoq cum dignitate sapi¬
entie gere. ut te nec grauet quisquam
tamquam asperum: nec contempnat
tamquam. uilem. Non erit tibi scubrilis
set grata urbanitas. Sales ti sine dente
sint. Ioci sine uilitate risus sine cachinno
uox sine clamore: incessus sine tumul¬
tu. Quies tibi non desidia erit et cum
ab aliis luditur: tu sansti aliquid honesti¬
q tractabis. Si continens es : adulatio¬
nes enita. Sit q tibi tam triste laudari
a turpibus: quam si lauderis obturpia.
lecior esto quotiens displices malis¬
et malorum de te estimationes pranas
uerã tibi laudationem a scribe. ¶ Sub
mittes te ñ proicies grauitate seruata. Ro¬
moneberis libent̾ reprehenderis patiente

Expanded text:
peratos, et sine detrimento dignitatis peratos, et sine detrimento dignitatis ac verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter fractus. Odibilem quoque hominem facit risus, aut superbus, aualienis malis evocatus. Si ergo ipsos jocos exigis, hoc quoque dignitate sapientiae gere, ut te nec gravent tanquam asperum, nec contemnant tanquam vilem. Non erit tibi scurrilitas, sed grata urbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi, non desidia erit; et cum ab aliis luditur, tu sancti aliquid honestique tractabis. Si continens es, adulationes evita: sitque tibi tam triste laudari a turpibus, quam si lauderis ob turpia. Laetior esto, quoties displices maliset malorum de te existimationes malas, veram tui laudationem ascribe. mittes te, non projicies; gravitate servata, admoneberis libenter, et reprehenderis patienter.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicula nec appetas ut temerarus: nͨ formi-¬
des ut tunidus. Nam tumidum non facit ani-¬
mum: nisi reprehensibilis inte: conscientia.
circuncide suꝑflua et in artum deside¬
ria tua constringe. Considem tecum qnͣtum
nacura poseat: non qnͣtum cupiditas expe¬
tat. Si continens fueris. eo usq ꝑuenies
ut te ipso contentus sis. Namqui sibi sacis
est ÷ cum diuitiis natuiꝰ est. Impone concu¬
piscentie frenum Omniaq blandimenta¬
que occulta uoluptate animũ trahunt
reice. Ede cira cruditatem. Pibe citra
ebrietatem. ¶Uictus tibi ex facili sit. nͨ ad¬
uoluptatem : s ad cibum accede. Palatum
tuum fames exatet non sapores. Desideria
tua paruo redime : quia hoc tantum enra¬
re debes ut desinant. ¶Omnia tolerabi¬
lia p̃ter turpitudinem crede. Auerbis
quoq turpibus abstineto quia licentia¬
eorum impudentiam nutrit. Sermones
utiles magis quam facetos. et affabiles
amarectos potuis quam ob secundantes.
Miscebis inter dum seriis io cos. S tem¬

Expanded text:
icula nec appetas, ut temerarius; nec formides, ut timidus. Item: Timidum non facit animum, nisi reprehensibilis vitae conscientia.circumcide superflua et in arctum desideria tua constringe. Considera tecum, quantum natura poscat, et non quantum cupiditas expetat. Si cout te ipso contentus sis. Nam qui sibi satis est, in deliciis natus est. Impone concupiscentiae frenum. Omnia quae blandimento, et quae voluptati animum trahunt, rejice, ede citra saturitatem, bibe citra ebrietatem, voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum curare debes, ut desinant: lia praeter turpitudinem crede. A verbis quoque turpibus abstineto, quia eorum licentiam imprudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis jocos, sed tem
Abbreviated transcription (Latin):
tatem equalem. intrepidam. numquam
sensuram sui tedium percipit. non cupi
ditates irritat. Nichil enim firmi ha¬
bet: qͥ ã incerta propensus est. Mag¬
nis itaq curis exemptus et distorquen¬
tibus mentem nichil sperat aut cupit
nec se inmittit in dubium suo conten¬
tus. Et ne existimes paruo illum esse
contentum ⁊ omnia illius sunt: Unus¬

Expanded text:
tatem aequalem, intrepidam, numquam sensuram sui taedium percipit hidet ; nihil enim firmi habet, qui in incerta propensus est. Magnis itaque curis exemptus et distorquentibus mentem nihil sperat aut cupit nec se mittit in dubium suo contentus. Et ne illum existimes parvo esse contentum, omnia illius sunt, n
Abbreviated transcription (Latin):
on est leuitas a cognito et dampnato
errore discedere: et ingenue faciendũ
est. ¶Non est turpe cum renuitare¬
sapientie precepta teneas set illa in promp
tu. et in usti tibi suit: quam si multa quidẽ¬
didiceris. set illa non habeas ad manum.
iecta. quo auduis hausta est cituis in con¬
trarium recidens cutus sub inde necesse est
aut peniteat aut pudeat. ¶ Iua est uo
luptas et homine et uiro digna non imple¬
ue corpus. nec sagmare. non cupiditates in¬

Expanded text:
on est levitas a cognito et damnato errore discedere, et ingenue fatendum est sapientia praectu et in usu tibi sint, quam si multa didiceris, sed illa non habeas ad manum. iecta, quo avidius hausta est, cicius in contrarium recidens, cuius subiectum necesse est aut peniteat aut pudeat, in quluptas et homine et viro digna non implere corpus nec saginare nec cupiditates ir
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe in cordis palato possit quid admirationis
ht̃ quod dicitur uenit sponsus. quid dulcedi¬
nis intrauerunt cum eo ad nuptias quid
a maritudinis et clausa est iama .xiii.¬
Nemo dei longammitatem ne gligat. qͥa
tauco districtõrem iusticiam iniudicio
exiget : quanto longiorem patientiam
et reddit. Nã quos diu ut conuertantus
to lerat ⁊ non conuersos durius dampnat
¶Horam ultimam dominus nõ iocirco no¬
bis noluit eq̃icognitam ut semꝑ possit
eẽ suspecta ut dum illam p̾uid̾e non possu¬
mus : ad illam sñ intermissione p̃pare¬
mur. ¶ Sic mors ip̃a cum uenerit uincit᷑

Expanded text:
sapere in cordis palato possit, quid admirationis habet, quod dicitur, venit sponsus? quid dulcedinis? Intraverunt cum eo ad nuptias, quid amaritudinis? Et clausa est janua.ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnato ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur.
Abbreviated transcription (Latin):
ela boraudo p̾ualent in his que accepta ha¬
bent minime se excollant : s discant qr
ex semet ipsis maiora bona non habent
qui in semet ipsis uincere parua uicia
atq extrema non possunt. Hĩnc est enim
quod ꝑducto dominus ad terram pro¬
missionis populo eius cunctos fortes atq
p̃potentes ad uersarios extinguens phi¬
listeos atq chauaneos diutius reserua¬
uit ⁊ ut sicut scriptum est in eis experi¬
retur israhel. Quia ñ nunquam ut dio¬
tum est eis etiam quibus magna dona
tribuit ⁊ parua quedam reprehensibilia
relinquit. ut semꝑ habeant contra. quod
bellum gerant: et demais magnis hostib
mentem non erigant. quando eos ad huc
aduersauii etiam minimi fatigant. Fĩt
itaq ut miro modo una eadem q mens
et iurtute polleat et ex ĩ firmitate lassescat
quatinus et exꝑte constructa sit. et ex ꝑte
se conspiciat ẽẽ destructã ut ꝑbonum quod
querit et habere non ualet illud seruet

Expanded text:
elaborando prevalent, in his que accepta haelaborando prevalent, in his que accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semet ipsis maiora bona non haqui in semetipsis vincere parva vitia atque extrema non possunt. Hinc est enim quod perducto Dominus ad terram repromissionis populo, cunctos fortes atque praepotentes adversarios ejus exstinguens, Philisthaeos atque Chananaeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel ; quia nonnunquam, ut dictum est, eis etiam quibus magna dona tribuit, parva quaedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant, et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fatigant. Fit itaque ut miro modo una eademque mens et virtute polleat, et ex infirmitate lassescat, quatenus et ex parte constructa sit, et ex parte se conspiciat esse destructam, ut per bonum quod quaerit, et habere non valet, illud servet
Abbreviated transcription (Latin):
efficiunt ⁊ ita p̾destinata sunt ut p̃cibus
obtineantur. Nam ipsa quoq ꝑhennis
regni p̾destinatõ ita est ab omnipotente
deo dispoẽta. ut ad hoc electi ex labore
ꝑueniant quatinus postu lando mereãt᷑
accipere: quod eis omm potens deus añ
creatorem angusta est omnis creatura.
Quamlibet et enim parum de luce crea¬
tous aspexerit. breue ei fit omne quod
oreatum est : quia ipsa luce iusionis inti¬
me mentis laxatur Sinus. tantuq ex¬
panditur in d̾o ⁊ ut suꝑior existat mundo
Fit u̾o ipsa uidentis anima etiam super
semet ipsam cum q in d̾i lumine rapifͤ
breue sit quod comprehendere humilia¬
ta nõ poterat. lib̾. in Monachus qui in¬
terra possessionem querit mouachus
maiora bona prestat deus minora quedã
non tribuat. ut semper eorum animus
habeat uũ se ipse reprehendat: quatinus
dum appetunt ꝑ fcĩ eẽ nͦ possunt et labo¬
rant in hoc quod non acceperunt. nͨ tamẽ

Expanded text:
efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio ita est ab omnipotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis intimae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapiturbreve sit quod comprehendere humiliata non poterat. Vir ergoterra possessionem quaerit monachus maiora bona prestat, quedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat, quatinus, dum appetunt perfecti esse nec possum et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Luersationis est ut p̃esse non audeat
qui sub eẽ non didicerit. Nec o bedientiam
subiestis imperet: quam prelatis nõ nouit
exhibere. S tñ sunt non nulli qui ita
ꝑ magisterium spiritus intrusecus docent᷑
ut et si eis exterius humani magisteriz
disciplina desit: magistri intimi censura
non desit. Quorum tñ libertas ute ab
ĩ firmis in exemplum non est trahenda
ne dum se quisq similiter sancto spiritu
ĩpletum p̃sumit discipulus hominis eẽ
despiciat: et magr̃ erroris fiat. ¶Cum¬
ad singula tanto q ei inuna qualibet re
subripitur: quanto latius in multis occupat᷑.¬
Qualis quisq apud se lateat: contumelia
illatu ꝓbat. Nam sicut suꝑbi honoribus :
Sic płerumq humiles sua despectione glo¬
biantur. Cumq se et in alienis oculis uiles
conspiciunt. iocuro gaudent: quia hoc iudi¬
cium ꝯfirmari intelligunt quod de se et
ipsi apud semet ipsos habuerunt. ¶ Obti
ueri nequaquam possunt quepre destinata
non fuerunt. S ea que sancti uiri orando

Expanded text:
ersationis est, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quam praelatis non novit exhibere. Sed tamen sunt nonnulli qui ita per magisterium Spiritus intrinsecus docentur, ut etsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne dum se quisque similiter sancto Spiritu impletum praesumit, discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mad singula: tantoque ei in una qualibet re subripitur, quando latius in multis occupatenim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumque humiles sua despectione gratulantur. Cumque se et in alienis oculis viles aspiciunt, idcirco gaudent, quia hoc judicium confirmari intelligunt, quod de se et ipsi apud semetipsos habneri nequaquam possunt quae praedestinata non fuerunt. Sed ea quae sancti viri orando
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiẽtia magis placet. In illis: Appetit᷑ sacͣitatẽ
saturitas fastidium generat In istis autẽ
appetitus sacuritatem sa. turitas appe¬
titum parit. Augẽt niirum spiritales
delicie desiterium in mẽte dum satiant
quia quanto mag̾ earum sapor ꝑcipitur
eõ ampluis coguoscitur quod auidius
ametur et iocuro non habite a mari nõ
possunt: quia eaium sapor. ignoratus¬

Expanded text:
 appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ꝑatur. ¶ Cum bona fratres agitis. semper
ad memoriam mala acta reuocate: us dũ
caute culpa conspicitur. nunquam de bono
oꝑe in caute animus lecetur. Suꝑiores in¬
uicem eos maxine qui uobis commissi nõ
sunt ꝓximos ur̃os attendite: quia et quos
agere aliqua p᷑ua conspicitis que in eis la¬
teant bona nescitis. Magnus ergo unus¬
quisq ẽẽ studeat. s tamen a liquo modo
ẽẽ se nesciat: ne dum sibi magnitu dinem
arrogant̃ tribuit amittat. ¶ Qui
sine humilitate
ces congregat in uentum puluerem
denda ratione. ¶ Talentum ĩ terra ab s̃¬
cond̾e est: acceptum ingeniũ int̾renis
actibus implicare lucrum spuoitale nõ
querere⁊ cor at̾renis cogitationib nũqfn
amalignis spiritib custodire non sufficit᷑
qui hoc ab humanis laudibus non abscon¬
dit. In presenti uita quasi inuia sumus
qͥa ad patriam ꝑgimus. Maligni autem
dent. Dep̃dari ergo desiderat : qui chesau¬
impublico quatinis intentio maueat
in occulto : ut et debono opere proximis

Expanded text:
laxatur. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam mala acta revocate. Ut cum caute culpa agnoscitur, nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Superiores invicem, eos maxime qui vobis commissi non sunt, proximos vestros attendite, quia et quos agere aliqua prava conspicitis, quia in eis lateant bona nescitis. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittat. sine humilitate uirtutes congregat quasi puluerem et reliqua. Talentum quippe in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis desideriis nunquam a malignis spiritibus custodire non sufficit qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti vita, quasi in via sumus qua ad patriam pergimus. Maligni autem dent. Depraedari ergo desiderat qui thesauin publico quatenus intentio maneat in occulto, ut et de bono opere proximis
Abbreviated transcription (Latin):
facere. Uirtus discenda est. nͨ nature tantũ
Bonum sufficit ad iusticiam: nͥ quis erudia¬
tur ꝯgruis disciplinis. ¶Discenda est iusticia
et magistrorum sapientium terenda sunt
scripturaium ꝑ quam potest audientes cor¬
ripere uertit ad gratiam et ita loquitus
ut non corrigat s delectet audientes uinũ
sanctarum scripturaium iuolat. atq suo
corrumpit sensu. lib̾.ii. Greci poete
est primum eẽ beatum qui ꝑ se sapiat. se¬
cundum qui sapientem audiat. Qui autẽ
utroq careat : hũc inutilem ẽẽ tam sibi
statim multitudins acquiescamus iudicio
s eleci ĩprincipatum nouerimus mensu¬
ram nostram et humiliemur sb̾ potenti
manu dei. quia dominus suꝑbis resistens
humilib dat gratiam. Quanti panes nõ
habentes et uestimentum cum ipsi esuri¬
ant et nudi sint. nͨ habeant spiritales
cibos. neq xp̃i tunicam integram serua¬
uerint aliis et alimoniam et uestimen¬
ta ꝓmittunt. et plem uulnerib medicos

Expanded text:
facere. Virtus enim discenda est. Nec naturae tantum bonum sufficit ad justitiam, nisi quis rudiatur congruis disciplinis. Discenda est ergo justitia, et magistrorum terenda sunt Scripturarum per quam potest audientes corripere, vertit ad gratiam: et ita loquitur, ut non corrigat, sed delectet, audientes: vinum sanctarum Scripturarum violat, atque corrumpit sensu suo. Haeretici quoque est: « Primum esse beatum, qui per se sapiat; secundum, qui sapientem audiat. » Qui autem utroque careat, hunc inutilem esse, tam sibi, statim multitudinis acquiescamus judicio, sed electi in principatum, noverimus mensuram nostram, et humiliemur sub potenti manu Dei: quia Deus superbis resistens, humilibus dat gratiam . Quanti panem non habentes, et vestimentum, cum ipsi esuriant et nudi sint, nec habeant spirituales cibos, neque Christi tunicam integram reservarint, aliis et alimoniam et vestimenta promittunt, et pleni vulneribus, medicos
Abbreviated transcription (Latin):
quentium nescuiit p alpare s pungere ¶ Unꝰ¬
quisq in quantum sufficit. in quantum gra¬
tiam suꝑne aspirationis accepit : si aprauita¬
te pximum reuocat si exhortari ad bene
operandum curat. si eternum regnum uł
supplicium exranti denuntiat: cum uerba¬
sancte annuntiationis impendit ꝑfecto an¬

Expanded text:
quentium nesciunt palpare, sed pungere. um in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat, cum sanctae annuntiationis verba impendit, profecto an
Abbreviated transcription (Latin):
bent carere uiciis. et maxime ita que
furori ꝓxima est ne quanto plus possunt
tanto amplits subiestis noceant. lib̾ .xi.¬
on sic ad ulandum est principibus ut
sanstaium scripturarum ueritas ne¬
gligatur Nec generalis disputatõ unius
ꝑsone: inuiria est. ¶Nulla res longa¬
mortalium est: omnisq felicitas seculi.
dũ tenetur amittitur. Cum enum tribu¬
lationis tempus aduenerit : oine qͦd
p̃teritum est nichil adiuuat sustinentẽ¬
ritas añ porcos et dare sanctum canibud
et ordinationem clerioatus. nequaquam
candtis et in lege d̾i doctissimis sec affecus
suns tribuere et ulium officiorum minis¬
tris. quodq his dedecoruis est muliercu¬
est deiq sapientia et qui nescit scripturas
nescit dei uirtutem eiusq sapientiam: ig¬
noratõ scripturaium ignoratio xͥ est. lib̾ .i.

Expanded text:
bent carere vitiis, et maxime ira, quae furoris soror est, ne quanto plus possunt, tanto amplius subjectis noceant. « Qui sic adulandum est principibus, ut sanctarum Scripturarum veritas negligatur, nec generalis disputatio unius personae injuria est. mortalium est, omnisque felicitas saeculi dum tenetur, amittitur. Cum enim tribulationis tempus advenerit, omne quod praeteritum est nihil adjuvat sustinenteritas ante porcos, et dare sanctum canibus, et ordinationem clericatus nequaquam sanctis et in lege Dei doctissimis, sed asseclis suis tribuere, et vilium officiorum ministris, quodque his dedecorosius est, muliercuest, Deique sapientia; et qui nescit Scripturas, nescit Dei virtutem ejusque sapientiam: ignoratio Scripturarum, ignoratio Christi est.