comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uget᷑ ⁊ ornatur
oratio etiã figis uerboꝵ &
A
sentiarũ. Nã qr directa
⁊ ꝑpetua oratio fatigati¬
onẽ atq fastidiũ tam dicendi quã audi¬
endi creat. flectenda ẽ n in alias uer¬
sanda formas: ut & dicentẽ reficiat. ⁊
ornatior fiat. ⁊ iudicẽ diu̾so uultu au¬
dituq deflectat. E quib plurimȩ su¬
ꝑius a donato inscematib artis gram¬
maticȩ ad notatȩ st̃. Unde t̾m illa hic in¬
terponi oportuit : q̃ in poemate. aut
nũꝗͣ. aut difficult̃ fiunt. in oratione au¬
tem lib̾e. Item anadiplosis ẽ. congemi¬
immo uiuit. in se nat᷑a uiuit. Climax
ẽ gradatio: cũ ab eo u̾bo qͦ sensus suꝑi¬
or terminat᷑. inferior incipit: ac de¬
hinę quasi ꝑ gradus dicendi ordo ser¬
uat᷑: ut est illud affricani. Ex inno¬
centia nascit᷑ dignitas: ex dignitate
honor: ex honore imꝑiũ: ex imꝑit
lib̾tas. Hanc figurã non nulli catenã
appellant: ꝓpt̾ qͦd aliud in alio quasi
nectit᷑ nomine : atq ita res plures in

Expanded text:
et ornatur oratio etiam figuris verborum ac sententiarum. Nam quia directa et perpetua oratio fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat, et ornatior fiat, et iudicem diverso vultu audituque deflectat. E quibus plurimae superius a Donato in schematibus artis Grammaticae adnotatae sunt. Unde tantum illa hic interponi oportuit, quae in poemate aut numquam aut difficulter fiunt, in oratione autem libere. Anadiplosis est congemiimo etiam in senatum venit. 3. Climax est gradatio, cum ab eo verbo quo sensus superior terminatur inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicendi ordo servatur, ut est illud Africani: Ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honore imperium, ex imperio libertas. 4. Hanc figuram nonnulli catenam appellant, propterea quod aliud in alio quasi nectitur nomine, atque ita res plures in
Abbreviated transcription (Latin):
Fit autem exconiunstione uerborũ comma: ex commate colon: ex colon
periodas comma est iuncture finitio : ut puta & siuereor iudices. ecce unum
comma: Sequitur & aliud comma ne turpe sit profostissimo uiro dicere : et fac¬
tum est colon idest membrum. quod intellestum sensui praestat: sed adhuc pen¬
d& oratio : sicq inde expluribus membris fit periodas. ide ex trema sentem¬
tiae clausula ita. u&erem iudiciorum morem requirunt. Perio dos auter
longior esse non deb&: quam ut uno spũ pro feratur
UITIIS LIT IERARŨ ET UERBORUEISENIENTIARUCAUIT

Expanded text:
Fit autem ex coniunctione verborum comma, ex commate colon, ex colo periodos. Comma est iuncturae finitio, utputa Cic. Mil. 1: 'Etsi vereor, iudices,' ecce unum comma; sequitur et aliud comma: 'ne turpe sit pro fortissimo viro dicere,' et factum est colon, id est membrum, quod intellectum sensui praestat; sed adhuc pendet oratio, sicque deinde ex pluribus membris fit periodos, id est extrema sententiae clausula: 'ita veterem iudiciorum morem requirunt.' Periodos autem longior esse non debet quam ut uno spiritu proferatur. De vitiis litterarum et verborum et sententiaru
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s p̃senti possidebit obtutu Sinagoga grece. congregatio dr̃
quod pro prium nomen iudae orum populus tenuit Ipsorũ enim
propriae si nagoga dicisol&. quam uis ecclesia difta sit Nr̃ama płi¬
num quã sinago gã dixerunt sed semꝑ aecclesiam : siue discer nendi
causa siue quod inter congregationem. unde sinagoga & conuo¬
cationem unde eccłanom̃ accepit. dist& aliquid. quod scilic& con¬
gregari & pecora solent quorum & greges pro prie dicimus. Conuo¬
cari autem magis est utendum rationem sicut sunt homines

Expanded text:
Christus, praesenti possidebit obtutu. Synagoga Graece congregatio dicitur, Christus, praesenti possidebit obtutu. Synagoga Graece congregatio dicitur, quod proprium nomen Iudaeorum populus tenuit. Ipsorum enim proprie synagoga dici solet, quamvis et ecclesia dicta sit. Nostranunquam Synagogam dixerunt, sed semper Ecclesiam, sive discernendi causa, sive quod inter congregationem, unde Synagoga, et convocationem, unde Ecclesia nomen accepit, distat aliquid: quod scilicet congregari et pecora solent, quorum et greges proprie dicimus; convocari autem majus est utentium ratione, sicut sunt homines
Abbreviated transcription (Latin):
uestitur conuocatio propter quod omnes adse conuoc& catho
nonenimsieut conuenticula her& icorum in ali quibus regionumpy¬
tibus coastatur. sed ꝑtotum terrarum orbem dilatata diffunditar
quod &iam apostolus ad probat ad romanos dicens Gratias ago dẽ
meo pro omnibus uobis : quia fides ur̃a ad nuntiatur in uniuerso muina
Hinc & uniuersitas ab uno cognominata est propter quod in uni
spargit: Curautem ecclesia cum una sit aiohanne septem scri¬
buntuꝵ nisi quoduna catholica septi formi plena spũ de sign&ur
fir mamentum ueritatis Inchoauit autem ȩccł aloco ubi uenit
de caelo sp̃s sc̃s & impleuit uno loco sedentes Pro pere grinatione
autem p̃senti ecclesia sion dr̃ eo quod ab huius peregrinationis
longitudine posita promissionem rerum caelestium specul& ur.
& id circo sion id efi speculatio nomen accepit. Pro fut ura uero pa¬
tri& pace hierusalem uocatur Nam hie rusalem pacis uisio in¬
terp̃tatur Ibi enim absofta omnia aduersitate. pacem quac est

Expanded text:
ertitur convocatio, propter quod omnes ad se vocet. CatholNon enim sicut conventicula haereticorum in aliquibus regionum partibus coartatur, sed per totum terrarum orbem dilatata diffunditur. Quod etiam Apostolus adprobat ad Romanos dicens 1, 8: 'Gratias ago Deo meo pro omnibus vobis, quia fides vestra adnuntiatur in universo mundo.' Hinc et universitas ab uno cognominata est, propter quod in unitspargit.' Cur autem Ecclesia cum una sit, a Iohanne septem scribuntur, nisi ut una catholica septiformi plena Spiritu designetur? firmamentum veritatis.' Inchoavit autem Ecclesia a loco ubi venit de caelo Spiritus sanctus, et inplevit uno loco sedentes. Pro peregrinatione autem praesenti Ecclesia Sion dicitur, eo quod ab huius peregrinationis longitudine posita promissionem rerum caelestium speculetur; et idcirco Sion, id est speculatio, nomen accepit. Pro futura vero patriae pace Hierusalem vocatur. Nam Hierusalem pacis visio interpretatur. Ibi enim absorpta omni adversitate pacem, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
oniuntio dista. quod sensus sententiasq coniungat: haec enim ꝑ se ni hil
ual& : sed in copulatione sermonũ quasi quoddam ex hib& glutinum:
Aut enim nomina sociant: ut augustinus & hieronimus. Aut uerba ut scribit¬
& legit: Una aut̃ uis omnium: siue copulent siue disiungant. Copula¬
tiuae autem coniunstiones distae : eo quod sensum uel personas coniungant :
ut ego & tu eamus adforũ: & sensum coniungit. Disiunctiuae dictae quia¬
d disiungunt res aut ꝑsonas ut ego aut tu faciamus. Sub iunstiuae
dicuntur. quia suluunguntur. utq : dicimus enim regiq hominiq dõq¬
Nondiciius que regique homini que dõ. Ex pl& iuae distae : quia explent
prapositam rem: ut puta si hoc nonuis. saltem illud fac. Communes nami¬
nantur: quia ubiuis ponuntur: & p̃ponuntur & sub iunguntur. ut igitur
hoc faciam. hoc igitur faciam: causales dicuntur acausa: eo quod aliquid
cogitent facere : ut puta occido illũ qui hab& a urđm. causa est. Ratio¬

Expanded text:
oniunctio dicta, quod sensus sententiasque coniungat. Haec enim per se nihil valet, sed in copulatione sermonum quasi quoddam exhibet glutinum. Aut enim nomina sociat, ut 'Augustinus et Hieronymus': aut verba, ut 'scribit et legit'. Una autem vis omnium, sive copulent, sive disiungant. Copulativae autem coniunctiones dictae eo, quod sensum vel personas coniungant, ut 'ego et tu eamus ad forum'. Ipsud 'et' sensum coniunxit. Disiunctivae dictae, quia disiungunt res aut personas, ut 'ego aut tu faciamus'. Subiunctivae dicuntur, quia subiunguntur, ut non dicimus, que regipropositam rem, ut puta, 'si hoc non vis, saltim illud fac'. Communes nominantur, quia ubivis ponuntur et subiunguntur, ut 'igitur hoc faciam', 'hoc igitur faciam'. Causales dicuntur a causa eo, quod aliquid cogitent facere, ut puta, 'occido illum, quia habet aurum'; causa est. Ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa uid&ur cum sententia scriptoris dissidere : legis contrariȩ status est. quando
interse duȩ leges aut plures discre pare noscuntur : Ambiguitas est cum id quod
scriptum est duas aut plures res. significare uid&ur: Colletio uel ratiacinatio est
quando exeo quod scriptum est aliud quoq quod non scriptum est inuenitur
Definitio legalis est cumuis quasi indeffinitiua constitutione in qua posita sit
quaritur Status ergo tam rationalss quam legalis a quibus cestius decem & osto
connumerati sunt : c&erum secundũ r& horicos tullii. decem & nouem repe¬
riuntur: propter ea quia trans lationem inter rationales principa liter ad fixit
status. Inde seipse &iam cicero repraehendens trans lationem legalibus sta¬
tibus adplicauit¬
TUI DE TRI PERTITA. CONTRO UERSIN

Expanded text:
ipsa videntur cum sententia scriptoris dissidere. Legis contrariae status est, quando ipsa videntur cum sententia scriptoris dissidere. Legis contrariae status est, quando inter se duae leges aut plures discrepare noscuntur. Ambiguitas est, cum id, quod scriptum est, duas aut plures res significare videtur. Collectio vel ratiocinatio est, quando ex eo, quod scriptum est, aliud quoque, quod non scriptum est, invenitur. Definitio legalis est, cum vis quasi in definitiva constitutione, in quo posita sit, quaeritur. Status ergo tam rationales quam legales a quibusdam certius decem et octo connumerati sunt. Ceterum secundum Rhetoricos Tullii decem et novem reperiuntur propterea, quia translationem inter rationales principaliter adfixit status. Inde se ipse etiam Cicero reprehendens translationem legalibus statubus adplicavit. De tripertita controversi
Abbreviated transcription (Latin):
Negotialis est inqua quid iuris exciuili more & aequitate sit consideratus : Ad¬
nonid quod fastum est defendit sedut ignoscatur postulat. quod nos ad penitentes
probabimus pestinere: Remotio criminis est: cũ id crimen quod infestur abse. &
absua culpa ui. & potestate in alium reus dꝑmouere conatur Relatio criminis est
cum ideo iure fastum dicitur quod aliquis ante in iuria lacessitus sit: Comparatio
est cũ aliud aliquid alterius fastum honestum aut utile contenditur. quod ut fier&
illud quod arguitur dicitur esse comiissum : Purgatio est. cũ falum quidem conce¬
ditus sed culpare mouetur: haec pastes hab& tres. inprudentiam. casumnecessi¬
tatem : deprecatio est. cum & peccasse & consulte peccasse sȩreus confit& ut : ut¬
& tamen ignoscat᷑ postulat: quod genus ꝑ raro potest acepdere ltem ex legali statu
haec oriuntur id est scriptum & uoluntas. legis contrariae. ambiguitatis collestio
siue ratiocinatio & definitio legalis Scriptum & uoluntas est: quando uerba

Expanded text:
Negotialis est, in qua quid iuris ex civili more et aequitate sit consideratur. Adad id, quod factum est, defendit, sed ut ignoscatur postulat. Quod nos ad poenitentes probavimus pertinere. Remotio criminis est cum id crimen, quod infertur ab se et ab sua culpa, vi et potestate in alium reus demovere conatur. Relatio criminis est, cum ideo iure factum dicitur, quod aliquis ante iniuria lacessitus sit. Conparatio est, cum aliud aliquod alterius factum honestum aut utile contenditur, quod ut fieret, illud, quod arguitur, dicitur esse conmissum. Purgatio est, cum factum quidem conceditur, sed culpa removetur. Haec partes habet tres: inprudentiam, casum, necessitatem. Deprecatio est, cum et peccasse et consultu peccasse reus confitetur, et tamen ut ignoscatur postulat. Quod genus perraro potest accidere. Item ex legali statu haec oriuntur, id est scriptum et voluntas, leges contrariae, ambiguitas, collectio sive ratiocinatio et definitio legalis. Scriptum et voluntas est, quando verba
Abbreviated transcription (Latin):
atro fum dicunt: estenim tenuitas corporis ex causis latentibus & paulat imn ar¬
ualescentibus. Sarciat est suꝑfluum carnis incrementum quo ultra modum aer¬
pora saginantur. Greci enim carnem sarcian uocant Sciasis uocata apastecorpo¬
ris quã uexat nam uesirbrorumossa quorũ summita siliorum in itioterii¬
natur greci scia uocant Fit autem deflegmate quotiens desceriderit in rela
osia & efficituribi elutinatio. Pod a gram grecer&entione pedũ dicunt nomi¬
natam & ferali dolore : si quidem omne siquidem omne quodinmite fueritab

Expanded text:
ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim conἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem σάρκα vocant. Sciasis vocata a parte corporis, quam vexat. Nam vertebrorum ossa, quorum summitas iliorum initio terminatur, Graeci ἰσχία vocant. Fit autem de phlegma quotiens descenderit in recta ossa, et efficitur ibi glutinatio. Podagram Graeci a retentione pedum dicunt nominatam, et a ferali dolore. Siquidem omne, quod inmite fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
accepit nam collestiones greci a postomasuocant enpiis dista ab a pofloma intrin¬
secus uel in latere uel insto machom cũ dolore & febribus &tussi & habundan¬
tibus spumis & purolentis Ypaticus morbus diecoris passione nomen accepit ga¬
enim iecđr i patem uocant. Lienosis abs pleneuo cabulum sumpsit grecienim splen
liendicunt Idropis nomen sumpsit ab a quo sõ umnore cutis. ñam greciidros aquã deu
estenimꝰ umor sab cuta neus cum in flatione turgente & anholituf&ido: Nefreso
Nrenum languore nomenaccepit Renes enimgrece nefr& indicunt Paralss
dista a corporis inpensatione fasta ex multa in frigidatione aut intoto corpore at
in paste cacexia nomen sumpsit a corporis iniuria uelambitu: cacexiamenim mli
uexationem greci uocauerunt Fit autem haec passio intemperantia egrotant
uel curatione mala medicaminis aut postegrit udinem tarda resumptis Aaro¬
fia nomen accepit adiminutione corporis. Nam greci nutrimentia sastionẽ

Expanded text:
accepit; nam collectiones Greci apostema vocant. Empios dicta est ab apostemate intrinsecus, vel in latere, vel in stomacho, cum dolore, et febribus, et tussi, et abundantibus spumis, et purulentis. Papias Aposenim iecur ἧπαρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicunt. Hydropis nomen sumpsit ab aquoso humore cutis. Nam Graeci ὑδωρ aquam vocaverunt. Est enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Renes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralesis dicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia nomen sumpsit a corporis iniuria vel habitu. Καχεξίαν enim malam vexationem Graeci vocaverunt. Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione corporis. Nam Graeci nutrimenti cessationem
Abbreviated transcription (Latin):
iusto, Aut auo. aut pro auo cuius potestate ꝑ mancipationem ẽu
traditus in alienam potestatem. quiutriusq fest nomen ut fabiu¬
emilius. uł scipio paulus Gemini sunt non duo tantum simul
nati. sed &iam plures degeminis autem uno ab ostiuo alter¬
quilegitime natus fuerit uopiscus nominatur Poftumus uo
cat᷑us eo quod posthumationem patris nascitur. iđ post obitum
Iste & de functi nomen accepit Sic enim ex uoluit : ut quidede funo¬
tonascitur. de functi nomine appell&ur: Nothus dr̃ quidepa¬

Expanded text:
iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusque feAemilius, vel Scipio Paulus. 21. Gemini sunt, non duo tantum simul nati, sed etiam plures. De geminis autem, uno abortqui legitime natus fuerit, volpiscus vopiscus nominatur. Posthumus vero vocatus eo quod post humationem patris nascitur, id est post obitum. Iste et defuncti nomen accepit. Sic etenim lex voluit, ut qui post defunctum nascitur, defuncti nomine appelletur. Nothus dicitur qui de pa
Abbreviated transcription (Latin):
uelnati sed quem fuerant imitati. Adoptione quoq q uodhumana
con su&udine nullilic& nescire: uel sicut nos dõ non natura sedad¬
optione dicimus pater noster quies incaelis doctrina sicut a¬
postolus filios suos appellat eos quibus euangelium p̃dicauit: ꝑi¬
lii autem ideo in legibus liberi appellantur. ut isto uocab ulo secer¬
nantura seruis : quia sicut seruus in potestate est dñi. sic filius in
potestate est patris inde &iam filiͦ fit emancipatio ut sit liber
a patre : sicut fit seruo manumissio ut sit liberatus adño. ltem liberi
dicti : qr ex libero sunt matrimonio orti: Namfilii ex libero & ancil¬
la seruilis conditionis sunt. Semꝑ enim quinascitur deteriorem
parentis statum sumit Naturales autem dicuntur ingenu¬
arum concubina rumfilii: quos sola natura genuit non honefi
coniugii: idem & pueri ãpube. Adoptiuus filius est : qui aut patre

Expanded text:
nati, sed quem fuerant imitati. Adoptione quoque, quod humana nati, sed quem fuerant imitati. Adoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natura, sed adoptione dicimus: 'Pater noster, qui es in caelis.' Doctrina, sicut Apostolus filios suos appellat eos quibus Evangelium praedicavit. Filii autem ideo in legibus liberi appellantur, ut isto vocabulo secernantur a servis; quia sicut servus in potestate est domini, sic filius in potestate est patris. Inde etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut fit servo manumissio, ut sit liberatus a domino. Item liberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis condicionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre
Abbreviated transcription (Latin):
a femore : femor enim genus & strrps ostenditur: namfamilia
proseruis abusiue non propriae dr. Strrps ex longa generis
significatione uocatur Gnatus diftus quia generatus. unde &
ꝑ .g. scribitur: generis soboles eo quod substitutio sit generis
Quadriptitus est autem ordo filiorum ita : unigenitus primo¬
genitus medius nouissimus Primogenitusante quem nullus
Vnigenitus postquem nullus : medius: inter omnes Nouissimus
post omnes Idem &minimus amonade. Nouissimus autem
propter quod nouus. qr c&eri p̃cedendo antiquiores ex sistunt
Quattuor & iam modis filii appellantur : Natura. imitatione
adoptione doctrina. Natura ueluti cum dicuntur filii sunt abra hȩ
iuda ei Imitatione : ut ipsius ab rahae fidem imitantes exgentibus
dicente euangelio : Potens est ds̃ de lapidibus istis suscitare filios abrahe:
uel sicut eosdem iudaeos dñs filios esse dicit diaboli. aquo non nonna

Expanded text:
a femore. Femore enim genus et stirps ostenditur. Nam familia a femore. Femore enim genus et stirps ostenditur. Nam familia pro servis abusive, non proprie dicitur. Stirps ex longa generis significatione vocatur. Gnatus dictus quia generatus. Unde et per G scribitur. Suboles eo quod substitutio sit generis. Quadripertitus est autem ordo filiorum, ita: unigenitus, primogenitus, medius, novissimus. Primogenitus, ante quem nullus. Unigenitus, post quem nullus. Medius, inter omnes. Novissimus, post omnes. Idem et minimus, a monade. Novissimus autem propter quod novus, quia ceteri praecedendo antiquiores existunt. Quattuor etiam modis filii appellantur: natura, imitatione, adoptione, doctrina. Natura, veluti quum dicuntur filii Abrahae Iudaei. Imitatidicente Evangelio: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae, vel sicut eosdem Judaeos Dominus filios esse dicit diaboli, a quo non na
Abbreviated transcription (Latin):
enim exortum est nomen patrifamilias : quiautem in iqͣ dominan¬
tur inseruis. hoc senomine nequaquam reputent appellari. Ma
trem familias inde uocari : quod ꝑ quandam iuris sollemnitatem infa¬
miliam transit mariti: tabulae enim matrimoniales. instrumenta
emption eͥs sunt suae : alias sicut matrona est & mater primipueri
iđ quasi maternati : Itamater familias illa est . quae plures enixa
est uam familia ex duobus esse incipit : Auus. patris paterest : ab
ȩuo dictus iđ ab antiquitate Proauus aui pater est : quasi propeauũ:
abauus. proaui pater est : Iam longe ab auo: attauus ab aui pater
Iritauus ataui pater quasi tetrauus iđ quastus supra. auum: sed
tritauus ultimum cognationis est nomen. Familia enim oritur
a patre : terminatur intritauo: filius & filia a familia dicti sunt :
Ipsi enim primi in ordine nascentium existunt : unde & cornelia
familia. stirps ipsa omnis a cornelio orta. Familia autem

Expanded text:
enim exortum est nomen Patrisfamilias. Qui autem inique dominanenim exortum est nomen Patrisfamilias. Qui autem inique dominantur in servis, hoc se nomine nequaquam reputent appellari. 8. Materfamilias inde vocatur, quia per quamdam juris solemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt 440 Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati; ita materfamilias illa est quae plures enixa est. Nam familia ex duobus esse incipit. 9. Avus patris pater est, ab aevo dictus, id est, ab antiquitate. Proavus avi pater est, quasi prope avum. Abavus proavi pater, jam longe ab avo. Atavus abavi pater. 10. Tritavus atavi pater, quasi tetravus, id est, quartus supra avum. Sed tritavus ultimum cognationis nomen est. Familia enim oritur a patre, terminipsi enim primi in ordine nascentium existunt. Unde et Cornelia familia stirps ipsa omnis a Cornelio orta. Familia autem
Abbreviated transcription (Latin):
ered iͥs nomen in posuit census ȩris. soluit enim tributum
austoris. In hoc enim uocabulo prima successio est here¬
ditatis & generis: ut sunt filii & ne potes. Proheres est qui
loco here dis fungitur quasi proherede: estenim aut institutus
aut substitutus Pater estaquo in itium nascitur generis : itaq
is pat̃ familia suocitatur sater autem distus. eo quod patratione
ꝑacta filium procre& : patratio enim est rei ueneriae consummatio
lucr& ius: & bene patra patrũ Genitores autem agignendo & paren¬
tes quasi parientes idem & creatores crementum enimest semen
masculi unde animalium & hominum corpora concipiuntur hinc
creatores parentes dicuntur. Mater dr̃ quod exinde efficiaturali¬
quid Materenim quasi materia. nam causa pater est : paterfami¬
las autem dictus quod omnibus in familia sua positisseruis. tamquã
pater filiis paridilestione consulit. seruorumq conditionem a filiorũ
affectu non discernit. sed quasi unum membrum amplectit᷑. Hinc

Expanded text:
eredis nomen inposuit census aeris. Solvet enim tributum auctoris. In hoc enimvero vocabulo prima successio est hereditatis et generis, ut sunt filii et nepotes. Proheres est, qui loco heredis fungitur, quasi pro herede. Est enim aut institutus, aut substitutus. Pater est, a quo initium nascitur generis. Itaque is paterfamilias vocitatur. Pater autem dictus eo quod patratione peracta filium procreet. Patratio enim est rei veneriae consummatio. Lucretius4, 1129: Et bene patra patrum. Genitores autem a gignendo; et parentes quasi parientes. Idem et creatores. Crementum enim est semen masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc creatores parentes dicuntur. Mater dicitur, quod exinde efficiatur aliquid. Mater enim quasi materia; nam causa pater est. Pater familias autem dictus, quod omnibus in familia sua positis servis, tanquam pater filiis, patria dilectione consulit, servorumque conditionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unum membrum amplectitur; hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Futebatur in his uersibus qui non suo loco positierant: paragra fus ponitur
ad separandas resarebus quae inconexu concurrunt. quem ad modũ incatalogo
locda locis. & regiones a regionibus in agone praemia: praemuscestamina
Sadiuersis cestaminibus separantur: positura est figura para grafo contraria
*&ideo sic formata quia sicut illg principia notat: ita ista fines a principiis se¬
Vparat Grifia circuli pars inferior cũ puncto ponitur. in his locis ubiquȩstio
Ddura & obscura aperiri uel solui non potuit. Antisimma ponitur adeos
Antisimma cũ punto ponitur in his locis ubi ineodem sensu duplicesuersus
⁊ s& dubitatur quiꝰ potius eligendus sit Displehanc scriptores nostriad¬
ponunt in libris ecclesiasticorum uirorũ ad separanda uel de monstranda
Itestimonia sc̃ãrũ scripturarũ Diple plesticon. hanc primus leogorãs
t eno dotus effesius snon reste adiecerat: aut de traxerat. aut permutauerat:

Expanded text:
utebatur in his versibus, qui non suo loco positi erant. Paragraphus ponitur ad separandas res a rebus, quae in conexu concurrunt, quemadmodum in Catalogo loca a locis et regiones a regionibus, in Agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. Positura est figura paragrapho contraria et ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. Cryphia, circuli pars inferior cum puncto, ponitur in his locis, ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potuit. Ͻ Antisimma ponitur ad eos invenitur. Ͽ Antisimma cum puncto ponitur in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. Diple. Hanc scriptores nostri adponunt in libris ecclesiasticorum virorum ad separanda vel ad demonstranda testimonia sanctarum Scripturarum. Diple περὶ στίχον. Hanc primus Leogoras Zenodotus Ephesius non recte adiecerat, aut detraxerat, aut permutaverat
Abbreviated transcription (Latin):
concubitum : quos daemones gallidusios nuncupant. quia assiduge
hanc ꝑ agunt in munditiam iquem autem uulgus incubanem uocaN
Hunc romani faunum st carium dicunt. Adquem oratius dicit :
faunenim pharum fugientium amator. ꝑ meos fines & a prica
rura lenis incaedas EXPLICIT UBER OCTAUUS

Expanded text:
concubitum, quos daemones Galli Dusios nuncupant, quia assidue concubitum, quos daemones Galli Dusios nuncupant, quia assidue hanc peragunt immunditiam. 104. Quem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum Ficarium dicunt, ad quem Horatius dicit: Faune Nympharum fugientum amator, Per meos fines, et aprica rura Lenis incedas. LIBER NONUS
Abbreviated transcription (Latin):
Hii dii quo modo uocabantur uelquae nomina habuerint igno¬
ratur Manes deos mostuorum dicunt: q̃ uorum potestatem In¬
ter lunam & terram ad serunt a quibus & mane dictum existi¬
siue quia late manant perauras. siue quia mites sunt in mani¬
bus contrario nomine hoc appellantur Apbleius autem ait.¬
eos cata antifra sindicimanes hoc est mites ac modestos. cum sint
terribiles & in manes. ut parcas & eumenidas. Laruas ex homi
nibus factos daemones aiunt : qui meriti mali fuerint: quarum
natura esse dicitur. terrere paruulos. & in angulis garriretene¬
brosis. Lamias quas fabulae tradunt infantes corripere ac
laniare solitas. alaniando specialiter dictas Pilosi quigrece pani¬
te : Latine in cubi appellantur siue in uii ab in eundo passimcũ
animalibus unde & incubi dicuntur ab incubendo hoc est stu prando
sae pe enim in probi ex sistunt &iam mulieribus & earum ꝑagunt

Expanded text:
Hi dii quomodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoHi dii quomodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et terram asserunt: a quibus et mane dictum existisive quia late manant per auras, sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appellantur. Apuleius autem aieos cata antiphrasin dici manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, qui meriti mali fuerint. Quarum natura esse dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. 102. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere, ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. 103. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur; sive Invi ab ineundo passim cum animalibus: unde, et Incubi dicuntur ab incumbendo, 395 hoc est, stuprando. Saepe enim improbi existunt, etiam mulieribus, et earum peragunt
Abbreviated transcription (Latin):
tant dictas anubibus : Nam ex nubibus aquae unde diriuatũ est
Nim fasdeas aquarum quasi noͣminalimfarum : Ipsas autemdicunt¬
& musas quas & nimfas: nec in merito: namaquaemotus musicem
efficit. Nimfarum apud gentiles uaria sunt uocabula. Nimfas
quippe montium. oreades dicunt: siluarum. driades. fontium
ama driades. camporum maides. maris naides ero as dicunt aiu-¬
none traxisse nomen: grece enim iuno gera appellatur: & ideo
nescio quis filius eius secundum grecorum fabulam eros fuit nun¬
cupatus : Hoc ui delic& uelut mistic& significante fabula. quod
aeriunoni deput &ur. ubi uolunt eroas habitare: quo nomin eap
pellant alicuius meriti animas de functorum quasi ero as. id est
uiros aerios & caelo dignos: propter sapientiam & fostitudinem :¬
dicunt: penates gentiles dicebant omnes :ꝰ quos domicolebant:¬
& penates dictiquodessent inpenetrabilibus idest insecr& is

Expanded text:
tant, dictas a nubibus. Nam ex nubibus aquae, unde derivatum est. tant, dictas a nubibus. Nam ex nubibus aquae, unde derivatum est. Nymphas deas aquarum, quasi numina lympharum. Ipsas autem dicunt et Musas quas et nymphas, nec inmerito. Nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum Dryades, fontium Hamadryades, camporum Naides, maris Nereides. Heroas dicunt a Iunone traxisse nomen. Graece enim Iuno Ἥρα appellatur. Et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulam ἥρως fuit nuncupatus; hoc videlicet velut mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi volunt pellant alicujus meriti animas defunctorum, quasi aeroas, id est, viros aerios et coelo dignos propter sapientiam et fortitudinem. Penates gentiles dicebant omnes deos, quos domi colebant: et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est, in secretis.
Abbreviated transcription (Latin):
contexat testiã quaerum pat Incipimus enimcumnascunus
sumus cum uiuimus. de siuimus cum interimus fofiunam a fohtuitis
nomen habere dicunt quasi deam quandam reshumanasuariis casi¬
bus & fostuitis inludentem : unde & caecam appellant eoquod passim
inquos lib& incurrens sine ullo examine meritorum & adbonos & ad
malos uenit. Fatum autem a fostuna saeparant & fortunã quasi
sit in his quae fofiuitu uenint nullam palam causam. fatum uõ
appositum singulis & statum aiunt: Aiunt & trefurias faeminas cri¬
nitas serpentibus. proptertres eͦffestus. qui in animqs hominum
multas ꝑ turbationes gignunt . & interdum cogunt ita delinq re.
ut nec fame nec periculi sui respestum habere ꝑmittant: Lrãq̃
uin dictam cupit. cupiditas q̃ deside rat opes: libidoq̃ app&it uo¬
luptates: quae ideo furiae appellantur: quod stim ulis suis mentẽ
feriant. & qui& am essȩ nonsinant. Nimfas deas aquarum. pu¬

Expanded text:
contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enim cum nascimur, contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enim cum nascimur, sumus cum vivimus, desiimus cum interimus. Fortunam a fortuitis nomen habere dicunt, quasi deam quandam res humanas variis casibus et fortuitis inludentem; unde et caecam appellant, eo quod passim in quoslibet incurrens sine ullo examine meritorum, et ad bonos et ad malos venit. Fatum autem a fortuna separant: et fortuna quasi sit in his quae fortuitu veniunt, nulla palam causa; fatum vero adpositum singulis et statutum aiunt. Aiunt et tres Furias feminas crinitas serpentibus, propter tres affectus, quae in animis hominum multas perturbationes gignunt, et interdum cogunt ita delinquere, ut nec famae nec periculi sui respectum habere permittant. Ira, quae vindictam cupit; cupiditas, quae desiderat opes: libido, quae appetit voluptates. Quae ideo Furiae appellantur, quod stimulis suis mentem feriant et quietam esse non sinant. Nymphas deas aquarum pu
Abbreviated transcription (Latin):
quia quid diieffantur : quic quid iuppiterfatur: A fando igitur
fatum dicunt iđ aloquendo : quod nisi hoc nomen iam in alia re
solere: intellegi quo corda hominum nolumus inclinare. rationa¬
biliter possumus afando fatum appellare: non enimab nuere
tellegitur immobiliter. hoc est in com mutabiliter estlocut us :
Sicut nouit in commutabiliter omnia quae fut ura sunt & quae
ipse facturus est. Tria autem fata fingunt in colo. & fuso. digi¬
tisq fila exlana torquentibus. proptertria tempora : p̃teritũ
quod in fusam iam n&um atq in uolut umest : p̃sens quod in¬
terdigitosne ent ds traicitur: futurcim in lana quae colo in¬
plicata est & quod ad huc ꝑdigitos neeͥntis add fusum tã quam
p̃sens adp̃teritum traiciendum est: parascata: Parcas ꝑan¬
tifra sin appellatas. quod minime parcant : quastres esse uo¬
luerunt : Unã quae uitam hominis ordiatur alterã quae

Expanded text:
quidquid dii fantur, quidquid Iuppiter fatur. A fando igitur quidquid dii fantur, quidquid Iuppiter fatur. A fando igitur fatum dicunt, id est a loquendo. Quod nisi hoc nomen iam in alia re soleret intellegi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possumus a fando fatum appellare. Non enim abnuere tellegitur inmobiliter, hoc est incommutabiliter est locutus; sicut novit incommutabiliter omnia quae futura sunt, et quae ipse facturus est. Tria autem fata fingunt in colo et fuso digitisque filum ex lana torquentibus, propter tria tempora: praeteritum, quod in fuso iam netum atque involutum est: praesens, quod inter digitos neentis traicitur: futurum, in lana quae colo inplicata est, et quod adhuc per digitos neentis ad fusum tamquam praesens ad praeteritum traiciendum est. Parcas κατ ̓ ἀντίφρασιν appellatas, quod minime parcant. Quas tres esse voluerunt: unam, quae vitam hominis ordiatur; alteram, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur grece & ibi euꝰm uenerari sepultum caeperunt . prius quã
templum eius ess& instrustum uelut saros: sedapissora pisprimo
de inde unalit tera commutata serapis dictus est Apis fuit apua
aegyptios taurus serapi consecratus & abeo ita cognominatus:
quem aegrptus instar numinis colebat eo quod de futuris dar&
quaedam manifesta signa: Apparebat enim in memphis quem .c.
antistites prose quebantur. & repente uelut limphaticip̃canbam
huius capitisimaginem sibi inheremo iuda ei fecerunt: faun
afando uel a potes fones disti: quod uocem non signis ostendere
uiderentur futura : Inlucis enim consul&bantur a paganis & re¬
sponsa illis non signis sed uocibus dabant Genium autem dicunt.
quod quasi uim habeat omnium rerum gignendarum : seu agig¬
nendis liberis unde & geniales lesti dicebantur agentilibus qui
nouo marito sternebantur. Hae e & alia sunt gentilium fabu¬
losa figmenta : quae interp̃tata sic habentur ut ea non intel¬
lesta dam nabilitertamen adorent. Fatum autem dicunt esse

Expanded text:
dicitur Graece, et ibi eum venerari sepultum coeperunt, priusquam templum eius esset instructum. Velut σορὸς et Apis, Sorapis primo, deinde una littera commutata Serapis dictus est. Apis fuit apud Aquem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam manifesta signa. Apparebat enim in Menphis. Quem centum antistites prosequebantur et repente velut lymphatici praecanebant. Huius capitis imaginem sibi in eremo Iudaei fecerunt. Fauni a fando, vel ἀπὸ τῆς φωνῆς dicti, quod voce, non signis ostendere viderentur futura. In lucis enim consulebantur a paganis, et responsa illis non signis, sed vocibus dabant. Genium autem dicunt, quod quasi vim habeat omnium rerum gignendarum, seu a gignendis liberis; unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. Haec et alia sunt gentilium fabulosa figmenta, quae interpretata sic habentur, ut ea non intellecta damnabiliter tamen adorent. Fatum autem dicunt esse
Abbreviated transcription (Latin):
uio lauerunt : uelqui rem publicam prodiderunt. uelcum hostibus con¬
serunt siaculũ diftum: proeo quod ex piari potest : conmissa sunt enim quae
quoquo ordine expianda
XXUII DE POENS INLESIBUS CONSINIOI

Expanded text:
iolaverunt, vel qui rempublicam prodiderunt, vel cum hostibus consenserunt. 27. Piaculum dictum, quod expiari potest; Commissa sunt enim quae erant quoquo ordine expianda. CAPUT XXVII. De poenis in legibus consti
Abbreviated transcription (Latin):
icenda sunt quoq summissa leniter. incitata grauiter. inflexa mo¬
derate: hoc est enim illud trimodum genus dicendi: humile medi¬
um grandi loqum: cumenim magna dicimus grandit̾ proferenda
sunt : cum parua dicimus. subtiliter: cũ mediocria. temperate : nã in par¬
uis causis nihil grande nihil sulalime dicendum est : sedleni ac pedestri more
loquendum: In causis autem maioribus ubidedõ uel hominum salute referimus: plus
magnificentiae & fulgoris est exhibendũ : In temperatis uero causis ubi nil agitur ut
agat sed tantũ modo ut delest&ur auditor: inter utrũq moderate dicendum est. Sed
& quamuis demagnis rebus quisq dicat. non tamen semꝑ granditer docere deb&:
sed summisse cumdo &t : temperate cum aliquid laudat. uel uituperat : granditer
cũ ad conuersionem auersos animos prouocat: utenda tamen uerba insub misso
genere sufficientia : intemperato splendentia : in grandi. uehementia.

Expanded text:
icenda sunt quoque submissa leniter, incitata graviter, inflexa moderate. Hoc est enim illud trimodum genus dicendi, humile, medium, grandiloqsunt; cum parva dicimus, subtiliter; cum mediocria, temperate. Nam in parvis causis nihil grande, nihil sublime dicendum est, sed leni ac pedestri more loquendum. In causis autem maioribus, ubi de Deo vel hominum salute referimus, plus magnificentiae et fulgoris est exhibendum. In temperatis vero causis, ubi nihil agitur ut agat, sed tantummodo ut delectetur auditor, inter utrumque moderate dicendum est: sed et quamvis de magnis rebus quisque dicat, non tamen semper granditer docere debet, sed summisse, cum docet; temperate, cum aliquid laudat vel vituperat; granditer, cum ad conversionem aversos animos provocat. Utenda tamen verba in summisso genere sufficientia, in temperato splendentia, in grandi vehementia.
Abbreviated transcription (Latin):
cerent: turba pastorum ne relegio pr&erir & eundem in conditis cantibu
celebrarunt. Appellatur autem bucolicum dem aiori paste. quam uis
opilionum caprarͥorumq sermones in his & cantica inserantur. Umnos
primum dauid pro ph&a in laudem dĩ composuisse accecinisse manifestũ
est Deinde apud gentiles primamemmiatu motoe fecit in appollinem
& musas. quae fuit tem poribus ennii. longe postdauid Umni aut̃ ex greco
in latinum laudes inter pr&antur. Epitalamiꝰ sunt carmina nubentiumiqua
decantantantur absco lasticis in honorem sponsi & sponsȩ : haec primun
salemon edidit in laudem ecclesiae & xp̃i: ex quo genules sibi eprta laims
usndicarunt &istius generis carmen ad sumptum est: quod genus primum
agenolibus inscenis celebrabatur. postea tantum innuptus haesit. Vocat
Autem epitala mium eo quod intͥalamis decant&ur. Trenos quod latine
lamentum uocamus . primus uersu hiere mias cõnpo suit supurbem hie

Expanded text:
cerent, turba pastorum, ne religio praeteriret, eundem inconditis cantibus celebrarunt. Appellatur autem Bucolicum de maiori parte, quamvis opilionum caprariorumque sermones in eis et cantica inserantur. Hymnos primum David prophetam in laudem Dei conposuisse ac cecinisse manifestum est. Deinde apud gentiles prima Memmia Timothoe fecit in Apollinem et Musas, quae fuit temporibus Ennii longe post David. Hymni autem ex Graeco in Latinum laudes interpretantur. Epithalamia sunt carmina nubentium, quae decantantur ab scholasticis in honorem sponsi et sponsae. Haec primum Salomon edidit in laudem Ecclesiae et Christi. Ex quo gentiles sibi epithalamium vindicarunt, et istius generis carmen adsumptum est. Quod genus primum a gentilibus in scenis celebrabatur, postea tantum in nuptiis haesit. Vocatum autem epithalamium eo, quod in thalamis decantetur. Threnos, quod Latine lamentum vocamus, primus versu Ieremias conposuit super urbem Hier
Abbreviated transcription (Latin):
sandra canebat : homa roptoton est. cum plurima nomina perunũ casũ
denuntiatur. ut est illud: Sedneq currentem sed nec cognoscit ence. tollen¬
temq manus saxumq immane mouentem: homa tonteleuton est. cum uno
modo uerba plurima finiuntur : ut abiit ab scessit eia sit erupit: Polipto¬
ton est : cũ diuersis casibus sententia uariatur : ut ex nihilo nihilum adnibilũ
nihil posse reuesti &amarcdam apape. marco spondente recuȩsas: mar¬
cus dixit ita est ad signa marce tabellas hyrmos est. sententia con¬
longo locus. in sula postlis: & rłq hinc enim in longum uadit sensus usq
est. distio multis concatenata coniundionibus. ut testũq: laremq armaq¬
amicleũq canem. Dialiton uel asind&on est figura quae  contrario
sine coniundionibus solute ac simpliciter effestur ut uenimus. uidimus.
placuit. Antiteton est ubi contraria contrarus obponuntur. & senten¬
tiae pul chritudinem reddunt. Frigida pugnabunt calidis umen¬

Expanded text:
sandra canebat. 58 15. Homoeoptoton est, cum plurima nomina per unum casum denuntiantur, ut est illud: Sed neque currentem se, nec cognoscit euntem, Tollentemque manus, saxumque immane moventem. 16. Homoteleuton est, cum uno modo verba plurima finiuntur: ut abiit, abscessit, evasit, erupit. 17. Polyptoton est, cum diversis casibus sententia variatur, ut: Ex nihilo nihilum, ad nihilum nil posse reverti. Marcus Dama, papae, Marco spondente, recucus dixit. — Ita est. — Adsigna, Marce, tabellas. Hirmos est sententia conlongo locus, insula portum, et reliqua. Hinc enim in longum vadit sensus usqueest dictio multis concatenata coniunctionibus, utVirg. GeorAmicleumque canem. Dialyton vel asyntheton est figura, quae e contrario sine coniunctionibus solute ac simpliciter effertur, ut: 'Venimus, vidimus, placuit'. Antitheton, ubi contraria contrariis opponuntur et sententiae pulchritudinem reddunt, utillud: Frigida pugnabant calidis, humen
Abbreviated transcription (Latin):
dilestio aduobus incipit. quod est a mordĩ & proximi dequa apłs
quia ꝗuidiligit & credit & sperat. Qui autem non diligit: quam¬
uis multa bona faciat. frustra laborat. Omnis autem dilestio
carnalis non dilestio sed magis amordici sol& Dilestionisaut̃
nomen tantum in melioribus rebus accipi sol&
II. DEEE RESI ET SCIS MAIE

Expanded text:
dilectio a duobus incipit, quod est amor Dei et proximi; de qua Apodilectio a duobus incipit, quod est amor Dei et proximi; de qua Apoquia qui diligit et credit et sperat. Qui autem non diligit, quamvis multa bona faciat, frustra laborat. Omnis autem dilectio carnalis non dilectio, sed magis amor dici solet. Dilectionis autem nomen tantum in melioribus rebus accipi solet. § 3 De haeresi et schismate
Abbreviated transcription (Latin):
ptam unidõ religamus animas nostras. adcultum diuinum uinculo
seruiendi quod uerbum conpositumest areligendo iđ eltgendo.
it ita latinum uideatur. Relgͥgio sicut elgͥgio. Tria sunt autem
quae in religionis cultu ad colendum dm̃ in hominibus ꝑquiruntur.
dest fides spes. caritas in fide quid credendũ: Inspe quid spe¬
randum in caritate quid sit amandum Fides est : qua ueracit᷑
credimus id quodne quaquã uidere ualeamus Namcredere iam
non possumus quod uidemus. Pro prie autem nomen fidei inde
estduclum . si omnino fiat quod ditum est aut promis sum. & inde
fides uocata abeo quod sit illud. quod inter utrosq placitumest
quasi inter dm̃ & hominem hinc & foedus spes uocata quod sit
pes progrediendi quasi est pes unde e contrario desperatio:
Ie est enim sibi pes: nullãque pro grediendi facultas est: quiadũ
quisq peccatum amat. futuram gloriam non sperat Caritas
grece. latine dileflio inter p̃tatur : quod duos in se inlig&. Nam

Expanded text:
am uni Deo religamus animas nostras ad cultum divinum vinculo serviendi. Quod verbum conpositum est a relegendo, id est eligendo, ut ita Latinum videatur religio sicut eligio. Tria sunt autem quae in religionis cultu ad colendum Deum in hominibus perquiruntur, id est fides, spes, caritas. In fide, quid credendum; in spe, quid sperandum; in caritate, quid sit amandum. Fides est qua veraciter credimus id quod nequaquam videre valemus. Nam credere iam non possumus quod videmus. Proprie autem nomen fidei inde est dictum, si omnino fiat quod dictum est aut promissum. Et inde fides vocata, ab eo quod fit illud quod inter utrosque placitum est, quasi inter Deum et hominem; hinc et foedus. Spes vocata quod sit pes progrediendi, quasi 'est pes.' Unde et e contrario desperatio. Deest enim ibi pes, nullaque progrediendi facultas est; quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Caritas Graece, Latine dilectio interpretatur, quod duos in se liget. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sirimpio Sanies dista quia ex sanguine nascitur: excitato enim calore uus¬
neris. sanguis in saniem ueflitur Nam sanies non fit in quocũq loco nisi
ubi sanguis aduenerit quia omne quod putrescit nisicalidũ & humidum
fuerit quod est sanguis putre fieri non potest. sanies autem & tabes
sibi dif ferunt : fluere enim sanie uiuorũ est t abe mostuorum. Cicatrix
est obdustio uulneris. naturalem colorem pastibus seruans dista quod ab¬
ducat uulnera. atq obcecat

Expanded text:
Syringio. Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulSyringio. Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem partibus servans: dicta quod obducat vulnera atque obcaecat
Abbreviated transcription (Latin):
atũ dicunt a simi litudine celestis arcus : Auriginem uero uarro appellari
ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant ditũ quod uino
bono & regalibus cibis facilius cur&ur Cancer asimilitudine maritimi ani¬
malis uocatum . uulnus sicut medicidicunt nullis medicamentis sanabile
autergo p̃cidi sol& a corpore membrum ubi nascitur. ut aliquantũ uiuat.
tamen inde moftem quam lib& tardius ad futuram. Ordeolus est paruissima
acpurulenta collestio inpilis palpebrarum conflituta. in medio lata & ex
utroq condusta ordei granum similans. unde & nomen accepit. Erun¬
exulcerantur dista exlanguore oscitantium. Frenusculi ulcera circar qlum¬
oris similia his quae fiunt: iumentis asperitate frenorum. Vlcus putredo
ipsa uulnus quod ferro fit qua sibi & ulcus quodol& quasi ulcus unde & ulcera
Pufula est insuꝑficie corporis turgida ueluti collelio. Papula eft paruissina
cutis erestio circum scripta cum robore. &ideo ꝑapula dista quasi pupula

Expanded text:
atum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. Vulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. At ergo praecidi solet a corpore membrum, ubi nascitur, ut aliquantum diutius vivat: tamen inde mortem, quamlibet tardius, adfuturam. Furunculus est tuac purulenta collectio in pilis palpebrium constituta, in medio lata et ex utroque conducta, hordei granum similans: unde et nomen accepit. Oscta ex languore oscitantium. Frenusculi ulcera circa oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate frenorum. Ulcus putredo ipsa; vulnus, quod ferro fit, quasi vi. Et ulcus, quod olet, quasi olcus, unde et ulcera. Pustula est in superficie corporis turgida veluti collectio. Papula est parvissima cutis erectio, circumscripta cum rubore; et ideo papula, quasi pupula.
Abbreviated transcription (Latin):
ad seuerant. Incuius textu postior danis transitum regna hoefua
sub uestuntur terra populo diuiditur & ꝑ singulas urbes uicuo
montes aq confinia ecclesiae caelestsq hieru salem spiritaius
p̃figurantur. Iudicum nominatur a principibus populi quipo
sisterłnt Hunc librum᷑ edidis secreditur samuhel Liber sani

Expanded text:
adseverant; in cuius textu post Iordanis transitum regna hostium adseverant; in cuius textu post Iordanis transitum regna hostium subvertuntur, terra populo dividitur et per singulas urbes, viculos, montes atque confinia Ecclesiae caelestisque Hierusalem spiritalia regna praefigurantur. Iudicum nominatur a principibus populi, qui pexisterent. Hunc librum edidisse creditur Samuel. Liber Sa