comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
netq de eodem sangiũe in cornb
altaris. qd est coram dño in taber¬
naculo testimonii. Reliquũ aũt
sanguinẽ fundet iuxta basim al¬
taris holocaustorũ. qd̃ est ĩ ostio
tabernaculi testimonii. õuemq
eius adipem tollet. et adolebit su¬
per altare: sic faciens et de hoc uitu¬
lo quomõ fecit et prius, et rogãte
pro eis sacerdote. ꝓpitius erit eis do-¬
minꝰ. Ipm̃ aũt uitulũ efferet ex¬
tra castra. atq comburet sicut et
priorẽ uitulũ. quia est pro pc̃co
multitudĩs. Si peccauerit pr̃iceps
stea intellexerit ꝑccm̃ suũ. offeret
hostiã dño. hircũ de capris ĩmatu¬
latũ. ponetq manũ suã super ca¬
put eius. Cũq ĩmolauerit eñ in
loco ubi solet mactari holocaustũ
corã dño. quia pro pcco est tinget
scicerdos digitũ in sangnĩe hostie
pro pcc̃o. tangens cornua altaris
holocausti. et reliquũ fũdens ad ba
pra. sicut in uictunis pacificorum

Expanded text:
netque de eodem sanguine in cornibus netque de eodem sanguine in cornibus altaris quod est coram Domino in tabernaculo testimonii reliquum autem sanguinem fundet iuxta basim altaris holocaustorum quod est in ostio tabernaculi testimonii omnemque eius adipem tollet et adolebit super altare sic faciens et de hoc lo quomodo fecit et prius, et rogante pro eis sacerdote, propitius erit eis Dominus. Ipsum autem vitulum efferet extra castra, atque comburet, sicut et priorem vitulum, quia pro peccato est multitudinis. Si peccaverit princeps,stea intellexerit peccatum suum, offeret hostiam Domino, hircum de capris immaculatum. Ponetque manum suam super caput ejus, cumque immolaverit eum in loco, ubi solet mactari holocaustum coram Domino, quia pro peccato est, tinget sacerdos digitum in sanguine hostiae pro peccato, tangens cornua altaris holocausti, et reliquum  Vulg. add. spra, sicut in victimis pacificorum
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ tabernatuli testimonii. ad
placandũ sibi dñm. ponetq ma¬
nus super caput hostie. et accep¬
tabilis erit. citq in expictionem
eius proficiens. I imolabitq ui¬
tulũ corã dño. et offerent filii Aci¬
ron sacerdotes sangumẽ eius. fũ¬
dentes per altaris circũitũ qd̃ est
ante ostiũ tabernaculi. Detractaq
pelle hostiȩ. artus in frusta cõci-¬
dẽt. et subiicient in altari ignem.
strue lignorũ ante cõposita:⁊ mẽ
incendetq eci super lignorũ stru¬
em. que in loco effusorũ cinerũ cre¬
mabũtur. Ꝙ si õnis turba filio¬
rũ Israel ignorauerit. et per ĩperi¬
tiam fecerit qd contra mandatũ
dnĩ est. et postea intellexerit pec¬
tulũ. adducetq eũ cd ostiũ taber¬
naculi. et pouent semores poplĩ
manus super caput eius coram
dño. Immolatoq uitulo in cõ¬
spcũ diũ. inferet sacerdos qui un¬
ctus est, de sanguine eius in tab̾¬
naculũ testimonii. tincto digito
aspergẽs septies contra uelũ. Po¬

Expanded text:
ad placandum sibi Dominum ponetque manus super caput hostiae et acceptabilis erit atque in expiationem eius proficiens immolabitque vitulum coram Domino et offerent filii Aaron sacerdotes sanguinem eius fundentes super altaris circuitum quod est ante ostium tabernaculi detractaque pelle hostiae artus in frusta concident et subicient in altari ignem strue lignorum incendetque ea super lignorum struem quae in loco effusorum cinerum cremabuntur quod si omnis turba Israhel ignoraverit et per inperitiam fecerit quod contra mandatum Domini est et postea intellexerit pececcato adducetque eum ad ostium tabernaculi et ponent seniores populi manus super caput eius coram Domino immolatoque vitulo in conspectu Domini inferet sacerdos qui unctus est de sanguine eius in tabernaculum testimonii tincto digito aspergens septies contra velum po
Abbreviated transcription (Latin):
preceperat dñs moysi. Posuar a
candelabrũ in cabernaculo testĩo¬
nii eregione mense in parte au¬
strali. locatis per ordinem lucer¬
nis. iuxta preceptũ dñi. Posuit
et altare ciuireũ sub tecto testimo¬
nii contra uelũ. et adoleuit super
eo incensũ aromatũ. situt iusse
riũ in introitu tabernatuli testĩo
holocaustũ et sacrifitia. ut dñs
imperauerat. Labrũ quoq sta¬
tuit inter tabernatulũ testimonii
et altare. implens illud aqua. La¬
uerũtq in eo moyses et Aarõ. cic
filii eius manus sucis et pedes. t̃
ingrederentur tectũ foederis. et aic¬
cederent cd altare. sicut precepẽcit
dñs moysi. Erexit et atriũ ꝑ gy¬
rũ tabernaculi et altaris. ducro ĩ
introitu eius tentorio. Postqmͣ
tabernaculũ testimonii. et gloria
diũ impleuit illud. Nec poterat
Moyses ingredi tectũ foederis. nu¬
be operiente õna. et incuestate do¬
mini coruscante. quia cuncta nu¬
bes operuerat. Si quãdo nubes ta¬
berncitulũ deserebat: proficiscebã¬

Expanded text:
eceperat Dominus Mosi. Posuit et candelabrum in tabernaculo testimonii e regione mensae in parte australi, locatis per ordinem lucernis, juxta praeceptum Domini. Posuit et altare aureum sub tecto testimonii contra velum, et adolevit super eo incensum aromatum, sicut jusserrium in introitu tabernaculi  Vulg. holocaustum, et sacrificia, ut Dominus imperarat. Labrum quoque statuit inter tabernaculum testimonii et altare, implens illud aqua. Laveruntque Moses et Aaron, ac filii ejus manus suas et pedes, cum ingrederentur tectum foederis, et accederent ad altare, sicut praeceperat Dominus Mosi. Erexit et atrium per gyrum tabernaculi et altaris, ducto in introitu ejus tentorio C. CXXXItabernaculum testimonii, et gloria Domini implevit illud. Nec poterat Moses ingredi tectum foederis, nube operiente omnia, et majestate Domini coruscante, quia cuncta nubes operuerat. Siquando nubes tabernaculum deserebat, proficisceban
Abbreviated transcription (Latin):
hostia pacificorum
fuerit eius oblatio.
et de bobus uolueĩt
offerre marem siue foeminã. ĩ¬
matulata offeret corã dño: po

Expanded text:
hostia pacificorum fuerit ejus oblatio, et de bobus voluerit offerre, marem, sive feminam immaculata offeret coram Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ta oĩa que precepi tibi. et iustici-¬
as meas iudicicq seruaueris:
suscitabo thronũ regni tui. sicut
pollicitus sũ Dauid prĩ tuo. di¬
tens. Non auferetur de stirpe tu¬
a uir. qui nõ sit princeps in Isrł
Si aũt auersi fueritis. et dereli¬
queritis iusticias mecis. et prȩ¬
cepta mec que proposui uobis
et abeũtes seruieritis diis cilie¬
tus. et adoraiueritis eos: euellã
uos de terra mea quã dedi uob.
et domũ hõe quã sanctifiraui
noĩ meo. prouiciã a facie mea
et tradã eam in parabolã. et ĩ
exemplũ cũctis ppłis. Et domꝰ
ista exit in ꝓuerbiũ uniuersis
transeũtibus: et dicẽt stupẽtes.
Qucire fecit dñs sic terre huic
et domui huic: Respondebũtis.
Quia dereliquerũt dnm̃ deũ pa¬
trũ suorũ. qui eduxit eos de ter¬
ra Egypri. et apprehẽderũt deos

Expanded text:
ta omnia quae praecepi tibi: et justitita omnia quae praecepi tibi: et justitias meas judiciaque servaveris: Suscitabo thronum regni tui, sicut pollicitus sum David patri tuo, dicens: Non auferetur de stirpe tua vir, qui sit princeps in Israel. Si autem aversi fueritis, et dereliqueritis justitias meas, et praecepta mea, quae proposui vobis, et abeuntes servieritis diis alienis, et adoraveritis eos, evellam vos de terra mea, quam dedi vobis: Et domum hanc, quam sanctificavi nomini meo, projiciam a facie mea, et tradam eam in parabolam, et in exemplum cunctis populis. Et domus ista erit in proverbium universis transeuntibus, et dicent stupentes: Quare fecit Dominus sic terrae huic et domui huic? Respondebuntque: Quia dereliquerunt Dominum Deum patrum suorum, qui eduxit eos de terra Aegypti, et appr
Abbreviated transcription (Latin):
fuceret in domo dñi. et in domo
sua. et ꝓsperatus est. Apparuit
cuĩt ei dñs nocte. et ait. Audiui
oroem tuã et elegi locũ istũ mi-¬
hi in domũ sacrifitii. Si clause-¬
ro celũ. et pluuia non fluxerit.
et mandauero et precepero lo-¬
custe. ut deuoret terram. et mise¬
ro pestilenciã in ppłm meũ: cõ¬
uersus aũt ppłs meus. suꝑ qͦs
inuocatũ est nomẽ meũ. depre¬
catus me fuerit. et exquisierit fa-¬
ciem meã. et egerit penitenciã a
uiis suis pessimis: et ego exciui-¬
diã de cęlo. et ꝓpitius ero peccatis
eorũ. et sancbo terrã eorũ. Oculi
quoq mei erũt aperti, et aures
mee erecte ad orationẽ eius qui
in loco isto orauerit. Elegi enĩ
et sanctificaui locũ istũ. uit sit̾
nomẽ meũ ibi in sempiternũ.
et permaneãt oculi mei. et cor me¬
ũ ibi cũctis dieb. Tu quoq si am¬
bulaueris corã me. sicut ãbulauit
D auid pater tuus, et feceris iux-¬

Expanded text:
faceret in domo Domini, et in domo faceret in domo Domini, et in domo sua, et prosperatus est. Apparuit autem ei Dominus nocte, et ait: Audivi orationem tuam, et elegi locum istum mihi in domum sacrificii. Si clausero coelum, et pluvia non fluxerit, et mandavero et praecepero locustae, ut devoret terram, et misero pestilentiam in populum meum: Conversus autem populus meus, super quos invocatum est nomen meum, deprecatus me fuerit, et exquisierit faciem meam, et egerit poenitentiam a viis suis pessimis: Et ego exaudiam de coelo, et propitius ero peccatis eorum, et sanabo terram eorum. Oculi quoque mei erunt aperti, et aures meae erectae ad orationem ejus, qui in loco isto oraverit. Elegi enim, et sanctificavi locum istum ut sit nomen meum ibi in sempiternum, et permaneant oculi mei, et cor meum ibi cunctis diebus. Tu quoque si ambulaveris coram me, sicut ambulavit David pater tuus, et feceris jux
Abbreviated transcription (Latin):
tũ centũ uigĩti millia et dedi-¬
in officiis suis: et Leuire in or-¬
ganis carminũ dñi. quȩ fecit
Dauid rex ad laudãdũ dnm̃ qm̃
porro sacerdotes canebãt tubis
ante eos. cũctusq I srael stabat.
Sanctificauit quoq Salomon
mediũ atrii ante templũ dñĩ:
obtulerat enĩ ibi holocausta et
adipes pacificorũ: quia altare
eneũ qd̃ fecerat. nõ poterat sus-¬
tinere holocausta et satrificia ⁊
adipes. Fecir ergo Salomõ solẽ¬
nitatẽ in tꝑe illo septem diebus
et õnis Israel cũ eo. eccl̃a magna¬
ualde. ab introitu Emach usq
octauo collectam eo ꝙ dedicas¬
set altare septẽ diebꝰ. et solẽni¬
tatẽ celebrasset dieb septẽ. Igr̃
in die uicesimotertio mensis se¬
ptimi. dimisit ppłos cid taber¬
nacula sua letantes citq gaudẽ¬
tes super bono qd̃ fecerat dñs da-¬
uid. et Salomoni. et I srael po¬
pulo suo. Cõpleuitq Salomõ
domũ dñi. et domũ regis. et oĩci
que disposuerat in corde suo ut

Expanded text:
ium centum viginti millia, et dediin officiis suis: et Levitae in organis carminum Domini, quae fecit David rex ad laudandum Dominum: Porro sacerdotes canebant tubis ante eos, cunctusque Israel stabat. Sanctificavit quoque Salomon medium atrii ante templum Domini: obtulerat enim ibi holocausta et adipes pacificorum; quia altare aeneum, quod fecerat, non peterat sustinere holocausta et sacrificia et adipes. Fecit ergo Salomon solemnitatem in tempore illo septem diebus, et omagna, ab introitu Emach usque octavo collectam, eo quod dedicasset altare septem diebus, et solemnitatem celebrasset diebus septem. Igitur in die vigesimo tertio mensis septimi dimisit populos ad tabernacula sua, laetantes atque gaudentes super bono, quod fecerat Dominus Davidi, et Salomoni, et Israeli populo suo. Complevitque Salomon domum Domini, et domum regis, et omnia quae disposuerat in corde suo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
complesset. Scilõn
fundens preces, ig¬
nis descendit de ce¬
lo. et deuorauit holoccusta et
uictimas: et maiestas dñi ĩple¬
uit domũ. Nec poterãt sacerdotes
ingredi templũ dñi. eoꝙ ĩples¬
set maiestas dñi templũ diũ.
Ded et oẽs filii I srael uidebãt de¬
scendentẽ ignem. et gloriã dñi
super domu: et corruentes proni
in terrã super pauimẽtũ stratũ
lopide. adorauerũt: et laudaue-¬

Expanded text:
conplesset Salomon fundens preces ignis descendit de caelo et devoravit holocausta et victimas et maiestas Domini implevit domum nec poterant sacerdotes ingredi templum Domini eo quod implesset maiestas Domini templum Domini sed et omnes filii Israhel videbant descendentem ignem et gloriam Domini super domum et corruentes proni in terram super pavimentum stratum lapide adoraverunt et laudave
Abbreviated transcription (Latin):
us sit fatere
qd̃ poscitis.
an negare.
necdũ statui.
Nã neq uob̾
ciliquid ĩpe¬
rantib abnuerez sentẽtie est: et
magnitudo oneris ĩpositi ita cer¬
uices premit. ut ante sub fasce ru-¬
endũ sit qͣz leuandũ. Accedunt
ad hoc ĩuidorũ studia. qui õne
qd̃ scribimꝰ rep̃hendendũ putãt.
Et interdũ contra se cõ scĩa repu¬
gnãte ꝓublice lacerãt. quȩ octul¬
te legũt. intantũ ut clamare cõ-¬
pellar. et dicere. Dñe. liberai aĩam
meã a laibiis iniquis, et a lingua
dolosa. Tercius annus est ꝙ sꝑ
scribitis atq rescribitis. ut Esdrẽ
transferã: quasi nõ habectis grȩ¬
ca citq latina uoluĩa: aut quic¬
quid illud est qd̃ a nobis uerti-

Expanded text:
facere quod poscitis, an negare, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum um contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quod a nob
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtarie offerũt templo dei.
qd̾ est in Ierusalẽ. Et surrexe¬
rũt prĩcipes patrũ de Inda et
Beniamin. et sacerdores et le¬
uite. et oĩs cuius deus suscita¬
uit spiritũ ut ascenderet cid edi¬
ficandũ templũ diũ. qd̾ ercit ĩ
Ierusalẽ. Uniuersiq qui erãt in
circũtu. adiuuerũt manus eo¬
rũ in pasis argenteis et aureis,
in substãcia et iumẽtis. in su¬
pellectili. exceptis his que spõ¬
te obtulerant. Rex quoq Cyrꝰ
protulit uasa templi dnĩ. quȩ
tulerat Nabuchodonosor de Ie¬
rusalẽ. et posuerat ea in tempio
dei sui. Protulit aũt ea Ryius
rex Persarũ per manũ Nlichri¬
dachis filii Ga ⁊ abar, et ãnume¬
rauit ea S assabasar principi Iu¬
de. Et hic est numerus eorũ. Phi¬
cilȩ cuireȩ trigĩta. phiale argentee
nulle. cultri uigĩtinonẽ. scyplu
aurei trigĩra. scyplu argentei se-¬
cũdi quadrĩgenti decem: uasa a-¬
lia nulle. Omĩa uasa aurea et
argentea. quĩq millia quadrin¬

Expanded text:
luntarie offerunt templo Dei, quod est in Jerusalem. Et surrexerunt principes patrum de Juda, et Benjamin, et sacerdotes, et Levitae, et omnis cujus Deus suscitavit spiritum, ut ascenderent ad aedificandum templum Domini, quod erat in Jerusalem. Universique qui erant in circuitu, adjuverunt manus corum in vasis argenteis et aureis, in substantia, in jumentis, in supellectili, exceptis his quae sponte obtulerant. Rex quoque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae tulerat Nabuchodonosor de Jerusalem, et posuerat ea in templo Dei sui. Protulit autem ea Cyrus rex Persarum per manum Mithridatis filii Gazabar, et annumeravit ea Sassabasar principi Judae. Et hic est numerus eorum: phialae aureae triginta, phialae argenteae mille, cultri viginti novem, scyphi aurei triginta, scyphi argentei secundi quadringenti decem: vasa alia mille. Omnia vasa aurea et argentea quinque millia quadrin
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ Abrahã. Isaac.
et Iacob et semini
eoꝵ iusto. qui fecisti
celũ et terrã cũ oĩ ornatu eorũ. qͥ
signasti mare u̾bo p̃cepti tui. qui
conclusisti abyssũ et signasti
terribili et laudabili noĩ tuo qd̃
oẽs pauẽt et tremũt a uultu u̾tu¬
tis tue: et insustentabilis ira su-
ꝑ pc̃cores cõminatoĩs tuȩ. ĩmen¬
sa uero et ĩuestigubilis mĩa pro¬

Expanded text:
rum, Abraham, Isaac et Iacob et semini eorum iusto, qui fecisti caelum et terram cum omni ornatu eorum, qui signasti mare verbo praecepti tui, qui conclusisti abyssum et signasti terribili et laudabili nomini tuo, quod omnes pavent et tremunt a vultu virtutis tuae. et insustentabilis ira super peccatores comminationis tuae, inmensa vero et investigabilis misericordia pro
Abbreviated transcription (Latin):
que ipsi intelligimus. in nrã
lingua promere.Itaq licet
hydra sibilet. uictorq Sinon ĩ¬
cendia iactet: nunqͣ meũ iu¬
uante Christo silebit eloquiũ:
etiam prȩcisa lingua balbutiet.
Legant qui uolunt: qui nolũt
abiiciant. Euentilent cipites: li¬
teras calũnientur. Magis urã
charitate prouocabor ad stu¬
diũ. qmͣ illorũ detractione et
odio deterrebor.

Expanded text:
quae ipsi intelligimus, in nostra quae ipsi intelligimus, in nostra lingua promere. Itaque licet et excetra sibilet, victorque Sinon incendia jactet : numquam meum, juvante Christo, silebit eloquium: etiam praecisa lingua balbutiet. Legant qui volunt: qui nolunt abjiciant. Eventilent apices, litteras calumnientur: magis vestra charitate provocabor ad studium, quam illorum detractione et odio deterrebor.
Abbreviated transcription (Latin):
sis qd̃ dicitur / oculis mihi uo¬
lũt maledicere. et nõ imitan¬
tur Grȩcorũ studiũ et beneuo¬
lenciã. qui post septuagĩta trãs¬
latores. iã Chusti euangelio cho-
ruscante. Iudeos et hebionitas
legis ueteris interpretes. Aquilã
origenis laborẽ in hexaplis ec¬
clesiis dedicarunt. Quãto ma¬
gis Latini grati esse deberent.
q exultãtem cernerent Greciã
a se aliquid mutuari: Primũ
enĩ magnorũ sumptuũ est et
infinitȩ difficultatis. exempla¬
ria posse habere õnia. deinde
etiam qui habuerint. et Hebrei
sermonis ignari sunt. magis er¬
rabũt. ignorantes quis e mul-¬
tis uerius dixerit. Quod etiam
sapientissimo cuidã nuꝑ apud
Grecos accidit. ut ĩterdum scrip¬
turȩ sensũ relinquens. oniuscu-¬
iuslibet interpretis sequeretur
errorem.Nos ciũt qui hebrea lin¬
gue saltem paruã habemus sci-¬
enciam. et Latinus nobis utcũq
sermo non deest, et de aliis ma-¬
gis possumus iudicare, et eci

Expanded text:
sis, quod dicitur, oculis, mihi vosis, quod dicitur, oculis, mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium et benevolentiam, qui post Septuaginta translatores jam Christi Iudaeos et Hebionitas legis ueteris interpretes † CyonisOrigenis laborem in Ἐξαπλοῖς, Ecclesiis dedicarunt. Quanto magis Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia: deinde etiam qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujusque interpretis sequeretur errorem. Nos autem qui Hebraeae linguae saltem parvam habemus scientiam, et Latinus nobis utcumque sermo non deest: et de aliis magis possumus judicare, et ea
Abbreviated transcription (Latin):
posuerit interpretes. quoꝵ ex¬
emplaria uarietas ip̃a lacera.¬
ta et inuersa demõstrat, nec
potest utiq uerũ asseri qd̃ di-¬
uersũ est: mittite eũ ad Euan¬
gelia: in quib multa ponũ¬
tur quasi de ueteri testamẽto.
que apud septuagĩta interpre¬
tes non habentur. uelut illud
Nm̃ Nazareus uocabitur: et
Ex egypto uocaui filiũ meũ:
et. Uidebũt in quẽ compunxe¬
rũt: multciq alia. quȩ latiori
operi reseruamꝰ: et quȩrite ab
eo ubi scripta sũt. Cũq ꝓfer¬
renon potuerit, uos legire de
his exemplarib quȩ nuper a
nobis edita maledicorũ quo¬
tidie linguis confodiũtur. Sed
ut ad cõpendiũ ueniã. terte qd̃
illciturus sũ. equissimũ ẽ. Edi¬
di ciliquid quod nõ habetur in
Greco: aut aliter habetur qz c
me uersũ est. Quid ĩterpietẽ
laniant: Interrogẽt Hebreos:
et ipĩs authorib. translatioĩ
mee uel arrogent. uel derogẽt
fidem.Porro aliud est si clau¬

Expanded text:
posuerit Interpretes, quorum exposuerit Interpretes, quorum exemplaria varietas ipsa, lacerata et eversa demonstrat nec potest utique verum asseri quod diversum est, mittite eum ad Evangelia: in quibus multa ponuntur quasi de Veteri Testamento, quae apud Septuaginta Interpretes non habentur, velut illud, Quoniam Nazaraeus vocabitur: et, Ex Aegypto vocavi filium meum: et, Videbunt in quem compunxerunt; multaque alia, quae latiori operi reservamus: et quaerite ab eo ubi scripta sint. Cumque proferre non potuerit, vos legite de his exemplaribus quae nuper a nobis edita, maledicorum quotidie linguis confodiuntur. Sed ut ad compendium veniam, certe quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid, quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur, quam a me versum est. Quid interpretem laniant? Interrogent Hebraeos, et ipsis auctoribus translationi meae, vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clau
Abbreviated transcription (Latin):
dã niti. neq aliud fatigãdo n¬
si odiũ querere. extreme demẽ¬
cie est. Itaq obsecro uos mi Dõ¬
nion et rogatione charissimi.
ut priuata lectione contenti. li¬
brũ non effercitis in publitũ.
nec fustidiosis cibos ingeratis.
uitetisq eorũ supertilium. qui
iudicare tantũ de ciliis. et ipsi¬
facere nilul nouerũt. Si qui cit
fratrũ sint quib nr̃anõ displi¬
cent. his tribuatis exẽplar: ad¬
monẽtes ut Hebrea noĩa,. quo¬
rũ grandis in hoc uoluĩe copi¬
ai ẽ. distincte et per interualla
transcribãt. Nihil enĩ proderit
emendasse librũ. nisi emẽdatio
librariorũ diligẽtia cõseruetur.
Nec quenqͣ moueat. ꝙ onus a
nobis liber editus est: nec apo¬
cryphorũ tertii et quarti libri
somniis delectetur: quia apud
hebreos Esdre Nehemieq ser-¬
mones in unum polumen co¬
artãtur: et quȩ nõ habẽtur opd̃
illos. nec de uigintiquatuor se¬
nib sũt. procul abiicienda. Si
quis aũt septuagĩta uobis op-¬

Expanded text:
dam, niti, neque aliud fatigando nisi odium quaerere, extremae dementiae est. Itaque obsecro vos, mi Domnion et Rogatiane charissimi, ut privata lectione contenti, librum non efferatis in publicum, nec fastvitetisque eorum supercilium, qui iudicare tantum de facere nihil noverunt. Si qui autem fratrum sunt, quibus nostra non displicent, his tribuatis exemplar, admonentes ut Hebraea nomina, quorum grandis in hoc volumine copia est, distincte et per intervalla transcribant. Nihil enim proderit emendasse librum, nisi emendatio librariorum diligentia conservetur. Nec quemquam moveat quod unus a nobis editus liber est: nec apocryphorum tertii et quarti somniis delectetur: quia et apud Hebraeos Ezrae Neemiaeque sermones in unum volumen coarctantur: et quae non habentur apud illos, nec de viginti quatuor senibus sunt, procul abjicienda. Si quis autem Septuaginta vobis op
Abbreviated transcription (Latin):
poenitẽs suꝑ maliciã hoĩm. Tu
aũt dñe secundũ bonitatẽ tuã
ꝓmisisti poenitentiã reĩssionis
pcc̃oꝵ. et tu deus iustorũ nõ po¬
siusti poenitenciã iustis. Abrahã
Isaac et Iaicob his qui tibi nõ
peccauerũt: qm̃ peccaui suꝑ nu¬
merũ arene maris. multiplica¬
te sũt iniquitates mee ĩturua¬
tus sum multo uinculo ferri.
et nõ est respiratio mihi. quia
excitaui iracũdiã tuã. et malũ
corã te feci. statuens abomina-¬
tiones. et multiplicans offen-¬
siones. Et nũc flecto genua cor¬
dis mei. precans a te bonitatẽ¬
tuã dñe. Peccaui dũe. peccaui.
et iniquitatẽ meã agnosco. Pe¬
to rogans te dñe. remitte mihi.
renutte mhi. ne sunul perdas
me cũ iniqͥtatib meis. neq in
eternũ reserues malai mihi. q̾ci
indignũ saluabis me secundũ
magnã mĩam tuã. et laudabo
re semper õnibus diebus uite
meȩ. qm̃ re laudat oĩs uirtus
celorũ. et tibi est gloria in secu-

Expanded text:
super malitias hominum. tu autem Domine, secundum bonitatem tuam promisisti paenitentiam remissionis peccatorum, et tu Deus iustorum, non posuisti paenitentiam iustis Abraham, Isaac et Iacob, his qui tibi non peccaverunt. quoniam peccavi super numerum harenae maris, multiplicatae sunt iniquitates meae. incurvatus sum multo vinculo ferri et non est respiratio mihi, quia excitavi iracundiam tuam et malum coram te feci, statuens abominationes et multiplicans offensiones. et nunc flecto genua cordis mei, precans ad te bonitatem, Domine. peccavi Domine, peccavi et iniquitatem meam agnosco. peto rogans te Domine remitte mihi, remitte mihi, ne simul perdas me cum iniquitatibus meis neque in aeternum reserves mala mihi, quia indignum salvabis me secundum magnam misericordiam tuam. et laudabo te semper omnibus diebus vitae meae quoniam te laudat omnis virtus caelo
Abbreviated transcription (Latin):
Perũtamẽ deo subiecta esto
cinima mea: quonicm cib
ipso patientia mea
Quia ipse deus meus ⁊ scũ¬
ucitor meus: ciduitor meus.
non emigrabo.
In deo scilutare meum. et
gloria meci. deus cuixilii mei
et spes mea in deo est.
Sperate in eo õnis congrega¬
tio populi. effundite corcun
illo corda uestra: deus adiu-¬
tor noster in eternum.
Uerũtamen uani filii ho¬
minũ. mendcices filii hoĩm
in stateris: ut decipiant iꝑsi

Expanded text:
verumtamen Deo subiecta esto anima mea quoniam ab ipso patientia mea quia ipse Deus meus et salvator meus adiutor meus non emigrabo in Deo salutare meum et gloria mea Deus auxilii mei et spes mea in Deo est sperate in eo omnis congregatio populi effundite coram illo corda vestra Deus adiutor noster in aeternum verumtamen vani filii hominum mendaces filii hominum in stateris ut decipiant ips
Abbreviated transcription (Latin):
briũ: ꝯperuit cõfusio faciẽ meã.
Extrrineus factus sum fra¬
tribus meis: et peregrinus fi¬
liis matris mee
Qm̃ ⁊ elus domus tue comedit
me: et opprobria exprobrantiũ
tibi ceciderunt super me.A
Et operui in ieiunio anima
meam: et factum est in op¬
probrium mihi.
Et posui uestimetũ meũ cili¬
ciũ. et ftũs sũ illis in parabolã.
Aduersũ me loquebãtur qui
sedebant in porta:. et ĩ me ꝑsal

Expanded text:
am. Extraneus factus sum fratribus meis: et peregrinus filiis matris meae. Quoniam zelus domus tuae comedit me: et opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me. Et operui in jejunio animam meam, et factum est in opprobrium mihi. Et posui vestimentum meum in cilicium: et factus sum illis in parabolam. Adversum me loquebantur, qui sedebant
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ quẽ tu percussisti per¬
secuti sunt: et super dolorem
bulnerũ meorũ addiderũt.
Appone iniquitatẽ super ĩ¬
iquitatem eorum: et non in¬
trent in iusticiã tuam. A¬
Deleãtur de libro uiuentiũ:
et cũ iustis nõ scribantur.¶
Ego sum pauper et dolens:
Laudabo nomẽ dei cũ cãtico:¬
et magnificabo eũ in laude.
Et placebit deo super uitu¬
lum nouellum: cormua pro¬
ducentem et ungulas.
anima uestra.
et uinctos suos nõ despexit.
Laudẽt illũ cęli et terra: mci¬
re et õnia reptilia in eis.
Qm̃ deus saluã faciet Sion:
et edificabũtur cĩtates Iude.
Et inhabitabunt ibi. et here¬
ditate acquirent ea
Et semen seruorũ eius possi¬
debit eam: et qui diligũt no¬
mẽ eius habitabunt in ea
In finem Dauid. in rememora¬
tõe. eo ꝙ saluũ me fecit dñs.

Expanded text:
ti, persecuti sunt: et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Appone iniquitatem super iniquitatem eorum: et non intrent in justitiam tuam. Deleantur de libro viventium: et cum justis non scribantur. Ego sum pauper et dolens: laudabo nomen tuum cum cantico, magnificabo eum cum laude. et placebit deo super uitulum nouellum cornua producentem anima uestra. s suos non despexit laudent illum caeli et terra mare et omnia reptilia in eis quoniam Deus salvam faciet Sion et aedificabuntur civitates Iudaeae et inhabitabunt ibi et hereditate adquirent eam et semen servorum eius possidebunt eam et qui diligunt nomen eius habitabunt in ea in finem David in rememoratione eo quod salvum me fecit D
Abbreviated transcription (Latin):
in conspcũ diũ dei tui in loco quẽ
elegerit. in solẽnitate arymorũ. et
in solẽnitate hebdomadarũ. et in
ret unusquisq scd̾m ꝙ habuei̾t
iuxta benedcoẽm dñi dei sui. quã
dederit ei. Iudices et ingrõs cõsti¬
tues in õnib portis tuis. qͣs dñs
deus tuus dederit tibi. per singłas¬
tribus tuas: ut iudicent populũ
iusto iudicio. nec in alterã partẽ
declinent. Nõ accipies per sonã nec
munera: quia munera excecant
oculos sapientũ. et mutãt uerba
iustorũ. Iuste qd̾ iustũ est. perse¬
queris: ut uiuas. et possideas ter¬
rã. quã dñs deus tuus dederit tibi.
Non plantabis lucũ. et oem̃ arbo¬
rẽ iuxta altare diũ dei tui: nec fa¬
cies tibi neq constitues statuã. q̃
odit dñs deus tuus.¬

Expanded text:
in conspectu Domini Dei tui, in loco quem elegerit: in solemnitate azymorum, et in solemnitate hebdomadarum, et in ret unusquisque secundum quod habueiuxta benedictionem Domini Dei sui quam dederit ei iudices et magistros constitues in omnibus portis tuis quas Dominus Deus tuus dederit tibi per singtribus tuas, ut iudicent populum iusto iudicio nec in alteram partem declinent non accipies personam nec munera: quia munera excaecant oculos sapientium et mutant uerba iustorum. iuste quod iustum est persequeris, ut uiuas et possideas terram quam Dominus Deus tuus dederit tibi non plantabis lucum et omnem arborem iuxta altare Domini Dei tui nec facies tibi atque constitues statuam quae odit Dominus Deus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
suscitabo eis de medio fratrum
suorũ similẽ tui: et ponã uerba
mea in ore eius, loqueturq ad
eos oĩa que prȩcepero illi. qui
qñ collegeris de çirea et torculari fru¬
ges tuas: et epulciberis in festiuita¬
te tua tu et filius tuus et filia. et ser¬
uus tuus et antilla. Leuites quoq.
et aduenci. et pupillus at uidua. qͥ
intra portas tuas sũt. Septẽ dieb

Expanded text:
suscitabo eis de medio fratrum suscitabo eis de medio fratrum suorum similem tui et ponam verba mea in ore eius loqueturque ad eos omnia quae praecepero illi quindo collegeris de area tua et torculari fruges tuas; et epulaberis in festivitate tua, tu et filius tuus et filia, et servus tuus et ancilla, Levites quoque et advena, et pupillus ac vidua, qui intra portas tuas sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dabit tibi. caue ne imitari uelis
abomincitões illarũ gentiũ. nec
inueniatur in te qui lustret fi-¬
liũ suũ. aut filiã. ducens per ig¬
nẽ: cuit qui ariolos sciscitetur.
et obseruet somnia atq augu-¬
ria. nec sit maleficus. nec ĩcan
tator. neqz qui pythones cõsu¬
lat. nec diuinos. et querat a mor¬
tuis ueritatem. oĩa enĩ hec ab¬
ominatur dñs. et ꝓpter istius¬
modi scelera delebit eos in ĩtro¬
itu tuo: perfectus eris. et cibsq
macula corã dño deo tuo. Gen¬
tes iste quarũ possidebis terrã
aiugures et diuinos audiũt: tu
cĩt a dño deo tuo cilirer ĩstitu¬
tus es.prophetã de gente tua
et de fratribs tius sicut me. susci¬
tabit tibi dñs deus tuus: Ipsũ
audies ut petisti a dño deo tuo
in Horeb qñ contio cõgregata
est: atq dixisti. Ultra nõ audiã
bocẽ dnĩ dei mei. et ignẽ hunc
maximũ ampliꝰ non uidebo.
ne moriar. Et ait dñs mihi.
Bene dĩa sũt locuti. Prophetã

Expanded text:
dabit tibi cave ne imitari velis dabit tibi cave ne imitari velis abominationes illarum gentium nec inveniatur in te qui lustret filium suum aut filiam ducens per ignem aut qui ariolos sciscitetur et observet somnia atque auguria ne sit maleficus ne inctator, neque qui pythones consulat, neque divinos: et quaerat a mortuis veritatem. Omnia autem haec abominatur Dominus, et propter istiusmodi scelera, delebit eos in introitu tuo. Perfectus eris, et absque macula, cum Domino Deo tuo. Gentes istae quarum possidebis terram, augures et divinos audiunt tu autem a Domino Deo tuo aliter institutus es prophetam de gente tua et de fratribus tuis sicut me suscitabit tibi Dominus Deus tuus ipsum audies ut petisti a Domino Deo tuo in Horeb quando contio congregata est atque dixisti ultra non audiam vocem Domini Dei mei et ignem hunc maximum amplius non videbo ne moriar et ait Dominus mihi bene omnia sunt locuti prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
ficia dñi. et oblatoẽs eius come¬
dent. et nihil aliud accipient de
possessione fratrũ suoꝵ. dñs eĩ
ip̃e est hereditas eorũ. sicut lo¬
cutus est illis. Hoc erit iudiciũ
sacerdotũ a ppło. et ab his qui
offerũt uictimas: siue bouẽ. si¬
ue ouẽ ĩmolauerunt. dabũt sa¬
cerdoti armũ ac uentritulũ. pri¬
nucias frumenti . uiii. et olei.
et lanarũ partẽ ex ouiũ tonsio¬
ne. Ipñi enĩ elegit dñs deus tu¬
us de cũctis tribu̾b tius. ut stet
et ministret noĩ dñĩ. ipẽ et filii
eius in sempiternũ. Si exierit le¬
uites ex una orbiũ tuarũ ex oĩ¬
Isruel in qua habitat. et uolue¬
rit uenire. de syderans locũ quẽ
elegerit dñs. mĩstrabit in noĩe
dñi dei sui. sicut õnes frẽs eius
leuite. qui stabũt eotꝑe coram
dño. Partẽ ciborũ eandẽ accipi¬
et quã et cȩteri: excepto eo quod
in porbe sua ex paterna ei succes-¬
sione debetur. Quãdo ingressus
fueris terrã quã dñs deus tuus

Expanded text:
ficia Domini et oblationes eius comedent et nihil aliud accipient de possessione fratrum suorum Dominus enim ipse est hereditas eorum sicut locutus est illis hoc erit iudicium sacerdotum a populo et ab his qui offerunt victimas sive bovem sive ovem immolaverint dabunt sacerdoti armum ac ventriculum primitias frumenti vini et olei et lanarum partem ex ovium tonsione ipsum enim elegit Dominus Deus tuus de cunctis tribubus tuis ut stet et ministret nomini Domini ipse et filii eius in sempiternum si exierit Levites de una urbium tuarum ex oIsrael in qua habitat, et voluerit venire, desiderans locum quem elegerit Dominus, ministrabit in nomine Domini Dei sui, sicut omnes fratres ejus Levitae qui stabunt eo tempore coram Domino partem ciborum eandem accipiet quam et ceteri excepto eo quod in urbe sua ex paterna ei successione debetur quando ingressus fueris terram quam Dominus Deus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
Iecscmn. Madan. Madian. I es¬
boc. et Sue. Porro filii Ierscn:
Saiba. et Dadan. Filii aũt Dadan:
hi. filii Ceture. Genuit ãt Abra¬
hã Isacic: cuiꝰ fuerũt filii Escui
et I srael. Filii Esou. Eliphar. Ra¬
huel. Iehus. Ihelomi et Core. Ii¬
lii Eliphar. Theman,. Omar
Sephi. Sccham. Cener. Tham¬
nci. Amalec. Filii Rahuel: Na¬
hath. ⁊ara. Sc̃ma. Mera. Filu
Seir: Lotan. Sobal. Sebeon. Ana.
Dison. Eser. Discin. Silii Lotan:
hori. Homan. Soror cĩt Lotan

Expanded text:
Jecsan, Madan, Madian, JesJecsan, Madan, Madian, Jesboc, et Sue. Porro filii Jecsan: Saba, et Dadan. Filii autem Madian: hi, filii Ceturae. Genuit autem Abraham Isaac: cujus fuerunt filii, Esau et Israel. Filii Esau, Eliphaz, Rauel, Jaus, Jalam et Core. Filii Eliphaz: Theman, Omer, Sephi, Gethem, Cenez, Thamna, Amalec. Filii Rauel: Naath, Zara, Semma, Maza. Filii Seir: Lotan, Sobal, Sebeon, Ana, Dison, Eser, Disan. Filii Lotan, Hori, Umam. Soror autem Lotan
Abbreviated transcription (Latin):
is uolunũb non legatur.
Aradiũ quoq et Samareũ. et a¬
matheũ. Filii Sem: Elam ⁊ Assur
et Arphaxad et lud et Aram. Hi¬
ther et mosoch. Arphaxad ãt
genuit Sale. qui et ip̃e genuit
Heber. Porro heber nati sũt du¬
o filii. nomẽ uni Phaleg quia
in diebus eius diuisci ẽ terra: et
nomẽ frĩs eius Iectan. Iectã cĩt
genuit Elmodad et Saleph et
Ascirmoth et Iare. Adoram quo¬
q et Ural et Decla. Hebal etiã ⁊
Abimciel et Saba. necnõ ⁊ Ophir
et Euila et Iobab õnes isti filii
Iectan. Sem. Aephaxad. Sale. He¬
ber. Phaleg Ragau. Serug. Na-¬
chor. Thare. Abram. Iste ẽ abra-¬
hã. Filii cuĩt Abrahã. I scicis et
Isincihel. Et he generatoẽs eoꝵ.
Prĩogenitus Isincihelis. Naba-¬
ioth et Cedar et Adbeel et mab¬
scim et masma et Duma. Mas-¬
sa. Hadad et Thema. Ietur. Na¬
phis. Cedmna. hi sũt filii Isma-¬
helis. Filii aũt Reture cõtubine
Abrahũ. quos genuit: ⁊amram.

Expanded text:
is voluminibus non legatur.is voluminibus non legatur.Aradium quoque, et Samaraeum, et Amathaeum. Filii Sem: Elam, et Assur, et Arphaxad, et Lud, et Aram, thor, et Mosoch. Arphaxad autem genuit Sala, qui et ipse genuit Heber. Porro Heber nati sunt duo filii, nomen uni Phaleg, quia in diebus ejus divisa est terra, et nomen fratris ejus Jectan. Jectan autem genuit Elmodad, et Saleph, et Asermoth, et Jare, Adoram quoque, et Uzal, et Decla, Hebal etiam, et Abimael, et Saba, necnon et Ophir, et Evila, et Jobab; omnes isti filii Jectan. Sem, Arphaxad, Sala, Heber, Phaleg, Ragau, Serug, Nahor, Thare, Abram, iste est Abraham. Filii autem Abraham, Isaac et Ismael. Et hae generationes eorum. Primogenitus Ismaelis, Nabajoth, et Cedar, et Abdeel, et Mabsam, et Masma, et Duma, Massa, Adad, et Thema, Jatur, Niphis, Cedma. Hi sunt filii Ismaelis. Filii autem Ceturae concubinae Abraham, quos genuit: Zamram,
Abbreviated transcription (Latin):
ba dierũ:. qui ꝓpter magnitudĩe
apd̃ nos diuisus ẽ. qd̾ nõnulli
etiã in Bruto Ciceronis dicilogo
friciũt ut eũ in tres partes secent
cũ unus a suo authore sit editus.
Deinde etiã illud attendendũ. ꝙ
frequẽter noĩci. nõ uocabulai ho¬
compẽdia explicẽtur. Dr̃onũ ita
q urãꝵ cduitus auxilio. misi
librũ beniuolis plactiturũ tñ
ĩuidis displiciturũ nõ ambigõ
scere. Si quis in hac ĩterpreratõe
uoluerit aliquid rep̃hendere. in¬
terroget Hebreos. suã conscĩcu
recolat. uidecit ordinẽ textumq
sermoĩs: et tũc nr̃o labori. si po¬
tuerit detrahat. Ubicũq ergo a¬
stericos. id est stellas. radiare in
hoc uoluĩe uideritis: ibi sticitis
de Hebreo additũ. qd̾ in latinis
codicibus nõ habetur. Ubi uẽo
obelus. transuersa scilicet uirga
p̃posita est. illic signatur q̃d sep¬
tuagĩta interpretes aiddiderint.
uel ob decoris graciã. uel ob sp̃s
sãcti authoritatẽ. licet in hebre¬

Expanded text:
rba Dierum: qui propter magnitudinem, apud nos divisus est, quod nonnulli etiam in Bruto, Ciceronis dialogo, faciunt, ut eum in tres partes secent, cum unus a suo auctore sit editus. Deinde etiam illud attendendum, quod frequenter nomina, non vocabula hocompendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. scere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus, transversa scilicet virga ÷, praeposita est, illic signatur quid Septuaginta Interpretes addiderint, vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebrae
Abbreviated transcription (Latin):
Iseptuagita interpretũ. pura et ut
cibeis in grecũ uersa est. edicio per¬
maneret. superflue me Chromati
leres. ut Hebrea tibi uoliuĩci Latĩo
sermone transferrẽ. Qd̃ enĩ seme
ciures hoĩm occupauerat. et nus¬
cẽtis eccłȩ roborauerat fidẽ: iustũ

Expanded text:
Septuaginta Interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascent
Abbreviated transcription (Latin):
matus. ausus sũ facere qd̃ iube¬
batis. Libere enĩ pobis loquor:
ita in Orecis et Latinis codicib
hic noũ liber uiciosus ẽ. ut nõ
tã hebrȩa qͣ Barbara quȩdã. et
fuerũt trãstulerãt. sed scriptoꝵ
tulpe ascribendũ. dũ de emenda
tis inemẽdata scriptitãt. et sepe
tria noĩa. subtractis e medio sil¬
labis. in unũ pocabulũ cogũt:
uel eregiõe unũ nomẽ ꝓpter lati¬
tudinem suã. in duo uel tria uoca¬
bulai diuidũt. Sed et ip̃e appellci¬
toẽs. nõ hoĩes. ut pleriq existimãt:
iũcias sonãt: et oblique sub int̾¬
pretatõe et figura eorũ. quȩdã nar¬
rãtur historie. de quib in regno¬
rũ libro dicitur. Nõne ecce hec sc̃¬
pta sũt in libro uerborũ dierũ re

Expanded text:
matus, ausus sum facere quod jubematus, ausus sum facere quod jubebatis. Libere enim vobis loquor, ita et in Graecis et Latinis codicibus hic nominum liber vitiosus est, ut non tam Hebraea quam Barbara quaedam, et fuerant, transtulerunt, sed scriptorum culpae ascribtis inemendata scriptitant: et saepe tria nomina, subtractis e medio syllabis, in unum vocabulum cogunt, vel e regione unum nomen, propter latitudinem suam, in duo, vel tria vocabula dividunt. Sed et ipsae appellationes, non homines, ut plerique aestimant vincias sonant, et oblique sub interpretatione et figura eorum, quaedam narrantur historiae: de quibus in Regnorum libro dicitur, Nonne ecce haec scripta sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
Domõ Greco¬
rũ historias
magis intelli¬
gũt qui athe-¬
nas uiderint:
et terciũ Dirgi¬
lii librũ qui a Troitde per Leuca¬
ten et Acroceraunici ad Sicilic̃. ⁊
inde ad ostici ⁊yberis nauigaue¬
rint: ita sanctã scripturã lucidi¬
us ĩtuebitur. qui Iudeã oculis¬
contẽplctus sit et ãtiquarũ ur¬
biũ memorics. locorũq. uel ea¬
dẽ pocabula uel mutata cogno¬
ruditissunis Hebreoꝵ hũc labo¬
rẽ subire: ut tirtũiremus proiuĩ¬
ciã. quã uniũse chri eccłȩ sonãt.
Fateor enĩ nu Dõnion et Roga¬
tiane charissĩ: nũqͣ me in diuĩs
uoliũb. ꝓpriis uirib credidisse:
bar. ĩterrogare me solitũ. qnͣto
magis de his super qͥbr anceps
erã: Deniq cũ a me nuper lrĩs
flagitassetis. ut uobis Parali¬
pomenõ Latino sermõe transfer¬
thorẽ. qui apd̃ Hebreos admira¬
tioni hẽbatur. assũpsi: et cõtu¬
li cũ eo a uertice ut aiũt usq
ad extremũ unguẽ: et sic cõfir¬

Expanded text:
odo Graecorum historias magis intelligunt, qui Athenas viderint, et tertium Virgilii librum, qui a Troade per Leucaten, et Acroceraunia ad Siciliam, et inde ad ostia Tiberis navigarint: ita sanctam Scripturam lucidius icontemplatus est, et antiquarum urbium memorias, locorum que vel eadem vocabula vel mutata cognoitissimis Hebraeorum hunc laborem subire, ut circumiremus provinciam, quam universae Christi Ecclesiae sonant. Fateor enim, mi Domnion, et Rogatiane charissimi, numquam me in divinis voluminibus, propriis viribus credidisse, bar, interrogare me solitum: quanto magis de his super quibus anceps eram? Denique cum a me nuper litteris flagitassetis, ut vobis librum Paralipomenon Latino sermone transferdoctorem, qui apud Hebraeos admirationi habebatur, assumpsi: et contuli cum eo a vertice, ut aiunt, usque ad extremum unguem: et sic confir
Abbreviated transcription (Latin):
Palestinos codices legũt: quos
ab Prigene elaboratos Eusebi
et Pãphilus pulgauerũt. totusq
orbis hac inter se trifaria uarie¬
tate cõpugnat. Et certe Ougenes
nõ solũ exempla cõposuit quatu¬
or editionũ eregione singula uer¬
ba describens. ut unꝰ dissentiẽs. sta¬
tĩ ceteris inter se cõsentientibꝰ ar¬
guatur: sed qd̾ maioris ciudacie
est. in editione septuagĩta. Thẽ
et uirgulis que ex suꝑfluo uidebã¬
tur apposita. Si igr̃ aliis licuit nõ
tenere qd̾ semel susceperãt:⁊ post
septuagĩta cellulas. que uulgo si¬
ne authore iactãtur. singulas cel-¬
lulas aperuere. hocq in eccle siis
legit᷑: qd̾ septuagĩta nescierũt: cur
me nõ suscipiãt Latini mei. qui ĩ¬
uiolata editione ueteri ita nouã
cõdidi. ut laborẽ meũ Hebreis. et
qd̾ his maius est ciplĩs authori¬
b cõprobẽ: Sccipsi nuper librũ
de optĩo genere interp̃tandi. ostẽ¬
dẽs illa de euãgelio. Ex egypto uo¬

Expanded text:
Palaestinae codices legunt; quos ab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens statim, caeteris inter se consentientibus, arguatur; sed quod majoris audaciae est, in editione Septuaginta, Theodet virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere, quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas aperuere: hocque in Ecclesiis legitur, quod Septuaginta nescierunt; cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata editione veteri, ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et quod his majus est Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi, ostendens illa de Evangelio: Ex Aegypto vo
Abbreviated transcription (Latin):
ue. Utiq scriptũ est. qd̃ sciluator
scriptũ esse restatur. Ubi scriptũ ẽ:
Septuagĩta nõ habẽt: apoccypha
nescit eccła. Ad hebreos igr̃ reuer¬
tendũ est uñ et dñs loquitur. et
disciplĩ exempla p̃sumũt. Hec
pace ueterũ loquor: et obtrectato.¬
rib meis tm̃ respõdeo. q̃ canino
dẽte me rodũt. in publico detra¬
hẽtes. et legẽtes in cingulis. ii dẽ
et accusarores et defensores. cũ in
aliis probẽt qd̃ in me reprobant:
quasi u̾tus et uitiũ nõ in rebus
sit. sed cũ authore mutetur. Cȩte¬
rũ memini edicionẽ septuagĩta
trãslatorũ. olĩde Grȩco emenda¬
tã. tribuisse me ncĩs: nec ĩimitũ
debere existimari eorũ quos in
cõuentu frm̃ semꝑ edissero. Et
qd̾ nũc Dibrehaiamim. id est u̾¬
ba dierũ. interp̃tatus sũ: id circo
feci. ut ĩ extricabiles moras.⁊ syl¬
uã noĩm. quȩ scriptorũ confusa
sũt uicio. sensuũq barbariẽ ciꝑ¬

Expanded text:
 scriptum est, quod Salvator scriptum esse testatur. Ubi scriptum est? Septuaginta non habent: apocrypha nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes, legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent, quod in me reprobant, quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini editionem Septuaginta translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris, nec inimicum debere existimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM id est, Verba Dierum, interpretatus sum, idcirco feci ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem
Abbreviated transcription (Latin):
nie et Iohancn filiꝰ Caree. et
Saraia filiꝰ Thanehimech ne-¬
tophachites. et Iezonias filius
Maachathi ip̃i et socii eoꝵ. Iura¬
uitq Eodolicis ipĩs ⁊ sociis eoꝵ.
dices. Nolite tĩere seruire Chalde¬
is: incĩete ĩ terra. ⁊ seruite regi Ba¬
byloĩs. et bñ erit uob̾. Fuctũ est
cuĩt in mẽse septĩo. ueĩt Isma¬
hel filiꝰ Nathanie filii Eli saima
de seĩe regio. et decẽ piri tũ eo: per¬
cusserũtq Godoliã. qui et mor¬
tuꝰ ẽ: sed et Iudeos et Chaldeos
q̃ erãt cũ eo in Maspha. Cõsur¬

Expanded text:
niae, et Johannan filius Caree, et niae, et Johannan filius Caree, et Saraia filius Theneumeth Nethophathites, et Jezionias filius Maachath, ipsi et socii eorum. Juravitque eis Godolias et sociis eorum, dicens: Nolite timere servire Chaldnete in terra et servite regi Babylonis et bene erit vobis factum est autem in mense septimo venit Ismahel filius Nathaniae filii Elisama de semine regio et decem viri cum eo percusseruntque Godoliam qui mortuus est sed et Iudaeos et Chaldeos qui erant cum eo in Maspha consur
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ primũ: et Sophoniã sacerdo¬
rẽ scd̃m. et tres ianitores. Et de
ciuitate eumichũ unũ qui erat
prefectus suꝑ bellatores uiros:¬
et quĩq uiros de his qui steterãt
corã rege. quos reperit ĩtiuitate:
et Sopher prĩcipẽ exertitus. qui
ꝓbabat tyrones de ppło terre: et
sexagĩra uiros e uulgo. q̃ inuẽti
fuerant in cuutare. Quos tollẽs
Nabuzardan pͥnceps militũ. du-¬
xit ad regẽ Babylonis in Riebla-¬
tha. Percussitq eos rex Babylo-¬
nis. et interfecit eos in Reblatha
in terra Emath: et trãslatus ẽ Iu-¬
da de terra suci. Popło ãt qui reli-¬
ctus ẽ in terra Iuda. quẽ dimise¬
rat Ncibuchodono sor rex Bai¬
byloĩs. p̃fecit Godolic̃ filiũ A¬
hicã filii Saphan. Qd̃ cũ au¬
dissent ões duces militũ. ip̃i ⁊
uiri qui ercĩt cũ eis. uidelicet ꝙ
cõstituisset rex Babyloĩs Go¬
doliã: uenerũt ad Godoliã in
maspha. Ismahel filiꝰ Natha¬

Expanded text:
tem primum et Sophoniam sacerdotem primum et Sophoniam sacerdotem secundum et tres ianitores et de civitate eunuchum unum qui erat praefectus super viros bellatores et quinque viros de his qui steterant coram rege quos repperit in civitate et Sopher principem exercitus qui probabat tirones de populo terrae et sex viros e vulgo qui inventi fuerant in civitate quos tollens Nabuzardan princeps militum duxit ad regem Babylonis in Reblatha percussitque eos rex Babylonis et interfecit in Reblatha in terra Emath et translatus est Iuda de terra sua populo autem qui relictus erat in terra Iuda quem dimiserat Nabuchodonosor rex Babylonis praefecit Godoliam filium Ahicham filii Saphan qdissent omnes duces militum, ipsi et viri qui erant cum eis, videlicet quod constituisset rex Babylonis Godoliam, venerunt ad Godoliam in Maspha, Ismael filius Natha