comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um hominis remitcetur. Hic fortassic
aliquis querat: ut̃r tantũ modo sp̃c
tis poc̃ca hominib: dimittet uobis ec
pater uester pcc̃ca ur̃a. Em nos enioq
dicimus in oracione dominica. Pat̾ nr̃
ciui es in celis: Atq int̾cetera o hoc
petimus dicentes Dimitte nobis debi¬
ta nr̃a. De se autem ipse ait. ut sciatis
quod habeat filiuc hõis potestatem
in terra dimictendi peccata. Si ergo
cencie pcc̃o fu̾it obligatus dono sp̃c
sancti resistere uideatur qd̃ eo dono
fiat remissio peccatoꝵ: Ubi ⁊ ego eiue¬
ro ucrum xp̃c eiecerit demonia an
non faciat sed manens p̃r infilio. sur
ergo alio loco dicit pr̃ meus usq nũc
oꝑatur ox ego operor. ⁊ paulo post q̃c̃¬
que cm̃ ille fecerit hec ⁊ filius simiłr
facit: Quod autem alio loco dicit. Si
oꝑa non fecissem meis que nemo aliꝰ
fecit: ita dicit quasi solus faciat. Si
autem hec ita dicunt᷑ ut tamen in¬

Expanded text:
um hominis remittetur. Hic fortassis um hominis remittetur. Hic fortassis aliquis quaerat utrum tantummodo Spiritus tis peccata hominibus, dimittet vobis et Pater vester peccata vestra. Cui nos quoque dicimus in oratione dominica, Pater noster qui es in coelis: atque inter caetera et hoc petimus, dicentes, Dimitte nobis debita nostra . De se autem ipse ait: Ut sciatis quod habeat Filius hominis potestatem in terra dimittendi peccata . Si ergo, tentiae peccato fuerit obligatus, dono Spiritus sancti resistere videatur, quod eo dono fiat remissio peccatorum? Ubi et ego quaero, utrum Christus ejecerit daemonia, an non faciat, sed Pater manens in Filio. Cur ergo alio loco dicit, Pater meus usquemodo operatur, et ego operor? et paulo post, Quaecumque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit . Quod autem alio loco dicit, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit , ita dicit quasi solus faciat. Si autem haec ita dicuntur, ut tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
putatur. Cum uͦ p̾missum sit omne
pcni ⁊ blasphemia renuttetur hõĩb
ciuod ⁊̃ apud aliũ enangłistam ita po¬
situm est omĩa onttent᷑ filiis nomi¬
num peccata c blasphemie quibus
blasphemaueruit: proculditoio ⁊ illa
biasphenua que contra pr̃em dicitur
ista geueraltate concluditur ⁊ tamẽ
hec sola in remissibilis definit᷑ que or̃
sp̃c sanctus. Non utiq sed ideo post uni¬
uersaiem ꝯmemorat̾onem om̃iũ pecca¬
corum onĩicq biasphemie eminentius
uoluit expͥmere blasphemiam ciue dr̃
contra fiulium nõie quia ⁊̃ si in illo pec¬
cato fuerint om̃s obligati cuiod ꝯme¬
morauit ubi art. Si non nenissem ⁊
de ipso sp̃u sancto. cum eũ se missurũ
esse promitteret ille argnet mũdum
ce pc̃co & de uisticia et de iuidicio. de pec¬
cato qiuidem quod non crediderũt in
me: camen si non dix̾it illa cordis impe
nitentis duricia uerba contra sp̃m sãc¬
cum. eciam hoc quod ccm est contͣ fili¬

Expanded text:
putatur. cum uero praemissum sit: omne putatur. cum uero praemissum sit: omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus - quod etiam apud alium euangelistam ita positum est: omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae, quibus blasphemauerint — procul dubio et illa blasphemia, quae contra patrem dicitur, ista generalitate concluditur; et tamen haec sola inremissibilis definitur, quae dspiritus sanctus ? non utique; sed ideo post uniuersalem commemorationem omnium peccatorum omnisque blasphemiae eminentius uoluit exprimere blasphemiam, quae dicitur contra filium hominis, quia etiam si illo peccato fuerint homines obligati — quod commemorauit ubi ait: si non uenissem etde ipso spiritu sancto, cum eum se missurum esse promitteret: ille arguet mundum de peccato, de iustitia et de iudicio; de peccato quidem, quod non crediderunt in me nitentis duritia verbum contra Spiritum sanctum, etiam hoc quod dictum est contra Fili
Abbreviated transcription (Latin):
fieret ⁊ habitaret in nobis qiuod est
fulus hominis idem ip̃e xp̃c si non di¬
rerit uerbum alud cordis impeniten¬
cis contra sp̃m sanctũ de ciuo dcm̃ est
qui non renatus fuerit ex aqua et
spũ ce ciuo item dictum est. accipite
p̃m cauctum si cui onuseritis peccata
dinuttunt᷑ ei id est si penituerit eum
dixit. contra filium nominis: cruia pꝰ¬
cato ignorancie siue ꝯtumacie uł cuiꝰ¬
cume blasphenue non addidit pecra¬
cum impenitencie contra conum der
&̾ gr̃e regeneratonis uel reconcilia¬
conis que fit inecclia sprritu sancto
promde nec illud senciendũ est qid̾ quidam
putant ideo remicti uerbum cniod dicit᷑
contra filium hominis: non remicti aũ
cuod dicit᷑ concra sp̃m sanctũ qr prop¬
ter susceptam carnem factus est filius
hominis xp̃c. qua carne utiq maiorẽ
in remissibilis interet᷑ que contͣ faliũ
hominis dr̃: quasi cum homo solus

Expanded text:
fieret et habitaret in nobis, quod est fieret et habitaret in nobis, quod est Filius hominis idem ipse Christus, si non dixerit uerbum illud cordis impaenitentis contra spiritum sanctum — de quo dictum est: qui non renatus fuerit ex aqua et spiritu, et de quo item dictum est: accipite spiritum sanctum; si cui dimiseritis peccata, dimittentur illi — id est si paenituerit eum, uerbum dixit contra filium hominis, quia peccato ignorantiae siue contumaciae uel cuiusque blasphemiae non addidit peccatum impaenitentiae contra donum dei et gratiam regenerationis uel reconciliationis, quae fit in ecclesia spiritu sancto. Proinde nec illud sentiendum est quod quidam putant, ideo remitti uerbum, quod dicitur contra filium hominis, non remitti autem quod dicitur contra spiritum sanctum, quia propter susceptam carnem factus est filius hominis Christus: qua carne utique maior est  remissibilis uideretur quae contra filium hominis dicitur, quia sicut homo solum
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo quisquis uniu̾sa sua ui¬
ta qua istam gerit carnem. qũatal
longituoine protendat᷑. quecumei
uerba uel ore uel sola cogitatone io¬
cutus fuerit. corde impenitenti contͣ
remissionem peccatoꝵ ciue fit ĩ ectͣa:
uerbimi dicit contra sp̃m sanctum
Ideo autem non solura uerbũ cruod
dcm̃ fuerit contra filium hominis
sed om̃e prorsus peccatum ⁊ blasphe¬
mia remictet᷑ hominib: quia ubi
hoc pccm non fu̾it cordis impenitẽ¬
tis contra sp̃m sanctun quo ĩ eccl̃a
pc̃ca sonuntur. enucta alia dimictũt᷑
onuictet᷑. In cruibus est autem qm̃ hoc
nuinqũa diuttit᷑. nec alia dimittũ¬
tur. tiuua om̃iũ remissio uinculo istiꝰ
impeditur. Non ergo pp̃ ea cruicunies
dixerit uerbum contra fliũ hominis.
remittetur ei. qui aũ oixerit contra
sp̃m sanctum non remutet᷑. quia m
riasꝑhemaiit ueritatem qiuod est
xp̃t tesam post tantam sui p̾dicatio¬
nera apud nomines ut uerbũ caro

Expanded text:
consuetudo, quisquis uniuersa sua uiconsuetudo, quisquis uniuersa sua uita, quam in ista gerat carne, quantalibet longitudine protendatur, quaecumque uerba uel ore uel sola cogitatione locutus fuerit corde impaenitenti contra remissionem peccatorum, quae fit in ecclesia, uerbum dicit contra spiritum sanctum. ideo autem non solum uerbum, quod dictum fuerit contra filium hominis, sed omne prorsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus; quia ubi hoc peccatum non fuerit cordis impaenitentis contra spiritum sanctum, quo in ecclesia peccata soluuntur, cuncta alia dimittunturdimittitur; in quibus est autem, quoniam hoc numquam dimittitur, nec alia dimittuntur, quia omnium remissio uinculo istius impeditur. non ergo propterea quicumque dixerit uerbum contra filium hominis, remittetur ei, qui autem dixerit contra sblasphemaverit veritatem, quod est Christus, etiam post tantam sui praedicationem apud homines, ut Verbum caro
Abbreviated transcription (Latin):
oixerit contra sp̃m scm̃: non remictet᷑
ei nec in hoc scło neq in futuro. Hec
em̃ ciñauis prolixa sit̃: et plurimis uerb̾
intexta & conducta blasphemia solz
tameu scriptura eciam multa uerda
sic legitur uerbum quod fc̃m est ad il
tur: maxime qui laborant in uerbo
et doctrma. son em̃ ait iuerbis: s
in uerbo. Et sanctus iacob. Estote in¬
cint factores uerbi: & non auditores
tantum. Non ait et ipse uerboꝵ sed u̾¬
bi: ciuĩauis tam multa uerba de scrip¬
turis sanctis ineccłia celebrent᷑ ⁊ sollẽ¬
niter legantur. dicantur. audiantur.
Sicut ergo quanto cũq tempore qͥs
nr̃m in predicando euangłio labora¬
uerit: non uertoꝵ sed uerbi oicitur
p̾dicator qr quanto cũq cempore qͥs¬
enus nr̃m nr̃am predicatonẽ diligẽ¬
ter ater iustanter audierit: non uer¬
borum sed uerbi auoiendi studiosissi¬
muc nũcupatur ita eo more quo scͥp¬
ture lociuntur. ⁊ qũe nouit ecͤcastica

Expanded text:
dixerit contra spiritum sanctum, non remittetur dixerit contra spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro. haec enim quamuis prolixa sit et plurimis uerbis contexta et producta blasphemia, solet tamen scriptura etiam multa uerba tamen sic legitur: ,,uerbum, quod factum est ad illtur, maxime qui laborant in uerbo et doctrina; non ait "in uerbis", sed: in uerbo. et sanctus Iacobus: estote, inquit, factores uerbi, et non auditores tantum; non ait et ipse: "uerborum" sed: uerbi, quamuis tam multa uerba de scripturis sanctis in ecclesia celebriter et sollemniter legantur, dicantur, audiantur. sicut ergo quantocumque tempore quisque nostrum in praedicando euangelio laborauerit, non uerborum, sed uerbi dicitur praedicator; et quantocumque tempore quisque uestrum nostram praedicationem diligenter atque instanter audierit, non uerborum, sed uerbi audiendi studiosissimus nuncupatur: ita eo more, quo scriptura loquitur et quem nouit ecclesiastica
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem: Scimathicꝰ est hodie. quid si
tras amplectatur catholicam pacera:
Quid si isti ciuos in ciuocumes genere
erroris notas. et cãciuam desꝑatissimos
dampnas anteciũa fimant uitam istã
agunt penitenciam & inueniunt ue¬
ram uitam in futuro: Prouide frẽs ⁊̃¬
ad hoc uos ad monet quod ait apłs. soli¬
te ante tempus quicqũa iidicare. Hec
missio. ciuam non omnẽ. sed qũadam in¬
telleximus eamq ꝑseu̾antem duriciam
cordis impenitentis uel dixius nel uiue¬
nimus uł eciam quantũ existinanus
ostendimus: non potest in quo qũa ut
orximus dum adhuc in hac uita est
ceprehendi. Quod non ideo uideatur absur¬
dum qma cum homo usc in finẽ huiꝰ
uite moura in penitencia ꝑsenerans:
du multũq lociuatur aduersus hanc
grãm sp̃c sancti. euangłiũ tanic tani
longuam contradictonem cordis impeui¬
tentis. euasi breue auciuod uerbũ appłła¬
int dicens. Quicũq dixerit uerbũ cõ¬
tra fillium hominis: remittet᷑ ei. Qui aũ

Expanded text:
ritatem? Schismaticus est hodie: quid si cras amplectatur catholicam pacem? Quid si isti, quos in quocumque genere erroris notas, et tanquam desperatissimos damnas, antequam finiant istam vitam, agant poenitentiam, et inveniant veram vitam in futuro? Proinde, frrevertatur et vivat. Paganus est hodie, unde scis utrum sit futurus crastino Chrmissio — quam non omnem, sed quandam intellegimus eamque perseuerantem duritiam cordis impaenitentis uel diximus uel inuenimus uel etiam, quantum existimamus, ostendimus — non potest in quoquam, sicut diximus, dum adhuc in hac uita est, deprehendi. quod non ideo uideatur absurdum, quia cum homo usque in finem huius uitae in dura impaenitentia perseuerans diu multumque loquatur aduersus hanc gratiam spiritus sancti, euangelium tamen tam longam contradictionem cordis impaenitentis quasi breue aliquod uerbum appellauit dicens: quicumque dixerit uerbum contra filium hominis, remittetur ei; qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
huic oꝑi non sufficiens assumebat: sed spi¬
ritum diuisum in semet ip̃m eo sp̃u cõ¬
gruebat expelli: quem pr̃ et filius non
diuisi insemet ip̃is ꝯmuniter harent.
Sic et pecrata quia preter eccłiam non
omuctiuit᷑. in eo sp̃u dimitti oporcebat
quo mumũ eccłia congregat᷑. Deniq si
ciuemq extra eccłiam suoꝵ peniteat poc¬
catorum ⁊ huiꝰ tanti peccati quod alie¬
nus est ab eccłia dei cor impenitens hãt
cund ei prodest illa penitencia cum isto
traneus est ab ecclia que accepit noc
donũ ut in ea in spũ sancto fiat remis¬
sio pectatoꝵ: Quaui remissionẽ eum tri¬
nitas faciat: ꝓprie tamen ad sp̃m sanc¬
cum intelligitur ꝑtinere. Ipse est enĩ¬
sp̃c adopt̾onis filiorum in quo clama¬
mus asta pater ut ei possimus dicere.
diutte nobis debita nr̃a. Et in hoc
cognoscimus sieut dicit apls iohannes

Expanded text:
huic operi non sufficiens assumebat, sed Spihuic operi non sufficiens assumebat, sed Spiritum divisum in semetipsum eo Spiritu congruebat expelli, quem Pater et Filius non divisi in semetipsis communiter habent. Sic et peccata, quia praeter Ecclesiam non dimittuntur, in eo Spiritu dimitti oportebat, quo in unum ecclesia congregatur. denique si quemquam extra ecclesiam suorum paeniteat peccatorum et huius tanti peccati, quod alienus est ab ecclesia dei, cor impaenitens habeat, quid ei prodest illa paenitentia, cum isto traneus est ab ecclesia, quae accepit hoc donum, ut in spiritu sancto fiat remissio peccatorum? quam remissionem cum trinitas faciat, proprie tamen ad spiritum sanctum intellegitur pertinere. ipse enim spiritus adoptionis filiorum, in quo clamamus: abba pater, ut ei possimus dicere: dimitte nobis debita nostra. et in hoc cognoscimus, sicut Iohannes
Abbreviated transcription (Latin):
credi potest. deum patrem oꝑat̾onem
uerborum suorum sonancium atq
rectissime oicamus non patrem nec
sp̃m sanctum sed falium suꝑ mare am¬
bulasse. cuius unius caro erat illa et
plante fluctibus innitentes. illud ca
solum filium uerissime dicimus ip̃am
suscepisse carnem: non patrem aut
nem ad solum filium ꝑtinentem quis¬
cuiis negat cooꝑatum patrem aut sp̃m¬
sc̃m̃: non recte sapit. Item dicimus nͦ pr̃ẽm
nec filium sed sp̃m sanctum solum: et in
columbe specie ⁊ in linguis uelut igneis
apparuisse & dedisse pronũciare illis in cͦs
uenerat multis et uarus linguis mag¬
nalia dei. Aquo camen miraculo ad so
patris et uerbi uingeniti seꝑare non
possumus. Ita singłorum quoq intrini¬
cate oꝑa trinitas oꝑatur. unicuiq oꝑari¬
ti cooꝑantib duob conuemiente in cri¬
uus agendi concordia: non in uno defici¬
ente efficacia peragendi. Que cum ita sit̃
non poterat atque alud ad uitoriũ tanꝙͣ

Expanded text:
credi potest Deum Patrem operationem credi potest Deum Patrem operationem verborum suorum sonantium atquerectissime dicamus non Patrem, nec Spiritum sanctum, sed Filium, super mare ambulasse , cujus humus caro erat illa, et plantae fluctibus innitentes; illud tamsolum Filium verissime dicimus ipsam suscepisse carnem, non Patrem, autnem ad solum Filium pertinentem, quisquis negat cooperatum Patrem, aut Spiritum, non recte sapit. Item dicimus nec Patrem, nec Filium, sed solum Spiritum sanctum et in columbae specie et in linguis velut igneis apparuisse, et sedisse, pronuntiasse illis, in quos venerat, multis et variis linguis magnalia Dei ; a quo tamen miraculo, ad soPatris et Verbi unigeniti separare non possumus. Ita singulorum quoque in Trinitate opera Trinitas operatur, unicuique operanti cooperantibus duobus, conveniente in tribus agendi concordia, non in uno deficiente efficacia peragendi. Quae cum ita sintnon poterat, atque illud adjutorium tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
est recte credentibus. uel etiam ut
possunt intellgentibus. Q illud idõ
cc̃m esse ce patre ip̃e facit oꝑa: q uod
ab illo sit origo etiam oꝑii a quo
sanctus principałr de illo procedit.
de cuio nacus est filius ⁊ cum quo illi
dñs. Si oꝑa non fecissem in eis que
nemo aluis fecit non ad pr̃em uel
sp̃m retulisse cuod ei non suit ĩ illis
multa facta miracula: et camen a nlło
oꝑibus non sunt multi sed unus sp̃c
et indiuersis suis oꝑatõmbus non est a
se ipse ouiersus. Nec tamen mainter sed
rõnabiłr̾ ⁊ ueraciter oicitur patremdi¬
xisse non filium ⁊ sp̃m sc̃m. Tues fili¬
us meus dilectus: in quo complacui
Sed noc miraculum de celo sonabilis
sc̃m non negamus. Neq em̃ qr cunc
filius carnem portans cum hominib
conuersabatur in terra ideo non erat
etiam insinu patris tanquam uni¬
genitũ uerbum quando illa de nube
uox fc̃a est: aut sapienter spiritałr

Expanded text:
est recte credentibus, vel etiam ut est recte credentibus, vel etiam ut possunt intelligentibus, et illud ideo dictum esse de Patre, « ipse facit opera, » quod ab illo sit origo etiam operum, a quo  Spiritus sanctus principaliter de illo procedit, de quo natus est Filius, et cum quo illi Dominus: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit , non ad Patrem vel Spiritum retulisse, quod ei non sint in illis s leguntur multa facta miracula, et tamen a nullooperibus non sunt multi, sed unus Spiritus, et in universis suis operationibus non est a se ipso diversus. Nec tamen inaniter, sed rationabiliter et veraciter dicitur Patrem dixisse, non Filium et Spiritum sanctum: Tu es Filius meus dilectus, in quo complacui . Sed hoc miraculum de coelo sonabilis sanctum non negamus. Neque enim quia tunc Filius carnem portans cum hominibus conversabatur in terra, ideo non erat etiam in sinu Patris tanquam unigenitum Verbum, quando illa de nube vox facta est; aut sapienter et spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
eicio. Solent quippe ita locuu scͥpte
Interfecerunt in gladio: id est gladio
Succenderunt in igne: id est igne.
Et accepit iħ̾c cultros petrinos inqͥ¬
bus circuncideret filios ifrł id est
quibus circuncid̾et filios isrł. Sed
ciui pp̃ ca cemunt spñi sancto ꝓpri¬
am pocestatem: mud accendant ed̾¬
dictum a domino segitur. Sp̃c ubi
uult spirat. Iuud uero eiuod apłs
ait. om̃ia autem hec oꝑatur umis at¬
q idem sp̃c uerendum est quisqũa
arbitretur quod ea non oꝑet᷑ pater
et filius. cum ineis oꝑibus ꝯmemora¬
uerit ox donat̾ones curat̾onũ ⁊ oꝑa¬
tones uircutum: ubi est utique et
expulsio eemonioꝵ. Cum uͦ adiunẽ
&ͥ oicit du adens ꝓpria uniciiq pro¬
ut uult nomic manifesta eciam:
sancti sp̃c potestatem sed a pr̃e et fi
dicuntur ut tamen in seꝑabilis in¬
celligatur oꝑat̾o trinitatis ita ut
cum oꝑatio patris dicitur non ea
et sp̃u sancto o cum oꝑat̾o sp̃e sanc¬
ti non sine patre ⁊ filio: satis notũ

Expanded text:
icio. Solent quippe ita loqui Scripturae, Interfecerunt in gladio: id est, gladio. Succenderunt in igni : id est, igni. Et accepit Jesus cultros petrinos, in quibus circumcideret filios Israel : id est, quibus circumcideret filios Israel. Sed qui propterea demunt Spiritui sancto propriam potestatem, illud attendant quodIllud vero quod Apostolus ait, Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus; verendum est ne quisquam arbitretur, quod ea non operetur Pater et Filius, cum in eis operibus commemoraverit et donationes curationum, et operationes virtutum, ubi est utique et expulsio daemoniorum. Cum vero adjungit et dicit, Dividens propria unicuique prout vult ; nonne manifestat etiam sadicuntur, ut tamen inseparabilis intelligatur operatio Trinitatis. Ita ut cum operatio Patris dicitur, non eaet Spiritu sancto; et cum operatio Spiritus sancti, non sine Patre et Filio: quod satis notum
Abbreviated transcription (Latin):
dedit nobis. Ipse spiricus testimoniũ
reddit spui nostro quia sumus filii dei
corpus muci filii dei. Unde scͥptum est.
Si crua gͥ exhorcat̾o in xp̃o. si cod sola¬
cium caritatis. si qua societas spiritus:
Propter hanc societatem ili in quo pͥ¬
mitus uenit linguis om̃iũ gentium
sunt locutr: quia per lingnas consoci¬
oporcebat per linguas om̃iũ gentium
significari istam societatem filiorum dĩ
et menbroꝵ xp̃i futuram in om̃ibus
gentibus ut ciuemadmnodũ tunc ille
apparebat accepisse sp̃m sc̃m qui fociuie¬
batur linguis om̃iũ gentiũ ita nunc
ille agnoscatur accepisse spiritũ sc̃m.
qiui tenecur uinculo pacis eccłie: que
oicit apłs. Scudentes seruare unita¬
tem sp̃c: in uanculo pacis. Quod autẽ
ipse sit sp̃c patris: ipse filius dicit. de
patre procedit. E alio toco. Non em̃ uos
estis qui toquimini: sed sp̃c patris ur̃i¬

Expanded text:
dedit nobis . Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei corpus unici filii dei. unde scriptum est: si qua igitur exhortatio in Christo, si quod solacium caritatis, si qua societas spiritus. propter hanc societatem illi in quos primitus uenit linguis omnium gentium sunt locuti, quia per linguas consocioportebat per linguas omnium gentium significari istam societatem filiorum Dei et membrorum Christi futuram in omnibus gentibus. Ut quemadmodum tunc ille apparebat accepisse Spiritum sanctum qui loquebatur 80 linguis omnium gentium: ita nunc ille se agnoscat accepisse Spiritum sanctum qui tenetur in vinculo pacis Ecclesiae qdicit Apostolus: Studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Quod autem ipse sit Spiritus Patris, ipse Filius dicit: De Patre procedit. Et alio loco: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris
Abbreviated transcription (Latin):
ginam locut̾onis ⁊ illud accipitur
scõ: et tamen hoc intelligit᷑. Nec
qm̃ dixit ex aqua ⁊ spũ: onnen¬
sp̃m ciuisꝙͣ intelligere cogit᷑. Qͦ¬
cirea cũ audis sp̃e autem blasphe¬
mia nou remittetur: sicut nõ om
nem ita non omnẽ sp̃t blasphe¬
miam oportet accipias. Audire
iam uelle uos uideo: qm̃ nõ est
omis que nam illa sit blasphe¬
mia sp̃c que non remittitur.
non remittetur: neq in hoc scło
neque in futuro. Iam ⁊ ego uel¬
lem dicere qd̃ in tenssime exp̃¬
tatis audire. Sed colerate aliqͣ¬
tas maioris diligencie moras
conec adiuuante dño cocum
quod occurrit expediam. Ali quippe du¬
o euangłiste marcus ⁊ lucas cum de
hac re loquerent᷑. non dixer̃t blas¬
phemiam seu uerbum: ut intellige̾¬
mus non omnẽ blasphemiam sed ꝙͣ¬
dam. nͨ uerbũ om̃e sed quoddam Quid
gͦ dixerunt: Apud marcũ ita scͥptũ ÷
Amen dico uobis. qmm̃ omĩa dimiitent᷑
filiis hominũ peccata. ⁊ blasphemie qͥ

Expanded text:
gulam locutionis et illud accipitur:gulam locutionis et illud accipitur:itu sancto", et tamen hoc intellegitur. nec quoniam dixit: ex aqua et spiritu, omnem quisquam intellegere cogitur. quocirca cum audis: spiritus autem blasphemia non remittetur, sicut non omnem spiritum, ita non omnem blasphemiam oportet accipias. Audire iam uelle uos uideo, quoniam non est omnis, quaenam sit illa blasphemia spiritus, quae non remittetur, non remittetur neque in hoc saeculo neque in fulem dicere, quod intentissime exspectatis audire: sed tolerate aliquantas majoris diligentiae moras, donec, adjuvante Domino, totum quod occurrit expediam. Alii quippe duo evangelistae, Marcus et Lucas, cum de hac re loquerentur, non dixerunt, blasphemiam, seu verbum: ut intelligeremus non omnem blasphemiam, sed quamdam; nec verbum omne, sed quoddam. Quid ergo dixerunt? Apud Marcum ita scriptum est: Amen dico vobis, quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae,
Abbreviated transcription (Latin):
harerent: unde necc̃e est eciam si
non om̃e aliqiuod tamen eos ex ad¬
uentu dñi quod non habebant.
traxisse peccatũ: illud ip̃m profec¬
tis est. quod in p̾sentem sibiq lo¬
cmͣtem non crediderũt: enmeiue
mimicũ ceputantes qm̃ uera di¬
cebat insuper occiderunt. Hoc pec¬
catum tam magnũ ⁊ horrendũ
si non uenisset et locutus eis fuis¬
set utiq non haberent. Sient
om̃e sed aliquod pccm intelligimꝰ:¬
ita in hodierna lectione cũ audi¬
uimut ip̃e biasphemia non re¬
mittetur: non omñe blasphemiã
sed ciuandam. ⁊ cum audimus cii
dicit uerbum contra sp̃m sc̃m ñ
remittetur ei: non om̃e uerbũ
sed quoddam intelligere debemꝰ.
Nam ⁊ hoc ip̃m crnod ait. sp̃c aũ
blasphennia non remittet᷑: uties
non om̃is sp̃c sed sancti sp̃t blas¬
phemiam neccesse est intelliga¬
mus. Qnod ⁊ si planuis alibi nõ
diceret quis tam uecors ess ut
alid intelligeret: Scd̾m hanc re¬

Expanded text:
haberent. unde necesse est, etiam si haberent. unde necesse est, etiam si non omne, aliquod tamen eos ex aduentu domini quod non habebant contraxisse peccatum. illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt eumque inimicum deputantes, quoniam uera dicebat, insuper occiderunt. hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non uenisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. sicut omita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quandam; et cum audissemus: qui dicit uerbum contra spiritum sanctum, non remittetur ei, non omne uerbum, sed quoddam intellegere debemus. nam et hoc ipsum quod ait: spiritus autem blasphemia non remittetur, utique non omnis spphemiam necesse est intellegamus. quod etsi planius alibi non diceret, quis tam uecors esset, ut aliud intellegeret? secundum hanc re
Abbreviated transcription (Latin):
gressionib legis: Qm̃ lex sub intra¬
uit ut habundaret celictũ. Cum gͦ
ip̃e eciam alibi dicat non ueni uoca
re iustos sed peccatores: qũo si nõ ue¬
nisset peccatũ non haberent nisiqr
ista sentencia nec uniu̾salit̾ nec ꝑ¬
ticulariter. sed indesfunte pronũci¬
ata non om̃e pcc̃m cogit incelligr
Sed plane nisi alicͥo ꝑoẽm incellexi¬
mus quod non haberent insi xp̃c
uenissit et locutus eis fuisset: falsã
quod absit dñi sm̃am esse dicenteᷤ. Nõ
ergo ait si non uenissem ⁊ locutꝰ eis
fuissem: nullum poc̃m haberẽt ne
u̾itas mentiretur Nec rursus defini¬
ne pium studium exerceret᷑ parum.
In om̃i quippe copia scripturarum
sanctarum ꝑͣtimur aꝑtis: exercem᷑
obscuris. Illic fames pellit᷑. hic fastigi¬
um. Quia ergo non est dem̃: pcc̃n
nullum haberent: non ꝑturbemur
cum poc̃ores uideos ⁊̃ si dñs non uenis¬
set agnoscimus. Sed tamen crina
dcm̃ est si non uenissem pcc̃m non

Expanded text:
gressionibus legis? quoniam lex subintragressionibus legis? quoniam lex subintrauit, ut abundaret delictum. cum ergo ipse etire justos, sed peccatores ; quomodo, si non venisset, peccatum non haberent, nisi quia sententia ista nec universaliter nec particulariter, sed indefinite pronuntiata non omne peccatum cogit intelligi? Sed plane nisi aliquod peccatum intellexerimus, quod non haberent, nisi Christus venisset et locutus eis fuisset, falsam, quod absit, sententiam esse diceremus. Non ergo ait, Si non venissem et locutus fuissem eis, nullum peccatum haberent: ne Veritas mentiretur. Nec rursus definine pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnodictum est: si non uenissem, peccatum non
Abbreviated transcription (Latin):
taliter nͦ ꝑticulariter enũciata sm̃a
est: non em̃ dcm̃ est om̃is blasphemia spi¬
ritus aut quedam blasphemia. sed tant̃¬
mͦ in definite cc̃m est. sp̃c blasphemia ñ
remittetur: nec dc̃m est cun dix̾it qd̾¬
cũc uerbũ aut qui dix̾it qd̃dam uer¬
bum. sed indefiuite quidixerit u̾bũ:
non est necc̃e ut omñẽ blasphemiam
uel om̃e uerbũ intelligamus. Sed nec¬
cesse est plane ut qiuandam blasphe¬
miam ⁊ cuodd̾ uerbum uolu̾it in¬
celligi oñs. ciũauis id expͥmere nolu̾it
ut petendo. querendo. pulsando. si
ciuid recti intellectus acceꝑiuiꝰ: nõ ui
liter habeamus. hoc ut manfestius
uideatis: illud accendite qd̾̃ ait idem
ip̃e uideis. Si non uenissem ⁊ locutus
uellet intelligi fut᷑os fuisse iudeos si
non uenisset et locucus eis fuissz. ꝓle¬
nos quippe inuenit oneratos q pecca¬
tis. Propter quod dicit. uenite aĩ me
om̃s qui laroratis et honerati estis.
unde tisi sarcinis peccatorũ ⁊ trans¬

Expanded text:
rsaliter nec particulariter enuntiata sententia est non enim dictum est, Omnis blasphemia Spiritus; aut, quaedam blasphemia; sed tantummodo indefinite dictum est, Spiritus blasphemia non remittetur: nec dictum est, Qui dixerit quodcumque verbum; aut, qui dixerit quoddam verbum; sed indefinite, Qui dixerit verbum ; non est necesse ut omnem blasphemiam vel omne verbum intelligamus: sed necesse est plane ut quamdam blasphemiam et quoddam verbum voluerit intelligi Dominus; quamvis id exprimere noluerit, ut petendo, quaerendo, pulsando, si quid recti intellectus acceperimus, non liter habeamus. Hoc ut manifestius uideatis, illud attendite quod ait idem ipse de Iudaeis: si non uenissem et locutusuellet intellegi futuros fuisse Iudaeos, si non uenisset et locutus eis fuisset; plenos quippe inuenit oneratosque peccatis. propter quod dicit: uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis. unde, nisi sarcinis peccatorum ex trans
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m em̃ sanctum uaptirant᷑ quoꝵ
cepit eccłia: ut cui diniserit poc̃ca
dmiittantur ei uerbum ualde ma¬
lum ⁊ niuis impium suie cogita¬
c̾one siue etiam lingua sua dic̃ ciũe
pacĩa cri cum ad penitenciam addu¬
cat. ipse scd̾m duriciam cordis sui.
et cor impenitens thesaurirat sibi
iram indic ire. et reuelat̾onis iusti
iudicũ dei. qui reddet uniciues scd̾m
oꝑa eiuis. hec gͦ in penitencia sic em̃
uno alienio nomine possumus ut cũ¬
es applłare. et ulasphemiam ⁊ uerbũ
contra sp̃m sanctum quod remissioñe
non haret meternũ. Hec inqũa impe¬
nitencia contra enuiam clamabant &
preco et uidex dicentes penitenciam
agaite: aꝓpiquabit em̃ regnũ celoꝵ
Contra quam oñs os euangłice pͥdi¬
catoruis aperuit. ⁊ contra quam ip̃m
euangłiũ in orbe tõto pͥdicandũ esse
predixit uoi post ea qiuam surrexit
amortuis ait discipulis. oportebas xͫ¬

Expanded text:
sanctum, quo baptizantur quorum cepit ecclesia, ut cui dimiserit peccata dimittantur ei, uerbum ualde malum et nimis impium siue cogitatione siue etiam lingua sua dicit. quem patientia dei cum ad paenitencat, ipse secundum duritiam cordis sui et cor impoenitens, thesaurizat sibi iram in die irae et revelationis justi udicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera ejus . Haec ergo impoenitentia; sic enim uno aliquo nomine possumus utcumque appellare et blasphemiam, et verbum contra Spiritum sanctum, quod remissionem non habet in aeternum: haec, inquam, impoenitentiam, contra quam clamabant et praeco et judex, dicentes, Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum; contra quam Dominus os evangelicae praedicationis aperuit, et contra quam ipsum Evangelium in toto orbe praedicandum esse praedixit; ubi posteaquam resurrexit a mortuis, ait discipulis, Oportebat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m sanctum qui datus est nobis.
Cu fernori contrariũ est quod dñs
ait: refrigescet caritas multoꝵ. Sed
missionem ꝑtinec poc̃oꝵ. per qd̾ bñfi¬
cum eruimur de potestate tenebrar̃
oꝵ princeps huiꝰ mundi mittitur fo¬
ras fide nr̃a qn oꝑatur in filiis fide¬
litatis. nulia alia nisi societate et obli¬
gatone pcc̃i. In sp̃u em̃ sancto quo ĩ
unũ dei ppłs congregatur eicit᷑ spiri¬
tus ĩ mũdus: eui inse ip̃m dundit᷑.¬

Expanded text:
m sanctum, qui datus est nobis. Cui fervori contrarium est, quod Dominus ait, Refrigescet charitas multorum . Sed missionem pertinet peccatorum: per quod beneficium eruimur de potestate tenebrarum , et princeps hujus mundi mittitur foras fide nostra , qui operatur in filiis infidelitatis , nulla vi alia nisi societate et obligatione peccati. In Spiritu enim sancto, quo in unum Dei populus congregatur, ejicitur spiritus immundus, qui in se ipsum dividit
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit a mortuis. eum dixisset dis¬
cipulis suis accipite sp̃m sanctũ con¬
tinuo subiecit. Si cui dimiseritis pes¬
cata dimittent᷑ illi: si cui tenueritis
sancto fit dicente dño. Nisi qiuis rena¬
tus fu̾it ex aciuia ⁊ sp̃n: non potest in¬
troire in regnũ dei. Sed alid est nasci
de sp̃u: aliud pasci de sp̃n sient auud est
nasci ce carne quod fit cura parit m̃r
aliud est pasei de carnc: quod fit cum
iactat infantem. ad hoc conuersum:
cum unde nascendi accepit iniciũ p¬
mũ itaci credenciũ bñficiũ est denigni¬
tatis dei: in sp̃u cancto remissio pc̃corũ¬

Expanded text:
t discipulis suis, Accipite Spiritum sanctum; continuo subjecit, Si cui dimiseritis peccata, dimittentur illi; si cui tenueritis, n Spiritu sancto fit, dicente Domino, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei . Sed aliud est, nasci de Spiritu; aliud, pasci de Spiritu: sicut aliud est, nasci de carne, quod fit cum parit mater; aliud est, pasci de carne, quod fit cum lactat infantem, ad hoc conversum tum, unde accepit nascendi initium. Primum itaque credendum beneficium est benignitatis Dei in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. de bonitate dei munus uenit:
ab micio fidei remissio peccatorum.
mentit᷑ scriptura dicens pc̃ca ur̃a se¬
parant inter uos ⁊ denm. Non itaciue
deus infert nobis rona sua: nisi mala au
ferat nr̃a. Q in taritum illa crescunt.
in ciuantũ ista miniuit᷑. Nec illa per¬
ficient᷑. nisi ista fmiant᷑. Iam uͦ quod

Expanded text:
bitur de bonitate dei munus, uenit bitur de bonitate dei munus, uenit ab initio fidei remissio peccatorum. mentitur Scriptura, dicens, Peccata vestra separant inter vos et Deum . Non itaque nobis infert bona sua, nisi auferat mala nostra. Et in tantum illa crescunt, in quantum ista minuuntur: nec illa perficientur, nisi ista finiantur. Jam vero quod
Abbreviated transcription (Latin):
tales adhuc sumus uidere concedit᷑
insinuat᷑. nobis in patre auctoritat.
in filio uatiuitas. in sp̃i sancto pr̃is
filiiq cõmunitas: in trib equalitas.
Qd̃ ergo ꝯmue est pr̃i & filio ꝑ hoc
nos uolu̾it habere ꝯmunionẽ ⁊ int̾
nos & secum ⁊ ꝑ illud donũ nos colli
tamur. Nam quid nobis prodesset qͥc¬
ciuid boni nossemus: nisi etiam dili¬
g̾emus: Sicut autem u̾icate discimꝰ
ita caritate didiliginus: ut et pleniꝰ
cognoscamus. et beati cognito per¬
fruamur. Caritas porro diffusa ẽ. in
tus est nobis. Et qriua peccatis aliena¬
bamur a possessione ueroꝵ bonorũ
caricas coopuit in ultitudinẽ pecca¬
torum. Est ergo pater filio ueritati ori¬
go uerar et filiuis de uerati patre orta
ueritas. ⁊ spt̃ sanctus a patre bono ⁊ fi¬
uo tono effusa tonicas om̃iũ. Est autem
non impar diuinitas: nec seꝑabilis u¬
nitas. Primũ gͦ in nos ad accipiendã
uitam eternam ciue in nouissimo da¬

Expanded text:
quales adhuc sumus uidere conceditur, quales adhuc sumus uidere conceditur, insinuatur nobis in patre auctoritas, in filio natiuitas, in spiritu sancto patris filiique communitas, in tribus aequalitas. quod ergo commune est patri et filio, per hoc nos uoluerunt habere communionem et inter nos et secum, per illud donum nos colligtamur. nam quid nobis prodesset quidquid boni nossemus, nisi etiam diligeremus? sicut autem ueritate discimus, ita caritate diligimus, ut et plenius cognoscamus et beati cognito perfruamur. caritas porro diffusa est in  qui datus est nobis. et quia peccatis alienabamur a possessione uerorum bonorum, caritas cooperit multitudinem peccatorum. est ergo pater filio ueritati origo uerax et filius de ueraci patre orta ueritas et spiritus sanctus a patre bono et filio bono effusa bonitas. omnium est autem non impar diuinitas nec separabilis unitas. primo ergo in nos ad accipiendam uitam aeternam, quae in nouissimo da
Abbreviated transcription (Latin):
qui hanc sentenciam ueram terribi
iste blasphemandi modus. uł potiꝰ
ĩmod̾at̾o qiue nam sit ista blasphe¬
mia ⁊ cmnod sic uerbum contͣ sp̃m
sanctum iam q̃at̃ existimo ipse
ordo postilat ut dicamus. ur̃amq
expcatonem tam dui sed neccessa¬
rio detentam non ulteriꝰ diffãmus.
Nostis kãm in illa inuisibili ⁊ incor¬
ruptibili tͥnitate quam fices ur̃a
et cathonica eccłia tenet ꝙ predicat
deum patrem. non sp̃e sancti prẽm
esse sed filũ et dm̃ filium non spiritus
sancti esse filium. sed patris. om̃ autẽ
sp̃m sanctum non solius patris. aut
soluis filiĩ esse sp̃m. sed patͥs et filii ⁊
hanc trinitatem qũaius seruata sin¬
głarum ꝓprietate. &ͦ substancia ꝑsona¬
rum. tanien pp̃ ip̃am in diuiduam
et inseꝑabilem et̾nitatis. ueritatis. bo¬
nitatis. essenciam uel naturã: non
esse tres deos sed unũ deum. Ac per
hoc pro capcu nr̃o quant̃ ista per spe¬
eulum ⁊ in enignate p̾sertim calib

Expanded text:
qui hanc sententiam veram terribilqui hanc sententiam veram terribiliste blasphemandi modus, vel potius immoderatio, quaenam sit ista blasphemia, et quod sit verbum contra Spiritum sanctum; jam, quantum existimo, ipse ordo postulat ut dicamus, vestramque exspectationem tamdiu, sed necessario detentam, non ulterius differamus. Nostis, charissimi, in illa invisibili et incorruptibili Trinitate, quam fides nostra et catholica Ecclesia tenet et praedicat, Deum Patrem non Spiritus sancti Patrem esse, sed Filii; et Deum Filium non Spiritus sancti Filium esse, sed Patris; Deum autem Spiritum sanctum non solius Patris, aut solius esse Filii Snc Trinitatem, quamvis servata singularum proprietate et substantia personarum; tamen propter ipsam individuam et inseparabilem aeternitatis, veritatis, bonitatis essentiam vel naturam, non esse tres deos, sed unum Deum. Ac per hoc pro captu nostro, quantculum et in aenigmate, praesertim talibus
Abbreviated transcription (Latin):
et ego ineum. cũo intellecturi sumꝰ:
Nlũciuid ⁊̃ illos hic pot̾imiis accipere
de quib dicit apłs qd̵ iudiciũ sibi
manducent et bibant. cum ipsam
carnem manducent ⁊ ip̃m sangui¬
nem bibant: Numqͥd ⁊ uidas ma¬
gistri uenditor ⁊ traditor impiꝰ ꝙͣ¬
uis pͥmũ ip̃m manibus eius cõfec¬
tum sacramentũ carnis ⁊ sanguĩs
euis cum cet̾is discipulis sicut aꝑ¬
tius lucas euangłista declarat mã¬
to carnem illam manducant ⁊ sangͥ¬
nem bibunt: uel cum manducau̾int
&ꝰ biberint apostate fiunt. numquid
fecto est quidam modus manducã¬
oi illam carnem cz̾ bibendi illũ san¬
guinẽ: quo modo qui manducau̾it
utique ip̃e uidebat cr̃do ista dicebt᷑
Sic gͥ et in eo quod ait. Qui blasphe¬
mau̾it in sp̃m scm̃ non ht̃ remissio¬
nem ineternũ: non quoq modo qͥ¬
bͥasphemauerit reus hꝰ in remissibił
delicti erit. sed modo cinodam cnem
nos querere atq incelligere uoluit

Expanded text:
et ego in illo, quomodo intellecturi sumus? et ego in illo, quomodo intellecturi sumus? numquid etiam illos hic poterimus accipere, de quibus dicit apostolus quod iudicium sibi manducent et bibant, cum ipsam carnem manducent et ipsum sanguinem bibant ? numquid et ludas, magistri uenditor et traditor impius, quamuis primum ipsum manibus eius confectum sacramentum carnis et sanguinis eius cum ceteris discipulis, sicut apertius Lucas euangelista declarat, manto carnem illam manducant et sanguinem bibunt uel, cum manducauerint et biberint, apostatae fiunt, numquid ? sed profecto est quidam modus manducandi illam carnem et bibendi illum sanguinem, quo modo qui manducaueritipse utique uidebat, quando ista dicebat. sic igitur et in eo quod ait: qui blasphemauerit in spiritum sanctum, non habet remissionem in aeternum, non quocumque modo blasphemauerit, reus est huius inremissibilis delicti, sed modo quodam, quem nos quaerere atque intellegere u
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat ciuid esset factutꝰ. est em̃ tẽp¬
tat̾o adducens pc̃cm: qua ceꝰ neminẽ
temptat. ⁊ est remptat̾o probans fi¬
cem qua et deus temptare dignat᷑.
mandi genus debemus accipere sieut
nec roi onnne temptandi. It̃ cum au¬
dimus qui crediderit ⁊ baptiratus fuit
saluus erit: non utiq intelligimus
eo modo credentem quo ⁊ demones ere¬
ount et contremiscunt: nec in eo nuͣo
baptiratos in quo magus sẏmon bap¬
titari potuit: sed saluus esse non po¬
tuit. Sicut gͦ cum diceret qui credi¬
cerit & baptiratus fuerit saluus
erit. non om̃s credentes ⁊ baptiratos
sed quosd̃ intuebat᷑ in ca scil consti¬
tucos fide que apło distinguente per
dilectionem oꝑatur: ita cum dixit.
qui blasphemau̾it in sp̃m sanctum
non habet remissionẽ ineternum:
ñ omñe sed quẽdam blasphemantis
in sp̃m sanctũ intendebat reatum
ciuo quisquis fuerit obligatꝰ. nulla
ait qui manducat meam carnem ⁊
bibit meũ sanguinẽ ĩ me manet

Expanded text:
ebat quid esset facturus — est enim temtatio adducens peccatum, qua deus neminem temtat; et est temtatio probans fidem, qua et deus temtare dignatur — mandi genus debemus accipere, sicut nec ibi omne temtandi. item cum audimus: qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit, non utique inteeo modo credentem, quo et daemones credunt et contremiscunt , nec in eo numero baptizatos, in quo magus Simon baptizari potuit , sed salvus esse non potuit. Sicut ergo cum diceret, Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit, non omnes credentes et baptizatos, sed quosdam intuebatur; in ea scilicet constitutos fide, quae Apostolo distinguente, per dilectionem operatur : ita cum dixit, Qui blasphemaverit in Spiritum sanctum, non habet remissionem in aeternum; non omnem, sed quemdam blasphemantis in Spiritum sanctum intquo quisquis fuerit obligatus nulla ait, Qui manducat carnem meam et bibit meum sanguinem, in me manet
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m̃ dicetur. non habe remisi¬
onem neque in hoc seculo neque ĩ fu¬
curo. Exerccere quiꝑpe nos uoluit diffi¬
cultate questionis: non decipere sentẽ¬
cie falsitate. Qua pp̃ non est neccesse ut
omne blasphenuam ⁊ om̃e uerbum
qd̃ dicitur contra spm scm̃ remissionẽ
cuis ꝙͣ existimet non habere. S nec¬
cesse est plane ut sit aliqua biasphe¬
mia ⁊ aliquod nerbum: cinod si dica¬
tur contra sp̃m scm̃: nullam niciũa
ueni in remissionẽq mereat᷑. Qia
si omnẽ acceꝑimus: quisnã poterit
saluari: Si aũ rursus nillũ puta¬
uerimus: contradicimus saluatori. Est
gͦ sine dubio aliqͣ biasphemia ⁊ alicid̾
uerbum qd̾ si dcm̃ fui̾t contͣ spiritũ
sanctũ: non remitcet᷑. Quod sit aũ
uerbũ queri a nobis dñs uoluit. idõ
non expressit. Queri inciũa uoluit. nõ
negari. Solent em̃ scripture ita socͥ
ut cũ aliquid sic dr̃. ut neq ex toto
neq ex parte dem̃ finiatur non sit
necc̃e ut ex toto fieri possit. ut ex par¬

Expanded text:
sanctum diceretur, non habere remissionem neque in, hoc saeculo neque in futuro. Exercere quippe nos uoluit difficultate quaestionis, non decipere sententiae falsitate. quapropter non est necesse, ut omnem blasphemiam et omne uerbum, quod dicitur contra spiritum sanctum, remissionem quisquam existimet non habere; sed necesse est plane, ut sit aliquid blasphemiae et aliquod uerbum, quod si dicatur contra spiritum sanctum, nullam umquam ueniam remissionemque mereatur. quia si omne acceperimus, quisnam poterit saluari? si autem rursum nullum putauerimus, contradicimus saluatori. est ergo sine dubio aliqua blasphemia et aliquod uerbum, quod si dictum fuerit contra spiritum sanctum, non remittetur. quod sit auverbum, quaeri a nobis Dominus voluit; ideo non expressit. Quaeri, inquam, voluit, non negari. Solent enim Scripturae ita loqui, ut quando aliquid sic dicitur, ut neque ex toto neque ex parte dictum finiatur, non sit necesse ut ex toto fieri possit, ut et ex par
Abbreviated transcription (Latin):
puto qd̾ grande secretũ tam magne
quiꝰ cruestionis ostendimus. Lumẽ
res ad dñ mentes. Dico caritati
ur̃e forte in om̃ib sanctis scriptu¬
ris nulla maior questio nulla diffi¬
cilior muenitur. Unde ut uobis ali¬
cuid de me ip̃o fatear: semꝑ in ser¬
onis dificusttatem molestiam ciue.
uitam. Non quia nichil haberem
qd̾ inde ut cumq cogitarem: neq
inre tanta petere. querere. pulsare
negligerem: s crua ip̃i incelligen¬
cie ciue michi aliciuantũ aꝑiebat᷑
uerdis ad horam occurrentib me
posse sufficere non putarem. Hodie
autem lectiones audiens de quibus
uobis esset sermo reddendus. cũ euã¬
głiũ leg̾etur: ita pulsatũ est cor me
um ut crederem dm̃ uelle aliquid
Prius ergo ut adu̾tatis ⁊ intelliga¬
tis ammoneo non dixisse cominũ
om̃is uiasphemia sp̃c non remittet᷑¬
dixerit esd̾cũq uerbũ contͣ spm̃ sãc¬
tum: non remictecur ei sed qui di¬
xerit uerbũ. Illud em̃ si dixissec: nn¬
chil nobis omĩo remaneret. unde

Expanded text:
puto quod grande secretum tam magnae hujus quaestionis ostendimus. Lumen res, ad Dominum mentes. Dico Charitati vestrae: forte in omnibus sanctis Scripturis nulla major quaestio, nulla difficilior invenitur. Unde ut vobis aliquid de me ipso fatear, semper in seronis difficultatem molestiamque vitavi: non quia nihil haberem quod inde utcumque cogitarem; neque enim in re tanta petere, quaerere, pulsare negligerem: sed quia ipsi intelligentiae, quae mihi aliquantum aperiebatur, verbis ad horam occurrentibus me posse sufficere non putarem. Hodie autem lectiones audiens, de quibus vobis esset sermo reddendus, cum Evangelium legeretur, ita pulsatum est cor meum, ut Deum crederem velle aliquid Prius ergo ut aduertatis et intellegatis, admoneo non dixisse dominum: "omnis blasphemia in spiritum non remittetdixerit quodcumque uerbum contra spiritum sanctum, non remittetur ei", sed: qui dixerit uerbum. illud enim si dixisset, nihil nobis omnino remaneret, unde
Abbreviated transcription (Latin):
abłi lacieis a quo capti tenent᷑ scd̾m
ip̃iis uoluntatem. Quis em̃ est fructꝰ
correctonis sine ulla spe remissionis.
Postremo non ait dñs qui fidelis catho¬
licus oiperit uerbum contra spiritũ
scm̃. sed qui dixi̾t hoc est cuulib dixe¬
rit quicũq dip̾it non remittecur ei
nec in hoc scło: ueque in futuro. Sũ
ergo sit ille paganus. siue uideus siuie
xp̃ianus siue ex uideis uel xp̃ianis he¬
retieus. siue ciuolib aluid hadeat no

Expanded text:
aboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum aboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem . Quis enim est fructus correctionis sine ulla spe remissionis? Postremo non ait Dominus, Qui fidelis catholicus dixerit verbum contra Spiritum sanctum; sed, Qui dixerit, hoc est, quilibet dixerit, quicumque dixerit, non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro. Sive ergo sit ille Paganus, sive Judaeus, sive Christianus, sive ex Judaeis vel Christianis haereticus, sive quodlibet aliud habeat no
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Quib si non est diuissũ cnod
dixerunt uerbum contra sp̃m sc̃m:
nibus ut conu̾tantur ad dm̃ ⁊ sũ
in baptismo sũ in eccłia pacem remis¬
sionẽ q accipiant pcc̃oꝵ. neq em̃ dic¬
cum est non remictet᷑ ei nisi in bap¬
tismo. sed non remictetur inquit ne¬
qne in hoc scło neq in fut᷑o. Non nul¬
us uidecur eos tm̃ modo peccare ĩ spi¬
ritum sc̃m: qui lauachro regn̾atõis
abluici in eccłia ⁊ accepto sp̃u sancto
uelut tanto post ea dono saluatoris
ingrati. mortifero aliquo pcc̃o se ĩ¬
merserunt: qualia sũt uł adult̾ia
uł homicidia uł ip̃a discessio sũ om̃i
modo a noĩe xp̃iano sũ a catholica
eccłia. S iste sensus unde probari
possit ignoro cũ ⁊ penitencie quoꝵ¬
q crimiũ locus in eccłia non ue¬
gatur ⁊ ip̃os hereticos ad hoc uti¬
q corripiendos dicat apłs. ne forte
cet alis deus penicenciam ad cogͦs¬
cendam ueritatem: ⁊ resipiscant de di¬

Expanded text:
runt: quibus si non est dimissum quod runt: quibus si non est dimissum quod dixerunt verbum contra Spiritum sanibus, ut convertantur ad Deum, et sive in Baptismo sive in Ecclesia pacem remissionemque accipiant peccatorum. Neque enim dictum est, Non remittetur ei, nisi in Baptismo; sed, Non remittetur, inquit, neque in hoc saeculo, neque in futuro. CAPUlis videtur eos tantummodo peccare in Spiritum sanctum, qui lavacro regenerationis abluti in Ecclesia, et accepto Spiritu sancto, velut tanto postea dono Salvatoris ingrati, mortifero aliquo peccato se immerserint: qualia sunt vel adulteria, vel homicidia, vel ipsa discessio, sive omni modo a nomine christiano, sive a catholica Ecclesia. Sed iste sensus unde probari possit, ignoro: cum et poenitentiae quorumque criminum locus in Ecclesia non negetur; et ipsos haereticos ad hoc utique corripiendos dicat Apostolus, Ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a di
Abbreviated transcription (Latin):
uel eum prorsus ita negant ut ip¬
sũ dñm negent esse trinitatem
s tm̃ modo esse om̃ pr̃em asseuerent
⁊ ip̃m aliquando uocari filrũ ali¬
quando uocari sp̃m scm̃. sic̃ sabel¬
hiani quos quidã patri passianos
uocant. ideo quia patrem ꝑhibent
pasum cuiꝰ netant esse aliciũe faliũ
tme oubio negant esse sp̃m sc̃m. soti¬
nian quoq patrem solum esse dicen¬
tes dm̃ fulium uͦ non nisi hominem:
negant omĩo terciam esse ꝑsonam
nis ⁊ a iudeis ⁊ ab hereticis blasphe¬
di sunt ⁊ sine ulla spe deputandi eñn
fixa sentencia est qui uerbum dix̾it
contra sp̃m scm non ei dimitti necꝙ
i hoc seculo neq in futo ⁊ illi soli
existimandi sunt ab nꝰ grauissimi pc̃ci
reatu lib̾ari. qui ex infancia sunt ca¬
tholici: siam quicũq uerbo dei credi¬
cerunt ut catholici fierent. utique
aut ex paganis. aut ex inideis aut ex
hereticis: in gr̃ãm xp̃i pacemq uene¬

Expanded text:
niani: vel eum prorsus ita negant, ut ipniani: vel eum prorsus ita negant, ut ipsum Deum negent esse Trinitatem, sed tantummodo esse Deum Patrem asseverant, et ipsum aliquando vocari Filium, aliquando vocari Spiritum sanctum; sicut Sabelliani, quos quidam Patripassianos vocant, ideo quia Patrem perhibent passum: cujus cum negant esse aliquem Filium, sine dubio negant esse Spiritum sanctum. Photiniani quoque Patrem solum esse dicentes Deum, Filium vero nonnisi hominem, negant omnino esse tertiam personam nis, et a Judaeis, et ab haereticis blasphedi sunt, et sine ulla spe deputandi, quoniam fixa sententia est, Qui verbum dixerit contra Spiritum sanctum, non ei dimitti, neque in hoc saeculo, neque in futuro; et illi soli existimandi sunt ab hujus gravissimi peccati reatu liberi, qui ex infantia sunt Catholici? Nam quicumque verbo Dei crediderunt, ut Catholici fierent, utique aut ex Paganis, aut ex Judaeis, aut ex haereticis in gratiam Christi pacemque vene