comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se promitteret uniuersa. Cum itaq in huius correctionis expecta¬
tione dei famulus permaneret: eo penitus ignorante. consilio
domini henrici senonensis archiep̃i dies est celebris constituta:
qua predictus magister ⁊ abbas disputaturi super prefatis
capituł senonis conuenirent. Illa autem dies erat. qua idem
pontifex regi frantie ⁊ principibus ⁊ unuuerse plebi sanctas
erat ostensurus reliquias. Ad quam abbas uocatus uenire pen¬
tus recusauit. non hioc sosuum sed episcoporum fidei negotiũ
esse renuntians. postea: tamen magnorum uirorum mouitis
flenis ⁊ auctoritate tractus. tristis quidem nec sine lacrimis
demum pergere acquieuit. sicut in epictola ad in nocentiun
papam ipse testatur. ubi plenius luciduisq negotium omine
prosequitur. affuit dies: ubi rex ⁊ uenerabilis sanson Remorum
acchiep̃e multiq de epucopis utriusq prouintie cum copiosa

Expanded text:
se promitteret universa. Cum itaque in hujus correctionis exspectase promitteret universa. Cum itaque in hujus correctionis exspectatione Dei Famulus permaneret, eo penitus ignorante, consilio domini Henrici Senonensis archiepiscopi, dies est celebris constituta , qua praedictus magister et Abbas disputaturi super praefatis capitulis Senonis convenirent. Illa autem dies erat, qua idem pontifex Regi Franciae, et principibus, et universae plebi sanctas erat ostensurus reliquias: ad quam Abbas vocatus, venire penitus recusavit, non hoc suum, sed episcoporum, fidei negotium esse renuntians. Postea tamen magnorum virorum monitis flexus, et auctoritate tractus, tristis quidem, nec sine lacrymis, demum pergere acquievit, sicut in epistola ad Innocentium papam ipse testatur, ubi plenius lucidiusque negotium omne prosequitur. Adfuit dies ubi Rex et venerabilis Samson Remorum archiepiscopus, multique de episcopis utriusque provinciae cum copiosa
Abbreviated transcription (Latin):
utraq curibat. illa corparum. ista morum. liec uiteani de mori¬
bis sancti patris licet ex parte sub breuitate per stritta suf
um iam multis pressus esser ficiant
^laboribus. uec minus eotidianis laboraret aicõmedisi:
iam inter fr̃s sibi requiem affectabat: sed diuina prouidentia alit̃
prouidẽce ut meritis eius premium cresceret: alterius certaminis
ei labor accessit. fuit enim in diebus illis petrus abaelardus mag¬
ster insignis: ⁊ celeberrimus inopinione scientie. Luius seripta
minus consona fidei. Cum undiq uolitare cepissent: uiri eru¬
diti atq fideles non nulla ex his capitula ad dei hominem retule¬
runt. Qui nimirum solita bonitate.⁊ benignitate desiderans
errorem corrigi. hominem non confũdi: secreta illum admonitio¬
ne conuenit. Cum quo etiam tam modeste tamq rationabilit̃
egit: ut ille quoq compunctus. ad ipsius arbitrium correpturil

Expanded text:
utraque curabat: illa, corporum; ista, morum. Haec interim de moriutraque curabat: illa, corporum; ista, morum. Haec interim de moribus sancti Patris, licet ex parte, sub brevitate perstricta sufum jam multis pressus esset laboribus, nec minus quotidianis laboraret incommodis, jam inter fratres sibi requiem affectabat: sed divina providentia aliter providente, ut meritis ejus praemium cresceret, alterius certaminis ei labor accessit. Fuit enim in diebus illis Petrus Abaelardus, magister insignis, et celeberrimus in opinione scientiae: cujus scripta minus consona fidei, cum undique volitare coepissent, viri eruditi atque fideles nonnulla ex his capitula ad Dei Hominem retulerunt. Qui nimirum errorem corrigi, hominem non confundi, secreta illum admonitione convenit. Cum quo etiam tam modeste tamque rationabiliter egit, ut ille quoque compunctus, ad ipsius ar
Abbreviated transcription (Latin):
promouit e Quid ante promotum dilatari amplius non op¬
tauit: quid forte collapsum. non totis pro loco ⁊ tempore uirl¬
bus egit. ut reꝑaretur: quis ad sacrum in cins pectore habitantis
templum diuinitatis de quacumq tribulatione fideliter ela¬
maturus accessit. ⁊ inefficaciter iaborauit: eꝯ estus ab eo solatiũ.
afflictus auxlium. consilium annius. eger remedium. pauper sub¬
adium reportabat. Ita sese omnium fecerat seruum ac si toti ge¬
uitus orbi: ita tamen liber ex omnibus. conscientie sue euram ge¬
rens. tinquam soli deditus cure. ⁊ custodie cordis sui. es presente.
omius sancticas exultabat. omnis erubescebat unpietas: iuxta
illud. Uidebunt recti ⁊ lecabuntur: ⁊ omnis iniquitas opilabit
os suum. eo presente celebris quisq conuentus. uelut quodã
sole resplenduit: ab sente caligmosus ⁊ quo dammodo mutus
apparuit. huius deuiq medicinalis manus ⁊ lingua. morbos

Expanded text:
promovit? Quid ante promotum dilatari amplius non oppromovit? Quid ante promotum dilatari amplius non optavit? quid forte collapsum non totis pro loco et tempore viribus egit, ut repararetur? Quis ad sacrum in ejus pectore habitantis templum divinitatis de quacunque tribulatione fideliter clamaturus accessit, et inefficaciter laboravit? Moestus ab eo solatium, afflictus auxilium, consilium anxius, aeger remedium, pauper subsidium reportabat. Ita sese omnium fecerat servum, ac si toti genitus orbi: ita tamen liber ex omnibus conscientiae suae curam gerens, tanquam soli deditus curae et custodiae cordis sui. Eo praesente omnis sanctitas exsultabat, omnis erubescebat impietas, juxta illud: Videbunt recti, et laetabuntur, et omnis iniquitas oppilabit os suum . Eo praesente celebris quisque conventus, velut quodam sole resplenduit, absente caliginosus et quodammodo mutus apparuit. Hujus denique medicinalis manus et lingua morbos
Abbreviated transcription (Latin):
quam disertus. ⁊ in rerum superiorum pariter inferiorumq scien¬
cia locuples. in his que ad papam eugenium de consideratione
scrrpsit. diligens considerator agnoscet. Quam deuotissimus pre¬
dicator aliene sanctitatis : diligenter episcopi sancti malachie
ũteam. pibsecutus. ostendit. Nam insermonibus super eantier ean¬
cicorur. ⁊ indagator misteriorum ⁊ morum edificator magnificus in¬
notescit. In epi lis quas ad diuersas gersonas obuegotia sua diuersa
dictauit. prudens lector aduertet: quo feruore sp̃s iustitiam om¬
nem dilexerit. ⁊ omnem eque oderit in iustitiam. fidelis ⁊ enun
cerius xp̃i non querebat aliquid suum. quicquid tamen erat
xp̃i. sic eurabat ut suum. Quid uero sanctum. quid honestum. qͥd
pudicum. quid amabile. quid bone fame. quid uiitutis. aut lau¬
dabilis discipline suis ortum in qualibet regione diebus non
roborauit eius auctoritas. non fouit caritas. diligentia non

Expanded text:
quam disertus et in rerum superiorum pariter inferiorumque scienquam disertus et in rerum superiorum pariter inferiorumque scientia locuples; in his quae ad papam Eugenium de Consideratione scripsit, diligens considerator agnoscet. Quam devotissimus praedicator alienae sanctitatis, diligenter episcopi sancti Malachiae vitam prosecutus ostendit. Nam in Sermonibus super Cantica canticorum, et indagator mysteriorum, et morum aedificator magnificus innotescit. In Epistolis, quas ad diversas personas ob negotia diversa dictavit, prudens lector advertet, quo fervore spiritus justitiam omnem dilexerit, et omnem aeque oderit injustitiam. Fidelis etenim servus Christi non quaerebat aliquid suum; quidquid tamen erat Christi, sic curabat ut suum. Quid vero sanctum, quid honestum, quid pudicum, quid amabile, quid bonae famae, quid virtutis, aut laudabilis disciplinae, suis ortum in qualibet regione diebus non roboravit ejus auctoritas, non fovit charitas, diligentia non
Abbreviated transcription (Latin):
subporcabat. Nam eorum qui in huius modi laborant. se marime pro¬
ficebatur abbatem: calamum quassatum non conterens. ⁊ linum
fumigans non extinguens. Leterum siquis nosse desiderat. quam
sollicitus ab initio sui ipsius diuiditator ⁊ scrutator exciterit: pri¬
mum opus illius de gradibus humilitatis inspiciat. Inde si
queritur pie mentis religiosa deuotio. transessdum ad omelias in
laudibus uirginis matris. ⁊ ad illum quem de diligendo deo edidit
librum. Siferuens contra suorum uel aliorum uitia zelus : legat
is quem apologeticum uocat. Si uigil inzelo cordis. ⁊ circumspecta
discretio. de precepto ⁊ dispensatione disserens audiatur. Quam uero
fidelis cuiuslibet pie conuersationis commendatoe fuerit ⁊ ad¬
iutor: exhortatorius ad milites templi sermo declarat. Quam
non ingratus gr̃e dei. ex his liquet. que de gratia ⁊ libero arbi¬
trio. tam fideliter quam subtiliter disputauit. Quam liber in uoce.

Expanded text:
supportabat. Nam eorum qui in hujusmodi laborabant, se maxime prosupportabat. Nam eorum qui in hujusmodi laborabant, se maxime profitebatur abbatem, calamum quassatum non conterens, et linum fumigans non exstinguens. 70. Caeterum si quis nosse desiderat, quam sollicitus ab initio sui ipsius dijudicator et scrutator exstiterit, primum opus illius de Gradibus humilitatis inspiciat. Inde si quaeritur piae mentis religiosa devotio, transeundum ad Homilias in Laudibus Virginis matris, et ad illum quem de Diligendo Deo edidit librum. Si fervens contra suorum vel afiorum vitia zelus; legatur is, quem Apologeticum vocat. Si vigil in zelo cordis, et circumspecta discretio, de Praecepto et dispensatione disserens audiatur. Quam vero fidelis cujuslibet piae conversationis commendator fuerit et adjutor, exhortatorius ad Milites Templi Sermo declarat. Quam non ingratus gratiae Dei, ex his liquet quae de Gratia et Libero Arbitrio tam fideliter, quam subtiliter disputavit. Quam liber in voce,
Abbreviated transcription (Latin):
fore. quotiens inueniret. unde satisfacere posset. uel homini
pro se. uel deo pro homine. etiam sine oecasione turbato. Adeo
neminem. spreuit: nullius hominis. scandalum paruipen¬
dit. Nam ⁊ quotiens. oporteret. noxios aliquorum. uel repre¬
hendere actus. uel impedire conatus: tam considerate fiebat.
te aͥs̃ quoq qub̃. Ies. uderentus abunidantes lubesent ende
sibi pro eo satisfacerent in cogitationibus suis. Ex ipsis autem nõ nulli.
⁊ de quibus minus id uidebatur posse sperari. ampliori deuotione
eius postinodum uel obsequiis deseriuerunt: uel etiam adhesere ue¬
stigiis. Erga omnium quoq hominum spiritale cominodum in¬
cominodum ue amplius afficiebatur. ⁊ summum ei desiderium sũ¬
mum gaudium erat. animarum fructus. ⁊ conuersio peccatorum.
⁊ corporeas camen necess itates pusimo miserabatur affectu non solũ
corporum. sed etiam morum infirmitates in caritate patientissime

Expanded text:
, quoties inveniret unde satisfacere posset, vel homini , quoties inveniret unde satisfacere posset, vel homini pro se, vel Deo pro homine, etiam sine occasione turbato. Adeo neminem sprevit, nullius hominis scandalum parvi pendit. Nam et quoties oporteret noxios aliquorum vel reprehendere actus, vel impedire conatus, tam considerate fiebat, ut ipsi quoque, qui laesi viderentur, abundanter haberent, unde sibi pro eo satisfacerent in cogitationibus suis. Ex ipsis autem nonnulli, et de quibus minus id videbatur posse sperari, ampliori devotione ejus postmodum vel obsequiis deservierunt, vel etiam adhaesere vestigiis. Erga omnium quoque hominum spirituale commodum incommodumve amplius afficiebatur; et summum ei desiderium, summum gaudium erat, animarum fructus et conversio peccatorum. Et corporeas tamen necessitates piissimo miserabatur affectu. Non solum corporum, sed etiam morum infirmitates in charitate patientissime
Abbreviated transcription (Latin):
one liberationem quefierim.⁊ non magis illius. Que enim mater.
⁊ si omnem quam potuit curam ⁊ diligentiam egrotanti filio ad¬
hibuisse se scut. si demum se frustratam uiderit. ⁊ omnes labores
suos esse penitus inefficaces. illo nichilominus moriente. propterea
umquam a fletibus temperabit ̃ ⁊ hec actenus. de cetero cantus
emulator erat mansuetudinis ⁊ pacis. ut si forte improbus quisq
petitor. durius extorsisset a negante responsum: haut facile deinceps
cum eadem repulsa dimitteretur inanis. Siquidem uelut natu¬
raliter ut fatebatur oderat omne scandalum. ⁊ grauamen cuius¬
libet hominis sustinere ei ad modum graue: non sentire impossi¬
bile erat. plus eius piissimum pectus gratuitum affligebat alti
scandalum. quam proprie unmunitas conscientie solabatur. Siqͥ¬
dem dolebat ⁊ minus sperabat posse sanari quod unde procede¬
ret non uidebat: magnum sibi eregione solatium prohibẽs¬

Expanded text:
one liberationem quaesierim, et non magis illius. Quae enim mater, one liberationem quaesierim, et non magis illius. Quae enim mater, etsi omnem, quam potuit curam et diligentiam aegrotanti filio adhibuisse se sciat, si demum se frustratam viderit, et omnes labores suos esse penitus efficaces, illo nihilominus moriente, propterea unquam a fletibus temperabit? Et haec hactenus. 69. De caetero tantus aemulator erat mansuetudinis et pacis, ut si forte improbus quisque petitor durius extorsisset a negante responsum, haud facile deinceps cum eadem repulsa dimitteretur inanis. Siquidem velut naturaliter, ut fatebatur, oderat omne scandalum; et gravamen cujuslibet hominis sustinere ei admodum grave, 1266 non sentire impossibile erat. Plus ejus piissimum pectus gratuitum affligebat alterius scandalum, quam propriae immunitas conscientiae solabatur. Siquidem dolebat, et minus sperabat posse sanari, quod unde procederet non videbat; magnum sibi e regione solatium fore perhibens
Abbreviated transcription (Latin):
in multis offendimus omnes. michi tacere non licet. cui ex officio
incumbit peccantes arguere. Magis autem urget caritas. Quod
si arguero. ⁊ fecero quod meum est. illa autem procedens increpa¬
tio minime quod suum est faciat. Neq ad quod misi illam. sed
teleeretur ad me uacua. tamquam iaculum feriens ⁊ resiliens.
quid mẽ animi tunc habere putatis fratres s nonne augor. non¬
ne tor quedr :ͤ pitesus eodieoe e duobus: ⁊ quid eligam nescio.
placere ne michi in eo quod locutus sum. quoniam quod debui feri. an
penitentiam agere super uerbo meo. quia quod uolui non recepi. &
infra. dicas forsitan michi quod bonum meum ad me reuertatur:
⁊ quia liberaui animam meam. ⁊ mundus sum a sanguine hõt¬
nis cui annuntiaui ⁊ locutus sum: ut auerceretur a uia sua mala
⁊ iuueret. Et si inmunem talia addas: me tamen minime ista con¬
solabuntur. moetem filis intuentem. Quasi uero meam illa reprehensi¬

Expanded text:
in multis offendimus omnes, mihi tacere non licet, cui ex officio in multis offendimus omnes, mihi tacere non licet, cui ex officio incumbit peccantes arguere, magis autem urget charitas. Quod si arguero et fecero quod meum est; illa autem procedens increpatio minime quod suum est faciat, neque ad quod misi illam, sed revertatur ad me vacua, tanquam jaculum feriens et resiliens: quid me animi tunc habere putatis, fratres? Nonne torqueor? Prorsus coarctor e duobus, et quid eligam nescio, placerene mihi in eo quod locutus sum, quoniam quod debui, feci; an poenitentiam agere super verbo meo, quia quod volui non recepi. » Et infra: « Dicas forsitan mihi, quod bonum meum ad me revertatur, et quia liberavi animam meam, et mundus sum a sanguine hominis, cui annuntiavi et locutus sum, ut averteretur a via sua mala, et viveret. Etsi innumera talia addas, me tamen minime ista consolabuntur, mortem filii intuentem. Quasi vero meam illa reprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
quibus nullam uideretur occasionem scandali prebuisse. ceterum
⁊ turbulenta responsio quam humilis ⁊ modesta: ut ab aliquibus ꝑ¬
inde dicẽtur. cedenti in̾sistere. cedere resistenti. dicebat enim ubi
resonat utrimq modestia. dulce esse colloquium: ubi uel ex parte
altera utile. ubi ex neutra: pernitiosum. ubi enim hinc duritia so¬
nit uirgium est non correctio. nec disciplina sed rixa: ut deceat
magis interim dissimulare prelatum.⁊ commotione sanata utilius
castigare subiectos. loquens etiam interdum ipse de increpationib
minus utiliter prolatis. minus ue patienter acceptis. asserebat hora
uespertina nullatenus utendum obiurgationibus uel insistendũ:
ne frater turbatus noctem duceret in sompnem.⁊ sollempnibus
uigiliis minus se deuotum exberet. In sermone etiam super can¬
tica canticorum quadragesimo secundo: inter cetera dicit. Uti¬
nam neminem obiurgare necesse sit. hoe enim neluis. Sed qm̃

Expanded text:
quibus nullam videretur occasionem scandali praebuisse. CAPUT quibus nullam videretur occasionem scandali praebuisse. CAPUT et turbulenta responsio, quam humilis et modesta; ut ab aliquibus proinde diceretur cedenti insistere, cedere resistenti. Dicebat enim, ubi resonat utrimque modestia, dulce esse colloquium: ubi vel ex parte altera, utile: ubi ex neutra, perniciosum. Ubi enim hinc inde duritia sonat, jurgium est, non correctio; nec discmagis interim dissimulare praelatum, et commotione sanata utilius castigare subjectos. Loquens etiam interdum ipse de increpationibus minus utiliter prolatis, minusve patienter acceptis, asserebat hora vespertina nullatenus utendum objurgationibus vel insistendum, ne frater turbatus noctem duceret insomnem, et solemnibus vigiliis minus se devotum exhiberet. In sermone etiam super Cantica canticorum quadragesimo secundo, inter caetera dicit: « Utinam neminem objurgare necesse sit! hoc enim melius. Sed quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
roueetionem.: non locorum mutationem. sibene memini u libs som̃b
cominendam: sum ueto impecum faciens bomo uelct insanus i eulo
perunstt mprulani eius: idq tãm grauiter act suecederes starim eube
ietius tinior nibori. Iam qui aderant. insacrilegum anuolabuant. seĩ
ueuenit eos seriuis domini. clamans ⁊ adiutans per nomene
nuillatenus eur̾̃a tangere. sed educete caute.⁊ curam eius habereo ⁊e
ab aliquo ei ues in aliquo noceretur. Quod cam dustne se preoet
it alie rtumens  ⁊ tremens absq omms iniuria eductus sit ⁊ deductus.
Nimirum doctus erat uincere in bono malum: sicut ⁊ ad quoddã
scribens inder cetera ait. Adherebo uobis ⁊ si nolitis: adherebo. ⁊ si no¬
lim ipse. Inuitis prestabo: in gratis adiciam. honorabo ⁊ contempnen¬
tes me. Usq adeo siquidem omnes homines germano amplectebatur
affectu: ut eorum scandalo sicut ipse fateri solebat grauius ureretur.

Expanded text:
correctionem, non locorum mutationem, si bene memini, in libris omnibus correctionem, non locorum mutationem, si bene memini, in libris omnibus commendavi. » Tum vero impetum faciens homo velut insanus in eum, percussit maxillam ejus, idque tam graviter, ut succederet statim rubor ictui, tumor rubori. Jam qui aderant, in sacrilegum involabant: sed praevenit eos servus Domini, clamans et adjurans per nomen Christi nullatenus eum tangere, sed educere caute, et curam ejus habere, ne ab aliquo ei vel in aliquo noceretur. Quod tam districte praecepit, ut ille timens et tremens absque omni injuria eductus sit et deductus. Nimirum doctus erat vincere in bono malum. Sic et ad quosdam scribens, inter caetera ait: « Adhaerebo vobis, etsi nolitis: adhaerebo, etsi nolim ipse. Invitis praestabo, ingratis adjiciam, honorabo et contemnentes me. » Usque adeo siquidem omnes homines germano amplectebatur affectu, ut eorum scandalo, sicut ipse fateri solebat, gravius ureretur,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis abtatis nichil redditum fuit. Nee reseondit Allud beomnio
deneumi es nunciareturꝰ. quam benedictus deus. qui nobis repereis
E onere Gratulari etiam consueuerat. decem ereicer monaster uel
eo ficandis monasteriis loca congeua numeans iniuste sibr abila de
Summ contendere nollet. ⁊ magis eum uinci. quam alios uincere delesta¬
ueti ueniens aliquando elartimualleni cdericies quidam habrtri canonie
regularis. importune satis instabat. ut in monachum reaperuiosce¬
denti patre cunto. ut ad suam reuerteretur ecelesiam. ners quitescente
nene eo tamendasti: i. eeta desideranti opem remus enbere sei uta undie
su uebementius instigatis. sicut postinodum eiudentes anuruto aro
iñquit ii ĩllos tenerem discerperem libros. eui uit domia. puiro. artn
nuilło corum iegisti. non posse te in tuo claustis ese perfes uu.  ũ

Expanded text:
venerabilis Abbatis nihil inde redditum fuit. Nec respondit aliud Homo venerabilis Abbatis nihil inde redditum fuit. Nec respondit aliud Homo Dei cum ei nuntiaretur, quam, « Benedictus Deus qui nobis pepercit ab onere. » Gratulari etiam consueverat decem circiter monasteria, vel aedificandis monasteriis loca congrua numerans injuste sibi ablata, dum contendere nollet, et magis eum vinci, quam alios vincere delectaret. 67. Veniens aliquando Claram-Vallem clericus quidam habitu canonicus regularis, importune satis instabat ut in monachum reciperetur. Suadente Patre sancto ut ad suam reverteretur ecclesiam, nec acquiescente nem commendasti, si eam desideranti opem renuis exhibere? » Et iracundiae spiritu vehementius instigatus, sicut postmodum evidenter apparuit: « Jam, inquit, si illos tenerem, discerperem libros. » Cui Vir Domini: « Puto, ait, in nullo eorum legisti, non posse te in tuo claustro esse perfectum. Morum
Abbreviated transcription (Latin):
negotũs. regi suadere ⁊ consulere meliga. Ao ille uehementes eracersat
amarissimam ei reddidit epistolam. ad quam xp̃i seruiis dominice
benignitatis sedulus imitatoe. mansuerissime respondens. non minꝰ
postea carum nec minus familiarem. eundem episcopum habuit: sed
durum presulis responsum. apud eum sic fuit quisi eẽt nõ dictũ.
bbas farsensis conuentum fratrum a clariualle uocauerit mo¬
Qnasterium eis editicaturue ses romanus ĩupediunt antistes.
⁊ os in loro altero ordinauit unde pluentiun dolensi qne dastos
ilie uir magnus. ⁊ magne deuocionis. coliectam peccun am sercen¬
arum fen murarum argenti. deposuit in patria sua sub eheogerolio
quar as dei hominem ueniens obtulit ei togans. ut mutteree pro ar¬
gento ⁊ quod non meruerit in partibus sius. nel sictas hpei areun
oe uide cenobium conderet᷑. e issum est pro argento.: sel ad man sorus

Expanded text:
negotiis Regi suadere et consulere meliora. At ille vehementer exacerbatus, negotiis Regi suadere et consulere meliora. At ille vehementer exacerbatus, amarissimam ei reddidit epistolam: ad quam Christi servus, dominicae benignitatis sedulus imitator, mansuetissime respondens, non minus postea charum, nec minus familiarem eumdem episcopum habuit; sed durum praesulis responsum apud eum sic fuit quasi non dictum. 66. Abbas Farfensis conventum fratrum a Clara-Valle vocaverat, monasterium eis aedificaturus. sed Romanus impedivit Antistes, et eos in loco alteille vir magnus, et magnae devotionis, collectam pecuniam sexcentarum fere marcarum argenti deposuit in patria sua sub chirographo, quas ad Dei Hominem veniens obtulit ei, rogans ut mitteret pro argento; et quod non meruerat in partibus suis, vel citra Alpes novum exinde coenobium conderetur. Missum est pro argento, sed ad mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
Eidces tants itiuens d laborum facigationes quas uit anctus pro
necessicatibus eccdle dei susceperit: coridiana ⁊ multipolee aum rete¬
ier non cesabat infirmitas. unde constat pacientiam eius ingu¬
me audem flagelus dominicis exereitatam este ates probatamrgqi¬
mirum ab ipso sue conuersionis initio. usꝙ ad dieni sacre ꝯĩpolitio¬
nis canta sustinuit: ut uita eius his qui nouerant. non nisi que¬
dam moetis procelatio uideretur. leterum erga homines. ⁊ si rarior
ei oecesio minora forsitan pacientie pocuit experimenta prestare.
dicendum camen uel breuiter. ne huius quidem aparuissẽ eum uuir¬
cutis inmunem. et quia genus hoc patientie folitus erat dicere
cupertitum. uidelicet aduerborum iniurias. ad dampna rerum. ad
oporis lesionem. de singulis saltem singula proponantur. que interi
eremla occurrunt. Scrioserat aliquando idem dei famulus ad ep̃ta
aliquem de curia. ⁊ de consilio regis: monens eum sub quibus dam

Expanded text:
Inter tantas itineris ac laborum fatigationes, quas Vir sanctus pro necessitatibus Ecclesiae Dei susceperat, quotidiana et multiplex eum avertere non cessabat infirmitas. Unde constat patientiam ejus maxime quidem flagellis dominicis exercitatam esse atque probatam. Nimirum ab ipso suae conversionis initio usque ad diem sacrae depositionis tanta sustinuit, ut vita ejus his qui noverant, nonnisi quaedam mortis protelatio videretur. Caeterum erga homines etsi rarior ei occasio minora forsitan patientiae potuit experimenta praestare, dicendum tamen vel breviter ne hujus quidem apparuisse eum virtutis immunem. Et quia genus hoc patientiae solitus erat dicere tripartitum; videlicet ad verborum injurias, ad damna rerum, ad corporis laesionem; de singulis saltem singula proponantur, quae interim exempla occurrunt. Scripserat aliquando idem Dei famulus ad episcopum aliquem de curia et de consilio Regis, monens eum super quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
tenebatur. post aliquantas igitur horas cum uehementer confusi fres¬
quid agere possent studiose conquirerent: unus ex eis salubre consiluũ
domino inspirante concipiens. sacra pignora ab. episcopo eoden anno¬
anno istic deposita.scilicet de capillis ⁊ barba.⁊ dentem unum beati
bernardi afferri monet. ⁊ eius pecttu superponi. Quod ut factum est:
germanica lĩgua per os eius cepit horrendis uocibus nequam sp̃c exla¬
mare. Tollite. dollite. amouete bernardum. Et dicebat᷑ heu quam pon¬
derosus factus es bernarde. quam grauis. quam intollerabilis factus
es michi. Cumq hec ⁊ his similia aliqñ diu clamitans loqueretur.
factum est breue silentium. ⁊ subito idem frãt miserante do¬

Expanded text:
tenebatur. tenebatur. quid agere possent anxie cogitarent, et studiose conquirerent; unus ex eis salubre consilium Domino inspirante concipiens, sacra pignora ab ipso archiepiscopo eodem anno istic deposita, videlicet de capillis et barba, et dentem unum beati patris nostri Bernardi afferri monet, et ejus pectori superponi. Quod ut factum est, Germanica lingua per os ejus coepit horrendis vocibus nequam spiritus exclamare: « Tollite, tollite, amovete Bernardum. » Et dicebat: « Heu, quam ponderosus factus es, Bernarde! quam gravis, quam intolerabilis factus es mihi! » Cumque haec et similia aliquandiu clamitans loqueretur, factum est breve silentium, et subito frater idem Do
Abbreviated transcription (Latin):
u maguus ⁊ magnifice honorandus danorũ ¶ uit r¬
archipiscopus eschilus. patrem sanctum unico uenerabat᷑
lescens nobilis ipsiũt archiepiscopi secundum carnem pro puinquus. sed
obmulta sua flagieia minus carus. Correptus autem grauissima
ualitudine uisitationem eius uix impetrauit.⁊ per manum eius
ad monasterium quod fundauerat ille se contulit. ubi ⁊ cum max¬
ma cordis deuotione renuntians seculo. per dies aliquando aliquot
in humili confessione persistens magis ac magis eadem egritudĩe
lia arma arripient. egressuram protinus animam piocectur. et
iani sacramentis munitus expiraᷤset: offerebant fratres peo ꝯmẽ.¬
datione anime eius quam deuotissime poterant dominici corporis
hostiam salutarẽ. Tunc subito inimicus humane salutis ex eiusdem
credebat. iram magnam concipiens. ⁊ eandem permittente deo crudelit̃
satis exercens: unum e fratribus repentino furore peruasit. Camabat
igitur horrendis uocibus miserabilis homo: ⁊ uix multorum manib

Expanded text:
 magnus et magnifice honorandus Danorum archiepiscopus Eskilus Patrem sanctum unico venerabatur lescens nobilis, ipsius quoque archiepiscopi secundum carnem propinquus, sed ob multa sua flagitia minus charus. Correptus autem gravissima valetudine, visitationem ejus vix impetravit, et per manum ejus ad monasterium quod fundaverat, ille se contulit. Ubi et cum maxima cordis compunctione renuntians saeculo, per dies aliquot in humili et fidelissima confessione persistens, magis ac magis eadem aegritudine lia arma corriperent, egressuram protinus animam sibi commendatinquens fiduciam exspirasset, offerebant fratres pro commendatione animae ejus, quam devotissime poterant, Dominici corporis hostiam salutarem. 27. Tum subito inimicus humanae salutis, ex ejusdecredebat, iram magnam concipiens, et eamdem, permittente Deo, crudeliter satis exercens, unum e fratribus repentino furore pervasit. Clamabat igitur horrendis vocibus miserabilis homo, et vix multorum manibus
Abbreviated transcription (Latin):
sacra eius uestigia deuotissime osculabatur. Modum tamen aut seriem
uisionis nec cuiquam aperire. nec in eiusdem episcopi uita scribere ad¬
quieuit. hoc tantum respondens cum plurimum rogaretur: nimis ad
propriam sui ipsius perti nuisse personam.umiinm¬

Expanded text:
sacra ejus vestigia devotissime osculabatur. Modum tamen et seriem sacra ejus vestigia devotissime osculabatur. Modum tamen et seriem visionis nec cuiquam aperire, nec in ejusdem episcopi Vita scribere acquievit: hoc tantum respondens, cum plurimum rogaretur, nimis ad propriam sui ipsius pertinuisse personam. N
Abbreviated transcription (Latin):
omnus abbas rainaldus cisterciensis Etium uo ces
quem ex claraualle assumptum pater sanctus ⁊ amplecteba
tur ut filium. ⁊ reuerebatur ut patrem: ob quorundam monasterio¬
rum ordinationem prouincie partes intrauerat. de quo uir dei in
claraualle consistens dum fratri cuidam loqueretur. subita inspira¬
tione per motus. Domnus ait cisterciensis aut mortuus est. aut in
um beatus episcopus malachias cuiusdierit
uitam uirtutibus. plenam uir sanctus studiose descripsit. iux¬
ta desiderium cordis sui in claraualle beatam celo animam reddi¬
dissee: offerens pro eius transitu uenerabilis abbas hostiam saluta¬
rem. gloriam eius domino reuelante cognourt. Et eodem inspi¬
rante. sacrificio iam expleto formam mutauit orationis. ⁊ collectam
intulit. que ad sanctorum pontificun celebrotates. non ad commen-
quesummus: ut qui preciose mortis eius festa agimus: uite quoq imi¬

Expanded text:
ominus abbas Rainardus Cisterciensis, ominus abbas Rainardus Cisterciensis, quem ex Clara-Valle assumptum Pater sanctus et ut filium amplectebatur, et reverebatur ut patrem, ob quorumdam monasteriorum ordinationem Provinciae partes intravit. De quo Vir Dei in Clara-Valle consistens, dum fratri cuidam loqueretur, subita inspiratione permotus: « Dominus, ait, Cisterciensis, aut mortuus est, aut in um beatus episcopus Malachias, cujus vitam virtutibus plenam Vir sanctus studiose descripsit, juxta desiderium cordis sui in Clara-Valle beatam coelo animam reddidisset; offerens pro ejus transitu venerabilis Abbas hostiam salutarem, gloriam ejus Domino revelante cognovit, et eodem inspirante, sacrificio jam expleto, formam mutavit orationis, et collectamintulit, quae ad sanctorum pontificum celebritates, non ad commendaquaesumus, ut qui pretiosae mortis ejus festa agimus, vitae quoque imi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ honeste uixisset: apparuert aliquando beato bernardo intrecensiũ
urbe posito uenerabiles eius filii. Iam quidem carne soluti. galdricus
scilicet ⁊ gerardus. quorum etiam secundum carnem. alter germanꝰ.
Alter auunculus eius exercerat. Et cum uelud accelerantes ocius ꝑ¬
transirent. reuocãti ⁊ retinere uolenti. respondebant eundum sibi pro
predicto gaufrido monaco qui eorum a prima conuersione socius. stre¬
nue satis in multis cenobiis excruendis militauerat deo. Continuo pater
sanctus excitatis fratribus accelerari iubet.⁊ ad monasterium ueniens.
ipso die sicut pred̾cerãt. eundem gaufridum iam positum reperit in
ernoctabat aliquando dei famulus in Eextremisiin¬
hora pauperem quendam ⁊ uere pauperem sp̃u in cella hospitum mo¬
ri. Quius aninam cum uocibus canoris in celum deferri pater sanctꝰ
audiuit.⁊ interrogatis mane fratribus qui affuerant. illam fuisse
horam obitus pauperis. qua predictas audierat in sublime tenden

Expanded text:
 fine quievit. Apparuerunt aliquando Viro Dei in Trecensium urbe posito venerabiles ejus filii, jam quidem carne soluti, Galdricus et Gerardus: quorum etiam secundum carnem alter germanus, alter avunculus ejus exstiterat. Cumque velut accelerantes ocius pertransirent, revocanti 1134 et retinere volenti respondebant, eundum sibi pro fratre Gaufrido monacho, qui eorumdem a prima conversione socius, strenue satis in multis coenobiis exstruendis militaverat Deo. Continuo Pater sanctus excitatis fratribus accelerari jubet, et ad monasterium veniens, ipso die, sicut eis praedixerat, eumdem Gaufridum jam positum reperit inernoctabat aliquando Dei Famulus in hora pauperem quemdam, et vere pauperem spiritu, in cella hospitum mori, cujus animam cum vocibus canoris in coelum deferri Pater sanctus audivit: et interrogatis mane fratribus, qui adfuerant, illam fuisse horam obitus ejus comperit, qua praedictas audierat in sublime tenden
Abbreviated transcription (Latin):
Q esit ei pre ceteris pricipibus comes.. batio.¬
theobaldus. ⁊ dilectionem opere prosecutus. se ⁊ sua in
subsidiã Carauallis exposuit. Emebat igitur fundos. consticu
ebat domos. abbatiis nouis prebebat impensas. ⁊ ubicumq serͥ¬
ui dei eitendissent propagines. delegebat pecunias: ⁊ satagebat¬
eis ministrare ne necessariaq x̃o in terris presenti propriam fa¬
quia in hoc duplicaretur clementie bonum. si ⁊ uderet ⁊ foueret.
si consolaretur ⁊ reficeret᷑. humiliare pauperum oppressores. mise
peuyeres pacientes calumpniami nuntiabant᷑ languentes in plateis iacen

Expanded text:
esit ei prae caeteris quidem principibus comes Theobaldus, et dilectionem opere prosecutus, et se, et sua in subsidia Clarae-Vallis exposuiebat domos, abbatiis novis praebebat impensas; et ubicumque servi Dei extendissent propagines, delegabat pecunias: eis ministrare necessaria, quasi Christo in terris praesenti propriam fatu languentium; quia in hoc duplicaretur clementiae bonum, si et videret, et foveret; si consolaretur, et reficeret. Humiliare pauperum oppressores, defenpauperes patientes calumniam, nuntiabant languentes in plateis jacent
Abbreviated transcription (Latin):
ratus plurimum: inter alia spiritalis gr̃e uerba. ecce inquit quinta
moriar die. hodie enim miebi pater noster bernardus sanctus appa¬
ruit cum multitudine monacͥorum. ⁊ blanda consolatione refouens.
horam in ipso mortis agone positus. obducto prorsus ut assolet lu¬
mine oculorum. et nemini iam intendens ad exitum festinabat.
Interins uisitans eum pater sanctus. uelut ab alto sompno reuocat.
nec in salutatum abire permittit.: ad cuius uocem aperiẽs oculos. ⁊
nurum in modum facie serenata. aliquande diu intendebat in eum.¬
recto protinus cursu pertingere ad dominum ihesum xp̃m. et
offerre ei humilem pauperis sue familie salutationem. Ad hane
uocem qua potuit capitis inclinatione. et nutu annuẽs: labi¬
orum. iterum elasit oculos. ⁊ eadem hora in pace quienit. ii¬

Expanded text:
ratus plurimum, inter alia spiritualis gratiae verba: « Ecce, inquit, quinta moriar die. Hodie enim mihi pater noster dominus Abbas apparuit cum multitudine monachorum, et blanda consolatione refovens, horam in ipso mortis agone positus, obducto prorsus, ut assolet, lumine oculorum, et nemini jam intendens, ad exitum festinabat. Interim visitans eum Pater sanctus, velut ab alto somno revocat, et quasi retrahit commeantem, nec insalutatum abire permittit. Ad cujus vocem aperiens oculos, et mirum in modum facie serenata, aliquandiu intendebat in eum.recto protinus cursu pertingere ad Dominum Jesum Christum, et offerre ei humilem pauperis suae familiae salutationem. Ad hanc vocemqua potuit capitis inclinatione et motu annuens labiorum, iterum clausit oculos, et eadem hora in pace quievit.
Abbreviated transcription (Latin):
uisum noitis. introeunti micbi ecclesiam offerri clau¬
dam feminam ⁊ sanari. p ost unam fere horam cum clerici
intrare basilicam.⁊ quia fames inualue rat: populum ad
elemosinam exortari. Sibi inter loquendum sicut predie¬
rat oblata est ei clauda mulier. ⁊ precibus eins erecta

Expanded text:
visum noctis introeunti mihi ecclesiam offerri claudam feminam. et sanari. » Post unam fere horam, cum iterum intrare basilicam; et quia fames invaluerat. populum ad eleemosynam exhortari. Ubi inter loquendum sicut praedixerat oblata est ei clauda mulier. et erecta
Abbreviated transcription (Latin):
psallentium fratrum circuire coros. ⁊ sicut frequenter agebat
excitare corpentes. ita ut affectuosius ⁊ uirilius psalleretur quod reliquum
fuit ugiliarum. Cumiq sequẽti die apud eum familiarier causaretur.
tardius illum quam oportuerat ea nocte uisitasse psallentes. ego ait
nocturnis horis corporeo occupabar in commodo. sedͥ quod non potuit
corpus. sp̃c uenit ⁊ fecit. H ille audiens non affuisse in corpore.
quem diu ipse corporeo obrutu spectaiͥat circũeuntem utrumq corũ.¬

Expanded text:
psallentium fratrum circuire choros, et sicut frequenter agebat, excitare torpentes, ita ut affectiosius et virilius psalleretur quod reliquum fuit vigiliarum. Cumque die sequenti apud eum familiariter causaretur tardius illum quam oportuerat ea nocte visitasse psallentes: « Ego, ait, nocturnis horis corporeo occupabar incommodo: sed quo non potuit corpus, spiritus venit. » Expavit ille audiens non adfuisse in corpore, quem tamdiu ipse corporeo spectasset obtuitu, circumeuntem utrumque choru
Abbreviated transcription (Latin):
amplius lecus ero. Quod uerbum cum ad dei famulum frater
gaufridus grauatus tedio. super lapidem obdormiuit. demum
cum ambo pariter surrerissent: ille de oratione.⁊ ille de sompno.
aparuit gaufridus tantum iocundior. Pilarior ceteris. quantum
fuerat inproperaret.⁊ si tune inquit nunquam amplius letus ero.
scilicet nunc dico. nunquam amplius tristis er
ego illum probatum monacum manibus meis in claraualle

Expanded text:
amplius laetus ero. » Quod verbum cum ad Dei Famulum idem frGaufridus ille gravatus taedio super lapidem obdormivit. Demum cum ambo pariter surrexissent, ille de oratione, iste de somno, apparuit idem Gaufridus tantum jucundior et hilarior caeteris, quantum eraret: « Etsi tunc, inquit, dixi, Nunquam amplius laetus ero; sed nunc dico, Nunquam amplius tristis eroego illum probatum monachum manibus meis in hac Clara-Valle
Abbreviated transcription (Latin):
uit gressum. hec tantum apud predictam ciuitatem. sed apud franre¬
nemort maguntine diocesis locum in numeris iuitutibus dei seruiis
effulsit. et tantus erat concursus populorum. ut predictus rex cum
aliqñ populum comprimentem coertere non posset. deposita cla¬
mide. iuirum sanctum in proprias ulnas suscipiens de basilica as¬

Expanded text:
uit gratulari. Nec modo apud praedictam Spirensium urbem, sed apud Francovadum Moguntinae dioecesis locum, innumeris virtutibus idem Dei servus effulsit. aliquando populum comprimentem coercere non posset, deposita chlamyde Virum sanctum in proprias ulnas suscipiens, de basilica
Abbreviated transcription (Latin):
ne hoc quidem ꝑmisit intollerantia rei: tunc
demun collectas deserere.⁊ seorsum secum habi¬
tare compulsus est: nisi quantum consolatio¬
nis gracia siue discipline claustralis aut certa
nedessicate conuentui eum fratrum oporde¬
bat interesse. Sic autem fuit ab inicio sp̃u
ualidus. corpore infirmꝰ. nil tñ indulgen¬
tie circa corporis quietem seu refectionem:
nil remissionis de cõmuni labore. uel oꝑe.
fier sib aliqndo acquiescens. Ceteros nãq
sanctos arbitrabatur ⁊ ꝑfectosi se̾ uero siẽ
nouitium ⁊ incipientem nequa qͣm emeͬ¬
ritorum perfectorumꝙ indulgentiis. ⁊
remissionibus indigere. sed feruiore no

Expanded text:
ne hoc quidem permisit intolerantia rei, tunc ne hoc quidem permisit intolerantia rei, tunc demum 1248 collectas deserere, et seorsum secum habitare compulsus est, nisi quantum consolationis gratia, sive disciplinae claustralis, aut certa necessitate conventui eum fratrum oportebat interesse. 31. Sic autem fuit ab initio spiritu validus, corpore infirmus; nil tamen indulgentiae circa corporis quietem seu refectionem, nil remissionis de communi labore vel opere fieri sibi aliquando acquiescens. Caeteros namque sanctos arbitrabatur et perfectos; se vero sicut novitium et incipientem nequaquam emeritorum perfectorumque indulgentiis et remissionibus indigere, sed fervore no
Abbreviated transcription (Latin):
eius cum pane lac. uel aqua decoctionis legumi¬
num. uel pultes quales infantibus fieri solent.
aliquando bucella panis in aqua penitus emol¬
liti cum eriguis s xebiciũcsis erat. Cetera et
infirmitas non recipiebat. uel parsimonie studio ipse
recusabat. Nino si quando utebatur caro ⁊ nimis mo¬
dico. cum magis aquam ⁊ infirmitati sue ⁊ appetitu
competere cestaretur. Uidebant eum ⁊ conuersatio¬
nem eius medici mirabantur.tandamq uinti eun
in seipso causabantur inf̾re nature. ac si agnus
ad aratrum alligatus arare cogeret᷑. Nam cum
crebra illa ex corruptione stomachi per os eius in¬
digeste cruditatis eruptio aliis inciperet esse mo¬
lestior. Marime autem in choro pł allentium. nõ
tamen ilico collectas fratrum deseruit. sed iuxta
locum stacionis sue. prꝯcurato ac defosso in terra
receptaculo. doloris illius sic aliquands diu pro¬
ut potuit. necessitatem illam transegit. at nħi

Expanded text:
ejus cum pane lac vel aqua decoctionis legumiejus cum pane lac vel aqua decoctionis leguminum, vel pultes, quales infantibus fieri solent; aliquando buccella panis in aqua penitus emolliti cum exiguis sorbitiunculis erat. Caetera vel ejus infirmitas non recipiebat, vel parcimoniae studio ipse recusabat. Vino si quando utebatur, raro et nimis modico, cum magis aquam et infirmitati suae et appetitui competere testaretur. Videbant eum, et conversationem ejus medici mirabantur, tantamque vim eum in seipso causabantur inferre naturae, ac si agnus ad aratrum alligatus arare cogeretur. Nam cum crebra illa ex corruptione stomachi per os ejus indigestae cruditatis eruptio aliis inciperet esse molestior, maxime autem in choro psallentium, non tamen illico collectas fratrum deseruit; sed juxta locum stationis suae, procurato ac defosso in terra receptaculo, doloris illius sic aliquandiu, prout potuit, necessitatem illam transegit. At ubi
Abbreviated transcription (Latin):
solebat. Si quando uel ad modicum mensuran
solitam excessisse se deprehendisset. non impune
paciebatur. Sed ⁊ usus parsimonte sic ti uersus fuertt
in naturam: ut si quando corporalis sib cuiuslibet re¬
fectionis. plus aliquid solito uellet indulgere. uix pos¬
set Orabat stans die nocteꝙ donec genua eius in¬
firmata a ieiunio.⁊ pedes eius alabore inflati: cor¬
pus sustinere non possent. Multo tempore ⁊ qͣm¬
diu occultum esse potuit. cilicio ad carnem usus ẽ.
Ubi uero scui contigit continuo illud abiciens.
ad cominunia se conuertie. Suminum eium erat
ei studium. fugere ammirationem. ⁊ tanquam
unum sese agere ceterorum. At persequebatur
glora fugitantem: sicut e regione captantes eã.
fugere consueuit. Prouerbium illud in ore ei
tam regulamq cominunem amplius emula¬
batur. nil in suis actibus preferens obseruantie
singularis. In ipfis tamen ct̃munibus erat ill
singłaris puritas: ⁊ deuotio non cõmunis. Cibus

Expanded text:
solebat: si quando vel ad modicum mensuram solebat: si quando vel ad modicum mensuram solitam excessisse se deprehendisset, non impune patiebatur. Sed et usus parcimoniae sic ei versus fuerat in naturam, ut si aliquando corporalis sibi cujuslibet refectionis plus aliquid solito vellet indulgere, vix posset. 29. Orabat stans die noctuque, donec genua ejus infirmata a jejunio, et pedes ejus a labore inflati, corpus sustinere non possent. Multo tempore, et quandiu occultum esse potuit, cilicio ad carnem usus-est: ubi vero sciri contigit, continuo illud abjiciens, ad communia se convertit. Summum enim erat ei studium fugere admirationem, et tanquam unum sese agere caeterorum. At persequebatur gloria fugitantem; sicut e regione captantes eam, fugere consuevit. Proverbium illud in ore ei tam regulamque communem amplius aemulabatur, nil in suis actibus praeferens observantiae singularis. In ipsis tamen communibus erat illi singularis puritas, et devotio non communis. 30. Cibus
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicibus infirmitatum in comodis. ut in eis uir¬
tus animi perficeretur. Quarum periculosior qͥd
in meatũ artissim guituris nil penitus siccum. uii
solidum aliquid admittentis. molestior erat defectꝰ
stomachi. uiscerumq corruptio. he continue. pret
alias sepius inscidentes. Natura enim eius conteñs
nimis semper ⁊ delicate complexionis fuisset. ieiu¬
niis multis ⁊ uigiliis. frigore. ⁊ labore durzoribus
⁊ continuis exerciyatuita. corrupto stomacho
crudum continuo per os quod ingerebatur re¬
tebat. Qd̾ si quidem natiual decoctione digestũ
trans fundebatur ad inferiora: ibi nichilominus
partibus illis corporis non minoribus infirmi¬
tatum incõmodis obsesis. non nis cum graui
tormento egrediebatur. Siquid autem residu¬
um eiat. ip̃sum erat alimentum qualetumqͥ¬
corporis eius. non tam ad uitam sustentandam.
quam ad differendam mortem. Semper autem
post cibum. quantum comedisset quas pensare

Expanded text:
tiplicibus infirmitatum incommodis, ut in eis virtiplicibus infirmitatum incommodis, ut in eis virtus animi perficeretur. Quarum periculosior quidem in meatu arctissimi gutturis nil penitus siccum, vix solidum aliquid admittentis; molestior erat defectus stomachi, viscerumque corruptio. Hae continuae, praeter alias saepius incidentes. Natura enim ejus cum tenerae nimis semper et delicatae complexionis fuisset, jejuniis multis et vigiliis, frigore et labore, durioribus et continuis exercitiis attrita, corrupto stomacho, crudum continuo per os quod ingerebatur rejiciebat. Quod si quiddam naturali decoctione digestum transfundebatur ad inferiora, ibi nihilominus partibus illis corporis non minoribus infirmitatum incommodis obsessis, nonnisi cum gravi tormento egrediebatur. Si quid autem residuum erat, ipsum erat alimentum qualecunqcorporis ejus, non tam ad vitam sustentandam, quam ad differendam mortem. Semper autem post cibum quantum comedisset, quasi pensare
Abbreviated transcription (Latin):
no. qui in ceceris hominibus solet refectio esse laborũ.
⁊ sensuum.  mentium recreatio: A principio sue con¬
uersionis uigilabat quoaduixit: ultra possibildatẽ
humanam: nullumq tempus magis seͥ peidere con¬
querebatur. quã quo doemiebat. idoneam satis repu¬
tas cõparasioncu moetis ⁊ sompni. ut sie dormien¬
tes uideantur mortui apud homines. quomodo a¬
puo deum mortus dormientes. In ipso nam q
tenuem uictum: tenuis sompnus comitabatus
In neutio indulgebat corpor suo sacietatem. nis
quod in utͦq sumpsisse aliquid. sat ei eiat. Quan¬
tum enim ad uigihas modus ei erat uigiliarũ.
non totam noctem ducere in sompnem. Porro
ad comedendum uix aliquando uoluptate trahe¬
batur. sed solo timore defectus. ⁊enim comesturus
priusquam comederet: sola cibi memoria satur
erat. Sic ac cedebat ad sumendum cibum: quas ad
tormentum. Laborabat siquidem earo eius mul¬

Expanded text:
mo, qui in caeteris hominibus solet esse refectio laborum mo, qui in caeteris hominibus solet esse refectio laborum et sensuum, aut mentium recreatio? A principio suae conversionis vigilabat, quoad vixit, ultra possibilitatem humanam; nullumque tempus magis se perdere conquerebatur, quam quo dormiebat, idoneam satis reputans comparationem mortis et somni, ut sic dormientes videantur mortui apud homines, quomodo apud Deum mortui dormientes. In ipso namque tenuem victum tenuis somnus comitabatur. In neutro indulgebat corpori suo satietatem; nisi quod in utroque sumpsisse aliquid, sat ei erat. Quantum enim ad vigilias, modus erat ei vigiliarum, non totam noctem ducere insomnem. Porro ad comedendum vix aliquando voluptate trahebatur, sed solo timore defectus. Etenim comesturus, priusquam comederet, sola cibi memoria satur erat. Sic accedebat ad sumendum cibum, quasi ad tormentum. Laborabat siquidem caro ejus mul
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros tam benignum. Tam discretum. tam sollice¬
tum. Sed continuo cum ab antiue illius obedien¬
tie. uinculo solutus. ⁊ sui uiris effectus est. uelut
Arcus distentus. ad pristinum rigorem. ⁊ sicut tor¬
rens detentus. ⁊ dimissus ad prioris cursus consue¬
tudinem reuersus esti. quas repecens a semetip̃e
penas diuscule illius quietis. ⁊ damꝑna laboris
intermissi. Gideres hominem imbecillem. ⁊ languss
conan ⁊ aggred quecumq uellet. minus consi¬
derare quid posset: sollicitum pro omnibus. cir¬
ca seipsum necgligentem: omnibus in omnibus
auis obedientissimum. sed de seipso uix aliquando
seu caritat seu potestat obedientem. Sempere
prora sua. nulla reputans. maiora moliebatus.
ad non parcendum corpori. ⁊ ad studiis sp̃ualib
robur addendum. corpus suum uariis infirmita¬
tibus per se atrenuatum. i euiniis in super ⁊ ugiliis
sine intermssione atterendo. Quid dicemus de somp¬

Expanded text:
caeteros, tam benignum, tam discretum, tam sollicicaeteros, tam benignum, tam discretum, tam sollicitum. Sed continuo cum ab annuae illius obedientiae vinculo solutus et sui juris effectus est, velut arcus distentus ad pristinum rigorem, et sicut torrens detentus et dimissus ad prioris cursus consuetudinem reversus est, quasi repetens a semetipso poenas diusculae illius quietis, et damna laboris intermissi. Videres hominem imbecillem et languidum conari et aggredi quaecunque vellet, minus considerare quid posset; sollicitum pro omnibus, circa seipsum negligentem; omnibus aliis in omnibus 1247 obedientissimum, sed de ipso vix aliquando seu charitati, seu potestati obedientem. Semper enim priora sua nulla reputans, majora moliebatur, ad non parcendum corpori, et ad studiis spiritualibus robur addendum, cerpus suum variis infirmitatibus per se attenuatum, jejuniis insuper et vigiliis sine intermissione atterendo. 28. Quid dicemus de som