comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huius mundi pocestatib contra ire. Ec̃
in die dñi in p̃lio stare ẽ: prauis decertan¬
tib ex iusticiȩ amore resistere. Pastori em̃
recta timuisse dicere: quid ẽ. aliud quã
tacendo terga prebuisse: Qui nimirum
si ꝓ grege se obicit: murum ꝓ domo isrł
hostib opponit. Hinc rursum delinqña
popło dicitur. ꝓphȩ tui uiderunt tͥ falsa
& stulta: nec aꝑiebant iniquitatem tuã.
ut te ad penitentiam ꝓuocarent. & phȩ¬
quippe in sacro eloquio nonnunqͣm doc¬
tores uocantur: qui dũ fugitiua eẽ p̃sen¬
da indicant. quȩ sint uentura manifestat̃.
Quos diuinus sermo falsa uidere redar¬
cassum delinquentib ꝓmissa securita¬
te blandiunt᷑. Qui in iquitatem peccan¬
dium nequaqͣm aꝑiunt: quia ab incre¬
pationis uoce conticescunt. Clauis qͥp¬
pe aꝑtionis ẽ sermo correptionis: quia
increpatio culpam detegit: quã sepe
nescit ipse etiã qui ꝑpetrauit. Hinc pau¬
guere. Hinc ꝑ malachiã dr̃. Labia sacer¬

Expanded text:
estatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui nimirum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursum delinquenti populo dicitur: Prophetae tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam; ut te ad pquippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur, qui dum fugitiva esse praesentia indicant quae sunt ventura manifestant; quos divinus sermo falsa videre redarcassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur, qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Clavis quippe apertionis est sermo correctionis quia increpatio culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Pauguere. Hinc per Malachiam dicitur: Labia sacer
Abbreviated transcription (Latin):
seges qͣs
ex uirtude semi¬
natur: Prius itaqz admonendi sunt ut
tenere sua rationabiliter sciant: & tunc
demum ut aliena non ambiant. Si enim ra¬
dix eulpe in ipsa effusione ñ exuritur: ñꝗͣ
pramos eruberans auariciȩ spina siccat᷑
Occasio gͦ rapiendi subtrahitur. si bene pris
nuis posdidendi disponatur. T unc uͭ admo¬
niti audiant quomͦ quȩ habent misediter
tribuant: qͣndo nimirum didicerint ut bo¬
num miscdiȩ ꝑ interiect̾am rapinȩ neqͥciã
ñ confundant. Uiolenter enim exquirunt.
quȩ miscditer largiantur. s aliud ẽ. pro
peccatis miscdiam facere: aliuo ꝓ miseri¬
cordia facienda peccare. Quȩ iam nec mi
scdia uocari potest: quia ad dulcem fruc¬
tum ñ ꝓficit quȩ

Expanded text:
seges quasi ex virtute seminatur? Prius itaque admonendi sunt ut tenere sua rationabiliter sciant, et tunc demum ut aliena non ambiant. Si enim radix culpae in ipsa effusione non exuritur, nunquam per ramos exuberans avaritiae spina siccatur. Occasio ergo rapiendi subtrahitur, si bene prius jus possidendi disponatur. Tunc vero admoniti audiant, quomodo quae habent misericorditer tribuant, quando nimirum didicerunt ut bona misericordiae per interjectam rapinae nequitiam non confundant. Violenter enim exquirunt quae misericorditer largiuntur. Sed aliud est pro peccatis misericordiam facere, aliud pro misericordia fasericordia nuncupari potest, quia ad dulcem fructum non proficit quae
Abbreviated transcription (Latin):
inpuluere impressa diligere: s ipsũ a quo
impressa sunt non amare: Hinc dauid
dum totũ se ad federa pacis internȩ con¬
stringeret: testatur qđ cũ malis concor¬
diam ñ deneret: dicens. Nonne qͥ te odant
D o derã iuos: & siꝑ inimicos cuos cabe¬
scebam: ꝑfecto odio oderam ulos: inimi¬
ci facti sunt mͥ. Inimicos et enĩ dĩ ꝑfecto
oclio odisse ẽ: &. qd facti sunt diligere: &
crepatione quiescit᷑ qͣnta culpa cum pes¬
simis par tenetur: si ꝓpħa tantus uelitt¬
media transiens. quia feriendis noluit
consecrass e. Hinc finees ꝑeccantiũ ciuiũ
grãm spnens. coeuntes cũ madianitis ꝑ¬
cudit. & iram dñi uatus placauit. Hinc ꝑse
metipsã ueritas dic̃ Polite arbitrari qͥa

Expanded text:
in pulvere impressa diligere, sed ipsum a quo in pulvere impressa diligere, sed ipsum a quo impressa sunt, non amare? Hinc David dum totum se ad foedera pacis internae constringeret, testatur quod cum malis concordiam non teneret, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Inimicos etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et crepatione quiescitur, quanta culpa cum pessimis pax tenetur, si propheta tantus hoc vemedia transiens, quia feriendis noluit consecrasse . Hinc Phinees peccantium civium gratiam spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Domini iratus placavit . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nolite arbit
Abbreviated transcription (Latin):
tenent. eo minus amabilia fiant quȩ
uocant: & quo delectant p̃sentia. eo ñ
inquirantur ȩterna. Ynde et ꝑ semetip¬
sam ueritas loquens. cũ terrenã pacem
a suꝑna distingueret atq aduenturam
discipulos expresentia ꝓuocaret: ait:
Pacem relinquo uobis: pacẽ meã do uobis.
Relinquo scilicet transitoriã. do mansu¬
ram. Si gͦ in ea quȩ relicta ẽ. cor figitur:
nunquam ad illã quȩ danda ẽ ꝑuenidur.
Par gͥ presens ẽ. ita tenenda ẽ. ut et diligi
debeat & contempni: ne si immod̾atȩ
diligitur: diligentis animus in eulpa
capiatur. Unde et admonendi sunt paca¬
ci ne dũ nimis humanã pacẽ desiderant.
prauos hominũ mores nequaqͣm redar¬
guant: & consentiendo ꝑuersis ab acto¬
ris sui se pace disuingant: ne dũ huma¬
na foris iurgia metuunt. interni federis
discissione feriantur. Quid ẽ. enĩ pax
transitoria: nͥ qđddã uestigiũ pacis ȩt̾ne:
Quid gͦ dementius eẽ potest. qͣm uestigia

Expanded text:
tenent, eo minus amabilia fiant quae tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant; et quo delectant praesentia, eo non inquirantur aeterna. Unde et per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a superna distingueret, atque ad venturam discipulos ex praesenti provocaret, ait: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Relinquo scilicet transitoriam, do mansuram. Si ergo in ea cor quae relicta est figitur, nunquam ad illam quae danda est, pervenitur. Pax igitur praesens ita tenenda est, et ut diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde et admonendi sunt pacati, ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctoris sui se pace disjungant; ne dum humana foras jurgia metuunt, interni foederis discissione feriantur. Quid est enim pax transitoria, nisi quoddam vestigium pacis aeternae? Quid ergo esse dementius potest, quam vestigia
Abbreviated transcription (Latin):
licet preceptione pensandũ ẽ: quorum
hostia repellitur. qͣm intolerabilis culpa
monstratur. Nam cum mala cuncta bo¬
nis sequentib diluantur: pensemꝰ qͣn¬
ta sint mala discordiȩ. que nͥ extincta
fundicus fuerint. bonum subsequi non
ꝑmittunt. Admonendi sunt discordes.
ut si aures amandats cȩlestib declinãt.
mentis ocłos ad consideranda ea quȩ in
infimis uersantur apiant: qđ sepe aues
umus eiusdemq generis sese socialiter uo¬
lando non deserunt: qđ gregatim ani¬
malia bruta pascuntur. Quȩ si sollert̃
aspicimus: coneordando sibi irrationa¬
lis creatura indicat. quantum malum
ꝑ discordiam rationalis natura eõmit¬
tat: quando hec cũ rationis intentione
ꝑdidit. qͦd illa motu naturali custodit.
At contra admonendi sunt pacati ne
dum plus quam necesse ẽ. pacem qͣm
possident amant: ad ꝑpetuã ꝑuenire
non appetant. Plerumq enĩ grauius
intentionem mentũ rerum tranquilli¬
tas temptat: ut quo ñ sunt molesta q̃

Expanded text:
licet praeceptione pensandum est quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta funditus fuerint, bonum subsequi non permittunt. Admonendi sunt discordes, ut si aures a mandatis coelestibus declinant, mentis oculos ad consideranda ea quae in infimis versantur aperiant; quod saepe aves unius ejusdemque generis sese socialiter volando non deserunt, et quod gregatim animalia bruta pascuntur. Quia si solerter aspicimus, concordando sibi irrationalis natura indicat, quantum malum per discordiam rationalis natura committat, quando haec a rationis intentione perdidit, quod illa motu naturali custodit. At contra admonendi sunt pacati, ne dum plus quam necesse est, pacem quam possident amant, ad perpetuam pervenire non appetant. Plerumque enim gravius intentionem mentium rerum tranquillitas tentat; ut quo non sunt molesta quae
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Om̃s autem qui ꝑ discordiã sepa¬
rantur: a iuriditate dilec̾tionis arefuint.
Qui et si oꝑis boni fructus in suis ac̾tib
ꝓferunt: ꝓfecto nulli sunt. qͥa non ex
unitate caritatis oriuntur. Hinc gͦ ꝑpen¬
dant seminantes iurgia qͣm multiplicit̃
peccant: qui dum unã nequiciã ꝑpetͣnt.
ab humanis cordib cuctas simul uirtu¬
tes eradicant. In uno enim malo innu¬
mera ꝑagunt: quia seminando discordi¬
am.caritatem quȩ nimirum urtutum
omnium mat̃ ẽ extingunt. Quia aut̃
nichil ẽ preciosius dõ untute dilectioniᷤ.
nichil ẽ. desiderabilius diabolo extinctio¬
ne caritatis. Quis qͥs gͥ seminando iur¬
gia dilectionem ꝓximorum ꝑimit. ho¬
sti dĩ familiarius seruit: quia qua ille
amissa cecidit: hanc istȩ uulneratis cor¬
dib subtrahens. eis iter ascensionis ab¬
scidit.
⁊ contra admonendi sunt pacificr: ne
tantȩ actionis pondus leitigent. si in¬
ter quos fundare pacem debeant igno¬

Expanded text:
dunt. Omnes autem qui per discordiam sepadunt. Omnes autem qui per discordiam separantur a viriditate dilectionis, arefiunt. Qui etsi boni operis fructus in suis actionibus proferunt, profecto nulli sunt, quia non ex unitate charitatis oriuntur. Hinc ergo perpendant seminantes jurgia, quam multipliciter peccant: qui dum unam nequitiam perpetrant, ab humanis cordibus cunctas simul virtutes eradicant. In uno enim malo innumera peragunt, quia seminando discordiam, charitatem quae nimirum virtutum omnium mater est, exstinguunt. Quia autem nihil pretiosius est Deo virtute dilectionis, nil est desiderabilius diabolo exstinctione charitatis. Quisquis ergo seminando jurgia dilectionem proximorum perimit, hosti Dei familiarius servit, quia qua ille amissa cecidit, hanc iste vulneratis cordibus subtrahens, eis iter ascensionis abscidit. At contra admonendi sunt pacifici, ne tantae actionis pondus levigent, si inter quos fundare pacem debeant, igno
Abbreviated transcription (Latin):
nem dr̃. Homo apostata uir inutilis gͣ¬
ditur ore ꝑuerso: annuit ocłis : derit
pede : digito loquit᷑: prauo corde machi¬
natur malũ: & in omni tempore iurgia
seminat. Ecce quẽ seminantem iurgia
dicere uoluit. prius apostatã nominauit:
qͥa ñ more suꝑbientis angłi a conspectu con¬
ditoris prius adu̾sione mentis int̾ cadet:
foras postiodũ usq ad seminanda iur¬
gia ñ ueniret. Qui recte describitur quod
annuit ocłis: digito loquitur: cent pede.
Interior namq ẽ custodia: quȩ ordinata
seruat erterius menbra. Qui gͦ statũ m̃¬
tis ꝑdidit. subsequenter foras inconstan¬
tiã motionis fluit: atq exteriori mobili¬
cate indicat. qͦd nulla interius radice
subsistat. Audiant iurgioꝵ seminatores
qͦd scriptũ ẽ. Beati pacifici: qm̃ filii dĩ uo¬
cabuntur. Atq ediuerso colligant. quia
si dĩ uocant᷑ filii qui pacem faciunt: pro¬
culdubio sathanȩ sunt filii qui confun¬

Expanded text:
nem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, grnem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat, quod nulla interius radice subsistat. Audiant jurgiorum seminatores quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Atque e diverso colligant, quia si filii Dei vocantur qui pacem faciunt, proculdubio Satanae sunt filii qui confun
Abbreviated transcription (Latin):
qui ppe erat. ut si male acta corriperent. ha¬
bere pacem cũ omnib possent. S cum
temporalis par in prauorũ cordib ex nr̃a
increpatione confundit᷑ inuiolata necẽẽ
ẽ. ut in nr̃o eorde seruetur: Recte itaq ait.
Qđ̃ ex uobis ẽ. Ac si nimirum dicat. Quia
par ex duarũm pardum consensu subsi¬
stit: si ab eis qui corripiuntur expellitur.
integra tam̃ in ur̃a qui corripitis mente
lite ut inimicum existimare illũ: s corri¬
pite ut frẽm. Ac si aꝑte diceret. Pacẽ cũ eo
erteriorem soluite: s int̾iorem cirea illũ
medullit᷑ custodite: ut peccantis mentẽ
sic ur̃a discordia feriat. quatinus par a
urĩs cordib nec abnegata discedat. xluii
gia: atq aliter pacifici. Admonendi
nanq sunt qui iurgia seminant: ut cui sit
sequaces agnoscant. De apostata qͥppe
angło scriptum ẽ: cum bone messi ra¬
nia fuissent inserta. Inimicus homo hoc
fecit.De cuius etiam menbro ꝑ salomo¬

Expanded text:
quippe erat ut si male acta corriperent, haquippe erat ut si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possent. Sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est. Ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corripiuntur expellitur, integra tamen in vestra qui corripitis mente lite ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a cordibus vestris nec abnegata discedat. CAPUT gia, atque aliter pacifici. Admonendi namque sunt qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe angelo scriptum est, cum bonae messi inserta fuisset zizania: Inimicus homo hoc fecit . De cujus etiam membro per Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
cum incaute amiciciis iungimur: culpiᷤ
ligamur. Unde iosaphat qui dot de ante¬
acta uita preconiis atcollitur: de achab
regis amiciciis pene ꝑiturus increpatur.
& iis qui oderunt dnm amicicia iungeriᷤ
Et id circo iram quidẽ dñi merebaris: s bo¬
na oꝑa inuenta sunt inde: eo qͦd abstuleriᷤ
rectus ẽ. eo ipso iam discrepat: qͦ ꝑuersoꝵ
amiciciis uita nr̃a concordat. Admonendi
sunt pacati. ne si ad correpdionis uerba
ꝓsiliant: temporalẽ pacem sibi ꝑturbare
formident. Rursumq admonendi sunt
ut eandem pacem dilectione integra intͥn¬
Ecce et loquens impugnabatur. et tam̃ im¬
pugnatus erat pacific̃: quia nec insani¬
entes cessabat reprehendere: nec repre¬
hensos negligebat amare. Hinc etiã paur
ait. Si fieri potest qͦd exuobis ẽ: cũ om¬
nib hominib pacem habentes. Horta¬
turus enim discipulos ut pacẽ cũ om̃ib
haberent: premisit dicens. si fieri potest:
atq subiunxit. qͦd ex uobis ẽ. D ifficile

Expanded text:
cum incaute amicitiis jungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis amicitiis pene periturus increpatur, et his qui oderunt Dominum, amicitia jungeris; et idcirco iram quidem Domini merebaris, sed bona opera inventa sunt in te, eo quod abstuleris rectus est, eo ipso jam discrepat, quo perversorum amicitiis vita nostra concordat. Admonendi sunt pacati, ne si ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi perturbare formident. Rursumque admonendi sunt, ut eamdem pacem dilectione integra intrinEcce et loquens impugnabatur; et tamen impugnatus, erat pacificus, quia nec insanientes cessabat reprehendere, nec reprehensos negligebat amare. Hinc etiam Paulus ait: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens: Si fieri potest, atque subjunxit: Quod ex vobis est. Difficile
Abbreviated transcription (Latin):
societate disuingit. Edmonendi sunt dis¬
sidentes: ut nouerint qđ tamdui nullũ
bom oꝑis dõ sacrificium immolant. qͣm¬
diu aproximorum caritate discordant.
Scriptum namq ẽ. Si offers munus tu¬
um ad altare. & ibi recordatus fueris qͥa
fr̃ tuus habet aliquid aduersum de: re

Expanded text:
societate disjungit. Admonendi sunt dissidentes, ut noverint quod tandiu nullum boni operis Deo sacrificium immolant, quandiu a proximorum charitate discordant. Scriptum namque est: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
rantia itineris angustabat: quã & ad ꝓpħ̃iȩ
scientiã cognitio diuinitatis expanderat:
qͣm columpna exteruis p̃ibat: qͣm decun¬
ctis interius ꝑ conu̾sadionẽ dõ sedulã locu¬
dio familiaris instruebat. S uidelicet uir
ꝓuidꝰ elato auditori colloquens: solatiũ
petiit ut daret. Ducẽ requirebat in uia: ut
dur ei fieri potuisset ad uitam. E git itaq
ut suꝑb auditor uoci ad meliora suadenti
eo magis fieret deuotus qͦ putaret᷑ necessar.
& unde se exhortat orem suũ p̃cedere credẽt.
inde se sub u̾bis exhortantis inclinaret. xlii

Expanded text:
rantia itineris angustabat, quam et ad prophetiae rantia itineris angustabat, quam et ad prophetiae scientiam cognitio divinitatis expanderat, quam columna exterius praeibat, quam de cunctis interius per conversationem Dei sedula locutio familiaris instruebat; sed videlicet vir providus, elato auditori colloquens, solatium petiit ut daret. Ducem eum requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voce ad meliora suadenti, eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinaret.
Abbreviated transcription (Latin):
ricudo sentiatur. Dũ uͦ gustus ꝑduccedi¬
nem fallitur: humor mortifer ꝑ amari¬
tidinẽ uacuat᷑. Ipsa gͦ in elatis inuectioni
exordia ꝑmirta s̃ laude temꝑanda: ut
dũ admittunt fauores qͦs diligunt: etiã
correptiones recipiant qͣs oderunt. Pler̃q
aitẽ ꝓsuadẽ elatis utilia meliꝰ possum: si
ꝓfectum eoꝵ nob̃ potiꝰ quã ulis ꝓfutufũ
dicamꝰ: si eoꝵ mod̾ationẽ nob̾ magis qͣm
sibi impendi postulemꝰ. Facile enĩ ad bo
uellet educe. & om̃ipotentis dĩ dñio subiui¬
gare: alt s ficiscuur ad locũ quẽ dñs da¬
turus ẽ. nob: ueni nobiscũ ut bene faciamꝰ
tͥ: quia dñs bona ꝓmisit isrłi. Cui cum re¬
spondisset ille. ñ uadam tecũ. s reu̾tar in
terrã meã in qua natus sũ: ilico adiunxit.
Noli nos relinquere. Tu enĩ nosti in quibus
locis ꝑ desertũ castra ponere debeamꝰ: &
eris ductor nr̃. Neq enim moysi m̃tẽ igno¬

Expanded text:
ritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcediritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius 60 quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulemus. Facile enim ad bonsatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare: Proficiscimur ad locum quem Dominus daturus est nobis; veni ntibi, quia Dominus bona promisit Israeli. Cui cum respondisset ille, Non vadam tecum, sed revertar in terram meam, in qua natus sum, illico adjunxit: Noli nos relinquere: tu enim nosti in quibus locis per desertum castra ponere debeamus, et eris ductor noster. Neque enim Moysi mentem igno
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatis effrenatio impellit tumoris. Uñ
& elati admonendi sunt. ne plus ꝗͣ decet
sint liberi: & humiles admonendi sunt
ne plusꝗͣ expedit sint subiecti: ne aut illi
defensionẽ iusticiȩ uertant in exercitatio¬
nẽ suꝑbiȩ: aut isti cũ student plꝰ qͣm ne¬
cesse ẽ. hominib subici compellant᷑ eoꝵ eti¬
am uicia uenerari. Considerandũ uͦ ẽ qͦd
plerumq elatos utilius corripimꝰ: si eors
correptionib quedã laudũ fomenta misce¬
amus. Inferenda nãq ulis s̃. aut alia bona
quȩ in ipsis sunt: aut dicendũ ẽ certe quȩ
poterant eẽ. si non sunt. Ot tẽ demũ rese¬
canda sunt mala quȩ nob displicent: cũ
rint p̃missa bona quȩ placent.Nã et eqͣs
endomitos blanda p̾manu tangimꝰ: ut
eos nobis plemꝰ postmodũ etiã pflagel¬
la subigam̃. Et amaro pigmentoꝵ pocu¬
lo mellis dulcedo adiungit᷑: ne ea quȩ
saluti ꝓfutura ẽ. in ipso gestu asꝑa ama¬

Expanded text:
libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum rint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera ama
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa dignatꝰ ẽ paruus. Dicat᷑ gͦ humili¬
bus. qͥa dũ deiciunt se ad dĩ similitudi¬
nẽ ascendunt: dicatur elatis qͥa dũ se
erigunt. in apostate angłi imitadionẽ
cadunt. Qͥd itaq elatione deiectis: quȩ
dũ supͣ se tendit᷑. ab altitudine uere cel¬
situdinis elongat᷑: Et qͥd humilitate sub¬
limius: quȩ dũ se mima depͥmit. auc¬
tori suo manenti suꝑ summa coniung̃e
Est tam̃ aliud qͦd in eis debeat caute pen¬
sari: qͥa sepe qͥdã humilitatis decipiunt᷑
spe: qͥdã uͦ elationis suę ignorantia fal
lunt᷑ Nã plerũq nonnullis qͥs humiles
uident᷑ is qͥ hominib deferri ñ debet.
coniunctus ẽ. timor. Plerũq uͦ elatos co¬
mitari solet liberȩ uocis assertio. Et cũ
quedã increpanda sunt uicia illi reticent
extimore.et lamen tacere se estimant ex
sub sp̃e humilitatis p̃mit culpa formidi¬
nis: istos ad increpanda q̃ ñ debent. aut
magis increpanda ꝗͣ debent. sub imagine

Expanded text:
omnia dignatus est parvus. Dicatur ergo humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitaspecie. Quidam vero elationis suae ignorantia fal Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine
Abbreviated transcription (Latin):
militas: audiant elati. ante ruinã exalta¬
cur sp̃s. Audiant humiles. ad quẽ respiciã
nͥ adhumilẽ & qͥetum. et trem̃tẽ sermones
meos: audiant elati: qͥd suꝑbit t̾ra & cinis:
Audiant humiles ds̃ humilia respicit: au¬
diant elati. & alta alonge cognoseit. Audiãt
humiles qͥa filius hominis ñ uenit mini¬
strari s ministrare: audiant elati: qͥa iiti

Expanded text:
militas; audiant elati: Ante ruinam exaltamilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed minist
Abbreviated transcription (Latin):
crone qͥppe ꝑcutere ẽ: impetu aꝑte mere¬
pationis obuiare. Au̾sa uͦ hasta ꝑseqñtẽ
ferue ẽ furentẽ tranquille exquibdã tan¬
gere: &. qͣsi parcendo suꝑare. Asahel autẽ
ꝓtinꝰ occumbit: qͥa commote mentes dũ¬
& parci sibi sentiunt. et tam̃ responsoꝵ ra¬
dione mintimis subtranquillitate tangũ¬
tur: ab eo qͦd se erexerant. statim cadunt
Qui gͦ a furoris sui impetu sublenitatis ꝑ¬
cussione resiliunt: qͣsi sine ferro moriunt᷑.¬
alit̃ elati. Illis insinuandũ ẽ qͣm sit ue¬
ra excellentia qͣm sꝑando tenent: istis uͦ ĩ¬
timandum ẽ qͣm sit nulla temporalis gła
qͣm et amplectentes ñ tenent Audiant hu¬
miles qͣm sint ȩt̾na que appetunt: qͣm trãs¬
itori a quȩ contempnunt. Audiant elatiq̃
sint tnsitoria quȩ ambiunt: qͣm ȩterna
quȩ ꝑdunt. Audiant humiles ex magistra
uoce uitatis. omnis qͥ se humiliat exaltab¬
tur:audiant elati. omĩs qͥ se exaltat humilia¬
bit᷑ Audiant humiles. głam p̃cedit hu¬

Expanded text:
e percutere, est impetu apertae increpationis obviare; aversa vero hasta persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asahel autem protinus occubuit, quia commotae mentes dum parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, qaliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit hu
Abbreviated transcription (Latin):
itura sint: et tam̃ eoꝵ causa ad ultionẽ sine
tͣnsitu ꝑmansuia. Quia & ñc qͦdlibet ĩtitis
subtrahit᷑. ⁊tc̃ qͦd dolet inuitis insupplicium
noriȩ delectant᷑: ut dũ ꝑcussa mens altȩ ruinȩ
suȩ dampna conspiciens sese in p̃cipsb ꝑuenisse
dep̃hendit gressũ posterga reuocet & pertime¬
scens quȩ amauerat. discat diligere quȩ con¬
tempnebat. Hinc ẽ enĩ qͦd ieremiȩ misso
ad p̃dicationem dr̃. Ecce constitui te hodie
suꝑ gentes & suꝑ regna: ut euellas & destru¬
as. & disꝑdas & dissipes: & edifices. & plan¬
tes. Quia ñ pͥꝰ ꝑuersa destrueret: edificare
utiliter recta non poss et Nͥ ab auditoꝵ suoꝵ
cordib spinas uani amoris euelleret: nimi¬
rum frustra in eis sc̃ȩ p̃dicationis ũba plan¬
taret. Hinc ẽ. qͦd petrus pͥꝰ euertit ut postmo¬
dum construat: cũ nequaqͣm iudeos mone¬
bat qͥd iam facerent: s de eis quȩ fecerant

Expanded text:
itura sunt, et tamen eorum causa ad ultionem sine itura sunt, et tamen eorum causa ad ultionem sine transitu permansura; quia et nunc quod libet invitis subtrahitur, et tunc quod dolet invitis in supplicium noxie delectantur; ut dum perculsa mens alta ruinae suae damna conspiciens, sese in praecipitium pervenisse deprehendit, gressum post terga revocet, et pertimescens quae amaverat, discat diligere quae contemnebat. Hinc est enim quod Jeremiae misso ad praedicationem dicitur: Ecce constitui te hods et super regna, ut evellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et plantes . Quia nisi prius perversa destrueret, aedificare utiliter recta non posset; nisi ab auditorum suorum cordibus spinas vani amoris evelleret, nimirum frustra in eis sanctae praedicationis verba plantaret. Hinc est quod Petrus prius evertit, ut postmodum construat, cum nequaquam Judaeos monebat quid jam facerent, sed de his quae fecerant,
Abbreviated transcription (Latin):
ant: atq alit̃ qͥ inchoata minime con¬
summant. Qui enim bona nec inchoant:
ñ sunt eis pͥꝰ ȩdificanda quȩ salubrit̃ diligat̃.
s destruenda ea in quib semetipsos nequit̃
uersant. Neq enĩ sequunt᷑ quȩ in erꝑta audi¬
unt: nͥ priꝰ quã ꝑniciosa sint ea quȩ sibi sunt
exꝑta deprehendant. Quia nec leuari appe¬
tit: qͥ & hoc ipsum qͥa cecidit nescit. Et qͥ do¬
lorem uulneris ñ sentit. salutis remedia ñ reqͥ¬
rit Prius gͦ ostendenda sunt qͣm sint uana q̃
diligunt: & tc̃ demum uigilant̃ intimanda
quam sint utilia quȩ premittunt. Priꝰ uide¬
ant fugienda quȩ amant. & sine difficultate
postmodum cognoseant amanda eẽ quȩ fu¬
giunt. Melius enim in exꝑta recipuint:si de
exꝑtis quidqͥd disputationis audiunt. uera¬
citer recognoscunt. Tunc gͥ pleno uoto dis¬
cunt uera bona querere: cũ certo iudicio dep̃¬
benderint. falsa se uacue tenuisse. Audiant
gͦ qͦd bona p̾sentia. & a delectatione cici tͣns¬

Expanded text:
 atque aliter qui inchoata minime consummant. Qui enim bona nec inchoant, non sunt eis prius aedificanda quae salubriter diligant, sed destruenda ea in quibus semetipsos nequiter versant. Neque enim sequuntur quae inexperta audiunt, nisi prius quam perniciosa sint ea quae sibi sunt experta, deprehendant, quia nec levari appetit, qui et hoc ipsum quia cecidit nescit; et qui dolorem vulneris non sentit, salutis remedia non requirit. Prius ergo ostendenda sunt, quam sint vana quae diligunt, et tunc demum vigilanter intimanda quam sint utilia quae praetermittunt. Prius videant fugienda quae amant, et sine difficultate postmodum cognoscant amanda esse quae fugiunt. Melius enim inexperta recipiunt, si de expertis quidquid disputationis audiunt, veraciter cognoscunt. Tunc igitur pleno voto discunt vera bona quaerere, cum certo judicio deprehenderint falsa se vacue tenuisse. Audiant ergo quod bona praesentia et a delectatione citius trans
Abbreviated transcription (Latin):
iã tota corruerat: & post ruinã suã humilis
edificari requirebat. Et cum suꝑbia destruit᷑
edificationis tamen uerba retinentur: Ut ui¬
delicet ꝑsecutor immanis diu destruc̾tus ia¬
ceret:⁊ canto post in bonis solidius surgeret: qͣn¬
to prius funditus euersus a pristino errore ce¬
cidisset. Qui gͦ nulla adhuc agere bona cȩpe¬
runt: a rigiditate antea suȩ prauitatis. correp¬
tionis manu euertendi sunt: ut ad statũ post¬
modũ rectȩ oꝑationis erigantur. Quia et idcir¬
co altum siluȩ lignũ succidimus : ut hoc in e¬
dificiĩ tegmine subleuemus. S tamen ñ repen¬
te in fabrica ponitur: ut nimirũ prius uici¬
osa eius uiriditas exsiccetur. Cunus quo plus
in infimis humor excoquitur: eo ad summa

Expanded text:
jam tota corruerat, et 94 post ruinam suam humilis jam tota corruerat, et 94 post ruinam suam humilis aedificari requirebat, et cum superbia destruitur, aedificationis tamen verba retinentur; ut videlicet persecutor immanis diu destructus jaceret, et tanto post in bonis solidius surgeret, quanto prius funditus eversus a pristino errore cecidisset. Qui ergo nulla adhuc agere bona coeperunt, a rigiditate antea suae pravitatis, correctionis manu evertendi sunt, ut ad statum postmodum rectae operationis erigantur, quia et idcirco altum silvae lignum succidimus, ut hoc in aedificii tegmine sublevemus; sed tamen non repente in fabrica ponitur, ut nimirum prius vitiosa ejus viriditas exsiccetur, cujus quo plus in infimis humor excoquitur, eo ad summa
Abbreviated transcription (Latin):
tia dĩ traditũ ꝑ manꝰ iniquoꝵ affigentes in¬
teremistis: quẽ ds̃ suscitauit solutis dolorib
inferni. Ut uidelicet crudelitatis suȩ cognitio¬
ne destructi. edificationẽ sc̃ẽ p̃dicationis qͣn¬
to anxiȩ quererent: tanto utilit̃ audirent.
Vnde & ilico responderunt. Qd gͦ faciemꝰ uiri
fr̃s: Quib mox dr̃. Agite pęnitentiã: & ba
ptiretur unusquisq ur̃m. Quȩ edificationis
uerba ꝓfecto contempnerent: nͥ pͥꝰ salubrit̃
ruinam suȩ destructionis inuenissent. Hinc
ẽ. qͦd saulus cũ suꝑ eum celitus lur emissa
resplenduit: non iã qͥd recte deberet facere.
s qͥd prauȩ fecisset audiuit. Nam cũ ꝓstrat᷑
cum repente subiungeret. dñe qͥd me uis
face: ilico adiungitur. Surgens ingredere
ciuitatẽ: & ibi tͥ dicetur qͥd te oporteat facẽ
Ecce de cȩlo dñs loquens. ꝑsecutoris sui facta
corripuit: nec tam̃ ilico quȩ essent facien¬
da demonstrauit. Ecce elationis eiꝰ fabriea

Expanded text:
aditum per manus iniquorum affligentes interemistis; quem Deus suscitavit, solutis doloribus inferni . Ut videlicet crudelitatis suae cognitione destructi, aedificationem sanctae praedicationis quanto anxie quaererent, tanto utiliter audirent. Unde illico responderunt: Quid ergo faciemus, viri fratres? Quibus mox dicitur: Agite poenitentiam, um . Quae aedificationis verba profecto contemnerent, nisi prius salubriter ruinam suae destructionis invenissent. Hinc est quod Saulus cum super eum coelitus lux emissa resplenduit, non jam quid recte deberet facere, sed quid prave fecisset, audivit. Nam cum prostratus cum repente subjungeret: Domine, quid me jubes facere ? Illico adjungitur: Surgens ingredere civitatem, et ibi dicetur tibi quid te oporteat facere . Ecce de coelo Dominus loquens persecutoris sui facta corripuit, nec tamen illico quae essent facienda monstravit. Ecce elationis ejus fabrica
Abbreviated transcription (Latin):
tegitꝰ pene reus ad dicit᷑ si ꝑ uerba eius ĩ
scandalũ siue munda seu mens inmunda
capiat᷑ Hinc ad beatum iob dr. Quis ded
gallo intelligentiã: Predicator et enĩ sc̃s
dum caliginoso hoc clamat in tempore
qͣsi gallus cantat in nocte: cum dic̃ ho¬
ra ẽ.iam nos de somno surgere. Et rursũ.
Euigilate iusti: & nolite peccare.¶S allus
autem: in ꝓfundiorib horis noctis altos
edere cantus solet. Cũ uͦ matutinũ iam
tempꝰ in ꝓximo ẽ: minutas ac tenues uo¬
ces format. Quia nimirum qͥ recte p̃dicat
obscunis adhuc cordib aꝑta clamatꝰ ni¬
chil de occultis misteriis indicat: ut tc̃
subtiliora queq audiant de cȩlestib cũ

Expanded text:
tegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in tegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibu
Abbreviated transcription (Latin):
ne ut ita dicam dum plusquã ua¬
let tenditur. mentis corda rumpat᷑. Alta enĩ
queq debent multis audientib contegi: &
uir paucis aꝑiri. Hinc namq ꝑsemet ipsã
ueritas dic̃. Quis putas ẽ fidelis dispensator
& prudens: quẽ constituit dñs suꝑ familiã
suam. ut det ulis intempore tritici mensurã:
ꝑmensuram qͥppe tritici. expͥmitur modꝰ ũbi.
necum angusto cordi in capabile aliqͥd tri¬
buitur. extra fundat᷑. Hinc paulus ait. Non
potui uobis loqui qͣsi spũalib: s qͣsi carna¬
lib. Tanqͣm paruuli s in xp̃o: lac uob̾ potũ
dedi ñ escam. Hinc moyses asecreto dĩ exiens
choruscantem corã popło faciẽ uelat: qͥa n¬
mium turbis claritatis intimȩ archana ñ
indicat. Hinc ꝑ eum diuina uoce p̃cipit᷑
ut is qui cisternã foderit. si oꝑire negligat
corruente in eam boue uł asino p̃ciũ reddat.
quia ad alta scientiȩ fluenta pueniens. cũ
hec apuo bruta audientiũ corda non con¬

Expanded text:
ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus susuam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non con
Abbreviated transcription (Latin):
ant. quib hic plerũq etiã bonos affici ñ
ignorant. Admonendi sunt ut si malis ue¬
racit̾ carere desid̾ant: et̾na supplicia ꝑ hor¬
rescant. Neq in hoc supplicioꝵ timore re¬
maneant: s ad grãm amoris etiã nutͥm̃to
caritatis excrescant scͥptum quippe ẽ. ser¬
fecta caritas foras mittit timorem. Et iur¬
sũ scͥptum ẽ. Non accepistis spm̃ seruitutiᷤᷤ¬
iterũ intimore: s spm̃ ad optionis filioꝵ:
in qͦ clamamꝰ abba pat̾. Uñ idem doctor
fecto formidantis animũ nulla sp̃s lib̾tas
tenet Nã si pȩnã ñ metueret: culpã ꝓcul
dubio ꝑpetraret. Ignorat itaq mens grã
libertatis: ꝗͣligat seruitus timoris. Bona
enĩ ꝓ semet ipsis amanda sunt: et ñ pęniᷤ
cõpellentib exequenda. Nã qͥ ꝓpt̾ea bona
fac̃ qͥa torm̃toꝵ mala metuit: uult ñ eẽ
qͦd metuatꝰ ut audent̃ illicita cõmutat.
Uñ luce clarius constat. qͦd coram dõ inno

Expanded text:
ant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis spiterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba Pater . Unde idem doctor fecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam procul dubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo inn
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ nos punctionib saluans. spinis cap̃
suppon̾e ñ recusauit: qͦd et̾na nos dulce¬
dine debrians. in siti sua fellis amaritudi¬
nem accep̃: qͦd qͥ ꝓ nob̃ patiẽ qͣmuis diui¬
nitate esset ȩqualis adorauit. sub irrisio¬
ne adorat᷑ tacuit: qͦd uitã mortuis p̃ꝑans.
usq ad mortem ipse uita ꝑuenit. Cur
itaq aspum credit᷑ ut a dõ ħo toleret flagel¬
la ꝓ malis: si tanta ds̃ ab hominib ꝑtulit
mala ꝓ bonis: Aut qͥs sana intelligentia de
ꝑcussione sua ingrat᷑ existat: si ipse hinc
sine flagello ñ exiit.qͥhic sine peccõ uirit:
gella metuunt. & ꝓpterea innocent̃ ui¬
uunt: atq alit̃ admonendi sunt qͥ sic inĩ¬
qͥtate duruerunt. ut neq ꝑ flagella corrigã¬
tur. Dicendum namq ẽ flagella timentib
ut et bona tẽporalia neqͣꝗͣ ꝑ magno desid̃¬
ent quȩ ad eẽ etiã prauis uident: &. mala
p̃sentia neqͣqͣm uelut in tollerabilia fugi¬

Expanded text:
torum nos punctionibus salvans, spinis caput torum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato vixit? enter vivunt; atque aliter admonendi sunt, qui sic in iniquitate durnerunt, ut neque per flagella corrigantur. Dicendum namque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugi
Abbreviated transcription (Latin):
terat: & pensare nesciebat. Liuor gͦ uulneris¬
abstergit mala. et plagȩ in secretiorib uen
memoriã taciti afflictiq reuocam: atq an
de ocłos nrõs cuncta quȩ a nob̃ sunt male ge¬
sta reducimus: et ꝑ hoc qͦd foris patimur. ma¬
gis intus qͦd fecimus dolemus: Añ fit ut int̃
aꝑta uulnera corpis. amplius nos abluat pla¬
ga secreta uentͥs: qͥa sanat nequicias pͣui oꝑis.
occultũ uulnꝰ doloris. Admonendi sunt egri
qͣtinꝰ patientiȩ uirtutẽ seruent: ut incessant̃
qͣnta redemptor nr̃ abhis qͦs creauerat ꝑtu¬
lit mala consident: qͦd tot obiecta conuiti¬
orum ꝓbra sustinuit: qͦd de manu antiqui
sultantiũ alapas accepit qͦd aqͣ nos salu
tis diluens. a ꝑfidoꝵ spucis faciẽ ñ abscõ¬
dit: qͦd aduocatione sua nos ab ȩt̾nis sup¬
pliciis liberans. tacitꝰ flagella tolerauit.
qͦd int̃ angłoꝵ choros ꝑhennes nob̾ hono¬
res tͥbuens. colaphos ꝑdulit: qͦd a pecca¬

Expanded text:
terat, et pensare nesciebat. Livor terat, et pensare nesciebat. Livor absterget mala, et plagae in secretioribus venmemoriam taciti afflictique revocamur, et te oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui sultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ledicendũ ꝑgens. uocẽ ñ mentẽ mutauit
Admonendi sunt egri ut consident. qͣnti sit
muneris molestia corꝑalis: quȩ et admissa
peccata diluit. & ea quȩ admitti poterant
compescit: quȩ sumpta ab exteriorib pla¬
gis. concusse menti penitentiȩ uulnera in¬
flgit. Uñ scͥptũ ẽ. Liuor uulneris abstgit
mala: & plaga insecretiorib uentris. Mala
enĩ liuor uulneris abstergit: qͥa flagellorũ
dolor uł cogitatas uł ꝑpetratas nequicias
diluit. Solet uͦ uentͥs appellatione mens ple¬
rũq accipi: qͥa sic̃ uent̃ eonsumit eseas : ita
mens ꝑtͣctando excoquit curas. Qͥa enĩ uent̃
mens dr: ea sententia docet᷑ qͥ scͥptum ẽ. Luc̃¬
na dñi spiraculũ hominis: quȩ inuestigat
omĩa secreta uentͥs. Ac si dicet Diruni afflat̾
illuminatio. cũ in mentẽ hominis uenerit.
eã sibimet ipsi illuminans ostendit. Quȩ ante
sp̃s scĩ aduentũ cogitõnes pͣuas & portare po¬

Expanded text:
ledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. ledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea quae admitti poterant compescit; quae sumpta ab exterioribus plagis, concussae menti poenitentiae vulnera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare po
Abbreviated transcription (Latin):
ta salus cordis sit molestia corꝑalis. quȩ ad
cognitionẽ sui m̃tem reuocat: et qͣm ple¬
rumq salus abicit. infirmitatis memoria
reformat: ut animꝰ qui extra se in elatione
ducit᷑ cui sit conditioni subditꝰ ex ꝑcus¬
sa qͣm sustinet carne memoretur. Qd̃ rec¬
de ꝑ balaam si tam̃ uocem dĩ subseqͥ obe¬
diendo uoluisset: in ipsa eius itineris re¬
tardatione signatur. Balaam namq ad
animal cui p̃sidet p̃pedit. Phibitione qͥp¬
pe immorata asina angłm uidet quem
humana mens ñ uidet: qͥa plerũq caro ꝑ
molestias tarda. flagello suo m̃ti dm̃ indicat
sibilem qͥs obuiat. innodescat.Unde & bene
ꝑpetrũ dr̃. Correptionẽ habuit uesaniȩ suȩ
subiugale mutũ: qͦd in hominis uoce loqñs
ꝓhibuit ꝓphȩ insipientiã. Insanꝰ qͥppe ħo
a subiugali muto corripit᷑ qñ elata mens hu¬
militatis bonũ qͦd tenere debeat. ab afflict̾a
carne memorat᷑. S huiuis correptionis do¬
nũ. idcirco balaam ñ obtinuit: qͥa ad ma¬

Expanded text:
estia corporis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quae plerumque salus abjicit infirmitatis memoria reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam, si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset, in ipsa ejus itineris retardatione signatur. Balaam namque peanimal cui praesedit praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non vidit, quia plerumque caro per molestias tarda, flagello suo menti Deum indicat, sibilem, quia sibi obviat, innotescat. Unde et bene per Petrum dicitur: Correptionem habuit suae vesaniae subprohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens, humilitatis bonum quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
stant̃ se ĩbono oꝑe dirigit. Cor uͦ stultoꝵ diᷤ¬
simile ẽ: qͥa dũ mutabilitate se uariũ exhi¬
betꝰ numꝗͣ idẽ qͦd fuerat manet. Et qͥa q̃dã
uicia sic̃ exsemet ipsis gignunt alia. ita ex
aliis oriunt᷑ sciendũ sũmoꝑe ẽ. qͥa tc̃ ea cor¬
piendo meliꝰ tͥgimꝰ. cũ ab ip̃so amaritudinis
sue fonte siccamꝰ. ꝑtinacia quippe ex suꝑbia:
inconstantia aut̃ ex leuitate generat᷑. Admo
agnoseant: & semet ipsos uince̾ studeant: ne
dũ rectis alioꝵ suasionib foris suꝑari despi¬
ciunt: int̾ a suꝑbia captiui deneant᷑. Admo¬
nendi s̃ ut sollert̃ aspiciant. qͥa filiꝰ hoĩs

Expanded text:
constanter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum disconstanter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia, inconstantia vero ex levitate generatur. Admoagnoscant, et semetipsos vincere studeant; ne dum rectis aliorum suasionibus foris superari despiciunt, intus a superbia 61 captivi teneantur. Admonendi sunt, ut solerter as
Abbreviated transcription (Latin):
lit admonendi sunt ꝑtinaces: atq aliter
inconstantes. Iilis dicendũ ẽ qͦd płꝰ de se
qͣm sunt sendiunt: et idcireo alienis consiliis
ñ ad qͥescunt. Istis uͦ intimandũ ẽ qͦd ualde
se despicientes negligunt: & ideo leuitate
cogitonũ a suo iudicio ꝑtẽpoꝵ momenta
flectunt᷑. Illis dicendũ ẽ qͥa ñ meliores sece¬
tens estimarent: nequaqͣm cunctoꝵ ꝯfilia
sue deliberationi postponerent. Istis dicen¬
dũ ẽ. qͥa si hoc qͦd sunt utcũq atcend̾ent:
nequaqͣm eos ꝑ tot uarietatis latera muta¬
bilitatis aura u̾saret. Iilis ꝑ paulũ ddĩ. Nolite
prudentes eẽ apuo uosmet ipsos. At contͣ
sti aridiant. N circũferam̃ om̃i uento doctn̾ş
De illis ꝑ salomonẽ dr̃. Comedent fruct uiȩ
sue sius q consiliis saturabunt᷑ De istis aut̃
ab eo rursus scͥbitur. Cor stultoꝵ dissimile
ent Cor qͥppe sapientiũ sibi met ipsi sep
simile ẽ: qͥa dũ rectis ꝑsuasionib adqͥescit:

Expanded text:
liter admonendi sunt pertinaces, atque aliter inconstantes. Illis dicendum est quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt; istis vero intimandum est quod valde se despicientes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo judicio per temporum momenta flectuntur. Illis dicendum est quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent; istis dicendum est quia si hoc quod sunt, utcunque attenderent, nequaquam eos per tot varietatis latera mutabilitatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos ; at contra isti audiunt: Non circumferamur omni vento doctrinae . De illis per Salomonen dicitur: Comedent fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor stultorum dissimile erit . Cor quippe sapientum sibimetipsi semper est simile; quia dum rectis persuasionibus acquiescit,