comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intuitꝰ est. Ille quippe antiquus ho¬
stis eccłie contra hanc dentib fre¬
mit: eamq terribilib oculis inty¬
etur: quia peralios crudelia exer-¬
cet. et per alios que exerceat ꝓui¬
det. Bentes namq huiꝰ hostis sũt
bonorum ꝑsecutores atq carnifi¬
ces. qui euis membra laniant: dũ
electos illius suis persecutõib af¬
fligunt. Oculi uero huiꝰ hostis st̾
hi qui contra eam prouident ma¬
la que faciant: siuisꝙ consiliis ꝑ¬
secutorꝰ eius crudelitates inflam¬
mant. Antiquus gͦ eius aduersa¬
rius fremit contra eam dentib su¬
is: dum per crudeles repbos ineã
iñsequt᷑ urtam Sonoris. Intuetur.
hanc terribilib oculis: quia pͣuor
consiliis non cessat mala exquire¬
re: in quib hanc semꝑ deterius
affligat. Nam sicut incarnata ue¬
ritas in p̃dicatione sua pauperes
ydiotas et simplices elegit: sic cõ¬
tra ille dampnatꝰ homo quem in
finem mundi apostata angłs as¬

Expanded text:
intuitus est. Ille quippe antiquus hointuitus est. Ille quippe antiquus hostis Ecclesiae contra hanc dentibmit, eamque terribilibus oculis intuetur, quia per alios crudelia exercet, et per alios quae exerceat providet. Dentes namque hujus hostis sunt bonorum persecutores atque carnifices, qui ejus membra laniant, dum electos illius suis persecutionibus affligunt. Oculi vero hujus hostis sunt hi qui contra eam prola quae faciant, suisque consiliis persecutorum ejus crudelitates inflammant. Antiquus ergo ejus adversarius fremit contra eam dentibus suis, dum per crudeles reprobos in ea insequitur vitam bonorum. Intuetur hanc terribilibus oculis, qui pravorum consiliis non cessat mala exquirere, in quibus hanc semper deterius affligat. Nam sicut incarnata Veritas in praedicatione sua pauperes idiotas et simplices elegit, sic e contrario damnatus ille homo, quem in fine mundi apostata angelus as
Abbreviated transcription (Latin):
iis est. Quid aliud omnes iniqui.
qͣm membra sunt dyaboli: Ip̃e ita¬
ꝙ per eos agit: quicqͥd in eorum cor
dib ut agere debeant inmittit. Ht̃
autem etiam nunc dyabolus contra
scãm eccłiam furorem sed aspersꝰ est
furor eius: quia occultas demptatoẽs
per singłos mouet. Cum uero contͣ
eam in aperta persecutione ꝓruperit.
furorem suum in ea colligit᷑: quia
in afflictione illius tota se intentõ e
constringit. Membra autem eius hoc
pacis temꝑe id circo contͣ elestos collec¬
tum furorem non hñt: quia mali-¬
ciam suam minꝰ se sentunt posse im-¬
plere qͣm uolunt. Cum uero sibi sup¬
petere licentiam pͣuitatis aspexerit᷑:
tanto hanc audacius feriunt. qͣnto
et contra illam ex uanitate glome¬
rant᷑. Recte itaq nunc dicit᷑. Colle¬
git furorem suum in me. Cuius ad¬
huc furor ut altius exponat᷑ dicit᷑.
Et̃ cõminans mͥ: infremuit contra
me dentib suis. De quo et subdit᷑.
hostis meus terribilib oculis me

Expanded text:
ione. --Quid aliud omnes iniqui quam membra sunt diaboli? Ipse itaque per eos agit quidquid in eorum cordibus ut agere debeant immittit.  Vet. VI . Habet autem etiam nunc diabolus contra sanctam Ecclesiam furorem, sed sparsus ejus furor est, quia occultas tentationes per singulos movet. Cum vero contra eam in aperta persecutione proruperit, furorem sum in eam colligit, quia in afflictione illius tota se intentione constringit. Membra autem ejus hoc pacis tempore idcirco contra electos collectum furorem non habent, quia malilitiam suam minus se sentiunt posse implere quam volunt. Cum vero sibi suppetere licentiam pravitatis aspexerint, tanto hanc audacius feriunt, quanto et contra illam ex unanimitate glomerantur. Recte itaque nunc dicitur: Collegit furorem suum in me. Cujus adhuc furor ut latius exponatur dicitur: Et comminans mihi, infremuit contra me dentibus suis. De quo et subditur: Hostis meus terribilibus oculis me
Abbreviated transcription (Latin):
Gentosa enim uerba sunt: que in¬
flationi temporali potius qͣm rec¬
titudini seruiunt. Scpe autem ma¬
li: etiam bona dicunt. S quia be¬
ne non dicunt: uentosa uerba ꝓ¬
ferunt. Nam dicta corum et si ali
qͣndo sunt per sententiã: inflata
tamen sunt per elationem. In hoc
Iob magisterio docemirr.nisi ut
qͥs ꝙ perpendere sollicite sciat.: ut
luctus tempore uerba increpatõiᷤᷤ
inferat: Sienim sunt q̃dam q̃
intrepari iure debeant: in afflictio¬
ne post ponenda sunt. ne consola¬
tor increpando dolorem augeat: ꝙͣ
linire ꝓposnerat. Sequitur. Aut
aliqͥd tibi molestum est si loqua¬
ris. Maliuiri cumaliis sibi simi
lib conuitiosa uerba ꝓferunt: eo
citius obmutescunt. quo de se ta¬
lia mox audiunt: qualia suis ay¬
ditorib dicunt. Cum autem bonoᷤ
uitos per conuitiosa uerba iaculã¬
tur: ml eis molestie ex conuitio
nascitur: quia contrauisti conu¬
tur audire qͦd non sunt: dicen
audire qͦd sunt. Benegͦ dicituꝵ.
Aut aliquid tͥ molestum est si lo¬

Expanded text:
entosa enim verba sunt quae inflationi temporali potius quam rectitudini serviunt. Saepe autem mali etiam bona dicunt; sed quia bene non dicunt, ventosa verba proferunt. Nam dicta eorum et si quando sana sunt per sententiam, inflata tamen sunt per elationem.  Vet. Job magisterio docemur, nisi ut quisque perpendere sollicite sciat ne luctus tempore verba increpationis inferat? Si enim sunt quaedam quae increpari jure debeant, in afflictione postponenda sunt, ne consolator increpando dolorem augeat, quem lenire proposuerat. Seqaliquid tibi molestum est si loquaris? - Mali viri cum aliis similibus sibi conviciosa verba proferunt, eo citius obmutescunt, quod de se talia mox audiunt, qualia suis auditoribus dicunt. Cum autem bonos viros per vitiosa verba jaculantur, nihil eis molestiae ex convicio nascitur, quia contra tacent audire quod audire quod non sunt. Bene ergo dicitur: Aut aliquid tibi molestum est, si lo
Abbreviated transcription (Latin):
cessio mediatoris aduenerat: ab in¬
gressu regni reatus prime culpe ꝓ¬
hiberet. Unde uixta eiusdem rede̾¬
ptoris nt̃i testimoniũ: diues qui
apud inferos torq̃batur: in sinu
abrahe lazarum requiescere cõtem¬
platiri. Qui ꝓfecto Si adhuc inimĩ
noneẽnt. hoͣs ille in tormentis po¬
sicus non irderet. Unde ⁊ isdem.

Expanded text:
cessio Mediatoris advenerat, ab incessio Mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohiberet. Unde juxta ejusdem Redemptoris nostri testimonium, dives qui apud inferos torquetur in sinu Abrahae Lazarum requiescere contemplatur. Qui profecto si adhuc in imis non essent, hos ille in tormentis positus non videret. Unde et idem
Abbreviated transcription (Latin):
rs agnoscimus: in eis ꝑculdubio
consultum abhac angu̾stia nr̃e tri¬
bulanonis inuenimꝰ.At.
Ed quia beatus iob scõ eternita¬
tis spũ impletur: ⁊ fuisse uł
futurum esse eternitas non habet.
cui nimirum nec p̃terita transeuntꝰ.
nec que futura sunt ueniunt: quia¬
transeunt: nequa qͣm per morar
spacia sicut antiqui patres a celestĩ
pattie perceptõe differunt᷑. Mlox qͥꝑ¬
pe ut a carius conligatione exeunt:
in celesti sede requiescunt: paulo at¬
testante qui ait. Stimus qm̃ si ter¬
restris domus nr̃a huius habitatio¬
nis dissoluat᷑: qͦd edisicatoẽm ex deg
habemus domũ non manustãm et¬
nam incelis. Praus autẽ qͣm redẽp¬
tor nr̃ morte sua humani grĩs pe¬
nam solueret: eos enam qui celestĩ
patrie iuas sestati sunt: pt̾ egres¬
sum carnis inferni claustra tenue¬
runt: non ut pena quasi peccõres
plecteret: sed ut eos in locis remota¬
orib quiescentes: quia nec dũ int̾¬

Expanded text:
ris agnoscimus, in eis procul dubio ris agnoscimus, in eis procul dubio consultum ab hac angustia nostrae tribulationis invenimus.ed quia beatus Job sancto aeternitatis spiritu impletur, et fuisse, vel futurum esse aeternitas non habet, cui nimirum, nec praeterita transeunt, nec quae futura sunt, veniunt, quiatranseunt, nequaquam per morarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelestis patriae perceptione differuntur. Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, in coelesti sede requiescunt, Paulo attestante, qui ait: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolhabemus, domum non manufactam aeternam in coelis . Prius autem quam Redemptor noster morte sua humani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis inferni claustra tenuerunt, non ut poena quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus quiescentes, quia necdum inter
Abbreviated transcription (Latin):
lorum potestatib dispensent᷑. ⁊a¬
charias perhibet ꝓpħa qui ait. Ec̃ce
angłs qui loquebatur in me egre¬
diebatur: et alius angls egredieba¬
tur in occursum eius. ⁊ dyxit ad eũ.
Curre loquere ad puerum istum
dicens. Aosq muro habitabitur
iherłm. Sienim in tp̃is officiis scõ¬
num sp̃irituum: nequaqͣm pote¬
states summe minimas dispone¬
rent: nullo modo hoc qͦd homini
diceret: angłs ab angło cognouiss.
Quia gͥ tunctoꝵ conditor omnia
per semetip̃m tenet. ⁊ tamen ad
diftinguendum pulchre uniuer¬
sitatis ordinem: alia aliis dispen
ni omniũ familiarius seruiunt:
eo subiesta potius regunt. Cum re¬
gib gͦ dormitet.: quia nimirũ iã
cum angłis homo quiesceret. si
ꝑsuasoris linguam sequi noluiss.
Qui bene etiam consules uocant᷑:
quia spũali rei publice ꝯsulunt.
dum nos sibi ad regnum socios iũ¬
gunt. Bene consules uocant᷑. ꝙr dũ
M̃ĩs nuntiantib uoluntatẽ ꝯdito¬

Expanded text:
lorum potestatibus dispensentur, Zalorum potestatibus dispensentur, Zacharias perhibet propheta, qui ait: Ecce angelus qui loquebatur in me, egrediebatur, et angelus alius egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Si enim in ipsis officiis sanctorum spirituum nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullo modo hoc, quod homini diceret, angelus ab angelo cognovisset. Quia igitur cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensri omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem condito
Abbreviated transcription (Latin):
pace quiesceret.: si serpentis uerba
suscipere homo noluiss. ⁊ dicat.
Nunc enim dormiens silerem et
sompno meo requiescerẽ: idest intͣ
secretum mentis ad ꝯditoris ꝯtempla¬
toẽm secederem: nisi me extra me
temptatõnum tumultib ꝯsensus
pͥmi culpa ꝓdidiss. Huius autem
quietis gandiis: cum quib etiam
sotiis ꝑfrueretur adiungat dicens.¬
scimus: quid de sensibilib atq in¬
telligibilib sentiamꝰ. Terra namq
aere fecundat᷑: aer autem ex celi qͣ¬
litate disponit᷑. Sic iumentis hoĩes
hominib angłi: archangeli uero ã¬
głis p̾sunt. Ilam qͦd iumentis ho¬
mines p̃sunt: et usu cernimꝰ ⁊ psal¬
miste uerbis docemur: qui ait
Omnia subiecisti sub pedib eius o¬
ues ⁊ boues uniuersas: insuper ⁊ pe¬
cora campi. Quia uero angeli hõib
p̃sint: per ꝓpħam testatur angłs di¬
cens: princeps ꝑsarum restitit mͥ.
Q uod uero angeli a suꝑiorum ange¬

Expanded text:
pace requiesceret, si serpentis verba pace requiesceret, si serpentis verba suscipere homo noluisset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem, id est, intra secretum mentis ad conditoris contemplationem secederem, nisi me extra me tentationum tumultibus consensus primi culpa prodidisset. Hujus autem quietis gaudiis cum quibus etiam sociis perfrueretur, adjungat, dicensscimus quid de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Sic jumentis homines, hominibus angeli, archangeli vero agelis praesunt; nam quod jumentis homines praesint, et usu cernimus, et Psalmistae verbis docemur, qui ait: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi . Quia vero angeli hominibus praesint, per prophetam testatur angelus dicens: Princeps regni Persarum restitit mihi . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
uigilat: qui ꝯtentionẽ carnis ꝓpͥe
repugnans portat. Hoc quietis si¬
lentium homo conditus habuit:
cum contra hostem suum liberũ
uoluntatis arbitrium accepit. Cui
ꝙ sua sponte succubuit: mox de
se quod contra se perstreperat inue¬
nit. Mox incertamine infirmita
sponte substratus. clamores depug¬
na tolerauit. Ip̃a enim carnis sug¬
gestio quasi quidam clamor est. Stͣ
quietem mentis: quẽ ante trangreᷤᷤ¬
sionem homo non sensit: qͥa ni¬
mirum qͦd de infirmitate possit
tolerari non habuit. Postquam uͦ
se sponte hosti subdidit: astrictꝰ
culpe sue ninculis. in quib dam ei
etiam nolens seruit. Et clamores
in mente patt᷑. cum caro sp̃ni re¬
luctat᷑. An non clamores intrinse¬
cus audiebat: qui praue contͣ se
legis uerba tolerabat dicens: uideo
aliam legem in membris meis re¬
pugnantem legi mentis met: et
captiuũ ducentem in lege peccati
que est in membris meis: Contẽ¬
pletur gͦ unr sc̃s in quanta cordis

Expanded text:
vigilat, qui contentionem carnis propriae vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis silentium homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatsponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus audiebat, qui pravae contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Contempletur ergo vir sanctus in quanta cordis
Abbreviated transcription (Latin):
descenderet: dicat qua perfrui qͥ¬
ete potuiss. Sequitur. Hunc enĩ¬
requiescerem. Ad hoc in paradyso
homo positus fuerat: ut sise ad
ꝯditoris sui obedientiam uinculiᷤ
caritaus astringeret. ad celestem
angłorum patriam. qͣndoq sine
carnis morte transiret. Sic nãq
immortalis est conditꝰ ut tamen
si peccaret: mori etiam posset. Et
sic mortalis est conditꝰ ut si non pec¬
caret etiam non mori potuiss: atq
ex merito libeti arbitrii beatitudinẽ
illius regionis attingeret: in qua
uel peccare uł mori non poss. Ubi
gͥ post redemptõis tempus: carnis
morte interposita electi transeunt:
illuc proculdubro si parentes primi
in conditionis sue statu perstitisset᷑:
etiam sine morte corꝑum tͣnffecri
potuissent. Bormiens gͥ sileret: ⁊
sompno suo homo requiesceret: dũ
ad eterne patrie requiem ductus.
qͣsi secessum qͦddam aclamore hoc
humane infirmitatis inueniret.
Post pect̃innamq qͣsi clamans ĩ¬

Expanded text:
descenderet, dicat qua perfrui qudescenderet, dicat qua perfrui quiete potuisset. Sequitur: Ccentis. --Ad hoc in paradiso homo positus fuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam quandoque sine carnis morte transiret. Sic namque immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset; et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset; atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dormiens igitur sileret, et somno suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae requiem ductus, quasi secessum quemdam a clamore hoc humanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque quasi clamans
Abbreviated transcription (Latin):
culpam: quanta deterius homo
mala commisit: pt᷑qͣm paradysũ
ꝑdidit: ꝑditusq ad quanta huiꝰ
exilii prerupta descendit ⁊ dicat.
Quare non in uulua mortuꝰ sum:
idest cum serpentis suggestio pec-¬
cõrem me conciperet: tunc utinã
que me mors sequeret᷑ agnouissẽ.
ne usq ad delectatõem suggestio ra¬
peret: ⁊ morte artius ligaret. Egreᷤᷤ¬
sus ex ytero non statim perii: Ac
sidicat. Utinam ad exteriorem de
ip̃a delectatione occumberem: ne
per ꝯsensum mors acrius puniret.
Cor exceptꝰ genib: Ac si dicat. Uti¬
nam si minme me consensꝰ subiecliᷤ
prauitati sensib excepiss: ne ip̃a.
me consensio ad audatiam deteriꝰ
raperet. Cur lactatus uberib: Ac si
dicat. ¶Itinam blanditi michi saltẽ
pt᷑ mala perpetrata noluissem: ne
tanto meculpe nequius astringerẽ:
qͣnto me in illa mollius fouerem.
His itaq rephensionum suaꝵ uo¬
tib: in parente primo se petcasse
redarguit. S si ad erumpnam hu-¬
ius exilii nequaqͣm homo peccando

Expanded text:
culpam quanta deterius homo mala commisit; postquam paradisum perdidit, usque ad quanta hujus exsilii praerupta descendiQuare non in vulva mortuus sum? id est, cum serpentis suggestio peccatorem me conciperet, tunc utinam quae me mors sequeretur agnovissem, ne usque ad delectationem suggestio raperet, et morti arctius ligaret. Egressus ex utero non statim perii? Ac si dicat: Utinam ad exteriorem delipsa delectatione occumberem, ne per consensum mors acrius puniret. Cur exceptus genibus? Ac si dicat: Utinam minime me consensus subjectis pravitati sensibus excepisset, ne ipsa me consensio ad audaciam deterius raperet. Cur lactatus uberibus? Ac si dicat: Utinam blandiri mihi saltem post mala perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in illa mollius foverem. His itaque reprehensionum suarum vocibus in parente primo se peccasse redarguit. Sed si ad aerumnam hujus exsilii nequaquam homo peccando
Abbreviated transcription (Latin):
fiteri culpam noluit: quia uidelicet
sp̃t. quo peccando a ueritate disiu¬
gitur: es in ruine sue audatia neqͥꝰ
obdurat᷑. Isdem etiam qͣtuor modis
peccatum ꝯsummat᷑ in opere. Priꝰ
namq latens culpa agitur:post¬
modum uero etiam ante otulos ho¬
minũ sine confusione reatꝰ aꝑit᷑
de hinc ⁊ in osuetudinem ducntur:
ad extremum quoq nel false spei
sedustionib: uł obstinatõe mise¬
re despationis enutrit᷑. Hos itaq
peccati modos: qui uel incorde la¬
tenter fiunt: uel patenter in opere

Expanded text:
quia videlicet spiritus quo peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audacia nequius obduratur. Iisdem etiam quatuor modis peccatum consummatur in opere: prius enim latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur: dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Hos itaque peccati modos, qui vel in corde latenter fiunt, vel patenter in opere
Abbreviated transcription (Latin):
tiante discipło agnoscit. nec tamen
suscitat: quia ualde difficile ẽ: Ut
is quem pt usum male ꝯsuetudi¬
nis. etiam adulantiũ lingue exci¬
piunt: amentis sue morte reuoce¬
tur. De quo ⁊ bene dicit᷑. Sine mor¬
tuos: ut sepeliant mortuos suos.
Mlortui enim mortuũ sepeliunt:
cum peccõres peccõrem fauorib p̃¬
munt. Quid enim ẽ aliud sepeli¬
re qm occumbere: S qui peccan¬
dem laudib ꝓsequunt᷑: extinctũ
sub uerborum suor agg̾e abscon¬
dunt. Etat autem ⁊ laratꝰ: sed ta
men non amortuis sepultꝰ: fide¬
les quiꝑpe illum mulieres obrue¬
rant: que ⁊ eius mortem uiuifica¬
tori nuntiabant. Ende ⁊ ꝓtinus
ad lucem redit: quia cum in peccõ
animus moritur: citius ad uitã
reducit᷑: si super hunc sollicite co¬
gitationes uinunt. Aliqͣndo autẽ
ficut ⁊ superius dc̃m est: falsa
spes mentem non intercipit: s
hanc deterior desperatio configit.

Expanded text:
tiante discipulo agnoscit nec tamen tiante discipulo agnoscit nec tamen suscitat, quia valde difficile est, ut is, quem post usum malę consuetudinis etiam adolantium linguae excipiunt, a mentis suę morte revocetur. De quo et bene dicitur: Sine mortuos, sepeliant mortuos suos. Mortui enim mortuum sepeliunt, cum peccatores peccatorem favoribus premunt. Quid enim est aliud sepelire quam occulere? Sed qui peccantem / laudibus prosecuntur, extinctum sub verborum suorum aggere abscondunt. men non a mortuis sepultus. Fideles quippe illum mulieres obruerant, quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem redit, qanimus moritur, citius ad vitam reducitur, si super hunc sollicitae cogitationes vivunt. Aliquando autem, sicut et superius 126 dictum est, falsa spes mentem non intercipit, sed hanc deterior desperatio configit,
Abbreviated transcription (Latin):
in mensib. Illuminatõis nr̃e an¬
nus tunt perficitur: quando ap
Tunc laboris sui remuneratõem
recipit: cum expleto hoc belli temꝑe
ad patriam redit. Unde bene per pro¬
pħam dicitiu. Benedices corone ã¬
ni benignitatis tue. Quasi enim
corona anni benedicitur: cum fi¬
nito laboris tempore uirtutum
reniuneratio confert᷑. Bies uero
uirtutes: menses autem multu¬
plicia facta uirtutum. S etce cũ
per fiduciam mens erigitur: ut
speret qͦd ueniente iudice de uirto¬
tib remuneret᷑ : occurrt̃ eius me¬
morie etiam mala que gessit: ⁊
ualde formidat ne districtus iudex
qui uenit ut uirtutes remuneret:
etiam ea que inlicite gefta sunt ex¬
aminans subtiliter penset: ne cũ
annum complet: etiam nocstem
numexet. Dicat itaq de hac nocte:¬
dicat. Non comꝑutet᷑ in dieb anni:
nec numeret᷑ in mensib. Ac si
districtum iudicem exoret dicens.
¶um completo scẽ eccłie tempore
extremo te examine manifestas:¬

Expanded text:
iantur. --Illuminationis nostrae annus tunc perficitur, quando appTunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad patriam redit. Unde bene per Prophetam dicitur: Benedices coronae anni benignitatis tuae . Quasi enim corona anni benedicitur, cum finito laboris tempore, virtutum remuneratio confertur. Dies vero virtutes; menses autem multiplicia facta virtutum. Sed ecce cum per fiduciam mens erigitur, ut speret quod veniente judice de virtutibus remuneretur, occurrunt ejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formidat, ne districtus judex qui venit ut virtutes remuneret, etiam ea quae illicite gesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum complet, etiam noctem numeret. Dicat itaque de hac nocte: Non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus. Ac si districtum judicem exoret, dicens: Cum completo sanctae Ecclesiae tempore, extremo te examini manifestas
Abbreviated transcription (Latin):
magnis uiruitib terram reꝑmiᷤ¬
sionis ingredimur: quia sꝑ̃e in¬
tima de eternitate roboramur.
q̃dam praua retinemꝰ: ꝗͣsi chana¬
neum uiuere interra nr̃a concedi¬
mus. Qi tamen tributarius effi¬
citur: quia hoc ip̃m urtium qͦd sy¬
bigere non ꝑossumus: ad usum nr̃e

Expanded text:
magnis virtutibus terram repromismagnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. quaedam parva retinemus, quasi Chananaeum vivere in terra nostra concedimus. Qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subigere non possumus, ad usum nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
diuina nimirũ dispensatõe agitur:
ne ex omni ꝑarte uirtutib splendẽs
in elatione sublenet᷑ ut dum in se ꝑ¬
uum quid rep̃hensibile uidet: sed
tamen hoc subigere non ualet: ne¬
quaqͣm sͥ sed auctori nictoriam tͥor-¬
at. in his que subigere fortiter ua¬
Stesle quippe huius noctis ca¬
ligine tenebrant᷑ qͣndo ⁊ hi qui
magnis iam uirtutib splendent:
ad huc de obscuritate culpe aliquid
renitentes sustinent: ut etiam ma¬
gna uite cdaritate luceant. ⁊ tamẽ
adhuc noctis reliquias nolentes
tutem iusticie sua melius infiri¬
tate roboret᷑. et inde uerius in bo¬
nis luceat: unde eam etiam nolen¬
tem praua rep̾hensibilia humilit̾
tico ppło ꝑcepta reꝓmissionis ter¬
ra partiretr: effraym tribui cha¬
naneus gentilis ppłs non occisus:
fc̃s tributanus dicitur. siuit scͥptũ
est. Habitauit chanauens in me¬
dio effraym tributarius. Qd enĩ
chananeus gentilis iudelicet ꝓpls̃:
nisi unium signat. Et sepe in

Expanded text:
divina nimirum dispensatione agitur, divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt, sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter vaStellae quippe hujus noctis caligine tenebrantur, quando et hi qui magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid renitentes sustinent, ut etiam magna vitae claritate luceant, et tamen adhuc noctis rertutem justitiae sua melius infirmitate roboretur, et inde verius in bonis luceat unde eam etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter tico populo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tribui Chananaeus gentilis populus non occisus, sed factus tributarius dicitur, sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius . Quid Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitium signat? Et saepe in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocatione certaminis: tum ius
amiserit ꝑuerse dñationis. Huic gͦ
nocti maledicant: qui parati sunt
suscitare leuiathan: idest hise cõ¬
tra peccatum fortiter iudicio distͥc¬
tionis erigant: qui in suis temp¬
tationib excitare antiquũ aduer-¬
sarium non formidant. Scͥptum
namq est. fili accedens ad seruity¬
tem dei: sta in iusticia ⁊ timore: ⁊
p̃para animã tuam ad temptatio¬
nem. Qyis quis enim actingi in¬
diuino seruitio properat.: quid a¬
liud quam se contra antiqui adu̾¬
sarii certamen parat: ut liber in
certamine ictus suscipiat: Quie¬
tus subtyrannide incaptiuitate
seruiebat: sed in eo ip̃o quod menᷤᷤ
contra hostem accingitur: qͦd alia
uitia subigit aliis reluctatur. Al¬
qͣndo de culpa aliquid: qͦo tamen¬
non ualde noceat remanere ꝑmit¬
tuur. Et sepe mens que aduersa młta
et fortia superat: unum inse ⁊ for¬
tasse minimũ qͣmuis magna intẽ¬
tione inuigilet. non expugnat. Qd̃

Expanded text:
provocatione certaminis, cum jus provocatione certaminis, cum jus amiserit perversae dominationis. Huic ergo nocti maledicant, qui parati sunt suscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortiter judicio districtionis erigant, qui in suis tentationibus excitare antiquum adversarium non formidant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia 121 et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Quisdivino servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quonon valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod
Abbreviated transcription (Latin):
tione sue ꝯuetsionis inflaminant.
Nam qui eius uoluntati subiesti
sunt: quiasi quieto ab illo iure pos¬
sidentur. Et suꝑb eorum rex qua¬
si qͣdam securitate perfruit᷑. dum eorꝰ
cordib in concussa potestate dñat᷑
S tum unius cuiusq sp̃c ad condi¬
toris sui desiderium recalescit: cũ
torporam negligentie deserit: ⁊ fri¬
gus insensibilitatis pristine igne
scĩ amoris accendit. cum lib̾tatis ĩ¬
genite meminit: ⁊ teneri ab hoste
seruus erubescit: quia isdemhostiᷤ
se considerat desꝑiti:quia uias dei
uidet app̾hendi. dolet contra se cap¬
tum reniti: ⁊ mox zelo accendit᷑.
mox ad certamen mouet᷑: mox ad
temptatõnes innumeras contra
rebellantem mentẽ de excitat: et¬
que in omni arte laçerationis in¬
stigat: ut temptatõnum iacula ĩ¬
torquendo confodiat: cor qͦd dudũ
quieto iure possidebat: quasi dor¬
miebat quippe dum sopitus inpͣ¬
uo corde quiesceret: sed excitat᷑ in

Expanded text:
tione suae conversationis inflammant. tione suae conversationis inflammant. Nam qui ejus voluntati subjecti sunt, quasi quieto ab illo jure possidentur, et superbus eorum rex quasi quadam securitate perfruitur, dum eorum cordibus inconcussa potestate dominatur. Sed cum uniuscujusque spiritus ad conditoris sui desiderium recalescit, cum torporem negligentiae deserit, et frigus insensibilitatis pristinae igne sancti amoris accendit; cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia isdem hostis se considerat despici, quia vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, et mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox ad tentationes innumeras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni arte lacerationis instigat, ut tentationum jacula intorquendo confodiat cor, quod dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesceret: sed excitatur in
Abbreviated transcription (Latin):
cutiones pensat. Unde ⁊ bene subdi¬
noctis tenebras uere penitendo fe¬
riant: qui iam lucem prosperita¬
tis scł̃i despicientes calcant. Si enĩ
diem leticiam delectationis accipi¬
mus : recte de hac nocte dicitur: ma¬
ledicant ei qui maledicunt diei.
quia nimirũ illi ueracit̾ mala trans¬
acta per animadu̾sionẽ peniten¬
tie corrigunt: qui iam ad bona
fallatia. nulla delectatione rapi¬
unt᷑. Nam qͦs adhuc noxia delec¬
tant: falsum est qͦd cernatur. qr
ꝑpetrata alia deplorant. Si autẽ
ut supra diem suggestionem calli¬
dam antiqui hostis accipimus: i¬
li maledicere nocti intelligendi stͣ
qui diei maledicunt: quia scilicet
illi transacas culpas uere puniut̃:
qui maligni seductoris insidias. T̃
pp̃a blanda suggestione dephendũt.
Bene autem subditur. Qui parati st̃¬
ea que mundi sunt mente calcantꝰ.
et ea que dei sunt plena intentiõe
desiderant: leuiathan contra se sũ¬
citant: quia eius maliciam instiga¬

Expanded text:
cutiones pensat. Unde et bene subdicutiones pensat. Unde et bene subdinoctis tenebras vere poenitendo feriant, qui jam lucem prosperitatis saeculi despicientes calcant. Si enim diem laetitiam delectationis accipimus, recte de hac nocte dicitur: Maledicant ei qui maledicunt diei; quia nimirum illi veraciter mala transacta per animadversionem poenitentiae corrigunt, qui jam ad bona fallentia nulla delectatione rapiuntur. Nam quos adhuc noxia alia delectant, falsum est quod cernitur, quia perpetrata alia deplorant. Si autem, ut supra dictum est, suggestionem callidam antiqui hostis accipimus, illi maledicere noctem intelligendi sunt, qui diei maledicunt; quia scilicet illi transactas culpas vere puniunt, qui maligni seductoris insidias in ipsa blanda suggestione deprehendunt. Bene autem subditur: CAPUT ea quae mundi sunt mente calcant, et ea quae Dei sunt plena intentione desiderant, Leviathan contra se suscitant, quia ejus malitiam instiga
Abbreviated transcription (Latin):
xit dicens. Mulier quam dedisti
michi sociam. dedit michi de ligno
et comedi: scilicet excessus sui iu¬
tium. in auctorem latenter intor¬
quens. Ac si diceret. Ty occasionẽ
delinquendi p̃buisti: qui mulie¬
rem dedisti. Hinc est quod huiurᷤ
erroris ramus in humano gene¬
reex illa nunc usq radice protra¬
hitur: ut qͦd male agitur adhuc
etiam defendat᷑. Dicat ergo. Sit
nox illa solitaria: nec laude digna.
Ic si aperte exoret dicens. Culꝑa qͣma
fecimus sola remaneat: ne dum lay¬
datur ⁊ defenditur. in conspettu noᷤᷤ
iudicis multiplicius adstringat. Pec¬
care quidẽ ñ debuimꝰ : sed utinam.
alia non iungentes: uł ea que feci¬
mus sola deseramus. I¬
Ed inter hec sciendum est:quia
ille culpam suam ueraciter in¬
sequitur: qui iam ad amorem p̃sẽ¬
tis scl̃i nullo appetitu prosperitatis
instigat᷑: qui huius mundi blan-¬
dimenta qͣm fint fraudulenta con¬
siderat: fauoresq eius quasi perse-¬

Expanded text:
xit, dicens: Mulier, quam dedisti xit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi ; scilicet excessus sui vitium in auctorem latenter intorquens, ac si diceret: Tu occasionem delinquendi praebuisti, qui mulierem dedisti. Hinc est, quod hujus erroris ramus in humano genere ex illa nunc usqhitur, ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: « Sit nox illa solitaria, nec laude digna. » Ac si aperte exoret, dicens: Culpa, quam fecimus, sola remaneat, ne dum laudatur et defenditur, in conspectu nos judicis multiplicius astringat. Peccare quidem non debuimus, sed utinam alia non jungentes, vel ea, quae fecimus, sola deseramus. ed inter haec sciendum est, quia ille culpam suam veraciter insequitur, qui jam ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi blandimenta quam sint fraudulenta considerat, favoresque ejus quasi quasdam perse
Abbreviated transcription (Latin):
sic dona que contulisti remuniã:
ut mala que commnisimꝰ non reqͥ¬
ras. Si enim nox illa in dieb anni
inconspestu tuo adnumerata nr̃e
noctis tenebrosa confusio obscuret.
quisitoem nolumus: magnoꝑe
nunc curandum est. ut nos in eiꝰ
discussione uigilemus: ne q̃libet
nobis culꝑa impunita remaneat:
nemens ꝑuersa quod fecit defen¬
dere audeat: ⁊ defendendo neqͥtie
nequitiam adiungat. ¶nde ⁊be¬
qui non solum nequaqͣm deflent
qͦd faciunt: sed etiam laudare ⁊
defendere non desistunt. Et nimi¬
rum cum defenditur: culpa gemi¬
natur. Contra qͦd recte per quẽdã
dicitur. Pectasti: ne adicias iterũ.
Peccatum quippe peccõ adicit: qui
male gesta etiam defendit. Et noctẽ
solitanam non relinquit: qui eul¬
pe sue tenebris etiam patrocinia
defensionis adiungit. Hinc ẽ qͦd
primus homo de erroris sui nocte
requisitꝰ: eandem noctem esse so¬
litariam noluit: quia dum reqͥsi¬
tione ad penitentiam uocaretur:
ei ad minitula excusationis adiũ¬

Expanded text:
sic dona quae contulisti remunera, ut mala quae commisimus non requiras. Si enim nox illa in diebus anni in conspectu tuo annum eratanostrae noctis tenebrosa confusio obscuret. quisitionem nolumus, magnopere nunc curandum est, ut nos in ejus discussione vigilemus; ne quaelibet nobis culpa impunita remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendendo, nequitiae nequitiam adjungat. Unde et bequi non solum nequaquam deflent quod faciunt, sed etiam laudare et defendere non desistunt. Et nimirum cum defenditur culpa, geminatur. Contra quod recte per quemdam dicitur: Peccasti, ne adjicias iterum . Peccatum quippe peccato adjicit, qui male gesta etiam defendit; et noctem solitariam non relinquit, qui culpae suae tenebris etiam patrocinia defensionis adjungit. Hinc est, quod primus homo de erroris sui nocte requisitus, eamdem noctem esse solitariam noluit; quia dum requisitione ad poenitentiam vocaretur, ei adminicula excusationis adjun
Abbreviated transcription (Latin):
pient. quicqͥd delettatus per negli¬
gentiam animus delinquit: qͣnta
animaduersione penitentie huiꝰ
diei nox ferienda est: uidelicet ip̃e
iam consensus ad culꝑam: Sicut
enim minoris culꝑe est: cum carna¬
liter mens in delectatione rapitur:
sed tamen delectatione sua perspm
reluctat᷑ ita grauoris ⁊ plene est
nequitie ad peccati in lecebram: ñ
solum delectatione pertrahi: sed
etiam consensu famulari. Tanto
gͥ artiori manu penitentie mens
apollutione tergenda est: qͣnto se
per ꝯsensum conspicit sordidius ĩ¬
quinatam. ¶nde ⁊ aꝑte sb̃iungit᷑.¬

Expanded text:
pient quidquid delectatus per neglipient quidquid delectatus per negligentiam animus delinquit, quanta animadversione poenitentiae hujus diei nox ferienda est, videlicet ipse jam consensus ad culpam? Sicut enim minoris culpae est, cum carnaliter mens in delectatione rapitur, sed tamen delectationi suae per spiritum reluctatur; ita gravioris et plenae est nequitiae, ad peccati illecebram non solum delectatione pertrahi, sed etiam consensu famulari. Tanto igitur arctiori manu poenitentiae, mens a pollutione tergenda est, quanto se per consensum conspicit sordidius inquinatam. Unde et apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
in crumpna mens uercit᷑.⁊ qua¬
siqͦdam nubilo caliginis obscurat᷑.
Hec namq caligo ꝯfusionis eoro m̃e¬
tem salubriter oppresserat: quib par¬
lus dicebat. Qrem enim fructum ha¬
buistis tunc in illis: in quib nuinc
erubescitis: Hunc gͦ peccati diem ca¬
ligo occupet: ⁊dest blandim̃tum ne¬
quitie: afflictio penitentie digno me¬
rore ꝑturbet. ¶Inde ⁊ aꝑte sb̾uingit᷑.¬
amaritudine inuoluit᷑: cum ad cog¬
nitõem mente redeunte peccati blã¬
dimenta cruciatꝰ penitentie sequũ¬
tur. Biem amaritudine inuolui¬
mus: cum praue delectationis gar¬
dium que supplicia seqͣntur aspici¬
mus: et asperis hoc fletib circum¬
damus. Qria enim hoc qͦd inuolui¬
tur ex latere omnes partes operit᷑.
inuolui dies amaratudine oꝑtat᷑.
qͣtinus que mala incorrectis ĩni¬
nent. ex omni parte quisq conspi¬
ciat. ⁊ uoluptatis sue lasciuiam
mus: tot impeti p̃cib audimus:
ut uidelicet circumdantes fletus ex¬

Expanded text:
in aerumnam mens vertitur, et quain aerumnam mens vertitur, et quasi quodam nubilo caliginis obscuratur. Haec namque caligo confusionis eorum mentem salubriter oppresserat; quibus Paulus dicebat: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? Hunc ergo peccati diem caligo occupet, id est, blandimentum nequitiae afflictio poenitentiae digno moerore perturbet. Unde et apte subjungitamaritudine involvitur, cum ad cognitionem mente redeunte, peccati blandimenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies amaritudine optatur, quatenus quae mala incorrectis imminent, ex omni parte quisque conspiciat, et voluptatis suae lasciviam mus, tot impeti precibus audivimus, ut videlicet circumdantes fletus ex
Abbreviated transcription (Latin):
tem carnis accepit. umbr̃a mortis
ꝑtulit: et adei oculis culpam quã
fecimus abscondit. Dicatur gͥ recte.
Obscurent eum tenebre ⁊ umbra mor¬
tis. Acsi aperte diceret᷑. Ille ueniat
qui ut amorte carnis ⁊ sp̃c debitoreᷤᷤ
eripiat: mortem carnis non debens
in ultum relaxat: aut enim nos
hoc flendo insequim᷑: aut ip̃i iy¬
emendationem suam semꝑmens¬
sollerter inuigilet. In quo gͦ sͥ qͥsq
miscd̾iter subueniri considerat:
hoc necesse est ut confidens tergat.
ccupet eum caligo. Quia enĩ
in caligine oculus ꝯfundit᷑
ip̃a per penitentiam mentis nr̃e
confusio caligo nominat᷑. Nam sic̃
caligo nubilosa congerie obscurat
diem: ita consusio ꝑturbatis cogi¬
tationib obnubilat mentẽ. De qͣ
per quendam dicitur. Est ꝯfusio ad¬
ducens głam. Cymenim ad mentẽ
malegesta penitendo reducimus:
graui mox merore ꝯfundim᷑. Per¬
strepit in animo turba cogitationũ
meror conterit. anxietas deuastat:

Expanded text:
tem carnis accepit, umbram mortis tem carnis accepit, umbram mortis pertulit, et a Dei oculis culpam quam fecimus abscondit. Dicatur igitur recte: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis. Ac si aperte diceretur: ille veniat, qui ut a morte carnis et spiritus debitores eripiat, mortem carnis non debens inultum relaxat, aut enim nos hoc flendo insequimur, aut ipse juemendationem suam semsollerter invigilet, et in quo sibi quisque misericorditer subveniri considerat, hoc necesse est, ut confitens tergat. alubris caligo. --Quia enim in caligine oculus confunditur, ipsa per poenitentiam mentis nostrae confusio, caligo nominatur. Nam sicut caligo nebulosa congerie obscurat diem, ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam dicitur: Est confusio adducens gloriam . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo reducimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogitationum, moeror conterit, anxietas devastat,
Abbreviated transcription (Latin):
tur a deo: ita umbra mortis est qͣ
taro separatur ab anima. Unde
recte uoce martyrum per ꝓpħam
dicitur. Humiliastinos in loco af¬
flictionis: et operuit nos unibra
mortis. Quos enim constat ñ sp̃u
sed sola carne emori: nequa qͣm
se uera morte sed umbra dicunt
ue delectationis postulat umbrã
mortis: nisi qͦd ad delenda pecca¬
ta ante dei oculos. dei ⁊ hominũ
mediatorem requirit: qui solã
pro nobis mortem camis suscrpe¬
ret: ⁊ ueram mortẽ delinquentiũ.
per umbram sue mortis deleret:
sp̃c carnisq tenebaniur. Unam ad
nos suam mortem detulit: ⁊ duas
nr̃as quas reperit soluit. Si enim ip̃e
beraret. Sed unam miscditer acce-¬
ꝑit: ⁊ iuste ytramq dãpnauit.
Simplam suam duple nr̃e ꝯtulit:
et duplam nram moriens sbegit.¬
Ende ⁊ non in merito uno die in
sepulchro ⁊ duab noctib iacet: qr
indelicet lucem sue simple mortis:
tenebris duple nr̃e mortis adiun¬
xit. Quigͦ solam ꝑro nobis mor¬

Expanded text:
tur a Deo, ita umbra mortis est, qua tur a Deo, ita umbra mortis est, qua caro separatur ab anima. Unde recte voce martyrum per Prophetam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Quos enim constat non spiritu, sed sola carne mori, nequaquam se vera morte, sed umbra dicunt vae delectationis postulat umbram mortis; nisi quod ad delenda peccata ante Dei oculos, Dei et hominum mediatorem requirit, qui solam pro nobis mortem carnis susciperet, et veram mortem delinquentium per umbram suae mortis deleret. spiritus carnisque tenebamur; unam ad nos suam mortem detulit, et duas nostras quas reperit solvit. Si Redemptor beraret. Sed unam misericorditer accepit, et juste utramque damnavit. Simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nUnde et non immerito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae nostrae mortis adjunxit. Qui ergo solam pro nobis mor
Abbreviated transcription (Latin):
agit ut non sit in memoria.Unde
recte quia iohannes ebreor ppłõ eũ
cuius obliti fuerant deum p̃dicare
ueniebat: per zachariam dicitur.
Inluminare his qui in tenebris ⁊
umbra mortis sedent. In umbra.
enim mortis sedere est: adiuini a¬
moris noticia in obliuione lacessce¬
re. Umbra mortis: imitatio anti¬
qui hostis accipitur. Ip̃e enim qr
mortem intulit mors uotatur: io¬
hanne attestante qui ait: ⁊ nonĩ
illi mors. Per umbram gͥ mortis
eius imitatio designatur: qr sĩc
umbra iuxta qͣlitatem corporis dy¬
titur: ita actiones iniquoꝵ despe¬
cie imittationis eius exprimunt᷑.
Unde recte ysaias tum gentiles po¬
pulos in antiqui hostis cerneret
imitatione defecisse: eosq ad ueri
solis ortum resurgere: que certo
futura considerat: quasi ex prete¬
ritis narrat dicens. Sedentib in
tenebris et in umbra mortis: lux
orta est eis. Unibra etiam mortis
mors carnis accipitur: quia sicut
uera mors est qua anima seꝑara¬

Expanded text:
agit ut non sit in memoria. Unde et agit ut non sit in memoria. Unde et recte, quia Joannes Hebraeorum populo eum, cujus obliti fuerant, Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbra mortis imitatio antiqui hostis accipitur. Ipse enim quia mortem intulit, mors vocatur, Joanne attestante, qui ait: Ut nomen illi mors . Per umbram igitur mortis ejus imitatio designatur; quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles populos in antiqui hostis cerneret imitatione defecisse, eosque ad veri solis ortum resurgere, quae certo futura considerat, quasi ex praeteritis narrat, dicens: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Umbra etiam mortis mors carnis accipitur; quia sicut vera mors est, qua anima separa
Abbreviated transcription (Latin):
nebras: occulta iudicia defignari.
In lucem namq quod uidemus ag¬
noscimus: in tenebris uero aut
omnino nil cernimus: aut in cer¬
to insu caligamus. Occulta ergo i¬
dicia quasi quedam aute nr̃os ocr¬
los tenebre sunt: quia perscruta¬
ri nequaqͣm possunt. Unde ⁊ de do̾
scriptum est. Posuit tenebras la¬
tibulum suum. Et quia absolui
non merem᷑ agnoscimus: sed p̃ue¬
mente nos diuina grã per eius i¬
dicia occulta liberamur. Biem gͥ
tenebre obscurant: cum flendũ.
nr̃e delestationis gaudium. ab il¬
lo iuste animaduersionis radio ĩ¬
scrutabilia eius iudicia misericor¬
diter occultant. ¶Ibi ⁊ apte subiũ¬
gitur. ⁊ umbra mortis. In script᷑a
enim sacra umbra mortis: aliqͣn¬
do obliuio mentis accipitur: ali¬
qͣndo imitatio dẏaboli: aliquan¬
do mors carnis. Umbra enim mor¬
tis obliuio mentis accipitur: qr¬
⁊ ut suꝑnis diximus sicut mors
hoc qͦd interficit agit ut non sit ĩ
uita: ita obliuio hoc qͦdintercipit

Expanded text:
nebras occulta judicia designari. nebras occulta judicia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Occulta ergo judicia quasi quaedam ante oculos nostros tenebrae sunt, quia perscrutari nequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: Et umbra mortis.  Vet. enim sacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in ita et oblivio hoc quod intercipit,
Abbreviated transcription (Latin):
ti quorum remisse sunt iniqͥtates:
et quor tecta sunt peccata. Quia
gͦ omne qͦd tegitur: uelut intene¬
bris occultatur: in die extremi iy¬
dicii non illustrat᷑ lumine: qͦd ñ
discutitur ultione. Actus nanq no¬
stros qͦs tunc iuste punire nolue¬
rit: ip̃a sͥ aliquomodo sciens. di¬
uina miscd̃ia abscondit. In lumi¬
ne uero oftenditur: quicqͥd tunc
inconspectu omniũ demonstrat᷑.
hic gͦ dies uertatur in tenebras:
ut iudelicet omne qͦd delinqͥmus
nos per penitentiã feriamus. Hc̃
diem dominꝰ non requirat ⁊ lumi¬
ne non illustret: ut scilicet nobis
culꝑam nr̃am ferientib: ip̃e hanc
extremi iudicii anmadu̾sione ñ
perstringat. Qui quia ubiq est:
lus ab illo locum fuge inuenit: qͥ
post perpetratam culpam non se e
in penitentia abscondit. ¶Inde ⁊ aꝑ¬
te e adhuc de hoc delectationis die
subiungitur.¬
mortis. Dum profecto tenebre
obscurant: qͣndo delectationem m̃¬
tis inflicta penitentie lamenta fnᷤᷤ¬
uerberant. Possunt etiam per te¬

Expanded text:
remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quia ergo omne quod tegitur, velut in tenebris occultatur; in die extremi judicii non illustratur lumine, quod non discutitur ultione. Actus namque nostros, quos tunc juste punire noluerit, ipsa sibi aliquo modo sciens divina misericordia abscondit. In lumine vero ostenditur, quidquid tunc in conspectu omnium demonstratur. Hic ergo dies vertatur in tenebras, ut videlicet omne quod delinquimus, nos per poenitentiam feriamus. Hunc diem Dominus non requirat, et lumine non illustret; ut scilicet nobis culpam nostram ferientibus, ipse hanc extremi judicii animadversione non perstringat. Qui quia ubique est, lus ab illo locum fugae invenit, qui post perpetratam culpam nunc se ei in poenitentia abscondit. Unde et apte adhuc de hoc delectationis die subjungitur--Diem profecto tenebrae obscurant, quando delectationem mentis inflicta poenitentiae lamenta transverberant. Possunt etiam per te
Abbreviated transcription (Latin):
iam ad sumnia exiliunt: adhuc ta¬
men ininsimis prime tulpe ponde-¬
re grauant᷑. Unde fit ut foras exem¬
pla iuditis uelut astra p̾beant s
tamen intus usq ad sixe uisionis
certitudinem pressi noctis caligine
non ascendant. Sepe autẽ ita mẽs
accendit᷑: ut quamuis in carne sit
posita: in deum tamen omni sub-¬
iugata carnali cogitatione raꝑiat᷑.
nec tamen deum sicut ẽ ꝯspicit:
quia hanc nimirum sicut dc̃m ẽ.
incare corruptibili pondus pͥme
dampnationis p̾mit. Seꝑe ita yt
est absorbere desiderat: ut et̾nam
uitam si possit fieri sine interuen¬
tu corporee mortis attingat. Unde
paulus cum ardenter internã lucẽ
quereret: s tamen uttumq ext̾i
oris mortis dampna formidaret.
Ait. CUi sumꝰ in hoc habitaculo ĩ¬
gemiscimꝰ grauati: eo qͦd nolumꝰ
expoliari sed suꝑ uestiri: ut absor

Expanded text:
jam ad summa exsiliunt, adhuc tajam ad summa exsiliunt, adhuc tamen in infimis primae culpae pondere gravantur. Unde fit ut et foras exempla lucis velut astra praebeant, sed tamen intus usque ad fixae visionis certitudinem pressi noctis caligine non ascendant. Saepe autem ita mens accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione rapiatur; nec tamen Deum sicut est conspicit, quia hanc nimirum, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saepe ita ut est, absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Pquaereret, sed tamen utcunque mortis exterioris damna formidaret, ait: Quandiu sumus in hoc habitaculo, ingemiscimus gravati: eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri: