comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominem ad animal. quod ereum sigillũ
ad es. Nonne plusꝙͣ arrius hic e Qͥs hec
ferat : Quis ñ claudat aures aduoces sacri¬
legas: Quis non horreat prophanas noui¬
tates ⁊ uocum ⁊ sensuum⁊ Dicit etiam
spiritum sanctum procedere quidem ex
patre ⁊ filio. s minime de patris esse fi¬
lii ue substantia. unde ergo: An forte ex
nichilo sicut ⁊ uniuersa que factasunt:
slam ⁊ ipsa ex deo esse ñ difficet᷑ apostolus.
nec ueretur dicere ex quo omnia. Qͥd gͦ
dicemus ex patre ⁊ filio sp̃m sanctũ ñ alio
prorsus procedere modo qͣm omnua. idest
non essentialiter s creabilit̾. ac perinde cre¬
atum sicut omnia: Ant nunquid terci¬
um inueniet sibi modum quo eum ex pa¬
tre filioq producat homo qui noua sẽꝑ
iquirit. ⁊ que ñ inuenit fingit. affirͣ¬
mans ea que non sunt tanqͣm ea q̃ sunt:
At si esset inquit de substantia patris:
aaliqui est. continuo ipsum aqͦ est habeat

Expanded text:
hominem ad animal, quod aereum sigillum hominem ad animal, quod aereum sigillum ad aes. » Nonne plus quam Arius hic? Quis haec ferat? quis non claudat aures ad voces sacrilegas? quis non horreat profanas novitates et vocum, et sensuum? Dicit etiam « Spiritum sanctum procedere quidem ex Patre et Filio, sed minime de Patris esse Filiive substantia. Unde ergo? an forte ex nihilo, sicut et universa quae facta sunt? Nam et ipsa ex Deo esse non diffitetur Apostolus, nec veretur dicere: Ex quo omnia . Quid igitur? dicemus ex Patre et Filio Spiritum sanctum non alio prorsus procedere modo, quam omnia, id est non essentialiter, sed creabiliter; ac perinde creatum sicut et omnia? aut numquid tertium inveniet sibi modum, quo eum ex Patre Filioque producat, homo qui nova semper inquirit, et quae non invenit fingit, affirmans ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt? « At si esset, » inquit, « de substantia Patris, a aliqua est, continuo ipsum a quo est habeat
Abbreviated transcription (Latin):
secuti sunt redemptorem. Scit minirum ꝑ
laude dictum. in auditu auris obediunt m.
increpatos e regione discipulos quodtardiꝰ
credidissent. Demiq laudatur marra quod
rationem preuenit fide: ⁊ punit᷑ ⁊achariaᷤᷤ
quod fidem ratione temptauit. Et rursum
abraham cõmendatur qui contͣ sꝑemin spem
credidit. At contra theologus noster. quid
inquid ad doctrinam loqui proficit. si quod
docere uolumus exponi ñ potest ut intelli¬
gatur e Et sic promittens intellectũ audi¬
torbus suis. in hui etram que sublimiora
⁊ satratiora profundo illo sinu satre fidei
continentur ponit intrinitate gradus. in
maiestate modos. modos in et̾nitate. Deni¬
q constituit deum patrem plenam esse po¬
tentiam. filium quamdam potentiã. sp̃m
sanctum nullam potentiam. ato hoc esse
filium ad patrem: quod quamdam poten¬
tiam ad potentiam. quod speciem ad genꝰ
quod materiatum ad materiam. quod

Expanded text:
secuti sunt Redemptorem. Scit nimirum pro secuti sunt Redemptorem. Scit nimirum pro laude dictum, In auditu auris obedivit mihi ; increpatos e regione discipulos, quod tardius credidissent . Denique laudatur Maria, quod rationem fide praevenit; et punitur Zacharias quod fidem ratione tentavit ; et rursum Abraham commendatur qui contra spem, in spem credidit . 645 2. At contra theologus noster: « Quid, » inquit, « ad doctrinam loqui proficit, si quod docere volumus, exponi non potest, ut intelligatur? » Et sic promittens intellectum auditoribus suis, in his etiam quae sublimiora et sacratiora profundo illo sinu sacrae fidei continentur, ponit in Trinitate gradus, in majestate modos, numeros in aeternitate. Denique constituit « Deum Patrem plenam esse potentiam, Filium quamdam potentiam, Spiritum sanctum nullam potentiam: atque hoc esse Filium ad Patrem, quod quamdam potentiam ad potentiam, quod speciem ad genus, quod materiatum ad materiam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Olm damprata ⁊ sopita dogiata. tã
sua udelicet qͣm aliena suscitare conatur:
insuper ⁊ noua addit. Qui dum omnnium
que sunt in celo sursum ⁊ que in t̾ra deor¬
sum. nichil preter solum nescio. nescire
dignatur. Donit in celum os suum ⁊ scru¬
tatur alta dei. pediens q ad nos refert
uerba ineffabilia que non licet hõi loqui
Et dum paratus est de omnib reddere ra¬
tionem: etam que sunt suprarationem
⁊ contra rationem presumit ⁊ contͣfidẽ.
Quid enim magis contra rationem ꝙͣ rati¬
one rationem conari transcendere: Et
quid magis contra fidem ꝙͣ crede̾ nolle
quicqͥdñ possit ratione attingere: Demq
adhibere fidem ante rationem. cum hoc
salomon non de fite in deum. s de mutua
inter nos credulitate loquatur. Nam illam
que in deum est fidem beatus papa gregoriꝰ
negat plane habere meritum si ei humana
ratio prebeat experimentum. Laudat autẽ
apostolos quod adunius uissionis uotem

Expanded text:
nit. Olim damnata et sopita dogmata, tam nit. Olim damnata et sopita dogmata, tam sua videlicet, quam aliena, suscitare conatur, insuper et nova addit. Qui dum omnium quae sunt in coelo sursum, et quae in terra deorsum, nihil, praeter solum Nescio, nescire dignatur; ponit in coelum os suum, et scrutatur alta Dei, rediensque ad nos refert verba ineffabilia, quae non licet homini loqui et dum paratus est de omnibus reddere rationem, etiam quae sunt supra rationem, et contra rationem praesumit, et contra fidem. Quid enim magis contra rationem, quam ratione rationem conari transcendere? Et quid magis contra fidem, quam credere nolle, quidquid non possit ratione attingere? Denique « adhibere fidem ante rationem: » cum hoc Salomon non de fide in Deum, sed de mutua inter nos credulitate loquatur. Nam illam quae in Deum est fidem beatus papa Gregorius negat plane habere meritum, si ei humana ratio praebeat experimentum: laudat autem Apostolos, quod ad unius jussionis vocem
Abbreviated transcription (Latin):
io quod est. Oportet ad uestrum referre
apostolatum peritula queq ⁊ scandala em̃¬
gentia in regno dei. ea presertim q̃ de fide
contingunt᷑. Dignum namq arbitror.ibi
potissimum resarciri dampna fider: ubi ñ
possit sentire defectum fies. Hec quippe
huius prerogatiua sedis. Cui enĩ alteri
aliquando dictum est. ego prote rogaui
petre ut ñ deficiat fides tua: Ergo quod
sequitur a petri successore exigitur. Et tu
aliquando inquid conuersus confirma frẽs
tuas. Id quidem mͦ necessarium. Tempꝰ est
ut uestrum agnoscatis pateramantissime
princiꝑatum. probetis ⁊ elum ministeriũ
honoretis. In eo plane petri impletis uicẽ
cuius tenetis ⁊ sedem. si uestra ammoni¬
tione corda in fide fluctuantia confirma¬
tis. si uestra auctoritate conteritis fidei
Ocorruptores. Habemus in francia nouũ¬
de ueteri magistro theologum. qͥ ab ineun¬
te etate sua usq ad senium in arte dialec¬
ticalusit. ⁊ minc in scripturis scĩs insa¬

Expanded text:
id quod est. Oportet ad vestrum referri apostolatum pericula quaeque et scandala emergentia in regno Dei, ea praesertim quae de fide contingunt. Dignum namque arbitror ibi potissimum resarciri damna fidei, ubi non possit fides sentire defectum. Haec quippe hujus praerogativa Sedis. Cui enim alteri aliquando dictum est: Ego pro te rogavi, Petre, ut non deficiat fides tua? Ergo quod sequitur, a Petri successore exigitur: Et tu aliquando conversus confirma fratres tuos . Id quidem modo necessarium. Tempus est ut vestrum agnoscatis, Pater amantissime, principatum; probetis zelum, ministerium honoretis. In eo plane Petri impletis vicem, cujus tenetis et sedem, si vestra admonitione corda in fide fluctuantia confirmatis, si vestra auctoritate conteritis fidei corruptores. CAde veteri magistro theologum, qui ab ineunte aetate sua in arte dialectica lusit, et nunc in Scripturis sanctis insa
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatem manus suas. uel propt̃ illd̾
quod alibi dicitur. quia dum superbit
impius incenditur pauper. ⁊ unde alter
tor quetur in corpore. inde alter grauius
in anima perit. Est item monasterium de
nostro ordine uicinum huic quod malorũ
similiter hominum graui infestatõe uexat᷑.
et ñ est qui reduat neq qui saluũ faciat.
et prapter hoc quoq puer uester paterna
uestra uiscera lacrimosis pretib concutere
ñ ueretur. Qui illi sint homines que ue oc¬
casio calumpniandi. presentiũ lator abbas
uerati ⁊ uiua uoce referet uobis. Ds̃ om̃i¬
potens uos nobis conseruet longis tp̃rib
ad nostram omnium protectionem. qui
en habitu ⁊ proposito penitentie pauperẽ
uitam ducimus. ut sine timore de manu

Expanded text:
iniquitatem manus suas ; vel propter illud iniquitatem manus suas ; vel propter illud quod alibi dicitur, Quia, dum superbit impius, incenditur pauper : et unde alter torquetur in corpore, inde alter gravius in anima perit. 3. Est item monasterium de nostro Ordine vicinum huic, quod malorum similiter hominum gravi infestatione vexatur, et non est qui redimat, neque qui salvum faciat. Et pro hoc quoque puer vester paterna vestra viscera lacrymosis precibus concutere non veretur. Qui illi sunt homines, quaeve occasio calumniandi, praesentium lator abbas veraci et viva voce referet vobis. Deus omnipotens vos nobis conservet longis temporibus, ad nostram omnium protectionem, qui in habitu et proposito poenitentiae pauperem vitam ducimus, ut sine timore, de manu
Abbreviated transcription (Latin):
aut dissimulare. S de hoc quid ad nos :
Ipse uiderit. Ipse suo domino stat aut cadit.
Nobis sufficit liberari de manibus eius.
A uobis id omnimod̾ flagitamus qd̾ aliun¬
de frustra temptatum est. Circunspeximus
⁊ ñ erat auxiliator. uentum est ad cõmu¬
ne refugium. illo confugimus ubi confi¬
dimus liberari. Tm̃ adsit pietas.nam fa¬
cultas ñ deest. Et quidem ex pͥuilegio se¬
dis apostolite constat summam rerum
ad uestram potissimum pertinere sum mã
auctoritatem ⁊ plenariam potestatem
uerum hoc inter cetera uestri singłaris
primatus insignia. spetialius illustͥus ꝙ
nobilitat uestrum ⁊ inlitum reddit apo¬
stolatum. si eripitis pauperem de manu
fortiorum eius. Nulla meo udicio in co¬
rona uestra preciosior gemina zelo illo
uestro quo emulari consueuistis opp̾ssos.
nec relinquitis uirgam peccatoꝵ super
sortem iustorum. Nimirum propt̃ illud
quod sequitur. ut ñ extendant iusti ad

Expanded text:
aut dissimulare. 2. Sed de hoc quid ad nos? aut dissimulare. 2. Sed de hoc quid ad nos? ipse viderit: ipse suo domino stat aut cadit. Nobis sufficit liberari de manibus ejus. A vobis id omnimodis flagitamus, quod aliunde frustra tentatum est. Circumspeximus, et non erat auxiliator. Ventum est ad commune refugium: illo confugimus, ibi confidimus liberari. Tantum adsit pietas; nam facultas non deest. Et quidem ex privilegio Sedis apostolicae constat, summam rerum ad vestram potissimum respicere summam auctoritatem et plenariam potestatem. Verum hoc inter caetera vestri singularis primatus insignia, specialius nobiliusque nobilitat vestrum et inclytum reddit apostolatum, si eripitis pauperem de manu fortiorum ejus. Nulla meo judicio in corona vestra pretiosior gemma zelo illo vestro, quo aemulari consuevistis oppressos, nec relinquitis virgam peccatorum super sortem justorum: nimirum propter illud quod sequitur, Ut non extendant justi ad
Abbreviated transcription (Latin):
batione quietis amator. Clem̃ter queso
respicite super egenum ⁊ pauperem. nec
srustra uestris paternis auribus intima¬
tus sit tantillarum uirium tantus labor
⁊ dolor. Olim per epistolas semel ⁊ secundo
testificatus uobis de homine illo qui huic
modo calumpniatur quod sui esset ⁊ pre¬
uaricator propositi ⁊ monasterii dissipa¬
tor. Nunt aitem ⁊ flens dico inimicũ cru¬
cis xp̃i. sanctorum qui in circuitu eiꝰ sunt
iuolentissimum oppressorem. ⁊ calũpnia¬
torem pauperum. Qui propria iam pene
non habens que deuoret. in ꝓxima passim
more tyrannico debaccatur. Monachum
habitu mentiens. re exhibet unũ de p̃do¬
nibus. Omnino immemor regularium
contemptor. frontosus ad uerecundiam
insensatus ad metum. inflexibilis ad pie¬
tatem. ad iram preceps. audax ad facinꝰ
pronus ad iniurias. Et miror quomodo
uir religiosus abbas case dei in monacho
suo tot ⁊ tanta uicia aut ignorare possit

Expanded text:
batione, quietis amator. Clementer, quaeso, batione, quietis amator. Clementer, quaeso, respicite super egenum et pauperem: ne frustra vestris paternis auribus intimatus sit tantillarum virium tantus 190 labor et dolor. Olim per epistolas semel et secundo testificatus sum vobis de homine illo, qui huic modo calumniatur, quod sui esset et praevaricator propositi, et monasterii dissipator. Nunc autem et flens dico inimicum crucis Christi, sanctorum qui in circuitu ejus sunt, violentissimum oppressorem, et calumniatorem pauperum: qui propria jam pene non habens quae devoret, in proxima passim more tyrannico debacchatur. Monachum habitu mentiens, re exhibet unum de praedonibus, omnino immemor regularium contemptor. Frontosus ad verecundiam, insensatus ad metum, inflexibilis ad pietatem, ad iram praeceps, audax ad facinus, pronus ad injurias. Et miror quomodo vir religiosus abbas Casae Dei in monacho suo tot et tanta vitia aut ignorare possit,
Abbreviated transcription (Latin):
am in ea uos habuistis. Et credo ex parte.
Nam et uenerabilis abbas belleualł. non
multum sibi complacet in uobis. Nolite
queso nolite persequi seruos dei. quibus
tangit pupillam oculi mei. Nolite radicitꝰ
euellere de cordibus nostris si qͥd aliqͣndo
sensimus bene de uobis. Et hec ita dicimꝰ
uobis. ñ quia uos non diligimus. s ut de
medio fiat quod potest contingere ut ñ
diligamus. Dico autem tanqͣm amicus.
ñ expedit uobis neq ecclesie uestre ut do¬
mino pape quod actum est situt actũ est
E cause actione que per km̃.cxciuii
fratrem nostrum G̃uidonem carilociab¬
batem uestro conspectui presentat᷑. puto
satis apparet ⁊ latessentis iniuria. ⁊ inno¬
centia patientis.⁊ incuria iudicis. Deni¬
q uiolentia calumpniantis ⁊ inopia iu¬
sticie compulsus est pauper confugere ad
uestram presentiam. ñ reputans laborem
uie. ñ expensas. ñ periculum temporis.
Dedit manus morti neuiuat in pertur¬

Expanded text:
am in ea vos habuistis. Et credo ex parte. am in ea vos habuistis. Et credo ex parte. Nam et venerabilis abbas Bellae-Vallis non multum sibi complacet in vobis. Nolite, quaeso, nolite persequi servos Dei, quibus tangit pupillam oculi mei . Nolite radicitus evellere de cordibus nostris, si quid aliquando bene sensimus de vobis. Et haec ita dicimus vobis, non quia vos non diligimus, sed ut de medio fiat, quo potest contingere ut non diligamus. Dico autem tanquam amicus: non expedit vobis, neque Ecclesiae vestrae, ut domino Papae quod actum est, sicut actum est,  causae actione, quae per charissimum fratrem nostrum Guidonem Chari-Loci abbatem vestro conspectui praesentatur, puto, satis apparet et lacessentis injuria, et innocentia patientis, et incuria judicis. Denique violentia calumniantis et inopia justitiae compulsus est pauper confugere ad vestram praesentiam, non reputans laborem viae, non expensas, non periculum temporis. Dedit manus morti, ne vivat in pertur
Abbreviated transcription (Latin):
pape. Quale est summi pontificis sugil¬
lare sententiam ⁊ illam sententiã cuius
rectitudinem eius ipsius in quem data
est ⁊ si lingua dissimulet uita clamat:
Itaq fauere huic: domino pape contͣdic̾e
est. etiam ⁊ domino deo. Per quẽtumꝙ
enum iusta sententia iuste detur: ab illo
certum est processisse qui loquitur in pro¬
pheta. Ego qui loquor iusticiam. Confido
autem de uestra prudentia ⁊ honestate. qͥa
uisis hiis luteris de ueritate certus. non
abducemini amodo cuipiam assentire in
hac re. nisi quod uos deceat ⁊ ecclesie expe¬
diat pro qua legatione fungimini. Diligi¬
mus uos ⁊ ad ur̃m obseqͥum parati sumus.
eregrinationem abbatis cariloci sic ac¬
cipimus quasi iam mortuũ uideamus.
uobis maxime quod uehementer doleo im¬
putatur quicquid illi periculi imminet
quicquid laboris incumbit. Non hec expec¬
monium perhibent nobis qui int̾fuerũt
actioni. quod nec sincere nec scđłm iustici¬

Expanded text:
Papae. Quale est ergo summi Pontificis suggilPapae. Quale est ergo summi Pontificis suggillare sententiam, et illam sententiam, cujus rectitudinem ejus ipsius, in quem data est, etsi lingua dissimulat, vita clamat? Itaque favere huic, domino Papae contradicere est, etiam et Domino Deo. Per quemcumque enim justa sententia juste detur, ab illo certum est processisse, qui loquitur in propheta: Ego qui loquor justitiam . Confido autem de vestra prudentia et honestate, quia visis his litteris de veritate certus, non abducemini amodo quidpiam assentire in hac re, nisi quod vos deceat, et Ecclesiae Dei expediat, pro qua legatione fungimini. Diligimus vos, et ad vestrum obsequium parati sumus.eregrinationem abbatis Chari-Loci sic accipimus, quasi jam mortuum eum videamus. Vobis maxime quod vehementer doleo imputatur quidquid illi periculi imminet, quidquid laboris incumbit. Non hoc a vobis exspecmonium perhibent vobis qui interfuerunt actioni, quod nec sincere, nec secundum justiti
Abbreviated transcription (Latin):
uita. sciens quia subuersus est qui eius¬
modi est ⁊ delinquit propͥo iudicio con¬
dempnatus. Alioqum familiarẽ habere
⁊ frequenter admutere adcolloq̃ndum.
ne dicam ad conuiuandum. suspicio fa¬
uoris est ⁊ inimici hominis fortis arma¬
tura. Secure annunciabit ⁊ facile ꝑsua¬
debit que uolet. domesticus ⁊ contuber¬
nalis legati apłice sedis. Niuis enima
latere domini pape mali quidpiam suspi¬
cetur ÷ S et si in manifesto peruersa lo¬
quitur. quis se facile opponere audeat
uestro collaterali: Deinde uidetis qͣlia
post se ubicumq habitauit reliqͥt uesti¬
gia: Non sine causa uigor apłicus homi¬
nem italia ortum: transalpinare coegit.
repatriare ñ patitur. Suis uͦ extraneoꝵ
ad quos eiectus est. ñ eum omnimodis
cuperent suis reddidisse : Et certe sic se
habet ad omnes ut omnibus odio habe¬
atur. Approbatio iudicii est quod portat.
ne quis dicat subreptum suisse domino

Expanded text:
uita, sciens quia subuersus est qui eiusuita, sciens quia subuersus est qui eiusmodi est, et delinquit proprio judicio condemnatus . Alioquin familiarem habere, et frequenter admittere ad colloquendum, ne dicam ad convivandum, suspicio favoris est, et inimici hominis fortis armatura. Secure annuntiabit et facile persuadebit quae volet domesticus et contubernalis legati apostolicae Sedis. Quis enim a latere domini Papae mali quidpiam suspicetur? Sed et si in manifesto 189 perversa loquitur, quis se facile opponere audeat vestro collaterali? 2. Deinde videtis qualia post se, ubicunque habitavit, reliquit vestigia. Non sine causa vigor apostolicus hominem Italia ortum transalpinare coegit, repatriare non patitur. Quis vero extraneorum, ad quos ejectus est, non eum omnimodis cuperet suis reddidisse? Et certe sic se habere ad omnes, ut omnibus odio habeatur, approbatio judicii est quod portat, ne quis dicat subreptum fuisse domino
Abbreviated transcription (Latin):
rnaldus de brrcia cuius conũsatio
mel ⁊ doctrina uenenum. cui caput
columbe. cauda scorpionis est. quẽ brixia
euomuit. roma exhorruit. francia reppu¬
lit. germania abhominatur. italia non
uult recipere: fertur esse uobist̃. Uidete
queso ne uestra auctoritate plus noceat.
slam cum ⁊ artem habeat ⁊ uoluntatem
nocendi. si accesserit fauor uester erit fu¬
niculus triplex qui difficile rumpitur.
supra modum ut uereor nociturus. Et
unum existimo e duobus. si tam̃ u̾m est
quod uobiscum hominem habeatis. aut
minus scilicet notum uobis esse illum.
aut uos quod est credibilius de eius corret¬
tione confidere. Et utinam id ñ frustra
Quis det de lapide hoc suscitare filium
abrahe ⁊ Nͣi gratum munus susciperet
mater ecilesia de manibus uestris. uas
in honorem quod tamdu passa est in con¬
tumeliam: Licet temptare. s uir pͥdens
cautus erit ñ transgredi p̾finitum nume¬
rum ab apostolo qui ait. Hereticũ hoĩem
post unam ⁊ secundam correptionem de¬

Expanded text:
rnaldus de Brixia, cujus conversatio mel, et doctrina venenum: cui caput columbae, cauda scorpionis est; quem Brixia evomuit, Roma exhorruit, Francia repulit, Germania abominatur, Italia non vult recipere, fertur esse vobiscum. Videte, quaeso, ne vestra auctoritate plus noceat. Nam cum et artem habeat, et voluntatem nocendi, si accesserit favor vester, erit funiculus triplex, qui difficile rumpitur, supra modum, ut vereor, nociturus. Et unum existimo de duobus, si tamen verum est quod vobiscum hominem habeatis: aut minus scilicet notum vobis esse illum; aut vos, quod est credibilius, de ejus correctione confidere. Et utinam id non frustra. Quis det de lapide hoc suscitare filium Abrahae? Quam gratum munus susciperet mater Ecclesia de manibus vestris vas in honorem, quod tamdiu passa est in contumeliam? Licet tentare; sed vir prudens cautus erit non transgredi praefinitum numerum ab Apostolo, qui post unam et secundam correptionem de
Abbreviated transcription (Latin):
dis sermonibus ⁊ simulatione uirtutũ.
diuites ⁊ potentes. uixta illud. Sedet
in usidiis cum diuitibus in occultis ut
uiterficiat innocentem. Demũ tum fu̾it
de illoꝵ captata beniuolentia ⁊ familiari¬
tate securus: uidebitis hominem aperte
insurgere inlerum. fretum tỹrannide
militari. insurgere in ipsos ep̃os. et in
omnem passim ecclesiastitum ordinem de¬
seuire. Hoc scientes nescio an melius sa¬
lubrius ue intanto discrimine rer̃ agere
ualeatis: qͣm uixta apli monitũ auferre
malum ex uobis. quamꝙͣ amitus sponsi
ligare potius qͣm fugare curabit. ne iam
discurrere ⁊ eo nocere plus possit. Hoc e¬
num ⁊ dominus papa dum adhuc esset a¬
pud nos ob mala quede illo audiebat fie¬
ri scribendo mandauit. s ñ suit qͥ faceret
bonum. Deniq si capi uulpes pusillas de¬
molientes uineam scriptura salubriter
monet. num multomagis lupus magnꝰ
⁊ ferus religandus est nexõꝑ̃i irrumpat

Expanded text:
dis sermonibus et simulatione virtutum dis sermonibus et simulatione virtutum divites et potentes, juxta illud: Sedet in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiat innocentem . Demum cum fuerit de illorum captata benevolentia et familiaritate securus, videbitis hominem aperte insurgere in clerum, fretum tyrannide militari, insurgere in ipsos episcopos, et in omnem passim ecclesiasticum ordinem desaevire. Hoc scientes, nescio an melius salubriusve in tanto discrimine rerum agere valeatis, quam juxta Apostoli monitum, auferre malum ex vobis . Quanquam amicus sponsi ligare potius, quam fugare curabit, ne jam discurrere et eo nocere plus possit. Hoc enim et dominus Papa, dum adhuc esset apud nos, ob mala quae de illo audiebat, fieri scribendo mandavit; sed non fuit qui faceret bonum. Denique si capi vulpes pusillas demolientes vineam Scriptura salubriter monet , num multo magis lupus magnus et ferus religandus est, ne Christi irrumpat
Abbreviated transcription (Latin):
cuius omnes errores ab eccl̃ia iam depre¬
hensos atq dampnatos cum illo etiam
⁊ pre illo defendere acriter ⁊ ꝑtinacit᷑
conabatur. Et in hiis omnibus non est
auersus furor eius. s adhuc manus eiꝰ
extenta. Nam etiam ita nagus ⁊ ꝓfugus
super terram. quod iam non licet᷑ int̃ suos.
ñ cessat apud alienos. tanqͣm leo rugiens
circuiens ⁊ querens quos deuoret. et ñc̃
apud uos situt accepimus operatur iniqui¬
tatem. ⁊ deuorat plebem uestram sicut escã
panis. Cuius os maledistione ⁊ amaritudi¬
ne plenum est. ueloces pedes eiꝰ ad effun
dendum sanguinem. Contritio ⁊ infelici¬
tas in uiis eius ⁊ uiam patis ñ cognouit.
Inimicus crucis xp̃i. seminator discordie.
fabricator scismatum. turbator patis. uni¬
tatis diuisor. Cuius dentes arma ⁊ sagit¬
te ⁊ lingua eius gladius acutus. Molliti
sunt sermones eius super oleum et ipsi
sunt iacula. Unde ⁊ solet sibi allic̾e blan¬

Expanded text:
cujus omnes errores, ab Ecclesia jam deprecujus omnes errores, ab Ecclesia jam deprehensos atque damnatos, cum illo etiam et prae illo defendere acriter et pertinaciter conabatur. 2. Et in his omnibus non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Nam etiam ita vagus et profugus super terram, quod jam non licet inter suos, non cessat apud alienos, tanquam leo rugiens, circuiens et quaerens quem devoret. Et nunc apud vos, sicut accepimus, operatur iniquitatem, et devorat plebem vestram, sicut escam panis. Cujus maledictione et amaritudine m sanguinem: contritio et infelicitas in viis ejus, et viam pacis non cognovit. Inimicus crucis Christi, seminator discordiae, fabricator schismatum, turbator pacis, unitatis divisor: cujus dentes arma et sagittae, et lingua ejus gladius acutus. Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula. Unde et solet sibi allicere blan
Abbreviated transcription (Latin):
te est uite. Et siuultis scire lomo est fĩ
manducans neq bibens. solo cũ drabolo
esuriens ⁊ scciens sanguinem anunar̃.
unus de numero illoꝵ quos apłica iugi¬
lantia notat. habentes formã pietatis
uirtutem penitus illius abnegantes
⁊ ipse dominus. uenient inquit ad uos
in uestimentis ouium. intrinsetus aũ
sunt lupi rapaces. Is ergo usq ad hanc
etatem ubitumq conuersatus est. tam
feda post se ⁊ tam seua reliquit uestigia
ut ubi semel fixerit pedem illuc ultra
omnino redire ñ audeat. Deniq ipsam
in qua natus est ualde atrocit̾ cõmouit
terram ⁊ conturbauit eam. unde ⁊ accu¬
satus apud dominũ papam scisurate pes¬
simo natali solo pulsus est etiam ⁊ abiu¬
rare compulsus reuersionem nͥ ad ip̃iꝰ
apostolici permissionem. Pro simili dem¬
de causa ⁊ a regno francoꝵ exturbatꝰ est
scismaticus insignis. Execratus quippe
a petro apło ⁊ adheserat petro abaelardo

Expanded text:
tae est vitae. Et si vultis scire, homo est neque tae est vitae. Et si vultis scire, homo est neque manducans, neque bibens, solo cum diabolo esuriens et sitiens sanguinem animarum. Unus de numero illorum quos apostolica vigilantia notat, habentes formam pietatis, virtutem illius penitus abnegantes : et ipse Dominus, Venient, inquiens, ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Is ergo usque ad hanc aetatem, ubicumque conversatus est, tam foeda post se, et tam saeva reliquit vestigia, ut ubi semel fixerit pedem, illuc ultra redire omnino non audeat. Denique ipsam, in qua natus est, valde atrociter commovit terram, et conturbavit eam. Unde et accusatus apud dominum Papam schismate pessimo, natali solo pulsus est; etiam et abjurare compulsus reversionem, nisi ad ipsius Apostolici permissionem. Pro simili deinde causa et a regno Francorum exturbatus est schismaticus insignis. Exsecratus quippe a Petro apostolo, 188 adhaeserat Petro Abaelardo:
Abbreviated transcription (Latin):
est de cetero beatissime pater prouidere
ne in diebus tuis aliqua heretite praui¬
tatis macula decor ecclesie maculetur.
Tibi cominissa est sponsa xp̃i amice sponsi.
tuum est tandem uni uiro uirginẽ castã
i sciret paterfamilias qͣ hora. exci¬
fur ueniret: iugilaret utiq ⁊ ñ sine¬
ret perfodi domum suam. Scitis quia
fur de nocte irruperit domum ñ uestr̃a
s dñi. uobis tamen commissam: S dubi¬
um esse ñ potest scire uos quod apud uos
fit. quando idusq ad nos utiq tam remo¬
tos potuit peruenire. Nec mirum si non
horam preuidere. ac nocturnum furis
ingressum obseruare quiuistis. mirum
autem si deprehensum iam ñ agnoscitis.
non tenetis. ñ prohibetis exportare spoli
a ur̃a. immo preciosissimas xͥ exuuras.
animas uidelicet quas sua ymagine in¬
signium suo cruore redemit. Adhuc for¬
san habẽtis ⁊ miramini queninã dicere
uelim. Arnaldum loquor de bryxia. qui
utinam tam sane esset doctrine ꝙͣ dist̾c¬

Expanded text:
est de caetero, beatissime Pater, providere est de caetero, beatissime Pater, providere ne in diebus tuis aliqua haereticae pravitatis macula decor Ecclesiae maculetur. Tibi commissa est sponsa Christi, amice Sponsi, tuum est tandem uni viro virginem castam i sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam . Scitis quia fur de nocte irruperit domum, non vestram, sed Domini; vobis tamen commissam? Sed dubium esse non potest, scire vos, quod apud vos fit, quando id usque ad nos utique tam remotos potuit pervenire. Nec mirum, si non horam praevidere, aut nocturnum furis ingressum observare quivistis. Mirum autem, si deprehensum jam non agnoscitis, non tenetis, non prohibetis exportare spolia vestra, imo pretiosissimas Christi exuvias, animas videlicet, quas sua imagine praesignivit, suo cruore redemit. Adhuc forsan haeretis, et miramini, quemnam dicere velim. Arnaldum loquor de Brixia, qui utinam tam sanae esset doctrinae, quam distric
Abbreviated transcription (Latin):
propagines eius. Hec glorratio hominis
illiuis quod liber suus in curia romana
habet ubi caput redinet. Huic ꝯfirmatꝰ
⁊ confortatus est furor eius. propterea
cum in conspectu ep̃oꝵ superhũs argue¬
ret eum abbas clareuallensis ⁊elo fider ⁊
iusticie armatus: nec confessus est nec
negauit. s aloco ⁊ iudice quem sibi ip̃e
elegerat. sine lesione. sine grauamine ut¬
suam prolongaret inquitatem sedem
apłicam appellauit. Episcopi autem qui
propter hoc in unum conuenerant. ur̃e
reuerentie deferentes: nichil in ꝑsonam
eius egerunt. s tm̃modo capła librorũ
eius a sanctis patribus condempnata. ne
morbus serperet medicinali necessitate
abiudicauerunt. Quia ergo ille homo mł¬
titudinem trahit post se. et popłm qui
sibi credat habet. necesse est ut huic con¬
tagio celeri remedio occurratis. Sẽr̃o
enim medicina paratur: cum mala per
longas inualuere moras. Processunu
in hoc negocio quonsq ausi sumus. tnũ

Expanded text:
propagines ejus. Haec gloriatio hominis propagines ejus. Haec gloriatio hominis illius, quod liber suus in curia Romana habet, ubi caput suum reclinet. Hinc confirmatus et confortatus est furor ejus. 2. Propterea cum in conspectu episcoporum super his argueret eum abbas Clarae-Vallis, zelo fidei et justitiae armatus; nec confessus est, nec negavit: sed a loco et judice quem sibi ipse elegerat, sine laesione, sine grasuam prolongaret iniquitatem, sedem apostolicam appellavit. Episcopi autem qui propter hoc in unum convenerant, vestrae reverentiae deferentes, nihil in personam ejus egerunt, sed tantummodo capitula librorum ejus a sanctis Patribus condemnata, ne morbus serperet, medicinali necessitate abjudicaverunt. Quia vero homo ille multitudinem trahit post se, et populum qui sibi credat, habet, necesse est ut huic contagio celeri remedio occurratis. . . . . Sero enim medicina paratur, Cum mala per longas invaluere moras. Processimus in hoc negotio quousque ausi sumus, tuum
Abbreviated transcription (Latin):
euerentissimo domino supra. cxc.¬
et kiño patri dei gratia sũmo ponti¬
Auribus occupatis ad plurima sermo
nem facimus abbreuiatum de prolico ne¬
gocio. pro eo maxime quia id ip̃m diffusiꝰ
ac plenius continetur in litteris dñi se¬
nonensis. Petrus abaelardus xp̃iane¬
fidei meritum euacuare nititur. dum
totum quod deus est humana ratione
arbitratur se posse comprehendere. Ascen¬
dit usq ad celos ⁊ descendit usq ad abys¬
sos. Nithil est quod lateat eum siue in
profundum inferni siue in excelsũ supͣ.
Homo est magnus in oculis suis. defide
contra fidem disputans. ambulans in mag
heresum fabricator. Iamdudum fecerat
librum de suatrinitate. s sub legato ro¬
mane etilesie igne examinatus est. quia
inuenta est in eo mniquitas. Maledictus
qui reedificabit ruinas ierico. Surrexit
a mortius liber ille ⁊ cum eomultorum
hereses que dormierant surrexerunt. ⁊
apparuerunt multis. Iamiam extendit¬
suos palmites usq ad mare ⁊ usq romã

Expanded text:
everentissimo domino et dilectissimo patri, Dei gratia summo pontiAuribus onem facimus abbreviatum de prolixo negotio, pro eo maxime, quia idipsum diffusius ac plenius continetur in litteris domini Senonensis. Petrus Abaelardus christianafidei meritum evacuare nititur, dum totum quod Deus est, humana ratione arbitratur se posse comprehendere. Ascendit usque ad coelos, et descendit usque ad abyssos. Nihil est quod lateat eum, sive in profundum inferni, sive in excelsum supra. Homo est magnus in oculis suis, de fide contra fidem disputans, ambulans in magn majestatis, haeresum fabricator. Jamdudum fecerat librum de sua Trinitate, sed sub Legato Romanae Ecclesiae igne examinatus est, quia inventa est in eo iniquitas. Maledictus qui reaedificavit ruinas Jericho. Surrexit a mortuis liber ille, et cum eo multorum haereses quae dormierant; surrexerunt, et apparuerunt multis. Jamjam extendit palmites suos usque ad mare, et usque ad Romam
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est pulchritudim eius. Nidi inqͣm
uidi impium superexaltatum ⁊ eleuatũ
situt cedros libami. ⁊ transiui ⁊ ecce ñ erat.
Oportet autem ait hereses ⁊ scismata esse.
ut qui probati sunt manifesti fiant. Et in
scismate quidem iam ut dictũ est dominꝰ
probauit te ⁊ cognouit te. s ne qd desit
corone tue en hereses surrexer̃t. Itaq ad
consummationem uirtutum.⁊ ne quid
minus fetisse inueniamini a magnis ep̃ĩs
antecessoribus uestris: capite nobis pat̾
amantissime uulpes que demoliuntur
uineam domini donec paruule sunt. ne
si crescant ⁊ multiplicentur qͥcqͥd talium
desperetur. Quamꝙͣ ñ iam paruule nec
pautule. s certe grandiuscule ⁊ multe
sunt. nec nisi in manu forti. uela uobis
exterminabuntur. Iatinctus ml̃ta ma¬
la ostendit nobis. nec enim que uoluit
percit. Quod meluis nicholaus iste meus
immo ⁊ uester: uiua referet uoce. Ad eũdẽ¬

Expanded text:
dictum est pulchritudini ejus. Vidi, inquam, dictum est pulchritudini ejus. Vidi, inquam, vidi impium superexaltatum, et elevatum 184 sicut cedros Libani; et transivi, et ecce non erat. Oportet autem, ait, haereses et schismata esse, ut qui probati sunt, manifesti fiant . Et in schismate quidem jam, ut dictum est, Dominus probavit te, et cognovit te. Sed ne quid desit coronae tuae, en haereses surrexerunt. Itaque ad consummationem virtutum, et ne quid minus fecisse inveniamini a magnis episcopis antecessoribus vestris, capite nobis, Pater amantissime, vulpes quae demoliuntur vineam Domini, donec parvulae sunt: ne, si crescant et multiplicentur, quidquid talium desperetur. Quanquam non jam parvulae nec pauculae, sed certe grandiusculae et multae sint, nec nisi in manu forti vel a vobis exterminabuntur. Jacinctus multa mala ostendit nobis: nec enim quae voluitpercit: quod melius Nicolaus iste meus, imo et vester, viva referet voce. E
Abbreviated transcription (Latin):
tanto negotio putarer. uerum tu osucces¬
sor petri udicabis andebeat habe̾ refugiũ
sedem petri: qui fidem pet̾ impugnat. Tu
amice sponsi prouidebis quomodoliberes
sponsam a labiis iniquis ⁊ alingua dolosa
S ut paulum audacius loquar cum dño
meo. atcende etiam tibi ipsi amantissime
pater ⁊ gratie dei que inte est. Nonne cum
esses paruus in oculis tuis constitui te
super gentes ⁊ regna: Ad quid nͥ ut euel¬
las ⁊ destruas.⁊ edifices ⁊ plantes: Qui gͦ
tulit te de domo patris tui ⁊ unxit te uncti¬
one misccłie sue. attende queso extẽ ⁊ dem¬
ceps quanta ferit anime tue. quanta ꝑ te
ecclesic sue. quanta in agro dominico celo
⁊ terra testibus tam potent̃ qͣm salubrit̾
euulsa sunt ⁊ destructa. quanta rursum
bene edificata. plantata. propagata.Sus¬
citauit deus furorem scismaticorum in
tuo tempore: ut tuo opere contererentur.
uidi stultum firma radice.⁊ statim male¬

Expanded text:
tanto negotio putarer. 5. Verum tu, o succestanto negotio putarer. 5. Verum tu, o successor Petri, judicabis, an debeat habere refugium sedem Petri, qui Petri fidem impugnat. Tu, inquam, amice sponsi, providebis, quomodo liberes sponsam a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Sed ut paulo audacius loquar cum domino meo, attende etiam tibi ipsi, amantissime Pater, et gratiae Dei quae in te est. Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, ipse te constituit super gentes et regna? Ad quid, nisi ut evellas, et destruas, et aedifices et plantes? Qui ergo tulit te de domo patris tui, et unxit te unctione misericordiae suae, attende, quaeso, ex tunc et deinceps, quanta fecit animae tuae; quanta per te Ecclesiae suae, quanta in agro dominico, coelo et terra testibus, tam potenter quam salubriter evulsa sunt et destructa; quanta rursum bene aedificata, plantata, propagata. Suscitavit Deus furorem schismaticorum in tuo tempore, ut tuo opere contererentur. Vidi stultum firma radice, et statim male
Abbreviated transcription (Latin):
de nostra absentia ⁊ scandala populo ⁊ cor¬
nua crescerent aduersario.⁊ quia error
magis confirmaretur cum non esset qui
responderet aut contradiceret: occurri
ad locum ⁊ diem. imparatus quidem et
immunitus. nisi quod mente illud uolue¬
bam. nolite premeditari qualiter respon¬
deatis. dabitur enim uobis in illa hora qͥd
loquamini. Et illud. Dominus mn adiutor
ñ timebo quid faciat michi homo. Conue¬
nerant autem preter epõs ⁊ abbates plu¬
rumi uiri religiosi ⁊ de ciuitatib magr̃i
scolarum. ⁊ clerici litterati multi. ⁊ rex
presens erat. Itaq in presentia omniũ
aduersario stante ex aduerso. producta
sunt quedam capitula de libris eiꝰ exterp¬
ta. Que cum cepissent legi: nolens audire
exiuit appellans abelectis iudicib quod
non putamus licere. Porro capłã iudicio¬
ominum examinata inuenta sunt fidei ad¬
uersantia. contraria ueritati. Hec pro me.
ne leuitate aut certe temeritate usus in

Expanded text:
de nostra absentia et scandalum populo, et corde nostra absentia et scandalum populo, et cornua crescerent adversario; et quia error magis confirmaretur, cum non esset qui responderet aut contradiceret, occurri ad locum et diem, imparatus quidem et immunitus, nisi quod illud mente volvebam, Nolite praemeditari, qualiter respondeatis: dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini : et illud; Dominus mihi adjutor, non timebo quid faciat mihi homo . Convenerunt autem praeter episcopos et abbates plurimi viri religiosi, et de civitatibus magistri scholarum, et clerici litterati multi, et Rex praesens erat. Itaque in praesentia omnium, adversario stante ex adverso, producta sunt quaedam capitula de libris ejus excerpta. Quae cum coepissent legi, nolens audire exivit, appellans ab electis judicibus, quod non putamus licere. Porro capitula judiciomnium examinata, inventa sunt fidei adversantia, contraria veritati. Haec pro me, ne levitate, aut certe temeritate usus in
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o archiepiscopus senonensis. diem statu¬
ens congressionis. quo ille in presentia eius
⁊ coepõꝵ suorum deberet si posset statuere
praua dogmata sua.contra que ego ausus
mutire fuissem. Abnui tum quia puer sũ
et ille uir bellator ab adolescentia: tũ quia
iudicarem indignum rationem fidei hu¬
manis committi ratiunculis agitandam:
quam tam certa ac stabili ueritate constet
esse subiuixam. Dicebam suffic̾e scripta eiꝰ
ad actusandum eum. nec mea referre sed
episcopoꝵ. quoꝵ esset ministerii de dogma¬
tibus iudicare. Ille nichilominus inmo
eo amplius leuauit uocem. uocauit mul¬
tos. congregauit complices. que de me ad
discipulos suos scripserit dicere nõ curo.
disseminauit ubiq michi die statuto apd̃
senonas responsurum. Exiit sermo ad om̃s
⁊ ñ potuit me latere. Dissimulaui primũ:
nec enim satis rumore populari mouebar.
Credens tamen licet uix ita ut flerem. con
culum se omnes pararent. timebant ue

Expanded text:
ipso, archiepiscopus Senonensis, diem statuipso, archiepiscopus Senonensis, diem statuens congressionis, quo ille in praesentia ejus et coepiscoporum suorum deberet, si posset, statuere prava dogmata sua, contra quae ego ausus mutire fuissem. Abnui, tum quia puer sum, et ille vir bellator ab adolescentia: tum quia judicarem indignum, rationem fidei humanis committi ratiunculis agitandam, quam tam certa ac stabili veritate constat esse subnixam. Dicebam sufficere scripta ejus ad accusandum eum; nec mea referre, sed episcoporum, quorum esset ministerii de dogmatibus judicare. Ille nihilo minus, imo eo amplius levavit vocem, vocavit multos, congregavit complices. Quae de me ad discipulos suos scripserit, dicere non curo. Disseminavit ubique, se mihi die statuto apud Senonas responsurum. Exiit sermo ad omnes, et non potuit me latere. Dissimulavi primum: nec enim, satis rumore populari movebar. Cedens tamen licet vix, ita ut flerem conssi ad spectaculum omnes pararent, timebant ne
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. ⁊ nec spiraculum incedit per eas.
Siquidem sibilauit apis que erat in fran¬
tra api de italia ⁊ conuenerunt in unum
aduersus dominum ⁊ aduersus xp̃m etꝰ.
Intenderunt arcum. parauer̃t sagittas
suas in pharetra ut sagittent in occultis
rectos corde. In uictu autem et habitu ha¬
bentes formam pietatis. s uirtutẽ eius
abnegantes. eo decipiunt plures: qͦ tͣnsfĩ¬
gurant se in angelos lucis cũ sint sathane.
Stans ergo golias unacum armigero suo
inter utrasq acies clamat aduersus pha¬
langas israel. exprobrat ꝙ agminib sc̃õꝵ.
eonimirum audacius: quo sentit dauid
ñ adesse. Deniq in sugillatione doctorũ
ecclesie magnis effert laudib philosophõ.
adinuentiõnes illoꝵ ⁊ suas nouitates ca¬
tholicoꝵ patrum doctrine ⁊ fidei prefert.
Et cum omnes fugiant a fatie eius: me om¬
nium minimum expetit ad singulare certa¬
men. Deniq scripsit michi sollicitante qͥdẽ

Expanded text:
gitur, et nec spiraculum incedit per eas. gitur, et nec spiraculum incedit per eas. Siquidem sibilavit apis quae erat in Francia, api de Italia: et venerunt in unum adversus Dominum, et adversus Christum ejus. Intenderunt arcum, paraverunt 183 sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde. In victu autem et habitu habentes formam pietatis, sed virtutem ejus abnegantes, eo decipiunt plures, quo transfigurant se in angelos lucis, cum sint Satanae. Stans ergo Golias una cum armigero suo inter utrasque acies, clamat adversus phalangas Israel, exprobratque agminibus sanctorum, eo nimirum audacius, quo sentit David non adesse. Denique in suggillationem doctorum Ecclesiae, magnis effert laudibus philosophos; adinventiones illorum et suas novitates catholicorum Patrum doctrinae et fidei praefert: et cum omnes fugiant a facie ejus, me omnium minimum expetit ad singulare certamen. 4. Denique scripsit mihi, sollicitante quidem
Abbreviated transcription (Latin):
is qͣm ille rugiens in excelso. Quamꝙͣ non
iam in insidus. cuius uirulenta folia uti¬
nam adhuc laterent in scriniis: ⁊ ñ in tri¬
uiis legerentur. uolant libri ⁊ qͥ oderant
lucem qm̃ mali sunt impegerunt in lucem
putantes lucem tenebras. Urbibus et
castellis ingeruntur pro luce tenebre. pro
melle uel potius in melle uenenũpassim
omnibus propinatur. Transier̃t de gente
ingentem. ⁊ de regno ad populum alterũ.
lium. noua proponitur fides. fundam̃tũ
aliud ponitur preter id quod positum est.¬
De uirtutibus ⁊ uiciis ñ moraliter. de satͣ¬
mentis ecclesie ñ fideliter. de archano sc̃e
trinitatis ñ simpliciter ac sobrie disputa¬
tur: s cuncta nobis in pernersum. cuucta
preter solitum. ⁊ preter qͣm accepimus mi¬
nistrantur. Procedit golias procero corꝑe.
nobili illo bellico apparatu circũmunitus.
antecedente quoꝙ ipsum armigero eius¬
arualdo debrigia. Squama squame diun¬

Expanded text:
is, quam ille rugiens de excelso. Quanquam non is, quam ille rugiens de excelso. Quanquam non jam in insidiis; cujus virulenta folia utinam adhuc laterent in scriniis, et non in triviis legerentur. Volant libri: et qui oderant lucem, quoniam mali sunt, impegerunt in lucem, putantes lucem tenebras. Urbibus et castellis ingeruntur pro luce tenebrae; pro melle, vel potius in melle venenum passim omnibus propinatur. Transierunt de gente in gentem, et de regno ad populum alterum. lium, nova proponitur fides, fundamentum aliud ponitur praeter id quod positum est.De virtutibus et vitiis non moraliter, de Sacramentis Ecclesiae non fideliter, de arcano sanctae Trinitatis non simpliciter nec sobrie disputatur: sed cuncta nobis in perversum, cuncta praeter solitum, et praeterquam accepimus, ministrantur. 3. Procedit Golias procero corpore, nobili illo suo bellico apparatu circummunitus antecedente quoque ipsum ejus armigero Arnaldo de Brixia. Squama squamae conjun
Abbreviated transcription (Latin):
nec ego quod molestum patior ñ habere
ualemus. ⁊ ob hoc exire quidem ambopa¬
ri cupimus uoluntate s ñ pari intentõe.
Stulte michi dudum requiem ꝓmittebã
si quidem leonina rabies quienisset: et
pax ecclesie redderetur. siam ecte illa qͥe¬
uit: s ñ ego. Nesciebam me esse in ualle
latrimarum. aut oblitus fueram habita¬
re me interra obliuionis: Nũ attende¬
bam terram inqua habito spinas ⁊ tͥbu¬
los germinare michi. suctisis succedere
nouas. ⁊ rursum illis alias sine fine sine
intermissione succrescere: Audierã hec:
s melius ut nunc experior ipsa uexatio
dat intellectum auditui. Innouatus est
dolor ũ exterminatus. lacͥme inundauer̃t̃.
quia inualuerunt mala: ⁊ exꝑtis pruinã
irruit super eos nyo. Ante fatiem frigoris
huius quis sustinebit: Hoc frigore refei¬
gescit caritas ut habundet iniquitas. Leo¬
nemi euasimus. s incidimus indrachonẽ.
qui ñ minus forsannoceat sedens in insidi¬

Expanded text:
nec ego quod molestum patior, non habere nec ego quod molestum patior, non habere valemus. Et ob hoc exire quidem ambo pari cupimus voluntate, sed non pari intentione. 2. Stulte mihi dudum requiem promittebam si quidem Leonina rabies quievisset, et pax Ecclesiae redderetur. Nam ecce illa quievit, sed non ego. Nesciebam me esse in valle lacrymarum, aut oblitus fueram habitare me in terra oblivionis. Non attendebam terram, in qua habito, spinas et tribulos germinare mihi; succisis succedere novas, et rursum illis alias sine fine, sine intermissione succrescere. Audieram hoc: sed melius, ut nunc experior, ipsa vexatio dat intellectum auditui. Innovatus est dolor, non exterminatus; lacrymae inundaverunt, quia invaluerunt mala; et expertis pruinam, irruit super eos nix. Ante faciem frigoris hujus quis sustinebit! Hoc frigore refrigescit charitas, ut abundet iniquitas. Leonem evasimus, sed incidimus in draconem, qui non minus forsan noceat sedens in insidi
Abbreviated transcription (Latin):
abbas. modicum id quod est. Necesse est ut
ueniant scandala. Necesse. s ñ suaue. Et idõ
dicit propheta. Quis dabit michi pennas si¬
cut columbe ⁊ uolabo ⁊ requiescam: Et apłs
cupit dissolui ⁊ cum xp̃o quiescere. Et alius
quidam sanctoꝵ. Sufficit michi domine ait.
tolle animam meam. neq enim melior sũ
qͣm patres mei. Est ⁊ michi nc̃ aliquid com¬
mune cum sanctis. in uoluntate duintaxat
ñ in merito. Nam uellem ⁊ ip̃e mͦ de medio
fieri. uictus fateor apusillanimitate sp̃s
⁊ tempestate. Hereor autem ne non sicut
pariter affectus. ita pariter ⁊ paratus inue¬
miar. Tedet uiuere. ⁊ an mori expediat nes¬
cio. Et ideo forte etiam in uotis distem a scĩs:
quod ip̃i prouocentur desiderio meliorũ.
cum ego scandalis ⁊ erumpns compellar
exire. Deniq ait cupio dissolui ⁊ cum xp̃o
esse multo melius. Ergo ⁊ in sc̃o appetitus
⁊ in me preualet sensus. s in hac miserri¬
ma uita nec ille habere quod appetit bonũ.

Expanded text:
abbas, modicum id quod est. 1. Necesse est ut veniant scandala: necesse est, sed non suave. Et ideo dicit propheta: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? et Apostolus cupit dissolvi, et cum Christo quiescere. Et alius quidam sanctorum, Sufficit mihi, Domine, ait, tolle animam meam; neque enim melior sum quam patres mei . Est et mihi nunc aliquid commune cum sanctis, in voluntate duntaxat, non in merito. Nam vellem et ipse modo de medio fieri, victus, fateor, a pusillanimitate spiritus et tempestate: vereor autem, ne non sicut pariter affectus, ita pariter et paratus inveniar. Taedet vivere, et an mori expediat, nescio; et ideo forte etiam in votis distem a sanctis, quod ipsi provocentur desiderio meliorum, cum ego scandalis et aerumnis compellar exire. Denique ait, Dissolvi et cum Christo esse, multo melius . Ergo et in sancto appetitus, et in me praevalet sensus: sed in hac miserrima vita nec ille habere quod appetit bonum;