comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturostende. nͥ hꝰ mundi homine peccatorẽ
inalio mundo pꝰsediabolos ⁊ demonas fieri.
⁊ iursum nc̃ demones in alio mundo pꝰse ł
angłos ł homines ꝓcreari: & pꝰ disputatio¬
nem longissimam. qua omnem naturã cor¬
poream inspintalia corꝑa ⁊ tenuia dic̃ eẽ
mutandam. cunctãq substantiã in unum
corpꝰ mundissimũ ⁊ omĩ splendore puriꝰ cõ¬
uertendum.⁊talem qualem nunc humana.
mens ñ pot̃ cogitare ad extremum intulit.
u erit ds̃ omnna inomnib ut uniuersa nt᷑a
corꝑea redigatur in eam substantiã q̃ omĩ¬
b melior ẽ. indiuinam uideł qua nulla ẽ
tan qͦmͦ inisto mundo qͥmoruuint᷑ seꝑatio ẽ
carnis ⁊ animȩ uixta oꝑum differẽtiã diũ¬
sa ap̃ inferos obtin⁊̃ loca: sic qͥ de celestiꝰ ieru¬
salẽ ut ita dicã adminstratiõe moriunt᷑.
ad nr̃i mundi inferna descendunt. ut qua¬
litate mertoꝵ diuersa int̾̃ris pꝰ sideat᷑ loca.

Expanded text:
natur ostendere, nisi hujus mundi homines peccatores, natur ostendere, nisi hujus mundi homines peccatores, in alio mundo posse diabolos et daemones fieri et rursum nunc daemones in alio mundo posse uel angelos uel homines procreari ? et post disputationem longissimam, qua omnem naturam corpoream in spiritalia corpora et tenuia dicit esse mutandam cunctamque substantiam in unum corpus mundissimum et omni splendore purius conuertendam et talem, qualem nunc humana mens non potest cogitare, ad extremum intulit: et erit deus omnia 111 omnibus, ut uniuersa natura corporea redigatur in eam substantiam, quae omnibus melior est, in diuinam uidelicet, qua nulla est tan, quomodo in isto mundo, qui moriuntur separatione carnis et animae, iuxta operum differentiam diuersa apud inferos obtinent loca, sic, qui de caelestis Hierusalem-ut ita dicamadministratione moriuntur, ad nostri mundi inferna descendunt, ut qualitate meritorum diuersa in terris possideant loca.
Abbreviated transcription (Latin):
nora delapsa tantã malitiam receper᷑ ut inc̃ẽ ri¬
um uerterentur dum nolunt seruare pͥncipiũ
⁊ incorruptã beatitudinem pꝰsidẽ. Nec ħ ignorã¬
dum ꝙ multȩ rationabiles creaturȩ usq ad se¬
cundum⁊ t̃tium ⁊ quartum mundũ seruẽt pͥn¬
cipium. nec mutationi in se locumtͥbuant. Ali¬
e uͦ tamparum de pͥstino statu amissurȩ sint
ut penȩ nicħ ꝑdidisse uideant᷑ ⁊ ñ nullȩ grãdi
ruina inultimum p̃cipitandȩ sint baratium.
Nlouitq dispensatorib omnium ds̃ in ꝯditi¬
oẽ mundoꝵ singłis abiti iuxtamentum ⁊o
portunitates ⁊ causas quib mundi gub̾nacła
sustentantur ⁊ initiantur. ut quiomnes qui¬
uicerit nequitia ⁊ penitus setrȩ coequauerit
ialiomundo quipostea fabricandus ẽ fiat
diabolꝰ pͥncipiũ unitĩ plasmationis
domini ut illudatur ei abangłis qui exordi¬
i amisere uͥtutem. quib dictis quidaliud co¬

Expanded text:
riora delapsae tantam malitiam receperunt, ut in contraririora delapsae tantam malitiam receperunt, ut in contrarium uerterentur, dum nolunt seruare prinoipium et incorruptam beatitudinem possidere. nec hoc ignorandum, quod multae rationabiles creaturae usque ad secundum et tertium et quartum mundum seruent principium nec mutationi in se locum tribuant, aliae uero tam parum de pristino statu amissurae sint, ut paene nihil perdidisse uideantur, et nonnullae grandi ruina in ultimum praecipitandae sint baratrum. nouitque dispensator omnium deus in conditione mundorum singulis abuti iuxta meritum et oportunitsustentantur, et initiantur: ut qui omnes vicerit nequitia, et penitus se terrae coaequaverit, in alio mundo, qui postea fabricandus est, fiat diabolus, principium plasmationis Domini, ut illudatur ei ab Angelis, qui exordii amisere virtutem. » Quibus dictis, quid aliud co
Abbreviated transcription (Latin):
infine scĩs pꝰsit equari. aut sib indecẽs ẽ ma¬
ximȩ apud eos quisaltem ex minima parte
dĩ sentire dĩcupiunt maiestatem ⁊ ingenite
atq omnia excedentis utẽ głam suspicari. e
duob altenim susciꝑe cogimur. ut aut desꝑe¬
mus similitudinem dĩ si eadem sumꝰ corꝑa sẽ¬
ꝑ habituri. aut sibeantudo nob̃ eiꝰdẽ cum dõ
uitȩ ꝓmittit᷑ ead quaui uit ds̃ nob̾ conditioẽ
iuuendum ẽ. Ex quib omnib approbat᷑ qͥd de
resurrõe sentiat.⁊ ꝙ omnia corꝑa interitura
imus ante quam crassis corꝑib uestiremur.
Rursũq de mundorum nanctatib dispu¬
tãs. ⁊ ł exangłis demones ł ex demonib ãgłos
siue hoẽs futuros ẽẽ contestans: ecce contrano
ex hominib sententiã suã tali sine cõfumat.
Nec dubium ẽ quin pꝰ quedam intualla tp̃oꝵ
rursum materia subsistat ⁊ corꝑa. fiant ⁊ mũ¬
di diuersitaᷤᷤ c̃struat᷑ ꝓpt̾ uanas uoluntates ra

Expanded text:
in fine sanctis possit aequari, aut, si hoc indecens est — main fine sanctis possit aequari, aut, si hoc indecens est — maxime apud eos, qui saltim ex minima parte dei sentire cupiunt maiestatem et ingenitae atque omnia excedentis naturae gloriam suspicari -, e duobus alterum suscipere cogimur, ut aut desperemus similitudinem dei, si eadem sumus corpora semper habituri, aut, si beatitudo nobis eiusdem cum deo uitae promittitur, eadem, qua uiuit deus, nobis condicione uiuendum est. Ex quibus omnibus adprobatur, quid de resurrectione sentiat et quod omnia corpora interitura imus, antequam crassis corporibus uestiremur. rursumque de mundorum uarietatibus disputans et uel ex angelis daemones uel ex daemonibus angelos siue homines futuroex omnibus sententiam suam tali fine confirmat: nec dubium est, quin post quaedam interualla temporum rursum materia subsistat et corpora fiant et mundi diuersitas construatur propter uarias uoluntates rat
Abbreviated transcription (Latin):
da sit qualem ⁊ dĩnouimꝰ. Nec dubiũ ẽ qͥnsi
omnia corꝑa. admundũ istum sensibilẽ ꝑti¬
neant q̃ appellant᷑ ab apło uisibilia: futu¬
rasit uita in corꝑaliũ incorꝑał. & pꝰ paululũ.
aturam rationabilium ⁊ incorꝑaliũ eẽ dicamꝰ
q̃ non seruiat corrptioĩ eo ꝙ ñsit uestita. cor¬
ꝑib. ⁊ ubicumq corꝑa fuĩnt statim corruptio
sub sequatur. pꝰea aũt lib̾abitur de senutute
omĩa inomnib. X in eod loco. Utautem incor¬
poreum finem om̃ium rerum eẽ credamus:
illa nos saluatoris orõ ꝓuocat inqua ait. Ut
qͦmꝰ ego ⁊ tuunum sumꝰ sicristi in nob̾unũ sit̃.¬
.&. enimscire debemus quid sit ds̃.⁊ qͥd sit futu¬
rus infinem saluator.⁊ qͦmͦ scĩs similitudo pa¬
sic ⁊ isti ineis unum sint. Aut enun suscipiẽ¬
dum ẽ uniuer. amin. sitatis dm̃ uestrri
corꝑe .&. quomͦ nos cainibus sic illum quali¬
br matera cͥcumdar ut similitudo uite dĩ

Expanded text:
da sit, qualem et dei nouimus. nec dubium est, quin, si da sit, qualem et dei nouimus. nec dubium est, quin, si omnia corpora ad mundum istum sensibilem pertineant, quae appellantur ab apostolo uisibilia, futura sit uita incorporalium incorporalis. et post paululum: aturam rationabilium et incorporalium esse dicamus, quae nunc seruiat corruptioni, eo quod sit uestita corporibus et, ubicumque corpora fuerint, statim corruptio subsequatur; postea autem liberabitur de seruitute omnia in omnibus. et in eodem loco: ut autem incorporeum finem omnium rerum esse credamus, illa nos saluatoris oratio prouocat, in qua ait: \'ut, quomodo ego et tu unum sumus, sic et isti in nobis unum sint\'. etenim scire debemus, quid sit deus et quid sit futurus in fine saluator et quomodo sanctis similitudo pae unum sunt, sic et isti in eis unum sint. aut enim suscipiendum est uniuersitatis deum uestiri corpore et, quomodo nos carnibus, sic illum qualibet materia circumdari, ut similitudo uitae dei
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ ut tanto tp̃e insuscepto offitio ꝑseuerant.
ꝙͥ iterum. Ex qͦ sequit᷑ ut obuarios motꝰ uariĩ c¬
entur ⁊ mundi. &. pꝰ hunc quem incolimꝰ: a¬
lius multo dissimił mundus fiat. Nullusq
alius diuersis casib ⁊ ꝓfectib ł uirtutũ p̃muis
ł uitiorum supplitus ⁊ inp̃senti ⁊ infuturo atq
in omib ⁊ retro ⁊ inpͥora temꝑib pot̾ mĩta dispẽ¬
sare. & adunum rursum finem cuncta ꝑtͣhere
nͥ solꝰ concditor om̃ium ds̃ quiscit causas ꝓpt̃
quas alio limitat sua ꝑfrui uoluntate. &
de maiorib ad ultima paulatim delabi. ali¬
os incipiat uisitare. ⁊ gradatĩ quasi manuda¬
ta ad pͥstinum retrahere statum ⁊ insublimi¬
b collocare. C umq define disputare cepis
s ħ intulit. qr ut crebro iam diximus prĩ¬
cipium rursum ex fine generat᷑. quent᷑q
utrum ⁊ tc̃ futura sint corꝑa. an sine corꝑib
aliqñ uiuendum sit cum reducta in nichili
fuerint. ⁊ incorꝑalium utta incorꝑał ẽẽ cretẽ¬

Expanded text:
to uel tanto tempore in suscepto officio perseuerant. et iterum: ex quo sequitur, ut ob uarios motus uarii creentur et mundi et post hunc, quem incolimus, alius multo dissimilis mundus fiat. nullusque alius diuersis casibus et profectibus uel uirtutum praemiis uel uitiorum suppliciis et in praesenti et in futuro atque in omnibus et retro e t in priore temporibus potest merita dispensare et adunum rursus finem cuncta pertrahere, nisi solus conditor omnium deus, qui scit causas, propter quas alios dimittat sua perfrui uoluntate et de maioribus ad ultima paulatim delabi, alios incipiat uisitare et gradatim quasi manu data ad pristinum retrahere statum et in sublimibus collocare. Cumque de fine disputare coepisset, haec intulit: quia ut crebro iam diximus-principium rursum ex fine generatur, quaeritur, utrum et tunc futura sint corpora an sine corporibus aliquando uiuendum sit, cum redacta in nihilum fuerint, et incorporalium uita incorporalis esse creden
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ libros. ⁊ calciatis pedib ad t̾ram reꝓmissionis
ꝑgere. necubi a serpentib mordeatur ⁊ arcuato
uulnere scorpii uulueret᷑. legat prius hc̃ librũ.
añ quam ingrediat᷑ iuam quȩ scauenda sint
o phronius eusebiꝰ ieronimꝰ:
oceano suo: sał. Dep̃catus es
ut tͥbreuit̃ exponerẽ qualit̃¬

Expanded text:
gere libros et calciatis pedibus ad terram repromissionis pergere, necubi a serpentibus mordeatur et arcuato uulnere scorpionis uerberetur, legat prius hunc librum et, antequam ingrediatur uiam, quae sibi cauenda sintSophronius Eusebius Hieronymus Oceano suo salutem. I. Deprecatus es, ut tibi breviter exponerem, qualit
Abbreviated transcription (Latin):
tanti tͥ sc̃s quilib fr̃ assistat. ⁊ germana ł mat̃
aut ꝓbate quelib apud omn̾e̾ fidĩ. ꝙ sibꝰsce
modi ñ fuerint consanguinitatis castimoniȩq
ꝑsõȩ. multas anus mitrit eccła. quȩ ⁊ offitium.
p̃beant ⁊ beneficium. accipiant in ministrãdo.
ut insirmitas qͦ: tua frctum habeat elemosi¬

Expanded text:
tanti tibi sanctus quilibet frater adsistat et germana uel mater tanti tibi sanctus quilibet frater adsistat et germana uel mater aut probatae quaelibet apud omnes fidei. modi non fuerint consanguinitatis castimoniaeque personae, multas anus nutrit ecclesia, quae et officium praebcant et beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas q
Abbreviated transcription (Latin):
quasi leuita ⁊ sacerdos uiuo de decimis ⁊ altanser¬
uiens altans oblatione sustentor habens uictũ:
uestitum his contentus ero ⁊ nudam crucẽ nudus
sequar. Obsecͤ itaq te ⁊ repetens iterum iterũq
monebo. ne offitium cłicatus genus antiquȩ mi-
uiuamnouens. negotiatorem cłicum ⁊ exinope
diuitem ⁊ ex ignobili głosum quasi quandã pe¬
stem fuge. Coritimpunt bonos mores comfabu¬
latioes pessimȩ. Tu aurum contempniᷤ alius di
tͥta frons. fora placent ⁊ plateȩ.⁊ medicoꝵ tab̾nȩ.
intanta morum discordia. q̃ pot̾ ẽẽ ꝯcordia: ho¬
spiciolum nuum aut raro aut nunquam mu¬
lienim pedẽ terant. Om̃s puellas ⁊ uirgines xͥ
ant cqualiter ignora: aut equaliter dilige. Ui¬
de ne sub eodem tecto mansens ne inp̃tita casti¬
tate confidas. nec dauid sanctior uec salomone
potes eẽ sapientior. Mem̃to semꝑ qd ꝑadisico¬
lonum de pꝰsecsione sua. mulier eiecent. Egro¬

Expanded text:
quasi leuita et sacerdos uiuo de decimis et altari sequasi leuita et sacerdos uiuo de decimis et altari semiens altaris oblatione sustentor, habens uictum et uestitum his contentus ero et nudam crucem nudus sequar. obsecro itaque te, et repetens iterum iterumque monebo, ne officium clericatus genus antiquae miliuiua nouerit; negotiatorem clericum et ex inope diuitem et ex ignobili gloriosum quasi quandam pestem fuge. corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. tu aurum contemnis, alius is adtrita frons, fora placent et plateae ac medicorum tabernae: in tanta morum discordia quae potest esse concordia? hospitiolum tuum aut raro aut numquam mulierum pedes terant. omnes puellas et uirgines Christi aut aequaliter ignora aut aequaliter dilige. ne sub eodem tecto manseris; ne in praeterita castitate confidas. nec Dauid sanctior nec Salomone potes esse sapientior; memento semper, quod paradisi colonum de possessione sua mulier eiecerit. aegro
Abbreviated transcription (Latin):
gradus uiuendi p̃cepta constituens int̾ ceteros
erudiat. Scio quid̃ ab auunculo tuo beato be¬
plum hab̾e inituitum. S ⁊ nrã qualiacumq
sunt suscipe. ⁊ libellum hunc libello illius co¬
pulato. ut cum ille te monachum eridierit:
ħ cłicum doceat eẽ ꝑfectum. gͥcłicus quixͥ ser
uit eccłe int̃p̃tetur pͥmo uocabulum suum.⁊
ꝓpterea uocantur cłici quia de sorte s̃ dnĩ. łq
talcm se exhib̾e deb ut ipse pꝰsideat dominũ
ripse possideatur a domino. qui pꝰsid domi¬
num ⁊ cum pħa dic̃ pars mea dominus: nicħ
extra dominum hab̾e pot᷑. qd si quispiam a¬
luid babuent p̃ter dominum: pars eiꝰ ñent
dominus. ubi grã. si auium si argentum si pꝰ¬
sessiones siuanam suppellectilem habeat: cũi¬
stis partib dominus pars eius fier ñ dignat᷑. Si
autem ego pars domini sum ⁊ funculus ħedita¬
tis cius nec accipio partem interceteras trbus. s

Expanded text:
gradus uiuendi praecepta constituens in te ceteros gradus uiuendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. scio quidem ab auunculo tuo, beato Heplum habere uirtutum; sed et nostra, qualiacumque sunt, suscipe et libellum hunc libello illius copulato, ut, cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur cleriae, interpretetur primum vocabulum suum, et propterea vocantur clerici, quia de sorte sunt Domini, talem se exhibere debet ut ipse possideat Dominum et ipse possideatur a Domino. Qui possidet Dominum et cum Propheta dicit: Pars mea Dominus , nihil extra Dominum habere potest. Quod si quidpiam aliud habuerit praeter Dominum, pars ejus non erit Dominus. Verbi gratia: si aurum, si argentum, si possessiones, si variam supellectilem, cum istis partibus Dominus pars ejus fieri non dignatur. Si autem ego pars Domini sum et funiculus haereditatis ejus, nec accipio partem inte
Abbreviated transcription (Latin):
ardeat. qui indiscipłoꝵ cordib succensus:
quor sum hec tam longo repenta principio: Ne
ame queras pueules decdamationes. sententiaꝵ
flosculos uerborum lenocima. ⁊ ꝑfines capitu¬
lorum singulorum acuta quędam breuit̾q cõ¬
clusa q̃ plausus ⁊ clamores excitent audientiũ.
amplectatur memͦ sapientia ⁊ abisag nrã q̃
nunquam senescit in meo requiescat sinu. In¬
polluta ẽ uirginitansq ꝑpetue. ⁊ quȩ insimili¬
tudinemmanȩ cum cotidie generet semꝑq
parcunat incormpta ẽ. hinc reor dixisse⁊ apo¬
stolum. spũ feruentes. ⁊ in eũgłio dominum
p̃dicasse ꝙ insine mundi q̃ñ iuxta ꝓb̾am ⁊ a¬
chanam stultus pastor ẽẽ ceꝑit. sapientia decre¬
scente refrigescat cautas multorum. Audi gͥ
ut beatus cypͥanus ait ñ disertas fortia. audi
frẽm collegio. patitin semo. quite ab incunabu¬
ł fidĩ usq ad ꝑfectam ducit etatem. ⁊ singłos

Expanded text:
ardeat! qui in discipulorum corde succensus cardeat! qui in discipulorum corde succensus cQuorsum haec tam longo repetita principio? ne a me quaeras pueriles declamationes, sententiarum flosculos, uerborum lenocinia et per fines capitum singulorum acuta quaedam breuiterqu# conclusa, quae plausus et clam ores excitent audien. tum. amplexetur me modo sapientia et Abisag nostra, quae numquam senescit, in meo requiescat sinu. inpolluta est uirgi\'nitatisque perpetuae et in similitudinem Mariae, cum cotidie generet semperque parluriat, . incorrupta est. hinc reor dixisse et apostolum spiritu feruentes et in euangelio dominum praedicasse, quod in fine mundi, quando iuxta prophetam Zacha. riam stultus pastor esse coeperit. sapientia decrescente refrigescet caritas multorum. andi igitur, ut beatus Cypnanus ait, non diserta, sed fortia. audi fratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos
Abbreviated transcription (Latin):
biguum ẽ. s inp̃senti loco iuitutem sonat ꝙ
amplior sit insenib ⁊ redundans ac larga sa¬
pientia. inalio autem loco suꝑfluus quasi
ñ neces sanus ponitur. abisag autem .i. igi
ut ita dicam depelago ueniens fremitꝰ au¬
ditur. Ex qͦ ostenditur habundantissimũ
⁊ ultra bumanam uocem insenib diuini ser¬
monis tonitilum commoran. Forro suna¬
mitis in lingua nrã coccinea dicitur ut si¬
gnific całe sapientiã ⁊ diuina lectione fer¬
uere. ꝙ lic: dominici sanguinis indici sacͣ¬
m̃tum: tam̃ ⁊ feruorem ostendit sapientiȩ.
U ñ ⁊ obstemx illa ingenesi coccinũ ligat ĩ ma¬
nu phares qͥ ab eo ꝙ pauetem diuiserat: du¬
os ppłos ante separantem: diuisoris .i. pharẽ
eccłȩ resticulam mist̾ium sanguinis ꝯtinẽtẽ
ut iercho ꝑeunte domus eius saluaret̃ ap¬
pendit. uñ ⁊̃ in alio loco deuins scĩs scͥptu¬
ra cominemorat. hisunt qͥ uenenint de ca

Expanded text:
biguum est; sed in praesenti loco virtutem sonat, quod biguum est; sed in praesenti loco virtutem sonat, quod amplior sit in senibus, et redundans ac larga sapiennon necessarius, ponitur. Abisag autem, id est,ut ita dicam de pelago veniens fremitus auditur: ex quo ostenditur abundantissimum et ultra humanam vocem in senibus divini sermonis tonitruum commorari. Porro Sunamitis, in lingua nostra, coccinea, dicitur, ut significet calere sapientiam, et divina lectione fervere. Quod licet Dominici sanguinis indicet sacramentum, tamen et fervorem ostendit sapientiae. Unde et obstetrix illa, in Genesi , coccinum ligat in manu Phares, qui ab eo, quod parietem diviserat duos populos ante separantem, Divisoris nomen, id eEcclesiae resticulam mysterium sanguinis continentem, ut, Jericho pereunte, domus ejus salvaretur, appendit . Unde etiam in alio loco de viris sanctis Scriptura commemorat: « Hi sunt, qui venerunt de
Abbreviated transcription (Latin):
renonem. ⁊ eleantem. qͥ iamȩtate longeua ĩ
sapientiȩ studus floruerunt. Ad poetas ueni¬
o.homerum. hesiodum. simonidẽ. tesicoꝵ.
qui grandes natu. cigneum nescio quid.⁊ so¬
into duicuis uicina morte ceciner᷑. Sõphocdes
cum ꝓpt̃ nimiã senectutẽ ⁊ rei familiarꝰ negli¬
gentiam afiliis accusaret᷑̃ am̃tiȩ: edippi fabu¬
lam quamnuꝑ scͥpserat recitauit uidicib. ⁊
tantum sapientiȩ mętate iaifracta specim̃ de¬
dit: ut seuentatem trbunalium infauorẽ the¬
atii conuerteret. Necmirtm cum etiam cato
censorius ⁊ romani generis dissertissimus ⁊ iã
senex grecas litteras discere nec erubuent nec
desꝑauĩt. Certe homerus refert ꝙ de lingua
nestoris iamuetuli ⁊ pene decrepiti dulcior
melle oratio fluxent.S ipsius nominis abi¬
sag sacramentum sapientiam senum indicat
ampliorẽ. Inĩp̃tatur enim pater ms suꝑ flu¬
us ł patris mei iugnus. Uerbum suꝑflui am¬

Expanded text:
Zenonem, et Cleantem, qui jam aetate longaeva in Zenonem, et Cleantem, qui jam aetate longaeva in sapientiae studiis floruerunt. Ad Poetas venio, Homerum, Hesiodum, Simonidem, Stesichorum, qui grandes natu, cygneum nescio quid, et solito dulcius, vicina morte, cecinerunt. Sophocles cum propter nimiam senectutem et rei familiaris negligentiam, a filiis accusaretur amentiae, Oedipi 257 fabulam, quam nuper scripserat, recitavit judicibus; et tantum sapientiae in aetate jam fracta specimen dedit, ut severitatem tribunalium in theatri favorem verteret. Nec mirum, cum etiam Cato Censorius, Romani generis disertissimus jam et senex, Graecas litteras discere, nec erubuerit, nec desperaverit. Certe Homerus refert, quod de lingua Nestoris, jam vetuli et pene decrepiti, dulcior melle oratio duxerit. Sed et ipsius nominis Abisag sacramentum, sapientiam senum indicat ampliorem. Interpretatur enim, pater meus superfluus, vel patris mei rugitus. Verbum superflui, am
Abbreviated transcription (Latin):
Nec h dico ꝙ iniuuenib ⁊ adhuc solidioris eta¬
frequentia scientiam consequuti s̃ frgeat sa¬
pientia quȩ inpłisq senib etate marcescit:
s qd̾ ad olescentia multa corꝑis sustinet bella
⁊ int̃ incentiuauitiorum ⁊ camis titillatio ẽs
quasi ignis inlignis uindib suffocet᷑ ut suũ
ñ possit explicare fulgorem. Senectus uͦ eoꝵ
qui abolescentiam suam honestis actib instiu¬
xenint ⁊ inlege dominimeditati s̃ die ac nocte:
etate fit doctior usuinstructior ꝓcessu tꝑis
sapientior ⁊ ueterum studiorum dulcissimos
themostedes cum expletis centum septẽ anniᷤ
semori cerneret: dixisse fertur exdolore qd̾ tẽ
egrecłetur euita qñ saꝑe cepissi. Plato octogin¬
ta uno anno scͥbens mortuus ẽ. ⁊ socrates no¬
naginta nouem anno indocendi scͥbendiq
dolore laboreq compleuit. Taceo cetero phi¬
losophos. pytagorã. democritũ. senoceratem.

Expanded text:
Nec hoc dico, quod in juvenibus et adhuc solidioris aetaNec hoc dico, quod in juvenibus et adhuc solidioris aetafrequentia scientiam consecuti sunt, frigeat sapientia, quae in plerisque senibus aetate marcescit, sed quod adolescentia multa corporis sustinet bella, et inter incentiva vitiorum et carnis titillationes, quasi ignis in lignis viridibus, suffocetur ut suum non possit explere fulgorem. Senectus vero eorum, qui adolescentiam suam honestis actibus instruxerunt et in lege Domini meditati sunt die ac nocte , aetate fit doctior, usu tritior, processu temporis sapientior, et veterum studiorum dulcissimos Themistocles cum repletis centum septem annis se mori cerneret, dixisse fertur: « sese dolere quod egrederetur de vita quando sapere coepisset. » Plato octoginta unius annorum scribens mortuus est. Socrates nonaginta novem annos in docendi scribendique doloreque labore complevit. Taceo caeteros philosophos, Pythagoram, Democritum, Xenocratem,
Abbreviated transcription (Latin):
calefaceret. tam scã ut calentem ad libidinem
ñ ꝓuocaret : Exponat sapientissimus salomõ
patris sui delitias. ⁊ pacificus bellatoriur nar¬
ret amplerus. Posside sapientiam posside in¬
telligentiã. ne obliuiscans ⁊ ne declinauers a
uerb̾oris mei ne dereliquens eam ⁊ apprehẽdet
te. ama ilam ⁊ exaltabit te. Pnncipium sapi¬
entiȩ pꝰside sapientiam ⁊ in omni pꝰsessione tu¬
a pꝰside intelligentiam. cͥciumda illam ⁊ exalta¬
bit te. honoraillam ⁊ amplexabitur te ut det
capiti tuo coronam grãrum. corona qͦ delitiaꝵ
ꝓteget te. Omnes p̾ene iuirtutes corꝑis mutan¬
t᷑ insenib ⁊ crescente sola sapientia decrescunt
norum susceptio. defensio pauꝑum. instantia.
orationum ⁊ ꝑseuerantia. uisitatio languen-¬
tium. labor manuum unde p̃beantur elemo¬
sine.q ne sermonẽ longuis trahã cuncta q̃
ꝑ corpus exercentur fracto corꝑe ininora fuit.

Expanded text:
calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem non provocaret? Exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias, et pacificus bellatoris viri narret amplexus. « Posside sapientiam, posside intelligentiam, ne obliviscaris, et ne declinaveris a verbis oris mei. Ne dereliqueris eam, et apprehendet te; ama illam, et servabit te. Principium sapientiae posside sapientiam, et in omni possessione tua posside intelligentiam. Circumda illam, et exaltabit te. Honora illam, et amplexabitur te, ut det capiti tuo coronam gratiarum, corona quoque deliciarum proteget te . » Omnes pene virtutes corporis mutantur in senibus, et, crescente sola sapientia, decrescunt norum susceptio, defensio pauperum, instantia orationum, et perseverantia, visitatio languentium, labor manuum, unde praebeantur eleemosynae, et ne sermonem longius traham cuncta, quae per corpus exercentur, fracto corpore, minora fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
licosus quonbamuir. senectute frigescente nõ po¬
terat calefien. quentur itaq puella de uniuer¬
sis filuis isrł abisac sunamitis quȩ cumrege dor¬
miret ⁊ senile corpus calefaceret. Nonne tͥ uide
tur si occidentem sequans litteram. ł figñitũ
ẽẽ de mimo. ł atellanorum ludiera: frigidus
senex obuoluitur uestimentis ⁊ nͥ complexu ado¬
lescentulȩ ñ tepescit. uinebat adhuc bersabee.
suꝑerat abigail ⁊ reliquȩ uxores ⁊ concubinȩ qͥs
scͥptura cominemorat. omnes quasi frigidȩ re
pudiantur.⁊ inunius tantum grandeuus ca¬
lescit amplexib. Abraham multo dauid senior
fuit. ⁊ tamen uiuente sara aliam ñ quesiuit
urorem. Ysaac duplices dauid annos habuit¬
⁊ cum rebecca iam uetula nunqͣm refux̃. Taceo
de pͥorib ante diluuium uins qͥ pꝰ annos non¬
gentos ñdico senilib s pene iam curuosis ar¬
tub: nequaquam puellares quesuiere ꝯplexuᷤ.

Expanded text:
licosus quondam uir, senectute frigente non policosus quondam uir, senectute frigente non poterat calefieri. quaeritur itaque puella de uniuersis finibus Israhel Abisag -Somanitis, quae cum rege dormiret et senile corpus catur, si occidentem sequaris litteram, vel figmentum esse de mimo vel Atellanarum ludicra? Frigidus senex obvolvitur vestimentis et nisi conplexu adulescentiae non tepescit. Vivebat adhuc Bersabee, supererat Abigea et reliquae uxores eius et concubinae, quas scriptura commemorat: omnes quasi frigidae repudiantur, in unius tantum grandaeuus calescit amplexibus. Abraham multo Dauid senior fuit et tamen uiuente Sarra aliam non quaesiuit uxorem; Isaac duplices Dauid annos habuit et cum Rebecca iam uetula numquam refrixit; taceo de prioribus ante diluuium uiris, qui post annos nongentos non dico senilibus, sed paene iam cariosis artubus nequaquam puellares quaesiere conplexus;
Abbreviated transcription (Latin):
etis ame nepotiane limẽ ltttĩs trãs¬
mannis ⁊ erebro petiꝰ ut tͥ breui uo¬
lumine digeram p̃cepta uiuendi.⁊ qua roẽ isq̃¬
rectum xͥ tramitem teneat. nec ad diuersa. uitio¬
rum diuerticula rapiat᷑. Dum eẽm ad olescẽs
immo pene puer ⁊ pͥmos impetus lascuuenti
etatis ħemi duntia refrenarẽ: scͥpsi ad auuncu¬
lum tuum sc̃m eliodorum exortatoriam epłam
plenam lacriinis quenmonusq. ⁊ quȩ deserti
sodalis monstraret asfectum. S inilo oꝑe ꝓ
etate tunc lusimꝰ ⁊ calentib adhuc rethorũ studi¬
is atq doctiinis: quedam scolastico flore depinxi¬
mꝰ. Nunciam cano capite ⁊arata rugis fronte ⁊ in
star boum pendentib am̃to paleauis. frigidũ
obsistit cͥcum p̃cordia sangus. Uñ⁊ inalio loco
idem poeta canit. omnia feit etas animum qͦ
&. pꝰmodicum. Nunc oblita mͥtot carnina uox qͦ
menm.iam fug̃ ipsa. qd̾ ne degentili tantũ
luteratura ꝓferre uideam̃: diuinoꝵ uoluminũ

Expanded text:
etis a me, Nepotiane carissime, litteris transmarinis, et crebro petis, ut tibi brevi volumine digeram praecepta vivendi, et qua ratirectum Christi tramitem teneat, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Dum essem adulescens, immo paene puer, et primos impetus lascivientis aetatis heremi duritia refrenarem, scripsi ad avunculum tuum, sanctum Heliodorum, exhortatoriam epistulam plenam lacrimis querimoniisque et quae deserti sodalis monstraret affectum. Sed in illo opere pro aetate tunc lusimus et calentibus adhuc rhetorum studiis atque doctrinis quaedam scolastico flore depinximus. Nunc iam cano capite et fronte, star boum pendentibus a mento palearibus frigidus obsistit circum praecordia sanguis. unde et in alio loco idem poeta canit: omnia fert aetas, animum quoque et post modicum: nunc oblita mihi tot carmina, uox quoque Moerim iam fugit. Quod ne de gentili tantum litteratura proferre uideamur, diuinorum uoluminum
Abbreviated transcription (Latin):
sit ut uenderet. quicquid insumptus de tuo
tulens ꝓ lucro computa. Antiquum dictu ẽ.
auaro tam deẽ qd̾ hab: quam qd ñ hr̃. Creden¬
ai totus mundus diuitiarum ẽ. infideł autem
tes ⁊ omnia pꝰsidentes. Uictꝰ ⁊ uestitꝰ diuitiȩ xͥanor.
Si habes inpotestate remtuã. uende. Sin habe̾ ꝓice
collenti tunicam ⁊ pallium relinquendũ ẽ. Scili¬
e⁊ nͥ tu semꝑrecrastinans ⁊diem de die trahens.
cautȩ ⁊ pedetemptim tuas possess iuncłas uẽdi¬
areliquerunt. Uidua duo era mutit ingarophy¬
latium ⁊ p̃fert̾ croesi diuitiis. facile contẽpnit
omnia qui sc semꝑ cogitat cẽ moriturũ.

Expanded text:
sit ut venderet. Quidquid in sumptus de tuo sit ut venderet. Quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro computa. Antiquum dictum est: Avaro tam deest quod habet, quam quod non habet. « Credenti totus mundus divitiarum est. Infidelis autem  uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moriturum.
Abbreviated transcription (Latin):
cdustria sic ꝓlata s̃. ⁊ͣ nisticam contionem faciliꝰ
instiuerent.⁊ inuna eademq sententia aliter
doctus alit̃ audiret indoctꝰ. N sum tampetulãs
caꝑe quorum radices incelo fixe sunt.S uelle
fateor. Sedenti me p̃fero magistrum rennuẽs.
comitem spondeo. Petenti datur pulsantiaꝑi¬
t᷑. querẽs inuenit. Discamus int̾ris quorũ nob̾
scientia ꝑ seueret incelo. Obuiis te manib. exci¬
piam. ⁊ ut ineptȩ aliquid ac de hermagore tu¬
miditate effundam. quicquid quesieri tecum
scire conabor. Habes ħ amantisimũ tui frẽm eu¬
sebium. qͥ litteraꝵ tuaꝵ mͥ grãm duplicauit.
referẽs honestatem morum tuoꝵ. contemptum
scłi. fidem amicitiȩ amoremxͥ. Nam prudenti¬
am⁊ eloquii uenustatem ⁊̃ absq illo epła p̾fe
rebat. festina queso te. ⁊ herenti in salo naui¬
culȩ funem magis p̃cide quam solue. Nemore¬
nuntiaturus scło bene pot̃ uendẽ quȩ conte p̃¬

Expanded text:
dustria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius dustria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. non sum tam petulanstus in terra capere, quorum radices in caelo fixae sunt; sed uelle fateor, sed eniti prae me fero: magistrum rennuens comitem spondeo. petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens inuenit. discamus in terris, quorum nobis scientia perseueret in caelo. Obuiis te manibus excipiam et, ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicauit referens honestatem morum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. nam prudentiam et eloquii uenustatem etiam absque illo iprebat. Festina, quaeso te, et haerentis in salo naviculae funem magis praecide, quam solve. Nemo renuntiaturus saeculo bene potest vendere, quae contemp
Abbreviated transcription (Latin):
lȩ micant. discurr̃ fulgura. pedes habentrectoᷤ
⁊ insublime tendentes. t̾ga pennata ⁊ uͥq uo¬
litantia. tenent semittuo s̃q ꝑplexis. ⁊ quasi
eccłas. octaua enim adhebreos apleriꝰq extra
numerimponit᷑. Cimotheũ instruit ac titũ
philomenem ꝓfugituo famulo dep̾catur suꝑ
nudã quid sonare uident᷑ hystoriã.⁊ nascentis eccłẽ
infantiã texere. s sinouerimꝰ scͥptorẽ eoꝵ lucã medi¬
misticas. tam succuictas.⁊ breues pant ⁊ longas.
breues inuerb̃. longas insententiis. utranis sit qͥ
ñ eorum lectione cõcutiatur. apocalipsis ioħis
tot habr sacram̃ta quot uerba. Parum dixi ꝓ
merito uoluminis laus omnis inferior ẽ. In
nicħ aliud nosse nicħ querere. ñne tͥ uidet᷑ iã
hic interris regni cęlestis habitaculum: Nolo
offendans inscuptuns scĩs simplicitate quasi
ulitate uerborum. quȩ ł uitio in t̾p̃tũ ł de in¬

Expanded text:
lae micanlae micanet in sublime tendentes, terga pennata et ubique volitantia. Tenent se mutuo, sibique perplexi sunt, Ecclesias: octava enim, ad HEBRAEOS, a plerisque extra numerum ponitur. TIMOTHEUM instruit ac TITUM, et PHILEMONEM pro fugitivo famulo deprecatur. Super nudam quidem sonare videntur historiam et nascentis Ecclesiae infantiam texere; sed si nomysticas quam succinctas et breues pariter et longas: breues in uerbis, longas in sennon in earum lectione caecutiat. APOCALYPSIS JOANNIS tot habet sacramenta quot verba. Parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferior est; innihil aliud nosse, nihil quaerere, nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de in
Abbreviated transcription (Latin):
turasq uerborum. ⁊ p̃tmissȩ in regum libriᷤ tã¬
guntur historiȩ.⁊ innumerabiles ex plicantur
eũgłii questiones. esdras ⁊ necinias aduitor ui¬
delic ⁊ consolator adomino inunũ uolumen
artantur. instaurant templum. muroᷤ extru¬
unt ciuitatiᷤᷤ omnisq turba ppłi redeuntiᷤᷤ in
patuam. ⁊ descͥptio sacerdotum. leuitaꝵ. isrłiᷤ.¬
ꝓselitorum familia. muror ⁊ turnum oꝑa di¬
uisa. aliud incortice p̃ferunt aliud retinent in
medulla. Ceris me scͥpturanum amore rap¬
tũ excessisse modum epłȩ ⁊ tñ non implesse ꝙ
uolui. Auduumꝰ tantũ quid nosse qͥd cupere
debeamꝰ. ut ⁊ nos qͦ possimus dicere. Cõcupi¬
ut anima mea desidare iustificatione̾ tuaᷤ in
omui tꝑe. Ccrerum socraticum illd̾ implet᷑ ĩno
testam̃tum. Matħs. marcꝰ. lucas. ioħs. qͣdri¬
ga domini x. ueruim chirubin. ꝙ int̾p̃tat᷑ sciẽ¬
tiȩ multitudo. ꝑ totum corpꝰ oculan s̃. scintil¬

Expanded text:
turasque uerborum et praetermissae in Regum libris tanguntur historiae et innumerae explicantur euangelii quaestiones. Esdras et Neemias, adiutor uidelicet et consolator a domino, in unum uolumen artantur: instaurant templum, muros extruunt ciuitatis; omnisque illa turba populi redeuntis in patriam et discriptio sacerdotum, Leuitarum, Isrs familias murorum ac turrium opera divisa, aliud in cortice praeferunt, aliud retinent in medulla. Cernis me Scripturarum amore raptum, excessisse modum epistolae, et tamen non implesse quod volui. Audivimus tantum quid nosse quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: Concupiuit anima mea desiderare in stificationes tuas in omni tempore. ceterum Socraticum illud inpletur in ntestamentum: Mattheus, Marcus, Lucas, Iohannes, quadriga domini et uerum cherubin, quod interpretatur \'scientiae multitudo\', per totum corpus oculati sunt, scintil
Abbreviated transcription (Latin):
extollitur: nec uituꝑatioẽ frangit᷑. ñ diuituᷤ̃ tu¬
in⁊ ñ cc̃hitur pauꝑtate. ⁊ leta contempnit ⁊ trs¬
stia. E diem sol ñuret eum. neq luna ꝑ noctẽ.
Nolo te orare inangulis plateaꝵ ne rectum it̃
p̃cum tuaꝵ frangat aurappłaris. Nolo te dila¬
tare fimbrias ⁊ ostentui hab̾e phylacteria ⁊ cõ¬
mecum lector intelligiᷤ quid taceã ⁊ quid mag̃ ta¬
hab̾e fautorẽ ñ aspectus hominũ. Uis scire qualẽ
temꝑantiã. fortitudinẽ. His cęli plagis include.
ferat. nicħ ħ monili p̃ciosiꝰ. nicħ̾ bacgeminarũ
uauetate distinctiꝰ. Ex omni parte decorar. cin¬
geriꝰ atq ꝓtegenꝰ ⁊ ornam̃to tͥ s̃ ⁊ munimini. gẽ¬
mȩ uertunt᷑ inscuta. Caue qͦ ne aut linguã au
aures habeas prurientes .i. ne aut ipse alus de¬
trahas: aut alios audias detrahentẽ. Sedẽs in¬
ꝗt aduersꝰ frem tuum loquebaus detrahẽdo.¬
⁊ adueisus filium matͥs uiȩ ponebaᷤ scanbalũ

Expanded text:
atione frangitur, non divitiis tumet, non contrahitur paupertate, et laeta contemnit et tristia. Per diem sol non uret eum neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura ptare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conhetae. Fidelis mecum lector intelligis quid taceam et quid magis tahabere fautorem, non aspectus hominum? Vis scire quales temperantiam, fortitudferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeris: et ornamento tibi sunt et munimini: gemmae vertuntur in scuta. Cave quoque, aut linguam, aut aures habeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahas, aut alios audias detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris: et adversus filium matris tuae ponebas sc
Abbreviated transcription (Latin):
sorbitiuncłas delicatas ⁊ contrita holera. beta¬
rumq sucum ñ calice sorb̾e s concha. apudor
ñ erubescimꝰ istiusmodi ineptiis nec ted suꝑsti¬
tioĩs. insuꝑ ⁊̃ famam abstinentiȩ indelitusq̃¬
rimꝰ. fortiꝰsimũ ieiuniũ ẽ aqua ⁊ panis .S qr¬
głam ñ hĩ ⁊ om̃s pane ⁊ aqua uiuimꝰ quasi pu¬
blicum ⁊ cõmune ieiuniũ ñputat᷑. Caue ne bo¬
minũ rumusculoᷤ aucuperiᷤ. ne in offensã dĩ po¬
puloꝵ laudẽ ꝯmutes. Si adhuc inquit apłs

Expanded text:
sorbitiunculas delicatas et contrita holera betasorbitiunculas delicatas et contrita holera betarumque sucum non calice sorbere, sed conca. pro pudor, non erubescimus istiusmodi ineptiis nec taedet superstitionis! insuper etiam famam abstinentiae in deliciis quaerimus. fortissimum ieiunium est aqua et panis; am non habet et omnes pane et aqua vivimus, quasi publicum et commune ieiunium non putatur. Cave, ne hominum rumusculos aucuperis, ne offensam Dei populorum laude commutes. Si ad
Abbreviated transcription (Latin):
nem aut palmarlum fitictꝰ ex pͥmunt᷑ inliqͦrẽ coc¬
tisq frtigib aquapinguior colorat᷑. quicquid in¬
ebriat ⁊ statum m̃tis euertit. fuge similit᷑ utui¬
motheo dolenti stomachũ modicauimi sorbitio
relaxata ẽ. s modumetatis ⁊ ualitudini ꝓ corpo¬
rum qualitate exigimꝰ inpotando. ꝙ si ab̾q ui
no ardeo ⁊ adolescenti inflaminor calore ⁊ tenu¬
ato sanguine suculento ualidoq sum corpore.
libenter cauebo poculum in qͦ suspitio ueneni
ẽ. Pulchre dicit᷑ ap̃ grecõ s nescio utium ap̃noᷤ
equȩ resom. Pingiis uenter ñgignit tenuem
sensum. Cantum tͥ ieiunioꝵ unpone quatũ
ferre potes. Simt tͥ ieiunia pura. casta. simpliti
caricas.piꝑ. nuces. palmaꝵ fructꝰ. similã. mel.
pistatia: Tot hortoꝵ cultura uerat᷑. ut cibarioñ
uescam̃ pane. Audio p̃terea qͥsdam cc̃ rerũ ho¬
minũq naturã aquam ñ bib̾e nec uesci pane.s

Expanded text:
nem, aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem, cocnem, aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem, coctisque frugibus, atque pinguior coloratur. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, fuge similitmotheo dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualino ardeo adolescentia, et inflammor calore sanguinis, et succulento validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio veneni est. Pulchre dicitur apud Graecos, et nescio an apud nos aequetenuem\'. Tantum tibi ieiuniorum inpone, quantum ferre potes. sint pura, casta, simpliciacaricae, piper, nuces, palmarum fructus, simila, mei, pistatia, tota hortorum cultura nexatur, ut cibario nou uescamur pane. audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam aquam non bibere nec uesci pane, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ante forẽ sacerdotiᷤᷤ dnĩ cracifixi ⁊ pauꝑis. ⁊ qͥ
cibo qͦ uescebatur alieno lictores consulum ⁊ mi¬
lites excubare udicẽq ꝓuintiȩ melius uis ap̃
te prande quam inpalatio. qd̾ si obtendis faceͣ¬
te hecut roges ꝓ miseris atq subiectis: uidex scłi
pliis deferet clico continenti quã dium ⁊ magis
scĩtatem tuam ueneratur quã opẽ. aut sitał
ẽ quiñ audiat cłicos nͥ it̃ fialas libent᷑ carebo
confidẽ in domino. quam considero in. homine.
Melius ẽ sꝑare indomino: quam sꝑare ĩ pͥn¬
cipib. Nunquã uinum. redolea neaudias il¬
lud phylosophi. ħ ñ ẽ osculum porrigẽ s ꝓ
uetus lex ꝓbibr. qui altano serant: iunũ
⁊ siceram ñbibant. Sicera hebreo sermone oĩs
potio nuncupat᷑ quȩ inhebriare pot̃. siue illa.
quȩ ferm̃to conficitur. suie pomoꝵ suco. aut
cum fain deqͥ curtur indulct̃ ⁊ barbarã potio¬

Expanded text:
est ante fores Sacerdotis Christi crucifixi et pauperis, et qui est ante fores Sacerdotis Christi crucifixi et pauperis, et qui cibo quoque vescebatur alieno, lictores Consulum, et milites excubare, judicemque provinciae melius apud te prandere, quam in palatio. Quod si obtenderis te facere haec, ut roges pro miseris atque subjectis, JUDEX SAECULI plus deferet Clerico consanctitatem tuam ueneratur quam opes; aut, si talis est, qui non audiat clericos nisi inter fialas, libenter carebo confidere in Domino quam confidere in homine. Melius est sperare in Domino quam sperare in principibus. Nunquam vinum redoleas, ne audias illud philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sedet vetus lex prohibet. Qui altario serviunt, vinum et siceram non bibant . Sicera, Hebraeo sermone, omnis potio nuncupatur quae inebriare potest, sive illa quae frumento conficitur, sive pomorum succo, aut cum favi decoquuntur in dulcem et barbaram potio
Abbreviated transcription (Latin):
mãmona. qͥd suscipinꝰ ⁊ amamꝰ ꝙ petrꝰ se ñ hab̾e
testat᷑. alioqͥn sitantũ literã sequim̃. ⁊ ĩ auro atq
diuituᷤ simplex delectat hystoria. cũ auro obser¬
uemꝰ retã. ducant pontisices rͥ uxores uirginẽ qͣm¬
uis bonȩ mñti sit qͥ cicaiͥtem habuit.⁊ deformis ẽ pͥ¬
uet᷑ a sacerdotio lepͣ corꝑis. animȩ uitus p̃ferat᷑.
Crescamꝰ ⁊ multiplicem̃ ⁊ repleamꝰ t̾ram. nec ĩmo¬
lemus agnũ necmisticũ pascha celebremꝰ. qr hȩc
abꝰq templo fieri lege ꝓhibent᷑. figamus septimo
m̃se tab̾naculũ. ⁊ solempne ieuinium bucina cõ¬
crepemꝰ. ꝙ si hec omina sꝑitalib sꝑitalia ꝯparã¬
tes sciente̾q cum paulo ꝙ lersꝑitalis ẽ ⁊ dauid ũ¬
ba cantanteᷤᷤ reuela oculos meos ⁊ considabo mira¬
bilia de lege tua sicintelligamꝰ ut dñs qͦ nr̃ intł¬
lex̃ ⁊ int̃p̃tatus ẽ sabbatũ. aut aurũ repudiemꝰ
cumct̃ĩs suꝑstitionib uideoꝵ. aut si aurũ plac:

Expanded text:
e testatur?. alioquin, si tantum litteram sequimur et in auro atque diuitiis simplex nos delectat historia, cum auro obseruemus et cetera: ducant pontifices Christi uxores uirgines; quamuis bonae mentis sit, qui cicatricem habuerit et deformis est, priuetur sacerdotio; lepra. corporis animae uitiis praeferatur; crescamus et multiplicemur et repleamus terram; nec immolemus agnum nec mysticum pascha celebremus, quia haec absque templo fieri lege prohibentur; figamus septimo mense tabernaculum et sollemne ieiunium bucina concrepemus. quodsi haec omnia spiritalibus spiritalia conparantes scientesque cum Paulo, quod lex spiritalis est, ba cantantes: Revela oculos meas et considerabo mirabilia de lege tua sic intellegamus, ut dominus quoque nsabbatum, aut aurum repudiemus cum ceteris superstitionibus Iudaeorum aut, si aurum placet,
Abbreviated transcription (Latin):
litatiꝰ. faciliꝰ ẽ camelum ꝑ foram̃ acꝰ transire quã di¬
uitem intrare inregnũ dĩ. b autem ñ tam diffisi¬
le ẽ quã impꝰsibile. Nũquã enimfieri pot̾ ut came
semita ⁊ rectã uiã dimittimꝰ.⁊ oneram̃ inmũditi¬
is. siue ponde delictoꝵ. regnum dĩ ingredi ñua¬
lemꝰ. qd̾ si deponamꝰ grauissimã sarcinã. ⁊ assuina¬
mꝰ nob̾ pennaᷤ columbȩ. uolabimꝰ⁊ requiescemꝰ ⁊
dicet᷑ de nob̾. Sidormiatis int̾medio cleroᷤ penne¬
columbȩ deargentatȩ. ⁊ postiora. dorsi eius ĩ pal¬
lore aun. dorsum nim̃ qd pͥmuminforie erat
⁊ graui sarcina p̃mebat᷑. habeat uirorẽ auri. qd
unt̃p̃tat᷑ insensu.⁊ alas deargentatas q̃ intelli¬
gunt᷑ eloquia scͥpturaꝵ. ⁊ regnum dĩ intrare po¬
tenmꝰ. Dicunt apłi se omĩa qͥsua fuãnt dimisise¬

Expanded text:
am divitem intrare in regnum Dei. Hoc autem non tam difficile est, quam impossibile. Nunquam enim fieri potest, ut camelsemitas et rectam uiam dimittimus et oneramur mundi diuitiis siue pondere delictorum, regnum dei ingredi non ualemus. quodsi deponamus grauissimam sarcinam et adsumamus nobis pennas columbae, uolabimus et requiescimus et dicitur de nobposteriora dorsi eius in pallore auri. dorsum nostrum, quod primum informe erat et graui sarcina premebatur, habeat uirorem auri, quod interpretatur in sensu, et alas deargentatas, quae intelleguntur in eloquio - scripturarum, et regnum dei intrare poterimus. dicunt apostoli se omnia, quae sua
Abbreviated transcription (Latin):
edisserit. X. ẽ sensꝰ. Nominiꝰ xͥ iaom̃i loco bonꝰ odor
sumꝰ dõ ⁊ p̃dicatiois nr̃ȩ longe latȩq spirat flagrã¬
tia. S qr hoes suo arbitͥo d̾elictis̃. neq enĩbonũ
necesitate faciunt s uoluntate. ut credentes coro¬
nam accipiant. increduli supplitiis mancipent᷑.
suscipiunt siue ñ suscipiunt. inuitã trãsit aut
mino legermꝰ. eccepositus ẽ ħ inruinã ⁊ inresur¬
rectionẽ multoꝵ.⁊ insignum cui contradicet᷑.
solisq radioᷤ tam munda loca accipiant quã ĩ
munda. ⁊ sic inflorib qͦmͦ instercore lucent. nec

Expanded text:
edisserit. et est sensus: nominis Christi in omni loco bonus odor sumus deo et praedicationis nostrae longe lateque spirat flagrantia. sed quia homines suo arbitrio derelicti sunt - neque enim bonum necessitate faciunt, sed uoluntate, ut credentes coronam accipiant, increduli suppliciis mancipentur suscipiunt siue non suscipiunt, in uitam transit aut mino legerimus: ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum et in signum, cui contradicetur, solisque radimunda, et sic in floribus, quom do in stercore luceant: nec
Abbreviated transcription (Latin):
lat᷑ pacis. ꝙr ꝑ xp̃m ei rec̃ciliati sumꝰ qui ẽ pax nrã
qͥfec̃ utroq unũ. quii in alio locopax dĩ dr̃ suꝑans
omnẽ sensũ q̃ custodit corda cogitatione̾q scõꝵ. qͥar¬
dnĩ c̃seruat᷑. corpꝰ sisingłoꝵ. m̃broꝵ utat᷑ offituis.
uer bi grã. sioꝑet᷑ manus. pes ambulz. ocłs uibeat.
auriꝰ audiat. dentes cibo̾ molant. stomachꝰ coquat.
aluus digerat. aut sinulla parte mnbroꝵ trũcatũ ẽ.
corꝑa aut morte di soluta sint. ant si ut qͥdã uolt̃
reꝑta fuĩnt adhuc spirãtia hãnt debilitatẽ suas.
amputatã narẽ. ł abscisas manꝰ hñt:: gͦ integrũ cor
pꝰẽ deqͦ diximꝰ in alia questiõe ⁊ ñ tenẽs cap̃ ex qͦ oẽ
corpꝰ cõnexũ atq ꝯpactũ accip̃ aucm̃ tũ in abini

Expanded text:
r Christum ei reconciliati sumus; qui est pax nostra, qui fecit utraque unum : qui et in alio loco pax Dei dicitur, superans omnem sensum, quae custodit corda cogitationesque Sadomini conseruatur. corpus, si singulorum membrorum utatur officiis, uerbi gratia, si operetur manus, pes ambulet, oculus uideat, auris. audiat, dentes cibos molant, stomachus concoquat, aluus digerat aut si nulla membrorum parte truncatum est: orpora aut morte dissoluta sint aut, si, ut quidam uolunt, reperta fuerint adhuc spirantia, habeant debilitates suas, amputatas nares uel abscisas manus habeant? ergo integrum corpus est, de quo diximus in alia quaestione, et non tenens caput, ex quo omne corpus conex
Abbreviated transcription (Latin):
.&. qm̃h uoles approbare ꝓposuerat testimoniũ nascẽ¬
tiũ geminoꝵ: esau.⁊ iacob de quib scͥptũ ẽ maior ser¬
ur: minori.⁊ ĩmalachia legimꝰ ia cob dilexi esauaut
putare. Siesauz ia cob necdũ nati erãt. nec aliqd egerãt
boni aut mali. ut ł ꝓmererent᷑ dm̃ ł offenderẽt. ⁊ elec¬
tio eorũ atq abicctio ñmĩta singłoꝵ s uoluntatẽ e¬
ligentiꝰ : abitientiᷤ ostendit. qͥd gͦdicunꝰ : iniqͥ ẽ ds̃:
s cdm illud exemplũ ꝙ loqͥt᷑ ad moysen. miserebor cui
misertꝰ fuero. ⁊ miscdłiam p̃stabo cui miserebor. Si ħ

Expanded text:
et quoniam hoc uolens adprobare proposuerat testimonium nascentium geminorum Esau et Iacob, de quibus scriptum est: maior seruiet minori et in Malachia legimus: Iacob dilexi, Esau autem putare. si Esau et Iacob necdum nati erant nec aliquid egerant boni aut mali, ut uel promererentur deum uel offenderent, et electio eorum atque abiectio non merita singulorum, sed uoluntatem eligentis et abicientis ostendit, quid ergo dicimus ? inisecundum illud exemplum quod loquitur ad Moysen: Miserebor, cui misertus fuero; et misericordiam praestabo cui miserebor . Si hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
se marias in eũgłiis legimꝰ. unã matrẽ dnĩ salua¬
toris. alterã mat̾teram eius quȩ appellata ẽ mari¬
a cleophe. t̾niã mariam matrẽ iacobi ⁊ ioseph. qͣr¬
tam mariã magdalenen. licr alii matrẽ iacobir
ioseph mat̾teram eiꝰ fuisse ꝯtendãt. s̃ nulli ut
se liberent questione inmarcounã uolt̃ eẽ de
mariis. s ñ ad ditũ cogno m̃ magdalene. ⁊ ex suꝑ¬
fluo scͥptoꝵ inoleuisse uitio qd̾ pͥmũ eũgłista nõ
scͥpserit. Nob̾aut̃ simplex uidet᷑ ⁊ aꝑta responsio
scãs feminas xͥ absentiam ñ ferentes ꝑ totã noctõ
ñ semel ł bis. s crebro ad sepuicrũ dm̃cuc̾risse.
p̃sertĩ cum t̾remotꝰ ⁊ saxa disrpta. ⁊ sol fugiens
⁊ rerũ natura t̾bata.⁊ qd̾ hismauis ẽ desidiũ sal¬
uatoris somuum ruꝑit feminaꝵ. Quomͦ rur¬
ta matħm maria maglalene uesꝑe sabb̃i cũ
alt̾a maria aduoluta pedib saluatoriᷤ. scd̾m io¬

Expanded text:
se Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluase Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim cum terrae motus et saxa disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum ruperit feminarum. Quomodo iuxta Matheum Maria Magdalene uespere sabbati cum altera Maria aduoluta pcdib