comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uno gradiebantur ꝑgentes ⁊ mugientes neq declinabant ad
dexterã neq ad simstrã. Bethlames: interpretatur dounis
solis. Si ergo ad eterni solis habitationẽ tendimus: ab it¬
nere dei ꝓ carnalibus affectibus nou declinenius. Pensãd̃¬
ñ ab itiuere gressus flcctũt. sic predicatores dei ⁊ quilib fidelẽ
uitra eccłiam esse debent ut ꝓxinus cõpaciantur per karita¬
tem. nec dei exorbitent ꝑ cõpassionẽ. Archa quippe si pperposita
bethsames pergere est: cũ suꝑna scientia ad interne lucis ha¬
bitaculũ ꝓpinquare. qͥd uere facimus: cũ ꝓ affectu ꝓpiuiquor
non declinamus. Sic cm̃ incedere debent qui sacre legis in¬
go suppositi: per internã scientiã archã dei portant. ut ꝓti¬
gitur dura sit: aut plus tacta sit in fletu remissa. Capłiu.xi
Ongregati maiores natu de isrłꝰ uenerũt ad samuelẽ
in ramatha. dixerũtq ei. Ecce tu semusti et filii tui
non ambulant in miis tuis. constitue nobis regẽ ut iudicet

Expanded text:
non declinabant neque ad dextram, neque ad sinistram . Bethsames, intrepretatur domus solis. Si igitur ad aeterni Solis habitationem tendimus, ab itinere Dei pro carnalibus affectibus non declinemus. Pensandtamen ab itinere gressus flectunt. Sic praedicatores Dei, et quilibet fideles intra Ecclesiam esse debent, ut proximis compatiantur per charitatem, nec de via Dei exorbitent per compassionem. Arca Dei superposita, Bethsames pergere, est cum superna scientia ad internae lucis habitaculum propinquare. Quod vere facimus, cum pro affectu propinquorum non declinamus. Sic enim incedere debent qui sacrae legis jugo suppositi per internam scientiam arcam Dei portant. Quatgitur, dura sit; aut plus tacta, sit in fletu remissa. CAP. XIongregati majores natu de Israel venerunt ad Samuelem in Ramatha, dixeruntque ei: Ecce tu senuisti, et filii tui non ambulant in viis tuis: constitue nobis regem, ut judicet
Abbreviated transcription (Latin):
Slistimi tulerũt archã dei. ⁊ asportauerũt eã in azotũ.
Azotꝰ: interpretatur ignis prĩs. nel incẽdiũ. Bene¬
antẽ sic nocatur locus ubi erat ydolũ dagon. quia aduẽtꝰ
arhe ĩ azotũ erat incendiũ diaboli prĩs oĩm ĩiquoꝵ dagon:
qui interpretatur piscis tristitie. ⁊ sig̃t diabolũ. qui in ma¬
ri huius seculi deuorat peccatores. qui ⁊ in iob leuia thã. ⁊
beemoch nruncupatur. Caput dagõ ⁊ dne palme manũ et.
absase erant suꝑ limẽ. Caput diaboli sig̃t superbiã. qͥ¬

Expanded text:
asportaverunt eam in Azotum . Azotus interpretatur ignis patris, vel incendium. Bene sic vocatur locus ubi erat idolum Dagon, quia adventus arcae Dei in Azotum erat incendium diaboli patris omnium iniquorum. Dagon, qui interpretatur piscis tristitiae, significat diabolum, qui in mari hujus saeculi devorat peccatores, qui et in Job Leviathan, et Behemoth , nuncupatur. Caput Dagon, et duae palmae manuum ejus abscissae erant super limen . Caput Dagon, significat superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
unt per barbam. Sicut enĩ in salnus infirmitas. sic uirtus in ban¬
ba ostenditur. Texit ergo uirtutẽ suam corpore infirmitatis sue.
ꝙ foris infirmabatim tanꝙͣ saliua apparebat. iitus: diuina uirtꝰ
Aet opressi ere alieno. ⁊ anaro aĩo. et factus est eorũ punceps
dauid idest xp̃s punceps fit eoꝵ qui opressi sunt ere alieno idest cẽ¬
su pectatorũ quem diabolo pecsoliunt. Dñ em̃ echibent membra sua

Expanded text:
unt per barbam: sicut enim in salivis infirmitas, sic virtus in barba ostenditur. Texit ergo virtutem suam in corpore infirmitatis suae; et quod foris infirmabatur, tanquam saliva apparebat, intus autem divina virtus, et oppressi aere alieno, et amaro animo; et factus est eorum princeps . David, id est Christus, princeps fit eorum qui oppressi sunt aere alieno, id est censu peccatorum, q
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ante interiit. ꝙͣ peperit nuũ. nec synagoga ex toto ĩteriit.
dixerunt ei. Ne tieneas quia filiũ peperisti. credens synago¬
ga consolatur. sed desperans misericordie nec aĩaduertit.
uec sobolem nouã deputat gle̾. s ignominie. Unde sequit᷑

Expanded text:
non ante interiit quam vivum peperit; nec Synagoga ex toto interiit anon ante interiit quam vivum peperit; nec Synagoga ex toto interiit adit. Ne timeas quia filium peperisti. Credentes Synagogam consolantur, sed desperans minime animadvertit; nec sobolem novam deputat gloriae, sed ignominiae, unde sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
hi sũt sacerdotes philistũ cadentes poculo scilic demones. qͥ.¬
scilicz poculo superbie debriati ceciderunt et ip̃i et hoĩes per¬
uertere festinãt. Contra quos isrł idest fideles ne cadent sed
superent : castra metantur iuxta lapidẽ adiutorii idest legẽ
ciũt. inmmundi sp̃s. acrioia ac noua certamina construũt.
unde eos ĩ sius uiribus confidentes. ⁊ ĩ humana sapiencia
gloriantes. ac ꝑ ħ grãm enuaugelii contẽpnentes. quasi
quatuor milia inmundi spiritus facile ꝓsternũt. Capllu .uii.¬
Richa dei capta est. duoq filii hely mortui sũt. ofui ⁊
phinces. Archa ab alienigenis capta testamentũ ad
gentes transiturũ significat. Moritur hely. moriuntur ⁊ fi
iii. quia deficit pontificatꝰ cũ sacerdotio uetĩ. gurus autẽ eiꝰ
uxor phinees pregnãs erat: nicinaq partui. ⁊ audito nũtio
quia capta esset archa dei. ꝙ mortuus est ⁊ socer suus. ⁊ ir¬
suus incuruauit se. ⁊ peperit. ⁊ mortua est. Uxor sacerdotis

Expanded text:
hi sunt credentes. Philistiim cadentes poculo, scilicet daemones, qui poculo superbiae inebriati et ipsi ceciderunt, et homines pervertere festinant. Contra quos Israel, id est fideles ne cedant, sed superent, castrametantur juxta lapidem adjutorii, id est legem ciunt, ideoque acriora ac nova certamina construunt, unde in suis viribus confidentes et in humana sapientia gloriantes, ac per hoc gratiam Evangelii contemnentes, quasi quatuor millia, immundi spiritus facile prosternunt. Juxta lapirca Dei capta est: duo quoque filii Heli mortui sunt, Ophni et Phinees . Arca ab alienigenis capta, testamentum ad gentes transiturum significat. Moritur Heli, moriuntur et filii ejus, quia deficit pontificatus cum sacerdotio veteri. Nurus autem ejus, uxor Phinees praegnans erat vicinaque partui. Et audito nuntio, quod capta esset arca Dei, et mortuus esset socer suus, incurvavit se, et peperit, et mortua est. Uxor sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
buat uirtutibus uirtutes subnectens. Capitulũ. Tertium.
fui: discalciatus: uel insania conuersionis. Phinces: os
nutũ scribas ⁊ phariz eos delignant. eui fili t elpdicinit:
quia hely typũ tenet sacerdotũ. Ip̃i quia nõ receperũt gr̃am uel¬
rierũt habere a confessione xp̃i. ⁊ quia noluerũt suscitare semẽ
fidei ic̃o defũto fr̃ĩ meruerũt fieri discalciati. ⁊ esse extra sortem
corũ. De quibus dicitur. Calciate pedes ĩ preparatione euuãgelii
pacis. ⁊ quia conati sunt nomẽ sponsi sibi nõ xp̃o nendicare. ect̃a
usurpare: nudi remanserũt ab oĩ dignitate. discalciati ab exẽplis
patriarcharũ ⁊ ꝓpsxtarũ. Unde silo ubi sacerdotes fuerũt: interp̃¬

Expanded text:
buat, virtutibus virtutes subnectens. CAP. III. buat, virtutibus virtutes subnectens. CAP. III. phni , discalceatus vel insania conversionis, Phinees, os mutum, Scribas et Pharisaeos significant. Qui filii Heli dicuntur, quia Heli typum tenet sacerdotii. Ipsi, quia non receperunt quod lione Christi; et quia noluerunt suscitare semen fidei, Christo defuncto, fratri, meruerunt discalceari, et esse extra sortem eorum, de quibus dicitur: Calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis . Et quia conati sunt nomen sponsi sibi, non Christo vindicare Ecclesiam usurpando, nudi remanserunt ab omni dignitate discalceati, ab exemplis patriarcharum et prophetarum. Unde silo ubi sacerdotes fuerunt interpr
Abbreviated transcription (Latin):
non deficient. Helcana predicatorũ quẽ dñs possidet. fenenna ⁊
anna: actiua ⁊ cõtemplatiua uita. Fenama fecunda ĩ filiis et
filicibus: actiua fortia gignens opera. Anna sterilis ⁊ infirma.
fenẽna: interpretatur conuersio. quia actiua ad actiones quibus
ꝓsit ꝓrinus necesse ẽ ut sollicite conuertat: Actiua enĩ est uita:
ad humilitatis uiã superbũ reuocare. infirmitatis curã gerere.
q̃ singulis expediunt dispensare. Anna: interpretatur gr̃a. quia
contẽplatio habetur per grãm. Hec est sterilis. quia cũ eã ꝓ ut est.
nullus penetrare ualeat. nullus qd in ea sentit p̾dicare sufficiat:
contingit ut eã predicando nemo pluros filios gignat. Cõtẽplati¬
ua uita est: caritatẽ dei ⁊ proximi mente retinere. ab exteriori acti¬
oue quiescere. soli desiderio cordis oris inherere. ut nl iam de dini¬
oribꝰ agere libeat. Qui nult effici possessio dei: has duas uxores
ampleribus fenenne. trãseat ad amplexus anne. Utriq partes tri¬

Expanded text:
possidet. Phenenna et Anna activa et contemplativa vita. Phenenna fecunda in filiis et filiabus; activa, fortia gignens opera et infirma. Phenenna interpretatur conversio; quia activa ad actiones, quibus prosit proximis, necesse est ut sollicite convertatur. Activa enim vita est ad humilitatis viam superbum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis expediant dispensare. Anna interpretatur gratia, quia contemplatio habetur per gratiam. Haec est sterilis; quia eum eam, prout est, nullus penetrare valeat, nullus quod id ea sentit praedicare sufficiat, contingit ut eam praedicando nemo plures filios gignat. Contemplativa, est charitatem Dei et proximi mente retinere, ab exteriore quiescere, soli desiderio Conditori inhaerere, ut nil jam de exterioribus agere libeat. Qui vult effici possessio Dei, has duas ducat uamplexibus Phenennae transeat ad amplexus Annae, utrique partes tri
Abbreviated transcription (Latin):
i peperit: sic ecclĩa per naturalẽ intellectũ orans misteriũ incar¬
nacionis corde coucepit. ore confessionis genut. Saiuel no
deus homo: Sed et hoc ꝙ anna remansit. ⁊ cũ iuiro nõ astendit᷑
nullũ prouchit. dũ lactis infantie particeps est: non solidi cibi
ficatione cuinslibet peccatoris. Capitulũ. Sextum. Seedee¬

Expanded text:
et peperit. Sic Ecclesia per naturalem intellectum orans, mysterium incarnationis corde concepit, ore confessionis genuit. VERS. 20.Deus homo? Sed et hoc, quod Anna remansit et cum viro non ascendit sacerdotium provehit, dum lactis infantiae particeps est, non solidi cibi, ficatione cujuslibet peccatoris. CAP. IV. De
Abbreviated transcription (Latin):
Ely: interpretatur deo extraneus. Adco em̃ aliemis est:
qui suos subditos nõ corrigit. Ofin: uesauia couuersio¬
nis. merito autẽ sic uocatur: qui differt conuerti in melius.
piauũ: in filio eleazari figurautur. Qui autẽ os habent optura¬
t̃. nel imperita. uel pectatorũ conscientia: in filio hely figurã
phinees calce abitiũt uictimã dñi. qui paterue idest diume diui¬
ne correptiomi uõ bediũt. sed cotidie peccatis miserabiliter se¬

Expanded text:
terpretatur extraneus, a Deo enim alienus est, qui subditos non corrigit. Ophni infamia conversionis, merito autem sic vocatur, qui differt converti in melius. pravum, in filio Eleazari figurantur. Qui autem habent os obduratum, vel imperitia, vel peccatorum conscientia, in filio Heli figurantet Phinees, abjiciunt victimam Domini; qui paternae et divinae correctioni non obediunt, sed quotidie se peccatis miserabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
Dit uir unus de ramat᷑him sophun de moute
effrani. ⁊ nomeu eius helcana. helcana interpreta¬
tur possessio dei. que est silius dei dicens. Dñs pos¬
⁊ morte sua possidere fecit. Ieroboã: isericors. Heli: deus meus:
nomẽ tuũ. Effusur̃. a sius inusibilibus ad nr̃a insibilia. Effratens:
frugifer. quia donis spiritus sancti habundat. ⁊ habuit duas uxores
aunã. ⁊ fenennã. fenenua: est syuagoga q̃ fecunda premii deo filios
generabat per legẽ. sed iam per infidelitatẽ infecunda manet. Anna
sterilis: eclesia gentiũ. q̃ olimi sterilis a piole spirituali. nũc grã dĩ¬

Expanded text:
Fuit vir unus, de Ramathaimsophim de monte phraim, et nomen ejus Elcana, etc. . Elcana interpretatur Dei possessio, quae est Filius Dei, dicens: Dominus poset morte sua possidere fecit. Jeroham, misericors. Eliu, Deus meus. nomen tuum , effusum a suis invisibilibus ad nostra visibilia. Ephrathaeus, frugifer, quia donis Spiritus sancti abundat. EphrathaeusAnnam et Phenennam. Phenenna, est Synagoga, quae fecunda primo, Deo filios generabat per legem, sed jam propter infidelitatem infecunda manet. Anna sterilis, Ecclesia gentium, quae olim sterilis a patre spirituali, nunc grati
Abbreviated transcription (Latin):
se uicia spñalia. et carnalia cepellit. Sed iste talis ac tantus aliqñ
uincitur ⁊ molere compellitur: dũ iidelicet temptationibus superat᷑.
affligitur. Sed recrescentibus roboratus crimbus: plures hostiũ ꝙͣ
ante interfecit. quia donis gratie iterũ confortatus ⁊ ad maiorẽ tri¬
ũphũ eciã post lapsũ ⁊ in fine pertingit Capitulũ. Quart̾deciuũ.
Erra moab: sig̃t gentilitatẽ. Ruich: ecliãm gentilem. Ter¬
ra isrł: conuersionẽ spũalẽ. propinquus qui nou accipit:
iohannẽ baptistã. B̾oo: xp̃m. Ager: mũdꝰ. Sogetes: hoiẽs. messores¬

Expanded text:
se vitia spiritualia, et carnalia expellit. Sed iste talis ac tantus aliquando vincitur, et molere compellitur, dum videlicet tentationibus superatus, affligitur. Sed recrescentibus roboratus crinibus, plures hostium quam ante interficit, quia donis gratiae iterum confortatus, ad majorem triumphum etiam post lapsum, et in fine pertingit. CAP. XVIII. De Ruth. Terra Moab significat gentilitatem; Ruth, Ecclesiam gentilem; terra Israel, conversationem spiritualem; propinquus, qui Ruth non accipit, Joannem Baptistam; Booz, Christum; ager, mu
Abbreviated transcription (Latin):
uuctionẽ conseqͥ poterat. Prxcipue quia regemi cõm mãsus
petitio interpretatur. qui fuit de stirpe benianũ. qui filius cis.
filii abiel. filii seor. filii betheroch. Benianũ filius dextre. Cis:¬
durus. uel uomitus uiri. nel nomens uir. Abiel: pater mens
Seor : paruulus. uel turbulentus. Betheroch: pͥmogenitus tu¬

Expanded text:
unctionem consequi potuit: praecipue quia regem Christum manspetitio interpretatur, qui fuit de stirpe Benjamin hac generationis serie, filius Cis, filii Abiel, filii Seor, filii Bechorath. Et haec nomina bene durus, vomitus viri vel vomens vir; Abiel, pater meus Deus; Seor, parvulus sive turbulentus; Bechorath, primogenitus
Abbreviated transcription (Latin):
splis: differẽtiã designat meriti. Corona aurea illi supposita: ful¬
gorẽ pͥmii. Duodcã panes: aplĩcã designat doctrinã. Acceptabu¬
la: mordacẽ ⁊ acerbã. scilicet circa uitia significãt increpationẽ.
Phiale q̃ maiorẽ capiebant mensurã: habundantẽ ⁊ perfectã ex¬
prim̃t̃ scientiã scientiã ⁊ doctrinã. Ciati qui minus capiebant:
angustiorẽ scientiã siue doctrinã significant. Thuribula eo ꝙtniꝰ
in oratione solet offerri: oiationẽ nõ incõuenient᷑ designãt.
Mensa: igitur: scriptura. Tabiũ eius: predicatio. Circuitus la¬
uir. contimia sollicitudo predicandi. Qnatuor pistilia mense:¬
loꝵ libri. Dectes: predicatores. Duodec̃i panes: Aplĩca doctrina.
Acceptabula. idest increpatio acerba. Phiale: idest habundans scĩa.

Expanded text:
silis, differentiam designat mentis. Corona aurea illi superposita, fulsilis, differentiam designat mentis. Corona aurea illi superposita, fulgorem praemii. Duodecim panes, apostolicam designant doctrinam. Acetabula, mordacem et crebram, scilicet contra vitia, significant increpationem. Phialae, quae majorem capiebant mensuram, abundantem et perfectam exprimunt scientiam et doctrinam. Cyathi, qui minus capiebant, angustiorem scientiam et doctrinam significant. Thuribula, eo quod thus cum oratione solet offerri, orationem non inconvenienter designant. Mensa igitur, Scriptura; labium ejus, praedicatio; circuitus labii, continua sollicitudo praedicandi; quatuor annuli, bri; vectes, praedicatores; duodecim panes, apostolica doctrina; acetabula, increpatio acerba; phialae, abundans scienti
Abbreviated transcription (Latin):
diciã uite honeste. Pellc̃ hostic detrahimꝰ: ⁊ hostiã mẽbrat̃ diui¬
rationc discernẽte singula bona nr̃a. per loca. tempora. modo.
intentione diligent discutimus. ne nos initĩ fallat: uirtutis
sub specie. aut culpa: sub specie recte operationis. Capitulũ .xi.¬
Itiis nos instruit: tot panibus uos reficit. Quatuor pis¬
tilia mense: qutuor sunt sensus scripture. Hystoria. allegoria.
tropologia. Anagoge. quibus ip̃a erigitur. ⁊ a terrenis eleuat:
Labiũ : significat p̾dicationẽ scripture. Circuitus labii: cõti¬
niã exprimit perseuerantiã pͥdicandi. Quasi nauiq labiũ ꝑ
circuitũ ducitur: dũ predicatio nũꝙͣ sen nusꝙͣ intermittitur. D¬
tuor anuli: quatuor sũt enuangelior libri. Qui recte dicũtur ami¬
ii: eo ꝙ nobis eteruitatẽ in qͣ fuius nõ est ꝓmittũt. Corrona interra¬

Expanded text:
ditiam vitae honestae. Pellem hostiae detrahimus, et hostiam membratim dividitiam vitae honestae. Pellem hostiae detrahimus, et hostiam membratim diviratione discernente singula opera nostra pro loco, tempore, modo, intentione, diligenter discutimus, ne nos vitium fallat sub specie virtutis, aut culpa sub specie rectae operationis. Sacritiis nos instruit, tot panibus nos reficit. Quatuor epistylia mensae, quatuor sunt sensus Scripturae, historia, allegoria, tropologia, anagoge, quibus ipsa erigitur, et a terrenis elevatur. Labium, significat praedicationem Scripturae. Circuitus labii exprimit perseverantiam praedicandi. Quasi labium namque per circuitum ducitur, dum praedicatio nusquam terminatur. Quatuor annuli, quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui recte dicuntur annuli eo quod nobis aeternitatem, in qua finis non est, promittunt. Corona interra
Abbreviated transcription (Latin):
uitentiã. Colibã: per simplicitatẽ. Turturẽ: per castitatẽ. Sal:¬
debenius offerre sine fermento heretice prauitatis. ⁊ sine melle secula¬
ris dulcedĩs. quia fermentũ qd̃ expriut hereticã prauitatẽ. ⁊ mel
qͥd designat secularẽ dulcedinẽ in sacrificiis uetis testamenti ꝓ¬
hibebantur. Sacrificiũ qͥd ꝑtĩ cremebatur ꝑtim reseruabatur. sig̃c
bonã inchoationẽ. Holocanstũ: qͥd totũ cremabat᷑ consũmationẽ.
⁊ odẽ modo sacrifitiũ matutiuũ. ĩchoationẽ significat. Despertinũ:
consũmationẽ designat. Sacrifitia igne cõbusta: significant oꝑa
que fiunt ꝑ feruorẽ interui amoris. Aqua cocta: significat opa
que fuint per gram cõpunctionis. Libamina uini: debriationẽ
Pollumus quoq dicere ꝙ quelibet hostia: designat bonã cõuersa¬
tionẽ. Pellis hostie: ciusd̃ cõuersationis superficiẽ. Caput: ini¬
tĩ. Cauda : finẽ. Intestina: occultã uirtutẽ. Ablutio hostie: mũ¬

Expanded text:
astitatem, saldebemus offerre sine fermento haereticae pravitatis, sine melle saecularis dulcedinis; quia fermentum quod exprimit haereticam pravitatem, et mel quod designat saecularem dulcedinem, in sacrificiis Veteris Testamenti prohibebantur. Sacrificium quod partim cremabatur, partim reservabatur, significat bonam inchoationem. Holocaustum, quod totum Eodem modo sacrificium matutinum, inchoationem significat; vespertinum, consummationem designat. Sacrificia igne cocta bona opera, quae fiunt per fervorem interni amoris. Aqua cocta, significant opera, quae fiunt per gratiam compunctionis: libamen vini, ebriationem Possumus quoque dicere, quod quaelibet hostia designat bonam conversationem; pellis hostiae, ejusdem conversationis superficiem; caput, initium; cauda, finem; intestina, occultam virtutem; ablutio hostiae, mun
Abbreviated transcription (Latin):
Saucti eciam in manibus tubas tenent ⁊ lagenas cũ lampadi
corporũ. Lampades: splendores muraculoꝵ. Sct̃i tubis souant:
quia eloquia diuina incessanter predicant. Lagenã tenent ⁊¬
frangunt: quia corpora sua et abstinentie laboribus et morti:
pro ip̃o libenter suppom̃t. Lampades tenent: quia miraculis
longe lateq effulgent. Hns omnibus sancti predicti ⁊ demones
territi uincuntur. ⁊ sct̃i uictores efficiuntur. Solent doctores in

Expanded text:
Sancti etiam in manibus tubas tenent, et lagenas cum lampadibSancti etiam in manibus tubas tenent, et lagenas cum lampadibatem corporum. Lampades, splendorem miraculorum. Sancti tubis sonant, quia eloquia divina incessanter praedicant. Lagenas tenent in manibus, et frangunt, quia corpora sua et abstinentiae, et laboribus, et morti pro Christo libenter supponunt. Lampades tenent, quia miraculis longe lateque refulgent. His omnibus sancti praediti, et daemones territi vincuntur, et sancti victores efficiun
Abbreviated transcription (Latin):
demones stelle eciã contra sisarã pugnant. dũ sancti angeli celi¬
tus missi nobis in auxiliũ diabolũ superant benedicta iacl idͤst
saucta etclesia inter mulieres idest inter alias nationes benedis¬
dam ꝓferri. ⁊ dissemmari concupiscit. Sed etcĩa sancta lac tribiit:
quia simplicẽ doctrinã predicare non desunt. Delboia igitur: ꝓphia.
Barach: populus iudaicus. sisara: diabolus. Iael: sancta eccłia .x.
prauos hoĩes. Trecenti uero qui cum gedeone pugnaue¬
runt uiri : aplõs significant. ⁊ apłoꝵ successores. ecclesie doctores ⁊
rectores. ⁊ om̃s electos fide sancte trintate signatos. Nui bene aꝙͣ
non flexo poplite bibunt: quia dũ scientiã scapturarũ haurnint:
statũ sue rectitudinis ad yma non deflectunt. Iniqui namq dũ
ciquã bibunt. gciu flectunt: qui et scaipturas sccutantur. ⁊ ad
terrenorũ cupiditatẽ deformiter indinantur. uel incuruantur.

Expanded text:
daemones. Stellae etiam contra Sisaram pugnant, dum sancti angeli coelidaemones. Stellae etiam contra Sisaram pugnant, dum sancti angeli coelitus missi nobis in auxilium, diabolum superant. Benedicta Jahel, id est sancta Ecclesia, inter mulieres id est inter alias nationes, benedicdam proferri et disseminari concupiscit. Sed Ecclesia sancta lac tribuit, quia simplicem doctrinam praedicare non desinit. Debora igitur, prophetia; Barach, populus Judaicus; Sisara, diabolus; Jahel, sancta Ecclesia.pravos homines. Trecenti vero qui cum Gedeone pugnaverunt viri, apostolos significant et apostolorum successores, Ecclesiae doctores, et rectores, et omnes electos fide sanctae Trinitatis signatos. Qui bene aquam non flexo poplite bibunt; quia, dum scientiam Scripturarum hauriunt, statum suae rectitudinis ad ima non reflectunt. Illi namque dum aquam bibunt, genu flectunt; qui et Scripturas scrutantur, et ad terrenorum cupiditatem deformiter inclinantur vel incurvantur.
Abbreviated transcription (Latin):
iant. Gad igitur dan. ⁊ aser bellũ cũ delbora: non uenunt.
quia superbi ⁊ secularibus negociis se implicantes. ⁊ seculũ amã¬
tes militare cũ xp̃o despiciũt. zabulon uero ⁊ neptalim obtulert¬
deo aĩas suas morti. Duces ysachar fuerũt cum delbora. Isti qͥ
dño morti obtulerunt. illos figurant: qui carnẽ suam ui bello
temptationũ per abstinentiam crucifigunt. Qui inquit ascẽ¬
ditis intentes asinos qui ambulatis in ua. qui sedetis in
iuditio: loquimini. Qui sũt intentes asim. insi corpora casta:
falso bonũ a malo disceritis: loquinum. Quid loqͥmu:
Iusticiã inquidͭ. Pectator autẽ dixit deus. Quare tu enarras
iusticias mcas. Pugnauerunt reges iuxta aquas. ⁊ tũ nichil
tulerunt predantes. Reges iuxta aquas pugnant. cũ demoes
sanctos inuigilantes lectionibus ⁊ meditationibus sacre scrip¬
ture temptant. qui piedantos iul ferunt. quia uicti ⁊ confu¬
si recedunt. De celo quoq contra eos dimicatũ est: dñ sct̃is

Expanded text:
ad igitur, Dan et Aser, ad bellum cum Debora non veniunt, quia superbi quique et saecularibus negotiis se implicantes, et saeculum adamantes, militare Christo despiciunt. Zabulon vero et Nephthalim obtulerunt animas suas morti. Duces Issachar fuerunt cum Debora. Isti, qui Domini bello, illos significant qui carnem suam in bello tentationum per abstinentiam crucifigunt. Qui, inquit, ascenditis super nitentes asinos, qui ambulatis in via, et sedetis in judicio, loquimini . Qui sunt nitentes asini, nisi corpora casta; falso, bonum a malo discernitis, loquimini. Quid loquimini? Justitiam inquit. Peccatori namque dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Pugnaverunt reges juxta aquas, et tamen nil tulerunt praedantes . Reges ad aquam pugnant, cum daemones sanctos invigilantes lectionibus et meditationibus sacrae Scripturae tentant. Qui praedantes nil ferunt, quia victi et confusi descendunt. De coelo quoque contra eos dimicatur, dum sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
sainctam egdesiã. Por rorẽ: grãm. Nellus namq rore ꝑfusũ ẽ:
qñ beata uirgo xp̃m concepit ⁊ dem̃ area. qũ saucta eclesia.
signare latitudinẽ cordis. Per iurgã: rectitudinẽ discretionis.
Per triticũ: uirtutes. Per paleas: uitia. Dirga nãq ĩ area¬
a paleis triticũ purgamus: qñ a corde nr̃o intia a uurtutibus
Arca: cor. Criticũ : uirtutes. Uirga: discretio. Palca: uicia .xi.
Edeon sicut in precedenti figura diximus: sig̃t xp̃m.
tiones xp̃o ꝑfidẽ adherentes filii gedeonis: sunt singuli xpustiam.
Concubina de qua genuit abimelech: sinagogã designat q̃ ideo cõ¬
perditis nacionibus sicut abimelech trucidauit septuaginta frẽs suos.

Expanded text:
mque rore profusum est, quando beata Virgo Christum concepit. Et deinde area quando sancta Ecclesia, significare latitudinem cordis; per virgam, rectitudinem discretionis; per triticum, virtutes; per paleas, vitia. Virga namque in area triticum purgamus, quando in corde nostro, vitia a virtutibus area, cor; triticum, virtutes; virga, discretio; palea, vitia. edeon , sicut in praecedenti figura diximus, significat Ctiones, Christo per fidem adhaerentes; filii Gedeonis, sunt singuli Christiani. Concubina, de qua genuit Abimelech, Synagogam designat. Quae ideo conperditis nationibus, sicut Abimelech trucidavit fratres suos,
Abbreviated transcription (Latin):
tale respuũt. qz lecti quiq per piauor maliciã si ĩ reguue cor
constituant᷑. proprio se fructu priuari: et illis nl ꝓdesse pertimes¬
cũt. Deinde lignã. rãpnũ suꝑ se regẽ leuaut cũ miqui aliũ iniquũ
spinis pectatoꝵ obsitũ in rectorẽ expostulant. Isti quoq alterno
igne deuorant ᷑: dũ peruersi subiecti. ⁊ peruersus eorũ prelatꝰ

Expanded text:
tale respuunt, quia electi quique per pravorum malitiam, si in regimine eorum constituantur, proprio se fructu privari, et illis nihil prodesse pertimescunt. Deinde ligna rhamnum supra se regem levant, cum iniqui alium iniquum spinis peccatorum obsitum in rectorem expostulant. Isti quoque alterno igne devorantur, dum perversi subjecti, et perversus eorum praelatus,
Abbreviated transcription (Latin):
nosse se dcũ : factis autẽ negant. Nunquit nõ habitant intra
terimos de quibus scriptũ est. Populus hic labus me hono¬
rat cor autẽ cor longe est ame. Isti audiunt sibilos gregũ idest
strepitus intior. uel hoĩm carnaliter uiuentiũ. Qui quasi
greges idest bruta aĩalia duce diabolo gregatim ⁊ insensate
currũt ad tormenta. Gad transiordanẽ qmiescebat. ⁊ dan na¬
cabat nauibus. Aser in littore maris habitabat ⁊ in portis
morabatur. Iordanis qui interpretatur decensus: sig̃t huimi¬
litatẽ. Gad ergo qui transiordanẽ quiescebat ⁊ ad bellũ uenire
nire contempnũt. mare autẽ sig̃t scculũ. ⁊ uanes ĩ mari: cur¬
rentes ad actiones seculares. Dan itaq qui nacabat nauibꝰ.
illos expͥunt. qui accionibus sccularibus ĩmgiłant. ⁊ idcrco
contra hostes spũalos pugnare recusant. Aser qui habitabat
ĩ littore maris. ⁊ in portis morabatur: illos figurat qui ꝙͣuis¬

Expanded text:
 non habitant inter terminos illi, de quibus dictum est: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Isti audiunt sibilos gregum, id est strepitus vitiorum, vel hominum carnaliter viventium: qui quasi greges id est bruta animalia, duce diabolo gregatim, et insensate currunt ad tormenta. Galaad trans Jordanem quiescebat, et Dan vacabat navibus. Aser in littore maris habitabat, et in portubus morabatur. Jordanis, qui interpretatur descensus, significat humilitatem.nire contemnunt. Mare autem, significat saeculum, et naves in mari currentes, actiones saeculares. Dan itaque, qui vacabat navibus, illos exprimit qui actionibus saecularibus invigilant: et idcirco contra hostes spirituales pugnare recusat Aser, qui habitabat in littore maris et in portubus morabatur, illos significat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dubitanter ip̃ã prediontio sanctoꝵ signatur. Ap̃i enĩ possidẽt
doctrinã que constat logis decalogo. ⁊ quadrifida predicatione.
cnuaugelii quasi quateruas habentes urbes. Nuibus ecam
due adduntur: quia inunrũ auicta q̃ predicant morali ac
repronussioiis terra partirctur. effraim tñ tribui chanaueoꝵ¬
omnuo gentilis populus accedit. s factus tributarius dicitꝰ᷑:
sicut scriptũ ẽ. ĩ libro indicũ. Habitauit chananeus ĩ medio
efframi tributarius. Exponamꝰ quid. N. tributarius. quid¬
n magnis iuirtictibus terra piomissionis ingredinur. quia se¬
ꝑe intima de eternitate rimanr ᷑ s dñ in tẽptis sublanbꝰ uiciis
qued̾ tñ parna adhuc retnent: quasi chanaucũ uiuere in t̾ra
ur̃a concedimꝰ. Qui tamẽ tributarius efficitur. quia ħ ip̃m uitiũ
qͥd subigere non possumus: ad usũ nr̃e humilitatis humiliter¬
retorq̃mꝰ. ut eo de se mens ⁊ de suis uilia scntiat. q̃ suis uirtutibꝰ

Expanded text:
ur. Ipsi enim possident doctrinam, quae constat legis Decalogo, et quadrifido Evangelii numero, quasi quaterdenas habentes urbes. Quibus et duae adduntur, quia nimirum cuncta, quae praedicant, morali ac promissionis terra partiretur, Ephraim tribui Chananaeorum gentilis omnino populus accedit, sed factus tributarius dicitur sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim, tributarius , exponamus. Quid enim tributarius, niin magnis virtutibus terram promissionis ingredimur, quia saepe intima de aeternitate rimamur. Sed dum interemptis sublimibus vitiis, quaedam tamen parva retinemus, quasi Chananaeum vivere in terra nostra concedimus. Qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subjicere non possumus, ad usum nostrae humilitatis retorquemus, ut eo de se mens et in suis vilia sentiat, quod suis viribus
Abbreviated transcription (Latin):
alienoꝵ. qñ uero penitucrũt. suscitauit᷑ prncipẽ qui liberaret
cos. Sic. qũ peccanis iures contra nos demonibus pretemus.
Qũ uero ad dcũ conuectiur: : mittit nobis doctores. qui nobis
ostendant mam salutis. ⁊ subactis hostibus restituant grãm
libertatis. Qui significant᷑ ꝑ othomel. aioth. Sangar. ⁊ alios.
De sangar leginꝰ ꝙ sexcentos iuiros interfecit uomere nuo. Ita
et nos debenius aliqũ recondito inucrone excõicationis ⁊ acͦri¬
me intrepationis corda auditoꝵ nomere discrete echortationis.
⁊ temperaniento blandi sermonis rumpere. ⁊ sic extercitũ demonũ
de finibus eoꝵ ꝓpulsare. ⁊ populũ dm̃cũ uere libertati reddere .ix.

Expanded text:
 vero poenituerunt, suscitavit eis principem, qui liberaret eos. Sic quando peccamus, vires contra nos daemonibus praebemus; quando vero ad Deum convertimur, mittit nobis doctores, qui nobis ostendant viam salutis et subjectis hostibus, restituant gratiam libertatis. Qui significantur per Othoniel, Aioth et alios. Legimus de Samgar, quod sexcentos interfecit vomere uno. Ita et nos debemus aliquando recondito mucrone excommunicationis et acerrimae increpationis corda auditorum vomere discretae exhortationis, et temperamento blandi sermonis erumpere et sic exercitum daemonum de finibus eorum propulsare, et populum Dominicum verae libertati reddere. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
at: ꝙ uiuere hostes conspicit. in quibus adhuc uinci foundat.
Isrs igitur rescruatis gentibus eruditur. qñ in quibusdã niciis
Acut iosuc sig̃cat xp̃m. ita successores iosue sig̃tant apłos.
et ceteros ecclesie doctores ⁊ rectores. quor discretione el
prouidentia ⁊ doctrina: sacca gubernatur imunitur. ⁊ cruditur eit̃a

Expanded text:
 in se hostes conspicit, in quibus adhuc vinci formidat. Israel igitur reservatis gentibus eruditur, quia quando in quibusdam vivimus cut Josue significat Christum, ita successores Josue significant apostolos et caeteros Ecclesiae doctores et rectores, quorum discretione, providentia et doctrina sancta gubernatur, munitur
Abbreviated transcription (Latin):
iii bono coruscauit. sed quasi comscatio statim defecit. Docauit
cũ ad bellũ contra sisarã. idest diabolũ. sed barnch ictoria non
ascribitur. dũ ꝑ iabel mulierẽ alienigenã sisara interficitur.
qr dũ iudaicus populus diabolo nõ resistit: saucta ectͣ. de gẽtibꝰ
collecta ligno diũte crucis eũ uirilit occidit. dũ ĩ eñ neraciter
credit: qui in ligno pro nr̃a salute pependit. Sic sunt ñnulli
quibusd̾ gr̃e donis prediti. doctrina ⁊ eloquentia dari. qui dñ
iriliter diaboli suggestionibus resistere deberent. muliebriter
tepescũt. ⁊ alni ĩfirim ⁊ inmorẽ grãm in eiusmodi habentes: uiri¬
litercas repellũt. Sic quoq quid religionis habitu palliati: ab
incepto deuotionis cadũt feruore. ⁊ alii sub habitu constituti
seculati. ad ip̃m totis uiribus assurgunt. Illi quos ox tribubꝰ¬
ut audias sibilos gregũ: Qui sunt termm isti inter quos
praui habitant. insi termmi intioꝵ ⁊ pectatoꝵ: Habitant enĩ

Expanded text:
d quasi coruscatio cito defecit. Vocavit eum ad bellum contra Sisaram, id est contra diabolum. Sed Barach victoria non ascribitur, dum per Jahel mulierem alienigenam Sisara interficitur; quia dum Judaicus populus diabolo non resistit; sancta Ecclesia de gentibus collecta, ligno Dominicae crucis eum viriliter occidit, dum in eum veraciter credit, qui in ligno pro nostra salute pependit. Sic sunt nonnulli quibusdam gratiae donis praediti, doctrina et eloquentia clari: qui cum viriliter diaboli suggestionibus resistere deberent, muliebriter tepescunt; et alii infirmi et minorem gratiam his habentes, viriliter eos repellunt. Sic quoque religionis habitu palliati, ab incepto devotionis cadunt fervore, et alii sub habitu constituti saecularii, ad ipsum totis viribus assurgunt. Illi, quos ex Isut audias sibilos gregum? Qui sunt termini isti, inter quos pravi habitant, nisi termini vitiorum et peccatorum. Habitant enim
Abbreviated transcription (Latin):
Nterca gabaonite metu perterati cũ frande ⁊ casli¬
teribus inditi. deprecantes ut saluarent: Statĩ a ila sa¬
lutem suscipint. Nui tñ dolũ ut cognonit. ligmi cełores.
uel gestores aq̃ eos constituit. In quor figura uli ostẽdũr.
qui de mũdo ad erĩam uenientes. habent tidẽ in deo. ⁊ ĩl¬
uant capud sũ sacerdotibus. Sauctis quoq munstrant
⁊ seriunt. ⁊ aliqͥd utilitatis ĩpendunt. ad ornamentũ
ecitum eccĩe uel ministeriũ eccĩe pioniti sũt. In monbus uͦ
sius ⁊ conuersacione pristina detment: induentes ueterem
hoĩe cũ acribus sius. ⁊ ĩn oluti netustis niciis ficut ⁊ illi ps¬
nis ⁊ calciamentis ucteribus obtecti. ⁊ ꝓpt̾ ħ ꝙ in deũ credt

Expanded text:
erditionis metu perterriti, cum fraude et calliteribus induti, deprecantes ut salvarentur, statimque a Jesu salutem suscipiunt; quorum tamen dolum ut agnovit, ligni caesores vel aquae gestatores eos constituit. » In quorum figura illi ostenduntur, qui de mundo ad Ecclesiam venientes, habent fidem in Deo, et inclinant caput suet serviunt, et aliquid utilitatis impendunt. Ad ornamentum etiam Ecclesiae, vel ministerium prompti sunt; in moribus vero suis, et conversatione pristina detinentur, retinentes veterem hominem cum actibus suis, et induti vetustis vitiis, sicut et illi pannis
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽ terre introitũ fideliter erhortati sunt: electos xpristianos sub
duobus p̾ceptis caritatis positos expumũt. qui celestis patrie iocũ¬
ditatẽ introire totis usceribus concupiscũt. Agnus igitur pascał:¬

Expanded text:
ejusdem terrae introitum fideliter exhortati sunt, electos Christianos sub ejusdem terrae introitum fideliter exhortati sunt, electos Christianos sub duobus praeceptis charitatis positos exprimunt, qui coelestis patriae jucunditatem introire totis visceribus concupiscunt. Agnus igitur pasc
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iu significat. Ipse namq tructus uite quo palamur eftũd ͥ
nobis pumũ uinũ gr̃e. denĩ glorie quo mebriamur. Dus autẽ
uiri exploratores prophetas ⁊ aplõs significant. qui secreta ce¬
scripturas suas in hunc mundũ attulerũt. Lignũ autẽ
ucctis: lignũ designat crucis. ⁊ sicut ille qui precedebat ex
duobus uiris botrũ portantibus botrũ: post tergũ non ud ͭ¬
pendentẽ in uecte. sic xp̃m precedens ꝓphetarũ cuneus paciẽtẽ
uon uidit in cruce. Ille autem qui sequebatur botrũ iudit: qr
chorus aplõꝵ qui post ip̃m in mondo remansit: ⁊ post ipm̃ de
mũdo exiuit. ⁊ presentẽ eũ in carne. ⁊ pacientẽ cũ in cruce res¬
pexit. Decẽ exploratores qui pranis sermonibus corda fili¬
orũ isracl ab ingressu terre ꝓmissionis auerterant: infideles iu¬
deos sub decalogo legis positos designant. quia celestia ꝓmissa ꝑ
fidẽ xp̃i querere detrectant. Duo autẽ exploratores qui populũ ab

Expanded text:
significat. Ipse namque est fructus vitae, quo pascimur et fundit nobis primum vinum gratiae, deinde gloriae, quo inebriamur. Duo autem viri exploratores, prophetas et apostolos significant qui secreta coeScripturas suas in hunc mundum attulerunt. Lignum autem vectis, lignum designat crucis. Et sicut ille, qui praecedat ex duobus viris botrum portantibus, botrum post tergum non vidit in vecte, sic Christum praecedens prophetarum cuneus, patientem non vidit in cruce. Ille autem, qui sequebatur, botrum vidit, quia chorus apostolorum, qui post ipsum in mundo remansit, vel post ipsum de mundo exivit, et praecedentem eum in carne, et patientem eum in cruce respexit. Decem exploratores, qui pravis sermonibus corda filiorum Israel ab ingressu terrae promissionis averterant, infideles Judaeos sud Decalogo legis positos designant, qui coelestia promissa per fidem Christi quaerere detrectant. Duo autem exploratores, qui populum ad
Abbreviated transcription (Latin):
siguificant. qui sine meni pene interualis. promissionis.
celectis amore sucensi nemunt ad salutẽ. Illi uero qui uir̃
montẽ maledictionis incedebant. illos delignant. qui non
amore benedictionis scu ꝓmissionis. sed fũturoꝵ supplicio
timore complent que in lege scripta sunt. ut peruemant
ad falutẽ. S nobiliores illos constut esse. qui bom ipsius¬

Expanded text:
omissionis coelestis amore succensi veniunt ad salutem. Illi vero, qui juxta montem maledictionis incedebant, illos designant qui non amore benedictionis, sed promissionis, sed futurorum suppliciorum timore, complent quae in lege scripta sunt, ut perveniant ad salutem. Sed nobiliores
Abbreviated transcription (Latin):
oniĩ iunera. Altare inquid dñs facietis michi de terra. Altare
de terra: caro xp̃i de uirgine sũpta maria. Hircus emussarius
qui in deserto missus pectata auferebat: xp̃m significat. Ip̃e
namq in cruce oblatus. ⁊ ꝑ mortẽ de mundo emissus: abstu
tula: quia incorrupta e rufa: quia sanguinis passionis ꝑfu¬
sa. Iitius cinere mundamur: quia per fidẽ eius mortis iusti¬
iui qui respiciebant ad serpentẽ eneũ curabantur a morsibus

Expanded text:
onum munera. Altare, inquit Dominus, facietis mihi de terra . Altare onum munera. Altare, inquit Dominus, facietis mihi de terra . Altare de terra, caro Christi de virgine Maria. Hircus emissarius, qui in desertum missus peccata auferebat, Christum significat. Ipse namque in cruce oblatus per mortem de mundo emissus abstulitula, quia incorrupta; et rufa, quia sanguine passionis perfusa. Istius cinere mundamur, quia per fidem mortis ejus justiIlli, qui respiciebant ad serpentem aeneum, curabantur a morsibus
Abbreviated transcription (Latin):
souant. Eiphi : eo ꝙ in eis potus solet infundi. sunt audito¬
res uerbi. Sperule: cũ et ip̃e inhereant calamis uolubilita
tẽ et uelocitatẽ exprinuit boni operis. Rilia uero eo ꝙ iuirent⁊
et candent: eternitatẽ ⁊ pulcritudinẽ designant perpetue retridbu¬
tionis. Tres calami egrediebantur de uno latere ⁊ tres de altero:
quia ante incarnationẽ xp̃i ⁊ post fuerunt qui fidẽ trinitatis
predicarent. Tres ciphi. sperule. lilia. per singulos calamos:
tria tempora significant. quia eleiti añ incarnationẽ. ante
legẽ. ⁊ sub lege. sub ꝓphetis. ⁊ post incarnationẽ tempore primi
ganda ẽ. De reliquiis israel: inueniunt᷑ quasi ciphi sitire po¬
tũ gr̃e. quasi sperule in ma decurrere. quasi lilia ͦ retributiois
expectare. Quatuor cphi in hastili: libri sunt enuangeliti. Sep¬
tẽ lucerne. septem dona spiritus sancti. Altare significat xp̃m.

Expanded text:
ersonant. Scyphi, eo quod scyphis solet infundi potus, sunt auditoersonant. Scyphi, eo quod scyphis solet infundi potus, sunt auditores verbi. Sphaerulae, quae et ipsae inerant calamis, volubilitatem et velocitatem exprimunt boni operis. Lilia vero, eo quod lilia virent et candent, aeternitatem et pulchritudinem designant aeternae retributionis. Tres calami egrediebantur ex uno latere, et tres ex altero, quia et ante incarnationem Christi et post, fuerunt qui fidem Trinitatis praedicarent. Tres scyphi, sphaerulae, lilia per singulos calamos tria tempora significant, quia electi ante incarnationem, ante legem, et sub lege, sub prophetis, et post incarnationem, tempore primitganda est de reliquiis Israel: inveniuntur quasi scyphi, potum sitire gratiae, quasi sphaerulae in via decurrere, quasi lilia donum retributionis exspectare. Quatuor scyphi in hastili, quatuor libri sunt Evangelii; septem lucernae, septem dona Spiritus sancti; altare significat Christ
Abbreviated transcription (Latin):
anulis: quia p̾dicatores semꝑ in elle debent quatuor euuangeli¬
orũ libris per meditationẽ et lectionẽ. ut portent archã idest xp̃m
ad uientes audientiũ per predicationẽ. Propiciatoriũ: significat
xpiũi. Sicut enĩ dñs de ꝓpiciatorio propicius fiebat filiis israel ioquẽs
moysi de eo maudata sua: sic in xprsto ꝓpiciatus est. humano gene¬
ri condonens pectata sua. sicut scriptũ est. Deus erat in xp̃o inundũ
reconsilians sibi. Mensa propositianis: significat xp̃m. In mensa
namq propositionis panes erant. Et ih̃s dicit. Ego sum panis
uiuus qui de celo descendi. ⁊ panis quẽ ego dabo caro mea est pro
mundi uita. Candelabiũ: significat xp̃m. Sicut enĩ caudelabrũ
est instrumentũ lunimis: ita xp̃s in mundo manifestauit nomẽ
candelabri: sanctã designat ecdesiã. que ẽ corpus xp̃i. Calami
qui de ip̃o ꝓcedebant: predicatores sunt. qui nobis uerbũ uite ꝑ¬

Expanded text:
annulis, quia praedicatores semper inesse debent quatuor Evangeliannulis, quia praedicatores semper inesse debent quatuor Evangeliorum libris per meditationem et lectionem, ut portent arcam, id est Christum ad mentes audientium per praedicationem. Propitiatorium significat Christum. Sicut enim Dominus de propitiatorio proprius fiebat filiis Israel, loquens Moysi de eo mandata sua, sic in Christo propitiatus est humano generi, condonans peccata illius, sicut scriptum est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Mensa propositionis significat Christum. In mensa namque propositionis panes erant. Et Jesus dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi: et panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . Candelabrum significat Christum. Sicut enim candelabrum est instrumentum luminis, ita Christus in mundo manifestavit nomen candelabri, sanctam designat Ecclesiam, quae est corpus Christi. Calami, qui de ipso procedunt, praedicatores sunt, qui nobis verbum vitae p
Abbreviated transcription (Latin):
passiones ⁊ tribulationes: oportet nos intrare in regnũ ce¬
lorũ. Nubes : xp̃i significat humanitatẽ. Ignis: diuinitatẽ.
Petra que uirga percussa est. ⁊ aqua populo deiecit: significat
xpm. qui in ligno palsus redemptionis nebis graciam minis¬
trauit. Archai: significat xp̃m. Enẽadinodũ cnĩ continẽ¬
tur in archa duẽ tabue legis ⁊ manna. ⁊ nirga : sic in xpõ
sunt om̃s thesauri sapiencie. ⁊ sciencie absconditi. quibus ad
cognicionẽ ueritatis erudimur. ⁊ grã spiritualis per quã patini᷑
⁊ iusticia per quam regimur. Due enĩ tabule. designant sapiẽ¬
ciam ⁊ scienciã. Manna: gratiam. Uirga: iusticiã. Sapientia ⁊
scientia. xp̃s nos instruit. grã pascit. Insticia regit. Quatuor a¬
nili qui arche inherent: quatuor enuangeliorũ libri. Qui libri qiͣ
anuli rotundi sunt. ex co qđ eternitatẽ in qͣ finis nõ est. nobis
promittunt. Dectes quibus archa portabatur. semꝑ inherent

Expanded text:
s intrare regnum coelorum . Nubes Christi significat humanitatem, ignis divinitatem. Petra, quae virga percussa est, et aquam populo dedit, significat Christum, qui in ligno passus redemptionis nobis gratiam ministravit. Arca significat Christum. Quemadmodum enim inr duae tabulae legis, et manna, et virga, sic in. Christo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , quibus ad cognitionem veritatis erudimur, et gratia spiritualis, per quam pascimur, et justitia, per quam regimur. Duae etenim tabulae designant sapientiam et scientiam, manna gratiam, virga justitiam. Sapientia et scientia Christus nos instruit, gratia pascit, justitia regit. Quatuor annuli, qui arcae inhaerent, quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui libri, quasi annuli rotundi sunt ex eo quod aeternitatem, in qua finis non est, nobis promittunt. Vectes, quibus arca portabatur, semper inhaerent
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ qͥd ue malũ discrete discutimus. Capitulũ. Tertium.¬
luna: significat presens seculũ. q̃d qͣi luua ad perfectionem ⁊
aduersis decresat ⁊ humiliatur. Didemꝰ annoꝵ cirtules per quos se¬
pen diurnas successiones cermmꝰ luã ad plenitudinẽ peruenir:
sic aspicumis de terraneis prodemitia per caloris iuinficationẽ
t humoris uegetationẽ. maturitatẽ ⁊ perfectionẽ suã in estate cõ¬
auitẽ in sipeine quasi ad quodd̾ int̾dumũ redeunt. dñ frigoris
asperitatibus autrita ad ectultũ iterũ nͥ sinũ recurrũt. ⁊ se mr̃is
aspetibus subducũt. Sic n m hõĩbus. bestiis. auibus. piscibus.
indemus. quia postiͣ adẽ prodeunt. puus ad perfectionẽ ueire
laborant. dem̃ per defectũ ad nõ esse festinant. Sic ecam ceri¬
mus glãm presentis seculi nũc oriri nũc deccescere. nũt ꝯxal¬
tari ũs minui. ñc ad nichilũ redigi. Archa sicut supradictũ

Expanded text:
bonum, quidve malum discrete discutimus. CAP. II. De fibonum, quidve malum discrete discutimus. CAP. II. De filuna, significat praesens saeculum, quod quasi luna ad perfectionem et adversis decrescit et humiliatur. Videmus annorum circulos, per quos saeper sic conspicimus de terra quaeque prodeuntia per caloris vivificationem et humoris vegetationem, maturitatem et perfectionem suam in aestate conautem in hieme, quasi ad quoddam interlunium, redeunt dum frigoris asperitatibus attrita ad occultum iterum naturae sinum recurrunt, et se nostris aspectibus subducunt. Sic et in hominibus, bestiis, avibus piscibusque videmus, quod postquam ad esse prodeunt, prius ad perfectionem venire laborant, deinde per defectum ad non esse festinant. Sic sic, cernimus gloriam praesentis saeculi nunc oriri, nunc crescere, nunc exaltari, nunc minui, nunc ad
Abbreviated transcription (Latin):
iscł̃ pͥcedũt filii rubẽ ⁊ gad: ⁊ diuudia tribus mannasse pugna¬
turi. quor pr̃es ĩ filiis matrũ suarũ fuerunt premogeniti. ⁊ anti¬
qui iusti nos precedunt exemplis. uirtutibus ⁊ uerbis contra hostes
uiros ad auxliũ nr̃m. qui cũ uoluminũ suoꝵ iaculis:
cordis nr̃i hostes acerrimos uulnerant. Accingitur ⁊ damel ad
piemonet. Adest ezechiel qui satramenta nobis celestia ĩqua¬
duformibus rotarũ. nel oculis signatis docet. Et osce bis¬
senas agit turbas. ⁊ piecedunt nos suctincti lumbos in uerita¬
te qua predicant in auxiliũ nr̃m. Duodetun lapides quor
duodecim filii isrł sustulerant de iordane. significant aplĩce
fidci ⁊ uite firmitatẽ. Secunda circũasio que peq iosue facta
in.⁊ ueri pasche cõmestionẽ. Duodecim quoq lapides de iorda¬
ne tollimus. qñ aplĩce fidei ⁊ uite firmutatẽ mente tenemus.
Angłm quoq: an nr̃ an aduersarioꝵ sit ꝑcũitamur. dũ qͥd sit

Expanded text:
um praecedunt filii Ruben, et Gad, et dimidia tribus Manasse pugnaturi, quorum patres in filiis matrum suarum fuerunt primitivi: et antiqui justi nos praecedunt exemplis, virtutibus et verbis contra hostes ue ad auxilium nostrum, qui voluminum suorum jaculis cordis nostri hostes acerrimos vulnerant. Accingitur et Daniel ad e instruit et praemonet. Adest Ezechiel, sacramenta nobis coelestia in quadriformibus rotarum oculis signans. Docet et Osee bissenas agminis turmas, et praecedunt nos praecincti lumbos in veritate, quam praedicant in auxilium nostrum. CAP. III. duodecim filii Israel sustulerunt de Jordane, significant apostolicae fidei et vitae firmitatem. Secunda circumcisio, quae per Josue facta chae, et veri Agni comestionem. Duodecim quoque lapides de Jordane tollimus, quando apostolicae fidei, et vitae firmitatem mente tenemus. Angelum quoque an noster, an adversariorum sit percontamur, dum quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
umbia ⁊ ymagiẽ preceslerũt cerimonialia nõ reliuqͣt. Itẽ ĩ boue¬
eũ qui rem implere nõ ualet ⁊ illi obsistas. Bouẽ quippe ⁊ asi¬
nũ si necesse sit iniusquisq sine detrimẽto operis iunget sapiẽ¬
tẽ ueto ⁊ staltũ. uõ ut uius precipiat. alius obtemiperet: sed ut

Expanded text:
umbra et imagine praecesserant, caeremonias noumbra et imagine praecesserant, caeremonias noeum qui rem implere non valet, et illi qui praevalet obsistas. Bovem quippe et asinum, si necesse sit, unusquisque sine detrimento operis jungit: sapientem vero et st