comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
helite ut lib̾ geneseos docet. qͦd sint ex
hysmahel. Ipsi cedar a filio hysmahe¬
lis: ipsi agareni ab agar. qͥ ut diximꝰ
ꝑuerso nomine sarraceni uecant᷑: qͥa
ex sara se genitos głantur. P hylistei
ipsi sunt palestini : quia .s. litterã ser¬
mo hebreus ñ habet. s ꝓ eo .I. greco u¬
titur. Inde phylistei ꝓ palestinis di¬
cuntur: a cuutate utiq sua. Idem &
allophyli id est alienigene. ob hoc qͥa
semꝑ fuerunt inimici isrł: & longe
quoꝵ t̾ram iudei possederunt: ex euiꝰ
origine fuit emor pat̾ sychem. a quo
amorrei sunt nuncupati. E gypti
ab egyptio quodã rege uocati sunt: nã
antea aerii dicebant᷑. Interp̃tant᷑ au¬
dem lingua hebraica egyptii affligen¬
tes: eo quod afflixerint di popłm priꝰ¬
quã diuino auxilio libarentur. Ar
meniꝰ ex thessalia unꝰ de numero ducũ
lasonis qͥ ad cholcos ꝓfecti sunt: recol¬
lecta multitudine quȩ amisso rege
iasone passim uagabat᷑. armeniã con¬

Expanded text:
elitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex elitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agaraeni ab Agar, qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sara se genitos gloriantur. 58. Philistaei ipsi sunt Palaestini, quia p litteram sermo Hebraeus non habet; sed pro eo φ Graeco utuntur. Inde Philistaei pro Palaestinis dicuntur a civitate utique sua. Iidem et Allophyli, id est, alienigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et lonquorum terram Judaei possederunt. Ex cujus origine fuit Emor pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. 60. Aegyptii ab Aegypto quodam suo rege vocati sunt. Nam antea Aerii dicebantur. Interpretantur autem lingua Hebraica AEGYPTII affligentes, eo quod afflixerint Dei populum, priusquam divino auxilio liberaretur. 61. Armenius ex Thessalia unus de numero ducum Jasonis qui ad Colchos profecti sunt: recollecta multitudine, quae amisso rege Jasone passim vagabatur, Armeniam con
Abbreviated transcription (Latin):
antea hebrei siue isrł nuncupa¬
bantur. Ex quo autẽ in duo regna
di popłs diuisus est: tunc duȩ tribꝰ
quȩ de stirpe uida reges habebant.
uideoꝵ nom̃ sortite sunt. Reliqua
pars decem tͥbuum quȩ in samaria
regem sͥ constituit: ob popłi mag¬
nitudinẽ pͥstinum nom̃ retinuit
isrł. Samaritanoꝵ gens sumpsit
exordiũ ab assyriis. qui tnͣsmigͣti
habitauer̃t in samaria: qͥ latine
interp̃tantur custodes. eo quod cap¬
tiuato isrł. isti in t̾ram regionis eoꝵ
ad custodiã collocati sunt. + enix
cadini frat̃ de thebis egyptiorũ in
syriam ꝓfectꝰ: apud sydonem regna¬
uit: eosq popłos ex suo nomine
nuncupauit. Sydones autẽ a ci¬
uitate quȩ uocatur sydon traxisse¬
uocabulũ ꝑhibent᷑. S arracen dicti.
uł quia ex sarra genitos se p̃dicent. uel
sicut gentiles aiunt. qͦd ex origine syroꝵ
sunt quasi sirigene. Hi ꝑ amplam ha¬
bitant solitudinẽ. Ipsi sunt & hysma¬

Expanded text:
antea Hebraei sive Israelitae nuncupaantea Hebraei sive Israelitae nuncupabantur. Ex quo autem in duo regna Dei populus est divisus, tunc duae tribus, quae de stirpe Iuda reges habebant, Iudaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Israel. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod captivato Israel isti in terram regionis eorum ad custodiam conlocati sunt. Phoenix, Cadmi frater, de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus, apud Sidonem regnavit, eosque populos ex suo nomine nuncupavit. 56. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxissevocabulum perhibentur. 57. Saraceni dicti, vel quia ex Sara genitos se praedicent; vel, sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syrigenae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Isma
Abbreviated transcription (Latin):
ti. qͥ e grecia asyam transiens. ibi bar
baras gentes graui diurnoq bello ꝑ¬
domuit: nouissime uictor. nomen
subiectȩ genti dedit. Ese autẽ ante
cyrũ ignobiles fuerunt: & nulliꝰ
int gentes loci habebant᷑. Medi:
semꝑ potentissimi fuert. Casdei
qͥ nunc chaldei uocant᷑. a casech
filio nachor frĩs abrahe cognominati st̃
est supplicari & uenerari: qͥa diuinita¬
tem ꝑ ipsoꝵ thura ueneram. Ipsi sunt
& arabi: quia in montibꝰ arabiȩ sunt.
qͥ uocantur lybanꝰ & autelybanꝰ. ubi
thura colligunt᷑. Syri a surim uoca¬
ri ꝑhibentur: qͥ fuit nepos abraham
ex cethura. Qͦs autẽ ueteres assyrios:
nunc nos uocamꝰ syros. a parte totũ
appellantes. Hebrei uocati sunt ab
heber: qui ꝓnepos fuit sem. Isrłite
uͦ: ab isrł filio ysaac. Nam patͥarcħa
hebreoꝵ fuisse isrł constat: a qͦ duo¬
decim uideoꝵ tribꝰ isrłis uocabulũ
sortite sunt. Iud eis autẽ scissura de¬
cem tribuũ nom̃ imposuit: nam

Expanded text:
ti, qui, e Graecia in Ati, qui, e Graecia in Abaras gentes gravi diuturnoque bello perdomuit, novissime victor nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei, qui nunc Chaldaei vocantur, a Chased filio Nachor fratris Abrahae cognominati sunt. est supplicari et venerari, quia divinitatem per ipsorum tura veneramus. Ipsi sunt et Arabes, quia in montibus Arabiae sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi tura colliguntur. Syri a Surim vocati perhibentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura. Quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos fuit Sem. Israelitae vero ab Israel filio Isaac. Nam patriarcham Hebraeorum fuisse Israel, a quo duodecim Iudaeorum tribus Israelis vocabulum sortitae sunt. Iudaeis autem scissura decem tribuum nomen inposuit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
titi sunt. Huiꝰ gentis rex fuit ⁊oroastres:
inuentor magice artis. Parchi quoq:
& ipsi ab scithis originẽ trahunt. fuert̃
manifestat᷑. Nam scythico sermone.
bactrians domesticis sedicionibꝰ scythia
pulsi: solitudines uixta hyrcaniam
pͥmum furtĩ occupauerunt: deinde
pleraque finiũ etiã uirtute obtinu¬
erunt. Assyrii ab assur filio sem
uocati: gens potentissima quȩ ab
eufrate usq ad indoꝵ fines omnẽ in
medio tenuit regionẽ. Nedi: a rege
suo cognominati putant᷑. Namq iason
pelyaci regis fr̃. pelei filiꝰ thessala ẽ
pulsus cũ med ea uxore sua. cuiꝰ fu¬
it pͥuignus medus rex atheniensiũ.
qui post mortẽ lasonis orientis pla¬
gam ꝑdomuit. ibiq medeã urbem
condidit: gentemq medoꝵ nomine
suo appellauit.S inuenimꝰ in gene¬
si qͦd magdai auctor gentis med̾oꝵ
fuit: a quo & cognominati ut suꝑiꝰ
dictũ est. P erse. a ꝑseo rege st̃ uoca¬

Expanded text:
titi sunt. Hujus gentis rex fuit Zoroastes titi sunt. Hujus gentis rex fuit Zoroastes inventor magicae artis. 44. Parthi quoque, et ipsi a Scythis originem trahunt. Fuerunt manifestatur; nam Scythico sermone Bactriani, domesticis seditionibus, Scythia pulsi, solitudines juxta Hyrcaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium, etiam virtute obtinuerunt. 45. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. 405 46. Medi a rege suo cognominati putantur; namque Jason, Peliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est, cum Medea uxore sua, cujus fuit privignus Medus rex Atheniensium: qui post mortem Jasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. 47. Persae a Perseo rege sunt voca
Abbreviated transcription (Latin):
aliquarũ ex istis origines gentium po¬
tuerint repꝑire. Nã qͦd ex filio cham
qͥ uocabatur mesraͥm. egyptii sint ex¬
orti. nulla hoc resonat origo uocabu¬
li: sicut nec ethyopũ qui dicuntur
ad eũ filiũ cham ꝑtinere qͥ chus ap¬
pellatꝰ est. Et si omnia consident᷑. plu¬
ruma tam̃ gentiũ mutata. quã ma¬
nentia uocabula apparent: quibus
yndi ab indo flumine dicti st̃: qui
ab occidentali parte eos includit.
Seres. a ꝓpͥo oppido nom̃ sortiti sunt.
gens ad orientẽ sita: apd̃ quos lana de
arboribꝰ contexit᷑. De quibꝰ illud est.
Ignoti facie s noti uellere seres. Oan¬
garide popłi sunt int̾ assyrios indosq¬
inhabitantes circa gangen fluuiũ.
unde etiã gangaride nuncupati st̃
Hyrcani dicti: a silua hyrcania ubi
sunt plurime trgres. Bactriani scithe
fuerunt: qͥ suoꝵ factione a sedibus suis
pulsi. uixta bactron orientis fluuium
consedunt: ex cuiꝰ uocabulo & nom̃ sor¬

Expanded text:
aliquarum ex istis origines gentium poaliquarum ex istis origines gentium potuerint reperire. 39. Nam quod ex filio Cham, qui vocabatur Mesraim, Aegyptii sunt exorti, nulla hoc resonat origo vocabuli, sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, plura tamen gentium mutata quam manentia vocabula apparent: quibus io. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab OccidentSeres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur. De quibus est illud: Ignoti facie, sed noti vellere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Indosque, habitantes circa Gangen fluvium. Unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. Hircani dicti a silva Hircania, ubi sunt plurimae tigres. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iconsederunt, ex cujus vocabulo et nomen sor
Abbreviated transcription (Latin):
gomer nepotis iafeth. ascanath. a quo
sarmathe. qͦs greci reginos uocant. Ri
sunt friges. filii iuuan. elysa. a quibꝰ
greci elysei qͥ uocant᷑ eolides Unde e
luigua qͥnta greciȩ. eolis appellatur:⁊
tharsis. a qͦ cilices. ut iosephꝰ arbitrat᷑:¬
unde & metropolis ciuitas eoꝵ tharsys
dicit᷑: cethym. a quo cethei id est cyprii.
a quibꝰ hodieq urbs scythia nominat᷑.
dodanym. a quo rodii. He st̃ gentes de
stirpe iafeth: quȩ a tauro monte ad
aqͥlonem mediã partem asyȩ. & omnẽ
europam usq ad occeanũ brittannicũ
possident: nomina & locis & gentibꝰ
relinquentes. de quibꝰ postea immu¬
tata sunt plurima. cet̾a ꝑmanent ut
fuerunt. Nã multarũ gentiũ uocabu¬
la partĩ ꝑmanserunt. ita ut hodieq
appareat unde fuerant diriuata: sic̃
ex assur assyrii. ex heber hebrei: partĩ
uͦ temporis uetustate ita mutata st̃.
ut uix hoĩes doctissimi antiqͥssimas
hystorias ꝑscrutantes. nec om̃ium s

Expanded text:
Gomer nepotes Japhet. Aschanaz, a quo Gomer nepotes Japhet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Reginos vocant. 33.sunt Phryges. 34. Filii Javan Elisa, a quibus Graeci Elisaei, qui vocantur Aeolides, unde et lingua quinta Graeciae Aeolis appellatur 35. Tharsis, a qUnde et metropolis civitas eorum Tharsus dicitur. Cethim, a quo Citii, id est Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. Haec sunt gentes de stirpe Iaphet, quae a Tauro monte ad Aquilonem mediam partem Asiae et omnem Europam, usque ad Oceanum Britannicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes, de quibus postea immutata sunt plurima, caetera permanent ut fuerunt. 38 Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei; 404 partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dit oppidũ contra tripolim: in radicibꝰ
lybani sitũ. Octauus aseneus: a qͦ asenei.
Nonus aradius. a qͦ aradii sunt qͥ aradũ
insulã possedunt: angusto fretu a fe¬
nicis littore seꝑatam. Decimꝰ amorreꝰ.
a quo syriȩ nobilis ciuitas quȩ uocat᷑
cohelis. Undecimꝰ amateus. He st̃ gentes
de stirpe cham: quȩ a sydone usq ad
gaditanũ fretum omnẽ meridianã
partẽ tenent. Itẽ tribus filioꝵ iafeth.
Filii gͥ iafech septẽ nominant᷑: gomer bnaba
ex quo galathe id est galli: magog. a
quo arbitrant᷑ scythas & gotthos tra¬
xisse originẽ: maday a quo medos exi¬
stere putant: iunan a quo iones qͥ ce
greci. unde & mare ioniũ: tubal a
quo hyberi qui & hyspani: licet qͥdã
ex eo &e ytalos suspicentur:⁊ mosoe ex¬
quo cappadoces sunt. unde &e urbs
a pd̾ eos usq hodie matheca dicitur.
thyras ex qͦ traces: quoꝵ ñ satis immu¬
tatũ uocabulũ est. quasi tyraces. filii

Expanded text:
dit oppidum contra Tripolim in radicibus dit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coeles. Undecimus Amathaeus. Haec sunt gentes de stirpe Cham, quae a Sidone usque ad Gaditanum fretum omnem meridianam partem tenent. Item tribus filiorum Iafeth. Filii igitur Iaphet septem nominantur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thubal, a quo Iberi, qui et Hispani; licet quidam ex eo et Italos suspicentur. Mosoquo Cappadoces sunt; unde et urbs apud eos usque hodie Mazaca dicitur. 31. Thiras, a quo Thraces, quorum non satis immutatum vocabulum est quasi Tiraces. 32. Filii
Abbreviated transcription (Latin):
filii rema: saba. &e dadan. Hic saba: ꝑ
saba ꝑsameth: a quo appellatos sabe¬
os. Interp̃tatur autẽ nunc saba. ara¬
bia. Dadan a qͦ est gens echyopie. in oc¬
cidentali plaga. filii mesraͥm: labyn.
a quo lybii qui quondã futhei uoca¬
bantur: cesloym. a quo phylistiim.
palestinos uõcamꝰ. Ceterȩ sex gentes ig¬
notȩ sunt: quȩ a bello ethyopico sub¬
uersȩ usq ad obluuonem pteritorũ
nominũ ꝑuenerunt. filii chanaan.
undecim. ex qͥb chananeoꝵ decẽ gen¬
tes: quoꝵ t̾ram his expulsis uidei poᷤ¬
sederunt. Quoꝵ pͥmogenitus sydon:
a quosydones. Unde & urbs eoꝵ in fenice
sydon uocat᷑. Scd̃s eth: a quo ethei. Terciꝰ
iebus: a quo iebusei. quoꝵ fuit iherłm. a ꝓ ꝑ .s.
Quartꝰ ammorreus: a quo ammorrei. Gtꝰ
gergeseus: a quo gergesei. Sextꝰ eueus:
a quo euei. Ipsi sunt gabaonite a cuu¬
date gabaon: qͥ supplices uenerunt ad
iħm. Septimꝰ aracheus. qͥ archas condi¬

Expanded text:
Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba perFilii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba perSaba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Filii Chanaam undecim, ex quo Chananaeorum decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, quorum fuit Hierusalem. Quartus Amorrhaeus, a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condi
Abbreviated transcription (Latin):
Iectan filius heber: a quo indoꝵ orta
est gens. Sale filiꝰ iectan. a quo brac¬
trian: licet eos alii scytharũ exules
suspicent᷑. Ismael filiꝰ abraham a qͦ
ysmaelitȩ: qͥ nunc corrupto nomine
sarracenz quasi a sarra. & aggareni
ab agar. Nabaioth filiꝰ ẏsmahel. a:¬
quo nabathei: qͥ ab eufrate in mari
rubro inhabitant. Moab & amon
possidentes meridianã terrã ab ortu solis
ortȩ sunt gentes he. Chus: a quo ethyopeᷤ
ꝓgeniti. Mesrãm: a quo egyptii ꝑhiben¬
tur exorti. futh: a quo lybii. Unde & mau¬
omĩsq circa eũ regio futhensis. Chana¬
an. a quo affri & phenices: & chanane¬
orũ decem gentes. Itẽ ex nepotibꝰ cham
filii chus. nepotis cham sex: saba & e
getuli in parte remotioris affricȩ. here¬
mo choerentes. Sabatha: a quo saba¬
thenz. qͥ nunc astrabari nominant᷑.
Rema uͦ & saba &e chuza. paulatim an¬
tiqua uocabula ꝑdiderunt: & quȩ
nunc a ueteribꝰ habeant ignoratur.

Expanded text:
Iectam filius Heber, a quo Indorum orta Iectam filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Iectam, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exules suspicantur. Ismael filius Abraham, a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Saraceni, quasi a Sarra, et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismaquo Nabathaei, qui ab Euphrate in mare Rubrum habitant. 8. Moab, et Ammom possidentes terram Meridianam, ab ortu solis, ortae sunt gentes hae. Chus, a quo Aethiopes progeniti. Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. 11. Phut, a quo Lybii; unde et Mauomnisque circa eum regio am, a quo Afri et Phoenices et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepotes Cham sex. Filii ChuGetuli in parte remotioris Africae heremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ab uno pͥncipio orta. si¬
ue ab illa nacione scdm̃ ꝓpriam
collectionẽ disticta: ut greciȩ asyȩ.
Hinc & gentilitas dicit᷑. Gens autẽ
appellata ꝓpt̃ generationes familiaꝵ
id est agignendo: sic̃ natio a nascendo.
Gentes autẽ a quibꝰ diuisa est t̾ra: qͥndecim
aguita tres. uł potius ut racio declarat
uincias & insulas impleuerunt.filis
sem qͥnque: singłariter gentes singłas
ꝓcreauerunt. Quoꝵ pͥmus elam. a qͦ
elamitȩ: pͥnceps ꝑsidis. Scd̃s assur: a
quo assyrioꝵ pullulauit imꝑium.
Terciꝰ arfaxat: a quo gens chaldeorum
ex orta est. Quartꝰ ludi: a quo lydii.
Quintꝰ aram a quo syri: quoꝵ metͦpoliᷤ
fuit damascus. filii aram nepotis
Hus traconitidis conditor. quȩ int̾ pa¬
lestinã & celesyriam tenuit pͥncipa¬
tum unde fuit iob: scm quod scͥp
gether: a quo charmeni. siue carie.
Quartꝰ mesa: a qͦ sunt hii qͥ uocantur
meones. Posteritas arfaxat filii sem:
heber nepos arfaxat. a quo hebrei st̃.

Expanded text:
tudo ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graecia, Asia: hinc gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est, a gignendo, sicut natio a nascendo. Gentes, a quibus divisa est terra, LXXIII: aginta tres, vel potius, ut ratio declarat,vincias et insulas inpleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis: secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium: tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Hus Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum, unde fuit Iob, secundum quod Gether, a quo Acarnanii sive Curiae: quartus Mes, a quo sunt hi qui vocantur Maeones. Posteritas Arphaxat filii Sem; Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei;
Abbreviated transcription (Latin):
nõ meo & dĩ seruo brauliont
episcopo. ysidorus. Omni de¬
siderio desideraui nunc ui¬
dere faciem tuã: & utinã
aliquando impleret deus
uotum meũ antequã mo¬
riar: Ad p̾sens autem dep̃cor. ut comm̃¬
des me do orationibꝰ tus: ut & in hac
uita spem meã impleat: & in futuro
beatitudinis tuȩ consortium mͥ conce¬
dat. Et manu sua. Ora ꝓ nobis beatis¬
sime domine. et frater.
Epistola brau¬

Expanded text:
no meo et Dei servo Braulioni episcopo, Isidorus. Omni desiderio desideravi nunc videre faciem tuam, et utinam aliquando impleret Deus votum meum, antequam moriar. Ad pndes me Deo orationibus tuis, et, ut in hac vita spem meam impleat, et in futura beatitudinis tuae consortium mihi concedat. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine et frater. EPISTOLA X. BRAU
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ ars demonũ est ex quadã pesti¬
fera societate hõium & angłoꝵ maloꝵ
exorta: unde cuncta sunt uitanda a
xp̃iano. & om̃i penitꝰ execratione re¬
pudianda atq dampnanda. Au¬
Prestigium uͦ: mercuriꝰ pͥmus dicit᷑ in¬
uenisse. Dictũ autem p̾stiguim: quod
p̃stringat aciem ocłoꝵ. Aruspicine
artẽ: primꝰ e truscis tradidisse dicit᷑
qͥdam tages. Hic ex horis aruspicinã
dictauit: & ptea ñ apparuit. Nã dicit᷑
fabulose arante qͦdam rustico subito
hunc ex glebis exiluisse. & aruspicinã
dictasse. qua die & mortuus est: quos
libros romanz ex trusca lingua in
x.De paganis.

Expanded text:
omnibus ars daemonum est ex quadam pestiomnibus ars daemonum est ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt Christiano et omni penitus exsecratione repudianda atque damnanda. AuPraestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dictum autem praestigium, quod praestringat aciem oculorum. Aruspicinam artem primus Hetruscis tradidisse dicitur quidam Strages. Hic ex horis aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico subito hunc ex glebis exiluisse, et aruspicinam dictasse, qua die et mortlibros Romani ex Etrusca lingua in X. De paganis.
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ constellationes latini uocant. id ẽ
notationes syderũ quomͦ se habeat cũ
quisq nascit᷑. Primũ autẽ idem stellaꝵ
interp̃tes magi nuncupant᷑: sicut de
mathematici cuiꝰ artis scientia usque
ad euuangłium fuit concessa: ut xp̃o
edito. nemo ex inde natiuitatẽ alicuiꝰ
de cȩlo interp̃taret᷑. Horoscopi dicti:
qd horas natiuitatis hõium speculan¬
tur dissimili & diuerso fato. Sorti¬
logi sc̃. qui sub noĩe fictȩ religionis ꝑ
quasda quas scõꝵ sortes uocant diui¬
nationis scienciam ꝓfitent᷑. aut qua¬
rumcũq scͥpturarũ inspectione fu¬
dura ꝓmictunt. Salisatores uoca¬
ti st̃: quia dũ eis membroꝵ quecũq
partes salierint. aliquid sͥ exinde ꝓ¬
sꝑum seu tͥste significare p̃dicunt.
Ad hec omia ꝑtinent & ligaturȩ execra¬
biliũ remedioꝵ quȩ ars medicoꝵ con¬
dempnat siue in p̃cantationibꝰ siue
in caracteribꝰ uel in quibꝰcumq rebus
suspendendis atq ligandis in quibus

Expanded text:
ellationes Latini vocant, id est notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicuius de caelo interpretaretur. Horoscopi dicti, quod horas nativitatis hominum speculantur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine fictae religionis per quasdam, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione futura promittunt. Salisatores dicuntur, quia dum eis membrorum quecunque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste signare predicunt. Ad hec omnia pertinent et ligature execrabilium remediorum, que ars medicorum condemnat, vel in precantationibus vel in characteribus vel in quibuscunque rebus suspendendis atque l
Abbreviated transcription (Latin):
tur incipro & affrica. S melior
in ethiopia. Sagdã gemina
prasini coloris apud caldeos.
Cuiꝰ tanta uis ẽ ut ꝑmeantes
naues ex ꝓfundo petat. & cari¬
nis ita tenacit̾ adhereat. ut nͥ
abrasa parte ligni uix separetur.
Nirrites dicta ẽ quod in eamir¬
re color ẽ. Compressus autẽ usq
ad colorem nardi spirat suauita¬
tem aromatis. Repꝑitur in arabia
uł egipto. mirre coloris & odoris.
color ex una parte uiridis. exalt̾a¬
mellis similis. Coaspitis a flu¬
mine ꝑsarũ dicta ẽ. ex uridi ful¬
goris aurei
De rubris geminis. uiii

Expanded text:
tur in Cypro et Africa, sed melior tur in Cypro et Africa, sed melior in Aethiopia. 13. Sagda gemma prasini coloris apud Chaldaeos. Cujus tanta vis est, ut permeantes naves e profundo petat, et carinis ita tenaciter adhaereat, ut nisi abrasa parte ligni, vix separetur. 14. Myrrhites dicta est, quod in eo myrrhae color est. Compressus autem usque ad calorem, nardi spirat suavitatem. Aromatites reperitur in Arabia, vel Aegypto myrrhae coloris, et odoris, color ex una parte melli similis. Choaspitis a flumine Persarum dicta est, ex viridi fulgoris aurei. De rubris gemmis
Abbreviated transcription (Latin):
lingua significationẽ ħt queren¬
tis. Est autẽ amplissima gẽmaꝵ
Fadem insula nobiliũ limam
sentit. G enera eiꝰ duo. C allaica
colore uiridis. s & pallens & ni¬
mis crassa. nichil iocundius au¬
rũ decens. unde & appellata. Nas¬
citur inindia uł ingermania in
rupib gelidis oculi modo extu¬
b̾ans. M olocides spissus. uirens
& crassior qmͣ smaragdus. a colo¬
re malue nomen accepit. in red
dendis laudata signis. Nascit᷑
marabia. E lietropia uiridi co¬
lore & nubibo & stellis puniceis
suꝑ sparsa. cũ sanguineis uenis.
Causa nominis de effectulapi¬
dis ẽ. Nam de iecta in labris ene¬
is. radio solis mutat colorẽ san¬
gumeo reꝑcusso. Extra aqmͣ aũ
speculi modo solem excipit. de¬
prehenditq defectus eiꝰ sube-¬
untẽ lunam ostendens. Magoꝵ
impudentie manifestissimum
in hoc quoq exemplũ ẽ quod
ammixta herba elietropia qͥb¬
dam additis precantationib
gerentẽ conspici negent. Gigni¬

Expanded text:
lingua significationem habet quaerenlingua significationem habet quaerendi. Est autem amplissima gemmarum; eadem sola nobilium limam sentit. Genera eius duo. Callaica colore viridi, sed pallens et nimis crassa; nihil iucundius aurum decens; unde et appellata. Nascitur in India vel Germania in rupibus gelidis, oculi modo extuberans. Molochites spissius virens et crassior quam smaragdus a colore malvae nomen acdendis laudata signis. Nascitur in Arabia. 12. Heliotropium viridi colore et nubilo, stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est. Nam dejecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu. Extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defectus ejus, subeuntem lunam ostendens. Magorum impudentiae manifestissimum in hoc quoque exemplum est, quod admista herba Heliotropio quibusdam additis precationibus, gerentem conspici negent. Gigni
Abbreviated transcription (Latin):
gulas formas. ut ebitudo coloris
reꝑcussu angulor excitet᷑. Aliter
politus ñ habet fulgorẽ. G enera
eiꝰ nouem. Eri soberillus dictus
co quod pallida eiꝰ uiriditas. in
aureũ colorẽ resplendeat. & hc̃
in dia mittit. Crisoprasus indi¬
cus ẽ colore porri succũ referens.
aureis int̾uenientib guttis. uñ
& nomen accepit quem quidã
berriloꝵ generis indicauert̃. Ias¬
pis degreco in latinũ uiridis gẽ¬
ma interp̾tat᷑. Ias quippe uiri¬
de. pe nasin gẽma đr. Est aut̃
smaragdo subsimilis. s crassi
credere non fidei. s suꝑsticionis
ẽ. Toparion ex iurenti genere
ẽ. om̃iq colore resplendens. in¬
uenta pͥmũ marabie insula.
quã trogodite predones fame
et tempestate fessi cum herbaꝵ
radices effoderent eruerunt.
Quȩ insula poste quesita. nebu¬
lis cooꝑta tandem anauigantib
muenta ẽ. & obhoc locus & gẽ¬
ma nomen & ex causa accepit.
Nam toparion trogoditarum

Expanded text:
gulas formas, ut hebetudo coloris gulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur; aliter politus non habet fulgorem. Genera eius novem. Chrysoberyllus dictus eo quod pallida eius viriditas in aureum colorem resplendeat. Et hunc India mittit. Chrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, aureis intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt. Iaspis de Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo subsimilis, sed crassi credere non fidei, sed superstitionis est. Topazion ex virenti genere est omnique colore resplendens, inventa primum in Arabiae insula, in qua Trogodytae praedones fame et tempestate fessi quum herbarum radices effoderent, eruerunt. Quae insula postea quaesita nebulis cooperta tandem a navigantibus inventa. Sed ob hoc locus et gemma nomen ex causa accepit; nam τοπάζειν Trogodytarum
Abbreviated transcription (Latin):
nulla gratior oculoꝵ refectio ẽ. Cuiꝰ
ita imagines reddet. quippe nero
cesar gladiatoꝵ pugnas insmara¬
repꝑiuntur. Scd̾m locũ tenent
bactriani. Colligunt᷑ enĩ incom¬
missuris saxoꝵ flante aquilone.
Tunc enĩ tellure discooꝑta inter¬
micant. quia his uentis maxi-¬
me harene mouentur. Terciũ
egiptii ħnt. Reliqui in metalis
erariis inueniuntur s uitiosi.
Nam ere aut plũbo ł lapillam̃tis
ł sali similes notas ħnt. S mara¬
gdi autẽ mero & uiridi ꝓficiunt
oleo. qmͣuis natura imbuantur.
Calco smaragaus dicta qd̃ uiridis
sit & turbida ereis uenis. hȩc in
egipto łcipro insula nascit᷑. Pra¬
sius ꝓ uridenti colore dictus. s
iulis euiꝰ alt̾m genus sangunnieis¬
punctis abhorret. Terciũ distin¬
ctum uirgulis trib candidis.
Derillus mindia gignit᷑. gentis
suȩ lingua nom̃ habens uiridi-
tate similis smaragdo. s cũ pallo¬
re. Politur autẽ abindis insexan¬

Expanded text:
nulla gratior oculorum refectio est. Cujus nulla gratior oculorum refectio est. Cujus ita imagines reddit. Quippe Nero Caesar gladiatorum pugnas in smarareperiuntur. Secundum locum tenent Bactriani. Colliguntur enim in commissuris saxorum flante Aquilone, tunc enim tellure deoperta intermicant, quia iis ventis arenae maxime moventur. Tertium Aegyptii habent. Reliqui in metallis aerariis inveniuntur, sed vitiosi. Nam aut aere, aut plumbo, aut capillamentis, vel salis similes notas habent. 2. Smaragdi autem mero et viridi proficiunt oleo, quamvis natura imbuantur. 3. Chalchosmaragdus dicta, quod viridis sit, et turbida aeris venis. Haec in Aegypto, vel Cypro insula nascitur. 4. Prasius pro viridanti colore dictus, sed vilis. Cujus alterum genus sanguineispunctis obhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. 5. Berillus in India gignitur, gentis sutate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexan
Abbreviated transcription (Latin):
ost marmoꝵ gn̾a geminȩ
sequnt᷑ quȩ multũ auri de¬
corẽ tribuunt uenustate coloꝵ. pͥ¬
mordia eiꝰ arupe caucaso.fabule fer̃t̃
ꝓ meteũ pͥmũ fragm̃tũ saxi eius
inclusisse ferro acdigito circũdasse.
hisq initiis cepisse anulũ atq gem¬
mã. Genera gẽmaꝵ innumerabili¬
a eẽ traduntur. equib nos tantũ¬
ea quȩ pͥncipalia sunt siue notissi¬
ma annotaiumꝰ. G emine uocate
quod instar gũmi transluceant.
Preciosi lapides ideo dicti sunt qr
care ualent. siue ut auilib discer¬
m possint. seu quod rari sint.
Omẽ enĩ quod rarum ẽ magnũ
mniũ geminarũ urentiũ
smaragdus pͥncipatũ habet.
Cuiꝰ ueteres terciã pꝰ margaritas
& uniones tribuunt dignitatẽ.
Smaragdus animia uiriditate
uocatꝰ. Om̃e enĩ satis uiride ama¬
rũ đr. Nonullis enĩgẽmis ł herb̾
maior qmhiuc austeritas ẽ. Nã
herbas uirentes frondesq exuꝑat.
inficiens circa se uiriditate reꝑcus¬
sum aerẽ. Sculpentib qͦ geminas

Expanded text:
ost marmorum genera gemmae secuntur, quae multum auri decorem tribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi eius inclusisse ferro ac digito circumdasse, hisque initiis coepisse anulum atque gemmam. Genera gemmarum innumerabilia esse traduntur, e quibus nos ea tantum quae principalia sunt sive notissima adnotavimus. Gemmae vocatae quod instar gummi transluceant. Pretiosi lapides ideo dicti sunt quia care valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Omne enim quod rarum est magnum Omnium gemmarum virentium smaragdus principatum habet, cui veteres tertiam post margaritas et uniones tribuunt dignitatem. Smaragdus a nimia viriditate vocatus; omne enim satis viride amaur. Nullis enim gemmis, vel herbis major quam huic austeritas est. Nam herbas virentes frondesque exsuperat, inficiens circa se viriditate repercussum aerem. Scalpentibus quoque gemmas
Abbreviated transcription (Latin):
martyr cuiꝰ uitam eusebius
xesariensis conscpsit. pisistratũ in
sacrȩ biblio thecȩ studio: primus
adequare contendit. Hic enĩ in biblioteca
sua: ꝓpe triginta uoluminũ milia
habuit. Iheronimꝰ quoq atq gennadiꝰ.
ecclĩasticos scͥptores in toto orbe queren¬
tes ordine ꝓsecuti sunt: eoꝵq studia in
uno uoluminis indiculo comp̃hende¬
nt. uii. Qui multa scripserunt.

Expanded text:
martyr, cuius vitam Eusebius Caesariensis conscripsit, Pisistratum in sacrae bibliothecae studio primus aequare contendit. Hic enim in bibliotheca sua prope triginta voluminum milia habuit. Hieronymus quoque atque Gennadius ecclesiasticos scriptores toto orbe quaerentes ordine persecuti sunt, eorumque studia in uno voluminis indiculo conprehendent. § 7 Qui multa scripserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa uerum factũ erubescit. Uiridis.¬
uenis id est sanguine. Uuiens: id ẽ
certe. mixtȩ q sentenciȩ. Uersutus.
eo qͥs eiꝰ mens in qͦlibet actu ad quãli¬
bet fraudem facile uertit᷑. Unde et
uersucia dicit᷑. contorta sentencia.
Plautꝰ. Uersutior est: quã rota figulariͦ.
Uilis. a uilla. Nulliꝰ enĩ urbanitatis ẽ.
Uersipellis: eo qͦd in diuersa uultũ &
m̃tem uertat. Inde uersutꝰ & callidꝰ.
Uiolentꝰ: qͥa uim infert. Uecors: mali
cordis & malȩ conscienciȩ. Uagus. qͥa
sine uia. Uanꝰ: a uenere ethymolo¬
giam trahit. Itẽ uanus. inanis. falsus.
eo qͦd sine memoria euanescat. Uesanꝰ.
bit & difficile inebriat᷑. Uexatꝰ. id est
portatꝰ. ab eo qͦd est ueho. uecto. uexo.
ut uexasse sit & portasse. Ueneficus.
eo qͦd uenenũ mortis causa ꝑauit. aut
p̃stitit. aut uendidit. Uector. quasi
uehitor: est autẽ uector & qͥ uehit. &
qͥ uehitur. Uenator. quasi uenabu¬

Expanded text:
quia verum factum erubescit. Venquia verum factum erubescit. Venvenis, id est sanguine. Viridis, vi et certae mixtaeque sententiae. Versutus, eo quod eius mens in quolibet actu ad quamlibet fraudem facile vertitur; unde et versutia dicitur contorta sententia. PlautusEpid. 371: Versutior est quam rota figularis. Vilis, a villa; nullius enim urbanitatis est. Versipellis, eo quod in diversa vultum et mentem vertat. Inde, et versutus, et callidus. Violentus, quia vim infert. 279. Vecors, mali cordis, et malae conscientiae. Vagus, quia sine via. Vanus, a Venere etymologiam trahit. Item vanus inanis, falsus, eo quod sine memoria evanescat. 280. Vesbit, et difficile inebriatur. Vexatus, id est, portatus, ab eo quod est veho, vexo, vecto, ut vexasse sit portasse. 281. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit, et qui vehitur. 282. Venator, quasi venabu
Abbreviated transcription (Latin):
homines thetricos dicimꝰ. Taciturnꝰ.:
in tacendo duturnꝰ. Trutinator. ex¬
aminator. ex iudicii libra ꝑpendens.
recta translatione a trutina quȩ est ge¬
inna ponderũ lanx. Tristis. Tenax
nũmi cupidior. qͦd teneat. Int̾dum &
eo qͦd sit toruo uultu. & turbulento a¬
spectu. ut torua leena. &. cernimus
tenebrosaq uita. Tet̾rimus. ꝓ fero
nimiũ. Tetrum enĩ. ueteres ꝓ fero di¬
xerunt: ut enniꝰ. tetrosq elephantoᷤᷤ
Terribilis. qͥa tunorem habet & tinet᷑¬
Tergiuersator. qͦd animũ quasi t̃gũ
uertat huc &e illuc: nec facile qualis
sit intelligit᷑. Temulentꝰ: a temeto
id est uino dictꝰ. Timidus: quod ti
do bene sua. uł quod bene quid
uti possit: sicut docilis qͦd doceri pos¬
sit. Uerꝰ. a ueritate: hinic & uerax.
Maior est ueritas quã uerus: quia ñ
ueritas a uero. s uerus a ueritate des
cendit. Ueridicus: qͥa uerum dicit. &
ueritatis assertor est. Uerecundus.

Expanded text:
homines tetricos dicimus. Taciturnus, homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. 267. Trutinator, examinator, ex judicii libra perpendens; recta translatione a trutina, quae est gemina ponderum lanx. 268. Tristis . . . Tenax, nummi cupidior, quod teneat. Interdum, et eo quod sit torto vultu, et turbulento aspectu, ut: Torva leaena; et: Cernimus tenebrosaque vita. Teterrimus pro fero nimium. Tetrum enim veteres pro Fero dixerunt, ut Ennius: Tetrosque elephantos. Terribilis, quia timorem habet, et timetTergiversator, quod animum quasi tergum vertat huc et illuc, nec facile qualis sit intelligitur. Temulentus, a temeto, id est, vino, dictus. 272. Timidus, quod timdo bene sua, vel quod bene quid uti possit, sicut, docilis quod doceri possit. 275. Verus, a veritate, hinc et verax. Major est veritas quam verus, quia non veritas a vero, secendit. Veridicus, quia verum dicit et veritatis adsertor est. Verecundus,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. qͥ apud grecos omesus dicit᷑.
apd̾ quẽ pignera deponi solent. Qͦd¬
uocabulũ ab obsequendo factũ est:
qͦd eiꝰ qui electꝰ sit utraque pars fide
sequat᷑. S essilis. qͥ ñ uidetur stare
s sedere. S urdus: a sordibꝰ humoriᷤ
aure conceptis. Et quãuis multis ca¬
sibꝰ accedat: nom̃ tam̃ eger ex p̃dicto
uicio retinet. S iccus quod sit exsic¬
catꝰ. siue ꝑ antifrasin qͦd sit sine su¬
co. S epultꝰ dictus est. eo qͦd sit si ne
palpatione. uł sine pulsu id est sine
motu. Sigio: ab exigendo dictꝰ. Sitor: a
suendis pellibꝰ nominatꝰ. Subulcus. pastor
porcorũ: sicut bubuleus a cura boum¬
U ⁊ oR. qui pupillũ tuetur. hoc est in¬
tuet᷑: de quo in consuetudine uul¬
gari dicit᷑. Quid me mones: Et tutorem
& pedagogũ: olim obrui. Testes dicti:
qͦd testam̃to adhiberi solent. sicut signa¬
tores. quod testam̃tum signent. Thetcꝰ¬
mons in sabinis asꝑrimꝰ. Unde & tͥstes

Expanded text:
rvenit, qui apud Graecos ὁ μέσος dicitur, rvenit, qui apud Graecos ὁ μέσος dicitur, apud quevocabulum a sequendo factum est, quod ejus qui electus sit utraque pars fidem sequatur. 261. Sessilis, quod non videtur stare, sed sedere. Surdus, a sordibus humoris aure conceptis; et quamvis multis casibus accidat, nomen tamen aeger ex praedicto vitio retinet. 262. Siccus, quod sit exsuccatus, sive, per antiphrasin, quod sit sine succo. Sepultus dictus, eo quod sit sine palpatione, vel sine pulsu, id est, sine 263. Sajo, ab exigendo dictus. Sutor, a suendis pellibus nominatur. Subulcus, porcorum pastor, sicut bubul. Tutor, qui pupillum tuetur, hoc est intuetur; de quo in consuetudine vulgari dicitur: 'Quid me mones? Et tutorem et paedagogum olim obrui.' Testes dici quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testammons in Sabinis asperrimus. Unde et tristes
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd sit impurꝰ. S celerosus sceleribꝰ plenꝰ
ut lapidosus. locus & harenosus. Plus
autẽ est scelerosus: quã sceleratꝰ. S ator.
seminator: uł sator a semine. S cur¬
ra: qͥ sectari quẽpiam solet cibi gr̃a. a
sequendo. Igit᷑ inde scurras appellatos.
Idem assecla: a sequendo. S atelles. qͦd
adhereat alteri. siue a lateris custodia.
Suffectꝰ. in loco alteriꝰ subpositꝰ: quasi
suffactꝰ. Unde & consulem suffectũ di¬
cimꝰ: eũ qui ꝓ alio substitutt᷑. S cs:
quia secus peddes. Et tractꝰ est sermo: a
sequentibꝰ seruis pedissequis. Unde &
scda fortuna dicit᷑. quia scđm nos est.
id est ꝓpe nos. Inde & res scde: id est pro¬
sꝑe. Scd̾e autẽ. a sequendo sunt dictȩ.
Stipulator: ꝓmissor. Stipulari enĩ ꝓ¬
mittere est: ex uerbis iurisꝑitorum.
Sanꝰ. a sanguine: qͥa sine pallore est.
Sospes. subtilis: ab extenuatione dictꝰ.
Sequest dicit᷑. qͥ certantibꝰ medius int̃¬

Expanded text:
quod sit inpurus. Scelerosus, sceleribus plenus; quod sit inpurus. Scelerosus, sceleribus plenus; ut lapidosus locus et arenosus. Plus est autem scelerosus quam sceleratus. Sator, seminator vel pater, a semine. Scurra, qui sectari quempiam solet cibi gratia. A sequendo igitur inde scurras appellatos. Idem assecla, a sequendo. Satelles, quod adhaereat alteri, sive a lateris custodia. Suffectus, in loco alterius soppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. Secundus, quia secus pedes: et tractus est sermo a sequentibus servis pedisequis. Unde et secunda fortuna dicitur, quod secundum nos est, id est prope nos. Inde et res secundae, id est prosperae. Secundae autem a sequendo sunt dictae. Stipulator, promissor. Stipulare enim promittere est, ex verbis iurisperitorum. Sanus, a sanguine, quia sine pallore est. Sospes. Subtilis ab extenuatione dictus. Sequester dicitur qui certantibus medius inte
Abbreviated transcription (Latin):
uideri quã est. Qͥ enim uult suꝑgredi qͦd
est: suꝑbus est. Susurro. de sono locu¬
tionis appellatus: qͥa ñ in facie alicuꝰ.
s in aure loqͥtur de altero dethendo.
Sediciosus. qͥ dissensionẽ animoꝵ facit.
& discordias gignit: quas greci diasta¬
sin dicunt. S euerus: quasi seuus uerꝰ
Tenet enĩ sine pietate iusticiã. S imu¬
lator ddicit᷑. a symulachro. G estat enĩ
similitudinẽ eius qͦd ñ est ipse. S ua¬
sor: a suadendo quẽ uult decipere.
Scrupo est enĩ arena durior. Sacrile¬
gus dicit᷑ ab eo qͦd saera legit. id est fu¬
ratur. Sicariꝰ uocatur: qͥa ad ꝑpe¬
trandũ scelus delis armatꝰ est.Sic a
enĩ gladius est: a secando uocatus.
ỹ cayoy E st enĩ pessimi & crudelis
anumi. S cenicus: qͥ in theatro agit. The¬
atrum enĩ scena est. S cortũ est. quod a
grecis quoq scite uocatur. qͦ defricant᷑
pelles. quibꝰ corruptela fic. S purcus.:

Expanded text:
videri quam est; qui enim vult supergredi quod videri quam est; qui enim vult supergredi quod est, superbus est. Susurro de sono locutionis appellatus, quia non in facie alicuius, sed in aure loquitur de altero detrahendo. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit et discordias gignit, quam Graeci διάστασιν dicunt. Severus, quasi saevus verus; tenet enim sine pietate iustitiam. Simulator dicitur a simulacro; gestat enim similitudinem eius, quae non est ipse. Suasor a suadendo quem vult decipere. Scrupo est enim arena durior. Sacrilegus dicitur ab eo quod sacra legit, id est furatur. Sicarius vocatur quia ad perpetrandum scelus telis armatus est. Sica enim gladius est, a secando vocatus. σκαιοῦ. Est enim pessimi et crudelis animi. Scenicus, qui in theatro agit. Theatrum enim scena est. Scorta, quod a Graecis quoque σκύτη vocabantur: quo defricantur pelles quibus corruptela fit. Spurcus,
Abbreviated transcription (Latin):
&e utilis. Sollers enĩ apud antiqͦs dice¬
batur: qͥ erat om̃i bona arte instructꝰ
dies p̃cabantur & immolabant. ut
sͥ sui liberi suꝑstites eẽnt. S ollicitꝰ.
qͥa sollers ce citꝰ. atq irrequietus:
Sedulus familiare uerbũ terencii. hoc est
sine dolo. alias assiduus. S odales dicun¬
tur. qui ad symbolũ conuenire consue¬
uerunt. quasi suadentes. Ipsi & socii di¬
cunt᷑. ꝓpt̾ ꝑiculi & oꝑis societatẽ. quasi
in una caliga & in uno uestimento ma¬
nentes. S tultꝰ. hebetior corde: sic̃ qͥdã
sibꝰ. ñ tam̃ nullis. Stultꝰ est: qui per
stuporem ñ mouetur inuiria. Seuiciã
enĩ ꝑfert. nec ultꝰ est: nec ulla ignomu¬
nia cõmouetur ad dolorem. S egnis.
id est sine igne. ingenio carens. Se autẽ
sine significat: ut sedulus sine dolo.
Securꝰ quia sine cura. id est frigidus:
ꝑ qͦd inutiles accipimꝰ. S tupidus. sepe
stupens. S uꝑbus dictꝰ: quia suꝑuult

Expanded text:
et utilis. Sollers enim apud antiquos diceet utilis. Sollers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona arte instructusdies precabantur et inmolabant, ut sibi sui liberi superstites essent.' Sollicitus, quia sollers et citus atque inrequietus. Sedulus familiare verbum Terenti; hoc est sine dolo: alias adsiduus. Sodales dicuntur qui ad symbolum convenire consueverunt, quasi suadentes. Ipsi et socii dicuntur propter periculi aut operis societatem, quasi in una caliga et in uno vestigio manentes. Stultus, hebetior corde, sicut quidasibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur iniuria; saevitiam enim perfert nec ultus est, nec ulla ignominia commovetur dolore. Segnis, id est sine igni, ingenio carens. 'Se' autem sine significat, ut sedulus sine dolo. Securus, quasi sine cura; id est frigidus, per quod inutiles accipimus. Stupidus, saepius stupens. Superbus dictus quia super vult
Abbreviated transcription (Latin):
lectat᷑. & ꝓuocat contendentẽ. Rusticꝰ
dictus. qͦd rus oꝑetur. id est t̾ram.
APIENS dictꝰ a sapore: quia sic̃
gustus aptꝰ est ad discretionẽ sapo¬
ris ciboꝵ: sic sapiens ad dinoscentiã re¬
rum atq causarũ quo unũquodq dino¬
scat. atq sensus ueritate discernat. Cui
contrariꝰ est insipiens. qͦd sit sine sapore
nec alicuiꝰ discretionis uł sensus studiosꝰ.
Sẽs. a ueteri consuetudine appellatꝰ. eo
qͦd hi qui purificari uolebant sanguine
hostiȩ tangebant᷑: & ex hoc sc̃i nom̃
acceꝑunt. S incerus: quasi sine corrup¬
tione. Cui contrariꝰ est insincerus: u¬
ciatꝰ. corruptꝰ. Supp̃mus. sum mꝰ.
ab eo qͦd suꝑemineat. Unde &e supp̃m as
partes dicimꝰ. Suauis. Sublimis: ab
altitudine uocatꝰ honoris. Nam propͥe
sublime dicit᷑. quod in alto est: ut. sub
a specie uł aspectu: sicut formosus a
forma. S ollers: qͦd sit sollicitꝰ in arte

Expanded text:
lectatur, et provocat contendentem. Rusticus lectatur, et provocat contendentem. Rusticus dictus quod rus operetur, id est terram. Sapiens dictus a sapore; quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens ad dinoscentiam rerum atque causarum; quod unumquodque dinoscat, atque sensu veritatis discernat. Cuius contrarius est insipiens, quod sit sine sapore, nec alicuius discretionis vel sensus. Studiosus. Sanctus a veteri consuetudine appellatus eo quod hi, qui purificari volebant, sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen acceperunt. Sincerus, quasi sine corruptione, cui contrarius insincerus, vitiatus, corruptus. Supremus, summus, ab eo quod superemineat. Unde et 'Supreme Pater' dicimus. Suavis. Sublimis ab altitudine vocatus honoris. Nam proprie sublime dicitur quod in alto est, ut Virgab specie vel aspectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in arte
Abbreviated transcription (Latin):
sapit qui saꝑe desierat. Castigat enim
seipsũ dementiȩ: & confirmat animũ
suũ ad Urectiꝰ uiuendũ. cauens ne
iterũ corruat. Repentinꝰ: a repente.
Repente autẽ. & aduerbiũ. & nom̃ pot̃
ẽe. Robustꝰ. fortis. ualidus: a fortitu¬
dine arboree roboris appellatꝰ. Rapi¬
dus: uelox pedibꝰ. Raptor: eo quod
corruptor. Inde &e rapta: eo qͦd corrup¬
ta est. Reus: a re de qua obnoxiꝰ est.
&e reatꝰ a reo est nuncupatꝰ. Eeus ma¬
iestatis pͥmũ dictꝰ. qui aduersus rem pu¬
blicã aliqͥd egiss. aut qͥcumꝙ hostibus
consensisset. Dictꝰ autẽ reus maiestatis: qͥa
maius est ledere patͥam. quã ciuem unũ
Postea autẽ & hii rei maiestatis dicti st̃.
qͥ aduersus maiestatẽ pͥncipis egisse uide¬
rentur: uł qui leges inutiles rei publi¬
ce detulerant. uł utiles abrogauerant.
R ixosus: a rictu canino dictꝰ. Semꝑ enim
ad contradicendũ ꝑatus est. & iurgio de¬

Expanded text:
sapit qui sapere desierat. Castigat enim sapit qui sapere desierat. Castigat enim se ipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta. Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum. Reus maiestatis primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. Rixosus a rictu canino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et iurgio de
Abbreviated transcription (Latin):
te uł m̃dacio. P rocuruus: quasi ꝑ
longũ curiuis. P auidꝰ est. quẽ uexat
trepidatio m̃tis: habet cordis pulsationẽ¬
cordis motũ. Nam pauere ferire est. Unde &
pauim̃tum. Petrȩ autẽ & rupes: a duri¬
cia saxoꝵ nominant᷑. Pusillanimis: a¬
pusillo animo. Petulcus dictꝰ. ab appe¬
tendo. Unde etiã & meretͥces petulcas uo¬
UESTOR. a querendo dictus: qͣsi
quesitor. Questuosus: querimo¬
mosus. Querulus: qͥa querelã infert.
Quietus: qͦd sit ipse animo securꝰ neminẽ
retractant & tamquã relegant ea qͦ
ad cultũ diuinũ ꝑtineant. hi sunt
dicti religiosi ex relegendo. tamquã ex
eligendo eligentes. ex diligendo dili¬
gentes. ex intelligendo intelligentes.
Raciocinator dictꝰ uir magnꝰ: qui de
om̃ib rebꝰ quas ẽe mirabiles constat
possit reddere racionẽ. Retractator:
repetitor. Nã retractare est: repetere
qͦd omiserat. Resipiscens. eo qd m̃tẽ
quasi ꝑͦ insaniã recipiat. aut quia re¬

Expanded text:
te vel mendacio. 230. Procurvus, quasi, per te vel mendacio. 230. Procurvus, quasi, per longum curvus. Pavidus est quem vexat trepidatio mentis habet enim cordis pulsationecordis motum; nam PAVIRE ferire est, unde et pavimentum. 231. Petrae autem et rupes a duritia saxorum nominantur. 492 Pusillanimis, pusillo animo. Petulcus, dictus ab appetendo, unde etiam et meretrices petulcas voQuaestor a quaerendo dictus, quasi quaesitor. Quaestuosus. Querimoniosus. Querulus, quia querellam infert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, nemineretractat et tamquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam ex elegendo elegentes, ex diligendo diligentes, ex intellegendo intellegentes. Rationator dictus vir magnus; quia de omnibus rebus, quas esse mirabiles constat, possunt reddere rationem. Retractator, repetitor; nam retractare est repetere quod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia re