comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ppago coꝵ de gomorris. una eoꝵ una fellis. bocrꝰ amaritudĩs eis. fu¬
rordr aconũ uinti eoꝵ. ⁊ furor aspidis. sanabilis. li ec fahe uigĩti l cubites
bõgicudis ⁊ decẽ altitudĩs ĩ quo nustristibꝰlera saciaut᷑. Ad hoc eiũ dũs cor¬
ripitutemẽdet In uicesimo qui ex duabꝰ decadis efficit᷑ austera ⁊ trisua
nũcitut᷑. In deciõ id ona decade. meliora ⁊ ꝓ spera. P ex oĩa enĩ flagella ⁊
supplicia eiudit᷑isrł. ꝓ nũq moueamꝰ eos qui ꝑua putãt furtũ. atq ꝑiuriũ¬

Expanded text:
et propago eorum de Gomorrhis: Uva eorum, uva fellis, et botrus amaritudinis eis. Furor draconum, vinum eorum et furor aspidis insanabilis . Haec falx viginti habet cubitos longitudinis, et decem latitudinis, in quo numero tristibus laeta sociantur. Ad hoc enim Dominus corripit ut emendet. In vicesimo, qui ex duabus decadibus efficitur, austera et tristia nuntiantur: in decimo, id est, una decade, meliora et prospera: per omnia enim flagella atque supplicia eruditur Israel. Simulque moneamus eos qui parva putant
Abbreviated transcription (Latin):
iõ eñ de oliuis it̾rogantẽ inchil audisse cõfirmẽt. qr nõ bñ merogau̾it.
nec totũ questeit quodscire debue̾at. Demq postra pleauꝰ suscita᷑. ⁊ ddẽs
spicas cuł ramos olinaꝵ de quidꝰ supͣ cacuerat. Ibi enĩ dixit. Qutꝰ sũc due
rẽ spicaꝵ icẽ sint arbores. ⁊ qͣr spice arestis. sic isteuallo quodã rtimoꝵ
atq folioꝵ ⁊ ecte sut ⁊ ĩ sublime surgẽtes. Duas oliuas quidã e nr̃is. filiũ¬

Expanded text:
ideo eum de olivis interrogantem, nihil audisse confirment, quia non bene interrogavit, nec totum quaesierit quod scire debuerat. Denique postea plenius sciscitatur addens, spicas vel ramos olivarum, de quibus supra tacuerat; ibi enim dixit: Quid sunt duae rem spicarum rectae sint arbores, et quasi spicae aristis, sic istae vallo quodam ramorum atque foliorum tectae sint et in sublime surgentes. Duas olivas quidam e nostris 814 Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
nebo qm̃ pcͨam ei. douͨ inscificet causã meã ⁊ faciat indiciũ meũ. ⁊ educat ie
ĩlucẽ uidebo institiã eiꝰ. Mĩs correptio adpñs nõ uidet᷑ esse gandi s meroris
et postea fructũpacificũ iusticie reddichiis qui ꝑ eã fuerugt exu̾iti Benci ẽs
igit᷑ ata se pecasse ⁊ ffrẽ iosuera ⁊ emortuas carues. ⁊ indig̾e cauterio: can.¬
staut̃ dicit admedicũ. ure carnesineas reseca uoluera. quõꝵ es omos. et pey
atq supplicia educta de tenebris exc̾ioribꝰ aĩa treddico nouissĩo quadrante
dicit. Uidebo iusticiã eiꝰ ⁊ loquar. inscificata st̃ indicia tua deꝰ Siautẽ xp̃t
faccꝰ ẽ nõb̾ a deo sapĩa ⁊ iustitia. ⁊ sc̃ificato et redẽpcio. qͥusticia post irãdei

Expanded text:
ustificet causam meam, et faciat judicium meum, et educat me in lucem; et videbo justitiam ejus. Omnis correptio ad praesens, non videtur esse gaudii, sed moeroris, et postea fructum pacificum justitiae reddet his, qui per eam fuerint eruditi. Sentiens igitur anima se peccasse, estanter dicit ad medicum: Ure carnes meas, reseca vulnera, humores omnes et ῥεῦμα atque supplicia, educta de tenebris exterioribus anima, et reddito novissimo quadrante, dicit: Videbo justitiam ejus, et loquar: Justificata sunt judicia tua, Deus. Si autem Christus factus est nobis a Deo sapientia, et justitia, et sanctificatio, et redemptio : qui justi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. ¶ãt q cõsue̾tudinẽ sermo dimꝰ ut ꝑ tropolegiã et mechaplio¬
rã hsto̾ie exͥmat u̾itatẽ Igit᷑ epłraum siłis ẽ uacce uł uitule q̃ a
inuẽace sua didicit areã cer̾e ⁊ ferreos orbes suꝑ arernos sege¬
t̃ uraħe ut palee a critico separẽt᷑. et nõ solũ didicit. uñ numia
cõsuecudiẽ cepit amae̾ qd docta ẽ Et ego ĩ quit crãsun suꝑ ꝑudchr

Expanded text:
ologiam et metaphoram historiae exprimat veritatem. Igitur Ephraim similis est vaccae vel vitulae, quae a juventute sua didicit aream terere, et ferreos orbes super acervos segetum trahere, ut paleae a tritico separentur: et non solum didicit, verum nimia consuetudine coepit amare, quod docta est. Et ego, inquit, transivi su
Abbreviated transcription (Latin):
est. & quasi ꝑ sententias loquens. Iohel planus in pͥn¬
cipiis: in fine obscurior. Et usq ad malachiam habent
singuli ꝓprietates suas.quem: erram scribam. legis q
doctorem. hebrei autumant. Et quia longum est nunc
de omnib dicere: hoc tantum uos o paula ⁊ eustochium
ad monitas uolo. unum librum esce .xii. prophetarum:
Et osee. sineronon ysaie. Malachiam uero: aggei & racha¬
riȩ. fuisse temporibus. In quib autẽ. tempus ñ p̾fertur
in titulo: sub illis eos regibus ꝓphetasse. sub quibus
& hi qui ii ante eos habent titulos. ꝓpħauerunt:¬

Expanded text:
est, et quasi per sententias loquens. Joel planus in principiis: in fine obscurior. Et usque ad Malachiam, habent singuli proprietates suas: quem Esdram scribam, legisque doctorem Hebraei autumant. Et quia longum est nunc de omnibus dicere: hoc tantum vos, o Paula et Eustochium, admonitas volo, unum librum esse duodecim prophetarum: et Osee σύγχρονον Isaiae: Malachiam vero Aggaei et Zachariae fuisse temporibus. In quibus autem tempus non praefertur in titulo, sub illis eos regibus prophetasse, sub quibus et hi qui ante eos habent titulos, prophetaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
est ad iohel filium fatuel:¬
Audite hoc senes. et aurib
percipite omnes habitatorẽ
derrȩ. Si factum est istud in
diebus uestris. aut in dieb¬
patrum uestrorum. Super
hoc filuis uestris narrate.¬
et filii uestri filus siuis. et

Expanded text:
est ad Joel filium PAudite hoc, senes, et auribus percipite, omnes habitatores terrae: si factum est istud in diebus vestris, aut in diebpatrum vestrorum? Super hoc filiis vestris narrate,filii vestri filiis suis, et
Abbreviated transcription (Latin):
Anno t̃tio crriregis ꝑsarũ uerbũ reuelatũ ẽ daniheli. cognom̃to balthasaꝵ
Sed hoc significat᷑ qd usq ad primũ annũ cỹriregis qͥ chaldȩ or̃ destrux̃
imperiũ. dani hel potens fuerit inchaldȩa. postea uero ad ario in medo
ANNO PRI MO BALTN IA SARUISIO UII

Expanded text:
asar: sed hoc significatur, quod usque ad primum annum Cyri regis, qui Chaldaeorum destruxit imperium, Daniel potens fuerit in Chaldaea: postea vero a Dario in Medos Anno primo Balthasar
Abbreviated transcription (Latin):
io achim regis uidȩuenit nabu ghodonosor rex
babilonis ierłm . & obsedit eã. Ioachim filius
iosiae cuius t̃tio decimo anno ꝓphetare orsus
ẽ ieremias sub quo etiã holda mulier ꝓphe¬
tauit. ipse ẽ qui alio nomine appellatur
eliachim. & regnauit suꝑ tribũ uida &
ierlm̃ annis undecĩ. Cui suc cessit in
regnũ filius eiꝰ ioachin cognomento
iechonias. Qui t̃tio mense regnisui die decima captꝰ aducil¬
ABU GNIO DO NOSOR

Expanded text:
Nabuchodonosor rex Babylonis Jerusalem, et obsedit eam. Joacim filius Josiae cujus tertio decimo anno prophetare orsus est Jeremias, sub quo et Olda mulier prophetavit, ipse est qui alio nomine appellatur Heliachim, et regnavit super tribum Juda et Jerusalem annis undecim: cui successit in regnum filius ejus Joachim, cognomento Jechonias; qui tertio mense regni sui, die decimo, captuabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
superatus historiae ueritate. in hanc prorupit calũnã. ut ea
quae in consũmatione mundi de antichristo futura dicunt᷑
propt̃ gestorũ in quibusdã similitudinẽ subantiocho ephi¬
phane impleta e̾t̃ contendat. Cuius inpugnatio testimo¬
niũ ueritatis est. Tanta enĩ dictorũ fuit fides. ut ꝓphȩta m¬
credulis hominib: non uideat᷑ futura dixisse. sed narrasse p̃¬
terita. Et tam̃ sicubi se occasio in explanatione eiꝰdẽ uolumi¬
nis dederit. calũ niis illius strictĩ respondere conabor: & phelo¬
sophiae artib immomalitiae seculari ꝑ quã sub uertere ni¬
tit᷑ ueritatẽ & quib dã prȩstigiis clarũ oculor̃ lumen Auferre.
ex planatione sĩ ꝑlici contraire. Itaq obsecro uos pamma¬
tatis exemplar. uinctos fide & sanguine. ut conatus in eos
orationib: adiuuetis. Q dñs atq: saluator nr̃ procausa sua

Expanded text:
superatus historiae veritate, in hanc prorupit calumniam, ut ea superatus historiae veritate, in hanc prorupit calumniam, ut ea quae in consummatione mundi de Antichristo futura dicuntur, propter gestorum in quibusdam similitudinem sub Antiocho Epiphane impleta contendat. Cujus impugnatio testimonium veritatis est. Tanta enim dictorum fides fuit, ut propheta incredulis hominibus non videatur futura dixisse; sed narrasse praeterita. Et tamen sicubi se occasio in explanatione ejusdem voluminis dederit, calumniae illius strictim respondere conabor, et philosophiae artibus, immo malitiae saeculari, per quam subvertere nititur veritatem, et quibusdam praestigiis clarum oculorum lumen auferre, explanatione simplici contraire. Itaque obsecro vos, Pammatatis exemplar, junctos fide et sanguine, ut conatus meos vestris orationibus adjuvetis: ut Dominus atque Salvator pro causa sua
Abbreviated transcription (Latin):
prophȩtam duodecimũ librũ scripsit porphy¬
rius. nolens eũ abipso cuius est scriptus nomine
Dẽe cõpositũ: sed aquodã qui tẽporibus antiochi
qui appellatus ẽ ephiphanes fuerat inudȩa:
Et non tã damhelẽ uentura dixisse quã illũ
narrasse p̃terita:. Deniq quic quid usque ad
antio chũ dixerit uerã historiam continere. Siquid autẽ
ultra opinatus sit quia futura nescierit esse mentitum.
Cu sollertissime responderunt eusebius caesariensis ep̃s tri
apollinaris quoq uno grandi libro hoc est uigesimo sexto.
antehos exparte methodius. Verum quia nobis ꝑ¬
sitũ est non aduersarii calũniis respondere quae longo ser¬
mone indigent. sed ea quae a prophȩta dicta sunt nr̃is disse¬
rere idẽ xp̃ianis. illud p̃fatione cõmoneo. nullũ prophȩta¬
doc&. et regesꝑordinẽ digerit & annos ꝑ ordinẽ enumerat.
ac mani festissima signa praenuntiat.
Quae quia uidit
porphirius uniuersa cõ pleta & trans acta negare nori

Expanded text:
em duodecimum librum scripsit Porphyrius, nolens eum ab ipso, cujus inscriptus est nomine, esse compositum: sed a quodam qui temporibus Antiochi qui appellatus est Epiphanes, fuerit in Judaea, et non tam Danielem ventura dixisse, quam illum narrasse praeterita. Denique quidquid usque ad Antiochum dixerit, veram historiam continere: si quid autem ultra opinatus sit, quia futura nescierit, esse mentitum. Cui solertissime responderunt Eusebius Caesariensis EpiscopusApollinarius quoque uno grandi libro, hoc est, vicesimo sexto, et ante hos ex parte Methodius. Verum quia nobis propositum est, non adversarii calumniis respondere, quae longo sermone indigent: sed ea quae a propheta dicta sunt nostris disserere, id est, Christianis, illud in praefatione commoneo, nullum prophetadocet; et reges per ordinem digerit, et annos enumerat, ac manifestissima signa praenuntiat. Quae quia vidit Porphyrius universa completa, et transacta negare non poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
ab errore conuertit.& eiꝰ peccata ꝑ hanc conuersionẽ ab aspectu
int̃ni iudicis suꝑ positione uitȩ melioris abscondit. Et sua quoa
in quib cũq offendit errata ab intuitu eiꝰ qui omã uid& ꝓximũ
curando contegit. Iuxta illud psalmistȩ. Beatiquorũ remis sȩst᷑
iniquitates. & quor tecta sunt peccata. Nec obliuiscit᷑ hec ortans¬
nos beatꝰ iacob qđ superius ait. Nolite plures magistrifieri fr̃s mei
tiã querebant submou&. hieuero instructos ex om̃i parte quid
erga salutẽ ꝓrimor ꝑ amorẽ frat̾nitatis agere debeant edo cet.
Quod enĩ hic doctor facere ꝑhibet᷑. hoc alio loco caritas facere memo¬
rat᷑ : dicente beato petro apło. quia caritas operit multitudinẽ
peccator. Nec p̃tereundũ qd hȩc errantis conuersio ñ solũ loquen

Expanded text:
ab errore convertit, et ejus peccata per hanc conversionem ab aspectu ab errore convertit, et ejus peccata per hanc conversionem ab aspectu interni Judicis superpositione vitae melioris abscondit; et sua quoque in quibuscunque offendit errata, ab intuitu ejus qui omnia videt proximum curando contegit, juxta illud Psalmistae: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nec obliviscitur haec hortans beatus Jacobus, quod superius ait: Nolite plures magistri fieri, fratrestiam quaerebant, submovet. Hic vero instructos ex omni parte quid erga salutem proximorum pro amore fraternitatis agere debeant edocet. Quod enim hic doctor facere perhibetur, hoc alio loco charitas facere memoratur, dicente beato Petro apostolo: Quia charitas operit multitudinem peccatorum . Nec praetereundum, quod haec
Abbreviated transcription (Latin):
uenti caeli e̾ẽ dicunt᷑: quia unꝰ quisq angłus facit ꝓeoregno ꝗd sibi
creditũ ẽ. Et hoc notandĩ q̃d regnõr feritas atq crudelitas bestiarũ
nomine de monstret᷑. Prima quasi leaena & alas habebat aquilȩ
Aspiciebã donec euulsȩ st̃ alȩ eiꝰ. & sublata ẽ det̾ra: & suꝑpedes quasi
ꝓsanitate ꝓximor̃ ñ solũ tẽporali sed potius ȩt̃na quatã possumꝰ in¬
pendere curã. Sienĩ magnȩ mercedis ẽ a morte eripere carnẽ quando¬
q moriturã. quanti merite᷑ a morte animã liberare incȩlesti
patria sine fine uicturã. Notandũ sane quia quidã codices habenT
saluabit animã suã amorte. & ex ambiguo greco ita etiã recte
int̃p̃tari potest Et reuera qͥ errantẽ corrigit. sibi m& ipsi ꝑhoc
uitȩ cȩlestis gaudia ampliora conquirit. Saluabit inqt animã
eiꝰ amorte. & cooperit multitudinẽ peccatorũ. Qui peccatorẽ

Expanded text:
venti coeli esse dicuntur: quia unusquisque angelus facit pro eo regno quod sibi venti coeli esse dicuntur: quia unusquisque angelus facit pro eo regno quod sibi creditum est. Et hoc notandum, quod regnorum 664 feritas atque crudelitas bestiarum nomine demonstretur. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae. Aspiciebam donec evulsae sunt alsanitate proximorum, non solum temporali sed potius aeterna, quantam possumus impendere curam. Sic enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare in coelesti patria sine fine victuram? Notandum sane quod quidam Codices habent: Salvabit animam suam a morte. Et ex ambiguo Graeco, ita etiam recte interpretari potest. Et revera qui errantem corrigit, sibimetipsi per hoc vitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Salvabit, inquit, animam suam a morte, et cooperiet multitudinem peccatorum. Qui peccatorem
Abbreviated transcription (Latin):
debant demari. diuersȩ int̃se. Quattuor uentos caeli. quattuor arbi¬
tror angelicas potestates. quib principalia regna cõmissa sunt iuxta
illud qõd in de utero nomio legim. Quando diuidebat altissim gentes.
quando separabat filios adã : constituit t̃minos popłor uixta nume
rũ filior̃ isrł: Pars autẽ dñi poplũs eiꝰ. ia cob funiculus hereditatis eiꝰ
Mare aut̃ mundũ istũ seculũq designat. salsis amarisq fluctib redundan-¬
tẽ : Sicut dñs in parabola sagenȩ missȩ in mari int̃p̃rat᷑. Vnde & draco
icit᷑ om̃iũ quae in aquisst̃. & cuius secundũ dauid inmari con¬
gunt᷑ capta. & in amos legimꝰ. Sidescenderit in ꝓfundũ maris: ĩbi man¬
dabo draconi & mordebit eũ. Quat tuor autẽ bestias quae ascende¬
bant demari & erant diuersȩ int̃se. angło disserente noscamꝰ.
hae inquit quat tuor bestiȩ magnȩ. quattu or regna consurgent
a. Quattuor autẽ uenti quipugnabant in marimagno. id

Expanded text:
debant de mari diversae inter se. Quatuor ventos coeli, quatuor arbitror angelicas potestates, quibus principalia regna commissa sunt, juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Quando dividebat Altissimus gentes: quando sepaars autem Domini populus ejus: Jacob funiculus haereditatis ejus . Mare autem mundum istum, saeculumque significat, salsis amarisque fluctibus redundantem: sicut Dominus in parabola sagenae missae in mare interpretatur . Unde et draco rex dicitur omnium quae in aquis sunt, et cujus secundum David in mari confringuntur capita . Et in Amos legimus: Si descenderit in profundum maris, ibi mandabo draconi, et mordebit eum . Quatuor autem bestias, quae ascendebant de mari, et erant diversae inter se, angelo disserente noscamus. Hae, inquit, quatuor bestiae magnae, quatuor regna consurgent de terra. Quatuor autem venti qui pugnabant in mari magno, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
pie. asiȩ &ebithime. Aduenȩ latine grecȩ dicunt᷑ ꝓseliti.
Quo nomine appellabant iudȩi eos qui degentib: nati
indm̃ credere & circũ cisione accepta iudai comore uix¬
ta legẽ dĩ uitã ducere uoluert. Dequor numero fuere
quidã eor̃ qui in die scõ pente costes quo apłi sp̃m uisione ꝑ cepert̃¬

Expanded text:
isti, etc. Advenae Latine, Graece dicuntur proselyti. Quo nomine appellabant Judaei eos qui, de gentibus nati, in Deum credere et, circumcisione accepta, Judaico more, juxta Dei legem vitam ducere maluerunt. De quorum numero fuere quidam eorum qui in die sancto Pentecostes, quo apostoli Spir
Abbreviated transcription (Latin):
superatus historiae ueritate. in hanc prorupit calũniã. ut ea
quae in consũ matione mundi de antichristo futura dicunt᷑
propt̃ gestorũ inquibusdã similitudinẽ subantiocho ephi¬
phane impleta ẽẽ contendat. Cuuis inpugnatio testimo¬
niũ ueritatis est. Tanta enĩ dictorũ fuit fades: ut ꝓphęta m¬
credulis hominib: non uideat᷑ futura dixisse. sed narrasse p̃¬
terita. Et tam̃ sicubi se occasio in explanatione eiꝰdẽ uolumi¬
nis dederit. calũ nus illius strictĩ respondere conabor.: & phelo¬
sophiae artib immonalitiae sȩculari ꝑ quã sub uertere ni¬
tit᷑ ueritatẽ & quib dã prȩstigiis clarũ oculor̃ lumen Auferre.
ex planatione si ꝑlici contraire. Itaq obsecro uos panima¬
tatis exemplar. unctos fide & sanguine. ut conatus in eos
orationib: adiuuetis. & dñs atq saluator nr̃ procausa sua

Expanded text:
superatus historiae veritate, in hanc prorupit calumniam, ut ea superatus historiae veritate, in hanc prorupit calumniam, ut ea quae in consummatione mundi de Antichristo futura dicuntur, propter gestorum in quibusdam similitudinem sub Antiocho Epiphane impleta contendat. Cujus impugnatio testimonium veritatis est. Tanta enim dictorum fides fuit, ut propheta incredulis hominibus non videatur futura dixisse; sed narrasse praeterita. Et tamen sicubi se occasio in explanatione ejusdem voluminis dederit, calumniae illius strictim respondere conabor, et philosophiae artibus, immo malitiae saeculari, per quam subvertere nititur veritatem, et quibusdam praestigiis clarum oculorum lumen auferre, explanatione simplici contraire. Itaque obsecro vos, Pammatatis exemplar, junctos fide et sanguine, ut conatus meos vestris orationibus adjuvetis: ut Dominus atque Salvator pro causa sua
Abbreviated transcription (Latin):
prophȩtam duodecimũ librũ scripsit porphy¬
rius. nolens eũ ab ipso cuius est scriptus nomine
ẽẽ cõpositũ : sed a quodã qui tẽporibus antiochi
qui appellatus ẽ ephiphanes fuerat inudȩa:
Et non tã danihelẽ uentura dixisse quã illũ
narrasse p̃terita: Deniq quic quid usque ad
antiochũ dixerit uerã historiam continere. Siquid autẽ
ultra opinatus sit quia futura nescierit esse mentitum.
apollinaris quoq uno grandi libro hoc est uigesimo sexto.
tehos exparte methodius. Uerum qui a nobis prop¬
sitũ est non aduersarii calũniis respondere quae longo ser¬
mone indigent. sed ea quae a prophȩta dicta sunt nr̃is disse¬
rere idẽ xp̃ianis. illud p̃fatione cõmoneo. nullũ prophȩta¬
turũ. quod ẽ. cõmune cũ cȩteris . sed quo tẽpore uenturus sit
doc&. et regesꝑordinẽ digerit & annos ꝑordinẽ enumerat.
ac mani festissima signa praenuntiat.
Quae quia uidit
porphirius uniuersa cõpleta & trans acta negare norii

Expanded text:
Danielem duodecimum librum scripsit Porphyrius, nolens eum ab ipso, cujus inscriptus est nomine, esse compositum: sed a quodam qui temporibus Antiochi qui appellatus est Epiphanes, fuerit in Judaea, et non tam Danielem ventura dixisse, quam illum narrasse praeterita. Denique quidquid usque ad Antiochum dixerit, veram historiam continere: si quid autem ultra opinatus sit, quia futura nescierit, esse mentitum. Apollinarius quoque uno grandi libro, hoc est, vicesimo sexto, et ante hos ex parte Methodius. Verum quia nobis propositum est, non adversarii calumniis respondere, quae longo sermone indigent: sed ea quae a propheta dicta sunt nostris disserere, id est, Christianis, illud in praefatione commoneo, nullum prophetaturum, quod est commune cum caeteris: sed etiam quo tempore venturus sit docet; et reges per ordinem digerit, et annos enumerat, ac manifestissima signa praenuntiat. Quae quia vidit Porphyrius universa completa, et transacta negare non poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
conam exponere & sequens dequa dicturisum. prior ẽ iuxta his¬
toriã. quã duȩ superiores. Istaenĩ & sequens primo & t̃tio anno
balthasar regis accidisse memorat᷑ Illa autẽ quȩ ante supe¬
riorẽ lecta ẽ. nouissimo anno immo nouissimo die regni
balthasar scribit᷑. Et hoc ñ solũ indanihele. sed & inieremia

Expanded text:
conamur exponere, et sequens, de qua dicturi sumus, priores sunt, juxta historiam, quam duae superiores. Ista enim et sequens, primo et tertio anno Balthasar regis accidisse memorantur . Illa autem quae ante superiorem lecta est, novissimo anno, immo novissima die regni Balthasar scribitur. Et hoc non solum in Daniele, sed in Jeremia
Abbreviated transcription (Latin):
erga salutẽ ꝓrimor ꝑ amorẽ frat̾nitatis agere debeant edo cet.
Quod enĩ hic doctor facere ꝑhibet᷑. hoc alio loco caritas facere memo¬
rat᷑ : dicente beato petro apło. quia caritas operit multitudinẽ
peccator. Nec p̃tereundũ qd hȩc errantis conuersio ñ solũ loquen

Expanded text:
erga salutem proximorum pro amore fraternitatis agere debeant edocet. erga salutem proximorum pro amore fraternitatis agere debeant edocet. Quod enim hic doctor facere perhibetur, hoc alio loco charitas facere memoratur, dicente beato Petro apostolo: Quia charitas operit multitudinem peccatorum . Nec praetereundum, quod haec
Abbreviated transcription (Latin):
q moriturã. quanti merite᷑ a morte animã liberare incȩlesti
patria sine fine uicturã. Notandũ sane quia quidã codices habenT
saluabit animã suã amorte. & ex ambiguo greco ita etiã recte
int̃p̃tari potest Et reuera qͥ errantẽ corrigit. sibi m& ipsi ꝑhoc
uitȩ cȩlestis gaudia ampliora conquirit. Saluabit inqt animã
eiꝰ amorte. & cooperit multitudinẽ peccatorũ. Qui peccatorẽ
ab errore conuertit.& eiꝰ peccata ꝑ hanc conuersionẽ ab aspectu
int̃ni iudicis suꝑ positione uitȩ melioris abscondit. Et sua quoa
in quib cũq offendit errata ab intuitu eiꝰ qui omã uid& ꝓximũ
curando contegit. Iuxta illud psalmistȩ. Beatiquorũ remis sȩst᷑
iniquitates. & quor tecta sunt peccata. Nec obliuiscit᷑ hec ortans¬
nos beatꝰ iacob qđ superius ait. Nolite plures magistrifieri fr̃s mei
tiã querebant submou&. hieuero instructos ex om̃i parte quid

Expanded text:
que morituram, quanti est meriti a morte animam liberare in coelesti que morituram, quanti est meriti a morte animam liberare in coelesti patria sine fine victuram? Notandum sane quod quidam Codices habent: Salvabit animam suam a morte. Et ex ambiguo Graeco, ita etiam recte interpretari potest. Et revera qui errantem corrigit, sibimetipsi per hoc vitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Salvabit, inquit, animam suam a morte, et cooperiet multitudinem peccatorum. Qui peccatorem ab errore convertit, et ejus peccata per hanc conversionem ab aspectu interni Judicis superpositione vitae melioris abscondit; et sua quoque in quibuscunque offendit errata, ab intuitu ejus qui omnia videt proximum curando contegit, juxta illud Psalmistae: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nec obliviscitur haec hortans beatus Jacobus, quod superius ait: Nolite plures magistri fieri, fratrestiam quaerebant, submovet. Hic vero instructos ex omni parte quid
Abbreviated transcription (Latin):
icit᷑ om̃iũ quae in aquisst̃. & cuius secundũ dauid inmari con¬
gunt᷑ capta. & in amos legimꝰ. Sidescenderit in ꝓfundũ maris: ĩbi man¬
dabo draconi & mordebit eũ. Quat tuor autẽ bestias quae ascende¬
bant demari & erant diuersȩ int̃se. angło disserente noscamꝰ.
hae inquit quat tuor bestiȩ magnȩ. quattu or regna consurgent
a. Quattuor autẽ uenti quipugnabant in marimagno. id
uenti caeli e̾ẽ dicunt᷑: quia unꝰ quisq angłus facit ꝓeoregno ꝗd sibi
creditũ ẽ. Et hoc notandĩ q̃d regnõr feritas atq crudelitas bestiarũ
nomine de monstret᷑. Prima quasi leaena & alas habebat aquilȩ
Aspiciebã donec euulsȩ st̃ alȩ eiꝰ. & sublata ẽ det̾ra: & suꝑpedes quasi
ꝓsanitate ꝓximor̃ ñ solũ tẽporali sed potius ȩt̃na quatã possumꝰ in¬
pendere curã. Sienĩ magnȩ mercedis ẽ a morte eripere carnẽ quando¬

Expanded text:
rex dicitur omnium quae in aquis sunt, et cujus secundum David in mari conrex dicitur omnium quae in aquis sunt, et cujus secundum David in mari confringuntur capita . Et in Amos legimus: Si descenderit in profundum maris, ibi mandabo draconi, et mordebit eum . Quatuor autem bestias, quae ascendebant de mari, et erant diversae inter se, angelo disserente noscamus. Hae, inquit, quatuor bestiae magnae, quatuor regna consurgent de terra. Quatuor autem venti qui pugnabant in mari magno, ideo venti coeli esse dicuntur: quia unusquisque angelus facit pro eo regno quod sibi creditum est. Et hoc notandum, quod regnorum 664 feritas atque crudelitas bestiarum nomine demonstretur. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae. Aspiciebam donec evulsae sunt alsanitate proximorum, non solum temporali sed potius aeterna, quantam possumus impendere curam. Sic enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quando
Abbreviated transcription (Latin):
donosor & balthasar. dario siue cyro mirabiliũ signorum acciderit.
In his uero narrantur somnia quȩ singulis sint uisa teporib quorũ solus
ꝓphȩta conscius ẽ & nullã habent apud barbaros signi uel reuelationis
magnitudinẽ sed tantũ scribunt᷑. ut apud posteros eor̃ quȩ uisa sunt
memoria ꝑ seuer&. Videbã inuisione mea nocte. & eccequattuor
uenti caeli pugnabant in marimagno & quattuor bestiȩ gra
debant demari. diuersȩ int̃se. Quattuor uentos caeli. quattuor arbi¬
tror angelicas potestates. quib principalia regna cõmissa sunt iuxta
illud qõd in de utero nomio legim. Quando diuidebat altissim gentes.
quando separabat filios adã : constituit t̃minos popłor uixta nume
rũ filior̃ isrł: Pars autẽ dñi poplũs eiꝰ. ia cob funiculus hereditatis eiꝰ
Mare aut̃ mundũ istũ seculũq designat. salsis amarisq fluctib redundan-¬
tẽ : Sicut dñs in parabola sagenȩ missȩ in mari int̃p̃rat᷑. Vnde & draco

Expanded text:
donosor et Balthasar, et Dario, sive Cyro mirabilium signorum acciderit. In his vero narrantur somnia quae singulis sint visa temporibus: quorum solus propheta conscius est, et nullam habent apud barbaras nationes signi vel revelationis magnitudinem; sed tantum scribuntur, ut apud posteros eorum quae visa sunt, memoria perseveret. Videbam in visione mea nocte: et ecce quatuor venti coeli pugnabant in mari magno, et quadebant de mari diversae inter se. Quatuor ventos coeli, quatuor arbitror angelicas potestates, quibus principalia regna commissa sunt, juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Quando dividebat Altissimus gentes: quando sepaars autem Domini populus ejus: Jacob funiculus haereditatis ejus . Mare autem mundum istum, saeculumque significat, salsis amarisque fluctibus redundantem: sicut Dominus in parabola sagenae missae in mare interpretatur . Unde et draco
Abbreviated transcription (Latin):
in thalamũ uertitur. qđ erat contra
separatũ ȩdificium. Quod aut̃ .lxx.
addidere ꝓ gazophilatio exedras qͥnq
inhebraico non habetur. Quod garo¬
philatium erat contra separatũ ȩdifi¬
cium. de quo supra diximꝰ. gazera. Se¬
paratũ aut̃ erat: eos suscipiens qui ab i¬
aquilone ueniebant. Et erat contra
edem uergentẽ ad aquilonẽ. id ẽ respi ̃¬
cientem quidẽ aquilonis partes. sed
ñ in aquilone positũ : ut facilior essi
transitus his qui aquilonis frigora re¬
linquebant. a quo ex ardescunt ma¬
la super terram
gimus in numeroꝵ libro. tribus

Expanded text:
in thalamum vertitur: quod erat contra separatum aedificium. Quod autem LXX addidere pro gazophylacio, exedras quinque, in Hebraico non habetur. Quod gazophylacium erat contra separatum aedificium, de quo supra jam diximus. GAZERA. Separatum autem erat, eos suscipiens qui ab Aquilone veniebant, et erat contra aedem vergentem ad Aquilonem, id est, respicientem quidem Aquilonis partes, sed non in Aquilone positum, ut facilior esset transitus his, qui Aquilonis frigora relinquebant, a quo exardescunt mala super terram . Legimus in Numerorum libro, tribus
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ atrii in terioris inter¬
p̾̃tati sunt : forsitan formidantes.
uicenariũ numerũ in quo offerunt᷑
esau munera in atrio interiori po¬
Tcontra pauim̃tũ stratũ lapide atrii
exterioris. ubi erat porticus iuncta
gi
ex terioris ꝑ ordinẽ positȩ contra fa¬
ciem porticuũ triplicium. Significatͦ
aut̃. qđ pauimentũ atrii exterioris
uiuo fuerit stratũ lapide : ut nec
estatis puluere nec luto hiemis sacer¬
dotũ uestigia polluant᷑. nde &¬

Expanded text:
similitudinem atrii interioris interpretati sunt, forsitan formidantes vicenarium numerum, in quo offeruntur Esau munera in atrio interiori pocontra pavimentum stratum lapide atrii exterioris, ubi erat porticus juncta i exterioris per ordinem positae contra faciem porticuum triplicium. » Significat autem, quod pavimentum atrii exterioris vivo fuerit stratum lapide, ut nec aestatis pulvere, nec luto hiemis sacerdotum vestigia polluantur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
grationis hieconiȩ. quarto m̃se.
quinta mensis: supiorem uisionem
factã ad ꝓpħam legimꝰ. Hȩc autem
quã nc̃ ex ponere uolumꝰ: sexto an¬
no eiuscdẽ regis sexto m̃se. quinta
m̃sis facta memoratur. Ex quo ꝑspi¬
cuum ẽ post annũ & duos m̃ses. hec
facta quȩ scripta sunt. &. uł int̾¬

Expanded text:
grationis Jechoniae, quarto mense, quinta mensis, superiorem visionem factam ad prophetam legimus. Haec autem quam nunc exponere volumus, sexto anno ejusdem regis, sexto mense, quinta mensis facta memoratur; ex quo perspicuum est post annum et duos menses haec facta quae scripta sunt, et vel int
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ds tuus oleo exultationis p̃ par¬
ticipib tuis. hȩc p̃cepta conueniunt:
ut morticinũ non comedat tam de
auibus quã depecorib. cuius nequaꝙͣ.
sanguis effusus est. Quod in actibus
apostoloꝵ dr̃ suffocatum: &. quȩ ne¬
cessario obseruanda apłoꝵ de ierłm
oe ipsum similiter suffocatũ ẽ. Et
condemnat sacerdotes: qui inturdis.
ficedulis. glirib & ceteris huiusce¬
modi. hȩc auiditate gulȩ ñ custodiuit.
ossumus autẽ iuxta anagogen
morticinũ dicere. in quo animȩ san¬
guis immortuus ẽ. &. imitatur na¬
bal carmelum qui interp̾tatur stul¬
tus: & audita ira dauid pauore
contremuit. et emortuum est cor
eius in eo. Captus autẽ a bestiis.
quarũ ne morsib lanietur ꝓpheta
suspirat dicens. ne tradas bestiis am¬
mam confitentem tibi. ille dicen¬
dus est: qui aduersarii leonis mor¬
sibus deuorantur . &. pardi qui ñ
mutat uarietatẽ suã. &. ursȩ quȩ

Expanded text:
Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae parDeus, Deus tuus, oleo exsultationis prae participibus tuis", haec praecepta conueniunt, ut morticinum navibus quam de pecoribus, cujus nequaquam sanguis effusus est, quod in Actibus apostolorum dicitur suffocatum, et quae necessario observanda apostolorum de et ipsum similiter suffocatum est, et condemnat sacerdotes, qui in turdis, ficedulis, gliribus et caeteris hujuscemodi. Haec aviditate gulae non custodiunt. Possumus autem juxta ἀναγωγὴν morticinum dicere in quo animae sanguis mortuus est, et imitatur Nabal Carmelum qui interpretatur stultus, et audita ira David pavore contremuit, et mortuum est cor ejus in eo . Captus autem a bestiis, quarum ne morsibus lanietur, Propheta suspirat, dicens: « Ne tradas bestris animam confitentem tibi , » ille dicendus est, qui adversarii leonis morsibus devoratur, et pardi, qui non mutat varietatem suam, et ursae quae
Abbreviated transcription (Latin):
utamur in digne. Primitiua iuxta
litterã sunt: animantium &. in a¬
nimantiũ quȩ prima nascunt᷑. &
quȩ prumũ terra gignit. Primitiȩ
quoq ciboꝵ nr̃oꝵ sacerdotib offe¬
runtur: ut nichil gustemus nouarũ
frugum. nisi quod sacerdos ante
gustauerit. Hoc autẽ facimꝰ : ut
reponat sacerdos benedictionẽ & o-¬
blationẽ nr̃am in domo sua. siue ut
ad imp̃cationẽ eius dñs benedicat
domib nr̃is. Grandis dignitas sacer⁊¬
dotum: sed grandis ruina si peccant.
Lȩtamur ad ascensũ: sed timeamus
Iad lapsũ. Non est tanti gaudii ex¬
celsa tenuisse: quanti meroris de sub¬
limioribus corruisse. Neq enĩ solũ
ꝓ nr̃is delictis reddemus rationẽ: sed
ꝑ om̃iũ quoꝵ ab utimur donis. &
nequaꝗͣ sumꝰ de eoꝵ salute solliciti.
inne morticinũ & captũ abestia.
de auibus &. de pecorib non comedenł
sacer dotes.
T uxta litterã om̃i generi electo.
spiritali de quo scriptũ ẽ. unxit te

Expanded text:
utamur indigne. Primitiva juxta utamur indigne. Primitiva juxta litteram sunt animantium et inanimantium quae prima nascuntur, et quae primum terra gignit. Primitiae quoque ciborum nostrorum sacerdotibus offeruntur, ut nihil gustemus novarum frugum, nisi quod sacerdos ante gustaverit. Hoc autem facimus, ut reponat sacerdos benedictionem et oblationem nostram in domo sua: sive ut ad imprecationem suam Dominus benedicat domibus nostris. Grandis dignitas sacerdotum, sed grandis ruina si peccant. Laetamur ad ascensum, sed timeamus ad lapsum. Non est tanti gaudii excelsa tenuisse, quanti moeroris de sublimioribus corruisse. Neque enim solum pro nostris delictis reddemus rationem, sed pro omnium quorum abutimur donis, et nequaquam sumus de eorum salute solliciti.ne morticinum et captum a bestia de auibus et pecoribus non comedent sacerdotes". Et iuxta litteram omni generi electo, spirituali, de quo scriptum est: "Unxit te
Abbreviated transcription (Latin):
tionem transtulerunt: aquila &. Sy¬
machus et theodotio anatenã interp̃¬
tati sunt: quod hebraice dr̃ herem.
Et considerandũ: quod omĩa quȩ nc̃
ꝑ ꝓphetam dñs loquit᷑. ꝑ moysen an¬
te iam dixeraͥt. Et quęrendũ: cur
eadẽ quȩ dicta sunt repetat. Ut
uidelicet quȩ in mentibus hominũ st̃
uł legendi negligentia uł audiendi
contemptu &. obliuione deleta. ui¬
ua uoce in nouentur : quȩ non sit seri¬
pta calamo & atramento. sed sp̃u ⁊
uerbo dĩ. Unde &. saluator nullũ
uolumen doctrinȩ suȩ ꝓpriũ de reli¬
quit qđ in plerisq apocrifoꝵ delira¬
menta confingt̃ : sed patris &. suo
sp̃u cotidie loquitur in corde creden¬
tium. Et hȩc erit responsio ad uersũ
eos qui calummant᷑ ꝓphetas: cur
quȩ in pentatheuco continentur. in
rantia comedent sacerdotes: de quib
scriptũ est. Peccata popłi mei come¬
dent. Nec tantũ gaudendũ est ad o¬
blationum numerũ: quantũ tim̃dũ
adhonoris condemnationẽ. si eo ab E

Expanded text:
tionem transtulerunt, Aquila et Symmachus et Theodotio ἀνάθημα iterpretati sunt, quod Hebraice dicitur HEREM  . Et considerandum quod omnia quae nunc per prophetam Dominus loquitur, per Moysen ante jam dixerit. Quaerendumque cur eadem quae dicta sunt repetat: Ut videlicet quae in mentibus hominum sunt, vel legendi negligentia, vel audiendi contemptu et oblivione deleta, viva voce innoventur, quae non sit scripta calamo et atramento, sed spiritu et verbo Dei. Unde et Salvator nullum volumen doctrinae suae proprium dereliquit, quod in plerisque apocryphorum deliramenta confingunt: sed Patris et suo Spiritu quotidie loquitur in corde credentium. Et haec erit responsio adversum eos qui calumniantur prophetas, cur quae in Pentateucho continentur in sto, sive ignorantia, comedant sacerdotes, de quibus scriptum est: Peccata populi mei comedent . Nec tantum gaudendum est ad oblationem munerum, quantum timendum a
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽ & octo explanationũ uolu¬
sũ transire cupiebã. & exxtremã
ut dicit᷑ manium operi impone¬
re ꝓphetali. Ꝙecce subito mͥ
mors pammachii atq marcellȩ¬
& romane urbis obsiclio. mul¬
toꝵq fr̃m & soroꝵ dormitio
nuntiata ẽ. Atq ita conster¬
natus obstupui: ut nihil aliud
dieb ac noctib nisi de salute om¬
niũ cogitarẽ. meq in captiuitate:
scõ putare̾ esse captiuũ. nec pos¬
sem prius ora reserare nisi ali¬
quid certius discerẽ. dũ inter
spẽ & desperationẽ sollicitꝰ pen¬
deo. alioꝵq malis me crucio.
Post quã uero clarissimũ ter¬
rarũ omniũ lumen eaetinctũ
est. immo romani imperii
truncatũ caput. & ut uerius dicam
in una urbe totus orbis interut: obmu¬
tui & humiliatus sũ & silui de bonis.
& dolor m̃s renouatꝰ est. concaluit
cor meũ intra me. & in meditatione

Expanded text:
ecem et octo Explanationum volusum, transire cupiebam, et extremam, ut dicitur, manum operi imponere prophetali: et ecce subito mors mihi Pammachii atque Marcellae, Romanae urbis obsidio, multorumque fratrum et sororum dormitio nuntiata est. Atque ita consternatus obstupui, ut nihil aliud diebus ac noctibus nisi de salute omnium cogitarem: meque in captivitate sanctorum putarem esse captivum, nec possem prius ora reserare, nisi aliquid certius discerem: dum inter spem et desperationem sollicitus pendeo, aliorumque 3-4 malis me crucio. Postquam vero clarissimum terrarum omnium lumen exstinctum est, immo Romani imperii truncatum caput: et, ut verius dicam, in una Urbe totus orbis interiit, obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis, et dolor meus renovatus est: concaluit cor meum intr
Abbreviated transcription (Latin):
et quinto anno transmigra¬
tionis s iue captiuitatis nr̃eꝰ
in exordio annisiue in pͥmo
mense. dec ima mensis. quar¬
todecimo anno post quam
ꝑcussa Siue capta est ciuitaᷤ.
in ipsa hac die. Siue in die
illã facta est suꝑ me manus
dñi. & adduxit me illuc in
uisionibus siue in uisione di.
adduxitq me in terrã isrł.
&. dimisit Siue posuitꝰ me
suꝑ montem excelsum nimis.
suꝑ quem erat quasi ȩdifici¬
um ciuitatis uergentis ad
austrum siue eregione. &. in¬
troduxit me illuc. Et ecce uir cuiꝰ
in manu eius. &. calamus mensurȩ
in manu eius. Stabat autẽ in por¬
ta .&. locutus ẽ ad me idem uir.
Fili hominis uide oculis tuis &. au¬
rib tuis audi. &. pone cor tuum
in omĩa quȩ ego ostendam tibi. Siue
pone in cor tirum omĩa quȩ ostendero
tibi. quia ut ostendantur tibi addu¬
ctus Siue ingressus es huc: &. adnun¬
tia siue monstrabis omĩa quȩ tu ui¬
des domui isrł.
i quinto anno captiuitatis siue trans¬
migrationis regis ioachim in quarto

Expanded text:
et quinto anno transmigrationis nostrae sive captivitatis in exordio anni sive in primo mense decima mensis, quarto decimo anno postquam percussa sive capta est civitas: in ipsa hac die sive in die illa facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc. In visionibus sive in visione Dei, adduxit 463 me in terram Israel, et dimisit sive posuit me super montem excelsum nimis, super quem erat quasi aedificium civitatis, vergentis ad Austrum sive e regione. Et introduxit me illuc: et ecce vir, cujuin manu ejus, et calamus mensurae in manu ejus. Stabat autem in porta: et locutus est ad me idem vir: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi: et pone cor tuum in omnia, quae ego ostendam tibi sive pone in cor tuum omnia, quae ostendero tibi: quia ut ostendantur tibi adductus sive ingressus es huc: et annuntia sive monstrabis omnia, quae tu vides domui Israel. » Si quinto anno captivitatis, sive transmigrationis regis Joachin, in quarto
Abbreviated transcription (Latin):
medio serpente confosso non reui¬
uiscerent hẏdrȩ nouella plantaria
et iux ta fabulas poetarũ scilla mor¬
tua nequaꝗͣ in me scillei sȩuirent
canes qui latrare non cessant: et
hereticis di ꝑcussis manu. ne tẽpta¬
rentur si fieri potest etiã electidĩ:
heresis ipsa ñ moritur. heredita¬
riis contra nos odioꝵ suoꝵ catulis de¬
relictis. Qui nr̃a simulantes. genitri¬
cis antiquȩ. et pellacis ulixis uenena
non deserunt. labiaq tantũ melle
circulinunt. et iuxta eloquia scrip¬
turarũ mollierunt uerba sua super
oleum. ipsi aut̃ st̃ iacula. et iacula ig¬
nita quȩ scuto fidi repellenda simul
et ex tinguenda sunt. Hec dixi filia

Expanded text:
medio serpente confosso, non reviviscerent hydrae novella plantaria, et juxta fabulas poetarum, Scylla mortua, nequaquam in me Scyllaei saevirent canes, qui latrare non cessant: et haereticis Dei percussis manu, ne tentarentur, si fieri potest, etiam electi Dei , haeresis ipsa non moritur, haereditariis contra nos odiorum suorum catulis derelictis, qui nostra simulantes, genitricis antiquae, et pellacis Ulyssis venena non deserunt: labiaque tantum melle circumlinunt; et juxta eloquia Scripturarum , mollierunt verba sua super oleum: ipsi autem sunt jacula, et jacula ignita, quae scuto fidei repellenda simul et exstinguenda sunt. Haec dixi, filia
Abbreviated transcription (Latin):
ris dormitio. et sub cineritũ panis.
sexq spetierũ uarietate cõmixti im¬
munditia mala significans: illo tendit.
ut in ediam ciboꝵ in iherłm et aquȩ
penuriã in credibilẽ ꝓtestatur. ita
ut unusquisq corruat ad fratre suũ.
ab alio auxilium sperans. qđ in se e̾ẽ
non ꝑuidet. Naturȩ enĩ hominũ ẽ:
ut prem̃tib malis et angustiarũ pon¬
dere. in ꝓximo magis quã in se habe¬
contritio etiam in nr̃a inueniat᷑ hie¬
rusalem: in qua uisio pacis cernitur.
uẽ conterit dñs quando irascitur : &
indignos suo iudicat pane. Atq ltin̾a
saltem inpondere eum & sollicitudi¬
ne mereamur acciꝑe .&. arentẽ lin

Expanded text:
ris dormitio, et subcinericii panis, sexque specierum varietate commisti mundi mala significans: illo tendit, ut inediam ciborum in Hierusalem et aquae penuriam incredibilem protestetur. « Ita ut unusquisque corruat ad fratrem suum. » Ab alio auxilium sperans, quod in se esse non praevidet. Natura enim hominum est, ut prementibus malis et angustiarum pondere, in proximo magis quam in se habecontritio, et jam in nostra inveniatur Hierusalem, in qua visio pacis cernitur, quem conterit Dominus, quando irascitur, et indignos nos suo judicat pane. Atque utinam saltem in pondere eum et sollicitudine mereamur accipere, et arentem lin
Abbreviated transcription (Latin):
tio: ut si ueritatem desiderat: quęrat
eam ab aliis. Nos autẽ ea quȩ in oꝑe
difficillimo possumus suspicari: simpli¬
citer confitemur atq dictamus. grãs
acturi dño si non in om̃ib quod impos¬
sibile est sed implerisq nobis aperuerit
fores scientiȩ. Prima enĩ ut ait subli¬
mis orator quȩq sectando: honestũ
est etiam in scđis terciis ue consistere.

Expanded text:
tio, ut si veritatem desiderat, quaerat tio, ut si veritatem desiderat, quaerat eam ab aliis. Nos autem ea, quae in opere difficillimo possumus suspicari, simpliciter confitemur atque dictamus, gratias acturi Domino, si non in omnibus, quod impossibile est, sed in plerisque nobis aperuerit fores scientiae. Prima enim, ut ait sublimis orator, « Quaeque sectanti, honestum est etiam in secundis tertiisve consistere.
Abbreviated transcription (Latin):
petite &. accipietis. queritȩ et inue¬
nietis pulsate &. aperietur uobis.
Et qu a nos excusatione usi sumus. ut
in calce anterioris uoluminis dicere¬
mus. melius est nichil quã parũ di¬
cere : tu eam uertisti in contrarium.
ut referre putes. saltim parũ quam
nichil dicere. Quia in altero uoluntaᷤᷤ
prompta. in altero totius oꝑis desꝑatio
est. Naturãq hu iuscemodi hominũ
esse cõmemoras. ut non tantã grãm ha¬
beant ꝓ his quȩ tribueris. quantũ dolotẽ
suꝑ his quȩ negaueris. Minore enĩ stu¬
dio uirtutes laudamus quã uicia repre¬
hendimus. Et quãuis pulchra sint cor¬
pora: unius prauitate ac de formitate
menbri in signiora fiunt. Obsequar
igitur uoluntati tuȩ .&. flanti sp̃ui sco
uela suspendam: ignorans ad quȩ sim
littora ꝑ uenturus .&. cum hoc eodem
ꝓpheta clamitans. A quatuor uentis
ueni sp̃s. fastidiosoq lectori immo ani¬
mo ꝑduelli nr̃a lecturo. illud in expla¬
natione templi tota libertate denun-¬

Expanded text:
Petite, et accipietis: quaerite, et invenietis, pulsate, et aperietur vobis . Et qua nos excusatione usi sumus, ut in calce anterioris voluminis diceremus, melius est nihil, quam parum dicere; tu eam vertisti in contrarium, ut referre putes saltem parum, quam nihil dicere: quia in altero voluntas prompta, in altero totius operis desperatio est: naturamque hujuscemodi hominum esse commemoras, ut non tantam gratiam habeant pro his quae tribueris, quantum dolorem super his, quae negaveris. Minore enim studio virtutes laudamus, quam vitia reprehendimus: et quamvis pulchra sint corpora, unius pravitate ac deformitate membri insigniora fiunt. Obsequar igitur voluntati tuae, et flante Spiritu sancto, vela suspendam, ignorans ad quae sim littora perventurus, et cum hoc eodem propheta clamitans, A quatuor ventis veni, spiritus; fastidiosoque lectori, immo animo perduelli nostra lecturo, illud in explanatione templi tota libertate denun
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩterũ in scĩs: excedit modũ clem̃tiȩ.
Neq enĩ digne sunt passiones huiꝰ tẽpo¬
ris. ad futurã głam quȩ reuelabit᷑ in
nobis. Stipendia enim peccati mors:
sua. Cȩterũ iustoꝵ uirtꝰ. fruitur
am̃ largitate: de qua paulus loquit᷑.
Nonũ dĩ: uita et̾na. Quodq addidit.
&. scđm udicia eoꝵ iudicabo eos: il¬
lud ȩuangłicũ sonat. In quo iudicio
iudicaueritis: iudicabitur de uobꝰ.

Expanded text:
dit modum clementiae. « Neque enim condignae sunt passiones temporis hujus ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Stipendia enim peccati mors, sua. Caeterum justorum virtus fruitur Domini largitate, de qua Paulus loquitur, « Donum Dei vita aeterna. » Quodque addidit: « Et secundum judicia eorum judicabo eos, » illud evangelicum sonat: « In quo judicio judicaveritis, judicabitur de vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
ie iuxta lxx. dissoluentur. Qͣndo
uisio non fuerit in ꝓpħa &. legis
scientia in sacerdote. &. consiliũ in se¬
nib. Rexq luxerit .&. pͥnceps fuerit
in merore siue in interitu: conseqͤnt̃
& popłi manꝰ conturbabunt᷑ suũ
ꝑdentes or dinẽ. siue dissoluent᷑. antiꝗͣ.¬

Expanded text:
inta, dissolventur. Quando visio non fuerit in propheta, et Legis scientia in sacerdote, et consilium in senibus: rexque luxerit, et princeps fuerit in moerore, sive in interitu, consequenter et populi manus conturbabuntur, suum perdentes ordinem, sive dissolventur, anti
Abbreviated transcription (Latin):
exuperat omñe sensum: &. quã ad
patrẽ uictor ascendens saluator. apłis
dereliquit.
Ontur batio suꝑ conturbationẽ ue¬
Iniet: & auditus suꝑ auditum. Lxx.
ae suꝑ ue erit: & nuntiꝰ suꝑ nuntiũ.
dño semꝑ iterũ dico gaudete .&. de
ipsis scriptũ ẽ. ibunt de uirtute in
uirtutem. ut presentia bona futuriᷤ
bonis cumulent: sic & his suꝑ quos
uenit angustia. &. qui quesiȩrunt
pacem &. non inuener̃t eam. ueniet
conturbatio suꝑ conturbationẽ. siue
ue suꝑ uȩ. iuxta qđ in apocalipsi
scriptũ ẽ. Uae unũ abiit. &. ue al¬
terum uenit. Et auditꝰ uenic. suꝑ
auditũ. &. nuntiꝰ suꝑ nuntiũ: iuxta
illud beati iob cũ adhuc unꝰ loqͤretur
uenit alius nuntiꝰ: mala augensma¬
lis .& apppinquantis babylonii fre¬
mitũ turbamq describens.
t quȩrent uisionẽ de ꝓpħa:. &. lex
ꝑibit a sacerdote & consiliũ a semiorib
Ropriȩ singula queq gerunt᷑ a sin¬
gulis. Sat̾icinium futuroꝵ. quęrit᷑

Expanded text:
exsuperat omnem sensum , et quam ad Patrem victor ascendens Salvator, apostolis dereliquit . Conturbatio super conturbationem veniet, et auditus super auditum. LXX: Vae super vae erit, et nuntius super nuntium. Gaudete, iterum dico gaudete ; et de ipsis scriptum est: Ibunt de virtute in virtutem , ut praesentia bona futuris bonis cumulent: sic et his super quos venit angustia, et qui quaesierunt pacem et non invenerunt eam, veniet conturbatio super conturbationem, sive vae super vae, juxta quod et in Apocalypsi scriptum est: vae unum abiit, et Et auditus veniet super auditum, nuntiusque super nuntium; juxta illud beati Job: Cum adhuc unus loqueretur, venit alius nuntius , mala augens malis, et appropinquantis Babylonii fremitum turbamque describens. Et quaerent visionem de Propheta: et lex peribit a Sacerdote, et consilium a senioribus. Proprie singula quaeruntur a singulis. Vaticinium futurorum quaeritur