comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et non ego operor illd̾: s qd̾ habitat
ĩ me pcc̃m. Unde intellig̾e debemꝰ
qñ peccatũ qd̾̃ habitat in nobis o¬
peratur in nobis. tunc nos id non
opari. qñdo nequaqm ei uoluntas
nr̃a cõsentit. et tenet ctiã corꝑis mt̃¬
bra ne obediant desideriis eius. Ꝙd
enĩ operat᷑ pcc̃m nolentib nobis. nͥ
sola illicita desideria quib si uolũ¬
tatis non ad hibeatur assensꝰ. moue
Hoc p̾cepit idem apłs ubi ait. Nõ
ergo regnet pct̃m ĩ ur̃o mortali cor¬
pore ad obediendũ desiderus eiꝰ. Neq¬

Expanded text:
lud, sed quod habitat in me peccatum. Unde et intelligere debemus, quando peccatum quod habitat in nobis, operatur in nobis, tunc nos id non operari, quando nequaquam voluntas nostra ei consentit, et tenet etiam corporis membra ne obediant desideriis ejus. Quid enim operatur peccatum nolentibus nobis, nisi sola illicita desideria, quibus si voluntatis non adhibeatur assensus, moveHoc praecepit idem Apostolus ubi dicit: Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis e
Abbreviated transcription (Latin):
elicatur
nouus ab infantib sermo.
sanctis laudib xp̃i. In głam dñi
pͥmam uocem aperiunt in nocẽ¬
tes: fiunt diserti laude. qui fue¬
rant imperiti sermone. Offert̃
dño pͥmicias lingue ⁊ nouos oris
ĩmolant frustus: uerborũ pͥnce¬
pia libant. Infancia eiũ que per
etatem loqui nõ poterat: gloriani
dei cũ gaudio resonabat. Norunt
laudare xp̃m qui loqui non noue¬
rant. Suint periti laude: qui fue¬
rant imperiti sermone. Oftend̃t
lau dib dñm: suffragiis p̃dicant
xp̃m. Suint interea pueri sine ma¬
gistro diserti: dosti sine doctore ⁊ pe¬
riti sine eruditore. Agnoscunt
ꝑsuasio humana docuerat ⁊ sed
quem diuinitas innocentib in¬
spirabat. Cessant enim huma¬
na. cum diuina tractantur: quia
humana ip̃a prodesse nõ poterũt
nisi diuinorum folatio sublenẽ¬
tur. Necesse est enim terrena suc¬
cumbere. cum celestia p̃dicantur
naturalia silere. cum uirtutes
iocuntur. Erigitur itaꝙ infan¬
tium etas in laudem: que delic¬

Expanded text:
edicatur novus ab infantibus sermo sanctis laudibus Christi. In gloriam Domini primam vocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum princpia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. Ostendunt laudibus Christum, suffragiis praedicant Christum. Fiunt interea pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnoscunt persuasio humana docuerat, sed quem Divinitas innocentibus inspirabat. Cessant enim humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetur. Necesse est enim terrena succumbere, cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delic
Abbreviated transcription (Latin):
reatum suum. ip̃c se a
diumo altari subduxerit. aito
ad indulgentiam diuine mi¬
sericordie ꝑueniet. quia si cut
qui se exaltat humiliabitur.
ita econtrario qui se humiliat
exaltabitur. Qui enĩ sicut dixi
agnoscens reatum suum ip̃e
se humiliter ab altari eccłie ꝓ

Expanded text:
reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet: quia sicut qui se exaltat humiliabitur; ita e contrario qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
uenit a partib ethyopie audi¬
re sapientiam salomonis.S
hec non tam ex una regionẽ
quam ex uniuersis mundi
partib reges paritura cõuenit
sicut etiam eungelista cõmemo¬
rat. Regina austri uenit a fini¬
b terre. audire sapientiam sa¬

Expanded text:
venit a partibus Aethiopiae audire sapientiam Salomonis. Sed haec non tam ex una regione, quam ex universis mundi partibus reges paritura convenit, sicut etiam evangelista commemorat: Regina austri venit a finibus terrae audire sapientiam Sa
Abbreviated transcription (Latin):
et intra archami dilumo
inundante seruata. cru¬
as beneficium et baptismatis
mysterium presignauit. Hanc
satra sterilis et desperata. ĩ se¬
nestute unico pignore fecunda
prescunit. Eccł̾ia enim unicum
id est dilectissimũ deo ppłm scło
iam senescente ꝓgenuit. Hec ẽ
regina illa. de qua ad dñm d̾r
Astitit regina a dextris tus ĩ
ĩ uestitu deaurato circum ami¬
cta uarietade. id est cliuersarũ¬

Expanded text:
ec intra arcam diluvio exundante servata, crucis beneficium et Baptismatis mysterium praesignavit. Hanc Sara sterilis et desperata in senectute unico pignore fecunda praececinit: Ecclesia enim unicum, id est, dilectissimum Deo populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina illa de qua ad Dominum dicitur, Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate ; id est
Abbreviated transcription (Latin):
ecte festa eccłie colunt. qui
Le eccl̾ie filios c̃ẽ cognoscũt
Herdiũ omnium credentium
mater est. que natos ad mortẽ
ngenerat ad salutem. Hec ẽ
pot synagogam quidem uoca¬
a s ante synagogam ꝓmissa
Hec enĩ iam ĩ primo homine
prefigurata est. Nam sicut᷑
er ade latere fabricata est eua.

Expanded text:
ecte festa Ecclesiae colunt, qui se Ecclesiae filios esse recognoscunt. Haec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad salutem. Haec est post Synagogam quidem vocata; sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva;
Abbreviated transcription (Latin):
uidit iacobscalam summitas eius
cdos tangebat. et descendentes an¬
gelos. et dixit uere locus iste sc̃s est
p̃s Qmͣ dilecta. a Erexit iacob la¬
pidem ĩ tytulum fundens oleum de

Expanded text:
idit Jacob scalam, summitas ejus coelos tangebat, et descendentes angelos, et dixit: Vere locus iste sanctus est. Psal. Fundamenta. Ant. Erexit Jacob lapidem in titulum, fundens oleum de
Abbreviated transcription (Latin):
nec per ꝓphetie donum. nec ꝑ mira¬
cula agnouit. Om̃ia quippe elem̃¬
ta: auctorem suum uenisse testa.¬
ta sunt. Ut enĩ de eis qdã usu hu¬
mano loquar: dii hunc celi ẽẽ cog¬
nouerunt: quia ꝓtinus stellam
miserunt. Mare cognouit: quia
sub plantis euis se calcabile pre¬
buit. Terra cognouit: quia eo
mori ente cõtremuit. Sol cogno¬
uit: quia lucis sue radios abscon¬
habent in se diuina misteria In au
ro oftenditur regis potencia. in chu¬
re sacerdotem magnum considera
et ĩ mirra dominicã sepulturam

Expanded text:
nec per prophetiae donum, nec per miranec per prophetiae donum, nec per miracula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios absconhabent in se divina mysteria: in auro ut ostendatur regis potentia, in thure sacerdotem magnum considera, et in myrrha Dominicam sepulturam
Abbreviated transcription (Latin):
querendũ nobis est quidnam sit
qd̃ redemptore nato. pastorib in
uidea angelus apparuit ⁊ atq
ad adorandum hunc ab oriente.
magos non angelus sz stella ꝑ¬
duxit: quia udelicz iudeis tanqm
ratione utentib. rationale a ĩal
id est angelus p̾licare debuit ÷
gentiles uero quia uti ratione
nesciebant. ad cognoscendum do¬
minũ nõ ꝑ uocem s ꝑ signa per¬
ducuntur. quia ⁊ illis ꝓphetie
tanqͣm fidelib non infidelib. ñ
qd̃ redemptorem nr̃m cum iam
perfecte ẽẽt etatis. eisdem gentib
apłi predicant: eumq paruulũ.
et necdum ꝑ humani corporis offĩ¬
cium loquentem. stella gentib
denuntiat: quia nimirum ratio¬
nis ordo poscebat. ut et loquentẽ
iam dñm loq̃ntes nobis predita¬
tores ĩnotescerent: ⁊ necclum lo¬
quentem elementa muta p̃dica¬
rent. S in om̃ib signis que uł
nascente lño uł moriente mon¬
strata sunt: considerandum nobis
est. quanta fuerit ĩ quorumdã
iudeorum corde duricia: que hũc

Expanded text:
erendum est quidnam sit quod Redemptore nato pastoribus in Judaea angelus apparuit, et ad adorandum hunc ab Oriente Magos non angelus, sed stella perduxit. Quia videlicet Judaeis tanquam ratione utentibus rationale animal, id est angelus praedicare debuit: gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum non per vocem sed per signa perducuntur; quoniam illis prophetiae tanquam fidelibus, non infidelibus, quod Redemptorem nostrum cum jam perfectae esset aetatis eisdem gentibus apostoli praedicant, eumque parvulum et necdum per humani corporis officium loquentem stella gentibus denuntiat. Quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem Dominum loquentes nobis praedicatores innotescerent, et necdum loquentem elementa muta praedicarent. 2. Sed in omnibus signis quae vel nascente Domino vel moriente monstrata sunt, considerandum nobis est quanta fuerit in quorumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc
Abbreviated transcription (Latin):
idi afflictionem qmͣ dedit dõ
filiis hominũ ut diftendant
in ea. Cuncta fecit bona in temꝑe
suo: et mundũ tradidit disputati¬
oni eoꝵ. ut nõ inueniat homo opꝰ
qd̃ operatus est deus ab inicio us¬
q in finem. Et cognoui qd̾ non
eẽt melius: nisi letari et facere bñ
inuita sua. Omĩs enĩ homo qui
comedit et bibit. et uidet bonum
de labore suo:hoc donum dei est.
Dilici qd̾ om̃ia opera que fecit
deus: perseuerent in perpetuum
Non possumus eis quicq̃m addere
nec auferre: que fecit deus ut ti¬
meatur. Qd̃ fcm̃ est ip̃m ꝑmanet.
que furura sunt iam fuerunt: et
deus instaurat qd̃ abiit. Uicli sb̃ sole
ĩ loco iudicii impietatem: et ĩ loco
iusticie iniquitatem. Et dixi ĩ cor

Expanded text:
idi afflictionem, quam dedit Deus filiis hominum, ut distendantur in ea. Cuncta fecit bona in tempore suo, et mundum tradidit disputationi eorum, ut non inveniat homo opus, quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Et cognovi quod non esset melius nisi laeteri, et facere bene in vita sua. Omnis enim homo, qui comedit et bibit, et videt bonum de labore suo, hoc donum Dei est. Didici quod omnia opera, quae fecit Deus, perseverent in perpetuum: Non possumus eis quidquam addere, nec auferre, quae fecit Deus ut timeatur. Quod factum est, ipsum permanet: quae futura sunt, jam fuerunt: et Deus instaurat quod abiit. Vidi sub sole in loco judicii impietatem, et in loco justitiae iniquitatem. Et dixi in cor
Abbreviated transcription (Latin):
miracula uidemus quot
clagellis affligimur. qnͣtis mi¬
narum asperitatib deterremur
et tamen uocantem sequi con¬
tempnimus. In celo iam sedet.
qui de conu̾sione nos ãmonet
Iam iugo fidei. colla gentium
subdidit. iam mundi głam stra¬
uit. iam ruinis eius crebrescenti¬
b diftricti sui iudicii ꝓpinquita¬

Expanded text:
miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii di
Abbreviated transcription (Latin):
randis fiducia.
Petrus piscator erat: ii¬
ues non fuerat ⁊ cibos manu et
arte querebat: et tamen loquit᷑
confidenter. reliquimus omnia
Omĩa enim relinquit: qui no¬
luntatem habendi deserit. Et
quia nõ sufficit tantum relinã¬
re: ungit qd̃ perfectum est. e
secuti sumus te: fẽcimus qd iussi¬
sti. Quid igitur nobis dabis p̃¬
mii. Ih̾c aũt cdixit illis. Amen di¬
co uobis. qd̾ uos qui secuti estis mc
ĩ regeneratione cũ sederit filius
hominis in sede maiestatis sue.
sedebitis ⁊ uos super sedes duo¬
decim: iudicantes duodecim trib
isrł. Non cdixit qui reliquistis
omnia : hoc enim ⁊ socrates fe¬
ct philosophus. et multi alii.
qui diicias contempserunt:
scd qui secuti estis me qd̾ ꝓprie a¬
postolorum est atq credentium.

Expanded text:
randis fiducia! Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confidenter, reliquimus omnia. Omnia enim relinquit, qui voluntatem habendi deserit. Sed quia non sufficit tantum relinquere, jungit quod perfectum est: et secuti sumus te. Fecimus quod jussisti, quid igitur nobis dabis praemii? Jesus autem dixit illis: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me in regeneratione, cs suae, sedebitis et vos super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel. Non dixit, qui reliquistis omnia, hoc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt; sed qui secuti estis me, quod proprie apostolorum est atque credentium;
Abbreviated transcription (Latin):
die tumor excresceret. ut tan¬
tis passionum subactum dolor¬
bus aut uicisse aut int̾emisse
se letabundus extolleret ⁊ susceꝑ¬
ta spe frustratus. unde uistor
uisus est apparere. inde uit
compulsus est erubestere: qm̃
quo dei martyr duriori urge¬
batur pena: eo ampliori con

Expanded text:
diae tumor excresceret, ut tantis passionum subactum doloribus aut vicisse aut interemisse se laetabundus extolleret, suscepta spe frustratus, unde victor visus est apparere, inde victus compulsus est erubescere: quoniam quo Dei martyr duriori urgebatur poena, eo ampliori con
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis ista est festiuitas. omnib
scõrum festiuitatib: et ad miran¬
da ctiam uirtutib angłicis. ꝓpt̾
qd̾ ex ꝑsona supernorum cũuum
ĩ cius ascensione admirans sp̃c
sanctus: ait ĩ canticis. Que est
ista que ascendit ꝑ desertum qua¬
i uirgula fumi ex aromatibus:
Et bene quaci uirgula fumi. quia
gracilis et delicata: quia diuinis.
atenuata disciplinis: etenĩ cõcre¬
mata intus in holocaustum incẽ
dio pii amoris et desiderio caritatĩ
Alt uirgula inquit fumi ex aro¬
matib. Nimirum quia multis
npleta erat uirtutum odorib ma¬
nans ex ca fraglabat suauissimꝰ
odor etiam spiritib angłicis In¬

Expanded text:
est festivitas omnium sanctorum festivitatibus, et admiranda etiam virtutibus angelicis; propter quod ex persona supernorum civium in ejus ascensione admirans Spiritus sanctus ait in Canticis: Quae est ista quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus ? Et bene quasi virgula fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, etenim concremata intus in holocdio pii amoris, et desiderio charitatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus: nimirum quia multis repleta est virtutum odoribus: manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiritibus angelicis
Abbreviated transcription (Latin):
maiori a nobis intentione debet
ꝑ singula uerba pensari: qnͣto
magna gr̃e suꝑne dulcedine to¬
ta redunda. Commendat enĩ no¬
bis beatissimus eungelista ⁊ apłs
iohannes. priuilegium amoris
precipui. quo ceteris ampluis me¬
ruit honorari a dño ⁊ cõmendat
testimoniũ eungelice descriptio¬
nis. qd̾ ueritate liuina subni¬
xum. nullus fidelium dubitare
ꝑmitcitur: cõmendat placidam
sue carnis absolutionem. quam
dño specialiter se inisitante per¬

Expanded text:
a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante per
Abbreviated transcription (Latin):
ego philisteus: et nos serui saulͣ
Eligite ex uobis uirum: ⁊ descen¬
dat ad singulare certamen. Si qui¬
uerit pugnare mecum ⁊ percusse¬
rit me: erimus uobis serui. Si ã
ego preualuero ⁊ ꝑcussero eum:
uos serui eritis: et seruietis nobis
Et aiebat philisteus. Ego expro¬
braui agniinib isrłis hodie. Da¬
te michi uirũ: et meat mecũ sin¬
gulare certamen. Audiens autẽ

Expanded text:
eus, et vos servi Saul? Eligite ex vobis virum, et descendat ad singulare certamen. Si quieverit pugnare mecum, et percusserit me, erimus vobis servi: si autem ego praevaluero, et percussero eum, vos servi eritis, et servietis nobis. Et aiebat Philisthaeus: Ego exprobravi agminibus Israel hodie: Date mihi virum, et ineat mecum singulare certamen. Audiens aute
Abbreviated transcription (Latin):
tos graciarum actione abundet
in głam dei. Propter qd̃ non defici¬
mus:s licet is qui foris est noster
homo corrumpatur ÷ tam̃ is qui
intus est rrnouatur de clie ĩ diem
I enĩ qd̃ in presenti est momen¬
taneum ⁊ leue tribulationis no

Expanded text:
tos in gratiarum actione, abundet in gloriam Dei. Propter quod non deficimus. Sed licet is qui foris est noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem. Id enim, quod in praesenti est momentaneum et leve tribu
Abbreviated transcription (Latin):
tionem ih̃u ĩ corpore nr̃o circum¬
ferentes: ut et uita ih̃u ĩ corꝑib
nr̃is manifestur. Semꝑ enĩ nos
qui uiuimus ĩ mortem tradimur
ꝓpter ih̾m: ut et uita ih̃u manife¬
stetur ĩ carne nr̃a mortali. Ergo
mors ĩ nobis operatur: uita aũt
ĩ uobis. Habentes aũt eũdem spi¬
ritum fidei sicut scriptum est. cre¬
didi ꝓpter qd̃ locutus sum: ⁊ not
credimus. ꝓpter qd̃ ⁊ loquimur:

Expanded text:
ro circumferentes, ut et uita Iesu in corporibus nostris manifestetur. semper enim nos qui uiuimus in mortem tradimur propter Iesum; ut et uita Iesu manifestetur in carne nostra mortali. ergo mors in nobis operatur, uita autem in nobis. habentes autem eundem spiritum fidei, sicut scriptum est: credidi propter quod locutus sum, et nos credimus propter quod et loquimur.
Abbreviated transcription (Latin):
d fcm̃ est uerbum dñi ad mo
dicens. fili hominis. uͥsa
est michi domus ifrł ĩ scori¬
am: om̃s isti es ⁊ stagnum. et fer¬
rum. et plumbum: in medio for¬
nacis scoria argenti fc̃i sunt. Pro¬
pterea hec dicit dñs deus. Co qd̃
uersi estis om̃s in scoriam: pp̾ea
ecce congregabo uos ĩ medio ierłm

Expanded text:
 est verbum Domini ad me dicens fili hominis versa est mihi domus Israhel in scoriam omnes isti aes et stagnum et ferrum et plumbum in medio fornacis scoria argenti facti sunt propterea haec dicit Dominus Deus eo quod versi estis omnes in scoriam propterea ecce ego congregabo vos in medium Hier
Abbreviated transcription (Latin):
te. Cum ambulau̾is in igne nõ
combureris: et flamma nõ arde¬
bit in te: quia ego dñs deus tuus
sanctus isrx saluator tuus. De¬
di ꝓpitiationem tuam egyptũ:
ethiopiam ⁊ saba pro te. Ex quo
honorabilis factus es ĩ oculis
meis et gloriosus ego dilexi te. et
dabo homines ꝓte: et populos ꝓ
quia dominator cuus ueniet tibi
ante cuiꝰ conspectum mouebuntur
abyssi Liberare ppłm suum de ma¬

Expanded text:
te: Cum ambulaveris in igne, non combureris, et flamma non ardebit in te: Quia ego Dominus Deus tuus sanctus Israel, salvator tuus; Dedi propitiationem tuam Aegyptum, Aethiopiam et Saba pro te. Ex quo honorabilis factus es in oculis meis, et gloriosus: ego dilexi te: Et dabo homines pro te, et populos pro quia dominator tuus veniet tibi; ante cujus conspectum movebuntur abyssi; liberare populum tuum de ma
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ blasphemiam. Et nunc andi
iacob serut meus ⁊ isrx quẽ ele¬
gi. Het dicit dñs faciens ⁊ forns
te: ab utero auxiliator tuus. No¬
li timere serue meus iacob: etret¬
tissime quem elegi. Effundam
enĩ siquas suꝑ sicientẽ: ⁊ fluenta
suꝑ aridam. Effundam sp̃m me¬
um super semen tuum: ⁊ benedi¬
stionem meam st̃ styrpem tuam

Expanded text:
in blaspin blasp Israhel quem elegi haec dicit Dominus faciens et formans te ab utero auxiliator tuus noli timere serve meus Iacob et Rectissime quem elegi effundam enim aquas super sitientem et fluenta super aridam effundam spiritum meum super semen tuum et benedictionem meam super stirpem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
cce ego facio noua et nũoorien¬
tur: utiq cognoscetis ea. Ponã
in deserto iuam: ⁊ ĩ iniuo flumina
Glorificabit me bestia agri. Draco¬
nes ⁊strutiones: quia dedi in deser¬
to aquas ⁊ flumina ĩ inuio: ut
darem potum populo meo. electo m̃o.
Dopulum istum formaui michi:
laudem meam narrabi. Non me
inuocasti iacob: nec laborasti ĩ me
holocausti tui: et iuctimis tius nõ
glificasti me. Non te seriure feci
in oblatione: nec laborem tͥp̾bui
ĩ thure. Non emisti michi argen¬
to calamum: et adipe iustimare
tuarum nõ in ebriasti me. Uerũ¬
tamen seruire me fecisti ĩ pecca¬
tis tus: p̃biusti michi laborem
in miquitatib tuis. Ego sum.
ego sum ip̃e qui deleo iniquitates
tuas ꝓpter me: et peccatorum tu¬
orum nõ recordabor. Reduc me ĩ
memoriam: et iudicemur simul
Narra si quid habes: ut iustifice¬
ris. Pater tuus pͥmus peccauit.
⁊ interpretes tui p̃uaricati sunt
ĩ me. Et cõtaminau pͥncipes sc̃os.
dedi ad int̾nitionem iacob: et isrb

Expanded text:
cce ego facio nova, et nunc orientur, utique cognoscetis ea: Ponam in deserto viam, et in invio flumina. Glorificabit me bestia agri, dracones et struthiones: quia dedi in deserto aquas, flumina in invio, ut darem potum populo meo, electo meo. Populum istum formavi mihi, laudem meam narrabit. Non me invocasti, Jacob, nec laborasti in me, holocausti tui, et victimis tuis non glorificasti me. Non te servire feci in oblatione, nec laborem tibi praebui in thure. Non emisti mihi argento calamum, et adipe victimarum tuarum non inebriasti me verumtamen servire me fecisti in peccatis tuis praebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis ego sum ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas propter me et peccatorum tuorum non recordabor reduc me in memoriam et iudicemur simul narra si quid habes ut iustificeris pater tuus primus peccavit et interpretes tui praevaricati sunt in me et contaminavi principes sanctos dedi ad internicionem Iacob et Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
a eruat. Sperabor: ⁊ quis auer¬
tet illd̾: Hec clicit dñs redemptor
ũr sanctus isrł Propter uos mi¬
si in babylonem: ⁊ detraxi uec¬
tes uniuersos: et chaldeos ĩ na
dicit dnĩs qui dedit ĩ mari uiam᷑.
et in aqiuis torrentib semitam:
qui eduxit quadrigam ⁊ equum.
agmen ⁊ robustum. Si mul ob¬
dormierunt nec resurgent: contri¬
ti sunt quasi linum et excincti
iunt. Ne memineritiꝰ porum: et
antiqua ne intueamini. R¬

Expanded text:
a eruat: Operabor, et quis avera eruat: Operabor, et quis avertet illud? Haec dicit Dominus redemptor vester, sanctus Israel: Propter vos misi in Babylonem, et detraxi vectes universos, et Chaldaeos in nadicit Dominus, qui dedit in mari viam, et in aquis torrentibus semitam. Qui eduxit quadrigam et equum, agmen et robustum: simul obdormierunt, nec resurgent: contriti sunt quasi linum, et exstincti sunt. Ne memineritis priorum, et antiqua ne intueamini.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ego tecum sum. Ab ori¬
ente adducam semen tuum: ⁊ ab
octidente congregabo te. Dicam a¬
quiloni da: ⁊ austro noli prohibe¬
re. Affer filios meos de longinquo
⁊ filias meas ab extremis terre:
⁊ omnem qui ĩuocat nomen me¬
um. In gl̾am meam creaui eum
formaiu cum: et feci eum. Eouc
foras populum accum: ⁊ otulos hñtẽ.
surdum et aures ei sunt Om̃s gen¬
tes congregate sunt simul ⁊ collec¬
te sunt trib. Quis ĩ uobis annũ¬
tiet istud: et que pͥma sunt audi¬
re nos faciat:Dent testes corum:
⁊ iustificentur ⁊ audiant ⁊ dicãt
Nere uos testes mei dicit dñs. et
seruus meus quẽ elegi: ut sciatis
⁊ tredatis michi: et intelligatis qr
ego ip̃e sum. Ante me nõ est forma¬
tus deus. ⁊ post me non erit. Ego
fum. ego sum dñs: ⁊ nõ est abłq
me saluator. Ego annuntiaui ⁊
saluaui. auditum feti ⁊ nõ fuit¬
ĩ uobis alienus Nos testes mei
dicit dñs. et ego deus: ⁊ ab initio
ego ip̃e:⁊nõ est qui de manu me¬

Expanded text:
m. Ab oriente adducam semen tuum, et ab occidente congregabo te. Dicam aquiloni: Da: et austro: Noli prohibere: Affer filios meos de longinquo, et filias meas ab extremis terrae; et omnem, qui invocat nomen meum. In gloriam meam creavi eum, formavi eum, et feci eum. Eduforas populum caecum et oculos habentem surdum et aures ei sunt omnes gentes congregatae sunt simul et collectae sunt tribus quis in vobis adnuntiet istud et quae prima sunt audire nos faciat dent testes eorum et iustificentur et audiant et dicant vere vos testes mei dicit Dominus et servus meus et credatis mihi, et intelligatis, quia ego ipse sum. Ante me non est formatus Deus, et post me non erit. Ego sum, ego sum Dominus, et non est absque me salvator. Ego annuntiavi, et salvain vobis Deus alienus. Vos testes mei dicit Dominus: et ego Deus ab initio. Ego ipse et non est qui de manu me
Abbreviated transcription (Latin):
In ictu ocrili. ĩ nouissima tuba.
om̃s resurgemꝰ. Ergo surre
or̃ones reddendas oꝑũ suoꝵ.
Oportet enĩ nos exibẽiãte
tribunal xp̃i: ut illic reci¬
piat unusq qͦd gessit ĩ corpe

Expanded text:
in ictu oculi, in novissima tuba, omnes resurgemus: ergo surrexrationes reddendas operum suorum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat un
Abbreviated transcription (Latin):
tas dicat. Orate. ne fiai fu
gaur̃a hi eme uel sabbõ. Per
pedimẽto est: qr gressus am
Ait ergo. Orate. ne fiat fu¬
ga ur̃a hyeme uel sabbato.
ac si aꝑte dicat Uidete ne
tũc q̃ratis pct̃a ur̃a fugere:
qͣndo iã nõ l ambulare. Tud
g tp̃s qͦ fugere ñ lic. modo
d cogitari dũ l. Illa hora
est nrĩ exitus semper intu¬
enda: ista redemptoris nr̃i
ãmonitio. ante mentis ocłos
semper ponenda. qua ait.Ui¬
gilata itͦq qr nescitis diẽ

Expanded text:
tas dicat: Orate ne fiat fuga tas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per pedimento est, quia gressus ambAit ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet cogitari dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemptoris nostri admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qua ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem
Abbreviated transcription (Latin):
dolore compulse appellatiõe
dominãtis ĩgeminat dicẽtes
uelut ĩcogͥdos deus deserit:
quos modo suos per uide meri
tatio subĩfertur cũ dr̃. Ti
gilate itaq: qr nescitis diẽ
neq horã. Quia pꝰ peccata
deus penitenciã suscipit
si sciret qͥsq de pñti scło quo
niam spopondit: peccãti di¬
em crastinũ nõ ꝓmisit. R¬
diẽ dẽmꝰ metuere: quem
nũꝙͣ possumꝰ p̃uidere. Ecce
hũc ip̃m diẽ in qͦ loqͥmur
ad ĩducias cõuersionis eic¬
cepimꝰ: ⁊ tñ mala q̃ fecimꝰ
flere recusamꝰ. Non solũ nõ¬
cõmissa non plãgimꝰ: s etiã
q̃ defleantur augemius. At
si aliq̃ nos egritudo corripiati
lisigna egritudĩs. iucinam
mortem denũciãt ⁊ inducias
uiuendi q̃rimꝰ ut pctã nr̃a de¬
fleamus ⁊ eas cũ magno estu
desiderii petimus. q̃s acceptas
modo. pro nichilo hemꝰ. Nos
tp̃a pereant: ⁊ tũc q̃ramus
ad bene agẽdũ uiuere ⁊ cũ
iam cõpellimur de corꝑe ex¬
ire. O ementote quid̃ ueri¬

Expanded text:
compulsae, appellationem dominantis ingeminant; preces velut incognitos Deus deserit quos modo suos per vitae meritatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo niam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habemustempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veri
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt aũt quedam facta media
que ignoramus quo animo fiãt:
que et bono et malo fieri possunt:
de quib temerariũ est iudicare.
maxime ut condempnemus. Hoꝵ
aũt ueniet tempus ut iudicent᷑.
cum ddñs illuminabit abscondita
tenebrarum: et manifestabit cogita¬
tiones cordis. Duo funt aũt in quib
temerarium iudicium cauere debe¬
mus: cum incertum est quo aĩo

Expanded text:
sunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationtemerarium judicium cavere debemus, cum incertum est, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
talentis donum. qͥuꝙꝵ sensuũ
dest exteriorum scientia exprimĩt
Duob uero: intellectus et operatio
designatur. Qmiꝰ aũt talenti noĩe
intellectus tantũmodo designat᷑
Is qui qͥnq talenta acceperat. alia
quinq lucratus est. quia sunt nõ¬
nulli qui et si interna ac mystica
penetrare nesciint. ꝓ intentione
tamen suꝑne patrie docent resta
quos possunt deip̃is exteriorib

Expanded text:
talentis donum quinque sensuum, id est, exteriorum scientia exprimitur; duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat alia quinque lucratus est, quia sunt nonnulli qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
bino. holocaustum. facere. Holo¬
caustum nãq: totũ incensum
dicitur. Et holocaustum seip̃m
dño facit: qui spretis om̃ib t̾re¬
nis solo superne boatitudinis
aliderio estuare ÷ solam hanc ꝑ
lustum ac lacrimas querere.
dilce ht. Contemplatur ⁊ enĩ
mens. qui sint illi angelorum
aui ÷ que ip̃a societas beatoꝵ
spnum ÷ que maiestas eterne ui¬
honis dei: et amplius plangit
tuebat. U̾tramq aũt nr̃am cõpun¬
dionis hostiam. gratant accipere
bgnatur: quia ⁊ ꝓ peccato lugẽ¬
ib atq afflistis clement erra¬
ta dimitit: et ꝓ ingressu uite cele¬
stis. tota mentis intentione feruẽ¬
tes eterne sue uisionis luce reficit

Expanded text:
bino holocaustum facere: holocaustum namque totum incensum dicitur. Et holocaustum se ipse Domino facit qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae beatitudinis desiderio aestuare, solam hanc per luctum ac lacrymas quaerere dulce habet. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei, et amplius plangit,tuebat. Utramque autem nostrae compunctionis hostiam gratanter accipere dignetur, qui et pro peccato lugentibus atque afflictis clementta dimittit, et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes aeterna suae visionis luce reficit
Abbreviated transcription (Latin):
nierit illum dñs. Uidebunt enĩ et
cõtempnent: illos aũt cdñs irrideb.
Et erunt post hec decidentes sine ho¬
nore et ĩ contumelia inter mortuos
ĩ ppetuũ: qm̃ disrumpet illos infla¬
tos sine uoce: et cõmouebit illos a
fundamentis: ⁊ usq ad sup̃mum
desolabunt᷑ et erunt gementes: et
memoria illoꝵ periet. Ueniẽt ĩ cogita¬
tõe pc̃coꝵ suoꝵ timidi: et traducẽt
illos ex aduerso iniquitates ip̃oꝵ.

Expanded text:
nierit illum Dominus videbunt enim et contemnent illos autem Dominus inridebit et erunt post haec decidentes sine honore et in contumelia inter mortuos in perpetuum quoniam disrumpet illos inflatos sine voce et commovebit illos a fundamentis et usque ad supremum desolabuntur et erunt gementes et memoria illorum periet venient in cogitatione peccatorum suorum timidi et traducent illos ex adverso iniquitates ipso
Abbreviated transcription (Latin):
fidem xp̃i in gentib mansuram
donec plenitudo carum introeat
⁊ sic omĩs isrł saluus fiat. Obit᷑
quippe herodis terminum inte¬
tionis maliciose. qua nunc cont᷑
eccłiam uidea seuit insinuat ec¬
sio paruulorum: mortem hura¬
lium ip̃u. quos fugato a se xp̃a
uidei peremere designat. Q aũt
defũcto herode redit ad terran ifre
moderne inuidie flamnia. fidemix¬
ritatis accipient. Et bene cum u¬
torum tenebras olim ꝑsecutores.
reliquit : ip̃os ob lucem fidei tandẽ
se querentes reuisit. Qd̾ dampna¬
tolicet herode. ioseph timore arche¬
lai filii eius ĩideam ubi metropo¬
lim habebat. ire formidans. moneu¬
te angło ĩ na zarech galilee secedit.
ultima p̃sentis eccłie tempora de¬
signat: qnͣdo pro ea que nunc est
uniuersalis gentis illius cetitate
qua xp̃ianos in qnͣtum ualet ꝑ¬
sequi nõ desistit. acrior in quib¬
dam antixp̃i ꝑsecutio cõsurget.
cquidem plurimis ad p̃dicatio¬

Expanded text:
fidem Christi in gentibus mansuram fidem Christi in gentibus mansuram donec plenitudo gentium introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae, qua nunc contra Ecclesiam Judae saevit, insinuat. Occisio parvulorum, mortem humilium spiritu, quos fugato a se Christo Judaei peremere, designat. Quod autem defuncto Herode redit ad terram Israemodernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Jutorum tenebras olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Quod damnato licet Herode Joseph timore Archelai filii ejus in Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo in Nazareth Galilaeae secedit, ultima praesentis Ecclesiae tempora designat, quando pro ea quae nunc est universali gentis illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
it. ⁊ ioseph monente angelo domi¬
num cum matre ad terram israhã
reduxit: signi ficat om̃s ꝑsecutio¬
nes que contra eccł̾iam erant mo¬
uende iporum ꝑ secut: orum morte
iuinclicandas⁊ eisdemq multatis
ꝑsecutorib pacem eccłie denuo red¬
dendam: ⁊ sanctos qui latuerãt
ad sua loca ẽẽ reuersuros Possum
quoq odium herodis quo ꝑdere
ih̾m uoluit. suꝑ persecutionibus
que apłorum sunt temporib fc̃e
in uidea. specialiter accipere: qnͣdo
inua lescente inuidia. p̃dicatores
sunt uerbi pene om̃s expulsi de¬
prouncia: et ingentib p̃dicatũ¬
ri sunt longe lateq disꝑsi. Sicq
fc̃m est: ut gentilitas que ꝑ egy¬
ptum figuratur peccatis ante te¬
nebro sa. lumen uerbi ꝑciperet.
Hoc est enim puerum ihm et
smatrem eiis. ꝑ ioseph ĩ egoptum
tranfferri: fidem scilicet domim¬
ce ĩ carnationis ⁊ eccłie societatẽ
ꝑ doctores sanctos gentib cõmit¬
ti. Qd̾ erant in egypto usq ad o¬
bitum herodis: indicat figurate

Expanded text:
it, et Joseph, monente angelo, Dominum cum matre ad terram Israel reduxit, significat omnes persecutiones, quae contra Ecclesiam erant movendae, ipsorum persecutorum morte vindicandas, eisdemque multatis persecutoribus, pacem Ecclesiae denuo reddendam, et sanctos qui latuerunt ad sua loca esse reversuros. Possumus quoque odium Herodis, quo perdere voluit Jesum, super persecutionibus quae apostolorum sunt temporibus factae in Judaea, specialiter accipere; quando invalescente invidia, praedicatores sunt verbi pene omprovincia, et in gentibus praedicaturi sunt longe lateque dispersi. Sicque factum est ut gentilitas quae per Aegyptum figuratur, peccatis ante tenebrosa lumen verbi perciperet. Hoc est enim puerum Jesum et matrem ejus per Joseph in Aegyptum transferri, fidem scilicet Dominicae incarnationis et Ecclesiae societatem per doctores sanctos gentibus committi. Quod erant in Aegypto usque ad obitum Herodis indicat figurate
Abbreviated transcription (Latin):
I głissimi stephani
Ememoriam: uen̾ebãt
magne multitudis concursus
et occurius. Ibi ceca mulier ut
ad ep̃m portantem duceretur ora¬
uit: flores quos ferebat dedit:
recepit oculis admoruit ꝓtinus
uidit. Stupentib qͥui ad erant.
preibat exultans: uiam carpens :
et uie ducem ulterius nõ requirẽs
Memoriam memorati martyris
que posita est in castello sini ten¬
si. qd̾ ypomensi colonie uicinum
est: eiusdem loci lucillus ep̃c ppło
precedente atq sequente porta.¬
bat. Ristula ciuꝰ molestia iam diu
laborauerat. et familiarissimi sui
medici qui eum secaret oꝑiebat᷑
manus: illius pie sarcine uecta¬
tione repente sanata est. Nam
deinceps eam ĩ suo corpore non

Expanded text:
iosissimi Stephani, ad ejus memoriam veniebat magnae multitudinis concursus et occursus. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, oravit: flores quos ferebat dedit; recepit, oculis admovit, protinus vidit. Stupentibus qui aderant, praeibat exsultans, viam carpens, et viae ducem ulterius non requirens. 11. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uicinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non
Abbreviated transcription (Latin):
Mpenderunt enĩ serp̃osle
confitendo xp̃m et implendo euis
aditorio qd̃ dictum est. Ad men¬
sam magnam sedisti. scito qm̃
talia oportet te preparare. Que
est mensa magna nisi un de acci¬
puus corpus xp̃i et sanguinẽ
Quid est scito qm̃ talia oportet
te pp̃arare: nisi qd̾ beatus ioħes
exponit. sicut xp̃c pro nobis ani¬
mani suam posuit. sic ⁊ nos de¬
bemus pro fratrib animas po

Expanded text:
mpenderunt enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus adjutorio quod dictum est, Ad mensam magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet praeparare . Quae est magna mensa, nisi unde accipimus corpus Christi et sanguinem? Quid est, Scito quoniam talia te oportet praeparare; nisi quod beatus Joannes exponit, Sicut Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus pro fratri
Abbreviated transcription (Latin):
nũquid perierunt. qͣndo sẽ¬
curitatem a dño eciam de capillo
acceperunt: Perit manus. ubi
nõ perit pylus: Perit caput. uͥ
nõ perit capillus: Ubi non pe¬
rit palpebra. perit oculus: Hac
ergo magna accepta securitate
impenderũt seipsos.R Uerbera¬
carnificum nõ tunuerunt sc̃i dermo¬
rientes pro xp̃i nomine. Ut heredes
fierent ĩ domo domini. U. Tradider̃o

Expanded text:
numquid perierunt, quando securitatem a Domino etiam de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? Hac ergo accepta magna securitate, impenderunt se ipsos. Opercarnificum non timuerunt sancti Dei, morientes pro Christi nomine, ut haeredes fierent in domo Domini. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid boni fecerimus.
manipuli nostri qd̾ in fine recipie¬
mus. Si ergo bona sunt semma
bona opera quare cum la crimis
cũ hylarem datorem diligat deus.¬
Sit primũ iidete fr̃es km̃i quo¬
modo maxime ad beatos martytes
uerba ista ꝑtineant. Nulli enini
tantum impenderunt qmͣ illi qͥ
seipsos ĩpenderunt. sicut dicit apo¬
stolus. Et ipse impendar ꝓ anima

Expanded text:
quidquid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem diligat Deusic primum videte, charissimi, quomodo maxime ad beatos martyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse impendar
Abbreviated transcription (Latin):
erunt primi nouissimi ⁊
noiussimi primi. Locus iste cũ
illa sententia congruit: in qua
saluator loquitur. Non uemi
pacem mitt̾e. s gladium. Tlem
enĩ separare hominem a patre
suo. et matrem a filia: ⁊ nurum
a socru: ⁊ uuimici hominis dome¬

Expanded text:
erunt primi novissimi, et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit, in qua Salvator loquitur: Non veni pacem mittere, sed gladium. Veni enim separare hominem a patre suo, et matrem a filia, et nurum a socru: et inimici hominis dome
Abbreviated transcription (Latin):
cando homo pascua uite dereliqͥt
Dimisit aũt nonaginta nouem o¬
ues in deserto: quia illos summos
angelorum choros reliquit ĩ celo
Cur aũt celum desertum uocatur.
nisi qd̃ desertum dicitur dereliftũ
Tunc aũt celum homo deseruit:
cum peccauit. In deserto aũt non a¬
guta nouem oues remanserant.
qnͣdo in t̾ram drĩs unam. q̃rebat.
quia rõnabilis croature numerus
angłoꝵ iudelicet et hominũ. qui
ad uidendum deum conditus fue¬
rat: ꝑeunte homine erat ĩminu¬
tus. Et ut ꝑfecta summa ouũ
integraretur in celo: homo perdi¬
tus querebatur in t̾ra .ls.

Expanded text:
cando homo pascua vitae dereliquit: dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo deseruit, cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationabilis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
abens igitur intellectum
curet omnino ne taceat:
habens rerum affluentiam
nelet ne a nisdic largitate
orpescat. Habens artem qua
rgitur: magnopere studeat. ut
uium atq utilitatem illiꝰ cum
ptimo partiatur. Habens lo¬
quendi lotum apud diuitem: dam¬
pnationem pro retento talento
um pro pauperib intercedat
Tantum quippe ab uno quoq
nr̃m uenturus iudex exiget:
qͣntum dedit. Ut ergo de talenti
surationib. fedeunte domino
quisq securus sit: cum tremore

Expanded text:
abens ergo intellectum, curet omnino ne taceat; habens rerum affluentiam, vigilet ne a misericordiae largitate torpescat; habens artem qua regitur, magnopere studeat, ut usum atque utilitatem illius cum proximo partiatur; habens loquendi locum apud divitem, damnationem pro retento talento um pro pauperibus intercedat. Tantum quippe ab unoquoque nostrum venturus Judex exiget, quantum dedit. Ut ergo de talenti sui rationibus redeunte Domino quisque securus sit, cum tremore
Abbreviated transcription (Latin):
fabulis ociosis obscenisue carmi¬
nib. uł detractionib aurem liben¬
ter aperit: hanc anime sue portã
mortis efficit: ceterosq qui non
seruat sensus. mortis sibi ip̃e red¬
dit aditus Obsecro dñe ih̃u cunc¬
tas mee cuutatis portas. portal in¬
sticie facias: ut ingressus in cas
confitear nõi tuo: tueq maiesta¬
ti cum ministris celestib eam tre¬
brius inuisenti nõ fetor elati ca¬
daueris occurrat: s occupet salus
muros illius: et portas eus lau¬

Expanded text:
fabulis otiosis, obscenisve carmifabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus lau
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ecce defunctus efferebatur filiꝰ
unicus matris sue. De functus hic
qui extra portam cuutatis multis
est intuentib elatus: lignificat
hominem letali criminum fun̾e
soporatum: candemq insuꝑ anime
mortem nõ cordis adhuc cubili te¬
gentem: s ad multorum notitiã
ꝑ locutionis oꝑi sue iudicuum qͥsi
ꝑ sue ciuitatis oftia ꝓpalantem. Qi
bene filiul unicus matris lue suis¬
se ꝑhibetur: quia licet e multis
collecta ꝑsonis. una sit ꝑfecta et
immatulata uirgo mãter eccłia.
singuli tamen quiq fidelium uni¬
est: qndo alios imbuit. mater An
non materno erga ꝑuulos age¬
bat affectu qui ait: filioli mei qͦs
iterum ꝑturio donet formetui
defunctus efferebatur: puto aliꝙ̃
de sensib ẽẽ corporeis. Qui enĩ se¬
minat inter fratres discordias:
qui iniquitatem ĩ excelsum loqͥt᷑.
ꝑ oris portam extrahitur mortu¬
us. Qui uiderit mulierem ad cõ¬
cupiscendum eam: ꝑ oculorum por¬
tam sue mortis indicia ꝓfert. Qͥ

Expanded text:
t. Ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibent, quia licet e multis collecta personis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium uniest. Quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
pseratid. fecerat u̾is potestatis
extorres. Uenit in cuutatem suam
et optulerunt ei paraliticumi a
de fili: climittuntur tibi peccata
Itua. Audit ueniani ⁊ tacet para¬
liticus. nec ullam rependit gra¬
ciam: quia plus corporis quam
anime tendebat ad curam: ⁊ tẽ¬
porales erumpnas resoluti cor po¬
ris sic deflebat.ut eternas penas
resolutioris anime nõ defleret.
gratiorem sibi presentem uitam
uidicans quam futuram. Me
tis: ut fidei aliene suffragio. pa¬
ralitici anima ante curaretur ꝙͣ¬

Expanded text:
perserat, et fecerat vis potestatis perserat, et fecerat vis potestatis exteros. Venit in civitatem suam. Et obtulerunt ei paralyticum : Remittuntur tibi peccata, tua. Audit veniam, et tacet paralyticus, nec ullam respondet gratiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam, et temporales aerumnas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutioris animae non defleret, gratiorem sibi praesentem vitam judicans quam futuram. Mercit, ut fidei alienae suffragio, paralytici anima ante curaretur
Abbreviated transcription (Latin):
ratres. xp̃c si in suis mansiss
uirtutib. cõmune cum hõib
nichil haberet: et nisi imples set
carnuis ordinem: carnuis in illo cẽt
ociosa susceptio. Sustinuit ergo
has necessitates: ut homo uerus
humanis necessitatib probaret᷑
Ascencit in nauiculam. xp̃c eccłie
nauem seculi flustum sempermm¬
tigaturus ascendit: ut credentes
in se ad celestem patriam tranqͥl¬
la nauigatione ꝑclucat: ⁊ muni¬
cipes ciuitatis sue fatiat. quos hu¬
manitatis sue fecit ẽẽ consortes.
tore. nauis eccłie ꝑmundanum
pelagus inter tanta ⁊ talia discri¬
mina. ad celestem portum nõ ua¬
let peruenire. Hec cliximus fr̃s:
qͣntum attinet ad intelligentiq̃¬
ih̃c in nauitulam tranffre¬
tauit ⁊ uenit in ciuitatem suam
Creator rerum orbis dominus.
postea qͣm se ꝓpter nos nostra
angustauit in carne. cepit hr̃e
humanam patriam: cepit cim
tre parens: ut inuitaret amor
attraheret caritas. irnciret affe¬
ctio. suaderet humanitas. quos
fugarat dominatio: metus dis¬

Expanded text:
tus ergo si in suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nihil haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. Ascendit in naviculam. Christus navem, saeculi fluctus semper mitigaturus ascendit, ut credentes in se ad coelestem patriam tranquilla navigatione perducat; et municipes civitatis suae faciat, quos humanitatis suae fecit esse consortes. tore navis Ecclesiae per mundanum pelagus, per tanta et talia discrimina, ad coelestem portum non valet pervenire. Haec diximus, fratres, quantum ad intelligentiesus in naviculam transfretavit, et venit in civitatem suam. Creator rerum orbis Dominus, posteaquam se propter nos nostra angustavit in carne, coepit habere humanam patriam, coepit civipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus dis
Abbreviated transcription (Latin):
In artitulo diei illius ingressus est
noe sem. chanz et ia fech filii eius.
uxor illius. et uxores filiorum eius
cum eis ĩ artham: ip̃i ⁊omne ani¬
mal scd̾m genus suum: uniu̾saq
uunenta in genere suo ÷ et omne
qd̃ mouetur suꝑ t̾ram ĩ generesno
cunctumꝙ uolatile scd̾m genus suũ
uniuerse aues om̃sq uolucres: in

Expanded text:
In articulo diei illius ingressus est Noe et Sem et Cham et Iaphet filii eius et uxor illius et uxores filiorum eius cum eis in arcam, ipsi et omne animal secundum genus suum, universaque iumenta in genere suo, et omne quod movetur super terram in genere suo, cunctumque volatile secundum genus suum. Universae aves omnesque volucr
Abbreviated transcription (Latin):
umq transsissent
septem dies: aque diluuii in¬
indauerunt suꝑ t̾ram. Anno sexcẽ¬
tesimo uite noe. m̃se scd̾o. septimo¬
decimo die mensis. rupti sunt oñĩs
fontes abyssi magne ÷ et cataraste¬

Expanded text:
umque transissent septem dies, aquae diluvii inundaverunt super terram, anno sexcentesimo vitae Noe, mense secundo, septimodecimo die mensis, rupti sunt omnes fontes abyssi magn