comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ foro cantet. aut siqua ẽ alia magna pu̾sitas
facile apparet. nec magnore ad monitionẽ et
p̃cepta desiderat. ¶Que aũt parua uident᷑ eẽ
delicta. neq amustis intelligi possũt: ab his
etiã diligentius declinãdũ. Ut ĩ fidib aut tibi¬
is. huãus paulũ discrepẽt. Uł multo ã magis.
est ¶ Itaq ut ĩ fidib musicoꝵ aures uł mimi
uolumus aĩadu̾sores uicioꝵ: magna sepe in¬
telligimꝰ ex parius ¶ Et ocłoꝵ obtutu supcili¬
oꝵ aut remissione. aut cõtractione. ex mesti¬
cia ex ilaritate. ex risu ex locutione. ex retit̃e¬
tia excontẽtione uocis ex sũmissione. exc̾tis
similib facile uidicabimꝰ. qd eoꝵ aꝑte fiat.i
ꝗd ab officia nataq discrepet. ¶ Quo ĩ gnͣe ñ
est ĩ cõmodũ qͣle ꝗdq eoꝵ sit ex alus iudica¬
re. ut si ꝗd dedeceat ĩ illis. iutemꝰ ipĩ. Fit enĩ
nescio quomͦ ut mag̃ ĩ aluis cernamꝰ quã in

Expanded text:
in foro cantet, aut si qua est alia magna perversitas, in foro cantet, aut si qua est alia magna perversitas, facile apparet nec magnopere admonitionem et praecepta desiderat; quae autem parva videntur esse delicta neque a multis intellegi possunt, ab iis est diligentius declinandum. Ut in fidibus aut tibiis, quamvis paulum discrepent, tamen id est. Itaque, ut in fidibus musicorum aures, vel minie vitiorum, magna saepe intellegemus ex parvis. Ex oculorum optutu, superciliorum aut remissione aut contractione, ex maestitia, ex hilaritate, ex risu, ex locutione, ex reticentia, ex contentione vocis, ex summissione, ex ceteris similibus facile iudicabimus, quid eorum apte fiat, quid ab officio naturaque discrepet. Quo in genere non est incommodum, quale quidque eorum sit, ex aliis iudicare, ut, si quid dedeceat in illis, vitemus ipsi; fit enim nescio quo modo, ut magis in aliis cernamus quam in
Abbreviated transcription (Latin):
Alis est gͦ ordo actonũ ẜr temptri.
actionũ adhibendꝰ. ut quẽ ad modũ ĩ ora¬
tione c̾stanti. sic ĩuita. oĩa st̃ apta ĩter se
Sẽt ꝯuementia. Turpe enĩ ualdeq unciosũ in re
se uera c̃unuo digna. aut delicatũ aliquẽ ĩ fer¬
re ẜmonẽ. ¶Rene picles cũ hẽret collegã in
p̃tura sophoclen poetã. hiq de coĩ officio cõue¬
nissent. ⁊ casu formosuo puer p̃teriret. dixitq
sophocdeo.o puerũ pulcrũ pide. at eĩ p̃torem
sophocle decet ñ solu manuo si ⁊̃ ccłos abstiñ¬
teo hr̃e. Atq ħ quidẽ sophocles si in atletaꝵ ꝓba¬
cione dixisset. insta rep̃hensione caruisset Tã¬
ta uis ẽ. ⁊ loci. ⁊ tp̃rio. ut si qui cũ causã sit acturꝰ
ũtinere aut ĩ ambłatione secũ ipẽ meditet᷑. aut
siꝗd aliud attenciꝰ cogitet. ñ rep̃l endat᷑. At ħidẽ
si ĩ ꝯmino faciat. in humanꝰ ud̾at᷑. ĩ scitia tẽpons.
¶ Sr eaq̃ mltũ abhumanitate discrepãt. ut siqui

Expanded text:
alis est igitur ordo actionum adhibendus, ut, quem ad modum in oratione constanti, sic in vita omnia sint apta inter se et convenientia; turpe enimn valdeque vitiosum in re severa convivio digna aut delicatum aliquem inferre sermonem. Bene Pericles, cum haberet collegam in praetura Sophoclem poëtam iique de communi officio convenissent et casu formosus puer praeteriret dixissetque Sophocles: O puerum pulchrum, Pericle! At enim praetorem, Sophocle, decet non solum manus, sed etiam oculos abstinetes habere. Atqui hoc idem Sophocles si in athletarum probatione dixisset, iusta reprehensione caruisset. Tanta vis est et loci et temporis. Ut, si qui, cum causam sit acturus, in itinere aut in ambulatione secum ipse meditetur, aut si quid aliud attentius cogitet, non reprehendatur, at hoc idem si in convivio faciat, inhumanus videatur inscitia temporis. Sed ea, quae multum ab humanitate discrepant, ut si qui
Abbreviated transcription (Latin):
Eforme ã est de se ipõ p̃dicare. falsa p̃ẜtĩ
et cũ irrisione audietiũ imitari militẽ
mur: dicendũ ẽ etiã qualẽ hoĩs hono¬
rati. ⁊ pͥncipis domũ placeat eẽ. cuiꝰ finiᷤᷤ
et u̾sus. ad quẽ accõmodanda ẽ. edificandi
descͥptio: ⁊ tñ adhibenda cõmoditatio digni¬
tatis diligentia. G. N. octauo qui pͥmus ex
illa familia ꝯsul factꝰ est. honori fuisse accep¬
mus. qd̾ p̃clatã edificasset ĩ palatio ⁊ plenã di¬
gnitatis doniñ. Que cũ uulgo uiseret᷑. suffra

Expanded text:
eforme etiam est de se ipsum praedicare falsa praesertim et cum irrisione audientium imitari militem rte, dicendum est etiam, qualem hominis honorati et principis domum placeat esse, cuius finis est usus, ad quem accommodanda est aedificandi descriptio et tamen adhibenda commoditatis dignitatisque diligentia. Cn. Octavio, qui primus ex illa familia consul factus est, honori fuisse accepimus, quod praeclaram aedificasset in Palatio et plenam dignitatis domum; quae cum vulgo viseretur, s
Abbreviated transcription (Latin):
negotii: et liberatoe molestie. Potes et tu id
face᷑ qđ et fecisti egregie. et facis ut cõme¬
mores quanta sit in priblicanis dignitas:
quãtu nos illi ordini debeamus: ut re¬
mota imꝑio: ac ui pottatis: et fascium:
puhlicanos cu grecis gr̃ã: atq auctoritate
coniungas. Sed et ab lis: de ꝗb optime
tu meritus es: et ꝙ tibi oĩa debẽt: hoc
petas: ut facilitate sua nos ea necessi¬
tudines: ꝙ̃ est nobis eu puiblicanis: olti¬
nere: et conseruare patiant᷑. Sed quid
ego te hec hortor: que tu nõ modo fage̾
põtes tua i ponte sine ciuusq p̃ceptis: s
et magna ĩam ex ꝑte ꝑfecisti. N on eni
desistunt nobis aqẽ quottidie gratias ho¬
nestissime: et maxime societates. Qd ꝗde
mihi id circo iocundius: quod idẽ faciũt
oreci. Difficile aũt ẽ ea quę cõmodis.
utilitate: et ꝓpe natura diuersa st uolun¬
tate coniungẽ. At ea ꝗde. q̃ suprasepta

Expanded text:
negoti et liberationem molestiae ; potes etiam tu id negoti et liberationem molestiae ; potes etiam tu id facere, quod et fecisti egregie et facis, ut commemores quanta sit in publicanis dignitas, quantum nos illi ordini debeamus, ut remoto imperio ac vi potestatis et fascium publicanos cum Graecis gratia atque auctoritate coniungas sed et ab iis de quibus optime tu meritus es et qui tibi omnia debent hoc petas, ut facilitate sua nos eam necessitudinem quae est nobis cum publicanis obtinere et conservare patiantur. sed quid ego te haec hortor quae tu non modo facere potes tua sponte sine cuiusquam praeceptis sed etiam magna iam ex parte perfecisti? non enim desistunt nobis agere cotidie gratias honestissimae et maximae societates ; quod quidem mihi idcirco iucundius est quod idem faciunt Graeci ; difficile est autem ea quae commodis, utilitate et prope natura diversa sunt, voluntate coniungere. at ea quidem quae supra scripta
Abbreviated transcription (Latin):
cam aspernari nõ polũt ꝗ pendere ipsi
Uectigal sine publicano non potuerũt: qđ
his equałx sylla descripserat. Nõ eẽ aũt
Leniores ⁊̃ exigẽdis ueetiqalib grecos q̃
nr̃os publicanos hĩc intelliqi põt. ꝙ cauni
Rhodiis attribute cõfugerũt ad senatum.
derẽt. Quare nomen priblicam noq ii
debent horrẽ : ꝗ semꝑ uectigales fuerunt:
neq hi asꝑnari: ꝙ ꝑ se pendẽ uectigal
nõ potuerũt neq ĩi recusare: ꝙ postulaue¬
runt. Simuł et illud asia cogitet nul¬
lam abste neq belli externi: neqͦ domesti¬
cars discordiari calamitatẽ abfuturã fuisse
si hoc impio nõ teneret. Id aũt imꝑiu
cum retineri sine uectigalib. nullo modo
possit: equo aĩo ꝑte aliqua suor fructuũ
pacem sibi sempiternã redimat: atq otiũ.
et prudentia tua reliquã uideri mitiora.
Possunt ĩ pactianib faciẽdis nõ legẽ spectare
censoria : s potius comoditate confitendi

Expanded text:
cani aspernari non possunt, qui pendere ipsi cani aspernari non possunt, qui pendere ipsi vectigal sine publicano non potuerint quod iis aequaliter Sulla discripserat. non esse autem leniores in exigendis vectigalibus Graecos quam nostros publicanos hinc intellegi potest quod CaRhodiis attributae confugerunt ad senatum, derent. qua re nomen publicani neque ii debent horrere qui semper vectigales fuerunt, neque ii aspernari qui per se pendere vectigal non potuerunt, neque ii recusare qui postulaverunt. simul et illud Asia cogitet, nullam ab se neque belli externi neque domesticarum discordiarum calamitatem afuturam fuisse, si hoc imperio non teneretur. id autem imperium cum retineri sine vectigalibus nullo modo possit, aequo animo parte aliqua suorum fructuum pacem sibi sempiternam redimat atque otium. et prudentia tua reliqua videri mitiora ; possunt in pactionibus faciendis non legem spectare censoriam sed potius commoditatem conficiendi
Abbreviated transcription (Latin):
disticultas. Namiene abstinẽrẽ: ꝯtinẽ
or̃o cupiditates. suos coercẽ: iuxis equa¬
bilem tene̾ ronem fatile te in rebus
cognoscendis: ĩ hoĩm audiendis. admit¬
difficile. Non est eniz positu ĩ labo¬
re eliquo : s ĩ quadar aĩ indutione:
et uoluntore. Illa causa publicatioꝵ
quanta acferbitate afferat sociis in¬
telleximus ex cinib : ꝗ tiuꝑ ĩportoriis
italiȩ tollendis nõ tar de portorio: q
de nõ nullis innirii portitor que rebant
Quare nõ ignoro ꝗd Sociis accidat ĩ ulti¬
mis terris: cu audieri ĩ italia quęrellas
ciuiu. Hic te ita uersari ut ot publica¬
nis satistatias: p̃serti puiꝰ . male redẽptis:
et socios ꝑire non sinas: Diuinȩ cuiusdaz
uixtutis ẽẽ uidet. idest tue. Ac primũ
grecis id: qđ acerbissimu: et qđ sunte
uectiꝗales nõ ita acerbu uideri debet.
ꝑpea q sine impio ppłi Ro. suis ĩstitutis
pet se ipsi ita fuerũt. Nomen aũt publi¬

Expanded text:
difficultas. nam esse abstinentem, continere omnis cupiditates, suos coercere, iuris aequabilem tenere rationem, facilem se in rebus cognoscendis, in hominibus audiendis admitdifficile ; non est enim positum in labore aliquo sed in quadam inductione animi et voluntate. illa causa publicanorum quantam acerbitatem adferat sociis intelleximus ex civibus qui nuper in portorus Italiae tollendis non tam de portorio quam de non nullis iniuriis portitorum querebantur. qua re non ignoro quid sociis accidat in ultimis terris cum audierim in Italia querelas civium. hic te ita versari ut et publicanis satis facias, praesertim publicis male redemptis, et socios perire non sinas, divinae cuiusdam virtutis esse videtur, id est tuae. ac primum Graecis id quod acerbisvectigales, non ita acerbum videri debet, propterea quod sine imperio populi Romani suis institutis per se ipsi ita fuerunt. nomen autem publi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃es eꝗtatem tuas: tenipantia: seueritatẽ
in tegritatẽq laudarẽt. Sed me queda
iam̃ tibi asiã sicut uniciuq sua domus
nota esse debeat: cum ad tuaꝵ sumã pru¬
dentia tantus usus accesserit: nihił essẽ
quod ad laudem attineat: quod non tu
opuime perspitias: Et tibi nõ sine ciuusq¬
exhortatione in mentem ueniãt quottidie.
Srd ego ꝗ cũ tua lego te dudite. et qo
cum ad te scribo: tecum loꝗ uideor: idencõ
et tua longissima quaq epistola maxime
delector E Ipse ĩ scribendo sur sepe lõgior
Ilud te ad extremum et oro: et hortor
ut tanqͦ Poete boni: et actores industri
solent: sic tu in extrema ꝑte: et conclil¬
uideatur. Id facillime facies si me cui
semper uni magis. qͣ uniuertis place᷑
uol uisti. tecum lemper esse putabis. &
om̃ibus iis reb. quas dices et facies
interese. Reliquum est utte orem
ut ualitudini tuę:si me. et tuos omes

Expanded text:
omnes aequitatem tuam, temperantiam, severitatem omnes aequitatem tuam, temperantiam, severitatem integritatemque laudarent. sed me quaedam iam tibi Asia sic uti uni cuique sua domus nota esse debeat, cum ad tuam summam prudentiam tantus usus accesserit, nihil esse quod ad laudem attineat quod non tu optime perspicias et tibi non sine cuiusquam hortatione in mentem veniat cotidie. sed ego quia, cum tua lego, te audire, et quia, cum ad te scribo, tecum loqui videor, idcirco et tua longissima quaque epistula maxime delector et ipse in scribendo sum saepe longior. illud te ad extremum et oro et hortor ut, tamquam poetae boni et actores industrii solent, sic tu in extrema parte et concluvideatur. id facillime facies, si me cui semper uni magis quam universis placere voluisti tecum semper esse putabis et omnibus iis rebus quas dices et facies interesse. reliquum est ut te orem ut valetudini tuae, si me et tuos omnis
Abbreviated transcription (Latin):
piculis quoꝵ tu om̃iu particepo fuisti
nihil consecutu putem. Quod si ut
amplissimu nomen consequeremur: unus
reter cȩteros adiuuisti certe idem ut
id retineamus pręter ceteros elaborabis.
Non est tibi his solis utẽdu existima¬
toĩb. ac iuditq: ꝙ nunc sunt hõium s
us et. ꝗ futuri sunt : ꝗ̃ꝙͣ illoꝵ erit uerius
iuditiu oberectatõe. et maliuolẽtia libati¬
Deniq illud ẽt debes cogitare non te
tib soli ꝗloriam querere: Quod sil esset
tn non negligeres: p̃serti cũ amplissimis
Monumentis consecrare uoluisses memo¬
tiazi nõistui. sed ea est tibi comunicada
mecum pdenda libertis nt̃io .o in qua
cauendus ẽ ne si negligẽtior fueris: nõ¬
solum tibi parum consuluisse: s et tuis
iniudisse uidearis. Atq hec non eo
dicunt᷑: ut te oratio mea dormiente
excitasse. s potius ut cũrente incitasse
uideat᷑ Facies .n. quȩ ꝑpetuo fecisti ut

Expanded text:
periculis quorum tu omnium particeps fuisti periculis quorum tu omnium particeps fuisti nihil consecutum putem. quod si ut amplissimum nomen consequeremur unus praeter ceteros adiuvisti, certe idem ut id retineamus praeter ceteros elaborabis. non est tibi his solis utendum existimationibus ac iudiciis qui nunc sunt hominum sed iis etiam qui futuri sunt ; quamquam illorum erit venus iudicium obtrectatione et malevolentia libetiam illud debes cogitare, non te tibi soli gloriam quaerere quod si esset, tamen non neglegeres, praesertim cum amplissimis monumentis consecrare voluisses memoriam nominis tui. sed ea est tibi communicanda mecum, prodenda liberis nostris ; in qua cavendum est ne, si neglegentior fueris, tibi parum consuluisse sed etiam tuis invidisse videaris. atque haec non eo dicuntur ut te oratio mea dormientem excitasse sed potius ut currentem incitasse videatur. facies enim perpetuo quae fecisti ut
Abbreviated transcription (Latin):
postulẽt. et eypectent. Omnes autem
improbi ꝙ cum iͥs bellu sempiternus
fuscepimus uel minima re ad rep̃heñ¬
dendu contenti ee uideant᷑. Quare
qm̃ eiusmodi theatrum totius Asie ce
amplissimu: iuditio eruditi simu : natura
aũt ĩta resonans ut usq Roma signi¬
ficatõts : uoces q reterant᷑: cõtende queso¬
atq elabora nõ mõ ut his reb dignꝰ fuisse
Ret̃ ut illa oĩa tus artib suꝑasse uideare
ET qm mihi casus urbana ĩ maqratibus
dit: et si mea pars neminiᷤ cedit: fac ut
tua cęteros iuncat. Simul et tlud cogita
nos nõ de reliqua. et sperata qloria iaz
laborare sed de parta dimicare. que qdẽ
nõ ta expetenda nob fuit. ꝗ̃ tuenda ẽ.
At si mihi quicq̃ esse obs te speratu
nihil amplius defiderarem hoc statu:
qui mihi iam partus est. Nunc uo sic
res sese ht̃: ut nisi omnia tua facta.
atq dicta nr̃is rebus istinc indeant
ego me tantis meis laboribus: tantisq

Expanded text:
postulent et exspectent, omnes autem improbi, quod cum iis bellum sempiternum suscepimus, vel minima re ad reprehendendum contenti esse videantur. qua re quoniam eius modi theatrum totius Asiae viamplissimum, iudicio eruditissimum , natura autem ita resonans ut usque Romam significationes vocesque referantur, contende, quaeso,atque elabora non modo ut his rebus dignus fuisse sed etiam ut illa omnia tuis artibus superasse videare, et quoniam mihi casus urbanam in magistratibus incialem dedit, si mea pars nemini cedit, fac ut tua ceteros vincat. simul et illud cogita, nos non de reliqua et sperata gloria iam laborare sed de parta dimicare, quae quidem non tam expetenda nobis fuit quam tuenda est. ac si mihi quicquam esset abs te separatum, nihil amplius desiderarem hoc statu qui mihi iam partus est. nunc vero sic res sese habet ut , nisi omnia tua facta atque dicta nostris rebus istinc respondeant, ego me tantis meis laboribus tantisque
Abbreviated transcription (Latin):
appellari solẽt: hor: nõ modo facta: sed ẽt
dicta omĩa p̾standa nobis sũt: s habes
eos tęcuz: quos possis recte faciẽtis facile
dilige̾. Minus cõsulentis existimationi tue
facillime cohercẽ. A ꝗbus rudis cũ esses
uidet᷑ potuisse tua liberalitas decipi. Na
ut quisq ẽ uir optimus: ita difficillime e
elios ipbos suspicãt᷑. Nunc uõ tertius hic¬

Expanded text:
o facta sed etiam dicta omnia praestanda nobis sunt. sed habes eos tecum, quos possis recte facientis facile diligere, minus consulentis existimationi tuae facillime coercere A quibus, rudis cum esses, videtur potuisse tua liberalitas decipi ; nam ut quisque est vir optimus, ita difficillime esse alios improbos suspicatur ; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
acerbissima ministra pretor auaritie
calũnia. Sumꝑtus et tributa ciuutatum
Ab oĩb qui ear ciuitatu fines incolant
tolerari equaliter. Facillimos cẽ aditus ad
te. patere aures tuas querellis omnium.
Nullius in opia atq solitudine nõ mõ
illo populari accessu. ac tribunali: sed ne
domo ꝗdem et cubiculo esse exclusã. Tuo
toto deniq imꝑio nihil acerbũ ẽẽ: nihil
crudele. ac omnia plena clemẽtie Mansu¬
etudinis humanitatis Quantu uo illud
est benefitiu tuu qđ iniquo et uectigali
graui edilitior magnis nr̃ĩs simultatibus
asiam Liberasti: Enisi unus hõ nob lis
querit᷑ palam. teq edixeris ne adlidos
pecunue decernerent .i. sextertia .cc. sibi
cripiuse quãta tande pecutna penderet.
si omium noĩe quicunq Rome iuidos

Expanded text:
acerbissimam ministram praetorum avaritiae, acerbissimam ministram praetorum avaritiae, calumniam , sumptus et tributa civitatum ab omnibus qui earum civitatum fines incolant tolerari aequaliter, facillimos esse aditus ad te, patere auris tuas querelis omnium, nullius inopiam ac solitudinem non modo illo, populari accessu ac tribunali sed ne domo quidem et cubiculo esse exclusam tuo, toto denique imperio nihil acerbum esse, nihil crudele atque omnia plena clementiae, mansuetudinis, humanitatis quantum vero illud est beneficium tuum quod iniquo et gravi vectigali aedilicio, cum magnis nostris simultatibus Asiam liberasti! etenim si unus homo nobilis queritur so palam te, quod edixeris ne ad ludos pecuniae decernerentur, HS cc sibi eripuisse, quanta tandem pecunia penderetur, si omnium
Abbreviated transcription (Latin):
fama: atq oñi simone celebratu est. Est
aũt nõ modo eus. ꝗ sociis. et cuub¬
s eius qui seruis: ꝗ mutis pecuolibus
presit eora ꝗbu presit cõmodis ut lita¬
tiq seruire . Cuius ꝗdem gñis constare
inter om̃is uideo abste suma adhibeti
diligentia. Nuillu es alienu nouum
confrahi ciitatib. Uctere aũt magno:
et graui multas abste ẽẽ liberatas urbes
complures dirutas: ac pene desertas. In
quio una loniȩ nobilissima. alteram
Cariȩ samu. et alicanarsu per telene
recreatas. Nuillas eẽ in oppidis seditoẽs
nullas discordias. Prouideri abste ut
ciuitates optimatu consiliis administrent᷑.
Sublata Misię latrocinia: cedes multis
Locis represss : poces toti ꝓuintiã ꝯstitutã
Neq solum illa itiner: atq agroꝵ: s mul¬
to ẽt plura et maiora oppidor: et furtor
Latrocinia eẽ depulsa. Remora a fama:
et a fortumslet ab otio locutloo sama.¬

Expanded text:
fama atque omnium sermone celebratum est. est fama atque omnium sermone celebratum est. est autem non modo eius qui sociis et cui servis, qui mutis pecudibus praesit, eorum quibus praesit commodis utilitatique servire. cuius quidem generis constare inter omnis video abs te summam adhiberi diligentiam, nullum aes alienum novum contrahi civitatibus, vetere autem magno et gravi multas abs te esse liberatas, urbis compluris dirutas ac paene desertas, in quibus unam Ioniae nobilissimam, alteram Cariae, Samum et Halicarnassum, per te esse recreatas, nullas esse in oppidis seditiones, nullas discordias, provideri abs te ut civitates optimatium consiliis administrentur, sublata Mysiae latrocinia, caedis multis locis repressas, pacem tota provincia constitutam, neque solum illa itinerum atque agrorum sed multo etiam plura et maiora oppidorum et fanorum latrocinia esse depulsa, remotam a fama et a fortunis et ab otio locupl
Abbreviated transcription (Latin):
comitas ĩ asia põt esse : in qua tãta mul¬
titudo ciuiu: tanta socior: tot urbes. tot
Ciuitates uiiius hoĩs nutu intuent᷑. ubi
nullu auxiliu est: nulla cõquestio: nullꝰ
Setiatus. nulla contio: Quare cu ꝑmagni
hõĩs est: et cu ipsa natura moderati tũ
uõ ẽt doctrina: atq optimaꝵ artiu studiis
nõ ad distorię fidem scriptus: sed ad
effigiem iusti imꝑii: cinus suma grauitas
ab illo pħo cũ singulari cõiungit᷑. quos¬
Uullu est a ĩtermissit in his oftitium
diligentis: et nouerati imꝑii. Eaq si sic
quona modo retrnẽda st his: quib ĩꝑiu
ita datu est: ut redaerẽt: et ab his
Legibus datu est: ad quas reuertedu ẽ
Acꝰ mihi ꝗde uident huc omĩa ene
referenda his qui presunt aliis. ut ii
ꝗ erunt in eoꝵ imꝑio sint ꝗ̃ beatidimi.
Quod tibi eẽ et anbꝗssimu: et ab initio
fuusse: ut primu Asiam attiꝗisti: cõstante

Expanded text:
comitas in Asia potest esse in qua tanta mulcomitas in Asia potest esse in qua tanta multitudo civium, tanta sociorum, tot urbes, tot civitates unius hominis nutum intuentur, ubi nullum auxilium est, nulla conquestio, nullus senatus, nulla contio. qua re permagni hominis est et cum ipsa natura moderati tum vero etiam doctrina atque optimarum artium studiis non ad historiae fidem scriptus sed ad effigiem iusti imperi, cuius summa gravitas ab illo philosopho cum singulari comitate conullum est enim praetermissum in iis officium diligentis et moderati imperi—eaque si sic quonam modo retinenda sunt iis quibus imperium ita datum est ut redderent, et ab iis legibus datum est ad quas revertendum est? ac mihi quidem videntur huc omnia esse referenda iis qui praesunt aliis, ut ii qui erunt in eorum imperio sint quam beatissimi ; quod tibi et esse antiquissimum et ab inrtio, fuisse, ut primum Asiam attigisti, constante
Abbreviated transcription (Latin):
que tesistat nõ solu gratiȩ :uer ẽt sus¬
pitioni. Ad ungenda ẽt est facilitos ĩ
audiendo lenitas in decernendo: in
Patist aciendo ac disputando diligentia
HIO reb nuꝑ .Cns. Octauius iocundis¬
simus fuit: apud que primus lictor:
qui fuit: tacint accessu. quotiens quisq
uolint dixit: et quã uoluit diu: ꝗbus
ille rebus fortasse nimis Lenis uideret.
nsi hec lenitas illa seueritate tueret᷑
Coꝗebant syllani hoĩes que per uim:.
ac metu absti. lerãt redde̾. ꝗ in magr̃a¬
tibus iniuriose decxeuerãt. eodem ipsis
priuatis erat iure parendum. Hȩc illius
seueritas a terba inderetꝰ: nisi multis cõ¬
dimentis humanitatis mitigaret. quod
si hec lenitas grata rome Est iibi tanta
arroqanna ẽ tam imoderata libertas.
tam infinita hoĩu licetia. Deniq tot
Ugistratus : tot auxilia : tanta ing. tanta
senatus auctoritas : q iocunda tãde p̃toris

Expanded text:
quae resistat non solum gratiae verum etiam susquae resistat non solum gratiae verum etiam suspicioni. adiungenda etiam est facilitas in audiendo, lenitas in decernendo, in satis faciendo ac disputando diligentia. his rebus nuper C. Octavius iucundissimus fuit, apud quem primus lictor quievit, tacuit accensus, quotiens quisque voluit dixit et quam voluit diu ; quibus ille rebus fortasse nimis lenis videretur, nisi haec lenitas illam severitatem tueretur. cogebantur Sullani homines quae per vim et metum abstulerant reddere ; qui in magistratibus iniuriose decreverant, eodem ipsis privatis erat iure parendum. haec illius severitas acerba videretur, nisi multis condimentis humanitatis mitigaretur. quod si haec lenitas grata Romae est, ubi tanta adrogantia est, tam immoderata libertas, tam infinita hominum licentia denique tot magistratus, tot auxilia, tanta populi, tanta senatus auctoritas, quam iucunda tandem praetoris
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quib nõ nullas simultotes cũ magna
moa letitia susceptas habemus. Nis forte
me ꝑaconii nescio cuius hoĩs ne greci
ꝗdem: ac UIsT: aut phrugis poteuo qre¬
tellis moueri putas. Aut̾ tusceni hoĩs
furiosi ac sordidi uocib enius tu ex
ĩpitissimis faucib ĩ honestissimã cupidita¬
tem ẽxipusti sũma cu eꝗtate. Nec et
cȩtera plena seueritatis: que statiusti ĩ
ista prouintia nõ facile sine sũma ĩtegri¬
tate substmeremus. Quare sit sũma
in iure dicendo seueritas. dũmõ ea ne
uauiet gratia s conseruet ȩquabilis.
Sed tñ parui refert abi te ins dici
e abilifer: et diligẽter: nisi ide ab his
fiei. ꝗbus tu eius muneris aliqua ꝑtẽ
concesseris. Ac mihi ꝗde idetur nõ
sane magna uarietas Ee negotior in
almitstranda asia. S ea tota iurisdi¬
tione maxime substineri: ĩ qua scie
prȩserti puntialis xõ ipsa expedita ẽ
Constantia est adhibenda. et grauitas

Expanded text:
ex quibus non nullas simultates cum magna ex quibus non nullas simultates cum magna mea laetitia susceptas habemus ; nisi forte me Paconi nescio cuius, hominis ne Graeci quidem ac Mysi aut Phrygis potius, querelis moveri putas aut Tusceni, hominis furiosi ac sordidi, vocibus, cuius tu ex impurissimis faucibus inhonestissimam cupiditatem eripuisti summa cum aequitate haec et cetera plena severitatis quae statuisti in ista provincia non facile sine summa integritate sustineremus. qua re sit summa in iure dicendo severitas, dum modo ea ne varietur gratia sed conservetur aequabilis. sed tamen parvi refert abs te ipso ius dici aequabiliter et diligenter, nisi idem ab iis fiet quibus tu eius muneris aliquam partem concesseris. ac mihi quidem videtur non sane magna varietas esse negotiorum in administranda Asia sed ea tota iuris dictione maxime sustineri ; in qua scientiae praesertim provincialis ratio ipsa expedita est, constantia est adhibenda et gravitas
Abbreviated transcription (Latin):
offitiu imꝑii tui:atq ad aliquam partẽ
libis possunt : tñ sexmonis. et uituꝑatõis
uitãda cansa cõmittẽda nõ sũt. SEd
mescio quo pacto ad p̃cipiendi ratignez:
delapsa ẽ oratio aea : cum id mihi
intelliga erudentia nõ esse inferiorẽ:
ad ea que faceres: anctoritas accederet
nr̃a : tibi ipsi illa Putaui fore iocũdiora.
Quare sint hȩc fundamẽta dignitatis
tuegua primu integritas: et continẽtia
Deindegiu qui tecu sunt pudor dilectꝰ
in familiaritatib: et prouintialiũ heñ
et grecor ꝑcautus: et diligens. familie
qrauis: et constatis disciplina. Quȩ cum
honesta sint ĩ his priuãtis nr̃is: quotti¬
dianisq rationib: in tanto imꝑio : tam
deprauatis morib : tam corrũptrice o¬
Prouintia diuuna iudeantꝰ necesse est. H.c
institutio. atq bet disciplina pat substinẽ
in rebus statuendis: et decernendis eam
seuentate: quo tu in his rebus usus el.

Expanded text:
officium imperi tui atque ad aliquam partem officium imperi tui atque ad aliquam partem libus possunt tamen sermonis et vituperationis vitandae causa committenda non sunt. sed nescio quo pacto ad praecipiendi rationem delapsa est oratio mea, cum id mihi intellegam prudentia non esse inferiorem ad ea quae faceres auctoritas accederet mea, tibi ipsi illa putavi fore iucundiora. qua re sint haec fundamenta dignitatis tuae, tua primum integritas et continentia, deinde omnium qui tecum sunt pudor, delectus in familiaritatibus et provincialium hominum et Graecorum percautus et diligens, familiae gravis et constans disciplina. quae cum honesta sint in his privatis nostris cotidianisque rationibus, in tanto imperio, tam depravatis moribus, tam corruptrice provincia divina videantur necesse est. haec institutio atque haec disciplina potest sustinere in rebus statuendis et decernendis eam severitatem qua tu in iis rebus usus es
Abbreviated transcription (Latin):
Atq et̃ e gretis iꝑsis diligenter cauendę st̃
quȩda familiaritites preter hoĩu ꝑ paucor
si qui sunt uetere gretia digni. Sic uero
falaces sũt ꝑmultiꝰ. et leues: et diuturna
scrititute ad nimia assentatoe eruditi.
quos ego uniuersos adhiberi liberaliter:
optimu quenq hospitio: amicitie q cõ¬
iungi dico oportere. Nimie familiarita¬
tes eor neq ta fideles sunt. Non X.
audent aduersari nr̃is uoluntatib: et
Iam qui ĩ eius modi rebus ĩ ꝗbus uereor
ẽt ne durior sim: cautus ee̾ uelim: ac
diligens. quo me aĩo ĩ ẜius esse cenies.
quos ꝗde cu oĩbus in Locis : tum precipue
ipiuntiis rege̾ debemus: quo de qn̾e
tnułta p̃cipi pbsũt. Sed hoc et brenisui
est. et facillime teneri potest: ut ita ie
gerãt in istis asiaticis itinerib: ut si iter
apia faceres: ne ue interesse ꝗeꝗͣ putet.
utrum tralis: an formias uenerint. Ac
si quis ex seruis egregie fidelis sit in
domesticis reb: et priuatis: quȩ res ad

Expanded text:
ipsis diligenter cavendae sunt quaedam familiaritates praeter hominum perpaucorum si qui sunt vetere Graecia digni ; sic vero fallaces sunt permulti et leves et diuturna servitute ad nimiam adsentationem eruditi. quos ego universos adhiberi liberaliter, optimum quemque hospitio amicitiaque coniungi dico oportere ; nimiae familiaritates eorum neque tam fideles sunt non enim audent adversari nostris voluntatibus iam qui in eius modi rebus, in quibus vereor etiam ne durior sim, cautus esse velim ac diligens, quo me animo in servis esse censes? quos quidem cum omnibus in locis tum praecipue in provinciis regere debemus. quo de genere multa praecipi possunt sed hoc et brevissimum est et facillime teneri potest, ut ita se gerant in istis Asiaticis itineribus ut si iter Appia via faceres, neve interesse quicquam putent utrum Trallis an Formias venerint. ac si quis est ex servis egregie fidelis, sit in domesticis rebus et privatis ; quae res ad
Abbreviated transcription (Latin):
puersitasq comouerit sic te aĩo incitari
ut ab oĩbus tua desideret᷑ humanitas
Quare qñ in eam rõnem uite nos nõ
tam cupiditas q̃daꝵ gloriȩ q res ipsas
ac fortuna deduxit. ut sempiternus ser¬
mo hoium de nobis futurus sit: cauea¬
mus quantu efice̾. et cõseꝗ possumus:
ut ne ꝗd in nobis insigne uitiũ fuisse
dicat᷑. Neq ego hoc pima cõtendo: qđ
fortosse cu in omi nãtura tu iam in
nỹa etate difcile est mutare aũrm : et
si ꝗd est penitus insitu moribrs : id
subito euellẽ. Sed te illud ad moneo:
ut si hoc plene utare nõ potes: qđ
ant̃ occupat᷑ aũis ab iracundia : q̃ pro¬
uidẽ ratio potuit ne occuparet : ut te
ante compares. quottidieq meditere ue¬
sistenduꝵ eẽ iracundiȩ. cumq ea maxĩc
aiii moueat: tu tibi esse diligentisinie
linqua continẽda. Quȩ ꝗde mihi uirt¬
non interdu minor uidet᷑ q omnino no

Expanded text:
perversitasque commoverit sic te animo incitari perversitasque commoverit sic te animo incitari ut ab omnibus tua desideretur humanitas. qua re quoniam in eam rationem vitae nos non tam cupiditas quaedam gloriae quam res ipsa ac fortuna deduxit, ut sempiternus sermo hominum de nobis futurus sit, caveamus, quantum efficere et consequi possumus, ut ne quod in nobis insigne vitium fuisse dicatur. neque ego nunc hoc contendo, quod fortasse cum in omni natura tum iam in nostra aetate difficile est, mutare animum et si quid est penitus insitum moribus id subito evellere, sed te illud admoneo ut, si hoc plene vitare non potes, quod ante occupatur animus ab iracundia quam providere ratio potuit ne occuparetur, ut te ante compares cotidieque meditere resistendum esse iracundiae, cumque ea maxime animum moveat tum tibi esse diligentissime linguam continendam ; quae quidem mihi virtus interdum non minor videtur quam omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
delectauit : qq in his litteris Logior fui :¬
q aut uellem:. aut qͣ me putauiꝰ fore.
Utium est quod ibi ego p̃cipe nõ desiniã:
neq te patiar quãtu e̾rit in me cũ excep¬
tione laidari: Omnes .x. qui istiris ueni¬
unt ita de tua uixtute: ĩt egritate huma¬
nitate comemorãt: ut ĩ sũmistius laudib
excipiant una rracundia. Quod uitium
cus en hac priuata. quotidianaq uita
nihil ẽ tam deforme : qͣ ad sũmu impiũ
ẽt acerbitate naturȩ adiunꝗe. Giare
llud non suscipia: ut quȩ de iracundia
dici solẽt a doctisimis hõibus: ea nũc tibi
expona: cu et̃ nimis lonquo ẽẽ nollã.
et ex multor scriptie ea facile possis coqste
Illud ꝗdem est epistole ꝓprium ut ic
ad que scribit᷑ de is̃ teb: quas iqgno¬
rat certior tiat: p̃termiitendum esse non
puto. Sic ad nos oẽs fere deferũt nihil
cu absit iracũdia dicẽ solẽt te fieri pose
iocundius. Sed en te alicuius inꝓbitas

Expanded text:
ior fui quam aut vellem aut quam me putavi fore. unum est quod tibi ego praecipere non desinam neque te patiar, quantum erit in me, cum exceptione laudari omnes enim qui istinc veniunt ita de tua virtute, integritate, humanitate commemorant ut in tuis summis laudibus excipiant unam iracundiam ; quod vitium cum in hac privata cotidianaque vita nihil est tam deforme quam ad summum imperium etiam acerbitatem naturae adiungere. qua re illud non suscipiam ut quae de iracundia dici solent a doctissimis hominibus ea nunc tibi exponam, cum et nimis longus esse nolim et ex multorum scriptis ea facile possis cognoscere ; illud, quod est epistulae proprium, ut is ad quem scribitur de iis rebus quas ignorat certior fiat, praetermittendum esse non puto. sic ad nos omnes fere deferunt nihil, cum absit iracundia, dicere solent te fieri posse iucundius, sed, cum te alicuius improbitas
Abbreviated transcription (Latin):
uoͣ et aĩo et or̃om cusis iratus. ant
ẽt tace̾: et tenẽ in sua postate motu ai
et dolgrez et si nõ ẽ ꝑfecte sapientie: tamen
est nõ mediocris ingeni. Atq in hoc gne
multo te e̾e cõmodiore: mitiorẽq nuntiãt
Nullȩ tue uehementiores aĩ concitationes
nulla maledicta ad nos: nulle contumelię
ab humanitate : tu uo contraria st ĩꝑiꝑ
ac dionitati. Nam łi implacabiles iracudie
sintꝰ sũma ẽ acerbitas: Sin aũt exorabues
sũma leuitas: quȩrtñ ut in m̃alis acerbi
habuit de hacune prehensione plirrimũ
sermonis: credo ꝓpea : ꝙ tibi hominu
Secundus aũt muleo leniorq et ꝯsue¬
tudo: et ratio: et utieꝗo arbitror: Mee
quoq littere te pafientiore: Lenioremq
fecerũt. Tertitis ãnus ita debet eẽ ȩmen¬
datus. ut ne mituma ꝗde rem qrisq
possit ullag rep̃hende᷑. Ac iñ hoc loco
nõ hortatõe eneq p̃ceptis :s pam tecu¬

Expanded text:
sis iratus, aut etiam tacere et tenere in sua potestate motum animi et dolorem, etsi non est perfectae sapientiae, tamen est non mediocris ingeni atque in hoc genere multo te esse iam commodiorem mitioremque nuntiant. nullae tuae vehementiores animi concitationes, nulla maledicta ad nos, nullae contumeliae ab humanitate, tum vero contraria sunt imperio ac dignitati ; nam si implacabiles iracundiae sunt, summa est acerbitas, sin autem exorabiles, summa levitas, quae tamen ut in malis acerbithabuit de hac reprehensione plurimum sermonis, credo, propterea quod tibi hominumsecundus autem multo lenior, quod et consuetudo et ratio et, ut ego arbitror, meae quoque litterae te patientiorem lenioremque fecerunt, tertius annus ita debet esse emendatus ut ne minimam quidem rem quisquam possit ullam reprehendere. ac iam hoc loco non hortatione neque praeceptis s
Abbreviated transcription (Latin):
animi temꝑantiam nõ latere ĩ tenebris
neq ẽẽ abditam: sed in lute Alie: in
oculis clarissime prouintię: atq ĩ auri¬
bus oĩum gentiu. ac nationu eẽ positã:
Non itineribus tuis ꝑerterreri hoĩes: nõ¬
Esse quocunq ueneris et piͦ et priuatiz
maximam btitiaz. Cum urbs cũstodem
nõ tyranu: domus hospitẽ: nõ expila¬
torem recepisse uideat. Nis aũt ĩ reb
iam te usus ipse ꝓfecto erudiuit. N eqͣ¬
quaꝵsatis ẽ ipm hasce habe̾ uixtutes: s
ee circunspitiendu diligẽter: ut in hac
custodia prouintie nõ te unu: sed oĩs¬
eos. qui ipli per se habiturigat rõne
dignitatis suę. De quib honore et digui¬
tate. et etate prestat tubero: quem ego
arbitror preserti cum scribat historia
multos ex sins analibus posse deligere
quos uelit. et possit ĩmitari. Aienus
aũt noster cum aĩo: et beniuolentia tũ
uõ ẽt imitatione uiuendi. Nam quid ego de

Expanded text:
animi, temperantiam non latere in tenebris animi, temperantiam non latere in tenebris neque esse abditam, sed in luce Asiae, in oculis clarissimae provinciae atque in auribus omnium gentium ac nationum esse positam? non itineribus tuis perterreri homines, noesse quocumque veneris et publice et privatim maximam laetitiam, cum urbs custodem non tyrannum, domus hospitem non expilatorem recepisse videatur? his autem in rebus iam te usus ipse profecto erudivit nequaquam satis esse ipsum has te habere virtutes, sed esse circumspiciendum diligenter ut in hac custodia provinciae non te unum sed oeos qui ipsi per se habituri sint rationem dignitatis suae . de quibus honore et dignitate et aetate praestat Tubero, quem ego arbitror, praesertim cum scribat historiam, multos ex suis annalibus posse deligere quos velit et possit imitari, Allienus autem noster est cum animo et benevolentia tum vero etiam imitatione vivendi. nam quid e
Abbreviated transcription (Latin):
aũt adhibita doctrina ẽ que uel uitiosissi¬
mam tir̃am attollẽ possit. Tu cu pecunię
cu uoluprati: cũ oĩu rer cupiditati re¬
sistes ut facis: erit certo ꝑiculum ne
ĩprobu negociatore: paulo cupidiorem
dublicatiu comprimẽ nõ possis. Nam
greci ꝗdem sic te uiuẽte ĩtuebunt᷑: ut
quenda ex annaliu memoria aut ẽt de
cęlo diuinu hoĩem eẽ in ꝓuntia de lap¬
sum putent. Atq hec nunc nõ ut fati¬
as: s ut te facẽ: et fecisse gaudeas: scribo
Predaru est eni sũmo cił ĩꝑio fiuisse
in asia trietuu sic ut nullu te signu:
nulla pictura: nullum uas: nulla ue̾stis:
nullum Mlancipiũ: nulla forma cuiusꝙ̃:
nulla conditio pecunie: quib reb abun¬
dat ista prouintia: ab sũma integritate :¬
continẽtiaq deduxerit. Quid autẽ repe¬
riri tam eximium: aut tam expetendum
potest qͦ istam uirtutem: Moderationẽ:

Expanded text:
autem adhibita doctrina est quae vel vitiosissiautem adhibita doctrina est quae vel vitiosissimam naturam excolere possit. tu cum pecuniae, cum voluptati, cum omnium rerum cupiditati resistes, ut facis, erit, credo, periculum ne improbum negotiatorem, paulo cupidiorem publicanum comprimere non possis nam Graeci quidem sic te ita viventem intuebuntur ut quendam ex annalium memoria aut etiam de caelo divinum hominem esse in provinciam delapsum putent. atque haec nunc non ut facias, sed ut te facere et fecisse gaudeas scribo ; praeclarum est enim summo cum imperio fuisse in Asia triennium sic ut nullum te signum, nulla pictura, nullum vas, nulla vestis, nullum mancipium, nulla forma cuiusquam, nulla condicio pecuniae, quibus rebus abundat ista provincia, ab summa integritate continentiaque deduxerit. quid autem reperiri tam eximium aut tam expetendum potest quam istam virtutem, moderationem
Abbreviated transcription (Latin):
nel obruere : uigilantẽ et delectare possit.
Constat enim da piuntia primu ex
eo que socior: quod ẽ ex hoĩum om̃i
qͣne humaniisimu. Deinde ex eo qñe
cusium: qui autꝙ publicani sũt hos
sũma necessitudine attinqũt: aut ꝙ ita
negoniant᷑. ut locupletes sint: nr̃i ꝯsulatꝰ
benefitio se incolumes fortimas habe aebitrãt᷑
At .U. intex hos ip̃os existũt graues ꝯtrouer¬
się: multę nascunt᷑ iniurieꝰ. magnę ꝯteñ¬
tiones consecunt᷑. Quasi uõ eꝗo iͦd putem
nõ te aliquantu negotii substine̾: intelligo
ꝑmagnu cẽ negotiu et maximi consiliᷤ.
S memẽto ꝯsilii me ħ ee negotiũ magi
aliquãto. ꝗ fortune putare. Quid ẽ eni
negotii continẽ cos ꝗbus pressis si te
ipse contineas. Id auͣt sit magnum et
difficile cȩteris. sicut ẽ difficillimu.
Tibi et hoc fuit semꝑ facillimũ ẽt no
esse debuit: cuius natura talis ẽ:ut ẽt sine
doctrina uideat᷑ moderata eẽ potuisse. Ea

Expanded text:
possit. constat enim ea provincia primum ex eo genere sociorum quod est ex hominum omni genere humanissimum, deinde ex eo genere civium qui aut quod publicani sunt nos summa necessitudine attingunt aut quod ita negotiantur ut locupletes sint nostri consulatus beneficio se incolumis fortunas habere arbitrantur. at enim inter hos ipsos exsistunt graves controversiae, multae nascuntur iniuriae, magnae contentiones consequuntur. quasi vero ego id putem non te aliquantum negoti sustinere. intellego permagnum esse negotium et maximi consili, sed memento consili me hoc esse negotium magis aliquanto quam fortunae putare. quid est enim negoti continere eos quibus praesis, si te ipse contineas? id autem sit magnum et difficile ceteris, sic ut est difficillimum : tibi et fuit hoc semper facillimum et vero esse debuit, cuius natura talis est ut etiam sine doctrina videatur moderata esse potuisse, ea
Abbreviated transcription (Latin):
accepimus. Nõ eni me hoc iaz dicẽ pude¬
bit presertim ĩ ea uita: atq his reb qestis
ĩquib nõ põt residt᷑ inertiȩ: aut leuitans
ulla suspitio: nos ea que cõsecuti sumis
uis studiis: et axtibus esse adeptos: quȩ sint
nobis gretię monumẽtis: disciplinisq tra¬
dita. Quare pręter coẽm fidem:. que oĩb
debet᷑. preterea nos isti houi qni p̃cipue
debẽ uidemur: ut quor: pceptis sumus
exuditi. apud eos ip̃os: quod ob iis didice¬
rimus uelimus expͥmẽ. Atq ille quidem
Princeps ingenii: et doctrine Plato tumo
deniq fore beatas Resp. putauit. si aut
docti: et sapientes hõĩes eas regẽ cepiss ẽt:
aut qͥ. ꝗ regerẽt. oe siui studiu ⁊ doctri¬
na: et sapientia collotasset. Hãc cõiunctõe

Expanded text:
accepimus. non enim me hoc iam dicere pudeaccepimus. non enim me hoc iam dicere pudebit, praesertim in ea vita atque iis rebus gestis in quibus non potest residere inertiae aut levitatis ulla suspicio, nos ea quae consecuti sumus iis studiis et artibus esse adeptos quae sint nobis Graeciae monumentis disciplinisque tradita qua re praeter communem fidem quae omnibus debetur, praeterea nos isti hominum generi praecipue debere videmur, ut quorum praeceptis sumus eruditi apud eos ipsos quod ab iis didicerimus velimus expromere. atque ille quidem princeps ingeni et doctrinae Plato tum denique fore beatas res publicas putavit, si aut docti et sapientes homines eas regere coepissent aut ii qui regerent omne suum studium in doctrina et sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
cõsilio oppresimus: quod ĩ asia nescio
quonaz mõ Rome ꝗdez nõ mediocri cũ
admiratõe laudat᷑ Quod cum ad tẽplũ.
Monumẽtumq nr̃u ciuitates pecunias
decreuissẽt: cũmq id et ꝓ meio magnis
merius: et ꝓtius maximis benefitiis su¬
ma sua uosuntate fecissẽt: nominatimq
Lex extiperet uuit ad tẽplus monumẽtu¬
diis ĩmortalib datu uideret: tñ id. ĩ quo
erat dignitas. erat Lex erat cor ꝗ facie¬
bãt uosuntas: accipiẽdu nõ putaiĩ : cum
aliis de causis: tu ẽt̃ ut aĩo eꝗore ferñt
II ꝗbiis nec debexet᷑: nec liceret: Quaꝑꝑ
incumbe toto aĩo. et studio om̃ni in eam
rõem: qua adhuc usus es: ut eos. quos
sit: et credidit diligas: et onni ratione
tueare: ut esse qͣ bẽati limos uelis. Ꝙ si
te sors astris: aut hispanis: aut gallis p̃feciss
ĩmanib: ac Barbaris nationib : tñ eẽt humi¬
ad alios ꝑuenisse putet humanitas: certeo
iis eam põtisimum tribue̾ debemus. a ꝗbus

Expanded text:
consilio oppressimus, quod in Asia nescio quonam modo, Romae quidem non mediocri cum admiratione laudatur, quod, cum ad templum monumentumque nostrum civitates pecunias decrevissent, cumque id et pro meis magnis meritis et pro tuis maximis beneficiis summa sua voluntate fecissent, nominatimque lex exciperet ut ad templum et monumentudis immortalibus datum videretur, tamen id, in quo erat dignitas, erat lex, erat eorum qui faciebant voluntas, accipiendum non putavi cum aliis de causis tum etiam ut animo aequiore ferrent ii quibus nec deberetur nec liceret. quapropter incumbe toto animo et studio omni in eam rationem qua adhuc usus es, ut eos quos tsit et credidit diligas et omni ratione tueare et esse quam beatissimos velis. quod si te sors Afris aut Hispanis aut Gallis praefecisset, immanibus ac barbaris nationibus, tamen esset humaad alios pervenisse putetur humanitas , certe iis eam potissimum tribuere debemus a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmagnu uidet᷑ ꝓreserti si idem hoĩes
triuatu nõ fere quenqͣ: p̃tores semꝑ
tui cognosai amantiore: fieri .N. potut¬
q tpͣt̾is hũc uõ ad tuu nũm libenter
ascribito. Si aũbiagtõ ꝑspiciesi nuli
ent genus ĩ fantibititate cauẽdu ma¬
ps. Propterea ꝙ et om̃is uias pecunię

Expanded text:
em homines privatum non fere quemquam, praetores semper tui cognosti amantiorem fieri enim potuiquam temporis, hunc vero ad tuum numerum libenter ascribito ; sin autem id non perspicies, nullum genus erit in familiaritate cavendum magis, propterea quod et omnis vias
Abbreviated transcription (Latin):
tiales bom uiri. Sed hoc sꝑare Licet
iudicare ꝑiculosu ẽ. Multis .N. simula¬
toũ ĩ uolucris tegit᷑. et quasi uelis
qbdaꝵ obtendit᷑ unius ciniusq natura
łrons. oculi uultus ꝑsepe mentiunt᷑
or̃o uõ sepissime. ouam obrẽ qui potes
repire ex eo qnͣe hõui: qui pecunie
cũpiditate adducti careant his teb oĩb
a ꝗbus nos diuulsi de nõ possinus. Te
aũt alicnu hoĩem amẽt: ex oĩo: ac nõ

Expanded text:
ciales viri boni, sed hoc sperare licet, ciales viri boni, sed hoc sperare licet, iudicare periculosum est. multis enim simulationum involucris tegitur et quasi velis quibusdam obtenditur unius cuiusque natura ; frons, oculi, vultus persaepe mentiuntur, oratio vero saepissime. quam ob rem qui potes reperire ex eo genere hominum qui pecuniae cupiditate adducti careant iis rebus omnibus a quibus nos divulsi esse non possumus, te autem, alienum hominem, ament ex animo ac
Abbreviated transcription (Latin):
simas. Deniq hec opinio sit riõ mõ his
qui aliꝗd acceperint: I his ẽt ꝗ dederĩt
be inimicu si id cognoueris faturum.
Neq uo ꝗͥsꝗ dabit cum erit hoc ꝑspe¬
c̃tu nihil ꝑ eos: qui simulãt se apnd
te multu posse abste solue̾ impettori.
Nec tñ hec oratio mea ẽ eusmodi: ut
te ĩ tuos aut duri ẽe nimiu: aut sus¬
pitiosu uelim. Nam si ꝗs est eoꝵ : ꝗ
tibi bienꝙ spatio nunq in suspitione
auaritie uenenit. Ut ego celium. &
cherippu. et labeonesꝰ et audio: et ꝗa
cognoui existimo: ni hił est qđ nõ et iss
et ssi ꝗs est alius eiusmodi et cõmini. &
credi rectissime pute. Sed siꝗs est: ĩ
quo iam offenderes: de quo aliꝗa senseris
huic nihil credidens: nulla ꝑtẽ existi¬
mationis tue cõmiseris. In piuntia uo
ipsa si qua es nactus: qui in tua fam¬
liaritater penitus intrarit : ꝗ nobis aũt
fuerit ignotus: huic quantu credendũ
sit uide. nõ qui possint multi ẽẽ ꝓuin¬

Expanded text:
iis qui aliquid acceperint sed iis etiam qui dederint te inimicum si id cognoveris futurum. neque vero quisquam dabit, cum erit hoc perspectum, nihil per eos qui simulant se apud te multum posse abs te solere impetrari. nec tamen haec oratio mea est eius modi ut te in tuos aut durum esse nimium aut suspiciosum velim. nam si quis est eorum qui tibi bienni spatio numquam in suspicionem avaritiae venerit, ut ego Caesium et Chaerippum et Labeonem et audio et quia cognovi existimo, nihil est quod non et iis et si quis est alius eiusdem modi et committi et credi rectissime putem ; sed si quis est in quo iam offenderis, de quo aliquid senseris, huic nihil credideris, nullam partem existimationis tuae commiseris. in provincia vero ipsa si quem es nactus qui in tuam familiaritatem penitus intrarit, qui nobis ante fuerit ignotus, huic quantum credendum sit vide, non quin possint multi esse provin
Abbreviated transcription (Latin):
quas ages. ꝗd tantis hoĩii opinionib. tatis
de te iuditiis: tãtis honorib debeas: cogitabis
Id aũt erit ħ euismodi ut consulas om̃ib
ut medeare in comodie hoiũim: piudeas o¬
saluti. ut te parẽte Alię et dici. et haben
uelis: Aeq huic tuę uolũtati: et dili¬
gentię difficultate magna asterũt pu¬
blicani ꝗbus si aduersamur: ordinem
disigemus. Sio eũt omĩb in rebus

Expanded text:
quas ages, quid tantis hominum opinionibus, tantis quas ages, quid tantis hominum opinionibus, tantis de te iudiciis, tantis honoribus debeas cogitabis. id autem erit eius modi ut consulas omnibus, ut medeare incommodis hominum, provideas saluti, ut te parentem Asiae et dici et haberi velis. atqui huic tuae voluntati ac diligentiae difficultatem magnam adferunt publicani. quibus si adversamur, ordinem diiungemus ; sin autem omnibus in rebus