comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiro sapienti. qui edificauit domũ suam
supͣ petrã: uener̃ flumina. flauer̾ uenti.
& impeger̃ in domũ illam & ñ cecidit:
quia fundata erat supͣ petram.
aec complens dñs exspectat nos co-¬
tidie: his suis sc̃is monitis fastis nos¬
respondere debere. Ideo nobis ꝓpt̾ em̃¬
dationẽ maloꝵ huiꝰ uitȩ dies ad indutiaᷤᷤ
relaxant᷑: dicente apło. Annescitis q
patientia dei ad penitentiã te adducit:
Nam pius dñs dicit. nolo mortẽ peccato¬
eius. auduimꝰ habitandi p̃ceptũ.s si
compleamꝰ habitatoris officium: ẽrimꝰ
nob̵ natura possibilẽ. rogemꝰ dñm ut
gr̃e suȩ iubeat nob̃ ad utoriũ ministͣre.
St si fugientes gehennȩ penas aduitam
uacat & in hoc corpore sumꝰ. & hec oĩa
ꝑ hanc lucis uitam uacat implere: cur¬
nobis expediat. Consticuenda est ergo
a nobis dñici scola seruitii: in qua insti
tutione nichil asꝑum. nichilq graue¬
nos constituros sꝑamꝰ. Sed & si quid pau¬
lulum restristius dictante ȩquicatis

Expanded text:
edificavit domum suam supra petram. Venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et non cecidit, quia fundata est supra petram . Haec complens Dominus exspectat nos quotidie his suis sanctis monitis, factis respondere debere. Ideo nobis propter emendationem malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescis, quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit . Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem peccatoejus, audivimus habitandi praeceptum; sed, si compleamus habitatoris officium, erimus nobis natura possibile, rogemus Dominum, ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium ministrare. Et si fugientes gehennae poenas ad vitam vacat, et in corpore sumus, et haec omnia per hanc lucis vitam vacat implere, curnobis expediat. Constituenda est ergo a nobis Dtutione nihil asperum, nihil grave constituturos speramus; sed et si quid paululum districtius, dictante aequitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes ei. Dñe. qͥs habitabit incab̾na¬
cło tuo. aut quis reqͥescet in monte
sc̃õ tuo: Post hanc in t̾rogationẽ frẽs:
audiamꝰ dñm respondentẽ. & ostenden¬
tem nob̃ uiam ipsiꝰ tab̾naculi ac dicentẽ.
Qui ingredit᷑ si ne macła. & oꝑat᷑ iusticiã.
Dui loquit᷑ u̾itatẽ in corde suo: qͥ ñ egit¬
dolum in lingua sua. Qui ñ fecit ꝓximo
suo malũ. qui opꝓbriũ ñ accepit ad u̾sus
ꝓximũ suũ. Qui malignũ diabolũ aliqͣ
suadentem sibi cũ ipsa suasione sua. a¬
conspestibꝰ cordis sui respuens deduxit
de bona obseruantia sua ñ se reddunt
elatos: s ipsa in se bona non ase posse s
adeo fieri existimantes. oꝑant̾e in se
dñm magnificant: illud cũ ꝓpħa dicen
tes. Non nob̃ dñe. non nobis. sͦ noĩ tuo
da głam. Sicut nec paulus apłs de
p̃dicatione sua sibi aliquid. imputauit
dicens. Gr̃a cłĩ sũ: id ꝙ sũ. Ec iterum.¬
Unde & dñs in euangłio ait. Qui audit

Expanded text:
dicentes ei: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Post hanc interrogationem, fratres, audiamus Dominum respondentem et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, dicentem: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam. Qui loquitun fecit proximo suo malum; qui opprobrium non accepit adversus proximum suum : qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione a conspectibus cordis sui respuens, deduxitde bona observantia sua non se reddunt elatos; sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri aestimantes, operantem in se Dominum magnifites: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Sicut nec Paulus apostolus de praedicatione sua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum, id quod sum . Et iterum,Unde D
Abbreviated transcription (Latin):
monachũ.s etiã de supͣdictis gradibꝰ
sac̾dotũ uel clericoꝵ stabilire potest
abba in maiori quam ingreditur loco.
si eius talem ꝑspexerit uitam ẽẽ. Caue-¬
at autẽ abbã ne aliquando de alio noto
monasterio monachum ad habitandũ
suscipiat : sine consensu abb̃is eiꝰ. aut
litteris cõmendatiis: quia scriptũ est.¬
I. quod tibi non uis fieri. alii ne feceris.

Expanded text:
monachum, sed etiam de supra dictis gradibus monachum, sed etiam de supra dictis gradibus sacerdotum vel clericorum, stabilire potest abbas in majore quam ingreditur loco, si ejus talem perspexerit vitam esse. Caveat autem abbas, ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat sine consensu abbatis ejus, aut litteris commendatitiis: quia scriptum est: Quod tibi non vis, alteri ne feceris.
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudine loci quã inuenerit.¬
& ñ forde supfluitate sua ꝑturbat
monastiũ :s simplicit̾ cõntentꝰ ẽ.
ꝙ inuen̾it. suscipiatur qͣnto tẽpore
cupit. Siqua sane rationabiliter
& cũ humilitate caritatis rep̃hendit
aut ostendit. tractet abba prudent̃.
postea uoluerit stabilitatẽ suam fir-¬
mare ñ renuat᷑ talis uoluntas. &
maximȩ quia tempore hospitalita-¬
tis potuit eius uita dinosci. Quod si
temꝑe hospitalitatis. ñ solũ ñ debet
sociari corpori monasterii. uerũ ȩtiã
dicatur ei honeste ut discedat. neeiꝰ
miseria ȩtiã alii uitient᷑. Quod si non
fuerit talis qui mereat᷑ ꝓici : ñ solũ
si petierit suscipiat᷑ c̃gregatiom soci¬
andus. uerũ ȩtiam suadeat᷑ ut stet. ut
eiꝰ exemplo alii erudiant᷑. Et qͥa in
omni loco uni dño seruit᷑. uni regi
militatur. Quẽ siȩtiã talem. ẽẽ. ꝓspex¬
erit abba. liceat eũ insuꝑiori aliqn-¬
tulũ constituere. non solũ autem

Expanded text:
consuetudine loci quam invenerit,consuetudine loci quam invenerit, et non superfluitate sua perturbat monasterium; sed simpliciter contentus est quod invenerit, suscipiatur, quanto tempere cupit. Si quae sane rationabiliter et cum humilitate reprehendit, aut ostendit, tractet abbas prudenter, postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur ei talis voluntas; et maxime, quia tempore hospitalitatis potuit ejus vita dignosci. Quod si tempore hospitalitatis, non solum non debet sociari corpori monasterii, verum etiam dicatur ei honeste ut discedat, ne ejus miseria etiam alii vitientur. Quod si non fuerit talis qui mereatur projici, non solum, si petierit, suscipiatur congregationi sociandus, verum etiam suadeatur, ut stet: ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in omni loco uni Domino servitur, uni regi militatur. Quem si etiam talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco: non solum autem
Abbreviated transcription (Latin):
iquis de ordine sac̾dotũ inmona-¬
steriũ se suscipi rogau̾it : non
quidem ei citiꝰ assentiatur. Iam̃ si
omnino ꝑstit̾it in hac supplicatioẽ.
sciat se omnẽ regule disciplinam
seruaturũ. Nec aliquid ei relaxabit᷑.
ut sit sic̃ scͥptum est. Amice. ad quod
uenisti: Concedat᷑ ei tam̃ post abbatẽ
stare & benedic̾e. aut missas tenere.
si tamen iusserit ei abba. Sin alias
disciplinȩ regulari subditũ: & ma¬
gis humilitatis exempla oĩbꝰ det.
Et si forte ordinationis aut alicuiꝰ
rei causa fuerit inmonast̾io. illũ locum
attendat qnͣdo ing̾ssus : in monast̾iũ.
ñ illũ qui ei ꝓ reuerentia sac̾dotii con¬
cessus est. Clericoꝵ autẽ siqͥ eodem de-¬
sicłio monasti̾o sociari uoluerint loco
mediocri collocent᷑. Et ipsi tamen
si promittunt de obseruatione regule.
uel ꝓpͥa stabilitate. De MoNac his¬
iꝗuis monachus DeReGRiiiis.¬
suꝑ uenerit. si ꝓhospite uoluerit ha¬
bitare in monast̾io. & contentus fuerit

Expanded text:
quis de ordine sacerdotum in monasterio se suscipi rogaverit, non quidem citius ei assentiatur. Tamen si omnino perstiterit in hac supplicatione, sciat se omnem Regulae disciplinam servaturum. Nec aliquid ei relaxabitur, ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti ? Concedatur tamen ei post abbatem stare, et benedicere, et missas tenere, si tamen jusserit abbas: sin alias, disciplinae regulari subditum, et magis humilitatis exempla omnibus det. Et, si forte ordinationis, aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat, quando ingressus est monasterium; non illum qui pro reverentia sacerdotii concessus est. Clericorum autem si quis eodem desiderio monasterio voluerit sociari, loco mediocri collocetur; et ipse tamen si promittat de observatione Regulae, vel propria stabilitate. § Is monachus peregrinussupervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
de nobilib offert filiũ suum in
monast̾io. si ipse puer minore ȩtate
est. parentes eius faciant peticionẽ
quã supͣ diximꝰ. & cũ oblatione ipsã
peticionẽ & manũ pueri in uoluant
in palla altaris. & sic eũ offerant.
De reb autẽ suis auc in p̃senti petici-¬
one ꝓmictant subiureiurando.
aliquid dent. nec cͥbuant occasionẽ
habendi. Uelcerte si hoc face̾ nolu¬
erint. & aliquid offerre uoluerint
inelemosina monast̾i̾o ꝓ mercede sua.
faciant ex reb qͣs dare uolunt monastio
donationẽ. reseruato sibi si ita uoluer ⁊q̃
usu fructuario. Atq ita oĩa obstruant᷑.
ut nulla suspicio remaneat puero. ꝑ
quã deceptus ꝑire possit ꝙ absit. ꝙ¬

Expanded text:
de nobilibus offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerant. De rebus autem suis, aut in praesenti petitione promittant sub jurejurando, aliquando dent aut tribuant occasionem habendi: vel certe si hoc facere noluerint, et aliquid offerre voluerint in eleemosyna monasterio pro mercede sua, faciant ex rebus quas dare voluerint, monasterio donationem, reservato sibi si ita voluerint usufructuario. Atque ita omnia observantur, ut nulla suspicio remaneat puero, per quam deceptus perire possit quod absit
Abbreviated transcription (Latin):
Quodiens camen mnꝰ sint hospites. qͦs¬
uult de fr̃̾ib uocare: in ipsius sit po-¬
testate. Seniores tam̃ unũ aut duos
semꝑ cũ fr̾ib ÷ dimittendũ ꝓeuret:¬
rfices si sunt inmonasterio. cũ .luii.
omni humilitate faciant ipsas
artes. si ꝑmiserit abba. Quod si aliqͥs
exeis ex tollit᷑ ꝓscientia artis suȩ. eo
ꝙͣ uideat᷑ aliquid conferre monast̾io.
hic talis erigatur ab ipsa arte. et
denuo ꝑ eam ñ transeat. nͥ forte humi-¬
liato ei iterũ abba iubeat. Siquiduͦ
ex oꝑib artificũ uenundandũ est
uideant ipsi ꝑ quoꝵ manꝰ tͣnsigenda
sunt. ne aliquã fraudem p̃sumant
inferre. Memorent᷑ semꝑ annanie
& saphirȩ. ne forte mortem quã ilłi
incorꝑe ꝑtulerunt hanc isti uel om̃s
qui aliquã fraudem de reb monast̾ii
fecerint in anima patiant᷑. In ipsis
autẽ p̃ciis ñ surripiat auaritie malũ.
s semꝑ aliqͣntulum uiliꝰ detur̾ : qͣm
ab aluis secularibꝰ datur. ut in omnibꝰ

Expanded text:
Quoties tamen minus sunt hospites, qvult de fratribus vocare in ipsius sit potestate. Seniores tamen unum aut duos semper cum fratribus dimittendum prRomni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte mortem, quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab
Abbreviated transcription (Latin):
de faatrisus eͥ lõye Ab oratorio laborãt.
occurre hora cõpetenti ad oratoriũ.
& abba hoc ꝑpendit qr ita ÷: agant
ibidem opus di ubi oꝑant᷑. cũ tremore
diuino flestentes genua. Similit̃
& seruitutis ꝓensũ ñ negligant redde.¬

Expanded text:
DE FRATRIBUS QUI LONGE AB ORATORIO LABORANT, DE FRATRIBUS QUI LONGE AB ORATORIO LABORANT, occurrere hora competenti ad oratorium, et abbas hoc perpendit quia ita est, agant ibidem opus Dei ubi operantur, cum tremore divino flectentes genua. Similiteret servitutis pensum non negligant redde
Abbreviated transcription (Latin):
iee⁊ omĩ temꝑe uita monachi .xiX.¬
quadragesiȩ debet obseruati¬
oñe habere. tam̃ qr paucoꝵ est ista
urtꝰ : ideo suademus istis diebꝰ qua¬
dragesimȩ omĩ puritate uitã suã
custodire: om̃s pͥarit̾ negligentias
alioꝵ tempoꝵ his dieb sc̃is diluere.
Qđ tc̃ digne fit. si ab om̃ĩb uitiis tẽ¬
ꝑemꝰ. Drationi cũ fletib: lestioi
& cõpunstioni cordis: atq abstinen¬
tie oꝑam demꝰ. Ergo his diebꝰ auge¬
amus nob aliquid ad solitũ pensũ
seruitutis nr̃ȩ. orationes peculiares.
ciboꝵ & potus abstinentiam. & unꝰqͥsq
suꝑ mensurã sibi inlictam. aliquid̃
ꝓpria uoluntate cũ gaudio scĩ sp̃s
offerat deo. Idẽ subtrahat corpori
suo: de cibo. de potu. de somno. de
loquacitate. de scurilitate. & sp̃ualis
desiderii gaudio scm̃ pascha expectet.
Hoc ipsũ tam̃ ꝙ unꝰqͥsq offert abbati
tabit᷑ & uanȩ głȩ non mercedi. Ergo
cũ uoluntate abbatis oĩa agenda st̃.¬

Expanded text:
 tempore vita monachi Quadragesimae debeat observationem habere, tamen, quia paucorum est ista virtus, ideo suademus istis diebus Quadragesimae omni puritate vitam suam custodire, omnes pariter et negligentias aliorum temporum his diebus diluere. Quod tunc digne fit, si ab omnibus vitiis temperamus, orationi, fletibus, lectioni et compunctioni cordis, atque abstinentiae operam damus. Ergo his diebus augeamus nobis aliquid ad solitum pensum servitutis nostrae orationes peculiares, ciborum et potus abstinentiam: unusquisque super mensuram sibi indictam aliquid propria voluntate cum gaudio sancti Spiritus offerat Deo. Id est, subtrahat corpori suo de cibo, de potu, de somno, de loquacitate, de scurrilitate: et cum spiritalis desiderii gaudio sanctum Pascha exspectet. Hoc ipsum tamen quod unusquisque offert, abbati tabitur, non mercedi. Ergo cum voluntate abbatis omnia agenda s
Abbreviated transcription (Latin):
discedentib hospitib. inclinato da¬
xp̃s in eis ad oret᷑. qui & suscipitur.
Suscepti autẽ hospites ducantur ad
orationẽ ÷ & postea sedeat cũ eis pͥor.
aut cui iusserit ipse. Legat᷑ coram
hospite lex diuina. ut edificetur.
Et post hȩc om̃is ei exhibeat᷑ huma¬
nitas. Ieuiniũ a pͥore frangatur
ꝓpt̾ hospitẽ. nisi forte p̃cipuus sit dieᷤᷤ
leiunii: qui ñ possit uiolami. fr̃s aut̃
consuetudines ieriniorũ ꝓsequant᷑
Aquã inmanib abbas hospitibꝰ dec.

Expanded text:
discedentibus hospitibus inclinato cadiscedentibus hospitibus inclinato catus in eis adoretur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. Jejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui non possit violari. Fratres autem consuetudinem jejuniorum prosequantur. Aquam in manibus abb
Abbreviated transcription (Latin):
RAIORIUM hoc sit ꝙ dicitur:
nec ibi quicquã aliud geratur.
reuerentia deo. ut fr̃ qui forte sibi
peculiarit᷑ uult orare. non impedi-¬
atur alt̾iꝰ imꝓbitate.S & si alter
uult sibi fort̾e secretiꝰ orare. simpli¬
citer intret & oret. ñ inclamosa uoce.
s in lacrimis. & intentione cordis.
Ergo qui simile opus ñ facit. ñ ꝑmit¬
tatur explicito oꝑe di remorari in
oratorio. sic̃ dictũ est: ne alius in pe-¬
dim̃tũ patiatur. De HosPitIBUS¬
quia ipse dicturus est. Hospes fui:
& suscepistis me. Et om̃ib congrus
honor ex hibeat᷑. maxime domẽsticis
fidei & ꝑegͥnis. Ut gͦ nuntiatꝰ fuerit
hospes. occurrat᷑ eiꝰ a pͥore uel a fr̾ibꝰ.
cũ omĩ officio caritatis. Et pͥmitꝰ oreq̃¬
parit̾. & sic sibi socient᷑ in pace. Od̾
pacis osculũ ñ pͥus offerat᷑. nͥ oratioẽ
p̾missa. ꝓpt̾ illusiones diabolicas. In
ipsa autẽ salutacione. om̃is exhibeat᷑
humanitas. Om̃ibꝰ uenientib siu

Expanded text:
ratorium hoc sit, quod nec ibi quidquam aliud geratur ereverentia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed et si alter vult sibi forte secretius orare, simpliciter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, non permittatur explicito opere Dei remorari in oratorio sicut dictum est ne alius impedimentum patiatur. § IIiantur. Quia ipse dicturus est: Hospes fui, et suscepistis me . Et omnibus congruus honor exhibeatur, maxime domesticis fidei et peregrinis. Ut nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a Priore vel a fratribus cum omni officio charitatis; et primitus orent, et sic sibi socientur in pace. Quod pacis osculum non prius offeratur, nisi oratione praemissa, propter illusiones diabolicas. In ipsa autem salutatione omnis exhibeatur humilitas. Omnibus venientibus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
UllaieNus Liceat monacho neq pese
aparentib suis. neq aqͦ qm hominũ.
nec sibi inuicem litteras eulogias uel
quelibet munuscula acciꝑe. aut dare.¬
sine pͣcepto abbatis. Qđ si ȩtiã a paren¬
tib suis ei quicqͣm direstum fuerit. ñ
p̾sumat susciꝑe illud. nisi pͥus indicatũ¬
fuerit abbati. Quod si iusserit suscipi.
inabbatis sit potestate cui illud iubeat
dare. & ñ contristet᷑ fr̃ cui forte direc-¬
cũ fuerat. ut ñ det᷑ occasio diabolo.
Qui autẽ aliter p̃sumpserit. disciplinȩ
regulari subiaceat. Dẜ UeStiMen¬

Expanded text:
uit, liceat monacho nec a parentibus suis, nec a quoquam hominum, nec sibi invicem litteras, aut eulogias, vel quaelibet munuscula accisine praecepto abbatissae. Quod si etiam a parentibus suis ei quidquam directum fuerit, non praesumat suscipefuerit abbati. Quod si jusserit suscipi, in abbatis sit potestate, cui debeat illud dari. Et non contristetur frater, cui forte directum fuerit: ut non detur occasio diabolo. Qui autem aliter praesumpserit, disciplinae regulari subjaceat. Certe
Abbreviated transcription (Latin):
Neq fr̃ ad frem iungatur horis cõpe¬
tentib. Unĩco die lectioni uacent om̃s.
exceptis his qui uariis officiis deputati
sunt. Siquis uͦ ita negligens & desidi-¬
osus fuerit: ut ñ uelit aut ñ possit
meditari aut legere. iniungatur
infirmis aut delicatis. talis oꝑa auc
ars iniuingat᷑ ut nec otiosi sint. nec
uolentia laboris opprimantur. ut
effugentur. Quoꝵ in beullitas. ab
abbate consideranda est.

Expanded text:
Neque frater ad fratem jungatur horis incompeNeque frater ad fratem jungatur horis incompetentibus. Dominico die lectioni vacent omnes, exceptis his, qui variis officiis deputati sunt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, injungatur infirmis, aut delicatis talis opera aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ab abbate consideranda est.
Abbreviated transcription (Latin):
horȩ nonȩ disiungant ab oꝑe suo
singłi. & sint parati dum scd̾m
signum pulsau̾it. Post refestionẽ
autẽ uacent lectionibꝰ suis aut psal¬
mis. Inquadragesimȩ uͦ dieb a
manẽ usq ad t̾ciam plenã uacent
lectionib suis. & usq ad decimam¬
horã plenã oꝑent᷑ ꝙ eis iniungit᷑.
Inqͥb dieb quadragesimȩ :¬
accipiant omnes singulos codices
de bibliotheca qͦs ꝑ ordinẽ exinte-¬
gro legant. Qui cõdices incaput
quadragesimȩ dandi sunt. Ante
omnia sane deputet᷑ unꝰ aut duo
seniores. qui circumeant monas¬
teriũ : horis quib uacant fr̃s lecti¬
oni & uideant. ne forte inueniat᷑
fr̃ accidiosus : qui uacet otio aut
fabulis. & non est intentꝰ lectioni.
& ñ solũ sibi inutilis est: s etiam
alios extollit. Hic talis siꝙ absit
reꝑtus fuerit: corripiat᷑ semel. &
scdo. si ñ em̃dau̾it. correctioni regu¬
lari subiaceat. & talit̾ ut cęt̾i timȩant.

Expanded text:
horae nonae disjungant se ab opere suo horae nonae disjungant se ab opere suo singuli, et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem vacent lectionibus suis aut psalmis. In quadragesimae vero diebus, mane usque ad tertiam plenam vacent lectionibus suis: et usque ad undecimam plenam operentur, quod eis injungitur. In quibus diebus quadragesimae accipiant omnes singulos codices de biblotheca, quos per ordinem et integros legant. Qui codices in capite quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed et jam alios extollit. Hic talis si, quod absit, repertus fuerit corripiatur semel et secundo: si non emendaverit, correptioni regulari subjaceat taliter ut caeteri timeant.
Abbreviated transcription (Latin):
tiosrias mimica est amme. Et
ideo cęrtis temꝑibꝰ occupari debeq̃
fr̃s in labore manuũ: certis itm horis
idẽ. a pasc̾a usq ad calendas octobris.
mane exeuntes a pͥma usq ad horam
pene quartam laborent ꝙ necessarũ
fuerit. Abhora autẽ quart᷑a usq ad
horam quasi sextam : lestioni uacenł.
Post sextam autẽ surgentes amensã.
pausent in lectis suis cũ omĩ silentio.
aut forte qui uoluerit sibi legere sic
legat : ut aliũ non in quietet. Agat᷑
nona temꝑiꝰ mediante octaua hora.
& it̾m ꝙ faciendũ est: oꝑent᷑ usq ad
uesꝑum.Si autẽ necessitas loci aut
pauꝑtas exigerit ut ad fruges colligen
tunc ueri monachi sunt si labore ma¬
nuũ suarũ uiuunt sicut & patres
nr̃i & apłi. Omĩa tam̃ m̃surate fianͭ.
ꝓpt̾ pusillanimes. Akahendis autẽ
ostobris usq ad caput quadragesimȩ.
usq in horam scd̃am plenã lectioni
nonã om̃s in opus suũ laborent ꝙ eis
iniungitur. facto autẽ pͥmo signo

Expanded text:
tiositas inimica est animae, et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis  a Pascha usque ad Kalendas Octobris mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octava hora, et iterum quod faciendum est, operentur, usque ad vesperam, si autem necessitas loci, aut paupertas exegeritunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et apostoli. Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. A Kalendis autem Octobris usque ad caput quadragesimae usque ad horam secundam plenam lectioni nonam omnes in opus suum laborent, quod eis injungitur. Facto autem primo signo
Abbreviated transcription (Latin):
nouitius mox hunc uersũ. Suscipe
me dñe scd̃m eloquiũ tuũ & iuuam:
& non confundas me ab expestacione
mea. Quẽ u̾sũ omnis congregatio tcio¬
respondeat : adiungentes gła patri.
lunc ipse fr̃ nouitius ꝓsternatur sin¬
guloꝵ pedib ut orent ꝓ eo. etiã ex
illa hora incongregatione repudet᷑.
Res si qͣs habet aut eroget prius pau¬
ꝑibꝰ: aut facta solenniter donatiõe
conferat monasti̾o. nichil sibi reseruanᷤ
ex om̃ib: quippe. quia ex illa die nec
ꝓpͥi corporis potestatem se habiturum
sciat. Mox gͦ moratorio exuatur
& induatur reb monasteriĩ. Illa
autẽ uestim̃ta quib exutꝰ ÷ reponat᷑
inuestiario conseruanda. ut aliqͣndo
suad ente diabolo consenserit ut eg̾¬
diantur de monast̾io ꝙ absic : tõ
exutus rebus monastii ꝓiciatur: Illã
tam̃ peticionẽ eiꝰ quã de sup altari
abba tulit non recipiat.s in monast̾io

Expanded text:
novitius mox hunc versum: Suscipe novitius mox hunc versum: Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum, et vivam: et non confundas me ab exspectatione mea. Quem versum omnis congregatio respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat monasterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat. Mox ergo in oratorio exuatur  induatur rebus monasterii. Illa autem vestimenta quibus exutus est reponantur in vestiario conservanda, ut si aliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc exutus rebus monasterii projiciatur. Illam tamen petitionem, quam desuper altari abbas tulit, non recipiat, sed in monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
sex mensium circulũ relegatur ei re-¬
gula. ut sciat ad quod ingreditur.
& si ad huc stat. post quat tuor m̃ses
iterũ legat᷑ ei eadem regula. Et si
habita secũ delibatione ꝓmiserit
se omnia custodire. & tuncta sibi im¬
ꝑata seruare. tunc suscipiat᷑ in con-¬
gregatione. sciens se lege regulȩ
consticutũ. ꝙ ei ex illa die ñ liceat
egredi de monastĩo. nec collũ excut̾e
de subiugo regulȩ. quã subtam morosa
de lib̃atione licuit ei excusare aut
suscipere. Suscipiendus autẽ in ora-¬
torio corã om̃ib ꝑmittat destabili
tate sua. & conuersione moꝵ suoꝵ.
dum sciat quem irridet. De qͣ ꝓmis-¬
sione sua faciat peticionẽ ad nomen
scõꝵ quoꝵ reliquiȩ ibi sunt. & abbatis
p̾sentis. Qͣm peticionẽ manu sua scͥbat.
aut certe si ñ scit licteras. alter abeo
rogatus scribat. Et ille nouitiꝰ signũ
faciat. & manu sua eam suꝑ altare
ponat. Quã dũ posuerit. incipiat ipse

Expanded text:
sex mensium circulum relegatur ei Resex mensium circulum relegatur ei Regula, ut sciat ad quid ingreditur. Et si adhuc stat, post quatuor menses iterum ei legatur eadem Regula; et si habita secum deliberatione promiserit se omnia custodire, et cuncta sibi imperata servare; tunc recipiatur in congregatione, sciens se lege Regulae constitutum, quod ex illa die non liceat egredi de monasterio, nec collum excutere de sub jugo Regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuit ei excusare, aut suscipere. Suscipiendus autem in oratorio coram omnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum, et dum sciat quem irridet. De qua promissione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ouiter ueniens quis ad c̃u̾sionẽ.
non ei facilis tribuat᷑ ingressus:
sunt. Ergo si ueniens ꝑseuerauerit
pulsans. & illatas sibi iniurias &
difficultatẽ ingressus. post .iiiͦi. aut¬
.U. dies uisus fuerit patient̃ portare
& ꝑsistere peticioni sue: annuat᷑ ei
ingressus. & sit in cella hospitum
pauci dieb. Postea autẽ sit in cella
nouicioꝵ. ubi meditetur. & man¬
ducet. & dormiat. Et senior ei talis
deputet᷑. qͥ aptꝰ sit adlucrandas aĩas.
dat. & sollicitꝰ sit si reuera dm̃ q̃rit.
Si sollicitꝰ ÷ ad opus łĩ. ad obedientiã.
ad opꝓbria. Predicent᷑ ei omĩa dura
& aspera. ꝑ que itur addm̃. Et si ꝓmi¬
serit destabilitate sua ꝑ seuerantiam.
pͣ duoꝵ mensium circulum legatur ei
hȩc regula ꝑ ordinẽ. & dicatur ei. Ecce
lex sub qua militare uis. si potes obser¬
uare ingredere. siuͦ ñ poces: liber
discede. Si adhuc steterit. tunc ducat᷑
insupͣ dictam cellam nouitioꝵ. & it̾m
ꝓbetur in omni patientia. Et post

Expanded text:
oviter veniens quis ad conversionem, non ei facilis tribuatur ingressus,sunt . Ergo si veniens perseveraverit pulsans, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post ue dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebus. Postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas animas, dat; et sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura et aspera, per quae itur ad Deum. Et, si promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede. Si adhuc steterit, tunc ducatur in supra dictam cellam novitiorum, et iterum probetur in omni patientia. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
femoralia hi qui inuia diriguntur
de uestiario accipiant nouum. qui
reuertentes lota ibi restituant. Et
cucullȩ & tunice sint aliqͣnto his
Stram̃ta autẽ lestoꝵ sufficiant. matta.¬
& sagũ. lena. & capitale. Quȩ tam̃
lesta frequent᷑ ab abbate scrutanda
sunt. ꝓpt̃ opus peculiare ne mueni-¬
atur. Et sicui inuentũ fuerit qd̾
ab abb̃e ñ acceꝑit. grauissime discipli¬
nȩ subiaceat: & ut hoc uitiũ peculiariᷤ
radicitus amputet᷑: dentur ab abate
omĩa quȩ sunt necessaria. id .ẽ. cuculla.
tunica. pedules. calige. bracilȩ. cul¬
tellus. graphiũ. acus. mappula. ta¬
bule. ut omnes auferatur necessitatis
excusatio. Aquo tam̃ abbate semper
considet᷑ illa sententia actuũ apłoꝵ
quia dabatur singłis ꝓut nicuiq opꝰ
erat. Ita gͦ & abba consid̾et infirmi-¬
tates indigentiũ: ñ malam uoluntatẽ

Expanded text:
Femoralia hi qui in via diriguntur, Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes lota ibi restituant. Et cucullae et tunicae sint aliquanto a Stramenta autem lectorum sufficiant, matta, sagum, laena et capitale. Quae tamen lecta frequenter ab abbate scrutanda sunt propter opus peculiare, ne inveniatur. Et, si cui inventum fuerit, quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplie subjaceat. Et ut hoc vitium peculiaris radicitus amputetur, dentur ab abbate omnia quae sunt necessaria, id est, tunica, cuculla, pedules, caligae, bracile, cultellum, graphium, acus, mappula, tabulae, ut omnis auferatur necessitatis excusatio. A quo tamen abbate semper consideretur illa sententia Actuum apostolorum: Quia dabatur singulis, prout cuique opus erat . Ita ergo abbas consideret infirmitates indigentium, non malam voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
catem̃ ubi habitant ł aerũ temꝑi¬
em dentur. quia infrigidis regionibuᷤ
ampliꝰ indiget᷑. in calidis uͦ minus.
hȩc gͦ considatio penes ab batẽ est. Haᷤ cñ
mediocribꝰ locis suffic̾e̾ credimꝰ monachis
ꝑsingulos cucullã & tunicã: cucullã
in hieme uillosam. inestate purã aut
uetustam. & scapulare ꝓpt̾ oꝑa. In¬
dum̃ta pedũ pedules. & caligas. De
quarũ rerũ omnino colore. Aut gros¬
situdine. non causentur monachi. s
qͣles inueniri possunt in ꝓuintia qua
habitant. aut ꝙ uiliꝰ cõpati potest.
Abba autẽ de mensura p̾uideat. ut
non sint curta ipsa uestimenta uten-¬
tib ea: s mensurata. Accipientes
noua : uetera semꝑ reddant in p̃seqi.
reponenda inuestĩario ꝓpt̾ pauꝑes.
Sufficit enĩ monacho d̾uas tunicas &
duas cucullas hab̾e ꝓpt̾ nostes. et
ꝓpt̾ lauare ipsas res. Iam ꝙ supra
fuerit suꝑfluũ est: amputari debet.
Et pedulẽs: & ꝙ cunq est uetustũ:¬
semꝑ reddent dũ accipunt nouum.

Expanded text:
tatem ubi habitant, vel aerum temperiem dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur; in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est. Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis per singulos cucullam et tunicam: cucullam in hieme villosam, in aestate puram et vetustam; et scapulare propter opera. Indumenta pedum pedules et caligas. De quarum rerum omnium colore et grossitudine non causentur monachi, sed quales inveniri possunt in provincia qua habitant, aut quod vilius comparari potest. Abbas autem de mensura provideat, ut non sint curta ipsa vestimenta utentibus ea, sed mensurata. Accipientes nova, vetera semper reddant in praesenti reponenda in vestiario propter pauperes. Sufficit enim monacho duas tunicas et duas cucullas habere propter noctes et propter lavare ipsas res. Id quod supra fuerit, superfluum est: amputari debet. Et pedules, et quodcunque est vetustum reddant, dum accipiunt novum.
Abbreviated transcription (Latin):
Pauꝑum & ꝑegrinoꝵ maxime suscep¬
tionũ cura sollicite exħibeat᷑. quia
in ipsis magis xp̃s suscipit᷑. Nam
diuitũ terror. ipse sibi exigit honorẽ.
Coquina abbatis & hospitũ suꝑ sesit¬
ut incertis horis suꝑ uenientes hospiteᷤ.
qͥ nunqͣm desunt monastio: ñ inqͥeteq̃
tr̃s. In quã coqͥnam ad annũ ingredi¬
antur duo fu̾s: qui ipsũ officium bene
impleant. Quib ut indigent solatia
ministrentur. ut absq murmurati-¬
one seruiant. & itm quando occupa-¬
tionẽ minorẽ habent: ex eant ubi eis
imꝑat᷑ in oꝑa. Et non solũ in ipsis
s in om̃ib officiis monasterii ista sit
considatio : ut qͣndo indigent: solatia
accõmodent᷑ eis. Et it̾m qnͣdo uacaq¬
obediant imꝑanti. Item & cellam ho¬
spitũ habeat assignatã fr̃: cuiꝰ animã
timor dĩ possidet. ubi sint lesti straci
sufficienter: & domꝰ li a sapientib
sapient̃ administret᷑. Hospitib aut̃
cui ñ p̃cipit᷑. nullatenꝰ societur. neq¬

Expanded text:
Pauperum et peregrinorum maxime susceptioni cura sollicite exhibeatur: quia in ipsis magis Christus suscipitur. Nam divitum terror ipse sibi exigit honorem. Coquina abbatis et hospitum suut incertis horis supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bone impleant. Quibus, ut indigent, solatia administrentur; ut absque murmuratione serviant; et iterum, quando occupationem minorem habent, exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum ipsis, sed et omnibus officiis monasterii, sit ista consideratio, ut, quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum, quando vacaobediant imperatis. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possidet: ubi sint lecti strati sufficienter, et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non p
Abbreviated transcription (Latin):
De generibus monachoꝵ luita .I.
ONACNORUOꝰ QUATUOR ESSE
Grriera manifesiuan est.
Primũ cęnobitariũ: hoc est
monasteriale. mlitans subregula uel
abbate. De inde scd̃m genꝰ ÷ anachou-¬
tariũ id est heremitarũ. horũ qͥ non conul¬
sionis feruore nouitio: s monasterii pro¬
batione diuturna didicerint contͣ dia-¬
bolum multorũ solatio iam dosti pug¬
nare: & bene instrusti frat̾na exacie
ad singularẽ pugnã heremi securi
iam sine consolatione alt̾iꝰ. sola manu
sufficiunt. Terciũ uͦ monaohorũ te ter¬
rimum genus ÷ sarabaitarũ: qͥ nulla
regula apꝓbati exꝑientia magistra
sicut aurum fornacis.s inplũbi nat᷑a
mollier ad huc oꝑib seruantes seculo
fidem. ment̾i deo ꝑ tonsurã noscunt᷑.
Qui bini aut t̾ni aut certe singłi sine
pastore. ñ dñicis s suis manent inclusi
ouilib. ꝓ lege eis est desideriorũ uolup¬
tas. cũ quioquid putauerint uel elege¬
rint hoo dicunt scm. & ꝙ noluerint᷑

Expanded text:
 generibus monachorum. onachorum quatuor esse genera manifestum est: Primum coenobitarum, hoc est, monasteriale, militans sub regula vel abbate. Deinde secundum genus est anachoretarum, id est, eremitarum; horum qui non conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didicerunt contra diabolum multorum solatio jam docti pugnare, et bene instructi fraterna ex acie ad singularem pugnam eremi, secuti jam sine consolatione alterius, sola manu, sufficiunt. Tertium vero monachorum deterrimum genus est sarabaitarum, quregula approbati, et experientia magistra, sicut aurum fornacis; sed in plumbi natura molliti, adhuc factis servantes saeculo fidem, mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini aut terni, aut certe singuli, sine pastore non Dominicis, sed suis inclusi ovilibus, pro lege eis est desideriorum voluptas: cum quidquid putaverint, vel elegerint, hoc dicunt sanctum; et quod noluerint,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo omĩbꝰ caritas: una p̾beatur in
om̃ib scd̃m młrita disciplina. In
doctrina nãq sua abba: apłicam dę-¬
bet illam semꝑ formã seruare. in qͣ
dicit. Argue. obsecra. increpa: id est
miscens temꝑib temꝑa. t̾rorib blandi-¬
menta: dirum magistri. piũ patris
ostendat affectum. Ia÷ indisciplinatos
& inquietos debet duriꝰ arguere : obedi-¬
entes autẽ & mites & patientes. ut in me¬
liuis proficiant obsecrare. Negligentes
autẽ & contempnentes. ut increpet &
cormpiat admonemꝰ. Neq dissimulet
peccata delinquentiũ: s mox ut cepint
oriri radicitus eaut p̃ualet amputet.¬
memor ꝑicłi heli sac̃dotis de sylo. Et
honestiores quidẽ atq incelligibi les ani-¬
mos: pͥma uł scd̾̃a admonitione u̾bis
corͣpiat. Imꝓbos autẽ & duros ac suꝑbos
uel inobedientes. uerberũ uel corporis
castigatione in ipso initio peccati coherceat:
sciens scͥptũ. stultꝰ uerb̾ ñ corrigit᷑. Et it̾m.

Expanded text:
ab eo omnibus charitas, una praebeatur in ab eo omnibus charitas, una praebeatur in omnibus secundum merita disciplina. In doctrina namque sua abbas apostolicam debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durientes autem et mites et patientes, ut in melius proficiant, obsecrare. Negligentes vero et contemnentes ut increpet et corripiat, admonemus, neque dissimulet peccata delinquentium; sed mox ut coeperint oriri, radicitus ea ut pmemor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ agenda: ne aliis p̃dicans ipse reꝓbus
inueniatur. Neqͣndo illidicat deus
peccanti. quare tu enarras iusticias
meas. & assumis testam̃ meũ ꝑos tuũ:
luuͦ odisti disciplinã: & ꝓiecisti sermo¬
nes meos pͦ te. Et qͥ infratris tui oculo
festucã uidebas. in tuo trabem ñ uidisti.
Non ab eo ꝑ sona inmonastĩo discernat᷑:
non unꝰ plus amet᷑ quã alius. nisi quẽ
in bonis actib aut obedientia inuene¬
rit meliorẽ. Non p̃ponat᷑ ingenuus
exseruitio conuertendi : nisi forte aliqͦ
racionabilis causa existat. Qđ si ita
iusticia dictante abbati uisũ fuerit. &
decuiꝰ libet ordine id faciat. sinalias.
ꝓpͥa teneant loca. Quia siue seruus.
siue liber: om̃s in xp̃o unũ sumꝰ. &
sub uno dño ę̧qualem seruitutis mi¬
litiam baiilamus : quia ñ ÷ apud
hac parte apud ipsũ discernimur.
si meliores aliis in oꝑib bonis & hu¬
miles inueniamur. Ergo eqͣlis sit

Expanded text:
non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernatur, non unus plus alio ametur, nisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur ingenuus ex servitio convertenti, nisi alia rationabilis causa existat. Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus, et sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus : quia non est apud hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveniamur. Ergo aequalis sit
Abbreviated transcription (Latin):
dei facienda erit discussio. Sciatq abbas
culpȩ pastoris incumbere. quicqͥd in oubꝰ
pater familias utilitatis minus potuit
inuenire. Tantũ iterũ liber erit. ut si
inquietudo uel in obedienti gregi pasto¬
ris fuerit om̃is diligentia attͥbuta: &
morbidis earũ astibus unu̾isa fuerit
cura exhibita. pastor eoꝵ in iudicio
dñi absolutus: dicat cũ ꝓpħa dño.
Iusticiã tuã ñ abscondi incorde meo:
ueritatẽ tuam & salutare tuũ dixi.
Ipsi autẽ contem pnentes spreuerunt me.
Et tunc demũ in obedientib curȩ suȩ
ouibꝰ : pena sit eis p̃ualens ipsa mors.
Ergo cũ aliqͥs suscipit nom̃ abbatis: dup¬
plici debet doctrina suis p̃ẽe.discipłis
idẽ. omĩa bona & scã fastis ampliꝰ quã
uerbis ostendat. ut capacib discipulis
mandata dñi uerb̾ p̃ponat : duris uͦ¬
corde & simpliciorib : factis suis diuina
p̾cepta demonstret. Omĩa uͦ q̃ discipłis
docuerit esse contͣria. in suis factis indicet

Expanded text:
Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, quam verbis ostendat. Ut capacibus discipulis mandata Domini verbis proponat; duris vero et simplicioribus factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii ipsarũ omniũ ammarũ ÷ reddi¬
turꝰ dño rationẽ. sine dubio addita &
discussionẽ pastoris decreditis ouibus:
cũ de alienis rationiis cauet: reddatur
de suis sollicitus. Et cuł de admonitioĩbꝰ
suis em̃dationẽ aliis subministrat: ipse
efficiatur auitiis em̃datus.

Expanded text:
judicii ipsarum omnium animarum est reddijudicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendatus.
Abbreviated transcription (Latin):
cui płus cõmittit᷑. plus ab eo exigitur.
Sciatq quã difficilem & arduam rem
suscepit: regere animas & multorum
seruire morib & aliũ qͥdem blanduñtis.
aliũ increpationib. aliũ uͦ suasionibus.
St scd̃m uniꝰ cuiꝰq qualitatẽ ł intelligen¬
tiam. ita se oĩb confirͦmet & aptet: ut ñ
solũ detͥmenta gregis sibi cõmissi non¬
patiat᷑. uerũ in augmentacione boni gre-¬
gis gaudeat. Ante omĩa ne clissimulans
aut parupendens salutem animarum
sibi cõmissaꝵ: plus gerat sollicitudinẽ
de rebus tnsitoriis & t̾renis atq caducis.
Sed semꝑ cogitet qͥa animas suscipit
regendas. de quib & rationẽ redditurꝰ .ẽ.
Et ne causetur de minori force substantia:.
meminerit scͥptũ. Primũ querite regnũ
Et itm. Nichil deest timentib eũ. Sciatq
quia qui suscipit animas regendas: p̃pa¬
ret se ad rationẽ reddendam. Et qͣntũ
sub cura sua frum se habere scierit nu¬
merũ: agnoscat ꝓcerto quia indie

Expanded text:
cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium vero increpationibus, alium suasionibs, inquit, cujusque qualitatem vel intelligentiam ita se omnibus conformet et aptet, ut non solum detrimenta gregis sibi copatiatur, verum in augmentatione boni gregis gaudeat. Ante omnia ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die
Abbreviated transcription (Latin):
iext scriptũ. ẽ. Diuidebat᷑ singulis xxxiiii
mitatũ considãtio. Ubi qͥ minꝰ indiget.
agat deo gr̾as. & ñ contͥstet᷑. Qui uͦ plus in¬
ante omĩa: ne murmurationis malum
significatione appareat. Qđ si dep̃hensꝰ

Expanded text:
icut scriptum est: Dividebatur singulis, mitatum consideratio. Ubi, qui minus indiget, agat Deo gratias, et non contristetur: qui vero plus inAnte omnia ne murmurationis malum significatione appareat. Quod si deprehens
Abbreviated transcription (Latin):
lectis quat tuor. aut quinq foliis. ł qͣntũ
hora ꝑmittit. omnib in unũ occurren-¬
tib ꝑhanc moram lectionis. Siquis
forte inassignato sibi cõmisso fuerit
occupatꝰ occurrat. Om̃s gͦ inunum
positi cõpleant. Et exeuntes a cõple-¬
coriis. nulla sit licentia denuo cuiqꝗͣ
loqui aliquid. Qđ sintentꝰ fuerit qͥsꝗͣ¬
hanc p̃uaricari caciturnitatis regulã.
grauiori uindistȩ subiaceat. excepto
si necessitas hospitũ suꝑ uenerit : aut
forte abbas alicui aliquid usserit. Qd̃
tam̃ & ipsũ cũ sũma grauitate & mode¬
ratione. honestissimȩ fiat. De Hiis qͥ¬

Expanded text:
lectis quatuor aut quinque foliis, vel quantum lectis quatuor aut quinque foliis, vel quantum hora permittit, omnibus in unum occurrentibus per hanc moram flectionis. Si quis forte in assignato sibi commisso fuerit occupatus, occurrat. Omnes ergo in unum positi compleant. Et exeuntes a completoriis nulla sit licentia denuo cuiquam loqui aliquid. Quod si inventus fuerit quisquam praevaricari hanc taciturnitatis Regulam, graviori vindictae subjaceat: excepto si necessitas hospitum supervenerit, aut forte abbas alicui aliquid jusserit; quod tamen et ipsum cum summa gravitate et moderatione honestissime fiat. § II
Abbreviated transcription (Latin):
disponat. qͣlit̾ & anime saluentur.
Et ꝙ faciunt fr̃s. absq ulla mur-¬
muratione faciant. Ab idib autẽ
septembris usq ad caput qͣdrage-¬
simȩ ad nonã semꝑ reficiant. In
quadragesima uͦ usq in pascha. ad
uesꝑam reficiant. Ipsa autẽ uesꝑa
sic agatur. ut lum̃ lucerne ñ indi-¬
geant reficientes. s luce adhuc
diei omnia consum̃tur. S & om̃i
cemꝑe siue cęne siue siue refectionisᷤ
hora sic temꝑetur: ut cũ luce fiant
mni temꝑe silentium debent
studere monachi. maxime tam̃.
rexerint acęna. secleant om̃s in unũ¬
locũ. & legat unꝰ collationes uel uitaᷤᷤ
patrũ. aut certe aliquid ꝙ ed ificet
audientes. Non autẽ epaticũ aut
regũ. qr infirmis intellectibꝰ ñ erit
utile illa hora hanc scͥpturã audire.
aliis uͦ horis legantur. Si autem
ieunii clies fuerint. dicta uespera
paruo int̾uallo mox acreclant ad
lectionẽ collationũ ut diximꝰ. Et¬

Expanded text:
disponat, qualiter animae salventur, disponat, qualiter animae salventur, et quod faciunt fratres, absque justa murmuratione faciant. Ab idibus autem Septembris usque ad caput quadragesimae ad nonam semper reficiant. In quadragesima usque ad Pascha ad vesperam reficiant. Ipsa tamen vespera sic agatur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc diei omnia consummentur. Sed et omni tempore sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut cum luce fiant mni tempore silentio debent studere monachi, maxime tamen rexerint a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus Collationes vel Vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes; non autem Eptaticum, aut Regum quia infirmis intellectibus non erit utile illa hora hanc scripturam audire: aliis vero horis legantur. Si autem jejunii dies fuerit, dicta vespera, parvo intervallo mox accedant ad lectionem Collationum, ut diximus, et
Abbreviated transcription (Latin):
labor. aut ardor estatis ampliꝰ po¬
poscerit: in arbitͥo pͥoris consistat.
considerans in om̃ib ne surrepat¬
satietas aut ebrietas: licet legamꝰ om¬
nino uinũ monachoꝵ ñ. ẽẽ. Sed qͥa
nr̃is temꝑibꝰ id monachis ꝑsuaderi
ñ potest : saltim uel hoc consentiamꝰ.
ut ñ usq ad satietatẽ bibamꝰ s partiꝰ:
quia uinũ apostare facit ȩtiã sapien¬
tes. Ubi autẽ necessitas loci exposcit.¬
ut nec supͣ scripta mensura inueniri
possit. s multo minꝰ aut ex toto nichil:
ad monentes: ut absq murmurati¬
scõ pascna usq ad pentecosten.xl
ad sextam reficiant fr̃s. & ad sera
cgnent. Apentecosten autẽ tota estate
si labores agroꝵ ñ habent monachi.
aut nimietas ęstatis ñ ꝑtbet. qͣrta.
& sexta feria ieunent usq ad nonã.
reliquis dieb ad sextam prandeaÑ.
Que pͣndii sexta si oꝑa in agris habu¬
erint aut estatis feruor. nimiꝰ fuerit
continuanda erit. & in abbatis sic

Expanded text:
labor, aut ardor aestatis amplius polabor, aut ardor aestatis amplius poposcerit, in arbitrio prioris consistat, considerans in omnibus ne subrepatsatietas aut ebrietas, licet legamus vinino monachorum non esse. Sed quia nostris temporibus id monachis persuaderi non potest, saltem vel hoc consentiamus, ut non usque ad satietatem bibamus, sed parcius: quia vinum apostatare facit etiam sapientes. Ubi autem locut nec suprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut ex toto nihil, admonentes, ut absque murmuratio Pascha usque ad Pentecosten ad sextam reficiant fratres et sera coenent. A Pentecoste autem tota aestate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam. Reliquis vero diebus ad sextam prandeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, continuanda erit, et in abbatis sit