comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nocent t̾rã ꝙ plaustr̃em a sterilem rẽddant. Et ĩdeo qui intalib cul¬
curis seminauerit stuctuũ ex pectatõe frustrati. ñ se inhat parte be¬
atos estimant. s potius infelices ut pore qui suam omnino perdiderint
⁊ operam ⁊ impensam. S et in eo qd̾ ait. m̃uiiteus pẽdem boius ⁊ asm
contra legis edictũ logui iũdecur. cũ lex ꝑhibeat in boue ⁊ asmo simul
arandũ Quĩd ergo iugͣ ext̾iorẽ lut̾e sonũ stare nõ pocest. qd̾ dicitur
Beatus qui seminat suꝑ om̃s aquas ĩmutens pẽdem bouis ⁊ asimi. aliꝰ
nobis quereñdus est in hios sapĩe u̾bis intellectus uerꝰ ⁊ probabilis. atq
ip̃a dei sapientia dignus. Sũt enim alie quẽdam aque de quib de qui¬
b in appocalipsi angls̃ dei loquitur ad Iohãnrem ditẽs. Aquas quas
uidisti populi sũt ⁊ gentes ⁊ lingue. Et bñ humane uite cursꝰ ac
decurrentib ac tͣnͣseuntib comꝑatͣ. qui a fluũt ac transeũt uniu̾sa

Expanded text:
 necent terramque palustrem ac sterilem reddant. Et ideo qui in talibus culturis seminauerint, fructuum expectatione frustrati non se in hac parte beatos estimant, sed pocius infelices, utpote qui suam omnino perdiderint et operam et impensam. Sed et in eo quod ait: immittens pedem bouis et asini, contra legis edictum loqui uidetur, cum lex prohibeat in boue et asino simul arandum. Quia ergo iuxta exteriorem littere sonum stare non potest quod dicitur – beatus qui seminat super omnes aquas immittens pedem bouis et asini – alius nobis querendus est in his sapientie uerbis intellectus uerus et probabilis atque ipsa Dei sapientia dignus. 18. Sunt enim alie quedam aque, de quibus in Apocalypsi angelus 105r Dei loquitur ad Iohannem dicens: Aquas quas uidisti populi sunt et gentes et lingue. Et bene humane uite cursus aquis decurrentibus ac transeuntibus comparatur, quia fluunt ac transeunt uniuersa,
Abbreviated transcription (Latin):
Carminib circe socios mutauit ulixis frigĩdus inpratis. canta¬
do rupitiu. anguis. Ducite ab urbe domũ mea carmina ducite
daphm̃. Cernatibi hec ꝓͥmũ triplici distuicta colore. licia cuccĩt¬

Expanded text:
carminibus Circe socios mutauit Vlixis; frigidus in pratis cantacarminibus Circe socios mutauit Vlixis; frigidus in pratis cantando rumpitur anguis. Ducite ab urbe domum mea carmina ducite Daphnim! Terna tibi hȩc primum triplici distincta colore licia ci
Abbreviated transcription (Latin):
uirgilius igrto en eidos dydonẽ inducit talit̾ cõsorore sua lo¬
ꝓ̃tem. Cestor caraideos. ⁊ te gͥmana tuũq. Dusce caput magiciᷤᷤ
inuicã accingier aimis. Et de alia qua dam maga. ad eandem
sdrorẽ suam loquitur.sꝑans auchano illius carminese ab impatienti quo
ardde bã amore soluẽdam ip̃amq amoris Flãmã qua miserabisł de pas¬
cebatur insuũ amasiũm retorquendam. Hec se ca̾minib ꝓmitit sos¬
uere mentes quae uelit ast aliis. dur as inmut̾e curas. Gist̾e aquam
fliuuis ⁊ u̾tere sideraretro. Noctur nos q ciet maneus migrsre
iũdebut. Sub pedibus terram ⁊ descendere montib ornos. Sic ⁊ in
bucol aliam qͣñdam intreduat que apprio spreta marito. magias ar¬
tib ⁊ sacͥficio ueni facto. amorio sui incendiũ retorqt iñ conugẽ suu
⁊iseitont ilsũ indur at. Ait itaꝙ ad consiam malesici sui aucillam¬
caumina ⁊ucite daphĩ. Carmina uel celo possũt de duc̾e lunã

Expanded text:
irgilius in .iiiio. Eneidos Didonem inducit taliter cum sorore sua loquentem: Testor, cara, deos et te germana tuumque dulce caput. Magicis inuitam accingier armis. Et de alia quadam maga ad eandem sororem suam loquitur sperans archano illius carmine se se in marg. P. ab impatienti, quo ardebat, amore soluendam, ipsamque amoris flammam, qua miserabiliter depascebatur, in suum amasium retorquendam: Hec se carminibus promittit soluere mentes, quas uelit, ast aliis duras immittere curas, sistere aquam fluuiis et uertere sidera retro, nocturnosque ciet manes. Migrare uidebis sub pedibus terram et descendere montibus ornos. 37. Sic et in Bucolicis aliam quandam introducit, quȩ a proprio spreta marito, magicis artibus et sacrificio Veneri facto, amoris sui incendium retorquet in coniugem suum et se contra illum indurat. Ait itaque 114r ad consciam maleficii sui ancillcarmina ducite Daphnim! Carmina uel cȩlo possunt deducere lunam;
Abbreviated transcription (Latin):
quer es cinis mñ aqua. si superiecta fuint uertentur. Hec iux
lita suꝓsiciem nulla lege nature. fieri possunt. Et quidam ter¬
ua insapũdes ꝓhisita ratce u̾ti potest. Sũt em̃ sapłdeo ossa t̾re
similiter ⁊ ligna ꝑ uetustatem carie de molita atq corupta in
cierẽ hoc est inpuluerem ꝯutuntur Puluis emm aliqñ cini
uosicur ut ibi. me mẽto qr cinis es ĩd pli̾uo ⁊ incinerẽ id m
pusuerẽ ꝑeu̾teris. Por a lapĩdes in ligna. aut cineres maqm
poisse conu̾ti. nulla nat᷑a si ratio doc. Est itaq motphorita at
figurata soqutĩo qua ait. Tantã ingluuiem uitare uolẽteᷤᷤ
diu̾sis tegum̃tis eam occustare uitentur Quecũq igit᷑ moles

Expanded text:
cineres, cinis in aquam, si superiecta fuerint, uertentur. Hec iuxta cineres, cinis in aquam, si superiecta fuerint, uertentur. Hec iuxta litere superficiem nulla lege nature fieri possunt. Et quidem terra in lapides phisica ratione uerti potest. Sunt enim lapides ossa terre. Similiter et ligna per uetustatem carie demolita atque corrupta in cinerem, hoc est in puluerem conuertuntur. Puluis enim aliquando cinis uocatur, ut ibi: Memento, quia cinis es, id est puluis, et in cinerem, id est in puluerem, reuerteris. Porro, lapides in ligna aut cineres in aquam posse conuerti, nulla naturalis ratio docet. Est itaque metaforica ac figurata locutio, qua ait: Tantam ingluuiem uitare uolentes diuersis tegumentis eam occultare nitentur. Quecumque igitur moles
Abbreviated transcription (Latin):
tegunũ. Int̾fecto hongisto coronabitur auielius ambrosi Pa¬
cificab it nasciones.rest aurabit ecclãs s ueneno defficiet.
Succedet ei germanꝰ suus utͥ pendragon. cuius dies antici¬
pabuntur ueneno.Aderũt tante ꝑditiom postitui. quos aꝑcor¬
nubie deuorabit. Sic ergo fonces illi sup̾ius dicti secĩdus iu¬
dest actcius cõ mortifera eoꝵ ins liuues pectiferaq contagio
fuit parefacta. ilt̾is tegum̃tis eos occultare nitent it eoꝵ
cursum inhibere ac delere dinum. s ne quaꝙͣ. qr om̃s eoꝵ
conatꝰ incontrarium cẽdet. Noc est em̃ ꝙ sequitur. Q uecũ¬
ꝙ moleo suꝑpõita su̾it.sormã alt̾ius corꝑie recipiet. hõt est
Quẽt qͥd tõnaminis ac laboris assumẽt. ad os du añdos feraleᷤᷤ
fontiũ euisuo inpontrariũ conuertetur. unde exempsi causa
subaũgit. Terra nanq inlapĩdee sapides in ligna ligna muᷤ

Expanded text:
tegirnum: Interfecto Hengisto coronabitur Aurelius Ambrosius. Pategirnum: Interfecto Hengisto coronabitur Aurelius Ambrosius. Pacificabit nationes, restaurabit ecclesias, sed ueneno deficiet. Succedet ei germanus suus Vterpendragon, cuius dies anticipabuntur ueneno. Aderunt tante proditioni posteri tui, quos aper Cornubie deuorabit. Sic ergo fontes illi superius dicti, secundus uidelicet ac tercius, cum mortifera eorum ingluuies pesti111rferaque contagio fuerit patefacta, multis tegumentis eos occultare nitentur, id est eorum cursum inhibere ac delere dominium. Sed nequicquam, quia omnis eorum conatus in contrarium cedet. Hoc est enim quod sequitur: 31. Quecumque moles superposita fuerit, formam alterius corporis recipiet, hoc est: quicquid conaminis ac laboris assument ad obturandos ferales fontium cursus, in contrarium conuertetur. Vnde exempli causa subiungit: 32. Terra namque in lapides, lapides in ligna, ligna in
Abbreviated transcription (Latin):
cuor humanda. Sequitur danta ingliuem uitare uolentes. diu̾sis te
Bolent enĩ fontes cõ ueueno intoxicati. ⁊ mde nociui adq morti feri
uerbi gr̃a in eadem insula britannie legimꝰ accĩdisse. Cũ enim in ur¬
be uerolamii. utꝑendragom lecto nnfirmitas affixisset miserũt saxo¬
nes illo legatos iipauꝑe hĩtu. qui statũ curie diligent᷑ ex plorarent
Qui cũ totũ esse palatii. curiosissime didicissent. int̾ cet̾a cõꝑert̃
unũ qd̾ proditioni ip̾ius ꝑ elegerũt. Erat ꝓpe aulam fons incidis¬
sime aque quã patare solitus erat. cũ om̃s allios siquores ꝑ mn¬
firmitatis oagnitudine abhorreret. Fontẽ igitur nesandi ꝑdi¬
tores aggressi. anfecerũt eũ ueneno. ut ergo m̃de solito bibit
statim ex tinctus occubuit. Succubuerũt ⁊ ꝓost eum centũ curtͤ
homines. Donec fraude comꝑta cumulũ t̾re desuꝑ posuerũt
Micq est completa ꝓphetia melini ambrosii qua ait ad uor¬

Expanded text:
e Solent enim fontes cum ueneno intoxicati, et inde nociui atque mortiferi fuerbi gratia in eadem insula Britannie legimus accidisse. Cum enim in urbe Verolamii Vterpendragon lecto infirmitas affixisset, miserunt Saxones illo 110v legatos in paupere habitu, qui statum curie diligenter explorarent. Qui cum totum esse palatii curiosissime didicissent, inter cetera compererunt unum, quod proditioni ipsius preelegerunt. Erat prope aulam fons nitidissime aque, quam potare solitus erat, cum omnes alios liquores pro infirmitatis magnitudine abhorreret. Fontem igitur nefandi proditores aggressi infecerunt eum ueneno. Vt ergo inde solito bibit, statim extinctus occubuit. Succubuerunt et post eum centum circiter homines, donec fraude comperta cumulum terre desuper posuerunt. Sicque completa est prophetia Merlini Ambrosii, qua ait ad Vor
Abbreviated transcription (Latin):
rẽmirũ sit het sser possũt. productoq exemplo de sẏmone mago q̃
faustmianũ in symonio figura ulcerifecit. instodiorm erteto q̃
mansisia peminĩt eũ. Fuit in dieb ggorii sexti romanis pontificis
re auelia femina quedam. diues qiteẽ ⁊ bñ nata. smmaseficiis
seminas nulsi feda. sicut eius uite exitus decso. suit Elestiais¬
iñ masie mbuta autib augurioꝵ ñ inscia. guse ⁊ siuurie danta
nullĩ flagituis modatõnis aut temꝑantie f̾renũ sionẽs. Ecaũ
quadam die pranderet cornicusam. quã in desiciis. dom hasebat̃
nocasius soluto nescio quid cormcantẽ audnit. statmꝙ aistessuꝰ
de mani euis coeisit iustus expalluit. astos que gemitus imo
de pectore trahiens. hadie inꝯuit ad ultmiũ suecis. meũ pueni tara¬
coise fiodie ait iã ⁊ accipiã grande ico modis. Cũ pac t̃ pu enituar

Expanded text:
non mirum, si hec fieri possunt, productoque exemplo de Symone Mago, qui non mirum, si hec fieri possunt, productoque exemplo de Symone Mago, qui Faustinianum in Symonis figura uideri fecit, instructiorem de cetero in talibus redidit eum. 39. Fuit in diebus Gregorii sexti Romani pontificis in Anglia femina quedam diues quidem et bene nata, sed in maleficiis feminarum nulli secunda, sicut eius uite ex116ritus declarauit. Erat enim malis imbuta artibus, auguriorum non inscia, gulȩ et luxuriȩ dedita, nullum flagiciis moderationis aut temperantiȩ frenum imponens. Hec cum quadam die pranderet, corniculam quam in deliciis domus habebat, uocalius solito nescio quid cornicantem audiuit statimque cultellus de manu eius cecidit, uultus expalluit altosque gemitus imo de pectore trahens: “Hodie”, inquit, “ad ultimum sulcum meum peruenit aratrum, hodie audiam et accipiam gra
Abbreviated transcription (Latin):
tit ad ortus. Qtt̃ potuere ꝓati rãdios ⁊ lumine recto. sustinue¬
re diem iuite seruãtui. inusũ. Qui phebo cessero. iacẽt. sic pigni¬
ra gentie. p̃sisus ht̃ siquis tactos nõ horuit angues. Siquis donal
excubat hospitib contraq nocentia. moustra Psilus ad est ꝓplis
qui cũc romana se cutus. Castrasiml statui iussit tentoria ductor
nr̃ fastigium est. paulatin dissolutiꝰ haleri cepit. Qua ꝑpt̾ in cau¬
siorem nactito custodiam. abrupto soro effugiens inꝑrotinũ pacum
se pidiecit. ⁊ duitiꝰ mnqua uoluptatus. figuram sibi humanama ues¬
tituit. Custos abobuis sciscitãtus illũ q uestigiis isecutus. m¬
terrogat an uidisset asmũ. Refert ille se asmũ fuisse. mode homi¬
nẽ omnẽ ꝙ u cosũ expouit. Muatus famusus sad Rnm de uom
Insitantẽ papã confirmat petrue dãpnanꝰ .iii. ad mo d lutatꝰ

Expanded text:
tit ad ortus – qui potuere pati radios et lumine recto sustinuetit ad ortus – qui potuere pati radios et lumine recto sustinuere diem uite seruantur in usum, qui Phebo cessere, iacent –, sic pignora gentis Psillus habet, si quis tactos non horruit angues, si quis donatexcubat hospitibus contraque nocentia monstra Psillus adest populis. Qui tunc Romana secutus castra simul statui iussit tentoria ductor fastidium est, paulatim dissolutius haberi cepit. Quapropter incautiorem nactus custodiam abrupto loro effugiens in proximum lacum se proiecit et diutius in aqua uolutatus figuram sibi humanam restituit. Custos ab obuiis sciscitatus illumque uestigiis insecutus interrogat, an uidisset asinum. Refert ille se asinum fuisse, modo hominem, omnemque casum exponit. Miratus famulus ad dominum Dubitantem papam confirmat Petrus Damianus, uir admodum literatus,
Abbreviated transcription (Latin):
pentũ peste leduntur. adeo ut nõ sua tantũ cotentisalute. alienige¬
nam eciam gentẽ si suꝑuen̾t. ⁊ serpentiũ uirꝰ admiserit. medic
nũ ꝑissas regiones ductitaret excitũ ałdq in ĩd locoꝵ subito incids¬
set. sicut ꝓꝑrius eoꝵ poetalucanus. luculentius u̾sib explicat d¬
cens. ffinib extͥmis. sybie gens unica t̾ras incolit aseuo serpenti
innoria morsu. or armarĩce psili ꝑ lingua potentib herbis. Ipecu¬
or tutus. nulłũq amut̾e uirus. uł cantũ cessante potest natur ao¬
cor. iussit ut inmunes ixtis serpentib essent.profiũt in mẽ diis se¬
dem posuisse uenenis. Pax illis cũ morte data est fiducia canta
sangumis in t̾rã ꝓuus.cũ decidit infans. ne qua sit ex̾t̾ne uens
mistura timentes. Letifica dubios explorant aspĩe partus. Qt¬
p iouis uolut᷑. calido cũ puotulit ouo. implumes natos solis cõu¬

Expanded text:
pentium peste leduntur adeo ut non sua tantum contenti salute alienigepentium peste leduntur adeo ut non sua tantum contenti salute alienigenam etiam gentem, si superuenerit et serpentium uirus admiserit, medicanum per illas regiones ductitaret exercitum atque in id locorum subito incidisset, sicut proprius eorum poeta Lucanus luculentis uersibus explicat dicens: Finibus extremis Libiȩ gens unica terras incolit a seuo serpentum innoxia morsu, Marmaridȩ Psilli. Par lingua potentibus herbis, ipse cruor tutus nullumque admittere uirus uel cantu cessante potest. Natura locorum iussit ut immunes mixti serpentibus essent. Profuit in mediis sedem posuisse 112v uenenis: Pax illis cum morte data est. Fiducia tanta sanguinis, in terram paruus cum decidit infans, ne qua sit externe ueneris mixtura timentes letifica dubios explorant aspide partus. Utque Iouis uolucer, calido cum protulit ouo implumes natos solis conuer
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc ex urbe canit᷑nemoris elu̾minabitur puella. ut mẽdele cu¬
ram ad hibeat. Que ut om̃s artes inierit. solo anhelm suo fõ¬
tes nocuos sictabit. Antonomasice urbem istam ñ ex ꝓpua appella¬
tione s ex accidenti id ex nemore adiacenti designat. Qd canutũ
nemus antiquitis appellatũ. nc alio fort assis noĩe uocatum Ex hac
mẽdio mẽdesam im̃peñdat arte suanoxios fontes obturans ⁊
sictans qudd allii millus rerũ machinamẽtis nullo prorsus co¬
namine fac̾e que ant. Deniq̃ seguitur. Que ut om̃s artes in¬
ierit solo anchelitu suo fontes nocuos sictabit. Quib u̾bis insi¬
nuat puellam istã potenti arte u̾boꝵ incantationũ q carminib d
acturam.Sic enim marmaride psilli uenena serpentũ morsii cor¬
porib humanis infusa annelitu suo cohibent ne ꝑ corꝑis mẽ¬
bra satius diffũdantui. Hĩtat aũ istũd hoĩm geuꝰ in extremis fi¬
nib sibie. t̾ra serpentib pͣlena qui tñ misti serpẽtib. nullaser¬

Expanded text:
ut medelȩ curam adhibeat. Quȩ ut omnes artes inierit, solo anhelitu suo fontes nocuos siccabit. Antonomasice urbem istam non ex propria appellatione, sed ex accidenti, id est ex nemore adiacenti designat, quod Canutum nemus antiquitus appellatum, nunc alio fortassis nomine uocaturum uocatmedio medelam impendat arte sua noxios fontes obturans et siccans, quod alii nullis rerum machinamentis, nullo prorsus conamine facere queant. Denique sequitur: 34. Quȩ ut omnes artes inierit, solo anhelitu suo fontes nocuos siccabit. Quibus uerbis insinuat puellam istam potenti arte uerborum incantationumque 112r carminibus id acturam. Sic enim Marmaride Psilli uenena serpentum morsu corporibus humanis infusa anhelitu suo cohibent, ne per corporis membra latius diffundantur. Habitat autem istud hominum genus in extremis finibus Libiȩ, terra serpentibus plena. Qui tamen mixti serpentibus nulla ser
Abbreviated transcription (Latin):
q inposterũ reifamiliaris prouitentiamgerẽs. semꝑ ine gestare
manebit ⁊ tam ip̃e qũa sibi coessentes iugi omnium horroꝵ penu¬
ria ⁊ fame tabescent.Sic em̃ młti ꝑ insipientiam ⁊ uecordiam su¬
am. De amplissimis possessionib ad igͥ nominosã deuenerũt inopiã
ꝯc enĩ satis aꝑte significat. cũ sub ur̃xit dicens. Quilib de alt̾o
indeficientĩ same ꝑibit ⁊ infacie eius palor ⁊ horror sede bit. Po
rot̾cius inimĩcus pacis ⁊ belloꝵ amator erit. ita ut ppłm sibi sub-¬
iectũ. subita int̾mitione faciat int̾ire ⁊ cõminũ honore spulture
ut młtociens in reb bellicis accidere solet in morte carere. Q
erit occisoꝵ multitũdo. ut suꝑstites nõ sufficiant. ad corpora ne¬

Expanded text:
que in posterum rei familiaris prouidentiam gerens, semper in egestate que in posterum rei familiaris prouidentiam gerens, semper in egestate manebit et tam ipse quam sibi coessentes iugi omnium bonorum penuria et fame tabescent. Sic enim multi per insipientiam et uecordiam suam de amplissimis possessionibus ad ignominiosam deuenerunt inopiam. Hoc enim satis aperte significat quod quod Pf; cum indeficienti fame peribit et in facie eius pallor et horror sedebit. 29. Porro tercius inimicus pacis et bellorum amator erit, ita ut populum sibi subiectum subita internicione faciat interire, et communi honore sepulture, ut multociens in rebus bellicis accidere solet, in morte carere. Querit occisorum multitudo, ut superstites non sufficiant ad corpora
Abbreviated transcription (Latin):
bũt. Noc est ut diximꝰ treo in pdicta ciuitate nascentur in fauces
qui cũ adoleuerint ⁊ guasi influuios tres uixͣ datã defontib simi¬
licũdinem fuerm̃t diriuati. tocius insule regnũ. int̾s sibi diutdent
principatus. uerũ magna ase inuicem ⁊ moꝵ ⁊ actuũ dissimilitu¬
Sine mlt̾a que diu̾sitate distabt̃ Ram unus eoꝵ tanquam iur bon
⁊ sapiens. cultor ꝙ Iusticie ⁊ ꝑacis amator gentẽ suam cũ młta d¬
ligentia ⁊ equitate tractabit. uñ tam ĩp̃e quã ppłs sibi subiectus ꝓ¬
fũda pace fruentur ⁊ quasi songiori uita g aude bũt incolumes. ĩtt
ut nulło befloꝵ langore gr aueti nulso tumultuũ turbine int̾ cepti
parcarũ fila ante scatutas uiuendimetas / ab rũpere compellantur. Et
nienti langore grauabitur Et uͦ sed̾s insipient̾ uni usar dilapĩdas̃
⁊ quasi imbaratrũ qt᷑ dam sculte ꝑdigalitatis effuntẽs nullam¬

Expanded text:
bunt, hoc est ut diximus: Tres in predicta ciuitate nascentur infantes, bunt, hoc est ut diximus: Tres in predicta ciuitate nascentur infantes, qui cum adoleuerint et quasi in fluuios tres – iuxta datam de fontibus similitudinem – fuerint diriuati, totius insulȩ regnum in tres sibi diuident principatus. Verum 109v magna a se inuicem et morum et actuum dissimilitudine multaque diuersitate distabunt. Nam unus eorum, tanquam uir bonus et sapiens cultorque iusticie et pacis amator, gentem suam cum multa diligentia et equitate tractabit. Vnde tam ipse quam populus sibi subiectus profunda pace fruentur et quasi longiori uita gaudebunt incolumes, ita ut nullo bellorum languore grauati, nullo tumultuum turbine intercepti, Parcarum fila ante statutas uiuendi metas abrumpere compellantur. Et sa dilapidans, et quasi in baratrum quoddam stulte prodigalitatis effundens, nullam
Abbreviated transcription (Latin):
gnam inier̃t inqua int̾fecto geta bassianus iuõlato iure natiue regni mo¬
narchiam solus optinuit. Et hec omnia regnantib ad huc in insula
buitonib euener̃t ut tociẽs regnũ implur es diuideretur heredes. Nõ
cũ cepissent regnare saxones angli in regno nõ suo anno uidelici dñ¬
ce incarnationis. de .lx. inplures tam̃ reges diuisa est t̾ra unius qnͣ¬
dam corone ꝑ.ccc. ⁊ eo amplius annos usq ad tempora e thelescam
qui monarcia tocius insule solus optinuit. Ceptͥ aũ regnare anno
iudmce m̃carnationis decet.xxiiii. Nũc ad ꝓꝑhetie seriem reu̾tamur
nemo aũ succẽseat si ꝑ utilitate ⁊ erudictione legentium ⁊ maximo
coꝵ qui historias uł nõ legr̃t uł in usũ ñ hñt suscepte ex planatiõis
occasione tanta de historiis atteximꝰ ut solempnẽ int̾ p̾tis mõcũ. ee
gratas compendiose breuitatis metas excedere uideamui. Cyes
in urse Guintonia fontes erũpẽt quoꝵ riuuli. insulã inties portione̾ seca¬

Expanded text:
gnam inierunt, in qua interfecto Geta Bassianus uiolato iure nature regni monarchiam solus obtinuit. Et hec omnia regnantibus adhuc in insula Britonibus euenerunt, ut tociens regnum in plures diuideretur heredes. Non cum cepissent regnare Saxones Angli in regno non suo, anno uidelicet dominice incarnationis .dclx., in plures tamen reges diuisa est terra unius quondam corone per .ccc. et eo amplius annos, usque ad tempora Ethelstani, qui monarchiam tocius insule solus obtinuit. Cepit autem regnare anno dominice incarnationis .d.cccc.xx.iiij. – Nunc ad prophetie seriem reuertamur. Nemo autem succenseat, si pro utilitate et eruditione legentium et maxime eorum, qui hystorias uel non legerunt uel in usu non habent, suscepte explanationis occasione tanta de hystoriis atteximus, ut sollempnem interpretis modum et gratas conpendiose breuitatis metas excedere uideamur: 27. Tres in urbe Guintonia fontes erumpent, quorum riuuli insulam in tres portiones seca
Abbreviated transcription (Latin):
panis ip̃e ꝑ oĩa orbis t̾rarũ flumi na ⁊ maria deportacus ex alia mũ
diꝑce tandem asiqn redeat ad locũ ubi fuit mussus ut it̾m amutente
mueniat᷑ trecipiatur: quo facilius est iordanem fluuiũ de auo cõ¬
quas nõ ego sedhanglu̾s int̾pretatur populos ⁊ gentes ⁊ linguas ut
eas pane uite ⁊ intellectus quia reuera post mlt̾a tempora mueniet
ticia edentes ⁊ bibentes suꝑmesã xp̃i in regno euis sicut ip̃e prrisito
mebriati ab ub̾tate domus dei ⁊ torente uosuptatis eius. ꝓottati piõ¬

Expanded text:
tatus ex alia mundi parte tandem aliquando redeat ad locum ubi fuerit missus, ut iterum a mittente inueniatur et recipiatur? Quo facilius est Iordanem fluuium denuo conquas non ego sed angelus interpretatur populos et gentes et linguas, uteas pane uite et intellectus, quia reuera post multa tempora inuenietticia, edentes et bibentes super mensam Christi in regno eius, sicut ipse promisit, inebriati ab ubertate domus Dei et torrente uoluptatis eius potati. Proi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuõdam meo miferabisi fato demoniacis semꝑartib inscrululi
ẽs e uicior oninũ sentina ego issecebiarum magistra. Er atitt
go uoe ꝙ mat̾na ubena si quam uobio fitce siquai pictas ut mea¬
a sastẽ curetis alleuiarẽ su ꝓpsicia. ⁊ te anima quidem sententra
prosatam nõ reuocabitis corpus aũ forsicã hoc modo seputento.
cũ mortua fuerosinsiuite me m̃ corio cerumo. ⁊ in sarcophago sa¬
puem sensus caithenis fcuper ⁊ magnĩs drcũdate Qningut¬
pmtd clerici ꝓsalsant noctib trib cuca pheretrũ meũ ⁊totude
presbiteri trib simlit dieb missao celebrent contra feroces de

Expanded text:
quodam meo miserabili fato demoniacis semper artibus inseruiui, ego uiciorum omnium sentina, ego illecebrarum magistra. Erat tamego uos per materna ubera, si qua in uobis fides, si qua pietas, ut mea saltem curetis alleuiare supplicia. Et de anima quidem sententiam prolatam non reuocabitis, corpus autem forsitan hoc modo seruabitis: Cum mortua fuero, insuite me in corio ceruino et in sarcofago lapidem tribus cathenis ferreis et magnis circundate. Quinquaginta clerici psallant noctibus tribus circa pheretrum meum et totidem presbiteri tribus similiter diebus missas celebrent contra feroces de
Abbreviated transcription (Latin):
quecũq illa erit. tam potentib efficasib q artib inbuendã / cũ
ꝓhitonicis ac magitis. ingromãticis. q caminib feminaꝵ loqũ¬

Expanded text:
quecumque illa erit, tam potentibus efficacibusque artibus imbuendam, cum quecumque illa erit, tam potentibus efficacibusque artibus imbuendam, cum phitonicis ac magicis nigromanticisque carminibus feminarum locun
Abbreviated transcription (Latin):
Prmũ qua ualli spatiũ contendit mienas Ex purgat tantu. u̾bio¬
q fugantib angues ultima castroꝵ mẽdicatus cucuit ignis. Sic
racula gentis. Psilloꝵ q potẽs. et rapti pugna ueneni. Lam pͥmun
tacta. desmat menbra saluia. Qd̾ cohibet iurꝰ retin q in corpore pe¬
stem Pluriia tũc uoluit.spumanti carmina liñgua. Nui mure cõ¬
tinuo nec dant supiria cursus. Sa pe qui demͣ nigris inserta mẽdul¬
lis. Ex cantata fugit. ac si qd̾ t̾rcdius aũdit. Uirus ⁊ illicitũ iussũ ꝙ
exire repugnat. Tũc suꝑiconbens. pallentia wln̾a lambit. Ore ue¬
nena trahens ⁊ siccat dentib artus. Extractam q tenẽs geltos de
corpore pestem Ex ciuus iurus morsu manauerit anguis.Iam pron
iuuentus. Auxiliolate squalentib extat in aruis. Hec anobis
dicta. pro eo qd̾ dictũ est puellam illam solo ambelitu. fontes nocuos
siccaturã in pͥsenti opusculo hũc teneãt locũ Nec mirũ puellamillã

Expanded text:
primum, qua ualli spacium contendit, harenas expurgat cantu uerbisque fugantibus angues. Vltima castrorum medicatus circuit ignis. Sic racula gentis Psillorumque potens et rapti pugna ueneni. Nam primum tacta 113r designat membra saliua, que cohibet uirus retinetque in corpore pestem; plurima tunc uoluit spumanti carmina lingua murmure continuo, nec dant suspiria cursus sepe quidem pestis nigris inserta medullis excantata fugit; at si quod tardius audit uirus et elicitum iussumque exire repugnat, tunc super incumbens pallentia uulnera lambit ore uenena trahens et sicat dentibus artus extractamque tenens gelido de corpore pestem ex cuius uirus morsu manauerit anguis iam prompiuuentus auxilio late squalentibus extat in aruis. Hec a nobis dicta pro eo, quod dictum est puellam illam solo anhelitu fontes nocuos siccaturam, in presenti opusculo hunc teneant locum. Nec mirum puellam illam,
Abbreviated transcription (Latin):
tran sutũ matuaret NInuasam gͥ angliã ceyit cedib ⁊ rapmis urg̃e. sed ñ in lonaũ
gninsus in quci ficatoe bte mapie duitã effudit dicit᷑ aut̃ qd t̾ram sã e daiudi de panti

Expanded text:
transitum maturaret. Inuasam igitur Angliam, cepit cedibus et rapinis urgere. Sed non in longum transitum maturaret. Inuasam igitur Angliam, cepit cedibus et rapinis urgere. Sed non in longum gauisus. In purif
Abbreviated transcription (Latin):
quan auito ⁊ Anglia qua bellico iure optinebat bellumn traustulit in sueuos danio¬
xxi. ꝙ̃ libre post ñ młto. xx̃p. apense sic upx̃ ꝓpheciam oꝰerlmi: aquils flois t̾re mete¬
bat len quondam cespitis fruitus absumens ⁊ regnĩ eyulentissimũ añ. suis opib ediu¬
tiis ethaurieno ⁊ emungens. Sec ñdum maloꝵ finis. Nam danoꝵ nciaments su¬
anuo danomas chientex ainimatꝰ ut angsiam ppet̾et sue potestati etm ficili negotio sb̃.
iectiur  precsaran emi esse pat̾am ⁊ opimam. s regẽ sterte. ut pote hoiem fardunur
uino stũdenten mnicħ ꝙͥ om̃ino derebus bellicis cogitantem. ⁊ idec ddiosum sitis ndiculum
aliems duces mfidos prenintiales ignauos ⁊ pͥmo lituoꝵ stridore cessuros. Erat
aut suan õ sangͥne pconus. ni młto er hortam̃to opus fuit̃. quin seatim nauib paratis

Expanded text:
quam auito et Anglia, quam bellico iure optinebat, bellum transtulit in Sueuos, Daniquam auito et Anglia, quam bellico iure optinebat, bellum transtulit in Sueuos, Danimilia libre post non multo .xxxta. appense. Sic iuxta prophetiam Merlini aquilo flores terrȩ metebat leti quondam cespitis fructus absumens et regnum opulentissimum ante suis opibus et diuiciis exhauriens et emungens. Sed necdum malorum finis. 20. Nam Danorum incitamentis Suanus, Danomarchiȩ rex, animatus, ut Angliam peteret sue iecturus: Preclaram enim esse patriam et opimam, sed regem stertere utpote hominem luxurie et uino studentem nichilque omnino de rebus bellicis cogitantem et ideo odiosum suis, ridiculum alienis; duces infidos, prouinciales ignauos et primo lituorum stridore cessuros. Erat autem Suanus in sanguinem pronus, nec multo ei hortamento opus fuit, quin statim nauibus paratis
Abbreviated transcription (Latin):
oia pene infiri se aispiciat totiue anglie monast̾ia. Corpus bã elfegi apd̃ sc̃m p̾alilum
londoniẽ ut supius diximꝰ tumłatum. suis manib inde leuauit̾ et cantutiã cũ honore
Q deberit̃ ⁊ ueneratõe remisit. Wintonie maxĩe munificentis sue magiuficontiam
demostrauit᷑ ubi tanta intulit maiori eccẽ. ut moles aur ⁊ argent. stupefaciant adue-¬
naꝵ aiãs qui nusquam tale suidert᷑. Splendor gemaꝵ reu̾be̾t inauentiũ ocłos. Qum etlã
ad pranisinarmas ecclias munera młta ⁊ magna mittebat ⁊ maxĩe caruotũ að ectiam
see dei gennt̾cis marie faciebat aũ hec m̃ã suggestu emine uxoris sue q̃ sanctita te tob¬
diga thesauros Regis libent̾ in talib effundebat. dum ille dira meditur etur plia lont¬
om̃qs ⁊ ext̾as natõnes. Nam nescia eius uirtus stare loco nec contenta dunomar chã

Expanded text:
omnia pene infra se aspiciat tocius Angliȩ monasteria. Corpus beati Elfegi apud sanctum Paulum omnia pene infra se aspiciat tocius Angliȩ monasteria. Corpus beati Elfegi apud sanctum Paulum Londoniȩ, ut superius diximus, tumulatum, suis manibus inde leuauit et Cantuariam cum honore, quo debuit, et ueneratione remisit. Wintonie maxime munificentie suȩ magnificentiam demonstrauit, ubi tanta intulit maiori ȩcclesiȩ, ut moles auri et argenti stupefaciant aduenarum animos, qui nusquam tale uiderunt, splendor gemmarum reuerberet intuentium oculos. Quin etiam ad transmarinas ȩcclesias munera multa et magna mittebat et maxime Carnotum ad ecclesiam sancte Dei Genitricis Marie. Faciebat autem hec omnia suggestu Emme, uxoris suȩ, quȩ sanctitate prodiga thesauros regis libenter in talibus effundebat, dum ille dira meditaretur prelia in longinquas et exteras nationes. Nam nescia eius uirtus stare loco, nec contenta Danomarchia,
Abbreviated transcription (Latin):
auc̃toritas cũ mͥ sꝑuenda ni esset. fea qd iussit. hec igit᷑ mͥ apologie locodicta.tam de pret̾ita
me. quam de futura ꝓlipitate apud oscitantes nrõs leccores excusent. Et de hoc satis nũe
seguentia uideamꝰ. Cũ enĩ dixisset. tũc exurget in illum aqͥlo ⁊ flores quos Sephius ꝓcre-¬
auit̃ eripiet adiecit ⁊ ait. Erit de auratõ in templis nͨ aicum̃ gladioꝵ cessabit. Enuto
eruta reꝑauit᷑ loca om̃ĩa m̃ guib ꝓugnau̾at. eccl̃iis insigniuit ministros instituit qui
Edmundi. quem clamint̾ fec̾unt. yͥmi dicõ. ⁊ sciꝰ aedmundi. Nam fu̾u̾nt trrs edmundi
diu̾ẜ tpr̃ib in anglia reges. basilicam añiositate regia conscruxit falbatem ⁊ monachos
instituit predia magna ⁊ magiufica dedit. opus tale fi fecit᷑: s locũita diteruit. ut

Expanded text:
auctoritas, cum mihi spernenda non esset, feci quod iussit. Hec igitur mihi apologie loco dicta, tam de preterita auctoritas, cum mihi spernenda non esset, feci quod iussit. Hec igitur mihi apologie loco dicta, tam de preterita me quam de futura prolixitate apud oscitantes nostros lectores excusent. Et de hoc satis, nunc sequentia uideamus. Cum enim dixisset: Tunc exurget in illum aquilo et flores, quos zephirus procreauit, eripiet, adiecit et ait: 25. Erit deauratio in templis nec acumen gladiorum cessabit. Cnuto eruta, reparauit. Loca omnia, in quibus pugnauerat, ȩcclesiis insigniuit, ministros instituit, quiEdmundi, quem Dani interfecerunt – primi dico et sancti Edmundi, nam fuerunt tres Edmundi diuersis temporibus in Anglia reges – basilicam animositate regia construxit, abbatem et monachos instituit, predia magna et magnifica dedit. Opus tale fieri fecit et locum ita ditauit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
intelligaut. Ego aũ cũ nuper̃ Merlini ora cła exponendo breuitati studerem adeo ut tam eiꝰ
ꝓphetias quã eaꝑd int̾pretatõem usq ad tempr̃a urã in uno ꝯͣt̾none ꝑ modi co compegissem inqͥdem
satis aꝑte. sed historiaꝵ britãntice ⁊ saxonice gentis ignaris nimis inuolute atq obscure ux
illud oratiibreuis ẽẽ laboro obscurus fio. Albas quidam de ordie nr̃o uir lutatus ⁊ in scrycur̃
admodum eruditus ⁊ eloquens. opuscl̃n illud de manu nra arrneus. libentissime quidem
e studiosissime legit. sed tante breuitaci offensus cexit rogare obnixius. qt ad intelligen¬
tiam oĩun legentiũ. ⁊ maxiie eoꝵ ꝯͥillius gentis hiscorias ñ legissent. oĩa replicando. sin-¬
gula ꝙ̃ capitła plena ꝙͣntum satis ẽẽ uide̾tur̃ historiarũ narratõem elucidarem. Ciuus

Expanded text:
intelligant. Ego autem, cum nuper Merlini oracula exponendo breuitati studerem, adeo ut tam eius intelligant. Ego autem, cum nuper Merlini oracula exponendo breuitati studerem, adeo ut tam eius prophetias quam earum interpretacionem usque ad tempora nostra in uno quaternione permodico conpegissem – mihi quidem satis aperte, sed hystoriarum Britannice et Saxonice gentis ignaris nimis inuolute atque obscure iuxta illud Oratii: Breuis esse laboro, obscurus fio – abbas quidam de ordine nostro, uir litteratus et in scripturis admodum eruditus et eloquens, opusculum illud de manu nostra arripiens libentissime quidem ac studiosissime legit, sed tante breuitati offensus cepit rogare obnixius, quatinus ad intelligentiam omnium legentium et maxime eorum, qui illius gentis hystorias non legissent, omnia replicando singula queque capitula plena, quantum satis esse uideretur, hystoriarum narratione elucidarem. Cuius
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. Et pͥmo quidem defectores ⁊ groditores Edmundi cepit horre ⁊ here despeccui
unde Edricus ꝙ̃ digne infamare ñ possum arte ꝯͣ młtos circunuen̾at ip̃e qͦ or cũuen
putidum sp̃m transmisit ad inferos. Nam orta qͣdam simłate int̾ ip̃m ⁊ regem dũ aspiꝰ
loquerentur̃ ille quasi fidutia mitorũ cepit bñficia sua regi imꝓperare dicens. Edmud
me. ut pote qui ꝓpriũ dũm tuũ in frẽm mͥ confederatũ occideris. Sanguis tuus super
caput tuũ. qr os tuũ locutũ est contͣ te qui misisti manũ in xp̃m dnĩ. Mox ne tumultus
tatus. indignã uitã digna morte finiuit. hus a nob̃̾ ꝓlixiꝰ. forsitan qͣm multu uellent
explicitis. ad licc̾am redeamꝰ pͥus tñ ip̃ius ꝓlixatis reddita ratõe. maxĩo ꝓpt̾ fascidiosos
leccores qͥ ad pͥmũ lectoĩs mitiũ nauseantes. Añ pene desiderant fiuem. quã pͥncipiũ plene

Expanded text:
posuit. Et primo quidem defectores et proditores Edmundi cepit horrere et habere despectui. Vnde Edricus, quem digne infamare non possum, arte, qua multos circonuenerat, ipse quoque circonuentus putidum spiritum transmisit ad inferos. Nam orta quadam simultate inter ipsum et regem, dum asperius loquerentur, ille quasi fiducia meritorum cepit beneficia sua regi improperare dicens: “Edmundum me, utpote qui proprium dominum tuum et fratrem mihi confederatum occideris. Sanguis tuus super caput tuum, quia os tuum locutum est contra te, qui misisti manum in christum Domini.” Mox – ne tumultus tatus – indignam uitam digna morte finiuit. 24. His a nobis prolixius forsitan quam multi uellent explicitis, ad litteram redeamus, prius tamen ipsius prolixitatis reddita ratione maxime propter fastidiosos lectores, qui ad primum lectionis inicium nauseantes, ante pene desiderant finem, quam principium plene
Abbreviated transcription (Latin):
pici deachanis dicit illam de qͦ suꝑius satis locuci sumus. quã uidł excuerit mn elfred¬
fren eduardi regis sui illum lumi nib orbando ⁊ in cõmilitones eiũs ⁊ sotios illos
rra sos ie decanando. Cuius impietatis incentor ⁊ ductor goduumꝰ cames offastrangula¬
tus ustas elfredo mñ euria regio eduard. soluit inferias. cnon salũ dũ godaltru n
liberos ñ heret e nefandi Goduuini fisios nualesce concupiscãti p̃fato pillo exmatuo¬

Expanded text:
nici draconis dicit illam, de qua superius satis locuti sumus satis locuti nici draconis dicit illam, de qua superius satis locuti sumus satis locuti fratrem Eduardi regis sui, illum luminibus orbando et in conmilitones eius et socios, illos irrisorie decimando. Cuius impietatis incentor et auctor Goduuinus comes offa strangulatus iustas Elfredo in curia regis Eduardi soluit inferias. Non solum autem Goduuinus in liberos non haberet, et nefandi Goduuini filios inualescere conspiceret, prefato Wilelmo ex mat
Abbreviated transcription (Latin):
eduardo rege luudoniẽ ip̃o die excorta a pͥncipib fide. regni dyadema uiolentarripuit
Cui de regia scirpe ñ esset. nͥ ꝙrex eduarduo sororẽ eius habebat uxorem. Quã tñ
Rextasi arte tractabat ut nec choro amou̾et. nec carnale cõmertiũ cũ ea habaret
celaberrime fertur̾. ip̃m uirginem usq ad diem uite sue sultimũ ꝑmansisse. sluĩc ad
sictam redeundũ. uidebit tandem paulisꝑ g̾manici subaudi dracho sed decimatio
neustre nocebit. Et addit᷑.Popło namq ĩ ligno ⁊ ferreis tunicis suꝑueiẽt qͥ um̃¬
dictum de neqͥtia eius sumet. popłm significat normãnoꝵ qͥm tuuas ferreis.i dest
loricis ⁊ ligno. hoc est cũtis ⁊ scutis ligneis transito mari occeano cũ duce suo yille smo
unro forci ac strenuo ultionẽde neqͥtiã gͣmanici drachonis exegit meqͥtiam Germa¬

Expanded text:
Eduardo rege Londonie ipso die extorta a principibus fide regni diadema uiolenter arripuit, Eduardo rege Londonie ipso die extorta a principibus fide regni diadema uiolenter arripuit, cum de regia stirpe non esset, nisi quod rex Eduardus sororem eius habebat uxorem. Quam tamen rex tali arte tractabat, ut nec thoro amoueret, nec carnale conmercium cum ea haberet. t incertum VH.. Illud autem celeberrime fertur, ipsum uirginem usque ad diem uite sue ultimum permansisse. Nunc ad literam redeundum: Vigebit tandem paulisper, Germanicus subaudi draco, sed decimatio Neustrie nocebit. Et addit: 32. Populus namque in ligno et ferreis tunicis superueniet, qui uindictam de nequicia eius sumet. Populum significat Normannorum, qui in tunicis ferreis, id est loricis, et ligno, hoc est cuntis et scutis ligneis, transito mari occeano cum duce suo Willelmo, uiro forti ac strenuo, ultionem de nequicia Germanici draconis exegit. Nequiciam Germa
Abbreviated transcription (Latin):
ebit. dicũt autem ꝓfatũ Goduuinũ comitẽ uirũ porencissimũ ⁊ filiis mltĩo eq̃ fortis-¬
simis huius ꝑfidie in elfredum uidel ⁊ socios eius fuisse signiferiũ sicut post ea uisto dei-¬
udicio rerũ ueritas cõprobauit. Nam cũ post ea quadam die in conuiuio regis eduar¬
di cũ haroldo filio suo esset. orto ẜmone de elfredo Regio eduardi fre̾. cũ rextristes ocłos
accolleret in Goduuinũ. tunc ille. Cu inqͥt rex ad omem memoriam Elfredi gmaui tui
uideo ꝓme rugato uultu aspicias s ñ patiat᷑ deus ut offam istã transglutiã. si conscius
fui alicuiꝰ rei que speccaret ad eius ꝑiculũ uel tuũ incõmodũ. hoc dicto. offa quã mñ
os miserat suffocatus otulos aid mortẽ mu̾tit. Inde a filio suo haroldo qͥregi asta-¬
bat sub mensa extractus traditus est sepulture. Sic int̾m sub iudice deo uiñdi¬

Expanded text:
cebit. 30. Dicunt autem prefatum Goduuinum comitem, uirum potentissimum et filiis multis eque fortiscebit. 30. Dicunt autem prefatum Goduuinum comitem, uirum potentissimum et filiis multis eque fortissimis huius perfidie in Elfredum uidelicet et socios eius, fuisse signiferum, sicut postea iusto Dei iudicio rerum ueritas conprobauit. Nam cum postea quadam die in conuiuio regis Eduardi cum Haroldo filio suo esset, orto sermone de Elfredo regis Eduardi fratre, cum rex tristes oculos atolleret in Goduuinum, tunc ille: “Tu”, inquit, “rex ad omnem memoriam Elfredi germani tui uideo, quod me rugato uultu aspicias. Sed non patiatur Deus, ut offam istam transglutiam, si conscius fui alicuius rei, que spectaret ad eius periculum uel tuum incommodum.” Hoc dicto offa, quam in os miserat, suffocatus oculos ad mortem inuertit. Inde a filio suo Haroldo, qui regi astabat, sub mensa extractus, traditus est sepulture. 31. Sic interim sub iudice Deo uindi
Abbreviated transcription (Latin):
Cui hardacus frꝰ eius ex enutone ⁊ Emma successit̃ in regnũ. Serũ añꝙ electus
esset in regenm. accepco nuncio de Morte haroldi Regis. Elsredus cũ sociis młtio nauiga¬
uit in angliam. sperans ꝙ frat̾ eius ex matre uideł emma erige̾tiũ in regem. s angłoꝵ
ꝑfidia et Maxime Goduumi comitis exoculatꝰ est. ⁊ missus ad hidiense cenobiũ sobi
niserã uitã pauco tpre pane cibario sustentauit. Comites eius om̃s p̾tꝰ decimos deca¬
pitau̾unt. Nam sors decimũ quemq morti exemit. Que angloꝵ ĩmanitas dicg ꝑfidia
normannos ocasor conciues atq consanguineos. ad mexorabiles iras ⁊ implacabilia
dia adu̾sus angliam concitauit᷑. Quam iram ñ añ satiarũt ꝙͦ anglia subiugata sub
duce suo will̃o anglos ꝓpetue ẜuituti submiserũt. hoc est ergo qd ait merlmꝰ. uigebit
tandem paulisꝑ gmanicus uidel dracho.s decimatõ neustrẽ.idest normãnoꝵ ei no¬

Expanded text:
Cui Hardacus, frater eius ex Cnutone et Emma, successit in regnum. Verum antequam electus esset in regem, accepto nuncio de morte Haroldi regis Elfredus cum sociis multis nauigauit in Angliam sperans, quod frater eius ex matre uidelicet Emma erigeretur in regem. Sed Anglorum perfidia et maxime Goduuini comitis exoculatus est et missus ad Hidiense cenobium, ubi miseram uitam pauco tempore pane cibario sustentauit. Comites eius omnes preter decimos decapitauerunt. Nam sors decimum quemque morti exemit. Que Anglorum immanitas atque perfidia Normannos occisorum conciues atque consanguineos ad inexorabiles iras et inplacabilia odia aduersus Angliam concitauit. Quam iram non ante saciarunt, quam Anglia subiugata sub duce suo Willelmo Anglos perpetue seruituti submiserunt. Hoc est ergo, quod ait Merlinus: Vigebit tandem paulisper, Germanicus uidelicet draco, sed decimatio Neustr
Abbreviated transcription (Latin):
ioficent hudr u e mindus ingresso enutone in anglia derelicto naturali l. les¬
gittio dño suo esirundo gͥmus ad enutonẽ cũ. xł nauib plenis armatis hoi nibi corie
resis q necesssanẽ iudebanti adbessa defecit. Qui quadam die cong̾sio ad ꝓugnã esudins
⁊ edmunrdi exatib cũ ipc̃ quemidã de dciẽ angloꝵ gladio ꝑemiss cepit ostende gladum
sanguiue auentatũ conuiab suis atg clamare fugite misen fugite. ectierre. ceses
hor ensa pemerslest fugissent contm̃uo qi oues sine pastore occupate ⁊a lupis sn s om
cogiro doso gduoris medicũ quadau collem asçendens ablata galea caput suũ suss om¬
suonos ostes di sser s une qnto potuut conari m edricũ lanceã misit̃. q̃ abillo yansa e for

Expanded text:
oditor execrandus, ingresso Cnutone in Angliam, derelicto naturali ac legitimo domino suo Edmundo, primus ad Cnutonem cum.xl. nauibus plenis armatis hominibus et eis rebus, que necessariȩ uidebantur ad bella defecit. Qui quadam die congressis ad pugnam Cnutonis et Edmundi exercitibus, cum ipse quendam de acie Anglorum gladio peremisset, cepit ostendere gladium sanguine cruentatum conciuibus suis atque clamare: “Fugite, miseri, fugite. Ecce rex uester hoc ense peremptus est.” Fugissent continuo quasi oues sine pastore ocupate a lupis, nisi rex cognito dolo proditoris, in editum quendam collem ascendens ablata galea caput suum suis commilitonibus ostentasset. Tunc quanto potuit conatu in Edricum lanceam misit. Que ab illo preuisa
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat Mam cũ ꝑemipto fr̃e suo edibardo tͥ b annis rerũ potito. Edelredus suffra¬
gio elfrede mat̾o sue que noũtali õdiõ filiastrũ suũ. yfatũ uidel eduard degeo
ꝙ elientes sictarĩos necan fec̾at. coronã regui assum̃e festmaret. congresaeadeona¬
apib regni. uocatus est sc̃s dũstanꝰ ut regem iure archiepĩ coronarer. Qui dyadema
comhoneno ñ se comntnuit. qͥn spiritũ ꝓpħie totiõ medullio haustũ pleno ore i het

Expanded text:
dixerat. Nam cum perempto fratre suo Eduardo tribus annis rerum potito Edelredus suffradixerat. Nam cum perempto fratre suo Eduardo tribus annis rerum potito Edelredus suffragio Elfrede, matris suȩ, que nouercali odio filiastrum suum, prefatum uidelicet Eduardum regem, per clientes sicarios necari fecerat, coronam regni assumere festinaret, congregatis principibus regni uocatus est Sanctus Dunstanus, ut regem iure archiepiscopi coronaret. Qui diadema conponens non se continuit, quin spiritum prophetie totis medullis haustum pleno ore in h
Abbreviated transcription (Latin):
festantes . pͥmo q̃dem ꝓrĩatica manu ad spoliandũ.postea cũ ingenti nauigio mauaigio¬
ad dnandumn ad aq̃lonares insuse ꝓtes applicabant. et ideo britones qͥ ilsas mñcosebãt
planior erit᷑ mtelligentiã sicut seguentia mani festant. Seqͥtur enĩ. Et floros quos
Sexhinis procreauĩt empiet. fłores uocans ubertatẽ t̾re ⁊ regni diuitias qͦd supue¬
nens aquiło .r. d anicus tuir bo enpuit. ab agͥlone enĩ pandit᷑ om̃e malũ. Eleganti
aũ metha phora uix̃ ꝓhisicam ratõem utitur diceno. floros q̃s ephirus ꝓcreauit
Aquisonem erepturĩ Sunt enĩ contrarii uenti: c̃. alt̾ i d Sephinꝰ. calidus sit a hu¬
midus se ideo beniu̾olus. t̾ram in flores aꝑiens. qi ex calore a huinore oĩa ꝓrooreane
aqͥlo aũ frigidus ẽ asiccus ⁊ inde uocuius. flores a⁊ephiro ꝓcreato extminans ueñ
turꝰ. mi dieb edeffred. Regis angłoꝵ sicut sc̃o dũscanus ꝓpħica denuntiatõe ei pre¬

Expanded text:
festantes, primo quidem piratica manu ad spoliandum, postea cum ingenti nauigio ad dominandum, ad aquilonares insulȩ partes applicabant et ideo Britones, qui illas incolebant putaueris, planior erit intelligentia, sicut sequentia manifestant. Sequitur enim: Et flores, quos zephirus procreauit, eripiet, flores uocans ubertatem terrȩ et regni diuitias, quas superueniens aquilo, id est Danicus turbo, eripuit. Ab aquilone enim panditur omne malum. Eleganti autem metaphora iuxta phisicam rationem utitur dicens flores, quos zephirus procreauit, aquilonem erepturum. Sunt enim contrarii uenti, cum alter, id est zephirus, calidus sit et humidus et ideo beniuolus, terram in flores aperiens, quia ex calore et humore omnia procreantur. Aquilo autem frigidus est et siccus et inde nociuus, floresfredi H; Adelredi f., regis Anglorum, sicut Sanctus Dunstanus prophetica denunciatione ei pre
Abbreviated transcription (Latin):
contminos. sed ꝑtinatiorib studiis iram enutonis emeritos. Sed pͥmo exteptus insi¬
diis młtos amisit prostremo reꝑatis uinb reges eoꝵ ad decltionẽ doegit. Inde red
on oͣaregnũ noricorũ sue potestati subieat. Sic ex una ꝑte hortamento coniugis sue et

Expanded text:
conterminos, sed pertinatioribus studiis iram Cnutonis emeritos. Sed primo exceptus insidiis multos amisit. Postremo reparatis uiribus, reges eorum ad deditionem coegit. Inde rediens domum, regnum Noricorum suȩ potestati subiecit. Sic ex una parte hortamento coniugis suȩ e
Abbreviated transcription (Latin):
defuncti ruerent. certati colla subic̾ent barbara feritate substrata. Durat ahoc
tempus ⁊ recens sangius ⁊ integrũ corpus. Et ne longũ faciã iã dimidiã pene
ꝑtem regni ferro. flãma. ⁊ rapma uastau̾ant. Intͥea sRex eldefudus uon fortis¬
⁊ strenuus. ⁊ pulcre ad dormiendũ cõpositꝰ.ꝑuipondans tanta negotia oscitabat
Et si gnͣ uel cubito se conaret᷑ꝰ attollere statĩ uel guante dosidia goł adu̾sante fortu¬
na miserabiłt recidebat. Exagitabant ꝙ illum combre frat̾ne diras decapite ip̃ius
exigentes iferias Candem mitto consilio ut bellum pecunia leuaretu⁊ paqꝰ

Expanded text:
defuncti ruerent, 37u certatim colla subicerent, barbara feritate substrata. Durat ad hoc defuncti ruerent, 37u certatim colla subicerent, barbara feritate substrata. Durat ad hoc tempus et recens sanguis et integrum corpus. Et ne longum faciam, iam dimidiam pene partem regni ferro, flamma et rapina uastauerant. 19. Interea rex Edelfridus Edelfri strenuus et pulcre ad dormiendum compositus, parui ponderans tanta negocia oscitabat. Et si quando uel cubito se conaretur attollere, statim uel grauante desidia, uel aduersante Fortuna, miserabiliter recidebat exagitabantque illum umbrȩ fraternȩ diras de capite ipsius exigentes inferias. Tandem inito consilio ut bellum pecunia leuaretur, prius