comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fait. Hoc autem in eo ul max¬
ime claret. qd de dauid ce u¬
ria saera hystoria gestum refert.
ubi ceuriȩ innocens deuotio.
iudeorum infidelitatem desig¬
nauit: & peccatum cdauid sa
cramentum magnum xp̃i℥.
ecclie figurauit. Seiendum
tamen.quia in his quȩ hysto¬
rialiter act̾a referuntur. agen¬
tium eause ꝓpt̾ significationẽ
non mutant᷑: ita ut nec iusto
aliquid de iusticia sua minu¬
at. etiam si ꝑ hoc quod ab eo lau¬
dabilit̾ gestũ est malum aliqͦd de¬
signet᷑: nec iniusto iusticie m̾itum
sit. aliqͦd bonũ figuret᷑. Neq enim
peccatum dd̃ ideo peccm̃ ñ fuit. qͥa
bonũ ilłd maximũ fig᷑auit: aut urie
iudicemur: cum ꝑ ea quȩ de
illis in hodierna lectione nar¬
rantur. aliquid qͦd scĩtati eo¬
rum non congruat significare
dixerimus. Hodie nanq nobis
de more eccłie apłorum actuum
lectio recitat᷑: in qua frat̃ ioħis
iacobus gladio narrat᷑ occisus:
apłs quoq petrus. &e comp̃hensꝰ
legit᷑. ce ereptus. Digna prorsꝰ

Expanded text:
at. Hoc autem in eo vel maxime claret, quod de David et Uria sacra Historia gestum refert: ubi et Uriae innocens devotio, Judaeorum infidelitatem designavit; et peccatum Davidis, sacramentum magnum Christi et Ecclesiae figuravit. Sciendum tamen quia in his quae historialiter acta referuntur, agentium causae propter significationem non mutantur: ita ut nec justo aliquid de justitia sua minuat, etiamsi per quod ab eo laudabiliter gestum est, malum aliquod designetur; nec injusto justitiae meritum sit, aliquod bonum figuretur. Neque enim peccatum David ideo peccatum non fuit quia bonum illud maximum figuravit, aut Uriae judicemur, cum per ea quae de illis in hodierna lectione narrantur, aliquid quod sanctitati eorum non congruat, significare dixerimus. Hodie namque nobis, de more Ecclesiae, apostolorum Actuum lectio recitatur, in qua frater Joannis Jacobus gladio narratur occisus, apostolus quoque Petrus et comprehensus legitur et exceptus. Digna prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
cripturam sacram rec¬
te cum legte intelli¬
git: qui modos lo¬
uare non negligit. hos
autem considerare non sufficit:
nisi qui eam meditatione con¬
tinua frequentarit. Nam sicut
homin cuilibet frequentius
colloquendo patilatim cuꝰ sit
qualitatis adu̾timus: ita & mo¬
rem scͥpture sacrȩ sepiꝰ eam re¬
tractando cognos cimus. Ipsa
enim sic̃t patrum magisterio e¬
docemur.nonnunquam ꝑ hoc
quod uituꝑabilit̾ iuxta hysto¬
riam gestum narrat. uirtutẽ
laude clignam uixta mysticũ
intellec̾tum significat: sicut¬

Expanded text:
cripturam sacram recte, cum legit, intelligit qui modos lous non negligit. Hos autem considerare non sufficit, nisi qui eam meditatione continua frequentavit. Nam sicut, homini cuilibet frequentius colloquendo, paulatim cujus sit qualitatis advertimus, ita et morem Scripturae sacrae, saepius eam retractando, cognoscimus. Ipsa enim, sicut Patrum magisterio edocemur, nonnunquam, per hoc quod vituperabiliter juxta historiam gestum narrat, virtutem laude dignam juxta mysticum intellectum significat. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uolumina studuerit recenser
S nos hec paucis uixta hystori¬
am dixerimus: nunc int̾iorem
sensum huiusce sententiȩ uide¬
amus. Ait gͦ. Erant autemdie
azimorum. Dies azimorũ om̃t
hoc temyꝰ accipimus: quod ab
aduentu nr̃i saluatoris usq as
finem mundi euoluit᷑. In quo
nimirum tempore. uerꝰ ille as
nus qͥ tollit peccata mundi im¬
molatur: ꝑ cuius sanguinem ã
peccati dominio fidelis popłs
liberatur. Unde etiam paulus
prehensionem apłi. ꝑ quamto¬
tisuiri casꝰ designatur. in diebꝰ
azimorum contigisse scͥptura
asseruit: s nimirum significãs
quia cum ab ipsohumanȩ con¬
ditionis pͥmordio. aduersus ho¬
mines inuidia diaboli exarsit.
a tempore tamen incarnatio¬
nis dominicȩ. tanto acerbius
seuit: quanto seuitie suȩ finẽ
iamiamq imminere p̃sentit.
Unde scͥptum ẽ. Ue trȩ ⁊ mari.
quia descendit ad uos diabo
lus habens iram magnam. su¬
ens quia modicum temyus h̃t.

Expanded text:
olumina studuerit recensere. Sed nos haec paucis juxta historiam dixerimus; nunc interiorem sensum hujusce sententiae videamus. Ait ergo: Erant autem dies azymorum. Dies azymorum omne hoc tempus accipimus quod ab adventu nostri Salvatoris usque ad finem mundi evolvitur: in quo nimirum tempore verus ille « Agnus, qui tollit peccata mundi, » immolatur; per cujus sanguinem a peccati domino fidelis populus liberatur. Unde etiam Paulus prehensionem apostoli, per quam fortis viri casus designatur, in diebus azymorum contigisse, scriptum asserui; sed nimirum significans quia, cum ab ipso humanae conditionis primordio adversus homines invidia diaboli exarsit, a tempore tamen incarnationis Dominicae tanto acerbius saevit, quanto saevitiae suae finem jamjamque imminere praesentit. Unde scriptum est: Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos, habens iram magnam, sciens quia modicum
Abbreviated transcription (Latin):
si dies qͥ nob ad purgationem
datisunt elabant᷑ nobis dormi¬
endo: p̾tereant ce ꝑeant negli¬
gendo. Gentilis ut arunt eum
sederet ad mensam. uenissetq
iumentem nicħ strenuum aut
memorabile se egisse die illo:
cum gemitu graui & dolore m̃

Expanded text:
si dies qui nobis ad purgationem si dies qui nobis ad purgationem dati sunt, elabantur nobis dormiendo, praetereant et pereant negligendo. Gentilis, aiunt, cum sederet ad mensam, 963 venissetque in mentem nihil strenuum, aut memorabile se egisse die illo; cum gemitu gravi et dolore m
Abbreviated transcription (Latin):
&e de nobis diẽ ille qui ꝑaucitatẽ
scõrum multitudini p̃fert negli¬
gentium: ĩt̾ multos erant mec̃.
Et quid hodie tam ꝓprium si¬
mul &e cõmune his quos religi¬
onis fouet umbra. sic̃ negligen¬
tia: Ut de me ipsoloquar: qͦti¬
ens derident hostes sabb̃a mea:
Quotiens dormitat aĩa mea
p̃ tedio: diemq fere totum ac
si tempꝰ reuocabile ẽẽt in mer¬
cia consumo: Et utinam sic
dormitaret anima mea: ut a¬
ꝑtis & uigilantib ocłis ipsem
miser ñ fingerem somnia ua¬
na & illus oria. At nẽ in ꝑu̾sũ
mutata sententia ego uigilo ce
cor meum dormit. somnoq
tam graui:ut uix aliquando
ualeat exꝑgisci: uel ad tonitru¬
um suꝑne illius increꝑationis.
Usquequo piger dormis: Qñ
consurges ẽ somno tuio: Rau
lulum dormies. paululum
dormitab: paululum consereᷤ
manꝰ ut dormias: de ueniet tͥ.
quasi uiator egestas. ce pauꝑi¬
es quasi uir armat᷑. Illuo sa¬
ne miserrimum ẽ. qͦd hodie
non putat᷑ iactura s lucrum.

Expanded text:
 de nobis dicit ille, qui paucitatem sanctorum multitudini praefert negligentium: Inter multos erant mecum . 3. Et quid hodie tam proprium simul et commune his quos religionis fovet umbra, sicut negligentia? et, ut de meipso loquar, quoties derident hostes Sabbata mea? quoties dormitat anima mea prae taedio, diemque fere totum, ac si tempus revocabile esset, inertia consumo? Et utinam sic dormitaret anima mea, ut apertis et vigilantibus oculis, ipse mihi misero non fingerem somnia vana et illusoria! At nunc in perversum mutata sententia, ego vigilo, et cor meum dormit, somnoque tam gravi, ut vix aliquando valeat expergisci ad tonitruum supernae illius increpationis: Usquequo, piger, dormis? quando conlulum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus tuas, ut dormias. Et ueniet tibi quasi uiator egestas et pauperies quasi vir armatus . Illud sane miserrimum est, quod hodie non putatur jactura, sed lucrum,
Abbreviated transcription (Latin):
tempło. Sodalesgͥ sansoniꝰ uitulã diligent
exarant. ut enignia ꝓpositũ intelligant: q
u̾ititis amici. iħu xͥ discipłi. carnẽ sobe ma¬
scura scĩe intelligant. archana sapĩe pene¬
tia. qͣ pͣgant᷑ uitia: impett᷑ uenia. possidet᷑
gr̃a. reparat᷑ innocentia: archana pateftũt
celestia. Abstinentia uͭ qͣdrifaria ẽ. Rimaĩ
desiõioꝵ. De hi in zacharia. Ietuntũ. iͭi. ⁊

Expanded text:
la diligenter exarant, ut aenigma propositum intelligant, quia veritatis amici Jesu Christi discipuli carnem sobrie mascura scientiae intelligant, arcana sapientiae penetia, qua purgantur vitia, impetratur venia, possidetur gratia, reparatur innocentia, arcana patefiunt coelestia. Abstinentia vero quadrifaria est, desideriorum. De
Abbreviated transcription (Latin):
sub ip.e.r. tempł. Solium e̾ mens seqͥstrata
a t̾renis actibꝰ excelsum. decorata puris affec.¬
tibus: eleuatũ. diuino sublimata intellectu.
⁊ angłicis sensib Soliũ e mens ꝓposito relig̃.
Excelsum: rigore mortific̃. Eleuatũ: uirtute
dilectionis. Solium est mens ꝓpͥa fui cog¬
Pleuatum: archanoꝵs celestium subtil inqͥ¬

Expanded text:
 templum . Solium est mens sequestrata a terrenis actibus; excelsum, decorata puris affectibus; elevatum, divino sublimata intellectu et angelicis sensibus. Solium est mens proposito religionis, excelsum rigore mortificationis, elevatum virtute dilectionis. Solium est mens coelevatum in arcanorum coelestium subtili inqu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cia desꝑatio uenie. Primo miseri qͥa
remordet cõscĩa scdo miseriores qi dis¬
plicet iusticia: t̾cio miserrimi. quia
uenie nulla restat clem̃tia. Uanitas¬
tas suo multos depͥmat on̾e testatur apls
dicens. Uanitati inqͥt creatã subiecta
ẽ nolens. In psalmo uͦlegr̃ de mniqͥtati
one. Iniqͥtates inqͥt suꝑgͥsse st̃ caput

Expanded text:
tertia desperatio veniae. Primo miseri, quia remordet conscientia; secundo miseriores, quia displicet justitia; tertio, quia veniae nulla restat clementia. Quiatas suo multos deprimat onere, testatur Apostolus dicens: Vanitati, inquit, creatura subjecta est, non volens . In psalmo vero legitur de iniquitatis onere. Iniquitates, inquit, supergressae sunt caput
Abbreviated transcription (Latin):
Graue gͥ iugũ suꝑ filios adam a die ertꝰ
matͥs eoꝵ. usq in diẽ reu̾sionis eoꝵ m¬
ipsam: qñ de uanitate ad iniqͥtatem.
de iniqͥtate tͣnseunt ad calamitatem.
Religio qͦq in tͥbꝰ ꝯstat. In carnis.s. mor¬
tificatione: in aĩ deuotione: in ꝓximi
ꝯpassione. Hinc ꝑ iacobũ apłm. Reli¬

Expanded text:
r jugum super filios Adam a die exitus matris usque in diem reversionis in ipsam , quando de vanitate ad iniquitatem, de iniquitate transeunt ad calamitatem.Religio quoque in tribus constat: in carnis scilicet mortificatione, in animi devotione, in proximi compassione. Hinc per Jacobum apostolum: Reli
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas. oꝑando nefaria: come¬
ditur fructus eiꝰ sustinendo sup¬
plicia. Sed hoc de uanitate dicend
est. qͦd illi alii sc̾ subditi: alii collat̾a¬
les alii suꝑposiai. Primi carnales. seb
sp̃iales: t̾cii intellect̾uales. Primi sen¬
suum curiositati: scd̃i humane neces¬
sitati: t̾cii contemplande studẽt u̾ita¬
ti. In pͥmo ordine. sensꝰ sordidat᷑ ⁊ cogi¬
tatio. In scdo: ornat᷑ affectꝰ ⁊ honestat᷑
actio. In t̾cio: sublimat᷑ intelłs.⁊ uege¬
tatur ratio. Primi: se mundo sponte
subiciunt. Scdi: nolentes mundoser¬
contemplatiui. S &e de iniqͥtate similia¬
possumꝰ dicere. Qͥdã nãq iniqͥtatem di¬
cant: Alii diligt̃. p̃dicant. ⁊ defendunt.
Tres gͥ pͥncipales miqͥtas ht sp̃es: slefas
scelus. maliciã. Nefas. qnͣtum ad dm̃:
scelus ad seipsũ: maliciã. ad ꝓximum.
Nlefarii st̾mandata contemnendo:
scelesti. seipsos in uitia p̃cipitando:
malicios ꝓximos corrumpendo.

Expanded text:
iniquitas, operando nefaria; comeiniquitas, operando nefaria; comeditur fructus ejus, sustinendo supplicia. 5. Sed hoc de vanitate dicendum est, quod illi alii sunt subditi, alii collaterales, alii suppositi. Primi carnales, secundi spiritales, tertii intellectuales. Primi, sensuum curiositati; secundi, humanae necessitati; tertii contemplandae student veritati. In primo ordine sensus sordidatur et cogitatio; in secundo, ornatur affectus, et honestatur actio; in tertio, sublimatur intellectus, et vegetatur ratio. Primi se mundo sponte subjiciunt, secundi nolentes mundo sercontemplativi. possumus dicere. Quidam namque iniquitatem dicant; alii diligunt praedicant et defendunt. Tres igitur principales iniquitas habet species: nefas, scelus, malitiam. Nefas quantum ad Deum, scelus ad seipsum, malitia ad proximum. Nefarii sunt mandata contemnendo, scelesti seipsos in vitia praecipitando, malitiosi, proximos corrumpendo.
Abbreviated transcription (Latin):
umbra mortis eripuit. & cotidie
ꝑ suos angelos eripit. iħs xp̃s ds
Ragͥ st̃ õĩum oña uanitas. iniqͥtaᷤ.
Icalamitas. Uanitas mundi. iniqͥ¬
tas animi: calamitas orci. Uanitas
cecat: miqͥtas p̾cipitat: calamitas
cruciat.Uanitas mundi. cȩlestium
aufert ꝯtemplationẽ: iniqͥtas aĩ. dez
iꝓximi dilectionẽ: calamitas tarta.¬
ri. affectũ boni.⁊ animi deuotionẽ.
Uanitas munci. facit uitiosũ: mniqͥtaᷤ
aĩ reddit odiosũ: calamitas orci sup¬
pliciosum. Uanitas fac̃ incestũ: ini¬
quitas reddit infestũ: calamitas ꝑ¬
petuo mestũ. Uanitas depͥmit : mi¬
quitas c̾uat: calamitas frangit. De¬
messuistis iniqͥtatẽ: comedistis frue¬
tum m̃dacii. Impietas siqͥde aratur:
qñ qͥs ex studio mundi uanitatem
meditat᷑. Iniqͥtatẽ metit: qͣn ex illicita
cogitatione pͣuũ opꝰ colligit. M dacii
fructꝰ comedit: qñ ꝓut gessit in cor¬
pore.apd inferos recipit. Arat᷑ itaꝙ¬
impietas. cogitando illicita: legit᷑

Expanded text:
umbra mortis eripuit, et quotidie per suos angelos eripit, Jesus Christr sunt onerum onera. Vanitas, iniquitas, calamitas. Vanitas mundi, iniquitas animi, calamitas orci. Vanitas caecat, iniquitas praecipitat, calamitas cruciat. Vanitas mundi coelestium aufert contemplationem; iniquitas animi, Dei et proximi dilectionem; calamitas tartari, affectum boni et animi devotionem. Vanitas mundi facit vitiosum; iniquitas animi reddit odiosum; calamitas orci, suppliciosum. Vanitas facit incestum; iniquitas reddit infestum; calamitas, perpetuo moestum. Vanitas deprimit, iniquitas curvat, calamitas frangit. messuistis iniquitatem, comedistis fructum mendacii . Impietas siquidem aratur, quando quis ex studio mundi vanitatem meditatur; iniquitatem metit, quando ex illicita cogitatione pravum opus colligit; mendacii fructus comedit, quando prout gessit in corpore, apud inferos recipit. Aratur itaque, cogitando illicita; legitur
Abbreviated transcription (Latin):
sio. nec sui p̃sumptio. nec angłi offensio.
nec diumȩ uoluntatis adu̾sio. ł ⁊̃ ad modic̃
intienit᷑. Item de eodem ꝑ eundem in
eodem. Tota puile̾ es amicamea: ⁊ macla¬
ste uincit᷑. nec mundo corrumpit᷑: nec
ꝓximo seducit᷑. nec carne elidit᷑. nec m̃te
crigit᷑. Tota qͥd pulchͣ. ꝙͣ nec actꝰ corrum¬
pit: nec affectꝰ infic̃: nec intells impedit.
actꝰ iniqͥtate: affectꝰ uanitate: intells a ce¬
lestium claritate. Nulla gͥ ẽ in ea macła
in qͣ nec maligni p̾ualet suggestio: mũdi
sordent mine ł ꝓmissio: carnisiacet ti¬
tillatio: m̃tis suffocat᷑ elatio. Hgͥ sunt di
lectionis oña:. qͥbꝰ felix p̾mit᷑ aĩa: hoc mens
ꝙ st̃ di. alia aĩ: alia mund: alia inferni.
Istorum qͦ singla suꝑꝰ in aliis subdiuisim

Expanded text:
sio, nec sui praesumptio, nec angeli offensio, sio, nec sui praesumptio, nec angeli offensio, nec divinae voluntatis aversio vel etiam ad modicum invenitur. Item de eodem per eumdem in eumdem: Tota pulste vincitur, nec mundo corrumpitur, nec proximo seducitur, nec carne eliditur, nec mente erigitur. Vere pulchra, quam nec actus corrumpit, nec affectus inficit, nec intellectus impedit; actus iniquitate, affectus vanitate, intellectus a coelestium claritate. Nulla igitur in ea est macula, in qua nec maligni praevalet suggestio. Mundi sordent minae vel promissio, carnis jacet titillatio, mentis suffocatur elatio. Onera ilectionis onera, quibus felix premitur anima. Hoc mens que sunt Dei, alia animi, alia mundi, alia inferni. Istorum quoque singula superius in aliis subdivisim
Abbreviated transcription (Latin):
exigit᷑ a ꝓximo: aliud ab angl̃o: aliud
a deo. Eximꝰ nanq a nob̃ pietatem: an¬
gelus pͣitatẽ. ds ꝑfect̾am exigit caritat̃.
Eximꝰ a nob exig̃ humanitatis obseqͥa:
angls sinceritatis desidia: d̾s studia.
oi uͥtute fraglantia. o̾iũ suauitate ma¬
nantia. Eximꝰ deuotũ flagitat act̾um:
mum exig̃ intelłm. Exhibenda gͥ est
ꝓrimo act̾ionis pietas: anglo morum
sincitas. deo oĩs conatꝰ aĩ.⁊ ꝑfecta caritas.¬
Sponsꝰ .ii. sponsa fuã sic ornatã: ita qͥdem
ordinatam: in canticis multa laude ꝓ¬
sequit̾ dicens. Pulchra es amica mea:
siauis ⁊ decora: t̾ribilis ut castroꝵ acies
edinata. Pulcͣ mundo: suauis ꝓximo:
decora celo. Uł pulcͣ actu: suauis affectui. de¬
cora intelłu. Uł pulẽ honestate fame: sua¬
issutilitate doctͥne: decora uite subli¬
mis necessitate. Uel pulchra exemplo:
oꝑib: suauis morib: decora m̃tis excessi¬
bus. Uł pulcͣ ꝓximo: suauis angło: deco¬
in qͣ nec mundi ambitio. nec ꝓximi le¬

Expanded text:
is a proximo, aliud ab angelo, aliud a Deo. Proximus namque a nobis pietatem, angelus puritatem, Deus perfectam exigit charitatem. Proximus exigit humanitatis obsequia, angelus, sinceritatis desideria; Deus, studia omni virtute flagrantia, omni suavitate manantia. Proximus devotum flagitat actum, amum exigit intellectum. Exhibenda est igitur proximo actionis pietas, angelo morum sinceritas, Deo omnis conatus animi, et pers enim sponsam suam sic ornatam, ita quidem ordinatam in Canticis multa laude prosequitur dicens: Pulchra es, amica mea, suavis et decora, terribilis ut castrorum acies ordinata . Pulchra mundo, suavis proximo, decora coelo. Vel pulchra actu, suavis affectu, decora intellectu. Vel pulchra honestate famae, suavis utilitate doctrinae, decora vitae sublimis necessitate. Vel pulchra exemplo, operibus, suavis moribus, decora mentis excessibus. Pulchra proximo, suavis angelo, decoin qua nec mundi ambitio, nec proximi lae
Abbreviated transcription (Latin):
abhis modouacaret & ex toto
decumberet: langueo inquit.
Paye langues. Languor enim
quem locum in corpore tuo rep¬
perit: in quo sasꝰ mundi tam
diu habitauit: de corpore illiꝰ
filii tui uirtꝰ exibat ce sanabat
omnes: adeo ut etiam fimbria
uestimenti emGeous am sana¬
ret. Et tui que tamitiu ipsum
in utero. in sindim gremio con¬
mitati aut languori uel acces¬
sibilis ẽẽ potuisti: Non ẽ inqͥt
quo id miremini: si illud ipsũ
corpus filii mei. quale aliqndo
fuerit recordemini. Et ipsum
enim quam infirmum qnͣtis¬
ue defectibus fubditum fc̾it
uoluntate. tamen ego noui q̃
ipsum in utero alui. ub̃ibus
lactaui. sinu fotii. nec solius
infantiȩ. s ce sequentium de¬
fectus etatum uidi. & eis ut po¬
tui ministraui: ad extremum
non sine passione mea ludibͥa
&e supplicia passionis & erueis
aspexi: ꝑ singła discens quam
uere de eonoster ysaias dixit.

Expanded text:
ab his modo vacaret, et ex toto ab his modo vacaret, et ex toto decumberet: Langueo, inquit. Quare langues? Languor enim quem locum in corpore tuo reperit, in quo salus mundi tam diu habitavit? De corpore illius Filii tui virtus exibat et sanabat omnes, adeo ut etiam fimbria vestimenti haemorrhoissam sanaret : et tu quae tamdiu ipsum in utero, in sinu, in gremio conmitati, aut languiori vel accessibilis esse potuisti? Non est, inquit, quod id miremini, si illud ipsum corpus Filii mei, quale aliquando fuerit recordemini. Et ipsum enim quam infirmum, quantisve defectibus subditum fuerit, voluntate tamen, ego novi quae ipsum in utero alui, uberibus lactavi, sinu fovi: nec solius infantiae, sed et sequentium defectus aetatum vidi, et eis, ut potui, ministravi: ad extremum non sine passione mea, ludibria et supplicia passionis et crucis aspexi, per singula discens quam vere de eo noster Isaias dix
Abbreviated transcription (Latin):
conformantes affect̾ui uel usui.
Quid est obsecͦ mi dña. quodsic
egra uideris &e languida: Qd
est quod p̾t̾ solitum dristis & pi¬
gra. ab heri & nudius t̾cius sic̃
solebas non sc̃a reuisis locaͬ qͦ
contemplatione amorem tuũ
pascebas: Iam ꝑ aliquot dies ñ¬
diuidimꝰ te aut rupem calua¬
rie ascendentem. ut ibi locum
erucis impleres lacrimis: aut
ad sepulchrum filii adornantẽ
głam resurrectionis: aut in mon¬
te oliueti deoscłantem extͤma
uestigia ascendentis. Ob hoc
ipsum siquidem credit̃. it
ualle iosaphat commorata.
ubi & sepulchrum eiꝰ monstrat᷑.
ut ait beatus iheronimus in ec¬
clesia miro lapideo fabricata.
tabulatu. ne scilieet a scĩs locis
longius recederet. s sepius ea in¬
uisene licet omnia memoria
teneret. formam tamen gestoꝵ
uelut corporalit̾ in ipsis esfigia¬
tam locis dulcius amplectere¬
tur: & uel sic suum aliquatenꝰ
amorem solaretur. Causam
itaq ꝑcunctantib illis. cur

Expanded text:
conformantes affectui vel usui: 2. conformantes affectui vel usui: 2. Quid est, obsecro, mi Domina, quod sic aegra videris et languida? quid est quod praeter solitum tristis et pigra, ab heri et nudiustertius, sicut solebas, non sancta revisis loca, quorum contemplatione amorem tuum pascebas? Jam per aliquot dies non vidimus te, aut rupem Calvariae ascendentem, ut ibi locum crucis impleres lacrymis; aut ad sepulcrum Filii adorantem gloriam resurrectionis, aut in monte Oliveti deosculantem extrema vestigia ascendentis.--Ob hoc ipsum siquidem creditur in valle Josaphat commorata ubi et sepulchrum ejus monstratur, ut ait beatus Hieronymus, in ecclesia miro lapideo fabricata tabulatu, ne scilicet a sanctis locis longius recederet, sed saepius ea invisens, licet omnia memoria teneret, formam tamen gestorum, velut corporaliter in ipsis effigiatam locis, dulcius amplecteretur, ut vel sic suum aliquatenus amorem solaretur. 3. Causam itaque percunctantibus illis, cur
Abbreviated transcription (Latin):
eogenere sermonis faciendum
uidetur. qͦ non modo scłariũ
s etiam eccliasticarum aueto¬
res litt̾arum. nonnunquam
usi funt: maxime in tractan¬
dis canticis. unde hȩc sumpta
sunt. Hoc nanq genus sermo¬
nis salua ueritate quadam
ampliori utit᷑ ub̃tate: cum ui¬
delicet sumpto themate cause
ut beatꝰ iheronimus ait. ñ tã
loquitur que reuera facta ul
dicta sint. quam eiꝰmodi fuisse
negodium ostendit. ut ea quȩ di¬
cuntur & si fact̾a uel dicta non
fu̾int. fieri tamen uel dicipotu¬
isse: aut etiam in affectu facien¬
tis uel dicentis fuisse. ñ absurde
credi possint. Maria gͥ migra¬
tura a corpore decumbebat. ut
est humana infirmitas. Porro
filie irłm que sursum ẽ.io ẽ an¬
gelice uirtutes. scientes imirũ
quia obsequiis matͥs captanda ẽ
gr̃a filii: uisitabant satis officio¬
trem dñi fui. Et fortassis aliqͥo
huiusmod pͥmo post salutatio¬
nis officia locutisunt ei angeb:
sic̃ speciem humano uultui ita
sermonem humano nimirum

Expanded text:
eo genere sermonis faciendum videtur, quo non modo saecularium, sed etiam ecclesiasticarum auctores litterarum nonnunquam usi sunt, maxime in tractandis Canticis, unde haec sunt sumpta. Hoc namque genus sermonis, salva veritate, quadam ampliori utitur libertate, cum videlicet sumpto themate causae, ut beatus Hieronymus ait, non tam loquitur quae revera facta vel dicta sint, quam ejusmodi fuisse negotium ostendit, ut ea quae dicuntur, etsi facta vel dicta non fuerint, fieri tamen vel dici potuisse, aut etiam in affectu facientis, vel dicentis fuisse non absurde credi possint. Maria igitur migratura corpore decumbebat, ut est humana infirmitas. Porro filiae Jerusalem quae sursum est, id est angelicae Virtutes, scientes nimirum quia obsequiis Matris captanda est gratia Filii, visitabant satis officiotrem Domini sui. Et fortasse aliquid hujusmodi primo post salutationis officia locuti sunt ei Angeli; sicut speciem humano vultui, ita sermonem humano nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
mitatem uincimur ut iebus eũ
nr̃m nequaquam ext̾minare
p̃ualeamus: s semꝑ sub oculis
nr̃is in t̾ra nobiscum habitare
patiamur: in hac quoq imper¬
fectione nr̃a consolat᷑ nos sermo
ꝓpħicus. qui nos in se tnsfig̾ans
ait. In ipsis fuim semꝑ: & salua¬
bimur. Imꝑfect̾um meum inqͥt
corpus xp̃i. uiderunt misedes
ocłi tui. oe in libro tuo omnes
scribent᷑. id ẽ scripti inuenient᷑.
tam ꝑfecti quam imꝑfecti. Pol¬
licetur siqͥdem dñs se ꝑfect̾urũ
imꝑfectionem nr̃am: loquens
inquit sanguinem eorum quẽ

Expanded text:
mitatem vincimur, ut Jebusaeum mitatem vincimur, ut Jebusaeum nostrum nequaquam exterminare praevaleamus, sed semper sub oculis nostris in terra nobiscum habitare patiamur; in hac quoque imperfectione nostra consolatur nos sermo propheticus, qui nos in se transfigurans ait: In ipsis fuimus semper et salvabimur . Imperfectum meum, inquit corpus Christi, viderunt, misericordes oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur ; id est, scripti invenientur tam perfecti quam imperfecti. Pollicetur siquidem Dominus se perfecturum imperfectionem nostram, loquens inquit, sanguinem eorum quem
Abbreviated transcription (Latin):
excutit se de puluere: & sordes
diluit satisfactione. ꝑhoc nãq
iustꝰ fit. quod semꝑ in initioser¬
monis accus ator est suii: memor
consilii diuini qͦ dictum est ei
Dic iniquitates tuas: ut iusti¬
ficeris. Ita fit ut dum seipsum
iudicat. & đdm de se uindicat:
illum quem iudicem metuebat.
iustum reus aduocatum habeat.
Iustꝰ enim dñs &e iusticias dilex̃:
nec potest iniustas eausas susci¬
pere aut tueri: qui cum acceꝑit
tempꝰ. etiam iusticias rudicabit.
Et tamen qui iudicem se minat᷑
futurum suꝑbe de iusticia p̃su¬
mentium: aduocatum se poui¬
cetur humilit̾ peccata confiten¬
tium: qm̃ apud illum in cuius
conspectu non iustificabit᷑ om¬
nis homo. nullatenꝰ caus am iu¬
stificare nr̃am melius possumus:
quam si nosmetipsos accusantes
& punientes. iusticiam ipsius in
nos tns feramus: ce partes iudiciᷤᷤ
aduersus reos exequamur. d &
suinde aliquo ueniali uel ꝑigno¬
rantiam failimur. uel ꝑ infir-¬

Expanded text:
excutit se de pulvere, et sordes excutit se de pulvere, et sordes diluit satisfactione. Per hoc namque justus fit, quod semper in initio sermonis accusator est sui , memor consilii divini, quo dictum est ei: Dic iniquitates tuas, ut justificeris . Ita fit ut, dum seipsum judicat, et Deum de se vindicat, illum quem judicem metuebat justum, reus advocatum habeat. Justus enim Dominus, et justitias dilexit ; nec potest injustas causas suscipere aut tueri, qui, cum acceperit tempus, etiam justitias judicabit. Et tamen qui judicem se minatur futurum superbe de justitia praesumentium, advocatum se pollicetur humiliter peccata confitentium; quoniam apud illum, in cujus conspectu non jusficabitur omnis homo, nullatenus causam testificari nostram melius possumus, quam si nosmetipsos accusantes et punientes, justitiam ipsius in nos transferamus, et partes judicis adversus reos exsequamur. 4. Sed etsi in aliquo veniali vel per ignorantiam fallimur, vel per infir
Abbreviated transcription (Latin):
tua domine adiuuabat me: &e
quod semel in petro figurasti cor¬
poralit̾. in filiis petͥ cotidie adim¬
ples sp̃italit̾. Iussisti nos tienire
ad te suꝑ aquas: id est hoc ma¬
re magnum ce spaciosum mani¬
bus. Ecce uirtute tua ambula¬
mus. s pondere nr̃o grauamur.
&e plerunq irruente spu ꝓcella¬
rum impellimͣ. ut etiam mergi
incipiamus: id ẽ pene iam iãq
temptatori consentiamus. S si
celerit̾ confiteamur pedem mo¬
tum. id est titubasse animum.
&e fidelit̾ inuocemus auxilium:
tu miscdit̾ porrigis manum:
firmasq & dirigis gressum. Su
per hoc cotidie iustus decantat
Impulsus sum ut cadem. s non
cecidi: quia suscepit me. S ce cũ
cecidit ñ collidet᷑. quia dominꝰ
supponit manum suam: id est
cum peccauit non condemna¬
bitur. quia aduocatum habet
iħm: eo quod ce si septies inoie
cadit. septies resurgit. Non de¬
lectatur iacere ubi cadit. & in
luto uolutari: s otius ex surgẽs

Expanded text:
tua, Domine, adjuvabat me . Et tua, Domine, adjuvabat me . Et quod semel in Petro figurasti corporaliter , in filiis Petri quotidie adimples spiritualiter. Jussisti nos venire ad te super aquas, id est, hoc mare magnum et spatiosum manibus: ecce virtute tua ambulamus, sed pondere nostro gravamur, et plerumque irruente spiritu procellarum impellimur, ut etiam mergi incipiamus, id est, pene jam jamque tentatori consentiamus. Sed, si celeriter confiteamur pedem motum, id est, titubasse animum, et fideliter invocemus auxilium, tu misericorditer porrigis manum, firmasque et dirigis gressum. 3. Super hoc quotidie justus decantat: Impulsus sum, ut caderem, sed non cecidi, quia Dominus suscepit me . Sed, cum ceciderit non collidetur, quia Dominus supponit manum suam : id est, cum peccaverit, non condemnabitur, quia advocatum habet Jesum, eo quod etsi septies in die cadit, septies resurgit. Non delectatur jacere ubi cadit, et in luto volutari; sed ocius exsurgens
Abbreviated transcription (Latin):
sit non occasio peccati. s adiuto¬
rium uirtutis: ac potiꝰ de bonis
bona faciamus: quam de bonis
mali fiamus. Illa nanq consolati¬
one qua se diffundit uoluptas.
uel extollit uanitas. renuat con¬
solari anima mea: magisq eli¬
gat cum moyse ce ueris israelitiꝰ
affligi. quam temporalis pecca¬
ti habe iocuntitatem. Siue au¬
tem consolem᷑ ext̾ius. siue tͥbule¬
mur. benedictꝰ ds qui consolatio¬
nemĩtuam &e eternam dedit
in cordib nr̃is: id est gaudium
spei que suadet nos etiam głari
in tͥbulationib nr̃is: pollicens
qͥa si compatimͣ & conregnabimꝰ
Iuam sane tͥbulationem quam
int̾ius de iniquitate nr̃a patimͣ.
tanto molestiorem portamꝰ qͣnͣto
ꝑicłos iorem exꝑimͣ: qͥa nimirum
cotidie de uita ꝑiclitam᷑ ut uera¬
citer confiteamur: nisi qͥa dñs
adiuuit me. paulominꝰ habitas¬
set in inferno amma mea. Orãs¬
tͥ dñe iħu. quia si gͣuia sunt ꝑi¬
cula. facilia sunt remedia: qͥa
si dicebam motꝰ ẽ pes m̃s. miscdia

Expanded text:
sit non occasio peccati, sed adjutorium virtutis, ac potius de bonis bona faciamus quam de bonis mali fiamus. Illa namque consolatione, qua se diffundit voluptas, vel extollit vanitas, renuat consolari anima mea ; magisque eligat cum Moyse et viris Israeliticis affligi, quam temporalis peccati habere jucunditatem. Sive autem consolemur exterius, sive tribulemur, benedictus Deus, qui consolationem internam et aeternam dedit in cordibus nostris, id est, gaudium spei, quae suadet nos etiam gloriari in tribulationibus nostris, pollicens, quia si compatimur, et conregnabimus . Illam sane tribulationem, quam interius de iniquitate nostra patimur, tanto molestiorem portamus, quanto periculosiorem experimur; quia nimirum quotidie de vita periclitamur, ut veraciter confiteamur: Nisi quia Dominus adjuvit me, paulo minus habitasset in inferno anima mea. Gra Jesu, quia si gravia sunt pericula, facilia sunt remedia; quia, si dicebam, Motus est pes meus; misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uisibile filium hodie pre¬
sentasti. Ibi filium ipsũ qmͣ ho¬
die tuo gestasti sinu: et̾noiam
e indissolubili tͥ conseris am¬
pleru. Repletum est gͥ in bo¬
nis beati senis desiderium: cui
dota erat expectatio ce deside¬
rium. expectatio gentium &e
desidatus earum. Renouata
est ut aquilȩ iuuentꝰ eiꝰ: qm̃ in
senectute bona impleti sunt di¬
espurgationis eiꝰ. Alioqum ne

Expanded text:
hoc visibile Filium hodie praehoc visibile Filium hodie praesentasti. Ibi Filium ipsum, quem hodie tuo sinu gestasti, aeterno jam et indissolubili tibi conseris amplexu. 2. Repletum est igitur in bonis beati senis desiderium, cujus tota erat exspectatio et desiderium, Exspectatio gentium et Desideratus earum. Renovata est ut aquilae juventus ejus, quoniam in senectute bona impleti sunt dies purgationis ejus. Alioquin ne
Abbreviated transcription (Latin):
ostquam impleti ft̾ dies
purgationis: tulerunt
iħm in ihrłm. O quam felix ẽ
de quodici potest. impleti sunt
chespurgationis eiꝰ : ut iam
nichil aliud ei suꝑsit. nisi ut
ferant eum in irłm sciꝑnam:
& sistant eum domino. Talis
nimirum erat symeon ille se
nex nr̃: tam des iderabilis qmͣ
plenus desiderus: cuius eum
im olimut arbitror eẽnt im¬
pleti dies purgationis: hodie
impleti sunt etiam dies expecꝰ¬
nichil aliud ei resta ret. pꝰqm
inpace in idipsum: hoc ẽ ut
ferrent eum in irłm pacis et̾¬
ne: & sisterent eum domino.¬
ad contemplandam pacem qͤ
exuꝑat omnem sensum. Osy¬
meon uir desideriorum im¬
pletum est in bonis desidium
tuum: obeate senex renouata
est ut aquile iuuentus tua.
Introistuam ad altare dei. itid
suꝑnum. et̾num. totum aureũ:
ad deum qui lȩtificat iuuentu¬
tm tuam et̾na uisione sui:
cuiꝰ letificauit senectutem ho¬
dierna uifione xp̃isui. Ad
altare illud inuisibile iamip¬
se p̾sentatꝰ es patͥ: cui ad altare

Expanded text:
ostquam impleti sunt dies purgationis, tulerunt Jesum in Jerusalem. O quam felix est, de quo dici potest: Impleti sunt dies purgationis ejus: ut jam nihil aliud ei supersit, nisi ut ferant eum in Jerusalem supernam, et sistant eum Domino . Talis nimirum erat Simeon ille noster senex, tam desiderabilis quam plenus desideriis, cujus cum jam olim, ut arbitror, essent impleti dies purgationis, hodie impleti sunt etiam dies exspecnihil aliud ei restaret, postquin pace in idipsum; hoc est, ut ferrent eum in Jerusalem pacis aeternae, et sisterent eum ad contemplandam pacem quae exsuperat omnem sensum. O Simeon vir desideriorum, impletum est in bonis desiderium tuum. O beate senex, renovata est ut aquilae juventus tua. Introisti jam ad altare Dei illud supernum, aeternum, totum aureum, ad Deum qui laetificat juventutem tuam aeterna visione sui, cujus laetificavit senectutem hodierna visione Christi sui. Ad altare illud invisibile jam ipse praesentatus es Patri; cui ad altare
Abbreviated transcription (Latin):
innulla sit. S ce anima euius¬
libet iusti. dr sedes sapientiȩ.
Quȩ autem nunc ẽ sedes sapi¬
entie: ꝓfecto tunc erit & gloriȩ
Sit gͥ illud cȩli palacium plenũ
sedib & thronis. sedeatq d̾s in
omnib: accommodans se &e ap¬
tans cuiq ꝓmeritis. Non ĩme

Expanded text:
nonnulla sit. Sed et anima cujusnonnulla sit. Sed et anima cujuslibet justi dicitur sedes sapientiae. Quae autem nunc est sedes sapientiae, profecto tunc erit et gloriae. Sit igitur illud coeli palatium plenum sedibus et thronis, sedeatque Deus in omnibus, accommodans se et aptans cuique pro meritis. Non imme
Abbreviated transcription (Latin):
runosum. quia nulla erat suꝑ¬
bia. s fundatiesima humilitaᷤ.
nicħ obsetirum. quia exclusa
erat infidelitas: nicħ angustũ
quia diffus a erat caritas. Ador¬
nauerat thalamum uirgo pruden¬
tissima. te regem xp̃m non solum
hospitem susceptura: s & sponsũ
habitura. Adornauerat inquam
multiplici decore uirtatum &
gła. tanto fortasse locupletius.
totum erat. Hunc ornatum mi¬
rabatur qͥ dicebat. Omnis gła eiꝰ
sta generatio eum caritate. Do¬
uit ut intrares: illexit ut redi¬
res. Intrans benedictionis grãm
multiplicasti: s rediens cumula¬
sti. Cũ int̾sti homo natꝰ es mea:
cum redisti. ds glorificatꝰ es in ea.
Tẽt̾ posuisti in ea sacrarium gr̃ȩ:
nunc autem thronum glorie.
Dieuntur quidem ce sunt alii
throni quidam. scilicet sp̃s di¬
uinꝰ p̃ aliis ut putamus subie¬
et̾is ordinib p̾sidentis maiesta¬
te pleni: quorum quȩ sit p̃ro¬
gatiua. scriptura non expͥmit.
licet innuat ex uocabulo quod

Expanded text:
ruinosum, quia nulla erat supruinosum, quia nulla erat superbia, sed fundatissima humilitas: nihil obscurum, quia exclusa erat infidelitas: nihil angustum, quia diffusa erat charitas. Adornaverat thalamum Virgo prudentissima, te regem Christum non solum hospitem susceptura; sed et sponsum habitura. Adornaverat, inquam, multiplici decore virtutum et gloria, tanto fortasse locupletius, totum erat. Hunc ornatum mirabatur qui dicebat, Omnis gloria esta generatio cum charitate! Dovit ut intrares: illexit, ut redires. Intrans benedictionis gratiam multiplicasti: sed rediens cumulasti. Cum intrasti, homo natus es in ea: cum redisti, Deus glorificatus es in ea. Tunc tibi posuisti in ea sacrarium gratiae; nunc autem, thronum gloriae. 7. Dicuntur quidem et sunt alii throni, quidam scilicet spiritus divini, prae aliis, ut putamus, subjectis ordinibus, Dei praesidentis majestate pleni: quorum quae sit praerogativa, Scriptura non exprimit, licet innuat ex vocabulo quod
Abbreviated transcription (Latin):
sue. sedebitis &e uos suꝑ sedes. A¬
ubi qͦq ꝓmitait idem agonitetha
ñr de celospectans &e incitans de¬
certantes. Qui uicerit inquit
dabo ei sedere mecum in throno
meo: sic̃ &e ego uiei & sedi in thro¬
no patͥs mei. Matͥ uero cuꝰ lon¬
ge differens est meritum: nicħ¬
samͥ sedes fias: ut maiestatem
regnantis eo feliciꝰ quo familia¬
nus in de contineas: &e specialiꝰ
ỹcetis incomprehensibilem cõ¬
prehendas. Continuisti paruu¬
lum in gremio: continebis imm̃¬
sum in animo. fuisti diũsorium
yegrinantis: eris palatium reg¬
nantis. fuisti tabnacłm pugna¬
tari in mundo: eris soltum triũ¬
phantis in cȩlo. fuisti thalamus
sponsi incarnati: eris thronus
regis eoronati. O fui dei nichil tͥ
incħin illo tuo displieuit hos¬
pitio: qͦd tam libent̾ reyetit. tãq
affluenter remeerat aaig¬
natio. Nich uitiq in illo sordidũ
offendisti. quia nulla erat libi¬
do. s purissima castitas: nichil

Expanded text:
suae, sedebilis et vos super sedes . Asuae, sedebilis et vos super sedes . Alibi quoque promittit idem Agonotheta noster, de coelo spectans et incitans decertantes: Qui vicerit, inquit, dabo ei sedere mecum in throno meo, sicut et ego vici et sedi in throno Patris mei . Matri vero, cujus longe differens est meritum, nihilsa mihi sedes fias: ut majestatem regnantis eo felicius quo familiarius in te contineas, et specialius prae caeteris incomprehensibilem comprehendas. Continuisti parvulum in gremio; continebis immensum in animo. Fuisti diversorium peregrinantis; eris palatium regnantis. Fuisti tabernaculum pugnaturi in mundo; eris solium triumphantis in coelo. Fuisti thalamus Sponsi incarnati; eris thronus Regis coronati. 6. O Fili Dei, nihil tibi, nihil in illo tuo displicuit hospitio, quod tam libenter repetit, tamque affluenter remunerat tua dignatio. Nihil utique in illo sordidum offendisti, quia nulla erat libido, sed purissima castitas: nihil
Abbreviated transcription (Latin):
furde intelligi: qͦd per ꝓphamꝑ
missum est ei. habitabunt in te
filii tui: saluo dumtaxat intel¬
lectu. quo de eccłta hec ꝓpħia
pͥncipalit̾ accipit᷑. Q nc̃ siqͥdem
habitamus in adiutorio madͥ
altissimi: in ꝓtectione ipsius cõ¬
moramur.tanquam sub umbͣ
sinu ipsiꝰ confouebinrur. Tunc
erit uox una lȩtantium: & agtͥ¬
credidis maioris ẽẽ felieitatis
ce głȩ habitare insinu abrahe qͣ
in sinu marie: cũ thronum suum
in ea posuerit rex głe. Uem inoe
Non pot̾at signantius aut ele¬
gantius descͥbi p̃rogatiua głe
eiꝰ. quamut thronus dei regnan¬
tis ẽẽ diceret᷑. Nullisiquidem
anime tanta plenctudine aut
familiaritate copiam sui diui¬
na maiestas uidet᷑ indulgere.
sicut illi in qͣ sp̃alit̾ p̃ ceteris re¬
sidere delegerit. Dis cipłis qui¬
dem dominus loquebat᷑ qͥ pax¬
peres facti. pauꝑem sequebant᷑
In regeneratione cum sederit
flius hominis in sede maiestatiᷤ

Expanded text:
surde intelligi, quod per prophetam surde intelligi, quod per prophetam promissum est ei, Habitabunt in te filii tui ; salvo duntaxat intellectu, quo de Ecclesia haec prophetia principaliter accipitur. Et nunc siquidem habitamus in adjutorio Matris Altissimi, in protectione ipsius commoramur, tanquam sub umbrasinu ipsius confovebimur. Tunc erit vox una laetantium et aggracredideris majoris esse felicitatis et gloriae, habitare in sinu Abrahae, quam in sinu Mariae, cum thronum suum in ea posuerit Rex gloriae. 5. VeNon poterat signantius aut elegantius describi praerogativa gloriae ejus, quam ut thronus Dei regnantis esse diceretur. Nulli siquidem animae tanta plenitudine aut familiaritate copiam sui divina majestas videtur indulgere, sicut illi in qua specialiter prae caeteris residere delegerit. Discipulis quidem Dominus loquebatur, qui pauperes facti pauperem sequebantur: In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
sit foris tamen diriuatur: & in
plateis aquȩ eius nobis diuidũt᷑.
Licet nanq fons caritatis ꝓprius
eccłiȩ incommunieabilis sit alie¬
nis: beneficium tamen eiꝰ imꝑtire
gaudet etiam inimicis. Deniq
si seruus xp̃ifilios suos itmatq
it̾m parturit eura & defideriopi¬
etatis. donec formet᷑ in eis xp̃s. qͣn¬
tomagis ipsa mat̾ xp̃i: Q paulꝰ
quidem genuit eos. uerbum ue¬
ritatis quo regeneratisunt p̾di¬
cando: maria audem longe diui¬
nius atq sanctiꝰ uerbum ipoum
generando. Laudo qͥdem in paulo
p̃dicationis ministi̾um. s plꝰ mi¬
ror ac ueneror in maria genera¬
tionis mi¬
sterium. Uide
non ce filii ma¬
trem uidentur agnoscereꝰ. dietan¬
te utiq ipsis ueluti qͣdam natura¬
li pietate fidei.ut ad inuocatio¬
nem nominis eiꝰ pͥmo uel max¬
ime refugiant in omnib necs¬
sitatib & ꝑicłis: tanquam par¬
uuli ad sinum matͥs. Unde n¬
mirum de his filiis puto non ab¬

Expanded text:
sit. foras tamen derivatur, et in sit. foras tamen derivatur, et in plateis aquae ejus nobis dividuntur. Licet namque fons charitatis, proprius Ecclesiae, incommunicabilis sit alienis, beneficium tamen ejus impertire gaudet etiam inimicis. Denique si servus Christi filiolos suos iterum atque iterum parturit cura atque desiderio pietatis, donec formetur in eis Christus ; quanto magis ipsa Mater Christi? Et Paulus quidem genuit eos, verbum veritatis quo regenerati sunt praedicando: Maria autem longe divinius atque sanctius, Verbum ipsum generando. Laudo quidem in Paulo praedicationis mysterium, sed plus miror ac veneror in Maria generationis mysterium. 4. non et filii Matrem videntur agnoscere, dictante utique ipsis veluti quadam naturali pietate fidei, ut ad invocationem nominis ejus, primo vel maxime refugiant in omnibus necessitatibus et periculis, tanquam parvuli ad sinum matris. Unde nimirum de his filiis puto non ab
Abbreviated transcription (Latin):
qua uiuunt uniũsi: quam dũ
ex sẽ genuit. nimirum om̃s qͥ ex
ea uicturi sunt. quodãm regene¬
rauit. Unꝰ generabat᷑. s nos om̃s
regenerabam: quia uidelicet.
sedmrationem seminis quorege¬
neratiofit. iam tunc millo õs
eyramꝰ. Siẽ enim in adam fuimꝰ
ab initio ꝓpt̾ semen carnalis
generationis: & ali sic in xp̃o
ꝓpt̾ semen sp̃italis regnationis
Porro beata mat̾ illa xp̃i quia
matrem xp̃ianorum se agnos¬
cit ratione misterii: cura quoq
se matrẽ eis p̾stat & affectu pietati.
Neq enim durat᷑ ad filios quasi
ñ sint sui. cuiꝰ uiscera semel qͥdem
fȩta s nunquam effeta: nunquã
desinunt fructum parturire pie¬
tatis. Benedictꝰ siqͥdem fruetus
uentris dui grauidam te opia
mat̾ in ex hausta pietate reliqͥt:
ex de semel qͥdem nascens. s in
de semꝑ manens &e asfluens:⁊in
orto concluso castitatis. fontem
signatum caritatis semꝑ abun¬
dare faciens: qui hieet signatus

Expanded text:
qua vivunt universi; quam dum qua vivunt universi; quam dum ex se genuit, nimirum omnes qui ex ea victuri sunt, quodammodo regeneravit. Unus generabatur, sed nos omnes generabamur: quia videlicet secundum rationem seminis, quo regeneratio fit, jam tunc in illo omnes eramus. Sicut enim in Adam fuimus ab initio propter semen carnalis generationis; sic in Christo r semen spiritualis regenerationis. 3. Porro beata Mater illa Christi, quia se matrem Christianorum cognoscit ratione mysterii; cura quoque se matrem eis praestat et affectu pietatis. Neque enim duratur ad filios, quasi non sint sui, cujus viscera semel quidem feta, sed nunquam effeta, nunquam desinunt fructum parturire pietatis. Benedictus siquidem fructus ventris tui, gravidam te, o pia Mater, inexhausta pietate reliquit; ex te quidem semel nascens, sed in te semper manens et affluens, et in horto concluso castitatis fontem signatum charitatis semper abundare faciens; qui licet signatus
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ genuit. qui sic̃ unicus ẽ ꝑatͥ.
incelis: ita unicus ẽ matͥ in t̾riꝰ.
Neq enim sic̃ tu impie blasphe¬
mas. alios postea filios genuit:
s intemeratum manet sic̃ sig¬
naculum ꝑpetue uirginitatis
inmatre: ita saeramentum ca¬
holicȩ unitatis in ꝓle. Ips a tñ
linica turgo mat̾. que se patͥs
unicum genuisse głat᷑: eundem
xp̃m suum formatum agnoseit.
uel formari cognoscit: matrem
se uocari non confundit᷑. Qua.
uetus illa non tam mat̾ quam
nouerca. que filiis ante ꝓpina¬
uit p̃iudicium mortis quam
initium lucis. dict̾a ẽ quidem
mat̾ eunct̾oꝵ uiuentium: sed
inuenta est ueriꝰ interfectrix ui¬
uentium.seu genitrix morienti¬
um: cum suum generare. nichil
aliud sit quam mortem ingene¬
rare. Et quia illa non potuit fi¬
deliter int̃p̃tari nomensuum:
ista. impleuit mist̾ium: quȩ & ip¬
sa siẽ eccłia cuiꝰ forma ẽ. mater
est omnium ad uitam renas¬
centium. Mat̾ siquidem ẽ uite

Expanded text:
idem genuit: qui sicut unicus est Patri idem genuit: qui sicut unicus est Patri in coelis, ita unicus est Matri in terris. Neque enim sicut tu impie blasphemas, alios postea filios genuit; sed intemeratum manet, sicut signaculum perpetuae virginitatis in matre, ita sacramentum catholicae unitatis in prole. Ipsa tamen unica virgo Mater, quae se Patris Unicum genuisse gloriatur, eumdem ibus Christum suum formatum agnoscit, vel formari cognoscit, matrem se vocari non confunditur. Eva vetus illa, non tam mater quam noverca, quae filiis ante propinavit praejudicium mortis, quam initium lucis. Dicta est quidem mater cunctorum viventium: sed inventa est verius interfectrix viventium, seu genitrix morientium; cum suum generare nihil aliud sit, quam mortem ingenerare . Et quia illa non potuit fideliter interpretari nomen suum, ista implevit mysterium: quae et ipsa, sicut Ecclesia, cujus forma est, mater est omnium ad vitam renascentium. Mater siquidem est Vitae
Abbreviated transcription (Latin):
nis plurib: habitans in ea re-¬
plebat eam singłari gr̃a caris¬
matumꝰ. habitans cum ea. pasce¬
bat eam incomparabili piorum
suauitate morum: ce diuinor
desiderabili sapientia sermonũ.
Nunc autem & in ea & cum ea
sicut int̾minabili euo. sic incõ¬
yrehensibil mͦ habitans. satiat
cam beatificantium gła uisionũ:
foris quidem glorificate carnis
formam exhibens.antus autem
formam ũbi glorificantis impͥ¬
mens. O maria ñuocab̃is art
dominus ultͣ derelict̾a. c terra
tua non uocabtt᷑ ultͣ desolata:
ut quia uirgo ideosis infecunda.
S uocabis uoluntas mea. id est
dilectꝰ m̃s filius in ea: quia com¬
placuit dommno inte: oe t̾ra tua
inhabitabit᷑. Habitabit enim
iuuenis in uirgine. & habitabit
in de fuius tuus: immosi magiᷤ
placet ut non recedamus a ti¬
bis scͥpture. habitabt̃ in de filii
tui. Qͥ d heretice caput erigis:
Qd mist̾ium pietatis.ad occa¬
sionem ꝑfidie. rapis: Unum qͥ¬

Expanded text:
nis pluribus. Habitans in ea renis pluribus. Habitans in ea replebat eam singulari gratia charismatum: habitans cum ea pascebat eam incomparabili piorum suavitate morum, et divinorum desiderabili sapientia sermonum. Nunc autem in ea et cum ea, sicut interminabili aevo, sic incomprehensibili modo habitans, satiat eam beatificantium gloria visionum; foris quidem glorificatae carnis formam exhibens, intus autem formam Verbi glorificantis imprimens. O Maria, non vocaberis, ait Dominus, ultra derelicta, et terra tua non vocabitur ultra desolata, ut quia virgo, ideo sis infecunda: sed vocaberis Voluntas mea, id est, dilectus Filius meus in ea, quia complacuit Domino in te, et terra tua inhabitabitur. Habitabit enim juvenis in virgine, et habitabit in te Filius tuus; imo, si magis placet, ut non recedamus a verbis Scripturae, habitabunt in te filii tui . 2. Quid, haeretice, caput erigis? quid mysterium pietatis ad occasionem perfidiae rapis? Unum qu
Abbreviated transcription (Latin):
cam ñ p̃uideamus. donee in ip¬
sam impingamus: Aspirao dies
dierum. obumbra suꝑ caput no¬
strum in die belli inclina sup
nos umbras salutis & refrigeri:
& mnelinent᷑ subtꝰ nos umbre
torporis &e dedii. immo cȩcitatis
&e mortis. Et licet contingant
uos umbre de cogitatione tre¬
norum. non nos contegant tene¬
amore eorumꝰ s semꝑ respiremꝰ
in luminosum amorem tuũ
o pater luminum: qͥti. ⁊r. ꝑ ols
lponam de in thronum me¬
um. Multi uocati: pauci uͦ eles¬
t. Beati qͦs elegisti domine hab¬
tabunt in atriis duis: immotie
in eis habitabis. tum eis regna¬
bis: thronumq regni: in eis
collocabis. Sane omnium bea¬
torum beatissima est maria. qͥ
de numero omnium electoꝵ.
singłarit̃ est electa &e p̃electa.
qm̃ elegit eam dominꝰ. elegit
eam in habitationem sͥ. dicens.
hec requies mea in scłm sełi: hie
habitabo qm elegi eam. Habi¬
tauit in ea nouem menzibus:
habitauit cum ea & sub ea. an¬

Expanded text:
eam non praevideamus, donec in ipeam non praevideamus, donec in ipsam impingamus. Aspira, o dies dierum, obumbra supra caput nostrum in die belli, inclina super nos umbras salutis et refrigerii, et inclinentur subtus nos umbrae torporis et taedii, imo caecitatis et mortis. Et licet contingant nos umbrae de cogitatione terrenorum, non nos contegant teneamore eorum; sed semper respiremus in luminosum amorem tuum, o Pater luminum, qui vivis ponam in te thronum meum. Multi vocati, pauci vero electi. Beati quos elegisti, Domine; habitabunt in atriis tuis : imo tu in eis habitabis, ut in eis regnabis, thronumque regni tui in eis collocabis. Sane omnium beatorum beatissima est Maria, quae de numero omnium electorum singulariter est electa et praeelecta: quoniam elegit eam Dominus, elegit eam in habitationem sibi, dicens, Hic requies mea in saeculum saeculi; hic habitabo quoniam elegi eam . Habitavit in ea novem mensibus, habitavit 1029 eum ea et sub ea an