comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne cũ uellet cõmoda infima ⁊ ĩmunda quib irrationa¬
bilia animalia delectant᷑. esset eadẽ uoluntas iniusta. ⁊
uituꝑabilis:  Quomͦ iniusta aut rep̾hendenda uolun¬
tas eẽt. quia uellet qͦd ñ posse ñ uelle accepisset: m uolun¬
tatẽ tam̃ ipsã siue cũ uult sũma cõmoda. siue cũ uult
uifima. constat ẽẽ opus ⁊ donũ di. sicut.ẽ. uita aut sensi¬
bilitas. ⁊ ñ ẽẽ inea iusticiã sine iniusticiã. d. Non ẽ. dubiũ.
M. Eigo inquantũ ẽẽntiã est bonũ. aliqͥd ẽ. quantũ uͦ
adiusticiã ꝑtiuet siue inuusticiã. nec bona nec mala est.
d. Nichil clariꝰ. m. S ñ debet ẽẽ beatus. si ñ habet iustam
uoluntatẽ. Immo ñ potest ẽẽ ꝑfecte nec laudabiliter
beatus. qͥ uult qͦd nec potest. nec debet eẽ. d. Multũ pa¬
eidẽ angło uelle solũ qͦd eũ uelle conueniret. anposset

Expanded text:
ne, cum vellet commoda infima et immunda, quibus irrationane, cum vellet commoda infima et immunda, quibus irrationabilia animalia delectantur, esset eadem voluntas injusta et vituperabilis? DISC. Quomodo injusta aut reprehendenda voluntas esset; quia vellet, quod non posse non velle accepisset? MAG. Voluntatem tamen ipsam, sive cum vult summa commoda, sive cum vult infima, constat esse opus et donum Dei, sicut est vita aut sensibilitas, et non esse in ea justitiam sive injustitiam. DISC. Non est dubium. MAG. Ergo in quantum essentia est bonum, aliquid est; quantum vero ad justitiam pertinet sive injustitiam, nec bona nec mala est. DISC. Nihil clarius. MAG. Sed non debet esse beatus, si non habet justam voluntatem; imo non potest perfecte nec laudabiliter esse beatus, qui vult quod nec potest, nec debet esse. DISC. Multum paeidem angelo velle solum quod eum velle conveniret, an posset
Abbreviated transcription (Latin):
sit deserere hanc uoluntatẽ.⁊ mouere se de uelle adñ uel¬
le beatitudinẽ. d. Siquidẽ hoc facit uolens. ñ ipse facit. Si
uͦ uolens. uult aliud quã beatitudinẽ. S ñ uult aliud.
Quare manifestũ puto qͥa nullatenꝰ potest ꝑse ñ uelle
id qͦd solũ accepit uelle .m. bene intelligis. s responde in¬
adhuc. si potest ñ uelle beatitudinẽ quantomaiorẽ eã
intelliget qͥ nichil nͥ beatitudinẽ uult. ⁊ ñ potest ñuelle
beatitudinẽ. DSi ñ tantomagis uellet beatitudinẽ qͣn¬
to meliorẽ ac maiorẽ illã putaret. aut omnino ñ uellet
beatitudinẽ. aut uellet aliqͥd aliud ꝓpter qͦd meliorẽ nol¬
let.S dicinꝰ quia illã uult ⁊ ñ aliud. m. Uult gͦ ẽẽ beatus¬
qͣnto altius hoc eẽ posse cognoscit. d. Proculdubio uult.
M. Ergo uult eẽ similis dõ .d. Nichil aꝑtius. m. Quid tibi
nec iniustã. quia ex necessitate uellet.m. At eũ qͥuult
posset ñ uelle quãlibet infima si maiora ũ posset. m. Nõ¬

Expanded text:
re hanc voluntatem, et movere se de velle ad non velle beatitudinem? DISC. Siquidem hoc facit nolens, non ipse facit; si vero volens, aliud vult quam beatitudinem; sed non vult aliud; quare manifestum puto quia nullatenus potest per se non velle id quod solum accepit velle. MAG. Bene intelligis. Squanto majorem eam intelliget qui nihil nisi beatitudinem vult et non potest non velle beatitudinem? DISC. Si non tanto magis vellet beatitudinem quanto meliorem ac majorem illam putaret, aut omnino non vellet beatitudinem, aut vellet aliquid aliud propter quod meliorem nollet; sed dicimus quia illaul dubio vult. MAG. Ergo vult similis esse Deo. DISC. Nihil apertius. MAG. Quid tibi nec injustam, quia ex necessitate vellet. MAG. At eum qui posset non velle quamlibet infima, si majora non posset. MAG. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq enĩ aptus ẽ adudendũ ⁊ clausis oculis inluce po¬
Qina ille ñ uidens habet uisũ ⁊ uoluntatẽ qua potest
mouere uisũ. Nos uͦ de illo qͥ nullã habet uoluntatẽ loqͥ¬
mur. Quare responde mͥ si qua res seipsã mouet de ñ
uelle aduelle. utrũ sic ipsa se uelit mouere . D. Si dixero
qͥa moueat᷑ ñ uolens. consequenserit. ut ñ ase. s ab alio
nioueat᷑. uisi forte siquis subito claudit ocłos adictũ uemien¬
tẽ. aut si cogitur quis aliquo incõmodo ut uelit pͥus qͦd ñ
uolebat. Nescio enĩ antũc pͥus uelit se mouere adhanc uo¬
liuitatẽ .M. Nullus cogit᷑ uł tinore uł sensu alicuiꝰ incõmo¬
di. nec attrahit᷑ amore cõmodi alicuiꝰ aduolendũ aliquid.
nisi qui pͥus habet naturalẽ uoluntatẽ uitandi incõmodũ
aut habendi cõmodũ quia uoluntate se mouet ad alias
uoliuitates. d.Nlegare nequeo.m. Dic gͦ quia quicqͥd se ino¬

Expanded text:
quicunque enim aptus est ad videndum, et clausis oculis in luce poquicunque enim aptus est ad videndum, et clausis oculis in luce poia ille non videns habet visum et voluntatem, qua potest movere visum; nunc vero de illo, qui nullam habet voluntatem, loquimur. Quare, responde mihi, si qua res seipsam movet de non velle ad velle, utrum sic ipsa velit movere. 68 DISC. Si dixero quia moveatur non volens, consequens erit ut non a se sed ab alio moveatur, nisi forte si quis subito claudit oculos ad ictum venientem, aut si cogitur quis aliquo incommodo, ut velit quod prius non volebat. Nescio enim an tunc prius se velit movere ad hanc voluntatem. MAG. Nullus cogitur vel timore vel sensu alicujus incommodi, nec attrahitur amore alicujus commodi ad volendum aliquid, nisi qui prius habet naturalem voluntatem vitandi incommodum aut habendi commodum; quia voluntate se movet ad alias voluntates. DISC. Negare nequeo. MAG. Dic ergo quia quidquid se mo
Abbreviated transcription (Latin):
millo diuersa. s unũ bonũ. sic ẽ omp̃s insimplicibono ut
misla reĩ possit qđ noceat sũmo bono. Ideo nãq ñ potest
corrũpi nec mnentiri. Ita gͦ quicqͥd ñ est ante quã sit sua
potestate ñ potest eẽ. s si potest alia res facere ut sit. hoc
mͥ aliena potestate potest eẽ. Quãuis autẽ plurib modis
diidi possit potentia uł impotentia. hoc tantũ nũc tͥ
sufficiat. qͥa multa dicunt᷑ posse ñ sua s aliena potestate.
& multa ñ posse ñ sua s aliena impotentia. Deꝓpͥa gͥ po¬
testate loquor. cũ quero de angło quẽ nouũ posuimꝰ fieri.
⁊ hactenus iã eẽ factũ. ut iam aptussit ad habendã uolũ¬
tatẽ. s nichil adhuc uelit. anipse possit ꝑse uelle aliquid
⁊ de ipsa mͥ responde. d. Si iam sic aptus ẽ. ad uoluntatẽ
ut nichil aliud illi defit qͣm uelle. ñ uideo cur ꝑse ñ possit.

Expanded text:
illo diversa, sed unum bonum, sic est omnipotens in simplici bono ut illo diversa, sed unum bonum, sic est omnipotens in simplici bono ut nulla res possit quod noceat summo bono: ideo namque non potest corrumpi vel mentiri. Ita ergo quidquid non est, antequam sit sua potestate esse non potest; sed, si potest alia res facere ut sit, hoc modo aliena potestate potest esse. Quamvis autem pluribus modis dividi possit potentia vel impotentia, hoc tantum nunc tibi sufficiat quia multa dicuntur posse non sua, sed aliena potestate; et multa non posse non sua, sed aliena impotentia. De propria igitur potestate loquor, cum quaero de angelo, quem novum posuimus fieri, et hactenus jam esse factum, ut jam aptus sit ad habendam voluntatem, sed nihil adhuc velit; an ipse possit per se velle aliquid et de ipsa mihi responde. DISC. Si jam sic aptus est ad voluntatem ut nihil illi aliud desit quam velle, non video cur per se non possit:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt .d. Ita sequit᷑.m. Non gͦ potuit eẽ antequã ẽẽt.d. Et ego
dico. Si ñ potuit eẽ: impossibile fuit ut eẽt aliqͣndo .m. Et
possibile ⁊ impossibile erat ante quã eẽt. Ei quidẽ incuiꝰ po¬
testate ñ erat ut eẽt erat impossibile. s dõ in cuiꝰ potestate
inqͥrere. neceẽ ẽ unꝓpͥetatẽ ꝑturbantẽ quautũ res expe¬
tit. ⁊ possibile ẽ secernere. Ex qua nꝓpͥetate loqndi fit ut se¬
pissune dicamꝰ rẽ posse ũ qd̾ illa possit. s qm̃ alia respotest
⁊ rẽ que potest ñ posse. qm̃i alia resñ potest. Ut si dico liber
potest scͥbi ame. utiq liber nichil potest. s ego posfũ
scribe librũ. ⁊ cũ dicimꝰ iste ñ potest uinci ab illo: ñ aliud¬
intelligiiꝰ qͣm ille ñ potest uincere istũ. hinc ẽ qd̵ dicimꝰ
dĩ ñ posse aliquid sibi aduersũ aut ꝑuersũ qm̃ sicẽ potẽs¬

Expanded text:
esset. DISC. Ita sequitur. MAG. Non ergo potuit esse, antequam esset. DISC. Et ego esset. DISC. Ita sequitur. MAG. Non ergo potuit esse, antequam esset. DISC. Et ego dico: Si non potuit esse, impossibile fuit ut esset aliquando. MAG. Et possibile, et impossibile erat, antequam esset: et quidem in cujus potestate non erat ut esset, erat impossibile; sed Deo, in cujus potestate inquirere, necesse est improprietatem perturbantem, quantum res expetit et possibile est, secernere. Ex qua improprietate loquendi fit ut saepissime dicamus rem posse, non quod illa possit, sed quoniam alia res potest; et rem, quae potest, non posse, quoniam alia res non potest: ut, si dico: Liber potest a me scrib., utique liber nihil potest, sed ego possum scribere librum. Et cum dicimus: Iste non potest vinci ab illo, non aliuintelligimus quam ille non potest vincere istum. Hinc est quod dicimus Deum non posse aliquid sibi adversum, aut perversum; quoniam s
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ẽ potest eẽ. Non aut̃ omne qd̾ ẽ. potuit eẽ. pͥus quã eẽt.
Cũ gͦ quero utr̃ ille qͥ nichil uult possit uelle: quero po¬
testatẽ ante uoluntatẽ. qua se possit iouere ad uolũ¬
tatẽ. Ti uͦ cũ respondes quia si uult potest dicis potesta¬
tẽ que fit cũ ipsa uoluntate. Neceẽ enĩ est siult ut pos¬
sit uelle. d. Scio duas eẽ potestates. unã que ñ dũ est in re. alterã¬
que iã est inre. S ⁊ hoc ñ possũ nescire. qͥa quicqͥd ita potest eẽ
ut iã fit. si aliquando ñ fuit potuit pͥus eẽ. Si enĩ ñ potuisset:
nunquã eẽt. Bene gͦ estimo me respondisse. qͥa qͥ ideo potest
uelle qͥa iã uult. necesse ẽ eũ pͥus potuisse qͣm uelle.M. Putaᷤ
quia qͦd nichil ẽ. omnino nichil habet. ⁊ ideo nullã habet
potestatẽ. ⁊ sine potestate: omnino nichil potest. d. hoc ñ
possũ negare.M. Estimo qͥa mundus ante qͣm fieret nichil
erat .d. uerũ dicis. M. Ergo omnmo nichil potuit ante quã

Expanded text:
quam esset. Cum ergo quaero utrum ille qui nihil vult, possit velle, quaero potestatem ante voluntatem, qua se possit movere ad voluntatem. Tu vero, cum respondes quia si vult potest, dicis potestatem quae fit cum ipsa voluntate. Necesse enim est si vult, ut possit velle. DISC. Scio duas equae jam est in re. Sed et hoc non possum nescire, quia quidquid ita potest esse ut jam sit, si aliquando non fuit, potuit prius esse. Si enim non potuisset, nunquam esset. Bene ergo aestimo me respondisse, quia qui ideo potest velle, quia jam vult, necesse est eum prius potuisse, quam vellet. MAG. Putas quia quod nihil est, omnino nihil habet; et ideo nullam habet potestatem, et sine potestate omnino nihil potest. DISC. Hoc non possum negare. MAG. Aestimo quia mundus, antequam fieret, nihil erat. DISC. Verum dicis. MAG. Ergo omnino nihil potuit, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ om̃s bene sibi eẽ uolunt. ⁊ mali sibi eẽ nolunt. Dehac be¬
atitudine nẽ dico. quia millus potest eẽ beatus qͥ non uult
beatitudinẽ. Nullus nãꝙ beatus potest eẽ. aut habendo
qͥd ñ uult. aut ñ habendo qd̾ uult.d. Non ẽ negandũ . m.
Necbeatus deb& eẽ qui ñ uult iusticiã .d. Nec hoc ininus

Expanded text:
 sibi esse omnes volunt, et male sibi esse nolunt. De hac beatitudine nunc dico, quia nullus potest esse beatus qui non vult beatitudinem. Nullus namque beatus, potest esse aut habendo quod non vult, aut non habendo quod vult. DISC. Non est negandum. MAG. Nec beatus esse debet qui non vult justiti
Abbreviated transcription (Latin):
erat: . Uidet᷑ nec posse p̾sciri qͦd potest futurũ ñ eẽ nec
posse ñ eẽ futurũ qd̾ p̃scitur. S reminiscor ũc illiꝰ famosis¬
sime questionis de p̾scientia diuina ⁊ lib̾o arbit̾o. Qnãuis
enĩ tanta auctoritate asserat᷑. ⁊ tanta teneat᷑ utilitate ut
nullatenꝰ ꝓpt̃ ullã humanã racionẽ dubitandũ sit diuna
p̃scientiã ⁊ liberũ arbitum inuicẽ sibi consentire. tamien
q̃utũ add rationis confid̾ationẽ que uidet᷑ spectat. in sociu¬
bilit̾ iudent᷑ dissentire. Unde uidemꝰ in hac questionei
muillos sic munã partẽ uergentes ut alt̾am omĩno dese¬
rant. unda infidelitatis submergente ꝑire. multos uͦ ue
lut contrariis uentis hinc uide contra inuicẽ sustentan¬

Expanded text:
otest futurum non esse; nec posse non esse futurum, quod praescitur. Sed reminiscor nunc illius famosissimae quaestionis de praescientia divina et libero arbitrio, quamvis enim tanta auctoritate asseratur, et tanta teneatur utilitate ut nullatenus propter ullam humanam rationem dubitandum sit divinam praescientiam et liberum arbitrium sibi invicem consentire, tamen quantum ad rationis considerationem quae videtur, spectat, insociabiliter videntur dissentire: unde videmus in hac quaestione nonnullos sic in unam partem vergentes, ut alteram omnino deserant, unda infidelitatis submergente, perire; multos vero, velut contrariis ventis hinc inde contra invicem sustentan
Abbreviated transcription (Latin):
titridinis quicqͥd uelit ñ ẽẽ malũ. s ẽẽ bonũ aliqͥd ante¬
qͣm accipiat iusticiã. Unde consequit᷑. quia cũ deserit ac¬
ceptã iusticiã si eadem ẽẽntia ẽ. que pͥus erat bonum. ẽ.
in illa que fuit. dr mala ⁊ iniusta. Nã siuelle ẽẽ similẽ deo
malũ eẽt. filius dĩ ñ uellet eẽ similis pat. Aut siuelle quaᷤᷤ¬
libet infimas uoluntates ẽẽt malũ. mala diceret᷑ uolun¬
tas brutoꝵ animaliũ. S nec uoluntas filii di est mala
qͥa ẽ iusta. nec uoluntas irrationalis mala dr quia ñ est
iniusta. Unde sequit᷑ nullã uoluntatẽ eẽ malũ. s ẽẽ bonũ
uiquantũ est. quia opus dĩ ẽ. nec nͥ inquantũ ẽ iniusta

Expanded text:
d velit, non esse malum, sed esse bonum aliquod, antequam accipiat justitiam. Unde consequitur quia cum deserit acceptam justitiam si eadem essentia est, quae prius erat bonum est itia quae fuit in illa, et, Filius Dei non vellet similis esse Patri: aut velle quaslibet infimas voluptates, esset malum; mala diceretur voluntas brutorum animalium. Sed nec voluntas Filii Dei est mala, quia est justa; nec voluntas irrationalis mala dicitur, quia non est injusta. Unde sequitur nullam voluntatem esse malum, sed esse bonum in quantum est, quia opus Dei est; nec nisi in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
que fiuut mala uoluntate. cũ fateam eũ facere singlas
subas que fiunt iniusta uoluntate ⁊ inhonesta actione:
d. Non habeo qͥd contradicã. Quippe nec negare possum
uere aliqͥd eẽ quãlib& actionẽ. nec fat̾i uolo ũ fieri ado
qͦd uere aliquã hab&& ẽẽntiã. Neq ista tua racio ullo mͦ
accusat dm̃. aut excusat diabolũ. s omniuo dm̃ ex¬
cusat. ⁊ diabolũ accusat. S uellẽ scire utrũ idem desertor an¬
scientia dicas. Nã si de illa scientia querit᷑ que ñ ẽ nͥ cũ cer¬
ta ratione aliqͥd intelligit᷑. omnino respondeo ñ posse sci¬
ri qͦd potest ñ eẽ. Qd̃ enĩ ñ eẽ potest. nequaquã ẽẽ certa po¬
test colligi racione. Quaꝓpt̃ constat nullatenꝰ illũ qͥuisse p̃¬
scire casũ sirũ quẽ neccẽ ñ erat eẽ futurũ. Ponamꝰ enĩ ñ fu¬

Expanded text:
quae fiunt mala voluntate, cum fateamur eum facere singulas substantias, quae fiunt injusta voluntate et inhonesta actione? DISC. Non habeo quid contradicam: quippe nec negare possum vere aliquid esse quamlibet actionem; nec fateri volo non fieri a Deo, quod vere aliquam habet essentiam. Neque ista tua ratio ullo modo accusat Deum, aut excusat diabolum? sed omnino Deum 71 excusat, et diabolum accusat. Sed vellem scire utrum idem desertor anscientia dicas. Nam si de illa scientia quaeritur, quae non est nisi cum certa ratione aliquid intelligitur, omnino respondeo non posse sciri quod potest non esse. Quod enim non esse potest esse nequaquam certa potest colligi ratione. Quapropter constat illum nullatenus potuisse praescire casum suum, quem necesse non erat e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinuit ꝑdiderunt. tusticia retͥbuente acceꝑunt. ⁊ de illo
qđ̃ habebant inuera securitate ꝑmansert̃. Quappt̾ ad eo
sunt ꝓuecti. ut sint adepti qͥcqͥd uelle potuerunt. nec iã
iudeant qͥd plus uelle possuit. ⁊ ꝓpt̾ hoc peccare nequeunt.
Ili uͦ angłi qui maluert᷑ illud plus qđ nondũ ds illis dare uo¬
lebat quã stare iniusticia in qua facti erant. eadẽ iusticia
iudicante.⁊ illud ꝓpter qd̾ illã contẽpserunt nequaqͣm ob¬
tinuerunt. ⁊ qͦd tenebant bonũ amisert̃. Sic gͦ distincti ft̃
gaudeant. ⁊ deserentes illã nullũ uelle queant qͦ ñ careant.
d. Nichil iustiꝰ aut pulchrius hac distinctione. S si posses
dicere uellẽ audire cuiꝰmodi cõmodũ illud fuit. qͦdiboni
angłi iuste uolendo sic ꝓfecerunt. ⁊ mali miuste concupi¬
cendo sic defecert̃.M. Quid illud fuerit ñ uideo. s qͥcqͥd

Expanded text:
pertinuit, perdiderunt; justitia retribuente, acceperunt et de illo, pertinuit, perdiderunt; justitia retribuente, acceperunt et de illo, quod habebant, in vera securitate permanserunt. Quapropter adeo sunt provecti, ut sint adepti quidquid potuerunt velle; videant quid plus velle possint: et propter hoc peccare nequeunt. Illi vero angeli qui maluerunt illud plus, quod nondum Deus illis dare volebat, quam stare in justitia, in qua facti erant, eadem justitia judicante, et illud propter quod illam contempserunt nequaquam obtinuerunt; et quod tenebant bonum amiserunt. Sic ergo distincti sunt gaudeant; et deserentes illam, nullum velle queant, quo non careant. DISC. Nihil pulchrius, aut justius hac distinctione. Sed si posses dicere, vellem audire cujusmodi commodum illud fuit, quod et boni angeli juste volendo sic profecerunt, et mali injuste concupiscendo sic defecerunt. MAG. Quid illud fuerit non video; sed quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
cadentib quã quia seruauert̃ rationalitatẽ quã ꝑdere
neqͥuerunt. S nec iusti recte sibene consides dicerentur.
D Sic monstrat racio.M. Illi gͦ qui cecidert̃ si ñ peccassent
cũ possent: tanto meliores eẽnt quã isti. qͣnto ⁊ uere ui¬
sti eẽnt. ⁊ grãm ado mererent᷑. Unde sequit᷑. qͥa aut elec¬
ti homines meliores ⁊ maiores erunt angłis bonis. aut re¬
ꝓbi angłi ꝑfecte ñ restaurabunt᷑. qm̃ ñ tales ert̃ hoĩes qͥ
ꝓ illis assument᷑. quales illi fut᷑ erant. d. hec duo penitus
neganda existimo. m. Potuert̃ gͥ boni angłi peccare ante
casũ maloꝵ nec aliter quã ficut ostensũ est. de illis qͥ pec¬
cauert̃. d. Aliter posse ẽẽ ñ uideo.M. Illi itaq angłi qui ui
magis uoluert̃ nuisticiã quã habebant. qͣm illud plus qͦd ñ
habebant: bonũ qd̃ quasi ꝓpt̾ nisticiã quantũ ad uoluntatẽ.

Expanded text:
cadentibus, quam quia servaverunt rationalitatem, quam perdere cadentibus, quam quia servaverunt rationalitatem, quam perdere nequiverunt. Sed nec justi recte, si bene consideres, dicerentur. DISC. Sic monstrat ratio. MAG. Illi ergo qui ceciderunt, si non peccassent cum possent, tanto meliores essent quam isti, quanto et vere essent justi et gratiam a Deo mererentur. Unde sequitur quia aut electi homines majores et meliores erunt angelis bonis, aut reprobi angeli perfecte non restaurabuntur, quoniam non tales erunt homines, qui pro illis assumentur, quales illi futuri erant. DISC. Haec duo penitus neganda existimo. MAG. Potuerunt igitur boni angeli peccare, ante casum malorum nec aliter, quam sicut ostensum est de illis qui peccaverunt. DISC. Aliter esse posse non video.magis voluerunt justitiam quam habebant, quam illud plus quod non habebant, bonum quod quasi propter justitiam, quantum ad voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
qualis dõ. quia presũpsit hab̃e ꝓpriam uoluntatẽ. s etiã
maior uoluit eẽ uolendo qͦd ds̃ illũ uelle nolebat. qm̃ uolũ¬
tatẽ suã supra dĩ uoluntatẽ posuit. d. Satis liquet.M. Iam
sponte dimisisse uelle qͦd debebat.⁊ iuste amisisse qͦd habe¬
bat. qͥa sponte ⁊ iniuste uoluit qͦd ñ habebat ⁊ uelle ñ de¬
bebat .d. Nichil puto manifestus.m. Quãuis gͥ bomis an¬
gelus ideo accepit ꝑseuerantiã quia ds̃ dedit. malus ta¬
quia ille ñ accepit. ⁊ ideo ñ accepit qͥa accrꝑe noluit.dMichi
quidẽ ita satisfacis ad ea que quero. ut nec inhis que ꝓponis
nec inipsa consequentia conclusionũ tuaꝵ ullã uideam
in eo sensu titubare ueritatẽ.m. Putas ne bonos angłos u
similit᷑ potuisse peccare. ante quã mali caderent: d. Puto.
s racione comp̃hende uellẽ. m. hoc certũ habes qͥa si ñ potu¬
ert̃ peccare. ñ potestate s necessitate seruauert̃ iusticiã.
Quare ñ magis meruert̃ grãm adõ quia steterunt aliis

Expanded text:
is Deo, quia praesumpsit habere propriam voluntatem; sed etiam major voluit esse, volendo quod Deus illum velle nolebat, quoniam voluntatem suam supra voluntatem Dei posuit. DISC. Satis liquet. MAG. Jsponte dimisisse velle quod debebat, et juste amisisse quod habebat; quia sponte et juste voluit quod non habebat, et velle non debebat. DISC. Nihil puto manifestius. MAG. Quamvis igitur bonus angelus ideo accepit perseverantiam, quia Deus dedit, quia ille non accepit; et ideo non accepit, quia accipere noluit. DISC. Mihi quidem ita satisfacis ad ea quae quaero, ut nec in his quae proponis, nec in ipsa consequentia conclusionum tuarum ullam videam, sensu meo, titubare veritatem. similiter potuisse peccare, antequam mali caderent? DISC. Puto; sed ratione comprehendere vellem. MAG. Hoc certum habes quia si non potuerunt peccare, non potestate sed necessitate servaverunt justitiam. Quare non magis meruerunt gratiam a Deo, quia steterunt, aliis
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ habet pedes ⁊ ñ habet incolumitatẽ pedũ. ñ potest
ambulare ꝑse. Hoc itaq mͦ quero. anille angłs qͥ iã aptꝰ
ẽ ad uolendũ. ⁊ ñdũ quicquã uult. ꝑ se possit uelle aliqͥd.
D.Puto quia potest si aliqͣndo uult. m. hon respondes
ad int̾rogationẽ meã. D. Quomͦ: m. Ego quero de nichil
uolente.⁊ de potestate que p̃cedit rẽ. ⁊ ti respondes de¬

Expanded text:
autem habet pedes, et non habet incolumitatem pedum non potest autem habet pedes, et non habet incolumitatem pedum non potest ambulare per se. Hoc itaque modo quaero an ille angelus, qui jam aptus est ad volendum, et nondum quidquam vult, possit per se velle aliquid? DISC. Puto quia potest, si aliquando vult. MAG. Non respondes ad interrogationem meam. DISC. Quomodo? MAG. Ego quaero de nihil volente, e
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ aliquid ꝑsuadere intunt᷑. qͥd respondẽ ualeã edoceas. M.
Ut ueritatẽ rei emicleare possimꝰ. longius aliquantulũ¬
nos exordiri oportet. S ⁊ opus ẽ. ut tu ea que dicã ñ sis
contentus singula tantũ intellig̃e. s omĩa simul memo¬
ria quasi sub uo intuitu collig̾e.d. Ego quidẽ intentus
ero quantũ pot̾o. Ueruntam̃ si in aliquo tardior. qͣm uelis
extitero. ñ te me expectare pigeat ꝓut uidis tarditatẽ
meã expet̾e .m. Ponamus gͦ dm̃ nũc facere angłm. xi.
quẽ uelit facere beatũ. ⁊ ñ simul totũ s ꝑ partes. Et hacte¬
nus iam ẽẽ factũ. ut iã sit aptus ad habendũ uoluntatẽ.
s nonctũ uelit aliqͥd. d. Pone qd̾ uis. ⁊ expone qͦd quero.M.
bene uideo qd dicisꝑse. Qd̃ enĩ sicut supra iã dixisti. de oĩ
creatura. nichil habet qd̾ ñ accepit. nichil potest ꝑse. M.
Pse dico. ꝑ hoc qd̾ iam habet. Ut qui habet pedes ⁊ que suffi¬
ciunt ad potentiã ambulandi. potest ambulare ꝑse. Qui

Expanded text:
e aliquid persuadere nituntur, quid respondere valeam edoceas. MAG. Ut veritatem rei enodare possimus, longius aliquantulum exordiri nos oportet; sed et opus est ut tu ea, quae dicam, non sis contentus singula tantum intelligere, sed omnia simul memoria quasi sub uno intuitu colligere. DISC. Ego quidem intentus ero quantum potero: verumtamen si in aliquo tardior quam velis exstitero, non te me exspectare pigeat, prout videris tarditatem meam expetere. MAG. Ponamus ergo Deum nunc facere angelum, quem velit facere beatum; et non simul totum, sed per partes et hactenus jam esse factum, ut jam sit aptus ad habendam voluntatem, sed nondum velit aliquid. DISC. Pone quod vis, et expone quod quaero. MAG.  dixisti de omni creatura nihil habet, quod non accepit, nihil potest per se. MAG. Per se dico, per hoc quod jam habet: ut qui habet pedes et quae sufficiunt ad potentiam ambulandi, potest ambulare per se; qui
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ nichil. Iilud quero quomͦ sit aliqͥd si ꝓpͥe uocat᷑ nichil.
aut qualit̃ sit nichil si nom̃ sigc̃atiuũ eiꝰ sig̾cat aliqͥd. aut
quomͦ idẽ sit aliqͥd ⁊ nichil. Illud idẽ quero de nomine in a¬
li ⁊ de eo qd̾ sig̾cat. ⁊ qͦd malũ nominat᷑.m. Recte queri. .x.
Quia licet supraposita ratione mnalũ ⁊ nichil sig̾cent aliqͥd.
tam̃ qͦd sig̃catur ñ est malũ aut nichil. S ẽ alia ratio qua

Expanded text:
hil; aut qualiter sit nihil, si nomen significativum ejus significat aliquid, aut quomodo idem sit aliquid, et nihil? Illud idem quaero de nomine mali; et de eo quod significat, et quod malum nominatur. MAG. Recte quaeris; quia licet, supraposita ratione, malum et nihil significent aliquid, tamen quod significatur non est malum aut nihil: sed est ali
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc itaq mͦ ñ repugnat malũ nichileẽ. ⁊ mali nomen
cẽ siç̃tatiuũ. si sic aliqͥd ꝑimendo sig̃c̃at ut nulliꝰ rei
sit constitutuũ .b. Nequeo negare nom̃ nichili scdm p̾dictã
ate rationẽ aliquo mͦ sigcare aliquid. s satis uotũ ẽ quia
illud aliqͥd qͦd isto mͦ hoc nomine sig̃catur. ñ nonrinatur¬

Expanded text:
Hoc itaque modo non repugnat malum nihil esse et mali nomen esse significativum; si sic aliquid perimendo significat, ut nullius sit constitutivum. DISC. Nequeo negare nomen nihili, secundum praedictam a te rationem, aliquo modo significare aliquid; sed satis notum est quia illud aliq
Abbreviated transcription (Latin):
seruit. ñ uleo ñ accepit: quia ds̃ ñ dedit. s ds̃ ideo ñ dedit:
qͥa ille ñ accepit. d. Quis ñ uideat quia ñ ideo ñ uoluit teñe
qͥa deseruit. s ideo deseruit. qͥa ñ uoluit tenere: Semper
nãq tenenti pͥus ẽ ñ uelle tenere quã uelle deserere. Ideo
enĩ uult aliquis deserere qͦd tenet: qͥa ñ uult ten̾e. Que¬
ro gͥ quare tenere ñ uoluit qͦd tenebat. nͥ quia d̃s ñ de¬
dit uelle .m. Non semꝑ pͥus ẽ non uelle tenere: qͣm uelle deserere.
d. Quando ñ sit ostende mͥ. M. Quando aliquã rẽ ꝓpt̾ se ñ uis
tenere. s deserere. ut carbonẽ ignitũ positũ in nuda manu.
tũc forsitan pͥus ẽ ñ uelle tenere qͣm uelle deserere. ⁊ ideo irsͤ

Expanded text:
seruit, non ideo non accepit, quia Deus non dedit; sed ideo Deus non dedit, seruit, non ideo non accepit, quia Deus non dedit; sed ideo Deus non dedit, quia ille non accepit. DISC. Quis non videat quia non ideo non voluit tenere, quia deseruit, sed ideo deseruit, quia non voluit tenere? Semper enim tenenti prius est non velle tenere, quam velle deserere. Ideo enim vult aliquis deserere quod tenet, quia non vult tenere. Quaero igitur quare tenere non voluit quod tenebat, nisi quia Deus non dedit velle? MAG. Non semper prius est non velle tenere, quam velle deserere. DISC. Quando non sit ostende mihi. MAG. Quando aliquam rem propter se non vis tenere, sed deserere, ut carbonem ignitum in manu nuda positum: tunc forsitan prius est non velle tenere, quam velle deserere; et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
cur ñ ꝑfecisti:d. Quia ñ ꝑuolui.m. Ita gͦ dic qͥa diabolus qui
accepit uelle ⁊ posse acciꝑe ꝑseuerantiã. ⁊ uelle ⁊ posse ꝑseue¬
rare ideo ñ accepit. nec ꝑseuerauit. qͥa ñ ꝑuoluit. d. Iterũ
quero quare ñ ꝑuoluit. Cũ enĩ dicis quia qđ noluit ñ ꝑuo¬
luit tale ẽ ac si dicas. Qd uoluit pͥus: postea ñ uoluit. Quan¬
do gͦ ñ uoluit qͦd pͥus uoluit qͣre ñ uoluit nͥ qͥa ñ habuit
uoluntatẽ: Non dico uoluntatẽ quã pͥus habuit cũ uoluit.
s quã ñ habuit cũ ñ uoluit. hanc autẽ uoluntatẽ quare
ñ habuit. nͥ qina ñ accepit: Quare autẽ ñ accepit. isiqͥa
ds̃ ñ dedit:m. Iterũ dico qͥaͫ ideo ñ accepit. qͥa d̃s ñ dedit:
s ideo ñ dedit. qͥa ille ñ accepit. d. hoc ostende.m. Sponte
dimisit uoluutatẽ quã habebat ⁊ sicut accepit habere
qͦusq habuit. ita potuit acciꝑe semꝑ tenere qͦd deseruit.
s quia deseruit ñ accepit. Qͦd gͦ ideo ñ accepit teñe qͥa de¬

Expanded text:
cur non perfecisti? DISC. Quia non pervolui. MAG. Ita ergo dic quia diabolus, qui accepit velle, et posse accipere perseverantiam, et velle et posse perseverare, ideo non accepit, nec perseveraverit, quia non pervoluit. DISC. Item quaero quare non pervoluit? Cum enim dicis quia quod voluit, non pervoluit, tale est ac si dicas: Quod voluit prius, postea non voluit. Quando ergo non voluit quod prius voluit, quare non voluit, nisi quia non habuit voluntatem? Non dico voluntatem quam prius habuit, cum voluit; sed quam non habuit, cum non voluit. Hanc autem voluntatem quare non habuit, nisi quia non accepit? Quare autem non accepit, nisi quia Deus non dedit? MAG. Iterum dico quia non ideo non accepit, quia Deus non dedit; sed idedimisit voluntatem, quam habebat: et sicut accepit habere quousque habuit; ita potuit accipere semper tenere, quod deseruit: sed quia deseruit, non accepit. Quod ergo ideo non accepit tenere, quia de
Abbreviated transcription (Latin):
pedit ẽẽ bonũ. Quod aut̃ ñ est altud qͣm absentia eiꝰ qͦd est
aliqͥd. utiq ñ est aliquid. Malũ gͥ uere ẽ nichil. ⁊ nichil ñ
ẽ. aliquid. & tam̃ quodã mͦ st̃ aliquid. quia sic loquim᷑ de his
quasi sint aliquid. cũ dicimꝰ uł nichil uł malũ fecit. aut ni¬
chil uł malũ ẽ. qͦd fecit. sicut dicimꝰ aliqͥd uł bonũ fecit. aut
aliqͥd uł bonũ ẽ qd fecit. hinc ẽ. qͦd cũ negamꝰ omnino aliqͥd¬
eẽ. qͦd dicit aliqͥs: ita dicimꝰ. hoc qd̃ dicis nichil ẽ. Nã hoc ⁊ qͦd¬

Expanded text:
pedit esse bonum. Quod autem non est aliud, quam absentia ejus quod est pedit esse bonum. Quod autem non est aliud, quam absentia ejus quod est aliquid, utique non est aest aliquid, et tamen quodammodo sunt aliquid, quia sic loquimur de his, quasi sint aliquid, cum dicimus: Nihil, vel malum fecit, aut, nihil aut malum est, quod fecit: sicut dicimus: Aliquid, vel bonum fecit, aut, aliquid vel bonum est quod fecit. Hinc est quod cum negamus omnino esse aliquid quod dicit aliquis, ita dicimus: Hoc quod dicis, nihil est. Na
Abbreviated transcription (Latin):
mere scdm fornã uocis dr̃ actiuũ. cũ sit passiuũ scd̃m rem.
Ita qͦq cecitas dr aliqͥd scd̃m formã loquendi. cũ ñ sit aliqͥd
scđm rẽ. Sicut enĩ de aliquo dicimꝰ quia habet uisũ. ⁊ uisus
ẽ ineo. ita dicimꝰ qͥa habet cecitatẽ ⁊ cecitas ẽ in eo. cũ hec ñ
sit aliqͥd. s potius ñ aliqͥd.⁊ hanc hab̾e ñ sit aliquid hab̾e.
ĩmo eo carere qͦd ẽ aliqͥd. Cecitas nãq ẽ ñ est aliud qͣm ñ ui¬
sus aut abientia uisus. ubi uisus deboe eẽ. Nonuifus u̾ uel
absentia uisus. ñ magis ẽ aliquid ubi debet ẽẽ insus. qͣm tibi
ñ debet eẽ. Quare cecitas ñ magis ẽ aliqͥd inocło qͥa ibi debet
ẽẽ insus. qͣm ñ uisus uł absentia uisus in lapide ubi uisus ũ
ẽ. aliqͥd. ñ scd̃m rẽ. s scłm formã loq̃ndi. Nichil enĩ ñ aliud
sig̾cat. quã ñ aliquid. aut absentiã eoꝵ que st̃ aliqͥd. & malũ
ñ est alud quã ñ bonũ aut absentia boni. ubi deb& aut ex¬

Expanded text:
m rem. Ita quoque caecitas dicitur aliquid secundum formam loquendi; cum non sit aliquid secundum rem. Sicut enim de aliquo dicimus quia habet visum, et visus est in eo; ita dicimus quia habet caecitatem, et caecitas est in eo, cum haec non sit aliquid, sed potius non aliquid: et hanc habeimmo eo carere quod est aliquid. Caecitas namque non est aliud quam non-uisus aut absentia uisus ubi uisus debet esse. Non-uisus uero uel absentia uisus non magis est aliquid ubi debet esse uisus quam ubi non debet esse. Quare caecitas non magis est aliquid in oculo quia ibi debet esse uisus quam non-uisus uel absentia uisus in lapide ubi uisus non est aliquid non secundum rem, sed secundum formam loquendi. Nihil enim non aliud significat, quam non aliquid, aut absentiam eorum quae sunt aliquid: et malum non est aliud quam non bonum, aut absentia boni, ubi debet aut ex
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd sig̃catur hoc nomine ñ est nichil s aliqͥd. quẽ admodũ
conseq̃ntia uidet᷑ ostende. falso ⁊ incongrue hoc nomine
uocat᷑. at econtra si scłm iudiciũ ominũ id qͦd nominat᷑
nichil uere ẽ. nichil ⁊ nequaqͣm ẽ aliquid. usquã ne uidet᷑
aliquid consequentiꝰ. qͣm ut hoc ipsũ nom̃ nichil sigcet. id
ẽ ñ sigc̃et aliquid: Quid itaq ẽ. quia hoc nom̃ uidelicet
nichil ñ sig̾̃cat nichil s aliguid. ⁊ ñ sig̾cat aliqͥd s nichilͤ
m. forsitan ñ repugnant sig̃care nichil ⁊ aliqͥd.d. Si ñ repug¬
nant: aut ista uox diuersa considatione sig̾cat nichil &
aliqͥd. aut muemenda res ẽ. aliqua que sit aliqͥd ⁊ nichil.¬

Expanded text:
nihil, sed aliquid quemadmodum consequentia videtur ostendere, falso et incongrue vocatur hoc nomine. At econtra, si secundum judicium omnium, id quod nominatur nihil vere est nihil, nequaquam est aliquid; usquamne videtur aliquid consequentius, quam ut hoc ipsum nomen nihil significet, id est non significet aliquid? Quid itaque est quia hoc nomen, videlicet nihil non significat nihil, sed aliquid; et non significat aliquid, sed nihil? MAG. Forsitan non repugnant, significare nihil et aliquid. DISC. Si non repugnant: aut ista vox diversa consideratione significat nihil et aliquid; aut invenienda res est aliqua, quae sit aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾cat rẽ aut aliqͥd. Sigcat enĩ remouendo. ⁊ ñ sig̃cat cõ¬
do ñ sig̾cat aliqͥd s nichil. Quaꝓpt̃ ñ est necẽe nichil eẽ

Expanded text:
significat rem, aut aliquid: significat enim removendo, et non significat consignificat rem, aut aliquid: significat enim removendo, et non significat condo non significat aliquid, sed nihil. Quapropter non est necesse, ni
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad sig̾cationẽ nullatenꝰ differt ab eo qͦd dico ñ aliquid.
Nichil quoq hoc aꝑtius. quã qd̵ hec uox scł̃oꝵ ñ aliqͥd omnẽ¬
rẽ penitus. ⁊ omẽ qd ẽ aliquid intellectu remouendũ. nec
oninino ullã rẽ. aut penitus qd aliqͥd sit in intellectu reti¬
nendũ. sua sig̾catione constituit. S qm̃ remotio alicunis
rei sigeari uillatenꝰ potest. nisi cũ sig̾catione eiꝰ ipsiꝰ cuius
sig̾catur remotio. nullus enĩ intelligit qͥd sig̃cet ñ homo.
nͥ intelligendo qͥd sit homo. necẽẽ ẽ ut hec uox que est ñ
aliqͥd. destruendo id qͦd ẽ aliquid: sig̾cet aliqͥd. Qm̃ uͦ aufe¬
rendo omẽ qd̵ ẽ aliquid uullã sigẽet ẽẽntiã. quã mnaudien¬
tis intellectu retinendã constituat. idcirco ñ aliqͥd uox. mil¬
lã rẽ aut qͦd sit aliqͦd sigc̃at. Igitur hec uox ñ aliqͥd his di¬
uersis racionib aliquatenꝰ sig̾cat rẽ ⁊ aliqͥd. ⁊ nullatenus

Expanded text:
tum ad significationem, nullatenus differt ab eo, quod dico, non aliquid. Nihil quoque hoc apertius, quam quod haec vox 344 scilicet nrem penitus et omne quod est aliquid, intellectu removendum; nec omnino ullam rem, aut penitus quod aliquid sit in intellectu retinendum, sua significatione constituit. Sed quoniam remotio alicujus rei significari nullatenus potest nisi cum significatione ejus ipsius, cujus significatur remotio: nullus enim intelligit quid significet non homo, nisi intelligendo quid sit homo: necesse est ut haec vox quae est, non aliquid, destruendo id quod est aliquid, significet aliquid. Quoniam vero auferendo omne quod est aliquid, nullam significat essentiam, quam in audientis intellectu retinendam constituat: idcirco vox, non aliquid, nullam rem, aut quod sit aliquid, significat. Igitur haec vox, non aliquid, his diversis rationibus aliquatenus significat rem, et aliquid; et nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
potuit.M. Cernis ut puto qͥa plus aliqͥd quã acceꝑat¬
mordinate uolendo uoluntatẽ suã extra iusticiã extendit. D.
Aꝑte nũc uideo quia peccaiit ⁊ uolendo qͦd ñ debuit. ⁊ ñ uo¬
lendo qͦd debuit. Et palam ẽ quia ñ ideo uoluit plusquã de¬
buit. qͥa noluit teñe iusticiã. s ideo iusticiã ñ tenuit qͥa aliud
uoluit qͦd uolendo illã deseruit. sic̃ in auaro de m̃imo ⁊pa
nͥ ita solus ut nichil illi simile cogitari possit: quomͦ potu¬
it diabolus uelle qͦd ñ potuit cogitare: Non enĩ ita obtunse
mentis erat. ut nichil aliud d̃o simile cogitari posse nesciret.
M.Etiã si noluit omnino ẽẽ pardei. s aliqͥd minꝰ dõ. contra

Expanded text:
d quam accepnordinate volendo, voluntatem suam extra justitiam extendit. DISC. Aperte nunc video quia peccavit, et volendo quod non debuit, et non volendo quod debuit: et palam est quia non ideo voluit plusquam debuit, quia noluit tenere justitiam; sed ideo justitiam non tenuit, quia aliud voluit, quod volendo illam deseruit, sicut in ava ita solus ut nihil illi simile cogitari possit, quomodo potuit diabolus velle quod non potuit cogitare? Non enim ita obtusae mentis erat, ut nihil aliud simile Deo cogitari posse nesciret. MAG. Etiamsi nolui
Abbreviated transcription (Latin):
asũmo bono: ita asũma ẽẽntia ñ ẽ nisi eẽntia. ⁊ oĩs eẽntia
ẽ asũma eẽntia. Unde qm̃ summũ bonũ ẽ sũma eẽutia.
consequens. ẽ. ut omne bouũ sit ẽẽntia. ⁊ omĩs eẽntia bonũ.

Expanded text:
a summo bono, ita a summa essentia non est nisi essentia, et omnis essentia a summo bono, ita a summa essentia non est nisi essentia, et omnis essentia est a summa essentia: unde, quoniam summum bonum est summa essentia, consequens est ut omne bonum sit essentia, et omnis essentia bo
Abbreviated transcription (Latin):
nudũ aut ñ ẽẽ indutũ. ñ aliud intelligit᷑ uisiquia c̃ posset
ũ fecit ut ñ ẽẽt midus. aut ut man̾et indutus. Hoc mͦ ds̃
qm̃ ñ defendit atẽptatione cũ possit. ⁊ facere ñ ẽẽ qͦd ñ est.
qm̃ cũ possit ñ facit eẽ. At si consides ea q̃ st̃ cũ transeunt
ẽẽntia nͥ illo faciente. s nec aliquatenꝰ man̾e potest qͦd fac¬
ta ẽ nͥ eodẽ ipso seruante. cũ ipse desunt seruare qͦd fecit. ũ
ideo id qͦd erat redit in ñesse. quia ipse facit ñ eẽ. s qͥa cessat
facere eẽ. Nã ⁊ cũ quasi iratus destruendo aliqͥd aufert ẽẽ. ñ
ẽ ab illo ñeẽ. s illo tollente uelut suũ qͦd p̃stiterat qͦd ab eo
factũ seruabat᷑ ut eĩt. redit inn̾eẽ qd̾ ñ ab illo sase tauqͣm
fieret habebat. Si ent ab aliqͦ repetas tunicã quã illi nudo
sponte ad tempꝰ p̾stiteras. ñ habet a te nuditatẽ. s ta qͦd¬
tu ut erat tollente. redit in id qd̾ erat ante qͣm ate indu¬

Expanded text:
nudum, aut non esse indutum, non aliud intelligitur nisi quia, cum posset, non fecit ut non esset nudus, aut ut maneret indutus. Hoc modo Dequoniam non defendit a tentatione, cum possit: et facere non esse, quod non est; quoniam, cum possit, non facit esse. At si consideres ea quae sunt, cum transeunt essentia, nisi illo faciente; sed nec aliquatenus manere potest, quod facta est, nisi eodem ipso servante. Cum ipse desinit servare quod fecit; non ideo id, quod erat, redit in non esse, quia ipse facit non esse; sed quia cessat facere esse. Nam et cum quasi iratus destruendo aliquid aufert esse, non est ab illo non esse; sed illo tollente, velut suum, quod praestiterat, quod ab eo factum servabatur ut esset, redit in non esse, quod non ab illo, sed a se, antequam fieret, habebat. Si enim ab aliquo tunicam repetas, quam illi nudo sponte ad tempus praestiteras, non habet a te nuditatem; sed, tuum erat tollente, redit in id quod erat antequam indu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ille ñ accepit: O. Nontũ mͥ hoc ostendisti. s illud tantũ
sufficient̃ inonstrasti. scl̃& ñ ẽẽ consequens ex eo qͥa bomis
angłs ideo accepit qͥa ds̃ dedit. malũ ideo ñ accepisse qͥa
d̃s ñ dedit. Siem̃ us asserere dm̃ illi ideo ñ dedisse qͥa ñ ac¬
cepit. quero cur ñ accepit. aut qͥa ñ potuit. aut qͥa non
uoluit. Nã si ñ habuit potestatẽ aut uolintatẽ accipi¬
endi: ds ñ dedit. Si enĩ d̃s dedisset. ꝓcerto habuisset. Qua¬
re si ñ potuit hab̾e potestatẽ aut uoluntatẽ accipiendi
ꝑseuerantiã nͥdante dõ. qͥd peccauit si ñ accepit. qd̵ ds illi

Expanded text:
quia ille non accepit? DISC. Nondum mihi hoc ostendisti; sed illud tantum quia ille non accepit? DISC. Nondum mihi hoc ostendisti; sed illud tantum sufficienter demonstrasti, scilicet non esse consequens ex eo quia bonus angelus ideo accepit, quia Deus dedit; malum ideo non accepisse, quia Deus non dedit. Si enim vis asserere Deum illi ideo non dedisse, quia non accepit, quaero cur non accepit? Aut quia non potuit, aut quia non voluit. Nam si non habuit potestatem aut voluntatem accipiendi, Deus non dedit. Si enim Deus dedisset, pro certo habuisset. Quare, si non potuit habere potestatem aut voluntatem accipiendi perseverantiam, nisi ante Deo, quid peccavit, si n
Abbreviated transcription (Latin):
alii ⁊ ñ accipit: Ille ne ideo ñ accipit quia ego ñ do: D. Potiꝰ
ñ est causa ñ accipiendi.⁊ tam̃ si pono me ñ dedisse. causa
ẽ conseq̃ndi illũ ñ accepisse. Alnid ẽ nãq rẽ ẽẽ causã alte¬
rius rei. aliud positionẽ rei eẽ causã ut sequat᷑ aliud. Cũ enĩ
incendiũ ñ sit causa ignis. s ignis incendii. positio tam̃ in¬
cendii semꝑ causa ẽ ut sequat᷑ ignẽ eẽ. Si enĩ est incendiũ:
neceẽ ẽ ignẽ eẽ . D. Necẽẽ est me sic ẽẽ fat̾i. M Uides gͦ ut
puto si tu ideo accepisti qͥa ego dedi. ñ tam̃ idcuro conseqͥ
illũ qui ñ accepit ideo ñ accepisse qͥa ego ñ dedi. ⁊ tam̃ con
sequi. qͥa si ego ñ dedi ille ñ accepit. D. Uideo ⁊ placet mͥ qͥa
uideo. M. An ampliꝰ dubitas qͥa ficut angłs qͥstetit ideo ac¬
cepit ꝑseuerantiã qͥa ds̃ dedit. ita ñ stanti idcirco ds ũdedit.

Expanded text:
alii, et non accipit; illene ideo non accipit, quia non do? DISC. Potius alii, et non accipit; illene ideo non accipit, quia non do? DISC. Potius ur non dare, non est causa non accipiendi; et tamen si pono me non dedisse, causa est consequendi illum non accepisse. Aliud namque est rem causam rius rei: aliud positionem rei esse causam ut sequatur aliud. Cum enim incendium non sit causa ignis, sed ignis incendii, positio tamen incendii semper causa est ut sequatur esse ignem. Si enim est incendium, necesse est ignem esse. DISC. Necesse est me sic esse fateri. MAG. Vides ergo, ut puto, si tu ideo accepisti, quia ego dedi, non tamen idcirco consequi illum, qui non accepit, ideo non accepisse, quia ego non dedi; ego non dedi, ille non accepit. DISC. Video, et placet mihi quia video. MAG. An amplius dubitas quia sicut angelus, qui stetit, ideo accepit perseverantiam, quia Deus dedit, ita non stanti idcirco Deus non dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
Certus sũ eiuĩ etiã si ñ uideã ñ illũ iusi iuste a sũme uisto dãpna¬
tũ. nec sine culpa iuste illũ potuisse dãpnari. M. Unde putas
conseqͥ sibonus angłs ideo accepit ꝑseuerantiã. quia ds
dedit. malũ ideo ñ accepisse qͥa ds̃ ñ dedit: D. Quia sibono
angło datio ẽ causa acceptionis. puto ñ dationẽ ẽẽ malo an¬
questionẽ. hac racione eã in quantũ memini constituunt.
qͥa si bonꝰ angłs ideo accepit qͥa ds̃ decdit. malus ideo ñ ac¬
cepit qͥa ds̃ ñ dedit: nec memini me adhuc huiꝰ conseq̃ntie
.iIi. solutionẽ uidisse .m. Nulla ẽ ibi consequentia. Potest e¬
uim ñ dare ñ ẽẽ causa ñaccipiendi. etiã si dare semꝑ cau¬
aliquid ⁊ tu accipis. ñ ideo do qͥa accipis. s ideo accipis qͥa do.
⁊ ẽ cdatio causa acceptionis . D. Ita ẽ. M. Quid si ipsũ porrigo

Expanded text:
Certus sum enim, etiamsi non videam, non 63 illum nisi juste a summe justo damnaCertus sum enim, etiamsi non videam, non 63 illum nisi juste a summe justo damnatum, nec sine culpa juste illum potuisse damnari. MAG. Unde putas consequi, si bonus angelus ideo accepit perseverantiam quia Deus dedit, malum ideo non accepisse, quia Deus non dedit? DISC. Quia si bono angelo datio est causa acceptionis, puto non dationem esse malo anquaestionem hanc: hac ratione eam, in quantum memini constituunt; quia si bonus angelus ideo accepit, quia Deus dedit, malus angelus ideo non accepit, quia Deus non dedit: necia ille non accepit. MAG. Nulla est tibi consequentia: potest enim non dare, non esse causa non accipiendi, etiamsi dare semper ealiquid, et tu accipis; non ideo do quia accipis; sed ideo accipis, quia do; et est datio causa acceptionis. DISC. Ita est. MAG. Quid si id ipsum porrigo
Abbreviated transcription (Latin):
aut cũ scd̃m illos dicimꝰ dm̃ facere malũ. aut facere ñ eẽ¬
tũ debemꝰ inherere imꝓpͥetati uerboꝵ ueritatẽ tegenti.
qͣntũ inhiare ꝓpͥetati u̾itatis sub multimodo gen̾e locu¬
tionũ latenti. B. Ista ñ nisi ñ intelligenti aut calũpnioso
habes opꝰ dicere. M. Redi ad id qͦd incepisti. ⁊ uide si ñ solũ
DSatis patet ñ minus angło quã homini conuenire.
onstat gͦ quia ille angłs qͥ stetit inu̾itate. sic̃ ideo ꝑ .ii¬
seuerauit qͥa ꝑseuerannã habuit. ita ideo habuit ꝑse¬
uerantiã quia accepit. ⁊ ideo accepit qͥa ds̃ dedit. Con¬
seq̃ns ẽ gͥ quia ille qͥ inũitate ñ stetit. quẽ admodũ idõ
ñ ꝑseuerauit qͥa ꝑseuerantiã ñ habuit. sic ideo ñ habu¬
it ꝑseuerantiã quia ñ accepit. ⁊ ideo ñ accepit qͥa ds̃
ñ dedit. Si gͦ potes uolo ut ostendas m culpã eiꝰ cũ ideo
ũꝑseuerauit quia ille ñ dedit. quo ñ daute uichil hab̾e potuit.

Expanded text:
aut cum secundum illos dicimus Deum facere malum, aut facere non etum debemus inhaerere improprietati verborum veritatem tegenti, quantum inhiare proprietate veriatis sub multimodo genere locutionum latenti. DISC. Ista nonnisi non intelligenti aut calumnioso habes opus dicere. MAG. Redi ad id quod incoepisti, et vide si non solum Satis patet non minus angelo quam homini convenire. Constat ergo quia ille angelus, qui stetit in veritate, sicut ideo perseveravit, quia perseverantiam habuit; ita ideo perseverantiam habuit, quia accepit; et ideo accepit quia Deus dedit. Consequens est igitur quia ille, qui in veritate non stetit, quemadmodum ideo non perseveravit, quia perseverantiam non habuit; sic ideo non habuit perseverantiam, quia non accepit; et ideo non accepit, quia Deus non dedit. Si ergo potes, volo ut ostendas mihi culpam ejus; cum ideo non perseveraverit, quia ille non dedit, quo non dante nihil habere potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sã inordinatã habuit uoluntatẽ. Si enĩ bona fuit. ꝓpt̾
bonã uoliutatẽ cecidit de tanto bono intantũ malũ.
Itẽ si bona fuit. ds eã illi dedit. qͥa ñ nͥ nichil habuit a
se di gͦ uoluit qd̵ ds dedit uelle. qͥd peccauit: Aut si
a se habuit hanc uoluntatẽ. habuit aliqͦd bonũ qͦt ñ accepit.
Lasimala ẽ. ⁊ aliquid ẽ. iterũ occurrit quia ñ nisia do ẽ. a qͦ
ẽ omne qd̾ aliquid ẽ. ⁊ similit̾ queri potest qͥo peccauit ha¬
bendo uolintatẽ quã ds dedit. aut quomͦ potuit d̃s dare
malã uoluntatẽ. Si uͦ hec mala uoluntas ab ipso diabolo
nec malũ erit nichil sic̃ solemꝰ dicere. siquidẽ mala uolun¬
tas eẽntia ẽ. dut si mala uoluntas nichil ẽ. ꝓpt̾ inchilrido¬

Expanded text:
it voluntatem. Si enim bona fuit, propter bonam voluntatem, de tanto bono cecidit in tantum malum. Item: Si bona fuit, Deus illam illi dedit; quia nonnisi nihil habuit a se. Si ergo voluit quod Deus dedit velle, quid peccavit? Aut si a se habuit hanc voluntatem, habuit aliquod bonum, quod non accepit. Quod si mala est, et aliquid est; iterum occurrit quia est omne quod aliquid est. Et similiter quaeri potest quid peccavit habendo voluntatem quam Deus dedit; aut quomodo potuit Deus dare malam voluntatem. Si vero haec mala voluntas ab ipso diabolo nec malum erit nihil, sicut solemus dicere; siquidem mala voluntas essentia est; aut si mala voluntas ni
Abbreviated transcription (Latin):
facit. hoc ipsũ quod dixi de uoluntate: potest etiã conficłari
in conu̾sione uoluntatis. Non enĩ magis ẽ aliqͥd conuersio il
la que conuertit de rapina ad tͥbuendũ. qͣm ẽ illa que
conuertit eandẽ uoluntatẽ de largitate ad auaritiam.
& cet̾a que de uoluntate pauloante dixi . d. Michi qͦꝙ hoc
ipsũ uidet᷑ qͦd asseris. m. Neq gͦ uoluntas mala nec praua
uoluntatis conuersio ẽ ipsũ malũ. quo angłs uł homo fit
malus. qͦd nichil ẽẽ dicimꝰ. nec bona uoluntas aut bona uo¬
luntatis conuersio ẽ bonũ quo boni fiunt. d. Quid gͦ dice

Expanded text:
facit. Hoc ipsum, quod dixi de voluntate, potest etiam considerari facit. Hoc ipsum, quod dixi de voluntate, potest etiam considerari in conversione voluntatis. Non enim magis est aliquid conversio illa quae convertit voluntatem de rapina ad tribuendum, quam est illa quae convertit eamdem voluntatem de largitate ad avaritiam; et caetera, quae de voluntate paulo ante dixi. DISC. Mihi quoque hoc ipsum videtur quod asseris. MAG. Neque ergo voluntas mala, neque prava voluntatis conversio, est ipsum malum, quo angelus vel homo fit malus, et quod nihil esse dicimus: nunc bona voluntas aut bona voluntatis conversio est bonum quo boni fiunt CAPUT IX.