comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tõ di alogorũ. Debemꝰ itaq p̾sens secu¬
lũ ut qr iam conspicimꝰ defluxisse to¬
tam̃te contemnere. cotidiana deo
lacmarum sacͥficia. cotidianas car¬
nis eitis ⁊ sanguinis hostias immo¬
lare. Hec namq singłarit̃ uictima¬
abet̾no int̾i̾tu animã saluat. que
illam nob mortẽ unigrniti ꝑ my¬

Expanded text:
tem quaerere. Debemus itaque praesens saeculum, vel quia jam conspicimus defluxisse, tota mente contemnere; quotidiana Deo lacrymarum sacrificia, quotidianas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec namque singularitab eterno interitu animam saluat, que illam nobis mortem unigeniti per my
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fatum coepm̃ et fr̃ẽm nr̃m ad diem
ingelranno et fr̃ib eiꝰ auob antea de¬
nominatũ atq p̾mntiatũ ad eatis ut
utͥsq partib coram pofitis. ipse legiti¬
mum finẽ faciat huiuis ꝯtentionis. Qd̃
et si istud age̾ noluitis infra p̾scͥptos di¬
es. finitis eis. contͣdicimus uob. et wido¬
ui. ugoniq et eustachio comitib Oilar¬
do quoq subdefensori p̾fate possessio¬
niꝰ õĩbusq uob amͦ auxiliũ et ꝯsensum
ad hoc saclegium p̾bit᷑is uelut sacrilegiᷤ
et raptorib omnẽ penitus eccłe ing̾ssũ
rapta eccłe p̾fate canonice restitiu̾tis. Si
aũt qd̾ absit ab ominib xͥanis post hec
omnia diabolica infecti malicia in ex¬
ꝯmunicatione p̾scͥpta incorrigibilit ꝑ
seu̾are maluitis. p̃cipimus defensorib
et patͦnis p̾dicte eccłe ut eidem et cłiciᷤᷤ
eius p̾fatas res restituere omnib mod

Expanded text:
piscopum et fratrem nostrum, ad diem Ingelranno et fratribus ejus a vobis ante denominatum atque praenuntiatum adeatis, ut, utrisque partibus coram positis, ipse legitimum finem faciat hujus contentionis. Quod et si istud agere nolueritis infra praescriptos dies, finitis eis, contradicimus vobis et Widoni, Hugonique et Eustachio comitibus, Oilardo quoque subdefensori praefatae possessionis, omnibusque vobis, amodo auxilium et consensum ad hoc sacrilegium praebituris, velut sacrilegis et raptoribus, omnem penitus ecclesiae ingrerapta ecclesiae praefatae canonice restitueritis. Si autem, quod absit! ab omnibus Christianis post haec omnia, diabolica infecti malitia, in excommunicatione praescripta incorrigibiliter perseverare malueritis, praecipimus defensoribus et patronis praedictae ecclesiae ut eidem et clericis ejus praefatas res restituere omnibus modis
Abbreviated transcription (Latin):
susceptione oportet nos magnã sollici¬
tudinẽ hr̃e de salute omniũ filiorũ eccłe
debemꝰ qͣm tocius em̃dare. siqtud noii¬
mus alit̃ gestũ ẽẽ. quam ꝯuenit recti¬
tudini eccłastice. Pinde notificamꝰ dilec¬
tioni tue nob ꝑaliquos et maxime ꝑ
ingelrannũ flandrensẽ cłicũ in notuis¬
se. Robtum flandrensiũ. comitẽ abub̃¬
to legato nr̃o ⁊ ugone lingonensis ep̃o. ꝑ
machinaticiones inimicorum suorum
exꝯmunicatum ẽẽ. Qd̃ qr ñdebemꝰ si ue¬
rum ẽ. ferre rogando mandamꝰ fr̃nita¬
ti tue. ut sitͥ molestũ ñẽ ad illas partes
festines acced̾e ⁊ si inuen̾is eũ ñ canoni¬
ce exꝯmunicatũ absoluas eũ ex beati Pe¬
tͥ apłorum pͥncipis et nr̃a parte. Sin
aũt qd̾ ñ optamus canoniei. et tñ uo¬
luit satifface̾. it̾m ne differas eũ ouili
dnico rconciliare. quia ipse summꝰ pa¬
stor ouẽ ꝑditam ꝓpͥis humeris uoluit ad
gregem reportare. Si aũt tͥ possibile ñ ẽ.

Expanded text:
susceptione oportet nos magnam sollicitudinem habere de salute omnium filiorum ecclesię debemus quamtotius emendare si quid nouerimus aliter gestum esse quam conuenit rectitudini ecclesiasticę. Proinde notificamus dilectioni tuę nobis per aliquos et maxime per Ingelrannum Flandrensem clericum innotuisse Robertum Flandrensium comitem ab Huberto legato nostro et Hugone Lingonensis episcopo per machinationes inimicorum suorum excommunicatum esse. Quod quia non debemus si uerum est ferre rogando mandamus fraternitati tuę ut si tibi molestum non est ad illas partes festines accedere et si inueneris eum non canonice excommunicatum absoluas eum ex beati Petri apostolorum principis et nostra parte sin autem quod non optamus canonice et tamen uoluerit satisfacere iterum ne differas eum ouili dominico reconciliare quia ipse summus pastor ouem perditam propriis humeris uoluit ad gregem reportare. Si autem tibi possibile non est
Abbreviated transcription (Latin):
ingelrannũ ⁊ alios fr̃s eius nobst̃ con¬
q̃sti ad ciuitat̾e taruennã es auccori¬
tate nostra om̃s conuocate ⁊ littas nr̃aᷤ
eis legite q̃ uoħ dabunt᷑ ex nr̃a patte.
Quisinoliunt uenire ł uenientes lit¬
t̾is nr̃is ñ obedire. omnẽ eccłe ing̾ssũ
et qd̃ in litis nr̃is ei contͣdicit᷑ contͣ¬
dicite. ⁊ insuꝑ quicquid de eccła car¬
uennensi possident cdicali exhibitiõe
Laicis quoq inlitt̾is nrĩs nominatist
quiꝯq aliis p̾fatis dicis post litta̾s mãs
ta positisint ex ꝯmunicatione. Matal¬
dem uiduã arnulfi aduocati q̃ t̾rã qͣm
maritus suus moriens dedit eccłe sc̃e ma¬
rie. et qͣm ipse ꝓmisit morienti se libam
face̾ ammonete adhuc ut qd̃ ꝓmisit ꝑ¬
ficiat. Sin aut̃ in p̾fata damnatiõe
qͣm du ñ fec̾it maneat. Rengerium.
adam. bereuuoldum. et cetõs qui sub¬
trahunt decimas nouarũ t̾rarũ p̾fa¬
te eccłe. ammonete ut reddant. ⁊ satis¬
faciant. Qd̃ si noluiñt quousq resipiᷤ¬

Expanded text:
s ejus nobis sunt conquesti, ad civitatem Tarvennam ex auctoritate nostra omnes convocate, et litteras nostras eis legite quae vobis dabuntur ex nostra parte. Quod si noluerint venire, vel venientes litteris nostris non obedire, omnem ecclesiae ingressum, et quod in litteris nostris eis contradicitur contradicite, et insuper quidquid de ecclesia Tarvennensi possident clericali exhibitione. Laicis quoque in litteris nostris nominatis, et quicunque alii praefatis clericis post litteras nostras ta positi sint excommunicatione. Mathildem viduam Arnulphi advocati, quae terram quam maritus suus moriens dedit ecclesiae Sanctae Mariae, et quam ipse promisit morienti se liberam facere, admonete adhuc ut quod promisit perficiat; sin autem, in praefata damnatione, quandiu non fecerit, maneat. Rengerium, Adam, Bereweldum et caeteros qui subtrahunt decimas novarum terrarum praefatae ecclesiae admonete ut reddant et satisfaciant; quod si noluerint, quousque resipis
Abbreviated transcription (Latin):
Esici sc̃e memorie et sc̃i andomari adeũ¬
tes apłicam secłe conq̃sti sunt de uob qd̾
lam multo tp̃r sue et sibi eccłe aufertis
quandã uillã keseca nominatã cum oĩ¬
b adeam ꝑtinentib atq cum inultocieᷤᷤ
de hoc inꝑuincialib synod̾ coram ep̃o
ur̃o et adultimum corã ugone diensi co
tauensi ꝯcilio. q̃relam fecissent. atq ille
ex auctoritate nr̃a p̾cepisset ut corã ep̃o
redderetis aut qd̾ ur̃a iure ẽẽ debeant
neutrum sicut nũqͣm itaquoq nͨ tñ
face̾ uoluistis. Uñ ex auctoritate d̃i et
sci Cetͥ apłorũ pͥncipis p̃cipimus uobis
ut si ita ẽ. p̃dict̾as res p̃dicte eccłe et cłi¬
cis euis sine dilatione canonice resti¬
to scitis ad urãm eccłam eas ꝑtinere de¬

Expanded text:
Clerici Sanctȩ Marie et Sancti Audomari, adeuntes apostolicam sedem, conquesti sunt de vobis, quod jam multo tempore sibi et suȩ ecclesiȩ aufertis quandam villam, Keseca nominatam, cum omnibus ad eam pertinentibus atque, cum multoties de hoc in provincialibus synvestro, et ad ultimum coram Hugone, Diensi coetaviensi concilio querelam fecissent, atque ille ex auctoritate nostra praecepisset ut, coram episredderetis, aut quod vestra jure esse debeant neutrum, sicut nunquam, ita quoque nec tunc facere voluistis. Unde ex auctoritate Dei et sancti Petri apostolorum principis, praecipimus vobis ut, si ita est, praedictas res praedictae ecclesiae et clericis ejus sine dilatione canonice restito scitis ad vestram ecclesiam eas pertinere de
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ muestituras ecctarũ ꝯͦ statura
scõrum patrũ a laicis ꝑsonis in multis
partib cognouimus fĩ. et exeopłimas
ꝑtͣbationes in eccłasoriri. ex quib rͥana re-¬
ligio conculcat᷑ decernimꝰ. ut nullus cli¬
de manu imꝑatoris ł regis. ł alicuius la¬
ice ꝑsone uiril femine suscipiat. qd̃ si p̃¬
sũpserit recognoscat inuestiturã illam
aplica auctoritate irritã ẽẽ. et se usq ad dig
p̃posituras. ł aliqua officia eccłastica uen¬

Expanded text:
m investituras Ecclesiarum contra statuta sanctorum Patrum a laicis personis in multis partibus cognovimus fieri, et ex eo plurimas perturbationes in Ecclesia oriri, ex quibus Christiana religio conculcatur; decernimus ut nullus cleride manu imperatoris vel regis vel alicuius laicae personae, viri vel feminae suscipiat. Quod si praesumpserit, recognoscat investituram illam apostolica auctpraeposituras vel aliqua officia ecclesiastica ven
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate impediente abstineant.
t nullus abbas decimas et pͥmicias
et reliqua que scdm statuta canonum
ad ep̃os ꝑtinent. sine auctoritate romani
pontificis seu ep̃i ꝯsensu incuiꝰ diocesi ha¬
bitat detineat. apłica sanctiõe firmamꝰ.
seu cłicis suis imponat. ł int̾dictum
restituat. qd si fec̾it. officii sui ꝑiculũ
pͥetat᷑e suã usur pau̾it. ł sciens occul¬
tata ñ ꝓpalau̾it. ł debitum seruitiũ
ex inde beato Petͦ ñ exhibui̾t recognos¬
sacͥlegiis incurrere. Quiꝯq aũt inħ̾
cͥmine dep̾hensus fuĩt. eandẽ hereddi

Expanded text:
infirmitate impediente, abstineat. « infirmitate impediente, abstineat. « Ut nullus abbas decimas et primitias, et reliqua quae secundum statuta canonum ad episcopos pertinent, sine auctoritate Romani pontificis, seu episcopi consensu in cujus diocesi habitat, detineat, apostolica sanctione firmamus. seu clericis suis imponat. Interditum  restituat. Quod si fecerit, officii sui periculum proprietatem suam usurpaverit, vel sciens occultata non propalaverit, vel debitum servitium exinde Beati Clementi non exhibuerit, recognossacrilegus incurrere. Quicunque autem in hoc crmine deprehensus fuerit eand
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ scõrũ patrũ ꝓ qualitate cri¬
minũ. imponunt᷑. id̃oq quioq miles
ł negociator ł alicui officio deditus qd
sine pecc̃o ex̾ceri ñ possit. culpis gͣuiori¬
b irretitus ad penitentiã ueni̾t. ł qui
bona alt̾ius iniuste detinet. ł qui odiũ
incorde gerit. recognoscat se uerã peni¬
tentiam ñ posse ꝑag̾e̾ ꝑ quã ad et̾nã ui¬
ult̾rusq ñferat. nͥ ꝯsilio religiosorum
ep̃orum ꝓ defendenda iusticia ł ne
gocium derelinquat. ł officiũ deserat. et
odium excorde dimittat. bona q̃ iniuste
abstulit restituat. ne tñ desꝑet int̾im
quicqͥd boni fac̾e̾ pot̾it. hortam᷑ ut faci¬
at. ut omp̃s ds cor illius illustret ad pe
demonstrat a laicis possideri apłica aue
nͥ eccłe reddid̾int sciant se sacͥlegii cͥm̃¬
incurrere.
Qia dies sabb̃i apud scõs patres nr̃s
in abstinentia celebris ẽ habitus nos eoꝵ¬
dẽ auctoritatẽ sequentes salubrit̃ admo¬
die nͥ maiori festiuitate int̾ueniente uł

Expanded text:
uctoritatem sanctorum patrum pro qualitate criminum imponuntur. Ideoque quicunque miles, vel negociator, vel alicui officio deditus, quod sine peccato exerceri non possit, culpis gravioribus irretitus ad penitentiam venerit, id est, qui bona alterius iniuste detinet, vel qui odium in corde gerit, recognoscat, veram penitentiam non posse peragere, per quam ad eternam viulteriusque non ferat, nisi consilio religiosorum episcoporum pro defendenda justitia, vel gotium derelinquat, vel officium deserat, et odium ex corde dimittat, bonaque quae injuste abstulit restituat. Ne tamen desperet; interim quidquid boni facere poterit hortamur ut faciat, ut omnipotens Deus cor illius illustret ad poedemonstrat, a laicis possideri apostolica nisi Ecclesiae reddiderint, sciant se sacrilegii cincurrere. « Quia dies sabbati apud sanctos Patres nostros in abstinentia celebris est habitus, nos eorundem auctoritatem sequentes, salubriter admodie, nisi majori festivitate interveniente vel
Abbreviated transcription (Latin):
michaheł qualit̾ finiendã eẽ possumꝰ
uenientes enim añ nram p̾sentiã post
plura annorũ curricula quib ꝯq̃sti
sunt alt̃ adu̾sus aitm̃ ex uoluntate. ac¬
quiescentes et obedientes nr̃o iussu
pacẽ uit̾ se nob p̾cipientib fecerunt
Quib ex auctoritate apłica int̃diximꝰ
ne alt̾ altĩ occasionem discordie ult̾uis
p̾beret. S ep̃s abbati et p̃dicto mon̾st.
emendet que ei abstulte. nͥ qͣntũ abbs
ei ꝯdonau̾it. similit̾ et abbas ep̃õ faciat
et hoc in existimatione astensis ep̃i. es
ep̃i aquensis. nͨñ et abbis fructuarien¬
sis. Si aũt ep̃s uolu̾it et oportuĩt ꝓba¬
re illud monast̾i̾ũ inꝓpͥetate et alodiosa
episcopii ẽẽ constructum insequen
synodo ut̃q se p̾sentent ⁊ in eo uist̃
et legalem diffinitionem accipiant.
Si uͦ aliquo impedim̃to cess auĩnt
legatos suos dirigant quatenꝰ eis ipsi
reportent qualit̃ et quando finem eoꝵ
negocio imponamꝰ. Qd̃ si ep̃s cogni¬

Expanded text:
Michaelis, qualiter finiendam esse posuimus. Venientes enim ante nostram praesentiam, post plura annorum curricula quibus conquesti sunt alter adversus alterum, ex voluntate acquiescentes et obedientes nostro jussui, pacem inter se, nobis praecipientibus, fecerunt. Quibus ex auctoritate apostolica interdiximus nabbati et praedicto monasterio emendet quae ei abstulit, nisi quantum abbas ei condonaverit. Similiter et abbas episcopo faciat. Et hoc in existimatione Astensis episcopi et episcopi Aquensis, nec non et abbatis Fructuariensis. Si autem episcopus voluerit et potuerit probare illud monasterium in proprietate et allodio sui episcopi esse constructum, in sequenti synodo uterque se praesentent, et in eo justam et legalem diffinitionem accipiant. Si vero aliquo impedimento cessaverint, legatos suos dirigant, quatenus eis ipsi reportent qualiter et quando finem eorum negotio imponamus. Quod si episcopus, cogni
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq militũ ł cuicumq ordi¬
nis ł ꝓfessionis ꝑsona p̃dia eccła¬
stica a quoꝯq rege. seu scłari pͥncipe ł ab
ep̃is inuitis seu ab̃b̃ib aut ab aliquib
sensu tenu̾it. nͥ eadẽ p̾dia eccłiis restituĩt
excomunicationi subiaceat.
minũ p̾dia mon̾. beati b̃ndicti montis
cassini inuaserit ł quasꝯq res eiusdem
monast̾ii iniuste abstułie et bis ł t̃ admo¬
nitꝰ ñ em̃dauit. ex cõmunicatioĩ subiaceat¬

Expanded text:
uicumque militum, vel cujuscunque ordinis vel professionis persona, praedia ecclesiastica, a quocunque rege seu saeculari principe, vel ab episcopis invitis, seu abbatibus, aut ab aliquibus sensu tenuerit, nisi eadem praedia aecclesiis restituerit, excommunicationi subjaceat. monasterii beati Benedicti montis Cassini invaserit, vel quascumque res ejusdem monasterii injuste abstulerit, et bis vel ter admonitus non emendaverit, exco
Abbreviated transcription (Latin):
in suis eccłiis doceri faciant. et ornam̃ta
arcłe sine certa utilitate. aut graui neces¬
sitate. nullomͦ nulloq ingenio eccłiis sub¬
trahant. ne ꝑiculũ sacͥlegii ꝗ absit incͣ¬
rant ¶t annuntiet᷑ laicis cũ quanto
ꝑicło anime sue decimas detinent et

Expanded text:
in suis Ecclesiis doceri faciant, et ornamenta in suis Ecclesiis doceri faciant, et ornamenta Ecclesiae sine certa utilitate, aut gravi necessitate, nullo modo nulloque ingenio Ecclesiis subtrahant, ne periculum sacrilegii, quod absit, incurrant. Ut annuntietur laicis cum quanto periculo animae suae decimas deti
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Ut nullus penitens suscipiat᷑ sine
⁊ pͥmitias sine auctoritate romani pon¬
tificis seu ep̃i ꝯsensu incuiꝰ diocesi habi¬
tat detincat. Ut nullus ep̃s gͣuamen
seu seruile seruitiũ ex usu abb̃ib in¬
ponãt. Ut sacdotes sine licentia siiqi
et monachi de notis monast̾iis sine licã¬
tia suorum aibbatum ñ recipiantus.
Ut ep̃i qui consenserint fornicationẽ
rincestui insius parrochiis asuo officio sus¬
pendant᷑. ¶le om̃s ep̃i firmam̃tũ faciant.
ne p̃clia eccłastica uendant. t nulli ep̃i
ꝑ̃dia eccłe in beneficiũ tͥbuant sine ꝯsen¬
su pape si de suasunt ꝯsecͣtione. Ceteri
aũt sine ꝯsensu archiep̃i sui et frm̃ suoꝵ
hoc idẽ ñ p̾sum ant. si aũt p̾sũpserint ab
officio suo suspendant᷑ et qd̃ uenditũ ẽ
łdatum beneficium eccłe reddat᷑. omĩno
euacuata om̃i uenditione ł in benefici¬
um traditione. Ut õs ip̃i arteᷤᷤ litt̾arũ

Expanded text:
ta Ut nullus poenitens suscipiatur sineta Ut nullus poenitens suscipiatur sineet primitias sine auctoritate Romani pontificis seu episcopi consensu, in cujus dioecesi habitat, detineat. Ut nullus episcopus gravamen, seu servile servitium, ex usu abbatibus imponat. Ut sacerdotes sine licentia sui episcopi, et monachi de notis monasteriis sine licentia suorum abbatum, non recipiantur. Ut episcopi qui consenserint fornicationem vel incestum in suis parochiis a suo officio suspendantur. Ut omnes episcopi firmamentum faciant, ne praedia ecclesiastica vendant. Ut nulli epidia Ecclesiae in beneficium tribuant sine consensu papae, si de sua sunt consecratione. Caeteri autem sine consensu archiepiscopi sui et fratrum suorum hoc idem non praesumant; si autem praesumpserint, ab officio suo suspendantur, et quod venditum est vel datum beneficium Ecclesiae reddatur, omnino evacuata omni venditione, vel in beneficium traditione. Ut omnes episcopi artes litterarum
Abbreviated transcription (Latin):
que in sequentib denotantur.
De ceutomcis contradicendis ne p̃¬
dia eccłastica a regib data. siue
ab inuitis ep̃is detincant. Ut itm ex cõmu¬
nicent᷑ illi quorum culpa colloqͥum renã¬
sit. Narbonensis archiep̃s itm̃ ex ꝯmu
municati. Comes sci egidii ex ꝯmunicet᷑
ꝓpt̃ uxoĩe et idem monast̾iũ si fui̾t inpo¬
testate comitis. Monast̾iũ sc̃ĩ benedie¬
ti montis cassini defendant᷑ ab omnib
normannis. Ut contͣdicat᷑ ne aliqͥs acci¬
ꝑiat inuestitura eccłarũ demanu laicoꝵ
Et ne p̃bende ł officia ecclastica uendãt.
e ꝯsanguinitate De symoniacis.
De castitate. cłicorũ. Ne falsis orcdinati¬
onib De falsis penitentiis. Qaliter
u̾a penitentia det᷑. Nedecimis alaicis
iuste decentis Ne patͥarcha aquileiensi
De patͥarcha gradensi. Ot imꝑatore
ꝯstantinopolitano. De festiuitatibus
pontificũ. romanorũ celebrandis De
abstinentia sabb̃i. Ne iudeis ñ p̃ponen¬
dis xͥanis. De scĩ petͥ hereditate octulta¬

Expanded text:
quae in sequentibus denotantur: De Teutonicis contradicendis, ne praedia ecclesiastica a regibus data, sive ab invitis episcopis, detineant. Ut iterum excommunicentur illi quorum culpa colloquium remansit. Narbonensis archiepiscopus iterum municati. Comes sancti Aegidii excommunicetur propter uxorem. Et idem monasterium, si fuerit in potestate comitis. Monasterium Sancti Benedicti montis Cassini defendatur ab omnibus Nortmannis. Ut contradicatur ne aliquis accipiat investituram Ecclesiarum de manibus laicorum. Et ne praebendae vel officia ecclesiastica vendantur. De consanguinitate. De Simoniacis. De castitate clericorum. De falsis ordinationibus. De falsis poenitentiis. Qualiter vera poenitentia detur De decimis a laicis injuste detentis. De patriarcha Aquileiensi. De patriarcha Gradensi. De imperatore Constantinopolitano. De festivitatibus pontificum Romanorum celebrandis. De abstinentia Sabbati. De Judaeis non praeponendis Christianis. De sancti Petri haereditate occulta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmandũ corroboret. Pret̾ea mone¬
mus te ut exparte beati pecͥ p̾cipias
et inuites tam anglicos qͣm norman¬
gesima d̾o auctore sumꝰ celebraturi ue¬
nire. Qui si forte murmurau̾i̾nt et ad
eũ t̾minum se dixin̾t int̾ ẽẽ ñ posst¬
ñposse. ⁊ post pascha studeant apłi¬
ce sẽdi se p̾sentare. Data rome .uiii.ł

Expanded text:
confirmandum corroboret. Praeterea moneconfirmandum corroboret. Praeterea monemus te, ut ex parte beati Petri praecipias, et invites tam Anglicos quam Normangesima, Deo auctore, sumus celebraturi, venire. Qui si forte murmuraverint, et ad eum terminum se dixerint interesse non posse, vel post Pascha studeant apostolicae sedi se praesentare. Data Rom
Abbreviated transcription (Latin):
laborec imminueret. et debitas grãs
agendo grãm beati petͥ ꝓcuret acqͥ¬
rere. Hos emm amicitie nr̃e pͥstine
cirea eũ memores. et apłicã mansue¬
tudinẽ quantũ dõ auctore possumus
imitantes huc usq illius culpe peꝑ¬
cimus. qui sihis et similib q̃ tͥ nota s̃
modum ñ imposiu̾t omĩno sciat se
iram beati Cetͥ inse gͣuit̾ ꝓuocaturũ
Audiuimꝰ ⁊̃ rotomagense archiep̃m
sac̾dotis filũ eẽ. qd̾ siuerum dep̾hen¬
dit᷑ noneris ꝓmotioni illius nos as¬
sensum nequa qͣm tͥbuere. Deeo aũt
qd inflandria cum lingonense ep̃o¬
ñ ex monitis nr̃is intelleximꝰ. te fecis¬
se scias contͣ rõnem. ⁊ inuste fuisse p¬
sumptum cũ nos in partib illis dien¬
si ep̃o p̾cipue sollicitudinis nr̃e iticẽ
deom̃ib ꝯmiserimus. Qͣm obrẽ mo¬
nemꝰ ut ipsum qͣmtotiꝰ ꝓcures adire et
cũ eo rõnem facti ponere qͣtinꝰ in eare
ipse qđ corrigendũ fu̾t corrigat. et qͥ

Expanded text:
laboret imminuere, et debitas gratias laboret imminuere, et debitas gratias agendo gratiam B. Petri procuret acquirere. Nos enim amicitiae nostrae pristinae circa eum memores, et apostolicam mansuetudinem, quantum Deo auctore possumus, imitantes, hucusque illius culpae pepercimus; qui si his, et similibus quae tibi nota sunt, modum non imposuerit, omnino sciat se iram beati Petri in se graviter provocaturum. Audivimus etiam Rothomagensem archiepiscopum sacerdotis filium esse. Quod si verum deprehenditur, noveris promotioni illius nos assensum nequaquam tribuere. De eo autem quod in Flandria cum Lingonensi episcopo non ex monitis nostris intelleximus te fecisse, scias et contra rationem et injuste fuisse praesumptum, cum nos in partibus illis Diensi episcopo praecipue sollicitudinis nostrae vicem de omnibus commiserimus. Quamobrem monemus ut ipsum quantocius procures adire et cum eo rationem facti ponere, quatenus in ea re ipse quod corrigendum fuerit corrigat, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
modũ displice̾. cognou̾is tetantas mo¬
ras accenꝰ habuisse. et ad aplicã sedẽ tã¬
diui distulisse reu̾ti. neq u̾ alicuiꝰ rei
excusatione satis redd̾e potest purgatũ
decepto siuel causa infirmitatis ł qđ ñ pa¬
tu̾it aditus redeundi dimiseris. Nam
pecunias sine honore tͥbutas quanti
p̃cii habeam. tu ipse optime potusti
dudu ꝑpendẽ. Qua ꝓpt̾ sciens q ꝓpt̾
multa uolumus tuam p̾sentiã reli¬
tum tuũ qͣntsi potes maturare ꝓcura
exparte nrã segatũ adu̾sus anglicũ
regem u̾ba fecisse q̃ noui̾s ex nob man¬
d̾ata ñ eẽ. uerũ multa sunt uñ sc̃a ro¬
mana eccła adu̾sus eum queri potest.
Nemo eñi omniũ regũ ⁊̃ paganorũ ꝯtͣ
aplicam sede hoc p̃sumpsit temptare
qd his ñ erubuit fac̾e. scilicet ut epõs.
ꝑib̃et. Uñ uolumꝰ ut eũ nr̃a uice pru¬
dentia tua strideat. admon̾e. qͣtinus ho¬
nor̃e quẽ sibi asubditis suis gͣuit̃ ferret
ñ exhiberi scẽ romane eccłe ñ cantoꝑe

Expanded text:
modum displicere cognoveris, te tantas moras hactenus habuisse, et ad apostolicam sedem tandiu distulisse reverti. Neque vero alicujus rei excusatio te satis reddere potest purgatum, excepto si vel causa infirmitatis, vel quod non patuerit aditus redeundi, dimiseris. Nam pecunias sine honore tributas quanti pretii habeam, tu ipse optime potuisti dudum perpendere. Quapropter sciens quia propter multa volumus tuam praesentiam, reditum tuum quantum potes maturare procura. ex parte nostra legatum adversus Anglicum regem verba fecisse; quae noveris ex nobis mandata non esse. Verum multa sunt unde sancta Romana Ecclesia adversus eum queri potest. Nemo enim omnium regum etiam paganorum contra apostolicam sedem hoc praesumpsit tentare quod is non erubuit facere, scilicet ut episcopprohiberet. Unde volumus ut eum nostra vice prudentia tua studeat admonere, quatenus honorem, quem sibi a subditis suis graviter ferret non exhiberi, sanctae Romanae Ecclesiae non tantopere
Abbreviated transcription (Latin):
tur iubeat Waldrici confessoris xp̃i
atq pontificis s et iubeate afre mrĩs
festiuitatib usum pallii concedemꝰ
Cuius eccłastici honoris excellentia si¬
cut pͣuis et in obedientib iuste dene¬
gatur. ita bonis et morum honesta¬
te p̾ditis. apłica mod̾atione ꝓm̾itis
quandoq suꝑ eroganda fore uidet᷑.
Pinde qi te sincere dilectionis erga no
affectũ hr̃e ꝯfidimus qr legatoᷤ nr̃õs
albanensẽ uidelicet epm̃ et paduensẽ
benigne tractasse et fidelit̾ sic̃ opoituit
adiuuisse dinosceris postremo qr ꝓ com¬
ponenda pace multũ desudasse ꝓbariᷤ
pecicionẽ tuã libent̃ accipimus. Huuis
ꝙͥ tͥ pcepti auctoritate ꝯcedimꝰ. ut insol¬
leminis beati udalrici ꝯfessoris atq pon¬
tificis et beate afre martyris in missarũ
celebritate pallio utendi licentiam ha
cessũ eẽ cognoscas. Data rome xuił mł̃¬

Expanded text:
tur, in beati Udalrici confessoris Christi atque pontificis, sed et in beatae Afrae martyris festivitatibus usum pallii concederemus; cujus ecclesiastici honoris excellentia, sicut pravis et inobedientibus juste denegatur, ita bonis et morum honestate praeditis apostolica moderatione pro meritis quandoque supereroganda fore videtur. Proinde quia te sincerae dilectionis erga nos affectum habere confidimus, quia legatos nostros, Albanensem videlicet episcopum et Paduensem, benigne tractasse, et fideliter, sicut oportuit, adjuvisse dignosceris, postremo quia pro componenda pace multum desudasse probaris, petitionem tuam libenter accepimus. Hujusbi praecepti auctoritate concedimus ut in solemni beati Udalrici confessoris atque pontificis, et beatae Afrae martyris missarum celebritate pallio utendi licentiam habcessum esse cognoscas. Data Romae,
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Cui tam̃ militi pͥus cuiusdã qͣi secu¬
ritatis et fecłis tanqͣm ad tollendũ suspi¬
tionis metũ quendã fert᷑ callide sacͣnta
p̾buisse. et post posito d̾i timore cupidi¬
tatis ꝑfidiam incurrisse. Nec tali ꝯtẽp¬
re ñ metuit. Pret̾ea. pestiferas symonia¬
tueri. et incunctis adiuriare debet econt᷑¬
rio infestare et molestare conat᷑. Tue gͥ fr̃
tando studeat atq ꝓuideat. quatinꝰ se¬
pedictus electus. ecomnia em̃dare festin⁊
et tã corã do qͣm corã hominib bonũ testi¬

Expanded text:
iliti prius cujusdam quasi securitatis et foederis, tanquam ad tollendum suspicionis metum, quaedam fertur callide sacramenta praebuisse, et, postposito Dei timore, cupiditatis perfidiam incurrisse. Nec tali contenre non metuit. Praeterea pestiferas Simoniatueri, et in cunctis adjuvare deberet, econtrario infestare et molestare conatur. Tuae igitutando studeat atque provideat quatenus saepedictus electus haec omnia emendare festinet, et tam coram Deo quam coram hominib
Abbreviated transcription (Latin):
illã deuouit intentio. dõ ꝓpicio ex nr̃a
auccoritate imꝑpetuũ ꝯseruet᷑. Qd̃ si
aliquid iusticie insupͣdicta eccła te hr̃e
ꝯfidis. antelegatum nr̃m diensẽ ep̃m
incontilio qd̾ pxime celebraturus ẽ. te
p̃sentare debeb. sciens hoc qđ innullo
cont᷑ iusticiam de uolumus p̾ grauare
Si aũt monita nr̃a immo dĩ u̾ba quod

Expanded text:
pitio, ex nostra auctoritate in perpetuum conservetur. Quod si aliquid justitiae in supradicta ecclesia te habere confidis, ante legatum nostrum Diensem episcopum in consilio, quod proxime celebraturus est, te praesentare debebis, sciens hoc quod in nullo contra justitiam te volumus praegravare. Si autem monita nostra, imo Dei verba quo
Abbreviated transcription (Latin):
rogare curauit qͥdde his qui: symomi¬
acis nescient̾ et sine p̾cio ordinati sunt.
apłice sed misericors censura decernat.
hoc obseruare te uolumus eos qui añ
tempꝰ nicholai pape sine uenalitate a
symoniacis ad aliqͤm gradũ ꝓmoti st̃.
sitam̃ uita eorũ in rep̾hensibilis ẽẽ ꝓba¬
t᷑. ꝑ manꝰ impositionẽ ꝯfirmatos in ss̃
ordiib ꝑmane̾ et ministrare posse.
Inet ep̃ss .s. di. Sosomi ecdam sc̃i
sepulchri de nouo uico que uris eccłe
ierosolimitate et censuał eiꝰ esse cłr. huic
nr̃o ełico symoni regendã ꝯmdauimus.
Qͣmͣ ab om̃i molestia et calumnosa õi¬
ũ hominum infestacione lib̾am ẽe uo¬
lentes sub tutela nr̃a ẽẽ decreuimꝰ. Qua

Expanded text:
rogare curavit, quid de his qui a Simoniacis nescientes et sine pretio ordinati sunt apostolicae sedis misericors censura decernat, hoc observare te volumus, eos qui ante tempus Nicolai papae sine venalitate a Simoniacis ad aliquem gradum promoti sunt, si tamen vita eorum irreprehensibilis esse probatur, per manus impositionem confirmatos in suis ordinibus permanere et ministrare posse. cti Sepulcri de Novo Vico, quae juris ecclesiae Hierosolymitanae et censualis ejus esse dicitur, huic nostro clerico Simoni regendam commendavimus; quam ab omni molestia et calumniosa omnium hominum infestatione liberam esse volentes, sub tutela nostra esse decernimus. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
rũ et delaniator existis. Qua ꝓpt̾ ex par¬
te beati Cetͥ monemus te ut si ipsius irã
et beati benedicti indignationẽ ñuis
incurrere. suꝑ his omnib nob iusticiã
facias. Qd̃ si contempseris ad dm̃ oĩpo¬
ꝓbiam tuã fac̾e̾ debeamꝰ. Data rome¬

Expanded text:
rum et dilianator existis. Quapropter, ex parrum et dilianator existis. Quapropter, ex parte beati Petri monemus te, ut si ipsius iram, et beati Benedicti indignationem non vis incurrere, super his omnibus nobis justitiam facias. Quod si contempseris, ad Dominum omnipoperbiam tuam facere debeamus. Rom
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipi. Sicut non nulli nouert̃
olim te nos ad modũ dileximus. et ho¬
norẽ tuũ tam inp̾senti scło ad auge̾
quam et infuto seruare studuimꝰ¬
hactenꝰ. Existimauimus emĩ te ut no¬
bilem decẽt filiũ fidẽ beato ẜetͦ seruatu¬
rũ. et decus ipsus incunctis ꝓuirib tu¬
is ad aucturum. Uerũ longe nos fefellit
opinio et qui de te nichil tale pͥdẽ qͥui¬
mꝰ credd̾e. nc̃ adu̾timus de hac ꝑfidia tua
multos ñ fuisse m̃titos. E cce entm dudũ
nou̾cam tuã ec dnãm. cont uis et fas de
eccta trahere inuitam et reclamantẽ
eamq nubere nolentẽ. nuptiis tradere
uolentissime p̾sumpsisti. Epm̃ ad apło
rum limina uenientẽ nuꝑ ausus esim¬
pedire. et qd̾ ferebat more p̾donũ aufer¬
re. nouissime eccłam beati benetlicti sa¬
clego ausu intrare dep̾dari et uiolare ñ
timuisti. et quuibona eccłarũ qm̃ fere
cuncta que tenes earũ sunt defendere
debueras. tu potissimũ temerator ipsa¬

Expanded text:
principi. Sicut nonnulli noverunt, olim te nos admodum dileximus, et honorem tuum tam in praesenti saeculo adaugere quam in futuro servare studuimhactenus. Existimavimus enim te, ut nobilem deceret filium, fidem beato Petro servaturum, et decus ipsius in cunctis pro viribus tuis adaucturum. Verum longe nos fefellit opinio, et qui de te nihil tale pridem quivimus credere, nunc advertimus de hac perfidia tua multos non fuisse mentitos. Ecce enim dudum novercam tuam et dominam contra jus et fas de ecclesia trahere invitam et reclamantem, eamque nubere nolentem nuptiis tradere violentissime praesumpsisti. Episcopum ad aporum limina venientem nuper ausus es impedire, et quod ferebat, more praedonum, auferre. Novissime ecclesiam Beati Benedicti sacrilego ausu intrare, depraedari, et violare non timuisti, et qui bona ecclesiarum, quoniam fere cuncta quae tenes earum sunt, defendere debueras, tu potissime temerator ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
se reciꝑe ꝓfessus ẽ. qua ꝓpt̾ apłica uõ
auctoritate monemꝰ atq p̾cipimꝰ
ut omĩ int̾ iros ⁊pictauenses canoni¬
cos litesopita consuetudinẽ ⁊ iustici¬
ã suã sic̃ suꝑiꝰ synodali iuditio dec̾¬
tũ eẽ cognoscitis sine omni contͣdic¬
tione deinceps hr̃e ꝑmittatis. Oata

Expanded text:
fessus est. Quapropter apostolica vos auctoritate monemus atque praecipimus ut, omni inter vos et Pictavenses canonicos lite sopita, consuetudinem et justitiam suam, sicut superius synodali judicio decretum esse cognoscitis, sine omni contradictione deinceps habere permittatis. Data
Abbreviated transcription (Latin):
tior amor. ꝓ coscilicit qd̃ digne recõ¬
pensationis munꝰ. aur̃e sc̃itatis or̃o¬
nib expectamꝰ. Graue enĩ pondus
rogamꝰ ut sc̃e cong̾gationis ur̃e assi¬
dius or̃onib subleuari mereamͣ ñ so

Expanded text:
mor, pro eo scilicet quod dignae recompensationis munus a vestrae sanctitatis orationibus exspectamus. Grave enim pondus rogamus, ut sanctae congregationis vestrae assiduis orationibus sublevari mereamur. No
Abbreviated transcription (Latin):
nodo nr̃a conq̃sti sunt uos cdenega¬
re ⁊ contͣdic̾e illis ꝯsuetudinẽ qͣm in
eccła scĩ hylarii iure hr̃e debent. ui¬
sione ueniunt. si ep̃c aderit ipse mis¬
sam celebret sin aũt ñ ad sit ep̃s deca¬
nꝰ aut aliqͥs ex maiorib canonicis pic¬
tauensis eccłe officiũ uice ep̃i ꝑ ag̾e
debeat. Qd̾ cũ apud nos in publico ꝯ¬
cilio uentilatũ fu̾i̾t. Gorelino bur¬
degalensi archiep̃o causã urãm cũ qͥb¬
dã aliis defendente. scientes talẽ con¬
suetudinẽ in romanã eccłam ꝑsin¬
głas staciones. ⁊ fere ꝑ uniu̾sũ orbẽ
in aliis eccłiis rite ⁊ rõnabilit̾ teneri
diuidicante concilio. iustã eos redͥ¬
rere causã comꝓbauimꝰ. ⁊ p̾dictũ usỹ
eos obtin̾e debere apłica auctorita¬
te censuimꝰ. uerũ ut uob̾ abundantiꝰ
satisfaciendo omnẽ reclamandi oc¬
casionẽ dem̾emꝰ. ut pictauenses cłici
qui p̾sentes aderant partẽ suã sicut
approbatio agenti semꝑ incumbit.

Expanded text:
sunt, vos denegare et contradicere illis consuetudinem, quam in ecclesia Sancti Hilarii jure habere debent, visione veniunt, si episcopus aderit, ipse missam celebret: sin autem non adsit episcopus, decanus, aut aliquis de majoribus canonicis Pictavensis Ecclesiae, officium vice episcopi peragere debeat. Quod cum apud nos in publico concilio ventilatum fuerit, Gozelino Burdigalensi archiepiscopo causam vestram cum quibusdam aliis defendente, scientes talem consuetudinem in Romana Ecclesia per singulas stationes, et fere per universum orbem in aliis concilio, justam eos requirere causam comprobavimus, et praedictum usum eos obtinere debere apostolica auctoritate censuimus. Verum ut vobis abundantius satisfaciendo omnem reclamandi occasionem demeremus, ut Pictavenses clerici, qui praesentes aderant, partem suam sicut approbatio agenti semper incumbit
Abbreviated transcription (Latin):
innotuit. qd̃ uelit sub tuo regumne
pauꝑ uiui̾e. qͣm alibi diues ⁊ potens
uult em̃ si tͥ uidet᷑ renuntiare abba
archiep̃o. ut dictã abbatiã sccłm din
ꝯsilio istiꝰ maliu ordinet. iste uob̃ tm̃¬

Expanded text:
it  f., malit sub tuo regimine pauper vivere, quam alibi dives et potens. Vult enim si tibi videtur renuntiare abbatarchiepiscopo, ut dictam abbatiam secundum Deum consilio istius in alium ordinet, iste
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis tue gratant̃ accepimꝰ quia
in eis abundantiã deuotionis tue
erga nos exuberare cognoiumꝰ. Noᷤᷤ
quidẽ omnib debitũ sollicitudĩs
nr̃e exhibere ⁊ uolumꝰ ⁊ debemus.

Expanded text:
lectionis tuae gratanter accepimus, quia in eis abundantiam devotionis tuae erga nos exuberare cognovimus. Nos quidem omnibus debitum sollicitudinis nostrae exhibere volumus et debemus,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum cõmoneant᷑ ut satiffaciant.
Siuͦ ad cumulũ iniquitatum suarũ
renuu̾it. mandauimꝰ. tã et in eos qͣm
et infautores ꝯtumaci ipsorũ anathe¬
matis gladio animadu̾ti. Qd̃ cum
fuit ea cura qua decet impletũ. trnc
dem̃ oportebit excellentiam tuã ec¬
cłam adiuuare. ⁊ ipsius inruriã sic̃
decet xͥanum pͥncipem defendere.
Sic̃ aũt uolumus industriã tuam
in hoc negocio iusticie amorẽ hab̃e
ita quoq et incausa ceterorũ elerico¬
rum et laicorum qui m̃bra sunt eiꝰ¬
dem eccłe ce equitat᷑ẽ seruare mone¬
mus et rogamus. ut reb eorũ reddi¬
tis deinceps siquid deeis statuendum

Expanded text:
primum commoneantur ut satisfaciant. primum commoneantur ut satisfaciant. Si uero ad cumulum iniquitatum suarum rennuerint mandauimus tam in eos quam et in fautores contumacie ipsorum anathematis gladio animaduerti. Quod cum fuerit ea cura qua decet impletum tunc deinde oportebit excellentiam tuam ęcclesiam adiuuare et ipsius iniuriam sicut decet christianum principem defendere. Sicut autem uolumus industriam tuam in hoc negotio iustitię amorem habere ita quoque et in causa ceterorum clericorum et laicorum qui membra sunt eiusdem ęcclesię te ęquitatem seruare monemus et rogamus ut rebus eorum redditis deinceps si quid de eis statuendum
Abbreviated transcription (Latin):
hũi̾t. tam̃ qr ñ dubium ẽ posse int̾¬
dum surrepi. eam scd̃m tiotũ tuũ re¬
tractioni delegamꝰ. Qd̃ quide inqͣntũ
decent̃ possumus tuo desid̾io annue¬
remus sic ꝑagendu ꝓuidimus. Qm̃
lugdunensis archiep̃s qͣmuis deeo
satis ꝯfidam uob suspectus ẽ. ne sus¬
pitio ꝓrsus ordinem rerum utiliter
gerendarũ impendat. gͣnem ⁊ illu¬
strem uirum clum acensem abbate sibi
associare censuimus. Itaq p̾cepimꝰ ĩ ꝯ¬
gregato concilio causam ipsuis ep̃i dili¬
gentius euentilare ꝓcurent. et siqͥdẽ
uste depositus fuisse comꝓbatus fui̾t
ad quiescens saniori ꝯsilio cesset. sin aũ
erit reb et honore suo recepto instauret᷑ ac
dein canonice siqua sibi fui̾nt obiec¬
ca respondeat. Quocumꝙ: tñ mͦ syno¬
ualis erga dignitatem ipsuis sententia
ꝓuen̾it. iussimus ut illi qui diabolico
furore succensi rem tam gͣuẽ et nefari¬
am ineius ꝑsonam patrauerunt ꝗͣ

Expanded text:
habuerint tamen quia non dubium est posse interhabuerint tamen quia non dubium est posse interdum surrepi eam secundum uotum tuum retractationi delegamus. Quod quidem ut quantum decenter possumus tuo desiderio annueremus sic peragendum prouidimus. Quoniam Lugdunensis archiepiscopus quamuis de eo satis confidam uobis suspectus est ne suspicio prorsus ordinem rerum utiliter gerendarum inpediat grauem et illustrem uirum Cluniacensem abbatem sibi associare censuimus. Itaque precepimus ut congregato concilio causam ipsius episcopi diligentius euentilare procurent et si quidem iuste depositus fuisse comprobatus fuerit adquiescens saniori consilio cesset sin autemerit rebus et honore suo recepto instauretur ac deinde canonice si qua sibi fuerint obiecta respondeat. Quocumque tamen modo synodalis erga dignitatem ipsius sententia prouenerit iussimus ut illi qui diabolico furore succensi rem tam grauem et nefariam in eius personam patrauerunt quam
Abbreviated transcription (Latin):
se ł synodale uocationẽ nesciuisse defẽ¬
d̾e potu̾it integre suis et reb et digni¬
tati restituatur. sicq deinceps canoni¬
ce siqua fuin̾t obiecta sibi respondeas
Quocũq: tñ dignitatis eius sententiã
cesserit. hoc omnino iubemus ut de
ciam fiat. idẽ si satifface̾ ꝯtempserit
ex communicatõis in eos eorumq: ꝑfidie
fautores gladuis exeratur. Istud uͦ in
hoc negocio maxime seruare uos uo¬
lumus cum ꝓ labore quem memoratꝰ
pro amore nobilissummi comitis .R. qͥ
tᷤ ur̃e sagacitas habeat. ut necindextra
nec in leuam declinet. s exutroq unũ
faciens temꝑam̃tũ mediũ salubriter
ce sedi queda sic̃ ñ decuit. que nos sane
cupientes in sc̃a eccł̃a teconseruare sup¬
portamus adhuc ec libent̾ ignoscimuis
mane eccłe auctoritatẽ ⁊ disc̾tionẽ qͣn¬
doq psentaneis affatib ostendemus.
licet multo alit̾ se uba teruannensiũ
cłicorum quam litt̾e tue nobilitatis

Expanded text:
se, vel synodalem vocationem nescivisse defense, vel synodalem vocationem nescivisse defendere potuerit, integre suis et rebus et dignitati restituatur: sicque deinceps canonice, si qua fuerint objecta sibi, respondeat. Quocumque tamen dignitatis ejus sententia cesserit, hoc omnino jubemus, ut de instantiam fiat, id est, si satisfacere contempserint, excommunicationis in eos eorumque perfidiæ fautores gladius exeratur. Istud vero in hoc negotio maxime servare vos volumus, tum pro labore quem memoratuspro amore nobilissimi comitis Robertirnitatis vestræ sagacitas habeat, ut nec in dextram nec in lævam declinet, sed ex utroque unum faciens unum temperamentum medium salubritercę sedi quędam sicut non decuit. Quę nos sane cupientes in sancta ecclesia te conseruare supportamus adhuc et libenter ignoscimus manę ecclesię auctoritatem et discretionem quandoque presentaneis affatibus ostendemus. licet multo aliter se uerba Teruannensium clericorum quam litterę tuę nobilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ causa lamb̾ti dicti taruannensis
ep̃i partim nota parti incognita nob ẽ.
p̾sercim cum rob̃tus comes flandrien¬
sis longe alia u̾ba inlittis suis sins no¬
b̃ direxi̾t quam pͥus ingelraniꝰ p̾senti¬
altt̃ retulisset eam fr̾nitatiure plemꝰ
euentilandã destinamꝰ. Negar si qͥdẽ
p̃fatus ep̃s sibi notũ eẽ. qd̾ eum synoda
ante nos agnitũ litt̾arum tuarũ te¬
norẽ ꝯpassi multis laborib ipsiuis eũ
tioris eget inquisitionis p̃cipimꝰ ut ep̃o¬
rum et abbatum aliorumq religioso¬
rũ uirorũ ꝯciliũ congreges. et qm̃ me¬
morato ep̃o ꝓpt̾ regem francorũ qr te
dissidet suspectus es associato tͥ uen̾a¬
bili abb̃e clumacensi ide negociũ ub̾i¬
us ac sollertius tractes. Qua de re nos
ita iam nunc censemꝰ si depositionis il¬
liꝰ certissime causa iusta comꝓbat᷑. ⁊ ꝑẽp¬
toria in eum sententia data cognoseit᷑
ipse ab ep̃atu cessans sce eccłe iudicium
ferat. Sin aut seł inuste depositũ fuis¬

Expanded text:
m causa Lamberti dicti Tervannensis episcopi partim nota, partim incognita nobis est, praesertim cum Robertus comes Flandrensis longe alia verba in litteris suis nobis direxerit quam prius Ingelrannus praesentialiter retulisset, eam fraternitati vestrae eventilandam destinamus. Negat siquidem præfatus episcopus sibi notum esse quod eum synodalnos ante agnitum literarum tuarum tenorem, compassi multis laboribus ipsius, eum tioris eget inquisitionis, præcipimus ut episcoporum et abbatum aliorumque religiosorum virorum concilium congreges. Et quoniam memorato episcopo, propter regem Francorum qui a te dissidet, suspectus es, associato tibi venerabili abbate Cluniacensi idem negotium uberius ac solertius tractes. Qua de re nos ita jam nunc censemus, si depositionis illius certissime causa justa comprobatur, et peremptoria in eum sententia data cognoscitur, ipse ab episcopatu cessans sanctæ ecclesiæ judicium ferat. Sin autem se vel injuste depositum fuis
Abbreviated transcription (Latin):
huc tue fr̃nitati iniuingimꝰ. qͣtinus
de symoniaca heresi ac fornicatione
clericorum sicut ab apłica sede accepistiᷤᷤ
stu diose ꝑquiras ⁊ quicquid retͦ actum
inuen̾is legalit̾ punias ⁊ funditꝰ rese¬

Expanded text:
huc tuae fraternitati injungimus quatenus huc tuae fraternitati injungimus quatenus de Simoniaca haeresi ac fornicatione clericorum, sicut ab apostolica sede accepisti, studiose perquiras, et quidquid retroactum inveneris, legaliter punias, et funditus rese
Abbreviated transcription (Latin):
dam fĩs ñ posse ad concilium conuenire
obpͥncipiᷤ mimicitiam. dicimus eis suffi
respondere. S qm̃ ñ ignoramꝰ qd̾ aplurib
carnalib acscłarib deorteris ne inuinea
dñi ꝓ animarum lucͥs fortit̾ acfidelit̃ oꝑe¬
ris ne tuarum forte rerũ aut odiorũ potñ¬
tum discͥmen incurras. te ex parte cłi om̃i¬
potentis ⁊ auctoritate beati petͥ rogamꝰ
⁊ monemus. quatenꝰ nulliꝰ odio aut gr̃a
seu aliqua t̾renarum rerũ lactura a
rectitudinis tͣmite declinare p̃sumas
const̾it̾it qͣm toti insinuare. ꝓcures. mł¬
tum namq deb nob̃ uid̃i pudendum
qd̃ libet scłares milites cottidie ꝓt̾reno
pͥncipe suo inacie consistunt ⁊ necis
ꝑferre discͥ̾mina uix expauescunt ⁊¬
nos qui sacdotes dñi dicimͣ ñ ꝑ illo nr̃o
rege pugnennis. qui omnia fẽc̃ ex nichi¬
lo quiq ñ abhorruit mortis ꝓnobis
subire dispendium nobq ꝓmitcit me¬
ritũ sine fine mansurum. Hoc aũt ad¬

Expanded text:
sdam fratres non posse ad concilium convenire sdam fratres non posse ad concilium convenire ob principis inimicitiam, dicimus ei  forterespondere. Sed quoniam non ignoramus quod a pluribus carnalibus ac saecularibus dehorteris, ne in vinea Domini pro animarum lucris fortiter ac fideliter opereris, ne tuarum forte rerum, aut odiorum potentum discrimen incurras, te ex parte Dei omnipotentis et auctoritate beati Petri rogamus et monemus, quatenus nullius odio aut gratia, seu aliqua terrenarum rerum jactura, a rectitudinis tramite declinare praesumas;constiterit quantocius insinuare procures. Multum namque debet nobis videri pudendum, quod quilibet saeculares milites quotidie pro terreno principe suo in acie consistunt, et necis perferre discrimina vix expavescunt: et nos, qui sacerdotes Domini dicimur, non pro illo nostro rege pugnemus, qui omnia fecit ex nihilo, quique non abhorruit mortis pro nobis subire dispendium, nobisque promittit meritum sine fine mansurum. Hoc autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimus ⁊ certa ẽ ñ nulla ueraci
relacione cognouimꝰ. Uñ uolumꝰ atq
p̃cipimus. quatenꝰ unum qd̾ apud noᷤᷤ
ad huc manet indubium symoniace
udelicet hereseos contagium diligen¬
t̃ discutias ⁊ quicqͥd suꝑ eo certum rep¬
tanta infamia ꝓcul abeo adiuuante
nos diuina gr̃a ꝓpellat᷑. Illi uͦ qui di¬
cunt concilium qd̾ uob indiximꝰ ẽẽ dif¬
fe̾ndum rogamꝰ respondeant regiimi¬
lites dudum ut se ad bella pararent
admoniti quid tunc eẽrit acturi cũ
hostes in regia aula armis iam ⁊ igne se¬
uirent. dicant gͦ utrũ arma debe̾nt
ad ipsos hostes ꝑturbandos ac conten¬
dos uolentes corriꝑe anꝗd hostes age¬
rent tantum inhertes consid̾are ꝗdu
stare contendunt ⁊ ꝗd regios milites
scõs udelicet sacerdotes oportet fa¬
c̾e nisi adu̾sus eorum seuitiam clipe¬
o caritatis munitos sacͥdotalis. gla¬
dio diuini u̾b accinctos auctoritatiᷤᷤ
iugore consurge. Qd aũt dicis quo¬

Expanded text:
audivimus, et certa esse nonnulla veraci audivimus, et certa esse nonnulla veraci relatione cognovimus? Unde volumus atque praecipimus quatenus unum, quod apud nos adhuc manet in dubium, Simoniacae videlicet haereseos contagium, diligenter discutias, et quidquid super eo certum retanta infamia procul ab eo, adjuvante nos divina gratia, propellatur. Illi vero qui dicunt concilium quod vobis indiximus esse differendum, rogamus respondeant: Regii milites dudum, ut se ad bella pararent admoniti, quid tunc essent acturi, cum hostes in regia aula armis jam et igne saevirent? Dicant ergo utrum arma deberent ad ipsos hostes perturbandos et conterendos violenter corripere, an quid hostes agerent tantum inertes considerare. Qustare contendunt? Et quid regios milites, sanctos videlicet sacerdotes, oportet facere, nisi adversus eorum saevitiam clypeo charitatis munitos gladio divini verbi accinctos auctoritatis vigore consurgere? Quod autem dicis quo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ouib metiunt gregis directionem
disꝑsionemq contempnentes eis relic¬
tis effugiunt. Pastores uͦ qui ue suas di¬
ligunt oues eas nequaqͣm deserunt ĩ¬
minente ꝑiculo ꝓ quib quoq ñ dubi¬
tant ꝓprie uite subire exicium. Qua¬
ꝓpt̾ oportet ⁊ nos studiis pastoralis of
ad gregis custocliam socios instigare
uit recto g̾ssu commissis ouib p̾ceclãt
salubrit̾ cominon̾e̾. Namq si fr̃s nr̃oᷤ
consideremus delinquere ⁊ tacemus
sideniq errare ⁊ ñ eos ad rectitudinis
semittam monentlo reuocare conem᷑
ñne ⁊ ipsi delinqͥmꝰ ⁊ errare mito uidi¬
cam᷑: Et enim qui neglegit culpas em̃¬
dare comittit. Et cur heli sacerdoᷤ in
um suum a sangͥne. coẽ u̾bũ p̾dicationis
acarnalium uite int̾fectionis. Ut aũt
adid qd̾ ad p̾sens p̾mit animum ⁊ qͣ
quasi causa ẽ nr̃i sermonis ueniamus
quomͦ ea pacient̃ ꝑferre ualemus que
de frĩs nr̃is strarburgensis ep̃i moribus

Expanded text:
non ovibus metuunt, gregis direptionem non ovibus metuunt, gregis direptionem dispersionemque contemnentes, eis relictis, effugiunt; pastores vero qui suas diligunt oves, eas nequaquam deserunt imminente periculo, pro quibus quoque non dubitant propriae vitae subire exitium. Quapropter oportet et nos studiis pastoralis offad gregis custodiam socios instigare, et ut recto gressu commissis ovibus praecedant salubriter commonere. Namque si fratres nostros consideremus delinquere, et tacemus, si denique errare, et non eos ad rectitudinis semitam monendo revocare conemur, nonne et ipsi delinquimus, et errare merito judicamur? etenim qui negligit culpas emendare, committit. Et cur Heli sacerdos in erbum praedicationis a carnalium vitae interfectione. Ut autem ad id quod ad praesens premit animum et quod quasi causa est nostri sermonis veniamus, quomodo ea patienter perferre valemus quae de fratris nostri Strasburgensis episcopi moribus