comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cumbo bis. et cubo.bris. componũtur accumibo. bis. et actu¬
bo lus. et est ciccubare toto corpore. accum bere. cubito et
ix uł ꝑiter in simul iacere. unde hic concubitus. tus. Itẽ
de cumbo. bis. et decubo. bas.I.uigilare uł iacere. in partu
ad comedẽdum iut̾tlinio licet in alio leco. Solebant enĩ
iticentes supra cubitũ comedere. Item extumbo. bis. et ex¬
cubo. lais .I. uigilare causa custodie quasi extra cubare.
qd̾ faciũt quĩ cuntates uł castra uł castella cu¬
proculcubare. uł inchinari. uł arte uł. auterlori ꝑte.¬
Item occumbo. bis. et cocubo. bas .I. circa aliquid cũbere
uł cubare. Item recunbo. bis. et recubo. bis. ꝓporie incubi¬
culo. sicut recubat languidus. S accumbit in cõuiuio
conuiua. Item recumbere. uł ietubare .I. iacere uł lecere
ad comestionem. Item succumbo bis. et succubo. bas.I.
cessare uł suꝑari uł subtus cumbere uł cubare. Cumbo. bis¬

Expanded text:
Cumbo et cubo componuntur accumbo -bis et accubo -bas, et est accubare toto corpore, accumbere cubito et ire vel pariter et insimul iacere, unde hic concubitus -tus -tui decumbo -bis et decubo -bas, idest vigilare vel iacere in partu ad comedendum in triclinio, licet et in alio loco: solebant enim iacentes super cubitum comedere; excumbo -bis et excubo -bas, idest vigilare causa custodie, quasi extra cubare, quod faciunt qui civitates vel castella vel castra cuprocul cubare vel inclinari vel ante vel anteriori parte; occumbo -bis et occubo -bas, idest contra aliquid cumbere vel cubare; recumbo -bis et recubo -bas: proprie in cubiculo, sicut decumbit languidus; sed accumbit in triclinio conviva, item recumbere vel recubare idest iacere vel sedere ad comestionem; succumbo -bis et succubo -bas, idest cessare vel superari vel subtus cumbere vel cubare, unde hi
Abbreviated transcription (Latin):
lux. Ilam crepetori dubiũ dñis huic est inter lucem et tene¬
bras. Conicniũ est quando cuncti silent. Conticere eñi silere
est. Intempestum est medium et mactuosum uatis tempus
qñ agi nichil pt̃. Et omĩa sopore quieta sunt. Nam tempup
ꝑse non intelligitur nisi ꝑ actus humanos. mediũ autẽ
natis actu caret. ergo in tempesta diciratur in actuosa qͣr
abscessum tenebraꝵ. et aurore aduentum. Et dicitur matu¬
Est autẽ aurora diei clarescentis exordiũ et pͥmus splen¬

Expanded text:
lux. Nam creperum dubium dicimus, hoc est inter lucem et tenebras. Conticinium est quando omnes silent. Conticescere enim silere est. Intempestum est medium et inactuosum noctis tempus, quando agi nihil potest et omnia sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intellegitur, nisi per actus humanos. Medium autem noctis actum caret. Ergo intempesta inactuosa, quasi abscessum tenebrarum et aurorae adventum: et dictum matuEst autem aurora diei clarescentis exordium, et primus splen
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos. quatuor uigilias faciunt extubrntes incastris.
idrima dicitur conticiniũ in qua om̃s simul uigilant
Scd̾a uero intempestũ inqua adolescentes. Tertia galli¬
aniũ inqua uiti. Quarta ante lucanũ inqua senes. has
dñs aliis nom̃b nomĩauit. Sero ac media nocte. an
gallicantu. an mane. mͭ.xiii.¬

Expanded text:
 » Quatuor vigilias noctis faciunt excubantes in castris. Prima dicitur conticinium, in qua omnes simul vigilant; secunda intempestum, in qua adolescentes; tertia gallicinium, in qua viri; quarta antelucanum, in qua senes. Has Dominus aliis nominibus vocavit sero, an media nocte, an galli cantu, an mane .
Abbreviated transcription (Latin):
fine Costo. costas. qd̾ non est in usu.I. costas uł costarũ.
facere. Etdr̃ a costa. ste. et comporitur de costo.stas. discosto.
atis. ex costo. stas. in eodem sensu.I. costas. extra here. Itẽ
incosto. stas. ĩ mitt̾e costas. recosto. stas .I. ex costare uł it̾im
costate. Et sunt actiua omia composita a costo. stas.

Expanded text:
et costo -stas, quod non est in usu, idest costas vel costatum facere. Et componitur decosto -stas, discosto -stas, excosto -stas in eodem sensu, idest costas extrahere; incosto -stas, immittere costas; recosto -stas, excostare vel iterum costare; et sunt activa et composita a costo -stas.
Abbreviated transcription (Latin):
sudnĩt ee sine mutatiõe actoris qui est unũ et solum pͥn
isbiliũ uł in uisibiliũ cãm non ẽẽ nisi bonitatẽ crecitoris
qu est deus unus et uerus cuius tanta est bonatas. ut sũ¬
me bonus bĩtudinis sue qua et̾naliter beatus ẽ alios
ueli eẽ ꝑticipes quã uidet. et comunicari posse et minui
dio non posse illud igitur bonũ ꝙ ip̃e erat. et quo beatus
erat sola bonitate non ncͣcitate alii comunictae uoluit.
quia sũme boni erat ꝓdesse uelle et om̃i potentissimi
ruptio saxi uł rupis. uł montis extremitas. altitudo sũ¬
nctas ponitur tñ qñq pro cau̾na ubi ue cõueniũt in
qua solent panꝑes latitare. uł mendicare unde iuuenał¬
nulls trepido uacat. Et ponitur hic pro sũmitate riptx.¬
dam tñ uolunt d̾uiari crepido a crepetori. ꝙ est dubiuraa¬
ep incertũ. qr dubiũ est in tadi lito ponere pedem. sed cõ¬
grue dicitur acrepo. pas. quia ibi est frequẽtius sonitꝰ.

Expanded text:
habent esse sine mutatione auctoris, qui est unum, et solum, et visibilium et invisibilium causam non esse, nisi bonitatem Creatoris qui est vivus et verus; cujus tanta est bonitas, ut summe bonus, beatitudinis suae qua aeternaliter beatus est, alios velit esse participes, quam videri, et communicari posse, et minui no non posse. Illud igitur bonum, quod ipse erat et quo ipse erat beatus, sola bonitate, non necessitate aliis communi care voluit: quia summi boni erat prodesse velle, et omnipotentissimi abrupti saxi vel rupis vel montis extremitas, altitudo, summitas; ponitur tamen quandoque pro caverna ubi vie conveniunt in qua solent pauperes latitare et mendicare, unde Iuvenaur pro summitate ripdam volunt derivari crepido a creperon, quod est dubium, quia dubium est in tali loco ponere pedem, sed congrue dicitur a crepo quia ibi est frequens sonitus
Abbreviated transcription (Latin):
unde illud. Sermo crassescit. qd̾ fit duob modis. uł
cum suꝑabundat. uł cum ingrossatur. et deficit a subti¬
litate. uł cum inflatur ad altum stillum. Crasso com¬
ponitur concrasso. ssas .I. simul crassare. decrasso.ssas.
I. ualde in puguare. uł matrũ facero qd̃ est discras¬
so. ssas. dicitur in crasso. ssas. Et est actiuũ crasso aũ

Expanded text:
 ‘sermo crassescit’, quod fit duobus modis: vel cum superabundat vel cum ingrossatur et deficit a subtilitate, vel cum inflatur ad altum stilum. Crasso componitur concrasso, idest simul crassare, decrasso -as, idest valde impinguare vel macrum facere, quod et discrasso -as dicitur, incrasso -as. Crasso activum est cum
Abbreviated transcription (Latin):
Qusmus. mi ma. est ip̃e calamus spice qui a radicibris
nasettur. licet et culmus ꝗñq inueniatur ꝑro ip̃o fossi¬
culo. unda spica exit qñq pro spica. et dicttur culmus a
calamo. quasi calamus. unde coloma. me. Icalamus cũ¬
phensio. et ur̃. d̾iuari. acello. llas. qd̾ non est in usu quia

Expanded text:
ULMUS -mi est ipse calamus spice qui a radicibus nascitur, licet culmus quandoque inveniatur pro ipso folliculo unde spica exit, quandoque pro spica. Et dicitur culmus a calamo, quasi calamus, unde hec colima -e, calamus cuehensio et videtur derivari a cello -lis, quod non est in usu, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cõmerciũ.cii .I. de plurib. rebus una uendicio. uł diuer¬
saꝵ. rerũ ꝯmutatio. ut si quis daret uł cõmutaret mã
ꝯmutatio mertiũ. Illa ergo mirabilis incarnatio ihu
xp̃i. fuit cõmertiũ. quasi ꝯmutatio mertiũ̃ .G. diuinita¬
tis et humanitatis ylam homo deo quodãmodo conces
descendit diuinitas. ascendit humanitas. et exaltatux

Expanded text:
commercium, idest de pluribus rebus una venditio, vel diversarum rerum commutatio, ut si quis daret martellum pro capaatio mercium. Illa ergo mirabilis incarnatio Iesu Christi fuit commercium, quasi commutatio mercium, scilicet divinitatis et humanitatis. Nam homo deo concess, et descendit divinitas ascendit humanitas et exaltata est
Abbreviated transcription (Latin):
Crusta. hoc crustum. uł custulum pro fragiiento pa¬
nis et pro quolibet e dulio tĩ h ccusta. ste.uił. crustula¬
aur uł argenti. uł altius merassi uł ligni uł lapidis. unde
Marmorati lapides cruscati dicuntur. Item crusta uł crustu¬
la. suꝑ faicies uł cortex. panis uł altius rei. unde. exo .xix.¬

Expanded text:
C 324 Hoc CRUSTUM vel CRUSTULUM, pro fragmento panis et pro quolibet edulio. Hec crusta -e vel crustulauri vel argenti vel alterius metalli vel ligni vel lapidis, unde marmorati lapides crustati dicuntur. Item crusta vel crustula, superficies vel cortex panis vel alterius rei; unde hec
Abbreviated transcription (Latin):
cunde ex enĩ mẽtes. si quas fortasse culpas ad mileñt
leuit᷑ arguendi sunt. quia si asꝑirs increpantur eeo¬
guendi franguntur pocius ꝙͣ emendantur at contra
mentes asꝑe sctq impudentes si inc̃pate leuit᷑ fu̾int
ad maiores culpas ip̃a leuitare ꝓuocantur. Et . in .ix.¬
ordinate culpã dimittũt. is qui est culpabilis ia reatu
grauius astringatur. Et cursum si culpa in moderate
recescetur tanto qui corrigitur det̾ior fiat. quãto erga
se nil ex benignitatis gr̃a. agi considerat. uides etgo¬

Expanded text:
cundae etenim mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiantur. At contra mentes asperae atque impudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culpas ipsa lenitate provocantur. 18. Quordinate culpa dimittitur, is qui est culpabilis, in reatu gravius astringatur; et rursus, si culpa immoderate retinetur, tanto qui corrigitur deterior fiat, quanto erga se nil ex benignitatis gratia agi considerat. Exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
dicit in pastorali. Quos cruciamenta non corrigunt᷑
non nũꝙͣ ab ĩiquis actibus lenia blandimenta con¬
pescunt quia płmiq egros quos fortis pigmentoꝵ pͥ
curare non ualuit ad salutem pristinari repens aquã
reuccauit et non nulla uuln̾a que curari incisione
nequeunt fomentis olei sanantur. et durus a damas.
incisionem ferri minime recipit. S le ui hyrcoꝵ sangill¬
in ip̃a ire sue cõmocõe dedinaunus ꝑturbati quippe qui
audiant ignorant. S ad se reduiti tanto libenius coẜ¬
tationis u̾ba rechpiunt. quãto se transquillius tollera¬
laudabilit᷑ tacuit ꝙ digesto bino laudabilit dixst. und

Expanded text:
di. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis actionibus lenia blandimenta compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguiin ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleralaudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Id
Abbreviated transcription (Latin):
ad modum criniũ. Et semꝑ quando apꝑaret. signifi¬
cat mortẽ uł in mutationem alicuiꝰ principis uel
alicuius prĩe destructionẽ et semꝑ dixigit radios
suos. ad illam ꝑtem cui minatur. Quidã tñ dicũt
ꝙ non est stella. S est quedã nubes ignea claritate
cit me. pap̃. uero sic dicit cometes stella est dictus
ꝙ comas luminis ex se fundat. Qd̾ genus syderis qñ¬

Expanded text:
significat mortem vel mutationem alicuius principis vel alicuius patrie destructionem et semper dirigit radios suos ad illam partem cui minatur. Quidam tamen dicunt quod non est stella sed est quedam nubes ignea claritate m III. scribens dicit: Cometes stella est dicta, eo quod comas luminis ex se fundat. Quod genus syderis, q
Abbreviated transcription (Latin):
rome ubi olim rouio erant ymagines õm ꝓmindar
in medio erat ymago rome tenens. poniuĩ aureũ
manu. ut pote domina et regina õmi. Et erant ib d¬
rome. Et tunc romani ex in piouiso mittebant illi
citum. es ꝓuinclã ilłant sibi subiugabant. Et taliati
in memoriã aliciuns moxtui facta ut aumun et Iua¬
gines apud antiquos. Et dicitur colosus quali coln¬

Expanded text:
Rome ubi olim erant ymagines omnium provinciarum, et in medio erat ymago Rome tenens pomum aureum in manu utpote domina et regina omnium; et erant disRome et tunc Romani ex improviso mittebant illuc exercitum et provinciam illam sibi subiugabant. Tali arte in memoria alicuius mortui facta, ut tumuli et ymagines apud antiquos. Et dicitur colossus quasi col
Abbreviated transcription (Latin):
concutere. inlrare. Iaculari. unde crispus. spa. spum. Et cõ¬
ꝑatur. unde hic crispitudo. dinis. Et componitur concrispo
spas. Et est actiuũ cum omĩb suis. compositis.¬
sari est ꝙ mulier subtus facit. cenere uł uir desuꝑ. uel
ctissari. est mulierum inter se. sicut tenere est urroꝵ inter

Expanded text:
concutere, vibrare, iaculari; unde crispus -a -um, et comparatur, et hec crispitudo -nis; et componitur concrispo -as et est activusari est quod mulier subtus facit, cevere quod vir desuper, vel crissari est mulierum inter se sicut virorum cevere est inter
Abbreviated transcription (Latin):
colabantur ut ẽẽnt ninie subtilitatis. unde coloro. ins
u̾bum actiuũ. Alii uero dicunt ꝙ a coloro fit color per
opocopem. Color componitur hic et h ͨ bicoloꝵ bicoloris
quasi duoꝵ coloꝵ. unde bicoloratus.ta. tũ. et ħͥ et h ͨ trico¬
lor. tricoloris. trium. coloꝵ. unde tricołatus. ta. tum. et

Expanded text:
colabantur ut essent nimie subtilitatis, unde coloro -as verbum activum. Alii vero dicunt quod a coloro fit color per apocopam, idest duorum colorum, unde bicoloratus -a -um et hic et hec tricolor -ris, idest trium colorum, unde tricoloratus -a -um, et
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenitur eciã h cepa ꝑe. in singłari. unde ouidius. Ce¬
denda est ortis eruta ceꝑa. mei̾s. et hic cepe insui in ue¬
tolanus qui custodit cepas uł. qui uendit. unde hec cepa¬
ria .i. ortolana. et ceparius. ria .riũ. possessiuũ. ut foliũ
cepariũ .I. cepe uł designat mat̾iam. ut olus. cepariũ¬

Expanded text:
Invenitur etiam cepa -e in singulari, unde Ovidius ‘cedenda est ortis eruta cepa meis’, et etiam hoc cepe in singulanus, qui custodit cepas vel qui vendit, unde et hec ceparia idest ortulana, et ceparius -a -um possessivum, ut ‘folium ceparium’ idest cepe, vel designat materiam ut ‘olus cepariu
Abbreviated transcription (Latin):
pio. Et est concipere simul capere. unde et mulier dicit᷑
conciꝑe qñ sꝑina uiri cum suo concapitur. et concrescit.
concipe.eclam inuenitur pꝑo mente uł in mente con¬
cipis. dicitur hic concipio. pionis. et sunt concipiones̃
quedã stelle que concipientib aptantur et fauent.¬

Expanded text:
pere, idest simul capere, unde mulier dicitur concipere quando sperma viri cum suo concapitur et concrescit; concipere etiam invenitur pro mente vel in mente percipio hic concipio -nis, et sunt concipiones quedam stelle que concipientibus aptantur et favent
Abbreviated transcription (Latin):
adũbium. Et hic complexis actus. compleitendi uł que¬
dam argumẽtatio que undiq complectitur adu̾sariũ¬
Et hic alatinis dicitur comploxio uł cornuitus scłis
a grecis dilema. Et complexio dr̃ natura uł dispõ. unde¬
plexionatus.ta. tum. complerione ꝑticipans uł dispõĩtꝰ.

Expanded text:
m et hec complexio -nis, actus complectendi vel quedam argumentatio que undique complectitur adversarium: hec a Latinis dicitur complexio vel cornutus sillogismus, a Grecis dilema; et complexio dicitur naturalis disposiplexionalita
Abbreviated transcription (Latin):
criminis. ut furtum. falsitas et simina que non octidũt
S in famant. unde criminor. nari. u̾bum ꝯmũe. Et
criminosus. sa. sum. Et comꝑatur. Et hic et hec crimi¬
¶rinalis. a crinis. dicctur hic et hec crinalis. et hoc. le.
et hec. crinalis. lis .I. acus. qua crines. aꝑtantur. Et

Expanded text:
crimen ut furtum, falsitas et similia que non occidunt sed infamant, unde criminor -aris verbum commune, et criminosus -a -um quod comparatur, et hic et hec crimiItem a crinis hic et hec crinalis et hoc -le, et hec crinalis -lis idest acus qua crines aptantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur concrepo pas .I. consonare. discrepo. pas .I. disso¬
nare. discordare. distare: In crepo. pas .I. redarguere. rep̃¬
hendere. uitupare. Et ab istis frequenci᷑a. concrepito. tas
discrepito increpito. Eedem compõnes inueniũtur. cũ
crepo.pis. crepo pas. et crepo. pis. et compõita ab hiis

Expanded text:
ponitur concrepo -as, idest consonare; discrepo -as, idest dissonare, discordare, distare; increpo -as, idest redarguere, reprehendere, vituperare; et ab istis frequentativa concrepito -as, discrepito -as, increpito -as. Eedem compositiones inveniuntur cum crepo -pis. Crepo -as et crepo -is et composita ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
in quo consules eliguntur uł it tromzantur. Et ecã
ip̃a electio uł in tronizatio dr̃ comiciũ uł solempuitas
que tunc ibi fiebat. Et ꝯuentus tocius ppłi et lacus in
quo fiebat. Et comiciũ dr̃. quasi coitum quia totus
ppłs ad electionem et i troniza  tionẽ consulũ cou¬
ueniebat. S est efhĩa pocius ꝙͣ: d̾iuatio uł compõ¬
unde comicius uł comicialis. morbus dr̃ .I. caduaus
uł passuuus. qr in comiciis̃. qui paciebantur repullas
pro pudore morbum caducũ in currebant. quidã cilb̃
pro timore repulse .s. timentes repulsi et comicioa
comicio et cõuentu loqui. Et ꝑ compositionẽ incomial

Expanded text:
in quo consules eliguntur vel intronizantur, et etiam ipsa electio vel intronizatio dicitur comitium, vel solemnitas que ibi tunc fiebat et conventus totius populi et locus in quo fiebat; et dicitur comitium quasi coitium quia totus populus ad electionem et ad intronizationem consulum conveniebat, sed est ethimologia potius quam derivatio; unde comitius vel comitialis morbus dicitur, idest caducus vel passivus, quia in comitiis illi qui patiebantur repulsam pro pudore morbum caducum incurrebant, quidam etiam pro timore repulse, scilicet timentes repelli; et comitio -as, comitio et c
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ornu dicitur acarne. quasi carneum. quia ex carne
nota ꝙ cornua uocantur extreme ꝑtes antenuaꝵ ꝑ tix
pum cib auimali. Item cornua uccantur extremitater
S in hac sigͣtione ꝓprie inuenitur hic cornus. nius. nui.
et pro cormi militis simiłẽ. ss coruuũ singłari et cornufi
in płali. ꝓpric ꝑtinet ad animalia a cornu d̾muatur¬

Expanded text:
o hoc cornu, quasi carneum, quia ex carne nota quod cornua vocantur extreme partes antemnarum per tropum ab animali.sed in hac significatione proprie invenitur hic cornus -nus -nui, et pro cornu militis similiter, sed cornu in singulari et cornua in plurali proprie pertinet ad animalia, quod
Abbreviated transcription (Latin):
urus bos siluestris dr̃. Inde colurus cauda illius. unde
a qͥdam similitudine dicunt᷑ coluri duo cirtuli imꝑfã
in celo qui quadã ydecli prudentia prudentia finguitt᷑
inficinamento. sicut eñĩ canda bonis facit ciriulũ im¬
ꝑfectum. Ita quidã curtuli fingũtur ẽe in celo imꝑfenti

Expanded text:
tris: nam urus bos silvestris dicitur. Inde colurus cauda illius, unde et quadam similitudine dicuntur coluri duo circuli imperfecti in celo qui quadam ydeali pendentia finguntur in firmamento: sicut enim cauda bovis facit circulum imperfectum ita quidam circuli finguntur esse in celo imperfecti
Abbreviated transcription (Latin):
Columbar a cotumbus dr̃ hic columbar ltris la¬
tibulum toramen. ubi uidificant. colunbe solarb¬
bar etiam dr̃ quoddã genus uinculi acolło quia li
aptum collo dñt etiã columbaria leca concaua i
naui ꝑ que remi emittũtur. quia sint similia lall¬
bulis columbaꝵ ubi indifictii.

Expanded text:
columbinus -a -um, et hoc columbar -baris latibulum, foramen ubi nidificant columbe; columbar etiam dicitur quoddam genus vinculi a collo quia sit aptum collo. Dicuntur etiam columbaria loca concava in navi per que remi emittuntur, quia sint similia latibulis columbarum ubi nidificant.
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. auius semen dulci uino datum promores reddit
inuenerem si supra modum dederis amẽciam faciti In¬
bus .bi.I. fructus edere. quia uide coronabantur antiqͥ
dis distinguit uela corimbis. Corimbi etiam dicuntꝰ
auil uitis qui ꝓxima quoq ligant et comp̃hendũt
ne longuis laxati palinites uentoꝵ flatib dissipentur.
nemo qui non corinthõ et archum. Corinthon actim

Expanded text:
cant. Cuius semen in dulce vino datum proniores reddit in Venerem; si supra modum dederis, amentiam nutridest fructus edere, quia inde coronabantur antiqui dis distinguit vela corimbis’. Corimbi etiam dicuntur anuli vitis qui proxima queque ligant et comprehendunt ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. nemo qui non corinthon et arcum’: corinthon accusa
Abbreviated transcription (Latin):
est uitginale signũ uł uirginalis pompa. ꝙͣ sole
gines facere in quib dam locis. cirta mortuũ .s. ieu¬
toto et ur tlmo corde petitur. Et componitur acor ee
tractus suꝑ aquam statim durescit et rubesait. en lo¬
pidescit: Ita ccupari que et euelli retib solet. enit aqi¬
Coram p̃posicio seruit abło ¶ferramento p̾adi¬
ut coram deo placet humilitas: Itera est adũbumn¬

Expanded text:
 virginale vel virginalis pompa quam solent virgines facere in quibusdam locis circa mortuum, sciuod ex toto intimo corde petitur et componitur a cordetractus super aquam statim durescit et erubescit et lapidescit; itaque occupari et evelli retibus solet aut acri ferramento precaquam statim durescit et erubescit et lapidescit; itaque occupari et evelli retibus solet aut a
Abbreviated transcription (Latin):
coctitos luctus dicitur. Qui tñ luctus femĩaꝵ uel
quasdã de u̾itatis in quisitõe tenere conati sunt uñ
coctitũ fluuiũ curre̾ apud inferos putauerũt. uideh
designantes ꝙ hii qui digna dolorib oꝑa faciunt
in inferruũ ad luctum decurrũt. S nos despicias
umibram carnalis sapiencie qui iam deu̾itate lus
tenemus et cognoscamus boce bt̃i uiri coctiton uel¬

Expanded text:
Cocytus, luctus dicitur, qui tamen luctus feminarum vequasdam de veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera fin infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbram carnalis sapientiae, qui jam de veritate lucem tenemus et cognoscamus voce beati viri Cocyton l
Abbreviated transcription (Latin):
natio. Et dicitur a coniugo. coniugas. quia ꝑ conso¬
nantes. coniugatas .I. affines. et consimules apud
rrecos coniugatio disc̾nitur. Et hic ratio ad grecop
spetet. uł ducctur declinatio u̾bi sit. quia plurunai u̾¬
h conũgantur in ea .I. sub eadem declinatione ponũ

Expanded text:
natio, et dicitur a coniugo -as quia per consonantes coniugatas, idest affines et consimiles, apud Grecos coniugatio discernitur: et hec ratio ad Grecos spectat; vel dicitur declinatio verbi sic quia plurima verba coniugantur in ea, idest sub eodem i
Abbreviated transcription (Latin):
oslibium.bii. dr̃ a colłibeo. bes. Et dr̃ collibiũ ꝑuũ
munuscłm uł fructus ut pomũ. mites. citer frixum.
una passa qd̾ et bellariũ dr̃ et arte pometũ. Et dĩ
acollibet. quia simul cum aliis placet post cariuuni
fertula fructus solent diligi. ꝑse uero tm̃. unde collibista¬
ste. dicctur qui recipit collibia et huius munuscula.
pro usura uł aliquo seruicio. dr̃ eciã colłibista qui uẽ¬

Expanded text:
OLLIBIUM dicitur a Collibeo, es, et dicitur Collibium, parvum munusculum, vel fructus, ut pomum, nuces, cicer, frixum, uva passa, quod et Bellarium dicitur et Antepomentum: et dicitur a Collibet, quia simul placet: post enim carnium fercula fructus solent diligi per se non tantum.+ COLLIB-e dicitur qui recipit collibia et huiusmodi munuscula pro usura vel aliquo servitio. Item collibere, ide
Abbreviated transcription (Latin):
listere a clepo. et stertus componitur hoc distere. ris.
ꝙ etiam hoc clisteriũ inuenitur .s. in striuentũ medi¬
lus stercoris. uł quasi colatio stertoris. quia ꝑ ip̃m co¬
latur stertus extrinsetus uł. dicitur sic acleo cles. ꝙ est
icclinari. et stertus quia stertus facit in cdinari .I. deponi

Expanded text:
Item a clepo et stercus componitur hoc clistere -ris, quod et hoc clisterium invenitur, scilicet instrumentum medilus stercoris vel quasi colatio stercoris, quia propter ipsum colatur stercus extrinsecus; vel dicitur sic a cleo, quod est inclinari, et stercus, quia stercus facit inclinari, idest deponi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ frequẽtia cohortatioĩs. Et est cohors multitudo
rusticoꝵ. castra multitudo militũ. Cohormaior cõ¬
tinet qͥngentos. Cohors minor trecentos. Item co¬
hos dr̃ quoddã genus munitioĩs a coartando uł
coercendo. qui ã coerceat cuncta in t̾iora .I. condi¬
dat. uii quia coerceat obiectu suo extraneos et adire

Expanded text:
a frequentia cohortationis, et est cohors multitudo rusticorum, castra, multitudo militum; cohors maior continet quingentos, cohors minor continet trecentos. Item cohors dicitur quoddam genus munitionis a cohortando vel a cohercendo, quia coherceat cuncta interiora, idest concludat, vel quia coherceat obiectu suo extraneos et adire
Abbreviated transcription (Latin):
quiti ꝑfitero. Et conficere .I destituere deficere. uibi enã
pnteatio multaꝵ. rex. Ibi multaꝵ rex est defectio. et cõ¬
ccutos. dmponere sine cõmiscere. et scd̾m hoc ꝑtinet.
aomed icos qui niulta cõmiscent ad farienta suas cõ
cicree nge. Sic ergo conficere in sex inuenitur sig

Expanded text:
ficere; et conficere idest destituere, deficere: ubi enim est confectio multarum rerum ibi multarum rerum defectio; et conficere idest componere vel commiscere, et secundum hoc pertinet ad medicos qui multa commiscent ad faciendas suas conficere idest ungere ; sic ergo conficere in sex invenitur sig
Abbreviated transcription (Latin):
strura. uł uilla. quelibet auonis instituta colonis: Ioni¬
la romanis in qua ueteribus explꝰ
eciã dicebatur ciuitas uł castrũ uł uilsa in ꝯfinio dua¬
rũ regionũ a colonis ibi frequẽter mutatis a romanis
ne liceret eis ẽẽ infideles. scd̃m ug̃.uł scd̾m papiam¬
colonia est que prodefectu indigenaꝵ nouis cultoribus

Expanded text:
strum vel villa quelibet a novis instituta colonicapta a Romanis in qua veteribus expulsetiam dicitur civitas vel castrum vel villa in confinio duarum regionum a colonis ibi frequenter mutatis a Romanis, ne liceret eis esse infideles. Colonus componiColonia est, quae defectu indigenarum novis cultoribus
Abbreviated transcription (Latin):
Poco eo.is. componitur cũ con. Et dicitur coeo . is.
subtracta .n. Et est coire simulire. et coire .I. cõiungi.
congregari. coadunari. conuenire. Unde quia uir̃
t femina cõningũtur in oꝑe uenereo dicũtur. tunt¬
qñq ponitur transitiue pro cõung̾e siue colligere
et congregare. et scd̃m ħ inuenitur eius passiuũ ir
neutrum est et ab solutum.

Expanded text:
pro n. Item componitur cum con- et dicitur coeo -is, subtracta n: coire, idest simul ire et coire idest coniungi, congregari, coadunari, convenire, unde, quia vir et femina coniunguntur in opere venerio, dicuntur tunque ponitur transitive pro coniungere sive colligere et congregare, et secundum hoc invenitur eius passivum in neutrum est et absolutum.
Abbreviated transcription (Latin):
estus. sti. sicastus. dr̃ hic cestus. sti. uł cestos et hoc
⁊ utuntur in legitimis nupciis. Et dicitux cestori
quasi castõ quia infeniiis maritatis signũ cafti¬
tatis fit. unde ponitur qñq pro legittua copula
et maritali concordia uł castitate. scd̾m ug̾. pap̃.¬

Expanded text:
t castos; et hic cestus -sti vel cestos, et hoc et utuntur in legitimis nuptiis, et dicitur ceston quasi caston quia in feminis maritatis signum castitatis sit, unde ponitur quandoque pro legitima copula et maritali concordia vel castitate, unde Sta
Abbreviated transcription (Latin):
qui obdit foramen dolii quia ꝑ illum quis furatur
quorẽ. Et uidetur ẽẽ compositũ a cdepo pis. et ydor ꝙ es
aqua sine liquor. unde et quidã dicunt depsidra penuls
ꝓducta. et ꝑ .I. quasi clepens ydor. ss pocius uidet essĩs¬
clepsedra penult̾̃ correpta. et ꝑ .c. scd̃m ug̾. Item depse¬
dra dicitur qd̾dam instrumentũ qd̃ in inittitur in dosii
ꝑforamẽ suꝑius cã furandi uinũ: Item depsedradrꝰ
illud instrumentũ ꝑ ꝙ hore cosligũtur .s. horologium

Expanded text:
 docillus qui obdit foramen dolii, quia per illud quis furatur liquorem, et videtur esse compositum a clepo et idor, quod est aqua sive liquor, unde et quidam dicunt clepsidra, penultima producta et per i, quasi clepens idor, sed potius videtur essclepsedra penultima correpta et per e. Item clepsedra dicitur quoddam instrumentum quod immittitur in dolium per foramen superius causa furandi vinum. Item clepsedra dicitur illud instrumentum per quod hore colliguntur, s
Abbreviated transcription (Latin):
i. corni uł tuba. uł aliud instrumentũ causa. conuo¬
candi fc̃n. Classitũ eciã dr̃ signũ bellicũ uł sonus
nle uł alf̾ius instrumenti bellici ꝓp̾e tñ classitĩ
est contentus. et concordia oĩm in strumẽtoꝵ iri si¬
mu sonanciũ. siue sint tube et cornua in bello. siue
sint campane siue eciam hoĩes et corr̃.penult.¬

Expanded text:
instrumentum causa convocandi factum; classicum etiam dicitur signum bellicum vel sonus tube vel alterius instrumenti bellici; proprie tamen classicum est concentus et concordia omnium instrumentorum insimul sonantium, sive sint tube et cornua in bello sive sint campane, sive etiam homines, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
belica tam rõni ꝙ pedites: Ideo et milites dicuntur
qũq. al asses. qñq eciã tam milites ꝙͣ plebei dicũtur
dasses. Cum enĩ romulus rem publicã in stituiss
romanos induas ꝑtes diuisit .s̾. in nobrles et igno¬
uiles. Et utramq ꝑtem classem appellauti. aqui¬
uusdã cdassicis. quia tam isti quã illi suũ lassitum
suũ signũ hebanit. S illi supra .s. nobiles dicebãt᷑¬

Expanded text:
tes quam pedites, ideo et milites dicuntur quandoque classes, quandoque etiam tam milites quam plebei dicuntur classes. Cum enim Romulus rem publicam instituisset, Romanos in duas partes divisit, scilicet nobiles et ignobiles et utramque partem classem appellavit a quibusdam classicis, quia tam isti quam illi suum classicum, idest suum signum habebant, sed illi scilicet nobiles dicebantu
Abbreviated transcription (Latin):
qraphia in decłi. Et nota ꝙ cirographus et singraphos.
tpe accipiũtur in different᷑. DDifferunt tñ scd̾m ꝓprie¬
tatem. quia cirographus dr̃ conscriptio manuũ.s. cati
tio que fit ꝓpria manu debitoris et cõmititur credi¬
nquitus enĩ creditor et debitor insimul in ligno uł in
t testes et sũmani pecuio et in medio hic nomen sin¬
graphus capitalib litteris. et ꝑmediũ diuidebnt. po¬
stea sicredit᷑ plus exigeret ꝙ̃ deberet. uł si debitor dene
Singraphus eciam dr̃ nota aliqua uł scriptura in re
aliqua confirmanda aliqua siart facta sicut in cartis
piblicis. ubi non unus scribit tm̃. s plures ad confir¬
mationẽ carte. Et hinc singrapho. phas. singraphum

Expanded text:
rapha facito’. Et nota quod cyrographus et singraphus sepe accipiuntur indifferenter; differunt tamen secundum proprietatem, quia cyrographus dicitur conscriptio manuum, scilicet cautio que fit propria manu debitoris et committitur creditiquitus enim creditor et debitor insimul scribebant in lt testes et summam pecunie et, in medio, hoc verbum SINGRAPHUS capitalibus litteris, et per medium dividebant; postea, si creditor plus exigeret quam deberet, vel si debitor denegSingraphus et dicitur nota aliqua, vel scriptura in re aliqua confirmanda facta, sicut in cartis publicis, ubi non unus tantum scribit, sed plures, ad confirmationem carte, et hinc singrapho -as, singraphum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ obedienciã mandati abrahã placeret deo. cui ꝑ
p̃uaricationẽ adam displicuerat. Data eciã fuit iri
signũ magne fidei abrahe qui credidit se hĩturum
filium in quo fieret benedictio om̃i. Dde inde ut ħ figno
serisit. de cuit ut ibi signũ obedientie scciperet. ¶Iic¬
om̃is ab electis abscidetur corruptio. Et per xp̃i re¬
surrettionẽ octaua die factã. circũcidetur a pctĩs ãci
cuiꝰ q in eum credentis. Et hͦ est ratio mistica. Alige¬

Expanded text:
ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omnium. Deinde, ut hoc sigsensit, decuit ut ibi signum obedientiae acciperet. 9. Qm Christum omnis ab electis abscindetur corruptio; et per Christi resurrectionem octava die factam, circumciditur a peccatis anima cujusque in eum credentis;
Abbreviated transcription (Latin):
clanculus. lei. lũ .I. dubius cictultus. unde danculs ln.
.I. abscond̾e̾ cccułe. palliare celare. et corre. ai.
Llaudestinus. na.nũ. lateris et caultꝰ. unde c lau¬
destino. nas. idem ꝙ clanculare. Et nota ꝙ landesiis
penultimã corripit. Non enĩ est compositũ acdam et
tenendo. uł scando ut quidã dixerunt. ss deriuatur m̃¬

Expanded text:
clanculus -a -um, idest dubius, occultus, unde clanculo -as, idest abscondere, occulere, palliare, celare. Item a clam clandestinus -a -um, idest latens et occultus, unde clandestino -as, idem quod clanculare. Et nota quod clandestinus penultimam habet brevem: non est enim compositum a clam et tenendo vel stando, ut quidam mentiti sunt, sed derivatur t
Abbreviated transcription (Latin):
a laro stas.Iclarum facere et manifestũ. E non est ĩ
i notificare et ꝓduit cla.¬
. natus si telum. dĩ. clarus. ra. rum. quia splendeat
co compitur clarior ssimus. Unde.clare. tius. ssime. ad¬
ubuim. Et hec claritas. tis. et hec daritudo. dinis. ĩ eodẽ¬

Expanded text:
laro -as clarum facere et manifestum, sed non est in  notificare, et a cla. Item a celum clarus -a -um, quia splendeat, et comparatur -rior -simus, unde clare -rius -sime adverbium, et hec claritas -tis, et claritudo -nis, et he
Abbreviated transcription (Latin):
tio. onis .I. clarti accio .s. que exponitur cdara et apͥt
uoce. Et p̃t cẽ ũbale a clarigo. gas .I. clarigatonẽ
facere .I. cãs. belłi exporiere. Et est sumptũ a romaua.
uolebant pr̃ patratus ad fines hostiũ profiliicba
et clara ucce exponebat quibus decausis beliu
uidiceret. Que causaꝵ expõ clargatio dicebati. a
cdara ucce fieret. Erpositis autem causis hafti
emissa infines hostiũ indicabat pugne priapi

Expanded text:
tio, scilicet que exponitur clara et aperta voce, et potest esse verbale a clarigo -as, idest clarigationem facere, idest causas belli exponere, et est sumptum de romana cere volebant, pater patratus ad fines hostium proficiscebatur et clara voce exponebat quibus de causis bellum indiceret, que causarum expositio clarigatio dicebatur, quia clara voce fieret; expositis autem causis, hasta emissa in fines hostium indicabat pugne princi
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ diũsas. semꝑ uagatur cellas deuaftrando et
sunt quidã ħetici fic dicti. quia ag̾stes sunt. quos
scotopitos uocant. qui xp̃m filiũ dei ad oꝑtiuũ nõ
ppriũ asserurit. Et uidetur nomen compositũ aci¬
Qutumcisio. onis. acirnĩtido. dis. et est drtũ cilio

Expanded text:
qui per diversas semper vagatur cellas devastando et dones quidam heretici, sic dicti quia agrestes sint, quos Scotopitas vocant, qui Christum filium Dei adoptivum non proprium asserunt, et videtur nomen compositum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cum et eo. Et debet .i. scribi s taceri Nam ut dicit¬
ug̾. quociens cirtum uł aliud adũbiũ uł p̾positio desi¬
nens in .m. componitur cum dictiõe incipiente a uo¬
cali debet .m. scribi. ad osterdendũ ꝙ sic de integritate
illius dictionis. S debet taceri. Dicitur ergo tircũeo

Expanded text:
cumeo -is et debet m scribi, sed taceri. Quotiens enim circum vel aliud adverbium vel prepositio desinens in m componitur cum dictione incipienti a vocali, debet m scribi ad ostendendum quod sit de integritate illius dictionis, sed debet taceri, et dicetur ‘circueo
Abbreviated transcription (Latin):
prus. pri. fe .ge. quedã cuictas. unde et in sula
in qua est illa dicta est aiprus uł cipros int̾pretatur
mixtiua. Unde et illa insula dicta est cyprus qr multe
et uarie herbe ad confectiones faciendas in ca reꝑĩt
cort᷑. Item a cyprus. hic cipria prie. genus coloris
quia ibi ualde abundet. Et hec typris cipridis . I. ueriꝰ
quia in ea colitur. Eadem in sula dr̃ et paphus. Et¬

Expanded text:
PRUS, quedam civitas, unde et insula in qua est dicta est Ciprus. Vel cipros interpretatur mixtura, unde et illa insula dicta est Ciprus quia multe et varie herbe ad confectiones faciendas in ea reperiuntur; . Item a Ciprus hec cipra -e; genus coloris est, quia ibi valde abundet; et hec Cipris -pridis, idest Venus, quia in ea colitur. Eadem insula dicitur et Paphus.
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem sensu.I. caninus. dicuntur eciã aiuici uł auedi
molles et effeminati et ĩmundi sicut canes qui et publi
su. Inuenalis castigas turpia cum sis inter sacraticos no¬
quidã philosophi heretici dicti sunt cuuci qui publice
et in patulo an urorib concũbebant p̃dicantos publice
ẽẽ concubendũ cum uxorib in uicis et plateis admodũ
canũ quia conuigiũ iustum est. Et prod̃ penult̾ inedꝰ

Expanded text:
in eodem sensu, idest caninus; dicuntur etiam cinici vel cinedi molles et effeminati vel immundi sicut canes, qui publice . Iuvenalis 2 , 9-10 ‘castigas turpia, cum sis inter Socraticos noquidam philosophi dicti sunt Cinici, qui publice et in propatulo cum uxoribus concumbebant predicantes publice esse concumbendum cum uxoribus in vicis et plateis ad modum canum, quia coniugium iustum est. Item a cinos
Abbreviated transcription (Latin):
Item natus . ta. tum. Componitur tũ. con. et ad et dr̃.
cognatus .ta. tum. et hic cognatus. et hec cognata.¬
tur q sunt de eodẽ genere nati. uł quia sunt ꝓpinqu¬
tate cõgnatioĩs coniũcti. Qui ideo post agnatos
hñtur. quia ꝑfeminei sexus ꝑsonas ueniũt. Et a
cognatur dicitur ħ cognatio. onis. Et ab agnatus¬
hic agnatio. onis .I. ꝑentela consangumitas. Sed
men tocius cognationis. unde hic et hec cognonui¬
nis. et hoc. ne. qui sunt eiustẽ cognomĩs uł. nomĩs
Et tunc cõponitur acon. et nomen. Et cognomino
nas. cognomĩe appellare uł cognomẽ imponere.
nctere. unde cognitor dr̃ acognoscendo rõnes utri¬
usq ꝑtis cognoscere. etiam dr̃ in alio sensu. ut
ibi cognouit adam .uxͣ. suã. Cognosco cõponitur
comronnit aun me ein. en dt pcoguosco las et rguo¬

Expanded text:
Item natus -a -um componitur cum con- et ad et dicitur cognatus -a -um et hic cognatus et hec cognata,tur quia sunt de eodem genere nati, vel quia sint propinquitate cognationis coniuncti, qui ideo post agnatos habentur quia per feminini sexus personas veniunt. Et a cognatus cognatio -nis, ab agnatus agnatio -nis, idest parentela, consanguinitas, sedmen totius cognationis; unde hic et hec cognominis -e, qui sunt eiusdem cognominis, vel nominis, et tunc componitur a con- et nomen; et cognomino -as, cognomine appellare vel cognomen imponere.noscere, unde cognitor dicitur a cognoscendo rationes utriusque partis. Cognoscere etiam dicitur in alio sensu, ut ibi ‘cognovit Adam uxorem suam’. Cognosco componitur compon
Abbreviated transcription (Latin):
accingo. gis. ualde cingẽ p̃parare adornare. Item cõponit᷑¬
cirtuncingo. gis. distiugo. gis. Inciugo.gis .I. ualde cing̾e.
p̾cingo.gis .i. ante uł. ab int̾ĩori parte uł sursũ. ciuge
recingo. gis .I. ifum cing̾e. suctingo.gis. subtus clng̾e
¶Ingulatus acingulum dicitur ħ cingulatus .ti.
quoddãm genus calciamenti. et uocantur cingulati
aquibusdam foliati.

Expanded text:
accingo -gis, valde cingere, preparare, adornare; circumcingo -gis; discingo -gis; incingo -gis, idest valde cingere; precingo -gis, idest ante vel ab anteriori parte vel sursum cingere; recingo -gis, idest discingere; succingo -gis, subtus cingeremalium. Et a cingulum hic cingulatus -ti, quoddam genus calciamenti, et vocantur cingulati a quibusdam foliati.
Abbreviated transcription (Latin):
sanita et locus scũs est inqua dñs et seruus eius seꝑe col¬
loqͥtur. sicut uir ad amicũ suũ in qua crebro fi deł. aĩa
u̾o d̾o ꝯiungitur sponsa sponso sociatur. t̾renis celestia
humanis diuina unũctur. Si quid sicut ftãrscm̃
tempbẽ dĩ. sic cella serui dei. et intemplo enĩ et incella
diuina tractantur. ẜ crebrius incella. uide mocium.¬

Expanded text:
sancta, et locus sanctus est, in qua Dominus et servus ejus saepe colloquuntur, sicut vir ad amicum suum. In qua crebro fidelis anima Verbo Dei conjungitur, sponsa sponso sociatur, terrenis coelestia, humanis 205 divina uniuntur: siquidem sicut templum sanctum Dei, sic cella est servi Dei. Et in templo enim, et in cella divina tractantur: sed crebrius in cella. In tem
Abbreviated transcription (Latin):
quia claudatur uł claudat in hĩtantes. unde haic dau¬
strellum. Ili. dimii. et hic et h ͨ claustrensis et hoc se.
et hic et hͨ claustralis et hoc. claustrale. in eodẽ sensu¬
Clausula . le. penult correpta sicut est distinctio con¬
całibus .I. ferreus. Q fit de ferro. Et clauus dr̃ uestis.
purpurea qua utebantur senatores. quia quibusdã
clauis aureis. uł de alia materia erat ornata. et in
tali ueste sepe denotatur dignitas. Clauis eciam dr̃
gubernaculũ. nauis .s. temo uł manica temonis

Expanded text:
quia claudatur vel claudat inhabitantes, unde hoc claustellum diminutivum et hic et hec claustrensis et hoc -se et hic et hec claustralis et hoc -le in eodem senclausula -le, sicut est distinctio concalibus idest ferreus, quia sit de ferro, et clavus dicitur vestis purpurea qua utebantur senatores, quia quibusdam clavis aureis vel de alia materia erat ornata et variata, et in tali veste sepe denotatur dignitas; clavus etiam dicitur gubernaculum navis scilicet temo vel manica temonis
Abbreviated transcription (Latin):
Ceueo. ues. ceui u̾bum neutrũ. et caret supino .I.
culum mouere ⁊ clunes agitare. sicut faciunt in
suꝑius sicut crissari qd̃ faciũt mulieres inferius.
haldei caseph filius fuit nachor fr̃is abrahe.
unde caldei dicti sunt qui nũc caldei dicũtur .s.

Expanded text:
CEVEO -ves -vi, verbum neutrum et caret supino, idest culum movere, sicut faciunt in superius, sicut crissari quod faciunt mulieres inferius; C 73 CASETH filius fuit Nachor fratris Habrae, unde Casdei dicti sunt qui nunc Caldei dicuntur, s
Abbreviated transcription (Latin):
Capitoliũ.lii. dr̃ acapitulũ. quia ibi cõueniebãt
senatores. sicut incapitulo claustrales. uel dr̃ a caput
ueniebat caput auitatis. uel qr tarquimꝰ priscus
dura capitolii fundamenta aperiret i loco fundamẽti
caput homĩs lrĩs tuscis notatũ inuei̾t Et iude ci¬
pitoliũ appellatũ a caput et laos qd̾ ẽ ppłus.

Expanded text:
capitulo, et hoc Capitolium, quia ibi conveniebant senatores sicut in capitulo claustrales, unde vel dicitur conveniebat caput civitatis, vel quia Tarquinius Priscus, dum Capitolii fundamenta aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris tuscis notatum invenit, et inde Capitolium appellavit a capite et leos, quod est populus;
Abbreviated transcription (Latin):
Iiudex uł medicus. qr scd̾m crisim iudicat de infirmo
endebeat euadere nec non. et cretitus. ca. auin. ut cre¬
tius dies in quo sumitux infirmitatis iudiciũ qui
quasi iudicat et iudicat hominẽ. an debeat liberari
riscus. sea. seum .I. aureus. et criso. scis .I. de aurare.
inde crisatus .I. de auratus.

Expanded text:
iudex vel medicus qui secundum crisim iudicat de infirmo an debeat evadere necne, et criticus -a -um, ut ‘criticus dies’, in quo sumitur infirmitatis iudicium, qui quasi iudicat hominem an debeat liberaririseus -a -um, idest aureus, et criso -as, idest deaurare, unde crisatus, deauratus.
Abbreviated transcription (Latin):
hic cersidrus. quidã serpens qui alt̾natim modo in terra
modo in aqua moratire. Et idem dicitur thelidrus et
drus iucanus tñ uidetur uelle ꝙ aliud genus serpentis
chelon ꝙ est curuũ et ydor qd̾ est aqua quia semꝑ cur¬
uatur et moratur in aqua. unde hichelidrus dr᷑ lignũ
uł lapis ceres et longus in uolubilis admodũ illius
serpentis quo a rea ad equatur. uide ꝙ quidã solent pro¬
ferre has dictiones corcupte dicentes cełidrus clindm¬
quadrata. sicut dicitur ingeometria hñs suꝑius sẽmi¬
cixculũ. Et dr̃ sic ap̾dicto lapide uł serpente ꝓpt̃ equa¬

Expanded text:
hic cersidrus, quidam serpens qui alternatim modo in terra, modo in aqua moratur, et idem dicitur chelidrus et drus. Lucanus tamen videtur velle quod aliud genuchelon, quod est curvum, et ydor, quia semper curvatur et moratur in aqua, unde et hic chelidrus dicitur lignum vel lapis teres et longus et volubilis ad modum illius serpentis, quo area adequatur. Vide quod quidam solent proferre has dictiones corrupte dicentes cersidrus, chelindquadrata sic dicitur in geometria habens superius semiciclum, et dicitur sic a predicto lapide vel serpente propter equa
Abbreviated transcription (Latin):
centores qui de carmĩbus honre̾ uł uirgilii ad ꝓpria
oꝑa more centenario ex multis huic inde compositis
in unũ sarciebant corpus ad facultatẽ cuiuscũq man̾ie
S de cuiuscũq carm̃b quicũq hoc modo faciũt cen¬
tones dicũtur. Et cento. nis. dr̃ saitoꝵ puluinar. uł uelũ
de multis pãnis. uł qui facit faltra et ip̃m filtrum. In
uenalis intrauit callide uet̾i centone lupanar. Quidã
tamẽ dicurit ꝙ hic cento. Dicitur fetor ueniens exas¬
siduitate libidinis.
dicũtur centrices. meretrices. lupe multinuire. dyabola¬
res nouarie. Et dicũtur acentũ ꝓpt̾ multitudinẽ uł.
acentonib .i. filtris. quia eis desiocabantur. uł quia

Expanded text:
centones qui de carminibus Homeri vel Virgilii ad propria opera, more centonario, ex multis hinc inde compositis in unum sarciunt corpus ad facultatem cuiuscumque materie, sed de cuiuscumque carminibus quicumque modo hoc faciunt, centones dicuntur; et cento -nis dicitur sartor, pulvinaris vel velum de multis pannis, vel qui facit filtra et ipsum filtrum, unintravit calidum veteri centone lupanar’; quidam tamen dicunt quod hic cento dicitur fetor veniens ex assiduitate libidinis. dicuntur centrices meretrices, lupe, multivire, diobolares, nonarie, et dicuntur a centum propter multitudinem, vel a centonibus idest a filtris, quia eis desiccabantur filtra ve
Abbreviated transcription (Latin):
ceromaticus.ca. cum .I. ceromate unctus.
herbaꝵ et unguentoꝵ. Et dr̃ a cera.¬
i. ne si dic̾ẽtur. teritus ꝑ unũ.r. putaretur a cera dici Et¬
dr̃ t̾ritus qui ħt frumentũ uł insanus quia quando
sacerdotes ceritis eis sacrificabãt solebant insanire. uł¬

Expanded text:
ceromaticus -a -um, idest ceromate unctus, herbarum et unguentorum, hec cerr ne, si diceretur ceritus, putaretur a cera; et dicitur cerritus qui habet frumentum vel insanus quia, quandoque sacerdotes Cereri sacrificabant, solebant insanire;
Abbreviated transcription (Latin):
me acairendo quibusdã escis ꝯuibus olim radei infestis
abstinebant uł quia hom̃ies carent usu illax reꝵ que
insacrificiis diuinis offeruntur. Et mn terimonia. niqꝵ.
ĩa sacrificia hic et hec cerimonialis et hoc cerionia¬
le .I. festinus religiosus. diuinis scũs. uł sacrificatus¬

Expanded text:
ie a carendo quibusdam escis quibus olim Iudei in festis abstinebant, vel quia homines carent usu illarum rerum que in sacrificiis divinis conferuntur, et inde cerimonia -orum ipsa sacrificia, et hic et hec cerimonialis et hoc -le, idest festus vel religiosus, divinus, sanctus vel sacrificat
Abbreviated transcription (Latin):
caribdis. dis. quoddã ꝑiulũ marinũ sic dictũ quia
carinas abdit .I. ab sorbeat a quas enĩ accipit ut uo¬
mat uouiit ut accipiat. unde ouidius. Euomit epo¬
tas dira caribdis aquas. uel caribdis fuit quedam
uerula uoratissuna que quia boues hertulis furata
est a Ioue fulmĩata est et in mare p̾cipatata est

Expanded text:
Caribdis -dis, quoddam periculum marinum sic dictum quia carinas abdat, idest absorbeat: aquas enim accipit ut vomat, vomit ut accipiat; unde Ovidius rem. 740 ‘evomit epotas dira Caribdis aquas’; vel Caribdis fuit quedam vetula voracissima que, quia boves Herculis furata est, a Iove fulminata est et in mare precipitata; ant
Abbreviated transcription (Latin):
campanella ambo dinimutiua. Et hic campanariis
qui facit campanas. unde hec campanaris eius uax¬
sita est dicitur h̃ campania .e. ꝓ uincia cuius caputs̃
capua. uł dr̃ crpua a caqu euis fundatore de cuius
nomĩe cuiitas dicta est capua. uel a capacttate qui
eius t̾ra omnẽ sructũ inde capiat. unde cãpania a doe¬

Expanded text:
campanella ambo diminutiva, et hic campanarius qui facit campanas, unde hec campanaria eius uxsita est, unde et hec Campania, provincia cuius caput est Capua; vel dicitur Capua a Capi eius fundatore, de cuius nomine dicta est civitas Capua; vel a capacitate, quia eius terra omnem vite fructum capiat, unde Campania; ve