comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis amore captus ẽ dicit᷑. Statimq eã
sequitur. quasi bos ductus adiuctimã
id est sicut fatiuis trahitur admortẽ
Hec igitur dixi ne quia portã significare
dñm. uel predicatores. uel scͥpturam sa¬
eram uel fidem exposui: ubicũq iam in
hoc ꝓpħa porta legitur. significare aliud
non credatur. Cum de una porta ꝓpħa¬
duitius loqueretur. recte fides intel¬
lecta est: quia una ẽ omniũ electoꝵ
fides. Cum uero alie porte nominant᷑:
intelligi ora p̃dicatorum possunt. per
que uera iuta cognoscit᷑. et ꝑque ascen¬
ditur ad sacramentorum sp̃aliũ cogniti¬
onem. Nam porta ꝑquam signari fidẽ
diximus. notandum nobis quia in feri¬
or appellatur. In hac et enim uita dũ
sumus: quasi in pno positi inferus te¬
nemur. Et recte inferior porta fides ẽ:
quoq que respiciebat uiam aquilomis.
atrii exterioris mensus ẽ: tam in longitu¬
dine quam inlatitudine. Et thalamos ełꝰ

Expanded text:
ne amoris captus est, dicitur: Statimque eam ne amoris captus est, dicitur: Statimque eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam ; id est, sicut fatuus trahitur ad mortem. Haec igitur dixi, ne quia por tam significare Dominum, vel praedicatores, vel Scripturam sacram, vel fidem exposui, ubicunque 1377 jam in hoc propheta porta legitur signare aliud non credatur. Cum enim de una porta propheta loqueretur, recte fides intellecta est, quia una est omnium electorum fides. Cum vero aliae portae nominantur, intelligi ora praedicatorum possunt, per quae vera vita cognoscitur, et per quae ascenditur ad sacramentorum spiritalium cognitionem. Nam porta per quam significari fidem diximus, notandum nobis est quia inferior appellatur. In hac enim vita dum sumus, quasi in imo positi adhuc inferius tenemur. Et recte inferior porta fides est,quoque quae respiciebat viam Aquilonis atrii exterioris mensus est tam in longitudine quam in latitudine. Et thalamos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
AGNA legenti¬
um debet ẽẽ discre¬
tio ut insacro eloqͥo
cum quilibet unus
sermo dicitur: non semꝑ unam xan¬
demq rem significare credatur. Sicut
aliquando sol inbono: aliquando uͦ
accipitur in nialo. Solis enim noĩe
aliquando ipse redemptor nr̃ signatur.
aliquando ꝑsecutio. Attestante enim
libro sapientie impu ininferno dictu¬
risunt. Errauimus auia ueritatis:
et sol iusticie non luxit nobis. et de iac¬
tatis seminib dñs dicit. Orto sole arue¬
runt. Quia uidelicet facta ꝑsecutione in
reproborum cordib predicationis uerba
siccantur. Sic leo dnm̃ significat: unde
scriptum ẽ. Uicit leo de tribu uida. Sic
leonis nomine diaboli sumlitudo expri¬
mitur. sicut ꝑprimum pastorem dicit᷑.
aduersarius uester diabolus sicut leo ru¬
giens circuit querens quem deuoret.
ic bouis nomine sapiens designatur:
unde scriptum ẽ. Non iurgas bouem
tione non socies. Sic ꝑbouem fatuus
figuratur sicut de eo qui inturpitudi¬

Expanded text:
agna legentium debet esse discretio, ut in sacro eloquio cum quilibet unus sermo dicitur, non semper unam eamdemque rem significare credatur, sicut aliquando sol in bono, aliquando vero accipitur in malo. Solis etenim nomine aliquando ipse Redemptor noster signatur, aliquando persecutio. Attestante enim libro Sapientiae, in inferno impii dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et sol justitiae non luxit nobis . Et de jactis seminibus Dominus dicit: Orto sole aruerunt , quia videlicet, facta persecutione, in reproborum cordibus praedicationis verba siccantur. Sic leo Dominum signat. Unde scriptum est: Vicit leo de tribu Juda . Sic leonis nomine diaboli similitudo exprimitur, sicut per primum pastorem dicitur: Adversarius vester diabolus, sicut leo rugiens, circuit quaerens quem devoret . Sic bovis nomine sapiens designatur. Unde scriptum est: Non junges bovem n praedicatione non socies. Sic per bovem fatuus figuratur, sicut de eo qui in turpitudi
Abbreviated transcription (Latin):
carnis sue inopia se hinc inde circũspi¬
cit. atq apeccati laqueo custodit. nouit
et in moderata gaudia inꝓsꝑitate decli¬
nantes. quia ꝑfidem. spem. atq caritatẽ.
interioris uite atrium trib portis intra¬
re concupiscunus: palias hinc ⁊ inde
teneamus. Libet adhuc alterum qͥdem
celestis patrie militem admentẽ reducere:
et qualit hinc inde palmani teneat demon¬
strare. Beatus et enim iob cum eẽt uiris
orientalib dicior. et ei prosꝑa cuncta sup¬
peterent.: filii pollerent. familia cresce¬
ret. greges exuberarent. intanto omp̃is
dĩ timore ꝑstitit: ut inter custodiam dis¬
cipline. inter acta usticie. inter multa
humilitatis obsequia. miscđie oꝑibus
intentus: sacrificiis offerendis deditus.
holocausta dño ꝓsingulis filiis immola¬
ret: ne quis eoꝵ saltem incorde peccasset.
Pensemus ergo quanta ei erat custodia
bom oꝑis: qui infiliis suis expiabat sacri¬

Expanded text:
carnis suae inopia se hinc inde circumspicarnis suae inopia se hinc inde circumspicit atque a peccati laqueo custodit, novit et immoderata gaudia in prosperitate declinantes, quia per fidem, spem, atque charitatem interioris vitae atrium tribre concupiscimus, palmas hinc et inde teneamus. Libet adhuc alterum civem coelestis patriae ad mentem reducere, et qualiter hinc inde palmam teneat demonstrare. Beatus etenim Job cum esset viris Orientalibus ditior, et ei prospera cuncta suppeterent, filii pollerent, familia cresceret, greges exuberarent, in tanto omnipotentis Dei timore perstitit, ut inter custodiam disciplinae, inter acta justitiae, inter multa humilitatis obsequia, misericordiae operibus intentus, sacrificiis offerendis deditus holocausta Domino pro singulis filiis immolaret, ne quis eorum saltem in corde peccasset . Pensemus ergo quanta et erat custodia boni operis, qui in filiis suis expiabat sacri
Abbreviated transcription (Latin):
ra. inhoc mundo cum nr̃is temptati¬
onib nascimur. Et caro nobis aliqͣndo
aduitrix ẽ inbono oꝑe. aliquando aut̃
sedue trix in malo. Sigͥ ei plusquam de¬
bemus tribuui. hostem mitrimus. Et si ne¬
cessitati euis que debemis non reddimꝰ.
ciuem necamiis. Sacianda itaq est ca¬
ro. sed adhoc usq ut inbono nobis oꝑe
famulari sufficiat. Namquisqͥs ei tan¬
tum tribuit ut suꝑbiat. saciari peni¬
tus ignorat. Ars itaq inagna ẽ saciari.
ne unus quisq ꝑsacietatem carnis. ad ini¬
quitatem prorumpat turpitudinss.
Discamꝰ esurire. at nobis ꝓpt̃ habundan¬
tiam sequentem nr̃a hic inopia placeat:
ne nos uentris necessitas ad culpam trahat.
ne peccatum menti ipsa indigentia sug¬
gerat: Et dum caro fame afficitur. ad
cupiditatem animus irritetur. et querat
cum culpa prouidere. unde carni ualeat
innecessitate satiffacere. ne cor nuindigna¬
tione ꝓsiliat: et lingũa in murmuratio¬
nis amaritudinem accendat. Qui gͥ in

Expanded text:
ra in hoc mundo cum nostris tentatira in hoc mundo cum nostris tentationibus nascitur, et caro nobis aliquando adjutrix est in bono opere, aliquando autem seductrix in malum. Si igitur ei plus quam debemus tribuimus, hostem nutrimus: et si necessitati ejus, quae debemus, non reddimus, civem necamus. Satianda itaque est caro, sed ad hoc usque, ut in bono nobis opere famulari sufficiat. Nam quisquis ei tantum tribuit, ut superbiat, satiari penitus ignorat. Ars itaque magna est satiari, ne unusquisque per satietatem carnis ad iniquitatem prorumpat turpitudinis. Discamus esurire, ut nobis propter abundantiam sequentem nostra hic inopia placeat, ne nos ventris necessitas ad culpam trahat, ne peccatum menti ipsi indigentia suggerat: et dum caro fame afficitur, ad cupiditatem animus irritetur, et quaerat cum culpa providere, unde carni valeat in necessitate satisfacere: ne cor in indignatione prosiliat, et linguam in murmurationis amaritudinem accendat. Qui igitur in
Abbreviated transcription (Latin):
ea etiam que delonginquo ueniunt ui¬
tia fugiamiis. Discamus penuriam pa¬
ti. ne ea que non habemꝰ. habere etiam
cum culpa requiramus: ne felices pute¬
nuis. quos reb onustos cernimus. Ni¬
mia ualde sunt ea que sibi quasi insũpt᷑
uite p̃sentis p̃parant. Multa portant:
sed muia breui. Magna est nobis iti
nere in hoc socia paupertas que ani¬
inum non angustat. Cum de ẽ t̃rena
substantia. dequa et̃no uidici rationes
ponanus liberius adpatriam tendimꝰ:
quia quasi iniua pondere caremus.
Discamus saciari: ne insumendis alim̃¬
tis corꝑis. gule magis quam necesfitat:
seruiamus. Plus enim concupiscentia
quam necessitas petit. Et sepe dũ car¬
iis inopie satisfacere curamus: uolup¬
tas subrepit. modum refectionis exce¬
dit. Unde fit ut culpa transeat adeul¬
ꝑam: quia plerũq inde alia carnis
tẽptatio nascitur. dum carni in modera¬
tuis in refectione seruitur. Ex peccato
enim pͥmi hominis infirmante natu¬

Expanded text:
ea etiam quae de longinquo veniunt viea etiam quae de longinquo veniunt vitia fugiamus. Discamus penuriam pati, ne ea quae non habemus habere etiam cum culpa requiramus, nec felices putemus quos rebus onustos cernimus. Nimia valde sunt ea quae sibi quasi in sumptus vitae praesentis praeparant. Multa portant, sed in via brevi magna est nobis in hoc itinere socia paupertas, quae animum non angustat, cum deest terrena substantia de qua aeterno judici rationes ponamus. Liberius ad patriam tendimus, quia quasi in via pDiscamus satiari, ne in sumendis alimentis corporis gulae magis quam necessitati serviamus. Plus enim concupiscentia, quam necessitas petit: et saepe dum carnis inopiae satisfacere curamus, voluptas subrepit, modum refectionis excedit: unde fit ut culpa transeat ad culpam, quia plerumque inde alia carnis tentatio nascitur, dum carni immoderatius in refectione servitur: ex peccato etenim primi hominis infirmante natu
Abbreviated transcription (Latin):
subdidit. quare. Siquis diligit mundu.
non est caritas patris mneo. Nemo enun
potest duob dñis seriure quia nonua¬
let simul transitoria et et̾na diligere Si
enim et̃nitatem diligimus: cunc ta tem¬
poralia inusu non in affec tu possidemꝰ.
homines et ultra quam necesse ẽ concu¬
piscunt. ut habendo suꝑbiant: ẽt quia hoc¬
alius non habet. se incogitationib extol¬
lant. Quisquis itaq talis ẽ: ad huc ad por¬
tandam habundantiam doctus non est.
Sepe autẽ quod auaricia ex appetitu sug¬
gerit. necesitatemputat: ⁊ cum minora
sufficiant. dolet maiora deẽe: Atq in¬
cautuis animus quandam quasi necessi¬
tatem patitur quam parit: icum ni¬
mia fint que desiderat: suam sibi aliqͦmͦ
auariciam excusat. Abundantie itaq
suꝑbia euicino ẽ : quam siquando etiam
cupiditas int̾eipit. hanc ut ita dixerim
quasi ꝑegrina eaptutas inuasit. Si s̾
habundandi artem seire uolumus. neces¬
se ẽ ut non solum ea que uicina sunt. sed

Expanded text:
si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nemo enim potest duobus dominis servire , » quia non valet simul transitoria et aeterna amare. Si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu non in affectu possidemus, homines, et ultra quam necesse est concupiscunt, ut habendo sualius non habet se in cogitationibus extollant. Quisquis itaque talis est, adhuc ad portandam abundantiam doctus non est. Saepe autem quod avaritia ex appetitu suggerit, necessitatem putat, et cum minora sufficiant, dolet majora deesse, atque incautus animus quamdam quasi necessitatem patitur quam parit. Et cum nimia sint quae desiderat, suam sibi avaritiam aliquo modo excusat. Abundantia itaque superbiae vicina est. Quam si quando etiam cupiditas intercepit, hanc, ut ita dixerim, quasi peregrina captivitas invasit. Si igitur abundandi artem scire volumus, necesse est ut non solum ea quae vicina sunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quocqͦt autem credidert᷑ in eũ : dedit
eis potestatem filios dei fieri: ꝯuid
enĩ hac potestate altiꝰ qͥd altitudine
sublimiꝰ dici potest. in qua creatꝰ qͥsq
efficitur filiꝰ creatoris: Habet horri¬
bilem aspectũ: cum de reꝓbis loqͥtur
dicens ibunt in supplicium et̾num.
Habet staturam: cum ueritas discĩ¬
pulos ad monet dicens: Uendite qͤ
possidetis & date elemosinam: facite
uobis sacculos ñ ueterascentes Habet

Expanded text:
dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quid enim hac potestate altius, quid hac altitudine sublimius dici potest, in qua creatus quisque efficitur filius creatoris? Habet horribilem aspectum cum de reprobis loquitur, dicens: Ibunt hi in supplicium aeternum . Habet staturam cum Veritas discipulos admonet, dicens: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. Facite vobis sacculos non veterascentes Luc.
Abbreviated transcription (Latin):
spectu sto Altitudo uͦ ÷ celestis reg¬
ni ꝓmissio ÷ ad quam tc̃ ꝑtingitur.
quando iam mortalis uite omnis coirup¬
tio sub iugatur: Hoiribilis uͦ aspectꝰ
÷ terror gehienne. que sine fine
reꝓbos cruciat. ⁊semꝑ incruciat u
reseruat: Statura gͦ in reccitu¬
dine p̾ceptionis ẽ : altitudo in cel¬
sicudine suꝑne ꝓmissionis: Hor¬
ribilis uͦ aspectus. in minis atq
terroubus: est suppliciĩ sequentis:
Scriptura gͦ sacra staturam habet
quia mores ad standum dirigit ut
audicorum mentes ad terrenam con¬
cupiscenciam non curuentur: Al¬
tit udinem habet:. quia in celesti
patͥa et̾ ne uite gaudia ꝓmittit:
Horribilem quoq aspectum habet:
quia omnibus reꝓbis gehenne sup¬
plicia minatur Ostendit gͥ staturam
suam in edificatione morum ostendit al-¬
titudinem in ꝓmissione p̾mioiumr: osten¬
dit hoiribilem aspectum in t̾rorib sup¬
pliciorum: Recta ÷ enim in p̾ceptis:

Expanded text:
spectu sto . » Altitudo est coelestis regspectu sto . » Altitudo est coelestis regni promissio, ad quam tunc pertingitur, quando mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo in rectitudine praeceptionis est. Altitudo in celsitudine supernae promissionis. Horribilis vero aspectus, in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet; quia mores ad standum dirigit, ut auditorum mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelesti patria aeternae vitae gaudia promittit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum, in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis,
Abbreviated transcription (Latin):
bularent: qͥa dum nouum testam᷑¬
tum non rescinditur. dum uet us
iam spiritalider intellec̾tu denetur.
pꝰ se non redeunt : quia usq ad fi¬
nem mundi immutabilia ꝑsistunt:
Ambulant gͦ s non reuertuntur:
quia sic spiritalit̾ adcor nr̃m uenuit᷑
ut eorum p̾cepta uel studia ulteriꝰ
non mucentur: Sequitur: Sta¬
tura quoq erat rotis : &. altitudo.
& horribilis aspectus: Quid ÷ quod
scripture sacre eloquiis tria hec in¬
esse narrantur. ut staturam. alti¬
tudinem. & horribilem aspectum.
id ÷ terribilem habere memorentur :
Querendum nobis magnoꝑe est.
que diuine scripture statura ⁊
que altitudo. qͥ horribilis. aspectus
dicitur Sciendum gͦ est: quia sta¬
re ad uitam congruit bene oꝑantis
Unde ꝑ paulum dicitur Qui stat:
uideat ne cadat: Qui etiam disciplis
dicit: Sic state in dño homͥ: Et ꝓ¬
pha qͥ se uita ac morib ante dñm
uidebat : ait: Uiuit dñs in cuiꝰ con¬

Expanded text:
bularent. » Quia dum novum Testamenbularent. » Quia dum novum Testamentum non rescinditur, dum vetus jam spiritaliter intellectum tenetur: post se non redeunt, quae usque ad finem mundi immutabilia persistunt. Ambulant ergo, sed non revertuntur: quia sic spiritaliter ad cor nostrum veniunt, ut eorum praecepta vel studia ulterius non mutentur. Sequitur: « Statura quoque erat rotis et altitudo et horribilis aspectus. » Quid est quod Scripturae sacrae eloquiis tria haec inesse narrantur, ut staturam, altitudinem et horribilem aspectum, id est, terribilem habere memorentur? Quaerendum nobis magnopere est, quae divinae Scripturae statura, quae altitudo, qui horribilis aspectus dicitur. Sciendum ergo est quia stare ad vitam congruit bene operantis. Unde per Paulum dicitur: Qui stat, videat ne cadat . Qui etiam discipulis dicit: Sic state in Domino,  qui se vita ac moribus ante Dominum videbat, ait: « Vivit Dominus, in cujus con
Abbreviated transcription (Latin):
De quibus aꝑte mox subditur : &.
non reuerbantur cum ambularent:
Hec superiꝰ de animalibus dicta stͣ:
s: non eadem intelligi de rotis que
de aimalib possunt: Rotas qͥppe
signare testamenta diximꝰ: Et testa¬
mentum uetꝰ ambulauit qͥdem. cũ ꝑ
pͣdicationem ad mentes hominum
uenit. s pꝰ semet ipsum reuersum
est: quia uixta litteram in p̾ceptis
suis  sacrifitũs usq infinem ser¬
uari non potuit: Non enim sine
immutatione ꝑmansit: cum in eo
spiritalis intelligentia defuit: S.
cum redemptor. nrͣ in mundum ue¬
nit: hoc spiritaliter fecit indelligi.
quod carnaliter inuenit teneri:
Itaq dum spiritalit̾ littera eiꝰ in¬
celligitur: omnis in eo illa carnalis
ex hibitio uiuificatur: Test amen¬
tum uero nouum et iam ꝑ testamen¬
ti ueteris paginas testamentum
eternum appellatum est: quia in¬
tellectus illiꝰ numquam mutatur.
Bene gͦ dicitur quod rote euntes
ibant & non rertebantur cum am¬

Expanded text:
De quibus aperte mox subditur: « De quibus aperte mox subditur: « Et revertebantur cum ambularent. » Haec superius de animalibus dicta sunt, sed non eadem intelligi de rotis, quae de animalibus possunt. Rotas quippe significare Testamenta diximus. Et Testamentum Vetus ambulavit quidem, cum per praedicationem ad mentes hominum venit; sed post semetipsum reversum est, quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione permansit cum in eo spiritalis intelligentia defuit. Sed cum Redemptor noster in mundum venit, hoc spiritaliter fecit intelligi, quod carnaliter invenit teneri. Itaque dum spiritaliter littera ejus intelligitur, omnis in eo illa carnalis exhibitio vivificat. Testamentum vero novum, etiam per testamenti veteris paginas, testamentum aeternum appellatum est, quia intellectus illius nunquam mutatur. Bene ergo dicitur quod « rotae euntes ibant, et non revertebantur cum am
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur : & uicissim se respiciunt.
& inꝓpitiatorium intendunt: Rota
gͥ in medio rote ⁊ͥ quia in est in¬
testamento ueteri testamentum
nouum: Et sicut sepe iam dirimꝰ.
quod testamentum uetꝰ ꝓmisit. hoc
nouum exhibuit: Et quod illud
occulte annuntiat: hoc istud exhi¬
bitum aꝑte clamat: Prophetia gͦ
cestamenti noui testamentum uetꝰ :
& expositio testamenti ueteris. desta¬
mentum nouum: Sequitur: Per
cebantur: Quo alibi diuina eloqͥa.
nͥ ad corda hominum uadunt ⁊
S per quatuor. partes euntes ibat:
quia scriptura sacra ꝑ legem ad cordi¬
hominum uadit signando mysteriuͦ.
p̾dicando eum quem pater in nr̃a
redemptione exhibuit: Habent gͦ
rote faties & uias: quia ostendunt
sacra eloquia noticiam p̾ceptorum
cum exhibitione operum: Et per
quatuoi partes uadunt : quia dis¬
tinctis ut p̾diximꝰ temporib locuntur.
uel certe quia in cuntis mundi re¬
giombꝰ in carnatum dñm p̾dicant:

Expanded text:
quuntur, ut vicissim se respiciant, quuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota ergo in medio rotae est, quia inest Testamento Veteri Testamentum Novum. Et, sicut saepe jam diximus, quod Testamentum Vetus promisit, hoc Novum exhibuit; et quod illud occulte annuntiat, hoc istud exhibitum aperte clamat. Prophetia ergo Testamenti Novi, Testamentum Vetus est; et expositio Testamenti Veteris, Testamentum Novum. Sequitur: VERtebantur. » Quo alibi divina eloquia, nisi ad corda hominum vadunt? Sed per quatuor partes euntes ibant, quia Scriptura sacra per legem ad corhominum vadit, signando mysterium. s vadit, praedicando eum quem Pater in nostra redemptione exhibuit. Habent ergo rotae facies et pennas, quia ostendunt sacra eloquia notitiam praeceptorum cum exhibitione operum. Et per quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regionibus incarnatum Dominum praedicabant.
Abbreviated transcription (Latin):
summite altera stut : Quia qͦd tes¬
camentum uetꝰ de incarnatione
nr̃i redemptoris cepit. ꝓpħando
ꝓ mittere: hoc testamentum nouu
ꝑfecte narrat explecum: Duo autẽ
cherubii ex auro mundissimo facti
sunt quia utraq testamenta pura
ac simplici ueritate describuntur:
Expandunt uͦ alas & oraculũ oꝑiunt:.
quia nos qͥ omnipotentis d̃ei oraculũ
sumꝰ. a culpis imminentibꝰ sacre scrip
ture edificatione ꝓtegimur: Cuiꝰ
dum seutentias sollicite aspicimꝰ: ab
errore ignorantie eiꝰ alis uelamur.
Duo cherubinuͦ se mut uo respiciunt.
uersis uultib in ꝓpitiatorium:. quia u¬
traq testamenta in nullo a se discrepãt.
Et qͣsi ad semae ipsa uicissim faciestenent qͥa
qd̾ unũ ꝓmittit. ħ aliud exiba. du̾ int̾ sepositũ
maliatorẽ d̾i ⁊ hõnĩ uidet: Facies qͥppe a se¬
ipsis cherubin auerterent : si quod
unum testamentum ꝓmitteret :
aliud negaret: S dum concordit̾
de mediatore dei &. hominum lo¬

Expanded text:
summitate altera stat, quia quod Tessummitate altera stat, quia quod Testamentum Vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt, quia nos qui omnipotentis Dei oraculum sumus, a culpis imminentibus, Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimus, ab errore ignorantiae, ejus alis velamur. Duo ergo cherubim se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque Testamenta in nullo a se discrepant. Et quasi ad semetipsa vicissim facies tenent, quia quod unum promittit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum lo
Abbreviated transcription (Latin):
pͥam redit. nͥ qͦs humanum genꝰ qͦd pec¬
cando sibimet ipsi mortem intulit. pꝰ
mortem ueri sacerdotis udelicet
redemptoris nr̃i peccatorum suorum tun¬
culis soluitur. & in paradisi possessione
reparatur e Quid÷ qͦd intaber nacłõ
ꝓpitiatouum fieri iubetur. suꝑ quod
duo cherubin. unꝰ a summnicate una.
& alter a summitate alia ex auro
mundissimo ponuntur. expanden¬
tes alas suas. & oꝑientes oraculum.
Qͥ se mutuo respiciunt. uersis uultibꝰ
inppitiatorium. nͥ qͦd utraq testar̃¬
ta ita sibi ĩ mediatorẽ deiet hominũ c̃griuĩt.
ut qd unũ signat. hoc altum exibeat: qͥd
enũ ꝑ ꝓpitiatoriũ nͥ ipse redẽptor humanig̾s
dsignai¬
t de quo ꝑ paulum dicitur. quem propo
suit deus ꝓpiciationem ꝑ fidem
in sanguine ipsiꝰ : Quid uero ꝑduo
cherubin que plemcudo scientie ai¬
cuntur. nͥ utraq testamenta signa¬
ta sunt. ex quib unum a summi¬
tate una ꝓpitiacori. Aliud uͦ a

Expanded text:
priam redit , nisi quod humanum genus quod pecpriam redit , nisi quod humanum genus quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videlicet Redemptoris nostri peccatorum suorum vinculis solvitur, et in paradisi possessione reparatur? Quid est quod in tabernaculo propitiatorium fieri jubetur , super quod duo cherubim, unum a summitate una, et alterum a summitate alia, ex auro mundissimo ponuntur expandentes alas, 1219 et operientes oraculum, qui se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium , nisi quod utraque Testamenta ita sibi in Mediatore Dei et hominum congruunt, ut quod unum designat, hoc alterum exhibeat? Quid enim per propitiatorium, nisi ipse Redemptor humani generis designatur? De quo per Paulum diciturfidem in sanguine ipsius . Quid vero per duo Cherubim, quae plenitudo scientiae dicuntur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a
Abbreviated transcription (Latin):
quia qͦd p̃dicat lex hoc etiam pro¬
phete: Quod denuntiant ꝓphe
hoc exibet euuangelium: quod ex¬
hibuit euuangelium. hoc predica¬
uerunt apłi ꝑ munoum: U na
gͦ est similitudo ipsarum quatu¬
or ÷ quia diuina eloquia & si tem¬
poribꝰ disticta sunt tamen sensibꝰ
unita: Et aspectus earum & o ꝑa.
quasi si sit rota in medio rote: Rota
intra rotam est: testamentum nouu
sic̃ diximꝰ. intra testainentum uetꝰ:
Quia qͦd designauit testamentum ue¬
it: Ut enim pauca de mulcis loquar:
qͥd ÷ qͦd adam dormiente eua ꝓducit᷑.
nͥ qͦd moriente xp̃o ecclia formatur:
Quid ÷̃ qͦd .y. sãac ad immolandum
ducitur . & ligna portat. are suꝑ i¬
ponitur & uiuit. nͥ qͦd redemptor. nr̃
ad passionem ductus lignum s crucis ip¬
se poitauit. &. sic in sacrificio ꝓ nobis
ex humanitate ẽ morcuus. ut tamer
in mortalis maneret. ex diuinitate:
Quid ÷ qͦd homicida pꝰ morcem sum¬
mi pontificis absolutꝰ ad terram pro¬

Expanded text:
quia quod praedicat lex, hoc etiam proquia quod praedicat lex, hoc etiam prophetae; quod denuntiant prophetae, hoc exhibet Evangelium; quod exhibuit Evangelium, hoc praedicaverunt apostoli per mundum. Una ergo est similitudo ipsarum quatuor, quia divina eloquia etsi temporibus distincta, sunt tamen sensibus unita. 15. Et aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. Rota intra rotam est Testamentum Novum, sicut diximus, intra Testamentum Vetus, quia quod designavit Testamentum Veit. Ut enim pauca de multis loquar, quid est quod Adam dormiente Eva producitur , nisi quod moriente Christo Ecclesia formatur? Quid est quod Isaac ad immolandum ducitur, et ligna portat, arae superimponitur et vivit , nisi quod Redemptor noster ad passionem ductus lignum sibi crucis ipse portavit? Et sic in sacrificio pro nobis ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate. Quid est quod homicida post mortem summi pontificis absolutus ad terram pro
Abbreviated transcription (Latin):
Quod redemptori nr̃o paulus at¬
testacur dicens. faccus ꝓnobis male¬
dictum: Propħam quoq lignum
annuntiat: cum dicit. cis regnauit
a ligno: Et rursum: Onittamus
lignum in panem eiꝰ ꝑeuuangeliũ
uero lignum crucis a ꝑͣte ostenditur.
ubi ipsa dñi passio que ꝓpħã ẽ de¬
claratur ꝑapłos autem hec eadẽ
crux etiam̃ in uerbis & oꝑibꝰ tene¬
tur: cum paulus dicit: Michi mum¬
dus crucifixꝰ ẽ & ego mundo: &
rursus. Nichi autem absit gloria¬
ri isi in bruce domim nr̃i iħu
xp̃i. Nobis gͦ qͥ ad eternam pat̾am
tendimꝰ. scrptura sacra ꝑ quatuor
nuntiat: qͥa nos ad terram uiuen¬
tium ligno portat Hisi autem
mari scripturam sacram simile
cerneret: ꝓpła minime dixisset :
Repleca ÷ terra scientia dñi. sic̃
aque maris operientis: Sequit᷑:¬
Et una simil icudo ipsarum qua¬
tuor : Et aspectus earum &. oꝑa.
quasi si sit rota in medio rote:
Vna simil it udo ipsarum ⁊ quatuor.

Expanded text:
Quod Redemptori nostro Paulus atQuod Redemptori nostro Paulus attestatur, dicens: Factus pro nobis maledictum . Per prophetas quoque lignum annuntiat, cum dicitur: Dominus regnabit a ligno . Et rursum: Mittamus lignum in panem ejus . Per Evangelium vero lignum crucis aperte ostenditur, ubi ipsa Domini passio quae prophetata est declaratur. Per apostolos autem haec eadem crux etiam in verbis et operibus tenetur, cum Paulus dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Et rursus: Mihi autem absit gloriari nisi in crucqui ad aeternam patriam tendimus Scriptura sacra per quatuor nuntiat, quia nos ad terram viventium ligno portat. Nisi autem mari Scripturam sacram similem cerneret propheta, minime dixisset: Repleta est terra scientia Domini, sicut aquae maris operientis . Sequitquatuor, et aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. 14. Una similitudo ipsarum est quatuor,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod scriptura sacra ꝑ grãm
p̾dicationis extensa. in quatuor. mun¬
di partes in notuit: Unde & bene
lia apparuisse. & p̾modum quatuor.
facies habuisse describitur: qͥa nͥ
lex euuangelio concordaret in quatu¬
or. mundi partib non innotesceret:
Sequitur Et aspectus rotarum
&. opꝰ earũ: quasi uisio maris:
Recte sacra eloquia uisioni maris
similia narrantur: quia in eis
magna sunt uolumina sententiarum¬
& cumuli sensuum: Hec in merito
mari similis scriptura dicitur : quia
firmantur in ea sententie locut io¬
nis. sacramento baptismatis: Uel cer¬
te considerandum est: quia nauibus
in mare nauigamꝰ. cum ad desidera¬
tas terras tendimꝰ: Nobis autem
qͥd ÷ in desiderio. nͥ illa terra de qͣ
scriptum ÷ portio mea in terra ui¬
uentium & Ligno autem ut dixi e¬
uehitur: qui mare transit. Et sci¬
mꝰ qͥa scriptura sacra lignum crucis
ꝑ legem nobis p̾nuntiat: cum dicit.
inaledictus omnis qͥ pendet in ligno:

Expanded text:
hoc quod Scriptura sacra per gratiam hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicationis extensa in quatuor mundi partes innotuit. Unde et bene lia apparuisse et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret, in quatuor mundi partibus 1218 non innotesceret. 13. Sequitur: Et aspectus rotarum, et opus earum quasi visio maris. Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur, quia in eis magna sunt volumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura sacra dicitur, quia firmantur in ea sententiae locutionis, sacramento baptismatis. Vel certe considerandum est quia navibus in mare navigamus, cum ad desideratas terras tendimus. Nobis autem quid est in desiderio nisi illa terra de qua scriptum est: Portio mea in terra viventium ? Ligno autem, ut dixi, evehitur qui mare transit. Et scimus quia sacra Scriptura lignum crucis per legem nobis praenuntiat, cum dicit: Maledictus omnis qui pendet in ligno .
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi ad huc subditur: Et aspecꝰtus ro¬
tarum. opꝰ earũ quasi uisio maris:
& una similitudo ipsarum quatuor:
Et aspectus earum et opera. quasi¬
si sit rota in medio rotes: Quid r
hoc quod cum una rotã diceret᷑.
paulo post adiungitur. quasi¬
si sit rota in medio rote. nͥ quod
in testamenti ueteris liccera testa¬
mentum nouum latuit ꝑ allegori¬
am: Iinde & rota eadem que iuxta
animalia apparuit. quatuor. facies
habere describitur: quia scriꝑtura
sacra ꝑ utraq testamenta in quatuor.
partib ÷ distincta: Netꝰ & enim
testamentum inlege & ꝓpħis: nouu̾
& dictis: Scitur autem quia ubi
fatiem inten dimꝰ: ĩbi quod necesse ẽ
uidemꝰ: Rota gͦ quatuor. habet fati¬
es : quia pͥus resecanda mala in po¬
pułis uidit ꝑlegem. pꝰmodum uidit
ꝑ ꝓphas. subtiliꝰ uero ꝑ euuangeliũ
ad extremum autem ꝑ aplõs ea qͦ
inculpis hominum resecarentur as¬
pexit: Potest quoq indelligi quod
quatuor. faties rota habeat : ꝓpter

Expanded text:
tus rotarum, et opus earum quasi visio maris, et una similitudo ipsarum quatuor et aspectus earum et opera quasi sit rota in medio rotae. » Quid est hoc quod cum una rota diceretur paulo post adjungitur, « quasi sit rota in medio rotae, » nisi quod in Testamenti veteris littera Testamentum novum latuit per allegoriam? Unde et rota eadem, quae juxta animalia apparuit, quatuor facies habere describitur, quia Scriptura sacra per utraque testamenta in quatuor partibus est distincta. Vetus etenim Testamentum in lege et prophetia, novum  dictis. Scimus autem quia ubi faciem intendimus, ibi quod necesse est videmus. Rota ergo quatuor habet facies, quia prius resecanda mala in populis vidit per legem, postmodum vidit per prophetas, subtilius vero per Evangelium, ad extremum autem per apostolos ea quae in culpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque intelligi quod quatuor facies rota habeat, propter
Abbreviated transcription (Latin):
lucratus ẽ. Hic itaq coram facie sua
non ambulat: qr dampna que patĩt
conspicere recusat. Scͥptum quippe est.
Cor sapientium uͥ tͥstitia ẽ. ncor stulto¬
rum uͥ letitia. In cunctis gͦ q̃ agimus.
diligent̾ nosmetipsos conspicere int̾iꝰ¬
⁊ exteriꝰ debemꝰ: ut pennata animalia
sequentes. nob̾metipsis p̾sentes sunus.
ncoram facie nr̃a semꝑ ambulemus.
habentes aduitorem un igenitum pat̾s¬

Expanded text:
lucratus est. Hic itaque coram facie sua lucratus est. Hic itaque coram facie sua non ambulat, quia damna quae patitur conspicere recusat. Scriptum quippe est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . In cunctis ergo quae agimus diligenter nosmetipsos conspicere interius exteriusque debemus, ut pennata animalia sequentes, nobismetipsis praesentes simus, et coram facie nostra semper ambulemus, habentes adjutorem unicum Pat
Abbreviated transcription (Latin):
aliunde exit. qđ aliunde mutitur.
qr indiscrete inentes m̃cedem que ex
bono oꝑe acquiritur. non aspiciunt
qͦmͦ ex malo oꝑe ꝑdatur. Alius castita¬
tem corporis seruat: seq uigilant cir¬
cumspicit. ne quid foris reprehensibili¬
ter admittat. Suis contentus ẽ aliena
non diripit: s tam̃ incorde odium
fortasse contͣ ꝓximum seriat. Et cũ
scͥptum sit. qͥ odit fr̾em suum homicida
ẽ: considãt qͣm sit mundus foris in
ope. ⁊ non ꝑpendit qͣm sit crudelis in
mente. Quid iste nͥ sibi metipsi absens
ẽ qui in cordis tenebris ambulat ⁊ig¬
norat: Alius iam aliena non diripit.
iam corpꝰ ab immunditia custodit.
iam mente pura proximum dilig̃.
⁊ malorum pret̾itoꝵ. consciꝰ lamentiᷤᷤ
se in precib afficit: s finita prece
leta de quib in hoc mundo gaudeat
requirit. ⁊ temꝑab gauduis negligen¬
ter animum dimittit. nec curat si
in eo lacͥmarum m̃suram unmodera¬
ta gaudia tͣnseant: fitq ut bonum
nunie ridendo ꝑdat. qđ plangendo

Expanded text:
aliunde exit quod aliunde mittitur , quia indiscretae mentes mercedem quae ex bono opere acquiritur non aspiciunt quomodo ex malo opere perdatur. Alius castitatem corporis servat, seque vigilanter circumspicit, ne quid foris reprehensibiliter admittat, suis contentus est, aliena non diripit, sed tamen in corde odium fortasse contra proximum servat. Et cum scriptum sit: Qui odit fratrem suum, homicida est , considerat quam sit mundus foris in opere, et non perpendit quam sit crudelis in mente. Quid iste nisi sibimetipsi absens est, qui in cordis sui tenebris ambulat et ignorat? Alius jam aliena non diripit, jam corpus ab immunditia custodit, jam mente pura proximum diligit, et malorum praeteritorum conscius lamentis se in precibus afficit; sed, finita prece, laeta de quibus in hoc mundo gaudeat requirit, et temporalibus gaudiis negligentem animum demittit, nec curat ne in eo lacrymarum mensuram immoderata gaudia transeant; fitque ut bonum nimie ridendo perdat, quod plangendo
Abbreviated transcription (Latin):
ram ꝑtinet: qͥa ꝑ amorem mores di¬
latat. ut fr̃na mala caritas longani¬
miter portet: Sublimitas autẽ est
et̾noium illa remuneratio p̾miorũ
de cuiꝰ in m̃sitace dicitur. qͥa nec
ocłs uidit. nec auris audiuit. nec incor
hominis ascendit: q̃ p̾parauit ds
diligentib se Habet gͦ in sublimita
nulla nc̃ p̾ualent cogitatione penetͣri
Profundũ qͦ ẽ illa mestimabilis dãp¬
natio suppliciorũ : qͣ cos qͦs susceꝑit in
imis demergit: In qͥb sacra eloquia
horribilẽ aspectũm habent᷑ qͥa in

Expanded text:
ram pertinet, quia per amorem mores diram pertinet, quia per amorem mores dilatat, ut fraterna mala charitas longanimiter portet. Sublimitas autem est aeternorum illa remuneratio praemiorum, de cujus immensitate dicitur: Quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Habet ergo in sublimitatnulla nunc praevalent cogitatione penetrari. Profundum quoque est illa inaestimabilis damnatio suppliciorum, quae eos quos susceperit in ima demergit. In quibus sacra eloquia horribilem aspectum habent,
Abbreviated transcription (Latin):
dmĩ. & głã uirtutis eiꝰ: Habet staturã
cum nos admonet dicens: Nidete neqͥs
alicui malũ ꝓmalo reddat: s semꝑ qͦd
bomim ẽ sectamini in inuicemi ⁊ in om̃s:
habet altitudineur: cum ꝓmittit dicens:
Si conmori ͫ d ͤ conuiuemꝰ: Si sustine¬
mꝰ: &. con regnabimꝰ. Et rursum: Non
st̃ condigne passiones huiꝰ temporis:
ad futuram głam que reuelabitur i
nobis: Habet horribilem aspectumr.
cum minatur dicens: Terribilis qͣdã
expectatio iuditũ & ignis emulatio:
qͤ consũptura ÷ aduersarios. Qui rur¬
sus ait: Horrendũ ÷ incidere in manꝰ
dei uiuentis. Que omnia inbreui qͦ:
sententia stringit dicens: Ut possit is
comp̾hendere cum omnib scĩs: q̃ sic
latitudo. longitudo. sublimitas. & pro¬
fundum: Lata qͥppe ÷ caritas: qͥa &.
inimicorum dilectionem capit. & ꝑ eã
etiam longanimit̾ portat: Hoc gͦ nos
debemꝰ exlubere ꝓximis quod in dignis
nobis acreatore urõ conspicimꝰ exhiberi:
Latitudo itaq & longitudo ad statu¬

Expanded text:
ia virtutis ejus . Habet staturam cum nos admonet, dicens: Videte, ne quis alicui malum pro malo reddat, sed semper quod bonum est sectamini in invicem et in omnes . Habet altitudinem cum promittit, dicens: Si commorimur, et convivemus, si sustinemus, et conregnabimus . Et rursum: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Habet horribilem aspectum cum minatur, dicens: Terribilis quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Qui rursus ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quae omnia brevi quoque sententia stringit, dicens: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, et longitudo, et sublimitas, et profundum . Lata quippe est charitas, quia et inimicorum dilectionem capit, et per eetiam longanimiter portat. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis, quod indignis nobis a creatore nostro conspicimus exhiberi. Latitudo itaque et longitudo ad statu
Abbreviated transcription (Latin):
exterioris rote dicta posuimꝰ: restat nc̃
ut int̾ioris quoq staturã. altitudinẽ.
& horribilem aspectũ ꝓferre debeamꝰ.
Habet qͥppe rota int̾ior. staturã suã :¬
cũ ꝑ scm euuangeliũ ad t̾rena desideria
incuruari nos phibet: redẽptors nr̃i
uocib dicens: Ad cendite ne gͣuentur
corda ur̃a in crapula &. ebrietate: aut

Expanded text:
restat nunc ut interioris quoque staturam, altitudinem, et horribilem aspectum proferre debeamus. Habet quippe rota interior staturam suam cum per sanctum Evangelium ad terrena desideria incurvare nos prohibet, Redemptoris nostri vocibus dicens: Attendite ut non graventur corda vestra in crapula et ebr
Abbreviated transcription (Latin):
fide ur̃a uirtutem. in uirtute autẽ
scientiam. in scientia autem abstinen¬
tiam. in abstinentia autẽ pacientiã.
in pacientia pietatem. inpietate autẽ
amorem fr̃nitatis. in amore autem

Expanded text:
fide uestra uirtutem, in uirtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fra
Abbreviated transcription (Latin):
in lucẽ sempit̾nam. N ds̃ tuus ingłãm
tuam: Nabet horribilem aspeceum: cũ
infernũ descbens dicit: Dies ultionis
dñi annꝰ retͥbutionis iuditii syon:
&. conuertentur toirentes eiꝰ inpicem.
u humꝰ eiꝰ in sulphur. Et erit t̾ra eiꝰ
in picem ardentẽ nocde die. nͨ excin

Expanded text:
in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuam . « Habet horribilem aspectum cum infernum describens, dicit: « Dies ultionum Domini, annus retributionum judicii Sion. Et convertentur torrentes ejus in picem, et humus ejus in sulphur, et erit terra ejus in picem ardentem, nocte et die non exstin
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ueniet autem dies dñĩ ut fur:
inqua çȩli magno impetu transibt᷑.
opoitet uos ẽẽ in scĩs conuersationibr
& pietatib expectantes . ipperances
in aduentũ diei dñi ꝑquem cȩli arden
tes soluentur. elementa uͦ ignis ardo¬
re tabescent : Habet staturam: cũ
ꝑ paulum nos at̾renis de sideriis erigit
dicens: Mortificate m̃bra ur̃a q̃ sunt
suꝑ t̾ram : forncationẽ. in munditiam.
libidinẽ. concupiscentiam malam. &.

Expanded text:
Adveniet autem dies Domini sicut fur: in qua coeli magno impetu transibunt.oportet nos esse in sanctis conversationibus et pietatibus exspectantes et properantes intes solventur, elementa vero ignis ardore tabescent? Habet staturam cum per Paulum nos a terrenis desideriis erigit, dicens: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dicitur. statura qͦ erat rotis. &.
altitudõ horribilis aspectus : qͥa scrip¬
tura sacra ĩ utͦq testam̃to ⁊ ad mo¬
nendo recta ẽ & ꝓmittendo alta. et
hodierna die largiente dno dixisse
sufficiat: ut ad disserenda ea q̃ sub¬
uincta sc̃ otio reparati redeamꝰ. mauc̾¬

Expanded text:
tatura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus, quia Scriptura sacra in utroque Testamento 1224 et admonendo recta est, et promittendo alta, et arissimi, hodierna die largiente Domino, dixisse sufficiat, ut ad disserenda ea quae subjuncta sunt otio reparati redeamus, in auc
Abbreviated transcription (Latin):
dampnationis uulnera susciꝑe &. dolo¬
res uulnerũ nũꝗͣ finire : De hoc horri¬
bili aspectu rotarũ bñ ꝑsophoniã dr̃:
cũ suꝑ uenire duris m̃tibꝰ dies iuditũ
denuntiatur: Iuxta ÷ dies dm̃ magnꝰ.
iuxta & uelox nimis: Hox diei dñi

Expanded text:
damnationis vulnera suscipere, et dolodamnationis vulnera suscipere, et dolores vulnerum nunquam finire! De hoc horribili aspectu rotarum bene per Sophoniam dicitur, cum supervenire duris mentibus dies judicii denuntiatur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini
Abbreviated transcription (Latin):
noꝑtam moitis caligine: terrã miserie
& tenebrarum. ubi umbra mortis &.
nullus ordo. i sempit̾nꝰ hoiroi. in habitans.
Habet staturam: cum ꝑeam dñs ꝓpitius
pollicetur dicens Sicut celum nouũ
& t̾ra noua qͥ ego stare fatio coram.
me dicit dñs: sic stabit sem̃ ur̃m &
nomen ur̃m. Illi enim ueracit᷑ coram
dño stant: qͥ uitam suam in pͣuitate ñ
dissipant: Habet altitudinẽ: cum statĩ
subdit Et erit mensis ex nise. & sab
sabbatũ nͥ qui es inqͣ fieri opͦ serule.
nͥ liceat : Mensis gͦ exm̃se ẽ: qͥa qͥ hic
ꝑfecte uiuunt. illuc adꝑfectionẽ glẽ
ꝑducuntur: Sabbatum uͦ ex sabbato
ẽ: qͥa qͥ hic cessant a ꝑu̾so oꝑe. illic
qͥescunt in celesti retͥbutione. Habet
e tiam horribilem aspectũ: cum ꝓtinꝰ
ad iungit: Ei gredientur ⁊ undebunt
cadau̾a uirorum:: qͥ p̃uaricati sunt in
me: Uermis eoiũ non mouetur : & ig¬
nis eoium nͣ extinguetur. Quid enim
horribiliꝰ dici. qͥd cogitari potest. quã

Expanded text:
mortis caligine, terram miseriae et tenebrarum, ubi umbra mortis, et nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitans . Habet staturam cum per eam Dominus propitius pollicetur, dicens: Sicut coeli novi et terra nova, quae ego stare facio coram me, dicit Dominus; sic stabit semen vestrum et nomen vestrum . Illi enim veraciter coram Domino stant, qui vitam suam in pravitate non dissipant. Habet altitudinem cum statim subdit: Et erit mensis ex mense, et SaSabbatum nisi requies in qua fieri opus servile non liceat? Mensis ergo ex mense est, quia qui hic perfecte vivunt, illuc ad perfectionem gloriae perducuntur. Sabbatum vero ex Sabbato est, quia qui hic cessant a perverso opere, illic quiescunt in coelesti retributione. Habet etiam horribilem aspectum cum protinus adjungit: Et egredientur et videbunt cadavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Quid enim horribilius dici, quid cogitari potest, quam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ naturali lege distr e uiuerent
& ommpotenti dño placerent:
Dost animalia gͦ rota describit᷑
qͥa eleccorum multi apud ommipo¬
tentẽ dñm ꝑfecti. & ante legem fu¬
erunt: Si uero animalia solos
ut diximꝰ euuangelistas debemꝰ acci¬
pere : est ad huc aliud quod consi¬
derare debeamꝰ: Uidebat enim sõs
ꝓph̃a: quia hec ipsa uerba ques
obscuritatibꝰ ob uoluta ꝓ ferebat.

Expanded text:
qui naturali lege districte viverent, qui naturali lege districte viverent, et omnipotenti Domino placerent. Post animalia ergo rota describitur, quia electorum multi apud omnipotentem Dominum perfecti et ante legem fuerunt. Sin vero animalia solos, ut diximus, Evangelistas debemus accipere, est adhuc aliud quod considerare debeamus. Videbat enim sanctus propheta quia haec ipsa verba quae obscuritatibus obvoluta profer
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ quod illi priꝰ a ꝓpłia uisi sunt: qͥ
merito transcendunt: Nam quanto
sc̃m euuangelium destamentum uetꝰ
p̾cellit: tanto & p̾dicat oreꝰ eiꝰ in descrip¬
tione ꝓphetica p̾ferri debuerunt:
Quamuns sit & aliud ad huc quod
in hac descriptione considerari debe
sum anteriora ⁊⁊ posteriora simul
colligit. ut hec simul ꝓphe lingua ꝓ¬
ferre ħi possit: s ampla que iudit dis¬
ꝑtitis sermonibꝰ emanat. iinunc ulti¬
ma pͦ pͥma. nunc uero pͥma pͥ ulti¬
ma loquitur: Unde hezechiel ꝓpħa
sub figura sc̃e uniuersalis eccłie. &
euuangelistarum głãm ꝑ quat uor
ammalium similitudinem uidit. et
tamen repente illa sub iungit que
anter ioribꝰ temporib gesta sunt : ut
patenter indicet simul se uidisse.
qͦd carnis lingua non sufficeret si¬
mul dicere: Quia uero ꝑ quatnor.
animalia etiam ꝑfectos om̃s signi¬
ficari diximꝰ : considerandum quoq
ẽ qͦsdam scõium ⁊ ante legem fuisse.

Expanded text:
sumus, quod illi prius a propheta visi sunt, qui sumus, quod illi prius a propheta visi sunt, qui merito transcendunt. Nam quanto sanctum Evangelium Testamentum Vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descriptione prophetica praeferri debuerunt. 11. Quamvis sit adhuc aliud quod in hac descriptione considerari debeasum anteriora et posteriora simul colligit, ut haec simul prophetae lingua proferre non possit. Sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur. Unde Ezechiel propheta sub figura sanctae universalis Ecclesiae, et evangelistarum gloriam per quatuor animalium similitudinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta sunt, ut patenter indicet simul se vidisse quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero per quatuor animalia etiam perfectos omnes significari diximus, considerandum quoque est quosdam sanctorum et ante legem fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ uernat eterniꝰ. Sperula gͦ ad laborẽ
ꝑtinet: lilia ad retͥbutionem: Itaq sic̃
apud moy sen sperula doctrina p̾dicati¬
onis accipitur: ita hic ꝑrotam ipsa sa-¬
cra scriptura signatur: Propha gͥ
dum sc̃a animalia uideret: ad unxit:
Cumq aspicerem animalia: apparint¬
rota una suꝑ terram: Qua in re que¬
rendum ẽ cum inferius rote descri¬
bantur. cur una rota priꝰ apparuise
dicitur: nͥ quia antiquo popło uetꝰ
solumodo testamitum datum ẽ quod
ad erudiendam mentem illiꝰ qͣsi rota uol¬
uerctur: Bene autem rota eadem
suꝑ terram apparuisse dicit᷑. Peccanti
enim homini dictum ẽ: cerra es &.
corda peccantium dedit: S quia hec
penuata animalia scos ut diximꝰ eiiuian¬
gelistas designa nt quomodo priꝰ a¬
nimalia et pꝰmodum rota una aspi¬
citur. dum ante testamentum uetꝰ
fucrit. & pꝰmodum sc̃i euuangeliste
secuti sunt: S intelligere in his pos¬

Expanded text:
bus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem bus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen sphaerula, doctrina praedicationis accipitur; ita hic per rotam ipsa sacra Scriptura signatur. Propheta igitur dum sancta animalia videret, adjunxit: Cumque aspicerem animalia, apparrota una super terram. Qua in re quaerendum est, cum inferius rotae describantur, cur una rota prius apparuisse dicitur, nisi quia antiquo populo vetus solummodo Testamentum datum est, quod ad erudiendam mentem illius quasi rota volveretur? Bene autem rota eadem super terram apparuisse dicitur, peccanti autem enim homini dictum est: « Terra es, et corda peccantium dedit. Sed quia haec pennata animalia sanctos, ut diximus, evangelistas designant, quomodo prius animalia, et postmodum rota una aspicitur, dum ante testamentum vetus fuerit, et postmodum sancti evangelistae secuti sunt? Sed intelligere in his pos