comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. hec grano maftix dicta. qd in modũ gͣnorũ ÷. Me¬
lior aut̃. in chio insula gigintur. odoris boni. can¬
doris. cere punice. Uñ splendorem guite pulcͥficat.
adult̾atur inc̃dũ. resina. ł thure. Piꝑis arbor:nas¬
citur in indya. in lat̾e montis caucasi. qd̾ soli ob

Expanded text:
est. Haec granomastix dicta est, quia in modum granorum est. Meest. Haec granomastix dicta est, quia in modum granorum est. Melior autem in Chio insula gignitur, odoris boni, candoris cerae Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur autem interdum resina, vel thure. 8. Piperis arbor nascitur in India, et in latere montis Caucasi, quod soli ob
Abbreviated transcription (Latin):
fumo satis noxio. nͥ ad odorẽ ui storacis octułrãt:
trogodieta. ab insula arabie dicta. uͥ melior
cosligitur ⁊ purior. Storax arbor arabie. simił
malocidonio. cuiꝰ uirgule int̾ canicule ortũ:
cau̾narum lacͥmam fundunt. distillatio eiꝰ ⁊̃
scrobe seruatur. Illa aut̃ que uirgis et cala¬
nus inheserit. munda ÷ ⁊ albida. dehine fulua
fit: solis causa. ⁊ ip̃a storax calamites. Puguis.¬
resinosa. odoris iocundi. humecta. uelut mello¬
sũ liqͦrem ernitens. storax aut̃ dicta : qd sił
gutta arboris fluens. ⁊ congelata. nã g̾ci stꝑ¬
riam guitam dñt. gͥce aut̃ styrax latine
lacrima. melior arabica. ẽ enim lucida. sub al¬
bida. lenis.⁊ pinguis. equalit̃ cerea.⁊ que facile
molliatur. neq ligno. neq t̾rre comixta. amara.
odoris boni. Nam ⁊ india sordida t.⁊ nigra.⁊ maio¬
ri gleba. adulterat᷑ aut̃. admixto gũmi. qͥñ ita a¬
marificat gustũ. Mastix. arboris lentisci guita

Expanded text:
noxio, nisi ad odorem storacis occurrant, Trogodyte ab insula Arabiae dicta, ubi melior colligitur et purior. Storax arbor Arabiae, similis mali Cydonii, cuius virgulae inter Caniculae ortum cavernatim lacrimam fluunt. Distillatio eius scrobe servatur. Illa autem, quae virgis et calamis inhaeserit, munda est et albida, dehinc fulva fit solis causa. Et ipsa storax calamites, presinosa, odoris jucundi, humecta, et veluti mellosum liquorem emittens. Storax autem dicta, quod sit gutta arboris profluens, et congelata. Nam Graeci stiriam guttam dicunt, Graece autem στύραξ Latine or, cujus lacryma melior Arabica. Est enim lucida, subalbida, levis, pinguis, aequaliter cerea, 345 et quae facile molliatur, neque ligno, vel terrae commista, amara, odoris boni. Nam ex India sordida est, et nigra, et majori gleba. Adulteratur autem admisto gummi, qui non ita amarificat gustum. 7. Mastix arboris lentisci gutta
Abbreviated transcription (Latin):
dundat. siue qd̾ ueriꝰ: abstertẽ. qͥ ⁊ stertuus dic¬
id÷. stercꝰ. qd uulgoletamen uocat᷑. eo ꝙ suo nitͥ¬
m̃to leta faciat. germina redditq arua piguia ⁊ ft̃ida
Ocatio ẽ: c̃ rustici satione fta bobꝰ dimissis gͣndi glta
cedt̾. ac ligonibꝰ frangt̃. et dicta occatio
qͣi occetatio. qd oꝑiat t̾ra semina. occare igt̃
ẽ: oꝑre t̃ra semina. uites ł arbores. Runcatie ::
at̾ra herbas euellere. nam rus. fra÷ sulcus alo¬
le uocatur. qd ꝓcisus solem capiat. Ueractum
dictumt: qĩ uere actum .i. uerno aratum. Pcisio
ẽaratio pͥma. cum adhuc durꝰ ager÷. Satio dic¬
ta: qĩ seminis actio. qĩ satorum actio. Serere

Expanded text:
dundat, sive, quod verius est, a Sterce, qui et Stercutus dicdundat, sive, quod verius est, a Sterce, qui et Stercutus dicis aspersio; quod vulgo letamen vocatur, eo quod suo nutrimento leta faciat germina, reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est cum rustici satione facta, bobus dimissis, grandes glebas cedunt ac ligonibus frangquasi obcaecatio, quod operiat semina: occare igitur est operire terra semina, vites, vel arbores. Runcatio est a terra herbas vellere: nam rus terra est: sulcus a sole vocatus, quod proscissus solem capiat. Veruactum dictum, quasi vere actum, id est, verno aratum. Proscissio est aratio prima, cum adhuc durus ager est. Satio dicta, quasi seminis actio, vel quasi satorum actio. Serere
Abbreviated transcription (Latin):
non spalit̾ uomere. aut aratr stercorandi agnq
tionem pͥmus iudiitit: qͥdam nomine st̾caaituã
initalia. cuiꝰ ara apico dedicata ÷ rome. hic psi
instrum̃ta agͥculture repperit. pͥmusq agrois
formauit. Cundẽ. qͥdam saturmum putauenĩt
ut maiorem illi nobilitatẽ fac̾ent. huiꝰ nomint.
quo splendide sonaret. ⁊ dignitatem tituli cam
labore queruntur. ab incolendo uocata
diuitie enimantiquoꝵ: inhis duob erant. bene
pascere. ⁊ bñ arare: cultura agri: cims aratio. int̃¬
missio. incensio stipularum. stcoratio. occatio.
runcatio. Cinis ÷ incendiũ: ꝑ qͦager inutilea
humorẽ exudat. Aratio dicta qd̃ de erepͥust̃¬
re culturam ex̾cebant. anteꝗͤ ferri fuisset usus
reꝑtus. duplex aut̃ ÷ aratio. uernał ⁊ autũp¬
nalis. In t̾missio:: qua alt̾nis annis uacuus
ager iuires recipit. St̃coratio ⁊ͣ lectaminis asꝑ
sio. st̾cus aut̃ uocatum: uł qr st̾nitur inagris.
ł qr extergi oporteat. qd̾ sordidũ in ciuuitate re¬

Expanded text:
non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conplabore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, struncatio. Cinis est incendium per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta, quia de ere prius terreculturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex autem est aratio, vernalis et autumnalis. Intermissio est qua alternis annis vacuus ager vires recipit. Stersio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quidquid sordium in civitate re
Abbreviated transcription (Latin):
qͦꝵ pͥmuscͥculꝰ arcticos appelatur eo qd̾ intra
eum artorum. signa inclusa ꝓspiciunt᷑. Se
reũtitur. ⁊ in tͦpicos appeslatur. Tereiꝰ circulꝰ
ẏmerinos qͥa laturis ĩo eqͥnoctualis appellatur.
eo qd̾ sol cum adeũ orbem ꝑuienerit eqͥnoctũ
facit ymerinos enĩ latine dies dr̃atti nox. qͦ
culo quẽ articon noĩamꝰ. qͥntus cͥculus cime¬
rinos tropicos qͥ alatinis hiemalis siue bruma¬

Expanded text:
us ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum signa inclusa perspiciuntur, tur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo culo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive bruma
Abbreviated transcription (Latin):
nox ẽ sol sub terras. ex ip̃o enim sunt hore. ex
ipso dies. cum ascend̾it. ex ip̃o etiam nox n ocei
derit eipso menses anni mim̾antur. ex tp̃o ui¬
cissitudines tpr̃m fiunt. qñ aut̃ ꝑmeridiet̃
currit. uicinior t̾re ÷. qñ aut̃ uixta septent
onem sublimis attollitur
ol oriens ꝑmeridiem iter ht̃. qui postꝗͣ

Expanded text:
nox est sol sub terras. Ex ipso enim sunt horae: ex nox est sol sub terras. Ex ipso enim sunt horae: ex ipso dies, cum ascenderit: ex ipso etiam nox, cum derit: ex ipso menses et anni numerantur; ex ipso vicissitudines temporum fiunt. Quando autem per meridiem currit, vicinior terrae rionem, sublimius attollitur . Sol oriens per meridiem iter habet, qui, post
Abbreviated transcription (Latin):
longitudo facit ut parciꝰ uideatur a nob.
quoq lune minor fertur ẽẽ quam
solis. Naradũ sol suꝑior sit aluna ⁊ tam̃ ano¬
bis maior quã iuna uidet̃. iam siꝓpe nos
accessisset mito maior quã lina inspiceret᷑.
Siẽ aut̃ sol forcior ⁊ t̾ra ata fra forcior: lunẽa¬
ol dum igneus fit ꝓnuio motu
conuersionis sue ampliꝰ incalescit.
elem̃to uirtutẽ luminis ⁊ caloris acciꝑe. uiñ
lo maneret om̃s dies ⁊ noc tes equales ꝯsiste¬
rent. s qm̃alio loco cras occasurum aliooc¬
eidisse ext̃no uidemus. apparet eũ ꝑse ip̃m
moueri. non cũmundo uerti. spatiis ieqͣ
nes. oriens drem facit. occidens noctem indu¬
cit. Nam uadens longiꝰ admeridiem hiemẽ
facit. ut hib̃ns humorib ac priunis t̾ra in
pinguescat. Accedens ꝓpius ad septẽtonem
estatem reddit. ut fruges maturitate du¬
rentur.⁊ que s̃ in humidis in cocta seruefc̃a
mitescant.
ol oriens diem facit. occidens noctẽ
inducit. Namdies: sol suꝑ t̃ras.

Expanded text:
longitudo facit ut parvus videatur a nobisquoque lunae minor fertur esse quam solis. Nam dum sol superior sit a luna, et tamen a nobis maior quam luna videtur, iam si prope nos accessisset, multo maior quam luna conspiceretur. Sicut autem sol fortior est terrae, ita terra fortior eol dum igneus sit, prae nimio motu conversionis suae amplius incalescit. elemento virtutem luminis et caloris accipere. Unde lo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent; sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Spatiis enim nes. Oriens diem facit, occidens noctem inducit. Nam vadens longius ad meridiem hiemem facit, ut hibernis humoribus ac pruinis terra pinguescat. Accedens propius ad septentrionem aestatem reddit, ut fruges maturitate durentur, et quae sunt in humidis incocta, fervefacta mitescant. De effectu solis . Sol oriens diem facit, occidens noctem inducit; nam dies est sol super terras,
Abbreviated transcription (Latin):
uocata ł quod ibi sol facit medium diem. ꝙi
media dies ł qr tẽ puriꝰ micat ether. merum
enĩ purum dicit᷑. St̃ ⁊ alia septem climata
celi. qĩ septem linee aboriente: in occidentt̃
sub qͥb ⁊ mores hoĩum dispares atq antma¬
lia sp̃alit̃ diu̾sa nascunt᷑ que uocatas̃ alociꝰ
quib dam fa mosis qͦtirns pͥmũ : merois.
tum rodiss. quintũ ellespontus. sertum

Expanded text:
el quod ibi sol facit medium diem, quasi medidies, vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. 4. Sunt et alia septem climata coeli, quasi septem lineae ab Oriente in Occidentem, sub quibus et mores hominum dispares, atque animalia specialiter diversa nascuntur; quae vocata sunt a locis quibusdam famosis, quorum primus est Meroe, tus Rhodus, quintus Hellespontus, sextus
Abbreviated transcription (Latin):
entalis÷. uñ alique stelle orumtur. Sed̾a
occidentał ubi nob alique stelle occidunt.
Tercia septentonał. uͥ sol ꝑuenit indreb
maiorib Quarta austiał uͥ sol ꝑuenit
noctib maiorib. oriens aut̃ abortu sotis:
nuncupatus. Occidens. quod diem faciat occi¬
dere atq int̾ire. abscondit enĩ tumen mundo

Expanded text:
entalis est, unde aliquae stellae oriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus maioribus. Quarta australis, ubi sol pervenit noctibus maioribus. Oriens autem ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire
Abbreviated transcription (Latin):
rit aut̃ lex honesta¬
semꝑ ⁊ iusta possibił scd̾m naturã.
scd̃m ꝯsuetudinem pate. loco. temꝑiq que¬
niens necessaria. utilis manifesta quoq ne ali¬
quid ꝑ obscuritatem in captionem ꝯtineat. nlło
pͥuato cõmodo: s ꝓ cominum ciuiũ utilitare
conscripta.

Expanded text:
honesta, iusta, possibilis secundum naturam, secundum consuetudinem patrie, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captione contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitate conscripta.
Abbreviated transcription (Latin):
guras ñ mͥ huiꝰ artis scientes solũe possunt
Datum ÷ etiam nob̃ ex aliqua parte sub num̃o¬
rum ꝯsistere disciplina. quando horas ꝑ eũ
discimꝰ. qñ dem̃sium cͥculo disputamꝰ. qͣndo
spatium anni redeuntis agnoscimꝰ. ꝑ mimer̃¬
si qͥd̾ ne confundam᷑ instruim᷑. Tolle numer̃
in reb om̃ib ⁊ omĩa ꝑeunt. Adime scło cõ¬
potum ⁊ cuncta ignorantia ceca complec¬
titur. nec differre pot̾ acet̾is animalib qͤ
calculi nescient rõnem.

Expanded text:
si noti hujus artis scientiae solvere possunt. si noti hujus artis scientiae solvere possunt. Datum etiam nobis est, ex aliqua parte sub numerorum consistere discidiscimus, quando de mensium curriculo disputamus, quando spatium anni redeuntis agnoscimus. Per numerum, quidem, ne confundamur, instruimur. Tolle numerum in rebus omnibus, et omnia pereunt. Adime saeculo computum, et cuncta ignorantia caeca complectitur. Nec differre potest a caeteris animalibus, qui calculi nescit rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓerpillo herba erpillum. octo uero ꝑtrans¬
lationem sicut illi ⁊ nos. ita illi nea: nos nouẽ
Illi deta: nos decem. dict̾iaut̃ decim: ag̾ea ethi¬
mologia. eo qd̵ lingent ⁊ comungant infraia¬
centes numeros. Nam desmos conung̾e uł
ligare apd̃ eos dr̃. P orro uginti dict̃i qd̵ sint
decẽ bis geniti.ii.ꝓ.b. lutera posita eͥgnita.
qd̾ at̾nario denario gignant᷑. sic usq ad nona¬
ginta. Centum uͦ uocati a cantu qd̾÷ cutulũ.
ducenti aduocentũ. ⁊ sic ⁊ reliq usq ad mil¬
le. Mille aut̃ a młtitudine. uñ ⁊ milicia q̃i mł¬
ticia. Inde ⁊ milia. que g̾ci mutata lict̾a me¬
riades uocant.
atio numoꝵ ꝯtempnenda non᷑. In
multis enĩ scãꝵ scͥpturarum locisq̃n
in laudib dĩ dictum ÷. omĩa inm̃sura ⁊ nũo
⁊ pond̾e̾ fecisti. senariꝰ ntmq qͥ partib fuis
ꝑ fectris ÷. ꝑ fectionẽ mundi quadam num̾i
dies. qͥb moyses ⁊ helias.⁊ ip̃e dñs ienmauer̾t.¬

Expanded text:
herpillo herba serpillum. Octo vero per translationem, sicut illi et nos: ita illi ἐννέα, nos novem: illi δέκα, nos decem. Dicti autem decem a Graeca etymologia, eo quod ligent et coniungant infra iacentes numeros. Nam δεσμός coniungere vel ligare apud eos dicitur. Porro viginti dicti quod sint decem bis geniti, U pro B littera posita. Triginta, quod a ternario denario gignantur: sic usque ad nonaginta. Centum vero vocati a cantho, quod est circulum; ducenti a duo centum. Sic et reliqui usque ad mille. Mille autem a multitudine, unde et militia, quasi multitia: inde et milia, quae Graeci mutata littera myriada vocant. atio numerorum contemnenda non est. In multis enim sanctarum scripturarum locis, quin laudibus dei dictum est: omnia in mensura, et numero, et pondere fecisti. Senarius nanque qui partibus suis perfectus est, perfectionem mundi, quadam numeri dies quibus Moyses Elias et ipse dominus ieiunaver
Abbreviated transcription (Latin):
dicti qd̾ gemini ĩ. ꝯstant ex iamb s spondeis. ł
trocheis. Ancipastꝰ qd̾ fit ex ꝯtrariis sillabis. ex
breui ⁊ longa. ⁊ longa ⁊ breui. Coruamb uͦ qd
ex hoc pede ꝯpositum carm̃choris aptissimũ
sit. Ionici sane p̃p nuimoꝵ in equalem somĩ
dicti. hñt enĩ binas siłłas. binasq binasq eor¬
ex una longa ⁊ łͥb breuib que longa uxta
noĩa eoꝵ uariatim ÷ statuta. Eputriti uoca¬
ti qd̾ semꝑ tres longas hañt silłas ⁊ unam bre.

Expanded text:
dicti quod geminis constant iambis, spondeis vel trochaeis. Antispastus, quod sit ex contrariis syllabis, ex brevi et longa, ex longa et brevi. Choriambus vero, quia ex hoc pede conpositum carmen choris aptissimum sit. Ionici sane propter numerorum inaequalem sonum dicti. Habent enim binas longas syllabas binasque corex una longa et tribus brevibus, quae longa iuxta nomina eorum variatim est constituta. Epitriti vocati quod semper tres longas
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ b̾uis dr̃ .s. Iosi aut̃ pedes hñt sp̃ales causaᷤ.¬
freq̃ntabatur. Spondeꝰ d̾r. ꝗ tractim sonat.
in metris. Trochos enĩgrece rotadr̃. Iambꝰ
soliti. Dictũ aut̃ nom̃ ab eo qd ueluti uienentum
qp̃dam mͦ maledicti. aut liuoris infiundat. T̃ri¬
brachꝰ qui ⁊ eoruis appellat᷑ dictus tͥbrachꝰ. qd̵
fit ex tͥb breuib. Molosus dictus a saltatione
molosoꝵ quã ex̾cuert̃ armati. anapestꝰ appellatꝰ
qr remissionib ⁊ ludis hic pes mag̃ dicatus:.
dactilus adigito dictꝰ. qd̾ aut longiom nodo in¬
choans in duos desunt breues. sic ⁊ iste pes
m̃suram uinã hãt longam. ⁊ diras breues. ũn
⁊ manꝰ obpansa paclina d̾r̃. ⁊ pendentes digiti

Expanded text:
antur. Ipsi autem pedes habent speciales causafrequentabatur. Spondeus dicitur quia tractim sonat. in metris. Τροχός enim Graece rota dicitur. Iambus soliti. Dictum autem nomen ab eo, quod veluti venenum quodammodo maledicti aut livoris infundat. Tribrachys qui et chorius appellatur, dictus tribrachys, quia sit ex tribus brevibus. Molossus dictus a saltatione Molossorum, quam exercuerunt armati. Anapaestus. Appellatur quia remissionibus et ludis hic pes magis dicatus dactylus a digito dictus quod a longiori nodo inchoans in duas desinit breues; sic et ipse pes iuncturam unam habet longam et duas breues, unde et manus oppansa palma dicitur, et pendentes digiti
Abbreviated transcription (Latin):
onge que semꝑ ꝓducunt᷑. C ommunesaut ⁊ pro
serbentis arbito cum necitas cogit. ⁊ ꝓducuntur
⁊ ceemipiẽntur. L ege donatum. io aut̃ file longe
brtuesq dicuntur qd̵ ꝑuarias uocũ moras. auit
dupla aut simpla spatia tpr̾is hr̃e uidentur dip¬
ei. uo: apd maior es celebrata fuit. Silła aut̃ apd
meteos. iõ semipes noĩatur. qd̾ sit dimidiꝰ p̃es.
nam spes duab ostat siłłis. cumgͦ silła una÷ qi¬
formas altissimas fecit. ⁊ ob id sta ua honoratꝰ ẽ.
timo fpatio nunꝗͣ irecedunt. Pedes dicti eo qd ꝑ
rpses met᷑ ambulant. ⁊ Iam sic̃ nos pedib incedi¬
mu̾s. itamet᷑ qi pedib gͦdiuntur. fedes aut̃ õs¬

Expanded text:
Longae, quia semper producuntur. Communes autem, quia pro scribentis arbitrio cum necessitas cogit et producuntur et corripiuntur. Lege Donatum. Ideo autem syllabae longae brevesque dicuntur, quia per varias vocum moras aut dupla aut simpla spatia temporis habere videntur. DipEi vero apud majores tantum celebrata fuit. Syllaba autem apud metricos ideo semipes nominatur, quod sit dimidius pes. Nam pes 24 duabus constat syllabis. Cum ergo syllaba una formas aptissimas fecit, et ob id statua honoratus esttimo spatio umquam recedunt. Pedes dicti eo, quod per ipsos metra ambulent. Nam sicut nos pedibus incedimus, ita metra quasi pedibus gradiuntur. Pedes autem o
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ u̾bo nascitur ut lego legens. Coniunctio
u̾o ⁊ p̃positio. utł int̾rectio. in ꝯplexũ istaꝵ
Nisi em̃ nom̃ scieris. ꝯgnitio eaꝵ rerum ꝑit. Epͥa
est qd̾ notat genus ut corneliꝰ. Cornelii enum
metellus ereticꝰ qͥ eretam subegit. Ex tͥnsecꝰ
enum uenit agnom̃. ab aliqua rone. Cognom̃
aut uiulgo dictum t. eo qd̾ nõi ꝯgnationis cã

Expanded text:
 et verbo, ut 'lego, legens'. Coniunctio  et verbo, ut 'lego, legens'. Coniunctio vero et praepositio vel interiectio in conplexu istarum Nisi enim nomen scieris, cognitio rerum perit. Propria m, quia notat genus, ut Cornelius; Cornelii enim Metellus Creticus, quia Cretam subegit. Extrinsecus enim venit agnomen ab aliqua ratione. Cognomentum autem vulgo dictum, eo quod nomini cognitionis causa
Abbreviated transcription (Latin):
Oratio dicta÷ qĩ oris ratio. Nam orare÷ loqͥ ⁊ di¬
cere. Est aut̃ or̃o ꝯtextꝰ ũborum cũsensui. Con¬
textus aut̃ sũ sensi ñ ÷ oratio: qr ñ÷ oris ratio.
O ratio aut̃ plena ÷ sensu. ⁊ uoce. ⁊ littera. Diusi¬
ones aut̃ gͣmatice artis aqͥb dam. xxx. dinu¬
m̃antur. Id ÷ partes or̃onis. Uiii. uox articu¬
lata. lutera. siłła. pedes. accentis. positure.
note. ortogͣphia. analogia. e thimologia. glo¬
se. diffentie. barbarismi. soloecismi. meta.¬
meta. methaplasma. scemata. tͦpi. ꝓsai metia.
artes oronis pͥmas aristotiles duas tra¬
didit. Nom̃ ⁊ uerbum. Dem̃ donatꝰ.
Uni. definuit. s om̃s ad illa duo pͥncipalia re¬
uertunt᷑. id ad nom̃ ⁊ u̾bum. que sigc̾ant ꝑsonã
⁊ actum. Reliq apendices sunt. ⁊ ex his origi¬
nem tͣhunt. Nam ꝓnom̃ ex noĩe nascit᷑. cuiꝰ of¬
fi̾cio fungitur ut orator ille. adu̾bium denoĩe
nascit᷑. ut doctus docte. Participium denoĩe¬

Expanded text:
Oratio dicta quasi oris ratio; nam orare est loqui, et dicere. Est autem oratio contextus verborum cum sensu. Contextus autem sine sensu non est oratio, quia non est oris ratio. Oratio autem plena est, sensu, voce et littera. 4. Divisiones autem Grammaticae artis a quibusdam triginta dinumerantur, id est: partes orationis octo, vox articulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia, metaplasmi, schemata, tropi, prosae, metra, Partes orationis primus Aristoteles duas tradidit, nomen et verbum. Deinde Donatus octo diffinivit, sed omnes ad illa duo principalia revertuntur, id est ad nomen et verbum que significant personam et actum: relique appendices sunt, et ex his originem trahunt. Nam pro nomen ex nomine nascitur, cuius officinascitur, ut 'doctus, docte'. Participium de nomine
Abbreviated transcription (Latin):
uocales digamon appellarigͣmatici uoli¬
erunt. ut uotũ uirgo. Int̾ sennuocale sau
laba post posite. aliis ꝯsonantib defittunt.
et a meno exductunt᷑. Exqͥd due aps latinos
liqscunt .b. ⁊ .s. ut fragor flatus. reliquo
.in.⁊ .u. apd̾ grecos liq̃scunt.U.m.nesttu

Expanded text:
njunctas vocales digamma appellari grammatici voluerunt ut votum, virgo. Inter semivocales autem laba, postposite aliis consonantibus, deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus due, apud Latinos liquescunt l et r ut flatus, fragor. Relique m et n apud Grecos liquescunt, ut Mnesteu
Abbreviated transcription (Latin):
naea. ꝯsolans faccas aꝑiens. Nabucodonosor.
ꝓphetia laguncule anguste. siue ꝓpħans. istimi
signum ꝓsonnio scilicet futuroꝵ qd̃ uidisse nar¬
ratur. ⁊ daniel int̾pretatꝰ : siue sessio in agni¬
tione angustie ꝓhis qui incaptiuitatem ab
iste. ro. magister babel. ꝓͥe babilonium so¬
nat. ⁊ efficitur nom̃ ⁊ oro babel. istr magister
debabilone. in babilone enim ortus:. ubi
⁊ ꝓͥnceps iudee gentis.

Expanded text:
NAHEM, consolans. PHACEAS, aperiens. 80. NABUCHODONOSOR, NAHEM, consolans. PHACEAS, aperiens. 80. NABUCHODONOSOR, prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istiusmodi signum, per somnium scilicet futurorum, quod vidisse narratur, et Daniel interpretatus est; sive, sessio in agnitione angustiae pro iis qui in captivitatem ab iste; RO, magister; BABEL proprie Babylonium sonat; et efficitur nomen ZOROBABEL, iste made Babilone, in Babilone enim ortus est ubi et princeps iudee gentis
Abbreviated transcription (Latin):
et portam templi edificauit excelsam. Achit¬
⁊ ias app̃hendens. Ezechias fortis dñi. Manas¬
ses obliiuosus. ꝑmulta enim scelera et sacͥle¬
gia reliquerat.⁊ oblitus fuerat deum. Am
dñĩ. ꝓpͥa ethimologia nominis. Iste÷ enim
qͥ simulacra ꝯbussit. Ioachar robustus. Ioa¬
chin. ubi ẽ p̃paratio. Elyachin: di resuno.
Ieconia: p̃ꝑatio dnĩ. Sedechias iustꝰ dñ. Ie¬
roboan iudicatio. siue causa ppłi. uel ut qͥ¬
stẏrpis daiud. Diuisionis enĩ ppłi causa
extitit. ⁊amri. psalmꝰ uł canticum meũ.
Omri crispans meus. Achab fr̃ patris. Ietabel.
fluxus sanguinis. ł fluens sanguinẽ. s meliꝰ
uͥ÷ sterqͥlinium. p̃cipitata enĩ deorsum. comȩ¬
derum carnes eiꝰ canes. sic̃ p̃dix̾at helias. ⁊ ert̾¬
inqͥt carnes ierabel sic̃ st̾cus suꝑ faciem t̾re.
Ochorias: app̃hendens deum. Ieu ipse. ł est.
Ioata robustus. Sella umbra eiꝰ. uł peticio. ma¬

Expanded text:
et portam templi aedificavit excelsam. Achaet portam templi aedificavit excelsam. Achaz adprehendens. Ezechias fortis Dominus. Manasse obliviosus. Per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et oblitus fuerat Deum. sivDomini, propria etymologia nominis. Iste est enim qui simulacra conbussit. Ioachaz robustus. Ioachim, ubi est praeparatio. Eliachim Dei resurrectio. Ieconias praeparatio Domini. Sedechias iustus Domini. Ieroboam iudicatio sive causa populi, vel, ut quistirpis David. Divisionis enim populi causa iste extitit. Zambri psalmus vel canticum meum. Omri crispans meus. Achab frater patris. Iezabel fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem: sed melius, ubi est sterquilinium. Praecipitata enim deorsum comederunt carnes eius canes, sicut praedixerat Helias 4 Rinquit, carnes Jezabel sicut stercus super faciem terrae. 79. OCHOZIAS, apprehendens Deum. JEHU, ipse, vel est. JOATHA, rebustus. SELLA, umbra ejus, vel petitio MA
Abbreviated transcription (Latin):
mino. ẽ ercium uocabulum eiꝰ coeleth. qd̃
gͥce appellatur eccłiastem. latine ꝯcionator.
qd̃ ad ppłm loqueretur. Ionatan. columbe
domim. absalon patͥs pax ꝑantifrasin eo qd
bellum aduersus patrem gessisset siue qd̃ in
ipso bello dauid pacatum fuisse legitur. fi¬
lio ad eo ut etiam magno cũ dolore extinctũ
plangeret. Roboam latitudo ppłi. ⁊ ip̃m ꝑ
antifrasin. qd̾ decem tͥbrib ab eo seꝑatis. due
tantum ei relicte sunt. Abya. pat̾ qd̃ pat̾ uł
dominꝰ fuit. Asadolens. sue sustollens. Iosaphat
domini iudicium. Ioram qͥ ẽ excelsus. Acari¬
as: app̃hendens dñm. attalia tempꝰ dnĩ. Io¬
as spirans uł dni robur. amasias. popłm
tollens. Orias: forticudo dnĩ. ararias. auxi¬
lrum dñi. Or ias aut̃ ipse ÷ quiatarias dupli¬
ci nomine. iste : qui illicitum sibi sac̾dotiũ
uendicare conatus. lepra infronte ꝑcussus
est. Ioacham÷ ꝑfectus. pulcra ethimologia
nominis. fecit enĩ rectum in conspectudnĩ.

Expanded text:
o. Tertium vocabulum eius Coheleth, quod Graece appellatur Ecclesiastes, Latine Contionator, quod ad populum loqueretur. Ionathan columbae donum. Absalon patris pax per antiphrasin, eo quod bellum adversus patrem gessisset, sive quod in ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore extinctum plangeret. Roboam latitudo populi, et ipsud per antiphrasin, quod decem tribubus ab eo separatis, duae tantum ei relictae sint. Abia pater Dominus, vel pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini iudicium. Ioram, qui est excelsus. Achazias adprehendens Dominum. Athalia tempus Domini. Ioas spirans, vel Domini robur. Amasias populum tollens. Ozias fortitudo Domini. Azarias auxilium Domini. Ozias autem ipse est qui Azarias duplici nomine. Iste est qui, inlicitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra in fronte percussus est. Ioatham est perfectus. Pulchram etymologiam nominis. Fecit enim rectum in conspectu Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
rum ꝑitus. hebreorum nom̃i¬
num it̃pretationem pͥmus mli
tinam linguam ꝯuertit. exqͥt
pro breuitate p̃ter missis multis. quedam
huic operi adiectis it̃pretationib int̃ponii¬
da studui. Uocabuloꝵ enim exposicio satis
indicat: qͥd uelint intelligi. habent enimq̃¬
dam expropriis causis nominũ rõnem. In pͥ¬
cipio aut̃ decem nomina ponimꝰ. quib apł
hebreos deus uocatur. Primum apud hebit¬
os dei nom̃. el. d̾r. qd̾ alii dm̃. alii ethimolo¬
tati sunt. iõ qd̾ nulla infirmate oppͥmunt᷑.
s fortis ẽ ⁊ sufficiens ad omĩa ꝑpetranda.
Sed̾m nom̃. eloy t̃cium. eloe. qd̾ utrumq
inlatinum d̃s dicitur. Est aut̃ nom̃ inlati¬
num exgreca appellatione translatum.
tͥnitatem etiam reliqua que ideo infra sunt
posita uocabula referuntur. Quartum no
exercitum siue uirtutum. de qͦ in psalmo
Sunt eñĩ in huiꝰmi ordinatione uͥtrites mł¬
te. ut angeli archangeli. pͥncipatus. et
potestateiᷤ. cunctiq celestis militie ordineꝰ.

Expanded text:
itus, Hebraeorum nominum interpretationem primus in 294 Latinam linguam convertit. Ex quibus, pro brevitate, praetermissis multis, quaedam huic operi, adjectis interpretationibus, interponenda studui. 2. Vocabulorum enim expositio satis indicat quid velint intelligi. Habent enim quaedam ex propriis causis nominum rationem. In principio autem decem nomina ponimus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Primum apud Hebraeos Dei nomen EL, dicitur, quod alii Deum, alii etymolotati sunt, ideo quod nulla infirmitate opprimitur, sed fortis est et sufficiens ad omnia perpetranda. Secundum nomen Eloi. Tertium Eloe, quod utrumque in Latino Deus dicitur. Est autem nomen in Latinum ex Graeca appellatione translatum. . Ad quam Trinitatem etiam reliqua quae in Deo infra sunt posita vocabula referuntur. Quartum nomexercituum sive virtutum, de quo in Psalmo Sunt enim in huius mundi ordinatione virtutes multae, ut angeli, archangeli, principatus et potestates, cunctique caclestis militiae ordines,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qñ ꝑ linguas traduusa÷. Thara explora¬
tio ascensionis. Melchi seclech rex iustus. rex
qi ipse postea imꝑauit salem. iustus ꝓeo
qd̃ discernens sacram̃ta legis ⁊ euangelii ñ
peccatoꝵ uictimas. s oblationem panis ⁊ ca¬
licis in sacͥficium obtulit. Loth: declinans.
factis enĩ sodomorum ñ ꝯsensit. s eorum il¬
licita carnis desiłia declinauit. Moab ex
patre ⁊ totum uom̃ ethimologiam ht̃ conce¬
pit enim eum pͥmogenita filia depatre. A
mei sic diriuatur. ut exparte sensus noĩs.
exparte ipse sit sermo: Ammon enĩ aquodic¬
tisunt ammanite uocatur popłs m̃s. Sa
ray int̃pretatur pͥnceps mea eo qd̾ eẽt uniꝰ
tantũmꝰ domꝰ pͣat᷑ familias. post ea causa
nominis ĩmutata ablata define.y. lutera

Expanded text:
est, quando per linguas terra divisa est. THARA Exploraest, quando per linguas terra divisa est. THARA Exploratio ascensionis. 25. MELCHISEDECH rex justus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem; justus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificium obtulit. 320 26. LOTH declinans. Factis enim Sodomorum non consensit, sed eorum illicita carnis incendia declinavit. 27. MOAB ex patre, et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. 28. mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. 29. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis immutata, ablata de fine i littera
Abbreviated transcription (Latin):
Noe retͥ es int̾pretatur. ꝓ eo quod sub illo omĩa retͦ
opera qͥeuerunt ꝑdiluuium. uñ ⁊ pat̾ eius
uocans nom̃ eiꝰ noe. dixit. iste reqͥescere nos fa
ipse exp̃sagio futuri cognominatiis. post̾itas
enim eius eam t̾re possedit que uicino sole partẽ
popłs gentium nascitur. ⁊ quia lata: exgen¬
tib multitudo c̃dentium. ab ead̾ lacitudi
motus eorum. qd̾ qͥd̾ aliud nisi motus eoꝵ ꝓ
braice ethiops int̾pretatur aposteritate
sui generis nom̃ sortitus. abipso enim st̃
ꝓgeniti ethiopes. ⁊ embroth int̾pr᷑ tyrannꝰ.
iste enim enĩpor arripuit insuetam inpopłos
tyrannidem. ⁊ ip̃e aggressus : ad uersus
dm impietatis edificare curem. heber
transitus. ethimologia eius mystica÷ qd̃ ab
eius stẏrpe transiret ds̃. nec ꝑseueraret in
eis translata agentib gra. ab ipso enim sunt
exorti hebrei. falech int̾pretatur diuisio. cui
pat᷑ ꝓpt̾ ea tale nom̃ imposuit. quia tẽ natus

Expanded text:
Noe requies interpretaturNoe requies interpretaturopera quieverunt per diluvium. Unde et pater ejus vocans nomen ejus 319 Noe, dixit: Iste requiescere nos facipse ex praesagio futuri cognominatus est. Posteritas enim ejus eam terrae partem possedit, quae vicino sole cpopulus gentium nascitur, et quia lata est ex gentibus multitudo credentium ab eadem latitudinmotus eorum. Quod quid est aliud, nisi opus eorum? Pro braice Aethiops interpretatur, a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. 22. Nembrod interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populos tyrannidem, et ipse aggressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. 23. HEBER transitus. Etymologia ejus mystica est, quod ab ejus stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis translata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. 24. PHALEG divisio, cui pater propterea tale nomen imposuit, quia tunc natus
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur resurro. eo qd̾ post fr̾is int̾fectio¬
nem natus ÷ quasi resurronem fr̾is ex mor¬
tuis suscitaret. idem ⁊ positio. qr posuit eũ
ds̃ prohabel. E noch iuxta ꝓp̾e lingue uan¬
etatem homo uel uirdicitur: et congrue
hoc uocabulum habuir. de eo enim scͥptũ
est. tunc intium fuit inuocandi nomendei.
Licet pleriq hebreorum arbitrentur. qd tune pͥmũ
in nomine dni. ⁊ in similitutline eius fabriea¬
ta sint ydola. E noc delicatio. in ipsiꝰ enim noie
ciuitatẽ postea edificauit cait. Caynam lam̃¬
logia nominis. Quidam enĩ eum pͥatre cim¬
tr᷑anslatum fuisse. ⁊ diluuium p̃terisse pu¬
tauerunt. ob hoc signant̃ tranffertur mortuꝰ:
ut ostend̾etur ñ uixisse eum pꝰ diluuium. s
in eod̾ catac̾smo fuisse defunctum. soli em̃.uiii.
homines in archa diluuiũ euaserunt. la¬
mech ꝑentiens. iste enĩ ꝑcussit. ⁊ int̾fecit
cayn. qd ipse ⁊ post ea ꝑpetͣsse uxorib ꝯfitent.

Expanded text:
rpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectiorpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem, et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. 10. Enos juxta propriae linguae varietatem, homo, vel vir dicitur. Et congrue hoc vocabulum habuit. De eo enim scriptum est: Tunc initium fuit invocandi nomen Domini. Licet plerique Hebraeorum arbitrentur quod tunc primum in nomine Domini et similitudine ejus fabricata sunt idola. 11. ENOCH dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea aedificavit Cain. 12. CAINAM lameetymologia nominis. Quidam enim eum cum patre translatum fuisse, et diluvium praeterisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur: mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enim octo homines in arca diluvium evaserunt. Lamech percutiens. Iste enim percussit et interfecit Cain: quod etiam ipse postea perpetrasse uxoribus confitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
hystorie ꝑsequemur. ubi aut̃ ethimologie ĩ¬
terp̃tationem ñ actingimus solam ip̃am in
latinum ethimologiam posuimꝰ. qd̃ unum
tentur. Adam sicut beatus ieronimꝰ traclit:
homo siue tremis. siue fra rubra int̾pretat᷑.
ext̾ra enim facta ÷ caro. ⁊ humꝰ hominis faci¬
endi mat̾ies fuit. Eua: int̾pr̃ iuta. siue cala¬
mitas. siue uae: uita. q origo fuit nascẽ¬
di. calamitas ⁊ ue. qi ꝑ p̃uancationem cau¬
sa extitit moriendi. Acadendo enĩ nom̃ sũp¬
sit calamitas. Alii aut̃ dñt obhoc eua ÷ ui¬
ẽ eua. Cayn possessio int̾pr̃. uñ ethimologiã
ipsius exprimens. ꝓat̃ euis ait. chariet .i. pos¬
sedi hominem ꝑ m̃. Idem ⁊ lam̃tatio. eo quod
int̾fecto abel. int̃fectus sit. ⁊ penam sui sce¬
leris decderit. Abel luctus int̃pr̃. quo noĩe
p̃figurabatur occidendꝰ. itlem ⁊ natiuitas.
quia cito solutꝰ ẽ atq subtractus. Seth int̾¬

Expanded text:
historiae persequimur. Ubi autem etymologiae inhistoriae persequimur. Ubi autem etymologiae interpretationem non attigimus, solam ipsam in Latino etymologiam posuimus. Quod autem unum tentur. Adam, sicut beatus Hieronymus tradit, homo sive terrenus sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. Eva interpretatur vita sive calamitas sive vae. Vita, quia origo fuit nascendi: calamitas et vae, quia praevaricatione causa extitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. Alii autem dicunt: ob hoc Eva est vae. 7. CAIN possessio interpretatur; unde etymologiam ipsius exprimens pater ejus ait: Cain, id est, possedi hominem per Deum. Idem et lamentatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. 318 8. ABEL luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia cito solutus est, atque subtractus. 9. Seth inte
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatem et̾neꝑseuerantie ꝯfccuti sunt mil¬
lo iam lapsu auersi. nulla suꝑbia cadentes.
s si firmit᷑ incli amore ⁊ contemplacione ma¬
nentes. nil aliud dulce hñt. nͥ eum a quocrr¬
ati sunt. Quod ant̃ duo seraphin in ysaia le¬
guntur figaliter ueteris ⁊ nomi testam̃ti sig¬
nificationem ostendãnt. Quod uͦ facrunt. faci¬
em ⁊ pedes dĩ oꝑiunt. qr p̃terita ante mundꝰ.
⁊ futura pꝰmundum scire ñ possumꝰ. s media
tantum eorum testimonio contemplancur.
singuli senas alas hñt. qui defabrica tm
mundi. que in sexdieb facta sunt inp̃senti
scło nouimꝰ. Quod clamant ter sc̃s. alter ad al¬
terum tͥnitatis in una diuinitate demonstrãt.
LERIQ pͥorum hominũ¬
nomina ex ꝓpͥiis causis originem nomi¬
num habent. quib itaꝓphetice indita s̃ uo¬
cabula. ut aut fucuris aut p̃cedentib eoꝵ
causis ꝯueniant. inqͥbdam tñ manente spi¬
tali sac̾m̃to. nẽ tam̃ ad litteram intellectum

Expanded text:
firmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo iam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes, nihil aliud dulce habent nisi eum a quo creati sunt. Quod autem duo Seraphim in Esaia 6, 2 leguntur, figuraliter Veteris et Novi Testamenti significationem ostendunt. Quod vero faciem et pedes Dei et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum, eorum testimonio contemplamur. 33. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamant ter Sanctus alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate demonstrant lerique primorum hominum ex propriis causis originem nominum habent. Quibus ita prophetice indita sunt vocabula, ut aut futuris aut praecedentibus eorum causis conveniant. In quibus tamen manente spiritali sacramento, nunc tantum ad litteram intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo. apłe enĩ ait. calciati pedes inpreꝑa
pedes qͥ annuntianit pacem. iste discaltiatꝰ in¬
t̃pr. Ut eius noĩe uet̾is sacram̃ti sac̾dotiumã
ueteri popło significaretur ablatum. fine¬
nom̃ eius d̃s. Gessay in sole sacͥficium. uł in¬
Dauid fortis manu. utiq qr fortissimꝰ inp̃liis
fuit. ipse ⁊ desid̾abilis instyrpe. scł sua.
de qua p̃dix̾at ꝓpheta. ueniet desid̾atus eunc¬

Expanded text:
vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praepvocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praeppedes qui annuntiant pacem. Iste ergo discalciatus intur, ut eius nomine Veteris Testamenti sacerdotium a veteri populo significaretur ablatum. Phinenomen eius Deus. Iessai insulae sacrificium, vel intatem. David fortis manu, utique quia fortissimus in proeliis fuit. Ipse et desiderabilis, in stirpe scilicet sua, de qua praedixerat Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
loquax. Ia el ascensio. Gedeon exꝑim̃tum iniqͥ¬
tatis eorum. freq̃ntib enĩ docum̃tis informa¬
tus ÷. quali psagio ꝯtra hostes futuram uicto¬
riam expediret᷑. ex quo futo exꝑim̃to: ethimo¬
logiam nõis sũpsit. Ab imalech. pat̃ m̃srex.
Tola. uermicłin uł coctinum. Iair illuminãs.
Gepte aꝑiers. uł aꝑtus. E sebon. cogitatio siue
uincłm meroris. Abdo. seruus eiꝰ. Sanson.
soleoꝵ. uł solis fortitudo. fuit enĩ uͥtute clarꝰ.
et liberauit isrł de hostib. Dalila. pauꝑcula.
uel sicula. Boor in fortitudine siue robur. inqͦ.
Noemi quã int̃pretari possumꝰ ꝯsolatum. eo qd̵
marito ⁊ libis ꝑegre mortuis. nurum moabi¬
tidem in ꝯsolatione sua tenuit. Ruth int̾p̃tat᷑
festinans. Alienigena erat expopło gentili. q̃
relicta patͥa festinauit tͣnsire int̾ram isrł di¬
calciatus. filiꝰ enim fuit rely. electus inminis¬
terium sac̃docii. cuiꝰ amissionẽ suo exp̃ssit

Expanded text:
loquax. Iahel ascensio. Gedeon experimentum iniquloquax. Iahel ascensio. Gedeon experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est quali praesagio contra hostes futuram victoriam expediret, ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit. Abimelech pater meus rex. Tola vermiculum, vel coccinum. JEPHTE, aperiens, vel apertus. HESEBON, cogitatio, sive vinculum moeroris. ABDO, servus ejus. 56. SAMSON sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus. DALILA, paupercula, vel situla. BOOZ, in fortitudine, sNoemi, quam interpretare possumus consolatam, eo quod marito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolatione sua tenuit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex populo gentili, quae relicta patria festinavit transire in terram Israel, dicalciatus. Filius enim fuit Heli electus in ministerium sacerdotii, cujus amissionem suo expressit
Abbreviated transcription (Latin):
tor eiꝰ ppłi enudĩ fuit afflictor. Iamnes
marinus. siue uͥ÷ signũ. cessit enum ⁊ de¬
ripam fluminis expositum filia pharaomꝰ.
quẽ colligens ad optauit s. uocauitq nomen
cipiens in medio suꝑstitum ⁊ int̾emptoꝵ ob¬
uiam stetit. ⁊ ruinam mortis qĩ qͥdam mons
fortis exelusit. Elearar diaduitorium. Balax.
p̃cipitans siue deuorans. Balaam uanꝰ popłs.
Finees ori parcens. tͣnsfixit enim pugione ⁊am¬
bri. cũ scorto madianitide. ⁊ dnĩ furorem
placauit ut parceret. ⁊ambri. iste lacer̃¬
ens uel amaricans. propͥe enĩ nom̃ aman¬
tudine p̃figuratum. qd̾ peccando amanca¬
uerit popłm. Raabi latitudo ł famis siue ĩ¬
petas. Iosue int̾pretatur saluator ipse enim
infiguram xp̃i ppłm adeserto saluauit. ⁊ in
tram reymissionis indixit. Caleph qĩ eor aut
apex: qr fuit ad bellum ꝓmptissima. dimicats
adu̾sus fisaram. quo tp̃r cecunt canticãm. iñ

Expanded text:
tor eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Iannes tor eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Iannes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et deripam fluminis expositum filia Pharaonis, quem colligens adoptavit sibi; vocavitque nomen cipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. Eleazar Dei adiutorium. Balac praecipitans, sive devorans. Balaam vanus populus. Phinees ori parcens. Transfixit enim pugione Zambri cum scorto Madianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. Zambri iste lacessiens vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine figuratum, quod peccando amaricaverit populum. Raab latitudo, vel fames, sive impetus. Iosue interpretatur salvator. Ipse enim in figura Christi populum a deserto salvavit, et in terram repromissionis induxit. Caleph quasi cor, aut Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum; inde
Abbreviated transcription (Latin):
ma Ismohel int̾ytatur auditio dei. sic enĩ
ꝓpnis causis uarie nucupatus. dicitur
enim esau.i. rufus ob coctione scił rufe
natus : totus ficuit pellis pillosus fuit. at¬
q idem tͥb nominib appellatur. esaua.
losus. qꝑ non habuit lenitatem. Rebrca.
pacientia. suie que młtum acceꝑae. Lẏa lab¬
riosa utiq gteuerando. plunnios enim tolore
quamnrachel fecunditate pariendi exꝑta:. R¬
chiel inc̃pretatur ouis ꝓ ea enim iacob pauit
oues labam. ⁊el fa os hians. Bala inueterata
ꝯmutans. mutauit enĩ se in habitum mert¬
tͥcis. qͣndo cum socero suo ꝯcubuit. faresdi¬
incuiꝰ manuerat coctinum. int̃pretatur &ri¬
ens. siue qi pͥmiis apparuit: siue qd̾ iudei pli¬
rimi exeo iustinati st̃. ut in libro paralipo¬
menon ꝯtinetur.⁊ara .i. oriens appellatꝰ:
nos augusti appellantur reges cum ꝓpris no¬
minib censeantur. Expͥmit᷑ aut̃ inlatinũ
pharao denegans. eũ utiq dm̃ siue dispensa¬

Expanded text:
ma. Ismahel interpretatur auditio Dei; sic enim propriis causis varie nuncupatur. Dicitur enim Esau, id est rufus, ob coctionem scilicet rufae natus est, totus sicut pellis pilosus erat. Atque idem tribus nominibus appellatur: Esau, id pilosus, quia non habuit lenitatem. Rebecca patientia, sive quae multum acceperit. Lia laboriosa, utique generando. Plurimos enim dolores quam Rachel fecunditate pariendi experta est. Rachel interpretatur ovis. Pro ea enim Iacob pavit oves Laban. Zelpha os hians. Bala inveterata.commutans. Mutavit enim se in habitu meretricis, quando cum socero suo concubuit. Phares diin cuius manu erat coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, Zara, id est oriens, appellatus ris, sicut et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipa
Abbreviated transcription (Latin):
minib dñantur dñationes uocantur. ẽ ho¬
ni sunt agmina ãgłoꝵ quilatino eloquio se¬
des dicuntur. et uocati throm q illis condie¬
tor p̾sidet. ⁊ ꝑeos uiditia suadisponit. Cheni¬
bin aut ⁊ ip̃i sublimes celoꝵ potesates. ⁊ ange¬
liea ministia ꝑhibentur qui exebres in sin¬
guam nr̃am int̾pretantur scĩe multitubo.
sunt enĩ sublimiora agmina angłoꝵ. qui
plius pleni s̃. sherubin .i. plenitudo serẽ ap¬
pellatur. Ip̃a sunt illa duo animalia. siꝑꝓ
piciatorium arte facta ex metallo ꝓpt̃ sign¬
ficandam angłoꝵ p̃sentiam inquoꝵ mecdio
ostenditur õ. Seraphinꝙͦ similit̾ młtitudo.
angeloꝵ. qui ex hebreo in latinum ardentes.
siue incendentes intretant᷑: qui iõco ardẽ¬
tes uocantur.q int̃ eos ⁊ dm̃ nulli medis alis¬

Expanded text:
minibus dominantur, Dominationes vocantur. Throminibus dominantur, Dominationes vocantur. Throni sunt agmina angelorum, qui Latino eloquio sedes dicuntur; et vocati Throni quia illis conditor praesidet, et per eos iudicia sua disponit. Cherubin autem et ipsi sublimes caelorum potestates et angelica ministeria perhibentur; qui ex Hebraeo in linguam nostram interpretantur scientiae multitudo. Sunt enim sublimiora agmina angelorum, qplius pleni sunt, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arcae ficta ex metallo, propter significandam angelorum praesentiam, in quorum medio ostenditur Deus. Seraphin quoque similiter multitudo est angelorum, qui ex Hebraeo in Latinum ardentes vel incendentes interpretantur. Qui idcirco ardentes vocantur, quia inter eos et Deum nulli a
Abbreviated transcription (Latin):
legimus ignem apparuisse in rubro. Legimꝰ
enĩ ignem missum desuꝑ ⁊ implesse qd p̃cep¬
tum÷. Throni aut̃ ⁊ dñationes pͥncipatus et
potestates. ⁊ uͥtutes quib uniũsam celestem¬
societatem apłe conplectitur ordines angeloꝵ
et dignitates intelligunt᷑. ⁊ prohac ipsa dist̾bu¬
tione officioꝵ aliĩ throni. alii dñationes ali
alii
pͥncipatus ⁊ potestates dicuntur. ꝓcertis digni¬
tatib qͥb muicem distingunt᷑. Uirtutesan¬
glica quedam mist̾ra ꝑhibint ꝑquas signa¬
iecte sunt. ⁊ iñ potestatum nomine nuncupã¬
tur. q maligni spẽ eoꝵ potestate cohercentꝰ.
ne tantum noceant mundo quantum cupiũt.
P neipatus auit̃ sunt hi qui angeloꝵ agminib
ỹsunt.qͥ pro eo qd subditos angelos ad explendꝰ
minist̾ium diuinuim cdisponũt. pͥncipatis
uocabulum acceꝑunt. namalis sunt qͥad¬
bus p̃minent qui ꝓeo quod ⁊cetis angłoꝵ ag¬

Expanded text:
legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et inplesse quod praeceptum est. Throni autem et dominationes et principatus et potestates et virtutes, quibus unisocietatem Apostolus complectitur, ordines angelorum et dignitates intelliguntur, et pro hac ipsa distributione officiorum alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguuntur. 17. Virtutes angelica quaedam ministeria perhibentur, iectae sunt, et inde Potestatum nomine nuncupantur, quia maligni spiritus eorum potestate coercentur, ne tantum mundo noceant quantum cupiunt. Principatus sunt hi qui angelorum agminibus praesunt. Qui pro eo, quod subditos angelos ad explendum ministerium divinum disponunt, principatus vocabulum acceperunt. Nam alii sunt qui adbus praeeminent, qui pro eo, quod ceteris angelorum ag
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd̾ homini dic̃et angls ab angło cognouis¬
set. Quidam aut̃ archangeloꝵ pͥuatis nomi¬
nib appellabantrir. ut ꝑuocabula sua
ipsa inopere suo qͥd ualeant designetur.
Gabrel ehebraice in linguam nr̃am u̾titur
fortitudo di. uͥ enim fortitudo diuina uł po¬
tentia manifestatur. gabriel muticur. Uñ
et eo tempore quo erat dñs nasciturꝰ. ⁊ tͥum¬
phaturꝰ demundo gabriel uenit ad mariã
ut illum annuntiaret. qͥ ad depellendas
aerias potestates hrimit uenire dignatꝰ est.
gelus mittitur. ex ipso opere nom̃÷ eius. qi
nemo ualet facere. qd̃ facere potest ds̃. Ra¬
phael int̾pretatur curatio. uel mechicinadĩ.¬
Ubicumq enĩeurandi⁊ medenãi opus: neces¬
sarium. hic archangelus adeo mutitur. ⁊ id̾
medicina dei uocatur. Uñ ⁊ ad cobiam id̾
archxingelꝰ missus. oculis eiꝰ curationem exi¬
buit. et cecitate det̃sa: uisum resticuit. no¬
minis enim int̃pretatione ⁊ angeli officio
designatur. Uriel int̃pr᷑ ignis dei. sicut

Expanded text:
 ab angelo cognovisset. Quidam autem archangelorum privatis nominibus appellantur, ut per vocabula ipsa in opere quid valeant designetur. Gabriel Hebraice, in lingua nostra vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum annuntiaret, qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. gelus mittitur: et ex ipso opere nomen est ejus, quia nemo valet facere quod facere potest Deus. Raphael intubicunque enim curandi et medendi opus necessarium est, hic archangelus a Deo mittitur, et inde medicina Dei vocatur. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus oculis eius curationem adhibuit, et caecitate detersa visum ei restituit. Nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. Uriel interpretatur ignis Dei, sicut