comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficit. quȩ ꝑ uirus pestiferȩ radicis
amarescit. Hinc enĩ est quod ipsa etiã sa¬
Ego dñs diligens uidiciũ. & odio habens
rapinã in holocaustũ. hinc iterũ dicit.
Hostie impioꝵ abhominabiles. qͥa offerunt᷑
ex scelere. Quia sepe quoq & indigentibꝰ
subtraht̃. quȩ do largunt᷑. s qnͣta eos anĩ-¬
aduersione renuat ꝑ quendã sapientem
dnĩs demonstrat dicens. Qui offert sacͥficia
ex substancia pauꝑis. quasi qui uictimat
filiũ in conspectu patris sui. Qd namq
ẽẽ intolerabilius potest. qua mors filii an-¬
te oculos patris: Hoc itaq sacrificiũ qnͣta
ira aspiciat᷑ ostendit᷑. quod orbati patͥs
dolori comꝑat᷑. & tam̃ plerũq qͣnta tri¬
buunt pensant. qnͣta autẽ rapiunt: qnͣ¬
ta aute considerare dissimulant. Quasi
mercedẽ numerant. & ꝑpendere culpas
recusant. Audiant itaq qͦd scͥptũ est.
Qui mercedes congregauit. misit eas in

Expanded text:
proficit, quae per viros pestiferae radicis proficit, quae per viros pestiferae radicis amarescit. Hinc est enim, quod ipsa etiam sa odio habens rapinam in holocausto . Hinc iterum dixit: Hostiae impiorum abominabiles, quae 68 offeruntur ex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autem rapiunt, considerare dissimulant. Quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: Qui mercedes congregavit, misit eas in
Abbreviated transcription (Latin):
buentes. non ut supͣ iam diximꝰ. ad in¬
pacientię murmurationẽ ꝓruunt. s co¬
gente se inopia: usq ad auaritiã deuol-¬
uunt᷑. Qd uͦ eoꝵ mente infeliciꝰ. quibꝰ de
largitate auaricia nascit᷑. & peccatoꝵ seges
quasi ex uirtute seminatur. Prius itaq am¬
monendi st ut tenere sua rationabilit̾ sciant.
& tunc demũ ut aliena non ambiant. Si enĩ
radix culpe in ipsa effusione non exoritur.
nequaqm̃ ꝑ ramos exuberans: auariciȩ spina
siccat᷑. Occasio gͦ rapiendi subtrahit᷑. si be¬
ne pͥus uis possidendi disponat᷑. Tunc u am
moniti audiant quomͦ quȩ habent mise¬
ricordit̃ tribuant. qnͣdo nimirũ didicerĩt
ut bona miscdĩe ꝑ int̾iectam rapinȩ neqͥci¬
am ñ effundant. Uiolent̾ enim exquirt̃
quę misericordit̾ largiant᷑. S aliud ẽ ꝓ
peccatis miscdiam facere. aliud ꝓ miseri¬
cordia facienda pectare. Quȩ iã nec miscłia
ñcupari potest. qã ad dulce̾ fructũ non

Expanded text:
buentes, non solum ut supra jam diximus, ad imbuentes, non solum ut supra jam diximus, ad impatientiae murmurationem proruunt; sed cogente se inopia, usque ad avaritiam devolvuntur. Quid ergo eorum mente infelicius, quibus de largitate nascitur avaritia, et peccatorum seges quasi ex virtute seminatur? Prius itaque admonendi sunt ut tenere sua rationabiliter sciant, et tunc demum ut aliena non ambiant. Si enim radix culpae in ipsa effusione non exuritur, nunquam per ramos exuberans avaritiae spina siccatur. Occasio ergo rapiendi subtrahitur, si bene prius jus possidendi disponatur. Tunc vero admoniti audiant, quomodo quae habent misericorditer tribuant, quando nimirum didicerunt ut bona misericordiae per interjectam rapinae nequitiam non confundant. Violenter enim exquirunt quae misericorditer largiuntur. Sed aliud est pro peccatis misericordiam facere, aliud pro misericordia facinuncupari potest, quia ad dulcem fructum non
Abbreviated transcription (Latin):
gebat amare. Hinc etiã paulꝰ ait. Si fieri
potest qd ex uobis ẽ: cłi om̃ibꝰ hominibꝰ
pacẽ habentes. Hortaturꝰ enĩ discipulos
ut pacẽ cum om̃ibꝰ haberent. p̾misit di¬
cens. si fieri potest. atq subiungit qͦd ex
uobis ẽ. Difficile qͥppe erat. ut si male ac¬
ta corriꝑent: habere pace̾ cũ om̃ibꝰ posset᷑.
S cũ temporalis pax in prauoꝵ cordibꝰ
ex nr̃a increpatione confundit᷑. immo¬
lata necesse ẽ ut in nr̃o corde seruet᷑.
Recte itaq ait qͦd ex uobis ẽ. Ac si ni¬
mirũ dicat. Quia pax ex duarũ partiũ
consensu subsistit. si ab eis qui corripiun¬
tur. expellit̾. integra tamen in ur̃a qͥ
qui corripitis mente teneat᷑. Unde isdem
estimare illũ. s corripite ut frẽm. Ac si di-¬
ceret. Pacem cũ eo exteriorẽ soluite. s inte¬
riorem circa illũ medullitꝰ custodite. ut
peccantis mente̾ sic ur̃a discordia feriat. qͣ¬

Expanded text:
gebat amare. Hinc etiam Paulus ait: Si fieri gebat amare. Hinc etiam Paulus ait: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens: Si fieri potest, atque subjunxit: Quod ex vobis est. Difficile quippe erat ut si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possent. Sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est. Ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corripiuntur expellitur, integra tamen in vestra qui corripitis mente teneatur. Unde idem existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
lite arbitrari qͥa ueni pac̾e mittere in
terrã. Non ueni pacem mittere. s gladiũ.
Maloꝵ namq cũ incaute amicitus iun-¬
gimur. culpis ligam᷑. Unde iosaphat qui
tot de anteacta uita p̾coniis attollit᷑. de
achab regis amicitiis pene periturꝰ incre¬
bes auxiliũ. & his qui odert̃ dñm amici¬
tia uingeris. & id circo irã quidẽ dñi
merebaris. s bona oꝑa inuenta st̃ inte.
eo quod abstuleris lucos de terra uida.¬
Ab illo enĩ qui sũme rectꝰ est. eo ipso iaͬ
discrepat. quo ꝑuersoꝵ amicitiis uita
nr̃a concordat. Ammonendi st̃ pacati.
ne si ad correptionis uerba ꝓsiliant: tẽ¬
poralem pacẽ sibi ꝑturbare formident.
Rursũq ammonendi st̃. ut eandẽ pacẽ
dilectione integra intrinsecꝰ teneant. quã
ꝑ inuectionẽ uocis sibi extrinsecꝰ turbant.
Ecce & loquens inpugnabat᷑. & tamen in¬
pugnatꝰ erat pacificꝰ. quia nec insanientes
cessabat rep̾hendere. nec rep̾hensos negli¬

Expanded text:
lite arbitrari, quia venerim pacem mittere in lite arbitrari, quia venerim pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium . Malorum namque cum incaute amicitiis jungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis amicitiis pene periturus increbes auxilium et his qui oderunt Dominum amicitia jungeris, idcirco iram Domini mereberis; sed bona opera inventa sunt in te, eo quod abstuleris lucos de terra Juda qui summe rectus est, eo ipso jam discrepat, quo perversorum amicitiis vita nostra concordat. Admonendi sunt pacati, ne si ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi perturbare formident. Rursumque admonendi sunt, ut eamdem pacem dilectione integra intrinsecus teneant, quam per invectionem vocis sibi extrinsecus turbant.Ecce et loquens impugnabatur; et tamen impugnatus, erat pacificus, quia nec insanientes cessabat reprehendere, nec reprehensos negli
Abbreviated transcription (Latin):
tius potest. qũa uestigia in puluere ii¬
pressa diligere. s ipsũ aquo imp̾ssa sunt
ñ amare. Hinc dauid dũ totũ se ad fede¬
ra pacis int̾nȩ constringeret testat᷑. qͦd
cũ malis concordiã non teneret dicens.
Nonne qͥ te oderant ds̃ oderam illos. & su
ꝑ inimicos tuos tabesceba: ꝑfecto odio
oderã illos. mimici facti stͣ mͥ. Inimicos¬
& enĩ dĩ ꝑfecto odio odisse ẽ. & qd facti ft̃
diligere. & quod faciunt increpare. mores
pͣuoꝵ pͥmere. uitȩ ꝓdesse. Pensandũ ẽ
gͥ qnͣdo ab increpatione quiescit᷑. qnͣta
culpa sit. si cũ pessimis pax tenet᷑.si ꝓ
excitauit. Hinc ẽ quod leui tribꝰ assumptis
gladiis. ꝑ castroꝵ media transiens. qͥa fe¬
riendis noluit peccatoribꝰ parcere dõ ma-¬
nus dicta ẽ consecrasse. Hinc phinees pec¬
cantium ciuiũ gr̃am sꝑnens. coeuntes cũ
madianitis ꝑculit. & iram dñi iratꝰ placa¬
uit. hinc ꝑ semetipsã ueritas dicit. No¬

Expanded text:
ntius potest, quam vestigia in pulvere imntius potest, quam vestigia in pulvere impressa diligere, sed ipsum a quo impressa sunt non amare? Hinc David dum totum se ad foedera pacis aeternae constringeret, testatur quod cum malis concordiam non teneret, dicens: Nonne qui te oderant, Dper inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Inimicos enim perfecto odiligere, 70 et quod faciunt increpare; mores parvorum premere, vitae prodesse. Pensandum ergo est, quando ab increpatione quiescitur, quanta culpa cum pessimis pax tenetur, si excitavit. Hinc est quod tribus Levi assumptis gladiis per castrorum media transiens, quia feriendis noluit peccatoribus parcere, Deo manus dicta est consecrasse . Hinc Phinees peccantium civium gratiam spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Domini iratus placavit . Hinc per semetipsam Veritas dicit: No
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitas tẽptat. ut quo ñ st̃ molesta
quȩ tenent: eo minꝰ amabilia fiant. quȩ
uocant. & quo delectant p̾sentia: eo non
inquirant ȩtͣna. Uñ & ꝑ semetipsã ueritas
loquens. cũ terrenã pacẽ asuꝑna distin¬
gueret. atq aduenturã disciplõs ex p̾sen¬
ti ꝓuocaret ait. Pacem meã relinquo uobis.
pacem meã do uob̃. Relinquo scilicet tran¬
sitoriam. do mansurã. Si gͦ in eam cor quȩ
relinquit᷑ figit᷑. nuquã ad illã quȩ cdanda
ut & diligi debeat & contẽpni: ne si in-¬
moderate diligit᷑: diligentis animꝰ in cul¬
pa capiat᷑. Unde & ammonendi st̃ pacati
ne du nimis humanã pacẽ desiderant:
prauos hominũ mores nequaqua recdargu-¬
unt. & consentiendo ꝑuerfis: ab auctoris
sui se pace disumgant. ne dũ humana fo¬
ras uirga metuunt: int̾ni fȩderis discussi¬
one feriant᷑. Qd enĩ pax transitoria. nisi
qͦddã uestigiũ pacis ȩt̾nȩ. Qͥd gͦ ẽẽ dem̃¬

Expanded text:
tranquillitas tentat; ut quo non sunt molesta tranquillitas tentat; ut quo non sunt molesta quae tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant; et quo delectant praesentia, eo non inquirantur aeterna. Unde et per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a superna distingueret, atque ad venturam discipulos ex praesenti provocaret, ait: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Relinquo scilicet transitoriam, do mansuram. Si ergo in ea cor quae relicta est figitur, nunquam ad illam quae danda ut et diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde etiam monendi sunt pacati, ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctoris sui se pace disjungant: ne dum humana foris jurgia metuunt, interni foederis discissione feriantur. Quid enim pax transitoria, nisi quoddam vestigium pacis aeternae? Quid ergo esse deme
Abbreviated transcription (Latin):
munꝰ tuũ. Ex qua scilicet p̾ceptione pen¬
sandum ẽ quoꝵ hostia repellit᷑. quã intole¬
rabilis culpa monstrat᷑. Nã cũ mala cunc¬
ta bonis sequentibꝰ diluant᷑. pensemꝰ qnͣta
fint mala discordiȩ. quȩ nisi extincta fue¬
rint funditꝰ: bonũ subsequi ñ ꝑmittunt.
Ammonendi st̃ discordes. ut si aures a man¬
datis cȩlestibꝰ non declinant: mentis oculoᷤᷤ
ad consideranda ea quȩ in infimis uersan¬
tur: a ꝑiant. Qd̾ sepe aues uniꝰ eiꝰcdemq ge¬
neris sese socialit̾ uolando ñ desert᷑. qd gre¬
gatim animalia bruta pascunt᷑. Qͥa si sollert᷑
aspicimꝰ concordando sibi inrationabilis na¬
tura indicat. qnͣtũ malũ ꝑ discordiã rationa¬
lis natura cõmittat. qnͣdo hȩc a rationis in¬
tencione ꝑdit. qͦd illa muta naturalit᷑ custo¬
dit. At contͣ ammonendi st̃ pacati. nedũ
plꝰquã necesse ẽ pacẽ quã possident amant.
ad ꝑpetuam ꝑuenire ñ appetant. Plerũq
enum guius intencionẽ mentiũ rerum

Expanded text:
 24. Ex qua scilicet praeceptione pensandum est quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta funditus fuerint, bonum subsequi non permittunt. Admonendi sunt discordes, ut si aures a mandatis coelestibus declinant, mentis oculos ad consideranda ea quae in infimis versantur aperiant; quod saepe aves unius ejusdemque generis sese socialiter volando non deserunt, et quod gregatim animalia bruta pascuntur. Quia si solerter aspicimus, concordando sibi irrationalis natura indicat, quantum malum per discordiam rationalis natura committat, quando haec a rationis intentione perdidit, quod illa motu naturali custodit. At contra admonendi sunt pacati, ne dum plus quam necesse est, pacem quam possident amant, ad perpetuam pervenire non appetant. Plerumque enim gravius intentionem mentium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
Ne om̃ino nichil eis p̃beant. quibꝰ conferre
aliquid parũ debent: audiant qͦd scͥptũ
ẽ. Omĩ petenti te tribue. Ne saltim aliqͥd
p̃beant quibꝰ om̃ino conferre nil debent.
audiant quod scͥpͥtũ est. Da bono. & non re¬
ceꝑis peccatorẽ. Bene fac humili. & ñ dede¬
ris impio. & rursũ. Panem & uinũ tuum¬

Expanded text:
Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio
Abbreviated transcription (Latin):
retribuere t. Neq p̾benda st̃ citius. sero
p̃beantur. audiant qͦd scpͥtũ est. Ne dicas
amico tuo uade & reu̾tere & cras dabo tͥ
cũ statim possis dare. Ne sub obtentu lar¬
gitatis ea quȩ possident inutilit̾ spargãt.
audiant qͦd scͥptũ est. Sudet elemosina
in manu tua. Ne cũ multa necesse sint
pauca largiant᷑: audiant qͦd scpͥtũ est.
Qui parce seminat. parce & metet. Ne cũ
erũpant: audiant qͦd scͥptũ est. N onut
aliis sit remissio. uobis autẽ tribulatio.
s ex qualitate ur̃a abundantia illoꝵ ino¬
piam suppleat. ut & illoꝵ abundantia
ur̃ȩ mopiȩ sit supplementũ. Cũ enĩ dan¬
tis mens ferre inopiam nescit. si multa s
subtrahit : occasionẽ contͣ se inpacientiȩ
exquirit. Prus namq p̃parandus ͤ paci¬
entiȩ animꝰ. & tc̃ aut multa st̃ aut cunc¬
ta largienda. ne dũ minꝰ ȩquanimit᷑
mopia inruens fertur. & p̃missȩ lar¬
gitatis merces pereat. & adhuc mente̾
deterius murinuratio subsequens ꝑdat.

Expanded text:
re tibi . Ne quae praebenda sunt citius, sero praebeantur, audiant quod scriptum est: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant, audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, parce et metet . Ne cum erumpant, audiant quod scriptum est: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate, vestra abundantia illorum inopiam suppleat, et ut illorum abundatia vestrae inopiae sit supplementum . Cum enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat.
Abbreviated transcription (Latin):
subsidia ꝓ eo quod iniqui st̃ impendit.
fame cruciant᷑ xp̃i pauꝑes. effusis lar¬
gitatib nutriunt ystriones. Qui uͦ in
digenti etiã peccatori pane̾ suũ. non qͥa
peccator ẜ quia homo ẽ tribuit: nimi¬
rum ñ peccatore s iustũ nutrit pauꝑem
qa illũ non culpã s naturã diligit. Am¬
monendi st̃ etiã qui ĩa sua misericordit᷑
largiunt᷑. ut sollicite custodire studeant
ne cũ cõmissa peccata elemosinis redi¬
munt. adhuc redimenda cõmittant. ne
uenalem di iusticiã estiment. si cũ cu¬
rant ꝓ peccatis nũmos tribuere arbitrent᷑
se posse inulte peccare. Plꝰ ẽ namq anima
quã corpꝰ. & corpꝰ plusqu̾a uestimentum.
Qui gͦ escam atq uestimentũ pauꝑibꝰ lar¬

Expanded text:
subsidia, pro eo quod iniqui sunt, impendit. fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero etiam indigenti peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit, nimirum non peccatorem, sed justum nutrit, quia in illo non culpam, sed naturam diligit. Amonendi sunt etiam, qui jam sua misericorditer tribuunt, ut sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemosynis redimunt, adhuc redimenda committant. Ne venalem Dei justitiam aestiment: si, cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte peccare. Plus namque est anima quam esca: et corpus plus quam vestimentum. Qui ergo escam atque vestimentum pau
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ namq qui uirgia seminant. ut cuius
sint sequaces agnoscant. De apostata qͥp¬
pe angło scͥpͥtum ẽ. cũ bonȩ messis ⁊ita¬
nia fuisset inserta: inimicꝰ homo hoc fe¬
cit. De cuiꝰ etiam menbro ꝑ salomonẽ dicit᷑.
homo apostata. uir inutilis gradit᷑ ore
ꝑuerso. Annuit oculis. terit pede. digi

Expanded text:
t qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe angelo scriptum est, cum bonae messi inserta fuisset zizania: Inimicus homo hoc fecit . De cujus etiam membro per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit ocul
Abbreviated transcription (Latin):
tutis ẽ donũ. s dãpnationis argumen¬
tum. Quo enĩ qͥsq meliꝰ sapit: eo delinqt
deteriꝰ. & idcͥco in excusabilit᷑ merebitur
suppliciũ. qͥa prudent᷑ si uoluisset potuit
uitare peccatũ. Qͥbꝰ recte qͦq ꝑ iacobum
dicit᷑. Qdͦ si zelũ amarũ habetis. & con¬
tenciones st̃ in cordibꝰ ur̃is: nolite głari.
& mendaces ẽẽ aduersus ueritatẽ. Non¬
s terrena animalis diabolica. Quȩ autẽ
desursũ est sapientia. pͥmũ quidẽ pudica
ẽ : deinde pacifica. Pudica uidelicet. qͥa cas¬
te intelligit. Pacifica autẽ. quia ꝑ elationẽ
se minime a ꝓximoꝵ societate disiungit.
Ammonendi st̃ dissidentes. ut nouerint
qͦd tam diu nullũ boni oꝑis dõ sacͥficium
immolant. quã dui a ꝓximoꝵ caritate dis¬
cordant. Scͥptũ namiq ẽ. Si offers munus
tuũ ad altare. & ibi recordatꝰ fueris. quia
fr̃ tuus habet aliqđ adu̾sũ te. relinque

Expanded text:
tutis est donum, sed damnationis argumentutis est donum, sed damnationis argumentum. Quo enim quisque melius sapit, eo deterius delinquit; et idcirco inexcusabiliter merebitur supplicium, quia prudenter 69 si voluisset, potuit vitare peccatum. Quibus recte quoque per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis, et contentiones sunt in corde vestro, nolite gloriari, et mendaces esed terrena, animalis, diabolica. Quae autem desursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica . Pudica videlicet, quia caste intelligit; pacifica autem, quia per elationem se minime a proximorum societate disjungit. Admonendi sunt dissidentes, ut noverint quod tandiu nullum boni operis Deo sacrificium immolant, quandiu a proximorum charitate discordant. Scriptum namque est: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliq
Abbreviated transcription (Latin):
uocationis spem neqͦquã ꝑtingit᷑. si non ad
eam unita cũ ꝓximis mente curratur.
At sepe nonnulli cũ quȩdã specialit᷑ do¬
na ꝑcipiunt. suꝑbiendo donũ concordiȩ
qd maiꝰ est amittunt. ut si fortasse car¬
nem pͥ cȩteris gulȩ refrenatione qͥs edo¬
mat. concordare eis qͦs suꝑat. abstinendo
contẽpnat. S qͥa abstinentiã a concordia
separat: qͥd ammoneat psalmista ꝑpen-¬
dat. Ait enĩ. Laudate eũ in tympano &
choro. In tẏmpano nãq sicca & ꝑcussa pel¬
lis resonat. in choro aut̾e uoces societate
concordant. Qsquis itaq corpꝰ affligit. s
concordiã deserit: dm̃ quicłe laudat in
tẏmpano. s non lauclat in choro. Sepe uͦ
dũ quosdã maior scientia erigit: a cȩtero¬
rum societate disiungit. & quasi quo plꝰ
sapiunt: eo a concordie uͥtute desipisct᷑.
Hii itaq audiant. qdͦ ꝑ semetipsã ueri¬
tas dicat. Habete sal in uobis. & pacẽ ha¬
bete int̾ uos. Sal qͥppe sine pace ñ ur-¬

Expanded text:
vocationis spem nequaquam pertingitur, si non ad eam unita cum proximis mente curratur. At saepe nonnulli quo quaedam specialiter dona percipiunt, eo superbiendo donum concordiae quod majus est, amittunt; ut si fortasse carnem prae caeteris gulae refrenatione quis edomat, concordare eis quos superat abstinendo contemnat. Sed qui abstinentiam a concordia separat, quid admoneat Psalmista perpendat; ait enim: Laudate eum in tympano et choro . In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant. Quisquis itaque corpus affligit, sed concordiam deserit, Deum quidem laudat in tympano, sed non laudat in choro. Saepe vero dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi itaque audiant quid per semetipsam Veritas dicat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sal quippe sine pace non vir
Abbreviated transcription (Latin):
metipsis bibitis: Non enĩ do s sibi qͥsq
leumat. si ea quȩ uentri ad tempꝰ sub
los appetitꝰ gulȩ amentis statu deiciat.
aut istos afflicta caro ex elatione supplan¬
tet: audiant illi ex ore ueritatis. Adten-¬
dite autẽ uobis. ne forte grauent᷑ corda
urã in crapula & ȩbrietate. & curis huiꝰ

Expanded text:
metipsis bibistis ? Non enimDeo, sed sibi quisque jejunat, si ea quae ventri ad tempus sublos appetitus gulae a mentis statu dejiciat, aut istos afflicta caro ex elatione supplantet, audiant illi ex ore Veritatis: Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrictate, et curi
Abbreviated transcription (Latin):
abstinere a cibis. quos ds̃ creauit ad
cipiendũ cũ gr̃arum actione fidelibꝰ. & his
qui cognouert᷑ ueritatẽ. Audiant illi bonũ
ẽ non comedere carnẽ neq bibere uinũ neq
in quo fr̃ tuus scandalitat᷑. audiant isti modi¬
co uino utere ꝓpt̾ stomachũ & frequentes
tuas infirmitates. qͣtinꝰ & illi discant cibos
carnis mordinate ñ appetere. & isti creaturã
dĩ dum ñ appetunt ñ audeant condẽpnare.

Expanded text:
ibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognoverunt veritatem. Audiant illi: Bonum est non manducare carnem, neque bibere vinum: neque in quo frater tuus scandalizatur . Audiant isti: Modico vino utere propter stomachum et frequentes tuas infimitates . Quatenus et illi discant cibos carnis inordinate non appetere, et isti creaturam Dei quam non appetunt, non audeant condemnare.
Abbreviated transcription (Latin):
trat tanquã ex uirtute quã ad ministrat
ds. Ne in benefactis immodãtius gaude¬
ant: audiant qd scpͥtũ est. Cũ feceritis om̃ua
quȩ pcepta st̃ uobis : dicite. Serui inutiles
sumꝰ. que debuimꝰ facere non fecimꝰ. Ne lar¬
gitatem tristicia corru̾pat: audiant qđ
scͥpͥtũ est. Hilarem clatorẽ diligit dĩ. Ne
ex impenso munere transitoriã laudem
querant: audiant quod scpͥtũ est. Nesciat
sinistra tua qͥd faciat dextera tua. Item
piȩ dispensationi nequaqu̾a sẽ gła uitȩ pͥ¬
sentis admisceat. s opus rectitudinis: appeti¬
tio ignoret fauoris. Ne impensȩ gr̃ȩ uicis¬
situdinẽ requirant: audiant quod sc̃pͣtũ
ẽ. Cũ facis prandiũ aut cȩnã noli uoca¬
re amicos tuos. neq fr̃s tuos. neq cogna¬

Expanded text:
trat, tanquam ex virtute quam administrat trat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ne in benefactis immoderatius gaudeant, audiant quod scriptum est: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere, fecimus . Ne largitatem tristitia corrumpat, audiant quod scriptum est: Hilarem enim datorem diligit Deus . Ne ex impenso munere transitoriam laudem quaerant, audiant quod scriptum est: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae dispensationi nequaquam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, audiant quod scriptum est: Cum facis prandium aut coenam, noli vocare amicos tuos, neque fratres tuos, neq
Abbreviated transcription (Latin):
pensant. Cũq in illoꝵ ministerio quibꝰ accep¬
ta largiunt᷑. constitutos se ẽẽ conside̾nt. ne¬
quaquã eoꝵ mentes tumor subleuet. s ti¬
mor p̃mat. Unde & necesse ẽ. ut sollicite ꝑ¬
pendant. ne cõmissa indigne distribuant.
ne quȩdã quibꝰ nulla. ne nulla quibꝰ quȩdã
ne multa quibꝰ pauca. ne pauca p̾beant qͥb
impendere multa debuert̃. ne p̾cipitacione
hoc qđ tribuunt. mutilit̾ spargant. ne tar¬
ditate petentes noxie excrucient. ne reci¬
piendȩ hic gr̃ȩ intencio surrepat. ne dati¬
onis lum̃ laudis transitoriȩ appeticio ex¬
tinguat. ne oblatũ mimꝰ coniuncta tristi¬
cia obsideat. ne in bene oblato munere. ani¬
mus płqũa decet hylarescat. ne sibi qͥcquã
cũ totũ recte impleuerint tribuant. & si¬
mul omĩa postquã impleuerint ꝑdant.
Ne enĩ sibi uirtutẽ suȩ liberalitatis depu¬
tent: audiant qͦd scͥptũ est. Si qͥs adminis¬

Expanded text:
pensant. Cumque in illorum ministerio quibus acceppensant. Cumque in illorum ministerio quibus accepta largiuntur 64 constitutos se esse considerant, nequaquam eorum mentes tumor sublevet, sed timor premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere animus plus quam decet hilarescat, ne sibi quidquam, cum totum recte impleverint, tribuant, et simul omnia postquam peregerint perdant. Ne enim sibi virtutem suae liberalitatis deputent, audiant quod scriptum est: Si quis adminis
Abbreviated transcription (Latin):
misericordit᷑ tribiuunt. atq alit̃ qui ad¬
huc & aliena rapere contendunt. Ammo¬
nendist̃ nãq qui iã sua misericordit᷑ tri¬
buunt. ne cogitacione tumida suꝑ eos se
quibꝰ terrena largiunt᷑ extollant. ne idcir
co meliores se estiment. qͥa contineri ꝑ se
cȩteros uident. Nam t̾renȩ dñs domꝰ. famu¬
loꝵ ordines. ministeriaq disꝑtiens. hos
ut regant: illos uͦ statuit ut ab aliis regan¬
tur. Istis iubet ut necessaria cȩteris p̾¬
beant. illis ut accepta ab aliis sumant.
Et tam̃ plerũq offendunt qui regunt¬
& in patrisfamilias grã ꝑmanentꝰ qui
regunt᷑. Iram merent᷑ qui dispensatores
sunt. sine offensione ꝑdurant. qui ex aliena
dispensatione subsistunt. Ammonendi ft̃ gͥ
qui iã quȩ possident. misericordit̾ tribuunt.
ut a cȩlesti dño dispensatores sepositos subdi¬
toꝵ temporaliũ agnoscant. & tanto humilit̾
p̃beant. qnͣto & aliena ẽẽ intelligt̃ quȩ dis¬

Expanded text:
t, atque aliter qui adhuc et aliena rapere contendunt. Admonendi namque sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos se quibus terrena largiuntur, extollant; ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vident. Nam terrenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeant, illos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt, sine offensione perdurant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt igitur qui jam quae possident misericorditer tribuunt, ut a coelesti Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligunt quae dis
Abbreviated transcription (Latin):
tis & ꝑcutitis pugnis. Uoluntas quippe
ad lȩticiam ꝑtinet. pugnꝰ ad irã. Incas¬
sum gͦ ꝑ abstinentiã corpꝰ attertt᷑. si in¬
ordinatis dimissa motibꝰ mens intꝰ dissi¬
patur. Rurfũq ammonendi st̃ ut abs¬
tinenciã suã & semꝑ sine inminitione
custodiant. & nũquam hane apud occul¬
tũ uidicẽ eximiȩ uirtutis credant.
ne si foctasse magns meriti ẽẽ creditur.
cor in elationẽ subleuet᷑. Hinc namq ꝑ pro¬
phetã dicit᷑. Nũquid tale ẽ ieuniũ quod
elegi : S frange esurienti panẽ tuũ. & ege

Expanded text:
ntas quippe ad laetitiam pertinet, pugnus ad iram. Incassum ergo per abstinentiam corpus atteritur, si inordinatis dimissa motibus mens vitiis dissipatur. Rursumque admonendi sunt, ut abstinentiam suam et semper sine imminutione custodiant et nunquam hanc apud occultum judicem eximiae virtutis credant, ne si fortasse magni esse meriti creditur, cor in elationem sublevetur. Hinc namque per prophetam dicitur: Nunquid tale est jejunium quod elegi? Sed frange esur
Abbreviated transcription (Latin):
in actione seruemꝰ. Nimis itaq turpe ẽ
non imitari qd sumꝰ. Nrã st̃ nimirũ. quȩ
& si imitari ñ possumꝰ amemꝰ in aliis. &
amantiũ fiunt quȩq amant᷑ in nobis.
Hinc gͦ pensent inuidi caritas quantȩ
uirtutis ẽ. quȩ alieni laboris oꝑa. nr̃a
sine labore facit. Dicendũ itaq ẽ inui¬
dis. qa dũ se a liuore minime custodi¬
unt: in antiqu̾ã uersuti hostis nequi¬
ciam demergunt᷑. De illo namq sc̃ptũ
ẽ. Inuidia diaboli mors introiuit in or¬
bem in orbẽ terrarũ. Quia enĩ ipse celũ¬
ꝑdidit. condito homini inuidit. & dãp¬
nationem suã ꝑditus. adhuc alios ꝑden¬
do cumulauit. Ammonendi st̃ in uidi. ut
cognoscant qͣntis lapsibꝰ sub crescentis ru¬
me subiaceant. qͥa dũ liuorẽ a corde non
repͥmunt: ad aꝑtas oꝑum nequitias de

Expanded text:
in actione servemus. Nimis itaque turpe est in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra sunt nimirum, quae etsi imitari non possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia autem diaboli mors intrarit in orbem terrarum . Quia enim ipse caeluperdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios do cumulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias de
Abbreviated transcription (Latin):
alienis actib non p̾sumant. ne bona lau-¬
dantes agere recusent. Grauit̃ qppe ex¬
trema ultione feriendi st̃. quibꝰ placuit
di. ut ꝑpendant qnͣtȩ cȩcitatis st̃. qui
alieno ꝓuectu deficiunt. aliena exulta¬
cione contabescunt. qnͣtȩ infelicitatis st̃
qui melioratione ꝓximi deteriores fiunt
dũq augmenta alienȩ ꝓsꝑitatis aspi¬
ciunt. apud semetipsos anxie afflicti.
cordis sui peste moriunt᷑. Qd istis infeli¬
cius. qͦs dũ conspecta felicitas afficit. pe¬
ne nequiores reddit: Alioꝵ uͦ bona quȩ
habere non posstͣ: si diligerent sua fecis¬
sent. Sic qppe st̃ uniuersi consistentes
in fide. sicut multa menbra uno conti¬
nentur in corpore. quȩ ꝑ officiũ quidẽ
diuersa st̃. s eo quo sibi uicissim con¬
gruunt: unũ fiunt. Unde fit ut pesꝑ
oculũ uideat. & ꝑ pedes oculi gradi¬
antur. Ori auditus auriũ seruiat. &
In ipsa gͥ corꝑis positione accipimꝰ. quod

Expanded text:
alienis actibus non praesumant, ne bona laualienis actibus non praesumant, ne bona laudent, et agere recusent, gravius quippe extrema ultione feriendi sunt quibus placuit di, ut perpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in fide, sicut multa menentur in corpore: quae per officium quidem diversa sunt, sed quo sibi vicissim congruunt, unum oculum videat, et per pedes oculi gradiantur; ori auditus aurium serviat, etIn ipsa igitur corporis positione accipimus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
beniuoli. ut sic alienis bonis congaude¬
ant. quatinꝰ habere & ꝓpͥa concupiscant.
Sic ꝓximoꝵ facta diligendo laudent. ut
ea etiam unitando multiplicent. ne si in
hoc p̾sentis uitȩ stadio ad certam̃ alienũ
deuoti spectatores s pigri factores ad sis¬
tant. eo post certamen sine brauio rema¬
neant. quo nc̃ in certamine ñ laborant.
& tõ eoꝵ palmas afflicti respiciant. in
quoꝵ nc̃ laboribꝰ ociosi ꝑdurant. Ualde
qppe peccamꝰ si aliena bene gesta non di¬
ligimꝰ s ml mercedis habemꝰ. si ea quȩ
diligimꝰ in quantũ possumꝰ non itam᷑.
minime festinant quȩ laudantes app¬
bant. sic eis uirtutũ sc̃itas. sicut stultis
spectatoribꝰ ludicrarũ artiũ uanitas
placet. Illi uãq aurigarũ histrionũ ges¬
ta fauoribꝰ efferunt. nec tam̃ tales esse
desiderant. quales illos conspicunt ẽẽ
quos laudant. Mirant᷑ eos placita egisse
E tam̃ similit̾ deuitant placere. Dicen

Expanded text:
benevoli, ut sic alienis bonis congaudebenevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non imitamur. minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas, sicut stultis exspectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen similiter devitant placere. Dicend
Abbreviated transcription (Latin):
sibn ad memoriã reducit. cunctaq quȩ
sibi inlata st̃ uehement᷑ exaggerans
illa se ęquanimit̃ tolerasse post uictori¬
am captiuꝰ erubescat. seq non reddidis¬
se contumelias doleat. & deteriora re¬
pendere. si occasio p̃beatur querat. Quibꝰ
gͦ isti st̃ similes. nisi his qui ꝑ fortitudi¬
nem in cãpo uictores sunt. s ꝑ negligen
tiam pꝰmodũ in urbis claustra capiun¬
tur: Quibꝰ st̃ similes. nisi his quos irru¬
ens grauis languor a uita non subthit.
s lenit᷑ ueniens recidiua febris occidit.
Ammonendi st̃ gͥ pacientes. ut cor pꝰ
uictoriã miiant. in hostem publico
bello suꝑatũ. insidiari intra menia m̃¬
tis intendant. ut langorẽ post referi¬
entem timeant. ne hostis callidꝰ eo in
deceptione pꝰmodũ maiori exultacione
gaudeat. quo illa dudũ contͣ se rigida
colla uictoꝵ calcat.
lit̾ ammonendi st̃ beniuoli. atq ali¬
ter inuidi. Ammonendi ft̃ namq

Expanded text:
la ad memoriam reducit; cunctaque quae la ad memoriam reducit; cunctaque quae sibi illata sunt vehementer exaggerans, illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunttiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcat.liter admonendi sunt benevoli, atque aliter invidi. Admonendi namque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mant. argumenta ultionis inquirunt.
& mansuetudinẽ quã tolerantes habue¬
runt: retractantes in maliciam uertunt.
Qiuibꝰ ctiꝰ a p̾dicante succurrit᷑ si que sit hui
nis ꝑmutacionis causa pandat᷑. Callius
naniq adu̾sariꝰ bellũ contra duos mouet
unũ uudelicet inflamans. ut contumelias
por inferat. alterũ ꝓuocans: ut contumeli¬
as lesus reddat.S plerũq dũ huiꝰ ia uictor
ẽ qui inuiriã ꝑsuasus irrogat ab illo uin¬
ctur. qui illatã sibi equanimit᷑ portat.
uniꝰ gͦ uictor que cõmouendo subiuga¬
uittitota cont̾ ad alterũ uirtute sẽ erigit.
eumq obfistentẽ fortit᷑ & uincentẽ do¬
let. Quẽ quia cõmouere in ipsa contu¬
meliarũ iaculatione non potuit. ab aꝑ¬
to certamme interim qͥescens. & secre¬
aptũ deceptionis tempꝰ inquirit. Qui
eni publico bello ꝑdidit: ad exercendas
oeriute insidias exardescit. Quietis nãq
tempore ad uictoris ammũ redit. &

Expanded text:
mant, argumenta ultionis inquirunt, mant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succurritur, si quae sit 45 hujus permutationis causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreptionis tempus inquirit, et qui publico bello perdidit, ad exhibendas occulte insidias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redit, et
Abbreviated transcription (Latin):
in oculo frĩs tui. & trabem in oculo tuo
non uides. ꝑturbatio qͥppe impacientiȩ
festuca ẽ. malicia uͦ in corde: trabes in ocu¬
lo. Illam nãq aura temptacionis agitat. hãc
autẽ consũmata nequicia. pene imobili¬
ter portat. Recte uͦ illic subiungit᷑. Hypo¬
crita eice pͥmũ trabem de oculo tuo. &
tc̃ uidebis eicere festucã de oculo frĩs
tui. Ac si dicat᷑ menti iniquȩ interius
dolenti. & scãm se exteruis ꝑ pacienti¬
am demonstranti. Prius ate molẽ mali¬
tiȩ excute. & tc̃ alios de impacientiȩ le¬
uitate rep̾hende. ne dũ non studes si¬
mulationẽ uincere. peiꝰ tibi sit aliena
praua tolerare. Euenire etiã plerũq pa¬
cientibꝰ solet. ut eo quidẽ tempore. quo
uel adu̾sa patiunt᷑. uel contumelias au¬
diunt. nullo dolore pulsent. & sic pacien¬
tiam exhibeant. ut custodire etiã cordis
innocentiã non omittant. S cũ post pau¬
lulum heç ipsa quȩ ꝑtulerant. ad me¬
moriã reuocant. igne se doloris inflam¬

Expanded text:
lo fratris tui, et trabem in oculo tuo non consideras ? Perturbatio quippe impatientiae festuca est, malitia vero in corde trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut eo quidem tempore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris inflam
Abbreviated transcription (Latin):
dũ mens abstinenciũ ab ira se depͥmit.
hanc qͣsi peregrina ueniens leticia cor¬
rũpit. & eo abstinentiȩ bonũ deꝑit. quo
se se ab spiritalibꝰ uiciis minime custodit.
Unde recte ꝑ ꝓpham dicit᷑. In diebꝰ ieui¬

Expanded text:
dum mens abstinentium ab ira se deprimit, dum mens abstinentium ab ira se deprimit, hanc quasi peregrina veniens laetitia corrumpit, et eo abstinentiae bonum deperit, quo sese a spiritalibus vitiis minime custodit. Unde recte per prophetam dicitur: In diebu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑsticioni humilitatis speciẽ uingit. quia
clũ plꝰqua necesse ẽ ꝑ abstinentiã caro atte¬
rttur humilitas foris ostendit᷑ s de hac ip
tere: nequa qũã hanc uelud int̾ magna me¬
reta ꝑbar seus arrogans: studiose numera¬
ret glicens Ieuino bis in sabbo. Amnionen¬
de gͦ st gule dediti ne in eo qd estiri. desec¬
facioni incubant. luxuriȩ se mucrone trans.¬
figaoit. Qnͣta sibi ꝑ esũ loquacitas qnta m̃¬
ns leuitas in sidiet᷑ aspiciant. ne du uentri
mollit̾ seruiunt: uitioꝵ laqueis crudelit̃
astringant᷑. Tanto enĩ longiꝰ a scd̃o parente
recedit᷑. qͣnto ꝑ inmoderatũ usũ dũ manꝰ
ad cibũ tendit᷑. parentis pͥmi laps i̾terat᷑. At
cont᷑ ammonendi st̃ abstinentes. ut sollicite
semꝑ aspiciant. ne cũ gulȩ uiciũ fugiunt:
a criora his uicia quasi ex uͥtute generent᷑.
ne dũ carnẽ macerant: ad inpacientiã spẽ
erumpant. & nulla ia uirtꝰ sit. qd caro uin¬
citur. si sp̃c ab ira suꝑat᷑. Aliqnͣdo autem

Expanded text:
stitioni humilitatis speciem jungit, quia dum plus quam necesse est per abstinentiam caro atteritur, humilitas foris ostenditur, sed de hac ceret, nequaquam hanc velut inter magna merita Pharisaeus arrogans studiose numeraret, dicens: Jejuno bis in Sabbato . Admonendi ergo sunt gulae dediti, ne in eo quod escarum delectationi incubant, luxuriae se mucrone transfigant; et quanta sibi per esum loquacitas, quanta mentis levitas insidietur, aspiciant, ne dum ventri molliter serviunt, vitiorum laqueis crudeliter astringantur. Tanto enim longius a secundo parente receditur, quanto per immoderatum usum dum manus ad cibum tenditur, parentis primi lapsus iteratur. At contra admonendi sunt abstinentes, ut sollicite semper aspiciant, ne cum gulae vitium fugiunt, acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum carnem macerant, ad impatientiam spiritus erumpant: et nulla jam virtus sit quod caro vincitur, si spiritus ab ira superatur. Aliquando autem
Abbreviated transcription (Latin):
Ieumiũ quippe scĩficare ẽ: adiunctis bo¬
nis aliis dignã dõ abstinenciã carnis os¬
tendere. Ammonendi st̃ abstinentes. ut
nouerint. qa tunc placentẽ dõ abstinen¬
tiam offerunt. cũ ea quȩ sibi de alimͣtis
subtrahunt: indigentibꝰ largiunt᷑. Soller¬
ter namq audiendũ est. quod ꝑ ꝓphãm¬

Expanded text:
ificare, est adjunctis aliis bonis diguam Deo abstinentiam earnis ostendere. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, 63 cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt, indigentibus largiuntur. Solerter namque audiendum est, quod p
Abbreviated transcription (Latin):
quadã cautela reuerentiȩ parcendo feri¬
endi. Qd̾ meliꝰ ostendimꝰ. si abner factũ ad
mediũ deducamꝰ. hunc qͥppe cũ asael in
cautȩ p̃cipitacionis impeteret: sc̃ptũ est.
Loquitꝰ ẽ abner ad asael dicens. Recede.
noli me seqͥ. ne compellar confodere te in
terrã. Qui audire contẽpsit. & noluit de¬
clinare. ꝑcussit gͦ eũ auersa hasta in in¬

Expanded text:
quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriquadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est: Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, ne compellar confodere te in terram. Qui audire contempsit, et noluit declinare.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qͦd debet inordinate extendit᷑. hȩc autẽ
semꝑ in his quȩ ñ debet inflamat᷑. Sciendum
qͥppe ẽ. quia hoc ab inpacientibꝰ iracũdi differt᷑.
qd illi ab aliis in lato ñ tolerant. isti aut̾ẽ etiam
quȩ tolerent᷑ inportant. Nam sepe iracundi
etiã se declinantes insequunt᷑ rixe occasionẽ
cõmouent. labore contencionis gaudent. Qs
meliꝰ tam̃ corrigimꝰ. si in ipsa irȩ suȩ cõmo¬
tione declinamꝰ. ꝑturbati qͥppe qd audiant
ignorant. s ad se reducti tanto libentiꝰ exhor¬
tacionis uerba recipiunt qͣnto se tranqͥllius
toleratos erubescunt. Menti autẽ furore ebrie
& nabal ebrio culpã suam abigail laudabilit᷑
tacuit. quã digesto umo laudabilit᷑ dixit
Idcirco enĩ malũ quod fecerat cognoscere ñ¬
potuit. quia hoc ebriꝰ non audiu̾it. Cũ uͦ ita
iracũdi alios impetunt. ut declinari om̃i¬
no ñ possint: non aꝑta exꝓbratione. s sub

Expanded text:
hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem semper in his quae non debet inflammatur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae Unde et Nabal ebrio culpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub
Abbreviated transcription (Latin):
onis impendit. Timotheũ namq ammonẽs
ait. Argue. obsecra. increpa. in om̃i pacien¬
tia & doctrina. Titum qͦq ammonet dicens
hec loquere & exhortare. & argue cũ omĩ
imꝑio. Qtͥ ẽ quod doctrinã suam tanta ar¬
te dispensat. ut in exhibenda hac alteri in¬
perium. atq alteri pacientiã ꝓponat. nisi
qd mansuetioris sp̃e titũ. & paululũ fer¬
uentioris uidit ẽẽ tymotheũ: Illũ ꝑ emu¬
lationis sp̃m infłamat studiũ. hc̃ plenita¬
tem temꝑat pacientiȩ. Illi qͦd deest iungit.
huic qo suꝑ est subtrahit. Iilũ stiulo im¬
pellere nitit̾. hc̃ freno moderat᷑. Magnus
quippe susceptȩ ȩccłȩ colonus. alios palmi¬
tes ut crescere debeant rigat. alios cũ plꝰ
iusto crescere conspicit resecat. ne aut ñ
rate crescendo qͦs ꝓtulerint amittant.
S longe alia ẽ ira quȩ sub emulationis
specie subripit. alia quȩ ꝑturbatũ cor
& sine iusticiȩ p̾textu confundit. Illa enĩ in

Expanded text:
onis impendit. Timotheum namque admonens onis impendit. Timotheum namque admonens ait: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Titum quoque admonet dicens: Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio . Quid est quod doctrinam suam te dispensat, ut in exhibenda hac alteri imperium, atque alteri patientiam proponat, nisi quod mansuetioris spiritus Titum, et paulo ferventioris vidit esse Timotheum? Illum per aemulationis studium inflammat, hunc per lenitatem patientiae temperat. Illi quod deest jungit, huic quod super est subtrahit. Illum stimulo impellere nititur, hunc freno moderatur. Magnus quippe susceptae Ecclesiae colonus, alios palmites ut crescere debeant rigat; alios cum plus justo crescere conspicit resecat, ne aut nonrate crescendo, quos protulerint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in