comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei cẽ equalẽ. S forte dices. Eo ipõ maiorẽ
pater filio: ꝙr denullo genitus: genuit
tam̃ equalẽ. Ad qđ cito respondebo. Io¬
nuit Originis enĩ est questio ista qͥs
de quosit. Equalitatis autẽ: qualis aut
quantꝰ sit. Qd̾ est dicẽ. Ad originẽ ꝑti¬
net questio: qua querit᷑: quis de quo
sit. Ad equalitatẽ uͦ: illa qua queritur.
qualis aut quantus qͥs sit. Nec cũ d̾r
filius apatre genitꝰ: ostendit᷑ in eqͣlitaᷤᷤ

Expanded text:
 destruat. Sed forte dicis: Eo ipso Pater est major Filio, quia de nullo genitus, genuit tamen aequalem. Ad quod cito respondebo: Inuit. Originis enim quaestio ista est, quis de quo sit, aequalitatis autem, qualis aut quantus sit, quod est dicere: Ad originem pertinet quaestio qua quaeritur quis de quo sit; ad aequalitatem vero illa qua quaeritur quis aut quantus quis sit. Nec cum dicitur Filius a Patre genitus, ostenditur inaequalitas
Abbreviated transcription (Latin):
icħ inquit patre minus habet ille
quid quã pater: ñ sunt eius omĩa qͤ
habet pater. S eiꝰ sunt omĩa que habec
pater. Tantã gͥ habet filius potestatẽ.
quantã pater. E qualis ẽ gͦ patri. None¬
nĩ potest qui accepit: inequalis eẽ ei qͥ
dedit. Tu autẽ hoc de potentia sapis.
qd̾ potens sit filius. s potentior pater
ut scd̾m doctrinã uram: potens po¬
tentẽ. Habet gͦ pater omĩpotentiã. qͣo
ñ habet filius. ꝙ si hoc est: falsũ est qd̾
ait filius. Omiã quȩ habet pater. meas̃
Saccepit. filius autẽ apatre. fatem᷑
& nos: filiũ accepisse potentiã ab illo.
de quo natus ẽ porens. Patri uͦ potentiã
nullus dedit. quia nullus eũ genuit
Gignendo enĩ. dedit pater. potentiã
silio. sic̃ omĩa que babet insuba sua gig¬
uendo dedit ei. quẽ genuit desua suba.¬
uttũ tantã qͣnta ip̃i est potentia pa¬
ter filio dederit: an minorẽ. Si tantã ñ
Solũ potentẽ. s etiã omĩpotentẽ genu¬

Expanded text:
c. 12, Patre minus habet ille quid quam Pater, non sunt ejus omnia quae habet Pater. Sed ejus sunt omnia quae habet Pater; tantam ergo habet potestatem Filius, quantam Pater; aequalis ergo est Patri. Non enim potest qui accepit, inaequalis esse ei qui dedit. Tu autem hoc de potentia sapis, quod potens sit Filius, sed potentior Pater; ut secundum doctrinam vestram potens potentem. Habet ergo Pater omnipotentiam quam non habet Filius; et si hoc est, falsum est quod ait Filius: Omnia quae habet Pater, mea sunt. 3. accepit, Filius autem a Patre. Fatemur et nos Filium accepisse potentiam ab illo, de quo natus est potens; Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim dedit Pater potentiam Filio, sicut omnia quae habet in substantia sua, gignendo dedit ei quem genuit de subutrum ei tantam quanta ipsi est, potentiam Pater Filio dederit, an minorem. Si tantam, non solum potentem, sed etiam omnipotentem genu
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicens. Tu dicis: qđ pat̾ genuit filiũ
minorẽ seipõ. Inquo: & patri derogas.
ꝙ fi filiũ unicũ minorẽ se genuit: aut
ñ potuit: aut ñ uoluit: gigne equalẽ.
Si dicis. quia ñ uoluit: eũ inuidũ eẽ
dxcisti Si autẽ ñ potuit: ũ ẽ om̃ poten

Expanded text:
ita dicens: Tu dicis quod Pater genuit Filium minorem seipso, in quo et Patri derogas; qui si Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut non voluit gignere aequalem. Si dicis quia non voluit, eum invidum esse dixisti; si aute
Abbreviated transcription (Latin):
putatione ñ sibi ad iungunt᷑. s a se in¬
uicẽ discer nunt᷑. ut cũ de aliquibꝰ re¬
hus loquentes: dicimus: una. due. tres.
enĩ dice̾: pater: est unus. & pater & filius.
tres. Et itm. Hoc ꝑsona: est una. & hec ⁊illals̃ duȩ. & hȩc
s illa os alia: sunt tres. Conuenientius ta¬
men: tres ille ꝑsone ꝓpͥetatibus tm̃ di¬
Nẽ uͦ: ad inceptũ redeamꝰ. que dicta
sunt repetentes. ut sepius u̾sando. fa¬
miliarius innotescant.d una ꝑso
& hoc: ratione ostendit catholica.
ciendũ ẽ gͥ tantã equalitatẽ esse
Uintrinitate: ut ait aus̃. in .uiiͦi. li
bro de tri: ut ñsolũ pater ñ sit maior
qͣm filius: s nec pater:. nec filius simul¬

Expanded text:
putatione non sibi adjunguntur, sed a se invicem discernuntur, ut cum de aliquibus rebus loquentes dicimus una, duae, tres; enim dicere: Pater est unus, et: Pater et Filius stres. Et item: Haec persona est una, et: Haec et illa sunt duae, et: Haec, et illa, et alia, sunt tres. Convenientius tamen tres illae personae proprietatibus tantum diNunc vero ad incoeptum redeamus, quae dicta sunt repetentes, ut saepius versando familiarius innotescant. 17. Quod ul quam una; et hoc ratione ostendit catholica. Sciendum est ergo tantam aequalitatem esse in Trinitate, ut ait Aug., in lib. 8 de , c. 1, ut non solum Pater non sit major quam Filius, sed nec Pater e
Abbreviated transcription (Latin):
dere restat: qͦmͦ aliqua harũ ꝑso¬
narũ: aliã ñ excellat potentia iit sicut
una & indifferens ẽ magnitudo tͥũ¬
ꝑsonarũ ita una & indifferens mon¬
stret᷑ potentia triũ. Sciendũ ẽ gͥ: qr
ñ est pater potentior: filio. nec filiꝰ uł
simul plus possunt: ꝗͣ singłs eoꝵ. qͥa
omĩpotentiã quã habet pater. & filiꝰ

Expanded text:
dere restat quomodo aliqua harunarum non excellat potentia; ut sicut una et indifferens est magnitudo trium, ita una et indifferens monstretur potentia trium: sciendum est igitur quod non est potentior Pater Filio, nec Filius vel simul plus possunt quam singulus eorum, quia omnipotentiam quam habet Pater, et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
intellectorẽ plurimũ efflagitant. In quoꝵ
explanatione mallẽ silens alios audire:
qͣm loqͤndo maliuolis detrahendi occa¬
sionẽ p̃stare. Uidet᷑ tam̃ mͥ ita posse ac¬
cipi Cum ait. sub̃a ẽ cõmune: & yposta¬
sis c̃ particulare: ñ ita hec accepie cũ de
deo dicantur: ut accipiunt᷑ inphyloso¬
phica disciplina. s ꝑsimilitudinẽ eoꝵ
que aphylosophis dñr. locutus ẽ. ut
sic̃ ibi cõmune uł uniuersale dr qđ p̃di
cat᷑ de pluribus: particulare uͦ uł indi¬
uiduũ: qd de uno solo. Ita bic: eeñtia
diuina: dicta ẽ uniu̾sale. quia de omĩbꝰ
ꝑsonis simul. & desingłis separatim. d̾r.
P aiticulare uͦ. singła quelibet ꝑsonarũ.
quia noc de aliis cõmunt̾: nec de aliqͣ

Expanded text:
intellectorem plurimum efflagitant. In quorum explanatione mallem silens alios audire quam loquendo malevolis detrahendi occasionem praestare. Videtur tamen mihi ita posse accipi, cum ait: Substantia est commune, et hypostasis est particulare. Non ita haec accipit cum de Deo dicantur, ut accipiuntur in philosophica disciplina, sed per similitudinem eorum quae a philosophis dicuntur, locutus est; ut sicut ibi commune vel universale dcatur de pluribus, particulare vero vel individuum quod de uno solo, ita haec essentia divina dicta est universale, quia de omnibus personis simul, et de singulis separatim dicitur. Particulare vero singula quaelibet personarum, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
unaqueq ibi ꝑsona s tã magnũ. qͥm
singła. Non enĩ ibi maior ẽ.: que ueri¬
or ñ est. ubi ip̃a ueritas est magnitu¬
do. Ecce modo conuenienti: os ratione
catholica. ostensũ est: qͦmͦ indifferens
sit magnitudo triũ ꝑsonarũ. qr nͨ una
mul mauus aliquid: qͣm singła. Q d
ds ñ est dicendus tͥplex.s trinus.
reterea: cum d̾s dicat᷑ trinus: ñ tñ
debet dici tͥplex. Ibi enĩ ñ est tͥplici
putand̾ est. A lioqͥn: minor eẽt pater
solus. uł filius solus qͣm simul pat̾ &
filius. Cũ itaq tantus ẽ solus pater.¬

Expanded text:
uaeque ibi persona, sed tam magnum quam singula; non enim ibi major est quae verior non est, ubi ipsa veritas est magnitudo. Ecce modo convenienti et ratione catholica ostensum est quomodo indifferens sit magnitudo trium personarum, quia nec una majus aliquid quam uns non est dicendus triplex, sed trinus. Praeterea cum Deus dicatur trinus, non tamen debet dici triplex; ibi enim non est triplicitputandus est; alioquin minor esset Pater solus, vel Filius solus, quam simul Pater et Filius. Cum itaque tantus est Pater
Abbreviated transcription (Latin):
iquis int̾roget: pater solus utrum
sit ds. qͦmͦ respondebimꝰ ñ eẽ: nͥforte
ita dicamꝰ. eẽ quidẽ patrẽ d̾m: s ñ ẽẽ cũ
q pater ñ debet dici solus. ds. atq hic.
solũ. inparte subiccti tm̃ accipere qͥd̾a
uolunt. Inparte uͦ p̃dicati si sit: conce¬
ount: qd pater ẽ solus d̾s. S ex uerbis
augustini uid̾r ostendi: qd ꝓpͥesolus¬

Expanded text:
im interroget, pater solus utrum sit deus, quomodo respondebitur non esse, nisi forte ita dicamus, esse quidem patrem deum, sed non quia Pater non debet dici solus Deus, atque hic solum in parte subjecti tantum accipere quidam volunt; in parte vero praedicati si sit, concedunt quod Pater est solus Deus. Sed ex verbis Aug. videtur ostendi quod proprie solu
Abbreviated transcription (Latin):
is. uelut depetro & paulo: & aliis: nec
unt. Hanc gͦ similitudinẽ int̾ res sem¬
piternas. & res tempoeales ꝑpendens io¬
hannes: unu̾salitatis os particularita¬
tis nomina: que rebus tẽporalibus ꝓ¬
prie conueniunt: ad res et̾nas transtu¬
lit. Aus̃ uͦ maiorẽ uidens dissimilitu¬
oinẽ qͣm similitudinẽ int̾ res p̃dictas:
ab excellentia trinitatis p̃dicta noĩa re¬
mouit: Ex qͦ sensu dix̾it. ꝑsonas differre
ypostases differre nũo. ñ natura:
in eo qd ñ differre natura ait. uerissiore
& sine scrupulo loquit᷑. Qd̃ uͦ dic̃ differre
nũo: cauendũ ẽ. qͦmͦ intelligat᷑. Diu̾sis
enĩ modis d̾nr aliqua differre nũo Qbꝰ

Expanded text:
is, velut de Petro et Paulo et aliis, nec unt. Hanc ergo similitudinem inter res sempiternas et res temporales perpendens Joannes, universalitatis et particularitatis nomina, quae rebus temporalibus proprie conveniunt, ad res aeternas transtulit, Aug. vero majorem videns dissimilitudinem quam similitudinem inter res praedictas, ab excellentia Trinitatis praedicta nomina removit. 15. Ex quo sensu dixerit personas differreypostases differre numero, non natura; in eo quod non differre natura ait, verissime et sine scrupulo loquitur. Quod vero dicit differre numero, cavendum est quomodo intelligatur. Diversis enim modis dicuntur aliqua differr
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ parit̾ hesitat: querat mec̃. uͥ errorẽ siuuĩ
cognoscit: redeat adme. uͥ meũ: reuocet
me. Ita ingrediam simul: caritatis uiã.
tendentes adeũ: de quo dictũ ẽ. Querite
qui detrinitate que d̾s est scͥpserunt: hoc
meẽntia: &s pluralitas inꝑsonis. Idoq ñ¬

Expanded text:
 pariter haesitat, quaerat mecum; ubi errorem suum agnoscit, redeat ad me; ubi meum, revocet me. Ita ingrediamur simul charitatis viam, tendentes ad eum de quo dictum est: Quaerite qui de Trinitate, quae Deus est, scripserunt, hoc essentia, et pluralitas in personis, ideoq
Abbreviated transcription (Latin):
quoq scͥptũ ẽ: lum̃ delumine. dm uerũ:
de deo uero. Qd̃ aut̃ addit᷑: gͦ genuit se
deũ: uł aliũ d̾m: neutrũ concedendũ eẽ
dicimus. Qd̃ aliũ dm ñ genu̾it: manife¬
stũ ẽ. quia unus tantũ ds̃ ẽ. Qd̾ aut̃ scip̃m
scip̃m genu̾it ip̃e: eo plus errant: qđ ñ
solus ds ita ñ est. s nec spũalis. nͨ corpo¬
ralis c̾atura. Nulla enĩ res ẽ: que seip̃am
gignat: ut sit. & ideo: ñ est c̾dendũ ułdi¬
cendũ: qđ ds genuit se Alia qͥͣstio de
et adhuc opponunt eodem.¬
garruli ratiocinatores: dicentes. Si d̾s
pater: genuit dm: aut genuit d̾m: qͥẽ d̾s
pat̾: aut dm. qui ñ est d̾s pater. Si genu¬
it d̾m. quiñ est ds pat̾: gͦ d̾s ẽ. qui ñ ẽ d̾s
pater. Non gͦ unus tantũ: ẽ ds. Si uͦ genu¬
it dm: qui ẽ ds pater: gͦ genuit seip̃m.

Expanded text:
quoque scriptum est: Lumen de lumine, Deum verum de Deo vero. Quod vero additur, ergo genuit se Deum, vel alium Deum; neutrum concedendum esse dicimus. Quod alium Deum non genuit manifestum est, quia unus tantum Deus est. Quod autem seipsum ipse genuerit, eo plus errant, quod non solum Deus ita non est, sed nec spiritualis, neque corporalis creatura. Nulla enim res est quae seipsam gignat ut sit; et ideo non est credendum vel dicendum quod Deus genuit se. 2. Alia ed adhuc componunt garruli ratiocinatores dicentes: Si Deus Pater genuit Deum, aut genuit Deum qui est Pater, aut Deum qui non est Deus Pater. Si genuit Deum qui non est Pater, ergo Deus est qui non est Deus Pater. Non ergo unus tantum Deus est. Si vero genuit
Abbreviated transcription (Latin):
de illo adulterio agit᷑: qđ cũ cognato uiri.¬
uł cum cognata uxoris: cõmittitur.
Qđ ñ est dimmittenda uxor ꝓaliqua ma
re. Unde aug̃. Si uxorẽ quis habeat sterilẽ:
seu deformẽ corpore: siue debilẽ menbris:
uł cecam: itł claudã: uel surd̾a: uł si quid¬
est aliud: siue morbis: uł laboribus: dolori¬
busq ofectã: & quicqͥd excepta fornicatio¬
ne excogitari potest uebementer horribi¬
le: ꝓsocietate sideq sustineat.

Expanded text:
de illo adulterio agitur, quod cum cognato viri,de illo adulterio agitur, quod cum cognato viri, vel cognata uxoris committitur. 6. Non est dimittenda uxor pro aliqua re. Unde Aug.: Si uxorem quis habeat sterilem, sive deformem corpore, vel debilem membris, vel caecam, vel claudam, vel surdam, vel si quid aliud, sive morbis, vel laboribus doloribusque confectam, et quidquid, excepta fornicatione, excogitari potest vehementer horribile, pro societate fideque sustineat.
Abbreviated transcription (Latin):
dormierit cum duabus sororibus.: & una
exillis ante fu̾it uxor: neutrã ex ip̃is habe¬
at. Nec ip̃i adulteri: unquã in ꝯiugio co¬
pulentur. Itẽ. Nec ꝓpͥȩ uxori: sibi licet red¬
dere debitum: quam sibi reddidit illicitã.
sororẽ ȩius cognoscendo. nec etiam post mor¬
tem uxoris. licet ei alicui uł adulterȩ copu¬
lari indiugiũ. Itẽ Zacharias papa. Concu¬
buisti cum sorore uxoris tuȩ. Si fecisti: neu¬
tram habeas. & uxor tua si ñ fuit ꝯscia sce¬
leris: & ꝯtinere ñ uult: nubat in dño cui
uult. Tu uͦ ⁊ adultera: sine spe ꝯiugii ma¬
neatis. & dum uiuitis: penitentiã agite
Qđ ait. cui uult nubat: intelligendũ ẽ:
in adulterio dep̃hendunt: nec ille: nec il¬
la: aliã uxorẽ accipiet: uel aliũ uirũ: qͣm¬
diu ambo uiuunt. Si uͦ adultera mortua
fu̾it: uir eiꝰ si uult nubat. Adultera uͦ: nun¬
quã. ꝙ si mortuus fu̾it: uir eiꝰ. s om̃ibꝰ die¬
bus. penitentie lamenta ꝑsoluat. ¶ Hic

Expanded text:
dormierit cum duabus sororibus et una ex illis antea fuerit uxor, neutram ex ipsis habeat, nec ipsi adulteri unquam in coniugio copulentur. Item ex dere debitum, quam sibi reddsororem ejus cognoscendo. Nec post mortem uxoris licet ei vel adulterae copulari in conjugium. Item Zacharias papa, ibid.: Concubuisti cum sorore uxoris tuae; si fecisti, neutram habeas; et uxor tua si non fuerit conscia sceleris, et continere non vult, nubat in Domino cui vult. Tu vero et adultera sine spe conjugii maneatis, et dum vivitis poenitentiam agite. Quod ait, cui vult nubat, intelligendum est in adulterio deprehendunt, nec ille, nec illa aliam uxorem accipiat, vel alium virum, quamdiu ambo vivunt. Si vero adultera mortua fuerit, vir ejus, si vult, nubat; adultera vero nunquam, etsi mortuus fuerit vir ejus; sed omnibus diebus poenitentiae lamenta persolvat. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
purgatus. Qđ similiter etiã defemina dixe
adulteros uiros pendere similes adulteris
feminis penas. eum tanto grauꝰ eos pu¬
niri oportu̾it: quanto magis ad eos ꝑti¬
net: o uutute uincere: & exemplo feminaᷤᷤ

Expanded text:
purgatus, quod similiter et de femina dixerpurgatus, quod similiter et de femina dixeradulteros viros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo re
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ dimitti cã fornicationis uiro:
eade licentia ñ tollitur feminis. Unde
excepta causa fornicationis. &si dimissa
fu̾it: manere in nuptã. Quicquid uiris p̃¬
cipitur: hoc ꝯsequenter redundat ad femi
nas. Non enim adultera uxor dimitten¬
da est: & uir mechus tenendus. Itẽ. Apud
nos: qđ ñ licet feminis: eque ñ licet uiris.
& eadem seruitus: pari ꝯditione censetur:
adulteriũ inutroq sexu pari ratione ꝯ dẽp¬
nat. s uiros suos: mulieres ñ facile de ad¬
ulterio accusant. Niri autẽ liberius uxo¬
eiꝰ flagitiũ detegat᷑. Qđ fornicariã nequit
sit dimitt̾e cã foenicationis: dicimus
quia nequit ad ultera uxoe dimiti a uiro:
nisi & ip̃e expers fornicationis existat. & e
cã fornicationis dimitt̾e uxorẽ. si &. ip̃e ꝯ¬
uincitur fornicari. Occurrit enim illud.
Inquo alt̾m udicas: te ip̃m odẽpnasq ua¬
ꝓpter: quisquis fornicationis cã uult abi¬
cere uxorẽ: prior debet esse afornicatione

Expanded text:
uxorem dimitti causa fornicationis viro, eadem licentia non tollitur feminis . Unde excepta causa fornicationis et, si dimissa fuerit, manere innuptam. quidquid I uiris iubetur, hoc consequenter redundat anas. Non enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. Item: Apud nos quod non licet feminis, aeque non licet viris; et eadem servitus pari conditione censetur. adulterium in utroque sexu pari ratione condemnat; sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant, viri autem liberius uxoejus flagitium detegatur. 2. Quod fornicuriam nequit sit dimittere causa fornicationis, dicimus quia nequit adultera uxor dimitti a viro, nisi et ipse expers fornicationis existat, et e causa fornicationis dimittere uxorem, si et ipse convincitur fornicari. Occurrit enim illud Rom. 2: In quo alterum judicas, teipsum condemnas. Quapropter quisquis fornicationis causa vult abjicere uxorem, prior debet esse fornicatione
Abbreviated transcription (Latin):
dicio ñ tenentur: s uidices ueniunt: qͥa ÷
p̃cepta generalia uiuendo uicerunt. &
om̃ibꝰ relictis: xp̃m secuti sunt. Recte pau¬
peribus iudiciũ tribuit: qui quanto huic
mundo magna humilitate despecti sunt:
tanto cc̃ maiori culmine potestatis exeres¬
patre sedit: quia post passionis certam̃: &
resurrectionis palinã: qđ patri eẽt ȩqualis:
om̃ibus claruit. Nobis uͦ inthrono filii se
dere ẽ: ex eiꝰdẽ filii potestate iudicare. Quia
enĩ iudicandi principatũ ex eiꝰ iurtute ꝑ¬
cipimus: quasi in eiꝰ throno residemꝰ. Ea

Expanded text:
tenentur, sed judices veniunt, quia et praecepta generalia vivendo vicerunt, et omnibus relictis Christum secuti sunt. Recte pauperibus judicium tribuit, qui quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc majori culmine potestatis excressedit, quia post passionis certamen et resurrectionis palmam, quod Patri esset aequalis omnibus claruit. Nobis dere est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principatum ex ejus virtute percipimus, quasi in ejus throno sedemus. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
tet angłos suos. qui colligent de regno
ȩiꝰ omĩa scandala: & mittant unquos in ca¬
suos cũ tuba: & ogregabunt electos a qͣtuor
dũ ñ est. Dño enim ueniente adiudiciũ:
p̃cedet ante eũ ignis. quo cõburet᷑ facies
aquȩ indiluuio. Ille autẽ ignis: malis qͥ
reꝑti fu̾int uiui: erit ꝯsũptio. bonis uͦ: ñ.
aliquid purgandũ fu̾it: ꝑ illũ ignẽ purga¬
bitur. Aliis uͦ: nullã ingeret molestiã. ł ur¬
gato uͦ ꝑ ignẽ mundo: & ad iudiciũ ueni¬
ente dño: emittet᷑ uox illa magna. qua
resurgent om̃s mortui. Et cẽ: ministerio
angłoꝵ: uentilabit᷑ area. qͥa boni ꝯgrega¬
tibus. Et tẽ p̃coma illa bonoꝵ: esuriui ⁊ de¬
distis mͥ mand̾. & c̃: & increpationes ille

Expanded text:
tet angelos suos qui colligent de regno / eius omnia scandala et mittent iniquos in casuos cum tuba, et congregabunt electos a quatuordum non est. Domino enim veniente ad judicium, praecedet ante eum ignis, quo comburetur facies aquae in diluvio. Ille autem ignis malis qui reperti fuerint vivi erit consumptio, bonis vero non, aliquid purgandum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam ingeret molestiam. Purgato vero per ignem mundo, et ad judicium veniente Domino, emittetur vox illa magna qua resurgent omnes mortui; et tunc ministerio angelorum ventilabitur area, quia boni congregatibus: Et tunc praeconia illa bonorum: Esurivi et dedistis manducare, et increpatione
Abbreviated transcription (Latin):
ostremo: de ꝯditione resurrectio¬
nis: & modo surgentiũ: necñ &
de iudicii ac miscdiȩ qualitate:
breuiter disserendũ est. Omĩbus qͤstioni¬
bus quȩ de hac re moueri assolent: sa¬
tisfacere ñ ualeo. Resurrecturã tam̃ carnẽ
omniũ: quiẽq nati sunt: atq nascent᷑
de mortui sunt: atq morientur: nullate¬
nus ambig̾e debet xp̃ianus. Ait enĩ ysa¬
ias. Resurgent mortui. & resurgent qͥ erant

Expanded text:
ostremo de conditione resurrectionis et modo resurgentium, necnon et de die judicii et misericordiae qualitate breviter disserendum est. Omnibus quaestionibus quae de hac re moveri solent satisfacere non valeo: resurrecturam tamen carnem omnium quicumque nati sunt atque nascentur, et mortui sunt et morientur, nullatenus ambigere debet Christianus . Ait enim Isaias, c. 26: Resurgent mortui, et resurgent qui erunt
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis mortuoꝵ: erit uox tu¬
be. quȩ in aduentu iuidicis ab omĩbꝰ au¬
diet᷑. os cuiꝰ uirtute: mortui excitabuntur.
os de monumentis resurgent. Unde ꝓph̾a.
nit hora: in qua om̃s qui in monum̃tis
surt: audient uocẽ filii łi. & ꝓcedent bo¬
rectionẽ iudicii. Si uͦ querit᷑: cuiꝰ uel qͣliꝰ
erit uox illa: apłs dicit: quia erit archan
dr tuba: quia erit manifesta os nouissi¬
ma. quia post eam ñ erit alia. Hȩc tuba

Expanded text:
onis mortuorum erit vox tubae, quae in adventu judicis ab omnibus audietur; et cujus virtute excitabuntur mortui, et de monumentis resurgent. Unde ProphetVenit hora in qua omnes qui in monumentis sunt, audient vocem Filii Dei, erectionem judicii. Si vero quaeritur cujus vel qualis erit vox illa, Apostolus dixit quod erit Archangemque dicitur tuba, quia erit manifesta et novissima, quia post eam non erit alia. Haec tuba,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. exite obuiã ei. Tubȩ nomine. aliqd̃
eudens & p̃clarũ signũ intelligit᷑. qđ: uox
archangeli: & tuba dei: ab apło dr̃. Et in cu¬
angelio: uox filii dei ⁊clamor appellatur.
rum erit .i. occultũ: ueniet. Dies enĩ dñi:
sic̃ fur in nocte: ita ueniet. Potest tam̃ ñ
in ogrue intelligi mediȩ noctis tempore
cciã sponsus uenturus ẽ. Pluribus etiã lo¬
cis otestant᷑ auctores: qđ aduentus ap̃i d̾r
dies dñi. ñ ꝓqͣlitate temporis: s reꝵꝵ. qͥa
tuno cogitationes ⁊ ꝯsilia singłoꝵ: patebt̃.
Unde: indaniele. Uetustus dierũ: sedit. &
libri aꝑti sunt corã eo. Librisunt: oseĩȩ sin¬
guloꝵ. quȩ tẽ aꝑient᷑: aliis. Et tc̃ implebi¬
tur: nichil occultũ: qđ ñ reuelet᷑. Adue

Expanded text:
 exite obviam ei. Tubae nomine aliquod evidens et praeclarum signum intelligitur. Quod vox Archangeli et tuba Dei ab Apostolo dicitur, in Evangelio vox Filii Dei et clamor appellatur; rum erit, id est, occultum, veniet. Dies enim Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Potest tamen non incongrue intelligi mediae noctis tempore etiam sponsus venturus est. Pluribus etiam locis contestantur auctores quod adventus Christi diestunc cogitationes et consilia singulorum patebunt. Unde in Daniele, Vetustus dierum sedit, et libri aperti sunt coram eo. Libri sunt conscientiae singulorum, quae tunc aperientur aliis. Et tunc implebitur: Nihil occultum quod non reveletur. Adve
Abbreviated transcription (Latin):
qđ otemplant᷑. Unde: & dicuntur angłiͥo¬
rationes & uota nr̃a offerre deo. ñ quia eũ
doceant. s quia ȩiꝰ uoluntatẽ suꝑ eis ꝯsulunt
notescunt peticiones nr̃e. ut qͦd̾amͦ eas of¬
ferant do. & de his ꝯsulant. o qđ dõ iuben¬
te implendũ esse cogn ouerint. hoc no¬
bis uł euidenter: uel latenter: reportent.
Unde & angłs hominibus ait. Cum orare¬
tis: orationẽ urãm obtuli d̾o. Add omĩa qͥd̾e
scienda: sufficit d̾o sua ꝑfectio.Habet tam̃
nuntios.i. angłos. ñ: qui ei quȩ nescit an¬
nuntient. Non enĩ sunt ulla quȩ nesciat.
s bonũ eoꝵ est: de oꝑibus suis eiꝰ ꝯsulere ue¬
ritatẽ.  hoc est: qđ ei dicuntur ñ nulla nun¬
ciare. Non: ut ip̃e abeis discat. s ut ab eo:
ip̃i ꝑuerbũ eiꝰ: sine corporalisono. N unciant
etiam qđ uolu̾it ab eo missi: ad quos uo¬
luerit. totum abillo: ꝑ illud uerbũ eiꝰ au¬
dientes.i. in eiꝰ ueritate inuenientes: qͥd sibi

Expanded text:
quod contemplantur. Unde et dicuntur angeli oquod contemplantur. Unde et dicuntur angeli orationes et vota nostra offerre Deo; non quia eum doceant, sed quia ejus voluntatem super eis consulunt.notescunt petitiones nostrae, ut quodammodo offerant Deo, et de his consuiant; et quod Deo jubente implendum esse cognoverint, hoc nobis evidenter vel latenter reportent. Unde et angelus hominibus ait, Tobiae 12: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo. Ad omnia quidem scienda sufficit Deo sua perfectio; habet tamen nuntios, id est, angelos, non qui ei quae nescit annuntient non enim sunt ulla quae nesciat, sed bonum eorum est, de operibus suis consulere veritatem: et hoc est quod ei dicuntur nonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo ipsi per verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo, per illud verbum ejus audientes, id est in ejus veritate invenientes quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
de aliquo medioeriter bono. qui ta¬
libus indigens suffragiis: in ip̃o osũmationis
artieulo cum reliquis migrabit: si saluus
fu̾it oł eo ñ offeret᷑ ulterius saerificiũ. uel ora¬
tio. uel elemosina. nec habebat tante ꝑfeti¬
onis merita: quȩ his suffragiis ñ egerent.
Nunquid gͦ saluabitur. Estimo eum quasi
ꝑ ignẽ transeuntẽ: saluari meritis & interces¬
sionibus cęlestis ȩccłȩ. quȩ ꝓfidelibus semꝑ
intercedit: uoto & merito. donee impleat᷑
T p̃ces supplicantiũ. ⁊ qͦmͦ int̾cedunt ꝓ¬
Nunquid p̃ces supplicantiũ audiunt:
& uota postulantuũ in eoꝵ noticiã ꝑueni¬
unt: Non est incredibile animas scõꝵ qͦ
in abscondito faciei dei ueri luminis illu¬
stratione letant᷑. in ipsius otemplatione
ea quȩ foris agunt᷑ intellig̾e̾. quantũ uel illiᷤ
adgaudiũ: uel nobis ad auxiliũ: ꝑtinet. Siẽ
enim angłis: ita & scĩs qui deo assistunt:
peticiones nr̃e innotescunt: in uerbo dei:

Expanded text:
de aliquo mediocriter bono, qui talibus indigens suffragiis in ipso consummationis articulo cum reliquis migrabit, si salvus fuerit: pro eo non offertur ulterius sacrificium, vel oratio, vel eleemosyna; nec habebat tantae perfectionis merita, quae his suffragiis non egerent, numquid ergo salvabitur? Existimo eum quasi per ignem transeuntem, salvari meritis et intercessionibus coelestis Ecclesiae, quae pro fidelibus semper intercedit voto et merito, donec impleaturpreces supplicantium; et quomodo intercedunumquid preces supplicantium sancti audiunt, et vota postulantium in eorum notitiam perveniunt. Non est incredibile animas sanctorum, quae in abscondito faciei Dei veri luminis illustratione laetantur, in ipsius contemplatione ea quae foris aguntur intelligere, quantum vel illis ad gaudium, vel nobis ad auxilium pertinet. Sicut enim angelis, ita et sanctis qui Deo assistunt, petitiones nostrae innotescunt in Verbo Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ritate dicentis. Iudiciũ sine misedia fiet il¬
li. qui ñ fecerint miscd̾iã. Aug̃ etiam ait.¬
Mised̾ia: hic. Iudiciũ: infuturo. Idem distus¬
guens. quomͦ om̃s uȩ dei: sint mised̾ia &
exhibet: qł ꝓmisit. ne desit ueritas. Erga
om̃es autẽ: quos liberat &s dãpnat: om̃es uȩ
sunt mised̾ia & ueritas. quia ubi ñ miseret᷑:
uindicte ueritas dat᷑. Dicens: ubi ñ miseret᷑.
dat intelligi aliquid a do fieri: uͥ ip̃e ñ mise¬
ret᷑. s his occurrit. qđ cassiodorus ait. suꝑ psal
te dei. Hee duȩ inquit res: iudicio dei semꝑ
addiuncte sunt. S inpunitione maloꝵ: ñ est
gunt᷑. Inhis enim breuiter om̃ia oꝑa dei

Expanded text:
ritate dicentis, c. 2: Judicium sine misericordia fiet ilritate dicentis, c. 2: Judicium sine misericordia fiet illi qui non fecit misericordiam. Aug. etiamdia hic, judicium in futuro. Idem distinguens quomodo omnes viae Domini sint misericordia et exhibet quod promisit, ne desit veritas. Erga omnes autem quos liberat et condemnat, omnes viae sunt misericordia et veritas; quia ubi non miseretur, vindictae veritas datur. Dicens ubi non miseretur, dat intelligi aliquid a Deo fieri, ubi ipse non miseretur. Sed his occurrit quod ait Cassiod. super psal. te Dei: Hae duae, inquit, res judicio Dei semper adjunctae sunt. Ergo et in punitione malorum non est guntur. In his breviter omnia opera Dei
Abbreviated transcription (Latin):
os animas sc̃oꝵ: faciem dei otemplantiũ: in
eiꝰ ueritate intellig̾e p̃oes hominũ: &s qͦ im¬
plendȩ sint: uel nꝰ Inde est qd ds dr exaudi¬
re p̃ces quorund̾a. ñ solũ qͣn effectui manci¬
pat: s etiam q̃n innotescit curiȩ angłoꝵ. &
scãrũ anmarũ: quid nã futurum sit: uel
ñ. ꝙ qd̾ cognos eunt indei uoluntate esse:
uolunt & ip̃i. Ado enim suꝑnę ueritati ad¬
dictisunt: ut nichil precer ȩius uoluntatẽ
queant uelle. Intercedunt gͥ ꝓ nobis add̾m
nobis: & affectu: dum uota nr̃a cupiunt
impleri. Qđ tam̃ ñ faerunt: nͥ in uoluntate
dei implenda didicerint. Oramꝰ gͦ ut inter
fragentur. &. ut ip̃i uelint bonũ nr̃m. qͥa
eis uolentibus: ds̃ uult. & ita fiet. Exp̃mis
ed queritur hic
de ualde malis: utrũ & ip̃i: inaliqua
penarũ mitigatione: dei miscdiam senti¬
ant. ut minus quã meru̾int: puniant᷑.
Quid̾a autumant: eos nullã releuationẽ
penȩ habituros. Qd ofirmant iacobi aucto¬

Expanded text:
emplantium, in ejus veritate intelligere preces hominum, et quae implendae sint vel non? Inde est quod Deus dicitur exaudire preces quorumdam, non solum quando effectui mancipat, sed etiam quando innotescit curiae angelorum et sanctarum animarum quid inde futurum sit vel non; et quod cognoscunt in Dei voluntate esse, volunt et ipsi. Adeo enim supernae voluntati addicti sunt, ut nihil praeter ejus voluntatem queant velle. Intercedunt ergo ad Deum pro nobis, et affectu, dum vota nostra cupiunt impleri; quod tamen non faciunt, nisi in voluntate Dei implenda didicerint. Oramus ergo ut intfragentur, et ut ipsi velint bonum nostrum, quia eis volentibus Deus vult, et ita fiet. Ex praemissSed quaeritur hic de valde malis, utrum et ipsi in aliqua poenarum mitigatione Dei misericordiam sentiant, ut minus quam meruerint puniantur. Quidam autumant eos nullam relevationem oenae habituros; quod confirmant Jacobi aucto
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ista: extpr̃e cognouit. s futura om̃ĩa tẽpo¬
ralia: atq in eis etiam quid. & qñ. abillo pe¬
tituri fueramus: & quos & de quibꝰ rebus uel
exauditurus: uel ñ exauditurus eẽt: sine in¬
icio ante p̃seiuit. Non gͦ r angłs: orationes
nrãs offerre do: quasi ds tẽ nouerit quid ue¬
limus. & quo indigeamꝰ. qui om̃ia anteqͣm
fiant: sicut & postea quã facta sunt nouit.
S quia necesse habet rationalis creatura: tẽ¬
porales causas adȩternã ueritatẽ referre. siue
petendo: quid ega sefiat: siue ꝯsulendo: qͥd

Expanded text:
Nec ista ex tempore cognovit, sed futura omnia temporalia, atque in eis etiam quid et quando ab illo petituri fueramus, et quos et de quibus rebus vel exauditurus esset vel non exauditurus, sine initio ante praescivit. nostras offerre Deo, quasi Deus tunc noverit quid velimus et quo indigeamus; quae omnia antequam fiant, sicut et postquam facta sunt, novit; sed quia necesse habet rationalis creatura teporales causas ad aeternam ueritatem referre siue petendo, quid erga se fiat, siue consulendo, quid
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ unus baptismꝰ reputat᷑. Illud e¬
tiã ignorandũ ñ est: qđ in materno u-¬
tero nullus baptidari potest. eciã si ma
ternis uteris est: id̾o bapticari ñ pot̾:
quia qui natus adhuc sod̃m adam ñ
Si uͦ opponit᷑ de ieremya: & de ioħ̃e bap¬
tista: qui in utero scĩficati legunt᷑: qd̃
etiã de iacob quidã putant: dicimus.
Si scĩficatio ibi accipit᷑ interior emun¬
datio: in miraculis diuinȩ potentiȩ ẽẽ
habendũ. ut aug̃ ait. ambigue suꝑ hoc
loquens. Si usq adeo inquit in illo
puero acceleratus est usus rationis:
uoluntatis: ut intra materna uiscera
iam posset agnosc̾e: & credere: qđ in aliis
paruulis expectatur ȩtas. ut possint: in
miraculis est habendũ diuinȩ potentiȩ.
ñ adhumanȩ trahendũ exemplũ nat᷑e.
Nam qn uoluit ds: cetiã ium̃tũ locutũ
exires de uulua scĩficaui te. Illa tam̃
sc̃ĩficatio qua efficimur templũ dei: ñ
nͥ renatoꝵ est. Nisi enĩ quis renatꝰ. fu. ex.¬

Expanded text:
tamen unum baptisma reputatur. Illud etiam ignorandum non est, quod in materno utero nullus baptizari potest, etiamsi matternis uteris sunt, ideo baptizari non possunt, quia qui natus adhuc secundum Adam Si vero opponitur de Jeremia et de Joanne Baptista, qui ab utero sanctificati leguntur, quod etiam de Jacob quidam putant, dicimus, si sanctificatio ibi accipitur interior emundatio, in miraculis divinae potentiae esse habendum, ut Aug. ait, ambigue super hoc loquens. Si usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et voluntatis, ut intra materna viscera jam posset agnoscere et credere, quod in aliis parvulis expectat aetas ut possint, in miraculis habendum esse divinae potentiae, non ad humanae trahendum exemplum naturae. Nam quando voluit Deus, etiexires de vulva, sanctificavi te . Tamen illa sanctificatio qua efficimur templum Dei, non est nisi renatorum. Nisi quis renatus fue
Abbreviated transcription (Latin):
ficatio pot̾ scd̾m p̃destinationẽ accipr.
Ecce indubitanter uidr loqui. qͥ etiã¬
in eodẽ dicit. Non dictũ est: quia credi¬
dit in utero infans. s exultauit. Nec
eli abeth dic̃: exultauit in fide. s ex ul¬
tauit in utero meo. Et potuit esse ħ sc̃ĩ¬
ficatio tantȩ rei amaiori cognoscendȩ
in ditiũ. ñ aparuulo cognite Absq asser¬
tione de hac scĩficatione loquit᷑. ñ dif¬
finiens queliter intelligenda sit illa
gẽ: in uteris iustificatos. & gr̃a p̃uentoᷤᷤ
dimissis omĩbꝰ peccatis. qdđ multis scõꝵ¬

Expanded text:
ficatio potest secundum praedestinationem accipi. Ecce videtur dubitanter loqui, qui etiam dicit: Non dictum est quia credidit infans in utero, sed exultavit; nec Elisabeth dicit: Exultavit in fide, sed: Exultavit in utero meo. Et potuit esse haec sanctificatio, tantae rei a majori cognoscendae indicium, non a parvulo cognitae. Absque assertione de hac sanctificatione loquitur, non definiens qualiter intelligenda sit illa gem in uteris justificatos, et gratia praeventos dimissis omnibus peccatis; qu
Abbreviated transcription (Latin):
officia: quȩ nc habent. ut u̾bi giã. Ti oxe
filialis: m̃ facit timere: ne offendamꝰ ꝙͦ
diligimꝰ. & ne separem᷑: ab eo. facit etiã noᷤᷤ
reuereri eundẽ. Infuturo uͦ faciet nos reue¬
reri. qñ ñ timebimꝰ separari. uł offend̾e.
Non gͦ metus separationis uł offensionis:
nc̃ est in angłis. uł in animabus scĩs. nec
in nobis erit infuturo. s reuerentia. qͤ est
mixta cũ subiectione dilectio. quȩ etiam

Expanded text:
officia quae nunc habent, verbi gratia: timor officia quae nunc habent, verbi gratia: timor filialis modo facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur ab eo; facit etiam nos revereri eumdem. In futuro vero faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis vel offensionis nunc est in angelis vel in animabus sanctis; nec in nobis erit in futuro; sed reverentia quae est mixta cum subjectione dilectionis; quae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
obuiare: qđ beda de timore
cessabit. Ait enĩ suꝑ illũ locũ: timor dm̃:¬
pͥncipiũ sap̃iȩ. Duo sunt timores dñi Ser
modico oculos amantissimi patͥs offendat.
Uterꝙ: infuturo cessabit. Raritas uͦ nuis¬
quã excidet. Aug̃ uͦ suꝑ illũ locũ psalon.
Adorabo ad templũ scm̃ tuũ. intimore
tuo: t imorẽ desiturũ dicit. sic. Bimor̃ dñi
est magnũ p̃sidiũ. ꝓficientibꝰ adsalutẽ. s
ꝑuenientibꝰ. foras mittit᷑. Non enĩ timent:
iam amicũ. cum. s. ad id. qđ repmissũ
est: ꝑduti fuerint. Ex his auctoritatibꝰ
sig̃cat᷑: qđ timor ñ erit infuturo.Si aut̃
timor non fuerit infuturo: gͦ nec. iͣi. do¬
na erunt. nec mͦ sunt in angłis. siue ini
animabus scĩs. Ad qđ dicimus: auctori¬
tatũ p̃missarũ. quȩ uidet᷑ repugnantiã
dirimentes: qđ septẽ illa dona: & in an¬
gelis mͦ sunt. &. in animabus scĩs felicit̾
iuuentibus. &. in nobis erunt infuturo.
s ñ habebunt omia hos usus. siue hȩx

Expanded text:
obviare quod Beda de timore cessabit. Ait enim sic super illum locum, Prprincipium sapientiae. Duo sunt timores Domini, pmodico oculos amantissimi patris offendat; uterque in futuro cessabit, charitas vero nunquam excidet. August. vero super illum locum psalm. 5: Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo, timorem Dei desiturum dicit sic: Timor Domini est magnum praesidium proficientibus ad salutem, sed pervenientibus foras mittitur. Non enim timent jam amicum, cum scilicet ad id quod repromissum est, perducti fuerint. Ex his auctoritatibus significatur quod timor non erit in futuro. Si autem timor non erit in futuro, ergo nec septem dona erunt, nec modo sunt in angelis sive in animabus sanctis. Ad quod dicimus auctoritatum praemissarum quae videtur repugnantiam dirimentes, quod septem illa dona et in angelis modo sunt et in animabus sanctis feliciter viventibus, et in nobis erunt in futuro; sed non habebunt omnia hos usus, sive haec
Abbreviated transcription (Latin):
les sunt: qui timent diem iudicii. fac
alterã: amare uirũ. debere ei castos am¬
plexus. nulla se adulterina ĩmundi¬
cia maculare uelle. Ista optat: p̃sen¬
tiã uiri. Illa timet. &s illa timet. Iam gͦ
interrogent᷑: quare timeant. Illa dicet.
t imeo iurũ. ne ueniat. Ista dicet: timco
uirũ. ne discedat. Ista dicet: timeo u¬
rum. ne dãpnet. Illa dicet: timeo uirũ.
ne fleserat. Pone hex in animo. & inue¬
nis timorẽ: quẽ foras mitat karitas. &
aliũ timorẽ castũ: ꝑmanentẽ inscłm scłi.¬

Expanded text:
les sunt qui timent diem judicii. Fac les sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri. Illa timet et ista timet. Jam ergo interrogentur quare timeant. Illa dicet: Timeo virum ne veniat; ista dicet: Timeo virum ne discedat. Illa dicet: Timeo virum ne damnet; ista dicet: Timeo virum ne deserat. Pone haec in animo, et invenies timorem quem foras mittit charitas; et alium timorem castum permanentem in
Abbreviated transcription (Latin):
d̃m̃: ne mittant᷑ ingebennã. ne forte
ardeant cum diabolo: in igne ecerno
Ip̃e est timor: qui ñ introducit caritatẽ.
s sic uenit: ut exeat. Si enim ꝓpt̾ penaᷤ
times dm̃: ñdum amas. quęm sic time
ñ bona desideras: s mala caues. s exeo
quia mala caues: corrigis te .& incipis
bona desiderare. Cum bona desiderare
ceperis: erit inte cunor castus. Quid ẽ ti¬
mor castus: t uere ne amittas ip̃a bona.
ł imere dm: ne recodat a te. Cũ autẽ ti¬
mes dm̃: ne te deserat p̃sentia eiꝰ. amploc¬
teris eum. ip̃o frui desideras.
Quomͦ distent duo timores ꝑsimi
melius explanare: quid int̾sit int̾
istos duos timores: quã si ꝓponas duas
mulieres maritatas. quarũ unã: ostitu¬
as uolentẽ facere adulteriũ. s timeo: ne
dãpnet᷑ a marito. Timet maritũ: qͥa ad¬
huc amat nequiciã. Huc ñ est grata: s
onerosa: mariti p̃sentia. & si focte uiuit
nequiter: timet maritũ: neueniat. Ta¬

Expanded text:
Deum, ne mittantur in gehennam; ne forte Deum, ne mittantur in gehennam; ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times; non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quia mala caves, corrigis te et incipis bona desiderare; cumque bona desiderare coeperis, erit in te timor castus. Quid est timor castus? Timere ne amplius amittas ipsa bona, timere Deum ne recedat a te. Cum autem times Deum ne te deserat praesentia ejus, amplecteris eum, ipso frui desideras. 8. Quomodo distant duo timores, per stes melius explanare quid intersit inter duos istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam: huic non grata est, sed onerosa mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
te. s ꝑfecta caritas foras mittit tumorẽ:
Hoc enim: dictũ ẽ ꝑ iob̾m. Illud: dictũ
est ꝑ dauid.s̾ nolite putare aliũ eẽ sp̃m.
Si unus flatus inflat duas tibias: ñ pot̾
unus spc implere duo ch coeda: & agita¬
re duas linguas Si sp̃u uno .i. uno fla¬
tu: implete duȩ tybiȩ osonant: imple¬
te duȩ lingue sp̃u dei dissonare posst̃ ͣ
Imno est ibi quȩdam osonantia. que¬
dam ꝯcordia. S auditorẽ desiderat stu¬
diosum. ñ otiosũ. Soce mouit duas lin¬
guas sp̃c dei. & audiuimꝰ ex una: timor
nͨ est incaritate. Audiuimꝰ ex alia: timor
dñi castus. ꝑmanet in scłm scłi. Quid est
hocꝰ dissonant. Non. Excute aures. Intens¬
de melodiã. Ron sine causa: hic addi¬
dit castus. Illic: ñ addidit. quia ẽ timor
aliquis: qui dr̃ castus. Est autẽ alius: qͥ
ñ dr. castus timor. Discernamꝰ istos duos
timores. & intelligamꝰ osonantiã tybia¬
rum. Quomͦ discernimus: attendat ca¬
ritas ur̃a.Sunt homines: qͥ ꝓpt̾ea timent

Expanded text:
fecta charitas foras mittit timorem? Hoc enim dictum est per Joan., illud dictum est per David: Sed nolite putare alium esse Spiritum; si enim unus flatus inflat duas tibias, non potest unus Spiritus implere duo corda, et agitare duas linguas? Si spiritu uno, id est, flatu impletae duae tibiae consonant, impletae duae linguae Spiritu Dei dissonare possunt? Imo est ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia; sed auditorem desiderat studiosum, non otiosum. Ecce movit duas linguas Spiritus Dei, et audivimus ex una: Et timor non est in charitate; audivimus ex alia: Timor Domini castus permanet in seculum seculi. Quid est hoc? Dissonant? Non. Excute aures, intende melodiam; non sine causa hic addidit castus, illic non addidit; quia est timor aliquis qui dnon dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodritas vestra. Sunt homines qui propterea timent
Abbreviated transcription (Latin):
morẽ gehenne: se otinet homo a pecc̃o.
quo p̃sentiã iudicis & penas mecuit. &
timore facit: quioquid boni facit. ñ ti¬
more amutendi ȩternũ bonũ: qđ ñ a¬
mat. s timore paciendi malũ: qͦ formi¬
dat. Non timet: ne ꝑdat amplexus pul¬
cherrimi sponsi. s timet: ne miitat᷑ iii
gehennã. Bonus ẽ iste timor. &. utilis.
licet insufficiens. ꝑ quẽ: fit paulatim:
osuetudo iusticiȩ. os succedit initialis ti¬
mor. qñ incipit qđ durũ erat: amari.
& sic incipit excludi seruilis timor: a
caritate. & succedit deinde: timor castꝰ.
ne sponsus tardet. ne discedat. ne of¬
fendamus. ne eo careamꝰ. Timor iste:
de amore uenit. Ille quidem seruilis ẽ
utilis. s ñ ꝑmanet inȩt̾nũ: ut iste. Timoe
Uiuinus: comes ẽ ꝑ om̃es gradus.¬

Expanded text:
em gehennae continet se homo a peccato, quo praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor et utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Ille quidem servilis est utilis, sed non permanens in aeternum; et iste timor divinus comes e
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. Minor: tunce. M inor karitas:
maior timor. Si autẽ nullus ẽ timor ñ
ẽ qua intret caritas. Sic̃ uidemꝰ: ꝑsetã in¬
troduci linũ: qñ aliquid suit᷑. Seta: pͥus
intrat. nͥ exeat: ñ succedit linũ. Sic timor
pͥmo occupat mentẽ. Non autẽ ibi rema¬
net timor. quia ido intrauit: ut intro¬
duceret caritatẽ.¬

Expanded text:
charitas, minor timor; minor charitas, charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam introduci linum, quando aliquid suitur; seta prius intrat, sed nisi exeat, non succedit linum: sic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
credat᷑ ñ tam̃ ind̾m. &si bonĩ fiat:
ñ tam̃ bene. Nemo enim inuitꝰ bene fa¬
cit: etiam. si bonũ est qđ facit.
De casto ⁊ seruili plemus agit. tangenᷤᷤ
timoribus latius disputat dicens.
pit credere: cepit timere .s qͥ adhuc ti¬
met: ñdum habet fiduciã: indie udi¬
cii. ñ dũ est in illo ꝑfecta caritas. Si ꝑfe¬
cta in illo eẽt caritas ñ timeret. ꝑfecta
enim caritas: faceret ꝑfectam iustici¬
am. & ñ haberet: quare timeret. ĩmo
haberet: quare desideraret: ut tͣnseat
iniquitas. & ueniat regnũ dei. G timor
ñ est in karitate. S in qua caritate. Non
in inchoata. In qua ꝯͦͫ In ꝑfecta. ꝑfecta
caritas. foras mittit timorẽ. Gͦ incipiat
timor. quia initiũ sap̃iȩ tunoe dñi. di¬
mor: quasi locũ p̃parat caritati. Cũ aut̃
ceꝑit habitare caritas: pellit᷑ timor. qͥ
ei p̃parauit locum. Quantũ enim illa
crescit: tantũ ille decrescit. & quantũ
illa fit interior: timor pellit᷑ foras. Maior:

Expanded text:
t, non tamen bene. Nemo enim invitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit. 6. De casto et servili plenius agit, tangens itimoribus latius disputat August. pit credere, coepit et timere. Sed quia adhuc timet, nondum habet fiduciam in die judicii; nondum est enim in illo perfecta charitas; sed si perfecta in illo esset charitas, non timeret; perfecta enim charitas faceret perfectam justitiam, et non haberet unde timeret, imo haberet quasi desiniquitas, et veniat regnum Dei. Ergo timor non est in charitate. Sed in qua charitate? Non in inchoata. In qua ergo? Sed perfecta, inquit, charitas foras mittit timorem. Ergo incipiat timor; quia initium sapientiae timor Domini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta. qđ ñ posset dici: deseruili. qͥa
ut ip̃e supra dixit: seruilis timor: ñ re¬
manet ueniente caritate. Nec intrat
caritas: nͥ prius ille timor exeat. Nec ui
illo tuncre aliquis credit indm: &si cre¬
dat deo. nec benefaeit: etiã si bonũ est qd
facit. Non est gͦ timor ille: in caritate. e¬
tiã mehoata. quia om̃is qui caritatẽ ha¬
bet: licet ñ ꝑfectã: & in đm crodit. &.
bene bona facit. Quare seruilis ñ est ti¬
mor ille: quẽ in caritate inchoata.: fore
ꝯcessit. & quẽ crescente caritate: decreso̾e
dix̃. S̾ ille est timor in itialis. quẽ ñ ne

Expanded text:
perfecta; quod non posset dici de servili, quia, perfecta; quod non posset dici de servili, quia, ut ipse supra dixit, servilis timor non remanet veniente charitate, nec intrat charitas nisi prius ille timor exeat; nec in illo timore aliquis credit in Deum, etsi credat Deo; nec bene facit, etiamsi bonum est quod facit. Non est ergo timor ille in charitate etiam inchoata, quia omnis qui charitatem habet, licet non perfectam, et in Deum credit, et bona opera facit. Quare servilis non est timor ille, quem in charitate inchoata fore concessit, et quem crescente charitate decrescere dixit; sed ille est timor initialis, quem non ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscĩa pecc̃oꝵ. ñ dũ facta ẽ iustificatio. ẽ
stimulet. Stimulat ille timor. s itratca¬
ritas. quȩ sanat: qđ uulnerat timor. T¬
mor castus. facit securitatẽ in animo Au
osonantes. Illa: de timore deidicit. qͥ ti¬
met anuna: ne dãpnet᷑. Illa: de timore
bis p̃dictis: aꝑtẽ ostendit aug̃. qͥssit ti¬
mor castus. & quis seruilis. & qͦͣlit̃ diffe¬
rant. in quibus etrã initialẽ timorẽ sig¬
nificauit. qui nec extoto est seruilis. nec
extoto castus. s tanqͣm mediꝰ. aliquid de
seruili: aliquid de casto timore. habecifa¬
cit enĩ seruire: partim: timore penȩ. par¬
tim: amore iusticiȩ. ꝑ quẽ. timemꝰ pu¬
niri. & timemꝰ offendere. Iste timor: ẽ in
inchoata caritate. ñ inꝑfecta. & qͣntũ creᷤᷤ¬
cit caritas: tantũ decrescit iste mundus¬
ad tormentũ oscĩȩ. Nam quanto magio
diligimꝰ: tanto minus timemꝰ. Iste timor
notat᷑ millis uerbis augustini: uͥ ñ ne¬
gat timorẽ esse in caritate inchoata s.

Expanded text:
ia peccatorum, nondum facta est justificatio. Est stimulet. Stimulat ille timor, sed intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor. Timor castus facit securitatem in animo. Auet David consonantes; illa de timore Dei dicit, quo timet anima ne damnetur; ista de timore bis praedictis aperte ostendit August. quis sit timor castus, et quis servilis, et qualiter differant. In quibus etiam initialem timorem significavit; qui nec ex toto est servilis, nec ex toto castus, sed tanquam medius aliquid de servili, et aliquid de casto timore habet; facit enim servire partim timore poenae, partim amore justitiae per quem timemus puniri, et timemus offendere. Iste timor est in inchoata charitate, non in perfecta: et quantum crescit charitas, tantum decrescit iste ad tormentum conscientiae. Nam quanto magis diligimus, tanto minus timemus. Iste timor notatur in illis verbis August., ubi non negat timorem esse in charitate inchoata, sed