comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete ne gͣuent᷑ corda urã in cͥpła ⁊ eb̾etate.
et curis huiꝰ uite. In usu gͥ cib ⁊ potꝰ hic mo¬
d̾ seruandꝰ est: ut in eoꝵ ꝑceptione infra
c̃płam et ebrietatem se qͥsq: contineat. In u¬
su cet̾oꝵ qͥb licite utunt᷑ hoĩes qͥs modꝰ ser¬
uandꝰ sit: diligens inqͥsitor ꝑ se inueniet.
Iam nc̃ de ordine necessario aliqua ꝑstrin
st qͥppe ordo necessariꝰ: ut qͥ ꝯmisit illi¬
cifa. ab usu licitoꝵ sese restͥngat. In qua
facgonis. ut scd̃m modũ culpe rigor conti¬
nentie extendat᷑. qͣtinꝰ scd̃m baptiste uocẽ.
dignos penitentie fructꝰ faciamꝰ. Uerũ ñ sagᷤ¬
gõnis necessitas ꝑqͥrenda. Nec ꝓ sola satisfa¬
ctione a licitis ꝯtinendũ. s etiã ꝓ expellen¬
dis uel minuendis passionib q̃ uiciosa ꝯsue¬
tudine molescunt. laboriosis oꝑib insistend̃.
Sunt enĩ ext̾ioris hominis ex̾citia. int̾ioris
hoĩs instrum̃ta: qͥb et passiones uiciose g̃

Expanded text:
in crapula et ebrietate, et curis hujus vitae . In usu igitur cibi et potus hic modus servandus est, ut in eorum perceptione, infra crapulam et ebrietatem, se quisque contineat. In usu caeterorum, quibus licite utuntur homines, quis modus servandus sit, diligens inquisitor per se inveniet. Jam nunc de ordine necessario aliqua perstriEst quippe ordo necessarius, ut qui commisit illicita, ab usu licitorum sese restringat. In qua factionis, ut secundum modum culpae rigor continentiae extendatur: quatenus secundum Baptistae vocem, dignos poenitentiae fructus faciamus . Verum non satigationis necessitas perquirenda. Nec pro sola satisfactione a licitis continendum; sed etiam pro expellendis vel minuendis passionibus, quae vitiosa consuetudine inolescunt, laboriosis operibus insistendum. Sunt enim exterioris hominis exercitia interioris hominis instrumenta; quibus et p
Abbreviated transcription (Latin):
tati simul ⁊ saluti ꝯ sulimꝰ. q̃ ad mod̾ scd̾m rati¬
sinuasse sermomb: sobrie inqͥens. et iuste
⁊ pie uiuamꝰ in hoc scł̃o. Est enĩ sobrietas
humanȩ uitȩ modꝰ qͥdam ac temꝑantia :
ut̃nq nimietatẽ pruoent̾ euitans: et re¬
gia uia int̾ dextͣm et sinist᷑m cursũ nr̃m
deducens. Cũ enĩ ille ad quẽ sũme tendi¬
m̃ sũmꝰ qͥdam mod̾ sit. cui nichil deest.
qd fastidiamꝰ: neceẽ ꝓfecto est ut nosmet¬
ipsos in quadã m̃sura modoq seruemꝰ: nec
infra q̃. necesse est dilabam̃: nec sup̃ ꝗ opor¬
tet pestifera p̃sũptione feram. Iusticiã sane
ab apło illam hic estimo nõiri qͣ ꝓximoꝵ
necessitati siue saluti consulentes. et in ip

Expanded text:
tati simul et saluti consulimus, quemadmodum secundum ratisinuasse, Sobrie, inquiens, et juste, et pie vivamus in hoc saeculo . Est enim sobrietas humanae vitae modus quidam ac temperantia, utramque nimietatem prudenter evitans, et via regia inter dextram et sinistram cursum nostrum deducens. Cum enim ille ad quem summe tendimus, summus quidam modus sit, cui nihil deest, quod fastidiamus: necesse profecto est, ut nosmetipsos in quadam mensura modoque servemus; nec infra quam necesse est, dilabamur, nec supra quam oportet, pestifera praesumptione feramur. Justitiam sane ab Apostolo illam hic aestimo nominari, qua proximorum necessitati sive saluti consulentes, et
Abbreviated transcription (Latin):
mã in qͥb et in qͣntis ⁊stet diligent̾ inspici¬
at: deinde int̾ioris et ext̾oris hoĩs uires. ex¬
ꝑientie lbra trutnet et disc̾nat. Uires dico
int̾iores qͥbus contra temptationũ bella ex̾¬
citatione cotidiana confligat: uires ext̾o¬
res. qͥb corporaliũ laboꝵ oña infatigabili
longanimitate toleret. Licet autẽ inqueli¬
bet statũ ꝓficienti necessariꝰ sit. et int̾ioris
et ext̾ioris. ho. labor: eitñ quẽ adhuc carmᷤᷤ
passiones impugnant. necessaria magis
est hoĩs ext̾ioris afflictio. Ipsis aut̃ passio¬
nib sopitis uel extinctis licet ab ext̾iorib
modicũ temꝑare: ipsa aut̃ spiritalia in¬
stantiꝰ et feruentiꝰ ex̾cere. Nec sic tñ ut ꝓfes¬
sionis sue normã p̃sũptuosꝰ excedat: nec
tempoꝵ distinctiones que in regula cuise
subdidit p̃scͥbunt᷑. destruat uel ꝯfundat: s
seruato cuilibet oꝑi cp̃r p̾stituto. in ipsis se

Expanded text:
mam, in quibus et in quantis constet, diligenter inspicimam, in quibus et in quantis constet, diligenter inspiciat; deinde interioris hominis vires, experientiae libra trutinet et discernat. Vires dico interiores, quibus tentationum bella, exercitatione quotidiana confligat; vires exteriores, quibus corporalium laborum onera infatigabili longanimitate toleret. Licet autem in quemlibet statum proficienti necessarius sit et interioris et exterioris hominis labor, ei tamen, quem adhuc carnis passiones impugnant, necessaria magis est hominis exterioris afflictio. Ipsis autem passionibus sopitis vel exstinctis, licet ab exterioribus modicum temperare; ipsa autem spiritalia instantius, et ferventius exercere. Nec sic tamen, ut professionis suae normam praesumptuosus excedat; nec temporum distinctiones, quae in regula, cui se subdidit, praescribuntur, destruat vel confundat; sed servato cuilibet operi tempore praestituto, in ipsis se
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑ ordo uoluntariꝰ a nobis deincepss
inspiciend᷑: de qͦ psalmista. Uoluntarie in¬
qͥt sacͥficabo tibi. Est qͥppe holocaustũ gͣcui¬
tũ. acceptabilis hostia. sacͥficiũ uoluntari¬
um: cũ qͥs ab his que concessa st̃. ꝑ ea que
p̃cepta st̃. ad ea que potioris głe p̃mia sus
dit. Ad quod ꝑfectionis culm̃ feruentiores
qͦsq saluator inuitans: si uis in qͥt ꝑfectꝰ eẽ
uade et uende que habeset da pa. ⁊ue. se.
me. Et alias. Sunt spadones inqͥt qui se castͤ
libet artioris uite ꝓfessio: int̾ uoluntaria
sacficia ꝯputant᷑: absit enĩ ut ista uitȩ ꝑfeccio
quã uoluntarie subiit qͥs ñ coactꝰ int̾ neces¬
saria et coaccicia ⁊ ñ potiꝰ int̾ uoluntaria
num̾et᷑: cũ et ipsa necessitas quã inuito nul¬
lus imposuit. sed cui ipse se desid̾io ꝑfectioniᷤ
sponte subȩecit: uoluntaria dicendasit ñ
coacticia. Qui gͥ adhec excelsa ⁊ sublimia
sese contułit: p̾mo uot uł ꝓpositi su nor¬

Expanded text:
Sequitur ordo voluntarius, a nobis deinceps inspiciendus, de quo Psalmista: Voluntarie, inquit, sacrificabo tibi . Est quippe holocaustum gratuitum, acceptabilis hostia, sacrificium voluntarium; cum quis ab his, quae concessa sunt, per ea, quae praecepta sunt, ad ea, quae potioris gloriae praemia suspdit. Ad quod perfectionis culmen ferventiores quosque Salvator invitans: Si vis, inquit, perfectus esse, vade et vende qme . Et alias: Sunt spadones, inquit, qui se castrslibet arctioris vitae professio, inter voluntaria sacrificia computantur. Absit enim ut ista vitae perfectio, quam voluntarie subiit quis, non coactus; inter necessaria et coactitia, et non potius inter voluntaria numeretur, cum et ipsa necessitas, quam invito nullus imposuit, sed cui ipse se, desiderio perfectionis, sponte subjecit, voluntarie dicenda sit, non coactitia. Qui igitur ad haec excelsa et sublimia sese contulerit, primo voti vel propositi sui nor
Abbreviated transcription (Latin):
in omnib lenis. mitis. tranqͥllꝰ. Deniq:
tanqͣ. ouis ad occisionem ductꝰ est. et
quasi agnꝰ coram tondente se obinuit:
⁊ ñ aꝑuit os suũ: Considera .o. humana
su ꝑbia. o suꝑba impatientia quis susti¬
sustinuit. Cogitent᷑ rogo hec: ñ scriban¬
tur. Quis est cuĩ ad hunc mirabilem n¬
tuitũ ñ statim ira deferueat: Quis illã
audiens mirabilem uocem. plenã dulce¬
dinisplenã caritatis. plenã tranqͥlbtatis.
pat̾ ignosce illis: ñ statim omni affec¬
cu suos amplectit᷑ inimicos: Pat̃ inqͥt
ignosce illis: quid lenitatis. quid caritatis.
huic addi potuit orõm: Addidit tñ. Parũ¬
fuit orare: uoluit et excusare. Rat̾ inquit

Expanded text:
in omnibus lenis, mitis, tranquillus. Denique in omnibus lenis, mitis, tranquillus. Denique tanquam ovis ad occisionem ductus est, et quasi agnus coram tondente se obmutuit, et non aperuit os suum . Considera, o humana superbia, o superba impatientia, quis sustisustinuit. Cogitentur, rogo, haec non scribantur. Quis est, cujus ad hunc mirabilem intuitum, statim ira non deferveat? quis illam audiens mirabilem vocem, plenam dulcedinis, plenam charitatis, plenam tranquillitatis: Pater ignosce illis: non statim omni affectu suos amplectitur inimicos? Pater, inquit, ignosce illis. Quid lenitatis, quid charitatis huic addi potuit orationi? Addidit tamen. Parufuit orare, voluit et excusare: Pater, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ mitis aspectu. ꝙͣ dulcis affacu: ꝗͣ peccõri¬
b ꝯpatiens:quã infirmis ⁊ miseris conde¬
scendens.Quis est cui ad hoc dulce specca¬
cłm omnis fetentis carnis delectatio ñ sor¬
descat: Inde suaues quedã lacͥme facile
oriuntur. qͥb omnis concupiscentiarũ estꝰ
extinguit᷑: tepescit caro: gule uoratitas
temꝑat᷑: omnis uanitatũ ttillatio sedatur.
Porro adinimicoꝵ dilectionẽ inqua fr̃ne
caritatis ꝯsistit ꝑfectio. nicħ nos ita animat
ut illiꝰ mre patientie grata ꝯsideratio. qua
ille speci osus forma p̃ filiis hominũ uen̾tã
faciem suam impis p̃buit ꝯspuendam.
qua ocłos illos quoꝵ nutu regunt᷑ omnia
uelamim subdidit iniquoꝵ: qua lat̾a illa
sua flagellis exposuit: qua caput trem̃¬
dum principib et potantib spinarũ as¬
ꝑitati submnisit: qua semet ipsũ obpbris.
ac contumeliis addit÷ qua crucẽ. clauos.
lanceam. fel. acetum. patient̾ sustinuit:

Expanded text:
quam mitis aspectu, quam dulcis affatu, quam peccatoriquam mitis aspectu, quam dulcis affatu, quam peccatoribus compatiens, quam infimis et miseris condescendens. Quis est cui ad hoc dulce spectaculum, omnis fetentis carnis delectatio non sordescat? Inde suaves quaedam lacrymae facile oriuntur, quibus omnis concupiscentiarum aestus exstinguitur, tepescit caro, gulae veracitas temperatur, omnis vanitatum titillatio sedatur. Porro ad inimicorum dilectionem, in qua fraternae charitatis consistit perfectio, nihil nos ita animat, ut illius mirae patientiae grata consideratio, qua ille speciosus forma prae filiis hominum , venustam faciem suam impiis praebuit conspuendam; qua oculos illos, quorum nutu reguntur, omnia velamini subdidit iniquorum; qua latera illa sua flagellis exposuit; qua caput tremendum principibus et potestatibus, spinarum asperitati submisit; qua semetipsum opprobriis ac contumeliis addixit; qua crucem, clavos, lanceam, fel, acetum, patienter sustinuit,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ut suꝑiꝰ diximꝰ utrũq amorem quo
uel nob̃ ipsis consulimꝰ. uel quo ꝓrimis u¬
nim᷑. quadã diuini amoris portione neces¬
se est animari: sciendũ quia ad hanc ge¬
minã dilectionẽ. dei nos dilectio mouet
⁊ ꝓmouet. scd̃m id quod u̾bũ caro factũ
est :⁊ habitauit in nob̃. Siqͥdem in hac ge¬
mina dilectione acqͥrit᷑ innocentia: que
in duobs est. In nocens qͥppe est qͥ nec sibi
nec alteri nocet. Sib aut̃ nocet. quisemet¬
ipsum uicii alicuiꝰ aut tͣ pitudiniis labe corrũ¬
pit. Ad quã corruptionem. quia maxime
uoluptas ac delectatio carnis impellit.
sic eam facile qͥlibet respuit uel euitat: si
erga carnẽ nostri saluatoris piũ indutꝰ
affectũ. gaudet spiritalib oculis intueri
dnm maiestatis usq: ad p̃sepis inclinatũ
angustias. uirgineis in hiare ub̃ibus: ma¬
t̾nis amplexib stringi: tremuli senis. sci
uidelicet symeonis felicib labus osculari.
Qui m̃tis sue obtutib imaginari dulce ht̃.

Expanded text:
m, ut superius diximus, utrumque amorem, quo vel nobis ipsis contulimus, vel quo proximis unimur, quadam divini amoris portione necesse est animari, sciendum quod ad hanc geminam dilectionem Dei nos dilectio movet, et promovet; secundum id quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Si quidem in hac gemina dilectione acquiritur innocentia, quae in duobus est. Innocens quippe est, qui nec sibi, nec alteri nocet. Sibi autem nocet, qui semetipsum vitii alicujus, aut turpitudinis labe corrumpit. Ad quam corruptionem, quia maxime voluptas ac delectatio carnis impellitur, sic eam facile quilibet respuit vel evitat; si erga carnem nostri Salvatoris pium indutus affectum, gaudet spiritualibus oculis intueri Dominum majestatis usque ad praesepis inclinatum angustias, virgineis inhiare uberibus, maternis amplexibus stringi, tremuli senis, sancti videlicet Simeonis felicibus labiis osculari . Qui mentis suae obtutibus imaginari dulce habet,
Abbreviated transcription (Latin):
zatio. Orimo requies in puritate conscien¬
tie: deinde inmultaꝵ m̃tium dulcissima
munctione: postremo in ipsus dei ꝯtem¬
platione. In pͥmosalb̃o uacat᷑ acͥmine:
in scd̾o a cupiditate: in t̾cio ab omni ꝓrsꝰ
distensione. In pͥmo mens colligitur ad
se: in scd̾o extendit᷑ extͣse: in t̾cio rapitur
supra se. In pͥmo gustat quã dulcis est
iħc inhumanitate: in scd̃o uidet quã ꝑ.¬
fectꝰ incaritate: in t̾cio qͣ sublimis in deitate:¬

Expanded text:
zatio. Primo requies in puritate conscientiae, deinde in multarum mentium dulcissima conjunctione, postremo in ipsius Dei contemplatione. In primo Sabbato vacatur a crimine, in secundo a cupiditate, in tertio ab omni prorsus distensione. In primo mens colligitur ad se, in secundo extenditur extra se, in tertio rapitur supra se. In primo gustat quam dulcis est Jesus in humanitate, in secundo videt quam perfectus in charitate, in tertio, quam sublimis in deitate
Abbreviated transcription (Latin):
sio. His te non dubites & bonis priuandum
& feriendum malis. si animum diuidens
& dei reb & tuis pariter reculis uolueris.
imꝑtiri. Procurandus quẽ implices. qͥ ꝓte
molat. ꝓ te dico non tecũ. Quedã ꝑ temet
facies. quedã ꝑte & alios simul: quedã ꝑalios
pellectili & substantiole sue. scrutari om̃ia.
sciscitari de singłis. morderi suspicionibus.
moueri ad queq ꝑdita uel neglecta: Quã¬

Expanded text:
sio. 18. His te non dubites et bonis privandum, sio. 18. His te non dubites et bonis privandum, et feriendum malis, si animum dividens, et Dei rebus, et tuis pariter reculis volueris impertiri. Procurandus quem implices, qui pro te molat. Pro te dico non tecum. Quaedam per temet facies; quaedam per te et alios simul; quaedam per alios pellectili et substantiolae suae: scrutari omnia, sciscitari de singulis, morderi suspicionibus, moveri ad quaeque perdita vel neglecta? A
Abbreviated transcription (Latin):
cedentem corrigeret. Quoꝵs me fides & sci¬
tas. ad queq scã. adqueq: honesta. ad queꝙ
pudica. ad queq amabilia & bone fame
ꝓuocaret. Et nunc reducito ocdos mi euge¬
ni ad eum qui nc̃ est curie seu eccl̃ie statum.
studia p̾latoꝵ: eoꝵ presertim qui sunt in cir¬
cuitu tuo. S de his hactenꝰ ego. Palpaui non
fodi parietem. Tibi licet fodere & uidere ut¬
magnis & tã multis uitentum reb. Oportet
liberũ: quẽ nulla sibi uendicet uiolenta oc¬
cupatio. Oportet ingenuum quẽ nulla deor¬
sum trahat indigna affectio. Oportet rectũ.
quẽ nulla seorsum auertat sinistra inten¬
tio. Oportet cautum: quẽ nulla subeat furti¬
ua suspitio. Oportet uigilem: quẽ nulla ab
se se abducat ꝑegrina &e curiosa cogitatio.
Oportet firmũ: quẽ nulla concutiat repen¬
tina turbatio. Oportet inuictũ: quẽ nulla
fatiget uel continua tribulatio. Oportet am¬
plum: quẽ nulla coartet rei temporalis amiᷤ¬

Expanded text:
cedentem corrigeret: quorum me ccedentem corrigeret: quorum me ctas ad quaeque sancta, ad quaeque honesta, ad quaeque pudica, ad quaeque amabilia et bonae famae provocaret. Et nunc reduc oculos, mi Eugeni, ad eum qui nunc est curiae sivae Ecclesiae statum et studia praelatorum, eorum praesertim, qui sunt in circuitu tuo. 16. Sed de his hactenus. Ego palpavi, non fodi parietem. Tibi licet fodere et videre, utmagnis et tam multis intentum rebus. Oportet liberum, quem nulla sibi vindicet violenta occupatio. Oportet ingenuum, quem nulla deorsum trahat indigna affectio. Oportet rectum, quem nulla seorsum avertat sinistra intentio. Oportet cautum, quem nulla subeat furtiva suspicio. Oportet vigilem, quem nulla ab sese abducat peregrina et curiosa cogitatio. Oportet firmum, quem nulla concutiat repentina turbatio. Oportet invictum, quem nulla fatiget vel continua tribulatio. Oportet amplum, quem nulla coarctet rei temporalis amis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm sue industrie uel labori. Quors ingressus
pacificus: molestꝰ exitus sit. Quors sermo
edificatio. quoꝵ uita iusticia. quor presentia
grata: quoꝵ memoria in benedictione. Qui
se amabiles prebeant. non uerbo s oꝑe: reue¬
rendos exhibeant. s actu. non fastu. Qui de tuo
nant᷑: ꝑ quẽ siue absentes siue presentes con¬
tendant placere tͥ placere do. Qui ad te rede¬
ant fatigati quidẽ s non suffarcinati. O si ta
Quid te felicius quid illo iocundiꝰ scl̃o: Si te
Osi uiderẽ in uita mea eccłiam d̃i talib in
rius cũ euismodi circa me uite mee & custo¬
des spectarem simul &r testes: Quib om̃ia
mea secure secreta cõmitterem.cõmunica¬
rẽ consilia. quib me totũ refunderẽ tanqͣm
alteri michi. Qui si uellem aliquatenꝰ de¬
uiare ñ sinerent: frenarent p̾cipitem. dor¬
mitantẽ exꝑgefacerent. Quors me reu̾en¬
tia & libertas extollentem reprimeret: ex¬

Expanded text:
quam suae industriae vel labori. Quorum ingressus quam suae industriae vel labori. Quorum ingressus pacificus, molestus exitus sit: quorum sermo aedificatio, quorum vita justitia, quorum praesentia grata, quorum memoria in benedictione. Qui se amabiles praebeant, non verbo, sed opere: reverendos exhibeant, sed actu, non fastu. nantur , per quem sive absentes, sive praesentes contendant placere tibi, placere Deo. Qui ad te redeant fatigati quidem, sed non suffarcinati: Quid te felicius, quid illo jucundius saesi viderem in vita mea Ecclesiam Dei talibus innrius, cum ejusmodi circa me vitae meae et custodes spectarem simul et testes? Quibus omnia mea secreta secure committerem, communicarem consilia; quibus me totum refunderem, tanquam alteri mihi. Qui, si vellem aliquatenus deviare, non sinerent, frenarent praecipitem, dormitantem excitarent. Quorum me reverentia et libertas extollentem reprimeret, ex
Abbreviated transcription (Latin):
bendo discreti. in disponendo industrii. in
agendo strenui. in loquendo modesti. in ad¬
uersitate securi. in ꝓspitate deuoti. in zelo
sobrii. in miscdia non remissi. in ocio ñ ociosi.
in hospicio ñ dissoluti. in conuuuo ñ effusi. in
cur a rei familiaris ñ anxii. alienȩ ñ cupidi.
sue ñ ꝑdigi: ubiq & in om̃ib circũspecti. Qui
iussi renuant: nec non iussi affectent. Qui
regib iohannẽ exhibeant. egiptiis moysen.
fornicantib finees. heliã ydolatris. heliseũ
auaris. petrũ mentientib. paulum blasphe¬
mantib. negociãtib xp̃m Qui uulgus ñ sꝑnãt
s doceant. diuites ñ palpent s terreant. pau¬
ꝑes non greͣuent s foueant: minas pͥncipum
non paueant s contempnant. Qui non cum
turba intrent. nec cũ ira exeant. qͥ eccł̃ias ñ
spolient s emendent. Qui marsupia non
exhauriant: s corda reficiant & crimina cor
habeant: & de om̃i re orationi plus fidant.

Expanded text:
bendo discreti, in disponendo industrii, in bendo discreti, in disponendo industrii, in agendo strennui, in loquendo modesti, in adversitate securi, in prosperitate devoti, in zelo sobrii, in misericordia ‹non› remissi, in ocio non ociosi, in hospicio non dissoluti, in convivio non effusi, in cura rei familiaris non anxii, aliene non cupidi, sue non prodigi, ubique et in omnibus circumspecti; qui iussi rennuant nec non iussi affecteregibus Iohannem exhibeant, Egyptiis Moysen, fornicantibus Finees, Heliam idolatris, Helyseum avaris, Petrum mentientibmantibus, negotiantibus Christum. Qui vulgus non spernant, sed doceant: divites non palpent, sed terreant: pauperes non gravent, sed foveant: minas principum non paveant, sed contemnant. Qui non cum turba intrent, nec cum ira exeant: qui ecclesias non spolient, sed emendent. Qui marsupia non exhauriant, sed corda reficiant et crimina corrhabeant, ac de omni re orationi plus fidant,
Abbreviated transcription (Latin):
ad plebes erudiendas solliciti: circũspectiad
semet ipsos custodiendos ĩ om̃i castitate. Et hoc
tibi ꝑsuade. qui admittendi sunt difficile in
curia posse ꝓbari: & ideo sifieri potest uiros
ꝓbatos oportere deligi non ꝑbandos. Nos in
monastĩis om̃s recipimꝰ sp̃e meliorandi. At
curia. bonos faciluis reciꝑe. qm facere consue¬
uit. Quod si plures in ea defecisse bonos qͣm
nec defectus timeat᷑. nec ꝓfectus optetur. ut¬
pote iã ꝑfectis. Itaq non uolentes neꝙ cur¬
rentes assumito: s cunctantes s renuentes.
nisi a deo. Qui aduentantiũ non manus
attendant: s necessitates. Qui sint cõpositi¬
ad mores. ꝓbati ad sc̃imoniam. paratiad obe¬
dientiã. mansueti ad patientiam. subiecti
ad disciplinam. rigidi ad censuram. catho¬
lici ad fidem. fideles ad dispensationẽ. con¬
cordes ad pacẽ.: conformes ad unitatem. Qui
sint in iudicio recti. in consilio ꝑuidi. in ui¬

Expanded text:
ad plebes erudiendas solliciti, circumspecti ad ad plebes erudiendas solliciti, circumspecti ad semet custodiendos in omni castitate. Hectibi persuade, qui admittendi sunt, difficile in curia posse probari: et ideo, si fieri potest, viros probatos oportere deligi, non probandos. Nos in monasteriis omnes recipimus spe meliorandi: at curia bonos facilius recipere, quam facere consuevit. Quod si plures in ea defecisse bonos, quanec defectus timeatur, nec profectus optetur, utpote jam perfectis. 12. Itaque non volentes, neque currentes assumito, sed cunctantes, sed renuentesnisi a Deo. Qui adventantium non manus attendant, sed necessitates. Qui stent ad mores, probati ad sanctimoniam, parati ad obedienciam, mansueti ad pacienciam, subiecti ad disciplinam, rigidi ad censuram, catholici ad fidem, fideles ad dispensacionem, concordes ad pacem, conformes ad unitatem; qui sint in iudicio recti, in consilio providi, in iu
Abbreviated transcription (Latin):
bulentiꝰ irruunt. uerendum ne obruant. Dico¬
autẽ instantia tua illa cotidiana: ab urbe. acu¬
ria. a domestica eccłia tua. Hec inqͣm circa test̃
clerus & popłs tuus cui sp̃aliter ep̃aris. ac ꝑ hoc
specialis cure teneris debitor: hi qͦ qui tibi co¬
tidie assistunt. seniores popli orbis udices. &
qui item de domo & mensa tua sunt. capellani.
cubicularii. ministri quiq diuersis deputati
officiis in obsequiũ tui. Hite familiariꝰ uisi¬
tant. frequentiꝰ pulsant. molestiusq sollicitãt.
Et pͥmo quidẽ derũ illum ordinatissimũ esse
decet: ex qͦ precipue in omnẽ eccł̃iam deri for-¬
ma ꝓcessit. Deinde om̃e qͦd ꝑperam agit᷑ te
presente: id tͥ turpiꝰ. Interest głie sc̃itatis tue.
ut quos pre odis habes ita ordinati. ita sint ĩ¬
formati: quatinꝰ tociꝰ honestatis & ordinis. ipsi
speculũ. ipsi sint forma. Inueniant᷑ precet̾is opor¬
tet expediti ad officia. ydonei ad sacram̃ta.

Expanded text:
bulentius irruunt: verendum ne obruant. Cibulentius irruunt: verendum ne obruant. Ciautem, instantia illa tua quotidiana, ab urbe, a curia, a domestica ecclesia tua. Haec, inquam, circa te sunt, clerus et populus tuus, cui specialiter episcoparis, ac per hoc specialis curae teneris debitor. Hi quoque qui tibi quotidie assistunt seniores populi, orbis judices; et qui item de domo et mensa tua sunt, capellani, cubicularii, ministri quique diversis deputati officiis in obsequium tui. Hi te familiarius visitant, frequentius pulsant, molestiusque sollicitant. Et primo quidem clerum illum ordinatissimum esse decet, ex quo precipue in omnem ecclesiam clori forma processit. Deinde quod perperam agitatur te presente, id tibi turpius. Interest glorie sanctitatis tue, ut quos pre oculis habes, ita ordinati, ita sint informati, quatenus tocius honestatis et ordinis ipsi speculum, ipsi sint forma. Inveniantur pre ceteris oportet expediti ad officia, ydonei ad sacramenta,
Abbreviated transcription (Latin):
curã. Parentes tui destinati sunt non aliqͥs
regiones. s ipsũ debellaturi orbẽ. Ipsi uero
quiũ & sp̃m uehementẽ. arma potentia do. Eis
tu successisti in hereditatẽ. Ita tu heres & orbis
hereditas. At quatenꝰ hec portio te contingit
aut contigerit illos: id sobria considatione
pare & hanc: contͣdicit tͥ qͥ dicit. Meus est ors
de tua. dare oꝑam qͣm possis ut increduli cõ¬
uertant᷑ ad fidem: conuersi ñ auertant᷑. auer¬
si reuertant᷑. Porro ꝑuersi ordinent᷑ ad recti¬
tudinẽ: subuersi ad ueritatẽ reuocent᷑. Parui¬
deiectiq animi est: de subditis non ꝓfectum
querere subditors. s questũ ꝓpͥum. In summo
libris priorib ꝑtractatis: in manib ẽ de
his addere que circa te sunt. Elt ipsa qͥdẽ sub
te: ħ quo ꝓpiora eo ĩportuniora tͥ. Nempe corã¬
posita incuriam non admittunt: non dissimu¬
lationẽ ñ obliuionem. Uehementiꝰ urgent. tur¬

Expanded text:
curam. Parentes tui destinati sunt non aliquas curam. Parentes tui destinati sunt non aliquas regiones, sed ipsum debellaturi orbem: Ite in orbquium et spiritum vehementem, arma potentia Deo. tu successisti in haereditatem. Ita tu haeres et orbis haereditas. At quatenus haec portio te contingit, aut contigerit illos, id sobria consideratione pare et hanc, contradicit tibi qui dicit: Meus est orbis de tua, dare operam quam possis, ut increduli convertantur ad fidem, conversi non avertantur, aversi revertantur: porro perversi ordinentur ad rectitudinem, subversi ad veritatem revocentudejectique animi est, de subditis non profectum quaerere subditorum, sed quaestum proprium. In summo libris prioribus pertractatis, in manibus est de his addere, quae circa te sunt. Et ipsa quidem sub te, sed quod propiora, eo importuniora tibi. Nempe coraposita incuriam non admittunt, non dissimulationem, non oblivionem. Vehementius urgent, tur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃hendit meditat̾io ꝓmissoꝵ. latitudinẽ recorda¬
tio bñficioꝵ. sublimitatẽ ꝯtẽ pło maiestatis. ꝓ¬
fundũ inspectio iudicioꝵ. Querendꝰ adhuc fue¬
rat qͥ nͨ satis adhuc inuentꝰ ẽ. nͨ qͤri nimis pot̃
At orando forte ꝗͣ disputando digniꝰ q̃rit᷑: ⁊ in¬
uenit᷑ facilꝰ ꝓ iñ is sit fiuis libri: s nͥ finis
Que ren di:¬

Expanded text:
comprehendit meditatio promissorum, latitudinem recordatio beneficiorum, sublimitatem contemplatio majestatis, profundum inspectio judiciorum. Quaerendus adhuc fuerat, qui nec satis adhuc inventus est, nec quaeri nimis potest: at orando forte quam disputando dignius quaeritur, et invenitur facilius. Proinde is sit finis libri, sed non finis quaerendi
Abbreviated transcription (Latin):
ihẽs longitudinẽ. Dilata amorẽ tuũ usq ad in¬
imicos: ⁊ latitudinẽ tenes. Esto ⁊̃ in om̃i solli¬
citudine timoratꝰ: ⁊ sublime ꝓfũdũꝙ app̃hen¬
Pma ⁊ maxiã ꝯtẽpło ẽ. ãmirõ maiestatis. hec
reqͥrit cor pͣgatũ. ut auicis lib̾m atq: ex on̾a¬
aliqͣs morulas stupore ⁊ extas suspensũ teneat
ãmirantẽ. Scd̾a aut̃ necessaria ẽ huit. ẽ eñĩ intu¬
ens iudicia di. Qͦ sane pauido aspectu dũ uehem̃¬
tꝰ ꝯcucit intuentẽ. fugat uicia. fundat uirtu¬
tes. inciat ad sapĩam. huilitatẽ seruat. Uͥtutũ
siqͥdẽ bonũ qͦddã acstabile fundam̃tũ hũilitas.
Nẽpe si nutet illa ella uͥtutũ agͣgatõ ñ nͥ ruma ẽ.

Expanded text:
et habes longitudinem: dilata amorem tuum usque ad inimicos, et latitudinem tenes. Esto etiam in omni sollicitudine timoratus, et sublime profundumque apprehenma et maxima contemplado est admirado maiestatis. Hec requirit cor purgatum, ut a viciis / liberum atque exonerae vel per aliquas morulas stupore et extasi suspensum teneat admirantes. Secunda autem neccessaria est huic: est enim intuens iudicia dei. Quo sane pavido aspectu, dum vehemencius concutit intuentem, fugat vicia, fundat virtutes, iniciat ad sapienciarri, humilitatem servat. Virtutum siquidem bonum et stabile fundamentum: humilitas. Nempe si nute
Abbreviated transcription (Latin):
st. Si ñ. esto: ⁊ cuo exꝑm̃to scies. Sc̃m facit
affectio sc̃a. ⁊ ipsa gemina. timor dñi sc̃s ⁊ sc̃s
ob brachiis suis ꝯp̃hendit. ampleccit᷑. stͥngit.
tenet ⁊ ait. Tenui eũ nec dimittã: Itimor qͥdẽ
sublimi ⁊ ꝓfundo. amor lato longoq respon¬
det. Qd tã tim̃dũ ꝙͣ potestas cui ñ potes resistẽ.
quã sapĩa eui absꝯdi ñ potes: Pot̾at minꝰ cime¬
rids̃ alt̾ut᷑ carens. Nc̃ aũ ꝑsecte oportet cimea ᷤ

Expanded text:
sti: si non; esto, et tuo experimento scies. Sanctum facit affectio sancta, et ipsa gemina: timor Domini sanctus, eobus brachiis suis comprehendit, amplectitur, stringit tenet, et ait: Tenui eum, nec dimittam . Et timor quidem sublimi et profundo, amor lato et longo respondet. Quid tam timendum quam potestas, cui non potes resistere; quam sapientia, cui abscondi non potes? Poterat minus timeri Deus, alterutro carens. Nunc autem perfecte opor
Abbreviated transcription (Latin):
b nich deeẽ adꝯfusionẽ. cũ ꝓducent᷑ spectacłm
fieri deo.anglis hoĩbe. sͥ ipsis. O quã male ma¬
li om̃s locatist̃. utiq oppositi correntihuic diee¬
siti. Nonne hoc ẽ ꝑpetuo tundi. ꝑpetuoꝙ: ꝯfun¬
di: Duplici ꝯtͥcione ait ille ꝯte eos. d.d.n. Ascen

Expanded text:
 nihil deesse ad confusionem, cum producentur spectaculum fieri Deo, Angelis, hominibus, sibi ipsis? O quam male mali omnes locati sunt, utique oppositi torrenti huic diresiti. Nonne hoc est perpetuo tundi, perpetuoque confundi? Duplici contritione, ait ille, contere eos, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. Sunt ⁊ noĩa quedã nota nob̾ siłr ex audi¬
tu. ꝑ qͦ haꝵ beatitudinũ. etiã que ñ liqͥdo
mortaliũ ꝑcepit auditꝰ officia. m̾ita. gͣdus.
ordines. utc̃q: a nob̾ conici ac disc̾ni queunt.
S enĩ qd̾ exauditu ñ est: iã ñ ex fide. Nam
fides ex auditu. Itaq: opinando ista dix̾imꝰ.
Nd qͥd enĩ celestiũ noĩa innotuert̃. si ne opi¬
nari qͥdem salua fide aliqͥd licet de rebqͣꝵ
seraphin. hec noĩa. Que significata eoꝵ: sul¬
la ne int̾ illos sp̃c qͥ simplicit̾ angłi ⁊ eos qͥ
archangł ñcupant᷑ distantia: Qd s gͦ uult¬

Expanded text:
esse. Sunt et nomina quaedam nota nobis similiter ex audiesse. Sunt et nomina quaedam nota nobis similiter ex auditu, per quae harum beatitudinum, etiam quae non liquido mortalium percepit auditus, officia, merita, gradus, ordines, utcumque a nobis conjici et dicerni queunt. Sed enim quod ex auditu non est, jam non ex fide; nam fides ex auditu . Itaque opinando ista dixerimus. Ad quid enim coelestium nomina innotuerunt, si ne opinari quidem salva fide aliquid licet de rebus, qSeraphin, haec nomina. Quae significata eorum? Nullane inter illos spiritus qui simpliciter Angeli, et eos qui Archangeli nuncupantur, distantia? 8. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
quedã et c̾ta p̃libatio nec dũ ꝓpalate u̾itatiᷤ
Intellectꝰ ẽ. rei cuiꝰc̃q inuisibilis. c̾ta ⁊ mani¬
festa noticia. Opinio est quasi ꝓuero hab̾e
aliqͥd qd̃ falsũ eẽ nescias. his ita expeditis age
caute ⁊ uigilant̾ uestigemꝰ inuestigabilia.
qͣtenꝰ tĩr lic ł mag̃ qͣtenꝰ nob̾ donabitur. Et pͥ¬
moqͥdẽ ciues spc eẽ illic potentes. głosos bea¬
tos. beatos. distinctos in ꝑsonas. dispositos in
dignitates. ab inicio stantes mordine suo ꝑ¬
fectos ingen̾e suo. corpore et̾heos. imortalita¬
te ꝑpetuos. ĩpassibiles ñ creatos. ẜ factos. id ẽ
grã. ñ nat᷑a. m̃te puros. affectu benignos.
religione pios. castimonia integros. unans¬
mitate indiuiduos. pace securos. adeo ꝯdi¬
tos. diuinis laudib et obsedis deditos. hec
p̃ditos. ñ fide. ñ opinione. s intellectu capuuꝰ
qr ñ possunt huiꝰ exꝑtes ⁊ deisimul participeᷤᷤ

Expanded text:
quaedam et certa praelibatio necdum propalatae veritatis. quaedam et certa praelibatio necdum propalatae veritatis. Intellectus est rei cujuscunque invisibilis certa et manifesta notitia. Opinio est quasi pro vero habere aliquid, quod falsum esse nescias. caute et vigilanter vestigemus investigabilia: quatenus tamen licet, vel magis quatenus nobis donabitur. Et primo quidem cives spiritus esse illic potentes, gloriosos, beatos, distinctos in personas, dispositos in dignitates, ab initio stantes in ordine suo, perfectos in genere suo, corpore aethereos, immortalitate perpetuos, impassibiles non creatos, sed factos, id est gratia, non natura; mente puros, affectu, benignos, religione pios, castimonia integros, unanimitate individuos, pace securos, a Deo conditos, divinis laudibus et obsequiis deditos. Haec praeditos, non fide, non opinione, sed intellectu capimus; quia non possunt hujus expertes, et Dei simul participes
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aqͣs qͦ suꝑ celos dt̃. Ista siqͥdem omiia et si su¬
pra loco: p̃cio infra sunt et dignitate nature
sunt enĩ corpora. Tui portio sp̃c est: quo suꝑiꝰ
qͥppiam frustra queris qͦd ñ sit sp̃c. Porrospẽ¬
beati sp̃c. tͥb modis ueluti uiis totidem. nr̃a
tellectu. Quoꝵ intellectꝰ rationi innitit᷑. fide
auccoritati: opinio sola ueri similitudine se
tuet᷑. Habent illa duo c̾tam u̾itatem: s fi¬
des clausam ⁊ inuolutã. intelligentia nudã
⁊ manifestam. Cet̾m opinio c̾ti nil habens:
uerũ ꝑ uerrsimilia querit potiꝰ qͣ. ap̃phẽdit.
Omnino in his cauenda ꝯfusio: ne aut inc̾cũ
opinionis. fides figat. aut qͦd firmũ fixũq: ẽ
fidei opinio reuocet inq̃stionẽ.Et hoc scien¬
dũ qr opinio si ht̃ assertionẽ temaria est.
fides si ht̃ hesitationẽ infirma ẽ. Possumꝰ sin
gula hec ita diffinire. fides est. uoluntaria

Expanded text:
non aquas quae super coelos sunt. Ista siquidem omnia, etsi sunon aquas quae super coelos sunt. Ista siquidem omnia, etsi supra loco, pretio infra sunt, et dignitate naturae: sunt enim corpora. Tui portio spiritus est, quo superius quidpiam frustra quaeris, quod non sit spiritus. Porro spibeati spiritus, tribus modis, veluti viis totidem, nostrtellectu. Quorum intellectus rationi innititur, fides auctoritati, opinio sola veri similitudine se tuetur. Habent illa duo certam veritatem: sed fides clausam et involutam, intelligentia nudam et manifestam: caeterum opinio certi nihil habens, verum per verisimilia quaerit potius, quam apprehendit. 6. Omnino in his cavenda confusio, ne aut incertum opinionis fides figat, aut quod firmum fixumque est fidei, opinio revocet in quaestionem. Et hoc sciendum, quia opinio, si habet assertionem, temeraria est: fides, si habet haesitationem, infirma est: item ingula haec ita definire, Fides est voluntaria
Abbreviated transcription (Latin):
ad illa sublimia consueuit. Porro hec tria ita¬
contingunt. cũ consideratio & simn loco ꝑegri¬
uationis sue. uirtutis studio & aduitorio gr̃e
facta suꝑior: sensualitatẽ aut premit ne in¬
solescat. aut cogit ne euaget᷑ aut fugit ne
b sensililyꝙ: reb ordinate & socialiter utens
ad ꝓmerendum dm̃. Estimatiua est conside¬
ratio: prudenter ac diligenter queq scrutais
& ponderans ad uestigandum dm̃. Speculati¬
ua ẽ consideratio. se in se colligens & qͣntum
diuinitus adiuuatur reb humanis eximeis
intuitu huiꝰ multa serit ⁊ nichil metit.
Seqͦns uͦ nͥ ad istam se dirigat. uadit s ñ
euadit. Ergo quod pͥma optat. scd̃a odo¬
rat: t̾cia gustat. Uerũ quod sermo ñ expli
cat consid̾atio querat. oõ expetat. m̾eat᷑
uita. puritas assequat᷑. Sane eoꝵ ãmonitꝰ
quȩ supͣ st̃. ñ te existimes mitti ame sus¬
pic̾e solem. lunã. stellas. ñ ipsũ firmam̃tũ

Expanded text:
ad illa sublimia consuevit. Ad hoc ultad illa sublimia consuevit. Ad hoc ulttingunt, cum consideratio, etsi in loco peregrinationis suae, virtutis studio, et adjutorio gratiae facta superior, sensualitatem aut premit ne insolescat, aut cogit ne evagetur, aut fugit ne bus sensibilibusque rebus ordinate et socialiter utens ad promerendum Deum. Aestimativa est consideratio prudenter ac diligenter quaeque scrutans et ponderans ad vestigandum Deum. Speculativa est consideratio se in se colligens, et, quantum divinitus adjuvatur, rebus humanis eximens intuitu hujus multa serit, et nihil metit: sequens vero nisi ad istam se dirigat, vadit, sed non evadit. Ergo quod prima aptat, secunda odorat, tertia gustat. Ad quem cat, consideratio quaerat, oratio expetat, mereatur vita, puritas assequatur. Sane eorum admonitus quae supra sunt, non te existimes mitti a me suspicere solem, lunam, stellas, non ipsum firmamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
hac scala ciues nonegent s exules: qͦd uidit
ipse huiꝰ sententie auctor qui cũ diceret inui¬
sibilia ꝑ uisibilia conspici. signanter posuit
ãcreatura mundi. & uere quid opus scalis
tenenti iã soluim: Creatura celi illa est presto
habens ꝑ qͥd potiꝰ ista intueat᷑. Uidet uerbũ
& in uerbo facta ꝑ uerbũ: nec opus habet ex
his que facta sunt factoris noticiam mendi¬
ñ potest in obsequium conuertere potuit:
utens non fruens. urgens non petens. exactor ñ
ueluti ciuium opes expendere satagit: dispen¬
sando in suam & multor salutem. Nec ille mi¬
nor qui hunt sibi gradum ad illa inuisibilia phi¬
losophando constituit: nisi qͦd hoc dulcius. illd̃
utilius. hoc felicius. illud fortius esse constat.
At om̃ium maximus qui spreto ipso usu re¬
rum & sensuum. qͣntum quidẽ humane fra¬
gilitati fas est. non ascensoriis gradib. s inopi¬
natis excessib auolare interdũ contemplando

Expanded text:
hac scala cives non egent, sed exsules. Quod vidit hac scala cives non egent, sed exsules. Quod vidit ipse hujus sententiae auctor, qui cum diceret invisibilia per visibilia conspici, signanter posuit, a creatura mundi . Et vere quid opus scalis tenenti jam solium? Creatura coeli illa est, praesto habens per quod potius ista intueatur. Videt Verbum, et in Verbo facta per Verbum. Nec opus habet ex his quae facta sunt, Factoris notitiam mendinon potest, in obsequium convertere potuit, utens, non fruens; urgens, non petens; exactor, noveluti civium opes, expendere satagit, dispensando 446 in suam et multorum salutem. Nec ille minor qui hunc sibi gradum ad illa invisibilia philosophando constituit: nisi quod hoc dulcius, illud utilius; hoc felicius, illud fortius esse constat. At omnium maximus, qui spreto ipso usu rerum et sensuum, quantum quidem humanae fragilitati fas est, non ascensoriis gradibus, sed inopinatis excessibus, avolare interdum contemplando
Abbreviated transcription (Latin):
raonis. Timeat sp̃m ire tue qui hominem
non ueretur gladium non formidat. Timeat
orationẽ: qui ammonitionẽ contẽpsit. Cui
irasceris tu. dm̃ sibi iratum ñ hominem
scribant᷑. plurimũ tñ habent actionis admix¬
tũ: dum res aliquas non considerandas tm̃.
s agendas docent uel monent. At qui in ma¬
nib modo est: sola in consideratione uersa¬
bit᷑. Que enĩ supͣ sunt. id quidẽ instat: actu
non indigent. s inspectu. Non ẽ qͦd in eis ac¬
tites: que uno modo semꝑ sunt & mneternũ. Porro
aliqua ce ab eterno. & hoc uelim sollerter aduer¬
tas uir sagacissime eugeni. quia tociens ꝑegri.¬
nat᷑ considatio tua. quociens ab illis rebris ad
ista deflectitur inferiora & uisibilia. siue initu¬
enda ad noticiam. siue appetendo ad usum. si¬
ue ꝓ officio disponenda. uel actitanda: si tñ ita
uersat᷑ inhis ut ꝑ hec illa requirat: haut ꝓcul
exulat. Sic considerare: repatͥare est. Sane

Expanded text:
a. Timeat spiritum irae tuae, qui hominem a. Timeat spiritum irae tuae, qui hominem non veretur, gladium non formidat. Timeat orationem, qui admonitionem contempsit. Cui irasceris tu, Deum sibi iratum, non hominem scribantur, plurimum tamen habent actionis admistum dum res aliquas non considerandas tantum, sed agendas docent vel monent. At qui in manibus modo est, sola in consideratione versabitur. Quae enim supra sunt id quidem instat actu non indigent, sed inspectu. Non est quod in eis actites, quae uno modo semper sunt, et in aeternum; porro aliqua et ab aeterno. Et hoc velim solerter advertas, vir sagacissime Eugeni, quia toties peregrinatur consideratio tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro officio disponenda vel actitanda. Si tamen ita versatur in his, ut per haec illa requirat, haud procul exsulat. Sic considerare, repatriare est.
Abbreviated transcription (Latin):
iam & hunc claudere librum: s incalceali¬
qua uelim. uel ante dicta quasi epilogando
repetere. uel addere pretermissa. Conside¬
res ante om̃ia scãm romanã eccł̃iam cui deo
auctore pre es. eccłarum matrẽ esse ñdnãm:
te uͦ non dñm ep̃ors. s unũ ex ipsis. Porro fra¬
trẽ diligentiũ dm̃. & participem timentiũ
eum. De cetero oportere te esse ꝯnda formã i̾ti¬
cie. scimonie speculũ. pietatis exemplar. as¬
sertorem ueritatis. fidei defensorẽ. doctorẽ
gentium. xꝑiaioꝵ ducẽ. amicũ sponsi. sponse
paranimphũ. cleri ordinatorẽ. pastorẽ plebiũ.
magistrũ insipientiũ. refuguum oppressoꝵ.
pauꝑum aduocatum. miseroꝵ spem. tutorem
pupilloꝵ. iudicem uiduarũ. ocłm cecoꝵ. lin¬
guã mutoꝵ. baculum senũ. ultorem scelerum.
malor metum.bonors głam. uirgam poten¬
tum. malleum tyrannors. regum patrem. Le¬
gum moderatorẽ. canonum dispensatorem.
sal terre. orbis lumen. sacdotem altissimi.

Expanded text:
jam et hunc claudere librum: sed in calce aliqua velim vel ante dicta quasi epilogando repetere, vel addere praetermissa. Consideres ante omnia sanctam Romanam Ecclesiam, cui Deo auctore praees, Ecclesiarum matrem esse, non dominam: te vero non domtrem diligentium Deum, et participem timentium eum. De caetero oportere te esse considera formam justitiae, sanctimoniae speculum, pietatis exemplar, assertorem veritatis, fidei defensorem, doctorem gentium, Christianorum ducem, amicum Sponsi, Sponsae paranymphum, cleri ordinatorem, pastorem plebium, magistrum insipientium, refugium oppressorum, pauperum advocatum, miserorum spem, tutorem pupillorum, judicem viduarum, oculum caecorum, linguam mutorum, baculum senum, ultorem scelerum, malorum metum, bonorum gloriam, virgam potentium, malleum tyrannorum, regum patrem, legum moderatorem, canonum dispensatorem, sal terrae, orbis lumen, sacerdotem Altissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ñ oĩl. Deniq ĩ tenebͥs lucet. ⁊ tenebre eã ñ ꝯp̃¬
hendt̃. Uidet cenebͣs lux cui hoc ẽ uid̾e qͦd lucẽ qd̃
lue̾e s ñ uicissim a tenebrss ipsa uidet᷑. qr tenebre
titudine intuentiũ sit ꝯfusio multa. At nullꝰ de
tanta nuõsitate spectantiũ molestior ocłs suo cuꝰq
s̃ est aspectꝰ siue in celo sine int̾ra. quẽ tenebͤsa ꝯscĩa
suffug̾e mag̃ uelit. minꝰ possit. Se uident qͣ aliud¬

Expanded text:
etsi non omnibus. Denique in tenebris lucet, et tenebrae eam non compretsi non omnibus. Denique in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehendunt . Videt tenebras Lux, cui hoc est videre, quod lucere: sed non vicissim a tenebris ipsa videtur, quia tenebrae titudine intuentium sit confusio multa. At nullus de tanta numerositate spectantium molestior oculus suo cujusque. Non est aspectus, sive in coelo, sive in terra, quem tenebrosa conscientia suffugere magis velit, mi
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Qd ad electionẽ salus. Ed ad se. ipse nouit.
Qͥd ẽ d̃s: uoluntas op̃c. beni uolentissima uͥtꝰ: lu¬
ñ et̾nũ : in ꝯmutabilis rõ. sũma bãtitudo: cre¬
ans m̃tes ad se participandũ ÷ uiuificans ad sen¬
tiendũ: afficiens ad appetendũ. dilatans ad ca¬
piendũ. iustificans ad ꝓm̾endũ. accendens ad
zelũ. fecundans ad fructũ: dirigens ad eqͥtatẽ :
formans ad beniuolentiã: mod̾ans ad sapĩam:
roborans ad uͥtutẽ: uisitans ad ꝯsolationẽ: illu¬
minans ad cognitionẽ: ꝑpetuans ad ĩmortalita¬
tẽ. ĩplens ad felicitatẽ. cirẽdans ad secͣtatẽ. Qͥd¬
rõnabił q̃dã eqͥtatis directio ĩ ꝯu̾tibił atꝙ: in decli¬
nabilis: qͥppe attingens uͥq cui illisa oĩs pͣtutas
uicẽ adu̾sant᷑. ⁊ siñ inuicẽ ledant. Lesio altꝰ ẽ.
ds̃. lux ẽ enĩ. Et qͥdtã inuisũ obscenis flagiciosis¬
siqͥd ñ pot̾unt d̾clinare: Minime oĩno. Lucet uq

Expanded text:
novit. Quid est Deus? Voluntas omnipotens, benevolentissima virtus, lumen aeternum, incommutabilis ratio, summa beatitudo, creans mentes ad se participandum, vivificans ad sentiendum afficiens ad appetendum, dilatans ad capiendum, justificans ad promerendum, accendens ad zelum, fecundans ad fructum, dirigens ad aequitatem, formans ad benevolentiam, moderans ad sapientiam, roborans ad virtutem, visitans ad consolationem, illuminans ad cognitionem, perpetuans ad immortalitatem, implens ad felicitatem, circumdans ad securitatem. rationabilis quaedam aequitatis directio inconvertibilis atque indeclinabilis, quippe attingens ubique: cui illisa omnis pravitasvicem adversantur, etsi non invicem laedant. Laesio alterius est: Deus: lux est enim. Et quid tam invisum obscenis flagitiosise omnino. Lucet ubique,
Abbreviated transcription (Latin):
clariꝰ. Constat ĩ mortalem aĩam eẽ. nec aliqñ absq
sua memoria uiu̾e.:ne ñ aĩam aliqñ eẽ ꝯtingat.
Itaq durante aiã. durat ⁊ memoria. S qͣlis: fe¬
daflagiciis. horrida facinoribe. uanicate tumida.
ꝯtẽptu hispida.:⁊ neglecta. Que pͥora tͣnsiert̃.⁊ ñ
tͣnsiert̃. Transiert̃ amanu s ñ a m̃te. ꝓinde

Expanded text:
clarius. Constat immortalem animam esse, nec aliquando absque sua memoria vivere, ne non animam aliquando esse contingat. Itaque durante anima, durat et memoria. Sed qualis? Foeda flagitiis, horrida facinoribus, vanitate tumida, contemptu hispida et neglecta. Quae priora, transierunt, et non transierunt. Transierunt a
Abbreviated transcription (Latin):
scondant abillis ne in tenebris qͥdẽ. hic ẽ u̾mis qͥ
ñ morit᷑. memoria p̃t̾toꝵ. Semel iniectꝰ ł pociꝰ in¬
natꝰ ꝑ pecc̃m hesit firmit̾. neqͣqͣ de inceps auel¬
lendꝰ. Nlec cessat rod̾e ꝯscĩam: dũ ea pastꝰ esca utiq
inꝯsũptibil ꝑpetuat uitã. horreo u̾m̃ mordacẽ.
⁊ mortẽ uiuacem. Horreo ĩcide ĩ manꝰ mortiꝰ uiẽ

Expanded text:
ebris quidem. Hic est vermis qui non moritur, memoria praeteritorum. Semel injectus, vel potius innatus per peccatum, haesit firmiter, nequaquam deinceps avellendus. Nec cessat rodere conscientiam, eaque pastus, esca utique inconsumptibili, perpetuat vitam. Horreo vermem mordacem, et mortem viva
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb ad hens dõ. unꝰ sp̃c ẽ. Et ẽ dignatiua u¬
nitas: qͣ limꝰ nr̃ a dei u̾bo in unã assũptꝰ est.
ꝑsonã. Uerũ hec oĩa qͥd ad illud sũmũ. atq:
ut ita dicã unice unũ. uͥ unitatẽ ꝯsubstan¬
tialitas facit: Huic uni qd̃ uis illoꝵ si assi¬
unitas tͥnitatis: qua cͤs ꝑsone una sub̾a st̃.
Scd̃o loco illa p̃cellit. quȩ eꝯu̾so tͦͤs sub̾e una

Expanded text:
est. Et est dignativa unitas, qua limus noster a Dei Verbo in unam assumptus est personam. 19. Verum haec omnia quid ad illud summum, atque, ut ita dicam, unice Unum, ubi unitatem consubstantialitas facit? Huic Uni quodvis illorum si assiUnitas Trinitatis, qua tres personae una subtantia sunt. Secundo loco illa praecellit, qua e converso tres substa
Abbreviated transcription (Latin):
tas est. eͦde pietas ẽ: nosse uita ⁊ uita et̾na
ẽ. Unde si oꝑe p̃ciũ censes oeugeni ꝑcͣrat
nc̃ ꝯsid̾atio multa una. qͦ eminentia huiꝰ
singłaris uniꝰ fiat euidentior. Est unitas
ciunt ac̾uũ unũ. Et ẽ unitas ꝯstitutiua: c̃
multam̃bra unũ corpꝰ. ł mulce partesu¬
nũ qd̾cunq: totũ ꝯstituunt. Est et cõiugati.¬
ua: qͣ fit ut duo iã ñ duo sint. s una caro:
iẽ. natiua. qͣ aiã ⁊ caro unꝰ nascit᷑ hõ. Est u¬

Expanded text:
tas est, credere pietas est; nosse vita, et vita aeterna est. Unde si operae pretium censes, o Eugeni, percurrat nunc consideratio multa Una, quo eminentia hujus singularis Unius fiat evidentior. Est unitas,ciunt acervum unum. Est et unitas constitutiva, cum multa membra unum corpus, vel multae partes unumquodcumque totum constituunt. Est et conjugativa, qua fit ut duo jam non duo sint, sed una caro. Et est nativa, qua anima et caro unus nascit
Abbreviated transcription (Latin):
sit unissimꝰ est. Unꝰ ẽ sol qd̾ ñ sit alt̾: una
luna qd̃ eqͦ alt̾a ñ sit. atq: id qͥdẽ ds̃: s plꝰ.
Qͥd plꝰ: Unꝰ ẽ etiã sͥ. Et hoc uistͥ declarari.
una luna. Clamat ut̾q: ñ eẽ se unũ sͥ: ille
motib illa ⁊ defectib suis. Ds̃ aut̃ ñ mͦ¬

Expanded text:
: una luna, quod aeque altera non sit. Atque id quidem Deus, sed plus. Quid plus? Unus est etiam sibi. Et hoc vis tibi declarari? una luna. Clamat uterque non esse unum sibi; ille motibus, illa et defectibus suis. Deus autem non m
Abbreviated transcription (Latin):
ãplexet᷑. qͦmͦ delicta electe iuuentutis. ⁊ pale¬
as ignorantiaꝵ eiꝰ ignis ille ꝯsumens. ipsam¬
sͥ purgatissimã:i suo amore dignissimã red¬
rantiã. qͥ totꝰ sit lux. ⁊ tenebre in eo ñ sint
ulle. totꝰ sit ocłs. ⁊ qͥ minime aliqn fallit᷑. qr
minime claudit᷑. qͥ extͣse ñ querat lum̃ cui
amoueat᷑. ut uideat ipse qͥ uidet. ipse unde
uidet. Cern̾e inchronis quã ñ suspectꝰ õi
innocentie iudex sedeat in his qͥ circũue¬
nire nolit. cͥcueniri ñ possit. qͥppe sic amã s
ne ẽ in pͥncipatib pͥncipiũ ex qͦ omĩa. et
qͦmͦ a cardine ostiũ. sic ab ipso regi uniu̾¬
sitatẽ. Cern̾e in potestatib ꝗͣ. pote statiue
idem pͥnceps qͦs regit ꝓtegit. ꝯtͣrias potes¬
tates arcens et ꝓpulsans.cern̾e ẽ. in uircu¬
tib unã ubiq: eqͣlit̾ p̃sto eẽ uirtutẽ. ꝑ quã
oĩa. uiuificã. efficacem. inuisibilem ĩmob¬
lemꝗ: oia tñ mouentẽ utilit̾. tenentẽ for¬

Expanded text:
amplexetur, quomodo delicta electae juventutis, et paleas ignorantiarum ejus ignis ille consumens, ipsam purgatissimam et suo amore dignissimam redrantiam, qui totus sit lux, et tenebrae in eo non sint ullae; totus sit oculus, et qui minime aliquando fallitur, quia minime clauditur; qui extra se non quaerat lumen, cui admoveatur ut videat, ipse qui videt, ipse unde videt. Cernere est in Thronis, quam non suspectus omni innocentiae judex sedeat in his, qui circumvenire nolit, circumveniri non possit; quippe sic amans, nere est in Principatibus principium ex quo omnia; et quomodo a cardine ostium, sic ab ipso regi universitatem. Cernere est in Potestatibus, quam potestative idem princeps quos regit, protegit, contrarias potestates arcens et propulsans. Cernere est in Virtutibus unam ubique aequaliter praesto esse virtutem, per quam omnia, vivificam, efficacem, invisibilem, immobilemque, omnia tamen moventem utiliter, tenentem for