comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in iria paiꝰ ntil erogata. pore mͥ
idet᷑ de gnare filmꝰ cuiꝰ uolunt al
a pat̾na uolunt ate diss entit. am
te aruestit. ramũ ał arbore et fut᷑¬
a. mebrum a corpore: et putssit. ssa¬
ꝑa filium ad euocõe pacn̾a et iam
nõ est filmꝰ s ꝑter et colses a eor

Expanded text:
injuria parentibus irrogata. Porro mihi videtur degenerare filius, cujus voluntas a paterna voluntate dissentit. Nam et arescit; ramum ab arbore, et siccatur; membrum a corpore, et putrescit. Separa filium a devotione paterna, et jam non est filius, sed frater et collega eor
Abbreviated transcription (Latin):
bis honestas eit utadilacõ. Ter¬
timonio poete dilacõ magł u¬
na ẽ et mora donandi nõ beue
dͥuen ħt̃. Ne dicas amito tuo di¬
ct sałamõ. uade et ccͣ rͦuer¬
tere et dab̾otͥ cu st atĩ dai¬

Expanded text:
bis honesta est ista dilatio, testimonio poetae: Dilatio magna ruina est; Et mora donandi non leve crimen habet. Ne dicas amico tuo, dicit Salomon. Vade et cras revertere, et dabo tibi, cum statim
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stitici: putas i  deo illud e ipe est
s̾gnũ de est t ibilis apud reges
terre et qui auft̾ spm̃ pͥncipir
tibi sit sougitudo diey. honora
pat̾m cnũ et mat᷑m tͥuam dicit¬
te salomone. Glã patͥs est filius
dapiens deo il ab homina bilis qͥ
ꝯtumesiam ficit patͥ. Q. in gͣta

Expanded text:
i? putas ita Deo illudere? Ipse est rex regum, terribilis apud reges terrae, et qui aufert spiritum principum. tibi sit longitudo dierum. Honora patrem tuum et matrem tuam, dicitte Salomone: Gloria patris est filius sapiens; Deo vero abominabilis est qui contumeliam facit patri. Quam grata,
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem et dilectõm mu̾itate nõ er¬
hibes: quto celebrior est sans tua
tanto in magis et ꝯmuniuꝰ aꝓpb¬
um conu̾te᷑. Nouisti  pater trmꝰ
hõ est qui sola humlitate inucct̃

Expanded text:
litatem et dilectionem in veritate non exhibes, quanto celebrior est laus tua, tanto in majus et communius opprobrium convertetur. Novisti quia pater tuus, homo est, qui sola humilitat
Abbreviated transcription (Latin):
Sgo autẽ donũ dei aftissim et
taut accepto uotis meis reput a¬
ris psenssune satef accũ: si eos hu¬
milib quoꝵ suꝑbia semꝑ astẽd̾ et
mẽdaces oñdat qui macta mit ĩ¬

Expanded text:
go autem donum Dei altissimi, et tanter accepto, votis meis reputans plenissime satisfactum, si eos humiliet, quorum superbia semper ascendit, et mendaces ostendat, qui maculaverunt in
Abbreviated transcription (Latin):
bathoñ archo o ileccõ socio
melius est salitte imꝑ in cõflictu
ne temꝑtino hoc facias nõ sic meĩ sim¬
plicitate mea callide cõp̾hũe a ͤ Nõtã
⁊ͥ face̾ dr̃e quod pͥdens illa musier Io¬
ab querẽti cap̃ stͥbe legi kũdisse. Pilbi

Expanded text:
Bath. archidiac., dilecto socio melius est salute. Nuper in conflictu ne tentative hoc facias, ut sic me in simplicitate mea callide comprehendas. Poteram tibi dicere, quod prudens illa mulier Jacob quaerenti caput Sibae legitur
Abbreviated transcription (Latin):
iõ quitͤ genuit fũnt coronatꝰ. Miior u¬
biandi mat̾am nͥ quia forest̾nis es ad¬
dictꝰ ut tyram.a&o ex accõnes quib
panpes oppͥmũt Iedigas instͥpturam.
Porro illiete stͥbũt ⁊ ꝓstͥbũt apud̾ dñm
in libro mortis quos̃ ap̃ forestarus pa¬
atorie aitis õiuio ignari: Sas qr¬

Expanded text:
 qui te genuerit, fuerit coronatus. Miror uerbiendi materiam, nisi quia forestariis es addictus, ut tyrannicas exactiones, quibus pauperes opprimuntur, redigas in scripturam. Porro illi te scribunt et proscribunt apud Dominum in libro mortis, quos apud forestarios paeratoriae artis omnino ignarus,
Abbreviated transcription (Latin):
pharaoni e qͥ erat pͥn¬
ad aliosi disputans
cum pharaone alter¬
alterna otra signa
magoꝵ de corpore
ut ꝑmiteret illos
sacrificare deo suo:
ñ ẽ ausus inferre
penam blasphemiȩ
id ẽ de eccła. noluit
aliquã blasphemiã
inferre. S tamꝗͣ
ouis ad occisionem

Expanded text:
Pharaoni, et qui erat prinad alios, disputans cum Pharaone, alteralterna contra signa magorum, de corpore ut permitteret illos sacrificare Deo suo, non est ausus inferre poenam blasphemiae id est de Ecclesia, noluit aliquam blasphemiam inferre, sed tanquam ovis ad occisionem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Roñ. Hucusq gn̾a̾lit̾ instruxit ȩcclam
explicans ł beneficia quib ds̃ nos ad salutẽ
uocare. ł dona quib aliqñ iudeas ñc autem
nos honorare dignatꝰ ẽ. hic diu̾sas fideliũ
ꝑsonas sollert̾ hortatur. ne carnalit̾ iuuẽdo
generent agła nobilitatis sibi pmissȩ.⁊
pͥmo lib̾os ⁊ seruos. dehinc mulieres ⁊ uiroᷤ.
tandem seniores. adolescentes. qͣlit̾ sese hr̃e
debeant: docet.⁊ apte lib̃os monet a car¬
nalib desidiis abstinere. quia solet lib̾tas
uite remissioris maiora illecebrarũ titil¬

Expanded text:
trus generaliter instruxit Ecclesiam, explicans vel beneficia, quibus Deus nos ad salutem vocare, vel dona, quibus aliquando Judaeos, nunc autem nos, honorare dignatus est. Hic diversas fidelium personas solerter hortatur, ne carnaliter vivendo, generent a gloria nobilitatis sibi promissae. Et primo liberos et servos, dehinc viros et mulieres, tandem seniores et adolescentes, qualiter se habere debeant, docet. Et apte liberos monet a carnalibus desideriis abstinere, quia solet libertas vitae remissioris majora illecebrarum titil
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ gła donanda. ꝑ dm̃: iam nunc agnos¬
cunt increduli. cum uos instant̾ ꝑ om̃ia
ꝑicła illum sequi ꝑspexerint. Uł uisita
ẽẽ debeat actioducis simplicit̾ narrat. qͥ ⁊̃¬
qͦd agit. si patient̾ imꝓbitatẽ eiꝰ tolerant
boni. ⁊ sapienter eiꝰ astutiȩ refistunt.
¶Quia sic ẽ. Uere quicquid duces agat. bo¬
ni laudes consecunt᷑. qr hoc uult ds̃. qͥ ⁊̃ ma¬
lis utit᷑ in bonum. ut uos ⁊̃ utentes illis ĩ¬
in bonum. siue boni siue mali sint. faciatis
quomͦ eis in bonum utamini. ⁊ ꝑ eos lau¬
ꝗͣuis sint inmundi.¬

Expanded text:
vobis gloria donanda per Deum, jam nunc cognoscunt increduli, cum vos instanter per omnia pericula illum sequi perspexerunt. Vel esse debeat actio ducis, simpliciter narrat, qui etiamnet quod agit, si patienter improbitatem ejus tolerant boni, et sapienter ejus astutiae resistunt.us diceret: Vere quidquid duces agant, boni laudem consequuntur, quia hoc vult Deus, qui etiam malis utitur in bonum; ut vos etiam utentes illis in bonum, sive boni, sive mali sint, faciatis quomodo eis in bonum utamini, et per eos lauquamvis sint immundi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui aliqñ. hĩc ꝓbat᷑
qͥa hanc epłam scri¬
bit his qui de gen¬
tib adfidem uene¬
rant. assumunt᷑ hi
uersus de ꝓpħia
oseȩ in qͣ agr̃ de uo¬
catione gentium.
animum terreniᷤ
reb supponite. qͦ
uos patriam in cęlr
hrẽ memineritis.
carentes uoluptate¬

Expanded text:
Qui aliquando. Hinc probatur quod hanc epistolam scribit his qui de gentibus ad fidem venerant. Assumuntur hi versus de prophetia Oseae in qua agitur de vocatione Gentium.animum terrenis rebus supponite, quo vos patriam in coelis habere memineritis. carentes voluptat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dilectionem ita mundas hñis cogitatões.
ꝗ dõ eas uolumus ostũdere. qr ⁊̃ si conscien¬
tia accusaret nos intus. ⁊ uellet latere dm̃.
qr ñ bono animo bona nr̃a faceremus. tñ dñi
latere ñ possemus. qr maior ẽ .d.c.n. ⁊ n .o.¬

Expanded text:
per dilectionem ita mundas habemus cogitationes, quod eas Deo volumus ostendere: quia etiam si conscientia accusaret nos intus, et vellet latere Deum quia non bono animo bona nostra faceremus, tamen Deum latere non possemus, quia major est corde, et no
Abbreviated transcription (Latin):
patientiam. In patientia
In amore autem fr̃nitatis ca¬
ritatẽ. Hȩc enim si uobiscum
assint & superent. non ua¬
cuos nec sine fructu uos
constituent in dnĩ nrͣihũ

Expanded text:
tientiammore autem fraternitatis caritatem. haec enim nobis cum adsint et superent, non uacuos nec sine fructu uos constituent in domini
Abbreviated transcription (Latin):
qui in suꝑiori parte a lingua nrã malignam
⁊ ociosam locutionem remouit. in fine epłȩ
quid loqͥ debeamus ostñderet. Oremꝰ ⁊ psallamꝰ.
qͦͣtiens adu̾sis pulsamur: peccã confiteamur:
ꝓ inuicẽ oremꝰ ut saluemur ꝓ salute ꝓximoꝵ
ñ solum tp̃ali s potiꝰ eterna: Si enĩ magnȩ
sti patͥa sine fine uicturam:¬

Expanded text:
qui in superiori parte a lingua nostra malignam et otiosam locutionem removit, in fine Epistolae quid loqui debeamus, ostenderet. Oremus, et psallamus, quoties adversis pulsamur, peccata confiteamur, pro invicem oremus ut salvemur: pro salute proximorum non solum temporali, sed potius aeterna. Si enim magnae sti patria sine fine victuram
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tum nr̃is m̾itis gn̾ati essemus ad mortẽ:
resurgndi ostñderet. mortuus ẽ ne moriti¬
meremꝰ surrex̃ : ut resurr̃ sꝑemue
¶Si de p̃senti. ad hoc regn̾auit. ut essetis
heditas eius quos possideret. sicut aliquis hõ
hereditatemincorruptibilem. ne corrum:¬
pamini criminalib. incontaminatam. ne
etiã mediocrib contaminemini. inmarces¬
sibilẽ. ne ⁊̃ cotidianis ⁊ uenialib marcescatis
cõseruatã ĩ celis. ut ita seruenuni in anima
⁊ corꝑe. ut ꝑ munditiã sitis cęli. ⁊ sedes dĩ.

Expanded text:
: cum nostris meritis nati essemus ad mortem, resurgendi ostenderet. Mortuus est, ne mori timeremus; surrexit, ut resurgere spered de praesenti ad hoc generavit, ut essetis haereditas ejus quos possideret, sicut aliquis homo ereditatem incorruptibilem, ne scilicet corrumpamur criminalibus; incontaminatam, ne etiam in mediocribus contaminemur; immarcescibilem, ne quotidianis et venialibus marcescamus; conservatam in coelis, ut ita servemur in anima et corpore, ut per munditiam simus coeli, et sedes Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
fecto corde relinquerint. ⁊emundare sata¬
gerint. dinuitunt᷑ eis. Neq enĩ sine ofessioe
em̃dationis peccã queunt dimitti. Uñ recte
subdit᷑ Confitemini.
ñ posse facere similia tanto ꝓpħe qui curru
igneo rapi meruit ad cȩlos consulte de eiꝰ
orõne locuturꝰ. ab humilitate inchoauit.
pascitur. m̃te infirmꝰ unꝰ mulierłe ierabel
minis ext̾ritꝰ fugit ꝑ deserta.
¶Tanta umus helias una orõe impet̾uit. qͥd
gͦ multi fideles multis orõib:¬
murationis stultitu
tueat᷑. iuxtaq moduĩ
uulnĩs. modũ ponir
medelȩ. Tristatꝰ ꝓs
oret. Infirmatꝰ cor
ł fide quia maiorei
sustinet plagã. płit
se adiutorio ⁊ hoc se¬
moꝵ curare memi¬
nerit.

Expanded text:
fecto corde reliquerint, et emendare sategerint, dimittentur eis. Neque enim sine confessione emendationis peccata queunt dimitti. Unde recte subditur: Confitemini non posse dicere similia tanto prophetae, qui curru igneo rapui meruit ad coelos . Consulte de ejus oratione locuturus, ab humilitate inchoavit, pascitur , mente infirmus, unius mulierculae minis exterritus fugit per deserta . Tanta si unus Elias una oratione impetravit, quid ergo multi fideles multis ororationis, ostendit tueatur, juxtaque modum vulneris, modum ponat medelae. Tristatus, pro se oret; infirmatus corpore vel fide quia majorem sustinet plagam plurimorum se adjutorio, et hoc seniorum, curare memierit,
Abbreviated transcription (Latin):
cordes.⁊ hec dicit seriptura. ⁊ an putatis qd in¬
inuidia tollatur. ł cupit ut inuideatis mtm¬
do. nec ametis eum. ł spc̃ cunislib&e hominis¬
e cup̃ tp̃alia ad inuidiam ꝙ inuidet aliis qd ñ ht̃.¬
¶ Malos om̃s punit ds̃. s suꝑbis sp̃alit̾
resistere dr. quia maiori plena plectuntur. qͥ
deo subdi penitendo negligunt. s humilib dat
grãm. qui in suoꝵ plagis uicioꝵ manib uerime¬
dici se subdunt.
ite autem diabo¬
lo. ⁊ fugiet a uobis. appro¬
pinquate autẽ deo ⁊ appro-¬

Expanded text:
d ininvidia tollatur: vel cupit ut invideatis mundo, nec ametis eum. Vel spiritus cujuslibet hominis cupit temporalia ad invidiam, quia invidet aliis quod non h Malos omnes punit Deus, sed superbis specialiter resistere dicitur, quia majori poena plectuntur, qui Deo subdi poenitendo negligunt Sed humilibus dat gratiam, qui in suorum plagis vitiorum manibus veri medici se subdunt.ite autem diabo fugiet a vobis. Apprpinquate autem Domino et appro
Abbreviated transcription (Latin):
¶Similit̾. Postꝗ̃ seniores quom preessent
docuit ⁊̃ iuniores ad obediendum pat̾ne
etoꝵ ꝓuisioni instruit. Nicħq aliud mo¬
nos nͥ ut senib quos plenius instrucerat
subditi sint ⁊ exempla illoꝵ respiciant.
rimitentur. s ne p̃lati ħ audientes pita¬
ret̾ subditis suis ⁊ ñ sibi humilitatis ii¬
ra eẽ seruanda: otinuo gna̾lit̾ amino.¬
nendo subicit. Om̃s autẽ ⁊ senes regedo¬

Expanded text:
senioribus. Postquam seniores quomodo praeessent docuit; etiam juniores ad obediendum eorum provisioni instruit, nihilque aliud monet, nisi ut senibus, quos plenius instruxerat, subditi sint, et exempla illorum respiciant, et imitentur. Sed ne praelati haec audientes putarent subditis suis, et non sibi humilitatis jura esse servanda, continuo generaliter admonendo subjecit: Omnes autem, et senes vid
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum apparuerit prin¬
ceps pastorum. ꝑcipietis
inmarcessibilem glẽ coro¬
nam. Similiter adolescen¬
tes subditi estote senĩori¬
bus. Omnes autem in uicẽ¬

Expanded text:
aruerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem glornam. Similiter, adolescentes, subditi estote senioribus. Omnes autem invice
Abbreviated transcription (Latin):
ñ concurrentib uobis in¬
eandem luxurie confusionẽ:
blasphemantes. qui reddẽt
rõnem ei qui paratus ẽ iu¬
dicare uiuos ⁊ mortuos. Ept̾¬
hoc enim ⁊ mortuis euan
gliatum ẽ. ut iudicent᷑ qͥdẽ
secundum homine in carne.
uiuant autem scdm̃ dm̃

Expanded text:
n concurrentibus eandem luxuriae confusionem blasphemantes qui reddent rationem ei qui paratus est iudicare vivos et mortuos phoc enim gelizatum est, ut iudicentur quidem secundum homines in carne, uiuant autem secundum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
aspere iudicaturus inp̃senti flagellat.⁊ cor¬
ripit õs qͦs in futuro uult reciꝑe ad salutem.
Uñ Salomon. Fili accedẽs ad seruitutẽ p̃para
Non ẽ laboriosum do lib̾are iustum. s
ut ostendat᷑ qͦd mĩto fuerit dampnata to
ipse omp̃s liberare. ꝑꝑ qͦd ⁊ peccata peluia
¶Et si iustꝰ. De ꝓuerbus assumptum ẽ. urxta
uitatem ita ẽ. Si iustus in t̾ra recipit qͣnto
magis impiꝰ ⁊ peccor. ĩ. si tanta ẽ fragilitas¬
coronandi sunt. hanc sine tͥbulationibus
ꝓꝑt̾ innumeram uitiatȩ naturȩ labẽ tͣnseãt.
qͣntomag̃ hi qͥd celesti sunt gr̃a exortes
certum dampnationis suȩ ꝑpetuȩ exitũ
expectant :¬
¶Seniores. Cum supͣ distincte monuisset
lib̃os. ⁊ seruos airos ⁊ mulieres pt᷑ int̾positã
munẽ exhortationem: hic alloqr̃ ⁊ senes
¶Sicut dñs pet᷑ totiꝰ gregis curam hr̃e iussit:
Iut eum quisq qui secum ẽ gregem dĩ soli¬
Ieita gubernatione tutet᷑¬

Expanded text:
aspere judicaturus, in praesenti flagellat et corripit omnes, quos in futuro vult recipere ad salutem. Unde Salomon: Fili, accedens ad servitutem Dei praNon est laboriosum Deo liberare justum; sed ut ostendatur, quod merito fuerit damnata totaipse Omnipotens liberare. Propter quod peccata proclivia tus, etc. De Proverbiis hoc sumptum est juxta ebraicam veritatem, ita est: Si justus in terra recipit, quanto magis impius et peccator? id est, si tanta est fragilitascoronandi sunt, hanc sine tribulationibus propter innumeram vitiatae naturae labem transeant; quanto magis hi qui a coelesti sunt gratia exortes, certum damnationis suae perpetuae exitum exspectantor. Cum supra distincte monuisset liberos, servos, et viros, et mulieres; post interpositam communem exhortationem, hic alloquitur senes Sicut Dominus Petro totius gregis curam habere jussit, andat, ut eum quisque, qui secum est, gregem Dei gubernatione
Abbreviated transcription (Latin):
¶Itaq Et quia uidi
dnĩ ⁊ ꝑ multas tri¬
błationes oportet
ingredi regnũ dĩ:
Itaq hoc restat tã¬
tũ illis passuris. ut
qñ patiunt᷑ s qͦo¬
patientes ⁊ ĩ p̃senti
ex parte ad bñ oꝑt¬
cte ad remunerida
q̃d÷ honoris ut:i
p̃senti sitis hono¬
rabiles in bonis oꝑd
⁊ in futuro parti¬
cipes honoris xp̃i.
pura conscientia

Expanded text:
tc. Et quia incipit Domini, et per multas tribulationes oportet ingredi in regnum Dei, itaque hoc restat illis passuris: ut quando patiuntur patientes, et in praesenti ex parte ad bene opecte ad remunerandum: quod est honoris, ut in praesenti sitis honorabiles in bonis operibus, et in futuro participes honoris Christpura conscientia,
Abbreviated transcription (Latin):
ne iõ putetis uos eẽ exules a m̃bris xͣ.
⁊ nolite mirari de illatis mał. ut ꝑ illa
temptet uos d̃s ⁊ ꝓb&e. qr antiquum ⁊
freqñs ẽ electos dĩ ꝓ et̾na salute in p̃¬
senti adũsa pati.

Expanded text:
non ideo putetis vos esse exsules a membris Christi, et nolite mirari de illatis malis, ut per illa tentet vos Deus et probet, quia antiquum et frequens est electos Dei pro aeterna salute in praesenti adversa pati.
Abbreviated transcription (Latin):
nullus q̃stus uosimpellat. qr cuncta opa re¬
ligionis debent ẽẽ uoluntaria. sic̃ i con¬
structione tab̾naculi q̃ p̾sentẽ eccłs̃ con¬
structionem sig̾̃t: om̃is multitudo filioꝵ
isrł m̃te deuota pͥmitias dño ad faciendũ

Expanded text:
Nullus quaestus vos impellat; quia cuncta opera religionis debent esse voluntaria: sicut in constructione tabernaculi, quod praesentem Ecclesiae constructionem significat, omnis multitudo filiorum Is
Abbreviated transcription (Latin):
ut rõ ipsoꝵ dampnet mala in ipsie.
⁊ mortuos. ne quis blandiret᷑ sibi de lon¬
gniqͥtate futi uditii. consulte aminon&.
qr ⁊ sũcertꝰ aduentꝰ ẽ extremi discriminis.
tam̃ certũ ẽ om̃ib qd in hac uita dui sub¬

Expanded text:
tio ipsorum damnet mala in impiis.o judicandos vivos et mortuos, ne quis blandiretur sibi de longinquitate futuri judicii, consulte admonet, quia etsi incertus adventus est extremi discriminis, tamen certum est omnibus quod in hac vita diu sub
Abbreviated transcription (Latin):
senti suos a temptationibus liberet.⁊ pro
ꝯstantia fidĩ etiã corã hominib uuentes głi¬
ficet: ut pꝰ mortẽ in occulto coronet. ⁊ nesic
quidẽ ab hominibus memoriam quã meruert̃
laudis auferat. ¶Ante .o. Qyia letiferum
lingue uirꝰ ad integrũ ĩ suis auditoribus
ex haurire desid̾at. qͥ det̾here alterutrũ uetuit.
qͥ iudicare ꝓrimum interdixit. qui in ad
aꝑta pecc̃ã. addit ⁊̃ hoc quod quib dam

Expanded text:
tationibus liberet, et pro constantia fidei etiam coram hominibus viventes glorificet, vel post mortem in occulto coronet, et ne sic quidem ab hominibus memoriam quam meruere laudis auferat. Ante omnia autlinguae virus ad integrum in suis auditoribus exhaurire desiderat, qui detrahere alterutrum vetuit, qui judicare proximum interdixit, qui in advaperta peccata; addit etiam hoc quod quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
culpa compesco. ne frequenter iurando
uã. aliqñ ⁊̃ in ꝑiurium incidatis. s eo lon¬
giꝰ a ꝑiurio stetis: qͦd nec uera iurare ue¬
¶Ne murmuret. ne iuditia dĩ uituꝑet . s ad
ecclam̃ currat. flexis genib ut ds ꝯsolonem.¬
tiȩ pestem de corde pellat.¬

Expanded text:
culpa compesco, ne frequenter jurando vera, aliquando in perjurium incidatis; sed eo longius a perjurio stetis, quod nec vera jurare veNe murmuret, nec judicia Dei vituperet, sed ad Ecclesiam currat flexis genibus, ut Deus constitiae pestem de corde pellat.
Abbreviated transcription (Latin):
qui pauꝑes purant nullum habere tiuorẽ
Epuł. Neglectis gaudiis celestib ad quȩ ꝑ
ieiunia ⁊ afflictiones uenire oportet. carnales
eplas diligitis. quas tanta fames ⁊ sitis in futo᷑
sequet᷑. ut nec guita aque inueniri possit.
ꝑ quam ardens lingua possit refrigerari.¬
¶In die.o fpparet quia ilios diuites alloquit᷑
ex qͦ ait. Agite nunc diuites. quia innecem
domini coniuratierant. ⁊ necdum fidẽ eiꝰ qͣ
saluarent᷑ acceꝑant. de qͥb ⁊ supͣ loqr̃ ad cre¬
dentes. Nonne u̾iuites ꝑ potentiã oppͥmunt. N¬
Nuos ⁊ipsi trahunt uos ad iuditia: Nonne
blasphemant bonum nom̃ qͦd inuocatũ ẽ¬

Expanded text:
qui pauperes putant nullum habere tutorem;ens: Neglectis gaudiis coelestibus, ad quae per jejunia et afflictiones venire oportet, carnales epulas diligitis; quas tanta fames et sitis in futuro sequentur, ut nec gutta aquae inveniri possit, per quam ardens lingua valeat refrigerari. Apparet quia illos divites alloquitur, quibus ait: Agite nunc divites; qui in necem Domini conjuraverant, et necdum fidem ejus, qua salvarentur, acceperant, de quibus et supra loquitur ad creerem nonne divites per potentiam opprimunt vos et ipsi trahunt vos ad iudicia nonne blasphemant bonum nomen quod invocatum e
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑsione. ita fideles monet oꝑa fidi facẽ.
ut eos ⁊̃ qui nec dum crediderant ad fidem
filii dĩ. ⁊ qͣsi nichil mali fecissent. luxuriose
⁊ auare uiuebant. Quib ꝓͥe conuenit. qͦdait.
auaritiam carnes eoꝵ instar ignis manduca¬
turã.⁊ qr thesauritauerunt sibi iram inno¬
uissimis dieb. hec enĩ in eis pꝰ occisionem

Expanded text:
ibit, ita fideles monet opera fidei facere, ut eos etiam qui necdum crediderant ad fidemFilii Dei; et quasi nihil mali fecissent, luxuriose et avare vivebant. Quibus proprie convenit quod ait, avaritiam carnes eoturam, et quia thesaurizaverunt sibi iram in novissimis diebus. Hoc namque in eis post occisionem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ carnales concu¬
piscentias.q lur¬
uriosas animas
ext̾ius seuiens
flamma cruciabit.
⁊int̾ius pungens
dolor sue tenaciȩ
accusabit.

Expanded text:
 carnales concupiscentias, quia luxuriosas animas, et exterius saeviens flamma cruciabit, et interius pungens dolor suae tenaciae accusabit.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃utit᷑ ad eos qͥtalĩ
imꝓbitate fuerant
oppressi inutans
ad patientiam. qͥa
cito finientur p̃st¬

Expanded text:
titur ad eos, qui talium improbitate fuerant oppressi, invitans ad poenitentiam, quia cito finientur p
Abbreviated transcription (Latin):
Confutatis iłł qui
nec uite sci̾tatẽ nec
lingue continentiã
bñt: monet illos qͥ
sibi sapientes uide¬
dant mag̃ discipli¬
nate uiuendo quã
alios dicendo. qr qͥ
pcliuior ẽ ad docen¬
dum ꝗͣ ad faciendũ:

Expanded text:
Confutatis illis qui nec vitae sanctitatem, nec linguae continentiam habent, monet illos qui sibi sapientes videdant disciplinate vivendo, quam alios docendo, quia qui proclivior est ad docendum
Abbreviated transcription (Latin):
eadem doctrina ñ porest eẽ dulcis eisdẽ.
¶Qͥs sapiens. Non debetis cito efficidoctores.
quis enim ẽ ex uobis adeo sapiens cogni¬
tione.:⁊ disciplinatus exercitio uitȩ. ut au¬
deat sibi magist̾ium assumere : pruis
discat bñ oꝑari. quam alios docere. ut bñ
ꝯu̾sando inter uos exempłum alioꝵ
possit eẽ.⁊ ħ in mansuetudine. ne ꝑꝑ¬

Expanded text:
eadem doctrina non potest esse dulcis eisdem.s diceret: Non debetis cito effici doctores, quia quis ex vobis est adeo sapiens agnitione, et disciplinatus exercitio vitae, ut audeat magisterium sibi assumere? Prius discat bene operari, quam alios docere, ut bene conversando inter vos, exemplum aliorum possit esse; et hoc in mansuetudine, ne
Abbreviated transcription (Latin):
torem aliq̃n dulci
aliqͣndo amara p̃di.¬
catione uti. attra¬
hendo. increpando
qõ satis difficile ẽ.
ut diuersis u̾bis
ad id̾ tendentib
utrumq facẽ pos
Numquid potest fr̃s mei¬
uideat᷑ : fructum bñ dictionis ñ ht̃.¬

Expanded text:
torem aliquando dulci, aliquando amara praedicatione uti, attrahendo, increpando, quod satis difficile est, ut diversis verbis ad idem tendentibus utrumque facere posNunquid potest, fratres meivideatur, fructum
Abbreviated transcription (Latin):
¶At ere ñ oportet ut e d ore bñdicamus
de capite ⁊ maledicamus de m̃bris qr ama¬
ritudine maledictionis ꝯ sumitur dulcedo
cẽ ⁊ amarã a quam. ⁊ ꝑ idem foram exeant:
dulcis commirtione amarȩ in amarã con¬
ũtit᷑ ñ amara in dulcãs commixtione dil¬
cis. Sic ñ placet dulcedo lingue. si mirta
ea maritudmi. modicũ enĩ ferm̃tũ totã¬

Expanded text:
Vere non oportet ut eodem ore benedicamus de capite, et maledicamus de membris, quia amaritudine maledictionis consumitur dulcedo cem et amaram aquam, et per idem foramen exeant, dulcis commistione amarae in amaram convertitur, non amara in dulcem commistione dulcis. Sic non placet dulcedo linguae si mista est amaritudine; quia modicum fermentum tota
Abbreviated transcription (Latin):
¶Numqͥd. Oportet ut doctor sit ficꝰ dulie¬
dine beatitudis ad quam mono ⁊ dtil ⁊¬
p̃cellit. St̃ bestiale
qui exacuerunt in
St̃ uolatiles. qui po¬
suert̃ in celum ossr¬

Expanded text:
Nunquid oportet, ut doctor sit ficus dulcedine beatitudinis, ad quam monet, et dcellat. Sunt enim bestiales qui exacuerunt ut  , sunt volatiles qui posuerunt in coelum os
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum immutabilis ⁊ et̾nȩ diuinitatis
otemplatione ꝑfruemur. nos qͦ immor¬
tales ⁊ et̾ni in illo erimꝰ. ñ id̾ ꝙ ipse s si¬
miles. qr creat᷑a

Expanded text:
 Cum immutabilis et aeternae divinitatis contemplatione perfruemur, nos quoque immortales et aeterni in illo erimus; non idem quod ipse, sed similes, quia creat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Utimini mundo ad necessitatẽ. s ñ diligite
ñ capit. radicati in caritate: suꝑ hanc ra¬
dicem nichil edificetis nisi quod conue¬
nit caritati.qr non potestis duob dnĩs
seruire. sic̃ dilectio dĩ ẽ fons om̃ium uir¬
tutum: ita dilectio mundi om̃ium uitioꝵ.

Expanded text:
Utimini mundo ad necessitatem, sed non diligite non capit. Radicati in charitate, super hanc radicem nihil aedificetis, nisi quod convenit charitati, quia non potestis duobus dominis servire. Sicut dilectio Dei fons omnium virtu
Abbreviated transcription (Latin):
tia odor. ẽ om̃is curiositas quȩ fit indis¬
cendis artib magicis. in contemplandis
spectacłis tͣpib in suꝑuacuis acquirendis
reb tp̾ralib in dinoscendis ÷ carpendisq
uitus ꝓximoꝵ. suꝑbia uite. cum quis se
iactat in honorib. magnas fauilias ex¬
titum concupiuit. uoluit ẽẽ sciens bonũ

Expanded text:
tia oculorum est omnis curiositas, quae fit in discutiendis magicis artibus, in contemplandis spectaculis turpibus, in supervacuis acquirendis rebus temporalibus, in dignoscendis, in carpendisque vitiis proximorum; superbia vitae est cum quis se jactat in honoribus, et magnas familias extitum concupivit, et esse voluit sciens bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ex dõ patre ⁊ condite
s ex mundi amore.
quem deo p̃ferimꝰ.
fec̃ ds̃ homines recͥ
Ipsi se miscuerunt
infinitis questionib
Os intemptator ma¬
loꝵ ẽ. s unusquisq
cupiscentia.

Expanded text:
ex Deo Patre et conditore, sed ex mundi amore quem Deo praeferimus. Fecit Deus homines rectos, ipsi autem se miscuerunt infinitis quaestionibus . Deus intentator malorum est, sed unusquisque cupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
os illuminamus. dum peccã dimitti ⁊
tenebras expelli nuntiamus.
¶Deus lux ẽ. Qui gͦ uult hr̃e societatem
cum luce: pellat tenebras peccõꝵ qr te¬
nebrȩ cum luce societatem hr̃e ñ posst̃.¬

Expanded text:
os illuminamus, dum peccata dimitti et tenebras expelli nuntiamus. Deus lux est. Qui ergo vult habere societatem cum luce, pellat tenebras peccatorum, quia tenebrae cum luce societatem habere non poss
Abbreviated transcription (Latin):
S. attulit mundo:t̾ur uenit pati: ñ
frust᷑ fuit. U ide qͥtd uoluit dicẽ. qr ds̃
lux ẽ. hac sententia diuinȩ puritatis
excellentiam monstrat. quam imitari
iubemur. huic mauichei ꝯfutantur. qͥ
dĩ naturam a pͥncipe tenebrarum dict̃
bello uictam. ⁊ uiciatam.

Expanded text:
t pati? Non frustra fuit, vide quid voluit docere, quia Deus lux est. Hac sententia divinae puritatis excellentiam monstrat, quam imitari jubemur. Hinc Manichaei confutantur qui Dei naturam a principe tenebrarum dicunt bello victam et vitiatam.
Abbreviated transcription (Latin):
p .e.d.e. Non carnis originem ducendo
sicut manicheus uoluit de cunctis ho¬
minib s imito̾nem ⁊ suggestionẽ pec¬
cando sumendo ab illo. sicut filii abrahȩ
dnr̃ imitando fidẽ eiꝰ. ⁊ iudĩ deserentes
fidem abrahe facti st̃ ñ filiĩ abrahe: s¬

Expanded text:
 facit, non carnis originem ducendo, sicut Manichaeus voluit de cunctis hominibus; sed imitationem et suggestionem peccandi sumendo ab illo, sicut filii Abrahae dicuntur imitando fidem ejus, et Judaei deserentes fidem Abrahae, facti sunt non filii Abrahae, s
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ. ł sine lege. iñ dicit pecc̾m ẽ inquitas
Quicquid peccanus. contͣ legem dĩ facimus.
qͥ scriptam legem contempnunt. s ⁊̃ qͥ in¬
uocentiam naturalis legis corrumpunt.
¶Qui peccat ñ uidet e. ⁊ qui manet in eo ñ
ł iustitia sit ex homine. ł cum pecc̃o pos¬

Expanded text:
legem vel sine lege. Inde dicit: Peccatum est iniquitas, quia cum peccamus, contra legem Dei facimus. i scriptam legem contemnunt, sed etiam qui innocentiam naturalis legis corrumpunt.Qui peccat non vidit eum. Et qui manet in eo, novel justitia sit ex homine, vel quod cum peccato pos
Abbreviated transcription (Latin):
uocat ad iram ⁊ discordiam. ⁊ sic qͣnͣtũ ad
se: occidit eum in anima.¬
Homicida ẽ. Si quis ꝯtempnebat odium
fr̃is. ñ contempnet in corde suo homicidiũ.
Non mouet manus ad occidendum. ⁊ ho-¬
micida iam tenet᷑. uiuit ille. ⁊ iste int̾fe¬
ctor iudicatur.
¶n hoc Ppositis multis rõib de habenda
caritate: tandem supponit de caritatis ꝑfecti¬
ut animam ꝓ ouib poneret docebat᷑. Ma¬

Expanded text:
rovocat ad iram et discordiam, et sic quantum ad se occidit eum in anima. Si quis contemnat odium fratris, non contemnet in corde suo homicidium? Non movet manus ad occidendum, et homicida jam tenetur: vivit ille, et iste interfector judicatur.Propositis multis rationibus de habenda charitate, tandem supponit de charitatis perfectiut animam pro ovibus poneret, docebatur. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
cam mala ñ dic̃. nͥ inuidiã. ⁊ odiũ fr̾is.
Oꝑa abel iusta ñ dicit. nͥ caritatem.
hinc discernuntur hommes. nemo at¬
tendat linguas s facta. Cor siñ bñ fa¬
ciat ꝓ frĩb suis. ostendit quid in se hat̾.
Cam recte offerebat creaturam creatori.
s ñ bñ diuidebat. qñ credebat place̾
munã q̃ offerebat cum odio frĩs. Abel
c̃ dilectione obtulit. ⁊ placuit.

Expanded text:
Cain mala non dicit, nis invidiam et odium fratris. Opera Abel justa non dicit, nisi charitatem. Hinc discernuntur homines. Nemo attendat linguas, sed facta. Cor si non benefaciat pro fratribus suis, ostendit quid in se habeat. Cain recte offerebat, creatura Creatori, sed non bene dividebat, quando credebat placere munera quae offerebat cum odio fratris. Abel cum dilectione obtulit, et placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducunt ¶Sic hoies qͥ ñ seruant suũ¬
pͥncipatũ q̃ ꝑ grãm adoptionis filii dĩ.¬
s sunt effecti. s relinquunt domicilium .i. uni¬
tatem ȩcdẽ in qua renati sunt ł sedes regni ce¬
lestis qͣs accepturierant si fidem seruarent:
añ iuditium gͣuit̾.⁊ gͣuiꝰ inunuersali iuditio
dampnabit.
qͥ solum dominatorem negant cõmemorato
dium sodomoꝵ s.

Expanded text:
um. Sic homines, qui non servant principatum quo per gratiam adoptionis filii Di sunt effecti. Sed relinquunt domicilium, id est unitatem Ecclesiae, in qua renati sunt, vel sedes regni coelestis quas accepturi erant, si fidem servarent, et ante judicium graviter et gravius in universali judicio damnabit. qui solum dominatorem negant: commemorato dium Sodomorum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ districtionem leg̃. quȩ dicit oculum ꝑ od̃o
dentem ꝓ dente. temꝑat gr̾a engłii. In quo
luxuriam qui nc̃ tanto licentiꝰ peccant: qͣnͣto
minus seuident asꝑitate legis de facmorib
deinde ut reuocet eos qui credidant maligniᷤᷤ
⁊ impiis. ostendit quanta sit magnitudo dnĩ
quem negant. ostendens qͦd ipse ẽ qͥ edirxit
popłm isrł de egypto.

Expanded text:
rictionem legis: quae dicit oculum pro oculo, dentem pro dente, temperat gratia Evangelii, in quo luxuriam qui nunc tanto licentius peccant, quanto minus vident se asperitate legis de facinoribus deinde ut revocat eos qui crediderant malignis et impiis, ostendit quanta sit magnitudo Domini quem negant, ostendens quod ipse est qui eduxit populum Israel ex Aegypto.
Abbreviated transcription (Latin):
ON ITA
ORDO
est apud g̃cos
qui integre sapiunt ⁊ fidem re¬
ctam sectantur. epistolarum.uui.
que canonice nuncupantur:. sic̃
in latinis codicibus inuenitur.¬

Expanded text:
on idem ordo est apud Graecos, qui integre sapiunt, et fidem rectam sectantur, Epistolarum septem, quae Canonicae nuncupantur, qui in Latinis codicibus invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
tes ẽẽ durabant. qͥn ⁊ ipsam in creden¬
tibus qͣntum ualuere ꝑseqͥ. ⁊ ꝑturbare
curabant. Qui tamen om̃s in disꝑsione
fuert̃. casib uariis. patria profugi.n
innumeris cedib mortibq ⁊ erumpnis
ubicumiq erant ab hostib opp̃ssi. Itaq¬
iustos hortatur. ne in temptationibus
a fide deficiant. peccantes castigat. ⁊
ammonet ut a peccatis se contineant.
⁊ uirtutib ꝓficiant. ne infructuosũ
ammonet. ut penitentiam de nece
saluatoris et̾isq quib implicantur
scelerib gerant. añꝗͣ ultio celestis ut

Expanded text:
tes durabant, quin et ipsam in credentibus quantum valuere persequi ac perturbare studebant. Qui tamen omnes in dispersione fuerunt variis casibus patria profugi, et innumeris caedibus mortibusque atque aerumnis, ubicunque erant ab hostibus pressi, sia fide deficiant, peccantes castigat et admonet ut a peccatis se contineant, et virtutibus proficiant, ne infructuosi, admonet, ut poenitentiam de nece Salvatoris caeterisque quibus implicabantur sceleribus gerant, antequam eos ultio coelestis vel
Abbreviated transcription (Latin):
in ordine ceterarum. Sed sicut
euangłistas dudum ad ueritatis
lineam correximus. ita has ꝓpͥo
ordine dõ nos iuuante reddidimꝰ
Est .ii. pͥma earum una Iacobi.
una. Que si sicut ab eis digesta
sunt: ita qͦ ab interpretibus fi¬
deliter in latinum eloquium¬
uerterentur. nec ambiguitatem
legentib facerent nec sermonũ
p̾cipue loco ubi de unitate tri¬
nitatis in pͥma ioħis epła positũ
legimus. in qͦ ⁊̃ ab infidelib trans¬
latoribus multum erratum esse
fidei ueritate comperimus. tr̾um
tantummodo uocabula hoc ẽ. aqͦ
Sanguinis. ⁊ sp̃c. in ipsa sua editiõe
ponentes. et patris uerbiq ac sp̃c
testimonium ommittentes. In quo
marime et fides catholica roborat᷑
⁊ patris. & filii. et sp̃c sci. una diui¬
nitatis substantia comprobatur.
In ceteris uͦ epłis quantum a nr̃a
alioꝵ dister editio: lectoris pru¬
dentie derelinquo. Sed tu uirgo
xͥ eystochium dum a me impen¬
sius scripture ueritatem inquiris.
meam quod am modo senectutem

Expanded text:
in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab interpretibus fideliter in Latinum verterentur eloquium, nec ambiguitatem legentibus facerent, nec sermonum o ubi de unitate Trinitatis in prima Joannis Epistola positum legimus. In qua etiam ab infidelibus translatoribus multum erratum esse a fidei veritate comperimus: trium tantum vocabula, hoc est, aquae, sanguinis, et spiritus, in sua editione ponentes; et Patris, Verbique, ac Spiritus testimonium omittentes: in quo maxime et fides Catholica roboratur, et Patris et Filii ac Spiritus sancti una divinitatis substantia comprobatur. In caeteris vero Epistolis, quantum a nostra aliorum distet editio, lectoris prudentiae derelinquo. Sed tu, virgo Christi Eustochium, dum a me impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectutem
Abbreviated transcription (Latin):
siuoluntas nr̃a ꝑ ignorantiam a uolantate dĩ
recedit: bona uoluntas dĩ nr̃am stultam corrigit.
ut parlo apło contigit.
Habemus .p. Nichil petimus ꝙ. ei sit adu̾sũ.
nichil nͥ qͦd nos docuit. ꝗ nobis inspirauit pe¬
timus. ⁊ simaliqͦ erramus statim corrigimꝰ.
quȩ sicut difficile uitantur: facile curant᷑.
si dicto ł cogitatu uel obliuione uel ignorã¬
tia peccastrofitere frĩ. Sicut ia cobus docet.
postula. ut ꝓ te interueniat. ⁊ si ille iterum
dominica orõ. mutua confessio. leuis peni¬
tentia Porro si graue pecc̃ fui̾t. induc preᷤ¬
bito̾s ecclẽ.⁊ ad illoꝵ exam̾ castigare.

Expanded text:
Sed si voluntas nostra per ignorantiam a voluntate Dei recedit, bona voluntas Dei nostram stultam corrigat, ut Paulo apostolo contigit. amus, nihil petimus quod ei sit adversum; nihil, nisi quod nos docuit, quod nobis inspiravit, petimus; et, si in aliquo erramus, statim errata corrigimus. quae sicut difficile vitantur, sic facile curantur. Si dicto, vel cogitatu, vel oblivione, vel ignorantia peccasti, confitere fratri, sicut Jacobus docet, et postula ut pro te interveniat; et si ille iterum Dominica oratio, mutua confessio, levis poenitentia. Porro si grave peccatum fuerit, induc praesbyteros Ecclesiae, et ad illorum examen castigare.
Abbreviated transcription (Latin):
adiet᷑.¶Quim gn̾atione dĩ ꝑseuerant peccare
ñ possunt. neq a maligno contingi. qͣmͦ dies ⁊ nox
misceri nequeunt. sic iustitia ⁊ inꝰquitas. malignꝰ
⁊gna̾tio dĩ. Tang̃ uͦ aliqͦs malignus ledens ⁊ affli¬
gens. s ñ ad malum eoꝵ.¬
Quinatꝰ ẽ ex deo ñ peccat ad mortẽ. qͥñ ẽ natꝰ:
peccat. s nos sumus ex illis qͥ nati sunt ex dõ. iõ¬
ñ peccabimus. iõ. nec tangemur ab hoste. s
mundi amatores sunt subiecti maligno hosti.

Expanded text:
etc. Qui in generatione Dei perseverant, peccare non possunt, neque a maligno contingi. Quomodo dies et nox misceri nequeunt, sic justitia et iniquitas malignus et generatio Dei. Tangit ergo aliquos malignus laedens et affligens, sed non ad malum eoQui natus est ex Deo non peccat ad mortem: qui non est natus, peccat; sed nos sumus de illis qui nati sunt ex Deo: ideo non peccabimus, non tangemur ab hoste, sed mundi amatores sunt subjecti maligno hosti.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quasiqͥtenens tenete. nichil aliud ab here¬
ticis recipite. quia mhis quȩ habetis gaudeo.
nicħ aliud ad salutem uobis suꝑ addi exopto.
Cumgͦ gaudebam de bono ur̃o principio.
ne faciatis dolere de defectuurõ. qr ut sol¬

Expanded text:
Quod tenetis, tenete. Nihil aliud ab haereticis recipite, quia in his quae habetis gaudeo; nihil aliud ad salutem vobis superaddi expeto. Cum ergo gaudeam de vestro bono principio, ne me faciatis dolere defectu
Abbreviated transcription (Latin):
r. ⁊ patrem ⁊ filium. Utrumq enim filiꝰ reue¬
lat q̃ carne uisibilis apparens: diuinitatis ar¬
ebana ꝑ eugłium mundo patefecit
qͥ spẽm sc̃itatis sibi assumunt. qͥ pͣuis dogmatib
głam in corruptiõ ilis diꝰ in similitudiẽ cor¬
ruptibilium rerum mutant. Auaritia ẽ ⁊ͣ simu¬
lachroꝵ seruittus. qui ĩ mundũ dõ p̾ponunt:
idolatrȩ sunt.

Expanded text:
et Patrem et Filium. Utrumque enim Filius revelat, qui carne visibilis apparens, Divinitatis arcana per Evangelium mundo patefecit.qui speciem sanctitatis sibi assumunt, qui pravis dogmatibus gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem corruptibilium rerum mutant. Avaritia enim est simulacrorum servitus; qui ergo mundum Deo praeponunt, idololatrae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Dum dilectionem commendat. dilectionẽ
dĩ ñ penitꝰ tacet. nec freqnt̾ nominat. dilectio¬
nem inimici om̃mo tacet. fr̃nę caritatis fre¬
quentissime meminit. Cur hoc cum dicat ñ
magnum ẽẽ si diligamus eos qͥ nos diligunt.
optat de inimico ut frͣ fiat: frm̃ diligit. ñ
enim amat in illo ꝗ ẽ. s qͦd uult ẽẽ. sicut
faber amat lignum de silua recisum. de qͦ
aliquid ẽ facturus. ñ amat ꝗ ẽ. s qͦd facturꝰ
ẽ. Non minus gͦ monuit de caritate. In mu¬

Expanded text:
Dum dilectionem commendat, dilectionem Dei nec penitus tacet, nec frequenter nominat: dilectionem inimici omnino tacet, fraternae charitatis frequentissime meminit. Cur hoc, cum dicat non esse magnum, si diligamus eos qui nos diligunt, optat de inimico ut frater fiat, fratrem diligit, non enim amat in illo quod est, sed quod vult esse. Sicut faber amat lignum de silva recissum, de quo aliquid est facturus, non amat quod est, sed quod facturus est. Non minus
Abbreviated transcription (Latin):
Nos uidimꝰ ⁊ testificamur q̃ ds̃ misit filium
⁊ cognouimꝰ qͥ causa ħ fec̃ ñ ꝗ̃ indigeret.n¬
qͥa aliquid deberet s sola caritate. Cũ hr̃c
unicum noluit illum etẽ unũ.s ut fr̃s hrẽc¬
adoptauit illi qͥ cũ illo possident uitã et̾nã

Expanded text:
s misit Filium suum, et cognovimus qua causa hoc fecit: non quia indigeret,uia aliquid deberet, sed sola charitate. Cum haberet unicum noluit illum esse unum, sed ut fratreadoptavit illi eos qui cum illo possiderent vitam aet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ animã. aquam ⁊ sanguinem.
Pat̾ dedit testimonium dĩtatis. qñ dixit
ħicẽ filiꝰ m̃s dilectꝰ. Ipse filius dedit qui in
monte transsiguratus ẽ. ⁊ potentiam diui-¬
ntatis. ⁊ spẽ eternȩ beatitudinis ostendit.

Expanded text:
per animam, aquam, et sanguinem. Pater dedit testimonium Deitatis quando dixit: Hic est Filius meus dilectus. Ipse Filius dedit, quando in monte transfiguratus est, et potentiam Divinitatis et spem aeternae beatitudinis ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
mendacem facit eum qm̃¬
non credit in testimonio
quod testificatus ẽ d̃s de fi¬
lio suo. Et hoc ẽ testimom¬
um. q̃m uitam eternam de¬
dit nobis ds̃. ⁊ hȩc uita in
filio ẽ. Quihabet filium:
ht̃ uitam. Qui ñ ht̃ filiũ

Expanded text:
mendacem facit eum, qunon credit in testimonio quod testificatus est Deus de Filio suo. Et hoc est testimonium, quoniam vitam aeternam dedit nobis Deus. Et haec vita in ejus est. Qui habet Filium et vitam. Qui non habet Fi
Abbreviated transcription (Latin):
diligit đm generan¬
totem in fide. dilig̃
natum in fide :⁊ c̃¬
uenienter loquens
de dilectione memi¬
int fidĩ. qr si quis
adeo ẽ durꝰ ut ue¬
gligat amare hoĩem

Expanded text:
diligit Deum generantem in fide, diligit generatum in fide. Et convenienter loquens de dilectione, meminit fidei, quia si quis adeo est durus, ut negligat amare hominem
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ quȩ ꝑ gram dĩ data ẽ. aliquis obpugnat
fr̾nitatẽ⁊ adu̾sus grãm qua reconciliatꝰ ẽ:
grãm sp̃c participes facti societatẽ sc̃ȩ fr̾nitatis
mierat̃. sic ⁊ stephanus orat ꝓ ilł qͥ grãm ñ ac¬
ceperant. Paulꝰ ꝓ alexãdro ñ orat. qi iã fr̃¬

Expanded text:
risti data est, aliquis oppugnat fraternitatem, et adversus gratiam, qua reconciliatus est, ritus participes facti, societatem sanctae fraternitatis inierant. Sic et Stephanus orat pro illis qui gratiam non accceperant , Paulus pro Alexandro non orat, quia jam fr
Abbreviated transcription (Latin):
I timor ñdũ castꝰ
cessabit. aliuo ẽ
timere dm̃ ne te
deserat. qui timor
castus ꝑmanet in
aduentum xp̃i¬

Expanded text:
i timor nondum castus cessabit; aliud est timere Deum ne te deserat, qui timor castus permanet in adventum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ ĩ nob̃ manet.
De salute desꝑet.
qr ⁊ si morbi sce¬
lerum nos depri¬
medicꝰ qͥ saluet.
Gaudeanius in spe.
ut ueniamꝰ ad rẽ.

Expanded text:
s in nobis manet, de salute desperet, quia etsi morbi scelerum nos deprimedicus qui salvet. Gaudeamus in spe ut veniamus ad rem.
Abbreviated transcription (Latin):
Seripturus otͣ hereticos qͥ au̾itate excide¬
runt dicit omnium qͥ uitatem nouert᷑ unã
dilectionem in scõs eẽ. ut similitudine catho¬
licoꝵ ab hereticoꝵ deterreat societate.
om̃s fideles in una u̾itate consentiunt. ne¬
retici in errorib dissid ẽt᷑¬

Expanded text:
Scripturus contra haereticos qui a veritate exciderunt, dicit omnium qui veritatem noverunt, unam esse dilectionem in sanctos ut similitudine catholicorum ab haereticorum deterreat societate. Omnes enim fideles in una veritate consentiunt, haeretici in erroribus
Abbreviated transcription (Latin):
erimus. S nec tc̃ uidebr̃ sicut ista uisibilia
qͣ corꝑałi uisione cernuntur. s unigenitꝰ
qͥ ẽ in simi patris ipse narrabit .ꝙ. ñ ad ocłos
s adm̃tium uisionem ꝑtinet. Sic̃ gͦ si solẽ
istũ uidẽ uellemus. ołm corꝑis purgaremꝰ.
sic uolentes uidere dm̃. ocłm cordis pur¬
gemꝰ. S qr ħ uisio in futuro sꝑat᷑. quid
agñdũ ẽ. qͦ solatio utendum. dum adhuc

Expanded text:
etiam nec tunc videbitur, sicut ista visibilia, quae corporali visione cernuntur; sed Unigenitus qui est in sinu Patris, ipse narrabit , quod non ad oculos, sed ad mentium visionem pertinet. Sicut ergo, si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus; sic volentes videre Deum, oculum cordis purgemus. Sed quia haec visio in futuro speratur, quid agendum est, quo solatio utendum, dum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Non pͥus dileximus. ut qͣsi m̾to nr̃e dile¬
ctionis ipse diligeret nos. s ipse dilexit
nos. ut p̾eunte gͥꝑa eiꝰ nos eum dilige̾muᷤ.¬
Sic̃ ds̃ ñ exspectauit ut eũ diligeremus:
sic uos ñ expectemus ut alii nos diligant.
s pͥores diligamue.¬

Expanded text:
non prius dileximus, ut quasi merito nostrae dilectionis ipse diligeret nos; sed quia ipse prior dilexit nos, ut, praeeunte gratia ejus, nos eum diligamuSicut Deus non exspectavit ut eum diligeremus, sic nos non exspectemus ut alii nos diligant, sed priores diligam
Abbreviated transcription (Latin):
uamus caritatem
si dubitamus an
in nobis habit&.
manifestis signis
hoc possumus ostũ¬
dere.qr dedit nob
gnã linguarum
gram sanitatum
⁊ ct᷑a carismata.

Expanded text:
vamus charitatem, si dubitamus an in nobis habitet, manifestis signis hoc possumus ostendere, quia dedit nobis genera linguarum, gratiam sanitatum, et caetera charismata.
Abbreviated transcription (Latin):
prauo dogmate separare uolebant: hunc
u̾siculum ex epła resecarunt. ne ꝑ eum
erroris comuncerentur.
¶Soluit: Qui dm ab homine disiungit qͥ
m̃bra a deo diuidit. qui u̾ba dĩ male̾ in¬
terp̾tatur. qui adeo male uiuendo recedit

Expanded text:
pravo dogmate volebant, hunc versiculum ex epistola raserunt, ne per eum erroris convincerentur. Solvit. Qui Deum ab homine distinguit, qui membra a Deo dividit, qui verba Dei male interpretatur, qui a Deo male vivendo recedit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Spc̃ .i. humana anima ꝗͣ emisit inpassioe.
aqͣ⁊ sanguis q̃ fluxerunt de latere.ꝙ. fieri
ñ posset: siua̾m carnis naturam ñ hrẽnt.
s ⁊ añ passionem sudor eiꝰ factꝰ sicut guitę
sanguinis. ostendit ui̾tatẽ carnis. ħ aũ ꝗ de
latere iã mortui otͣ nat᷑am aqͣ ⁊ sanguis
uiuaciter efflurit: testabat᷑ qͦd corpꝰ dnĩ pꝰ

Expanded text:
st, humana anima quam emisit in passione; aqua et sanguis, quae fluxerunt de latere. Hoc fieri non posset, si veram carnis naturam non haberet. Sed et ante passionem, sudor qui factus est sicut guttae sanguinis ostendit veritatem carnis. Hoc autem quod de latere jam mortui contra naturam aqua sanguis vivaciter fluxit, tes
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ signo se notant: tũ sunt de illorum
numero. qui mundana cupiunt. qui
celestia ignorant.
dicat᷑. ut diligens ⁊ dilectio dicat᷑. qr non
tnͣs nominatiue a iustitia dr̃ iustus. ⁊
diligens a dilectione. ꝗ iustitiam ł di¬
lectionẽ hãt: s qi ẽ iustitia ⁊ dilectio.

Expanded text:
i se notant, tamen sunt de illorum numero qui mundana cupiunt, qui coelestia ignorant. dicatur, ut diligens et dilectio dicatur; quia non transnominative a justitia dicitur justus, vel diligens a dilectione, quod justitiam vel dilectionem habeat; sed quia est justitia et dilectio.
Abbreviated transcription (Latin):
offensionem huma¬
na pot̃ uitare fra¬
gilitas. ut u̾bũ doli.
detractionis. suꝑbiȩ.
⁊ suꝑfluȩ locutions.¬

Expanded text:
offensionem humana potest vitare fragilitas. Ut verbum doli, detractionis, superbiae, et superfluae locution
Abbreviated transcription (Latin):
paria peccata. Misi forte quia magis
facit contra caritatem qͥ gͣuius peccat. ⁊¬
mĩe disputat. ut quos p̃cedñte sententia
t̾ruerat. consoletur. docendo qͥb reme¬
dus expientur cotidiana peccã. sine qͥb
ñ agr̃ uita. ne illi qui ñ in uno tantũ s ĩ
multis offendunt: in tuditio iaueniant᷑

Expanded text:
paria peccata? an forte quia magis facit contra caritatem qui grauius peccat, misericordiae, ut quos praecedente sententia terruerat, consoletur, docendo quibus remediis expientur quotidiana peccata, sine quibus non agitur vita. Ne illi qui non in uno tantum, sed in multis offendunt, in judicio inveniantur
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: tñ aliqͣtenꝰ declinant eoꝵ societatẽ. ⁊ a
peccis aliqͣtenus abstinent.
ut qͥ paululum refugi̾nt a peccĩs ad suum
reu̾tant᷑ errorẽ. ⁊ student in luxuria ciboꝵ.
carnisq deliciis. Quis enim ñ libent̾ audiat
manducemus ⁊ bibamus. ⁊ in eternum reg¬
nabimusd:

Expanded text:
sunt, tamen aliquatenus declinant eorum societatem, et a peccatis aliquatenus abstinent. ut qui paululum refugerint a peccatis, ad suum revertantur errorem, et studeant luxuriae ciborum carnisque deliciis. Quis enim non libenter audiat: Manducemus et bibamus, et in aeternum regnabimus ?