comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nichil profutura contẽnas. Demet ut si quid acciderit aduͥsi idꝙ
graue & acuum puter. ita feras ut nichil pret natura accidisse
putes cum legis midus sum natus. nudus exibo. que dos eedit do:
abstulit. Et ũtiq & filios amiserat & facultates. Seruesq iõib
persona sapicris ⁊ uisti. sic ille seruauit qui ait. Sicut dño placint
ita fcmn est. sit nomen diu bñdictum. Et infra. Sicut una nisipie¬
tium mulie locutaes. Si bona suscepumn de mami om. que mala
ii fortitudo que bellum cu uirtucib gerat. sed que sola detẽndat
ornamta uirtutũ omniũ. & uiditia custodiat. & que mexpiabili p̾lic
adũsus onua utia dec̾uat. Inuicta ad labores. fortis id pericula.
Rigidior adiisus uoluptates. dura adnsus illecebras. quib aurem
de ferre nesciat. nec ut dicit. auc dicat. Pecunia neglegat. auariciã

Expanded text:
nihil profutura contemnas? Deinde ut si quid acciderit adversi, idque nihil profutura contemnas? Deinde ut si quid acciderit adversi, idque grave et acerbum putetur, ita feras, ut nihil praeter naturam accidisse putes, cum legeris: Nudus sum natus, nudus exibo: quae Dominus dedit, Dominus et abstulit ; et utique et filios amiserat et facultates: servesque in omnibus personam sapientis et justi, sicut ille servavit, qui ait: Sicut Domino placuit, ita factum est, sit nomen Domini benedictum . Et infra, Sicut una insipientium mulierum locuta es: si bona suscepimus de manu Domini, quae mala mi fortitudo, quae bellum cum virtutibus gerat; sed quae sola defendat ornamenta virtutum omnium, et judicia custodiat, et quae inexpiabili praelio adversus omnia vitia decernat, invicta ad labores, fortis ad pericula, rigidior adversus voluptates, dura adversus illecebras, quibus aurem deferre nesciat, nec ut dicitur ave dicat, pecuniam negligat, avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
intelligat profuturos. fortis gͦ est uiri no dissimulare cum aliquid
numineat sed pietende & canqua explorare de specula quadã mẽtis.
⁊ obuare cogitatõe prouida reb promdifucuris ne forte dicat postea
Ideo incidi qr no arbitrabar posse euenire. Demq nisi explorent ur
aduisa: aito occupant. Nam ut ĩbello improisus hostis iux s stinetur
& si imparatos inueniat facile oppruit: ita animu mala mexplo¬
rata plus frangunt. In hisg: ouob illa est animi extellentia. ut pͥmu
anim: tuus bns excitus cogitationib. mundo corde quod uerĩ &
id quod honestu est solum bonũ iudicet. deinde nullis perturbet ur
facit. Quid .n. tam difficile quã despicere tamꝙͣ ex arce aliqua sa pie
opes. altaq onimia que plerisq uident: magna & prccelsa. Deinide
nt idit iñ tnũ stabili rõe confirmes. & quẽ iudicaius lema tamq

Expanded text:
intelligat profuturos. 189. Fortis ergo est viri non dissimulare cum aliquid intelligat profuturos. 189. Fortis ergo est viri non dissimulare cum aliquid immineat, sed praetendere, et tamquam explorare de specula quadam mentis, et obviare cogitatione provida rebus futuris, ne forte dicat postea: Ideo ista incidi, quia non arbitrabar posse evenire. Denique nisi explorentur adversa, cito occupant. Ut in bello improet si imparatos inveniat, facile opprimit: ita animum mala inexplorata plus frangunt. In his ergo duobus illa est animi excellentia, ut primum animus tuus bonis exercitatus cogitationibus, mundo corde quod verum et unt: atque id quod honestum est, solum bonum judicet. Deinde nullis perturbetur facit. Quid enim tam difficile quam dispicere tamquam ex arce aliqua sapientiae opes, aliaque omnia quae plerisque videntur magna et praecelsa? Deinde ut judicium tuum stabili ratione confirmes, et quae judicaveris levia, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
rursus pꝑ ignauia cede quis ic deserere fideui deb metu feriuii.
Quagri p̾pirand. est auimi. excendi mens & stabilienda ad costinciã
ut nullis perturbari animꝰ possie t̾rorib. nullis frangi molestus. nulli
supplicus cede. que difficile quidem sustinent: S qr õmia supplicia
grauor supplitioꝵ uicuntur fornudine. idco si consilio firmes uin
tniĩ. nec ratione discedendii putes. & p̾ponas diuini uid cu metum
perpet in supplicu tormenta potes animi subire tolerantiam. Hoc igit:
oiligentie est ut quis ita sc comparet. Illud ingenu siquis pot uigore
nentis prenidere que futura sunt. & tanqua ante oculos locare quid
possit accidere & quid agere debeat suta icciderit definire. Interdiun
duo & tria simul uoluere amo que conitiat aut singula aut cõuine ⁊ a
accidere posse & aut singulis aut comunctis dispon̾e actus. quos

Expanded text:
rursus propter ignaviam cedere quis ac deserere fidem debet metu periculi. rursus propter ignaviam cedere quis ac deserere fidem debet metu periculi. Qua gratia praeparandus est animus, exercenda mens, stabilienda ad constantiam, ut nullis perturbari animus possit terroribus, nullis frangi molestiis, nullis suppliciis cedere. Quae difficile quidem sustinentur: sed quia omnia supplicia graviorum suppliciorum vincuntur formidine, ideo si consilio firmes animum tuum, nec a ratione discedendum putes, et proponas divini judicii metum, perpetui supplicii tormenta, potes animi subire tolerantiam. 188. Hoc igitur diligentiae est, ut quis ita se comparet: illud ingenii, si quis potest vigore mentis praevidere quae futura sunt, et tamquam ante oculos locare quid possit accidere, et quid agere debeat, si ita acciderit, definire; interdum 51 duo et tria simul volvere animo, quae conjiciat aut singula aut conjuncta accidere posse, et aut singulis aut conjunctis disponere actus quos
Abbreviated transcription (Latin):
ad officiũ ecele uocani: talia debem: agere que placcant dc̃o. ut p̾tandat
i nobis uircus xp̃i. & ita simus nr̃o probãti imperato .i. ut mebra nra arma
insticie sunt arma non carnalia i quib pẽtra regnet. ẜ rina ortia deo
quib peti destruatur: Moriaturcaro nr̃. ut mea omis culpa moriat.
& quasier mortins inetes nouis resurgani: opib ac morib. Hec sunt
plena honesti &e decori officu stipendia fortitudinis. S qr in omib que
agimꝰ no solum quid honestu sed t quid possibile sit querimꝰ ne forte
aggrediam: aliquid quod nõ possim: exequi. uude nos tpre persccutoĩs
de ciuitate i ciuitatẽ cede. mnimo ut ubo ipo utar fugere uult doꝰ: nec tenie
aliquis dumi martirii głam desiderat. offerat se pe̾rclis. que fortasse
caro infirmior. aut rẽmissio anini: ferre ic tolerare no queat. nec

Expanded text:
ad officium Ecclesiae vocamur, talia debemus agere quae placeant Deo; ut 50 praetendat ad officium Ecclesiae vocamur, talia debemus agere quae placeant Deo; ut 50 praetendat in nobis virtus Christi, et ita simus nostro probati imperatori, ut membra nostra arma justitiae sint, arma non carnalia in quibus peccatum regnet, sed arma fortia Deo quibus peccatum destruatur: moriatur caro nostra, ut in ea omnis culpa moriatur; et quasi ex mortuis viventes, novis resurgamus operibus ac moribus! 186. Haec sunt plena honesti et decori officii stipendia fortitudinis. Sed quia in omnibus quae agimus, non solum quid honestum, sed etiam quid possibile sit quaerimus, ne forte aggrediamur aliquid quod non possimus exsequi. Unde nos tempore persecutionis de civitate in civitatem concedere, immo ut verbo ipso utar, fugere vult Dominus; ne temere aliquis dum martyrii desiderat gloriam, offerat se periculis, quae fortasse caro infirmior, aut remissior animus ferre ac tolerare non queat.
Abbreviated transcription (Latin):
prittens nisi quodte exceat ad pictatẽ. qr corporal excitatio nulli rei
usus est. pietas aut ad onũa utilis. E xerceat gͦ te pictas ad iusticiã.
continentia. mansuctudnnie. ut fugias uueniliã opera. confirmatus &
radicatus in gr̃a. Bonu fidei subeas etauien. nõ de iplices negotus
scłarib. qui dẽo militas. Etem si hii qui imperatori militant. susceptiõib
litui. actu negotior forensui. uenditione uitium. prohibent. huuiais
legib quato magis qui fidei ex̾cet militiã. ab oni nsu negotiationis
fructu siquide bonus testis est qui dic. iuuenis fi& seniu. & non uidi
iustu delictũ. nec semen cius querens pane: Ea est n tranquillitas ani
angit. Ea est ⁊ que di uacuitas animi ab angorib ut neq in dolorib
mosliores simus. neq iprosperio clatiores. Qnod si ii qui ad cippessendã
republicã adortant. aniquos. hec p̾cepeadinit. quado magis nos qui

Expanded text:
permittens nisi quod te exerceat ad pietatem; quia corporalis exercitatio nulli rei usui est: pietas autem ad omnia utilis. 184. Exerceat ergo te pietas ad justitiam, continentiam, mansuetudinem; ut fugias juvenilia opera, confirmatus et radicatus in gratia bonum fidei subeas certamen: non te implices negotiis saecularibus, quoniam Deo militas. Etenim si is qui imperatori militat, a susceptionibus litium, actu negotiorum forensium, venditione mercium prohibetur humanis legibus; quanto magis qui fidei exercet militiam, ab omni usu negotiationis endiorum suorum fructu! Siquidem bonus testis est qui dicit: Juvenis fui, et senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem . Ea est iam quae dicitur vacuitas animi ab angoribus; ut neque in doloribus molliores simus, neque in prosperis elatiores. Quod si hi qui ad capescendam rempublicam adhortantur aliquos, haec praecepta dant, quanto magis nos qui
Abbreviated transcription (Latin):
dinius. nec ad arma ia spectat usus nr s ad patis negotia. Maiores
cis retulere głam. Est itaq fortitudo nelud ercelsior ceteris. s miq
incomitata uirtus. Non .n. scipãm conuctitsͥ. Alioqui forcreudo sine
iusticia unquitatis mat̾ia est. Quo .ni. ualidior est eo promptior
ut inferiorem opͥpmat. cũ in ipis reb bellicis iusta bella an iuista
prudentiã forticudinis comite habuit i pͥlio. Nam & adũsus golia
iuianem mole corporis uirũ. singulari certamine dimicatur: arma
quib ornaret: respint. Uircus.ii. suis lac̾eis magio qua alienis
uireguntis nicit. Denide eninꝰ quo giius feriret ictu lapidis
hostem iutenut. Postea nũꝙ nisi consulto duo bellu adorsus. Idcoi
omib uicto pliio. usq ad sumnia senectutẽ manu prompe. bello
adiisus titauas suscepto ferocib bellator miscebat. agmib głie
cupidus ncui iosus salutis. S no hec sola p̾clara fortitudo est.

Expanded text:
ris officio intendimus: nec ad arma jam spectat usus noster, sed ad pacis negotia. Majores ris officio intendimus: nec ad arma jam spectat usus noster, sed ad pacis negotia. Majores cis retulere gloriam. 176. Est itaque fortitudo velut excelsior caeteris, sed numquam incomitata virtus; non enim seipsam committit sibi: alioquin fortitudo sine justitia iniquitatis materia est. Quo enim validior est, eo promptior ut inferiorem opprimat; cum in ipsis rebus bellicis justa bella an injusta prudentiam fortitudinis comitem habuit in praelio. Nam et adversus Goliam immani mole corporis virum singulari certamine dimicaturus, arma quibus oneraretur, respuit ; virtus enim suis lacertis magis quam alienis integumentis nititur. Deinde bellum adorsus. Ideo in omnibus victor praeliis, usque ad summam senectutem manu promptus, bello adversum Titanas suscepto, ferocibus bellator miscebatur agminibus gloriae cupidus, incuriosus salutis. 178. Sed non haec sola praeclara fortitudo est;
Abbreviated transcription (Latin):
bemuolentie fonte procedat. no dubitat pro amico grauia uite sustin̾e
pericula. Et si mala iauit michi enenerint per illum: sustinco. Beni¬
uolentia ⁊ gladiñ iracundie extorqu̾e cõsuenit. Beniuoletia facit. ut
amici uulnera magis utilia ꝙ̃ uoluntaria inimici oscula suit. Beni¬
uolentia facit ut uiis fiat ex plurib. qm̃ si plures aunci sunt: un:
iamicicia gratas c̃e que aculeos hñt. dolores non hñt. Copungin
em censorus sermonib. sed beniuolentie delectam: sedulitate.Ad
sumina non om̃bb ead semper officia debent: nec personar semꝑ
ꝙͣ frater longe habitans. Et ideo pleriiq se beniuoletie quisq co¬
iutcit. ꝙͣ fratris necessitudini. Tantũ ualet benuoletia ut plera
& uimi tractauimꝰ Nunc de forritndine tractemus que uelut excelsior
cet̾is. dundit᷑. ires bellicas & domesticas. Sed bellicar reꝵ studium

Expanded text:
benevolentiae fonte procedat, non dubitat pro amico gravia vitae sustinere benevolentiae fonte procedat, non dubitat pro amico gravia vitae sustinere pericula: Et si mala mihi, inquit, evenerint per illum, sustineo etiam gladium iracundiae extorquere consuevit. Benevolentia facit ut amici vulnera utilia quam voluntaria inimici oscula sint . Benevolentia facit, ut unus fiat ex pluribus; quoniam si plures amici sint, unus nt. Compungimur enim censoriis sermonibus, sed benevolentiae delectamur sedulitate. 174. Ad summam, non omnibus eadem semper officia debentur, nec personarum sem in proximo, quam frater longe habitans . Et ideo plerumque amici se benevolentiae quisque committit, quam fratris necessitudini. Tantum valet benevolentia, ut plerumque et vim tractavimus. Nunc de fortitudine tractemus, quae velut excelsior caeteris, dividitur in res bellicas et domesticas. Sed bellicarum rerum stud
Abbreviated transcription (Latin):
gre necessitudine. nũst̾ioꝵ comuniõe. Hec .n. ⁊̃ appellationes
uecessitudinũ. reuerentiã filioꝵ. auctoritatẽ & pictatẽ patrum.
g̾manitate fr̃m sͥ uindicant. Multum g: ad cumulandã spectat
siquid beniuolentia ⁊ moꝵ facit similitndinẽ. Deniq ionacha
filius regis imitabatur scĩ dauid mansuctudnie̾. p̾ꝑ quod dilige¬
bat eu. Hnde & illud. cũsco sc̃s eris no solum ad conuisationen
s t̃ ad beniuolentiã dermnandu idetur. Nam utiq & filii uoc
simul hitabant & nõ erat i his moꝵ concordia. Habitabaut tͦ:
domo patria esan ae iacob. sed discixpabant. Non erat n beniuole:
inter cos. ques preferret alteꝵ.s magis contẽtio que p̾riperet
budictionẽ. Nam cũ alt predur: alt mansuet. ect. uit dispares
Aut tan cõsociabile ꝙͣ cũ equitate isticia. que neiut compar
⁊ locia beniuoletie facit ut cos quos pares uob crrdunꝰ diligam
Nabet autem in se benuolentia forcitudinem N am cum amicitia ex

Expanded text:
pellationes necessitudinum, reverentiam filiorum, auctoritatem et pietatem patrum, germanitatem fratrum sibi vindicant. Multum igitur ad cumulandam spectat Siquidem benevolentia etiam morum facit similitudinem. Denique Jonathas filius regis imitabatur sancti David mansuetudinem, propter quod diligebat eum . Unde et illud: Cum sancto sanctus eris , non solum ad conversationem, sed etiam ad benevolentiam derivandum videtur. Nam utique et filii Noe simul habitabant, et non erat in his morum concordia . Habitabant etiam in domo patria Esau et Jacob, sed discrepabant . Non enim erat benevolentia inter eos, quae sibi praeferret alterum: sed magis contentio, quae praeriperet benedictionem . Nam cum alter praedurus, alter mansuetus esset, inter dispares autem tam consociabile, quam cum aequitate justitia: quae velut compar et socia 46 benevolentiae, facit ut eos quos pares nobis credimus, diligamus. Habet autem in se benevolentia, etiam fortitudinem; nam cum amicitia ex
Abbreviated transcription (Latin):
lgionib subiectis comuimie cu multis nictoriã s uuda uirtute am¬
nũ singularẽ de perfidis retulunt eͥnphis. Quam insuꝑabil damel
quiẽe latera sua rugiẽtes no cepauit leones : fre mebant bestie
tudinis glia est: s magis ĩ nutute animi. Neq i inferenda sed depellenda
foraitudinis. Nam cu indissec hebren ab egipthio inuria accipiente defe¬
dit. ita ut egiphin st̾ncret atq in harenã ab sconderet. Silomon quo:
antiquior dix it iob. salui feci panperem de mami potentio & pupil¬
lum cni ad intor no crat ad iui. Benedictio ꝑituri i me ueniebat.

Expanded text:
ctoriam, sed nuda virtute animi singularem de perfidis retulerunt triumphum. Quam insuperabilis Daniel, qui circa latera sua rugientes non expavit leones! Fremebant bestiae, tudinis gloria est, sed magis in virtute animi: neque in inferenda , sed in depellenda fortitudinis. Nam cum vidisset Hebraeum ab Aegyptio injuriam accipientem, defendit; ita ut Aegyptium sterneret, atque in arena absconderet. Salomon quoque antiquior dixerit Job: Salvum feci pauperem de manu potentis, et pupillum cui adjutor
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicam qui imolauit filiam que s inctori pia oecurrerit. quo uocu
impleret quod spoponderat ut quic quid s primu occurisset offerrec deo:
Melius fuerat inchil tale piomittere. quã pio missii soluere ꝑriadio.
Nec quati sit consilii prospice. no ignoratis. Et ideo eligitur leuit.a
qui sacrarui custodiat. nc fallatur consilio. ne fidem deserat. ne mortẽ
tnneat. uc quid intemperãtius gerat. nt specie ip̃a grauitate p̾ferat.
nec solũ aiumũ s ⁊ oculos continẽtes hre que deceat. ne uel ipe fronte
sobrietatis fortuitͦ iuolet occursus. qm̃ qui udit muliere̾ ad cõcupis¬
cendã eam. ad ultauit ca in corde suo. ita ut adulterin no solu fac ti
ac niniis seuera. s i magno min̾e non superfiua. quando tata c̃ leuitar
igrã: ut de his morses in budictionib dicet. Date leu iuros ei: date
leui manifestos enis. date lem sorte suffragn sin. & uitatem ei: iro

Expanded text:
quid dicam qui immolavit filiam quae sibi victori primum occurrerat, quo votum quid dicam qui immolavit filiam quae sibi victori primum occurrerat, quo votum impleret quod spoponderat ut quidquid sibi primum occurrisset offerret Deo? Melius fuerat nihil tale promittere quam promissum solvere parricidio.ec quanti consilii sit prospicere, non ignoratis. Et ideo eligitur levita, qui sacrarium custodiat, ne fallatur consilio, ne fidem deserat, ne mortem timeat, ne quid intemperantius gerat, ut specie ipsa gravitatem praeferat: nec solum animum, sed etiam oculos continentes habere quem deceat; ne vel ipse frontem sobrietatis fortuitus violet occursus; quoniam: Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, adulteravit eam in corde suo . Ita adulterium non solum facti cac nimis severa, sed in magno munere non superflua; quando tanta est levitarum gratia, ut de his Moyses in benedictionibus diceret: Date Levi viros ejus, date Levi manifestos ejus, date Levi sortem suffr
Abbreviated transcription (Latin):
habes prestanci: deo deputto. Cum solius anctori debitu: licet nt operi
tua in bnficientia & adnuinta houn conferas. atq opem feras necitatibr
aut pecuma. aut officio. aut t̃ quocuq iminere. quod late pacet i uro
ministerio. Peccuni.i. ut subuenias debito. obligatũ libeits. Officio. ut
seruanda suscipias. que metuat anetere. qui de poneda credidit. Officm el
g. depoitum sernare ac reddere. Sed interdu cõmutatio fit aut tpie aut
necitate. ut no sit oft̾iti redde quod accepis ut si quis cont puiam ope
barbaris ferens peccuniã aptus hostis repostat. aut si cui reddascini
assit quiertorqueat. si furenti resticnas cu seruare ncqueat. si insanienti
gladiu depoitum no neges quo se ille uit̾imat. none solusse cont offitu
est: Si furto quesita sciens suscipias ut fraudet: qui amiserat. noue
filie herodiadis. E uece iohis prestitit. ne ꝓmussu negaiet. Nam de iepche

Expanded text:
estantius, Deo deputes. Cum solveris auctori debitum, licet ut opera tua in beneficentiam et adjumenta hominum conferas, atque opem feras necessitatibus, aut pecunia, aut officio, aut etiam quocumque munere; quod late patet in vestro ministerio: pecunia, ut subvenias: debito, ut obligatum liberes: officio, ut servanda suscipias, quae metuat amittere, qui deponenda credidit. 253. Officium est igitur depositum servare ac reddere. Sed interdum commutatio fit, aut tempore, aut necessitate, ut non sit officium reddere quod acceperis; ut si quis contra patriam, opem Barbaris ferens, pecuniam apertus hostis reposcat: aut si cui reddas, cum adsit qui extorqueat: si furenti restituas, cum servare non queat: si insanienti gladium depositum non neges, quo se ille interimat, nonne solvisse contra officium est? Si furto quaesita sciens suscipias, ut fraudetur qui amiserat, nonne filiae Herodiadis, et necem Joannis praestitit ne promissum negaret. Nam de Jephte
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquis magie habeat nõne obnoxius est. dampnationi: Cu
deponis ⁊ magine ec̾m imperatorio. & crigis ite unagiẽ moitis:
Sice magis de cuntate aie tue uagine diaboli. & ac̃colle una¬
gnem xp̃i. Hec inte fulgeat. itua cuutate. hoc e. aninia reful¬
geat. que oblicc̾at iutioꝵ unagines. De quib ait dauid. Que i
cuntate tua ad nichilũ reducts imagines coꝵ. Cum.n. pinxerit doꝰ¬

Expanded text:
nni aliquis imaginem habeat, nonne obnoxius est damnationi? Tu nni aliquis imaginem habeat, nonne obnoxius est damnationi? Tu deponis imaginem aeterni imperatoris, et erigis in te imagiginem mortis. Ejice magis de civitate animae tuae imaginem diaboli, et attolle imaginem Christi. Haec in te fulgeat, in tua civitate, hoc est, anima resplendeat, quae oblitterat vitiorum imagines. De quibus ait David: Domine, in civitatetua, 65 ad nihilum deduces imagines eorum . Cum enim depinxerit
Abbreviated transcription (Latin):
minore uendat qua emerit. aucũpet locoꝵ p̾cia. & subito aut latro¬
nes ms̃e i̾ndia tãniose negotiatois excitet. aut nõ expectatis sere¬
morib flatib. dñ Iucrũ querit nanfragii impatiens more incidat.
An nõ conturbat. ⁊ ille nane. qui sumo labore coac̾uat. quod nesciat
cui heredi relinquat: Sepe quod auarus su ma congesserit sollicitu¬
dine: p̾cipiti effusione dilacat heros luxuriosus. Et dui quesita tur¬
His helluo. pncium cecus. futuri improiidus. quadã absorbec ima¬
gine. Sepe ⁊ spatus successor. inuidia parce ad quirit hereditatis.
& celeri obitu extrancis. Adite successionis transcribit compendia.
Quid gͦ uane aranca texis. que ĩamo & sine fructuest. & tanꝙͣ cassil
suspendis inutiles dutiaꝵ copias. que & si fluant nichil prosunt
unno exiunt de iagine dei. & induunt terrem iagine: Si tyra¬

Expanded text:
minoris vendat quam emerit, aucupetur locorum pretia, et subito aut latrominoris vendat quam emerit, aucupetur locorum pretia, et subito aut latrones in se invidia famosae negotiationis excitet, aut non exspectatis serenioribus flatibus, dum lucrum quaerit, naufragium impatiens morae incidat? 243. Annon conturbatur etiam ille vane, qui summo labore coacervat, quod nesciat cui haeredi relinquat? Saepe quod avarus summa congesserit sollicitudine, praecipiti effusione dilacerat haeres luxuriosus: et diu quaesita turpis helluo, praesentium caecus, futuri improvidus, quadam absorbet voragine. Saepe etiam speratus successor invidiam partae acquirit haereditatis, et celeri obitu extraneis aditae successionis transcribit compendia. 244. Quid ergo vane araneam texis, quae inanis et sine fructu est, et tamquam casses suspendis inutiles divitiarum copias: quae etsi fluant, nihil prosunt; immo exuunt te imaginem Dei, et induunt terreni imaginem? Si tyra
Abbreviated transcription (Latin):
secur: es quod nchil ite inueniat. cũ uenit perscrntari dictus ilud
quod dicitad laban iacob priarcha. Cognosce si quid tuoꝵ est. apud me.
Merito beatus iacob apud que laban nichiꝰ sun potuit reperire.
absconderat n rachel simulacra deor eius aurca & argetea. Itaq si sapia.
sifides. si contentꝰ. stli. si gratua abscondat omine perfidiam beatus cris.
qr nõ respicis i uanitates & iusanias falsas. An mediocre e. tollere
uoce adñsario. ut arguendite no possit hĩe autͣtem: Itaq qͥno respic
ĩ uanitates: no cont̾urbat: Qui .n. respicit cõturbat. Et uanissime
quidem. Quid est en conggare opes nisi uanũ qr caduca quere uanu
est. satis: Cum aũt congregaius. quid scias. an possidere liceat tibi
nne uanu est ut m̾cator noctib ac dieb confitiat iter. quo ag̾gari
possit thesauri ac uos. inces congreget. conturbet. ad p̾cium. ue forte

Expanded text:
securus es quod nihil in te inveniat, cum venerit 64 perscrutari, dices illud quod dixit ad Laban Jacob patriarcha: Cognosce si quid tuorum apud me est . Merito beatus Jacob, apud quem nihil Laban suum potuit reperire! Absconderat enim Rachel simulacra deorum ejus aurea et argentea. 241. Itaque si sapientia, si fides, si contemptus saeculi, si gratia tua abscondat omnem perfidiam, beatus eris; quia non respicis in vanitates et insanias falsas . An mediocre est tollere vocem adversario, ut arguendi te non possit habere auctoritatem? Itaque qui non respicit in vanitates, non conturbatur; qui enim respicit conturbatur, et vanissime quidem. Quid est enim congregare opes, nisi vanum; quia caduca quaerere vanum est satis? Cum autem congregaveris, qui scias an possidere liceat tibi? 242. Nonne vanum est ut mercator noctibus ac diebus conficiat iter, quo aggregare possit thesauri acervos, merces congreget, conturbetur ad pretium, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
foris pugne. intus timores. Et quãnis ⁊ piculis. ÷ liborib płimis
incarcib in mortib poituis inimno tm̃ uo fraugebat: s. ꝑ liabat ur
adeo ut potentior sius fieret infirmitatib. Itaq considera que ad modii eos
ꝗn ad officia ecełe accedunt. despitientia reꝵ humanaꝵ hre deb̾e doceat

Expanded text:
foris pugnae, intus timores. Et quamvis in periculis, in laboribus plurimis, foris pugnae, intus timores. Et quamvis in periculis, in laboribus plurimis, in carceribus, in mortibus positus; animo tamen non frangebatur, sed praeliabatur, adeo ut potentior suis fieret infirmitatibus. 183. Itaque considera quemadmodum eos qui ad officia Ecclesiae accedunt, despicientiam rerum humanarum habere debere doceat.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi uento quoda uariaꝵ rer circufcrtur mutacõc. Quid i eecelsius
ut obẽdiat impio. consiliis obtemperet. ut madeundis laborib ipigͥ.
ducat. Secuudo ut ea que suma sunt oñisq res ĩ quib honestas &
Alud prepon c̃iuitur p̾clara aniim intencoe usq ad effectii ꝓseqt in¬
noluptates. neq houores. ⁊ iua rimis consticuas. ueq i his studĩ ome
conteras Qued cum iti iftectus ammno fius. necesse est ne illudho¬
uestum ac aecor ꝑponendu putes. illiq mentẽ ita intendas un
nt quicquid accidit. quo fraugi animi solent. aut primonis amissio
aut honoris i munitio. aut obtrectatio infideliu: quasi srior nosentias
no coronatur. An mediocre tibi indetur pcepcũ fortitudis. tribu¬
latio pacientiã opatur. pitĩa probatione. piobatio u̾ speni Iide
quod certanĩa. E una corona. Quod p̾ceptit nondat. nisi qui esta
fortatus in xp̃o ihu cuiꝰ caio requieni no hẽbat. Afflictio undiq.

Expanded text:
uasi vento quodam, variarum rerum circumfertur mutatione. Quid autem excelsius ut obediat imperio, consiliis obtemperet, ut in adeundis laboribus impigrducat. Secundo, ut ea quae summa sunt, omnes quae res in quibus honestas et illud πρέπον cernitur, praeclara animi intenvoluptates, neque honores in maximis constituas, neque in his studium omne conteras? Quod cum ita affectus animo fueris, necesse est illud honestum ac decorum praeponendum putes, illique mentem ita intendas tuam, ut quidquid acciderit quo frangi animi solent, aut patrimonii amissio, aut honoris immunitio, aut obtrectatio infidelium, quasi superior non sentias. non coronatur. An mediocre tibi videtur praeceptum fortitudinis: Tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio autem spem ? Vide quot certamina, et una corona. Quod praeceptum non dat, nisi qui est confortatus in Christo Jesu, cujus caro requiem non habebat. Afflictio undique:
Abbreviated transcription (Latin):
Quas nos inutari cupietes sentencias scripsimꝰ Conferre giam
bonu est. at qui referre nescit durissim: Hiuauitatis exemplu
ipa terra suggerit. Spontaneos fructus mistrat. quos nõ sencrii.
multiplicatu quo reddit quod acceperit. Regare tͥ peccunam
dum consucuit ualere. ut ⁊ in die rinue uiucmat gr̃am. qn ł ñt
tionem uberiorem sanctoꝵ meritis nenangelio polliceatur atq ho. tet
ut opere i. bonũ opus dicens. dinictite & dimittem̃i. date & dabit. uob

Expanded text:
Quas nos imitari cupientes sententias, scripsimus. Conferre gratiam Quas nos imitari cupientes sententias, scripsimus. Conferre gratiam bonum est: at qui referre nescit, durissimus. Humanitatis exemplum ipsa terra suggerit. Spontane os fructus ministrat quos non severis, multiplicatum quoque reddit quod acceperit. Negare tibi pecuniam Deum consuevit valere, ut etiam in die ruinae inveniat gratiam quando tionem uberiorem sanctorum meritis in Evangelio polliceatur, atque exhortetur ut operemur bonum opus, dicens: Dimittite et dimittetur vobis; date et dabitur vob
Abbreviated transcription (Latin):
nobis est in hoc quor natura terraꝵ. que susceptu semen multiplica¬
tiore solet numero reddere ꝙ accepit. Ideo tͥ scriptu est. Sic agricul¬
tura est homo iusipiens & tanq uinea homo egens sensu. Si reliqris
uaiore mensura semina suscepta resticuat. Terri a ͦ aut spot ancos
fructus g miinat. uut cręditos uberiore cumulo refund it ac rcodit
Atruqr debes quodã hereditario usu parentis. ne relinquaris
sic infecundus ager. Esto ti ut aliquis excusare possit quod no
dederit. Quomo excusare pt quod nõ reddidit. Nondare ciiqͣ uir
licet. no reddere iͦ non licet. Ideo pulchre sãlomon ait. Si sedis cenare
id inensi potentis. sapient intellige ea que ipponutur cibi. a
mutte manii tuam sciens quod ortẽ talia p̾parare. Si aũt nsacia¬
bilis es noli concupistere escas cinis. Hec n. optimnent iuta falsani

Expanded text:
nobis est in hoc quoque natura terrarum, quae susceptum semen multiplicanobis est in hoc quoque natura terrarum, quae susceptum semen multiplicatiori solet numero reddere quam acceperit. Ideo tibi scriptum est: Sicut agricultura est homo insipiens, et tamquam vinea homo egens sensu. Si reliqueris erata sibi majore mensura semina suscepta restituat. Terra ergo aut spontaneos fructus germinat, aut creditos uberiore cumulo refundit ac reddit. Utrumque debes quodam haereditario usu parentis, ne relinquaris sicut in foecundus ager. Esto tamen ut aliquis excusare possit quod non dederit, quomodo excusare potest quod non reddiderit? Non dare cuiquam vix licet, non reddere vero non licet. 162. Ideo pulchre Salomon ait: Si sederis coenare ad mensam potentis, sapienter intellige ea quae apponuntur tibi: et mitte manum tuam sciens quod oportet te talia praeparare. Si autem insatiabilis es, 43 noli concupiscere escas ejus; haec enim obtinent vitam fallacem .
Abbreviated transcription (Latin):
aris qui sͥ labore iam nõ queunt uictũ querere. Similit & debilitas co¬
poris. & hec uiuanda piomptins. Tum si quis ex dunciis cecidit ĩ egesta¬
tem. & maxime si nõ uitio suo. sed aut latrocinis aut proscriptiõne
aut calumpnus que habebat amisit. Sed forte dicat aliquis. Cecus
uno loco sedet & pieterit. & uiuenis ualidus frequent accipit
Et nerũ est. qr obripit per importuuitate. Non est illud indicu. s
tedii. Nam & do: ait in cuglio de eo qui iau clanserat hostui siuim.
si quis hostiũ euis procacius pulset: qr surget & dabit ei p̃p impor¬
ant bñficri aliquod aut munus contulit. si ipe i necessitatem
incidit. Quid ĩ tam contra officiũ. quã non redde̾ ꝗd acceperis
Nec mensura pari sed ubiore reddendũ arbitror & usum pensare
bñficii. ut tune subucnias. qn euis crumpna repellas. E teni supiore
non ee in referendo qua in cõferendo bũficio. hoc est. ninorẽ esse. quiq.
prior contulit: ep̃re superior est huauitate prior. Unde imitanda

Expanded text:
s corporis, et haec juvanda promptius. Tum si quis ex divitiis cecidit in egestatem: et maxime si non vitio suo, sed aut latrociniis, aut proscriptione, aut calumniis, quae habebat, amisit. 159. Sed forte dicat aliquis: Caecus uno loco sedet et praeteritur, et juvenis validus frequenter accipit. Et verum est, quia obrepit per importunitatem. Non est illud judicii, sed taedii. Nam et Dominus ait in Evangelio de eo qui jam clauserat ostium suum, si quis ostium ejus procacius pulset, quia surgit et dat illi propter imporaut beneficium aliquod, aut munus contulit, si ipse in necessitatem incidit. Quid enim tam contra officium, quam non reddere quod acceperis? Nec mensura pari, sed uberiore reddendum arbitror, et usum pensare beneficii; ut et tu subvenias, quantum ejus aerumnam repellas. Etenim superiorem non esse in referendo quam in conferendo beneficio, hoc est minorem esse, quoniam qui prior contulit, tempore superior est, humanitate prior. 161. Unde imitanda
Abbreviated transcription (Latin):
Non en ut illi ditiores eo ficri uelint. quod tu potes conferre in opibus.
Causa .n. prestat. non gra. Neq eni ppea te dno dicasti. ut tuos diuites
facias. sed ut uita tͥ perpetua fructu boni opis acquiras. ⁊ p̾̃cio misera¬
tionis pcta redimas tua. Putant se paꝵ poscere. p̾cium tiii querũt. uite

Expanded text:
non tamen ut illi ditiores eo fieri velint, quod tu potes conferre inopibus; non tamen ut illi ditiores eo fieri velint, quod tu potes conferre inopibus; causa enim praestat, non gratia. Neque enim propterea te Domino dicasti, ut tuos divites facias: sed ut vitam tibi perpetuam fructu boni operis acquiras, et pretio miserationis peccata redimas tua. Putant se parum poscere? Pretium tuum quaerunt, vitae
Abbreviated transcription (Latin):
nar quid deus accepeor no est: qr noure onũa. Nos autem om̃ib quiden¬
ideo ubi ca manifestait: persona cognoscit: tempꝰ urguet. largius sed.
qui dimittit om̃ia & sequit: cumi. Sed & ille beatus est. qui quoe hab
ex affectu facit. Deniq ouo era idue illms omiru inunib pietulit.
qr totu illa quod hiuc contulit. illi aute ex abundacia parte crignam
contnlerunt. A ffectusq diuitem collationẽ aut panpere facit. & pͥcium
reb imponit. Ccter dnis no uult simul effiuidi opes sed dispensari. nͥ
forte ut heliscus qui boues suos occidit. & pauit panperes ex co quod
hinit. ut nulla cura tenetur domestica. sed relictis om̃ib i disciplinam se
prophicam daret. Est ⁊ illa piobanda siberalitas. ut piorimos seminis
tui no despicias. siegere cognoscas. Melus e .ii. ut pe subuenias cuis qb
pudor est ib alus sumptu deposce̾. aut alicui postulare subsidu necessitati

Expanded text:
narum quidem Deus acceptor non est, quia nnarum quidem Deus acceptor non est, quia nideo ubi causa manifestatur, persona cognoscitur, tempus urget, largius se debet . Beatus quidem qui dimittit omnia, et sequitur eum: sed et ille beatus est, qui quod habet, ex affectu facit. Denique duo aera viduae illius divitum muneribus praetulit ; quia totum illa quod habuit, contulit: illi autem ex abundantia partem exiguam contulerunt. Affectus igitur divitem collationem aut pauperem facit, et pretium rebus imponit. Caeterum Dominus non vult simul effundi opes, sed dispensari : nisi forte ut Elisaeus boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo quod habuit ; ut nulla cura teneretur domestica, sed relictis omnibus, in disciplinam se propheticam daret. 150. Est etiam illa probanda liberalitas , ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necessitati:
Abbreviated transcription (Latin):
Teconsulit. qnomiodo suscipiat opustuum Mentem tuam prins
interrogat. Nesciat inquid sinistra tua. quid faciat dexeera tua.
Non deco pore loauitur. s t unauini: tuus frater tius quod facis
nesciat. ue unt hic m̾cedem quers iictancie: illic remun̾atis uis frue¬
cum a nuctis. erfca aute est libalitas. ubi silcntio quis tegit opus
su & necessitatib singłoꝵ occulte subuenit. que laudit os panperis
& nõ labia sua. Dende perfecta libalitas. fide. causa. loco. tpre comen¬
datur ue pͥmn oꝑis cirea domesticos fidei. Grandis culpa. si sciente te
fidelis egeat. si scias cũ fine sumptu esse. famem tolerare. erumpnaui
uerpeti. qui psercii egere erubeseat. Si itam cecidit aut cai tiuitatis
periculi quo rapitur ad moitẽ. plus apudte pecunia tua ualeat ꝙ uita
morituri. De quo pulchie iob dix. Benedictio pituri ĩ me ueniat.s. erso¬

Expanded text:
Te consulit, quomodo opus tuum suscipiat, mentem tuam prius Te consulit, quomodo opus tuum suscipiat, mentem tuam prius interrogat. Nesciat, inquit, sinistra tua, quid faciat dextera tua . Non de corpore loquitur, sed etiam unanimus tuus, frater tuus quod facis nesciat; ne dum hic mercedem quaeris jactantiae, illic remunerationis fructum amittas. Perfecta autem est liberalitas, ubi silentio quis tegit opus suum, et necessitatibus singulorum occulte subvenit: quem laudat os pauperis, et non labia sua. 148. Deinde perfecta liberalitas fide, causa, loco, tempore commendatur; ut primum opereris circa domesticos fidei. Grandis culpa si, sciente te, fidelis egeat: si scias eum sine sumptu esse, famem tolerare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat: si in causam ceciderit aut captivitatis periculi quo rapitur ad mortem, plus apud te pecunia tua valeat, quam vita morituri. De quo pulchre Job dixit: Benedictio perituri in me veniat . 149. Perso
Abbreviated transcription (Latin):
pupillos gram deceruit uirgio. intoraliqua possessiones cor eripere ui¬
conatur. Non probatur largitas. si quod alteri largit. altiquis extor¬
queat. si inuste querat & inste dispensandu putet. nisi foree ut ille zache.
reddas prius ei quadruplu quem fraudauis & gentilitatis intia fidei
stdio & credentis operatione cõpenses. fundamentu g. habeat libe¬
ralita tua. Hoc pͥmin querit: ut cum tide conferas. fraudem non facias
oblatis. ne dicas te plus conferre. ⁊ munus cõferas. Quid .n. opns est
dice : fraus promissi ẽ. In tnaptate est. largiri quod uelis. frans fudi¬
mentum soluit. & opuis corrint. Numquid pet̾rꝰ ita indignacoe efferbuit
ut annanã exengni uellet. uel urorem enis: Sed exemplo cor noluit
pue ceteros. Nec illa perfecta est lib̾alitas. si iaetancie causa magis
ate profiãscit. sic estinat. Uides qͥ mo: alem iudicem habeas.:

Expanded text:
pupillos gravi decernit jurgio, aut vi aliqua possessiones eorum eripere pupillos gravi decernit jurgio, aut vi aliqua possessiones eorum eripere conatur. 145. Non probatur largitas, si quod alteri largitur, alteri quis extorqueat: si injuste quaerat, et juste dispensandum putet; nisi forte ut ille Zacchaeus , reddas prius quadruplum ei quem fraudaveris: et gentilitatis vitia fidei studio et credentis operatione compenses. Fundamentum igitur habeat liberalitas tua. 146. Hoc primum quaeritur, ut cum fide conferas, fraudem non facias oblatis; ne dicas te plus conferre, et minus conferas. Quid enim opus est dicere? Fraus promissi est: in tua potestate est largiri quod velis. Fraus fundamentum solvit, et opus corruit. Numquid Petrus ita indignatione efferbuit, ut Ananiam exstingui vellet, vel uxorem ejus ? Sed exemplo eorum noluit perire caeteros. 147. Nec illa perfecta est liberalitas, si jactantiae causa magis a te proficiscitur, sic aestimatur. Vides quam moralem judicem habeas.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed iam de bnficientia lo. uamur. que diuidit: ⁊ ipsa i beniuolentiam
& liberalitate. Er hisg. duob constat beneficietia ut sit perfecta.
Non .n. satis est bene uelle. s ⁊ bufacere. Nec satis est iter bnfacere¬
I misi ider bono fonte hoc est bona uoluntate proficiscatur. Hilarem .n.
datorem diligit dens. Nani si muit. Facias que tibi inces est. Inde apo.
gnalitar. Si nolens hoc ago: m̃cedem habco. Si inuit: dispensatio inquit¬
michi credita est. In englio q nor multas disciplinas. accipim: uste lib̾aliͭ
Nam ĩluxurioso ad luxuric effusiõnẽ. adultero ad incedem adulterii. lar¬
giendĩ putes. no est bnficiẽtia ista. nbi uulla est benuoletia. Officere
ii. istud est no prodesse alteri. Si largiaris ci qui conspirat adiisus pa¬
triam. qui congregare cupiat tuo sumpro perditos. qui impugnet cecłia.
nõ est hec probabilis liberalitas. Sie si adiunes en qui adũsus indiram

Expanded text:
ed jam de beneficentia loquamur, quae dividitur etiam ipsa in benevolentiam et liberalitatem. Ex his igitur duobus constat beneficentia, ut sit perfecta. Non enim satis est bene velle , sed etiam bene facere: nec satis est iterum bene facere, nisi id ex bono fonte, hoc est, bona voluntate proficiscatur: Hilarem enim datorem diligit Deus . Nam si invitus facias, quae tibi merces est? Unde Apostolus generaliter: Si volens hoc ago, mercedem habeo: si invitus, dispensatio mihi credita est . In Evangelio quoque multas disciplinas accepimus justae liberalNam si luxurioso ad luxuriae effusionem, adultero ad mercedem adulterii largiendum putes; non est beneficentia ista, ubi nulla est benevolentia. Officere enim istud est, non prodesse alteri, si 39 largiaris ei qui conspiret adversus patriam, qui congregare cupiat tuo sumptu perditos, qui impugnent Ecclesiam. Non est haec probabilis liberalitas, si adjuves eum qui adversus viduam et
Abbreviated transcription (Latin):
id uram mnopiã .i. ut ppłi abundatia sit bone oꝑationis ad illor sulle¬
uandã alendi mnopia. & illoꝵ abundãta st ualis adinet ĩ plebe mopiã
nuti spualis. ⁊ conferat ei grãm. unde cxemplii optimũ posuie qui mltu
no ab undanit. & qui nodicum no iminuit. Bene hortat: ad officii mic̃
oũis homines istud exemplũ. Qm̃ & qui plurimu auri possidet: not
abundat. qr uichil est quicauid in selo est. Et qui exigim h n nunut.
q niehil est quod amietit. Res sine dilpendio est: que tota dispendiũ
est. Est ⁊ sic intellectus bomus: Qui phirimu hi. & si nõdonat noal ũ¬
dat. qr auantũ is ad iuirat egce semꝑ. q plis concupiscit. Et qui exi
dei gr̃a corporalit qr spualis est. Quis enis p̾t aut magnitudine aut
latrenduie coprehendere quam no uidet: fides si fu̾it quasigriu siuips
montes eranfferre pot̾. Et no tibidatui ultra granii sinapis. Si ibũ¬
dec ire gr̃a non est uerendu. ne mens tua tanto uiunere incipiat ex

Expanded text:
illorum sublevandam alendi inopiam: et illorum abundantia spiritalis adjuvet in plebe inopiam meriti spiritalis, et conferat ei gratiam. 154. Unde exemplum optimum posuit: Qui multum, non abundavit: et qui modicum, non minuit. bene hortatur ad officium misericordiae omnes homines istud exemplum; quoniam et qui plurimum auri possidet, non abundat; quia nihil est quidquid in hoc saeculo est: et qui exiguum habet, non minuit; quia nihil est, quod amittit. Res sine dispendio est, quae tota dispendium est. 155. Est etiam sic intellectus bonus: Qui plurimum habet, et si non donat, non abundat; quia quantumvis acquirat, eget semper, qui plus concupiscit: et qui exigDei gratia corporaliter, quia spiritalis est. Quis potest ejus aut magnitudinem aut latitudinem comprehendere, quam non videt? Fides si fuerit sicut granum sinapis, montes transferre potest, et non tibi datur ultra granum sinapis. Si abundet i
Abbreviated transcription (Latin):
sed ex equalitate i hoc tp̃re nr̃a abundantia ad illoꝵ inopia. ut & ilio
ibundatia sit ad nr̃am iopiã. ut fiat equalitas sic̾ scriptu est. Qui
multu non abundauit. & qui modicu non miorauit. Adu̾timꝰ et¬

Expanded text:
sed ex aequalitate in hoc tempore, vestra abundantia ad illorum inopiam, ut illorum sed ex aequalitate in hoc tempore, vestra abundantia ad illorum inopiam, ut illorum abundantia sit ad 41 vestram inopiam; ut fiat aequalitas, sicut scriptum est: Qui multu
Abbreviated transcription (Latin):
petam: Primũ nemine d pudere. si ex diuite pauꝑfiat. diiu largitur
panperi. qr xp̃us paup factus est cu dines c̃ẽt. ut omines sua mopia ditaret.
Dedit regula qua sequamꝰ ut bona ro sit ex mnaniti prunonii. si quis
panperum famam reppulit. mopiam sulsenant.  nde e consilium
n hoc do: apostolus ait. Hoc .ni. nobis utilȩ est ut xp̃m imitemini. Consilu
bome datur. correpeio errantes coherect. Deniq ouasi bonis dicit. q uo tni
facere: sed & uelle cepistio ab anno ꝑterito. Perfector utruq est no ꝑo. Ita
docet & liberalitatẽ sine beniuoletia. & kniuolentia sine libalitate no ce
perfectam. Unde ad perfectu hortat: icene. Nunc gͦ & fatere cosiimate
ut que ad modu prompta est i uobis uoluntas faciendi. ita sit & ꝑfiticudi
ex coi uod habetis. Si .n. uolutas prompeaẽ sedui id quod h accepta
est no sedm quod no h. Non eni ut alus refectio sit. nobis aut angusta

Expanded text:
ex divite pauper fiat, dum largitur pauperi; quia Christus pauper factus est, cum dives esset, ut omnes sua inopia ditaret. Dedit regulam quam sequamur, ut bona ratio sit exinaniti patrimonii; si quis pauperum famem repulit, inopiam sublevavit. Unde et consilium in hoc do, Apostolus dicit: Hoc enim vobis utile est, ut Christum imitemini . Consilium bonis datur, correptio errantes coercet. Denique quasi bonis dicit: Quia non tantum facere, sed et velle coepistis ab anno praeterito . Perfectorum utrumque est, non pars. Itaque docet et liberalitatem sine benevolentia, et benevolentiam sine liberalitate non esse perfectam. Unde ad perfectum hortatur, dicens: Nunc ergo et facere consummate, ut quemadmodum prompta est in vobis voluntas faciendi, ita sit et perficiendi ex eo quod habetis. Si enim voluntas prompta est, secundum id quod habet, acceptum est, non secundum quod non habet. Non enim ut aliis refectio sit, vobis autem angustia:
Abbreviated transcription (Latin):
ret om̃nib. Quem indens ex̾cicũ greri seruus prophe de salutis perido
trepidare cep̃. Cui dixit piopha. Noli tuuere qni plurcs uobiscu sint
ꝙ̃ cu ipsis. Et rogante ppha ut apcrirent: oculi seruo suo: aperti sunt.
Et uidit it aq greri totum montem eqnis replecũ & curtib i circuitu
heliser. Quib descendentib ait propha. Percutiat do. cecitate cẽcitu
sirie. Quo imperito dixit ad siros. Ueuite pot me. E duca uos ad hoĩem
quem queritis. Et inderiuit heliscum quem corripere gestiebant ⁊ indẽ¬
tes tenere no poterant. Liquet g: ⁊ in bello fidem & insticiam seruari
oportere. nec illud decor essẽ posse si uioletur fides. Deniq ⁊ adiisarios
molli ueteres appellatione noninabant. ut perẽgrinos nocarent
Hostes enini antiquo ritu peregra dicebantur. Quod eq ⁊ ipsum de
ris assumpeu dicere possum: Adũsarios .n. suos hebrei alophilos.
ue est alienigenas latino appellabant uocabulo. Deniq in libro re¬

Expanded text:
 de salutis periculo trepidare coepit. Cui dixit propheta: Noli timere, quoniam plures nobiscum sunt, quam cum illis. Et rogante propheta ut aperirentur oculi servo suo, aperti sunt. Et vidit itaque Giezi totum montem equis repletum et curribus in circuitu Elisaei. Quibus descendentibus ait propheta: Percute, Deus, caecitate exercitum Syriae. Quo impetrato, dixit ad Syros: Venite post me, et ducam vos ad hominem quem quaeritis. Et viderunt Elisaeum, quem corripere gestiebant: et videntes, tenere non poterant. Liquet 38 igitur etiam in bello fidem et justitiam servari oportere, nec illud decorum esse posse, si violetur fides. 141. Denique etiam adversarios molli veteres appellatione nominabant, ut peregrinos vocarent; hostes enim antiquo ritu peregrini dicebantur. Quod aeque etiam ipsum de nostris assumptum dicere possumus; adversarios enim suos Hebraei Allophylos, hoc est, alienigenas Latino appellabant vocabulo. Denique in libro Re
Abbreviated transcription (Latin):
iracundia effusa est. Et ideo factũ est ut nullũ moises uicro. supee pit̾et.
gab aonitas antẽ qui frande magio ꝙ̃ bello temptauant plebem prm. nõ
expugnaret iesus. sed conditionis imposite afficeret iiuria siros nͥo helise.
quos obsidentes i ciuitatẽ induxerat monitana cecitate percussos cumq
ingredent: uideri no possent. uolenti regi isił percute nõ adquiesceret
dicens. no percuties quos no captinasti i gladio & lancea tua. pone eis¬
pauem & aquã & manducent & bibant &e remittant: & cant ad dñm sin
ut humanitate prouocati grãm repntarent. Demq postea ĩterram isis
ĩ pace scruanda est. Et hanc gram piophahis detułit. qui ad eũ corripi¬
endum ucnant. Sic .i. legim. quod ĩobsidionẽ eius miscrat rex sỹrie excicu¬

Expanded text:
iracundia effusa est. Et ideo factum est ut nullum Moyses victor superesse pateretur : iracundia effusa est. Et ideo factum est ut nullum Moyses victor superesse pateretur : Gabaonitas autem qui fraude magis quam bello tentaverant plebem patrum, non expugnaret Jesus; sed conditionis impositae afficeret injuria . Syros vero Elisaeus, quos obsidentes in civitatem induxerat, momentanea caecitate percussos, ut quo ingrederentur videre non possent, volenti regi Israel percutere non acquiesceret dicens: Non percuties quos non captivasti in lancea et in remittantur et eant ad dominum suum ; ut humanitate provocati gratiam repraesentarent. Denique postea in terram Israel , quanto magis in pace servanda est? Et hanc gratiam propheta his detulit, qui ad eum corripiendum venerant. Sic enim legimus, quod in obsidionem ejus mis