comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libra t̾cia pars acellerario reseruet᷑
reddenda cenaturis. Quod si labor
forte factus fuerit maior in arbitͥo. & po¬
testate abbatis erit: si expediat aliqͥd
augere. remota p̃omib crapula. ut
nunꝗͣ surripiat monacho indigeries:
quia nichil sic contrariũ est om̃i cristi-¬
ano quomͦ crapula. sic̃ ait dñs nr̃. ui
dete ne grauent᷑ corda ur̃a incrapula.
Pueris uero minore ȩtate : ñ eadem
seruetur qͣntitas. s minor quã maio¬
rib seruata in omib parcitate. Carmũ
uͦ qͣdrupedũ omnino ab omibꝰ abstine¬
atur. comestio. p̃t̃ omnino debiles &e¬
alius sic alius uͦ sic. Et ideo cũ
aliqua scrupulositate a nob̾ iñsura.
uictus alioꝵ consticuit᷑. tam̃ infirmoꝵ
contuentes in becillitatẽ. credimꝰ eminã
uini ꝑsingłos sufficẽ ꝑdiem. Quibꝰ
autem donat ds tolerantiã abstinen¬
tiȩ. ꝓpͥam se habituros mercedem sci-¬
ant. Quod si aut loci necessitas. aut

Expanded text:
libra tertia pars a Cellarario reservetur libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula: et ut nunquam subripiat monacho indigeries: quia nihil sit contrarium omni Christiano, quomodo crapula, sicut ait Dominus noster: Videte, ne graventur corda vestra in crapula . Pueris vero minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor, quam majoribus, servata in omnibus parcitate. Carnium vero quadrupedum omnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter omnino debiles ealius sic, alius vero sic . Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. Tamen infirmorum contuentes imbecillitatem, credimus eminam vini per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. Quia si loci necessitas aut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumat ibi aliquis de ipsa lectione
aut aliunde qͥcquã requirere. nedet᷑
occasio. niforte pͥor ꝓedificatione¬
uocatione uoluerit aliquid breuit̃
dicẽ. fr̃ aut̃ lestor ebdomarꝰius acci-¬
piat mixtũ priusꝗͣ incipiat legere
ꝓpt̃ cõmunionẽ scãm. & ne forte
graue sit ei ieiuniũ sustinero. pea
autẽ cũ qͦqͥnȩ ebdomadariis & serui-¬
torib reficiat. Fr̃s autẽ non ꝑ ordi-¬
nẽ legant aut cantent : s qui edi-¬
ficent audientes.De Mensyra ciboꝵ¬
cotidianam : tam sexte quam
nonȩ om̃ibꝰ mensib cocta duo pul-¬
m̃taria ꝑꝑ diu̾sorũ infirmitates:
ut forte qui exuno non potuerit ed̾e.¬
ex alio reficiantur. Ergo duo pul¬
mentaria cocta fr̃ib omnibꝰ sufficiañ.
Et si fuerint unde poma aut nascen¬
tia leguminũ : addat᷑ & t̾ciũ. Panis
libra una ꝓpensa sufficiat ind̾e.
siue una sit refectio. siue pͣndii &
cenȩ. Quod si cenaturi sint : de eadẽ

Expanded text:
aesumat ibi aliquis de ipsa lectione aesumat ibi aliquis de ipsa lectione aut aliunde quidquam requirere ne detur occasio; nisi forte prior pro aedificatione voluerit aliquid breviter dicere. Frater autem hebdomadarius accipiat mixtum, priusquam incipiat legere propter communionem sanctam, et ne forte grave sit ei jejunium sustinere: postea vero cum coquinae hebdomadariis et servitoribus reficiat. Fratres autem non per ordinem legant aut cantent, sed qui aedificent audientes. § Iquotidianam tam sextae quam nonae omnibus mensis cocta duo pulmentaria propter diversorum infirmitates, ut forte qui ex uno non potuerit edex alio reficiatur. Ergo cocta duo pulmentaria fratribus omnibus sufficiant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panis libra una propensa sufficiet in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtatib senũ uidelicet & infantũ: tam̃
& regulȩ auctoritas eis ꝓspiciat. Con¬
sidẽtur semꝑ in eis in becillitas. & nul-¬
ladens eis districtio regulȩ teneat᷑
in alimentis.s sit in eis pia c̾sidãtio:
& p̃ueniant horas canonicas.
arripuerit codicẽ legere audeat
ibi ÷ s lecturꝰ tota ebdomada dñica
ingrediatur. Qui ingrediens post
missas & cõmunionẽ petat ab om̃ibᷤ
pse orari: ut au̾tat abipso ds spm̃
elationis. Et dicat᷑ hic uersus in ora¬
corio t̾cio ab omĩb. ipso tam̃ incipi¬
ente. Dnẽ labia mea aꝑies: & osmeũ
annuntiabit laudem tuam. Et si
accepta benedictione ⁊ ingrediatur
adlegendũ. Sũmũq fiat silentiũ
ad mensam ut nullius musitacio ł
uox. nisi soluis legentis ibi audiat᷑.
Que uͦ necessaria sunt comedentib
& bibentibꝰ sic sibi uicissim ministren
fr̃s. ut nullꝰ inligeat pet̾e aliquid.
Siquid tam̃ opus fuerit. sonitu cuiꝰ¬
cũq signi potius petat᷑ ꝗͣ uoce. Nec

Expanded text:
aetatibus, senum videlicet et infantum, tamen et Regulae auctoritas eis prospiciat. Consideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio Regulae teneatur in alimentis; sed sit in eis pia consideratio, et praeveniant horas canonicas. arripuerit codicem legere ibi, sed lecturus tota hebdomada, dominica ingrediatur. Qui ingrediens post missas et communionem, petat ab omnibus pro se orari, ut avertat ab ipso Deus spiritum elationis. Et dicatur hic versus in oratorio tertio ab omnibus, ipso tamen incipiente: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit lauaccepta benedictione ingrediatur ad legendum. Summumque fiat silentium ad mensam, ut nullius mussitatio vel vox, nisi solius legentis, ibi audiatur. Quae vero necessaria sunt comedentibus et bibentibus sic sibi vicissim ministrent fratres, ut nullus indigeat petere aliquid. Si quid tamen opus fuerit sonitu cujuscunque signi potius petatur quam voce. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
iceri es⁊ zelus amaritudinis malꝰ.
qui separat adeo & ducit adinfer¬
num : ita est & zelus bonus qui seꝑat
auitiis & ducit ad dm̃ & ad uitã ȩt̾nã.
hunc gͦ zelũ feruentissimo amore ex¬
erceant monachi : id ẽ. ut honore se
inuicem p̃ueniant. Infirmitates
suas siue corꝑũ siue morũ: patientissi¬
me colerent. Obedientiam sibi certa¬
tim impendant. Nullus ꝙ sibi utile
iudicat sequatur: s ꝙ magis alio.
Caritatẽ frat̾nitatis: casto impendant
amore. Uñ timeant : abbatem suũ
sincȩra & humili caritate diligañ.
Ap̃o omnino nichil p̃ponant : qui
nos parit̾ aduitam ȩt̾nã ꝑducat.

Expanded text:
icut est zelus amaritudinis malus, qui separat a Deo, et deducit ad infernum, ita est zelus bonus, qui separat a vitiis, et ducit ad Deum, et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceaninvicem praeveniant. Infirmitates suas sive corporum, sive morum, patientissime tolerent; obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sibi utile judicat sequatur, sed quod magis alio. Charitatem fraternitatis casto impendant amore, Deum timeant, abbatem suum sincera et humili charitate diligant; Christo omnino nihil praeponant, qui nos pariter ad vitam aeternam perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
relictis non aginta nouẽ in montib
abiit unã ouem que errauerat que¬
rere. Cuiꝰ infirmitati in cantũ cõpassꝰ
est : ut eam in sacris humeris suis
dignaret᷑ imponere. & sic reportare
culpa. etiã si excõmunicat᷑us ñ
emendauerit.acrior ei accedat cor¬
rectio. id est. ut u̾berũ uindicta
in eũ ꝓcedat. Quod si nec ita correxe¬
rit. aut forte ꝙ absit insuꝑbiam elatꝰ¬
defendere uoluerit oꝑa sua: tõ abba
faciat ꝙ sapiens medicus. Si exhibuit
fom̃ta.si unguenta ad hortacionũ. si
medicamina scripturarũ diuinarũ. si
adultimũ ustionẽ excõmunicationis.
uel plagas uirgarũ: etiam si uiderit ni

Expanded text:
aginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem quae erraverat quaerere : cujus infirmitati in tantum compassus est, ut eam in sacris humeris suis dignaretur imponere, et sic reportare culpa, si etiam excommunicatus non emendaverit, acrior ei accedat correptio: id est, ut verberum vindicta in eum procedat. Quod si nec ita correxerit, aut forte, quod ausit, in superbia elatdefendere voluerit opera sua, tunc abbas faciat quod sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem excommunicationis, vel plagas virgae, etiam si viderit n
Abbreviated transcription (Latin):
quis ñ amans uoluntatẽ desideria¬
sua non delestetur implere. s uocẽ
illam dñi factis imitetur dicentis. Ñ
ueni facẽ uoluntatẽ meam : s eiꝰ qui
misit me. Item dic̃ scͥptura. Uolun-¬
tas habet penã : & ne cessitas parit¬

Expanded text:
quis non amans voluntatem, desidesua non delectetur implere, sed vocem illam Domini factis imitetur dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit .Item dicit Scriptura: Voluptas habet p
Abbreviated transcription (Latin):
cepti. quȩ dicunt facite : quȩ autẽ fa-
łi factis cotidie adimplere: castitãtem
amare. nullũ odire.⁊elũ & inuidiam
ñ habere. Contentionẽ ñ amare: ela-¬
tionẽ fugere. & seniores uena̾ri. iuniores
diligere : in xp̃i amore ꝑimimiciᷤᷤ orare.
Cũ discordantib ante solis occasũ in pace
redire. & di mia nunꝗͣ desꝑare. Ecce hȩc¬
sunt instrum̃ta artis spũalis. quȩ cũ fu¬
erint a nob̃ die nostuq incessabilit̾ ad¬
impleta. & indiem iudicii reconsignata:¬
illa merces nob̃ adño reconpensabit᷑
quã ipse ꝓmisit. ꝙ oculus ñ uidit. nec

Expanded text:
aecepti: Quae dicunt facite: quaecepti: Quae dicunt facite: quDei factis quotidie adimplere, castitatem amare, nullum odire, zelum et invidiam non habere, contentionem non amare, elationem fugere, et seniores venerari, juniores diligere in Christi amore, pro inimicis orare, cum discordante ante solis occasum in pacem redire, et de sunt instrumenta artis spiritalis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata,lla merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit, quod oculus non vidit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
edacem. non somnolentũ. ñ pigrũ. ñ
murmuriosũ. ñ detͣctorẽ.spẽ suã deo
cõmutere. Bonũ aliqͥd in se cũ uiderit
deo applicet ñ sibi. malũ uͦ semꝑ ase
factũ sciat. & sibi reputet. Diem iudicii
timere. gehennã expauescẽ: uitã ȩt̾nã
omi concupiscentia spũali desiderare.
mortem cotidie ante oculos suspestã
habere. Actus uitȩ suȩ omni hora cꝰto¬
dire: in omni loco dm se respicere ꝓ-
certo scire. Cogitationes malas cordi
suo aduenientes. mox ad xp̃m allidere:
& semori spũali patefacere. Ossuũ a
malo uł prauo eloquio custodire. multũ
loqui ñ amare : uerba uana aut risui
apta ñ loqui.risũ multũ aut excussũ
non amare. Lestiones scãs libent̃ audire:
orationi frequent̃ incumbere. Mala
sua p̃t̾ita cũ lacͥmis uel gemitu cotidie
inoratione deo confiteri. de ipsis malis
abbatis in om̃ib obedire. etiam supse
alit̾ ꝙ absit agat. memor illiꝰ dñici p̃¬

Expanded text:
edacem. Non somnolentum. Non pigrum. Non edacem. Non somnolentum. Non pigrum. Non murmuriosum. Non detractorem. Spem suam Deo committere. Bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi. Malum vero a se factum sciat, et sibi reputet. Diem jutimere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare, mortem quotidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacere. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire, multum loqui non amare, verba vana aut risui apta non amare. Lectiones sanctas libenter audire. Orationi frequenter incumbere. Mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri: de ipsis malis aeceptis abbatis in omnibus obedire, etiamsi ipse aliter, quod absit, agat memores illius Dominici pr
Abbreviated transcription (Latin):
Npriogis dnm dm̃ diligers extoto
corde. tota anima. tota uirtuts. De¬
inde ꝓximũ tanꝗͣ se ipsũ. Deinde ñ
occides. ñ adult̾areꝰ. ñ facere furtum.
ñ concupiscẽ. ñ falsũ testimoniũ dic̾e̾.
honorare om̃s homines: & ꝙ sibi qͥs
fieri ñ uult. alii ne faciat. Ab negare
semet ipsũ sibi. ut sequat᷑ xp̃m. Corpꝰ
castigare. delitias ñ amplesti. ieuiniũ
amare. Pauꝑes recreare. nuduĩ uestire.
infirmũ uisitare: mortuũ sepelire. in
tribulatione subuenire. dolentẽ con-¬
solari. Ascłi astib se face̾ alienũ. nichil
amori xp̃i p̃ponere. Iram ñ ꝑfic̾e. Ira¬
cundie tempus non reseruare: dolũ
incorde non tenere. Pacẽ falsam non
dare. caritatẽ ñ derelinquere. Non
iurare. ne forte ꝑiuret : ueritatẽ ex
corde & ore ꝑferre. Nalũ ꝓmalo non
reddere. miuriam non facers. s fastã
patient̾ sufferre. In imicos diligere.
maledicentes se non maledic̾e.s magiᷤᷤ
Non eẽ. suꝑbũ. non umnolentũ. ñ multũ

Expanded text:
o corde, tota anima, tota virtute, deinde proximum tanquam teipsum. Deinde non occidere, non adulterare, non facere furtum, non concupiscere, non falsum testimonium dicere, honorare omnes homines, et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare, delicias non amplecti, jejunium amare, pauperes recreare, nudum vestire, infirmum visitare, mortuum sepelire, in tribulatione subvenire, dolentem consolari. A saeculi actibus se facere alienum. Nihil amori Christi praeponere, iram non perficere, iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere. Non jurare, ne forte perjures. Veritatem ex corde et ore proferre, malum pro malo non reddere, injuriam non facere, sed et factam patienter sufferre. Inimicos diligere, maledicentes non maledicere sed magis Non esse superbum. Non vinolentum. Non multum
Abbreviated transcription (Latin):
uosecioios humilitatis
gradꝰ est: si ñ solũ corde monachuᷤᷤ.
s etiã ipso corpore humilitatẽ uidentibꝰ
stans. inclmato sit semꝑ capite. de¬
fixis in t̾ram aspestib: reũ se omni
hora de peccatis suis existimans. iã
se tremendo iudicio dei p̃sentari esti¬
met : dicens sibi incorde semꝑ illud.
ꝓ publicanꝰ ille euangelicus fixis in
terram oculis dixit. Dñe ñ sum
dignus ego peccator leuare oculos¬
meos ad cȩlum. Et item cũ ꝓpħa.
Incuruatꝰ sũ & humiliatꝰ sũ usq qͣq.
Ergo his om̃ib humilitatis gradib
ascensis: monachus mox ad caritatẽ
di ꝑueniet illam. que ꝑfecta foras
muittit timorem. ꝑ quã uniu̾sa q̃ pͥus
ñsine formidine obleruabat: absq
ullo labore uelut naturalit̃ exconsũ¬
etudine incipiet custodire: non iam
timore gehennȩ: s amore xp̃i. & c̃su¬
etudine ipsa bona & delestacione
mundo auitiis & peccatus. sp̃u scõ
dignabitur demonstrare.

Expanded text:
uodecimus humilitatis gradus est, si non solum corde monachus, sed etiam ipso corpore humilitatem videntibus stans inclinato sit semper capite, defixis in terram aspectibus, reum se omni hora de peccatis aestimans jam se tremendo judicio repraesentari aestimet. Dicens sibi in corde semper illud, quod publicanus ille evangelicus fixis in terram oculis dixit: Domine, non sum dignus ego peccator lemeos ad coelum . Et item cum Propheta: Incurvatus et humiliatus sum usquequaque . Ergo his omnibus humilitatis gradibus ascensis monacha ad charitatem Dei pemittit timorem. Per quam universa, quae prius non sine formidine observabat absque ullo labore et velut naturaliter, et consuetudine incipiet custodire: non jam timore gehennae, sed amore Christi et consuetudine ipsa bona et delectatione mundum a vitiis et peccatis Spiritu sancto dignabitu
Abbreviated transcription (Latin):
tans corda & renes deus. Et item. Uñs
nouit cogitaciones hominũ: qm̃uane
sunt. Et item dicit. Intellexisti cogi¬
taciones meas alonge. & quia cogita¬
tio homips conficebit᷑ cibi. Nam ut
sollicitus sit circa cogitaciones suas
ꝑu̾sas: dicat semꝑ utilis frat̾ in corde¬
suo. Tunc immaculatꝰ ero corã eo si ob¬
seruauero me abiniquitate mea. Uo¬
dicit scriptura nob̃. Et a uoluntatibꝰ
tuis au̾tere. Et itẽ. Rogemꝰ dnm̃ in

Expanded text:
tans corda et renes Deus . Et iterum: Dominus tans corda et renes Deus . Et iterum: Dominus novit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt . Et item dicit: Intellexisti cogitationes meas a longe : et, Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam, ut sollicitus sit circa cogitationes suas perversas, dicat semsuo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate mea . Vodicat Scriptura nobis: A voluntatibus tu
Abbreviated transcription (Latin):
& ad exaltacionẽ illam celestẽ ad quã
ꝑp̾sentis uitȩ humilitatẽ ascenditur.
uolumꝰ uelocit᷑ ꝑuenire astibꝰ nr̃is a¬
scendentib: sc̃ala illa erigenda est
que in somno iacob apparuit. ꝑ qͣm
monstrabant᷑. Non aliud sine dubio
decẽssus ille & alcẽssus a nob̾ intelligi¬
tur. nisi exaltacione descendo. & hu¬
militate ascendere. Scala uͦ ipsa eresta
nr̃a ÷ uita in scło: que humiliato corde
a dño erigitur ad cȩlũ. Latera enĩ eiꝰ¬
scalȩ : dicimꝰ num. eẽ. corpꝰ & animã:
inqua lat᷑a diu̾sos gradꝰ humilitatis
uel disciplinȩ.euocatio diumna ascen¬
dendos inseruit.
ponens obliuionẽ omnino fugiat. &¬
semꝑ sit memor omniũ quȩ p̃cepit
suo semꝑ euoluat. Et custodiens se
omni hora a peccatis & uitiis: id ÷
peclũ uel uoluntatis ꝓpͥȩ : s & desid̾ia
homo de cęlis adeo semꝑ respici omi
hora : & facta sua omĩ loco ab aspestu
diuinitatis uidi. & ab angłis do om̃i
hora renuntiari. Demonstrat nob̾

Expanded text:
ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire, actibus nostris ascendentibus scala illa erigenda est quae in somnio Jacob apparuit, per quam monstrabantur . Non aliud sine dubio ascensus ille et descensus a nobis intelligitur, nisi exaltatione descendere, et humilitate ascendere. Scala vero ipsa erecta nostra est vita in saeculo, quae humiliato corde a Domino erigitur ad coelum. Latera ejus scalae dicimus nostrum esse corpus et animam, qua latera diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio divina ascendendos inseruit. ponens oblivionem omni hora fugiat, semper sit memor omnium quae praecepit suo semper evolvat: et custodiens se omni hora a peccatis et vitiis, id est, pedum vel voluntatis propriae: sed et desideria homo de coelis semper a Deo respici omni hora, et facta sua omDivinitatis videri, et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Uartos humilitatis gradꝰ ÷: si in
ipsa obedientia duris & contrariis
reb. uel etiã quibꝰ libet irrogatis in-¬
iuriis. tacita conscientia pacientiã
amplectatur: & sustinens ñ lasescat
uł discedat dicente. scͥptura. Qui
ꝑ seuerauerit usq in finẽ. hic saluus erit.
Item. Confortet᷑ cor tuũ: & sustine dñm.
Et ostendens fidelem ꝓ dño uniu̾sa
ȩtiã contraria sustinere debere: dicit ex
ꝑsona sufferentiũ. Propt̃ te morte af¬
ficim᷑ tota die: estimati sumꝰ ut oues
occisionis. Et securi de spe retͥbutioĩs
scriptura. Probasti nos inquit deus:
igne nos examinasti.sicut examinat᷑
argentũ. Induxisti nos in laqueum.
posuisti tͥbulationes indorso nr̃o. Et
ut ostendat sub pͥore debere nos. ẽs.
subsequit᷑ dicens. Imposuisti homineᷤ
u̾sis & in iniuriis ꝑ patientiã ad implen¬
tes: qui ꝑcussi inmax illã. p̃bent &
aliam.auferenti tunicã. dimittunt
& palliũ. angariati miliario. uadunt
et duo. cũ paulo apostolo falsos fr̃s

Expanded text:
uartus humilitatis gradus est, si quis in ipsa obedientia duris et contrariis rebus vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis tacita conscientia patientiam amplectatur, et sustinens non lassescat, vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Item: Confortetur cor tuum et sustine Dominum . Et ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis Scriptura: Probasti nos, inquit, Deus; igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso ut ostendat sub Priore debere nos esse, subsequitur dicens: Imposuisti homines versis et in injuriis per patientiam adimplentealiam, auferenti tunicam dimittunt et pallium, angariati milliarium vadunt et duo, cum Paulo apostolo falsos fratr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. Dñe ante te ÷ omne desid̾ium
meũ. Cauendum gͦ ideo malũ desidiũ:
quia mors secus incroitũ delestaciontᷤᷤ
posita ẽ. Unde soͥptura p̃cipit dicens.
post concupiᷤcentias tuas ñ eas. Ergo
si oculi dñi speculant᷑ bonos & maloᷤ.
& dñs de cȩlo semꝑ respicit suꝑ filios
hominũ ut uideat si ÷ intelligens
nob̾ depͥutatis cotidie die noctuq
dño factori nr̃o oꝑa nr̃a enuntiant᷑ :¬
psalmo ꝓpħa: ne nos declinantes in
malum. & inutiles factos aliqua hora
aspiciat cłs : & parcendo nob̾ in hoc
temꝑore quia puis ÷ & expestat nos
conuerti in melius : ne dicat nobis
infuturo. hȩc fecisti & tacui.¬

Expanded text:
Propheta: Ante te est omne desiderium meum . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit dicens: Post concupiscentias tuas non eas . Ergo, si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit filios hominum, ut videat si est intnobis deputatis, quotidie die noctuque Domino factori nostro opera nostra nuntiantpsalmo Propheta , ne nos declinantes in malum et inutiles factos aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui
Abbreviated transcription (Latin):
Recipoꝵ hoc uitiũ radicitꝰ ampu¬
tandum est demonast̾io. Nequis
p̃sumat aliquid dare aut acciꝑe sine
ussione abbatis. Neq aliquid habe
ꝓpͥum.nullam omnino rem: neq
codicem. neq tabulas. neq graphium
s nichil omnino quippe quib nec cor¬
ꝑa sua nec uoluntates licet hab̾e in ꝓpͥa
uoluntate. Omĩa uͦ necessaria. a p̾atre
sperare monasterii. Nec qͥcqͣm liceat
hab̾e: ꝙ abba non dederit aut ñ ꝑmise¬
rit. Omĩaq om̃ib sint cõmunia: ut
scriptũ est. Nec qͥsqm suũ aliquid
dicat uel p̃sumat. Quod si qͥsquam
huic nequissimo uitio dep̃hensus
fuerit delestari. Amonitꝰ semel &
iterũ. si ñ emĩdau̾it correptioĩ subiaceas.

Expanded text:
ecipue hoc vitium radicitus ampuecipue hoc vitium radicitus amputandum est de monasterio: Ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis neque aliquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate: omnia vero necessaria a Patre sperare monasterii. Nec quidquam liceat habere, quod abbas non dederit, aut permiserit. Omniaque omnibus sint communia, ut scriptum est: nec quisquam suum aliquid dicat aut praesumat . Quod si quisquam huic nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admonitus semel et iterum, si non emendaverit, correptioni subjace
Abbreviated transcription (Latin):
Sermo bonus: suꝑ datũ optimũ. Oĩa
quȩ ei imunxerit abba: ipsa habeat
sub cura sua. Aquib eũ abba ꝓhibu¬
erit ñ p̃sumat. fratͥb constitutã an¬
nonam sine aliquo tipo uł mora offe¬
rat. ut ñ scandalirentur.memor di-¬
uini eloquii. quid mereat᷑ qui scanda-¬
lizauerit unũ depusillis. Si c̃gregatio
maior fuerit. solatia eidãnt᷑. Aquib
aduitus. & ipse ȩqͦ animo. impleat offi¬
cium sibi cõmissum. horis competentibꝰ
dentur quȩ danda sunt. & petant quȩ
petenda sunt : ut nemo ꝑturbet᷑. neq
contristetur in domo dñi.
uł uestib seu qͥb libet reb: ꝓuideat
& eis singula ut utile iudicaui̾t c̃signet
custodienda atq recolligenda. Rxqͥb
abbas breuẽ teneat. ut dũ sibi in ipsa
assignata fr̃s uicissim succedunt. sciat
qͥddat & quid recipit. Siqͥs autẽ sordide
aut negligent̃ resmonast̾ii trastauĩt:
corripiatur. Si ñ em̃dau̾it : discipline
regulari subiaceat.

Expanded text:
Sermo bonus super datum optimum. Omnia Sermo bonus super datum optimum. Omnia quae ei injunxerit abbatissa, ipsa habeat sub cura sua; a quibus eam prohibuerit, non praesumat. Sororibus constitutam annonam sine aliquo typho aut mora offerat, ut non scandalizentur, memor divini eloquii quid mereatur qui scandalizaverit unum de pusillis Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, a quibus adjuta et ipsa aequo animo impleat officium sibi commissum. Horis competentibus et dentur quae danda sunt, et petantur quae petenda sunt, ut nemo conturbetur neque contristetur in domo Dei. Cvel vestibus, seu quibuslibet rebus, provideat et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicibus succedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
elleraries monasterũ eligat᷑ de-
congregatione: sapiens. maturis
moribꝰ. sobrius. non multũ edax. non
elatꝰ. non turbulentꝰ. non iniuriosus.
omni congregationi sit sic̃ pat̾. Curã
gerat de omnib. Sine iussione abbatiᷤ
nichil faciat. Quȩ iubentur custodiat.
irrationabilit̃ postulat: non spernendo
eũ contͥstet. s rationabilit̾ cum humi-¬
litate male perutenti deneget. Aĩam
suã custodiat : memor semꝑ illud apłi-¬
cũ. qr qͥbene ministrauerit: gradum
licitudine curam gerat. sciens sine
dubio.qr ꝓhis omnib indie ruadicii
rationem redditurꝰ est. Omĩa uasa
monasterii cunctamq substantiam. ac
si altaris uasa sacrata conspiciat. Hi¬
chil ducat negligendũ. nec auaritiȩ
studeat. neq ꝓdigus sit : aut stirpator.
stibstantiȩ monasterii. S omĩa m̃su¬
rate faciat. & scd̾m iussionẽ abbatis.
humilicatẽ ante omĩa habeat. Et cui
substantia ñ est. que retͥbuat᷑ : sermo
responsionis porrigat᷑ bonꝰ. ut scͥptũ. ẽ.

Expanded text:
ellaria monasterii eligatur de congregatione, sapiens, maturis moribus, sobria, non multum audax, non elata, non turbulenta, non injuriosa, omni congregationi sit sicut mater, curam gerat de omnibus. Sine jussione abbatissae nihil faciat; quae ei jubentur custodiat; irrationabilia postulat, non spernendo eam contristet, sed rationabiliter cum humilitate male petenti deneget. Animam suam custodiat, memor semper illius apistrat, gradum licitudine curam gerat, sciens sine dubio quia pro his omnibus in die judicii rationem redditura est. Omnia vasa monasterii, cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata conspiciat. Nihil ducat negligendum: neque avaritiae studeat, neque prodiga sit, vel exstirpatrix substantiae monasterii; sed omnia mensurate faciat, et secundum jussionem abbatissae. Humilitatem ante omnia habeat; et cui substantia non est quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, uti scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
Si ocq̃es eeualit̾ debeãt neces aRia accip̾e.¬
iext scriptũ. ẽ. Diuidebat᷑ singulis xxxiiii¬
mitatũ considãtio. Ubi qͥ minꝰ indiget.
agat deo gr̾as. & ñ contͥstet᷑. Qui uͦ plus in¬
ante omĩa: ne murmurationis malum
significatione appareat. Qđ si dep̃hensꝰ

Expanded text:
es aequaliter debent necessaria accipere. Scriptum est: Dividebatur singulis marum consideratio, ut quae minus indiget, agat Deo gratias et non contristetur; quae vero plus inAnte omnia ne murmurationis malum significatione appareat; quod si deprehens
Abbreviated transcription (Latin):
consensũ. s domui cłĩ dignũ ẽsticuans
dispensatorem. scientes ꝓ hoc se receptu¬
ros mercetdem bonam si illud caste
& zelo dei faciant.sicut econtrario pec¬
catum. si negligant. Ordinatꝰ autem
abba cogitet semꝑ quale onussuscepit.¬
& cui redditurꝰ ÷ rationẽ uillicationis
suȩ. Sciatq sibi oportere ꝓdesse : ma-¬
gis quã p̃eẽ. Oportet gͦ eũ eẽ. doctum¬

Expanded text:
consensum, sed domui Dei dignum constituant consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem villicationis suae, sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Oportet
Abbreviated transcription (Latin):
petat. Transeunte minor surgat:¬
& det ei locum sedendi. Nec p̾sumat
iunior. consedere. nisi ei p̾cipiat senior
suus. ut fiat ꝙ scriptũ est. honore
inuicem p̾uenientes. Pueri parui uł
ad olescentes in oratorio uł admensas:
cũ disciplina ordines suos consequant᷑.
foris autẽ uł ubiubi custodiam habeaÑ
& disciplinam: usq ad intelligibilẽ
etatẽ ꝑueniant.
Se oroiNando abbate: Lxiiii
consicleretur ratio : ut hic constitu¬
atur quẽ sibi om̃is consors congrega-¬
tio scd̾m timorẽ dĩ. siue ȩtiam pars
quã us parua congregationis saniore
consilio elegerit. Uite autẽ merico
& sapientie dostrina eligat᷑ qͥ ordinan¬
dus est. etiã si ultimꝰ fuerit in ordine
congregationis. Quod sietiã omnis
c̃gregatio uitiis suis ꝙ qͥdem absit
consentientẽ ꝑsonã pari consilio
elegerit. & uitia ipsa aliqͣtenꝰ innoticiã
ep̃i ad cuiꝰ diocesim ꝑtinet locus ipse.
uel ad abb̃es aut cristianos uicinos
claruerint. ꝓhibeant pͣuoꝵ p̃ualere

Expanded text:
petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi; nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pueri parvi vel adolescentes in oratorio vel ad mensas cum disciplina ordines suos consequantur. Foris autem, vel ubi et ubi custodiam habeant et disciplinam, usque dum ad intelligibilem aetatem perveniant.E ORDINANDO ABBATE. § I.--Econsideretur ratio, ut hic constituatur quem sibi omnis concors congregatio secundum timorem Dei, sive etiam pars, quamvis parva, congregationis saniore consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis quod quidem absit consentientem personam pari consilio elegerit, et vitia ipsa in notitia episcopi ad cujus dioecesim pertinet locus ipse, vel ad abbates aut Christianos vicinos claruerint, prohibeant pravorum praevalere
Abbreviated transcription (Latin):
udicio. ut idem ipse consequatur:
Oderit uitia : diligat fr̃s. In ipsa aut̃
correptione prudent̾ agat: & nequid
nimis: ne dũ nimis cupit eradere eru¬
ginẽ. frangat᷑ uas: suãq fragilitatẽ
semꝑ suspestus sit. meminĩt q cala¬
mum quassatũ ñ conterendum. In
quib ñ dicimꝰ ut ꝑmittat nutri ui¬
tia: s prudent̃ & cũ caritate ea am¬
putet ꝓut uiderit cuiq expedire¬
sic̃ iam diximus. Et studeat plus
amari : quã tuneri. Non sit turbu¬
lentus & anxius. non sit nimiꝰ & ob¬
stinatꝰ. non sit ⁊ elocipus & nimi s
suspitiosus ⁊ quia nunꝗͣ requiescit.
cogitans discretionẽ scĩ iacob dicentiᷤᷤ.
Si greges meos plus in ambulando
fecero laborare : morient᷑ cunstiuna
elie. Hȩc gͦ aliaq testimonia discreti
infirmi non refugiant᷑. & p̃cipue
ut p̃sentẽ regulam inomnib conser-¬
uent: ut dum beneministrauerit.
audiat a dño ꝙ seruus bonus qͥeroga¬
uit triticum conserus suis in t̾epe

Expanded text:
udicio, ut idem ipse consequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione prudenter agat, et ne quid nimis: ne, dum nimis eradere cupit aeruginem, frangatur vas. Suamque fragilitatem semper suspectus sit: memineritque calamum quassatum non esse conterendum. In quibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prudenter et cum charitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, ut diximus. Et studeat plus amari, quam timeri. Non sit turbulentus et anxius; non sit nimius et obstinatus; non sit zelotypus et nimis suspiciosus: quia nunquam requiescit. considerans discretionem sancti Jacob dicentis: Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die . Haec ergo et alia testimonia discretioant, et infirmi non refugiant; et praecipue ut praesentem regulam in omnibus conservet. Et dum bene ministraverit, audiat a Domino quod servus bonus, qui erogavit triticum conservis suis in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
cepti. quȩ dicunt facite : quȩ autẽ fa-
ciunt facere nolite. Nõuelle dici scm
łi factis cotidie adimplere: castitãtem
amare. nullũ odire.⁊elũ & inuidiam
ñ habere. Contentionẽ ñ amare: ela-¬
tionẽ fugere. & seniores uena̾ri. iuniores
diligere : in xp̃i amore ꝑimimiciᷤᷤ orare.
Cũ discordantib ante solis occasũ in pace
redire. & di mia nunꝗͣ desꝑare. Ecce hȩc¬
sunt instrum̃ta artis spũalis. quȩ cũ fu¬
erint a nob̃ die nostuq incessabilit̾ ad¬
impleta. & indiem iudicii reconsignata:¬
illa merces nob̃ adño reconpensabit᷑
quã ipse ꝓmisit. ꝙ oculus ñ uidit. nec
auris audiuit. nec in cor hominis as-

Expanded text:
aecepti: Quae dicunt facite: quaecepti: Quae dicunt facite: qucere nolite . Non velle dici sanctum Dei factis quotidie adimplere, castitatem amare, nullum odisse, zelum et invidiam non habere, contentionem non amare, elationem fugere, et seniores venerari, juniores diligere. In Christi amore pro inimicis orare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire, et de sunt instrumenta artis spiritalis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata,lla merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
tatem meam.sed eiꝰ qui misit me. Sed
hȩc ipsa obedientia tunc acceptabilis erit
aut cũ murmure uł cũ responso nolentiᷤᷤ
efficiat᷑: quia obedientia quȩ maiorib
p̃bet᷑. deo exhibet᷑. Ipse enĩ dix̃. qͥuos
audit. me audit. Et cũ bono animo
a discipłis p̃beri oportet : qͥa hylarẽ
datorem diligit ds. Nam cũ malo ani-¬
mo si obediat discipłs. & ñ solũ ore s etiã
incorde si murmurauerit: & sumpleat
iussionẽ. tam̃ acceptũ iam ñ erit deo.
qui cor respicit murmurantis: & pro-
tali facto nullã consequit᷑ grãm: im¬
mo penã murmurantiũ incurrit. siñ
cũ satis factione emendauerit.¬

Expanded text:
tatem meam, sed eius qui misit me, Patris”. Sed tatem meam, sed eius qui misit me, Patris”. Sed hec ipsa obedientia tunc acceptabilis erit aut cum murmurio vel responso nolentis efficiatur; quia obedientia quę maioribus prebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: “Qui vos audit, me audit”. Et cum bono animo a discipulis preberi oportet, quia hilarem datorem diligit Deus. Nam, cum malo animo si obedit discipulus et non solum in ore, sed etiam in corde si murmuraverit, etiamsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit Deo, qui cor eius respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam, immo penam murmurantium incurrit, si non cum satisfactione emendaverit
Abbreviated transcription (Latin):
obedientia sine mora. Hȩc conuenit
lis qui nichil sibi xp̃o carius aliqͥd exi¬
dñs dicit. obauditũ auris obediui t
mͥ. Et item dicit dostorib : qͥ uos au-¬
dic. me audit. Ergo ii tales relinqñ¬
tes statun que sua sunt & uoluntatẽ
ꝓpͥam deserentes. mox ex occu patis manibꝰ.
& ꝙ agebant in ꝑfestũ rolinquentes iuci¬
no obedientiȩ pede. iubentis uocẽ fastiᷤᷤ
sequnt᷑. Et ueluti uno momento p̃dicta
magistri iussio: & ꝑfecta discipłi oꝑa in
uelocitate timoris dĩ: ambȩ res cõmu¬
nit̾ citiꝰ explicant᷑. Quib aduitã ȩt̾nã
gradiendi amor incumbit. Ideo angustã
uiã arripiunt: unde dñs dicit. Angusta
uia est que ducit ad uitã: ut ñ suo arbi¬
trio uiuentes. uel desideriis suis & uolup¬
tatibꝰ obedientes. s ambulantes alieno
iudicio & imꝑio incȩnobiis degentes.
abbatam sibi p̃eẽ desiderant. Sine
dubio hi tales illam dñi imitant᷑ senten¬
tiam qua dicit : non ueni face̾ uolim¬

Expanded text:
obedientia sine mora. Hec convenit his, qui nichil sibi Christo carius aliquid exiDominus dicit: «Obauditu auris obedivit mihi .» Et iterum dicit Dominus: «Qui vos audit, me audit .» Ergo hi tales relinquentes statim quae sua sunt, et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes, vicino obedientiae pede jubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento praedicta magistri jussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei ambae res communiter citius explicantur, quibus ad vitam aeternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: «Angusta est via quae ducit ad vitam ;» ut non suo arbitrio viventes vel desideriis suis et voluptatibus obedientes, sed ambulantes alieno iudicio et imperio, in cenobiis degentes abbatem sibi preesse desiderent. Sine dubio hi tales illam Domini imitantur sententiam, qua dicit: “Non veni facere volun
Abbreviated transcription (Latin):
eprioius humilitatis gradus est:
si om̃ibꝰ se inferiorẽ & uiliorem
ñ solum sua lingua ꝓnuntiet: sed
ȩtiam incimo cordis credat affestu.
humilians se & dicens cũ ꝓpħa. Ego
autẽ sũ uermis & ñ homo. oppbri
hominũ & abiestio plebis. E xaltatus
sum & humiliatus. & confessus. Et itẽ.
cõmunis monasterii regula: uel maio¬
rum cohortantur exempla.
ONUs humilitatis gradus est: si
linguã ad loquendum ꝓhibeat
monachus. & taciturnitatem habensq
usq ad int̾rogationẽ: non loquat᷑. mon
strante scͥptura. quia in multilo qͥo
ñ effugietur peccatũ: & qͥa uir linguo¬
sus non cliriget᷑ suꝑ t̾rã.

Expanded text:
eptimus humilitatis gradus est, si omnibus se inferiorem et viliorem, non solum sua lingua pronuntiet, sed et intimo cordis credat affectu humilians se, et dicat cum Propheta: Ego autem sum vermis, et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Exaltata sum, et humiliata, et confusa ; et item: corum cohortantur exempla: et, nonus humilitatis gradus est, si linguam ad loquendum prohibeat monachus, et tacitusque ad interrogationem non loquatur, dicente Scriptura quia in multiloquio non effugietur peccatum ; et quia vir linguosus non dirigetur super terram .
Abbreviated transcription (Latin):
& obseruatione regulȩ omĩa faciat
Sciens se ꝓcul clubio de om̃ib iudiciis
suis eqͥssimo iudici deo rationẽ redditu¬
rum. Siqͣ uͦ minora agenda st̃ in mona¬
steriĩ utilitatib: seniorũ tantũ utat᷑
consilio. sicut scriptũ est : oĩa fac cum
c̃silio. & post factũ non penitebis.¬

Expanded text:
et observatione regulae omnia faciat, et observatione regulae omnia faciat, sciens se procul dubio de omnibus 92 judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt in monasterii utilitatibus, seniorum tantum utatur consilio, sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis
Abbreviated transcription (Latin):
uonenis aliqua p̃cipua asxiida
sunt inmonast̾io ÷ conuocet abba
omnẽ congregationẽ. & dicat ipse
unde agitur. Et audiens consiliũ fr̃m
tractet aput se : & ꝙ utilius iudicauerit
faciat. lleo autẽ om̃s ad consiliũ uocari
diximꝰ : quia sepe iuniori dñs reuelat
ꝙ meliꝰ est. Sic autẽ dent fr̃s consilium
cũ omni humilitatis subiestione. ut ñ
p̃sumãt ꝓcacit̾ defendere ꝙ eis uisum
fuerit : s magis in abbatis pendeat ar¬
bit̾o. ut ꝙ salubrius ẽe. iudicau̾it. ei cun¬
cti obediant. S sic̃ discipuł conuenit
obedire magistro: ita & ipsũ prouide &
iuste coñcedet cuncta disponere. In oib
gͥ om̃s magistram seqͣntur regulam: neq
ab ea temere declinet᷑ aqͦquã. nullus
inmonast̾ĩo sequat᷑ ꝓprii cordis uolun-¬
tatem. Neq p̾sumat qͥsꝗͣ cũ abbate suo
ꝓterue intus aut foris monast̾iũ c̃tend̾e.
Quod si p̃sũpserit qͥsꝗͣ: discipline regulari
subiaceat. Ipse tam̃ abba cũ timore dĩ

Expanded text:
uoties aliqua praecipua agenda sunt in monasterio, convocet abbatissa omnem congregationem, et dicat ipsa unde agitur; et audiens consilium sororum, tractet apud se, et quod utilius judicaverit faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe junioonsilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes magistram sequantab ea temere declinetur a quoquam. Nullus in monasterio proprii cordis sequatur voluntatem, neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve vel foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uosecioios humilitatis
gradꝰ est: si ñ solũ corde monachuᷤᷤ.
s etiã ipso corpore humilitatẽ uidentibꝰ
stans. inclmato sit semꝑ capite. de¬
fixis in t̾ram aspestib: reũ se omni
hora de peccatis suis existimans. iã
se tremendo iudicio dei p̃sentari esti¬
met : dicens sibi incorde semꝑ illud.
ꝓ publicanꝰ ille euangelicus fixis in
terram oculis dixit. Dñe ñ sum
dignus ego peccator leuare oculos¬
meos ad cȩlum. Et item cũ ꝓpħa.
Incuruatꝰ sũ & humiliatꝰ sũ usq qͣq.
Ergo his om̃ib humilitatis gradib
ascensis: monachus mox ad caritatẽ
di ꝑueniet illam. que ꝑfecta foras
muittit timorem. ꝑ quã uniu̾sa q̃ pͥus
ñsine formidine obleruabat: absq
ullo labore uelut naturalit̃ exconsũ¬
etudine incipiet custodire: non iam
etudine ipsa bona & delestacione
mundo auitiis & peccatus. sp̃u scõ
dignabitur demonstrare.

Expanded text:
uodecimus humilitatis gradus est, si non solum corde monachus, sed etiam ipso corpore humilitatem videntibus stans inclinato sit semper capite, defixis in terram aspectibus, reum se omni hora de peccatis aestimans jam se tremendo judicio repraesentari aestimet. Dicens sibi in corde semper illud, quod publicanus ille evangelicus fixis in terram oculis dixit: Domine, non sum dignus ego peccator lemeos ad coelum . Et item cum Propheta: Incurvatus et humiliatus sum usquequaque . Ergo his omnibus humilitatis gradibus ascensis monacha ad charitatem Dei pemittit timorem , » per quam universa quae prius non sine formidine observabat, absque ullo labore velut naturaliter, ex consuetudine incipiet custodire; non jam et consuetudine ipsa bona et delectatione mundum a vitiis et peccatis Spiritu sancto dignabitu
Abbreviated transcription (Latin):
bonis. Hic ostendit ꝓpħa: si abonis
ꝓpt̾ penã peccati debet cessari. Ergo
quã uis de bonis & scis & edificationũ
eloquuis : ꝑfectis discipulis ꝓpt̃ tacit᷑¬
nitatis grauitatẽ loquendi raro con
cedatur licentia. qr soͥptũ ÷ in multi¬
loquio non effugies peccatũ. Et
alibi: mors & uita in manib lingue.
Nam loqui & docere magistrũ c̃ðecet.
tacere & audire discipło conuenit.

Expanded text:
bonis. His ostendit Propheta, si a bonispropter peccati poenam debet cessari? Ergo quamvis de bonis et sanctis, et aedificationum eloquiis perfectis discipulis propter taciturnitatis gravitatem rara loquendi cocedatur licentia, quia scriptum est: In multiloquio non deerit peccatum; et alibi: Mors et vita in manibus linguae . Nam loqui et docere magistro condecet, tacere et audire discipulo convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
& ad exaltacionẽ illam celestẽ ad quã
ꝑp̾sentis uitȩ humilitatẽ ascenditur.
uolumꝰ uelocit᷑ ꝑuenire astibꝰ nr̃is a¬
scendentib: sc̃ala illa erigenda est
que in somno iacob apparuit. ꝑ qͣm
monstrabant᷑. Non aliud sine dubio
decẽssus ille & alcẽssus a nob̾ intelligi¬
tur. nisi exaltacione descendo. & hu¬
militate ascendere. Scala uͦ ipsa eresta
nr̃a ÷ uita in scło: que humiliato corde
a dño erigitur ad cȩlũ. Latera enĩ eiꝰ¬
scalȩ : dicimꝰ num. eẽ. corpꝰ & animã:
inqua lat᷑a diu̾sos gradꝰ humilitatis
uel disciplinȩ.euocatio diumna ascen¬
dendos inseruit.
ponens obliuionẽ omnino fugiat. &¬
semꝑ sit memor omniũ quȩ p̃cepit
suo semꝑ euoluat. Et custodiens se
omni hora a peccatis & uitiis: id ÷
peclũ uel uoluntatis ꝓpͥȩ : s & desid̾ia¬
homo de cęlis adeo semꝑ respici omi
hora : & facta sua omĩ loco ab aspestu
diuinitatis uidi. & ab angłis do om̃i
hora renuntiari. Demonstrat nob̾

Expanded text:
ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire, actibus nostris ascendentibus scala illa erigenda est quae in somnio Jacob apparuit, per quam monstrabantur . Non aliud sine dubio ascensus ille et descensus a nobis intelligitur, nisi exaltatione descendere, et humilitate ascendere. Scala vero ipsa erecta nostra est vita in saeculo, quae humiliato corde a Domino erigitur ad coelum. Latera ejus scalae dicimus nostrum esse corpus et animam, qua latera diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio divina ascendendos inseruit. ponens oblivionem omni hora fugiat, semper sit memor omnium quae praecepit suo semper revocet: et custodiens se omni hora a peccatis et vitiis, id est, pedum vel voluntatis propriae, sed et desidhomo de coelis semper a Deo respici omni hora, et facta sua omDivinitatis videri, et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ieoꝯis iempore id ẽ. a kalripdis no¬
uembris usq ad pascha: iuxta
consid̾ationem rationis. octaua ora
nostis surgendũ est: ut modice ampliꝰ
dimidia nocte pausetur. & iam digesti
surgant. Quod uͦ restat post uigilias.
a fratͥbus qui psalt̾ii uel lectionum ali¬
quid indigent : meditacioni inseruiat᷑.
Apascha autẽ usq ad supͣdistas kalendaᷤᷤ
nouembris. sic temꝑetur hora uigili¬
arũ agenda : ut paruissimo int̾uallo
qͦ fr̃s ad necessaria nature exeant custo¬
dito. mox matutini qui incipiente
luce agendi sunt subsequãt᷑.

Expanded text:
tempore, id est, a Kalendis Novembris usque ad Pascha juxta considerationem rationis octava hora noctis surgendum est; ut modice amplius de media nocte pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias a fratribus qui psalterii, vel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviaA Pascha autem usque ad supradictas Kalendas Novembris, sic temperetur hora vigiliarum agenda, ut parvissimo intervallo, quo fratres ad necessaria naturae exeant, custodito, mox matutini qui incipiente luce agendi sunt, subsequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uartos humilitatis gradꝰ ÷: si in
ipsa obedientia duris & contrariis
reb. uel etiã quibꝰ libet irrogatis in-¬
iuriis. tacita conscientia pacientiã
amplectatur: & sustinens ñ lasescat
uł discedat dicente. scͥptura. Qui
ꝑ seuerauerit usq in finẽ. hic saluus erit.
Item. Confortet᷑ cor tuũ: & sustine dñm.
Et ostendens fidelem ꝓ dño uniu̾sa
ȩtiã contraria sustinere debere: dicit ex
ꝑsona sufferentiũ. Propt̃ te morte af¬
ficim᷑ tota die: estimati sumꝰ ut oues
occisionis. Et securi de spe retͥbutioĩs
scriptura. Probasti nos inquit deus:
igne nos examinasti.sicut examinat᷑
argentũ. Induxisti nos in laqueum.
posuisti tͥbulationes indorso nr̃o. Et
ut ostendat sub pͥore debere nos. ẽs.
subsequit᷑ dicens. Imposuisti homineᷤ
u̾sis & in iniuriis ꝑ patientiã ad implen¬
tes: qui ꝑcussi inmax illã. p̃bent &¬
aliam.auferenti tunicã. dimittunt
& palliũ. angariati miliario. uadunt
et duo. cũ paulo apostolo falsos fr̃s

Expanded text:
uartus humilitatis gradus est, si quis in ipsa obedientia duris et contrariis rebus vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis tacita conscientia patientiam amplectatur, et sustinens non lassescat, vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Item: Confortetur cor tuum et sustine Dominum . Et ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis Scriptura: Probasti nos, inquit, Deus; igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso ut ostendat sub priore debere nos esse, subsequitur dicens: Imposuisti homines sis et in injuriis per patientiam adimplentes, qui percussi in maxillam, praebent et aliam, auferenti tunicam dimittunt et pallium, angariati milliarium vadunt et duo, cum Paulo apostolo falsos fratr
Abbreviated transcription (Latin):
obseruantes inmonasteriis aliqͣtenꝰ.¬
uel honestate morũ. aut initiũ con¬
uersioͣnis. nos demonstremꝰ habere.
Cȩterũ ad ꝑfestionẽ conu̾sationis qͥ¬
festinat. sunt doctrine ĩcoꝵ patrũ.
quarũ obseruatio ꝑducat hoĩnẽ
ad celsitudinẽ ꝑfestionis. Quȩ enĩ
pagina.auc quis sermo diuine
auctoritatis uet̾is ac noui testam̃ti.
ñ est rectissima norma uite huius
humane : Aut qͥs liber scõꝵ cacho¬
licoꝵ patrũ hoc ñ resonat. ut recto
cursu ꝑueniamꝰ adcreatorẽ nr̃m:
Nec non & colluationes patrum¬
entium monachori instrumenta
uirtutũ Nobis autẽ clesidiosis &
male uiuentib atq negligentibꝰ:
rubor confusionis est. Quisqͥs gͦ
ad patͥam celestẽ festinas. s hanc
minimã inchoationis regulam
descͥptam adiuuante xp̃o ꝑfice:
& tunc demũ ad maiora quȩ supͣ
cõmemorauimꝰ doctrine. uirtutũ

Expanded text:
observantes in monasteriis aliquatenuvel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus habere. Caeterum, qui ad perfectionem conversationis festinant, sunt doctrinae sanctorum Patrum, quarum observatio perducat hominem ad celsitudinem perfectionis. Quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis Veteris ac Novi Testamenti non est rectissima norma vitae humanae? Aut quis liber sanctorum catholicorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? Nec non et Conlationes Patrumentium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem desidiosis et male viventibus, aut negligentibus, rubor confusionis est. Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis regulam descriptam adjuvante Christo perfice: et tunc demum ad majora, quae supra commemoravi