comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui propensiores uidebantur. quia priores coeperant docere. & fueraN
cum dño. Vnde maioris auctoritatis eẽ putabantur . cum huius apłi
electio cum testimonio sit : & amplius deceteris laborauerit. & dnm̃¬
intemplo orans uiderit & locutus sit ei. Sed & si imperitus sermone
ut pute sine literis. plenitamen scõspũ. sed hos tangit quos p̃ferebant corn¬
thii causa accurati sermonis. cum in religione uis sermonis nec essaria sit
non sonus dulcis : quomodo se tamen humiliat. ut imperitum se esse dicat
in sermone : Et ubi ẽ illud quod festus ait. Paule inquit paule multȩ tẽ
litterȩ faciunt & torrem : Hocergo dicens non se loqui nescire uoluit in¬
tellegi. sed propt̃ eos qui non perfidem. sed ꝑeloquentiam commendariuo¬
lebant : Et in eo tamen finxit se imperitum quod non habet crimen : In eo
auit. Quia qui imperitus ẽ in sermone. reusnonẽ apud dñ: Quiaũ scientiã

Expanded text:
qui propensiores videbantur, quia priores coeperant docere et fuerant qui propensiores videbantur, quia priores coeperant docere et fuerant cum Domino, unde majoris auctoritatis esse putabantur, cum hujus apostoli electio cum testimonio sit, et amplius caeteris laboraverit, in templo orans viderit, et locutus sit ei. Sed et si imperitus sermone ut pote sine litteris, pleni tamen Spiritu sancto: sed hos tangit, quos praeferebant Corinthii, causa accurati sermonis; cum in religione vis sermonis necessaria sit, non sonus dulcis. Quomodo tamen se humiliat, ut imperitum se esse dicat in sermone? Et ubi est illud, quod Festus ait: Paule, inquit, Paule, multae litterae te faciunt excordem ? Hoc ergo dicens, non se loqui nescire voluit intelligi: sed propter eos qui non per fidem, sed per eloquentiam commendari volebant. Et in eo tamen se dixit imperitum, quod non habet crimen: in eo aavit; quia qui imperitus est in sermone, reus non est apud Deum: qui autem scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
num quã alium xp̃m quam hunc crucifixum p̃dicari: ldcirco ait. Recte pa¬
teremini: si uobis alius potior xp̃s ab his quiueniunt p̃dicatus fuiss&: Ga¬
latis autem anathema dixit : si aliud audirent quod non utiq maius ẽ sed
& contrarium : Porro autem inquit si ipse xp̃s p̃dicatur ab his quia nobis ad¬
nuntiatur & hoc euangelium : quod cause ẽ ut nos inferiores habeamur : cum
nihil amplius ab illis addiscatur : superius depseudo apłis loquitur fidei
corruptoribus. hoc loco autem deueris p̃dicatoribus quia plebs corinthi¬
orum uariis erroribus fluctuabat ut aliqui fauerent pseudo apłis. quidã
eis a quibus compositis uerbis eadem audiebant quae ab apło audiebant.
Aliiaũ apostolis fauebant quiacũ dño fuerant : apłm suumpaulum deforman¬
tes quia in carne non uider& dnm̃.
xistimo enim me innullo in¬
firmiorem fuisse ab his quiualde sunt apłi. Non uult gramdĩ infirmio¬
rem in se uideri. quia similiter docuit. et eadem fecit quae faciebant apł̃i

Expanded text:
um quam hunc, qui crucifixus est, praedicari; idcirco ait: Recte pateremini, si vobis alius potior Christus ab iis, qui veniunt, praedicatus fuisset. Galatis autem anathema dixit, si aliud audirent, quod non utique majus esset, sed contrarium. Porro autem, inquit, si ipse Christus praedicatur ab iis, qui a nobis annuntiatur, et hoc Evangelium; qui causae est, ut nos inferiores habeamur, cum nihil amplius ab illis addiscatur? Superius de pseudoapostolis loquitur fidei corruptoribus, hoc loco autem de veris praedicatoribus; quia plebs Corinthiorum variis erroribus fluctuabat, ut aliqui faverent pseudoapostolis, quidam eis a quibus compositis verbis eadem audiebant, quae ab Apostolo audierant: alii autem apostolis favebant, quia cum Domino fuerant, apostolum suum Paulum deformantes, quia in carne non viderit Dominum. Existimo enim me in nullo inferiorem fuisse iis, qui valde sunt apostoli. Non vult gratiam Dei inferiorem in se videri; quia sim
Abbreviated transcription (Latin):
Quia perfidia iudicabitur fide apostolorum: Qui cum exipsisessent. illis
diffidentibus crediderunt: Deinde cogitationibus suis accusabuntur
gentiles. si con puncti creatoris fide &uirtute noluerint credere: Autsi
stupore quodam non consider& ut credat uerbis aut gestis dominicis. De

Expanded text:
quia perfidia Judaeorum judicabitur fide apostolorum, qui cum ex ipsis essent, illis diffidentibus, crediderunt. Deinde cogitationibus suis accusabuntur gentiles, si compuncti creatoris fidem et virtutem noluerint credere: aut si stupore quodam non considerant, ut credant verbis et gestis Dominicis, de
Abbreviated transcription (Latin):
di decr&a non posse: Magni ergo meriti est apud dm̃. qui contra
scientiam suam dõ credidit non dubitans posse illum ut putedm̃ quod
scit secundum mundi rationem fieri non posse. Ideo huius modi remuneran¬
dus adõ est quia auctori suo plusstribuit quam ipse sapit : Quod quidem
nullius preui esset siomnes aequa sentirent : sed multorum diffidentia
commendatur fides credentium apud dm̃, Hortatur ergo gentes ad
hanc fidȩi firmitatem ut di promissionem & gratiam sine aliqua ambi¬
guitate suscipiant securi exemplo abrahae : Quia inde credenti laus
crescit si quod incredibile est & mundo stultum uid&ur credatur: Quia

Expanded text:
di decreta non posse. Magni ergo, meriti est apud Deum, qui contra di decreta non posse. Magni ergo, meriti est apud Deum, qui contra scientiam suam Deo credidit, non dubitans posse illum, ut pote Deum, quod scit secundum mundi rationem fieri non posse. Pro dus est a Deo, quia auctori suo plus tribuit, quam ipse sapit. Quod quidem nullius pretii esset, si omnes aequa sentirent: sed multorum diffidentia commendatur fides credentium apud Deum. Hortatur ergo gentes ad hanc fidei firmitatem, ut Dei promissionem et gratiam sine aliqua ambiguitate suscipiant, securi exemplo Abrahae quia inde credenti laus crescit, si quod incredibile est, et mundo stultum videtur, credatur; quia
Abbreviated transcription (Latin):
secundum quod dictum est. sic erit semen tuum. Hoc in libro gene¬
seos dictum est ostendens enim illi stellas caeli dixit: Sic erit semen
tuum Quod credens. iustificatus est Credidit enĩ quod mundo
in possibile uid&ur . dum inrerum naturam non cadit. ut possint senes
generare. & sciant tanta copia multiplicari semen eorum. ut numeran
non possit: Ideoque pretiosa est fides. quia contra id quod uid& aut
scit credit futurum, hac enim spe se consolatur: quia ds̃ est qui pro¬
mittit . dequo plus sentiri par est quam humana in becillitas capit:
in repromissione autem dĩ non hesitauit diffidentia. sed confirma¬
tus est fide dando gloriam dõ. Certum habens quod promisit
poteris est & facere ideo estimandum ẽ illi adiustitiam, Hoc laude
dignum prȩdicat abrahȩ quia cum se scir& non posse in firmitatem
suam fide firmauit ut creder& se posse dm̃ quod scir& fieri permun¬

Expanded text:
secundum quod dictum est: Sic erit semen tuum . Hoc in Gensecundum quod dictum est: Sic erit semen tuum . Hoc in Genesi; ostendens enim illi stellas coeli dixit: Sic erit semen tuum, quod credens justificatus est. Credidit enim quod mundo impossibile videtur, dum in rerum naturam non cadit, ut possint senes generare, et tanta copia multiplicari semen eorum, ut numerari non possit. Ideoque pretiosa est fides, quia contra id quod scit aut videt, credit futurum: hac spe consolatur se, quia Deus est qui promittit; de quo plus sentiri par est, quam humana imbecillitas capit. In repromissione autem Dei non haesitavit diffidentia, sed confirmatus est in fide, dando gloriam Deo: certum habens quia quae promisit, potens est et facere; ideoque aestimatum est illi ad justitiam. Hoc laude dignum praedicat Abraham; quia cum se sciret non posse, infirmitatem suam fide firmavit; ut crederet se posse per Deum, quod sciret fieri per mun
Abbreviated transcription (Latin):
biturum se exsarra filium quam sterilem sciebat . & in qua iam flux¬
us muliebris naturae defecerat: ut perhaec noncurent neque de
preputio. neque decircum cisione & promti sint circa fidem : securi
quia credunt ei quiuiui ficat mortuos. nec alium esse qui hanc habe¬
ant potestatem. ut cum uoluerint esse quae non sunt . eius uoluntate
subsistant : Ideo abraham cumpater adhuc non esset uocatus. idest
pater multarum gentium. credidit securus dedĩ potentia : Vt autẽ
paterxp̃i idem esse ds̃ creder&ur . cui credidit abraham: Tale signũ
datum est in zacharia &elisabeth. cum promissio redditur in mun¬
do inminente xp̃o. quale datum fuerat de abraham & sarra. quan¬
do signata promissio est: ut simili genere mortua corpora senectute
generarent scm̃ iohannem. sicut natus fuerat &isaac. Qui contra
r& generandi abraham credidit dõ. fidem habens contra spem genera
re se sciens omnia posse dm̃: Ut fier& pater multarum gentium.¬

Expanded text:
biturum se ex Sara filium, quam sterilem sciebat, et in qua jam fluxus muliebris naturae defecerat; ut per haec non curent neque de praeputio, neque de circumcisione, et rupti prompti sint circa fidem: securi quia credunt ei qui vivificat mortuos, nec alium esse qui hanc habeat potestatem: et cum voluerit esse quod non sunt, statim ejus voluntate consistant. Ideo Abraham cum pater adhuc non esset, vocatus est pater multarum gentium, et credidit securus de Dei potentia. Ut autem pater Christi idem esse Deus crederetur, cui credidit Abraham, tale signum datum est in Zacharia et Elizabeth , cum promissio redditur in mundo, imminente Christo, quale datum fuerat in Abraham et Sara, quando signata promissio est; ut simili genere emortua corpora senectute generarent sanctum Joannem, sicut natus fuerat et Isaac. Qui contra ret generandi Abraham, credidit Deo 51 fidem habens contra spem generare se, sed sciens omnia posse Deum. Ut fieret pater multarum gentium,
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt. & populus dĩ uocantur: A egyptus quoque propter iniurias il¬
lorum diuersis plagis percutitur cȩlesti pane cibantur. Omnibus genti¬
bus terrori sunt testante istudraab meretrice. Quibus &iam xp̃s
saluator ad scĩ ficationem promissus est: Ideo ait. multum utile uideis
peromnem modum quia filii sunt abraha es ante ponuntur enim gentib

Expanded text:
cipiunt, et populus Dei vocantur. Aegyptus quoque propter injurias ilcipiunt, et populus Dei vocantur. Aegyptus quoque propter injurias illorum diversis plagis percutitur: coelesti pane cibantur, omnibus gentibus terrori sunt, testante hoc Rahab meretrice: quibus etiam Christus salvator ad sanctificationem promissus est . Ideo ait multum utile Judaeis per omnem modum, quia filii sint Abrahae: anteponuntur enim gentib
Abbreviated transcription (Latin):
circumcisionss carnis gloriam putant : Terrena enim sapit qui in car¬
ne gloriatur: Qui uero inspũ gloriatur huius laus exdõ est: Spu eñĩ
circumcisionis : multum per omnem modum: Primum quidem quia
credita sunt illis eloquia dĩ. Quamquam multa signific& quae ad
honorificentiam & meritum ꝑtineant seminis abrahae. Hoc tamen so¬
lum aperte memorat. quia maxime laudis eorum est ut legem ꝑ quã
ad discerent rectum a peruerso distinguere : digni iudicarentur accipe¬
re. ut post hoc primum cetera qualia sint possint intellegi Qũõ aũt
iudeis carnalibus idest in credulis nihil proficere. testimonium gene¬
ris ostendit. ne omnes id est & credentes male tractasse uider&ur. do¬
c& multum utile esse iudȩis credentibus quia filii sunt abrahae: his
enim eloquia di sunt credita dum legem quae peccata hominum ab soluȩ¬
rat quasi inpune peccar&ur. apud dm̃ merito patrum reformatam ac¬

Expanded text:
circumcisionem carnis gloriam putant. Terrena enim sapit, qui in carcircumcisionem carnis gloriam putant. Terrena enim sapit, qui in carne gloriatur: qui vero in spiritu gloriatur, hujus laus ex Deo est; spiritu enim circumcisionis? Multum per omnem modum. Primum quidem quia credita sunt illis eloquia Dei. Quamquam multa sint, quae ad honorificentiam et meritum pertineant seminis Abrahae; hoc tamen solum aperte memorat, quia maximae laudis eorum est, ut Legem per quam addiscerent rectum a perverso distinguere, digni judicarentur accipere; ut post hoc primum caetera qualia sint, possint intelligi. Quoniam autem Judaeis carnalibus, id est, incredulis, nihil proficere testimonium generis ostendit; ne omnes, id est, et credentes male tractasse videretur, docet multum utile esse Judaeis credentibus, quia filii sunt Abrahae. His enim eloquia Dei sunt credita, dum Legem, quae peccatis hominum obsoleverat, quasi impune peccaretur apud Deum, merito Patrum reformatam ac
Abbreviated transcription (Latin):
Non est obscurum quia circumcisionem carnis negat aliquam laudem
habere apud dm̃. Nec enim a braham ideo iustificatus est quia circũ¬
cisus est. Sed quia credidit iustificatus est postea autem circumcisus ẽ:
Cordis autem circumcisionem. laudabilem esse apud dm̃, Circumcidere
enimcor. amputato errore cognoscere est creatorem : Et quia circumci¬
sio cordis futura primus moyses ait: Circum cid&is duritiam cordis
uestri Et hieremias similiter : Circumcidite praeputium cordis uri¬
Hoc dixit iudȩis idola sequentibus Uelamen est enim circacor quod
conuersus addm̃ circumcid&. quia fides aufest nebulamerroris &
tribuit per fectam dĩ cognitionem inmysterio trinitatis. quod erat¬
ignotum a seculis : Huius ergo circumcisionis laus exdõ est occulta
hominibus. Cordis enim meritum est quod aspicit dr̃ non carnis:
Nam iudȩorum laus ex hominibus est : Gloriantur enim incircumci¬
ait: Et gloria inpudendis eorum qui terrena sapiunt. hoc est qui

Expanded text:
Non est obscurum, quia circumcisionem carnis negat laudem habere apud Deum nec enim Abraham ideo justificatus est, quia circumcisus est, sed quia credidit justificatus est, postea autem circumcisus est, cordis autem circumcisionem laudabilem esse apud Deum. Circumcidere enim cor, amputato errore, agnoscere est Creatorem; et quia circumcisio cordis futura erat, primus Moyses ait: Circumcidite duritiam cordis vestri ; et Jeremias similiter: Circumcidite praeputium cordis . Hoc dixit Judaeis idola sequentibus; velamen est enim circa cor, quod conversus ad Deum circumcidit: quia fides aufert nebulam erroris, et tribuit perfectam Dei cognitionem in mysterio Trinitatis, quod incognitum erat a saeculis. Hujus ergo circumcisionis laus ex Deo est, occulta hominibus; cordis enim meritum est, quod aspicit Deus, non carnis. Nam Judaeorum laus ex hominibus est; gloriantur enim in carnis circumciait: Et gloria in pudendis eorum, qui terrena sapiunt ; hoc est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
est gloria qui persolam naturam intellexit auctorem. Sicut dic̃
p&rus a postolus. Auctorem uero uitae interfecistis. Tanto maguspu
uit auctorem: Ronenim qui inmanifesto iudaeus est. neque quspa
lam in carne circumcisio. sed qui in occulto iuda eus est . circumcisione
cordis qui spũ non litera. cuius laus non ex hominibus sed exdõ est

Expanded text:
est gloria, qui per solam naturam intellexit auctorem, sicut dicit Petrus apostolus: Auctorem vero vitae interfecistis ; tanto magis Jvit auctorem. Non enim qui in manest in carne circumcisio; sed qui in abscondito Iudaeus est, et cir cumcisio cordis in spiritu, non littera: cuius laus non ex hominibus, sed ex Deo est
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem indie qua iudicabit ds̃ occulta hominum secundũ euangeliũ
ũo iuda eos diffidentes perlegem
dixit iudicarifore : Lex enim illos accũsabit qua expm̃ illis promisit. quẽ
uenientem recipere noluerunt: Gentes autem quae legem utique non
habent. ꝑ conscientiam iudicabuntur sinoluerit credere : Primum qui¬
dem accusatores gentiles credentes. non credentes gentilium. Sicut iu

Expanded text:
Evangelium  Judaeos diffidentes per Legem dixit judicandos fore Lex enim illos accusabit, quae Christum illis promisit, quem venientem recipere noluerunt, gentes autem, quae Legem utique non habent, per conscientiam judicabuntur, si credere noluerint. Primum quidem accusatores erunt gentiles credent
Abbreviated transcription (Latin):
Testimonium reddente conscientia illorum : Ieste interiore scientia
sua credunt. quia consci sibi sunt conuenire sibi quod credunt: Non in¬
congruum est enĩ crȩaturae credere & uenerari suum conditorem. nec
absurdum esse ut seruus cognoscat dm̃: Et inter se cogitationibus
te s accusantib aut &iam defendentib:

Expanded text:
Testimonium reddente ipsis conscientia ipsorum. Teste interiore conscientia sua credunt, quia conscii sibi sunt convenire sibi, quod credunt; congruum est enim creaturae credere et venerari suum conditorem: nec absurdum est, ut dominum servus agnoscat. Et inter se cogitationibus invicem accusantibus, aut etiam defendentib
Abbreviated transcription (Latin):
quod promisit . quia uincitur quipatitur: Homo est enim infirmi¬
tati subiectus & non erit qui accipiat: Sed quia fidelis est ds̃ qui pro¬
misit. subuenit ut impleat quod promisit: Deniq: breuiatos uulteẽ

Expanded text:
quod promisit; quia vincetur, qui patitur. Homo est enim infirmitati subjectus, et non erit qui accipiat: sed quia fidelis est Deus, qui promisit, subvenit, ut impleat, quod promisit. Denique breviatos vult es
Abbreviated transcription (Latin):
suscipere illum ingaudio cari¬
cit utministratioiumerum bur accepta fiat scĩr in luerus alem
ut omã cum dĩ uoluntate agere seostendat: Quiꝰenim deuotus est
animus eis. ad feranda munera &iam illorum animum dĩiu¬
ditio respondere sibi uult : u t intell&cta caritate illius erga sedõ¬
perillum unanimes gratias agant: Magnus enim ꝓuectusẽe
cuius ministerio multil&i effecti dm̃ laudibur prosequuntur:
esse cum his sciens dixisse dnm̃: Et ecceego uobiscum sum omnib:
diebus usque ad consummationem seculi : Talesergo istoscupit
ris humani ostendit acdedit quiduerum sit. ut in ipsaueritate

Expanded text:
suscipere illum in gaudio charicit, ut ministratio munerum ejus accepta fiat sanctis in Hierusalem, et omnia cum voluntate Dei facere se ostendat; ut quia devotus est animus ejus ad ferenda munera, etiam illorum animum Dei judicio respondere sibi vult; ut intellecta charitate illius erga se, cum illo unanimes Deo gratias agant. Magnus enim profectus est ei, cujus ministerio laeti effecti, Deum laudibus prosequuntur. esse cum his, sciens dixisse Dominum: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Tales ergo istos cupit oris humani, dedit ac ostendit quid sit verum; ut in ipsa veritate
Abbreviated transcription (Latin):
& sibiuitilis sicaritate humilietur. & amplius crescat: Temperat᷑
enim adilectione ut non satis inera sit &in ebriet scientem ut se extollat.
sicut enim uinum nontemperatum admixione aquae mentem alienat:
Ita & suentia superbum facit nisi fuerit temperamtta: Omnia enim¬
Omnia enim
sola insuauia sunt & nociua: Quia nec panis solus benedietur. necreliqui
crbi sine admixione gratisunt & nociui: Ideo caritas ȩdificatꝰ. ipsa caritas

Expanded text:
et sibi utilis, si charitate humilietur, ut amplius crescet. Temperatur et sibi utilis, si charitate humilietur, ut amplius crescet. Temperatur enim a dilectione, ut non satis mera sit, et inebriet scientem, ut se extollat. Sicut enim vinum non temperatum admixtione aquae mentem alienat; ita et scientia superbum facit, nisi fuerit temperata. Omnia enim sola insuavia sunt et nociva; quia nec panis solus bene editur, nec reliqui cibi sine admixtione grati sunt, sed nocivi; ideo charitas aedificat. Ipsa charitas
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dicit nubat  lege loquitur naturali quam quam adõ primȩ nuptiae sint:
scđae uero permissȩsint : Deniq: primae nuptiae subbene dictionedĩ caele¬
brantur sublimiter: Desecundis nuptris: Secudae autem & in p̃senti
carent gła . contessa ccutem sunt propter in continentiam : & qui a solent
uiduatum iuniores incurrere: Acper hoc concedat secundas: sed quia
melius est ut secontineat : ut dignior sint in futuro : Consiliumdat sp̃itali
x prouidum consilium suum ostendat: humilitate uerbi hoc o
Nunc descientia locutils est : & quaesit scientia non interi
dicit sed subiectis ostendit dicetis: quia nihilẽ idolum:
cientia inflat:
Manifestum est habentem scientiam in eo ipso gloriari sinonforis quia
prudens est uel apud se: genus enim hoc est suentiae. utgloriaetur in sese
ideo inflat: Caritasuero edificat: Itaq tunc scientia magnaẽ

Expanded text:
Cum dicit superius, nubat, lege loquitur naturali; quamquam a Deo primae nuptiae sint, Cum dicit superius, nubat, lege loquitur naturali; quamquam a Deo primae nuptiae sint, secundae vero permissae sunt. Denique primae nuptiae sub benedictione Dei celebrantur sublimiter: secundae autem etiam in praesenti carent gloria; concessae sunt autem propter incontinentiam: et quia solent viduarum juniores incurrere; ac per hoc concedit secundas. Sed quia melius est ut se contineat; ut dignior sit in futuro, consilium dat spiritali eo; ut ratum et providum consilium suum ostendat, humilitate verbi hoc coNunc de scientia locuturus est: quae sit scientia, non statim dicit, sed in subjectis ostendit dicens, quia nihil est idolum. Scientia inflat. Manifestum est habentem scientiam in eo ipso gloriari, si non foris, quia prudens est, vel apud se. Genus enim scientiae hoc est, ut glorietur in sese, ideo inflat. Charitas vero aedificat. Itaque tunc scientia magna est,
Abbreviated transcription (Latin):
adnuptias non est. seruet illam: nec illi ingerat fomitem nuptiarum quam ui¬
det nubendi uoluptatem non habere: Beneficia enim si prestsinda sunt
quanto magis minime auferenda : Itaque & quinuptum dar urni¬
Vixor uicta est lege quam diuuuit uireius: Haec idcirco prosequitur
ut doceat quia mulier etiam siuiro fuerit electa nubendi licentiam
non habet: Si autem mortuus fuerit uireius liberata est: Etiam
hoc ad supra dictas pertinert causas ut ostendat quam beatasit uirgo¬
cum nulli nisi solidõ subiectasit : Vncere enim uidetur naturalem subiec¬
tionem : quando qđ pernaturam humiliatum est erigit: Cui uult nubat¬
tantum in dño: Id est: quem sibi aptum putauerit illinubat: Quiꝰ inuitae
nuptiȩ solent malos prouentus habere tantum autem in dño: hoc est ut sine
suspitione turpitudinis nubat : & religionis suae uiro nubat: hoc est indnõ nube¬
re:
eatior autemerit sisic permanserit secundum meum consilium:

Expanded text:
ad nuptias non est, servet illam: nec illi ingerat fomitem nuptiarum, quam videt nubendi voluntatem non habere. Beneficia si praestanda sunt, quanto magis minime auferenda? Ita et qui nuptum dat virgiulier vincta est lege, quamdiu vivit vir ejus. Haec idcirco prosequitur, ut doceat quia mulier, etiamsi a viro fuerit ejecta, nubendi licentiam non habet. Si autem mortuus fuerit vir ejus, liberata est. Etiam haec ad supradictas pertinent causas; ut ostendat quam beata sit virgocum nulli nisi soli Deo subjecta sit. Vincere enim videtur naturalem subjectionem, quando quod per naturam humiliatum est, erigit. Cui vult nubatantum in Domino: id est, quem sibi aptum putaverit, illi nubat; quia invitae nuptiae solent malos proventus habere. Tantum in Domino, hoc est, ut sine suspicione turpitudinis nubat, et religionis suae viro nubat: hoc est in Domino nubere. Beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum consilium.
Abbreviated transcription (Latin):
N amsibi quid iam timer& qui paciebatur : p̃terea cumdicat in actis apłorũ non so¬
lũ ligari : sed mori paratum se ꝓ nomine dñi nñ iħu xpi. Vid&ur ergo totũ ho¬
minẽ afflictũ incarne significasse : ut & parte sp̃s qui hominidat᷑ ut maneat quia¬
ẽ in passibilis affligi potuisse minime intellegat᷑: sed ut ho tatus & parte cor

Expanded text:
Nam sibi quid jam timeret, qui patiebatur? praeterea cum dicat in Actibus apostolorum, non soNam sibi quid jam timeret, qui patiebatur? praeterea cum dicat in Actibus apostolorum, non solum ligari, sed et mori paratum se pro nomine Jesu Christi . Videtur ergo totum hominem afflictum in carne significasse, ut ex parte spiritus, qui homini datur, ut maneat, quia impassibilis est, affligi potuisse minime intelligatur: sed ut homo totus ex parte cor
Abbreviated transcription (Latin):
b: his quȩ profide in rogant᷑ a ꝑfidis daturum dm̃ mercedem : Deniq: in ipsa pr̃su
uocante in trauerunt machedoniã ⁊ Et cum non paucicredidissent. inuenis¬
sentq: solacium lidiae mulieris quȩ cumomnib: suis credidit: Tunc factumut
se se nonminimũ questum quẽ puella referebat diuinando concitauer̃ sedi¬
tionẽ paulo & sileȩ. Et traxerunt eosad forum ad magistratos qui multas
eis plagas inponentes miser̃ eos in ima carceris . Ita ut pedes eorũ . insteruo
conluderent. Haec ẽ p̃ssura quã passi sunt in machedonia & hinc ẽ unde
dic̃ nullã requiem habuit caro nr̃a .: Horis pugnae intustimores: Pug¬
na erat corpori dumcedebat᷑ animo timores: illic enĩ timorẽ ubi & intellectus
ẽ sed timor hic pp̃ eos erat. qui crediderant ne passione eius scandali ⁊arent᷑ :

Expanded text:
bus his, quae pro fide irrogantur a perfidis, daturum Deum mercedem. Denique in ipsa pressubus his, quae pro fide irrogantur a perfidis, daturum Deum mercedem. Denique in ipsa pressumus. Juxta historiam, Domino vocante, intraverunt in Macedoniam: et cum non pauci credidissent, invenissentque solatium Lydiae mulieris, quae cum omnibus suis credidit; tunc factum esse se non minimum quaestum, quem puella referebat divinando, concitaverunt seditionem Paulo et Silae, et traxerunt eos in forum ad magistratus: qui multas eis plagas imponentes, miserunt eos in ima carceris, ita ut pedes eorum in nervo concluderent. Haec est pressura, quam passi sunt in Macedonia. Et hinc est unde dicit: Nullam requiem habuit caro nostra. Foris pugnae, intus timores. Pugnae erant corpori, dum caedebatur: animo timores. Illic enim timor est, ubi intellectus est: sed timor hic propter eos erat, qui crediderant, ne passione ejus scandalizarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam suũ consolatum & hac parte ꝓnuntiat. in tantũ ut in omni p̃ssura
suꝑ abundare se gaudio obtest&ur.: Videns enĩ eẽ spem in his ꝓquibus
angustias patitur gaudet cõntribulatur. certus mercedẽ se ado accepturum
ad quisitae salutis eorum.: E¬
tenimcumuenis se macbedoniã nullã requiẽ
habuit caro nrã. : Prenuras etcedes memorat quas paciebant᷑ causa credentiũ
ut magis prouoc& eos ad caritatẽ : Nullam inquit requiem habuit caro nr̃a
ut conpaterent᷑ eis : Certiquia ꝓsalute fidelium animas suas traderentusq
ad mortẽ :: ante quã dipłreret᷑ enĩ tribulatio et corporalis iniuria altera
ueniebat : ut requies pacienti ñ eẽt : Nasquõ et sensu bruta ẽ omĩs caro nullã¬
requiẽ hanchabuisse uel habere in passione significat. Anima aũ quã quam ipsa
paciebat᷑ in corpore & hac tam̃ parte requiem habere : qua sperat ꝓtribulationi¬

Expanded text:
etiam suum consolatum ex hac parte pronuntiat, in tantum ut in omni pressura etiam suum consolatum ex hac parte pronuntiat, in tantum ut in omni pressura superabundare se gaudio obtestetur; videns enim esse spem in his, pro quibus angustias patitur, gaudet, cum tribulatur; certus mercedem se a Deo accepturum acquisitae salutis eorum. Etenim cum venissemus in Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra. Pressuras et caedes memorat, quas patiebantur causa credentium, ut magis provocet eos ad charitatem. Nullam, inquit, requiem habuit caro nostra; ut compaterentur eis, certi quia pro salute fidelium animas suas traderent usque ad mortem. Antequam digereretur enim tribulatio et corporalis injuria, altera veniebat; ut requies patienti non esset. Nam quoniam sensu bruta est omnis carorequiem hanc hahuisse vel habere in passione significat: animam autem, quamquam ipsa patiebatur in corpore; ex hac tamen parte requiem habere, qua sperat pro tribulationi
Abbreviated transcription (Latin):
grauauimus. neminem circum uenimus : Considerare uult illos quae dic̃ et
receptis his in animũ conferant secum uera eẽ quae loquitur . Et spernentes hos
quos tangit : omnẽ animũ trans ferat ad eos : quos uident uero affectu sediligere
ꝑseudo apłi enĩ erant. qui et nocebaut illis corrumpentes sensũ illorũ et grauabant
sacculos eorũ circum uentione serpentinae astutia e .:
condemnat non illidimittit.
riendũ & ad conuiuendũ Exp̃dictis uult illos cognoscere quo animo loquat᷑¬
turã uitam nonutiq: illos abicit. sed ut participatione dignossẽ faciant exhor
tantur.  Multa mihi fiducia aduos. multa mihi głatio prouob̃. repletus
sum consolatione suꝑ abundo gaudio suꝑ omni p̃ssura nr̃a : Fiducia haec.
deprimae epłae correptione ẽ : quã quia non aspere susceper̃ fiduciã deder̃
admonendi se. Uin sunt eneuelle corrigere se : unde głatur. Pro his animũ

Expanded text:
gravavimus, neminem circumvenimus. Considerare vult illos, quae dicit; ut gravavimus, neminem circumvenimus. Considerare vult illos, quae dicit; ut receptis his in animum, conferant secum vera esse, quae loquitur: et spernentes hos quos tangit, omnem animum transferant ad eos, quos vident vero affectu se diligere. Pseudo enim apostoli erant, qui et nocebant illis, corrumpentes sensus illorum, et gravabant sacculos eorum circumventione serpentinae astutiae. Noncondemnat, non illi dimittit.edictis vult illos cognoscere quo animo  et ad futuram vitam, non utique illos abjicit, sed ut participationtatur. Multa mihi fiducia apud vos, multa mihi gloriatio de vobis: repletus sum consolatione, superabundo gaudio in omni pressura nostra. Fiducia haec de primae epistolae correptione est, quam quia non aspere susceperunt, fiduciam dederunt admonendi se; visi sunt enim velle corrigere se, unde gloriatur. Pro his animum
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsos abomni inquinamento carnis ꝑficientes sc̃itatem sp̃s intimore dĩ Mani¬
ferta s̃ quae dic̃ in quinam̃tũ tam̃ carnis multifariae intellegendũ ẽ: Ideo & enĩ non
dix̃ ab inquina m̃to carnis: sed abomni inquinam̃to ut tota uitia carnalia fugiamur :
Omne enĩ qđ lex prohib&. carnale ẽ : Vt ꝑficiamus scĩtatem sp̃s intimore dĩ : Sc̃ĩtatẽ
sic ꝑ ficimus sp̃s si intimore dĩ recta sequamur. ut sub nomine xpĩ apeccatirnos ab¬
stinentes scĩ simus: Quienĩ sine professione xp̃i auitiis se cohibere uidentur:
lessunt: Ceteri uero quales uissint in mundi sunt: Quicquid uero sinex põ est
inmundũ ẽ. Sicut dic̃ adtitum: quia infidelibus nihil mundũ ẽ inquinata est
eorũ mens & conscientia.
a paces estote nr̃i. neminẽ nocuimus. nemin ẽ

Expanded text:
ndemus nosmetipsos ab omni inquinamento carnis, perficientes sanctitatem Spiritus in timore Dei. Manindemus nosmetipsos ab omni inquinamento carnis, perficientes sanctitatem Spiritus in timore Dei. Manifesta sunt, quae dicit; inquinamentum tamen carnis multifarie intelligendum est. Ideo etenim non dixit, ab inquinamento carnis: sed ab omni inquinamento; ut tota vitia carnalia fugiamus; omne enim quod lex prohibet, carnale est. Ut perficiamus sanctitatem spiritus in timore Dei. Sanctitatem sic perficimus spiritus, si in timore Dei recta sequamur; ut sub nomine Christi a peccatis nos abstinentes sancti simus. Qui enim sine professione Christi a vitiis se cohibere videntur, les sunt: caeteri vero qualesvis sint, immundi sunt. Quidquid enim sine Christo est, immundum est, sicut dicit ad Titum: Quia infidelibus nihil est mundum; inquinata est enim eorum mens et conscientia . Capaces estote nostri. Nemini nocuimus, neminem
Abbreviated transcription (Latin):
medio eorũ & separamini dic̃dñs : Et inmundũ nolite tangere & ego suscipiã uos
cause sensum &x plicemus : ut cuius ꝑsonae uerba sint declaremus dicentis :
Quõ in habitabo in illis & int̃ eos ambulabo et ero illorum ds̃ & ipsi er̃ mihi populus:
in t̃ris uisus ẽ & int̃ homines conuersatus ẽ. : Hic enĩ habitabit in nob̵. Dicente apło¬
iohanne. et uerbum caro factũ ẽ & habitabit in nobis : Etquia dñs nr̃ ẽ Dic̃
iterũ hieremias. Hic ẽ ds̃ nr̃ : Et quia ppłus eius sumus dubium ñ ẽ. Eccła eñi
xpĩ ẽ : Ideoq separari nos uult ab omni contaminatione ut suscipiat nos infilios
sic̃ dic̃. Filioli adhuc modicum tempus uob cunsum. : etquia omp̃s ẽ. puto ambno
ñ debere: si enĩ sicut ipse dic̃. quaecũq facit pat̃. eadem & filius fac̃ similit̃. hocẽ filiũ
om̃ã posse quae potest & pat̃: siꝗd non potest pat̃ ħ̃ potest & filius: Sedidoneus ẽfili¬
ntacuis suae p̃distinatum ostendit.

Expanded text:
separamini, dicit Dominus , et immundum nolite tangere; et ego suscipiam vos, causae sensum explicemus; 187 ut cujus personae verba sint, declaremus dicentis: Quoniam inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo, et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus. in terris visus est, et inter homines conversatus est ; hic enim habitavit in nobostolo: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Et quia Deus noster est, dicit iterum Hieremias: Hic est Deus noster . Et quia populus ejus sumus, dubium non est; Ecclesia isti est. Ideoque separari nos vult ab omni contaminatione; ut suscipiat nos in filios, sicut dicit: Filioli, adhuc modicum tempus vobiscum sum . Et quia omnipotens est, puto ambigi non debere. Si enim, sicut ipse dicit, quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter ; hoc est Filium omnia posse, quae potest et Pater. Si quid non potest Pater, non potest et Filius. Sed idoneus est Filiitatis suae, praedestinatum ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ueritas : Vt ab ignorantia quae tenebrȩ s̃ rece datur : xpm̃ indĩ mysteriõ nunti¬
at. Vtadiabolo quise dm̃ mentiri uult abscedatur : credentib: uitã pollicetur ȩ t̃nã
ut ꝑfidia xuti ab omni in fidelium errore sint alieni : Idold̾ prohibuit coli: quatẽ¬
plo dĩ sunt inimica.
os aũ templum dĩ estis uiui.: Nihiltam in imicum
homini quã idola quia ab unius dĩ fide cogunt recedere

Expanded text:
est veritas; ut ab ignorantia, quae tenebrae sunt, recedatur: Christum in Dei mysterio annuntiest veritas; ut ab ignorantia, quae tenebrae sunt, recedatur: Christum in Dei mysterio annuntiat; ut a diabolo, qui se Deum mentiri vult, abscedatur: credentibus vitam pollicetur aeternam; ut perfidia exuti, ab omni infidelium errore sint alieni: idola prohibuit coli; quia templo Dei sunt inimica. Vos enim templum estis Dei vivi. Nihil tam inimicum homini, quam idola; quia ab unius Dei fide cogunt eum recedere
Abbreviated transcription (Latin):
craberis eos. si quominus tũ animã tuã saluabis. Sicut filiis dico dilatamini
&uos et nolite iugũ ducere cũ inffidelibus: Ad bonam conũ sationẽ & spem eos
hortat᷑ : ut fidentes &purgantes conscientias suas. possint insemet ipsis gaude¬
re habentes fiduciã purae mentis sic̃ & eorũ magistri separantesse ab infideliũ¬
societate in operibus malis.: Et bene agendo ergo & futura sperando dilatari uult
illos animo: Quienim laborat & futura ñ credit sicut infidelis. Angustiamim: ẽ desperati¬
one futuri
uae enim participatio iustitiae & iniquitati. autquae societas luminis cũ
tenebris : quae ue  consensio xp̃i cum belial: autquae participatio fideli cum infidele:
uel quae conuentio templodĩ cumidolis Manfestum ẽ haec quae enumerat essec̃¬
traria. acꝑ hoc fugiendum ab his docet . quia dic̃ dñs. Nemo potest duobus dominis
seriure : Lex & enim iustitiam p̃dicat ut fugiatur iniquitas : Lumen ostendit qđ

Expanded text:
craberis eos: si quominus, tu animam tuam salvabis . Sicut filiis dico, dilatamini olite jugum ducere cum infidelibus. Ad bonam conversationem et spem eos hortatur; ut fidentes et purgantes conscientias suas, possint in semetipsis gaudere, habentes fiduciam purae mentis, sicut et eorum magistri, separantes se ab infideliusocietate in operibus malis. Et bene ergo agendo, et futura sperando, dilatari vult illos animo; qui enim laborat, et futura non credit, sicut infidelis, angusti animi est desperatione futuri. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae societas lumini cum tenebris? quaeve consensio Christi cum Belial? aut quae pars fideli cum infideli? vel quae conventio templo Dei cum idolis? Manifestum est haec quae enumerat, esse contraria; ac per hoc fugiendum ab his docet, quia dicit Dominus: Nemo potest duobus dominis servire . Lex enim justitiam praedicat, ut fugiatur iniquitas: lumen ostendit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
bona quaede eis dici coeperant. Prouocat ergo animos eorum. quia de quo bene
machedones. Et haec oblectantis uerba sunt suꝑ fluum enĩ essedic̃ scribere
deministerio quod fit in scõs ut de his benesentire ued eatur: suꝑfluum ẽ enĩ. si com¬
moneas eũ quẽ scias facturum : sed ut diligentiã suã ostendat necessariũ ẽ ut scri¬
bat & ut hos promptiores faciat : Vt quod deeis c&eris p̃dic& mani festet:¬
Nam suꝑ flua solent maiorem pardre sollicitudinem : Nam et dñs nondubitans deamo¬

Expanded text:
bona, quae de eis dici coeperant. Provocat ergo animos eorum, quia de quo bene bona, quae de eis dici coeperant. Provocat ergo animos eorum, quia de quo bene ior apud Macedones. Et haec oblectantis verba sunt. Superfluum enim esse dicit scribere se de ministerio, quod fit in sanctos, ut de his bene 193 sentire videatur: superfluum est enim si commoneas eum, quem scias facturum. Sed ut diligentiam suam ostendat, necessarium est ut scribat, et ut hos promptiores faciat, et quid de eis caeteris praedicet, manifestetperflua enim solent majorem parere sollicitudinem; nam et Dominus non dubitans de amo
Abbreviated transcription (Latin):
multo sollicitiorẽ multa fiducia ur̃i. siue ꝑtitum quiẽ socius ms & adiutor in uob̵.¬
siue ꝑfrẽs nrõs apłos ecclenarũ głae xp̃i. itum ideo socium suũ uocat. quia&
ipse ep̃s erat cuiministrumdedit notũ in omnib: ecłis ipsius ꝓuinciae : Quibus ad¬
dit & tertium frem̃ ꝓbatum inmultis operib: bonis atq sollicitum. ꝑtiti aũ reui¬
hortandi administerium scõrũ : fiduciã enim accepit audiens meliores se facto
corinthios : unde satagebat ad eos certus qui obaudirent bona opera facere :
Istentationẽ ergo caritatis uraẽ & nraẽ prouobis exultationis demonstrate in ip
Commonet eos ut in his quos mittit dilectionẽ suã ostendai
ut bona quaede ipsis audiaerant uera ꝓbarent. Sie nim ostendebant ꝓfecisse semo¬
nitis a płi missos ab eo cũ honore &ciperent : ut ceterae ecłae agnoscerent uera eẽ

Expanded text:
multo sollicitiorem, multa fiducia vestri, sive per Titum qui est socius meus, et adjutor in vobmulto sollicitiorem, multa fiducia vestri, sive per Titum qui est socius meus, et adjutor in vobstros apostolos Ecclesiarum gloriae Christi. Titum ideo socium suum vocat, quia et ipse episcopus erat, cui ministrum dedit notum in omnibus Ecclesiis ipsius provinciae: quibus addit et Tertium fratrem, probatum in multis operibus bonis atque sollicitum. Per Titi autem rehortandi ad ministerium sanctorum. Fiduciam enim accepit, audiens meliores esse factos Corinthios. Unde satagebat ad eos, certus quia obaudirent bona opera facere. Ostentationem ergo charitatis vestrae, et nostrae pro vobis exsultationis demonstrate in ipsis in facie Ecclesiarum. Commonet eos, ut in his quos mittit, dilectionem suam ostendant; ut bona quae de ipsis audierant, vera probarent. Sic enim ostendebant profecisse se monitis Apostoli, si missos ab eo cum honore exciperent; ut caeterae Ecclesiae agnoscerent vera esse
Abbreviated transcription (Latin):
& sollicitudinẽ nr̃am . i stum cõm̃dat quia ignorabat᷑ abhis. ut scirent inquan¬
ta iam ẽent boni opinione ad quos tales uiri mittebant᷑. ut congauderent cum
eis augentes eos infide operationis di ad cuius głam sollicite hoc agebant
uic ari ixp̃i ut conditor dr̃ coeli & terrae agnos cer&ur in his
euitan¬
tes hoc nequis uituper& nos in hac plenitudine quaemin istratur a nob: quõ
deministratio & gebat᷑: ideo hoc subicit nene glegens circa curã paupen&
uel scõrũ udicaretur si hoc segnius ager&: De hac enĩre constitu¬
erant int̃se apostoli ut memores eent pauperũ
Quod ad galatas significant . Cum ergo inuituperabilis e& in omnib: apłis ne in hac causa
indiligens iudicaretur . Id circo hoc se p̃monere significat ut hoc opere impleto in omnib:
sollicitudo eius & prouidentia apparer&. Prou
mitut ad hoc opus e hortandum. Qui probate sua non faciant eis scandalum. secd pro¬

Expanded text:
 sollicitudinem nostram. Istum commendant, quia ignorabatur ab his; ut scirent in quanta jam essent boni opinione, ad quos tales viri mittebantur; ut congauderent cum eis, augentes eos in fide operationis Dei, ad cujus gloriam sollicite hoc agebant vicarii Christi, ut conditor Deus coeli et terrae agnosceretur in his. Devitantes hoc, ne quis nos vituperet in hac plenitudine, quae ministratur a nobis. Quoniam de ministerio agebatur, ideo hoc subjecit; ne negligens circa curam pauperum vel sanctorum judicaretur, si hoc segnius ageret. De hac enim re constituerant inter se apostoli, ut memores essent pauperum, quod ad Galatas significat. Cum ergo invituperabilis esset in omnibus Apostolus ; ne in hac causa indiligens judicaretur; idcirco hoc se praemonere significat, ut hoc opere impleto, in omnibus sollicitudo ejus et providentia appareret. mittit ad hoc opus exhortandum, qui probitate sua non faciant eis scandalum: sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
culpã incurrere nescius: Quiaũt iudicatie dñs est: Recteait quã uis
enĩ humiliauerit se : tam̃ dño xp̃o plurimũ dedit quia potest qđ hominẽ
utile putamus quod inutile est: Nec enĩ om̃a membra aut latera conuer¬
sationis humanȩ descripta habemus: Ab his aut̃ quȩ grauia sunt aperte
ꝓhibitisumus: Nant quȩdã causȩ nos fallere solent ex causis aliquibus
ortȩ ut qđ non est utile putemus quod leue quidẽ est quia ꝓpositũ liberũ ẽ

Expanded text:
culpam incurrere nescius. Qui autem judicat me, Dominus est. Recte ait; quamvis culpam incurrere nescius. Qui autem judicat me, Dominus est. Recte ait; quamvis enim humiliaverit se, tamen Domino Christo plurimum dedit; quia potest, quod hominem utile putamus, quod inutile est; nec enim omnia membra aut latera conversationis humanae descripta habemus: ab iis autem quae gravia sunt, aperte prohibiti sumus. Nam quaedam causae nos fallere solent ex causis aliquibus ortae; ut quod non est utile, putemus utile: quod leve quidem est; quia propositum liberum e
Abbreviated transcription (Latin):
modo fidelit̃ omnia celebraret:
aut ab humanodie: Quos intantis uitiis rep̃hendit miserũ dic̃ ab hisse
iudicari Quippe cũ nec aiustis iudicandũ sec sciret: Aut abhumana aũt¬
die hoc est quianec alegib mundo creditis iudicandus erat Suꝑgressus
eni humanã iustitiã cȩlesti iustitiȩ studebat: Sic̃ dic̃d̃s Nisiabundaue¬
rit iustitia ur̃a plusquã scribarũ &phariseorũ non in trabitis in regnũ di :
Humanũ ergodiem cũdicit significat & diumum in quo iudicaturus ẽ xp̃s.
Quia sicut uris consulti seu pontifices quos uocant sacerdotes certos dies:
quib: iudicatur decreuerunt : It a& dies dñi definitus est quod iudicaturus
est mundũ: Sedneque meipsum iudico. nihilenim mihi conscius sum:
Apertũ est quia conscientiã purã habens.: sollicitus dese nonerat: Sed non
in hoc iustificatus sũ: Nunc humiliat se & loquitur ut homo quiꝰ possit

Expanded text:
modo fideliter omnia celebraret. modo fideliter omnia celebraret. aut ab humano die. Quos in tantis vitiis reprehendit, miserum dicit ab his se judicari; quippe cum nec a justis judicandum se sciret. Aut ab humano die, hoc est, quia nec a legibus mundo creditis judicandus erat. Supergressus enim humanam justitiam, coelesti justitiae studebat, sicut dicit Dominus: Nisi abundaverit justitiHumanum ergo 124 diem cum dicit, significat et divinum; in quo judicaturus est Christus, quia sicut jurisconsulti seu pontifices, quos vocant sacerdotes, certos dies quibus judicatur, decreverunt; ita et dies Domini definitus est, quo judicaturus est mundum. Sed neque me ipsum judico; nihil quidem mihi conscius sum. Apertum est quia conscientiam puram habens sollicitus de se non erat. Sed non in hoc justificatus sum. Nunc humiliat se, et loquitur ut homo, qui possit
Abbreviated transcription (Latin):
sentiebant aliqui corinthiorũ: Sed ut hoc de illo homo sentiret qđ & ds̃ qui
illũ elegerat : Ideo ministros xp̃i ait & dispensatores mysteriorũ dĩ:
Quando enĩ non uerborũ strepitu neque humana sapientia nitebatur
Intellegidebuit sacram̃tum xp̃i dispensare in quo non uerba seduirtus ful¬
gebat non ꝑ quod homo sed ds̃ gloriosus uider&ur: Collega enim piscatorũ
non alit̃ quam illi xpm̃ predicabat : Cũ ergo ministrũ se xp̃i & sacram̃torũ
di probat: pseudo apłos notat. & abnegat xp̃i eẽ quod tradunt ꝑid qđ discor¬
darent atraditione apłica:
iciam quȩritur int̃ dispensatores ut fidelis
adreliquorũ qui accepta dispensatione Aut uerecundia auttimore autcer¬
tȩ comm̃dationis suę causa constant̃ arguere trepidabant aut malos
sensus aut mores Hic enĩ tam constans erat ut nec uitȩ suȩ parceret dũ¬

Expanded text:
sentiebant aliqui Corinthiorum: sed ut homo hoc de illo sentiret, quod et Deus, qui sentiebant aliqui Corinthiorum: sed ut homo hoc de illo sentiret, quod et Deus, qui illum elegerat; ideo ministros Christi ait, et dispensatores mysteriorum Dei. Quando enim non verborum strepitu, neque humana sapientia nitebatur intelligi; debuit sacramentum Christi dispensare, in quo non verba, sed virtus fulgebat: non per quod homo, sed Deus gloriosus videretur; collega enim piscatorum, non aliter quam illi, Christum praedicabat. Cum ergo ministrum se Christi et sacramentorum Dei probat, pseudoapostolos notat, et abnegat Christi esse quod tradunt, per id quod discordarent a traditione apostolica. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis ; sed et ad reliquorum, qui accepta dispensatione, aut verecundia, aut timore, aut certe commendationis suae causa constanter arguere trepidabant aut malos sensus aut mores. Hic enim tam constans erat, ut nec vitae suae parceret, dum
Abbreviated transcription (Latin):
defenderent Cumomnibus uterentur:S
medio ur̃m non ut ministrer sedut ministrem: Nam mundus utique
nr̃ est sed ut de illo scđm dĩ uoluntatẽ sentiamus : & decretos cursus eiͥ
indĩ uoluntate ponamus. &uit a presens concessa nob est sedut modeste
illã &cũdĩ gloria transigamus: Siuemors ut ꝓxp̃o morilibent̃ habeamus
spe ꝓmissionis futurȩ: Siue prȩsentia ut sic p̃sentib ut amur ne offendamꝰ:
Siue futura ut futura credentes ipsis nos magis quia meliora sunt cõm̃demꝰ¬
Uos aũ xp̃i. ut quomodo haec iudicio nr̃o concessa sunt & subiecta: itanos xp̃o
subiciamur: Quippe cũꝑipsĩ eẽ coeperimus & in prima origine & in rege
reius ut & nos ipsius faciamus: Siergo xp̃i sumus famuli quid est ut ad eius
iniuriam de hominib: aliquid speremus: Itanos existim & homo utminis¬
tros xp̃i & dispensatores mysteriorũ dĩ Hoc significat quiaminus de illo

Expanded text:
defenderent, cum omnibus uterentur, defenderent, cum omnibus uterentur, medio vestrum non ut ministrer, sed ut ministrem . Nam mundus utique noster est, sed ut de illo secundum Dei voluntatem sentiamus, et decretos cursus ejus in Dei voluntate ponamus. Et vita praesens concessa nobis est, sed ut modeste illam et cum Dei gloria transigamus. Sive mors, ut pro Christo mori libenter habeamus spe promissionis futurae. Sive praesentia, ut sic praesentibus utamur, ne offendamus. Sive futura, ut futura credentes, ipsis nos magis, quia meliora sunt, commendemsti: ut quomodo haec judicio nostro concessa sunt et subjecta, ita et nos Christo subjiciamur; quippe cum per ipsum esse coeperimus, et in prima origine, et regenevoluntatem ejus; ut et nos ipsius faciamus. Si ergo Christi sumus famuli, quid est ut ad ejus injuriam de hominibus aliquid speremus? CAPUT IV. Ita nos existimet homo, ut ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei. Hoc significavit, quia minus de illo