comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potentes. Estote parati in mane. ut pugn&is aduersus natic¬
nes has. quae conuener̃ disꝑdere nos. & sca nr̃a. quõ melius ẽ
nos mori inbello. quam uidere mala gentis nr̃ae & scorum
icut aũ fuerit uoluntas in caelo. sic fiat. Et assum psit gor¬
gias quinq: milia uirorũ. & mille equites electos. & mouer
castra nocte. ut applicarent ad castra iudeorũ. & ꝑcuterent
eos subito. Et filii qui erant exarce. erant illi duces. Et au¬
diuit iudas. & surrexit ipse & potentes. ꝑcutere uirtutem
exercituũ regis quae erant in ammaum Adhuc enĩ disper¬
sus erat exercitus a castris

Expanded text:
potentes et estote parati in mane ut pugnetis adversus natiopotentes et estote parati in mane ut pugnetis adversus nationes has quae convenerunt disperdere nos et sancta nostra quoniam melius est nos mori in bello quam videre mala gentis nostrae et sanctorum sicut autem fuerit voluntas in caelo sic fiat et adsumpsit Gorgias quinque milia virorum et mille equites electos et moverunt castra nocte ut adplicarent ad castra Iudaeorum et percuterent eos subito et filii qui erant ex arce erant illi duces et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis quae erat in Ammaum adhuc enim dispersus erat exercitus a castris
Abbreviated transcription (Latin):
gentes. similitudinem simulaceorum suorũ. Et attulerunt
ornamenta sacerdotalia. & primitias. & decimas. Et suscita uer
na zareos. qui impleuerant dies: Et clamauerunt uoce
magna incaelum dicentes. Quid faciemus istis: & quo eos du¬
cemus Et sca tua conculcata sunt . & contaminata sunt.
& sacerdotes tui facti sunt inluctu. & humilitate. Et ecce nati¬
ones conuenerunt aduersum nos. ut nos disꝑdant. Iuscis que
cogitant in nos: Quomodo poterimus subsistere ante faciem illo¬
rum. nisi tu ds̃ adiuues nos : Et tubis exclamauerunt uoce
magna. Et post hoc constituit iudas duces populi. tribu¬
nos. & centuriones. & pente contarchos. & decuriones . Et dixit
his qui edificabant domos. & sponsabant uxores. & planta¬
bant uineas. & formidolosis. ut redirent unusquisq indomũ
suam. scđm legem. Et mouerunt castra . & collocauerunt ad
austrũ ammaum: Et ait iudas. Accingemini. & estote filu

Expanded text:
gentes similitudinem simulacrorum suorum et adtulerunt gentes similitudinem simulacrorum suorum et adtulerunt ornamenta sacerdotalia et primitias et decimas et suscitaverunt nazoreos qui impleverant dies et clamaverunt voce magna in caelum dicentes quid faciemus istis et quo eos ducemus et sancta tua conculcata sunt et contaminata sunt et sacerdotes tui in luctu et humilitate et ecce nationes convenerunt adversum nos ut nos disperdant tu scis quae cogitant in nos quomodo poterimus subsistere ante facies illorum nisi tu adiuves nos et tubis exclamaverunt voce magna et post hoc constituit Iudas duces populi tribunos et centuriones et pentecontarcos et decuriones et dixit his qui aedificabant domos et sponsabant uxores et plantabant vineas et formidolosis ut redirent unusquisque in domum suam secundum legem et moverunt castra et conlocaverunt ad austrum Ammaum et ait Iudas accingimini et estote filii
Abbreviated transcription (Latin):
riae . & terre alienigenarum. Et uidit iudas & fres eius. quia
multiplicata sunt mala . & exercitus applicabat adfines eorũ
t cognouerunt uerba regis. quae mandauit populo facere. in in¬
teritum & consummationem Et dixerunt unusquisq ad pi¬
mum suũ Erigamus deiectionem populi nr̃i . & pugnemus
essent parati in proelium : & ut orarent et p&erent misericor¬
diam & miserationes. Et hierusalem non habitabatur. sed
erat sicut desertum. Nonerat qui ingreder&ur & egreder& ur
deratis eius. Et scm̃ conculcabatur. & filii alienigenarum
erant in arce. Ibi erat habitatio gentium. Et ablata ẽ uoluptã
abiacob. & defecit ibi tibia & cythara. Et congregati sunt. &
uenerunt in masephath contra hierusalem. quia locus orati¬
nis erat in masephath ante israhel Et iei unauerunt illa
die. & induer̃ se ciliciis &cinere incapite suo. & destituer
uestimenta sua. Et expander̃ libros legis. de quib scrutaba

Expanded text:
riae et terrae alienigenarum et vidit Iudas et fratres eius quia riae et terrae alienigenarum et vidit Iudas et fratres eius quia multiplicata sunt mala et exercitus adplicabat ad fines eorum et cognoverunt verba regis quae mandavit populo facere in interitum et consummationem et dixerunt unusquisque ad proximum suum erigamus deiectionem populi nostri et pugnemusessent parati in proelium et ut orarent et peterent misericordiam et miserationes et Hierusalem non habitabatur sed erat sicut desertum non erat qui ingrederetur et egrederetur de natis eius et sanctum conculcabatur et filii alienigenarum erant in arce ibi erat habitatio gentium et ablata est voluptas ab Iacob et defecit ibi tibia et cithara et congregati sunt et venerunt in Masefat contra Hierusalem quia locus orationis erat in Masefat ante Israhel et ieiunaverunt illa die et induerunt se ciliciis et cinere in capite suo et destituerunt vestimenta sua et expanderunt librum legis de quibus scrutabantur
Abbreviated transcription (Latin):
& de inhabitantib iudeam & hierusalem. ut mitter& ad eos
exercitum. ad conterendam & exstirpandam uirtutẽ is rahel
& reliquias hierusalem . & auferendam memoriã eorũ de loco
Et ut constituer& habitatores filios alienigenas indmnib fini¬
bus eorum. & sorte distribuer& terram eorũ. Et rea assupsit
partem exercitus residui . & exiuit ab antio chia ciuitate.
regni sui. anno centesimo . & quad ragesimo & septimo. & trans¬
fretauit eufraten flumen. & ꝑ ambulabat superiores regio¬
nes. Et elegit lysias ptholomeum filium dorimini. &nio
rent inteiram iuda. & disꝑderent eam scđm uerbum regis
tꝓceserunt ut irent cum uniuersa uirtute sua. Et ueneruNT
& applicuerunt ammaum. interra campestri Et audierunt
mercatores regionum nomen eorum . & acceperunt argentũ.
& aurum multũ ualde. & pueros. & uenerunt in castra. ut acci¬
perent filios isrł inseruos. Et additi sunt adeos exercitus sy¬

Expanded text:
 de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos  de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israhel et reliquias Hierusalem et auferendam memoriam de loco et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum et sorte distribueret terram eorum ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo et septimo et transfretavit Eufraten flumen et perambulabat superiores regiones et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicrent in terram Iuda et disperderent eam secundum verbum regis et processerunt ut irent cum universa virtute sua et venerunt et adplicuerunt Ammaum in terra campestri et audierunt mercatores regionum nomen eorum et acceperunt argentum et aurum multum valde et pueros et venerunt in castra ut acciperent filios Israhel in servos et additi sunt ad eos exercitus Sy
Abbreviated transcription (Latin):
Etmisit & congregauit exercitum uniuersi regni sui castra for¬
tia ualde. Et aperuit aerarium suum. & dedit stipenda exer¬
citui inannum. Et mandauit illis. ut essent parati adom̃a
Et uidit quod defecit pecunia de thesauris. & tributa regionis
modica. ꝓpt̃ dissensionem & plagam quã fecit interra. ut tolle¬
r& legitima quae erant aprimis diebus. Et timuit ne ñ haber&
& semel &bis insumptus. & donatiua quae dederat ante larga
manu . & ab undauerat suꝑ reges qui ante eum fuerant. conster¬
natus erat animo ualde. Et cogitauit ire inꝑsidem. ut acciper&
tributa regionum . & congregar& argentum multũ. It reliquit
lysiam hominẽ nobilem de genere regali. suꝑ negotia regia. a
flumine euphraten. usq: ad flumen aegypti. Et ut nutrir&
antiochum filium suum. donec redir&. Et tradidit ei mediũ
exercitũ & elefantos Et mandauit ei de omnib quae uolebat¬

Expanded text:
et misit et congregavit exercitum universi regni sui castra foret misit et congregavit exercitum universi regni sui castra fortia valde et aperuit aerarium suum et dedit stipendia exercitui in annum et mandavit illis ut essent parati ad omnia et vidit quod defecit pecunia de thesauris et tributa regionis modica propter dissensionem et plagam quam fecit in terra ut tolleret legitima quae erant a primis diebus et timuit ne non haberet et semel et bis in sumptus et donativa quae dederat ante larga manu et abundaverat super reges qui ante eum fuerant consternatus erat animo valde et cogitavit ire in Persidem et accipere tributa regionum et congregare argentum multum et reliquit Lysiam hominem nobilem de genere regali super negotia regia a flumine Eufraten usque ad flumen Aegypti et ut nutriret Antiochum filium suum donec rediret et tradidit ei medium exercitum et elefantos et mandavit ei de omnibus quae volebat et
Abbreviated transcription (Latin):
tos inmanus paucorum Et non ẽ differentia in conspectu dĩ
caeli liberare inmultis & in paucis . Quia ñ inmultitudine exer¬
citus uictoria belli. sed de caelo fortitudo est. Ipsi ueniunt ad
nos inmultitudine contumaci & suꝑba. ut disꝑdant nos &
uxores nrãs. & filios nrõs. & ut spolient nos. Nos uero pugna¬
bimus ꝓ animab: nr̃is. & legib nr̃is. & ipse dñs conter& eos ante
faciem nr̃am. Uos aũ ne timueritis eos Ut cessauit aũ loquens.
insiliuit in eos subito. & contritus ẽ seron & exercitus eius in
conspectu ipsius. Et ꝑsequebatur eum indescensu bethoron.
usq: incampum. & ceciderunt ex eis octingenti uiri. Reliqui
aũ fugerunt in terrã philistim. Et cecidit timor iude ac fra¬
trum ei. & formido. suꝑ om̃s gentes incircuitu eorũ Et ꝑuenit
ad regẽ nom̃ ei & de proeliis iudae narrabant omnes gentes
ł audiuit autem antio chus sermones istos tratus ẽ animo

Expanded text:
tos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei tos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis quia non in multitudine exercitus victoria belli sed de caelo fortitudo est ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba ut disperdant nos et uxores nostras et filios noslegibus nostris et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueritis eos ut cessavit autem loquens insiluit in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius et persequebatur eum in descensu Bethoron usque in campum et ceciderunt ex eis octingenti viri reliqui autem fugerunt in terram Philisthim et cecidit timor Iudae ac fratrum eius et formido super omnes gentes in circuitu eorum et pervenit ad regem nomen eius et de proeliis Iudae narrabant omnes gentes ut audivit autem Antiochus sermones istos iratus est animo
Abbreviated transcription (Latin):
& magnam. adbellandũ contra is rahel. Et cognouit iudas.
& exit obuiam illi. & ꝑ cussit & occidit illũ. & ceciderunt
uulnerati multi. & reliqui fugerunt. & accepit spolia eorum
Et gladium aꝑouonii abstulit iudas. & erat pugnans in eo
omnib diebus. Et audiuit seron princeps exercitus sy¬
siae. quod congregauit itdas congregationem & ecclesiam
fidelium secum. Et ait. Faciam mihi nomen & glorificabo
inregno. & debellabo iudam. & eos qui cum ipso sunt: qui
spernebant uerbum regis. Et praeparauit se. & ascenderus
cum eo castra impiorũ. fortes auxiliarii. ut facerent uindid
infilios isrł Et appropinquauerunt usq: bethoron. Et exiu
iudas obuiam illis cum paucis. Ut uiderunt aũ exercitum
uenientẽ sibi obuiam. dixerunt iudae Quomodo poterimu
pauci pugnare admultitudinẽ tantam tã fortem. & nos fati¬
gati sumus ieiunio hodie. Et ait iudas. facile ẽ conchadi mul¬

Expanded text:
et magnam ad bellandum contra Israhel et cognovit Iudas et magnam ad bellandum contra Israhel et cognovit Iudas et exiit obviam illi et percussit et occidit illum et ceciderunt vulnerati multi et reliqui fugerunt et accepit spolia eorum et gladium Apollonii abstulit Iudas et erat pugnans in eo omnibus diebus et audivit Seron princeps exercitus Syriae quod congregavit Iudas congregationem et ecclesiam fidelium secum et ait faciam mihi nomen et glorificabor in regno et debellabo Iudam et eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum regis et praeparavit se et ascenderunt cum eo castra impiorum fortes auxiliarii ut facerent vindictam in filios Israhel et adpropinquaverunt usque Bethoron et exivit Iudas obviam illi cum paucis ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie et ait Iudas facile est concludi mul
Abbreviated transcription (Latin):
ł surrexit iudas. qui uocabatur machabeis filius eius ꝓeo
t adiuuabant eum om̃s fratres eius. & uniuersi qui se coniun¬
xerant patri eius. & proeliabatur proelium isrł cũ lȩtitia.
& dilatauit gloriam populo suo. Et induit se lorica sic ut
gigas. & suc inxit se arma bellica sua in proeliis. & ꝓtege¬
bat dti gladio suo. Similis factus ẽ leoni in operib suis.
& sicui eatulũ sleonis rugiens inuenatione. It ꝑ secutus ẽ
iniquos pscrutans eos. & qui conturbabant populum suum.
succendit flammis. Et repulsi sunt inimici p̃timore eius.
& om̃s operarii iniquitatis conturbati sunt. & directa ẽ salus
inmanu eius Et exacerbabat reges multos. & laetificabat
iacob inoperib suis . & in saculũ memoria eiꝰ in benedictione
t ꝑ ambulauit ciuitates iudae. & ꝑdidit impios ex eis. & a¬
uertit iram ab isrł. Et nominatus ẽ usq: ad nouissimum
terrae. & congregauit pereuntes
t congregauit apollonius gentes. & samaria. uirtutẽ multã

Expanded text:
 sur. rexit Iudas qui uocabatur Machabaeus filius eius pro eo. et adiuuabant eum omnes fratres eius et uniuersi qui se coniunxerant patri eius; et proeliabatur proelium Israel cum laetitia. et dilatauit gloriam populo suo et induit se loricam sicut gigans et succinxit se arma bellica sua in proeliis et protegebat castra gladio suo similis factus est leoni in operibus suis et sicut catulus leonis rugiens in venatione et persecutus est iniquos perscrutans eos et qui conturbabant populum suum succendit flammis et repulsi sunt inimici prae timore eius et omnes operarii iniquitatis conturbati sunt et directa est salus in manu eius et exacerbabat reges multos et laetificabat Iacob in operibus suis et in saeculum memoria eius in benedictione et perambulavit civitates Iuda et perdidit impios ex eis et avertit iram ab Israhel et nominatus est usque ad novissimum terrae et congregavit pereuntes et congregavit Apollonius gentes et a Samaria virtutem multam
Abbreviated transcription (Latin):
qui sperant in eum. non in firmantur. Et a uerbis uiri pecca¬
toris ne timueritis. quia gloria eiꝰ stercus & uermis ẽ Hodie
extollitur . & cras ñ inueni&ur. quia conuersus ẽ interram
suam. & cogitatio eius peri& Uos ergo filii confortam in i.
& iuriliter agite in lege. quia in ipsa gloriosi eritis. Et ecce sy¬
meon frater ur̃. scio qđ uir consilii ẽ. Ipsum audite semꝑ. &
ipse uobis erit pater. Et iudas machabeus. fortis uirib aui¬
uentute sua. sit uobis princeps militiae. & ipse ag& bellum
populi. Et adduc&is aduos om̃s factores legis. & iundicate
uindictam populi urĩ : & retribuite r&ribiionẽ gentib
& intendite in praeceptum legis. Et benedixit eos. & appo¬
situs ẽ ad patres suos. Et defunctus ẽ. centesimo & quad ra¬
gesimo & sexto anno. & sepultus ẽ a filiis suis insepulchro
patrum suorum in modin . & planxerunt eum omnis isra

Expanded text:
qui sperant in eum non infirmantur et a verbis viri peccaqui sperant in eum non infirmantur et a verbis viri peccatoris non timueritis quia gloria eius stercus et vermis est hodie extollitur et cras non invenietur quia conversus est in terram suam et cogitatio eius periet vos ergo filii confortamini et viriliter agite in lege quia in ipsa gloriosi eritis et ecce Simeon frater vester scio quod vir consilii est ipsum audite semper et ipse vobis erit pater et Iudas Macchabeus fortis viribus a iuventute sua sit vobis princeps militiae et ipse aget bellum populi et vos adducetis ad vos omnes factores legis et vindicate vindictam populi vestri et retribuite retributionem gentibus et intendite in praeceptum legis et benedixit eos et adpositus est ad patres suos et defunctus est centesimo et quadragesimo et sexto anno et sepultus est a filiis suis in sepulchris patrum
Abbreviated transcription (Latin):
euersionis. & ira indignationis: Nunc ergo o̾ filii. emulatores
estote legis. & date animas uras ꝓtestamento patrum. & memen¬
toteperum patrum quae fecerunt ingenerationib suis. & ac¬
cipi&is gloriam magnã. & nomen xternum. Abraham . ñne
intemptatione inuentus ẽ fidelis. & reputatũ ẽ ei adiustitiã
oseph intempore angustiae suae. custodiuit ngaitũ. & factus
ẽ dominus agypti: Finees pater nr̃. Telando retum dĩ. accepit
testamentũ sacerdotii aeterni Hiesus dum imileut uerbũ.
factus ẽ dux in israhel. Caleph. dum testificatue lesia.
accepit hereditatem. Dauid in sua misericordia. costnis ẽ
sedem regni insãcula Helias. dum zelat zelum lotii tptus
ẽ incaelum Ananias. azarias. misa hel. credentes liberati sunt
de flamma: Danihel insua simplicitate. liberatus ẽ deore leo¬
num. Et ita cogitate ꝑgenerationẽ & generationẽ. Quia om̃s

Expanded text:
eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulatores eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulatores estote legis et date animas vestras pro testamento patrum et mementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis gloriam magnam et nomen aeternum Abraham nonne in temptatione inventus est fidelis et reputatum est ei ad iustitiam Ioseph in tempore angustiae suae custodivit mandatum et factus est dominus Aegypti Finees pater noster zelando zelum Dei accepit testamentum sacerdotii aeterni Iesus dum implet verbum factus est dux Israhel Chaleb dum testificatur in ecclesia accepit hereditatem David in sua misericordia consecutus est sedem regni in saecula Helias dum zelat zelum legis receptus est in caelum Ananias Azarias Misahel credentes liberati sunt de flamma Danihel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum et ita cogitate per generationem et generationem quia omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tauerunt die illa dicentes: Omnis homo quicumq uene¬
rit adnos inbello die sabbatorum. pugnemus adliersus
eum . & ñ moriemur om̃s. sicut mortui sunt fratres nr̃i
in occultis: Tunc congregata ẽ adeos synagoga iudeorũ.
fortis uirib exisrł. omnis uoluntarius inlege & omnes
qui fugebant amalis. additi sunt ad eos. Et facti s illis ad
firmamentum. Et collegerunt exercitum. & ꝑcusseruNTt
peccatores in ira sua. & uiros iniquos in indignatione
sua. Et c&eri fuger adnationes ut euaderent Et circui¬
uit mathathias & amici ei: & destruxerunt aras. Et cir¬
cumciderunt pueros incircumcisos. quot quot inuener
infinib isrł infortitudine Et ꝑsecuti s̃ filios suꝑbiae
t ꝓsperatum est opus inmanu eorũ . & optinuer̃ legem
demanib gentium. & de manibus regum. & non dede¬
runt cornu peccatori
ł appropinquauerunt dies mathathiae moriendi. & dixit
filiis suis. Nunc confortata ẽ suꝑbia. & castigatio. & tempus

Expanded text:
tauerunt in die illa dicentes: omnis homo, quicumque uenetauerunt in die illa dicentes: omnis homo, quicumque uenerit ad nos II bellum die sabbatorum, pugnemus aduersum eum, et non moriemur omnes, sicut moin occultis tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exercitum et percusserunt peccatores in ira sua et viros iniquos in indignatione sua et ceteri fugerunt ad nationes ut evaderent et circuivit Matthathias et amici eius et destruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot invenerunt in finibus Israhel in fortitudine et persecuti sunt filios superbiae et prosperatum est opus in manu eorum et obtinuerunt legem de manibus gentium et de manibus regum et non dederunt cornu peccatori et adpropinquaverunt dies Matthathiae moriendi et dixit filiis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tate dauid. quõ discessissent uiri quidam . qui dissipauer̃¬
iuxt mandatũ regis. in loca occulta in deserto. & abissent post¬
illos multi. Et statim ꝑrexerunt adeos. & constitueruNT.
uersus eos proelium. indie sabbatorum. Et dixerunt ad eos
esistitis & nunc adhuc Exite & facite scđm uerbum regis.
& iuu&is. It dixerunt . Non exibimus. neq faciemꝰ uerbũ
regis . ut polluamus diem sabbatorum. Et concitauer̃ aduersus
eos proelium . & non responderunt eis. nec oppila uerunt
loca occulta dicentes Moriamur om̃s in simplicitate nr̃a.
& testes erum suꝑ nos caelum & terra. qđ in iuste ꝑditis nos
Et intulerunt eis bellũ sabbatis. & mortui sunt ipsi & uxores
eorum. & filii eorum . & pecora eorũ . usq ad mille animas ho¬
minum : Et cognouit mathathias & amici eius. & luctum
habuerunt super eos ualde
dixit uii ꝓximo suo. Si om̃s fecerimus sic̃ fratres nr̃i fe

Expanded text:
tate David quoniam discessissent viri quidam qui dissipavertate David quoniam discessissent viri quidam qui dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto et abissent posillos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis et nunc adhuc exite et facite secundum verbum regis et vivetis et dixerunt non exibimus neque faciemus verbum regis ut polluamus diem sabbatorum et concitaverunt adversus eos proelium et non responderunt eis nec oppilaverunt loca occulta dicentes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vir proximo suo si o
Abbreviated transcription (Latin):
antio chi. nec sacrificamus. trans gredientes legis nostrȩ
mandata. ut eamus altera uia. Et ut cessauit loqui
uerba haec. accessit quidã iudeus in omniũ oculis sacri¬
ficare idolis suꝑ aram inciuitate modin. scđm iussũ regis
ł uidit mathathias &doluit . & contremuer̃ renes eius.
antio chus qui cogebat immolare. occidit in ipso tempore¬
& aram destruxit. Etzelatus ẽ legem. sicut fecit finees
lambri filio salomi Et exclamauit mathathias uoce¬
magna dicens. Omnis qui telum hab& legis. statuens testa¬
mentũ. ex eat post me Et fugit ipse & filii eiꝰ in montes
treliquerunt quaecumq habebant inciuitate
unc descenderunt multi. quaerentes iudicium & iustitias in
desertum. ut sederent ibi ipsi & filii eorum . & mulieres eorum.
& pecora eorum. quõ indurauerunt suꝑ eos mala Etrenun¬
tiatum ẽ uiris regis & exercitui qui erat inhierusalem ciui¬

Expanded text:
Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius gis qui cogebat immolare occidit in illo temport aram destruxit. et aemulatus est in lege, sicut fecit Finees Iambrim filio Salom. et exclamauit Matathias magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustitiam in desertum ut sederent ibi ipsi et filii eorum et mulieres eorum et pecora eorum quoniam induraverunt super eos mala et renuntiatum est viris regis et exercitui qui erat in Hierusalem civi
Abbreviated transcription (Latin):
thias. & filii eius uestimenta sua. & operuerunt se ciliciis. plan¬
xeruntque ualde
t uenerunt illuc qui missi erant arege antio cho. ut cogere nt
eos. qui confugerant inciuitatẽ modin. immõlare . & accendere
tura. & alege dĩ discedere. Et multi de populo isrł consenti¬
entes. accesserunt adeos . Sed mathathias & filii eius. constanter
st&eruNT Et respondentes qui missi erant ab antio cho. dixer̃
mathathiae. Princeps & clarissimus & magnus es in hac ciuite de.
& ornatus filiis & fratrib, ergo accede prior. & fac iussũ regis.
sic̃ fecerunt om̃s gentes. & uiri iuda. & qui remanser̃ in hicrusaiẽ
teris tu & filii tui int amicos regis. & amplificatus argento &
auro & munerib: multis. Et respondit mathathias. & dixit
magna uoce. Et si om̃s gentes regi antiocho oboediunt. ut
discedat unusquisq aseruitute legis patrũ suorũ. & consenti¬
unt mandatis eius. ego & filii mei. & fratres mei. oboediemus
legi patrum nr̃orum. ppitius sit nob ds̃ Nonẽ nobis utile.

Expanded text:
 planxerunt valde et venerunt illuc qui missi erant a rege Antiocho ut cogerent eos qui confugerant in civitate Modin immolare et accendere et a lege Dei discedere et multi de populo Israhel consentientes accesserunt ad eos sed Matthathias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes get eris tu et filii tui inter amicos regis et amplificatus argento et auro et muneribus multis et respondit Matthathias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile
Abbreviated transcription (Latin):
ex orauit & dix̃. Benedictus es saluator irł qui con¬
triuisti imp&um potentis in manu serui tui dauid.
& tradidisti castra alienigenarũ in manus ionathȩ
filii saul. & armigeri eius. Conclude ex ercitũ istũ
in manu populi tui irł. & confundantur. in ex cru¬
tu suo & equitib . Da illis formidinẽ. & tabe fac au¬
daciã uirtutis eorũ. & cõmoueantur contritione sua.
Deice eos gladio diligentium te. & conlaudent te
om̃s qui nouerunt nom̃ tuum in ymnis. Et cõmi¬
serunt. &ceaderunt de exercitu lysiȩ .u. milia ui¬
rorum. Vi dens aũ lysias suorũ fugam & iudȩorum
audaciam. & qđ parati sunt aut uiuere aut mori
fortiter. ab iit ad antio chiã & elegit milites ut
multi plicatus rursus uenir& in iudeã. Dix̃ autẽ
iudas & fr̃s eiꝰ Ecce contriti sunt inimicinrĩ. ascenda¬
mus nunc mundare scã &renouare. Et congrega¬
tus ẽ omnis ex ercitus. & ascenderunt in montem
sion. &uiderunt scĩ ficationem desertã. & altare¬

Expanded text:
tor Israhel qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David et tradidisti castra alienigenarum in manus Ionathae filii Saul et armigeri eius conclude exercitum istum in manu populi tui Israhel et confundantur in exercitu suo et equitibus da illis formidinem et tabefac audaciam virtutis eorum et commoveantur contritione sua deice eos gladio diligentium te et conlaudent te omnes qui noverunt nomen tuum in hymnis et commiserunt et ceciderunt de exercitu Lysiae quinque milia virorum videns autem Lysias suorum fugam et Iudaeorum audaciam et quod parati sunt aut vivere aut mori fortiter abiit Antiochiam et elegit milites ut multiplicatus rursus veniret in Iudaeam dixit autem Iudas et fratres eius ecce contriti sunt inimici nostri ascendamus nunc mundare sancta et renovare et congregatus est omnis exercitus et ascenderunt in montem Sion et viderunt s
Abbreviated transcription (Latin):
mota est terra. suꝑ habitantes in ea. Et uniuersa domus iacob
induit confusionem. Et post duos annos dierum. misit rex
principem tributorum. inciuitates iuda. Et uenit hierusa¬
lem cum turba magna Et locutus ẽ ad eos uerba. pacifica
indolo . & crediderunt ei Et irruit suꝑ ciuitatem repente
& ꝑcussit eam plaga magna. & ꝑdidit populũ multũ ex isrł

Expanded text:
mota est terra super habitantes in ea et universa domus Iacob mota est terra super habitantes in ea et universa domus Iacob induit confusionem et post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit ea
Abbreviated transcription (Latin):
ptholomeus a sacie eius & fugit . & ceciderunt uulnerati multi
t comprehendit ciuitates munitas interra ȩgrpti . & accepit
spolia terae ȩgypti. Et conuertit antiochus post quam ꝑ¬
cussit aegyptum. incentesimo & quad ragesimo & tertio annc.
& ascendit adisrahel. Et ascendit hierosolimis. inmultitudine
graui . & intrauit inscĩficationem cum suꝑbia. & accepit alta
re aureum . & candelabrum luminis. & uniuersa uasa eius.
mensam ꝓpositionis. & libatoria. & fialas. & mortariola aurta¬
& uelum . & coronas. & ornamentũ aureum. quod in facie tem¬
pli erat . & comnnuit omnia Et accepit argentum & aurũ.
& uasa concupiscibilia. Et accepit thesauros occultos quos in¬
uenit. Et sublatis omnib. abiit interrã suam. Et fecit cedem¬
hominum . & locutus est suꝑbiã magnã
principes & seniores. Iuuenes & uirgines. infirmati sunt
peciositas mulierum. immutata ẽ. Omnis maritus. sumpsit
lamentum. Et quaȩ sedebat inthoro maritali. lugebat : Et cõ¬

Expanded text:
ati multi et conprehendit civitates munitas in terra Aegypti et accepit spolia terrae Aegypti et convertit Antiochus postquam percussit Aegyptum in centesimo et quadragesimo et tertio anno et ascendit ad Israhel et ascendit Hierosolymis in multitudine gravi et intravit in sanctificationem cum superbia et accepit altare aureum, candelabrum luminis et universa vasa eius, mensam propositionis, libatoria, fialas, mortariola aureaet velum et coronas et ornamentum aureum quod in facie templi erat et comminuit omnia et accepit argentum et aurum et vasa concupiscibilia et accepit thesauros occultos quos invenit et sublatis omnibus abiit in terram suam et fecit caehominum et locutus est superbia maprincipes et seniores; juvenes et virgines infirmati sunt, et speciositas mulierum immutata est. lamentum quae sedebant in toro maritali lugebant et com
Abbreviated transcription (Latin):
& sedere illic. cum dantur inmanib: in imicorum sc̃a.
inmanu extraneorũ. facta suNT Templũ eius. siut homo
ignobilis. Vasa gloriae cius. captiua abducta s̃. Trucida¬
t̃i sunt iuuenes eiꝰ in plateis. & iuuenes eius ceciderunt
ingladio inimicorũ.: Quae gens ñ hereditauit regnũ eius.¬

Expanded text:
t sedere illic cum datur in manibus inimicorum sancta t sedere illic cum datur in manibus inimicorum sancta in manu extraneorum facta sunt templum eius sicut homo ignobilis vasa gloriae eius captiva abducta sunt trucidati sunt iuvenes eius in plateis et iuvenes eius ceciderunt gladio inimicorum quae gens non hereditavit regnum eius
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificabant suꝑ aram. quae erat contra altare. Et mulieres
quae circumcidebant filios suos trucidabantur scđm iussũ
regis antiochi Et suspendebant pueros aceruicib. ꝑ uni¬
uersas domos earum. & eos qui circumcidebant eos trucida¬
bant : Et multi de populo isrł. definierunt apud se. ut
ñ manducarent immunda. Etelegerunt magis mori. quã
cibis coinquinari immundis. Et noluer̃ in fringere legem
filii symeonis. exfiliis ioarim abhierusalẽ. & consedit in mon¬
te modin . Et habebat filios quinq. Io hannan qui cogno¬
minabatur gaddis. & symeon qui cognominabat᷑ thasi. & iu¬
das qui cognominabat᷑ machabeus. & elea Zarus qui cognomi¬
nabatur abaron. & ionathas qui cognominabat᷑ apphus
i uiderunt mala quae fiebant inpopulo iuda. & inhierusa.¬
lem. Et dix̃ mathathias Uae mihi. ut quid natus sũ ui¬
dere contritionẽ populi mei . & contritionẽ ciuitatis scãe¬

Expanded text:
sacrificabant super aram quae erat contra altare et mulieres sacrificabant super aram quae erat contra altare et mulieres quae circumcidebant filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem filii Simeonis sacerdos ex filiis Ioarim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cognominabatur Gaddis et Simeon qui cognominabatur Thasi et Iudas qui vocabatur Macchabeus et Eleazarus qui cognominabatur Abaron et Ionathas qui cognominabatur Apphus hii viderunt mala quae fiebant in populo Iuda et in Hierusalem et dixit Matthathias vae mihi ut quid natus sum videre contritionem populi mei et contritionem civitatis sanc
Abbreviated transcription (Latin):
gno suo. Et praeposuit principes populo. qui haec fieri coge¬
rent. Et iusserunt ciuitatib: iudae sacrificare. Et congregati
sunt multi de populo adeos qui dereliquerant legem dñĩ: &
fecerunt mala suꝑ terram & effugauerunt populũ isrł in ab¬
ditis . & in absconsis fugitiuorum locis.¬
ie autem quinta decima mensis casleu. quinto & quad rage¬
simo anno. aedificauit rex antiochu ab hominandũ idolum
desolationis suꝑ altare dĩ. Et ꝑ uniuersas ciuitates iuda
incircuitũ aedificauerunt aras: Et ante ianuas domorum
& in plateis incendebant tura. & sacrificabant . & libros le¬
gis dĩ. combusserunt igni. scindentes eos It apud quẽ cũq¬
inueniebant᷑ libri testamenti dñĩ . & quicumq obseruabat¬
legem dñĩ. secundum edictum regis. trucidabant eũ In uir¬
tute sua. faciebant haec. populo israhel. Qui inueniebant᷑
inomni mense inciuitatib. & quinta & uicesima die mensis.

Expanded text:
gno suo et praeposuit principes populo qui haec fieri cogegno suo et praeposuit principes populo qui haec fieri cogerent et iusserunt civitatibus Iudae sacrificare et congregati sunt multi de populo ad eos qui dereliquerant legem Domini et fecerunt mala super terram et effugaverunt populum Israhel in abditis et in absconditis fugitivorum locis die quintadecima mensis casleu quinto et quadragesimo anno aedificavit rex Antiochus abominandum idolum desolationis super altare Dei et per universas civitates Iudae in circuitu aedificaverunt aras et ante ianuas domorum et in plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumquinveniebantur libri testamenti Domini et quicumque observabalegem Domini secundum edictum regis trucidabant eum in vitute sua faciebant haec populo Israhel qui inveniebantur in omni mense in civitatibus et quinta et vicesima die mensis
Abbreviated transcription (Latin):
pulus unus. Et reliquerunt unusquisq legẽ suam . & consen¬
serunt omnes gentes. secundũ uerbũ regis antio chi Et multi
exisrł consenser̃ ei . & sacrificauerunt idolis. & co inquinauer
sabbatum : Et misit rex antio chus libros ꝑmanus nuntiorum
in hierusalem . & in om̃s ciuitates iudae. ut sequerentur leges
gentium terrae. & ꝓhiberent olo chausta. & sacrificia: & placa¬
tiones fieri intemplo dĩ Et ꝓhiberent celebrare sabbatum.
& dies solem nes & co inquinari scã. & scm̃ populũ isrł. Et iussit
aedificari aras. & templa. &idola. & immolari carnes su illas
& pecora cõmunia: Et relinquere filios suos in circum cisos.
& coinquina e animas eorũ in omnib: immundis & abhomina¬
tionibus. ita ut obliuiscerentur legem . & immutareTom̃s iusti¬
ficationes dĩ . Et quicumq non fecissent scđm uerbum regis an¬
tiochi. morerentur. Scđm om̃a uerba haec. scripsit omni re¬

Expanded text:
pulus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenpulus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi ex Israhel consenserunt ei et sacrificaverunt idolis et coinquinaverunt sabbatum et misit rex Antiochus libros per manus nuntiorum in Hierusalem et in omnes civitates Iudae ut sequerentur legem gentium terrae et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et coinquinari sancta et sanctum populum Israhel et iussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei et quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi moreretur secundum omnia verba haec scripsit omni re
Abbreviated transcription (Latin):
lieres & natos. & pecora possederunt Et adificauerunt ciui¬
datem dauid muro magno & firmo. & turrib fii mis. & facta ẽ
illis in arcem Et posuerunt illic gentem peccatorum. uiros in¬
quos . & conualuerunt in ea. Et posuerunt arma & escas . & con¬
gregauerunt spolia hierusalem. & rep̃osuer̃ illic. & facti suNT
inlaqueum magnum. Et factum ẽ hoc ad insidias scĩficatio¬
ni. & indiabolum malum inisrahel Et effuderunt sanguinem
in nocentem ꝑcircuitum scĩficationis. & contaminauerunt
sc̃ificationem. Et fugerunt habitatores hierusalẽ ꝓpt̃ eos.
& facta ẽ habitatio exterorum. & facta ẽ extera semine suo.
& nati eius reliquerunt eam: Scĩficatio eius desolata ẽ. sicut
solitudo Dies festi eius conuersi sunt in luctum. & sabbata ei
in opprobrium. honores eius innihilum. Srundũ gloriã
ei. multi plicata ẽ ignominia eiꝰ. & sublimitas eius anuer¬
sa est in luctum.
tscripsit rex antio chus omni regno suo. ut ess& omnis po¬

Expanded text:
possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in diabolum malum in Israhel et effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificationis et contaminaverunt sanctificationem et fugerunt habitatores Hierusalem propter eos et facta est habitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo dies festi eius conversi sunt in luctum sabbata eius in obprobrium honores eius in nihilum secundum gloriam eius multiplicata est ignominia eius et sublimitas eius conversa est in luctum et scripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis po
Abbreviated transcription (Latin):
est regnum. inconspectu antio chi. Et coepit regnare interra
egypti ut regnar& suꝑ duo regna Et intrauit rex antio chus¬
in aegyptum inmultitudine graui. incdirrib & elefantis. &
equitib & copiosa nauium multitudine. Et constituit bel

Expanded text:
est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gravi in curribus et elefantis et equitibus et copiosa navium multitudine et constituit bel
Abbreviated transcription (Latin):
& cognouit quia morer&ur . & uocauit pueros suos nobi¬
les. qui secum erant nutriti aiuuentute. & diuisit illis
regnũ suum cum adhuc uiuer& Et regnauit alexande
annis .xII. & mortuus ẽ Etoptinuerunt puerieius ng
unusquisq: in loco suo. Et imposuerunt sibi omnes diade¬
mata post mortem eius. & filii eorum post eos annis mub¬
tis. Et multiplicata sunt mala in terra. Et exiit exeis
radix peccatrix. antio chus illustris. filius antio chi
g̃is. qui fuerat rome obses: Et regna Et in anno centesin
trigisimo & septimo regni grecorum. Indieb illis. exierun
exis rahel filii in iqui. & suaserunt multis dicentes: Famis
imentum cum. gentib quae circa nos suNt
qui de populo . & abierunt adregem . & dedit illis potestatem
ut facerent iustitias gentium: ꝑtaedificauerunt gymnasium
in hierosolimis. secundum leges nationum. & fecerunt sibi
praeputia : & recesserunt a testamento sc̃o. & iuncti sunt na¬
tionibus . & uenundati sunt ut facerent malũ. Et paratum

Expanded text:
ritur et vocavit pueros suos nobiles qui secum erant nutriti a iuventute et divisit illis regnum suum cum adhuc viveret et regnavit Alexander annis duodecim et mortuus est et obtinuerunt pueri eius regnum unusquisque in loco suo et inposuerunt sibi omnes diademata post mortem eius et filii eorum post eos annis multis et multiplicata sunt mala in terra et exiit ex eis radix peccatrix Antiochus Inlustris filius Antiochi regis qui fuerat Romae obses et regnavit in anno centesimo tricesimo et septimo regni Graecorum in diebus illis exierunt ex Israhel filii iniqui et suaserunt multis dicentes eamus amentum cum gentibus quae circa nos sunt qui de populo; et abierunt ad regem, et dedit illis potestatem, ut facerent justitias gentium: et aedificaverunt gymnasium in Hierusalem secundum leges nationum; et fecerunt sibi praputia, et recesserunt a testamento sancto, juncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi herbampabuli & ligna fructuosa: Postpeccatum au uidemus mul¬
ta hor rida & infructuosa nasci ꝓpter eam uidelic& quã diximus causam :
Mystice uero terra quȩ in opresiaricationis ade maledicta esse ꝑhibe¬
tur ñ alia melius quã caro accipitur : Namq: spinas iam & tribulos
germinan nobis quia ꝑcarnis concupiscentiam ꝓbagati punctiones
& incentiua uitiorũ de ipsa car nepatimur: Insudore uultus tuiues¬
ceris pane tuũ. donec reuertaris interram dequa sumptus es qui¬
a puluises & inpuluerem reuertaris illũ hic panẽ intellege qui
ait : Ego sum panis uitȩ qui dece lodescendi quo insudore uultus
nr̃i uescimus quiad conspectũ diuinȩ celsituclinis. ñ nisi ꝑ laborem necessa¬
rȩ a frlictionis ascendimus : Et uocauit nomen uxoris suȩ eua. eo quod mater

Expanded text:
nisi herbam pabuli et ligna fructuosa; post peccatum autem videmus mulnisi herbam pabuli et ligna fructuosa; post peccatum autem videmus multa horrida et infructuosa nasci, propter eam videlicet quam diximus causam. Mystice vero terra quae in opere praevaricationis Adae maledicta esse perhibetur, non alia melius quam caro accipitur. Namque spinas jam et tribulos germinat nobis, quia per carnis concupiscentiam propagati, punctiones et incentiva vitiorum de ipsa carne patimur. In sudore vultus tui vesceris pane donec revertaris in terram de qua sumptus es, quia pulvis es et in pulverem reverteris. Illum hic panem intellige qui ait: Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi ; quo in sudore vultus nostri vescimur, quia ad conspectum divinae celsitudinis, non nisi per laborem necessariae afflictionis ascendimus. Et vocavit Adam nomen uxoris suae Eva, eo quod mater
Abbreviated transcription (Latin):
boribus comedes eamcultis diebus uitȩtuȩ: spinas & tribulos ger¬
res humani generis quis ignorat: & quia ñ es senł si felicitas quȩ in pa¬
radisofuerat teneretur: ꝑpeccatũ hominis t̃ra maledictaesti
ut spinas parer&. non ut ipsa penas sentir & quȩ sine sensu est sed
ut peccati hu manicrim̃ seꝑ hominib: ante oculos poner&. Quoa¬
monerentur aliquando auerti apeccatis. & ad dĩ p̃cepta c̃uerti:
N ã &erbȩ uenenosȩ ad poenã ł ad &xercitationẽ mortaliũ creataes.
et hoc totũ ꝓpt̃ peccatũ . quia mortales post peccatũ factisumus
Per infructuosas quoque arbores insultatur hominib ut intel¬
legant quã sit erubescendũ sinefructubonorũ operũ ẽẽ in a¬
grodi. hoc est in eclesia: Et ut timean nedeserat illos cds̃ quia
& ipsiinagrissuis infructuosas arbores deser̃ necaliquã culturo
eis adhibent : Ante peccatũ ergo hominis non est scriptum quod ꝓtulerit.

Expanded text:
boribus comedes ex ea cunctis diebus vitae tuae: spinas, & tribulos gerres humani generis quis ignorat, et quia non essent si felicitas quae in paradiso fuerat teneretur? Per peccatum enim hominis terra maledicta est, ut spinas pareret, non ut ipsa poenas sentiret quae sine sensu est, sed ut peccati humani crimen semper hominibus ante oculos poneret, quo admonerentur aliquando averti a peccatis, et ad Dei praecepta converti. Nam et herbae venenosae ad poenam vel ad exercitationem mortalium creatae sunt. Et hoc notandum propter peccatum, quia mortales post peccatum facti sumus. Per infructuosas quoque arbores insultatur hominibus, ut intelligant quam sit erubescendum sine fructu bonorum operum esse in agro Dei, hoc est in Ecclesia, et ut timeant ne deserat illos Deus, quia et ipsi in agris suis infructuosas arbores deserunt, nec aliquam culturam eis adhibent. Ante peccatum ergo hominis non est scriptum quod terra protulerit
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo gignere satagit: Vndeeidẽ suosoboliꝑ egregium p̃dicatorẽ
dicit : Filiolimei quos iterum parturio. donec formetur xp̃s in uob:
Parit indolore filios. cum sollicita timut: nesicut ser pens seduxit
euam astutia sua. Itacorrumpantur sensus eorũ &excidant a sim¬
plicitate quȩ est in xp̃o.Agit subuiri potestate : quia seruit dño
intimore. & exultat ei non in securitate sedcũ tremore Cuisi
dominabitus eius. carnales ei cohibens motus. eam q adredẽp¬
tionẽ uitȩ celestis . c̃tinuo suꝑno institutionis &gertitio ꝓuehen
aqua sinũ quã recessiss& sotia cũillo sẽꝑlitate regnar&:

Expanded text:
soboli per egregium praedicatorem dicitur: Filioli mei, quos iterum parturio donec formetur Christus in vobis . Parit in dolore filios, cum sollicita metuit, ne sicut serpens seduxit Evam astutia sua, ita corrumpantur sensus eorum, et excidant a simplicitate quae est in Christo. Agit sub viri potestate, quia servit Domino in timore et exsultat ei non in securitate, sed cum tremore: cui, sdominabitur ejus, carnales ejus cohibens motus, eamque ad perceptionem vitae coelestis continuo supernae institutionis exercitio provehens, a qua si nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
qua homines hominibus post ea serui esseceperun depoena peccati
reperiatur ec orta : Dix it quidem a postolus ꝑ caritatem ser uite in¬
inuicem: Sed nequa quam dicer& inuicem dominamini : possin itaq
coniuges ꝑ caritatem seruire inuicem : Sed mulierem non ꝑmittit
apłs dominar e inuirũ : Hoc enim uiro potius sententia detulit & masꝰ¬
tum habere dominum meruit mulieris ñ natura sed culpa: Quod tam̃
nisi seru&ur deprauabitur amplius natura & augebitur culpa :
Figurate autem uerba hȩc adeclesiam. coniugem uidelic& xp̃i con¬
ueniunt: Cuius erũ nȩ post reatũ primȩ preuaricationis multi

Expanded text:
qua homines hominibus postea servi esse coeperunt, de poena peccati qua homines hominibus postea servi esse coeperunt, de poena peccati reperiatur exorta. Dixit quidem Apostolus: Per charitatem servite invicem , sed nequaquam dixit, Invicem dominamini. Possunt itaque conjuges per charitatem servire invicem, sed mulierem non permittit Apostolus dominari in virum. Hoc enim viro potius sententia Dei detulit, et maritum habere dominum meruit mulieris non natura, sed culpa: quod tamen nisi servetur, depravabitur amplius natura, et augebitur culpa. Figurate autem verba haec ad Ecclesiam, conjugem videlicet Christi, conveniunt: cujus aerumnae post re
Abbreviated transcription (Latin):
onis euertat: insidiatur calcaneo: cũ infineuitȩ presentis nosr ape¬
re satagit : Calcaneo namq: quifinis ẽ corporis non in merito sinis uitȩ
nr̃e designatur : quod utrũq: ipsa quoq: serpentis conditio figurate
denuntiat : Qui& conteri sol& ab hominibus qui possuntipseseriendis
hominũ uestigus insidiare non desinit: Mulieri quoq: dixit. multi¬
plicabo erumnastuas & conceptus tuos. indolore paries filios:
dius intel leguntur: Uerũtam̃ quia nondũ pepererat femina.
necdolor nec gemitus parentis nisi ex corpore mortis est quȩ illa
ꝓpri&atẽ lite re: nã & in eo quod sequitur : Et sub uiri potestateeris
& ipse dominabiturtui. Cum& ante peccatũ aliter factam fuis se non
deceat credere mulierem: nisi ut uir ei dominaretur. & subi psa potes¬
tate eius deger& recte accipi hanc seruitutem significatam quȩ cuius¬
clam conditionis est potius quam dil&ctionis ut &iam ipsatalis seruitus

Expanded text:
onis avertat. Insidiatur calcaneo, cum in fine vitae praesentis, nos rapeonis avertat. Insidiatur calcaneo, cum in fine vitae praesentis, nos rapere satagit. Calcaneo namque, qui finis est corporis, non immerito finis vitae nostrae designatur, quod utrumque ipsa quoque serpentis conditio figurate denuntiat, qui conteri solet ab omnibus qui possunt, et ipse feriendis hominum vestigiis insidiari non desinit Mulieri quoque dixit: Multiplicabo dius intelliguntur; verumtamen quia nondum pepererat femina, nec dolor et gemitus parientis nisi ex corpore mortis morientis esproprietatem litterae. Nam et in eo quod sequitur, Et sub viri potestate eris, et ipse dominabitur tui, cum et ante peccatum aliter factam fuisse non deceat credere mulierem, nisi ut vir ei dominaretur, et sub ejus ipsa potestate degeret, recte accipi potest hanc servitutem significatam, quae cujusdam conditionis est potius quam dilectionis, ut etiam ipsa talis servitus