comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit. Senectute scã expectabat: infaciam salua¬
toris: ut paruũ uider& annosa. paruũ eognoscerae
annicula: intrantẽ inmundo saluatorẽ uider& itura.
Etinmasculino uidelic& seru: tria ipsa genera cõmen¬
data sunt. Ipse. xp̃s puernatꝰ ẽ.exultent pueri. conti.¬
nentiã uouentes puero. Ipse uere integritatem
ꝑuericie consecrauit: quisue matri fecunditatẽ attulit.
uirginitatẽ non abstulit. ẽ Obtulerunt ꝓͥ eo dominõ partur tu

Expanded text:
n senectute sancta exspectabat infantiam Salvatoris; ut parvum videret annosa, parvum agnosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura . Et in masculino sexu tria ipsa genera commendata sunt. Ipse Christus puer natus est; exsultent pueri, continentiam voventes puero. Ipse vere integritatem pudicitiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abs
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcupiebant dicebant. Osi hic me inueniat illa nati¬
uitas: osi qđ credo scripturis dĩ: uidẽa ocłis meis:
Etut noueritis quantũ desideriũ habebant scĩ: qui
nouerant de scripturis uirginẽ pariturã. sicut audi
sit euangłm nob̾ aꝑuit dicens. adint̃pretat᷑ nob̃ci
ds̃. Non tibi ergosit incredibile que cũq infidelis
anima ñtibi uideat᷑ inpossibile ut uirgo parer&
uirgo pariens ꝑmaner&.Intellige natũ dm̃: & non
mireris uirginis partum.E Simẽ on iuis tus&etiꝰ mo

Expanded text:
qui pie vivebant, dicebant, O si hic me inveniat illa nativitas! o si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti, qui noverant de Scripturis sanctis virginem parituram, sicut ausit Evangelium nobis aperuit, dicens: Quod interpretatur, Nobiscum Deus . Non tibi ergo sit incredibile, quaecunque infidelis anima, non tibi videatur impossibile, ut virgo pareret, et virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ ñpossent. Sedaccepta iniuria etĩa qđ uerũ erat dicere
ueritas noluit. ne ñ dixisse ueritatẽ. sed ꝓuocatꝰ calũniam
reddidisse uideret᷑. Exqͥre qͥd nob̃ innuit᷑. nͥ ut eotẽprẽ quo
aprimis exfalsitate contumelias accipimꝰ. eoꝵ etiã uera
malataceamꝰ. neministeriũ iuste correptionis in arma uer¬
tam̃ furoris: Sedqr qͥsqͥs dĩ reloutit᷑. a prauis hominib
de honestat᷑insemae ipso nob dñs pacientie p̃buit exẽplũ qͥ

Expanded text:
on possent. Sed accepta injuria etiam quod verum erat dicere Veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemp
Abbreviated transcription (Latin):
primumhomĩ nem hodie portas morts & seras pariter saluator nos terdis rũpit.
Ante auis conspectum mors fugit ad cunis nocem mortui resungunt uidente saute me
porte mortis confracte sunt. & seras.

Expanded text:
primum hominem. Hodie portas mortis et seras pariter Salvator noster disrupit. Vers. Ante cujus conspectum mors fugit, ad cujus vocem mortui resurgunt, videntes autem portae mortis confractae sunt. Hodie.
Abbreviated transcription (Latin):
imeat homo. ñ t̾reat homo. Eũ eñĩtimere deb& homo:
a quo factꝰ ẽ homo. Qđ suprahomines ẽ time. & homineste
ñ terrebunt. Mortẽ sẽpit̾nã time: & p̃sentẽ ñ curabis. Uoluptatẽ
illã incorruptã. & qͥetẽ sine labe concupisse. & ꝓmittentẽ dona
ista tẽporalia totũ mundũ deridebis. Ama gͦ &time. ama qđ
ꝓmittit ds̃ time qd minat᷑ ds̃. Nec corrũperis exeo qđ ꝑmittit¬

Expanded text:
imet homo, non terreat homo: eum enim timere debet homo, a quo factus est homo. Quod supra homines est time, et homines te non terrebunt. Mortem sempiternam time, et praesentem non curabis. Voluptatem illam incorruptam, et quietem sine labe concupisce; et promittentem dona ista temporalia, et totum mundum deridebis. Ama ergo, et time: ama quod promittit Deus, time quod minatur Deus; nec corrumperis ex eo quod promittit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ exmat̾ne carnis substantia. sine uirili ad¬
mirtione conceptũ adhumanas uerũ homine
ꝓferret aspectꝰ: qͥ in diuimna urtute ac substantia
manens ꝑomã qderat. uerã nature mortalis
infirmitatẽ quã ñ habebat induerce. R̃ C onfirma tum est cͥor

Expanded text:
ubstantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessar
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt festiuitatis hodierne ueneranda gaudu¬
hec sacra sollempnitas diei. hec illa suꝑne pietatis
munera sacroscã. que fideliũ cordib cõmendans
apłs ait. Quia ubi uenit plenitudo tẽporis. misit
ds filiũ suũ natũ exmuliere factũ sublege. ut eos
qͥ sub lege erant redimer&. ut adoptionẽ filior

Expanded text:
ec sunt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub leg
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitate dñica cuiꝰ gaudia mox angłi dignis laudib
extulert̃. pastores diuina ac deuota uisitatione cele¬
gruis missarũ himnoꝵq sollẽpnus ex egimꝰ subiunã.
atqait. Et postꝗ consũmati st̃ dies octo. ut circũci.¬
deret᷑ puer: uocatũ ẽ nom̃ eiꝰ iħs qđ uocatũ ẽ ab

Expanded text:
ate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celegruis missarum hymnorumque solemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcid
Abbreviated transcription (Latin):
odie inquã & ipsa uirgo congrue absponso
audit. Ueni ꝓxima mea speciosa mea colũba mea.
qm̃ ecoe hiemps transiit pluuia abiit. Ipsaq: beata
respondit. Floresuisi st̃ int̾ra nã tẽpꝰ sectionis aduenti
Anima mea exultabit indño. & delectabit᷑ suꝑsalutan

Expanded text:
odie, inquam, et ipsa congrue ab sponso audiat: Veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Quoniam ecce hyems transiit, pluvia abiit . Ipsaque jam beata respondit: Flores visi sunt in terra, nam tempus sectionis advenit . Anima mea exsultavit in Domino, delectabitur su
Abbreviated transcription (Latin):
elebritas hodierne diei admon&e ut inlaude
uirginis immoraridebeamꝰ. Quia reueradig.¬
nũ ẽ
ut indie tante genitricis laudes dñi ñ sileat lingua carnis
In hac siquidẽ die cõpetent̃ beata uirgo maria sponso
illi celesti lib̃e ꝓclamat. Teniusti manũ dexterã meã
& inuoluntate tua deduxistime & cũ gła assũpsisti me

Expanded text:
elebritas hodierni diei admonet ut in laude Virginis immorari debeamus. Quia revera dignum est ut in die tantae genitricis laudes Domini non sileat lingua carnis. In hac siquidem die competenter beata Virgo Maria, sponsa illa coelestis libere proclamat: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum g
Abbreviated transcription (Latin):
exilla regis ꝓdeunt. fulg& crucis misteriũ qͦ carne carnis conditor
suspensẽ patibulo. Confixa clauis uiscera pendens manꝰ uestigia.
redẽptionis grã hic immolata ẽ hostia. Q uou¬
Q uouulneratꝰ insuper

Expanded text:
exilla regis prodeunt, Fulget crucis mysterium, Quo carne carnis conditor Suspensus est patibulo. Confixa clavis viscera, Tendens manus vestigia, Redemptionis gratia. Hic immolata est hostia. Quo vulneratus insuper
Abbreviated transcription (Latin):
g inc̃ dõ consecratã mulierẽ dõ debitã. gradũ habere
potiorẽ: Quis dubitoe matrẽ regis et̃ni iure matri
militis eẽ p̃ferendã: Attam̃ ipsa memor scripture
tana conscendit. gestansq inutero dm̃. seruoꝵ dĩ ha¬
bita cula pedit acrequirit alloqͥa. Et apte postuision
angłi inmontana subiit que gustata suauitate sup¬
noni qiuiũ humilitatis se gressib ad uirtutũ alta
transtulit. Intrat gͦ domũ tacharie atq elisab&h.
quã seruũ acp̃cursorẽ dnĩ pariturã nouerat salutat
de si dubia de orađ ꝰ qłacceperat. sedut gratislauuira
dle dono. qd conseruã accepisse didicerat: ⁊. E amin

Expanded text:
ginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor Scripturaetana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis erimiã. quia adhãc ꝑtingere debeamꝰ indicat.
Nãq sicut p̃cedente sci euangłi lectione cognolumꝰ.
postꝗ angłica uisione allocutione sublimari. postq
se celesti onustandã partu didicit. nequaquã se de
donis celestib qͥsi ase essent extulit. sedut magis
magisq donis ece apta diuinis. incustadiã humilie.¬
tatis gressũ m̃tis fixit. itaeuangłi ⁊anti sibi archangło
respondens. Ecce ancilla dm̃ fiat mͥ scdm uerbũ
tuũ. Ut uͦ ex hodierna lectione audiuimꝰ. eandẽ.
quã. angło exibuerat humilitatẽ. hominib qͦq
curauit exhibere & qđ maiorisẽ uirtꝰ. hoc etiã mi.¬

Expanded text:
dicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut vero ex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam mi
Abbreviated transcription (Latin):
Raro aut̃ legimꝰ quia apparentes hominib angłi
designant᷑ ex nomine. Uerũ quociens cũq fit. ⁊dõ
utiq fit: lit etia nomine ipso qͥđministraturi ueniãt
insinuent. Gabrielnãq fertitudo dĩddicit᷑. Et me.¬
rito tali nominẽ p̃fulg&: qͥnascituro dñoin carne
testimoniũ ꝑ hib&e. Deqͦꝰ ꝓpha in psalmo. Dñs inqͥt
fortis & potens dñs potens inp̃lio. Illo minirũ plio.
qͦ potestates ereas. debellare & ab eoꝵ tirancude muncdũ
ueniebat eriꝑe. Ad uirginẽ desponsat̾a uiro cui nom̃
erat ioseph de domo dauid: & nom̃ uirginis maria.
ñ tantũ adioseph: sed etiã ꝑtinet ad mariã. Legis nãq¬
p̃ceptũ p̃erat. ut de sua qͥsq tribu ac familia ducera

Expanded text:
apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria.n tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret
Abbreviated transcription (Latin):
decebat ut medicam̃tũ humilitatis qͦ sanaret̾ pͥma
mor incipientis salutis tẽpora p̾tenderent᷑. Et quia
ꝑtemeritatẽ seducte mulieris mors in mundum
tis. muilieres sedeuote humilitatis inuicẽ acpletatis
puenirent obseqͥis. Primo gͦ nob beata dĩ genitrix

Expanded text:
tis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum tis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genit
Abbreviated transcription (Latin):
omprincipiũ. ut angłs mitteret᷑ adiirginẽ partu con.¬
secrandã diuino. Quia pͥma ꝑditionis. humane fuit
causa. cũ serpens adiabolo mittebat᷑ ad mulierẽ spͥu¬
UI suꝑbie decipiendã. immo ipse inserpente diabolus
ueniebat. qͥgenꝰ humanũ deceptũ parentib pͥmis.
inmortalitatis glanudaroe. Quiagͦ mors intrauit¬

Expanded text:
 mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
n gressaut̃ angłs adeã dix̃. Aue gr̃ãplena dñs tecũ.
Benedicta tu inmulierib. Que salutatio qͥntũ humane
consuetudini in audita: tantũ ẽ beate marie digni¬
tati congrua. Uene & enĩ grã erat plena. cuidiumo
munere collatũ ẽ : ut pͥma int̾feminas głosissimũ
dõ uirginitatis munꝰ offerrae. Inde iure angłico
aspectũ simul & affatu meruit ꝑfrui.que angłicã
studuit uicã imitari. Uere grã erat plena cui ipsũ
natũ ẽ. Et idõ uere dñs cũ illa erat. quã &eprius nouo
castitatis amore: at̾renis ad delestia desideranda
sustulit. & post modũ mediance humana natura
omĩ plenitudine diuinitatis consecrauit. Uere
benedicta in mulieres. que sine erẽplo muliebris¬

Expanded text:
dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari. Vere gratia erat plena, cui ipsumnatum est. Et ideo vere Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis ad coelestia desideranda sustulit, et postmodum, mediante humana natura, omni plenitudine divinitatis consecravit. Vere quoque benedicta in
Abbreviated transcription (Latin):
rentis. Mariã qͦq uirginẽ matrẽ decebat di filiũ ꝓtre.¬
are. Que postꝗ more humane fragilitatis &e uisione
angłica & insolitaẽ salutatione turbata. moxidem
angłs eã repetito. sermone netimeat hortat᷑. Qđq¬
timorẽ maxime pellere: consueuit quasi bene cog.¬
nitã acdomesticã ꝓprio eã nomine uocat. Etquare
grãplena dicer&. diligent᷑ edoc&. Ne timeas inqͥt

Expanded text:
irginem matrem decebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
aridã. Effundã spm̃ meũ suꝑ sem̃ tuũ & benedicti.¬
onẽ mẽa suꝑstirpẽ tuã. Et germinabt̃ int̾ herbas
qͥsi salices iusta ꝓpt̃ fluentes aqͥs. Iste dicce dñi ego
sũ: & ille uocabit᷑ in nomine iacob & hic scriboe
manu sua dño & innomine dñi isrł adsimilabit᷑.¬

Expanded text:
ffundam spiritum meum super semen tuum et benedictionem meam super stirpem tuam et germinabunt inter herbas quasi salices iuxta praeterfluentes aquas iste dicet Domini ego sum et ille vocabit in nomine Iacob et hic scribet manu sua Domino et in nomine Israhel adsimilabit
Abbreviated transcription (Latin):
unc relicta mat̾ castuli zetarii nomine irene abiit
nocte ut corpꝰ eiꝰ dollerte. & sepeliroe: & inuenienseũ
uiuentẽ adducit addomũ suã inscala excelsa ubi ma.¬
nebat ad palaciũ &ibi intrapaucos dies salutẽ inte.
Ille aut̃ oratione facta descencit. & stans suꝑ̃ gradꝰ
eliogabali uenientib imperatorib dicit. Iniqͥs
arreptionib animos imperui ur̃i temploꝵ ponti.¬
fices obsident suggerentes dexp̃ianis falia cõmenta
dicentes eos reipublice aduersarios quorũ orationib ipsa
respublica meliorat᷑ & crescit qͥꝑ imperio ur̃o & pro
salute romani exercitꝰ. orare ñcessant. Cũ hec & talia

Expanded text:
unc relicta martyris Castuli zetarii, nomine Irene, abiit nocte, ut corpus ejus tolleret et sepeliret. Et inveniens eum viventem adduxit ad domum suam in scala excelsa ubi manebat ad palatium, et ibi intra paucos dies salutem integeIlle autem oratione facta descendit, et stans super gradus Heliogabali, venientibus imperatoribus dixit: Iniquis subreptionibus animos imperii vestri templorum pontifices obsident, suggerentes de Christianis falsa commenta, dicentes eos Reipubl. esse adversarios; quorum orationibus ipsa Respublica melioratur, et crescit; qui pro imperio vestro et pro salute Romani exercitus orare non cessant. Cum haec et talia
Abbreviated transcription (Latin):
tianꝰ ap ariuit scẽ lucine cuidã matrone religiossime
dicens. Indoaca illa que ẽ iuxta circũ inuenies corpꝰ
meũ pendens in unco. Hoc cũ tu ĩeuaueris: ꝑduces
in pauone suo & ꝑdurit ad locũ &ioi udi ipse im¬
perauerat cũ om̃ i diligentia sepeliuit. Ipsa autem
sc̃ã lucina ꝑtriginta dies aloco scõ aꝑs. non discesũt.
Post aliquantos aut̃ annos pareccte ẽrcildita. Que¬
Que statĩ ut eccła glam pacis accepit. domũ suã eccłam¬
fecit. Cui om̃ssuas opes ad xp̃ianoꝵ requiẽ relinquens

Expanded text:
in somnis S. Lucinae cuidam matronae religiosissimae dicens: In cloaca illa, quae est juxta circum, invenies corpus meum pendens in gompho. Hoc tu dum levaveris perduces in pavone suo, et perduxit ad locum, ubi ipse imperaverat, et cum omni diligentia sepelivit. Ipsa autem sancta Lucina per XXX dies a loco sancto ipso non discessit. 90. Post aliquantos autem annos pax Ecclesiae est reddita: quae statim ut Ecclesia gloriam pacis accepit, domum suam fecit ecclesiam. Cui omnes suas opes ad Christianorum requiem relinquens,
Abbreviated transcription (Latin):
desponsatã uinom̃ erat iosep. Aptũ ꝓfecto humans
restaurationis principiũ ut angłs adõ mitteret᷑ ad
uirginẽ partu. consecrandã diuino. quia prima
ꝑditionis humane fuit causa. cũ serpens adi aboli
mittebat᷑ admulierẽ sp̃u suꝑbie decipiendã. in mo
ipse inserpente diabolus ueniebat: qͥgenꝰ humi¬
num deceptis parentib primis inmortalitatis
ua ergo mors intrauit ꝑ
feminã. apte redit & uita ꝑfeminã. Illa adiabolis
seducta. ꝑ serpentẽ uiro gustũ necis obtulit: hec

Expanded text:
fecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis uia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtulit; haec
Abbreviated transcription (Latin):
quia apparentes hominib angłi designent᷑ exno.¬
mine. Uerũ quotiens cũq fit : idõ utiq fit ut etian
nomine ipso qđ ministraturi ueniant in sinuen
Gabrielnãq fortitudo dicit᷑. Et merito tali nomin¬
p̃fulg&. qͥ nascituro incarne dõ testimoniũ ꝑ hib

Expanded text:
pparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhib
Abbreviated transcription (Latin):
Et mirabant᷑ uideidicentes. Quomꝰ hic litteras scit cũñ didicent¬
mirabant̃ iudei. Onĩsqͥdem qͥntũ arbitror mirabant᷑. sed ñ omt̃
conuertebant᷑. Inde admiracio: Qina multi nouerant ubi
nat᷑. &e quẽ ad modũ fuerit educatꝰ. Nũ quã eũ uidant litteras
discentẽ audiebant tm̃ de lege disputantẽ legis testimonia
ꝓferentẽ. que nemo potest ꝓferre nisi legissoe: nemo leger&
nͥ litteras didiciss&: & idõ inirabant᷑. Eoꝵ aut̃ ad miracio magistro

Expanded text:
et mirabantur Judaei, dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum non didicitmirabantur Judaei. Omnes quidem, quantum arbitror, mirabantur, sed non omnes convertebantur. Unde admiratio? quia multi noverant ubi natus, et quemadmodum fuerat educatus. Nunquam eum viderant litteras discentem, audiebant tamen de lege disputantem, legis testimonia proferentem, quae nemo posset proferre, nisi legisset; nemo legeret, nisi litteras didicisset; et ideo mirabantur. Eorum autem admiratio, magistro
Abbreviated transcription (Latin):
Dirit domimis ad abra hameccesarra uxor tua pariae tibi filium & uocabis
pinquare hierico dicit᷑. cecꝰ illuminat᷑. Hierico qͥppe int̃.¬
p̃tat᷑ luna. Lunaaut̃ insacro eloqͥo. ꝓdefectu carnis
ponit᷑. Quia dũ menstrius mom̃tis decrescit: defectũ
nr̃e mortalitatis designat᷑. Dũ igit᷑ conditornr̃ ad ꝓ¬
pinqͥt hierico: cecꝰ ad lum̃ rediit. quia dũ diuinitas
defectũ nr̃e carnis suscepit. humanũ genꝰlum̃ qđ ami.¬
serat recepit. Unde enĩds̃ humana patit᷑. inde homo
addiuina subleuat᷑. Qui uidelic&e cecꝰ. recte & uixta
uiã sedere: & m̃dicans ẽẽ describit᷑. Ipsa enĩ ueritas dix̃.
Egosũ uia. Quiergo et̾ne lucis claritatẽ nescit: oecꝰ est.
Sedsi iã in redẽptorẽ credidit: iuxtauiã sed&. Siaut̃ iam
credidit sedut et̾nũ lum̃ recipiat. rogare dissimulat.
atq ap̃cib cessat: cecꝰqͥdem iuxta uiã sed&: sed minime
m̃dieat. Siuero & credidit & exorat. & uixtauiã sedoe cecꝰ

Expanded text:
 Deus ad Abraham: Ita, ecce Sarra uxor tua pariet tibi filium, et uocabis pinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe interpretatur luna. Luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur Conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enecus est. Sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet, si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat, rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vere credit, et exorat, et juxta viam, sedet caecus,
Abbreviated transcription (Latin):
nullo modo ualebant capere uerba misterii. uenit᷑ad
miracłm. Ante eoꝵ ocłos cecꝰ lum̃ recepit. ut qͥcelestis
misterii uerba ñ caperent. eos ad fidẽ cȩlestia facta solida¬
rent. Sed miracła dni ac saluatoris nr̃i. sic accipienda st̃¬
frs̃ mei. ut & inueritate credant᷑ facta. & tm̃ psignificati¬
onẽ nobaliqͥd innuant. Oꝑa quippe eiꝰ & ꝑpotentiam
aliudostendunt. & ꝑmisteriũ aliudloquunt᷑. Ecce enĩ
qͥsuarta historiã cecꝰ iste fuerit ignoramꝰ: sedcm̃ quem
ꝑmisteriũ significae nouimꝰ. Gecũ qͥppe ẽ genꝰ homanũ.
qdimn parente primo a paradisi gaudus expulsũ. claritatis

Expanded text:
re verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed miracula Domini et Salvatoris nostri sic accipienda s ut et in veritate credantur facta, et tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs amici meidereliquerunt me & preualue runt insidiantes iniohi tradidit
me quem dilige bam &e t̾ribilib oculis plaga crudeli ꝑcutiens acetopotabant me.

Expanded text:
nes amici mei dereliquerunt me, et praevaluerunt insidiantes mihi. Tradidit me quem diligebam, et terribilibus oculis plaga crudeli percutiens, aceto potabant me.
Abbreviated transcription (Latin):
uincianꝰ dix̃. Quidergo: Nos ingenuitatẽ non
Ingenuitas ur̃a ad tantã captiuitatẽ deuenit: ut ñ
enĩst̃ quoꝵ effigies in eramentũ conuertitis quoꝵ
marmoreas & gipseas facies in auratis. Quincianꝰ
diuersis penis intorm̃tis quasi stulta interire: aut
quasi sapiens esto nobiscũ. qđ te naturaditauit:
& sacrisic a dus omĩpotentib quosuera diuinitas
demonstrat. Beata agatha dixit. Sit talis urortua.
quał dea tua uenꝰ fuit: & tusis tał ut iouis ds̃ tuiiꝰ
extitit. Quincianꝰ au diens hec: iussit eã alapiscedi
& dixit. In iuriã iudicinoli temerario ore garrus¬

Expanded text:
uintianus dixit| quid ergo nos ingenuitatem non +. Agathe dixit ingenuitas uestra| ad tantam captiuitatem deuinit . ut non enim sunt quorum effigies in aeramento conuerti| tes quorum marmoreas et gypseas facies inauratis.| Quintianudiuersus poenus inter torticios+ qua| si stulta in . aut quasi sapiens . et nobiles quod te| natura ditauit . sacrifica diis omnipotentibus·quos| uera diuinitas esse demonstrat. Beata Agathe dixit| Sit+ tales uxor tua qualis dea tua uenus fuit . et tu sis ta| lis ut ioues deus tuus extitit. Quintianus audiens haec . ius| sit eam alapis caedi. et dixit iniuriam iudici noli teme| rario ore garr
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ. Heri enĩ rex nr̃ trabea carnis indutꝰ. de aula
uteri uirginat egrediens iusitare dignatꝰ ẽ mundũ.
hodie miles de tabernaculo corporis exiens trium.¬
phator migrauit ad celũ. Ille sempit̾ne dĩtatis maies.¬
tate seruata seruile cinctoriũ carnẽ assumens in huiꝰ
scłi cãpo pugnaturꝰ intrauit. iste depositiscorrupti.¬
bilib corporis indum̃tis. ad celi palatiũ ꝑhemiit.

Expanded text:
 Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, sempiternae deitatis majestate servata, servile cinctorium carnis assumens, in hujus saeculi campum pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus corporis i
Abbreviated transcription (Latin):
riusset felicit̃ triũphare. Neq enĩ paruipendenda
Et talis uirtꝰ. talisq triumphus. Aut inlib armis
potuit p̃muniri. quia multis ñ potuit suꝑari: In.¬
uicte nãq in eo enituit insigne uirtutis. quin &e fre.¬
mentiũ seuitiã formidauit. nec lapidantiũ ictibus
deuicta succubuit. Usq adeo eñi int̃frem̃tes ꝑmansit¬

Expanded text:
 triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 pe
Abbreviated transcription (Latin):
foris cõp̃hensus beatã agathẽ asuis fecit appariton
coartari. Et fecit eã cuidã matrone tradi nomine asi¬
sie que habebat nouẽ filias turpissimas sicut fuit mui
earũ. Hoc aut̃ fecit ut ꝑ dies triginta cotidie blandi.¬
rent᷑ ei. ut mutarent animũ eiꝰ. Et modo ꝓmittendo
uis inpinguant: stat fundam̃tũ domꝰ mee ñ pote.¬
rit cadere : fundatũ enĩ ẽ supra petrã. Hec aut̃ dices
flebat: cotidie &e orabat. & sicut sol siciens in ardore
fluenta concupiscit ita desiderabat ad martirii com.

Expanded text:
furis conpraehensus·| beatam agathem a suis fecit apparitoribus coartari.| Et fecit eam cuidam matrunae tradi . nomine afrodisię| quae habebat nouem filias turpissimas sicut fuerat| mater earum. Hoc autem fecit . ut per dies triginta coti| die blandirentur ei . ut mutarent animum eius . et modo| promittendo uis inpin| gant stat fundamentus domus meę non poterit cadere| fundata enim est super petram. Haec autem dicens| flebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in ardore fluent+|  foncium concupiscit. Ita desiderat ad martyrii coro|
Abbreviated transcription (Latin):
picula sue mutabilitatis euaderet. nͥ clem̃tia regis et̃ni malls
nos reparare quã ꝑdere. Nã & qͥiã redẽpti. agenerati. iã filu
lucis effecti st̃ quã diutm̃ in hocmundo qͥ totꝰ inmaligno ẽ positꝰ
detinent᷑: quãdiu infirmitate carnis corruptibilia &e tẽporalia
blandiunt᷑. ñ possunt istos dies sine cẽptatione transire. nec facile
cuiquã ꝓuenit. tã incruenta uictoria. ut int̾ multos hostes fre.¬
quentesq conflictꝰ etiã sisit li̾a morte: sit in munis a uulnere.
carnis. Igit lesionib que sepe incidunt. qͥcũ inuisibili hoste
confligt̃. triũ maxime remedioꝵ ẽ adhibenda medicina. In
oracionis instantia. incastigatione ieumui. inelemosine lar¬
gitate. Que cũ parit̃ exercent᷑. ds̃ ꝓpiciat᷑. culpa delet᷑ tẽptator

Expanded text:
icula suae mutabilitatis evaderet, nisi clementia aeterni Regis mallet nos reparare quam perdere? Nam et qui jam redempti, jam regenerati, filii lucis effecti sunt, quamdiu tamen in hoc mundo, qui totus in maligno positus est , detinentur; quamdiu infirmitati carnis corruptibilia et temporalia blandiuntur, non possunt istos dies sine tentatione transire. Nec facile cuiquam provenit tam incruenta victoria, ut inter multos hostes frequentesque conflictus, etiamsi sit liber a morte, sit quoque immunis a vulnere. Curandis igitur laesionibus quas saepe incidunt qui cum invisibili hoste confligunt, trium maxime remediorum est adhibenda medicina: in orationis instantia, in castigatione jejunii, in eleemosynae largitate: quae cum pariter exercentur, Deus propitiatur, culpa deletur, tentat
Abbreviated transcription (Latin):
eũ in molandũ dñs postular&. Ostendit abrahã uaris¬
simũ qͥdemsibi ẽẽ filiũ: sed multo cariorem filio existere
dnm̃. Nec dulcedinẽ aut affectꝰ pignoris respiciebat.
quissionẽ ut ꝑficerae cogitabat. Totos enĩ affectꝰ conuertit
indm̃. cui seiã nouerat manciꝑatũ. Deniq illa fidem
seruabat insese. cũ filiũ iberet᷑ osferre. qua dnm̃ ꝓmeruerat

Expanded text:
eum immolandum Dominus postularet. Ostendit Abraham charissimum quidem sibi esse filium, sed multo chariorem filio existere Dominum. Nec dulcedinem aut affectus pignoris respiciebat, qui jussionem ut perficeret, cogitabat. Totos enim affectus convertit in Deum, cui jam se noverat mancipatum. Denique illam fidem servabat in sese, cum filium juberetur offerre, qua Deum promeruerat,
Abbreviated transcription (Latin):
in quietos. consolamini pusillanimes. Prodiuersitate morboꝵ:
diuersitas adhibendaẽ medicine. Delinquentes corripiendi
ne desꝑando deficiat̃. Suscipite infirmos. Sustinete nuꝑ
credentes: qͥ nondũ st̃ confirmati infide. Pacientes estote ad
om̃setiã ad incorrectos qͥa qͥmpacient̃ alios corripit.: ñcorrigit

Expanded text:
inquietos, consolamini pusillanimes. Pro diversitate morborum, diversitas adhibenda est medicinae. Illi corripiendi, e deficiant. Suscipite infirmos. Sustinete nuper credentes, qui nondum sunt confirmati. Patientes estote ad omnes. Etiam ad correptos, quia imp
Abbreviated transcription (Latin):
qͦsdã qđ inexordio lectionis hiuꝰ e uangłice dictũ ẽ. qͥa descendente
capharnaũ dnõ ñ solũ mat̾ & discipłi sed & frs eiꝰ secutist̃ eum.
Nec defuere heretici qͥioseph uirũ beate sẽꝑ uirginis marie putarent
exalia uxore genuisse eos: qͦs fr̃s dni scriptura appellat. Alii
maiore ꝑfidia. hos eũ exipsa maria post natũ dnm̃ generasse
& confiteri oport&. ñ tantũ beatã dĩ genitricẽ sed & beatissimũ
castitatis eiꝰ testẽ atq custodẽ ioseph. abom̃ĩ ꝓrs actione coniu.¬
gali mansisse sẽꝑ immunẽ. nec natos sed cognatos eoꝵ more
scripturis uisitato fr̃s. sorores ue saluatoris uocari. R Cancem̃us.¬

Expanded text:
quosdam, quod in exordio lectionis hujus evangelicae dictum est quia, descendente Capharnaum Domino, non solum mater et discipuli, sed et fratres ejus secuti sunt eum. Nec defuere haeretici qui Joseph virum Mariae semper virginis putarent ex alia uxore genuisse eos quos fratres Domini Scriptura appellat; alii, majori perfidia, hos eum ex ipsa Maria post natum Dominnm generasse et confiteri oportet, non tantum beatam Dei Genitricem, sed et beatissimum castitatis ejus testem atque custodem Joseph, ab omni prorsus actione conjugali mansisse semper immunem; nec natos, sed cognatos eorum, more Scripturae usitato, fratres, sororesve Salvatoris vocari. Deniqu
Abbreviated transcription (Latin):
pectib iussit aptari. c̃uiaedix̃. Quid tractasti circa
tuti ne a cerba morte consũmaris. Agathadir. Tu
nega dõs tuos qͥst̃ lapides & ligna. & creatorẽ tuũ qͥ
te fecit dm̃ uerũ ad ora. Tc̃ iratꝰ qͥncianꝰ iussit ẽa equu¬
leo suspendi&e torqueri. Cũq torquerent eã: dixit
uite tue possit e̾e absolutũ. Agatha respondit. In
hispenisita delector: sicut siqͥs bonũ nunciũ audit.
aut qͥ uidoe qđ diu desiderat. aut qͥ inuenit thesau.¬
ros multos ita ego delector in his penis corporalib
posita. Non eñĩ potest triticũ in horreo reponi. nisi
hec eiꝰ fortit̃ fuerit arista conculcata &redacta in
paleas ita & anima mea ñ potest inparadisũ dñi cũ
palma intrare martirii. nisi diligent̃ ꝑfeceris corpꝰ

Expanded text:
aspectibus iussit aptari . cui et dixit| quid tractasti circa tutis ne acerba morte con| sumas. Agathe dixit tu nega deos tuos qui sunt lapides| et ligna . et creatorem tuum qui te fecit . leo| suspendi . et torqueri Cumque torquerent eam dixit aui| tae tuae possit esse consultum. Agathe respondit in| his poenis ita delector . sicut si quis bonum nuntium au| dit aut qui uidet quam diu desiderauit. Aut qui inuenit| thesauros multos . ita ego delector in his poenis corporalibus| posita. Non enim post triticum in horreo reponi . nisi haec| eius fortiter fuerit arestae conculcatae et redactae| in paleas. Ita et anima mea non pos in paradyso domini cum| palma intrare martyrii . nisi diligenter feceris corpus
Abbreviated transcription (Latin):
dõs tuos ẽẽ quosuera diuinitas de monstrat. sit
ergo talis urortua ut uenꝰ. & tuut iouis. ut uospossitis
indõꝵ numerũ cõputari. Quincianꝰ dĩx. Quid¬
tantũ uerboꝵ suꝑfluunt cursũ: Aut sacrifica diis
aut diuersiste suppliciis faciã interire. Agatha diõc.
Siferas michi ꝓmittas : auditoxꝑi nomine mansũ.¬
escunt. Siignẽ adhibeas de celo mͥ rorẽ saluificũ
angłi ministrabunt. Si plagas & uerbera habeo
piciã. Tunc quincianꝰ agitanscaput iussit eã incar.¬
cerẽ tenebrosũ recipi dicensadẽã. Cogita decum
agatha & penitere ut possis euadere dorm̃ta horri.¬
fica. que te fortit̃ laniabt̃. Agatha respondit. Tu
minist̃ essathane.tu penitere ut possis euadere
decollationẽ. Te qͥncianꝰ iussit eã sceleriuꝰ tradi ad
carcerẽ. quia uoce publica eũ confutabat. Agatha
aut̃ letissime & głanter in carcerẽ intrauit. & qͥsi
ad epulas inuitata. ita gaudens agonẽ suũ dno

Expanded text:
os tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit ergo talis uxor tua| ut uenus . et tu ut ioues . ut uos possitis in deorum numero con| putari. Quincianus dixitantum uerborum superfluunt cursum. Aut sacrifica| dies aut uaries te suppliciis faciam interire. Aga| the dixit si feras mihi promittas . audi christo nomine| mansuescunt. Si ignis adhibeas de caelo mihi ros| saluificum angeli ministrabunt. Si plagas et uer| bera habeo piciam. Tunc quintianus agitans| caput . iussit eam in carcerem tenebrosum recipi di| cens ad eam cogita tecum agathe . et paenetere| ut possis euadere tormenta horrifica quae te for| titer laniabunt. Agathe respondit . tu minister es| satanae. tu paenetere ut possis euaderedecollationem. Tunc quintianus iussit eam celerius| tradi ad carcerem . quia uoce eum pu| blica confutabat. Agathe autem| laetissimam et glorianter carcerem intrauit . et quasi| ad aepulas inuitata ita gaudens agonem suum do
Abbreviated transcription (Latin):
nissit ed iterũ qͥncianꝰ ante suũ tribuna ladstare.
cui cedix̃. Quousq furis contra decreta pͥncipũ inuic.¬
toꝵ: Immoladiis. sinaut scitote acriorib torm̃tis
aptandã. Scã agatha respondit. Omã uerba tua
uacua & uana & iniqua p̾cepta tua aerẽ ipsũ maculan:
&sine sensii ẽ & sine intellectu. qͥ uult ad auxiliũ
ut etiã mãmã mẽa integerrimã sanã corpori meorest¬
tuer&. Dicit ei quincianꝰ. Et qͥs ẽ qui te curauit: Aga.¬

Expanded text:
ssit eam| iterum quintianus ante suum tribunal adstare . cui . et| dixit quousque furiaris contra decreta principum in| uictorum. Immola diis. Sin autem. scito te acrioribus| tormentis aptandam. Sancta . agathe . respondit om| nia uerba tua . uacua et uana+ . et iniqua praecepta| tua aerem ipsum maculant et sine sinsu est . et sine in| tellectu qui uult ad auxilium ut etiam| mammillam meam integerrimam sanam meo corpori| restituerit . dicit ei quintianus . et quis est qui te curauit| Aga
Abbreviated transcription (Latin):
& iussit nulli medicoꝵ licere introire adeã. & neq
panẽ neq aquã ei ministrare. Cũq eãe inclusa. ecce
circa mediã noctẽ uenit qͥdã senex quẽ ante cedebat
puer luminis portitor. ꝓferens diuersa medicamina
in manu sua. qͥse medicũ ẽẽ cõmemorabat. cepit
tã diu abineunti etate conseruaui nc̃ ꝑdã. Dicit ei
Tẽ subrideis senior dĩ. Et me ipse misit adte. nãoeego

Expanded text:
 iussit nulli licere medicorum introire ad eam et neque| panem neque aquam ei ministrare. Cumque esset in| clusa .·ecce circa media nocte . uenit quidam senex| quam antecedebat puer luminis portitor . ferens| diuersa medicamenta in manu sua qui se medicum| esse commemorans coepit t . quod tamdiu ab ineunci  aetate conseruaui nunc| perdam. Dicit ei Tunc subridens senior dixit . et me ipse misit| ad te. Nam ego
Abbreviated transcription (Latin):
fiteor labiis & corde inuocare non cesso. Quincianꝰ
tasiussit asꝑgi. & sub testas carbones uiuos immitti.
& in incendionudo cõrpore uoluptari. acde inde¬
creasti & custodistime abinfantia mea. & facisti
me aiuuentute mea uirilit̃ agere : qͥtulisti ame
amorẽ scłi. qͥcorpꝰ meũ apollutione separasti.
qͥfecisti me uincere torm̃ta carnificis ferrũ ignes &
uincula qͥm int̾ torquentesuirtutẽ patientie tribii.¬
ut me iubeas istud scłm derelinquere. & ad tuã miseri.¬
cordiã ꝑuenire: Hec aut̃ dix̃ corã multis cũ ingenti

Expanded text:
fiteor| labiis . et corde inuocare non cesso. Quintianustos iussit| aspargi . et sub testos carbones uiuos inmitti . et in eisdem| nudo corpore uolutarcreasti . et custodisti me ab infancia mea| et fecisti me a iuuentute mea uiriliter agere| Qui tulisti a me moram saeculi qui corpus meum a pulluci| one separasti Qui fescisti me uincire tormenta carni| ficis. Ferrum igni et uincola qui mihi inter torquentes| uirtutem pacienciae tribuut me iubeas istum| saeculum derelinquire . et ad tuam misericordiam perue| nire Haec autem dixit coram multis cum inge
Abbreviated transcription (Latin):
siracusanorũ simul ꝑgere. abhis adeiꝰfestiuitatis
głam inuitatã. cuiꝰ mat̾ eutichia ꝑannos quatuor
flurusanguinis fatigata. nullo poterat medicoꝵ
remedio libari. Igit᷑ dũ ꝓcessionis misteria agerentur
hec euangłii lectio fuit que legit᷑ tacto fimbriȩ uesti.¬
mento mulier a sanguinis fluxu saluata est. RDiefusae¬
Et dum hec lectio recitaret᷑. dicit
scã lucia matrisue. Sicredis hec mat̾ que leguntur.
sẽꝑ inp̃sentihabeat eũ ꝓcuiꝰ nomine passa est. Contingi
ergo sepulchrũ eiꝰ credens & libaberis. Igit᷑ dũ ꝑactis
om̃ib popłs abscessiss&e ꝓstrauerunt se ante sepul

Expanded text:
ire festiuitates gratia inuitante. Cum matre| euthicia+ per annos quattuor fluxu sanguinis patie| batur+ . nullo poterat medicorum remedio liberare. Igitur| dum processiones misteria agerentur. Haec euangelii lec| tio fuit qua+ legitur fimbrio uestimenti . mulier a sanguinis| fluxu saluata. Et dum haec lectio recitatur . dixit sancta| lucia matre suae. Si credis mater his quę leguntur . er in praesenti habiat eum pro cuius nomini passa est| Continge ergo sepulchrum eius credens et liberaueris .| Igitur cum peractis omnibus . populus abscessissit . pros| trauerunt se ante sepul
Abbreviated transcription (Latin):
lucia uirgo arripuit. & uidit in somnis beatã agathẽ
in medio angłoꝵ gẽmis ornatã stantẽ & dicentẽ sibi.¬
Soror mea lucia uirgo dõ deuota qͥdadme petis qđ
tuipsa poteris p̃stare continuo: Nã & matritue fides
tua subuenit. & ecce saluata ẽ. & sicut ꝑme ciuitas ca-¬

Expanded text:
Agathen in medio. Angelorum gemmis ornatam stan| tem . et dicentem soror mea lucia uirgo dei deuota .| quid a\d/ me petis . quod tu poteris praestare con| tinuo. Nam et matri tuae. Fides tua subueniet et| ecce saluata est. Et sicut per me cat
Abbreviated transcription (Latin):
aptarae: Deinde etiã alios triginta tresdies ab ingressu tẽpl
a uiri thoro abstineroe: donec quadragesimo natiuitatis
die filiũ cũ hostiis adteplũ dñĩ deferroe. Primo genitũ
namq omẽ masculini sexꝰ scm̃ dño uocari. Atq idõmun¬
da queq offerridõ in munda aut̃ mundis mutuari uł
occidi. Et omẽ pͥmo genitũ quinq siclis argenti deber
peperisset mulier: inmunda fieri iussaẽ: quatuor dec̃i
dieb & seraginta sex dieb alii atẽpli ingressu suspendi
donec octogesimo natiuitatis die qua dies purgatio.¬
niseiꝰ uocabat᷑: illo se sũaq sobolẽ hostus scificaturi
uenirae:. ac sic demũ ad thorũ uiri li̾a redire debera
Intueam᷑ fr̃s rm̃ĩ diligentiuꝰ uerba legis que ꝓposiu¬
mus &e uidebimꝰ aꝑtissime quã beatissima dĩ genitrin
& ꝑpetua uirgo maria simul cũ filio quẽ genuit
abom̃i fuerit legis subiectione liberrima. ñ idẽte
miraculum matris domi m concepit uirgo uirilem igno rans con sor¬

Expanded text:
aptaret: deinde etiam alios triginta tres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeq hominis quinque siclis argenti debere peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ligentius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim miraculum, matrem Domini. Concepit Virgo virilem virile ignorans consor
Abbreviated transcription (Latin):
sanctiorq eẽ ñ possit. om̃ssimul sine differentia graduũ sine
discretione meritoꝵ ⁊ bhis in que ꝑuenimꝰ in eaque non du
adp̃hendimꝰ. pia auiditate curramꝰ & ad m̃surã consuetudinis nrẽ
necessariis N. qͥdaddamꝰ augm̃tis. Parũ eni religiosus alio tẽpore
demonstrat᷑. Im his dieb ñ religiosior inuenit᷑. Unde oportune
nc̃ tẽpꝰ acceptũ. ecce nc̃ dies salutis. Quid enĩ acceptius hoc

Expanded text:
sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, ab iis in quae pervenimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae necessariis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiosior invenitur. CAP. II. Undenunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim ac
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ quidem tͥ oanimaxp̃iana uigilandũ contra salutis
tue aduersariũ fuit: neullus pater& locꝰ tẽptatoris insidiis
sedmͦ tͥ maior cautio & sollicitior ẽ ac sum̃da prudentia. qͥndo
idem hostis tuuꝰ acriori seuit iuidia. Nc̃ eñ i intotomundo potestas
eiantique dnãtionis aufert᷑. &innumera illiũ captiuitatis uasa
rapiunt᷑. Renuntiat᷑ atrocissimo p̃doni apopłis om̃iũ nationũ
om̃iũq linguarũ. & nullũ iã genꝰ hommũ repperit᷑ qđ nĩatiran¬
nicislegib reluctet᷑. dũꝑomĩs finel:̃ ayregenerando inxp̃o multoꝵ

Expanded text:
em tibi, o anima Christiana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur, quod non tyrann
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃nr̃ĩ sermonis adhibenda ẽ que auxiliante dnonec inutil
sitpigris. neconerosa deuotis. Nãcũ om̃em obseruantiã nr̃am
mortalitate mutabił etia si ad sũma queq uirtutũ studio ꝓue¬
Et hec ẽ ꝑfectoꝵ uera iusticia. ut nũquã se p̃sumant ẽẽ ꝑfectos
ne abitineris nondũ finituntentionecessantes ibi incidant
deficiendi piculũ ubiꝓficiendi deposuerunt appetitũ.

Expanded text:
tri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum.
Abbreviated transcription (Latin):
isi fallor susceptio matutina: solis ortũ sẽꝑ ante uenit. Et
priusꝗ orbẽ iadioꝵ clarꝰ splendor illumin&. matutinũ noctium
tenebris t̾minũ ponit: ac resoluta sensim caliginũ potestate reb
cunctis facies quedã: ac lum̃ infundit̃. Etcũ ueluti subuna materia
tenebrarũ mundꝰ inconfessione iacuerit. int̾uento matutino
diuersa uesꝑm uarictate distinguit᷑. Hocẽ cũ omã ceca fuerint

Expanded text:
isi fallor, susceptio matutina solis ortum semper antevertit, et priusquam orbem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distingu
Abbreviated transcription (Latin):
grãsagens: quia me dignatꝰ es dne iħ uxp̃e ad tuas
ẽpulas inuitare. Sciensq extotocorde desiderabã
uidere faciẽ tuã: & qͣsi de er ulchro suscitatus sum.
Odor tuuꝰ concupiscentias excitauit in me et̾nitatis.
Uar tuaplena suauitate melliflua. Allocutio tua: in.¬

Expanded text:
tuas epulas invitare, sciens quod ex toto corde meo desiderabam te. Vidi faciem tuam, et quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit aeternas. Vox tua plena suavitate melliflua, et allocutio tua in
Abbreviated transcription (Latin):
this auditis. exꝑgefacta surrexit tremens. & ait
matri sue. Mat̃ mea ecce salua factaes ꝑipsã. te de-¬
p̃cor quete saluauit suisorationib ne tu mͥ aliquãdo
sponsum nomines netu uelis decorporismei. poste.¬
ritate fructũ mortalitatis inquirere. sed oma que
ait. Om̃ãque fuerunt patris tui defuncti. ante nouẽ
Mea uero omã que sunt uł ee̾ possunt. ipsa meliuꝰ nost
Tege priuꝰ occłosmeos. & quecũq tibi placuerint de
ipsis facultatib facito. Cui beata lucia respondit. Audi
mat̃ consiliũ meũ. Nonsatis deocarũ est qͥ illi hoc

Expanded text:
his auditis| expergefacta surrexit tremens . +ait matre suae| Mater mea ecce salua facta es . per ipsam te depraecor| que te saluauit suis oracionibus. Ne tu mihi aliquan| do sponsum nomines. Ne tu uellis de corporis mei posterita| te fructum mortalitatis inquirere  sed omnia quae| ait omnia quae sunt patris tui defuncti . ante nouemmea uiro omnia quae| sunt uel esse possunt ipsa+ melius nosti . tegi oculos me| us . et quaecumque tibi placuerint de ipsis facultatibus| facito. Lucia dixit. Audi mater consilium meum | Non satis deo carus est qui illi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dor
R Omuit sanctus andreas dum respicer& celum uoee magna clama uit
& di xit tues deus meus quem uidi ne me patiaris abimpio iudice depo
quia uirtutem sancte eru cis ag nõui .U. Tues. . ⁊ magister
meus xꝑe quem dilexi quem uidi quem cognoui quem confessus sum¬

Expanded text:
dor ravit sanctus Andreas, dum respiceret coelum; voce magna clamavit, et dixit: Tu es Deus meus quem vidi, ne me patiaris ab impio judice deponi, quia virtutem sanctae crucis agnovi. Vers. Tu es magister hriste, quem dilexi, quem cognovi, quem confessus s
Abbreviated transcription (Latin):
homines uł peccatores diximꝰ loqͥ. quossuis locis euident̃
ostendimꝰ ut uarietas ipsarerũ oblectare possit auditũ.
Die acnocte. hec cõplexio continuũ tẽpꝰ ostendit. Id
si ad litterã intendas om̃mo ñ conuenit. ut die ac nocte
iugit̃ legẽ dni aliqͥs aut legat. aut p̃dicoe. dũ reficiendi
tẽpꝰ corporib det᷑. & accipiendi sõmi necessitas afferatur.

Expanded text:
homines, vel peccatores diximus loqui, quos suis locis evidenter ostendimus, ut varietas ipsa rerum oblectare possit auditum. Die ac nocte. Haec complexio continuum tempus ostendit; quod si ad litteram intendas, omnino non convenit, ut die ac nocte jugiter legem Domini aliquis aut legat aut praedicet, dum reficiendi tempus corporibus detur, et capiendi somni necessitas afferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ordines angłoꝵ uidentes inuisibilem uenientẽ inaqͥs ꝑ eũdẽ.
mundum illuminat benedictꝰ est dñs ds̃ isrł. Sctoꝵam̃

Expanded text:
 Ordines angelorum videntes invisibilem venientem in aquis, mundum illuminavit. Benedictus es, Domine Deus Israel. Ant.