comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grece: ergoxpr uatusz ille singulariter unctus ẽ &¬
precipue unctur: Vn de omne xpĩani un guntur. ille
precipue: quo modo in psalmodicitꝰ audi: Propter ecc
unxit te dr̃ dr̃tuur: oleo exul tationis prȩparticipib
tuis: Pccrticipes enim eius oms scĩ: sed ille singula ᷑ iter
uoccberir cȩphas. quod inter pr&atur p&rus : Nonma¬
gnum quiadnr̃ dix̃ cuiur filius ess& iste : quid magnũ
dnos omnicnomina scõrum suorum sciebat. quos ante
consditutionem mundi prȩdesti nauit: Et miraris
qui ccdixit uni homini. Tues filius illiur. & tuuo cabe¬
rir illuhmagnum : qui cmutauit ei nomen : & fecit
desmone p&rũ. p&rus ccũ cp&ra p&ra uero & clesia¬
Ergo in p&iinomine figurata ẽ &clesic & qui secu¬
rus nisi qui aedificat super p&rã : et quid ait ipse
dnr̃s Quiccudit uerbamea ha& & feccit ec Simila¬
bo eum uiro prudenti aedificanti super p&rã. Non
cadit temptationibus: Descendit pluuia aduene¬
r̃ flumina. Elauerunt uenti & impeger̃ in domũ¬

Expanded text:
go Christus, unctus. Ille singulariter unctus, praecipue unctus; unde omnes Christiani unguntur, ille praecipue. Quomodo in Psalmo dicit, audi: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Participes enim ejus omnes sancti; sed ille singulariter Savocaberis Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum quia Dominus dixit cujus filius esset iste. Quid magnum Domino? Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petra, petra vero Ecclesiaergo in Petri nomine figurata est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit verba mea haec et facit ea, similabo eum viro prudenti, aedificanti super petram » non cedit tentationibus: « descendit pluvia, venerunt flumina, flaverunt venti
Abbreviated transcription (Latin):
quem scripsit moyses in lege & ꝓph&ȩ. Inuenimus ihm̃
filium ioseph: eiur filius dicebactur. cuide sponsata ert
mater eius : Hacm quod eac intacta. conceptus & natus
dix̃ nacthanccheli addidit & locum: ancczareth. &dix̃
ei nathanahel: Anccccr&h potese celi quid bomesse:
Quid intellegitur frr̃ non quomodo aliqui pronunti¬
ant: Ncc̃ & sic sol& pronunticri: ano zar&h potesa

Expanded text:
Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph. Ejus filius dicebatur, cui desponsata erat mater ejus. Nam quod ea intacta conceptus et natus dixit Nathanaeli; addidit et locum, a Nazareth. Et dixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Quid intelligitur, Fratres? Non quomodo aliqui pronuntiant: nam et sic solet pronuntiari, A Nazareth potest
Abbreviated transcription (Latin):
anco zccreth potest cliquid bomesse & ille :
de: Siue ñc dubitans . & totum in terrogans: ana¬
zccr&h: potesa cliquid bomesse: ueni & uide Cum
ergo siue illo modo siue isto pronunti&ur Non re

Expanded text:
test aliquid boni esse; et ille,  sic dubitans, et totum interrogans, A Nazareth potest aliquid boni esse? Veni, et vide. Cum ergo sive illo modo, sive isto pronuntietur, non re
Abbreviated transcription (Latin):
tum est quod uolebat auferri: ut illa infirmitas
sanar&ur: Hoc enim inuenit inuoce me dici. Suffi¬
ciattibi grectiamea. nam uirtur ininfirmitate
perficitur : Vnde ergo scis si quod non uult de sana¬
re dr̃ Ad huc tibi & pedit flagellari : VUnde scir quã pa¬
treẽ quod secat medicus: cegens ferrum ꝑ putria:
Nonne nouit modum: quid faciat: quous que faci¬
at Num quid ulu latur eiur qui secatur. r&rah&
manur medici artificiose secantis: ille clamatille
secat: Crudeles quinon audit clamhtem. anpotiur
mis encor. quicuulnur per sequitur. ut san& ȩgrodĩ:
Ha& frr̃ mei ideo dixi ne quis quaerat aliquid pr&er auxi¬
lium di : qun do forte in aliqua correptione dnĩ sum us:
Vid&e nepereatis: Vid&e neab agno recedatis.: & aleo¬
ne deuoremini : Diximus ergo : quare hora decima :
sequentia uideamus: Erct andrey frater simonis.

Expanded text:
tum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas tum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo dixi, ne quis quaerat aliquid praeter auxilium Dei, quando forte in aliqua correptione Domini sumus. Videte ne pereatis, videte ne ab Agno recedatis, et a leone devoremini. 13. Diximus ergo quare hora decima: sequentia videamus. Erat Andreas fra
Abbreviated transcription (Latin):
lium ligecturis: Siergo ad caput ponitur ut qui escat
dolor capitis. Adcorꝰponitur ut san&ur a peccatir
piat ergo quid fiat : ponatur cdcor : san&ur cor
Bonum est ut desalute corporis non satagar
niri ut cdõ illã p&as: Siscittibi proderse: cdabitillã
Sinon tibi dederit non tibi proderat habere
illam: quã multi egrotant innocentes in lecto :
Et sisani fuerint. procedunt adscelera cõmitten¬
da: quã multir obẽsanitar. Latro qui procedit
col faucem occidere hominem. Quanto ill
erat ut egrotar& qui nocte surgit adfodi endũ
pacri&em clienũ : Quanto magir si febribur iactare¬
tur: innocentius egrotar& scelerate sanus ese :
Nouit ergo dr̃ quid nobis &xpediat: id cgamus
tantum : ut cornrum sanumsit a p&catis : Et quh¬
do forte flagellamur in corpore: ipsum depre¬
cemur: Rogecuit illum ccposto lur paulus : ut aufer¬
r& saimulum camis. & noluit auferre: Num quid
ꝑtur batus ẽ. Num quid contristatus : dixit. se de ser¬
tum: magis sedixit non deserctum. quia non abla¬

Expanded text:
lium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fiat ergo. Quid fiat? Ponatur ad cor, sanetur cor. Bonum est, bonum, ut de salute corporis non satagas, nisi ut a Deo illam petas. Si scit tibi prodesse, dabit illam: si non tibi dederit, non proderat habere illam. Quam multi aegrotant in lecto innocentes; et si sani fuerint, procedunt ad scelera committenda? Quam multis obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret? Qui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto illi melius si febribus jactaretur? Innocentius aegrotaret, scelerate sanus est. Novit ergo Deus quid nobis expediat: id agamus tantum, ut cor nostrum sanum sit a peccatis; et quando forte flagellamur in corpore, ipsum deprecemur. Rogavit eum Paulus apostolus, ut auferimulum carnis, et noluit auferre. Numquid perturbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non abla
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes dednẽ ecce agnurdĩ. ipse iohannes nonerat
agnur Non erat uir ser Non erat amicus sponii : ergo
singulariter ille: hicẽ agnus dĩ: quia singulariter
huius agni sanguine solo homines redimi potuerunt:
Frr mei siagnascimus p̃cium nrm̃. qui a sanguis ẽ
agni: Quid sunt illi qui hodie celebrant fesdiuitatẽ
sanguinis. Nescio cuiur mulierȩs : & quam in gratis:

Expanded text:
Joannes de Domino, Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat Joannes de Domino, Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat agnus? non erat vir sanctus? non erat amicus sponsi? Ergo singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimi potuerunt. 6. Fratres mei, si agnoscimus pretium nostrum quia sanguis est Agni; qui sunt illi qui hodie celebrant festivitatem sanguinis, nescio cujus mulieris? et quam ingrati
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem : qui diuidunt unitatem: Ha& dicta sunt:
sequentia uideamus: Si perꝰ ibuit iohannes testimo¬
nium qui auidit quale testimonium ꝑ hibuit᷑ qui¬
aipse ẽ filius dĩ : Oportebat aũ ut ille bapti ⁊ ar&
qui ẽ filius dĩ unicur non adoptatus: ad optati filu
minis trisunt unici unicur hab& potestatem ad¬
optati ministerium: Lic& bapti ÷ & minister non
pertinenr adnumerum fratrum: quia maleui
uit & male agit : quidnos consolatur hicẽ quibap¬
agnus diutiq iste singulariter agnus: nã & discipli
dicti sunt agni: Ecceego mitto uor sicut agnos in medio
luporum: dicti sunt &ipnlumen. Uos aũ estis lumen
Imundi sed aliter ille dequo dictumẽ: Erat lumenue¬
Irũ quod in luminat omnem hominem uenientemin
hunc mundum: Sic &agnur singulariter solur sine
macula sine peccato: Non cuiur maculȩ abster sȩ sint.
sed cuiur macula nulla fuit: quidenim qui a dicebat

Expanded text:
charitatem, qui dividunt unitatem. Haec dicta sunt: charitatem, qui dividunt unitatem. Haec dicta sunt: sequentia videamus. 4. Perhibuit Joannes testimonium, quia vidit. Quale testimonium perhibuit? Quia ipse est Filius Dei. Oportebat ergo ut ille baptizaret qui est Filius Dei unicus, non adoptatus. Adoptati filii, ministri sunt Unici: Unicus habet potestatem, adoptati ministerium. Licet baptizet minister non pertinens vit et male agit, quid nos consolatur? Hic est, qui bapAgnus Dei. Utique singulariter iste Agnus: nam et discipuli dicti sunt agni, Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum . Dicti sunt et ipsi lumen, Vos estis lumen mundi : sed aliter ille de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sic et Agnus singulariter, solus sine macula, sine peccato; non cujus maculae abstersae sint, sed cujus macula nulla fuerit. Quid enim? quia dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
texere: precipue tamen propter pacem quia & lig
na bapti satasunt forir: quia fructum ineir inuenit
columba: ad arcã attulit: Sicut memi nistis: colum¬
bea emissa a noe dearca quae diluuio natabat. et
baptismo abluebatur & non mer gebatur: Cumer¬
go es s& emissa : attulit ramum oliuȩ: sed non sola fo¬
lia habebat: habebat & fructum: Itaq hoc optandũ ẽ
fratiibus nnr̃ quiforis bapti zantur. Vt habe ant fruc¬
tum non illor sin& columba foris insi adarcã reduxe¬
rit Fructus aũ ese totus caritas: Sine quani hilẽ ho¬
mo: quid quid aliud homo habuerit : & hocuberri¬
me abcportolo dictum commemorauimur. &re¬
censuimus: ait enim: Silinguis hominum loquar &an¬
gelorum: caritatem aũ non habeã factus sum ut aera¬
mentum sonans aut cymbalum tinmens: Si habue
omnem : ut monter transferam: caritatem autem
mea pauperibus : & sitradidero corpus meum ut ar
deam  Caritatem autem non habeam nihil mihi pro¬
dest: Nullo modo autem possunt dicere se habere

Expanded text:
texere: praecipue tamen propter pacem; quia et ligna quae baptizata sunt foris, quia fructum in eis invenit columba, ad arcam attulit: sicut meministis columbam emissam a Noe de arca, quae diluvio natabat, et baptismo abluebatur, non mergebatur. Cum ergo esset emissa, attulit ramum olivae: sed non sola folia habebat, habebat et fructum . Itaque hoc optandum est fratribus nostris qui foris baptizantur, ut habeant fructum: non illos sinet columba foris, nisi ad arcam reduxerit. Fructus autem est totus charitas, sine qua nihil est homo, quidquid aliud habuerit. Et hoc uberrime ab Apostolo dictum commemoravimus et recensuimus. Ait enim: « Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aeramentum sonans, aut cymbalut montes transferam, caritatem autem mea pauperibus, et si tradidero corpus meum urdeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest » . Nullo modo autem possunt dicere se habere
Abbreviated transcription (Latin):
quodiam quidem iohannes nouerat in dnõ: Sed quod
ipse dnr̃ ieccerr& bapti÷ aturur : ut bapti zandi potes¬
tatem ase inneminẽ trans funder&. hoc didicit
ꝑ columbam : quia dictum eierat: Suꝑquem uideris
ipm̃ descendentem uelud columbam. & manentem
super &am . Hicẽ quibaptizat in spũ scõ: Quidẽ hicẽ

Expanded text:
am quidem Joannes noverat Dominum; sed quod ipse Dominus ita esset baptizaturus, ut baptizandi potestatem a se in neminem transfunderet, hoc didicit per columbam, quia dictum et erat, Super quem videris Spiritum descendentem velut columbam, et manentem super eum, hic est qui bap
Abbreviated transcription (Latin):
similiter facit: Sed similiter facit: et similiter facit:
am dixerat ha& facit quare addidit similiter feccit
Ne alius prauus intell&tus uel error inanimo nar¬
cer&ur : Vides enim hominis opur : animus est in hon¬
ne & corpus : animus impert corpon Sed mul tum
inter esa inter corpur & animum : corpus uisibilis
est : Animus inuinbilis: inter potentiam uirtutemq
animi : Et cuius uis lic& caelestis corpons: multũ in¬
ter est: imperat tamen animus corponsuo: Et fac
corpus Et quodui d&ur animur facere hoc facit
& corp:: Nid&ur ergo corp: hoc idẽ facere quodnim :
Sednonsimiliter: quomodo hocidem facit: Sed nou
similiter facit animus: Uerbum apudse iub& linguȩ
& profert uerbum quod fecit nimus : Fecit himur:

Expanded text:
similiter facit: et haec facit, et similiter facit. 10. similiter facit: et haec facit, et similiter facit. 10. Jam dixerat, haec facit; quare addidit, similiter facit? Ne alius pravus intellectus vel error in animo nasceretur. Vides enim hominis opus; animus est in homine et corpus: animus imperat corpori, sed multum interest inter corpus et animum: corpus visibile est, animus invisibilis; inter potentiam virtutemque animi, et cujusvis licet coelestis corporis multum interest. Imperat tamen animus corpori suo, et facit corpus: et quod videtur animus facere, hoc facit et corpus. Videtur ergo corpus hoc idem facere quod animus, sed non similiter. Quomodo hoc idem facit, sed non similiter? Facit animus verbum apud se, jubet linguae, et profert verbum quod fecit animus
Abbreviated transcription (Latin):
÷ totũ qđ potest ꝑdepatreẽ
depactre ẽ ÷qm qđ potesa & est : hoc unũ esa & de
pectre totumẽ : Sequitur & ipse inuerbis suis. & ma¬
le intellegentes conturbat : ut adr&tum intell&¬
tum reuoc& errantes: cum dixiss& non potesa¬
a se filius facere quicquã nisi quod uident patrem
facientem: Ne forte carnalis subrꝰ per& intellectus.
& uerter& mentem: et faccer& sibi homo quacsi
duos fabror uinũ magistrum : alterum discipulũ
quasi adtendentem admagis.trũ : Verbi gracia :
facientem arcam: ut quo modo ille fecit arcam:
faciat & iste celteram arcam: secundũ uisi onem
quamin spexit in magistro o perante: N& cele
ccliquid sibi duplicar& m illa simplici diuitate. in¬
tell&ctur carhalis secutus ait Quae cũq enim pat᷑
facit. h& eadem & filius facit similiter: Non facit
pecter alic: & alia filius similia: Sed que cũq inquit
pecter facit. H& eccdem & filius facit similiter: Quae
ille. l & & ipse: mundum pater mundum filius: mun

Expanded text:
; totum quod potest, de Patre est: quoniam quod potest et est, hoc unum est; et de Patre totum est. 9. Sequitur et ipse in verbis suis, et male intelligentes conturbat, ut ad rectum intellectum revocet errantes. Cum dixisset, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: ne forte carnalis subreperet intellectus, et averteret mentem, et faceret sibi homo quasi duos fabros, unum magistrum, alterum discipulum quasi attendentem ad magistrum, verbi gratia, facientem arcam; ut quomodo ille fecit arcam, faciat et iste alteram arcam secundum visionem quam inspexit in magistro operante: sed ne tale aliquid sibi duplicaret in illa simplici divinitate intellectus carnalis, secutus ait, Quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. Non facit Pater alia, et alia Filius sPater facit, haec eadem et Filius facit similiter. Quae ille, haec et ipse: mundum Pater, mundum Filius, mund
Abbreviated transcription (Latin):
pus quȩsiuit ut generar&. qui genuit coa& erum:
aut matrem quȩ siuit ut generar& : quide se protulit
uerbum : aut pater generans. a&ate p̃cesserat filium:
ut minorem filium generar& : Et forte dicit aliquir
quic ꝑ multocslã in sen&ta sua dr̃ suscepit filium:
Sicut pater sine sen&ctute : Sic filiur sine cremento:
necille senuit : n&c ille creuit : Sed ae qualis aequalẽ
genuit : cc&ernur a&&nũ : Quomodo inquit aliquir
a&&nus a&enũ: Quomodo flãma temporalis
generat lucẽ temporalem: Coeua est aũ flãma
generans luci quã generat: Nec p̃cedit tẽpore flam¬
ma generans lucem generatam : Sed & quo incipit
flãma exillo incipit lux. Damihi flãmã sine luce.:
& dotibi dm̃ patrem sine filio: Hoc ese ergo non po desa
filius a se facere quicquã nisi qđ uident patrem facien¬
tem: Quiccuidere filii. hoc ese natum esse de pectre.

Expanded text:
pus quaesivit ut generaret, qui genuit coaeternum; pus quaesivit ut generaret, qui genuit coaeternum; aut matrem quaesivit ut generaret, qui de se protulit Verbum; aut Pater generans aetate praecesserat Filium, ut minorem Filium generaret. Et forte dicit aliquis quia post multa saecula in senecta sua Deus suscepit Filium. Sicut Pater sine senectute, sic et Filius sine incremento: nec ille senuit nec ille crevit; sed aequalis aequalem genuit, aeternus aeternum. Quomodo, inquit aliquis, aeternus aeternum? Quomodo flamma temporalis generat lucem temporalem. Coaeva est autem flamma generans luci quam generat, nec praecedit tempore flamma generans lucem generatam; sed ex quo incipit flamma, ex illo incipit lux. Da mihi flammam sine luce, et do tibi Deum Patrem sine Filio, Hoc est ergo, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; quia videre Fili
Abbreviated transcription (Latin):
al terum firmamentum: antua mi sisti fundamen¬
tum: Super aedificati ccũ supra fundamentum a¬
posctolorum & proph&cetacrũ ipso summo angulan¬
lacpide Existente xpõ ihu pacantur inxpo n& conten¬
dun&: &errant inheresim: Intellegimus ergo lucem
facta sunt & sine ipso factumest nihil Ex cute intel¬
intelle gentiamtuam n& intellegentiam uocan¬
decm Sed plane saultitiara dr̃pater fect
mundum: quem fecit filius alterum mundura:
Dic mibi: munduha filiiste in quosumur. Cuiurest.
euangelium: Et mundur ꝑ eũ factur est & mun¬
dur eum non cog nouit: As norce ergo eum ꝑ quẽ
factus est mundur & noliesse inter illos : qui eum
qui fecit mundum non cognouerunt: Inse ꝑccrcebi¬
lia ergo opera pactrir & filii: Sed hoc est non potest
filius ase: et enim ñ filius est : natur ẽ : Si natur est:
ccbillo ẽ de quo natur est: Sed tamen aequalem s bi
genuit: non enim de fuit aliquid generanti : Auttem¬

Expanded text:
alterum firmamentum. An tu amisisti fundamenalterum firmamentum. An tu amisisti fundamentum? Superaedificati autem supra fundamentum Apostolorum et Prophetarum, ipso summo lapide angulari existente Christo Jesu, pacantur in Christo ; nec contendunt et errant in haeresi. Intelligimus ergo lucem facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Excute intelligentiam tuam; nec intelligentiam vocandam, sed plane stultitiam. Deus Pater fecit mundum: quem fecit Filius alterum mundum? da mihi mundum Filii. Iste in quo sumus, cujus est? Evangelium, Et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Agnosce ergo eum per quem factus est mundus, et noli esse inter illos qui eum qui fecit mundum non cognoverunt. 8. Inseparabilia sunt ergo opera Patris et Filii. Sed hoc est, Non potestn est Filius a se. Etenim si Filius est, natus est: si natus est, ab illo est de quo natus est. Sed tamen aequalem sibi genuit. Non enim defuit aliquid generanti, aut tem
Abbreviated transcription (Latin):
bulcctio illac camis suꝑmare . apatre fiebat ꝑfilium
fiebat: Ergo illa ambulatio opus ese patri & silio in¬
se pacrabile: utrumq: ibi operantem uideo: nec pater
filiũ de seruit: N& filius apatre dis cessit: Ita quic quid
facit filiur non facit sine patre. Quia quic quid facit
pecter non feccit sinefilio: Exitũ est hinc : uid&e quia
recte nos dicimus insepcrabilia esse opera patrir
dr̃ lucem &uidit filius patrem facientemlucem. Secun¬
dum camelem intell&tumtuum: quia ideo uis mino¬
rem intellegere qui a dixit : Non potest facere filius
a se quic quam nisi quod uident patrem facientem
P&cit dr̃ pecter lucem : quam lucem aliã fecit silius:
pecit dr̃ pater firmamentum caelum. inter ccquas
&ccquas : Nidit &̃ filius r&undum intelle gentiamtuã
tcer dam & creessã: Quia uidit filius patrem facientẽ
firmamentum : Et dixit: non potesa filius a se facere
quicquam nisi quod uident patrem facientem: dan

Expanded text:
bulatio illa carnis supra mare, a Patre fiebat, per Filium bulatio illa carnis supra mare, a Patre fiebat, per Filium fiebat. Ergo illa ambulatio opus est Patris et Filii inseparabile. Utrumque ibi operantem video: nec Pater Filium deseruit, nec Filius a Patre discessit. Ita quidquid facit Filius, non facit sine Patre; quia quidquid facit Pater, non facit sine Filio. 7. Exitum est hinc. Videte quia recte nos dicimus inseparabilia esse opera Patris Deus lucem, et vidit Filius Patrem facientem lucem, secundum carnalem intellectum tuum, qui ideo vis minorem intelligere, quia dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Fecit Deus Pater lucem; quam lucem aliam fecit Filius? Fecit Deus Pater firmamentum, coelum inter aquas et aquas, vidit eum Filius secundum intelligentiam tuam tardam et grossam: quia vidit Filius Patrem facientem firmamentum, et dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, da mihi
Abbreviated transcription (Latin):
nt patrem feccientem: Rediergo mecum cedid quod
dicebam. ne forte sic intelle gendum sit: Unde ques¬
tione ambo &eccmus Nam ego secundũ fidẽ catholi¬
cã uide quo modo & eã: Sine offensione sine scandalo:
Tuaũ circũ clusus : quȩris qua ex eas : qua in traueras
Videforte non intellexisti Et hoc quod dixi : quac intra¬
ueras uide: forte ipsũ cudi dicentẽ : Ego sũ ianua non
sine causa ergo quens quicexeas & non inuenir: nisiqͥa¬
cecidisti: Ergo que madmodũ potes coruinatua col¬
ligete & intrape ianuam ut & sine offensio ne
d&uo afferas quod dicar. sed quodille ostendit
hoc loquere: Eccesides catholica quem ad modũ
&xit deisda propositione : Ambulauit filius super
mare : peder carnis fluctibus in posuit : caro am¬
bulabat. diuinitas gubernabat : Quando ergo
caro ambulcbat & diuinitas gubernabat : Pat̃
absens erat : Si absenrerat : quo modo ipse filius
dicit pater cũ in me manens. facit opera suaꝰ. Am¬

Expanded text:
rit Patrem facientem. 6. Redi ergo mecum ad id quod rit Patrem facientem. 6. Redi ergo mecum ad id quod dicebam, ne forte sic intelligendum sit, ut de quaestione ambo exeamus. Nam ego secundum fidem catholicam video quomodo exeam sine offensione, sine scandalo: tu autem circumclusus, quaeris qua exeas. Qua intraveras vide. Forte non intellexisti et hoc quod dixi, Qua intraveras vide: ipsum audi dicentem, Ego sum janua . Non sine causa ergo quaeris qua exeas, et non invenis, nisi qucecidisti. Ergo quemadmodum potes, a ruina tua collige te, et intra per januam, ut sine offensione iex corde tuo afferas quod dicas; sed quod ille ostendit, hoc loquere. Ecce fides catholica quemadmodum exit de ista propositione. Ambulavit Filius super mare, pedes carnis fluctibus imposuit; caro ambulabat, et divinitas gubernabat: quando ergo caro ambulabat et divinitas gubernabat, Pater absens erat? Si absens erat, quomodo ipse Filius dicit, Pater autem in me manens, ipse facit opera sua
Abbreviated transcription (Latin):
nor est filius quac̃ pacter: Ecce audi uerba filii : quid dic̃ :
Non potesa filius a sefoccere quicquã nisi quo duide¬
r& ƿatrem foccientẽ.: Ex specta: quẽ cdmodũ senp¬
tũ est: esto mansu&us cdaudiendũ uerbũ ut in¬
tellegas : Puta enĩ conturbatũ me esse his uer¬
bis. quidico ȩquaclẽ potesactẽ macies tatẽq esse pa¬
tis & filii: Cum audiui non potesa filius a se facere
quicquã nisi qđ ui der& patrẽ facientẽ : Turbatur
his uerbis. quaero abste: qui iãtibi uidens intellexir se
Nouimus in euangelio filiũ combu lasse supermare
ubi uid& pactrem cmbulasse super mare: hic iam ille tur¬
bectur: poneergo quod intelleceras & simul quȩramus
Quid ergo feccimus uerbadnĩ audiuimus . Non potest
filius ase facere quicquã nisi qđ uiderit patrem faccientẽ
Ambulccuit ipse suꝑ mare: pccter nũ quã ambulauit suꝑ
mare: Certe non facit filius quicquam nisi quoduide¬

Expanded text:
nor est Filius quam Pater, ecce audi verba Filii, qui dicit, nor est Filius quam Pater, ecce audi verba Filii, qui dicit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Exspecta, quemadmodum scriptum est, Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Puta enim me conturbatum esse his verbis, quoniam dico aequalem potestatem majestatemque esse Patris et Filii, cum audivi, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Turbatus his verbis quaero abs te, qui jam tibi videris intellexisse: Novimus in Evangelio Filium ambulasse super mare ubi Patrem vidit ambulasse super mare? Hic jam ille turbatur. Pone ergo quod intellexeras, et simul quaeramus. Quid ergo facimus? Verba Domini audivimus, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ambulavit ipse super mare, Pater nunquam ambulavit super mare. Certe non facit Filius quidquam, nisi quod vide
Abbreviated transcription (Latin):
tico: subs aantia ut sit potentia ut possit: ergo quia filius
de pactre ẽ : ⁊ deo dix̃ filius non potese cse feccere quic quam:
quic non est fi liurcse ideo non potese ccse: Ui d&ur enĩ
quasi minorem se fecisse cumdio Non potese filius. face
re quicquã. nisi qđ uiderit patrem facientem: Hic engit cer¬
uicem her&ica uanitaseorum scilic& qui dicunt filium
minorem queẽ pecter est Minore spotestatii. magesta¬
tis possibi litcctis : Hon intelle gentes mysterium uer
modũ incarnacli suo intell&ctu modo turbentur in
ipsis uerbis xpĩ : Hoc cũ pcculo ante p̃locutus sum qͥa
omnia peruersa corda ꝑturbat: Sicut pice corda
excerc& uerbũ dĩ : Maccxime qđ ꝑ iohannẽ euangelir¬
tã dicitur. Alta enĩ ꝑ illũ dicuntur : Non quaclia cũq
non quȩ fcccile intellegantur: Ecce iam ber&icus. si
forte ccudiuit uerbaista engit se. & dicit nobis: eccemi¬

Expanded text:
tia; substantia ut sit, potentia ut possit. Ergo quia Filius tia; substantia ut sit, potentia ut possit. Ergo quia Filius de Patre est, ideo dixit, Filius non potest a se facere quidquam. Quia non est Filius a se, ideo non potest a se. 5. Videtur enim quasi minorem se fecisse, cum dixit, Non potest Filius a se re quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Hic erigit cervicem haeretica vanitas, eorum scilicet qui dicunt Filium minorem esse quam Patrem, minoris potestatis, majestatis, possibilitatis, non intelligentes mysterium verbe quemadmodum in carnali suo intellectu modo turbentur in ipsis verbis Christi. Hoc autem paulo ante praelocutus sum, quia omnia perversa corda perturbat, sicut pia corda exercet Verbum Dei, maxime quod per Joannem evangelistam dicitur. Alta enim per illum dicuntur, non qualiacumque, non quae facile intelligantur. Ecce jam haereticus si forte audit verba ista, erigit se, et dicit nobis: Ecce mi
Abbreviated transcription (Latin):
esse: quod posse: homini non itccẽ: & com pacratione
humanȩ infirmitatis. longe infrac iacenter. ut cũq
corda sus tollite : & ne forte aliquis nostrũ tcngat
sar&um: et quacsi corus catione magnȩlucis hor¬
rescens : Sccpiat cli quid. ne insipiens remaneat:
Nontamen setotũ scpere put& ne superbia & quod
sccpuit : cemittat homo: Aliud ẽ quodest : Aliud quod
potese: Ali quando enim & ẽ homo & non potese qđ
uult: Aliqueendo enĩ sicẽ homo ut possit qđ uult:
Itecq cliud est esse ipsius. aliud es posse ipsius: Si enĩ
hoc ẽ esse ipsius qđ est uelle ipsius. Cum uell& posr&:
dõ ccũ cuinonese alic substantia ut sit & alia potes¬
tas ut possit: Sed consub stantiale illiẽ quicquid
modo potest: sed esse & posse simul hab&: qui ccuelle
potentia filii depatreẽ: Non alia potentia ẽ infilio &
cclic sub stantice: Sed ipsec ẽ potentia: quae ẽ substan¬

Expanded text:
esse quod posse. Homini non ita est. Ex comparatione esse quod posse. Homini non ita est. Ex comparatione humanae infirmitatis, longe infra jacentis, utcumque corda sustollite; et ne forte aliquis nostrum attingat secretum, et quasi coruscatione magnae lucis horrescens, sapiat aliquid, ne insipiens remaneat: non tamen se totum sapere putet, ne superbiat, et quod sapuit amittat. Homo aliud est quod est, aliud quod potest. Aliquando enim et est homo, et non potest quod vult; aliquando autem sic est homo, ut possit quod vult: itaque aliud est esse ipsius, aliud posse ipsius. Si enim hoc esset esse ipsius, quod est posse ipsius; cum vellet posset. Deus autem cui non est alia substantia ut sit, et alia potestas ut possit, sed consubstantiale illi est quidquio est, et alio modo potest; sed esse et posse simul habet, quia velle Patre est. Non alia potentia est in Filio, et alia substantia: sed ipsa est potentia quae et substan
Abbreviated transcription (Latin):
cpuddm̃ & dr̃ erat uerbũ : om̃a ꝑ ipsũ facta sunt: Si
omã ꝑ ipsũ focetasunt Dixit dr̃ fiat lux & fccctaest
uimur &ian gelium cum responder& Sthoma can¬
tib: iudaeir : quic non solum soluebat sabbcctũ: Sed &iã
pactrem suũ dicebat dm̃ aequalem se faciens dõ: Sic
enim scnptũ esa. insupenor capitulo : Cũ ergotalieorũ
erranti indignationedĩ filius. & uentas responder&
ait : Amen amen dicouobis. non potese filius asefacere
quic quã nisi quoduident patrẽ facientẽ : tam quam
dicer& quidscandali zati estir quiapatrẽ meũ dixi
dm̃: et quicc ȩqualem me faciodo itasũ aequalis:
ut ille me genuent : itasũ aequalis ut non ille ame sed
ego ab illosim: Hoc enĩ intellegitur in his uerbis: non
potesa filius a sefacere quicquaninisi quoduiderit pa¬
trem facientem: Hoc esa quic quid filius hab& ut fa¬
ciat sapcctre hab& ut faciat: quecre apatre hab& ut fa¬
ciat: quia a patre hab& ut filius sit: quare a patre ha

Expanded text:
m, et Deus erat Verbum: omnia per ipsum facta sunt . Si omnia per ipsum facta sunt; dixit Deus, Fiat lux; et facta estvimus Evangelium, cum responderet stomachantibus Judaeis, quia non solum solvebat sabbatum, sed etiam patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo : sic enim scriptum est in superiori capitulo. Cum ergo tali eorum erranti indignationi Dei Filius et Veritas responderet, ait, Amen, amen dico vobis, non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Tanquam diceret, Quid scandalizati estis, quia Patrem meum dixi Deum, et quia aequalem me facio Deo? Ita sum aequalis, ut ille me genuerit: ita sum aequalis, ut non ille a me, sed ego ab illo sim. Hoc enim intelligitur in his verbis, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Hoc est, quidquid Filius habet ut faciat, a Patre habet ut faciat. Quare habet a Patre ut faciat? Quia a Patre habet ut Filius sit. Quare a Patre hab
Abbreviated transcription (Latin):
tcs & inse pacrabilitas personarum : itcc&iã operc
in se parabili csun: Adhuc planius dicã quid sit õpe¬
ra in se parabilicsun: Non dicit catholica fides:
quiac fecit dr̃ pacter ali quid & fecit filius celi quid aliud:
Sed quod fecit pater: hoc & filius fecit hoc & spr̃ser̃¬

Expanded text:
tas et inseparabilitas personarum, ita etiam opera inseparabilia sunt. Adhuc planius dicam quid sit, opera inseparabilia sunt. Non dicit catholica fides quia fecit Deus Pater aliquid, et fecit Filius aliquid aliud: sed quod fecit Pater, hoc et Filius fecit, hoc et Spir
Abbreviated transcription (Latin):
holica ccũ fides hecb& quod pectnis & filii opera non
capiat ⁊ Qui aũ capere non po dest non mihi cedseni¬
bat sedtcor ditati sue & conuertat se ad illum qui
cor copent : ut infundat quod donat: postremo & si
quis quacm psopter ea non intelleent : quic non amet
sic dictumest ut dici debuit ignoscat humanȩ fra¬
gilitati: & suꝑplicet diuinȩ bonitati: habemur
enim intus incegis .trum xpm̃ : quic quid per ccurẽ
uram &os meum capere non potuentir incordeuro:
cdeũ conuestimini qui & me doc& quodloquor
& uobir quem cdmodum dignatur distibuit : qui
nouit quid d&. & cui d& adent p&enti ad apen&
pul santi: Et si forte non dedent: nemo se dicat
deser tum: forte enim aliquid dare differt : Sed
neminem e sunentem relinquit: Sienim non dat
cedhorc̃ &erc& quesentem non contẽpuit pe ten¬
tem: Nid& e ergo &cdtendite : quid uelim dicere:
et ñ forte non possim: catholica fides hoc hab&

Expanded text:
holica autem fides habet, quod Patris et Filii opera non holica autem fides habet, quod Patris et Filii opera non capiat . Qui autem capere non potest, non mihi adscribat, sed tarditati suae; et convertat se ad illum qui cor aperit, ut infundat quod donat. Postremo et si quisquam propterea non intellexerit, quia non a me sic dictum est ut dici debuit, ignoscat humanae fragilitati, et supplicet divinae bonitati. Habemus enim intus magistrum Christum. Quidquid per aurem vestram, et os meum capere non potueritis, in corde vestro ad cum convertimini, qui et me docet quod loquor, et vobis quemadmodum dignatur distribuit. Qui novit quid det, et cui det, aderit petenti, et aperiet pulsanti. Et si forte non dederit, nemo se dicat desertum. Forte enim aliquid dare differt, sed neminem esurientem relinquit. Si enim non dat ad horam, exercet quaerentem, non contemnit petentem. Videte ergo et attendite quid velim dicere, etsi forte non possim. Catholica fides hoc habet
Abbreviated transcription (Latin):
& ut fier& laboruit: Merito dicatur posa laborem
re quieuisse: Cum uero & in ipsolibro geneseos legc¬
continuo facta: Cui rei cdtesacctur & psalmus dicens.
Ipse dix̃ & facctar̃. ipse mandccuit & creatar̃ : Quo mo¬
do posa mundum factum: requiem quacsi ut cessccr&
require bat : qui iniubendo numquã laborauerat:
trgo illa mystica sunt: & propter ea ita posita ut no¬
bis requiem speremurs pose hancuitã: Sed sibo na
opera fecenmus: ideo dnr̃ r&undens inpudentiam
& errosem iudȩorum: & ostendens eos non recte
sccpere dedõ ait illis scandecli z antibus quod sabba¬
to opercbatur hominum sanitatẽ : Pater meus us¬
que modo operatur. & ego operor : Holite ergo puta¬
re quic sabbato itccrequieuit patermr̃: ut exillo non
oper&ur: Sed s̃i cut ipse nunc operatur operor &ego:
Sedsicut pater sine labore: sic & filius sine labore:
dix̃ dr̃ & facta sunt.: Dix̃ xpr languenti. Tolle gra¬
bcc̃tumtuum & ucde indomũ tuã : Et factũ est : Cat¬

Expanded text:
 ut fieret laboravit; merito dicatur post laborem requievisse: cum vero et in ipso libro Geneseos lega verbo ejus continuo facta: cui attestatur et Psalmus dicens, Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt : quomodo post mundum factum requiem quasi ut cessaret requirebat, qui in jubendo nunquam laboraverat? Ergo illa mystica sunt, et propterea ita posita, ut nobis requiem speremus post hanc vitam, sed si bona opera fecerimus. Ideo Dominus retundens impudentiam et errorem Judaeorum, et ostendens eos non recte sapere de Deo, ait illis scandalizatis quod sabbato operabatur hominum sanitatem, Pater meus usque modo operatur, et ego operor: nolite ergo hoc putare quia sabbato ita requievit Pater meus, ut ex illo non operetur; sed sicut ipse nunc operatur, operor et ego. Sed sicut Pater sine labore, sic et Filius sine labore. Dixit Deus, et facta sunt: dixit Christus languenti, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, et factum est. 3. Cat
Abbreviated transcription (Latin):
uidit angelum: uidit ignẽ: Omnis illa creatura est.
typum dnĩ sui gerat non ipsiur dnĩ prȩsentiam exhibe¬
bat: Nam que aperte habes in lege : et loquebatur
moyses cum dno contra in contra : Sicut amicus amico

Expanded text:
vidit angelum, vidit ignem: omnis illa creatura est; typum Domini sui gerebat, non ipsius Domini praesentiam exhibebat. Namque aperte habes in Lege, Et loquebatur Moyses cum Domino, contra in contra sicut amicus c
Abbreviated transcription (Latin):
dantur omner : Qui propter ea se uolunt uide
ꝯuerccces quiccxpm̃ conantur de monstrare
fcllacem:: Et nolunt sibi dici non uobir credi¬
mus. quicc mentimini: cum ipsã ueritatem di¬
cant esse mentitam: Quibus tamen si dicamur
unde nostis dixisse xpm̃ : Quid mihi & tibiẽmu
lier : &iangelio secredidisse responden
Cur ergo non credun euangelio dicenti ert
ibi materihũ : & dixit & mater Bus : Aut si hoc
mentitur &iangeliũ quomodo ei creditur qđ
dixerit xpr̃. Quid mihi & tibi ẽ mulier: cur non
potius miseri: & quodita non extraneae. sed ma¬
tri dnr̃ responderit fideliter credun: Et cur
itaresponderit : pie querunt : Multum enim in¬
terest: inter eũ qui dicit: uoloscire : quarexps
hoc matri responder&: et eũ qui dicit: stio qđ
hocxpr̃ non matri responder& Aliudẽ intel¬
legere uelle quod clavsũ ẽ cliud nolle credere

Expanded text:
dantur omnes qui propterea se volunt videri dantur omnes qui propterea se volunt videri veraces, quia Christum conantur demonstrare fallacem; et nolunt sibi dici, Non vobis credimus quia mentimini; cum ipsam veritatem dicant esse mentitam. Quibus tamen si dicamus, Unde nostis dixisse Christum, Quid mihi et tibi est, mulier? Evangelio se credidisse respondent. Cur non credunt Evangelio dicenti, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit ei mater ejus? Aut si hoc mentitur Evangelium, quomodo ei creditur quod dixerit Jesus, Quid mihi et tibi est, mulier? Cur non potius miseri, et quod ita non extraneae, sed matri Dominus responderit, fideliter credunt; et cur ita responderit, pie quaerunt? Multum enim interest inter eum qui dicit, Volo scire quare Christus hoc matri responderit; et eum qui dicit, Scio quod hoc Christus non matri responderit. Aliud est intelligere velle quod
Abbreviated transcription (Latin):
tur &icn gelium: Nullus uobis corrum pat
hanc fidam . Si uultir seruare sponso castã uir¬
ginitatem: Siccũ quaeritur auobis: Curhoc
mectri respogderit. Dicat qui intellegit:
Qui aũ non dum intellegit : firmissime tamen
credat : &iã hoc respondisse & tamen matri ses fon¬
disse ihm̃: hacc pi&ate: merebitur &iã intełle¬
gere Cur itannespondenit Soreor
caueat. ne dum seputat scire : ccut erubescit
nescire Cur ita responder& cogtur credere
ccut euange listã fuisse mentitum quice aut
erat ibimaterihũ ccut ipsum xpm̃ falsã mortẽ
passam propter delictanrã. Et falsas cicatri¬
ces ostendirse propter iustificationem nram̃
fal sumq: dixisse Si manseritis in uerbomeo
uere discipuli mei estir : Et cognos c&ir ueritadẽ
& ueritcr liberabitnos: Sienim fcel sa mat̃
fel seccccro. stel sa mon: fal sa uulnera passio¬
nis : fclsȩ cicatrices re surr&tionis : Non ueritas
credenter in eũ : Sed potiur falsitas liberabit

Expanded text:
tur Evangelium. Nullus vobis corrumpat tur Evangelium. Nullus vobis corrumpat hanc fidem, si vultis sponso servare castam virginitatem. Si autem quaeritur a vobis, cur hoc matri responderit; dicat qui intelligit: qui autem nondum intelligit, firmissime tamen credat, hoc respondisse, et tamen matri respondisse Jesum. Hac pietate merebitur etiam intelligere cur ita responderit, si oraritatis. Tantum caveat, ne dum se putat scire, aut erubescit nescire cur ita responderit, cogatur credere aut Evangelistam fuisse mentitum qui ait, Erat ibi mater Jesu: aut ipsum Christum falsa morte passum propter delicta nostra, et falsas cicatrices ostendisse propter justificationem nostram; falsumque dixisse, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Si enim falsa mater, falsa caro, falsa mors, falsa vulnera passionis, falsae cicatrices resurrectionis; non veritas credentes in eum, sed potius falsitas liberabit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quecre hoc insi quiautrumq uerum est: illi ccũ
in eo uolun credere &iange listȩ : quod narran
ihm dixisse matri quid mihi &tibi est mulier
& in eo nolun credere aicongelistȩ quodait
Ercet ibi mater iħu & dixit ei mater eius : Quis
ẽ ccũ qui resisait serpenti & ten& ueritatem.
Cuius uirginitas cordis non corrumpitur
cesctuticc diaboli: qui utrum que uerum credit
& quicc erat ibi mater ihũ Et quia illudrop¬
mctri ihr sed nondum intellegit: quẽ ad modũ
dixerit ihs ouid mihi &tibi ẽ mulier interim cr¬
dat quod dixerit : & qđ matri dixerit: fructus sit
primo pi&atis incredenle: Et erit fructur in
intelle gente : interrogo uos: ouos fideles xp̃i¬
ani. ercet ibi mater ihũ : Respon d&e : erat: un¬
de scitir : Respond&e. Hoc loquitur &i angeliũ
quid respondit matri ihr. Re spond&e : quid
mihi & tibiẽ mulier non dum uente horco
mece Et hoc unde scitis. Respond&e hoc lo qui¬

Expanded text:
Quare hoc, nisi quia utrumque verum est? Illi autem Quare hoc, nisi quia utrumque verum est? Illi autem in eo volunt credere Evangelistae, quod narrat Jesum dixisse matri, Quid mihi et tibi est, mulier? et in eo nolunt credere Evangelistae quod ait, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit ei mater ejus. Quis est autem qui resistit serpenti et tenet veritatem, cujus virginitas cordis non corrumpitur astutia diaboli? Qui utrumque verum credit; et quia erat ibi mater Jesu, et quia illudmatri Jesus. Sed si nondum intelligit quemadmodum dixerit Jesus, Quid mihi et tibi est, mulier? interim credat quod dixerit, et quod matri dixerit. Sit primo pietas in credente, et erit fructus in intelligente. 7. Interrogo vos, o fideles Christiani, Erat ibi mater Jesu? respondete, Erat. Unde scitis? respondete, Hoc loquitur Evangelium. Quid respondit matri Jesus? respondete, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Et hoc unde scitis? respondete, Hoc loqui
Abbreviated transcription (Latin):
ibi materihũ: uenerat ccũ illuc inuitatus adnuptias.
cum discipulis suis: Tenemus duar sententias. ab euat¬
gelista prolatas erat ibi mater iħu euange listadix̃
Quid dixerit matrisuȩ iħr: ipse euange listadix̃: Et quo¬
modo dix̃. Respondis se matrisuȩ ihm: ut primum
dic&r & : Ait illi mater eius: Vid&e frĩ. ut aduersũ
linguã serpentis. munitã uirginitatem cordis
habeatis illic. in ipso euangelio: eo ipso euangelis¬
ta nccrrante dicitur. Erat ibimater ihũ & dix̃
illi mater eius: Quis hoc narrat: io hannes euan ge¬
lista: et quid respondit matriiħr Quidmihi &
tibi ese mulier Quir hoc narrat: ⁊dẽ ipse io han ner
euangelisac: O dicngelista sidelissime & ueracir¬
sime : Tu mihi narras dixisreihm̃: quid mibi &
tibiẽ muliercur ei aposuistimatrẽ quam non
agnouit : Nain tu dixisti: qui cc ibi erat materirũ
et quiccdixit ei mater eius cur non potius dix¬
isti : erat ibi maria : & dix ei maria: utrumq

Expanded text:
ibi mater Jesu. Venerat autem illuc invitatus ad nuptias cum discipulis suis. Tenemus duas sententias ab Evangelista prolatas. Erat ibi mater Jesu, Evangelista dixit: quid dixerit matri suae Jesus, ipse Evangelista dixit. Et quomodo dixit respondisse matri suae Jesum, ut primo diceret, Ait illi mater ejus, videte, fratres, ut adversus linguam serpentis munitam virginitatem cordis habeatis. Illic in ipso Evangelio eo ipso evangelista narrante dicitur, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit illi mater ejus. Quis hoc narravit? Joannes evangelista. Et quid respondit matri Jesus? Quid mihi et tibi est, mulier? Quis hoc narrat? Idem ipse Joannes evangelista. O Evangelista fidelissime et veracissime, tu mihi narras dixisse Jesum, Quid mihi et tibi est, mulier? cur ei apposuisti matrem quam non agnoscit? Nam tu dixisti quia ibi erat mater Jesu, et quia dixit ei mater ejus: cur non potius dixisti, Erat ibi Maria; et, Dixit ei Maria? Utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
mater humanitatis. Macter in firmitatis quam
surcepit propternos Mirccculũ aũ qđ facturus
erat : secundum diuinitatem facturur erat
Non secundum infirmitatem: Secundum qđ di
erct: non secun dum id quod infir mur natuserł
Sed in firmum dĩ fortius ẽ hominibus: Miracu¬
lũ ergo &i gebat mater atille tam quam non
cgnuscit uis cera humana operaturus factadi¬
uina: tacmquam dicens quod de me facit miracu¬
lum non tu genuisti Diuinitatem meam nontu
genuiscti. Sed qui cc genuisti infirmitatẽmeã
Tuncte cognus cã: cum ipsa infirmitas pendebit
incruce Hoc est enim non dum uenit horamea:
Tuncenim cognouit quiccutiq semper nouerat.
et ante quã de illa natur er&: in prȩdistinatiore
nouerat matrẽ: Et ante quamipse dr̃ crear&¬

Expanded text:
mater humanitatis, mater infirmitatis quam mater humanitatis, mater infirmitatis quam suscepit propter nos. Miraculum autem quod facturus erat, secundum divinitatem facturus erat, non secundum infirmitatem; secundum quod Deus erat, non secundum quod infirmus natus erat. Sed infirmum Dei fortius est hominibus . Miraculum ergo exigebat mater; at ille tanquam non agnoscit viscera humana, operaturus facta divina; tanquam dicens, Quod de me facit miraculum, non tu genuisti, divinitatem meam non tu genuisti: sed quia genuisti infirmitatem meam, tunc te cognoscam, cum ipsa infirmitas pendebit in cruce: hoc est enim, Nondum venit hora mea. Tunc enim cognovit, qui utique semper noverat. Et antequam de illa natus esset, in praedestinatione noverat matre
Abbreviated transcription (Latin):
secundum matemathicordixit: Scccrilegium
fecimus incedendo codices eorum: Siccũ rRte feci¬
mus sicut a postolorum temporibur factumẽ
non secundũ eos dix̃ dns̃ nondũ uenit horamea:
Dicunt enĩ uccniloqui & seducti & seductores
uides quicc sub fcctuerat xpr̃. quic dix̃ nondũ
uenit horamea: quibur ergo prius respondendũ
ehȩreticis. aro mathe maticis  utrique enim a ser¬
pente illo ueniunt: uolentes corrum pere uir¬
ginitatem cordis &clesicce: quam hab& inin¬
tegrafide: Primo siplac&bsquos proposue¬
recmus : quibus quidẽ icc̃& magna parte re¬
spondemur Sed ne crbitrentur nos non habe¬
re: quid di camus de his uerbis quae matri
dnr̃ respondit Vos magis aduersus illos instru¬
imus: Nccmillis refellendis puto quod sufficin
quae iccm dicta sun: Cur ergo ait matri filius.
Quidmibi &tibiẽ mulier non dũ uenit hora mea
quod dr̃ erat : matrẽ non habebat. Secundum
quod homo erat habebat : Mater erat carhis¬

Expanded text:
secundum mathematicos dixit, sacrilegium secundum mathematicos dixit, sacrilegium fecimus incendendo codices eorum. Si autem recte fecimus, sicut Apostolorum temporibus factum est ; non secundum eos dixit Dominus, Nondum venit hora mea. Dicunt enim vaniloqui et seducti seductores, Vides quia sub fato erat Christus, qui dicit, Nondum venit hora mea. Quibus ergo prius respondendum est; haereticis, an mathematicis? Utrique enim a serpente illo veniunt, volentes corrumpere virginitatem cordis Ecclesiae, quam habet in integra fide. Primo si placet, eis quos proposuramus, quibus quidem jam ex magna parte respondimus. Sed ne arbitrentur nos non habere quid dicamus de his verbis quae Dominus matri respondit, vos magis adversus illos instruimus: nam illis refellendis, puto quod sufficiant quae jam dicta sunt. 9. Cur ergo ait matri filius, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora meaquod Deus erat, matrem non habebat; secundum quod homo erat, habebat. Mater ergo erat carnis
Abbreviated transcription (Latin):
matri respond& & a perirȩ sibi uult diangeliũ
cui credit: qui ccũ dicit: scio quod hoc xps̃ non
matri respon der& Ipsum diangeliũ arguit
de mendatio : Ubi credidit quod xps̃ ita responde¬
rit: Icc̃ ergo siplac& frr̃ illis repulsis. & in suceeci¬
tacte sẽper erantibus nisi humiliter sanentur.
Nos quȩramus qua rednr̃ nr̃ sic matri responde¬
r& ille singulaliter natus de patre sine matre.
de matre sinepatre : Sine matre dr̃ sine patre
homo sine matre ante tempora sine patre ir
fine temporum: quod respondit: matriresp¬
ondit: quiccerat ibi mater iħu: & dixð mate
quicc erct ibi mater ihũ ubi nouimur quod dixe¬
rits Quid mihi & tibt̃ mulier. non dũ uenithora
mea : totum credacmur & quod nondũ intelles¬
mus requiramur et primohoc uid&e. Ne for¬
te quo modo inuenerunt manichei occasionẽ
ꝑsidiae suae. quiccdix̃ dnr̃ Quidmihi & tibiẽ muler¬
Sic inueniant mate mathici oc casionem scellicciȩ
quia dixit non dum uenit horamea Et sihoc

Expanded text:
lt Evangelium cui credit: qui autem dicit, Scio quod hoc Christus non matri responderit, ipsum Evangelium arguit de mendacio, ubi credidit quod Christus ita responderit. 8. Jam ergo si placet, fratres, illis repulsis, et in sua caecitate errantibus semper, nisi humiliter sanentur, nos quaeramus, quare Dominus noster sic matri responderit. Ille singulariter natus de Patre sine matre, de matre sine patre; sine matre Deus, sine patre homo; sine matre ante tempora, sine patre in fine temporum. Quod respondit, matri respondit: quia, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit ei mater quia erat ibi mater Jesu, ubi novimus quod dixerit ei, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Totum credamus, et quod nondum intelligimus requiramus. Et primum hoc videte, ne forte quomodo invenerunt Manichaei occasionem perfidiae suae, quia dixit Dsic inveniant mathematici occasionem fallaciae suae, quia dixit, Nondum venit hora mea. Et si hoc