comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conparatur. quod non propter modici¬
tatem s ed propter inte gritatem. uelui¬
gorem appositum est: no tandumsanae
quo intercetera &iamomnis fides
quȩ monstes transfer& sinecaritute
non prosit
apostolus desum mo
caritabono tractans : magis eam pro¬
culdubio rebus praetulis se credendus
est neque enim potuerunt reisumine
conparari nonmagnae quod exipsĩs
spetiebus agnoscitur Nam linguis ho¬
minu
loqui & angelorum & habere propha&iam & omnia
mrfterianosse omnem quescientiam possidere
& habereomnem fidem & ignibus secraem andũ
traderemagnaesse qus nesciat hisergo &iam
mundi contemptus ad nectitur quisimagnus
nonessetnecreisum mȩidest carituti conpara¬
retur : nec intermagnautique poneretur.
quod illorum sententiam destru& : qui renunti¬
andumrebus sacculi certo tempore persecuti¬
one cogente. uolunt esse praeceptum. ut &a
płr gloriamtollat : qui id non uoluntarii fe¬
cerint sed inura : & nostrieui perfectosuanos

Expanded text:
comparatur: quae non propter modicicomparatur: quae non propter modicitatem, sed propter integritatem, vel vigorem apposita est. Notandum sane quod inter caetera etiam omnis fides, quae montes transferat, sine charitate non prosit.Apostolus de summo charitatis bono tractans, magnis eam proculdubio rebus praetulisse credendus est: neque enim potuerunt rei summae comparari non magnae: quod ex ipsis speciebus agnoscitur. Nam linguis hominum loqui, et angelorum, et habere prophetiam, et omnia mysteria nosse, omnemque scientiam possidere, et habere omnem fidem, et ignibus se cremandum tradere, magna esse quis nesciat? His etiam mundi contemptus annectitur: quis magnus non esset, nec rei summae, id est, charitati compararetur, nec inter magna utique poneretur. Quod illorum sententiam destruit, qui renuntiandum rebus saeculi certo tempore, persecutione cogente, volunt esse praeceptum: ut et apostolis gloriam tollant, quod non voluntarie fecerint, sed inviti: et nostri aevi perfectos, vanos
Abbreviated transcription (Latin):
Carita temperquam ꝑ uenitur
adm̃: uult nos illamagis querere
quam signaque non sunt
Non solumõnium hominum sed &i am
sicquaesunt angelorum
Caritatem
autem non habeamunum sum uel ut
aeramentum sonans autermbalumti¬
niens : Quod non ex se. sed ab alio in pul¬
sum solum sonitum reddat & delectat
auditum. Caritas uero & ex nobis est¬
& omnem possidetfructum
et si habuero propha&iam & nouerim
misteria profetia hic futura p̃di¬
ceremysteriorum cognitio notiti a est
omnium secretorum : scientia ueronos¬
scomnia que fuerunt : & sunt sustu
omnia tammagna sine caritate. nihil
sunt : quanto magis abstinentiai eiuni¬
um & hisimilia : in quibus sebrrepleri¬
querelictu caritutem gloriantur
et omnem scientiam: Et hicscientia
magna quiacum his compotatur &iã
siminor sitcaritute : ethabeamom¬
nẽfidem ituutmon testrans feram
caritatem autem non habeamni hilmihi¬
pdeest Hincintellegitur magna fides
esse quaeineuan gelio granos inapis

Expanded text:
Charitatem, per quam pervenitur ad Deum: Vult nos magis illa quaerere, quam signa quae non sunt Non solum omnium hominum, sed etiam si quae sunt angelorum. Charitatem autem non habeam: factus sum velut aes sonans, aut cymbalum tinniens. Quod non ex se, sed ab alio impulsum solum sonitum reddit, et delectat auditum. Charitas vero ex nobis est, et omnem possidet fructum. Et si habuero prophetiam, et noverim mysteria omnia. Hic futura praedicare, mysteriorum cognitio est, et omnium secretorum. Scientia vero, nosse omnia quae fuerunt et sunt. Si ista omnia tam magna sine charitate nihil sunt: quanto magis sine abstinentia, jejunio, et his similibus, in quibus sibi plerique relicta charitate gloriantur! Et omnem scientiam. Et hic scientia magna: quia cum his computatur, etiam si minor sit charitate. Et si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam: charitatem autem non habuero, nihil sum. Hic intelligitur magna fides esse, quae in Evangelio grano sinapis
Abbreviated transcription (Latin):
ficiant destruuntur ꝑ istuenim ad ꝑfectaue¬
nimus: Cum enimuenerit quod perfectũ
esteuacuabunturquȩ ex partesunt exp̃
Quodscir̃ promis sum est in futuro:
exp̃ exemplo carnalis incrementis uults piri¬
talem monstrareꝑfectum : Cumfactus sũ¬
qualiter euacuenturilla quȩ superius
memorauit: Vidimus nunc: exp̃ quasi par¬
uuli qui non possunt seraena cordir. atiae.
perfecte lumen ꝑspicere ueritatis : Perspe
culum inaenigmatae : Perspeculum
scripturarum quasi rerumimaginem con¬
templamur: tuncautem facie ad facia ẽ¬
exp̃ i destinpraesenti : Nunc cognosco expar¬
tetunc autem cognoscam sicut & cognitus
sum exp̃s ĩ cuttm eperfecte ds̃ nouititu & ego¬
tunc que sunt diuina cognoscam :
Haec in futuro soladĩ caritus & angelorũ
& scõrumomnium ꝑ manebit : maiuser¬
goest quod semper erit quam quod aliqua¬

Expanded text:
fecta venimus. Cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est. Quod sanctis promissum est in futuro. lus. Exemplo carnalis incrementi, vult spiritualem demonstrare profectum. Quando auquomodo evacuentur illa quae superius memoravit. Videmus nunc. Quasi parvuli, qui non possumus serenissima cordis acie perfecte lumen perspicere vericulum in aenigmate. Per speculum legis, quasi rerum imaginem contemplamur. Tunc autem facie ad faciem. Id est, in praesentia. Nunc cognosco ex parte: tunc autem cognoscam, sicut et cognitus sum. Sicut me perfecte Deus novit, ita et ego, quae sunt divina cognoscam. haec: in futuro sola Dei charitas, et angelorum et sanctorum omnium permanebit. Majus ergo est, quod semper erit, quam quod aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
quicum queergohanchab& prophad
es secensendus: uolo autem uos om̃s
loqui linguirmagir autemproph&i¬
exp̃ hocquidem uolo sedillud malo
hocnon prohibeo illudexortor. Nãma¬
ior est qui proph&at : exp̃ qui & hoc
magnum opus est caritatis ꝑ quod
multiꝓficiunt quam quilinguis loquis
Quoduos praccipuum aeftimaur:
nisi forte inter praetetur ut ecdesi a edifi¬
cationẽ accipiat si interpratatur tunc
aqualis esse poteritprofitunti
nuncautem fratressi uenero aduos lin¬
guis loquens quid uobis proderonisi uob
loquar in reuelationem & scientia ut
npropha&ia autindoctrina : suumillis
ꝓponit exemplum &utuobis sola admi¬
ratio non profectus nisi uobis interp̃¬
ter: autplana facium legis occultu.
quae noui aut profetias exponamaut
autuos moralibus doceam institutis.
Tamen qua esinafanima sunt uocem
dantia si ue tibia siue chrtara nisi dis¬
tinctionem sonitur dederint quomodo
scietur quotibi a canitur aut quod cr¬
tarigatur Cum haec inamm alia nisi

Expanded text:
anc habet, propheta esse censendus est. Volo autem omnes vos loqui linguis, magis autem prophetare. Hoc quidem volo, sed illud malo: hoc non prohibeo, illud exhortor. Nam major est, qui prophetat. Quia ex hoc magnum opus est charitatis, per quod multi proficiunt. Quam qui loquitur linguis. Quod vos praecipuum existimatis. Nisi forte interpretetur, ut Ecclesia aedificationem accipiat. Si interpretetur, aequalis esse poterit prophetanti. Nunc autem, fratres, si venero ad vos, linguis loquens: quid vobis prodero, nisi vobis loquar, aut in revelatione, aut in scientia, aut in prophetia, aut in doctrina? Suum illis proponit exemplum: erit vobis sola admiratio, non profectus: nisi vobis aut interpreter, aut plana faciam legis occulta, quae novi, aut prophetias exponam, aut vos moralibus doceam institutis. Tamen quae sine anima sunt vocem dantia, sive tibia, sive cithara, nisi distinctionem sonitum dederint: quomodo scietur id quod canitur, aut quos citharizatur? Cum haec inanimantia, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Caritus nonemulator non agitꝑperã:
amplectitur: non estambitiora. maioralus
es senonãbit : ⁊ sup fratres ñ cupit dominari:
non quer& ques uasunt
Non querit quod iit antum situti lesed quod multis
noninrititur. non incitatur adiurgia. ab illo
quemdiligit : non cotutm alum: non solum nonfa¬
ciat sed ne cogita tquidam:
non gaud& suꝑ ini quitateme q̃ contristatursiqũe
inquumaliquid: ul feciss e uel passum esse
conspexerit congaudetautem uerituti : id estbonis
operibus. uel fideiueritutis: omnia suffert.
omnia credit. omniasperat omnia sustin& exp̃.
suffert iniuriassatis facienticredit sperat
eius mendationem & don ec corrigat patienter
expectat : Caritus numquam excidet hoc est
ipsa sola permanet infuturo autterte q̃
uera estnonfinitur: siue prophaetiae uu¬
cuabuntur. siue linguacessabunt. si uescien¬
tia destruetur. exparte enimscimus ex par¬

Expanded text:
aritas non aemulatur: non agit perperam, amplectitur. Non est ambitiosa. Major esse aliis non ambit, et super fratres non cupit dominari. Non quaerit quae sua sunt. Non quaerit quod sibi tantum sit utile, sed quod multis. Non irritatur. Non incitatur ad jurgia, ab illo quem diligit. Non cogitat malum. Non solum non facit, sed ne cogitat quidem. Non gaudet super iniquitate. Contristatur si quem iniquum aliquid, vel fecisse, vel passum esse conspexerit. Congaudet autem veritati. Id est, bonis operibus, vel fidei veritati. Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Suffert injurias, satisfacienti credit, sperat ejus emendationem: et donec corrigat, patienter exspectat. Charitas numquam excidit. Hoc est, ipsa sola permanet in futuro. Aut certe, quae vera est, non finitur. Sive prophetiae evacuabuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia destruetur. Ex parte enim
Abbreviated transcription (Latin):
linguarum: quisciunt singulos prout
aptisunt gubernare: Num quid
omnes apostoli : num quidomnes ꝓ¬
phete : num quid omnesdoctores num
buntur: Quod superius dixerat
si essent omniaunum membrum ubicas
AE mulamini autem charismata melicea

Expanded text:
monum. Qui sciunt singulos, prout apti sunt gubernare. Numquid omnes apostoli? Numquid omnes prophetae? Numquid omnes doctores? NumHoc est quod superius dixerat: Si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Emulamini autem charismata meliora.
Abbreviated transcription (Latin):
nem spernitsedd qui&iam dedit spm̃suũ scm̃
loquitur xp̃s & cuius spintui in iuricm feccit om¬
nis qui non scẽ conuersatur Decccni¬
frternitactis non necesseli abuimus scribere
uobis Videquam ꝑfectieran huquid&an¬
to &tamnecessario precepto nonindigent
codmoneri Ipsienimuos cdõdidi cistis ut
diligatis inuicem & enimfaccitis illud in omnes
fr̃s in uniuerra macedonia Axpõ qui dixit
uum est ut ꝑ alterutrum moricmꝰ qr hocu&us
quos que diligatis Etoperam detis ut qui &i¬
sitis &uturm negotium agatis &operemini
manibus urĩs sicut precipimus nobis. Quid aẽ¬
eorum in qui &e ꝑdiuersorum domus cucurre¬
gis uulteos ł proprii negotii cura ł laborem ce¬
nuum occupari quamotios itctis d&rimentũ
& inqui&udinis haberepeccatum Vt& honeste
combul&is cdeos quiforis sunt & nullius aliqͥd
desider&is Neuos ipsi denotent qui prestccre
iitenim quẽ certum ẽresurrecturum sicut
Aliter deb& fleri quipere grepergit aliter ille quimoritur

Expanded text:
nem spernit, sed Deum; qui etiam dedit Spiritum suum loquitur Christus: cujus spiritui injuriam facit omnis qui non sancte versatur. De cfraternitatis non necesse habuimus scribere vobis. Videte quam perfecti erant, de tanto et tam necessario praecepto non indigebant uobis: ipsi enim uos a deo didicistis ut diligatis inuicem. etenim facitis illud in omnes fratres in uniuersa Machedonia. rogamus autvum est, ut pro alterutro moriamur: quia hoc vetus, quosque diligatis. Ut quieti sitis, et ut vestrum negotium agatis, et operemini manibus vestris: sicut praecepimus vobis. Quidam inquiete per diversorum discurregis vult eos, vel proprii negotii cura, vel labore manuum occupari, quam otiositatis detrimentum, et inquietudinis habere peccatum. Ut et honeste ambuletis ad eos, qui foris sunt, et nullius aliquid desideretis. Ne vos ipsi denotent, qui praestare enim, quem certum est surrecturum, sicutAliter debet fieri qui peregre pergit, aliter ille qui moritur.
Abbreviated transcription (Latin):
& peccis omniumq: uistutum
Vt & habund&is mecgis Quicccum
u&cte fidei debenccugerȩ ꝓfectua
mores sicutcum a&ate carnis & cybus
grescit& studium Scitis enim quece
prȩcepta dederimus uobis ꝑdnm̃ nrm
inm hȩc enim ẽ uoluntas dĩ scĩficatio
urã ut a bstinecctis uosa fornicatione
Scĩficatio ceb omni incontinentiec uo¬
catxp̃iconum cui in continenti non
expeditscm xp̃i corpus catingerem cexi¬
mȩcum&iam moyses iud eos sc̃ĩ ficare
uolens populum totum cbomnifemina

Expanded text:
 pacis omniumque virtutum. Ut abundetis magis. Quia cum aetate fidei debet augeri profectus virtutum, sicut cum aetate carnis cibus crescit et studium. Scitis enim quae praecepta dederim vobis per Dom est enim voluntas Dei, sanctificatio vestra, ut abstineatis vos a fornicatione. Sanctificatio ab omni incontinentia revocat Christianum, cui incontinenti non expedit sanctum Christi corpus attingere: maxime cum Moyses Judaeos sanctificare volens, populum totum
Abbreviated transcription (Latin):
in illos & in omnes: simplicit̃ tribuentes
siuedocentes bona quaecommunicanter
potiur quamdonatis cestiuor cummultipli
ci eafenore recepturos
propt̃ eminentem gratiam dĩ in uobis
Quis autem non desider & tales propt̃
gratiamsiuestientiae siuemi seri cordia
caeteris eminentem Eratias autem
dõ super enarrabilidono eius
q uitantam uobis gratiam pi&citisuae
conferredignatus est: ipseaute mego¬
paulus obsecrouos ꝑmansu &udinem
& modestiam xp̃i: eauosman su&u¬
dinerogo quas ex p̃s cũ pos sit deiniurioss
ulciscinoluit utuelsero corrigerent:
qui in faciequidam humilis interuos abr¬
sens autem confido inuob̾ : sem ꝑ scõtum
praesentia ꝑnimiã humilita tem minus
intellegentibus potesteẽ contemptui
ab sentes uͦ sinecesse fuerit confidenter
suam indicant potestatem. qui prae¬
sentes sics̃ quasinihil possenthabere
uistutum. sitñ nihildelicti. repe¬
rierint insubiectis. Nogo autem
ne praesens audeam:. It aagite
nenecessesit mani festa reui stutem

Expanded text:
pro vobis. In omnes simpliciter tribuentes, sive docentes bona, quae communicatis potius qci fenore recepturos.di? Propter eminentem gratiam Dei in vobisQuis autem non desiderat talem propter gratiam, sive scientiae, sive misericordiae, caeteris eminentem. Gratias ago Deo super inenarrabili dono ejus. Qui tantam nobis gratiam pietate sua conferre dignatus est. Paulus, obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi. Ea vos mansudine rogo qua Christus, cum se posset de injuriosis ulcisci, noluit, ut vel sero se corrigerent. Qui in facie quidem humilis sum inter vos: absens autem confido in vobis. Semper sanctorum praesentia, per nimiam humilitatem, minus intelligentibus potest esse contemptui. Absentes vero si necesse fuerit, confidenter suam indicant potestatem. Qui praesentes sic sunt, quasi nihil possint habere virtutum: si tamen nihil delicti repererint in subjectis. Rogo autem vos, ne praesens audeam. Ita agite, ne mihi necesse sit manifestare virtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
rationem quod zelodi zelar&¬
illos ñ glori edesi derio e& desealiquanarra
tã sapiens ÷ quã sapienserit ipsa sapientia
simulnotandũ quod mirum ẽ eñ debeat
si atempus falia doctrina p̃ualeat cuiur
auctoribus in fineuindicta promittitur Ite
rumdiconequis ineput& in sipientem alio¬
quin lutinsipientẽ accipiteme ute gomo di¬
cum quidglorier quod lo quornon loquor
neces sitatepopisluħ conpulnis negat

Expanded text:
rationem: Quia zelo Dei eos zelarrationem: Quia zelo Dei eos zelaret, non gloriae desiderio esset de se aliqua narratam sapiens est, quam sapiens erit ipsa sapientia? Simul notandum, quia mirum esse non debet ad tempus falsa doctrina praevaleat, cujus auctoribrum dico: ne quis putet me insipientem esse. Alioquin velut insipientem accipite me, ut et ego modicum quid glorier. Qunecessitate populi compulsus, negat
Abbreviated transcription (Latin):
tes ħ dic̃ dñs cumipseñmiseriteos
& uisionesa suo corde suoloquatur
Operarii subdolitrans figurantes in apos¬
tolorxp̃i subdolus ÷ qui aliud fingit cum aliud
agit & sub contemp latione euangelica ep̃dica¬
tionis contegatrapacititem Tales enim
p̃dicatores ut hominib: placeantnecesse ÷:
ado lari & ut adolando placeant & placendo ac¬
cipiant Ea quae se cõmendant dicturis unt
norem arbitrantessesumis opibus eeditu¬
tusssi ab hominibus conlaudentur
nec pecunias ideos pernunt quianon ament
sed quia in reconditis habent nec contemp¬
Veriaut̃ & simplices magistriaposto¬
los imitant᷑ Dicentes neq enĩ fuimus
insermone adolationis aliquando nec in
occasionea uaritiae necq rentes ab homi¬
non mirum ipseenimsatanas transfigurat
sein ange lumlucis: ñ esttam facile
somnis autaliquib: uisionibus quasian¬
geli fides habenda nefortetrans figur&
seratanas inangelum lucis& decipiat¬
praedicare Quorũ finiserit secundũo pera
quidisipientiaemae & red diderat

Expanded text:
t Dominus, cum ipse non miserit eos: et visiones a corde suo loquuntur. Operarii subdoli, transfigurantes se in Apostolos Christi. Subdolus est, qui aliud fingit, cum aliud agit: ut sub contemplatione evangelicae praedicationis contegat rapacitatem. Tales enim praedicatores, ut hominibus placeant, necesse est adulari: ut adulando placeant, et placendo accipiant. Et quae commendantur dicunt, non norem: arbitrantes se summis opibus esse ditatos, si ab omnibus collaudentur: sed nec pecunias ideo spernunt, quia non habent, sed quia in reconditis habent. Veet simplices magistri Apostolos imitantur, dicentes: Neque enim fuimus in sermone adulationis aliquando, nec in occasione avaritiae, neque quaerentes ab omnon mirum. Ipse in angelum lucis. Non est tam facile somniis et aliquibus visionibus quasi angelicis fides habenda: ne forte transfiguret se Satanas in angelum lucis, et decipiatpraequid insipientiae meae, et reddiderat
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o & soliusilli semel promissa sufficiunt
si uobisampliur aliquid gratiae praestite¬
rant quem ꝑnos accipistis recte eos nobp̃p¬
ni forsitanpateremini Exiftimo enim¬
& ceteri p̃dicauerunt minus aliquidac
insermone tumido gloriant᷑ In omnibus aut̃
manifestatus sũ uobis: ostendit integrita¬
temsuam qua secundum diñom̃a fecerit
Cũnecauaritiã necgulam neq gloriam
ab eis aliquando q̃ sierit autnum quid
peccatum fecimeipsum humiliansutuos
ex altemini i si foste hocsolum peccaui
quia propt̃uos &iamlicitu &c̃ cesa
c̃temsi
Qni gratis euangelium
di euangeli qaui uobis qui anepanem quidem co¬
Alia secclesias expoliãi accipiensstipendium
administeriũ urm̃. Cum uobis praedi carem
mihi macedones ministrabant Ettum essem
apuduos & egeremnulli honero sus fui
hoc fuitexueritite in firmitutem posture
paruulorũ Vt nectuncquidem uelletaccipere
cũ eger& nã quod mihide erat: quod ñ¬

Expanded text:
Christo: et solius illi semel promissa sufficiunt.Christo: et solius illi semel promissa sufficiunt.Si vobis amplius aliquid gratiae praedicaretur, quam per nos accepistis, recte eos nobis praeponi forsitan pateremini. Exiet caeteri praedicant minus aliquid acin sermone tumido gloriantur. In omnibus autem manifestus sum vobis. Ostendit integritatem suam, qua per Deum omnia fecerit: cum nec avaritiam, nec gulam, nec gloriam ab eis aliquando quaereret. Aut numquid peccatum feci meipsum humilians, ut vos exaltemini? Si forte hoc solum peccavi, qui propter vos etiam licita et concessa contempsi. Quoniam gratis Evangelium Dei evangelizavi vobis. Qui neque panem quoAlias Ecclesias exspoliavi, accipiens stipendium ad ministerium vestrum. Cum vobis praedicarem, mihi Macedones ministrabant. Et cum essem apud vos, et egerem: nulli onerosus fui. Hoc fuit ex veritate, infirmitatem portare parvulorum, ut nec tunc quidem vellet accipere cum egeret. Nam quod mihi deerat, su
Abbreviated transcription (Latin):
multum sustinere consiustir In
entia emeae : insipientem sedicit qui a illi
neces raeerat aliqua de sedicere lic& uera
Vt ostendat quamuerem sipientes sint
qui falso selaudant s&dsub postate me
emulorenim uosdĩ emulatione Dispon¬
dienim uosun iuiro uirginem castum
ex hiberexp̃o  Nonficutillistimulo¬
pat̃ aemu latione diumacustodio utpos¬
simuos inmaculatos conuingerexp̃o
ł antoma iorestudio conseruator quan¬
tomelioriestiss ponio iungendi
Ti meo enini nesicut serpens euam se¬
duxit adstitia sua itacorrum pantur
adfirmans solo terroredõ xomminatum
udo a postoliaderebant : Ideos uangelii praeccp¬
ta addita utuel siclex antiquaseru aretur
utam solam sufficere custodĩam ꝑquorum
imitatores &iamnimcserpens similit̃ quosdã
ꝓt̃solum t̃rorem ad serens nominari quam
ad firmant contraauetoritatem oennium
scripturarũ : &excidant asimpliciate quia
dĩ uerbis simpoli  erederedebetis non hominũ
castus sensus est quiuniuiro coniungitur

Expanded text:
multum sustinere consuevistis entiam meam. Ideo insipientem se dicit: quia illi necesse erat aliqua de se dicere, licet vera: ut ostendat, quam vere insipientes sunt, qui falso se laudant. Sed et supportate me. Aemulor enim vos, Dei aemulatione. Despondi enim vos uni viro virginem castam exhiberepater aemulatione divina custodio, ut possimus vos immaculatos Christo conjungere, tanto majori studio conservatos, quanto meliori estis sponso copulandi. Timeo autem ne, sicut serpens Evam seduxit astutia sua, ita corrumpantur t, dicens, solo terrore Deum comminatum udoapostoli asserebant ideo Evangelii praecepta addita, ut vel sic lex antiqua servaretur: et eam solam sufficere custoditam, perquirunt aemulatores. Jam nunc serpens similiter quosdam solum terrorem asserentes nominari: quam affirmant, contra auctoritatem omnium ScripturaDei verbum simpliciter credere, non est hominum Castus sensus, qui uni viro conjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil supͣ humanam mensuram siina¬
postolatus gratiam quantum nobir
dñi donaredignatur est ꝑ quam&iã
uobis chorinthi p̃dicauimus necenim
hocipsum usurpatione fecimus sed p̃¬
cepto:ponenĩ quasinon ꝑtingentes
enim ꝑ uenimus In euangelio xp̃i¬
tes in alienis laboribur: : In inm̃¬
sũ ÷ in alienis laborib: gloriari:
illienim tantum ad fideles ibant quisignamini¬
merequirebant Spemautem habenter
crescentis fideiurãe in uobis magnificare ꝑ¬

Expanded text:
Nihil supNihil sups, sed in apostolatus gratiam, quantum nobis Dominus donare dignatus est, per quam etiam vobis Corinthiis praedicavimus. Nec enim hoc ipsum usurpatione fecimus, sed praecepto Dei. Non enim quasi non pertingentes enim pervenimus in Evangelio tes in alienis laboribus. Immensum est in alienis laboribus gloriari, ia illi semper ad fideles ibant, qui signa minime requirebant. Spem autem habentes crescentis fidei vestrae in vobis magnificar
Abbreviated transcription (Latin):
& indistructionem excercerecupiuntpo¬
testatem U tautem non existimer
in quiunt grauessut & fostos p̃sentia
autem porporis infirma & sermo contemtibi¬
lin hocideo diconequis meput& illud cõminari
quodimplere non posum sicut deme ur̃i ixctaa
decepteres In ocergo cogit& qui ei us modi ÷
quia quales sumus uerbo ꝑ epistolar absen¬
testades & p̃sentes in facto: qui hoc putut
scia tomnia mepossefacere si necessesitq: p
mitto Nam & obedientibus ꝑ humailitu¬
teminfirmus & peccantibus ꝑ seueritatem
fostir exiisto Non enimaudemus in sere¬
re autconpararenos quibus dam qui se¬
ipsos commendant : Non audemur ita
dm̃ contemnerea ut co equemur
quamdĩ gratiam commendare nec
de nobis possuus maiorai acture:
quãsumus Sed ipsi mn nobis nosm&p¬
sos metientes : Non excidimus men surae ñse
t̃minos Et conparantes nos i & ipsos
nobis Non maioribus sicut quicum
sum glori abimu s secundũ mensurã
regula equã mensus est nobis

Expanded text:
et in destructionem exercere cupiunt poet in destructionem exercere cupiunt potestatem. Ut autem non existimer inquiunt, graves sunt et fortes: praesentia autem corporis infirma et sermo contemptibilis. Hoquod implere non possum, sicut de me vestri jactitant deceptores. Hoc cogitet qui ejusmodi est, quia quales sumus verbo per epistolas, absentes, tales et praesentes in facto. Qui putat hoc, sciat omnia me posse facere, si necesse sit, quae promitto. Nam obedientibus per humilitatem infirmus: et peccantibus per severitatem fortis existo. Non enim audemus inserere, aut comparare nos quibusdam qui seipsos commendant. Id est, non debemus ita Deum contemnere, ut coaequemur quam Dei gratia commendari, nec de nobis possumus majora jactare, quam sumus. Sed et ipsi in nobis nosmetipsos metientes. Non excedimus mensurae nostrae terminos. Et comparantes nosmetipsos nobis. Non minoribus: sicut cum illi sum gloriabimur: sed secundum mensuram regulae, qua mensus est nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Et omnem altitudinem extollentem se
adues susscientiamdi : quidtam suꝑbum quã
qumis c̃traire doctrinis Etincaptiuitatem
rodigente s omnem intellectum in obsequi
unxp̃i: Illos destruimus qui s ub nomine
obsequii xp̃i omnemintellectum si bicu
piunt captiuare Et inprumtu habentes
ulcisciomnem in obedientiam cum imple¬
ta suerit urã obedientia : Cũi amurã ꝑ nos
obedientia fueritm pleta illi sinonobaudi¬
atur potestatem seuin dicandi accipisse
adnõmentiuntur. It. & parati a dulcis cen
dum omneminobedientiam cumim pl&
fueriturã obedientia hocdic̃apostolus
&modo paratũ se esse omnem in obedien¬
tiam Cu mea que p̃cipiuntur impleue¬
tu siueabhr pochritis uoscaut te qui in
tus est quã quise solum xpĩ eẽgloria.itur :
namsi & amplius aliquid gloriatus fue
magis potestatem axpoaccepis sedixero quã
c& eros ut apostolus non erubes cam qr¬
& uerumdicam & non gloriae sedura ẽ¬
aedificationis caura Conpulsus hȩc facio¬
urãm ñ erubescam: illi &u surpatum

Expanded text:
Et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei. Quid tam superbum, quam divinis contraire doctrinis? Et in captivitatem redigentes omnem intellectum, in obsequium Christi. Illos destruimus qui, sub nomine obsequii Christi, omnem intellectum sententiae cupiunt captivare. Et in promptu habentes ulcisci omnem inobedientiam, cum impleta fuerifuerit impleta, illi si non audientur, potestatem se vindicandi accepisse a Domino mentiuntur. Quae dum omnem inobedientiam, cum impleta fuerit obedientia. Hoc dicit Apostolus, modo paratum se esse ulcisci omnem inobedientiam, cum ea quae praecipiuntur, implevetu. Sive ab his hypocritis vobis cavete, qui in tus est, quam qui se solum Christi esse gloriatur. Nam etsi amplius aliquid gloriatus fuermagis potestatem a Christo accepisse dixero, quam caeteros, ut Apostolus, non erubescam: quia verum dico, et non gloriae, sed aedificationis causa compulsus haec faciovestram: non erubescam. Nam illi et usurpatam
Abbreviated transcription (Latin):
Incarneenim ambulantes non secđ
carnem militumus: : Nam arma
militia enraẽ non carnalia s poten¬
resedut dĩ ministri spiritditer
militonus : Arma quippemilitu
nrãe non sunt facta deferro nec manu
hominis fabricatarnt : si potentiadi
quaplur ferrro ualemur quã alii ho¬
mines armiscarnalibus possunt addis¬
entes Muniuntenim & circũdant
doctrinam suam falsidoctores ad stitx
argumentir quaaniera postolicur des¬
truit uistute gratia es piritalis sic̃ illũ
magium ui asdñi ꝑuert isdis pututi onib¬

Expanded text:
In carne enim ambulantes non secundum carnem militamus — arma enim militiae nostrae non carnalia, sed potensed ut Dei ministri spiritualiter militamus. Arma quippe militiae nostrae non sunt facta de ferro, nec manu hominis fabricata sunt, sed potentia Dei, qui plus verbo valemus, quam alii homines armis corporeis possunt. Ad des. Muniunt enim et circumdant doctrinam suam falsi doctores astutia argumentisque, quae aries apostolicus destruit virtute gratiae spiritualis, sicut et illum Mag
Abbreviated transcription (Latin):
tristitia autexneces sitate hilaremenim
datorem diligitds̃ : secundum sententĩa
salomonir & inomnidato hilarem factultum
tuum siautem descientia intellegitur hilarem
in labore suouulteẽ doctorem sicut desea libidicit
si uegratiutum domum scientiae
Omnem gratiam habundare facerem uob
& uini &o leisumul tiplicatisunt Ut
in omnibus semꝑomnem sufficientiam
habentes habundetis i nomne opus bonum
tam carnãlium miseri cordiarum quam spi¬
ritudium idest doctrinarum opus bonum
possitis implere Sicutscriptum est disꝑsi
dedit pauperibus siues essu pauperes siue
substantia si cutsuperiurait illorum ha¬
bundantia uraẽ in opiae sitsupplementum.
Iustitiaeius man& in a&ernum rebustem¬
poralibus iustitia a & naconparatur
Qui aut̃ admmistrat semen seminanti & pa¬
nemadmanducandum praestabit: Hoc ÷ dr̃
nime patietur si aut̃ ad semen uerbi refest
quideditofficium docendi prestubit & escã¬

Expanded text:
tristitia, aut ex necessitate: hilarem enim tristitia, aut ex necessitate: hilarem enim datorem diligit Deus, secundum sapientiam Salomonis: Et in omni dato, hilarem fac vultum tuum. Si autem de scientia intelligitur, hilarem in labore suo vult esse doctorem: sicut de se alibi dicitsive gratuitum donum sapientiae. Omnem gratiam abundare facere in vobis. , vini et olei sui, multiplicati sunt. Ut in omnibus semper omnem sufficientiam habentes, abundetis in omne opus bonumtam carnalium misericordiam, quam spiritualium, id est, doctrinarum opus bonum possitis implere, sicut scriptum est: Dispersit, dedit pauperibus. Sive sensus pauperibus, sive substantia: sicut superius ait, Illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum. Justitia ejus manet in aeternum. Rebus temporalibus aeterna justitia comparatur. Qui autem administrat semen seminanti, et panem ad manducandum praestabit. Hoc ait: nime patietur. Si autem ad semen verbi referas: Qui dedit officium docendi, praestabit et esca
Abbreviated transcription (Latin):
uobir paratisttis neccumuenerint mecũ
macedones & inuenerintuor in paroctos
erubescamur nosi ut nondicamus in hac subs¬
tantia : si noserubuerimus quasi falroglo¬
riantes quanto magiruos & prourã nec¬
glegentia & pronrõ labore multuenim
c̃fusio ÷ si quis proeo qui cumdiligiterubes¬
cat Necessarium autem existima uiro ga
refr̃s ut preuenianta duos & praeparent
promissambenedictionem: siue ab ene¬
tionem non quasi auaritiam benedictio
erit sigratoanimotribuiturhilarem
enimdatorẽdiligitdr̃ autrur autem hila¬
riter dare non nouit Inscientia autem auarus ÷
quis ensum nonuulim plere quaecepit unde
dñĩ neminem inuia saluturi praecepit:
hocestinnulli transitoriae uerbum adnim¬
tiarbsalutis hoc autem dico quiparcesem in at
parce&m&et contraiouinianum &iam
hiclocus facit ubimeritorum gradus eẽ mons¬
sicutscriptum . ẽ. non semines mala in sulcis
iniuriae & non metes ea in septuplum
imus quis que proui distinaut cordesuo.
d÷ uolun turius non coactur Non ex

Expanded text:
cum venerint Macedones mecum, et invenerint vos imparatos, erubescamus nos, ut non dicamus vos, in hac substantia. Si nos erubuerimus, quasi falso gloriantes: quanto magis vos et pro vestra negligentia, et pro nostro rubore? Multa enim confusio est, si quis pro eo, qui eum diligit, erubescat. Necessarfratres, ut pergant ad uos et praeparent ante promissam benedictionem hantionem, non quasi avaritiam. Beerit si grato animo tribuatur. Hilarem enim datorem diligit Deus. Avarus autem hilariter dare non novit. In scientia autem avarus est, qui sensum non vult implere, quem coepit. Unde Dominus neminem in via salutare praecepit: hoc est, nulli transitorie verbum annuntiare salutis. Hoc est autem, qui parce seminat, parce et metet. Contra Jovinianum etiam hic locus facit, ubi meritorum gradus esse monssicut scriptum est: Non semines mala in sulcis injuriae, et non metes ea septuplum. Unusquisque prout destinavit in corde suo, id est, voluntarius, non coactus: non ex
Abbreviated transcription (Latin):
lo ostendite in facieecclesi arum: Vt cumi¬
derint uerum eẽ quod dicitur Omnibur¬
hoc ÷ ecclesiis deferant ad profectum siue
aliter ostendite caritatem urãm dequa
coramomnibus ecclesiis gloriamur
Namdem inisterio quod sitinscõs ex habun¬
dantia est mihiscribere uobis Scioenim
prumtum animum urm̃ proquodeuobis
glorior apud macedones: Mutureuidi
eum superius delaicis scĩs dixisse Hicuero
dera cerdotibus scĩs aluiuero aiunteum
dea elimshir hucusque tractusse
Modo aut̃ deministerio uerbi commo¬
nere quod scĩ ficatis ꝑbaptis mum ex¬
hibetur hicuero duosensur usquead
furem caus aedilienter utriquesunt
colligendi qm̃ achai ap̃paratu est ab
annop̃teritoTotaprouin cia
cuiꝰ capud estisꝑuor ad hocministerii
prouocaticest Etura a emulatio prouocauit
plurimos : hicaemulatio proimitationepo¬
nitur Missi autem fr̃r utne quod gloriam
de uobis euacu&ur in hac paste superius me¬
moratos quiuor commonent nealiterinue¬
niam inpastaedo ctrinaes iueministeriũ

Expanded text:
cclesiarum: Ut videant verum esse, quod dicitur in omnibus Ecclesiis de vestro profectu. Sive aliter, ostendite charitatem vestram de qua coram omnibus Ecclesiis gloriamur. CAPUT IX. Nam de ministerio, quod fit in sanctos, ex abundanti est mihi scribere vobis. Scio enim promptum animum vestrum, pro quo de vobis glorior apud Macedones. Mutare videeum superius de laicis dixisse: hic vero de sacerdotibus sanctis. Alii vero aiunt eum de eleemosynis hucusque tractasse, modo autem de ministerio verbi commonere: quod sanctificatis per baptismum exhibetur. Hic vero duo sensus usque ad finem causae diligenter utrique sunt colligendi. Quoniam et Achaia parata est ab anno praeterito. Tota provincia, cujus caput estis, per nos ad hoc ministerium provocata est. Et vestra aemulatio provocavit plurimos. Hic aemulatio pro imitatione ponitur. Misimus autem fratres, ut ne quod gloriamur de vobis, evacuetur in hac parte. Superius memoratur: Qui vos commoneant ne aliter inveniant: in part
Abbreviated transcription (Latin):
inuos : Multo solliciorem probamur eum
tiã titicau.sa qui eorum obedientiam
claudauerat quameorum qui adipsor
fuerant parit̃ distinati ituse exhiberent
ut & caritatis sinceritatem & a postolicae

Expanded text:
in vos. Multo nunc sollicitiorem comprobamus eum, in vos. Multo nunc sollicitiorem comprobamus eum, tam Titi causa qui eorum obedientiam collaudaverat, quam eorum qui ad ipsos fuerant pariter destinati, ita se exhibeant, ut et charitatis sinceritatem, et apostolicae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃ euangelium scripsit: non solum autem
s. &oedinatus ab ecclesis comes
peregrinationis nrã ecum hacgratia quȩ
ministratur anobis: testimonio ecclesia¬
rum ideneũ eum & probatum fuis se
demonstrat addnĩgloriam & disti¬
natam uolũ tutemnram: propositum
siueparatum Deuitantes hoc quo dne
quis uosuituper& in hacplenitudine
quaeministratur anobis. Nequisdicat¬
quomodo xp̃s legemimpleuit Cumuide¬
facere quantumfieri in lego prȩceptu
Prouidemus enimbona non solum corã
dõ ẜ &i am coram hominibur:
Nihil quidam propt̃ humanam
gloriam facimus s tñ nolumus ut ꝑ
nos ali quis scandalum merito paciat᷑
p ut om̃s uidentes opera nr̃a bona
magni ficentpa tremnos trum
Missimus autem cumillis & fratremnrm̃
quidem hocdeapollo ad serunt dictum
Quemꝓbauimus in multis sa epesollicitũ ẽẽ
testimonium illidat utfacilius audiatur
Ncaũ multo solliciorem confidentia mult

Expanded text:
praeter Evangelia scripsit. Non solum autem, praeter Evangelia scripsit. Non solum autem, sed et ordinatus est ab Ecclesiis comes peregrinationis nostrae, in hanc gratiam, quae ministratur a nobis. Testimonio Ecclesiarum idoneum eum et probatum fuisse demonstrat. Ad Domini gloriam, et destinatam voluntatem nostram. Propositam, sive paratam. Devitantes hoc, ne quis nos vituperet in hac plenitudine, quae ministratur a nobis iquomodo Christus legem implevit: cum videfacere, quantam fieri in lege praeceptum est? Providemus enim bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus. Nihil enim propter humanam gloriam facimus, sed tamen nolumus, ut per nos aliquis scandalum merito patiatur: sed ut omnes videntes opera nostra bona, magnificent Patrem nostrum. Misimus autem cum illis et fratrem nostrum. Quidam hoc de Apollo asserunt dictum. Quem probavimus in multis saepe sollicitum esse. Testimonium illi dat, ut facilius audiatur. Nunc autem multo sollicitiorem confidentia multa
Abbreviated transcription (Latin):
cors cumnon hab& cuidare uel qͥodare
doceatur Quimultum habuit ñha¬
bundabit & quimodicũ ñmino rauit.
demanna hocdicitur quã accepiipopu¬
lur indeserto cuius exemplodocemur
quod omnis suꝑ habundantia gener &
uerm& simul& ostenditur q dr̃ dat
omnibus aequalia eẽ debero:
Propt̃ huiustestimonii a tctoritutem uult
anobis a postolus pientia omnia eẽ communiat
Vt & ꝑfecti doctrinam non abrcondant
& habentes substantiã mundinon deneg&nt
eisuictum dignus estenim operariusorbo
suo
Cratias autem dõ qui dediteam solli¬
citudinem prouobis in cordetia qm̃ ex ostu¬
tionem quidem suscepit sed cum sollitiore &
sua uoluntateprofectus est ad uosgratiã
quidem exostictionis accepit s uoluntu¬
tepropria festinauit Vt mercedem habe¬
r & non inuitur quasi eis it creditafitdis¬
sias: hoc delucamtellegitur qui laudem
in euangelio conscribendo uideturha¬
bere p̃c&eris. Qui &ĩ acds a postolorum

Expanded text:
cors, cum non habet, cui dare, vel quomodo dare cors, cum non habet, cui dare, vel quomodo dare doceatur. Qui multum habuit, non abundavit: et qui modicum, non minoravit. De manna hoc dicitur, quod accepit populus in deserto, cujus exemplo docemur, quod omnis superabvermes: simul et ostenditur quae Deus dat omnibus aequalia esse debere, propter hujus testimonii auctoritatem vult nobis Apostolus praesentia omnia esse communia, ut perfecti doctrinam non abscondant, et habentes substantiam mundi non denegent eis victum. Dignus est enim operarius cibo suo. Gratias autem ago Deo, qui dedit eamdem sollicitudinem pro vobis in corde Titi: quoniam exhortationem quidem suscepit, sed cum sollicitior esset, sua voluntate profectus est ad vos. Gratia quidem exhortationis, et voluntate propria festinavit, ut mercedem haberet, non invitus, quasi ei sic credita dissias. Hoc de Luca intelligitur: quia laudem in Evangelio conscribendo videtur habere prae caeteris; qui etiam Actus Apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autinopostunitus petentis aut aucto¬
uolunturiae caepistis implete Omnis enĩ
boni operis sinis est expetendus quiasi c̃
factum inuitiacceptum non estitu& uo¬
luntus infructuo saesthabentibus eñim
sinefructu: si enimuoluntas prcimłta ÷
aut tantũ in haccausa apauperequantũ
adiuite expetere
mnes enima e qualiterdabunt siunus¬
quisq tantum dederit quantũ potest:
m on secundum quodñ hab&: hoc & tobias
dicebat ad filiumsuum prouthabueris¬
facfili: aelimosinam : ñ enimut alus sit
remisio uobi s aut̃ tribulatio s ex hae
uobisserustir sed quod ÷ utrisq fufficiat
Vturã habundantia illorum inopiam
impleat ut & illorum habundantia
ur̃ einopia sitsupplementum utfiatae¬
qualitas si c̃scriptũ ÷: date illis carnalia
ut & illiua: canter possintuobis rederespi¬
ritidiu Istienim duogradus sine alter u¬
tro eẽñpossunt tã enĩ ille ꝑfectus ñ erit
decarnalibus cogitundo quam ismiseri¬

Expanded text:
um aut importunitas petentis, aut auctoum aut importunitas petentis, aut auctovoluntarie incepistis, implete. Omnis enim boni operis finis est expetendus. Quia sicut factum inviti, acceptum non est: ita voluntas infructuosa est, habentibus eam sine facto. Si enim voluntas prompta est: aut tantum in hac causa a paupere quantum a divite expetere. Omnes aequaliter dabunt, si unusquisque tantum dederit, quantum potest, non secundum quod non habet. Hoc et Tobias dicebat ad filium; Prout habueris, fili, fac eleemosynam. Non enim ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio: servetis, sed quod quidem utrique sufficiat. Vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum: ut fiat aequalitas: sicut scriptum est. Date illis carnalia, ut et illi vacantes, possint vobis reddere spiritualia. Isti enim duo gradus, sine alterutro esse non possunt: jam enim ille perfectus non erit de carnalibus cogitando, quamvis miseri
Abbreviated transcription (Latin):
Multums uadentes nos rogauert̃ ut gi¬
tant̃ quȩ offerebanT susciperemus in
amplius quamsperabamus fecert̃n c̃tenti¬
suaderes seipsos pͥmũ dõtradiderunt demn de
sinediiuo luntute I tautrogaremus titũ
utq ad modum coepit ita & ꝑficiatinuobis
&iam gratiam istium : illorum deuotione
ciat Nequidminus c&eris habeatis:
Sediic i nomnibus habund&is fide & ser¬
&i amurãe caritatis ingoniũ bonũ c̃ꝓbans
Ñ imperonec exigos c̃siliũdo ut sic̃ inmul¬
tis formã aliispbuistis itu& in istoopere
faciatis ẽ enĩ inuos singeniti pi&as
ut ab alus eãm discereminime egeatis
in hocdo henim uobi sutile : nonignora¬
tis dĩfilium propt̃uor pauperem factũ
qͥ uniuersorumerat conditor & dñs uteius
exemplobonisca elestibus ditiremini Niergo
ille propt̃uostemporaliter uniuersa contep
ipsienimdatur quicquid eiꝰ causapor¬
tinum facit quod pͥus quam
facere sed & uelle coe pistis ab annopriore:
ostendit quosdam posefacere non uolenter¬

Expanded text:
Multum suadentes nos rogaverunt, ut gratanter quod offerebant susciperemus in AmpliMultum suadentes nos rogaverunt, ut gratanter quod offerebant susciperemus in inspiravit. Ita ut rogaremus Titum, ut quemadmodum coepit, ita et perficiat in vobis etiam gratiam istam. Illorum exemplo ciat, ne quid minus caeteris habeatis. Sed sicut in omnibus abundatis fide, et seretiam vestrae charitatis ingenium bonum comprobans. Non impero, nec exigo, sed consilium do: ut sicut in multis formam aliis praebetis: ita et in isto opere faciatis. Est enim vobis sic ingenita pietas, ut ab aliis eam discere minime egeatis. in hoc do. Hoc enim vobis utile est. Non ignoratis Dei Filium propter vos pauperem factum, qui universorum erat conditor et Dominus, ut ejus exemplo bonis coelestibus ditaremini. Si ergo ille propter vos temporalia universa contempsIpsi enim datur, quidquid ejus causa portinum facit, quod priusquam facere, sed et velle coepistis ab anno priore. Ostendit quosdam posse facere non volente
Abbreviated transcription (Latin):
iustis nonuanitatis seduerititis ẽ gloria¬
tio Etuiscera eius habundantiur
denderant ut oculi p̃sentiam auresser¬
monem or̃ conloquium expectut
Quomodocumtimore & tremore excepis¬
tis eum obedientiam fidelem discripsit
quia &iam qui excaritate ob audit
tim & contristare quem diligit
num quam potui hesitecre
donie: cauram inchoat decollectis & e¬
emplo ecclesiarum illarũ earad penro
putent sibi graue quod pauperio resuide¬
ant fecisse Quod in multo experimer¬
to tribulationis habundantiagaudii ipsq
tribulati scientes a postolos contumeliã
inconcilio passos pronõe xp̃i publica
letitia fuissegauisor Et altissima
pauꝑtaseorũ habundauit indiuitias
simplicitatis eorum: Multum quidem
interrena facultatȩsunt ꝑ auperes
sed in magnasimplicitataes untdi uites
plus cupientesdare quam habent
acpropterea dranimum magis probat
quam quoddexteraporrigit
Quienim quantum potest facit totũ
facit similit̃diuer & pauꝑ quamuis di¬

Expanded text:
justis, non vanitatis, sed veritatis? est gloriatio. Et viscera ejus abundantius desiderant: ut oculi praesentiam, aures sermonem, os colloquium exspectet. Quomodo cum timore et tremore excepistis illum. Obedientiam fidelem descripsit: qui enim ex charitate obedit, timet constristare quem diligit.numquam potui haesitare,doniae. Causam inchoat de collectis, et exemplo Ecclesiarum illarum, eos ad poen, ut non putarent sibi grave, quod pauperiores videant jam fecisse. Et quod in multo experimento tribulationis abundantia gaudii ipsotribulati, scientes Apostolos contumeliam in consilio passos pro nomine Christi, publica laetitia fuisse gavisos. Et altissima paupertas eorum abundavit in divitias simplicitatis eorum. Multum quidem in terrena facultate sunt pauperes: sed in magna simplicitate sunt divites: plus cupientes dare quam habent. Ac propterea Deus animum magis probat, quam quod dextera porrigit; qui enim quantum potest facit, totum fecit. Similiter dives et pauper, quamvis di
Abbreviated transcription (Latin):
nec ÷ aliquandomentitus itufaciam : Qm̃
hł gloria nonin fringetur in mein regionib:
p̃cipuaesi mopiam paciatur Quarete ñ
senouituos utrũdiligã anon Immo Ideo
& nos hicredditcausam quare ipseñ accipe
r& aduersanii curdocerentgulam auari¬
tiamq sectantesq rentes ꝑpaulum ad itã
inueni relucrandi ut hic siuel panem acci¬
per & illiaurũ licentius exigerent Ideo tol¬
ut occasionem a postolus in hoc appareant
quia ꝓpt̃ dm̃ docent si ad discipulir nihilex

Expanded text:
 aliquando non mentitus ita faciam. Quoniam haec gloriatio non infringetur in me in regionibus si inopiam patiatur, Quare? Quia non se novit utrum vos diligam, annon. Immo ideo et nos. Hic reddit causam, qua ipse non acceperit, et adversarii cur docerent gulam, avaritiamque sectarentur, quaerentes perpaucum aditum invenire lucrandi, ut hic vel panem acciperet, illi aurum licentius exigerent. Ideo tollit occasionem Apostolus, ut in hoc appareant, qui propter Deum docerent, si a discipulis nihil ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficiat Etinultiplacabit remenurm::
Humilitictis uelsermonis. Et augebit
incrementa frugum Iustitiaeurãe:
Prugesiustitiaesunt facultutes cumde
ei fitiustitia Cum uero autmique congregant᷑
autauaritiam uelsuperbia possedentur
frugesini quitiifiunt Praetioenim gra¬
uanstriticum in populomaledictuserit
siue fruges iustitiaesermoner sunt di de
fructuenim laborum suorum raciabitur.
sapiemr ut in omnibus locupl&ati habim¬
detis in omnem simplicitutem qua eoperatur
ꝑnos gratiarum accionem dõ: utsine dircre¬
tion e omnibus simpliciter indigentibustri¬
buatis non querentes cui sed quare detir
qm̃ minis terium huius officii non solũ
supletea quaedesunt scir s &iam habun¬
dat ꝑmultosgratiorum acciones indño:
Duplicempotestis haberemercedem
& refectionis scõeum & gratiarũ indño
rii huius glorificantes d̃ in obedientia
confessionis uraẽ in euangelioxpĩ

Expanded text:
is. Et multiplicabit semen vestrum. Humilitatis, vel sermonis. Et augebit incrementa frugum justitiae vestrae. Fruges justitiae sunt facultates, cum de eis fit justitia. Cum vero aut inique congregantur, aut ad avaritiam, vel superbiam possidentur, fruges iniquitatis fiunt. Pretio enim gravans triticum, in populo maledicitur: sive fruges justitiae sermones sunt Dei. De fructu enim labiorum suorum satiabitur sapiens. Ut in omnibus locupletati abundetis in omnem simplicitatem, quae operatur per nos gratiarum actionem Deo. Ut sine discretione omnibus simpliciter indigentibus tribuatis. Non quaerentes, cui, sed quare detis. Quoniam ministerium hujus officii non solum supplet ea, quae desunt sanctis, sed etiam abundat, per multas gratiarum actiones in Domino. Duplicem potestis habere mercedem: et perfectionem sanctorum, et gratiarum in Domino ationis huius glorificantes deum in obsequio confessionis uestrae in euangelium
Abbreviated transcription (Latin):
nibus Et liberacuit me dñs ebomniopere medo
ab insidientium malignitate Et seduum facci&¬
in regnum suum cȩleste. Quomodo hic libera ittm
regnũ inducit Cuigloria insđa sđorum amen¬
Obhȩc omnia Salutate priscam &aquilam &one¬
si fori domum erastus remansit chorintho trofinũ
autem reliqui in firmum mil&i Hinc probatur
opostoli curabant sedut &iam signa monstracrent

Expanded text:
ris. Liberavit me Dominus ab omni opere malo. Ab insidiantium malignitate. Et salvum faciin regnum suum coeleste. Quomodo hic liberat, ita in regnum ducit. Cui gloria in saeducet. Saluta Priscam, et Aquilam, et Onesiphori domum. Erastus remansit Corinthi. Trophimum autem reliqui infirmum Mileti. Hic ostenditur carnis curabant, sed ut signa monstrarent,
Abbreviated transcription (Latin):
mores bonos conloqui a mela
Ex his autem sunt qui penetrantdo¬
mus &captiuas ducunt muli erculcs
onerates peccatis Illascupiunt quȩ
suntonerate peccatis impi&atem illis
acueniam promittentes siue in firmas
entes Et num quam adscientiam
ueritatis ꝑuenientes Quianihilde¬
finitum tenent quisq traditiones
uult tenere diuersas &icm non ꝓba¬
tas abuno en imdicte ab elio distruunt᷑
Quem admodumaũ icmnes & mambres
restiterunt moysi iac& hi restiteruntuen¬
tati Sic̃illi ꝑ magicas costes fraestrigia
utcc& hii ꝑ argumentorũ fellaciam
simulq: ostendit moysen uentactis fuisse
doctorem hocaduersus obtrectatores
u&eris testamenti: Homines corrupti
mentere probi circa fidem Tcm morib:

Expanded text:
onos colloquia prava. Ex his enim sunt qui penetrant domos, et captivas ducunt mulierculas oneratas peccatis. Illas capiunt, quae sunt oneratae peccatis: impunitatem illis ac veniam promittentes: sive infirmas er discentes, et numquam ad scientiam veritatis pervenientes. Quia nihil definitum tenent, quisque traditiones vult tenere diversas, non probatas. Ab uno enim dicta, ab alio destruuntur. Quemadmodum autem Jamnes et Jambres restiterunt Moysi: ita et hi resistunt veritati. Sicut illi per magicae artis praestigias: ita et isti per argumentorum fallaciam. Simulque ostendit Moysen veritatis fuisse doctorem, adversus obtrectatores veteris Testamenti. Homines corrupti mente: reprobi circa fidem. Tam moribus