comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ascendamꝰ in meridie ñ ꝑ noctem
et insidias s plena luce pugnemꝰ:¬
nultꝰ nob̃ potest resiste̾: lie nob̃ qr
declinaũ dies. qi longiores facte st̃
siue defecerunt umbre uesꝑe: Sur¬
dicunt. Surgite et ascendamꝰ ĩme¬
ridie. et dara luce pugnemꝰ. Isti res¬
pondent. Ue nob qr longiores fac
Etiã sũma ꝓcui uillaꝵ culmĩa fu¬
mant maiores quȩ cadt altis de
supͣ dixerãt. scĩficate suꝑ eã bellũ
atq consurgite: nunc ip̃i se ꝓuo¬
cant ad bellandũ dicentes. surgite
et ascendamꝰ innoct̾e ut sciant ad¬
u̾sarii non temporis uictoriam eẽ.
s uiriũ. et dissipemꝰ domos quȩ
frustra muroꝵ firmitate ualant᷑.
Quia ħ dicit dñs ex̾cituũ. cedite
lignũ suie ligna eiꝰ. et effundite si¬
ue comportate circa ierłm aggerẽ.
Idcirco in qͥunt de uictoria securi
sumꝰ. qr p̃ceptũ dni est imꝑantis
cladeis. ligna succidite. et futͣis my¬
nitionib aggerẽ comportate. ł qͦ

Expanded text:
ascendamus in meridie, non per noctem ascendamus in meridie, non per noctem et insidias. sed plena luce pugnemnim nobis potest resistere. Vae nobis, quia declinavit dies, quia longiores factae sunt sive defecerunt umbrae vesperi. Surdicunt: Surgite, et ascendamus in meridie, et clara luce pugnemus. Isti respondent: Vae nobis, quia longiores facEt jam summa procul villarum culmina fumant, Majoresque cadunt altis de supra dixerant: « Sanctificate supra eam bellum atque consurgite, » nunc ipsi se provocant ad bellandum, dicentes: « Surgite, et ascendamus in nocte, » ut sciant adversarii non temporis victoriam esse sed virium; et dissipemus domos ejus, quae frustra murorum firmitate vallantur. « Quia haec dicit Dominus exercituum: Caedite lignum  sive ligna ejus; effundite  sive comportate circa Jerusalem aggerem. » Idcirco, inquiunt, de victoria securi sumus, quia praeceptum Domini est imperantis Chaldaeis: Ligna succidite et futuris munitionibus aggerem comportate. Per quae
Abbreviated transcription (Latin):
ad similaui filiã syon: ad eã ueni¬
ent pastores. et greges eoꝵ fixerũt
siue figent ĩea tentoria incircuity.
Pascet quisq unꝰ eos: qui sub ma¬
nu fua st̃: sc̃ificate siue parate su¬
ꝑ eã bellũ. consurgite et ascendamꝰ
ĩmeradie: descͥbit᷑ pulcͥtudo ierłm
quȩ ẽ ip̃a sẏon. ut aliũ totã urbem
aliu arcem urb̃ souet syon enĩ arx.
idẽ specula int̾p̃tat᷑ et speciose me¬
lieri comparat᷑. et qͦmͦ ad ilła ama¬
toies sic adistã pastores conuenire
amatores. uł iuixta eũsionẽ urb̃ pa ᷤ¬
tores intelligant᷑. quoꝵ. alii scortũ
polluere festinant. Alii obside et
subũtẽ ciuitatẽ. Inpastorib et gre¬
gib eoꝵ pͥncipes sentiamꝰ et ex̾citũ
caldeoꝵ. figent aũ temtoria sua ĩ
cͥcuitu ĩ obsidione urb̃. et pascet
unus qͥsq eos qͥ sub manu sua st̃.
suas uidelicet tͣmas &e num̃os. Qͥ
pͥncipes siue pastores: dicent gͥgi

Expanded text:
adsimulaui filiam Sion. ad eam ueniadsimulaui filiam Sion. ad eam uenient pastores et greges eorum, fixerunt — siue figent — in ea tentoria in circuitu: pascet unusquisque eos, qui sub manu sua sunt. sanctificate — siue parate — super eam bellum, consurgite et ascendamus in meridie! Describitur pulchritudo Hierusalem, quae est ipsa Sion, usonet. Sion enim \'arx\', id est specula, interpretatur et speciosae mulieri conparatur; et quomodo ad illam amatores, sic ad istam pastores conuenire amatores uel iuxta euersionem urbis pastores intellegantur, quorum alii scortum polluere festinant. alii obsidere et subuertere ciuitatem. in pastoribus et gregibus eorum principes sentiamus et exercitum Chaldaeorum. figent autem tentoria sua in circuitu in obsidione urbis et pascet unusquisque eos, qui sub manu sua sunt, suas uidelicet turmas et numeros. qui principes siue pastores dicent gregib
Abbreviated transcription (Latin):
tͥeua clangite bucina: et suꝑ becͥa¬
carem leuate signũ siue uexillum
qr malũ uisũ est siue apparuit ab
aqͥlone. eccontͥcio magna. Ierusalẽ
intͥbti beniamĩ sitam nullus igno¬
rat. T̃hecuã quoq uincłm eẽ in mõ¬
te situm. et duodecĩ milib abiero¬
solimis separatũ: ocłis cotidie cer¬
nimꝰ. int̾ hos. alius uicus ẽ. qͥ lingua
sẏra et hebraica bechacarim noĩat᷑
et ip̃e in monte positꝰ. Qd̃ gͦ dic̃ hoc
ẽ. qi ab aqͥlone iã uenturus est. na¬
buchodonosor et unminet uicina
captiuitas: Ohabitatores ierłm ar¬
ma corripite. et incheue buccina
concrepate. et in bechacarem leua¬
te uexillũ ait. ut contͣ hostes ua¬
leatis resistẽ. Beniamĩ ĩt̾pretat᷑ fi¬
lius dextere thecua tuba. bechaca¬
rẽ uilla uineȩ̃ ħ oĩa referamꝰ ad
ȩccłiam. ut si deliquerit. et ꝑsecu¬
tionis impetꝰ fuerit. sep̃paret ad
resistendũ. Speciose et delicatȩ.

Expanded text:
Thema clangite bucina et super BethaThema clangite bucina et super Bethaccarem Icuate signum — siue uexillum —. quia malum uisum est — siue apparuit — ab aquilone et contritio magna! Hierusalem in tribu Beniamin sitam nullus ignorat. Thecuam quoque uiculum esse in monte situm et duodecim milibus ab Hierosolymis separatum cotidie oculis cernimus. inter hos alius uicus est, qui lingua Syra et Hebraica Bethacarma nominatur, et ipse in monte positus. quod ergo dicit, hoc est: \'quia ab aquilone iam iamque uenturus est Nabuchodonosor et imminet uicina captiuitas, o habitatores Hierusalem, arma corripite et in Thecue bucina concrepate et in Bethaccarem leuate uexillum\', ait, ut contra hostes ualeatis resistere!\' Beniamin interpretatur \'filius dexterae\'. Thecua \'tuba\', Bethaccarem \'uilla uineae\'. haec omnia referamus ad ecclesiam, ut, si deliquerit et persecutionis impetus fuerit, se praeparet ad resistendum. Speciosae et delicatae
Abbreviated transcription (Latin):
cemodi ñ ulciscet᷑ aĩa mea. iã supͣ
disertũ ẽ. Stupoi ⁊ muabilia: fact̾a
sunt ĩt̾ra. Propħe ꝓphecabant mñda¬
tiũ siue iqͣ. et sacerdotes ad plas¬
debant mauib suis. et ppłs meus
dilexit talia. Quid gͥ facietis inno¬
uissimo siue post ħs suꝑra dixerat
ibo ad optimantes et loquar eis for¬
sitan ip̃i cognouerunt uiam dñi
& ecce mag̃ hi parit̾ confreger̃s̃ iu¬
gũ ruperunt uincła: nc̃ de sebit qͥ
sint ad optimates. ꝓpħȩ uidelicet
ex lege de cernunt. Qecce in qͥt illis
mendatũ ꝓpħantib. sacerdotes ma¬
nib ad plausert̃. et ut ostendat᷑ nec
scriptũ est. et ppłs mns dilex̃ talia.
Quondã ms̃. et post quã dilexit.
mis eẽ desiuit. Quid gͥ facient. c̃
nouissimũ iudicii tempꝰ aduem̾it
siuie captiuitatis necessitas: Unde
stupor et mirabilia sunt. Quod nͦ
inpͥncipib nec inppło inuenti sĩt
qui recta sentirent. Conforcamini
filii beniamĩ in medio ierłm et in

Expanded text:
cemodi non ulciscetur acemodi non ulciscetur adissertum est. Stupor et mirabilia facta sunt in terra: prophetae prophetabant mendacium - siue iniqua — et sacerdotes adplandebant manibus suis et populus meus dilexit talia! quid igitur facietis in nouissimo — siue post haec —? Supra dixerat: ibo ad optimates et loquar eis; forsitan ipsi cognouerunt uiam domini. et ecce magis hi pariter confregerunt iugum, ruperunt uincula; nunc describit, qui sint optimates, prophetae uidelicet ex lege decernunt. \'et ecce: inquit, \'illis mendacium prophetantibus sacerdotes manibus adplauserunt.\' et ut ostendatur nec scriptum est: et populus meus dilexit talia, quondam meus. sed postquam dilexit, meus esse desiuit. quid igitur facient, cum nouissimum indicii tempus aduenerit siue captiuitatis necessitas? unde stupor et mirabilia sunt, quod nec in principibus nec in populo inuentus sit, qui recta sentiret. Confortamini, filii Beniamin, in medio Hierusalem et in
Abbreviated transcription (Latin):
uidicauert̃. Numquid sitꝑ his ñ
iusitabo dicit d̾ns. Aut suꝑ gentem
huiꝰcemodi. ñ ulciscet᷑ auĩa mea: si
uoluero aunotare ꝑsingła. quȩ in
septuaginta editione p̃t̾missa st̃
longũ fiet. Qui tendt̃ ait insidiaᷤᷤ
et alioꝵ nudicate letant᷑. id̾o mag¬
uificati sunt et ditati. qr suꝑiora
fecerunt. Incrassati sunt ⁊ impin¬
guat. uixca iłld̾ qđ scͥptũ est. In¬
crassatꝰ est et inpuiguatus. et recal¬
citrauit dilectus et preterier̃t ser¬
mones meos qr diuitiaꝵ consciẽtia
illd̃ dixerunt de eugłio. Aĩa habeᷤᷤ
multa bona posita mannos płi¬
mos reqͥesce. comede. bibe. epula¬
re. Pret̾ierunt autem ĩ malũ sui.
cunct̾osq hoĩes despicientes. non
posuerc̃ di uidiciũ añ ocłos suoᷤ.
pupilłũ et pauꝑes ꝯtempsert̃. P
qͦ septuaginta dixert̃ uiduas qd̾ ĩ
hebraico ñ habet᷑. hebionim quip
autem seqͥt᷑. ñ qͥd suꝑ his ñ uisita¬
bo dicit dñs. Aut suꝑ gentẽ huuᷤ¬

Expanded text:
udicauerunt. numquid super his non uisitabo? dicit dominus, aut super gentem huiuscemodi non ulciscetur anima mea? Si uoluero annotare per siugula, quae in Septuaginta editione praetermissa sunt, longum fiet. \'qui tendunt,\' ait, \'insidias et aliorum nuditate laetantur, ideo magnificati sunt et ditati.\' quia superiora fecerunt, incrassati sunt et inpinguati iuxta illud, quod scriptum est: incrassatus est et inpinguatus et recalcitrauit dilectus. et praeterierunt sermones meos. quia diuitiarum conscientia illud dixerunt de euangelio: anima, habes multa bona posita in annos plurimos; requiesce, comede, bibe, epulare! praeterierunt autem in malum sui cunctosque homines despicientes non posuerunt dei indicium ante oculos suos. pupillum et pauperes contemserunt. pro quo Septuaginta dixerunt \'uiduas\', quod in Hebraico non habetur; \'hebionim\' quiautem sequitur: numquid super his non uisitabo? dicit dominus. aut super gentem huius
Abbreviated transcription (Latin):
meditacionẽ habu̾is sensus et ĩtel¬
ligentȩ spiitał. et pinxeris stibio
ocłos tuos. habu̾is studiũ mysti¬
oꝵ. et olĩ secͤta noscendi. frustra ꝯ¬
pou̾is. Henĩ etiã tuis amatoribꝰ p̃-
caꝑe non pͭ. nec recipit ornam̃ta ds.
quib amatorib tuis aute placiusti.
Uocem enĩ qi parturientib audiui.
atq clamantẽ Quomͦ enĩ mulier
pariens ⁊ ñ dũ dolorẽ parcuritioĩs
exꝑta. ĩt̾ morit᷑ angustiis. sustinet.

Expanded text:
sus et intellegentiae spiritalis — et pinxeris oculos tuos stibio — habueris studium mysteriorum et dei secreta noscendi —, frustra conponeris. haec enim etiam tuis amatoribus pracapere non potest nec recipit ornamenta deus, quibus amatoribus tuis ante placuisti\' Uocem enim quasi parturientis audiui, atque clamantem. quomodo enim mulier pariens et necdum dolorem parturitionis experta intermoritur — angustias
Abbreviated transcription (Latin):
honore maximo constitutos. reꝓmit¬
tunt ꝓsꝑa &e clementem p̃dicant
dm̃n. magis illos supplicio et iracũ¬
dię p̃parantes. Confusi sunt. q ab
hominationẽ fecer̃t. quin potꝰ con¬
fusione non sunt confusi. et erubeᷤ¬
c̃e nescier̃t. Pressius hoc legendũ est
iuxta hebraicũ. Et cum in qͥt tanta
fecerint. nunquid confusi sunt nũ¬
quid erubuerĩt inscełib sius: quus
in oliti mali. ne intelligͥe qͥdem potu¬
erunt. Quam obrem cadent inter ru
cierunt. et ñ solum opus. s ne scĩã
quidem habuere. et sensũ peniten¬
de: ꝓpterea cadent qui pͥus stabant
int̾ eos qui uitiis suis corruent. et cỹ
iusitacionis et pene eoꝵ tempus ad¬
ueñit. cinctis ruentib sociabunt᷑.
Grandis autem impietas. non solũ
non cauere s nec indelligẽ uelle pec¬
cata. et ulłam hab̾e distantiam bono
te suꝑuias et uidete. et int̾rogate de
senutis autiqͥs quȩ sit uia bona. etã¬

Expanded text:
honore maximo constitutos, repromithonore maximo constitutos, repromittunt prospera et clementem praedicant deum magis illos supplicio et iracundiae praeparantes. Con fusi si sunt, quia abominationem fecerunt? quin potius confusione non sunt confusi et erubescere nescierunt. Pressius hoc legendum est iuxta Hebraicum. \'et cum,\' inquit, tanta fecerint, numquid confusi sunt? numquid erubuerunt in sceleribus suis? quin inoliti mali ne intellegere quidem potuerunt\'. Quamobrem cadent inter ruecierunt et non solum opus. sed ne scientiam quidem habuere et sensum paenitentiae, propterea cadent, qui prius stabant inter eos; qui uitiis suis corruent et, cum uisitationis et poenae eorum tempus aduenerit, cunctis ruentibus sociabuntur\'. grandis autem impietas non solum non cauere, sed nec intellegere uelle peccata et nullam habere distantiam bonors: state super uias et uidete et interrogate de semitis antiquis, quae sit uia bona, et am
Abbreviated transcription (Latin):
a minore quippe usq ad maiorem õs
auariciȩ strdent. et aꝓpħa usq asa¬
cerdotem cunct faciũt dolũ. et cura¬
bant contricionẽ filiȩ ꝓpłi mei cũ
ignominia dicentes paxpax. et non
ꝑcutientis habitꝰ. uixta illd qd̾ scͥptũ
est. Et ad huc manꝰ dnĩ extenta. siue
excelsa. Habitatores autẽ terrȩ semꝑ
inuitio sunt unde et in apocalipsi
frequentius dicit᷑: ue habitatorib t̾re
aminore usq ad maiorem om̃s studẽt
auauiciȩ. scđm illd̃ apłicum. Radix
omĩũ maloꝵ auaritia: et aꝓpb̃a usq
ad sacerdotẽ. cunct faciunt dolum
alii inꝓpħando m̃datiũ. alii ꝑu̾sȩ ĩ¬
t̃pretat᷑ido legem dei. dicit enim et
inalio loco ꝓpħa. querite legem asa¬
cerdotib: et cum inquit tanta face¬
pło et quasi curare cupiebant uul¬
nus et ignomuniã filiȩ meȩ. dicenteᷤ
paxpax cum pax omnĩo non eẽt. Hoc
ꝓpͥe de sacerdotib et doctorib intel¬
ligendũ. qͥ diuitib ⁊eis qͦ uident in

Expanded text:
ore quippe usque ad maiorem omnes auaritiae student et a propheta usque ad sacerdotem cuncti faciunt dolum. et curabant contritionem filiae populi mei cum ignominia dicentes: pax. pax! et non percutientis est habitus iuxta illud, quod scriptum est: et adhuc manus domini extenta siue excelsa. habitatores autem terrae semper in uitio sunt; unde et in Apocalypsi frequentius dicitur: uae habitatoribus terrae! a minore usque ad maiorem omnes student auaritiae secundum illud apostolicum: radix omnium malorum auaritia. et a propheta usque ad sacerdotem cuncti faciunt dolum, alii in prophetando mendacium, alii peruerse interpretando legem dei; dicit enim et in alio loco propheta: quaerite legem a sa-cerdotibus. \'et cum\', inquit, \'tanta faceant et quasi curare cupiebant uulnus et ignominiam filiae meae dicentes: pax, pax, cum pax omnino non esset\'. hoc proprie de sacerdotibus et doctoribus intellegendum, qui diuitibus et eis, quos uident in
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt: Non ambulabibnꝰ. suȩ nõ
ibimꝰ. et constitui suꝑ uos speculato¬
res. audite uocem tube et dixer̃t: sloq
audiemꝰ: idõ audite siuio audient gs̃
et cognosce congregatio. sine quipas¬
citis greges. ai iuixta sỹ machũ. et
cognoscite testimoiũ qd̾ in eisẽ. qnͣta
ego faciã eis audit̾ra. Eugl̃ica para¬

Expanded text:
 siue non ibimus — . et constitui super uos speculatores; audite uocem tubae! et dixerunt: non audiemus. ideo audite — siue audierunt — gentes et cognosce, congregatio - siue qui pascitis greges aut iuxta Symmachum: et cognoscite testimonium, quod in eis est—, quanta ego faciam eis! audi terra! Eu
Abbreviated transcription (Latin):
nia: uib quidem oporcebat pͥmũ loqͥ
uerbum dni. s qm̃ repellitis illd̃. et ĩ¬
dignos uos iudicatis ct̃ua. uita. eccs ꝯ¬
uertim᷑ adgentes: et coguosce congre¬
gatio. ne quaquam iudaica s omĩum
nationũ: siue qui pascitis greges. ep̃i
et p̾sbit̾i et omĩs ordo eccłiasticus: uł
cognoscite testimoniũ qd̃ in eis est. ẽeᷤᷤ¬
timoñun enĩ dei fidele. sapĩam p̾stais
pariuł: quib loquit᷑ et dñs. noli tim̃e
grex paruule: Et ecce ego et puers mez
qͦs in dedit d̾s̃. Cognoscite gͦ quanta
faciam ppło non credenti: qd̃q infer¬
t᷑. audi t̾ra. totus orb̾ ad audienduor
uocat᷑. sicut et in puincipio y saiȩ le¬
gimꝰ. Audicełũ. et aurnib ꝑcipe t̾ra. q̃

Expanded text:
 loqui verbum Dei: sed quia repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae: ecce convertimur ad gentes . Et cognosce, congregatio nequaquam Judaica, sed omnium nationum: sive qui pascitis greges, episcopi et presbyteri et omnis ordo ecclesiasticus: vel cognoscite testimonium quod in eis est. Testimonium enim dei fidele, sapientiam praestans paruulis. quibus loquitur et dominus: noli timere, grex paruule, et: ecce ego et pueri mei, quos mihi dedit deus. \'cognoscite ergo, quanta faciam populo non credenti.\' quodque infertur: audi, terra, totus orbis ad audiendum uocatur, sicut et in principio Isaiae legimus: audi, caelum, et auribus percipe, terra,
Abbreviated transcription (Latin):
si aucupes. labueos ponentes ⁊ pedi
cas ad capiendos uiros sicut decipy¬
la plena auib. fic domꝰ eoꝵ plene
dolo: ut declinaret abeis imber cẽ¬
poraueus ⁊ seroti nus. etbona omĩa
ñ inuenirent. cause subiciunt᷑: qr in¬
uent sunt in popło euis impii. std̃
dixit innquos et peccores. ut uoua
uult ħesis: s impios. Impietas aꝑte
negat deuin: iniqͥtas atq peccatũ
si confiteat᷑ errorem. facile ad mĩam
flect̾it dm. Qdq nos diximꝰ insidiã¬
tes quasi acupes. et inlix. ñ habet᷑.
aquila et siminachꝰ transtulert̾ uer¬
bũ iasyr. quasi rece aucupis. Qd̃
eciam quibonꝰ int̾ eos udet᷑ et rec¬
tus. instar aucupis tendat insidiaᷤ
uum inuicem se uenerat᷑ ad mortẽ.
et alioꝵ dampnis atq dispendiis
suas complent domos. ut implea¬
E philosophoꝵ illa sententia. Omĩs
uiues: aut iniquus. aut ħes unqui.
Atq utinã abhis tm̃ fiant qui ui¬
dent᷑ foris eẽ. et quos dns iudicat. ⁊
possidet radix omĩũ maloꝵ aua¬

Expanded text:
upes, laqueos ponentes et pedi- cas ad capiendos uiros! sicut decipula plena auibus. sic domus eorum plenae dolo. Ut declinaret ab eis imber temporaneus et serotinus et bona omnia non uenirent. causae subiciuntur, quia inuenti sunt in populo eius impios\'. non dixit \'iniquos\' et \'peccatores\', ut noua uult heresis, sed impios . impietas aperte negat deum; iniquitas atque peccatum, si confiteatur errorem, facile ad misericordiam flectit deum. quodque nos diximus: insidiantes quasi aucupes et in LXX non habetur, Aquila et Symmachus transtulerunt uerbum \'iasir\' quasi rete aucupis, quod etiam, qui bonus inter eos uidetur et rectus, instar aucupis tendat insidias, dum inuicem se uenantur ad mortem et aliorum damnis atque dispendiis suas conplent domos, ut impleatur philosophorum illa sententia: omnis diues aut iniquus aut heres iniqui. atque utinam ab his tantum fiant, qui uidentur foris esse et quos dominus iudicat, et possidet radix omnium malorum aua
Abbreviated transcription (Latin):
cordib sius. Metuamꝰ etĩ. qͥdat no¬
ħ pluuiã temporaneã ⁊ serotinam:
ꝑ quȩ omĩa ostendit bona: plenitudi¬
nẽ annue messis: ꝓ quo aquilȩ pͥmai
edito et sĩmachus. edomadas int̾¬
p̃tat sunt. In hebreo enim scͥptũ est.
septimanas significat et pleuitudiẽ
Iniqͥtates nix̃ declinauert ħ. et pecca¬
ta nr̃a ꝓhibuert bonũ a nob̾. Ergo
si qñ ͫ & mare transcendit t̾minoᷤᷤ
suos. et pluuia retrahit᷑. nequaquã
ad breuiata ẽ manꝰ dñi ut ista nõ
faciat. s pecc̃ã nr̃a ħ ad uos ueniẽ¬
tia declinauer̃t. ut ad alios ꝑg̾e̾nt.
qͥ ñ peccauert̃. et ꝓhibuert̃ inquit
iam ueniens ad nos bonũ: iuxca
ilłd̃. qd̾ scdm lict̾am scͥptum est.
Mandabo nubib: ne pluant suꝑ
eam ymbrem. Possumꝰ autem ym¬
brem temporaneũ et serotinũ. legẽ
acciꝑe et eugłiũ. et diu̾sas uocatio¬
nes apͥma hora usq adundecimã
inqͥb oꝑariis uineẽ unũ uite etẽr¬

Expanded text:
cordibus suis: Metuamus eum, qui dat nocordibus suis: Metuamus eum, qui dat nobis pluviam temporaneam et serotinam. Per quae omnia ostendit bona plenitudinem annuae messis, pro quo Aquilae prima editio et Symmachus hebdomadas interpretati sunt. In Hebraeo enim scriptum est septimanas significat et plenitudinem. « Iniquitates vestrae declinaverunt haec, et peccata vestra prohibuerunt bonum a vobis. » Ergo si quando et mare transcendit terminos suos et pluuia retrahitur, nequaquam adbreuiata est manus domini, ut ista non faciat, sed peccata nostra haec ad nos uenientia declinarunt, ut ad alios pergerent, qui non peccauerunt. \'et prohibuerune, inquit. \'iam ueniens ad nos bonum iuxta illud. quod secundum litteram scriptum est: mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem\'. possumus autem imbrem temporaneum et serotinum legem accipere et euangelium et diuersas uocationes a prima hora usque ad undecimam, in quibus operariis uineae unum uitae aeter
Abbreviated transcription (Latin):
nũ mari. p̃ceptũ sempiternũ qd̾ ñ p̃¬
t̾ibit: et ꝯmoliebũt᷑ et ñ potert̃. siue
tͣbabit᷑ et ñ pot̾it. et iutumescent
siue sonabunt fluctꝰ eiꝰ. ⁊ ñ transi¬
bunt illd ppło aũ huic factum est
cor incredulũ et ex asꝑans recessert
& abiert̃. et ñ dixert̃. incorde suo.
nob̾ pluuiã tẽꝑanea et serotinã
intempore suo. plenitudinẽ annyȩ
messis custodientẽ nob̾. Narrat
beneficia: ut ingratos arguat: Me
inquit non timebitis. qui tanta
uob̃ p̃stiti: non dilecqonem desi¬
do ꝑfect̾oꝵ: s timorem incipien¬
trũ: qui posui arenam t̾minũ
mari. qͥ tã potens elem̃tũ. et ĩmsaᷤᷤ
gurgitũ moles meo p̃cepto littor¬
b refrenaui: iuxta illd̾ qd̾ scͥptũ
ẽ: p̃ceptũ posuit. et ñ p̃ibit. audi¬
unt me et sentiunt. quȩ sensum ñ
habent audiendi. et ppłs quon¬
dam meus. suo uitio stultꝰ effectꝰ.
ñ solũ ꝯtempnit. s et dulcẽ exasꝑat
ta eos retraxit conscĩa ũͥdic̾ent ĩ

Expanded text:
ceptum sempiternum, quod non praeteribit. et commouebuntur et non poterunt — siue turbabitur et non poterit — et intumescent — siue sonabunt — fluctus eius et non transibunt illud. populo autem huic factum est cor incredulum et exasperans et recesserunt et abierunt et non dixerunt in corde suo: nobis pluviam temporaneam et serotinam in tempore suo; plenitudinem annuae messis custodientem nobis. Narrat beneficia ut ingratos arguat. Me, inquit, non timebitis, qui tanta vobis praestiti? Non dilectionem desidero perfectorum, sed timorem incipientium, qui posui arenam terminum mari; qui tam potens elementum et immensas gurgitum moles meo praecepto littoribus refrenavi, juxta illud quod scriptum est: Praeceptum posuit, et non praeteribit . Audiunt me et sentiunt, quae sensum non habent audiendi: et populus quondam meus suo vitio stultus effectus, non solum contemnit; sed et dulcem exasperat ta eos retraxit conscientia, ut dicerent in
Abbreviated transcription (Latin):
ecundũ fr̃ eusebi in ieremi¬
am librũ cełi sermone di¬
tamꝰ au̾tentes parumꝑ au¬
res. ne audiamꝰ iudiciũ sangͥns. ⁊
intͥfectoꝵ aĩas de ploremꝰ qͥ opimoẽ
u̾tutũ. cotidie corruũt insuꝑbiã:
et dõ se similes arbitrant᷑ ut equali¬
tatẽ quã impia arrianoꝵ ħesis in
filio negat. cunctis hominib tͥby¬
ant. et ponant in celũ ossuũ. ⁊ mie¬
chil future scõꝵ benticudimi am¬
plius delinquant Quoꝵ furori reᷤ¬
pondimꝰ ut potuimꝰ: et si dñs ui¬
tam dedit plenius responsura. su¬
mus. Ne cepta carpenda ẽ uia. ⁊ dic¬
tandi ꝯm̃tarioli. nͦ nimia longitu¬
dine extendentes opus. nec inmo¬
d̾ata breuitate auferentes intelli¬
gentã: Quoꝵ alterũ onerat sensꝰ
legentiũ: alt̾m p̃cidit studiosoꝵ
desidiũ. Annunciate ħdomui
lacob. et auditũ facite ĩ uida di¬
centes. Audi popłe. stulte qui ñ
habes cor: qui habentes ocłos. nõ
uid ecis. et aures. et ñ auditis. Mhł¬

Expanded text:
ecundum, frater Eusebi, in Jeremiam librum celeri sermone dictamus, avertentes parumper aures, ne audiamus judicium sanguinis, et interfectorum animas deploremus, qui opinione virtutum quotidie corruunt in superbiam, et Deo se similes arbitrantur, ut aequalitatem, quam impia Arianorum haeresis in Filio negat, cunctis hominibus tribuant, et ponant in coelum os suum, eihil futurae Sanctorum beatitudini amplius derelinquant. Quorum furori respondimus ut potuimus: et si Dominus vitam dederit, plenius responsuri sumus. Nunc coepta carpenda est via, et dictandi Commentarioli: nec nimia longitudine extendentes opus, nec immoderata brevitate auferentes intelligentiam, quorum alterum onerat sensus legentium, alterum praepedit studiosorum desiderium. Annuntiate hoc domui Jacob, et auditum facite in Juda dicentes: Audi, popule stulte, qui non habes cor: qui habentes oculos non videtis; et aures, et non auditis. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
diat hoc ȩccłia. qd̃ cito inuri ⁊ ꝓ¬
pugnacła dissi pent᷑. eoꝵ qͥ ñ bñt
spẽ in dño et p̃uaricant᷑ in eũ. s tũ
ñ fiat. consũmatio. ꝑꝑ clementiam
iudicis. et ñ ꝑꝑ merita de linquen¬
ciũ. Negauerunt dñm. et dixerunt.
non ẽ ip̃e. seu non sunt hȩc. neq ue¬
niet suꝑ nos malũ: gladiũ et fa¬

Expanded text:
diat hoc ecclesia. quod cito muri et pdiat hoc ecclesia. quod cito muri et propugnacula dissipentur eorum, qui non habent spem in domino et praeuaricentur in eum, sed tamen non fiat consummatio propter clementiam iudicis et non propter merita delinquentium. Negauerunt dominum et dixerunt : non est ipse — siue non sunt haec — nec superueniet super nos malu
Abbreviated transcription (Latin):
est. Neomenias ur̃as. et sabb̃a ur̃a.
et dies festos odit aĩa mea. Qd̃ aũ¬
noue scͥptũ est ꝓueritate. salua¬
core dicente. Potestatẽ habeo ponẽ¬
oi aĩam meam. et pocestatẽ habeo
sumendi illam. Ascendite muro ᷤᷤ
eos siue ꝓpuguacula et dissipate.
consũpiationẽ autẽ nolite facere:
auferte ꝓ pagmes eius siue susten¬
enĩ p̃uauicata in medomꝰ isrł. et
domꝰ uida. ait dñs. Imperat genti¬
b dequib supͣ dixerat. ꝑ cussit eoᷤ
leo de silua. lupꝰ uastauit eos. et par¬
dꝰ inciuitatib eoꝵ ut ascendant iny¬
ros ierłm siie ꝓpugnacła et dissi¬
pent eam. ꝯsũmationẽ autẽ non
facient ut saluent᷑ reliqͥe. et sit qͥ
ad nunciet ingentib głiam dĩ. se¬
ueritatiq miscet clem̃tiã. Ꝙq in¬
tulit. auferce ꝓpagines eiꝰ. siue sus¬
tentacula. omĩa colli auxilia uibr.
quȩ suo uicio ꝑdidit. eo qd p̾uari¬
cata sit indm. domꝰ isrł. et douꝰ
uida decẽ tͥb ⁊ duas significans. Au¬

Expanded text:
est: Neomenias et sabbata vestra, et dies festos odit anima mea : Novo scriptum est pro veritate, Salvatore dicente: « Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo sumendi illam . » « Ascendite muros ejus  sive propugnacula et dissipate: consummationem autem nolite facere. Auferte propagines ejus  sive sustenenim praeuaricata est in me domus Israhel et domus Inda, ait dominus. Imperat gentibus, de quibus supra dixerat: percussit eos leo de silua, lupus uastauit eos et pardus in ciuitatibus eorum, ut ascendant muros Hierusalem siue propugnacula et dissipent eam, consummationem autem non faciant, ut saluentur reliquiae et sit, qui adnuntiet in gentibus gloriam dei; seueritatique miscet clementiam. quodque intulit: auferte propagines eius siue sustentacula, omnia tolli auxilia iubet, quae suo uitio perdidit eo, quod praeuaricata sit in deum domus Israhel et domus Iuda decem tribus et duas significans. au
Abbreviated transcription (Latin):
me non cognouit.Lxx. transtulert.
qr pͥnceps ppłi mei me ñ cognoue¬
runt. ut magistroꝵ sit mag̾ culpa.
quã ppłi. dĩ scĩam ñ habentis. Aspex
t̾ram. et ecce uacua erat &e nichili:
Et celos. et lux non erat in eis. Uidi
montes. et ecce mnouebant᷑. et om̃s col¬

Expanded text:
me non cognouit, LXX transtulerunt: me non cognouit, LXX transtulerunt: quia principes populi mei me non cognouerunt, ut magistrorum sit magis culpa quam populi dei scientiam non habentis. Asperi terram. et ecce uacua erat et nihili, et caelos, et non erat lux in eis. uidi montes, et ecce mouebantur ebantur et om
Abbreviated transcription (Latin):
buccinȩ. qr stuiltꝰ factus ẽ ppłs. ñ
nat᷑a s studio uoluntatis. ip̃aq
stulticia hinc ꝓbat᷑ qđ non cogno¬
uert dñi. et ꝓfiliis sapientib filii
stulti facti st̃ & uecordes. Quȩ enĩ
maior pot̾ eẽ stulticia. quã cognoᷤ¬
cente boue possessorem suum. &
asino p̃sepe dñi sui. isrł dm̃ nõ¬
cognoscere. & p̃sentẽ contẽpnere
quẽ semꝑ uide cupiebat: Qdq¬
inferc᷑. sapientes st̃ ut faciant mala.
bene aũ fac̾e nescierunt: hic sapĩa
ꝓmalitia accipienda ẽ. iuxta qđ et
filii huiꝰ scł̃i sapiengores. st̃ filiis
lucis. et uilliciis iniqͥtatis quedamꝯ
sapient̾ fecisse narrat᷑. et serpens ĩ
paradiso prudentior bestiis cunc¬
tis legit᷑. Illa gͦ uera ẽ sapientia. qͦ
Dei timori iungit᷑. Alioquin uͥ insi¬
diȩ st̃ et t̾giu̾satio. ñ sapientia. s uer¬
sucia et caliditas appellanda est: ẜ
eo qđ nos diximꝰ. qi stultꝰ ppłs ms̃.

Expanded text:
bucinae, quia stultus factus est populus non bucinae, quia stultus factus est populus non natura, sed studio uoluntatis. ipsaque stultitia hinc probatur, quod non cognouerint deum: et pro filiis sapientibus stulti filii facti sunt et uaecordes. quae enim maior potest esse stultitia quam cognoscente boue possessorem suum et asino praesepe domini sui Israhel dore, quem semper uidere cupiebat? qinfertur: sapientes sunt, ut faciant mala, bene autem facere nescierunt, hic sapientia pro malitia accipienda est, iuxta quod et filii saeculi huius sapientiores sunt filiis lucis et uilicus iniquitatis quaedam sapienter fecisse narratur et serpens in paradiso prudentior cunctis bestiis legitur. illa est ergo uera sapientia, quae dei timori iungitur; alioquin, ubi insidiae sunt et tergiuersatio, non sapientia, sed uersutia et calliditas appellanda est. pro eo, quod nos diximus: quia stultus populus meus
Abbreviated transcription (Latin):
ducit᷑. qđ doleat suꝑ contͥcionem
ppłi sui. et instar hoĩs uiscera eiꝰ
interna lacerent᷑. qͦmͦ et saluator
suꝑ mortẽ lazari doluit. et plã¬
xit ierłm. nͨ celare dolorẽ silentio.
Omĩsq claugor buccrne et fremz¬
cus p̃lioꝵ illiꝰ tͦbat affectũ. dum
mala eumulant᷑ mał ⁊ uniũ sardy¬
ax tͥbuũ t̾ra uastant᷑. Dũ ñ puta¬
bam inqͥt. cab̾nacula qndã et
pelles meẽ babilonio furente po¬
płata sunt. et inp̃dã hostiũ mea
quondã cessere hospitia. Loqͥtur
aũ ħ ydem dñs. qudo seditionis
t᷑bas atq discordias cernit inȩc¬
cłia. ⁊ ĩ conuenticuł suis clama
re ꝑdicem. & di reqͥem inbella
bo fugientes. audiã uocẽ buccine:¬
Uel fugientes regẽ babilontũ. uel
fugientes siue aineo seruitio rece¬
deutes. Quia stultꝰ ppłs ms̃ me ñ
cognouit. filii in sipientes st̃ et
ue cordes. Sapientes st̃ ut faciãt
mala. bene aũ facẽ uesciunt.
Causa contͥcionis. uastatis. fuge.

Expanded text:
ducitur, quod doleat super contritione populi sui et instar hominis uiscera eius interna lacerentur, quomodo et saluator super Lazari morte doluit et planxit Hierusalem, ne celaret dolorem silentio; omnisque clangor bucinae et fremitus proeliorum illius turbat affectum, dum mala cumulantur malis et uniuersaarum tribuum terra vastatur. Dum non putabam, inquit, tabernacula quondam et pelles meae, Babylonio furente, populata sunt, et in praedam hostium mea quondam cessere hospitia. Loquitur autem hoc idem Deus, quando seditionis turbas atque discordias cernit in Ecclesia, et in conventiculis suis clamare rdicem et dei requiem in bella bo fugientes, audiam uocem bucinae?Uel fugientes regem Babylonium uel fugientes me et a meo seruitio recedentes. Quia stultus populus meus me non cognouit. filii insipientes sunt et uaecordes: sapientes sunt, ut faciant mala, bene autem facere nescierunt . Causa contritionis, uastitatis, fugae,
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbit uast᷑atẽ terrȩ udeȩ int̾fectioẽ¬
sionẽ urbiũ atq muroꝵ qđ gladio
hostili cunota capiant᷑. ⁊ tñ iitantiᷤ
mał ñ eos ꝑdat usq ad intentionẽ
s reliquias saluas faciat. uel eoꝵ qui
in babilonẽ duct sunt. Dimissiq ad
culturã agroꝵ t̾rȩ iuidee. uel eors qͥ
post ꝑsecutionis ardorem. uel fuga
uł confessione fidem do seruauert̃.
Quod si dixenitis. quare fecit dñs
passi sint. c̃ cauta p eccauerĩt. b reuis¬
q ad ambigentes responsio. Sic̃ ser¬
iustis do alieuo ide baal. uel dus
gentiũ. int̾ra nida: sic seruictis diis
alienis in t̾ra ñ ur̃a: haud dubium
quin babaloniis atq caldeis. Sietuĩ
uos peregrina religio delect̾at. quid
necesse est longin quũ orroiẽ susci¬
ꝑe: habitate cum talib. immo ser¬
uitȩ his quoꝵ deos colitis. Potest
hoc et suꝑ ħecicis accipi.l. deqͥbꝰ
scͥptũ est. ex nob̾ exierunt. s non
fuert̃ ex nob̾. si enĩ fuissent ex nob̾.

Expanded text:
tatem terrae Iudaeae fectionemsionem urbium atque murorum, quod gladio hostili cuncta capiantur et tamen in tantis malis non eos perdat usque ad internecionem, sed reliquias saluas faciat uel eorum, qui in Babylonem ducti sunt dimissique ad culturam agrorum terrae Iudaeae. uel eorum, qui post persecutionis ardorem uel fuga uel confessione fidem domini seruauerunt. Quodsi dixeritis: quare fecit dominpassi sint, . cum tanta peccauerint, breuisque ad ambigentes responsio: sicutseruistis deo alieno - id est Bahal - uel dis gentium in terra Ialienis in terra non vestra: haud dubium quin Babylonis, atque Chaldaeae. Si enim vos peregrina religio delectat, quid necesse est longinquum errorem suscipere? Habitate cum talibus, immo servite his quorum deos colitis. Potest hoc et super haereticis accipi, de quibus scriptum est: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
licet babilonium. Lupus uastauit
eos ad uesꝑam medos ꝑsasq signi¬
ficans. ꝓquo ĩuisione danieł ursa
ponit᷑. cuiꝰ in ore cres erant ordines
Pardus uigilans suꝑ ciuitates eoꝵ
alexandri impetũ p̃figuraus ⁊ ue¬
locem de occidence usq ad indiam
ꝑ cursionẽ. Pardũ aũ uocat obua¬
riecatem. et qr pliuamis sibi subdi¬
tis gentib. contͣ medos dimicauit
& ꝑsas et quatuor inquid erant ca¬
pita inbestia: ec data ẽ ei potestas.
Et qi non de futuro uaticinat᷑. s cle
p̃t̾ito. uel iamiãq uenturis texit
hystoriam id cͥco de romano tacet
imꝑio. de quo forsitan dicit᷑: omĩs
qͥ egressus fu̾it exeis: capiet᷑. Causas¬
q reddit cur ista ꝑpessi sunt. qr mł¬
tiplicate sunt p̃uaricationes eoꝵ.
⁊ ꝑ seueraueit̃ intrangͤssionib Nñ¬
dr̃: et confortate st̃ auersiones eoꝵ
Ild̾ qd̾ inpͥncipio posiumꝰ u̾bũ
hebraicũ sacaũ: sonare uigiliã ĩ
p̃senti loco ostendit᷑ ubi enĩ nos

Expanded text:
 uastauit eos Medos Persasque significans, pro quo in uisione Danihelis \'ursa\' ponitur, cuius in ore tres erant ordines; pardus uigilans super ciuitates eorum Alexandri impetum praefigurans et uelocem de occidente usque ad Indiam percursionem. pardum autem uocat ob uarietatem et, quia plurimis sibi subditis gentibus contra Medos dimicauit et Persas. et quattuor, inquit, erant capita in bestia et potestas data est ei. et quia non de futuro uaticinatur, sed de praeterito uel iam iamque uenturis texit historiam, idcirco autem de Romano tacet imperio, de quo forsitan dicitur: omnis, qui egressus fuerit ex eis, capietur. causasque reddit, cur ista perpessi sint: quia multiplicatae sunt praeuaricationes eorum et perseuera, uerunt in transgressionibr: et confortatae sunt auersiones eorum. illud, quod in principio posuimus uerbum Hebraicum \'sacad\' sonare \'uigiliam\', in praesenti loco ostenditur; ubi enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
dũ de senitis antiquis siue sempiter¬
nis. quȩ mulcoꝵ scõꝵ sunt tͥste uestigi¬
ro. quȩ siguificantꝰ grece appellant᷑.
tpiboĩ. quȩ sit uia bona in engłio et
ambulandum ĩ ea: quȩ uia cum inuẽ¬
ta fu̾it. p̃bet refrgerium siue punifi¬
cationem. aĩab credentiũ. At illi econ¬
trario respondeñt. Non ambulabimuᷤ
ꝑuiam euglii. ꝓpuiȩ hoc ꝓpħa dicente
de ꝑfidia uideoꝵ. statmq uifert. Et ꝯ¬
sticui suꝑ uos speoulatores. haut dub¬
um quin apłoꝵ indicet᷑. chorus. iuxta
iechechiel. fili hoĩs. speculatorẽ te dedi
cem tubȩ. uł mandata eugłii. uel doc¬
excelsũ ascende. qui eugłiras sẏon: ex

Expanded text:
ernis — quae multorum sanctorum sunt tritae uestigiis, quae significantius Graece appellantur τρίβοι —, quae sit uia bona in euangelio, et ambulandum in ea; quae uia cum inuenta fuerit, praebet refrigerium siue purificationem animabus credentium. at illi e contrario responderunt: non ambulabimus per uiam euangelii proprie hoc propheta dicente de perfidia Iudaeorum. statimque infert: cet constitui super uos speculatores\'—hau dubium. quin apostolorum indicetur chorus iuxta Hiezechiel: fili hominis, speculatorem te dedi cem tubae uel mandata euangelii uel docexcelsum ascende, qui eu
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos. et in noxie quoq non par¬
cat ȩtati. uel certe narrat quid factũ¬
factũ sit suꝑ conciliũ uiuenỹ simul.
qui ad repugnandũ arma corripue¬
rant. Uir enĩ. cum uxore capietur: dyl¬
cissima int̾ se uoĩa parit̾ sentient
captiuitatem: senex cũ pleno dierũ
gͦ senectus nonẽ etas ultima s eoꝵ
qͥ sũt pleni dier̃. quos nr̃o sermone
appellamꝰ depositos siue decrepitos
Sequit᷑. Et transibt domiꝰ eoꝵ ad alt̾os.
captiuitatis malo: agͥ et uxores simł:
ut et conuiix ad hostes transeat. &
possessio. quicquid iuxta litt̾am in¬
telligimus suꝑ iherłm. uixta ĩtelli¬
gentiam spiritalẽ referamꝰ ad eclia

Expanded text:
paruulos et innoxiae quoque non parparuulos et innoxiae quoque non parcat aetati, uel certe narrat, quid factum sit super concilium iuuenum simul, qui ad repugnandum arma corripuerant. uir enim cum uxore capietur, dulcissima inter se nomina pariter sentient captiuitatem, senex cum pleno dierum. ergo senectus non est aetas ultima, sed eorum, qui sunt \'pleni dierum\', quos nostro sermone appellamus depositos\' siue \'decrepitos\'. sequitur: et transibunt domus eorum ad alteros captiuitatis malo, agri et uxores simul, ut et coniux ad hostes transeat et possessio. quidquid iuxta litteram intellegimus super Hierusalem, iuxta intellegentiam spir
Abbreviated transcription (Latin):
bũ dĩ non suscipimꝰ. et id curo fit nob̾
in obꝓb̃um: ut qd̃ datũ fuerat ad salu¬
tem nr̃o uicio uertat᷑ inpęnã. Id cͥco fy¬
rore dñi plenus sum. laboraui sustinẽs
lix. et furorem meum impleui. et susti¬
iram d̾i aute ꝓspiciat. et plenus sit fu¬
roris dnĩ et iracundię. et ultra sustinĩe
non possit. nec ꝓpeccatorib audeat do¬
minũ dep̃cari. Iuxta. lxx autẽ nouus
sensus ponit᷑. qd̾ ipe loquat᷑ d̾ns. et di¬
cat. furorem meũ compleui. feriendo
ppłm peccatorẽ: et tñ retinu̾it ilłu. et
ñ totũ effud̾it. ut reliquiȩ salue fiant.
Qd̾ mͥ iudet᷑ sͥ ẽẽ contrargũ si enum cõ¬
pleuit furorem suũ. quomͦ sustinuit ne
compłet: E ffunde. siue effudit super
paruulũ furorem et fuꝑ conciliũ ui¬
uenũ sił. Mir enĩ cur uxore capiet᷑.
senexcũ pleno dierũ et transibunt
uomꝰ eoꝵ ad alteros agri et uxores pa
caldeo. ut effundat furorem dñi suꝑ

Expanded text:
rbum dei non suscipimus; et idcirco fit nobis rbum dei non suscipimus; et idcirco fit nobis in opprobrium, ut, quod datum fuerat ad salutem, nostro uitio uei-tatur in poenam. Ideirco furore domini plenus sum, laborani sustinens. LXX: et furorem meum impleui et sustiiram dei ante prospiciat et plenus sit furoris domini et iracundiae et ultra sustinere non possit nec pro peccatoribus audeat dominum deprecari. iuxta LXX autem nouus sensus ponitur, quod ipse loquatur dominus et dicat: furorem meum conpleui feriendo populum peccatorem, et tamen retinuerit illum et non totum effuderit, ut reliquiae saluae fiant. quod mihi uidetur sibi esse contrarium; si enim conpleuit furorem suum, quomodo sustinuit, ne conpleret? Effunde — siue effudit — super paruulum um foris et super concilium iuuenum simul; x i r enim cum uxore capietur, senex cum pleno dierum et transibunt domus eorum ad alteros, agri et uxores parChaldaeo, ut effundat furorem domini super
Abbreviated transcription (Latin):
undemiator ĩ cartallũ suũ. Alii in
bonam porcã. alii in małã. ħ dicta
suscipiunt: lubonã partẽ oum uasta¬
ta fuĩt iherłm reliquiȩ saluȩ fiant
Inmalam sic: ne unus quidẽ racemꝰ
et paruus botrꝰ remaneat ĩuinea: õa¬
incolligant᷑: et qd̃ cũq inuen̾is. instar
uindemiatoris in carcalłũ conice. ut
quomͦ ille racemos ad corcular: sic
tu captiuos ꝑtrabas inbabilonem.
Cui loquar. et quem contestabor ut
audiat: ecce in circũcise aures eoꝵ.
siue uestre: et auoire ñ posst̾. Non po¬
st̃ audire. qi aures circumcid̃s nob¬
erunt: nec tñ uacat supplicio inpos¬
sibilitas. quȩ decontẽptu et infidelita¬
ce descendit. Siquis gͦ dei ũba non
suscipit. nec habet p̃ceptoꝵ eiꝰ intelli¬
gentiam. incurrũ cisis aurib est. simłq
notandũ qd circumcisio inscͥpturis tͥbꝰ
generib appallat᷑. inp̃putio. uicorde. ⁊
audiendi: audiat: uoluntate gͦ nr̃a. ũ¬

Expanded text:
uindemiator in cartallum suum! Alii in uindemiator in cartallum suum! Alii in bonam partem, alii in malam haec dicta suscipiunt. in bonam partem: \'cum uastata fuerit Hierusalem, reliquiae saluae fiant\'. in malam sic: \'ne unus quidem racemus et paruus botrus remaneat in uinea, omnia colligantur; et quodcumque iuueneris, instar uinquomodo ille racemos ad torcular: sic tu captivos pertrahas in Babylonem. Cui loquar, et quem contestabor, ut audiat? Ecce incircumcisae aures eorum sive vestrae, et audire non possunt. Non possunt audire, quia aures circumcidere noluerunt: nec tsibilitas, quae de contemptu et infidelitate descendit. Si quis ergo Dei verba non suscipit, nec habet praeceptorum ejus intelligentiam, incircumcisis auribus est. Simulque notandum quod circumcisio in Scripturis tribus generibus appellatur, in praeputio, in corde et audiendi, audiat. uoluntate ergo nostra ue
Abbreviated transcription (Latin):
ut semel dixisse sufficiat lacũ. nõ
hebraico hor dicit᷑. Iniqͥtas et uasti¬
tas audiet᷑ inea. coram me semper in¬
firmitas. et plaga: erudire ierłm. ne
forte recedat. aiã mea ate. ne forte
ponam te desercam. t̾ram inhabica¬
bilem .lxx. Impietas et miseria audi¬
ent᷑ inea. contra faciem eiꝰ ꝑ omẽm
dolorem et flagellum erudieris ie¬
rłm: ne forte recedat aĩa mea ate. ne
faciem te inuiam t̾ram quȩ non ha¬
bitet᷑. P ħ oiscimꝰ. qd̃ flagellet uñs om¬
nẽ filiũ qͣm recipit. ⁊ id circo plagis
atq cormentis erudit᷑ ierłm ut corri¬
gatur. et non recedat aĩa dĩ ab ea. et̃
redigat᷑ insolitudinẽ: si qñ gͥ crebris
angustiis subiacemꝰ. recordem᷑ in cõ¬
solationem nr̃i istius uersicħ: ꝑ om
cemum colligent quasi inuinea re¬
liquias isrł. Conũte manũ tuã. qua¬
si undemiator ad carcallũ.lxx. qr ħ
dicit dñs uͥtutũ racemate quasi in¬
uinea reliquias ifrł. Reu̾timini. qiͣ

Expanded text:
ut semel dixisse sufficiat, \'lacum\' non Hebraico \'bor\' dicitur. Iniquitas et nastitas audietur in ea, coram me semper infirmitas et plaga. erudire, Hierusalem. ne forte recedat anima mea a te, ne forte ponam te desertam terram inhabitabilem! LXX: impietas et miseria audietur in ea contra faciem eius. per omnem dolorem et flagellum erudieris. Hierusalem, ne forte recedat anima mea a te, ne faciam te inuiam terram, quae non habitetur, Per haec discimus, quod flagellet dominus omnem filium, quem recipit; et idcirco plagis atque tormentis eruditur Hierusalem, ut corrigatur et non recedat anima dei ab ea et redigatur in solitudinem. si quando igitur crebris angustiis subiacemus, recordemur in consolationem nostri istius uersiculi: percemum colligent quasi in uinea reli quias Israhel; conuerte manum tuam quasi uindemiator ad cartallum! LXX: quia haec dicit dominuuinea reliquias Israhel; reuertimini quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cet & pͣget aĩȩ uiqa. pax et ꝓmissio
ñ sequat᷑. Intempore dicet᷑ ppło hu¬
ic et iherusalem. ¶entꝰ urens siue
roris. in uiis qͣst̾ in deserto iue filie
ppłi me. ñ aduentilandũ et ad pͣgã¬
dũ. sp̃s plenꝰ exhis ueniet.mͥ. Quã¬
do ꝑuerit ꝗladius usq ad aĩam.
& fu̾it area ꝯsũmata: tc̃ uentꝰ urens
ueniet dedeserto ñi qui eã pͣget ecuẽ¬
tilet. ut paleis huc illucq disꝑsis.
frum̃tũ inhorrrea recondat᷑. s sp̃c
plenus. ne quaquã ppło s mͥ uenir
ut meũ tͥcicũ dissipet᷑. Nentꝰ & sp̃e¬

Expanded text:
ae uitia, pax et promissio non sequatur. In tempore illo dicetur populo huic et Hierusalem: uentus urens — siue erroris — in uiis, quae sunt in deserto, uiae filiae populi mei non ad uentilandum et purgandum. spiritus plenus ex his ueniet mihi. Quando peruenerit gladius usque ad animam et fuerit area consummata, tunc uentus urens ueniet de deserto. qui non eam purget et uentilet, ut paleis huc illucque dispersis frumentum in horrea recondatur, sed spiritus plenus nequaquam populo, sed mihi ueniet, ut meum triticum dissipetur. \'uentus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ incogitacioĩb dicunt ñ eẽ pecca¬
tũ. c̃omĩa uitia irixta eugłicã ueri¬
tatẽ de corde ꝓcedant: Ad nuncia¬
te in uida. et iniherłm auditũ faci¬
te. loqͥmini. ⁊ canite tuba ĩtła. cla¬
mate fortit᷑. et dicite. Congregami¬
ni. et in grediam᷑ ciuitates inunitas.
Hoc audiat iuda. hoc iherłm. inqͦ
tat. et cui ꝑ ysaiã dictũ ẽ. in montẽ
excelsũ ascende. qui erangłiras sy¬
on. eleua uocem tuã. qͥ euãgłizas ie¬
rłm. Clamet forqt̃. et ita p̃cipiat. in¬
grediam᷑ ciuitates munitas. ħeticoꝵ
bella consurgunt. xͥ nos munim̃ta
te crucis signũ in specula. et subli¬
nutate ȩccłiȩ. Confortanini qui time
te. Malũ enĩ inqͥt ego adduco ab
aqͥlone. et concͥcionẽ magnã uerũ na¬
bugodonosor qͥ iccirco inmundo is¬
to amne eẽ ꝑmitqit᷑. ut ur̃a fortitu¬
do ⁊ iuecoria cõꝓbet᷑. Ascendit leo d
cubili suo. & p̃do gentiũ se leuaũ.
E gressus ẽ de loco suo. ut pouat

Expanded text:
qui in cogitationibus dicunt non esse peccatum, cum omnia uitia iuxta euangelicam ueritatem de corde procedant? Adnuntiate in Iuda et in Hierusalem auditum facite; loquimini, canite tuba in terra, clamate fortiter, dicite : congregamini et ingrediamur ciuitates munitas. Hoc audiat ludas, hoc Hierusalem, in qua tat et cui per Isaiam dictum est: in montem excelsum ascende, qui euangelizas Sion, eleua uocem tuam, qui euangelizas Hierusalem; clamet fortiter et ita praecipiat: \'ingrediamur ciuitates munitas - hereticorum bella consur- gunt: Christi munimenta nos te crucis signum in specula et sublimitate ecclesiae; confortamini, qui timette; malum enim, inquit, cego adduco ab aquilone et contritionem magnam, uerum Nabuchodonosor, qui idcirco in mundo isto a me esse permittitur, ut uestra fortitudo et uictoria conprobetur\'. Ascendit leo de cubili suo et praedo ge ntiuegressus est de foco suo, ut ponat
Abbreviated transcription (Latin):
stret᷑ arbitͥũ. Et ecce magis hi simł
ꝯ fregert̃ ugũ. rupert uincła. Idcͥco
ꝑcussit eosleo de silua lupus ad
p̃uaricationes eoꝵ. confortate sunt
au̾siones eoꝵ. Quos magistros pu¬
tabam inuenti sunt peiores eẽ dis¬
cipuł. Et quanto indiuitib maioe
a uetoritas: canto maior uisolentia.
peccatoꝵ. Confreger̃t enĩ uigũ legiᷤ.
dicente petͦ apło. slunc gͦ qͥd tẽpta¬

Expanded text:
stretur arbitrium. Et ecce magis hi simul stretur arbitrium. Et ecce magis hi simul con fregerunt iugum, ruperit uincula. idcirco percussit eos leo de silua. lupus ad uar icattones eorum, confortatae sunt auersiones eorum. \'Quos magistros putabam, inuenti sunt peiores esse discipulis, et quanto in diuitibus maior auctoritas. tanto maior insolentia peccatorum\'. eonfregerunt enim iugum legis dicente apostolo: nunc ergo quid tempta
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e uitioꝵ s instar petre induranteᷤ
frontis impudc̃tã noluert̃ ad meli¬
ora conũti. Esgo autẽ cdixi. forsican
pauꝑes st̃ et stulti siue ñ potuert̃ ig¬
norantes uiam dm̃i iudiciũ dĩ sui.
Ibo gͥ ad optimates et loquar eis.Ip¬
si enĩ cognouert̃ uiã dñi iudiciũ
dĩ sui. ł auꝑes ħ et optimates. no⁊
in opia dicit ecdiuitiis. s ppłm pͥn¬
cipib comꝑat. Et est sensus. Cer¬
nens infideł ppłi ꝑtinatiam. et qd̃
inditrata facie nolũit. reciꝑe disci¬
pliuã. hoc mec̃ ratione tͣctabam. for¬
sican uulgus ignobile ñ pocest dĩ noᷤ¬
se doctnam: et idcͥco excusabile ẽ: qr
mandata. ꝑgam gͥ ad sacerdotes ⁊
ad cos qͥ p̃sunt ppło. et loquar eis.
Ipi enĩ uoluntatẽ dñi agnouert̃.
et scuuit uidiciũ dĩ sui. H aũ dic̃ ser¬
nione dubitantis. iuxta illd̾ euglicũ.
mittã filiũ meũ. forsitan ipm̃ reu̾e¬
bũt᷑: uc exambiguitate sententie. ⁊
suspensione u̾boꝵ lib̾um hoĩs moz¬

Expanded text:
e uitiorum, sed instar petrae indurantes frontis impudentiam noluerunt ad meliora conuerti. Ego autem dixi: forsitan pauperes sunt et stulti — siue non potuerunt — ignorantes uiam domini, indicium dei sui. ibo igitur ad optimates et loquar eis: ipsi enim cognouerunt uiam domini, indicium dei sui. Pauperes hic et optimates non inopia dicit et diuitiis, sed populum principibus conparat. et est sensus: \'cernens infidelis populi pertinaciam et, quod indurata facie noluerit recipere disciplinam, hoc mecum ratione tractabam: forsitan uulgus ignobile non potest dei nosse doctrinam et idcirco excusabile est, qumandata. pergam igitur ad sacerdotes et ad eos. qui praesunt populo. et loquar eis; ipsi enim uoluntatem domini cognouerunt et sciunt iudicium dei sui\', hoc autem dicit sermone dubitantis iuxta illud euangelicum: mittam filium meum, forsitan ipsum reuerebuntur. ut ex ambiguitate sententiae et suspensione uerborum liberum hominis mon
Abbreviated transcription (Latin):
culpa sui. qͦ clem̃tẽ offendĩt dm.
Deniq seqͥt᷑. Cũ uestieris te coccino
et oruata fũis moͣli aureo. et pinxe¬
ris stibio ocłos tuos frustra com¬
pon̾is. Contempserũt te amatores
tui. aĩam tuã querẽt. Sub figura
miulieris ad ult̾e loqͥt᷑. Cũ semel of¬
fendĩs dm̃. et quasi uirũ tuũ reli¬
queris creatorem tuũ:. frustra or¬
nam̃ta ꝑ quiis. Contempserũt
te demones amcitores tui. ⁊ neqͣꝗͣ
stupͥ in munditiã. s aĩȩ tuȩ que¬
runt inticũ. Hoc ide intelligen¬
dũ spiritalit̾ contͣ cos. qui conui¬
gales affectꝰ. et uere fidĩ puditiciã
ꝑ didunt. dite iuquit uestieris

Expanded text:
culpa sui, quae clementem offenderit deum. culpa sui, quae clementem offenderit deum. denique sequitur: Cum uestieris te coccino et ornata fueris moris stibio oculos tuos, frustra componeris: contempserunt te amatores tui: animam tuam quaerent. Sub figura mulieris adulterae loquitur: cum semel offenderis Deum, et quasi virum tuum reliqueris Creatorem, frustra ornamenta perquiris. Contempserunt te daemones amatores tui, et nequaquam stupri immunditiam, sed animae tuae quaerent interitum. 872 Hoc idem intelligendum spiritualiter contra eos, qui conjugales affectus et verae fidei pudicitiam perdiderunt. Si te, inquit, vestieris