comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simif inuiriam plus ẽ consolationis: et pena seuerior in¬
iuriosis. Atq ita non solum ab iquitatibꝰ nos ab esse
euangła p̃cipiunt. uerũ etiã ulciscende in uiriȩ exigunt
dissimulationẽ. Nam accepta alapa maxillam alteram
iubemur offerre. et mille passus onus uehentes. ꝓgredi
inspatiũ passuũ duũ miliũ. iniuriȩ augmento ꝓfectum
ultionis habituri: ipso uirtutũ cęlestium dño adincrem̃¬
tum głȩ et maxillas palmis. et flagris scapulas offerente.
Non solũ aũt iudicii humani refugienda eẽ arbitria p̃¬
cepit. uerũ etiã cum dampni uoluntate uitanda. ut tu¬
nicam nobis uolenti iudicio eruere. mutamus et pallium:
anem gentiũ cupiditatẽ. et uanitatem in fructuosȩ aua¬
riciȩ arguamus. Om̃ibus etiã dare quȩ poposceruit
ubem᷑: et ap̃cibꝰ uolentiũ mutuari. os atq animũ non
referre. ut his quibus indigent ꝑ nram munificentiã

Expanded text:
sis injuriam plus est consolationis, et poena severior insis injuriam plus est consolationis, et poena severior injuriosis. Atque ita non solum ab iniquitatibus nos abesse Evangelia praecipiunt, verum etiam ulciscendae injuriae exigunt dissimulationem. Nam accepta alapa maxillam alteram jubemur offerre , et mille passus onus vehentes, progredi in spatium passuum duum millium, injuriae augmento profectum ultionis habituri, ipso virtutum coelestium Domino ad incrementum gloriae et maxillas palmis, et flagris scapulas offerente.Non solum autem judicii humani refugienda esse arbitria praecipit, verum etiam cum damni voluntate vitanda; ut tunicam nobis volenti judicio exuere, remittamus et pallium :anem gentium cupiditatem et vanitatem infructuosae avaritiae arguamus. Omnibus etiam dari quae poposcerint jubet, et a precibus volentium mutuari os atque animum non referre; ut his, quibus indigent, per nostram munificentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tiam et peccata inhabitantium destruendam: cũ p̃ser¬
ni regis ẽ. eẽt consticuta: ꝑ caput aũt iurare cur uel¬
lent: Nunquid uł capilli unius mutandi. facultas eẽ
poterat uiranti cũ om̃ibus colorem natura adõ ꝓpħa a
suggereret: Atq ita hȩc sacram̃toꝵ pignora plena
apud eos piaculi fuisse demonstrat: cum ignorato
aut neglecto opifice. religionem oꝑibꝰ inꝑtirentur.
Audistis quia dictum ẽ. oculũ ꝓ oculo. dentẽ ꝓden¬
te. et reliqua. Extensam fidĩ nr̃e in ȩternũ spem.
rebus ipsis dĩs uult ꝓbari: ut ipsa dissimulande iniurie
tolerantia. testis udicii sit futuri. Lex infidelem isrł intra
metũ continebat: et inuirie uoluntatem iniuriȩ uicissi¬
tudine coercebat. Fides aũt nullius tam grauem dolorem
eẽ patitur iniuriȩ. ut ultionem expectat. et illatȩ sibi qͥs¬
quam uindex sit contumeliȩ: quia in uidicio dĩ et ꝑpes¬

Expanded text:
tiam et peccata inhabitantium in brevi destruendam cum praesertiam et peccata inhabitantium in brevi destruendam cum praeser esset constituta? Per caput autem jurare cur vellent? Numquid vel capilli unius mutandi facultas esse poterat juranti, cum omnibus colorem natura a Deo profecta suggereret? Atque ita haec sacramentorum pignora plena apud eos piaculi fuisse demonstrat: cum ignorato aut neglecto opifice suo, religionem operibus impertirentur.Audistis, quia dictum est, oculum pro oculo, dentem pro dente, et reliqua . Extensam fidei nostrae in aeternum spem rebus ipsis Dominus vult probari: ut ipsa dissimulandae injuriae tolerantia testis judicii sit futuri. Lex infidelem Israel intra metum metu continebat, et injuriae voluntatem injuriae vicissitudine coercebat. Fides autem nullius tam gravem dolorem esse patitur injuriae, ut ultionem expetat, et illatae sibi quisquam vindex sit contumeliae: 688 quia in judicio Dei, et perpes
Abbreviated transcription (Latin):
stituens: et abiecto fallendi affectui. simplicitatẽ loquen¬
di audiendiq prescribens. ut quod erat eẽt. aon eẽt
uero quod non erat: Quia interest. et non patens eẽt
materia fallendi: et quod ultra ẽ. id om̃e de malo ẽ.
Quod eni ẽ. suũ ẽ. ut semꝑsit: quod uero non ẽ. natu¬
re est ut non sit. Ergo infidĩ simplicitate uiuentibꝰ uiran¬
di religione opus non est: cum quibus semꝑ quod est
est. quod non. non: et ꝑ hȩc eoꝵ et sermo om̃is in uero¬
est. Neq ꝑ cęlũ iurabis: quia sedes dĩ ẽ. et reliqua.
Non solũ reddere nos ds̃ sacram̃ta non patitur. quia
om̃is dĩ ueritas dicti factiq nr̃i simplicitate retinenda
est: sed suꝑsticionẽ contumaciȩ ueteris condempnat.
his enĩ ȩlem̃torũ nominibꝰ uideis erat religio uirare.
meliam dĩ sacram̃to uenerationem deferebant. Quid
scabellũ pedũ eius. uirare ꝑierłm urbẽ breui obinsolen¬

Expanded text:
stituens, abjecto fallendi 687 affectu, simplicitatem loquenstituens, abjecto fallendi 687 affectu, simplicitatem loquendi audiendique praescribens; ut quod erat esset, non esset vero quod non erat: quia inter est et non, patens esset materia fallendi, et quod ultra est, id omne de malo est . Quod enim est, suum est ut semper sit: quod vero non est, naturae est ut non sit. Ergo in simplicitate viventibus jurandi religione opus non est, cum quibus semper quod est, est: quod non, non: et per haec eorum et opus et sere per coelum jurabis, quia sedes Dei est, et reliqua . Non solum nos reddere Deo sacramenta non patitur, quia omnis Dei veritas dicti factique nostri simplicitate retinenda est: sed superstitionem contumaciae veteris condemnat. His enim elementorum nominibus Judaeis erat religio jurare, meliam Dei sacramento venerationem deferebant. Quid scabellum pedum ejus, per Jerusalem urbem, ob insolen
Abbreviated transcription (Latin):
tatis instinctu. Dictum ẽ aũt. Quicunq dimiserit uxorẽ
suã: det illi repudii. Equitatem in om̃s concilians. mane¬
re eam maxime in conuigiorũ pace precepit: legi addens
plura: nichil demens. nec sane ꝓfectus argui potest. Nã
cum lex libertatem dandi repudii ex libelli auctorita¬
te tribuisset: nunc marito fides ȩuanglica non solum
uoluntatem pacis indixit. uerũ etiã reatum coacte in
adulterium uxoris imposuit. si alii ex discessionis neces¬
sitate nubenda sit: nullã aliam causam desinendi a con¬
uigio prescribens: quã quȩ uirũ ꝓstitutȩ uxoris societa¬
ꝑuiabis et reliqua. Lex pȩnã posuerat ꝑuirio. ut frau¬
dulentiã mentiũ sacram̃ti religio contineret: simulq
plebs rudis atq insolens. frequentẽ de dõ suo mentionem
haberet familiaritate uirandi. Fides uero sacramenti
consuetudinẽ remouet. uitȩ nr̃ȩ negocia inueritate cõ¬

Expanded text:
tatis instinctu. 22. Dictum est autem: Quicumque dimiserit uxorem tatis instinctu. 22. Dictum est autem: Quicumque dimiserit uxorem suam, det illi repudium, etc. . Aequitatem in omnes concilians, manere eam maxime in conjugiorum pace praecepit: legi addens plura, nihil demens. Nec sane profectus argui potest. Nam cum lex libertatem dandi repudii ex libelli auctoritate tribuisset, nunc marito fides evangelica non solum voluntatem pacis indixit, verum etiam reatum coactae in adulterium uxoris imposuit, si alii ex discessionis necessitate nubenda sit: nullam aliam causam desinendi a conjugio praescribens, quam quae virum prostitutae uxoris societaperjurabis, etc. . Lex poenam posuerat perjurio, ut fraudulentiam mentientium sacramenti religio contineret; simulque plebs rudis atque insolens frequentem de Deo suo mentionem haberet familiaritate jurandi. Fides vero sacramenti consuetudinem removet, vitae nostrae negotia in veritate con
Abbreviated transcription (Latin):
sumit. Carere enĩ non solum ꝓpriis uitiis: sed et extrin¬
secus incẽdentibꝰ admonemur. Non enĩ ex causis peccan¬
tium m̃broꝵ corporis dampna p̃cepta sunt. Dextero enĩ
oculo: non minus sinister erraret. Certe pes sensu concu¬
piscentiȩ carens. dampno inutilis ẽ: inquẽ pene causa
non incedet. Sed quia diuersa inuicem menbra. corpus
tam̃ om̃s unũ sumꝰ: abicere anobis uł potius eruere pro¬
pinquitates carissimoꝵ nominũ admonemur. si in illis
aliquid tale cernamus: ne in consorciũ criminis eorum
de familiaritate ueniamus. rectius utilibus et maxime
necessariis tanquã oculi et pedis menbris carentes: quã
usq insocietatẽ gehenne uitiose ꝓpinquitatis teneam᷑
affectu. Esset aut̃ abscisio menbroꝵ utilis: si et cordis
ẽẽ possit ex sectio. Cum enĩ concupiscentia efficientiȩ¬
compararetur: dampnum corporis ociosum est relicto uolun¬

Expanded text:
sumit. Carere enim non solum propriis vitiis, sed et extrinsumit. Carere enim non solum propriis vitiis, sed et extrinsecus incidentibus admonemur. Non enim ex causis peccantium membrorum, corporis damna praecepta sunt: dextro enim oculo non minus sinister erraret. Certe pes sensu concupiscentiae carens damno inutilis est, in quem poenae causa non incidet. Sed quia diversa invicem membra, corpus tamen omnes unum sumus; abjicere a nobis, vel potius eruere, propinquitates carissimorum nominum admonemur, si in illis aliquid tale cernamus, ne in consortium criminis eorum de familiaritate veniamus: rectius utilibus et maxime necessariis, tamquam oculi et pedis membris carentes, quam usque in societatem gehennae, vitiosae propinquitatis teneamur affectu. Esset autem abscisio membrorum utilis, si et cordis esse posset exsectio. Cum enim concupiscentia efficientcomparetur, damnum corporis otiosum est, relicto volun
Abbreviated transcription (Latin):
quia caritas plurimũ peccatoꝵ tegit. et erroꝵ nr̃orum
ambitiosa. ad dm̃ prona ẽ: nouissimũ pene quadran¬
tem soluemus: nisi p̃tio ipsius aliquantorũ criminum
culpa redimatur. Quid aũt apluribꝰ in hoc capite sen¬
suũ sit: non putaui eẽ tractandũ. Hoc enĩ quod aduer¬
sario reconciliari beniuolentia iubemur: ad corporis et
sp̃s aduersantiũ sibi concordiam retulerunt. Sed nos
ordinem doctrinȩ tenentes. et opus legis euangłicis
ꝓfectibus excedentes: non putauimus intelligentiȩ con¬
tinuationẽ oportere conuelli. Audistis quia dictum ẽ:¬
non mechaberis. Fertur suo cursu ordo p̃cepti. et p̃ter¬
missis legis oꝑibꝰ iam in ęuangliis adulterio motus tan¬
tum oculi incidentis equatur: et cum fornicationis oꝑe
punitur. illecebrosa usus transcurrentis affectio. Quod¬
si oculus tuus dexter scandalirat te: erue eũ et proice
abste. Fit innocentiȩ gradus celsior: et ꝓfectum fides

Expanded text:
quia charitas plurimum peccatorum tegit , et errorum nostrorum quia charitas plurimum peccatorum tegit , et errorum nostrorum ambitiosa ad Deum patrona est; novissimum poenae quadrantem solvemus, nisi pretio ipsius aliquantorum criminum culpa redimatur. Quid autem a pluribus in hoc capite sensum sit, non putavi esse tractandum. Hoc enim, quod adversario reconciliari benevolentia jubemur, ad corporis et spiritus adversantium sibi concordiam retulerunt; sed nos ordinem doctrinae tenentes, et opus legis evangelicis profectibus excedentes, non putavimus intelligentiae continuationem oportere convelli. 20. Audistis quia dictum enon moechaberis, etc. . Fertur suo cursu ordo praecepti, et praetermissis legis operibus, jam in Evangeliis adulterio motus tantum oculi incidentis aequatur: et cum fornicationis opere punitur illecebrosa visus transcurrentis affectio. si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te, etc. . Fit innocentiae gradus celsior, et profectum fides
Abbreviated transcription (Latin):
tionis fieri precẽ patitur: sed altario munera offeren¬
tes. si recordentur habere se cum fr̃ibus aliquid simul¬
tatum: reconciliata humana pace reuerti in diuinã
pacem iubet. indĩ caritatem de caritate hominũ transi¬
tatis eẽ ꝑmittit. cito inom̃i uite nr̃e uia reconciliari nos
aduersario benignitate p̃cepit: ne in reditu gratie mo¬
rosi in mortis tempiis non inita pace ueniamus: nosq
aduersarius uidici tradat. et uidex ministro: et in car¬
cerem nuttamur: et non ex eamus inde donec reddamꝰ
nouissimũ quadrantẽ. Inp̃ceptis dominicȩ orationis
remiti nobis peccata nr̃a oramis: exemplo et data ad¬
uersariis conditione ueniȩ ipsi ueniã dep̃camur. Hec
itaq negabitur nobis si aliis negetur anobis: nr̃oq ip¬
si udicio rei sumꝰ. si inuidicii tempus non remissis simul¬
tatibus transeamus: aduersario tradente nos uidici.
quia manens uicũ simultatis nr̃e ira nos arguit. Et

Expanded text:
tionis fieri precem patitur: sed altario munera offerentionis fieri precem patitur: sed altario munera offerentes, si recordentur habere se cum fratribus aliquid simultatum, reconciliatos humana pace reverti in divinam pacem jubet, in Dei charitatem de charitate hominum transitatis esse permittit, cito in omni vitae nostrae via reconciliari nos adversario benignitate praecepit: ne in reditu gratiae morosi, in mortis tempus non inita pace veniamus, nosque adversarius judici tradat, et judex ministro, et in carcerem mittamur, et non exeamus inde, donec reddamus novissimum quadrantem . In praeceptis dominicae orationis remitti nobis peccata nostra oramus exemplo, et data adversariis conditione veniae, ipsius veniam deprecamur . Haec itaque negabitur nobis, si aliis negetura nobis: nostroque ipsi judicio rei sumus, si in judicii tempus non remissis simultatibus transeamus; adversario tradente nos judici, quia manens in eum simultatis nostrae ira nos arguit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nisi iusticiam phariseoꝵ equitate ante issent. denun¬
tians non futurũ. Propositis igitur his quȩ in lege p̃scripta
it occidere: reatũ homicidii. seueritate uidicii ex pia¬
tura. Sed male in alterũ cominote mentis affectio. idẽ
in ȩuangłiis habet penȩ: et ex p̃cepto fidĩ non minus
rea ira est sine ratione suscepta: quã in oꝑibꝰ legis ho¬
micidiũ. Et qui dixerit fr̃i suo racha: reus erit conci¬
lio. Racha. uacuitatis obꝓbriũ ẽ. Et qui scõ sp̃u ple¬
nũ conuicio uacuitatis insimuleͥt: fit reus concilio scõꝵ.
iturus. Qui aũt̃ fatuũ dixerit: reus erit gehenne ig¬
nis. Piaculi magni ꝑiculum ẽ. quẽ salem d̾s nuncu¬
pauerit. eum contumelia infatuati sensus lacessere
nis erit pabulũ. Ita quicquid lex ne ipsis quidẽ oꝑi¬
bus dampnauit: euagłorũ fides ꝓ contumeliosa tan
uniuersos caritate deuintiens. nullam impacifice ora¬

Expanded text:
nisi justitiam Pharisaeorum aequitate anteissent, denunnisi justitiam Pharisaeorum aequitate anteissent, denuntians non futurum. Propositis igitur his quae in lege praescripta it occidere, reatum homicidii severitate judicii expiatura . Sed male in alterum commotae mentis affectio idem in Evangeliis habet poenae; et ex praecepto fidei non minus rea ira est sine ratione suscepta, quam in operibus legis homicidium. Et qui dixerit fratri suo racha, reus erit concilio . Racha vacuitatis opprobrium est: et qui sancto Spiritu plenum convicio vacuitatis insimulat, fit reus concilio sanctorum; iturus: Qui autem fatuum dixerit, reus erit gehennoe ignis. Piaculi magni periculum est, quem salem Deus nuncupaverit, eum contumelia infatuati sensus lacescere: nis erit pabulum. Ita quidquid lex ne in ipsis quidem operibus damnavit, evangeliorum fides pro contumeliosa tantuniversos charitate devinciens, nullam impacificae ora
Abbreviated transcription (Latin):
legis infectum. In ipso enĩ lex et ꝓpħia om̃ĩs impletur.
sub passione etiã iam sp̃m traditurus: magni huiꝰ in
se certus archani. potato acęto consummata om̃ia est
ꝓfessus. Fidem enĩ gestoꝵ: omĩa tum ꝓpħarũ dicta su¬
mebant. ltaq ne minima quidẽ mandatoꝵ dĩ nisi cũ
piaculo dĩ constituit eẽ soluenda: futuros minimos
id ẽ. nouissimos ac pene nullos denuntians. minima soluen¬
tes. Nulla aũt his minora possunt eẽ: quȩ minima st̃.
Minimum aũt ẽ om̃ium dñi passio: et crucis mors.
Quam siquis tanquã erubescendã non conficebitur
erit minimus: confitenti uero magne incęlo uocatio¬
dauerit iusticia ur̃a plusquã scribarũ et phariseorũ
non intrabitis in regnum cęloꝵ. et reł. Pulcherrimo in¬
gressu opus legis cepit excedere: ut non dissolueret
eam. sed ꝓfectu potiore p̃celleret: aditum apłis incęlũ.

Expanded text:
legis infectum; in ipso enim lex et prophetia omnis impletur. legis infectum; in ipso enim lex et prophetia omnis impletur. Sub passione et jamjam spiritum traditurus, magni hujus in se certus arcani, potus aceto consummata omnia est professus: fidem enim gestorum, omnia tum prophetarum dicta sumebant. Itaque ne minima quidem mandatorum Dei, nisi cum piaculo Dei constituit esse solvenda : futuros minimos, id est, novissimos ac poene nullos denuntians, minima solventes. Nulla autem his minora possunt esse, quae minima sunt. Minimum autem est omnium, Domini passio et crucis mors: quam si quis tamquam erubescendam non confitebitur, erit minimus; confitenti vero magnae in coelo vocatiodaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Pulcherrimo ingressu opus legis coepit excedere, ut non dissolveret eam, sed profectu potiore praecederet: aditum apostolis in coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩtatis nr̃e tempus eẽ dispositũ. frequens et ꝓpħica
et aplica auctoritas ẽ. Igitur post. ieuinium dierum
quadraginta. sathanas tantis suspicionibus anxius. usq
ad temptandi erupit audatiã: ingens in tħu ꝑtimes¬
cens celestis molitionis archanũ. Ihc eñĩ dño nr̃o nom̃.
ex corpore ẽ. Itaq et corporalitas eius et passio. uolun¬
tas dĩ et salus scłi ẽ: et ultra humani sermonis ȩloqͥ¬
um ẽ. dm̃ ex dõ. filiũ ex patris substantia. atq intra
patris substantiã consistentẽ: primũ in hominẽ corpo¬
ratum. dehinc morti hominis conditione subiectum:
postremo post triduũ inuitam ex morte redeuntem.
consociatam sp̃s et substantiȩ suȩ eternitati mate¬
ud existimaremus in oꝑibꝰ suis eẽ. quam contineretur
in lege: non soluere se legem ꝓfessus ẽ. sed implere.
Celũ quidẽ et terrã maxima ut arbitramur elem̃ta
eẽ soluenda: cȩterũ neminẽ quidẽ posse eẽ de mandatis

Expanded text:
etatis nostrae tempus esse dispositum, frequens et prophetica et apostolica auctoritas est. Igitur post jejunium dierum quadraginta, satanas tantis suspicionibus anxius, usque ad tentandi erupit audaciam: ingens in Jesu pertimescens coelestis molitionis arcanum. Jesus enim Domino nostro nomen ex corpore est. Itaque et 684 corporalitas ejus et passio, voluntas Dei et salus saeculi est: et ultra humani sermonis eloquium est, Deum ex Deo, Filium ex Patris substantia atque intra Patris substantiam consistentem, primum in hominem corporatum, dehinc morti hominis conditione subjectum, postremo post triduum in vitam ex morte redeuntem, consociatam Spiritus et substantiae suae aeternitati mateud existimaremus in operibus suis esse, quam contineretur in lege; non solvere se legem professus est, sed implere: coelum quidem et terram, maxime, ut arbitramur, elementa esse solvenda: caeterum ne minimum quidem posse esse de mandatis
Abbreviated transcription (Latin):
bitura. Pari etiã fulgere apłos monet lumine: ut ad¬
miratione oꝑis eorũ dõ laus inꝑtiatur. Non quod ho
minibus oporteat głam querere quia omĩa in ordinẽ
in honorẽ dĩ agenda sunt: sed ut dissimulantibꝰ licet
nobis opus nr̃m his inter quos uiugmus eluceat. Nolite pu¬
soluere: sed adimplere. et reł. Uirtus et potestas uerboꝵ
celestiũ: grandia in se momenta complexa sunt. Lex
enĩ oꝑum posita ẽ: et om̃ia infidẽ eoꝵ quȩ in xp̃o e¬
rant reuelanda conclusit. Cuiꝰ et doctrina et passio:
grande et ꝓfundũ ẽ. pat̾nȩ uoluntatis arbitriũ. Lex
aut sub uelam̃to uerboꝵ sp̃italiũ natiuitatẽ dñi nr̃i¬

Expanded text:
bitura. Pari etiam fulgere apostolos monet lumine ; ut adbitura. Pari etiam fulgere apostolos monet lumine ; ut admiratione operis eorum Deo laus impertiatur: non quod ab hominibus oporteat gloriam quaerere, quia omnia in honorem Dei sunt agenda; sed ut, dissimulantibus licet nobis, opus nostrum his inter quos vivimus eluceat. 14. Lesolvercoelestium grandia in se momenta complexa sunt. Lex enim operum posita est, et omnia in fidem eorum, quae in Christo erant revelanda, conclusit: cujus et doctrina et passio grande et profundum est paternae voluntatis arbitrium. Lex autem sub velamento verborum spiritalium nativitatem D
Abbreviated transcription (Latin):
tudine consistit habitantium. ita in eo ꝑnaturam sus¬
cepti corporis. quȩdã uniuersi generis humani con¬
gregatio continetur. Atq ita et ille ex nr̃a inse con¬
gregatione fit ciuitas: et nos ꝑ consortiũ carnis suȩ
sumꝰ ciuitatis habitatio. Abscondi ergo iam non po¬
test: quia in altitudine positus celsitudinis dĩ. admi¬
ratione oꝑum suoꝵ et contemplandus et intelligendꝰ
denda sub modio. Qui enĩ fructus ẽ clauso inpensã
luminis continere: Uerũ synagogam digne dñs mo¬
dio comparauit: quȩ susceptos fructus intra se tantũ
receptans. certũ modũ dimense obseruantiȩ contine¬
bat. Nunc tam̃ fructu om̃i adueniente se uacua sit
non tam̃ apponens luminis occulendi. atq idõ iam
lucerna xp̃i non recondenda sub modio ẽ. neq oꝑi¬
mento occultanda synagoge: sed inligni passione
sus sp̃sa. lumen ȩternũ est in eccła habitantibus pre¬

Expanded text:
tudine consistit habitantium; ita in eo, per naturam sustudine consistit habitantium; ita in eo, per naturam suscepti corporis, quaedam universi generis humani congregatio continetur. Atque ita et ille ex nostra in se congregatione fit civitas, et nos per consortium carnis suae sumus civitatis habitatio. Abscondi ergo jam non potest: quia in altitudine positus celsitudinis Dei, admiratione operum suorum et contemplandus et intelligendus denda sub modio. Qui enim fructus est, clauso impensam luminis continere? Verum Synagogam digne Dominus modio comparavit: quae susceptos fructus intra se tantum receptans, certum modum dimensae observantiae continebat; nunc tamen fructu omni, adveniente se, vacua sit, non tamen adhuc potens luminis occulendi. Atque ideo jam lucerna Christi non recondenda sub modio est, neque operimento occultanda Synagogae: sed in ligni passione suspensa, lumen aeternum est in Ecclesia habitantibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
talitatem om̃ibus corporibꝰ quibus eoꝵ sermo asꝑsus fue¬
rit conferentes. Aquȩ iohannes suꝑuis testis est sacra
nitati corpora reseruantes. Sed natura salis semꝑ ẽadẽ
est: nec inmutari unquã potest. Uerum quia conuer-¬
sioni homo subiacet. et solus beatus qui usq ad fidẽ
cupatos monet intraditȩ sibi potestatis uirtute ꝑsiste¬
re: nec infatuati nichil salliant. et ipsi sensu accepti sa¬
poris amisso uuuficare corrupta non possint: et ꝓiec¬
ti de eccłȩ ꝓmptuariis cũ his quos sallierint pedibus
ra luminis ẽ. ut lucem quocunq circumferatur emit¬
tat: illatumq edibus tenebras interimat luce domi¬
nante. Igitur mundus extra cognitionẽ dĩ positus
obscurabatur ignorantiȩ tenebris: cui ꝑ apłos scien¬
tiȩ lum̃ inuehitur. et cognitio dĩ claret: et de parius
eoꝵ corpusculis quocunq incesserint lux tenebris
eam sub modio. et rł. Ciuitatẽ carnẽ quam assump¬
serat nuncupat : quia ut ciuitas ex uarietate ac multi¬

Expanded text:
talitatem omnibus corporibus, quibus eorum sermo adspersus fuerit, conserentes, atque, ut Joannes superius testis est, sacranitati corpora reservantes. Sed natura salis semper eadem est, nec immutari umquam potest. Verum quia conversioni homo subjacet, et solus beatus, qui  supple, estcupatos, monet in traditae sibi potestatis virtute persistere, ne infatuati nihil saliant, et ipsi sensu accepti saporis amisso vivificare corrupta non possint, et projecti de Ecclesiae promptuariis, cum his quos salierint, pedibusra luminis est, ut lucem quocumque circumferatur emittat, illatumque aedibus tenebras interimat, luce dominante. Igitur mundus extra cognitionem Dei positus obscurabatur ignorantiae tenebris: cui per apostolos scientiae lumen invehitur, et cognitio Dei claret, et de parvis eorum corpusculis, quocumque incesserint, lux tenebris eam sub modio, et reliqua . Civitatem carnem quam 683 assumpserat nuncupat: quia ut civitas ex varietate ac multi
Abbreviated transcription (Latin):
unius infidele seruicium sit. Igitur ex summo pietatis
affectii grauissimoq diffidentiȩq ꝑiculo ante p̃dicto:
ita admonet. Nonne anima pluris ẽ. quã esca. et cor¬
pus plus ẽ. quã uestimentũ: Indictis dĩ ueritas ẽ:
et rerum creandarũ efficientia om̃is in uerbo ẽ: ita
nec quod spopondit ambiguũ ẽ: nec inefficax quod lo¬
quutus ẽ. Nichil ẽ. quod non insubstantia sua et cre¬
atione corporeũ sit: et om̃iũ siue incęlo siue in terra
siue uisibiliũ siue inuisibilium ęlem̃ta formata sunt.
Nam et animarũ species suie obtinentiũ corpora. si¬
ue corporib exulantiũ corpoream tam̃ naturȩ suȩ
substantiam sorciuntur: quia om̃e quod creatum ẽ.
in aliquo sit necesse ẽ. Atq idõ inherciam inutilissimȩ
questionis ds̃ arguens. non patitur anima et corpo¬
re inet̾nitatis substantia collocandis. spem nr̃am futuri
in resurrectione cibi et uestitus sollicitudine demora¬

Expanded text:
unius infidele servitium sit: igitur ex summo pietatis unius infidele servitium sit: igitur ex summo pietatis affectu, gravissimo diffidentiae periculo ante praedicto, ita admonet: Nonne anima pluris est quam esca, et corpus pluris est quam vestimentum ? In dictis Dei veritas est, et rerum creandarum efficientia omnis in verbo est. Ita nec quod spopondit ambiguum est, nec inefficax 692 quod locutus est. Nihil est quod non in substantia sua et creatione corporeum sit: et omnium, sive in coelo sive in terra, sive visibilium sive invisibilium, elementa formata sunt. Nam et animarum species, sive obtinentium corpora, sive corporibus exsulantium, corpoream tamen naturae suae substantiam sortiuntur; quia omne quod creatum est, in aliquo sit necesse est. Atque ideo ineptiam inutilissimae quaestionis Deus arguens, non patitur, anima et corpore in aeternitatis substantia collocandis, spem nostram futuri in resurrectione cibi et vestitus sollicitudine demora
Abbreviated transcription (Latin):
pori quoq splendorẽ spondet: et duobꝰ dominis neminẽ
placere posse testatus ẽ. Et post hec ait dũs. Idõ dico uo¬
bis ne cogitetis in corde ur̃o quid manducetis: neq cor¬
pori ur̃o quid induatis. Quȩ consequunt᷑: non satis pro¬
positionibꝰ congruiunt. Nunquid et unuis dñi seruus:
non possit circa uestem ẽẽ cibũq sollicitus : Nunquid
ꝑ aduersam ualitudinẽ hebetato oculi lumine obscura¬
bitur corpus: Aut quod corporis lumen eẽ possit ex
oculo: Nunquid thesaurizare incelis sola nuditas ac
infideliũ sensus ẽ. calumpiantiũ. que in resurrectio¬
ne corpoꝵ speties sit futura. que in substantia eternita¬
tis alimonia. et cum ex difficultatibꝰ questionum inu¬
tilium quȩdam utendarũ p̾sentiũ uoluptatum ratio
quesita ẽ. inutili metu. circa dĩ reuerentiam demoran¬
tes inscłi gaudia transeunt: atq ita ẽ ut duobꝰ dnĩs

Expanded text:
pori quoque splendorem spopondit, et dominis duobus neminem pori quoque splendorem spopondit, et dominis duobus neminem placere posse testatus est: et post haec ait: Ideo dico vobis, ne cogitetis in corde vestro, quid manducetis; neque corpori vestro, quid induatis. Quae consequuntur, non satis propositionibus congruunt. Numquid et unius domini servus non possit circa vestem esse cibumque sollicitus? Numquid per adversam valetudinem hebetato oculi lumine obscurabitur corpus? aut quod corporis lumen esse possit ex oculo? Numquid thesaurizare in coelis sola nuditas aut infidelium sensus est, calumniantium quae in resurrectione corporum species sit futura, quae in substantiam aeternitatis alimonia; et cum ex difficultatibus quaestionum inutilium, quaedam utendarum praesentium voluptatum ratio quaesita est, inutili metu circa Dei reverentiam demorantes, in saeculi gaudia transeunt; atque ita est, ut duobus dominis
Abbreviated transcription (Latin):
anima ur̃a plus est quam ȩsca. et corpus plus ẽ. quam
uestimentũ: Contemptũ scłi et fidutiã futuroꝵ: toto
suꝑiore sermone p̃ceꝑat. Nam cum adinuriam ꝓnos
iubet ẽẽ. et ad dampnũ uoluntarios. & ad ultionem
negligentes. et addiligendũ ꝓmiscuos et ad huma¬
nam głam incuriosos: confirmari nos in spem bonoꝵ
eternoꝵ laborat. Plures enĩ et amor p̃sentiũ et despe¬
ratio futuroꝵ incertos facit: et aut illecebris capit aut
infidelitate confundit. Ergo regnũ cȩloꝵ quod ꝓpb e
positum ẽ: uult sine aliqua incerte uoliuitatis ambi¬
guitate sꝑari. Alio quin iustificatio exfide nulla ẽ:
si fides ipsa fiat ambigua. Igitur curam nullã esse
uestitus et cibi p̃cipit. dicens et ȩ̨scis animã. et ci¬
rerũ contemptu. curã tantũ diuinis rebus inpende¬
re. Sed altius sermo descendit: et in celestis dicti
incelligentiam uerbis subiecta ratio extenditur.
Thesaurũ dñs condi uissit incelo. et ex oculi lumine. cor¬

Expanded text:
et corpus pluris est quam vestimentum ? Contemptum saeculi, et fiduciam futurorum toto superiore 691 sermone praeceperat. Nam cum ad injuriam pronos jubet esse, et ad damnum voluntarios, et ad ultionem negligentes, et ad diligendum promiscuos, et ad humanam gloriam incuriosos; confirmari nos in spem bonorum aeternorum laborat. Plures enim et amor praesentium, et desperatio futurorum incertos facit: et aut illecebris capit, aut infidelitate confundit: Ergo regnum coelorum, quod prophetae positum est guitate sperari: alioquin justificatio ex fide nulla est, si fides ipsa fiat ambigua. Igitur curam nullam esse vestitus et cibi praecipit, dicens et escis animam, et cirerum contemptu, curam tantum divinis rebus impendere: sed altius sermo descendit, et in coelestis dicti intelligentiam verbis subjecta ratio extenditur. Thesaurum Dominus condi jussit in coelo, et ex oculi lumine cor
Abbreviated transcription (Latin):
put suum. ⁊ uenerunt¬
isti de terrart ea. ut deici¬
leuauerunt cornu super
terram uida. ut disper¬
gerent eam. LEt leua¬
ui occłos meos. ⁊ uidi. et

Expanded text:
put suum, et veneruntsti deterere ea, ut dejicilevaverunt cornu super terram Juda, ut dispergerent eam. LXX: Et levavi oculos meos et vidi: et
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc dicit dominus. super cribus
sceleribus gabe ⁊ super quatu¬
or non conuertam eum. eo qd̃
transtulerit captiuitatẽ ꝑfec¬
tam. ut concluderet eam in idu¬
mea. ⁊ mittam ignem in mu¬
rum gase. ⁊ deuorabit edes eiꝰ¬
⁊ disꝑdam habitatorem de ayo

Expanded text:
ec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Gazae, et super quatuor non convertam eum, eo quod transtulerint captivitatem perfectam, ut concluderent eam in Idumaeam, et mittam ignem in murum Gazae, et devorabit aedes ejrdam habitatorem de Azo
Abbreviated transcription (Latin):
rioe i morietur insonitu mo¬
ab in clangore tubȩ. ⁊ disꝑdam
iudicem de medio eius. ⁊ om̃es
principes eius int̾ficiam cu
eo dicit dnis. H ȩc dicit dñs.¬

Expanded text:
et morietur in sonitu Moab, in clangore tubę | et disperdam iudicem de medio eius | et omnes principes eius interficiam cum eo dicit Dominus. Quod si ita in
Abbreviated transcription (Latin):
non poterit liberare eos in
aie ue domini. Inigne
reli eius: deuorabitur omnis
terra: quia consumationẽ
cum festinatione faciet.¬

Expanded text:
non poterit liberare eos in die furoris Domini: In igne zeli ejus devorabitur omnis terra, quia consummationem cum festinatione faciet
Abbreviated transcription (Latin):
teta.⁊ dixerunt. P er¬
ambulauimꝰ terram.⁊
ecce ommo terra habita¬
tur. ⁊ quiescit. At res¬
pondit angłs domini.
⁊ dixit. Domine exercitu¬
um usquequo non mise¬
uida. quibus iratus es

Expanded text:
teta et dixerunt perambulavimus terram et ecce omnis terra habitatur et quiescit et respondit angelus Domini et dixit Domine exercituum usquequo tu non miseIuda quibus iratus es
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ filios tuoe grecia.⁊ po
nam te quasi gladium
eꝙ uidebitur. ⁊ exibit ut
fulgur iaculum eius.⁊ ałnc
dẽ intuba canet. ⁊ uadec
inturbine austri dd̃ns ex̃¬
cituum ꝓteget eos. E t

Expanded text:
 filios tuos Graecia et nam te quasi gladium eos videbitur et exibit ut fulgur iaculum eius et Dominus Deus in tuba canet et vadet in turbine austri Dominus exercituum proteget eos et
Abbreviated transcription (Latin):
argentũ quasi humũ. ⁊ au¬
rum ut lutum platearũ.
Ecce diis possidebit eam. et
ꝑcutiet in mari fortitudi¬
nem eius.⁊ ħignis deuora¬

Expanded text:
argentum quasi humum et aurum ut lutum platearum. Sed ecce Dominus possidebit eam et percutiet in mari fortitudinem eius et hec igni devora
Abbreviated transcription (Latin):
inazoto. ⁊ disꝑdam suꝑ¬
biam philistinoꝵ. ⁊ au fe¬
ram sanguinem eius. de
ore euis. ⁊ abhominatioẽs
euis. demedio dentium
eius.⁊ relinquetur etiam
ipse dõ nostio. ⁊ eri qͣi dux

Expanded text:
in Azoto et disperdam superbiam Philisthinorum et auferam sanguinem eius de ore eius et abominationes eius de medio dentium eius et relinquetur etiam ipse Deo nostro et erit quasi dux
Abbreviated transcription (Latin):
uias uestras. A scendite
inmontem portate lignũ.
⁊ edificate domum: ⁊ ac¬
ceptabilis michi erit. ⁊ głi¬
ficabor dicit dominus.
Resperistis ad amplus.
⁊ecce factum est minus.
⁊ intulistis indomuina
exsusflaui illud. ¶ Quam
obcausam aicit dominuo
exertituum. Ouia domꝰ¬

Expanded text:
ias vestras, ascendite in montem, portate lignum, et aedificate domum; et acceptabilis mihi erit, et glorificabor, dicit Dominus. Respexistis ad amplius, et ecce factum est minus: et intulistis in domum, et exsufflavi illud. Quam am? dicit Dominus exercituum. Quia dom
Abbreviated transcription (Latin):
diant. ul loqͣnt᷑ mala.
sint dediti malic oꝑib:
ꝓmittunt sibi beatitudi¬
nẽ. ⁊ alige despiciunt
⁊ supbiũt. ⁊ iõ. fiunt
tratorii: mõ hãnt demo¬
nec locum. ⁊ angli pͥus¬
⁊ stupebũt. uͦ sustenta¬
bunt ruentẽ .s leuabũt
manus temouendo. a
sustentatiõe eor

Expanded text:
diant, vel loquantur mala. sint dediti malis operibus, promittunt sibi beatitudinem, et alios despiciunt, et superbiunt, et ideo fiunt tratorii, modo habeant daemones locum. Et angeli s stupebunt, nec sustinebunt ruentes, sed levabunt manus removendo a sustentatione eor
Abbreviated transcription (Latin):
ho: ꝓpt̾ sĩplicitatẽ ⁊ mł¬
cicudinẽ edentiũ. cui sit
rmminatio.qr ꝓeacit᷑ egit
indiũ. nͨ uoluit audire
⁊ scło se posse seruire e̾dit.
ĩ subiectoe magie leones:
ꝙͣ pastores. uocãdi sunt.
Iudices ⁊̃: sic lupi occidẽtes.
manẽtes. nͦ respicrẽtes
adertũ solie. qͣi innocte.
nemine uidente. ppłant᷑
pssosłioẽs eocłie. ut nõ hãnt
pauꝑec qͥd comedãt: ĩ ma¬
ne uere lucie. qr nͨ parui

Expanded text:
opter simplicitatem et multitudinem credentium, cui fit comminatio, quia procaciter egit in Deum, nec voluit audire et saeculo se posse servire credidit: in subjectos, magis leones quam pastores vocandi sunt. Judices etiam sicut lupi occidentes, manentes nec respicientes ad ortum solis, quasi in nocte nemine vidente depraedantur possessiones Ecclesiae, ut non habeant pauperes quid comedant in mane verae lucis, quia nec parvi
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ unam massam
aliquid. inpec̃coribꝰ. quo
qͣmue nondum sint
iustificati: Aigni efficiã¬
cur iustificatiõe.⁊ itẽ
p̃cedit in aliis reccoribꝰ
quo digni sunt obuisiõe.

Expanded text:
peccatum unam massam aliquid in peccatoribus, quo quamvis nondum sint justificati, digni efficiantur justificatione. Et item praecedit in aliis peccatoribus, quo digni sunt obtusione.
Abbreviated transcription (Latin):
indie qua fundata est domꝰ¬
am̃ exercituum ut templũ
edifficaretur.¶ t si quidẽ
ante dies illox: mertes homi¬
num non erat. neq mertes
iumentorum erat. neq
introeunti ⁊ exeunti erat

Expanded text:
in die qua fundata est domui exercituum, ut templum edificaretur. Siquidem e dies illos merces hominum non erat, nec merces jumentorum erat; Neque introeunti et exeunti erat
Abbreviated transcription (Latin):
um quarti ⁊ icuinium qͥnti.
⁊ iciunium septimi. ⁊ ieui¬
nium decimi. ecit domui
uida. ingaudiũ.⁊ inleticiam.
et in sollẽpnitates p̃claras.¬
u̾itatem tantum ⁊ pacem
diligite. Hec dicit domun¬
excituum. usqueq̃ ueniant
ppłi.⁊ habitent inciuitatibꝰ¬

Expanded text:
um quarti et ieiunium quinti t ieiunium septimi et ieiunium decimi erit domui uda in gaudium et in laetitiam et in sollemnitates praeclaraatem tantum et pacem diligite haec dicit Dominercituum usquequo veniant et habitent in civitatib
Abbreviated transcription (Latin):
doctoribꝰ iub̾e ne p̃dicent ĩ isrł
ne cc̃ regis faciant uoluntatẽ.
Solent it dr̃e. imꝑator nb co¬
municat. ⁊ siqͥs restit̾it statĩ
calũpniãt᷑. gͦ tu ccͣ ĩꝑatorẽ

Expanded text:
doctoribus ne praedicent in Israel, ne contra regis faciant voluntatem: Solent enim dicere: Imperator nobis communicat, et si quis ei restiterit, statim calumniatur. Ergo tu
Abbreviated transcription (Latin):
lare. eo qͥ nulli cedat matherie.
ñq ferro ꝗͥ. Nã isi põat᷑ suꝑ ĩcudẽ
⁊ gͣui ictu feriant mallei. añ incꝰ
⁊ malle̾ uulnꝰ accipuit ꝗͣ adamas
ꝯt̃at᷑. c̃q ignis oĩa domet. ⁊ uni
u̾sa c̃sumat. reddit ad amantem
puriorẽ. uͭ ne paruulos ꝗ ĩ co an¬
głos ius nimii ardotis obtundat.
mantẽ magnitudiñ milu. cũq
uicinũ ꝯsumat᷑ aurũ aut lõgo
usu acit nimia uetustate. solus
rissimꝰ ⁊ ĩdomabił. solo ircoꝵ cru¬

Expanded text:
lare: eo quod nulli cedat materiae, nec ferro quidem. Nam si ponatur super incudem, et gravi ictu feriatur mallei, antea incus et malleus vulnus accipiunt, quam adamas conteratur. Cumque ignis omnia domet, et unia consumat, reddit adamantem duriorem, ut ne parvulum quidem in eo angulum vis nimii ardoris obtundat. mantem magnitudine millii: cumque vicinum consumantur aurum longo usu ac nimia vetustate, solus rissimus et indomabilis solo hircorum cru
Abbreviated transcription (Latin):
ut inminuamus mensuram. ⁊ auge¬
amus siclum. ⁊ supponamus stateraᷤᷤ¬
dolosas: ⁊ possideamus in argento ege¬
nos ⁊ pauꝑes ꝓ calciamentis. ⁊ quis¬
quilias frumenti uenundamꝰ Iura¬

Expanded text:
ut inminuamus mensuram et augeamus siclum et subponamus stateradolosas, ut possideamus in argento egenos et pauperes pro calciamentis, et quisquilias frumenti venundemu
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid suꝑ isto nõ commouebitur¬
terra: ⁊ lugebit omnis habitator¬
eius. ⁊ ascendet quasi fluuius uni¬
uersus. ⁊ eicientur ⁊ defluet quasi
riuus egipti. U ⁊ erit in die illa

Expanded text:
Numquid super isto non commovebiturterra et lugebit omnis habitatoret ascendet quasi fluvius universus. et ejicietur, et defluet quasi i? Et erit in die illa
Abbreviated transcription (Latin):
i dñs de sion rugiet.⁊ de ihrłm da¬
bit uocem suam. & mouebunt᷑
celi ⁊ terra. ⁊ dñs spes populi sui.⁊
fortitudo filioꝵ isrł. ⁊ scietis qua
ego dñs ds̃ ur̃. habitans insion ĩ

Expanded text:
inus de Sion rugiet et de Hierusalem dabit vocem suam et movebuntur caeli et terra et Dominus spes populi sui et fortitudo filiorum Israhel et scietis quia nus Deus vester habitans in Sion in
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis. oꝑiebatis lacͥimis:
altare domini. fletu mag
non respiciam ad sacri¬
ficium. nec accipiam pla¬
ccabile qͥd̾ demanu ur̃a.¬

Expanded text:
fecistis, operiebatis lacrymis altare Domini fletu, non respiciam ultra ad sacrificium, nec accipiam plcabile quid de manu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uxorem adolescentie tue.¬
noli despicere. cum odio
et autem iniquitas:
uestim̃tum eius. dicit
dominus ex̾cituum.

Expanded text:
 uxorem adulescentiaenoli despicere. cum odio et autem iniquitas uestimentum eius, dicit dominus exercituum.
Abbreviated transcription (Latin):
que habitas apud filiam ba¬
bilonis. quia ħ dicit dominꝰ
crercituum. Lost głiam:
misit me ad gentez. que spo¬
liauerunt uos. Qui enun
cetigerit uox. tanget pupil¬
lam oculi mei. qr ecce ego¬
leuo manum meam suꝑ
eos. ⁊ erunt p̃de his qui ser¬
uiebant sibi. ⁊ cognoscetie:¬

Expanded text:
quae habitas apud filiam Babylonis: Quia haec dicit Dominus exercituum: Post gloriam misit me ad gentes, quae spoliaverunt vos: Qui enim tetigerit vos, tangit pupillam oculi mei: Quia ecce levo manum meam super eos, et erunt praedae his qui serviebant sibi: et cognosceti
Abbreviated transcription (Latin):
ihrłm p̃ multitudine ho¬
minum. ⁊ iumentoꝵ
inmedio eius. ⁊ ego ero
ei dicit dominus: murꝰ.¬
ingnis incireuitu. ⁊ in
głia ero: inmedio eius.

Expanded text:
rae multitudine hominum et jumentorum in medio ejus. Et ego ero  ait Dominus, murignis in circuitu: et in gloria ero in medio ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
abeis. eo quod non ess trã¬
t̃ram desid̾abilem inde¬
sertum. ¶E t factum est
u̾bum dñi ex̃cituum ad¬
me dicens. ħdicit dñs ex̃¬

Expanded text:
ab eis eo quod non esset tranterram desiderabilem in desertum et factum est verbum Domini exercituum dicens haec dicit Dominus ex
Abbreviated transcription (Latin):
pͥorum ⁊ facta est inaigna¬
tio magna ado̾ ex̃cituũ. Et
factum est sient loecutus est
⁊ nõ audierunt. Sic clama¬
bant et non audiam adieit
dns exercituum. ⁊ disꝑsi¬

Expanded text:
orum, et facta est indignio magna a Domino exercituum. Et factum est sicut locutus est, et non audierunt, sic clamabunt et non exaudiam, dicit us exercituum. Et dis
Abbreviated transcription (Latin):
num uuntorum. que fu¬
eruit incastris illis. sicut
riuna ħ. Mt om̃e qui reli¬
qui fuerint de uniu̾sie gẽ¬
tibris que uenerunt contͣ¬
ihrlm: ascendent ab anno
inannum. ut adorent re¬
gem dñi excituum. ⁊
celebrent festiuitatem
tabnaculorum. ¶Et erit
qui non ascenderint de
familiis t̾re ad ihrłm: ut
adorent regem dñm ex̃citũ.¬

Expanded text:
umentorum, quae ferint in castris illis, sicut haec. Et omnes qui reliqui fuerint de universis gentibus, quae venerint contalem, ascendent ab anno in annum, ut adorent regem Dominum exercituum, et celebrent festivitatem tabernaculorum. Et erit: qui non ascenderit de familiis terrae ad Jerusalem, ut adoret regem Dominum exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
uł spieas. ⁊ filios olei .i. pui
guedĩs. uł splendoris.sac̃dotiũ
int̃p̃tantur. ⁊ legem q̃ p̃beãt
gandium uniuerse terre.
Alii enoch. ⁊ heliam. quor
alt̾ inp̃putio. alt̾ incͥcumeisi¬
ne. placuit deo.⁊ eum corꝑre
raptus est incelum

Expanded text:
vel spicas, et filios olei, id est pinguedinis, vel splendoris, sacerdotium interpretantur et legem, quae praebet gaudium universae terrae. Alii Enoch et Eliam, quorum alter in praeputio, alter in circumcisione placuit Deo, et cum corpore raptus est in coelum
Abbreviated transcription (Latin):
natura diuissimum. si absq
stagno fũit: initur:⁊ c̃matur
sic onnus angłõꝵ ⁊ hominũ
fortitudo. si non ht̃ aurilium
saluatoris. inbecilla est. ⁊ fra¬
gilie¬

Expanded text:
mque durissimum, si absque stanno fuerit, uritur et crematur, sic omnis angelorum et hominum fortitudo, si non habuerit auxilium Salvatoris, imbecilla probatur et fragili
Abbreviated transcription (Latin):
apłi qui sunt portendentes uimi
.i. facta eius iistice aspientes.
⁊ dep̃sentibus: futina cagnos¬
centes.qui cecum natum:. suꝑ
oriens dr̃ plumine ⁊ lapie:
qui scđm danielem. de monte
regna: contit. dr̃ gͥ xͦ.ẽu ⁊ apłi

Expanded text:
 qui sunt portendentes, id est facta ejus mystice aspicientes, et de praesentibus futura cognoscentes, qui caecum natum super ORIENS dicitur pro lumine, et lapis, qui secundum Danielem de monte regna conterit. D
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lapis est ꝯũtens iuieos. quẽ
ego ddedi coram iħ̃u.filio iosedech.
quia pꝰ illum uenit. ⁊ in fatie
eius datus est. qr ꝑse intellige¬
bat. illum p̃figurari. in quo

Expanded text:
 lapis est conterens inimicos: quem ego dedi coram Jesu filio Josedech; quia post illum venit, et in facie ejus datus est, quia per se intelligebat illum praefigurari, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
angłs qui laquebatur in me.⁊
suscitauit me: quasi uirum.
qui suscitatur de sompno
tu uides: Et dixi. Uidi. ⁊ ec¬
: ce candelabrum aureum
totum. ⁊ lampas eius: suꝑ
capud ipsius.⁊ septem¬

Expanded text:
angelus qui loquebatur in me et suscitavit me quasi virum qui suscitatur de somno tu vides et dixi vidi et ecce candelabrum aureum totum et lampas eius super caput ipsius et septem
Abbreviated transcription (Latin):
t afpiciet inimica mea.⁊ oꝑi¬
etur confusione. Q uę dic̃ ad me.
U bi ẽ dñs ds̃ tuus. O culi mei uide¬
bunt eam nuc erit in conculea¬
cione ut lutum plateaꝵ. D ies¬
ut edificentur macheriȩ tuȩ.¬

Expanded text:
t aspiciet inimica mea, etur confusione, quae dicit ad me: Ubi est Dominus Deus tuus? Oculi mei videin eam: nunc erit in conculcaione ut lutum platearum. Diesaedificentur maceriae tu
Abbreviated transcription (Latin):
derit ei balaam filiꝰ beor. de sec¬
him usq ad galgalam ut cognos¬
ceres iusticias dñi. Q uid dignũ
offeram dño. curuem genu deo
excelso. Num qͥd offeram ei holo¬
caustomata ⁊ uitulos anniculos.¬
N umqͥd placari potest dñs in mi

Expanded text:
am filius Beor, de Settim usque ad Galgalam, ut cognoeres justitias Domini. Quid dignum offeram Domino? curvabo genu Deo excelso? numquid offeram ei holocautomata, et vitulos anniculosNumquid placari potest Domin
Abbreviated transcription (Latin):
onoti. ysaie. malachiam ue¬
ro aggei.⁊ zacharie fuisse te¬
porib In quibus autẽ tempꝰ
noi p̃fertur in citulo. sub il¬
lis eos regibus ꝓphetasse. sub qͥbꝰ
⁊ hii qui ante eos habent titu¬
les ꝓphetauerunt.

Expanded text:
hiam vero Aggaei et Zachariae fuisse temporibus. In quibus autem tempus non praefertur in titulo, sub illis eos regibus prophetasse, sub quibus et hi qui ante eos habent titulos, prophetaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ nuc̃ addiderunt ad pec¬
candum. feceruntq sibi con¬
flatile de argento suo quasi
sunmantudinem ydolorum fac¬
tura artificum totum ẽ. his

Expanded text:
et nunc addiderunt ad peccandum: feceruntque sibi conflatile de argento suo quasi similitudinem idolorum: factura artificum totum est, his
Abbreviated transcription (Latin):
senes omnes habitatores tenx in¬
domum dei uestri ⁊ clamate ad do¬
minum.aa a.diei iua ꝓpe ẽ
dies domini ⁊ quasi uastitas a po¬
tente ueniet. numquid norcont¬

Expanded text:
senes, omnes habitatores temum Dei vestri: et clamate ad Dminum: A a a, diei quia prope dies Domini, et quasi vastitas a ptente veniet. Numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
suam suꝑ aquilonem.
et ꝑdet assur. ⁊ ponet specio¬
sam insolitudinem.⁊ iuui¬
um. et quasi desetrum. et
accubabunt inmedio eius
omnes greges bestie genti

Expanded text:
suam super Aquilonem, perdet Assur: et ponet speciosam in solitudinem et in invium et quasi desertum. Et accubabunt in medio ejus greges: omnes bestiae genti
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Si tulerit hõ car¬
nem scĩficatam in hora
uestimenti sui: ⁊ tetigerit
aut pulmentum. aut in¬
num. aut oleum. aut
omne cibum: numquid
scĩficabitur: Respondẽ¬
tes autem sacerdotes: dixe¬
runt. Non. Et dixit ag

Expanded text:
dicens: Si tulerit homo carnem sanctificatam in ora vestimenti sui, et tetigerit aut pulmentum, aut vinum, aut oleum, aut omnem cibum: numquid sanctificabitur? Respondentes autem sacerdotes, dixerunt: Non. Et dixit Ag
Abbreviated transcription (Latin):
corda uestra ex die ista
infuturum. adie uicesi¬
ma.⁊ quarta. noni men¬
sis. adie qua fundamenta
iacta sunt templi domini.
ponite suꝑ cor uestrui.

Expanded text:
corda vestra ex die ista, et in futurum, a die vicesima et quarta noni mensis, a die qua fundamenta jacta sunt templi Domini, ponite super cor vestrum.
Abbreviated transcription (Latin):
tipatum ⁊ om̃em potestatem.
⁊ uirtutẽ. ut sit de̾ om̃ia inom¬
nibus.⁊ qr misticum ẽ qd̾ ar.¬
⁊ ad finem rerum ꝑtinet: iõ¬
iu betur ꝓpheta ad solum zoro¬

Expanded text:
cipatum et omnem potestatem et 772 virtutem, ut sit Deus omnia in omnibus . Et quia mysticum est  ad finem rerum pertinet; idcirco jubetur propheta ad solum Zoro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad ieliquos ppłi dicens. Quis
inuob est derelietus. qui ui¬
dit dominum istam ingłia
sua. prima: ⁊ quid uos uidetis¬
hancnc̃: Numquid non ista
est: quasi nõ sit in occłis ur̃s¬
Et mĩcꝯ fortare zorobabel
dicit dominus. ⁊ o fortare iħu
fili iosedech sacerdos magne.
⁊ ofortare omnis ppłs terre.¬
dicit dominus exercituum.⁊ facitt qmego ubẽ sum dicit¬

Expanded text:
 ad reliquos populi, dicens: Quis in vobis est derelictus, qui vidit domum istam in gloria sua prima? et quid vos videtinunc? numquid non ita est, quasi non sit in oculis vnc confortare, Zorobabel, dicit Dominus; et confortare, Jesu, fili Josedec, sacerdos magne, et confortare, omnis populus terrdicit Dominus exercituum: Et facite quoniam ego vobi
Abbreviated transcription (Latin):
iħrłm otͣ uidam. Undie illa
ꝓteget dominꝰ habitatores
ihrłm. ⁊ erit qui offenderit
exeis. indie illa. quasi dd.⁊
domꝰ dauid. quasi dei. sicut
angłe domini. in ꝯspͤtu eoꝵ.
Et erit indic illa. querã ꝯte¬
rere o gentes. que ueniunt

Expanded text:
ra Judam. In die illa proteget Dominus habitatores Jerusalem, et erit qui offenderit ex eis in die illa, quasi David: Et domus David quasi Dei, sicut angelus Domini in conspectu eorum. Et erit in die illa: quaeram conterere omnes gentes, quae veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
ibi scͥptum est: uidicabitur
⁊om̃is urane. ex hoc similiter.¬
iudicabitur. educam illud
dicit dominus ex̾cituum.
⁊ ueniet ad domum furis.¬

Expanded text:
ibi scriptum est, judicabitur: et omnis jurans, ex hoc similitejudicabitur: Educam illud, dicit Dominus exercituum: et veniet ad domum furis
Abbreviated transcription (Latin):
Indauid tbuo regia accipitur.
haceria tͥbu. magistroꝵ agii¬
na pullularunt. reliqu̾e toua
ruentur. que nõ hãbent aliqͥt᷑
pͥuilegium dignitatis.

Expanded text:
In David tribus regia accipitur, hac enim tribu magistrorum agmina pullularunt. Reliquas tribus tacuit, quae non habent aliquod privilegium dignitatis.