comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in utroq bonum & rectum indellig̃t
dm̃. Deinde incip̃ dubitationem
suam qm pͥus habuit. ad aliorum
cfirmationẽ declarare. cũ subdit.
Mei audem pene moti sc̃ pedes. idẽ
animi affectiones pene mote st̃ adõ.
pene effusi st̃ gͥssus mei. idẽ oꝑa mea.
Gressus nr̃i effundunt᷑. qnͣdo ꝓ diu̾sis
& t̾renis reb appetendis oꝑamur. Qnͣ¬
do autẽ ꝓ solis ȩt̃nis laboramꝰ. iam non
effundunt᷑ bonȩ actionis g̾ssus. s ad
ad lapsum. ñ omĩno tam̃. s pene. Ac
si aꝑtius dicat. Pene recessi a dõ. &
scdm uoluntatẽ & scđ̾m actum. Id̾o
dic̃ pene. qͥa resipuit: nã si ñ resipu¬
iss&. ado penitus recessiss&. S qͣre
hoc: Qͥa zelaui suꝑ iniqͦs. pacẽ pecra¬
toꝵ uidens. uidi illos pacc̃ hab̾e. di¬
uitiis florere. qui dm̃ condẽnebãt.
Ego uͦ qui cultor dĩ eram. his om̃ib
carebam. Ipt̃ca zelabam suꝑ illos.
idõ indignabar. ido inuidebã. S iã
uideo qͣre hanc habcant pacem. Tre:¬

Expanded text:
in utroque bonum et rectum intelligunt Deum. Deinde incipit dubitationem suam quam prius habuit ad aliorum confirmationem declarare, cum subdit: 2. Mei autem pene moti sunt pedes, id est, animi affectiones pene motae sunt a Deo. Pene effusi sunt gressus mei, id est, opera mea. Gressus nostri effunduntur, quando pro diversis et terrenis rebus appetendis operamur. Quando autem pro solis aeternis laboramus, jam non effunduntur bonae actionis gressus, sed ad ad lapsum: non omnino tamen, sed pene. Ac si apertius dicat: Pene recessi a Deo, et secundum voluntatem, et secundum actum. Ideo dicit: Pene, quia resipuit. Nam si non resipuisset, a Deo penitus recessisset. Sed quare hoc? 3. Quia zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns. Vidi illos pacem habere, divitiis florere, qui Deum contemnebant. Ego vero, qui cultor Dei eram, iis omnibus carebam. Propterea zelabam super illos. Ideo indignabar, ideo invidebam. Sed jam video, quare hanc habeant pacem.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre hoc fecisti: humilit̃ afflictus
& abiectus respond&. egestas cõpu¬
lit. Si dicas diuiti. qͣre hoc facis:
uix dignat᷑ audire. &̃ condemnit
te. Aliud ẽ gͦ ex necessicate peccare
aliud ex abundantia. Ecce hi a su
usq ad pͣuas uolundades suas im¬
plendas. & hoc qd̾ ipsi tnͣsiert̃ nõ
imp̃meditate fecer̃. s qͣsi ex mora
& lima. qr cogitauer̃ prius diu
intͣ se. & postea locuti st̃ ad alios
docendos nequiciã suam. & hoc ñ
in abscondito. s in manifesto. un¬
de & subdit. inquitatẽ in excelso
locuti st̃. Ñ cum timore. s cũ auda¬
tia. clarc & aꝑte audientib om̃ib.
Nec solum contͣ homines tumide &
P osuer̃ enim in celũ ossuum. blasphe¬
mantes dm̃. ipsis celestib det̾hen¬
tes. & lingua eoꝵ tnͣsiuit in t̾ra. Priꝰ
in celum. deinde in t̾ram linguam

Expanded text:
Quare hoc fecisti? Humiliter afflictus, Quare hoc fecisti? Humiliter afflictus, et abjectus respondet: Egestas compulit. Si dicas diviti: Quare hoc facis? Vix dignatur audire, etiam contemnit te. Aliud est ergo ex necessitate peccare, aliud ex abundantia. Ecce hi a supusque ad pravas voluntates suas adimplendas. 8. Et hoc quod ipsi transierunt, non impraemeditate fecerunt, sed quasi ex mora et lima, quia cogitaverunt, prius diu inter se: et postea locuti sunt ad alios docendos nequitiam suam. Et hoc non in abscondito, sed in manifesto. Unde et subdit: Iniquitatem in excelso locuti sunt. Non cum timore, sed cum audacia, clare et aperte, audientibus omnibus. Nec solum contra homines tumide et 9. Posuerunt enim in coelum os suum, blasphemantes Deum, ipsis caelestibus detrahentes. Et lingua eorum transivit in terra. Prius in caelum, deinde in
Abbreviated transcription (Latin):
irasci pot̾ peccatori homini: ꝗͣ cum
in hac uita ꝑmittit cũ ꝓsꝑari. Id̾o
tenuit eos suꝑbia. Quia enĩ flagel¬
la ñ sentiunt. ꝓpt̾ea elade uiuunt.
Nam si flagellarent᷑. fortassis humi¬
liarent᷑. Ergo suꝑbia denuit eos. al¬
ligauit. ast̾nxit. subdidit: tanqͣm
captiuos. tanqm seruos. Ex hac retũ¬
tatione oꝑti. id ẽ ex doto plem sunt
pietate sua qͣntum ad dm̃. O infe¬
lices illi qͦs tanqmͣ uinctos suꝑde
ten&. Tanqm submersos iniqͥtas
oꝑit. Que unde ꝓcesserit: ostñdit᷑
cum sub infert᷑..ł diit qͣsi ex adipe
iniquitas eoꝵ. idẽ ex copia diuitia¬
rum. ex tumore suꝑbiȩ. ex uolun¬
tate & delectatione. Ex quo notã¬
dum ẽ. qͥa ñ ab una semꝑ origi¬
ne ꝓcedit iniquitas. Nam aliqũ
ex necessitate diriuant᷑. aliqnͣdo
ꝑes. egentes. tabe qͣdam necessita¬
tis affecti. Pauꝑ furtum fac̃. ex
macie ꝓcessit iniquidas. Diues a¬
bundans aliena rapit. qͣsi exadipe
iniqͥtas ꝓdiit. Cum dicis macro.

Expanded text:
irasci potest peccatori homini, quam cum in hac vita permitiat eum prosperari. 6. Ideo tenuit eos superbia. Quia enim flagella non sentiunt, propterea elate vivunt. Nam si flagellarentur, fortassis humiliarentur. Ergo superbia tenuit eos, alligavit, astrinxit, subdidit tanquam captivos, tanquam servos. Ex hac retentatione, Operti, id est, ex toto pleni sunt mpietate sua, quantum ad Deum: O infelices illi, quos tanquam vinctos superbia tenet, tanquam submersos iniquitas operit. Quae unde processerit, ostenditur cum subinfertur: 7. Prodiit quasi ex adipe iniquitas eorum. Id est, ex copia divitiarum, ex tumore superbiae, ex voluntate et delectatione. Ex quo notandum est, quia non ab una semper origine procedit iniquitas. Nam aliquando ex necessitate derivatur, aliquando peres et egentes, tabe quadam necessitatis affecti. Pauper furtum facit: ex macie processit iniquitas. Dives abuudans aliena rapit: quasi ex adipe iniquitas prodiit. Cum dicis macro:
Abbreviated transcription (Latin):
lingua eoꝵ tnͣsiit in t̾ra. qr loqͣcitas
eoꝵ metas humanitatis & modum
excessit. in nat᷑a. cum se intandũ ex-¬
tollent. ut dm̃ eẽ supͣse. c̃temnerẽt.
& qr intantũ errauer̃. atq ad tantã
inaliciam ex pace & ꝓsꝑitate sua ꝑ¬
is occasio conu̾sionis. aꝓpt̾ea subdit.
Ideo conu̾det᷑ ppłs m̃s hic. Hic inqͥt
in tanta eoꝵ cecitate. intanta ꝑditi¬
one. qm incͬrert̃. qui diuitias ama¬
uer̃. ppłs m̃s hoc ex ratione c̃sid̃ato
ex zelo & inuidia qͣm pruis inde ha¬
buit conu̾det᷑. ne simili dãnatione
cũ amatorib diuitiaꝵ puniatur.
Cõn̾tetur inquit ppłs m̃s hic. io ẽ cõ¬
sid̾ata ꝑdicione pͣuoꝵ. uel hic id ẽ

Expanded text:
lingua eorum transiit in terra, quia loquacitas eorum metas humanitatis et modum excessit in natura, cum se intantum extollerent, ut Deum esse supra se contemnerent. Et quia intantum erraverunt, atque ad tantam malitiam ex pace, et prosperitate sua pis occasio conversionis. Propterea subdit: 10. Ideo convertetur populus meus hic. Hic inquit in tanta eorum caecitate, in tanta perditione, quam incurrerunt, qui divitias amaverunt. Populus meus hoc ex ratione considerato, ex zelo et invidia, quam prius inde habuit, convertetur, ne simili damnatione, cum amatoribus divitiarum puniatur. Convertetur inquit populus meus hic, id est, considerata perditio
Abbreviated transcription (Latin):
in eis. scilicae pleni ad indulgẽtiã.
ad miscdiam. & ad grãm. Uenit
enim plenidudo tꝑris. inqͦ misit d̾s
filium suũ in t̾ris. Nel in his qui
hic ad dm̃ conu̾tent᷑. in futo dies
pleni inuenient᷑ beatitudine. ple¬
ni et̃nitate. uere ibi dies pleni sc̃
ubi luc& sol iusticiȩ. ubi diuina
splend& claritas & ȩt̃na. Ocinde
narrat qͣlit̾ pͥmum errauer̃. & qͦ mͦ¬

Expanded text:
gentiam, ad misericordiam et ad gratiam. Venit enim plenitudo temporis, in quo misit Deus Filium suum in terris . Vel in his, qui hic ad Deum convertentur, in futuro dies invenientur pleni beatitudine, pleni aeternitate. Vere ibi dies pleni sunt, ubi lucet sol justitiae, ubi divina splendet claritas et aeterna . Deinde narrat qualiter primum erraverunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: donec m̃de tnͣseam ad sꝑ̾alem
intelligentiam: & incelligam idẽ
intellectum ineũ figam in nouissi¬
mis eoꝵ. Ergo ad habendam rerũ
tpr̃alium uerã scientiã. duo sc̃ nob̃
necessariaͥ. pͥmũ ut ęt̃na bona aĩo
ppendamꝰ:. deinde ut eoꝵ que tnͣse¬
unt finẽ sollicite cogitemꝰ. Quo
ut᷑q ꝑspecto. facile colligitur: qͥ a
uanitas ẽ. quicqͥd tpralit amat᷑.
Nicħ scũarium dĩ nͥ diuinũ iudi¬
cium ualet indelligi: quo qͥ ratiõẽ
intrat. indubitant᷑ intelligendo
considat. qͥa omp̃s & iustus d̾s ad
hoc ꝑmittit florere malos in hoc słõ.
ut puniant᷑ gͣuius in fuc᷑o: ad hoc
bonos uult tͥbulari tpr̃alit̃. qͣtinꝰ
purgati pꝰmodum gaudeant ȩt̾na¬
lit̃. Iam uͦ tanqͣm dĩ scũarium in

Expanded text:
Dei. Donec mente transeam ad spiritualem Dei. Donec mente transeam ad spiritualem intelligentiam: et intelligam, id est, intellectum meum figam, in novissimis eorum. Ergo ad habendam rerum temporalium veram scientiam duo sunt nobis necessaria. Primum, ut aeterna bono animo perpendamus. Deinde, ut eorum quae transeunt, finem solicite cogitemus. Quo utroque perfecto, facile colligitur quia vanitas est , quicquid temporaliter amatur. Nihil sanctuarium Dei, nisi divinum judicium valet intelligi, quo qui ratione intrat, indubitanter intelligendo considerat, quia omnipotens et justus Deus ad hoc permittit florere malos in hoc seculo, ut puniantur gravius in futuro. Ad hoc bonos vult tribulari temporaliter, quatenus purgati, postmodum gaudeant aeternaliter. Jam vero tanquam Dei sanctuarium
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud dictus sum qm dix̃ abrahã.
qm ysaac. qm iacob. qm dixerũt
ꝓpħȩ : Illi enim om̃s dixer̃. quia
curat d̾s res humanas: ego dictus
sum quia ñ curat: An maior in
me prudñtia siue indellectus qmͣ
in illis : Salub̃rima auctoritas re¬
uou̾auit cogitationes ab impieta¬
te. Ne gͦ iustos di reꝓbar&e. immo
ut unum cũ eis salubrit̾ sentire.
iam errorem suũ cenacit̃ ñ defen¬
dit: s qd̾ nesciat humilit̃ dic̃. Ñ
enim paruus ꝓfectus scientiȩ ẽ:
uel suam ignorantiã ñ ignorare.
Unde quida ait. hoc unũ scio.
qd nescio. & hoc c̃. qd subdit. Ex¬
istimabam uĩ cognoscerẽ: hoc la¬
borẽ ande me. Putabam me scire
ueritadem qͣre floreant malr qͣre dole¬
ant boni: & iam conu̾sꝰ iam castiga¬
tus recognoni. qͥa hoc laborẽ ande. me.
Qͥd ẽ ante me: dum ap̃me maneo.
dum in sensu carnali ꝑsisto. dũ sola
uisibilia atcendo: ñ possum facile de
trenis reb uera sentire. Qmdii crit
iste labor: Donec intrẽ in scũarium

Expanded text:
Aliud dicturus sum, quam dixit Abraham, quam Isaac, quam Jacob, quam dixerunt prophetae. Illi enim omnes dixerunt, quia curat Deus res humanas. Ego dicturus sum, quia non curat. An major in me prudentia, sive intellectus, quam in illis? Saluberrima auctoritas revocavit cogitationes ab impietate. Ne ergo justos Dei reprobaret, imo, ut unum cum eis salubriter sentiret: jam errorem suum tenaciter non deffendit: sed quae nesciat, humiliter dicit. Non enim parvus profectus scientiae est, vel suam ignorantiam non ignorare. Unde quidam ait: Hoc unum scio, quod nescio. Et hoc est quod subdit: 16. Existimabam, ut cognoscerem hoc: labor est ante me. Putabam me scire veritatem, quare floreant mali: quare doleant boni; et jam conversus, jam castigatus recognovi, quia hoc labor est ante me. Quid est ante me? dum apud me maneo, dum in sensu carnali persisto, dum sola visibilia attendo, non possum facile de terrenis rebus vera sentire. Quandiu erit iste labor? 17. Donec intrem in sanctuarium
Abbreviated transcription (Latin):
situs. qr sꝑote dat᷑um mͥ ħeditatẽ
infut᷑o.⁊ mansurũ in ęt̃num ĩ c̃spe¬
ctu tuo. sic psalmũ dicam nõi tuo.
id ẽ sic bene oꝑabor adhonorẽ noĩs
tui dendñs in sclm subsecutiuũ hꝰ
scłi: ut redda uota mea. idẽ me ipsũ
quẽ deuoui dedie in diẽ. idẽ ꝯtinue.
uel dedie in diem: id ẽ de uͥtute in
turtudem. uel sic ꝑsm̃ dicam ut
reddam uota: id ẽ. sic psallam uoce.
ut uox oris cum anmi c̃cord⁊ deuo¬
done. Psallñtium enĩ d̾o uox con¬
cordare deb& cũ corde: ut impleat᷑
m̃te. Ñ enim placae dõ laus illoꝵ
de quib dr̃. hic ppłs labiis mehot¬
norat: cor aut̃ eoꝵ longe ẽ ame. Tẽ
ẽ autẽ dõ acceptabił urã psalmodia.
qnͣdo sic orc psallim᷑: ut corde accẽda¬
inur. qͣnͣdo in laude dĩ simul c̃ueni¬
unt. lingua. uica. ⁊ c̃scientia. Tasẽ
laudem. talia uota studeamꝰ dño d̾o

Expanded text:
situs, quia spero te daturum mihi haereditatem situs, quia spero te daturum mihi haereditatem in futuro, et mansurum in aeternum in conspectu tuo. Sic psalmum dicam nomini tuo, id est, sic bene operabor ad honorem nominis tui, tendens in seculum subsecutivum hujus seculi, ut reddam vota mea, id est, 302 meipsum, quem devovi, de die in diem, id est, continue: vel de die in diem, id est, de virtute in virtutem. Vel sic psalmum dicam, ut vota reddam, id est, sic psallam voce, ut vox oris, cum animi concordet devotione. Psallentium enim Deo vox concordare debet cum corde, ut impleatur mente . Non enim placet Deo laus illorum, de quibus dicitur: Hic populus labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Tunc est autem Deo acceptabilis nostra psalmodia, quando sic ore psallimus, ut corde accendamur: quando in laude Dei simul conveniunt lingua, vita et conscientia. Talem laudem, talia vota studeamus Do
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. qͥa ñ merita nr̃a attendit ds. s
bonitatem suã. ut peccata nr̃a nob
dimitt̾ae. ⁊ uitam et̃nam ꝓmitt̾e.
u̾itas aut̃: qͥa ñ fallit redd̃e qd̃ pro¬
misit. Agnoscam᷑ hic eã ⁊ nos ⁊ fa¬
ciamꝰ: ut qͦmͦ nob̾ exhibuit mmisdiã
diittendo peccata. ueritatem
dando ꝓmissa. sic ⁊ nos faciamus
mc miscd̃iam cͥca egentes. cͥca infir¬
mos. cͥca ⁊̃ inimicos nr̃os: ueritatẽ
uͦ ñ peccando. nec adiciendo pecca¬
tum suꝑ peccatum. Id̾õ aut̃ sub in¬
trogatione qͣsi inuitando dic̃ quis
requir&e: qr ꝗͣuis hoc in effabile boñ
sit. pauci st̃ tam̃ qui reqͥrant. aut
reqͥrentes ꝑseu̾ent. Tanta ẽ huma¬
ua miseria:. intantũ abundauit in¬
iqͥtas. ut in inqͥrenda uanitate o
m̃dacio sint młti: in reqͥrenda ueri¬
tate sint pauci. Nos aut̃ de paucis
ec̃ studeamꝰ: ut cum electis dicere
possimꝰ qd̾ subdit᷑. Sic psalm̃ dicã
noĩ tuo in scłm scłi. ut reddã uota
mea de die in diem. Sub hac spe po¬

Expanded text:
ndit Deus, sed bonitatem suam: ut peccata nostra nobis dimitteret, et vitam aeternam promitteret. Veritas autem, quia non fallit reddere, quod promisit. Agnoscamus hic eam et nos, et faciamus ut quomodo nobis exhibuit misericordiam, dimittendo peccata: veritatem, dando promissa: sic et nos faciamus hic misericordiam circa egentes, circa infirmos, circa etiam inimicos nostros: veritatem vero non peccando, nec adjiciendo peccatum super peccatum. Ideo autem sub interrogatione, quasi invitando dicit, Quis requiret? Quia quamvis hoc ineffabile bonum sit, pauci sunt tamen, qui requirant, aut requirentes perseverent. Tanta est humana miseria, in tantum abundavit iniquitas, ut in inquirenda vanitate et mendacio sint multi, in requirenda veritate sint pauci. Nos autem de paucis his esse studeamus, ut cum electis dicere possimus, quod subditur: 8. Sic psalmum dicam nomini tuo in seculum seculi: ut reddam vota mea de die in diem. Sub hac spe po
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃s. Dies suꝑ dies regis adicies: an¬
nos eiꝰ usq indiem gen̾ationis ⁊ ge¬
s regnent cum illo scĩ in dieb illis
qui ñ habent finẽ. Et̃nitas dei. ⁊ dies
⁊ anni nominat᷑ inꝓpriȩ tam̃. Unde
in alio psmo dr. ⁊ anni dui ñ deficiẽt.
Quomͦ anni. sic dies. sic unꝰ dies. Qͥc¬
quid uis dicas de ȩt̃nitate: minꝰ dicis.
S id̾o aliqͣ neccẽ ẽ dicas: ut sit unde
cogites qd ñ pot̃ dici. de qͥa posset adi¬
cere duos uł tres dies uł annos: adi¬
cies inqͥt usq indiẽ gen̾ationis p̃¬

Expanded text:
dicens: 7. Dies super dies regis adjicies: andicens: 7. Dies super dies regis adjicies: annos ejus usque in diem generationis et gea sua, sed regnent cum illo sancti in diebus illis, qui non habent finem. Aeternitas Dei, et dies et anni nominatur : improprie tamen. Unde in alio psalmo dicitur: Et anni tui non deficient . Quomodo anni, sic dies, sic unus dies. Quicquid vis dicas, de aeternitate minus dicis. Sed ideo aliqua necesse est dicas, ut sit unde cogites, quod non potest dici. Et quia posset adjicere duos, vel tres dies, vel annos: adjicies, inquit, usque in diem gen
Abbreviated transcription (Latin):
tot scandala. int̾ tantas pugnas: Seqͥt᷑
⁊ dic̃. ꝓ tegar in uelam̃do alaꝵ tuarũ:
idẽ in ꝓtectione uirtutũ. Unde beate
tibi. Eccc qͣre securi sumꝰ int̃tantas
tẽptationes. donec ueniat. finis scłi.
dis bonis: dedisti hereditatẽ tim̃tib
nom̃ tuum. Beneficia aut̃ collata.
argum̃tũ sc̃ futoꝵ. Admonem᷑ hic
ñ cessare orando: qmdiu dp̃s ẽ tẽpta¬
dionum. Orade inqͥt dñs. ut ñ intre¬
tis in dempdationũ. Oradio freqñs.
diaboli iacula submonae. Hȩc pͥma
ẽ uirtus adu̾sus tẽptationũ incͣsus.
Nich utilius pot̾ facere seruus dĩ in
hoc scło: qm orare dm̃. Oratio sere¬
nat cor. abstrahit a t̾renis. mundat.
a uiciis. subleuat. ad cȩlestia: reddic
capacius ⁊ dignius ad accipienda
bona sꝑalia. ꝑ seu̾emus gͦ inorati¬
one ⁊ cunore noĩs dĩ. qͣtinꝰ cȩlestem
ꝓorereri possimꝰ hedicatẽ. Deinde
exponit qmͣ heditatem dat᷑us ẽ ds̃

Expanded text:
tas pugnas? Sequitur tas pugnas? Sequitur et dicit: Protegar in velamento alarum tuarum, idest, in protectione virtutum. Unde beatae tibi . Ecce quare securi sumus inter tantas tentationes, donec veniat finis saeculi, m, de percipiendis bonis. Dedisti haereditatem timentibus nomen tuum. Beneficia autem collata, argumentum sunt futurorum. Admonemur hic non cessare orando, quandiu tempus est tentationum. Orate inquit Dominus ut non intretis in tentationem. Oratio frequens diest virtus adversus tentationum incursus. Nihil utilius potest facere servus Dei in hoc seculo, quam orare Deum. Oratio serenat cor, abstrahit a terrenis, mundat a vitiis, sublevat ad caelestia, reddit capacius et dignius ad accipienda bona spiritualia. Perseveremus ergo in oratione et timore nominis Dei, quatenus caelestem promereri possimus haereditatem. Deinde exponit, quam haereditatem daturus est Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃or ⁊ intͣ inturrĩ. Qcqͥ pateris.
cogita qr ille prior passus c̃: ⁊ cogita
quo fine passus ẽ. scilica ut moreret᷑
⁊ resurgera. Tałe finem sꝑa qͣls in
illo p̃cessit: ⁊ intͣsti t̾rim. ñ c̃sentien¬
do inimico. Si enim c̃senseris inimi¬
co: ad te ꝑuenit oppugnantis iacłm.
Tu potius in illum iacłare tela: quib
feriat᷑ ⁊ uicat᷑. Que st̃ ista tela:
Uba di. fides tua. spes tua. oꝑa bona.
Nõ dico sic esto in ista t᷑ri. ut uaces
ibi ⁊ sufficiat tibi: qr hostis tela ad
de. ñ ꝑueniunt. Age ibi aliqͥd: ñ ces¬
sent manꝰ. Oꝑa tua bona. gladii ft̃
int̾ficientes inimicũ. Tali gͦ muni¬
tione c̃fortatꝰ ꝑseu̾are se ꝓmittit:
cum subung̃. In habitabo in tab̃na¬
culo tuo in scła: qr hic erit eccla usq
in finẽ scłi dõ militatura. In c̃cordia
ꝑmanebo:. in unitace fid̾i pugnabo
usq in finẽ. N enim qͥ ceꝑit. s qͥ ꝑse¬
u̾auerit usq in finẽ: Hic saluuserit.

Expanded text:
ra in turrim. Quicquid pateris, cogita quia ille prior passus est: et cogita quo fine passus est, scilicet ut moreretur et resurgeret. Talem finem spera, qualis in illo praecessit: et intrasti in turrim, non consentiendo inimico. Si enim consenseris inimico, ad te pervenit oppugnantis jaculum. Tu potius in illum jaculare tela, quibus feriatur et vincatur. Quae sunt ista tela? Verba Dei, fides tua, spes tua, opera bona. Nunc dico sic, esto in ista turri ut vaces ibi, et sufficiat tibi, quia hostis tela ad te non perveniunt. Age ibi aliquid, non cessent manus. Opera tua bona, gladii sunt interficientes inimicum. Tali ergo munitione confortatus, perseverare se promittit, cum subjungit: 5. Inhabitabo in tabernaculo tuo in saecula. Quia hic erit Ecclesia usque in finem saeculi Deo militatura, in concordia permanebo, in unitate fidei pugnabo usque in finem. Non enim qui ceperit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit .
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a : Qͥa passus ẽ. qͥa surrexit. Qͥd
enim nob̾ dicimꝰ: qnͣdo hec legimꝰ:
qõ ꝑdit nos ds. ꝓ quib misit fili¬
um suum tẽptari. crucifigi. mori.
dit illum. Sic gͦ factus ẽ spes nr̃a.
In illo uides laborem tuũ. ⁊ merce¬
dem tuam. Laborem in passione:
merredem in resurrectione. Habe¬
mus duas uitas. unam in qͣ sumus:
alt̾am qͣm sꝑamus. In qͣ sumꝰ. nob̾
nota ẽ: qm sꝑamꝰ ignota nob̾ est.
Tolera inqͣ es: ⁊ habebis qm ñdum
habes. Quomͦ coleras: Ñ uincaris
a temptadore. laborib ullis. Tempta¬
tionib suis. morte sua demonstra¬
uit tibi uitam in qͣ es: resurrectiõe
sua demonstrauit uitam in qͣ eris.
Id̾o factus ẽ dux duus apse creador tu¬
us: passus ẽ. ne tu timeas pati: mortuꝰ
ẽ. ne tu timeas moriꝰ. resurrex̃ in tua
carne. ut ⁊tu sꝑes resurgere. Spe enĩ
salu facti sumus. Ipse etiã qͥ ẽspes
nrã. factus ẽ nob tͣris fortitudinis a
tał munitio ẽ nob̃ ds̾. in qͣ ⁊ abini

Expanded text:
a passus est, quia surrexit. Quid enim nos dicimus, quando haec legimus? Non perdit nos Deus, pro quibus misit Filium suum tentari, crucifigi, mori, nobis tradidit illum . Sic ergo factus est spes nostra. In illo vides laborem tuum et mercedem tuam. Laborem in passione, mercedem in resurrectione. Habemus duas vitas, unam in qua sumus, alteram quam speramus. In qua sumus, nobis nota est. Quam speramus, ignota nobis est. Tolera in qua es, et habebis quam nondum habes. Quomodo toleras? Non vincaris a tentatore laboribus ullis. Tentationibus suis, morte sua demonstravit tibi vitam in qua es: resurrectione sua demonstravit vitam in qua eris. Ideo factus est dux tuus. Ipse creator tuus passus est, ne tu timeas pati. Mortuus est, ne tu timeas mori. Resurrexit in tua carne, ut et tu speres resurgere. Spe enim salvi facti sumus . Ipse etiam qui est spes nostra, factus est nobis turris fortitudinis a Talis mu
Abbreviated transcription (Latin):
diffusa ẽ.: undiq seclamare insinuat
cum subiung̃. Afinib tre ad tecla¬
tanto plus clamat. & subdit cau¬
sam qͣre. dum axiaret᷑ cormeum
Ostñdit se eẽ ꝑ om̃s gendes in mag¬
na gła: nec tam̃ sine magna temp¬
tadione. Om̃s enim qͥ pie uolt̃ ui¬

Expanded text:
diffusa est, undique se clamare insinuat, diffusa est, undique se clamare insinuat, cum subjungit: 3. A finibus terrae ad te clatanto plus clamat. Et subdit caussam quare. Dum anxiaretur cor meum. Ostendit se esse per omnes gentes in magna gloria, nec tamen sine magna tentatione. Omnes enim qui pie vol
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i hereditatem ꝓossidere. Indentio
ẽ exhortari nos. ut suo exemplo orã¬
tes.⁊ ꝑ adeptionem p̃sentium bono
fut᷑a bona sꝑantes: ꝑseu̾emus in lau¬
dib usq in finem. E hec intentio
ꝑpenditur in fine psalmi. ubi dr̃
Sic psalmum dicã nõi tuo. ⁊ cet̾a.
P ꝑonit aũ nob̾ orandi formã sic diẽs.
meã: intende orationi mee.
Orationi nr̃e intendit as. cũ
gͣtant̃ suscipit qd̾ oramus. q̃ nul¬
los enim aliqͣndo exaudid iratus:
ñ tam ad salutem. qm ad dãnatio¬
nem. & id̾o pꝰqm dix̃ exauddi ꝓtinꝰ
addidit. intende: ut uidelic& gra¬
tant̃ ⁊ utilit̾ dignet᷑ exaudire. Pot̃
etiam ita distingui. Exaudi dep̃¬
cationem meã in cauendis malis :
intende oratiom mee in appetẽdis
bonis. Quidã enim hãc distinctio¬
nem faciunt. int̾ dep̃cationẽ ⁊ orõ¬
nem: ut hoc sit dep̃cari dm̃. qndo
ut au̾tat a nob̃ mala querimꝰ: ⁊hoc
sit orare. qnͣdo ut bona tͥbuat pꝰtu¬
lamus. & qͥa eccła toto orbe t̾rarum

Expanded text:
i haereditatem possidere. Intentio est exhortari nos, ut suo exemplo orantes, et per adeptionem praesentium bonorum futura bona sperantes, perseveremus in laudibus usque in finem. Et haec intentio perpenditur in fine psalmi, ubi dicitur: Sic psalmum dicam nomini tuo, etc. Proponit autem nobis orandi formam, sic dicens: meam: intende orationi meae. Orationi nostrae intendit Deus, cum gratanter suscipit quod oramus. Nonnullos aliquando exaudit iratus, non tam ad salutem, quam ad damnationem. Et ideo postquam dixit, Exaudi, protinus addidit, Intende: ut videlicet gratanter et utiliter dignetur exaudire. Potest etiam ita distingui: Exaudi deprecationem meam, in cavendis malis: Intende orationi meae, in appetendis bonis. Quidam enim hanc distinctionem faciunt inter deprecationem et orationem, ut hoc sit deprecari Deum, quando ut avertat a nobis mala, quaerimus. Et hoc sit orare, quando ut bona tribuat, postulamus. Et quia Ecclesia toto orbe terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xp̃i fundatus ẽ. & bene aic ex¬
altasti. qr iustus qͥ ex fide iuit. cũ¬
cta tpr̃alia tͣnscendit: atq in cęlis
c̃uersatio eius ẽ. & qr ille qui donat
fidem. ꝓmouce suos ad oꝑacionẽ ⁊
spem: atq in eo ipso ẽfirmat. ne tẽp¬
tatus qͥsq deficiat᷑: recte subdicur.
deduxisti me de uͥcute in uirtucẽ.
debono in melius. qͥa factus esspes
mea: ̾ris fortitudinis a facie inmi

Expanded text:
isti fundatus est . Et bene ait, Exaltasti: quia justus qui ex fide vivit , cuncta temporalia transcendit: atque in caelis conversatio 300 ejus est. Et quia ille qui donat fidem, promovet suos ad operationem et spem, atque in eo ipso confirmat, ne tentatus quisque deficiat, recte subditur: Deduxisti me, de virtute in virtutem, de bono in melius: 4. Quia factus es spes mea, turris fortit
Abbreviated transcription (Latin):
equens psalmus intidat᷑ ħ mͦ.
In finem in hymnis dd̾. Ps̃ iste
dirigit nos in finem. habitus
in ymnis dd̾. idẽ in laudib xp̃i.
Ostendit᷑ in hoc psalmo dotus ppłs
acunctis partib mundi: ꝑ om̃es

Expanded text:
equens Psalmus intitulatur hoc modo: In finem, in hymnis David. Psalmus iste dirigit nos in finem, habitus in hymnis David, id est, in laudibus Christi. Ostenditur in hoc psalmo totus populus a cunctis partibus mundi per om
Abbreviated transcription (Latin):
nec pot̃ coronari nͥ uicerit. nec pot̃
uinc̾e nͥ certauerit. nec pot̾ certa¬
re nͥ inmicũ ⁊ temptationẽ habu¬
erit. Auxiat᷑ gͦ iste a finib t̾re cla¬
mans: s ñ relinquit᷑ qͥa subditur.
in pet̾ exalcastime. Petͣ aut̃ erat
xp̃c. hinc ipsa ueritas ait. Super
hanc pecm ȩdificabo eccłam meã.¬

Expanded text:
nec potest coronari, nisi vicerit : nec potest vincere, nisi certaverit: nec potest certare, nisi inimicum et tentationem habuerit. Anxiatur ergo iste a finibus terrae clamans, sed non relinquitur: quia subditur: In petra exaltasti me. Petra autem erat Christus . Hinc ipsa Veritas ait: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam mea
Abbreviated transcription (Latin):
moriendo finire. Nec solum hec
patit᷑. s ⁊usib t̾renis frust᷑ contͣbat᷑.
unde ⁊ subdit᷑. Thesaurrzat. ⁊ igno¬
rat cui c̃gregabit ea. Hȩc ẽ adhuc
mag̃ lugenda uanitas: qr cũ homo
a sui c̃ditoris amore cecidit. ꝓtinus
amore ⁊ studio mundialib inhesit:
intantũ ut exilium suũ libens ꝑfe¬
rat. inuit᷑ recedat. cecaq cupiditate
oebatꝰ thesauros collig̃. s cui cong̾¬
get nescit. Unde cuidã dictum ẽ.
Stulte hac nocte aiãm duam tollẽt
a de. quȩ pparasti cuins ert̃: Hab̾e

Expanded text:
ndo finire. Nec solum haec patitur, sed et usibus terrenis frustra conturbatur. Unde et subditur: Thesaurizat, et ignorat cui congregabit ea. Haec est adhuc magis lugenda vanitas, quia cum homo a sui Conditoris amore cecidit, protinus amore et studio mundialibus inhaesit, intantum, ut exilium suum libens perferat: invitus recedat, caecaque cupiditate orbatus, thesauros colligat: sed cui congreget nescit. Unde cuidam dictum est: Stulte, hac nocte animam tuam tollent a te. Quae praeparasti, cujus erunt ? Habere
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã uident᷑ magni ande se. de qͥb
scͥptum ẽ. ue qͥ sapientes estis in ocdis
ait. Qui putat se aliquid ẽẽ cũ ni¬
cb sit: ipse se seduẽ. Nec iste ex hoc
magnus ẽ: nam inflatio ⁊ tumor
imitat᷑ magnitudinẽ. s ñ habet
sanitatẽ. Sic pͥmus hõ conditus
fuit: ut ꝑ augm̃ta tprm dendi pos¬
s&e eius uita tant̾mͦ. ñ euolui. S
qr sponde ad culpam decidit: quo
attigit uetitum. ꝑtulit decͣsum.
Id̾o nõ iste uir sc̃s dies suos tͣnsitorios
c̃spicit. ⁊ se nicb̾ nͥ pulũem cognosẽ.
u̾sa uanitas omĩs hõ uiuens. Iam

Expanded text:
e se, de quibus scriptum est: Vae qui sapientes estis in oculis ait: Qui putat se aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Nec iste ex hoc magnus est, nam inflatio et tumor imitatur magnitudinem, sed non habet sanitatem. Sic primus homo traditus fuit, ut per augmenta temporum tendi posset ejus vita tantummodo, non evolvi. Sed quia sponte ad culpam decidit quo attigit vetitum, pertulit decursum. Ideo nunc iste vir sanctus dies suos transitorios conspicit, et se nihil nisi pulverem cognoscit. versa vanitas, omnis ho
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Ad ipsum tendim᷑: ultͣ ipsũ ñ est
qͦ tendere ualeamꝰ. Ipse enim ẽ sũmũ
bonum: sũma beatitudo. Qs qͥs hunc
finẽ nescit. ad ipsum ñ tendit:. ⁊̃ si rec̾¬
te uiuere iudeat᷑. inuanũ cͣrit. Nec.
certum finẽ tant̾ mͦ. s ueram qͦq in¬
tam scire pꝰtulat: cum subuing̃. & nu¬
merum dier̃ meoꝵ qui ẽ: notũ fac
michi. Ere : ut sciam qͥd desit mͥ.
Isti dies ñ st̃. Ante abeunt pene qm
ueniant:⁊ cum uenerĩt. stare ñ posst̃.
Urgent se. secunt᷑ se: ⁊ ñ se denent. Ni¬
chil de p̃t̃ito reuocat᷑. qd̾ fut᷑um ẽ tͣnsi¬

Expanded text:
ultra ipsum non est quo tendere valeamus. Ipse est enim summum bonum, summa beatitudo. Quisquis hunc finem nescit, ad ipsum non tendit. Etiam si recte vivere videatur, in vanum currit. Nec certum finem tantummodo, sed veram quoque vitam scire postulat, cum subjungit: Et numerum dierum meorum quis est, notum fac mihi. Quare? Ut sciam quid desit mihi. Isti dies non sunt. Ante abeunt pene quam veniant: et cum venerint, stare non possunt. Urgent se, sequuntur se, et non se tenent. Nihil de p
Abbreviated transcription (Latin):
hac fluctuatione dicendi ⁊ tacendi.
int̾ eos qui calumniari paratist̃.⁊ eos
qͥ affectant instrui. ꝑiclitans ne ꝓi¬
ciat margaritas porcis. ꝑiclitans ne
ñ erog&e cibaria c̃seruis: in hoc estu
q̃siuit alium meliorẽ loc̃. ⁊ suspirans
in finẽ quendã. ubi ñ ista erit passurꝰ.
ait. Locutꝰ sum in lingua mea. S cur
ei loquit᷑ in lingua sua: cui nota ẽ cogi¬
tatio sua: S fortassis id̾o in lingua
loquit᷑ ut eius locutione auditorũ
uita instruat᷑. Ait gͦ. Notũ fac mͥ d̾
finẽ meũ. Quia iã uias qͥb gͣdiebat᷑
nouerat. ⁊ easdẽ ne offendene ꝓut
pot̾at custodiebat. uult ⁊̃ finẽ suũ
qͦ dendere debeat scire: ne sicurrat
in incertum. ualeat aberrare. finẽ
uitȩ nr̃e nob̾ ostñdit apłs: ubiait.
tinis legis. xͨ ad iusticiam omĩ credñ¬

Expanded text:
hac fluctuatione dicendi et tacendi, hac fluctuatione dicendi et tacendi, inter eos qui calumniari parati sunt, et eos qui affectant instrui, periclitans ne projiciat margaritas porcis, periclitans ne non eroget cibaria conservis: in hoc aestu quaesivit alium meliorem locum, et suspirans in finem quemdam, ubi ista non erit passurus, ait: 5. Locutus sum in lingua mea. Sed cur ei loquitur in lingua sua, cui nota est cogitatio sua? Sed fortassis ideo in lingua loquitur, ut ejus locutione auditorum vita instruatur. Ait ergo: Notum fac mihi, Domine, finem meum. Quia jam vias quibus gradiebatur, noverat et easdem, ne offenderet, prout poterat, custodiebat: 179 Vult etiam finem suum quo tendere debeat, scire: ne si currat in incertum, valeat aberrare. Finem viae nostrae nobis ostendit Apostolus, ubi ait: Finis legis Christus, ad justitiam omni cred
Abbreviated transcription (Latin):
natione. s solũ mͦ ex humilitate. Si¬
luit aut̃ abonis. ut ñ delinq̃r& in
mał. & ex boc inqͥt dolor m̃s reno¬
uatus ẽ. A dolore qͥppe qͦdam quẽ mͥ
inflixerant caluinniatores ⁊ rep̃hñ¬
sores. T̃anqͣm reqͥeueram in silñtio:
⁊ cessauerat dolor nlle qui factꝰ fue¬
tat a calũmantib. Renouatꝰ est
audẽ dolor m̃s: qr cepi plus dolerc ta¬
cuisse que dic̾e debem: qmͣ doluerã
dixisse quȩ dicere ñ deb̾em. & ideo
c̃caluit. cor meum intͣme. Cȩpit eẽ
inqͥetum cor meũ: uidebã insensatos.
⁊ tabescebam. Ñ arguebam: ⁊ me sic ta¬
centem ⁊ elus domus tuȩ comedebat.¬
& ne putaremꝰ hc̃ calorẽ ẽẽ paruum.
ꝯtinuo adumx̃. & in meditatione
mea exardesc& ignis. In eo qđ̾ ñ ait
exarsit. s exardesc&&: ostñdit illum
ignem cͥscere mag̃ ac mag̃ ex tacit᷑ni¬
tate. Ac si dic̾&e. Qmͣdiu silebo. tan¬
to ampliꝰ ignis exardesc&e. Positꝰ in

Expanded text:
natione: sed solnmmodo ex humilitate. Sinatione: sed solnmmodo ex humilitate. Siluit autem a bonis, ut non delinqueret in malis. Et ex hoc, inquit, dolor meus renovatus est. A dolore quippe quodam , quem mihi inflexerant calumniatores et reprehensores, tanquam requieveram in silentio, et cessaverat dolor ille, qui factus fuerat a calumniantibus. Renovatus est autem dolor meus, quia coepi plus dolere tacuisse quae dicere deberem, quam dolueram dixisse quae dicere non deberem. Et ideo: 4. Concaluit cor meum intra me. Coepit esse inquietum cor meum: videbam insensatos, et tabescebam. Non arguebam, et me sic tacentem zelus domus tuae comedebat . Et ne putaremus hunc calorem esse parvum, continuo adjunxit: Et in meditatione mea exardescet ignis. In eo quod non ait: Exarsit, sed Exardescet: ostendit illum ignem crescere magis ac magis ex taciturnitate. Ac si diceret: Quandiu silebo, tanto amplius ignis exardescet. Positus in
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ actionis: delib̾atut ⁊̃ custodire
uias illicite locutionis. Nã qͥ ĩ u̾bo
ñ offñdit: ille ꝑfectꝰ ẽ uir. Hinc sa¬
lomonait. Qͥ custodit linguam
suam: custodit aiãm suã. Dixi inꝗͣ.
aut̃ imꝓbant. int̾ multa forde quȩ
laudant: ueniã ñ laudatis dat. potiꝰ
ꝗͣ calũniam parent. Qnͣdo gͦ: Cum
ꝯsist̾e peccator adu̾sum me. Stat
enim ꝓpͥa qͣdam noticia peccator:
suꝑb qͥsꝗͣ: inuidꝰ: audit loq̃ntem
tͣnsilientẽ: captat u̾ba: ꝓponit laq̃¬
os. difficile ẽ ut ñ inueniat aliqͥd
ñ itadictum ut dici debiuiss&: nec
audiendo ignoscit. s calũniat᷑ in¬
uidñdo. Talib quide mag̃ siłndũẽ.
qm aliqͥd dicendum. Nã qͥd dicas tͣbi¬
dis. calum nosis. litigiosis: Hinc dñs
Qlit̃ aut̃ ori suo custodiam posuit. in¬
sinuat cũ subning̃. Obmutui ⁊ humi¬
liatꝰ sum: ⁊ silui abonis. Recte cum
miliatꝰ sum: ut indelligamꝰ uirum
iustũ obmutuisse. ñ exira siue ĩdig¬

Expanded text:
onis, deliberavit etiam custodire vias illicitae loquutionis. Nam qui in verbo non offendit, ille perfectus est vir . Hinc Salomon ait: Qui custodit linguam suam, custodit animam suam . Dixi, inquam, autem improbant, inter multa forte quae laudant, veniam non laudatis dant, potius quam calumniam parent. Quando ergo? Cum consisteret peccator adversum me. Stat enim propria quadam notitia peccator superbus, quisquam invidus audit loquentem transilientem, captat verba, proponit laqueos. Difficile est, ut non inveniat aliquid non ita dictum, ut dici debuisset: nec audiendo ignoscit, sed calumniatur invidendo. Talibus quidem magis silendum est, quam aliquid dicendum. Nam quid dicas turbidis, calumniosis, litigiosis? Hinc DominQualiter autem ori suo custodiam posuit, insinuat cum subjungit: 3. Obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis. Recte cum humiliatus sum: ut intelligamus virum justum obmutuisse, non ex ira sive indig
Abbreviated transcription (Latin):
git: eo in se iusticiȩ iure contͣdicit.
Turbat quoq animȩ sapiam stulticia:
intellectum hebitudo. c̃silium p̃ci¬
pitatio. fortitudinẽ timor: scientiã
ignorantia: timorẽ suꝑbia. Rursꝰ
in corde ꝑflagella tͣbatur caritas:
ꝑ formidinẽ concutit᷑ spes. ꝑ q̃stio¬
nem pulsat᷑ fides. & qr innumeris
modis tͣbantur uirtudes auiciis ⁊
peccatis: dicat᷑ recte. Ñ ẽ pax ossib
meis a facie peccõꝵ meoꝵ. Nec ħ mix̃.

Expanded text:
git, eo in se justitiae jure contradicit. git, eo in se justitiae jure contradicit. Turbat quoque animae sapientiam stultitia, intellectum hebetudo, consilium praecipitatio, fortitudinem timor, scientiam ignorantia, timorem superbia. Rursus in corde per flagella turbatur caritas, per formidinem concutitur spes, per quaestiones pulsatur fides. Et quia innumeris modis turbantur virtutes a vitiis et peccatis, dicatur recte, Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
tͣdictione alicuiꝰ molestiȩ. indesinẽ¬
ter inhebat. S pꝰqm̃ peccando irrĩ
di meruit:. mox ab illa beata ĩmu¬
tabilitate miserabilit. corruens. pe¬
namq mortalitatis ⁊ mutabilita¬
tis incurrens. pacẽ ut diximꝰ ami¬
sit. Ecce sic̃ ossa carnẽ: sic pruden¬
tia. temꝑantia. fortitudo. iusticia
sustinent m̃dẽ. S eidẽ m̃ti mox ig¬
nauia surrep̃.⁊ prudñtia frigescit.
Nam cum fessa dorp&: uent᷑a ñ ꝓuid&.
Modo m̃ti delectatio surrep̃. ⁊ temꝑã¬
tia frigescit. In qnͣtũ enĩ ad delectationẽ
t̃renoꝵ ducimur: in tantũ minꝰ ab il¬
licitis demꝑam̃. Aliqñ se timor cor¬
di insinuat. ⁊ uires nr̃e fortitudinis
durbat:. ⁊ eo minores contͣ adu̾sa ex¬
istimus: qͦ qͤdam ꝑdere ĩmodatius
dilecta formidamꝰ. Ñ nunꝙͣ uͦ amor
suus se ñdi ingerit: eamq ladenti
modu a rectitudine iusticie diu̾tit.
& quo se dotam auctori redde negli¬

Expanded text:
ntradictione alicujus molestiae indesinenntradictione alicujus molestiae indesinenter inhaerebat. Sed postquam peccando iram Dei meruit, mox ab illa beata immutabilitate miserabiliter corruens, poenamque mortalitatis et mutabilitatis incurrens, pacem ut diximus amisit. Ecce sicut ossa carnem: sic prudentia, temperantia, fortitudo, justitia sustinent mentem. Sed eidem menti modo ignavia subrepit, et prudentia frigescit: nam cum fessa torpet, ventura non providet. Modo menti delectatio subrepit, et temperantia frigescit: inquantum enim ad delectationem terrenorum ducimur, in tantum minus ab illicitis temperamur. Aliquando se timor cordi insinuat, et vires nostrae fortitudinis turbat: et eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se menti ingerit, eamque latenti mora a rectitudine justitiae divertit, et quo se totam auctori reddere negli
Abbreviated transcription (Latin):
culpã pena seqͣtur. ⁊ flagella oclõs
delinqñtis aꝑiant. qͣs int̾ uicia se¬
curitas cecabat. Corpens qͥppe ani¬
mus ꝑcussiõe tangit᷑ ut excidetur:
qͣcinꝰ qͥ statum sue rec̾titudinis secu
dionib ⁊ sollicitudinib: obnoxium
dolorib corporalib ⁊ indigñtus. mu¬
tabile. languidum: medicam̃do in¬
digens. Nam famis medicam̃tũ cib
ẽ. medicam̃tũ sidis ẽ podꝰ. medicam̃¬
tum fatigatioĩs ẽ somnꝰ. Dec̾he ista
medicam̃ta: deficiunt illa quȩ ex¬
istunt. S unde ista patim᷑:. faciẽ ire
di intuem᷑. facies aut̃ dicta ẽ ꝓpt̾ cog¬
nitionẽ: q in facie solemꝰ hoĩes cog̾¬
noscere. ꝑcognitionẽ uͦ ire dĩ. sit ⁊
in uircutib aĩe. In corꝑe. amisit hõ
sanicadẽ: in anima ꝑdidit pacem.
Qͥa enim cum auctore suo c̃cor dare
noluit. iuste ⁊ in se ipsa discordiam
inuenit. Magnam pacẽ cũ dõ ha¬
bebat: qnͣdo in ec̃no lumine sine c̃¬

Expanded text:
culpam poena subsequatur, et flagella oculos culpam poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur; quatenus qui statum suae rectitudinis securtionibus et sollicitudinibus, obnoxium doloribus corporalibus et indigentiis, mutabile et languidum, medicamento indigens. Nam famis medicamentum, cibus est: medicamentum sitis est potus: medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, deficiunt illa, quae existunt. Sed unde ista patimur? Faciem irae Dei intuemur: facies autem dicta est propter cognitionem, quia in facie solemus homines cognoscere. Per cognitionem vero irae Dei, fit' in virtutibus animae. In corpore amisit homo sanitatem, in anima perdidit pacem. Quia enim cum auctore suo concordare noluit, juste et in seipsa discordiam invenit. Magnam pacem cum Deo habebat, quando in aeterno lumine sine co
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ribilic̾ increꝑatis. ide maledictim
ignem ec̃uum. In furore hoc arguẽ
gi examinatio ignis pͣgatorii: in qͦ
corripient᷑. qui mͦ suꝑ fundam̃tũ
xp̃m. infructuosa edificant. Detͥm̃¬
tum qͥde patient᷑: s salui erc̃. sic tñ
qͣsi ꝑignẽ. Grauior aut̃ erit ignis
lerare. Ab hac gͦ ira ⁊ furore penitns
iste tudu se ẽẽ p̃cat᷑: precendñs mise¬
bus corꝑis ⁊ aĩe a dnõ ppt̃ peccatum
uuln̾am᷑. Humana qͥppe anima
inde ẽ punita: unde delectata.
Manum aut̃ suã dñs suꝑ nos c̃fir¬
mat : qr pęna peccati qͣ pͥmũ hoĩem
ꝑcussit. adhuc in humano gene
ꝑdurat. In tandũ manũ suã suꝑ
trari debeant. uitare peccata. Scda
aut̃. saltẽ ꝑpetͣta corrigere. S pler̃q
culpas ñ solũ ĩminentes. mimine
uitamꝰ: uer̃ ⁊̃ nec cõmissas agnosci¬
mus. & peccadoris mens danto al¬
dius denebrascit: qnͣto nec cãnum
suȩ cecitatis indelligit. unde. fit
plerq diuini mum̾s largitace. uit

Expanded text:
terribiliter increpatis, Ite maledicti in ignem aeternum . In furore hoc arguentgi examinatio ignis Purgatorii, in quo corripientur, qui modo super fundamentum Christum infructuosa aedificant. Detrimentum quidem patientur, sed salvi erunt: sic tamen quasi per ignem . Gravior autem erit ille lerare. Ab hac ergo ira et furore poenitens iste tutum se esse deprecatur, praetendens misebus corporis et animae a Domino propter peccatum vulneramur. Humana quippe anima inde est punita, unde delectata. Manum autem suam Dominus super nos confirmat, quia paena peccati, qua primum hominem percussit, adhuc in humano genere perdurat. Intantum manum suam super trari debeant, vitare peccata; secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatorum mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut
Abbreviated transcription (Latin):
siliens se dace̾ mundo. idẽ homini¬
b pͣuis qui depͥmunt eũ: ⁊ conant᷑
rep̃hendẽ dicta eiꝰ. ⁊ loqui de eo. In
scda parte comparat hȩc munda¬
na cum cȩlestib: ostñdens hȩc ẽẽ ua¬
na. illa appedenda. In t̾cia parte poñ ora¬
tionẽ. ut a mał lib̾et᷑. ⁊ cȩlestia ua¬
leat optin̾e. Intñdio ẽ. uistos admo¬

Expanded text:
siliens, se tacere mundo, id est, hominibus pravis, qui deprimunt eum, et conantur reprehendere dicta ejus, et loqui de eo. In secunda parte comparat haec mundana cum coelestibus, ostendus haec esse vana, illa appetenda. In tertia ponit orationem, ut a malis liberetur, et coelestia valeat obtinere. Intentio e
Abbreviated transcription (Latin):
exaudies me dñe ds m̃s. Unde ⁊ il¬
li dixer̃. Confid̃ in dñ: lib̾& nc̃ eũ
si uult. facile adu̾sa suꝑas. si spes
tua fixa sit in do. & si tͥbularis ad
tp̃s: in tpr̃e oportuno exaudi& de
dñs ds duius. S unde exaudi&: Se¬
quit᷑. Qͥa dixi neqñ suꝑgaudeant
mͥ inimici mei. Nosqui puri homi¬
nes sumꝰ. qnͣdo impetͣre aliqͥd uo¬
lumꝰ. humilit̃ dep̃cam᷑ dnm̃. Me¬
diator dĩ ⁊ hominũ hõ .xͦ iħs. qr d̃s¬

Expanded text:
exaudies me, Domine Deus meus. Unde et illi dixerunt: Confidit in Deo, liberet nunc eum si vult . Facile adversa superas, si spes tua fixa sit in Deo. Et si tribularis ad tempus, in tempore opportuno exaudiet te Dominus Deus tuus. Sed unde exaudiet? sequitur: 16. Quia dixi, Nequando supergaudeant mihi inimici mei. Nos qui puri homines sumus, quando impetrare aliquid volumus, humiliter deprecamur Dominum. Mediator Dei et hominum ho
Abbreviated transcription (Latin):
Nullum onꝰ tam gͣue pot̾ eẽ qͣmͦ in¬
iquitas: cuiꝰ gͣuitadẽ illi soli senti¬
unt qui eã depon̾e cupiunt. Ñ enĩ
gͣuis illi uidr. qui adhuc in illa
delectatur. Qui uͦ illam deponere:
⁊ m̃dem ad celestia subleuare appe¬
dit: qͣnͣtum onꝰ sit iniqͥtas. sentit.
Cum labore erigit᷑. libens iac&e. Ab
nus labit᷑. Sem& ipsam ĩaboriose
uincendo suꝑna c̃spic̃. s pondẽ. ꝓpͥo

Expanded text:
Nullum onus tam grave potest esse, quam iniquitas: cujus gravitatem illi soli sentiunt, qui 174 eam deponere cupiunt. Non enim gravis illi videtur, qui adhuc in illa delectatur. Qui vero illam deponere, et mentem ad caelestia sublevare appetit, quantum onus sit iniquitas, sentit. Cum labore erigitur, libens jacet; ab nus labitur. Semetipsam laboriose vincend
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat. qnͣdo uult ex podestade duumi¬
tatis. S qͥd dic̃: Neqñdo suꝑgaude¬
ant mͥ inimici mei. ꝓme deuicto.
Suꝑ gaudent enim: si ipse ñ resur¬
gerte. & dum cõmouent᷑. ⁊ qͣsi la¬
bunt᷑ pedes mei in passioẽ: suꝑme
magna locuti sc̃. Picientes enim ui¬
gum eiꝰ. atq illum c̃temptui babñ¬
des. suꝑbe dixer̃: ñ hiñs regem nisi

Expanded text:
lt, ex potestate divinitatis. Sed quid dixit? Nequando supergaudeant mihi inimici mei, pro me devicto. Supergauderent enim, si ipse non resurgeret. Et dum commoventur, et quasi labuntur pedes mei: in passione super me magna loquuti sunt. Projicientes enim jugum ejus, atque illum contemtui habentes superbe dixe
Abbreviated transcription (Latin):
illi eum oder̃ inique. Odiũ nanq
iniquũ ẽ: odio hab̾e amicũ. Odiũ
iniquũ ẽ: odire hominẽ ñ peccatũ:
hic ẽ omĩs ⁊ magnꝰ reatꝰ illoꝵ. Nam
qͥd noc̾e potuer̃ ꝑsequendo. uolun¬
tate ñ necessitate morienti: S ip

Expanded text:
illi eum oderunt inique. Odium namque iniquum est, odio habere amicum. Odium iniquum est, odire hominem, non peccatum. Hic est omnis et magnus reatus illorum. Nam quid nocere potuerunt persequendo voluntate non ne
Abbreviated transcription (Latin):
actum. Cũ hab̃& actum audiendi ⁊
loqñdi: ñ eod̃e utebat᷑ ad uindictam.
Hec aut̃ ꝑtinent ad potñtiam. cum¬
N subinfert᷑. & factus sum sic̃ hõ ñ au¬
diens. id ẽ ñ potñs audire. ⁊ ñ habñs
in ore suo redargutiones. ĩdẽ ꝗͣuis
hab̃em unde possem redarguere:tñ
fui qͣsi ñ habens. Qͥd in hoc aliud. nͥ
nra suꝑbia c̃fundit᷑: Quȩ si exagi¬
tata uł leuit̃ fuĩt: acriores iniurias
reddit ꝗͣ acceꝑat. fac̃ mala q̃ pot̾.
minat᷑ que ñ pot̃. Eoce iniuriã ds̃¬

Expanded text:
actum. Cum haberet actum audiendi et loquendi, non eodem utebatur ad vindictam. Haec autem pertinent ad potentiam, cum subinfertur: 14. Et factus sum sicut homo non audiens, Idest, non potens audire. Et non habens in ore suo redargutiones. Idest, quamvis haberem unde possem redarguere, tamen fui quasi non habens. Quid in hoc aliud, nisi nostra superbia confunditur? Quae si exagitata vel leviter fuerit, acriores injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, minatur quae non potest. Ecce injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
ter̃ rigidi. in malicia sua ꝑseuerantes.
Graue ẽ peccare: s gͣuius ẽ in peccõ ꝑ¬
tinacẽ ꝑman̾e. & notandũ qd̾ ñ ait
inimici aut extͣnei: s amici ⁊ ꝓximi.
Grauiora qͥd̾e st̃ mala q̃ ab amicis pa¬
tim᷑. qm̃ ea q̃ patim̃ ab inimicis. Ñ
solum enĩ pęna illoꝵ nos cruciat.
s ⁊ caritas amissa torm̃tat. & qui
iuxta me erant de longe steter̃: idẽ
discipłi. qͥ relicto eo om̃s fuger̃. E uĩ
faciebant qͥ q̃rebant aiãm meam:
thentes eum ad iudicium ⁊ mortẽ.
& qui inqͥrebant mala mͥ locuti st̃
uanitates. dicebant enim adũsus
eum falsa destimonia. & dolos do¬
ta die meditabant᷑: qͥb ante pila¬
tum accusare possent. S iam pa¬
dientiam nrĩ redemptoris audiamꝰ
Ego audẽ tanꝗͣ surdꝰ ñ audiebam.
Unde quidam eoꝵ ait. Ñ audis qͣn¬
ta adu̾sum de destificant᷑ : & sic̃ mu¬
tus ñ aꝑiens ossuũ. Sic̃ scͥptum est.¬

Expanded text:
malitia sua perseverantes. Grave est peccare, sed gravius est in peccato pertinacem permanere. Et notandum quod non ait, Inimici, aut extranei: sed amici et proximi. Graviora quidem sunt mala quae ab amicis patimur, quam ea quae patimur ab inimicis. Non solum enim poena illorum nos cruciat, sed etiam caritas amissa tormentat. Et qui juxta me erant de longe steterunt. Idest, discipuli: quia relicto eo omnes fugerunt . Et vim faciebant qui quaerebant animam meam. Trahentes eum ad judicium et mortem. Et qui inquirebant mala mihi, loquuti sunt vanitates. Dicebant enim adversus eum falsa testimonia . Et dolos tota die meditabantur. Quibus ante Pilatum accusare possent . Sed jam patientiam nostri Redemtoris audiamus: 13. Ego autem tamquam surdus non audiebam. 176 Unde quidam eorum ait: Non audis quanta adversum te testificantur ? Et sicut mutus non aperiens os suum: Sicut scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
Spectałm facti sumꝰ mundo: ⁊ antłis
⁊ hominib. Adextͥs ⁊ asinistͥs habe¬
mus arma quib pugnamꝰ ꝑ glãm
⁊ ignobilitatẽ. ꝑ infamiã ⁊ bonam
famam: ut seductores ⁊ ueraces.Bĩc
alibi psalmista dic̃. Multũ repleci

Expanded text:
Spectaculum facti sumus mundo, et angelis, Spectaculum facti sumus mundo, et angelis, et hominibus . A dextris et a sinistris habemus arma quibus pugnamus, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, ut seductores et veraces . Hinc alibi Ps