comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipatus. Aduersus potestates. Ad¬
uersus mundi rectores tenebrarũ
harum: contra spiritalia nequitiȩ
incȩlestib: : Volumus tamen
nosse: undehȩc sit tanta inter eos
differentia: uelquem admodum
tantȩ nequitiae extiterint gra¬
dus: An ad hoc creatisunt: ut hos
ordines malitiȩ sortirentur: &
quem ad modũ huic nequitiȩ mili¬
tarent:

Expanded text:
otestates, aduersus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in caelestibus. uolumus tamen nosse unde haec sit tanta inter eos differentia, uel quemadmodum tanti nequitiae extiterint gradus? an ad hoc creati sint, ut hos ordines malitiae sortirentur et quodammodo huic nequitiae militarent?
Abbreviated transcription (Latin):
ut non inquit quȩcumq uultis illa
faciatis: Ergo quod procurauit ds̃
ut non poss& a nobis impleri: idest
ut non quecumq: uolumus ficciamus.
Quid aliud sumpleatur credipotest
Uesse. quam noxium: & est quodam¬
modo utilis hȩc pugna. clispensatione
dĩ nobis inserta: & ad meliorem nos
statum prouocans atq: conpellens:
qua pugna sublata. proculdubio
pax econtrario pernitiosa succedet:
GERAA NUS

Expanded text:
Ut non, inquit, quaecumque vultis, illa Ut non, inquit, quaecumque vultis, illa faciatis. Ergo id quod procuravit Deus, ut non posset a nobis impleri, id est, ut non quaecumque volumus, faciamus, quid aliud si impleatur credi potest esse quam noxium? Et est quodammodo utilis haec pugna nobis dispensatione creatoris inserta et ad meliorem nos statum prouocans atque conpellens, qua sublata procul dubio pax e contrario perniciosa succederet. GERMANVS
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio dñi non egere: & obid sem¬
ꝑ ineius meditatione & in uocatione
ꝑ sistens. nec inerti otio dissoluatus.
nec bellandiusum . & & ercitia uir¬
tutis amittat: Frequenter enim.
quos superare non potuerunt ad¬
uersa : securitas &res prosperȩ¬
Hanc pugnam utiliter nr̃is quoq:
tolo ita legimus. Caro enim con¬
cupis cit aduersus sp̃m. Sp̃s ue¬
ro aduersus carnem: hȩcaũ in¬
uicem sibi aduersantur : ut non
quȩcumq: uultis illa faciatis.
Habes & hic pugnam in uscera¬
tam quodam modo corpori
nr̃o dispensatione dñiꝓ
curatam . Quic qui denim ge¬
neraliter & sine alicuius ex¬
ceptione omnib: in est : Quid
aliud iudicari potest. nisi ipsi
humanȩ substantiȩ ⁊ post
ruinam: primihominis ue¬
lut natutaliter ađtributũ:
& quod uniuersis congenitũ
concretumq: deprehenditur.
Quomodo non credendum sit arbitrio
dñi non nocentis sed consulentis in¬
sertum: Causam uero huius belli.
idest carnis & sp̃s hanc esse describens

Expanded text:
auxilio Domini non egere, et ob id semauxilio Domini non egere, et ob id semper in ejus meditatione et invocatione persistens, nec inertia solveretur, nec bellandi usum et exercitia uirtutis amitteret. frequenter enim, quos non potuerunt aduersa superare, securitas et prosperitHanc pugnam utiliter nostris quoque tolo ita legimus: caro enim concupiscit aduersus sp adversus carnem. Haec autem invicem adversantur sibi, ut non quaecumque vultis, illa faciatis. Habes et hic pugnam invisceratam quodammodo corpori nostro, dispensatione Domini procurante. Quidquid enim generaliter et sine alicujus exceptione omnibus inest, quid aliud judicari potest, nisi ipsi humanae substantiae post ruinam primi hominis, velut naturaliter attributum, et quod universis congenitum concretumque deprehenditur, quomodo non credendum sit arbitrio Domini non nocentis, sed consulentis insertum? Causam vero hujus belli, id est, carnis et spiritus, hanc esse describit:
Abbreviated transcription (Latin):
tatione. tuo deseratur auxilio.
sua poterit constantia ꝑdurare &
non protinus aduersarii uel potentia
uel factione succum bere Nisitu
ipse. quies huma narum uirium
conscius. ac luctaminum moderator.
non per miseris. temptarinos suꝑ
id quod possumus: sed feceris cũtẽp¬
tatione &iam exitum. ut sustinere
possimus: Talequid &iniudicũ
libro. suꝑeter minatione gentiũ
spiritalium: quȩ aduersantur isra¬
heli. mystice legimus designatũ.
Hȩ sunt gentes quas dñs dereli¬
quit. uteru dir& in eis is rahelem:
& haberent consuetudinem cum
hostib: proeliandi : Etiterum
post pauca: Dimisitq eos dñs.
ut in ipsis e perir&ur israhe¬
lem : utrum audir& mandata dñi.
quȩ preceperat patrib: eorum
ꝑmanum moysiannon.: Quam
utiq pugnam. non in uidens ds̃
quietiis rahelis. nec male eidem
consulens sed sciens esse utilis¬
simã reseruauit: utdumgenti¬
ũ semꝑ istarum impugnatione
deprimitur : numquam se sentiat

Expanded text:
tatione tuo deseratur auxilio, tatione tuo deseratur auxilio, sua poterit constantia perdurare et non protinus aduersarii uel potentia uel factione subcumbere, nisi tu ipse, qui es humanarum uirium conscius ac luctaminum moderator, non permiseris temptari nos super id quod possumus, sed feceris cum temptatione et exitum, ut sustinere possimus. tale quid et in Iudicum libro super exterminatione gentium spiritalium quae aduersantur Israheli mystice legimus designatum: hae sunt gentes, quas dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israhelem, et haberent consuetudinem cum hostibus proeliandi, et iterum post pauca: dimisitque eos dominus, ut in ipsis experiretur Israhelem, utrum audiret mandata domini quae praeceperat patribus eorum per manum Moysi, an non. quam utique pugnam non inuidens dquieti Israelis, nec male eidem consulens, sed sciens esse utilissimam, reservavit, ut dum gentium semper istarum impugnatione deprimeretur, numquam se sentiret
Abbreviated transcription (Latin):
re soleas utiliter tuos scõs ut pro¬
bes: Aliter enim ab aduersario tẽp¬
tari non possunt. nisiate paulis ꝑ
fuerint derelicti &ideo ñrogo.
ut numquam me derelinquas. quia
non & pedit mihi. ut non uel meã
infirmitatem sentiens dicam.
Bonum mihi quia humiliastime:
uel eertitium non habeam proeli¬
andi: Quod sine dubio habere
non potero. simihi semꝑ et indis¬
rupte cohȩserit protectio tua
Suffultumnam q: me tu a defensio¬
ne. temptare cliabo lus non audes¬
bit illud obiciens & e probrans. uel
mihi ueltibi. quod aduer sus athle¬
tas tuos sol& calumniosa uoce pro¬
ferre : num quid gratis iob colitdm:
Nonnetu uallasti eũ ac domum eius.
uniuersamq: substantiam eius p¬
ꝑ circuitum : Sed magis p&o neme
usq quaq: deseras: quod grece di
tempus. ut desiderii mei constanti¬
a conprob&ur tantum noxiumẽ.
sipro meritis ac delictis meis nimi¬
ũ me deserere uolueris: quia nul¬
la uirtus humana sidutius intẽp¬

Expanded text:
re soleas utiliter tuos sanctos, ut eos prore soleas utiliter tuos sanctos, ut eos probes. aliter enim ab aduersario temptari non possunt, nisi a te paulisper fuerint derelicti. et ideo non rogo ut numquam me derelinquas, quia non expedit mihi, ut non uel meam infirmitatem sentiens dicam: bonum mihi quod humiliasti me, uel exercitium + lon habeam proeliandi. quod sine dubio habere non potero. a mihi semper et indisrupte cohaeserit diuina protectio. solfultum namque me tua defensione temptare diabolus non audebit, illud obiciens et exprobrans uel mihi uel tibi, quod aduersus athletas tuos solet calumniosa uoce proferre: numquid gratis Iob colit deum? nonne nallasti eam, ac domum eius, uniuersamque substantiam eius per circuitum? sed magis peto ne me usque quaque deseras, quod Graece dibrelinquas, ut desiderii mei constantia conprobetur, tantum noxium est si pro meritis ac delictis meis nimium me deseri patiaris, quia nulla uirtus humana, si diutius in temp
Abbreviated transcription (Latin):
non despicit. sed inspirat in¬
dignos. ex suscitat dormitan¬
tes & inluminat obsessos igno¬
rantiae cecitate . clementerq
nos ar guitatq: castigit : in¬
fundens se cordib: nr̃is ut uel sic
deinertiȩ somno. conpunctione
ipsius instigati. consur gere pro¬
uocemur : Deniq frequenter
&iam odorib: ultra omnem suaui¬
tatem conpositionis humanȩ: in
his ipsis subito uisitationib adim¬
plemur ita ut mens hac oblectati¬
one resoluta. inquendã sp̃s rapia¬
tur excessum. seq: commora ri obli¬
uiscatur in carne.
ntantum uero illum quem diximus
abscessum: & utita loquar deserti¬
onem dĩ. beatus dauid utilem esse
cognouit: ut nequaquam orare ma¬
luerit neadõ innullo penitus linque¬
r&ur . Hoc enim suebat in congruũ
esse. uel sibi uelhumanȩ naturȩ.
adquam lib& ꝑuenienti ꝑ fectionẽ:
Sed itemperare eam potius depre¬
catus sit. clicens: non me derelin¬
quas usq: quaq:. Acsidicer&
aliis uerbis. Ecio quod derelinque¬

Expanded text:
non renuit, sed inspirat innon renuit, sed inspirat indignos, exsuscitat dormientes, et illuminat obsessos ignorantiae caecitate, clementerque nos arguit atque castigat, infundens se cordibus nostris, ut vel sic de inertiipsius instigati consurgere prouocemur. denique frequenter etiam odoribus ultra omnem suauitatem conpositionis humanae in his ipsis subito uisitationibus adimplemur, ita ut mens hac oblectatione resoluta in quendam spiritus rapiatur excessum seque conmorari obliuiscatur in carne. In tantum uero illum quem diximus abscessum et ut ita loquar desertionem dei beatus Dauid utilem esse cognouit, ut nequaquam orare maluerit, ne a deo in nullo penitus relinqueretur hoc enim sciebat incongruum esse uel sibi uel humanae naturae ad quamlibet peruenienti perfectionem, sed temperari eam potius deprecatus sit dicens: non me derelinquas usque quaque, ac si diceret aliis uerbis: scio quod derelinque
Abbreviated transcription (Latin):
Secunda uero probationis
est causa: ut ꝑseuerantia ñr̃a
uel mentis constantia & desi¬
cderium conprob&ur. quaq:
intentione cordis & oratio¬
num instantia. deserentem
nos uisitationem sc̃i sp̃s
requiramus: manifestetur
innobis: ac pariter agnos¬
centes. quanto labore. amis¬
sum istud spiritale gaudiũ
& puritatis l&icia c̃quiratur
sollicitus inuentam custo dire
ac tenere attentius studea¬
mus: quodam modo enim ne¬
glegentius custo diri sol&.
quic quid creditur facile pos¬
se reparari. perquȩ euident̃
probatur. gratiam li ac mise¬
ricor diam semꝑ operari inno¬
bis ea quȩ bona sunt.
Qua deserente : nihil ualere
studium laborantis: Etquan¬
ta lib& acditentis industria.
sine ipsius iterũ adiutori¬
o. statum pristinum recupera
re non posse: illudq iugiter
in nobis impleri: non uolentis
econtrario neglegentes acre¬
solutos. inspiratione huc qua
dicitis sc̃a & cbundantia spi¬
ritalium cogitationũ. uisitare

Expanded text:
secunda uero probationis secunda uero probationis est causa, ut perseuerantia nostra uel mentis constantia et desiderium conprobetur, et qua intentione cordis uel orationum instantia deserentem nos uisitationem sancti spiritus requiramus, manifestetur in nobis, ac pariter\' agnoscentes, quanto labore amissum istud spiritale gaudium et puritatis laetitia conquiratur, sollicitius inuentam custodire ac tenere adtentius studeamus. quodammodo enim neglegentius custodiri solet quidquid creditur facile posse reparari.. Per quae euidenter probatur gratiam dei ac misericordiam semper operari in nobis ea quae bona sunt: qua deserente nihil ualere studium laborantis et quantamlibet adnitentis industriam sine ipsius iterum adintorio statum prire non posse, illudque jugiter in nobis impleri, non volentis,econtrario negligentes ac resolutos inspiratione hac, qua dicitis, sancta, et abundantia spiritalium cogitationum visitare
Abbreviated transcription (Latin):
deneglegentia nr̃a. aut dein¬
pugnatione diaboli: aut de
dispensatione dñi. ac proba¬
tione descendit: Et denegle¬
noxus cogitationib pasti. ter¬
ram cordis nr̃i spinas & tribu
facimus¬
los germinare: Quib: in ea pu¬
lulantib: consequenter effi¬
cimur steriles atq: ab omni¬
reddimur spiritali fructu
& contemplatione deserti.
Deinpugnatione uero diaboli.
cum&iam bonis nonnum quã
ftudus deditos callida subtili¬
onib abstrahit uel in uitos. ĩui¬
Dis pensationis autem ac pro¬
bationis dñi cluplex causa est
prima ut paulis ꝑ ab ipso de
cordis quȩ nobis illius usitati¬
one donata. possimus & tol¬
li probantesq: nos abeo derelic¬
tos gẽmitib: nr̃is & industria.
illũ l&iciae ac puritatis statũ
recuperare non posse intel¬
legamus : & prȩteritam cor¬
dis ala critatem non ñr̃o studio.
sed illius dignatione nobis
fuis se infusam: & presentem
leipsius rur sum gratia & iñ lu¬
minatione esse poscendam.

Expanded text:
de neglegentia nostra aut de inde neglegentia nostra aut de inpugnatione diaboli ant de dispensatione domini ac probatione descendit. et de neglenoxiis cogitationibus pasti terram cordis nostri spinas et tribulos facimus germinare, quibus in ea pullulantibus consequenter efficimur steriles atque ab omni spiritali fructu et contemplatione ieiuni. de inpugnatione uero diaboli, cum etiam bonis nonnumquam studiis dediti callida subtilionibus abstrahimur uel inuiti. Dispensationis autem ac probationis duprima, ut paulisper ab ipso dercordis, quae nobis illius est visitatione donata, nullatenus extollamur, probantesque nos ab eodem derelictos, gemitibus nostris et industria illum laetitiae ac puritatis statum recuperare non posse intelligamus, et praeteritam cordis alacritatem non nostro studio, sed illius dignatione nobis fuisse collatam, et praesentem de ipsius rursum gratia et illuminatione esse poscendam.
Abbreviated transcription (Latin):
multo post tempore. hunc
quem sibi parauerat suc¬
ic igitur beatus danihel.
in quirentibus nobis. cur in¬
ter dum residentes incellu¬
la. tanta alacritate cosdis.
cũ in effabili quodam gaudio.
& euberantia sacratissim&
sensuum redundemus. uteã
nondicam sermo ꝑcur¬
rere : sed neipse quidem sen¬
sus occurrat. Oratio quo¬
q pinguis emittatur ac
prompta : & mens plena
spirita libus fructib preces
suas effi caces ac leues &iam
persoporem supplicans. ad
ac rursum nullis ex sistentib
causis tanta subito anxi&ate
repleamur. & in rationabili
sib arescere sentiamus. ue¬
rum &iam horreat cella sor¬
deat lectio: ipsaq: instabilis
ac nutabuncla & quodam¬
tus oratio. ita ut ingemescen¬
tib & conantib nobis ad di¬
retionem pristinam reduci
sus instabiles. lubrico rapiat
excessu. &ita omni spiritali
fructu reddatur effe ta
ut nec desiderio regnicelorũ:
nec m&u gehennȩ proposito.
ab hoc l&ali quodam somno
ualeat suscitari. Itares pondit.¬

Expanded text:
multo post hunc, multo post hunc, quem sibi parauerat sucHic igitur beatus Danihel inquirentibus nobis, cur interdum residentes in cellula tanta alacritate cordis cum ineffabili quodam gaudio et exuberantia sacratissimorum sensuum repleremur, ut eam non dicam sermo subsequi, sed ne ipse quidem sensus occurreret, oratio quoque pura emitteretur ac prompta et mens plena spiritalibus fructibus preces suas efficaces ac lenes etiam per soporem supplicans ad ac rursum nullis exsistentibus crepleremur, et irrationabili sibus arescere sentiremus, verum etiam horreret cella, sorderet lectio, ipsa quoque instabilis ac nutabunda, et quodamretur oratio, ita ut ingemiscentibus et conantibus nobis, ad directionem pristinam reduci sus instabiles lubrico raperetur excessu, et ita omni spiritali fructu redderetur effeta, ut nec desiderio regni coelorum, nec metu gehennae proposito ab hoc lethali quodam somno valeret suscitari; ita res
Abbreviated transcription (Latin):
sofiȩ uiros abbatem quoq ui¬
dimus danihelem: equalem qui¬
dem in omni uistutum genere
his qui inheremo schitii com¬
manebant: sed peculiarius
gratia humilitatis ornatum
qui merito puritatis ac mansu¬
etudinis suȩ. abeato pafnutio
solitudinis eiusdem prbo:
Et quidem cũ multis iunior
tus est gradu . In tantum enĩ¬
idem beatus pafnutius uistu¬
tib ipsius ad gaudebat : Vtquẽ
uitȩ meritis sibi & gratia parẽ
nouerat. Coȩquare sibi &iam
sacerdotiior dine festinar&
Siquidem nequa quã ferens
in inferiore eũ ministerio di¬
utius immorari. Optansq:
sibim& successorem dignissi¬
mũ ꝓuidere : suꝑ stes eũ pres¬
uexerit .. Quitam̃ prioris
humilitatis consu&udinem
ñ omittens nihilum quam sibi
illo prȩsente de sublimioris
or dinis conlatione donaũ
Sed semꝑ ab bate pafnutio
sp̃ita les ostias offerente:
hic uelut diaconus. in pri¬
oris ministerii ꝑmansit of¬
fitio. In quo tam̃ beatum
pafnutium cumtalis uis
ess& cctantus ut inmul¬

Expanded text:
sophiae uiros abbatem quoque uidimus Danihelem, aequalem quidem in omni uirtuhis qui in eremo Scythi commanebant, sed peculiarius gratia humilitatis ornatum, qui merito puritatis ac mansuetudinis suae a beato Paphnutio solitudinis ejusdem presbytero, et quidem cum multis junior tus officium. In tantum enim beatus Paphnutius virtutibus ipsius adgaudebat, ut quem vitae meritis sibi et gratia parem noverat, coaequare sibi etiam sacerdotii ordine festinaret; siquidem nequaquam ferens in inferiore eum ministerio diutius immorari, optansque sibimet successorem dignissimum providere, superstes eum presvexit. Qui tamen prioris humilitatis consuetudinem non omittens, nihil umquam sibi illo praesente de sublimioris ordinis adjectione donavit, sed semper abbate Paphnutio spiritales hostias offerente, hic velut diaconus in prioris ministerii permansit officio. In quo tamen beatum Paphnutium, cum talis vir esset ac tantus, ut in mul
Abbreviated transcription (Latin):
humiliassem & super tribu¬
lantes eum in misis sem manũ
meam: Nam sicut liberum
arbitrium ꝑ in oboedientiam
populi demonstratur
ita cdispensctio &auxilium
eius uersiculi ipsius initio
declaratur cccfine: cum
se &priorem locutum fuis se
testatur : & postea inimicos
eius humiliaturum siab eodẽ
fuis s& auditus: Nos enim ꝑ
hȩc quȩ protulimus. non libe¬
rum arbitrium hominis uolu¬
mus sub mouere: sed huic ad¬
uitorium & gratiam dĩ. ꝑ singu¬
los dies ac momenta: necessa¬
esua cella nontam alacres.
quam c̃punctos corde. an¬
te medium noctis emisit :
Hoc nobis precipuum sua con

Expanded text:
humiliassem, et super tribuhumiliassem, et super tribulantes eos misissem manum meam. Nam sicut liberum arbitrium per inobedientiam populi demonstratur, ita dispensatio Dei et auxilium ejus versiculi ipsius initio declaratur acse et priorem locutum fuisse commemorat et postea inimicos eius humiliaturum, si ab eodem fuisset auditus. nos enim per haec quae protulimus non liberum arbitrium hominis uolumus submouere, sed huic adiutorium et gratiam dei per singulos dies ac momenta necessae sua cella non tam alacres quam conpunctos corde ante medium noctis emisit, hoc nobis praecipuum suae con
Abbreviated transcription (Latin):
Acute quidem considerastis
hoc quod dicitur: siaudiss&me:
audientem uel nonccudientẽ
tur. Pronihilo utiq: inimi¬
cos eius humilias sem. & suꝑ
tribulantes eos in misis sem
manum meam: Ne moigitꝰ
hec quȩ protulimus. ut nihil
geri sine dño probaremus.
praua inter pr&atione detor¬
quens ad de fensionem liberi
arbitrii ita pertempt& ad¬
sumere. ut ab homine gracti¬
camdi prouisionemq coti¬
ꝑhoc quoddicitur. Et non
audiuit populus meus uooẽ
meam: Etiterum. Sipopu
sicut liberi arbitrii facultas. po¬
puli in oboedientia conproba¬
tur: ita cottidiana circa eum pro¬
uisio di clamantis quodam mo¬
do & monentis ostenditur : cum
enimdicit sipopulus audiss&
me priorem utiq: selocutum¬
eis euidenter ostendit:
Quod fieri ad ño non solum ꝑ
legem per scriptam litteris.
uerum &iam cotidianis moni¬
tis sol&: Secundum illud qđ
ꝑesaiam dicitur. Tota die
& pandimanus meas adpopu¬
lum noncredentem mihi sed
ergo potest hoc testimonio
conprobari quoddicitur.¬

Expanded text:
Acute quidem considerastis hoc quod dicitur si audisset meaudientem uel non audientem tur: pro nihilo utique inimicos eius hiimiliassem: et super tribulantes eum inmisissem manum meam. nemo igitur haec quae protulimus, ut nihil geri sine domino probaremus, praua interpretatione detorquens ad defensionem liberi arbitrii ita conetur adsumere, ut ab homine gratiam dei prouisionemque cotihoc quod dicitur: et non audiuit populus meus uocem meam, et iterum: si popusicut liberi arbitrii facultas populi inoboedientia demonstratur, ita cotidiana circa eum prouisio dei clamantis quodammodo et monentis ostenditur. cum enim dioit: si populus meus audisset me, priorem utiqeis evidenter ostendit, quod fieri a Domino non solum per legem scriptam litteris, verum etiam quotidianis monitis solet, secundum illud quod per Isaiam dicitur: Tota die expandi manus ad populum non credentem mihi, sedXV. Utrumque ergo potest hoc testimonio comprobari quod dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tingenda nobis ꝑfectionis cul¬
mina blandiremus : incipe¬
remus agnoscere nec dumnos
cepisse monachorum fasti¬
gia somniare. Quippe qui
descđa abrenuntiatione
parum quid incoe nobus eru¬
diti testiam in qua omnis
ꝑfectio contin&ur. Quȩq
illas inferiores duas. multis
modis excecdit: neaudisse qui¬
demnos antea penitus nosce¬
remus:¬

Expanded text:
tingenda nobis perfectionis culmina crederemus, inciperemus agnoscere necdum nos coepisse monachorum fastigia somniare: quippe qui de secunda abrenuntiatione Patrum in coenobiis eruditi, tertiam in qua omnis perfectio continetur, quaeque illas inferiores duas multis modis praecedit, ne auditu quidem nos antea percepisse nossemutingenda nobis perfectionis cul
Abbreviated transcription (Latin):
ABPATS PAENUIIIDETRB AB¬
RENUNIATIONIBUS.
ITEM TAPITULA DE ABBATIS¬
inquisitio undeoriat repentina¬
conmutatio ab in effabili lxicia
in mestissimam animi deiectionem.¬
II. Res ponsio suꝑ ꝓposita questione.¬
uii. Quod dis pensationis acꝓbatio¬
nis dĩ duplex causa sit
Quod studium & industria nr̃a
nihil sine adiutorio dĩ preualeat.
VI. Qđ utile nobis sit interdum
in conluctatione carnis & sp̃s.¬
vIII.Interrogatio quid sit quod incapi¬
tulo apostoli postaduer santes sibi
concupis centias carnis & sp̃s.¬

Expanded text:
mina crederemus, inciperemus agnoscere necdum nos coepisse monachorum fastiInquisitio unde oriatur repentinaconmutatio mentium ab ineffabili laetitia in maestissimam animi deiectionem. Responsio super proposita quaestione. Quod dispensationis ac probationis dei duplex causa sit. Quod studium et industria nostra nihil sine adiutorio dei praeualeat. Quod utile nobis sit interdum in conluctatione carnis et spiritus. Interrogatio, quid sit quod in capitulo apostoli post aduersantes sibi concupiscentias carnis et sp
Abbreviated transcription (Latin):
rum exemplum quã diu uiuit remotus abhonore
adquirat
Quicumque paruitatimeae in hac
causa uoluerit honorosus existere. Alium respon¬
sum dare non delibore. Nisi quod supra dicti cano¬
nes contineri uidentur.
Exlioro prosperi. Quantũ remedii habeat.
CONFESSIO PecCAToRum. Et quals mere¬
Atur occultatio dolosa supplicium.
uc accedit : quod &ipsa peccata sic habentur occul¬
ta. uel aliena nobis uel aliis nr̃a : ut plerumque
obtineat: in nocentum si se tueri non potest. suspicio
iudicis in cauta condemnat: Qreum cal liditas
ingenu uiuacis excusat: Uerum tamen non di¬
uinum sed humanum fallunt ista iudicium: & quid
mirum: si animos aliorum quales sint sine confessi¬
one ipsorum nescimus . cum nos ipsos itã diuino uerimus.
Et quales futurisimus crastina nesciamus :
Cum

Expanded text:
rum exemplum, quandiu vivit, remotus ab honorerum exemplum, quandiu vivit, remotus ab honoreacquirat. Quicunque parvitati meae in hac causa voluerit onerosus existere, aliud responsum dare non delibero, nisi quod supradicti canones continere videntur.at confessio peccatorum, et quale mereatur occultatio dolosa supplicium. 1. Huc accedit quod et ipsa peccata sic habentur occulta, vel aliena nobis, vel aliis nostra, ut plerumque t peccator. Innocentem si se tueri non potest, suspicio judicis incauta condemnat, et reum calliditas ingenii vivacis excusat. Verumtamen non diinum, sed humanum fallunt ista judicium. Et quid mirum, si animos aliorum quales sint, sine ipsorum confessione nescimus, cum nos ipsos ita hodie noverimus ut quales futuri simus crastino nesciamus? Cum
Abbreviated transcription (Latin):
scm locutum esse credimus dictum fuerit recipere.
Non solum temerario. sed &iam periculosa esse non dubito.
U alde enim m&uo & contremesco illam damnationem
quã ille sacerdos propter stultam indulgentiam accipe¬
re meruit. qui pro eo quod filiossuos neglegenter casti¬
Ipsi filii una die occisi sunt. & xxx. milia depopulo inter¬
fecti sunt & archa testamenti capta est. Ꝙipse
retro cadens fractis ceruicibus mortuus est. & nomen
ipsius delibro uitae del&um est. & contra fine es
qui pro eo quod zelo dĩ commotus. duos adulteros pari¬
ter interfecit. Totum populum dedĩ iracundia libera¬
uit. Nec hoc ideo dico. utsicut ille fecit. &i amnunc
per mortem corporum sacerdotes dnĩ debeant uindi¬
care. Sed quia melius est unus quis que paruo tẽpore
donec uiuit in hoc mundo uerecundiam uel confusio¬
nem sustineat
Quam postea ad suplicia a &erna
perueniat
Et multum ei utilius est propteralio¬

Expanded text:
sanctum locutum esse credimus, dictum fuerit, recipere, sanctum locutum esse credimus, dictum fuerit, recipere, non solum temerarium, sed etiam periculosum esse non dubito. Valde enim metuo et contremisco illam damnationem quam ille sacerdos propter stultam indulgentiam accipere meruit, qui pro eo quod filios suos nec negligenter castiipsi filii una die occisi sunt, et XXX millia de populo interfecti sunt, et arca testamenti capta est, et ipse retro cadens fractis cervicibus mortuus est, et nomen ipsius de libro vitae deletum est, etc. Contra Phinees, qui, pro eo quod, zelo Dei commotus, duos adulteros pariter interfecit, totum populum de Dei iracundia liberavit. Nec hoc ideo dico, ut, sicut ille fecit, etiam nunc per mortem corporum sacerdotes Domini debeant vindicare; sed quia melius est unusquisque parvo tempore, donec vivit in hoc mundo, verecundiam vel confusionem sustineat, quam postea ad supplicia aeterna perveniat. Et multum ei utilius est propter alio
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam accipi&. sed &iam ad praemia a&erna pen¬
at. Propter regulam tamen ecdesi asticam.
& propter antiquorũ patrum instituta Quod ab sit
a nobis aut reprehendere aut discutere audeamus.
Cumque credimus aduitam a &ernam post beatam
paenitentiam uenire adhonorem clericatus secun¬
dum tantorum patrum precepta nouimus non debe¬
re reuerti. In tantum ut in canoni bus scriptum ẽ.
Neullus umquam paenitens clericus ordin&ur. &
Ita ut &iam siperignorantiam ordinatus fuerit.
& postea conuincitur paenitentiam accepisse deicia¬
tur. Ille qui inuitus ad paenitentiam agendam
in monasterium mittitur. &utique quid aliud
quam paenitens dicendus est qua conscientia ad sacer¬
dotium peruenire permittitur. Nemo mihi aliam
quam lib& contra auctoritatem sedis apostolicae
uel contra trecentorũ decim &octo epis coporum prae¬
cepta. uel reliquorum canonum statuta obici. aut quia
quicquid contra illorum diffinitionũ. Inquibus sp̃m

Expanded text:
gentiam accipiet, sed etiam ad praemia aeterna pergentiam accipiet, sed etiam ad praemia aeterna peret. Propter regulam tamen ecclesiasticam et propter antiquorum Patrum instituta, quod absit a nobis, aut reprehendere, aut discutere audeamus. Cumque credimus ad vitam aeternam post beatam poenitentiam venire, ad honorem clericatus secundum tantorum Patrum praecepta novimus non debere reverti, in tantum, ut in canonibus scriptum est, ne ullus unquam poenitens clericus ordinetur. Et ita ut etiamsi per ignorantiam ordinatus fuerit, et postea convincitur poenitentiam accepisse, dejiciatur ille; qui invitus ad poenitentiam agendam in monasterium mittitur, et utique quid aliud quam poenitens dicendus est, qua conscientia ad sacerdotium pervenire permittitur? Nemo mihi alia quamlibet contra auctoritatem sedis apostolicae, vel contra trecentorum decem et octo episcoporum praecepta, vel reliquorum canonum statuta objiciat: quia quidquid contra illorum diffinitionem in quibus Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
redeunt ab integro officio suspendantur
Q uod si &iam dicam &inter nuptiarum mariti. qui
utique rem licitam faciunt. Clerici tamen ordina¬
ri non possunt. aut si ordinati fuerint deiciantur.
Dequibus scr̃ faustus ep̃s in epistola sua dixit. Perdit
gratiam consecrati. qui ad officium uult exercitari
iti. Cum haec ita sunt : Qua conscientia quis¬
que dicere poterit. quod ille qui adulterium com¬
miserit. Iterum adhonorem uenire poterit
Hoc loco si aliquis fuerit qui dicat. Ergo negas
miseri cordiam di quidixit. Nolo mortem pecca¬
toris¬
illud
Numquid quicadit non adici& & resurgat.
Et illud. peccator
inquã cumque die conuer¬
sus fuerit omnes iniquitates eius obliuioni tradun¬
tur. &ad hac̃ uocelibera respondere & possu¬
mus & debemus. Absit anobis ut deistis sen¬
tentus uideamur uel leuiter dubitare. Dif¬
finitissime enim credimus. quoquisque ad finem
uita esuae. paenitentiam egerit. Non solum indul¬

Expanded text:
redeunt, ab integro ab officio suspendantur. redeunt, ab integro ab officio suspendantur. Quod si etiam dicam et internuptiarum mariti; qui utique rem licitam faciunt, clerici tamen ordinan possunt: aut si ordinati fuerint, dejiciantur. De quibus sanctus Faustus episcopus in epistola sua dixit: Perdit gratiam consecrati, qui ad officium vult exercitari iti. Cum haec ita sint, qua conscientia quisque dicere poterit quod ille qui adulterium commiserit iterum ad honorem venire poterit? Hoc loco, si aliquis fuerit qui dicat: Ergo negas misericordiam Dei, qui dixit: Nolo mortem peccaorisillud: Nunquid qui cadit, non adjiciet ut resurgat; et illud: Peccator in quacunque die conversus fuerit, omnes iniquitates ejus oblivioni tradentur? Sed ad haec voce libera respondere, et possumus, et debemus. Absit nobis ut de istis sententiis videamur vel leviter dubitare. Diffinitissime enim credimus quod quisque ad finem vitae suae poenitentiam egerit, non solum indul
Abbreviated transcription (Latin):
statuerunt obseruare uel agere presumamus
Precipue cũ si illorum trecentorũ decim &octo
epis coporum quiper om̃s ecclesias concilia fieri prae¬
ceperunt. Tam scã de cr&a neglexerimus. Non
illos solor dispicimus. sed & sicut supra dictum est.¬
& africanos &om̃s reliquos qui ipsis ordinantibus
pertotum mundum perecclesi asticam disciplinã
aliquidstatuerunt. Cum peccato animaenraẽ
contemnimus. Egome in hoc periculo in mit
tere non audeo. quia nectalia sunt merita mea
ut aliorum peccata in me extipere praesumam
Nectantam eloquentiam habeo. ut ante tribunal xp̃i
contra tantos actales scõs sacer dotesqui canones
disponit: qualiter possit indie iudicii reddere
rationem¬
I Ego in quantum uirer dr̃ dignatur
dare. studere uolo eorum preceptionibus & obau¬
dire. quia cum tales non rixas sed pacem. & quali¬
cumque parte habere desidero. & hoc diligenter
scriptum est. illi clerici qui ad uxores proprias

Expanded text:
statuerunt observare vel agere praesumamus: statuerunt observare vel agere praesumamus: praecipue tum illorum trecentorum decem et octo episcoporum, qui per omnes Ecclesias concilia fieri praeceperunt, tam sancta decreta negleximus, non illos solos despicimus, sed et, sicut supra dictum est, et Africanos, et omnes reliquos qui ipsis ordinantibus per totum mundum per ecclesiasticam disciplinam aliquid statuerunt, cum peccato animae nostrae contemnimus. Ego me in hoc periculo immitnino non audeo: quia nec talia sunt merita mea, ut aliorum peccata in me excipere praesumam: nec tantam eloquentiam habeo, ut ante tribunal Christi contra tantos ac tales sanctos sacerdotes, qui canones re disponit, qualiterationem. Ego in quantum vires Deus dignatur dare, studere volo eorum praeceptionibus et obaudire: quia cum talibus non rixas, sed pacem ex qualicunque parte habere desidero. Et hoc diligentercundum quod scriptum est, illi clerici qui ad uxores proprias
Abbreviated transcription (Latin):
indulgimus in peccatis permanere. aut ipsa peccata
&iam augere permiserimus. Necrecor danter
illud quod in u&eri testamento scriptum est
Quia unum peccantem contra om̃s iradĩ dese uit.
Opi&as Omiseri cordia un i parcere & om̃s perex¬
emplum malum in discrimen adducere. Non ita
suadit scr ac beatissimus erprianus martrr
dicens. Qui peccantem uerbis adulantibus palpat.
peccandi fomitem subministrat. Nec perim&¬
delicta illi. sed fou&. Iterum imperitus medi¬
cus quitumentes uulnerum sinos manu parcente
contractat. & absconditum in profundis successi¬
bus uirus dumseruat exaggerat
Unde & sc̃s iohannes constantino politanus ep̃s arguit
dicens. Imperitus medicus est qui indigesta putre¬
dine superducit uulnere cicatricem. Etideo dili¬
genter perpendite. siaut potest aut deb& fieri.
Aut tantorum aut taliũ. quod suprã memorauimur
sacerdotũ canonum contemnentes aliter quod illi

Expanded text:
indulgemus in peccatis permanere, aut ipsa peccata indulgemus in peccatis permanere, aut ipsa peccata etiam augere permiserimus: nec recordantes illud quod in Veteri Testamento scriptum est: Quia per unum peccantem contra omnes ira Dei desaeviit. O pietas! O misericordia! Uni parcere, et omnes per exemplum malum in discrimen adducere! Non ita suadet sanctus et beatissimus Cyprianus martyr dicens: Qui peccantem verbis adulantibus palpat, peccandi fomitem subministrat. Nec perimdelicta illi, sed fovet iterum, imperitus medicus, qui tumentes vulnerum sinus manu parcente contrectat; et absconditum in profundis secessibus virus, dum servat, exaggerat. Unde et sanctus Joannes Constantinopolitanus episcopus arguit dicens: Imperitus medicus est qui indigesta putredine superducit vulneri cicatricem. Et ideo diligenter perpendite, si aut potest, aut debet fieri, aut tantorum, aut talium, quod supra memoravimus, sacerdotum canones contemnentes, aliter quod illa
Abbreviated transcription (Latin):
annos agereuiderint. Sic idipsum & salutieo¬
rum consulere & canonũ debemus statuta seruare.
Cum uero in aliquibus Nec conpunctio humilitatis.
Nec instantia orandi uel plangendi appareat. Nec
beatũ dauid imitentur quidixit. Lauabo
persingulas noctes lectum meũ. lacrimis meis¬
stratũm eum rigabo. &illud. Cinerem tamquã
panẽ manducabam. & potum meũ cum fl&u¬
uideamus
Possumus agnoscere. si ad honorem
pristinam redirent. Cum quanta neglegentia¬
& cum quanto tempore. & inimica animae secu¬
ritate permaneant credentes. Quod sic eis non
acta paenitentia digna dimiserit ds̃. quomodo
Vere dico qui a illi
ipsi quibus cũ periculosa & falsa misericordia indul
peccatis damnandi aduenerint contranos ipsos
causas dicturi sunt dicentes. Quoddum aut aspe
Quoddum aut aspe¬
ritatem linguae eorum expauimus. aut falra blan¬
dimenta & periculosas adulationes ipsorum
libenter accepimus. Nos eos dum illis inutilitate

Expanded text:
annos agere viderint, sic idipsum et saluti eoannos agere viderint, sic idipsum et saluti eorum consulere, et canonum debemus statuta servare. Cum vero in aliquibus nec compunctio humilitatis, nec instantia orandi vel plangendi appareat, nec beatum. David imitentur, qui dixit: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis stratum meum rigabo ; et illud: Cinerem tanquam panem manducabam, et potum meum cum fldeamus; possumus agnoscere, si ad honorem pristinum redirent, cum quanta negligenti cum quanto tepore torpore, et inimica animae securitate permanerent, credentes quod sic eis non acta digne poenitentia dimiserit Deus, quomodo Vere dico, quia illi ipsi quibus cum periculosa et falsa misericordia indulgpeccatis damnandi advenerint, contra nos ipsos causas dicturi sunt, dicedum aut asperitatem linguae eorum expavimus, aut falsa blandimenta et periculosas adulationes ipsorum libenter accepimus, nos eos dum illis inutilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tentias. Sed & canones gallicani contineri
uidentur. Clerici in ad ulterio deprehensi
& aut ipsi confessi ab ab ali is conuicti adhonorem
redire non possunt. & quia forte non desunt. qui
uel pronimia pi&ate supra scripta scõrũ patrũ
seueritas minime plac&. Sciant se trecentorũ
x& octo episcoporũ. & qui reliquos canones statuer̃
sententias reprehendere ueldamnari. Sed for¬
te maior est in illis pi&as. quã insupra dictis. ccõ
xviii. ep̃is. Maior in illis misericordia. quã in scõ
iohanne a postolico papȩ.¬
in reliquis sacerdotibus. C¬
uel remedio ecclesiarum suis diffinitionibus delibera
uerunt. &ideo aut perprompta uoluntate precep¬
tis illorum consentant. autsi non fecerint omnibus
contrarios se & inimicos esse cognoscant. Quae¬
est ista in imica benignitas palpare criminosos. &
uulnera eorum usque addiem iudicii incurata seruare
Quod si &iam eos durissima paenitentia perplures

Expanded text:
tentias, sed et canones Gallicani concilii continere tentias, sed et canones Gallicani concilii continere videntur. Clerici in adulterio deprehensi, et aut ipsi confessi, aut ab iis convicti, ad honorem redire non possunt. Et quia forte non desunt, quibus vel pro nimia pietate suprascripta sanctorum Patrum severitas minime placet, sciant se trecentorum decem et octo episcoporum, et qui reliquos canones statuerunt, sententias reprehendere vel damnare. Sed forte major est in illis pietas, quam in supradictis 318 episcopis, major in illis misericordia quam in sancto Joanne apostolico papin reliquis sanctis mplo vel remedio ecclverunt. Et ideo aut per promptam voluntatem praeceptis illorum consentiant; aut si non fecerint, omnibus contrarios se, et inimicos esse cognoscant. Quest ista inimica benignitas, palpare criminosos, et vulnera eorum usque ad diem judicii incurata servare? Quod si etiam eos durissima poenitentia per plures
Abbreviated transcription (Latin):
S humani generis benignissime conditor. & mi¬
sericor dissime reformator. qui in reconciliatio¬
ne lapsorum &iam qui misericordia tua
prius indigeo seruire effectibus gratiae tuae ꝑminis¬
terium sacerdotale uoliusti. ut cessante merito sup¬
plicis mirabilior fier& clementia redemptoris. ꝑ ał.
Omp̃s sempiternae dr̃. confitentitbi huic famulotuo
protua pi&ate peccata relaxa. ut non plus ei no¬
ceat conscientiae reatus ad poenã. quam indulgen¬
Om̃p̃s & misericors dĩ qui peccatorum indulgen¬
tiam inconfessione celeri posuisti succurre lapsis
miserere confessis. ut quos delictorũ catena con¬
stringit. magnitudo tuaepi&atis absoluat. ꝑ¬
OBATIO SUPER INPIRMuMO.
S. qui famulo tuo ez echiae terquinos annos
aduitam donasti. ita & famulũ tuum. itt.
PApΑΕ. PeRUNIuERSAS PROUINCIAS.
Ecce manifestissime constat. quia secundũ titulis
Lantiquorũ patrũ a scõ iohanne papa transmissi
& trecentorum decem &octo episcoporum sen¬

Expanded text:
Deus humani generis benignissime conditor, et misericordissime reformator, qui in reconciliatione lapsorum etiam misericordia tua primus indigeo, servire effectibus gratiae tuae, per ministerium sacerdotale voluisti, ut cessante merito supplicis, mirabilior fieret clementia Redemptoris. Alia. Omnipotens sempiterne Deus confitenti tibi famulo tuo, pro tua pietate peccata relaxa, ut non ei plus noceat conscientiae reatus ad poenam quam indulgenotens sempiterne Deus, qui peccatorum indulgentiam in confessione celeri posuisti, succurre lapsis, miserere confessis, ut quos delictorum catena constringit magnitudo tuae pietatis absolvat. Oratio super infirmo. Deus, qui famulo tuo Ezechiae ter quinos annos ad vitam donasti, ita et hunc famulum tuum a PAPAE PER UNIVERSAS PROVINCIAS. Ecce manifestissime constat, quia secundum titulos antiquorum Patrum a sancto Joanne papa transmissos, et trecentorum decem et octo episcoporum sen
Abbreviated transcription (Latin):
qui sem& ipsos. non greges meos pascunt. Subli¬
mitate suae dignitatis exspoliem & interre probos
quia honorem suum noluerunt custodire proiciam
horum & his similium consideratione perterri¬
tus. Timor & tremor uenerunt superme. & con¬
texerunt me tenebre. Etdixi. Quis dabit mihi
pennas sicut columbae &uolabo & requies cam.
Et hoc est totum propter quod imperitiaemeae acfu¬
turi finis recordatus ingemui & uolu sarcina epis¬
copatus mei deposita elongare fugiens &manere
in solitudine & ibi exspectare dm̃ quisaluum mefacer&
apus illanimitate mea & abipsa intolerabilium mihi
sollicitũdinem tempestate.

Expanded text:
qui semetipsos, non greges meos, pascunt, subliqui semetipsos, non greges meos, pascunt, sublimitate suae dignitatis exspoliam, et inter reprobos, quia honorem suum noluerunt custodire, projiciam? Horum, et his similium consideratione perterritus, timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae, et dixi: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam ? Et hoc est totum propter quod imperitiae meae ac futuri finis recordatus ingemui, et volui, sarcina episcopatus mei deposita, elongare fugiens, et manere in solitudine, et ibi exspectare Dominum, qui me salvum faceret a pusillanimitate mea, et ab ipsa intolerabilium mihi sollicitudinum tempestate.
Abbreviated transcription (Latin):
& nos ipsi pascimur. Quando non gregũ utilitati pro¬
spicimus. Sed quid faueat & augeat nr̃as uolun¬
tates adtendimus. Lac & lanas ouium xp̃i
oblationibus cotadianis. ac decimis fidelium gau¬
dentes accipimus &curam pascendorum gregum
a creficiendorum a quibus peruerso ordine uolumus
pasci. De ponimus. nonsanamus spiritali consilio
peccatis infirmum. Non sacerdotali ope solidamus
aut reficimus diuersis tribulationibus fractum.
Non aduiam salutis reuocemus erroneum. Non re¬
quirimus sollicitudine pastorali ueniae disperatio¬
num iamperditum. Ad hoc tantum potentes effecti
ut nobis insubiectos dominationem trrannicam
uindicemus non ut afflictos contrauiolentiam po¬
tentum qui in eos ferarũ more saeuiunt defendamus.
in de est. quod tam a potentibus huius mundi. quam
a nobis quod peius est. Non nulli grauiter fatigati
depereunt. Quosse demanunra dñs requisiturum
terribiliter cõminatur dicens. Requiram ouesme¬

Expanded text:
et nos ipsi pascimur quando non gregum utilitati proet nos ipsi pascimur quando non gregum utilitati prospicimus, sed quid foveat et augeat nostras voluptates attendimus. Lac et lanas ovium Christi oblationibus quotidianis ac decimis fidelium gaudentes accipimus, et curam pascendorum gregum, ac reficiendorum, a quibus perverso ordine volumus pasci, deponimus. Non sanamus spiritali consilio peccatis infirmum. Non sacerdotali ope consolidamus, aut reficimus, diversis tribulationibus fractum. Non ad viam salutis revocamus erroneum. Non requirimus sollicitudine pastorali veniae desperatione jam perditum. Ad hoc tantum potentes effecti, ut nobis in subjectos dominationem tyrannicam vindicemus, non ut afflictos contra violentiam potentum, qui in eos ferarum more saeviunt, defendamus. Inde est quod tam a potentibus hujus mundi, quam a nobis, quod pejus est, nonnulli graviter fatigati depereunt, quos se de manu nostra Dominus requisiturum terribiliter comminatur dicens: Requiram oves me
Abbreviated transcription (Latin):
pastores sem& ipsos. & gregem meum non pascebant.
Propterea pastores audite uerbum dñi. Haecdicit
dñs dr̃. Ecce ego ipse super pastores. requiram
gregem meum demanu eorum. & cessare eos faciã
ut ultra non pascant gregem. Nec pascant amplius
pastores sem& ipsos. Quis adhaec non intre
Quis adhaec non intre¬
mescat : Quis ista sine intolerabile m&ũ futurae
Nisi qui aut non intellegit
aut futura non credit
Sed om̃a quaeds̃ obseruare
Vt ea facilius quod dictu quoque
nefas est contemnamus. Quamnos intellegere¬
Quamnos intellegere
uel non credere. Tam a perta & diuina fingamus
quando audimus. haec dicitdñr. Quis futurum¬
Quis futurum
esse non credat. quod dicit dñs. Nisi qui dõ non credit.
Quod aut̃ dicit. Vae pastoribus istud. uae promale¬
dicto poni. & pastorum nomine nos significare.
Quis non intellegat. Nisi qui futurum non cogitat.
Creges dñi pascendos pastores facti suscipimus.

Expanded text:
pastores semetipsos, et gregem meum non pascebant. pastores semetipsos, et gregem meum non pascebant. Propterea, pastores, audite verbum Domini. Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse super pastores, requiram gregem meum de manu eorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascant gregem: nec pascant amplius pastores semetipsos. Quis ad haec non intreQuis ad haec non intremiscat? Quis ista sine intolerabili metu futurae i, aut non intelligit, aut futura non credit: sed omnia quae Deus observare te firmavit, ut ea facilius, quod dictu quoque nefas est, contemnamus, quam non intelligere, vel non credere. Jam aperta et divina fingamus, quando audimus, Haec dicit Dominus. Quis futurum esse non credat quod dicit Deus, nisi qui Deo non credit? Quod autem dicit: Vae pastoribus, istud, vae, pro maledicto poni, et pastorum nomine, nos significare, quis non intelligat, nisi qui futurum non cogitat? Greges Domini pascendos pastores facti suscipimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiamnram maneat in a&ernum nolumus cogi¬
tare. In pastores ergo ista dicuntur. Dequorũ
nobis in aniappellatione blandimur. Haec dicit
dñs ds̃. Uae pastoribus is rahel qui pascebant seme¬
tipsos. Non ne greges pascuntur apastoribus.
lac comedebatis. & lanis operiebamini. quod cras¬
sum erat occidebatis. gregemaut̃ meũ non pascebatis.
Quod infirmum fuit. non solidastis. & quod egrotũ
non sanastis. quod fractũ non alligastis. & quod ab¬
iectum non reduxistis. quod perierat non quaesistis.
sed cũ austeritate imperabitis eis & cũ potentia. & dis¬
persesunt oues mei eo quod non ess& pastor. & fac¬
te sunt in deuorationem omnium bestiarum agri
& paulo post. Propterea pastores audite uerbũ dñi
uiuo ego dicit dñs dr̃. pro quod facti sunt greges mei
in rapinam. & oues meae in deuorationem omnium
bestiarum agri . eo quod non ess& pastor. Neque enĩ
quaesierunt pastores gregem meum. sed pascebant

Expanded text:
tiam: nostram maneat in aeternum, nolumus cogitiam: nostram maneat in aeternum, nolumus cogitare. In pastores ergo ista dicuntur, de quorum nobis inani appellatione blandimur: Haec dicit Dominus Deus: Vae pastoribus Israel, qui pascebant semetipsos. Nonne greges pascuntur a pastoribus? Lac comedebatis, et lanis operiebamini. Quod crassum erat, occidebatis, gregem autem meum non pascebatis: quod infirmum fuit, non consolidastis: et quod aegrotum, non sanastis: quod fractum est, non alligastis: et quod abjectum, non reduxistis: quod pesed cum austeritate imperabitis eis et cum potentia: et dispersae sunt oves meae, eo quod non esset pastor, et factae sunt in devorationem ompastores, audite verbum Domini: Vivo ego dicit Dominus Deus. Pro eo quod facti sunt greges mei in rapinam, et oves meae in devorationem omnium bestiarum agri, eo quod non esset pastor. Neque enim quaesierunt pastores gregem meum: sed pascebant
Abbreviated transcription (Latin):
cõmoda nr̃a & honores inquirimus Non ut me¬
liores. sed ut diciores. Non ut sanctiores. sed ut
honoratiores simus c&eris festinamus. Nec gre¬
gem dñi qui nobis pascendus tuendusque cõmis¬
sus est. sed nostras uoluntates dominationem
diuitias & c&era blandimenta carnaliter cogi¬
tamus
Pastores dici uolumur. Nec tamen
esse contendimus. officinr̃i uitamus. laborem
app&imus dignitatem in mundorum spirituum
feras agere dilacerando non pellimus. & quod
eis remanserat. ipsi consumimus quando pec¬
cantes diuites uel potentes. Nonsolum non argui¬
mus sed &iam ueneramur. Nenobis aut mu¬
nera solita offensi non dirigant. Aut obsequia
desiderata sub ducant ac simuneribus eorum
& obsequiis capti. Immo perhaeo illis addicti.
midamus. & ideo minaciter superbiam nostram.
diuinus sermo contundit. Sed nr̃t auditus
nihilunde proficiamus admittit. Quia prae¬
sentis uitae capti dulcedine quae poena negle gen¬

Expanded text:
commoda nostra et honores inquirimus, non ut mecommoda nostra et honores inquirimus, non ut meliores, sed ut ditiores; non ut sanctiores, sed ut honoratiores simus caeteris festinamus. Nec gregem Domini, qui nobis pascendus tuendusque commissus est, sed nostras voluntates, dominationem, divitias, et caetera blandimenta carnaliter cogitamus. Pastores dici volumus, nec tamen esse contendimus. Officii nostri vitamus laborem, appetimus dignitatem, immundorum spirituum feras a grege dilacerando non pellimus; et quod eis remanserat, ipsi consumimus, quando peccantes divites vel potentes non solum non arguimus, sedetiam veneramur: ac nobis aut munera solita offensi non dirigant, aut obsequia desiet obsequiis capti, imo per haec illis addicti midamus. Et ideo minaciter superbiam nostram divinus sermo contundit, sed noster auditus nihil, unde proficiamus, admittit; quia praesentis vitae capti dulcedine, quae poena negligen