comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionis dei. nisi uoluntate cucurrerit: quomͦ gͦ
non uolentis neq currentis sed miserentis est
dei: nisi quia & ipsa uoluntas sicut scriptũ
est a dño preparatur: Alioqͥn si propterea
dictum est non uolentis neq currentis sed
miserentis dei ẽ. quia ex utroq fit. id est &
uoluntate hominis & miscdia dei. ut sic dic¬
tum accipiamꝰ non uolentis neq currentis
s miserentis est dei. tanqͣm diceret᷑. non suffi¬
cit sola uoluntas hominis si non sit etiam
miscđia dei: non gͦ sufficit sola miscdia di.
si non sit etiam uoluntas hominis: Ac ꝑhoc
si recte dictum est non uolentis hominis s
miserentis est dei.quia id uoluntas hominis
sola non implet ⁊cur non e contrario recte
dicitur. non miserentis dei sed uolentis est
hominis. quia id miscdia dei sola ñ implet:
Porro si nullus dicere xp̃ianus audebit. non
miserentis dei. sed uolentis est hominis. ne
apło aꝑtissime contradicat : restat ut ꝓpt̾ea
recte dictum intelligatur non uolentis neq

Expanded text:
tionis Dei, nisi voluntate cucurrerit. Quomodo ergo non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, nisi quia et ipsa voluntas, sicut scriptum est, a Domino praeparatur? Alioquin si propterea dictum est, non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei, quia ex utroque fit, id est, et voluntate hominis, et misericordia Dei; ut sic dictum accipiamus, Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, tanquam diceretur, Non sufficit sola voluntas hominis, si non sit etiam misericordia Dei: non ergo sufficit et sola misericordia Dei, si non sit etiam voluntas hominis: ac per hoc si recte dictum est, Non volentis hominis, sed miserentis est Dei, quia id voluntas hominis sola non implet; cur non et e contrario recte dihominis, quia id misericordia Dei sola non implet? Porro si nullus dicere Christianus audebit, Non miserentis Dei, sed volentis est hominis, ne Apostolo apertissime contradicat, restat ut propterea recte dictum intelligatur: Non volentis, neque
Abbreviated transcription (Latin):
De quo mediatore longum ẽ. ut qͣnͣta dig¬
num est tanta dicantur: qmuis ab homine
digne dici non possint: Quis enim hoc solũ
congruentib explicet uerbis. quod uerbum
caro factum est & habitauit in nobis⁊ ut
crederemus in dei patris omnipotentis uni¬
uinitate mutata: Carnem porro hic hominẽ
debemus accipere. a parte totum significan¬
te locutione: sicut dictum est. qm̃ ex oꝑib
legis non iustificabitur omnis caro. id est
omnis homo: Nam nil nature humane in
illa susceptione fas est dicere ddefuisse: seci
naturȩ humanȩ ab omni peccati nexu omni
mͦ libere: non qualis de utroq sexu nascit᷑
ꝑ concupiscentiã carnis cum obligatione de¬
licti. cuius reatus regeneratione diluitur: s
qualem de uirgine nasci oportebat.quem
fides matris non libido conceꝑat Quod si
ꝑ nascentem corrumperet᷑ eius integritas:
non iam ille de uirgine nasceretur: eumq¬
falso quod absit natum de uirgine maria

Expanded text:
De quo mediatore longum est, ut quanta dignum est, tanta dicantur, quamvis ab homine dici digne non possint. Quis enim hoc solum congruentibus explicet verbis, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , ut crederemus in Dei Patris omnipotentis univinitate mutata. Carnem porro hic hominem debemus accipere, a parte totum significante locutione: sicut dictum est, Quoniam ex operibus Legis non justificabitur omnis caro , id est omnis homo. Nam nihil naturae humanae in illa susceptione fas est dicere defuisse; sed naturae ab omni peccati nexu omni modo liberae: non qualis de utroque sexu nascitur per concupiscentiam carnis cum obligatione delicti, cujus reatus regeneratione diluitur; sed qualem de virgine nasci oportebat, quem fides matris, non libido conceperat: quo si vel nascente corrumperetur ejus integritas, non jam ille de virgine nasceretur; eumqfalso, quod absit, natum de virgine Maria
Abbreviated transcription (Latin):
peccato: uiuere autem deo. in xp̃o iħu: Hinc
enim ꝓbare cȩperat non esse nobis ꝑmanen¬
dum in peccato ut gr̃a habundet: & dixerat.
Si mortui sumus peccato: quomͦ uiuemus
meo: Atq ut ostenderet mortuos nos esse
peccato: subiecerat: An ignoratis qm̃ quicũ¬
q baptirati sumus in xp̃o iħu. in morte
ipsius baptitati sumus: Sic itaq totum
istum locum conclusit ut cepit: mortem
quippe xp̃i sic insinuauit. ut etiam ipsum
mortuũ diceret esse peccato: Cui peccato nisi
carnis: in qua erat non peccatũ sed simili¬
tudo peccati: Et ideo nomine appellat pec¬
cati: Baptiratis itaq in morte xp̃i. in qua ñ
solum maiores uerum etiam paruuli bapti¬
tantur:ait: Sic & uos. N est quẽadmodum
xp̃c. sic & uos existimate uos mortuos ẽẽ pec¬
uicquid gͥ gestum est in cruce xp̃i: in
sepultura. in resurrectione tercia die. in
ascensione ad cȩlum & sedere ad dexteram
patris: ita gestum est. ut his reb ñ mistice
tantũ dictis. sed etiam gestis configuretur

Expanded text:
autem Deo in Christo Jesu . Hinc enim probare coeperat non esse nobis permanendum in peccato, ut gratia abundet; et dixerat, Si mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Atque ut ostenderet mortuos nos esse peccato, subjecerat, An ignoratis, quoniam quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Sic itaque totum locum istum clausit, ut coepit. Mortem quippe Christi sic insinuavit, ut etiam ipsum mortuum diceret esse peccato. Cui peccato, nisi carni, in qua erat, non peccatum, sed similitudo peccati, et ideo nomine appellata est peccati? Baptizatis itaque in morte Christi, in qua non solum majores, verum etiam parvuli baptizantur, ait, Sic et vo sic et vos existimate vos mortuos esse pecuidquid igitur gestum est in cruce Christi, in sepultura, in resurrectione tertia die, in ascensione in coelum, et sessione ad dexteram Patris, ita gestum est, ut his rebus non mystice tantum dictis, sed etiam gestis, configuraretur
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscit:s: concupiscere caro aduersus
sp̃m dicit᷑. qͣndo aĩa carnali concupiscẽtia
sp̃ui reluctatur: Totum hoc nos sumus. &
caro ipsa que discedente anima moritur.
nr̃a pars infirma ẽ non fugienda dimit¬
titur:s recipienda reponitur. nec recepta
ulderius relinqustur: Seminat᷑ autẽ corpꝰ

Expanded text:
concupiscit; sed concupiscere caro aduersus concupiscit; sed concupiscere caro aduersus spiritum dicitur, quando anima carnali concupiscentia spiritui reluctatur. totum hoc nos sumus. et caro ipsa, quae discedente anima moritur, nostra pars infirma est, non fugienda dimittitur, sed recipienda reponitur nec recepta ulterius relinquetur. seminatur autem corp
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis nr̃ ꝑ eius adiutoriũ uincendus est
morb.: Etiam nunc illud fit. quo exaudi¬
mur dicentes. dimitte nobis debita nĩa. Hos
autem cum exaudimꝰ dicentes. ne nos inferas
in temptationẽ: unusquisq enim temptat̃.
sicut ait iacob apłs. a concupiscentia sua
abstractus & illectus. contra qđ uiciũ me¬
dicinale poscit᷑ adiutoriũ ab illo qui potest
om̃s huiuscemodi sanare languores non
a nobis aliene separatione: s. in nobis nr̃s
reꝑatione naturȩ. Unde & predictus apl̃s ne¬
quaqͣm ait. unusquisq temptat᷑ a concupis¬
centia. s addidit sua: ut qui hoc audit. in¬
telligat quomͦ clamare debeat: Ego dixi dñe
miserere mei:sana animã meã quia peccaui
tͥ: Non enim sanatione indiguisset. nisi se
ipsa peccando uiciasset. ut aduersus eam
caro sua concupisceret. id est ipsa sibimet
ipsi ex ea parte qua incarne infirmata ẽ.
repugnaret: Caro enim nichil nisi ꝑ animã

Expanded text:
a nobis noster per eius adiutorium uincendus est a nobis noster per eius adiutorium uincendus est morbus. etiam nunc illud fit, quo exaudimur dicentes: dimitte nobis debita nostra; hoc autem, cum exaudimur dicentes: ne nos inferas in temptationem. unusquisque enim temptatur, sicut ait Iacobus apostolus, a concupiscentia sua abstractus et inlectus. contra quod uitium medicinale poscitur adiutorium ab illo, qui potest omnes huiusce modi languores sanare, non a nobis alienae separatione, sed in nobis nostrae reparatione naturae. unde et praedictus apostolus non ait: unusquisque temptatur a concupiscentia, sed addidit: sua, ut qui hoc audit intellegat quomodo clamare debeat: ego dixi, domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccaui tibi. non enim sanatione indiguisset, nisi se ipsa peccando uitiasset, ut aduersus eam sua caro concupisceret, id est ipsa sibimet ipsi ex ea parte qua in carne infirmata est repugnaret. Caro enim nihil nisi per animam
Abbreviated transcription (Latin):
mutabile bonũ: qł tam̃ fieri non posse nͥ
ab incõmutabili bono.a quo est omne bo¬
nũ creatũ. siue paruũ. siue magnũ: S qͣmli¬
bet paruũ. a magno tam̃ factum. & qmlibet
magnũ. nullomͦ tam̃ factoris magnitudini
comparandũ.Uerum in hac bona hominis
& bene a bono condita institutaq: natura.
nunc bellum est:qm salus nondũ est: lan¬
guor sanetur:pax est: Languorẽ autẽ istũ
culpa meruit: natura ñ habuit: Quã sane
culpam ꝑ lauachrũ regenerationis.dei gr̃a
fidelib  iam remisit:S: sub eiusdem mechci
manib adhuc natura cum suo languore
confligit: In tali autem pugna sanitas erit
tota uictoria: Nec temporal is sanitas s et̃¬
na.ubi non solum finiatur hic languor
b iniquitatib tuis. qui sanat omnes lan¬
guores tuos. Propitius fit iniquitatib Can¬
do indulgentiã. sanat languores.dando cõ¬
tinentiã. Nlud factum ẽ in baptismate cõ¬
fitentib: hoc fit in agone certantib. inq

Expanded text:
mutabile bonum: quod tamen fieri non posse nisi ab incommutabili bono, a quo est omne bonum creatum, siue paruum siue magnum; sed quamlibet paruum, a magno tamen factum; et quamlibet magnum, nullo modo tamen factoris magnitudini comparandum. uerum in hac bona hominis et bene a bono condita institutaque natura nunc bellum est, quoniam salus nondum est. languor sanetur, pax est. languorem autem istum culpa meruit, natura non habuit. quam sane culpam per lauacrum regenerationis dei gratia fidelibus iam remisit; sed sub eiusdem medici manibus adhuc natura cum suo languore confligit. in tali autem pugna sanitas erit tota uictoria: nec temporaria sanitas, sed aeterna, ubi non solum finiatur hic languor,bus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos. propitius fit iniquitatibdo indulgentiam, sanat languores dando continentiam. illud factum est in baptismate confitentibus, hoc fit in agone certantibus, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
a seipso debet incipere: & eam sibi pͥmũ dare:
Est autem elemosina opus miscdie uerissimȩ:¬
de qua dictum est miserere animȩ tuȩ placens
deo: Propter hoc renascim᷑. ut deo placeamus:
cui merito displicet quod nascendo contraximꝰ:
Hec est prima elemosina quam nobis dedim:
qm̃ nos ipsos miseros ꝑ miserantis dei miscłiã
requisiuimꝰ. iustum iudiciũ eius confitentes. qͦ
miseri effecti sumus: de quo dicit apł̃s. iudiciũ
quidem ex uno in condempnationẽ: & magne
caritati eius gr̃as agentes. de qua idem ipse
dixit gr̃e predicator: Cominendat autẽ suam

Expanded text:
bi primum dare. Est enim eleemosyna opus misericordiae; verissimeque dictum est, Miserere animae tuae placens Deo . Propter hoc renascimur, ut Deo placeamus, cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima eleemosyna, quam nobis dedimus, quoniam nos ipsos miseros per miserantis Dei misericordiam requisivimus, justum judicium ejus confitentes, quo miseri effecti sumus, de quo dicit Apostolus, Judicium quidem ex uno in condemnationem: et magnae charitati ejus gratias agentes, de qua idem ipse dicit gratiae praedicator, Commendat autem suam
Abbreviated transcription (Latin):
omne holus.Has enim noui elemosinas ur̃as.
ne de illis me nunc uos ammonuisse arbitre¬
mini: & preteritis iudicium & dei caritatem.
qua elemosina possetis ab omni inquinam̃to
interiore mundari: ut uobis munda essent.
& corpora que lauatis: Hoc est enim omnia
& interiora scilicet & exteriora: sicut alibi le¬
gitur. Mundate que intus sunt: & quȩ foris
sunt munda erunt: Sed ne istas elemosinas
quȩ fiunt de fructib terrȩ respuisse uideret᷑:
hec inquit oportuit facere. id est iudicium &
caritatem dei: & illa non omittere. id est ele¬
mosinas fructuum terrenorum:.laXXUI.
largissimas fructuũ suorũ. uel cuiuscũq pe¬
cumiȩ. impunitatẽ se emere existimant. in
facinorũ suorũ immanitate ac flagitiorum

Expanded text:
omne olus , has enim novi eleemosynas vestras, omne olus , has enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me vos nunc admonuisse arbitremini, et praeteritis judicium et charitatem Dei. Qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiori mundari, ut vobis munda esent et corpora quae lavatis, hoc est enim omnia, et interiora scilicet et exteriora. Sicut alibi legitur: Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Sed ne istas eleemosynas quae fiunt de fructibus terrae respuisse videretur: Haec, inquit, oportuit facere, id est, judicium et charitatem Dei, et illa non praeterire , id est, eleemosynas fructuum terrenorum. CAP. 130largissimas fructuum suorum, vel cujusque pecuniae impunitatem se emere existimant in facinorum suorum immanitate ac flagitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
res essemus.xp̃c ꝓ nobis mortuus est: ut &
nos ueraciter de nr̃a miseria iudicantes. & dñi
caritatẽ quam ipse donauit diligentes. pie rec¬
teq inuamus Qđ iudiciũ & caritatẽ dei cum
pharisei preterirent:decimabant tam̃ ꝓpt᷑
tissima fructuũ suoꝵ: & ideo non dabant
elemosinas a seipsis incipientes: secumq priꝰ
miscłiam facientes: Propter quem dilectio¬
nis ordinem: dictum est. diliges ꝓximum
tuum tanqͣm teipsum: Cumgͦ increpasset eos.
qđ forisecus se lauabant. intus autẽ rapina
& iniquitate pleni essent: ammonens quadã
elemosina quam sibi homo debet primitus
dare.interiora mundari: uerumtam̃ inquit
qđ suꝑest date elemosinã. & ecce omnia mun¬
da sunt uobis: Deinde ut ostenderet quid ã¬
monuisset. & quid ipsi facere non curarent:
ne illum putarent. eorum elemosinas igno¬
rare. sed ue uobis inquit phariseis: tanqͣm
diceret: Ego quidem cõmonui uos elemosinã
dandam. ꝑ qͣ uob̾ munda essent omnia: sed

Expanded text:
ristus pro nobis mortuus est , ut et nos veraciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse, diligentes, pie recteque vivamus. Quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent , decimabant tamen praetissima fructuum suorum . Et ideo non dabant eleemosynam a seipsis incipiemisericordiam facientes. Propter quem dilectionis ordinem dictum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleemosyna, quam sibi homo debet primitus dare, interiora mundari: Verumtamen, inquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare: Sed vae vobis, inquit Pharisaeis: tanquam diceret, Ego quidem commonui vos eleemosynam dandam, per quam vobis munda sint omnia; Sed
Abbreviated transcription (Latin):
quib tantum tribuit scriptura diumna. ut
earum tantummꝰ fructum se imputaturũ
prenuntiet dñs dextris. & earum tantum mͦ
sterilitatẽ sinistris. qͣndo huis dicturus est
uenite benedicti p atris mei. ꝑcipite regnum:

Expanded text:
quibus tantum tribuit Scriptura divina, ut quibus tantum tribuit Scriptura divina, ut earum tantummodo fructum se imputaturum praenuntiet Dominus dextris, et earum tantummodo sterilitatem sinistris; quando his dicturus est, Veni
Abbreviated transcription (Latin):
num.stipulam: illius enim opus non exuri¬
tur. quia non ea dilexit quorũ amissione
crucietur: exuritur autem huius.qm sine
dolore non ꝑeunt.quȩ cum amore possessa
sunt: Sed qm alterutra conditione ꝓposita.
amittendi talia deserit. xp̃m. qͣmuis doleat
cum amittit: saluus erit quidem sic tamen
quasi ꝑignem: quia u rit eum dolor rerum
quas dilererat amissarum: sed non subuertit.
neq consumit. fundamenti stabilitate atq in¬
corruptione munitum: .lxxui.
ale aliquid etiam post hanc uitam fieri
ineredibile non est: & utrum ita sit queri po¬
cest ÷ & aut inueniri aut latere non nullos fi¬
celes ꝑignem quemdam purgatoriũ qͣntoma¬
gis minusue bona ꝑeuntia dilererunt. tanto
tardius citiusq saluari: non tamen tales de
qualib dictum est quod regnum dei non
possidebunt: nisi conuenienter penitentib
eadem crimina remittantur: Conuenienter
autem dixi. ut steriles in elemosins non sint.

Expanded text:
num, stipulam: illius enim opus non exurinum, stipulam: illius enim opus non exuritur, quia non ea dilexit quorum amissione crucietur; exuritur autem hujus, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore possessa sunt. Sed quoniam alterutra conditione proposita, amdum amittit; salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem: quia urit eum rerum dolor, quas dilexerat, amissarum; sed non subvertit neque consumit fundamenti stabilitate atque incorruptione munitum. 13. Tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari; non tamen tales, de qualibus dictum est quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint,
Abbreviated transcription (Latin):
quo eo loco est locutus apłs.talis debet in¬
telligi.ut ambo ꝑ eum transeant: id est qui
edificat supra hoc fundamentũ. aurum. ar¬
gentum. lapides preciosos: & qui edificat lig¬
na. fenum.stipulam: Cum enim hoc dixisset
adiunxit: Unius euiusq opus quale sit. ig¬
nis ꝓbabit: si cuius opus manserit. quod
suꝑedificauit. mercedem accipiet: si cuius
opus exustum fuerit. dampnũ patietur. ip¬
se enĩ saluus erit. sic tamen quasi ꝑ ignem:
Nongͦ unius eorum: sed utriusq opus ignis. ꝓ¬
babit: Est quidem ignis temptatio tribulati¬
onis: de quo aꝑte alio loco scriptum est: Ua¬
sa figuli ꝓbat fornax: & homines iustos tẽp¬
tatio tribulationis: Iste ignis. in hac interim
unta facit quod apłs dicit: Si accidat duob
est uerum fundamentũ. aurum. argentũ.
lapides preciosos:alteri autem cogitanti ea
quȩ sunt mundi. quomͦ placeat uxori. id est
edificanti suꝑ idem fundamentũ. ligna. fe¬

Expanded text:
quo eo loco est locutus Apostolus, talis debet inquo eo loco est locutus Apostolus, talis debet intelligi, ut ambo per eum transeant; id est, et qui aedificat super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, et qui aedificat ligna, fenum et stipulam. Cum enim hoc dixisset, adjunxit: Uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Si cujus opus permanserit, quod superaedificavit, mercedem accipiet. Si cujus opus autem exustum fuerit, damnum patietur: ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Non ergo unius eorum, sed utriusque opus ignis probabit. Est quidam ignis tentatio tribulationis, de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac interim vita facit quod Apostolus dixit, si accidat duobusistum fundamentum, aurum argentum, lapides pretiosos; alteri autem cogitanti ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori , id est, aedificanti super idem fundamentum ligna, fe
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia hec apłica manifestissima & aper¬
tissima testimonia falsa ẽẽ nonpossunt: il¬
lud quod obscure dictum est de his qui su¬
per edificant suꝑ fundamentũ quod est
xp̃c. nonaurum non argentũ. non lapides
preciosos. sed ligna fenum. stipulam: De
his enim dictum est. quod ꝑignem salui
erunt.qm̃ fundamenti merito ñꝑibunt.
sic est intelligendũ: ut his manifestis non
inueniat᷑ esse contrarium. ligna quippe.
fenum. stipula.non absurde accipi posst̃
rerum seculariũ qͣmuis licite concessar ũ
tales cupiditates: ut amitti sine animi do¬
lore non possint.Cum enim iste dolor urit.
idest ut nichil ei anteponat᷑. & malit ho¬
mo quitali dolore uritur.reb quas ita di¬
ligit. magis carere qͣm xp̃o: ꝑ ignẽ fit saluus:
Si enim res huiusmodi temporales ac scłares.
tempore demptationis maluent tenere quam
xp̃m:eum in fundam̃to non habuit. qui hec
priore loco habuit: cum in edificatione prius
non sit aliquid fundamento: Ignis enim de

Expanded text:
ed quia haec apostolica manifestissima et apertissima testimonia falsa esse non possunt; illud quod obscure dictum est, de his qui superaedificant super fundamentum, quod est Christus, non aurum, argentum, lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam de his enim dictum est quod per ignem salvi erunt, quoniam fundamenti merito non peribunt, sic intelligendum, est ut his manifestis non inveniatur esse contrarium. Ligna quippe et fenum et stipula non absurerum saecularium quamvis licite concessarum. Tales cupiditates autem amitti, sine animi dolore non possunt. Cum autem iste dolor urit, id est, ut nihil ei anteponatur, et malit homo, qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit, magis carere quam Christo, per ignem fit salvus. Si autem res ejusmodi temporales ac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit, quia hoc priore loco habuit, cum in aedificatione prius non sit a
Abbreviated transcription (Latin):
nequitia ꝑmanendi: Non solum enim hec
faciunt: s ita diligunt. ut ineis semꝑ optent.
tantum si possent impune uersari: Qui enĩ
diligit iniquitatẽ. odit animam suam: &
qui odit animam suam. non est ineam mi¬
sericors sed crudelis: Diligendo quippe eam
ei dare elemosinã. ꝑ quam munda illi essent
libet. nisi unde det ab illo accipiat qui non
reget: & ideo dictum est. miscdia eiꝰ p̃ueniet me.
non humano sed diumno pensanda sunt iu¬
dicio: Uidemus enim quedam ab ipsis qͦq
apłis ignoscendo fuisse concessa: quale illudd
est.quod uenerabilis paulus comugib ait:
Nolite fraudare inuicem nisi ex consensu ad
tempus ut uacetis orationi: & iterum ad id

Expanded text:
nequitia permanendi: non solum enim haec faciunt, sed ita diligunt, ut in eis semper optent, tantum si possint impune, versari. Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam ; et qui odit animam suam, non est in eam misericors, sed crudelis: diligendo eam quippe ei dare eleemosynam, per quam illi essent munda libet, nisi unde det ab illo accipiat qui non eget: ideo dictum est, Misericordia ejus praeveniet non humano, sed divino sunt pensanda judicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque Apostolis ignoscendo fuisse concessa: quale illud est quod venerabilis Paulus conjugibus ait, Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi; et iterum ad id
Abbreviated transcription (Latin):
nis demonstret: adiunx quȩ sup̃ c̃memorau. Ma¬
nifesta autẽ sunt oꝑa carnis. quȩ sunt for¬
nicationes. & cȩtera. siue quȩ cõmemorauit.
siue quȩ intelligenda cõmonuit. maxime
acdiciens. & his similia. Deniq in hoc prelio
aduersus carnalẽ quodammͦ exercitũ. uelut
aliam pducens aciemspiritalẽ : fructus au¬
tem sp̃c est inquit. caritas. gaudiũ. pax. lon¬
ganimitas. bonitas. benignitas. fides. mansu

Expanded text:
onstraret, adiunxit, quae supra commemoraui: manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicationes et cetera, siue quae commemorauit siue quae intellegenda commonuit, maxime adiciens: et his similia. denique in hoc proelio aduersus carnalem quodam modo exercitum uelut aliam producens aciem spiritalem, fructus autem spiritus est, inquit, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fid
Abbreviated transcription (Latin):
iecꝰtus. reꝓb. & suꝑb: Si autẽ lex factum pre¬
uacatorẽ tanqͣm ad hoc gͣuius uulneratũ.
ut desideret medicũ tanqͣm pedagogus ꝑdu¬
cit ad grãm. contra suauitatẽ noxiã qua umn¬
cebat concupiscentia. dñs dat suauitatẽ be¬
neficã. qua delectet᷑ amplius continentia. &
t̾ra nr̃a dat fructum suũ. quo pascit᷑ miles
qui delet deo iuuante peccatũ: Tales apłica
tuba isto sonitu accendit in preliũ: Nongͦ
regnet inquit peccatũ in ur̃o mortali corpo¬
re. ad obediendũ desideriis eiꝰ. neq exhibueri¬
tis m̃bra ur̃a arma iniquitatis peccato. secd
exhibete uos deo tanqͣm ex mortuis uiuenteᷤ.

Expanded text:
iectus reprobus et superbus. si autem lex factum praeiectus reprobus et superbus. si autem lex factum praeuaricatorem, tamquam ad hoc grauius uulneratum, ut desideret medicum, tamquam paedagogus perducit ad gratiam, contra suauitatem noxiam, qua uincebat concupiscentia, dominus dat suauitatem beneficam, qua delectetur amplius continentia, et terra nostra dat fructum suum, quo pascitur miles, qui debellat deo iuuante peccatum. Tales milites apostolica tuba isto sonitu accendit in proelium. non ergo regnet, inquit, peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius, neque exhibueritis membra uestra arma iniquitatis peccato, sed exhibete uos deo tamquam ex mortuis uiuentes
Abbreviated transcription (Latin):
do eas potius qͣm domando: Qui uͦ ꝑ legẽ
cognouerunt eas : ꝑ legem enim cognitio
peccati: & concupiscentiã inquit nesciebam
nisi lex diceret ñ concupisces: & earũ tam̃
oppugnatione uincunt᷑. qui sub lege uiuunt
qua iubet᷑ qđ bonũ est. ñ & dat᷑. non uiuunt
his ideo sub intrauit lex. ut in eis habunda¬
ret delicꝰtum. auxit ꝓhibitio concupiscen¬
tiam. eamq inuictam fecit ut accederet p̾-¬
uaricatio quȩ sine lege ñ fuit : etiã si peccatũ
fuit: Ubi enĩ ñ est lex. nec p̾uaricatio: ita le
gem gr̃a ñ iuuante. ꝓhibens peccatũ uirtꝰ
est suꝑ facti peccati Unde ait apłs. Uirtus
peccati lex: Nec mirandũ ẽ. qđ humana
infirmitas etiam de lege bona uires malo
addidit. dum ad ipsam legem faciendam
de suis uirib fidit: Ignorans quippe dei
iusticiã quam dat infirmo. & suã uolens con¬
stituere qua caret infirmꝰ. iusticiȩ dei ñ ẽ sub¬

Expanded text:
do eas potius quam domando. qui uero per legem do eas potius quam domando. qui uero per legem cognouerunt eas — per legem enim cognitio peccati, et, concupiscentiam, inquit, nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces — et earum tamen oppugnatione uincuntur, quia sub lege uiuunt, qua iubetur quod bonum est, non et datur, non uiuunt er legem iubetur: his ideo subintrauit lex, ut in eis abundaret delictum. auxit prohibitio concupiscentiam eamque fecit inuictam, ut accederet praeuaricatio, quae sine lege non fuit, etiamsi peccatum fuit; ubi enim non est ex nec praeuaricatio. ita lex gratia non iuuante prohibens peccatum uirtus est insuper facti peccati. unde ait apostolus: uirtus peccati lex. nec mirandum est, quod infirmitas humana etiam de lege bona uires malo addidit, dum ad ipsam legem faciendam de suis uiribus fidit; ignorans quippe dei iustitiam, quam dat infirmo, et suam uolens constituere, qua caret infirmus, iustitiae dei non est sub
Abbreviated transcription (Latin):
ens.ñ utiq in cupiditatib  frenandis conti¬
nentia laboraret.si nichil nos contra quod
doceret. liberet. si nichil nr̃ȩ bonȩ uolun-¬
tati ex mala concupiscentia repugnaret:
Clamat apłs: Scio inquit. quia non habitat
inme hoc est incarne mea bonũ. Uelle enĩ
adiacet mͥ: ꝑfictre autẽ bonum ñ inuenio
Nunc enim fieribonũ potest. ut male con¬
cupiscentiȩ ñ consentiatur ⁊ ꝑficietur autẽ
bonũ: qnͣdo ipsa mala concupiscentia fini¬
etur: Itemq idem doctor gentiũ clamat:
Condelector legi dei scd̃m interiorẽ hominẽ
Uideo autẽ aliam legem in m̃bris meis: re¬
pugnantẽ legimentis meȩ: Hanc pugnã
ñ exꝑiunt᷑ in seipsis. nisi bellatores uirtu¬
tum. debellatoresq uiciorũ: Nec expugnat
concupiscentiȩ malum: nisi continentiȩ
bonũ: Sunt autẽ qui legem dei omnino
nescientes.malas concupiscentias nec in hosti¬
b deputant. eisq miserabili cecitate serui¬
entes. insuꝑ etiam beatos se putant sacian¬

Expanded text:
ens. non utique in cupiditatibus frenandis continentia laboraret, si nihil nos contra quod deceret liberet, si nihil nostrae bonae uoluntati ex mala concupiscentia repugnaret. clamat apostolus, scio, inquit, quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. nunc enim fieri bonum potest, ut malae concupiscentiae non consentiatur; perficietur autem bonum, quando ipsa mala concupiscientia finietur. itemque idem doctor gentium clamat: condelector legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae. Hanc pugnam non experiuntur in se ipsis nisi bellatores uirtutum debellatoresque uitiorum; non expugnat concupiscentiae malum nisi continentiae bonum. sunt autem, qui legem dei omnino nescientes malas concupiscentias nec in hostibus deputant eisque miserabili caecitate seruientes insuper etiam beatos se putant satian
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiȩ ⁊ ebrietates: comessationes : & his si¬
milia: quȩ predico uobis. sicut p̾dixi: q̃m
qui talia agunt: regnũ dei ñ possidebunt:
Ipsum enĩ etiã ibi bellũ ut hȩc diceret osten¬
debat. & ad hos hostes mortificandos. eadẽ
celesti & sp̃uali tuba xp̃i milites excitabat:
Suꝑius enim dixerat: Dico autẽ: Sp̃u ambu¬
late: & desideria carnis ñꝑficietis: Caro enĩ
concupiscit aduersus sp̃m: sp̃c autẽ aduer

Expanded text:
ssationes et his similia, quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum dei non possidebunt. ipsum enim etiam ibi bellum, -ut haec diceret, ostendebat et ad hos hostes mortificandos eadem caelesti et spiritali tuba Christi milites excitabat. supra enim dixerat: dico autem, spiritu ambulate et desideria carnis ne feceritis. caro enim concupiscit aduersus spirit
Abbreviated transcription (Latin):
hortat᷑ ut ñ scdm carnẽ uiuamꝰ ne moria¬
mur. s sp̃u facta carnis mortificemꝰ ut uiua¬
mͦ: tuba utiq canit bellũ in quo u̾samur.
ostenditq ut acriter dimicemꝰ. & hostes nr̃os
mortificemꝰ. ne ab eis mortificem. accendit
Qui sint uͦ isti hostes: satis euident̾ ostendit.
Quos enim a nobis mortificari uoluit. ipsi st̃.
scilicet oꝑa carnis:Sic enĩ ait: Si autem sp̃u
facta carnis mortificaueritis. uiuetis. Et ista
quȩ sint ut sciamꝰ. eundem itidem audiamꝰ
scribentẽ ad galathas & dicentẽ: Manifesta
autẽ sunt oꝑa carnis: Quȩ sunt. fornicatio¬
nes: immundiciȩ : luxuriȩ ⁊ idolorũ seruitꝰ:¬

Expanded text:
hortatur, ut non secundum carnem uiuamus, ne moriahortatur, ut non secundum carnem uiuamus, ne moriamur, sed spiritu facta carnis mortificemus, ut uiuamus, tuba utique canit, bellum, in quo uersamur, ostendit et, ut acriter dimicemus et hostes nostros mortificemus, ne ab eis mortificemur, accendit. qui sint uero isti hostes, satis euidenter expressit. quos enim a nobis mortificari uoluit, ipsi sunt, opera scilicet carnis. sic enim ait: si autem spiritu facta carnis mortificaueritis, uiuetis. et ista quae sint ut sciamus, eundem itidem audiamus scribentem ad Galatas et dicentem: manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicationes, i
Abbreviated transcription (Latin):
sumus ñ carni. ut scđm carnẽ uiuamꝰ: Si
enĩ scd̃m carnẽ uixeritis: moriemini: Si autẽ
sp̃u facta carnis mortificaueritis: uiuetis:
Quotqͦt enĩ sp̃u dei agunt᷑: hii filii sunt dei:
Id gͦ nunc agit᷑ qͣmdiu ẽ mortalis hec uita nr̃a
sub gr̃a: ne peccatũ idest. concupiscentia pec¬
catt Hanc enĩ hoc loco peccati nomine appel¬
lat regnet in nr̃o mortali corpore: Tunc autẽ
regnare ostendit᷑. si desideriis eiꝰ obedit᷑. Est
gͦ in nobis peccati concupiscentia. quȩ ñ est
ꝑmittenda regnare. sunt eiꝰ desideria.quib
ñ est obediendũ. nec obedientib regnet: Prop¬
ter qđ m̃bra nr̃a ñ sibi ursurpet concupis¬
centia. s sibi uendicet continentia: ut sint
arma iusticiȩ deo.nec sint arma iniquitatis
peccato: Sic enĩ nobis peccatũ ñ dominabit᷑.
sub lege. bonũ quidem iubente. ñ tam̃ dante:
s sumͦ sub gr̃a. quȩ id qđ lex iubet faciens
amare. potest liberis imꝑare: Itemq cum

Expanded text:
nem uiuamus. si enim secundum carnem uixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis, uiuetis. quotquot enim spiritu dei aguntur, hi filii sunt dei. id ergo nunc agitur, quamdiu est mortalis haec uita nostra sub gratia, ne peccatum, id est concupiscentia peccati — hanc enim hoc loco peccati nomine appellat — regnet in nostro mortali corpore. tunc autem regnare ostenditur, si desideriis eius oboeditur. est ergo in nobis peccati concupiscentia, quae non est permittenda regnare; sunt eius desideria, quibus non est oboediendum, ne oboedientibus regnet. propter quod membra nostra non sibi usurpet concupiscentia, sed sibi uindicet continentia, ut sint arma iustitiae deo, ne sint arma iniquitatis peccato; sic enim nobis peccatum non dominabitur. sub lege bonum quidem iubente, non tamen dante, sumus sub gratia, quae id quod lex iubet faciens nos amare potest liberis imperare. Itemque cum
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑ moysen: deinde sub gr̃a quȩ reuelata
ẽ ꝑ primũ mediatoris aduentum: Quȩ qͥdẽ
grã nec antea defint quib eam oportuit ĩ¬
ꝑtiri: qͣmuis ꝓ temporis dispensatione ue¬
lata & occulta: Neq enim antiquorũ quic̃q
set nobis ꝑ eorũ ministeriũ alias aꝑtius ali¬

Expanded text:
est per Moysen; deinde sub gratia, quae revelata est per primum Mediatoris adventum . Quae quidem gratia nec antea defuit, quibus eam oportuit impertiri, quamvis pro temporis dispensatione velata et occulta. Neque enim antiquorum quicumquset nobis per eorum ministerium alias apertius, ali
Abbreviated transcription (Latin):
tota confiteretur ȩccła: quȩ imitans eius ma¬
trem cotidie parit membra eius. & uirgo ẽ.
Lege si placet de uirginitate sc̃e mariȩ meas
litteras. missas ad illustrem uirum: quẽ cum
honore ac dilectione nomino uolusianũ: xlii.
quia dei uerbum:ds̃ enim erat uerbum:
homo uͦ quia in unitatẽ ꝑsonȩ accessit uer¬
bo anima racionalis & caro: Quo circa in qͣn¬
cum deus est. ipse & pater unum sunt: in qͣntũ
autem homo est. pater maior est illo: Cũ enĩ eẽt
dei filius unicus. non gr̃a sed natura: ut esset
etiam plenus gr̃a factus est & hominis filiꝰ
Idem ipse est utrumq. & ex utroq unus xp̃c:
quia cum in forma dei esset non rapinam
arbitratus est qđ natura erat. id est esse e¬
qualis deo: Exinaniuit enim se accipiens
formã serui.non amittens uel minuens for¬
mam dei:ac ꝑhoc & minor est factus & man

Expanded text:
tota confiteretur Ecclesia; quae imitans ejus matrem quotidie parit membra ejus, et virgo est. Lege, si placet, de virginitate sanctae Mariae meas litteras ad illustrem virum, quem cum honore ac dilectione nomino Volusianum . quia Dei Verbum; Deus enim erat Verbum : homo autem, quia in unitatem personae accessit Verbo anima rationalis et caro. Quocirca in quantum Deus est, ipse et Pater unum sunt : in quantum autem homo est, Pater major est illo . Cum enim esset unicus Dei Filius, non gratia, sed natura, ut esset etiam plenus gratia, factus est et hominis filius: idemque ipse utrumque ex utroque unus Christus. Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est, quod natura erat, id est, esse aequalis Deo. Exinanivit autem se, accipiens formam servi , non amittens vel minuens formam Dei. Ac per hoc et minor est factus, et man
Abbreviated transcription (Latin):
bones ignis congeres suꝑ caput eius.
Cui sencentiȩ idem apłs exꝓprio subiũ¬
xic dicens. Noli uinci a malo: sed um¬
ce in bono malum. Quo contra de his
Qui odit fr̃em suum : homicida est.
Et scitis: quod omnis homicida non hc̃
in se ipso uitam ȩternam manentem.
Et rursum.Qui odit frẽm suũ in tene¬
bris ambulac. & in cenebris est usq ad¬
huc: & nescit quo eac. quia cenebre

Expanded text:
 caput ejus . » Cui sententiae idem Apostolus ex proprio subjungit, dicens: « Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . » Quo contra de his « Qui odit fratrem suum homicida est. Et scitis quod omnis homicida non habet in semetipso vitam aeternam manentem . » Et rursum: « Qui odit fratrem suum in tenebris ambulat, et in tenebris est usque adhuc: et nescit quo eat, quia tenebrae
Abbreviated transcription (Latin):
tegenda sunt ut aptiori cẽꝑe corrigant᷑:
ꝓpterea subiungitur. Nec fecisti : & tacui.
Ne autem ex hoc discreto silentio detracꝰto
res sibi applauderent. qui dum sẽꝑ occulte
derogare malunt. nonꝗͣ. in aꝑtã incre¬
pationẽ ꝓsiliunt: adhuc subinfertur.
Existimasti iniquitatẽ: qđ ero tui similiᷤ.
Acsi diceretur. Iniquum est cogitare. ut¬
inde detractori similis apaream: unde ad
reptionis expecto. Unde & ꝓtinꝰ subdit᷑.
ut est cua consuetudo. sed in apto ut est
mea sollicitudo aptum corripiendi tempꝰ
expectans peccatorẽ arguã: & eiꝰ delicta
contͣ᷑ faciem illius statuam. Ac inquis
non ocdio sed amo: quẽ ita in abscõ ditiꝰ
diudicans reprehendo. Immo magis
hinc odis & non diligis: unde dechis
& non corripis. Quã sit detestanda ob¬
trectatio ꝓximi: plerisq in locis eloqͥa
diuina cestant᷑. Unde ẽ illud. Detͣhen¬
cem aduersus ꝓximũ suũ occulte: hũc

Expanded text:
tegenda sunt, ut aptiori tempore corrigantur, tegenda sunt, ut aptiori tempore corrigantur, propterea subjuncitur: « Haec fecisti et tacui. » Ne autem ex hoc discreto silentio detractres sibi applauderent, qui dum semper occulte derogare malunt, numquam in apertam correptionem prosiliunt, adhuc subinfertur: Existimasti iniquitatem quod ero tui similis Ibid. Ac si diceret: Iniquitas est cogitare, ut detractori similis appaream, sed ad reptioni aptum exspecto. Unde et protinus subdit: Aut est tua consuetudo, sed in aperto, ut est mea sollicitudo, aptum corripiendi tempus exspectans, peccatorem arguam, et ejus delicta contra faciem illius statuam. At inquis: Non odi, sed amo quem ita in abscondito dijudicans reprehendo. Sed respondet: Immo magis hunc odis, et non diligis: unde detrahis, et non corripis. Quam sit autem detestanda detractio proximi, plerisque in locis eloquia divina testantur. Unde est illud: Detrahentem adversus proximum suum occulte, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
dñs econtra. Si eñi diligitis eos qͥ uos
diligunt ÷ quã mercedem habebitis :
Nonne & publicam hoc faciunt: Quid¬
cu quoq ad hec obicere uales: Certe qͥ
odit frẽm suum manet in morte: et
qui diligit in do̾ manet et deus in eo.
Omnẽ ergo amaritudinem fellis euo¬
me: & quoquo pacto ualueris: carita¬
tis dulcedinẽ sume. Nichil enĩ suauiꝰ
delictoꝵ facinora cegere dicit᷑: sic̃ scri¬
ptum est Aniuersa delicta: oꝑit caritas.
tacenda sunc mala ꝓaimi nec consen¬
denda: sed caritate fraterna in faciẽ ꝓxi¬
mus redarguendus est. non autẽ occulte
correptione ꝓficiat. sed magis correptione
scandalũ sumat: occurrit diuina scripca
& uersa uice hoc magis scandalũ c̾e de¬
nuntiat dicens. Sedens aduersus frẽm
cuũ detrahebas: & aduersum filiũ matͥs
tuȩ ponebas scandalũ. Magis enim scan¬
dalũ sum it qui se detrahentem incellig̾.
ꝗͣ qui corripientẽ sustinet. & quia ññq
erraca delinquentum ad cempꝰ silencio

Expanded text:
os diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et Publicani hoc faciunt ? Quid tu ad haec objicere vales? Certe: Qui odit fratrem suum, manet in morte; et qui diligit, in Deo manet, et Deus in eo. Omnem ergo amaritudinem fellis evome, et quoquo pacto valueris, charitatis dulcedinem sume; nihil enim suavius, delictorum facinora ptum est: Universa delicta operit charitas Nec tacenda sunt mala proximi, nec consentienda: sed charitate fraterna proximus in faciem redarguendus est, non autem clanculum solum non proficiat, sed magis ex correptione scandalum et versa vice magis scandalum denuntiat dicens: « Sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum . » Magis enim scandalum sumit qui sibi detrahentem intelligit, quam qui corripientem sustinet. Et quia nonnunquam errata delinquentium ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
Ibsit uc illum ames ÷ quẽ ĩ omnib
contrarium habes: qui tibi dero¬
gat. qui cͥ insultat. qui te in uitiis ex¬
asꝑat. qui cibi peccata cua improꝑat:
qui te dictis. oꝑibus. acq honoribus
semꝑ preire festinat. Nisi enim tibi
da sunt in homine. ꝓpterea non est
amanda dei imago in homine sicut
xp̃i. qui in cruce positus inimicos su

Expanded text:
Absit ut tu illum diligas, quem in omnibus contrarium habes, qui tibi derogat, qui tibi insultat, qui te injuriis exacerbat, qui tibi peccata tua improperat, qui te dictis, operibus atque honoribus semper praeire festinat. Nisi enim tibi da sunt in homine, propterea non est amanda Dei imago in homine? Immo Christus, qui in cruce positus inimicos suo
Abbreviated transcription (Latin):
labor partem infirmã nr̃am. id est corpus.
qͣnͣdo ab immoderatis uel illicitis uolupta¬
tib cohibet & refrenat. non salubrit castiga¬
re.s insectari credatur hostilit᷑: Corpus qͥp¬
pe ab anima est quidem natura diuersũ:
s ñ est a natura hominis alienũ: Non enĩ
animus constat ex corpore. stam̃ homo ex
animo constat & corpore: Et utiq ds̃ quẽ
liberat. totum hominẽ liberat: Unde totũ
hominẽ etiam saluator ipse suscepit. dig¬
natus in nobis totum liberare q fecit: Q
contra istam sentiunt ueritatẽ. quid ꝓdest
eis libidines continere :si tam̃ aliquas cõ¬
tinent:Quid ineis ꝑ continentiã fieri mũ

Expanded text:
labor partem infirmam nostram, id est corpus, labor partem infirmam nostram, id est corpus, quando ab inmoderatis uel inlicitis uoluptatibus cohibet et refrenat, non salubriter castigare, sed insectari credatur hostiliter. corpus quippe ab anima est quidem natura diuersum, sed non est a natura hominis alienum. non enim animus constat ex corpore; sed tamen homo ex animo constat et corpore: et utique deus quem liberat, totum hominem liberat. unde totum hominem etiam ipse saluator suscepit, dignatus in nobis totum liberare quod fecit. qui contra istam sentiunt ueritatem, quid eis prodest libidines continere? si tamen aliquas continent. quid in eis per continentiam potest
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc finem accipiet omnis hȩc pugna. tunc
ambarũ subarum erit summa concordia
Tunc usqadeo ibi nullus erit carnalis: ut
etiam caro ipsa sit spiritalis: Quod gͦ nunc
agit cum carne sua quisq scdm xp̃m ui-
git cum ȩccła qͣntũ fas ẽ comꝑare minora
maiorib: Nam & correptionib eam repri¬
mit. ne impunitate inflata dissoleat: & cõ¬
solationib erigit. ne infirmitate grauata
succumbat: Hinc ẽ illud apłi: Sienim nos
ipsos duudicarem. ñ utiq iudicarem᷑: Cum
iudicam̃ autem a dño coripim̃: ne cum
hoc mundo dampnemͦ: Et illud in psalmo:
Sedm multitudinẽ dolorũ meoꝵ in corde
meo: consolationes tuȩ iocundauerunt a¬
nimã meam: Tunc gͦ speranda ẽ carnis nr̃e
sine ulla repugnatione ꝑfecta sanitas: qͣn¬
do erit ȩccłȩ xp̃isine ullo timore certa secu¬
ritas: Hec aduersus manicheos fallacit con¬
tinentes ꝓ ueraci continentia disputasse suf¬
fecerit: ne continentie fructuosus. & głosus

Expanded text:
tunc finem accipiet omnis haec pugna, tunc ambarum substantiarum erit summa concordia, tunc usque adeo ibi nullus erit carnalis, ut etiam ipsa caro sit spiritalis. quod ergo nunc agit cum carne sua quisque secundum Chrigit cum ecclesia, quantum fas est comparare minora maioribus. nam et correptionibus eam reprimit, ne inpunitate inflata dissiliat, et consolationibus erigit, ne grauata infirmitate succumbat. hinc est illud apostoli: si enim nos ipsos iudicaremus, non iudicaremur; cum iudicamur autem, a domino corripimur, ne cum hoc mundo damnemur, et illud in psalmo: secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo consolationes tuae iucundauerunt animam meam. tunc ergo speranda est carnis nostrae sine ulla repugnatione perfecta sanitas, quando erit ecclesiae Christi sine ullo timore certa securitas. Haec aduersus Manichaeos fallaciter continentes pro ueraci continentia disputare suffecerit, ne continentiae fructuosus et gloriosus
Abbreviated transcription (Latin):
nes non uulcania tellus tantis ardoribꝰ estu¬
emendat silencium. Ardor corporum frigidiori
bus epulis temperandus est: Multo meluis est
mit᷑. et uita posterior iudicat de priori. Fier
non potest ut absq morsu emulorũ uite huiꝰ
curricula quis pertranseat. Si anno p̃terito¬
fama mentita est. aut si certe uerũ dixit. ces¬
set uiciũ. cessabit et rumor Cogita de coti

Expanded text:
nes, non Uulcania tellus, non Ueseuus et Olympus tantis ardoribus aestuemendat silentiubus epulis temperandus est. Nobis enim non mitur et vita posterior iudicat de priori. Fieri quidem non potest, ut absque morsu hominum vitae huius curricula quis pertranseat, maiofama mentita est aut, si certe uerum dixit, cesset uitium, cessabit et rumor. haec di
Abbreviated transcription (Latin):
bene utatur. nec pauperẽ egestas cõmenda¬
biliorem facit. si in sordes & inopiã peccata
tute superare. ⁊ ab his diligi quos precedas

Expanded text:
bene utatur, nec pauperem egestas commendabiliorem facit, si inter sordes et inopiam peccata tute superare et ab his diligi, quos praecedas.
Abbreviated transcription (Latin):
pietate suorũ uiuentiũ releuari. cum ꝓ il¬
lis sacrificiũ mediatoris offertur: uel elemo¬
sinȩ in ȩccłia fiunt: Sed eis hec prosunt: qui
cum uiuerent. hec sibi ut postea possent ꝓ
desse. meruerunt: Est &enim quidam uiuen¬
di modus inec tam bonus ut non requirat
ista post mortem: nec tam malus.ut ei non
ꝓsint ista post mortem: Est uͦ talis in bono.
ut hec non requirat: & est rursus talis in
malo. ut nec his ualeat cum hec uita transi¬
erit adiuuari: Quocirca. hic omne meritum
comparatur: quo possit post hanc uitam
releuari quispiam uel grauari. Nemo enim se
sꝑet qđ hic neglexit. cum obierit apud dñm
ꝓmereri: Nongͥ ista quȩ ꝓ defunctis com¬
mendandis frequentat ȩccła. illi apłicȩ st̃
aduersa sententiȩ. qua dictum est: Omnes
enim adstabimꝰ ante tribunal xp̃i: ut refe¬
rat unusquisq scđm ea quȩ ꝑ corpus gessit.
siue bonũ.siue malum: quia etiam hoc me
ritum sibi quisq cum in corpore uiueret

Expanded text:
te suorum viventium revelari, cum pro illis sacrificium mediatoris offertur, vel eleemosynae in Ecclesia fiunt. Sed eis haec prosunt, qui cum viverent, haec sibi ut postea prodesse possent, meruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus ut non requirat ista post mortem, nec tam malus ut ei non prosint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut hmalis, ut nec his valeat, cum vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam relevari quispiam vel gravari. Nemo autem putet se quod hic neglexerit, cum obierit, a Domino promereri. Non igitur ista quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia illi apostolicae sunt adversa sententiae qua dictum est: Omnes enim astabimus ante tribunal Christi, ut referat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonuritum sibi quisque cum in corpore viveret
Abbreviated transcription (Latin):
ri & dici potest:aut tantum uideri⁊ & si
dici non potest.CxxIIi.
tem & ultimã resurrectionẽ inteͬpositũ est.
abditis animas receptaculis continet: sic̃
unaqueq digna est. uel requiȩ uel erũpna.

Expanded text:
ri et dici potest, aut tantum videri, etiamsi dici non potest. CAPUT Ctem et ultimam resurrectionem interpositum est, animas abditis receptaculis continet, sicut unaqu
Abbreviated transcription (Latin):
illius materiȩ qͣntitate reparare. nichil intͣ¬
esset. ad eius integritatẽ. quȩ particula ma¬
teriȩ cui membro statuȩ redderet᷑. dum tam̃
totum ex quo consticuta fuerat. restituta¬
resumeret : ita ds̃ mirabiliter. atq ineffabilit᷑
artifex. de toto quo caro nr̃a constiterat. eã
mirabili & ineffabili celeritate restituet: nec
aliquid attinebit ad eius reintegrationem.
utrum capilli ad capillos redeant. an ungues
ad ungues :an quicquid eorum ꝑierat mu¬
tetur in carnem. & in partes alias corporis
reuocetur: curante artificis ꝓuidentia. ne qͥd
indecens fiat.
ec illud est consequens. ut ideo diuersa sta

Expanded text:
illius materiae quantitate reparari, nihil inteillius materiae quantitate reparari, nihil interesset ad ejus integritatem quae particula materiae cuique membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat, resumeretur: ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili atque ineffabili celeritate restituet. Nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carne, et ad partes alias corporis revocetur, curante artificis prudentia ne quid indecens fiat. Nec illud est consequens ut ideo diversa sta