comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tios callide direxit. ut unꝰ priꝰ diceretSa
is placare uoliusti cuiꝰ irã toleras. quẽ te
in humanis aduersitatibꝰ consolaturũ sꝑa¬
bas. quatinus dũ se foris ab hominibꝰ ledi
&e intus adõ destitui consideraret: in con¬
tumeliam tanto audaciꝰ quanto desꝑati
erupisset. Adeo nãq diabolꝰ id posse fieri
p̾sumebat: ut ñ solũ de quolibet alio aliqͦ.
s etiã de ipso iob cui similis tc̃ ñ erat: ad lm
diceret. Tange cunc ta ꝗͣ possidet. & tẽ ui¬
debis qͦd in facie benedicat tͥ. Uerũ sic idem
iob contra utraq munitꝰ ꝑstitit. ut nulla¬
onis malũ. equitatẽ uidicis ad memoria re¬
ducit dicens.Scio qͥa si uoluerit homo con¬
tendere cũ dõ. ñ poterit respondere unũ
ꝓmille. Q itẽ. Nlon respondebo si quippiã
iusti habuero. s meũ uidicẽ dep̃cabor. Con¬
tra desꝑationem uͦ holocaustoꝵ cõpassionis.
niscebat᷑. ita ut diceret. N on rep̃hendit

Expanded text:
tios callide direxit, ut unus prius diceret: Stios callide direxit, ut unus prius diceret: Sis placare voluisti, cujus iram toleras, quem te in humanis adversitatibus consolaturum sperabas: quatenus dum se foris ab hominibus laedi, et intus a Deo destitui consideraret, in contumeliam tanto audacius, quanto et desperatius erupisset. Adeo namque diabolus id posse fieri praesumebat, ut non solum de quolibet aliquo, sed etiam de ipso Job, cujus similis tunc non erat, ad Deum diceret: Tange cuncta quae possidet, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Verum sic isdem Job contra utraque munitus perstitit. Naonem aequitatem judicis ad memoriam reducit, dicens: Scio quia si voluerit homo contendere cum Deo, non poterit respondere unum pro mille ; et item: Non respondebo si quidpiam justi habuero, sed meum judicem deprecabor . Contra desperationem vero holocaustorum compassionis, niscebatur, ita ut diceret: Non reprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
ui in peccatorib pacẽ. Q malachias talib
resistens dic̃. Laborare inqͥt fecistis dnm̃
in sermonibꝰ ur̃is. & dixistis. In qͦ In eo cũ
diceretis. O m̃is qͥ facit malui: bonꝰ ÷ in conspe¬
ctu dñi. & tales ei placent. & iobait. Cur
impii uiuunt: Ꝙ multa qͤ secuntur hiuꝰ.¬
mͦ di. Qđ &e salomon insinuans hoc eẽ
pessimũ int̾ om̃a quȩ subsole fiunt. qͥa e¬
adem cunc̾tis eueniunt: iusto & impio. &
cetera. Unde & corda filioꝵ hominũ. re¬
plentur malicia &e contẽptu. Scit enĩ dia¬
bolꝰ hc̃ ordinẽ rerũ qͦd uidelicet qͥdã ꝑ af¬
flic tiones ꝑuenire soleant autꝰ murmu¬
rationem. aut ad desꝑationẽ. Q idõ cũ p̾di¬
tũ iob ad temptandũ expetisset: om̃em sub¬
stantiã eiꝰ pessũ dedit. s & om̃e corpꝰ eiꝰ affli¬
egrũ facere desideraret. s ut ꝑ molestias
exteriꝰ illatas eiꝰ constantia fatigari posset
animiq uirtute nudatꝰ. impuu̾m aliquid
de diuinitate sentiret. Ad hoc enĩ & nun¬

Expanded text:
 peccatorum videns . Et Malachias talibus resistens: Laborare, inquit, fecistis Dominum in sermonibus vestris. Et dixistis: In quo? in eo cum diceretis: Omnis qui facit malum bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent . Et Job: Cur impii vivunt? multa quae sequuntur hujusmodi. Quod et Salomon insinuans: Hoc est, ait, pessimum inter omnia quae sub coelo sunt, quia eadem cunctis eveniunt justo et impio , etc. Unde et corda filiorum hominum replentur malitia et contemptu. Scit enim diabolus hunc ordinem rerum, quod videlicet quidam per afflictiones pervenire soleant, aut ad murmurationem, aut ad desperationem. Et ideo cum praedictum Job ad tentandum expetisset, omnem substantiam ejus pessumdedit, sed et omne corpus ejus affliaegrum facere desideraret, sed ut per molestias exterius illatas ejus conscientiam fatigare posset, animique virtute nudata ut impie aliquid de divinitate sentiret. Ad hoc enim et nun
Abbreviated transcription (Latin):
apło. Hinc psalmista ait. Ds m̃s clama¬
bo ꝑdiẽ. & ñ exaudies. Ac deinde. E no
& ñ ad insipientiã mͥ. In noc te clamat.
cuiꝰ exauelitio ꝓtelatur: Spes enĩ quȩ dif¬
fertur. Occidit animã. Ac si gͦ diceret.
Quasi deseris me: dũ clamantẽ ad uotũ
ñ exaudis. Sed dũ hoc dũ in sipient᷑ postu¬
lo dissimulas: meliꝰ me exaudis. qm opor¬
tuniora ꝓcuras. Contra hoc aut̃ qͦd ea quȩ
patimur ds̃ ñ considerare putatur. cum
scriptura diceret. neq frustra exaudiet
ds: subiungitur. & om̃ps singuloꝵ cau¬
sas intuetur qͥa uidelicet pces audit qͣs au¬
dire dissimulat. & qͦd quisq patitur n
ignorat. Qui uero ponde ꝑcussionis des¬
pãre aut murmurare cogitur. auctorẽ
dauid angustiis p̃ssus. ad spem sese recol¬
ligebat dicens. Obmutui. & ñ aꝑui os
meum: qm tu fecisti. Considauit enĩ qͥa qͥ
benigne eũ qui ñ erat condidit hunc ꝓ¬
fec łd̾ conditum ñ nisi iuste ꝑcussit. hinc
moyses cũ murmurantes repͥmmeret dicens.

Expanded text:
Hinc Psalmista: Deus meus, clamabo per diem, et non exaudies ; et deinde: Et nocte, et non ad insipientiam mihi . In nocte clamat, cujus exauditio protelatur. Spes enim, quae differtur, occidit animam. Ac si ergo diceretur: Quasi deseris me dum clamantem ad votum non exaudis, sed dum hoc quod insipienter postulo dissimulas, melius me exaudis, quoniam opportuniora procuras. Contra hoc autem quod ea quae patimur Deus non considerare putatur, cum Scriptura diceret: Neque enim frustra audit Deus, subjungitur, et Omnipotens singulorum causas intuetur . Quia videlicet preces audit, quas audire dissimulat, et quod quisque patitur non ignorat. Qui vero pondeare vel desperare cogitur, auctorem deret. Hinc enim rex David angustiis pressus ad spem sese recolligebat, dicens: Obmutui, et non aperui os meum; quoniam tu fecisti . Consideravit enim, quod qui benigne eum, qui non erat, condidit, hunc profecto conditum non nisi juste percussit. Hinc Moyses, cum murmurantes reprimeret, dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
gestis infirmꝰ animꝰ suspicetur. sic̃ uxor be¬
ati & afflicti tobiȩ quȩ ei dic̃. Manifeste
uana facta ÷ spes tua & cet̾a. & gedeon Si
dñs nobcũ est. cur app̾henderunt nos oĩa hec
ea questio ẽ. cur malis bene ÷. & bonis male:
remias. ¶uare uia impioꝵ ꝓsꝑatur. P pe es
tu ori eoꝵ. & longe a renib eoꝵ. Q dauid

Expanded text:
gestis infirmus animus suspicetur, sicut uxor begestis infirmus animus suspicetur, sicut uxor beati Tobiae afflicti quae ei dicit manifeste: Vana facta est spes tua , etc. Et Gedeon: Si Dominus nobiscum, cur apprehenderunt nos omnia haec,  quaestio est, cur malis bene est, et bonis male: remias: Quare via impiorum prosperatur? prope es tu ori eorum, et longe a reni
Abbreviated transcription (Latin):
atoris discutere nec debeat. nec possit: apls
ostendit. Qui cũ de ꝓfunditate duunoꝵ
iudicioꝵ. loqueretur dicens. o altitudo di¬
uitiarum sapientiȩ & scientiȩ dĩ & cetera
adiunxit. O homo tii quis es qͥ respondeas dõ
Homo quippe. ab humo uocat᷑. Responde gͦ dõ ñ
posse conuincit᷑. qͥ homo nominat᷑. qͥa ꝑ hoc
quod de humo sũptus ÷ suꝑna iudicia discute¬
re idoneus ñ.ẽ. Quia gͥ hec inuestigare nͥ
sufficimꝰ. restat ut subꝰ eiꝰ dispositionibꝰ humi¬
liter taceamꝰ: neforte si causa distric tionis
eiꝰ discutiatur. ampliꝰ discussa. ꝓuocetur. Ui¬
tari nãq uis suꝑni consilii nequaꝗͣ. potest
s eiꝰ pondera sibi magna uͦrtute leuigat:
qui se sub eiꝰ nutib frenat. & hec subietꝰ ⁊o
cordis humero uolens portat.
hoc insidiante diabolo maxime subͥripit.
quod mali ꝓsꝑantur. & boni cõpͥmuntur.
Ex hoc enĩ fit. ut uł dm̃ nͥ curare de bene

Expanded text:
judicium discutere nec debeat nec possit, Apostolus judicium discutere nec debeat nec possit, Apostolus ostendit, qui cum de profunditate divinorum judiciorum diceret: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, etc., addidit: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Homo quippe ab humo vocatur. Respondere ergo Deo non posse convincitur qui homo nominatur, quia per hoc quod de humo sumptus est, superna judicia discutere idoneus non est. Quia igitur haec investigare non sufficimus, restat ut sub ejus dispositionibus humiliter taceamus, ne forte si causa districtionis ejus discutiatur, amplius discussa provocetur. Vitari namque vis superni consilii nequaquam potest, sed ejus pondera sibi magna virtute levigat, qui se sub ejus nutibus frenat, et haec subjecto cordis humero volens portat. erationis per hoc insidiante diabolo maxime subrepit, quod mali prosperantur, et boni comprimuntur. Ex hoc enim fit, ut vel Deum non curare de bene
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ miscđia quoq ꝑpendatur. qua be¬
nignꝰ iudex ꝑtemꝑales angustias reos suos
ab ęterno uerbe abscondit. ñ putabimꝰ nos
derelictos ut quidam facere solent. In ꝓs¬
peris quidẽ dm̃ benedicentes iuxta illũd.
Confitebit ur tibi cũ bene feceris eiꝰS in
aduersis deficientes. ut itẽ scriptũ ÷. In
miseriis ñ subsistent. Q ue his qui ꝑdider̃
sustinentiã. S magis amabimꝰ uidicẽm. qͥ ic¬
circo reos suos transitoriis penis quasi uir¬
gis flagellat. ut eos a gehenna uelud a sus¬
tũ medici tolerat. quanto putridũ conspi¬
cit. ẽẽ. qͦd secat: & qͣnto ꝑ ipsam sec tignẽ sa¬
litis medelã sꝑat. Ds̃ quippe internꝰ ÷ medi¬
cus. & peccatoꝵ nob contagia seccat. quȩ in¬
.ẽẽ. medullitus reꝓbat. Abscidit enĩ uirus
putredinis ferro tribulationis. & qͦuocẽ
facti audire dissimulat: eo egritudinis fi¬
ne ꝓcurat. Qđ̾ aut̃ creaturã iudiciũ cre

Expanded text:
Si autem misericordia quoque perpendatur, qua beSi autem misericordia quoque perpendatur, qua benignus judex per temporales augustias reos suos ab aeterno verbere abscondit, non putabimus nos derelictos, ut quidam facere solent, in prosperis quidem Deum benedicentes, juxta illud: Confitebitur tibi cum benefeceris ei ; sed in adversis deficientes juxta illud: In miseriis non sustinent . Et: Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Sed magis amabimus judicem, qui idcirco reos suos transitoria poena quasi virgis flagellat, ut eos a gehenna vel a susntum medici tolerat, quanto putridum esse conspicit quod secat, et quantum per ipsam sectionem salutis medelam sperat. Deus quippe internus est medicus, et peccatorum a nobis contagia secat, quae inesse medullitus reprobat. Abscidit virus putredinis ferro tribulationis, et quo voces aegri audire dissimulat, eo aegritudinis finem procurat. Quod autem creatura Creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
peccaui. Intelligamꝰ quoq qͥa uxta illud
iob. qͥ afflictꝰ fuerit. erit in gła. Dicamꝰ¬
ergo. Bonũ mͥ qͥa humiliastime. Nã si eqͥ¬
tas iudicii consideret᷑: murmuratio cessa¬
bit. Qa ualde in ustũ ÷ ut reus iudicem
incuset. cũ digna factis adeque receꝑit
Nos eni ut beato iob imꝓbatur: multum
minora exigim᷑. quã meretur iniquitas
nr̃a. Qđ cẽ ipse quamuis ore uidicis in cõ¬
ꝑabilit̾ laudatus sit : de se fatet᷑ dicens.
Cum expleuerit in me uoluntatẽ suã. ad¬
huc multa alia presto sunt ei. Ac si dice¬
ret. Cũ sublatis om̃ib tã reb quam filiis.
cũ etiã consũpta uermibꝰ carne. mentẽ
usq adsterquiliniũ humiliauerit: Ad huc
multa in me corrigenda uisus eiꝰ dep̾hen¬
dit d quibꝰ si parcere nollet: Iuste torm̃tu
exaggerare posset. Qui etiã postquã tanta
ac talia patient᷑ ꝑtulit. quȩ om̃a scła stupes¬
cunt: nequaꝗͣ de uic toria głatur. sed dicit.
Ipse mẽ reprehendã. & agam penitentiam.

Expanded text:
ntelligamus quoque quia, juxta illud Job, qui afflictus fuerit, erit in gloria . Et dicamus: Bonum mihi quia humiliasti me . Nam si aequitas judicii consideretur, murmuratio cessabit, quia valde injustum est, ut reus judicem incuset, cum digna factis aeque receperit. Nos enim, ut beato Job improbatur, multum minima exigimur quam meretur iniquitas nostra. Quod et ipse, quamvis ore judicis incomparabiliter laudatus sit, de se fatetur, dicens: Cum expleverit in me voluntatem suam, adhuc multa alia praesto sunt ei . Ac si diceret: Cum sublatis omnibus tam rebus quam filiis, cum et consumpta vermibus carne, me usque ad sterquilinium humiliaverit, adhuc multa in me corrigenda visus ejus deprehendit, pro quibus si parcere nollet, juste tormentum exaggerare posset. Qui etiam postquam tanta ac talia patienter pertulit, quae omnia saecula stupescunt, nequaquam de victoria gloriatur, sed dicit: Ipse me reprehendo, et ago poenitentiam .
Abbreviated transcription (Latin):
sub mortificatione crucis exeurrentes: ad su¬
ꝑnȩ ꝓmissionis requiẽ festinare debuimꝰ
S ꝓdolor: ridiculũ angłis & hominibꝰ specta¬
culũ p̾bentes. in arrepti ꝓpositi stadio len¬
tescimꝰ. Et sic̃ illi despicientes gomor & man
p̾fixam fastidientes. & sanguineas dapesue.¬
lud barbari desidantes: ad apostasiara huiꝰ
byssus multa Q itẽ. Qs intellign miseri¬
cordias dñi. At tam intelligere necesse

Expanded text:
sub mortificatione crucis excurrentes, ad susub mortificatione crucis excurrentes, ad supernae promissionis requiem festinare debuimus. Sed, proh dolor! ridiculum et angelis et hominibus spectaculum praebentes, in arrepti propositi stadio lentescimus; et sicut illi despicientes gomor et mandictum praefixam fastidientes, et sanguineas dapes velut barbari desiderantes, ad apostasiam hujus byssus multa ; et item: Quis intelligit misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
qua necesse : ͥ a temꝑe baptisinatis usq ad firiẽ
sub angustiis uiuamꝰ: filii isrł dilati st̃. ut
ñ statim transito mari rubro terrã reꝓmis¬
sionis intrarent. sed ꝑ qua draginta arinos in
heremo demorati. ñ nullis sunt afflictionibꝰ
attriti. Qui tam̃ suꝑ manna qͦd ad mensuram
gomor ꝑ moysen acciꝑe iussi st̃. nauseantes mͣ¬
murabant. &e de hac dispensatione nichil in¬
telligentes aut cura. ollas carniũ desiderabãt.
Qua ꝓpt̃ ut de eis dr:ñ intellexerꝰ mirabilia
dĩ s cito defecer̃.: & ñ sustinuert̃ consiliũ eiꝰ
Quia uero pͥdicti exempli sese occasio p̾buit:
qͦd in animo serpit. in uocẽ rursus erumpit.
Uidelicet de nob miseris monachis uł poti
sarabaitis. qui infrenes ad om̃e regularis dis¬
cipline igũ recalcitramꝰ. Nos inquã de huiꝰ
mundi egypto ꝓfessã religionẽ specialiter¬
educͣ ti. ꝑ stadiũ p̾sentis uitȩ qͣsi ꝑ heremũi

Expanded text:
qua necesse est a tempore baptismatis usque ad finem qua necesse est a tempore baptismatis usque ad finem in angustiis vivamus, filii Israel dilati sunt, ut non statim transito mari Rubro terram repromissionis intrarent, sed per quadraginta annos in eremo demorati, nonnullis sunt afflictionibus afflicti. Qui tamen super manna, quod ad mensuram gomor per Moysen accipere jussi sunt, nauseantes murmurabant, et de hac dispensatione nihil intelligentes aut curantes, ollas carnium desiderabant. Quapropter ut de eis dicitur, non intellexerunt mirabilia Dei, sed cito defecerunt, et non sustinuerunt consilium ejus. Quia vero praedicti exempli sese occasio praebuit, quod in animo serpit in vocem rursus erumpit, videlicet de nobis miseris monachis, vel potius Sarabaitis, qui infrenes ad omne regularis disciplinae jugum recalcitramus. Nos, inquam, de hujus mundi Aegypto per professam religionem educti, per stadium praesentis vitae quasi per eremum
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hanc autẽ dispensationẽ intelligendã qua
diuinitꝰ aut miscdiã aut iudicium ds̃ i¬
nos exercet: iacobꝰ apłs sapientiã. ẽẽ. nec essa¬
riam docet. Qui cum de iustoꝵ afflictio¬
ne loqueret᷑. subiunx dicens. Si qͥs ur̃m in¬
cdiget sapientia. postulat a dõ. Ergo magna
sapientia ÷ hanc dispensationẽ intelligere:
& econtra ꝑiculosa stulticia: nescire. Unde
& uxor beati iob quȩ ei murmurationis excessũ
lieribꝰ locuta. Ꝙ filiis isrł qͥ sub tribulatio¬
nibꝰ in deserto ꝗͣrebant᷑: moyses dic̃. Popłe
stulte &e insipiens. Consiliũ quippe dĩ ÷ ut e¬
lectos suos ꝑ tẽꝑales afflictiones ad et̾nũ refri¬
geriũ introducat. de qͦ apłs dic̃. Non enĩ sub¬
nr̃m ꝯportuit pati. & ita intrare in głam
suam: ut ostenderet qͦd om̃a m̃bra eiusdem
capitis oportet ut scriptũ est ꝑ multas tribu¬
lationes intrare in regnũ dĩ. Ad hoc consili¬
um id ÷ ad hanc dispensationẽ insinuandã.

Expanded text:
igendam, qua divinitus aut misericordiam aut judicium Deus exercet, Jacobus apostolus sapientiam esse necessariam docet, qui cum de justorum afflictione loqueretur, subjunxit, dicens: Si quis vestrum indiget sapientia, postulet a Deo . Ergo magna sapientia est hanc dispensationem intelligere, et econtra periculosa stultitia nescire. Unde et uxor beati Job quae ei excessum r, et filiis Israel, qui sub tribulationibus in deserto querelabantur. Moyses dicit: Popule stulte et insipiens . Consilium quippe Dei est, electos suos per temporales afflictiones ad aeternum refrigerium introducere. De quo Apostolus dicit: Non enim subnostrum oportuit pati, et ita intrare in gloriam suam, ut ostenderet quod omnia membra ejusdem capitis oporteret, ut scriptum est, per multas tribulationes intrare in regnum. Ad hoc consilium, id est, ad hanc di
Abbreviated transcription (Latin):
dii s meroris. Q iccirco frequent᷑ ita res in
contrariũ uertit᷑. ut imꝑiti quilibet ꝑ affli¬
ctionẽ qua meliorari debuerant: peiores fi¬
ant. Nã aut in desꝑationẽ cadunt. putan¬
tes se a dõ. ẽẽ. derelictos: aut in murmura¬
tionem. dum recogitant qr iusto iudicio
tribulantur.
murmurationem incurrerent. econtra¬
alia duo maxime afflictis considanda st̃.:
udelicet miscđia & udiciũ. Unde psalmi¬
sta. Miscđiam & iudiciũ cantabotͥ dñe.¬
erga reꝓbos quã erga el ec̾ tos exercet. Ele¬
ctis nãq miscđiam in posterũ exhibet. hic
tam̃ eos ꝑ iudiciũ duris afflic tionibꝰ p̾mit.
Reꝓbos autͣ hic ꝑ miscđiam tolerat. &e plerũq
bonis tẽꝑalib quȩ desiderant: ad uotũ qͥdẽ

Expanded text:
dii , sed moeroris. Et idcirco frequenter ita res in dii , sed moeroris. Et idcirco frequenter ita res in contrarium vertitur, ut imperiti quilibet pro afflictione, qua meliorari debuerant, pejores fiant. Nam et in desperationem cadunt, putantes se a Deo derelictos, aut murmurationem dum non recogitant, quia justo judicio tribulantur. murmurationem incurrant, e contra duo maxime afflictis consideranda sunt, videlicet misericordia et judicium. Unde Psalmista: Misericordiam et judicium cantabo erga reprobos quam erga electos exercet. Electis namque misericordiam in posterum exhibet, hic tamen eos per judicium duris afflictionibus premit. Reprobos autem hic per misericordiam tolerat, et plerumque bonis temporalibus, quae desiderant, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. eterna ut ñ intelligunt. uł intellec¬
ta contẽpnunt: Nec dolorẽ ꝓhis quȩ almi¬
serunt sentiunt. nec hab̾e consilus r espi¬
endi curant. Cũq suꝑnia considerant. ne¬
quaꝗͣ aduer itatis lumen cui conditi fu
erant mentis ocłos erigunt. Nequaqͣ. ad
contẽplationẽ ȩt̾ne patriȩ desiderĩ ĩ aciẽ
tendunt: s semet ipsos in his adquͤpiec łist̃
deserentes. uice patriȩ diligunt᷑ exiliũ qͦd
citatem in tantum affectant. ut cũ qua¬
libet dĩ offensione uł ꝓximoꝵ lesione hãc
adipisci malint. quam abiecti. ẽẽ. ir
tate positi remunerent᷑. siue ꝓpt᷑ malos ut
hic emendent᷑. seu certe ꝓ qualibet alia se¬
creti iudicii causa nob aduersitas ueniat.
Unũ suꝑ .ẽ. ut uxta qđ iacobꝰ hortatur. om̃e
gaudium existimemꝰ. cũ in uarias tẽptatio
nes inciderimꝰ. S enĩ ut paulꝰ dic̃. om̃is dis¬
ciplina in p̃senti qui dẽ nͥ uidetur. ẽẽ. gau¬

Expanded text:
tunt, aeterna non intelligunt, vel intellectunt, aeterna non intelligunt, vel intellecta contemnunt nec dolorem pro his, quae admiserunt, sentiunt, nec habere consilium recuperandi curant. Cumque superna non considerent, nequaquam ad veritatis lumen, cerant, mentis oculos erigunt; nequaquam ad contemplationem aeternae patriae desiderii aciem tendunt: sed semetipsos in his ad quae projecti sunt deserentes, vice patriae diligunt exsilium quod citatem intantum affectent, ut cum qualibet Dei offensione vel proximorum laesione hanc adipisci malint, quam abjecti esse in dotate positi remunerentur, sive propter malos ut hic emendentur, seu certe qualibet alia secreti judicii causa nobis adversitas veniat, unum superest, ut juxta quod Jacobum hortatur, omne gaudium existimemus, cum varienim, ut Paulus dicit: Omnis disciplina in praesenti quidem non videtur esse gau
Abbreviated transcription (Latin):
liquid meliꝰ crescant. an iusto latentiq iudi¬
cio hic suoꝵ oꝑũ remunerationẽ ꝑcipiant: ut
a p̾miis uitȩ sequentis in anescatt: & utrũ
malos iccirco aduersa feriant: ut ab et̾nis sup¬
pliciis corrigentia defendant. an hic eoꝵ pena
incipiat. ut quandoq cõplenda eos ad
ultima gehennȩ torm̃ta ꝑducat. Sc̃i gͦ
uiri magis in hoc mundo ꝓsꝑa quã ad¬
uersa formidant. Sciunt enim. quod ad¬
stia quo plena requies ÷ m̃tẽ impellunt.
Si uero ꝓsꝑa suppetunt. pauida suspitione
turbanturTimentes ne exteriorib remu¬
nerati. ab intimis repellant᷑. Q ic cir co e¬
adem ꝓsꝑa tanto maiori asꝑnatione refu.¬
giunt᷑. quanto pleniꝰ sciũnt quod eoꝵ dul¬
c̾edo in despec tu suꝑnȩ dulcedinis blan¬
diatur: & quod sic sũa soleat occupatione
m̃tẽ ad exteriora diminuere. ut quomͦ
ꝑmutet᷑ ignoret. At contra sunt non nu¬
li qͥ uitã suã negligunt. transitoria appe¬

Expanded text:
liquid melius crescant: an justo latentique judiliquid melius crescant: an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant. Et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant: an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae tormenta perducat. Sancti ergo viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formidant. Sciunt enim, quod adnda, quo plena requies est, mente eos impellunt. Si vero prospera suppetunt, pavida suspicione turbantur, timentes ne exterioribus remunerati ab intimis repellantur. Et idcirco eadem prospera tanto majori aspernatione refugiunt, quanto plenius sciunt quod eorum dulcedo in despectum supernae dulcedinis blandiatur, et quod sic sua soleant occupatione mentem ad exteriora diminuere, ut quomodo permutetur ignorent. At contra sunt nonnulli, qui vitam suam negligunt, transitoria appe
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uos om̃s iniquitates ur̃as. Prauis autẽ
quibq ieremias calicẽ furoris ꝓpinat di¬
cens. Hec dic̃ dñs. Bibentes bibetis. qͥa ecce¬
inciuitate in qͣ inuocatũ ÷ nom̃ meũ ego in¬
cipio affligere uos. Nũqͥd qͥsi in nocentes im¬
munes eritis: N on eritis immunes. Hoc gͥ
considerantes: murmurationis excessũ int
quasubet angustias tẽperabimꝰ. Sic̃ rex clauid
quã apud malos. uł ꝓsꝑa uł aduersa ua¬
rie sicut supͣdic tũ : alternent. Usitatiꝰ tam̃
hic &e bonis male ÷: & malis bene. Qđ ui¬
delicet iccirco forte occulto iudicio fit. qͥa
mali bona quȩ ꝓ hac uita faciunt hic inue¬
niunt. ut ad sola in posterũ torm̃ta ꝑtrahan¬
tur. Unde & ardenti in inferno diuiti dr̃. Me¬
m̃to fili. quia recepisti bona in uita tua: ce
lazarus similit᷑ mala. At cũ malis hic ma¬
le. ẽ. & bonis bene: incertũ ualde fit. utrũ
boni iccirco bona accipiant: ut ꝓuocati ad a¬

Expanded text:
super omnes iniquitates vestras . De pravis autem super omnes iniquitates vestras . De pravis autem quibus Jeremias calicem furoris propinat, dicens: Haec dicit Dominus, bibentes bibetis, qin ciuitate, in qua inuocatum est nomen meum, ego incipio affligere; et uos quasi innocentes immunes eritis — considerantes murmurationis excessum inter quaslibet angustias temperabimus, sicut rex David quam apud malos et prospera et adversa varie, sicut supra dictum est, alternent. Usitatius tamen hic et bonis male est, et malis bene. Quod videlicet idcirco forte occulto judicio fit, quiamali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum malis hic male est, et bonis bene, incertum valde est utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad a
Abbreviated transcription (Latin):
Postꝗͣ uidelicet equo dimisso currere cepit. cũ
subito lapsus ita subtꝰ ipsũ equũ dep̃ssus
÷. ut illa pars sellȩ quȩ p̾minet caput eiꝰ penitꝰ
truncaret. Negotiatores aut̃ qͥ flendo subseque¬
bantur. receptis porcis concite fugerunt. Ille
ab ipsiꝰ consobrino didici
ec de afflic toribꝰ pauꝑũ dicta sint. Nunc in
eristente illo ur̃o quȩ possumꝰ ꝓferamus.
quasi uidelicet obliti qͦd multa iã suꝑiꝰ ad eoꝵ
solatiũ dixerimꝰ. Quib hoc pͥmitꝰ intimandũ
ẽ: quod non fortuttu sed diuina dispositione.
uł ꝓsꝑa uł aduersa: & cunctis & singulis dis¬
ponunt᷑. Hinc enĩ scriptũ ÷ sic̃ supͣ diximꝰ. Ni¬
chil interris sine causa fit. Hinc ꝑamos dr̃
b eũ: Nonne dñs ipse cui peccaiumꝰ.: Nam
de bonis quib utilitatis causa datur aduersi¬
tas: p̾dictus amos dic̃. Tantũmͦ uos cogno¬
ui ex om̃ib cognationibꝰ t̾rȩ. Iccirco iuntabo

Expanded text:
post quam videlicet equo dimisso currere coepit. Cum post quam videlicet equo dimisso currere coepit. Cum subito lapsus ita subtus equum depressus est, ut illa pars sellae quae proeminet caput ejus penitus truncaret. Negotiatores, qui flendo sequebantur, receptis porcis fugerunt. Illi ab ipsius consobrino didici. Haec de afflictoribus pauperum dicta sunt. Nunc in existente illo vestro quae possumus proferemus, quasi videlicet obliti quod multa jam superius ad eorum solatium dixerimus. Quibus hoc primitus intimandnm est quod non fortuitu, sed divina dispositione vel prospera vel adversa, et cunctis et singulis disponuntur. Hinc enim scriptum est, ut supra diximus: Nihil in terris sine causa fit: hinc per Amos dicitur: bus: Nonne Dominus ipse cui peccavimus? Nam de bonis, quibus utilitatis causa datur adversitas, praedictus Amos dicit: Tantummodo vos cognovi ex omnibus cognationibus terrae, idcirco visitabo
Abbreviated transcription (Latin):
qui ea ipsa caritate se iustificant. qͣ mira pie¬
tate. ꝓ aliena iniquitate se in lam̃tis mactant.
Nec laboriosum debet. ẽẽ. doc toribꝰ ꝓ conuer¬
sis peccatorib lacrimas fundere. quando &
ipse qͥ om̃a creauit homo factꝰ ꝓnr̃is iniqͥta¬
tib in cruce sanguinẽ fudit. qui uiuit ce¬
rat. qͦd ad p̾dones redargͥuendos inserere
placet. E st nãq eccła sc̃i aduentini in aruer¬
no sita. suꝑ Fluuium qui uocatur aleriꝰ Cũ
aut̃ iuxt̾a hanc negotiatores cũ porcis tran
timentes eos in curtẽ ȩccłȩ diuerterunt. Tunc¬
unꝰ ex equitibꝰ dixit ad eos. Educite porcos. Cũq
illi nollent. coegit eos: ꝓmittens aliqͦd p̃tiũ se
daturũ. Tc̃ uͦ cuidã ex suis porcos adminandũ
cõmendauit. & ipse tractĩ ire cȩpit. Isuͦ qͥ porcos
minabat aliquantulũ ꝓgressus. subito corruit.
&e coxã sibi fregit. Uerum ille qͥ porcos minare
usserat. uulpx̾ uie contiguã forte conspexit.

Expanded text:
quia ea ipsa charitate justificant se, qua mira piequia ea ipsa charitate justificant se, qua mira pietate pro aliena iniquitate se in lamentis mactant. Nec laboriosum debet esse doctoribus pro conversis peccatoribus lacrymas fundere quando et ipse qui omnia creavit homo factus, pro nostris iniquitatibus in cruce sanguinem fudit. XXXIrat; quod ad praedones redarguendos inserere placet. Est ecclesia S. Aventini in Arverno super fluvium, qui vocatur Alerius. Cum juxta hanc negotiatores cum porcis transm, timentes eos in curam ecclesiae diverterunt, unus ex equitibus dixit ad eos: Educite porcos. Cumque illi nollent, coegit eos, promittens aliquem porcum se daturum. Tunc cuidam viro ex suis porcos ad minandum commendavit, et tractim abire coepit. Is vero qui porcos minabat aliquantulum progressus subito corruit, et coxam sibi fregit. Verum ille qui porcos minare jusserat, vulpem viae contiguam forte conspexit,
Abbreviated transcription (Latin):
ti mei scđm carnem. Moyses dic̃. Si dimittis
illis peccatũ: dimitte. Sin autẽ: &e me dele
de libro quẽ scripsisti. Dauid qͦq ait. Uertat᷑
manꝰ tua suꝑ me: &e suꝑ domum patris mei
Samuel ait. Aichi absit peccare int̃mitten
pot̾erimꝰ. si tantoꝵ seruoꝵ de ueteri
atq nouo testamento p̾sertim si ipsiꝰ dñi non
imitam᷑ exẽplũ. Ut enĩ in pͥma omelia de
cruce &e latrone iohannes asserit. meliꝰ ÷ orare
qui uos diligunt. quã mercedẽ habebitis: Non¬
ne & publicam hoc faciunt. Si gͦ ꝓsolis ami¬
cis orauerimꝰ. nondũ publicanos uincimus
Quando uͦ ꝓ inimicis oramꝰ: dm̃ in qͣntũ
possibile ⁊ imitamur. Hinc heatꝰ gregori
est: qui & diuina p̃cepta pleniꝰ atq meliꝰ sci.
unt. & teneras ac in dociles subditoꝵ m̃tes
portare quasi nutricii uł patres deb̾ent. In
hoc enĩ qd ꝓ alienis peccatis int̾ueniunt. sic̃
in ultima ez echielis parte homelia nona
phiberur. sua ante dei ocłos pleniꝰ det̾gunt:

Expanded text:
ti mei secundum carnem . Moyses dicit: Si dimittis illis peccatum, dimitte: sin autem, et me dele de libro quem scripsisti . David enim ait: Vertatur manus tua super me et super domum patris mei . Samuel ait: Mihi absit peccare intermittenpoterimus, si tantorum servorum de Veteri atque Novo Testamento, et praesertim ipsius Domini non imitamur exemplum. Ut enim in prima homelia de cruce et latrone Joannes asserit, melius orare qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc faciunt? . Si ergo pro solis amicis oraverimus, nondum publicanos vincimus. Quando pro inimicis oramus, Deum in quantum possibile est imitamur. Hinc beatus Gregorius est, qui et divina praecepta plenius et melius sciunt, et teneras ac indociles subditorum mentes portare quasi nutricii vel patres debent. In hoc enim quod pro alienis peccata interveniunt, sicut in ultima Ezechielis parte homelia nona perhibetur, sua ante Dei oculos plenius detegunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ÷ tã boni quã mali plerũq fruunt᷑:
S alit̾ illi. alit̾ isti. Nã illi ꝓsꝑis extollunt᷑.
aduersis frangunt᷑. Isti ꝓsꝑis sustentant᷑: ad¬
uersis erudiunt᷑. Qđ qͥdam sapiens ostendens:
ait. Necessaria uitȩ hominũ: aqua. ignis & fer¬

Expanded text:
 tam mali quam boni plerumque fruuntur, sed aliter illi, aliter isti. Nam illi prosperis extolluntur, adversis franguntur. Isti prosperis sustentantur, adversis erudiuntur. Quod quidam sapiens ostendens ait: Necessaria vitae hominum aqua, ignis, et fer
Abbreviated transcription (Latin):
dis mei & obsecratio ad dm̃ fit ꝓ illis in sa¬
lutem Non itaq nos pretereat. qͦd inimi¬
cos eiꝰ exemplo diligere debeamꝰ. & si ñ sumꝰ
tales. ut iuxta apłm rapinã bonoꝵ nr̃oꝵ cũ

Expanded text:
dis mei, et obsecratio ad Deum fit pro illis ad sadis mei, et obsecratio ad Deum fit pro illis ad salutem . Non itaque nos praetereat, quod inimicos exemplo ejus diligere debeamus, et si non simus tales, ut juxta Ap
Abbreviated transcription (Latin):
mens. fluc tibꝰ uitioꝵ tenebrosa. Quȩ dũ semet¬
ipsã cõphendere ñ ualet. sese uelut obscura abys¬
sus latet. In nouissimis abyssi dirambulare. ẽ.
nequissimoꝵ hominũ mentes mira miscdia
iuxta terminũ conuertere. Pressos scelerib
uisitare: iãq desꝑatos ꝑmutare. Ad hanc nã¬
q dauid atq petri lapsus referunt᷑. ut qͦrũ deli¬
ctis peccare ꝓhibemur: eoꝵ utiq exẽplis si pec¬
cauerimꝰ ad sp̃em ueni e respirem. Nam qͥs ĩã¬
de uenia si peniteat desꝑet. quando petrus
abscedat. quod sue patiant᷑ uerbũ inimici
pacis &e coryectionis. siue ñ patiant᷑ audire.
ꝑ eis ad exẽplũ saluatoris nr̃i uł beati pauili
certatim orandũ ÷ Idẽ nãq paulꝰ nouerat
eis nulla industria salutẽ ꝑsuadere posset:¬
tamen hoc unum & solũ quod poterat pre¬
stare nitebat᷑. Nlã lacrimabat᷑. & orationis
opem adhibebat. Eỹs inquiens uoluntas cor¬

Expanded text:
mens fluctibus vitiorum tenebrosa, quae dum semetmens fluctibus vitiorum tenebrosa, quae dum semetipsam comprehendere non valet, sese velut obscura abyssus latet. In novissimis abyssi deambulare, est nequissimorum hominum mentes mira misericordia juxta terminum convertere, pressos sceleribus visitare, jam desperatos permutare. Ad hanc namque David atque Petrus lapsi referuntur, ut quorum dictis peccare prohibemur, eorum exemplis si peccaverimus ad spem veniae respiremus. Nam quide venia jam si poeniteat desperet, quando Petrus abscedat, quod sive patiantur verbum inimici pacis et correptionis, sive non patiantur audire, pro eis ad exemplum Salvatoris nostri vel beati Pauli certatim orandum est. Idem namque Paulus noverat eis nulla industria salutem persuadere posset. Hoc unum et solum quod poterat praestare nitebatur, nam lacrymabatur et orationis opem adhibebat, Fratres, inquiens, voluntas cor
Abbreviated transcription (Latin):
ad se respiciat. & illic districtionẽ uisticiȩ
hinc meritũ ponat culpȩ : & ꝑiturum se
homo absq aliqua ambiguitãte p̾noscat
si remota pietate iudicetur. Conuertat᷑ ad pe.
p̃sentia eruere ab ȩterna pena consueuit. Q qͥa
uitã nr̃am sic ad se conuersã iuidicat. ut tam̃
culpas apud se misericorditer excuset: libeat
flere salubriter. qͦd deslenda iocunditate
comissũ est. Licet enĩ conscientia dudũ sit
polluta. lacrimis tam̃ baptizata renouatur.
Hinc scriptũ ÷. Dñs udicabit fines t̾re qͥa ni¬
mirũ ante ac tã uitã dñs ñ uidicat: quando
posteriora peccatoris oꝑa. respectu suꝑnȩ pie¬
tatis illustrat. Hinc moyses ait. Primogenita
asini mutabis oue. id÷ ĩmundȩ uiteꝰ pͥmordi
post praua oꝑa uł uix conuertitur ab actio¬
nũ suarũ tenebris: diuino lumine illustrat᷑.
Hinc  dñm afflictũ iobait. Nunquid inno¬
uissimis abyssi ambulasti: Abyssus.e. humana

Expanded text:
ad se respiciat, et illinc districtionem justitiae, ad se respiciat, et illinc districtionem justitiae, hinc meritum ponat culpae, et periturum se homo absque aliqua ambiguitate pernoscat, si remota pietate judicetur. Convertatur ad poee per lamenta praesentia eruere ab aeterna poena consuevit, et quae vitam nostram sic ad se conversam judicat, ut tamen culpas apud misericordem excuset. Libeat flere salubriter quod deflenda jucunditate commissum est. Licet enim conscientia dudum sit polluta, lacrymis tamen baptizata renovatur. Hinc scriptum est: Dominus judicabit fines terrae , quia nimirum anteactam vitam Dominus non judicat, quando posteriora peccatoris opera respectu supernae pietatis illustrat. Hinc Moyses: Primogenita asini mutabis ove , id est, immundae vitae primordiapost prava opera ad justa convertitur, ab actionum suarum tenebris divino lumine separatur. Hinc Dominus ad afflictum Job: Nunquid in novissimis abyssi deambulasti? Abyssus est humana
Abbreviated transcription (Latin):
quã districte mala. quã subtilit᷑ discutiat¬
bona: quã districtꝰ contra hȩc utraq ueniat.
Uersetur in mente: qͣntꝰ ille sit tanti iuicdicis ad¬
uentus. quȩ t̾c illa sit hominũ angłoꝵq
frequentia. qͣntaq illa sit uerecundia in con¬
spec tu totiꝰ humani generis om̃iũq ange¬
Loꝵ &e archangeloꝵ confundi. Quanta uiͦ
contra reꝓbos ardentia pugnent elem̃ta. & ipse
iudex cui suꝑnȩ uirtites obsecunt᷑: qͣnta ui
ĩmensȩ magnitudinis cordiũ secreta illumi¬
nat. cũ om̃s culpas ante om̃iũ ocłos reduxe¬
rit. Postremo quã terribilis illa sententia ꝓ¬
deat: qua reꝓbi dãpnabuntur. & quȩ sint ge¬
hennȩ penȩ̃. cũ graui amaritudinis obscu¬
ritate pensent. Qui pt confusionẽ cruciatꝰ
maneat. cũ reatũ animũ ĩmortalem mori¬
entẽ conspexerint: & gehenna carnẽ indefi¬
cienter consũmauerit᷑ deficientẽ. Int̾ hec me

Expanded text:
quam districte mala, quam subtiliter bona discutiatquam districte mala, quam subtiliter bona discutiat, quam districtus contra haec utraque veniet. Versetur in mente quantus ille sit tanti judicii adventus, quae tunc illa sit hominum angelorumque frequentia, quanta illa sit verecundia in conspectu totius humani generis, omniumque angelorum et archangelorum confundi; quanta vi contra reprobos ardentia pugnent elementa, et ipse judex, cui supernae virtutes obsequuntur, quanta vi universae magnitudinis cordium secreta illuminet, et omnes culpas ante omnium oculos reduxerit. Postremo quam terribilis illa sententia prodeat, qua reprobi damnabuntur, et quae sint gehennae poenae cum gravi amaritudinis obscuritate pensent, qui post confusionem cruciatus maneat, cum reatus animum immortaliter morientem et gehenna carnem indeficientem consummaverit deficientem. Inter haec mens
Abbreviated transcription (Latin):
unt: pene uͦ ꝑpetuo manent. Qđ si ȩquale
ita demens: ut eligeret ꝓuno ͣ deliciarũ unũ
diẽ penarũ. cũ soleat dolor uniꝰ hore & qͥli¬
bet corꝑis cruciatꝰ in obliuionẽ mittere
om̃e p̾teritũ tempꝰ in uoluptate transac tum:
Hoc enĩ ꝓuidit ds̃ ut in hac uita labores qͥdẽ
essent: s tam̃ ipsa uita breius. ut labores cito
finiantur. & meritoꝵ p̾̃mia sine fine durent:
ut qui dm̃ timet sicut scriptũ ÷ cito sit securꝰ
Temerari i uͦ uoluptates quas ei p̾ponunt ue¬
lociter amittant. & mer ceclem quã oportet
eternalit᷑ incurrant. Non gͥ eligamꝰ inter¬
fallaces uoluptates quasi uniꝰ delectabile sõ¬
nium uide. ne nos contingat int̃ ueras mise¬
rias ȩternos cruciatꝰ subire.
homo. &e ante qualem uidicẽ stabit. Intuean¬
Itur illiꝰ potentiã pensent suã infirmitatem
Enumerent mala ꝓpͥi oꝑis. & contra hec ex¬
aggerent bona illiꝰ largitatis. Consider ent

Expanded text:
unt, poenae vero perpetuo manent. Quod si aequale unt, poenae vero perpetuo manent. Quod si aequale ita demens, ut eligeret pro uno die deliciarum unum diem poenarum, cum soleat dolor unius horae, et quilibet corporis cruciatus, in oblivionem mittere omne praeteritum tempus voluptate transactum. Hoc enim providit Deus, ut haec vita laboris quidem esset, sed tamen ipsa brevis vita, ut labores cito finiantur, meritorum praemia sine fine durent, ut qui Deum timet, sicut scriptum est, cito sit securus; temerarii vero voluptates, quas ei praeponunt, velociter amittant, et mercedem, quam oportet, aeternaliter incurrant. Non igitur eligamus intefallaces voluptates quasi unius horae delectabile somnium videre, ne nos contingat inter veras miserias aeternos cruciatus subire.homo, et ante qualem judicem stabit. Intueantur illius potentiam, pensent suam infirmitatem, enumerent mala proprii operis, et contra hoc exaggerent bona illius largitatis. Considerent
Abbreviated transcription (Latin):
rientur. ignes gehennȩ. Fletus &estridorẽden¬
tiũ: &e p̾oculis habeamꝰ quasi iã ad hȩc uentũ
sit. ꝑ timescamꝰ quam sit p̾sens. qͦd & si tardet:
futurũ tam̃ ÷. Ad huc autẽ suꝑ his quȩ dixi¬
mꝰ est multo grauiꝰ malũ. excludi a ꝑhennibꝰ
bonis. quȩ p̃ꝑata sunt sc̃is. Om̃s enĩ suꝑat cru¬
ciatus remoueri ab illa gła quã habueris in
potestate fruendi. maxime a conspectu xp̃i
foras eici. cũ uiderimꝰ alios etiã cũ quib hanc
uitã ducimꝰ intromitti. Crede mͥ ut in re¬
ꝑatione lapsi dr̃ hoc ÷ quod gehenne̾m suꝑat.
quod om̃ib penis grauiꝰ torquet. Deniꝰ si pla¬
cet ad fruendas delicias centum annos. aut qͦd
maiꝰ est decies centũ. Sed quȩ erit ex his cõ¬
pensatio ad eternitatẽ: S qui in eis passibi¬
liter inherent. delirare nos credunt: at¬
tamen ignorare non posst̃. Deliciȩ quidem
uel ud umbra ꝑtranseunt. & uel ociter fugi¬

Expanded text:
rientur, ignes gehennae, fletus et stridorem denrientur, ignes gehennae, fletus et stridorem dentium, et prae oculis habeamus quasi jam ad haec ventum sit, pertimescamus quasi jam praesens, quod etsi tardet, futurum est tamen. Adhuc autem super his quae diximus est multo gravius malum excludi a perennibus bonis, quae praeparata sunt sanctis. Omnes enim superat cruciatus, removeri ab illa gloria, quam habueris in potestate fruendi, maxime a conspectu Christi foras ejici, cum viderimus alios etiam, cum quibus hanc vitam ducimus, intromitti. Crede mihi, ut in increpatione lapsi dicitur, hoc est quod gehennam superat, quod omnibus poenis gravius torquet. Demus, si placet, ad fruendum deliciis centum annos, et si mavis, decies tantum. Sed quae erit ex his compensatio ad aeternitatem? Sed qui in eis passibiliter inhaerent delirare nos credunt. Attamen ignorare non possunt, quia deliciae quidem velut umbra pertranseunt, et velociter fugi
Abbreviated transcription (Latin):
tangit amittit. Nã quantislibet annis feli¬
citer uixerit. dũ ad fine̾ uenerit: ita longũ¬
t aut̃ interim de sequentib penis taceanꝰ.
lis ꝓfuit immoderata leticia. uarie uestes &¬
& rerum opulentia. Ubi illa nc̃ st̃. uł ubi
ipsi Accedamꝰ ad eoꝵ sepulera. & qͥd ibi uidebi¬
mꝰ Fetidas uermium reliquias. Probabim¬
certe uerũ. ẽẽ. qͦd de impiis dr̃. Transiet sic
noc turna uisio. Ut enĩ qͥ in pena qualibet
positi ꝓsꝑitatẽ quã uigilantes desiderant: for¬
te somniantes hab̾e se uident. cũ exꝑgefac ti
fuerint: uanũ fuisse qͦd somniauerant nec si¬
bi ꝓdesse cognoscunt: Sic amator & conqui¬
sit᷑or huiꝰ uitȩ cũ ab ea discedit. nichil fius¬
se qͦd transire licet delec tando potuit: nu
datus. desertus &e ad nullatꝰ addiscit. S uti¬
nã om̃is põpa mortaliũ usq ad cineres & uer¬
mes solum modo ꝑuenisset. S cogitemꝰ hor¬
rendum iudicium. tribunal ardens. Flu¬

Expanded text:
tangit amittit. Nam quantislibet annis felitangit amittit. Nam quantislibet annis feliciter vixerit, cum ad finem venerit, ita Ut autem interim de sequentibus poenis taceamus, quid illis profuit immoderata laetitia, vestes et rerum opulentia? ubi illa nunc sunt, vel ubi ipsi? accedamus ad eorum sepulcra, et quid ibi videbimus? fetidas vermium reliquias. Probabimus verum esse quod de impiis dicitur: Transiet ut nocturna visio . Ut enim qui in poena qualibet positi prosperitatem, quam vigilantes desiderant, forte somniantes habere se vident, cum expergefacti fuerunt, vanum fuisse quod somniaverunt, nec sibi prodesse cognoscunt: sic amator et conquisitor hujus vitae, cum ab ea discedit. nihil fuisse quod transire licet delectando potuit, et nudatus, et desertus, et annullatus addiscit. Sed utinam omnis pompa mortalium usque ad cineres et vermes solummodo evenisset! sed cogitemus horrendum judicis tribunal, ardentem flu
Abbreviated transcription (Latin):
buit cũ quadringentis uiris graditur &
iacob quem dilexit: in baculo suo transiuit¬
iordanẽ. Om̃s itaq libros antiqͦs tantũ con¬
sidera. & potentiores sẽꝑ in uenies peiores. Nã
ut hoc inferã: sudorib pauꝑm p̾parat᷑ unde
potentiores saginant᷑. Uestes ille & istriata
tentoria. s & exotici cibi pauꝑm manibꝰ p̃ꝑan¬
est: artifices potiꝰ laudandi sunt ut boetiꝰ dic̃.
& ñ hi qͥ eis utuntur. N cũ emendicata abexte¬
riorib reb uenustate decorari gestiunt: ꝓpͥas
sibi nĩ sufficere ꝓdunt. Unde ieronimꝰ Offende
timet odore ꝓpͥo qͥplacere querit alieno ð hi
qͥ amplȩxantur uentos & confidunt in nichi¬
lo: meminisse debent: qͥa iuxta iob diuitias
quas deuorauerunt euom ent. & de uentre
eoꝵ extrahet eas ds̃. Et si duxerint in bono
dies suos. in puncto ad inferna descenelent.
In punc to uidelicet. qͥa sic̃ stilus cdũ pingit
eleuatur: sic iniquus diues p̾sens gaudiũ dum

Expanded text:
buit, cum quadringentis viris gradiebatur. buit, cum quadringentis viris gradiebatur. Jacob, quem elegit, in baculo suo Jordanem transiit. Omnes libros antiquitatum considera, potentiores semper invenies pejores. Nam, ut hoc inferam, sudoribus pauperum praeparatur unde potentiores saginantur. Vestes illae, et histriata tentoria, sed et exotici cibi num pas, artifices laudandi sunt, ut Boetius dicit, et non hi qui eis utuntur: qui cum emendicata ab exterioribus rebus veritate decorari gestiunt, propriam sibi non sufficere produnt. Unde Hieronymus: Offendere timet odore proprio qui placere quaerit alieno. Sed hi qui amplexantur ventos, et confidunt in nihili, meminisse debent quia, juxta Job, divitias quas devoraverunt evoment, et de ventre eorum extrahet eas Deus, et si duxerint in bonis dies suos, in puncto ad inferna descendent. In puncto videlicet, quia sicut stylus dum ponitur elevatur, sic iniquus dives praesens gaudium dum
Abbreviated transcription (Latin):
xta apłm sp̃ualiter intelligere possint: uł etͣ¬
litatem nature considerare deberent. Nobili¬
tatẽ quippe inundanã. ñ natura s ambitio p̃¬
stitit. Ad unitatẽ nãq cõmendandã. eua dei¬
pso adam formata ÷. Et adã licet maior. tam̃
extra paradysũ illa in paradẏsũ. Unde scriptui
ȩquales efficim᷑: qͦs natiuitas sc̃a regenerauit.
ꝑ quã tã nobilis quã ignobilis dei efficit᷑ fi
uꝰ. & t̾rena nobilitas splendore cȩlestis głȩ
obũbratii An pauꝑiores sordidiꝰ generantur.
cũ & dauid plangat se inpeccatis conceptum:
An nitidiꝰ regenerantur nobiles. cũ iuxta iaco¬
bũ pauꝑes el egerit ds̃. diuites infide: Iob eqͣ¬
litatẽ nature pensabat. qͥ ñ contẽpfit subire
udiciũ cũ seruo suo. licet. eẽtrex. Q dõnꝰ mar¬
tinꝰ qͥ ita seruo suo uersa uice seruiebat. ut eiꝰ
calciam̃ta detergeret. Esau quẽ dnĩs odio ha¬

Expanded text:
xta Apostolum, spiritaliter intelligere possint, vel aequxta Apostolum, spiritaliter intelligere possint, vel aequalitatem naturae considerare deberent. Nobilitatem quippe mundanam non natura, sed ambitio praestitit. Ad unitatem quippe commendandam, Eva de ipso Adam formata est, et Adam licet major, tamen extra paradisum, illa in paradisum. Unde scriptum equales efficimur, quos nativitas secunda regeneravit: per quam tam nobilis quam ignobilis Dei filius efficitur, et terrena nobilitas splendore coelestis gloriae obumbratur. An pauperiores sordidius generantur, cum et David plangit se in peccatis conceptum? An nitidius regenerantur nobiles, cum juxta Jacobum pauperes elegit Deus, divites in fide? Job aequalitatem pensabat, qui non contempsit subire judicium cum servo suo, licet esset rex. Et domnus Martinus, qui ita servo suo versa vice serviebat, ut ejus calceamenta detergeret. Esau, quem Dominus odio ha
Abbreviated transcription (Latin):
mundo delec tantur. uestigia quȩdã st̃ cȩle¬
stium bonoꝵ. Non gͥ istis inhiemꝰ. s exꝑim̃tũ
illoꝵ bonoꝵ. quibꝰ merito inhiandũ ÷ capiamꝰ.
Nunqͥd iccirco se debet qͥsqͣ in aꝗͣ mittere. qͥa
sitĩ indiget ex ea refocilare: Aut ob hoc i¬
gnis : amplȩxandꝰ. qͥa uł ad qͦquendũ. uł ad frigꝰ
arcendũ ꝓbatur. eẽ. cõmodus: Raptores gͥ
qͥ pauꝑes in rebꝰ tẽꝑalibꝰ affligunt. uidentur
lentes ad querenda cȩlestia salubrit impellere
ua uͦ clem̃tia ꝓ transitoriis
sura bona ꝑdere ñ trepidant. Cã qͦq clemĩtia
tanto se meliores putant. qͣnto in eisdẽ reb ꝑ
quas peiores sunt. bonis & piis fr̃ib excellere
uidentur. & putant se tanto plus hab̾e. qͣn¬
to plus uiderint posse. Q̾ licet ipsi multoꝵ
uitioꝵ sint serui: gaudent quibꝰq fr̃ibꝰ se pos¬
se dñari. S si adeosunt animales. ut nichil iu¬

Expanded text:
mundo delectant, vestigia quaedam sunt coelemundo delectant, vestigia quaedam sunt coelestium bonorum. Non ergo istis inhiemus, sed experimento illorum bonorum, quibus merito inhiandum est. Nunquid idcirco se debet in aquam quis mittere, quia sitim indiguit ex ea refocillare? Aut ob hoc ignis est amplexandus, quia vel ad coquendum, vel ad frigus arcendum probatur accommodus? Raptores igitur, qui pauperes in rebus temporaliter affligunt, videntur lentes, ad quaerenda coelestia salubriter impellereransitoriis suram bonam perdere non trepidant, ea quoque dementia tanto se meliores putant, quanto in eisdem rebus, per quas pejores sunt, bonis et piis fratribus excellere videntur; et putant se tanto plus habere, quanto plus viderint posse, et cum ipsi multorum vitiorum sint servi, gaudent quibusque fratribus se posse dominari. Sed si adeo sunt animales, ut nihil, ju
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mat̾ dixerit. s tam̃ ipsas ut sunt species
le gͦ nr̃a cecitas nos ab intellectu principali
omimodis excludat. Placuit diuine ꝓuidden¬
tiȩ quȩdã in hoc mundo crearȩ.quȩ̾ quinꝙ
sensib corꝑeis placida uideant᷑. Uidelicet qͥdã
placent colore. quȩdã odore. quȩtlã sapore.
quȩdã somno: quȩdã letu tactii. Ut sic̃ uena¬
tores uiso uestigio bestiȩ: iã qualis illa sit bȩ
stia exꝑũto uestigii cognoscuntta & nosqͦ
in hoc mundo delectant uidentes. intelliga¬
mꝰ quanta sint cȩlestia: si tanti mom̃ti uiden¬
tur ẽe. terrestria. & illa ueluti iã nota con¬
cupiscentes. ista retro iaciamꝰ: sic̃ uenatores ue¬
stigio pꝰt hestiã festinantes. Alioquin sic̃ uena¬
tores frustrarent᷑. si uestigiũ tantũ admiran¬
tes bestiã ñ quererent: sic̃ offici ꝑditi erimꝰ. si
caducis nimiũ in heserimꝰ. Hȩc gͣ om̃a ꝗͣ in hoc¬

Expanded text:
quae mater dixerit, sed ipsas ut sunt species quae mater dixerit, sed ipsas ut sunt species st. Ne ergo nostra caecitas nos ab intellectu principali omnimodis excludat, placuit divinae providentiae quaedam in hoc mundo creare, quae quinque sensibus corporeis placida videantur. Videlicet quaedam placent colore, quaedam odore, quaedam sapore, quaedam sono, quaedam levi tactu: ut sicut venatores viso vestigio bestiae jam qualis illa bestia sit experimento vestigii cognoscunt, ita nos quae in hoc mundo delectant videntes, intelligamus quanta sint coelestia, si tanti momenti videntur esse terrestria, et illa velut jam nota concupiscentes, ista retro faciamus sicut venatores vestigium post bestiam festinantes. Alioquin sicut venatores frustrantur, si vestigium tantum admirantes, bestiam non quaesierint; sic officiperdi nos erimus, si caducis nimium inhaeserimus. Haec ergo omnia