comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ad memoriã te reducit. ut mor¬
tuũ recorderis. Monum̃ta itaq
& memorie ꝓmentis ãmonitione
dictȩ. Tumulus dictus qͣsi tumens
tellus. Sarcofagũ grecũ ẽ nomen.
eo quod ibi corpora absumant᷑. Sar¬
cia enĩ grece caro. fagus comedere
dr. Mausolea sunt sepulchra seu
monum̃ta regũ amausoleo rege
egiptioꝵ dicta. Nam eo defuncto
uxor eiꝰ mire magnitu dinis & pul¬
critudinis extruxit sepulchrum.
intantũ ut usq hodie om̃ia mo¬
numenta preciosa ex nomine eiꝰ
mausolea nuncupent᷑. Pirami-¬
des ẽ genus sepulchroꝵ quadra¬
tũ & fatigͥatũ. ultra omnẽ excel¬
sitatem quȩ fieri manu possit.
Unde & mensurã omnẽ umbrarũ
egresse. nullã habere umbrã dñr.
Tali autẽ edificio surgunt. ut a-
lato incipiant. & inangusto fini-¬
ant᷑ sicut ignis. Pir enĩ dr ignis.
hos egiptus ħt. Apud maiores eni
potentes. aut sub montib. aut in
montib sepeliebant᷑. Inde tractũ

Expanded text:
et ad memoriam te reducit ut moret ad memoriam te reducit ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. Tumulus dictus quasi tumens tellus. Sarcophagus Graecum est nomen, eo quod ibi corpora absumantur; σάρξ enim Graece caro, φάγεῖν comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupentur. Pyramides genus sepulchrorum quadratum et fastigiatum ultra omnem excelsitatem quunde et mensuram umbrarum egressae, nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt, ut a lato incipiant, et in angusto finiantur, sicut ignis. Pyr enim dicitur ignis. Has Aegyptus habet: apud majores enim potentes aut sub montibus montibus sepeliebantur. Inde tractum
Abbreviated transcription (Latin):
ouiliũ. Est autẽ grecũ nomen .c.
de tracta. Nam greci aulas uocant.
militũ quib initinere soł
ardores. tempestatesq imbriũ. fri¬
goris quoq iniuirias uitant. Dic¬
ta autẽ tabnacula quod cortine
distaente funib tabulisq in t̾ra¬
stantib appẽdẽntur. quȩ tentoria
sustinerent. Tentoriũ uocatũ: eo
quod tendatur funib atq palis.
Unde & hodie pretende dñr. Papi¬
liones uocant᷑ a similitudine par¬
uuli animalis uolantis qͦ maxi¬
me habundant florentib malius.
hee sunt auiculȩ quȩ lumine ac¬
censo conueniunt. & circa uolandeᷤ.
ab igne ꝓximo inderire coguntur.
a sepulto dictũ. ꝑ rius autẽ
quisq insua domo sepeliebat᷑. pꝰea
uetitum ẽ legib ne fetore ipso cor¬
pora iuuentiũ contacta inficeren¬
tur. Monumentũ ideo nuncupat᷑.
eo quod mentẽ moneat ad defun¬
cti memoriã. Cũ enĩ non uideris
de. Cũ autẽ uidis monet mentẽ.

Expanded text:
ovilium. Est autem Graecum nomen, ovilium. Est autem Graecum nomen, detracta. Nam Graeci αὐλας vocant amilitum, quibus in itinere solis ardores tempestatesque imbrium, frigorisque injurias vitant. Dicta autem tabdistentae funibus tabulis interstantibus adpenderentur, quae tentoria sustinerent. Tentorium vocatum eo quod tendatur funibus atque palis; unde et hodie praetendere dicuntur. Papiliones vocantur a similitudine parvuli animalis volantis, quae maxime abundant florentibus malvis. Haec sunt aviculae quae lumine accenso conveniunt, et circa volitantes ab igne proxime interire coguntur. a sepulto dictum. Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur. Postea vetitum est legibus, ne foetore ipso corpora viventium contacta inficerentur. Monumentum ideo nuncupatur eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris de.' Cum autem videris, monet mentem
Abbreviated transcription (Latin):
unitiũ uel munimentũ dic¬
tum. quia manu ẽ factum.
Cohors uocata uł quod coarcet
cuncta que interius sunt .i. con¬
cludat. uł quod coherceat obiectu
suo extraneos. & ad ite ꝓhibeat.
Uallum ẽ quod mole terre erigit᷑.
ut custodia pretendat᷑. Dictũ aũ
uallũ auallis. Nam ualli fustes
sunt quib uallũ munitur. & ual¬
li dicti quod figantur & uellant᷑.
Inter ualla sunt spadia inder
capita ualloꝵ .i. sti pitum quib
uallũ fit. Unde & cetera quoq
spatia dñr ab stipitib scilicet. ag¬
ger ẽ cuꝰlibet rei acceruatio. unde
fosse aut ualles possunt repleri.
agger ꝓpͥe dr terra aggesta quȩ
uallo facto ꝓpius ponitur.S abusi¬
ue & muros & munimenta omĩa
aggerem dicimꝰ. Macerie sunt
parietes longi. quib uineȩ ali¬
que clauduntur. Longum enĩ
inferiunt᷑ uerius qmͣ instruunt᷑. et
durant incorrupti uentis ignibꝰ oĩq
cemento fortiores. Sepes munim̃ta
satoꝵ sunt unde & appellate. Cau¬
le munimenta ouiũ ł sepimenta

Expanded text:
unitum vel munimentum dictum quia manu est factum. Cohors vocata vel quod coartet cuncta quae interius sunt, id est concludat, vel quod coerceat obiectu suo extraneos et adire prohibeat. Vallum est quod mole terrae erigitur, ut custodia praetendatur. Dictum autem vallum a vallis; nam valli fustes sunt, quibus vallum munitur. Et valli dicti quod figantur et vellantur. Intervalla sunt spatia inter capita vallorum, id est stipitum quibus vallum fit; unde et cetera quoque spatia dicunt, ab stipitibus scilicet. Agger est cuiuslibet rei acervatio, unde fossae aut valles possint repleri. Agger proprie dicitur terra aggesta quae vallo facto propius ponitur; sed abusive et muros et munimenta omaggerem dicimus. 4. Maceriae sunt parietes longi, quibus vineae aliaque clauduntur. Longum enim inferciuntur verius quam struuntur. Aevis durant incorrupti, ventis, ignibus, omni caemento fortiores. 6. Saepes munimenta satorum sunt, unde et appellatae. Caulae munimenta ovium, vel sepimenta
Abbreviated transcription (Latin):
tionis primꝰ aristotiles duas
tradidit: nom̃. & uerbũ. Deinde do¬
natus octo definiuit. S om̃s ad illa
duo pͥncipalia reuertunt᷑. id ẽ ad nom̃
& uerbum: quȩ significant ꝑsonam
et actum. Reliquȩ appendices sunt
&e ex his originem trahunt. Nam ꝓ¬
nom̃ ex nomine nascitur cuiꝰ officio
fungitur: ut orator ille. Aduerbiũ
de nomine nascitur: ut doctꝰ docte
Participiũ de nomine &e uerbo: ut
lego legens. Coniunctio uͦ. & p̃positio. uł
intiectio: in complexu istarũ cadunt. Ido
& ñnulli quinque partes orationis de¬
finierunt: quia istȩ suꝑflue sunt.
De nomine:

Expanded text:
tionis primus Aristoteles duas tradidit, nomen et verbum. Deinde Donatus octo definivit. Sed omnes ad illa duo principalia revertuntur, hoc est, ad nomen et verbum, quae significant personam et actum. Reliquae appendices sunt, et ex his originem trahunt. 2. Nam pronomen ex nomine nascitur, cujus officio fungitur, ut orator ille. Adverbium de nomine nascitur, ut doctus, docte. Participium de nomine, et verbo, ut lego, legens. Conjunctio vero, et praepositio, vel interjectio in complexum istarum cadunt. Ideo, et nonnulli quinque partes definierunt, quia istae superfluae sunt. De nomine
Abbreviated transcription (Latin):
drige. & bige. trige. & seiuge.
anumero eq̃uoꝵ & iugo dicti. ex
quib quadrigas solibigas lunȩ.
trigas inferis. seiuigas ioui. desul¬
tores lucifero. & esꝑo sacrauerunt.
Quadrigam ideo soli iuingunt. qr.
ꝑ quatuor tempora annus uertit᷑.
uere. estate. autumno. & hieme.
Bigas lunȩ. qm̃ genuno cursu cũ
sole contendit. siue quia & nocte &
die uidet᷑. Iungund enim equum¬
unũ nigrum. alterum candidum.
Trigas diis inferis quia hui ꝑtres
etates homines ad se rapiunt:i.
ꝑ infantiã. iuuentutẽ atq senec¬
gas currere dñt. siue qͥa mundus
iste circuli sui celeritate tͣnscurrit.
siue ꝓpt̾ solem: quia uolubili am¬
bitu rotat. sicut ait ennius. Inde
padefecit radiis rota candida celũ.
hoc adcursum .uii. stellarũ quib¬
UII.dierũ presentiũ quib ꝑactis
uitȩ t̾minus consũmat᷑: quoꝵ fi¬
nis ẽ certa .i. iudicium. De eqͥtib
orro equites singulares ideo
currere dñt. quia singularit̾
ũnus quisq cursũ uitȩ huius ꝑagit

Expanded text:
drigae et bigae, et trigae et seiugae a numero equorum et iugo dicti. Ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iungunt quia per quattuor tempora annus vertitur: vere, aesBigas lune, quoniam gemino cursu cum sole contendit sive quia et nocte et die videtur: iungunt enim unum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia hi per etates homines ad se rapiunt, id est per infantiam, iuventutem, atque senecgas currere dicunt, sive quia mundus iste circuli sui celeritate transcurrit, sive propter solem, quia volubili ambitu rotat, sicut ait Ennius: Inde patefecit radiis rota candida coelum.hoc ad cursum septem stellarum, quibseptem dierum praesentium, quibus peractis vitae terminus consummatur; quorum finis est creta, id est iudicium. De equitibus . Porro equites singulares ideo currere dicunt quia singulariter unusquisque cursum vitae huius peragit
Abbreviated transcription (Latin):
oculis locus ẽ. In tempore congruo
ut infantẽ non dicere sine dentibꝰ
eũ cui dentes adhuc etas parua
negauit. Non enĩ est pͥuatus den¬
tibus: quos nondũ habuit. Qi¬
tum uͦ genus ex confirmatione &
negatione opponitur: ut socrates diᷤ¬
putat. socrates ñ disputat. Hoc a su¬
ꝑioribus ido differt. quod illa singil¬
latim dici possunt: hȩc nisi conexe
dici ñ possunt. Quod genꝰ quartum
apud dialecticos multũ habet con¬
flictum: & appellatur ab eis ualde
oppositũ. Siquidẽ & tercium ñ reci¬
ꝑit. Nam ex illis qued̾a habere t̾ciũ
possunt: ut in contrariis candidũ
&e nigrũ. ẽ ercium eiꝰ nec candidum
nec nigrum: s fuscũ uel pallidũ.
In relatiuis quoq ut multa & pau¬
ca. terciũ eus nec multa nec pauca.
s mediocria. In habitu uel orbatio¬
ne: ut uisio & cecitas. T̃ercium eiꝰ
nec cecitas nec uisio: s lippitudo.
Hic gͦ legit. ñ legit derciũ nicħ habet.¬

Expanded text:
oculis locus est. In tempore congruo, oculis locus est. In tempore congruo, ut infantem non dicere sine dentibus eum, cui dentes adhuc aetas parva negavit. Non enim est privatus dentibus, quos nondum habuit. Quartum vero genus ex confirmatione et negatione opponitur, ut Socrates disputat, Socrates non disputat. Haec a superioribus ideo differt, quod illa singillatim dici possunt, haec nisi conexe dici non possunt. Quod genus quartum apud Dialecticos multum habet conflictum, et appellatur ab eis valde oppositum, siquidem et tertium non recipit. Nam ex illis quaedam habere tertium possunt, ut in contrariis candidum et nigrum. Tertium eius nec candidum nec nigrum, sed fuscum vel pallidum. In relativis quoque, ut multa et pauca. Tertium eius nec multa nec pauca, sed mediocria. In habitu vel orbatione, ut visio et caecitas. Tertium eius, nec caecitas nec visio, sed lippitudo. Hic ergo legit, non legit: tertium nihil habet.
Abbreviated transcription (Latin):
genus ad se refertua. Non enĩ est maiꝰ.
uisi ad minus referatur: & simplum
nisi ad duplũ. Nam relatiuum rela¬
tiuo tta opponitur. ut hoc ipsum quod
ratur. Dimidiũ enĩ opponitur duplo.
eiꝰq dupli dimidiũ est: s ita illi op¬
ponitur ut eiꝰ sit cui opponitur: sic
& paruũ opponitur magno. ita ut
ipsum paruũ ad magnũ cui opponi¬
tur sit paruũ. Nam suꝑiora quȩ di¬
cuntur contraria: ita sibi opponun¬
tur ut eoꝵ ñ sint quibꝰ opponuntur.
nec ad ea quocũq modo referant᷑.
Siqͥdem iniquitas iusticiȩ ita contͣ¬
ria est. ut ñ eiusdem iusticiȩ iniqͥtaᷤ
sit: aut ad illã sit iniquitas. Ter¬
cium genꝰ est oppositoꝵ: habitꝰ uel
orbatio. Quod genꝰ cicero pͥuationem
uocat: qua ostendit aliquid quem¬
piam habuisse unde pͥuatus est.
Cuiꝰ species sunt tres. quarũ pͥma ẽ
in re. seda in loco. dercia in tempore
congruo. In re: ut cecitas & uisio.
In loco: ut cecitatis & uisionis in

Expanded text:
genus ad se refertur. Non est enim maius, genus ad se refertur. Non est enim maius, nisi ad minus referatur; et simplum, nisi ad duplum. Nam relativum relativo ita opponitur ut hoc ipsum, quodratur. Dimidium enim opponitur duplo, eiusque dupli medium est, sed ita illi opponitur ut eius sit, cui opponitur. Sic et parvum opponitur magno, ita ut ipsud parvum ad magnum, cui opponitur, sit parvum. Nam superiora quae dicuntur contraria ita sibi opponuntur ut eorum non sint, quibus opponuntur, nec ad ea quocumque modo referantur; siquidem iniquitas iustitiae ita contraria est ut non eiusdem iustitiae iniquitas sit, aut ad illam sit iniquitas. Tertium genus est oppositorum habitus vel orbatio. Quod genus Cicero privationem vocat, qua ostendit aliquid quempiam habuisse, unde privatus est. Cuius species sunt tres: quarum prima est in re, secunda in loco, tertia in tempore congruo. In re, ut caecitas visio. In loco, ut caecitatis et visionis in
Abbreviated transcription (Latin):
ontrarioꝵ genera quatuor sunt:
id est̾ opposita uocat ꝓpt̾ quod sibi
uelut ex adu̾so uident᷑ obsistere. ut
contraria. nec tam̃ omia quȩ oppo¬
nuntur sibi contraria sunt s oĩa
a contrario opposita sunt. Primũ
genus ẽ contrarioꝵ quod uixta cice¬
ronem diuersũ uocatur. ꝓ eo quod
tantũ contrarie sibi opponunt᷑. ut
tres species duuiditur. Nam sunt
quȩdam eiꝰ quȩ mediũ habent. & st̃
quȩda quȩ sine medio sunt. & que¬
dam sunt quȩ habent medium &
tam̃ sine nomine sunt. nisi utrũq¬
ei cre et uocabulũ. Candidum &
nigrũ mediũ habent: quia int̃ eos
seꝑe color pallidus uel fuscus inue¬
nitur. Sine medio sunt. quotiens
unũ de duobꝰ accidit. ut sanitas
uel infirmitas: hoꝵ nichil ẽ mediũ:
Ea autẽ quoꝵ media sine nomine sunt. itt
felix. infelix: mediũ habent ñ felix.
Scđm genus ẽ relatiuoꝵ quȩ ita sibi oꝑ¬
ponuntur ut ad se conferantur: sicut
duplum. simplũ. Hoc solum oppositoꝵ

Expanded text:
ontrariorum genera quattuor sunt, id est opposita vocat, propter quod sibi velut ex adverso videntur obsistere, ut contraria; nec tamen omnia quae opponuntur sibi contraria sunt, sed omnia a contrario opposita sunt. Primum genus est contrariorum, quod iuxta Ciceronem diversum vocatur, pro eo quod tantum contrarie sibi opponuntur, uttres species dividitur. Nam sunt quaedam eius quae medium habent; et sunt quaedam quae sine medio sunt; et quaedam sunt quae habent medium et tamen sine nomine sunt, nisi utrumque ei vocabulum creet. Candidum et nigrum medium habent, quia inter eos saepe color pallidus vel fuscus invenitur. Sine medio sunt, quotiens unum de duobus accidit, ut sanitas vel infirmitas. Horum nihil est medium. Ea autem quorum media sine nomine sunt, ut felix infelix, medium habent non felix. Secundum genus est relativorum, quae ita sibi opponuntur ut ad se conferantur, sicut duplum simplum. Hoc solum oppositorum
Abbreviated transcription (Latin):
celle int̾ se diuersis int̾uallis
distant a t̾ra: ꝓpterea dispari
claritate magis minꝰ ue nr̃is ocłis
apparent. Nã multe maiores sunt
his quas uidemꝰ conspicuas: s lon¬
guis positȩ paruȩ uident a nobis.
xliii. De circulari numero stellaꝵ

Expanded text:
ellae inter se diversis intervallis distant a terra, propterea dispari claritate magis minusve nostris oculis apparent. Nam multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed longius positae parvae videntur a nobis. § 66 De circulari numero stella
Abbreviated transcription (Latin):
assis de lamina ẽ: galea de
corio. Nam galeros coruim
dr. Cassidem autẽ atuscis nomi
quod insũma agalea emuiet qͦ
figitur crista: qmͣ greci conum
uocant. Nam conus ẽcuruatura
que ingalea ꝓminet: supͣ qmͣ
criste sunt.

Expanded text:
assis de lamina est: galea de corio. Nam galeros corium dicitur, cassidem autem a Thuscis nominquod in summo galeae eminet, quo figitur crista, quod Graeci conon vocant: nam conus est curvatura, quae in galea prominet, super quam cristae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ: qͥa in modũ rotulȩ deformatur.
Trocos enĩ: grece rota dicitur. Colli¬
ria latinũ sonant: qͦd uicia oculoꝵ
detergunt. Epythema. eo qͦd suꝑ¬
ponatur aliis aduitoriis p̃cedentibꝰ.
Cathaplasma: eo qͦd inductio sola sit.
Emplastrũ: eo quod inducatur.
Malagina: quod sine igne maceret᷑
& comphendatur. Enema grece.
latine relaxatio dicit᷑. Pessaria di¬
cta: quod uitꝰ iniciantur. M edici¬
nam iumentoꝵ cyron qͥda grecus
inuenit: inde pingitur dimidia
parte homo: dimidia equus. Dictꝰ
appellatꝰ. Creticos dies medici uocan.
quib credo ex iudicio infirinitatiᷤ
hoc nom̃ impositum est: qͦd qͣsi
iudicent hominẽ & sententia sua
De libris medicinalibus.

Expanded text:
dictus est, quia in modum rotule deformatur: dictus est, quia in modum rotule deformatur: trocos enim grece, rotundum dicitur. Colliria latinum sonat, quod vitium oculorum detergant. Epithema derponatur, aliis adjutoriis praecedentibus. 11. Cataplasma, eo quod inductio sola sit. Emplastrum, eo quod inducatur. Malagma, eo quod sine igne maceretur et comprehendatur. Enema Graece, Latine relaxatio dicitur. Pessaria dicta, quod intus injiciantur. 12. Medicinam jumentorum Chiron quidam Graecus invenit; inde pingitur dimidia parte homo, dimidia equus. Dictus 13. Criticos dies medici vocant, quibus, credo, ex judicio infirmitatis illud nomen impositum est, quod quasi judicent hominem, et sententia sua, De libris medicinalibus.
Abbreviated transcription (Latin):
s similis simili coaptat᷑. Quȩ duo:
etiã ipsa aduitoria nominib sus
significant. Nã antidotum grece:
latine ex contrario datũ dicit᷑. Con¬
traria eñ contrariis medicinȩ ra¬
cione curant᷑. At contra ex similib
ut pigra quȩ interp̃tatur amara
qͥa gustꝰ eius amarꝰ est. Ex conueni¬
enti enĩ nom̃ accepit: qͥa amaritu
autẽ medicam̃ta: ex ꝓpriis causiᷤ
habent uocabula. Gera enĩ dicta:
quasi diuina. Artheriaca qͦd apta
sint guituris meatui: & tumores
fauciũ & artheriarũ leniant. Ci¬
riaca ẽ antidotũ serpentinũ. quo
uenena pellunt᷑: ut pestis peste sol¬
uatur. Catartica grece: latini
purgatoria dicunt. Catapodia
eo quod modicũ potetur: seu in¬
glutiatur. Diamoron a suci mo¬
re nom̃ sumpsit. ex qͦ conficitur:
sic̃ diacodion. qͥa ex codia id est ex¬
papauere ftt: sc̃ diaspmaton qͥa
ex seminib componit᷑. Eletuariũ uo¬
catum: eo qͦd molle sorbeat᷑. Trociscꝰ

Expanded text:
sed similis simili coaptatur, quae duo sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adjutoria nominibus suis significant. 7. Nam antidotum Graece, Latine ex contrario datum dicitur. Contraria enim contrariis medicinae ratione curantur. At contra ex simili, 184 ut πικρὰ, quod interpretatur amara, quia gustus ejus amarus est. Ex convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo autem medicamenta ex propriis causis habent vocabula. Hiera enim dicta quasi divina. Arteriaca quod apta sit gutturis meatui: faucium et arteriarum leniant. Theriaca est antidotum serpentinum, quo venena pelluntur, ut pestis peste solvatur. Cathartica Graece, Latine purgatoria dicuntur. 9. Catapotia, eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron a succo mori nomen sumpsit, ex quo conficitur; sicut diacodion, qpapavere fit, sicut dyaspermaton, quia ex seminibus componitur. Electuarium vocatum est eo quod melle sorbeatur. Trociscus
Abbreviated transcription (Latin):
lant: manꝰ enĩ apud grecos cẏros
uocatur: dieta: quã latin regulã
nuncupant. Est enĩ obseruatio legiꝰ
ce uitȩ. Sunt autẽ om̃i curations
species tres. Primũ genꝰ dieticum.
scđ̾m farmacenticũ: t̾cium cyrur¬
gicum. Dieta ẽ obseruatio legis ac
uitȩ: farmacia ẽ medicam̃toꝵ eu¬
ratio: cyrurgia ẽ ferram̃toꝵ incisio
Nam ferro excidunt᷑: qͥ medicam̃toꝵ
ñ senseruit medicinã. Antiquior autẽ
medicina: herbis tantũ &e sucis erat.
Talis enĩ medendi usus erat: cepit demn¬
de ferro &e cet̾is medicam̃tis. Om̃is au¬
tem curatio: aut ex contrariis aut ex
sinuilib adhibet᷑. Ex contrariis ut fri¬
gidum calido. uł humido siccum:
sicut &e in homine suꝑbia sanari non
potest. nisi humilitate sanet᷑. Ex simi
lib uͦ. sicut ligamentũ uel rotundo
uulneri rotundũ: uł oblongo oblon¬
gum opponitur. Ligatura eiũ ipsa
ñ eadem membris & uulnerib õib:

Expanded text:
lant, manus enim apud Graecos χεὶρ lant, manus enim apud Graecos χεὶρ vocatur; diaeta, quam Latini regulam nuncupant; est enim observatio legis et vitae. Sunt autem omni curationi species tres: primum genus diaeticum, secundum pharmaceuticum, tertium chirurgicum. Diaeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. Antiquior autem medicina herbis tantum et sucis erat. Talis enim medendi usus coepit, deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio aut ex contrariis aut ex similibus adhibetur. Ex contrariis, ut frigidum calido, vel humido siccum; sicut et in homine superbia sanari non polibus vero, sicut ligamentum vel rotundo vulneri rotundum, vel oblongo oblongum apponitur. Ligatura enim ipsa non eadem membris et vulneribus omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
infantiũ ora exulcerantur: dicta
a languore oscitantiũ. Irenuscħ¬
ulcera in circuttu oris: similia hiꝰ
quȩ fiunt iuñtis aspitate frenoꝵ
lcus est putredro ipsa. uulnus qͦd ferro
fit quasi uiulcus. & ulcus qͦd olet quasi
exectio. circũscripta cũ rubore sirunpio
Excitato eñ calore uulneris: sanguis
in saniẽ uertitur. Nã sanes ñ fie in
quocũq loco nisi ubi sanguis aduen̾te.
quia om̃e quod putrescit nisi calidũ
&e humidũ fuerit qͦd est sanguis:
putrefieri ñ potest. S ames autem
& tabes. sibi differunt. fluere enim
sanie uiuoꝵ ẽ: tabe mortuoꝵ. Ei
catrix ẽ obductio uulneris. natura¬
ix. De remediis & medicaminibꝰ.
edicinȩ curatio: sꝑnenda ñ ẽ.
Meminimꝰ enĩ & ysaiam ere¬
chie languenti aliqͥd medicinale
mandasse. Et paulus apłs tymo¬
theo modicũ uinũ ꝓdesse dixit.
Curatio autẽ morboꝵ: trib generib
constat: farmacia quã latini me¬
dicamina uocant: cyrurgia. quã
latini manuũ oꝑationem appel¬

Expanded text:
infantium ora exulcerantur, dicta ex languore oscitantium; et c rictum oris, similia his quae fiunt jumentis asperitate frenorum. Ulcus putredo ipsa, vulnus quod ferro fit quasi vi. Et ulcus, quod olet quasi erectio, circumscripta cum rubore, et ideo excitato enim calore vulneris, sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocunque loco, nisi ubi sanguis advenerit, quia omne quod putrescit, nisi calidum, et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem, et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. 23. Cicatrix est obductio vulneris, naturaIX. De remediis et medicaminibus. 1. Medicinae curatio spernenda non est. Meminimus enim et Isaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse, et Paulus apostolus Timothaeo modicum vinum prodesse dixit. 2. Curatio autem morborum tribus generibus constat: pharmacia, quam Latini medicamina vocant; chirurgia, quam Latini manuum operationem appel
Abbreviated transcription (Latin):
siue qͥa ingens passio ẽ sicut animal
ipsũ ex quo diriuatũ nomen ducit.
Hycteris greci appellant a cuiusda
animalis nomine: qͦd sit coloris fellei.
hunc morbũ latini arcuatũ dicunt:
a similitudine cȩlestis arcus. Nu¬
ruginem uͦ uarro appellari ait: a
colore auri. Regiũ autẽ morbum
inde estimant dictũ: qͦd uino bono
& regalib cibis faciliꝰ curetur. Can¬
cer a similitudine maritimi aui¬
malis uocatũ: uulnꝰ sicut medici
dicunt nullis medicam̃tis sanabile.
Aut gͦ p̃cidi solet a corpore membrũ
ubi naseitur: ut aliquantũ uiuat:
tam̃ inde mortẽ quãlibet tardius
palpebrũ constitita. in medio lata
& ex utroq conducta: ordei granũ
similans: unde & nom̃ accepit.

Expanded text:
sive quia ingens passio est, sicut animal sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. Vulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. At ergo praecidi solet a corpore membrum, ubi nascitur, ut aliquantum diutius vivat: tamen inde mortem, quamlibet tardius, palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans; unde et nomen accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
nocte negatur. Uerrucȩ aliud sunt:
satiriasis aliud. Uerrucȩ singillatĩ
sunt satyriasis uͦ una fortior & cin¬
ca ipsã plures inueniunt᷑. Scabies
& lepra utraq passio asꝑitas cutis
cũ pruritu & squamatione: s sca¬
bies tenuis asꝑttas. & squamatio ẽ.
hinc deniq nom̃ accepit: qͦd uelocit
purgam̃ta admittat. Nã scabies:
quasi seamies. Lepra uͦ asꝑitã cu¬
tis squamosa: lepideȩ herbe simi¬
lis: unde ce nom̃ sumpsit. Cuiꝰ color
nunc in nigredinẽ uertitur: nunc
in alborem: nunc in ruborem. In
crpore hominis ta lepra dinosite:¬
si uariatim uit sanas cutis partes color di¬
uersus appareat: aut si ita se ubique dif¬
fundat. ut om̃ia uniꝰ coloris quãuis ad¬
ulterini faciat. Elephantiacus morbꝰ
dicit᷑. ex similitudine elephantis cuiꝰ na¬
turalit̃ dura pellis & asꝑa. nom̃ morbo
in hominib deddit: qͥa coiporis suꝑfi¬
ciem sumilem facit elephantoꝵ cuti.

Expanded text:
nocte negatur. Verrucae aliud sunt: nocte negatur. Verrucae aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa ipsam plures inveniuntur. Scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies tenuis asperitas et squamatio est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta amittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis squamosa lepidae herbae similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinoscitsi variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti,
Abbreviated transcription (Latin):
Parotidȩ sunt duriciȩ uł collecti¬
ones quȩ ex febrib aut ex alio aliqͦ
nascunt᷑ in auriũ uicinitates: unde &
parotidȩ sunt appellate. Ota enĩ grece.
auricula dicit᷑. Tentigo ẽ. uestigia ma-¬
cularũ. paruula in rotunditatẽ for.¬
mata: ab specie lenticulȩ dicta. Erisi¬
pila ẽ. quẽ latini sacrũ ignem appel
lant. id est execrandũ: ꝑ antyfrasid
Siqͥdem in suꝑficie rubore flam meo
cutis rubescit: tunc mutuo rubore
quasi ab igne uicina inuaduntur
loca: ita ut etiã febris excitet᷑. Ser¬
pedo ẽ rubor cutis cũ pustularũ ex¬
tantia: & nom̃ sumpsit a serpendo.
eo qͦd serꝑat in membra. Impetigo
ẽ. sicca scabies ꝓminens a corpore. cũ
asꝑitate & rotunditate formȩ: hanc
uulgus sarnã appellat. Prurigo
uocata ẽ. a ꝑurendo & ardendo Nic¬
talinus ẽ. passio quȩ ꝑ diem uisũ pa¬
tentib ocłis denegat & nocturnis ir¬
ruentib tenebris reddit᷑: aut uersa
uice ut pleriq uolunt. die redditur.

Expanded text:
Parotide sunt duritie vel collectiones, que ex febribus, aut ex alio aliquo nascuntur in aurium vicinitate. Unde et parotide sunt appellate: ota enim grece, auricula dicitur. Lentigo est vestigia macularum parmata, ab specie lenticulae dicta. Erisipela est quem Latini sacrum ignem appellant, id est, exsecrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutis rubescit. Tunc moto rubore quasi ab igne vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. 5. Serpedo est rubor cutis cum pustularum exstantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpat per membra. 6. Impetigo est sicca scabies, prominens a corpore, cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellat. 7. Prurigo vocata a perurendo et ardendo. 8. Nyctalmus est passio qua per diem visus patentibus oculis denegatur et nocturnis inruentibus tenebris redhibetur, aut versa vice, ut plerique volunt, die redditur,
Abbreviated transcription (Latin):
lingua significationẽ ħt queren¬
tis. Est autẽ amplissima gẽmaꝵ
Fadem insula nobiliũ limam
sentit. G enera eiꝰ duo. C allaica
colore uiridis. s & pallens & ni¬
mis crassa. nichil iocundius au¬
rũ decens. unde & appellata. Nas¬
citur inindia uł ingermania in
rupib gelidis oculi modo extu¬
b̾ans. M olocides spissus. uirens
& crassior qmͣ smaragdus. a colo¬
re malue nomen accepit. in red¬
dendis laudata signis. Nascit᷑
marabia. E lietropia uiridi co¬
lore & nubibo & stellis puniceis
suꝑ sparsa. cũ sanguineis uenis.
Causa nominis de effectulapi¬
dis ẽ. Nam de iecta in labris ene¬
is. radio solis mutat colorẽ san¬
gumeo reꝑcusso. Extra aqmͣ aũ
speculi modo solem excipit. de¬
prehenditq defectus eiꝰ sube-¬
untẽ lunam ostendens. Magoꝵ
impudentie manifestissimum
in hoc quoq exemplũ ẽ quod
ammixta herba elietropia qͥb¬
dam additis precantationib
gerentẽ conspici negent. Gigni¬

Expanded text:
lingua significationem habet quaerenlingua significationem habet quaerendi. Est autem amplissima gemmarum; eadem sola nobilium limam sentit. Genera eius duo. Callaica colore viridi, sed pallens et nimis crassa; nihil iucundius aurum decet, unde et appellata. Nascitur in India, vel Germania, in rupibus gelidis, oculi modo extuberans. 11. Molochites spissius virens, et crassius quam smaragdus, a colore malvae nomen accepit, in reddendis laudata signis. Nascitur in Arabia. 12. Heliotropium viridi colore et nubilo, stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est. Nam dejecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu. Extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defectus ejus, subeuntem lunam ostendens. Magorum impudentiae manifestissimum in hoc quoque exemplum est, quod admista herba Heliotropio quibusdam additis precationibus, gerentem conspici negent. Gigni
Abbreviated transcription (Latin):
nulla gratior oculoꝵ refectio ẽ. Cuiꝰ
ita imagines reddet. quippe nero
cesar gladiatoꝵ pugnas insmara¬
repꝑiuntur. Scd̾m locũ tenent
bactriani. Colligunt᷑ enĩ incom¬
missuris saxoꝵ flante aquilone.
Tunc enĩ tellure discooꝑta inter¬
micant. quia his uentis maxi-¬
me harene mouentur. Terciũ
egiptii ħnt. Reliqui in metalis
erariis inueniuntur s uitiosi.
Nam ere aut plũbo ł lapillam̃tis
ł sali similes notas ħnt. S mara¬
gdi autẽ mero & uiridi ꝓficiunt
oleo. qmͣuis natura imbuantur.
Calco smaragaus dicta qd̃ uiridis
sit & turbida ereis uenis. hȩc in
egipto łcipro insula nascit᷑. Pra¬
sius ꝓ uridenti colore dictus. s
iulis euiꝰ alt̾m genus sangunnieis¬
punctis abhorret. Terciũ distin¬
ctum uirgulis trib candidis.
Derillus mindia gignit᷑. gentis
suȩ lingua nom̃ habens uiridi-¬
tate similis smaragdo. s cũ pallo¬
re. Politur autẽ abindis insexan¬

Expanded text:
nulla gratior oculorum refectio est. Cujus nulla gratior oculorum refectio est. Cujus ita imagines reddit. Quippe Nero Caesar gladiatorum pugnas in smarareperiuntur. Secundum locum tenent Bactriani. Colliguntur enim in commissuris saxorum flante Aquilone, tunc enim tellure deoperta intermicant, quia iis ventis arenae maxime moventur. Tertium Aegyptii habent. Reliqui in metallis aerariis inveniuntur, sed vitiosi. Nam aut aere, aut plumbo, aut capillamentis, vel salis similes notas habent. 2. Smaragdi autem mero et viridi proficiunt oleo, quamvis natura imbuantur. 3. Chalchosmaragdus dicta, quod viridis sit, et turbida aeris venis. Haec in Aegypto, vel Cypro insula nascitur. 4. Prasius pro viridanti colore dictus, sed vilis. Cujus alterum genus sanguineispunctis obhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. 5. Berillus in India gignitur, gentis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexan
Abbreviated transcription (Latin):
dictas. quod his equos habeamꝰ: E
hoc ẽ teneamus. Unde & equi ha¬
biles dicti. Hec & retinacula. ã re¬
tinendo. Lora. Capistri: a capite
iumentoꝵ dicti. Sella. a sedendo:
quasi sedda. Antela. quasi ante¬
sella: sicut & pustela. quasi post¬
sella. Cinguli hominũ. generis
neutri sunt. Nam animalium
gn̾e feminino dicimꝰ has cingłas.
Sagnia quȩ corrupte uulgo salma
dr: ab stractu sagoꝵ uocat᷑. Uñ
& caballus sagmarius: mula
sagmnaria. Capulũ funis acapi-¬
endo: quod eo indomita ium̃ta
cõprehendant᷑. Calcaria dicta.
quia in calce hominis ligantur.
.i. inpedis postĩore parte adstimu¬
landos equos. quib aut pugnan¬
dũ ẽ aut currendũ ꝓpt̾ pigritiã
animaliũ. aut timorẽ. Nam exti¬
more stimuli nuncupati. licet
sint & libidinis stimuli. Strigi¬
urunt᷑. Caracter autẽ grece: lati
ne forma dr. C auteriũ dictum.
quasi cauturiũ. dictũq qd̃ urat.
& ꝓuida sit in eũ seueraq cautio.
ut dũ uidet᷑ cuiꝰ sit auaritia refre¬

Expanded text:
dictas, quod his equos habeamus, hoc est teneamus; unde et equi habiles dicti. Haec et retinacula a retinendo. Lora. Capistri a capite iumentorum dicti. Sella a sedendo, quasi sedda. Antela quasi antesella, sicut et postela quasi postsella. Cingulum hominum generis neutri est; nam animalium genere feminino dicimus has cingulas. Sagma, quae corrupte vulgo salma dicitur, ab stratu sagorum vocatur: unde et caballus sagmarius, mula sagmaria. Capulum funis a capiendo, quod eo indomita iumenta conprehendantur. Calcaria dicta quia in calce hominis ligantur, id est posteriori parte pedis, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est, aut currendum, propter pigritiam animalium, aut timorem: nam ex timore stimuli nuncupati, licet sint et libidinis stimuli. Strigiuruntur. Character autem grene forma dicitur. 8. Cauterium dictum, quasi cauturium, quod urat, et provida sit in eum severaque cautio, ut dum videtur cujus sit, avaritia refre
Abbreviated transcription (Latin):
ruat. Est enĩ machina qua ex flu¬
iudemus. Austra autẽ .i. rota: ab
hauriendo aquã dicta. Gugillus:
quod ingiro uertat᷑. Est autẽ lignũ
intransuersa ꝑtica mobile. ex quo
funis cũ situla. ł utrȩ. inputeum
demittit᷑. hauriende aquȩ causa.
Telonẽ ortolani uocant lignũ lon¬
gũ quo hauriunt aquas: & dictũ
Unde & mustela uocata. quasi mꝰ
longus. Hoc instrum̃tũ hispani
ciconiã dñt: ꝓpt̾ quod imitetur eiꝰ¬
dem nominis auẽ leuantis aquȩ
ac deponentis rostrũ dum clangit.
Ama. Lupus. qui & canicula. fer¬
reus arpax: quod si quid inputeũ
decidit. rapit. & extrahit. Unde &
nomen accepit. Arpax autẽ dictꝰ.
quia arripit. Arpe enĩ grece. ẽ ra¬
pere. Sarculus
De instrum̃tis eqͦꝵ.
alere. ornamenta equoꝵ st̃:
& ẽ sermo grecus. frena di¬
cta quod fremere aquos cogant:
ł quod hȩc equi frendant:i. ĩpͥmant
dentib & obmordeant. Unde & ne
frendes dicti. adhuc latentes por¬
culi: qd̾ ñdũ aliquid frendant.i.¬

Expanded text:
ruat: est enim machina de qua e fluvidemus. Austra autem, id est rota, ab auriendo aquam dicta. Girgillus, quod in giro vertatur: est enim lignum in transversa pertica mobile ex quo funis cum situla vel utre in puteum dimittitur auriendae aquae causa. Telonem hortulani vocant lignum longum quo auriunt aquas. Et dictumunde et mustelam vocant quasi mus longus. Hoc instrumentum Hispani ciconiam dicunt, propter quod imitetur eiusdem nominis avem, levantes aqua ac deponentes rostrum, dum clangit. Ama. Lupus, qui et canicula, ferreus arpax, quia, si quid in puteum decidit, rapit et extrahit; unde et nomen accepit. Arpax autem dictus quia arripit; arpe enim est Graece rapere. Sarculus. De instrumentis equorum . Phalerae ornamenta equorum sunt; et est sermo Graecus. Frena dicta quod equos fremere cogant, vel quod haec equi frendant id est inprimant dentibus frendes dicti, adhuc lactentes porculi, quod nondum aliquid frendant
Abbreviated transcription (Latin):
sita ꝓmissionẽ cȩlestium speculet᷑.
& iccico syon id est speculatio nom̃
ynagoga grece. latine congrega¬
tio dicitur: qͦd ꝓpͥum nom̃ uideoꝵ
nagoga dici solet: quamuis & eccl̃ia
nagogam dixerunt. s semꝑ eccłiam.
siue discernendi causa. siue qͦd int̾
congregationẽ unde synagoga. &.
conuocationẽ unde ȩccl̃ia nomen
accepit. distat aliquid. quod et¬
scilicet congregari pecora solent.
quoꝵ & greges ꝓprie dicimꝰ. Con¬
uocari autẽ magis est utentiũ ra¬
cione: sicut sunt homines.

Expanded text:
sita promissionem rerum coelestium speculetur: sita promissionem rerum coelestium speculetur: et idcirco Syon, id est, speculatio, nomen Synagoga Graece, Latine, congregatio, dicitur. Quod proprium nomen Judaeorum nagoquam Synagogam dixerunt, sed semper Ecclesiam, sive discernendi causa, sive quod inter congregationem, unde Synagoga, et convocationem, unde Ecclesia nomen accepit, distat aliquid: quod scilicet congregari et pecora solent, quorum et greges proprie dicimus; convocari autem majus est utentium ratione, sicut sunt homines.
Abbreviated transcription (Latin):
est scđ̃m totũ. Non enĩ sicut conuenti¬
cula hereticoꝵ in aliquibꝰ regionum
partibꝰ coartatur: s ꝑ totum t̾rarũ
orbem dilatata diffundit᷑. Quod etiã¬
apl̃s apꝓbat ad romanos dicens.
Grãs ago d̾o meo ꝓ om̃ibus uobis:
quia fides ur̃a annunciat᷑ in uniu̾so
mundo. Hinc & uniu̾sitas ab uno
cognominata est: ꝓpt̾ quod in uni¬
tatem colligitur. Unde dñs in eũgłio.
Qͥ mecum ñ colligit. spargit.Cur au¬
tem eccl̃ia cũ una sit. a ioħe septem
scͥbuntur. nisi ut una catholica sep¬
tiformi plena sp̃u designetur: Sic̃
&e de dño nouimus dixisse salomo¬
nem. sapientia edificauit sͥ domũ.
& excidit columpnas septem. Quȩ
tam̃ septem una ẽẽ ñ ambigitur.
columpna & firmam̃tum u̾itatis.
Inchoauit autẽ eccłia a loco ubi ue¬
nit de cęlo sp̃s sc̃s: & impleuit uno
loco sedentes. ꝓ ꝑegrinatione autẽ
p̃senti. eccl̃ia syon dicit᷑. eo quod ab
huiꝰ ꝑegrinationis longitudine po¬

Expanded text:
est universalis: non enim sicut conventicula hereticorum in aliquibus regionum partibus coartatur, sed per totum orbem terrarum dilatata diffunditur. EtApostolus approbat ad Romanum dicens: Gratias ago Deo meo pro omnibus vobis, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo : hinc, et universitas ab uno cognominata est, propter quod in unitatem colligitur. Unde Dominus in Evangelio: Qui mecum non colligit, spargit . 3. Cur autem Ecclesia, cum una sit, a Joanne septem scribuntur, nisi ut una catholica septiformi plena Spiritu designetur? Sicut et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, et excidit columnas septem , quae tamen septem una esse non ambigitur, columnInchoavit autem Ecclesia a loco ubi venit de coelo Spiritus sanctus: et implevit uno loco sedentes CXX. Pro peregrinatione autem praesenti Ecclesia Syon dicitur: eo quod ab hujus peregrinationis longitudine po
Abbreviated transcription (Latin):
lib̃is. Cunabula sunt lectunqͥb
infantes iacere consuert᷑. dicta qd̾
partui adhibeant᷑. quasi cinabula.¬
Nam cine ẽ grece. geniti ł enixi.¬
hec sepe abuisiue ꝓ infantiũ nutri¬
mento ponunt᷑. Feretrũ dr eo quod¬
in eo mortui deferuntur: & ẽ geũ
capłs dr quod supra capita homi¬
nũ ferat᷑. Sic plautꝰ ait. Capłaris
la que lectis parius ł sellis ab as¬
censu apponunt᷑. Scabellũ autẽ:
scabellũ. Nam & alii dixert̃ sub¬
pedaneũ. quod subpedib sit. Scan¬
silia gradus sunt ubi honorati in
sedib sedent. Sedes dicte : qm̃ ap̃
ueteres romanos non erat usus ac¬
cumbendi. Unde & consedere di¬
cebantur. Postea ut ait uarro deui¬
ta ppłt romant uiri discumbere
ceꝑunt: mulieres sedere: quia
cubitus. Sedes singulari num̃o
Item thronũ greci dñt: nos soliũ.
Subsolia uͦ: ceteroꝵ cathedre doc¬
toꝵ. Soliũ in quo reges sedent ꝓpt̾
tudelã corꝑis sui scđ̃m quosdã aso¬

Expanded text:
liberis. Cunabula sunt lectuli in quibus liberis. Cunabula sunt lectuli in quibus infantes iacere consuerunt, dicta quod partui adhibeantur, quasi cNam cuein est Graece eniti: haec saepe abusive pro infantum nutrimento ponuntur. Feretrum din eo mortui deferantur, et est Gracapulus dicitur, quod super capita hominum feratur, sic Plautus: Capularis la, que iectis parvis vel sellis ob ascensum apponuntur: scabellum autem scabellum, et alii dixerunt suppedaneum, quod sub pedibus sit. Scansilia, gradus sunt, ubi honorati in sedibus haerent. 9. Sedes dictae, quod apud veteres Romanos non erat usus accubendi, unde et considere dicebantur. Postea, ut Varro ait de Vita populi Romani: Viri discumbere coeperunt, mulcubitus. Sedis singulari numero Item thronum Graeci dicunt; nos solium. Subsellia vero ceterorum, cathedrae doctorum. Solium, in quo reges sedent propter tutelam corporis sui, secundum quosdam a so
Abbreviated transcription (Latin):
dr. Unde & lucifer grece. fosforos
appellat᷑.
ppellat᷑. De lecticis & sellis.
ectice a lectis herb̃ uo¬
cate. Stratus abst̾ñendo. dictus:
quasi storiatus. In his solis antiqͥ
addormiendũ accubabant. ñdũ
laneis stramentis reꝑtis. Storia.
quod sit t̾ra strata. C ama ẽ breius
& circa terrã. Greci enĩcami. bre¬
ue dñt. Cubile ẽ cubandi locus.
Grabatũ grecũ ẽ. B aionola ẽ lectꝰ
qui initinere bauilat᷑: abauilan
do .i. deportando. P uluinar lectꝰ
diuitum ẽ. Unde & puluillus.
Spinge sunt inquib sunt spin¬
gate effigies: quas nos grifos di¬
cimus. P unicani. lecti paru &
humiles primũ a cartagine ad¬
uecti: & inde nominati. Lectice
siue plutei lecti dequib salustius
rufus deuita sua. pͥmũ inquit cõ¬
tra consuetudinẽ imꝑatoꝵ. &. ipse
ꝓlectis lecticis utebatur. Sponda
audẽ exterior pars lecti: pluteus
interior. G eniales lecti ꝓͥpe sunt.
qui sternunt᷑ puellis nubentibus.
Dicti autẽ genales agenerandis

Expanded text:
r. Unde et Lucifer Graece Φωσφόρος appellatur. § 11 De lecticis et sellis. Lecticae a lectis herbis vocatae. Stratus ab sternendo dictus, quasi storiatus. In his solis antiqui ad dormiendum adcubabant, nondum laneis stramentis repertis. Storia, quod sit terra strata. Cama est brevis et circa terram; Graeci enim χαμαὶ breve dicunt. Cubile est cubandi locus. Grabatum Graecum est. Baianula est lectus qui in itinere baiolatur, a baiolando, id est deportando. Pulvinar lectus divitum est: inde et pulvillus. Spingae sunt in quibus sunt spingatae effigies, quos nos gryphos dicimus. Punicani lecti parvi et humiles primum a Cartagine advecti, et inde nominati. Lecticae, sive plutei lecti. De quo Rutilius Rufus de vita sua13: 'Primum,' inquit, 'contra consuetudinem imperatorum ipse pro lectis lecticis utebatur.' Sponda autem exterior pars lecti, pluteus interior. Geniales lecti proprie sunt qui sternuntur puellis nubentibus; dicti autem a generandis
Abbreviated transcription (Latin):
lumine ut uendi flatus adire non
possint: & adprebendũ lum̃ facile
ubicũq circumferat᷑. Lucubrũ uo¬
catũ quod luceat inumbra. Est mo
modieus. ignis qui solet exdenui
stupa ceraq formari. Pira ẽ que in
modũ are. ex lignis construi solet.
ut ardeat. Pir enĩ ignis ẽ. S pira
ẽ ipsa lignoꝵ congeries cum non¬

Expanded text:
lumine ut venti flatus adire non lumine ut venti flatus adire non possit, et ad praebendum lumen facile ubique circumferatur. Lucubrum vocatum quod luceat in umbra; est enim modicus ignis qui solet ex tenui stuppa ceraque formari. Pyra est quae in modum arae ex lignis construi solet ut ardeat; πῦρ enim ignis dicitur. Sed pyra est ipsa lignorum congeries quum non
Abbreviated transcription (Latin):
re lucerna. Si enĩ aluce diceretur.¬
non staret uersus. Licinius autẽ
quasi lucinius. Est enĩ cicendela
ctum. quasi candelafoꝵ. quod cande¬
lam ferat. Cereus ꝑdiriuationem
reus ignes. Sub ducta luce altera
lux tibi sum. Lacunaria penden¬
tia sunt lumina quasi lucaria. i.
in aere lucendia. funalia dñr que
intra cerã sc̃. dicta afunib qͦs ante
usũ papiri cera curundatos habue
maiores. Unde & funera dñr. fu¬
nalia autẽ greci scolaces dñt: qd̾
sint scolice. hoc mortis ẽ. Hos ro¬
mani funes & funalia nominabãt.
funalia candelabra apud ueteres
extantes stimulos habuerunt ad¬
uncos. quib funiculi cera ł huiꝰ ce¬
modi alimento luminis obliti
ti. funalia dicebant᷑. Lampas flã¬
ma ẽ inuertice lucens: dicta quod
lãbentis motũ ostendere uideat᷑.
fax dicta quod focos faciat: cuius
diminutiuũ facula. Lant̾na inde
uocata quod lucẽ interiꝰ habeat
clausã. fit enĩ exitro. incluso int᷑

Expanded text:
re lucernae. Si enim a luce diceretur,re lucernae. Si enim a luce diceretur,non staret versus. Lychnus autem quasi lucinius: est enim cicendela ctum, quasi candelaforum, quod candelam ferat. Cereus per derivationem reus ignis: nam subducta luce altera lux tibi sum. Lacunaria pendentia sunt lumina, quasi lucanaria, id est in aere lucentia. Funalia dicuntur quae intra ceram sunt, dicta a funibus quos ante usum papyri cera circumdatos habuere maiores; unde et funera dicuntur. Funalia autem Graeci scolaces dicunt, quod sint scoliae, hoc est intorti. Hos Romani funes et funalia nominabant. Funalia candelabra apud veteres extantes stimulos habuerunt obuncos, quibus funiculi cera vel huiuscemodi alimento luminis obliti ti funalia dicebantur. Lampas flamma est in vertice lucens, dicta quod lambentis motum ostendere videatur. Fax dicta quod focos faciat: cuius diminutivum facula. Lanterna inde vocatur quod lucem interius habeat clausam. Fit enim ex vitro, recluso intus
Abbreviated transcription (Latin):
positionis ẽ diriuatiuũ ficina: di¬
minuduũ fiscella. Canistrũ fissis
cannis contexit᷑ uñ & nuncupatũ.
Aliigrecũ asserunt. Cistella a co¬
stis excanna. ł ligno quib condexit᷑
nominata. Cophinus ẽ uas exiur¬
curuatis uirgis contexunt᷑. Sporta
uel quod ab sparto fieri solet: uel
exportet aliquid. Sporta absparto
dicta: non absportando. Si quidã
uolunt. Prius enĩ absparto fieri so
De uasis lumaniorum.
bigne colendo & ligna. anti¬
qui appellauerunt focum.
fos enim grece. latine ignis ẽ. Uñ¬
ꝓcreantur cuncta. Et reuera sine
colore nicħ nascitur. ad eo ut de sep¬
tentrione dicat᷑. Sterili ñ quicqmͣ
frigore gignit. Uarro autẽ focos
ait dictos. quod foueant ignes.
Nam ignis ipsa ẽ flãma. Quicquid
autẽ ignem fouet. focus uocatur.
seu ara sit seu aliuid quid. inqͦ ignis
fouetur. Lucerna alicinio dicta.
unde & breius ẽ lu. Ut ꝑsius.
Hisposite pinguẽ. nebulã uomue¬

Expanded text:
positionis est, derivativum fiscina, dipositionis est, derivativum fiscina, diminutivum fiscella. Canistrum fissis cannis contexitur, unde et nuncupatum: alii Graecum adserunt. Cistella a costis ex canna vel ligno, quibus contexitur, nominata. Cophinus est vas ex vircurvatis virgis contexuntur. Sporta, vel quod ex sparto fieri solet, vel quod exportet aliquid.  Sporta a sparto dicta, non ab exportando sicut quidam volunt. Prius enim de sparto fiebant. De vasis luminariorum. 1. Ab igne colendo culinam antiqui appellaverunt focum. Focus, quia φῶς Graece, Latine ignis est, undprocreantur. Et revera sine calore nihil nascitur, adeo, ut de Septentrione poeta dicat sterili non quidquam frigore gigni. 506 Varro autem focos ait dictos, quod foveant ignes, nam ignis ipsa flamma est; quidquid autem ignem fovet, focus vocatur, seu ara sit, sive quid aliud, in quo ignis fovetUnde et brevis est lu, ut Persius: Dispositae pinguem nebulam vomue
Abbreviated transcription (Latin):
grece. custodia int̾pretat᷑. Archa di¬
cta quod arceat uisũ. atq ꝓhibeat.¬
hinc & archiuũ. hinc & archanum.
.i. secretũ. unde cet̾i arcent᷑. Cibutũ
grecũ nom̃ ẽ quod nos archã dicimꝰ.
Loculus ad aliquid ponendũ int̾ra
factus ẽ locus: seu aduestes uel
pecuniã custodiendã. Uñ & ꝑ dimi¬
nutionẽ dr. Moratia. quasi modicia.
Unde & modicũ.⁊. ꝓ.d. sicut solent
itali dicere. horie ꝓhodie. Scrinia
sundiuasa: inquib seruant᷑ libri
ł chesauri. Unde apud romanos
sago dictus quod eo consuto efficia¬
tur. quasi sagus. Marsupiũ. sac
in latinũ paulo inflectunt᷑. ꝓpder
romanũ eloquiũ. Sistarchie nau¬
tarũ sunt: ab eo quod sute sunt.
In uolucrũ dictũ. quod aliquid in
se teneat. inuolutũ. fiscus. saccul
ẽ publicus: unde &. ficelle. & fisci¬
ne dñr. hunc ħnt exactores. &. in
eo mittunt debitum publicũ. qd̾
redditur regib. fiscus autẽ pͥme

Expanded text:
grece custodia interpretatur. Arca digrece custodia interpretatur. Arca dicta, quod arceat visum, atqHinc et arcivum, hinc et arcanum, id est secretum, unde ceteri arcentur. Cibutum Graecum nomen est, quod nos arcam dicimus. Loculus ad aliquid ponendum in terra factus locus, seu ad vestes vel pecuniam custodiendam; unde et per diminutionem dicitur. Mozicia, quasi modicia, unde et modicum; Z pro D, sicut solent Itali dicere ozie pro hodie. sunt vasa, in quibus servantur libri vel thesauri. Unde apud Romanos sago dictus, quod eo consuto efficiatin Latinum paulo inflectuntur propter Romanum eloquium. Sitarciae nautarum sunt, ab eo quod sutae sunt. Involucrum dictum quod aliquid in se teneat involutum. Fiscus sacculus est publicus, unde et fiscellae et fiscinae dicuntur: hunc habent exactores, et in eo mittunt debitum publicum quod redditur regibus. Fiscus autem primae