comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contingit. Scͥptum quippe ẽ. filii autẽ
isrł ambulauert̾ ꝑ sicctun: ꝑmedium
mare. & ꝑ ꝓpħam dominꝰ pollicetur
dicens. Cum transieris ꝑaquas. tecũ
ero: & flumina ñ oꝑient te. Illos enim
flumina oꝑiunt: quos actiones huiꝰ
scłi mentis ꝑturbatione confundunt.
transit aquas: & tam̃ fluminib ñ
oꝑit᷑: quia etiam intermedias popłoꝵ
cateruas sic ꝑagit gressus sui itineris.
ut ñ submittat actionib caput men¬
tis. Ego qͦ qui indignus ad locum
regiminis ueni infirmitatis meȩ con¬
scius. secretiora loca pet̾e aliquando
decreuerã. S suꝑna mͥ udicia ad¬
u̾sati conspiciens. iugo conditoris
subdidi ceruicem cordis: hȩc p̃cipue
ꝑpendens: quia quelibet occulta
loca sine dei grã animam saluare ñ
in pũsa ciuitate iustus furit: in mon¬
te peccauit S ista curdicimꝰt cum
maiora nouerimꝰ: Quid enĩ para¬
diso iocundiꝰ ÷ quid cęlo securiꝰ:
&tam̃ homo ex paradiso peccando:
postulanda: sine quo nusquã absq

Expanded text:
ptum quippe est: Filii autem Israel ambulaverunt per siccum, per medium mare. Et per prophetam Dominus pollicetur, dicens: Cum transieris per aquas, tecum ero, et flumina non operient te. Illos enim flumina operiunt, quos actiones hujus saeculi mentis perturbatione confundunt. transit aquas, et tamen fluminibus non operitur, quia etiam inter medias populorum catervas sic peragit gressus sui itineris, ut non submittat actionibus saeculi caput mentis. Ego quoque qui indignus ad locum regiminis veni, infirmitatis meae conscius, secretiora loca petere aliquando decreveram; sed, superna mihi judicia adversari conspiciens, jugo conditoris subdidi cervicem cordis: hoc praecipue perpendens, quia quaelibet occulta loca sine Dei grperversa civitate iustus fuit: in monte peccavit . Sed ista cur dicimus, cum majora noverimus? Quid enim paradiso jucundius? quid coelo securius? et tamen homo ex paradiso, et angelutia postulanda, sine quo nusquam absque
Abbreviated transcription (Latin):
si ad correptionis uerba prosiliant. eã
teneant: quam ꝑinuectionẽ uocis ex
trinsecus turbant: Quod utrunq pro¬
Cum his qui oderunt pacem. eram paci¬
ficus: cum loquebar illis. impugnabãt
me gratis. Eece ⁊ loquens impugnabat᷑.
ntamen impugnatus erat pacificus: qr
nec insanient.s cessabat repp̃hend̾e:
nec rep̃hensus negligebat amare

Expanded text:
s ad increpationis verba prosiliant, non teneant, quam per invectionem vocis sibi extrinsecus turbant. Quod utrumque proCum his qui oderunt pacem, eram pacificus, cum loquebar illis, impugnabant me gratis . Ecce et loquens impugnabatur; et tamen impugnatus, erat pacificus, quia nec insanientes cessabat reprehendere, nec reprehensos negligebat amare
Abbreviated transcription (Latin):
T̃rahit᷑ sapientia de occultis. De oc¬
cultis sapientia trahitur: quia cũ
sit inuisibił. ñ nisi inuisibilit̾ in¬
uenit᷑ Quȩ recte qͦ trahi dr:÷ quia
sicut flatum trahimꝰ ut corpus
uiuat: sic ab intimis sapientiȩ sp̃c
ducit᷑. ut ad uitã anima subsistat.
Unde dicit psalmista. Os meũ aꝑur:¬

Expanded text:
Trahitur sapientia de occultis. - De occultis sapientia trahitur, quia cum sit invisibilis, non nisi invisibiliter invenitur, quae recte quoque trahi dicitur, quia sicut flatum trahimus ut corpus vivat, sic ab intimis sapientiae spiritus ducitur, ut ad vitam anima subsistat. Unde Psalmista ait: « Os meum aper
Abbreviated transcription (Latin):
bonum ex precepto facere: atq aliud
excaritate. Erprecepto enĩ facere
betur faciunt: s etiã diligunt fa¬
ciendo quod iubetur Hinc ẽ enĩ
quod in magna uirtute ꝑ psalmistã
dr̃. Uide qͥm̃ mandata tua dile
xi dne. Oandata ⁊ eni deisiussione face¬
re. seruientis ⁊ obedientis ẽ: diligendo
autẽ facere. obedientis & amantis. In¬

Expanded text:
osynam ex praecepto facere, atque aliud ex charitate. Ex praecepto enim facere lum quia jubetur, faciunt, sed etiam diligunt faciendo quod jubetur. Hinc est enim quod in magna virtute per Psalmistam dicitur: « Vide quia mandata tua dileit. Mandata Dei pro jussione facere servientis et obedientis est, diligendo autem facere obedientis est et amantis;
Abbreviated transcription (Latin):
dieit. Septies in die. laudem dixi
tibi. Quod ipse rursũ prototo ce
Semꝑ lausᷤ eius in ore meo. Cũ uero
numerũ. hoc quod septem dieb agit᷑.
presens tempus exp̃mitur. ꝑ octona¬
tium autẽ. uita ꝑpetua designat᷑:
quam sua nob dominꝰ resurrectioe
patefecit. cũ dñico seilicet die surre-¬
xit. Qui dum diem septimũ. idẽ sab¬
batum sequitur: a conditione octa¬
necñ & octo Ac si aꝑte diceret᷑. Sic¬

Expanded text:
ait: Septies in die laudem dixi tibi . Quod ipse rursum pro toto atSemper laus ejus in ore meo . Quod vero numerum hoc quod septem diebus agitur praesens tempus expressit; per octonarium vero vitam perpetuam designavit, quam sua nobis Dominus resurrectione patefecit. Dominico scilicet die resurrexit, qui dum diem septimum, id est Sabbatum sequitur, 1151 a conditione octanecn
Abbreviated transcription (Latin):
denter intelligens: dixit. Mirabilia
testimonia tua: ideo scrutata ẽ ea
anima mea. Qrursusait. Reuela
ocłos meos: &e considerabo mirabi¬
lia delege tua. Qui enĩ nec dũ oe¬
culta de aꝑtis intelligit. oculos ue¬
sp̃ualit̾ littere uerba discutiens. qͣ
interius magnitudo lateat. pensat.
An ñ ẽ mirabile. quando aliud auri¬
b sonat. ⁊ aliud exit ad intelligen¬
tiam quod ñ sonabat: Cui gͦ u̾br̃ĩ
sacri eloquil. ñ lapidi simile dixe¬
rimꝰ in quo ignis latet: Qui manu
quidem frigidꝰ tenetur. s ꝑcussus
ferro ꝑscintillas emicat: & hoc emit¬
tit ignẽ qui post ardeat. quod priꝰ
frigidum manꝰ tenebat: Sic ⁊ enĩ
tellectu quis pulsauerit: de mysti¬
cis eius sensib ignem ꝓducit: ut in
eis u̾bis. pꝰ animꝰ spualit̾ ardeat q̃
prius ꝑlitterã ipse quoq frigidꝰ

Expanded text:
denter intelligens, dicit: Mirabilia testimonia tua, ideo scrutata est ea anima mea . Qui rursus ait: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Qui enim necdum occulta de apertis intelligit, oculos vespiritaliter litterae verba discutiens, quae interius magnitudo lateat pensat. An non est mirabile quando aliud auribus sonat, atque aliud exit ad intelligentiam quod non sonabat? Cui ergo verbum sacri eloquii nisi lapidi simile dixerim, in quo ignis latet? Qui manu quidem frigidus tenetur, sed, percussus ferro, per scintillas micat, atque hoc emittit ignem qui post ardeat, quod prius manus frigidum tenebat. Sic etenim,tellectu pulsaverit, de mysticis ejus sensibus ignem producit, ut in eis verbis post animus spiritaliter ardeat, quae prius per litteram ipse quoque frigidus
Abbreviated transcription (Latin):
eloquiis sacris intendimꝰ malig¬
noꝵ sp̃iũ insidias grauius toleramꝰ:
quia in mente nr̃a terrenarũ cogita¬
tionum puluerẽ spargunt: ut in¬
tentionis nr̃e ocłos aluce intimȩ ui¬
sionis obscurent. Quod nimirum
psalmista ꝑtulerat: cũ dicebat. Decli¬
nate ame maligni: & scrutabor man¬

Expanded text:
eloquiis sacris intendimus, malignorum spirituum insidias gravius toleramus, quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent. Quod nimirum Psalmista pertulerat, cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor man
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽ intuendam homo conditus
fueri̾t: s peccatis exigentib foras
missus. mentis suȩ tenebras portar
suꝑna ñ appecit. infimis intendit.
celestia nequaquã desiderat. ter¬
rena semꝑ in animo u̾̃sat: hoc qd̃
de suo genere doluit. inseipso ex¬
clamauit dicens. Incuitiatus.
humiliatus sũ usq qͣq. Contem¬
plationẽ namq cȩlestiũ ꝑdens.
si sola carnis necessaria homo
cogitaret: incuruatus ⁊ humiliatꝰ
eẽt: s tam̃ usq quaq non eẽt.
Quem gͦ asuꝑnis cogitationib
non solũ necessitas deicit. s etiã

Expanded text:
lucem intuendam homo conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat, superna non appetit, in infimis intendit, coelestia nequaquam desiderat, terrena semper in animo versat. Et hoc, quod de suo genere doluit, in seipso exclamavit dicens: Incurvatus sum, et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necessaria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ergo a supernis cogitationibus non solum nec
Abbreviated transcription (Latin):
ut faciant uob hoĩes: ita ⁊ uos
facite illis. Quib duob. scilicet
utriusq teftamenti mandatis. ꝑ
unum mnalicia compescitur: ꝑ ali¬
ud benignitas p̃rogatur: ut malũ
quod pati ñ uult quisq ñ faciens.
cesset a nocendi opere. irursũ bo¬
num quod sibi fieri appetit impen¬
dens: erga utilitatem proximi se
exerceat. ex benignitate.Mor l. xuiii.¬
Sciendũ ẽ. quod quisquis a p̃ceptis
dominicis discordat oꝑe: quotiers
ea audit. cordesuo rep̃hen ditur
⁊ confunditur: quia id quod non
fecerit memoratur. Nam in quo se
errasse considerat: ipsa se conscien
tia latenter accusat. Unde dauid
confundar: dum respicio in om̃ia
mandata tua. Grauit̾ namq unꝰ¬
quisq confunditur: quando man¬
data dei uel legendo uel audien¬
do respicit. quȩ uiuendo contẽp¬
cor nr̃m ñ reprehenderit nos : fi¬
duciam habemꝰ ad dm̃. ⁊qͥe quid

Expanded text:
ut faciant vobis homines, ita et vos ut faciant vobis homines, ita et vos facite illis ; quibus duobus scilicet utriusque Testamenti mandatis per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum, quod pati non vult quisque non faciens, cesset a nocendi opere, et rursum bonum, quod sibi fieri appetit, impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benignitate. Sed hSciendum vero est quod quisquis a praeceptis dominicis discordat opere, quoties ea audit a corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo se etia latenter accusat. Unde David confundar, dum respicio in omnia mandata tua . » Graviter namque unusquisque confunditur, quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contempcor nostrum non reprehenderit nos, fid
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hoc loco dei lex accipi. nͥ caritas
debet: ꝑ quam semꝑ in
legitur. precepta uitȩ qualider in
actione teneantur: De hac ienun
lege: ueritatis uoce dicit᷑. Hoc est
preceptum meũ: ut diligatis inui¬
cem. De hac paulus ait. Plenttu¬
do legis ẽ dilectio. De hac iterũ
dicit. Inuicẽ onera ur̃a portate:
⁊ sic ad implebitis legẽ xp̃i. Lex
nenĩ xp̃i quid congruentiꝰ intelli¬
gi quam caritas potest: quam tẽ
uere ꝑficimꝰ. cũ fr̃na onera examo¬
initiũ. dilectio dei ẽ: ac dilectio ꝓ¬
ximi. S dei dilectio. ꝑtria distin¬
guitur: quia extoto corde. ex tota
anima.⁊ extota fortitudine. diligi
conditor iubet᷑. Qua in re notandũ
ẽ. quod diuinꝰ sermo. cũ dm̃ dili¬
gi precipit. ñ solũ narrat ex quo.
s etiam informat ex quanto:
desiderat: sibi de se nicħ relinquat.
Eximi autẽ dilectio. ad duo precep¬
ta diriuatur: cũ ⁊ ꝑquẽdã iustũ
de ne tu alteri facias: ⁊⁊ ꝑsemet¬
ipsam ueritas dicit: quȩ uultis

Expanded text:
Quid hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam semper in mente legitur praecepta vitae qualiter in actione teneantur? De hac etenim lege Veritatis voce dicitur: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem . De hac Paulus ait: Plenitudo legis, dilectio . De hac iterum dicit: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex etenim Christi quid congruentius intelligi quam charitas potest, quam tunc vere perficimus cum fraterna onera ex amoinitium dilectio Dei est, ac dilectio proximi. Sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, tota anima, et ex tota fortitudine diligi Conditor jubetur . Qua in re notandum est, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, desiderat, sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum de ne tu alteri facias. Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i redite quid horis om̃ib
aspicite. Alius de honorib: altꝰ
depecuniis: alius de predioꝵ
ambitu cogitat Cuncta hȩc in
imo sunt: ce quando mers talib
implicatur. ab dep̃ status sui rectitu

Expanded text:
rissimi, redite, quid horis omnibustis semper aspicite. Alius de honoribus, alius de pecuniis, alius de praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando mens talibus implicatur, a
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos non agit bona que loqͥtur:
ei etiam sermo subtrabitur. ne loqui
audeat quod ñ oꝑatur: sicut per
ꝓpħam d̾r. P eccatori autẽ dixit ds.
Quare tu enarras iusticias meas:
& assumis testamentũ meũ ꝑ os
& ne auferas de ore meo u̾bũ ueritatis
ore suo ñ auferri petiit: quid ali¬
ud quã grãm bonȩ oꝑationis q̃siuit:
Acsi aꝑte diceret. A bono oꝑe me er¬
rare ñsinas: ne dũ amitio ordinẽ
beneuiuendi. rectitudinẽ ꝑdam
Ierant iustificationes tuȩ
in loco incolatus mei. Iustificati¬
ones dei. dicimꝰ precepta diuina:
que nos iustos faciunt. si imple¬
antur. Quȩ tũc nob̾ in loco in¬
colatus nr̃i cantabiles fiunt.
quando in hac ꝑegrinatione uite
presentis. ipsa eadẽ mandata que¬
diligimꝰ. ex desiderio implemus.
Si impii bene agere in hac po
celestis regni consortiũ haberert.
S quia prauis subdi desideriis eli¬
gunt: partẽ suã a dño in torm̾tis
inuenient: quia eiusdẽ domini
participari grãm ñ q̃runt. Sc̃i

Expanded text:
sacerdos non agit bona, quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat, quod non operatur. Unde et dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumiEt ne auferas de ore meo verbum veritatis ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere me errare non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam erant justificationes tuae in loco incolatus mei . Justificationes Dei dicimus praecepta divina, quae nos justos faciunt, si impleantur. Quae tunc nobis in loco incolatus nostri cantabiles fiunt, quando in hac peregrinatione vitae praesentis ipsa eadem mandata diligimus, et ex desiderio implemus.Si enim bene agere in hac vita coelestis regni consortium haberet, sed quia pravis subdi desideriis elegit, partem suam a Domino in tormentis invenit, quia ejusdem Domini participari gratia non quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
uideis. qui suadente ꝑfidia.
ueritatis u̾bo contraire conati st̃.
exgentib uidelicet uiuencula a ece¬
pit: quȩ ꝑ psalmistã dicit. Super
seniores intellexi. Quam quia ope¬
rando tenuit: qualiter suꝑ senio¬
res intellexerit ostendit: dũ pro¬
tinus subdit dicens. quia manda¬
tatua exquisiui. Quia eñ studuit
oꝑando implere quod didicit᷑ accepit
untelligere quod doceret In omł .uii.¬

Expanded text:
us, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt,ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
itineris. hinc enim pettus ait. Cui bene¬
facitis intendentes: quasi lucerne lu¬
centi in caliginoso loco. hinc psalmi¬
sta dicit. Lucerna pedib meis uerbũ
tuum dñe: & lumen semitis meis.
bras meas. Quid enim lucerna ar¬
dens. nͥ lum̃ ẽ: S lum̾ creatũ nob̾¬
ñ lucet: nͥ illuminetur alumine

Expanded text:
 lumen itineris. Hinc enim Petfacitis intendentes, quasi lucernae candenti in caliginoso loco . » Hinc Psalmista dicit: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . illumina tenebras meas . » Quid enim lucerna ardens est, nisi lumen? Sed lumen creatum non lucet nobis, nisi illuminetur a lumine
Abbreviated transcription (Latin):
ta.si angusta porta: aut quomͦ
inpreceptis dei uiȩ durȩ sunt quȩ
custo diuntur: S hanc questionẽ¬
nob̾ citiꝰ ipsa caritas soluit: quia
uia dei & in choantib ẽ angustaᷤ &¬
sunt quȩ contra usũ sp̃ualit̾ ani¬
mopropomimꝰ: ⁊ tam̃ onꝰ dei leue ẽ.
postquam hoc ferte ceꝑimꝰ. Iita ut
proamore eiꝰ & ꝑsecutio placeat:
iomnis pro eo afflictio in mentis
gaudebant: cum pro dño flagella
tolerabant. Ipsa gͦ angusta porta
amantib lata fit᷑ ipsȩ uiç dure sp̃ua¬
liter currentib. molles & planȩ fiuit.
Dum enim scit animus se pro tempo

Expanded text:
si angusta porta? aut quomodo in praeceptis Dei viae durae sunt quae custodiuntur? Sed hanc nobis quaestionem citius ipsa charitas solvit, quia via Dei et inchoantibus angusta sunt quae contra usum spiritaliter in animo proponimus, et tamen onus Dei leve est, postquam hoc ferre coeperimus: ita ut pro amore ejus et persecutio placeat, et omnis pro eo afflictio in mentis gaudebant, cum pro Domino flagella tolerabant . Ipsa ergo angusta porta amantibus lata fit; ipsae viae durae spiritaliter currentibus molles et planae fiunt. Dum enim sciat animus se pro tempor
Abbreviated transcription (Latin):
stinere. Sic qͥppe lata ẽ caritas:
ut in amplitudinẽ dilectionis sue
etiam inimicos possit capere. Unde
& precipitur. Diligite inimicos ut̃os:
benefacite his qui oderunt uos. De
ta ait. Statiusti in loco spatioso pe¬
des meos. S ecce dũ loquor ani¬
mooceurrit quomodo lata cari¬
tas ẽ: si ꝑ caritatem ꝑtingitur ad
dm̃: cum persemet ipsam ueritas
dicat. Intrate ꝑ angustã portam.¬

Expanded text:
sustinere. Sic quippe lata est charitas, ut in amplitudine dilectionis capere etiam inimicos possit. Unde et praecipitur: «Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos .» ta ait: Statuisti in loco spatioso pedes meos . Sed ecce dum loquor, animo occurrit quomodo lata est charitas, si per charitatem attingitur ad Deum, et per semetipsam Veritas dicit: Intrate per angustam portam
Abbreviated transcription (Latin):
usq quaq. Omnis peccator terre¬
na cogitans. ⁊ cȩlestia non requirẽs.
desideria inferiora sequitur: amentis
suȩ rectitudine curuatur: ⁊ hoc sẽꝑ
uidet. quod sine intermissione cogi¬
opere non implem. huitimͣ ⁊ infirmam̃.
Mentis iudiciũ rectitudinem conspi¬
cit: s ad hãc oꝑis fortitudo subcum¬
bit: quia nimirũ iam depena pecca¬
ti ẽ. ut ex dono quidem possit boni
conspici: s. tamen ab eo quod aspiet
contingat ꝑmeritum repelli. U¬
tata ⁊enim culpa obligat mente
ut nequaquã surgere possit ad rec¬
titudinẽ. Conatur ⁊ labit᷑. quia uͥ
sponte diu ꝑstitit: ibi ⁊ cũ noluit¬

Expanded text:
spicere. Omnis peccator terrena cogitans, coelestia non requirens, ia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessatione cogiopere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
parte suam extra dominũ in igne
inuenient: ut᷑ eius facie exeltisi qͥ
gaudere in ipso ñ appetunt: sub
Om̃s qui in auctoris sui amore
roborant᷑. quo magis in concupiti
dei fortitudine conualescunt. eo appͥa
uirtute deficiunt: ⁊ quo robustiꝰ
et̾na appetunt: eo a temporalib sa¬
lubri defectione lassantur. hinc
tare tuũ anima mea. In salutare enĩ
dei proficiendo defecerat: quia ȩt̾nita¬
tis lucem desiderans. a carnis iam
fidutia fractus anhelabat. In iere

Expanded text:
partem suam extra Dominum ignem invenit, ut ab ejus facie exclusus, quia gaudere in ipso non appetiit, sub o in auctoris sui amore roborantur, quo magis in concupita Dei fortitudine convalescunt, eo a propria virtute deficiunt; et quo robustius aeterna appetunt, eo a temporalibus salubri defectione lassantur. Hinc tari tuo anima mea . In salutare enim Dei proficiendo defecerat, quia aeternitatis lucem desiderans, a carnis jam fiducia fractus anhelabat. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
iterum: suꝑ semores intellexi. Q
gͦ legẽ meditari se memorat: & suꝑ
om̃s docentes se. ⁊ seniores intelle¬
xisse testatur: quia diuinã scien¬
tiã plusquam moy ses acceꝑit. ma¬

Expanded text:
iterum: « Super seniores intellexi. » Qui ergo legem meditari se memorat, et super omnes docentes esse ac seniores intellexisse testatur, quia divinam scientiam plusquam Moyses acceperat ma
Abbreviated transcription (Latin):
intuet᷑: quia sola cogitare. sola cer¬
nere nittur. que sͥ ad commodum
temporale suffragent᷑. has huma¬
ne conu̾sationis uias uidere con¬
tempserat: qui dicebat. In mandã¬
tis tius me exercebo: ⁊ considãbo
uias tuas. Ac si aꝑte respondeat di¬
cens. Quȩ mea sunt iam uidere re¬
fugio: quia ꝑ imitationis tuȩ
uiã ꝑgere. conũsionis gressib
in ardesco. Qui enĩ presenti iam
mundo contradicit. amoris exerci¬
tatione continua redemptoris
sui uias cordis oculis obicit: ut
mens prosꝑa fugiat. ad adu̾sa p̃pa-¬
retur⁊ nicħ quod demulcet appe¬
tat: nicħ quod deterrere credit᷑
ꝑtimescat: merorẽ gaudiũ depu-¬
tet: p̾sentis uite gaudia damna
meroris putet: abiectionis detri¬
menta ñ timeat: s ꝑ hȩc manentis
glorie locũ querat. Ad has uias¬

Expanded text:
intuetur, quia sola cogitare, sola cernere nititur, quae sibi ad commodum temporale suffragentur. VERS. 24.nae conversationis vias videre contempserat, qui dicebat: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis vitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has
Abbreviated transcription (Latin):
cationes tuas: quia in ipsis uiuifi¬
casti me. Iustificationes enĩ p̃cepta
dñi dicuntur. in quib nos corri¬
gendo iustificat: de quib psalims
mones tuos. In eis itaq nos ui¬
iuficat: quia ꝑhec nob sp̃ualẽ usta
oemonstratꝰ eaq ꝑafflatũ sp̃s ntis¬

Expanded text:
a in ipsis vivificasti me . » Justificationes enim praecepta Dei dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat. De quibus Psalmis sermones tuos . » In eis itaque nos justificat, quia per haec nobis spiritalem vitam demonstrat, eamque per afflatum spir
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ẽẽt itineris angustia mini¬
oculis imitandꝰ calix passionis obi
citur: ut uidelicet si ad sublimi¬
tatis gaudia tenderent: prius uiã
humilitatis inuenirent. mor̃.ł.xi.¬

Expanded text:
hanc esset itineris angustia noculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet si ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis invenirent. Quia igi
Abbreviated transcription (Latin):
dico dereliquite. Hinc etiam psal¬
mista dep̃catur dicens. Hoti me
derelinquas usq quaq. Dere¬
linqui gͥ sese admodieum posse
utilit̾ nouerat: qui ne usqqͣ¬
derelinqueret᷑ petebat. Sc̃os ⁊¬
enim suos dñs ueniendo ad¬
iuuat: derelinquendo ꝓbat:
donis firmat. tribulationib
temptat. Unde recte qͦ ꝑ quendã
sapientẽ dicitur. In pͥmis eligit
eũ: tuorẽ ⁊ metũ ⁊probationẽ in¬
ducit suꝑ illũ. Excrutiauit illũ
intribulatione doctrinȩ suȩ:
donec temptet illum in cogita
mam gr̃ã uoeat᷑ temptatio inter¬

Expanded text:
ui . Hinc etiam Psalmista deprecabatur, dicens: Non me derelinquas usquequaque . Derelinqui igitur sese ad modicum posse utiliter noverat, qui ne usquequaque relinqueretur petebat. Sanctos etenim suos Dominus veniendo adjuvat, relinquendo probat; donis firmat, tribulationibus tentat. Unde recte quoque per quemdam sapientem dicitur: In primis elegit eum, timorem et metum et probationem inducet super illum, et excruciabit illum in tribulatione doctrinae suae, donec tentet illum in cogitatmam gratia vocat, tentatio inter
Abbreviated transcription (Latin):
menti patres omnipotentem dm̃
trintatem eẽ ĩta crediderunt: sicut
patres aꝑte locuti sunt: Isaias nã¬
q dixit. angelica agmina in cȩlo
baoth. Ut enim ꝑsonarum tͥnitas
monstraretur. tercio sc̃s d̾r: s ut
una eẽ substantia trinitatis appa¬
reat. ñ domini sabaoth. sed dñs ẽẽ
liter sentiens. ait. Benedicat nos
cum tercio dixisset dm̃: ut unũ

Expanded text:
illi patres omnipotentem Deum, Trinitatem ita esse crediderunt, sicut patres aperte locuti sunt. Isaias namque audivit angelica agmina in coelo baoth . » Ut enim personarum trinitas monstraretur, tertio sanctus dicitur, sed una esse substantia trinitatis appareat non Domini sabaoth, sed Dominus saliter sentiens, ait: « Benedicat nos cum tertio dixisset Deum, ut unum
Abbreviated transcription (Latin):
tatio bostis antiqui accipitur. Ipse
enim quia mortem intulit. mors uo¬
catur. ioħe attestante qui art: Nom̃
illi mors. ꝑ umbram gͥ mortis. eius
imitatio designatur: quia sicut um¬
bra uixta qualitatẽ corporis ducit᷑
ita actiones iniquoꝵ despecie imita¬
tionis eius expͥmunt᷑. Unde recte
ysaias. cum gentiles populos in
antiqui hostis cerneret imitatiõe
defecisse. eosq adueri solis ortum
resurgere: quȩ. certe futura consi¬
derat. quasi ex preteritis narrat. di¬
cens. Sedentib intenebris & um¬
bra mortis: lux orta ẽ eis. m̾. ł.xxx.¬

Expanded text:
tatio antiqui hostis accipitur. Ipse enim quia mortem intulit, mors vocatur, Joanne attestante, qui ait: Ut nomen illi mors . Per umbram igitur mortis ejus imitatio designatur; quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles populos in antiqui hostis cerneret imitatione defecisse, eosque ad veri solis ortum resurgere, quae certo futura considerat, quasi ex praeteritis narrat, dicens: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . U
Abbreviated transcription (Latin):
naret. Uulnera enĩ clausa plus
cruciant: quia cũ putredo que
intrinsecus latet eicitur. ad salutẽ
dolor aꝑitur. Plerumq nimis taci¬
ti dum quoꝵdam mala respitiunt.
⁊ tam̃ in silentio linguam p̃munt:
quasi conspectis uulnerib. usum
medicaminis subtrahunt. Eo enĩ
mortis auctores fiunt: quo uirus
quod poterant eicere loquendo. no¬
lueit. Unde ⁊immoderata silentiũ
si in culpa non eẽt: propħa non
diceret. Ue mͥ quia tacui. Dialo¬

Expanded text:
naret. Vulnera enim clausa plus naret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt. Eo enim mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, propheta non diceret: Vae mihi quia tacui
Abbreviated transcription (Latin):
gimur. interdũ plusquã nec eẽ ẽ
intͣ claustͣsilentii coartamͣ: &dũ linguȩ
uitia incaute fugimꝰ. occulte dete¬
riorib implicamͣ. Nam sepe dum
ab eloquio immoderate compescim᷑
graue multiloquiũ in corde tolera¬
mus: ut eo plus cogrtationes in
mente ferueant: quo illas uiolen¬
ta custudia indiscreti silentii angus¬
tat & plerumq tanto latius dif¬
fluunt. quanto se ẽẽ securiꝰ estimãt.
qͥa foris a rep̃hensorib ñ uident᷑.
Uynde mens ññquam in suꝑbiam
tollitur: eosq quos loquentes¬
audit. quasi infirmos conspicit.
Cumq os corporis claudie: quantũ
seintus suꝑbiendo aꝑiat.n agnos¬
cit linguam ⁊enim pmit. cogita
tionẽ erigit: ⁊ cum se ꝑnegligentiã
minime considerat: tanto apud se
cunctos lib̾ius: quanto ⁊ secretius
ti. cum sinulla iniusta patiuntur:
eo in acriorẽ dolorem ꝓdeunt. quo ea
que sustinent non locuntur. Ha
si illatas molestias lingua tͣnqͥlle
diceret: a conscientia dolor ema¬

Expanded text:
gimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosqaudit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim ptionem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et sti, cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas mdiceret, a conscientia dolor ema
Abbreviated transcription (Latin):
admixti. dum frequenter ociosa. ñ¬
nũquam uero etiã grauit̃ noxia
to longinquũ fit: quanto huie
mundo proximũ. Multumqͥppe
deorsũ ducimur: dũ locutione
continua scłarib admiscemur
Quod bene ysaias postqua regem
dnm̃ exercituũ uidit: seipsum
reprehendit ⁊ penituit dicens.
Ue mͥ quia tacur quia uitpol¬
lutus labiis egosum. Qui cur polluta
labia haberet: aꝑiiit eum subiunxit:
Inmedio populi polluta labia habentis
ego habito. P ollutionẽ namq labioꝵ¬
habere se doluit: sed unde hane con¬
traxerit indicauit. cum inmedio ppłi
polluta labia habentis se habitare ꝑ¬
hibuit. Ualde enĩ dificile ẽ. ut lin¬
gua scłariũ mentẽ non inquis et qͣ
tangit: quia dum plerumq eis ad
quedam loquenda condescendimꝰ:
paulisꝑ ab otiosiͤad noxia. a leuib
ad grauiora ũba uenimus. ⁊ os
nrͣm ab omp̃e deo tanto iam minus
exauditur in prece: quanto ampliꝰ
inquinatur stulta locitione In om̃¬

Expanded text:
admisti, dum frequenter otiosa, nonnunquam vero etiam graviter noxia to longinquum fit, quanto huic mundo proximum. Multum quippe deorsum ducimur, dum locutione continua saecularibus admiscemur. Quod bene Isaias postquam regem Dominum exercituum vidit, in semetipso reprehendit, et poenituit, dicens: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Qui cur polluta labia haberet, aperuit, cum subjunxit: In medio populi polluta labia habentis ego habito . Pollutionem namque labiohabere se doluit, sed unde hanc contraxerit, indicavit, cum in medio populi polluta labia habentis se habitare perhibuit. Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non inquinet quam tangit, quia dum plerumque eis ad quaedam loquenda condescendimus, paulisper ab otiosis ad noxia, a levibus ad gravia verba venimus, et os nostrum ab omnipotente Deo tanto jam minus exauditur in prece, quanto amplius inquinatur stulta locutione.
Abbreviated transcription (Latin):
gita antiquus uidelicet ⁊ uenerabił
pater dicere. quod exminorib angłoꝵ
agminib foras ad explendum minis¬
terium uel uisibilit uel inunsibilit̃
mittunt᷑: seilicer quia ad bumana
solatia. aut angeli aut archangeliue¬
munt. Nam suꝑiora illa agmina.
ab intimis nunquam recedunt: qm̃
ea quȩ preminent. usum exterioris
ministerii nequaquã habent. Cui rei
illud uidetur ẽẽ contrarrũ: quod
ysalas dicit. Uolauit ad me unus
de serapbra: & in manu eiꝰ calculus

Expanded text:
gita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibus foras ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contrarium quod Isaias dicit: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus calculu
Abbreviated transcription (Latin):
illa scõꝵ sp̃uũ agmina: quȩ exsin
te. in comparabili ardent amore.
dentia uocantur. Quȩ quia ita deo¬
sunt coniuncta. ut inter hec ⁊ dm̃
nulli alii sp̃c int̾ sint: tantomagis
ardent. quanto hẽ uicimus uident.
Quoꝵ profecto flamma amor ẽ: quia
quo subdilius claritatẽ diuinitatis
eius aspiciunt: eo ualidiꝰ in eius
amore flammascunt. Sciendũ est¬
qui suꝑne contemplationis fascib
accensi. in solo conditoris sui desidio
anhelant. niliam in hocmundo cu¬
piunt. solo ȩternitatis amore pas¬
cuntur. terrena queq abitiunt. cun¬
cta temporalia mente transcendunt:
amant &e ardent atq inpso suo ardore
quiescunt Amando ardent. loq̃ndo
⁊ alios accendunt: & quos uerbo
tangunt: ardere ꝓtinꝰ in dei amore
faciunt. Quid gͥ istos nͥ seraphin
dixerim: Quoꝵ cor inigne conu̾sũ
lucet ⁊ urit: quia ⁊ mentiũ oculos
ad suꝑna illuminant: & compun¬
gendo in flecib uitioꝵ tubiginẽ pur¬
gant. Qui gͦ ita ad amorem sui con¬

Expanded text:
illa sanctorum spirituum agmina, que ex sing incomparabili ardent amore. dentes vocantur. Que quia ita Deo coniuncta sunt, ut inter hec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent amore, quanto hunc vicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia, quo subtilius claritatem divinitatis eius aspiciunt, eo valid<i>us in eius amore flammescunt. D qui supernae contemplationis facibus accensi, in solo Conditoris sui desiderio anhelant, nil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt. Amant et ardent, atque in ipso ardore suo requiescunt. Amando ardent, loquendo et alios accendunt. Et quos loquendo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos, nisi seraphin dixerim? quorum cor in ignem conversum lucet, et urit; quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus, vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui Con
Abbreviated transcription (Latin):
so. iꝑ ipsum. & in ipso sunt om̃ia.
Ex ipso. uidelicet ex patre. ꝑ ipsũ.
Qui enĩ ñ dicit ipsis. s ipħ: dicen¬
do teripsum. distinxit ꝑsonas. ⁊ sub¬
iungendo ipsi gła. ñ diuisit substan¬
uoꝵ patrum: & ipsa fides. atq ipsũ
meritũ tenuit corda precedentiũ:
quȩ repleuit corda sequentiũ sub
testamento nouo positoꝵ: sieut ⁊ ꝑ

Expanded text:
 ipsum, et in ipso sunt omnia. Ex ipso, videlicet ex Patre; per ipsumQui enim non dicit, ipsis, sed ipsi, dicendo ter ipsum, distinxit personas; et subjungendo, ipsi gloria, non divisit substanuoniam ipsa fides atque ipsum meritum tenuit corda praecedentium, quae replevit corda sequentium, sub Testamento Novo positorum sicut et per
Abbreviated transcription (Latin):
cadentibus iam solidata ẽ in celo.
ne cadat: inde eleuata ẽ. unde con¬
firmata. Cemplum uero elꝰ hoc ẽ
quod solium: quia et̾nꝰ rex ibi ha¬
bitat. uͥ sedet: Nos gͦ templum illi
sumus: in quoꝵ mentib habitare
dignatur. Sed ea que subipso erãt
implebant templũ: quia quicqͥd
de illo mͦ conspieitur. adhuc ñ ẽ
ipse. s subipso ẽ. Sic iacob angłm
uidit. & tudisse se dominũ fatetur:
quia ⁊ cũ misteria eiꝰ conspicimus.
iammultum ẽ quod suꝑ nos ipsos
leuamͣ. Notandum uͦ quod d̾r. im
potest. iam tam mus quod uidet ad¬
miretur. Ea gͦ que sub eo sunt impleit
templum: quia sicut dictum est. & esi
mens in contemplatione profecerit. ñ
iam quod ipse ẽ. s quod subipso est
contemplatur. In omł suꝑ erant¬

Expanded text:
cadentibus jam solidata est in coelo cadentibus jam solidata est in coelo ne cadat, inde elevata est unde et confirmata. Templum vero ejus hoc est quod solium, quia aeternus Rex ibi habitat ubi sedet. 1329 Nos ergo templum illius sumus, in quorum mentibus habitare dignatur. Sed ea quae sub eo erant implebant templum, quia quidquid de illo modo conspicitur, adhuc non est ipse, sed sub ipso est. Sic Jacob angelum vidit, et vidisse se Dominum fatetur , quia cum ministeria ejus conspicimus, jam multum est quod super nosmetipsos levamur. Notandum vero quod dicitur: Imppotest, jam tamen minus quod videt admiretur. Ea ergo quae sub eo sunt implent templum, quia, sicut dictum est, et cum mens in contemplatione profecerit, non jam quod ipse est, sed id quod sub ipso est contemplatur. In qua
Abbreviated transcription (Latin):
quia quamdui in hac mortali car¬
ne uiuitur. nullus ita in contem¬
plationis uirtute proficit: ut in ip¬
so iam incircũ scͥpto luminis radio.
mentis oculos infigat. Neq enĩ
picitur: s quiddam subipsa specu¬
latur. quo anima uidendo ꝓficiat.
i post ad uisionis eits głam ꝑtin¬
gat. Sic namq ysaias cũ se dm uidis¬
sse fateretur dicens. anno quo mor¬
tuus ẽ rex otias uidi dñm sedentẽ
suꝑ solium excelsum & eleuatũ:
protinus ad iunxit. & ea quȩ sub
ipso erant implebant templum.
Quando orias rex suꝑbus ac p̃sump¬
tor moritur. dñs uidecur: quia cum
mundi huius elatio adesiderio m̃tis
occiditur: tunc ipsa mens głamdei
contemplatur. & notandum quod
dominus suꝑsolium excelsũ ⁊ eleua¬
tum sedet. Quid namq ẽ eiꝰ solium:
nͥ creatura angelica uel humana. eui
ꝑ intellectum quẽ dedit p̃sidet : Qd̃
uidelicet soliũ excelsũ neleuatum
dicit: quia natura humana ad cęles
tura angelica dum multis spiritib

Expanded text:
quia quandiu in hac mortali carne vivitur, nullus ita in contemplationis virtute proficit, ut in ipso jam incircumscripto luminis radio mentis oculos infigat. Neque enimpicitur, sed quiddam sub illa speculatur quo anima videndo proficiat, et post ad visionis ejus gloriam pgat. Sic namque Isaias cum se Deum vidisse fateretur, dicens: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum, protinus adjunxit: Et ea quae sub eo erant implebant templum . Quando Ozias rex superbus ac praesumptor moritur, Dominus videtur, quia cum mundi hujus elatio a desiderio mentis occiditur, tunc ipsa mens Dei gloriam contemplatur. Et notandum quod Dominus super solium excelsum et elevatum sedet. Quid namque est ejus solium, nisi creatura angelica vel humana, cui per intellectum quem dedit praesidet? Quod videlicet solium excelsum et elevatum dicitur, quia et natura humana ad coelesteatura angelica dum multis spiritibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui mittuntur. eoꝵ uocabulũ per¬
cipiunt. quoꝵ officium gerunt. Quia
enim ut peccata locutionis incendat.
dealtati angelus carbonẽ portat. sera¬
phin uocatur: quod incendium d̾r.
Huic autẽ sensui creditur ⁊ illud non
inconuenient̃ opitulari: quod ꝑdam
ei. Aliud ẽ namq ministrare: aliud as
ut ad explenda foras oꝑa minime
mittantur. S quia in quib dam
scͥpture locis. quedam ꝑ chertibin.
quedam uͦ ꝑseraphin agi didicimus:
utrum ꝑse hec faciant. an ꝑ agmina
subiecta agatur: quȩ sicut d̾r
ineo quod amaiorib ueniunt. ma¬
ioꝵ uocabula sortiuntur nos affir¬
mate nolumus. quod aꝑtis testi¬
moniis ñ approbamꝰ. Hoc tamencer¬
tissime scimꝰ: quia ad explendum
desupnis ministeriũ alii sp̃s alios

Expanded text:
qui mittuntur, eorum vocabulum percipiunt, quorum officium gerunt. Quia enim ut peccata locutiode altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter opitulari, quod per Dei . Aliud namque est ministrare, aliud asstur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supernis ministerium alii spiritus alios
Abbreviated transcription (Latin):
ces ⁊plantes. Ars docentiũ
debet ẽẽ. ut in auditoꝵ suoꝵ men¬
tib prius studeant ꝑu̾sa destrue¬
re ⁊ postinodũ recta predicare: ne
bonũ sc̃e predicationis sem̃. ple¬
na malis corda ñ capiant. hincẽ
d̾r. Ecce constitui te hodie suꝑ gs̃¬
tur ut destruat. post modũ ut edifi¬
cet: prius ut euellat. postmodũ¬
ut plantet: quia nequaꝗͣ. recte ue¬
ritatis fundamentũ ponitur: nͥ prsꝰ
erroris fabrica destruatur. Disiptiꝰ¬
ꝑuersa destrueret: utiliter edifica¬
re recta non posset: ⁊ nͥ ab auditoꝵ
suoꝵ cordib spinas uani amoris
euelleret: nimirũ frustra in eis
sc̃ẽ predicationis u̾ba plantaret.

Expanded text:
er gentes . Ars docentium debet esse, ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda non valeant capere. r: Ecce constitui te hodie supetur ut destruat, et postmodum aedificet; prius ut evellat, et postmodum plantet, quia nequaquam rectae veritatis fundamentum ponitur, nisi prius erroris fabrica destruatur; beatersa destrueret, aedificare utiliter recta non posset; nisi ab auditorum suorum cordibus spinas vani amoris evelleret, nimirum frustra in eis sanctae praedicationis verba plantaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec contra mouere quẽpiam debet.
quod iheremias ⁊ daniel prophiȩ
sp̃m pueri ꝑceꝑunt: quia mira
& exore infantium atq lactentiũ
ꝑficit laudem. S aliud ẽ quod
nos de doctrine usu atq discrpli¬
na discimꝰ: aliud quod de mira¬

Expanded text:
Nec contra haec movere quempiam debet quod Jeremias atque Daniel prophetiae spiritum pueri perceperint, quia miet ex ore infantium atque lactentium perficit laudem . Sed aliud est quod nos de doctrinae usu atque disciplina discimus, aliud quod de mira
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam d̾r. Ipsi pastores ignorauerẽ
intelligentiam. Quos rursũ dnis de¬
testatur. dicens. & tenentes legem:
nescierunt me. & nesciri gͦ se abeis
ueritas queritur: ⁊ nescire se pͥncipa¬
quia ꝓfecto hi qui ea que sunt dñi
nesciunt. a domino nestiuntur: pau¬
lo attestante quiait. Siquis autẽ
ignorat: ignorabitur. Que imirũ
ritis congrunt subiectoꝵ. Qui qͣuis
lum̃ scientie sua culpa exigente ñ
semetipsã ueritas dicit: Si eecus
ceco ducatũ prebeat. ambo in foueã

Expanded text:
r: « Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam . » Quos rursum Dominus detestatur, dicens: « Et tenentes legem nescierunt me . » Nesciri ergo se ab eis queritur Veritas, et nescire se principaprofecto hi qui ea quae sunt Domini nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante, qui ait: « Si quis autem ignorat, ignorabitur . » Quae nimirum ritis congruit subjectorum, quia quamvis lumen scientiae sua culpa exigente non semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in fovea
Abbreviated transcription (Latin):
uidi oculis meis. Ecce ad suꝑiora
subleuatus: sibimetipsi de labioꝵ
pollutione displicuit. hi em̃ ce¬
lestis mundiciȩ alta conspiceret:
ẽẽ se despicabilẽ ñ inuenisset. hinc
clamat. Ah. ah. ah. dñe ds̃: ecce
nescio loqui: quia puer ego sũ.
uxta enĩ diuina ũba quȩ audiebat:
ũba se ñ habere cognouerat. Sie di¬
plurimos dies elanguit & egrotaut.
quia & hi qui uirtutib fortes sunt.
cũ altiora dei conspitiunt. in sua
sibi met estimatione insirini & im¬
ris sui potentiã intenta contempla¬
tione considerant. uilescunt eoꝵ am¬
mo uirtutes quas habent: ce tanto
fiunt apud se bumiles: quanto
eis illuo altũ ẽ. quod contemplan
do uident. humiliant᷑ gͥ in eo qd̃
apprehendunt: cum suꝑna aspi¬
ut eor mentes in aliqua sui fidu¬
tia eleuentur. S protinus ad oc¬
culta dei uidicia recurrt: quomͦ ali
ex iurtutib ad infernum ꝑelatio¬
nem corruunt: alii ex uicus cor¬
recti. ad celũ ꝑ humilitatẽ leuant᷑

Expanded text:
is ego sum . Ecce ad superiora sublevatus, sibimetipsi de labiorum pollutione displicuit. Nisi enim coelestis munditiae alta conspiceret, esse se judicabilem non invenisset. Sic clamat: A, a, nescio loqui, quia puer ego sum . Juxta enim ea verba quae audiebat verba se non habere cognoverat. Sic Daplurimos dies elanguit et aegrotavit , quia hi qui in virtutibus fortes sunt, cum altiora Dei conspiciunt, in sua sibimet aestimatione infirmi atque imris sui potentiam intenta contemplatione considerant, vilescunt eorum animo virtutes quas habent; et tanto fiunt apud se humiles, quanto eis illud altum est quod super and est humilientur in eo quod apprehendunt cum superna conspiut eorum mentes in aliqua sui fiducia elevent; sed protinus ad occulta Dei judicia, 1242 recurrunt, quomodo alii ex virtutibus ad infernum per elationem corruunt, alii ex vitiis correcti ad coelum per humilitatem levantur.
Abbreviated transcription (Latin):
reseruantur incerta. E ẽ unia que
uidetur hormnib recta: & nouissi¬
mum eius deducit ad mortẽ. Hȩc
itaq occulti iudicii profunda
no timore trepidare: Siue enĩ om¬
mpotentis dei naturam consident.
mescunt. trepidant: & in eius con

Expanded text:
t: Est via quae videtur hominibus recta, et novissimum ejus ducit ad mortem . Haec itaque occulti judicii profunda no timore trepidare? Sive enim omnipotentis Dei naturam considerent, pendant, trepidant,
Abbreviated transcription (Latin):
de accepto sacrificio fris doluit: ⁊ ꝑ
hoc usq ad fr̃icidium facinꝰ ꝑuenit.
Luxuriȩ facib cor salomonis ȩxusit
quẽ tanto mulierib amore subdidi :
ut usq ad idoloꝵ uenetationẽ deduc¬
tus. dum carnis delectationẽ seqͥt:¬

Expanded text:
de accepto fratris sacrificio doluit, et per de accepto fratris sacrificio doluit, et per hoc usque ad fratricidii facinus pervenit . Luxuriae facibus cor Salomonis exussit, quem tanto mulieribus amore subdidit, ut, usque ad idolorum venerationem deductus, dum carnis delectationem seq
Abbreviated transcription (Latin):
Iinmundus sp̃s malȩ suggestiois
flatu. ad terrena desideria iniqͦꝵ
corda succendit: iheremia testan¬
te qui ait. Ollam succensã ego in¬
deo: & faciem eiꝰ a facie aquilo¬
nis. Olla succensa ẽ eor huma¬
num. scłariũ eurarũ ardoribus
Oua quippe succenditur. cum meis
humana. maligni hostis suasio¬
nib instigatur: ⁊ ꝑ consensum.
indesideriis pͣue ꝑsuasionis ac¬
cenditur. Ab aquilonis autẽ
facie humani cordis olla sue¬
cendit᷑. cũ ꝑ instigationẽ ad u̾sa¬
ri sp̃s. qui nomine aquilonis
uocari solet: illicitis suggestio¬
nib ⁊ desiderus imflammatur.
Illenamq qui ant. ponam sedẽ mean
ad aquilonẽ. & ero similis altissimo:
mentem quã semel ceꝑit. maligns
sue ꝑsuasionis facib. quasi supposi¬
tis ignib accendit: & humanas m̃¬
xuriȩ. alias auaritie facibus inflãma
Suꝑbiȩ quippe facẽ eue menti suppo¬
suit: eum hanc ad contenłnenda u̾ba
dominicȩ iussionis instigauit. Inuidi
qͦ flamma cai animũ fuecendit: en

Expanded text:
Immundus spiritus malae suggestionis flatu, ad terrena desideria iniquorum corda succendit, Jeremia attestante, qui ait: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis. Olla succensa est cor humanum saecularium curarum ardoribus Olla succenditur, cum mens humana maligni hostis suasionibus instigatur, et per consensum in desideriis pravae persuasionis accenditur. Ab Aquilonis autem facie humani cordis olla succenditur, cum per instigationem adversarii spiritus, qui nomine Aquilonis vocari solet, illicitis desiis desideriis inflammatur. Ille namque qui ait: « Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo , » mentem quam semel ceperit malignis persuasionis suae flatibus, quasi suppositis ignibus, accendit, quatenus xuriae, alias avaritiae facibus inflammat. Superbiae quippe facem menti Evae supposuit, eum hanc ad contemnenda verba Dominicae jussionis instigavit . Invidiae quoque flamma Cain animum succendit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicare: quia sermo doctrinȩ ñ
suppetit: nͥ in ꝑfecta etate. Quoad¬
usq ⁊ enim infirmisumꝰ. contine¬
re nos intra nos met ipsos debemꝰ:
nedũ tenera bona citius ostendimꝰ.
amittamus: qm̃ arbusta planta¬
ta. si pͥus interra radicata ñ fui̾nt.
manu tacta. citius arescunt. At
si semel radicata fuint: manus
tangit. ⁊ tam̃ nil officit: uenti im¬
pellunt: nec tam̃ impellentes le¬
dunt: & constructi parietes. si im¬
pellantur. eruuntur: nͥ prius a
suo humore fuerint siceati. Meis
itaq quouso ab humore praui¬
tatis suę non fuerre exsiccata: ali¬
ene lingue manu tangi ñ debet:
ne priusquam plene ꝑcipiat suã
soliditatem. perdat: ne impulsa
ruat. ne uelut arbustũ sine radici¬
b.dum plusquã tolerare ualet con¬
cutitur. arescat. Ad exemplum gͦ
non sunt oftendenda: nͥ quȩ sunt
firma. Prius enĩ conualescere meis
debet. atq ad utilitatẽ proximoꝵ

Expanded text:
edicare, quia sermo doctrinae non suppetit, nisi in perfecta aetate. Quousque enim infirmi sumus, continere nos intra nosmne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi non debet, ne priusquam plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum sine radicibus, dum plus quam tolerare valet concutitur, arescat. Ad exemplum ergo non sunt ostendenda nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad uti