comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aistis. cum ad eam conuerterentur integra relinque¬
r&ur apeccantib cum abeius lumine auerterentur¬
Quaeiustitia in commutabilis utiq dĩ est. Nec eam por¬
riger& ad in lustrandos adse conuersos sires humanas
noncurar&. Siuero propterea grauia perp&i iustos
non sines& quia contra ordinem rerum ase dispositum nol¬
l& uenire. nec ipse iustus e&. nonquia dispositionem suã
seruare nonuult. sed quia ita disposuit ipsum ordinem
rerum. vtinmeritis poenis iusti affligantur. In ali quo aũ
dm̃ esse inualidum adrepellenda mala quaeiufti patiunt᷑.
quis quis opinatus ideo desipit quia non intellegit. sicut
nefas est in uiftum dm̃ dicere. ita nefas ẽẽ omnipotentẽ
negare. Quibus ꝓ tempore susceptae questionis breuiter
occurrit cur iufti homines laborent plerumq in hac uita
nisi quia hoc eis expedit. Alia eft enim quae nunc eft
iuftitia hominum ad recipiendam sempiternam salutem

Expanded text:
a justis, cum ad eam converterentur; integra relinquea justis, cum ad eam converterentur; integra relinqueretur a peccantibus, cum ab ejus lumine averterenturQuae justitia incommutabilis utique Dei est, nec eam porrigeret ad illustrandos ad se conversos, si res humanas non curaret. Si vero propterea gravia perpeti justos sineret, quia contra ordinem rerum a se dispositum nollet venire, nec ipse justus esset; non quia dispositionem suam servare vult, sed quia ita disposuit ipsum ordinem rerum, ut immeritis poenis justi affligantur. In aliquo autem Deum esse invalidum ad repellenda mala quae justi patiuntur, quisquis opinatur, ideo desipit, quia non intelligit, sicut nefas est injustum Deum dicere, ita nefas esse omnipotentem negare. 3. Quibus pro tempore susceptae quaestionis breviter occurrit, cur justi homines laborent plerumque in hac vita, nisi quia hoc eis expedit. Alia est enim quae nunc est justitia hominum ad recipiendam sempiternam salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
iuftitiam in eo qui iuste uiuunt iniurio sissime cogitantur.
lta compensarent ut sequestrata spe futurae uitae iocun¬
dius & la &ius prae amore ueritatis torquerentur quam
luxuriosi praecupiditate ebri&atis opulentur. sed his ta¬
men qui putant inustum dm̃. cum uistos indoloribus &
laboribus uident. Aut certe sinon audent iniuftum
dm̃ dicere. uel res humanas noncurare arbitrantus.
uel semel ftatusse necessitates fatorum. contra quas
nec ipse aliquid facit neordinem rerum ase disposi¬
tum inconstantia turbare credatus. Aut aliquid ali¬
ud opinantur quod ds̃ in aliquo inualidus non possit
aiustitia mala prohibere. Dicendum est nullam futu¬
ram fuisse iuiftitiã in hominibus sires humanas non cu¬
rat ds̃. Quae omnis ista hominũ iustitia. quam & te¬
nere animus humanus recte faciendo potest. & pec¬
cando amittere. non in primeret᷑ animae. nisi ess&
aliqua commutabilis iuistitia. quae in tegra inuenir&us

Expanded text:
justitiam in eos qui juste vivunt, injuriosissime cogitantur, justitiam in eos qui juste vivunt, injuriosissime cogitantur, ita compensarent, ut sequestrata spe futurae vitae jucundius et laetius prae amore veritatis torquerentur, quam luxuriosi prae cupiditate ebrietatis epulentur. 2. Sed iis tamen qui putant injustum Deum, cum justos in doloribus et laboribus vident, aut certe si non audent injustum Deum dicere, vel res humanas non curare arbitrantur, vel semel statuisse necessitates fatorum, contra quas nec ipse aliquid facit, ne ordinem rerum a se dispositum inconstantia turbare credatur; aut aliquid aliud opinantur, quod Deus in aliquo invalidus non possit a justis ista mala prohibere: dicendum est nullam fuisse futuram justitiam in hominibus, si res humanas non curaret Deus. Quia omnis ista hominum justitia, quam et tenere animus humanus recte faciendo potest, et peccando amittere, non imprimeretur animae, nisi esset aliqua incommutabilis justitia, quae integra inveniretur
Abbreviated transcription (Latin):
ADID QUODSCRIPTUMẼ QUEMENIM DILISIT DÑSCOR¬
RIPIT. ELAGELLAT AT̃ OMNẼ FILIŨ QUEMRECIPIT
ulti murmurantes subdisciplina dĩ queftionẽ mouent.
cumuident iustos saepe graues moleftias secundum hanc
uitam pati. quasi propterea nihil eis prosit qđ dõ seruiunt:
quia uel communes labores atq indifferentem corporum
atq damnorum & contu meliarum c&erarumq omniũ
quaemala mostales putant . vel &iam c&eris ampliores
patiuntur. propter dĩ uerbum atq iuftitiam quae one¬
rosa peccantibus in eius p̃dicatores tumultuosas sedicio¬
saut insidias aut odia concitant. Quibus
tur. quia siuita ista sola e&̃ hominum. aut nihil ꝓdesse
aut &iam nocere iustam uitam nonusquequaq absurde ui¬
der&us . quamquam non defuerint qui uiftitiae suauitatem
& in a &ernum eius gaudium cumomnib corporalibus labo¬
ribus & molestus quas genus humanum proconditione suae
mortalitatis patitur . cumomnib: &iam quae propter ipsam

Expanded text:
 quod scriptum est: Quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . 1. Multi murmurantes sub disciplina Dei, quaestionem movent, cum vident justos saepe graves molestias secundum hanc vitam pati: quasi propterea nihil eis prosit quod Deo serviunt, quia vel communes labores, atque indifferenter corporum atque damnorum et contumeliarum caeterorumque omnium, quae mala mortales putant, vel etiam caeteris ampliores patiuntur propter verbum Dei atque justitiam, quae onerosa peccantibus in ejus praedicatores tumultuosas seditiones aut insidias aut odia concitat. Quibus respondetur, quia si vita ista sola esset hominum, aut nihil prodesse, aut etiam nocere justa vita non usquequaque absurde videretur. Quanquam non defuerint qui justitiae suavitatem et internum ejus gaudium cum corporalibus omnibus laboribus et molestiis, quas genus humanum pro conditione suae mortalitatis patitur, cum omnibus etiam quae propter ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
quinquaginta tres. Mirantibus discipulis. quod dum
tam magni essent r&ia non sunt disrupta. horum mag
rus uero ipsam disciplinam & temporali dispensatione &
aderna regeneratione perfectã quam diximus quinqua¬
ge nario numero commendari. Quia enim non opuserit
tunc corporalibus adiumentis &animo continebitur fi¬
des atq sapientia. quia animo ternarium numerum tri¬
butum diximus. Quinquaginta ducimus ter. & funt
centum quinquaginta. cui numero trinitas additur.
quia omnis ista perfectio in nomine patris & filii & sp̃s
scĩ consacratio est Ita fiunt centum quinquaginta tres.
qui numerus piscium addextram partem captorum in¬
uenitur

Expanded text:
quinquaginta tres, mirantibus discipulis, quod cum quinquaginta tres, mirantibus discipulis, quod cum tam magni essent, retia non sunt disrupta. Horum magnnificat; numerus vero ipsam disciplinam, et temporali dispensatione, et aeterna regeneratione perfectam, quam diximus quinquagenario numero commendari. Quia enim non opus erit tunc corporalibus adjumentis, et animo continebitur fides atque sapientia quia animo ternarium numerum tributum diximus, quinquaginta ducimus ter, et fiunt centum quinquaginta. Cui numero Trinitas additur, quia omnis ista perfectio in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti consecrata est. Ita fiunt centum quinquaginta tres, qui numerus piscium ad dextram partem captorum invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
dispen satione quae ad fidem pertin& &ascendit in caelum.
& decem alis diebus peractis misit sp̃m scm. Idest ut non ad
humana & temporalia. sed addiuna atq a&erna contuen¬
da. quodam amoris & caritatis spiramento & incendio qua¬
dragenario denarius adder&ur. Etideo iam hoc totum idest
quinquagenarius numerus dierum. la&itiae celebratione¬
significatione signandus est. Haec autem duo tempora
Nam &ante passionẽ der&iculo dicitur misso inmare. quit
tantum pisciũ coeperunt utuix adlitus trahendo perdu¬
cerent. ut&r&ia. rumperentur Non enim missa sunt in
dextram partem. hab& enim multos malos eccła huius
temporis. N eq insinistrã. hab& enim &iam bonos. sed pas¬
sti tis se significat. Post resurrectionem uero cum uell&
eccłam futuri temporis praemonstrare. ubi omnes per¬
fecti atq scĩ futuri sunt. iussit mittere &iam r&ia in
dextram partem. &capti sunt ingentes pisces centum

Expanded text:
dispensatione quae ad fidem pertinet, ascendit in coelum dispensatione quae ad fidem pertinet, ascendit in coelum et decem aliis diebus peractis, misit Spiritum sanctum, id est ut non ad humana et temporalia, sed ad divina atque aeterna contuenda, quodam amoris et charitatis spiramento et incendio, quadragenario denarius adderetur: et ideo jam hoc totum, id est quinquagenarius dierum numerus, laetitiae celebratione signandus est. Haec autem duo tempora, nam ante passionem de reticulo dicitur misso in mare, quia tantum piscium coeperunt, ut vix ad littus trahendo 61 perducerent, et ut retia rumperentur. Non enim missa sunt in dexteram partem, habet enim multos malos Ecclesia hujus temporis; neque in sinistram, habet enim etiam bonos; sed pasexstitisse significat; post resurrectionem vero, cum vellet Ecclesiam futuri temporis praemonstrare, ubi omnes perfecti atque sancti futuri sunt, jussit mitti retia in dextram partem, et capti sunt ingentes pisces centum
Abbreviated transcription (Latin):
cum aequitate. uitae actum. imp&erat intellectum stabi¬
lis sapientiae. ut non solum credendo sed &iam intellegen¬
do disciplina firm&ur. Etideo ea quae nunc eft eccła
quam uis filii dĩ simus ante tamen quam appareat quid
erimus. in laboribus &inafflictionib agit &inea iuiftus
exfide uiuit. Sienim᷑ credideritis inquit non intellegitis.
Et hoc est tempus quo ingemiscimus & dolemus expectan¬
tes redemptionem corporis nr̃i quod qua dragesima cele¬
bratur. Scimus autem qũo cum apparuerit similes illi
erimus . qũo uidebimus eum sicuti eft. Cum additur
denarius quadragenario nonsolum credere quae ꝑtineNT
ad fidem. sed &iam perspicuam ueritatem intellegere
mereamur. Talis eccła in qua nullus erit meror. nulla
permixtio malorum hominum. nulla iniquitas. sedlae¬
titia & pax & gaudium. Quinquagesime celebratione
dem ipsa scilic& perhunc numerum insinuata temporali

Expanded text:
cum aequitate vitae actum, impetrat intellectum stabicum aequitate vitae actum, impetrat intellectum stabilis sapientiae; ut non solum credendo, sed etiam intelligendo, disciplina firmetur. Et ideo ea quae nunc est Ecclesia, quamvis filii Dei simus, ante tamen quam appareat quid erimus, in laboribus et in afflictionibus agit, et in ea justus ex fide vivit: Nisi enim credideritis, inquit, non intelligetis. Et hoc est tempus quo ingemiscimus et dolemus, exspectantes redemptionem corporis nostri, quod Quadragesima celebratur. Scimus autem quia cum apparuit apparuerit similes illi erimus, quoniam videbimus eum sicuti est: cum addetur denarius quadragenario, ut non solum credere quae pertinent ad fidem, sed etiam perspicuam veritatem intelligere, mereamur; talis Ecclesia in qua nullus erit moeror, nulla permixtio malorum hominum, nulla iniquitas, sed laetitia, et pax, et gaudium, Quinquagesimae celebratione dem ipsa scilicet per hunc numerum insinuata temporali
Abbreviated transcription (Latin):
si permanserit infide & promissa sperauerit & quae diuina
auctoritas p̃cipit infatigabili caritate implere duraue¬
rit. recte agit uitam huius necessitatis &tem poris. quae
numero quadragesimo commendatur. quo denarius nu¬
merus qui totam insinuat disciplinam. quater ductus
idest numero qui corpori tribuitur multiplicatus. quia
permotum corporalis amministratio geritur. Quod dic¬
tum est fide constare quadragesimũ numerũ conficit.
lta imp&rat &iam stabilem & nullius temporis indigen¬
tem sapientiam . quae denario numero commendatur. utad
quadraginta addantur decem. inquaternis octo. inquinis
quinq: : in octonis quat tuor: indenis duas. inuicenis. Unum
simul ducta faciunt quinquaginta. Qua propter sicut
quadragenarius numerus aequalibsuis partib computa¬
tis parit amplius denarium & sit quinquagenarius. Sic
tempus fidei rerum ꝓnr̃a salute gestarũ & gerendarum

Expanded text:
si permanserit in fide et promissa sperauerit et quae diuina si permanserit in fide et promissa sperauerit et quae diuina auctoritas praecipit infatigabili caritate implere durauerit, recte agit uitam huius necessitatis et temporis, quae numero quadragesimo commendatur, quoniam denarius numerus, qui totam insinuat disciplinam, quater ductus, id est numero, qui corpori tribuitur, multiplicatus, quia per motus corporales administratio geritur, quam dictum est fide constare, quadragensimum numerum conficit. ita impetrat etiam stabilem et nullius temporis indigentem sapientiam, quae denario numero commendatur, ut ad quadraginta addantur quinque in octonis, quatuor in denis, duas in vicenis. Unum simul ducta, efficiunt quinquaginta. Quapropter sicut quadragenarius numerus, aequalibus suis partibus computatis, parit amplius denarium, et fit quinquagenarius; sic tempus fidei, rerum pro nostra salute gestarum et gerendarum,
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo trinitas. pater & filius . & sp̃s sc̃s. Creatura uero par¬
tim est inuisibilis sicut anima. partim uisibilis sicut cor¬
pus. inuisibili ternarius numerus tribuitur. Qua re dilige
re dm̃ tripliciter iubemur extoto corde. extota anima.
extota mente Corpori quaternarius propter euidentissimã
naturam eius. idest calidam frigidam umidam siccam. Uniuer¬
sae ergo creaturae septenarius. Qua propter omnis disciplina
discernens & dinoscens creatorem atq creaturam. denario
numero insinuatur. Quae disciplina quam diu corporis mo
tibus temporaliter significatur. credendo constat. & rerum
gestarum uenientium atq transeuntiũ auctoritate quasi
lacte paruulos nutrit. utidoneos faciat contemplationi
quaenonuenit & transit . sed semper: man&. Inqua quisque
narratis sibi rebus diuinitus temporaliter prosalute homi¬
num gestis siue gerendis. quae adhuc futura p̃dicantur

Expanded text:
, et ideo Trinitas, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Creatura vero par, et ideo Trinitas, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Creatura vero partim est invisibilis, sicut anima; partim visibilis, sicut corpus. Invisibili ternarius nre dominum tripliciter iubemur, ex toto corde, ex tota anima et ex tota mente; corpori quaternarius propter euidentissimam naturam eius, id est calidam et frigidam, humidam et siccam; uniuersae ergo creaturae septenarius. quaprdignoscens et discernens Creatorem atque creaturam, denario numero insinuatur: quae disciplina, quamdiu corportibus temporaliter significatur, credendo constat et rerum gestarum uenientium atque transeuntium auctoritate quasi lacte paruulos nutrit, ut idoneos faciat contemplationi, quae non uenit et transit, sed semper manet. in qua quisque narratis sibi rebus diuinitus temporaliter pro salute hominum gestis siue gerendis quae adhuc futura praedicantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ inueniuntur ab illa sapientia perartificis animum tra¬
iciuntur . quae ipsum corpus humanum naturaliter fabri¬
catur. Nec ideo tamen promagno habendi sunt quia ta¬
lia opera fabricantur . & diligunt quia minorib rebus
intenta anima quas per corpus corporaliter facit. minus
in haer& ipsi summae sapientiae. unde istas potentias ha¬
b& quibus male utitur dum foris eas exerc& diligens in
firmiorꝙ efficitur. Qui uero talia opera &iam colunt. quan¬
tum deuiauerint aueritate hinc intellegi potest. Quia si
ipsa animalium corpora colerent quaemulto excellen¬
tius fabricata sunt. quorum sunt illa imitamenta quid
eis infelicius diceremus
DE QUADRAGESIMA ET QUIN QUAGESIMA
mnis sapientiae disciplina est quae ad homines erudi¬
endos pertin&. creatorem creaturamq dinoscere. & il¬
lum colere dominantem. istam sub iectam fateri. Est aũ
creator ds̃. ex quo omnia perquem omnia in quo om̃a

Expanded text:
ibi invenitur, ab illa sapientia per artificis manum traibi invenitur, ab illa sapientia per artificis manum trajicitur, quae ipsum corpus humanum naturaliter fabricat. Nec ideo tamen pro magno habendi sunt, qui talia opera fabricant, aut diligunt; quia minoribus rebus intenta anima, quas per corpus corporaliter facit, minus inhaeret ipsi summae sapientiae, unde istas potentias habet: quibus male utitur, dum foris eas exercet; illa enim firmiorque efficitur. Qui vero talia opera etiam coluerunt, quantum deviaverint a veritate, hinc intelligi potest, quia si ipsa animalium corpora colerent, quae multo excellentius fabricata sunt, et quorum sunt illa imitamenta, quid eis infelicius diceremus?  Quar1. Omnis sapientiae disciplina, quae ad homines erudiendos pertinet, est Creatorem creaturamque dignoscere, et illum colere dominantem, istam subjectam fateri. Est autem creator Deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia
Abbreviated transcription (Latin):
rs illa summa omnipotentis dĩ perquam exnihilo facta
sunt omnia. quae &iam sapientia eius dicitur ipsa ope¬
ratur &iam perartifices ut pulchra & congruentia faciant.
quamuis non denihilo. seddealiqua materia operentur. uel¬
ut ligno. aut marmore. aut ebore. & siquod aliae materiae
genus manibus artificis subditur. Sedideo isti non possunt
denihilo aliquid fabricare. quia per corpus operantur. Cum
tamen eos numeros & conuenientiam liniamentorum: quod
percorpus corpori imprimunt in animo accipiant abilla
summa sapientia quae ipsos numeros & ipsam conuenientiã
longe artificiosius uniuerso mundi corpori in presserit.
quod denihilo fabricata est. in quo sunt &iam corpora ani¬
malium. quae iam dealiquo idest deelementis mundi fa¬
bricatur. Sedlonge potentius ex cellentiusq quam cum
artifices homines easdem figuras corporum & formas in
suis operibus imitantur. Non enim omnis numerositas
humani corporis inuenitur instatua. sed tamen quaecum

Expanded text:
rs illa summa omnipotentis Dei, per quam ex nihilo facta sunt omnia, quae etiam sapientia ejus dicitur, ipsa operatur etiam per artifices, ut pulchra atque congruentia faciant; quamvis non de nihilo, sed de aliqua materia operentur, velut ligno, aut marmore, aut ebore, et si quod aliud materiae genus manibus artificis subditur. Sed ideo isti non possunt de nihilo aliquid fabricare, quia per corpus operantur; cum tamen eos numeros, et lineamentorum convenientiam, quae per corpus corpori imprimunt, in animo accipiant ab illa summa sapientia, quae ipsos numeros et ipsam convenientiam longe artificiosius universo mundi corpori impressit, quod de nihilo fabricatum est: in quo sunt etiam corpora animalium, quae jam de aliquo, id est, de elementis mundi fabricantur; sed longe potentius excellentiusque, quam cum artifices homines easdem figuras corporum et formas in suis operibus imitantur. Non enim omnis numerositas humani corporis invenitur in statua; sed tamen quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
dõ auctore. fit homo de terior. Multo enim prȩstanti¬
or dĩ uoluntas quam hominis sapientis ẽ. Illo autem au¬
ctore cum dicitur. illo uolente dicitur. Est ergo uitium
uoluntatis. quo est homo de terior. Quod uitium si longe
ab est adĩuoluntate ut ratio doc&. in quosit queren dum ẽ
QUAESIT CAUSA UTSIT HOMO DETERIOR .IIII.

Expanded text:
Deo auctore fit homo deterior. Multo enim praestantiDeo auctore fit homo deterior. Multo enim praestantior Dei voluntas, quam hominis sapientis est. Illo autem auctore cum dicitur, illo volente dicitur. Est ergo vitium voluntatis quo est homo deterior: quod vitium si longe abest a Dei voluntate, ut ratio docet, in quo sit quaerendum est. IV. Quae sit causa ut sit homo deterior.
Abbreviated transcription (Latin):
UTRUM ANIMA ASEFPSA SIT I¬
MNE UERUM. AUERITATE UERUMEST
Et omnis anima: eo anima est. quo uera anima est
Omnis igitur anima. aueritate hab& ut omnino ani¬
masit Aliud autem anima est. aliud ueritas Nam ueri¬
tas. falsitatem numquam patitur Anima uero saepe falli¬
tur . Non igitur. cum aueritate anima ẽ. a se ipsa est.
Est autem ueritas ds̃. Dm̃ igitur hab& auctorem ut sit anma
mne quod fit. ei a quo fit par esse non potest. Alioquin
iustitia quae sua cuique tribuere deb& derebus aufe¬
ratur necesse est. Hominem ergo ds̃ cum fecit. quam quã
optimũ fecerit. non tamen id fecit quod erat ipse. Meli¬
or autem homo est. qui uoluntate quam qui nec essita¬
te bonus ẽ. Uoluntas igitur liberanda homini fuit. iII
NTRUM DÕ AUCTORE
SIT HO MO DI¬
ullo sapiente homine auctore. fit homo deterior. Non
enim parua ista culpa est. immo tanta ẽ quȩ insapien¬
tem quamuis hominem cadere nequeat Est autem ds̃
omni homini sapienti praestantior. Multo minus igitur

Expanded text:
Utrum anima a se ipsa sit. Omne verum a veritate verum est; et omnis anima eo anima est, quo vera anima est. Omnis igitur anima a veritate habet ut omnino anima sit. Aliud autem anima est, aliud veritas. Nam veritas falsitatem nunquam patitur, anima vero saepe fallitur. Non igitur, cum a veritate anima est, a se ipsa est. Est autem veritas Deus: Deum igitur habet auctorem ut sit anima. II. mne quod fit, ei a quo fit par esse non potest. Alioquin justitia, quae sua cuique tribuere debet, de rebus auferatur necesse est. Hominem ergo Deus cum fecit, quanquam optimum fecerit; non tamen id fecit quod erat ipse. Melior autem homo est qui voluntate, quam qui necessitate bonus est. Voluntas igitur libera danda homini fuit. III. Utrum Deo auctore sit homo ullo sapiente homine auctore fit homo deterior. Non enim parva ista culpa est, imo tanta est, quae in sapientem quemvis hominem cadere nequeat. Est autem Deus omni homine sapiente praestantior. Multo minus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ET IN UTERO MARIAE EUERIT ET IN CAELIS
uomodo uerbum hominis. quod & simulti audiunt
totum. Audiunt singuli
hominibus. Ille ut donum ipsum quo bene uiuen¬
do peruenirent signisi car& apparuit. Utrumq autẽ
ui sibiliter factum est propter carnales Ab his quȩ ocu¬
lis corporeis cernunt. adea quȩmente intelleguntur
sacramentorum gradibus tranferendo. N Am & uerba
sonant. & transeunt. N eotamen ea quae uerbis signi¬
ficantur cum aliquid diuinum atq: a&ernum loquendũ¬
exponitur. similiter transeunt

Expanded text:
et in utero matris fuerit et in coelis. et in utero matris fuerit et in coelis. Quomodo verbum hominis, quod etsi multi audiunt, totum audiunt singuli. hominibus, ille, ut donum ipsum, quo bene uiuendo peruenitur, significaret, apparuit. utrumque autem uisibiliter factum est propter carnales ab his quae oculis corporeis cernunt, ad ea quae mente intelleguntur sacramentorum gradibus transferendos. nam et uerba sonant et transeunt, nec tamen ea quae uerbis significantur, cum aliquid diuinum atque aexponitur, similiter transeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
CUMANIMARUM NATURA UNA
SIT UN DEHOMIN UMDIUERSEUOLUNATES
xdiuersis uisis : diuersus app&itus anima rum eft: Ex
diuerso app&it. diuersus adipiscendi successus. Ex
diuerso successu. diuersa consu&udo. Ex diuersa consu&u¬
dine: diuersa est uoluntas. Diuersa autem uisa. ordo
rerum facit. Occultas quidem. sed sub diuina prouiden¬
tia certus tamen. Nonitaq obhoc putan dum eft diuer¬
sas essenaturas animarum. quia diuersae uolunta tes
Cum &iam unius anim ae uoluntas protem porum di
cupiebat. Aliotempore contemptis diuituis sapiens esse
desiderat Et in ipso temporalium app&itu. Aliotem pore
uni homini negotium. Alio tempore militia plac&
CUM OMNIA DS̃ FE CERIT QUARENON
AEQUALIA FECIT
Quia non essent omnia. siessent aequalia. N on enim
essent multa rerum genera. quibus conficitur uniuersi¬
tas primas & secundas. & deinceps usq: adultmas ordina¬
tas habens creaturas. & hoc efe quod dicitur omnia¬

Expanded text:
. XL. Cum animarum natura una . XL. Cum animarum natura una sit, unde hominum diversae voluntates? Ex diversis visis diversus appetitus animarum est, ex diverso appetitu diversus adipiscendi successus, ex diverso successu diversa consuetudo, ex diversa consuetudine diversa est voluntas. Diversa autem visa ordo rerum facit: occultus quidem, sed sub divina providentia certus tamen. Non itaque ob hoc putandum est diversas esse naturas animarum, quia diversae sunt voluntates; cum etiam unius animae voluntas pro temporum divcupit, alio tempore, contemptis divitiis sapiens esse desiderat: et in ipso temporalium appetitu alio tempore uni homini negotiatio, et alio tempore militia placet. XLI. Cum omnia Deus fecerit, quare non aequalia fecerit. Quia non essent omnia, si essent aequalia: non enim essent multa rerum genera, quibus conficitur universitas, primas et secundas, et deinceps usque ad ultimas ordinatas habens creaturas: et hoc est quod dicitur, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
DECON FOR MATIO NE ANIMAE
Cumaliud sit natura. Aliud disciplina. Aliud usus
& hȩc inuna anima intellegantur. nulla diuersitate
subscantiae : tem cum aliud sit ingenium. Aliud uir¬
tus. Aliud tranquillitas. Similiter unius eiusdemq sub¬
stantiae : Itcum anima sit alterius subscantiae quam
ds̃ quam quam abillo facta ipse autem ds̃. sacratis¬
sima illa & multis uerbo re paucis cognita trinitas.
diligentissime inuestigandum est. quod ait ihs Nemo
animalcibum: Quid est quod accipitur & commutatur.
utidem cibus: Quid est quod accipitur & non commutat᷑:
ut oculis lux. sonus auribus: Sed haec percorpus acci¬
pit anima Quid est autem quod peripsam accipit
& commutat in se: ut aliam animam : quam recipien¬
do ina micitiam: sui similem facit: Et quid est quod
perseipsam accipit & non commutat ut uerrtatem
Quarẽ cognoscen dum est & quid sit p&ro dictum.
Macta & manduca. Et quidineuangelio. Et uita erat lux
hominum

Expanded text:
De conformatione animae. De conformatione animae. Cum aliud sit natura, aliud disciplina, aliud usus, et haec in una anima intelligantur nulla diversitate substantiae: item cum aliud sit ingenium, aliud virtus, aliud tranquillitas, similiter unius ejusdemque substantiae: et cum anima sit alterius substantiae, quam Deus, quanquam ab illo facta; ipse autem Deus sit sacratissima illa, et multis verbo, re paucis cognita Trinitas: diligentissime investigandum est, quod ait Dominus Janimal cibum. Quid est quod accipitur, et commutatur? ut idem cibus. Quid est quod accipitur, et non commutatur? ut oculis lux, et sonus auribus. Sed haec per corpus accipit anima: quid est autem quod per se ipsam accipit, et commutat in se? ut aliam animam, quam recipiendo in amicitiam sui similem facit. Et quid est quod per se ipsam accipit, et non commutat? ut veritatem. Quare cognoscendum est et quid sit Petro dictum, Macta et manduca ; et quid in Evangelio, Et vita erat lux hominum
Abbreviated transcription (Latin):
quod daturus est ds̃ Sed deuicta ifta cupiditate. cauen¬
da superbia est : Difficile est enim. ut dign&ur consoci¬
ari hominibus. qui eis placere iam non desiderat. & plenũ
se uirtutibus putat: Itaq adhuc necessarius est timor
neillud &iam quoduid&ur habere:. Auferatur abeo. Et ma¬
nibus acpedibus legatus mittatur intenebras ex terio¬
res: Qua propter: ditimor non solum inchoat. sed &iam
perficit sapientem Is est autem qui sum me diligit dm
& proximum tam quam se ipsum. Quȩ autem in hoc
itinere pericula: difficultatesq: m&uendae sint. &¬
quibus remediis utioporteat: Alia quaestio eft
XXXUII DE SEMPERNATO¬
elius semper natus. quam semper nascitur. Quia
si semper nascitur: nondum est natus : Et num quam
natus est aut natus erit sisem pernascitur . Aliud est
enimnasci: Aliud natum esse :: Ac per hoc num filius si
num quam natus : Filius autem: quia natus : Semperfi¬
lius. Semper igitur natus
XXXUIII

Expanded text:
quod daturus est deus. Sed deuicta ista cupiditate cauenquod daturus est deus. Sed deuicta ista cupiditate cauenda superbia est. difficile est enim, ut dignari hominibus, qui eis placere jam non desiderat, et plenum se virtutibus putat. Itaque adhuc necessarius est timor, ne illud etiam quod videtur habere, auferatur ab eo ; et manibus ac pedibus ligatis mittatur in tenebras exteriores . Quapropter Dei timor non solum inchoat, sed etiam perficit sapientem. Is est autem qui summe diligit Deum, et proximum tanquam se ipsum. Quae autem in hoc itinere pericula difficultatesque metuendae sint, et quibus remediis uti oporteat, alia quaestio est. XXXVII. De semper natoMelior est semper natus, quam qui semper nascitur. Quia qui semper nascitur, nondum est natus; et nunquam natus est aut natus erit, si semper nascitur. Aliud est enim nasci, aliud natum esse. Ac per hoc nunquam filius, si nunquam natus: filius autem quia natus, est semper filius: semper igitur natus. XXXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut perali qua facta mirabilia: Aut perdifficilem con
tinentiam: Aut peraliquam largitonem. Aut nomi
ne: uel eloquentiae: In eo genere est & cupiditas hono¬
ris: Contra quȩ omnid proferantur ea quȩscripta sunt
delaude caritatis. & deinanitate iactantiae. Doceaturq:
quamsit pudendum. eis placere uelle quos nolis imita¬
ri: Aut enim boni nonsunt. & nihil magnum eft ama¬
lis laudari : Aut bonisunt & eos oport& imita ri. Sed
quibonisunt. uirtutebonisunt:. Nirtus autem non ap¬
p&it. quod inaliorum hominum potestate eft Quier¬
goimitatur bonos. nullius hominis app&it laudem
Quimalos. non dignus est laude. Siautem placere
hominibus ideouis. ut eis prosis addiligendum dm̃. noniam
hoc sed aliud cupis: Qui autem placere cupit: neces sarium
adhuc hab& timorem: Primum neocculte peccando in¬
ter hypocritas adño conput&ur.: Deinde sibene factis
placere app&it. nehanc mercedem aucupans perdat

Expanded text:
aut per aliqua facta mirabilia aut per difficilem contaut per aliqua facta mirabilia aut per difficilem continentiam siue patientiam aut per aliquam largitionem aut nomine scientiae uel eloquentiae. in eo genere est et cupiditas honoris. contra quae omnia proferantur ea quae scripta sunt de laude caritatis et de inanitate iactantiae doceaturque, quam sit pudendum eis placere uelle quos nolles imitari. aut enim boni non sunt et nihil magnum est a malis laudari, aut boni sunt et eos oportet imitari. sed qui boni sunt, uirtute boni sunt. uirtus autem non appetit quod in aliorum hominum potestate est. qui ergo imitatur bonos, nullius hominis appetit laudem; qui malos, non dignus est laude. si autem placere hominibus ideo uis, ut eis prosis ad diligendum deum, non iam hoc, sed aliud cupis. qui autem placere cupit, necessarium adhuc habet timorem, primum, ne occulte peccando inter hypocritas a domino computetur, deinde, si benefactis placere appetit, ne hanc mercedem aucupans perdat
Abbreviated transcription (Latin):
poralia & eum qui spiritalia & a&erna sectatur.
Monen dumq: neperitura beneficia &transeuntia ex¬
pectentur adõ. quibus & im probi homines abunda¬
re possunt. Sed firma & sempiterna. pro quib accipi¬
endis omnia quȩ m hoc mundo bona putantur. & ma¬
la penitus contemnenda sunt : Hic prȩscantissimum
illud & unicum exem plum dominici hominis propo¬
nendum est: Quicum se tot mira culis. tantũm re¬
rum potestatem habere monstrar&. & ea spreuit
quae magna bona & ea sustinuit: quȩ magna mala
imperiti putant: Quos mores & disciplinam. netan¬
tominus quis quam ad gredi audeat. Quanto illũ
magis honorat : & depollicitationibus atq hortationi¬
bus eius. & deimitantium multitu dine apostolorum
martyrum scõrumq: innumera bilium. quam non sint
illa disperanda osten dendum est: Atubi fuerint carna¬
lium uoluptatum in lecebrae superatae. cauendum eft
nes ubrepat at que succedat cupiditas placendi hominibus

Expanded text:
poralia, et eum qui spiritalia et aeterna sectatur, poralia, et eum qui spiritalia et aeterna sectatur, monendumque, ne peritura beneficia et transeuntia expectentur a deo, quibus etiam praui homines abundare possunt, sed firma et sempiterna, pro quibus accipiendis omnia, quae in hoc mundo bona putantur et mala, penitus contemnenda sunt. hic praestantissimum illud et unicum exemplum dominici hominis proponendum est, qui cum se tot miraculis tantam rerum potestatem habere monstraret, et ea spreuit quae magna bona, et ea sustinuit quae magna mala imperiti putant. quos mores et disciplinam ne tanto minus quisquam aggredi audeat, quanto illud magis honorat, et de pollicitationibus atque hortationibus eius et de imitantium multitudine apostolorum, martyrum sanctorumque innumerabilium, quam non sint illa desperanda, ostendendum est. At ubi fuerint carnalium uoluptatum inlecebrae superatae, canendum est, ne subrepat atque succedat cupiditas placendi hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
na prouidentia regiuniuersa persuaden dum est. Nontã
rationibus. quas qui potest inuenire. Potest &iam &
pulchritudinem sentire uirtutis: quam exemplis: uel
recentibus siqua occurrunt uel dehistoria: & ea maxi me
quae ipsa diuina prouidentia procurante : Siue inu&e¬
ri. Siue innouotes tamento. excellentis simam auctori¬
tatem religionis accepit.: Simul autem agendum est¬
& depoenis peccatorum. & deprȩmiis rectefactorum. Iam
uero cumaliqua non pec candi consu&udo quod onero¬
sum putabatur. facile essepersua serit. incipiat gus¬
tari dulcedo pi&atis & commendari pulchri tudo uir¬
tirtis ut caritatis libertas. prȩseruitute timoris emi¬
neat : Tunc iam persuadendum est fi delibus prȩceden¬
tibus regenerationis sacramentis. quae necesse est plu¬
rimum moueant: quid intersit inter duos homines
u& erem & nouum. exteriorem & interiorem: terrenu
& caelestem: Idest intereum qui bona carnalia &tem¬

Expanded text:
na prouidentia regi uniuersa persuadendum est, non tam na prouidentia regi uniuersa persuadendum est, non tam rationibus — quas qui potest inuenire, potest etiam et pulchritudinem sentire uirtutis — quam exemplis uel recentibus, si qua occurrunt, uel etiam de historia, et ea maxime quae ipsa diuina prouidentia procurante siue in uetere siue in nouo testamento excellentissimam auctoritatem religionis accepit. simul autem agendum est et de poenis peccatorum et de praemiis recte factorum. Iam uero cum aliqua non peccandi consuetudo quod onerosum putabatur facile esse persuaserit, incipiat gustari dulcedo pietatis et commendari pulchritudo uirtutis, ut caritatis libertas prae seruitute timoris emineat. tunc iam persuadendum est fidelibus praecedentibus regenerationis sacramentis, quae necesse est plurimum moueant, quid intersit inter duos homines, ueterem et nouum, exteriorem et interiorem, terrenum et caelestem, id est inter eum qui bona carnalia et tem
Abbreviated transcription (Latin):
Huius minuendae initium est dm̃ timere : qui solus time¬
ri sine amore non potese Ad sapiam enim tenditur
& nihil uerius eo quod dictum est: Initium sapientiae
timor dñi. Nemo est quippe qui non magis dolorem
fugiat. quam app&at uoluptaetem. Quando quidem
ui demus &iam inmanissimas bestias. Amaximis uolupta¬
tibus absterreri dolorum m&u: Quod cum in earum con¬
su&udinem uerterit. domitȩ & mansu&ȩ uocantur.
Qua propter quoniam in est homini rato quaecum ser¬
uit cupiditati. peruersione miserabili ut homines non
timeantur suggerit. latere posse commissa & adte¬
genda occulta peccata astutissimas fallacias comparat
Goste ut homines quos non dum delectat pulchrrtudo
uirtutis. nisi poenis apeccando d&erreantur. quȩ ueris¬
sime perscõs & diuinos uiros p̃dicantur. & quod celant
hominibus. dõ celare non posse confutu ant. difficilius
domentur quam ferae : NTautem timeatur ds̃. diui¬

Expanded text:
huius minuendae initium est deum timere, qui solus timehuius minuendae initium est deum timere, qui solus timeri sine amore non potest. in id ad sapientiam enim tenditur et nihil uerius eo quod dictum est: initium sapientiae timor domini. nemo est quippe, qui non magis dolorem fugiat quam appetat uoluptatem, quando quidem uidemus etiam immanissimas bestias a maximis uoluptatibus absterreri dolorum metu; quod cum in earum consuetudinem uerterit, domitae et mansuetae uocantur. quapropter quoniam inest homini ratio, quae cum seruit cupiditati peruersione miserabili, ut homines non timeantur, suggerit latere posse commissa et ad tegenda occulta peccata astutissimas fallacias comparat. eo fit, ut homines, quos nondum delectat pulchritudo uirtutis, nisi poenis a peccando deterreantur, quae uerissime per sanctos et diuinos uiros praedicantur, et quod celant hominibus, deo celari non posse consentiant, difficilius domentur quam ferae. ut autem timeatur deus, diui
Abbreviated transcription (Latin):
aritatem uoco. quo amantur ea quaenon sunt prae-
ipso amante contemnenda. idest quod a &ernumẽ
& quod amare ipsum a &ernum potest. D s̃ igitur & animus¬
quoa matur. caritas proprie dicitur purgatissima &
consummata sinihil aliud amatur. Hanc & dilecti¬
onem dici plac&: Sed cum ds̃ magis diligitur quam ani¬
mus: ut malit homo eius esse quam suus: Tuncuere animo
sum meq consulitur. consequenter & corpori nobis idnon
curantibus aliquo app&itu satagente: sed cantum prompta
& oblata sumentibus : Caritas autem uenenum est: spes
adipis cendorum aut r&inendorum temporalium : N utri¬
mentum eius est immunitio cupiditats: Perfectio nul¬
la cupiditas: Signum pro uectus eius. inmunitio timo
ris Signum perfectionis eius nullus timor: Quia & ra¬
dix est omnium malorum cupiditas. & consummata di¬
lectio. foras mit tit timorem: Quis quis igitur eam nu¬
trire uult inst& minuendis cupiditatibus. Est aut̾e
cupiditas. amor a dipiscendi. Aut optinendi temporalia¬

Expanded text:
aritatem uoco, qua amantur ea quae non sunt prae ipso amante contemnenda, id est quod aeternum est et quod amare ipsum aquo amatur, charitas proprie dicitur purgatissima et consummata, si nihil aliud amatur: hanc et dilectionem dici placet. Sed cum Deus magis diligitur quam animus, ut malit homo ejus esse quam suus, tunc vere animo summeque consulitur, consequenter et corpori, nobis id non curantibus aliquo appetitu satagente, sed tantum prompta et oblata sumentibus. Charitatis autem venenum est, spes adipiscendorum aut retinendorum temporalium. Nutrimentum ejus est, imminutio cupiditatis; perfectio, nulla curis; si-, gnum perfectionis eius nullus timor, quia et radix est omnium malorum cupiditas, et consummata dilectio foris mittit timorem. quisquis igitur eam nutrire uult, instet minuendis cupiditatibus. est autem cupiditas amor adipiscendi aut optinendi temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
Quocirca ea demum uitabeataquȩ a&erna est: Quid
uero a& ernum est quod a& ernitate afficiat animum
nisi ds̃ Amor autem rerum amandarum caritas
uel dilectio melius dicitur: Qua re omnibus cogita
tionum uiribus considerandum est saluberrimum illud
praeceptum: Diliges dñm dña tuum in toto cord&uo
& intoca anima tua & intotamente tua. Et illud
quod ait dñs ihs . Haec est autem uita a &erna. ut cognos¬
cant tesolum uerum dm̃ & quem misifti ihm xp̃m

Expanded text:
quocirca eadem uita beata, quae aeterna est. quid quocirca eadem uita beata, quae aeterna est. quid uero aeternum est, quod aeternitate afficiat animum, nisi deus? amor autem rerum amandarum caritas uel dilectio melius dictionis viribus considerandum est saluberrimum illud praeceptum, Diliges Dominum Deum tuum in toto corde tuo, et in tota anima tua, et in tota mente tua ; et illud quod ait Dominus Jesus, Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
aliud beatae uiuere: nisi a &ernum aliquid cognos cendo
habere. A&ernum est enim dequo solo rectefiditur quod
amanti auferri non potest: Idq: ipsum eft quod nihil
sia aliud habere: quam nosse. Omnium enim rerum
praestantis simum est. quod a &ernum est Et propter¬
ea idhabere non possumus. nisieare qua prȩstanti ores
sumus idest mente: Quicquid autem hab&ur: nos¬
cendo hab&ur : Nullumq bonum perfecte noscrtur.
quod non perfec te amatur : N eque ut sola mens po¬
test cognoscere: ita & amare sola potest : N amq: amor
app&itus quidam est: Etuidemus &iam c&eris ani¬
mi partibus inesse app&itum. qui ment ratoniq
consentiat. Intalipace & tran quillit ate. uacabit
mente contem plari quod a &ernum eft. Ergo &iam
c&eris suis partibus amare animus deb&. hoc tam mag¬
num: quod mente noscendum est. It quo id quod a ma¬
tur: afficiat exse amantem necesse est. Hit ut sic ama¬
tum quod a &ernum est. A&ernitate Animum afficiat

Expanded text:
aliud beate uiuere nisi aeternum aliquid cognoscendum aliud beate uiuere nisi aeternum aliquid cognoscendum habere? aeternum est enim de quo solo recte fiditur, quod amanti auferri non potest; idque ipsum est quod nihil est aliud habere quam nosse. omnium enim rerum praestantissimum est quod aeternum est, et propterea id habere non possumus nisi ea re, qua praestantiores sumus, id est mente. quidquid autem mente habetur, noscendo habetur nullumque bonum perfecte noscitur, quod non perfecte amatur. neque ut sola mens potest cognoscere, ita et amare sola potest. namque amor appetitus quidam est, et uidemus etiam ceteris animi partibus inesse appetitum, qui si menti rationique consentiat, in tali pace et tranquillitate uacabit mente contemplari quod aeternum est. ergo etiam ceteris suis partibus amare animus debet hoc tam magnum quod mente noscendum est. et quoniam id quod amatur afficiat ex se amantem necesse est, fit, ut sic amantem quod aeternum est aeternitate animum afficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
&iam quae amanda sunt ut beata uita Et rursus po¬
test aliquid haber nec amari. ut compedes. Iure quȩ¬
ritur. utrum possit quis piam id quod habere: nihil eft
nisi nosse non amare: cum habeat. idest nouerit. Sed
uideamus non nullos: non obaliud uerbi grat
cere numeros. nisi ut eadem disciplina pecuniosi fiant
Aut hominibus placeant. Quam cum didicerint. ad eun¬
dem finem referunt. quem sibi cum discerent pro posue¬
rant Neq ullam disciplinam aliud sit habere quam
nosse Fueri potest ut habeat quisq aliquid. quod habe¬
re hocsit quod nosse. Neq am& tamen: quam quambo¬
num quod non amatur. nemopotest perfecte habere
uel nosse: Quis enim potest nosse quantum sit bonũ
quo non fruitur : N on autem fruitur. si non amat
Necamat igitur quod amandum eft qui non amat.¬
&iam siamare possit qui non hab& : Nemoigitur beatam
esteam nos se quod habere. Quȩcum itasint. quid est

Expanded text:
etiam quae amanda sunt, ut beata uita, et rursus poetiam quae amanda sunt, ut beata uita, et rursus potest aliquid haberi nec amari, ut compedes: iure quaeritur, utrum possit quispiam id quod habere nihil est nisi nosse, non amare, cum habeat, id est nouerit. sed cum uideamus nonnullos non ob aliud uerbi gratia discernere numeros, nisi ut eadem disciplina pecuniosi fiant aut hominibus placeant; quam cum didicerint, ad eundem finem referant, quem sibi, cum discerent, proposuerunt; neque ullam disciplinam aliud sit habere quam nosse: fieri potest, ut habeat quisque aliquid, quod habere hoc sit quod nosse, neque amet tamen, quamquam bonum, quod non amatur, nemo potest perfecte habere uel nosse. quis enim potest nosse, quantum sit bonum quo non fruitur? non autem fruitur, si non amat: nec habet igitur quod amandum est qui non amat, etiam si amare possit qui non habet. nemo igitur beatam est eam nosse quod habere. Quae cum ita sint, quid est
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur . N ihilenim aliud est amare. quamperse ipsam
rem aliquam app&ere: Numquid igitur perscipsum amor
app& endus est: cum quando defit quod amatur. easit
indubitata miseria. Deinde cum amor motus quidã
sit neq ullus sit motus nisi adaliquid. cum quȩrimus quid
amandum sit: quid sit illud adquod moueri oporteat
quȩrimus. Quare siamandus est amor. non utiq omnis
amandus est: estenim & turpis. quo animus se ipso in¬
feriora sectatur. Quȩmagis propriae cupiditas dicitur¬
omnium scilic& malorum radix. Etdeo non a mandum ẽ
quod manent & fruenti. Amori auferri potes. Quius ergo
rei amor amandus est: nisi eius. quae non potest deesse
dumamatur: idest autem: quod nihil est aliud habere
quamnosse. Porro aurum & omne corpus non hoc est
habere quod nosse Nonitaque amandum est. Et quo
potest aliquid amari nec haberi. non solum ex his quaea¬
manda non sunt: & pulchrum aliquod corpus. sed eoru

Expanded text:
dicitur. Nihil enim aliud est amare, quam propter se ipsam dicitur. Nihil enim aliud est amare, quam propter se ipsam rem aliquam appetere. Num igitur propter se ipsum amor appetendus est, cum quando desit quod amatur, ea sit indubitata miseria? Deinde cum amor motus quidam sit, neque ullus sit motus nisi ad aliquid; cum quaerimus quid amandum sit, quid sit illud ad quod moveri oporteat, quaerimus. Quare si amandus est amor, non utique omnis amandus est. Est enim et turpis, quo animus se ipso inferiora sectatur, quae magis proprie cupiditas dicituromnium scilicet malorum radix. Etquod manenti et frnenti amori auferri potest. cuius ergo rei amor amandus est nisi eius quae non potest deesse, dum amatur? id autem, quod nihil est aliud habere quam sicut noscendum est nosse. porro aurum et omne corpus non hoc est habere quod nosse: non itaque amandum est. et quoniam potest aliquid amari nec haberi non solum ex his quae amanda non sunt, ut pulchrum aliquod corpus, sed eorum
Abbreviated transcription (Latin):
nemo beatissimus m&uit & nemo beatis simus inui¬
tio est. N on est itaq uitium non m& uere. Aut auda cia
uitium est. Non ergo quisquis non m& uit audax est
Quam quam omnis qui aud& non m&uat. Item cada
Qua propter cum commune sit non m&u¬
ere beatissimo & audaci. & cada uero: Sed beatissimus id
habeat pertranquillitatem animi. Audax pertemerit a¬
tem: Cadauer : quia omni sensu car&: N eque non aman¬
dum ẽ: non m&uere. Q uo beati esse uolumus: Neq solum
amandum. quo auda ces. & ex animes. esse nolum us
QUIDAMAN DUM. SIT.
uoniam quicquid nouit. non m&uit. Neq uita caren¬
dum. quis quam persua serit. ut m&u&iam carere
possimus. Amandum est sinem&u uiuere.
Sed rursus
quia uita m&ucarens. &iamsi intellegentia careat non
est app& enda. Amandum eftsine m&u. cum intellec¬
Lta uero quando sine hoc illa non amatur. Sed si prop¬
ter alia quȩ amanda sunt amor amatur: non rectoa mor

Expanded text:
nemo beatissimus metuit, et nemo beatissimus in vinemo beatissimus metuit, et nemo beatissimus in vitio est. Non est itaque vitium non metuere. At audacia vitium est. Non ergo quisquis non metuit, audax est; quanquam omnis qui audet, non metuat. Item cadaver Quapropter cum commune sit non metuere beatissimo et audaci et cadaveri, sed beatissimus id habeat per tranquillitatem animi, audax per temeritatem, cadaver quia omni sensu caret; neque non amandum est non metuere, quoniam beati esse volumus; neque solum amandum, quoniam audaces et inanimes esse nolumus. XXXV. Quid amandum sit. 1. Quoniam quidquid non vivit non metuit, neque vita carendum quisquam persuaserit, ut metu etiam carere possimus; amandum est sine metu vivere. Sed rursus quia vita metu carens, etiam, si intelligentia careat, non est appetenda; amandum est sine metu cum intellecIta vero, quando sine hoc illa non amantur. Sed si propter alia quae amanda sunt amor amatur, non recte amari
Abbreviated transcription (Latin):
dat m&uere neaccidat m&us nihil eft aliud nisi am¬
plecti quod respuis. Quodsi repugnans est sicuti efc
nullo prorsus modo m&uit quis quis nihil aliud amat
quam non m& uere. Et propter ea nemopotest hoc solũ
amare & non habere. Utrum autem hoc solum aman¬
dum sit. Alia quȩ suo est Nam quem non ex animat m&us
neccupiditas eum uastat nec aegritudo macerat nec
uentilat gestiens. & uana la&itia. Si enim cupie quia
nihil aliud est cupiditas. nisiamor rerum trans euntium.
m& uat necesse est neaut amittat eas cum adeptus fue¬
rit. Aut non adipiscatur. N on autem m&uit. non
ergo cupit. Item sidgitur animi dolore necesse est &ia
m&uagit&ur. Quoniam quorum malorum praesen¬
tium est ansitudo: eorum est inminentium m&us. A&u
m&uat necesse est nea mittat. Sed nullo modom& uit
nullo modo igitur la&atur inaniter.
UTRUMNON ALIUD AMAN DUMSIT QUAMETUCARERE
iuitium est non m&uere. non est amandum: Ced

Expanded text:
dat, metuere ne accidat metus, nihil aliud est nisi amdat, metuere ne accidat metus, nihil aliud est nisi amplecti quod respuis. Quod si repugnans est, sicuti est, nullo prorsus modo metuit, quisquis nihil aliud amat quam non metuere. Et propterea nemo potest hoc solum amare, et non habere. Utrum autem hoc solum amandum sit, alia quaestio est. Jam quem non exanimat metus, nec cupiditas eum vastat, nec aegritudo macerat, nec ventilat gestiens et vana laetitia. Si enim cupit, quia nihil aliud est cupiditas nisi amor rerum transeuntium, metuat necesse est, ne aut amittat eas cum adeptus fuerit, aut non adipiscatur. Non autem metuit: non ergo cupit. Item si angitur animi dolore, necesse est etiam metu agitetur: quoniam quorum malorum praesentium est anxietudo, eorum est et imminentium metus. Metu metuat necesse est ne amittat. Sed nullo modo metuit: nullo modo igitur laetatur inaniter. XXXIV. Utrum non aliud amandum sit, quam metu carere. Si vitium est non metuere, non est amandum. Sed