comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tent᷑ adiungit᷑. his autẽ suũ uitiũ quasi
ut fugiant qͦd iuxta ipsos ẽ. isti quod in
ipsis ẽ attendant. Illi ut qͦd non habent
discernant. isti qͦd habent amplectantur.
Mansueti ꝑ sollicitudinẽ torporẽ dampnet.
iracũdi ꝑ turbationẽ. Ammonendi st̃ man¬
sueti. ut habere etiã emulatione iusticiȩ
studeant. animonendi st̃ iracũdi. ut emu¬
lationi quã se habere estimant: mansue¬
tudinẽ subiungant. Idcirco namq sc̃s spc̃
licet om̃s quos implet. & colubę simplicita¬
te mansuetos. & igne zeli arcdentes exhi¬
bet. Nequaquã gͦ scõ spũ plenus ẽ. qui
aut in tranqͥllitatẽ mansuetudinis fer¬
uorem emulationis deserit. aut rursũ
in emulationis ardorẽ: uirtutẽ mansue¬
tudinis amittit. Qsͦ fortasse meliꝰ osten¬
dimus. si in mediũ pauli magisteriũ ꝓfe¬
ramus. qͥ duobꝰ disciplis. & non diu̾sa carita¬
te p̃ditis. diuersa tam̃ adutoria p̃dicati

Expanded text:
tenter adjungitur; his autem suum vitium quasi tenter adjungitur; his autem suum vitium quasi ut fugiant quod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplectantur mansueti sollicitudinem, damnent iracundi perturbationem. Admonendi sunt mansueti, ut habere etiam aemulationem justitiae studeant; admonendi sunt iracundi, ut aemulationi quam se habere existimant, mansuetudinem subjungant. Idcirco namque Spiritus licet omnes quos implet, et columbae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. Nequaquam ergo sancto Spiritu plenus est, qui aut in tranquillitate mansuetudinis fervorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si in medium Pauli magisterium proferamus, qui duobus discipulis et non diversa charitate praeditis, diversa tamen adjutoria praedicati
Abbreviated transcription (Latin):
oculos claudit. ꝑgendo iter conficit. s p̾ui¬
dendo sibimetipsi non antecedit. atq idcͥco
citius corruit. qͥa quo pedẽ oꝑis ponere de¬
beat: ꝑ palpebrã consilii non attendit. Alit̃
Non ñquã nãq mansueti cũ presunt: uicinũ
& qͣsi iuxta positũ torporẽ desidiȩ paciunt᷑.
& plerũq nimia resolutione lenitatis ultra
quã necesse eͣ uigorẽ districtionis emollunt.
At contͣ iracũdi. cũ regiminũ loca ꝑcipiunt
quo impellente ira mentis uesania de uol¬
uuntur. eo etiã subditoꝵ uitã dissipata qͥ¬
etis tranqͥllitate confundt᷑. Qͦs cũ furor agit
inpͣceps. ignorant qͥcqͥd irati faciunt. qͥcͥqd¬
ẽ grauiꝰᷤ iȩ sue stimulũ iusticiȩ zelũ putant.
& cũ uitiũ uirtus credit᷑: sine metu culpa
cum ulat᷑. Sepe gͦ mansueti dissolutionis
torpescunt tedio. sepe iracũdi rectitudinis
fallunt᷑ telo. Illoꝵ itaq uirtuti uitiũ la¬

Expanded text:
oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevioculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit. CAPUT Nunnunquam enim mansueti cum praesunt, vicinum et quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione lenitatis, ultra quam necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, est gravius, irae suae stimulum justitiae zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium la
Abbreviated transcription (Latin):
tacio expͥmit᷑: & qͥd ꝑ nubes quȩ mouentur
auento. nͥ adu̾sitates pͣuoꝵ hominũ desig¬
nantur. Auentis uidelicet impellunt᷑ nu¬
bes. qͥa inmundoꝵ spũum afflatu pͣui exci¬
tant᷑ homines. Qͥ gͦ obseruat uentũ ñ semi¬
nat. & qui considerat nubes. ñ quã metit.
qa qͥsqͥs temptacionẽ malignoꝵ spũum. qͥs¬
quis ꝑsequutionẽ prauoꝵ hominũ metuit:
neq nẽ grana boni oꝑis seminat. neq tẽ
manipulos scȩ̃ retributionis secat. At contꝰ
corruunt. dũ bona minime discernunt.
Qui neq̃quã que qnͣdo agant inspictunt.
s plerũq acta quia ita ñ debuert̾ agere
cognoscunt: quibꝰ subauditoris specie recte
ꝑ salomonẽ dicit᷑. fili sine consilio nichil
facias. & post factũ non penitebis. & rursũ.
Palpebre tuȩ p̾cedant gressus tuos. Palpebrȩ
qpͥpe gssus p̾cedunt. cũ oꝑationẽ nrãn con¬
silia recta p̾ueniunt. Qui enĩ negligit con-¬
siderando p̾uidere quȩ facit. gressus tendit.

Expanded text:
xprimitur? Et quid per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homines. Qui ergo observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit; quia quisquis tentationem malignorum spirituum, quisquis persecutionem pravorum hominum metuit, neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retributionis secat. At contracorruunt, dum bona minime discernunt. Qui nequaquam quae quando agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. & uentre & pectore repes. Ac si ei aꝑ¬
te diceret᷑. Cogitacione & ingluuȩ super
humana corda dominaberis. Quia gulȩ
deditos luxuria sequat᷑ ꝓpha testatur. qͥ
dũ aꝑta narrat: occulta denunciat di¬
cens. Princeps coccoꝵ. destruxit muros
iherłm. Princeps namq coccoꝵ uent̾ est. cui
magna cura obsequiũ a coquis impendit᷑
ut ipse delectabilit̾ cibis impleat᷑. Muri
autẽ iherłm. uirtutes st̃ animȩ. ad desi¬
deriũ suꝑnȩ pacis eleuatȩ. Coccoꝵ gͥ pn̾
ret dicens. In abstinentia autẽ pacientiã.
Deesse qppe abstinentibꝰ pacientiã pͥuidit.
quȩ eis ut ade̾e̾t ammonuit. Rursũ nͥ
cogitaciones abstinentiũ nonñ quã suꝑ¬
bie culpa transfigeret. paułꝰ minime qiris¬
set eQui ñ manclucat. manducantẽ non ui¬
diset Qui rursus ad alios loquens dũ de
abstmentie uͥtute głantiũ pectora ꝑstrin¬
geret: adiunxit. Quȩ st̃ rationẽ quide haben

Expanded text:
dicitur: Pectore et venire repes , ac si ei apdicitur: Pectore et venire repes , ac si ei aperte diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur, qui dum aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Princeps cocorum destruxit muros Jerusalem . Princeps namque cocorum venter est , cui magna cura obsequium a cocis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri autem Jerusalem virtutes sunt animae, ad desiderium supernae pacis elevaret, dicens, in abstinentia autem patientiam; deesse quippe abstinentibus patientiam praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum nisi cogitationes abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigeret, Paulus minime dixisset: Qui non manducat, manducantem non judicet, qui rursus ad alios loquens, dum de abstinentiae virtute gloriantium praecepta constringeret, adjunxit: « Quae sunt rationem quidem h
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ aminonendi ft̃ gulȩ dediti. atq alit̾
abstmentes. Illos enĩ suꝑfluitas loquui¬
tionis. leuitas oꝑis atq luxuria. istos uͦ se¬
pe inpacientiȩ. sepe uͦ suꝑbiȩ culpa comi¬
tatur. Nisi enĩ gulȩ deditos inmoderata
loquacitas raperet. diues ille qͥ epulatus
cotidie splendide dicit᷑: in lingua grauiꝰ
non arderet dicens. Pat̾ abrahum mise¬
rere mei. & mitte latarũ ut intinguat ex¬
tremũ digiti sui in aquã ut refrigeret
linguã meã. quia crucior in hac fłama
Quibꝰ ꝓfecto uerbis ostendit᷑ qͥaͥ epulan¬
do cotidie crebrius in lingua pecrauerat.
qui totꝰ ardens refrigerari se p̾cipue in
lingua requirebat. Rursũ quia gulȩ de
bibere. & surrȩxert̃ ludere. Qͥis plerũq eda¬
citas ad luxuriã ꝑtrahit. qͥa dũ sacietate
uent̾ extendit᷑: aculei libidinis excitan¬
tur Uñ & hosti callido qui pͥmi hominis
sensũ in concupiscentia pomi aꝑuit:
s in peccati laqueo strinxit. diuina uoce

Expanded text:
Aliter admonendi sunt gulae dediti, atque aliter abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, dives ille qui epulatus quotidie dicitur splendide in lingua gravius non arderet, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Quibus profecto verbis ostenditur quia epulando quotidie crebrius in lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari se praecipue in lingua requirebat. Rursum quia gulae dedibibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi hominis sensum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati laqueo strinxit, divina voce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ desideria expandit. Et dũ studioꝵ fubli¬
intũ uigore non constringit᷑. cupiditatis
infimȩ acumine sauciat᷑. ut quo se ꝑ dis¬
ciplinã ligare dissimulat. eose esuriens
ꝑ uoluptatũ desideria spargat. Hinc ab
eodem rursus salomone scribit᷑. In desi¬
deriis om̃is ẽ ociosus. Hinc ipsa ueritate
p̃dicante. uno quidẽ exeunte spũ munda
domꝰ dicit᷑ s multipliciꝰ redeunte dũ
uacat occupat᷑. Plerũq piger dũ necessa¬
ria agere negligit. quȩdã sibi difficilia
opponit. quȩdã uͦ in caute formidat. &
dũ quasi inuenit quod uelud iuste metu¬
at. ostendit qͦd in ocio quasi ñ iniuste tor¬
pescat. Cui recte ꝑ salomonẽ dicit᷑. ꝓꝑter
frigus piger arare noluit. mendicabit
gͦ estate. & non dabit᷑ ei. ꝓpt̃ frigꝰ qͥppe¬
mala metuit. & oꝑari maxima p̃termit¬
tit. Bene autẽ dicit᷑. Mendicabit estate. &
non dabit᷑ ei. Qui enĩ nc̃ in bonis oꝑibꝰ non

Expanded text:
per desideria expandit; et dum studiorum sublper desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Pmala metuit, operari maxima ptit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ammonendi st̃ pigri. atq alit̾ p̃ci¬
pites. Illi namq suadendi st̃. ne au¬
genda bona dũ differt᷑ amittant. isti
uͦ ammonendi st̃. ne dũ bonoꝵ tempꝰ in¬
caute festinando pͥueniunt : eoꝵ merita
inmutent. Pigris itaq intimandũ est
qd sepe dũ oportune agere quȩ possumꝰ
nolumꝰ : paulopꝰ cũ uolumꝰ non ualemꝰ. Ip¬
sa qͥppe mentis desidia dũ congruo fer¬
uore ñ accendit᷑: abonoꝵ desiderio fun¬
ditus conualescente fortissimo torpore
mactat᷑. Uñ aꝑte ꝑ salomonẽ dicit᷑. Pigre¬
do inmittit sopore. Piger enĩ recte sen¬
ciendo qͣsi uigilat: quauis nil oꝑando
torpescat. S pigredo soporẽ inmittere
dicit᷑ qͥa paulisꝑ etiã recta non sencien¬
do uigilantia amittit᷑. dũ abene oꝑandi stu¬
dio cessatur. Ubi recte subiungit᷑. & anima
dissoluta esuriet. Nã quia se ad suꝑiora res¬
tringendo non dirigit. neglectã se inferiꝰ

Expanded text:
liter admonendi sunt pigri, atque aliter praeciliter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius
Abbreviated transcription (Latin):
potest. testat᷑ ꝓpha qui ait. Uir linguos
non diriget᷑ suꝑ terrã. Hinc salomon ite¬
rum dicit. Inmultiloqͥo peccatũ non de¬
erit. Hinc ysaias ait. Cultus iusticiȩ silen¬
tium & pax: uidelicet indicans. qͥa m̃tis
iusticia desolat᷑. qnͣdo ab inmoderata lo
cutione non parcit᷑. Hinc iacobꝰ dicit. Si
qͥs putat se religiosũ ẽẽ. non refrenans
lingũa suam s seducens cor suũ. huiꝰ uana
ẽ religio. Hinc rursus aiti Sit om̃is homo
uelox ad audiendũ. tardꝰ autẽ ad loqñ¬
dum. Hinc iterũ linguȩ uim definiens
adiungit. In quietũ malũ plena ueneno
mortifero. Hunc ꝑ semetipsã ueritas am¬
monet dicens. Om̃e uerbũ ociosũ qđ
loquuti fuerint homines. rationẽ reddẽt¬
de eo in die iudicii. Ociosũ qͥppe uerbũ
ẽ. quod aut ratione iustȩ necessitatis. aut
intencione pię utilitatis caret. Si gͦ ra¬
tio de ocioso sermone exigitur. pensemꝰ
quȩ pęna multiloqͥo maneat. in qͦ etiã ꝑ
noxia uerba peccat᷑.¬

Expanded text:
possit, testatur propheta, qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderatait: Si quis putat se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum, linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum qlocuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio maneat, in quo etiam per noxia verba peccat
Abbreviated transcription (Latin):
nos salutis diluens. aꝑfidoꝵ sputis faciem
ñ abscondit. qđ aduocatione sua nos ab etͣ¬
nis suppliciis liba̾ns. tacitꝰ flagella tolera¬
uit. qͦd int̾ angłoꝵ choros ꝑhennes nobis
honores tͥbuens. colaphos ꝑtulit. qͦd a pec¬
catoꝵ nos punctionibꝰ saluans. spinis ca¬
put subponere non recusauit. qͦd ȩt̾na
nos dulcedine mebrians insiti sua. fel¬
lis amaritudinẽ accepit. qͦd qui ꝓ in
nob̾ patrẽ quauis diuinitate esset
equalis adorauit. sub inrisione adoratꝰ
tacuit. qd uitã mortus pͥparans: usq
ad mortẽ ipse uita ꝑuenit. Cur itaq
asꝑum credit᷑. ut adeo homo toleret fla¬
gella ꝓ malis: si tanta ds̃ ab hominibꝰ ꝑ¬
tulit mala ꝓ nobis. Aut qͥs sana intelli¬
gentia. de ꝑcussione sua ingratꝰ existat.
si ipse hinc sine flagello ñ exiit. qui hic
sine peccato uixit.¬

Expanded text:
 salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem  salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato vixit
Abbreviated transcription (Latin):
illuminatio. cũ inmentẽ hominis uenerit.
eam sibimetipsi illuminans ostendit. quȩ
ante scĩ sp̃c aduentũ. cogitaciones prauas
& portare poterat. & pensare nesciebat.
Liuor gͦ uulneris abstergit mala. & pla¬
ge in secretioribꝰ uentris. qͥa cũ extertꝰ
ꝑcutimur: ad peccatoꝵ nr̃oꝵ memoriã
taciti afflictiq reuocam᷑. atq ante ocu¬
los nr̃os cuncta quȩ a nobis st̃ mala gesta
reducimꝰ. & ꝑ hoc qͦd foris patimur. ma¬
gis intus qͦd facimꝰ dolemꝰ. Unde fit ut
int̾ aꝑta uulnera corꝑis. ampliꝰ nos ablu¬
at plaga secreta uentris. quia sanat ne¬
quicias praui oꝑis: occultũ uulnꝰ doloris.
Ammonendi st̃ egri. quatinꝰ pacientiȩ
uirtutẽ seruent. ut incessanter qnͣta re¬
demptor nr̃ ab his quos creauerat ꝑtu¬
lit mala. considerent qͦd tot abiecta con¬
uitioꝵ ꝓbra sustinuit. qt᷑ de manu anti¬
ens insultanciũ alapas accepit. qͦd aqua¬

Expanded text:
illuminatio, cum in mentem hominis venerit, illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat. Livor ergo vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiens, insultantium alapas accepit; quod aqua
Abbreviated transcription (Latin):
quens: ꝓphȩ insipientiã. Insanꝰ qpͥpe homo
a subiuigali muto corripit᷑. qnͣdo elata
mens humilitatis bonũ qd tenere debeat
ab afflicta carne memorat᷑. S huiꝰ correp¬
tionis donũ idcirco balaam ñ obtinuit.
qͥa ad maledicendũ ꝑgens: uocẽ non men¬
tem mutauit. Ammonendi st̃ egri. ut con¬
siderent qnͣti sit muneris molestia corpo¬
ralis. quȩ & amissa peccata diluit. & ea
ta ab exteriorib plagis: concussȩ menti
penitenciȩ uulnera infligit. Uñ scͥptũ
est. Liuor uulneris abstergit mala. &
plage in secretioribꝰ uentris. Mala enim
liuor uulneris abstergit. quia flagelloꝵ
dolor uel cogitatas uł ꝑpetratas nequi¬
cias diluit. Solet uͦ uentris appellatione
mens accipi. qͥa sicut uent̾ consumit es¬
cas: ita mens ꝑtractando excoquit curas.
Qa enĩ mens uent᷑ dicit᷑. ea sentencia do¬
cetur. qua scͥptũ est. Lucerna dñi spira cu¬
lum hominis. quȩ inuestigat om̃ia secre¬
ta uentris. Acsi diceret. Diuini afflatus

Expanded text:
etae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea ta ab exterioribus plagis, concussae menti poenitentiae vulnera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus
Abbreviated transcription (Latin):
alit egri. Ammonendi st̃ incolumes
ut salutẽ corꝑis exerceant ad salutem
m̃tis. ne si acceptȩ incolumitatis grãm.
ad usũ nequiciȩ inclinant dono dete¬
riores fiant. & eo postmodũ supplicia
grauiora mereant᷑. quo nc̃ largioribꝰ bo¬
nis clĩ male uti non metuunt. Ammonen¬
di st̃ incolumes. ne oportunitatẽ salutis in
ꝑpetuũ ꝓmerendȩ despiciant. Scͥptũ nãq
ẽ. Ecce nc̃ tempꝰ acceptabile. ecce nc̃ dies
salutis. Ammonendi st̃ ne placere dõ si cũ
posst noluerint. cũ uoluerint sero ñ possint
hinc ẽ enim ꝗd postea sapientia deserit.
qͦs pͥus diutiꝰ renuentes: uocauit dicens.
Uocaui & reniustis. extendi manũ meã
& non fuit qui aspiceret. Despexistis ome

Expanded text:
aliter aegri. Admonendi sunt incolumes, aliter aegri. Admonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant; et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis di sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in perpetuum promerendae despiciant. Scriptum namque est: Ecce nunc acceptabile, ecce nunc dies salutis . Dicendum est eis, ne placere Deo, si cum possunt noluerint, cum voluerint sero Hinc est enim quod eos post sapientia deserit, quos prius diutius renuentes vocavit, dicens: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui a
Abbreviated transcription (Latin):
& fallaci semꝑ defensione circũdatȩ :
Quȩ quociens earũ culpa corripit᷑: ueri¬
tatis ad se iacula non admittunt. Et
ꝗd ꝑ excelsos angulos. Dupplex quippe
semꝑ ẽ in angulis paries. Qd ꝑ angulos¬
dũ ueritatis simplicitatẽ fugiunt. ad se¬
metipsa quodã mͦ duplicitatis ꝑu̾sitate
replicant᷑. & qͦd ẽ deteriꝰ: apud cogita cio¬
nes suas in fastu prudentie ex ipsa se cul¬
pa impuritatis extollunt. Dies gͥ dñi uin-¬
dictȩ atq anĩ aduersionis plena suꝑ ciui¬
tates munitas & suꝑ excelsos angulos ue¬
nit. qͥa ira extremi uidicii humana cor¬
da & defensionib contra ueritate̾ clau¬
sa destruit. & duplicitatibꝰ inuoluta dis¬
soluit. Tunc enĩ munitȩ ciuitates cadtͣ.
qͥa mentes dõ impenetratȩ dãpnabunt᷑.
Tunc excelsi anguli corruunt. qͥa corda
que sẽ ꝑ impuritatis prudentiã erigunt.
ꝑ iusticiȩ sentenciã ꝓsternunt᷑.¬
lit̾ ammonendi st incolumes. atq

Expanded text:
et fallaci semper defensione circumdatae, et fallaci semper defensione circumdatae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisdum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitate replicantur, et, quod est deterius, apud cogitationes suas in fastu prudentiae ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae atque animadversionis plena super civitates munitas et super excelsos angulos venit, quia ira extremi judicii humana corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae se per impuritatis prudentiam erigunt, per justitiae sententiam prosternuntliter admonendi sunt incolumes, atque
Abbreviated transcription (Latin):
cibꝰ sermocinatio eiꝰ. Dõ enim sermocina¬
ri ẽ. ꝑ illustratione p̾sentiȩ suȩ humanis
mentibꝰ archana reuelare. Cũ simplicibꝰ
gͦ sermocinari dicit᷑. quia de suꝑnis miste¬
riis illoꝵ mentes radio suȩ uisitacionis
illuminat. quos nulla umbra duplicitatis
obscurat. Est autẽ speciale dupliciũ malũ.
quia dũ ꝑuersa. & duplici actione cȩte¬
ros fallunt. quasi p̾stancius cȩteris pruden¬
tes se ẽẽ głantur. & qͥa discretionẽ re¬
tributionis non considerant: de dãp¬
nis sius miseri exultant. Audiant aut̃
quã suꝑ illos ꝓphã sophonias ium diui¬
nȩ ammaduersionis intentat dicens.
Ecce dies dñi uenit magnꝰ & horribilis.¬
Dies irȩ dies illa. dies tenebrarũ &. cali¬
ginis. dies nebulȩ & turbinis. dies tube
& clangoris. suꝑ om̃s ciuitates munitas.
& fuꝑ om̃s angulos excelsos. Qdͥ enĩ ꝑ ci¬
uitates munitas expͥmit᷑. nisi suspectȩ m̃tel

Expanded text:
cibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinacibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari, est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur; quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur; et quia districtionem retributionis non considerant, de damnis suis miseri exsultant. Audiant autem quomodo super illos propheta Sophonias vim divinae animadversionis intendat, dicens: Ecce dies Domi caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes civitates munitas, et super omnes angulos excelsos . Quid enim per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes
Abbreviated transcription (Latin):
debatur. Sic nimirũ sic impure mentes
st̃: cũ in sius excessibꝰ comp̃hendunt᷑. Caput
enim ericii cernit᷑. cũ quo inicio ad culpã
peccator acçęsserit: uidet᷑. Pedes ericii
conspicunt᷑. qa quibꝰ uestigiis nequicia
sit ꝑpetrata cognoscit᷑. & tam̃ ad ductis
repente excusationibꝰ: impura mens in¬
trorsus pedes colligit. quia cuncta iniqͥta¬
tis suę uestigia abscondit. Caput subtra¬
hit. quia miris defensionibꝰ nec inchoas¬
se se malũ aliqd ostendit. & quasi spera in
manu tenentis remanet: qͥa is qui corri¬
pit cuncta quȩ ia̾ cognouerat subito
amittens: inuolitũ intra conscientiã
peccatorẽ tenet. Et qui totũ iam depre¬
tiosȩ mentis. duplicitas sese intra se col¬
ligens: abscondit in tenebͥs defensionis.
Audiant impuri qͦd scͥtũ est: qui am¬
bulat simplicit̾᷑ ambulat confident᷑. fidu¬
cia qͥppe magnȩ securitatis ẽ. simplicitas
actionis. Audiant qđ sapientis ore dicit᷑.

Expanded text:
debatur. Sic nimirum, sic impurae mentes debatur. Sic nimirum, sic impurae mentes sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur. Caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur, et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit. Et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia is qui corripit, cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet; et qui totum jam depretiosae mentis duplicitas sese intra se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter . Fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapientis ore dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte diceret᷑. Qui amici ẽẽ ueritatis sine
labore potuert̃. ut peccent laborant. Cũq
iuuere simplicit᷑ renuunt. laboribꝰ exigt
ut moriant᷑. Nam plerũq in culpa depre¬
hensi. dũ quales sint cognosci refugiunt.
se se sub fallacie uelamine abscondunt. &
hoc qͦd peccant. quodq iã aꝑte cernitur
excusare mouent᷑. ita ut sẽpe is qui eoꝵ
culpas corripere studet. asꝑsȩ falsitatis
nebula seductus. pene amisisse uideat.
qͦd de eis iam certũ tenebat. Unde recte
sub uidee specie ꝑ ꝓpham contra peccantẽ
animã & excusantẽ se dicit᷑. ibi habuit
foueam ericiꝰ. Ericii qͥppe nomine impu¬
rȩ m̃tis. seseq callidȩ defendentis: dupli¬
citas designat᷑. Quia uidelicet ericius cũ
apphendit᷑: eus & caput cernit᷑. & pe
colligit. pedes introrsũ subtrahit. caput
abscondit. & intra tenentis manũ totum
simul amittit᷑. qͦd totũ simul antea ui¬

Expanded text:
aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore poterant, ut peccent laborant; cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur. Nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaciae velamine abscondunt, et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur, excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus, pene amisisse se videat quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra peccantem animam excusantemque se, dicitur: Ibi habuit foveam ericius . Ericii quippe nomine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur; quia videlicet ericius cum apprehenditur, ecolligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul ante vi
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Estote prudentes sic̃ serpentes. &
simplices sic̃ colũbȩ. quia uidelicet in
electoꝵ cordibꝰ debet & simplicitatẽ co¬
lumbe astucia serpentis acuere. & serpen¬
tis astuciã colũbȩ simplicitas tẽꝑare. qua¬
tinꝰ nec seducti ꝑ prudentiã calleant nec
ab intellectꝰ studio ex simplicitate torpes¬
cant. At contͣ ammonendi st̃ impuri ut
qua grauis sit. que cũ culpa fustinent. du¬
plicitatis labor agnoscant. Dũ enĩ depre¬
tur. Nil aute est ad defendendũ purita¬
te tuciꝰ. nil ad dicendũ ueritate facilius.
Nam dũ fallaciã suam tueri cogit᷑. duro
cor labore fatigat᷑. hinc nãq scͥpͥtũ est.
Labor labioꝵ ipsoꝵ oꝑiet eos. Qui enĩ nunc
implet tunc oꝑit. quia cuiꝰ nẽ animũ ꝑ
blandã in quietudinẽ exerit: tc̃ ꝑ asꝑam
retributionẽ pͣmit. Hinc ꝑ iheremiã di¬
citur. Docuert̾ lingu̾a sua̾ loqui mendaci¬
um. ut inique agerent laborauert᷑. Ac si

Expanded text:
cens: Estote prudentes sicut serpentes, et cens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare, quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant. At contra admonendi sunt impuri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim depretur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos . Qui enim nunc implet, tunc operit, quia cujus nunc animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Docuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
lic subdit᷑. Putredo ossuũ inuidia. quia
ꝑ liuoris uitiũ ante dĩ oculos ꝑeunt. eti
am quȩ humanis oculis fortia uident᷑.
Ossa qͥppe ꝑ inuidiam putrescere est. quȩdã¬
lit̾ ammonendi st̃ simplices. atq aliter
impuri: Laudandi st̃ simplices. qd stu¬
deant nũqu̾a falsa dicere. s ammonendi
Et ut nouerint ñnũ quã uera reticere. Sic̃
enĩ semꝑ falsa dicentẽ falsitas lesit. ita non¬
Multa habeo uob̾ dicere. s nc̃ non potestis
illa portare. Ammonendi st̃ gͥ simplices
ut sic̃ fallaciam semꝑ utilit̾ uitant. ita
ueritatẽ semꝑ utilit̾ ꝓferant. Ammonen¬
dist̃. ut simplicitatis bono prudentiam
adiungant. qͣtinꝰ sic securitatẽ de simpli¬
citate possideant. ut circũ spectionẽ pru¬
lentiȩ non amittant. Hinc nãq ꝑ doc¬
torem gentiũ dicit᷑. Uolo uos sapientes
eẽ in bono: simplices in malo. hinc electos
suos ꝑ semetipsã ueritas ammonet di¬

Expanded text:
subdit: Putredo ossium invidia, quia subdit: Putredo ossium invidia, quia per livoris vitium ante oculos Dei pereunt ea quae humanis oculis fortia videntur. Ossa enim per invidiam putrescere, eliter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. Laudandi sunt simplices quod studeant nunquam falsa dicere, sed admonendi sunt ut noverint nonnunquam vera reticere. Sicut enim semper dicentem falsitas laesit, ita nonMulta habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, di
Abbreviated transcription (Latin):
ra eiꝰ. ad cam uͦ & ad munera illius ñ respęx̃.
Iratusq ẽ cam uehement᷑. & concidit uultꝰ
eiꝰ. Liuor itaq sacrificii. fratricidii semina¬
rium fuit. Nam qu̾e meliorẽ se ẽẽ doluit.
neut cũq e̾ẽt amputauit. Dicendũ ẽ inui¬
dis. ꝗͥa dũ se ista intrinsecꝰ peste consunt᷑.
etiã quicqͥd in se aliud boni habere ui¬
dentur interimunt. Uñ scͥptũ est. Uita
carniũ sanitas cordis. putredo ossuũ in¬
uidia. Qd enĩ ꝑ carnes. nisi infirma
quȩda ac tenera & quid ꝑ ossa. nisi for¬
tia acta signant᷑ : Et plerũq contingit
ut quidã cũ cordis innocentia. in non¬
nullis sius actibꝰ infirmi uideant᷑ quidã
uͦ iam quȩdã ante humanos oculos robus.¬
ta exerceant. s tam̃ erga alioꝵ bona intus
inuidiȩ pestilentia tabescant. Bene gͦ dici¬
tur. uita carniũ sanitas cordis. quia si mͥ¬
tis innocentia custodit᷑. etiam sĩ qͣ foris
infirma stͣ. qnͣdoq roborant᷑. & recte il¬

Expanded text:
 et ad munera ejus non respexit. Iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus . Livor itaque sacrificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset amputavit. Dicendum est invidis quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Quid enim per carnes nisi infirma quaedam ac tenera, et quid per ossa nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis; quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foriinfirma sunt, quandoque roborantur; unde
Abbreviated transcription (Latin):
Audiant isti non qͦd intrat in oscoinqͥ¬
nat hominẽ. s quod ꝓcedit ex ore hoc
comquinat hominẽ. Audiant illi esca
uentri. & uent̾ escis. ds̃ aut̃e & hc̃ & has
destruet. & rursũ. non in cõmessationibꝰ
& ebrietatibꝰ. & rursũ. esca nos non cõ

Expanded text:
diant isti: Non quod intrat in os, coinquinat hominem, sed quod procedit ex ore, coinquinat hominem . Audiant illi: Esca ventri, et venter escis; Deus autem et hunc et has destruet . Et rursum: Non in commessationibus et ebrieta
Abbreviated transcription (Latin):
nobis diuinȩ correptionis pena grauis
ẽ. ꝑ qũa & nũquã amittendi hereditas
ꝑcipitur. & semꝑ mansura supplicia uitan¬
tur: Hinc & enĩ paulꝰ ait. Patres quidẽ car¬
nis nr̃e habuimꝰ eruditores. & reuereban᷑
eos non multomagis obtẽperabimꝰ patri

Expanded text:
nobis divinae correptionis poena gravis nobis divinae correptionis poena gravis est, per quam et nunquam amittenda haereditas percipitur, et semper mansura supplicia vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; non multo magis obtemperabimus patri
Abbreviated transcription (Latin):
noli negligere disciplinã dñi. neq fati¬
geris cũ ab eo argueris. Quẽ enĩ diligit
dñs castigat. flagellat aut̾e om̃em filiũ
que recipit. Hinc psalmista ait. Multȩ tͥ
clamans ait. Si iustꝰ fuero non leuabo ca¬
put. saturatꝰ afflictione & miseria. Dicen¬
dum ẽ egris. ut si cȩlestẽ patriã suã cre¬
dunt: necessario in hac labores uelud in
aliena paciant᷑. Hinc ẽ enim qͦd lapides
extra tunsi stͣ. ut in constructione tem¬
pli dñi absq mallei sonitu ponerentur.
qͥa uidelicet nc̃ foras ꝑ flagella tundim᷑.
ut intꝰ in templũ dñi postmodũ sine
disciplinȩ ꝑcussione disponam᷑. quatin
quicqd in nobis ẽ suꝑfluũ. modo ꝑcussio
resecet. ut t̃c sola nos in edificio concor¬
dia caritatis liget. Ammonendi sunt
egri. ut considerent ꝓ ꝑcipiendis ter¬
renis hereditatibꝰ. quã dura carnales fili¬
os disciplinȩ flagella castigent. Quȩ gͦ

Expanded text:
noli negligere disciplinam Domini, neque fatinoli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Hinc Psalmista ait: Multae triexclamans, ait: Si justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione disponamur, quatenus quidquid in nobis est superfluum, modo percussio resecet, et tunc sola nos in aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri, ut considerent pro percipiendis terrenis haereditatibus quam dura carnales filios disciplinae flagella castigent. Quae ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ricuũ facta niultiplicat. mmirũ uel luxuri¬
ando uel suꝑbiendo agens. ut etiã sẽ acddito
ꝑditoꝵ numerꝰ crescat. Bene autẽ subdit᷑.
& gemas in nouissimis. qnͣdo consũꝑseris
carnes & corpꝰ tuũ. Perũq enĩ accepta
salus carnis ꝑ uicia expendit᷑ s cũ repen¬
te subtrahit᷑: molestus caro atterit᷑. cum
am amima egredi uuget᷑. diu male habita
ꝗsi ad bene uiuendum salꝰ amissa requi¬
ritur. Et tẽ gemunt homines qd dõ
seruire noluert̃. qnͣdo dampna suȩ ne¬
gligentiȩ recuꝑare seruiendo nequaquã
postrosm̃ alias dicit᷑. Cũ occidẽt eos tunc
inqͥrebant eũ. At cont̾ ammonendi st᷑
egri ut eo se dĩ filios senciant. quo illos
discipline flagella castigant. Nisi enim
orreptis hereditatẽ dare disponeret.
erudire eos ꝑ molestias non curaret.
dñs ꝑ angłm dicit. Ego qͦs amo. arguo
& castigo. Hinc rursĩ sc̃pͥtũ est. fili mi

Expanded text:
rituum facta multiplicat; nimirum vel luxurirituum facta multiplicat; nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito perditorum numerus crescat. Bene autem subditur: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnem et corpus tuum. Plerumque enim accepta salus carnis per vitia expenditur: sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam anima egredi urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur, et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna suae negligentiae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. per angelum dicit: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc rursum scriptum est: Fili mi,
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Qui nãq a bonis alieni st̃. nisi malig¬
ni sp̃c. qui a cęlestis st̃ patriȩ sorte se parati
Qs uͦ honor nrͣ est nisi qͦđ etiam in luteis
corꝑib conditi. ad conditoris tam̃ nri sumꝰ
imaginẽ & similitudinẽ creati: Uel qui
alius crudelis ẽ. nisi ille apostata angelus.
qui & semetipsũ pęna mortis suꝑbiendo
ꝑculit. & inferre morte̾ humano generi
etiã ꝑditus non peꝑcit: Honorẽ itaq su¬
um alienis dat. qui ad dĩ imaginẽ condi
lignoꝵ sp̃uum uoluptatibꝰ amministrat.
Annos etiã suos crudeli tradit. qui ad uo¬
luntatẽ malȩ dñantis aduersarii. accep¬
ta iuuendi spacia: expendit. Ubi bene
subdit᷑. Ne forte impleant᷑ extranei ui¬
ribꝰ tus. & labores tui sint in domo ali¬
ena. Qsqͥs enĩ ꝑ acceptam ualitudinem
corꝑis ꝑ tributã sibi sapientiã mentis.
non ȩxercendis uͥtutibꝰ s ꝑpetrandis ui¬
cus elaborat. nequaquã suis uirib suã domũ.
Cextraneoꝵ habitacula idest in mundoꝵ sp̃ni¬

Expanded text:
tc.--Qui namque a nobis alieni sunt, nisi maligni spiritus, qui a coelestis sunt patriae sorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quia etiam in luteis corporibus conditi, ad conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille apostata angelus, qui et semetipsum poena mortis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei imaginem ac simlignorum spirituum voluntatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii, accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam, mentis non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est immundorum spi
Abbreviated transcription (Latin):
imde idem doctor egregius cũ pcienti¬
am disciplis suaderet dicens. om̃is amari¬
olasriciia tollatir auobis quasi cunctis
uereri uam bene cõpositis: ad interiora con¬
uerd tur dũ subiungit. cũ onĩt malicia
Quia nimirũ frustra indignatio esamor
de plasphemia ab exterioribꝰ tollte. si mon
terioribꝰ uitioꝵ mat̾ malitia ddñatur &ꝙ
icassũ foras nequitiȩ ramꝰ incidit᷑ si
surrectura multipliciꝰ intus in radice
seruat᷑: Unde & ꝑ semetipsã ueritas di¬
uit ouiligite mimicos uros benefacite
Dis dui uos oderunt & orate ꝓ ꝑsequentib

Expanded text:
Unde idem doctor egregius cum patientiUnde idem doctor egregius cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amariblasphemia tollatur a vobis , quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interiora convertitur, dum subjungit: Cum omni malitia ; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur; et incassum foras nequitia ex ramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in radice servatur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderun
Abbreviated transcription (Latin):
pacientia quippe impellente agit᷑ ut totus
foras sp̃c ꝓferat᷑. quẽ idcirco citius ꝑturba¬
tio eicit. quia nulla interiꝰ disciplina sapi¬
entiȩ circũ cludit. Sapiens autẽ differt
& reseruat in posterũ. Lesus enĩ in p̾sens
se ulcisci non desiderat. qui etiã tolerans
parcere optat. s tamen iuste uindicari
om̃ia extremo iudicio non ignorat. At
contra ãmonendi stͣ pacientes. ne in eo
qͦd exterius portant: interius doleant.
ne tantȩ uirtutis sacrificiũ. quod inte¬
grum foras immolant: intꝰ malicie
tur. tanto deterior culpa doloris fiat
qͣnͣto sibi ante homines uirtutis speciẽ
uindicat. Dicendũ itaq ẽ pacientibꝰ. ut
studeant diligere. qͦd sibi necesse ẽ to¬
lerare. ne si pacientiã dilectio non seqͥt᷑
in deteriorẽ culpã odii uirtus osten¬
sa uertat᷑. Unde & paulus cũ diceret
caritas patiens ẽ. benigna ẽ. Uidelicet:
ostendens. qͥa qͦs ex pacientia tolerat
Amaire etia ex benignitate non cessat.

Expanded text:
patientia impellente agitur, ut totus foras spiritus proferatur. Quem idcirco citius perturbatio ejicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit.-- Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans, pati optat, sed tamen vindicari omnia extremo jucontra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiaminatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens eostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat.
Abbreviated transcription (Latin):
se impletũ esse qͦd scͥptũ est. Si contude¬
ris stultũ in pila quasi tipsimnas. ferien.¬
di populũ istũ: & tamen a uiis suis non sunt
reuersi. Hinc rursus ait. Populꝰ non ẽ reuer¬
sus ad ꝑcutientẽ se. Hinc uoce flagellantiũ
pphã conquerit᷑ dicens. Curauimꝰ babylo¬
nem. & ñ est sanata. Babylon ꝯpͥpe curat᷑.
nec tamen ad sanitatẽ reducit. qnͣdo mens
in praua actione confusa uerba correpti¬
onis audit. flagella correptionis ꝑcipit.
e tam̃ ad recta salutis itinera redire cm¬
tempnit. Hinc captiuũ ifrahelyticũ po¬
expbrat dicens. Uersa ẽ mͥ domꝰ ifrł in¬

Expanded text:
se impletum esse quod scriptum est: Si confudese impletum esse quod scriptum est: Si confuderis stultum in pila, quasi ptisanas feriendi populum istum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hinc rursum ait: Populus non est reversus ad percutientem se . Hinc voce flagellantium propheta conqueritur, dicens: Curavimus Babylonem et non est sanata . Babylon quippe curatur, nec tamen ad sanitatem reducitur, quando mens in prava actione confusa, verba correptionis audit, flagella correptionis percipit, et tamen ad recta salutis itinera redire contemnit. Hinc captivo Israelitico poexprobrat, dicens: Versa est mihi dom
Abbreviated transcription (Latin):
ñ metueret: culpã ꝓculdubio ꝑpetraret.
Ignorat itaq mens gr̃am lib̾tatis. quã
ligat seruitꝰ timoris. Bona enĩ ꝓsemet¬
ipsis amanda st̃. & non pęnis compellen-¬
tibꝰ exequenda. Nam qͥ ꝓpterea bona facit.
qͥa tormentoꝵ mala metuit. uult nͥ esse
qͥd metuat. ut audent᷑ inclita cõmittat.
Unde luce clarius constat. qđ corã dõ in¬
nocentia amittit᷑. ante cuiꝰ oculos desidĩo
peccat᷑. At contͣ hii qͦs ab iniqͥtatibꝰ nec fla¬
gella cõpescunt tanto acriori inuectione
feriendi st̃. qͣnto maiori insensibilitate du¬
ruerunt. Plerũq enĩ sine dedignatione
dedignandi st̃. sine desꝑationẽ desꝑandi
ita dũ taxat. ut & ostensa desꝑatio for¬
midinẽ incutiat. & subiuncta ammoni¬
tio ad spem reducat. Districte itaq contͣ
illos diuinȩ sentenciȩ ꝓferendȩ sunt. ut
ad cognitionẽ sui considerata ętͣna anĩ¬
aduersione reuocent᷑. Audiant enĩ in

Expanded text:
non metueret, culpam proculdubio perpetraret. non metueret, culpam proculdubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis, quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit, quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo innocentia amittitur, ante cujus oculos desiderio peccatur. At contra hi, quos ab iniquitatibus nec flagella compescunt, tanto acriori invectione feriendi sunt, quanto majori insensibilitate duruerunt. Plerumque enim sine dedignatione dedignandi sunt, sine desperatione desperandi; ita duntaxat, ut et ostensa desperatio formidinem incutiat, et subjuncta admonitio ad spem reducat. Districte itaque contra illos divinae sententiae proferendae sunt, ut ad cognitionem sui considerata aeterna animadversione revocentur. Audiant enim in
Abbreviated transcription (Latin):
ssppterea innocent᷑ uiuunt. atq aliter
ammonendi st̃ qui sic in iniqͥtate duruert᷑.
ut neq ꝑ flagella corrigant᷑. Dicendũ nãq
lagella timentibꝰ ut & bona temporalia
nequaquã ꝓ magno desiderent. quȩ adẽẽ
edã prauis uident. & mala p̾sentia neqͣqũã
uelud intolerabilia fugiant. quibꝰ hic ple¬
ruiq etiã bonos affici non ignorant. Ammo¬
nendi st̃. ut si malis ueracit᷑ carere desi¬
derant: ȩt̾na supplicia ꝑhorrescant. neq
in hoc supplicioꝵ timore remaneant. seđd
ad amoris gr̃am nutrimento cari¬
tatis excrescant. Scͥptũ quippe ẽ. ꝑfec¬
ta caritas foras mittit timorẽ. Et rur¬
sũ scͥptum ẽ. N on accepistis spm̃ seruitu¬
tisiterũ in timore. s sp̃m adoptionis fili¬
orum in qͦ clamamꝰ abba pat̾. Unde ide
doctor icerũ dicit. Ubi sp̃c̃ dñi. ibi lib̾tas.
Segͦ adhuc a praua actione formidata
pena. ꝓhibet. ꝓfecto formidantis animũ
nulla̾ sp̃c libertas tenet. Nam si penam

Expanded text:
aliter admonendi sunt, qui sic in iniquitate durnerunt, ut neque per flagella corrigantur. Dicendum namque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis sptis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater . Unde idem doctor iterum dicit: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Si ergo adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam