comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta cognoiimꝰ: ut nr̃a om̃ia relinqͣmꝰ.
xp̃m sequentes᷑. ⁊ nr̃os diligamꝰ inimi¬
cos. Nouos etiã auximꝰ mores: ut ꝓ ꝑ
sequentib nos p̃cem dño deferamꝰ ala¬
Angłoꝵ etiã more nuptias refutamꝰ. qr̃
multũ de illo erũpnoso peccatore. beatꝰ
hõ factꝰ ẽ. Iã ñ refpitiens inistiꝰ mundi
uarias uanitates. Uanitas enĩ uanita¬
tũ ⁊ om̃ia uanitas. totꝰ hic mundus ẽ.
sic̃ dr̃x sapiens salomon. Qd enĩ nͥ uanũ ẽ
ea seqͥ quȩ ꝑseuerare ñ possut᷑. ⁊ oĩa tan¬
quã u̾bra p̃tereunt: Insaniȩ aut̃ false
rali possessione sanguis tantꝰ ẽ fusus.
aut contentionũ threatraliũ dissen¬
siones. aut circensiũ plena furoris
studia de clarant᷑: aut hereticoꝵ doc¬
trina feralis. aut pseudo ꝓpħarũ in
modũ opaculoꝵ cȩlestrũ simulati ge-¬
stꝰ u̾ba cõposita. Sic enĩ dix ꝓpħa.¬
Beatꝰ uir cuiꝰ ẽ nom̃ dñi spes eiꝰ. ⁊ ñ res¬

Expanded text:
ta cognouimus, ut nostra omnia relinquamus ta cognouimus, ut nostra omnia relinquamus Christum sequentes et nostros diligamus inimicos. nouos etiam hausimus mores, ut pro persequentibus nos precem domino deferamus; maangelorum etiam more nuptias ref-utamus. Quid multa? de illo aerumnoso peccatore beatus homo factus est iam non respiciens in istius mundi uarias uanitates; u anitas enim uanitatum et omnia uanitas totus hic mundus est, sicut dixit sapiens Salomon. quid enim nisi uanum est ea sequi, quae perseuerare non possunt et omnia tamquam umbra praetereunt? insaniae autem falsae rali possessione sanguis tantus est fusus, aut contentionum theatralium dissensiones aut circensium plena furoris studia declarantur aut haereticorum doctrina feralis aut pseudoprophetarum in modum oraculorum caelestium simulati gestus, uerba composita. sic enim dixit prophetbeatus uir cuius est nomen domini spes eius, et non res
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ exaudiuit de p̃cationẽ suoꝵ.⁊ edũx noᷤ
de lacu miseriȩ.⁊ de luto fecis. ubi iã
dimersi tenebam᷑ nr̃oꝵ uoragine pecca-¬
toꝵ. ⁊ totꝰ hõ ñr inherebat. nec pot̾at
sese animꝰ nr̃ cauere. obrutꝰ multipli¬
to di filio. redẽptori nr̃o. qͥ nob peccata õĩa
remissurꝰ descendit ȩcȩlo. ut uos de la-¬
cu ac limo istiꝰ mundi. ⁊ cenulenta quadã
palude t̃rarũ. de corpore qͦq mortis huiꝰ
eriꝑet. atq incarne sua statueret am¬
mi nr̃i in t̾iora uestigia. ut ꝯfirmati in
dĩ ubo. ⁊ ꝑ crucẽ dm̃ci corpors absoluti:
ambulemꝰ iã ĩñob ꝓbrio dedecoris. s m
remissione peccati. Confirmatꝰ gͥ ⁊ ra¬
dicatꝰ in xp̃o:. fupra petrã sibi memorat.
pedũ suoꝵ statuta uestigia. Uñ dic̃
tes seqͣt᷑ cõfirmet labentes. ne sitien¬
sti. direristi gressus meo meugłio.
nmisisti in os meũ canticũ nouũ. qđ ẽ
nouũ testam̃tũ. Gaudentes iã canimꝰ
ymnũ dõ nr̃o. qr nouarũ uirtutũ p̃cep

Expanded text:
qui exaudiuit deprecationem suorum et eduxit nos de lacu miseriae et de luto faecis, ubi iam demersi tenebamur nostrorum uoragine peccatorum et totus homo noster inhaerebat nec poterat sese animus noster eruere, obrutus multipliunigenito dei filio redemptori nostro, qui nobis peccata omnia remissurus descendit e caelo, ut nos de lacu ac limo istius mundi et caenulenta quadam palude terrarum, de corpore quoque mortis huius eriperet atque in carne sua statueret animi nostri interiora uestigia, ut confirmati in dei uerbo et per crucem dominici corporis absoluti ambulemus iam non in obprobrio dedecoris, sed in remissione peccati. confirmatus igitur et radicatus in Christo supra petram sibi memorat pedum suorum statuta uestigia. unde dicites sequatur, costi, direxisti gressus meos in Evangelio, immisisti in os meum canticum novum, quod est novum Testamentum. Gaudentes jam canimus hymnum Deo nostro, quia novarum virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
De ploremꝰ gͥ int̾ris: ut meream᷑ in dul¬
gentiã. Nisi remissũ peccatũ hic
fuerit: ñ habebimꝰ reqͥem. Si reqͥes
ñ fuerit. ñ erit uita et̾na. Si uita
ẽterna ñ fuerit: ñ ermmiꝰ. Idõ petit re¬
mitti sibi. ante quã eat ut sit. Si
enĩ remissũ ñ fuerit: ñ ero in quit
cũ his. qͥ sut cũ his qͥ inparadisum
merent᷑ ascendere. Q aut̃ ñ est. ꝯsu¬
inet᷑ cũ descendentib in lacũ: qͥ i
catenis ⁊ carcere fuerit derelictꝰ Ng
diffinitiue dic̃ ñ ero: qi alibi dicit.¬
psallã tͥ incythara ds̃ scs̃ isrł. Gau¬
debut̃ labia mea cũ cantauero tͥ ⁊ aĩa

Expanded text:
deploremus igitur in terris, ut meieamur induldeploremus igitur in terris, ut meieamur indulgentiam. nisi remissum peccatum hic fuerit, non habebimus requiem, si requies non fuerit , non erit uita aeterna , si uita aeterna non fuerit, non erimus. ideo petit remitti sibi, antequam eat, ut sit. si enim remissum non fuerit, non ero, inquit, cum his qui sunt, cum his qui in paradisum merentur ascendere. qui autem non est, consumetur cum descendentibus in lacum, qui in catenis et carcere fuerit derelictus. Non ergo definitiue dicit \'non ero\', quia alibi dicitpsallam tibi in cithara, deus, sanctus Israel. gaudebunt labia mea cum cantau
Abbreviated transcription (Latin):
bo clauet regni celoꝵ: ⁊ qđcũq liga¬
cũq solueris suꝑ t̾rã. erit solutũ ⁊ in
cȩlo. Tibi in ꝗd dabo claues regni cę¬
loꝵ. ut ⁊ soluas ⁊ liges. Hoc nouatia¬
in lapsu: nos in remissione. Ille in pe¬
dñs ⁊ ligatos in uenerit. qͦs oportuit
solui. cõmoueat᷑ ad u̾sus dispensatorẽ:
qͥ ligatos seruauerit seruos. quos dñs
iusserat solui dicens̃. Qm̃ qͥ cognouit
uoluntatẽ dñi fui. ⁊ ñ fec̃ scđm uolun¬
tatẽ eiꝰ. uatpulauit multũ. Q aut̃ ñ
cognouit ⁊ fec̃ digna. plagis: uapi¬
lauit minꝰ. Oerito gͦ dł remitti sibi
postulat᷑: qł sciebat ñ eẽ. his qͥ sca̾m
aaron erant sac̾dotib ad tributũ. s
eugłio seruabat᷑. Cui gͦ ñ remittit᷑.
ĩ exilio ẽ: ĩ ꝑegrinationis in iuria
ꝑ seuerat. Hic gͦ petenda ẽ uenia.
hic enĩ dictũ ẽ. Beati qͥfietis: q rioe¬
bitis. hic locꝰ ẽ uenie postulande.

Expanded text:
bo claues regni caelorum, et quodcumque ligabo claues regni caelorum, et quodcumque liga solueris super terram 25 eiit solutum et in caelo. tibi, inquit, dabo claues regni caelorum, ut et soluas et liges. hoc Nouatiain lapsu, nos in remissione, ille in inpaedominus et ligatos inuenerit quos oportuit solui, commoueatur aduersus dispensatorem, qui ligatos seruauerit seruos quos dominus iusserat solui dicens, quoniam qui cognouit uoluntatem domini sui et non fecit secundum uoluntatem eius, uapulabit multum; qui autem non cognouit et fecit digna plagis, uapulabit minus. Merito ergo Dauid remitti sibi postulat, quod sciebat non esse his qui secundum Aaron erant sacerdotibus adtributum, sed euangelio seruabatur. cui ergo non remittitur in exilio est, in peregrinationis iniuria perseuerat. hic ergo petenda est uenia — hic enim dictum est: beati qui fletis, quia ridebitis —, hic locus est ueniae postulandae.
Abbreviated transcription (Latin):
miniscit᷑ ꝗd amiserit᷑ : qͦ ue decid̾it.
Et idõ gr̃as agamꝰ dõ. qͥ nosꝑpetuo
exilio libauit: aꝑiens ianuã. qua re¬
uertam᷑ ad patͥam. Uñ apłs iã p̃simiit
dice̾. Ergo iã ñ estis ad uene atq
ꝑegrim: s estis ciues scõꝵ ⁊ dome¬
stici dĩ. Hoc uolens recipe dł ante
ubi peccaui. Nisi hic remiseris mͥ:
ibi remissionis reqͥẽ in uenire ñ
potero. Qđ enĩ ligatũ in t̾ra man¬
serit: ligatũ manebit incelo. Qa
solutũ int̾ra fuerit: solutũ erit
in cȩlo. Propħa enĩ ⁊p̃dicator ecclȩ
ꝯ gregandȩ engłico sp̃u. indulgen¬
tias añi p̃uidebat. ⁊ p̃cipienda a¬
płis ei dñs reuelabat. Immo hec
erat uetꝰ sententia. ut qͥ seligasset
in t̾ris. uinctꝰ migraret a corpore.
d̃õ dñs qđ erat ante iudicii sui
dedit apłis peccati remutendi e¬
qͥtatẽ soluendã. ne diu ligatũ ma¬
neret. Deniq audi dicentẽ. Tibi da¬

Expanded text:
miniscitur quid amiserit quoue deciderit. miniscitur quid amiserit quoue deciderit. et ideo gratias agamus deo, qui nos perpetuo exilio liberauit, aperiens ianuam qua reuertamur ad patriam. unde apostolus praesumpsit dicere: ergo iam non estis aduenae atque peregrini, sed estis ciues sanctorum et domestici dei. Hoc uolens recipere Dauid,ubi peccaui. nisi hic remiseris mihi, ibi remissionis requiem inuenire non potero; quod enim ligatum in terra manserit, ligatum manebit in caelo, quod solutum in terra fuerit, solutum erit in caelo. propheta enim et praedicator ecclesiae congregandae euangelico spiritu indulgentias domini praeuidebat et praecipienda apostolis ei dominus reuelabat, immo haec erat uetus sententia, ut qui se ligasset in terris uinctus migraret a corpore. ideo dominus, quod erat ante iudicii sui, dedit apostolis peccata remittendi aequitatem, soluenda ne di-u ligata manerent. denique audi dicentem: tibi da
Abbreviated transcription (Latin):
ad qͥ escimꝰ᷑: ⁊ obtantes ñ plenioreͥs
scientiȩ auctoritatẽ. uelut pͥncipa¬
lit̃ nr̃o iudicio dependentes. uolu¬
mꝰ uerũ ẽẽ qđ cipimꝰ. ut appropin¬
quemꝰ ad dñm: a qͦ not uidet᷑ fut̾oꝵ
⁊ p̃sentiũ diftantia separare. Aude¬
mꝰ gͦ ad eẽ. ⁊ idõ inquit cõnitimͣ.
Cognoscis u̾bũ uolentis ad huc
ꝑuenite. ñ eiꝰ qͥ ꝑuenerit. Affect
igit᷑ in hoc sermone: ñ effectꝰ osten¬
dit᷑. deniq ipsũ affectũ sui sermo¬
nis in t̾rogo. Immo audi clicentẽ:
uł potiꝰ audi dubitantẽ. cũ dic̃.
Idõ conitim᷑ siue absentes. siue
p̃sentes: placere illi. Absentes ad¬
⁊ hoc pot̃ in telligi. qđ ⁊ hic posi¬
ti. ⁊ illic placere nr̃o iudici. Redep̃¬
animarũ. Necesse ẽ enĩ nos ei assiste.
rita. digne ad ipiscat᷑ sortis exami
a patria. longo detentꝰ exilio. Con¬
sidera nc̃ mͥ illũ adã deparadisso
eiectũ. incastellũ religatũ. expectã¬
tẽ uñ de iectꝰ sit. flentẽ ubrĩ. qe re¬

Expanded text:
adquiescimus et optantes, non plenioris scientiae auctoritatem uelut principaliter nostro iudicio dependentes uolumus uerum esse quod cupimus, ut appropinquemus ad dominum, a quo nos uidetur futurorum et praesentium distantia separare. audemus ergo adesse, et ideo, inquit, conitimur. cognoscis uerbum uolentis adhuc peruenire, non eius qui peruenerit; affectus igitur in hoc sermone, non effectus ostenditur. denique ipsum affectum sui sermonis interroga, immo audi dicentem uel potius audi dubitantem, cum dicit: ideo conitimur siue absentes siue praesentes placere illi, absentes adet hoc potest intellegi, quod et hic positi et illic placere e nostro iudici, redempanimarum. necesse est enim nos ei assistere rita dignae adipiscatur sortis examina patria longo detentus exilio. considera nunc mihi illum Adam de paradiso eiectumin castellum relegatum spectantem, unde deiectus sit, flentem ubertim, quia re
Abbreviated transcription (Latin):
de in de patientia sue ꝑturbationis ni¬
chilominꝰ ẽ locutꝰ. In tricesimo aut̃ &
nono ꝑsalmo. nouũ annuntiat testam̃
S ñ est ꝑfecti expectare. s expectasse.
Nemo enĩ nͥ qͥ ꝑseuerauerit usq infinẽ:
saluus erit. Idõ addidit. Expectans
expectaui dñm. Ubi gͦ recte hoc dr̃. nͥ¬

Expanded text:
e de patientia sua et perturbatione hominis est locutus. in tricesimo autem et nono psalmo nouum adnuntiat testamensed non est perfecti expectare, sed expectasse; nemo enim, nisi qui perseuerauerit usque in finem, saluus erit. Ideo addidit: expectans e.xpectaui dominum. ubi ergo recte hoc d
Abbreviated transcription (Latin):
auari uident᷑. Od argutiꝰ ꝗd sollici¬
tiꝰ aranea. que oꝑi suo dieb ac noc¬
tib semꝑ intendit. nec ullo sũptu.
nullaq inpensa ꝯficit uestim̃tũ. s
dam̃tũ: uane noctib ⁊ dieb ⁊ ipse
turbat᷑: cũ eũ plerũq araneȩ modo.
etiã in questusuȩ ĩꝑbitatis molimi¬
ne oꝑis sui ruma ꝯuoluat. Et ioõ
sapiens qͥ cognoseit huiꝰ scłi uanita¬
tẽ. ñ diut̾nã uitȩ huiꝰ p̃cat᷑ usurã:
s ad illa ȩt̾na festinat. ⁊ labore huiꝰ
corporis.⁊ dolore gestit ab solui.
lẽ locũ in colit. Aduena qͥ aliunde
uenit. Accola. qͥ ad tẽpꝰ colit:⁊ mu¬
tat᷑ annor uicib. hoc ẽ gͦ q dic̃ dđ̃.¬
Apuo te alienꝰ sũ. dũ int̾ra sũ. Ñ sũ
nc̃ qđ paradisi tui ĩcola. Uñ expo¬
paulus. asserens qm̃ cũ sumꝰ in cor
in nob̾ ẽ ꝑfidẽ tam̃ ambulamꝰ. ñ per
spetiẽ: id ẽ ñ facie ad faciẽ.
qͥsi p̃sentes. Ambulamꝰ enĩ ĩ enig-¬

Expanded text:
auari uidentur. quid argutius, quid solliciauari uidentur. quid argutius, quid sollicitius aranea, quae operi suo diebus ac noctibus semper intendit nec ullo sumptu ullaque inpensa conficit uestimentum? sedamentum; uane noctibus et diebus et ipse turbatur, cum eum plerumque aianeae modo etiam in ipso suae improbitatis molimine operis sui ruina conuoluat. Et ideo sapiens, qui cognoscit huius saeculi uanitatem, non diuturnam uitae huius precatur usuram, sed ad illa aeterna festinat et labore huius corporis et dolore gestit absolui, lem locum incolit, aduena qui aliunde uenit, accola qui ad tempus colit et mutatur annorum uicibus. hoc est ergo quod dApud te alienus sum, dum in terra sum: non sum nunc paradisi tui incola. Unde expoPaulus, asserens quoniam cum sumus in hoc in nobis est, per fidem tamen ambulamus, non per speciem, id est non iacie ad faciem quasi praesentes; ambulamus enim in aenig
Abbreviated transcription (Latin):
dere: quẽ a fidei ueritate lusue
ille in ꝑfidiȩ tradux̃ errorẽ. Merito
g paulus castigabat corpꝰ suũ:
ne nutriret carnes peccati. luxu¬
riando enĩ facimꝰ mnbra peccati:
sobrietate aut̃ mbra iustitię. N na¬
tura gͣ s culpa delinquit: nec it̾m
uana ⁊ mania seqͣmͣ. ne telã ara¬
neȩ texere iudicem: eo qđ pecca-¬
ta nulla ꝑpetuitatis possũt habe¬
re substantiã. Uñ cũ uideris aliqͦs
studere facultatib ampliandis᷑. cu¬
mulandis potestatib. affectando de-¬
coriͥ dices illud ysaye. telã araneȩ
texiuit isti ĩ om̃ib dieͥ uniꝰ quȩ
diut̾na eẽ ñpot̾. s cito se diuidit᷑:
atq opꝰ eiꝰ om̃e dissoluit᷑. N enĩ su¬
pra solidũ aliqđ firmam̃tũ locat᷑:
s ĩuacuo suspendit᷑. Nicħ laxũ:
nich molle. uerũ xp̃i militẽ doscet.
Ecce enĩ qͥ mollib uestiunt᷑. in domib
regũ fũt. Arguti sibi ⁊ ĩ dustripomĩs

Expanded text:
dere, quem a fidei ueritate lusus dere, quem a fidei ueritate lusus ille in perfidiae traduxit errorem. merito ergo Paulus castigabat corpus. suum, ne nutriret carnes peccati; luxuriando enim facimus membra peccati, sobrietate autem membra iustitiae. non natura ergo, sed culpa delinquit. Nec iterum uana et inania sequamur, ne telam araneae texere iudicemur, eo quod peccata nullam perpetuitatis possunt habere substantiam. unde cum uideris aliquos studere facultatibus ampliandis, cumulandis potestatibus, affectando decori, dices illud Esaiae: telam araneae texunt isti in omnibus diei unius, quae diuturna esse non potest, sed cito diuiditur atque opus eius omne dissoluitur; non enim supra solidum aliquod firmamentum locatur, sed in uacuo suspenditur. nihil laxum, nihil molle ueruiii Christi militem decet; ecce enim qui mollibus uestiuntur in domibus regum sunt. arguti sibi et industrii omnes
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ ifrł. ⁊ ꝯsũmabis. ⁊ tabescẽt
in quit insius iniqͥtatib. Et alibi
in eodẽ libro dic̃ dñs. S ego mag
nũ faciã titionẽ. ⁊ multiplicabo lig¬
na.⁊ succendã ignẽ: ut liquefiat
caro. ⁊ ãminuat᷑ ius. Qb testimo¬
to igne tabescãt: ut deponat̃ cras¬
situdinis. quendã carnalis humorẽ.
Mittunt᷑ gͦ insartaginẽ ⁊ aiẽ peccatoꝵ.
ut defluat quedã peccati caro. quȩ
obduxerat aĩe ac m̃tis uigorẽ: &
ueliit iure qͦd̾dã. ita qͥbdã in fu¬
dera animũ illecebris cupiditatũ.
Expectant gͥ noc quedã sartagines:
iõo hic ꝯteramꝰ cor nr̃m. ut subtile
fiat. ⁊ deponat omnẽ duritiã. ⁊ pin¬
guedinẽ quandã carnalisꝰ ruinȩ.
qđ patient᷑ qͥ luxuriati sũt in hac
uita. ⁊ ludibria dedecoꝵͥ quã oꝑa
ulla uirtutũ exercenda sibi more
iudaico creoider̃. In crassatꝰ enĩ ia¬
cob. ⁊ pingins factꝰ ẽ.⁊ surrer̃ lu¬

Expanded text:
domus Israel et consummabis; et tabescent, domus Israel et consummabis; et tabescent, inquit, in suis iniquitatibus, et alibi in eodem libro dicit dominus: sed ego mag num faciam titionem et multiplicabo ligna et succendam ignem, ut liquefiat caro et imminuatur ius. quibus testimoto igne tabescant, ut deponant crassitudinis quendam carnalis humorem. mittuntur ergo in sartaginem et animae peccatorum, ut defluat quaedam peccati caro, quae obduxerat animae ac mentis uigorem et uelut iure quodam ita quibusdam infuderat animam inlecebris cupiditatum. expectant igitur nos quaedam sartagines. ideo hic conteramus cor nostrum, ut subtile fiat et deponat omnem duritiam et pinguedinem quandam carnalis aruinae. quod patientur qui luxuriati sunt in hac uita et ludibria dedecorum quam opera ulla uirtutum exercenda sibi more Iudaico crediderunt. incrassatus est enim Iacob et pinguis factus est et surrexit lu
Abbreviated transcription (Latin):
Ita sapiens dix̃. Qs mͥ dabit cogita¬
tionũ inearũ flagella ⁊ labioꝵ mõꝵ
signaculũ: ut cor suũ ipse suis
cogitationib flagellaret. ⁊ signar
labia sua. qͦ ⁊ uet̾a peccata minue¬
ret. nec alia loquendo renouaret.
qͦ ꝓpriis ĩcreꝑationib eruditꝰ:
exercitia uirtutis in dueretᷤ. Ta¬
bescit aut̃ aĩa qn peccatũ minuit᷑.
uł cũ aĩa tabescit. culꝑa deponit᷑.
In crassat᷑. cũ peccata cumulant᷑.
Uñ ait dñs de peccatorib. Ñ ꝑma¬
carnes sut̃. Et alibi scͥptura dic̃.
Incrassatũ ẽ cor popłi huiꝰ. Idõ &
yheremias pͥmũ baculũ uidit
nucinũ. deinde ollã feruentẽ:
ut tabesceret aĩa ꝓpħe in cͥtpientis
qđ culpa diced̾et. ⁊ acced̾et gr̃a. S
cur pͥus baculũ. postea ollã: Am̃
qͥ baculo ñ corrigit᷑: ĩ ollã mittit᷑ ut
ardeat. ⁊ tabescat. Et idõ ao ꝓpħam¬
su nom̃ byegechiel dicit᷑. Accipe
łͥ sartaginẽ. ⁊ accipies iniqͥtates

Expanded text:
ideo Sapiens dixit: quis mihi dabit cogitationum mearum flagella et labiorum meorum signaculum?, ut cor suum ipse suis cogitationibus flagellaret et signaret labia sua, quo et uetera peccata minueret nec alia loquendo renouaret, quo propriis increpationibus eruditus exercitia uirtutis indueret. tabescit autem anima; quando peccatum minuitur, uel cum anima tabescit, culpa deponitur; incrassatur, cum peccata cumulantur. unde ait dominus de peccatoribus: non permacarnes sunt, et alibi scriptura dicit: incrassatum est cor populi huius. ideo et Hieremias primum baculum uidit nucinum, deinde ollam feruentem, ut tabesceret anima prophetae incipientis, quo culpa decederet, ut accederet gratia. sed cur prius baculum, postea ollam? quoniam qui baculo non corrigitur in ollam mittitur, ut ardeat et tabescat. et ideo et ad prophetam Hiezechiel dicitur: accipe tibi sartagin em et accipies iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
dño inregione utuoꝵ. Erit gͦ qͥ placere
p̃sumit. Po t̃ ⁊ sic intelligi. q dr̃e adue¬
na ego sũ apud te in t̾ra. ⁊ ꝑegrinꝰ. sic̃
om̃s patres meĩ. Et idõ remitte mͥ
ut ꝑegrinꝰ ẽẽ desmã: remitte mͥ exi¬
liũ qͦ religatꝰ sũ. Si remiseris ante¬
quã discedã hinc. ñ ero amiꝑliꝰ exul.
atq ꝑegrinꝰ. Cũ enĩ tu remiseris. ñ cro

Expanded text:
cere praesumit. potest et sic intellegi, quia dixit: aduena ego sum apud te in terra et peregrinus sicut omnes patres mei et ideo remitte mihi, ut peregrinus esse desinam; remitte mihi exilium quo relegatus sum. si remiseris, antequam discedam hinc, non ero amplius exui atque peregrinus; cum enim tu lemiseris, non ero
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃sentauit. Inmo omĩa cumulo
auxit: ut amissa geminaret. Nec
te moueat qđ defecisse ͤᷤ dix. Est
qͥ defec̃. ⁊ fortior surgit. Suffulcit
enĩ dñs om̃s qͥ tuunt: ⁊ corrigit
om̃s elisos. Cũ uirtute enĩ surgit.
qui cũq corrigit᷑. de fec̃ manꝰ pau¬
li: a fortitudine manꝰ huiꝰ. Cecidit
ꝑsecutor.⁊ surrex eugłii p̃dicator.
ego defeci. Et addidit. In increpa¬
tionib suꝑ iniqͥtatẽ erudisti hõiem:
et tabescere fecisti sic̃ aranẽa aĩam
eiꝰ. Grecꝰ sꝑat nomias dix̃. hoc

Expanded text:
repraesentauit, immo omnia cumulo repraesentauit, immo omnia cumulo auxit, ut amissa geminaret. nec te moueat quod defecisse se dixit. est qui deficit et fortior surgit; suffucit enim dominus omnes qui ruunt et corrigit omnes elisos; cum uirtute enim surgit quicumque corrigitur. defecit Paulus a fortitudine manus huius; cecidit persecutor et surrexit euangelii praedicator. anus tuae ego defeci. Et addidit: in incr ep ationibus super iniquit at em erudisti hominem et tahescere f ecisti sicut araneam animam eius. Graecus VT
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ uissus a dño. ut suus athleta de¬
certet. Ergo quasi substantia dñi.
p̾sumit ueniã sibi inqͥtatũ suarũ.
a cõditore suo posse ꝯcedi: ⁊ idõ ro-¬
gat. qr nouit auctorẽ siũ misericor¬
dẽ : deinde qr datꝰ sit ĩ ob ꝓbriũ ñ
resistit. s patit᷑ ad u̾sũ se assistere
peccatorẽ. ⁊ silet substantiȩ sue ꝯsci¬
entia quȩ bona ẽ. ⁊ pot̃ corporis
ferocitatẽ refrenare ut uirtꝰ suc¬
cedat. culpa ponat᷑. Postremo qr fac¬
tus a dño ẽ citiꝰ sibi posse donari
peccatũ ꝯfident̃ estimat: qͥ fortitu¬
dinẽ manꝰ dñi potu̾it sustinere.
Et hoc utiq bonȩ substantiȩ ẽ. ⁊ si
fortitudine manꝰ dñi defecisse se
dicat. Fortis manꝰ sic̃ male ꝑcutit:
sic cito sanat. Que fortis ad uulnꝰ:
fortis ad remediũ ẽ. Uñ ⁊ ipse ait̃.
ꝑcutiã ⁊ sanabo: ut ñ meminerit ul¬
nerie. qđ sanatꝰ euasit. Deniq hec
manꝰ dñi scõ iob om̃ia abstulit. ⁊ om̃ia

Expanded text:
nisi iussus a domino, ut suus athleta denisi iussus a domino, ut suus athleta decertet. ergo quasi substantia domini praesumit ueniam sibi iniquitatum suarum a conditore suo posse concedi et ideo rogat, quia nouit auctorem suum misericordem. deinde, quia datus sit in obprobrium, non resistit,. sed patitur aduersum se assistere peccatorem et silet substantiae suae conscientia, quae bona est, et potest corporis ferocitatem refrenare, ut uirtus succedat, culpa ponatur. postremo, quia factus a domino est, citius sibi posse donari. peccatum confidenter aestimat, qui fortitudinem manus domini potuerit sustinere. Et hoc utique bonae substantiae est, etsi fortitudine manus domini defecisse se dicit. fortis manus sicut male percutit, sic cito sanat; quae fortis ad uulnus, fortis et ad remedium est. unde etipseait: percutiam et sanabo, ut non meminerit uulneris qui sanatus euasit. denique haec manus domini sancto Iob omnia abstulit et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
fugerit. ⁊ humiliatꝰ sit ⁊ nuois
pedib dño satiffeci̾t. ⁊ lapides ia¬
cientẽs ñ reꝑcusserit. ⁊ in maledi¬
centẽ ñ ꝑmiserit uindicari. ⁊ post
hec regno suo integro resũptꝰ sit.
quia ⁊ obꝓbriũ a dño sit. ⁊ ꝓsit
magis sustiere obꝓbriũ quã re¬
ob mutuisse se dic̃. ⁊ ñ aꝑuisse os suũ.
qr agnouit dñi uoluntatẽ: et ꝓpt̃a
patient̃ se ꝑtulisse. ut satiffieret
Quomodo hoc sibi ꝯgruit. Insuꝑiore
psalmo flagellis se obtulit: hic fla¬
gella ase postulat amoueri. nͥ qr
soluit iã de manu dñi duplitͤia.
peccata sua erubescendo. obꝓbria
sustmendo: ꝯpunctiones cordis sui
⁊ cogitationũ. sũt ⁊ĩ crepationũ
flagella. Uideamꝰ tam̃ ne idõ dixe¬
rit ante dm̃ ẽẽ substantiã animȩ
suȩ: qr ñ inprignaret ad u̾sariꝰ eã.
nͥ potestatẽ accepisset a dño. Qđ̃
enĩ fec̃ dñs: ⁊ tuet᷑. Deniq angłs
incircuitu ẽ hominis: qͥ p̃tendat.
ne quis noceat ei. N discedit angłs.

Expanded text:
fugerit et humiliatus sit et nudis pedibus domino satisfecerit et lapides iacientem non repercusserit et in maledicentem non permiserit uindicari et post haec regno suo integro resumptus sit, quia et obprobrium a domino sit et prosit magis sustinere obprobrium quam reommutuisse se dicit et non aperuisse os suum, quia agnouit domini uoluntatem, et propterea patienter se pertulisse, ut satisfieret quomodo hoc sibi congruit? in superiore psalmo flagellis se optulit, hic flagella a se postulat amoueri, nisi quia soluit iam de manu domini duplicia peccata sua erubescendo, obprobria sustinendo. conpunctiones cordis sui sunt et cogitationum, sunt et increpationum flagella. uideamus tamen ne ideo dixerit ante deum esse substantiam animae suae, quia non inpugnaret aduersarius eam, nisi potestatem accepisset a domino; quod enim fecit dominus, et tuetur. denique angelus in circuitu est hominis, qui praetendat, ne quis noceat ei. non discedit angelus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dõmilitat. auaritia tẽptatori.
Ista cõgerit qđ sibi ꝓsit. illa qt ꝓficiat
alienis. Qd gͥ tãuanũ. quã nescire
cui laboret heredi: Qs enĩ scit.. aut
fillꝰ aut nep̾tis ꝓpͥos suꝑuiuat : Sepe
aut in tabulis testam̃ti scͥptꝰ heres
funesto arãbitu testatorẽ p̃ceoit ad
tumulũ aut hereditatẽ suꝑstes
ab sorbet. aut luxuriosus dissiꝑat.
aut stultissimꝰ ñ tuetͤ. aut ꝓ seͥptusͤ
amittit. Siquẽ gͦ uideris studiose
diuitias cõ gregantẽ: dic ⁊ tu ua¬
ne ꝯturbat᷑. Tẽ saurigat. ⁊ ignorat
cui ꝯgregat ea neq em̃ secũ pot̃
auferre quȩ possidet. ⁊ cũ moriet᷑.
relinꝙs̃ iliens diuitias suas. Suc¬
cedit frequent̃ in imicꝰ ⁊ ingrat᷑
⁊ decessori successor insultat. Quos
ille dilex iste ꝑseqͥt᷑. Quos ille mi¬
tͥuit. hic uendit. Grecꝰ tam̃ ñht̃ in
unagine dĩ s tantũmͦ ĩ imagine.
In qͣ gͦ imagine ãbulat hõ. In ea

Expanded text:
enim deo militatauaritiatemptatori; enim deo militatauaritiatemptatori; ista congerit quod sibi prosit, illa quod proficiat alienis. quid igitur tam uanum quam nescire cui laboret heredi ? quis enim scit, si aut filius aut nepos proprius superuiuat ? saepe aut in tabulis testamenti scriptus heres funesto obitu testatorem praecedit ad tumulum aut heredi- tatem superstes absorbet aut luxuriosus dissipat aut stultissimus non tuetur aut proscriptus amittit. si quem ergo uideris studiose diuitias congregantem, dicettu:uane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congregat ea. neque enim secum potest auferre quae possidet et, cum morietur, relinquet alienis diuitias suas. succedit frequenter inimicus et ingratus et decessori successor insultat; quos ille dilexit iste persequitur, quos ille nutriuit hic uendit. Graecus tamen non habet: in imagine dei, sed tantummodo: in imagine. in qua ergo imagine ambulat homo ? in ea
Abbreviated transcription (Latin):
siñ illuo expuat. s ab sorbeat. Iõo
laboriosã pęnitentiã suauis gr̃a se
qͥt᷑ qͣr peccatũ expoliat᷑. uͥ gr̃a ẽ. Ab¬
sorbet᷑. ubi ꝑęnitentia. Ibi remitti¬
tur: hic ab sorbet᷑. Et idõ scͥptũ ẽ.
Deati quoꝵ remissȩsut̃ iniqͥtates.
⁊ quoꝵ tecta sũt peccata. Et reqͥe¬
uit paulisꝑ in gemiscens humane
cõditionis erũpnã. qr dixerat uerũ¬
tam̃ unidsa uanitas. om̃is hõ uiuẽs.
Et post diapsalma. resũpto spu ait.
Quãquã in imagine dĩ ambulet hõ.
tam̃ uane ꝯturbabitͤ : Tesaurizat:
iignorat cui ogregat ea. Nide quomͦ
ante. asꝑitatẽ suȩ sententiȩ tẽꝑauit:
postea rectionẽ suȩ uocis ab soluit.
Temꝑauit dicendo: qr in unagine dĩ ã¬
bulat hõ. Beatꝰ hõ qui ad similitudi¬
nẽ dĩ ꝑfidẽ ambulat. Beatꝰ. qr in te
fidẽ habes. beatior si auaritiã ñ habͥes.
Aliud bonũ m̃tis et̃m̃̃. aliud uanũ
carnał cupiditatis incendiũ. fides

Expanded text:
si non illud expuat, sed absorbeat. ideo si non illud expuat, sed absorbeat. ideo laboriosa paenitentia, suauis gratia, quia peccatum expoliatur ubi gratia est, absorbetur ubi paenitentia; ibi remittitur, hic absconditur, et ideo scriptum est: beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Et requieuit paulisper, ingemescens humanae condicionis aerumnam, quia dixerat: uerumtamen uniuer s a u finit , omnis homo uiuens, et post diapsalma resumpto spiritu ait: quamquam in imagine dei ambulet homo, tamen uane conturbabitur; thesaurizat, et ignorat at cui congr egat ea. uide quomodo ante asperitatem suae sententiae temperauit, postea rationem suae uocis absoluit. temperauitdicendo, quia in imagine dei ambulat homo. beatus homo, qui ad similitudinem dei per fidem ambulas; beatus quia in te fidem habes, beatior si auaritiam non haberes. aliud bonum mentis aeternum, aliud uanum carnalis cupiditatis incendium; fides
Abbreviated transcription (Latin):
gere quid seqͣris. Ne peccatũ inquit
cresceret. ad breuiasti dies uitȩ hu¬
mane. qͣ uutmꝰ in his t̾ris. ⁊ tam̃
cũ maturior in hoc breui cursu istiꝰ
uitȩ finis sit. peccatoꝵ mortis cele¬
ritate. substantia mea tanquã
nicħ ante te: qe ⁊ si adimaginẽ ⁊ si¬
militudinẽ dĩ facli sumꝰ. grauat noᷤ
tam̃ in hoc corpore cõstitutos que¬
dã t̾rena ꝯtagio quȩ ñ grauaret.
sinos exuerem᷑ magis uẽtem hõiẽ.
cũ indiumꝰ gr̃am quã suꝑ uestire
mallemꝰ. Almorẽ enĩ laborẽ nob̾ ex¬
poliatꝰ hõ uctꝰ. quã suꝑ uestitꝰ affer¬
ret. Nã qđ expoliamꝰ abicimꝰ. qͣd
miscimꝰ. ⁊ laboramꝰ. donec mortale
hoc uetis hoĩnis ĩdum̃tũ. errori
affectũ ob noxiũ nouitate suȩ. uitę
sp̃ał absorbeat: ut si supͣ uenenũ plu¬
tima mella funoant egre ac nimis¬
sero. ueneni uirꝰ abolet᷑. Aqua etiã
multa ducũ ueneni felle luctat᷑.:

Expanded text:
gere quid sequaris —: ne peccatum, inquit, gere quid sequaris —: ne peccatum, inquit, cresceret, adbreuiasti dies uitae humanae qua uiuimus in his terris, et tamen, cum maturior in hoc breui cursu istius uitae finis sit peccatorum mortis celeritate, substantia mea tamquam nihil ante te, quia, etsi ad imaginem et similitudinem dei facti sumus, grauat nos tamen in hoc corpore constitutos quaedam terrena contagisi nos exuere magis veterem hominem, cum induimus gratiam, quam supervestire mallemus; minorem etiam laborem nobis exspoliatus homo vetus, quam supervestitus afferret. Nam quod exspoliamur, abjicimus: quod miscimus et laboramus, donec mortale hoc veteris hominis indumentum, et errori effectum obnoxium, novitate suae vitae spiritualis absorbeat; ut si supra venenum plurima mella fundantsero ueneni uirus aboletur, aqua etiam multa diu cum ueneni felle luctatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tpalmo qͥ dem̃sus dr̃ deus cȩlũ. Pal¬
mo aut̃ uł palmꝰ. portio manꝰ ẽ metieti¬
tis: ⁊ aliquad cõp̃henoentis. Idõ tanquã
breues dies estimant nuncupatos:
cũ cognitio dĩ ꝑm̃surã ut supͣ diximꝰ
possit intelligi. Celestis aut̃ ista cog¬
nitio. ut ad m̃surã fac̾ta suit om̃ia.
Nõ gͦ breues s magnȩ dies. ꝓpħȩ possut
intelligi: quas ds̃ insus ẽ palmo. qͦ
m̃sus ẽ cȩlũ. Neq enĩ breues suȩ.¬
uitȩ dies diceret. qͥ postea ait. Heu
me qr in colatꝰ meus ꝓlongatꝰ ẽ: nͥ foi¬
te qr ꝓpt̾ peccata hominũ breuiores
uitȩ istiꝰ dies fec̃. quȩ ante ⁊ mangẽ¬
tis. ⁊ quingentis annis extendebat᷑
⁊ñc intra centũ annoꝵ curricula
claud it. Sic gͦ intelligendũ. Ecce
peccato obnoxios dies meos nosti. Dies
enĩ uitȩ huiꝰ quȩ peccato ẽ ob naxia:
breues sũt. Dies aut̃ uitȩ ȩt̾nȩ: sine
fine: Aut certe sic. Nrm est enĩ argu¬
m̃tis querere ueritatẽ: tuũ ẽ eli¬

Expanded text:
alma autem uel palmus portio manus est metientis et aliquid comprehendentis —, ideo tamquam breues dies aestimant nuncupatos, cum cognitio dei per mensuram, ut supra diximus, possit intellegi, caelestis autem ista cognitio, ut ad mensuram facta sint omnia. non ergo breues, sed magni dies prophetae possunt intellegi quos deus mensus est palmo, quo mensus est caelum. nequeenimbreuessuaeuitaediceretquiposteaait: heu me quia incolatus meus prolongatus est, nisi forte quia propter peccata hominum breuiores uitae istius dies fecit, quae ante et nongentis et septingentis annis extendebatur, ut nunc intra centum annorum curricula claudatur. sic ergo intellegendum: ecce peccato obnoxios dies meos nosti; dies enim uitae huius quae peccato est obnoxia breues sunt, dies autem uitae aeternae sine fine. Aut certe sic — nostrum est enim argumentis quaerere ueritatem, tuum est eli
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est dedisti me inobꝓbriũ in sipi¬
enti idõ obinutui ⁊ ñ aꝑui os me¬
ũ ne peccata maiore ꝯtraherẽ: ag¬
noui uoluntatẽ tuã ut adtẽpꝰ eru¬
bescerẽ: ⁊ postea saluus fierẽ. ue¬
niã postulando. Prodest gͦ int̃dũ
⁊ obꝓbriũ. siꝗdẽ etiã ipse ꝓdest
carnis in t̃itꝰ: ut testificat᷑ apłs di¬
cens. Tradidi eũ intutitu carnis:
ut sp̃s saluus sit in die dñi nr̃i iħu¬
tꝰ ẽ dicens: ad abessã. Sine male
dicat mͥ gemineus. qm̃ dix̃ illi
dñs. ut uideat humilitatẽ meam.
⁊ retͥbuat mͥ dñs bona ꝓ maledic

Expanded text:
hoc est: \'dedisti me tu obprobrium insipihoc est: \'dedisti me tu obprobrium insipienti; ideo ommutui et non aperui os meum, ne peccata maiora contraherem. agnoui uoluntatem tuam, ut ad tempus erubescerem et postea saluus fierem ueniam postulando\'. prodest ergo interdum et obprobrium, siquidem etiam ipse prodest carnis interitus, ut testificatur apostolus dicens: tradidi eum in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini tus est dicens ad Abessam: sine mal e die at mihi Iemineus, quoniam dixit illi dominus, ut uideat humilitatem meam et retribuat mihi dominus bona pro maledic
Abbreviated transcription (Latin):
anunã nr̃am uł seruare uł ꝑdere.
cuiꝰ substantia uirtꝰ ẽ: quã ds̃ ad si¬
militudinẽ sui. pectorib infudit hu
eripe me. Nõ uniꝰ criminis lapsũ fa
ẽẽ possit: qͥ cũq natꝰ ẽ sub peccato quẽ
ipsa naxiȩ ꝯditionis hereditas adstrĩxit.
ad culpã. Obybriũ inquit insipien¬
ti dedisti me. Os ẽ insipiens:. nͥ qͥpẽc¬
catũ fac̃.⁊ eligit mala ꝓbonis: Er¬
go qͥ auctor ẽ peccatoꝵ. ipse insipi¬
ens magis quã eiꝰ minist̃. Cũ pec¬
adu̾sario: ut illeno qͣsi inimicꝰ in
die iudicu accuset.⁊ ꝓdat. Susci¬
suscepit moyses. ⁊ egypti thesau¬
ris regalib p̃tulit: ⁊ idõ ñ est in¬
sipienti in obꝓbriũ traditꝰ. Alii
habent codices. ob ꝓbriũ in sipien¬
ti netradas me. S magis cłd eam
ꝯsuetudinẽ ht̃. ut sua magis oby
sui cõdẽpnatione iustitiã. Deniq
ex his quę secunt᷑ mantfestat᷑ hic
sensus: qr sub iecit. Obmutui ⁊ ñ
aꝑui os meũ: qm̃ tu fecisti me.

Expanded text:
animam nostram uel seruare uel perdere, cuius substantia uirtus est, quam deus ad similitudinem sui pectoribus infudit humeripe me. non unius criminis lapsum fatesse possit quicumque natus est sub peccato, quem ipsa noxiae condicionis hereditas adstrinxit ad culpam. Obpr obrium, inquit, insipienti dedisti me. quis est insipiens nisi qui peccatum facit et eligit mala pro bonis ? ergo, qui auctor est peccatorum, ipse insipiens magis quam eius minister. cum pecaduersario, ut ille nos quasi inimicus in die iudicii accuset et prodat. suscisuscepit Moyses et Aegypti thesauris regalibus praetulit et ideo non est insipienti in - obprobrium traditus. alii habent codices: obprobrium insipienti ne tradas me. sed magis Dauid eam consuetudinem habet, ut sua magis obprsui condemnatione iustitiam. Denique ex his quae secuntur manifestatur hic sensus, quia subiecit: ommutui et non aperui os meum, quoniam tu fecisti me,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad u̾sarii imaginẽ in ciuitatẽ ue¬
ri imꝑatoris in ducis. n ut ipse te
dãpniẽt : Et si uolueris imaginẽ t̾restrĩ
inferre: cõtradicet tͥ princeps istiꝰ mũ¬
di. Dicet mea ẽ imago hȩc: ⁊ quȩ of¬
fers mea sũt. Qd facies de p̃hensus.
cũ tibi dixerit mea ẽ auaritiaͭ. mea
ẽ ambitio. meȩ diuitiȩ. quarũ ima¬
ginẽ in te recognosco: Ipse ẽ enĩ ad¬
u̾sariꝰ. ⁊ defensor. Qđ si fueris qͣlis¬
ia cob dices laban qͥ se transfigurauit
in angłm lucis. Recognosce siꝗd tu¬
oꝵ ĩ me inuenis. Tc̃ ille reqͥret ⁊ ñ
inueniẽt. ⁊ cõfugatꝰ abscedast: q ab¬
scõdisti. atq oblitꝰ efit omĩa simula

Expanded text:
et aduersarii imaginem in ciuitatem ueet aduersarii imaginem in ciuitatem ueri imperatoris inducis, nisi ut ipse te damnet ? et si uolueris imaginem terrestris inferre, contradicet tibi princeps istius mundi; dicet: \'mea est imago haec et quae offers mea sunt\'. quid facies deprehensus , cum tibi dixerit: \'mea est auaritia, mea est ambitio, meae diuitiae, quarum imaginem in te recognosco\' ? ipse est enim aduersarius et defensor. quodsi fueris quatslacob, dices Labae qui se transfigurat in angelum lucis: recognosce si quid tuorum in me inueni . tunc ille requiret et non inueniens confutatus abscedet, quia abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
ficat sacͥficiũ qđ offert᷑. Et ipse ꝗdẽ
nob̃ apud patrẽ aduocatꝰ. assistit:
go transierit. ueritas uenerit. cũ
iã ñ ꝑspeculũ. si facie ad faciẽ ea
quȩ sũt ꝑfecta uidebunt᷑. Ascende
gͦ hõ in cęlũ ⁊ uidebis illa quoꝵ
ũbra hic erat. uł inago. uidebis
ũ ex parte. ñ in enigiate. s in cõ¬
sũmatione. ñ inuelamine. s in lu¬
ce. Uidebis uerũ lum̃. etnũ atq
ꝑpetuũ sac̾dotẽ: cuiꝰ hic imnagines
uidebas. petrũ. paulũ. ioħm. iaco¬
bũ. matħni. thomã. uidebis ꝑ fec¬
tũ hominẽ. iã ñ iͥmagine s ueritate.
Qalis enĩ cęlestis. tales ⁊ cęlestes. Utiq
⁊ tpsi iã in gła uł decoreꝰ. iã ini resur¬
rectionis gr̃a:. ñ incorpore mortis.
⁊ corruptionis deformitate. Uide
ne eo deferas imaginẽ terrestris:
ubi lux cęlestiũ ẽ. Hic siꝗs tutumi
imaginẽ habeat. qͥ iã uictꝰ in t̾it.
iure dãpnat᷑. Quomodo tu hostis

Expanded text:
ficat sacrificium quod offertur. et ipse quidem ficat sacrificium quod offertur. et ipse quidem nobis apud patrem aduocatus adsistit, go transierit, ueritas uenerit. tunc lam non per speculum, sed facie ad faciem ea quae sunt perfecta uidebuntur. Ascende ergo, homo, in caelum et uidebis illa, quorum umbra hic erat uel imago; uidebis non ex parte, non in aenigmate, sed in consummatione, non in uelamine, sed in luce. uidebis uerum lumen, aeternum atque perpetuum sacerdotem, cuius hic imagines uidebas Petrum Paulum Iohannem Iacobum Matthaeum Thomam. uidebis perfectum hominem iam non in imagine, sed in ueritate; qualis enim caelestis, tales et caelestes, utique et ipsi iam in gloria uel decore, iam in resurrectionis gratia, non in corpore mortis et corruptionis deformitate. Uide ne eo deferas imaginem terrestris, ubi lux caelestium est. hic si quis tyranni imagines habeat, qui iam uictus interiit, iure damnatur. quomodo tu hostis
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩccła. eoꝵ u̾bra erat. in sermonib
ꝓpħarũ: ubra in diliio. u̾bra in ru¬
bro mari. q̃n baptizati sũt patres nr̃i
in nube ⁊ in mari. Umbra inpetrã q̃
aquã flux̃ ⁊ ppłm sequebat᷑. Nõne
illud in u̾bra erat sacro scĩ huiꝰ miste¬
rii sacram̃tũ : Nõne ĩ u̾bra erat aqua
de petra. quasi sanguis de xp̃o. qͥfũ¬
gientes se popłos sequebat᷑ ut bibe¬
rent.⁊ ñ sitirent. redimerent᷑. ⁊ ñ ꝑi-¬
rent. S iã discessit: ũbra noctis.
⁊ caliginis iudeoꝵs. dies appropinqua¬
uit ȩccłȩ. Uidemꝰ nc̃ ꝑ unaginẽ bona.
tenemꝰ imaginis bona: uidimꝰ pͥnci.¬
pẽ sac̾dotũ ad nos ad uenientẽ. ĩu¬
dimꝰ. ⁊ audiuimꝰ offerentẽ ꝓnob̃
sanguinẽ suũ. Seqͥm᷑ ut possumꝰ
sac̾dotes. ut offeramꝰ ꝓ popło sacri¬
ficiũ. Et sun fu mi merito. tam̃ ho¬
qr rp̃i corpꝰ offert᷑. Immo ipse offer¬
re manifestat᷑ in nob̾: cuiꝰ sermo scĩ¬

Expanded text:
in ecclesia, eorum umbra erat in sermonibus in ecclesia, eorum umbra erat in sermonibus prophetarum, umbra in diluuio, umbra in Rubro Mari, quando baptizati sunt patres nostri in nube et in mari, umbra in petra quae aquam fluxit et populum sequebatur. nonne illud in umbra erat sacrosancti huius mysterii sacramentum? nonne in umbra erat aqua de petra quasi sanguis de Christo, qui fugientes se populos sequebatur, ut biberent et non sitirent, redimerentur et non perirent? sed iam discessit umbra noctis et caliginis Iudaeorum, dies appropinquauit ecclesiae. uidemus nunc per imaginem bona et tenemus imaginis bona. uidimus principem sacerdotum ad nos uenientem, uidimus et audiuimus offerentem pro nobis sanguinem suum. sequimur ut possumus sacerdotes; ut offeramus pro populo sacrificium etsi infirmi merito, tamen hoquia Christi corpus offertur, immo ipse offerre manifestatur in nobis, cuius 25 sermo sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ad imaginẽ. Hȩc imago. uenit in
t̃ras utinã ñ inũbra ambularemꝰ. s in
imagine. In xp̃o enĩ ambulat: qͥ seqͥt᷑
engłiũ. Idõ discipło suo dic̃. Uade retͦ
pꝰme: ut me seqͣris. Ioõ errauit popłs
bulat. habens solẽ sibi iustitię. reful¬
gentẽ. Bona imago ñ ceris picture
gurata radiantis: s plenitudine diui¬
nitatis exp̃ssa. In qͣ imagine. ⁊ ꝑat̃
simul uidet᷑ ⁊ filiꝰ: qr utrũq eoꝵ. uni¬
tas oꝑationis effulget. Ꝙ si iã resur
suscitau̾it: ⁊ patͥs opꝰ ⁊ filii eredo.
F iliꝰ uocauit: pat̃ audiuit. lagarꝰ am¬
bulauit. Lego qr eũ demones fate¬
bant᷑. ⁊ patrẽ. qͥ dei filiũ p̾cabant᷑:¬
⁊ in ipso uł ꝑipsũ eiciebant᷑. s criptũ ẽ.
Qđ si inspũ dĩ eicio demonia. filii ur̃i
in qͦ eiciunt : Primũ gͥ u̾bra p̾cessit᷑.¬
secuta ẽ imago: erit ueritas Umbra
in lege u imago  in eugłio: ueritas
ĩ iudicio dĩ. Ergo quȩ nẽ celebrãt᷑

Expanded text:
ad imaginem haec imago uenit in terras, ut iam non in umbra ambularemus, sed in imagine; in Chriato enim ambulat qui sequitur euangelium. ideo discipulo suo dicit: uade retro post me, ut me sequaris. ideo errauit populus bulat, habens solem sibi iustitiae refulgentem. bona imago non ceris picturae figurata radiantis, sed plenitudine diuinitatis expressa. in qua imagine et pater simul uidetur et filius, quia utriusque eorum unitas operationis effulget. etsi iam resurrsuscitauerit, et patris opus et filii credo. filius uocauit, pater audiuit, Lazarus ambulauit. lego quia eum daemones fatebantur; et patrem, qui dei filium precabantet in ipso uel per ipsum eiciebantur, ut scriptum est: quodsi in spiritu dei eicio daemonia, filii uestri in quo eiciunt? Primum igitur umbra praecessitsecuta est imago, erit ueritas; umbra in lege, imago uero in euangelio, ueritasin iudicio dei; ergo quae nunc celebrantur
Abbreviated transcription (Latin):
ris. noli quas ñ habebas affectare
diuitias: augere quas habebas: ⁊ di¬
uitẽ te sibi sentiat pauꝑ. Induc in
domũ tuã in opẽ. frange panẽ esu¬
rienti.⁊ nudũ oꝑi. ut tͥ thesaurus
cõdat᷑ in cęlo. qͥ tecũ transeat. Pauꝑ
in opia diuites facet. Noli gͦ. ꝓpt̃
diuitias. uane ꝯturbari. excitari de
sõno cogitare quẽ admodũ pecunia
tuã serues. opes tuas augeas: de noc̃¬
te ꝓcedere. excubare ad iudicis io¬
mũ ut aliena diripias. litẽ moueas.
pauꝑs. uerearis ex actorẽ tributi
uana ẽ ista ꝯturbatio. Et idõ iustꝰ
dix̃. Et nc̃ quȩ ẽ expectatio mea ñ¬
ne dñs. ⁊ substantia mea ante te ẽ.
tio. ut dicamꝰ singuli. Expectans
expectaui dñm. ⁊ refpexit me. Res

Expanded text:
ris, noli quas non habeas affectare diuitias, augere quas habeas, sed diuitem te sibi sentiat pauper. rndiic in domum tuam inopem, frange panem esurienti et nudum operi, ut tibi thesaurus condatur in caelo qui tecum transeat. paupeinopia diuites faceret. noli ergo propter diuitias uane conturbari, excitari de somno, cogitare quemadmodum pecuniam tuam serues ?, opes tuas augeas, ae nocte procedere, excubare ad iudicis domum, ut aliena diripias, litem moueas pauperi, uerearis exactorem tributi. uana est ista conturbatio. Et ideo iustus dixit: et nunc quae est expectatio mea? nonne dominus? et substantia mea ante te est.tio, ut dicamus singuli: expectans expectaui dominum et respexit me. resp
Abbreviated transcription (Latin):
ante te. Qd enĩ ẽ hõ. nͥ ꝙ memor
eiꝰ es: Hõ uanitati similis factꝰ est.
Nõ in peccato. ⁊ si aliquid habeat ꝓbita¬
tis. atq uirtutis. recte cet̾is t̾eͬnis
animantib antefert᷑. ⁊̃ in cõspectu
animaliũ qͥb ẽ p̃positꝰ antecellit:
In cõspectu aut̃ dĩ tanquã nicħ ẽ
eiꝰ subtantia uñ ⁊ alibi ait. qm̃ nõ
iustificabit᷑ in ꝯfpectu tuo om̃is hõ ui-

Expanded text:
memor ejus es? Homo vanitati similis factus est. Homo in peccato: et si aliquid habeat probitatis atque virtutis, recte caeteris terrenis animantibus antefertur, et in conspectu animalium quibus est praepositus, antecellit; in conspectu autem Dei tamquam nihil est ejus substantia. Unde et alibi ait: Quoniam non justificabitur in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
fortis ꝓmunico tuo ora. Bonũ scutũ:
infirmitatis oratio. Tu oras: ⁊ dñs te
ꝓtegit. Bonũ scutũ etiã trũphantis.
ut inimicũ tuũ quẽ possis ferire de¬
fendas. ne ab aliqͦ trucidet᷑. ⁊̃ qđ ẽ maiꝰ¬
a xp̃o qͥ dixit. mͥ iundictã. ego retͥbuã.
hec ẽ oratio que insinũ ꝯu̾tit᷑ dep̃cantis.
fructũ referens eoꝵ quȩ uoluit impe¬
trare: ut dona in eiꝰ animã ac m̃tẽ re¬
currant. quȩ poposcit a dño. sic̃ inpo¬
sterionb hic idẽ. ꝓpħa te docuit dicẽs.
S ic benedicã te in utta meaͭ. ⁊ in noĩȩ tuo
leuabo manꝰ meas. tanquã adipe ⁊ ꝑin¬
guedine repleat᷑ anima mea. Ipse ẽ sinꝰ
animȩ. secretũ orationis eiꝰ. penetralia
uoluntatis: ⁊ quedã recurrentiũ uotoꝵ
in tima receptacula. Un ⁊ iusti inabrahȩ
sinu reqͥescere legunt᷑. qđ in eiꝰ gr̃a. ĩ eiꝰ
reqͥe. ĩ eiꝰ placiditate reqͥescant: qͥ cõfor¬

Expanded text:
fortis pro inimico tuo oras. bonum scutum fortis pro inimico tuo oras. bonum scutum infirmitatis oratio; tu oras et dominus te protegit. bonum scutum etiam triumphantis, ut inimicum tuum, quem possis ferire, defendas, ne ab aliquo trucidetur et, quod est mai qui dixit: mihi uindictam, ego retribuam. haec est oratio quae in sinum conuertitur deprecantis, fructum referens eorum quae uoluit impetrare, ut dona in eius animam ac mentem recurrant quae poposcit a domino, sicut in posterioribus hic idem propheta te docuit dicens: sic benedicam te in uita mea et in nomine tuo leuabo manus meas. tam- quam adipe et pinguedine repleatur anima m e a. ipse est sinus animae secretum orationis eius, penetralia uoluntatis et quaedam recurrentium uotorum intima receptacula. unde et iusti in Abrahae sinu requiescere leguntur, quod in eius gratia, in eius requie, in eius placiditate requiescant, qui confor
Abbreviated transcription (Latin):
oiare: quã tacere. Iustꝰ maledicentib
sibi. benedicit. Plus ẽ ⁊ hoc: quã orare
ꝓ se. Securꝰ enĩ sui. benedicit ei quẽ ñ
tuet: aut etiã ei quẽ ante metuebat.
Iustꝰ diligit ininicũ. Plus ẽ diligere quã
benedicere: qi maior ẽ m̃tis dilec̾tio
quã sermonis gr̃a. Iustꝰ benefacit ei. cuiꝰ
hodio appetitꝰ ẽ. Iustꝰ orat ꝓ calĩcpnian¬
tib. Bona caritas. ⁊ pietas bona. utrũq
ioħs in epła. Idõq utrũq cõ iunctũ ẽ
diligite inimicos urõs: ⁊ orate ꝓcalup¬
niantib ⁊ ꝑsequentib uos. Menitudo
legis ẽ caritas. S etiã hec eugłii pleni¬
tudo ẽ. ꝓ calu̾pniantib ⁊ ꝑsequentib noᷤᷤ
orare: ut peccatis eoꝵ ueniã postulemꝰ
sic̃ diuino iudicio iob sc̃s electꝰ ẽ. cuiꝰ
oratio regũ illoꝵ calũpniantiũ iuste
ab oleret offensã. Ergo ⁊ si infirmꝰ es.
ora. ⁊ si fortis es. ora. In firmꝰ ꝓte oras:

Expanded text:
orare quam tacere. iustus maledicentibus orare quam tacere. iustus maledicentibus sibi benedicit. plus est hoc quam orare pro se; securus enim sui benedicit ei quem non timet aut etiam ei quem ante metuebat. iustus diligit inimicum. plus est diligere quam benedicere, quia maior est mentis dilectio. quam sermonis gratia. iustus benefacit ei cuius odiis appetitus est, iustus orat pro calumniantibus. bona caritas et pietas bona; utrumqueIohannes in epistula. ideo utrumque coniunctum est: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibuslegis est caritas, sed etiam haec euangelii plenitudo, pro calumniantibus et persequentibus nos orare, ut peccatis eorum ueniam postulemus, sicut diuino iudicio Iob sanctus electus est, cuius oratio regum illorum calumniantium iusto aboleret offensam. Ergo et si infirmus es ora et si fortis es ora; infirmus pro te oras,
Abbreviated transcription (Latin):
cipe testimoniũ. Ecce inquit uenit ho¬
ra ut disꝑgamiini unꝰꝗsq ĩ sua ⁊ me so¬
lũ relinquatis. s ñ sũ solꝰ. qͥm̃ pat̃ mecũ
ẽ. Iustꝰ gͦ ad u̾sus insolentes sibi tacet.
iustꝰ orat. Audi iustũ oiantẽ. Ero eo ut
me diligerent detrahebant mͥ: ego aũ
orabã Iustꝰ maledicentib sibi benedicit.
ut faciebant apłi. sic̃ paulus asserit
dicens. Maledicim᷑. ⁊ benedicimꝰ. Iustꝰ
diligit inimicos suos. Uide quẽadmo¬
oũ paulatĩ ꝑgradus singulos. ascer. de¬
re docet᷑ ad incremĩta uirtutũ. dicente
dño. Diligite ininicos utõs. Iustꝰ orat
iungens. benefacite his qͥoder̃ uos. Orate
ꝓ calũpniantib ⁊ ꝑsequentib uos. Ipse
ẽ ꝑ om̃ia iustꝰ. qͥ hec custodit ⁊ seruat.
Primũ qr tacet. ⁊ ñ respondit inimicis:
deinde qi orat. hoc ẽ ñ est ociosus affec¬
tu. & qͥ orat bona orat: ñ ea quȩ cuiq
possint suo inimico nocere. Plus ẽ gͦ

Expanded text:
cipe testimonium: ecce, inquit, uenit hocipe testimonium: ecce, inquit, uenit hora ut dispergamini unusquisque insua etmesolum relinquatis; sed non sum solus, quoniam pater mecum est. Iusi iustum orantem: pro eo ut me diligerent detrahebant mihi, ego autem orabam. iustus maledicentibus sibi benedicit, ut faciebant apostoli, sicut Paulus asserit dicens: maledicimur et benedicimus. iustus diligit inimicos suos. uide quemadmodum paulatim per gradus singulos ascendere docetur ad incrementa uirtutum dicente domino: diligite inimicos uestros. iustus orat ite his qui oderunt uos, orate pro calumniantibus et persequentibus uos. ipse est per omnia iustus, qui haec custodit et seruat, primum quia tacet et non respondet inimicis, deinde quia orat, hoc est non est otiosus affectu. et qui orat bona orat, non ea quaecumque possint suo inimico nocere. plus est ergo