comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quis tam prauus est. in quo
aliqua ñ inuematur. aut
uirtus. aut similitudo uir¬
tutis: S susceptus hostis
antiquus in corde. ipsam
lit: ut sint nouissima ho¬
minis illius peiora priorib
Cui si & aliqua utilis suꝑ¬
uenerit cogitatio ͤ facile
ab eo qui totum occupat
extinguitur: ne ad fructũ
possit ꝓuenire salutis. Ido
infantes eor alliduntur
in oculis eort: cogitationes
scilicet bone s adhuc tene¬
re. suꝑuemente quadam
cordis duritia conteruntur.
Diripiunturq domꝰ eorꝵ ÷
qm quicquid bomi est in

Expanded text:
Quis tam pravus est, in quo aliqua non inveniatur aut virtus, aut similitudo virtutis? Sed susceptus hostis antiquus in corde ipsam lit, ut sint novissima hominis illius pejora prioribus . Cui etsi aliqua utilis supervenerit cogitatio, facile ab eo qui totum occupat exstinguitur, ne ad fructum possit pervenire salutis. Ideo infantes eorum alliduntur in oculis eorum; cogitationes scilicet bonae, sed adhuc tenerae, superveniente quadam cordis duritia, conteruntur. Diripiuntur domus eorum; quoniam quidquid boni est in
Abbreviated transcription (Latin):
nium sint amatores in¬
circa libidinum sordes af¬
fectum. dicitur sp̃e forni¬
cationis ÷ alius ꝓ eo qͦd se
plus in humane mentis
elatione delectat. sp̃c suꝑ
bie: alius qͦd freqͣntius
suggerat quaritiam.sp̃c

Expanded text:
nium sint amores incirca libidinum sordes affectum, dicitur spiritus fornicationis; alius, pro eo quod se plus in humanae mentis elatione delectet, spiritus superbiae; alius, quod frequentius suggerat avaritiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq didicerie in scͥpturis
om̃e qͦd uiuit & sapit. ad dei
dileccionẽ referre &. ꝓxiiiii.
duab pennis. scientie scilicet
& caritatis subuectꝰ. ad mon¬
tem contẽplationis concen¬
dens. discat scđ̃m exemplar
tabernacłi celestis. t̾rem hu¬
iꝰ tabernacłi formare struc¬
turã. audiatq cũ moyse. Ui¬
de omĩa fac scđm exemplar
qͦd tͥ in monte monstratũ c̃.
Est gͥ pͥmus gradus conu̾sio¬
nis. sccłs purgationis. t̾cius
uirtutis. quartꝰ scientie. qͥntꝰ
contemplationis. sextꝰ cari¬
tatis. hi sunt forte. sex illi
gradus in trono salomonis.
Tronũ sibi fecit rex salo¬
mon. & cet̾a. Et ut sapienti
demus occasionẽ ut sapien.¬
tior fiat. tronus salomonisap.¬
te dicit᷑ cathedra lacerdotali.
Ad quã siquis sine his gradi¬
b nitit᷑ ñ tam sessurus qͣm
ruiturus ascendit. Utrum
autẽ .xii. leuncłi. illiꝰ magni
leonis de tribu iuda.xii.filiis.
de quib dicit. ñ possunt filii

Expanded text:
cumque didicerit in Scripturis cumque didicerit in Scripturis omne quod vivit et sapit ad Dei dilectionem referre et proximi, duabus pennis, scientiae scilicet et charitatis subvectus, ad montem contemplationis conscendens, discat secundum exemplar tabernaculi coelestis, terreni hujus tabernaculi formare structuram, audiatque cum Moyse: Vide omnia fac secundum exemplar, quod tibi in monte monstratum est . Est igitur primus gradus conversionis, secundus purgationis, tertius virtutis, quartus scientiae, quintus contemplationis, sextus charitatis. Hi sunt forte sex illi gradus in throno Salomonis, Thronum sibi fecit rex Salomon , et caetera. Et ut sapienti demus occasionem ut sapientior fiat, thronus Salomonis aperte dicitur cathedra sacerdotalis, ad quam si quis sine his gradibus nititur, non tam sessurus quam ruiturus ascendit. Utrum autem duodecim leonculi illius magni leonis de tribu Juda, duodecim filiis de quibus dicit: Non possunt filii
Abbreviated transcription (Latin):
talib. licet ꝓsperent᷑ in uiis
suis. q̃m tãquã fenũ uelocit̾
arescent. & quẽadmodũ ole¬
ra herbarũ cito decident. Q
enim inutilem scruum iubet
proici intenebras exteriores.
qͥd facict de indigno. de i¬
pudenti. de pestilenti. de se
inxp̃i cachedrã turpit̾ in¬
gerent: Sed his omissis.
notate uiam qͣm uobis pro
mũ est ut homo fugiens
mundũ. & uicia cuncta de¬
clinans a scl̃i accib se faciat
alienum. Deinde om̃i obe¬
dientia se subdat maiori. &
quicqͥd se meminerint deli¬
quisse infame & siti. mui¬
giliis & laborib. inpaupta-¬
te & nuditate. purget ce. pu¬
niat. &. sic consuetudim con¬
cet optima succedente. in
nido discipline uirtutum a¬
las optineat. quia nũqͣm be¬
ne potest p̾esse. qui pri non
subesse didicerie. Sic gͥ pur¬
gatus auiciis. ornatusq uir-¬
tutib. ad indagationẽ tnse-¬
at scͥpturarũ. ut sicut est in¬
formatus ad uitã. ita quoq
illuminecur ad scientiam.

Expanded text:
talibus, licet prosperentur in viis talibus, licet prosperentur in viis suis, quoniam tanquam fenum velociter arescent, et quemadmodum olera herbarum cito decident . Qui enim inutilem servum jubet projici in tenebras exteriores, quid faciet de indigno, de impudenti, de pestilenti, de se in cathedra turpiter ingerenti? Sed his omissis, notate viam, quam nobis sermo mum est, ut homo fugiens mundum, et vitia cuncta declinans, a saeculi actibus se faciat alienum. Deinde omni obedientia se subdat majori, et quidquid se meminerit deliquisse, in fame et siti, in vigiliis et laboribus, in paupertate et nuditate, purget et puniat; et sic consuetudincet, optima succedente, in nido disciplinae virtutum alas obtineat; quia nunquam bene potest praeesse, qui prius subesse non didicerit. Sic igitur purgatus a vitiis, ornatusque virtutibus, ad indagationem transeat Scripturarum, ut sicut est informatus ad vitam, ita quoque illuminetur ad scientiam:
Abbreviated transcription (Latin):
cet colligens ad solutem. ad
multoꝵ ꝓfectũ. qui cũ helia
sub umbra iumꝑi angłico
delectabaris colloquio. ubi
om̃ia oꝑatua quasi in noc¬
te celabant᷑. educ quasi lum̃
iusticiam tuam & iudicium
tuũ tanqͣm meridiem. ut lu¬
ccat lux tua coram hommib.
ut udcant oꝑatua bona. &.
glificent patr̃e tuũ qui in ce¬
lis est. Cia fr̃s mei diligenter
accendite quib gradib ad cu¬
ram ascendendũ est pastora¬
n generis pestem. dnãndi sci¬
licet libidinem caueatis. ma
sistere inimo. qͣm ꝑiclicari
in sũmo. Ac pͥmum nolite e¬
mulari in malignantib. qͥ
cum sint formcatores. adul¬
teri. molles. mascłor concu¬
bitores. inpudent̾ & irreue¬
rent̾ ascendunt cubile pr̃is
sui. & cõmacłant stratũ eiꝰ.
chalamũ xp̃i uercentes in
ꝓstibulũ. & sanguinẽ eius
adco conculcantes. ut preciũ
cius non solum muana &
noxia. sed quod horribile di¬
ctu est etiam in mercedc̃ tur¬
pitudinis deposito pudore
ꝓfligent. Nolite emulari in

Expanded text:
cet colligens ad salutem, ad multorum profectum: qui cum Elia, sub umbra juniperi, angelico delectaris colloquio , ubi omnia opera tua quasi in nocte celebrantur. Educ quasi lumen justitiam tuam, et judicium tuum tanquam meridiem , ut luceat lux tua coram hominibus: et videant opera tua bona, et glorificent Patrem tuum, qui in coelis est . Eia, fratres mei, diligenter attendite, quibus gradibus ad curam ascendendum est pastorani generis pestem, dominandi scilicet libidinem caveatis, magonsistere in imo, quam periclitari in summo. Ac primum nolite aemulari in malignantibus, qui, cum sint fornicatores, adulteri, molles, masculorum concubitores, impudenter et irreverenter ascendunt cubile patris sui, et maculant stratum ejus, thalamum Christi vertentes in prostibulum, et sanguinem ejus adeo conculcantes, ut pretium ejus non solum in vana et noxia, sed, quod horribile dictu est, etiam in mercedem turpitudinis, deposito pudore, profligent. Nolite aemulari in
Abbreviated transcription (Latin):
defecerint. tunc certe istis ta¬
bernacłõ dauid. idest in ec-¬
clesia. que adhuc ꝑegrmatur
interra. in qua miscdĩa &. ue¬
ritas obuiauerunt sibi iꝰticia
& pax osculate st̃. Ibi etiam
ndicat & querit iudiciũ. iu¬
dicans eos qui seipsos ñ iudi¬
cãt. & querens de nobis u¬
dicium nr̃m. ne compella¬
m᷑ sentire suũ. quia ipse
reddet uelocit̾ qͦd iustũ ẽ.

Expanded text:
defecerint, tunc certe, istis tadefecerint, tunc certe, istis tabernaculo David, id est in Ecclesia, quae adhuc peregrinatur in terra, in qua misericordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatae sunt. Ibi etiam judicat et quaerit judicium, judicans eos qui seipsos non judicant, et quaerens de nobis judicium nostrum, ne compellamur sentire suum, quia ipse reddet velociter quod justum e
Abbreviated transcription (Latin):
finitꝰ est puluis. consũptus
est miser. & cetera.sermone
quẽ ante hunc uobiscum
habuimꝰ suꝑ ipso demonio¬
ta sunt. In morali auitem
expositione. nichil aliud̃
dicendũ occurrit. nisi for
te ꝑpuluerem pecc̃a quȩ
ex incuria uel cordis ꝑuaga¬
tione uel exterioꝵ. occupa¬
tione contrahimꝰ. uelimꝰ intel¬
ligi. per miserum caque per
carnis huiꝰ corruptibilis legẽ
que nos miseros facit incidi¬
mꝰ. ꝑ eum qui conculcat t̾ram
facinora uel flagicia que to¬
tũ hominẽ. t̾ram uidelicet
infructuosã. ita conculcant
&conterunt. ut instar arẽẽ
post tturam ab om̃i sp̃ali hu¬
more frigũq suauitate. ste¬
rilem eam reddãt & uacuã.
Cum gͥ iste puluis phumilem
conu̾sationẽ fuerit finitus.
& carnis huiꝰ naturalis qui¬
dem l fere intolerabilis fer¬
uor fuerit uigiliis & iciuniis
laborib q consũptꝰ & digna
cordis contͥcione & oris con¬
fessione & oꝑis satisfactione.
flagitia uel facinora cõmissa

Expanded text:
umptus est miser, etc., sermone, quem ante hunc vobiscum habuimus, super ipso vitiota sunt. In morali autem expositione, nihil aliud dicendum occurrit, nisi forte per pulverem peccata, quae ex incuria vel cordis pervagatione, vel exteriori occupatione contrahimus, velimus intelligi; per miserum, ea quae per carnis hujus corruptibilis legem, quae nos miseros facit, incidimus. Per eum qui conculcat terram, flagitia vel facinora, quae totum hominem, terram videlicet infructuosam ita conculcant, et omnino conterunt, ut, instar areae post trituram, ab omni spirituali humore, frugumque suavitate, sterilem eam reddant et vacuam. Cum igitur iste pulvis per humilem conversationem fuerit finitus, et carnis hujus naturalis quidem, sed fere intolerabilis fervor fuerit vigiliis et jejuniis laboribusque consumptus, et digna cordis contritione, et oris confessione et operis satisfactione flagitia vel facinora commissa
Abbreviated transcription (Latin):
ne iracundi. alii naturalit̾
mansueti. Considerare ꝓm̃
& diligent explorare opor¬
tec singłoꝵ. & scło fugientiũ
qualitatẽ atq naturã. quid
magis possit obesse un. qͥd
alceri. quo insuꝑ sp̃u quis
ctu. sicq ꝓuidere ut siue a
uiciis. siuc a demonib. siue
a suaipsius uel natura uel cor¬
ruptione uel affectu uel con¬
succudine. siue ab alicuius
hominis societate uel sugge¬
stione uel exemplo impug¬
netur. congruũ singłis p̾bea¬
t᷑ lacibulũ. Alii abscondẽdi
sunt ab om̃i exteriori occu-¬
patione. alii a quordã fami¬
liaritate & cohabitatione.
Alii sub umbraculo silentii
ab ira & indignatione utili¬
ter abscondunt᷑. alii sub uic¬
naturalib incentuis salub¬
ter ꝓteguntur. alii sub labo.¬
rũ & uigiliarũ umbra a
cordis ꝑuagatione & sp̃c in¬
stabilitate abscondunt᷑. alii
immundoꝵ insidis defen¬
duntur. Ait gͦ. fugientes
absconde. & uagos ne ꝓdas.
Habitabunt apud te ꝓfugi

Expanded text:
ne iracundi, alii naturaliter ne iracundi, alii naturaliter mansueti. Considerare proinde et diligenter explorare oportet singulorum a saeculo fugientium qualitatem atque naturam, quid magis possit obesse uni, quid alteri, quo insuper spiritu quis etur; sicque providere, ut sive a vitiis sive a daemonibus, sive a sua ipsius vel natura, vel corruptione, vel affectu, vel consuetudine, sive ab alicujus hominis societate, vel suggestione, vel exemplo impugnetur, congruum singulis praebeatur latibulum. Alii abscondendi sunt ab omni exteriori occupatione, alii a quorumdam familiaritate et cohabitatione. Alii sub umbra silentii ab ira et indignatione utiliter absconduntur, alii sub vicnaturalibus incentivis salubriter proteguntur, alii sub laborum et vigiliarum umbra a cordis pervagatione et spiritus instabilitate absconduntur; alii immundorum insidiis defenduntur. Ait ergo: Fugientes absconde, et vagos ne prodas. Habitabunt apud te profugi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Fu̾gientes absconde. &ua¬
gos neꝓdas. Habitabunt a¬
pud te ꝓfugi mci moab. esto
latibulũ eoꝵ a facie uastato¬
ris. Moab sic conuersũ. sic
mutatũ. sic purgatũ auiciis.
sic adornatũ uirtutib. sic ad
sublime ꝓmotũ. sermo di¬
umnus alloquitur.mandãs
ei facere. qͦd cum gr̃a comi¬
tante p̾uiderat ẽc̃ facturũ.
Sicut enim ipsũ fugientem
oportuit ab aliis ab s̃condi.
ita dignũ est ut iple iama¬
lios fugientes abscondat. Et
sicut ipse cum uagus adhuc
esset ab his ã quib susceptuᷤᷤ
est ñẽ ꝓditus. ita ei conue¬
nenter imꝑatur uagos qͦs
ipse susceꝑit ꝑsequentib
ñ exponere. fugientes gͥ
qui adhuc uagi & instabi¬
les corde sunt & ad uicia ꝓ¬
ni. cauendũ est ne facile ma¬
lis doctorib uel uicioꝵ. in¬
centorib ꝓdant᷑. Cia fr̃s mei
uementes nouit̾ de scł̃o. a¬
lii idiote sunt & simplices.
alii docci &. subtiles. alii ui¬
cii pessima consuetudine
tur. alii naturali conspsio¬

Expanded text:
ugientes absconde, et vagos ne prodas. Habitabunt apud te profugi mei Moab; esto latibulum eorum a facie vastatoris. Moab sic conversum sic mutatum, sic purgatum a vitiis, sic adornatum virtutibus, sic ad sublime promotum, sermo divinus alloquitur, mandans ei facere quod cum gratia comitante praeviderat esse facturum. Sicut enim ipsum fugientem oportuit ab aliis abscondi, ita dignum est ut ipse jam alios fugientes abscondat. Et sicut ipse, cum vagus adhuc esset, ab his a quibus susceptus est, non est proditus; ita et convenienter imperatur vagos quos ipse susceperit persequentibus non exponere. Fugientes igiqui adhuc vagi et instabiles corde sunt, et ad vitia proni, cavendum est ne facile malis doctoribus, vel vitiorum incentoribus prodantur. Eia, fratres mei, venientes noviter de saeculo alii idiotae sunt et simplices, alii docti et subtiles, alii vitiorum pessima consuetudine tur; alii naturali conspersio
Abbreviated transcription (Latin):
tu uides ait dñs ad ieremi¬
am⁊ qͥd tu uides: Et ille.
Ollam inquit succensã: &
facies cius es facie aquilonis.
Nostis quis ille sit cui pars

Expanded text:
tu vides, ait Dominus ad Jeremiam, quid tu vides? Et ille: Ollam succensam, et facies ejus a facie aquilonis . Nostis quis ille sit, cui pars
Abbreviated transcription (Latin):
ultimum in cena sermonẽ
mirabili & ineffabili affectu
inquit ⁊ ñ rogo ut tollas e¬
os demundo: s ut serues
eos ã malo. Pater scifica e¬
os inueritate. Et infra. ꝓ
ipsis ego sanctifico meipsũ:
ut sint & ipsi scĩficati in ue¬
ritate. Isti igit᷑ uere scĩfica¬
ti st̃ in ueritate: qui p̾senti¬
a corporis eius. qui doctͥna
dulcissimi oris eius. qͥ com¬
mendacione essicacissime
orationis ciꝰ. qͥ postremo
recenti effusione sacresc̃i
sanguinis eiꝰ. tanto uberius
quanto uicinius sc̃ificari
meruerunt. Optime autẽ
dicit. ego mandaui. idẽ p̃¬
cepi scificatis meis⁊ ut eos
hic intelligas designari:
qui ab ipso eius ore melli¬
fluo. p̾dicandi ministeriũ.
& officiũ apłatꝰ susccꝑunt.
S quia fundata ꝑ apłos

Expanded text:
ultimum in coena sermonem mirabili et ineffabili affectu inquit, non rogo, ut tollas eos de mundo; sed ut serves eos a malo. Pater, sanctifica eos in veritate . Et iterum. Pro ipsis ego sanctifico meipsum, ut sint et ipsi sanctificati in veritate . Isti igitur vere sanctificati sunt in veritate, qui praesentia corporis ejus, qui doctrina dulcissimi oris ejus, qui commendatione efficacissimae orationis ejus, qui postremo recenti effusione sacrosancti sanguinis ejus, tanto uberius quanto vicinius sanctificari meruerunt. Optime autem dicit: Ego mandavi, id est praecepi, sanctificatis meis, ut eos hic intelligas designari, qui ab ipso ejus ore mellifluo praedicandi ministerium, et officium apostolatus susceperunt. Sed quia fundata per apos
Abbreviated transcription (Latin):
iungitur. Ex quo dormisti:
non ascendit qui succidat
nos Sompnus iste:mortem
significat. Mortuo quippe
antixp̃o: non erit qui cedroᷤ
abietes ue succidat. Non ascẽ¬
dit. Ascensus suꝑbiam uel
potentiam uel prudentiam
exprimit ÷ ut intelligas nul¬
lum post eum tanta suꝑbi¬
Aerigi. uel exaltari poten¬
tia. uel callere prudentia.
ut in paradiso dei in ecclia
uidelicet quoslibet ꝑfectoᷤ
quasi cedros & abieces ãfi¬
dei possit fundam̃to suc¬
cidere: siue ꝑ suꝑbiam se¬
uiendo ⁊÷ siue ꝑ potentiam
oppͥmendo: siue ꝑpruden¬
tiam seducendo. Bene ergo
dicitur. Ex quo dormisti: non
ascendit qui succidat nos.
Sequitur. Infernus subter
conturbatus est in occur sũ
tur: suscitauit tibi gigantes.

Expanded text:
jungitur: Ex quo dormisti, non ascendit qui succidat nos. Somnus iste mortem significat. Mortuo quippe Antichristo, non erit qui cedros abietesve succidat. Non ascendit. Ascensus superbiam, vel potentiam, vel prudentiam exprimit, ut intelligas nullum post eum tanta superbia erigi, vel exaltari potentia, vel callere prudentia, ut in paradiso Dei, in Ecclesia videlicet, quoslibet perfectos quasi cedros et abietes a fidei possit fundamento succidere; sive per superbiam saeviendo, sive per potentiam opprimendo, sive per prudentiam seducendo. Bene ergo dicitur: Ex quo dormisti, non ascendit qui succidat nos. Sequitur: Infernus subter conturbatus est in occursum tui; suscitavit tibi gigantes.
Abbreviated transcription (Latin):
euit & siluit omnis terra:.
gauisa est & exultauit.
Regnante antixp̃o. ubiq
laborᷤ ub̃iq clamor:. ubiq
dolor. Quo diumna uirtute
ꝓstrato: uidebuntur quies¬
cere omnia. silere omnia.¬
omnia exultare ⁊ quia iã
non erit luctus neq cdla¬
mor. neq ullus dolor: quia
priora abierunt. Abietes qͦ
letate sunt suꝑte: & cedri
libam. ꝑ abietes accipe sub¬
limes in sapientia: ꝑcedroᷤ.
excellentes potentia. Hec
ligna ad constructionem
templi uel ornatum: a sa¬
pientissimo saiomone as-¬
sumpta. sacre scͥpture ꝓ¬
dit historia. Sicut autem
templumillud figuram pre¬
ferebat eccl̃ie ⁊ ita ꝑ abietes
& cedros. que ceteras arbores
& ꝓceritate uincunt & odo¬
re precellunt: sublimes qͦsq¬
in eccłia. qui bone opinionis
odore plurib in notescunt.
intellige. Qtunc temꝑis tan¬
to habebuntur sublimiores:
quanto ꝑsecutionis temꝑe
inuenti fuerint fortiores.

Expanded text:
evit et siluit omnis terra; gavisa est et exsultavit. Regnante Antichristo ubique labor, ubique clamor, ubique dolor. Quo divina virtute prostrato, videbuntur quiescere omnia, silere omnia, exsultare omnia; qui a jam non erit luctus, neque clamor, neque ullus dolor, quia priora transierunt . Abietes quoque laetatae sunt super te, et cedri Libani. Per abietes accipe sublimes in sapientia; per cedros excellentes potentia. Haec ligna ad constructionem templi vel ornatum a sapientissimo Salomone assumpta, sacrae Scripturae prodit historia . Sicut autem templum illud figuram praeferebat Ecclesiae, ita per abietes et cedros, quae caeteras arbores et proceritate vincunt, et odore praecellunt, sublimes in Ecclesia, qui bonae opinionis odore pluribus innotescunt, intellige. Qui tunc temporis tanto habebuntur sublimiores, quanto persecutionis tempore inventi fuerint fortiores.
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s pͥncipes terre surrexe¬
runt de soliis suis: om̃s pͥnci¬
pes nationum. Principes ter¬
re uel nationum.contrari¬
as fortitudines estimo inter¬
pretandas: quȩ inhominib
terrena sapientib uel gen¬
tib ab antixp̃o seductis: sin¬
gule in singłis quasi pͥnci¬
pes in soliis. tunc temꝑis
residebunt. Quoꝵ omniũ
potentissimus quasi cete¬
animam. quasi omnib aliis
excellentius sibi solium uẽ¬
dicabit. bii gͥ pͥncipes cum
regis sui conatum quẽ ꝑ or¬
ganum illud suum molie¬
batur xp̃i uirtute euacua¬
tum conspexerint ⁊ territi de
soliis suis his indelicet quib

Expanded text:
Omnes principes terrae surrexerunt de soliis suis, omnes principes nationum. Principes terrae vel nationum contrarias fortitudines aestimo interpretandas: quae in hominibus terrena sapientibus, vel gentibus ab Antichristo seductis, singulae in singulis, quasi principes in soliis, tunc temporis residebunt. Quorum omnium potentissimus, quasi caeteanimam quasi omnibus aliis excellentius sibi solium vindicabit. Hi igitur principes cum regis sui conatum, quem per organum illud suum moliebatur, Christi virtute evacuatum conspexerint; territi de soliis suis, his videlicet quib
Abbreviated transcription (Latin):
ent cessauit ex actor. quie¬
uit tributum: Contriuit
dñs baculum impioꝵ⁊ uͥ¬
gam dñantium: cedentem
popłos inindignatione pla¬
ga insanabili. Plaga ista
mors ȩterna est: qua multi
antrxp̃o cedente. idest ꝑse¬
quente ferient᷑ : quȩ qͥdem
plaga insanabilis est: quia
in inferno nulla est redẽp¬
tio ⁊ ubi nec locus peniten¬
tie.qua peccata purgent᷑.
nec confessionis remediũ
quo curentur: nec accepta¬
bilis satisfactio qua sanent᷑.
Subitientem inquit in fu¬
rore gentes: & ꝑsequentẽ
crudelicer. hec omnia su

Expanded text:
odo cessavit exactor, quievit tributum? Contrivit Dominus baculum impiorum, virgam dominantium cedentem populos in indignatione, plaga insanabili. Plaga ista mors aeterna est, qua multi, Antichristo caedente, id est persequente, ferientur: quae quidem plaga insanabilis est, quia in inferno nulla est redemptio; ibi nec locus poenitentiae, qua peccata purgentur; nec confessionis remedium, quo curentur; nec acceptabilis satisfactio, qua sanentur. Subjicientem, inquit, in furore gentes, et persequentem crudeliter. Conqu
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ cessauit exactor⁊ quieuit
tributum: Obstupescent sa¬
ne electi qͦd importunus il¬
le exactor.tam subito ꝑie¬
rit & sit deletus de terra ⁊ qͥ
tam per se quã ꝑ satellites

Expanded text:
modo cessavit exactor? quievit tributum? Obstupescent sane electi, quod importunus ille exactor tam subito perierit, et sit deletus de terra; qui tam per se quam per satellites
Abbreviated transcription (Latin):
phanc requiem pocest pax
illa intelligi. qͣm forte destru¬
cco antixp̃o usq ad diem iu¬
dicii habebit eccłia: uel il¬
la certe qua nouissime im¬
mica morte destructa. ñ
erit qui impugnet uel ter¬
reat. Notantur hic tria ge¬
nera miseriarum quib su¬
bicietur genus humanũ.
ab eis ante tempꝰ illud non
facile eruendum: labor. cõ¬
fusio. seruitus. Labor ad
corpus ꝓprie ꝑtinet ⁊ ad
mentem confusio: seruitꝰ
ad utrumq: Temꝑe quip¬
pe antrxp̃i laborabit ȩccłia
maliis subacta dormentis
confundetur in aliis exposi¬
ta concumeliis: premetur
seruitute. afflicta tributiᷤ.
illo filio ꝑditionis extinc¬
to requieueris⁊sumes pa¬
rabolam istam contra re¬
gem babilonis: & dices. Re¬

Expanded text:
hanc requiem potest pax illa intelligi, quam forte, destructo Antichristo, usque ad diem judicii habebit Ecclesia; vel illa certe, qua novissime inimica morte destructa, non erit qui impugnet, vel terreat. Notantur hic tria genera miseriarum, quibus subjicietur genus humanum, ab eis ante tempus illud non facile eruendum, labor, confusio, servitus. Labor ad corpus proprie pertinet, ad mentem confusio, servitus ad utrumque. Tempore quippe Antichristi laborabit Ecclesia, in aliis subacta tormentis; confundetur in aliis, exposita contumeliis; premetur, servitute afflicta tributis. illo filio perditionis exstincto requieveris, sumes parabolam istam contra regem Babylonis, et dices:
Abbreviated transcription (Latin):
maledicta. & multorum
generum uitia compellũt.
Quos nimirum signo cruciͤ
muniti. in fine scłi subiciẽt
cum & illis data fuerit uir¬
tus calcandi suꝑ serpentes
& scorpiones: & omnem po¬
testatem inmici. Et erit in
dic illa. cum reqiiem de
derit tͥ ds̃ ãlabore tuo & ã
confusione tua. & a seruitu¬
te tua dura quaante serui
sti÷ sumens parabolã istam
contra regem babilonis: &
dices. Quomͦ cessauit exac¬
tor & cetera. Descͥptus est
sio: descͥpta & iudeoꝵ conuer¬
sio. Nunc ad ipsius antixp̃i.
uel certe diaboli in antixp̃o
uel cum antrep̃o subuersio¬
nem. scõꝵq requiem & exul¬
tationem. misticum uertit
eloquium: & qui de eis quasi
ra prȩdixerat:annuntiatu¬
rus ꝓsꝑa. ipsos alloquitur
requiem tͥ dederit dñs. Hȩc¬

Expanded text:
maledicta, et multorum generum vitia compellunt; quos nimirum signo crucis muniti in fine saeculi subjicient; et cum illis data fuerit virtus calcandi serpentes et scorpiones, et omnem potestatem inimici . Et erit, in die illa: cum requiem tibi dederit Deus a labore tuo, et a confusione tua, et a servitute tua durabolam istam contra regem Babylonis, et dices: Quomodo cessavit exactor, et caetera. Descriptus est sio, descripta et Judaeorum conversio, Nunc ad ipsius Antichristi, vel certe diaboli in Antichristo, vel cum Antichristo subversionem, sanctorumque requiem et exsultationem, mysticum vertit eloquium: et qui de iis, quasi ra praedixerat, annuntiaturus prospera ipsos alloquitur, requiem tibi dederit Deus. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia: a malignis spi-¬
ricib depredatur. Quoꝵ.
etiam uxores id est affec¬
tiones quib ad filios bono¬
rum oꝑum ꝓcreandos. qͣ¬
si legitimo usi fuerant
matrimonio: fedis amorib
& cogitationib sordidis ma¬
culantur. Ih̃u bone qͣndo
respicies ut restituas an-¬
mam meam a malignita¬
te ista: & ab his leonib u-¬
nicam meame Utinam do¬
mine suscites suꝑ nos me¬
dos. bonos scilicet angłos.
ut apprehendant arma
fortes q forti. potentes ã po¬
tente: ut omnia hȩc temp¬
tam̃ta nobis in mensura
disponant ⁊ ñ pacientes
nos temptari supra quã
possumus ferre: s faciant
cum tẽp rac tatione ꝓuen¬
tum ut sustinere possimꝰ.
Hoc autem sciendum fr̃s
quia medi isti eos qui secu¬
lari sapientia tument. con¬
tempnunt ⁊ & eos qui in
uana eloquentia głantur
despiciunt: argentũ eñ
non querunt. nec aurũ
uolunt ÷ s ipsos libenter
uisitant. ipsis gratanter
asistunt. contra eos pugnã¬
tib se libenter opponunt:

Expanded text:
conscientia, a malignis spiritibus depraedatur. Quorum etiam uxores, id est affectiones, quibus ad filios bonorum operum procreandos, quasi legitimo usi fuerant matrimonio, foedis amoribus et cogitationibus sordidis maculantur. Jesu bone, quando respicies, ut restituas animam meam a malignitate ista, et ab his leonibus unicam meam? Utinam, Domine, suscites super nos Medos, bonos scilicet angelos, ut apprehendant arma fortes a forti, potentes a potente, ut omnia haec tentamenta nobis in mensura disponant , non patientes nos tentari supra quam possumus ferre ; sed faciant cum tentatione proventum, ut sustinere possimus . Hoc autem sciendum, fratres, quia Medi isti eos qui saeculari sapientia tument, contemnunt; et eos qui in vana eloquentia gloriantur, despiciunt: argentum enim non quaerunt, nec aurum volunt; sed ipsos libenter visitant, ipsis gratanter assistunt, contra eos pugnantibus se libenter opponunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ris decestando horrori te¬
stimonium prebeant. Ibi
omnia contra naturã: ubi
pͥmum lex nature legitur
corruisse. Merito fedum il¬
lud contra naturã decesta¬
bileq peccatũ. feda & hor¬
renda reliquit uestigia ⁊ ut
aduertant homines quib
suppliciis subdantur in in¬
feris. quos fumus excecat
quos fetor corrũpit ÷ quos
inmunditie uiscus instar
bichuminis. eternis uincłis
ligat: quos flamma uorax
depascit. nec consumit. Hic
est deliciarum tuarũ finis
o babilon: quȩ miseris mor¬
talib ibi uenem tui dulce¬
dinem spargis. unde ocłs
auertitur p̾ horrore ⁊ am¬
mus p̾ pudore: sermo pre
turpitudine. Om̃is catura
naturalem ordinem suȩ con¬
seruat nature. diuersor.

Expanded text:
ris detestando horrori teris detestando horrori testimonium praebeant. Ibi omnia contra naturam ubi primum lex naturae legitur corruisse. Merito foedum illud contra naturam detestabileque peccatum, foeda et horrenda reliquit vestigia, ut advertant homines, quibus suppliciis subdantur in inferis, quos fumus excaecat, quos fetor corrumpit, quos immunditiae viscus instar bituminis aeternis vinculis ligat, quos flamma vorax depascit, nec consumit. Hic est finis deliciarum tuarum, o Babylon, quae miseris mortalibus ibi veneni tui dulcedinem spargis, unde oculus avertitur prae horrore, animus prae pudore, sermo prae turpitudine! Omnis creatura naturalem ordinem suae conservat naturae, diversor
Abbreviated transcription (Latin):
pessimoꝵ. Caldei quippe.
quasi demones interp̾tan¬
tur. Cia fr̃s quam głosa sibi
uidebitur babilon ciuitas
illa confusionis. cuntas re¬
proboꝵ qͦndo ei temꝑe an¬
cixp̃i in omnib regnis ter¬
tribuetur: quãq inclita in
suꝑbia & sublimitate pͥnci¬
pum terrenor⁊ fauentium
sibi⁊ qui quasi demones ñ
tam corpor stragem: quã
ammarũ querent ꝑniciẽ.
S quid głaris õ babilon:
Audi queso ꝓph̃a. Erit ba¬
bilon illa głosa in regnis.
inclita in suꝑbia caldeoꝵ.
sicut subuercit dñs sodo¬
mam &. gomorram. De re-¬
gione illa sodomor. &. go¬
morre dictum est: quia erat
quasi paradisus dm̃i. ance¬
quam subuerterentur ã
dño. Quȩ ita subuerse sunt
ut nullum in eis sit p̾stine
uenustatis uestigium: s ad¬
huc tetra quȩdam mortis
effigies sulfure ac bitumi¬
ne intolerabili fecore. infer¬
naliũ penarũ imaginẽ prȩ¬
ferat: & poma fumo pleno.
lacusq nichil uiuum in se
recipiens. sodomitam scele¬

Expanded text:
pessimorum. Chaldaei quippe pessimorum. Chaldaei quippe quasi daemones interpretantur. Eia, fratres, quam gloriosa sibi videbitur Babylon, civitas illa confusionis, civitas reproborum, quando ei, tempore Antichristi, in omnibus regnis tertribuetur! quamque inclyta in superbia, et sublimitate principum terrenorum faventium sibi! qui quasi daemones non tam corporum stragem, quam animarum quaerent perniciem. Sed quid gloriaris, o Babylon! Audi, quaeso, prophetam: Erit Babylon illa gloriosa in regnis, inclyta in superbia Chaldaeorum, sicut subvertit Dominus Sodomam et Gomorrham. De regione illa Sodomorum et Gomorrhae dictum est, quia erat quasi paradisus Domini, antequam subverteretur a Domino. Quae ita subversae sunt, ut nullum sit in eis pristinae venustatis vestigium, sed adhuc tetra quaedam mortis effigies sulphure ac bitumine intolerabili fetore infernalium poenarum imaginem praeferat, et poma fumo plena, lacusque nihil vivum in se recipiens, Sodomitani scele
Abbreviated transcription (Latin):
autem iħc nobiscum sit:
ut scrutantes scͥpturas.
in eis ipsum inueniamꝰ:
regnat unus deus. ꝑ omĩa
iximus cum in pͥn¬
cipio de onerib tͣc¬
taremꝰ. duob mo¬
dis onus babilonis uel fili¬
telligi: id est & scd̃m qđ p̾¬
Descͥpto gͥ onere babilonis
uitas diaboli ciuitatem di
idest excłiam p̾met ⁊ ad ip¬
sius oppressionem. conuer¬
tit ꝓpħa sermonem: & erit
inquiens babilon illa glosa
in regnis.inclita in suꝑbia
caldeoꝵ. sicut subuertit
dñs sodomam & gomorrã.
Babilone mundũ signifi¬
cari: sepe iam diximꝰ. S hoc
loco ipsũ significat mũdũ.
quẽ semꝑ constat ẽẽ in mũ¬
dũ ÷ mundũ scilicet qui in
maligno positus est: mun¬
dũ ꝓ quo non orat qui ui¬
cit mundũ: mundũ de quo
eliguntur qui  uincunt
mundũ. Non ꝓmundo in¬
quit rogo: s ꝓ his quos de¬
distimͥ de mundo. O mũde
inmunde: quid suꝑbis:
Nunc quidem głosus es in re-¬
gnis: nunc inclitus es in su¬
ꝑbia demonioꝵ. uel pͥncipũ

Expanded text:
autem Jesus nobiscum sit, ut scrutantes Scripturas, in eis ipsum inveniamus,regnat Deus per omnia iximus, cum in principio de oneribus tractaremus, duobus modis onus Babylonis vel Philitelligi, id est et secundum quod prDescripto igitur onere Babylonis, civitas diaboli civitatem Dei, id est Ecclesiam premet; ad ipsius oppressionem convertit propheta sermonem. Et erit, inquiens, Babylon illa gloriosa in regnis, inclyta in superbia Chaldaeorum, sicut subvertit Dominus Sodomam et Gomorrham; Babylone mundum significari saepe jam diximus, sed hoc loco ipsum signat mundum, quem semper constat esse immundum; mundum scilicet, qui in maligno positus est: mundum, pro quo non orat qui vincit mundum: mundum, de quo eliguntur qui vincunt mundum . Non pro mundo, inquit, rogo, sed pro his quos dedisti mihi de mundo. O munde immunde, quid superbis? Nunc quidem gloriosus es in regnis, nunc inclytus es in superbia daemoniorum, vel principum
Abbreviated transcription (Latin):
Ed si opus rectum ac dis¬
cretum recta prȩcedat in¬
tentio⁊ caue ne serpens il¬
le tortuosus caput erigat.
suꝑbiam dico: quȩ cũ ubiq
& in omnib. tũ maxime in
bonis oꝑib cauenda est.
Quid enim ꝓdest si terra
optime culta fuerit⁊ si se¬
men sparsum sapienter. si
competentib pluuiis irri

Expanded text:
d si opus rectum ac discretum recta praecedat intentio, cave ne serpens ille tortuosus caput erigat: superbiam dico, quae cum ubique et in omnibus, tum maxime in bonis operibus cavenda est. Quid enim prodest, si terra optime culta fuerit, si semen sparsum sapienter, si competentibus pluviis irri
Abbreviated transcription (Latin):
cata eor. Eia fratres ut ad
nos ipsos redeamus: in om¬
ni bono ope tria seruan¬
da sunt: uirtus discretio¬
nis ÷ puritas intentionis:
fundam̃tum humilitatis.
Discrctio spectat ad mo¬
dũ accionis: intentio ad
causamr. humilitas ad fru¬
ctum. Si recte offeras ait
dñs. recte autem ñ diuidã.
peccasti. Recte offert qui
bonum agit: s ñ recte di¬
uidit. si modum in agen¬
do excedit. S si iam bona
oparis & bene⁊ inspice cuiꝰ
rei causa. qua intentione:.

Expanded text:
ctam. Eia, fratres, ut ad nos ipsos redeamus, in omni bono opere tria observanda sunt: virtus discretionis, puritas intentionis, fundamentum humilitatis. Discretio spectat ad modum actionis, intentio ad causam, humilitas ad fructum. Si recte offeras, ait Dominus, recte autem non dividas, peccasti . Recte offert, qui bonum agit; sed non recte dividit, si modum in agendo excedit. Sed si jam bona operaris, et bene, inspice, cujus rei causa, qua intentione,
Abbreviated transcription (Latin):
uia illa lata quȩ ducit ad
mortem. illam artam &
angustam ostenderes quȩ
ducit aduitam. Annescitis:
An non sentitis: An ñexꝑi¬
mini: feruet incarne ali¬
quando estus concupiscen
quod uehemens agitat
uentus.omnia inderiora
hominis conturbant᷑. Sed
leuande supra hoc mare
crucem suam ihir. sedant᷑
nisi dominice crucis & pas¬
sionis exemplum. quam
leuaiit dñs miniam egyp¬
tie Merito die ista idẽ tem¬
pore gratiȩ. dempore mise¬
ricordiȩ. tempore quo crux
eleuatur. quo xpo subdit᷑
mundus. quo princeps
mundi huiꝰ eicit᷑ foraf. hoc
inquam die hoc dempore
auferetur onus eiꝰ de hum̾o
tuo. Quod onus legimus
inscripturis multa onerũ
genera.Nam sc̃s ysaias un¬
decim nobis onera ꝓphe

Expanded text:
via illa lata quae ducit ad via illa lata quae ducit ad mortem, illam arctam et angustam ostenderes quae ducit ad vitam. An nescitis? an non sentitis? an non experimini? Fervet in carne aestus concupiscentquod vehementer agitat ventus, omnia interiora hominis conturbantur; sed levante super hoc mare crucem suam Jesu, sedanturnisi dominicae crucis et passionis exemplum, quam levavit Dominus in viam Aegypti? Merito hac die, id est, tempore gratiae, tempore misericordiae, tempore quo crux levatur, quo Christo subditur mundus, quo princeps mundi hujus ejicitur foras: hac inquam die, hoc tempore auferetur onus de humero tuo. Quod onus? Legimus in Scripturis multa onerum genera. Nam sanctus Isaias undecim nobis onera p
Abbreviated transcription (Latin):
totum ex pietatis uiscerib
emanauit. Et ideo in hoc
pͥmo aduentu tuo misd̃iam
cantabo tibi dñe. Merito¬
sane: quia miscłia tua ple¬
na est.terra. Ecce oleum
adcuis presentiam iugũ
nr̃e captiuidatis compudru¬
die illa auferetur onus
enis de humero tuo: & iu¬
gum de collo tuo: & compu¬
tresced ingum afacie olei.
Que ista dies quodonus is
ta plagam madian inpetra
oreb & uirgam eiꝰ suꝑmare:
& leuabit eam iniia egyp¬
cusso diabolo qui est.rex
suꝑ omnes filios suꝑbie:
leuauit dñs uirgam suam
suꝑmare: & leuauit eam
uirga crux: uia egypti.aa
illa lata & spaciosa que du¬
cit ad mortem. Gĩaiuias tibi
dñe iħo quia exaltasti uir¬
gam duam suꝑ mare.pro¬
sternens cruci duȩ suꝑbiã
seculi: & subiciens ei princi¬
patus & potestatis. Nere do¬
mine crux tua premit flu¬
ctus seculi. sedat tempes¬
tates ꝑsecutionum. & temp¬
tationum ꝓcellas mitti¬
gat. Leuasti etiam eam in
ina egy pti.ut obstructa

Expanded text:
totum ex pietatis visceribus totum ex pietatis visceribus emanavit. Et ideo in hoc primo adventu tuo misericordiam cantabo tibi, Domine. Et merito, quia misericordia tua plena est terra . 3. Ecce oleum, ad cujus praesentiam jugum nostrae captivitatis computruIn illa die auferetur onus ejus de humero tuo, et jugum de collo tuo, et computrescet jugum a facie olei. Quae ista dies? quod onus istta plagam Madian in petra Oreb: et virgam ejus super mare, et levabit eam in via Aegypcusso diabolo, qui est rex super omnes filios superbiae , levavit Dominus virgam suam super mare, et levavit eam virga, crux: via Aegypti, via illa lata et spatiosa, quae ducit ad mortem. Gratias tibi, Domine Jesu, qui exaltasti virgam tuam super mare, prosternens cruci tuae superbiam saeculi, et subjiciens ei principatus et potestates. Vere, Domine, crux tua premit fluctus saeculi, sedat tempestates, persecutionum et tentationum procellas mitigat. Levasti etiam eam in via Aegypti; ut obstructa
Abbreviated transcription (Latin):
enim declinauerunt simul
mutdiles facti sund: non
erat qui faceret bonum.
Quid ergo: Num aliqua eiꝰ
egestas: Mmime. Rius est.
enim orbis terrȩ & plenitu¬
do eiꝰ. An forte nosiri in aliqͦ
eguit: Nequaqͣm. Ds qͥppe
m̃s est: & bonoꝵ meorum
non eget. Quid igiturꝰ Uere
dñe non mea iusticia. sed
tua miscłia. nec dua eges¬
tas. s mea necessitas. Dixisti
enim:. miscdia edificabitur
incȩlis. Ida plane. quia mi¬
seria habundabat inderris.
Ideo inpͥmo ad uentu tuo mi¬
scđiam cantabo tibi domine.
Miscd̃iȩ namq fuit quod¬
nostras inse suscepit. mise¬
ricordie quod fidem diui¬
nitatis sue miraculis con¬
firmauit. Miscłie nichilo¬
minus quod demonum
nobis calliditadͤs detexit
& euacuaut uirtudem. mi¬
scdiȩ quod meredricis atcac¬
dum non respuit. s appba¬
uit de uocionem. Itaq quod
se exibuit in humilitate hu¬
milem. inmiraculis poden¬
tem. indemonum oppressi¬
one fortem in susceptione
hoc ex miscl̾iȩ fonde ꝓcessit

Expanded text:
enim declinaverunt, simul enim declinaverunt, simul inutiles facti sunt; non est qui faciat bonum . Quid ergo? Num aliqua ejus egestas? Minime: ejus enim est orbis terrae et plenitudo ejus . An forte nostri in aliquo eguit? Nequaquam: Deus quippe meus est; bonorum meorum non eget . Quid ergo? Vere, Domine, non mea justitia, sed tua misericordia; non tua egestas, sed mea necessitas. Dixisti enim: Misericordia aedificabitur in coelis . Ita plane: quia miseria abundabat in terris, ideo in primo adventu tuo misericordiam cantabo tibi, Domine . Misericordiae namque fuit, quodn se suscepit: misericordiae, quod fidem divinitatis suae miraculis confirmavit. Misericordiae nihilominus, quod daemonum nobis calliditates detexit, et evacuavit virtutem; misericordiae, quod meretricis attactum non respuit, sed approbavit devotionem. 556 Itaque, quod se exhibuit in humanitate humilem, in miraculis potentem, in daemonum oppressione fortem, in peccatorum hoc ex misericordiae fonte processit,
Abbreviated transcription (Latin):
esuriit: diumitatis quod
de quinq panib quinq
milia hominum saciauit.
Humanidatis fuid quod in
naui dormiuid: diuinita¬
dis quod mari & fluctibus
imꝑauit. Humanitaus fu¬
it quod mortem sustiuit.
diumnitatis quod mortu¬
os suscitauit. Idem potesta
tis quod fariseos de demplo
cietit: bemgnitatis quod
inconuiuium publicanos
& peccatores recepit. Lotes¬
tatis etiam fuit quod de¬
mones derruid: benigni¬
tatis quod adulderam ab¬
soluit. Postremo potestatis
fuit uolentes quod eum
tenere ꝓstrauit. benigni¬
tatis quod abscisam sui
ꝑsecutoris auriculam lo¬
co simul ac sanitati resti¬
duit. Et hȩc omnia cum ad
tineant. miscdiȩ dicimus
ascribenda. Considerate ro¬
go qͥd sit ds. & uidete quiod
sit quod deposuerit tantã
maiestatem. quid ex mani¬
erid tantam potestatem.
quid infirmauerit tandã
uirtudem. quid tantam al¬
titudinem humiliauerid:
quid tantam sapientiam
infatuauerit. Nunquid ho¬
minis iusticia: Absit. Om̃s

Expanded text:
esuriit divinitatis, quod esuriit divinitatis, quod de quinque panibus quinque millia hominum satiavit. Humanitatis fuit; quod in mari dormivit divinitatis, quod mari et fluctibus imperavit. Humanitatis fuit, quod mortem sustinuit; divinitatis, quod mortuos suscitavit. Item potestatis fuit, quod Pharisaeos de templo ejecit; benignitatis, quod in convivium publicanos et peccatores suscepit. Potestatis fuit, quod daemones terruit: benignitatis, quod adulteram absolvit. Postremo potestatis fuit, quod volentes eum capere, prostravit; benignitatis, quod abscissam sui persecutoris auriculam loco simul et sanitati restituit. Et haec omnia cum ad tineant, misericordiae dicimus ascribenda. 2. Considerate ergo quid sit Deus, et videte quid sit quod deposuerit tantam majestatem, quod exinaniverit tantam potestatem, quod infirmaverit tantam virtutem, quod tantam altitudinem humiliaverit, quod tantam sapientiam infatuaverit. Nunquid hominis justitia? Absit! omnes
Abbreviated transcription (Latin):
In iplo enim uiuim̃ mouem
& sumus: & tamen longe a
peccatorib salus. Prope erat
ꝑessendiam: longe ꝑgr̃am.
Quomodo non longe. qui nec
agnoscebat᷑ nec credebatur.
nec timebat᷑. nec amabat᷑:
longe apeccatorib quos
nec reuocabat errantes. nec
erigebat iacentes. nec redi¬
mebat capduos. nec mor¬
tuos suscitabat. Longe in¬
qͣm. qͣndo nec iustis cȩlestẽ
mercedem:nec impiis ma¬
nifesto iudicio eternam in¬
ferebat dampnadionem.
Henit ꝓinde ut agnoscere¬
tur. qui non agnoscebatur.
crederet᷑ qui non credebat᷑.
timeret᷑ qui non timebatur.
amaretur qui non amaba¬
tur. Sic qui presens erad
essencialit̾ uenit misericor¬
diter. ut agnosceret᷑ huma¬
nitas enis. crederet᷑ diumi¬
tas eius. timeretur podestas
enis: amaret᷑ benignitas eiꝰ.
Apparuit autem humani¬
tad eius in nostrȩ infirmi¬
tatis susceptione diunitas
inmiraculoꝵ gcibicione.
indemonum oppressione
potestas: inpeccatorum sus¬
ceptione benignidas. Huma¬
nitatis namq fuerit quod

Expanded text:
in ipso enim vivimus, movemur et sumus : et tamen longe a peccatoribus salus . Prope itaque per essentiam, longe per gratiam. Quomodo non longe, qui non agnoscebatur, nec credecatur; nec timebatur nec amabatur? Longe a peccatoribus: quos nec revocabat errantes, nec erigebat jacentes, nec redimebat captivos, nec mortuos suscitabat. Longe, inquam, quando nec justis coelestem mercedem, nec impiis manifesto judicio aeternam inferebat damnationem. Venit proinde ut agnosceretur, qui non agnoscebatur; crederetur, qui non credebatur; timeretur, qui non timebatur; amaretur, qui non amabatur. Sic qui praesens erat essentialiter, venit misericorditer, ut agnosceretur humanitas ejus, crederetur divinitas ejus, timeretur potestas ejus, amaretur benignitas ejus. Apparuit autem humanitas ejus in nostrae infirmitatis susceptione; divinitas, in miraculorum exhibitione; in daemoniorum oppressione, potestas; in peccatorum susceptione, benignitas. Humanitatis namque fuit; quod
Abbreviated transcription (Latin):
lius qui uenit & qui uenturꝰ
est. omps. S quomodo aut̃¬
quouenturus ẽ. uel uenitꝰ
Nempe uox eiꝰ ẽ. Cȩlum & t̃¬
ram ego impleo. Quomodo
terram.qui cȩlum implet¬
& terram: Audi euangelium.
Inmundo erat & ꝑipsum

Expanded text:
qui venturus est omnipotens . Sed quomodo venturus est, vel venit? Nempe vox ejus est: Coelum et terram ego impleo . Quomodo ad terram, qui coelum et terram implet? Audi Evangelium: In mundo erat, et
Abbreviated transcription (Latin):
cadentes poculo
typũ futuroꝵ. iudeos
diximꝰ designari: qui ob
necem dm̃ saluatoris ã
romanis dep̾ssi & oppres¬
am fame radicem tuam.
& reliquias tuas intͥficiam.
Adhuc quoq eoꝵ calami¬
tatem describens. subiung̃
Ulula porta⁊ clama ciuitaᷤ
ꝓstrata est philistea omnis.

Expanded text:
e vel poculo typum futurorum, Judaeos diximus designari: qui ob necem Domini Salvatoris a Romanis depressi et oppresam fame radicem tuam: et reliquias tuas interficiam. Adhuc quoque calamitatem describens, subjungit: Ulula, porta; clama, civitas; prostrata est Philisthaea omnis.
Abbreviated transcription (Latin):
per in loco pascue collo¬
catus. uerbi dei famẽ ui¬
tare potuerit ⁊ & in spe
diuine miscd̃ie fiduciali¬
ter requieuerit. fiet eni
ex dei gr̃a. ut radix colu¬
ta pect̃a materia. quasi
fame intereat.ñ hñs unde
uiuat: & sic cet̾a ucia. que
ex pessima radice pullu¬
lauerant moriente radi¬
ce marcescant. S iam tã¬
dem sermoni hiuic demꝰ¬
.⁊ finem: obsecͣntes dei
miscdiam. ut in¬
terius illo uerbo pasci me¬
ream᷑ qđ ñ habet finem
honor & gła in scła scłoꝵ¬

Expanded text:
per in loco pascuae colloper in loco pascuae collocatus , verbi Dei famem vitare potuerit, et in spe divinae misericordiae fiducialiter requieverit. Fiet enim ex Dei gratia, ut radix colut peccati materia, quasi fame intereat, non habens unde vivat; et sic caetera vitia, quae ex pessima radice pullulaverant, moriente radice, marcescant. Sed jam tandem sermoni huic demus finem, obsecrantes Dei misericordiam, ut interius illo verbo pasci mereamur, quod non habet finem, honor et gloria in saec
Abbreviated transcription (Latin):
tionib exponi: quos phili-¬
stei fune carnalis concupis¬
centie trahunt ad libidinẽ
fune concupiscentie oculoꝵ.
ad uanitatẽ: fune suꝑbie.
ad suꝑsticionem. Erines ꝓ¬
cedunt ex capite: cogita¬
tiones ex corde. In septem
itaq cogitationib conser¬
uatur fortitudo tua qua¬
rũ due sunt de p̾teritis
due de futuris: tres de p̾¬
sentib. Ad p̾terita ꝑtinet
recordatio creationis &
redemptionis ⁊ ad futura
horror dampnationis. &
contemplatio eterne re¬
munerationis: ad p̾sencia¬
autẽ. consideratio nr̃e in¬
firmitatis & diumne boni¬
tatis: cũ memoria illius
quã sepiꝰ exꝑim᷑. con-¬
solationis. Has sa Ene
cogitationes si letali sõpno
sopitus ꝓdid̃is meretͥci. id
est uane głe abscidendas
tradideris: quasi inpocens
& infirmꝰ. philisteis. neqͣm
uidelicet spiritib tͣderis
illudendus. Quib tam̃ exul¬
re⁊ ꝑ quos & radicẽ colu¬
bri & partũ reguli pot̾it
declinare: sitam ut pau¬

Expanded text:
tionibus exponi: quos Philitionibus exponi: quos Philisthaei fune carnalis concupiscentiae trahunt ad libidinem, fune concupiscentiae oculorum ad vanitatem, fune superbiae ad superstitionem. Crines procedunt ex capite, cogitationes ex corde. In septem itaque cogitationibus conservatur fortitudo tua; quarum duae sunt de praeteritis, duae de futuris, tres de praesentibus. Ad praeterita pertinet recordatio creationis et redemptionis; ad futura horror damnationis, et contemplatio aeternae remunerationis; ad praesentia consideratio nostrae infirmitatis, et divinae bonitatis, cum memoria illis, quam saepius experimur, consolationis. Has sane cogitationes, si lethali somno sopitus prodideris meretrici, id est vanae gloriae abscindendas tradideris, quasi impotens et infirmus Philisthaeis, nequam videlicet spiritibus traderis illudendus. Quibus tamen exsulre, per quos et radicem colubri, et partum reguli potuerit declinare; si tamen ut pau
Abbreviated transcription (Latin):
maximã fortitudinẽ urãmr:
quã instar samson.septem
uob̃ crines conseruant. In¬
stant philister: dormientib
funes imiciunt: snisi priꝰ
ꝓficiunt. De his funib ait
ꝓph̃a. funes peccoꝵ circũ¬
mo confidenter ꝓclamat.
Dirupisti uincła mea. St̃
autẽ tres funes. quib nos
appetunt philister: concu¬
piscentia carnis. concu¬
bia uite. bide õ sanson ne
dormias uide ne ocio dissol¬
uaris: uide ne meretͥcis. ua¬
ne uidelicet głe seducaris
illecebris. Ociositas inimi¬
ca est amime: indesideriis
enim eit om̃ĩs ociosus. Au¬
diant hoc qui occasiones
querũt uagandi ⁊ quib
cõmune opus manuum
oneri est: qui fr̃ib neces¬
sariis oꝑib intentis. ocio
uacant & fabulis. Hi sunt
quos sepe cernimꝰ philisti¬
norz innexos sunib ⁊ nunc
carnis stimulis agitari. nc̃
stultis occupationib infe¬
liciter irretirr: nc quasi
quibusdã furiis accos. giro¬
uagando multor detrac¬

Expanded text:
maximam fortitudinem vestram, maximam fortitudinem vestram, quam instar Samson, septem vobis crines conservant. Instant Philisthaei, dormientibus funes injiciunt; sed nisi prius proficiunt. De his funibus ait Propheta: Funes peccatorum circummo confidenter proclamat: Dirupisti vincula mea . Sunt autem tres funes quibus nos appetunt Philisthaei, concupiscentia carnis ocubia vitae. Vide, o Samson, ne dormias; vide ne otio dissolvaris; vide ne meretricis, vanae videlicet gloriae, seducaris illecebris. Otiositas inimica est animae: in desideriis enim est omnis otiosus. Audiant hoc, qui occasiones quaerunt vagandi, quibus commune opus manuum oneri est, qui, fratribus necessariis operibus intentis, otio vacant et fabulis. Hi sunt quos saepe cernimus Philisthinorum innexos funibus, nunc carnis stimulis agitari, nunc stultis occupationibus infeliciter irretiri, nunc quasi quibusdam furiis actos gyrovagando multis detrac