comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ scribuntur. Omĩa autẽ greca
nomina qualicũq sequente uocali:
ꝑ k sunt scribenda. Uȩcus ꝑ .e. dip¬
tongon scribit᷑: quia leticia a latitu¬
dine uocata ẽ. Cuiꝰ e contrario ẽ t̾sti¬
cia: quȩ angustiã facit. L. autem
littera int̾dum ꝓ.d. litterã utimur: ut
latum ꝓ datum. & calamitatẽ ꝓ cada¬
mitatẽ. A cadendo enĩ: nomen sũpsie
calamitas. Maxumꝰ an maximꝰ & si
qua similia sunt: qualit̃ scribi debe¬
ant quesitũ est. Uarro tradidit cesa¬
rem ꝑ .i. eiusmodi uerba enuntiare
factã. ut maximꝰ. optimꝰ. pessimus.
scribatur. Malo ꝑ unã .L. scriben¬
dum: quia ẽ magis uolo. Nalle ꝑ
duos. U: quia ẽ magis uelle. Nolo qͦ
ꝑ unũ . l: nolle ꝑ duo. Nolo enim non
uolo ẽ: nolle. ñ uelle. Os si uultum¬
aut ossum significat: ꝑ .o. solam scͥ¬
bendum ẽ. Si ꝑsonam: .h. p̃ponenda
ẽ. Ora finium ꝑ .o: hora dierum ꝑ
.h. scribendũ. Onus si de onere uenit:

Expanded text:
tantum scribuntur. Omnia autem Graeca tantum scribuntur. Omnia autem Graeca nomina qualicumque sequente vocali per K sunt scribenda. 'Laetus' per dipthonga scribitur, quia laetitia a latitudine vocata est, cuius e contrario est tristitia, quae angustiam facit. L autem littera interdum pro d littera utimur, ut latum pro datum, et calamitatem pro cadamitate; a cadendo enim nomen sumpsit calamitas. 15. Maxumus, an maximus, et si qua similia sunt, qualiter scribi debeant 45 quaesitum est. Varro tradidit Caesarem per i hujusmodi verba enuntiare,factam ut maximus, optimus, pessimus, scribatur. 16. Malo per unum l scribendum, quia est magis voto; malle per duo ll, quia est magis velle; nolo quoque per unum l, nolle per duo. NOLO enim, ne volo est; NOLLE, ne velle. 17. aut ossum significat per O solam scribendum est; si personam, H praeponenda est. 'Ora' finium per O; 'hora' dierum per H scribendum. 'Onus' si de onere venit,
Abbreviated transcription (Latin):
oc. diptongo scribendum. formosus
sine .N. scribitur: quia a forma uocat᷑.¬
Gnatꝰ quod ẽ filius. ꝑ .s. scribendum:
quia facit generatꝰ. h. quȩ aspiratio¬
nis littera ẽ. in latino tantũ uoca¬
lib iungitur: ut homo honor. humꝰ
Aspiratur autẽ & cũ consonantibꝰ: s
in grecis & hebreis nominibꝰ. Heus
autẽ &e heu uitiectiones: ꝑ .h. scriben¬
de .I. litteram uit̃ duas uocales con¬
stitutã bis scribi qͥdam existimabar:
ut in troia. & maia. Hoc racio ñ ꝑ¬
mittit. Nunquã enim tres uocales
in una sillaba scribunt᷑: s .i. litt̾a
uit̃ duas uocales constituta ꝓ dupli¬
ci habetur. Id. ꝓnomen neutri gen̾is
ꝑ .d. scribitur: ab eo qͦd est is. ea id.
quia facit idem. Qd̃ si uerbũ est t̾ciȩ
ꝑsone. ꝑ .t. notabit᷑. ab eo quod ẽ eo
is. it: quia facit itur. R. litterã an¬
tiqui p̃ponebant qͦtiens. a. sequebat᷑.
ut baput. kanna. kalamꝰ: nunc
autẽ kartago. & kalendȩ. ꝑ eandẽ

Expanded text:
O et E dipthonga scribendum. 'Formosus' O et E dipthonga scribendum. 'Formosus' sine N scribitur, quia a forma vocatGnatus, quod est filius, per g scribendum quia facit generatus. H que est aspirationis nota, in latino tantum vocalibus adiungitur, ut honor, humus, homo, aspiratur et consonantibus, sed in grecis et hebreis nominibusautem et 'heu' interiectiones per H scribendae. I littera inter duas vocales constituta, bis scribi quidam existimabant, ut in 'Troia' et 'Maia'. Hoc ratio non permittit. Numquam enim tres vocales in una syllaba scribuntur. Sed I littera inter duas vocales constituta pro duplici habetur. 'Id' pronomen neutri generis per D scribitur, ab eo quod est 'is, ea, id', quia facit 'idem'. Quod si verbum est tertiae personae, per T notabitur, ab eo quod est 'eo, is, it', quia facit 'itur'. K litteram antiqui praeponebant quotiens A sequebatur, ut 'kaput', 'kanna', 'kalamus'. Nunc autem 'Karthago' et 'kalendae' per eandem
Abbreviated transcription (Latin):
ratur in capite. Quando autẽ conuin
sicut ad patrẽ: qm̃ ueteres sepe apd̾̃.¬
ꝓ. ad usi sunt: duab ex eis mediis
centũ. & trecentos: postea dicimus
quadringentos: s. ponentes ꝓ .c. C
&e .a: similit cognatio ẽ. Nam huiꝰce
p̃positio. ꝑ .c. scribenda ẽ. si autem
adu̾bium fuerit: ꝑ.q. dicimus enim
quum lego. Deus. ꝑ .e. solam. Dȩmon.
ꝑ diptongũ est notandus. Equus qͦd
ẽ animal: ꝑ .e. solam scribendum.
E quus qͦd est uistꝰ: ꝑ .ȩ. diptongum
scribendũ. Exsul addita .s. debet scͥb.
quia exsul dicit᷑ qui extra solum ẽ.
Exultat: melius sine.s. littera dicit᷑.
llam cũ ipsa .x. ex .c.& .s. constat: quomͦ
cũ in ea sit. rursus ei additur alia: E qͦr
ꝑ diptongum scribendũ: quia ab aqua
ẽ nomen factũ. F orsitan. ꝑ .n. scribendũ
in fine: quia integrũ eus ẽ. si forte tan¬
dem. Fedus quod ẽ deformis: ꝑ .e. solã
scribendũ. Fõedus qͦd est pactum: cũ

Expanded text:
ratur in capite; quando autem coniuncratur in capite; quando autem coniuncsicut 'ad patrem' quoniam veteres saepe 'apud' pro 'ad' usi sunt duabus ex eis mediis 'centum', et 'trecentos', postea dicimus 'quadringentos', G ponentes pro C. C et Q similiter cognatio est. Nam 'huiusce' praepositio per C scribenda est; si autem adverbium fuerit, per Q. Dicimus enim 'quum lego'. 'Deus' per E solam: 'daemon' per AE dipthonga est notandus. 'Equus', quod est animal, per e solam scribendum; equus, quod est iustus, per ae dypthongum scribendum. Exsul addita s debet scribi, quia exsul dicitur qui extra solum est. 'Exultat' melius sine S littera scribitur. Nam cum ipsa X ex C et S constat, quomodo, cum in ea sit, rursus ei additur alia? 'Aequor' per dipthonga scribendum, quia ab aqua est nomen factum. 'Forsitan' per N scribendum in fine, quia integrum eius est 'si forte tandem'. 'Fedus', quod est deformis, per E solam scribendum est: 'foedus' quod est pactum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
gitoꝵ notȩ. sunt & oculoꝵ quib
secum taciti ꝓculq distantes colloquun¬
tur: sicut mos ẽ militaris. ut qͦtiens
consentit exercitꝰ. quia uoce ñ potest.
manu ꝓmittat. Alii quia uoce ñ pos¬
sunt: gladioꝵ motu salutant. En¬
nius de quadam impudica quasi in
choro pila ludens. dotatim dat sese
& communẽ facit. aliũ tenet. alii ad¬
nutat. alibi manꝰ est occupata. alii
ꝑuellit pedem. alii dat anulũ expec¬
tandum a labris. Aliũ inuocat: cũ
alio cantat. At tam̃ aliis dat digito lit
pede: digito loquit᷑ .xiii. De ortogͣfia.
Rtografia grece: latinȩ recta scͥp¬
tura interp̃tatur. Orto enĩ. recta.
Graphia. scriptura dicit᷑. Hȩc discipli¬
na docet: quemadinodũ scribere de¬
beamꝰ. Nam sic̃ ars tractat de partiũ
declinatione: ita orthographia de scͥ¬
bendi ꝑttia. ut puta. ad cũ est p̃positio
.d. litteram. cũ est coniunctio.t. litterã
accipit. Haud. quaudo aduerbium ẽ
negandi . d. littera t̾minatur: & aspi¬

Expanded text:
gitorum notae, sunt et oculorum, quibus secum taciti proculque distantes conloquuntur. Sicut mos est militaris, ut quotiens consentit exercitus, quia voce non potest, manu promittat. Alii, quia voce non possunt, gladiorum motu salutant. Ennius de quadam inpudicaNaev. Com. 75: — Quasi in choro pila ludens datatim dat sese et communem facit. Alium tenet, alii adnutat, alibi manus est occupata, alii pervellit pedem, alii dat anulum exspectandum, a labris alium invocat, cum alio cantat; adtamen aliis dat digito littpede, digito loquitur'. § 27 De orthographia. Orthographia Graece, Latine recta scriptura interpretatur. Orto enim recte, graphia scriptura dicitur. Haec disciplina docet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia, utputa 'ad', cum est praepositio, D litteram; cum est coniunctio, T litteram accipit. 'Haud', quando adverbium est negandi, D littera terminatur et aspi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia te incolumẽ cognoui grãs xp̃o egi:
festabo: quia ñ fui dignus tua ꝑlege¬
re eloquia. Statim enim ut accepi
pitacium tuũ. puer regiꝰ ad me uenit
dedi. cubiculario meo illũ pitaciũ tuũ¬
& confestim ambulaui ad principem.
ut postea ꝑlegerem. & rescriberem. Re¬
uersus de palatio regis. ñ solum scͥpta
tua ñ inueni. s etiam quicquid aliud
in cartis fuit ꝑiit. & iccirco scit dñs
luxi meritũ meũ. quia ñ ꝑlegi eloqͥũ
tuũ. s rogo ut quecũq occasio uene¬
rit rescribas mͥ. & grãm uerbi tui ñ
auferas. ut qͦd ex meo delicto ꝑdidi.
iterum gr̃a tua recipiam. Et manu
sua. Ora ꝓ nobis beatissime dñe.¬

Expanded text:
egi; festabo: quia non fui dignus tua perlegere eloquia, quia statim ut accepi pittacium tuum, puer regius ad me venit, dedi cubiculario meo illud pittacium, et confestim ambulavi ad principem, ut postea perlegerem, et rescriberem. Reversus e palatio regis, non solum scripta tua non inveni, sed etiam quidquid aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribas mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime d
Abbreviated transcription (Latin):
Et mundus ꝑeum factus ẽ. Mun¬
dus latine a pͥhilosophis dictus
quod insempit̃no motu sit: ut
cȩlum. sol. luna. aer. maria. Nul¬
la enĩrequies eis elementis con¬
cessa ẽ: ideoq semꝑ inmotuẽ. Uñ¬

Expanded text:
Et mundus per eum factus est . Mundus Latine a philosophis dictus, quod in sempiterno motu sit, ut coelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies ejus elementis concessa est, ideoque semper in motu est
Abbreviated transcription (Latin):
Greci uͦ nomen mundo de ornam̃to
accõmo dauerunt: ꝓpt̾ diuersitatẽ
elementoꝵ & pulchritudinẽ sidũ.
Appellatur apud eos cosmos: quod
tũ. Nicħ enĩ mundo pulchrius.
oculis carnis aspicimus. Quatuor¬
orientẽ. & occidentẽ. septentrionẽ.
& meridiem. Oriens. ab ex ortu soł
ẽ nuncupatꝰ. Occidens. quod diem
faciat occidere. atq interire. Abscõ¬
dit enĩ lumen mundo. & tenebras
suꝑ indicit. Septentrio autẽ a
septem stellis axis uocatur: que in
ipsoreuolute rotant᷑. Hic ꝓpͥȩ uertex
dr. eo quod uertit᷑. sicut poeta ait.
ibi sol faciat mediũ diem. quasi me¬
didies. uel quia tunc micat puriꝰ
ether. Merum enĩ purũ dicitur. Ia
nue cęli duȩ sunt. oriens & occasus.
Nam una porta sol ꝓcedit. alia se re¬
cipit. Cardines autẽ mundi duo:
septentrio. & meridies. In ipsis enĩ
uoluit᷑ celum.

Expanded text:
mundo de ornamento accommodaverunt propter diversitatem elementorum, et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos cosmos, quod ihil enim mundo pulchrius oculis carnis aspicimus. Munduorientem et occidentem, septentrionem et meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertex dicitur eo quod vertitur, sicut poeta ait: ibi sol faciat medium diem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum nuae caeli duae sunt, Oriens et Occasus; nam una porta sol procedit, alia se recipit. Cardines autem mundi duo, Septentrio et Meridies; in ipsis enim volvitur caelum.
Abbreviated transcription (Latin):
elibatũ dici uoluert̃ uirgi¬
nitatis abstinentiã. unde &
felix capella in libro denuptiis
mercurii & philologie ait. Pla¬
cuit minerue pellere celibatũ.

Expanded text:
elibatum dici uoluerunt uirginitatis abstinentiam, unde et Felix Capella in libro de nuptiis Mercurii et Philologiae ait: ‘Placuit Mineruae pellere celibatum’.
Abbreviated transcription (Latin):
conscripsisse. ac deinde a nychoriaco dif¬
fusius ẽẽ dispositam: quã apud latinos
primꝰ apuleius. deinde boetius transtu¬
lerunt. .iii. Quid sit numerus.
umerus autem ẽ multitudo ex
unitatibꝰ constituta. Nam unũ
semen numeri ẽe. ñ numerũ dicimus.¬
umero nummꝰ nom̃ dedit: & a
sui frequetatione uocabulum
indidit. Unꝰ a greco nom̃ trahit. Greci
enim unũ: enna dicunt. Sic duo & tres:
quos illi dia & tria appellant. Quatuor
uͦ a figura quadrata nom̃ sumꝑser̃t.
quinque autẽ ñ scdm naturam sed
scd̾m placitum uoluntatis uocabu¬
lum acceꝑunt. ab eo qui numeris no¬
men uididit. S̾ex autẽ &e septem: a
greco ueniunt. In multis enĩ nominibꝰ
quȩ in greco aspirationẽ habent. nos
ꝓ aspiratione .s. ponimꝰ. Inde est pro
lo herba serpillum. Octo uͦ ꝑ transla¬
tionem sicut illi ogda & nos octo. tta
illi nea. nos nouem. illi deca. nos decẽ.
Dicti autẽ decem a greca echimologia
eo quod ligent & conungant infra

Expanded text:
conscripsisse, ac deinde a Nicomacho diffusius esse dispositam, quam apud Latinos primus Apuleius, deinde Booethius transtulerunt. CAPUT III. Quid sit numerus. 1. Numerus autem est multitudo ex unitatibus constituta; nam unum semen numeri esse, non numerum.o nummus nomen dedisui frequentatione vocabulum indidit. Unus a Graeco nomen trahit; Graeci enim unum ἕνα dicunt: sic duo et tres, quos illi δύο et τρία appellant. Quattuor vero a figura quadrata nomen sumpserunt. Quinque autem non secundum naturam, sed secundum placitum voluntatis vocabulum acceperunt ab eo, qui numeris nomina indidit. Sex autem et septem a Graeco veniunt. In multis enim nominibus quae in Graeco aspirationem habent, nos pro aspiratione S ponimus. Inde est pro lo herba serpillum. Octo vero per translationem, sicut illi et nos: ita illi ἐννέα, nos novem; illi δέκα, nos decem. 4. Dicti autem decem a Graeca etymologia, eo quod ligent et conjungant infra
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ ponat ante ocłos quasi sub¬
iectũ nomini: Hoc opus aristotilis
intelligendũ est. qm̃ sicut dictũ ẽ
quicquid homo loquitur. in decẽ
ista p̃dicamenta habet᷑. Proficiet etiã
ad libros intelligendos. qui sibi a¬
rethoribꝰ siue a dialecticis apponunt᷑.¬
ui. De periermeniis aristotilis.

Expanded text:
nem sibi ponat ante oculos, quasi subnem sibi ponat ante oculos, quasi subiectum nomini? Hoc opus Aristotelis intellegendum est, quando, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem ista praedicamenta habentur. Proficiet etiam ad libros intellegendos, qui sive Rhetoribus sive Dialecticis adplicantur. De perihermeniis . Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
iecto p̾dicatur. neq in subiecto est:
ut aliquis homo. uł aliquis equus.
Sedẽ autem substantiȩ dicunt᷑ in qͥbꝰ
species illȩ quȩ principalit substan¬
tie pͥmo dicte sunt insunt atq elau¬
duntur: ut in homine cicero.
Quantitas est m̃sura: ꝑ quã aliqͥd
uł magnũ uł minus ostenditur.
ut longus. breuis. Qualitas est.
ut qualis sit: orator. añ rusticus.
niger aut candidus. Relatio ẽ:
quȩ refertur ad aliquid. Cũ enĩ dicit᷑
filius: demonstratur & pat̾. Hȩc
relatiua simul incipiunt. Namq
seruus ac dñs uno tempore exor¬
dium nominis sumunt: nec ali¬
quando inuentt᷑ dñs prior seruo.
nec seruus dño. Alderum enĩ alt̾i
ꝑesse ñ potest. Iocus ẽ ubi sit. ĩ¬
foro. ui ꝑlatea. Loci autẽ motꝰ par¬
tes sex habet: dexterã & sinistram.
ante. & retro. sursũ. atq deorsum.
Partes quoq istȩ ser: duo habent:
longe &e prope. Tempꝰ: ut hodie.
ut quis aut stet aut sedeat aut ia¬

Expanded text:
iecto praedicatur, neque in subiecto est, iecto praedicatur, neque in subiecto est, ut aliqui homo vel aliqui equus. Secundae autem substantiae dicuntur, in quibus speciebus illae, quae principaliter substantiae primo dictae sunt, insunt atque clauduntur, ut in homine Cicero. Quantitas est mensura, per quam aliquid vel magnum vel minus ostenditur, ut longus, brevis. Qualitas est, ut qualis sit, orator an rusticus, niger aut candidus. Relatio est, quae refertur ad aliquid. Cum enim dicitur filius, demonstratur et pater. Haec relativa simul incipiunt. Namque servus ac dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando invenitur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus eforo, in platea. Loci autem motus habet sex partes, dexteram et sinistram, ante et retro, sursum atque deorsum. Partes quoque istae sex duo habent, longe et prope. Tempus, ut, hodie, ut quis aut stet, aut sedeat, aut ia
Abbreviated transcription (Latin):
abitatio ab habendo uoca¬
ta. ut habitare casas. Do¬
mus exgreca appellatione uoca¬
ta. Nam domata greci tecta dñt.
Est autẽ domus unuis familiȩ
habitatio. sicut urbs unuis ppłi.
sicut orbis domiciliũ totius gn̾is
humani. Om̃e edificiũ antiqui
edem appellauerunt. Alii edem
ab edendo quide sũpsisse nomen
existimant. dantes exemplũ de
platone. Si uocassem uos in edem
ad prandiũ. Hinc & edificiũ eo qd
suerit prius adedendũ factũ. Aula
domus ẽ regia. siue spatiosũ ha¬
bitaculũ. porticib quatuor con¬
clusum. Atrium magna edes ẽ
siue amplior & spaciosa domꝰ. Et
dictum ẽ atriũ. eo quod addantur
ei tres porticus extrinsecus. Alii atri¬
um quasi abigne & ligno atrum
dixerunt. Atrum enĩ fit exfumo.
P alatiũ apalante pͥncipe arcadũ
dictũ in cuiꝰ honore arcades palan¬
teum oppidũ construxerunt: &¬
regiam inipsius nomine conditã
palatiũ uocauerunt. Chalamũ
hac excausa uocatũ fert̃. Cũ enĩ
rapte fuissent aromanis sabinȩ

Expanded text:
abitatio ab habendo vel habitando vocata, ut habitare casas. Domus ex Graeca appellatione vocata. Nam domata Graeci tecta dicunt. Est autem domus unius familiae habitatio, sicut urbis unius populi, sicut Orbis domicilium totius generis humani. Omne aedificium antiqui aedem appellab edendo quiddam sumpsisse nomen existimant, dantes exemplum de PlautoPoen. 529: Si vocassem vos in aedem ad prandium. Hinc et aedificium, eo quod fuerit prius ad edendum factum. Aula domus est regia, sive spatiosum habitaculum porticibus quattuor conclusum. Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim fit ex fumo. Palatium a Pallante principe Arcadum dictum, in cuius honore Arcades Pallanteum oppidum construxerunt, et regiam in ipsius nomine conditam Palatium vocaverunt. Thalamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae,
Abbreviated transcription (Latin):
Genesar lacus amplissimus inui
genesar dr greco uocabulo. quasi
generans sibi auram. Deniq ꝑ
disfusiora spacia lacus frequentib
auris spirantib agitatur. Unde
& purior haustus eius adpotandũ
dulcis & habilis. Benacus lacus
italie inuenetia. de quo flumius
nascitur mintius. qui lacus mag¬
nitudine sui tempestates imitat᷑
marinas. Lu crinus & auernus
lacus campaniȩ sunt. Lucrinus
autẽ dictus: quia olim ꝓpt̾ copiã
piscium uectigalia magna prestabat.
Auernus autẽ lacus uocatus quod
aues ibi suꝑuolare non possent. Nã
antea siluarũ densitate sic ambie¬
batur. ut exalantes inde ꝑangusti¬
as aquȩ sulphuree o lor grauissimꝰ.
suꝑuolãtesaueᷤᷤ halrai suo necaret. Qmͣ
rem augustus cesar intelligens.
deiectis siluis. expestilentib ame¬
na reddidit loca. Lacus autẽ idem
& stagnum. ubi immensa aqua
conuenit. Nam dictum ẽ stagnum
abeo quod illic aqua stet. nec decur
De abysso.

Expanded text:
6. Genesar, lacus amplissimus in Ju6. Genesar, lacus amplissimus in JuGenesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spatia lacus frequentibus auris spirantibus agitatur; 131 unde et purior haustus ejus, et ad potandum dulcis et habilis. 7. Benacus, lacus Italiae in Venetia, de quo fluvius nascitur Mincius, qui lacus magnitumarinas. Lucrinus et Avernus lacus Campaniae sunt. Lucrinus autem dictus quia olim propter copiam piscium vectigalia magna praestabat. Avernus autem lacus vocatus quod aves ibi supervolare non possent; nam antea silvarum densitate sic ambiebatur ut exhalantis inde per angustias aquae sulphureae odor gravissimus supervolantes aves halitu suo necaret: quam rem Augustus Caesar intellegens, deiectis silvis ex pestilentibus amoena reddidit loca. Lacus autem idem et stagnus, ubi inmensa aqua convenit. Nam dictus est stagnus ab eo quod illic aqua stet nec decurrat. De abysso.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil recipit ex genere iuuentiũ.
Nam neq pisces habet. neq assuetas.
a quis & letas mergendi usu. pati¬
tur aues. S & quecũq iuuentia
mergenda temptaueris. quac̃q
arte dimersa resiliunt. & quamuis
uehement̾ illisa confestim excu¬
tiuntur. S neq uentis mouetur
resistente turbinib bitumine qͦ
aqua omĩs stagnatur: neq nauiga¬
tionis patiens ẽ. quia om̃ia uita
carentia in ꝓfundũ merguntur.
nec materiã ullam sustinet. nisi
quȩ bitumine illustrat᷑. Lucernã
accensam ferunt suꝑnatare: ex¬
tincto demergi lumine. Hoc & mare
bituminis: & ẽ iniudea inter ieh¬
rico & roaram. Longitudo eiꝰ usq
ad roaros arabiȩ dirigit᷑. stadiis
septingentis octoginta. Latitudo
rũ. Lacus tib̃iadis. ab oppido tib̾ia¬
di uocatus: quod quondam hero¬
des inhonore tib̃ii cesaris condidit.
Est autẽ inuidea om̃ib lacis salu¬
brior: & ad sanitatẽ corꝑum quod̾a¬
modo efficatior. cutuit stadia. xͤ.

Expanded text:
nihil recipit ex genere viventium. nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet neque adsuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves, sed et quaecumque viventia mergenda temtaveris, quacumque arte demersa statim resiliunt, et quamvis vehementer inlisa confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur, neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum merguntur, nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine inlustratur. Lucernam accensam ferunt supernatare, extincto demergi lumine. Hoc et mare bituminis, et est in Judaea, inter Jericho et Zoaram. Longitudo ejus usque ad Zoaros Arabiae dirigitur stadiis septingentis o. . 5. Lacus Tiberiadis ab oppido Tiberiade vocatus, quod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Judaea omnibus lacis salubrior, et ad sanitatem corporum quodammodo efficacior. Circuit stadia . . .
Abbreviated transcription (Latin):
dicta: quod gurgitib occultis na¬
ues absorbeat. Est enim mare¬
uerticosum. & inde ibi laniata
naufragia ꝓfundo emergunt.
Ter autẽ inaie erigit fluctus. &
ter absorbet. Nam accipit aquas
ut euomat. uomit ut rursus ac¬
cipiat. Sirtes sunt arenosa mina¬
ri loca. Sirtes autẽ salustius at
tractu uocari dicit. quod om̃ĩa ad
se trahant. & appropinqͣnti uado
so mari. hereant. he autẽ admare
egiptium uicine sunt. & pariter
admiscent᷑. Uada uͦ sunt ꝑ que
inmari uł influminibꝰ homines
quȩ non miscent᷑ occeani flu¬
ctib aut mari magno. & dnr lacus
& stagna. Lacus ẽ receptaculum
inquo aqua retinet᷑ nec miscetur
fluctib: ut lacus affalti. ut lacus
benacus. & larius. & ceteri quos
greci limen. idẽ stagna uocant.
Nam fontes labuntur influuiis:
flumina infeeta discurrunt. La¬
cus stat in loco nec ꝓfluit. Et dictꝰ
lacus. quasi aque locus. Lacus
affalti idem & mare mortuũ uocat᷑:
ꝓpt̾ quod nichil gignit uiuum.

Expanded text:
dicta quod gurgitibus occultis nadicta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mareverticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. 129 Ter autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam accipit aquas, ut vomat; vomit, ut rursus accipiat. 6. Syrtes autem sunt arenosa in mari loca. Syrtes autem Sallustius a tractu vocari dicit, quod omnia ad se trahant, et appropinso mari haereant. Haec autem ad mare Aegyptium vicinae sunt, et pariter admiscuntur. Vada vero sunt per qua in mari vel in fluminibus homines quae non miscuntur Oceani fluctibus aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. Lacus est receptaculum in quo aqua retinetur nec miscetur fluctibus, ut lacus Asphalti, ut lacus Benacus et Larius, et ceteri quos Graeci λίμναι, id est stagnos, vocant. Nam fontes labuntur in fluviis; flumina in freta discurrunt; lacus stat in loco nec profluit. Et dictus lacus quasi aquae locus. Lacus Asphalti idem et mare Mortuum vocatum propter quod nihil gignit vivum,
Abbreviated transcription (Latin):
adutrumq mare. Nam estꝰ
ẽ maris accessus. uel recessus.i.
inquietudo. Unde estiua maria.
ꝑque mare uicissim. tam accedit
quam recedit. fretum autẽ appel-¬
latũ. quod ibi semꝑmare ferueat.
Nam fretũ ẽ angustũ & quasi fer¬
uens mare ab undarũ feruore no¬
regium dr salustius tali ex causa
uocari scribit dicens. italiȩ olim
siciliam coniunctã fuisse & dum
eẽt una tellus. mediũ spatium
aut ꝑhumilitatẽ obrutũ ẽ aquis.
aut ꝑ angustiã scissum: & inde
regium nominatũ. quia grece ab¬
ruptũ hoc nomine nuncupatur.
Est autẽ artissimũ drium miliũ
spatiũ. siciliam abitalia diuideis.
fabubosis in fame monstris. cuius
hinc inde scilla & karibdis osten¬
ditur. Scillam accole. saxĩ mari
iminens appellant: simile celȩ¬
brate forme ꝓcul uisentib. Unde
& montruosam speciem fabulȩ
illi dederunt quasi formã homi¬
nis capitib succinctam caninis
quia collisi ibi fluctus latratus
udentur expͥmere. Karibdis

Expanded text:
ad utrumque mare. Nam aestus ad utrumque mare. Nam aestus est maris accessus vel recessus, id est inquietudo; unde et aestuaria, per qua mare vicissim tam accedit quam recedit. Fretum autem appellatum quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum et quasi fervens mare, ab undarum fervore noRhegium dicitur, Sallustius tali ex causa vocari scribit dicensHist. 4, 26 Italiae olim Siciliam coniunctam fuisse, et dum esset una tellus, medium spatium aut per humilitatem obrutum est aquis aut per angustiam scissum, et inde Regium nominatum, quia grece abrutum hoc nomine nuEst autem arctissimum, trium millium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, quibus hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. 4. Scyllam, accolae saxum mari imminens appellant simile celebratae formae procul visentibus. Unde et monstrosam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis capitibus succinctam caninis, quia collisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. 5. Charybdis
Abbreviated transcription (Latin):
inus dur maiores re¬
ce̾sus maris ut in magno
mari ionius. in occeano carpatiꝰ.
indicus. persicus. arabicus qui
& mare rubrum. qui occeano
ascribitur. Ru brum autẽ mare
uocatum eo quod sit roseis undis
infectum. Non tamentalem na¬
turam h̃t qualem uidet᷑ ostendẽ.
s uicinis littorib uiciat᷑ gurges
atq inficitur. quia om̃is terra quȩ
circum stat pelago rubra ẽ. et
sanguineo colori proxima. idoq
inde minium acutissimũ excer¬
pitur. & alii colores. quib pict᷑a
uariat᷑. Ergo cum t̾ra hanc ħat
naturã. fluctib sub inde diliuitur:
& quicquid adhesum ẽ incolorẽ
cadit. Obhoc etiam in his littorib
gemine rubrȩ inueniunt᷑. Lapil¬
lus enim huius modi humo iuo¬
lutus. cum ĩter harenas attritꝰ ẽ.
& t̾re colorem ħt & maris. Hoc
mare in duos sinus scindit᷑. Eix
his qui aboriente ẽ ꝑsicus appel-¬
latur. quia orã illius ꝑsȩ in habi¬
tant. Alter uͦ arabicus dr. quod sit
circa axabiam.
stus ad occeanũ ꝑtinet. fretũ

Expanded text:
icuntur maiores recessus maris, ut in mari Magno Ionius, in Oceano Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, qui et mare Rubrum, qui Oceano adscribitur. Rubrum autem mare vocatum eo quod sit roseis undis infectum; non tamen talem naturam habet qualem videtur ostendere, sed vicinis litoribus vitiatur gurges atque inficitur; quia omnis terra, quae circumstat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde minium acutissimum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhabitant. Alter vero Arabicus dicitur, quod sit circa Arabiam. stus ad Oceanum pertinet, fretus
Abbreviated transcription (Latin):
Sphericus autẽ nu¬
merus ẽ qui circu¬
lato numero multiplicatꝰ a se incho
dũ in seipsũ multiplicatꝰ fuerit. facit
speram. id est quinquies uiguti qͥn¬

Expanded text:
sphericus autem numerus est qui a circulato numero multiplicatus a se inchodum in se ipsum multiplicatus fuerit, facit spheram, id est quinquies XXV C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓut quisq ad finem cursus
uenerat. desiliebat & currebat:
siue quod de equo inequum tran¬
siliebat.
De peditibus.

Expanded text:
ut quisque ad finem cursus venerat, desiliebat et currebat; sive quod de equo in equum transiliebat. De peditibus
Abbreviated transcription (Latin):
dule dicte. quod ficus mag̃ edãt.
Cum me ficus alat. cũ pascar dul¬
cib uius. Cur potius nom̃ non
dedit uua mͥ: Carduelus quod
Augures autẽ dñt & ingestu et in
motu. & inuolatu . & inuoce auiũ
signa ẽẽ constituta. O scines aues
uocant quȩ ore cantuq auspiciũ
faciunt. ut coruus. Cornix picus.
Alites quȩ uolatu ostendere fut᷑a
uerent. Si ꝓsꝑe: prepetes. & ideo
prepetes: quia om̃s aues priora
petunt uolantaes. Terciam faci¬
unt speciem augurioꝵ in auib
Omniũ autẽ genera uolucrum.
bis nascunt᷑. Primũ enim oua
gignunt᷑. inde calore mat̾ni corꝑis
formant᷑ & animant᷑. Oua dicta.
ab eo quod sint uiuda. uñ & uua.
eo quod intrinsecus humore sit
plena. Namhumidũ ẽ qd̃ ext̾ius
humorẽ ħt. uiudũ quod int̾ius.
Quid̾a autẽ putant ouum grecã
habere originẽ nominis. Iui aut̃
d̾nt oa .i.littera ablata. Oua autẽ
queda iam inuento concipiunt᷑.
s non sunt generabilia. nisi quȩ

Expanded text:
dulae dictae, quod ficus magis edant.dulae dictae, quod ficus magis edant.art. 13, 49: Cum me ficus alat, cum pascar dulcibus uvis, cur potius nomen non dedit uva mihi? Carduelus, quod Augures autem dicunt et in gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. Alites, quae volatu ostendere futura vetant: si prospere, praepetes: et ideo praepetes, quia omnes aves priora petunt volantes. Tertiam faciunt speciem auguriorum in avibus, Omnium autem genera volucrum bis nascuntur. Primum enim ova gignuntur. Inde calore materni corporis formantur et animantur. Ova autem dicta ab eo quod sint uvida. Unde et uva eo quod intrinsecus humore sit plena. Nam humidum est, quod exterius humorem habet: uvidum, quod interius. Quidam autem putant ovum Graecam habere originem dicunt ᾠὰ, j littera ablata. Ova autem quaedam inani vento concipiuntur; sed non sunt generabilia, nisi quae
Abbreviated transcription (Latin):
res sunt minuta uolatilia apar¬
uitate uocata. unde & pusilli &¬
parui. Merula antiquitꝰ medu¬
la uocabatur. eo quod modulet᷑.
Alii merulã auint uocantã. qr
sola uolar. quasi mera uolans.
hȩc cum in om̃ib locis igra sit.
in achaia autẽ candida ẽ. Hirũ¬
do dicta quod cibos non sumat
residens. s in aere capiat escas
ut edat. Garrula auis & ꝑtor¬
tuosos orbes & flexuosos circitꝰ
ꝑ uolans. & innidis construendis
educandisq fetib sollertissima
habens etiam quoddã p̃sagiũ quod
lapsura deserat. nec appetat cul¬
mina. Adiris quoq auib ñimpe¬
ditur. nec unqm preda ẽ. maria
transuolat. ibiq hieme cõmorat᷑.
Turdos a tarditate dictos. Hiemis
enim confinio se refert. Turdella
quasi minor turdus cuiꝰ stercorẽ
uiscum generari putat᷑. Unde &
puerbium apud antiquos erat.
Malum sibi auem cacare. Tur¬
furio uocatus quod prius farre
in farina redacto pasceret᷑. Sisci¬

Expanded text:
res sunt minuta volatilia, a parres sunt minuta volatilia, a parvitate vocata; unde et pusilli parvi. Merula antiquitus medula vocabatur, eo quod modulet. Alii merulam aiunt vocatam quia sola volat, quasi mera volans. Haec cum in omnibus locis nigra sit, in Achaia autem candida est. Erundo dicta, quod cibos non sumat residens, sed in aere capiat escas et edat; garrula avis, per tortuosos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis educandisque fetibus sollertissima; habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina. A diris quoque avibus non inpetitur, nec umquam praeda est. Maria transvolat, ibique hieme commoratur. Turdos a tarditate dictos; hiemis enim confinio se referunt. Turdela quasi maior turdus; cuius stercore viscum generare putatur. Unde et proverbium apud antiquos erat, 'Malum sibi avem cacare.' Furfurio vocatus, quod prius farre in farinam redacto pasceretur. Fice
Abbreviated transcription (Latin):
ueniendi ħnt tempora. Nã estate
depulsa. maria transmeant. Or¬
tigometra dr quȩ gregem ducit.
eam t̾re appropinquantẽ accipit̾
uidens rapit. ac ꝓpt̾ea cura ẽ uni¬
uersis. ducem suscitare generis
externi. ꝑ quẽ caueant prima dis¬
crimina. Cibos gratissimos ħnt
semina uenenoꝵ. qmͣ obcausã
eas ueteres uesci int̾dixerunt.
Solum enĩhoc animal sicut & ħo
caducũ patitur morbũ. Upupã
greci appellant. eo quod stercora
humana considerat. & fetenti pas¬
catur fimo. auis spurcissima. cri¬
stis extantib galeata. semp in sepul-¬
chris. & humano stercore cõmorãs.
Cuiꝰ sanguine qui squis se inunxe¬
rit. dormitũ ꝑgens. demones suf¬
focantes se uidebit. Iucosquos
hispani ciculos uocant. a uoce
ꝓpͥa nominatos. hii etiam ueni¬
endi hñt tempus miluoꝵ sca¬
pulis suscepti. ꝓpt̾ breues & par¬
uos uolatus. ne ꝑlonga aeris
spacia fatigati deficiant. hoꝵ
saliue cicadas gignunt. Passe¬

Expanded text:
veniendi habent tempora; nam aestate veniendi habent tempora; nam aestate depulsa maria transmeant. Ortygometra dicitur quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit; ac propterea cura est universis ducem sollicitare generis externi, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum; quam ob causam eas veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur morbum. Upupam Graeci appellant eo quod stercora humana consideret, et foetenti pascatur fimo; avis spurcissima, cristis extantibus galeata, semper in sepulcris et humano stercore commorans. Cuius sanguine quisquis se inunxerit, dormitum pergens daemones suffocantes se videbit. Tucos, quos Hispani ciculos vocant, a voce propria nominatos. Hi veniendi habent tempus, milvorum scapulis suscepti propter breves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt. Passe
Abbreviated transcription (Latin):
hospicia humana diligit. domoꝵ¬
semꝑ blanda habitatrix. Colũbe
dicte quod earũ colla ad singulas
conuersationes colores mutent.
aues mansuete & in hominũ multi¬
tudine conuersantes. ac sine felle.
quas antiqui uenerias ñcupabant.
eo quod maos frequentant. & oscło
amorẽ concipiant. P alumbes
comes sit castitatis. Nam dr qd̃ amis¬
so corporali consortio solitaria ince¬
dat. nec carnalem copulã ultra re¬
quirat. Perdix de uoce nom̃ ħt.
auis dolosa atq ininiunda. Nam
masculus in masculũ insurgit.
& obliuiscit᷑ sexum libido p̃ceps.
ad eo autẽ fraudulenta. ut alteri
oua diripiens foueat. S fraus fru¬
ctum ñ ħt. Deniq cũpulli ꝓprie
uocem genitricis audierint. nat᷑a¬
li quod̾a instinctit hanc quȩ fouit
relinquunt. & ad eand̾e quȩ ge¬
nuit reuertunt᷑. Coturnices
a sono uocis dictas quas greci orti¬
gias uocant. eo quod uise fuerint
primũ in ortigia insula. Heȩ ad¬

Expanded text:
hospitia humana diligit; domohospitia humana diligit; domorum blanda semper habitatrix. Columbae dictae, quod earum colla ad singulas conversiones colores mutent; aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle; quas antiqui Venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentant, et osculo amorem concipiant. Palumbes comes sit castitatis; nam dicitur quod amisso corporali consortio solitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requirat. Perdix de voce nomen habet, avis dolosa atque inmunda; nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova diripiens foveat; sed fraus fructum non habet: denique dum pulli propriae vocem genetricis audierint, naturali quodam instinctu hanc quae fovit relinquunt, et ad eandem quae genuit revertuntur. Coturnices a sono vocis dictas, quas Graeci ὄρτυγας vocant, eo quod visae fuerint primum in Ortygia insula. Haec ad
Abbreviated transcription (Latin):
inminori corpore gestans. Hic ab ac¬
cipiendo .i. acapiendo nom̃ sũpsit.
Est enĩ auis aliis rapiendis auib
auida. ideoq uocatur accipit̾ id ẽ
enĩ diceret siquis rapit. dic̃ siqͥs
accipit. Fert̾ autẽ accipitres circa
pullos suos ẽẽ impios. Nam cum
uidint eos posse temptare uolatus.
nullas eis prebent escas. s u̾b̾ant
peniuis. & anido precipitant. atq
atenero compellunt adpreda. ne
forte adula pigrescant. Capus ita¬
la lingua dr acapiendo. Hunc de fasro¬
nr̃i falconem dicunt qđ incurius
digitis sit. Miluus mollis & ui¬
rib & uolatu. quasi mollis aius.
Unde & nuncupat᷑. Rapacissimꝰ
tamen. & semꝑ domesticis aiuibꝰin¬
sidiatur. O ssifragus uulgo appellat᷑
auis. quȩ ossa ab alto dimitcit & fran¬
git. Unde & afrangendo ossa nom̃
accepit. Turtur de uoce uocatur.
auis pudica. & semꝑ in montium
iugis & indesertis solitudinibus
cõmorans. Tecta enim & conuersa
tionẽ hominũ fugit. & cõmoratur

Expanded text:
in minori corpore gestans. Hic ab acin minori corpore gestans. Hic ab accipiendo, id est a capiendo, nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida, ideoque vocatur accipiter, hoc est enim diceret 'si quis rapit', dixit 'si quis accipit'. Fertur autem accipitres circa pullos suos inpios esse; nam dum viderint eos posse tentare volatus, nullas eis praebent escas; sed verberant pinnis et a nido praecipitant, atque a tenero conpellunt ad praedam, ne forte adulti pigrescant. Capus Itala lingua dicitur a capiendo. Hunc nostri falconem vocant, quod incurvis digitis sit. Milvus mollis et viribus et volatu, quasi mollis avis, unde et nuncupatus; rapacissimus tamen et semper domesticis avibus insidiator. Ossifragus vulgo appellatur avis quae ossa ab alto dimittit et frangit. Unde et a frangendo ossa nomen accepit. Turtur de voce vocatur; avis pudica, et semper in montium iugis et in desertis solitudinibus commorans. Tecta enim hominum et conversationem fugit, et commoratur
Abbreviated transcription (Latin):
nutriant. Anseri nomen anans
dedit ꝑdiriuationẽ. ł ãsimilitudi¬
ne. uł quod & ipsa natandi frequen¬
tiam habeat. I sta ugilias noctis
assiduitate clangoris testat᷑. Nul-¬
lum autẽ animal ita odorem homi¬
nis sentit ut anser. Unde & clango¬
re eiꝰ. galloꝵ ascensus incapitolio
deprehensus ẽ. Fulica dicta. qd̾
caro eius leporinã sapiat. Lagos
enim lepus dr. Uñ & apud grecos.
lagos uocat᷑. Est autẽ auis stagnen¬
sis. habens nidũ inmedio aquȩ. uł
inpetris quas aque circumdant.
maritimoq semꝑ delectat᷑ ꝓfundo.
Quȩ dum tempestatẽ ꝑsenserit. fu¬
giens inuado ludit. Mergus ab as¬
siduitate mergendi nom̃ habet. Se¬
pe autẽ dimisso in ꝓfundũ capite.
aurarũ signa subfluctib colligit.
& preuidens equoris tempestatem.
cum clamore adlittora tendit. Nam
inpelago iam grauis simã tẽpestatẽ¬
eẽ. cum adlittora mergi confugerint.
Accipit̾ auis animo plus armata
quam ungulis. uirtutẽ maiorem

Expanded text:
nutriant. Anseri nomen ans nutriant. Anseri nomen ans dedit per derivationem, vel a similitudine, vel quod et ipsa natandi frequentiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit ut anser; unde et clangore eius Gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. Fuliga dicta, quod caro eius leporinam sapiat; λαγώς enim lepus dicitur, unde et apud Graecos λαγώς vocatur. Est autem avis stagnensis, habens nidos in medio aquae, vel in petris quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo. Quae dum tempestatem praesenserit, fugiens in vado ludit. Mergis ab assiduitate mergendi nomen hoc haesit. Saepe autem demisso in profundum capite aurarum signa sub fluctibus colligunt, et praevidentes aequoris tempestatem cum clamore ad litora tendunt. Nam in pelago iam gravissimam esse tempestatem, cum ad litora mergi confugerint. Accipiter avis animo plus armata quam ungulis, virtutem maiorem
Abbreviated transcription (Latin):
ea in auspicus utebatur. Nam fert̃
hanc quidda habere diuinũ. illo
indicio quod inquacũq arbore ni¬
dificauerit. clauus nel quicquid
aliud fixum diu herere ñ pot̾. quin
statim excidat ubi ea insederit. Iste
ẽ picus martius. Nam alia ẽ pica.
Pauo nomen de sono uocis ħt.
cuiꝰ caro tam dura ẽ ut putredinẽ
uix sentiat. nec facile coquat᷑. De
geminantes explicat alas. Si potes
hunc seuo tradere dura coco. ꝑ asi¬
anus afaside insula greciȩ. unde
pͥmũ asportatꝰ ẽ appellatus. Testat᷑
sum transportata carina. Ante mͥ
notum. nil nisi fasis erat. G allus
a castratione uocatus. Inter cet̾as
enĩ aues huic soli testiculi adimunt᷑.
Ueteres enĩ abscisos gallos uocabãt.
Sicut enum aleone leena. & adraco¬
ne dracena. ita agallo gallina. cuiꝰ
menbra fert̾ quidam. si auro li¬
quescenti misceant᷑: consumi. N nas
ab assiduitate natandi aptum
nomen accepit. ex quo genere que¬
dam germane dñr. quod plus cet̾is

Expanded text:
eam in auspiciis utebatur. Nam ferunt eam in auspiciis utebatur. Nam ferunt hanc avem quiddam habere divinum, illo indicio quod in quacumque arbore nidificaverit, clavum, vel quidquid aliud fixum, diu haerere non potest quin statim excidat, ubi ea insederit. Iste est picus Martius; nam alia est pica. Pavo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. Degemmantes explicat alas, si potes hunc saevo tradere, dure, coco. Phasianus a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est, appellatus. Testatur sum transportata carina: ante mihi notum nil nisi Phasis erat. Gallus a castratione vocatus; inter ceteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, si auro liquescenti misceantur, consumi. Ans ab assiduitate natandi aptum nomen accepit. Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quod plus ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
nem similitudinẽ ꝓpͥi coloris ag¬
noscat. Postqmͣ uͦ eos tetros plumis
aspexerit. & in toto agnitos habun¬
dantius pascit. hic prior incadaue¬
rib oculum petit. Cornix annosa
auis apiro latinos greco nomine
appellat᷑. qm auit augures hominũ
curas significationib agere. insidi¬
arũ uias monstrare. futura p̃dicere.
Magnũ nefas hȩccredere. ut d̾s con¬
silia sua cornicib mandet. Huic
inter multa auspicia tribuunt e
uocat impba uoce. O raculos a
garrulitate uocatos. non ut quid̾a
uolunt ꝓeo quod gregatim uolant.
cum sit manifestũ ex uoce eos non¬
cupari. Est enim loquacissimum
genus. & uocib importunũ. Picȩ
quasi poetice quod uerba indiscri¬
mine uocis exprimant ut homo.
portuna garrulitate sonantes. &
si linguas insermone nequeunt
explicare. sonum tamen humane
uocis imitant᷑. De qua congrue qͥ
te uoce saluto. Sime ñiuideas.
eẽ negabis auem. Picus api¬
co saturni filio nomen sũpsit. es qd̃

Expanded text:
nem similitudinem proprii coloris agnem similitudinem proprii coloris agnoscat; postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur; quam aiunt augures hominum curas significationibus agere, insidiarum vias monstrare, futura praedicere. Magnum nefas haec credere ut Deus consilia sua cornicibus mandet. Huius inter multa auspicia tribuunt etvocat inproba voce. Graculus a garrulitate nuncupatus; non, ut quidam volunt, pro eo ut gregatim volent; cum sit manifestum ex voce eos nuncupari. Est enim loquacissimum genus et vocibus inportunum. Picae quasi poeticae, quod verba in discrimine vocis exprimat, ut homo. portuna garrulitate sonantes, et si linguas in sermone nequeunt explicare, sonum tamen humanae vocis imitantur. De qua congrue quite voce saluto: si me non videas, esse negabis avem. Picus a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Unde apud augures si lamentetur
sta quidẽ plumis. s grauis semꝑ
detenta pigritiȩ insepulchris die
noctuq uersatur .&. semꝑ comme¬
luctus. Ignauus bubo. dirũ mor¬
talib omen. Deniq ap̃ augures ma¬
lum portendere fertur. Nam cum
inurbe uisa fuerit. solitudinem
nocte circumuolet. & die non pos¬
sit uideri. Nam exorto splendore
solis. uisus illius hebetatur. Hanc
autẽ insula credensis non ħt. & si
ueniat aluinde : statim moritur.
Noctua autẽ non ẽbubo. nãbubo
maior ẽ. Nocticorax ipsa ẽ & noc¬
tua. quia noctẽ amat. Est enĩ auis
lucifuga. et solem uidere ñpatitur.
Strix nocturna auis. habens no¬
men de sono uocis. Qñ enĩclamat
stridet. De qua lucanus. Quod tre¬
pidus bubo quod strix nocturna
queruntur. Hec auis uulgo amia
dr ab amando paruulos. Unde &
lac p̾bere fert᷑ nascentib Coruus
siue corax nomen a sono gutturis
editis pullis escam non plene p̃beat.
priusqm in eis ꝑpennarũ nigredi¬

Expanded text:
Unde et apud augures si lamentetur Unde et apud augures si lamentetur sta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritia: in sepulcris die noctuque versatur, et semper comluctus, ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur: nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem nocte circumvolat et per diem non possit videre; nam exorto splendore solis, visus illius hebetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet; et si veniat aliunde, statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam bubo maior est. Nycticorax ipsa est noctua, quia noctem amat. Est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. Strix nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando enim clamat stridet. De qua Lucanus6, 689: Quod trepidus bubo, quod strix nocturna queruntur. Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos; unde et lac praebere fertur nascentibus. Corvus, sive corax, nomen a sono gutturis editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pinnarum nigredi
Abbreviated transcription (Latin):
rostro longo. Ibis auis nili flumi¬
nis que semet ipsam purgat rostro.
inanum aqm fundens. Hec serpen¬
tium ous uescitur. gratissimam
ex eis escamnidis suis deportans.
Neropes. eosq & gaulos. qui paren¬
tes suos recondere atq alere dñr.
Coredulus genus uolatile. quasi
cor edens. Nonedula auisquasi
monetula: que cum aurũ inuenit.
aufert & occultat. Cicero ꝓuale¬
rio flaco. Non plus aurum tibi qm
monedule cõmittendũ. Uesꝑtilio
ꝓtempore nomen accepit. eo quod
lucem fugiens. crepusculo uesꝑti¬
no circunuolat p̾rcipiti motu ap¬
ta. et denuissimis brachioꝵ menbra¬
nis suspensa. animal muriũ simi¬
le. non tam uoce rosonans qmͣ stri¬
dore. spẽ quoq uolatilis simul &
quadrupes. quod in aliis auib
reꝑiri non solet. Iuscinia auis
inde nomen sũpsit. quia cantu sig
nificare solet. diei surgentis exortũ
quasi lucinia. Fadem & acredula.
tinos exercet acredula cantꝰ. Ulu
& luctu nominata. Cumenĩclamat.
aut fletum imitatur. aut gemitũ.

Expanded text:
tudinis. Ibis avis Nili fluminis, quae semetipsam purgat, rostro in anum aquam fundens. Haec serpentium ova vescitur, gratissimam ex eis escam nidis suis deportans. Meropes eosdemque et gaulos, qui parentes suos recondere atque alere dicuntur. Coredulus genus volatile, quasi cor edens. Monedula avis, quasi monetula, quae dum aurum invenit, aufert et occultat. Cicero pro Valerio Flacco76: 'Non plus aurum tibi quam monedulae committendum.' Vespertilio pro tempore nomen accepit, eo quod lucem fugiens crepusculo vespertino circumvolet praecipiti motu acta, et tenuissimis brachiorum membris suspensa; animal murium simile, non tam voce resonans quam stridore; specie quoque volatilis simul et quadrupes, quod in aliis avibus reperiri non solet. Luscinia avis inde nomen sumpsit, quia cantu suo significare solet diei surgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, tinos exercet acredula cantus. Ulua planctu et luctu, nominata; cum enim clamat aut fletum imitatur aut gemitum.
Abbreviated transcription (Latin):
sono quo crepitant quasi cicaniȩ. qm
sonũ oris pocius ẽẽ qmͣ uocis. quia
eũ quatiente rostro faciunt. Heȩ
ueris nuntiȩ. societati s comites. Ser¬
pentũ hostes. maria transuolant.
in asiam collecto agmine ꝑgunt.
Cornices duces eas precedunt. &
ipsȩ quasi exercitꝰ ꝓsequunt᷑. Eximia
illis circa filios pietas. Nam adeo
nidos impensius fouent. ut assiduo
incubitu plumas exuant. Qnͣtum
autẽ tẽpus impendint infetib edu¬
candis. tantũ & ipse inuicẽ apullis
suis alunt᷑. Olor auis ẽ qm greci
cignũ appellant. Olor autẽ dictus.
quod sit totus plumis alb. Nullus
enĩ meminit cignũ ingrũ. Olo enĩ
grece totũ dr. Cignus autẽ acanendo.
ẽ appellatꝰ. eo quod carminis dulce¬

Expanded text:
sono quo crepitant, quasi cicaniae: quem sono quo crepitant, quasi cicaniae: quem sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipsae quasi exercitus prosequuntur. Eximia illis circa filios pietas; nam adeo nidos inpensius fovent ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus inpenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis aluntur. Olor avis est quem Graeci κύκνον appellant. Olor autem dictus quod sit totus plumis albus: nullus enim meminit cygnum nigrum; ὅλὸν enim Graece totum dicitur. Cycnus autem a canendo est appellat