comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ melchisetlech. Accepta aut
tanta gr̃a: uideamꝰ beata ma¬
Ria in quanta humilitatis arte
psistat. Ecce inqͥt ancilla dñi:
fiat mͥ scdm uerbũ tuũ. Magnã
qͥppe humilitatis c̾stantiã tenet:
quȩ se ancillã sui c̾ditoris. dum
mat᷑ eligit᷑ appełiat. Beata in
mulierib angelico oracło p̃dica¬
tur: incognita adhuc cȩteris
mortalib archana nr̃e redẽpti¬
onis edocet᷑ nec se tam̃ de sin¬
gularitate meriti exellentioriᷤ
singłarit᷑ extollit ⁊ s pociꝰ suȩ
conditionis ac diuine dignati¬
onis in om̃ib memor: famu¬
larũ se xp̃i consortio humil.¬
ter adiungit : famulatũꝓpͣo
deuota. qͦd iubet᷑ ĩpendit. ł iat
fiat : ut sp̃s sc̃s adueniens.
me cȩlei ab dignã misteriis
reddat. Fiat ut in meo utero
filiꝰ diͣ humanȩ substantiȩ ha¬
bitũ induat: atq ad redẽpcio¬
nẽ muncdi.tanquã sponsus suo
ꝓcedat ẽ tha amo. Cuiꝰ uocẽ

Expanded text:
dinem Melchisedech . Accepta autem dinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, fiat ut Spiritus sanctus adveniens me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procedat de thalamo. Cujus vocem
Abbreviated transcription (Latin):
dotalis & regia: orgnatione semꝑ
ad inuice̾ ꝓbat᷑ ẽẽ comuncta. Po¬
tuit autẽ huuismodi coniunctio.
etiã recentiore temꝑe fieri: da¬
ds nuptũ feminis de tribu in tri.¬
bũ: ut manifeste beatã dĩ ge̾ni¬
dricẽ quȩ  tribu regia descendit.
cũ tribu sacerdotal cognationẽ
generis habuisse c̃staret: qͦd
misteriis cȩlestib aptissime con¬
gruit. O portebat namq ut ap¬
parens in mundo mediator dez
& hominũ. de utraq tribu car.¬
nis originẽ haberet: qr nimirũ
ipse inhumanitate assũpta utrãq
habiturus erat ꝑsonã: & sacer¬
dotis scilicet & regis. Siqͥdẽ de
regia eiꝰ potestate qua electis
suis regnũ ꝑhenne tribuit: &
p̃sens scĩ euangłii lectio testat᷑.
qͥa regnabit in domo iacob in-
eternũ : & regni eiꝰ ñ erit finis.¬
Porro de pontificali dignitate¬
illiꝰ. in qua ꝓ nr̃a redẽptione
hostiã sue carnis offerre digna¬
tus ẽ: testat᷑ ꝓpħa. qͥ ait. ⁊ tu
es sacerdos inẽternũ. scdm or¬

Expanded text:
dotalis, cognatione semper adinvicem probatur esse conjuncta. Potuit autem hujusmodi conjunctio etiam recentiori tempore fieri, datis nuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicregia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternuignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum or
Abbreviated transcription (Latin):
ut uideant. & sciant .&̃. recogitemt
& intelligant parit᷑: qr mamis
dñi fecit᷑ hoc : & sc̃s isrł creauit
illud. Prope facite iudiciũ ur̃m
dicit dñs: afferte si qͥd forte habe¬
tis dixit rex iacob. Accedant: &¬
nuntient nobis. quȩc̃q uentura
sunt. Priora quȩ fuerunt nuinci¬
ate: & ponemus cor nr̃m: ꝙ sciemꝰ
nouissima eoꝵ.. & quȩ uentura st᷑
indicate nob̾. Annuntiate quȩ
uentura st᷑ in futurũ: & sciemꝰ qͥa

Expanded text:
ant, et sciant, et recogitent, et intelligant pariter, quia manus Domini fecit hoc, et sanctus Israel creavit illud. Prope facite judicium vestrum, dicit Dominus: Afferte, si quid forte habetis, dixit rex Jacob. Accedant, et nuntient nobis quaecumque ventura sunt: priora quae fuerunt, nuntiate: Et ponemus cor nostrum, et sciemus novissima eorum, et quae ventura sunt, indicate nobis. Annuntiate quae ventura sunt in fut
Abbreviated transcription (Latin):
uersam: quȩ ꝑ fidẽ & confessio.¬
nẽ xp̃i ad pat̾riarcharũ ꝑtinet
sortẽ: siue in his qͥ de patriarcha¬
rũ styrpe carnis originẽ duxe¬
runt: seu in illis qͥ de aliis nati¬
onib carnalit̾ editi: spͣuali laua¬
chro st̃ in xp̃o renati. In qua
uidelicet domo regnabit ineter.¬
nũ: &. regni eiꝰ ñ erit finis. Re¬
gnat quippe in ea psenti uita.
cũ electoꝵ corda ꝑ fidẽ & dile¬
ctionẽ suã inhabitans regit. ⁊¬
retributionis. continua ꝓtecti¬
one gubernat. Regnat infut᷑o:
cũ eosdẽ finito statu tẽporalis
exilii. ad habitationẽ patriȩ
cȩlestis introducit: in qua p̃¬
senti eiꝰ uisione semꝑ ammoni¬
ti nichil aliud agere quã eiuꝰ
uacare laudib gaudent. iiiͦ.¬
ixit autẽ maria ad
angłm. Quomͦ fiet is¬
tud quoniã uirũ ñ cognõco:
concipiã pariamq filiũ: quȩ
in castimonia uirginitatis uitã
consũmare disposui: Non aut̃
quasi incredula uerb angłi.
quo nͦ. hȩc impleri ualeant᷑ re

Expanded text:
fidem et confessionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibus carnaliter editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu temporalis exsilii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus gaudent. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? accipiam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui. Non autem quasi incredula verbis angeli, quomodo haec imp
Abbreviated transcription (Latin):
timui: consideraui oꝑa tuia &. ex.¬
paui. Quȩ oꝑa dĩ iste miratꝰ expi.¬
uit : Niiqͥd fabricã mundi iste m¬
ratus expauit: Absit. S audi qͥd
expauit. In medio inqͥt duum ani¬
maliũ cognosceris. Oꝑa tua ds̃.
u̾bũ caro factũ est. In medo duũ
animaliũ: cognosceris. Qui qͦusq
sorem sitũ: & asinus p̃sepe dñi sui.
In mecdio duũ animaliũ cognosce¬
ris. Quid ẽ in medio duũ animali¬
uͣ cognosceris ⁊ nisi aut in me.¬
dio duoꝵ testam̃toꝵ. aut in me.¬
dio duoꝵ latronũ. ⁊ aut in medio
moysi & heliȩ. cũ eo in monte ser.¬
mocinantiũ : Ambulariit inquit
uerbũ. & exiuit in cãpis: u̾bũ ciro
factũ ẽ. & habitauit in nobis. Noc
& ieremias ait. Post hec in t̾ris
uisus ẽ: & cũ hõib conu̾satus ẽ.
Ecce que ad modũ sibi conueniunt
test i eritatis: ecce que ad nodũ
onuncunt filios falsitatis
ufficiunt uobis ista o iudiꝰ
an adhuc ad uram c̃fusionẽ

Expanded text:
timui: consideravi opera tua, et expavi . Quae opera Dei iste miratus expavit? Nunquid fabricam mundi iste miratus expavit? Absit. Sed audi quid expavit. In medio, inquit, duum animalium cognosceris. Opera tua, Deus, verbum caro factum est. In medio duum animalium cognosceris, qui quousque sorem suum, et asinus praesepe domini sui . In medio duum animalium cognosceris. Quid est, in medio duum animalium cognosceris, nisi aut in medio duorum Testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Eliae, cum eo in monte sermocinantium? Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campis. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Hoc est Jeremias ait: Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Ecce quemadmodum sibi conveniunt testes veritatis, ecce quemadmodum convincunt filios falsitatis. Sufficiunt vobis ista, o Judaei, an adhuc ad vestram confusionem
Abbreviated transcription (Latin):
ginis partũ ñ fuerit: s ita hoc
pocius dictũ intelligamꝰ. qr po¬
tentiã diuine maiestatis quã di
filiꝰ ȩt̾nalit᷑ habuit ⁊ hanc idem
homo natꝰ ex tẽpore acceꝑit:
ut una induab naturis ꝑsona
eet mediatoris ac redẽptoris nrl.
Et dabit illi dñs ds̃: sedẽ dauid
patris eius. Sedem dauid regnõ
dicit israheliticȩ plebis: quod
suo tẽpore lauid iubente parit᷑¬
& adiuuante dño. fideli deuotio.¬
ne gub̾nauit. Dedit gͦ dñs redẽp¬
tori nr̃o sedẽ dauid patris eiꝰ qͦn¬
do hunc de genere dauid incar¬
nari disposuit : ut popłm quẽ
dauid temporali imperio rexit.
ipse gr̃a sp̃ͣuali ad ȩternũ ꝓuehe¬
ret regnũ. De quoapłs ait. Qui
eruit nos de potestate tenebra.¬
rũ: & transtulit in regnũ fili
popłs diuino ãmonitus instinc¬
tu cũ passurus ille ierosolimã
ꝓparet: in eiꝰ laude̾ gaudens de¬
cantabat. Benedictus qͥ uenit
in noĩe dñt. rex isrł. Et iuxta
aliũ euangłistã. Benedictũ qͦd

Expanded text:
it, sed ita hoc potius dictum intelligamus, quia potentiam divinae majestatis quam Dei Filius aeternaliter habuit, hanc idem homo natus ex tempore acceperit, ut una in duabus naturis persona esset mediatoris ac Redemptoris nostri. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus. Sedem David regnum dicit Israeliticae plebis, quod suo tempore David, jubente pariter et juvante Domino, fideli devotione gubernavit. Dedit ergo Dominus Redemptori nostro sedem David patris ejus, quando hunc de genere David incarnari disposuit, ut populum quem David temporali rexit imperio, ipse gratia spirituali ad aeternum proveheret regnum de quo Apostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Et juxta alium evangelistam: Benedictum quod
Abbreviated transcription (Latin):
ecce qui mollib uestiunt᷑ in do¬
mib regũ st̃. nisi aꝑta sententia
demonstrare. qͥ n celest s t̾reno
regno militant. hi qͥ pro dõ
ꝑpͥeti asꝑa fugiunt.:⁊ sed solis
exteriorib dediti pͣsentis ui.¬
te mollicie̾ & delectationem
quert̃ : Nemo gͦ estimet in
fluxu atq studio p̾ciosarum
quaquã petrus apłs ꝑ epistolã
feminas a p̾ciosarũ uestiũ apeti¬
tu cõpesceret dicens. Non in
ueste preciosa. Pensate gͦ fr̃s¬
nm̃i quȩ culpa sit. hoc ȩtiã ur¬
ros ap̃petere: a quo curauit pa¬
stor ȩccłȩ. & feminas ꝓhib̾e: quã¬
uestitꝰ dicit᷑. ⁊ ꝑ significationem
intelligi & alit̾ potest. Mollib
enĩ uestitus ñ fu̾it: quia uitam
peccantiũ ñ blandimentis fouit:
sed rigore asperȩ inuectionis in
crepauit dicens. Genimina uipe
a uentura ira: Unde ꝑ salomo.¬
nẽ dicit᷑. Uerba sapientiũ quas
stimuli: & sic̃ claui in altũ de¬
fixi. Clauis qͥppe atq stimulis

Expanded text:
Ecce qui mollibus vestiuntur in doEcce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regi militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed, solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt? Nemo ergo existimet in fluxu atque studio vestium quaquam Petrus apostolus per epistolam feminas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa . Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor Ecclesiae et feminas prohibeus dicitur, per significationem intelligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperre a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis
Abbreviated transcription (Latin):
ad gr̃am inflectit. Sed si incle
uentꝰ detractionis eruꝑit: un¬
de laudis aura uenebat: mox
hunc quasi in parte̾ alteram
adiim furoris inclinat. Sed
arundo uento agitata ioħes
nͣ erat : qr hc̃ nec blandũ gra:
nec cuiuslibet detractio in ira
asperum faciebat. Nec ꝓsꝑa
hunc erigere: nec aduersa no¬
uerant inclinare. Arundo gͦ
uento agitata ioħs nͣ erat:
quẽ ab statu suę rectitudinis
nulla rerũ uarietas inflectebat.
auras linguarũ positũ. Stet
inflexibilis status mentis. Hul¬
la nos detractio ad iram ꝓuocet:
adq ad remissionẽ inittilis
gr̃ę nullus fauor inclinet. Non
ras ꝓsꝑa eleuent: ñ aduersa
ꝑturbent: ut qͥ insoliditate
fidei figimur. ⁊ nequaquã rerũ
transeuntiũ mutabilitate mo¬
ueamur. Adhuc aute̾ de eiꝰ exp̃s¬
sione subiungitur. Sed quid
Hominẽ mollib uestitum :
Ecce qui mollib uestiunt᷑: in
domib regũ sunt. Cameloꝵ &
ioħes describit᷑. Et qͥd ẽ. dicere.

Expanded text:
ad gratiam inflectit. Sed si inde ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid Hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Camelorum fuisse describitur. Et quid est dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
in iniqͥtatib c̃cipimur: & in
delictis nascimur. Quot qͦt
autẽ donante dõ ad uitã pͣor.¬
dinati sumꝰ eterna: ex aqua
& sp̃u scõ renascim᷑. Solus uͦ
redẽptor nr̃ ꝓ nobis incarnari
dignatus. mox sc̃s natꝰ est: qua
sine iniqͥtate c̃ceptus ẽ. Filiꝰ di¬

Expanded text:
in iniquitatibus concipimur, et in delictis nascimur. Quotquot autem, donante Deo, ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et Spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est, quia sine iniquitate conceptus est. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
mi obumbrabit tͥ: altiꝰ quidã
de sac ram̃to dñicȩ incarnatio.¬
nis intelligere. Obumbrari enĩ
nob̾ dicimꝰ: cũ feruente meri.¬
diano sole. uel arborẽ mediã:
uel aliud quodlibet umbraculi
genus. inter nos & solem oppo.¬
nimꝰ: quo ardorẽ eiꝰ uel luce̾ to.
lerabiliorẽ nob̾ reddamꝰ. Redẽp.¬
tor gͥ nr ñ ĩmerito solis luce
uel ardore designat᷑: qͥ nos &¬
ueritatis scientia illustrat:¬
& amore inflãmat. Unde ipse
tibus nom̃ meũ: oriet᷑ sol iusti.¬

Expanded text:
mi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde ipse ntibus nomen meum orietur sol justit
Abbreviated transcription (Latin):
ne creauit: id ẽ. nullo uirili in¬
t̾ueniente attactu carne̾ de
carne uirginis. sacro scãm de
intemerata formauit. Que enĩ
nominauit : iuxta hoc qͦd dñs
cũ eiusdẽ sp̃s aduentũ disci¬
płis ꝓmitteret : att. Et ego
mitto ꝓmissũ patris mei in¬

Expanded text:
ne creavit: id est, nullo interveniente virili attactu, carnem de carne virginis sacrosanctam intemerata formavit. Quem enimnominavit: juxta hoc quod Dominus, cum ejusdem Spiritus adventum discipulis promitteret, ait: Et ego mitto promissu
Abbreviated transcription (Latin):
brabit tͥ. Idõq & quod nascet᷑
ex te scñi: uocabitur filiꝰ dĩ. Su¬
pueniens in uirginẽ sp̃s sc̃s du¬
na fragilitas patitur ab omni
uicioꝵ sorde castigauit: ut cę¬

Expanded text:
. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Superveniens in virginem spiritus Sanctus duna fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut coe
Abbreviated transcription (Latin):
noñ natareth: ad uirgine̾ despon¬
satã uiro cui nom̃ erat ioseph. Ap¬
tũ ꝑfecto humanę restaurationiᷤ
pͥcipium: ut angłs a deo mittere¬
tur ad uirgine̾ partu consecran¬
dam diuino: qͥa pͥma ꝑditioniᷤ
humanȩ fuit causa. cũ serpenꝰ
a diabolo mittebatur ad mulie¬
rem spͣi suꝑbie decipiendam:
immo ipse in serpente diabolus
ueniebat: qui genus humanũ
deceptis parentib pͥmis. immor¬
talitatis gła nuc aret. Quia
gͦ mors intrauit ꝑ femina: ap¬
te rediit & uita ꝑ feminã. Illa
a diabolo seclucta. ꝑ serpenem

Expanded text:
azareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabo
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ legimu̾s: qͥa apparentes ho¬
minib angłi designent᷑ ex noĩe
Uerũ quocienscunq fit. idõ uti¬
q fit. ut ętiã nomĩne ipso. quid
ministraturi ueniant insinuent.
Gabriel namq fortitudo dĩ dĩcit᷑.
Et merito tali noĩe p̾fulget: qui
nascituro in carne deo. testimo.¬
nui ꝑhibet. De quo ꝓpħa in psal¬
mo. Dñs inꝗuic fortis & ꝑotenᷤ
dñs potens in p̃lic. Illo uimirũ
pͣlio: quo potestas aerias debel-¬
lare: & ab earũ tyrannĩde mun-¬
dũ ueniebat eripere. Ad uirgi.¬
nẽ desponsatã uiro cui nomen
erat ioseph de domo cdauid: &
nom uirginis marĩa. Quod dicit᷑
de domo dauud: ñ tantũ ad ioseph.
s etiã ꝑtinet ad mariam. Legiꝰ
namq erat preceptũ: ut de sua
quisq tribu ac familia duceret
uxorẽ: apło quoq attestante.
qui ad timotheu̾ scribens ait.
Memor esto gͥ iħm xpͣm resur

Expanded text:
pparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitur de domo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait: Memor esto Dominum Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
di redẽptorẽ dubitat: s querit
ut sciat. si is qͥ ꝑse in mundo ue¬
nerat ⁊ ꝑ se etiã ad inferni claustra
descendat. Quẽ enĩ p̃currens nascen¬
do mundo nunciauerat: hẽ mo¬
riendo ad inferos p̾currebat. x.¬
it ergo. Tu es qui uenturꝰ
es añ aliũ expectamꝰ: Ac si
aꝑte dicat. Sic̃ ꝓ hominib
nasci dignatꝰ es. an etiã ꝓ hominibꝰ
mori digneris insinita: ut qͥ nati¬
uitatis tuȩ p̾cursor extitiꝰ mor¬
tis etiã p̃cursor fiã: & uenturum
inferno te nunciẽ: que̾ iã uenise
mundo enunciaui: Unde & inqͥli¬
tus dñs enumeratis potentiȩ suę
miraculis: de mortis suȩ humilita.¬
te ꝓtinꝰ respondit dicens. Cȩci ui.¬
dent⁊ claudi ãbulant: lȩpsi mun.¬
surgunt: pauꝑes euangłi zant᷑. si
beatus est: qui ñ fuerit scandali¬
tatus in me. Uisis tot signis tan
ꝑtuilit: cũ eũ & post tot mirau¬
cula moriente indit. Unde & pul.¬
lus dicit. Nos autẽ p̾dicamus

Expanded text:
it, ut sciat si is qui per se in mundum venerat, per se etiam ad inferna claustra descendat. Quem enim praecurrens nascendo mundo nuntiaverat, hunc moriendo ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus mori digneris insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, leprosi munsurgunt, pauperes evangelizantur, et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me. Visis tot signis, tanpertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. Unde et Paulus dicit: Nos autem praedic
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Non obtulisti mͥ arietẽ holo¬
causti tui: & uirtimis tius nͣ
głificasti me. Non de seruire
feci in oblatione: nec laborẽ ⁊ͥ
prebui in thure. Non emi sti
inͥ argento calamũ: & adipe ui¬
ctimarũ tuarũ non inebri ast
me. Uerũptam̃ seruire me feci¬
sti in peccatis tiuis: p̾buist mͥ
laborem in iniquitatibꝰtius. Ego
sũ ego sũ. ipse qui deleo iniqui¬
dates tuas ꝓpt̾ me: & peccatoꝵ
duoꝵ ñ recordabor. Reduc me¬
in memoriã: & iudicem᷑ simul
Harra si qͥd habes: ut iustifice¬
ris. Pat tuus pͥmꝰ peccauit: &
int̾pretes tui p̾uaricat st̃ in
me Et contaminairi pͥncipes
scõs: dedi ad internitionem
iacob. & isrł in blasphemiã.
Et ne audi iacob serue ms.
& isrł quẽ elegi. Hec dic̃ dñs
faciens &. formans te: ab utõ

Expanded text:
holocausti tui: et victimis tuis non glorificasti me. Non te servire feci in oblatione: nec laborem tibi prebui in thure. Non emisti mihi argento calamum: et adipe victimarum tuarum non inebriasti me. Verumtamen servire me fecisti in peccatis tuis: prebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis. Ego sum: ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas propter me: et peccatorum tuorum non recordabor am simul narra si quid habes ut iustificeris pater tuus primus peccavit et interpretes tui praevaricati sunt in me et contaminavi principes sanctos dedi ad internicionem Iacob et Israhel in blasphemiam et nunc audi Iacob serve meus et Israhel quem elegi haec dicit Dominus f
Abbreviated transcription (Latin):
quasi sidus eximiũ: int̾ fluctꝰ
scłi labentis grã pruulegii spe¬
cialis refulsit. Secła.¬
Ngressus aute̾ augłs ad eam:
enedicta tu in mulierib Quȩ
sautatio quantũ humanȩ con¬
suetudini in audita: tantũ est
Oꝗbeatȩ mariȩ dignitati congrua.
Herȩ & enĩ gr̃a erat plena: cui
diuino iunere collatũ est. u.
pͥma int̾ feminas głosissimum
dõ uirginitatis munꝰ offerret.
Unde angłico aspectu. simul &
affatu meruit ꝑfrui: quȩ ange¬
licam studuit uitam imitari. He¬
re gr̃a erat plena: cui ipsũ per
ideo uere dñs cum illa erat: quã
& prius nouo castitatis amore.
a terrenis ad cȩlestia desidei¬
da sustulit.: & postmodũ medi-¬
ante humana natura. om̃i pleni-¬
tudine diuinitatis consecrauit.
Uere benedicta int̾ mulieres.

Expanded text:
quasi sidus eximium inter fluctus quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit. Et ingressus autem angelus ad eam, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari. Vere gratia erat plena, cui ipsum, perideo vere Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis ad coelestia desideranda sustulit, et postmodum, mediante humana natura, omni plenitudine divinitatis consecravit. Vere quoque benedicta
Abbreviated transcription (Latin):
ortꝰ est. dñs: qr incorrupta
eiꝰ genitrix. uerã de styrpe
dauid originẽ duxͣ. Cur autẽ
ipse ñ de simplici uirgine. sed
de desponta uirc concipi et
nasci uoluerit: plurime a p̃a¬
tribus racionabiles cause ꝓfe.¬
runt᷑. E quib ꝑmaxima est:
ne ueliit stupri rea dampna.¬
retur: urũ nͣ habens. filiũ
ꝓcreare.einde. ut in his etiã
que cienstica cura naturali.¬
ter exhebat: puerpera sola¬
tio sui entaret᷑ uirili. Opor
deferret: & eũ instante ꝑsecu¬
tionis articulo in egyptum cũ
matre ferret ac referret: aliaq
illi ꝑ plura. quȩ assũptȩ huma-¬
nitatis fragilitas poscebat neces¬
saria ministrarer. Nec multum
obfuit. si quis illũ ad tempꝰ eius
filiũ credidit: cũ p̃dicantibus
apłis post ascensionẽ eiꝰ cunctis
palam credentib qͦd de uir¬
gine natus ẽe̾t patuerit. Nec
pretẽundũ: qͦd beata dĩ geni¬
trix meritis p̾cipuis. etiam
nõie testimoniũ reddit. Int̾p̃¬
tatur enĩ stella maris. Et ipsa

Expanded text:
 incorrupta ejus genitrix veram de stirpe David originem duxit. Cur autem Dominus non de simplici virgine, sed de desponsata viro concipi et nasci voluerit, plurimae a patribus rationabiles causae proferuntur, e quibus permaxima est, ne velut stupri rea damnaretur, si virum non habens filium procrearet: deinde ut in his etiam quae domestica cura naturaliter exigebat, puerpera solatio sustentaretur virili. Oportdeferret, et eum, instante persecutionis articulo, in Aegyptum cum matre ferret ac referret, aliaque illi perplura, quae assumptae humanitatis fragilitas poscebat, necessaria ministraret. Nec multum obfuit si quis illum ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem ejus cunctis palam credentibus, quod de virgine natus esset, patuerit. Nec praetereundum quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella maris. Et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Ui dñͣm diligunt ex mundi
fine gaudere. atq hylares¬
cęrȩ iubentur: quia uideli¬
cet eum quẽ amant mox in¬
ueniunt: dũ transit is quem
ñ amauerunt. Absit enĩ ut fi¬
delis quisq qui dm̃ uidere de¬
siderat. de mundi ꝑcussionibus
lugeat: quẽ finiri eisdem suis
ꝑcussionib non ignorat. Scrip¬
tũ namq est. Quicunq uolue¬
rit amicus eẽ. scłi hius: inimi¬
cus dĩ constituet᷑. Qui gͦ apꝓ.¬
piquante mundi fine. non gau-¬
det: amicũ se illiꝰ eẽ. testãtur.
itq ꝑ hoc inimicus dĩ ẽẽ. con¬
uincitur. S absit hoc a fideli¬
um cordib: absit ab his qͥ & ẽẽ.
aliam uitã ꝑ fide̾ creclunt: &.
eam ꝑ oꝑationẽ diligunt. Ex
mundi enĩ destructione luge¬
re eoꝵ est: qui radices cordis
in eius amore plantauert᷑ : qͥ
autẽ qui cęlestis patriȩ gaudia
ȩterna cognouimus: festinare
ad eam quamtociꝰ debemꝰ. Obtan¬
dum nobis ẽ. citius ꝑgere: atq
Quib enĩ malis iam non mun¬

Expanded text:
 Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque hilarescere jubentur, quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de mundi percussionibus lugeat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo apopinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, atque per hoc inimicus Dei convincitur. Sed absit hoc a fidelium cordibus! absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destructione lugere eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, quiautem qui coelesti patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad eam quantocius debemus. Optandum nobis est citius pergere, atque Quibus malis non mun
Abbreviated transcription (Latin):
ad syon dicet. ecce adsũ: & ierłm
euangłistã dabo. Et uidi.&. ñ
erat neq ex istis qͥsquã qͥ ini¬
ret consiliũ : & int̾rogatꝰ respon¬
deret uerbũ. Ecce om̃s inuisti: &
uana oꝑa eoꝵ: uentus & inane
simulachra eoꝵ. Ecce seruus ms̃
suscipiã eum: electus ms. cõpla¬
cuit sibi in illo anima mea. De¬
di spͣm meuᷤ suꝑ eũ: iudicium¬

Expanded text:
ad Sion dicet ecce adsunt et Hierusalem evangelistam dabo et vidi et non erat neque ex istis quisquam qui iniret consilium et interrogatus responderet verbum ecce omnes iniusti et vana opera eorum ventus et inane simulacra eorum ecce servus meus suscipiam eum electus meus conplacuit sibi in illo anima mea dedi sp
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ matrẽ decebat. dĩ filiũ
ꝓcreauit. Quȩ postquã more hu¬
manȩ fragilreatis & uisione angłi¬
ca. & insolita est salutatione
turbata: mox idem angłs eam
repetito sermone ne timeat hor¬
tatur: qͦdq maxime timorem
pellere consueuit. quasi bene co¬
gnitam ac domesticã. ꝓpͥo eã no.¬
mine uocat: & quare gr̃a plenã
diceret. diligent᷑ edocet. Ne ti¬
ieas inqͥt maria: inuenistł grãm
apud dñm. Ecce concipies in utero
.& paries filiũ : & uocabis nom̃ eiꝰ
iħm. Hic erit magnus: & filiꝰ altis.¬
isimi uocabt᷑. Notandus sollerter
ordo uerboꝵ : & tanto arciꝰ ẽ. cor¬
di inserendus: quanto manifeste
patet. quia in his tota redẽptioniꝰ
nr̃e summa consistit. Nam mani.¬
festissime dñm tħm. id ẽ. saluatorẽ
nr̃m: & uerũ dei patris. & uerũ
hoĩs matris filiũ p̃dicant. Ecce in.¬
quit concipies in utero: & paries
filiu. Agnosce uerũ hc̃ hominẽ:
uerã de carne uirginis assũpsisse

Expanded text:
matrem decebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies in utero, et paries Filium, et vocabis nomen ejus Jesum: hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Notandus solerter ordo verborum, et tanto arctius est cordi inserendus, quanto manifeste patet quia in his tota redemptionis nostrae summa consistit. Nam manifestissime Dominum Jesum, id est, Salvatorem nostrum, et verum Dei Patris, et verum hominis matris Filium praedicat. Ecce, inquit, concipies in utero, et paries Filium. Agnosce verum hunc hominem, veram de carne virginis assumpsisse
Abbreviated transcription (Latin):
iuda in deierto:⁊ cũ egrederent᷑
ex egypto. Rursusq regnan¬
tib dauid posteris: legim̃ꝰ quod
ioiada pontifex maximꝰ. uxorẽ
habuerit de tribu regali hoc
ẽ. iosabeth filiã regis ioram. Ipse
ẽ. ioiada. cuiꝰ filiũ tacariam
uirũ ȩque sc̃issimũ. lapida uerͣ

Expanded text:
Juda in deserto, cum egrederentur Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lapi
Abbreviated transcription (Latin):
cuit .S idẽ sol idẽ. diuinitas
rdẽptoris nr̃i. tegmine se hu.¬
nianȩ naturȩ quasi umbra.¬
culo quoclã obtex̃ : qua medi¬
ante uirginis eũ uiscera ferre
sufficerent. Sicq uirtꝰ altissim
obumbrauit illi: dũ diuinax
potentia & eã pͣsentialit᷑ impł¬
substantia se nr̃e fragilitatis
obriubit. Et ecce elisabeth
cognata tua: & ipsa c̃ceptt
filiũ in senectute sua. Non qͦs
increciulã exemplis hortatur
ad fidẽ: s ut bene iam creden¬
ti quȩ audierat: ampliora su¬
pnę dispeniationis miracula
replicat: ut quȩ dñm uirgo
erat paritura : p̃cursorẽ qͦq
dñi. de anu ac diu fterili paren¬
te.cognosceret ẽẽ. nasciturũ.
Nec mirandũ iuxta historiam.
qͦd elisabeth cognata dicat᷑ ma¬
re: cũ suꝑiꝰ hȩc de domo dauid.
illa de filiab a aron orta esse
ipse de tribu iuda de qua da¬
uid natꝰ ẽ. uxore̾̃ accepit uideli¬
cet elisabe filiã aminadab so¬
torem naason: qͥ fuit dux trib

Expanded text:
it. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implsubstantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse Aaron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus
Abbreviated transcription (Latin):
retrorsũ: & scientiã eoꝵ stul¬
tã faciens: suscitans uerbum
serui sui: &. consiliũ nuncioꝵ
suoꝵ cõplens. Qui dico ierłm
habitaberis: & ciuitatib iude
edifica mini:⁊ & deserta eius
suscitabo. Qui dico ꝓfundo
desolare: & flumina tua are.¬
faciam. Qui dico tyro pastor
m̃s es: &. omnẽ uoluntatem¬

Expanded text:
eorum stultam faciens suscitans verbum servi sui et consilium nuntiorum suorum conplens qui dico Hierusalem habitaberis et civitatibus Iuda aedificabimini et deserta eius suscitabo qui dico profundo desolare et flumina tua arefaciam qui dico Cyro pastor meus es et omne
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. Ante me non est. formatus ds̃
& post me nͣ erit. Ego sum egosũ
dñs : & ñ ẽ absq ine̾ saluator. Ego
annuntiaui & saluaui.⁊ auditum
feci: &. ñ fuit in uobis alienꝰ. Uos
testes mei dicit dñs. e ego ds: &
ab initio ego ipse: & ñ est qui de
manu mẽa eruat. Oꝑaborͥ & quiꝰ
sc̃s isrł. Propt̃ uos emisi babilonẽ:
.& detraxi uectes uniu̾sos.⁊ & chal-¬
dñs qui dedit in mari uiam:
&. in aquis torrentib semitam:
qui eduxit quadrigã & equũ:
agm. & robustũ. Simul obdor¬
miert᷑ nec resurgent: contrit
st̃ quas linũ. & extincti sunt.

Expanded text:
um. Ante me non est formatus Deus, et post me non erit. Ego sum, ego sum Dominus, et non est absque me salvator. Ego annuntiavi, et salvavi: auditum feci, et non fuit in vobis alienus: Vos testes mei, dicit Dominus, et ego Deus. Et ab initio ego ipse, et non est qui de manu mea eruat: Operabor, et quis s Israhel propter vos emisi Babylonem et detraxi vectes universos et ChalDominus qui dedit in mari viam et in aquis torrentibus semitam qui eduxit quadrigam et equum agmen et robustum simul obdormierunt nec resurgent contriti sunt quasi linum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥrit. tu es qͥ uenturꝰ es an ali.¬
um expectamꝰ⁊ tanquã si igno¬
raret quẽ ostenderat: & an ip.¬
se sit nesciat. quẽ ipsũ ẽẽ ꝓphe¬
tando baptizando. ostendendo
clamauerat. S hȩc ciciꝰ questio
soluit᷑. si gestȩ rei tempꝰ &. ordo
pensat᷑. Ad iordanis enĩ fluenta¬

Expanded text:
quirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat. Sed haec citius quaestio solvitur si gestae rei tempus et ordo penset
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i aduentũ scripturȩ sacrȩ pagi¬
nis insertũ. quasi in presepio po¬
sitũ infantẽ xp̃m. pͥma uisione
repꝑi unt. De quo uidelicet sc̃a¬
rum scͥpturarũ p̾sepio: eximiũ
illud animal & sacro scĩs hostiis
aptissimũ pascebat᷑. qđ exultan¬
do ꝓclamat. Dñs pascit me &
nichil mͥ deerit: in loco pascue
ibi me collocauit. Et paulo post.

Expanded text:
Christi adventum Scripturae sacrae pagiChristi adventum Scripturae sacrae paginis insertum, quasi in praesepio positum infantem, Christum prima visione reperiunt. De quo videlicet sanctarum Scripturarum praesepio eximium illud animal et sacrosanctis hostiis aptissimum pascebatur, quod exsultando proclamabat: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me coll
Abbreviated transcription (Latin):
quem cognouert̃ tota mentis
intentione uidere aduentũ deside¬
rant. Neq enĩ cũ desidia: xp̃i ẽ.
querenda presentia. Et ideo for¬
te non nulli querentes. inuenire
nͣ merentur: qr desidiose xp̃m
reqͥrunt. Ideo pastores isti sine
mora inuenerunt: qͥa ad illũ fi¬
de non ficta currebant: ad quẽ¬
festinant᷑ ire ẽ: nͣ pedũ gressib
accelerare. s in fide semꝑ ac uir¬
tute ꝓficere. Inuenerunt inqͥt
Mariam & ioseph: & infantẽ po¬
sitũ in p̃sepio. S. & dnici gregis
pastores. quo crebriꝰ ac suauius
int̾ huiꝰ uitȩ tenebras. cęlest
attolluntur oraculo: eo feruen¬
tius sublimẽ patrũ p̃cedentiũ ui¬
tam. in qua panis uitȩ sẽꝑ & ser¬
uatur & reficit: quasi portas bech¬
leem contẽplando subeunt: nilq
in hac aliud quã uirginalẽ catho¬
licȩ eccłȩ pulchritudinẽ quasi ma¬
riam: uirilẽ sp̃ualiũ doctoꝵ ce-¬
tum quasi ioseph: & humile̾ medi¬
atoris dĩ & hominũ. hominis iħu

Expanded text:
re, tota mentis intentione videre adventum desiderant. Neque enim cum desidia Christi est quaerenda praesentia. Et ideo forte nonnulli quaerentes invenire non merentur, quia desidiose Christum requirunt. Ideo pastores isti sine mora invenerunt, quia ad illum fide non ficta currebant, ad quefestinanter ire est non pedum gressus accelerare, sed in fide semper ac virtute proficere. Invenerunt, inquit, Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Sed et dominici gregis pastores quo crebrius ac suavius inter hujus vitae tenebras coelesti attolluntur oraculo, eo ferventius sublimem patrum praecedentium vitam, in qua panis vitae semper et servatur et reficit, quasi portas Bethleem contemplando subeunt, nihilque in hac aliud quam virginalem catholicae Ecclesiae pulchritudinem, quasi Mariam, virilem spiritalium doctorum coetum, quasi Joseph, et humilem Mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
est: eripiens inopeni de maru for¬
cioꝵ eius: egenũ & pauꝑem a diri¬
pientib eiĩ. Et ideo ñ ẽ. pruiducen¬
da pastoꝵ attestacio. qͥ t̾unc ingila¬
te. & angłicȩ exultationis ymnum
audire̾ meruert᷑: qͣndo relictis in
deserto nonaginta nouem oiuibus
ad reqͥrendã centesimã ouẽ bonus
pastor apparuit: cuiꝰ semꝑ aduen¬
tũ totꝰ fideliũ grex desiderans im¬
plorat. Errauisicut ouis q̃ perie¬
rat. reqͥre seruum tuũ dñe.uaat¬

Expanded text:
est, eripiens inopem de manu forest, eripiens inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum. Et ideo non est parvi ducenda pastorum attestatio, qui tunc vigilare et angelicae exsultationis hymnum audire meruerunt, quando, relictis in deserto nonaginta novem ovibus, ad requirendum ovem centesimam bonus Pastor apparuit. Cujus semper adventum totus fidelium grex desiderans implorat: Erravi sicut ovis quae perierat, require servum tuum, Do
Abbreviated transcription (Latin):
clamat de t̾ra: quasi doctissimꝰ ac
pͥmꝰ opilionum. pͥmicias gregũ suoꝵ
dño deuotus offerebat. Abrahan
pat᷑ fidei. qͥ exultauit ut uideret
auri metalla quib suo cultui orna¬
menta conqͥreret : s a quarũ fontes
quib pecora potaret. in t̾rȩ ueniꝰ
fodiendo quesisse describitur. Si¬
acob duodecim tribuũ pater bis
deniᷤ annis in pascendis pecorib eftu
urebat᷑ ꝙ gelu: quoꝵ in figuram
ueri pastoris habitũ. ostensa inter
doctrinȩ salutaris aquas uirtutũ
suarũ uarietate. statu sublumiore
donabat. Legislator moyses. qͥ priꝰ
in typum eccłȩ septiformis. sororis
septẽ pascentes. ab irruentiũ pastoꝵ
donee suas oues adaquarent inp.¬
bitate defendit: post modũ utes
pascua deserti dñm uidere et
alloqͥ atq in uirga pastorali signa
facere. ac popłm dĩ lib̾are ꝓmeru
patris de manu ursi. ueĩ leonis eri¬
piens: ostendit. eũ de sua sty rpe
& ciuitate nasciturũ cui similis nͣ

Expanded text:
clamat de terra, quasi doctissimus ac clamat de terra, quasi doctissimus ac primus opilionum primitias gregum suorum Domino devotus offerebat. Abraham pater fidei, qui exsultavit ut videret auri metalla quibus sui cultui ornamenta conquireret, sed aquarum fontes quibus pecora potaret, in terrae venis fodiendo, quaesisse describitur. acob duodecim tribuum pater bis denis annis in pascendis pecoribus aestu urebatur et gelu, quorum in figuram veri pastoris habitum, ostensa inter doctrinae salutaris aquas virtutum suarum varietate, statu sublimiore donabat. Legislator Moyses qui prius in typum Ecclesiae septiformis sorores septem pascentes ab irruentium pastorum, donec suas oves adaquarent, improbitate defendit, postmodum inter pascua deserti Dominum videre et alloqui atque in virga pastorali signa facere ac populum Dei liberare promeruipatris de manu ursi vel leonis eripiens, ostendit eum de sua stirpe et civitate nasciturum, cui similis non
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus eos qͥ tribulant me.
cognouert̃ de u̾bo. qđ dictũ
erat illis de puero hoc: qr nimi¬
rum iusti ẽ. ordinis. ut cognita
aiata. honore digno cęlebrata
uerbi incarnatione: ad ipsã qͣn¬
Aoq u̾bi głam contuendã. capati¬
oris longo exercitio mtis acu¬
mine ꝑtingatur. Et om̃s qͥ audie¬
rant nurati sunt: & de his quȩ
dicta erant a pastorib ad ipsos.
A pastorib popłs ad dei reueren¬
tiam cogit᷑. Non mediocre fidei tͥ
hoc uideat᷑ exemplũ: ñ uilis ꝑso¬
na pastoꝵ. Certe Q uilior ad pru-¬
dentiam: eo p̃ciosior ad fidẽ. Nonsa¬
pientes. s simplices qui fucare au¬
dita nescirent. dñs sui p̾cones ele¬
git: ñ rechores s piscatores. ad
euangelizandũ destinauit. Deniq
& in ueteri destam̃to: p̃cipuos qͦsq
suȩ dispensationis nuncios. pastores
ordinauit. Prothomartyr abel. qͥ
in noc.uam pastoralis officii conu̾sa¬
tionẽ ꝓpͥo sanguine dicauit: cuiꝰq
in figurã dñicȩ passionis sanguis

Expanded text:
dversus eos qui tribulant me . cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc, quia nimirum justi est ordinis ut cognita, amata, et honore digno celebrata, Verbi incarnatione, ad ipsum quandoque Verbi gloriam contuendam capacioris longo exercitio mentis acumine pertingatur. Et omnes qui audierunt mirati sunt, et de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. A pastoribus populus ad Dei reverentiam cogitur. Non mediocre fidei tibi hoc videatur exemplum, non vilis persona pastorum. Certe quo vilior ad prudentiam, eo pretiosior ad fidem. Non sapientes sed simplices, qui fucare audita nescirent, Dominus sui praecones elegit; non rhetores, sed piscatores ad evangelizandum destinavit. Denique et in Veteri Testamento, praecipuos quosque suae dispensationis nuntios pastores ordinavit. Protomartyr Abel qui innocuam pastoralis officii conversationem proprio sanguine dicavit, cujusque in figuram dominicae passionis sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Neut̃ tͥam̃ alt̾ ds. qͥa pater
& filius unus ẽ ds̃. Quaꝓpter¬
quando de patre deo & filio deo
nascitur sermo: digne dicimus
alterũ eẽ patrẽ.& alterũ filium:
& nichilominus digne dicimus
unũ dm̃ patrẽ &ͤ filiũ. Cũ enim
dicimꝰ alterũ ẽẽ patrẽ. alterum
filiũ: discretas ꝑionas genitoris
genitiq monst̾ramꝰ. Cũ uero dici¬
mus unũ dm̃ ẽe patrẽ ẜ filium.
ipsam unã naturã in discretȩ
diunitatis oftendimꝰ. Aldera est
gͦ ꝑsona genitoris a peniti. sed
uia ẽ natura genit ris & geniti.

Expanded text:
est; neuter tamen alter Deus, quia Pater est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus equando de Patre Deo, et Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium, et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Filium. Cum enim dicimus alterum esse Patrem et alterum Filium, discretas personas Genitoris Genitique monstramus; cum vero dicimus unum Deum esse Patrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est ergo persona Genitoris et Geniti; sed una est n
Abbreviated transcription (Latin):
bum caro factũ est. Uerbũ quod
factũ est. qđ fecit dñs: & osfendit
nob̃. Uerbũ hoc ipsũ se fecit. Si
bis carne̾ suam. Quod enĩ uidere
ñ poteramꝰ dũ erat uerbũ: udea.¬
mus factũ. qr caro est. Cui simile
est: qđ ioħes ait. Qđ fuit ab ini¬
cio qđ audirumꝰ. quod uidimus

Expanded text:
quod factum est, quod fecit Dominus et ostendit nobis. Verbum hoc, ipsum se fecit: siqbis carnem suam. Quod enim videre non poteramus dum erat Verbum, videamus factum quia caro est. Cui simile est quod Joannes ait: Quod fuit ab initio, quod audivimus, quod vidimus
Abbreviated transcription (Latin):
contentiones emulationes: ire ri¬
xx. dissensiones. herese̾ inuidie:
homicidia. ebrietates: comesa.¬
tiones: & his similia. Uultis au¬
dire an arbores quȩ tales fruct᷑
faciunt ad et̾ni regis templũ ce¬
leste ꝑtineant: Subiungit apłs
dicens. quȩ p̃dico uob̾ sic̾ut p̾di.¬
xi. qm̃ qui talia agunt regnum
dĩ non consequentur. Bone quoq
arboris fructus: subsequent᷑ enii.¬
merat ᷑ aͣit. Fructꝰ autẽ sp̃s est:
faritas. gaudiũ: pax patientia:
bonitas. benignitas: fides mansu.¬
etuclo: continentia. De quib &
alias aclmonens ait. Ut filii luciᷤ
ambulate. Fructꝰ enĩ lucis est : in
om̃i bonitate & iusticia & uerita.
te. Qnimrũ fructus cũ arboris

Expanded text:
irae, rixae, dissensiones, haereses, invidiae, homicidia, ebrietates, comessationes, et his similia . Vultis audire an arbores quae tales fructus faciunt ad aeterni Regis templum coeleste pertineant? Subjungit Apostolus, dicens: Quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Bonae quoque arboris fructus subsequenter enumerat, dicens: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia, de quibus et alias admonens, ait: Ut filii lucis ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate, et justitia, et veritate Qui nimirum fruct
Abbreviated transcription (Latin):
sa. hoc sacrificiũ cõstitutũ est.
At si sacrificii p̾cepta cõtemp¬
seris: sacrificii remediũ senti¬
re nõ poteris. Comple illud
cuius causa sacrificiũ factũ
est: ut sacrificio ꝑfruaris. tii¬
deo dei filius aduenit:
ut humanã naturã
diũce recõciliet pietati. Ideo
et nos cum hec facuus: suo
fecit uocabulo nũcupari. Bsa¬
t inquit pacifici qm̃i filii dei
uocabũtur. Hoc cñi facis
qd̃ deus unicus fecit: si et tibi
et aliis. pacis nolueris auctor
existere. Ideo te uocat filium
dei: ideo ĩ sacrificii celebracõc in¬
chil aliud nisi de frĩs recõcilia¬

Expanded text:
sa hoc sacrificium constitutum est. Et si sacrificii praecepta contemnis, sacrificii remedium sentire non poteris. Comple illud cujus causa sacrificium factum est, ut sacrificio perfruaris. Ideo Filius advenit, ut humanam naturam divinae reconciliet pietati. Ideo et nos, cum hoc facimus, suo fecit vocabulo nuncupari. Beati, inquit, pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Hoc enim fac quod Dei unicus fecit, si et tibi et aliis pacis volueris auctor existere; ideo namque te vocat Filium Dei. Deus in sacrificii celebratione nihil aliud nisi de fratris reconcilia
Abbreviated transcription (Latin):
rẽt. Scm osculũ tencamus
liat mẽtes: et unũ corpus
ostendit quia unũ corpus
om̃s uidemus ẽe sortiti. Et
ideo nusseamus nos ĩ uno
corꝑe: nõ corporũ cõmixtione
sed aiarũ saritate deuĩcti. ut

Expanded text:
rent. Sanctum osculum teneamus mentes et unum corpus ostendit, quia unum corpus omnes videmur esse sortiti. Et ideo misceamus nos in uno corpore, non corporum commistione, se
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum possit delere. quo fu¬
sus est. Hoc ergo intuens dñs:¬
dicebat. Odio habuerunt me
gratis.
Uim uenerit sp̃s paraclitus:
Iille cestimonium ꝑhibe¬
bit de me. Tanquã diceret. O¬
dio me habuerunt. & occiderunt
uidentes : sed tale de me para¬
clẏtus testimonium ꝑhibebit
ut eos faciat in me credere non
bitis &e uos. Quia enĩ ab inicio
mecũ estis: potestis predicare
quod nostis. Quod ut mͦ non
faciatis: illius sp̃c plenitudo
nondũ adest uobis. Ille ergo
testimoniũ ꝑhibebit de me:
& uos ꝑhibebitis. Dabit enĩ uob̃
fiduciam testimoniũ ꝑhibendi
do mulieris ancille interroga¬
tione ꝑterritus. non potuit uerũ
testimoniũ ꝑhibere : sed contra
suam pollicitationẽ timore ma¬
gno compulsus est ter negare.
Timor autẽ iste non est in cari¬
tate : sed ꝑfecta caritas foras

Expanded text:
peccatum possit delere, quo fupeccatum possit delere, quo fusus est. Haec ergo intuens Ddicebat, Odio habuerunt me gratis: autem venerit Paracletus, ille testimonium perhibebit de me: tanquam diceret, Odio me habuerunt, et occiderunt videntes; sed tale de me Paracletus testimonium perhibebit, ut eos faciat in me credere non bitis et vos. Quia enim ab initio mecum estis, potestis praedicare quod nostis: quod ut modo non faciatis, illius Spiritus plenitudo nondum adest vobis. Ille ergo testimonium perhibebit de me, et vos perhibebitis: dabit enim vobis fiduciam testimonium perhibenddo mulieris ancillae interrogatione perterritus, non potuit verum testimonium perhibere; sed contra suam pollicitationem timore magno compulsus est ter negare . Timor autem iste non est in charitate, sed perfecta charitas foras