comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝯcuciunt. reb adimũt spẽs suas. uẽ¬
ꝯtura plerũq p̾nũciant. turbant neteᷤᷤ
hõmũ. inmitũt sop̃nia. hõiesꝙ uiolen¬
cia carmiuis dũ taxat occidunt. qd ⁊ lu¬
canũ nr̃m ñ latuit. Ait eĩ. ¶ent austi
nulla sanie polluta ueneui : incantata
ꝑit. Et ne tͥ ꝑua uideatur illius autori¬
eos ñ mͦ moysi resiirisseꝰ s cũ eo signis ⁊
miratłis contendisse. licet post modũ
ł inuiti coacti sũt cligitum cdei. ĩ sĩgnis
moysi confiteri de spẽb ¶xi.

Expanded text:
unt; rebus adimunt species suas, ventura plerumque praenuntiant, turbant mentes hominum, immittunt somnia, hominesque violentia carminis duntaxat occidunt, quod et Lucanum nostrum non latuit. Ait enim: Mens hausti nulla sanie polluta veneni, Incantata perit. Et ne tibi parva videatur illius auctorieos, non modo Moysi restitisse, sed cum eo signis et miraculis contendisse, licet postmodum vel inviti coacti sunt, digitum Dei in signis Moysi confiteri. CAP. XI.
Abbreviated transcription (Latin):
dor ã abicitur. simulatõ ad exactõnes
uentum est. Nebinii inq̃t uerecundũ.
suplici at submissa uoce dicencdũ rogo. nͨ gra¬
tis tulit. qui cum rogaret accepit. Bis em̃
emit qui rogat. Ad rei namq ł spei p̾cium
uerecundiam uendidit. Mum uͦ iuste rep̾¬
hñsionis ñ ht̃ notam qd̃ deuocio lib̾alitatiᷤ
optulit. ũ inꝑbitas dep̾cantis extorsit. Ita
tamen: ut iniqͦꝵ mun̾a ñ acceptet. c̾ ingͣti
hõis sit: uotis ñ fouere bnficium. ⁊ impiũ
ꝑ mun̾ib iustificare: dicente dño sit ĩ iqũ

Expanded text:
dor autem abjicitur, simul ac ad exactiones dor autem abjicitur, simul ac ad exactiones ventum est. Verbum, inquit, verecundum supplici ac submissa voce dicendum, Rogo, nec gratis tulit, qui cum rogaret accepit. Bis enim emit, qui rogat. Ad rei namque vel spei pretium, verecundiam vendidit. Munus vero justae reprehensionis non habet notam, quod devotio liberalitatis obtulit, non improbitas deprecantis extorsit. Ita tamen ut iniquorum munera non acceptet, cum ingrati hominis sit, votis non fovere beneficium, et impium pro muneribus justificare, dicente Domino, sit i
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ lib̾alitatis miserie sue. solẽt ĩeptias
colorare. qui uitidiores iñcedunt. qui splen¬
didius epulantur. qui ꝓpͥam ad mensam
sepͦi extraneos conpellũt accet̾e. hũanio¬
res domi. foris benigniores. affabiles ĩ
sermone. lib̾iores in sentenciis. in ꝓximoꝵ
cultu munifici. ⁊ omniũ uͥtutum imi¬
tacione p̾cdari. Ut ẽĩ ait ethicus. totius
iniusticie nulła est capitalior: quam
eoꝵ qui cum maxime decipiunt: id srgũt
ut boniuiri ẽẽ uideantur. Hiic utiq uͥ
tutis umbra licenciam facit. ⁊ unde uix
oꝑtuerat sꝑari ueniam: głiam assecũt᷑
Possũt inpune plurima extorquere. qͥ
ꝑuo non possunt. ĩmo ñ dignant᷑ ẽẽ ꝯtẽ¬
ti. Notum quidem est. ⁊ gen̾ale ꝓu̾biũ.
q seruiet et̾nũ qͥ ꝑuo nesciet uti.
Ne tñ c̾ hiis me bellum inexorabile ge¬
rere putes: Mun̾a curiales luent̾ acci¬
piant. dũ ñ extorqueant inpudent̾. Pu¬

Expanded text:
tis et liberalitatis, miseriae suae solent ineptias tis et liberalitatis, miseriae suae solent ineptias colorare, qui nitidiores incedunt, qui splendidius epulantur, qui propriam ad mensam saepius extraneos compellunt accedere, humaniores domi, foris benigniores, affabiliores in sermone, liberiores in sententiis, in proximorum cultu munifici, et omnium virtutum imitatione praeclari. Ut enim ait ethicus: « Totius injustitiae nulla est capitalior, quam eorum, qui cum maxime decipiunt, id agunt, ut boni viri esse videantur. » His utique et virtutis umbra licentiam facit, et unde vix oportuerat sperari veniam, gloriam assequuntur. Possunt impune plurima extorquere, qui parvo non possunt, imo non dignantur esse contenti. Notum quidem est, et generale proverbium, quia Serviet aeternum, qui parvo nesciet uti. Ne tamen cum his me bellum inexorabile gerere putes, munera curiales licenter accipiant, dum non extorqueant impudenter. Pu
Abbreviated transcription (Latin):
obuoriasꝰ Non opꝰ ñ sermo gratuit᷑ ẽ
ĩ taletur łꝰ as ꝑ̃cumt. Silentiũ namꝙ
res uenalis est. ħ forte a demostene acce¬
ꝑunt. qͥ cũ aristodimũ auctorem fabulaꝵ
int̾ogasset. quantum m̾cedis uti ag̾et. ac¬
cepiss. ⁊ respond̾etur ei talentum: at ego
inqͥt demostenes pł accepi ut tac̾e̾m. Eau¬
sidicoꝵ siquidem est ligua dãpnifica. nͥ eam
ut dic solet fumb argenteis uincias. Nunũ
nͥ forte potentissimꝰ sit: ꝓfint illaqueare
mun̾ib. quia in quo unius tͥ conciliatur
gt̾a ł alioꝵ inuidia concitatur. Sibi namq
p̃reptum arbitrant᷑ qd̃ aliis erogatur.
Hoc autem a maximis ꝑtransit ad mini¬
mos. qui ñ mulceantur obiequiis. ⁊ refici¬
antur mun̾ib: sibi fieri iniuriam suspi¬
cantur. Maxima queq domꝰ seruis est
pleua suꝑbis. Et eadem cupidis plena ẽ
auaris. Ili tñ ꝑniciosins nocent ĩt̾ õs
curie nugatores. qui sub p̾textu honesta¬

Expanded text:
obnoxia? Non opus, non sermo, gratuitus est, obnoxia? Non opus, non sermo, gratuitus est, non tacetur nisi ad pretium. Silentium namque res venalis est. Hoc forte a Demosthene acceperunt, qui cum Aristodemum actorem fabularum interrogasset, quantum mercedis uti ageret accepisset, et responderetur ei talentum: « At ego, inquit Demosthenes, plus accepi ut tacerem. » Causidicorum siquidem est lingua damnifica, nisi eam, ut dici solet, funibus argenteis vincias. Nec unum nisi forte potentissimus sit, proficit illaqueare muneribus, quia in quo unius tibi conciliatur gratia, aliorum invidia concitatur. Sibi namque praereptum arbitrantur, quod aliis erogatur. Hoc autem a maximis pertransit ad minimos, qui nisi mulceantur obsequiis, et reficiantur muneribus, sibi fieri injuriam suspicantur. Maxima quaeque domus servis est plena superbis, et eadem cupidis plena est et avaris. Illi tamen perniciosius nocent inter omnes curiae nugatores, qui sub praetextu honesta
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ⁊ magno artificio gestus. p̾cũ ⁊ mu¬
n̾um. ut te clauso labello respiciat.
Tunc de singulis u̾bis ĩ ꝯsilium itur. de¬
lib̾acioni p̾scbit᷑. tẽpus ⁊ apices singłi
ponũt᷑ ĩ statera Nisi enm p̃mulseris:
ocuret tͥ ñ fidelit̾ rei geste concepta seri¬
es. aut stilus oberit. aut a publica for
notarii ł scͥmarii diu̾tens. benignitas.
aut negligentia iuris. ⁊ aliquis sẽꝑ nodꝰ
pecunia uindice indigebit. Ut nͨ mi¬
tũmũ ledat: lõga expͦtacione torque¬
beris. dlum differtur qd̾ negari ñ potest.
Eꝑto crede. in manꝰ eoꝵ milies incidi. ⁊
ut aliquid de fabulis mutuenur. por¬
tibor inmitis caron qui nemini peꝑcit
lincquam istis longe clementior est. Sti¬
be siquidem ł tͥente solet ẽẽ contentus.
Et isti asses integros sͥ młtiplicari iu¬
beut. S quid est qd apd̾ curiales oĩa
qetor ẽẽ uenalia. t̾ ea ⁊̃ que ñ sunt
reit. s pͥuationes. uenalicio constet ẽẽ

Expanded text:
tia, et magno artificio gestus, precum, et mutia, et magno artificio gestus, precum, et munerum, ut te clauso labello respiciat. Tunc de singulis verbis in consilium itur, deliberationi praescribitur tempus, et apices singuli ponuntur in statera. Nisi eum praemulseris, occurret tibi non fideliter rei gestae concepta series, aut stylus incultus oberit, aut a publica forma notarii vel scriniarii divertens benignitas, aut negligentia juris, et aliquis semper nodus pecunia vindice indigebit. Ut vero minimum laedat. longa exspectatione torqueberis, dum differtur quod negari non potest. Experto crede, in manus eorum millies incidi, et ut aliquid de fabulis mutuemur, portitor immitis Charon, qui nemini pepercit unquam. istis longe clementior est. Stipe siquidem, vel triente solet esse contentus. At isti asses integros sibi multiplicari jubent. Sed quid est, quod apud curiales omnia queror esse venalia, cum ea etiam quae non suntet privationes, venalitio constet esse
Abbreviated transcription (Latin):
tua confuit cossus. si eu̾̃ salutare lituerit.
ꝑ magno repita. Si cedulam ñ attule¬
ris: frustra accedes. Si & attuleris: muis
est. nͦ ad qurescat ut manꝰ nobił uicio
membeane degen̾et. Quid multa : S̾uã
nc̃e est comꝑari. cum nͨ oꝑa. nͨ calamꝰ. au
sepiole. aut nigre olliginis suitus. tͥ ꝯst
ineptꝰ. S ⁊ ip̃as sillabas. ⁊ apices. nͥ eum
tͥ ꝓpicium fec̾is. sic distorquebit. tot ci¬
bi u̾boꝵ ponet tendiclas. ut ꝓ pate bel¬
la. ꝓ quiete litigiũ. amici instrumen¬
to uideatur inscrib̾e. Si cingłm forte tͥ
uenustius fuerit. si incisoꝵ apci siquid
ĩmiturta supellectili decentius: reb ei
sam. Aut ẽĩ precib extorquebit᷑: aut
eas lib̾alitate p̾uenies. Tandem pille¬
um qualecumq sit. asꝑtabit amicus
in memoriam tui. Iam a cosso digred̾is.
s tͥ ignis pͣgatorius imminz. Suꝑ est ne.¬
gento quam multa sollicitabis instan¬

Expanded text:
tua conficit Cossus, si eum salutare licuerit, tua conficit Cossus, si eum salutare licuerit, pro magno reputa. Si schedulam non attuleris, frustra accedes. Si autem attuleris, inutilis est, nec acquiescet ut manus nobilis vitio membranae degeneret. Quid multa? Suam necesse est comparari, cum nec opera, nec calamus, aut sepiolae, aut nigrae loliginis succus, tibi constet inemptus. Sed et ipsas syllabas, et apices, nisi eum tibi propitium feceris, sic distorquebit, tot tibi verborum ponet tendiculas, ut pro pace bellum, pro quiete litigium, amici instrumento videatur inscribere. Si cingulum forte tibi venustius fuerit, si incisorium aptius, si quid in minuta supellectili decentius, rebus ejus sam. Aut enim precibus extorquebitur, aut eas liberalitate praevenies. Tandem pileum qualecunque sit, asportabit amicus in memoriam tui. Jam a Cosso digrederis, sed tibi ignis purgatorius imminet, superest Veiento, quem multa sollicitabis instan
Abbreviated transcription (Latin):
tũre formula seruanda est. Eonstat eĩ
quia a conuictu mores foemant᷑. qui
tangit picem: inqͥnatur ab ea. ruaq
contacta: liuorem ducit ab uua. Nec
domi illoꝵ iusticiam ẽẽ credas aut u̾̃ita¬
tem. aut pietatẽ. apd̃ qͦs uides om̃ĩa ẽe
uenalia. xp̃c ip̃e exclusus est. ⁊ si pul¬
lat ad hostium: ñ aꝑitur ei. fugiunt¬
⁊ fugant grãm. qͥ oĩa ad p̾tium: ⁊ gra¬
tus faciũt nich. Si p̾ces prigende sunt:
si causa examinanda. si executioni man¬
d̃ata sentencia. si conficienda cantio: omĩsa
nũmꝰ agit. ueritas ceta est. Pietas manca
dum quantum quilq sua nũmoꝵ serual
in arta: tantũ hẽt ⁊ fidei. Contẽpn̾c fulmi¬
na pauꝑ creditur. atq deos. diis ignocentilb
ip̃is. Qui corrupcior morib. ⁊ corũpentior
mun̾ib: a pd̃ istos bãtice est. Si pͥncipiun
manus euaseris: grandis tͥ restat uia. arta
⁊ ardua. añquam tortores extremos et¬
fugias: suclandum est t̃. Ecce ĩstrum̃taᷤ

Expanded text:
servanda est. Constat enim quia a convictu mores formantur. Qui tangit picem inquinabitur ab ea , Uvaque contacta livorem ducit ab uva. Nec domi illorum justitiam esse credas, aut veritatem, aut pietatem, apud quos vides omnia esse venalia. Christus ipse exclusus est, et si pulsat ad ostium, non aperitur ei, fugiunt et fugant gratiam, qui omnia ad pretium, et gratis faciunt nihil. Si preces porrigendae sunt, si causa examinanda, si exsecutioni mandanda sententia, si conficienda cautio, omnia nummus agit, veritas caeca est, pietas manca, dum Quantum quisque sua nummorum servat in arca, Tantum habet et fidei. Contemnere fulmina pauper Creditur atque deos, diis ignoscentibus ipsis. Qui corruptior moribus, et corrumpentior muneribus, apud istos beatior est. Si principum manus evaseris, grandis tibi restat via, arcta, et ardua: antequam tortores extremos effugias, sudandum est tibi. Ecce instrumenta
Abbreviated transcription (Latin):
Res si quidem monstruosa est. philosophꝰ cu¬
omnem curiam comꝑatio transit. s ad
illam cdum taxat. que insipientis distẽꝑat᷑
arbitͥo. Qui eĩ sapiens est: nugas abigit.
cõponit domũ. ⁊ uniu̾sa illius subitit rõi
Ut eĩ ait sapĩa. q̃ cõmunicacõ est hõi ad
canem. aut luci ad tenebras: Omne aĩ¬
mal cliligit simile sͥ. ⁊ oĩs homo ꝑximũ
suũ. Om̃ĩs caro ad similem sibi ꝯiũgit᷑
⁊ oĩs hõ sociabitur simili sͥ. Si lupꝰ ang

Expanded text:
Res siquidem monstruosa est, philosophus cuRes siquidem monstruosa est, philosophus cuomnem curiam comparatio transit, sed ad illam duntaxat, quae insipientis distemperatur arbitrio. Qui enim sapiens est, nugas abigit, componit domum, et universa illius subjicit rationi. Ut enim ait Sapientia: Quae communicatio sancto homini ad canem, aut luci ad tenebras? Omne animal diligit sibi simile, et omnis homo proximum suum. Omnis caro ad similem sibi conjungitur, et omnis homo sociabitur simili sibi. Si lupus ag
Abbreviated transcription (Latin):
nis eidem ꝯparatur. Ut eĩ infabił est.
unda. illius aspectu decora est. gustu
dulcis. Isuauis tactu. ⁊ omniũ sensu¬
um usu gratissima. s tanta mollicie
ingredientes en̾uat: ut uiris effemina¬
tu nobiliorem adimat sexum. nͨ añ qͥsꝙͣ
egreditur quam stupeat. ⁊ doleat se mu¬
tatum esse ĩ feminam. Aut eĩ cedens om¬
nino serus in det̾iorem degen̾at: aut ue¬
t̾i dignitatis aliquo manente uestigio
Ermofroditum induit. qui quodam delĩt¬
quentis nat᷑e ludibuo sit ut̾usq sexus ostẽ¬
tat ymaginem: ut nentͥus retineat u̾ita¬
tem. hac & poetici nube figmenti nugaꝵ
curialiũ rep̾sentat᷑ ymago. que uiros ab¬
lecta uͥtute emolliunt. aut uͥtutis ymagi¬
ne retenta ꝑu̾tirat. Qui curialiũ ĩ epcias
induit. ⁊ philosophi ł boni uiri officiũ
pollicet᷑: ermofroditus est. qui duro uułtu
Tyspido. muliebrem deturpat uenusta.¬
tem. ⁊ uirum mulierib polluit. ⁊ incestat.

Expanded text:
nis, eidem comparatur. Ut enim in fabulis est, nis, eidem comparatur. Ut enim in fabulis est, unda illius aspectu decora est, gustu dulcis, suavis tactu, et omnium sensuum usu gratissima, sed tanta mollitie ingredientes enervat, ut viris effeminatis nobiliorem adimat sexum; nec ante quisquam egreditur, quam stupeat et doleat se mutatum esse in feminam. Aut enim cedens omnino sexus in deteriorem degenerat, aut veteris dignitatis aliquo manente vestigio, hermaphroditum induit, qui quodam delinquentis naturae ludibrio, sic utriusque sexus ostentat imaginem, ut neutrius retineat veritatem. Hac autem poetici nube figmenti nugarum curialium repraesentatur imago, quae viros abjecta virtute emolliunt, aut virtutis imagine retenta pervertunt. Qui curialium ineptias induit, et philosophi, vel boni viri officium pollicetur, Hermaphroditus est, qui duro vultu et hispido muliebrem deturpat venustatem, et virum muliebribus polluit, et incestat.
Abbreviated transcription (Latin):
Alioqͥn: auctor uidebitur maleficii qd̃ p̃¬
termisso officio emendare ꝯtẽpuit. His
ẽi flagell̃ hominum in nocentumq tor¬
torib qͦ p̾clarior ⁊ potencior: eo plenior
⁊ ꝑ niciosior curia est. frequens ⁊ eĩ est
ut curia recipiat ł faciat uiciosos apd̃
qͦs inualescit audatia deuĩcquendi. cum
eu familiaritate potentum niciis in¬
dulgetur. S ⁊ de aũ acta uita criscũq
frustra p̾sumitur. cũ int̾ curiales uix
possit ĩ nocencia retineri. Quis est eĩ cui
iurtutem ñ excuciant curialiũ mige:
esiis est natus. quil tam soliduc ut cor¬
rupi ñ possit: Optimꝰ qui resistit ẽst. dis¬
ntius qui ualidius. quĩ corrũpitur mi¬
nus Nam ut sit uͥtꝰ incolimns: ⁊ curiali¬
lar pia lu̾tendum ẽ Pinde quisquis
y dpetit. ⁊ ptident᷑ curie natam exp sit
Ereat ab aula. qui uelit ẽẽ pius. Uñ elegan¬
ter fons salmatis infamia molliciei ĩ sig¬

Expanded text:
alioquin auctor videbitur maleficii, quod praealioquin auctor videbitur maleficii, quod praetermisso officio emendare contemnit. His enim flagellis hominum, innocentiumque terroribus, quo praeclarior et potentior, eo plenior et perniciosior curia est. Frequens etenim est, ut curia recipiat vel faciat vitiosos, apud quos invalescit audacia delinquendi, cum ex familiaritate potentum, vitiis indulgetur. Sed et de anteacta vita cujuscunque, frustra praesumitur, cuis est enim cui virtutem non excutiant curialium nugae? Quis est tantus, quis tam solidus, ut corrumpi non possit? Optimus est qui resistit diutius, qui validius, qui corrumpitur minus. Nam ut sit virtus incolumis, a curialium vita divertendum est. Provide, quisquis hoc dixerit, et prudenter curiae naturam expressit: exeat aula, Qui vult esse pius. Unde eleganter fons Salmacis, infamia mollitiei insig
Abbreviated transcription (Latin):
gueretur ab amicis. qd̃ uxorem formosam cas¬
tam ⁊ nobilan repudiaret: respondit. ⁊ hic so¬
cuis qm̃ cernitis. nouus elegant. ⁊ in specto¬
rib oĩb placens est. s nemo sit p̾t̾ me so¬
lum uͥ me p̾mat. lexitur in libro num̾oꝵ
qd cum madianitis fornicans isrł. indigna
um salami cum subtuba madianitide e¬
dudo ense trans u̾berauit ⁊ in occasn no¬
centum quienit ira dei. factꝰ est g sermo
am̃ ad moysen dicens. Tolle cuntos p̾n¬
tipes ppłi. ⁊ suspende eos contra solem in
patibłis. Peccan̾at quid̾ ppłs. ⁊ formc̃acõ
pͥncipum ñ expͥmitur. rapi tñ p̃cipunt᷑
yͥncipes ad patibłm ⁊ in pena eoꝵ quies
delĩcquenti ppło reꝑatur: eo qd negligencia
p̃lidentiũ sepͣissime ꝓuenit excessus sub¬
ditoꝵ. Refert itaq potestatis istoꝵ cohi¬
bere maliciam ⁊ eudem de publico ꝑui¬
dere. ut omnis grissandi occasio subtħat᷑.
Quod ⁊ in iure romano antiquitꝰ cautũ ẽ.

Expanded text:
gueretur ab amicis, quod uxorem formosam, casgueretur ab amicis, quod uxorem formosam, castam, et nobilem repudiaret, respondit: « Et hic soccus quem cernitis, novus, elegans, et inspectoribus omnibus placens est, sed nemo scit praeter me solum ubi me premat. » Legitur in libro Numerorum, quod cum Madianitis fornicans Israel, indignum Salomi cum succuba Madianitide, educto ense transverberavit, et in occasu nocentum quievit ira Dei. Factus est ergo sermo Domini ad Moysen dicens: Tolle cunctos principes populi, et suspende eos contra solem in patibulis . Peccaverat quidem populus, et fornicatio principum non exprimitur, rapi tamen praecipiuntur principes ad patibulum, et in poena eorum quies delinquenti populo reparatur, eo quod ex negligentia praesidentium saepissime provenit excessus subditorum. Refert itaque potestatis istorum cohibere malitiam, et eisdem de publico providere, ut omnis grassandi occasio subtrahatur. Quod et in jure Romano antiquitus cautum est,
Abbreviated transcription (Latin):
indigna ꝑferre. Socrates cũ eũ alcipia des
int̾ogaret quare xantippẽ uxorem ad mod̃
morosam. iurgiosam. ⁊ que die noctuq
mulierib scatebat molestiis. domo ñ am¬
bigeret: inqͥt. cũ talem domi ꝑpetior: inlu¬
eico ⁊ ext̾ceor. ut cet̾oꝵ qͦ foris petulantiã.
⁊ iniuriam facilus feram. Uet̾i celebrał
ꝓu̾bio. quia uacue manꝰ temaria peci¬
tio est. ⁊ ꝓfecto inꝑtunꝰ p̾cator ẽ. qui can¬
pĩgmentis ⁊ sp̃eb. It alios tamen benis¬
niores sunt. qui ꝓ minimũ possunt. lis
fere omnes ꝑni sint ad notendum. qd̾
cuiuis longe facilius est. qmͣm ꝑtẽe. Extͥie¬
ant gͦ nunclinas suas loculos alienol
exhauriant farciant suos. postideans
qnͣtũ paccuꝰ. montib aurum exeqlͤ
ñi ament aliquem. nͨ amentur ab lꝰ
Sint admiracõi ignotis. dum domestitis sint odio
uł contẽptui. Eale aliquid in uet̾m romanoꝵ sc̃p¬
tis inuenies. Eum publius cineus gretinus ar¬

Expanded text:
indigna perferre? Socrates, cum eum Alcibiades indigna perferre? Socrates, cum eum Alcibiades interrogaret, quare Xanthippem uxorem admodum morosam et jurgiosam, et quae diu noctuque mulieribus scatebat molestiis, domo non abigeret, inquit: Cum talem domi perpetior, insuesco, et exerceor ut caeterorum quoque foris petulantiam, et injuriam facilius feram. Veteri celebratur proverbio: « Quia vacuae manus temeraria petitio est, et profecto importunus precator est, qui danpigmentis et speciebus. Inter alios tamen benigniores sunt, qui minimum possunt, licet, fere omnes proni sint ad nocendum, quod cuivis longe facilius est, quam prodesse. Exerceant ergo nundinas suas, loculos alienos exhauriant, farciant suos, possideant quantum Pacuvius, montibus aurum exaequent, nec ament aliquem, nec amentur ab ullo, sint admirationi ignotis, dum domesticis sint odio, vel contemptui. Tale aliquid in veterum Romanorum scriptis invenies. Cum P. Cn. Graecinus, a
Abbreviated transcription (Latin):
Apd inferos tñ cerberus unꝰ est. Quot
sunt du̾iticła curialiuin: tot cerberi
sñt. Attͥenses qͦ cerbereos sustinebis. to¬
tamq familiam que sẽꝑ aut mordes.
aut latrat. Om̃s uͦ qͦt qͦt sunt in uno
medicos audierunt dicentes. dum dol
accipe. facturi ⁊̃ si sͥ expedire crediderĩt
ut cdoleat qd̃ sanũ est̃. In uno tñ piis¬
simos ẽẽ. miraberis. qd̾ querelas libent̾
auliunt. fouent hũilioꝵ causas. ⁊ eo
usq patͦtinantur asflictis: dum exhau¬
riant locilos plenioꝵ. Nam quotũqe.
impleantur. ⁊ si auarita nequeat sacia¬
ri. Qunsqͣt in istoꝵ manꝰ intiderit. si pe¬
nitens inuenitur: opinor hec tormenta
ei suffic̾e posse ad ueniam. Nitbil adeo
graue est. qd̾ nͥ expiari non possit. Eyͣd
em̃ mise rius est. quam suꝑbi assidere
liminib. p̾t̾gredientiũ tollerare sastum.
⁊ contẽptibilium calcari contẽptu. ꝑferre
molestias extussoꝵ. ⁊ ab indignis queuis

Expanded text:
Apud inferos tamen Cerberus unus est. Quot Apud inferos tamen Cerberus unus est. Quot sunt diverticula Curialium, tot Cerberi sunt. Atrienses quoque Cerberos sustinebis, totamque familiam, quae semper aut mordet, aut latrat. Omnes vero quotquot sunt, in uno medicos audierunt, dicentes: « Dum dolet accipe, facturi etiam si sibi expedire crediderint, ut doleat quod sanum est. » In uno tamen piissimos esse miraberis, quod querelas libenter audiunt, fovent humiliorum causas, et eo usque patrocinantur afflictis, dum exhauriant loculos pleniorum. Nam quocunque impleantur, etsi avaritia nequeat satiari. Quisquis in istorum manus inciderit, si poenitens invenitur, opinor haec tormenta ei sufficere posse ad veniam. Nihil enim adeo grave est, quod hic expiari non possit. Quid enim miserius est, quam superbis assidere liminibus, praetergredientium tolerare fastum, et contemptibilium calcari contemptu, perferre molestias excussorum, et ab indignis quaevis
Abbreviated transcription (Latin):
Nam plerũq a manu. plerumq a c̾ã.
a tẽꝑe int̾dum. int̾lu̾ aloco. ł mͦ. splendẽt
mun̾a ł soedescũt. At imꝓbitas curialiũ
eo usq innotuit. ut de testimoniõ ꝯscĩe
de uenustate moꝵ. de odore opinionis.de
sinceritate cause. de torrente eloquenci¬
e. nͥ p̾scio int̾ ueiente. quis frustra confi¬
ilat. Ip̾e lic ueĩas mulis comitatus om̃e.
Si nicħ attuleris: ibis om̃e foras. Nũmͦ¬
leones ⁊ tygrides. eloqũcie bñficio lenisse
dictꝰ est orpheul: set apd̃ ip̃m ditem uex
dulcior ꝑoranit. canemq tricipitem exo¬
rauit causa fauorabilior. ut admissam se¬
mel eruclicen contra morem ĩferoꝵ lũet
educ̾e. Eu uͦ lici orphe sis. aut arion. ł ille
qui solo testudinis sono saxa ut dicitur
emolliuit: nicħ apd̃ curiales efficies. nͥ plũ¬
bea eoꝵ corda. aureo ł argenteo malleo
uanitatis. ł cupiditatis incude emollias.
Indem̃tiam cerberi om̃s ab oreͣnt. Ego me
credo indisse hostiarios cerbero durioteᷤ.

Expanded text:
 a manu, plerumque a causa, a tempore interdum, interdum a loco, vel modo, splendent munera vel sordescunt. At improbitas curialium eo usque innotuit, ut de testimonio conscientiae, de venustate morum, de odore opinionis, de sinceritate causae, de torrente eloquentiae, nisi pretio interveniente, quis frustra confidat. Ipse licet venias Musis comitatus, Homere, Si nihil attuleris, ibis, Homere, foras. Nleones et tigrides, eloquentiae beneficio lenisse dictus est Orpheus, sed apud ipsum Ditem vox dulcior peroravit, canemque tricipitem exoravit causa favorabilior, ut admissam semel Eurydicem contra morem inferorum liceret educere. Tu vero licet Orpheus sis, aut Arion, vel ille qui solo testudinis sono, saxa, ut dicitur, emollivit, nihil apud curiales efficies, nisi plumbea eorum corda aureo vel argenteo malleo vanitatis vel cupiditatis incude emollias. Inclementiam Cerberi omnes abhorrent. Ego me credo vidisse ostiarios Cerbero duriores.
Abbreviated transcription (Latin):
benigniori poti ut cẽr min̾ua qͥ ñ sĩplicit᷑
s alioꝵ collatione innocens uideat᷑. Qtis
em̃ głiabitur se usꝙ qͣq castum hr̃e cor
cum ⁊ astra munda ñ sit in conspͣtn islius
qui in angłis tuic repit pͣuitatẽ: Iniqui gͦ
arcendi sũt. suꝑbi. ⁊ auari. ⁊ omnis huꝰmo¬
cli pestis hõiũ. Nicħ ei ꝑniciosius est. iniqͦ
cliuitis consiliario. om̃i inqͥt custodia s̾ua
cor tuum. qm̃ ex ip̃o uĩta ꝑcedit. Est itaq
ꝑuadendum potestati. ne consiliarii ei indi¬
geant. ne aliena inmod̾atius concupiscãt.
Quod ⁊̃ ad eos usq ꝓtenditur qui in ccͤe
reipublice int̾ioꝵ optinẽt uicem. qͦs questo¬
res. ⁊ cõmentarienses. ⁊ reꝵ pͥuataꝵ comi

Expanded text:
benigniori potius ut dicitur Minerva, qui non simpliciter, benigniori potius ut dicitur Minerva, qui non simpliciter, sed aliorum collatione innocens videatur. Quis enim gloriabitur, se usquequaque castum habere cor, cum et astra munda non sint in conspectu illius, qui in angelis suis reperit pravitatem? Iniqui ergo arcendi sunt, superbi et avari, et omnis hujusmodi pestis hominum. Nihil enim perniciosius est iniquo divitis consiliario. Omni, inquit, custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Est itaque providendum potestati, ne consiliarii ejus indigeant, ne aliena immoderatius concupiscant. Quod etiam ad eos usque protenditur, qui in corpore reipublicae, interiorum obtinent vicem, quos quaestore
Abbreviated transcription (Latin):
eertum est a. qi qͥ d̾m timet: nithil neg¬
ligit. ⁊ bona facit. Qn uͦ cliligent̾ oĩa
iñuestigat. ⁊ cõgnitis reb q̃ sunt agenda
erequitur: ꝓtuldubio sapiens est ⁊ aptis¬
sim̃ consiliis pͥncipum. Ubi tanta moꝵ
granitas innotuerit: etatem corꝑis frustra
quisq causatur. hic est aũ sener quem p̾e¬
ligendum consiliis sap̃ie monĩta docent: Ait
eĩ. Senͣtus uen̾abił est. ñ diuturna neq
num̾o an noꝵ computata. Głia senum
caniues. Eani sũt sensus hõis. ⁊ etas senͦ¬
tutis uita inmaculata. Bãtus plane. qui
hanc app̾hñdit etatem. ut de innocencia
uite. conscie sue testimonio gaudeat. S
clicis forte quis est ħ ⁊ laucdabimꝰ eũ: iitiq
ñ eũ arbit᷑ exp̾tandũ clandis ꝯsiliis qͥ p¬
catum ñ fec̾it. s quẽ p̾care ñ iuuat. qui
pc̃m od̾it. uirtute gaudeat. ⁊ eam magno
clesiderio concupiscat. hoĩem s. bone uolũ¬
tatis. S nͨ istud ad unguem resecandũ ẽ.

Expanded text:
Certum est autem, quia qui Deum timet, nihil negligit, et bona facit. Qui vero diligenter omnia investigat, et cognitis rebus, quae sunt agenda exsequitur, procul dubio sapiens est, et aptissimus consiliis principum gravitas innotuerit, aetatem corporis frustra quisque causatur. Hic est enim senex, quem praeeligendum consiliis, sapientiae monita docent. Ait enim: Senectus venerabilis est, non diuturna, neque numero annorum computata . Gloria senum canities . Cani sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Beatus plane qui hanc apprehendit aetatem, ut de innocentia vitae, conscientiae suae testimonio gaudeat. Sed dicis forte: Quis est hic, et laudabimus eum? Utique non eum arbitror exspectandum dandis consiliis, qui peccatum non fecerit, sed quem peccare non juvat, qui peccatum oderit, virtute gaudeat, et eam magno desiderio concupiscat, hominem scilicet bonae voluntatis. Sed nec istud ad unguem resecandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
non dubitas. cui ipi dñi testumonio uir
simił ñ erat in t̾ra. Nec eum metu penaꝵ
caritate deducta credibile ẽ a malis tẽꝑasse:
quem ĩ ꝑfectione iusticie fuisse ñ amibi¬
gis consũmatum. Iam ĩ ꝯmenc̃acione
timoris sermo ꝓcessit: ⁊ ñ dũ innotuit
qͥd sit timor. S utinam consistat ĩ ccede.
ciuꝰ aplłatõ totiens u̾satur ĩ ore. Si eĩ
mentem ille tecig̾it: lingua efficatius
⁊ sͥ salubrius disputabit. Nam ĩ ore
feustra uoluunt᷑ u̾ba: si uͥtutis deficiũt
oꝑa. Est ã timor d̾i sicut bũli᷑ papa
gregorius asserit: nitħ eoꝵ que agenda

Expanded text:
m esse non dubitas, cui ipsius Domini testimonio, vir similis non erat in terra. Nec eum metu poenarum, charitate deducta, credibile est a malis temperasse, quem in perfectione justitiae fuisse non ambigis consummatum. Jam in commendatione timoris sermo processit, et nondum innotuit, quid sit timor. Sed utinam consistat in corde, cujus appellatio toties versatur in ore. Si enim mentem ille tetigerit, lingua efficacius, et sibi salubrius disputabit. Nam in ore frustra volvuntur verba, si virtutis deficiunt opera. Est autem timor Dei, sicut beatissimus papa Gregori
Abbreviated transcription (Latin):
refinantur auidins ⁊ minus digerãt:
gen̾ant morbos. aut ĩ curabiles: aut dif¬
fiules. Iptsibile est siquidem quẽquam
iusticiam ⁊ p̾cuniam sequi. Aut el̃ uni
istoꝵ qͥlibet adh̾ebit. ⁊ alt̾um contẽpnet:
Aut torq̃bitur alt̾o. melioris exꝑs. Aua¬
ro namq teste sapĩa. nichil celestius ẽ.
⁊ nitħ ĩiquiꝰ qũa amare p̾cuniam.
Hic ẽi animam suam uenalem hẽt.
⁊ ĩ uita sua ꝓiccit intima sua. Et for¬
te id̾o crates p̾toris costaꝵq soliditatem
⁊ extreme uits claustm nat᷑a diligen¬
tissima parens circũposuit intestinis:
qͦ adu̾sus omẽm ext̾iorem uiolenciam
fierent tuciora. ⁊ eis qd̃ nc̃ce est miniftt᷑.
nͨ uncquam sñ salutis sue dispendio ex¬
t̾iorib exponũt᷑. Oꝑtet & in re publica
hanc natore opificis seruari ymagiñẽ

Expanded text:
reficiantur avidius, et minus digerant, generant morbos, aut incurabiles, aut difficiles. Impossibile siquidem est, quemquam justitiam et pecuniam sequi. Aut enim uni istorum quilibet adhaerebit, et alterum contemnet, aut torquebitur altero, melioris expers. Avaro namque, teste sapientia, nihil scelestius, et nihil iniquius quam amare pecuniam. Hic enim animam suam venalem habet, et in vita sua projecit intima sua. Et forte ideo crates pectoris, costarumque soliditatem, et extremae cutis claustrum, natura diligentissima parens, circumposuit intestinis, duo adversus omnem exteriorem violentiam fierent tutiora, et eis, quod necesse est, ministrat, nec unquam sine salutis suae dispendio, exterioribus exponuntur. Oportet autem in republica hanc naturae opificis servari imaginem,
Abbreviated transcription (Latin):
mitiatur in timore. ⁊ qd̾ sc̃s timor dñi: ꝑma¬
net in scłm scl̃i. Man itaq radix. ⁊ increm̃tis
gĩe inualescens: in ramos uͥtutũ ꝑficit. ⁊ uis
ei. ad fructũ ꝑfc̃e caritatis usꝙ ꝑtingit. que
penaꝵ nescit aculeos. c̃ ñ sit metꝰ ĩ caritate
qui penam h̃t. ⁊ sit timoris ĩdiciũ. qd̾ bona oꝑã
iugit᷑ facit. ⁊ iusticie continens candem app̾hnt̃.

Expanded text:
tur in timore, et quod sanctus timor Domini permanet in saeculum saeculi. Manet itaque radix, et incrementis gratiae invalescens in ramos virtutum proficit, et vis ejus ad fructum perfectae charitatis usque pertingit, quae poenarum nescit aculeos, cum non sit metus in charitate, qui poenam habet, et sit timoris indicium, quod bona opera jugiter facit, et ju
Abbreviated transcription (Latin):
eneas referentem signa camillum.
Itaq ab exilio reuocat᷑: t̾cio tͥhumphans
urbent ingressus est. ⁊ apll̃atꝰ scd̃g. Bo¬
mulus qͣi alt̾ patͥe ꝯditor. Iulius igun
roꝵ. qd̃ de fabricio sequit᷑ refert. Nam
p̾cedencia plutarthi ĩ institucõe traia¬
ni ⁊ iulii frontini in libro strategẽ nia¬
tum sunt. Henerũt gͦ scd̃o legati. sã¬
nitum ad gaium fabricium multas. ⁊
magnas res memorantes: qͣs bene ac beni¬
uole post redilitam pacem sannitib
fec̾at. offerentes dono gnͣdem p̾cuniã.
⁊ orantes ut eam acciꝑet. ⁊ ut̾et᷑ eo qd
multa add neͣctem uictus. ⁊ splendorẽ domͦ
tanto uiro deẽẽ constaret. Nithil ẽĩ lau¬
tum ꝑatũq erat ꝑ amplitudine hõis
⁊ dignitate uͥtutis. fabriti uͦ planas
man᷑ ab aurib ad ocłos. ⁊ ĩfra. ⁊ deĩceps
ad nares. ⁊ ad os. ⁊ ad gulam. ⁊ deĩde ad
uentrem. ⁊ima deduxit. ⁊ legatis ĩ hec
u̾ba respondit. Dum o̾ib his m̃̾bris

Expanded text:
Aeneas referentem signa Camillum. Aeneas referentem signa Camillum. Itaque ab exsilio revocatus, tertio triumphans urbem ingressus est, et appellatus secundus Romulus, quasi alter pauod de Fabricio sequitur, refert. Nam praecedentia Plutarchi in Institutione Trajani, et Julii Frontini in libro Strategematum sunt. Venerunt ergo secundo legati Samnitum ad C. Fabricium, multas et magnas res memorantes, quae bene ac benivole post redditam pacem Samnitibus fecerat, offerentes dono grandem pecuniam, et orantes ut eam acciperet et uteretur, eo quod multa ad necessitatem victus, et splendorem domus tanto viro deesse constaret. Nihil enim lautum, paratumque erat pro amplitudine hominis, et dignitate virtutis. Fabricius vero planas manus ab auribus et ad oculos, et infra, et deinceps ad nares, et ad os, et ad gulam, et deinde ad ventrem et ima, deduxit, et legatis in haec verba respondit: « Dum omnibus his membris,
Abbreviated transcription (Latin):
te alias cessura ñ fuerat: romani ppło
imꝑii accessit. Camillo faliscos obsiden¬
cli. magr ludi liberos faliscoꝵ tancꝙͣ
ambulandi cã extͣ muru eductos
tradidit. ditens retentis obsidib ciui¬
tatem nctio facturam imꝑata. Camil¬
tis manib post terga magr̃m iurgis
agendũ. ad parentes pueris tradidit.
adeptꝰ bñficio uictoriam. quam frau¬
sde ñ concupierat. Nam faluci ob hãc
iusticiam sp̃ote se rediiderunt. Extat
qͦ e̾idem camulli ñ ignobilior titulus.
Eum eĩ post subactas ciuitates. ⁊ tͥ¬
hũphos insignes militaris manus
ta. Irruentib senonib gallis ĩ urbẽ
⁊ romanis undecimo miliario uicdis
apd̃ flumen alliam. nͨ ĩ ip̃a ur̃be qͥc¬
quam p̾t̾ capitoliũ sernari possit.
⁊ ħ auro dato ut galli recederent. ẜa¬
mullus ⁊̃ ĩgrate cõpaciens pat̾e. eos¬
dem p̾discit aurũ abstulit. roma¬
noꝵ aquilas reꝑtauit. Nñ ĩ sexto
uͥgilius. Int̾ ceteros eneadas: p̃dixit

Expanded text:
te alias cessura non fuerat, Romani imperii te alias cessura non fuerat, Romani imperii populo accessit. Camillo Faliscos obsidenti, magister ludi liberos Faliscorum tanquam ambulandi causa, extra murum eductos, tradidit, dicens retentis obsidibus, civitatem, necessario facturam imperata. Camiltis manibus post terga, magistrum virgis agendum ad parentes pueris tradidit, adeptus beneficio victoriam, quam fraude non concupierat. Nam Falisci ob hanc justitiam sponte se dediderunt. Exstat quoque ejusdem Camilli non ignobilior titulus. Cum enim post subactas civitates et triumphos insignes, militaris manus ta: irruentibus Senonibus Gallis in urbem, et Romanis undecimo milliario victis apud flumen Alliam, nec in ipsa urbe quidquam praeter Capitolium servari posset, et hoc auro dato, ut Galli recederent, Camillus etiam ingratae compatiens patriae, eosdem cecidit, aurum abstulit, Romanorum aquilas reportavit. Unde in sexto Virgilii, inter caeteros Aeneadas praedicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe exanimatum fuigore: iussit eũ
sedere in loco suo dicens. Si ĩ ꝑsis na¬
tus ẽẽs: in regia sella resedisse capita¬
le foret. S ĩ macedonia nato ꝯcedit᷑.
fert᷑ ⁊ aluid de eodem. Quod cũ uirgo
exinie pulcritudinis finitime gentis.
pͥncipi desponsata. ĩt̾ capt iuas ad eẽ.
nu̾ciaretur: ei abstinencia summa pe¬
ꝑcit. ut ne illam quidem aspexerit.
Qua mox ad sponsum remissa: uni¬
u̾se gentis ꝑ ħ bñficium sͥ mentes con¬
ciliauit. Sic humanitate suoꝵ alienoꝵ
animos sibi iusticia deunxit. Sinule
est qd̃ scipio affrican᷑. ĩ ispania ges¬
sisse legitur. cui cũ uͥgo nobił õiũ
ĩ se clocoris admiracõne conu̾tens
oculos adducta ẽet: eam sp̃oso nõie
alicio redlidit adiciens ⁊ aurum ꝙ
parentes ĩ redẽpcõm captiue attulerãt.
ut eẽt uirgim ĩ dotem. aut marito ĩ
munꝰ nupciale. Itaq multiplici mag¬
nificencia uniu̾sa gens uicta que for¬

Expanded text:
prope exanimatum frigore, jussit eum prope exanimatum frigore, jussit eum sedere in loco suo, dicens: « Si in Persis natus esses, in regia sella resedisse capitale foret, sed in Macedonia nato conceditur. » Fertur et aliud de eodem, quod cum virgo eximiae pulchritudinis, finitimae gentis principi desponsata, inter captivas adesse nuntiaretur, ei abstinentia summa pepercit, ut ne illam quidem aspexerit. Qua mox ad sponsum remissa, universae gentis per hoc beneficium sibi mentes reconciliavit. Sic humanitate suorum, alienorum animos sibi justitia devinxit. Simile est quod Scipio Africanus in Hispania egisse legitur, cui cum virgo nobilis omnium in se decoris admiratione convertens oculos, adducta esset, eam sponso nomine Alicio reddidit, adjiciens et aurum, quod parentes in redemptionem captivae attulerant, ut esset virgini in dotem, aut marito in munus nuptiale. Itaque multiplici magnificentia universa gons victa, quae for
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ callidi: ꝓuocant iram dei. neq clama-
tos. Oꝑib namq causam p̾stat. ñc pu¬
dor. timor. int̾lum. S ũctura illa so¬
lidissima est. q̃ ex adipe fidei. ⁊ dilectõ¬
nis ꝓcedit. ⁊ ĩ solo uirtutis fundamento
subsistit. Oꝑa tñ qͥa moꝵ argumen¬
ta su̾t: gr̾am pariunt. quia nithil u¬
tilius. nichil efficaci est: ad stat um
magistratuum. ⁊ ꝓcessũ. Inde est illud
imꝑatoris. aut si mauis u̾sificatoris e¬
gregii. dũ tñ ilem eos sensisse ñ ambi¬
gas. S̾is pius in pͥmis. nam c̾ iu̾dam᷑
ĩ omni: Muñe sola deos equat clemen.¬
cia nobis. Neu dubie suspͤtꝰ agas. neu
falsus amicis. Rumoꝵ ue auidus.
qui talia curat: In anes horebit stre¬
pitus. nulla ñ anxius hora. Non sic
extubie. uͨ cirtu̾stancia pila: Quam
tutatur amor. ñ extorquebis amari.
Hoc alt̾na ficdes. b simplex gr̃a donat.
Alexander cũ hyeme ducens exc̾citum.
resit̾et ad ignem: recognosc̾e p̾t̾euntes
copias cepit. Eñp conspexiss quend̾a

Expanded text:
 callidi provocant iram Dei, neque clamabutos . Operibus namque causam praestat nunc pudor, timore interdum. Sed junctura illa solidissima est, quae ex adipe fidei et dilectionis procedit, in solo virtutis fundamento subsistit. Opera tamen quia morum argumenta sunt, gratiam pariunt, quia nihil utilius, nihil efficacius est ad statum magistratuum, et processum. Inde est illud imperatoris, aut si mavis versificatoris egregii, dum tamen idem eos sensisse non ambigas. Sis pius in primis, nam cum vincamur in omni Munere, sola deos aequat clementia nobis. Neu dubie suspectus agas, neu falsus amicis, Rumorumve avidus: qui talia curat, inanes Horrebit strepitus, nulla non anxius hora. Non sic excubiae, nec circumstantia pila, Quam tutatur amor; non extorquebis amari: Hoc alterna fides, hoc simplex gratia donat. Alexander cum hieme ducens exercitum, resideret ad ignem, recognoscere praetereuntes copias coepit, cumque conspexisset quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
pa tam ddui ꝓ eo fucdisss lacͥmas. cdoñ
ei in reuelacione nũciatum sit. traiamũ
a penis inf̾m liberatum. sub ea tñ con¬
dicione. ne ult̾ius ꝓ aliquo infideli dm̃
sollicitare p̾sumeret. Uñ m̾ito p̃fert᷑
aliis. cuiꝰ uirt᷑ p̾cet̾is ita scĩs placuit: ut
eoꝵ meritis solus sit lib̾atꝰ. ⁊ ħ quidem
de capite rei publite dicta sunt.

Expanded text:
pa tandiu pro eo fudisse lacrymas, donec ei in revelatione nuntiatum sit Trajanum a poenis inferni liberatum, sub ea tamen conditione, ne ulterius pro aliquo infideli Deum sollicitare praesumeret. Unde et merito praefertur aliis, cujus virtus prae caeteris ita sanctis placuit, ut eorum meritis, solus sit liberatus. Et haec quidem de capite reipublicae dicta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
armata milicia fu̾it ñ mͦ galli brito¬
nesq pͥmũ ab eo subacti: s tota ciuił
belli fort una. ⁊ cesaree domͦ series ꝑtes¬
tatur. In litt̾atorio studio tantus erat.
ut quat̾nas simł clictaret epłas. Quis
iniuris ciuilis ꝑicia fu̾it: uet̾es romanoꝵ
indicant leges. Potentis ingenii uires
quam ingit̾ in philosophia exfẽcuit
p̃dicat. ⁊ extollit. ł sola inuencio bissex¬
ti. Qd̃ a̾ omnib mirabiluis est: amõ¬
rib ⁊ negociis simul oꝑamdabat. ⁊ in
singłis que egrediebatur tant᷑ erat: ut
eis soł uatare credetur. Simł totꝰ erat
singłoꝵ ⁊ omniũ. laudes uͭ augusti totꝰ¬

Expanded text:
armata militia fuerit, non modo Galli, Britoarmata militia fuerit, non modo Galli, Britonesque primum ab eo subacti, sed tota civilis belli fortuna, et Caesareae domus series protestatur. In litteratorio studio tantus erat, ut quaternas simul dictaret epistolas. Quis in juris civilis peritia fuerit, veteres Romanorum indicant leges. Potentis ingenii vires quam jugiter in philosophia exercuerit, praedicat et extollit vel sola inventio Bissexti. Quod autem omnibus mirabilius est, amoribus, et negotiis simul operam dabat, et in singulis, quae aggrediebatur, tantus erat, ut eis solis vacare crederetur, simul totus erat singulorum, et omnium. Laudes vero Augusti tot
Abbreviated transcription (Latin):
ma I gis fuerat. quam nobilit̾ ampli¬
atñ  longe lateq diffid̾et. błiam
tñ militarem moderatione suꝑauit
romi e. ⁊ ꝑ ꝑuincias omnib se equalem
exhibens amicos salutandi causa freqñ¬
tans ł egrotantes ł festis dieb cũ eisdem
ĩ discreta uicissim hñs conuinia. uehi¬
cuł eoꝵ ⁊ uestib indifferent̾ utens pu¬
blice ⁊ pͥuatim ditans om̃s ĩmunitates
cinitatib largiens. relaxans tͥbuta ꝑ¬
uinciis. nulli grauis. carus õib. adeo
ut usq ad nr̃am etatem ĩ senatu ñ
alit̾ pͥncipib aclamet᷑: felitior aupꝰto.
Melior sis traiano. Sic itaq memorie
eius dilatum est. ⁊ opinio bonitatis eiꝰ
intantum p̾ualuit: ut amicis laudan¬
tib ł assentantib occasionem magni¬
ficentissimi p̃stet erẽpłi. Recte laudat᷑ ĩ
iulio animi magnitudo ĩuicti. ⁊ effi¬
cacia oꝑis. cum illuis mens ⁊ man ad fe¬
re ĩpossibilia uibi suffec̾int. Quantꝰ in

Expanded text:
magis fuerat, quam nobiliter amplimagis fuerat, quam nobiliter ampliatum, longe lateque diffunderet. Gloriam tamen militarem moderatione superavit, Romae, et per provincias omnibus se aequalem exhibens, amicos salutandi causa frequentans, vel aegrotantes, vel festis diebus cum eisdem indiscreta vicissim habens convivia, vehiculis eorum, et vestibus indifferenter utens, publice et privatim ditans omnes, immunitates civitatibus largiens, relaxans tributa provinciis, nulli gravis, carus omnibus, adeo ut usque ad nostram aetatem, in senatu, non aliter principibus acclametur: Felicior Augusto, melior sis Trajano! Sic itaque memoriae ejus delatum est, et opinio bonitatis ejus in tantum praevaluit, ut amicis laudantibus vel assentantibus occasionem magnificentissimi praestet exempli. Recte laudatur in Julio animi magnitudo invicti, et efficacia operis, cum illius mens, et manus ad fere impossibilia sibi suffecerint. Quantus in
Abbreviated transcription (Latin):
lucet. Declarat hoc amplissimi splẽ¬
dor imꝑii. quo nullum minꝰ ab exordio
neq maiorib incrementis ꝓcessu con-¬
tinuo dilatatum h̃uana potest me¬
moria recordari. Narti ⁊ quiete liberta¬
tis. iustitie cultu. reu̾encia legũ. fini¬
timaꝵq genciũ amiciciis. maturita
dicioni. S quia de constancia eoꝵ
cepim: unũ de strage̾matib iulii fõn¬
tini ꝑ mltis ponatur in medio. Eũ
itaq urbis mentib hanibal assid̾et:
ostentante ficlucie gr̃a suplementum ex¬
c̾crtib qͦs in hyspania habebant diuer¬
la porta miserunt. Idem agrum ĩ quo
castra hauibalũ erant. defũto forte
dño uenalem ad id p̾cii licendo ꝑduxe¬
tũt. qͦ is ager añ bellum uenierat.
hii dum ab hanibale obsid̾ent᷑. ⁊ ip̃i
obsiderent capuam: decreuerunt ne
n ea capta reuocaretur inde ext̾citus.
titudinis. ⁊ ciuilitatis fuit. ut romani
ini. ꝑii fines qd̾ pꝰ angustũ defensum

Expanded text:
lucet. Declarat hoc amplissimi splenlucet. Declarat hoc amplissimi splendor imperii, quo nullum majus ab exordio, neque majoribus incrementis processu continuo dilatatum, humana potest memoria recordari. Nam et quietae libertatis, justitiae cultu, reverentia legum, finitimarumque gentium amicitiis, maturitatditioni. Sed quia de constantia eorum coepimus, unum de Strategematibus Julii Frontini, pro multis ponatur in medio. Cum itaque urbis moenibus Hannibal assideret, ostentandae fiduciae gratia, supplementum exercitibus, quos in Hispania habebant, diversa porta miserunt. Iidem agrum in quo castra Hannibalis erant, defuncto forte domino, venalem ad id pretii licendo perduxerunt, quo is ager ante bellum venierat. Hi dum ab Hannibale obsidentur, et ipsi obsiderent Capuam, decreverunt ne nisi ea capta, revocaretur inde exercitus. titudinis et civilitatis fuit, ut Romani imperii fines, quod post Augustum defensum
Abbreviated transcription (Latin):
memorie traclidit scaur᷑ continen¬
ciam militarem. pomiferam ĩquit
arborem quam ĩ pede castroꝵ fue¬
rat conplexa metatio. Postero die
concinentib eneatorib. ⁊ ab eun¬
tib nobis: intactis fructib exc̾citꝰ
reliquit indẽpñe. Auspitiis gͦ imꝑa¬
toriis cesaris domitiani augusti ger¬
manico bello. qd̾ iulius ciuilis ĩ gal¬
.lia mou̾at lingonũ opulentissima
ciuitas que ad ciuilem desciu̾at. cum ad¬
uenientem ab exc̾citu cesaris populaci¬
onem timeret. qd̃ p̃t̾ spem inuiolata
nithil ex reb suis amiserat ad obseqͥ¬
um recdacta: septuaginta milia arma
tabłis statuisq exornauit: adeo nich̃
ex manubiis tantis in suũ conu̾utit
usum. ut filiam eiꝰ in opẽ senat᷑ ex pu¬
blico dotau̾it. Constancia qͦꝙ c̃ ex plu¬
rimis strategẽmatib pateat inuͥtute
romanoꝵ maxime claret. Eoꝵ siqͥsẽ
magnificentia ⁊ uͥtute. si omniũ genci¬
um hystorie reuoluant᷑ nithil clariꝰ

Expanded text:
memoriae tradidit Scaurus continenmemoriae tradidit Scaurus continentiam militarem: « Pomiferam, inquit, arborem, quam in pede castrorum fuerat complexa metatio, postremo die concinentibus aeneatoribus, et abeuntibus nobis, intactis fructibus exercitus reliquit indemnem. Auspiciis ergo imperatoriis Caesaris Domitiani Augusti Germanico bello, quod Julius Civilis in Gallia moverat, Lingonum opulentissima civitas, quae ad Civilem desciverat, cum advenientem ab exercitu Caesaris populationem timeret, quod praeter spem inviolata, nihil ex rebus suis amiserat, ad obsequium redacta, septuaginta millia armatabulis statuisque exornavit, adeo nihil ex manubiis tantis in suum convertit usum, ut filiam ejus inopem senatus ex publico dotaverit. Constantia quoque cum ex pluribus strategematibus pateat, in virtute Romanorum maxime claret. Eorum siquidem magnificentia et virtute, si omnium gentium historiae revolvantur, nihil clarius
Abbreviated transcription (Latin):
hodie seruaui. qui in balneo post ho¬
ram pͥmam noctis duas buccatas man-¬
duca ui pͥus quam ungi inciꝑem.
Ira: in qͦ citissime remit tebat. dum
iniuriantis animũ uid̾et inmutatũ.
Et sicut ip̃s dicebat. celer ius quam as¬
sꝑagi coquant᷑. ħ oi u̾bo rei feamate
uelocitatem solebat expͥmere. In sermone
siquidem.⁊ hoc ⁊ quedam alia nobilit̾
Inquib cũ aliqͥd nũcqũa fut᷑m crede¬
bat illd̾ fore dicebat. ad calendas g̃cas.
Masinissam. nonagesimũ etatis an-¬
num agentem. meridie aũ taberna¬
culũ stantem. ł ambulantem caꝑe so¬
litum cibos legimꝰ. Gaius curius. Cũ
uictis ab eo sabinis ex senatꝰ ꝯsulto.
ampliaretur ei modus agri. quem
consũmati milites accipiebant: g̃ga¬
liũ ꝑcione content᷑ fuitmalũ ciuem
dicens. cui ñ ẽẽt idem qd̃ cet̾is satis.
Iniu̾si qͦ excercitꝰ᷑ sepe notabił fuit
continencia sicut eiꝰ qui sub marto.
scauro insignem głiam meruit. Nã

Expanded text:
hodie servavi, qui in balneo post hohodie servavi, qui in balneo post horam primam noctis, duas buccatas manducavi, priusquam ungi inciperem. » Iram quoque citissime remittebat, dum injuriantis animum videret immutatum, et sicut ipse dicebat, celerius quam asparagi coquantur. Hoc enim verbo rei festinatae velocitatem solebat exprimere. In sermone siquidem et hoc, et quaedam alia nobiliter In quibus cum aliquid nunquam futurum credebat, illud fore dicebat ad Kalendas Graecas. Masinissam nonagesimum aetatis annum agentem, meridie ante tabernaculum stantem, vel ambulantem, capere solitum cibos legimus. C. Curius cum victis ab eo Sabinis, ex senatusconsulto ampliaretur ei modus agri, quem consummati milites accipiebant, gregalium portione contentus fuit, malum civem dicens, cui non esset idem, quod caeteris, satis. Universi quoque exercitus saepe notabilis fuit continentia, sicut ejus qui sub M. Scauro insignem gloriam meruit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
decessit. ne ea quidem relicta pecunia
que suffic̾et ĩ dotem feminaꝵ. qͣs ob
ĩpiam publice dotauit senat᷑. Idem
psuiterunt athenienses filiis aristi¬
dis. post amplissimaꝵ reꝵ ad minis¬
trationem in sũma pauꝑtate defu̾cti.
Hanibal de nocte surg̾e solitꝰ. ñ resq̃¬
escebat anͥ noctem. crepusculo demũ
socios ad cenam uocabat. neq ampłi
quam duob ledis discũbebatur apd̃
eum. Idem cũ sub hasdrubale miłi¬
taret imꝑatore: plerumq suꝑ nucła
humũ sagulo tectus sõpnos capiebat.
Tmilianũ. scipionem traditur ĩ iti¬
nere c̾ amicis ambulantẽ accepto pa¬
ne uesci solitũ. Ide ⁊ de alexandro ma¬
caone d̃r. Angustus cesar minimi ci-¬
bi erat atq uulgaris. Fere secunda¬
riũ panem ⁊ piscicłos minutos. ⁊ ca-¬
seu̾ bibulum manu p̾ssum. ⁊ fitus bi¬
co stomacus desidass. Unde ip̃e in qua¬
dam epła. Ne iudeus quicdem in tyberi
tam diligent̾ salbm seruat. quam ego

Expanded text:
decessit, ne ea quidem relicta pecunia, decessit, ne ea quidem relicta pecunia, quae sufficeret in dotem filiarum; quas ob inopiam publice dotavit senatus. Idem praestiterunt Athenienses filiis Aristidis post amplissimarum rerum administrationem in summa paupertate defuncti. Hannibal de nocte surgere solitus non quiescebat ante noctem, crepusculo demum socios ad coenam vocabat, neque amplius quam duobus lectis discumbebatur apud eum. Idem cum sub Hasdrubale militaret imperatore, plerumque super nudam humum, sagulo tectus, somnos capiebat. Aemilianum Scipionem traditur in itinere cum amicis ambulantem, accepto pane vesci solitum. Item et de Alexandro Macedone dicitur. Augustus Caesar minimi cibi erat atque vulgaris. Fere secundarium panem, et pisciculos minutos, et caseum bibulum manu pressum, et ficus bico stomachus desiderasset. Unde ipse in quadam epistola: « Nec Judaeus equidem, mi Tiberi, tam diligenter Sabbatum servat, quam ego