comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͣg scribens tentiste patucie. Sunt qui
dicunt religionis gr̃a ꝯiugia debere sol¬
ni. uerum sciendum ẽ quia si hoc lex hu¬
mana ꝯcessit. tñ lex diuina ꝓhibuit. Si
hoc quis audeat accusare. Sic multos scõ¬
rum nouimus cũ sins ꝯiugib ⁊ prius ꝯti¬
nente uitam duxisse ⁊ pꝰ ad sc̃e eccłie regi
mina migrasse. Siuo ꝯtinentia quã uir
appetit missr nõ sequitur. aut quã uxor ap¬
petit nir recirsat: ꝯiugiu diuidi ñ põt. Sa
scuiptum ẽ. mułr potestatẽ sui corꝑis nõ

Expanded text:
 scribens Theotistae patritiae: Sunt qui dicunt religionis gratia conjugia debere solvi. Verum sciendum est quia etsi hoc lex. humana concessit, tamen lex divina prohibuit. Si hoc quis audeat accusare? Sic enim multos sanctorum novimus cum suis conjugibus et prius continentem vitam duxisse, et post ad mina migrasse; si vero continentiam, quam vir appetit, mulier non sequitur; aut quam uxor appetit, vir recusat, conjugium dividi non potest, quia scriptum est: Mu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑp ꝙ licet uxorem dimittere p̃dictam mu¬
lierem ꝯmisisse aognoueris. ne illius con¬
uersio uxori relicte in seculo fieri possit ꝑ¬
ditõis cocasio. uolumns ut maritu su¬
u illi ⁊̃ si iam tonsoratus ẽ. redderr debeis
cã uirum uxore dimitere nulla rat̃o con¬
ceclit. Post qua enim copulatõe ꝯugiiuir
⁊ mnulieris uniu cor efficitur. ñ põt exparte

Expanded text:
 licet uxorem dimittere, predictam mulierem commisisse cognovisses, ne illius conversio uxori relicte in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiam si iam tonsoratus est, reddere debeas causa virum uxorem dimittere nulla ratio concedit. Postquam enim copulatione conjugii viri et mulieris unum corpus efficitur, non potest ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
exfide quã exdesponsatõe sibi inuice̾ debẽt.
pꝰ ea effitiuntur ꝯiuges. ¶ Premissas
manimoiu facit. ita intelligiuolunt u̾
sponse fiunt añt comumi. Inconu nõ. effi¬
ciuntur ꝯiuges. Facit enĩ pactõ ꝯugnł.
ut q̃ prius erat sponsa. incortu fiat ꝯuix
Responiio adp̾dc̃a c̃ det̾minatoe̾ suꝑiorum.
Is aũt ita respondemus. Eit aliq̃n despon¬

Expanded text:
debent, postea efficiuntur conjuges. Praemissas matrimonium facit, ita intelligi volunt, ut sponsae fiunt ante coitum; in coitu vere efficiuntur conjuges. Facit enim pactio conjugalis ut quae prius erat sponsa, in coitu fiat conjux. 9. Responsio ad praedicta cum determinatione superiorum. His autem ita respondemus: Fit aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ paflicẽ. Himlitas. claritatis ẽ meritum.
Claritas. humilitatis ẽ p̃miu. S ħ totun
factum ẽ. informa ẜui. Informa eiũ d̾i.
semꝑ fuit ⁊ erit claritas. Item amb̾r. idem
capitulu retractans ait. Quid ⁊ quantu
humilitas mereatur hic ostenditur. his te
corporis. glec id solu. s ⁊̃ inpassibilitatem
aĩe. anima ẽ ip̃ius. añt morte erat passi¬
bił. sicut caro mortał. S post morte. me¬
rito humilitutis. ⁊ aĩa inpassibił facta ẽ. ⁊
caro ĩ mortuł. utru au̾t aĩa sit facta ĩ pas

Expanded text:
itum; claritas, humilitatis est praemium, sed hoc totum factum est in forma servi. In forma enim Dei semper fuit et erit claritas. Item Ambrosius, idem capitulum tractans ait: Quid et quantum humilitatis mereatur hic ostenditur. His tescorporis; nec id solum, sed etiam impassibilitatem animae. Anima enim ipsius ante mortem erat passibilis, sicut caro mortalis; sed post mortem merito humilitatis et anima impassibilis facta est, et caro immortalis. Utrum autem anima sit facta impassi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tereund̾ ñ ẽ dequo quida dicere solẽt.
ꝙ ñ sibi. s menbris tantu meruerit. Meru¬
it quide m̃̾bris redemptoem. adiabola. aper̃co.
apena.⁊ regni reserto̾e̾. ut amota ignearõ¬
plea. utere̾ pateret introitus. S ⁊̃ ubi me¬
ruit ĩ passibilitatis. ⁊ ĩ mortalitatis głam.

Expanded text:
tendum non est, de quo quidam dicere solent, quod non sibi, sed membris tantum, meruerit. Meruit quidem membris redemptionem a diabolo, a peccato, a poena, et regni reserationem; ut, amota ignea romphea, liber pateret introitus; sed et sibi meruit impassibilitatis et immortalitatis gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
cata. ñ inmerto dñr. quia uł anesientib
uł coactis ꝑpetrantur ñ om̃i m̾o posst̃ sĩ¬
ne uolu̾tate ꝯmitti. qm̃ ⁊ ille qui peccat i
ciendu ñ sit. putat e̾e faciendu. Et ille qui
ꝯcupiscente adu̾sus sp̃m carne. ñ en q̃ uult
facit. ꝯ cuꝑiscit quide nolẽs ⁊ ineo ñ facit

Expanded text:
cata dicuntur, quia vel a nescientibus vel a coactis perpetrantur, non omnimodo possunt sine voluntate committi: quoniam et ille qui peccat igciendum non sit, putat esse faciendum. Et ille qui concupiscente adversus spiritum carne, non ea quae vult facit, concupiscit quide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑutes ee̾ gn̾atimi. micħ enim ĩ possibile
est gnͣatoins scire secirtum. Mens deficit.
uox silz ñ mea tantu s angłorum. supͣ
potestates.⁊ supra angłos.⁊ supra cherubin.¬
⁊ supͣ seraphin. ⁊ supͣ om̃e sensum ẽ. quia
scriptum c̃. p̾axxͥ. supͣ cri̾em sensu ẽ. Et¬
sensu tanta generarõ. Tn gͦ hori manu
ad moue. Scrutari ñ licet tanta misteria.
licet scire ꝙ natus sit: ñ licet discutere.
quõ natus sit. Ilus negare michi n̾licet.

Expanded text:
putes esse generatum? Mihi enim impossibile est generationis scire secretum: mens deficit, vox silet, non mea tantum, sed et angelorum. Supra Potestates, supra Angelos, supra Cherubim, supra Seraphim, supra omnem sensum est; quia scriptum est; Pax autem Csensum tanta generatio? 65. Tu quoque manum ori admove, scrutari non licet superna mysteria. Licet scire quod natus sit: non licet discutere quemadmodum natus sit. Illud negare mihi non licet,
Abbreviated transcription (Latin):
erat insepulcro. totuis ĩ inferno. totus ubiq.
Sicut ⁊ modo totus ẽ u̾cumq ẽ. s ñ totum.
nec insepulcro uł ĩ inferno totu erat. ⁊ si ro¬
tus. Sicut x̾ totus ẽ d̾s. totus homo. s nõ to¬
tu. quia ñ solu c̃ d̾s. uł h̃ s ⁊ d̃e ⁊ homo. Tot̃
eni ad natura refertur. totus aut adyposta¬
sii. Sicut aluit ⁊ aliquid ad natura. alius uõ
⁊ aliquis ad ꝑsona referuntur. uñ ioh̾es da

Expanded text:
erat in sepulcro, totus in inferno, totus ubique; sicut et modo totus est ubicumque est, sed non totum. Nec in sepulcro, nec in inferno totum erat, etsi totus, sicut Christus totus est Deus, totus homo, sed non totum; quienim ad naturam refertur, totus autem ad hypostasim; sicut aliud et aliquid ad naturam, alius vero et aliquis ad personam referuntur. Unde Joan. Da
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatre x cũ uenit inuirgine. uͥq totus. uͥq ꝑ
fectus. Uno igitur eodemq tp̃e. ⁊ tonuis erat ĩ
inferno.⁊ totus incelo. Ett apud inferos re¬
surectõ mortuorum. erat suꝑ celos uta ui¬
uentiu. Uere mortuus. uere uiuus. In quo
⁊ morte suscept̃o mortalitastis excepit. et

Expanded text:
tus cum venit in Virginem, ubique totus, ubique perfectus. Uno ergo eodemque tempore totus erat in inferno, totus in coelo. Erat apud inferos resurrectio mortuorum, erat super coelos vita viventium; vere mortuus, vere vivus; in quo et mortem susceptio mortalitatis excepit
Abbreviated transcription (Latin):
guis. S eẽntia ñ salubri effitientia. ꝯte
unt corpus xͥ. dequib apłus ait. Qmi ma
nuir. quam sit cauendu male accipere
bonum. Ecce enim factu ẽ malu dum
male accipitur bonũ. sicut ecc̃ apło fac¬
tum ẽ boriu. cũ bene accipitur malũ.
.s. dum stimulus sachane patienter por¬
tatu. Ergo ⁊ mala ꝓsunt lonis. ficut ã¬
głs sathane paulo. ⁊ sc̃a obsunt malis.
amał male accipitur ꝙ uonu ẽ. Idem.
Indigne quis sumens corpus xͥ. ñ effi¬
at ut᷑ quia malus c̃ malum sit ꝙ acci¬
pit. uł quia ñ ad salute accipit nil accipi¬
at. Corpus enim ⁊ sanguis dñi nicħomi¬
nus erat inlł quib ait apłs. Qui man¬
ducat. ⁊c̾. His aliisq płib aꝑte ostendi¬
tur: ꝙ ⁊̃ amał ueru corꝰ xͥ ⁊ sanguis su¬
mitur. s sacram̃tałr. ñ sp̃ualiget. D̾¬

Expanded text:
guis; sed essentia, non salubri efficientia. Itemunt corpus Domini: de quibus Apostolus amur quam sit cavendum male accipere bonum. Ecce enim factum est malum, dum male accipitur bonum; sicut e contra Apostolo factum est bonum, cum bene accipitur malum, scilicet cum stimulus Satanae patienter portatur. Ergo et mala prosunt bonis, sicut angelus Satanae Paulo, et sancta obsunt malis; malus male accipit quod bonum est. IdeIndigne quis sumens corpus Christi, non efficit ut quia malus est malum sit quod accipit, vel quia non ad salutem accipit, nil accipiat. Corpus enim et sanguis Domini nihilominus erat in illis, quibus ait Apostdigne quis sumens corpus Christi, non efficit ut quia malus est malum sit quod accipit, vel quia non ad salutem accipit, nil accipiat. Corpus enim et sanguis Domini nihilomi
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ omĩa agenta nec cum ip̃o merrede
ip̃rale meclitandã. ita intelligendu est.
ut ñ appetento meditemur cu regno
rita ꝑꝑ illud. sicut ip̃e docet. Si enim pe¬
timus uita et̾na. petimus q ⁊̃ tp̃ralia
ditamur. s ꝑꝑ regnu d̾i. ut sit leua sub
capite. ⁊ dextera ĩ amplexi. Alioquin si¬

Expanded text:
m omnia agenda, nec cum ipso mercedem temporalem meditandam, ita intelligendum est, ut non appetendo meditemur cum regno ista propter illud, sicut ipse docet. Si enim petimus vitam aeternam, petimusque etiaditamur, sed propter regnum Dei, ut sit laeva sub capite, et dextera in amplexu, Cant. 2
Abbreviated transcription (Latin):
Concubiusti cũ sorore uxoris tue. Sifeci¬
sti. uenta hãs ⁊ uxor tua si non fuit ꝯsçi¬
a sceleris ⁊ ꝯtinere ñ mult. nubat ĩ dño
cui uult. en nõ ⁊ adultera sine spe ꝯingii
maneatis.⁊ dum inintis penitẽtia agite.
Qd̾ait cui uult nubat: intelligendũ
as inadulteno dep̾hendunt nec ille
nec illa aliam uxorem accipiet uł aliũ
nirum. quam dui ambo uiuũt. Sinoͣ
adultera mortua fuĩt. uir eius si nult
uł cum cognata uxoris ꝯmittitur.
olõ ẽ dimittenda uxor ꝓ aliq̃ macła seude

Expanded text:
Concubuisti cum sorore uxoris tuae; si fecisti, neutram habeas; et uxor tua si non fuerit conscia sceleris, et continere non vult, nubat in Domino cui vult. Tu vero et adultera sine spe conjugii maneatis, et dum vivitis poenitentiam agite. Quod ait, cui vult nubat, intelligendum as in adulterio deprehendunt, nec ille, nec illa aliam uxorem accipiat, vel alium virum, quamdiu ambo vivunt. Si vero adultera mortua fuerit, vir ejus, si vult,  vel cognata uxoris committitur. 6. Non est dimittenda uxor pro aliqua macula seu de
Abbreviated transcription (Latin):
si. i dormiunt cum duab sororib ⁊
urra existis aña fu̾iͣt uxor. neutr̃a ex ip̃ĩs
hãt. n ip̃i adulteri unqua inꝯiugio cõ¬
pulentur. It nec ꝓprie uxori sibi licet red¬
dere debitum. quam sͥ reddidit illicit̾a.¬

Expanded text:
i dormierit cum duabus sororibus et una ex illis antea fuerit uxor, neutram ex ipsis habeat, nec ipsi adulteri unquam in coniugio copulentur. Item dere debitum, quam sibi reddidit illicita
Abbreviated transcription (Latin):
Exhis auctoritatib significatur. ꝙ timor nõ
ent infuturo. Siau̾t timor ñ fui̾t infutur o.
ergo nec .uii. dona erunt. nec m̾o surit ĩ ange¬
lis. siue inanimab scĩs. adꝙ dicimus aucto¬
nitatu p̃missaru que uitentur repugnanti¬
nob̾ ciunt infuturo. s ñ h̾e̾bunt omĩia hos u¬
T̃imor filiał mõ facit timere ne offendamus q̃
diligimus.⁊ separemur abeo. Facit ⁊̃ nos rẽ¬
uereri eum. infuturo faciet nos reuereri qñ ñ
timebimus seꝑari uł offendere. Nõ ergo me¬
tus seꝑatõnis uł offensionis nc ẽ ĩ angłis uł
ĩ animab scĩs. noc innob̾ icrut infuturo: s
reuerentia que ẽ mixta cum subiectõe. diles

Expanded text:
Ex his auctoritatibus significatur quod timor non erit in futuro. Si autem timor non erit in futuro, ergo nec septem dona erunt, nec modo sunt in angelis sive in animabus sanctis. Ad quod dicimus auctoritatum praemissarum quae videtur repugnantinobis erunt in futuro; sed non habebunt omnia hos utimor filialis modo facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur ab eo; facit etiam nos revereri eumdem. In futuro vero faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis vel offensionis nunc est in angelis vel in animabus sanctis; nec in nobis erit in futuro; sed revere
Abbreviated transcription (Latin):
tus. sp̃c. ꝯsił. ⁊ f. fp̾r .s. ⁊ p. ⁊re. e.s. timoris dñi.
s aũt uitetur obuiare
om̃ĩs timor ⁊ infurõ cessabit. Ait enim sic suꝑ
ł ĩ molico ccłos amantissimi patris offendut.
xt̾a infuturo cessabit. caritas uo̾ nũqua ex¬

Expanded text:
s timoris Domini. 3. Quod videtur obviare cilicet quod omnis timor in futuro cessabit. Ait enim sic super vel in modico oculos amantissimi patris offendat; uterque in futuro cessabit, charitas vero nunquam ex
Abbreviated transcription (Latin):
T̃ quia de timore mictandi nob̾ occũrit tio.¬
nołcus. sciendum ẽ quatuor ẽẽ timores.s. mu̾¬
danu. siue humanu. ẜuulez mitialẽ. castũ.
mus. Hic timor malus ẽ. qui ĩ primo gra¬
ꝑtimor̾e gelxime ꝯtinet se homo apeccato qͦ
p̾sẽtiam uidicis ⁊ penas metuit. ⁊ uinore fa¬
cit quicquid boni facit. ñ timore amittendi
et̾nu uonu ꝙ ñamat. s timore paciendi ma¬
lu ꝙ formidat. ꝯdõ tͥmet ne ꝑdat amplexꝰ pł¬

Expanded text:
Et quia de timore tractandi nobis occurrit locus, sciendum est quatuor esse timores, scilicet mundanum sive humanum, servitem, initialem, castum mus. Hic timor malus est qui in primo gratimorem gehennae continet se homo a peccato, quo praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne
Abbreviated transcription (Latin):
turo desitura sint. uł omĩa uł horu aliqua. De¬
ind̾ an uxp̃o fuerint cuncta ħ dõa. Hec dõa uir¬
tutes c̾ẽ. nec infuturo desituras. Amb̾r mł. d̾¬
sp̃u sc̃o. ostendit en .uii. fore uirtutes dicens.
⁊ mnangłis habundantissime ẽẽ sic. Ciuitas

Expanded text:
turo desitura sint, vel omnia, vel horum aliqua; deinde, an in Christo fuerint cuncta haec dona. Haec dona virtutes esse, nec in futuro desitura Ambrosius ostendit, ea septem fore virtutes dicens, et in angelis abunda
Abbreviated transcription (Latin):
ens. ꝑ que fit paulati ꝯ suetudo iusticie. et
succeclit iniciał timor. qñ incipit ꝙ duru
erat amari. ⁊ sic incipit excludi ẜiuł timor
acaritate. ⁊ succedit de inde timor castus siue
amicał. quo timeniꝰ ne sponsus tardet. ne
discedat. ne offendamꝰ. ne eo careamus. Timor
iste d̾ amore uenit. Ille quide ẜuił ẽ utił. s ñ¬

Expanded text:
fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Ille quidem servilis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊̃ quia cum inoĩb aliis uir p̃sit mu¬
ueri ut caput corꝑi. ẽ eiũ uir caput
to pares sunt. Iõ apłs uttiq pariter
p̃cipit inhac cã. sibi inuice subici in
quiens. uir debitum recddat uxori. si¬
miłr ⁊ uxor uiro. quia mułr nõ ht̃ po¬
testate sui corporis s uir. Siłr ⁊ iur
Quia nec mułr. ad alium uiru. nec
iur ad aliam muliere potestate suicõ¬
poris ħt. Nec uir ad continetlu. nec
mułr potestate ħt sine mutuo ꝯsen¬
sii. s alter altenius potestate corporis ħt.
ut poscenti alteri. nõ liceat alteri nega¬
re debitum. In hoc enim pares sunt.
quia nec uiro nec mulieri corpus suũ
licet alii tradere s ꝯͥ inuicem debito¬
res sunt miac ca. ne peceandi detur
occasio. ꝑꝰ ꝙ nõ dominiu tollitur ni¬
ro ẜ uitiũm. Debent enim sͥ ꝯiugati¬

Expanded text:
etiam quia, cum in omnibus aliis vir praesit mulieri ut caput corpori est enim vir caput to pares sunt. Ideo Apostolus utrique praecepit in hac causa invicem subjici, dicens: Vir debitum reddat uxori: similiter et uxor viro; quia mulier non habet potestatem sui corporis, sed vir. Similiter quia nec mulier ad alium virum, nec vir ad aliam mulierem potestatem sui corporis habet; nec vir ad continendum, nec mulier potestatem habet sine mutuo consensu, sed alter alterius potestatem habet corporis, ut poscenti alteri non liceat alteri negare debitum. In hoc enim pares sunt, quia nec viro, nec mulieri corpus suum licet alii tradere; sed sibi invicem debitores sunt in hac causa, ne peccandi detur occasio. Per quod non dominium tollitur viro, sed vitium. Debent enim si
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum ꝓcreantoꝵ s ĩ firmitatis ⁊ ĩ¬
continentie cã expetit uł ille dematri¬
monio. uł illa nõ sibi alterutrum ne¬
gñt ne ꝑ ħ incidant ĩdampnabiles
corruptelas. Reddere enim debitum
ꝯiugale nullius ẽ criminiscrimĩs.
Exigere aũt ultra generandi necefsita¬
te. cilpe ẽ ueniał. Fornicari nõ. uł me

Expanded text:
filiorum procreandorum, sed infirmitatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, culpae est venialis; fornicari aute
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a uolmitas sita ẽ uoluntas miq mala.
recte nolũtariu ũr peccatuꝵ: ꝙ ĩ nolũtate
ꝯsistit. uolu̾tas quippe ut ait aug̾ in eod̾ .ł.
ẽ prima cã peccandi. aut nullũ peccatu est
prima c̾a poccandi. ꝯdec ẽ cui recte ĩpute¬
tur peccm insi peccãti. ꝯlõ ẽ ergo cui rate
ĩputenur peccatu nis̃ uolũtati. Hoc aute
de peccato acinali ⁊ mortali intelligendu ẽ.
ꝯłeq his u̾b̾ aliud uoluit ostentere aũg ut
ip̃ art mł. retractatõnu.nisi quia uoluntaᷤᷤ

Expanded text:
a voluntas situm est? Voluntas itaque mala recte voluntarium dicitur peccatum, quod in voluntate consistit. Voluntas quippe, ut ait Aug. in eodem, est prima causa peccandi; aut nullum peccatum est prima causa peccandi, nec est cui recte imputetur peccatum, nisi peccanti. Non ergo est cui recte imputetur, nisi voluntati. Hoc autem de peccato actuali et mortali intelligendum est. Neque his verbis aliud voluit ostendere August., ut ipse ait in Retract., nisi quia vol
Abbreviated transcription (Latin):
uescit ꝯfiteri. ꝑfectus timor soluit ce̾m
pudorem. Confessio peccati pudore ħ̃t:
⁊ ip̃a erubescentia ẽ granis pena. Ideaq
iubemur ꝯfiteri peccata: ut erubescenti¬
am patiamur ꝓpena. Nlam hoc ip̃m ꝑs
Iaũt qͣr ad qnid confessio ẽ necessaria. cũ
incontritre̾iam deletum sit peccatu. dm̃is
quia q̃dam puitõ peccati ẽ. sicut satis¬
faro oꝑis. ꝑꝰ confeflicẽm ⁊̃ intelligit sac̾¬
dos quałr debeat iudicare decrimine. ꝑ eã
quoq peccator fit humilior: ⁊ cautõr. De¬

Expanded text:
bescit confiteri. Perfectus timor solvit omnem bescit confiteri. Perfectus timor solvit omnem pudorem; confessio peccati pudorem habet, et ipsa erubescentia est gravis poena. Ideoque jubemur confiteri peccata, ut erubescentiam patiamur pro poena, nam hoc ipsum pars tur an confessio sit necessaria, cum in contritione jam deletum sit peccatum, dicimus quia quaedam punitio peccati est, sicut satisfactio operis. Per confessionem etiam intelligit sacerdos qualiter debeat judicare de crimine. Per eam quoque peccator fit humilior et cautior. D
Abbreviated transcription (Latin):
dico ut ꝓublices. ẽaciurnitas em pecc̃i.
ex snꝑbi nascitur cord i . Iõ enim pecc̾m
suum quis celat ne reputetur foris. qua¬
iem se iam diuino conspectui exibuit. ꝙ
ex fonte suꝑbie nascitur. sp̃es enim ñi¬
ꝑbie ẽ se uelle urstum uideri: qui pecca¬
tor ẽ. atq ipocrita ꝯuincitur. qui ad in¬
star primoru parentu. uł tergiusati¬
one uerborn peccata sua leiugare ꝯten¬
dit. uł sicut caym peccatu suu retic̾e¬
do supprimere querit. ubi nõ suꝑbia re¬
gnat. uł ypocrisis. humilitas locum nõ
ħt. Sine humilitate uõ alicui uenia:
sꝑur ñ licet. ybi uõ ẽ taciturnitas con¬
tessionis: nõ ẽ sꝑanda uenia criminis.
Iam certissime liquet. quam sit detesta¬
bile peccati silemtium. ⁊ econiso quam
sit necefsaria confessio. Est enim ꝯfessio.
testimoniu ꝯscientie. dm̃ timentis. Qui
enim timet iuditiu dĩ. peccatum ñcru¬

Expanded text:
dico ut publices. Taciturnitas enim peccati dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species enim superbiae est se velle justum videri qui peccator est; atque hypocrita convincitur qui instar primorum parentum vel tergiversatione verborum peccata sua levigare contendit, vel sicut Cain peccata sua reticendo supprimere quaerit. Ubi ergo superbia regnat et hypocrisis, humilitas locum non habet. Sine humilitate vero alicui veniam sperare non licet. Ubi est ergo taciturnitas confessionis, non est speranda venia criminis. Jam certissime liquet quam sit detestabile peccati silentium, et e converso quam sit necessaria confessio. Est enim confessio testimonium conscientiae Deum timentis. Qui enim timet judicium Dei, peccatum non eru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uoce pudor ẽ ꝯfiteri. at publicam pe¬
nitentia referendum ẽ. Ibi enim uir¬
tute lacrimarum ⁊ confefsioi̾s ostendens
significare uoluit ꝙ lacrime occulte et
confessio secreta. sicut que fit soli sacer¬
doti. lauant delictum. Quod pudet aliq̃
publite ꝯfiteri. ad̾ nõ dicit se lacuanas
simit. que scripta nõ sunt: uł forte ñ¬
dum facta erat mxtititõ ꝯfesliõis
si sui indices fiant. mutabunt et̾nti
supplicia. ⁊ illud. facilius dm̃ placabũt
sibi. qui aut pͥis confessionib crimen ꝓ¬
dunt᷑. aut nescientib aliis. inse senten¬
tiam excõmiicatoĩs ferunt. ad publi
bitrio se penał excõmunicat̃ois sentẽcia
ligare ⁊ absq sacerdotali iuditõ se ip̃m
dõ uł altari reconciliare licet. ꝙ eccłrasti¬
ce institutoe ⁊ ꝯsuetudini penitus reꝑu¬
gnꝰt. Pccius igitur. si publite peccasti.
publice̾ confitere tereu. ⁊ em̃ida. Suio
oculte deliquisti. ⁊̃ sic ñ taceas. nec tñ

Expanded text:
fiteri, ad publicam poenitentiam referendum est. Ibi enim virtutem lacrymarum et confessionis ostendens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli sacerdoti, lavant delictum quod pudet aliquem publice confiteri. Quod vero dicit se lacrymas sunt, quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institutio confessionis, Si sui judices fiant, mutabunt aeterna supplicia; et illud: Facilius Deum placabunt sibi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescientibus aliis in se sententiam excommunicationis ferunt, ad publicbitrio se poena vel excommunicationis sententia ligare, et absque sacerdotali judicio seipsum Deo vel altari reconciliare licet, quod ecclesiasticae institutioni et consuetudini penitus repugnat. Potius ergo si publice peccasti, publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
gendum ẽ. ut liceat alicui si tp̃c hãt. sa¬
cerdoti nõ confiteri. S quia sufficit ubi cͥ¬
men occultum ẽ. solido̾ ꝑ saceitote dr̾e.
⁊ semel. nec oportet publicari cora mul¬
tis ꝙ cocultum ẽ. ꝙ notauit dicens. Nõ tͥ
dico ut te ꝓdas inpublicum. Sicut en
publica noxa. publico eget remedio. ita
ecculta secreta confessic̾e. ⁊ occulta satisfa¬
tõe purgatur. Nec necc̾e̾ ẽ utꝙ sacerdo¬
ti semel ꝯfessi sumus nmͣ ꝯfiteamur.
s lingua cordis nõ carntis. aput neru
indic̾em id iugiter confiteri debemus.
uñ id̾ ioħ̾s ait. Nunc aũt si recorderis pͤ¬
catoru tuoru̃ frequent̾ ea inconspectu
d̾i. ꝓnũcies. ⁊ ꝓͥcis dep̾ceris: cicius illa de¬
lebͣis. Sinõ obliniscaris. tc̃ corum irror¬
daberis nolens. qũo pubicabuntur ⁊ ĩ
conspectu ꝓferenturi omĩu amicorum

Expanded text:
gendum, ut liceat alicui, si tempus habeat, sacerdoti non confiteri; sed quia sufficit ubi crimen occultum est, soli Deo per sacerdotem dicere, et semel. Nec oportet publicari coram multis, quod occultum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim publica noxa publico eget remedio, ita et occulta secreta confessione et occulta satisfactione purgatur. Nec necesse est ut quod sacerdoti semel confessi sumus, iterum confiteamur; sed lingua cordis, non carnis, apud verum judicem id jugiter confiteri debemus.autem si recorderis peccatorum tuorum, et frequenter ea in conspectu Dei pronunties, et pro eis depreceris, citius illa delebis. Si vero obliviscaris, tunc eorum recordaberis nolens, quando publicabuntur, et in conspectu omnium amicorum
Abbreviated transcription (Latin):
põita ⁊ data sunt. N io p̾cepit oĩb uona
ł ꝓ̃ uibuit mala uł ꝯ suluit optima quod
uellet aboĩb bona que p̾cepit fieri. uł ma¬
la que ꝓhibet uitari. Sienim uellet ut¬
q ⁊ fierent. Nuia ĩ nullo põt ab homine
suꝑari uł impediri eius uoluntas. sut
iuiticiam sua hõib ostenderet ⁊ mali
eẽnt in excusabiles. demq ut boni exobr¬
dientia głam. mali ex inobelientia pẽa
bdam uoluit ficui uł uitari. s ñ ab ho̾ib.
ua loge. que ab eis quib p̾cepit fieri nolu

Expanded text:
roposita et data sunt. Neque ideo praecepit omnibus bona, vel prohibuit mala, vel consuluit optima, quod vellet ab omnibus bona quae praecepit fieri, vel mala quae prohibuit vitari si enim vellet, utique et fierent, quia in nullo potest ab homine superari vel impediri ejus voluntas, sed ut justitiam suam hominibus ostenderet, et mali essent inexcusabiles; denique ut boni ex obedientia gloriam, mali ex inobedientia poenam busdam voluit fieri vel vitari, sed non ab omnibus; va lege
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ananie cur tẽptauit sathanas cori
tuũ. dicit. Notandũ ꝙm̃tẽ hoĩs iuxta sb̾¬
stantiã nicħ ĩpłe possit nisi creatͥis trini
pletur. Implet uõ sachanas cor alicuius.
no quid̃ ingrediens ineu uł ĩ sensũ eiuiᷤ.
n introiẽs aditũ cordis. siquid̾̃ potestas
ħ solius dĩ ẽ. s calida ⁊ fraidulen ta decep¬
tẽe. aĩam inaffectu malicie trahẽs ꝑcogi¬
tatc̃es ⁊ ĩ centiua uit̃oꝵ quib plenus est.
Impleuit ergo sathanas corananie. ñ in¬
trando: s malicie sue nires ĩ serendo. Id̾e
sp̃c ĩmũtus flãma uirtutũ decordib fide¬

Expanded text:
aniae: Cur tentavit Satanas cor tuum? dicit notandum quod mentem hominis juxta substantiam nihil implere possit, nisi creatrix Trinitpletur. Implet vero Satanas cor alicujus, non quidem ingrediens in eum et in sensum ejus, neque introiens aditum cordis siquidem potestas hoc solius Dei est, sed callida et fraudulenta deceptione animam in effectum malitiae trahens per cogitationes et incentiva vitiorum quibus plenus est. Implevit ergo Satanas cor Ananiae, non intrando, sed malitiae suae virus inserendo. Idem spiritus immundus flamma virtutum de cordibus fide
Abbreviated transcription (Latin):
dicantur quia malicie sue effectũ ibi ex̾¬
cent di ꝑmifsice. opͥm̃do atq uexanto.
cas uł inpeccato ꝓuolu̾tate sua trahxri¬
do. Quod in hoĩes introeãt. atq abeis ex¬
pulsi cxeant. euangłiu aꝑte declarat᷑.

Expanded text:
 quia malitiae suae ibi effectum exercent Dei permissione opprimendo atque vexando eas, vel in peccatum pro voluntate sua trahendo. Quod in homines introeant atque ab eis expulsi exeant Evangelium aperte declarat,
Abbreviated transcription (Latin):
dit ĩmaledictõnis iuditiu. ¶ qludañt
malachie .s. maledicam bñdictõnib urĩs.
siue suꝑ hr̃ticos tm̃ ⁊ excc̃ominicatos. siue
suꝑ om̃s sacerdotes. qui uita ⁊ scĩa carentes
ũndicere p̾sumunt dictum accipiatur.
tis. quia faciam ea nob̾ cedere ĩ maleclic¬
tõnib ñ inbenedictõem. Quia ⁊ si benedic̃t
scĩs ñ hoc faciunt ex nõ corde. ⁊ ĩo corum¬

Expanded text:
dit in maledictionis judicium. Illud autem dit in maledictionis judicium. Illud autem Malareticos tantum et excommunicatos, sive super omnes sacerdotes qui vita et scientia carentes benedicere praesumunt, dictum accipiatur, tis, quia faciam ea cedere vobis in maledictionem, non benedictionem. Quia etsi benedicunt sanctis, non hoc faciunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
gare. ⁊lccum ⁊ tpc ⁊̃ cetera q̃ supͣdiximus.
Quib cognitis assit beniuolus ꝓatus en¬
gere ⁊ sccum honus portare. Hãt dulce¬
dinem maffecto̾e. discretcem innanietate.
doceat ꝑseuerantia. saueat ne corruat.
enim penitentia ei possit acquirere gr̾̃a:
ñ tñ mox restituit inpotestatem prima.
Et si petius pꝰ lapsum restinitus fu̾it. ⁊ ie¬
ꝑe lapsis sacerdotib reddita sit dignita
datur quasi ex auctoritate. Inuenitur.au:
toritas que concedit ⁊ qiͣ imꝑat. inue¬
nitur alia que ñ conceclit s netat. Que
scripture ñ repugnant. s concordant. Cu
enim tot sunt qui labuntur ut pristma
dignitate exauccoritate defendam.⁊ qiͣ¬
irsum peccandi sibi faciunt. recidenda ẽ
spes ista. Siuõ locus ẽ ubi rsta ñ ꝯcurrãt:
restitui possunt qui peccant. ¶ Exhis sa
tis ꝑ penditur quał tebeat ẽẽ sacerdos qui
lioquin mortificat sepe animas q̃ mori¬
untur. ⁊ uiuificat que ñ uuuũt. ⁊ ita ĩ ci¬

Expanded text:
et locum, et tempus, et caetera quae supra diximus; quibus cognitis, adsit benevolus paratus erigere et secum onus portare; habeat dulcedinem in affectione, discretionem in varietate, doceat perseverantiam, caveat ne corruat, itentia ei possit acquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Licet enim Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus reddita sit dignitatdatur quasi ex auctoritate. Invenitur enim auctoritas quae concedit, et quasi imperat. Invenitur et alia quae minime concedit, sed vetat.Scripturae non repugnant, sed concordant. Cum enim tot sunt qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi usum peccandi sibi faciant, recidenda est spes ista. Si vero locus est ubi ista non concurrant, restitui possunt qui peccant. tis perpenditur qualis debeat esse sacerdos qui lioquin mortificat saepe animas quae non moriuntur, et vivificat quae non vivunt; et ita inci
Abbreviated transcription (Latin):
gor. in nullo eorum sit iudicandus. que
malio iudicare ẽ ꝓuitus. Iudicans eii
alium qui ẽ iudicandus: contempnat
se ip̃m. Cognoscat ergo se. ⁊ purget in se
ꝙ alios uidet sibi offerre. Caueat ut a se ꝓ¬
iecerit. quicquid inaliquo damnosum
nẽ peccato ẽ. primiis ĩ illam lapid̾ mit¬
tat. Qõ enim lib̾anit peccunce. quia n̾o̾
erat qui iuste ꝓiceret᷑ lapidem. Qũo lapi¬
daret qui se lapidandum cognosceret.
Aullus enim erat sine parato Inquo ĩ¬
telligitur omĩs fuisse reos. Nam uenialia¬
semꝑ remittebantur ꝑcerimonias. Siq
ergo ineis peccatu erat᷑. criminale erat.I
hccͦ igitur patentissimu ẽ cͥm̃ sacerdotu
detestabile ẽẽ. qui ñ prius se iudicant ⁊ a
uos aligant. Caueat sp̃nał iudex. sicut nõ
ꝯmisit cum nequitie. ita ñ careat mune̾
scĩe. Oportet ut sciat cognoscere: quicꝗd
d indicare. Iuditiaria enim potestas hoc
postulat. ut ꝙ debet iudicare discernat. Di¬
ugens igitur inuestigator: sapient᷑ inter¬

Expanded text:
uitur, in nullo eorum sit judicandus, quae in alio est judicare paratus: judicans enim alium ille qui est judicandus condemnat seipsum. Cognoscat igitur se, et purget in se quod in alios videt sibi offerri, caveat, ut a se projiciat quidquid in alio damnosum ne peccato est, primus in illam lapidem mito enim liberavit peccatricem, quia non erat qui juste projiceret lapidem. Quomodo lapidaret, qui se lapidandum cognosceret? Nullus enim erat sine peccato; in quo intelligitur omnes crimine fuisse reos, nam venialia remittebantur per caeremonias. Si quod ergo in eis peccatum erat, criminale erat. In hoc ergo patentissimum est crimen sacerdotum esse detestabile, qui non prius se judicant antequam alios alligant. Caveat spiritualis judex, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet ut sciat cognoscere quidquid debeat judicare. Judiciaria enim potestas hoc postulat, ut quod debet judicare discernat. Diligens ergo investigator sapienter inter
Abbreviated transcription (Latin):
Ertiu uoͣ ẽ. mem̾̃to ut dic sabbati sc̾ifices co
uͥ ẜm luteram p̾cipitur sabbati obẜuantia
allegorice uõ ut requiem ⁊ hic auitus ⁊ ĩ fu¬
turo indei ꝯtemplatõe expectes. ex sp̃u sc̃o .i.¬
ut in sp̃u sc̃o fiat reuissio peccatoꝵ. qua res¬
missicẽm cum trinitas factat. pͥe tam̾e ad
filioꝵ. Ip̾e ẽ patris. ⁊ f. amor. ⁊ connexio. ux
ꝯmimitas. Icq iustificato nr̃a. ⁊ requies
ei attribuit᷑ sepius. Ñ sũt tra mandata pͥe
tabule ad deum ꝑtinentia. Et primu qui¬
de ꝙ ẽ d̾ uno dõ collendo ꝑtinet ad patre. ⁊̃
quo ẽ unitas. uł auctoritas. Scd̾m ad filiu

Expanded text:
eptum: Memento ut diem sabbati sanctifices, ubi secundum litteram praecipitur sabbati observantia. Allegorice vero, ut requiem et hic a vitiis, et in futuro in Dei contemplatione expectes ex Spiut in Spiritu sancto fiat remissio peccatorum. Quam remissionem cum Trinitas faciat, proprie tamen ad filiorum. Ipse Patris et Filii amor et connexio vel communitas. Ideoque justificatio nostra et requies ei attribuitur saepius. Haec sunt tria mandata primae tabulae, ad Deum pertinentia. Et primum quidem, quod est de uno Deo colendo, pertinet ad Patrem, in quo est unitas vel auctoritas; secundum ad Fi
Abbreviated transcription (Latin):
nta ai. Elegit nos ant mundi ꝯuiturc̾en.
Nus suffĩcit hoc cxplicare Eliguntur ꝗ n̾
sunt. nec ernt. qui elegit. nec uane eligit
Negit tam̃ ⁊ h̃t electos quos creaturus est
eligendos. quos ht̃ ap̃ semctip̃m ñ ina¬
turm sua. s inp̾sentia sua. Nlondum erãt
quib ꝓmittebatur regnum. s ⁊ ip̃i ꝓmis¬
si sũt quib ꝓmittebatur. ¶ Etcee hic aꝑte
dicit. ⁊ dm̃ apͥud semetipm hr̃e electos anͣ̃t
mundũ. ñ ĩ natura sua. s inp̾sentia. cum¬
tam̃ eius p̾sentia ñ sit aliud qua eius natu¬
ra: quia ip̃us pͥsentia eius ẽ noticia. Põt tu¬
ad electos referti. cum ait ĩnatura sua .i illo¬
num. qllos quiꝑpe hu̾it ab et̾no aput sc. n̾ol
sua p̾sentia quia eos ita nouit. ac sic̾ent.
utru mala debeãt dici ẽẽ indo̾ ut s̾ omĩa
bona cũ utraq sit ĩ euis cognitt̾e .i. p̃sen

Expanded text:
bi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos quos creaturus est eligendos, quos habet apud semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nondum erant, quibus promittebatur; sed quibus si sunt, quibus promittebatur. Ecce hic aperte dicit Deum apud semetipsum habere electos ante mundum, non in sua natura, sed in praesentia; cum ejus praesentia non aliud sit quam ejus natura, quia ipsius praesentia est ejus notitia. Post ad electos referri cum ait in natura sua, id est, illorum. Illos quippe habuit ab aeterno apud se, non in sua praescientia, quia eos ita novit ac si essent. 2. Utrum mala debeant dici esse in Deo, ubi sunt omnia bona, cum utraque sint in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
toe alienum. Quicumq religiose gn¬
stauerit. cormpto̾e nõ uidebit. Illud da¬
tum fuit antiquis post rransitu maiͣs
rubri. nͥ submsis egipniis lib̾ati sunt
ettci. Ita ħ celeste mantia. ñ nisi re¬
natis p̾stan debet. Panis ille corporał.
ppłm antiquum adt̾m ꝓmissionis ꝑ
deẜtum ecluxit. hec esca celestis. fideles
subuehit. Uñ recte miantum appellamũ.
quia inuia nos reficiens. usq ĩ paniam
deducit. Sicut ergo inmari rubro figit

Expanded text:
tione alienum. Quicumque religiose gustaverit, corruptionem non videbit. Illud datum fuit antiquis post transitum maris Rubri, ubi submersis Aegyptiis liberati sunt. Ita hoc coeleste manna, non nisi renatis praestari debet. Panis ille corporalis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hsubvehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens, usque in patriam deducit. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Iõq licet paternitas ⁊ filiato sint ĩ diuina
eẽntia: cum eã ñ det̾minent. ñ i̾o põt dici
ead̾ res sit. s ꝑater ⁊ filius. Ita enim ꝓͥcta
det̾minat ꝑsonam. ut hac ꝓprictate ypo¬
stasis sit gnaͣns ⁊ illa alia. ypostasis alia¬
sit genita. Et ita ñ idem gelierat ⁊ generat᷑

Expanded text:
Ideoque licet paternitas et filiatio sint in divina essentia, cum eam non determinent, non ideo potest dici eadem res sit sibi Pater et Filius. Ita enim proprietas determinat personam, ut hac proprietate hypostasis sit generans, et illa alia hypostasis sit genita; et ita non idem generat
Abbreviated transcription (Latin):
Iaũt angłi adõ ꝑ eius u̾bum discunt
peticiones mrus ⁊ quid de eis implendũ
sit. ⁊ quid nõ. cur ñ credamus.⁊ aĩas sã¬
torum dĩ faciem ꝯtemplantium ĩ eius
ueritate intelligere p̾ces hominu ⁊ q̃
d̾̃s exandire p̃ces quorunda. nõ solum
qñ effectui mancipat. s ⁊̃ qñ innote¬
scit curie angłorum ⁊ scaꝵ animaru
quid mñ futurum sit. uł ñ. Et ꝙ cogno¬
scunt ind̾i uoluntate eẽ. uolunt ⁊ ip̃i.
a deo enim suꝑne ueritati addicti sũt.
ut nicħ preter eius uoluntatez queant
uelle. Interceclunt igitur ad deum pro
nob̾ sc̃i ⁊ mento. dum eorum merita suf¬
fragantur nob̃. ⁊ affectu. dum uota no¬
am cupiunt inpłi. Quod tam̃ ñ faciũt.
nrsi ĩ uoluntate d̾ĩ mplenda didicerĩt.
lentib d̾s uult ⁊ ita fict. ¶ Exp̾mifsis
ꝯstat ꝙ cum quibdam miẜicordius ag̃

Expanded text:
autem angeli a Deo per ejus Verbum discunt petitiones nostras, et quid de eis implendum sit vel non, cur non credimus animas sanctorum Dei faciem contemplantium, in ejus veritate intelligere preces hominum, et quae  exaudire preces quorumdam, non solum quando effectui mancipat, sed etiam quando innotescit curiae angelorum et sanctarum animarum quid inde futurum sit vel non; et quod cognoscunt in Dei voluntate esse, volunt et ipsi. Adeo enim supernae voluntati addicti sunt, ut nihil praeter ejus voluntatem queant velle. Intercedunt ergo ad Deum pro nobis sancti, et merito, dum illorum merita suffragantur nobis, et affectu, dum vota nostra cupiunt impleri; quod tamen non faciunt, nisi in voluntate Dei implenda didicerint. lentibus Deus vult, et ita fiet. Ex praemissis constat quod cum quibusdam misericordiis agit
Abbreviated transcription (Latin):
pit ita eeͣ ncteatore ũ uidea̾t ĩ creatuĩs
aquib ħ nomina manslata sñt. ad c̾ato¬
re. in quib pater ẽ prior filio filius est
posterior parre.⁊ exantiquitate ĩ patres
fectus. ex posteritate infilio. inꝑfactõ sẽ¬
sus solet notari. io occurit scriptura.
dicens patrez potentez. ne uiteanur por
filio. ⁊ io̾ minus potens. ⁊ filiu sapiente.
ne uideatur posterior patre.⁊ io minus
sapiens.

Expanded text:
 Creatore ut viderat esse in creaturis, a quibus haec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptdicens: Patrem potentem, ne videatur prior Filio, et ideo minus potens. Et Filium sapientem, ne videatur posterior Patre, et ideo minus sapiens.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Sexmilia nec dum ñi tp̃ris ĩpleᷤ¬
turannorum ⁊ quantas prius etmiats
quanta tp̃ra qũatas scłorum origines fu¬
isse arburandu. iauib angłi throni do¬
minattes cet̾iq ordines ẜmerunt dõ abs¬

Expanded text:
dicens: Sex millia necdum nostri temporis implentur annorum, et quantas prius aeternitates, quanta tempora, quantas seculorum origines fuisse arbitrandum est, in quibus angeli, throni, dominationes, caeterique ordines servierunt Deo abs
Abbreviated transcription (Latin):
mittantur. De ẽ enim fites. ubi uir c̾
alia. uł mulier cum alio cohit. Hoc igi¬
tur bonũ. ita ꝯiuguo ad heret. ut ex eo
si ad sit. amplius ꝯmendetur ꝯugni.
si ñ ad sit ñ inde adnnchiletur. Que em̃

Expanded text:
mitantur. Deest enim fides, ubi vir cum alia, vel mulier cum alio coit. Hoc ergo bonum ita conjugio adhaeret, ut ex eo, si adsit, amplius commendetur conjugium, si non adsit, non inde annihiletur. Quae enim
Abbreviated transcription (Latin):
spes. que ad religione nso iefertur ĩ¬
mo ad hrditariam .s. successicẽm. ut
cum quis h̾rdes terrene possefsionis
hr̃e desiterat. s spes ac desiterium. quo
ꝓles ad ħ queritur. ut religiose infor¬
metur. Multi eigo ꝓlem hñt. qui tñ
desiuit. ¶ Sacran̾itu nõ. ita inseꝑabi¬
uter ꝯiugio adheret legntimaꝵ ꝑ sõa¬

Expanded text:
spes quae ad religionem non refertur, imo ad haereditariam successionem ut cum quis haeredes terrenae possessionis habere desiderat, sed spes ac desiderium quo proles ad hoc quaeritur, ut religione informetur. Multi ergo prolem habent, qui tamen desinit. Sacramentum vero ita inseparabiliter conjugio haeret legitimarum
Abbreviated transcription (Latin):
ueniũt. nec fornicarii. s coniuges aꝑ¬
sculus ⁊ femina. nec ille maritus. nec
illa uxor alterius. sibimet filiorum nõ¬
ꝓcreandorum s ꝓ inꝯtinentia soluis ꝯ¬
cubitus cãm copu̾lantur ea fide meclia.
ut nec illa cũ altero. nec ille cũ altera fa¬
ciat id. utrũ nuptie sint uocand̃. Et põt
fortasse ñ ab sule ħ appellari ꝯmibiu
si usq admorte alicunus eoꝵ. id int̾ eos
nũ eorum desit. n̾õ inuenio qũo has
nuptias appellare possimus. Et enim
ui aliquã sibi ad tp̃c ad hibiiͣt. donec ali¬
cultatib ĩueruat ꝙͣ ĩ ꝯiugio ducat. aĩo¬
ip̃o ad ułt ẽ ñ cum illa qua cupit ĩuei̾¬
re. s cum ista cũ qua sic cubat. ut cum
ca nõ hãt maritale ꝯsortiu. ¶ Etce cõ¬
iuges dicuntur. qui soliꝰ concubit᷑ cũ ꝯ

Expanded text:
conveniunt, nec fornicarii, sed conjuges apsculus et femina, nec ille maritus, nec illa uxor alterius, sibimet non filiorum procreandorum, sed pro incontinentia, solius concubitus causa copulantur, ea fide media, ut nec illa cum altero, nec ille cum altera faciat id, utrum nuptiae sint vocandae. Et potest fortasse non absurde hoc appellari connubium, si usque ad mortem alicujus unum horum desit, non inuenio, quemadmodum has nuptias appellare possimus. etenim si aliquam sibi uir ad tempus adhibuerit, donec alicultatibipso adulter est; nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. Ecce conjuges dicuntur, qui solius concubitus causa
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ genus hũanu diluuio. sodomitas
d̾s bis ĩ id ip̃m. qm ergo puniti st̃. pꝰ ea
ñ punirentur. aliqquin mintitur scrip¬
tura: ꝙ nefas ẽ dicere.
QQue sit intellige̾

Expanded text:
d genus humanum diluuio, Sodomitas Deus bis in idipsum. Qui ergo puniti sunt, postea non punientur; alioquin mentitur Scriptura, quod nefas est dicere. 2. Qua sit intellige
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba ylarii quib uidetur tratẽ. ictus ⁊ uulne¬
ra.⁊ huius moĩ sic ixp̃m incidissẽ. ut pas¬
si onis dolore ñ incuterent. Sicut telu tract̃
ꝑ aquamuł ignem ł aera. ea fecit que ⁊ cũ
trahitur ꝑ corpora ar̃ata. quia ꝑforat ⁊ ꝯpũ¬

Expanded text:
ba Hilarii, quibus videtur tradere ictus, et vulnera et hujusmodi, sic in Christum incidisse, ut passionis dolorem non incuterent: sicut telum tractum per aquam, vel ignem, vel aera, ea facit quae et cum trahitur per corpora animata, quia perforat
Abbreviated transcription (Latin):
poree nature ñ fuisse. ⁊ passice̾ illa licet il¬
intulisse. quia licet forma corporis ĩri eet ĩ
comino ñ tam̃ uitiose infirntatis m̾re fõ¬
ma erat incorꝑe.oduod exceptu sp̃t .s. uugo ꝓ¬
onu gnͣa. ĩ firmitate carnis afficiant: d̾s tũ
u̾bu caro factu. ñ potuit a se demutabilis

Expanded text:
oreae naturae non fuisse, et passionem illam, licet cointulisse; quia, licet forma corporis nostri esset in Domino, non tamen vitiosae infirmitatis nostrae forma erat in corpore quod ex conceptu Spiritus onum genera infirmitatem carnis afficiant, Deus tamen Verbum caro factus non potuit a se demutabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpessio. Audisti lector u̾ba ylarii quib dolorẽ
exludere uidetur. s si excussa sensus ⁊ inpieta¬
tis hebitudine p̾missis diligenter intentus.
atqi ip̃ius scripture arcunstantia inspici¬
as dictorum ratoẽ atq uirtute ꝑciꝑe ut cu¬
q poteris. ⁊ intelligentia arguere ñ attẽtab̾.
Intelligitur eͥ ea muo̾e dixine dolorem pafsio¬

Expanded text:
enuit. Audisti, lector, verba Hilarii, quibus dolorem excludere videtur. Sed si, excussa sensus et impietatis habitudine, praemissis diligenter intendas, atque ipsius Scripturae circumstantiam inspicias, dictorum rationem atque virtutem percipere utcumque poteris, et intelligentiam arguere non attentabis. Intelligitur e
Abbreviated transcription (Latin):
indño doloris ꝑmittit incelligi. d ilatisen
causis exquib metu dño erełis ascribit: res
ip̃as ut geste sunt ꝯferamus. ꝯlec enim fi̾
põt. ut timor eius significetur ĩ u̾b̾ cuiꝰ fitu¬
cia ꝯtmnetur infactis. õunuisse igitur hrtice
passio̾e uitetur. s obignorantie huiꝰ erpore
Petrus ⁊ sathanas ⁊ scandalu ẽ. anne timu
it. qui armatis obnius ꝓdiit. ⁊ incorꝑe eni̾
unfirmitas fuit. ad cuiꝰ octursu ꝯst̾nata ꝑse¬
quentiũ agmmna supinatis corporib ꝯcid̾¬
runt. &na ignur infirmitate dñata huiꝰ
corporis credis. cuiꝰs tanta huit natura uir¬
tute. S forte dolorem uulneru timuit. q̃
rigo otu dnĩ ce ĩfirmitatis assertor. pene¬
truntis carnẽ claui huĩt t̾rore. qui excisa
aure. solo restituit a tactu. ꝓ̾ducens autem¬
qui alteri dolore uuleris ñ reliquit. Pũ¬
gende camis meni trritis ẽ. cuiꝰ attactu. ca¬

Expanded text:
in Domino doloris permittat intelligi; dilatis enim in Domino doloris permittat intelligi; dilatis enim causis ex quibus metum Domino haeresis ascribit, res ipsas ut gestae sunt conferamus. Nec enim fieri potest ut timor ejus significetur in verbis, cujus fiducia passionem videtur. Sed ob ignorantiae hujus errorem, Petrus, et Satanas et scandalum est. An ne timuit mori, qui armatis obvius prodiit, et in corpore ejus infirmitas fuit, ad cujus occursum consternata persequentium agmina supinatis corporibus conciderunt? Quam ergo infirmitatem dominatam hujus corporis credis, cujus tantam habuit natura virtutem? Sed forte dolorem vulnerum timuit. Quem, rogo, o tu dominicae infirmitatis assertor, penetrantis carnem clavi habuit terrorem, qui excisam aurem solo restituit attactu? Producens haec autemqui alteri dolorem vulneris non reliquit? Pungendae carnis metu tristis est, cujus in attactu ca
Abbreviated transcription (Latin):
ueru ẜ siłuuoinẽ nri hominis ñ deficiẽs a
se d̾o sumpsit. In quo quamuis aut ictus ĩ¬
citẽt aut ulłmis descenteret. aut nodi ꝯcure¬
rent. aut suspensio eleuaret. afferent quide
ħ inpetum passionis. nõ ram̃ tolore passionis
inferrent. Ut telum aliquod aqua ꝑforans.
uł ignem ꝯpungens uł aera uulnerans.
Om̃s quide has passiones nature sue ĩ fert
ut foret. ut ꝯpungat. ut uulneret. S natura
sua. in ħ patuio ulata ñ retinet. du ĩnatuaͣ
nerare. uł ꝯpungere. ⁊ forare. passus quid̾
nec tñ natura passionis ex̾cuit. dui ⁊ pẽali mi¬
sterd pena teseruit. ⁊ urtus corporis sme sen¬
su pene. mi pene inse deẜuientis exceꝑit.
Huit sane illus dilicum corpus. doloris nr̃i
natum. si corpus nĩm id nature ht̃. ut cal
mus obstatuł arceatur. at uõ sidm̃ corporis
solu ista natura sit. ut fentur iundis.
⁊ sistat inliquitis.⁊ structa trascurat. Ñ
amus an ille passionis orto infirmitatem

Expanded text:
undum similitudinem nostri hominis, non deficiens a se Deo, sumpsit: in quo, quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tamen dolorem passionis inferrent: ut telum aliquod aut aquam perforans, aut ignem compungens, aut aera vulnerans, omnes quidem has passiones naturae suae infert, ut foret, ut compungat, ut vulneret; sed naturam suam in haec passio illata non retinet, dum in natura nerare, et compungere, et forare. Passus quidemnon tamen naturam passionis exercuit, dum et poenali ministerio poena desaeviit, et virtus corporis sine sensu poenae vim poenae in se desaevientis excepit. Habuit sane illud dominicum corpus doloris nostri naturam, si corpus nostrum id naturae habet, ut calcmus obstaculis arceatur. Atvero si dominici corporis solum ista natura sit, ut feratur in humidis, et sistat in liquidis, et structa transcurrat, qamus an ille passionis ordo infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
facit om̃e ꝙ delet. Suio facit om̃e ꝙ debr
nec põt facere nisi ꝙ debet. n̾ ergo põt fu¬
cere nisi ꝙfacit. Item. Aut tebet dimutẽ
ꝙ dimutit ne faciat. aut ñ debet. Srñ d.
ñ recte dimictit. Siuo d dimictere. gͦ no
d facere. S̾iau̾t n̾ debet. nec decet nec opõ¬
tet eum facere. Et si ñ decet nec oportet eũ
facere. gͦ nec põt facere. Eigo nõ põt facere
nisi quad fucit. nec põt illu̾m dimutere ꝙ

Expanded text:
cit omne quod debet; si vero facit omne quod debet, nec potest facere nisi quod debet, non ergo potest facere nisi quod facit. Item, aut debet dimittere quod dimittit ne faciat, aut non debet: si non debet, non recte dimittit; si vero debet dimittere, ergo non debet facere. Si autem non debet nec decet, non oportet eum facere: et si non decet nec oportet eum facere, ergo non potest facere; non ergo potest facere nisi quod facit, nec potest illud dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
d uałr accipit aũg illa u̾ba dñi ingenesi
facere donec illo introcas. exponens. nõ
posse inquid se dixit. ꝙ sine dubio pote
terat᷑ quid̾ s ñ uolebat. ⁊ illa uoluntas iu
posse facere nrłi illud ꝙ si fieret iusticie aꝰ
ꝯueniret: ueꝵ dicis. Sinułr distingue il¬

Expanded text:
r accipit Aug. illa verba Domini in Gen. facere donec illuc introeas, exponens: Non posse, inquit, se dixit, quod sine dubio poterterat quidem, sed non volebat, et illa voluntas jusposse facere nisi illud quod si fieret, justitiae ejus conveniret, verum dicis. Similiter distingue il