comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rens unꝰ spẽ erit. cũ absorta mor¬
te inuictoria. qd̃ infirmũ le
carneẽ. in uͥtute spe conualus¬
rit: cũ exhibuerit eam s̾ sponsꝰ
gle gloriosam columbã suã. ꝑfe¬
ctam suam. formosam suã. ñ ha¬
bentẽ mad̾eramꝓcc̃i. neq rugã
cortuptionis: aut aliqͥd huiꝰmi.
Dum libent̾ in his immoror. pe
ne ĩmemor cepti fẽs sum: ita cu¬
piens redim̾e tẽpus. qm̃ dies
mali sunt. Excedentẽ deuotio
leuat. s reuocat zelus: ce nͥ ra¬
pior. ibi ce cogor recidere.⁊ plari¬
gere dolorẽ meũ. Audet qd̾ eeb¬
⁊ flens dico ũmicꝰ crucis xͥ suis
sedib pelłe scos. qͥ nolunt besti¬
am adorare q̃ aꝑuit os suũ in
blasphemias blasphemare no¬
contͣ altare erigere temptat
cõfundere fas q nefas q ñ cõ¬

Expanded text:
 erit, cum absorpta morte in victoria, quod infirmnm de carne est, in virtute spiritns convaluerit; cum exhibuerit eam sibi Sponsus gloriae gloriosam columbam suam, perfectam suam, formosam suam, non habentem maculam peccati, neque rugam corruptionis, aut aliquid hujusmodi. 7. Dum libenter in his immoror, pene coepti immemor factus sum, ita cupiens redimere tempus, quoniam dies mali sunt. Excedentem devotio levat. sed revocat zelus: et ubi rapior, ibi et cogor recidere, et plangere dolorem meum. Audet quod et flens dico inimicus crucis Christi suis sedibus pellere sanctos, qui nolunt bestiam adorare, quae aperuit os suum in blasphemias, blasphemare nocontra altare erigere tentat, confundere fasque nefasque non con
Abbreviated transcription (Latin):
tare catholicũ. dolensq repul¬
sam. in cunctantꝰ ad scismati¬
cũ refugit : ⁊ accepta de manu
sacͥlega mal e cupita tẽpestate¬
potestate. latus denuo dñi głe
crudelit̾ cõfodere ñ uetur. Siui¬
dit nẽpe eccłam. ꝓ qua ilłud ẽ
in cruce liuisũ: mͣsurꝰ ꝓ culdubio

Expanded text:
tare Catholicum: dolensque repultare Catholicum: dolensque repulsam, incunctanter ad schismaticum refugit; et accepta de manu sacrilega male cupita potestate, latus denuo Domini gloriae crudeliter confodere non veretur. Dividit nempe Ecclesiam, pro qua illud est in cruce divisum, visu
Abbreviated transcription (Latin):
cet scĩtucdo. Et si in facie benedi¬
cit᷑ ab adulante: s a tergo subsã¬
nat᷑ ab om̃ĩb. Est sobria q̃dam ⁊
ens saltim caute. ⁊ si ñ caste. Si
ualet ꝓfice̾ : clam sua nego cla cu¬
rat. S̾in uͦ manet inse. et pudoriᷤᷤ
umbn᷑i ñ deserit. Equidem talis
⁊ si dm ñdũ metuit ad salutem:
pro ĩgenita tñ u̾ecundia honesta¬
dnandi. ut ꝓ optentu iux an-¬
nue qꝰd certe palam ẽ legatoĩs.
pͥmũ qͥdem suo nͨ parcat senid.
nͨ deferat sac̾dotio. deinle nec¬
iqͥ lateri saluatoris. qͦd inĩq et san¬
gͥne colligendi infidei unitate po¬
płi ꝓtulit redẽptoẽm. ut qͥs qͥs tẽ¬
ptaret diuidere qͦs ille colligẽt
⁊ inde reclimeret ꝓbaret sese ñ
⁊ crucis xͥ: O impatiẽs ⁊ effreni
t᷑pis questꝰ cupidicas: o ardor
ĩ tẽꝑans. o ceca ⁊ ꝑudeñda am¬
bifo. Apte p̾us frontose ꝙ utia
dixi. et ip̃e ꝓpudor ñ diffitet᷑.
adit in digna satis petitione tẽp¬

Expanded text:
cet sanctitudo: et si in facie benedicet sanctitudo: et si in facie benedicitur ab adulante, sed a tergo subsannatur ab omnibus. Est sobria quaedam,ens saltem caute, etsi non caste. Si valet proficere, clam negotia sua curat. Sin vero, manet in se, et pudoris umbram non deserit. Equidem talis, etsi Deum nondum metuit ad salutem, pro ingenita tamen verecundia honestadominandi, ut pro obtentu vix annuae quod certe palam est legationis, primo quidem suo nec parcat senio, nec deferat sacerdotio: deinde nec lateri Salvatoris, quod in aqua et sanguine colligendi in fidei unitate populi protulit redemptionem, ut quisquis tentaret dividere quos ille colligeret, et inde redimeret; probaret sese nonet crucis Christi? O impatiens et effrenis turpis quaestus cupiditas! o ardor intemperans! o caeca et pudenda ambitio! Aperte prius frontoseque, ut jam dixi, et ipse, proh pudor! non diffitetur, addit indigna satis petitione ten
Abbreviated transcription (Latin):
plus affectat᷑. eo minꝰ app̾hen¬
dit᷑. uͥ depͥhendit᷑ affectari. Qad
deniq tam ingloriũ. qͣm głe
cupidũ dep̾hendi. p̾sectim uit
epõs: Ftec simplicem sane xa
osus. qm duũ in nocte u̾sadit᷑:
ce donee tͣpis lucͥ negotium
ꝑ ambulabit in tenebris po¬
terit hẏpocͥta uistꝰ sc̃s̃ ꝙ uideri.
l ocło qui uidet infacie. Ac uͥ
forte foras mittre impuden
in conscientia: ñ ne in tẽꝑans
appetitꝰ apparet ad cõfusionẽ
ꝓcatior. qm ꝓmpuor ad glo¬
riam. Sic reuera su ꝓbat᷑ qd̾
legit᷑. gł̾ia in cõfusione eoꝵ
qui t̾rena sapiunt. Et illud.
Si ego głam meam q̃roͤ głia
tritis. fiant in quiens sicut feñ
tectoꝵ: qd̾ pͥusqm euellat᷑ exaru¬
it. Non ad eo periit pudor amorca¬
lib. ut nuda impndensq uł ab
iplis hone̾ret᷑ ambitõ: p̃sertun
in sene ⁊ sacerdote. quẽ eo magi.
ꝓfecto puerił ista dedetet uanita.
quo eũ maior gͣuitas. maiorq de¬

Expanded text:
plus affectatur, eo minus apprehenplus affectatur, eo minus apprehenditur, ubi deprehenditur affectari. Quid denique tam inglorium, quam gloriae cupidum deprehendi, praesertim inter episcopos? Nec simplicem sane Chrosus, quandiu in nocte versabitur; et donec turpis lucri negotium perambulabit in tenebris, poterit hypocrita justus sanctusque videri, sed oculo qui videt in facie. At ubi forte foras mittit impudentin conscientia, nonne intemperans appetitus apparet ad confusionem procacior, quam promptior ad gloriam? Sic revera, sic probatur quod legitur: Gloria in confusione eorum qui terrena sapiunt ; et illud: Si ego gloriam meam quaero, gloria critis, Fiant, inquiens, sicut fenum tectorum, quod priusquam evellatur, exaruit . Non adeo periit pudor a mortalibus, ut nuda impudensque vel ab ipsis honoretur ambitio, praesertim in sene et sacerdote, quem eo magis profecto puerilis ista dedecet vanitas, quo eum major gravitas, majorque de
Abbreviated transcription (Latin):
tuit ita in breui dulce⁊ amarũ.
ex eocdem fonte ꝓcedere. Heri
die neꝙͣ seismaticꝰ. et tͤbatoi. He¬
nus scĩ angłi. Itaq uno qͥdem
ex ore. s corde ꝓfecto duplici.
cõtraria ꝓcessere. Labia dolo¬
sa in corde ⁊ corcle locuti sunt.
S enĩ homo cui cor ⁊ cor dui̾¬
berat. cõscientiã.⁊ est. ⁊ ñ. cliua¬
ricat lingͣm: putas quia tumor
ei in m̃te̾ sit. aut in fronte pu
uidet bona corã cłõ ⁊ homini᷑¬
b. qui more illius iniq̃ indi¬
cil noec cłm tunet. ñ hoĩem reᷤ¬
ueret᷑. Et certe ambitio cũ ꝓrũ¬
pit in impũdentiã. efficatiam
ꝑdit: oe cũ umꝓb affectus sea¬
ꝑit. perit aͦffectus. Ambito ma¬
t᷑ hypoc̾sis. latebras amat. &
tenebras: lucis impaciens efo.
Ambitõ spurcũ uiciũ. in imo
iacet: uidet tñ om̃e sublime. s
iuderi ip̃a refugit. Ntec mirũ.
Optato nãq necesse est careat:
nͥ caueat arbitros. Quo eñĩ glia

Expanded text:
tuit ita in brevi dulce et amarum tuit ita in brevi dulce et amarum ex eodem fonte procedere. Heri die nequam, schismaticus, et turbator. Henus Sancti Angeli. Itaque uno quidem ex ore, sed corde profecto duplici contraria processere. Labia dolosa in corde, et corde locuta sunt. Sed enim homo cui cor et cor diverberat conscientiam, et Est et Non divaricat linguam, putas quia timor ei in mente sit, aut in fronte pudm, providet bona coram Deo et hominibus , qui more illius iniqui judicis, nec Deum timet, nec hominem reveretur . 5. Et certe ambitio, cum prorumpit in impudentiam, efficaciam perdit: et cum improbus affectus se aperit, perit effectus. Ambitio, mater hypocrisis, latebras amat et tenebras; lucis impatiens est. Ambitio, spurcum vitium, in imo jacet: videt tamen omne sublime, sed videri ipsa refugit. Nec mirum. Optato namque necesse est careat, nisi caveat arbitros. Quo enim gloria
Abbreviated transcription (Latin):
statis. Putat se ñ uideri: cũ
sit subsannatõ ⁊ illusiꝰ. om̃i¬
b qui in circuitu eiꝰ st̃. Eferi¬
to quidẽ. Certe enĩ ꝓ foro sa¬
craro utit᷑. ⁊ instar hõis ne¬
gociatoris q̃ritantis lucra sua.
⁊ mͦ hũc m illum explorãtis
uenditorẽ. ut ab illo demũ e¬
mat quod amat a quo uiliꝰ
im ꝓpeͣreualuerit: it amͣsolłicite
sͥ eccł̾iasticã cdignitatẽ hinc inde
ꝑquirens: eũ tandẽ ꝓ fuo arbito
delegit habere pap̃ã. qui se legatũ
ce consenserit. Ergo ñ cu legatus
fueris. roma p̾pmͣ habere ñ pote¬
heditate p̾rogatuam. Nunquid
tn hereclitate possides scũ ariũ cłi
Donec enĩ inoptinenda puden¬
da et impudenti petitione spes
tͥ ulla ꝓmerendi dm̃i innocen¬
te grãm ẽẽ potuit: sc̃s ille
te scribente ⁊ ppa fuit. Quomͦ
gͦ nc̃ sciłmaticũ criminiaris:
Nunquid cũ eaclem uana spe
tua. illuis simul et scĩtas eua¬
nuit et papatus. Mirũ qd̃ po¬

Expanded text:
statis! Putat se non videri, cum statis! Putat se non videri, cum sit subsannatio et et illusio omnibus qui in circuitu ejus sunt. Merito quidem. Certe enim pro foro, sacrario utitur: et instar hominis negotiatoris quaeritantis lucra sua, et modo hunc, modo illum explorantis venditorem, ut ab illo demum emat quod amat, a quo vilius impetrare valuerit; ita iste sollicite sibi ecclesiasticam dignitatem hinc inde perquirens, eum tandem pro suo arbitrio delegit habere papam, qui se legatum esse consenserit. Ergo nisi legatus tu fueris, Roma papam habere non potereditate praerogativam? Nunquid tu haereditate possides sanctuarium Dei? Donec enim in obtinenda pudenda et impudenti petitione spes tibi ulla promerendi domini Innocentii gratiam esse potuit, sanctus ille, te scribente, et papa fuit. Quomodo ergo nunc schismaticum criminaris? Nunquid cum eadem vana spe tua, illius simul et sanctitas evanuit, et papatus? Mirum quod po
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est in eis. Isteislum papam.
ille hunc uicissim legatũ scrip¬
titat: ut decipiant ipsi cleua¬
nitate inidip̃mi. Ĩnuicẽ se ꝯ¬
solant᷑. tuent᷑ cõmendant: q̃l¬
hoĩes sune: se ip̃os amantes.
Pari quidẽ studio cõuener̃t in
b ñ coherẽt. Querit magił
pro scͥbere xp̃m: Iam nouos a¬
pud uos suo pape cudit legatꝰ
ep̃os: ne soli sit sͥ papa. Etec mor¬
tius successores. s unius in ua¬
sores tyranuica fretꝰ potentia
suꝑitendit: nac̾tus scił de ma¬
licia pͥncipũ occasionẽ. qui su¬
iniqͦ. Sic sedet in insidiis cũ di
lia legatꝰ ac̾titat ꝓ papa suo:
burgundiam. legationi eius
antiq  suꝑacelidit. Potest ⁊ ad¬
ingere si uult medes ⁊ ꝑsas:
et medios fiues de capoleos. E¬
re ñ ⁊ ultͣ sauromatas: E quẽ¬
cũq deniꝙ locũ calcauerit peᷤ
sius. sinis sit: quo uł uacis
uõib gloriet. O homo ñ minꝰ
sñ fronte. qͣm sine m̃te. necdĩ
memor timoris nͨ sue houe¬

Expanded text:
 XLI, 7. Iste illum papam,  XLI, 7. Iste illum papam, ille hunc vicissim legatum scriptitat, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum. Invicem se consolantur, tuentur, commendant; qhomines sunt seipsos amantes. Pari quidem studio convenerunt adbus non cohaerent. Quaerit magis proscribere Christum? Jam novos apud vos suo papae cudit legatus episcopos, ne soli sit sibi papa. Nec mortius successores, sed vivis invasores tyrannica fretus potentia superintrudit, nactus scilicet de malitia principum occasionem, qui suiniquo. Sic sedet in insidiis cum divlia legatus actitat pro papa suo? anciam atque Burgundiam legationi ejus antiquae superaddidit. Potest et adjungere, si vult, Medos et Persas, et medios fines Decapoleos. Quare non et ultra Sauromatas, et quemcunque denique locum calcaverit pes suus, suus sit, quo vel vacuis nominibus glorietur? O homo non minus sine fronte, quam sine mente; nec Dei memor timoris, nec suae hone
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ si ab illo añ ñ popociss. aut
ptꝰ modũ ñ accepiss ab istoͥ cre¬
di poterat aliũ quẽtũq habuis¬
se inp̾naritatione intutũ: et¬
si ñ rectum aliquem. Nunc aũ
excusationẽ ñ ht̃ de ambitione
sua. Deiꝙ ponat ⁊ nẽ legati
uł uacuũ nom̃ nam opul amisie:
et ego qͥdem hao suspicione care¬
bo si potero. Si ñ suspicabor inuitꝰ.
⁊ me intẽꝑantie rep̾hendam. uer̃
difficile ꝑsuadebit᷑ ei: ego scio. Nli¬
mirũ homo dui magnꝰ habitus
int̾ suos. uideri se ip̃o inferior e¬
rubescit. Agnoscit᷑ is quẽ seripta
loqͥtur pudor. adducens pcc̃m.
An ñ grande pcẽm. ⁊ delictum
maximũ. suꝑbia ista uerecun¬
dia. qua t̾ram et cinerẽ pudec
gͦ reliqͥt homo illũ suũ patrem.
scm̃ innocentiũ. sic enim eum¬
nominabat. et matrẽ suam. sã¬
ctã eccłiam catholicã. et adh̾et
scismatiarche suo: et sunt duo
inun̾itate una. ꝑcusser̃t fecbꝰ
lignauerũt cõsilium. Squama
squame ꝯuingit᷑: et spiracłm

Expanded text:
 ab illo ante non poposcisset, aut postmodum non accepisset ab isto, credi poterat alium quemcunque habuisse in praevaricatione intuitum, etsi non rectum aliquem: nunc autem excusationem non habet de ambitione sua. Denique ponat etiam nunc legati vel vacuum nomen nam opus amisit, et ego quidem hac suspicione carebo, si potero. Si non, suspicabor invitus, et me intemperantiae reprehendam. Verum difficile persuadebitur ei, ego scio. Nimirum homo, diu magnus habitus inter suos, videri seipso inferior erubescit. Agnoscitur is, quem Scriptura loquitur, pudor adducens peccatum . An non grande peccatum et delictum maximum, superba ista verecundia, qua terram et cinerem pudet, go reliquit homo suum illum patrem sanctum Innocentium sic enim nominabat, et matrem suam sanctam Ecclesiam catholicam; et adhaeret schismatarchae suo, et sunt duo in vanitate una. Percusserunt foedus lignaverunt consilium. Squama sq
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ip̃a sit dilecta illa ciuꝰ con¬
cupiuit decorẽ. cuꝰ formã in¬
duut. cui se mirabili dignati¬
onecastis atq indiuidus de¬
uinxit amplexib. itaut eẽnt
cluo in carneuna. unũ ĩuno

Expanded text:
n ipsa sit dilecta illa, cujus concupivit decorem, cujus formam induit, cui se mirabili dignatione castis atque individuis devinxit amplexibus, ita ut essent duo in carne una: unum in uno
Abbreviated transcription (Latin):
ificio sollicite ꝓuidere᷑. sicut ⁊
ꝙ uidetis. ut nͣ extendant uisti
ad iniquitatẽ manꝰ suas. Ora¬
tio ꝑ catholicis. Bene fac dñe.
bonis ce rectis corde. ꝓscisma¬
ticis. Imple dñe facies eoꝵ ig¬
nominia. ut q̃rant nom̃ cuũ.¬

Expanded text:
ficio sollicite providere, sicut et providetis, ut non extendant justi ad iniquitatem manus suas. Oratio pro Catholicis: Benefac, Domine, bonis et rectis corde . Pro schismaticis: Imple, Domine, facies eorum ignominia, ut quaerant nomen tuu
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ de ore sũo ip̃iꝰ eũ uicdico. In
lictĩo si qnuicle q̃s nuiꝑ ad canꝰ¬
cellariũ scripsit familiares: nõ¬
ne legationis sese ⁊ onere gͣuar¬
et nõie honorari tanto in digni
supplicat. qͣnto humiliꝰ: Utinã
tñ optimuss. Ninꝰ forsani no¬
cuisł potita uotis ambitio: qm
frustͣta. Tunc quippe soliaut pe
gatio sarcina gͦnis: humeris p̃¬
sertĩ semlib. Quis nesciat : Ee
tñ homini senissimo gͣuior iude¬
t᷑ pena: reliquũ id breue clierũ
suoꝵ uiu̾e sine hac pena S for¬
te causabit᷑ se de suspitione iudi¬
cari. ⁊ nos temeritatis arguet.
qui de occultis suis rep̃hendimꝰ.
qd̾ ñ ꝓbauimꝰ. Fateor suspitiosꝰ
sum inhac ꝑte. et nescio an
uł simplicissimꝰ qui secus senti¬
re possit: quippe in tã manifesta
cõiect᷑a. Ut enĩ simplicẽ referã
breuit actione: p̾mꝰ aut iriter
pͥmos scͥbit pͣpe innocentio. le

Expanded text:
sed de ore suo ipsius eum judico. In sed de ore suo ipsius eum judico. In litteris siquidem quas nuper ad cancellarium scripsit familiares, nonne legationis sese et onere et nomine honorari tanto indignius supplicat, quanto humilius? Utinam tamen obtinuisset! Minus forsan nocuisset potita votis ambitio, quam frustrata. Tunc quippe soli, aut pengatio, sarcina gravis, humeris praesertim senilibus: quis nesciat? Et tamen homini senissimo gravior videtur poena, reliquum id breve dierum suorum vivere sine hac poena. 2. Sed forte causabitur se de suspicione judicari, et nos temeritatis arguet, qui de occultis suis reprehendimus quod non probavimus. Fateor, suspiciosus sum in hac parte: et nescio an vel simplicissimus quis secus sentire possit, quippe in tam manifesta conjectura. Ut enim simplicem referam breviter actionem, primus, aut inter primos scribit
Abbreviated transcription (Latin):
slis et patͥb honorandis.
lemouicensi. pictauensi. pe¬
tgoricensi. et scõnensi. dei
Uirtus in pace acqͥrit᷑. in p̃ssu¬
ra ꝓbatur: aꝓpbat᷑ in uictoria.
Tempus est quo ur̃a siqua est.
nec latere iam. nͨ torpore sinat᷑ :
reuendi ⁊ merito suscipiencli
patres. Hostilis siquidem gła¬
dius qui uniu̾so xp̃i corꝑi mor¬
tẽ deno nc̃ temꝑis. in tẽtare
uidet᷑. ur̃is potissimũ ceruicib
imminet. et in uos eo acrius
qͦ cõminꝰ debachat᷑. ita ut coti¬
clianis assultib aut resistere
fortit̾. aut tͣpit᷑ qd̃ absit cecłe
cõpellamini. Nam is qui a¬
otrepẽs ñ recipit uos. Nec eñ
agnoscit eũ. quẽ tota uobiscũ
amplectit᷑ ecclia uenientẽ in
nomine lm̃. Non hunc in¬
qͣm. s qͥ uenit ui nomine suo.
illum recipit. Nec mirũ. Eip¬
se nẽpe infatigabił. ad nonĩ
gͣnͣde multũ anhelar ⁊̃ in hac
etate. flec sane falsa uł incer¬
ta opinione ducor. notare
hoĩẽm suꝑ uanitate istuismͦis

Expanded text:
is et Patribus honorandis, Lemovicensi, Pictavensi, Petragoricensi et Santonensi, Dei Virtus in pace acquiritur, in pressura probatur, approbatur in victoria. Tempus est quo vestra, si qua est, nec latere jam nec torpere sinatur, reverendi et merito suspiciendi patres. Hostilis siquidem gladius, qui universo Christi corpori mortem denuo nunc temporis intentare videtur, vestris potissimum cervicibus imminet, et in vos eo acrius, quo cominus debacchatur: ita ut quotidianis assultibus, aut resistere fortiter, aut turpiter, quod absit! cedere compellamini. Nam is qui an recipit vos; nec enim agnoscit eum, quem tota vobiscum amplectitur Ecclesia venientem in nomine Domini. Non hunc, inquam, sed qui venit in nomine suo, illum recipit. Nec mirum. Et ipse nempe infatigabilis ad nomen grande multum anhelat, etiam in hac aetate. Nec sane falsa vel incerta opinione ducor notare hominem super vanitate istiusmodi,
Abbreviated transcription (Latin):
Nimirũ homo es. nauigans
sicut ͤ om̃e humanũ genus ĩ
hoc mari magno ⁊ spacioso ma¬
nib: u reptilia quoꝵ ñ ẽ nu¬
merus. Quis se iastet in eo as¬
siduis ñ impelli uentis: ñ ia¬
ctari fluctib. Noueris te nau¬
fragasse in eis : ꝑicłm in falsis
frĩb in cidisse. Iter̃ dico:. hec
ueritas. Deceptus fuisti : ⁊ sp̃c
mdax in ore pseudo ꝓpħarũ
supplantauit te. S ecce eua¬
nuit falsitas: luce uitatis obor¬
ta. Si adhuc qd̃ absit ꝑgis ĩcu¬
a obstinatione ꝑsistere: ego te
untum ñ iidicabo. est qͥ q̃rat
& iudicet. Ego aũt pareo tͥ. dis¬
simulans ce differens intim
in uirga uenire ad te. Porro ĩ
allicẽ te nobis curabo si po¬
tero: nã id m̃ sentio familia
dubito. Illũ sane euaginare
sr̃ te gladiũ ñ cunctabor qͥ
ĩ mat̾no m̃o pectore iacet re¬
conditꝰ: ꝯtinus utiq dolor
cordi meo ⁊ creberrimi ad de¬
um gemitꝰ ꝓ te donec ueni¬
as. Qd̃ si om̃s huiꝰ tampie fe¬

Expanded text:
Nimirum homo es, navigans, Nimirum homo es, navigans, sicut et omne humanum genus, in hoc mari magno et spatioso manibus, ubi reptilia, quorum non est numerus. Quis se jactet in eo assiduis non impelli ventis, non jactari fluctibus? Noveris te naufragasse in eis, periculum in falsis fratribus incidisse. Iterum dico: haec veritas. Deceptus fuisti, et spiritus mendax in ore pseudoprophetarum supplantavit te. 3. Sed ecce evanuit falsitas, luce veritatis oborta. Si adhuc quod absit! pergis in tua obstinatione persistere; ego te interim non judicabo, est qui quaerat et judicet. Ego autem parco tibi, dissimulans et differens interim in virga venire ad te. Porro in allicere te nobis curabo, si potero: nam id mihi sentio familiardubito. Illum sane evaginare super te gladium non cunctabor, qui in materno meo pectore jacet reconditus; continuus utique dolor cordi meo, et creberrimi ad Deum gemitus pro te, donec venias. Quod si omnes hujus tam pie fe
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ hoc uerũ: s audi potiꝰ
de hac re pauets qd̃ uerũ est.
Hoc ⁊ si uoluissem ñ licuiss:
tia loqͣr. eg̾o nullatenꝰ uolu¬
issem. Hec ui̾tas. S i gͦ hoc to¬
tũ fuit qd̃ autit cortuũ lue¬
ritate cõꝑta. quid restat. nͥ
ut resipisbas. redeas ad te. re¬
deas ad nos. arguas in suꝑ
te ipm leuitatis. ⁊ credulita¬
tis in cau te: Si enĩ tantũ
potuit una maledicta suspi¬
eto ad te alienandũ ⁊ p̃cipi¬
tandũ: qnͣto magisnẽ abso¬
luta certitudo ualere debet
ad erigendũ. ⁊ reuocandũ te:
Turpe ẽ tͥ falsitate posse se¬
duci⁊ iu̾tate reduci ñ posse.
Habeat sane ueniã acqͥeuisse
ad tẽpus palliate falsitati:
At uꝰ dep̾hense iam ce nuda¬
te acquiesce̾ adhuc ĩmo etiã
ñ multũ irasci. qͣntũ ꝯfusio¬
nis habet: Qmͣ obrem iraseere
ce noli peccare. si uis nos uł dm̃
potius ñ irasci. Nam cid̃ sub¬
repcũ est tͥ: miserattonẽ ma¬
gis qm in dignatoẽm meret᷑.

Expanded text:
Non est hoc verum: sed audi potius Non est hoc verum: sed audi potius de hac re paucis quod verum est. Hoc et si voluissem, non licuisset tia loquar, ego nullatenus voluissem. Haec veritas. Si ergo hoc totum fuit quod avertit cor tuum; veritate comperta quid restat, nisi ut resipiscas, redeas ad te, redeas ad nos, arguas insuper te ipsum levitatis et credulitatis incautae? Si enim tantum potuit una maledicta suspicio ad te alienandum et praecipitandum; quanto magis nunc absoluta certitudo valere debet ad erigendum et revocandum te! Turpe est tibi falsitate posse seduci, et veritate reduci non posse. Habeat sane veniam acquievisse ad tempus palliatae falsitati: at vero deprehensae jam et nudatae acquiescere adhuc, imo etiam non multum irasci, quantum confusionis habet? Quamobrem irascere et noli peccare, si vis nos vel Deum potius non irasci. Nam quod subreptum est tibi, miserationem magis quam indignationem meretur.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ me ĩ deo in tot scriptitati¬
capit in te sermo m̃s Scͥpsi
semel iͦn denuo nͥ fallor et exi¬
gentib pcc̃is meis. in nullo
adhuc respondet mͥ labor m̃s.
Ecce t̾tio iacto semen. dñi õipo
at ad qdͤ illud mtto. letifi¬
oãs nos tandẽ aliqn de fru¬
ctu cue obelientie ⁊ salutis.
Si cuidreris me. ĩmo si exau¬
dierit me ds: lucratꝰ sũ fili¬
um meũ. Si ñ: cõu̾tã me
denuo ad arma assueta. ora¬
tiones uidł ⁊ lacͥmas : ñ qui¬
dẽ ꝯtͣ te. s ꝓ te. Luxi ⁊ lu¬
gebo ⁊ ancia tͣham suspiria
eximis uiscĩb. ꝓ meis uis¬
cĩb. Quis det tẽ mͥ frẽm me¬
ũ. sugentẽ ub̃a matͥs mees
Quis reuocet te mͥ in illam qͥ¬
etẽ animi. ꝯcordiã moꝵ socte¬
tatẽ spẽ. serenitatẽ ꝯscienties ĩ
qua te aliqñ tenui ⁊ possedi: C
neqd̃ ex me decͥm̃tũ in aliquo
patiaris. seu ĩpedim̃tũ: illud
falsum ẽẽ si dubites qd̾ tͥ anes¬
cto quo. uł quib falsiloquis
qͥd tibi crediderã subinouere.

Expanded text:
d me video in tot scriptitaticapit in te sermo meus. Scripsi semel et denuo, nisi fallor: et exigentibus peccatis meis in nullo adhuc respondet mihi labor meus. Ecce tertio jacto semen, Deum omnipoat ad quod illud mitto, laetificans nos tandem aliquando de fructu tuae obedientiae et salutis. Si audieris me, imo si exaudierit me Deus, lucratus sum filium meum: si non, convertam me denuo ad arma consueta, orationes videlicet et lacrymas, non quidem contra te, sed pro te. Luxi, et lugebo, et anxia traham suspiria ex imis visceribus pro meis visceribus. Quis det te mihi fratrem meum sugentem ubera matris meae? quis revocet te mihi in illam quietem animi, concordiam motatem spiritus, serenitatem conscientiae, in qua te aliquando tenui et possedi? 2. Et ne quod ex me detrimentum in aliquo patiaris seu impedimentum, illud falsum esse non dubites, quod tibi a nescio quo vel quibus falsiloquis quod tibi credideram, submovere.
Abbreviated transcription (Latin):
scriptis sepiꝰ uisitatus:
in gratus iam uidebor.si
ñ rescripsero At si saluto eum
qui me salut auit: quid am¬
plius feci: Tu enĩ me p̾ueni¬
sti in bñdictionib dulcedinis:
tu me pͥor dignatꝰ es tuis tnͣs¬
marinis eplis uisitare: tu mͥ p̾¬
mas humilitatis caritatisq
p̾ripiusti ꝑtes̾. Quitͥ cõdignũ
lam referam: Nichilmͥ deniq
⁊deliqͥsti qd̃ part q̃am rependere
uice: qui etiam de ches auro scło¬
rum mͥ imꝑtire curasti. idest
de ligno domini. Quid tñ De¬
beo ne omitte̾ qd̾ possum: qm̃
qd̾ debeo minime possũ: Affec¬
tum saltem uoluntatẽq aꝑio:
rescribendo dum taxat atq re¬
salutando. qd̃ solum intim ꝑ
tot utiq spacia t̾re oe maris
licet. Ostendam aũt siunqͣm
accepero tẽpꝰ. me neqͣꝙr diligere
u̾bo siue lingͣ. s opere ⁊ uerita¬
te.Suꝑ milites tẽpli. ponite q̃¬
so ocłos uỹos. ⁊ tante pietatis
uiscera. tã strenuis eccłie ꝓ¬
pugnatorib aꝑite. Hoc siqͥ¬

Expanded text:
scriptis saepius visitatus, ingratus jam videbor, si non rescripsero. At si saluto eum qui me salutavit, quid amplius feci? Tu enim me praevenisti in benedictionibus dulcedinis; tu me prior dignatus es tuis transmarinis epistolis visitare, tu mihi primas humilitatis charitatisque praeripuisti partes. Quid condignum jam referam? Nihil mihi denique reliquisti, quod pari queam rependere vice: qui etiam de thesauro saeculorum mihi impertire curasti, id est, de ligno Domini. Quid tamen? debeone omittere quod possum, quoniam quod debeo minime possum? Affectum saltem voluntatemque aperio, rescribendo duntaxat atque resalutando, quod solum interim per tot utique spatia terrae et maris licet. Ostendam autem, si unquam accepero tempus, me nequaquam diligere verbo sive lingua, sed opere et veritate. Super milites Templi ponite, quaeso, oculos vestros, et tantae pietatis viscera tam strenuis Ecclesiae propugnatoribus aperite. Hoc siqu
Abbreviated transcription (Latin):
cepisti: et in qͦ arbitͣbaris te nõ
cõp̾hendisse iã cõp̾henderas. Ne¬
mo quippe ꝑfectꝰ. qui ꝑfectior ẽẽ
ñ appetit. CR in eo qͥseẜ ꝑfectiorẽ
uidia mors ĩtrauit in orbẽ t̾ra¬
rũ. artũ suũ terendit ⁊ ꝑauit il¬
lũ. Et qͥa pulsus de corde tuo ĩ¬
tus potestatẽ amisit  foris seui¬
et qͣntũ potit. E ut aꝑtiꝰ loqͣr.
nescis qͥa pharisei scandalizati
sũt in hoc u̾bo qd̾ fecisti᷑ S me

Expanded text:
coepisti; et in quo arbitrabaris te non coepisti; et in quo arbitrabaris te non comprehendisse, jam comprehenderas. Nemo quippe perfectus, qui perfectior esse non appetit; et in eo quisque perfectiorem vidia mors intravit in orbem terrarum, arcum suum tetendit, et paravit illum: et quia pulsus de corde tuo intus potestatem amisit, foris saeviet quantum poterit. Et, ut apertius loquar, nescis quia Pharisaei scandalizati sunt in hoc verbo quod feci
Abbreviated transcription (Latin):
mͣ non ĩmerto tui iã dudũ
ñ mediocͥ fuerã affec̃tꝰ amo¬
re: n̾capparet dilectissime
drogo. Oe añ quidẽ totũ pulchr̃.
totũ erat amabile qd̾ cernebariꝰ.
s ego nescio qͥd aliud de te supͣ
id qd̾ uidebã aut audiebã exte ex¬
cellentiori dignũ uen̾atione p̃¬
senserã. Nũquid forte celestis
sponsi. cuiꝰ nẽ artiꝰ castis team¬
plexib imp̃ssisti. iã tunc uocem
audieras dicẽtis ad pudicissimã
t᷑turẽ suã. aĩam tuã: tota pul¬
chra es amica mea. tota pulchͦ
absq eo qd̾ intrinsecus lacet. Exͣd
fecisti: Quis hoc crederet: Sc̃m te
ac religiosissimũ tota ciuitas
ꝑsonabat ita ut nich tͥ addi poᷤ¬
se crederet᷑ ex om̃ĩb bouis: et tu
uelut e scłarib unꝰ. monasti̾um
sarcina collũ. noue rursũ obser¬
uantiis discipline submitte̾ ñ e¬
rubescis: In te nc̃ fr̃ uerã ꝓbamꝰ¬
sũmatꝰ fuerit hõ: tc̃ incipie. In¬
diciũ gͦ tue cõsũmatois ẽ qd̃ nẽ

Expanded text:
m non immerito tui jamdudum non mediocri fueram affectus amore, nunc apparet, dilectissime Drogo. Et ante quidem totum pulchrum, totum erat amabile quod cernebaris; sed ego nescio quid aliud de te supra id quod videbam aut audiebam ex te, excellentiori dignum veneratione praesenseram. Nunquid forte coelestis Sponsi, cujus nunc arctius castis te amplexibus impressisti, jam tunc vocem audieras dicentis ad pudicissimam turturem suam animam tuam: Tota pulchra es, amica mea; tota pulchra, absque eo quod intrinsecus latet? Quid fecisti? Quis hoc crederet? Sanctum te ac religiosissimum tota civitas personabat, ita ut nihil tibi addi posse crederetur ex omnibus bonis: et tu velut e saecularibus unus, monasterium sarcina collum novae rursum observantiis disciplinae submittere non erubescis? In te nunc, frater, veramsummatus fuerit homo, tunc incipit . Indicium ergo tuae consummationis est quod nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Si exurgat adu̾sum me plemũ.
in hoc ego sꝑabo. Non enĩ cõfun¬
deris cũ sic loq̃ris inimicis tus
in porta. Confido aũt in dño. qd̃ si
ad pͥmos ictus. fortit̾ steteris. ⁊ nͦ
minis eoꝵ cesseris nͨ blandim̃tis:
cito cõteres sathanã sub pedib tu¬
is: ⁊ tc̃ uideb̃t tecti ⁊ letabunt᷑. et¬

Expanded text:
si exsurgat adversum me praelium, in hoc ego sperabo . Non enim confunderis cum sic loqueris inimicis tuis in porta. Confido autem in Domino, quod si ad primos ictus fortiter steteris, et nec minis eorum cesseris nec blandimentis, cito conteres Satanam sub pedibus tuis: et
Abbreviated transcription (Latin):
tã fedã cõmut̾e dephendat᷑. ex¬
tendẽ uilł mariũ ad tͦpe lucrũ.
hũc ꝓtiuꝰ notate. ⁊ iuidicate hostẽ
ditorẽ cõmunis honoris et bo¬
nestatis. Siqͥs itẽ susurro ĩ ppło.
diabolis assurẽs uicẽ uirgia se¬
minare. ⁊ pacẽ tͣbare uelle reꝑi¬
at quẽadmodũ ille discordie sẽ¬
per ẽ amator ⁊ auctor: hinc rigi¬
de censura remedio citiꝰ obiue¬
t᷑: eo qͥppe pessime. quo intime
pesti. Hostilis exercitꝰ uastat a¬
gros. domosq spoliat: praua
aũt consilia corrũpunt bonos
moresł ⁊i modieũ ferm̃tũ totam
massam corrũꝑit. Serite plan¬
tate. negociamini. ut anticna
mala ñ solũ ñ iteretis. s etiã
de iustis laborib ur̃is expiare
⁊ delere possitis. Scͥptũ quippe
est. Redẽptio aĩe uiri. ꝓpͥe di¬
uitie. ⁊rursũ. Date elemosi¬
ua: ⁊ om̃ia mũda sunt uo¬
bis. Ero fi nuli tare pla¬

Expanded text:
tam foedam committere deprehendatur, extendere videlicet manum ad turpe lucrum; hunc protinus notate, et judicate hostem ditorem communis honoris et honestatis. Si quis item susurro in populo, diaboli sibi assumens vicem, jurgia seminare, et pacem turbare velle reperiatur, quemadmodum ille discordiae semper est amator et auctor; huic rigidae censurae remedio citius obvietur, eo quippe pessimae, quo intimae pesti. Hostilis exercitus vastat agros, domosque spoliat; prava autem consilia corrumpunt bonos mores, et modicum fermentum totam massam corrumpit . Serite, plantate, negotiamini, ut antiqua mala non solum non iteretis, sed etiam de justis laboribus vestris expiare et delere possitis. Scriptum quippe est: Redemptio animae viri, propriae divitiae ; et rursum: Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis . Quod si mili
Abbreviated transcription (Latin):
nutatis itm̃ exꝑiri uires. arma
ꝓbare ddelectat⁊ ñ eq̃dẽ id p̃sum̃¬
dũ adu̾sus uicinos ⁊ amicos. cũ
magis eccłie ũmicos expugna¬
re deceret: s ⁊ regni ur̃i inua¬
sam a sicłis defensare coronam.
Suꝑ illos sane ce honestius as¬
qiuretis : ce iustiꝰ possidebitis ac¬
quisita. Ds pacis ce dilectionis.
maneat semꝑ cum om̃ib uo¬
bis amen.

Expanded text:
i vires, arma probare delectat; non equidem id praesumendum adversus vicinos et amicos, cum magis Ecclesiae inimicos expugnare deceret, sed et regni vestri invasam a Siculis defensare coronam. Super illos sane et honestius acquiretis, et justius possidebitis acquisita. Deus pacis et dilectionis maneat semper cum omnibus vobis. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
fecit centuplũ ⁊ tẽpestiuũ. Mhi¬
ra celertras: qͥa magna necessi¬
cas. Nec tarditatẽ passus sum
tͦ difficultatẽ: una pene die ⁊
serens et metens: et reportans
cũ exultatõe manipłos pacis.
Hec quippemessis. qmͣ messui.
Etulib captiuis. cõpeditis. oe
in carceratis euadendi atq re¬
patriandi letã reportauimus
spem : metũ hostib. cõfusionẽ
scismaticis. głiam eccłie orbi
ñ ut amoniamĩ de ꝑscuerãtia.
q̃ sola meret᷑ uiris głam. co¬
rotiã uͥtutibͦ Prsus absꝙ ꝑ
seuerancia. nec qͥui pugnat ui¬
ctoriam. nͨ palmã uictor cõseqͥ¬
t᷑. Uigor uiriũ. uirtutũ cõsũma¬
tio ẽ: nuteͥx ad meritũ. mecliatͥx
ad p̾miũ. Soror ẽ patientie. ꝯstã¬
tee filia. amica pacił. amitieꝵ
nodꝰ. unanimitatis uincłm. ꝓpug¬
nacłm scĩtatis. Tolle ꝑ seueranti¬
am. uͦ obseqͥum m̾cedem ht̃. nͨ
beneficiũ grãm. nͨ laudẽ forti¬

Expanded text:
fecit centuplum et tempestivum. Mifecit centuplum et tempestivum. Mira celeritas, quia magna necessitas. Nec tarditatem passus sum, nec difficultatem, una pene die et serens, et metens, et reportans cum exsultatione manipulos pacis. Haec quippe messis quam messui. Exsulibus, captivis, compeditis et incarceratis, evadendi atque repatriandi laetam reportavimus spem, metum hostibus, confusionem schismaticis, gloriam Ecclesiae, orbi  ut admoneamini de perseverantia, quae sola meretur viris gloriam, coronam virtutibus? Prorsus absque perseverantia nec qui pugnat victoriam, nec palmam victor consequitur. Vigor virium, virtutum consummatio est; nutrix ad meritum, mediatrix ad praemium. Soror est patientiae, constantiae filia, amica pacis, amicitiarum nodus, unanimitatis vinculum, propugnaculum sanctitatis. Tolle perseverantiam, nec obsequium mercedem habet, nec beneficium gratiam, nec laudem forti
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ociosus. ecclia paulopt
in sua necessitate ꝓbauit aqua¬
⁊ missi fueramꝰ. Honorifice uol.
⁊ suscepistis ⁊ tenuistis exiguũ
qd̾ apud uos furimꝰ. ⁊ quidem
digne uobis. ħ sup̃ n̾re hn¬
militatis mõdũ. Pfecto ut ñ
ĩmemoresͥ sic ñ ingrati sumꝰ.
Uicẽ rependat qui potest: ce qͥĩ
causa fuit ds. stos enim uñ
illũ recõpensemꝰ. uenerationiꝰ
cultũ. s obseqͥũ. s affectum.
plenũ amoris ⁊ gr̃e: Non qd̾
nr̃o delectem᷑ fauore. s ur̃e de¬
uotioni colletam᷑. Om̃ dies illoᷤᷤ
festiuos: s paucos. Inetͥnũ ñ
obliuiscar tui plebs deuota.
honorabilis gens: ciuitas illu¬
stris. uesꝑe mane ce meridie
nũtiabam: ce erat tanta au¬
diendi auiditas: quanta ⁊ auz¬
dientiũ caritas. Portabamꝰ
u̾bum pacis. Cũq inuenifsemꝰ
filios ꝓacis: requieuit sr̃ eos pax
nr̃a. Exieram plane seminare
sem̃ ñ meũ. s di᷑ ⁊ cadens int̾¬
ram bonam sem̃ bonũ. fructũ

Expanded text:
fuerit otiosus, Ecclesia paulo post in sua necessitate probavit, a qua missi et fueramus. Honorifice nos et suscepistis, et tenuistis, exiguum quod apud vos fuimus: et quidem digne vobis, sed supra nostrae humilitatis modum. Profecto ut non immemores, sic non ingrati sumus. Vicem rependat qui potest, et qui in causa fuit Deus. Nos enim unde illum recompensemus 139 venerationis cultum, sed obsequium, sed affectum, plenum amoris et gratiae? Non quod nostro delectemur favore, sed vestrae devotioni collaetamur. O mihi dies illos festivos, sed paucos! In aeternum non obliviscar tui, plebs devota, honorabilis gens, civitas illustris. Vespere et mane et meridie, nuntiabam , et erat tanta audiendi aviditas, quanta audientium charitas. Portabamus verbum pacis; cumque invenissemus filios pacis, requievit super eos pax nostra. Exieram plane seminare semen, non meum, sed Dei; et cadens in terram bonam semen bonum, fructum
Abbreviated transcription (Latin):
diũt: s beati in quid qͥ audi¬
unt ⁊
custodiunt uer¬
bũ di.
uol pacẽ tr̃ib ur̃is pisanis. Ri¬
dẽ dño pape: fidelitatẽ regi . uo¬
b̾ honorẽ. H oc enĩ expedit: hoc deꝰ¬
cet. hoc usticia exigit. Audiuimꝰ
uenisse ad uos nuntios ducis ro¬
gerii: quĩ acculerẽt quid ueretu¬
lerĩt nos nescimꝰ. Uerũ eͣgo iuxta
illud poete. ut uerũ fatear: sem

Expanded text:
qui audiunt, et custodiunt verbum Dei vos pacem fratribus vestris Pisanis, fidem domino papae, fidelitatem regi, vobis honorem. Hoc enim expedit, hoc decet, hoc justitia exigit. Audivimus venisse ad vos nuntios ducis Rogerii: quid attulerint, quidve retulerint, nos nescimus. Verum ego juxta illud poetae, ut verum fatear, sem
Abbreviated transcription (Latin):
quia mandata tuia q̃sii. Ex
dicat. Adolescentulus sũ ego
⁊ ꝯtẽptus: iustificationes tuas
non sum oblitus. Confiteor
tͥ pater dñe celi ⁊ t̾re: quia ab¬
scondisti hec a sapientib ⁊ pru¬
dentib. ⁊ reuelasti ea ꝑulis.
Ita pat̾: quia sic placitũ est añ
te. Tuo placito sunt id qd̾ st̃ ÷
ñ suo merito. Nec enĩ inueni
merita: s p̾uenis. Om̃s pec¬
ri. Lu gͦ frẽ agnosce te p̃uentũ.
⁊ p̃uentũ in benedictionib dul¬
cedinis: ñ a me qui nichil sũ.
s ab illo qui me ut de tua tesa¬
lute monerẽ. aspirando p̾ue¬
nic. Nam ut mͥ multũ tribu¬
as. plantator sum. rigator sũ.
absq ilło tñ qui ĩcrem̃tũ dac.
quid sum. Ipĩ te in oĩ humi¬
litate subicias: ipĩ cota deuo¬
tione ĩh̾eas. Me uͨ ute euis
seruo. cõseruo tuo. comite in¬
unuo ilia. coheredeꝰ ĩ patͥa Si tñ stu¬
diosissime impleuero ministĩ¬
ũ ad quod tͥ missus sum:. idq¬
ꝗ qͣnͣtum in me ẽ effecero. ut

Expanded text:
quia mandata tua quaesivi; qui quia mandata tua quaesivi; qui dicat: Adolescentulus sum ego et contemptus, justificationes tuas non sum oblitus . 2. Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, Pater, quia sic placitum est ante te . Tuo placito sunt id quod sunt, non suo merito. Nec enim invenis merita, sed praevenis. Omnes pecri. Tu ergo, frater, agnosce te praeventum, et praeventum in benedictionibus dulcedinis, non a me qui nihil sum, sed ab illo qui me, ut de tua te salute monerem, aspirando praevenit. Nam ut multum mihi tribuas, plantator sum, rigator sum: absque illo tamen qui incrementum dat, quid sum? ipsi te in omni humilitate subjicias, ipsi tota devotione inhaereas. Me vero utere ejus servo, conservo tuo, comite in via, cohaerede futuro in patria: si tamen studiosissime implevero ministerium ad quod tibi missus sum; idque quantum in me est effecero, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Gnitum eloqͥum tuũ uehem̃tͤ
rignitũ illo igne quẽ dñs mi¬
sit in t̾ram. Legi illud. ⁊ cõcalu¬
it cor meũ intra me: bũdixi il¬
li fornaci. de qua huimi scin¬
tille euolassent. Nonne cor tiũ
arclens erat in te. cũ ista dic¬
tabas: Sonꝰ homo de bono the¬
fauro ꝓfert bona. Si laboram ĩ
te. uti tu humilit̾ memoras:
ñ me piget. Araui in spem
ꝑfecto ꝑcipiencli fructus⁊ spe
ñ ꝯfunclit. En de fructu oꝑum
meoꝵ. saciant᷑ uiscera mea int̾¬
ua alienaͥ ⁊ sentio ip̃o meo ex¬
ꝑim̃to. semen meũ ñ secus ui¬
am. nĩ suꝑ lapides. ñ int̾ spi¬
nas. s int̾ram donã et optimã
ceciddisse: Q si cũ parerẽ tristi¬
tiam habus: iam ñ memum p̾s¬
sure p̃ gaũdio: quia natus ẽ
infans in mundo. Infans dix¬
erim malicia. ñ sensu. qͣm
polli saluator spone senib
imitandũ. denuo dicens. Ni¬
si conu̾si fueritis. et efficia¬
nuni sicut ꝑuuli. ñ intrabi¬
tis regnum celoꝵ. Infans
qui dicat qui senes intellexi:

Expanded text:
gnitum eloquium tuum vehementer, et ignitum illo igne, quem Dominus misit in terram. Legi illud, et concaluit cor meum intra me: benedixi illi fornaci, de qua hujusmodi scintillae evolassent. Nonne cor tuum ardens erat in te, cum ista dictabas? Bonus homo de bono thesauro suo profert bona. Si laboravi in te, uti tu humiliter memoras, non me piget. Aravi in spem profecto percipiendi fructus, et spes non confundit. En de fructu operum meorum satiantur viscera mea in terra aliena: et sentio ipso meo experimento semen meum, non secus viam, non super lapides, non inter spinas, sed in terram bonam et optimam cecidisse. Et si, cum parerem, tristitiam habui, jam non memini pressurae prae gaudio, quia natus est infans in mundo. Infans dixerim malitia, non sensu: quem posset Salvator praeponere senibus imitandum, dicens, Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Inians qui dicat: Super senes intellexi,
Abbreviated transcription (Latin):
cantuariensis uir. bonꝰ. ⁊te¬
stimoniũ hñs a bonis. in¬
iuste in causã tͣhit᷑ ⁊ ab agen¬
do iuolent᷑ retͣhit᷑. ꝑabat iter ͤ
uã in ur̃a p̾sentia fuerat ter¬
minanda: et ecce int̾cipit᷑ a
t᷑bine a tẽpestate belloꝵ. Sit
extusatꝰ apud uos. cui mole¬
sta ẽ excusandi necessitas: tũ
qr p̃sumit de uisticia. tũ qr de¬
siderio desiderabat uid̾e facrem
uram. Adlit ⁊ hoc puer ur̃ ut
siqͣ alia petitio ẽ uenerabłis
sacerdotis. tanto citiꝰ admittat᷑:
qͣnto dignior ẽ qui petit. Au¬
deo ad huc:⁊ qr semel cepi. loqͣt
ad dnm meũ. Ille ille antiquꝰ
amicꝰ. fideł seruꝰ. deuotꝰ filius.
rob̾cũ loquor londoniensẽ epm̃
clamat ad uos. qd̃ octupator
ille qui eũ p̾uenit iisedem ꝙͣ
d̾o auctore ip̃e sortitꝰ est ip̃iꝰ ee¬
cl̾ie uadia. t̾ras q distraxerit.
⁊ distracta restituere nolit. Qd̾
ꝙͣ sit iniuriosũ. ⁊ qͣlit̾ corrigẽ¬
dũ: mee humilitatis. ñ ẽ tan¬
te sapientie p̾dictare. a¬

Expanded text:
Cantuariensis, vir bonus, et testimonium habens a bonis, injuste in causam trahitur, et ab agendo violenter retrahitur. Parabat iter: nam in vestra praesentia fuerat terminanda; et ecce intercipitur a turbine et tempestate bellorum. Sit excusatus apud vos, cui molesta est excusandi necessitas: tum quia praesumit de justitia, tum quia desiderio desiderabat videre faciem vestram. Addit et hoc puer vester, ut si qua alia petitio est venerabilis sacerdotis, tanto citius admittatur, quanto dignior est qui petit. Audeo adhuc, et quia semel coepi, loquar ad dominum meum. Ille, ille antiquus amicus, fidelis servus, devotus filius Robertum loquor Londinensem episcopum clamat ad vos quod occupator ille, qui eum praevenit in sedem quam Deo auctore ipse sortitus est, ipsius Ecclesiae vadia terrasque distraxerit, et distracta restituere nolit. Quod quam sit injuriosum, et qualiter corrigendum, meae humilitatis non est tantae sapientiae praedictare.
Abbreviated transcription (Latin):
uł icoluntas affectui affectũ
subtͣh̾e: s nũquid ip̃m affec¬
tũ euellere: Discedant ame qͥ
me cõsolanͣt et dicunt quido
orano mea in sinu meo reu̾tet᷑:
dũ is ꝓ quo emissa est nõdum
ꝯu̾titur. Nec audio illos qͥm̃
blandientes affert̃ iusticia iusti
sr̃ eum erit: dũ impiꝰ in sua ad¬
huc impietate remorat᷑. Nõ
inqͣm recipio cõsolationẽ: ũ
fcĩs uideo desolationẽ. Si gͦ dul¬
cissime fili. tua qͦs pia m̃s simi¬
lit̾ affecta est. immo quia alit̾
affectata ũ est: qmꝙͣ tͥ infelix
iste cunctas sur eg̃ssionis demo¬
nast̾io. ⁊ denuo reg̃ssionis re¬
głares uices infelicit̾ ꝑcurtas¬
se uidet᷑. qͥa tñ ip̃e alit̾ putat
ñ solũ patient̾. s etiã libent̾au¬
diendũ est esd̾ humilit̾ calũpꝰ¬

Expanded text:
oluntas aflectui effectum subtrahere; sed nunquid ipsum affectum evellere? Discedant a me qui me consolantur, et dicunt quia oratio mea in sinu meo revertetur, dum is pro quo emissa est, nondum convertitur. Nec audio illos qui mihi blandientes afferunt, Justitia justi super eum erit, , dum impius in sua adhuc impietate remoratur. Non, inquam, recipio consolationem ubi fratris video desolationem. Si ergo, dulcissime fili, tua quoque pia mens similiter affecta est, imo quia aliter affecta non est, quanquam tibi infelix iste cunctas suae egressionis de monastario, et denuo regressionis, regulares vices infeliciter percurrisse videtur, quia tamen ipse aliter putat, non solum patienter, sed etiam libenter audiendum est
Abbreviated transcription (Latin):
nera portate. Deinde eso̾ cõꝑ¬
ta sero licet negligentia. ni¬
nũ fudisti in calicẽ sr̃ hostie sacͦ¬
te ꝑticulam. laudamꝰ. nͨ sub cã¬
to articło melius fieri potuisse pu¬
tam: arbitrantes liqͦrẽ ⁊ si ñ ex
cõsecratõe ꝓp̃a atq sollẽpni in
se ex cõcactu corꝑis sacri. Aiũt
tũ nescio quẽ aliũ aliud sen¬
sisse scrp̃torẽ. ñ posse uideli

Expanded text:
nera portate . Deinde quod compernera portate . Deinde quod comperta, sero licet, negligentia, vinum fudisti in calicem super hostiae sacratae particulam, laudamus, nec sub tanto articulo melius fieri potuisse putamus, arbitrantes liquorem, etsi non ex consecratione propria atque solemni in se ex contactu Corporis sacri. Aiunt tamen nescio quem alium aliud sensisse scriptorem, non posse videli
Abbreviated transcription (Latin):
caneũ. Malum gͦ pott̾t ẽẽ mag¬
nũ: qd̾ constat uoluntariũ ñ
fuisse. Alioquin. si qd̃ fit a ñ no¬
lente bonũ quidẽ nullã grãm.
malũ aũt multã cõseqͥtur pe¬
nã: hoc est si circa unã eandẽ¬
q causam. ⁊ malũ imputat᷑ ⁊
bonũ ñ suscipit᷑: qͥsqͥs ita sentir
asserat si nult ⁊ quod ñ sapien
tia maliciã. s malicia uincit
sapientia. Ut tñ faciamꝰ satis
inqͥetiori ꝯscientie tuerne
forte malũ hoc mali cuiꝰ piã
gͣuioris iatentis adhuc in
nendo te decantare. unͣ disci.¬
plnas acciꝑe. In hũc modũ sa¬
tisfatiat ⁊ ule: qͥ tͥ ad illã mis¬
sam minist᷑uit. De illo aũt qͥ
s̾ añ appuerat ⁊ oblitꝰ est mit¬
tẽ uinũ in calicẽ. cuiꝰ ⁊ maloiẽ
in hoc estimamꝰ culpã. si tñ ⁊
tu ita putas: tuo arbitͥo d̾e¬
linqͥmꝰ. Saue si sermo exut
int̾ fr̃s. ⁊ ip̃i om̃s singłi sin¬
gulas acçipiat disciplinas:
ut fiat qd̾ legit᷑. illt̾ altius o¬

Expanded text:
aneum. Malum ergo poterit esse magnum, quod constat voluntarium non fuisse? Alioquin si quod fit a non volente, bonum quidem nullam gratiam, malum autem multam consequitur poenam, hoc est si circa unam eamdemque causam, et malum imputatur, et bonum non suscipitur, quisquis ita sentit, asserat, si vult, quotia malitiam, sed malitia vincit sapientiam. 2. Ut tamen faciamus satis inquietiori conscientiae tuae, et ne forte malum hoc mali cujuspiam gravioris latentis adhuc in nendo te, decantare, septem disciplinas accipere. In hunc modum satisfaciat et ille qui tibi ad illam Missam ministravit. De illo autem qui sibi ante apparuerat, et oblitus est mittere vinum in calicem, cujus et majorem in hoc aestimamus culpam, si tamen et tu ita putas, tuo arbitrio derelinquimus. Sane si sermo exiit inter fratres, et ipsi omnes singuli singulas accipiant disciplinas, ut fiat quod legitur, Alter alterius o
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ tua intelligte exꝑien¬
tia. difficile qͥsdem in ꝯgͣgatõẽ.
s młto difficiliꝰ foris potit᷑ op¬
tine̾.Inito itaq õium frm̃ ꝯsi¬
lio. om̃ia q̃ in eum fecisti uidi¬
cia diligeneᷤ retͣctare ñ dẽdig¬
neris: qͣtinꝰ tua humilitate
eus ꝯtumacia sanet᷑. si uł sic
ad huc semel regłatit̾ suscipi¬
at᷑. Nec tim̃dũ est inhac recra¬
ctatione qd̃ displiceat iustoac
miscdĩ do̾ si mĩa suꝑ exaltat᷑¬

Expanded text:
um tua intelligit experientia difficile quidem in congregatione, sed multo difficilius foris poterit obtinere. Inito itaque omnium fratrum consilio, omnia quae in eum fecisti judicia diligenter retractare non dedigneris, quatenus tua humilitate ejus contumacia sanetur, si vel sic adhuc semel regulariter suscipiatur. Nec timendum est in hac retractatione quod displiceat justo ac misericordi Deo, si mi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ aqͣ qͥdẽ mixtũ simł debere
apponi: qͥn potiꝰ assero haud a¬
lit̾ deb̾e fieri. S aliud ẽ cub¬
pare negligentiã: alud ne¬
gare efficaciã. Aluid ĩꝙͣ est qd̾
causam᷑ ñ bñ qͥppiã fieri: ⁊
aluso qd̾ m̃tim nͥ fieri. Hecĩ¬
tu de hac re dixerĩ ⁊ senserĩ
absq p̃ iuditio uł tue senten¬
tie. siquid meliꝰ sapis: uł cu¬
iꝰlib saniꝰ sapientis. ad eũd̾¬
miseri huiꝰ miserabilem
cõditionẽ: misereor qͥdem
miseria. mea tñ uł mͥ ñ sit ĩ¬

Expanded text:
num, aqua quidem mixtum, simul debere num, aqua quidem mixtum, simul debere apponi, quin potius assero haud aliter debere fieri; sed aliud est culpare negligentiam, aliud negare efficaciam. Aliud, inquam, est quod causamur non bene quidpiam fieri, et aliud quod mentimur nec fieri. Haec interim de hac re dixerim et senserim, absque praejudicio vel tuae sententiae, si quid melius sapis, vel cujuslibet sanius sapientis. 72 Emiseri hujus miserabilem conditionem, misereor quidem, miseria, mea tamen vel mihi non sit in
Abbreviated transcription (Latin):
suo sensu abundat. Ego autẽ
ꝓ meo fatuo sensu. si mͥ idẽ ꝯti¬
giss qd̃ tͥ uellẽ ad remediũ ma¬
liunũ e duob egisse: auc ipm̃
qd̃ fecisti. aut certe ab illo loco
natum ẽ. u̾ba scã it̾asse. ⁊ sic cõ¬
plesse qd̃ restabat de sac̾fitio. Ne¬
ꝙ enĩ dubitaui̾n de corꝑe iam
cõsecto. q̃ utiq uixta ritũ eccłe
didici ab ip̃a qd ⁊ ip̃a accepit a
appone̾: ñ simł tñ ex his sacͦ cõ¬
ficere. Cum gͦ p̾us de pane cor¬
pꝰ. qm deuino sangͥs more ẽe¬
cłiastico cõficiat᷑ si ꝑ obliuio¬
nẽ cardius. qd̾ post̾i̾us satͣndũ
ẽ apponat᷑: ñ uideo quid sacris
p̃cedentib tarditas possit p̾ri¬
ꝑe ꝯseq̃ntiũ. Puto enĩ qd̃ si do¬
mino pꝰt fcm̃ de pane suũ cor¬
pꝰ. uini ꝯsec̾tionẽ placiuss a¬
liꝙͣ diu int̾mitte. aut cerce pe¬
nitꝰ omitte̾. nicħomunꝰ corpꝰ mã¬
siss qd̃ fecerat: nͨ fcĩs facienda
p̃scriberent. Nec nego panẽ ⁊ui¬

Expanded text:
suo sensu abundat. 3. Ego autem pro meo fatuo sensu, si mihi idem contigisset quod tibi, vellem ad remedium mali unum e duobus egisse: aut ipsum quod fecisti, aut certe, ab illo loco natum est, » verba sancta iterasse; et sic complesse quod restabat de sacrificio. Neque enim dubitaverim de Corpore jam consecrato, qui utique juxta ritum Ecclesiae didici ab ipsa quod et ipsa accepit a apponere, non simul tamen ex his sacra conficere. Cum ergo prius de pane Corpus, quam de vino Sanguis more ecclesiastico conficiatur, si per oblivionem tardius quod posterius sacrandum est, apponatur, non video quid sacris praecedentibus tarditas possit praeripere consequentium. Puto enim quod si Domino post factum de pane suum Corpus, vini consecrationem placuisset aliquandiu intermittere, aut certe penitus omittere, nihilomin al. fuerat, nec factis facienda praescriberent. Nec nego panem et vi