comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
go sã sp̃c ymbre suꝑfusa est omĩs
tratura: ⁊ ideo satis cam deuotis¬
enc primũ angłs ueneratur et
blutat. Miratur itaq ⁊ ip̃e:
ualis aut quanta sit qͣm salutat
P̾u enĩ simplex fateor uł consu¬
⁊ fuit ista salutatio: s om̃i ad¬
teratione digna. Si quidem ue¬
iantionis fuit delatio ⁊ oblatio
muneris: famulatus obsequii.
quia ⁊ si ĩ scĩs patrib ⁊ ꝓphis
gr̃a fuisse creditur⁊ nõ tamen
didius plena. In maniam ue¬
⁊ totius gr̃e que ĩ xp̃o est pleni¬
Douenit: quam qͣm aliter. Et
Winquit: benedicta tu inter
tulicres: id est plus benedicta
dam om̃s mulieres. Ac ꝑ hoc
ducqͥ maledictionis infusum ẽ
de euam. totum abftulit bene¬
ibio marie: in suꝑ ⁊ gr̃am re¬
fudit xp̃i ortus: qm̃ non hu̾it

Expanded text:
 Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in Christo est, plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit
Abbreviated transcription (Latin):
accepta per mandatum sedu¬
xit᷑ me: et per illud occidit Itaq
lex quidem sanfta et mandatum
sanctum et uistum ⁊ bonum. Qd̃
ergo bonum est michi: factũ est¬
mors: Absit. Sed pcc̃m ut appa¬
reat peccatum. ꝑ bonum iͥ opera¬
tum est mortem: ut fiat supra
modum peccans pecatum per
m andatum.  S cimus enĩ
qd̃ lex spiritalis est: ego autem
carnalis est sum. uenundatus sũ¬
sub petato. Qd̃ enim operor nõ in¬
telligo. Non enĩ qd̾ ego uolo hoc
ago: s quod odi illud facio. Si aũ
qd̾ nolo illud facio: consentio legi¬

Expanded text:
accepta per mandatum seduxit me et per illud occidit. itaque lex quidem sancta et mandatum sanctum et iustum et bonum. quod ergo bonum est, mihi mors estmors absit sed peccatum ut appareat peccatum per bonum mihi operatum est mortem ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum scimus enim quod lex spiritalis est ego autem carnalis sum venundatus sub peccato quod enim operor non intellego non enim quod volo hoc ago sed quod odi illud facio si autem quod nolo illud facio
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ego operor illud. s qd̾ habrtat ĩ
legem uolenti michi fatere bonum
qm̃ michi malumadiacet. Conde¬
lector enĩ legi dei: scd̃m interiorem
hominem. Nideo aũt aliam le¬
gem in membris meis repugnan

Expanded text:
iam ego operor illud, sed, quod habitat in legem uolenti mihi facere bonum, quia mihi malum adiacet. condelector enim legi dei secundum interiorem hominem. uideo autem aliam legem in membris meis re
Abbreviated transcription (Latin):
rum ÷ quia honor maternus. euis
est qui est natus ex ea: quem om̃is
celorũ ordo ueneratur ⁊ et adorat
super se eleuatum cũ patre ĩ sede
maiestatis deum. Legimus ergo
quam seꝑe ad funera et ad sepul¬
turas quorumlib scõrum. angło
aduenisse. et exequiis eorum obse¬
quia prestitisse ⁊ necnon et aĩas
electorum usq ad celos cum hym¬
nis et laudib dctulisse: ubi ⁊ utrĩꝙ
sexus chori cõmemorant᷑ freq̃nter
auditi laudes cecinisse ⁊ interea ⁊
qd̃ perspicatiꝰ est. multo nõ nũ qͣm
lumine eosdem resplenduisse: in¬
super et adhuc iuuentes ĩ carne
ibidem miri odoris fraglantiã
diutius ꝑsensisse. Qd̾ si ad recre¬
andam sꝑem dilectissime et ad cor¬
roborandam fidem interdum as
suorũ amplius compro banda
talia et tanta dignatus est exhi¬
bere ꝑ suos celi ministros circa de¬
functos ⁊ qntomagis credendum
hodierna die. miliciam celorum

Expanded text:
rum, quia honor maternus ejus rum, quia honor maternus ejus est, qui est natus ex ea: quem omnis coelorum ordo veneratur et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus enim quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et exsequiis eorum obsequia praestitisse: necnon et animas electorum usque ad coelos, cum hymnis et laudibus detulisse: ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse: interea et quod perspicacius est, multo nonnumquam lumine eosdem resplenduisse; insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dilectissimae filiae, et corroborandam fidem interdum astsuorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos: quanto magis credendum est hodierna die militiam coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
scen clit dei genitrix de
deserto presentis scłi. uirga de
radice iesse olim exorta: s mirabã
nitatem. De qua rursus idẽ sp̃s
sc̃s ĩ eisdem canticis. Que ẽ ista
que ascencdit inquit quasi aurora
consurgens ⁊ pulchra ut luna.
elesta ut sol terribilis ut castroꝵ
acies ordinata: Zidmiratur aũt
spirit᷑ sanctus: quia omnes de as¬
censu huiꝰ uirginis admirantes
facit: qd̾ quasi noui diluculi au¬
rora rutilans. ascensu suo resplẽ¬
deat ⁊ multis freca et uallata sco¬
rum agminib. Ande dicitur.
Terribilis ut castrorum acies ordi¬
nata. Siquidem terribilis suis
facta iurtutib ut castrorum acies
ad modũ ordinata. hinic inde scoꝵ
angłorum fulta presi diis. Pulcra
ut luna immno pulchrior quã
luna: quia iam sine defectu sui
choruscat celestib illustrata ful¬
gorib. Electa ut sol fulgore uir¬
tutum: quia ip̃e eam elegit sol iu.
sticie ut nasceretur ex ea
bantur angłi et uniuerse celorum
congratulabantur turie. NIec mi¬

Expanded text:
tem Dei genitrix de deserto praesentis saeculi, virga de radice Jesse olim exorta: sed mirabannitatem. De qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae est ista quae ascendit, inquit, quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ? Admiratur autem Spiritus sanctus, quia omnes de ascensu hujus Virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans, ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur, terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata: hinc inde angelorum sanctorum fulta praesidiis: pulchra ut luna, immo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea.bantur angeli, et universae coelorum congratulabantur curiae. Nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
tari oportet tantam ac talem
uirginem. tamq preclaramꝰ uene¬
rari multum conuenit. et ultra an¬
gelicam quodam modo adignitatẽ.
quantũ fas est cum gaudio laudi
b clignissime efferri: que ut ddixi¬
eam dominꝰ et saluator noster ex
ea uera fide genitus ad celestia ut
pararet ei ficut ip̃e suis repromi¬
sit cdiscipulis. ĩ ethereis mansiõi¬
b locum. Hinc quoq dauid ꝓ¬
pheta olim gratulabundus. de¬
rp̃o canit. A summo inquit celo
ggressio eius: et occursus eiꝰ usq
ad sũmum cius. Ascendit ergo e¬
andem głam resumpturus: lic
non amiserit. quam prius habu¬
erit. ante quam mundus fieret.
Ascendit et preparauit huic scissi¬
me et gliosissime nirgini matri. ĩ¬
mortalitatis locum: ut cũ eo regna

Expanded text:
tari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari: multum tamen convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est, cum gaudio laudibus eam dignissimis efferre: quae, ut dixieam Dominus et Salvator noster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit huic sanctissimae et gloriosissimae Virgini locum immortalitatis, ut cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
pos conduxit: nisi uite nobis ui¬
es nemo p̃dicauit: Quid ergo
nos a bono opere cessantes ĩ extu-¬
latione nr̃a dicturi sumus. qui pe¬
ne a matris utero ad fidem ueni¬
ns: qui uerba uite ab ip̃is cu¬
nabulis audiuimus: qui ab ube¬
rib scẽ ecclie potum suꝑne p̃dica¬
tionis. sumpsimus cũ lacte carnis

Expanded text:
nos conduxit, nisi vitae nobis vinos conduxit, nisi vitae nobis vias nemo praedicavit. Quid ergo nos a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audivimus, qui ab uberibus sanctae Ecclesiae, potum supernae praedicationis sumpsimus cum lacte carnis
Abbreviated transcription (Latin):
d erudiendam dñs plebem lu¬
am quasi ad excolendam u¬
neam suam. nlło tempore destitit
oꝑarios mittere: quia ⁊ prius
ꝑ patros. ⁊ post modimi ꝑ legis de¬
ctores et ꝓphetas. ad extremum iͥ
oluit: quasi ꝑ operarios in uince
ultura laborauit: qͣmuis ĩ quo¬
uibet modulo uł mensura quisqͥs
cm fide resta bone actionis extitit
huius uince oparius fuit. Oꝑa¬
n ergo mane. hore terrie. sexte ⁊
none. antiquus isle ⁊ hebmicus
populus designatur: qui ĩ elec¬
is suis ab ip̃o mundi exordio. dũ
iccta fide d̾m studuit colere ⁊ qͣsi
nõ destitit ĩ uinee cultura labora¬
re. Ad undecimam uero gentiles
nocantur: quib ⁊ dicitur. Quid
hic statis tota die occiosi: Qͥa enĩ
nansacto tam longo mũdi temꝑe.
ꝯuita sua laborare neglexerant.
quali tota die ociosi stabant. Pen¬
late fr̃es: quid inquisiti responde¬
ant. Dicunt eiuĩ: quia nemo nos
d̃duxit. Nullus quippe ad eos pa¬
marcha: nlłs ꝓpheta uenerat Et
quid est dicere ad laborem nemo

Expanded text:
d erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore destitit operarios mittere, quia et prius per patres, et postmodum per legis doctores et prophetas, ad extremum veroluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel mensura, quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso recte Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi, qui enim transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Pensate, fratres, quid inquisiti respondeant. Dicunt enim, quia nemo nos conduxit, nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere ad laborem nemo
Abbreviated transcription (Latin):
ossumus ⁊ easdem diuerle¬
litates horarum: etiam ad u¬
num queniq hominem ꝑ otatũ
momenta distinguere. Mane qͥp¬
pe: intellectus nr̃i ꝑuericia ẽ. Ho¬
ra aũt tertia. adolescentia intelli¬
Si potest: qui a quasi iam sol m
altum proficit: dum calor etatił
crescit Sexta uero uiuentus est.
quia uelud in centro sol figitur
dum ĩ ea plenitudo roboris solida¬
tur. Nona aũt senectus intelligi¬
tur ÷ in qua uelut sol ab alto axe.
descendit: quia ea etas a calore iu¬
uentutis deficit. Undecima uero¬
est hora: ea etas que decrepitata.¬
uł ueterana dicitur. Unde ⁊ greci
ẽẽ insinuent. quos ꝓuestiores no¬
cant. Quia ergo ad intam bonã
alius ĩ puericia. alius ĩ adolescẽ¬
tia. alius ĩ iuuentute. alius ĩ se¬
nectute. alius in decrepita etate
ꝑducitur: quasi diuersis horis o¬
perari ad uineam uocantur

Expanded text:
ossumus vero et easdem diversitates horarum, etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto axe descendit, quia ea aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. Unde Graeci vesse insinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ excutiendam mentis unͣ¬
nr̃e desidiam. etiam exteri¬
dra dampna ꝑ similitudinem ad
medium deducuntur: ut ꝑ hec
animus ad suam custodiam sus¬
citetur. Nam ddicit᷑. INoc aũt
scitote: quia si sciret pr̃familias
qua hora fur ueniret. uigilaret u¬

Expanded text:
d excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret u
Abbreviated transcription (Latin):
Icturus quippe longa le¬
nmem premisit uistũ: ut
niem uides peccata delinq̃ntium
iu patienter ferre. scias hunc qñ
icciam diftriste iudicare. Hinc
sẽndam sapientẽ dicitur. Altissi
dit. Nam quos dui ut conuertã¬
ar folerat: non conu̾sos durius

Expanded text:
icturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc etiam quandoque districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimdit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius
Abbreviated transcription (Latin):
ater generis nostri.
penam inculit mũdo: ge¬
ntrix domini nr̃i salutem actu¬
lit mundo. Auctrix pcc̃i eua: au¬
grix meriti maria. Eua occiden¬
d obfuit: maria uiuificando
piosuar Percussit illa: ista sana¬
int. Pro in obedientia enũ. obediẽ¬
na commutat᷑: fides pro ꝑfidia
c̃pensatur. L eta igitur maria
gestat infantem: exultans am¬
plexatur filium: portat a quo
portabatur. Nec fortuitu ut fin¬
gunt sabelliani repperit paruu¬
lum: s decursis nouem mensib̾
peperit xp̃m. Plaudat nũc or¬
danis maria: et inter ueloces
articulos. tympana puerpere
oncrepent. Concinant letan¬
ies chori: et alternantib modu¬
lis dulcisona carmina misceã¬
tur sludite igitur: quẽ ad mod̾
tompanistria nr̃a cantauerit
An enũ. Magnificat anima
mea dñm. Et exultauit sp̃c m̃s¬

Expanded text:
ater generis nostri poenam intulit mundo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia compensatur. Laeta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit parvulum; sed decursis novem mensibus peperit Christum. Plaudat nunc organis Maria, et inter veloces articulos tympana puerperae concrepent. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. Audite igitur quemadmodum tympanistria nostra cantaverit; ait enim: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit sp
Abbreviated transcription (Latin):
liam fecerit. quasi fere bestie sñ
ulla pacientia. ac sine aliqua.
dei contemplatione consurgimꝰ
et aut in presenti nr̃am inuiri.¬
am iundicamus : aut certe ad
maioren uicem reddendam nr̃m
animum preparamus. Quid
est hoc. qd̃ quando potens ꝑsona
nobis iniuriam infert. pacient̾
accipimus: qnͣdo inferior nimio
furore succendimur: Quia ibi
miuimus hominem. hic deũ
amere noliinus. Unde ergo nos
fratres qntum possumus. cum
di adiutorio cor nostrum ad pa¬
uentiam preparemus ⁊ et ĩ om¬
ubus malis hominib medico¬
tum uicem agere siudeamus:
non ipõs homines. s ipsorum
naliciani habeamus. Pro bouis
eimus ut semper ad meliora cõscen¬
ent: pro malis. ut cito ad emen¬
atonem uite.⁊ penitencie lamẽ¬
ta confugiant. Quam rem ora¬
ab uobis ip̃e prestare dignetui :¬
qui cum patre ⁊ sp̃u sc̃o iuuit ⁊
rognat deus in socula seculorum

Expanded text:
liam fecerit, quasi fera bestia sine ulla patientia ac sine aliqua Dei contemplatione consurgimus, et aut in praesenti nostram injuriam vindicamus, aut certe ad majorem vicem reddendam nostrum animum praeparamus. Quid est hoc, quando potens persona nobis injuriam intulit, patienter accepimus; quando inferior, nimio furore succendimur? Quod ibi timuimus hominem, hic Deum timere nolumus. Unde ergo nos, fratres, quantum possumus, cum Dei adjutorio cor nostrum ad patientiam praeparemus, et in omnibus malis hominibus medicorum vicem agere studeamus, et non ipsos homines, sed illorum malitiam odio habeamus; pro bonis oremus, ut semper ad meliora conscendant; pro malis, ut cito ad emendationem vitae per poenitentiae lamenta confugiant; quam rem orantibus nobis ipse praestare dignetur qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus in saecula saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
lus edisserta. Hic enim ꝓponitur.
⁊ postes dimissis turbis uenitun
ponum. Et accedunt ad eum dis¬
cipuli eius dicentes. Dissere no¬
bis parabolam ⁊izaniorum agͥ¬
Dimitrit turbas ih̾s ⁊ domum
reuertitur: ut accedant ad eum
discipuli ÷ ⁊ secreto interrogent.
que populus nec merebatur au¬
dire nec poterat. Dissere nobis ꝑa¬
rabolam zizamorum. Qui res¬
pondens ait. Qͥ seminat bonum
semen: est filius hominis. ꝑsꝑi
cue exposuit qd̾ ager mundus.
sit: sator filius hominis: bonum
semen filii regni: ⁊izania filii
pessimi. zizanorum satordiabo

Expanded text:
lis edisserta. Hic enim proponitur, et postea dimissis turbis venitur domum et accedunt ad eum discipuli ejus rogantes: Dissere nobis parabolam zizaniorum agDimittit turbas Jesus, et domum revertitur, ut accedant ad eum discipuli, et secreto interrogent quae populus nec merebatur audire, nec poterat. Edissere nobis parabolam zizaniorum agri. Qui respondens, ait: Qui seminat bonum semen, est Filius hcue exposuit quod ager mundus sit, sator filius hominis, bonum semen filii regni, zizania filii pessimi, zizaniorum sator diabcue exposuit quod ager mundus
Abbreviated transcription (Latin):
celestium ẽẽ talentoꝵ dispensa¬
tor inciperet. Qd̃ ob id utiq
ꝓuidentia supna fieri disposu
asperanda uenia reuo caret: cũ
hunc tantis mundi nexib ab so¬
lutum: tam celestem fcm conspi¬
ceret : ut cõmunicato cũ angłicis
spiritib uocabulo. eunͣgelifta
nominaretur ⁊ eẽt. Uidit inqͥt
neo math̾m nomine. ⁊ ait illi
Sequere me. Alidit aũt nõ tam
corporis intuitu. qmͣ interne mi¬
serationis aspestib: quib ⁊ pe¬
trum negantem ut reatum suũ
cognoscere ac deflere posset. respi¬
cere dignatus est. umam¬

Expanded text:
coelestium talentorum dispensator esse inciperet. Quod ob id utique providentia superna fieri disposuia speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, ut, communicato cum angelicis spiritibus vocabulo, evangelista nominaretur et esset. Vidit, inquit, lli: Sequere me. Vidit autem non tam corporei intuitus, quam internae miserationis aspectibus, quibus et Petrum negantem ut reatum suum cognoscere ac deflere posset, respicere dignatus est:
Abbreviated transcription (Latin):
idit dñs hominem: mise¬
ratus eum est: qui huma¬
nis tantũ studiis deditus erat᷑. nͥ¬
dumqz angłico nomine dignus
extiterat uidit sedentem ĩ the¬
loneo: ꝑtinaci indelicet animotẽ¬
poralib lucris inhiantem. Ma¬
theum inquit nomine. Math̾s
hebraice. latine dicitur donat᷑.
qd̾̃ ꝓ fecto nomen illi apte con¬
gruit : qui tantum gr̃e suꝑne
munus accepit. Nec pretereũ dũ
qd̾ idem matheus erat binomiꝰ
Nam et leui uocabatur. Qd etiã
nomen: enisdem qua donatus ẽ¬
gr̃e testimonium ꝑ hibet. Inter¬
pretatur enĩ additus siue assũ¬
ptus significans quia assump¬
tuõ eit ꝑ electionem a cño : et
additus ad numerũ aplici grad

Expanded text:
idit ergo hominem et miseratus est eum qui, humanis tantum studiis deditus, necdum angelico nomine dignus exstiterat. Vidit sedentem in telonio, pertinaci, videlicet, animo temporalibus lucris inhiantem, Matthaeum, inquit, nomine. Matthaeus Hebraice, Latine dicitur donatus: quod profecto nomen illi apte congruit qui tantum gratiae supernae munus accepit. Nec praetereundum est quod idem Matthaeus erat binomius, nam et Levi vocabatur, quod etiam nomen eidem gratiae, qua donatus est, testimonium perhibet. Interpretatur enim additus, sive assumptus, significans quia assumptus est per electionem a Domino, et additus ad numerum grad
Abbreviated transcription (Latin):
et quia miserando atq eli¬
gendo uidit. ait illi. Sequere
me. Sequere aũt. dixit imitare
Sequere dixit: nõ tam. incessu
pedum. qͣm executione morũ.
Qui enĩ dicit se ĩ xp̃o manere:
debet sicut ille ambulaurt ⁊ ille
ambulare: qd̃ est non ambire
terrena non caduca lucra sectan
fugere honores infimos. contẽp¬
tum mundi omnẽ ꝓ celesti głia
libenter amplecti: cunctis ꝓdesse
amare: iniurias nlłi inferre:
sibi illatas patienter ferre: s
postulare: nunqm suam s con¬
ditoris sui semꝑ głam querere.
suꝑnorum crigere. Hec et huiꝰ.¬
modi gerere: xp̃i est uestigia se¬
qui. Et surgens inquit: socut
est eum. Non est mirandum.
qd̃ publicanus ad pͥmam iuben¬
tis dñi uocem t̾rena que cura¬
bat lucra reliquerit: opib q
neglectis. illius comitatui quẽ
nil diuiciarũ habere cernebat
adheserit. Ip̃e enim dñs qui cũ
sibili intinctu ut sequeretur e¬
docuit infundens menti illius
lumen gr̃e spiritalis: quã mici¬
ligeret. quia qui tem poralibus

Expanded text:
et quia miserando atque eligendo vidit, ait illi, Sequere me. Sequere autem dixit imitare. Sequere dixit non tam incessu pedum, quam executione morum. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare: quod est non ambire terrena, non caduca lucra sectari, fugere honores, contemptum mundi omnem pro coelesti gloria libenter amplecti, cunctis prodesse, amare, injurias nulli inferre, at sibi illatas patienter sufferre, sed postulare, nonnunquam  ditoris semper gloriam quaerere, supernorum erigere. Haec est hujusmodi gerere, Christi est vestigia sequi. Et surgens, inquit, secutus est eum. Non est mirandum quod publicanus ad primam jubentis Domini vocem terrena quae curabat lucra reliquerit, opibusque neglectis, illius comitatui, quem nil divitiarum habere cernebat, adhaeserit. Ipse enim Dominus, qui eum sibili instinctu ut sequeretur edocuit, infundens menti illius lumen gratiae spiritualis, qua intelligeret, quia is a temporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
dagare cupimus: nõ tantum
ĩ domo sua terrestri conuiuiũ
dño corporale exhibuit ⁊ s mul¬
to gratius illi cõuiuiũ. in domo
pectoris sui per fidem ac dilectio¬
nem parauit: ip̃o atrestante qͥ
ait. Ecce ego sto ad ostium. et
pulso: si quis audierit uocem
meam:⁊ aperuerit. ianuam.
intrabo ad illum ⁊ et cenabo cũ
illo et ipse mecum. Quatuor

Expanded text:
dagare cupimus, non tantum in domo sua terrestri convivium Domino corporale exhibuit, sed multo gratius illi convivium in domo pectoris sui per fidem ac dilectionem paravit, ipso attestante qui age. Ecce sto ad ostium, et pulso: si quis audierit vocem meam, et aperuerit mihi januam, intrabo ad illum, et coenabo cum illo, et ipse mecum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ficetur filius hominis. Hoc
itaq isti animo retiuentes.
⁊ qd̾ nũc ait cũ exaltatus fu¬
ero a terra. mortem crucis ĩ¬
telligentes: quesierunt ab
illo: ⁊ clixerunt. Nos audi¬
uimus ex loge: quia xp̃c ma¬
net ĩ eternum. Et quomodo

Expanded text:
ficetur Filius hominis. » Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait, « Cum exaltatus fuero a terra, » mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et dixerunt: « Nos audivimus ex lege, quia Christus manet in aeternum. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
lectus: et iiuens inter poccatores tnͣs¬
latus est. Raptus est ne malicia
mutaret incelłem illius: aut ne fic¬
tio deciperet animam illus lo iu¬
ascinatio nugacitatis obscurat
bona: et ĩ constancia concupiscẽ¬
cie tilsuernit sensum sine malicia Cõ¬
summatꝰ in breui expleuit tẽpora

Expanded text:
nter peccatores translatus est. Raptus est ne malitia mutaret intellectum ejus, aut afflictio reciperet animam illius. Fascinatio enim nugacitatis obscurat bona, et inconstantia concupiscentiae transverit sensum sine malitia. Consummatus in brevi explevit tempor
Abbreviated transcription (Latin):
płorum passio diem sacra¬
uit scłi petri triumphum
nobilem pauli coronam prefe¬
rens. Coniunxit equales iuros
cruor trium phalis necis dm̃ sẽ¬
cutos p̾sules xp̃i coronauit fides
Primus petrus apłs. nec pau¬
lus impar gr̃a eleccionis uas
sacre: petri ad equauit fidem.
Lerso crucis uestigio Diuisio¬
symon honorem dans deo. suspen¬
sus ascendit dati nõ ĩmemor ora¬
culi. Precinstus ut dc̃m est senex
et elessatus ab alto quo nollet
iuit. s uolens mortem subegit
asperam.inc roma celsum u̾¬
ticem deuotionis extulit fundata
tali sangͥne. ⁊ uare tanto nobilis
Tante ꝑ urbis ambitum stipata
tendunt agmina trinis celebrat᷑
uiis festus sacroꝵ martyrũ. ¶ro¬
dire quis mundum putet cõ cur¬
rere plebem poli elesta gentium ca¬
put sedes magistri gentium ła¬

Expanded text:
orum passio Diem sacravit saeculis, Petri triumphum nobilem, Pauli coronam praeferens. Conjunxit aequalis viros Cruor triumphalis necis, Deum secutos praesulem Christi coronavit fides. Primus Petrus apostolus, Nec Paulus impar gratia, Electionis vas sacrae Petri adaequavit fidem. Verso crucis vestigio Simon honorem dans Deo Suspensus ascendit, dati Non immemor oraculi. Praecinctus ut dictum est senex Et elevatus ab altero Quo nollet ivit, sed volens Mortem subegit asperam. Hinc Roma celsum verticem Devotionis extulit, Fundata tali sanguine Et vate tanto nobilis. Tantae per urbis ambitum Stipata tendunt agmina, Trinis celebratur viis Festum sacrorum martyrum. Prodire quis mundum putet Concurrere plebem poli, Electa gentium caput Sedes magistri gentium
Abbreviated transcription (Latin):
rũt: et scieris quia ego dñs fix lt¬
ec dicit dñs deus. afflictio una¬
asflictio ecte uenit: finis ueuit
uenit finis: oiugilabit ad uersum
te ecce uenit: uenit contricio super
te qͥ hĩtas ĩ terra. Nenit tempus.
hpre est dies occisionis et non glie
ponam tibi omĩa scelera tua: ⁊ ñ
parcet oculus meus. neq misere¬
bor: s uias tuas imponam tibi
et abhominationes tue in medio
tui erunt: et scietis quia ego su
dominus percutiens. Lcĩo . ini.

Expanded text:
runt, et scietis quia ego Dominus. Haec dicit Dominus Deus: Afflictio unaafflictio ecce venit, finis venit, venit finis, evigilavit adversum te, ecce venit. Venit contritio super te, qui habitas in terra. Venit tempus, prope est dies occisionis, et non glorponam tibi omnia scelera tua: et non parcet oculus meus, neque miserebor, sed vias tuas imponam tibi, et abominationes tuae in medio tui erunt: et scies quia ego sum Dominus percutiens te .
Abbreviated transcription (Latin):
adduxiss in medium ⁊ cliceret eũ
de chaldea in iudeam fuisse trans¬
latum: derisit hominem: et ex
ip̃o uolumine demonstrauit ihezechi¬
elem ĩ sp̃ri se uiclisse tnͣspositum De

Expanded text:
adduxisset in medium, et diceret eum de Chaldaea in Judaeam fuisse translatum: derisit hominem, et ex ipso volumine demonstravit Ezechielem in spiritu se vidisse transpositum. De
Abbreviated transcription (Latin):
tus ac potestates: iam ad ephesi¬
os loquens descripserat. S ea
qͦ cososensib dicturus. p̾misit
thronos: de quib necdum quic¬
qͣm fuerat ephesiis locutus.
Dum ergo illis quatuor q̃ ad
ephesios dixit. id est pͥnapatib
potestatib. uirtutib. atq dom̃i¬
nationib ꝯiunguntur throni.
quinq sunt ordines qui specia¬
liter exprimuntur. Quib dũ
angłi. ⁊ archangłi. cherubin at¬
q seraphyn ad iuncta sunt: ꝓ¬

Expanded text:
us ac potestates jam ad Ephesios loquens descripserat; sed ea uoque Colossensibus dicturus, praemisit thronos, de quibus necdum quidquam fuerat Ephesiis locutus. Dum ergo illis quatuor quae ad Ephesios dixit, id est principatibus, potestatibus, virtutibus atque dominationibus, conjunguntur throni, quinque sunt ordines qui specialiter exprimuntur. Quibus dum angeli et archangeli, cherubim atque seraphim, adjuncta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
los. uirtutes. potesta¬
ps. pncipatus. dominationes.
bronos. cherubin. atq seraphin
Esse namq angelos. ⁊ archange¬
los: pene omĩs sacri eloquiz pa¬
gine testantur. Cherubyn ue¬
mo atq seraphyn sepe ut notum
est libri pphetarum locuntur.
pncipatum ⁊ postestatem. et uir¬
tutem. ⁊ dominationem. Qui
turlus ad colosenses scribens a¬
it. Sine thromi. sine dominati

Expanded text:
utes, potestates, principatus, dominationes, thronos, cherubim, atque seraphim. Esse namque angelos et archangelos pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim vero atque seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur.principatum, et potestatem, et virtutem, et dominationem . Qui rursus ad Colossenses scribens, ait
Abbreviated transcription (Latin):
ritis inclita gaudia panga¬
mus soci gestaq fortia nam glis¬
cit animus ꝓmere cantib uictorũ
genus optimum E ii sunt qͦs
retinens mundus inhorruit ip̃m
nam sterili flore ꝑ aridum spre¬
uere penitus teꝙ secuti sunt rex
xp̃e bone celitus. Eꝑi pro te fu¬
rias atq ferocia calcarunt homi¬
num seuaq uerbera cessit his
lacerans fortiter ungula nec.
carpsit penctralia Ceduntur
gladiis more bidentium non
murmur resonat non querimo¬
nia s corde tacito mens bene cõs¬
tia conseruat patientiam e
uox que poterit lingua ietexee
que tu martyrib munera p̃pa¬
ras rubrinam fluido sanguine
laureis ditantur bene fulgidis
Te summa deitas unaq posci¬
mus ut culpas abluas abluas
noxia subtrahas des pacem fa

Expanded text:
itis inclyta gaudia Pangamus socii, gestaque fortia: Nam gliscit animus promere cantibus Victorum genus optimum. Hi sunt quos retinens mundus inhorruit: Ipsum nam sterili flore per aridum Sprevere penitus, teque secuti sunt, Rex Christe bone coelitus. Hi pro te furias, atque ferocia Calcarunt hominum, saevaque verbera: Cessit his lacerans fortiter ungula Nec carpsit penetralia. Caeduntur gladiis more bidentium: Non murmur resonat, non querimonia; Sed corde tacito mens bene conscia Conservat patientiam. Quae vox, quae poterit lingua retexere, Quae tu Martyribus munera praeparas? Rubri nam fluido sanguine laureis Ditantur bene fulgidis. Te summa Deitas, unaque poscimus, Ut culpas abluas, noxia subtrahas, Des pacem fa
Abbreviated transcription (Latin):
petri et pauli in seꝑarabi¬
lem fidem passionemq germa¬
nam. om̃i nos deuotione fr̃es
necesse est celebrare: quia ⁊lau¬
dabilis eos uita ad głiofissimũ
ꝑduxit occasum: et mirificus
obitus. ꝑpetuam transmisit
ad uitam. Et licet ĩ petro fi des
emineat. ĩ paulo doctrina pre¬
cellat: magifterium tam̃ pau¬
li fidei plenitudo est: ⁊ creduli¬
tas petri. doctrine est fundamẽ¬
tum. Quos tanta celestis elesti¬
onis dignatio uisitauit: ut hic
fieret de piscatore doctor ⁊ ille
de ꝑsecutore defensor. S in hoc
om̃ipotentis dei etrosienda
maiestas est: qui inspiratione
nirabili docendi gr̃am tribuit
ĩperito: et inimicũ fecit ama¬
re qd̾ oderat: et fidem qm̃ ĩpug¬
nabat afserere. Illius piscationẽ
nõ abstulit s mutauit. huiꝰ cͣ¬
cauit oculos. ut ꝓurgatiore reaep¬
to lumine. clarissime mentis a¬
tie ultra. humanum uidert pos¬
set aspestum

Expanded text:
Petri et Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum
Abbreviated transcription (Latin):
um enĩ celorum reg lc¬
num constat quia reprobo¬
tuni nullus ingreditur etiam
rum presentis temporis eccłia
dicitur. De quo ĩ alio loco dñs
dicit. Mittet filius hominis
angelos suos.⁊ colligẽt de reg¬
no cius omĩa scandala. Neq e¬
nim ĩ illo regno beatitudinis ĩ
quo pax summa est. inueniri
scanda la poterunt que colligã¬

Expanded text:
um enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiamrum praesentis temporis Ecclesia dicitur. De quo alio in loco Dominus dicit: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligan
Abbreviated transcription (Latin):
magnus uocabitur in regno ce¬
lorum. Mandatum quippe
soluit et docet. qndo hoc quisq
uoce predicat. qd̾ uiuendo non
implet. Sed ad regnum eter¬
ne beatitudinis ꝑuenire nõ
ualet. qui nõ uułt opere imple¬
re qd̾ docet. Quomodo ergo i
eo minimus uocatur qui ad
hoc nullo modo intrare ꝑmitti¬

Expanded text:
mus vocabitur in regno celorum. Mandatum quippe solvit et docet, quando hoc quisque voce predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne beatitudinis pervenire non valet qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur qui ad hoc nullo modo intrare permitti
Abbreviated transcription (Latin):
rem gestam retulit. Hir aũt ue¬
nerabilis benedictus: hoc nõ suis
meritis. s obedientie illiꝰ deputa¬
re cepit. Ait contra maurus ꝓ so¬
lo cius imꝑio factum dicebat: se¬
ꝙ conscium ĩ illa uirtute nõ esse.
qmͣ nesciens fecisset. S ĩ hac hu
militatis mutue amica cõtenti¬
me: accessit arbiter puer qui
cteptus est. Nam dicebat. Ego
cum ex aqua traherer. suꝑ caput
aiꝑ ip̃m me exaquis educere consi¬

Expanded text:
rem gestam retulit. Vir autem verem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput atque ipsum me ex aquis educere consi
Abbreviated transcription (Latin):
cidus puer sci iuri monachus.
ad hauriendam de lacu aquam
egressus est. Qui uas qd̾ tenue¬
rat. ĩ aquam incarite summit¬
tens: ipie cadendo setutus est
Quem mox unda in puit ⁊pene
ĩ unius sagitte cursum a terra in¬
trorsus traxit. Tir autẽ dei intra-
cellam positus hoc ꝓtinus agno¬
uit: ⁊ maurum festine uocauit
dicens. Frater maure curre: quia
puer ille qui ad hauriendam aꝙͣ
ꝑrexerat ĩ lacum cecidit: iamq
cum longius unda trahit. Res
nura: ⁊ post petrum apłm musi¬
tata. Benedictione etenĩ postula¬
ta atq ꝑ cepta. ad patris sui impe¬
rium concitus prexit maurus:
atq usq ad eum locum quo ab un¬
da ducebatur puer. ꝑ t̾ram se ire
custimans. suꝑ aquam cucurrit:
cumq ꝑ capillos tenuit: rapidoq
cursu rediit. Qui mox ut terram te¬
ugit ad ie reuersus post terga res¬
pexit ⁊ et quia suꝑ aquas cucur¬
rslet agnouit: ⁊ qd̃ p̃sumere non
potuisset ut fieret. miratus extimu¬
it factum. Reuersusq ad patrẽ:

Expanded text:
cidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
impositas petras ĩueneritis.
modico cauate. Ualet enĩ om̃i¬
potens deus. etiam ĩ illo montis
cacumine aquam producere ine
uobis laborem tanti itineris dig¬
netur auferre. Qui euntes: rupẽ
montie quam benedictus p̃dixe¬
rat. iam sudantem ĩuenerunt
Cumq in ea cõcauum locum fe¬
cissent. statim aqua repletus est
que tam sufficienter emanauit
ut nunc usꝙ ubertim defluat:
atq ab illo montis cacumine. uis¬
q ad inferiora deriueturꝰ.

Expanded text:
invicem positas petras inveneritis, in invicem positas petras inveneritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora derivetur.
Abbreviated transcription (Latin):
nasteriis que ĩ eodem loco cons¬
truxerat.tria sursum ĩ rupib
montis erant: et ualde erat fra¬
trib laboriosum semꝑ ad lacũ
descendere ut aquam haurire.
debuissent ⁊ maxime qr ox deuexo
montis latere. erat graue descen¬
dentib ĩ timore periculum. Tũc
collesti fratres ex eisdem trib mo¬
nasteriis: ad dei famulum bene¬
dictum uenerunt clicentes. La¬
boriosum nobis est ꝓpt̾ a quam
cotidie usq ad lacum destendere
et iccirco necesse est ex eodem loco
mona steria mutari. Quos blan¬
de consolatus dimisit et nocte
eadem cũ paruo puerulo noĩe
placido. cuꝰ supius memoriam fe¬
ci. eiustem montis ascendit ru¬
pem⁊ ibiq duitius orauit. Et
or̃one completa tres petras ĩ loco
esdẽ ꝓ signo posuit: atq ad suũ
cunctis illic nescientib monat¬
terium redut.Cumq die alio
pro necessitate aque. ad eum p̃¬
dicti fratres redissenb: dixit. Ite
et rupem illam ĩ qua tres ĩuicẽ

Expanded text:
nasteriis quae in eodem loco consnasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super
Abbreviated transcription (Latin):
ta or̃one reuixit. Et sanũ reddidit patri
suo. U̾ Et regrediente anima corpuscłm
om̃e contremuit. ⁊ sub oculis oĩm qu
aderant iuuus apparuit. Et sa le u̾
sum sanctus iuir diu ĩ solitu¬
dine uirtutib signiscꝑ suctresceret᷑
multi ab eo ĩ loco eodem. ad om̃ipo¬
tentis dei sunt seruitium congre¬
gati: ita ut illic duodecim mona¬
steria. cum omĩpotentis ih̃u xp̃i
dñi opitulatione construeret: in
quib statutis patrib cluo denos
mona chos deputauit:paucos
uero secum retinuit÷ quos adh
in sua p̃sentia aptius erudiri
iudicauit. Cepere etiam tunc
ad eum romane urbis nobiles
et religiosi uiri concurrere: suos¬
q ei filios om̃ipotenti dño nutri¬
endos dare. Tunc qͦz bone spei su¬
as soboles. euitiꝰ maurum: ter¬
tullus uero patriciꝰ placidum
tradidit. E quib maurus iuue¬
nior cũ bonis polleret morib: ma¬
gistri adiuctor cepit existere. Pla¬
cidus uero: puerilis adhuc in doł¬

Expanded text:
ta Oratione revixit, et sanum reddidit patri ta Oratione revixit, et sanum reddidit patri suo. Vers. Et regrediente anima ita corpusculum omne contremuit, et sub oculis omnium qui adum sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indo
Abbreviated transcription (Latin):
Tantoq igne serui dei animum
ĩ specie illius accenclit. ut se ĩ eiꝰ
pectore amoris flamma uix ca¬
peret:et iam pene deserere here¬
mum uoluptate iustus delibera¬
ret: cũ subito suꝑna gr̃a respectus
ad seinz ip̃m reuersus est: atq ur¬
ticarum et ueprium iuxta densa
suctrescere frusteta conspiciens.
exutus indumento nudum seĩ
illis spinarũ aculeis. et urticaix
incendiis ꝓiecit. Ibiq diu uolu¬
tatus: toto ex eis corpore uulnera¬
tus exiit. Et sic ꝑ cutis uilnera. e¬
duxit a corpore uulnus mentis: qr
uoluptatem traxit ĩ dolorem. Cũ
cit itaq peccatum: qr mutauit in¬
cendium. Ex quo uidelicet temp̃re:
sicut post discipulis ip̃e ꝑhibebat
ita ĩ illo est temptatio uolupta¬
tis edomita: ut tale ĩ se aliquid
minime sentiret. ñe nõ aspi¬
cias pcc̃a mea. s fidem huiꝰ homĩs qui ro¬
gat resuscitari filium suũ et redde ĩ hoc
corpusculo animam qͣm tulisti et cõple¬

Expanded text:
tantoque igne servi Dei animum tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, et jam etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptatem traxit in dolorem. Cumqcit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se minime sentiret. Coepcias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui rogat resuscitari filium suum; et redde in hoc corpusculo animam quam tulisti. Et comple
Abbreviated transcription (Latin):
monachum obiuauit. cuiꝰ cũ desideri¬
um cognouisset ⁊ secretum tenuit
lus conspiceret iactainit lapidem ⁊ tin¬
ĩ specu latitantem pastores
ĩuenerunt. Quẽ dum uestitum
pellib inter frutesta cernerent:
aliqͣm bestiam ẽẽ crediderunt. S
ignoscentes dei famulum: eorũ
multi ad pietatis gr̃am. a bestia¬
limente nutati sunt Nomen
notuit. Factumq est: ut ex illo.
iam tempore a multis freq̃ntari
apilset. Qui cum ei cibos deferrẽt
diꝑis: ab eius ore: suo petore
alimenta referebant iuite. Qua
dam uero die dum solus ẽẽt: temp¬
tator affuit. Nam nigra parua¬
ꝙ auisq uulgo merula. nocatur.
q nultu importune insistere: ita
nt capi manu posset. si hanc uir
lanctus tenere uoluisset. S sig¬
no crucis etlito: recessit auil Tan¬
ta aũt carnus temptatio. aui ea¬
dem recedente setuta est: qnͣtam
uir sanctus nũquam fuerat ex¬
ꝑtus. Quandam nãq aliqnͣdo
feminam uiderat: qͣm maligirꝰ
sp̃c ante mentis eiꝰ oculos redux̃

Expanded text:
 Romanus monachum obviavit, cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, lus conspiceret, jactavit lapidem, et tinin specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen nctis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta referebant vitae. CAdam vero die dum solus esset, tentator adfuit. Nam nigra parvaque avis, quae vulgo merula nominatur, sque vultui importune insistere, ita ut manu capi posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset: sed signo crucis edito recessit avis. Tanta autem carnis tentatio ave eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit:
Abbreviated transcription (Latin):
inꝙ cũ iam relictis litterarũ stuclũs ꝑe¬
ttir de serta decreuiss. nutͥx que hunc
nutrix illius ad purgandum triticum
a incinis mulierib prestari sibi capis¬
trium petiit qd̃ casu accidente frastũ¬

Expanded text:
 cum jam, relictis litterarum studiis, petere deserta decrevisset, nutrix quae hunc nutrix illius, ad purgandum triticum a vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod casu accidere
Abbreviated transcription (Latin):
tramite. ab eius cella in celum
usq tendebatur. Cui uenerando
habitu iur desuper clarus assis¬
tens: auꝰ ẽẽt uia quam cern̾ent
inqui siuit. Illi aũt se nescire ꝓ¬
uia: qua dilectus dñi bened ⁊ sꝰ¬
celum ascenclit. Tunc itaq sanati¬
uiri obitum situt presemes disaplĩ
uiderunt: ita absentes ex signo qd̾
eis p̃distum fuerat agnouerunt
Sepultus uͦ est ĩ oratorio beati io¬
hannis baptiste: qd̾ destrusta ara
apollinis ip̃e construxit. ater
sanctus dum intentam oculorum aciem
I splendore chorusce lucis habere uideret᷑
uidit germani animam capuani ep̃i
In spera ignea ab angelis ⁊̃ celum deft̾i¬

Expanded text:
tramite ab ejus cella in coelum tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assistens, cuius esset uia quam cernerent inquisiuit. Qui cum nescire «uia qua dilectus dei Benedictus ascenviri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse consanctus dum intentam oculorum aciem in splendore coruscae lucis habere videretur, vidit Germani animam Capuani episcopi in sphaera ignea ab angelis in coelum def
Abbreviated transcription (Latin):
sexitlrus ÷ quibdam discipulis
secum cõuersantib. quibzdam lon¬
ge mauentib sanctissimi sui obi¬
tus denuntiauit cliem: presentib
indicens. ut audita ꝑ silentium
tegerent absentib indicans. ꝗd̾
uł quale eis signum fieret qnͣdo
eius anima de corpore exiret rnte
sextum uero sui obitus diem: ape¬
riri sibi sepulturam iubet. Qͥ mox
correptus febrib: acri cepit dolore
fatigari. Cumq ꝑ dies singulos
languor ingrauesceret: sexto clie
portari se ĩ oratorium. a disciplis
fecit ⁊ ibiq exitum suũ dñici cor¬
poris ⁊ sangunis ꝑceptione mu¬
niuit: atq inter liscipuloꝵ manꝰ
imbecillia membra sustentans. e¬
rectis ĩ celum manib stetit: et ul¬
timum sp̃m inter uerba. or̃onis
efflauit. Qua scilicz die duob de
eo fratrib uni ĩ cella cõmoranti
alteri aũt longius posito: reuela¬
tio uniꝰ atq indissimilis uisionis
apparuit. Niderunt nanq: quia
strata palliis aq ĩnumeris chorus¬
ca lampadib ua. recto orientis.

Expanded text:
exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis