comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ patris mei qͥ in cęlis ẽ : Si credunt in xp̃o:
faueant mͥ ꝓ eiꝰ nomine pugnaturo Si ñ credunt:
mortui sepeliant mortuos suos: Aduersariꝰ nr̃
tanqͣm leo rugiens. aliquẽ deuorare querens cir¬
cuitͥ & tu pacem putas. ⁊ frondosȩ arboris tecꝰtus
umbraculo. molles sonnos fut᷑us p̾da carpis:
in me sp̃m sc̃m fugere: ut templũ di uiolem:
ꝑ sequit᷑ me inqͣm hostis. cui nomina mille ⁊ mille
nocendi sunt artes: et ego infelix uicꝰtorẽ me
cũ se d̾o ꝑfectũ fore pollicit᷑ sit ante. m̃tit᷑: Des aũ

Expanded text:
tatem Patris mei qui in coelis est . Si credunt in Christo faveant mihi pro ejus nomine pugnaturo: si non credunt, mortui sepeliant mortuos suos. Adversarius noster tamquam leo rugiens aliquem devorare quaerens circuit: et tu frondosae arboris tectus umbraculo molles somnos futurus praeda carpis. in me Spiritum sanctum fugem, ut templum Dei violem: persequitur me, inquam, hostis, cui nomina mille et mille nocendi sunt artes; et ego infelix victorem me cum se perfectum fore Deo pollicitus sit ante, mentitur: os a
Abbreviated transcription (Latin):
coȩqualib nr̃is: ne ds suꝑbis resistat: ne se exal¬
tantes humĩliet: ne inflati ꝑauiã angustã intͣre
sic accipite tanqm de cęlo sit ore di ꝓlatũ: Nichil
rep̃hendas. nicħ despicias: in nullo penitꝰ mͦmu¬
rare p̾sumas: ꝙ in monasterio seruire uenisti.
ñ imꝑare ÷ obedire potiꝰ. qͣm iubere: Totũ sc̃m.
totũ iustũ. totũ utile uidica: quicqͥd aut ⁊ͥ.
aut aliis uidis imꝑari N solum tuã lingam¬

Expanded text:
oribus nostris, ne Deus superbis resistat, ne se exaltantes humiliet, ne inflati per viam angustam transire sic accipite tanquam si de coelo sit ore Dei prolatum. Nihil reprehendas, nihil despicias, in nullo penitus non murmurare praesumas, quia in monasterio servire venisti, non imperare, obedire potius, quam jubere. Totum sanctum, totum justum, totum utile judica, quidquid aut tibi, aut aliis videris imper
Abbreviated transcription (Latin):
ita egerimꝰ. nos quidẽ de ꝓfectu ur̃o lȩcificabitis:
s et uos de adquisita salute gaudebitis: nos
quatinꝰ uicissim ur̃is nos meritis adiuuetis:
nob̃q sitis. ⁊ in p̃senti uita ornam̃tũ. & in fu¬

Expanded text:
ita egeritis, nos quidem de profectu vestro laetificabimur, ita egeritis, nos quidem de profectu vestro laetificabimur, sed vos de acquisita salute gaudebitis. Nos ut nos vicissim vestris meritis adjuvetis, nobisque sitis et in praesenti sa
Abbreviated transcription (Latin):
secram: ut de reliqͦ mores corrigatis ⁊ negli¬
gentias emendetis: nec nunc pꝰmodũ non cũ
linguȩ uel sermonis lingua. s his uerbib obno¬
xium quȩ obdurata deposcunt corda inueniam:
laudabili. ac menoriȩ tandẽ emulatione certetis.
uentior : in lectione sollicitior. in castitate pu¬
rior: in sobrictate parcior: in lacrimaꝵ largita¬
te ꝓfusior: in corꝑe honestior. in corde sincerior:
qͥs in ira mitior: in manfuetudine moderatior:
in risu rarior: in cõpunctione feruentior: in
grauitate fundatior: in caritate iociindior:
& ido ipsi nosmetipsos castigemꝰ cotidie: ipsi no¬
biscũ rationẽ de cotidiana conuersatione fa-¬
qđ hodie illũ insipient destruxi: hodie seni-¬
ori mõ mobediens fin: mentitꝰ sũ: ꝑiuraui. ira
uel gula uictus sũ: plus hodie risi: plus escȩ
aut potui. plus ocio aut sonno. qm decebat cor-¬
pori meo indulsi : minꝰ legi. minꝰ oraui. qͣm de
cõpungam᷑ in cubilib: idest in cordib nr̃is: Si

Expanded text:
secramus, ut de reliquo corrigatis mores, negligentias emendetis, ne ad vos postmodum non cum linguae ac sermonis virga, sed cum his verberibus quae obdurata deposcunt corda veniamus. tentione laudabili ac meliori tandem aemulatione certetis. mptior, in oratione frequentior, in lectione sollicitior, in castitate sit purior, in sobrite profusior, in corpore honestior, in corde sincerior;  Al. quis in ira mitior, in mansuetudine moderatior, in risu rarior, in compunctione ferventior, in gravitate fundatior, in charitate jucundior. Et ideo ipsi nosmetipsos castigemus, quotidie ipsi nobiscum rationem de quotidiana conversatione faquod hodie illum insipienter destruxi, hodie seniori meo inobediens fui, mentitus sum, perjuravi; ira vel gula victus sum. Plus hodie risi, plus cibo ac potu, plus otio ac somno quam decebat indulsi. Minus legi, minus oravi quam debcompungamur in cubilibus; id est in cordibus nostris. Si
Abbreviated transcription (Latin):
uel oꝑa uel ieiunia eoꝵ. qui suis potiꝰ qͣm seniorũ uo¬
luntatib obsequunt᷑: Clamant illi Quare ieiunaui¬
mus ⁊ nescisti÷ humiliauimus anmas nr̃as et ñ asperi¬
sti: Et ille respondet: Ideo: quia in die ieiunioꝵ¬

Expanded text:
opera et vel jejunia eorum qui suis potius quam seniorum voopera et vel jejunia eorum qui suis potius quam seniorum voluntatibus obsequuntur. Clamant illi: Quare jejunavimus, et nescisti? humiliavimus animas nostras, et non aspexisti? Et ille respondet: Ideo quia in diebus jejunio
Abbreviated transcription (Latin):
et pace nudatus. ꝓfectus sui stadiũ ac sacrũ ouile re¬
liquerit: tunc animaduertit. & quasi sedata temꝑis
sui tempestate tunc uidet qͥd mali de se egerit: tunc
recognoscit qd̾ periculũ incurrerit. cũ de loco ad quẽ
cũ gaudio uenerat. sine pace cũ scandalo discesit:
Tunc sera penitentia suꝑ riuna sua penitet ⁊ deflet:
sicut quȩdã aues q̃ ꝓ dolore suꝑ eos quos occiderint.
flere dicunt᷑. Eẜ hȩc omĩa animȩ detrim̃ta: ex malo¬
inobedientiȩ ueniunt: Obedientes autẽ et humiles ani¬
mȩ: multas tribulationes atq om̃s labores ꝓsternunt.
atq in cõpendiũ mittunt: Sciendũ ẽ enĩ. qd̾ quanto
humiliores & obedientiores fuermmꝰr: tanto suꝑ nos leuiꝰ
ac dulcius iugũ dñi sentiamus: ⁊ qͣntum obedientiores
fuerimus p̃positis ac patrib nr̃is⁊ in tantũ obediet d̾s
orationib nr̃is: Uideamus qͣm acceptabilia sint dño.

Expanded text:
et pace nudatus, memor quomodo profectus sui studium, et sacrum ovile reet pace nudatus, memor quomodo profectus sui studium, et sacrum ovile reliquerit, tunc animadvertit, et quasi sedata temporis sui tempestate, tunc videt quid mali de se gesserit, tunc recognoscit quid periculi incurrit, cum de loco ad quem cum gaudio venerat, sine pace et cum scandalo discessit. Tunc se sera poenitentia super ruinas suas poenitet ac deflet. Sicut quaedam aves quae prae dolore super eos quos occiderint flere dicuntur; et haec omnia animae detrimenta ex inobedientiae malo eveniunt: obedientes autem et humiles animae multas tribulationes, atque omnes labores prosternunt, atque in compendium mittunt. Sciendum est enim quod quanto humiliores et obedientiores fuerimus, tanto super nos levius ac dulcius jugum Domini sentiemus; quanto otantum obediet Deus orationibus nostris. Videamus quam acceptabilia sunt Domino
Abbreviated transcription (Latin):
adduxerat: obliuisci subito frat̾nȩ societatis ⁊ con¬
solationis: obliuisci loci illiꝰ in quo pͥmũ dulcis¬
simũ habitũ mutasti. et nomen scłare exiusti :
Aues ipse diligunt nidoᷤᷤ suos: amant ferȩ loca in
quib nutritȩ sunt: amant cubicula ⁊⁊ pascua sua :¬
et qͣmlibet naturali lib̾tate passiuis ꝑ diuersa rapi¬
ant᷑ excursib. sepius tam̃ ad cara sibi loca. quodã
ne munitus. ita int̾dũ sensu alienꝰ efficeris ÷ ut
preferas di beneficiis uoluntates uel intentiones
libet ad ditros labores. qͣmlib& ad salutis naufrãgia.
atq ad animȩ detrimenta. te rapiant: totũ hoc p̃m
mia cordis indignatione ñ sentis: Temp᷑e etenĩ dis¬
cessionis: multa ꝓmittit inimicus: ꝑsuadet ei illuc
quo tendit. maiorẽ ꝓfecꝰtũ: mult̾a grãm. atq om̃iũ¬
rerũ abundantiã. reꝑturũ: ac se tanqͣm angłum
suscipiendũ: Et post hȩc qͣndo anxietate repletus.

Expanded text:
induxerat? Oblivisci subito fraternitatis, societatis et coninduxerat? Oblivisci subito fraternitatis, societatis et consolationis; oblivisci loci illius in quo primum pristinum habitum et nomen saeculare exueras? Aves ipsae diligunt nidos suos, amant ferae loca in quibus nutritae sunt, amant cubilia et pascua; et quamlibet naturali libertate passivis perversa rapiantur incursibus, saepius tamen ad chara sibi loca quodam cne munitus, ita interdum sensu alienus efficeris, ut praeferas Dei beneficiis voluntates vel intentiones libet ad duros labores, quamlibet ad salutis naufragia atque animae detrimenta te rapiant, totum hoc prae nimia cordis indignitate non sentis! Tempore enim discessionis, multa promittit inimicus, te illic quo tendis, majorem profectuomnium abundantiam reperturum, ac se tamquam angelum suscipiendum. Et post haec quando anxietate repletus,
Abbreviated transcription (Latin):
nis qui audit uerba ña hȩc. ⁊ ñ facit ea: similabit᷑
nuiro stulto. qͥ edificauit domũ suã suꝑ arenã. ⁊ cet̾a:
idest cũ influxerint stillicidia passionũ. cũ aduene¬
rint flumina et torrentes. atq impetꝰ tribulationũ
ex multitudine negligentiaꝵ : cũ flauerint uen¬
ti. illi scilicet qui ꝑ istũ aerẽ uolitant. parati ad
xp̃i arcã uentilandã. sicubi mueniant paleas. qͣs
ad ludibriũ suũ rapiant. atq disꝑgant: tunc irru
ficata ẽ: et fict ruina illiꝰ magna S forfitã dicit aliqͥs:
Nunquid statĩ de hoc loco disced̾e. runa dicenda ẽ:
ta ẽ : licꝙ ipsa ñ ꝑeat. tam̃ iactura magnã de onere
ac de mercib suis faciat: et ipsa ad portũ uacua ꝑue
& quid grauius. qͣm ut subito tanqͣm aliquis repenti¬
nus eradiceris de loco ad quẽ dñs tiuus uocauerat.
in quo te primũ illuminauerat ÷ ad quẽ te primũ¬
post multa mala scłi. quasi ad port̾ũ de tẽpestate

Expanded text:
nis qui audit verba mea haec, et non facit ea, similabitur viro stulto qui aedificavit domum suam super arenam, etc. . Id est, cum influxerint stillicidia passionum, cum advenerint flumina et torrentes atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum; cum flaverint venti, illi utique qui per istum aerem volitant, parati ad Christi arcam ventilandam sicubi inveniant paleas quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant; tunc irrue est, et fiet ruina illius magna. Sed forsitan dicat aliquis: Nunquid statim ta, licet ipsa non pereat, tamen jacturam maximam de onere ac de mercibus suis faciat, et ipsa ad portum vacua atquet quid gravius quam ut subito tamquam ales repentinus eradiceris de loco ad quem te Dominus tuus vocaverat, in quo te primum illuminaverat, in quem te post mala saeculi quasi ad portum de gravi tempestate
Abbreviated transcription (Latin):
simus : ñ his reb quib nr̃ delectat᷑ mimicuᷤ:
Certũ ẽ enĩ. qd̾ quando ea quȩ ad scłm ꝑti-¬
et sibi gaudet adquiri: Quid ꝓdest. qd̾ nos
p̃cipius uigiliis laboribq conficimꝰ. & ẽa q̃
maxime ds nrͣ in nob̃ desiderat. ñ habem.¬

Expanded text:
simus, non his rebus quibus noster delectatur inimicus. simus, non his rebus quibus noster delectatur inimicus. Certum est quod quando ea quae ad saeculum pertiet sibi gaudet acquiri. Quid prodest quod nos pretiosis vigiliis laboribusque conficimus, et ea quae maxime D
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ñ satis ꝓdest. qđ a nob̃ qualescũiq faculta¬
tes exclusimꝰ: qͣndo ipsȩ in nob̃ resident cupidi¬
ditates: Inde ẽ qđ interdũ de reb paruissimis
excitam᷑: ꝓ uiliũ rerũ appetitu. grauissimas cõ¬
mouemꝰ contentiones: Hoc quare: Quia licet re-¬
liquerimꝰ in reb exteriora bona: adhuc tam̃ quod¬
petus ẽ. in cordib nr̃is mala interiora retinem:
Et int̾ hȩc quomͦ exultat aduersarius nr̃. qͣndo
nos uidet ad hoc maxima contempsisse: ut in
& ñ solũ diuites: s qui uolunt diuites fieri:
extra se hab&. qnͣdo uicia int se retinet:
positi qͥd fatiemus: Qualiter stare pot̾it in fluc¬
tu. atq in ipso colluctantiũ tempestatũ impe-¬
tu: qui tam grauit᷑ ꝑiclitat᷑ in portu: Ideoq
in qͣntum possumꝰ. stabiles simus: In hoc tran¬
quillissimo sinu quãlibi negligens. qͣmlibet
tepidꝰ. in uacuũ ñ currit: qui ad palmã con-¬
summationis ꝑseuerando ꝑuenerit:. Item ser

Expanded text:
Unde non satis prodest quod a nobis qualescumque facultes exclusimus, quando ipsae in nobis resederunt cupiditates. Inde est quod interdum de rebus parvissimis excitamur, et pro vilium rerum appetitu vilissimas intentiones movemus. Hoc quare? Quia licet reliquerimus in rebus exteriora bona, adhuc tamen in cordibus mala interiora retinemus; et inter haec quomodo exsultat adversarius noster, quando nos videt ad hoc maxima contempsisse, ut in Et non solum divites, sed, Qui voextra se habet, qui vitia intra se retinet. positi quid faciemus? Qualiter stare poterit in fluctu atque in ipso colluctantium tempestatum impetu, qui tam graviter periclitatur in portu? Ideoque, in quantum possumus, stabiles simus in hoc tranquitepidus non in vacuum cucurrit, qui ad palmam consummationis perseverando pervenerit. HOMILIA
Abbreviated transcription (Latin):
grãm: ut om̃ia quidẽ peccata fugiamꝰ. maxi¬
me autẽ suꝑbiam Hico uob̃ de suꝑbo: semꝑ
sibi sapiens uidet᷑: Si quis de fr̃ib deđit ei con¬
siliũ.⁊ dixerit ei. fr̃ non debes sic agere ÷ non eũ
dignat᷑ audire: quia sapientiorẽ se putat.
qͣm illũ qui ei dat consilrũ:. & quid dicit in
corde suo: Ego mͥ sapientior: ego gͦ ñ habeo con¬
siliũ: Nunquid tu sapientior es me: Lic& non
dicat: tamen ex eo qđ contempnit consiliũ fr̃is.
in corde suo loquit᷑: Ergo hoc dico: Qui suꝑbiã
habet. sine causa alias habet uirtutes: immo¬

Expanded text:
gratiam , ut omnia quidem peccata fugiamus, maxigratiam , ut omnia quidem peccata fugiamus, maxime autem superbiam. Dico vobis de superbia, semper sibi sapiens videtur. Si quis de fratribus dederit ei consilium, et dixerit ei, Frater, non debes sic agere; non eum dignatur audire, quia se magis sapientem putat quam illum qui dat consilium. Et quid dicit in corde suo? Ego mihi sapientior: ego ergo non habeo consilium? Numquid tu es sapientior me, licet non dicat; tamen ex eo quod contemnit consilium fratris, in corde suo loquitur. Ergo hoc dico, Qui superbiam habet, sine causa alias habet virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis suꝑb est: multo peiꝰ peccatũ facit
qͣm adulteriũ: ettamen loquim᷑ cũ eo Qui for¬
nicat᷑ : potest aliquid dicere: Uicit me caro mea :
suꝑauit me adolescentia: Non dico qđ semꝑ
facere debeat. siquide ⁊ hoc odio habet d̃s: s in
comꝑationẽ mali dico. quicumq aliud peccatũ
fecerit. uerbi causa. si furtũ fecerit̃ excusare¬
se potest: Quid enĩ dicit: Ppterea furtũ fe¬
ci: qr algeba. qr fame moriebar. qr ȩgrotabã:
Suꝑb quid dicere potest Ido suꝑbia uide qͣn¬
tum malũ sit : qđ excusationẽ non habet: Ce¬
tera uicia ei nocent. qui ea cõmitrit: ceterũ
suꝑbia plus om̃ib nocet: Hoc gͦ dico: ne cogi¬
tetis modicũ peccatũ esse suꝑbiã: Nempe quid
dicit apłs: He quis inquit incidat in iudicium
diaboli: Uides gͦ. q̃m quicumq inflat᷑. in iudi¬
ciũ diaboli incidit: Hoc gͦ dico scđm qđ scrip¬
tum ẽ. ds suꝑbis resistit. humilib autẽ dat

Expanded text:
si quis superbus est, multo pejus peccatum facit si quis superbus est, multo pejus peccatum facit quam adulterium; et tamen loquimur cum eo. Qui fornicatur, potest aliquid dicere: Vicit me caro mea, superavit me adolescentia mea. Non dico quod facere debeas, siquidem et hoc odio habet Deus: sed in comparatione mali dico, Quicumque aliud peccatum fecerit, verbi causa, si furtum fecerit, excusare potest. Quid enim dicit, Propterea furtum feci, quia egebam, quia fame moriebar, quia aegrotabam. Superbus quid dicere potest? Ideo superbia vide quantum malum sit, quod excusationem non habet. Caetera vitia eis nocent, qui ea committunt: caeterum superbia plus omnibus nocet. Hoc ergo dico, ne cogitetis peccatum modicum esse superbiam. Nempe quid dicit Apostolus? Ne quis, inquit, incidat in judicium diaboli . Vide ergo quoniam quicumque inflatur, in judicium diaboli incidit. Hoc ergo dico secundum quod scriptum est, Deus superbis resistit, humilibus autem dat
Abbreviated transcription (Latin):
tempnit patres: contempnt. xp̃m qui in patrib est:
Hoc enĩ dico: qr in nob̾ summa & sola ẽ uirt᷑ obedien¬
tiȩ: Si ierunaueris dieb ac nocꝰtib. orationemq
feceris. si in sacco fueris uel cinere. si nichil aliud
feceris. nisi qđcumq p̃ceptum ÷ in lege ⁊ & tibi
fueris quasi sapiens. ⁊ obediens patri ñ fueris:
om̃s urirtutes tuas ꝑdidisti: Una obedientia: plus
nisi diligent̃ attenderis: suꝑbiam tibi facit:
Suꝑbia autẽ: inimica est do: Nichil fic odio habet¬
as: quomͦ suꝑbiam Quicumq ñ obedit: non fa¬
cit de scĩtate. s de suꝑbia: Ido enim ñ obedit: qr se
meliorẽ putat. illo cui ñ obedit: Simpliciter dico¬
uob̃ Om̃ia peccata odio habet ds: ꝑuirium. men-¬
daciũ. furtum. latrociniũ. adulterium. fornica¬
tionẽ: In quib si quis dep̃hensus fuisset: non po¬
terat ocłos leuare. sic eum haberemꝰ execrabilem:

Expanded text:
temnit patres contemnit Christum qui in patribus est. temnit patres contemnit Christum qui in patribus est. Hoc dico, quia hic in nobis summa et sola est virtus obedientiae. Si jejunaveris diebus ac noctibus, orationemque feceris, si in sacco fueris vel in cinere, si aliud nihil feceris, nisi quodcumque praeceptum est in lege, et tibi fueris quasi sapiens, et obediens patri non fueris, omnes virtutes disperdidisti. Una obedientia plus vnisi te diligenter attenderis, superbiam tibi facit: superbia autem inimica est Deo. Nihil sic odit Deus, quomodo superbiam. Quicumque non obedit, non facit de sanctitate, sed de superbia. Ideo enim non obedit, quia meliorem se putat illo cui non obedit. CAPUT Ivobis: Omnia peccata odio habet Deus, mendacium, perjurium, furtum, latrocinium, adulterium, fornicationem, in quibus si quis deprehensus fuisset, non posset oculos levare, sed sic eum haberemus quasi exsecrabilem:
Abbreviated transcription (Latin):
m᷑ gła ñ dabit᷑: saltẽ uobis orantib. peccatoꝵ ue¬
nia tribuat᷑. Amen Sermo sc̃i augustini de obe¬
Cham maledicꝰtus fuit: et pꝰ multa scła man&.
qͥuando dicit᷑. semen chanaam ⁊ ñ uida: quia
patri ñ ẽ obseciitus: Cȩterũ sem qui obsecutus
ẽ patri: benedicꝰtionẽ habuit in omĩa scła Hoc
itaq dico: non ẽ filioꝵ. iudicare de parentib. Ne
mo uadit ad magistrũ: et docet magistr̃u suum:
Uenisti adme: ut docerẽ te litteras: Si tibi scripsero.
et tibi dĩxero. scribe. quomͦ ⁊ego scribo: utiq imi¬
tari debes quẽ magistrũ elegisti: Aliquid doctus es:
uade ad ꝑitiorẽ magistrũ Hoc totũ quare dico:
Ut obedientiã exhibeamus in patres nr̃os: Qui
patrib non obsequit᷑: do ñ obsequit᷑. Dicit enim
dñs Qui uos contempnit: me contempnit: Qui
gͦ contempnit apłos: contempnit xꝑm Qui con¬

Expanded text:
mur, gloria non dabitur, saltem uobis orantibus peccatorum uemur, gloria non dabitur, saltem uobis orantibus peccatorum uenia tribuatur. Amen. XXV. SCham maledictus fuit et post multa saecula manet, quando dicitur semen Cham, et non Iuda, quia patri non est obsecutus. Ceterum Sem, quia obsecutus est patri, benedictionem habuit in omnia saecula. Hoc itaque dico: non est filiorum iumo vadit ad magistrum, et docet magistrum suum. Venisti ad me, ut docerem te litteras: si tibi scripsero, et dixero tibi, Scribe quomodo et ego scribo, utique imitari debes quem magistrum elegisti. Aliquis doctus est? Et vadit ad peritiorem magistrum. Hoc totum quare dico? Ut obedientiam exhibeamus in patres nostros. Qui patribus non obsequitur, Deo non obsequitur. Dicit enim Dominus, Qui vos contemnit, me contemnit . Qui ergo contemnit Apostolos, contemnit Christum: qui con
Abbreviated transcription (Latin):
lib. s etiã iumiorib exhibere rugit̾ studeatis: qr
quelib& bona sẽirus dĩ habere contenderit: omĩa
ꝑniciter ꝑdit. si in illo humilitas et caritas uera
ñ fuerit. Nolite mͦmurare fr̃s: Scriptũ ẽ enim:.
qđ murmurantes a serpentib ꝑierunt: Nolite
detrahere fr̃i: quia scriptũ ẽ: Qui detrahit fr̃i:
eradicabit᷑: Nolite iracundĩa in corde seruare :
qͥa scriptũ ÷⁊ Ira uiri: iusticiam di ñ operat᷑:
Nolite uos inuicẽ odio habere: ꝓpter illud qđ scriptũ ÷
Qui odit fr̃em suũ: homicida ẽ: S non ẽ opus ut di¬
utius sc̃am caritatẽ ur̃am uerbis doceamꝰ: qd̾
& gaudemus: Hoc solũ specialit̾ petimus ⁊ ut
qr uos d̾s̃ in locũ quietis et tranquillitatis collo¬
quare dignatꝰ ẽ : ꝓ nob̾ quos scłi istius tẽpestates
i innumerabiles flucꝰtus asfligunt. abundan¬
tius d̃no o supplicetis: ut si nob̃ quia ñ mere¬

Expanded text:
libus, sed etiam iunioribus exhibere iugiter studeatis, quia, libus, sed etiam iunioribus exhibere iugiter studeatis, quia, quaelibet bona seruus dei habere contenderit, omnia perniciter perdit, si in illo humilitas et caritas uera non fuerit. nolite murmurare, fratres, scriptum est enim, quod murmurantes a serpentibus perierunt. nolite detrahere, fratres, quia scriptum est: qui detrahit fratri, erudicabitur. nolite iracundiam in corde seruare, quia scriptum est: ira enim uiri iustitiam dei non operatur. nolite uos inuicem odio habere propter illud, quod scriptum est: qui odit fratrem suum, homicida est. Sed non opus est, ut diutius sanctam caritatem uestram uerbis doceamus, quoet gaudemus. hoc solum specialiter petimus, ut, quia uos deus in locum quietis et tranquillitatis collocare dignatus est, pro nobis, quos saeculi istius tempestates et innumerabiles fluctus affligunt, abundantius domino supplicetis, ut, si nobis, quia non mere
Abbreviated transcription (Latin):
extollere: nec illi qui negligentes sunt. de di
misericordia desꝑare: s ⁊ illi cũ humilitate di
dona custodiant : et illi cũ grandi cõpuncꝰti¬
one celerius ad penitentiȩ uel correctionis
medicamenta confugiant: quia qui bonꝰ ẽ
si suꝑbire cepit. humiliabit᷑: et qui suꝑb est.
p̃mi: nec nimia & ꝑiculosa dissimulatione in
peccatis ꝑseuerando dutiꝰ obdurari: s tam ci¬
to ꝯfugiat ad pietatẽ di. ut in se peccati uestigi¬
um ñ relinquat: Optime calidis adhuc uulne¬
rib malagma uel fibula apponit᷑: quia si uelox
fuerit ad cęlestẽ medicũ intentio ei resurgen¬
di. uestigiũ peccati ñ poterit remanere cũ lap¬
so: qr sub manu omĩpotentis medici dĩ. ⁊ cito
ꝑit morb. et uelociter sanat᷑ ȩgrotus: Iterum
atq it̾rũ rogo & amnioneo fr̃s. ut obedientiam
et humilitatẽ. ⁊ caritatẽ ñ solum seniorib & coȩqua¬

Expanded text:
extollere, nec illi, qui neglegentes sunt, de dei extollere, nec illi, qui neglegentes sunt, de dei misericordia desperare, sed et illi cum humilitate dei dona custodiant et illi cum grandi compunctione celerius ad paenitentiam uel correptionis medicamenta confugiant, quia, qui bonus est, si superbire coeperit, humiliabitur et, qui superbus est, premi nec nimia et periculosa dissimulatione in peccatis perseuerando diutius obdurari, sed tam cito confugiat ad pietatem dei, ut in se peccati uestigium non relinquat. optime calidis adhuc uulneribus malagma uel fibula. apponitur, quia, si uelox fuerit ad caelestem medicum intentio resurgendi, uestigium peccati non poterit remanere cum lapso, quia sub manu omnipotentis medici dei et cito perit morbus et uelociter sanatur aegrotus. Iterum atque iterum rogo et admoneo, fratres, ut oboedientiam et humilitatem et caritatem non solum senioribus et coaequa
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ : qͣm post cognitionẽ retrorsum conuerti
Et iterũi Canis reuersus ad uomitũ suum: ⁊ sus
lota in uolutabro luti: S nec de talib despe-¬
randũ ẽ fr̃s: qr potens ẽ d̾s orantib uob̃ scin¬
tilłã compunctionis accendere: & omne scłi
uoluptatẽ uelut spinas ⁊ tribulos nequitiȩ.
salubri igne consumere: illo utiq igne de
quo dñs ait: Ignẽ ueni mittere in terrã: &
quid uolo nisi ut ardeat: Orate gͦ fr̃s dilec¬
tissimi. ñ solum ut uob̃ d̾s ꝑseuerantiã bonã
dignet᷑ tribuere : s & ut illi qui negligentes
sunt. tandẽ debeant de fouea suꝑbiȩ se suble-¬
uare. ⁊ de laqueis eruere: Si enĩ uob̃ orantib
et cũ caritate consiliũ dantib. quicumq sunt
tepidi et negligentes. fuerint emendati: dupli¬
catũ uob̃ p̃mium dñs. & de ur̃a ⁊ de illoꝵ cor¬
reptione recõpensare dignabit᷑: Nam nec illi
qui boni sunt. se debent quasi de sius meritis

Expanded text:
tiae, quam post cognitionem retrorsum conuerti, tiae, quam post cognitionem retrorsum conuerti, et iterum: canis reuersus ad uomitum suum et sus lota in uolutabro luti. sed nec de talibus desperandum est, fratres, quia potens est deus orantibus uobis scintillam compunctionis accendere et omnem saeculi uoluptatem uelut spinas et tribulos nequitiae salubri igne consumere, illo utique igne, de quo dominus ait: ignem ueni mittere in terram et quid uolo, nisi ut ardeat? Orate ergo, fratres dilectissimi, non solum ut uobis deus perseuerantiam bonam dignetur tribuere, sed et ut illi, qui neglegentes sunt, tandem debeant de fouea superbiae se subleuare et de laqueis eruere. si enim uobis orantibus et cum caritate consilium dantibus, quicumque sunt tepidi et neglegentes, fuerint emendati, duplicatum uobis praemium dominus et de uestra et de illorum correptione recompensare dignabitur. nam nec illi, qui boni sunt, se debent quasi de suis meritis
Abbreviated transcription (Latin):
utinã calidus ẽẽs. aut frigidus: Hoc uult dicere:
Melius tibi fuerat. ut in scło remansisses frigi¬
dus: aut in monasterio fuisses feruid̃ Nunc
aut̃ẽ quia de scło recessisti. & tam̃ sp̾italem fer¬
uorẽ ꝑ negligentiã tuam app̃hende noluisti.
tepidus effectus es: ex ore dñi uix iterũ recipi¬
sententia diuinȩ scripturȩ diligent̃ attendite.
qua dicit᷑ Om̃i custodia. serua cor tuũ Sicut
enĩ gaudendũ ẽ de monacho. qui ad monaste
riũ mansuetudinẽ. obedientĩa. pacientĩa. uolu¬
erit mittis ⁊ humilis exhibere: ita e contrario
delit̾. aut rediisse infeliciter cognoscit᷑: et ꝓ hu¬
militate ꝓfert suꝑbiam. ꝓ pacientia iracrndĩa.
ꝓ obedientia contẽptũ: ꝓ caritatis medicam̃to.
malitiȩ effundit uenenũi: Lalib conuenit il¬
la beati petri uera & multũ timenda sentẽtia
Melius inqͥt illis fuerat. ñ cognoscere uiam iusti¬

Expanded text:
utinam calidus esses aut frigidus? hoc uult dicere: utinam calidus esses aut frigidus? hoc uult dicere: melius tibi fuerat, ut in saeculo remansisses frigidus aut in monasterio fuisses feruidus, nunc autem, quia et de saeculo recessisti et spiritalem feruorem per neglegentiam tuam apprehendere noluisti, tepidus effectus es, ex ore domini uix iterum recipisententiam diuinae scripturae diligenter attendite, qua dicitur: omni custodia serua cor. tuum. sicut enim gaudendum est de monacho, qui ad monasterium uoluerit mansuetudinem, oboedientiam, patientiam mitis et humilis exhibere, ita e contrario deliter aut rediise infeliciter cognoscitur et pro humilitate profert superbiam, pro patientia iracundiam, pro oboedientia contemptum, pro caritatis medicamento malitiae effundit uenenum. talibus conuenit illa beati Petri uera et multum timenda sententia: melius, inquit, illis fuerat non cognoscere uiam iusti
Abbreviated transcription (Latin):
nib peccata eoꝵ : dimittet uob̃ pater ur̃ celelestiᷤᷤ
peccata ur̃a: Quando uͦ in dm̃ aliquis peccatum
presumit admittere: districtionẽ debet monas¬
terialem sustinere: E hoc bono et pio animo deb&
fieri: ut sp̾itali castigatione ita corrigat᷑ in hoc
scło. ut non ꝑeat in futuro: qr om̃e peccatũ qd̃
in hoc mundo ñ corrigit᷑. in futuro scło pumet᷑:
Sic enĩ de filio. de seruo. diuina scriptura cõne¬
morat: Tu inqͥd uirga eum cedis: et animã il¬
lius de in ferno lib̾abis: Et ido sicut supͣ sugges¬
si. ñ solum capitalia. crimina caueamꝰ: s etiam
paruas negligentias. cotidie quasi uenena di¬
aboli respuamus: Sunt enĩ nonnulli. qui post
religionis ꝓfessionẽ quia uident᷑ exisse de scło.
numia securitate soluunt᷑: & implet᷑ in illis il¬
la sententia dñi. qua dicit᷑: Utinã calidus ẽẽs.
aut frigidꝰ: Nunc autẽ quia tepictus es: inci¬
piam te euomere ex ore meo: Quid ẽ qd̾ dix̃i

Expanded text:
peccata eorum, dimittet nobis pater uester caelestis peccata uestra. Quando uero in deum aliquis peccatum praesumit admittere, districtionem debet monasterialem sustinere. et hoc bono et pio animo debet fieri, ut spiritali castigatione ita corrigatur in hoc saeculo, ut non pereat in futuro, quia omne peccatum, quod in hoc mundo non corrigitur, in futuro Sic enim de filio, de servo divina Scriptura commemorat: Tu, inquit, virga eum caedis, et animam illius de inferno liberabis . Et ideo, sicut supra suggessi, non solum capitalipravas negligentias quotidie, quasi venena diaboli, respuamus. Sunt enim nonnulli qui post religionis professionem, quia videntur exisse de saeculo, nimia securitate solvuntur; et impletur in illis illa sententia Domini qua dicitur: Utinam calidus esses aut calidus. nunc autem, quia tepidus es, incipiam te euomere ex ore meo. quid est, quod dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
kĩni cogitantes. ⁊ in hoc agone desudantes: głosi ac
p̃clari patris nr̃i. nos et discipłos meminerimꝰ ẽẽ.¬
& filios: Rapiamꝰ unusquisq qd̾ possumꝰ: de bonis in¬
testati parentis: Hic de hereditate assumat fidei o¬
lostricã gestoꝵ uarietatẽ p̃ciosã: hic mansuetudinẽ
ac simplicitatis occupet talentũ: Ille decuis pectoris.
beniuolentiȩ ac sapientiȩ monile sibi uendicet: hic
margaritũ compuntionis. et thesaurũ castitatis
muadat: Licet enĩ ille locupletissimꝰ di amicus. quic¬
quid habuit integr̃u secũ tulerit: & nob̃ tam̃ si uolu¬
mꝰ. totũ reliquit: Ita gͦ agamꝰ. bona illius secꝰtantes:
ut qui in ȩt̾nã głam suscitandꝰ sub fine scłoꝵ reddet᷑:
nunc eccł̃iȩ ꝑ rediuiua in filiis merita ĩa resurgat:¬

Expanded text:
carissimi, cogitantes et in hoc agone desudantes gloriosi ac carissimi, cogitantes et in hoc agone desudantes gloriosi ac praeclari patris nostri nos et discipulos meminerimus esse et filios. rapiamus unusquisque, quod possumus, de bonis intestati parentis. hic de hereditate assumat fidei holosericam, gestorum uarietatem pretiosam, hic mansuetudinis ac simplicitatis occupet talentum, ille decus pectoris beneuolentiae ac sapientiae monile sibi uindicet, hic margaritam compunctionis et thesaurum castitatis inuadat. licet enim ille locupletissimus . dei amicus, quidquid habuit, integrum secum tulerit, et nobis tamen, si uolumus, totum reliquit. ita ergo agamus bona illius sectantes, ut, qui in aeternam gloriam suscitandus sub fine saeculorum reddetur, nunc ecclesiae per rediuiua in filiis merita iam resurgat
Abbreviated transcription (Latin):
leo rugiens circuit querens quẽ deuoret: Beati quos hic
leo inqͥrendos iudicat: et sequendos utiq uirtutũ uesti¬
giis. yodore inrtutui: Non enĩ ab illo inquirunt᷑ nͥ bo¬
ni: quia se ultro ingert̃ mali: Post illos uiolenter
currit: hos etiã negligent᷑ incurrit: Beati gͥ quos hic
leo inuidia cogit᷑ querere: & malitia ñ ꝑmittit᷑ inue-¬
nire: Terribilit̾ quidẽ sonat in aurib nr̃is: dũ audiui¬
mꝰ. tanꝗͣ leo rugiens: S quia dictũ ẽ escȩ eiꝰ elecꝰtȩ st̃.
qd̵ querit electionis ÷. qd̾ rugit desperationis ẽ: sicut
i alio loco legimꝰ. dentib suis freret et tabescet:
Ita hȩc loquit᷑ sermo diuinꝰ: ut terrori comiuncꝰta sit
consolatio Cruenti quidẽ ẽ qd frendet: s uicꝰti qd̾
tabescit : Et int̾ hȩc quanta sint illa quȩ a d̾o p̃para¬
ta sunt homini: etiã liuor ꝓdit mimici Hȩc itaq

Expanded text:
leo rugiens circuit quaerens, quem deuoret. beati, quos hic leo rugiens circuit quaerens, quem deuoret. beati, quos hic leo inquirendos iudicat et sequendos utique uirtutum uestigiis et odore meritorum. non enim ab illo inquiruntur nisi boni, quia se ultro ingerunt mali. post illos uiolenter currit, hos etiam neglegenter incurrit. beati igitur, quos hic leo inuidia cogitur quaerere et malitia non permittitur inuenire. terribiliter quidem sonat in auribus nostris, dum audiuimus: tamquam leo rugiens. sed quia dictum est: escae eius electae sunt, quod quaerit, electionis est, quod rugit, desperationis est, sicut in alio loco legimus: dentibus suis frendet et tabescet. ita haec loquitur sermo diuinus, ut terrori coniuncta sit consolatio. cruenti quidem est, quod frendet, sed uicti, quod tabescet. et inter haec quanta sint illa, quae a deo praeparata sunt homini, liuor prodit inimici. Haec itaque,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nos effici. qͣm fueramꝰ dũ in hoc scł̃o uiueremꝰ: ita ut
in quib nunc erubescimꝰ ÷ tunc nob aduersarnus ñ obsta¬
bat. imno etiã consentiebat: quia circa miserabilẽ ac
ꝑditã uitã nr̃ãm ñ inueniebat in quo exercẽret inui¬
dĩa suã Belectabant᷑ illũ nr̃a oꝑa: sufficiebant illi ꝑ
se nr̃a crimina ⁊ peccata: Quis enĩ suscipiat bellũ.
contͣ militẽ suũ: Quis uelit impugnare subiecꝰtũ suũ :
S supra omnẽ infelicitatẽ erat uita illiꝰ: cui nocere de¬
dignabat᷑ inimicus: At uͦ nunc pꝰqͣm uoluntatib
illius renuntiauimꝰ. uidit cultores suos ad acꝰtoris prir¬
tim redisse famulatũ: uidit in nob̃ quodammͦ idola
sua in di tẽplũ mutari: frendens & tanꝗͣ leo rugiens.
om̃s nocendi aditꝰ ꝑuigil insidiator explorat. de quo
leone apłs testat᷑ Uigilate. quia aduersariꝰ ur diabolus. ut

Expanded text:
tum nos effici, quam fueramus, dum in hoc saeculo uiueremus, ita ut tum nos effici, quam fueramus, dum in hoc saeculo uiueremus, ita ut in quibus nunc erubescimus, tunc nobis aduersarius non obstabat, immo etiam consentiebat, quia circa miserabilem ac perditam uitam nostram non inueniebat, in quo exerceret inuidiam suam. delectabant illum nostra opera, sufficiebant illi per se nostra crimina et peccata. quis enim suscipiat bellum contra militem suum et quis uelit impugnare subiectum suum? sed super omnem infelicitatem erat uita illius, cui nocere dedignabatur inimicus. At uero nunc, postquam uoluptatibus illius renuntiauimus, uidit cultores suos ad actoris pristini rediisse famulatum, uidit in nobis quodam modo idola sua in dei templum mutari et frendens et tamquam leo rugiens omnes nocendi aditus peruigil insidiator explorat, de quo leone apostolus attestatur: uigilate, quia aduersarius uester diabolus ut
Abbreviated transcription (Latin):
confundit suꝑbiã: tuiꝰ patientia. ꝓximi extinguit ira¬
cundĩa: cuius obedientia. pigritiã tacite alterꝰ increpat:
cuiꝰ ferrior. mertĩa alieni teporis exfuscitat: qui ꝓximi
sui p̃ ira turbatũ ocubũ cordis. gr̃a consolationis atq ȩdi¬
ficationis illumurat: Meliꝰ ẽ huic. ꝗͣ illi qui frẽm pau¬
lulũ ab aliquo contristatũ. ñ tam̃ solatio suo porrecta ma
nu subleuat. s titubantẽ sicut parietẽ inclinatũ. malilo¬
quioꝵ impulsu acdiiuat ad ruinã: & salubrit᷑ ꝓ discipli-¬
nȩ ratione correptũ. ꝑ finistra consilia fic incitat ut al¬
lidat: sic armat ut ꝑimat: Itaq fr̃s cui mala ꝓpria ñ
sufficiunt: ille sic agat. ut iudiciũ etiã alienȩ ꝑditio¬
nis ñ incurrat: Certi simꝰ km̃i. qd̾ nisi caueamꝰ. nisi
nr̃as cotidie resecemꝰ & circuncidamꝰ passiones: deteriores mul¬

Expanded text:
confundit superbiam, cuius patientia proximi exstinguit iraconfundit superbiam, cuius patientia proximi exstinguit iracundiam, cuius oboedientia pigritiam alterius tacite increpat, cuius feruor inertiam alieni teporis exsuscitat, qui proximi sui prae ira turbatum oculum cordis gratia consolationis atque aedificationis illuminat. melius est huic quam illi, qui fratrem paululum ab aliquo contristatum non tamen solacio suo porrecta manu non subleuat, sed titubantem sicut parietem inclinatum maleloquiorum impulsu adiuuat ad ruinam et salubriter pro disciplinae ratione correctum per sinistra consilia sic incitat, ut allidat, sic armat, ut perimat. Itaque, fratres, cui mala propria non sufficiunt, ille sic agit, ut iudicium etiam alienae perditionis incurrat. certi simus, carissimi, quod, nisi caueamus, nisi nostras cotidie resecemus et circumcidamus passiones, deteriores mul
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ lampades. si nr̃as illuminare. ñ possumꝰ E quidẽ
illȩ fatuȩ uirgines qͣmlibet stultȩ e̾ẽnt: ñ tam ali¬
enas extinguere lãpades. ꝙͣ suas illummare cupiebant:
& id̾o ad istaꝵ similitutiñe. si cui nr̃m deest pinguissi¬
ma gr̃a humilitatis: et si deest. ignis fid̾i. & si flamma
feruoris: ⁊ si oleũ caritatis. et si lum̃ discretionis: ue¬
mat ad eos quos magis abundare ꝑp̾exerit: & gr̃am
in se a ꝓximis ñ auferẽdo. s imitando tranffundat :¬
& bona possessionis alienȩ ñ solu sine dampno. s etĩa cũ lu¬
cro possessionis inuadat: Numꝗͣ eni sentit luminis damp¬
nũ. pburimꝰ ignis accensus: nec minuit solis lucẽ. confi¬
derantiũ multitudo: Quanti ad eũ ꝑspexerint. tantis
munera sua commodat: et ip̃se tam̃ semꝑ integer ꝑseue¬
rat. Benedicta a d̾o illa anima ẽ. cuiꝰ humilitas. alterꝰ

Expanded text:
mus lampades, si nostras illuminare non possumus. et quidem mus lampades, si nostras illuminare non possumus. et quidem illae fatuae uirgines, quamlibet stultae essent, non tam alienas exstinguere lampades quam suas illuminare cupiebant. et ideo ad istarum similitudinem, si cui nostrum deest pinguissima gratia humilitatis et si deest ignis fidei et si flamma feruoris et si oleum caritatis et si lumen discretionis, ueniat ad eos, quos magis abundare perspexerit, et gratiam in se a proximis non auferendo, sed imitando transfundat et bona possessionis alienae non solum sine damno, sed etiam cum lucro possessionis inuadat. numquam enim sentit luminis damnum plurimus ignis accensus nec minuit solis lucem considerantium multitudo. quanti ad eum perspexerint, tantis munera sua commodat et ipse tamen semper integer perseuerat. Benedicta a deo illa anima est, cuius humilitas alterius
Abbreviated transcription (Latin):
se sequentib aut patientia p̃buerit: quantũ ex se bo¬
nũ ꝓrimis cõmodat. tantũ in se lucra alioꝵ conuer¬
tit: Si uͦ e contͣrio ꝑ mobedientiã uel ꝑ suꝑbiam.
quȩ res qd̾ pens ẽ faciliꝰ inueniri solet. ad mali exẽ¬
plũ siue iniquitatis alios attraxerit: quantos des¬
truxerit. de tantis ꝑiculũ dampnationis ineurrit:
Quantis detrim̃tũ fuit. de tantis dampna contͣxit:
q peccatũ qd ab illo semel recessit. ad eũ multipli¬
cit̾ redundabit: Quã obrẽ sicut ille ualde ãmiran¬
dꝰ atq laudandꝰ ẽ. cuiꝰ cursus bonꝰ multoꝵ ꝓfectꝰ est:
positi agere studeamꝰ: ne uita nr̃a. alioꝵ uirtutib
noceat : et ne alioꝵ feruorẽ. tepor nr̃ debilitet: ⁊ ne
alioꝵ pacientiã. nr̃a iracundia uiolet: ne alioꝵ humi¬
litat̃e. suꝑbia nr̃a deprauet: ne alioꝵ pulcritudinẽ.
feditas nr̃a contaminet: ne alioꝵ ardentes extingua¬

Expanded text:
se sequentibus aut patientiam praebuerit, quantum ex se bose sequentibus aut patientiam praebuerit, quantum ex se bonum proximis cotit. si uero e contrario per inoboedientiam uel superbiam, quae res, quod peius est, facilius inueniri solet, ad mali exemplum siue iniquitatis alios attraxerit, quantos destruxerit, de tantis periculum damnationis incurrit, quantis detrimentum fuit, de tantis damna contraxit et peccatum, quod ab illo semel recessit, ad eum multipliciter redundabit. quamobrem sicut ille ualde admirandus atque laudandus est, cuius cursus bonus multorum profectus est, positi agere studeamus, ne uita nostra aliorum uirtutibus noceat et ne aliorum feruorem tepor noster debilitet et ne aliorum patientiam nostra iracundia uiolet, ne aliorum humilitatem superbia nostra deprauet, ne aliorum pulchritudinem foeditas nostra contaminet, ne aliorum ardentes exstingua
Abbreviated transcription (Latin):
onis reqͥrere ⁊ nichil honoris: p̃sentium rerũ solati¬
a refugere: & ad ꝓmissa ȩt̾nȩ remunerationis p̃mia
animũ p̃parare: subiectione et abiectione gaudere:
⁊ pauꝑtatẽ studio querere: & non solũ facultates
s ipsas uoluntates de cordib eradicare: Nichil enim
ꝓpriũ habere int̾dũ res necessitatis exigit: nichil
aut̃ concupiscere. res uirtutis: Illud etĩa scire debe¬
mꝰ: qd̾ qui int̾ nos uitã hab̾e constituimꝰ: aut cum
grandi frucꝰtu. aut cũ grandi ꝑiculo. uel diligen¬
tes uel etiã neglites sum̃us Ande felis est illa am¬
ma. quȩ cdũ bene in congregatione uersat᷑. multoꝵ
gaudiũ ẽ: & plurimi ex ea uel edificant᷑ uel illu¬
minant᷑. B ona enĩ dũ multis cõmunicant᷑: ad¬
dunt᷑: Ad qd̾ etiã sapientissimi illiꝰ sententia res
picit: quȩ dicit: Fili mi si sapiens fueris: tibi & ꝓximiᷤᷤ

Expanded text:
onis requirere, nihil honoris, praesentium rerum solacionis requirere, nihil honoris, praesentium rerum solacia refugere et ad promissa aeternae remunerationis praemia animum praeparare, subiectione et abiectione gaudere et paupertatem studio quaerere et non solum facultates, sed ipsas uoluntates. de cordibus eradicare. nihil enim proprium habere interdum res necessitatis exigit, nihil autem concupiscere res est uirtutis. Illud etiam scire debemus, quod, qui inter nos uitam habere constituimus, aut cum grandi fructu aut cum grandi periculo uel diligentes uel etiam neglegentes sumus. unde felix est illa anima, quae, dum bene in congregatione uersatur, multorum gaudium est et plurimi ex ea uel aedificantur uel illuminantur. bona enim, dum multis communicantur, adduntur. ad quod etiam sapiepicit, quae dicit: Filimi, si sapiens fueris, tibi et proximi
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ. et ueram obedientiã exͥibendo
Attendite fr̃s queso: Quomͦ nauis sentinatur
a fitula. sic anima ab oꝑib malis oratione dñi¬
ca lib̾at᷑ : si dicat. et uerum dicat. dimute nob̾
debita nr̃a sicut & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is:
Qui enĩ omnib in se peccantib clement̾ indul¬
serit: nulliꝰ peccati uestigiũ. in illius anima
remanebit: Attendite fr̃s. ⁊ considate qd dixi:
qui in se peccanti indulserit: Non dixi qd̃ qui
in dõ peccauerit. ipsi debeas indulgere: s qui
in te peccauerit. ipsi debeas ueniã dare: Qđ peiꝰ
ẽ. aliquotiens qui in nob̃ peccauerit. aut tarde
aut difficile ueniã damus: qui in d̾o deliquerit.
celeriter indulgemꝰ: S si uolumus uiste agere :
illi qui in d̾o peccauit sine seuerissima districꝰti¬
one ñ debemus penitꝰ indulgẽre: ne dũ illi ꝑ in¬
discretã pietatẽ remittit᷑: exemplum ꝑditionis

Expanded text:
humilitatem et ueram oboedientiam exhibendo. humilitatem et ueram oboedientiam exhibendo. attendite, fratres, quaeso. quomodo nauis sentinatur a situla, sic anima ab operibus malis oratione dominica liberatur, si dicat et uerum dicat: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. qui enim omnibus in se peccantibus clementer indulserit, nullius peccati uestigium in illius anima remanebit. attendite, fratres, et considerate, quod dixi, qui in se peccanti indulserit, non dixi, quod, qui in deo peccauerit, ipsi debeas indulgere, sed si quia in te peccauerit, ipsi debeas ueniam dare. quod peius est, aliquotiens, qui in nobis peccauerit, aut tarde aut difficile ueniam damus, qui in deo deliquerit, celeriter indulgemus. sed si uolumus iuste agere, illi, qui in deo peccauerit, sine seuerissima districtione non debemus penitus indulgere, ne, dum illi per indiscretam pietatem remittitur, exemplum perditionis
Abbreviated transcription (Latin):
rentia ammonemꝰ: ut quia uos. xp̃s capitalib
criminib tanqͣm de ꝑiculosis lib̾auit flucꝰtib.
in portu quietis & beatitudinis constituti.
paruas negligentias et quasi minuta peccata.
q̃ sic in anima confluunt. quomͦ ꝑ minutissi¬
mas nauis rimulas insentina guite concur¬
runt: cũ omni uigilantia. xp̃o adiuiuante exhau¬
rire iugit festinetis: Nam quomͦ nauis postea
quã pelagi flucꝰtus euaserit si in portu senti¬
nata ñ fuerit. de minutissimis guitis implet᷑
et mergit᷑: sic ⁊ monachus deuicꝰtis & suꝑatis mun¬
di huius criminib quasi ꝑiculosis flucꝰtib. cũ
ad portũ monasterii uenerit. si subrepentia et
minita. & cotidiana peccata de animȩ suȩ sen-¬
tina exhaurire neglexerit: in ipso portu. nau¬
fragii discrimen incurrit: S dicit aliquis:
Quomodo potest anima sentinari: Utiq oran¬
do. ieiunando uigilando: uerã caritatẽ. ⁊ uer̃a

Expanded text:
rentia admonemus, ut, quia uos Christus capitalibus rentia admonemus, ut, quia uos Christus capitalibus criminibus tamquam de periculosis liberauit fluctibus, in portu quietis et beatitudinis constituti paruas neglegentias et quasi minuta peccata, quae sic in anima confluunt, quomodo per minutissimas nauis rimulas in sentina guttae concurrunt, cum omni uigilantia Christo adiuuante exhaurire iugiter festinetis., nam quomodo nauis, postea quam pelagi fluctus euaserit, si in portu sentinata non fuerit, de minutissimis guttis impletur et mergitur, sic et monachus deuictis et superatis mundi huius criminibus quasi periculosis fluctibus, cum ad portum monasterii uenerit, si subrepentia uitia et minuta et cotidiana peccata de animae suae sentina exhaurire neglexerit, in ipso portu naufragii discrimen incurrit. Sed dicit aliquis: quomodo potest anima sentinari? utique orando, ieiunando, uigilando, ueram caritatem et ueram
Abbreviated transcription (Latin):
cumq sermonẽ ꝓfero: facio hoc ñ ex aliqua p̃
sumptione. s ex uera & integra ueritate: Et
licet tam ꝑfecti do ꝓpitio sitis. ut ammonitione
nr̃a minime egeatis: tñ imꝑante caritate quȩ
nescit timere. etiã qd̾ optime implere nouimꝰ.
suggerere et ammonere cũ uera humilitate
& ꝑfecta caritate p̃sumimus. ñ tamen sine ue-¬
recundia: cũ nos necdum idoneos nouerimꝰ
ẽẽ. discipłos. et ad opus scm̃ uideam᷑ excitare
magistros: Cũ simus tepidi. cogim᷑ ammonere
feruentes: cũ simus peccatores. argiumꝰ iustos:
cũ simus imꝑiti. instriumus doctos: cũ simus
in pelago huius mundi. nimiis fluctib agitati.
ad eos qui ad portũ iam felicit᷑ ꝑuenerunt. p̃di¬
cationis uerba ꝓferimus: S tamen fr̃s dilecꝰ¬
tissimi. quia solent naues suꝑatis & deuicꝰtis
fluctib pelagi. etiã in portu tutissimo labo¬
rare: ⁊ nisi grandis cautela fuerit. pene sub¬
mergi: cũ sumina humilitate et ingenti reue¬

Expanded text:
cunque sermonem profero; facio hoc aesumptione, sed ex uera et integra caritate. et licet tam perfecti deo propitio sitis, ut admonitione nostra minime egeatis, tamen imperante caritate, quae nescit -timere, etiam quod optime implere uos nouimus, suggerere et admonere cum uera humilitate et perfecta caritate praesumimus, non tamen sine uerecundia, cum nos necdum idoneos nouerimus esse discipulos et ad opus sanctum uideamur excitare magistros. cum simus tepidi, cogimur admonere feruentes, cum simus peccatores, arguimus iustos, cum simus imperiti, instruimus doctos, cum simus in pelago huius mundi nimiis fluctibus agitati, ad eos, qui ad portum iam feliciter peruenerunt, praedicationis uerba proferimus. Sed tamen, fratres dilectissimi, quia solent naues superatis et deuictis fluctibus pelagi etiam in portu tutissimo laborare et, nisi grandis cautela fuerit, paene submergi, cum summa humilitate et ingenti reue
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ moffenso transmeauerit pede. iam ꝑicłm eua¬
sisse se credat : cũ in ultimi pontis spacio. si pau¬
lulũ titubauerit. casũ quẽ in medio spatio ti¬
mebat incurrit: Sic et nos etĩã si magna pars
uitȩ istius ꝓsꝑe uideat᷑ fuisse transacta ⁊ ñ id̾o
fidutsã p̃sumamꝰ: cũ adhuc ꝑiculũ pars extre¬
ma minet᷑. Quis in acie positus. ante finẽ cer¬
taminis. et ante uictoriȩ securitatẽ arma deponat:
Nemo gͦ securũ se ẽẽ debere iudicet: anteꝗͣ ad finẽ
felici consummatione ꝑueniat: Nec hoc nob̃ suf¬
ficere putemꝰ ad plenã salutẽ: qđ int̾ seruos di
uel habitatione censem᷑. uel nomine cũputam᷑:

Expanded text:
tem inoffenso transierit pede, jam periculum evatem inoffenso transierit pede, jam periculum evasisse se credat, cum in ultimo pontis spatio, si paululum titubaverit, casum quem in medio spatio vitarat, incurrat? Sic nos etiam, si magna pars vitae istius videatur fuisse transacta, non ideo fiduciam praesumamus, cum adhuc periculum pars extrema minetur. Quis in acie positus ante finem certaminis, aut ante victoriae securitatem arma deponat? Nemo ergo securum debere se esse judicet, antequam ad finem felici consummatione perveniat. Nec hoc nobis sufficere putemus ad plenam salutem, quod inter servos Dei vel habitatione censemur, vel nomine computamur,
Abbreviated transcription (Latin):
punet᷑:. Salub̃rima gͦ ẽ ac multũ necessaria.
futi iudicii recordatio: & p̃teritoꝵ cõmemoratio:
lubrici sunt exitꝰ uitȩ de qua dr̃. ne laudaue¬
ris homiẽ in uita sua: & cũ ꝑspexerit etiã se¬
timeat: Nemo gͦ de p̃teritis securus sit: Tanti
laquei fr̃s. obiecti sunt ante pedes animȩ nr̃e:
tã innumeri hostes obseruant ⁊ custodunt iter
nr̃m÷ tantȩ foueȩ & tanta p̃rupta: tante rerũ
difficultates interiacent inter nos ⁊ fiñe nr̃m
Uia ista quȩ ꝓ se arta et ardua ẽ. tantis sp̃ualiũ
latronũ insidiis obsidet᷑ : tantos nos scõpulos.
tantosq fluctus transire necesse ẽ: & uidere
quid eueniat. anteꝗͣ anchorã optato litore
collocem᷑ : ⁊ putamꝰ nos de p̃deritis debere ẽẽ se¬
curos: et sine cotidiana cura. sine cotidiano
timore & tremore. dĩẽ nr̃m debere tͣnsigere:
Quis transiens suꝑ aliciuꝰ ꝓfundũ fluminis. ꝑ
artissimi pontis angustias. etiã si maiorẽ par-¬

Expanded text:
ta. Saluberrima ergo est, ac multum necessaria futuri judicii recordatio, praeteritorum commemoratio, lubrici sint exitus vitae, de qua dicitur: Ne laudaveris hominem in vita sua ; et timeat. Nemo ergo de praeteritis securus sit. Tanti laquei objecti sunt ante pedes animae nostrae, tam innumeri hostes observant et custodiunt iter nostrum, tantae foveae et tanta praerupta, tantae rerum difficultates interjaVia ipsa quae per se arcta et ardua est, tantis spiritualium latronum insidiis obsessa est  obsidetur , tantos nos scopulos, tantosque fluctus transire necesse est, ut ignoremus quid eveniat antequam anchoram optato in littore collocemus. Et putamus nos de praeteritis debere esse securos, et sine quotidiana cura, sine quotidiano timore et tremore diem nostrum debere transigere! Quis transiens super alicujus profundum fluminis per arctissimi pontis angustias, etiam si majorem par