comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
praue actionis clamoribus ꝑstrepunt. O nuĩs
namq iniquitas. habet apud secreta dĩ uidicia
uoces suas. Unde scriptum est. Clamor so¬
domoꝵ & gomorieoꝵ multiplicatꝰ c̃. Quie¬
scunt uero cum non solum nullo cupiditatũ
temporalium turbulento appetitu rapiuntur:
uerum ctiam curis presentis uite necessariis
agentes paterna adhuc flagella sentiunt: ut
tantõ ꝑfectiores ad hereditatẽ ueniant. qͣnto
cos pie seuiens disciplina condie etiam
de minimis purgat. Iusta itaq indesinent̃
faciunt. sed assidue dura patiunt᷑ͤ: quia sepe
ipsa nostra iusticia ad examen diuene iusticie
deducta. mniuisticia est: o sordet in districti¬
one uidicis. quod in extimatione fulget operan¬
tis. Q nde paulus cum dicerit. nichil michi
conscius sum: protinus adiuixit. sed non in hoc
iustificatus sum. Qui causam mox eur non
sit ustificatꝰ insinuans: ait. Qui autẽ uidi¬
cat me dominiis ẽ. Acsi diceret. Idcirco in

Expanded text:
pravae actionis clamoribus perstrepunt. Omnis pravae actionis clamoribus perstrepunt. Omnis namque iniquitas habet apud secreta Dei judicia voces suas. Unde scriptum est: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est . Quiescunt vero, cum non solum nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, verum etiam curis praesentis vitae necessariis agentes, paterna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Justa itaque indesinenter faciunt, sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione 148 judicis quod in aestimatione fulget operantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Qui causam mox cur non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enam agricola esse describit᷑: quia
amatores huius scł̃i tantomagis exteriora
incolunt: quanto interiora sua inculta dere-¬
linquunt. Iacob uero uir simplex in taber-¬
naculis uel in domo habitare perhibetur: qͥa
namirũ omnes qui in curis exteriorioꝰ spaggi
refugiunt: simplices in cogitatione atq ĩ cõscien¬
tie sue habitatione confistunt. In taber naculis
enim aut in domo habitare est se intra mentis
secreta restringere: & nequaqu̾a exterius per defi¬
deria dissipare: ne duna ad multa foras inhiant :
a semet ipsis alienatis cogitationibꝰ recedant. Di¬
cat igitur probatꝰ uir. et exercitatꝰ in prosperis:¬
dicat. Nõ ne dissimulaui Nõ ne silui ͦ Nõ ne
quieui. Ut enim supra iam diximus. scĩ
uiri cũ eiꝰ transitoria prosperitas arridet: fauo¬
rem mundi quasi nescientes difsimulant: &¬
forti gressii interius hoc unde externis suble¬
uantur calcant. Silent autem: quia nullis

Expanded text:
Qui etiam agricola esse describitur, quia Qui etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi tanto magis exteriora colunt, quanto interiora sua inculta derelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnes, qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a semetipsis alienatis cogitationibus recedant. Dicat igitur probatus vir, et exercitatus in prosperis: Nonne dissimulavi? nonne silui? nonne quievi? Ut enim supra diximus, sancti viri, cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius hoc unde exterius sublevantur calcant. Silent autem, quia nullis
Abbreviated transcription (Latin):
& enim mentes temporalũ rerum tumultꝰ
intra semet ipsas uersare non cessant: etiã
cum uacant. In cogitatiõe enĩ seruãt depicta
quȩ amant: ar quamuis nichil exttriꝰ
faciant: apuid semet ipsas tamen sub ponde¬
re in quiete quietis elaborant. Quibus si
earundem rerum administratio prebeatur.
semet ipsas funditꝰ aeserunt: et fugituia hec
temporalia per intentioris cursũ cͣtinius cogi¬
tationũ passibus scquunt᷑. Pie autem mentes
hec &s cum desuint non querunt: & grauit̾
etiam cum adsunt ferunt: quia per exteri¬
oꝵ curam a se exire ꝑtimescunt. Q uod
bene illa duoꝵ fratrum uita signatur: de
quibus scriptum est. F actus est csau uir
gnarus uenandi: et homo agricola. Iacob
autem uir simplex habitabat in tabernacu¬
lis: uel sicut ĩalia trans latione dicitur ha¬
bitabat domi. Quid enim per uenationẽ
esau. nisi eoꝵ. uita figuratur. qui in exterio¬
ribus ueluptatibꝰ fusi. carnem sequuntur

Expanded text:
monachorum mentes temporalium rerum tumultus monachorum mentes temporalium rerum tumultus intra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsas tamen sub pondere inquietae quietis elaborant. Quibus si earumdem rerum adminsemetipsas funditus deserunt, et fugitiva haec temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum passibus sequuntur. Piae autem mentes haec et cum desunt non quaerunt, et graviter etiam cum adsunt, ferunt, quia per exteriorum curam a se exire pertimescunt. Quod bene illa duorum fratrum vita signatur, de quibus scriptum est: Factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricola; Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis . Vel sicut in alia translatione dicitur, Habitabat domi. Quid enim per venationem Esau, nisi eorum vita figuratur, qui in exterioribus voluptatibus fusi carnem sequuntur?
Abbreviated transcription (Latin):
raꝵ tumultibꝰ ontinue in infimis occupat᷑.
Quid enim de deo optineat occupata: que
de illo appiehendere aliquid etiam uacans
laborat. s Bene aũt per psalmistã dicitur.
Uacate et uidete. quoniam ego sum deus:
quia qui uacare deo negligit. suo sibi iudicio
lumen euis uisionis abscondit. E inc etiã¬
per moysen dicit᷑: at pisces qui pennullas non
habent non edantur. Sisces namq qui habent
pennulas: saltus dare super aquas solent. So
I ergo in electoꝵ corpore quasi pisces transe-¬
unt: qui in eo quod imis deseruiunt. ali¬
quando suꝑna conscendere mentis saltibus
sciunt: ne semper in profundis curarum la-¬
teant: et nuilla eos amoris sumini quasi li¬
beri aeris aura contingat. Qui ergo tẽpora¬
libus rebus occupartur. tunc bene exteriora
disponunt: cum sollicite ad interiora refugi-
unt: cum nequaquam foris ꝑturbationũ
strepitꝰ diligunt: sed apud semetipsos intus
in tranquillitatis sinii requiescunt. Praue

Expanded text:
rarum tumultibus continue in infimis occupatur. rarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat? Bene autem per Psalmistam dicitur: Vacate, et videte quoniam ego sum Deus : quia qui vacare Deo negligit, suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Monaper Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent pennulas, saltus dare super aquas solent. 147 Soli ergo in electorum corpore quasi cibus transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando ad superna conscendere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollunt; cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requiescunt. Pravae
Abbreviated transcription (Latin):
nullius se potestate redigit: quia semet ipsũ
etiam a licitis restringendo. ea que delectata pre¬
merent. despecta transcendit. Beatus igitur
innoteseat dicens. Non ne dissimulauiᷤ Po-¬
testas namq cum habetur. et cogitanda ẽ ad
utilitatem. et dissimulanda propt̾ tu morẽ:
quatinus is qui ea utitur. et ut prodesse de¬
beat posse se sciat: & ut extolli non debeat
posse se nesciat. Qualis uero in ore fuerit.
ad uingat dicens. Nonne silui: Qualis
erga illicita opera: adhuc subiciat. Nonne qͥ-¬
eui:  Potest autem silere &e quiescere. adhue
subtilius ꝑscrutari. Silere namq est: men¬
tem a terrenoꝵ desiderioꝵ. uoce testringere.
Uis enim magna clamoris est tumultus
state sunt. cum terrenarũ actionum strepitꝰ
pro diuino amore intermittendo post ponunt:
ne dum ima indesinent̾ occupant: cor fun¬
ditus a sũmis cadat. Sciunt enin quia
nequaquam mens ad suꝑna attollitur: si cu¬

Expanded text:
nullius potestate se redigit, quia semetipsum nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit. 18. Quomodo Joinnotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce restringere. Vis enim magni clamoris est tumultus state sunt, cum terrenarum actionum strepitus pro divino amore intermittendo postponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad su
Abbreviated transcription (Latin):
sensum hominis amisit. Sepe riero qui in
potestate sunt. & ad subiectoꝵ passim contu¬
melias crumpunt: & hoc quod uigilantes
regimini seruiunt. per lingue procacitatem
ꝑdunt. in inori scilicet formidine iudicis
uerba pensantes: quia qui sine causa fratri
fatue dycerit: gehenne se ignibus addicit.
Sepe hĩ qui in potestate sunt. dum sese o
alicras ntimere nesciunt: id ilicita opera et inqui¬
eta aiulabunt᷑. Solus enim in illicitis non ca¬
dit: qui se aliquando & a licitis caute restrin¬
gt. Qua uidelicet constrictione religatum be
ne se paulius insinuat: dicens. Omnia michi
licent. sed non omnia expediunt. Atq ut ex
religatione ostenderet in quanta se mentis li¬
bertate ailataret: ilico ad iunxit. Onnia mi¬
chi licent: sed ego sub nullius redigar potestate.
Cum eram mens concepta desideria sequitur:
seruire rebus conuincit᷑. quarum amore supe
ratur. Sed paulus cui cuncta licent. sub

Expanded text:
sensum hominis amisit. Saepe vero qui in sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictne se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt. Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent: sed ego sub nullius redigar potestate. Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub
Abbreviated transcription (Latin):
ri illicita quasi licentius sciunt. Cor naniq
a consideranda sua gła reprimunt. lingu̾a
ab immoderata locutione restringunt: opus
ab inquietutinis uagatione custodiunt. Se
pe enim qui in potestate sunt. ea que recte fa¬
cunt. quia elate cogitant amittunt. Dumq
se ad cuncta utiles extimnant: etiam impense
utilitatis sibi meritũ dampnant. Ut enim
cuius libet dignior facta digniora sint. ne¬
cesse est ut ei apud se semper indigna uidean¬
tur:. ne eadem bona actio agentis cor subleuet:
& subleuando plus actorẽ de elatione deiciat
quam ipsos forte quibus impenditir iuet.
Finc est enim quod rex babilonie dum ela¬
ta mente apud se tacitus uolueret dicens. nõne
hec est babison quam ego ȩdificaui: in irra¬
tionabile animal protinus uersus est. Quod
enim factus fuerat ꝑdidit: quia humiliter
noluit dissimislare quod fecit. Et quia ela¬
tione cogitationis se super homines extulit.
ipsum quem cõmunẽ cum hominibus habitit

Expanded text:
ri illicita quasi licentius sciunt. Cor namque ri illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione custodiunt.  Vet. VI.  Saepe enim qui in potestate sunt, ea quae recte faciunt, quia elate cogitant, amittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper indigna videantur, ne eadem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos quibus forte impenditur juvet. Hinc est enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ruisse altus crubescunt: & semper uirtu¬
tes ad suꝑna subleuant: sea non numqu̾a quidã
dum tumorẽ de uirtute concipiunt. per ipsum
tramitẽ ascensionis cadunt. Quia ergo potestas
diuine irȩ minume cognoscitur: in cunctis neces¬
se est. ut sine cessatione timeatur. Sequitut.
N onne dissimulaui :ᷤ nõne silui. nontie qͥcra:
& uenit super me melignatio. Quanuis q̃l¬
bet in loco positi. cogitando. loquendo. agendo
peccemus: tunc tamen per tria hec animris ef
frenatius rapitur: cum mundi huius profpe¬
ritate subleuatur. Nam cum preire se pote¬
state ceteros conspicit: alta de se elate cogitanꝰ
sentit: & cum auctoritati uocis a nullo resi¬
stitur: lingua licentius per abruta diffrenat᷑
Cumq facere qđ libet licet: iuste sibi om̃e
illud extimat licere quod libet. Sed sancu
uiri cum mundi huzus potestate fulciunt᷑
tanto sub maiore mentis disciplina se iedigt̃
quanto sibi per impatientiã potestatis suade¬

Expanded text:
ruisse altius erubescunt. Et semper virturuisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant, sed nonnunquam quidem dum tumorem de virtutibus concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione timeatur. CAP.Nonne dissimulavi? nonne silui? nonne quievi? et venit super me indignatio. - Quamvis quolibet in loco positi, cogitando, agendo, loquendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suade
Abbreviated transcription (Latin):
Iusti igitur uiri deflent & pauent: & ma-¬
gnis se lamentis cruciant: quia deseri for-¬
midant. Et quamitis de correptione sila gau¬
deant: eorum tamen trepidam mentẽ corre-¬
ptio ipsa ꝑturbat: ne malium quod tolerant
non pia sit ꝑcussio discipline. sed animaduer¬
sio uste iundicre. Quod bene psalmista con¬
siderans ait. Quis nouit potestatẽ ire tue ᷤ
Potestas quipƿe irȩ diuinȩ. nr̃a non potest
mente comprehendi: quia eitis dispensatio
obscuris super nos dispositionibus sepe unde
estiatur deserere. inde nos recipit. & unde
nos recipere creditir. inde nes derelinquit:
ut plerumq hoc fiat gratia quod ira dicitus:
& hoc aliquando ira fiat quod gratia putat᷑.
N onuullos enim flagella corrigunt: non¬
nullos ad impatientię uesaniam ꝑducunt.
Alios prospera quia demulcent ab insanta
mitigant: alios quia eleuant. funditus ab
omii spe cõuersionis eradicant. Cunctos
autem uitia ad ima ꝑtrahunt: sed tamen qͥdã
eo abhis facilius redeunt. quo se in eis cor¬

Expanded text:
usti igitur deflent et pavent, et magnis se lamentis cruciant, quia deseri formidant; et quamvis de correptione sua gaudeant, eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe divinae irae nostra non potest mente comprobscuris super nos dispositionibus saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit, et unde nos recipere creditur, inde derelinquit, ut plerumque hoc fit gratia, quod ira dicitur, et hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt, et alios prospera, quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt, sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis cor
Abbreviated transcription (Latin):
tans dominus demonstret᷑ flare irascendo
dicitur: uon qͦd ipse in natura sila mutabi-¬
litatis uicissitudinẽ recipiat. sed qͦd post
longam pacientiã quando uindictã peccato¬
ris exequit᷑. is qui in semet ipso tranquillus
reproba. quila aduersum suis actibus tudi¬
cem conspicit. quasi comotus ei ostenditur-
quia in conspectu illius reatu suo ipsa turbi¬

Expanded text:
tans Dominus demonstretur, flare irascendo tans Dominus demonstretur, flare irascendo dicitur; non quo ipse in natura sua mutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando vindictam peccatoris exsequitur, is qui in sereproba, quia adversum suis actibus judicem conspicit, quasi commotus ei ostenditur, quia in conspectu illius reatu suo ipsa turba
Abbreviated transcription (Latin):
aerem ab exterioribꝰ introrsus trahimus: &
introrsus tractum. hunc exteruis reddimꝰ.
Flare ergo deus in uindictȩ retributione dr̃:
quia ab exterioribus causis introrsum uidi¬
cii consilium concipit: et aͣnterno consilio ex¬
trorsus sententiã emittit. Quasi flante
deo ab exterioribꝰ aliquid introrsus trahit᷑.
quando foris mala nostra conspicit: et intꝰ
iudicium disponit. Et rursum quasi
flante do ab interioribꝰ spiritus extrinsecus
emittit᷑: quando ab interno conceptu confilii
exterius uidicium dampnationis infertur.
Bene itaq dicitur quod qui dolores seminãt
flante dõ pereunt: quia unde foris ꝑuersa
faciunt: inde ab intimis recte feriuntur.
Uel certe cum flare d̃s dicitur. quia ce statĩ
irȩ cuis spiritus subinfert᷑: appellatione flatꝰ
illius potest ipsa euis animaduersio designa¬
ri. Nos quippe cum irascimur: flatu furo¬
ris inflãmamur. Ut ergo uindictam cogi-¬

Expanded text:
aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ergo Deus in vindictae retributione dicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicii consilium concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum, quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recte feriuntur. Vel certe cum flare Deus dicitur, quia et statim irae ejus spiritus subinfertur, appellatione flatus illius potest ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogi
Abbreviated transcription (Latin):
non deserit. Non numquam uero iniquos
dui tolerat: ut considerantibꝰ insinuet. ad qđ
tionis iniquoꝵ. si non cun fine presentis scli
de uiuictis generalit̃ dicit᷑: ex magna parte ꝓ¬
culdubio ueritatis uirtute uacuatur. Sed
turc uera erit: eum iam miquitatis dilatio
non erit. Que hoc fortasse modo intelligi
rectius potest: quoniã nec innocens perit. nec
rectus deletur: quia &e si carne hic atterit᷑:
inconspectu ȩterni uidicis uera salute repa¬
ratur. Et qui semninant dolores et metunt.
flante dđo pereunt: quia quanto hic altuis ꝑ¬
uersȩ agendo ꝓficiuint: tanto duriꝰ subseq̃nti
dampnatione feriunt᷑. Sed cum eidem sen¬
tentię premittit᷑ recordare: uidelicet patet.
quia transacta res ad mentẽ reducit᷑: non
autem futura nuntiat᷑. Tunc ergo ehphar
uerius diceret: si hȩc de iniquis generaliter
fieri extrema animadiersione credidisset:¬
subtilius discernat᷑. Nos quippe cum flamꝰ

Expanded text:
non deserit. Nonnunquam vero iniquos non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu tolerat, ut considerantibus insinuet, ad quod cum fine praesentis saeculi de cunctis generaliter dicitur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieri extrema animadversione credidissetsubtilius discernatur. Nos quippe cum flamus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo ergo flante deo percunt: qui plerũ¬
q diu hic subsistere etiam iustis felicus ꝑmit¬
tunt᷑. H inc namq de illis. iterum per psal¬
mistã dicitur. In laboribus hominũ non st̃:
& cum hominibꝰ non flagellabunt᷑. E ine
hieremias ait. Quare uia impioꝵ ꝓsperatur:
Quia enim sicut scriptum est dominus pa¬
tieus reddditor est: sepe dii tolerat quos in per¬
petuum dampnat. Non numqu̾a uero con¬
cite ꝑcutit: quia pusillanmitati in nocentiũ
consulendo cõcurrit. Aliquando ergo omni¬
potens ds dii preualere iniquos patitur: ut
iustoꝵ mundiuis uita purgetur. Alqͣndo
uero iniustos celerit trucidat: eoꝵ q interitui
innocentium corda confirmat. Si enim
iuine omnes male agentes ꝑcuteret: extremũ
iam udicium quibris exhiberet.: Si autẽ
nullum omnino ꝑcuteret: quis d̃m res huma¬
nas curare credidisset: Non num quã ergo
iniquos ferit: ut ostendat quia inulta mala

Expanded text:
Quomodo ergo flante Deo pereunt, qui plerumQuomodo ergo flante Deo pereunt, qui plerumque diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorum prosperatur . Quia enim, sicut scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit. Aliquando ergo omnipotens Deus diu praevalere iniquos patitur, ut justorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare credidisset? Nonnunquam ergo 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala
Abbreviated transcription (Latin):
consumptos. Dolores seminare est: fraudii¬
lenta dicere. Polores autem metere est: dicen¬
do preualere. Uel certe dolores seminãt: qͥ ꝑusa
ꝑuerse peragunt. Dolores metunt: cum de
eãdem ꝑuersitate puniunt᷑. F ructus qͥppe
doloris est: retributio daminationis. Sed
cum ꝓtinus sub infert᷑. quia qui dolores se-¬
minant et metunt flante do pereunt. et ire
cuis spiritu consumunt᷑. ⁊ hoc loco doloris mes¬
sio non iam pena. sed adhic ꝑfectio iniquita¬
tis ostendit᷑: quia ex diuine irȩ spũ ciusdem
messionis pena surrogat᷑. Seminant ergo
hic dolores & metunt: quia iniqua sunt
que faciunt. & ipsa iniquitate prosperant᷑:
sicut de iniquo per psalmistã dicit᷑. Pollu
untur uie euis in om̃i tempore: auferuntur
uidicia tua a facie eius: om̃iũ inimicoꝵ. suoꝵ
dominabit᷑. De quo paulo post subditur
Sub lingua cuis labor et dolor. Dolores itaq
seminat: cum ꝑuersa agit. Dolores metit: cum
ex eisdem ꝑuersitatibus temporalit̾ excrescit.

Expanded text:
feriat. --Dolores seminare, est fraudulenta dicere; dolores autem metere, est dicendo praevalere. Vel certe dolores seminant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem perversitate puniuntur. Fructus quippe doloris est retributio damnationis. Sed cum protinus subinfertur quia qui dolores seminant et metunt, flante Deo pereunt, et irae ejus spiritu consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritu, ejusdem messionis poena subrogatur. Seminant ergo hic dolores et metunt, quia iniqua sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur; sicut de iniquo per Psalmistam dicitur: Pollutempore; auferuntur judicia tua a facie ejus, omnium inimicorum suorum dominabitur . De quo paulo post subditur: Sub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, cum perversa agit; dolores metit, cum ex eisdem perversitatibus temporaliter excrescit.
Abbreviated transcription (Latin):
spirat auteni qui comedit: quia quos amor ue¬
ritatis afficit: etiam refectio contemplationis pa¬
scit. Suspirans ꝓpħa comedebat: cum diceret.
fuerunt inichi lacrimȩ meȩ panes. Luctu e¬
nim suo anima pascitur: cum ad suꝑna gaudia
flendo subleuatur. Et intuis quidem doloris¬
sui gearitũ tolerat: sed eo refectionis pabulum
ꝑcipit: quo uis amoris per lacrimas emanat:¬

Expanded text:
spirat autem qui comedit, quia quos amor vespirat autem qui comedit, quia quos amor veritatis afficit, etiam refectio contemplationis pascit. Suspirans Propheta comedebat, cum diceret: Fuerunt mihi lacrymae meae panes . Luctu enim suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intusui gemitum tolerabat, sed eo retectionis pabulum percipiebat, quo hic vi amoris per lacrimas emana
Abbreviated transcription (Latin):
tatem quam foris patitur: si humiliter meminit
quod in interioribus lumine pruatur. Cumq
tenebras quibus cireuindatur respicit: splendoris
intimi ardenti se desiderio affligit: omniq in
tertionis annisii semet ipsam concritit: & suꝑ¬
nam lucem. quam condita deseruit repulsa que¬
rit. Unde fit plerumq ut ipsis piis fletibus.
illa interni gaudii claritas erumpat: & menꝰ
quȩ in torpore prius cȩca iacuerat. ad inspe¬
ctionm fulgoris intimi suspiriis uegetata conua¬
lescat. U nde bene sequitur. Ante quam comeda
contemplationibus pasci. Suspirat gͦ ante qũa
cõmedat: quia priuis genitibus tribulationis affi-¬
citur: & post modum contemplationis refectione
satiatur. Nisi enim suspiret non comedit: quia
qui se in hoc exilio per desiderioꝵ celestium lam̃¬
ta non humiliat: internȩ patriȩ gaudia non de¬
gustat. Aueritatis enim pabulo ieuini sunt.:
qui in hac perigrinationis inopia letantur. Sit¬

Expanded text:
tatem, quam foris patitur, si humiliter meminit tatem, quam foris patitur, si humiliter meminit quod interiorum lumine privetur. Cumque tenebras quibus circumdatur respicit, splendoris intimi ardenti se desideritentionis adnisu semetipsam concutit, et supernam lucem, quam condita deseruit, repulsa quaerit. Unde fit plerumque, ut in ipsis piis fletibus illa interni gaudii claritas erumpat; et mens, quae in torpore prius caeca jacuerat, ad inspectionem fulgoris intimi suspiriis vegetata convalescat. Unde bene sequitur: CAPUT VIII  Rec. contemplationibus pasci. Suspirat ergo antequam comedat, quia prius gemitibus tribulationis afficitur, et postmodum contemplationis refectione satiatur. Nisi enim suspiret, non comedit; quia qui se in hoc exsilio per desideriorum coelestium lamenta non humiliat, aeternae patriae gaudia non degustat. A veritatis enim pabulo jejuni sunt, qui in hac peregrinationis inopia laetantur. Su
Abbreviated transcription (Latin):
de semet ipso sit dispositum intrinsecuis igno¬
tat: o ualde metuit. nequid sibi in iudicio
obuiet: qͥd se de se nũc in desiderio boni feruo¬
ris latet. Tenebris homo circumdatur: quia
ignorantiȩ suȩ caligine premitur. An tenebris
circumdatus non est qui plerumq preteritoꝵ.
non meminitꝰ. futura non inuenat: presentia
uix cognoscit. Tenebris se circumdatum qui¬
dam sapiens uiderat: cum dicebat. Quȩ in
prospectu sunt inuenimus cum laboreͥ & q̃
in celis sunt quis inuestigabit: His se tene¬
bris circumdatũ ꝓpħa uidit. cum dispositio¬
nis intime penetrare interna non potuit dicen:
posuit tenebras latibulum suum. Nuctor enim
noster qͥa nobis in hoc exilio deiectis lucem suȩ
uisionis abstulit: se se nr̃is oculis quasi in tene¬
brarum latibulo abscondit. Quas nimirrim
ecitatis nostre tenebras. cum stridiose conspicimꝰ:
mentẽ ad lamenta prouocamiis. Flet enĩ menꝰ ceci-¬

Expanded text:
de semetipso sit dispositum intrinsecus, ignode semetipso sit dispositum intrinsecus, ignorat. Et valde metuit, ne quid sibi in judicio obviet, quod se de se nunc in desiderio boni fervoris latet. Tenebris homo circumdatur, quia ignorantiae suae caligine premitur. An tenebris circumdatus non est, qui plerumque praeteritorum non meminit, futura non invenit, praesentia vix cognoscit? Tenebris se circumdatum quidam sapiens viderat, cum dicebat: Quae in prospectu sunt, invenimus cum labore; et quae in coelis sunt, quis investigabit ? His se tenebris Propheta circumdatum vidit, cum dispositionis intimae penetrare interna non potuit, dicens: Posuit tenebras latibulum suum . Auctor enim noster, quia nobis in hoc exsilium dejectis, lucem suae visionis abstulit, sese nostris oculis quasi in tenebrarum latibulo abscaecitatis nostrae tenebras cum studiose conspicimus, mentem ad lamenta provocamus. Flet enim caeci
Abbreviated transcription (Latin):
te qui ait. Est uia que uidetur hominibus
recta: nouissima autem eius ducunt ad mor¬
tẽ. Unde saneti uiri cum mala suꝑant sua
etiam bene gesta formidant ⁊ ne cum bona
agere appetunt de actionis unagine fallan¬
tur: ue pestifera tabes putiedinis. sub boni speci
lateat coloris. Sciunt enim quia corruptio¬
nis adhuc pondere grauati diiudicare bona sib¬
tiliter nescuint: & cum ante oculos extremi ex¬
aminis regulam dedricunt. hec ipsa in se non¬
numquam & quȩ approbant metuunt: &r
tota quidem mente int̾na desiderant: sed tam̃
de incertitidine operum trepidi. quo grachun¬
tur ignorant. Unde bene postquam dictum ẽ
quare data est misero lux: achungitur. uiro
cuiꝰ abscondita est uia. Ae si dicatur. Cur
huius uitȩ successus accipit: qui sub qua sit
estimatione uidicis iter sui oꝑis nescit. Bene
ergo subditur. & circum dedit cum deus
tenebris. Tenebris namq homo cicuindat᷑:
quia quamuis çelesti desiderio ferrieat. quid

Expanded text:
te, qui ait. Est quae videtur homini te, qui ait. Est quae videtur homini recta; novissima autem ejus ducunt ad mortem . Unde sancti viri cum mala superant, sua etiam bene gesta formidant, ne cum bona agere appetunt, de actionis imagine fallantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni specie lateat coloris. Sciunt enim quia corruptionis adhuc pondere gravati, dijudicare bona subtiliter nesciunt; et cum ante oculos extremi examinis regulam deducunt, haec ipsa in se nonnunquam et quae approbant metuunt. Et tota quidem mente interna desiderant, sed tamen de incertitudine operum trepidi, quo gradiuntur ignorant. Unde bene postquam dictum est: Quare data est misero 144 lux? adjungitur: Viro, cujus abscondita est via. Ac si dicatur: Cur hujus vitae successus accipit, qui sub qua sit aestimatione judicis iter sui operis nescit? Bene autem subditur: Et circumdedit eum Deus tenebris. Tenebris namque homo circumdatur; quia quamvis coelesti desiderio ferveat, quid
Abbreviated transcription (Latin):
eum d̃s tenebris. Uia enim sua uiro absconisa
est: quia &. si iam in qua sit uite qualitate
considerat ÷ adhue tamen ad quem finem
tendat ignorat. Et si iam suꝑna appetit.¬
& si plenis hec desideriis querit: adhuc ta¬
men si in eisdem desideriis ꝑmaneat nescit.
P eccata quippe deserentes ad iusticiam tendi¬
mus ÷ &. unde uenimus nouimus: sed qͦ
ꝑueniamius ignoramnus. Quid hesterna fui
mus die samuis: sed quid contingat crastin
nos esse uescimꝰ. Uia ergo sua uiro abscondita
est: quia sic pedem ponit oꝑis ⁊ ut tamen
preuidere nequeat exitum consumationis.¬
Est aũt & alie uiȩ nr̃e absconsio⁊ quia uon¬
nũquam ea ipsa quȩ recte nos agere credimꝰ:
an in districti iudicis examine recta suit igno¬
ramus. Sepe enm sicut & longe superiꝰ
diximus. opus nostrum causa damꝑnationis
est: && profectus putatur esse uirtutis. Sepe¬
uero uide placari uidex creditur. inde ad ira¬
scendum placidris instigatur: salomone attestan¬

Expanded text:
it. --Via enim sua viro abscondita est, quia etsi jam in qua sit vitae qualitate considerat, adhuc tamen ad quem finem tendat, ignorat. Etsi jam superna appetit, etsi plenis haec desideriis quaerit, adhuc tamen si in eisdem desideriis permaneat, nescit. Peccata quippe deserentes, ad justitiam tendimus; et unde venimus, novimus; sed quo perveniamus, ignoramus. Quid hesterna die fuimus, scimus; sed quid contingat crastina nos esse, nescimus. Via ergo sua viro abscondita est, quia sic pedem ponit operis, ut tamen praevidere nequeat exitum consummationisEst autem et alia viae nostrae absconsio; quia nonnunquam ea ipsa quae recte nos agere credimus, an in districti judicis examine recta sint, ignoramus. Saepe enim, sicut et longe superius diximus, opus nostrum causa damnationis est, et provectus putatur esse virtutis. Saepe unde placari judex creditur, inde ad irascendum placidus instigatur; Salomone attestan
Abbreviated transcription (Latin):
Hone autem hypocritarum laus preda dr̃.
Preda quippe est: cum aliena uiolenter
auferunt᷑. Omnis quippe hypoerita quia
uitam iustitiȩ simulans iustoꝵ sibi laudeᷤ
arripit: alienum est profecto quod tollit.
Elyphar itaq quia beatum iob incolum¬
tatis suȩ tempore laudanda egisse cognouit:
ꝑcussione subsequente. hec illum tenuissẽ
per y pocrisin credidit dicens. Tigris perut
co qͥd ñ haberet p̃dã. Ac si aꝑte dicat. Mari.¬
etas tuȩ simulationis extincta est: quia¬

Expanded text:
Bene autem hypocritarum laus praeda dicitur. Bene autem hypocritarum laus praeda dicitur. Praeda quippe est, cum aliena violenter auferuntur. Omnis autem hypocrita, quia vitam justitiae simulans, justorum sibi laudem arripit, alienum profecto est quod tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job incolumitatis suae tempore laudanda egisse cognovit, percussione subsequente, haec illum tenuisse per hypocrisin credidit, dicens: Tigris periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicat: Varietas tuae simulationis ex
Abbreviated transcription (Latin):
sit. cur homo qui tantis uirtutibꝰ pollere
cernit᷑. etiam tam reprobis actibus inqui¬
netur. Sed nimirũ omnis ypocrita tygnꝰ
est: quia dum mundiis color de simula¬
tione ducitur: uitioꝵ. nigredine interrum¬
pente uariat᷑. Sepe enim dum de casti¬
tatis munditia extollit᷑: sorte auaricie fe-¬
datur. Sepe dum de uirtute largitatis
speciosus ostendit᷑: luxuriȩ maculis inqͥ¬
natur. Sepe dũ de castitatis atq largi¬
tatis decore uestitur: uelut ex zelo iusticiȩ
crudelitatis atroeitate fuscat᷑. Sepe las¬
gitate. castitate. pietate. ex pulchra uisione
maititur: sed interfusa obscuritate suꝑbie
notatut. Sieq fit. ut inter mixtis uitiis
dum mundã in se speciem hy poerita non
ostendit: quasi unum colorem tygris ne
quaqu̾a habere possit. Que uidelicet ts¬
gris rapit predam: quia humani sibi fa¬
uoris usurpat laudem. Qui enim rap¬
ta laude extollitur: quasi preda satiatur

Expanded text:
irum cur homo, qui tantis virtutibus pollere irum cur homo, qui tantis virtutibus pollere cernitur, etiam tam reprobis actibus inquinetur. Sed nimirum omnis hypocrita tigris est, quia dum mundus color de simulatione ducitur, vitiorum nigredine interrumpente variatur. Saepe enim dum de castitatis munditia extollitur, sorde avaritiae foedatur. Saepe dum virtute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, velut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa obscuritate superbiae notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Quae videlicet tigris rapit praedam, quia humani sibi favoris usurpat gloriam. Qui enim rapta laude extollitur, quasi praeda satiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Rugitꝰ leonis et uox leene. ce
dentes catuloꝵ. leonum contriti sunt. Sa
enim rugitum leonis appellat: nisi ut pau¬
lo ante prediximus seueritatẽ uiri ᷤ Ꝙq
uocem leene: nis̃i loquacitatẽ coniugis:
Quid dentes catuloꝵ leonũ: nisi edacita¬
tem prolis: Quia enim filii conuiuantes
extincti sunt: dentium expressione signant᷑.
Quȩ cuncta dum contrita elypha⁊ rigoꝰ
exultat: quasi iure dampnata denuntiat.
Cuius adhuc duritiã increpationis ingeni
sipati sunt. Quem enim nomine tẏgridis¬
nisi beatũ iob. nota uarietatis signat. uel a¬
sperum maculis simulationis: Omnis
namq simulator. in eo quod uideri rectus
apƿetit. mundũ: se per omnia non ostendi
quia dum uirtutes quasdam per hypocri¬
sin assrimit. & occulte semet ipsũ uiciis su¬
bicit: quedam latentia uitia repente in faci¬
em erumpunt. & suꝑ inducte simulatio¬
nis quasi uisioniꝰ coriũ ex admixtione sua
uaruim ostendunt: ut plerumq mirum¬

Expanded text:
. Rugitus leonis et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt. - Quid enim rugitus leonis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? Quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphas exsultat exaltat, quasi jure damnata denuntiat. Cujus adhuc duritiam increpationis ingeminleonis dissipati sunt. - Quem enim nomine tnisi beatum Job nota varietatis signat, vel aspersum maculis simulationis? Omnis namque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium, ex admistione sua varium ostendunt; ut plerumque sit m
Abbreviated transcription (Latin):
specie. uidelicet non uitam scientie sed uerba
tenentium. seu certe ex ꝑsona amicoꝵ bea¬
ti iob. qui de cognitione ueritatis potuert̃
ꝓculdubio ꝑcipiendo experiri. quod studue-¬
rũt do cendo edoqui hec eadem quȩ tratis¬
currimus subtiliꝰ dicta disseram: ut dum
sollicite elyphaz sermo discutit᷑. quante sci-¬
entiȩ fuerit demonstret᷑: quamuis in eadẽ
scientia humilitatẽ non tenuit: qͥa cõmu¬

Expanded text:
specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui co
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim ea docent que d̃s publie loquit᷑.
sed que coꝵ auri quasi latenter aspirant᷑. Hac
igitur diximus: ut quid sub hereticoꝵ specie
ĩebyphaz sermonibꝰ sentiendũ sit intimemus.
Sed quia amici beati iob tanti uiri amici
non essent nisi manifeste aliquid ex uerita¬
te didicissent ÷ qui quamuis in sententiis
correptionis errant. in ueritatis tamen cogni-¬
tione non in toto titubant: haec eadem que¬
paulo superius dixinus uerba replicemus:
ut subtiliꝰ discernamꝰ. quomͦ ea que de ꝑ¬
ceptione ueritatis dicuntur: a recte sentientibꝰ
proferri ueracit᷑ possint. Non num quã ueto¬
heretici. uera quidam &&. sublimta locunt᷑:
non qͥd hec diuinitꝰ ipsi ꝑcipiunt: sed qͦd
ex sanctȩ eccłiȩ cõtentione didicerunt. Neq
hec ad prouectum conscientie. sed ad scientiȩ
ostentationem trahunt. Unde fit plerumq
ut alta sciendo dicant: sed uiuendo que di¬
cunt nesqant. Sue igit᷑ ex hereticoꝵ

Expanded text:
Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis errant, in veritatis tamen cognitione non in toto titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a recte sentientibus proferri veraciter possint.  Vetera quaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
quam uero cum hoc despici ab auditore conspi¬
ciunt: semet ipsos simulant timere quod di¬
cunt. Unde subditur. Pauor tenuit me &
enimde doctrine sue altitudine miri uideri
appetunt: quasi ꝑtimescunt quȩ fingunt. Et
cum minoris laboris sit audire quam dicere:
ad ea proferenda audaces sunt quȩ scilicet a¬
struunt qͥa ipsi uix audire potuerunt. Qñ &e
adhuc subditur. Et cum spiritꝰ me presente
transiret: in horruerunt pili carnis mee. Ste
tit quidã. cuius non agnoscebã uriltum.
Ut incomprehensibitia sẽ cognouisse indicent.
non stetisse. sed transisse coram se spiritum
narrant: & uultum se uidisse incognitũ
simulant: ut esse sibi cognitum qui abhuma¬
na mente cognosci non ualet ostendant. Ubi
dm sibi unaginalit̾ fĩgunt: quẽ intueri spirita¬
liter nequeunt: eiusq uocẽ quasi aurȩ lenis
audire se ꝑhibẽt: quia ad secreta illius cogno
scenda. quasi esse se ceteris familiariores gaudẽt.

Expanded text:
quam vero cum hoc despici ab auditore conspiquam vero cum hoc despici ab auditore conspiciunt, semetipsos simulant timere quod dicunt. Unde subditur: CAPUT XXV. enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc subditur: CAPUT XXVI. VEenim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, Ut incomprehensibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. Ubi Deum sibi imaginaliter fingunt, quem intueri spiritaliter nequeunt, ejusque vocem quasi aurae levis audire se perhibent, qui ad secreta illius cognscenda, quasi esse se caeteris familiariores gaudent.
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe heretici dum altiora dicere conant᷑:
ipsi sibi testes sunt. quia que proferunt
uera non sunt. In nocturna quippe uisione
dubie cernit᷑. Rimas ergo susurrii in pauore
nocturne uisionis sc ꝑcepisse asserunt: quia ut¬
ea quȩ docent alta aliis ostendant: urx ea se ca¬
pere posse denuntiant. Sed hinc colligendum
est. quomodo audientibꝰ certa esse poterunt: q̃
ipsi dubie uiderunt. Miro igitur ordine cum
alta loquentes profer unt: in patefactione stulticiȩ
ipsis suȩ altitudinis uocibus ligant᷑. Quantũ
uero de singularitate sapientie eleuantur osten¬
ditur. cum protinus sub infert᷑. Quando solet
sopor occupare homines. de si ab hereticis aꝑte¬
diccretur. Cum homines inferius dormiunt.
nos ad ꝑcipienda suꝑna uigilamus: quia ea
nobis nota sunt: ad que uidelicet cognoscenda.
ceteroꝵ homin̾u corda torpentia non assurg̃t.
Ac si aꝑtius dicant. In quibus intelligentia nr̃a
se crigit: reliqͦꝵ hõiũ sensꝰ doriit. Nonnũ¬

Expanded text:
epe haeretici dum altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. In nocturna quippe visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dormit. Nonnun
Abbreviated transcription (Latin):
rius premitur: ad concupiscenda quȩ intris
sunt liberior relaxatur. Per illam uero ani¬
mus dum multis parere cogitur: a desiderii
sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti uiri
magis in hoc mundo prospera. quam aduer-¬
sa formident. Sciunt uamq quia mens¬
dum blanda occupatione prenitur: aliqͣndo
li bens ad exteriora deriuatur. Scuunit qͥa
sere si hanc clandestina cogitatio decipit.
quomodo ꝑmutet᷑ ignorãt. Pensant autẽ
quȩ sint et̾na bona quȩ cupiunt: & cogno¬
scunt quam nichil sit omne. quod blandũ
temporalit arridet. Cunctaq huius mundi
prospera mens eoꝵ. eo egre tolerat. quo suꝑnę
selicitatis est amori sociata. Tantoq magis
in presentis dulcedinis aspernatione erigitur:
quanto hanc conspicit. quia furtiuȩ sibi in
et̃ne glȩ despectii blanditur. Unde beatus
iob cum suꝑnã requiem contemplatus diceret.
paruiis & magnus ibi sunt. & seruius liber a
domino suo: ilico achunxit. Quare data est¬

Expanded text:
rius premitur, ad concupiscenda quae intus rius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namqdum blanda occupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia saepe sic hanc clandestina cogitatio decipit, ut quomodo permutetur ignoret. Electi viri pensant aeterna bona quae cupiunt, et cognoscunt quam nihil sit omne quod blande temporaliter arridet. Cuncta quae hujus mundprospera mens eorum eo aegre tolerat, quo supernae felicitatis est amore sauciata, tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione erigitur, quanto hanc conspicit, quia furtive sibi in aeternae gloriae despectu blanditur. Unde beatus Job cum supernam requiem contemplatus diceret: Parvus et magnus ibi sunt, et servus liber a domino suo, illico adjungit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
dicia graui incertitudinis sue caligine humana
mens premitur: sc̃i uiri cum sibi suppetere ꝓ¬
spera huixis mundi prospiciunt: pauida suspi¬
cione turbantur. Timent enim ne hic labo¬
rum suoꝵ fructuis recipiant: timent. ne quod
aiuina iusticia latens in eis uuilniis aspiciat:
& exterioribus eos muneribus cumulans.
ab utimis repellat. Cum uero tacra cogitant
quia nec bona agunt nisi ut soli domino pla¬
ceant: nec in ipsa affluentia suȩ prosperitatis
exultant. minus quidẽ de prosperis occulta
contra se iudicia metuunt: sed tamen eadem
ꝓspera quia se ab intima intentione prepedi¬
unt egre ferunt ⁊ oe moleste presentis uite
blandim̃ta tolerant: quia per hec se ut crimq
tardari ab interno desiderio non ignorant.
Plus enim in hoc mundo honor. quam des¬
pectio occupat: & magis prosperitatis subli¬
mitas. quam necessitatis aduersitas grauat.
Per hanc namq nonnumqũa cum homo exte¬

Expanded text:
dicia gravi incertitudinis suae caligine humana dicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri cum sibi suppetere prospera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exte