comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi testis ẽ. qͥa ep̃atum nõ ap¬
petit: qui nõ ꝑ hũc boni oꝑiͤ
ministeriũ sed honoris głam
querit. Sacrũ quippe offitiũ
non solum non diligit õio
sed nescit: qͥa ao culmen regi¬
minis anhelans. in occulta
meditatione cogitationis. ce¬
teroꝵ subiec̾tione pascit᷑. lau¬
de ꝓpͥa letat᷑. ad honorẽ cor ele¬
uat. rerum affluentiũ abũ¬
dantia exultat. Mundi gͦ lu¬
crũ querit᷑ sub eiꝰ honoris
specie: quo mundi destrui
lucͣ debuerant. Cumq mers
humilitatis culm̃ arriꝑe ad
elationem cogitat: qͦd foris
Appetit intꝰ immutat.
ed plerumq ii qui subire
magisteriũ pastorale cõ¬
cupiscunt: nõnulla ꝙͦ bona
opera aĩo ꝓponunt. Et quãuiᷤ
hoc elationis incentione.ap¬
petant: oꝑaturos tñ se mag¬
na ꝑtͣct̾ant. fitq ut aliud in
imis intentio suppͥmat: aliud
t̾ctantis aĩo suꝑficies cogitatio¬
nis ostendat. Nam sepe sͥ de se
mens ip̃a mentit᷑: et fingit se
de bono oꝑe amare qͦs non

Expanded text:
sibi testis est, quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cognitionis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie, quo mundi destrui lucra debuerunt, cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit, intus immutat. ed plerumque hi qui subire magisterium pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt; et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non
Abbreviated transcription (Latin):
popłi. actio tͣnscend̾e p̾sulis:
nis necessitate constͥngit᷑. sub
cuiꝰ estimatione popłs grex
uocat᷑. Sit gͦ necesse ẽ cogitaci¬
one mundus. actione p̃cipuꝰ.
Discretꝰ in silentio. utilis in uer¬
bo. Singulis cõpassione proxi¬
mꝰ. pre cunc̾tis contẽplacione
suspensus. Bñ agentib ꝑhu
militate̾ socius. contͣ delin¬

Expanded text:
populi actio transcendere praesulis, populi actio transcendere praesulis, nis necessitate constringitur sub cujus aestimatione populus grex vocatur. Sit ergo necesse est cogitatione mundus, actione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius
Abbreviated transcription (Latin):
mine gͣuat᷑ in mente. Qui ne¬
quaqͣm quidẽ usq ad opꝰ nefari¬
um rapit᷑ sed eiꝰ animꝰ uolup¬
tate luxurie. sñ ullo repug¬
nationis stimło delectat᷑. uiciũ
qͥppe ẽ ponderis. cũ humor ui
fecto cũ molestia dedecoris in¬
tumescunt. Ponderosus gͦ est:
qͥ totis cogitationib ad lasciuiã
defluens. pondus t᷑pitudinis
gestat in corde. Et quãuis pra¬
ua nõ exerceat oꝑe: ab his t̾n
non auellit᷑ mente. Nec adu¬
sum boni oꝑis in aꝑto ualet
assurgͥe: quia gͣuat hunc in
abditis pondus t᷑pe. Quisqͥs gͦ cui¬
libet hoꝵ uitio subigit᷑: panes
dño offerre ꝓhibet᷑. Ne ꝓfect̃o
diluere aliena delict̃a nõ uale¬
at: is quẽ ad huc ꝓpͥa deuastãt
uia gͥ paucis. ad pastorale
magisterium dignus qua¬
ut̃ ueniat. atq hoc indignus
qualit̾ ꝑtimescat ostendimus
ñc is qͥ ad illud digne ꝑueñit.
in heo qͣlit̾ uiuere debeat ostẽ¬
damꝰ. Tantum debet actionẽ

Expanded text:
mine gravatur in mente. Qui nemine gravatur in mente. Qui nequaquam quidem usque ad opus nefarium rapitur, sed ejus animus voluptate luxuriae sine ullo repugnationis obstaculo delectatur. Vitium quippe est pondrofecto cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo est, qui totis cogitationibus 14 ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde; et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente. Nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Domino offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeat is quem adhuc propria devastant. Quia igitur paucis ad pastorale magisterium dignus qualiter veniat, atque hoc indignus qualiter pertimescat ostendimus, nunc is qui ad illud digne pervenerit, in eo qualiter vivere debeat debere. Tantum debet actionem
Abbreviated transcription (Latin):
actione dñat᷑. Quasi enĩ cutis
pruriginem paulus curabat
abstergere: cũ dicebat. Tẽpta¬
tio uos non apphendat: nisi
quoq habet in corpore: qͥsquiᷤᷤ
auaritia uastat᷑ in mente.
Que si in parius non cõpescit᷑:
nimirum sñ mensura dila
tat᷑. Impetigo quippe sñ dolo¬
re corpis occupat: et absq oc¬
cupati tedio excrescens. meͬbro¬
rũ decorem fedat. Quia et aua¬
ricia capti animũ dum qͣsi de¬
lect̾at exulcerat. dũ adipiscen¬
da queq cogitationi obicit. ad
inimicicias accendit. S dolorẽ¬
in uuln̾e non facit: quia estu¬
anti animo. ex culpa abundã¬
tiam ꝓmittit. S decor mẽbrorũ
hane pulchritudo depͣuat᷑. Et qͣ¬
si totum corpꝰ exasꝑat: qͥa ꝑ uni¬
u̾sa uitia animũ supplantat.
paulo accestante qͥ ait. Radix
omniũ maloꝵ ẽ cupiditas. põ¬
ueros uͦ e̾. qͥ turpitudinẽ non
exercet in oꝑe.sedt̾ñ abhac co¬
gitatione continua sñ mod̾a¬

Expanded text:
actione dominatur. Quasi enim cutis actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat nisi vero habet in corpore quisque, avaritia vastatur in mente. Quae si in parvis non compescitur, ntatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens membrorum decorem foedat, quia et avaritia captivam animam, dum quasi delectat, exulcerat, dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et dolorein vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. Sed decor membrorum hanc pulchritudo depravatur, et quasi totum corpus exasperat, quia per universa vitia animum supplantat. Paulo attestante qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus vero est qui turpitudinem non exercet in opere, sed tamen ab hac cogitatione continua sine modera
Abbreviated transcription (Latin):
ocło: qui ueritatis luce̾ uid̾e
nõ sinit᷑. quia arro gantia sa¬
pientie siue iusticie cecat᷑ ꝓu¬
pilla namꝙ ocłi nigͣ uidet:
albuginem tolerans nichil
uidet. Quia uidelicet sensus
humane cogitationis si stul¬
tũ se peccatoremq intelli¬
git: cognitionẽ incie cla¬
ritatis app̃hendit. Si autem
candorem sͥ iusticie seusa¬
pientie tͥbuit: aluce se suꝑ¬
ne cognitõnis excludit. Et
eo claritatem ueri luminis
nequaqͣm penetrat: quo se
apd̃ se ꝑ arrogantiam exal¬
tat. sicut de quibdam dicit᷑.
Dicentes enĩ se ẽẽ sapientes:
stulti facti st̃. Iugem uͦ habo
scabiem: cͥ carnis petulantia
sine cessacione dñatur. In
scabie et enĩ feruor uiscerũ
ad cutem tͣhit᷑. ꝑ qͣm recte
luxuna designat᷑. Quia si cordis
tẽptacio usq ad oꝑationem ꝓ¬
silit: nimirum feruor intimꝰ
usq ad cutis scabiem ꝓrum¬
pit. Et foris iã corpꝰ sauciat:
quia dum in cogitacione uo¬
luptas non repͥmit᷑: etiã in

Expanded text:
cem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra videt, albuginem tolerans nihil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis, si stultum se peccatoremque intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi justitiae sive sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per arrogantiam exaltat, sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt . Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur; quia, si cordis delectatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit, et foris jam corpus sauciat, quia dum in cogitatione voluptas non reprimitur, etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
sticie erectus. Internoꝵ curã
in exteriorum occupatione
nõ minuens. ext̾ioꝵ ꝓuiden¬
tiam in int̾ioꝵ sollicitudine
non relinquens. Si hec que bre

Expanded text:
Sit rector internorum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relinquens, ne aut e
Abbreviated transcription (Latin):
endum hoc qͦd utilit̾ subire
p̃cipit᷑ ꝑtinax non ẽ. Neq enĩ
uere ẽ humilis: qͥ suꝑni nut᷑
arbitum ut debeat p̾esse intel¬
ligit. et tam p̾esse conte̾nit. Sed¬
diuinis dispositionib subdit᷑.
atq auitio obstinationis alienꝰ.
cums regiminis imꝑat᷑. si iam

Expanded text:
endum hoc quod utiliter subire praecipitur pertinax non est. Neque enim vere est humilis qui superni nutus arbitrium ut debeat praeesse intelligit, et tamen praeesse contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen im
Abbreviated transcription (Latin):
episcopatum desiderat: bonũ
opus desiderat. Qui tam lau¬
dans desideriũ. in pauorẽ uer¬
cit ꝓtinꝰ qd̃ lairdauit: cum re¬
pente subiungit. Oportet aũ
ep̃m irrep̃hensibilem ẽẽ. Cũ q
uirtutum necessaria subse¬
quent̃ enumat: que sit irre¬
p̃hensibilitas ip̃a manifes¬
tat. Et fauet gͦ ex desiderio:
et terret ex p̃cepto. Ac si aꝑte
dicat. laudo qͦd queritis: sed
pͥus disciteqͥd queratis: nedũ
uosmetipsos metiri neglegitiᷤᷤ.
tanto fedior ur̃a rep̃hensibili¬
tas appareat. qͣnto et a cuncti
conspici in honoris arce festi¬
nat. Magnꝰ enĩ regendi arti¬
fex fauorib impellit. t̾rorib
retͣhit: ut auditores suos et de¬
scͥpto irrep̾hensibilitatis cui¬
mine restͥngat asuꝑbia. et of¬
fitiũ laudando qͦo querit᷑ cõ¬
ponat ad uitam. Quãuis no¬
tandum qͦd illo in tempore
dicit᷑. quo quisqͥs plebib p̾¬
erat. pͥmꝰ ad martirii tormen¬
ta ducebat᷑. Gunc gͦ fuic lau¬
dabile episcopatum querere:

Expanded text:
episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum irreprehensibilem esse. Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat; et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto. Ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis: ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas pateat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinatis. Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine restringat a superbia, et officium laudando quod quaeritur, componat ad vitam. Quamvis notandum quod illo in tempore hoc dicitur, quo quisquis plebibus praeerat, primus ad martyrii tormenta ducebatur. Tunc ergo laudabile fuit episcopatum quaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbe contͣdicat. Quia gͥ ual¬
de difficile ẽ. purgatum se
quemlibet posse cognoscere:
p̾dicationis offitium tutius
ueelinat᷑. Nec tam̃ declinari
ut dixim᷑ ꝑtinacit̾ debet: eũ
ad suscipiendum hoc suꝑna
uoluntas agnoscit᷑. Qdoͦ moy¬
ses utrumq miro opere C¬
expleuit: qui preesse tante
multitudim et noluit et o¬
bediuit. Suꝑb enĩ fortasse
ẽet: si ducatum plebis innu¬
mere sine trepidatione sus¬
ciperet. Et rursum suꝑb ex¬
isteret: si auctoris imꝑio obe¬
dire recusaret. Utͦbiq gͦ hu¬
milis utͦbiq subiectꝰ: et p̃esse
popło semecip̃m metiendo
noluit. et tam̃ de imꝑantis
uirib p̾sumendo consensit.
cũ quanta culpa ex appetitu
propͥo cet̾is p̾ferii nõ metuũt:
si sc̃i uiri plebrum ducatum
susciꝑe deo etiã iubente ti¬
muerunt. Moyses suadente
on̾o trepidat᷑. et infirm᷑ qͥsq
ut honoris onus ꝑcipiat anhe¬
lat: Et qui ad casum ualde

Expanded text:
superbe contradicat. Quia igitur valsuperbe contradicat. Quia igitur valde difficile est purgatum se quemlibet posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declinari, ut diximus, pertinaciter debet, cum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperantis viribus praesumendo consensit. cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde
Abbreviated transcription (Latin):
duoꝵ ꝓpħantiũ facta pensam᷑.
Quoꝵ imꝰ ut ad p̃dicandũ mitti
mitteret: ultͦ se obtulit dicets.
Ecce ego mitte me Ieremias a
mitait᷑: et tũ ne mitti debeat hu
er ego sum. En ab utsq exterĩ
diũsa uox ꝓdiit: s nõ adiũso
fonte dilectionis emanauit.
Duo quippe st̃ precepta carita¬
tis: di uidelicet amor et ꝓxi¬
desse proximis cupiens ysai¬
as: officiũ predicationis ap¬
petit. ꝑ contemplatiuam uͥ
ieremias conditoris amori sedu¬
lo inherere desiderans. ne
mitti ad p̾dicandũ debeat
contͣdicit. Qd gͦ laudabilit᷑
alt̾ appetiit: hoc laudabilit᷑
alt̾ expauit. Iste ne tacite
contemplationis lũc loquẽ¬
do ꝑderet: ille ne dãpna stu¬
diosi oꝑis tacendo sentiret.
Sed hoc in utͥsq subtilit̾ est
intuendum: quia et is qui
recusauit plene nõ restitit.
et is qui micti uoluit ante
se ꝑ altaris calculum pͥgatũ
uidit. ne aut nõ purgatus
deat: aut quẽ suꝑna gr̃a eli¬
git. sub humilitatis specie

Expanded text:
ophetantium facta pensamus, quorum unus ut ad praedicandum mitti mitteret, ultro se obtulit dicens: « En ego, mitte me . » Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat humi, quia puer ego sum. » En ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proxidesse proximis cupiens Isaias, officium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori Conditoris sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat contradicit. Quod ergo laudabiliter alter appetit, hoc laudabiliter alter expavit. Iste ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum: quia et is qui recusavit, pleniter non resistit; et is qui mitti voluit ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus deat, aut quem superna gratia eligit, sub humilitatis specie
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte ꝑtulit: qͣm occulta ela¬
tio accendit. Naͣ distͥctus iu¬
dex pͥus inuisibilit̾ uidit:
qd post publice feriendo de¬
p̃hendit. Unde et in irrationa¬
le animal hunc uertit: ab
humana sociecate seꝑauit: agͥ
bestiis mutata mente coniun
itaq ꝓferentes. nõ potestadem
rep̾hendimꝰ: sed ab appetitũ
illiꝰ cordis infirmitatẽ munimꝰ.
n e imꝑfecti quiq culmen regi
in planis stantes ticubant.
in p̃cipicio pedem ponant.
uirtutũ dona ꝑcipiunt. atq¬
ꝓ exercitatione ceteroꝵ mag¬
nis munerib exaltant᷑. Qui
studio castitatis mundi. ab¬
stinentie robore ualidi. doctri¬
ne dapib referti. patientie lõ¬
ganimitate humiles. aucto¬
ritatis fortitudine erecti. pie¬
tatis g̾ra benigni. iusticie se¬
ueritate distͥcti st̃. Qui nimi
rũ regiminũ culm si uocati
susciꝑe renuunt: ip̃a sibi ple¬
rumq dona adimunt. que
nõ ꝓse tantũm sed etiam pro
aliis acceptint. Cũq sua et nõ

Expanded text:
aperte pertulit, quam occulta elaaperte pertulit, quam occulta elatio accendit. Nam districtus judex prius invisibiliter vidit quod postea publice feriendo reprehendit. Unde et in irrationale animal hunc vertit, ab humana societate separavit, agri bestiis mutata mente conjunxitaque proferentes, non potestatem reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus, ne imperfecti quique culmen arripere in planis stantes titubant, in praecipiti pedem ponant. virtutum dona percipiunt, et pro exercitatione caeterorum magnis muneribus exaltantur; qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratia benigni, justitiae severitate districti sunt. Qui nimirum culmen regiminum si vocati suscipere renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt, quae non pro se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cumque sua et non
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione se animꝰ eleuat. et
plene in se iram iudicis ꝓuo¬
cat: qͣmuis ꝑ iniqͣ foras oꝑa ñ
erumpat. Intus qͥppe ẽ. qui
iudicat: intꝰ qͦd iudicat᷑. Cum
gͦ in corde delinqͥmus: latet
homines qͦo apud nos agimus.
sed t̃n ip̃o uidice teste peccamꝰ.
Neq enĩ rex babilonie t̾c reus
de elatione extitit. cũ ad ela¬
tionis uba ꝑuenit. quippe
qͥ ore ꝓpħico et ante cũ ab ela¬
tione tacuit. sententiã reꝓba¬
tõnis audiuit. Culpam nãq
ꝑpetͣte suꝑbie iam ante det̾¬
serat: qͥ omĩpotentem dm̃
quẽ se offendisse repꝑit. cũctiᷤᷤ
sub se gentib p̾dicauit. Sed
post hec successu sue potesta¬
tis eleuatꝰ. duͣ magna se feciᷤ¬
se gauderet. cunctis pͥus in
cogitatione se p̾tulit: et post
adhuc tumidus dixit. Nõne
hec ẽ. babylon magna qͣm e¬
go edificaui in domuͣ regni
et in robore fortitudinis mee:
et in gła decoris mei: Que ui¬
delicet uox illiꝰ ire umdictã

Expanded text:
cogitatione se animus elevat, et cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erumpat. Intus quippe est qui judicat, intus quod judicatur. Cum ergo in corde delinquimus, latet homines quod apud nos agimus: sed tamen ipso judNeque enim rex Babyloniae tunc reus de elatione exstitit , cum ad elationis verba pervenit; quippe qui ore prophetico et ante cum ab elatione tacuit, sententiam reprobationis audivit. Culpam namque perpetratae superbiae jam ante deterserat, qui omnipotentem Deum quem se offendisse reperit, cunctis sub se gentibus praedicavit. Sed post haec successu suae potestatis elevatus, dum magna se fecisse gauderet, cunctis prius in cogitatione se praetulit, et post adhuc tumidus dixit: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, et in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? Quae videlicet vox illius irae vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
Et impar qͥsq inuenit᷑ ad sin¬
gula: dum confusa mente
diuroit᷑ ad multa uñ qͥdam
sapiens ꝓurde admonet dice̾.
Fili ne in multis sunit actꝰ tui.
Quia uidelicet neqͣqͣm plene
inuniꝰ cuꝰq oꝑis ratione colligitur:
cũmens ꝑ diuiersa partit᷑. Cum q
foras ꝑ insolentẽ curam tͣhit᷑. ati¬
moris uitimi solroitate uacuat᷑.
fit in exterioꝵ dispositione solli¬
cita: et sui solu̾m ignara. Scit
multa cogitare: se nesciens. Nã
plus qͣm necesse ẽ. se ext̾ioribus
implicat: qͣsi occupata in itin̾e
obliuiscit᷑ quo tendebat. itaut
ab studio sue inquisitionis ali¬
ena. ne ip̃a qͥdẽ que partit᷑ dãpna
considet: et ꝑ qͣnta delinqͣt ig¬
noret. Neq enĩ peccare se ezechi¬
as credidit: cũ uenientib ad se
ostendit. S in dãpnationem
secuture ꝓlis ex eo iram iudi¬
cis ꝑculit. qͦd se facere licenter
estimauit. Sepe dũ młta sup¬
petunt: dũ que agi posst̃ q̃ sub¬
iecti qͥa acta st̃ admirent᷑. in

Expanded text:
et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide admonet, dicens: Fili, ne in multis sint actus tui . Quia videlicet nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur: fit in exteriorum dispositione sollicita, et sui solummodo ignara, scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat; ita ut ab studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae patitur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Neque enim peccare se Ezechias credidit , cum venientibus ad se ostendit; sed in damnationem secuturae prolis ex eo iram judicis pertulit, quod se facere licenter aestimavit . Saepe dum multa suppetunt, dujecti quae acta sunt admirantur, in
Abbreviated transcription (Latin):
Scͥptũ quippe ẽ. Calciati pe¬
des in p̃paratione eungłii
pacis. Si gͦ ut nr̃im sic ꝑ timi
moꝵ negligit: qͣsi uniꝰ pediᷤᷤ
calciam̃tum cũ dedecore amit¬
tit. Sunt itaq nõ nulli qͥ magiiᷤ¬
ut diximꝰ mun̾ib ditati. dũ soliꝰ
contẽplationis studiis mardeᷤᷤ¬
cunt: parere utilitati ꝓximo¬
rũ in p̃dicatione refugiunt.:
secretum qͥetis diligũt. seces¬
sum specłationis petunt. De
qͥ sidistͥcte iudicent᷑: ex tantiᷤ
ꝓculdubio rei sc̃. qͣntis uemẽ¬
tes ad publicum ꝓdẽe potue¬
rant. Qua enĩ mente is qͥ ꝓrxi¬
mis ꝓfuturꝰ enitesceret utili¬
tati ceceroꝵ secretum p̃ponit su¬
um: qͣndo ip̃e sũmi patͥs unige¬
nit᷑ ut młtis ꝓdesset de sinu
patͥs egressus ẽ ad publicum:
t sunt nõnulli qͥ ex sola hu¬
militate refugiunt. ne eis
qͥb se unpares estimant p̃ferã¬
tur. Quoꝵ ꝓfecto humilitas si

Expanded text:
Scriptum quippe est: Calciati peScriptum quippe est: Calciati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Si ergo ut nostram, sic curammorum negligit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit. Sunt nonnulli qui magnis muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt. De quo si districte judicentur, ex tantis procul dubio rei sunt quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua mente is qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum praeponit suum, quando ipse summi Patris Unigenitus, ut multis prodesset de sinu Patris egressus est ad publicum nostrum? Sunt nonnulli qui ex sola humilitate refugiunt, ne eis quibus se impares aestimant praeferantur. Quorum profecto humilitas, si
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝓ om̃ib mortuus ẽ. Suꝑ est
ut qͥ uiuunt iam nõ sibi ui¬
uant: s ei qͥ pro ip̃is mortuuᷤᷤ
ẽ. et resurrexit. hinc moyses
ait ut uxorẽ frĩs sine filiis
defuncti suꝑstes frat̾ accipiat.
atq ad nomen fr̃is filios giͦg¬
erit. huic in faciẽ mulier ex¬
puat. unũq ei pedem ꝓpinquꝰ
discalciet. eiꝰq habitaculũ do¬
mũ discalciati uocet. fr̾at̃ qͥp¬
rectionis apparens głam dixͦ.
Ite nuntiate frĩb meis. Qui
qͣsi sñ filiis obiit: qͥa adhuc
electoꝵ suoꝵ numerũ nõ im¬
pleuit. huiꝰ scilicet uxorem
suꝑstes fr̃ sortiri p̾cipit᷑: qͥa
dignũ ꝓfecto ẽ. ut cura sc̃e ec
cłie ei qui hãc bñ reg̾e p̾ualet
ĩponat᷑. Cui nolenti mulier
in facie̾ expuit: qͥa quisqͥs ex
mun̾il que ꝑcepit. ꝓdesse
aliis nõ curat: bonis quoꝙ
eiꝰ sc̃a eccła exprobrans. ei qͣsi
in faciẽ saliuã iac̾tat. Cui ex
uno pede calciamentũ tolli¬
t᷑: ut discalciati domꝰ uocet᷑.

Expanded text:
omnibus mortuus est, superest ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est, et resurrexit . Hinc Moyses ait , ut uxorem fratris sine filiis defuncti, superstes frater 7 accipiat, atque ad nomen fratris filios gigerit, huic in faciem mulier exspuat, unumque ei pedem propinquus discalciet, ejusque habitaculum domum discalceati vocet. Frater quiprectioniIte, nuntiate fratribus meis . Qui quasi sine filiis obiit, quia adhuc electorum suorum numerum non implevit. Hujus scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia dignum profecto clesiae ei qui hanc bene regere praevalet imponatur. Cui nolenti mulier in faciem expuit, quia quisquis ex muneribus quae percepit prodesse aliis non ejus sancta Ecclesia exprobrans, ei quasi in faciem salivam jactat. Cui ex uno pede calceamentum tollitur, ut discalciati domus vocetur.
Abbreviated transcription (Latin):
uitas abscondi suꝑ monte̾ po¬
sita neq accendunt luc̃nam
et ponu̾t eã sub modio s suꝑ
candelabrũ: ut luceat om̃ib
se amare ꝓtinꝰ respondisset:
audiuit. Si diligis me: pasce
oues meas. Si g dilectõnis est
testimoniũ cura pastionis:
quisqͥs uͥtutib pollens. grege̾
dei renuit pascere. pastorem
sũmum conuincit᷑ nõ amare.

Expanded text:
tem posita: neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus se amare protinus respondisset, audivit: Si diligis me, pasce oves meas. Si ergo dilectionis est testimonium, cura pastionis: quisquis virtutibus pollens, gregem Dei renuit pascere, pastorem summum convincitur non amare.
Abbreviated transcription (Latin):
Et semecipm sibimet ip̃i su¬
bigit: q̃n eum pacientia intͣ
se frenari cõpellit. Audiant
impacientes: qͥd electis suis
ueritas dicit. In pacientia
ur̃a possidebitis animas
ur̃as. Sic enĩ conditi mira
bilit̾ sumꝰ: ut ratio animã.
et anima possideat corpꝰ. Ius
u̾o anime a corporis possessi¬
one repellit᷑. si non pͥus ani¬
ma a ratione possidetur.
Custodem gͥ conditõnis nr̃e
pacientiam dñs ẽẽ monstͣ¬
uit: qui in ip̃a nos possid̾e¬
et nosmet ip̃os docuit. Qͣnͣta

Expanded text:
et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia intra se frenare compellit. Audiant impatientes quod electis suis Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sic enibiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, quia in ipsa nos possidere nosmetipsos doc
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ui huiꝰ uł illiꝰ dicitis ⁊ qui
ꝑ dissolud̾onem neglegentie.
nulliꝰ uos ẽẽ monstratis:
At contͣ pusillanimes aptius
ad iter bñ agendi reducim᷑
si quedam illorum bona ex
laus audita nutͥat : qm cul¬
pa increpata castigat. Pler̾q
et si qͣ ab eis inordinate gesta
st̃. non iam tanqͣm ꝑpetrata
corripimꝰ: s qͣi adhuc ne pet¬
ri debeant ꝓ hibem᷑. Ut et illa
que approbam᷑. illatus fauor
augeat: et contͣ ea que rep̃hen¬
oimꝰ: magis apud pusillani¬
mes exhortat̾o uerecunda cõ
ta p̾dicatõne ꝑdurantes. qͣi
de uicino mundi t̾mino qͣ¬
dam cognosceret pusillani¬
initate t᷑batos: pͥus in eis qͦ
fortia ꝓspicit laudat. et cau¬
te monendo. postmodum q̃
infirma st̃ roborat. Ait enĩ.
Gr̃as agere debemꝰ deo semꝑ¬
ꝓ uob̾ fr̃s. ita ut dignum ẽ.
qͣm suꝑcrescit fides ura:et a¬
bundat caritas uniꝰcuĩq ue¬
strum inuice̾: ita ut et nos
ip̃i in uob̾ głem᷑ in eccłiis
dei. ꝓ pacientia ur̃a et fide.

Expanded text:
us vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. PlerumquEt si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, rari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat; et contra ea quae reprehendimus, magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum, quae sunt infirmata, roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo sem fratres, ita ut dignum est: quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum invicem: ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis Dei pro patientia vestra et fide .
Abbreviated transcription (Latin):
lenitas cum seueritate: facien¬
du qͦddam ex utͦq temꝑamen¬
tum. Ut neq młta asꝑitate ex¬
ulcerent᷑ subditi: neq nimia
benignitate soluant᷑. Ed uix
culi archa significat: in qͣ cum
tabulis uͥga simul et ma̾na ẽ
Quia cũ script᷑e sacre scientia.
in boni rectoris pectore si ẽ uir¬
ga distͥctionis: sit et manna

Expanded text:
lenitas cum severitate, facienlenitas cum severitate, faciendum quoddam ex utroque temperamentum; ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. CAP. Xculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga districtionis, sit et manna
Abbreviated transcription (Latin):
delinquentes exerceat: ut pie¬
tatis uiscera nõ amittat. Curã¬
dũ quippe ẽ ut rectorem sub¬
ditis et matrẽ pietas: et patͤm
exibeat disciplina. Atq int̾ ħ
sollicita circũspectione ꝓui¬
uendum: ne aut distͥctio ri¬
gida. aut pietas sit remissa.
Nam siẽ in libris iam morali
b oixim᷑: disciplina uel mise¬
ricordia multum uestituit᷑.
si una sñ altera teneat᷑. Sed
erga subiectos suos mẽe rec¬
torib debet. et iuste consulenᷤ
misccłia: et pie seuiens disci-¬
plina. Hinc namq ẽ qdõ docen¬
te ueritate. ꝑ samaritani stu¬
diũ semiuiuus in stabłm du¬
cit᷑ et uinum atq oleum uul¬
nerib eiꝰ ad hibet᷑. Ut ꝑ uinum
scilicet uuln̾a mordeant᷑: ꝑ o¬
leum foueant᷑. Necesse qͥppe ẽ.
ut qͥsquis sanandis uulnerib
p̾est: in uino morsũ doloris ad¬
hibeat. in oleo molliciem pie¬
tatis. Quatinus ꝑ uinũ mor¬
deant᷑ putͥda: ꝑ oleum sanã¬
da foueant᷑. Miscenda gͦ est

Expanded text:
delinquentes exerceat, ut piedelinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam quippe est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam sicut in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed erga subditos suos inesse rectoribus debet et juste consulens misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate , per Samaritani studium semivivus in stabulum ducitur, et vinum atque oleum vulneribus ejus adhibetur, ut per vinum scilicet leum foveantur. Necesse est quippe ut quisquis sanandis vulneribus praeest, in vino morsum doloris adhibeat, in oleo mollitiem pietatis; quatenus per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur. Miscenda ergo est
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã grauiꝰ delinquit᷑: si
int̾ ꝑuersos plus eqͣlitas qͣm
discĩplina custoditur. Qua
enĩ falsa pictate suꝑatꝰ. ferire
heli delinquentes filios nolu¬
it: apd districtum iudicem
semetip̃m cum filiis. crudeli
damnatone ꝑcussit. hinc nãq¬
ei diuma uox dicit. honora¬
sti filios tuos plus qͣm me:
Hinc pastores increpat dicens
cit᷑: cũ qͥsq in culpa lapsus.
ad statũ iusticie. ex pastoraliᷤᷤ
sollicitudinis uigore reuocat᷑.
fracturam uͦ ligamine stͥngit.
cũ culpã disciplina depͥmit:
ne plaga usq ad interitũ de¬
fluat. si hanc distͥctõnis seue¬
ritas nõ coartat. S sepe deceriꝰ
frangit᷑: cum fractura ucau¬
te colligat᷑. ita ut gͣuiꝰ scissu¬
ram sentiat si hãc ĩ moderatiꝰ
ligamẽta constͥngant. U̾n ne¬
cesse ẽ. ut cũ peccati uulnꝰ in
subditiᷤ corngendo restͥngit᷑:
magna se sollicitiroine eciã
district̾io ip̃a mod̾etur ⁊ qua¬
tiꝰ sic iura discipline cõntͣ¬

Expanded text:
elinquitur si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custoditur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Hinc namque divina ei voce dicitur: Honorasti filios tuos magis quam me . Hinc pastores increpat per procitur cum quisque in culpa lapsus, ad statum justitiae ex pastoralis sollicitudinis vigore revocatur. Fracturam vero ligamen astringit, cum culpam disciplina deprimit, ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc districtionis severitas non coarctat. Sed saepe deterius frangitur, cum fractura incaute colligatur, ita ut gravius scissuram sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae cont
Abbreviated transcription (Latin):
me consolata st̃. Uirga enĩ ꝑ¬
cutio. baculo sustentam᷑.Si ẽ
gͦ distͥctio uͥge que feriat: sit &
consolatio baculi qu susten¬
tet. Sit itaq amor s emollien̾:
sit uigor s nõ ex asꝑans : sic
zelus sed nõ immoderate se¬
uiens: sit pietas s nõ plusqͣm
expeoiat parcens. Ut dum se
in arce regiminis iusticia cle¬
mentiaq ꝑmiscet: is qui p̃ẽ.
corda subditorũ et terrendo
demuloeat. et tñ ad t̾roris re

Expanded text:
me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris re
Abbreviated transcription (Latin):
tanto apiro eos interiꝰ depͥma¬
t᷑. Ne cogitationẽ iuncatꝰ. ne
in delectationem sui animũ
rapiat. Ne iã sub se mens eã
regere non possit:cui se libi¬
dine dominandi supponit.
Ne enĩ presidentis animꝰ ad
elatõnem potestatis sue ue¬
lectatione rapiat᷑: recte ꝑ quẽ¬
dã sapientem dicit᷑. Ducem

Expanded text:
tanto apud eos interius deprimatanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem
Abbreviated transcription (Latin):
nos discipline uigore feriunt᷑.
in his uͦ que ip̃i cõmictim᷑. ne
ubi qͥdem ab aliqͦ inuectione
laceram᷑. Tanto gͦ apud dm̃
obligatiores sumꝰ: qnͣto apd
homines inulte peccamꝰ. Dis¬
ciplina aut̃ nr̃a subditos ui¬
uino uditio tanto liberioreᷤ
reddit: qͣnto hic eoꝵ culpas
uanda itaq ẽ et in corde hu¬
militas: et in oꝑe disciplina.
dum. ne dũ immoderatiꝰ cu¬
stodit᷑ utꝰ humilitatis: sol¬
uant᷑ iura regimiis. Et dũ
deicit: subditoꝵ uitam strin¬
gere sub discipline uinculo
nõ possit. Teneant gͦ rectores
exterĩ qd̾ ꝓ alior utilitate suᷤᷤ¬
cipiunt: seruent interiꝰ. qͦd de
sua estimatõne ꝑtimescunt.
Setñ qͥbdam signis decent e
rũpentib eos apd se ẽẽ humi¬
les etiã subiecti dep̃hendant.
Quatinꝰ et in auctoritate eoꝵ
qͦd formioent uideant: et de
humilitate qͦd imitent᷑. agnoᷤᷤ¬
cant. Stirdeãt gͥ sine int̾mis¬
sione qͥ prest̾. ut eoꝵ potentia
qͣnto magna exceriꝰ cernit᷑:

Expanded text:
disciplinae vigore feriuntur, in his vero quae ipsi committimus, ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, quanto apud homines inulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas vanda est itaque et in corde humilitas et in opere disciplina. dum ne, dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneant ergo rectores exterius quod pro aliorum utilitate suscipiunt; servent interius quod de sua aestimatione pertimescunt. Sed tamen quibusdam signis decenter erumpentibus, eos apud se esse humiles etiam subjecti deprehendant, quatenus et in auctoritate eorum quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui singłare culm appetens et
socialem angłoꝵ uitam de¬
spiciens: aic. Ponam sedem
meã ad aqͥlonem: et ero simił
altissimo. Miro gͦ iuditio int᷑
foueã deiectõnis inuenit. dũ
foris se inculmine potestatis
excollit. Apostate qͥppe angło
simis efficit᷑: dum homo hõib̾
ẽe similis dedignat᷑. Sic saul
post humilitatis meritum.
in tumorẽ suꝑbie culmine po¬
testatis excreuit. ꝑ humilita¬

Expanded text:
Qui singulare culmen appetens, et Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum, in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilita
Abbreviated transcription (Latin):
subiacent. dũ ad uotũ uelo¬
cit᷑ iussa complent᷑ ⁊ dũ om̃s
subditi si qͣ bñ gesta st̃ laioi¬
b efferunt. male gestis aut̃
nulla auec̾oritate contͣdicũt:
dũ plerumq laudant etiã
qͦd reꝓbare debuerat: seduc¬
tus ab his que infra suppetũt.
suꝑ se animꝰ dollit᷑. Et dum
foris inmenso fauore circũ¬
dat᷑. intꝰ ueritate uacuat᷑. Atq
oblitꝰ sui. in uoces se spargit
alienas. talem se credit qualẽ
foris audit: non qͣlem int᷑ diͤ¬
cern̾e debuit. Subiectos despi¬
cit. cosq eqͣles sͥ nat᷑e ordine
nõ agnoscit. Et qͦs sorte po¬
testatis excesserit: tͣnscendisse
se etiã uite meritis credit. Cũ¬
ctis se estimat ampliꝰ saꝑe:
dam qͥppe se constituit cul¬
mine apd̾ semet ip̃m: et qui
eqͣ ceteris nat᷑e coirditione cõ¬
dedignat᷑. Sicq usq ad eiꝰ si
militudinẽ ducit᷑: de qͦ scͥp¬
tũ ẽ.O m̾e sullime urdet: et
ip̾e ẽ. rex suꝑ om̃s filios suꝑbie.

Expanded text:
subjacent, dum ad votum velosubjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit, subiectos despicit eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit et quos sorte potestatis excesserit, transcse etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapern quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum, et qui aequa caeteris naturae conditione condedigna de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est Rex super universos filios superbiae .
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet t̾ror ac tͤmor. qͥa eẽ
suꝑ animalia t̾re p̾cipitur:
ꝓfecto eẽ suꝑ bomines ꝓhi¬
bet᷑. Homo quippe brutis a¬
nimalib. nõ autẽ hominib
ceteris nat᷑a prelatꝰ ẽ. Ꝙ iccir¬
co ei dicit᷑ ut ab animalib
nõ ab hominib tuneat᷑ ⁊ qͥa
contͣ naturam suꝑbire ẽ: ab
equali uelle timeri. Et tñ ne¬
cesse ẽ. ut rectores a subditiᷤ
tuneant᷑: quando ab eis dm̃ mi¬
nime timeri dep̃hẽdu̾t. Ut huma¬
na saltẽ formidine peccare
metuant: qͥ diuina urdicia ñ
formidant. Neqͣquã namq p̃¬
positi ex hoc quesito timore
suꝑbiunt : in quo nõ suam
głam sed subditoꝵ iusticiam
querunt. In eo enĩ qͦd metum
sibi aꝑuerse uiuentib exigũt:
qͣsi non hominib s animali¬
h dominant᷑. Quia urdelicet
ex qͣ parte bestiales st̃ subditi.
ex ea debent etiã formidini
subiacere substrati. S pler̃q
rector eoip̃o qͦ cet̾is preminet:
elatione cogitationis intumeᷤᷤ¬
cit. Et dũ ad usum cuncta

Expanded text:
videlicet terror ac tremor esse super animalia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur, homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est, et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus, et non ab hominibus timeatur, quia contra naturam superbire est ab aequali velle timeri, et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam ergo praepositi ex hoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet, elatione cogitationis intumescit. Et dum ad usum cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
ũre : qͥa fide statis. E qͣles enĩ
uob̾ sumꝰ. in qͦ uos stare cognoᷤᷤ¬
cimꝰ. Quasi p̾latum se fn̾b ẽẽ.
nesciebat: cũ diceret. fact̃i sumꝰ¬
sic̃ paruuli in medio ur̃m. &
cens. Quid uultis. in uirga
ueniã ad uos: Sũmꝰ itaq locꝰ
bñ regit᷑: cum is qͥ p̃est ÷ uitii
delinquentes subditos p̃posi¬
ti corrigunt: restat necesse ẽ.
ut sollicite attendant. qͣtinꝰ
ꝑ discipline debitũ culpas
quidem uire potestatis feriant:
sed ꝑ humilicatis custodiam.
eqͣles se ip̃is fr̃atͥb qui corrigũ¬
t᷑ agnoscant. Qmuis plerũq
etiam dignum ẽ. ut cosdẽ qͦs

Expanded text:
equales enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se fratribus esse nesciebat, cum diceret: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Et cens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis delinquentes subditos praepositi corrigunt, restat, necesse est, ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant, quamvis plerumque etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hãc discretionẽ pleniꝰ cog¬
noscimꝰ: si pastoris pͥmi exẽ¬
pla cernamꝰ. Petrꝰ nãq aue¬
tore deo sc̃e eccłe pͥncipatum
tenẽs. a b̃n agente cornelio et
sese ei humilit̾ ꝓsternente. iͦ¬
moderatiꝰ uenerari recusauit.
seq illi similem recognouit
dicens. Surge ne feceris: et ego
ip̃e homo sum. Sed cũ ananie
et saphyre culpã repperit: mox
qͣnta potentia suꝑ ceteros ex¬
creuisset ostendit. Uerbo nãq
scrucande dep̃hendit. Et sum¬
mũ se intra eccłam contͣ pec¬
cata recoluit: qͦd honore sibi
uehement̾ impenso. corã bñ
agentib fratͥb non agnouit.
Iuic cõmunionẽ eqͣlitatis me¬
ruit scĩtas actionis: hic zelus
ultionis ius aꝑuit potestatiᷤ.

Expanded text:
Sed hanc discretionem plenius agSed hanc discretionem plenius agnoscimus, si pastoris primi exempla cernamus. Petrus namque, auctore Deo, stenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris; et ego ipse homo sum . Sed, cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit . Verbo namque perscrutante deprehendit; et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit; quod, honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic quippe communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus operuit potestatis.
Abbreviated transcription (Latin):
porali potentia iam se paruu¬
lum non uidebat. Ceteroꝵ naq
comꝑat̃oni se p̾ferens. qͥ a plu
cunctis poterat: magnũ᷑ pre
om̃ib estimabat. Miro audẽ
mͦ cũ apud se paruul. apd̾ do
minũ magnꝰ: cum uͦ apd̃ se ma¬
gnus apparuit. apud dñm par¬
uus fuit. plerũq gͦ dũ ex sub¬
iectoꝵ affluentia animꝰ infla¬
t᷑. in fluxũ suꝑbie ip̃o poten¬
tie fastigio lenocinante corrũ¬
pit᷑. Quã uidelicet potentiã
bñ regit: qͥ et ten̾e illã nouent.
et impugnare. Bene hãc regit
qͥ scit ꝑ illã suꝑ culpas erigi.
scit cũ illa ceteris eqͣlite cõpo¬
ni. humana etenĩ mens ple¬
rumq extollit᷑. etiam cũ nulla
pocestate fulcit᷑. Quantomag̾
in altum se erigit. cũ se etiam¬
ei potestas adiungit. Qm tn
potestate̾ recte dispensat: qͥ
sollicite nouerit et assum̃e ex
illa qͦd adiuuat. et expugna¬
re qͦd tẽptat. Et eq̃lem se cũ
illa ceteris cern̾e: et tñ se pec¬
cantib zelo ultionis anferre.

Expanded text:
porali potentia jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus aestimabat. Miro autem modo, cum apud se parvulus, apud Deum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Deum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit et cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur: quanto magis in altum se erigit, cum se etiam potestas ei adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat, qui sollicite noverit et assumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ moriat᷑. Sacerdos nãq in¬
grediens uł egrediens morit᷑.
si de eo sonitꝰ non audit᷑. quia
iram contͣ se occulti iudicis
exigit. si sñ p̃dicationis soni¬
tu incedit. Apte aut̃ tintĩna¬
bula uestimentis illiꝰ descri¬
bunt᷑ inserta. uestimenta et¬
enĩ sacerdotis. qͥd aliud qͣm
attestante qui ait. sacerdotes
tui induant᷑ iusticiam: ues¬
timentis itaq illiꝰ tintĩnabła
inherent: ut uite mam cũ
lingue soni
Sn cum rector se ad loquendũ
p̃parat: sub qͣnto caudele stu¬
dio loquat᷑ attendat. Ne si in¬
ordinate ad loquendum rapi¬
tͣ. erroris uuln̾e audientium
corda feriant᷑. Et cum fortasse
sapiens uideri desiderat: umi¬
tatis compage̾ insipient̾ absci¬

Expanded text:
non moriatur . Sacerdos namque ingrediens vel egrediens moritur, si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se occulti judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis illius describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud, quam attestante, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam . Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum lingum cum rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur, attendat; ne, si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur: et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscin
Abbreviated transcription (Latin):
Sac̃dos gͦ si p̾dicatõnis ẽ neᷤ¬
cius: qm clamoris ẽ uocẽ da¬
turꝰ preco mutꝰ : hĩc est enĩ
qͦd suꝑ pas¬
tore pͥmoᷤᷤ
in linguarum specie sp̃c sc̃s in¬
sedit: qr nimirum qͦs repleue¬
rit. de se ꝓtinꝰ ioquentes facit.
hinc moysi p̾cipit᷑. ut cab̾na¬
culũ sac̃dos ingrediens tinti¬
nabulis ambiat᷑. ut uidelie⁊
uoces p̾dicat̃onis habeat. ne
suꝑni spectatoris iudiciũ ex
sile̾tõ offentat. Scͥptum qͥp¬

Expanded text:
onis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus? Hinc est enim quod super pastores primos in linguarum specie Spiritus sanctus insedit, quia nimirum quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur ut tabernaculum sacerdos ingrediens tintinnabulis ambiatur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni speculatoris judicium ex silentio offendat. Sc
Abbreviated transcription (Latin):
dũ fugitiua ẽẽ presentia in¬
dicant: que sint uent᷑a mani¬
festant. Quos diuinꝰ sermo fal¬
sa uid̾e redarguit: qͥa du cor¬
npe culpas metuunt. in cas¬
sum delin quentib ꝓmissa se¬
curitate blandiuntur. Qui
iniqͥtatẽ peccantiũ nequaꝗͣ
aꝑiunt: qͥa ab increpationis
uoce conticescunt. Clauis qͥp¬
pe aꝑtionis. ẽ sermo correptio¬
nis: qͥa increpatio culpam de¬
tegit. qm sepe nescit ip̃e etiã
qͥ ꝑpetͣuit. hinc paulus ait.
redarguere. hinc ꝑ malachiã
dicit᷑. Labia sac̾dotis custodi¬
unt scientiam. et legem re¬
qͥrunt ex ore eiꝰ: qͥa angłs dñi

Expanded text:
dum fugitiva esse praesentia indicant, quae sunt ventura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur. Qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpatvoce conticescunt. Clavis quippe apertionis est sermo correctionis quia increpatio culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait: nt, redarguere. Hinc per Malachiam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia ang
Abbreviated transcription (Latin):
pcipuꝰs: ut uite uiam sub¬
ditis uiuendo denuntiet. et gͦx
qͥ pastoris uocem moresq seqͥt᷑
ꝑ exempla meliꝰ quã ꝑ uerba
gradiat᷑. Qui enĩ loci sui ne¬
cessitate exigit᷑ sũma dicere:
hac eadẽ necessitate cõpellit᷑
sũma monstrare. Illa nãq uex
libentiꝰ auditoꝵ cor penetrat:
qͣm dicentis uita cõmendat.
qͥa qͦo loquendo imꝑat. osten

Expanded text:
ecipuus, quatenus vitae viam subditis vivendo denuntiet, et grex, qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui enim loci sui necessitate cogitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum 509 cor penetrat, quam dicentis vita commendat; quia quod loquendo praecipit, osten