comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insamaria adductumq ad se occidit. It
sepelicrunt cũ: eoqđ ess& filius iosaphat
qui quȩ sicrat dñm in toto corde suo ncc
erat ultra spes aliqua ut destirpe rẽgna¬
ret ochorie. Si quidẽ athalia mat̾ eius
uidens qđ mortuus ess& filius suus: sur¬
rexit & int̾fecit omc̃m stirp̃ẽ regiã do¬
mus ioram. Porro iosabah filia regis tu¬
lit ioas filiũ ochorie & furata ẽ cum de
medio filiorũ regis cum intficerent᷑: abs¬
condineum cũ nuͦtriee sua in cubilo lecꝰ¬
tulorũ. losabeth aut̃ quȩ absconderat
cum. erat filia regis ioram uxor ioiade
pontificis soror ochoriȩ & idcirco a¬
thalia non intͣfecit eum. Fuit gͦ cũ cio
in domo dĩ absconditus sex annisquib¬
 regnauit athalia suꝑ terrãqanno ant̃
scpͣtimo confortatus ioiada. assumpsit
centuriones azariã uidelic& filiũ hie¬
roboam. & ismahel filiũ iohannan. ara¬
riam quoq filium oded. & maasiam

Expanded text:
in Samaria adductumque ad se occidit et in Samaria adductumque ad se occidit et sepelierunt eum eo quod esset filius Iosaphat qui quaesierat Dominum in toto corde suo nec erat ultra spes aliqua ut de stirpe regnaret Ochoziae siquidem Otholia mater eius videns quod mortuus esset filius suus surrexit et interfecit omnem stirpem regiam domus Ioram porro Iosabeth filia regis tulit Ioas filium Ochoziae et furata est eum de medio filiorum regis cum interficerentur absconditque cum nutrice sua in cubiculo lectulorum Iosabeth autem quae absconderat eum erat filia regis Ioram uxor Ioiadae pontificis soror Ochoziae et idcirco Otholia non interfecit eum fuit ergo cum eis in domo Dei absconditus sex annis quibus regnavit Otholia super terram anno autem septimo confortatus Ioiadae adsumpsit centuriones Azariam videlicet filium Hieroam et Ismahel filium Iohanan Azariam quoque filium Oded et Maasiam
Abbreviated transcription (Latin):
amri. Sed& ipse ingressus c̾ ꝑ uiã domͦ
ahab mat̾ cius impulit cũ ut impic a¬
ger&. Fccit igit᷑ malũ inconspectu dnĩ
sicut domus ahab ipsi enũ fuerunt ei con¬
siliarii post obitũ patris sui in inttritũ
cius. Ambulauitq in consilus eorũ & ꝑ¬
rexit cum ioram filio ahab rege isrł in
bellum. cont᷑azahel regem syricꝰ uirãomh
gala ad. uulncraueruntq fyri ioram qui
reuersus ẽ ut curaretur in hiet rahel
multas cm̃ plagas acceperat insupradicto
certamine. lgit᷑ ochorias filius ioram rex
iuda. descendit ut inuiser& ioram filium
ahab in hicrrahel egrotantẽ. uoluntatis
quippe fuit dĩ. aduersus ochoria ut ueni¬
ret ad ioram. Et cũ uenisser &. egrederct᷑
cum eo aduersũ hici filiũ namsi: quem
unxcit d̾s̃ ut deler& domũ ahab Cum gͦ
cucritr& hicu domũ ahab inuenit prin¬
cipes uida. & filios fratrũ ochorie. qͥ ini¬
nistrabant ci. & int̾fccit illos ipsumq ꝑ¬
quirens ochoriã: conp̾hendit latentem

Expanded text:
gressus est per vias domus Ahab mater enim eius inpulit eum ut impie ageret fecit igitur malum in conspectu Domini sicut domus Ahab ipsi enim fuerunt ei consiliarii post mortem patris sui in interitum eius ambulavitque in consiliis eorum et perrexit cum Ioram filio Ahab rege Israhel in bellum contra Azahel regem Syriae in Ramoth Galaad vulneraveruntque Syri Ioram qui reversus est ut curaretur in Hiezrahel multas enim plagas acceperat in supradicto certamine igitur Azarias filius Ioram rex Iuda descendit ut inviseret Ioram filium Ahab in Hiezrahel aegrotantem voluntatis quippe fuit Dei adversum Ochoziam ut veniret ad Ioram et cum venisset egrederetur cum eo adversum Hieu filium Namsi quem unxit Dominus ut deleret domum Ahab cum ergo subverteret Hieu domum Ahab invenit principes Iuda et filios fratrum Ochoziae qui ministrabant ei et interfecit illos ipsumque perquirens Ochoziam conprehendit latentem
Abbreviated transcription (Latin):
hanc multitudinẽ. Dñe d̾s̃ ñr tues. non
p̃ualcat cont᷑ it homo. E xitrruit itaq dño
ethiopes corã asa & uida. fugtruntque
ethiopes. & ꝑsccutus ẽ cos asa & ppłs qui
cum eo erat usq gtrara Et rucrunt ac¬
thiopes usq ad internctionẽ. quia dño
cedente contrin funt. & exercitu illius
preliantt. Tulerunt gͦ spolia multa: & ꝑ¬
cusserunt om̃s ciuitatts ꝑcireuitũ gt̾¬
rare grandis quippe cunctos terror in¬
uaserat & diripuerunt urbes: & multã
p̃dam asportauerunt: scd & caulas ouiũ
destrucites. tulcrunt pecorũ infinitã
multitudine & camelorũ. reuersiq suił
ri in hicrłm. Ararias aut̃ filius odeo facto
inse spũ dĩ. egressus ẽ in oceursum asa:
& dixit ei. Audite me asa. & om̃ĩs iuda
& beniamin. Dñs uobiscũ: qr fuistis cum
co. Si quesicritis eũ inuenietis si autẽ

Expanded text:
hanc multitudinem. Domine, Deus noster tu es, non hanc multitudinem. Domine, Deus noster tu es, non praevaleat contra te homo. Exterruit itaque Dominus Aethiopes coram Asa et Juda: fugeruntque Aethiopes. Et persecutus est eos Asa, et populus qui cum eo erat, usque Gerara, et ruerunt Athiopes usque ad internicionem quia Domino caedente contriti sunt et exercitu illius proeliante tulerunt ergo spolia multa et percusserunt omnes civitates per circuitum Gerare grandis quippe cunctos terror invaserat et diripuerunt urbes et multam praedam asportaverunt sed et caulas ovium destruentes tulerunt pecorum infinitam multitudinem et camelorum reversique sunt Hierusalem Azarias autem filius Oded facto in se spiritu Dei egressus est in occursum Asa et dixit ei audite me Asa et omnis Iuda et Beniamin Dominus vobiscum quia fuistis cum eo si quaesieritis eum inveniet
Abbreviated transcription (Latin):
urbib iuida aras & fana & regnauit
in pace. E dificauit quoq urbes muni¬
tas in uida: quia quictus erat: & nulla
tẽporib cius bella surrexerant. pace̾
dño largiente. Dixit aut̃ uidę. Aedifi¬
cemus c̾iuitates istas & uallemꝰ inuris
& roboremus turrib & portis & seris:
donecabellis quicta sunt om̃ar eo quod
quȩ sicrimus dñm dm̃ patrũ nr̃oꝵ &¬
pedimentũ fuit. Nabint aut̃ asa in ex¬
ercitu suo portantiũ scuta & hastas.
de iudã trecenta milia de beniamin
uero scutarioꝵ & sagittarioꝵ duccnta
octoginta milia. Om̃s isti uiri fortissi¬
mi. E gressus ẽ aut̃ contra cos zara ęthi¬
ops. cuͦm exereitu suo decies centena mi¬
lia & currib treccutis. & uenit usque
marẽsa. Porro asa ꝑrexit obuiams & in¬
struxit aciem adbellũ inualle sephata.
quȩ ẽ iuxta maresa: Et inuocauit dũm
dm̃ & ait. Dñe non c̃ apud it ulla distan¬
tia utrũ in paucis auxilicris aninplurib
nomine habentes fiduciã uenimꝰ contͣ

Expanded text:
 regnavit in pace aedificavit quoque urbes munitas in Iuda quia quietus erat et nulla temporibus eius bella surrexerant pacem Domino largiente dixit autem Iudae aedificemus civitates istas et vallemus muris et roboremus turribus et portis et seris donec a bellis quieta sunt omnia eo quod quaesierimus Dominum Deum patrum nopedimentum fuit. Habuit autem Asa in exercitu suo portantium scuta et hastas de Juda trecenta millia, de Benjamin vero scutariorum et sagittariorum ducenta octoginta millia, omnes isti viri fortissimi. Egressus est autem contra eos Zara Aethiops cum exercitu suo, decies centena millia, et curribus trecentis: et venit usque Maresa. Porro Asa perrexit obviam ei, et instruxit aciem ad bellum in valle Sephata, quae est juxta Maresa, et invocavit Dominum Deum, et ait: Domine, non est apud te ulla distantia, utrum in paucis auxilieris, an in pluribnomine habentes fiduciam, venimus contra
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑ hicroboã. Nabitauit aut roboam
in hicrłm: & ȩdificauit ciuitates mura¬
tas in uida. Extruxitq bethle̾e m & ac¬
than & thecuę bethsur quoq & soccho
& odollam: nec nõ et geth & maresa & xiph
S et adhurann ilachis & azecha saraa qͦꝙ
& ahialon & hebron quę erant in uida
& beuiamin. ciuitates munitissimas. Cũꝙ
clausiss& cas muris. posuit uicis princi

Expanded text:
t autem Roboam in Hierusalem et aedificavit civitates muratas in Iuda extruxitque Bethleem et Aetham et Thecue Bethsur quoque et Soccho et Odollam necnon Geth et Maresa et Ziph sed et Aduram et Lachis et Azecha Saraa quoque et Ahilon et Hebron quae erant in Iuda et Beniamin civitates munitissimas cumque clausisset eas
Abbreviated transcription (Latin):
orauerit. in loco isto. exaudi de habitaculo
xerit corã altari indomo istã. tu audies de
celo & facies iudiciũ scruoꝵ tuoꝵ: ita ut
reodas iniquo uiam suã incaput ꝓpriũ.
& ulciscaris iustũ retribuens ei scđm iusti¬
ciam suã. Si superatus fucrit ppłs tuus
isrł ab immicis: peccabunt enĩ tibi & con¬
uersi egerint penitentiã & obsceraue¬¬
ruit nom̃ tuũ. & fucruit dep̾cati in loco
isto: tu exandies decçlo & ꝓpitiare pec

Expanded text:
oraverit in loco isto et exaudi de habitaculo oraverit in loco isto et exaudi de habitaculo xerit coram altari in domo ista tu audies de caelo et facies iudicium servorum tuorum ita ut reddas iniquo viam suam in caput proprium et ulciscaris iustum retribuens ei secundum iustitiam suam si superatus fuerit populus tuus Israhel ab inimicis peccabunt enim tibi et conversi egerint paenitentiam et obsecraverint nomen tuum et fuerint deprecati in loco isto tu exaudi de caelo et p
Abbreviated transcription (Latin):
Qui constituit sibi sacerdoits excessoꝵ &
de monioꝵ uitulorũq quos fecerat sed
& dccunctis tribub isrł quicũq dede¬
rant cor suũ ut quȩrerent dñm dm̃ isrł.
uencrunt hicrłm ad immolandas ucti¬
mas dño do̾ patrũ suoꝵ. & roborauert̃
regnũ uda & confirmauerunt roboã
filiũ salomonis ꝑ tres annos: ambulauc:¬
rat eni unuus dauid & salomonis. annis
tantũ tribus. Duxit aut̃ roboã uxorẽ
mala athifiliã hicrimuth. filii dauid abi¬
ahil quoq filiã heliab filu ysai. quȩ pepe¬
rit ei filios ieus somoriã &. room. ł ost
hanc quoq accepit maachã : filiã absalon
quȩ pepcrit ei abiã & thai. & eita & sa¬
lomith. Amauit aũt̃ roboam maachã
filiã absalon. suꝑ om̃s uxores suas & con¬
cubinas. Nam uxores. x u̾iii. duxcrat ẽ¬
cubinas aut̾ sexaginta & genuit .xx. &
octo filios & sexcagunta filias. Constuituͦ

Expanded text:
i sacerdotes excelsorum et daemonum vitulorumque quos fecerat sed et de cunctis tribubus Israhel quicumque dederant cor suum ut quaererent Dominum Deum Israhel venerunt Hierusalem ad immolandas victimas Domino Deo patrum suorum et roboraverunt regnum Iuda et confirmaverunt Roboam filium Salomonis per tres annos ambulaverunt enim in viis David et Salomonis annis tantum tribus duxit autem Roboam uxorem Maalath filiam Hierimuth filii David Abiail quoque filiam Heliab filii Isai quae peperit ei filios Ieus et Somoriam et Zoom post hanc quoque accepit Maacha filiam Absalom quae peperit ei Abia et Ethai et Ziza et Salumith amavit autem Roboam Maacha filiam Absalom super omnes uxores suas et concubinas nam uxores decem et octo duxerat concubinasque sexaginta et genuit viginti octo filios et sexaginta filias co
Abbreviated transcription (Latin):
gressi sunt de inandatis regis tã saccrdott᷑
quã lcuitt ex om̃ib quę pꝰceperat & in
custodus thesauroꝵ. Om̃s inpensas p̾pa¬
ratas habuit salomon exco die quo fun¬
dauit domũ dnĩ. usq indicm quo ꝑfecit
cam: Tunc abut salomon in ãsion gaber &
inlahilath adorã maris rubriꝰ quę est in
terra edom. Misit aut̃ ei hirã ꝑmanũ ser¬
uorũ suoꝵ. naues & nautas gnaros maris.
& abierunt cũ seruis salomonis in ophir

Expanded text:
egis, tam sacerdotes quam Levitae, ex omnibus quae praeceperat, et in custodiis thesaurorum. Omnes impensas praeparatas habuit Salomon, ex eo die quo fundavit domum Domini, usque in diem quo perfecit eam. Tunc abiit Salomon in Asiongaber, et in Ailath ad oram maris Rubri, quae est in terra Edom. Misit autem ei Huram per manus servorum suorum naves, et nautas gnaros maris, et abierunt cum servis Salomonis in Ophir,
Abbreviated transcription (Latin):
cireuitũu. cubitos habebat altitudinis
& funiculus xx cubitoꝵ ambiebat gy¬
rum eius. Similitudo quoq boumꝰ. erat
circuibant. Boues aut̃ erant fusiles & ip¬
sum mare suꝑ x̾ni boues impositũ erat
quorũ tres respisiebant ad aquilonem. &
alui tres occidentt̃. Porro tres alii meridiẽ:
& tres qui reliqui erant orientẽ: mnare
habenits suꝑ positũ posttriora aute
boum. crant intrunsctus sub mari. Porro
uastitas eius: habebat menfurã palmi
& labium illus crat quasi labiũ calicis
uel repandi lilii: capicbat quoq m̃ surȩ
tria milia. metretas. Fccitꝙ concasdetẽ:

Expanded text:
uinque cubitos habebat altitudinis et funiculus triginta cubitorum ambiebat gyrum eius similitudo quoque boum erat scircuibant boves autem erant fusiles et ipsum mare super duodecim boves inpositum erat quorum tres respiciebant aquilonem et alii tres occidentem porro tres alii meridiem et tres qui reliqui erant orientem mare habentes superpositum posteriora autem boum erant intrinsecus sub mari porro vastitas eius habebat mensuram palmi et labium illius erat quasi labium calicis vel repandi lilii capiebatque mensurae tria milia metretas fecit quoque concas decem
Abbreviated transcription (Latin):
excepta sũma quã legati diuersarũ gen¬
tium & negotiatoresꝰ afferre c̃sueueratł.
om̃sq reges arabie & satrapȩ terrarum:
qui conportabant aurũ & argentũ salo¬
moni. Fecit igit᷑ rex salomon ducentas
hastas aurcas. de sũma sexcentoꝵ aurcoꝵ
qui inhastis singulis expendebant᷑: tre¬
centa quoq scuta aurea trecentoꝵ aure¬
orũ quib tegebant᷑ scuta singulas losuit¬
ꝙ carea in armam̃tario qđ erat consitũ
nemore. Fecit quoq rex soliĩ eburncũ
grande & uestiuit illuo auro mundissi¬
mo sex quoꝙ gradus quib ascendebat᷑
adsoliũ . & scabellũ aurcũ & brachiola
duo altrinsccus: & duos leones stantes
uata brachiola sed & alios xͣiͣleunculoᷤ
stantes suꝑ sex gradus exutraq parte.
Non fuit tale solium inuniuersis regns.
Om̃ã quoq uasa conuiuii regislerant
aurta: & uasa domus saltus lybani. exau¬
ro purissimo. Argentũ cĩ indich illis:
ꝓnihilo reputabat᷑. Si quidẽ naues regis

Expanded text:
 legati diversarum gentium et negotiatores adferre consueverant omnesque reges Arabiae et satrapae terrarum qui conportabant aurum et argentum Salomoni fecit igitur rex Salomon ducentas hastas aureas de summa sescentorum aureorum qui in hastis singulis expendebantur trecenta quoque scuta aurea trecentorum aureorum quibus tegebantur scuta singula posuitque ea rex in armamentario quod erat consitum nemore fecit quoque rex solium eburneum grande et vestivit illud auro mundissimo sexque gradus quibus ascenad solium, et scabellum aureum, et brachiola duo altrinsecus, et duos leones stantes juxta brachiola; sed et alios duodecim leunculos stantes super sex gradus ex utraque parte: Non fuit tale solium in universis regnis. Omnia quoque vasa convivii regis erant aurea, et vasa domus saltus Libani ex auro purissimo. Argentum enim in diebus illis pro nihilo reputabatur. Siquidem naves regis
Abbreviated transcription (Latin):
iugauit salomon intributarios usque in
dicm hanc. Porro de filus isrł nonposuit:¬
ut seruirent operib regis ipsi ciũ crant
uiri bellatores & duces primiꝰ & pͥncipe̾
quadrigarũ & equitũ eius. Om̃s aut̃ prin¬
cipes exercitus regis salomonis fucrunt
ducenti qͥnqͣginta. qui crudiebant ppłm
Filiam uͦ pharaonis transtulit de ciuitait
dauid: indomũ quã ȩdificauerat ei. Dixcit
enĩ rex. N on habitabit uocor mea indomo
dauid regis isrł. eo qđ scĩficata sit: qui a
ingressa eͦ incam archa dnĩ. Tunc obtulit
salomon holocausta dnõ. suꝑ altare dñi qđ
ea truxcrat anit p̾orticũ. ut ꝑsingulo̾ ois
offerret᷑ in co iuata p̃ceptũ moysi. in sab¬

Expanded text:
jugavit Salomon in tributarios, usque in jugavit Salomon in tributarios, usque in diem hanc. Porro de filiis Isut servirent operibus regis: ipsi enim erant viri bellatores, et duces primi, et principes quadrigarum et equitum ejus. Omnes autem principes exercitus regis Salomonis fuerunt ducenti quinquaginta, qui erudiebant populum. Filiam vero Pharaonis transtulit de civitate David, in domum quam aedificaverat ei. Dixit enim: Non habitabit uxor mea in domo David regis Israel, eo quod sanctificata sit: quia ingressa est eam arca Domini. Tunc obtulit Salomon holocausta Domini super altare Domini, quod exstruxerat ante porticum, ut per singulos dies offerretur in eo juxta p
Abbreviated transcription (Latin):
reliquerunt dñm dm̃ patrũ suoꝵ qui e¬
duxit cos deterra egypti & app̾hender᷑
dcos alienos & adorauerunt eos atq co¬
lucrunt: idcirco uenerunt suꝑ cos uni¬
.s. uersa hec mala. Expletis aut .ax. annis
postquã edificauit salomon domũ dñi &
domũ suã. ciuitates quas dederat hyram
salomoni edificauit. & habitare fecit ibi
filios ifrł. Abut quoq inemath suba & ob¬
tinuit cam & edificauit palmirã indeser¬
to & alias ciuitates munitissimas ędifica¬
uit in hemath. Ex truxitq bethoron su¬
periorẽ & bethoron inferiorẽ enui tates
muratas. habentes portas & uectes & sc¬
ras: baalath etiã & om̃s urbes firmissima̾
quȩ fucrunt salomonis. cunctasq urbes¬
quadrigarũ & urbes equitũ Oma quę
cumq uoluit salomon atq disposuit ac¬
dificauit in hierłm & inlibano. & in uni¬
uersa terra potestatis suç omc̃m ppłm
qui derelictus fuerat de hettheis & amor
posttris quos ñ int̾fecerant filu ifrł. sub¬

Expanded text:
reliquerunt Dominum Deum patrum suorum qui eduxit eos de terra Aegypti et adprehenderunt deos alienos et adoraverunt eos atque coluerunt idcirco venerunt super eos universa haec mala expletis autem viginti annis postquam aedificavit Salomon domum Domini et domum suam civitates quas dederat Hiram Salomoni aedificavit et habitare ibi fecit filios Israhel abiit quoque in Emath Suba et obtinuit eam et aedificavit Palmyram in deserto et alias civitates munitissimas aedificavit in Emath extruxitque Bethoron superiorem et Bethoron inferiorem civitates muratas habentes portas et vectes et seras Baalath etiam et omnes urbes firmissimas quae fuerunt Salomonis cunctasqquadrigarum, et urbes equitum: omnia quae voluit Salomon atque disposuit, aedificavit in Jerusalem, et in Libano, et in universa terra potestatis suae. Omnem populum, qui derelictus fuerat de Hetthaeis, et Amposteris, quos non interfecerant filii Israel, sub
Abbreviated transcription (Latin):
milia & dedicauit domũ rcai& uniu̾sus
ppls. Sacerdoits aut̃ stabant in officiis sui.
& icunt morganis carminũ dni quę fe¬
cit dauid rex ad laudandũ dnm. qm̃ inę
tes ꝑmanus suas. Porro sacerdotes canc¬
bant tubis anit eos. cunctusq ifrł stabat.
Scificauit quoq salomon medium atruꝰ
ante templũ dñi. obtulerat enĩ ibi holo¬
caustã & adipes pacificoꝵ. quia altare
encũ qđ fccerat ñ poterat fustinere ho¬
locausta & sacrificia & adipes. Fecit gͦ
salomon sollẽpnitatẽ intc̃pore illo uii.
dicbus: & om̃is isrł cũ eo. ȩccła magna
ualde ab introitu emath usq adtorren

Expanded text:
niversus populus sacerdotes autem stabant in officiis suis et Levitae in organis carminum Domini quae fecit David rex ad laudandum Dominum quoniates per manus suas porro sacerdotes canebant tubis ante eos cunctusque Israhel stabat sanctificavit quoque Salomon medium atrii ante templum Domini obtulerat enim ibi holocausta et adipes pacificorum quia altare aeneum quod fecerat non poterat sustinere holocausta et sacrificia et adipes fecit ergo Salomon sollemnitatem in tempore illo septem diebus et omnis Israhel cum eo ecclesia magna valde ab introitu Emath usq
Abbreviated transcription (Latin):
ficaui domũ nomini diĩ dĩ isrł: & posui
in ea archã inqua ẽ pactũ dnĩ. qđ pepigit
cum filus isrł. Sictit gͦ salomon coram¬
dinis isrł: & cxtendit inanus suas: siqͥdẽ
fecerat salomon basim encã & posuerat
cam in medio basilicȩ habentẽ qͥnq cu¬
& tres cubitos altitudinis steritq suꝑcã

Expanded text:
ficavi domum nomini Domini Dei Israhel et posui in ea arcam in qua est pactum Domini quod pepigit cum filiis Israhel stetit dinis Israel, et extendit manus suas. Siquidem fecerat Salomon basim aeneam, et posuerat eam in medio basilicae, habentem quinque cuque cubitos latitudine, et
Abbreviated transcription (Latin):
quã dedisti pͥatrib eoꝵ. Si clauso cęlo
pluuia ñ fiuxerit ꝓpt᷑ peccata ppłi &de¬
p̾cati fuerint te inloco isto. & confessi
nomini tuo & conuersi apeccatis suis cũ
eos afflixeris: exaudi decglo dnẽ & dimit¬
it peccata seruis tuis. & ppłi tui isrł. &
doce cos uiã bonã ꝑ quã ingrediantur.

Expanded text:
ibus eorum si clauso caelo pluvia non fluxerit propter peccata populi et deprecati te fuerint in loco isto et confessi nomini tuo et conversi a peccatis suis cum eos adflixeris exaudi de caelo Domine et dimitte peccata servis tuis et populi tui Israhel et doce eos viam bonam per quam ingredia
Abbreviated transcription (Latin):
acris. fccitq salomon omã uasa domꝰ di:
& altare aurcũ & mensas. & suꝑ eas panc̾
ꝓpositionis. Cande labra quoꝙ cũ lucer¬
nis suis ut luccrent anit oraculũ uixta
ritum exauro purissimo. & florentia
queđa & lucernas & forcipes aurcas. om̃a
de auro mundissimo facta sunt: Thimiama¬
theria quoq & thuribula & fialas & mor¬
tariola: ex auro purissimo. Et ostia celauit
dauid paitr suus argentũ & aurum &
uniuersa uasa posuit inthesauris domꝰ dĩ.

Expanded text:
omnia vasa domus Dei, et altare aureum, et mensas, et super eas panes propositionis: Candelabra quoque cum lucernis suis, ut lucerent ante oraculum juxta ritum, ex auro purissimo: Et florentia quaedam, et lucernas, et forcipes aureos: omnia de auro mundissimo facta sunt. Thymiamateria quoque, et thuribula, et phialas, et mortariola, ex auro purissimo. Et ostia caelavit David pater suus, argentum, et aurum, et universa vasa posuit in thesauris d
Abbreviated transcription (Latin):
archa ibi:. usq iup̃sentt᷑ dicm. Ñihilq c¬
rat in archa aliud nisi duȩ: tabule: quas po¬
suerat moyses inchoreb quando legem
dedit dñs filus isrł. egredientib cx egy¬
pto ł gressis aut̃ sacerdotib de sc̃uario.
om̃s cmͣ sacerdotes qui ibi potuerant in¬
ucniri scificati sunt: Nec adhuc in illo tc¬
pore. uices & ministerioꝵ. ordo int̾ diui¬
sus crat̾ tam leuitȩ quã cantores. id c̃ &
qui sub asaph erant & qui sub ẽman. & qui

Expanded text:
arca ibi usque in praesentem diem: Nihilque earca ibi usque in praesentem diem: Nihilque erat aliud in arca, nisi duae tabulae, quas posueranus filiis Israel egredientibus ex Aegypto. Egressis autem sacerdotibus de sanctuario: omnes enim sacerdotes, qui ibi potuerant inveniri, sanctificati sunt: Nec adhuc in illo tempore vices, et ministeriorum ordo inter eos divisus erat. Tam Levitae quam cantores, id est, et qui sub Asaph erant, et qui sub Eman, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
arcħa focderis dñ de ciuitate dauid quȩ
est fron uencrunt igit᷑ adregẽ om̃s uiri
ifrł. indic sollẽpni mensis septimi. Cumꝙ
uenissent cuncti senioꝵ isrł portauert̃
leuite archa & intulerunt cã. & om̃em pa¬
raturã taberuaculi. Porro uasa scu ariique
erant intabernaculo. portauer sacerdotes
cũ lenitis. Rex aut̃ salomon & uniuersus
ectus isrł & om̃s qui fuerant congregati:
ante archã immolabant aricits & boues
absq ullo numero. tanta enĩ erat multi¬
iudo uictimarũ. Et intulert̃ sacerdotes
archã federis dni in locũ suũ idẽ adora¬
culum templi inscã sc̃oꝵ subtus alas che¬
rubim: ita ut cherubĩ expanderetł alas
suꝑ locũ in quo posita erat archã & ipsã
archã tegerent cũ uectib eius. uectiũ
aut̃ quib portabat᷑ archa quia paululũ
longiores crant. capita parebant ante o¬
raculũ. Si u̾ero quis paululũ fuisso ex¬
trinsccus. eos uidere ũ poterat. Fuit itaq

Expanded text:
 foederis Domini de civitate David quae est Sion venerunt igitur ad regem omnes viri Israhel in die sollemni mensis septimi cumque venissent cuncti seniorum Israhel portaverunt Levitae arcam et intulerunt eam et omnem paraturam tabernaculi porro vasa sanctuarii quae erant in tabernaculo portaverunt sacerdotes cum Levitis rex autem Salomon et universus coetus Israhel et omnes qui fuerant congregati ante arcam immolabant arietes et boves absque ullo numero tanta enim erat multitudo victimarum et intulerunt sacerdotes arcam foederis Domini in locum suum id est ad oraculum templi in sancta sanctorum subter alas cherubin ita ut cherubin expanderent alas suas super locum in quo positaegerent cum vectibus ejus. Vectium autem, quibus portabatur arca, quia paululum longiores erant, capita parebant ante oraculum: si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eos videre non poterat. Fuit itaque
Abbreviated transcription (Latin):
apponã. Pat̃ mͦs cęcidit uos flagellis ego
uero ecdam uos scorpionib ueit ergo
hicroboam & uniuersus ppłs ad roboã
dic tertiõ. sicut p̃ceperat cis. Responditt
rex dura: derelicto consilio sciuorũ. locu¬
tusq est uixta uiucnũ uoluntatt̃:. Pater
meus graue uobis imposuit iugũ. qđ cgo
grauius faciam. Pat̾ m̃s cęcidit uos flagcus
ego uͦ cedam scorpionib Et non adquie¬
uit ppłi p̾cibus. Erat cm̃ uoluntas dĩ ut
cõpleret᷑ sermo cius quẽ locutus fuerat
ꝑmanu̾ ahiȩ silonitis ad hieroboa̾ filiũ
nabath Popłs aut̃ uniuersus rege duri¬
ora dicente. sic locutus ẽ adcũ. Non est
nobis pars indauid ineq hereditas infi¬
lio isai reuertere intabernacula tua isrł

Expanded text:
dit vos flagellis, ego vero caedam vos scorpionibus. Venit ergo Jeroboam, et universus populus, ad Roboam die tertio, sicut praeceperat eis. Responditque rex dura, derelicto consilio seniorum: locutusque est juxta juvenum voluntatem: Pater meus grave vobis imposuit jugum, quod ego gravius faciam: pater meus cecidit vos flagellis, ego vero caedam vos scorpionibus. Et non acquieit populi precibus erat enim voluntatis Dei ut conpleretur sermo eius quem locutus fuerat per manum Ahiae Silonitis ad Hieroboam filium Nabath populus autem universus rege duriora dicente sic locutus est ad eum non est nobis pars in David neque hereditas in filio Isai re
Abbreviated transcription (Latin):
habebant altitudinis. Porro capita carũ
quinq cubitoꝵ: nec ñ & quasi catenulaᷤ
in oraculo: & suꝑposuit eas capitib colũ¬
narũ: Malogranata etiã centũ: quę cate̾¬
nulis int̃posuit ipsas quoq colũnas posuit
inuestibulo tẽpli. unã adextris & alttrã
asinistris. Eam quę adextris erat uoca¬
e uit iachin: & quȩ adleuam boorqłecit¬

Expanded text:
earum quinque cubitorum. Necnon et quasi catenulas in oraculo, et superposuit eas capitibus columnarum: malogranata etiam centum, quae catenulis interposuit. Ipsas quoque columnas posuit in vestibulo templi, unam a dextris, et alteram a sinistris: eam quae a dextris erat, vocavit Jachin, et quae ad laevam, Booz. C
Abbreviated transcription (Latin):
liqueritis iusticias meas & p̾ccpta mea
quȩ ꝓposui uobis. & ab cuntes seruicritsꝰ
dus alienis & adoraueritis eos: cuelta uos
de terra mea quã dedi uobis :& domũ hanc
quã ȩdificaui nomini meo ꝓiciam afacie
mea: & tradam cam inparabołã & inc&¬
emplũ cunctis ppłis: & domus ista crit in
ꝓuerbiũ uniuersis transcuntib & dicent

Expanded text:
as et praecepta mea quae proposui vobis et abeuntes servieritis diis alienis et adoraveritis eos evellam vos de terra mea quam dedi vobis et domum hanc quam sanctificavi nomini meo proiciam a facie mea et tradam eam in parabolam et in exemplum cunctis populis et domus ista erit in proverbium universi
Abbreviated transcription (Latin):
claui siclos quinqͣgenos appenderent
ecnacula quoq texit auro. Fecit etiam
indomũ sc̃i sc̃oꝵ cherubim duos opere
statuario: & texit cos auro. Alȩ cherubĩn¬
xx cubitis extendebant᷑. ita ut una ala
haber& cubitos quinq & tanger& pari¬
ett᷑ domus. & altera .u. cubitos habens
alam tanger& alterius cherub. Similit̃
cherub alterius ala .u. habebat cubitos
& tangebat paricit̾: & ala cius alttra.u
cubitoꝵ alam cherub alitrius c̃tinge¬
bat. Igit᷑ ale urriusq cherubi expanse
erantꝰ & extendebant᷑ ꝑ cubitos .xx. Ip
si ctiã stabant crectis pedib & facieseoꝵ

Expanded text:
clavi siclos quinquagenos appenderent: clavi siclos quinquagenos appenderent: coenacula quoque texit auro. Fecit etiam in domo sancti sanctorum cherubim duos, opere statuario: et texit eos auro. Alae cherubim viginti cubitis extendebantur: ita ut una ala haberet cubitos quinque, et tangeret parietem domus: et altera quinque cubitos habens, alam tangeret alterius cherub. Similiter cherub alterius ala quinque habebat cubitos, et tangebat parietem: et ala ejus altera quinque cubitorum alam cherub alterius contingebat. Igitur alae utriusque cherubim expansae erant, et extendebantur per cubitos viginti: ipsi autem stabant erectis p
Abbreviated transcription (Latin):
stratus fuerat dauid patri cius: in loco
quẽ parauerat dd in arta ornan iebusçi.
Ccpit aut̃ ędificare mense scđo. anno
quarto regni sui. Et hec sunt fundam̃ta
quȩ iecit salomon ut edificar& domũdi.
longitudinis cubitos inmensura prima
sexaginta. latitudinis cubitos uigiti
porticũ uͦ anit fronte̾ quȩ tendebatus
in longũ iuxta mensurã latitudiniꝰ domꝰ:
cubitoꝵ. ax. Porro altitudo centũ ax
cubitoꝵ crat & dcaurauit cã intriusceᷤ.
auro mundissimo. Domũ quoq maiorẽ
texit tabulis ligneis abiegnis: & laminas
auri obriri ad ficit ꝑ tot sculpsitq inca
palmas & quasi catenulas se inuicẽ com¬
plectentes. Strauit quoq pauimentum
itmpli p̾ciosissimo marmoreͥ decore mul¬
to. Porro aurũ erat ꝓbatissimũ. de curd̃
laminis texit domũ. & trabesciꝰ & posits
& parictes & ostia. & celauit cherubim
inparictib fecit quoq domũ scĩ scõꝵ
longitudine domus cubitoꝵ axͥ & lati¬
Sed & clauos fecit aurcosita ut singuli

Expanded text:
stratus fuerat David patri eius in loco quem paraverat David in area Ornan Iebusei coepit autem aedificare mense secundo anno quarto regni sui et haec sunt fundamenta quae iecit Salomon ut aedificaret domum Dei longitudinis cubitos in mensura prima sexaginta latitudinis cubitos viginti porticum vero ante frontem quae tendebatur in longum iuxta mensuram latitudo centum viginti cubitorum erat: et deauravit eam intrinsecus auro mundissimo. Domum quoque majorem texit tabulis ligneis abiegnis, et laminas auri obrizi affixit per totum: sculpsitque in ea palmas, et quasi catenulas se invicem complectentes. Stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore, decore multo. Porro aurum erat probatissimum, de cujus laminis texit domum, et trabes ejus, et postes, et parietes, et ostia: et caelavit cherubim in parietibus. Fecit quoque domum sancti sanctorum; longitudineSed et clavos fecit aureos, ita ut singuli
Abbreviated transcription (Latin):
Misi gͦ tibi uirũ prudentẽ & scientissi¬
mũ hyram patrẽ meũ. filium mulicris
defiliab dan. cuiꝰ pater tyriu ᷤ fuit: qui
nouerit operari in auro & argento. &
aere & ferro. & marmore & lignis. in
purpura quoq & hyacincto. & bysso &
coccino: & qui sciat celare omeͣm sculp¬
turam: & ad inuenire prudent᷑ qđ cũq
in opere necessaruĩ est. cũ artificib tuis:
& cũ artificib domini mei dauid patrĩ
tui. Triticũ gͦ & hordeũ & oleũ & uinũ
quȩ pollicits es domine mi mitte ser¬
uis tius: nos aut̃ cedimus ligna de libano
qͦt necessaria habueris & applicabimus
ea ratibus per mare in ioppes tuum erit ca¬
transferre in hierłm. Humerauit igit᷑
salomon om̃s uiros ꝓselitos qui erant in
terra isrł: post dinumeratione̾ quã dinu
merauit dauid pat̾ cius : &. inuenti sunt
centũ quinqͣginta milia: & tria milia sex¬
centi. Fccitq exeis septuaginta milia qui
humeris onera portarentꝰ & octoginta
milia qui lapides in montib cederent:

Expanded text:
isi ergo tibi virum prudentem et scientissimum Hiram patrem meum filium mulieris de filiabus Dan cuius pater Tyrius fuit qui noverit operari in auro et argento et aere et ferro et marmore et lignis in purpura quoque et hyacintho et bysso et coccino et qui sciat celare omnem scalpturam et adinvenire prudenter quodcumque in opere necessarium est cum artificibus tuis et cum artificibus domini mei David patris tui triticum ergo et hordeum et oleum et vinum quae pollicitus es domine mi mitte servis tuis nos autem caedemus ligna de Libano quot necessaria habueris et adplicabimus ea ratibus per mare in Ioppe tuum erit transferre ea in Hierusalem numeravit igitur Salomon omnes viros proselytos qui erant in terrmeravit David pater ejus, et inventi sunt centum quinquaginta millia, et tria millia sexcenti. Fecitque ex eis septuaginta millia, qui humeris onera portarent, et octoginta millia, qui lapides in montibus caederent:
Abbreviated transcription (Latin):
pides: & cedros quasi siccomoros. quȩ nas¬
cuntur inca̾pestrib multitudine mag¬
na. Adducebant᷑ aut̃ ei equi de egyp¬
to & decba anegotiatatorib regis: qui
ibant & cmebant p̃tio qͣdrigã equorũ
sexcentis argenteis: & cquũi centũ . iͭ.¬

Expanded text:
omoros, quae nascuntur in campestribus multitudine magna. Adducebantur autem ei equi de Aegypto, et de Coa, a negotiatoribus regis, qui ibant: et coemebant pretio, quadrigam equorum sexcentis argenteis, et equum centum qui
Abbreviated transcription (Latin):
est cnĩ ds̃ nr suꝑ om̃s dcos. Quis gͦ pote¬
rit p̃ualere ut edificet ei dignã domũ:
Si celũ & eęli cęloꝵ capere cũ ñ quęunt.
quantus egosum ut possim ei edificare
domũ: Scoꝰ adhoc tantũ ut adoleatur
incensũ corã illo. Mute igit᷑ mihi uirũ
cruditũ. qui nouerit operari in auro &
argento. aere & ferro. purpura cõcri¬
no & hyacincto & qui sciat sculpere ce¬
laturã cum his artificib quos mecũ ha¬
bco iniudea & in hicrłm: quos p̃parauit dd̃
pater m̃s. Scd & ligna cędrina mitte mͥ.
& archeuthina & pinea delibano. Scio
ciũ qđ scrui tui nouerint cędere ligna
delibano. Et erunt serui mei cum serus
tuis: ut parcnt᷑ mihi ligna plurima. Do¬
mus crũ quã edificare cupio magna ẽ ni¬
mis& inchta. Preterea operarus qͥ cefur ĩt
ligna seruis tuis. daboĩcibaria tritici
choros .xx.milia .& hordei choros totide.
olci quoq sata .xx. milia. Dixit autͣ hyrã
rex tyri ꝑ literas. quasmiserat salomoni.

Expanded text:
s deos quis ergo poterit praevalere ut aedificet ei dignam domum si caelum et caeli caelorum capere eum non queunt quantus ego sum ut possim ei aedificare domum sed ad hoc tantum ut adoleatur incensum coram illo mitte igitur mihi virum eruditum qui noverit operari in auro et argento aere ferro purpura coccino et hyacintho et qui sciat scalpere celata cum his artificibus quos mecum habeo in Iudaea et in Hierusalem quos praeparavit David pater meus sed et ligna cedrina mitte mihi et arceuthina et pinea de Libano scio enim quod servi tui noverint caedere ligna de Libano et erunt servi mei cum servis tuis ut parentur mihi ligna plurima domus enim quam cupio aedificare magna est nimis et inclita praeterea operariis qui caesuri sunt ligna servis tuis dabo in cibaria tritici choros viginti milia et hordei choros totidem olei quoque sata viginti milia dixit autem Hiram rex Tyri per litteras quas miserat Salomoni
Abbreviated transcription (Latin):
magis placuit cordi tuo. & non postula¬
sti diuitias. & substantiã & głam. neꝙ
animas eoꝵ. qui te oderantꝰ. seo nec dies
uite plurimos: petisti aut sapientiã &
scientiã ut iudicare possis ppłm meũ
suꝑ quẽ constituite regem sapientia
& scientia data sunt tibi. Diuitias aut̃
& substantiã & głam tlabo tibi. ita ut
nullus inregib nec anit it: nec post it
fucrit similis tui. Uenit gͦ salomon ab
ex celso gabaon inhicrłm corã tab̾naculo
ftderis & regnauit suꝑ isrł. Congrega¬
uitq sibi currus & cquites. & facti sunt

Expanded text:
magis placuit cordi tuo, et non postulamagis placuit cordi tuo, et non postulasti divitias et substantiam et gloriam neque animas eorum qui te oderunt sed nec dies vitae plurimos petisti autem sapientiam et scientiam ut iudicare possis populum meum super quem constitui te regem sapientia et scientia data sunt tibi divitias autem et substantiam et gloriam dabo tibi ita ut nullus in regibus nec ante te nec post te fuerit similis tui venit ergo Salomon ab excelso Gabaon in Hierusalem coram tabernaculo foederis et regnavit super Israhel congregavitque sibi currus et equites et facti su
Abbreviated transcription (Latin):
isrł & principib familiarũ. & abut cũ
uniuersa multitudine in excelsũ gabaon:
ubi erat tabernaculũ focderis diꝰ quod
fecit moyses famulus di insolitudine.
Archam aut̃ dĩ adduxerat dauid de ca¬
riathiarim. in locũ quẽ p̃parauerat ei  ubi
Aitare quoq aeneũ qđ fabricatus fuerat
beseleel filius uri filii urribi erat coram
taber naculo dni. qđ requisiuit salomon:.¬
& om̃is çccła. Ascenditq salomon ad al¬
tare aencum coram tabernaculo fede¬
ris dnĩ. & optulit uico mille hostias.
Ecce aũt in ipsa nocte apparuit ci ds̃
dicens. Postula qđ uis. ut dem tibi. Dix̃q
salomonͤ ͦ łu fecisti cum dauid patre meo
miscdam magnã. & constituistime re¬
sermo tuus. quẽ pollicitus es đđ patri
tuũ multũ. qui tam innumerabilis est
quã puluis terrȩ. Damihi sapientiã. &.
intelligentiã ut egrediar corã pło tuo:
& ingrediar. Quis cnĩ potest hunc płm
tuũ digne qui tam grandis ẽ iudicare:
Dixit aut̃ ds ad salomonem. Q uia hoc

Expanded text:
amiliarum, et abiit cum universa multitudine in excelsum Gabaon, ubi erat tabernaculum foederis Domini, quod fecit Moyses famulus Dei in solitudine. Arcam autem Dei adduxerat David de Cariathiarim in locum quem praeparaverat ei, et ubi Altare quoque aeneum, quod fabricatus fuerat Beseleel filius Uri filii Hur, posueratabernaculo Domini quod et requisivit Salomon et omnis ecclesia ascenditque Salomon ad altare aeneum coram tabernaculo foederis Domini et obtulit in eo mille hostias ecce autem in ipsa nocte apparuit ei Deus dicens postula quod vis ut dem tibi dixitque Salomon Deo tu fecisti cum David patre meo misericordiam magnam et constituisti me resermo tuus quem pollicitus es David patri tuum multum, qui tam innumerabilis est, quam pulvis terrae. Da mihi sapientiam et intelligentiam, ut egrediar coram populo tuo, et ingrediar: Quis enim potest hunc populum tuum digne, qui tam grandis est, judicare? Dixit autem Deus ad Salomonem: Quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Apparuit aut̃ ci dñs nocit. & ait. Audiui
orationẽ tuã & clegi locũ istũ mihi indo¬
mũ sacrificii. Si clauscro cęlũ & pluuia ñ
fiuatrit. & mandauero & p̾cepero locu¬
stȩ ut deuor&. terrã. & miscro pestilen¬
tiam inppłm incũ. conuersus aut ppłs
neus suꝑ quos inuocatũ est nomen incũ

Expanded text:
Apparuit autem ei Dominus nocte, et ait: Audivi orationem tuam, et elegi locum istum mihi in domum sacrificii. Si clausero coelum, et pluvia non fluxerit, et mandavero et praecepero locustae, ut devoret terram, et misero pestilentiam in populum meum: Conversus autem populus meus, super quos invoca
Abbreviated transcription (Latin):
alas aureas quoꝙ centũ. fccit ctiã atriũ
sacerdotũ & basilicã grandẽ & ostia in
basilica: quȩ texit ere. Porro mare po¬
suit unlatere dextro cont᷑ orientt ad
meridiem. fecit aut̃ hyrã lebe̾tas quoꝙ
& creagras & fialas. ł t cõpleuit ome opi ᷤ
regis indomo di hoc ẽ colũnas duas &. e¬
pistilia & capita. & quasi quętła retiacula
quȩ capita tegerent suꝑ epistilia. Mala¬
ut bim ordines inalagranatoꝵ. singulis
retiaculis iungerent᷑: quȩ ꝓtegtrent e¬
pistilia & capita colũnarũ. Bases etiam
fecit & concas: quas suꝑ posuit basibus.
Mare unũ bouesq duodecĩ sub mari: &
lebrtas & creagras & fialas. Om̃a uasa fe¬
cit salomoni hyrã pat̾ cius indomo dñi.
ex cre mundissuno. Inregione iordanis
fudit carex in argillosa terra: int̾ sochot
& sarcilatha. Erat aut̃ multitudo uasoꝵ

Expanded text:
atrium sacerdotum et basilicam grandem et ostia in basilica quae texit aere porro mare posuit in latere dextro contra orientem ad meridiem fecit autem Hiram lebetas quoque et creagras et fialas et conplevit omne opus regis in domo Dei hoc est columnas duas et epistylia et capita et quasi quaedam retiacula quae capita tegerent super epistylia malaut bini ordines malagranatorum singulis retiaculis iungerentur quae protegerent epistylia et capita columnarum bases etiam fecit et concas quas superposuit basibus mare unum bovesque duodecim sub mari et lebetas et creagras et fialas omnia vasa fecit Salomoni Hiram pater eius in domo Domini ex aere mundissimo in regione Iordanis fudit ea rex in argillosa terra inter Socchoth et Saredath
Abbreviated transcription (Latin):
nauicule funem magis precide quã
solue. Nemo renunciaturus seculo
bene potest uendere. quae contemp¬
sit ut uender&. Quicquid insũptus
de tuo tuleris. pro luero computa
Antiquum dictum cot. Auaro tam
de est quod hab&. quam quod non¬
habet. Credenti totus mundus diui¬
tiarum est. infidelis autem etia aa
oͥbolo ihdiget. Sic niuamus quasi
nihu habentts. & omnia possidentes.
Uictus atque uestitus: diuitiac
christianorU aa.
Si habes in potestate rem tua aa
uende : si non habes proice
Tollẽti tunicam: & pallium
reliniquenduaa est.
Seilic& nisi tu semper reerastinans
& diem de die trahens cauit &¬
pede temͥptim tuas possessi unculas
uendideris: non hab& xp̃e unde¬
alat pauperes suos. &̃¬
Totum dõ dedit: qui scipm̃ obtulit
A postoli: nauem tantuaa. &
retia reliquerNt.
Uidua duo era misit ingazophilaci¬
um: & pręfertur er esi diuitus.
Facile contempnit omnia.
qui se semper cogitat
es Sẽ moriturꝰU

Expanded text:
nauiculae funem magis praecide, quam nauiculae funem magis praecide, quam solue. nemo renuntiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habealat pauperes suos. Totum Deo dedit, qui seipsum obtulit. Apostoli navem tantum et retia reliquerunt. Vidua duo aera misit in gazophylacium, et praefertur Croesi divitiis. Facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse morituru
Abbreviated transcription (Latin):
uel uitio interpretum uel de indus¬
tria sic prolate sunt. ut rusticaaa
contionem facilius instruerent. et
inuna cademque sententia aliter¬
audir& doctus. & alittr indoctus.
Non sum tam petulans & hebes ut
hȩc me nosse polliccar. & coruaa.
fructus capere quorum radices in
cclo fixe sunt. Sed uelle fateor. se¬
denti me prefero. magistrum renͥ¬
nuens comitem spondeo. Petenti
datur. pulsami aperitur. quęrens
iucnit. Discamus in terris. quorũ
nobis scientia perscuer& in celo.
Obiuis te manibus excipiam. & ut
inepte aliquid ac de erinagore tumi¬
ditate. effundam. quicquidꝰ quȩsicris
iteum seire conabor. Nabes hic aman¬
tissimum fratreaa. eusebium. qui lit¬
terarum tuarum mihi gratiam ou¬
plicauit. referens honestatem morũ
tuorum. contemptum secrili. fidem
amicitie. amorem xpi. Nam pru-¬
dentiam & eloqu̾ii uenustatem. etiã
absque illo ipsa epistola prestrebat.
Festina quęso te. & herenti in salo

Expanded text:
uel uitio interpretum uel de indusuel uitio interpretum uel de industria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. non sum tam petulans et hebes, ut haec me nosse pollicear et eorum fructus in terra capere, quorum radices in caelo fixae sunt; sed uelle fateor, sed eniti prae me fero: magistrum rennuens comitem spondeo. petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens inuenit. discamus in terris, quorum nobis scientia perseueret in caelo. Obuiis te manibus excipiam et, ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicauit referens honestatem morum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. nam prudentiam et eloquii uenustatem etiam absque illo ipsa epistula praeferebat. festina, quaeso te, et haerentis in salo
Abbreviated transcription (Latin):
ruaa ponitur. Timotheũ instruit
ac titum. philemonea profugitiuo
famulo deprecaturr. super quo tacẽ¬
re melius puto quam pauea seri¬
bere.Actus apostoloro a
nudam quidem sonare undentur.
historiaaa: & nascentis a ecclesie
infantiam texere. Sed si nouerimsᷤ
seriptoreaa. corum Iu cam esse
medicua cuius laus est in euan¬
gelio. animaducrtimus paritta.
omnia uerba illius animȩ lan
tam mysticas quam succinetas.
& breues parutr ac longas.
breues in uerbio: lorigia in
sententiis. ut rarus sit qui non earum
iectione tetutiat A pocalipsis
iohannis. tot hab& sacramenta quot
uerba. Parum dixei . & pro merito uo¬
luminis laus omnis inferior est. IN
uerbis singulis. multiplices latent
intelligentiae. Oro te frater karis¬
sime inter hȩc uiucre. ista meditari
nihil aliud nosse. nihil quaerere.
Nonne tibi uidetur iam hic in terris
regni cęlestis habitaculum. Nolo of¬
fendaris inscripturis sanctis simplici¬
tate & quasi uilitate uerborũ. quac.

Expanded text:
merum ponitur. TIMOTHEUM instruit merum ponitur. TIMOTHEUM instruit ac TITUM, et PHILEMONEM pro fugitivo famulo deprecatur. Super quo melius tacere puto quam pauca scribere. ACTUS APOSTOLORUM nudam quidem sonare videntur historiam et nascentis Ecclesiae infantiam texere; sed si noverimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cujus laus est in Evangelio, animadvertemus pariter omnia verba illius animae langt, tam mysticas quam succinctas, et breves pariter ac longas: breues in uerbis, longas in sententiis, ut rarus non in earum lectione caecutiat. Apocalypsis lohannis tot habet sacramenta, quot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferior est; in uerbis singulis multiplices latent intellegentiae. Oro te, frater carissime, inter haec uiuere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere, nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tarum ifrahelis prosclytorum. ac per
singulas familias murorum & turriũ
opera diuisa. aliud incortice p̃ferunt.
aliud retinent in medulla. Cernis
me scripturarum amore raptuaa
excessisse modum epistolae. & tamen
non implesse quod uolui. Audiuimus
tantum quid nosse quid chpere debe¬
amus. ut & nos quoq possimu dicere:
Concupiuit anima mea desiderare: iu¬
stificationes tuas. iomni tempore.
Ccterum socratieum illud impletur.
innobis. hoc tantum scio qđ nescio.
Tangam & nouum breuiter testamen¬
tumꝰ. Matheus. Marcus. lucas & ioħ¬
nes quadriga dnĩ & uerum cherubim
quod interpretatur scientie multitu¬
do. pertotum corpus oculati sunt. scin¬
tillę emĩeant. discurrunt fulgura. Pe¬
des habent rectos & in subllmeꝰ tenden¬
tes. terga pennata & ubiq uolantia.
ttnentꝰ se mu̾tuo sibiq perplexisunt.
& quasi rota in rotam uoluuntua. & per¬
erit. Paulus apostolus ad seꝑteaa
seribit accclesias. octaua emaa a

Expanded text:
tarum, Israelis proselytorum, ac per tarum, Israelis proselytorum, ac per singulas familias murorum ac turrium opera divisa, aliud in cortice praeferunt, aliud retinent in medulla. Cernis me Scripturarum amore raptum, excessisse modum epistolae, et tamen non implesse quod volui. Audivimus tantum quid nosse quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas in omni tempore » . Caeterum Socraticum illud impletur in nobis; Hoc tantum scio, quod nescio. Tangam et novum breviter Testamentum. Matthaeus, Marcus, Lucas, et Joannes, quadriga Domini, et verum Cherubim, quod interpretatur « scientiae multitudo, per totum corpus oculati sunt, scintillae emicant, discurrunt fulgura, pedes habent rectos et in sublime tendentes, terga pennata et ubique volitantia. Tenent se mutuo, sibique perplexi sunt, et quasi rota in rota volvuntur, et pererit. Paulus Apscribit Ecclesias: octava enim, a