comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gionem longinquam.Si ds̃ tenet cȩlum palmo
eo locꝰ sit p̃dicat᷑. quomͦ filius ꝑegrȩ ꝓficiscitur.
. apatre discedit: Sciendum gͥ ñ locorum spa¬
tiis s affectu aut ẽẽ nos cum deo. aut ab eo disce¬
d̃e. qͦmͦ enim ad discipłos loquitur ecce ego uo¬
b̾cum sum om̃ib dieb usq ad cõsummationẽ
scłi. ita ad eos qui sui iacrantiã p̃fer᷑ ⁊ eẽ cũ do¬
mino ñ merent᷑ dic̃. discedite ame ñ nouiuõ ꝗ
oꝑamini iniquitatẽ. Recessit gͦ iunior filius
cum uniuersa sub̾a a patre ⁊ ꝑegre ꝓfectus ẽ.ꝙ.
cayn egres sꝰ afacie domini habitauit int̾rana.¬
id qd interp̃tatur fluctuatio. quic̃q adõ rece¬
dit. statim scłi fluctib quatit᷑ ⁊ mouent᷑ pedes
eiꝰ. Nam pꝰ quam motis̃ bomine̾ aboriente ⁊ a
uerdo lumine recesscr᷑. tẽ adueisꝰ d̃m impietatiᷤᷤ
suȩ edificauere turrẽ. tc̃ dogmatum suꝑbias

Expanded text:
gionem longinquam. Si Deus coelum tenet palmo, gionem longinquam. Si Deus coelum tenet palmo, eo locus sit, praedicatur, quomodo filius peregre proficiscitur et a patre discedit? sciendum igitur non locorum spatiis, sed affectu aut esse nos cum deo aut ab eo abscedere. quomodo enim ad discipulos loquitur: ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi, ita ad eos, qui sui iactantiam praeferunt et esse cum domino non merentur, dicit: discedite a me, non noui uos, qui operamini iniquitatem.cum universa substantia a patre, et peregre profectus est. Et Cain egressus a facie Domini habitavit in terra Naid, quod interpretatur, fluctuatio. Quicumque a Deo recedit, statim saeculi fluctibus quatinam postquam moti sunt homines ab oriente et a uero lumine recesserunt, tunc aduersum deum inpietatis suae aedificauere turrem, tunc dogmatum superbias
Abbreviated transcription (Latin):
s ubstantia dĩ ẽ omne ꝙ uiuimꝰ sapimꝰ cogita¬
inꝰ inuerba ꝓitimpimꝰ. hoc ds̃ equalit̃ uni¬
uersis ⁊ incõmune largitus ẽ eugłista dicen¬
te. erat lux uera quȩ illuminat omnẽ ho¬
minem uenientem in hũc mundũ. Iste ẽ
dext̃ ocłs qui abscandał obseruandus ẽ. Hec
lucerna corꝑis. ħ talentum ꝙ ñ ẽ insudario
colligaudum.i. delicatȩ otioseq tractãdũ.
nec intra de fodiendum t̾renis scilie cogitõib
obscurandum. qui diuisit eis sub̃am. signifi¬
cantius in greco legitur. Ay n a n re y
arbitrium dedit mentis ꝓͥe uoluntatem. ⁊ ut ui¬
ueret unusquisq ñ ex imꝑio dĩ s ob sequio suo.
.i. ñ ex necessitate s ex uoliuitate ut uirtus hab̾
locum ut accteris animantib distaret dum ad
exemplũ dĩ ꝑmissum ẽ nob̾ facẽ qd̾ uelimꝰ. Uñ
& inpeccatores equũ iudicium & in scõs iustum
om̃ib adolescentior filius ꝑegre ꝓfectus ẽ inre¬

Expanded text:
tantia dei est omne, quod uiuimus, sapimus, cogitatantia dei est omne, quod uiuimus, sapimus, cogitamus, in uerba prorumpimus. hoc deus aequaliter uniuersis et in commune largitus est euangelista dicente: erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in mundum. iste est dexter oculus, qui ab scandalis obseruandus est; haec lucerna corporis; hoc talentum, quod non est in sudario conligandum, id est delicate otioseque tractandum, nec in terra defodiendum, terrenis scilicet cogitationibus obscurandum. Qui diuisit eis substantiam. significantius in Graeco legitur δlειλεν αύτοις arbitrium, dedit mentis propriae uoluntatem, ut uiueret unusquisque non ex imperio dei, sed ex obsequio suo, id est non ex necessitate, sed ex uoluntate, ut uirtus haberet locum, ut a ceteris animantibus distaremus, dum ad exemplum dei permissum est nobis facere, quod uelimus. unde et in peccatores aequum iudicium et in sanctos aut omnibus, adolescentior filius peregre profectus est in re
Abbreviated transcription (Latin):
sib nouellum a mehomine romano nom̃ erigͥ.
gist̃ gentium paulus hec dociuit: Int̾rogamꝰ¬
quid trẽ hypostasi᷑ pꝰse arbitient᷑ intelligi. c̃res
ꝑsoãs subsistentẽ auint. Respõdemꝰ nosita credẽ.
N susfic̃ sensus. ipsum nom̃ efflagitant. qi nescio
quid uenem in sillab̾ latet. Clamamus siqͥs tre̾
tes ꝑsoãs ñ confitet᷑: anathema sit . &. qr uocabu¬
uob̾cum parit᷑ cauterio uniomiꝰ inurim̃. Discer¬
nite obsecꝰ si placz. ñ timebo tre hypostasĩ dice̾¬
si iubetiᷤᷤ. Condat᷑ noua pꝰ nicenam fidẽ.x. simili¬
b uerb̾ cum arrianis conficeam̃ orthodoxi. do¬
ta scłarium litteraꝵ scola nicħ aliud hypostasy
nͥ usiam nouit.x. quisquã rogo ore saclego tres
subsistentiã p̃dicabit: una ẽ dĩ sola natura quȩ¬

Expanded text:
sibus, nouellum a me, homine Romano, nomen exigisibus, nouellum a me, homine Romano, nomen exigigister gentium Paulus haec docuit? interrogamquid tres hypostases posse arbitrentur intellegi: \'tres personas subsistentes\' aiunt. respondemus nos ita credere: non sufficit sensus, ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid ueneni in syllabis latet. clamamus: \'si quis tes personas, non confitetur, anathema sit\' et, quia uocabuuobiscum pariter cauterio unionis inurimur. Decernite, obsecro: si placsi jubetis, condatur nova post Nicaenam fides, et similibus verbis cum Arianis confiteamur orthodoxi. Tota saecularium litterarum schola nihil aliud hypostasin nisi usiam novit, et quisquam, rogo, ore sacsubstantias praedicabit? Una est Dei sola natura, qu
Abbreviated transcription (Latin):
odotion. ⁊ iumanu eius calculus inforcipe quẽ
acceꝑat de altan. & tetig̃ os meum. Syminachꝰ.
q. inmanu eius calculus inforcipib quem tule¬
rat de altan. ⁊ deculit ad osmeum. quantũ ad
hystoriam ꝑtin uidetur ds̃ sede intemplo ie¬
am carbo deferri. de altari uͦ incensi siue bolo¬
eaustoꝵ. quantum aũt admisticõ intellectus
ille ei ignis mittit᷑ quem ieremiã ferre ñ poterat.
qui cum animȩ niẽ archana penetrarit ita nõ
dissoluit ita aueteri homine in nouũ excoquit
ut inuiam uocem pꝰsimus erumꝑe. uiuo aũt

Expanded text:
odotion: « et in manu ejus calculus in forcipe, quem acceperat de altari, et tetigit os meum. » Symmachus: « Et in manu ejus calculus in forcipibus, quem sumpserat de altari, et detulit ad os meum. » Quantum ad historiam pertinet, videtur Deus sedere in Templo Jeta ad Isaiam carbo deferri: de altari vero incensi sive holocaustorum. Quantum autem ad mysticos intellectus, ille ei ignis mittitur, quem Jeremias ferre non poterat: quin quum animae nostrae arcana penetrarit, ita nos dissolvit, ita a veteri homine in novum excoquit, ut in illam vocem possimus erumpere: « Vivo aut
Abbreviated transcription (Latin):
catore uoluerimus eẽ ꝑabolam iusto ñ poñt
conuenire ut de salute alteriꝰ ⁊ frĩs maximec̃¬
tͥstet᷑. Si enim inuidia diaboli morꝰ intͦiuit in
orbem t̾raꝵ . &. imitant᷑ eum qͥ s̃ ex parte eiꝰ. nũ¬
quam ꝑsoẽ iusti tã inmani inuidia poterit
coaptari ut foris steterit ⁊ cdlem̃tissimo patͥ rigidꝰ
obstiterit. solusq liuore ciuciatꝰ letitiȩ domus
asaluatore dissertȩ quam obcausam dicte sĩt so¬
lemꝰ inquirẽ. ita u. in hac facere debemꝰ. qr̃ dñs ĩ
istimoĩ uerba ꝓruꝑit x. ob quamintrogationẽ
responsionis similitudo ꝓlatasit. Scͥbȩ ⁊pha¬
risei musitabant dicentes. qr̃ ħ peccatores reci¬
p̃mserat. erant aut̃ accedentẽ ad cũ om̃s publi¬
cani&. peccatorẽ audire cum. Itaq hincois inui¬
dia curqͦs legis p̾cepta dampnarent. eoꝵ cõfabula¬

Expanded text:
catore uoluerimus esse parabolam, iusto non poterit catore uoluerimus esse parabolam, iusto non poterit conuenire, ut de salute alterius, et fratris maxime, contristetur. si enim inuidia diaboli mors introiuit in orbem terrarum et imitantur eum, qui sunt ex parte ipsius, numquam personae iusti tam inmanis inuidia poterit coaptari, ut foris steterit et clementissimo patri rigidus obstiterit solusque liuore cruciatus laetitiae domus a saluatore dissertae, quam ob causam dictae sint, solemus inquirere, ita et in hac facere debemus, quare dominus in istiusmodi uerba proruperit et ob quam interrogationem responsionis similitudo prolata sit. scribae et pharisaei mussitabant dicentes: quare hic peccatores recipraemiserat: erant autem accedentes ad eum omnes publicani et peccatores audire eum. itaque hinc omnis inuidia, cur, quos legis praecepta damnarent, eorum confabula
Abbreviated transcription (Latin):
catitudinis tuę int̾rogatio.
dis putatio fuit. & sic quesise:
querendo uiam ẽ dedis se q̃siti.
Sapienter ꝗꝑ int̾roganti sapi¬
entia reputabit᷑. Ais. quis ẽ iste ineugłio pat̃
quiduob filiis substantiam duudit. qui duo
filii quimaior quiue minor. qͦmͦ minor accep¬
tam sub̾am cum ineretͥtib dissipat. fame facta
a principe regionis p̃ponitur porciᷤ. siliq̃s c̃me¬
dit. ad patremredit. accip̃ anulum .. stolã ⁊ im¬
molatur ei uitulus saginatꝰ: quis sit maior fr̃
.x. qͦmͦ deagro uenien susceptioni frĩs inuideat.
&. ctã q̃ in eugłio plenus explicant᷑ : addiꝰ in¬
suꝑ. Sciomultos diuersa in haclectione dixise
ꝙ. frẽm maiorẽ uideum minorẽ estimase gen¬
tilẽ. S quero qͦm uidaico ppło p̾sit aptari. ec
&e tot annõ senuo tͥ ⁊ nũquã mandatũ tuũ p̃¬
teriui & nunquã dedistimͥ hedum ut cũ ami¬
cis meis epularer. &. illud. fili tumecum es sc̃ꝑ
x omnia mea tua s̃. Si aut̃ agis. de iustor pec¬

Expanded text:
atitudinis tuae interrogatio disputatio fuit et sic quaesisse quaerenda uiam est dedisse quaesitis. sapienter quippe interroganti sapientia reputabitur. ais: \'quis est iste in euangelio pater, qui duobus filiis substantiam diuidit? qui duo filii? qui maior quiue minor? quomodo iunior acceptam substantiam cum meretricibus dissipat, fame facta a principe regionis praeponitur porcis, siliquas comedit, ad patrem redit, accipit anulum, stolam et immolatur ei uitulus saginatus? qui sit maior frater et quomodo de agro ueniens susceptioni fratris inuideat? et cetera, quae in euangelio plenius explicantur\'. addis insuper: \'scio multos diuersa in hac lectione dixisse b et fratrem maiorem Iudaeum, minorem aestimasse gentilem. sed quaero, quomodo Iudaico populo possit apt numquam mandatum tuum praeteriui, et numquam dedisti mihi haedum, ut cura amicis meis epularer, et illud: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. si autem\', ais, \'de iusto et pec
Abbreviated transcription (Latin):
rinuenietiᷤ pulsate .x. aꝑietur uob ⁊̃ nos ñut dea¬
liqͦ detrahamꝰ s ut scͥpture sensum sciente᷑ ad euiꝰ
noᷤ dingamꝰ exempla. Sebemꝰ inquirere qd̾ potest
facere questionẽ. quimoys y inquit assertor ẽ:
humilitatẽ eius p̃dicat ac mansuetudinẽ. qd̾
se indignum uidicãs ministio dĩ maior effectꝰ sit.
ysaias uͦ qr ultꝰ se obtulit incipiens ꝓħare ama¬
ledictiꝰᷤ cep̃. aure audietiᷤ: ñ intelligetiᷤᷤ ⁊ cetera.¬
ob qd inulta ꝑpessꝰ: ab omni ppło ꝓusano habi¬
tꝰ. cuiniterum ei uox diuina dixiss: clama:
sciens qd suꝑiori facilitate seipsum offerens
ꝓtuliss: ñ ait. ecce ego mitte me. sedint̾roga¬
uit quid illud eẽt qd̾ clamare deberet. &. dixi.
quid clamabo: cui simile ẽ illud in ieremra.
iñ ⁊ insaniet᷑ ⁊ cadent a facie gladii quẽ mittã
iumedio eaꝵ. qd cum audiss ꝓb̾a ñrenuit.¬

Expanded text:
et inuenietis. pulsate et aperietur uobis, eet inuenietis. pulsate et aperietur uobis, eliquo detrahamus, sed ut Scripturae sensum scientes, ad ejus nos dirigamus exempla, debemus inquirere quod potest facere quaestionem. Qui Moysi, inquit, assertor est, humilitatem ejus praedicat ac mansuetudinem, quod se indignum judicans ministerio Dei, major 58 effectus sit: Isaias vero, qui ultro se obtulit, incipiens prophetare, a maledictis coepit: Aure audietis, et non intelligetis, et cerob quod multa perpessus et ab omni populo pro insano habitus, cum iterum ei uox diuina dixisset: clama, sciens, quid superiori facilitate se ipsum offerens pertulisset, non ait: ecce ego, mitte m e, sed interrogauit, quid illud esset, quod clamare deberet: et dixi, ait: quid clamabo? cui simile est illud Hieremiae: ment et insanient et cadent a facie gladii, quem mittam in medio eorum. quod cum audisset prophet
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ad ppłi istum : &. dixi. ecce ego mite me.
.&. ait. uade & dicppło huic. aure audietis : ñ ĩtelli¬
getis. int̾rogantis s̃ uerba dñ ñiubentiꝰ quẽ debe¬
spondit. ecce egomitte me. ⁊ pꝰpollicitationem.
iubetur ut dicat. uade ⁊ dic ppło huic. aureaudi¬
etiꝰ ⁊ non intelligetiᷤ ⁊ ceinentes aspicietiꝰ ⁊ ñ iuide¬
bitis ⁊ cetera quȩ ipsus ꝓhiȩ sennocontererat.
Audiui egoħ in loco ñparuam hebrei mei diputa¬
tionem cꝰ pauca ponam ut sensum hominiꝰ adũ¬
tas. Aiebat de moyse ⁊ y saya quisinelius fecit
requiramꝰ: utrũne moyseᷤ qͥcum a dõ muteret᷑¬
ad ppłmait. p̃cor dnẽ ñ sum dignꝰ. & nirsũ ꝓui¬
de alium quemmittaᷤᷤ.: anysaias qui cũñ fuiss
electꝰ ultro se obtulit diccns. ecce egomitte me.
Nec ignoro dicebat ꝑiculo sum eẽ de scõꝵ m̃tiꝰ dis¬
putare. ⁊ aliquid ł plus ł minus disserere uelle
de eo quem dñs coronauit. s qr ipse dix̃ quente

Expanded text:
um? et dixi: ecce ego, mitte me. et ait: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis. interrogantis sunt uerba domini, non iubentis, quem deberespondit: ecce ego, mitte me et post pollicitationem iubetur, ut dicat: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis et cetera, quae ipsius prophetiae sermo contexit. audiui ego hoc in loco non paruam Hebraei mei disputationem, cuius pauca ponam, ut sensum hominis aduertas. aiebat: de Moysi etEsaia, quis melius fecerit, requiramus: utrumne Moyses, qui, cum a deo m ait: precor, domine, non sum dignus et rursum: prouide alium, quem mittas, an Esaias, qui, cum non fuisset electus, ultro se obtulit dicens: ecce ego, mitte me. nec ignoro\', dicebat, \'periculosum esse de sanctorum meritis disputare et aliquid uel minus uel plus adserere uelle de eo, quem dominus coronauit; sed quia ipse dixit: quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
appantces in cȩlestib iuitutes siuie insignũ cap¬
tiuitatĩ future umnbrã quandã ueritatiꝰ future
plici p̃ceptorum a ciecomp̾hendit. ⁊ tactiꝰ labiis
quicquid fuit ignorantiȩ. ħ siquid̃ nõ labia in¬
t̃p̃tam̃ immunda purgatiois suȩ pepulit ue¬
ntate. Hane forcipem ia cob inscala conspicit.
ħ ẽ gladius bis acutus. hȩc duominuta q̃ mu¬
lier mittit indoãdĩ. ħ staterduos denanõ hũs
duplici quȩ unionis retinet᷑ uirtute. carbo cõ¬
nimã meã alabiis iniꝗs : alingua dolosa.ꝙ.
pꝰ int̾rogationẽ spẽ scĩ. quid det̃ tͥ autquida ppo¬

Expanded text:
tibus virtutes, sive in signum captivitatis futurae umbram quamdam veritatis futurae plici praeceptorum acie comprehendit: et tactis labiis, quidquid fuerat ignorantiae, hoc, siquidem nos labia interpretamur inmunda, purgationis suae pepulit ueritate. hanc forcipem Iacob in scala conspicit; hic est gladius bis acutus; haec duo minuta, quae mulier uidua mittit in dona dei; hic stater duos denarios habens, duplici, quae unione retinetur, uirtute carbo connimam meam a labiis iniquis et alingua dolosa, et post interrogationem spiritus sancti: quid det
Abbreviated transcription (Latin):
iii. tmiustõ fuisse. oriam. ioathã. erechiã &
iosiam qͥ sublime ꝑ singłas captiuitatẽ gli̾fica¬
oth: reliquos uͦ ꝑꝑ peccata uelare faciem.⁊ alio
qr incaptiuitatem ductis̃ pedum uclare ue¬
stigia.Suꝑliminare uͦ sublatum ⁊ domũ un¬
pletam fumo sicut supͣdixiinus euersionem
ierłm ⁊ incendium templi exposuit. & qr se¬
mel eius cepi referre sententiã etiã ea q̃ neclũ
ame s̃ tacta contingã. forcipem dequa altanᷤ
carbo comp̃hensus ẽ &. labia purgata: ꝓͥam
ysaiȩ asseruit passionẽ qua submanasse in¬
t̃fectus ẽ rege. x. tẽ uere purgatꝰ labiis dix̃ ad
dominum. eoce ego mitteme. &. dix̃. omiser
ego qm̃ compunetꝰ sum. donec oriã uiuit nõ

Expanded text:
 iustos fuisse reges: Oziam, Ioatham, Ezechiam et Iosiam, qui sublimes per singulas captiuitates glorificasabaoth. reliquos uero propter peccata uelare faciem et alios, quia in captiuitatem ducti sunt, pedum celare uestigia. superliminare nero sublatum et domum inpletam fumo, sicut supra diximus, euersionem Hierusalem et incendium templi exposuit. Et ut, quia semel eius coepi referre sententiam, etiam ea, quae necdum a me sunt tacta, contingam, forcipem, de qua altaris carbo conprehensus est, et labia purgata propriam Esaiae adseruit passionem, qua sub Manasse interfectus est rege. et tunc uere purgatis labiis dixit ad dominum: ecce ego, mitte me, et dixit: o miser ego, quoniam conpunctus sum! donec Ozias uiui
Abbreviated transcription (Latin):
dia tantũ cogͦscimus quȩ ex scͥpturaꝵ nob̾ lecti¬
one panduntur qñ mundꝰ factus sit qñplas¬
matꝰ bomo qñ diluiuium qñ lexdata sit ut ex
x. inextremo tempore dĩ filiꝰ ꝓ nra salute sump-¬
serit carnem. Cetera uͦ quȩ diximꝰ ista duo sera¬
phininfacie pedibq texerant. R clamabat̃
alt̃ ad alterum. Pulcrȩ positum ẽ alt̃ ad alteꝵ
tum. ħ exueteriᷤ testamenti auctoritate deduci¬
in ambob testam̃tis: trinitas p̾dicat᷑. qd aut̃
sa baoił co. saluator nr̃ ẽ dicat᷑ a ccipe exemplũ
ad elestes alias forntudines ꝓclamabant ut pa¬
pant d omino ianuam reuertendi. collite port̃
pncip̾e uras siue ut aquila intp̾tat᷑ attollit
porte capita urã.x intidibit rer głe. Rursũ il¬
le quem indutũ carne conspicuint nouo misti¬
o stupefacte int̾iogant. quiꝰ e iste nogio malt¬

Expanded text:
dia tantum cognoscimus, quae ex scripturarum nobis lectidia tantum cognoscimus, quae ex scripturarum nobis lectione panduntur: quando mundus factus sit, quando plasmatus homo, quando diluuium, quando lex data sit, ut ex et in extremo tempore dei filius pro nostra salute sumpserit carnem. cetera uero, quae diximus, ista duo seraphim in facie pedibusque texerunt. Et clamabant alter ad alterum: pulchre positum alter ad alterum. tum, hoc ex ueteris testamenti auctoritate deduciin ambobus testamentis atrinitas praedicatur. quod autem sabaoth et saluator noster dicatur, accipe exemplum ad caelestes alias fortitudines ndant januam Domino revertenti: Tollite portas principes vestras, sive ut Aquila interpretatur, attollite portae capita vestra, et introibit rex gloriae. Rursum illae quem indutum carne conspiciunt, novo mysterio stupefactae interrogant: Quis est iste rex gl
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis insigne diadema constructum ẽ ac¬
cuꝑe quos ⁊ ezechiel memorat⁊ apocalipsi ñtac.
quorum quiduenim sit d̃s̃ uidit quid uerisimi¬
le insequentib exponemꝰ. sequit᷑ .x. duab qͥdẽ
uelabant faciem & duab uelabant pedes. & du¬
ab uolabant. uelabant faciemñsuam s dei.
quis enim eius scire pot̃ ferre pͥncipium. quid
ante quam istum cond mundum inrerũ fuĩt
et̾nitate. qñ thronõ dnatioes potestateᷤ angło
totunq mist̾ium celeste condidit: Sequit᷑. &
duab uelabant pedes eius ñ suos s dĩ. Extͣma
qͦ: eius scire quis pot̾ quid pꝰconsummationem
scłi sit futuꝵ quid pꝰquam genus humanũ fue¬
rit iudicatum. quȩ sequatur uita anrursum
alia futura sit t̾ra &e pꝰtransitionẽ alia rurꝰ ele¬
mñta ł alius mundus solq condendus sit: Pri
cam quia duestĩ ait ysayas significans neminẽ
pꝰ se quid ante mundum fuerit ⁊ qͥd pꝰmundũ
futurum sit enarrare. & duab uolabant. Me¬

Expanded text:
e constructum est, accipere, quas et Ezechiel memorat et Apocalypsis non tacet. quorum quid uerum sit, deus uiderit; quid uerisimile, in sequentibus exponemus. Et duabus quidem uelabant faciem et duabus uelabant pedes et duabus uolabant. uelabQuis enim ejus scire potest principium, quid antequam istum conderet mundum, in rerum fuerit aeternitate: quando Thronos, Dominationes, Potestates, Angelos, totumque ministerium coeleste condiderit? Sequitur: Et duabus velabant pedes, non suos, sed Dei. Extrema quippe ejus scire quis potest? quid post consummationem saeculi sit futurum, quid, postquam genus hominum fuerit iudicatum, quae sequatur uita, an rursum alia futura sit terra et post transitionem alia rursum elementa uel alius mundus solque condendus sit. priocam, quia dii estis, ait Esaias significans neminem posse, quid ante mundum fuerit et quid post mundum futurum sit, enarrare. et duabus uolabant : me
Abbreviated transcription (Latin):
dentem suꝑ tronum excelsũ &. eleuatũ. uidit ꝙ
.&. eleuatum. Pollicetur ꝙ alibi uox diuina dicẽs
u eniam ꝙ sedebo & uidicabo ppłm inualle iosa¬
phat qd̃ int̾p̃tatur dnĩ iudicium. qui peccator
ẽ &. mei simił uid dominũ sedentẽ inualle
iosaphat ñ incolle ñinmonte. s inualle ⁊ ĩual¬
lum sedentem suꝑ tronum excelsũ ⁊eleuatũ.
Ut aut̃ & aliud inferam: qñ eummñte ꝑtracto
regnare troniꝰ dñationib angłis ctĩsq uututi¬
b iudeo excelsum t̾num eiꝰ. qñ autem ꝯsidero
qͣmꝰ genus dispens bumanũ: & ꝓnrã salute
sepe descendẽ dicat᷑ adtras: uideo humilẽ ⁊ ꝓ¬

Expanded text:
dentem super thronum excelsum et eleuatum. uidit et dentem super thronum excelsum et eleuatum. uidit et  excelsum et eleuatum. pollicetur et alibi uox diuina dicens: ueniam et sedebo et iudicabo populum in ualle Iosaphat, quod interpretatur \'domini indicium\'. qui peccator est et mei similis, uidet dominum sedentem in ualle Iosaphat, non in colle, non in monte, sed in ualle et in uallum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. ut autem et aliud inferam: quando eum mente pertracto regnare thronis, dominationibus, angelis ceterisque uirtutibus, uideo excelsum thronum eius; quando autem considero, quo- modo genus dispenset humanum et pro nostra salute saepe descendere dicatur ad terras, uideo humilem
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑto sese lumine ꝓdiderunt. Tale quiddã
& in erodo scͥptum ẽ. dum pharao uix̃ ppłs
isrł ex luto lateris palearumq oꝑe pressus¬
ñ suspirauit ad dominum. dum ille regna¬
uit nemo quesiuit deum patrum habraã
ysaac ce iacob. qñ uͦ ille mortuus ẽ suspira¬
ueruant filii isrł ut scͥptura dicit & ascendit
clamor eorum ad dominum. cumutiq iux¬
ta hystoriam tc̃mag̃ gaudere debuerunt &¬
ducis intertũ. cecidi inquit suꝑfaciem meã
& clamaui uoce magna & dixi. heu mͥ heu
isrł: Sigͦ intelligas inoria & pharaone ⁊ fal¬
cia & etĩs istiusmodi contrauas fortitudines
uidebis qͦmͦ illis uiuentib nullus nrõꝵ uide¬
at ac suspiret ⁊ inpenitentiã corniat. sl re¬
gnet ait apłs peccatum inurõ mortali corꝑe.
Regnante peccõ egiptꝰ extrumꝰ ciuitatẽ incine¬
re uersamur & sordib ꝓfrum̃to paleas ꝓsolida
petra luti oꝑa sectamur. Sequitur. uidi dnm se¬

Expanded text:
aperto sese lumine prodiderunt. tale quiddam aperto sese lumine prodiderunt. tale quiddam et in Exodo scriptum est: dum Pharao uixit, populus Israhel ex luti et lateris palearumque opere non suspirauit ad dominum; dum ille regnauit, nemo quaesiuit deum patrum Abraham, Isaac et Iacob. quando uero ille mortuus est, suspirauerunt filii Israhel, ut scriptura dicit: et ascendit clamor eorum ad dominum, cum utique iuxta historiam tunc magis gaudere debuerint et ducis interitum: cecidi, inquit, super faciem meam et clamaui uoce magna et dixi : heu mihi, heu Israhel. si ergo intellegas in Ozia et Pharaone et Phaltia et ceteris istiusmodi contrarias fortitudines, uidebis, quomodo illis uiuentibus nullus nostrum uideat ac suspiret et in paenitentiam corruat. non regnet, ait apostolus, peccatum in mortali uestro corpore. regnante peccato Aegyptiis extruimus ciuitates, in cinere uersamur et sordibus, pro frumento paleas, pro solida petra luti opera sectamur. Sequitur: uidi dominum se
Abbreviated transcription (Latin):
uultus tui domine in qua allophilus ꝓcax
fundȩ lapidis ictus interiit. Regnauit oriaᷤ
annis quinquaginta duob q̃ temꝑe apud la¬
tino amuluiᷤ. ap̃ athenienseᷤ agamestor undeci¬
musimꝑabat. pꝰcuius mortem ysayas ꝓħa hãc
usionem quam explanare nunc nitimur uid̃
idẽ eo anno qͦ romulus romani imꝑii conditor
natus ẽ sic̃ manifestum eẽ poterit his qui uo¬
lueruit legere temporum librum quem nõ ĩ
latinam linguam exgreco sermone transtuli¬
mus. Sequitur. & factumẽ in anno qͦmortu
us rex orias uidi dominum sedentem suꝑ tro¬
num excelsus m & eleuatum. Premissa histo¬
ria spiritalis sequitur intellectus cuiꝰ causa
hystoria ipsa replicata ẽ. uiuente leꝓso rege
&. quantũ inre ẽ sacerdocium dissipante. y¬
sayas ñ potuit uidere uisionem. quandiu ille
it dominus sabaoth. nec inministio fidĩ. t̃.
scĩ nomen auditum ẽ. qñuͦ ille mortuus ẽ
uniuersa quȩ sub sequens sermo monstraũ

Expanded text:
uultus tui, domine, in qua allophylus procax uultus tui, domine, in qua allophylus procax fundae lapide ictus interiit. regnauit autem Ozias annis quinquaginta duobus, quo tempore apud Latinos Amulius, apud Athenienses Agamestor undecimus imperabant. post cuius mortem Esaias propheta hanc uisionem, quam explanare nunc nitimur, uidit, id est eo anno, quo Romulus, Romani imperii conditor, natus est, sicut manifestum esse poterit his, qui uoluerint legere Temporum librum, quem nos in Latinam linguam ex Graeco sermone transtulimus. Et factum est in annoquo mortuus est rexOzias\': uidi dominum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. praemissa historia spiritalis sequitur intellectus, cuius causa historia ipsa replicata est. uiuente leproso rege et, quantum in se est, sacerdotium dissipante Esaias uisionem uidere non potuit. quam diu ille it dominus sabaoth nec in mysterio fidei ter sancti nomen auditum est. quando uero ille mortuus est, uniuersa, quae subsequens sermo monstrabit,
Abbreviated transcription (Latin):
t factumẽ in anno qͦ mortuus
ẽ rex orias. uidi dominũ seden¬
tem suꝑ tronum excelsum ⁊ ele¬
uatum. ⁊ cetera. Ante quam de uisione di¬
camus: ꝑtractandum uidetur quid sit oriaᷤ.
quot annis regnauerit. qui ei in ceteriꝰ gen
&e. fec̃ rectum inconspectudiũ edificans tẽ¬
plum. aquȩ ductum fabricans offerens ua¬
sa ce ꝓhoc mento aduersario suꝑans. qd
maximum pietatis indicium ẽ. habens mł¬
tos in suo imꝑio ꝓpħas. Hic quandiuux̃.
racharias sacerdos cognomento intelligẽs. pla¬
cuit dõ & cum omni ueneratione delubrũ eiꝰ
ingressus ẽ. Postquam uͦ ⁊acharia obiit uo¬
lens ꝑ se offerre donara. sacerdotalem ordinẽ
nontampie quam audacter inuasit & recla¬
mantib leuitis ⁊ ceteris sacerlotib ñne tues
orias reroe ñ sacerdos: audire noluit. statĩq
quam corꝑis partem sacerdos aun lamina ꝓ¬
tegebat. quam inerechiel dominus iubet. tar.
littere impressione signari de qua dauid e¬
xultat dicens. Signatum ẽ suꝑnos lumen

Expanded text:
n anno, quo mortuus us estrex Ozias: uidi dominum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. antequam de uisione dicamus, pertractandum uidetur, qui sit Ozias, quot annis regnauerit, qui ei in ceteris gentet fecit rectum in conspectu domini aedificans templumaquaeductum fabricans, offerens uasa et pro hoc merito aduersarios superans, quodque maximum pietatis indicium est, habens multos in suo imperio prophetas. hic, quamdiu uixit Zacharias sacerdos cognomento Intellegens, placuit deo et cum omni ueneratione delubrum eius ingressus est. postquam uero Zacharias obiit, uolens per se offerre donaria sacerdotalem ordinem non tam pie quam audacter inuasit et reclamantibus leuitis et ceteris sacerdotibus: nonne tu es Ozias rex et non sacerdos?\' audire noluit statimque quam corporis partem sacerdos auri lammina protegebat, quam in Ezechiel dominus iubet tau litterae inpressione signari, de qua Dauid exultat dicens: signatum est super nos lumen
Abbreviated transcription (Latin):
he .i. uab .ia. quȩ duplicata ineffabile il¬
luo : głorsum di nomen effitiunt. Plena ẽu
niuersa t̾ra gła eius. hoc abhuc aseraphym
Ur̃ de aduentu dnuĩ saluatoris q̃mi inoninẽ tra
limites penetret. Sequit᷑. & leuatũ e suplimi¬
uare auoce qua clamabant. legimꝰ inueti te¬
stamto qd̾ sem ꝑ dñs moroi ⁊ aaron ab bostiũ
tab̾naciuli sit loquutꝰ: quasi ante eugłium neo¬
dum eos inscã scõrum induxeut sic̃dĩ eccłã pͣ¬
ea itͤducta ẽ dicens. intꝰdur̃ me rex incubit¬
ꝑliminare illus id ẽ quasi q̃ddani obstacłin
no eleuatum legiiꝰ ingreco sublatũ ponit̃
hic cum insyna mõte descendiss ad mor cem
ad aduentũ eiꝰ uidebant᷑ lam padẽ discurretẽ

Expanded text:
he, id est duobus IA, quae duplicata ineffabile illud et gloriosum dei nomen efficiunt. Plena est uniuersa terra gloria eius. hoc adhuc a seraphim dicitur de aduentu domini saluatoris, quomodo in omnem terram limites penetret. Sequitur: et eleuatum est superliminare a uoce, qua clamabant. legimus in ueteri testamento, quod semper dominus Moysi et Aaron ad ostium tabernaculi sit locutus, quasi ante euangelium necdum eos in sancta sanctorum induxerit, sicuti ecclesia postea introducta est dicens: introduxit me rex in cubicerliminare illud, id est quasi quoddam obstaculum, no \'eleuatum\' legimus, in Graeco \'sublatum\' ponitur. hic cum in Sina monte descendisset ad Moysen, ad aduentum eius uidebantur lampades discurrente
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃. neqñ uideant ocłis & aunb audiant ⁊ corde
intelligant & conuertant᷑ ꝙ. sanemillo̾. mnͥ tñ ꝑ
sonȩ diuers itaᷤ ñ fac̃ questionem. cum sciam:
ẽẽ quam filii. nec aliud filium ius sisse quã spm̃¬
sc̃m. Sequitur. &. plena domus amaiestate eiꝰ.
domꝰ dĩ quȩ sursum ẽ gła plena conspicit᷑. hec
uiͦ quȩ deorsum ẽ nescio anplena sit gła. nͥ forte
scdm psalmistȩ sensum dicentĩ. dominiẽ tra
ꝙ. plenitudo ciꝰ nõ qͦq dicamꝰ cõ pleno int̾ra gła
cẽ qui p̾sint dicere nõ omnes ex plenitudine eiꝰ
accepimꝰ. Istam domum sapiente̾ mulierẽ ec̃i¬
ficant ⁊ insipientẽ dissipant manib. de ista &
ysayas loquit᷑. &. erit inoui̾simis dieb p̃ꝑatꝰ
mons domꝰ dnĩ insummiꝰ montib &. eleuabitur
suꝑ colles. hȩc ẽ domus de qua ⁊ alibi sup̃dictus
paulus sacrata uoce testatur.&. moyses quidẽ
fidelis intota domo eiꝰ quasi famulus intestimo¬

Expanded text:
 audiant et corde intellegant et conuertant se et sanem illos, mihi tamen personae diuersitas non facit quaestionem, cum sciam eesse quam filii nec aliud filium iussisse quam spiritum. Sequitur: et plena domus a gloria eius. domus dei, quae sursum est, gloria plena conspicitur; haec uero, quae deorsum est, nescio an plena sit gloria, nisi forte secundum psalmistae sensum dicentis: domini est terra et plenitudo eius nos quoque dicamus eos esse in terra qui possint dicere: Nos omnes ex plenitudine ejus accepimus . Istam domum sapientes mulieres aedificant, et insipientes dissipant manibus . De ista et Isaias loquitur: Et erit in novissimis diebus praeparatus  domus dei in summis montibus et eleuabitur super colles. haec est domus, de qua et alibi supra dictus Paulus sacrata uoce testatur: et Moyses quidem fidelis in tota domo eius quasi famulus in testimo
Abbreviated transcription (Latin):
diemus uocem domini dicentiᷤᷤ. quem mittã:
& respondemus. ecce ego iniiteme. s eptua¬
ginta. &. audiui uocem dominidicentiᷤ. quẽ
mittam ⁊ quis ibit ad ppłm istum : aquila.
theodotion ⁊ syminachꝰ. & audiui uocẽ dnĩ
dicentis. quemmittam ⁊ quis ibit nobis:
de cõoꝑatione ysaie ⁊ moy si qͦm᷑ alius mi¬
nisterium recusarit. alius uliro se offerens
dura ꝑpessus sit in alio loco disput auimu.

Expanded text:
dibimus uocem domini dicentis: quem mittam? dibimus uocem domini dicentis: quem mittam? et respondebimus: ecce ego, mitte me. 20. Septuaginta: et audiui uocem dominmittam, et quis ibit ad populum istum? Aquila, Theodotion et Symmachus: Et audivivocem Domini dicentis: quem mittam? et quis ibit nobis? De comparatione Isaiae et Moysi, quomodo alius ministerium recusarit, alius ultro se offerens dura perpessus sit, in alio loco disputavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
domini eloquia casta argentiun igne ꝓbatum
domini lucidum illuminans ocłos. qd̾ autẽ
ait inmanu habebat carbonem: manum intł¬
ligamus oꝑationem ut ibi. inmanu linguȩ
inors & uita. &. inpsalmo. cadent inmanu gła¬
dii. Aut certe uere manus appanut ut ꝑsimi¬
litudinem humanȩ formȩ dummanꝰcernitur
porngentis. ꝓħa ñtimeat. luxta qd̾ ⁊ipsum
dm̃ ⁊ angłos se in humanã formas mutasse
uidimus ut metus uidentib demeret᷑. sep¬
tuaginta .&. dix̃. Ecoe tetigit hoc labia tua
⁊aufert iniquitates tua & peccata tua purgat.
a quila. ecce tetigit ħ labia tua ⁊ reced iniꝗ¬
tas tua. ⁊ peccatum tuum ꝓpiciabit᷑. Ceten ĩ¬
terp̃tes in aquilȩ uerba consentiunt. Primũ
neceẽ ẽ ut labia nr̃a tangantur. deiñ cum tac¬
ta fuerint fugetur iniquitas. ⁊ cũ iniquitas
fuerit effugata: ꝓpitietur dñs quia ap̃ipsũ
peccatis uris. Purgatis aũt peccatis nrĩs: au¬

Expanded text:
domini eloquia casta, argentum igne probatudomini eloquia casta, argentum igne probatudomini lucidum, inluminans oculos. quod autem ait: in manu habebat carbonem, manum intellegamus operationem, ut ibi: in manu linguae mors et uita et in psalmo: cadent in manu gladii. aut certe uere manus apparuit, ut per similitudinem humanae formae, dum manus cernitur porrigentis, propheta non timeat; iuxta quod et ipsum deum et angelos in humanas uidimus mutasse formas, ut metus uidentibus demeretur. 19. Septuaginta: et dixit: ecce tetigit hoc labia tua et auferet iniquitates tuas et peccata tuAquila: Ecce tetigit hic labia tua, et recedet iniquitas tua, et peccatum tuum propitiabitur. Caeteri Interpretes in Aquilae verba consentiunt. Primum necesse est, ut labia nostra tangantur: Deinde cum tacta fuerint, fugetur iniquitas; et cum iniquitas fuerit effugata, propitietur Dominus: quia apud ipsum peccatis nostris. purgatis autem peccatis nostris au
Abbreviated transcription (Latin):
seratis ocłi corum cogͦscentes eum dixer̃ ad alte
oeutero nomio ds̃ ipse ignis scͥbitur eẽ ꝯsumẽs
.x. in erechiel qͦ arenib usq adpedes uidetur
igneus. & eloquia domini eloquia casta argẽ¬
care ꝑ longumẽ. Gquerimꝰ ubi sit ħ incẽdiũ
salutare. Nulli dubium in sacͥs uoluminib ex
quoꝵ lectione uniuersa hominum uitia pur
mꝰ ñtam int̾p̃tar quam uim scͥpturiᷤᷤ inferre
uideam᷑. Initium oriᷤ ⁊ coĩs eloquii ⁊ hoc omẽ

Expanded text:
serati sunt oculi eorum, cognoscentes eum dixerunt adserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum dixerunt adDeuteronomio deus ipse ignis scribitur esse consumens et in Ezechiele quoque a renibus usque ad pedes uidetur igneus et eloquia domini eloquia casta, argencare, perlongum est. ergo quaerimus, ubi sit hoc incendium salutare. nulli dubium, quin in sacris uoluminibus, ex quorum lectione uniuersa hominum uitia purgmus, non tam interpretari, quam uim scripturis adferre uideamur. initium oris et communis eloqui
Abbreviated transcription (Latin):
Sẽs sẽs dominus ds̃ sabaoth plena ẽ uniuersa
tra gła eius. uolumꝰ scire quȩ sint seraphynstã
e duab uolent cum suꝑiꝰincͥeuitu dĩstare dieã¬
t᷑. aut qͦmͦ stent incͥcuitu cum duo sint & alibi¬
uolent. quid sit illud qd alter ad alterum clami¬
tent ꝙ sc̃i nom̃ ingeminent qͦm suꝑius domꝰ
plena gła ⁊ nunc t̾ra eẽ dicat᷑. quȩ cum ũ mini¬
mum puluerem moueant &. pͥma statim frõ¬
te difficultatem in tp̃tatioĩs obitiant: in cõe
dominum depoem̃ ut mͥ quoq de altar carbo
mittatur. &. omni peccatoꝵ sorde det̃sa. pͥmo
pos sim dĩ sacram̃ta conspicere dehinc enarra¬
re quȩ uidero. Seraphyn sicut in intͣp̃tatione
nominum hebreoꝵ inuenimꝰ aut incendium
aut principium oris eorum int̾p̃tant᷑. queri¬
mꝰ qd sit incendium. Saluator ait. Ignẽ ueni
mittere int̾ram .x. quẽ uolout ardeat. Duo di¬
scipłi quib initinere scͥpturas dominꝰ aꝑue¬
rat a moy se &. omnib ꝓħis incipicus pꝰquã re¬

Expanded text:
sanctus dominus sabaoth, plena est uniuersa terra gloria eius. uolumus scire, quae sint seraphim stanet duabus uolent, cum superius in circuitu dei stare dicantur, aut quomodo stent in circuitu, cum duo sint; quid sit illud, quod alter ad alterum clamitent et ter sancti nomen ingeminent; quomodo superius domus plena gloria et nunc terra esse dicatur. quae cum non minimum puluerem moueant et prima statim fronte difficultatem interpretationis obiciant, in commune dominum deprecemur, ut mihi quoque de altari carbo mittatur et omni peccatorum sorde detersa primum possim dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare, quae uidero. seraphim, sicut in interpretatione nominum Hebraeorum inuenimus, aut \'incendium\' aut \'principium oris eorum\' interpretantur. quaerimus, quid sit hoc incendium. saluator ait: ignem ueni mittere super terram et quam uolo, ut arde! duo discipuli, quibus in itinere scripturas dominus aperuerat a Moysi et omnibus prophetis incipiens, postquam re
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tatis. quoꝵ ego auctoritati quamuiꝰ sint
eruditisimi ñ assentio. Multo siquidem meliꝰ
ẽ uera rustice quaindiseite falsa ꝓferre. ina¬
x uine cum ioħs eugłista in hac eaduisione nõ
dm̃ patrem s xp̃m scͥbat ẽẽ conspectum. Nlam
eum de incredulitate dicerẽ iudeoꝵ: stati cau¬
sas incredulitatis exposuit. & ideo ñ poterãt
cred̾e in eum: quia dix̃ ysaras. aure audietis
⁊ ñ intelligetis. & cernentes aspicietiꝰ ⁊ ñ uidebi¬
testificatus ẽ de eo. inp̃senti uolumine ysaye
ab eo qui sedi introno iubetur ut dicat. Aure
audietis ⁊ ñ intelligetis. qui aut hoc iubet. ine
seraphym xp̃m intelligi cumx pc̃sit ipse qͥsedeat.
.x. licet in actib apłorum aduercꝰ uideos inter se
dissidentes paulus dicat bene sp̃c sc̃c̃ locutus ẽ ꝑ¬

Expanded text:
interpretati sunt. quorum ego auctoritati, quamuis sint eruditissimi, non adsentio, multo si quidem melius est uera rustice quam diserte falsa proferre, maxime cum Iohannes euangelista in hac eadem uisione non deum patrem, sed Christum scribat esse conspectum. nam cum de incredulitate diceret Iudaeorum, statim causas incredulitatis exposuit: et ideo non poterant credere in eum, quiadixitEsaias: aure audietis et nonintellegetis, etcernentesaspicietisetnonuidebitestificatus est de eo . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, uSeraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo legitur ñ habeo labia cͥcumcisa. lxxͣ int̾¬
p̃tib potius ꝙ dixi uerbum. deuerbo expͥm̃tib
Ex qͦ manifeste intelligi ysaiai recte pꝰccũcisa
labia indĩse obtulis se ministiũ. ⁊ moysenad¬
hucincͥcumcisiᷤᷤ labuᷤ tam grande mistium. re¬
cusas se. Aure audietis ⁊ ñ uitelligetiᷤᷤ: cernẽtes
aspitieti: ñ uidebitis. Totꝰ ħlocꝰ sicut saluator¬

Expanded text:
Hebraeo legitur, non habeo labia circumcisa, SeptHebraeo legitur, non habeo labia circumcisa, Sept potius quam uerbum de uerbo exprimentibus. ex quo manifeste posse intellegi et Esaiam recte post circumcisa labia in dei se obtulisse ministerium et aloysen adhuc incircumcisis labiis tam grande ministerium recusasse\'. Aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis. totus hic locus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓuide aliũ quemmutã. s amator ppli sui &
purans quia er potucalici mimice gente int̾fice¬
rentur⁊ nerent. calicem meri libent̃ accep̃ ñ in¬
dicat ausculta. Seduxistime dnẽ ⁊ seductꝰ sũ.
tenuisti me &. posuisti. factus sum indensu to¬
ta die exuu insubsannationem.x. econtrarioqͥ
assertor ẽ ysayȩ illa ꝓfert. ꝓ phamñtam suo mĩ¬
to quaindĩmiscłia consisum pꝰquam aseraphy
audient ecce tetig̃ ħ labia tua ⁊ abstulit iniqͥta¬
teᷤ tuã ⁊ peccata tua purgauit otio noluise tor.¬
pere ⁊ ultro inininistiumdĩ quasi apeccats libe¬
ru zelo se obtulisse fidĩ. morsenuͦ q scłanb e
tia eiꝰ aliqua ex parte sorduerat. uñtuox ad eum
de rubo facta sit dicens ne accesseris huc solue
calciam̃ta de pedib tuis. locus enuninqͦ staᷤ: t̾ra
scã ẽ. &. scient sͥ aduersus magos aduersus pha¬
raonem pessimum regem futuꝵ eẽ certam̃ se ex¬
cusasse dicentem. p̃cor dñe ñ sum dignuᷤ ꝓ qͦ in

Expanded text:
e alium, quemmittas, sed amator populi sui et putans, quia ex potu calicis inimicae gentes interficerentur et ruerent, calicem meri libenter accepit non indicat ausculta: Seduxisti me, Domine, et seductus sum: tenuisti me et potuisti: factus sum in derisum, totam diem exegi in subsannationem . Et econtrario qui assertor est Isaordia Dei confisum, postquam a Seraphim audierat, Ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata tua purgabit, otio noluisse torpere, sed ultro in ministerium Dei, quasi a peccatis liberum, zelo se obtulisse fidei. Moysen vero quia saecutia ejus aliqua ex parte sorduerat ; unde et vox ad eum de rubo facta sit, dicens: Ne accesseris huc: solve calceamenta de pedibus tuis, locus enim in quo 59 stas, terra sancta est: et scierit sibi adversus magos et adversus Pharaonem pessimum regem futurum esse certamen, se excusasse dicentem: Precor, Domine, non sum dignus: pro quo in
Abbreviated transcription (Latin):
orum obsequit᷑ uoluntati. x. in eo quidem ꝙ
unius loquentis ꝑsoã ꝓponitur diuinitatis
indicatur. legimus in canticis canticoꝵ uocem
sponsi dicentis ad sponsam. Surge ueni ꝓxi
ma mea. sponsa mea columba mea quia ecce
hyenis transiit pluuia abut sibi. qñ enim¬
anuna incogitatione tranquillitatẽ sentit qn
supra petram fundata ẽ ⁊ fides eius alta radice
fixa ẽ uniuersi temptationum fluctꝰ sibi ꝑ¬
transeunt & ei ñ ꝑtranseunt qui temptatur.
Notandum autem qͦmͦ ad is qd dominꝰ dixãt
quem mittam .x. quisibit nob̾ ꝓħa ex parte.
respondit. ecre ego mute me.x. de sequenti
tacũit. intelligens nullum bominum dig¬
gnum eẽ qui dõ ꝑgeret ⁊ omne it̃ suũ eiꝰ fa¬
ceret eẽ quimitteret. quã humilitatẽ ons
ad uerrens qd̃ se sequendi putaret indignũ:
imꝑauit sequentia dicens. Uade. Septu agĩ¬
ta .&. dix̃. ecce ego suminite me. aquilar
theodotion. eoce adsum mute me. Symina¬

Expanded text:
orum obsequitur uoluntati? et in eo quidem, quod unius loquentis persona proponitur, diuinitatis narum diuersitas indicatur. legimus in Canticis Canticorum uocem sponsi dicentis ad sponsama mea, speciosa mea, columba mea. quoniam ecce hiemps pertransiuit, pluuia abiit sibi, laetanima in cogitationum tranquillitate consedit, quando supra petram fundata est et fides eius alta radice fixa est, uniuersi temptationum fluctus sibi pertranseunt et ei non peatranseunt, qui temptatur. notandum autem, quomodo ad ld, quod dominus dixerat: quem mittam et quis ibit nobis? propheta ex parte responderit: ecce ego, mitte me et sequenti tacuerit intellegens nullum hominum dignum esse, qui deo pergeret et omne iter suum eius faceret esse, qui mitteret. quam humilitatem dominus aduertens, quod se secundis putaret indignum, imperauit sequentia dicens: uade. 21. Septuaginta: et dixi: ecce ego sum, mitte me; Aquila et Theodotion: ecce adsum, mitte me; Symma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dicere. lic⁊ inlatinis codicib ꝓpt̃ int̾p̃tũ
uarietatem sum ñ sit appositum. quibam
obseruandum putant ad quos ꝓpħas mit¬
tatum istius uocabuliuenimus. sciendũ sy¬
siluani legitur ꝓ sylea. cum siluanumin a¬
płorum actib ñ legamrs.

Expanded text:
 licet in Latinis codicibus propter interpretum uarietatem \'sum\' non sit adpositum. quidam obseruandum putant, ad quos prophetas \'mittatum istius uocabuli uenimus, sciendum \'Si\'Siluanus\' legitur pro \'Sila\', cum Siluanum in apostolorum Actis nOlI legimus.
Abbreviated transcription (Latin):
fremit. hinc intre̾ partes scis sa eccła ad se raꝑe fe¬
stinat. monachoꝵ cͥa commanẽtiũ antiqua ĩme
surg auctoritas. ego urterm clamito. Siquis ca.¬
thedre petͥ adiungitur: ms̃ ẽ. Miletuis. uitał atq
paulinus tͥ herere sedicunt. Posscin crede si ħ unꝰ
assereret. nẽ aut duo m̃tiunt᷑ aut om̃s. ldcͥco ob
nore sequeiᷤ sequari ⁊ mito. itam soliocum .xii. ui
dicatuᷤꝰ sedeas. ita te alus senem cum petͦ cin¬
gat. ita municipatũ celi cum paulo cõsequars
ut mͥ litteris tuis apud queminsyna debeã c̃mu¬
nicare sig̃ces. noli despicere animam ꝓqͣ xͦ mor

Expanded text:
fremit; hinc in tres partes scissa ecclesia ad se rapere fefremit; hinc in tres partes scissa ecclesia ad se rapere festinat. monachorum circa commanentium antiqua in me surgit auctoritas. ego interim clamito: \'si quis cathedrae Petri iungitur, meus est\'. Meletius, Yitalis atque Paulinus tibi haerere se dicunt: possem credere, si hoc unus adsereret; nunc aut . duo mentiuntur aut omnes. idcirco obtnore sequeris, sequaris et merito, ita in solio cum duodecim iudicaturis sedeas, ita te alius senem cum Petro cingat, ita municipatum caeli cum Paulo consequaris, ut mihi litteris tuis, apud quem in Syria debeam communicare, significes. noli despicere animam, pr
Abbreviated transcription (Latin):
re portuna in cugłio mulier.
tand meruit audiri. &. clauso cum scrui ho¬
stio. media lic⁊ nocte abamico panes amicuᷤ
publicani p̃cib uincit᷑. Niniue ciuitas quȩ
peccato ꝑuit. pͣtib stecit. quorsumista tam lon¬
go repetita principio: udelier ut paruum ma¬
gnus aspicias. ut diues pastor morbidam ñ cõ
padisum .&. nequis aliqñ seram conuersionem
quã ꝓdigum filium reuertentẽ letus amplec¬
tit᷑. ⁊ nonaguita nouem pecudib derelictiᷤᷤ una
ouicula q̃ remanserat humeri boni pastoriᷤ ad¬
uehit᷑: paulus ex ꝑsecutore fit predicator. ocłis
uestem in romana urbe suscipienᷤ: nc̃ barbaro
synȩ limite tencor &. ne putẽ alten hac de me
fuisse sententiã. quid mererer ipse constitiu. Uer
ut art gentilis pocta. celum ñ aiimum mutat qui
transmare curnit. ita ie incẽsabił inimicꝰ pꝰ tergũ
ꝑsecutus ẽ: ut maiora in solitudine bella nẽ pati¬
ar. hinc enimp̃sidis fulta mundi arriana rabie

Expanded text:
portuna in Evangelio mulier tandem meruit audiri : et clauso cum servis ostio, media licet nocte, ab amico panes amicus publicani precibus vincitur. Ninive civitas, quae peccato periit, fletibus stetit. Quorsum ista tam longo repetita principio? videlicet ut parvum magnus aspicias, ut dives pastor morbidam non conet, ne quis aliquando seram conversionem stus, inquam, prodigum filium revertentem laetus amplectitur, et nonaginta novem pecudibus derelictis una ovicula, quae remanserat, humeris boni pastoris aduehitur\'. Paulus ex persecutore fit praedicator; oculisuestem in Romana urbe suscipiens nunc barbaro Syriae limite teneor. et ne putes alterius hanc de me fuisse sententiam, quid mererer, ipse constitui. uerum, ut ait gentilis poeta: caelum, non animum mutat, qui trans mare currit, ita me incessabilis inimicus postergum secutus est, ut maiora in solitudine bella nunc patiar. hinc enim praesidiis fulta mundi Arriana rabies
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cca manentiũ uicinaꝵ: sic inpublicanoꝵ pec¬
catoꝵq penitentia omĩum deb̾ eẽ letitia.
quib ñ sit neces sana penitentia. Uñ uehem̃¬
t̃ admiror t̃tullianuum ineo libro quẽ de pu¬
dicitia aduersum penitentiam scrpsit ⁊ sẽ¬
tentiam ueterẽ noua opinionediss oluit ħ
uoliusse sentire qd̾ publicani ⁊ peccatore qͥ
cum dño uescebant᷑ ethnici fuĩnt dicente scͥp¬
tura. ñ erit uectigal pendens ex isrł. quasi
& ille quicum phariseo intemplo orans o¬
culos ad celum ñ audebat ergere ñ ex isrł fu¬
ethnicum templum ingͦssum aut dnm̃cũ etb¬
nicis habuisse conuiuiũ cum idmaximecauer
ne legem soluere uideret᷑ ⁊ pͥmumuenit ad oue

Expanded text:
et circum manentium uicinarum, sic in publicanorum pecet circum manentium uicinarum, sic in publicanorum peccatorumque paenitentia omnium debere esse laetitiam, quibus non sit necessaria paenitentia. unde uehementer admiror Tertullianum in eo libro, quem de pudicitia aduersum paenitentiam scripsit et sententiam ueterem noua opinione dissoluit, hoc uoluisse sentire, quod publicani et peccatores, qui cum domino uescebantur, ethnici fuerint dicente scriptura: non erit uectigal pendens ex Israhel; quaet ille, qui cum pharisaeo in templo orans oculos ad caelum non audebat erigere, non ex Israhel fuethnicum templum ingressum aut dominum cum ethnicis habuisse conuiuium, cum id maxime cauerit, ne legem soluere uideretur, et primum uenerit ad oues
Abbreviated transcription (Latin):
lutem hominũ ꝓcurarent. ħ uidentes scͥbe ꝙ.
phansei aduersus legem cum facere dicebant.
ecce homo uorar ⁊ ium potator. aunicꝰ publica¬
noꝵ ⁊ peccõrum. Nam ante rep̃benderãt q̃r
curaret insabb̃is. Dñs gͦ ut hanc eoꝵ accusatiõẽ
clem̃tiȩ rõe suꝑaret: tres parabola posuit. ex
quib una ẽ nonaguitauouẽ ouium in mõtib
relictaꝵ ⁊ uniꝰ ꝑdite. quȩ pastoriᷤ humeisꝰ ẽ redu¬
cta. Alia draginȩ quã mulier accenso lumine
requisiuit. & inuenta ea uicinã ad letitiã cõ¬
uocauit dicens. Congratulaminimͥ qunueni
draginamquã ꝑdiderã. Tertia uͦ duoꝵ filioꝵ
de qua ut disputarem pauca iuss isti .R. de oueqͥ¬
dem ac dragina lie: ad unum ꝑtineat intellectũ.
ñ ẽ istiꝰ temꝑis disputatio. Hoc tantũ dixisse
sufficiat ob id has ꝑabolaᷤᷤ cẽ ꝓpositaᷤᷤ ut qͦmͦ ibi
ininuentione pecori & draginȩ letitia ẽ angłoꝵ

Expanded text:
lutem hominum procurarint. hoc uidentes scribae et lutem hominum procurarint. hoc uidentes scribae et pharisaei aduersum legem eum facere dicebant: ecce homo uorax et uini potator, amicus publicanorum et peccatorum. nam et ante reprehenderant, quare curaret in sabbatis dominus. ergo, ut hanc eorum accusationem clementiae ratione superaret, tres parabolas posuit, e quibus una est nonaginta nouem ouium in montibus relictarum et unius perditae, quae pastoris umeris est reuecta, alia dragmae, quam mulier accenso lumine perquisiuit et inuenta ea uicinas ad laetitiam conuocauit dicens: congratulamini -mihi, quia inueni dragmam, quam perdideram, tertia uero duorum filiorum, de qua ut disputarem pauca, iussisti. Et de oue quidem ac dragma, licet ad unum pertineant intellectum, non est istius temporis disputatio; hoc tantum dixisse sufficiat ob id has parabolas esse propositas, ut, quomodo ibi in inuentione pecons et dragmae laetitia est angelorum