comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inpenitentia omnis peccator siue quia ꝑ
negglegentiam bonum non fecit. seuqui a
malum per audatiam perpetrauit. quod
enim oportuit nonges sit & gessit quod
enim iam iustiȩ portio est iniquitatem suã
homini abscondere: &insemet ipso depec¬
catis propriis erubes cere. Iterum dicit:¬
Qui inlatassibi contum elias tranquillo ani¬
moprodit: dolorem cordis aperit: & uirus
quod feruet in animo. facileresist. i: Item¬
dicit: confessio iustificat. confessio pecca¬
tiueniam dat: Alibi dicit: omnis spes in
confessione consistit: in confes sionelo¬
tum pro ditum: cito curatur: Crimenaũ
tacen do ampliatur. Item dicit: si pa¬
tet uitium: fit ex magno pus illum: Si
latet uicium: fit ex mini mo magnum¬
Iterum dicit: silentio: culpa crescit. basi¬
lius dixit. melior est enim in malis fac¬
tis pura confessio: quam inbonis operibus
suꝑ bagloriacio: In libro clementis dixit: Tcc¬
centibus non facile potest medere opor tunei

Expanded text:
in poenitentia omnis peccator, sive quia per in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod enim jam justitiae portio est iniquitatem suam homini non abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. Qui iQui illatas sibi contumelias tranquillo animo prodit, dolorquod servet in animo, facile resistithominem justificat, confessio peccati veniam donat. Omnis spes in confessione consistit, in confessione lotum proditum cito curatur. Crimen autem tacendo ampliatur. Si patet vitium, fit ex magno pusillum. Si latet vitium, fit ex minimo magnum. Silentio culpa crescit. BASILIUS. Melior enim est in malis factis pura confessio, quam in bonis operibus superba gloriatio. EX LIBRO CLEMENTIS. Tacentibus non facile potest medela opportuni
Abbreviated transcription (Latin):
tiuirus salubriter aperiur in confessi¬
one quod pestiferȩ latebat in mente¬
Alibi dicit: confiten dopeccata quid aliut
agimus nisimalum quod in nobis latebat
aperimus: Item dicit: Peccator enim
conuersus depec catis suis infletibus. iã
iustus. eẽ in coatrcum ceperit accusare qđ
fecit: hy sidorus dixitPecata sua omi¬
nibus oc cultant & sem&ipsos confessi
non fu erint: dm̃ quentes tem habebłm.
ipsum habebant &ultorem: Item dicit¬
Ex eo unus quis que iustus esse incipit ex quo
sui accusator extiterit. Iterum dicit: Mul¬
tiautem contra semet ipsos peccatoreseẽ
fatentur: & tamen semet ipsos a pec cato
uus est: ut exeo diuine uir. tuti suꝑdẽtur
humilius ex quo suam infirmitatero ag¬
nos cit i Item dicit. benese iudicat iustus
in lacuita neiudice tur adõ damnatione
perpetua Ipse dicit: Tunc autem iudici
um desequis esumit quando per dignam
penitenti am sua praua facta condemnat.¬
Alibidicit: duplicem babere debet fle tum

Expanded text:
ti virus salubriter aperitur in confessiti virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Confitendo peccata, quid aliud agimus, nisi qui malum quod in nobis latebat, aperimus? Peccator enim conversus de peccatis in fletum, jam justus esse inchoat, cum coeperit accusare quae fecerit. ISIDORUS. Qui peccata sua hominibus occultant, et per semetipsos confessi non fuerint, Deum quem testem habent, ipsum habebunt ultorem. Ex eo unusquisque justus esse incipit, ex quo sui accusator exstiterit. Multi autem e contra semetipsos peccatores fatentur, et tamen semetipsos a peccato pravus est, ut ex eo divinae virtuti subdatur humilius, ex quo suam infirmitatem agnoscit. 3. Bene se judicat justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione peum de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat. Duplicem habere debet fletum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝥerto patrẽ erudientem: ut nonsentias iudi¬
cem punientem: Alibi dicit: Tempus confessio¬
nis est: nunc confitere.q fecisti inuerbo
quȩ in opere: quȩ in nocte quȩ indie : confi¬
tereintem pore oportuno: & indie salutis
accipies cȩlestẽthes aurum: Ambro siusdix̃ :¬
ius est uulnus occultũs: Gregorius dixit
Non uuli ds̃ ulciscimalitiã : quȩ confiteri de¬
licta ꝑsuadet. Obtat desolui confitenter
neȩ contumaces punire cogatur: Item di¬
cit. Tantum que est homo sar cinis pecca¬
torum grauatus: quantum ab onis operib¬
alienus: Iterum dicit. Eaque in grata esse
hominibus inportunitas solet: iuditiouen¬
quunto am plius silentium premitꝰ. tanto
grauio rem dolorem intrinsecus nutriĩ:
pe peccator dum culpamsuam intra consci¬
enuam abscon dit: intrinsecus latet insuis
peccatores ds̃ uidet & susin et. resistentes
tollerat & dam nat Cotidiȩ pereuałg ele¬
menter uocat: confesionem nostram ex
puro corde desiderat & cunctaquȩde¬

Expanded text:
erto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Tempus confessionis est confiteri quae fecisti, quae in verbo, quae in opere, quae in nocte, quae in die. Confitere in tempore opportuno, et in die salutis accipies coelestem thesaurum. HIERONYMUS. jus est vulnus occultum. GREGORIUS. Non vult Deus ulcisci malitiam, qui confiteri delicta persuadet. Optat Deus dissolvi confitentes, ne contumaces punire cogatur. Tantumque erit homo sarcinis peccatorum gravatus, quantum a bonis operibus fuerit alienus. Ea quae ingrata esse hominibus solet importunitas, judici verquanto amplius silentio linguam premit, tanto acriorem dolorem intrinsecus nutrit. pe peccator, dum culpam suam intra conscientiam abscondit, intrinsecus latet, et in suis Peccatores Deus videt et sustinet; resistentes Deus tolerat et damnat: et quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae de
Abbreviated transcription (Latin):
Uigiliis stude copulare ieiunium: ut cuntis uir¬
tutibus florere possit: Sicut equis frena sunt
inponenda itacor da nostra ieiunia sunt fre¬
nanda: escȩ enim plurime non solum corda
nr̃a: sed etiã corpus & animuledunt: pihil
prodestuentrem abescis resecare & animee
mus auiciis: Adui gilandũ aũ multum ie¬
nium ꝓdest: sicut enim milis primoonore

Expanded text:
Vigiliis stude copulare jejunia, ut cunctis virVigiliis stude copulare jejunia, ut cunctis virtutibus florere possis. Sicut equis frena sunt imponenda, ita corda nostra jejuniis sunt frenanda. Escae enim plurimae non solum corda nostra, sed etiam corpus et animam laedunt. Nihil prodest ventrem ab escis resecare, et animamus a vitiis. Ad vigilandum autem multum jejunium prodest. Sicut enim miles plurimo onere
Abbreviated transcription (Latin):
necat: Quidam in cre dibiliter abstinent: utho¬
aturam usibus humanis concessam reiciunt
Spernitur ieiunium : quod in uesperum dilitus con
pensatur : Totaenim die ȩpulas incogitationeru¬
minat. quei adimplendamgulam uespere sibi
delicias prȩparat : Corpor debilitasnimia: &iam¬
uires animȩ frangit: mentis que ingenium facit
marcescere: nec ual& quicquam boni perinbe¬
cilitatem perficerx: Quic quid enim cum mo¬
do & temperamenta: fit salutare ẽ: Quicquidau¬
tem nimis & ultra modum ast pernitio sum fit.
studium que suum in contrarium uertit.
Corpus autem quod ubstinentiã frangit tt̾mp¬
tatio non urit: Sicut omnes carnales cupidi¬
tates abstinentia resecũtur ltuomnes anine
uir tutes edacitatis uicio destruuntur: neque
enim quis piam potest uirtutem perfeccionis
ad tingere. nisi prius uentris edo mauerit in¬
gluuium: Basilius dix̃ Nonbene possumus ui¬
gilare: cum dapibus fuerit uenter onustus.

Expanded text:
necat. Quidam incredibiliter abstinent, ut honecat. Quidam incredibiliter abstinent, ut hoaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Spernitur enim jejunium quod in vesperum repletionpensatur. Tota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad replendam gulam vespere sibi delicias praeparat. Corporis debilitas nimia vires animae frangit, mentisque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. Quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est. Quidquid autem nimis et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. Corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non urit. Sicut omnes cupiditates carnales abstinentia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio destruuntur. Neque enim quispiam potest virtutem perfectionis attingere, nisi prius ventris edomaverit ingluviem. BASILIUS. Non bene possumus vigilare, cum dapibus fuerit venter onustus.
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunat: sieaquȩ adtem puruentri subtrait: ñ
inopitribuit: s& uentripost modum offeren¬
dacustodit: Alibi dicit: Am monen disunt
abstinentes: ut nouerint quia tunc placentẽ
dõ abstinentiam offerunt cum eaquȩ sibide
alimentis subtraunt indigentibus largiuntur:
Pisidorus dixit: quise acibis ubstinem &
praue agunt demones imitantur: Illi
autem bene acibis abstinent: quia malis
actibus uel amundiam bicione ieiunant
Escis enim libido crescit: ieiuni& luxoria
superatur. hoc ẽperfectum &rationa¬
bile ieiunium: quundo nosterhomo ex
Perieiunium enim: occulta misteriorum reuelantur
diui ne sa cramentis archana panduntur: Aibidicit: Ieui¬
nia fortia tela sunt aduersustemptamenta de monoꝵ:
sps: ibi semagisistunt ubi plus uiderint egcum & potũ
Caro enim tunc dm̃ sitit: quandoperieiunium absti¬
n& &arescit: Abstinentia uiuificat moder& ta
& occidit super flua: Uiuificat animam corpus

Expanded text:
jejunat, si ea quae ad tempus ventri subtrahit, non jejunat, si ea quae ad tempus ventri subtrahit, non inopibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt indigentibus largiuntur. ISIDORUS. Qui a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur. Illi autem a cibis bene abstinent, qui a malis actibus vel a mundi ambitione jejunant. Escis enim libido crescit, jejunio luxuria superatur. Hoc est perfectum et rationabile jejunium: quando noster homo jejunat Per jejunium etiam occulta ministeriorum revelantur, et divini sacramenti arcana panduntur. Jejunia fortia tela sunt adversus tentamenta daemoniorum. spiritus ibi magis insistunt, ubi plus viderint escam et potum. Caro autem tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet et arescit. Abstinentia vivificat moderata, et occidit superflua: vivificat animam, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
mentem: Tuntum tibun poneie iuni
Nultoque melius est cotidieparum quam
raro satis sumere: ꝑluia illa obtatu est.
que sens ͥm descendit interrum. subitus
& nimius imber inp̃ceps arua subuer¬
tit. In ipsis etiam leguminibus influn¬
tia quȩ quȩ &gru uia declinanda sunt
ihilque it ascias condere xp̃ianis udo¬
les uentibus ut esus oleum: ardor que
corporum: frigidioribus epulis tem¬
perandus est: Non nullitum pudicũ¬
uitum ad penitentes in medio itinere
corrunt dum solam abstinentiam carnium
postant ꝑ &guminibusshoner ant stomahum :¬
Gregorius dixit: Plus estenim uerbipabulo
uicturam inper petuo mentem reficere: quã
uentrẽ mortifere carnis terreno pune satiare
Cibocorpus pascitur pio opere sps̃ nutritur:
Abstinentes. & arrogantes: Abstinentiȩ quidem
copus afficiunt: s& perdesiderium gulemun¬
do seruiunt: cum mens ad precepta caritatis
tenditur: restat procul dubio: ut per absinen¬
tiam caromaceretur. non enim dõ s& sibiquisq

Expanded text:
mentem. Tantum tibi jejunium mentem. Tantum tibi jejunium multoque melius est quotidie parum, quam raro satis sumere. Pluvia illa optima est quae non superflue descendit in terram. Subitusque et nimius imber in praeceps arva subvertit. In ipsis etiam leguminibus inflantia quaeque et gravia declinanda sunt Nihil tam scias conferre Christianis adolescentibus, ut esum olerum. Ardorque corporum frigidioribus epulis temperandus est. Nonnulli vitam pudicam appetentes in medio itinere corruunt, dum solam abstinentiam carnis servant, et leguminibus onerant stomachumGREGORIUS. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuo mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane satiare. Cibo corpus pascitur, pro opere spiritus nutritur. Abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus affligunt, sed per desiderium vanae gloriae vivunt. Cum mens de praecepto charitatis tenditur, restat proculdubio ut per abstinentiam caro maceretur. Non enim Deo, sed sibi quisque
Abbreviated transcription (Latin):
adiciat sibi uitam: Agust inus dixit: mensci¬
borum in anitate lassata: nonper dit orationis
uigorem: Nihil prodest tota dielongum duce¬
regeiunium si postea ciboꝵ scciȩtate uelni¬
mietate anima obruatur : Sit ergotem pera¬
tus cibus es & inriguta cor poris nostri ter¬
raspinas libidinum non germinabit: Qualis
est caro quȩ post multos dies percipit cibum
nio: ieiunium non sufficit sine ȩlimo fina:
Ieiunium cum elimosina: duplex bonum¬
magnum bonum est: Taleest ieuinium sine
cernaquesine oleo ucuenditur fumigare
potest: lucem h abere non potest ⁊ taieui¬
nium sine ȩlimosina : curnem quidem
cruciat: set curitatis lumine animam
non inlus trat: Hiero nimus dixit: Ieiu¬
niamoderuta debent eẽ nenimisde¬
bilitent stomahum: Quia modicus & tẽ¬
per&tus cibus curni & unimȩ utilis est.
Pinguisuenter: nongignit sensum tenuẽ
lenus uenter facile deieiunis disputut:
elius enim est sto mahum dolere quum

Expanded text:
adjiciet sibi vitam . AUGUSTINUS. Mens ciadjiciet sibi vitam . AUGUSTINUS. Mens ciborum inanitate lassata perdet orationis vigorem. Nihil prodest tota die longum ducere jejunium, si post ciborum satietatem vel nimietatem anima obruatur. Sit ergo temperatus cibus escae, et irrigata corporis nostri terra spinas libidinum non germinabit. Qualis est caro quae post multos dies percipit cibum,nio, jejunium non sufficit sine eleemosyna. Jejunium cum eleemosyna duplex bonum est. Tale est jejunium sine cerna quae sine oleo accenditur, fumigare potest, lumen habere non potest; ita jejunium sine eleemosyna carnem quidem cruciat, sed charitas lumine animam non illustrat. HIERONYMUS. Jejunia moderata debent esse, ne nimis debilitent stomachum, quia modicus et temperatus cibus carni et animae utilis est. Pinguis venter non gignit tenuem sensum. Plenus venter facile de jejuniis disputat. Melius est stomachum dolere quam
Abbreviated transcription (Latin):
nostrum sinos agnos umus: ds̃ignos cit:¬
Alibi dicit: Mul tienim secre debant longo
tempore uiuere: & ita illos mors repen¬
tina sub traxit: ut nec ad illũ momentu¬
neu possent penitentiam peruen¬
re: Erubescimus modo puruotem poe
penitentiam agere: & nontimemus si¬
ne ullo termino eternu sub pliciusus¬
tinere: Ipse dicit. qui enim propec¬
cutis sibi ipsi non parcit: dĩcito illim
dulgentiam tribuit.FX. DEAB STINENTIA¬
ñs dicit in euungł. beatiqui esuriunt
& sitiunt ius tiam: qm̃ ipsisaturu¬
buntur: paulus upostolus dixit¬
isquimanducat non munducuntem
non spernat: & qui non manducat
manducantem non iudic&: Qui enimmanducat:
dnõ manducat: gratias enim agit dõ. omnis
cum gratiarum actione percipitur : scĩficatur
ergo peruerbum dĩ: & oratione: Salomon¬
dixit : Iustus comedit &replet animam suã
uenter autem impiorum insatiabilis: anima
saturata calcauit fauum. qui abstinens est¬

Expanded text:
nostram si nos agnoscimus, Deus ignosnostram si nos agnoscimus, Deus ignoscit. Multi enim se credebant longo tempore victuros, et ita illos mors repentina subtraxit, ut nec ad illam momentaneam possint poenitentiam pervenire. Erubescimus modo parvo tempore poenitentiam agere, et non timemus sine ullo termino aeterna supplicia sustinere. Qui enim pro peccatis sibi ipsi non parcit, Deus illi cito indulgentiam tribuet CAPUT X. De abstinentia. CHRISTUS. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : PAULUSqui manducat, non manducantem non spernat . Et qui non manducat manducantem non judicet . Qui enim manducat Domino manducat, gratias enim agit Deo. Et quicum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per verbum Dei et orationem . SALOMON. Justus comedit, et replet animam suam, venter autem impiorum insatiabilis . Anima saturata calcat favum, anima esuriens
Abbreviated transcription (Latin):
malos tolerat non dubium est quod con¬
uersis clementer ignoscat. Sicut enim
non oportet reminis cerepeccati affectũ
sic necesseest unum quem quȩ suum in
deflendo commemorarepec catum. Alibi¬
dicit. Om nepeccatum perpȩnitentiam
recipit uulnerum sanitatem: nibilaut̃
peius quam cul pamignos cenłun nec
deflere: In hac uita tantum pęnitentiȩ¬
patetlibertus: Post mortem uero
nulla cor rectionis estlicentic. peniten¬
tibus diuina clementia subuenit: & ꝑ
penitentiam indulgentiamdatur: uul¬
nus iteratum: tardius sanatur. Secun¬
dum morbum inpen dasunt me dicami¬
na. iuxtuuulnus adhibenda sunt reme¬
um dolendu condicio ẽ omnem intentionẽ
studio corporis inpendere. & fructum
non recipere post laborem: dicit enima¬
liquis. Cum ad senec tutem uenero tunc
adpenitenti & medicamina confugiam
Quure hoc dese frugilitas humanapre¬
sumiͥi cum unum diem uitȩsuȩ in potes¬
tatem non habeat Iniquitatem enim

Expanded text:
malos tolerat, non dubium est quia conmalos tolerat, non dubium est quia conversis clementer ignoscat. Sicut enim non oportet reminisci peccati affectus, sic necesse est unumquemque suum in deflendo commemorare peccatum. Omne peccatum per poenitentiam recipit vulneris sanitatem. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere. In hac patet libertas, post mortem vero, nulla correctionis est licentia. Ac idetibus divina clementia subvenit, et per poenitentiam indulgentia datur. Vulnus iteratum tardius sanatur. Secundum morbum impendenda est medicina. Juxta vulnus adhibenda sunt remeum dolenda conditio est, omni intentione studio tempus impendere et fructum non recipere post laborem. Dicit enim aliquis: Cum ad senectam venero, tunc ad poenitentiae medicamenta confugiam. Quare hoc de se fragilitas humana praesumat, cum unam diem vitae suae in potestate non habeat? Iniquitatem enim
Abbreviated transcription (Latin):
peccutorum: & idcircoeo utmur que peniten¬
tiam agimus: ut in conpunctione cilicii ag¬
nos camus uitia: quȩ perculpam commisi¬
mus: Ipsedicit. Nontam consideranda
est mensuratem poris quam doloris.
Quantꝰ fuit im malum corrupte mentis
intentio: tanta nec esse est in dilectione
deuotio: duplex est autem pęnitentię gemi¬
tus uel dum plangimus quod male gessim
uel dum non egimus quod agere debue¬
ramus: Ille uere pȩnitentiam agit: qui
nec penitere preterita negglegit : nec ad¬
huc penitenda committit: Sibona est
ad extremis conuersio. melior tamen est
quȩ longe antefinem agitur ut ab hac
uita securus transeatur: Ipsedicit: In hoc
sȩculo penitentiam operantibus dĩmisericor¬
dia subuenit: Infuro autem iam non ope¬
ramur sed rationium nostrorum operum
ponimus. nullus desperare debet uenia:
etiam sicir cafinem uitȩ ad penitentiam c̃¬
uertatur. Si enim pentendo dignado ac¬
tagesserimus: seueritatemeius inclemen¬
tiam comutabimus: Alibidicit: ds̃ quinos

Expanded text:
uorum. Et idcirco in utroque poenitentiam agimus, ut in compunctione cilicii agnoscamus vitia, quae per culpam commisimus. Non tantum consideranda est mensura temporis, quantum doloris. Quanta fuit in malo abruptae mentis intentio, tanta necesse est sit in dilectione devotio. Duplex autem est poenitentiae gemitus: vel dum plangimus quod male gessimus, vel dum non egimus quod agere debueramus. Iste autem vere poenitentiam agit, qui nec poenitere praeterita negligit, nec adhuc poenitenda committit. Si bona est in extremis conversio, melior tamen est quae longe ante finem agitur, ut ab hac vita securius transeatur. In hoc saeculo poenitentiam operantibus Dei misericordia subvenit. In futuro autem jam non operamur, sed rationem operum nostrorum ponimus. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae ad poenitentiam convertatur. Si enim poenitendo digna Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Deus qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
dientiam retinentes. nihil denos tris merits prȩ¬
summamus. s& dedĩ uirtute confidamus: Talia
enim sunt sinecaritate leuinia: quilis sin eole¬
olucerna: Nihil nobis ꝓdest quod nos precio¬
sis uigiliis. laboribus que conficimus: suntra nos
caritatem non habemus : quia nihil prodest quod
ad fligis corpusstuum: quandonihil proficit cordi
tuo : Sicaritas uera & humilitas non fuerit: de
solo abitu religionis prȩsumere & confiderenon

Expanded text:
dientiam retinentes, nihil de nostris meritis praedientiam retinentes, nihil de nostris meritis praesumamus, sed de Dei virtute confidamus. Talia enim sunt sine charitate jejunia, qualis sine oleo lucerna. Nihil nobis prodest quod nos continuis vigiliis laboribusque conficimus, si intra nos charitatem non habemus. Quia nihil prodest quod affligis corpus tuum, quando nihil proficit in corde tuo. Si charitas vera et humilitas non adfuerint, de solo habitu religionis praesumere et confi
Abbreviated transcription (Latin):
que operibus scĩseẽ uideantur esse tamen parci¬
cipes : quia priuantur caritatem frater nedilecti¬
onis: nullum habent incrementum uir tutis: nul¬
lum prȩmium caritati cõripensatur. Caritas enim:
uir tutum omnium obtin& principatum: Tenen¬
da est enim ascis uiris unitas caritas: & quantum se
quis que sub trabit mun do: tantum neces se est ut
seał soci& bonorum consorcio: cantas indilectio¬
nedĩ & proximi constat: seruat autem insedilecti¬
onem dĩ : quicaritatem non diui ditur a proximo
Quil a fraterna societate secernitur : adiuine carita¬
tis participatione priuatur: aregno enim dĩ sesepa¬
rant : qui sem & ipsos a caritate dissociant Caritas
guam suam deb& quino uit &diligit uinculum ca
ritatis: basilius dixit: qui caritate plenus est:
tran quillo animo & serenis simo uultu ꝓcedit
Uirautem odio plenus : ambulat iracundus: Cȩsa¬
rius dixit: Ueram ergo caritatem & ueram obȩ¬

Expanded text:
que operibus sanctis videantur esse partique operibus sanctis videantur esse participes, tamen quia privantur charitate fraternae dilectionis, nullum habent incrementum virtutis. Nullum praemium charitate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Tenenda cum sanctis viris unitas charitatis: et quanto se unusquisque subtrahit mundo, tanto necesse est ut se associet bonorum consortio. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Servat autem in se dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secernitur, a divinae charitatis participatione privatur. A regno autem Dei se separant qui semetipsos a charitate dissociant. Perfectguam suam debet qui nouit et diligit uinculum caritatis. BASILIUS. Qui charitate plenus est, tranquillo animo et serenissimo vultu procedit. Vir autem odio plenus ambulat iracundus. CAESARIUS. Veram autem charitatem et veram obe
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur & abundabit. quia quis quis cari¬
tatem hab& etiam dona alia per cipit : quis¬
quis caritatem non hab&: etiam donaquȩ ꝑ¬
cipis seui debatur anmittit. neces seest ut
erga caritatis uinculum uigilemus: tantum
nam que amplius peccati rubigo confunditur.
rabiliter surgit: cum adima proximo rum se
misericor diter inclinat: & quod benigne
descendit adinfima ualenter recurrit ad
summa: uirtus ergo uereorationisest. celsi¬
tudo caritatis. Lata quip peest caritas:
quia inimi corum dilectionem capit : fraternamala
caritas longanimiter portat Caritas autem ue¬
ne bonum ammittit quod habet : Vires quas in¬
que caritas quibus dam occupationibus prepedit¬
& integra flagrat incorde : & tamen non monstra¬
tur in opere: quia & sol cum nube tegitur non
uidetur inter ra: & tamen ard& incelo: sic ẽe oc¬
cupata caritas sol& : Intus uim sui ardoris exerit :
Terrarum longitudo non separat: quos caritas coniun¬
git : hisidorus dixit quamuis non nulli fide ag¬

Expanded text:
dabitur, et abundabit: quia quisque qui charitatem habet, etiam dona percipit alia. Quisquis charitatem non habet, etiam dona quae percepisse videbatur, amittit. Necesse est ut erga charitatis vinculum vigilemus. Tanto namque amplius peccati rubigo confunditur, m charitas surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer inclinat: et cum benigne descendit ad infima, valenter recurrit ad summa. Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis Lata quippe est charitas, quae inimicorum dilectione capitur. Fraterna mala charitas longanimiter portat. Charitas autem ne bonum amittit quod habet, talento quod que charitas quibusdam occupationibus praepedita, et integra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere. Quia sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo: sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exurit, eTerrarum longitudo non separat quoscunque amor jungit. ISIDORUS. Quamvis nonnulli fide at
Abbreviated transcription (Latin):
siliarius eius fuit & ostendit illi. Cum
quo int consilium & instruxit eum & do¬
cuit eum semitam iustitiȩ &erudiui
eum scientiam &uiam prudentiamosten¬
si momomentum statereputati sunt
Ecce insule quasi puluis & inguus. Olibanus
non suffici& ad succendendum. & anima¬
lia eius non sufficient ab holocaustum
Omnes gentes quasi non sint. sic sunt coram
eo & quasi nihilum & inane reputatum ẽei¬

Expanded text:
nsiliarius eius fuit et ostendit illi? Cum quo iniit consilium et instruxit eum, et docuit eum semitam iustitie, et erudivit eum scientiam et viam prudentie ostensi momentum staterae reputatae sunt ecce insulae quasi pulvis exiguus et Libanus non sufficiet ad succendendum et animalia eius non sufficient ad holocaustum omnes gentes quasi non sint sic sunt coram eo et quasi nihilum et inane reputatae
Abbreviated transcription (Latin):
in petatum conuertitur: s. raudem
facimus dõ quotiens debonoopere nos¬
tro. nos met ipsos non dm̃ laudamus:
prospiciunt nebonum intem peranter
agant & deuirtute inuitium transeaNt:
um est sineratione: & omnio pere bono
inseritse. Lapis missus non pergit adcȩ¬
lum: & oratio hominis placenti sibi: non
ascendit ad dm̃: Noli publicare secre¬
tam abstinentiam: neque ostendas eam
quasi in lumine testibus multis gut quiui¬
det in absconso pater red daitibi in palã
Non perdas labores propter humanam.
gloriam neque futuram ȩternam glo¬
riam tradas. proparuȩ & temporali glo¬
ria. Gloria enim humana inpuluerẽ
redigetur. & honor eius extinguitur
superterram: Gloria uirtutum glori¬
ficate in sȩcula xxi. DEFORNICATIONT¬
triprȩ cincti: & lucernȩ ardentes

Expanded text:
in peccatum convertitur. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. prospicit, ne bonum intemperanter agat, et de virtute in vitium transeat. um est, sine ratione et omni bono inserit se. Lapis emissus non pergit ad coelum, et oratio hominis sibi placentis non ascendit ad coelum. Noli applicare secretam abstinentiam, neque ostendas eam quasi in lumine, testibus multis: ut qui videt in absconso Pater, reddat tibi in palam. Non perdas labores propter humanam gloriam, neque futuram aeternam gloriam tradas pro parva et temporali gloria. Gloria enim humana in pulverem redigitur, et honor ejus exstinguitur super terram. Gloria autem virtutum glorificat in saecula. CAPUT XXI. fornicationtri praecincti, et luce
Abbreviated transcription (Latin):
te for nicatonem. homne pec catum quod¬
cum que fecerit homo extracorpus est
qui autem fornicatur incorpus suum
pec cat. fornicatores autem & adulte¬
ros iudicabit dñs: salo mondixit: foue¬
a enim pro funda est mere trix: & puteus
tro & quos in cautos uiderit inter ficit: hie¬
sus filius sirach dixit: non des mubieripo¬
testatem animetuȩ: neingrediatur in uir¬
tute tua & confundaris: Vit ginemne
conspicias ne forte scandalixeris in de¬
core illius. propter specim mulieris
multiperierunt & ex hoc concupiscen¬
tia. quasi ignis ex ardescet: Quiseiun¬
git fornicariis erit nequam: post con¬
cupis centias iuas non eas: & uoluntate
tua auertere: quitenet mulierem infi¬
delem: quasi qui ad prehendit scorpio¬
nem. sicut sol oriens in altssimis dĩ: sic
mu lieris bone spe cies inorriamentis do¬
mus euis: Ne ua mulieris inmutat faciẽ

Expanded text:
atres: omne peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur in corpus suum, peccat . Fornicatores enim et adulteros judicabit Deus . SALOMON. Fovea enim prtro; quos incautos videt interficit . Je. JESUS SIRACH. Non des mulieri potestatem animae tuae, nec ingrediatur in virtute tua, et confundaris . Virginem non conspicias, ne forte scandalizeris in decore illius . Propter spem mulieris multi perierunt, et ex hac concupiscentia quasi ignis exardescit . Qui se jungit fornicariis, erit nequam . Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere . Qui tenet mulierem nequam, quasi qui apprehendit scorpionem . Sicut sol oriens mundo in altissimis Dei, sic mulieris bonae species in ornamentum domus ejus . Nequitia mulieris immutat facie
Abbreviated transcription (Latin):
des exterius nonqueramus: Sic autem
sit opus in publico quatenus intentio ma¬
nead in oculto: Quienim accepta quali¬
bet gratia uanissuis laudibus nitorem
gloriȩ offerunt: quasio leum uenduntꝰ
Inpinguat ergocaput oleum pecatoris.
cum demulcet mentem. fauoradd lantis
Hisidorus dixit: Quielimosinam uanaglo¬
ri& & causa laudis inpertit. exuirtu¬
te uiẽium facit: Qui aliquod bonum dĩ
quod meruit in suam laudem. conuertit:
proculdubio uirtutem inuitium trans¬
fertideclinat addexteram : qui
non sibi sed dõ tribuit bona quȩagit. Inde
se non nulli esse iustos confidunt unde
maxime reprobantur : Amator uanȩ
re non qui es cit: Illeautem debet publi¬
care bonum quod agit: quiper fecta hu¬
militate fundatur & nullatione contin¬
gitur: Cumenim iactantiȩ pauperpas

Expanded text:
des exterius non quaeramus. Sic autem des exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico, quatenus in tentatione maneat in occulto. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. Impinguat caput oleo peccatoris, cum demulcet mentem favor adulationis. ISIDORUS. Qui eleemosynam vanae gloriae ex causa impertit, ex virtute vitium facit. Qui aliquod donum Dei quod meruit, in suam laudem convertit, procul dubio virtutem in vitium transfert. Non declinat ad dexteram qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit. Inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. Amator vanae re non quiescit. Ille autem debet publicare bonum quod agit, qui perfecta humilitate fundatus, nulla elatione contingitur. Cum enim causa jactantiae pauper pas
Abbreviated transcription (Latin):
sauri magni preciosii Bonȩuitȩ numerus
dierum bonum autem nomen perma¬
nebit in euum: hieronimus dicit pon
queras gloriam: & nondo lebis cum inglo¬
rio sus erifueris: Qui laudem nona ppe¬
tit: nec contumelias. sentit: ponideo
tebonum exestimes sobonus prediceris
Nemomagis scire potest quisis quantu
qui conscius tibies: Quidenim prodest
dummalus es sibonus prediceris caue
fensus dm̃ populorum laudem commo¬
des: Gregorus dixit : Scĩ non solum glo¬
riam supra modum. suum omnino non
appetunt: sed etiam. hoc ipsũd refui unt
qđ sesehabere sciunt : Tuncueraciter hic
quodagit homo bonum est : quando pla¬
cere ei concupis cit aquo est: Quibonage¬
reuidetur & perhoc nondõ sed homini¬
bus placere desiderat. In uanum laborat:
Magnus ergo unus quis que esse studeat.
sed tamen. aliquomodo essese nescia᷑d.
nedum sibi magnitudinem arro ganter
tribuit. ammittat: Bonooperi dum
laus humana obuiad mentesoperan¬
tis inmutat. per hoc quo dagimus: lau¬

Expanded text:
sauri magni et pretiosi . Bonae vitae numerus dierum, bonum autem nomen permanebit in aeternum. HIERONYMUS. Non quaeras gloriam, et non dolebis cum ingloriosus fueris. Qui laudari non appetit, nec contumeliam sentit. Non ideo te bonum aestimes, si bonus praediceris. Nemo magis scire potest qui sis, sicut tu qui conscius tibi es. Quid enim tibi prodest dum malus es, si bonus praediceris? Cave fensus Deo, populorum laudes comedas. GREGORIUS. Sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum refugiunt quod se habere sciunt. Tunc veraciter hoc quod agit homo bonum est, quando ei placere concupiscit a quo est. Qui bonum agere videtur, et per hoc non Deo, sed hominibus placere desiderat, in vanum laborat. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum si sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittat. Bono operi dum laus humana obviat, mentes operantes immutat. Per hoc quod agimus, lau
Abbreviated transcription (Latin):
potest. nisi prius sibi propicium faci¬
le agere non desistunt uanaspe in¬
dul gentiam depietate requirunt:
quam recte quererent siabactio¬
ne praua cessarent: metuendum
ualde est ut nequȩ per spem ueniȩ
quam promit tit ds̃ perseueranter
peccem: nequȩ qui auiste pec cata
ad stringit: ueniam dis peremus:
Sed utro quȩ periculo euitato & ama¬
lo dedignemus: & depietate dĩ ueni¬
amnsperemus: Omnis quippe ustus
spe & formidinenitet : quian unc il¬
lum ad gaudium spes erigit: nunc
adformidinem terror gehenne ad¬
ducit. Quienimueniam depeccato
disperat: plus dedis peratione
quam de commisso scelere sed cm¬
nat : Dis peratio augat pec catum.
Dis peratio peior est omni peccato:
Corrige igiur te ipsum: & in dulgen¬
tiȩ habet ospem: Nullatamgrauis
estculpa: qusnon hubeat
ueniam: nulla securitas deceptum
apenitentiȩ intentione sus pendat
Incessanter incor detuo spes & formi
autem habundauit pecatum. super¬
habundauit gratia: Ut sicut regna uit

Expanded text:
potest, nisi prius sibi propitium facile agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt, quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus: sed, utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet; quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae adducit. Qui enim veniam de peccato desperat, plus de desperatione quam de commisso scelere se damnat. Desperatio auget peccatum. Desperatio pejor est omni peccato. Corrige igitur teipsum, et indulgentiae habeto spem. Nulla tam gravis est culpa, quae non habeat veniam. Nulla te securitas deceptum a poenitentiae intentione suspendat. Incessanter in corde tuo spes et formiautem abundavit peccatum, superabundavit gratia: ut sicut regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
nedocet & male uiuit : quod docet be¬
neui uentibus proficit: quoduero ma¬
leuiuit: seipsum occidit: Quod uero¬
benedocet & maleuiuit. uidetur
bonum malo coniungere lucente¬
nebris permiscere. ueritatem men¬
datio : Iracundi doctores. perrapͥi
em furoris disciplinam modum ad
Ctunde emendare subditus poteram.
iniquitatẽ damnatur si eos aut igno¬
rantes nonerudiant: aut pec cantes

Expanded text:
ne docet, et male vivit, quod docet bene, viventibus proficit; quod vero male vivit, seipsum occidit. Sicubene docet et male vivit, bonum malo videtur conjungere, lucem tenebris commiscere, veritatem mendacio mutare. Iracundi doem furoris disciplinae modum ad , et unde emendare poterant, iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes
Abbreviated transcription (Latin):
um depec catis arguit: ipse apec cato
facere. disinat recte docere: prius
quippe semet ipsum corrigere debet
qui alios ad bene uiuendum ammonere
studet itaut in omnibus semet ipsum
dotis contendit appetere. ante in se dis¬
cuciat siuitahonoris sit condigna. Quod¬
sinon discrepat. humiliter addit quod
uocatus accendat. Tunc enimpredi¬

Expanded text:
um de peccatis arguit, ipse a peccato facere, desinat recta docere; prius quippe semetipsum corrigere debet qui alios ad bene vivendum admonere studet, ita ut in omnibus semetipsum dotii contendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quodsi non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur accedat. Reatum quippe
Abbreviated transcription (Latin):
adño gratiam: Gratiadata in conspec¬
tu omnis uiuentis: Estdat&. cuinonest
utilis : & estdato cuius retributio du¬
plexest: Cregorius dixit: Dñs enim¬
qui talenta contulit rationem posi¬
turus redit: Quia his quinunc pie spi¬
ritalia dona tribuit districte in iudi¬
tio merita exqui rit: Ronum qđ intran¬
qullitate sumitur intribulatione
manifestatur: Sunt nam que non¬
nulli quidonum intelle gentiȩ per¬
ciperunt sed solaquȩ carnis sunt sa¬
piunt: hisidorus dixit. Inter dum
pecantibus nobis sua ds̃ non retrahit ut
adspem diuine propitiationis m̃s humana
consurgat: Illeenim nobis omnia bona gra¬
tia preueniente donantus. profectus ho¬
minis donum diest nec a sepotest quisquã
sed ad nõ corrigi: Non enim quic quam boni
habet proximum homo cuius uia non est
eius: Cum quisque aliquod donum di acce¬
pit: non ad petat amplius quod quam me¬
ruit. Nedumal terius membri. officium.
arripere tamptat idquod meruit perdat:
Conturbat enim corporis. ordinemto tum

Expanded text:
apiti tuo. Gratia datur in conspectu omnis viventis. Est datus, cui non est utilis; et est datus, cui retributio duplex est GREGORIUS. Dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit: quia is qui nunc pie spiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquiret. Bonum quod in tranquillitate sumitur, in tribulatione manifestatur. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed sola quae carnis sunt, sapiunt. ISIDORUS. Interdum peccantibus nobis, sua Deus dona retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus. Cum quisque aliquod donum Dei accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum,
Abbreviated transcription (Latin):
fidem rectam custodit: Xpĩ anus enim
malus dum secundum euangelio doc¬
trinam nonuiuit: etam ipsam fidem
quam uerbo colit opera temptatione fa¬
cile perdidit: Ds̃ sicreditur merito:
inuocatur & quȩ łitur: hac per octa¬
no perfec tolau datur quando &cre¬
ditur: fides nequa quam uis extorq¬
tur sed ratione adque exemplis sua¬
detur: Incorde respicit ds̃fidem
ubise non possunt homines exausare
fidelis enim quȩ corde tenetur con¬
fessionemhoris ud sulutem profert:
Multi fideles tantum xpĩ anisunt. ope¬
re ueroxpianȩ doctrinȩ dissenti¬
unt. m ulti quoque fidem xpĩ excor¬
de nonamant: sed humano terrore
eandem perhere sim tenere sesimu¬
lant. & qui eẽ non possunt aperte
mali: perterrorem facti nostuntur

Expanded text:
fidem rectam custodit. Christianus enim fidem rectam custodit. Christianus enim malus, dum secundum Evangelii doctrinam non vivit, etiam ipsam fidem quam verbo colit, oborta tentatione facile perdit. Deus si creditur, merito invocatur et quaeritur; ac per hoc tunc perfecte laudatur, quando et creditur. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atque exemplis suadetur in corde. Respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare: fides enim quae corde retinetur confessione oris ad salutem profertur. Multi fide tantum Christiani sunt, opere vero a Christiana doctrina dissentiunt. Multi quoque fidem Christi ex corde non amant, sed humano terrore eamdem per hypocrisim tenere se simulant. Et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte boni noscuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nim oportet accedentem ad dm̃ qui¬
a est & in qui rentitibi: seremunera¬
cum proxima in paupertate illius:
ut & inbonis illius lȩteris: Agustinus¬
dixit. sienim iustus est quiex fideui¬
uit : iniqus est autem: qui non habet
fidem: homini fideli: totus mun¬
dus diuitiȩ: ⁊nfideli autem: nec
tatur. insidelibus autem: etiam
ipsalux tenebrescit. usquȩ adõ p̃¬
ualet fides: ut homines su perma¬
re pedibus faciat ambulare: Mag¬
na est fides: sednibil prodest si non
habuerit caritatem. Hieronimꝰ¬
dixit : quidprodest sum pie agens
dm̃ uoce inuocas. quem operibus
negar. Ds̃ in bonis operibus fidelium
non tantum considerat oblationis
magnitudinem: quantum fidei ueri¬
tatem:. Cregorius dirit. Ille enim
uere credidit: quiex ercit operando
quodcredit: perfidemnam quȩ:
ab omni potentidĩ cognos cimur
Quid prodest sieidem redemptori
nostro perfidem iungimur: siabeo
moribus disiungamur: hrsidorur¬
dixit. beatus est autem quiet recte
credendo beneuiuit: & beneiuuende

Expanded text:
nim oportet accedentem ad Deum quia est, & inquirentibus se remuneracum proximo in paupertate illius, ut et in bonis illius laeteris . AUGUSTINUS. Si enim justus est qui ex fide vivit, iniquus est qui non habet fidem. Homini fideli, totus mundus divitiae; infideli autem nec atatur; infidelibus autem etiam ipsa lux tenebrae fit: usque adeo praevalet fides, ut homines super mare pedibus faciat ambulare. Magna est fides, sed nihil prodest, si non habuerit charitatem. HIERONYMUS. Quid prodest si impie agens um voce invocas quem operibus negas? Deus in bonis operibus fidelium non tantum considerat oblationis magnitudinem, quantum fide veritatem. GREGORIUS. Ille enim vere credit qui exercet operando quod credit: per fidem namque ab omnipotenti Deo cognoscimur. Quid prodest si eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo moribus disjungamur? ISIDORUS. Beatus est autem qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo
Abbreviated transcription (Latin):
da reticis cai: Quigitur loqui sapien¬
ter nittur: magno opere metuat ne
eis elo quium audientium unitas con¬
Sum mus itaque locus beneregitur:
cumis qui prȩ est uitis potius  quam
fratribus dominatur : Necesse est utcũ¬
peccati uulnus insub ditis corrigendo
restringitur. magna sollicitudine
etiam distructio ipsa moderetur :
Quate nus sic iura dis ciplinae contra
delinquentes exerceat ut pietatis
uis cera non ammittat. Erga subiec
consulens misericordia & pia se uiens
Quisquis nam quȩ ideo prȩdicat ut hie
uellaudis uel muneris mercedem re¬
cipiat: eterna procul dubio merce¬
tudinis contra praua cocta proxi¬
morum: quatenus inferuore dis¬
trictianis. nullo modo relinquatur.
uistus mansuetudinis: sacerdos¬
enim non distat apopulum: quan¬
do nullo uitȩsuȩ merito uulgi trans¬
prȩsumitur: nisi intenta prius me¬
ditatione discatur: Cum prima sunt
in ad olescentiae uel iuuentut en r̃ȩ
tem pora nobis adhuc prȩdicatio
censen dum est utuo mer linguȩnr̃ȩ

Expanded text:
atur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne in ejus eloquio audientium unitas conSummus itaque locus tunc bene regitur, cum is qui praeest vitiis potius quam fratribus dominatur. Bene acpeccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam consulens misericordia, et pie corrigens Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercetudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. enim non distat a populo, quando nullo vitae suae merito vulgi transpraesumitur, nisi intenta prius meditatione discatur.  adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
eternam: Qui autem in credulus est
filio non uidebit uitam: sed ira dĩ
manet superum. Iacobus clixit
Quid proderit fratris mei sifidem
quis dicat sehabere: opera autem
non habet: num quid poterit fides
saluare eum: fidessine operibus oci¬
osaest : sicut enim corpus sine spũ mor¬
tuum est: it a & fides sine operibus mor¬
tua est: Paulus dixit: Virtus enim
dĩ est in salute omne credenti: Igi¬
tur quiexfide sunt bene di centur
cum fideli abraham: ⁊n omnibus su¬
mentes scutum fidei: & gale amsalu

Expanded text:
Qui autem incredulus est Filio, non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum . JACOBUS. Quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? Nunquid poterit fides salvare eum ? Fides sine operibus otiosa est . Sicut enim corpus sine spiritu mortuum est, ita fides sine operibus mortua est . PAULUS. Virtus enim Dei est, in salutem omni credenti . Igitur qui ex fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham . In omnibus sumentes scutum fidei, et galeam sal
Abbreviated transcription (Latin):
ta: sub tiliergo occulto que iuditio
a quo rundam auribus pre dicatio
scã subtrahitur: quia suscitariper
gratiam non merentur: Ille in sc̃am
ecclesiam doctuspredicator ẽ
qui & nouascit proferre desuauita¬
te regni: & uetusta dicere de terro¬
soluet & docet : quando hocquisq:
uoce prȩdicat: quod uiuendo non
implet. Ad regnum ȩternȩ beati¬
tudinis peruenire nonualet:
qui non uult opere in plere quod doc&:¬

Expanded text:
 Subtili ergo occultoque iudicio a quorundam auribus predicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merenEcclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrosolvit et docet quando hoc quisque voce praedicat quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere implere quod doc
Abbreviated transcription (Latin):
quis uiriutibus pollens gregemdĩ ren¬
nuunt pascere: pastorem summum
conuincitur non amare: Dignum pro
mormentem rectoris humiliet: ne
hanc aut prę̧sum ptio sp̃s leueis aut
carnis delectatio in quinet. sic rec¬

Expanded text:
quis virtutibus pollens, gregem Dei renuit pascere, pastorem summum convincitur non amare. Si nom mentem rectoris humiliat, purgat; ne hanc aut praesumptio spiritus levet, aut carnis delectatio inquinet, aut pe
Abbreviated transcription (Latin):
predicationis suscipit mala inferre
non debet: sed tolerare:. Vt exipsa sua
amaritudine iram seuientium mitigo.
& pec catorum uulnera sanet: sunt¬
non nulli qui sollerticura spiritatia
prȩcepta per scũtantur: sedquȩ in¬
tellegenda penetrant uiuendo con¬
cul cat: Repente docent. quod non
opere sed meditatione didicerunt:
clesia nocent: quam qui peruerse a gen
Delinquentem namque hunoredargue¬
re nullus presumit: Aquam quippelim
pidissimam pastores bibunt: cum fluen¬
taueritatis recte intellegentes hauriunł
Sed ean demaquam perturbare est ÷ sc̃ȩ
meditationis studia male iuiuendo cor¬
rum pere: aquam scilicet perturbatã
pe dibus ouesbibunt: cum sub iecti qui¬
quȩ non sectantur uerbaque audiuil.
sed sola quȩ conspiciunt exempla pra¬
uitatis imitantur: Quantum quisquȩ¬

Expanded text:
praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in nonnulli qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant; repente docent 4 quae non opere, sed meditatione didicerunt; plius nocet quam, qui peruerse agens linquentem namque hunc redarguere nullus presumipidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt, sed eamdem aquam pedibus turbare est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet pastorum turbatam pedibus oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantur. Qui cum dic
Abbreviated transcription (Latin):
debent curam postoralem sus cipere.
quiiam in suo corpore sciunt flugaluxo¬
riȩ edomare: ut dumalus fortiapre¬
dicant ipsiad deteri mollibus ener¬
torum ⁊ elus restitudinis exigit uter¬
ga subiectos seuiat furor ipse dea¬
more sit nonde crudelitate : Qua tenus
exerceat : & intus paternapietate diligut :
quos foris quasi insequendo castigat. ne¬
que enimuere esthumilis: qui superni
notus arbitrio ut debet prȩesse intellegit
pensationis subditus: ad que auitio absti¬
nationis alienus: cum sibi regiminis cul¬
men imperatdr: siiam bonis prȩuentus ẽ
quibus aliis prȩsit: & ex cordedebet fuge¬

Expanded text:
debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enero zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus eat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. que enim vere est humilis qui superni nutus arbitrium ut debeat praeesse intelligit, positionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imperatur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fuge