comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo aut̃ ubi cepit loqͥ dñs depassione sua: timuit ille nepiret moriendo.
cũ ipsi nos ꝑiremꝰ ñ ille moreret᷑ & ait. Absit d̾ne: ñ fict istud. Et dns illiqͥ
paulo ante dirãt beatꝰ es. & suꝑ hanc petrã edificabo eccłiam mẽa: redimnqͥt
ret᷑ satanas: scandasu mͥ es. Qre gͦ satanas qͥ paulo ante beatꝰ & petra. Non enĩ
gius s pat̃ ms̃ qͥ ẽ incelis. Qndo indo laudabat sermonẽ. ñ satanas s petrus
apetra: qñ aũ ase & ex humana infirmitate amore hominis carnaliꝰ qͣd
inpedim̃to eẽt saluti ipsiꝰ & ceterox satanas dictꝰ ẽ. Qrͣe. Ea p̃cedere uolunt¬

Expanded text:
tinuo autem ubi coepit loqui Dominus de passione sua, timuit ille ne periret moriendo, cum ipsi nos periremus nisi ille moreretur; et ait, Absit, Domine, non fiet istud. Et Dominus illi, cui paulo ante dixerat, Beatus es, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, Redi, inquit, retro satanas, scandalum mihi es: Quare ergo satanas, qui paulo ante beatus et petra? Non enim guis, sed Pater meus qui in coelis est. Quando in Deo laudabat sermonem, non satanas, sed Petrus a petra: quando autem a se, et ex humana infirmitate, amore hominis carnali, quod impedimento esset saluti ipsius et caeterorum, satanas dictus est. Quare? Quia praecedere Domin
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis uite qͥsq: cor suũ portat: & omẽ cor om̃i cordi clausũ ẽ. ꝓinde isti
qͦrũ ꝯsilia adũsus ħc inmału incolent & abscondent: q̃ã inista pegͥnatione s̃.
& carnẽ portant. dolu tegunt incorde. qͥcqͥd mali cogitant abscondunt. Qre.
Qͥa adhuc ꝑegͥna ẽ uita ista. Abscondant: apparebit qđ abscondunt. & ipsi ñ
abscondent᷑. Est & in hoc abscondito aliꝰ intellect: q̃ fortasse magis placebit.
Et enĩ ex his qͥ longe facii s̃ ascĩs. subintrant qͥda ficu & peiores. t̾bulationes fa¬

Expanded text:
nde isti quorum consilia adversus hunc in malum, incolent, et abscondent; quia in ista peregrinatione sunt et carnem portant, dolum tegunt in corde, quidquid mali cogitant abscondunt. Quare? Quia adhuc peregrina est vita ista. Abscondant; apparebit quod abscondunt, et ipsi non abscondentur. Est et in hoc abscondito alius intellectus, qui fortasse magis placebit. Etenim ex iis qui longe facti sunt a sanctis, subintrant quidam ficti, et pejores tribulationes fa
Abbreviated transcription (Latin):
pie uiu̾e : ingͥssus es torcular. Prepara te ad p̃ssuras: s noli ẽẽ aridus ne dep̃ssu
ipsi inimici mex. Tota die. iã dictũ ẽ. Abaltitudine diei Q c̾ uult hoc. ab alti¬
tudine diei forte altũ ẽ ad intellectũ: nec mirũ qͥa altitudo dieiẽ. forte ulli
enĩ ꝓpt̾ea longe facti s̃ ascĩs: qͥa ñ potuert̃ penetre altitudinẽ diei euiꝰ apłi¬
tenebras passi s̃ ut longe ficrent asc̃is. qa in alto latebat dies. Inalto latentẽ
ne diei reꝑcussi & longe facti s̃ asc̃is. facti s̃ inimici. qͥ t̾bulent & ẽculeet tamꝗͣ
uã intorculari. Est & aliꝰ intellectꝰ ab altitudine dier. Ponculeauert me inomi¬
ci mei tota die. hoc ẽ toto temꝑt. ab altitudine diei. hoc ẽ asuꝑbia temporali
ndo enĩ ẽculcant altis̃. Hlumiles s̃ qͥ c̃culcant᷑. abti s̃ qͥ dculcant. s̃ nolitime
alutulinẽ ꝯculcantiũ. Biei altitudo ẽ: temꝑalis ẽ ñ et̾na. Quõ mult qui

Expanded text:
pie vivere, ingressus es torcular; praepara te ad pressuras; sed noli esse aridus, ne de pressuripsi inimici mei. Tota die: jam dictum est. Ab altitudine diei. Quid sibi hoc vult, Ab altitudine diei? Forte altum est ad intellectum. Nec mirum, quia altitudo diei est. Forte enim illi propterea longe facti sunt a sanctis, quia non potuerunt penetrare altitudinem diei, cujus Apuare autem tenebras passi sunt, ut longe fierent a sanctis? Quia in alto lucebat dies, in alto latentem ne diei repercussi, et longe facti a sanctis, facti sunt inimici qui tribulent et conculcent tanquam uvam in torculari. Est et alius intellectus: Ab altitudine diei conculcaverunt me inimici mei tota die, hoc est, toto tempore: Ab altitudine diei, hoc est, a superbia temporali. Quando enim conculcant, alti sunt: humiles sunt qui conculcantur, alti sunt qui conculcant. Sed noli timere altitudinem conculcantium; diei altitud
Abbreviated transcription (Latin):
exillo mͥ s̃: ici factis. Uñ enĩ panẽ nr̃m cottidianũ da nob̾ hodit Quom nr̃m
Quomꝰ da. ab illo petendo ñ erisuacuus: tuũ consitendo ñ eris ingatus. Sienĩ
ñ dicas tuuĩ: ñ accepisti Lursus si dicas tuũ. ita qͣsi ate sit qđ dicis tuũ. amit¬
tis quod acceꝑas. qã ingratꝰ es illi aqͦ accepas. In do gͥ laudabo sermones. qͥa
ibi ipse fons ẽ sermonũ ueroꝵ: ieos ꝗa sicions accessi & bibi Indo laudabo
sermones meos: indo sꝑabo ñ timebo qͥd faciat mͥcaro. Nonne tues qͥ paulo

Expanded text:
ex illo mihi sunt, mei facti sunt. Unde enim, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie ? Quomex illo mihi sunt, mei facti sunt. Unde enim, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie ? Quomo, da? Ab illo petendo non eris vacuus, tuum confitendo non eris ingratus. Si enim non dicas tuum, non accepisti: rursus si dicas tuum ita, quasi a te sit quod dicis tuum, amittis quod acceperas, quia ingratus es illi a quo acceperas In Deo ergo laudabo sermones, quia ibi ipse est fons sermonum verorum: meos, quia sitiens accessi et bibi. In Deo laudabo sermones meos, in
Abbreviated transcription (Latin):
dabo sermones meos. Si inte laudas sermones tuos: ñ dico ut ñ timeas. Inpos¬
sibile t̃ enĩ ut ñ timeas. Sermones enĩ tuos aut mendaces habebis. iđo iuos
qͥa mendaces: aut si ueraces er̃t sermones & ñ eosputabis te habẽ ađo ẜ ate
loqui. ueraces ert̃ .s. tumendar cris. Si aut̃ cognoiu̾s nihil te uerũ insapien¬
tia dĩ. infide ueritatis posse dic̃e nͥ qđ ab illo accepisti deqͦ dr: qͥd enĩ habes
qđ ñ accepisti: ido laudas sermones uios. ut in dõ lauderis sermonib i Et¬
enĩ si qd inte di ẽ honorat᷑ att: & tu factꝰ a do honoraberis indõ. Si aut̃ qđ inte
dĩ ẽ honorauis tamꝗͣ tuũ ñ di: qͥmͦ ppłs ille longe factꝰ ẽ ascis. sic tulonge a sc̃c
rgo indo laudabo sermones ieos. Si indo. qͣre meos. & indo & meos. Indo qͥu
abipso: meos qͥd aecepi ipse uoluit meoscẽ qui dedit: amando cũ cuiꝰs. Qui

Expanded text:
dabo sermones meos. Si in te laudas sermones tuos, non dico ut non timeas; imposdabo sermones meos. Si in te laudas sermones tuos, non dico ut non timeas; impossibile est ut non timeas. Sermones enim tuos aut mendaces habebis, ideoque tuos quia mendaces: aut si erunt veraces sermones, et non eos putabis te habere a Deo, sed a te loqui; veraces erunt, sed tu mendax eris: si autem cognoveris nihil te verum in sapientia Dquod non accepisti in Deo laudas sermones tuos, ut in Deo lauderis sermonibus Dei. Etenim si quod in te Dei est, honoratur a te; et tu factus a Deo, honoraberis in Deo: si autem quod in te Dei est, honoraveris tanquam tuum, non Dei; quomodo populus ille longe factus est a sanctis, sic tu longe a sancto. Ergo, In Deo laudabo sermones meos: si in Deo, quare meos? Et in Deo, et meos. In Deo, quia ab ipso: meos, quia accepi. Ipse voluit meos esse qui dedit, amando eum cujus sunt: quia
Abbreviated transcription (Latin):
tior. Non te delectet stupor ciꝰ: ñ in mortalitate indutꝰ. s. sensu exutꝰ ẽ Tu uͦ
Quis infirmat᷑ & ego ñ infirmor Qs scandalihat᷑ & ego ñ uror si ad istũ ñ ꝑtine̾t
s candałuruiq infirmi ꝑditio: qͣsi rigidꝰ & sine dolore uideret᷑ melior esse :
Ab sit. Stupor eẽt ñ iñqͥllitas. Plane fr̃s cũ uenerimꝰ adeũ locũ ad eã sedẽ ad eã
beautudinẽ ad celestẽ patriã: ubi anima nr̃a impleat᷑ securitate. impleatur
quiett & sempit̾na felicitate: nullus ibi dolor erit qͥa unde doleat᷑ noncrit.
Quiti inq̃t qͥ debellant me timebunt ce ipsi stupidi qͥm̃ nihil tuimcnt tuncb̃t
aliqͣndo. Seniet enĩ tantꝰ terror: qͥ totã duriciã frangat & conterat. Nulti qͥ de
bellant me timebunt: ego uͦ int sꝑabo dñc. Indo laud abo sermones meos: in
d̾o sƿabo ñ timebo: qͥud faciat mcaro. Quart. qͥa indospabo. Quare. qr indõ lau¬

Expanded text:
tior: non te delectet stupor ejus; non immortalitate indutus, sed sensu exutus est. Tu vero tior: non te delectet stupor ejus; non immortalitate indutus, sed sensu exutus est. Tu vero Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror Si ad istum non pertineret scandalum, cujusque infirmi perditio, quasi rigidus et sine dolore videretur melior esse? Absit: stupor esset, non tranquillitas. Plane, fratres, cum venerimus ad eum locum, ad eam sedem, ad eam beatitudinem, ad coelestem patriam, ubi anima nostra impleatur securitate, impleatur quiete et sempiterna felicitate, nullus ibi dolor erit: quia unde dolentur non erit. Multi, inquit, qui debellant me, timebunt. Et ipsi stupidi qui modo nihil timent. timebunt aliquando: Veniet enim tantus terror qui totam duritiam frangat et conterats, in Deo speravi: non timebo quid faciat mihi caro. Quare? Quia in Deo sperabo. Quare? Quia in Deo lau
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat: ⁊ cũ eoͦtare quisceꝑit. ipsa sanitas ꝑturbat᷑. & qñ curat᷑ ad ipsam
sanitatẽ redit᷑. Tres ꝗͦ affectiones qͦsda corꝑis ad u̾tite & inspicite sanitatem.
stuport̃ & inmortalitatẽ. Sanitas eqͥtudinẽ ñ habet. s. tñ qñ tangit᷑ ⁊ molesta¬
tur dolet: stupor aũ ñ dolet. Amisit sensũ doloris : tanto insensibilior qͣnto
pcior. Pursus inmortalitas ñ dolet. Assumpta ẽ enĩ om̃is corruptio: & cor¬
ruptibile hoc induet incorruptionẽ. ⁊ mortale hoc induet inmortalitatẽ.
Nullus qͦ dolor incorꝑe in mortali: nullus dolor in corꝑe stupido. Non se
putet stupidus iã in mortałẽ. Sicinior ẽ inmortalitati sanitas dolentis. ꝗͣ
stupor ñ sentientis. Inuenis gͦ hominẽ suꝑb̾u tẏpo arrogantissimo. qͥ sͥ ꝑsua¬
serit nihil tim̾e. fortiorẽ putas illo qͥ ait: foris pugne intꝰ timores. fortiorẽ

Expanded text:
nuntiat; et cum aegrotare quisque coeperit, ipsa sanitas perturbatur; et quando curatur, ad ipsam nuntiat; et cum aegrotare quisque coeperit, ipsa sanitas perturbatur; et quando curatur, ad ipsam sanitatem reditur. Tres ergo affectiones quasdam corporis advertite et inspicite: sanitatem, stuporem, immortalitatem. Sanitas aegritudinem non habet; sed tamen quando tangitur et molestatur, dolet. Stupor autem non dolet; amisit sensum doloris, tanto insensibilior, quanto pejor. Rursus immortalitas non dolet; absumpta est enim omnis corruptio, et corruptibile hoc induit incorruptionem, et mortale hoc induit immortalitatem . Nullus ergo dolor in corpore immortali, nullus dolor in corpore stupido. Non se putet stupidus jam immortalem: vicinior est immortalitati sanitas dolentis, quam stupor non sentientis. Invenis ergo hominem superbum typho arrogantissimo, qui sibi persuaserit nihil timere: fortiorem putas illo, qui ait, Foris pugnae, intus timores fortiorem i
Abbreviated transcription (Latin):
Hon ait egouͦ ñ timebo: s multi qͥ debellant me timebunt. Cũ uen̾it ille dies iudi¬
cu: tunclamentabunt᷑ se om̃s tribꝰ t̾rȩ. Cũ apparuerit signũ filii hominis in
celo: tunc securi ert̃ om̃s scĩ. Illud enĩueniet qđ sꝑabant. qđ desiderabant qđ
uenire orabant. Illis aut̃ penitendi locus nullus remanebit: qͥa eo temꝑe quo
& murũ erigent adũsus iudicantẽ dnm Pietatẽ sane huiꝰ agnosce: & simeo
corꝑe es imitare. Cũ dixisset. multi qͥ debellant me timebunt. ñ reddidit.
cgo uͦ ñ timebo: ne suis uribꝰ assignando qđ ñ timet eẽt & ipse in altis tempo¬
ralibus: & ꝑsuꝑbiam temꝑalẽ ñ mereret᷑ uenire ad requiẽ sempitnã. Ponus
timẽ. Multi enĩ nimia suꝑbia nihil timent. Attendat karitas ur̃a. Aliud ẽ
sanitas corꝑis. aliud stupor corꝑis. aliud inmortalitas corꝑis. Sanitas qͥdẽ
uita. Qͣndo ñ infirmat᷑ unꝰqͥsq sanus uocat᷑: & cũ inspex̾it medicꝰ sanũ re¬

Expanded text:
Non ait, Ego vero non timebo; sed, Multi qui debellant me, timebunt. Cum venerit ille dies judicii, tunc lamentabuntur se omnes tribus terrae . Cum apparuerit signum Filii hominis in coelo, tunc securi erunt omnes sancti. Illud enim veniet quod sperabant, quod desiderabant, quod ut veniret orabant: illis autem poenitendi locus nullus remanebit, quia eo tempore quo et murum erigent adversus judicantem Deum? Pietatem sane hujus agnosce, et, si in eo corpore es, imitare. Cum dixisset, Multi qui debellant me, timebunt; non addidit, Ego vero non timebo; ne suis viribus assignando quod non timet, esset et ipse in altis temporalibus, et per superbiam temporalem non mereretur venire ad requiem sempiternam: potius timere; multi enim nimia superbia nihil timent. Attendat Charitas Vestra: aliud est sanitas corporis, aliud stupor corporis, aliud immortalitas corporis. Sanitas quidem um inspexerit medicus, sanum re
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s gͦ ficto animo intrantes. incolentes & abscondentes nolitimẽ. Pat̃ ipsorũ
iudas cũ dño tuo fuit. Et ille qde nouerat eũ. Qmꝗͣ uidas traditor incolebat
& abscondebat: t̾ncor ipsiꝰ d̾norerũ patebat. Sciens ille clegit unũ: unde tͥ
solanũ facet nescituro q̃s deiutes. Poterat enĩ ille ñ elige uda. qͥ nouerat iudã.
Ait q̃ ppe discplis. Honne uosari eleq e unꝰ eruob diabolus ẽ. Ergo e diabolus
aliud. Electi undecĩ adopꝰ ꝓbationis: electꝰ unꝰ adopꝰ tempiationis. Nñ posset tͣ¬
dare exempłũ nescituro quos deuites malos. qͦs caueas falsos & fictos. incolentes
& abscondentes. n ut dicat tͥ. ecce egomecũ habui unũ ipsoꝵ p̃cessit. exempłu.
toleraui. ꝑferre uolui qđ scieba. ut tͥ nescienti p̃berẽ solatiũ. qđ mͥ fecit hoc
faciat & t̃. Ut multũ possit. ut multũ seuiat. accusat᷑us ẽ falsa cmina dictũs.

Expanded text:
Omnes ergo ficto animo intrantes, incolentes et abscondentes noli timere. Pater ipsorum Omnes ergo ficto animo intrantes, incolentes et abscondentes noli timere. Pater ipsorum Judas cum Domino tuo fuit, et ille quidem noverat eum: quanquam Judas traditor incolebat et abscondebat, tamen cor ipsius Domino rerum patebat; sciens ille elegit unum, unde tibi solatium faceret nescituro quos devites. Poterat enim ille non eligere Judam, quia noverat Judam; ait quippe discipulis: Nonne ealiud. Electi undecim ad opus probationis, electus unus ad opus tentationis. Unde possit tibi exemplum dare nescituro quos devites malos, quos caveas falsos et fictos, incolentes et abscondentes, nisi ut dicat tibi: Ecce ego mecum habui unum ipsorum? praecessit exemplum, toleravi, perferre volui quod sciebam, ut tibi nescienti praeberem solatium. Quod mihi fecit, noc faciet et tibi: ut multum possit, ut multum saeviat, accusaturus est, fal
Abbreviated transcription (Latin):
res seruos uolens intelligi dñs scđm ilłũ eugłicũ intellectũ. qͦ om̃is qͥ facit pec¬
catum seruus ẽ pecc̃ĩ ait. Seruus ñmanet indomoinet̃nũ : filiꝰ aũ manet in
et̃nũ. Qui intrat ut filiꝰ ñ incolet qͥa ꝑseuerabit usq ad finẽ. Nui intrat ut
scriuis subdolus peccator adocłm tendens. ꝗͣ rens qͥd rapiat qͣrens qͥd accuset.
aut qͥd uituꝑet: incolere intrat. ñ habrtare & ꝑseuerart. Nec istos tñ timeam̃¬
fr̃s. Indõ sꝑaui ñ timebo qͥd faciat mͥcaro. Et si incolent & si ntͣnt. & si finguĩs.
& si abscondunt caros̃. Iu indno spera: nhil tͥ faciet caro : s. infert t̾bulationẽ
infert ꝯculcationẽ. Accedit uinũ qͣa uua p̃mit᷑ t̾bulatio tua infructuosa ñ
erit. Alt̃ uidet it. imitat᷑ te. qͥa & tu ut disces tałe ferre caput tuũ imitatꝰ es.
botrũ ilłu pͥmũ adqͤ intrauit hout uideret. In coluit & ascond t̃ditor iudas.

Expanded text:
facit peccatum servus est peccati, ait: Servus non manet in domo in aeternum, filius autem manet in aeternum . Qui intrat ut filius, non incolet, quia perseverabit usque in finem : qui intrat ut servus, subdolus, peccator, ad oculum attendens; quaerens quid rapiat, quaerens quid accuset aut quid vituperet, incolere intrat, non inhabitare et perseverare. Nec istos tamen timeamres: In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi caro. Etsi incolunt, etsi intrant, etsi fingunt, etsi abscondunt, caro sunt: tu in Domino spera, nihil tibi faciet caro. Sed infert tribulationem, infert conculcationem. Accedit vinum, quia uva premitur. Tribulatio tua infructuosa non erit: alter videt te, imitaturte; quia et tu ut disceres talem ferre, caput tuum contemplatus es, botrum illum primum, ad quem intravit homo ut videret, incoluit, et abscondit traditor Judas.
Abbreviated transcription (Latin):
surrectione sue carnis ostendit. qͥ sedet adderitrã patͥs. & ꝓ nob̾ int̃pellat. ẽ
& hic: s. incorꝑe suo qđ ẽ eccłia. Corpꝰ diunctũ ẽ capiti suo. caput ꝓ corꝑe clamat.
mul resuscitauit: & simul seđe fec̾ incelestib. Et nos ibi sedemꝰ: & ipse hic
laborat. Nos ibi sedemꝰ scđ̾m spẽ. ille hic nob̾cũ ẽ scđm carnatẽ. Nec cõpago
Nua inuite p̃ssurã ñ sentit. Integra uidet᷑ : s. nichil in de manat. Nitut᷑ intor¬
cular: calcat᷑ premit᷑. Iniuria uidet᷑ fieri uue: s ista iniuria sterilis non ẽ.
Immo si nulla iniuria accedet : sterilis remanẽt. Qtqͥd gͦ p̃ssure sc̃i paciunt᷑¬
udeo ert̃ passionẽ. S uide ne cũ uult longe eẽ apassione: longe fiat ascĩs.
Cogitet qͦ unꝰqͥsq deinimico suo. Si xp̃ianꝰ ẽ: mundus iste inimicꝰ ẽ Priuatas
g̃ inimicitias ñ cogitet: auditus u̾ba psalmi huiꝰ. Sciamꝰ qͥa ñẽ nob collucta¬

Expanded text:
 dexteram Patris, et pro nobis interpellat, est et hic, sed in corpore suo quod est Ecclesia. Corpus conjunctum est capiti suo, caput pro corpore clamat: mul resuscitavit, et simul sedere fecit in coelestibus . Et nos ibi sedemus, et ipse hic laborat: nos ibi sedemus secundum spem, et ille hic nobiscum est secundum charitatem. Haec compago Uva in vite pressuram non sentit, integra videtur, sed nihil inde manat: mittitur in torcular, calcatur, premitur; injuria videtur fieri uvae, sed ista injuria sterilis non est; imo si nulla injuria accederet, sterilis remaneret. 4. vers. 2. Quicumvideoextrapassionem.Sedvideatne,cumvultesse longe a passione, longe fiat a sanctis. Cogitet ergo unusquisque de inimico suo; si christianus est, mundus ipsi inimicus est. Privatas ergo inimicitias nemo cogitet, auditurus verba psalmi hu
Abbreviated transcription (Latin):
ctus ẽ ascis. Sipse diabolus qͣre hic ñ intelligat᷑. an forte q̃a dictus ẽ homo.
ñ tñ c̃e ħo. Siue gͦ ipsũ intueret᷑ qͥ dicebat hȩc siue ppłm & unũ ꝗͣq longe factũ
a sc̃is. ꝑ qͣles diabolus tͥbulat ppłm di inherentẽ scĩs in herentẽ scõ. inherentẽ
regi. acuiꝰ regis titulo indignati illi tamꝗͣ reꝑcussi longe s̃ facti dicat miserere
mei dne qũo c̃culcauit meħo. nec deficiat inc̃culcatione ista. sciens ꝗͣ inuocet
tuens caput suũ. Hiserere mei dne quõ c̃culcauit me ħo: tota die bellans tͥbula¬
uit me. Tota die toto teoꝑe. Nemo sͥ dicat. fuert̃ tͥbulationes apud patres nr̃os:
apud nos ñ s̃. Si putas te ñ hab̾e tͥbulationes: ñ du cepisti cẽ xp̃ianꝰ. Et ubi ẽ

Expanded text:
ctis. Sed et ipse diabolus quare hic non intelligatur? An forte quia non dictus est homo?  homo. Sive ergo ipsum intueretur qui dicebat haec, sive populum et unumquemque longe factum a sanctis, per quales diabolus tribulat populum Dei inhaerentem sanctis, inhaerentem sancto, inhaerentem regi, ad cujus regis titulum indignati illi tanquam repercussi, longe sunt facti; dicat, Misereremine, quoniam conculcavit me homo: nec deficiat in ista conculcatione, sciens quem invocet, tuens caput suum: Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me. Tota die, toto tempore. Nemo sibi dicat: Fuerunt tribulationes apud patres nostros, apud nos non sunt. Si putas te non habere tribulationes, nondum coepisti esse christianus. Et ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
Noc enĩ erat uerũ hoclum̃ uiuentiũ: ut qͣtis colerit dm. Bs uidebat in corde
serui sui cultũ suũ gratuitũ. Placebat enĩ illud eor mẽspectu d̾ni inlumine
uiuentiũ: diabołu latebat qͥa intenebris crat. Admisit ds tẽptatorẽ. ñ ut ipse
nosset qđ nouerat: s. ut nob̾ agnoscendũ & imitandu p̃beret. Numqͥd enĩ si
tẽprator ñ admitteret᷑ uiderem nosipsi imiobqđ deberemꝰ & uellemꝰ imnariꝰ
Admissus ẽ tẽptator abstulit oĩa: remansit ille solus a facultatibꝰ solus a familia.
solus a filiis. plenꝰdo: uxor sane relicta erat. Misericordẽ putatis diabołu qͥ ei
reliqͥt uxorẽ. Nouerat ꝑ ꝗͣ deceꝑat ada : suã reliqͥrat adiutͥtẽ. ñ marni ẽsolat̾eẽ
Ille ꝗͦ plenꝰ do in qͦ uota erant qͣ redderet laudis: ut ostenderet qͥa gͣtis colebat.
mine uuentiũ delumine cordis sui. Locuta es tãꝗͣ una exinsipientibꝰ mulicribꝰ.

Expanded text:
en, hoc lumen viventium, ut gratis coleret Deum. Deus videbat in corde servi sui cultum suum gratuitum. Placebat enim illud cor in conspectu Domini, in lumine viventium: diabolum latebat, quia in tenebris erat. Admisit Deus tentatorem, non ut ipse nosset quod noverat, sed ut nobis noscendum et imitandum praeberet. Numquid enim si tentator non admitteretur, videremus nos ipsi in Job quod deberemus et vellemus imitari? Admissus est tentator, abstulit omnia, remansit ille solus a facultatibus, solus a familia, solus a filiis, plenus Deo. Uxor sane relicta erat. Misericordem putatis diabolum, qui ei reliquit uxorem? Noverat per quam deceperat Adam. Suam reliquerat adjutricem, non mariti consolatricem. Ille ergo plenus Deo, in quo vota erant quae redderet laudis, ut ostenderet quia gratis Deum colebat, mine viventium, de lumine cordis sui: Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
& sit plerũq ut stans iuxta te. exeo qͥa diligit mundũ. cũ tu diligas dm̃ longe
m̃s qͥrecusant xp̃m regẽ: alienigene fiunt. Qre alienigene fiunt. Qa & illa
uitis ꝗͣuis abillo plantata amara facta qͥd audiuit. Ere ꝯu̾sa es inamaritu.¬
dinẽ uitis aliena. Nondictũ ẽ uitis mea: qͥa si mea dulcis. Si amara ñ mea.
& fuit inista ciuitate. & apud regẽ ciuitatis huiꝰ: s ibi retentũ eẽ ñ legimus.
& tenent adhuc allophili ingeth. hethdiximꝰ qđ ciuitas sitꝰ int̾rogata aut̃

Expanded text:
et fit plerumque ut stans juxta te, ex eo quia diligit mundum, cum tu diligas Deum, longe Omnes qui recusant Christum regem alienigenae fiunt. Quare alienigenae fiunt? Quia et illa vitis quamvis ab illo plantata, amara facta quid audivit? Quare conversa es in amaritudinem, vitis aliena Non dictum est, Vitis mea: quia si mea, dulcis; si amara, non mea; et fuit in ista civitate et apud regem civitatis hujus: sed ibi retentum esse non legimus. et tenent adhuc Allophyli in Geth. Geth diximus quod civitas sit. Interrogata autem
Abbreviated transcription (Latin):
accepat nesciebat. accessit temprato. negauit fieuit. accepit. Cũ gͦ nesciamꝰ
qͥd petamꝰ tamꝗͣ ñ habentes & unde gr̃as agamꝰ tamꝗͣ accipientes: opusẽ¬

Expanded text:
acceperat, nesciebat: accessit tentatio; negavit, flevit, accepit . Cum ergo nesciamus acceperat, nesciebat: accessit tentatio; negavit, flevit, accepit . Cum ergo nesciamus quid petamus tanquam non habentes, et unde gra
Abbreviated transcription (Latin):
dixert̃ se hab̾ẽ cesarẽ regẽ peccauert s̃ qͥa regem xp̃m hab̾ẽ noluerunt. Et
mͦ mult xp̃m regẽ incęlo sedentẽ & ubiq regnantẽ habere nolunt: & ipsis qͥ
qui tribulant nos. Cont᷑ tales iste psalmꝰ confirmat nos. Necesse ẽ enim
ut tales patiam᷑ usq infinẽ : quos ñ paterem᷑ nͥ nob̾ ex pediret. Omis enim
tẽptatio ꝓbatio ẽ: & om̃is ꝓbationis effectus habet frucetũ suũ. Quia ħo
plerũq etiã sͥ ipsiignotꝰ ẽ qͥd ferat. qͥd ue ñ ferat ignorat. & aliq̃n p̃sumit
se ferre posse qđ ñ potẽ & aliqͣndo desꝑat se posse ferre qđ porẽ accedit
temptatio qͣsi int̾rogatio:⁊ inuenit᷑ homo aseipso qã latebał & se ipsum.
s artificẽ ñ latebat. ꝓinde petrus p̃sumpsit nescioqͥd. qđ ñ du millo
ignorabat: ẜ dns nouãt. Pespondit minꝰ idoneũ qͥ fabricabat: q̃ euam
fabricato ase uires idoneas dat̾us crat. Qui ñ du dederat sciebut. ille qͥ necdu

Expanded text:
oluerunt. Et modo multi Christum regem in coelo sedentem et ubique regnantem habere nolunt: et ipsi sunt qui tribulant nos. Contra tales iste psalmus confirmat nos. Necesse est enim ut tales patiamur usque in finem: quos non pateremur, nisi nobis expediret. Omnis enim tentatio probatio est, et omnis probationis effectus habet fructum suum. Quia homo plerumque etiam sibi ipsi ignotus est: quid ferat, quidve non ferat, ignorat; et aliquando praesumit se ferre quod non potest, et aliquando desperat se posse ferre quod potest: accedit tentatio quasi interrogatio, et invenitur homo a seipso; quia latebat et seipsum, sed artificem non latebat. Proinde Petrus praesumpsit nescio quid quod in illo nignorabat, sed Dominus noverat. Respondit minus idoneum qui fabricaverat, qui etiam fabricato a se vires idoneas daturus erat, quid nondum dederat, sciebat; ille qui nondum
Abbreviated transcription (Latin):
indomũ illã : & ñ cecidit. fundata enĩ erat suꝑ petrã. Petra aut̃ eratꝰ xp̃c. sub
titulus ostendat nobis ppłm istũ. Sc̃ptus ẽ enĩ quida titulus indnica passi¬
one : qñ dnscrucifitꝰ ẽ. Erat ibi titulus inscͥptꝰ hebraicȩ. g̾ce. & latine rex iudeꝵ

Expanded text:
in domum illam, et non cecidit; fundata enim erin domum illam, et non cecidit; fundata enim ertitulus ostendat nobis populum istum. Scriptus est enim quidam titulus in dominica passione, quando Dominus crucifixus est: erat ibi titulus
Abbreviated transcription (Latin):
ieut Alieyaa Boauia Iituatiini suios Sit Et Ao
Quẽ ꝑtineat intitulo inspicimꝰ. neforte in portune irruamꝰ
qͦ ñ oportet neq rursus timiditate reuocem̃ ab eo qͦ oportet
int̾re : tamꝗͣ gͦ si leg̾emꝰ in his p̃dus illiꝰ aut illiꝰ. ita insuꝑlimi
inutuli in scͥptione cũ tenuer̃t eũ allophili ingeth. Agnoscamꝰ ꝗͥ ppłm qui
longe factꝰ ẽ a sc̃is intituli in scͥptione. ꝑ tinet hocenĩ adipsũ dauid: quẽ iã
nostis intellige̾ sp̃alit̃ Neq enĩ cõm̃dat᷑ nob ñ ille deqͦ dictũ ẽ finis ligis xp̃
adiusticiã om̃i credenti. Ergo in finẽ cũ audis: inxp̃m intende ne iniua
remanendo ñ ꝑuenias ad finc̃ Qeqͥd enĩ t̃ ubi infra steteris ante ꝗͣ ad xp̃m
ꝑuenias: nichil t̃ aliud dic̃ sermo diuinꝰ. nͥ accede. Hondũ cnĩ ẽ locus ubi se¬
curitassit. Est qͥda locus ubi statio fidissim a collocat᷑ ẽ queda petra. ubr domꝰ
secura consurgit: ut ñ metuat ymbrẽ tempestates flumina. Impegert̃ enĩ

Expanded text:
icut aliquam domum intraturi, cujus sit et ad quem pertineat in titulo inspicimus, ne forte importune irruamus quo non oportet, neque rursus timiditate revocemur ab eo quo oportet intrare: tanquam ergo si legeremus, Haec praedia illius aut illius; ita in suin tituli inscriptionem, cum tenuerunt eum Allophyli in Geth. Agnoscamus ergo populum qui longe factus est a sanctis in tituli inscriptionem. Pertinet hoc enim ad ipsum David, quem jam nostis intelligere spiritualiter: neque enim commendatur nobis nisi ille de quo dictum est, Finis Legis Christus ad justitiam omni credenti . Ergo, In finem, cum audis, in Christum intende, ne in via remanendo non pervenias ad finem. Quidquid enim est, ubi infra steteris, antequam ad Christum rvenias, nihil tibi aliud divinus sermo dicit, nisi, Accede, nondum est locus ubi securitas sit. Est quidam locus ubi statio fidissima collocatur; est quaedam petra ubi domus secura consurgit, ut non metuat imbrem tempestatis. Flumina enim impegerunt
Abbreviated transcription (Latin):
insimulatione inseductione. Qđ qͦ. illi ipsi qͥ diuisi s̃ p̃ira uultꝰ eiꝰ: ipsi s̃ iuri san¬
guinũ : dolositatis . s. qͥd deillis ait. Non dimidiab̾t dies suos. Qd ẽ ñ dimidiabt
ille deqͦ dictũ ẽ Indimidio dierũ eiꝰ derelinqͣnt cũ: & in nouissimis suis crit insi¬
piens. ꝓficiunt. s. adtempꝰ. Quid enĩ ait apłs. N aligni aut̃ hõies: seductores ꝓ
mul in forcã cadent. Perito cadunt inputeũ corruptionis. Qđ qͦ ait. ꝓficies
inpeiꝰ: ñ tñ diu. Nam paulo ante dit̃ s. ultra ñ ꝓficient: hoc ẽ ñ dimidiabunt
dies suos. Sequat᷑ apłs e dicat. Quare. Dementia enĩeox manifesta erit om̃ib:
sic̃⁊ illoꝵ fuit. Siri sangͥnũ & dolosnatis ñ dimidiabunt dies suos. sgo aũ inie

Expanded text:
in simulatione, in seductione. Quid ergo illi ipsi qui divisi sunt prae ira vultus ejus? Ipsi sunt viri sanin simulatione, in seductione. Quid ergo illi ipsi qui divisi sunt prae ira vultus ejus? Ipsi sunt viri sanguinum et dolositatis. 27. Sed quid de illis ait? Non dimidiabunt dies suos. Quid est, Non dimidiabunt ille, de quo dictum est: In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit insipiens . Proficiunt, unt . Merito cadunt in puteum corruptionis. Quid ergo ait? Proficient in pejus; non tamen diu. Nam paulo ante dixit, Sed ultra non proficient: hoc est, non dimidiabunt dies suos. Sequatur Apostolus, et dicat quare: Dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Viri sanguinum et d
Abbreviated transcription (Latin):
d deillis dicamꝰ. utinã solas usibiles ficcnt: dĩas ñ pimentnt. Ii qͥs uiri saligͥiũ
& dolositatis: ne pitent qͥa nos male sic intelligimꝰ uiros sanguinũ qͥa aĩas occi¬
dunt. ipsi marimiͥnistas suos sic intellexer̃t. Nã cũ cos dapnarent. in ipsa senten¬
tia cilii su ista u̾ba posuert̃. Seloces pedes coꝵ adeffundendũ sanguinẽ ad nun¬
citatis suȩ magis abeis aliqͥd passi s̃ ꝗͣ ipsi talt aliqͥd aliqñ fecert̃: ego int̃̾rogo
donatistã. & dico inc̃cilio tuo posiusti demarimianistis. ueloces pedes eoꝵ ad ef¬
fundendu sangͥnẽ sangͥnẽ unũ m̃ date ꝗͣ digito leserint marimianiste q̃d m
aliud responsurꝰ ẽ nͥ qđ ego dico. Qui se seꝑauert̃ abunitate. & aĩas seducendo
int̾imunt: sp̃italit̃ ñ carnalit̃ sangnẽ fundunt. Optime exposiusti: s. inexpo¬
sitione tua cognosce facta tua. Hiri sanguinũ : dolositatis. Infraude dolositas:

Expanded text:
 de illis dicamus: Utinam solas facerent, et animas non perimerent. Isti qui sunt viri sanguinum et dolositatis, ne putent quia nos male sic intelligimus viros sanguinum, qui animas occidunt; ipsi Maximianistas suos sic intellexerunt. Nam cum eos damnarent, in ipsa sententia concilii sui ista verba posuerunt: Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem annuncitatis suae magis ab eis aliquid passi sunt, quam ipsi tale aliquid aliquando fecerunt. ergo interrogo donatistam, et dico: In concilio tuo posuisti de Maximianistis, Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Unum mihi date quem digito laeserint Maximianistae? Quid mihi aliud responsurus est, nisi quod ego dico? Qui se separaverunt ab unitate, et animas seducendo interimunt, spiritualiter, non carnaliter sanguinem fundunt. Optime exposuisti, sed in expositione tua agnosce facta tua. Viri sanguinum et dolositatis. In fraude dolositas,
Abbreviated transcription (Latin):
columbe. & uolabo & requiescã. Aut mortẽ optabat: aut solitudinẽ deside¬
rabat. Qmdiu inqt mecũ id agit᷑. id mͥ p̃cipit᷑ ut inimicos diligã ꝯuitia istoꝵ
crebescentia & adumbrantia me cõmouent. ocłm meũ ꝑturbant lum̃ meũ
ad petunt cor meũ. intficiunt animã meã. uelłe ut abirẽ si infirmꝰ sũ nc
manendo augeant᷑ peccã pecc̃is. aut certe separi paulusi agenẽ humano.
ñ patiat᷑ uulnꝰ meũ crebras plagas: ut sanatũ exerenationi reddat᷑ Fit hoc
frs̃ & surgit plerũq in animo scrui dĩ desidium solitudinis: ñ obaliud ñ
ꝓpt̃ turba t̾bulationũ & scandalox & dicit. Quis dab̃m pennas. Nidet se
uolare ñ pot̾at. ligate pennȩ onus faciunt. Quis inqͥt dab̾mͥ pennas sic̃ colube
& uolabo & reqͥescã. Reqͥescet ubi duos dixi sensus hie ẽẽ aut sic̃ ait apłs. dis¬

Expanded text:
columbae, et volabo, et requiescam? Aut mortem optabat, aut solitudinem desidecolumbae, et volabo, et requiescam? Aut mortem optabat, aut solitudinem desiderabat. Quamdiu, inquit, id mecum agitur, id mihi praecipitur ut inimicos diligam, convicia istorum crebrescentia et adumbrantia me, commovent oculum meum, perturbant lumen meum, appetunt cor meum, interficiunt animam meam. Vellem ut abirem, sed infirmus sum, ne manendo augeam peccata peccatis: aut certe separarer paululum a genere humano, ne patiatur vulnus meum crebras plagas, ut sanatum exercitationi reddatur. Fit hoc, fratres, et surgit plerumque in animo servi Dei desiderium solitudinis, non ob aliud nisi propter turbam tribulationum et scandalorum, et dicit: Quis mihi dabit pennas? Videt se volare non poterat. Ligatae pennae onus faciunt. Quis, inquit, dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Requiescet, ubi? Duos dixi sensus hic esse: aut sicut ait Apostolus, Dis
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc orat hinc petit. Auoce inimici & atͥbulatione peccõris: quõ declinaue¬
runt in me iniqͥtates & inira adum brabant me Cor meũ ꝯturbatũ ẽ in
me. Noc ẽ illud alibi dictũ. Turbatꝰ ẽ p̃ira ocls ms̃. Et si oełs turbatꝰ est¬
quid scquit᷑ Et metus mortis ecridit suꝑ me. Uita nr̃a dilechio. Si uita di¬
lectio. mors odiũ c̃ sũ ceꝑit hotimere neoderit qͣm diligebat. mortẽ timet:¬
& acriorẽ mortẽ & int̾iorẽ mortẽ. qͣ occidit᷑ anima ñ corpꝰ. ad tendebas homi¬
nem scuientẽ inte: qͥd erat fact᷑us. cont̃ ꝗͣ tͥ securitatẽ tiuus ns dederat dic̃s:
nolie time eos qͥ corpꝰ occidunt. Ille seuiendo corpꝰ oecidit: tu odio habendo
animã occidisti: & ille corpꝰ alienũ : tu animã tuã. Nctus gͦ mortis ecciđ suꝑme
tenebris ẽ usq adhuc. Si dilectiolum̃ ẽ: odiũ tenebre. Et qͥd sͥ ait in illa in illa¬
in firmitate positꝰ & in illa exercitatione turbatꝰ. Quisdabit mͥ pennas sic̃

Expanded text:
nc petit. A voce inimici, et a tribulatione peccatoris: quoniam declinaverunt in me iniquitatem, et in ira adumbrabant me. Cor meum conturbatum est in me. Hoc est illud alibi dictum: Turbatus est prae ira oculus meus . Et si oculus turbatus estquid sequitur? Et metus mortis cecidit super me. Vita nostra dilectio est: si vita dilectio, mors odium est. Cum coeperit homo timere ne oderit quem diligebat, mortem timet; et acriorem mortem, et interiorem mortem, qua occiditur anima, non corpus. Attendebas hominem saevientem in te: quid erat facturus, contra quem tibi securitatem tuus Dominus dederat, dicens, Nolite timere eos qui corpus occidunt ? Ille saeviendo corpus occidit, tu odio habendo animam occidisti; et ille corpus alienum, tu animam tuam. Metus ergo mortis cecidit supetenebris est usque adhuc. Si dilectio lumen est, odium tenebrae . Et quid sibi ait in illa infirmitate positus, et in illa exercitatione turbatus? Quis dabit mihi pennas sicut
Abbreviated transcription (Latin):
exempla: ut in illo ppło elucet. qđ om̃is hocaue̾t. Aꝑte illi regẽ xp̃m recu¬
sauert̃: & regẽ cesarẽ elegert̃. Est qͥdẽ & cesar rexħo hominib: adhumana:
s. aliꝰ ẽ rex addiuina. aliꝰ rer aduitã temporalẽ aliꝰ ad et̃nã. aliꝰ rex t̃renus.¬

Expanded text:
exempla, ut in illo populo eluceret quod omnis homo caveret. Aperte illi regem Christum recuexempla, ut in illo populo eluceret quod omnis homo caveret. Aperte illi regem Christum recusaverunt, et regem Caesarem elegerunt. Est quidem et Caesar rex homo hominibus ad humana, sed ali
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃bere rex iudeoꝵ: s qa̾ ipse dix̃ se regẽ eẽ iudeoꝵ. Ipsũ dixisse scbe dixer̃t̃
ñ hoc eẽ qđ dix̃. S qͥa uerũ ẽ in alio psalmo intituli inscͥptionẽ ñ corrum pas
respondit pilatꝰ Qđ sc̃psi scͥpsi. Tamꝗͣdicens. Non corrũpo uitatẽ. & siuos
diligitis falsitatẽ. Qa gͦ in maledicto isto indignati s̃ iudĩ dicentes. nos ñ habemꝰ
regẽ nͥ sołu cesart̃ : detituli offensione longe facti s̃ ascĩs. ꝓpinqͣnt sc̃is & ag¬
glutinent᷑ sc̃o qͥ regẽ xp̃m agnoscunt & habẽ c̃cupiscunt: longe fiant asc̃is.
qͦ contͣdicentes titulo respuert regẽ đ̾m. & clegert̃ regẽ hominẽ. Om̃is gͦ ppłs
humano regno delectatus. respuens inse regnare đm: qͦ regnante ita qͥsq
subiectus ẽ ut regnet & ipse cupiditatib suis: omis ꝗͦ ppłs talis longe ẽ asc̃is
Nolite itaq fr̃s in solis iudeis hoc adu̾tere. Data s̃ qͥđe millis qͣsi pͥmitiua

Expanded text:
se dixit se regem esse Judaeorum. Ipsum dixisse scribe, dixerunt; non hoc esse quod dixit. Sed quia verum est in alio psalmo, In tituli inscriptionem ne corrumpas , respondit Pilatus, Quod scripsi, scripsi: tanquam dicens, Non corrumpo veritatem, etsi vos diligitis falsitatem. Quia ergo in maledicto isto indignati sunt Judaei, dicentes, Nos non habemus regem nisi solum Caesarem , de tituli offensione longe facti sunt a sanctis. Propinquent sanctis, et agglutinentur sancto qui regem Christum agnoscunt et habere concupiscunt: longe fiant a sanctis qui contradicentes titulo respuerunt regem Deum, et elegerunt regem hominem. Omnis ergo populus humano regno delectatus, respuens in se regnare Dominum, quo regnante ita quisque subjectus est, ut regnet et ipse cupiditatibus suis, omnis ergo populus talis longe est a sanctis. Nolite itaque, fratres, in solis Judaeis hoc advertere. Data sunt quidem in illis quasi primitiva
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd passum .s. nͥ ituri in puteũ corruptionis. Siri sanguinũ & dolosicatione
Uiros sanguinũ ꝓpt̃ int̾fectiones dic̃ atq utinã corꝑales & ñ sp̃itales: sanguis añ
mortes alios ocsos quert: q̃ꝗ & deistis mortib iusibilibꝰ ñ qͥescant armati ubiq
eircũ celliones. Et sustas uisibiles mortes aitendamꝰ : uiri sanguinũ ÷. Adtende
armatũ. siuir pacis c̃ & ñ sanguinis c̃. si fusit̾ saltt̃ sosu ferret fẽrt sundibulũ

Expanded text:
i sanguinum et dolositatis. Viros sanguinum propter interfectiones dicit; atque utinam corporales, et non spirituales! Sanguis enimmortes alios oculos quaerunt. Quanquam et de istis mortibus visibilibus non quiescant armati ubique Circumcelliones. Et si istas visibiles mortes attendamus, viri sanguinum sunt. Attende armatum, si vir pacis est, et non sanguinis. Si fustem saltem s
Abbreviated transcription (Latin):
Conggatio thauroꝵ int̃ uaccas ppłox. ut exeludant᷑ hi qͥ ꝓbati s̃ angents s
elud ant̾ enĩ dix̃ emincant eant appareant unde dicunt᷑ ae in arte argenta¬
ria erelusores idẽ exqͣda ꝯfusione massȩ formȩ exp̃ssores. Ergoniult q̃ op
solunonẽ questionũ diffieiliũ cũ calumpnator nullus instarit. Numqͥd cñĩ
tractatũ ẽ ante ꝗͣ conĩdicẽnt foris positi rebaptihatores: nec dcipsa unitate. x
enueltate dicta erant. qͦ dicta s̃. nͥ postea ꝗͣ separatio illa urg̾e cepit fr̃s infir¬
mos ut iã illi qͥ nou̾ant hȩc tractare atq dissolu̾e. ne ꝑirent infirmi sollicitati.
questionib impiox sermonibꝰ & disputationibꝰ suis obscura legis in publicũ
dedurert̃. Ergo illi diuisi s̃ p̃ira uultꝰ eiꝰ: & nob̾ ad intelligendũ alpƿinqͣuit
cor illiꝰ. Itaq intelligite illud qđ inpsalmo alio cõmemorauit. Cong̾gatio
seductibiles. Et qͥd hoc ut exeludant᷑ hii idẽ appareant qͥ latebant qͥ ꝓbati

Expanded text:
aurorum inter vaccas populorum, ut excludantur hi qui probati sunt argento . Excludantur enim dixit, emineant, appareant. Unde dicuntur et in arte argentaria exclusores, id est, ex quadam confusione massae, formae expressores. Ergo multi qui osolutionem quaestionum difficilium cum calumniator nullus instaret. Numquid enim tractatum est, antequam contradicerent foris positi rebaptizatores; nec de ipsa unitate Christi enucleate dicta erant quae dicta sunt, nisi posteaquam separatio illa urgere coepit fratres infirmos, ut jam illi qui noverant haec tractare atque dissolvere, ne perirent infirmi sollicitati quaestionibus impiorum, sermonibus et disputationibus suis obscura Legis in publicum deducerent. Ergo illi divisi sunt prae ira vultus ejus, et nobis ad intelligendum appropinquavit cor ejus. Itaque intelligite illud quod in psalmo alio commemoravit: Congregatioseductibiles. Utquid hoc? Ut excludantur hi, id est appareant
Abbreviated transcription (Latin):
Quart: Qa st extuler̃t. Biuide Quart: Qa in masu ospirauert. Turrt̃ ilła recorilare
supboꝵ factã pꝰdiliuuũ. Quid dix̾unt suꝑbi ne ꝑcamꝰ indiluuio: faciamꝰ aliã t̾rẽ.
Supbia semunitos eẽ arbitrabant᷑. extruxert̃ alta turrẽ : & dñs diuisit linguas
ipsox. Tunc se ceꝑunt ñ intellig̾ẽ. Hinc facta ẽ origo linguarũ multarũ : antea
enĩ una lingua erat. S una lingua concordib ꝓderat: una lingua humilib
pderat. d tubi illa collectio in ꝯspirationẽ suꝑbie p̃cipitata ẽ: peꝑeint illis ds
ut diuidẽt linguas: ne se intelligendo ꝑniciosã facerent unitatẽ. ꝑsuꝑbos

Expanded text:
quare? Quia se extulerunt. Divide, quare? Quia in malum conspiraverunt. quare? Quia se extulerunt. Divide, quare? Quia in malum conspiraverunt. superborum factam post diluvium: quid dixerunt superbi? Ne pereamus diluvio, faciamus altam turrem . Superbia se munitos esse arbitrabantur, exstruxerunt altam turrem; et Dominus divisit linguas ipsorum. Tunc se coeperunt non intelligere: hinc facta est origo linguarum multarum. Antea enim una lingua erat; sed una lingua concordibus proderat, una lingua hominibus proderat: at ubi illa collectio in conspirationem superbiae praecipitata est, pepercit illis Deus ut divideret linguas, ne se intelligendo perniciosam facerent unitatem. Per superbos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c aut̃ dormiebat. Tandẽ aliqͣndo uisũ ẽ illis ꝗa int̃ illos dormit uentoꝵ
ñuenit tͥ: xp̃c̃ dormit. Excita xp̃m: recole fide. Tunc enĩ inte dormit. ⁊p̃c.
munisti passionũ x̃. sũ aut̃ pleno corde intuitꝰ fuis qͥd ule fuit passus : ñne
eqͦ animo & tu tolerabis & fortasse gaudes ꝗã inuent᷑ es in aliqͣ similitudine
passionũ regis tui.Cũ gͦista cogitans osolari & gauđe ecpis ille surrtẽ ille uen¬
tis imꝑauitꝰ uło facta ẽ tñqͥllitas. Ex pectaba cũ qͥme saluũ facet apusillani¬
mitate & tempestatt. Submerge dñe: & duude linguaseox. Adiendit tribu
lantes se & adumbrantes se: & optauit hoc ñ deira. fr̃s. qui se male extulerĩ
expedit eis ut submergant᷑ qͥ male ospirauert̃ . expedit eis ut linque corũ
diiudant᷑. Ad bonũ ꝯseniant & ꝯcordent linguȩ eoꝵ: si aũt in icdipsũ adũ¬

Expanded text:
Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum n venit Christus, dormit, excita Christum, recole fidem. Tunc in te dormit Christus, ministi passionum Christi. Cum autem pleno corde intuitus fueris quid ille fuerit passus, nonne aequo animo et tu tolerabis? et fortasse gaudens, quia inventus es in aliqua similitudine passionum regis tui. Cum ergo ista cogitans consolari et gaudere coeperis, ille surrexit, ille ventis imperavit: ideo facta est tranquillitas. Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimilantes se et adumbrantes se, et optavit hoc, non de ira, fratres. Qui se male extulerunt, expedit eis ut submergantur: qui male conspiraverunt, expedit eis ut linguae eorum dividantur: ad bonum consentiant, et concordent linguae illorum. Si autem in idipsum adve
Abbreviated transcription (Latin):
& mansi in deserto. fo̾rte ut dixi iste fug̃it ad ꝯscientiã suã. ubi aliq̃ͥntũ desertũ
inuenit. ubi reqͥ esc̾e̾t: ẜ illa dilectio conturbat eũ. Soluserat inc̃scientia: s. ñ solꝰ
in caritate. Int̾ ꝯsolabat᷑ ꝯscientia. ẜ forinsecus tͥbulationes ñ relinqͤbant. Itaq
in se quictꝰ ex alus pendens: cũ ꝯturbaret᷑ ad hic qͥd ait. Expectaba cũ qͥ saluũ¬
me fac̾et apusillanimitate & tempestate. Mare ẽ tem pestas ẽ. mchilt̃ restat nͥ
pidationẽ tuã. firmet inte securnatẽ suã. alloqͥt᷑ te intꝰ & dicat t Me attendͣ
quid ꝑtuler̃. frẽm malu forte patis aut inimicũ forinsecus pateris qͣ s ñ pas¬
sus sũ. fremebant forinsetus iudĩ. intͥnsecus discpłs tradebat. Seuit qͥ tempestas:
ẜille saluos apu sillanimitait & tempestate. fõrit nauis tua uło turbat. q̃a
ule unit dormit. Scuiebat mare turbabat nauiculã inqͣ disepłi nauigauerañ

Expanded text:
t dixi, fugerit ad conscientiam suam, ibi aliquantum desertum invenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio conturbat eum: solus erat in conscientia, sed non solus in charitate; intus consolabatur conscientia, sed forinsecus tribulationes non relinquebant. Itaque in se quietus, ex aliis pendens, cum conturbaretur adhuc, quid ait? Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Mare est, tempestas est: nihil tibi restat nisi pidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende, quid pertulerim: fratrem malum forte pateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum? Fremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradebat. Saevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli navigabant,
Abbreviated transcription (Latin):
mitacio. Nouera aliq̃s pscuciatos. e in ꝑstuatione sue neqͥtis mortuoꝰ.
Uidcmꝰ enĩ cos: & nẽ illis commutatio. Qui sic moriunt᷑ in ipsã pu̾snait in
ipso scismate : ñ ẽ illis cõmutatio. Humiliauit illos ds̃. Humiliauit illos in
dapnatione : q̃a crecti s̃ indissensione Nonẽ illis cõmutatio. qͥa ñ mutant᷑ in
mediũ ẽ. Timeant dm: deserant donatũ. Bieis illi ꝑis inhesi. inscismait ne¬
cesse ẽ ut đs retͥbuat istis malis. uenies indapnationẽ noli t᷑blandiri ũbis
tuis. ñ seqͣris eccũ ducẽ. eccus aut̃ cccũ ducens amboin foueã cadunt qͥd ad

Expanded text:
. Noverat aliquos perseveraturos, et in perseveratione suae nequitiae morituros. Videmus enim eos, et non est illis commutatio: qui sic moriuntur in ipsa perversitate, in ipso schismate, non est illis commutatio. Humiliabit illos Deus, humiliabit illos in damnatione, quia erecti sunt in dissensione. Non est illis commutatio, quia non mutantur in medium est: timeant Deum, deserant Donatum. Dicis illi: Peris in haeresi, in schismate; necesse est ut Deus retribuat istis malis: venies in damnationem, noli tibi blandiri verbis tuis, non sequaris caecum ducem; caecus autem caecum duc
Abbreviated transcription (Latin):
turbet᷑ ipsa dilectio: Herbis meis & collocutione mea ꝓde̾e ñ possũ: orando
ꝓeis forsitan ꝓdero. Bĩcunt ista hoĩes: s plerũq italigant᷑ ut uolare ñ possĩ.
Forte enĩ ñ ligant᷑ uisco: s ligant᷑ officio. Si aut̃ ligant᷑ cura & officio. & desere¬

Expanded text:
nturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea prodesse non possum, orando nturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea prodesse non possum, orando pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, sed plerumque ita ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur cura et officio, et desere
Abbreviated transcription (Latin):
deillo psalmo. Tediũ detinuit me apecc̃õrib relinqͣntib legẽ tuã Conat᷑ qͦ
hoplerũq corrigẽ hoĩes distortos: prauos ꝑtinenits qͥdẽ adeurã suã s inqͦb
deficiat om̃is humana industria & uigilantia. corrigẽ ñ potẽ pati necce ẽ.
Et qͥ torrigi ñ potẽ tuusẽ aut osortio generis humam: aut plerũq eecsiastica
cõmunione iunctꝰc̃. Qd facies: Quoibis. Quote scparabis ut ista ñ patiaris.
S ad esto. loqͣre. crortart. blandire minare eorripe. fcciom̃a: qͥeqͥd umiũ hã¬
bui in pendi & exp̃ssi nihil me undo ꝓfecisse Om̃isoꝑa in sumataẽ dolor
tam amicũ gemitib qͣ columba. Bie nocłiuq gemitꝰ tamꝗ̃ hne pofita ubi
gemendũ c̃. Quid g̃ iste dilector dicit: ꝯuitia hominũ ferre ñ possũ: stridiũs¬
dentib rabre ferunt᷑. aecendunt᷑ iracundia. in ira adumbrant me: ꝓdesse
illis ñ possũ: utinã requiescã alicubi abeis separatꝰ eorꝑe ñ amore: nc̃ inme ẽ¬

Expanded text:
o psalmo: Taedium detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam . Conatur ergo homo plerumque corrigere homines distortos, pravos, pertinentes quidem ad curam suam, sed in quibus deficiat omnis humana industria et vigilantia: corrigere non potest, pati necesse est. Et qui corrigi non potest tuus est, aut consortio generis humani, aut plerumque ecclesiastica communione; intus est, quid facies? quo ibis? quo te separabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, loquere, exhortare, blandire, minare, corripe. Feci omnia, quidquid virium habui impendi et expressi, nihil me video profecisse; omnis opera insumpta est, dolor tam amicum gemitibus quam columba: die noctuque gemit, tanquam hic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilector? Convicia hominum ferre non possum, stridunt, rabie feruntur, accenduntur iracundia, in ira adumbrant me; prodesse illis non possum: utinam requiescam alicubi ab eis separatus corpore, non amore; ne in me co
Abbreviated transcription (Latin):
plucit aliqͥd unũ scruare ñ pot̾is inimieo. ut sit tͥ par int̃ra homimi bone:
uoluntatas. Ergo qũo hec tͥ dilectionis regula figit᷑ ut imitans patrẽ diligas
inimicũ diligite enĩ inqͥt inimicos urõsꝰ in hoc p̃cepto qͥm ex erecreris. sinullũ
ñ parieret malis: nec tu qͥ gras ags apparcres. Parcat gͥ alis q pepcit & t̃
Nonenmĩ ũ mnsiens int̃ ludenda c ua pictatis. Sñ gͣ iste orat positus int malos
qͣrũ imnimicitus ererebat quid ait Cont̾statꝰ sũ inexercitatione imca: & con¬
turbat̾ sũ Cũ cetendit dilechionẽ ut disigat inimicos. affectus ẽ teclio multioꝵ
inimuitis multex rabie circũ latrat᷑ & qda humana infiritait succum¬
bens uidit seiã inciꝑe pencuari male ꝑsuasione cdiabolica. ut odiũ inducat
adũsus inimicos rductans odiout ꝑficeret dilectionc̃ impsa pigna & luila

Expanded text:
 servare inimico non potes, ut sit tibi pax in terra homini bonae voluntatis Ergo quoniam haec tibi dilectionis regula figitur, ut imitans Patrem diligas inimicum: Diligite enim, inquit, inimicos vestros : in hoc praecepto quomodo exercereris, si nullum non parceret malis, nec tu qui gratias ageres, appareres. Parcat ergo aliis qui pepercit et tibi. Non enim cum transieris, intercludenda est via pietatis. 5. Unde ergo iste orat positus inter malos, quorum inimicitiis exercebatur? quid ait? Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Cum extendit dilectionem ut diligat inimicos, affectus est taedio, multorum inimicitiis, multuit, vidit se penetrari mala persuasione diabolica, ut odium induat adversum inimicos: reluctans odic ut perficeret dilectionem in ipsa lucta