comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ innomine tuo saluũ me fac: & inuirtute tua iudica me. ¶d ait. Si ñ me
pͥus saluas innomine tuo : debeo timẽ cũ me iudicabis inuirtute tua. Si
aũ me saluas pͥus in nomine tuo: qͥd timebo iudicantẽ in uirtute. cuiꝰ salus
p̃cessit in nomine. Sic etiã in hoc loco. Confiteant᷑ t̾ ppłi ões. Et ne putets
aliqͥd tim̃du inc̃fessione: ictent᷑ inqt : exultent gentes. Qre letent᷑ &e exul¬
tent. Quõ iudicasppłos inequitatt. Nemo cont̃ nos p̃miũ dat: nemote corrũ¬
pit: nemo ie fallit. Ergo securus sis .S qͥd decausa tua. Hemo corrũpit đm:
mani festũ c̃. Ne forie ido magis tim̃dus sit: qa corrumpi nullomꝰ potest
Quom̃ qͦ sccurꝰ es scđm illud qđ iã dictũ ẽ ds in nomine tuosaliũ mt fac &
inuirtute tua iudica me : sic : hic letent᷑: exultent gentes. quõ iudicas ppłos

Expanded text:
Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me . Quid ait? Si non me Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me . Quid ait? Si non me prius salvas in nomine tuo, debeo timere cum me judicabis in virtute tua: si autem me prius salvas in nomine tuo, quid timebo judicantem in virtute, cujus salus praecessit in nomine? Sic etiam hoc loco, Confiteantur tibi populi omnes. Et ne putetis aliquid timendam in confessione, Laetentur, inquit, et exsultent gentes. Quare, laetentur et exsultent? Quoniam judicas populos in aequitate. Nemo contra nos praemium dat, nemo te corrumpit, nemo te fallit. Ergo securus sis. Sed quid de causa tua? Nemo corrumpit Deum; manifestum est: ne forte ideo magis timendus sit, quia corrumpi nullo modo potestrgo securus es? Secundum illud quod jam dictum est: Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me. Sic et hic: Laetentur et exsultent gentes, quoniam judicas populos
Abbreviated transcription (Latin):
qđ reliquũ ẽ facile sanabit᷑ Confiteant᷑ t̾ ppłi ds: c̃siteant᷑ iͥ ppłi om̃s. Et
qa c̃fitent᷑: letent᷑ & exultent gentes. quõ iudicas ppłos in equitate. Nemo
te fallit : gaudeat iudicandus. qͥ timuit iudicaturũ. Preuidit enĩ & p̃ue¬
int faciẽ eiꝰ inc̃fessione. Ille aũ cũ uenit. ppłos in eqͣtate iudicabit. Qd ibi
ualebit calliditas accusatoris. ub ẽ testis c̃scientia: ubi tueris & causa tua:
sam tuã : defensor ẽ penntenus. pettor ueniȩ c̃fitentis. iudex in nocentis.
Seit timt̃ potueris causã tuã: ubi aduocatꝰ tuus erit iudex tuus. letent᷑ ꝗͦ
& erultent genies: quõ iudicas ppłos ineqͥtate. S tim̾e potuert̃ ne male
iudicent᷑. Bent se corrigendos. dent se dirigendos eiqͥ uidet iudicandos:
hic corrigant᷑: ut ñ timeant cũ iudicabunt᷑. Side qͥd dicat in aliopsalmo.

Expanded text:
qqquia confitentur, laetentur et exsultent gentes; quoniam judicas populos in aequitate. Nemo te fallit: gaudeat judicandus, qui timuit judicaturum. Praeridit enim, et praevenit faciem ejus in confessione : ille autem cum venerit, populos in aequitate judicabit. Quid ibi valebit calliditas accusatoris, ubi est testis conscientia, ubi tu eris et causa tuasam tuam, et defensor est poenitentis, et petitor veniae confitentis, et judex innocentis. Vere timere poteris causam tuam, ubi advocatus tuus erit judex tuus? Laetentur ergo, et exsultent gentes; quoniam judicas populos in aequitate. Sed timere poterunt ne male judicentur: dent se corrigendos, dent se dirigendos ei qui videt judicandos. Hic corrigantur, et non timeant cum judicabuntur. Vide quid dicat in alio psalmo:
Abbreviated transcription (Latin):
git intorm̃tis. timet aũ occidi c̃fessus. portat torm̃ta qͣntũ potẽ: & siu ies
dolore fuerit. ꝓfert admorit̃ uocẽ suã. Nunꝗͣ q̾ lctus: nũqͣm exultans.
Anit ꝗͣ consiteat᷑ exarat ungula: cũ confessus fuerit. dampnatũ carnista ducit.
miscr ubiq S letent᷑ & exulant gentes. Inde . ꝑipsã confessionẽ. Qͣt. Na¬
bonꝰ ẽ cu ꝯfrtent᷑. Ad hoc erigit c̃fessionẽ : ut lib̾et humile Adhoc dãpnat
ñ ẽfientẽ : ut punat suꝑbũ. Ergo tͥstis esto ante ꝗͣ c̃fiitaris: c̃fessus exulta :
iã sanabtris. sonscrentia tua sanẽ colleg̾at. apostoma tumuerat. cruciabat
te : rquiesct̾ ñ sinebat: adhibet medic̾ fom̃ta u̾boꝵ & aliqͣndo secat: adhibet
medicinale ferrũ int̾bulationis correptione. Iu agnosce meilici manũ.
c̃fitẽ: ex eat inc̃fessione. ⁊ defluat omĩs sanies. Iam exulta. iã iãq letare:

Expanded text:
git in tormentis, timet autem occidi confessus, portat tormenta quantum potest; et si victus git in tormentis, timet autem occidi confessus, portat tormenta quantum potest; et si victus dolore fuerit, profert ad mortem vocem suam. Nusquam ergo laetus, nusquam exsultans: antequam confiteatur, exarat ungula; cum confessus fuerit, damnatum carnifex ducit: miser ubique. Sed laetentur et exsultent gentes. Unde? Per ipsam confessionem. Q ad hoc exigit confessionem, ut liberet humilem; ad hoc damnat non confitentem, ut puniat superbum. Ergo tristis esto antequam confitearis; confessus exsulta, jam sanaberis. Conscientia tua saniem collegerat, apostema tumuerat, cruciabat te, requiescere non sinebat: adhibet medicus fomenta verborum, et aliquando secat; adhibet medicinale ferrum in correptione tribulationis: tu agnosce medici manum; confitere, exeat in confessione et defluat omnis sanies: jam exsulta, jam laetare;
Abbreviated transcription (Latin):
confiteant᷑. Ipsa cantatio confessio ẽ: confessio peccatix tuox ⁊ uirtutis di.
Tuã inquitatẽ ꝯfit̾e. grãm dĩ confit̾e. te aceusa. illu głifica. te rep̃hende. illu̾
lauda: ut & ipse ueniens. inueniat te punitorẽ tuũ. ut exhibeat se tͥ sal¬
uatorẽ tuũ. Quid cnĩ timctis ꝯfiteri : Oqui inuenistis hanc uiã inom̃ibus
gentbꝰ: quid umetis ꝯfit̾i. Timetis ofit̾i: & in c̃fessione ur̃a cantare canticũ
nouũ. cũ om̃i t̾ra. in omĩ t̃ra. in pace catholica. Confiti timetis dõ: ne ꝯfessũ
dapnet : Si ñ confessus lates: c̃fessus dapnaberis. Qͥd times ꝯftt̾i: qͥ ñ ꝯfiten¬
do eẽ ñ potts occultus. Bamnaberis tacitꝰ: qͥ possis lib̾ari ẽfessus. Confittansꝰ
dic̃. Letent᷑ & exultent gentes. Si plangunt ante homint̃ c̃fessi latrones.
letent᷑ ante dm confessi fideles. Si ħo iudicet: exigit alatͦne c̃fessionẽ tortor
⁊ timor: Immo aliqͣndo c̃fessionẽ p̃mit timor exigit dolor:: : ille qͥ plan¬

Expanded text:
onfessio peccatorum tuorum, et virtutis Dei. Tuam iniquitatem confitere, gratiam Dei confitere; te accusa, illum glorifica; te reprehende, illum lauda: ut et ipse veniens inveniat te punitorem tuum, et exhibeat se tibi salvatorem tuum. Quid enim timetis confiteri, qui invenistis hanc viam in omnibus gentibus? quid timetis confiteri, et in confessione vestra cantare canticum novum cum omni terra, in omni terra, in pace catholica? Confiteri times Deo, ne confessum damnet? Si non confessus lates, confessus damnaberis. Times confiteri, qui non confitendo esse non potes occultus: damnaberis tacitus, qui posses liberari confessus. Confiteanturdicit: Laetentur et exsultent gentes. Si plangunt ante hominem confessi latrones, laetentur ante Deum confessi fideles. Si homo judicet, exigit a latrone confessionem tortor et timor; imo aliquando confessionem premit timor, exigit dolor: et ille qui plan
Abbreviated transcription (Latin):
Denedicat nos ds dsnr̃: benedicat nos ds. Benedicat sic̃ iã dixi etiã atq etiã
benedicat: multi plicet benedicendo. adtendat caritas ur̃a. Quõ iã p̃cessit
erant tim̃tes. & suscipientes ymbrẽ diuinũ. ded ert̃ inc̃fessione tantũ fru¬
ctũ ut om̃a sua in cõmune ͤ ferrent. distribuentib pauꝑib ut nemo diceret
donatus enĩ erat illis sanguis dni ꝗͣ fuderant. donatꝰ erat ignoscente dno.
ut iã qđ fuderant etiã bib̾e disce̾nt̃ magnꝰ ibi fructꝰ. t̃ra dedit fructũ suũ.
& magnũ fructũ. ⁊ optimũ fruetũ: nũꝗd t̾ra illa sola debuit dare fructũ

Expanded text:
Deus noster; benedicat nos Deus. Benedicat, sicut jam dixi; etiam atque etiam benedicat, multiplicet benedicendo. Attendat Charitas Vestra quoniam jam praecessit erant; timentes, et suscipientes imbrem divinum, dederunt in confessione tantum fructum, ut omnia sua in commune conferrent, distribuentes pauperibus; ut nemo diceret . Donatus enim illis erat sanguis Domini quem fuderant; donatus erat ignoscente Domino, ut jam quod fuderant etiam bibere discerent. Magnus ibi fructus: terra dedit fructum suum, et magnum fructum, et optimum fructum.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ cnĩ unꝰ dicit. ego sũ pauli. alt̃ uͦ ego apollo: ñne inqͥt carnales estis. Ergomn
spũ canticũ nouũ canta inuia secura. Si uiatores cantant. & plerũq nocte
cantant. formidolosa circũ strepunt omã. ł potiꝰ ñ circũ strepunt. s circum¬
silent.: qͣntomagis silentia. tantomagis formidolosa. cantant tñ & qui
latͦnes timent. qͣnto securiꝰ cantas inxp̃o. Honhabet ilia ista latronẽ.: situ
ñ deserendo uiã incidas inlatnẽ. Canta inqͣm securus canticũ nouũ inuia
qͣm cognoiusti int̾ra: hoc ẽ in om̃ibꝰ gentib. Side qͥa ipsũ canticũ nouũ.
ñ tecũ cantat qui in parte eẽ uoluit. Cantate inqͣt dno canticũ nouũ: &

Expanded text:
Cum enim unus dicit, Ego sum Pauli; alter vero, Ego Apollo: nonne, inquit, carnales estis ? Ergo in Cum enim unus dicit, Ego sum Pauli; alter vero, Ego Apollo: nonne, inquit, carnales estis ? Ergo in spiritu canticum novum canta in via secura. Sicut viatores cantant, et plerumque nocte cantant. Formidolosa circumstrepunt omnia, vel potius non circumstrepunt, sed circumsilent; et quanto magis silentia, tanto magis formidolosa; cantant tamen et qui latrones timent. Quanto securius cantas in Christo? Non habet via ista latronem, si tu non deserendo viam incidis in latronem. Canta, inquam, securus canticum novum in via quam cognovisti in terra, hoc est in in omnibus gentibus. Vide quia ipsum canticum novum non te
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ ppłi ds. Pesistit heticus & dic̃. ⁊ ego in affrica ppłos habeo: & aliꝰ exalia par¬
it: & cgo ingalatia ppłos habeo. Tu maffrica ille ingalacia: ego illu quero qui
ubiq ẜ̃t. sertt adistã uoct̃ exultart ausi estis: quõ audistis. Confiteant᷑ t̃ ppłi
ds. dudite seqͣntem u̾sũ : ꝗã ñ departe loquit᷑. Confiteant᷑ tͥ ppłi om̃s. Ambu¬
late inuia cũ om̃ib gentibꝰ. ambulate inuia cũ om̃ib ppłis. Ofiui pacis.
filii unice catholicȩ ambulate inuia: cantare ambulantes. faciunt hoc
tate canticũ nouũ. Nemo ibi uetã cantet. Cantate amatoria pat̾e ur̃e. nemo
uet᷑ã. Uia noua. uiator nouus: canticũ nouũ. Audi apłm hortantẽ te ad
ꝓpt̾ea ⁊ canticũ nouũ ñ ꝑtinet̾ ad partẽ. Qui in parte cantat: uetus cantat.
Q đ ubet cantet. uetꝰ cantat: uetꝰ ħo cantat. Biuisus ẽ: carnalis ẽ. Certe inqͣntũ¬
ẽ carnalis. intantũ uetus : & in qͣntũ sp̃ualis. intm̃ nouus. Uidete qͥd dicat¬

Expanded text:
 omnes. Existit haereticus, et dicit, Ego in Africa populos habeo: et alius ex alia parte, Et ego in Galatia populos habeo. Tu in Africa, ille in Galatia: ego illum quaero qui ubique habet. Certe ad istam vocem exsultare vos ausi estis, quoniam audistis, Confiteantur tibi populi, us. Audite sequentem versum, quia non de parte loquitur: Confitebantur tibi populi omnes. Ambulate in via cum omnibus gentibus, ambulate in via cum omnibus populis, o filii pacis, filii unicae Catholicae; ambulate in via, cantate ambulantes. Faciunt hoc ticum novum cantate; nemo ibi vetera cantet: cantate amatoria patriae vestrae; nemo vetera. Via nova, viator novus, canticum novum. Audi Apostolum hortantem te ad Propterea et canticum novum non pertinet ad partem. Qui in parte cantat, vetus cantat: quodlibet cantet, vetus cantat, vetus homo cantat; divisus est, carnalis est. Certe in quantum carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
unuus. qͣnte sẽs iob Robur miraris arboris: qͥa mͦ nata es. Hec magna qͣm
miraris subeui ramis, umbra rtfrigeras: uirga fuit . S times ne tꝰ aufera ntꝰ
Qd bonꝰ times amittt : forte malus amissurꝰ es. Si bonꝰ ea ꝑdideris : ad ẽ c̃solator
qui abstulit. area ex in annta ẽ auro.cor plenũ ẽ fide : fons pauꝑes : s intus
diues os. Diultas tecũ portas: quas ñ amitteres ctiã si denaufraugio nudus
uides malos patidampnũ. Smaiore illi dampno feriunt᷑. In anis t̃ domus:
inanior ẽ ꝯscientia. Quisqͥs malus ista ꝑdiderit ñ ħt foris qd̾ teneat: ñ haber
intꝰ ubi requiescat. Fugit ubi dampnũ passus ẽ ubi se ad ocłos hominũ dedi

Expanded text:
utis, quantae sanctus Job? Robur miraris arboris, quia modo nata es: haec magna quam miraris, sub cujus ramis et umbra refrigeraris, virga fuit. Sed times ne tibi auferantur conversione? Quod bonus times amittere, forte malus amissurus es. Si bonus ea perdideris, adest consolator qui abstulit: arca exinanita est auro, cor plenum est fide; foris pauper es, sed intus dives es: divitias tecum portas quas non amitteres, etiamsi de naufragio nudus uidem vides et malos pati damnum? Sed majore illi damno feriuntur: inanis est domus, inanior conscientia est. Quisquis malus ista perdiderit, non habet foris quod teneat, non habet intus ubi requiescat. Fugit hic ubi damnum passus est, ubi se
Abbreviated transcription (Latin):
ut illuminet᷑ uultusd̃i suꝑ illos. Quid debent dicẽ. Tuilluminabis luc̾nã meã
tiȩ tuȩ discuuant᷑ tenebre mee Appareat uultus tuus. ⁊ si forte. apparet ꝑ
mne aliqͣntulũ deformis effectꝰ. ate reformet᷑ qđ ate formatũ ẽ. Illuminet gͦ

Expanded text:
Ut illuminetur vultus Dei super illos, quid debent dicere? Tu illuminabis lucernam meamUt illuminetur vultus Dei super illos, quid debent dicere? Tu illuminabis lucernam meamtiae tuae discutiantur tenebrae meae: appareat vultus tuus, et si forte apparet per me aliquantulum deformis effectus, a te reformetur quod a te formatum est. Illuminet ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dicendus ẽ Illumina inqt uuitũ tuũ suꝑnos. ostende nob̃ uultũ tuũ.
ñ enĩ aliqͣndo illuminat uultũ suũ ds. qͣsi aliqͣndo fuerit sine lumine.
s illuminat suꝑ nos. ut qđ nos latebat aꝑiat᷑ nob̾.: qđ erat s nob̾ abscon¬
ditũ erat reuelet᷑ suꝑnos. hoc ẽ illumintt᷑: aut ẽte imaginẽ tuã illumina
suꝑnos: ut hoc dix̾it illumina uultũ tuũ suꝑnos. Inp̃ssisti nob̾ uultũ tuũ
fecisti nos ad imaginẽ ⁊ similitudint̃ tuã. fecisti nos nummũ tuũ: s ñ deber
imagy tua intenebris remane mitte radiũ sapientiȩ tuȩ expellat tenebras
nr̃as. ⁊ fulgeat in nobꝰimago tua : cognoscam nos imaginẽ tuã : audiamus
qđ dictũ ẽ in canticis canticoꝵ. Hisi eognoui̾s temetipsã opulchra int̃ mu¬
lieres. Dicit᷑ enĩ eccłiȩ. Hisi cognoiu̾s temctipsã. Quid ẽ hoc. Nisi cognoueris
ad imaginẽ di te factã. Danima eccłiȩ p̃ciosa. rede̾pta sanguine xp̃iagni

Expanded text:
vultum tuum super nos; ostende nobis vultum suum. Non enim aliquando illuminat vultum tuum Deus, quasi aliquando fuerit sine lumine: sed illumina super nos, ut quod nos latebat aperiatur nobis, et quod erat, sed nobis absconditum erat, reveletur super nos, hoc est illuminetur. Aut certe, imaginem tuam illumina super nos: ut hoc dixerit, Illumina vultum tuum super nos; Impressisti nobis vultum tuum, fecisti nos ad imaginem et similitudinem tuam , fecisti nos nummum tuum; sed non debet imago tua in tenebris remanere; mitte radium sapientiae tuae, expellat tenebras nostras, et fulgeat in nobis imago tua; cognoscamus nos imaginem tuam, audiamus quod dictum est in Canticis canticorum: Nisi cognoveris temetipsam, o pulchra inter mulieres . Dicitur enim Ecclesiae: Nisi cognoveris temetipsam. Quid est hoc? Nisi cognoveris ad imaginem Dei te factam. O anima Ecclesiae pretiosa, redempta sanguine Agni
Abbreviated transcription (Latin):
malis. Bedit t̾ ñextollaris. abstulit tͥ ñ frangaris. Times ne auferat: porest
auferre : malo. Neliꝰ gͦ bonus qđ di ẽ amittis . s đ̾m tenes . Sic ꝗͦ & ille malus.
Ipsũ hortam᷑. Passurus es dampnũ. quis ñ passurus ẽ orbitatẽ.: Aliqͥs casus irruet
aliqͣ calamitas detnsu̾so. undecũq plenꝰ ẽ mundus exempla ñcessant : loqͦr
tͥ. In estate g̃na qͦ colligas ñ desunt. Adtende ad formicã opiger: collige cũ po¬
tes. hiemps colligẽ te ñ sinet.s manducare qđ collegȩris. Quã mult enĩ tri¬
bulationẽ ita patiunt᷑ ut ñ eis uacer nec legẽ aliqͥd. nec audire aliqͥd: nec
forte admittunt᷑ ad eos qͥ eos consolarent᷑. Remansit formica incau̾na. uide¬
at si collegit aliqͥd estate quo se auocet hieme. S. mͦ qr benedicet nos. qͣre bene¬
dicet nos. qͥa benedictionẽ petit hȩc uox. ⁊ benedicat nos. benedicnonẽ qͣm

Expanded text:
. Times ne auferat; bono potest auferre et malo: melius ergo bonus quod Dei est amittis, sed Deum tenes. Sic ergo et ille malus; ipsum hortamur: Passurus es damnum; quis non passurus est orbitatem? aliquis casus irruet, aliqua calamitas de transverso, undecumque plenus est mundus, exempla non cessant: loquor tibi in aestate, grana quae colligas non desunt: attende ad formicam, o piger ; collige aestate cum potes; hiems colligere te non sinet, sed manducare quod collegeris. Quam multi enim tribulationem ita patiuntur, ut non eis vacet, nec legere aliquid, nec audire aliquid; nec forte admittuntur ad eos qui eos consolentur. Remansit formica in caverna; videat si collegit aliquid aestate, quo se avocet hieme. 4. Sed modo quia benedicet nos Deus, quare benedicet nos? quam benedictionem petit
Abbreviated transcription (Latin):
drt dit ille eui hoc accidit. Quid illicredis animi cẽ. Quomꝰ constoius c̃ Pseutt᷑
er se eonpatit᷑ eruiribꝰ siuis. ⁊ iđo fallit᷑ qa m̃surã qͣ se meut᷑ iuult afferrt
alcũ ꝗ ñ nouit. Hidet illu passũ dapnũ aut humilatũ. aut orbitatt ꝑcusũ
Qd credis. Ist aliquid malifecit: ut hoc illi conting̾rt. Tale cor habeant. aut talẽ
animũ inimicimei. Ignoras oħo: uere tu tͣ inimicus es: qui ꝑestatẽ tͥ ñ colligis
qđł iste collegit. Nodo intꝰ formica comedit laborẽ estats: s. cã colligentẽ uidere

Expanded text:
dit, aut ille cui hoc accidit: quid illi credis animi esse? quomodo confectus est! Metitur dit, aut ille cui hoc accidit: quid illi credis animi esse? quomodo confectus est! Metitur ex se, compatitur ex viribus suis, et ideo fallitur; quia mensuram qua se metitur, vult afferre ad eum quem non novit. Vides illum passum damnum, aut humiliatum, aut orbitate percussum: id credis? Iste aliquid mali fecit, ut hoc illi contingeret. Tale cor habeant, talem animum inimici mei. Ignoras, o homo; vere tu tibi inimicus es, qui per aestatem tibi non colligis quod iste collegit. Modo intus formica comedit labores aestatis: sed eam colligentem videre
Abbreviated transcription (Latin):
ciuacabat. qñ felir uocabat᷑ ab om̃ibꝰ estas ipsiꝰ erat. imitaret᷑ formicã: audiret
salutis picułu. siue aliqͣ orbitas su&. siue aliqͣ ex honoratio e humibatio:
hiemps erat. Eedit formica ad id qd̃ estatẽ collegit:: intꝰ in secreto suo
ubi nemo uidet. estiuis laboribꝰ recreat᷑¬
uidebant om̃s. sũ his pascit᷑ in hicme: nullus uidet. Quid ẽ hoc̃ lde
formicã di. Surgit cottdic currit ad eecliam dĩ: orat. audit lectionẽ ymnũ
cantat: ruminat qđ audiuit: apud se cogitat: recondit int̾ gna eollcta
peedẽ ad ereliam. redire decccłia. audire sermonẽ audire lcctorẽ inuenir
librũ. apirt & legt. Om̃a ista uident᷑ cũ fiunt. Formica illa ẽ conterens ner
portans: recondens in ospecui c̃nentiũ. Henit hiemps aliqͥndo. sui enĩ ñ
uenit. Aecidit dampnũ. accidit orbitas: ecti miserant᷑ forit ut miserũ: qͥ
ñ nort̃ qͥd intꝰ habeat formica qđ comedat ⁊ dicunt. Miser illt cuihoc acci¬

Expanded text:
ei vacabat, quando felix vocabatur ab omnibus, aestas ipsius erat. Imitaretur formicam, si audiret salutis periculum, sive aliqua orbitas suorum, sive aliqua exhonoratio et humiliatio; hiems erat: redit formica ad id quod aestate collegit; et intus in secreto suo, ubi nemo videt, aestivis laboribus recreathis pascitur hieme, nullus videt. Quid est hoc? Vide formicam Dei: surgit quotidie, currit ad ecclesium Dei, orat, audit lectionem, hymnum cantat, ruminat quod audivit, apud se cogitat, recondit intus grana colleprocedere ad ecclesiam, redire de ecclesia, audire sermonem, audire lectionem, invenire librum, aperire et legere: omnia ista videntur, cum fiunt. Formica illa est conterens iter, portans et recondens in conspectu cernentium. Venit hiems aliquando; cui enim non venit? Accidit damnum, accidit orbitas: caeteri miserantur forte ut miserum, qui non norunt quid intus habeat formica quod comedat, et dicunt, Miser ille cui hoc acci
Abbreviated transcription (Latin):
agricolȩ illiꝰ :⁊ hoc ipsũ ab hoc ipsomꝑtitis uiribꝰ. ⁊ abipso donata gr̃ã. Ipse
ꝗͦ ⁊ colit : ⁊ increm̃tũ dat. Aqͥcola aũ homo uineã colit actenꝰ ut aret. ut¬
p̾otet. ad hibeat cet̾a ꝗͣ ꝑtinent ad agͥcolarũ diligentiã : pluere uinee sue
s ds implet fontẽ. Postremo inunea sua increm̃tũ dare sarm̃tis ñ potest
formare fructꝰ ñ potẽ : modificare semina ñ potẽ. temꝑa gignendi temꝑa¬
re ñ potẽ. Bs aut̃ qui om̃a potẽ agͥcola nr̃ ẽ. Sccurisimꝰ. Forte ait aliquis.
Tudicis agͥcoła nrm̃ eẽ d̾m: immo ego apłm agͥ cołã dico. qͥ dix̃ Ego plantaui :
apollo rigauit. Si ego dico : nemo eredat. Sixp̃c dixit: ue quiñ credit Quid

Expanded text:
agricolae illius, et hoc ipsum ab ipso impartitis viribus, et ab ipso donata gratia. Ipse agricolae illius, et hoc ipsum ab ipso impartitis viribus, et ab ipso donata gratia. Ipse ergo et colit, et incrementum dat. Agricola autem homo vineam colit hactenus, ut aret, putet, adhibeat caetera quae pertinent ad agricolarum diligentiam: pluere vineae suae vum, sed Deus implet fontem. Postremo in vinea sua incrementum dare sarmentis non potest, formare fructus non potest, modificare semina non potest, tempora gignendi temperare non potest. Deus autem qui omnia potest, agricola noster est: securi sumus. Forte ait aliquis, Tu dicis agricolam nostrum esse Deum: imo ego Apostolos agricolas dico, qui dixerunt, Ego plantavi. Apollo rigavit. Si ego d
Abbreviated transcription (Latin):
dircẽt dñm :⁊ procantu dixisse. Benedic aĩa mead̾nm. Si
qͦ ex hortati sumꝰ in illis psalmis animã nr̃ãm ut benedic̾e̾t¬
ficatio estis. In rebꝰ huiꝰ mundi uisibilibus uitis ñ ẽ edificiũ. ⁊ edificiũ ñ ẽ uinea:
nos aut̃ uinea d̾ni sumꝰ. qͥ colit nos ad fructũ edificiũ d̃i sumꝰ. qͥa qui colit nos
habitat in nobis. Et qͥd ait ide apłs. Ego plantaui apollo rigauit: s đs increm̃¬
tum detdit. Frgo neq qui plantat ẽ aliqͥd. neq qͥ rigat: s. qͥ increm̃tũ dat ds.¬
rgo ille in ercm̃tũ dat. Hunqͥd forte isti sunt agͥcolȩ Agͥcola enĩ dr qͥ plantat.
qui rigat. Dix̃ aut̃ apłs. Ego plantaui : apollo rigauit. Querimꝰ unde ipsi hoc
fecerint. Respondet apł̃s. Non ego aũ: s. grã dĩ mecũ. Ergo quocũq tu u̾teris:¬
siue ꝑ angłos dm inuenias aqͥ coła tuũ : siue ꝑ ꝓpħas ille ẽ agͥ cola tiuis: siue
ꝑ apłos eundẽ ipsũ agnosce agͥcoła tuũ. Quid qͦ nos. Fortasse oꝑarii sumus

Expanded text:
diceret Dominum, et pio cantu dixisse: Benedic anima mea Dominum . Si ergo hortati sumus in illis psalmis animam nostram ut benedicecultura estis, Dei aedificatio estis. In rebus hujus mundi visibilibus, vitis non est aedificium, et aedificium non est vinea: nos autem vinea Domini sumus, quia colit nos ad fructum; aedificium Dei sumus, quia qui colit nos habitat in nobis. Et quid ait idem Apostolus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergo neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Ille ergo incrementum dat. Numquid forte isti sunt agricolae? Agricola enim dicitur qui plantat, qui rigat: dixit autem Apostolus, Ego plantavi Apollo, rigavit. Quaerimus unde ipse hoc fecerit? Respondet Apostoas, ipse est agricola tuus; sive per Apostolos, eumdem ipsum agnosce agricolam tuum. Quid ergo nos? Fortasse operarii sumus
Abbreviated transcription (Latin):
uellent conu̾ti addm. Rursus si solis malisdarent᷑ timerent infirmi no
cũ ou̾terent᷑ amitterent qđ solimali hab̾e̾nt. ꝑmirte datas̃ ⁊ bonis &
malis. Rursus si solis bonis auferrent᷑. iđde ille timor eẽt infirmoꝵ. ne
admonet bonos. ut alia desiderent qͣ ñ habent cũ malis cõmunia. Rur¬
sus bonis aufert ea. qͣndo uult: ut int̾rogent se de uiribꝰ suis. ⁊ inueniant
se qͥ forte latebant se. utrũ iã possint dice. Dñs dedit dñs abstulit sic̃
dno placuit ita factũ ẽ: sit nom̃ dnibenedictũ. Benedir̃ enĩ & illa.
anima dñm : & reddidit fructꝰ conpluta sagina beneilictionis. Dñs de¬
traxit datorẽ. Anima benedicta omĩs simplex. ñ herens rebꝰ t̾renis. nec
iusco implicatis pennis iacens. ẜ exerto nitore uirtutũ. ingeminis alis
geminȩ dilectionis exultat in auras lib̾as: & uidet sͥ subtractũ cẽ qđ calcabat

Expanded text:
vellent converti ad Deum: rursus si solis malis darentur, timerent infirmi, ne vellent converti ad Deum: rursus si solis malis darentur, timerent infirmi, ne cum converterentur. amitterent quod soli mali haberent. Permixte data sunt et bonis et malis. Rursus si solis bonis auferrentur, idem ille timor esset infirmorum, ne admonet bonos ut alia desiderent, quae non habent cum malis communia. Rursus bonis aufert ea quando vult, ut interrogent se de suis viribus; et inveniant se, qui forte latebant se, utrum jam possint dicere: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Benedixit enim et illa anima Dominum, et reddidit fructus compluta sagina benedictionis. Dominus detraxit datorem. Anima benedicta omnis simplex, non haerens rebus terrenis, nec visco implicatis pennis jacens, sed exserto nitore virtutum, in geminis alis geminae dilectionis exsultat in auras liberas; et videt sibi subtractum esse quod calcabat,
Abbreviated transcription (Latin):
inimicissuis: alia ꝗͤ ñ seruat ñ amicis sius. Quȩ s̃ dona qͣdãt inimiciꝰ suis
Ea ꝗͣ numeraui. Hon enĩ soliboni plenas habent domos rebꝰ necessariis. aut
soli boni ł salui faeti s̃. ł ab egͥtudine conualescunt: aut soliboni filios
habent. soli boni pecuniã. soliboni eet̾a apta huic uite: tẽꝑali atq tnse¬
unti. Ha bent hec & maliꝰ & aliqͣndo desunt bonis.s desunt ⁊ malis.
& plerũq illis magis ꝗͣ illis: aliqͣndo illis ꝗͣ istis potius habundant.
ꝑmiria ista tpralia eẽ dsuoluit: qa si solis bonisca daret putarent & ma¬
li ꝓpt̃ hȩc colenđu dm. Rursus siea solis malis daret. timerent boni infir.¬
mieonu̾ti. ne ista illis forte detẽnt. Est enĩ adbuc anima infirma minus
capar regnidi: nit̾rt ilła debet ds agͥcola nr̃. Nam & qͦ arbor iã tempesta¬
tes robore sustinct: cũ detra nasccret᷑. herba erat. Nouit ꝗͦ ille aqͥcola ñ solũ
robustas arbores putare purgare.: s etiã teneras in recentiortu sepire.

Expanded text:
suis, alia quae non servat nisi amicis suis. Quae sunt dona quae dat inimicis suis? Ea quae numeravi. Non enim soli boni plenas habent domos rebus necessariis; aut soli boni, vel salvi sunt, vel ab aegritudine convalescunt; aut soli boni filios habent, soli boni pecuniam, soli boni caetera apta huic vitae temporali atque transeunti. Habent haec et mali, et aliquando desunt bonis: sed desunt et malis, et plerumque istis magis quam illis; aliquando illis quam istis potius abundant. Permixta ista temporalia Deus esse voluit; quia si bonis solis ea daret, putarent et mali propter haec colendum Deum; rursus si ea solis malis daret, timerent boni infirmi converti, ne ista illis forte deessent. Est enim adhuc anima infirma minus capax regni Dei; nutrire illam debet Deus agricola noster. Nam et quae arbor jam tempestates robore sustinet, cum de terra nasceretur, herba erat. Novit ergo ille agricola non solum robustas arbores putare atque purgare; sed etiam teneras in recenti ortu sepire.
Abbreviated transcription (Latin):
Parũ c̃ nob̃ dicc̃ fã hȩc ds donat hȩc ds s solus heefacit solus donat siua
cnim: Facit hec ds: ẜ facit & heç & aliquis: Non. s fac̃ hec ⁊ solus facit: & sino
dĩ. abillo accipiunt: & cũ ab alis petunt. tc̃ cũ accipiunt. nescientes ab illo
accipiunt. Quomͦ cũ puniunt᷑ : putant se ab aliis puniri. nescientes ab illo
puniunt᷑: sic ⁊ cũ uegȩtant᷑ implent᷑ saluant᷑ lib̾ant᷑. Et si hoc nescientes
ł hominibꝰ ł demonibꝰ ł angłis tribuunt ñ habent. ñ ab illo penes qͣm po¬
iestas ẽ om̃iũ. Ad hoc dix̾imꝰ hȩç fr̃s: ut quisqͥs etiã ista t̾rena forte ł ꝓpt̃
supplem̃ta necessitatis. ł ꝓpt̃ aliꝗͣ infirmitatẽ desiderat. ñ ñ ab illo desi

Expanded text:
s donat. Quid enim facit haec Deus, sed facit haec et aliquis non Deus? Facit haec, et solus facit. Et sine Dei, ab illo accipiunt; et cum ab aliis petunt, cum accipiunt, nescientes ab illo accipiunt. Quomodo cum puniuntur, et putant se ab aliis puniri, nescientes ab illo puniuntur: sic et cum vegetantur, implentur, salvantur, liberantur; etsi hoc nescientes, vel hominibus, vel daemonibus, vel Angelis tribuunt, non habent nisi ab illo, penes quem potestas est omnium. Ad hoc dixerimus haec, fratres, ut quisquis etiam ista terrena forte, vel propter suppl
Abbreviated transcription (Latin):
suũ suꝑnos. Quesit᷑us eras fortasse. Quid ẽ benedicat nos: Multis modis se
uolunt hõies benedici. ado. Aliꝰ benedici se uult: ut habeat plenã domũ nece¬
sariis rebꝰ huic uitȩ. Auꝰ benedici se uult: ut habeat salutẽ corꝑis sine labe
Alius benedici se uult: si forte egrotet. ut reparet sanitatẽ alius desiderans
Et quis enumeret diu̾sa uota hominũ se ad nođo benedici cupientium
Quis aũ nr̃mdictũs ẽ ñ ẽẽ ilła di benedictionẽ. sił agͥcultura ei fructũ ferat.
łdomꝰ eusꝰꝙ habundet copia rerũ temꝑaliũ ł ipsa corꝑis salus aut teneat᷑
ne amutat᷑ aut amissa reparet᷑ Fẽcunditas etiã seminarũ. & casta uota
filios desiderantiũ. adꝗͣ ꝑtinent ñ ad nmđm. Qiuenĩ creauit qͥndo ñ¬

Expanded text:
ortasse quid est, benedicat nos. Multis modis se volunt homines benedici a Deo: alius benedici se vult, ut habeat plenam domum necessariis rebus huic vitae; alius benedici se cupit, ut obtineat salutem corporis sine labe; alius benedici se vult, si forte aegrotat, ut reparet sanitatem; alius desiderans Et quis enumeret diversa vota hominum se a Domino Deo benedici cupientium? Quis autem nostrum dicturus est non esse illam Dei benedictionem, si vel agricultura ei fructum ferat, vel domus cujusque abundet copia rerum temporalium, vel ipsa corporis salus, aut teneatur ne amittatur, aut amissa reparetur? Fecunditas etiam feminarum, et casta vota filios desiderantium, ad quem pertinent nisi ad Dominum Deum? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ilłu. Quare. somputant salutẽ suã in hominibꝰ et̃: ñ inđo. O homo: ueñ adte
lur ꝑmontes. ẜ dste illuminat ñ mons. Illuminans tu inꝗͥt: tu ñ montes.
ẽ spestua: Et inõ tꝰ ueniet auxiliũ. Remansisti inmontibꝰ uide qͥd agas. Est
aliqͥd suꝑ monies. suꝑ montes ẽ ꝗͣ tremunt montes. leuaui inqͥt ocłos meos
admontes: und ueniet auriliũ m̃. S qͥd sequit᷑. Aupiliũ ieũ ad̾no: q̃ fecit¬
cor habeo in illo qͥ illuminat om̃s montes. Ergo frs ad hoc dictũ ẽ ne qͥsꝗͣ ur̃m

Expanded text:
salutem suam in hominibus esse, non in Deo? O homo, venit ad te lux per montes; sed Deus te illuminat, non montes. Illuminans tu, inquit: tu, non montes. id ergo, in montibus est spes tua, et inde tibi veniet auxilium? remansisti in montibus? Vide quid agas. Est aliquid super montes: super montes est quem tremunt montes. Levavi, inquit, oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Sed quid sequitur? Auxilium meum, inqcor habeo in illo qui illuminat omnes montes. 8. Ergo, fratres, ad hoc dictum est, ne quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
uere fecit hominẽ. Om̃s qͥ incirc uitu eiꝰ s̃ offerent munera. Omnes humi¬
leconfitent᷑ ei & adorant eũ. Terribili offerent muncra. Ynde terribili
Exultate cũ tremore. & ei qͥ aufert sp̃m pͥncipũ. idẽ tollit audatiã suꝑboꝵ
rex t̃re. Noligͦ auiditate impandi ponẽ t̾ ante ocłos ꝓiuntias latissimas
qͣ tua regna diffundas: terrã quã portas rege. dudi apłm regentẽ terrã.
Non sic pugno qͣsi aerẽ uerberans s castigo corpus meũ. ⁊ inseruitutẽ redigo
ne forte aliis p̃dicans ipse rȩꝓbus efficiar. Ergo fr̃s mei estote incircuitu
ciꝰ ut ꝑ qͣm cũq uobis ueritas sonuenit. ñ ilła imputetis illi ꝑ qͣm sonat.
s. demediosit om̃ibꝰ quia equalit̃ ad ẽ om̃ibꝰ ⁊ estote humiles. ne uobis
tu eiꝰ simꝰ & humiles simꝰ atq ita ꝑdentes sp̃m nr̃m offerimꝰ munera
terribili suꝑ om̃sreges t̃rȩ idẽ suꝑ om̃s regentes carnẽ suam subicctos¬

Expanded text:
vere facit hominem. Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerunt munera: omnes humiles confitentur ei, et adorant eum. Terribili offerunt munera. Unde terribili? Exsultate cum tremore , et ei qui aufert spiritum principum: id est, tollit audaciam superborum. rex terrae. Noli ergo aviditate imperandi ponere tibi ante oculos provincias latissimas, qua tua regna diffundas; terram quam portas rege. Audi Apostolum regentem terram: Non sic pugillor, quasi aerem verberans; sed castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ergo, fratres mei, estote in circuitu ejus, ut per quemcumque vobis veritas sonuerit, non illam imputetis illi per quem sonat; sed de medio sit omnibus, quia aequaliter adest omnibus. Et estote humiles, ne vobis tu ejus simus, et humiles simus. Atque ita perdentes spiritum nostrum, offeremus munera terrib
Abbreviated transcription (Latin):
dit incłu. luis̃ in circuitu eiꝰ angłi. Ergo nos offerimꝰ muncra: q̃ͥa om̃s
qͥ in circuitu eiꝰ s̃ dir̃ offerre munera . Si sepultꝰ dns nr̃ hic eẽt int̾ra ⁊ iaceret
Nc̃ aũ ascenđ sursũ ẽ. Id ẽ hoc. Om̃s qͥ incircuitu eiꝰ s̃: offerent munera :
Noc interĩ qđ đs ad monet dicã uob̾ qͥd ex his u̾bis m ipse inspirare dignatꝰ ẽ.
imeliꝰ aliqͥd p̾ea uisũ fuerit. ⁊ hoc urm ẽ. qa cõmunis ẽ oĩb uitas. Honẽ nec¬

Expanded text:
unt in circuitu ejus? Angeli. Ergo nos non offerimus munera, quia Omnes qui in circuitu ejus sunt, dixit, offerent munera. Si sepultus Dominus noster hic esset in terra, et jaceret c autem ascendit; sursum est. Quid est hoc, Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerent munera? Hoc interim quod Deus admonet dicam vobis, quid ex his verbis mihi ipse inspirare dignatus sit: si melius aliquid postea visum fuerit, et hoc vestrum est quia communis est omnibus veritas. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
sti. d̾die iudicii cũ đnsminaret᷑ qͥd ait. Nem̃tote uroris loth. Om̃ibꝰ dix̃. Qd
enĩ fec̃ uror loth. libata ẽ a sydoniis ⁊ intua posita retͦrsũ respex̃. Sbi resper̃
ibi remansit. Facta ẽ aũ statua salis ut illiꝰ ꝯtẽplatione ꝯdiant᷑ hoĩes. cor
habeant ñ sint fatui ñ ret̾ro respiciant ne mału erempłu dantes ipsi rema¬
neant ⁊ alios ꝯdiant. Nam ⁊ mͦ dicimꝰ illud qͥbđa frib nr̃is. qͦs forte uiðrimꝰ.¬
ł ut infirmari in ꝓposito bono. ⁊ talis uiseẽ qͣlis ille . Obicimꝰ illis qͦ sda qͥretꝰ
respexert̃. illi fatui s̃ inse. s alios odiunt qͣndo cõmemorant᷑ ut illox ex¬
uxor lothad oes ꝑtinet. Paritata mulier uoluit facẽ adulteriũ d̃loco
suo qͦ ꝑuenerat ret᷑ respex̃. Sidu a qͦ iã sic ꝑman̾ẽ uoluerat uoluit nub̾e.
hoc uoluit qđ licuit er qͣ nupsit .s. illi ñ licuit qr d̃ locosuo retro respexit.

Expanded text:
r, quid ait? Mementote uxoris Lot . Omnibus dixit. Quid enim fecit uxor Lot? Liberata est a Sodomis, et in via posita retrorsum respexit: ubi respexit, ibi remansit. Facta est autem statua salis , ut illius contemplatione condiantur homines; cor habeant, non sint fatui, non retro respiciant, ne malum exemplum dantes, ipsi remaneant, et alios condiant. Nam et modo dicimus illud quibusdam fratribus nostriut infirmari in proposito bono: Et talis vis esse, qualis ille? Objicimus illis quosdam qui retro respexerunt. Illi fatui sunt in se, sed alios condiunt, quando commemorantur, ut illorum exuxor Lot ad omnes pertinet. Maritata mulier voluit facere adulterium; de loco suo quo pervenerat retro respexit. Vidua quae jam sic permanere voverat, voluit nubere, hoc voluit quod licuit ei quae nupsit; sed il
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ.: sine qͥbꝰ illa uirginitas t᷑pis ẽ Qd sienĩsit corꝑt inteq̃ e m̃te
corrupta : Td ẽ qđ dixi . Qd si nullus tetigit corpꝰ. s. si forte ebria sit suꝑ¬
basit. litigiosa sit. linguosa sit: Nȩc oiã dampnat ds. Si ante ꝗͣ uouisset
ta cõmitat. Hoc dico nub̾e licet ante ꝗͣ uouerat : suꝑbirt nũꝗͣ licet. Otu
uirgo đĩ nubt uolusti qđ ucet: extolus it qđ ñ licet. Nelior qͦ uirgo suꝑb
ꝗͣ maritata humilis. s. melior maritata humilis: ꝗͣ uirgo suꝑba. Quȩ aũ
respex it ad nuptias. ñ qa uoluit nube dapnat᷑: s. qr iã recesserat ante. ⁊ fu
uror lothrespiciendo ret᷑rsũ. Nonsitis pigri qͥ potẽstis qͥbꝰ aspirat ds appͣ¬
hendere gͣdus meliores qa ñ idoistaloquim᷑ ut ñ uoueatis : ẜ ut uoueatis &
reddatis. Uouete: reddite dno dõ ur̃o. lam qr ista tͣrtauimꝰ. forte uolebas¬

Expanded text:
 sine quibus illa virginitas turpis est. Quid si enim sit corpore integra, et mente corrupta? Quid est quod dixi? Quid si nullus tetigerit corpus, sed si forte ebriosa sit, superba sit, litigiosa sit, linguosa sit? Haec omnia damnat Deus. Si antequam vovisset ta committit. Hoc dico: Nubere licet antequam voveat; superbire nunquam licet. O tu virgo Dei, nubere noluisti, quod licet; extollis te, quod non licet. Melior virgo humilis, quam maritata humilis; sed melior maritata humilis, quam virgo superba. Quae autem respexit ad nuptias, non quia voluit nubere damnatur; sed quia jam antecesserat, et fit uxor Lot respiciendo retrorsum. Non sitis pigri qui potestis, quibus aspirat Deus apprehendere gradus meliores, quia non ista ideo loquimur, ut non voveatis, sed ut voveatis, et reddatis: Vovete, et reddite Domino Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ne ẽ tãꝗͣ in meilio positũ ad partẽ seducẽ conant᷑. Non offert̃ hii munera:
q̃a oẽsqͥ in circuitu esꝰ s̃ offerent munera t̾ribili. Offerent᷑ muna t̾ribili
Timeanti ꝗͦ om̃s qͥ incircuitu esꝰ s̃. Ido enĩ timeb̃t. : cũ tremore laudabunt.
tolleris insuꝑbiã. cũ scͥptũ sit. Seruite dno intimore ⁊ exultate ei cum
tremore. Ergo. offert̃ munera qͥ incircuitu eiꝰ s̃. Ipsi enĩ humiles s̃ qͥ cõ¬

Expanded text:
 non offerent hi munera; quia Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerent munera terribili. Offerentur munera terribili: timeant ergo omnes qui in circuitu ejus sunt. Ideo enim timebunt, et cum tremore laudabunt, tolleris in superbiam; cum scriptum sit: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Ergo offerent munera qui in circuitu ejus sunt: ipsi enim humiles sunt, qui com
Abbreviated transcription (Latin):
missũ ẽ. Itaq ipso iã ueniente d̾no: eu̾sũ ẽ regnũ iuđoꝵ. sublatũ ẽ ex iubis.
Iodo ñ ħnt regẽ. qa nołt cognosce uerũ regẽ. Uid̾te iã si iudis̃ appellandi. Ipsi
uoce sua abdicauert̃ se abisto noĩe:  ut uidi ñ sint digni appellari. ñ tm̃¬
genꝰ iuda : seuiebant insem̃ dđ . Et ait illis pilatꝰ. Regẽ ur̃m crucifigã. Et
illi. Nos ñ habemꝰ regẽ : nͥ cesarẽ. Dergo iudĩ qͥ uocamini ⁊ ñ estis: si ñ habetis
regẽ nͥcesarẽ o fec̃ iã pͥnceps ex iuda. Ueñ q̃ ille cui reꝓmissũ ẽ Illiꝗ̃ ueriꝰ iuđi:¬

Expanded text:
um et sublatum est ex Iudaeis, quia noluerunt cognoscere uerum regem. Iam uidete si Iudaei sint appellandi. Ipsi uoce sua abdicauerunt se ab isto nomine ut Iudaei non sint digni appellari, ngenus Juda, saeviebant in semen David. Et ait illis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Et illi: Nos non habemus regem, nisi Caesarem . O Judaei qui vocamini, et non estis; si non habetis regem, nisi Caesarem, defecit jam princeps de Juda: venit ergo ille cui repromissum est. Illi ergo veri
Abbreviated transcription (Latin):
tatio. confitens sauli apłi iã pauli: qͥ pͥmo saulus fuit. Inͣdo audiuit uo
tos adduret necandos: audiuit uocẽ dcȩlo dicentẽ sͥ. saule saule qͥd me
ꝑseqͣris : ⁊ circũ fusus lumine facta sͥ cecitate inocłis ut intꝰ uideret :
emisit pͥmã eogitationẽ obedientiȩ cũ audiret. egosũ ihc naharenꝰ ꝗͣ
tu ꝑsequeris. Bne ait. qͥd me iubes facẽ. Nex ẽ cogitatio ꝯfitens. Iã dnm

Expanded text:
tatio confitens Sauli apostoli, jam Pauli, qui primo Saulus fuit: quando audivit votatio confitens Sauli apostoli, jam Pauli, qui primo Saulus fuit: quando audivit votos adduceret necandos, audivit vocem de coelo, Saule, Saule, quid me persequeris? et circumfulsus lumine, facta sibi caecitate in oculis, ut intus videret, emisit primam cogitationem obedientiae; cum audiret, Ego sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris, Domine, ait, quid me jubes facere ? Haec est cogitatio confitens; jam Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfitebit᷑ tͥ ⁊ reliqͥe cogitauiois sollẽpnia celebrab̾t tͥ. Prima cogitatio: posti¬
ores reliqͥe cogitationis. Iuȩ ẽ cogiatio pͥma. Und incipimꝰ bona illa cogi
.i. pͥma cogitatio. fac̃ in nob̾ reliqͥas cognationis :  ipsȩ reliqͥe cogitationis
solłepnia celebrab̾t tͥ. Cogitatio hõis ꝯfitebit᷑ t̾⁊ reliqͥe cogitatiõis sollepnia
celebrab̾t tͥ. Que ẽ eogitatio qͦ confitebit᷑ tͥ que dampnat unã pͥorẽ : cui dis¬
plicet qđ erat. ut sit qđ ñ erat. Ipsa ẽ pͥma cogitatio. S qd sic debes receđẽ apec¬
catis pͥma cogitatione ꝯfessus đo. ut ñ t̾ recedat oͬmemoria qͥa peccator fuasti
ꝑhoc qđ peccator fiusti sollepnia celebras đo. Adhuc intelligenđu ẽ. Prima
cogitauo ꝯfessionẽ ħt⁊ recessionẽ aueti uita . s si oblitꝰ fueris aqͥbꝰ peccatis
libatussis. ñ ages gr̃as libatori.⁊ ñ celebras sollẽpnia đotuo. Ecce pͥma cogi¬

Expanded text:
confitebitur tibi, et reliquiae cogitationis solemnia celebrabunt tibi. Prima, cogitatio; posteriores, reliquiae cogitationis. Quae est cogitatio prima? Unde incipimus: bona illa cogitid est prima cogitatio, facit in nobis reliquias cogitationis; et ipsae reliquiae cogitationis solemnia celebcelebrabunt tibi. Quae est cogitatio quae confitebitur? Quae damnat vitam priorem, cui displicet quod erat, ut sit quod non erat, ipsa est prima cogitatio. Sed quia sic debes recedere a peccatis, prima cogitatione confessus Deo, ut non tibi recedat de memoria quia peccator fuisti, per hoc quod peccator fuisti, solemnia celebras Deo. Adhuc intelligendum est. Prima cogitatio confessioliberatus sis, non agis gratias liberatori, et non celebras solemnia Deo tuo. Ecce prima cogi
Abbreviated transcription (Latin):
Nã si nossent aliã uitã. illic s thesauriharent. qđ hic erat ꝑiturũ : sic̃ lacheus
uiđ illud bonũ. maior publicanoꝵ. qñ suscep̃ d̾nm iħm hospicio e ait
Dimidiũ rerũ meax do paupibꝰ. ⁊ sicui aliqͥd o fraudaui qͣ drupłu reddo.
Nonerat iste inuanitait somniantiũ: s̃ in fiðuigilantiũ. Idđo dns qͥa medic̃
facta ẽ: quõ hic ẽ filiꝰ habraho: ut nouitis qr nos imitando fide filii abraho
suũ uiri diuitiaꝵ :  nihil inuenert̃ inmanibꝰ suis. Dormiert᷑ enĩ incupi¬
tius p̾ea. Noli ⁊tẽ pnert mꝰ manũ pauꝑis : respice manꝰ in anes. siuis habẽ
manꝰ plenas. Dir̃ enĩ dns: esuriui: õdistis mͥmanducare. sitiui: d̾distis m
potũ. hospes fui: ad duxistis me. ⁊ ceta. & illi. qñ te uidimꝰ esurientẽ sicien¬
tẽ aut hospitẽ. Et ille dicet illis. Indo uni exminimis meis ftcistis. mͥ fecistiꝰ
E surire inpauꝑibꝰ uoluit: qͥ diues incȩlo ẽ Et tu dubitas ħodare hõi cũ scia

Expanded text:
hic erat periturum: sicut Zacchaeus vidit illud bonum major publicanorum, quando suscepit Dominum Jesum hospitio, et ait, Dimidium rerum mearum do pauperibus, et si cui aliquid fraudavi, quadruplum reddo. Non erat iste in vanitate somniantium, sed in fide vigilantium. Ideo Dominus, quia medicus facta est, quoniam et hic est filius Abrahae : ut noveritis quia nos imitando fidem, filii Abrahsuum viri divitiarum, et nihil invenerunt in manibus suis. Dormierunt in cupituis postea? Noli contemnere modo manum pauperis; et respice manus inanes, si vis habere manus plenas. Dixit enim Dominus: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis rientem, sitientem, aut hospitem? Et ille dicit illis: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Esurire in pauperibus voluit, qui dives in coelo est; et tu dubitas homo dare homini, cum scias
Abbreviated transcription (Latin):
nore cẽ Ia diues es ascendisti: increpat dđs: dormis. Sagna ira increpantis
magna ira. adtendat karitas urã rẽ trem̃da. Increpatio strepitũ ħt: stre¬
pitus erꝑgisci solet facẽ hõies. Tantũ pondꝰ ẽ increpantis dđi ut dicet dbin¬
crepatione tua ds ia cobdormitauert̃ oẽsqͥ ascendunt eqͥs. E ece qͦ somno
dormitauit ille pharao qͥ a scend̾bat eq̃s. Non enĩ uigilauit in cord̾: qͥa d̾
increpatione durũ cor habebat. Duricia enĩ cordis obdormitioẽ. Rogo
enĩ uos fis̃ mer: uidete qͣmꝰ dormiunt qͥ sonante euglio & am̃ e alleluia¬

Expanded text:
nore esse. Quia dives es, ascendisti; increpat Deus, et dormis. Magna ira increpantis, magna ira! attendat Charitas Vestra rem tremendam. Increpatio strepitum habet; strepitus expergisci solet facere homines. Tantum pondus est increpantis Dei, ut diceret: Ab increpatione tua Deus Jacob, dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos. Ecce quo somno dormitavit ille Pharao qui ascendebat equos : non enim vigilavit in corde, quia de increpatione durum cor habebat. Duritia enim cordis, obdormitio est. Rogo vos, fratres mei, videte quomodo dormiunt, qui sonante Evangelio, et Am
Abbreviated transcription (Latin):
diuidat ȩccłiam catholicã ꝓpt̃ se: ñ ẽ d̃ illis montibꝰ qͦs altissim .s. qͥs ẽ iste
ontenebratss a se: ñ illuminatꝰ adno. Vn dᷤ aũ ꝓbant᷑ isti montes : si forte sun¬
gat aliqͥs tumultꝰ adũsus montes inȩccłia. aut ꝑ ppłares seditiones carnaliũ.
aut ꝑ aliqͣs falsas suspiciões hominũ : bonꝰ mons repellit ase oẽs qͥ ꝓpt̃ ipsũ
uołt abunitate receđẽ. Sic enĩ ipse manebit inunntate : siꝓpt̃ ipsũ ñ diuisa
fuerit ipsa unitas. Illi aũ diuisi s̃: qñ recessit apłs ab orbe t̾raꝵ. ⁊ secutꝰ ẽ nom̃

Expanded text:
illuminat Altissimus. Sed quis est iste? Contenebratus a se, non illuminatus a Domino. Unde autem probantur isti montes? Si forte contigerit aliquis tumultus adversus montes in Ecclesia; aut per populares seditiones carnalium, aut per aliquas falsas suspiciones hominum; bonus mons repellit a se omnes qui propter ipsum volunt ab unitate recedere. Sic enim ipse manebit in unitate, si propter ipsum non divisa fuerit ipsa unitas. Illi autem divisi sunt: quando recessit populus ab orbe terrarum, et secutus est nomen
Abbreviated transcription (Latin):
resurrer̃ amortuis. ad mirati s̃ athenienses. loqͣnte paulo apło ðresurrt¬
ctione mortuoꝵ: , putauert̃ eũ nescio qͣs fabula sdicẽ. Sqi dicebat ẽẽ aliã
uitã ꝗͣ nec ocłs uidit nec auris audiuit. nec in cor hõis ascenđ: gͦ insi pien¬
om̃s uiri diuitiarũ in manibꝰsuis. dmauert̃ p̃sentia. ⁊ dormiert̃ in ipsis p̃sen¬
latio pauꝑem fec̃. Tenuit ilłu somnꝰ fortassc int̾ra dormientẽ : induroia¬
centẽ. pauꝑem: forte m̃d icũ .: insomnis uiđ se iacẽ inlecto ehurneo łaura
& in plumis altiꝰ cxstructos. Qm diu dormit: bene dormit. Euigilans:
inueniet se induro inqͦ ilłũ somnꝰ tenuerat . Tales s̃: isti Uenert᷑ in hane
uitã. ꝑcupiditates tp̃rales qͣsi obdormierant hic: & excepunt illos diuitie¬

Expanded text:
resurrexit a mortuis? Admirati sunt Athenienses, loquente Paulo apostolo de resurrectione mortuorum, et putaverunt eum nescio quas fabulas dicere . Sed quia dicebat esse aliam vitam, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendiomnes viri divitiarum in manibus suis. Amaverunt praesentia, et dormierunt in ipsis praesenlatio pauperem facit. Tenuit illum somnus fortasse in terra dormientem, et in duro jacentem, pauperem et forte mendicum; in somnis vidit se jacere in lecto eburneo vel aureo, et in plumis altius exstructis: quamdiu dormit, bene dormit; evigilans invenit se in duro, in quo illum somnus tenuerat. Tales sunt et isti: venerunt in hanc vitam, et per cupiditates temporales quasi obdormierunt hic; et exceperunt illos di
Abbreviated transcription (Latin):
in pace locꝰ eiꝰ. Tmdu enĩ ñ ꝯfit̾is tu peccã tua : qͦđamꝰ rixaris cũ đo. Quomͦ
enĩ ñ cũ illolitigas: qͥ qđ illi displicet laudas : Punit ille furẽ : tu furtũ
lauilas. Punit ille ebriosũ tulaudas ebriositatẽ. Litigas cũ dõ: ñ fecistu illi
locũ in cordtuo : qa in pace factꝰ ẽ locꝰ eiꝰ. Et q̃mͦ incipis pacẽ habẽ cũ do. In¬
cipis illi inc̃fessione. Psalmi uorẽ dicentis. Incipite dno inẽfessione.
Id ẽ incipite dno inꝯfessione. Incipite adiungido. Quomꝰ. ut hoc uob dis¬
plictat qđ & illi displicet. Bisplicet illiuita tua mala: si placet tͥ disiungi
abillo: sidisplieeat t̃ pofessionẽ illi oiungeris. Uio ceqͣnta parte disti¬
milis es : qñ utiq: ꝓpt̃ ipsã dissimilitudinẽ displices. Factꝰ ẽ enĩ ħo adimagi
habes adũsus te bellũ. Indicit᷑ tͥ belłũ. ñ solũ adu̾sus suggestiones diaboli.
ad ũsus pͥncipẽ potestatis aeris huiꝰ qͥ oꝑat᷑ infilus diffibntiȩ. adu̾sus diabołu¬

Expanded text:
in pace locus ejus. Quamdiu ergo non confiteris peccata tua, quodammodo rixaris cum Deo: quomodo enim non cum illo litigas, qui quod illi displicet laudas? Punit ille furem; tu furtum laudas: punit ille ebriosum; tu laudas ebriositatem. Litigas cum Deo; non fecisti illi locum in corde tuo: quia in pace locus ejus. Et quomodo incipis pacem habere cum Deo? Incipis illi in confessione. Psalmi vox est dicentis, Incipite Domino in confessione . Quid est, Incipite Domino in confessione? Incipite adjungi Deo. Quomodo? Ut hoc vobis displiceat quod et illi displicet. Displicet illi vita tua mala: si placeat tibi, disjungeris ab illo; si displiceat tibi, per confessionem illi conjungeris. Vide ex quanta parte dissimilis es, quando utique propter ipsam dissimilitudinem displices. Factus enim es, o homo, ahabes adversum te bellum. Indicitur tibi bellum, non solum adversus suggestiones diaboli, adversus principem potestatis aeris hujus, qui operatur in filiis diffidentiae, adversus diabo