comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis illam caritatem sine qua nullus
unquam deum uidebit insinuare &
donare dignetur: ut nullis tormentis
nec dampnis ac ꝑsecutionib ab illius
dilectione uł duicedine separem᷑. Si
iubetis. lam non ẽ opus. ut uos ꝓlirio
re sermone diutius fatigemus. Wide¬
uelut munda animalia assidue rumi¬
nantes. & qualit̾ ea cum dei aduitorio
possitis implere inuris animis defini¬
tis: eaquę secuntur de amore inimicoꝵ
aut die crastino. aut die dominico. abᷤ¬
q aliqua lassitudine corꝑis opoctumꝰ

Expanded text:
nobis illam charitatem, sine qua nullus unquam Deum videbit, insinuare et donare dignetur, ut nullis nec tormentis, nec damnis ac persecutionibus ab illius dilectione vel dulcedine separemur. Si jubetis, jam non est opus ut prolixiori vos sermone diutius fatigemus: et ide cogitationibus velut munda animalia assidue ruminetis, et qualiter ea cum Dei adjutorio possitis adimplere, in vestris animis definiatis. Ea quae sequuntur de amore inimicorum, aut die crastino, aut certe die dominico absque aliqua lassitudine corporis opportunius
Abbreviated transcription (Latin):
Sibene & iuste uidicas: incomꝑabilit̾
grauiorem putoiem reddunt cogita¬
tiones luxuriosȩ quã cloace. Quia il¬
u fetores animarum sunt: iste corpoꝵ
It sine dubio quanto melior ẽ amma
qua coepꝰ: tanto maiorẽ fetorẽ reddt̃
sodide cogitationes in anuna: qua in
carnem secessus aut cloace. Qͦmͦ gͦ in
locum fetoribus plenum dui stare
nolumꝰ corpora nr̃a. sic cogitationibꝰ
lururiosis ⁊ sordidis nec ad momen¬
tũ quidem moras habere ꝑmittamꝰ
inter reliquas cogitationes. marime
iracundia. cupiditas. & luxuria cor¬
dibus nr̃is iugiter conantur obri¬
pere: si eas uolumꝰ. xp̃o auxiliante re¬
pellere: scĩs cogitationibꝰ studeamͦ no¬

Expanded text:
Si bene et juste judicas, incomparabiliter Si bene et juste judicas, incomparabiliter graviorem fetorem reddunt cogitationes luxuriosae, quam cloacae: quia illae fetores animarum sunt, istae corporum. Et sine dubio quanto melior est anima quam corpus, tanto majorem fetorem reddunt sordidae cogitationes in anima, quam in carne secessus aut cloacae. Quomodo ergo in loco fetoribus pleno diu stare nolumus corpora nostra; sic cogitationes luxuriosas et sordidas ne ad momentum quidem moras habere permittamus inter reliquas cogitationes maxime iracundia, cupiditas et luxuria cordibus nostris jugiter conantur obrepere; si eas volumus Christo auxiliante repellere, sanctis cogitationib
Abbreviated transcription (Latin):
impublicum. quã dei p̾sentiam inoc¬
cultum. Sigͦ ꝓpt̾ iudicia hominũ
nullusẽ. qͥ uelit publice a meretcibuᷤ¬
id: cogitationes luxuriosas ꝙ. impuᷤ
non solum frequent̾ susciꝑe. s etiam
non paruas moris habere ꝑmittimꝰ:
consid̾are debemꝰ. Ey hoc attendite
fr̃s: quia si aliquis carbonẽ uiuum
quãuis grandem appͣhendat inma¬
nu sua. et eum statim ꝓiciat: nec cõ¬
busturam habere pot̾it nec dolorẽ.
Si uͦ eum uł uniꝰ hocȩ mom̃to tenuerit
sine uulne iactare non pot̾it. Hocg̾
Sde carbombus uiuis obseruamꝰ mcor¬
are. quare de cogitationib malis non
nnemꝰ in corde: Est ⁊ aliud. unde ħ
ꝙ̃ diximus ꝓbare possimꝰ. Dic mͥqͣ¬
bte nunquid ẽ ullus homo. qui suꝑ
icessum uł cloacam uermibꝰ plenam
uelit stare: & eoꝵ putredinẽ uentila¬
r: Compara nunc fetorem cloacę.
s cogitationes lururiosas: ⁊ uide qͥ
hars maiorem possit ex halare fetorẽ.

Expanded text:
in publico, quam Dei praesentiam in ocin publico, quam Dei praesentiam in occulto. Si ergo propter judicium hominum nullus est qui velit publice a meretricibu cogitationes luxuriosas et impias, non solum frequenter suscipere, sed etiam non parvas moras habere permittimuconsiderare debemus. Et hoc attendite, fratres, quia si aliquis carbonem vivum, quamvis grandem, apprehendat in manu sua, et eum statim projiciat, nec combusturam habere poterit nec dolorem: si vero eum vel unius horae momento tenuerit, sine vulnere jactare non poterit. Hoc ergo quod de carbonibus vivis observamus in corpore, quare de cogitationibus malis non timemus in corde? Est et aliud, unde hoc quod diximus probare possumus. Dic mte, numquid est ullus homo, qui super secessum vel cloacam vermibus plenam velit stare, et eorum putredinem ventilare? Compara nunc fetorem cloacae, et cogitationes luxuriae: et vide quae pars majorem possit exhalare fetorem.
Abbreviated transcription (Latin):
sa fac̾ta ẽ. flagellari uelimus.
Et cum hec ita sint. qͥd de nobis
cogitamͦ. si in animabꝰ nr̃is ubi
st̃ templa dei uiuentia. multo
scipientes. deo qͥ in nobis habitare
dignat᷑. iniurias irrogamus:
Et ideo licet multo plͦ oporteat.
tamen uel sic ab minundicia
peccoꝵ studeamꝰ animas nr̃as custo¬
dire: quomͦ nec templũ dei. nec ue¬
stes nras uolumꝰ aliquibꝰ sordibus
inquinari. E illud. Dic mͥ quesot
si te inconuentu ppłi aliqua famo¬
sa meretx expansis manibꝰ amplec¬
ti. aut osculari conetur. utrũ hoc
patienter aut libent̾ excipias. et ñ
inagis eam & manibus repellas et
infaciem conspuas: timens nefoete
quicumq uiderint ex consuetudi¬
ne hoc eam fecisse chiudicent: Cer¬
tum ẽ. enim qd non solum qͥ honefti
uł casti sunt. hoo erga se fieri ñ
ꝑmittunt: set etiam & illi qͥ insecre¬
tis luxuriȩ seruiunt. meretcũ am¬
plerꝰ inconuentu hominũ ꝑhoere¬
scunt: plꝰ timentes opprobͥa hominũ

Expanded text:
sa facta est flagellari velimus. sa facta est flagellari velimus. Et cum haec ita sint, quid de nobis cogitamus, si in animabus nostris, ubi sunt templa Dei viventia, multo scipientes, Deo qui in nobis habitare dignatur, injurias irrogemus? Et ideo licet multo plus oportebat, tamen vel sic ab immunditia peccatorum studeamus animas nostras custodire, quomodo nec templum Dei, nec vestes nostras volumus aliquibus sordibus inquinari. Et illud dic mihi, rogo: si te in conventu populi aliqua famosa meretrix expansis manibus amplecti aut osculari conetur, utrum hoc patienter aut libenter excipias; et non magis eam et manibus repellis, et in faciem conspuis, timens ne forte quicumque viderint, ex consuetudine hoc eam fecisse dijudicent? Certum est enim quod non solum qui honesti vel casti sunt hoc erga se fieri non permittunt; sed etiam et illi qui in secreto luxuriae serviunt, meretricum amplexum in conventu hominum perhorrescunt; plus timentes opprobria hominum
Abbreviated transcription (Latin):
tur liberare: locum quem incorcle
libidinosa &sordida cogitatio tene¬
bat: castitas occupet. Qu̾e auari¬
cia uastabat: misccła reparet. Que
suꝑbia destruebat. humilitas ree¬
dificet. Qu̾ẽ malicia uł inuidia
tamꝗͣ iupereo ueneno ꝑcusserat:
caritatis uł benignitatis dulcedo
cõponat. Qd aut̃ luxuriosaᷤ cogi
tationes non debeamus in coede su¬
scipere: euidentibus exemplis pos¬
sumus apꝓbare. Attende queso
flegmata uł sputa ꝓiciat:. ita
nobis horrorem faciunt. ut nec
oculis aspicere. nec summis sal¬
tem digitis uelimus attinge̾
& si nobis sputa quȩ sine peccato
tomagis cogitationes soedidas
quas cum nr̃a uoluntate in cor¬
de nr̃o moras habere. ꝑmitti¬
mus. opus.ẽ ut cum dei adui¬
torio celerius respuam: Et boc
considerate qd si intemplo dei
de lignis & lapidibus facto. quiᷤ¬
q porcos uł canes introducat.
aut lutũ mittat. aut stercora
spargat: ita offendit᷑ animꝰ nr̃:
ut illũ ꝑquem negligentia ip¬

Expanded text:
Deus liberare. Locum quem in corde Deus liberare. Locum quem in corde libidinosa et sordida cogitatio tenebat, castitas occupet; quem a varitia vastabat, misericordia reparet; quem superbia destruebat, humilitas reaedificet; quem malitia vel invidia tanquam vipereo veneno percusserat, charitatis vel benignitatis dulcedo componat. tationes non debeamus in corde suscipere, evidentibus exemplis possumus approbare. Attende, quaesflegmata vel sputa projiciat, ita nobis horrorem faciunt, ut nec oculis aspicere, nec summis saltem digitis velimus attingere. Et si nobis sputa, quae sine peccato to magis cogitationes sordidas, quas cum nostra voluntate in corde nostro moras habere permittimus, opus est ut cum Dei adjutorio celerius respuamus? Et hoc considera quod si in templo Dei de lignis et lapidibus facto quisque porcos vel canes introducat, aut lutum mittat, aut stercora spargat; ita offenditur animus noster, ut illum per quem negligentia ip
Abbreviated transcription (Latin):
npedunenta mundi fecerunt eoᷤᷤ mi¬
seros. Et quia necessitas corꝑis par¬
uis rebus expletur. & cupiditas nul¬
lis nunquam etiam si totum mũdũ
acquirat satiatur: respuamꝰ cogita¬
tiones impias. quȩ de uenenosa cu¬
piditatis rdice nascuntur. & illa ᷤᷤ
tantummͦ diligamus quibꝰ ad
ȩt̾num p̾mium ꝑuenitur: ut imple¬
atur in nobis illud qd dic̾tum e pͥꝰ.
cogitatio sca custodiat te. Et quia
diio genera cogitationum bonarꝰ
⁊ mnalarum cordibus nr̃is se iugi¬
ter conantur inserere: cum dei
adiutorio toto corde ⁊ toto animo.
illas quȩ sancte sunt festinemus
recipere: ut libidinosas aut imꝓ¬
bas possimus excludere. S forte
dicꝰ aliquis. lta fecerunt malȩ con¬
suetudines. & turpes cogitationes
incorde meo: ut eas ame nulla pos¬
sim racione repellere. Om̾ibꝰ ete¬
nim notum:: quia amore quisq
iuncitur. Incipiamus bonas cogi¬
tationes diligere: & statim nos ab
illis quȩ malȩ sunt. deus dignabi

Expanded text:
Impedimenta mundi fecerunt eos miImpedimenta mundi fecerunt eos miseros. Et quia necessitas corporis parvis rebus expletur, et cupiditas nullis unquam, etiamsi totum mundum acquirat, satiatur, respuamus cogitationes impias, quae de venenosa cupiditatis radice nascuntur; et illas tantummodo diligamus, quibus ad aeternum praemium pervenitur: ut impleatur in nobis illud quod prius dictum est, Cogitatio sancta custodiet te. Et quia duo genera cogitationum, bonarum et malarum, cordibus nostris se jugiter conantur inserere; cum Dei adjutorio toto corde et toto animo illas quae sanctae sunt festinemus recipere; ut libidinosas et improbas possimus excludere. Sed forte dicit aliquis: Ita fixae sunt malae consuetudines et turpes cogitationes in corde meo, ut eas a me nulla possim ratione repellere. Omnibus enim notum est quia amor amore vincitur. Incipiamus ergo bonas cogitationes diligere; et statim nos ab illis quae malae sunt dignabitur
Abbreviated transcription (Latin):
icos qui de animȩ salute solliciti st.
rgitatio sanc̾ta custodiat. Sicͤait
m sermo diuinus. Cogitatio scã¬
cogitatio scã cuistodiat te. Si cogita¬
no scã custodit: illa quȩ nͥ est sauc̃¬
ta. non solum non custodit: sed eti
i ꝑdit. Dicꝰ forte aliquis. ft quiᷤ
ne cogitare: cum om̃ibus homini¬
dus necesse sit de uic̾tu uł uestitu.
y domus sue ordinatione sollicitudine
gerere: Nec deus hoc iubet. ut sol¬
licitudo de p̾senti uita ẽẽ non debe¬
at: pͣcipiens ꝑ apłm suum. qui non
ipso idem apłs ait. Noc̃te et die ope¬
rantes: ne quem urm grauaremꝰ. Isti
enim cogitationi ꝑ quam de iuc̾tu &
uestitu racionabilit̾ cogitatur. qui¬
a hoc specialiter p̾cipit. si auaricia
cupiditas quȩ luxuriȩ seruire solent
iunc̾te non fuerint: quicquid agitur.
quicquid cogitatur. scm̃ ẽẽ ustissime
creditur: tantum ẽ ut non sint ita ni¬
miȩ ipse occupationes: ut nos deo ua¬
care non sinant. ꝓpt̾ illud qd scͥptũ ẽ.

Expanded text:
iti sunt, cogitatio sancta custodit: sic enim ait sermo divinus, Cogitatio sancta custodiet te . Si cogitatio sancta custodit, illa quae non est sancta non solum non custodit, sed etiam perdit. Sed dicit forte aliquis: Et quis are; cum omnibus hominibus necesse sit de victu atque vestitu et domus suae ordinatione sollicitudinem gerere? Nec Deus hoc jubet, ut sollicitudo de praesenti vita esse non debeat, praecipiens per Apostolum suum, Qui non ipso idem apostolus dixit, Nocte et die operantes, ne quem vestrum gravaremus . Isti enim cogitationi, per quam de victu et vestitu rationabiliter cogitatur, quia hoc specialiter Deus praecepit, si avaritia et cupiditas, quae luxuriae servire solent, junctae non fuerint, quidquid agitur, quidquid cogitatur, sanctum esse justissime creditur. Tantum est ut, non sint ita nimiae ipsae occupationes, ut nos Deo vacare non sinant; propter illud quod scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
inillis non pauci reꝑti sunt: qͥ in hac
uita ammȩ uirtutib floeuerunt. E
que nob̾ erit excusatio qͥd solacui. su n
die iudicii isti nob̃. ꝓducantur ad exe̾¬
plum: Tum pͥt̾ea uidemꝰ non nullos
negotiatoꝵ incidisse naufragia. Ru
niu̾sã ꝑdidisse substamtiã: nec tamen
ꝓ hoc deiectos ẽẽ n resedisse: Grursus
ailgressos eandem uiam. atq eadem
exercitia reparasse. Et illi quidẽ dãp¬
na hȩc nondesidia animi. suentoꝵ
uiolentia ꝑtulerunt. Nos aut̃ qui
certi sumus de fine rerum ⁊mani¬
feste nouimus. quia si nolumꝰ neq
naufragia animȩ. neq dampna
pot̾imus incurrere: qͦmͦ n arripi¬
mꝰ denuo pͥora exercitia ⁊ negotia
quȩ negligent̾ omisimꝰ reꝑamus.
s iacebimus resupini ⁊ desides.

Expanded text:
in illis non pauci reperti sunt, qui in hac in illis non pauci reperti sunt, qui in hac vita animae virtutibus floruerunt. Et quae nobis erit excusatio, quid solatii, si in die judicii isti nobis producantur ad exemplum, cum praeterea videmus nonnullos negotiatorum incidisse naufragia, et universam perdidisse substantiam, nec tamen pro hoc dejectos esse, et resedisse, sed rursus aggressos eamdem viam atque eamdem exercitia reparasse, et illi quidem damna haec non desidia animi, sed ventorum violentia pertulerunt. Nos qui certi sumus de fine rerum et manifeste novimunaufragia animae, neque damna poterimus incurrere, quomodo non arripimus denuo priora exercitia, et negotia quae negligenter amisimus reparamus, sed jacemus resupini et desides, et
Abbreviated transcription (Latin):
Seimus: quantomag̾ leue tͥ erit ⁊ faci
idesinere ab impudicitiȩ pondibus fȩdiꝰ.
Gemm nunc te ad illos labores inui¬
aut totius mundi theatrum. aut fainẽ
aut nuditatem. aut uigilias multas.
aut picula itinerum. naufragia ma¬
ris. picula lationum. ꝑicula exgn̾e.
ꝑicula ex falsis fr̃̾ibus. atq illa omĩa
quȩ apsici agones desudant. nichil hoꝵ
nunc ate poscimus. sed illud tantum
rogamus. ut turpissima hac seruitu¬
te derelicta. ad pͥorem redeas lib̾tatem:
consid̾ans penam quȩ subsequitur
luxuriam. ⁊ głam quȩ uirtutibus
reposita. Nanihii quidem qͥ resur¬
rectionem futuram non credunt. si
uitam suã negligunt. nnullũ fut᷑i
iudicii concipiunt metum: nichil
intuemur futura quam p̾sentia. tã
infelicit᷑ agere. ⁊ tam misere credere.¬
n nullam recordationẽ futuri iuidicii¬
caꝑe. s inultimũ decide contemptũ:
extreinȩ dementiȩ:. Nec pot̾ aliguid
huic malo conferri. si credñtes nͥcre¬
dentibus similes simus. Quinimmo

Expanded text:
aspiciamus, quanto magis leve tibi erit et facile desinere ab impudicitiae ponderibus foedis? Neque enim nunc te ad illos labores inviaut ad totius mundi theatrum, aut famem, aut nuditatem, aut vigilias multas, aut pericula itinerum, naufragia maris, pericula latronum, pericula ex genere, pericula ex falsis fratribus, atque illa omnia quae apostoli agones desudant; nihil horum nunc a te poscimus, sed illud tantum rogamus, ut, turpissima hac servitute derelicta, ad priorem redeas libertatem, considerans poenam quae subsequitur luxuriam, et gloriam quae virtutibus reposita est. Nam si quidem qui resurrectionem futuram non credunt, si vitam suam negligunt, et nullum futuri judicii concipiunt metum, nullam intuemur futura quam praesentia, et tam infeliciter agere et tam misere et nullam recordationem capere judicii, sed in ultimum decidere contemptum, extremae dementiae est, nec potest aliquid huic malo conferri, si credentes non credentibus similes simus: quinimo
Abbreviated transcription (Latin):
conuruium non bonis oꝑibus or¬
nati. s magis uicioꝵ pannis sordñ¬
tibus inuoluti uen̾imus: dicatur
nobis. Amice qͦmͦ huc intrasti. nꝰ
habens uestem nuptialem:᷑ Au̾¬
tat ds̃ illud a nobis. qd̾ sequitur.
Ligate inquit illi manus & pedes:
&. ꝓicite intenebius exteriores. uͥẽ
fletus & stridor dentium. ficce qͣ¬
lem sentnͣtiam audire merebiturꝰ
qͥ ꝑ uanitatẽ & luxuriã ornat car¬
nẽ suã. & ꝓpt̾ uitã et̾nam bonis
oꝑibus dissimulat ornare animã fuad
S credimus de dei miscła. qd̾ ita nobis
inspirare dignabit᷑ ut ⁊ cor nr̃mama¬
lis cogitationibus ipso auxiliante cꝰ¬
todiamus illesum: & corpus nr̃m in
om̃i castitate & sobͥetate nitidũ con¬
seruem᷑: ut cum ante tͥbunal eterm
iudicis uenire meruerim᷑: non ꝓma
lis actibus pęnam meream᷑ excipere.

Expanded text:
convivium non bonis operibus orconvivium non bonis operibus ornati, sed magis vitiorum pannis sordentibus involuti venerimus; dicatur nobis, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem ? Avertar Deus a nobis illud quod sequitur: Ligate, inquit, illi manus et pedes, et projicite in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam audire merebitur, qui per vanitatem et luxuriam ornat carnem suam, et propter vitam aeternam bonis operibus dissimulat ornare animam suam. Sed credimus de Dei misericordia, quod ita nobis inspirare dignabitur, ut et cor nostrum a malis cogitationibus, ipso auxiliante, custodiamus illaesum, et corpus nostrum in omni castitate et sobrietate nitidum conservemus; ut cum ante tribunal aeterni Judicis venire meruerimus, non pro malis actibus poenam mereamur excipere,
Abbreviated transcription (Latin):
coͣꝑabilit̾ ampliris debeamꝰ custodi¬
re ammas nr̃as quam uestes nr̃as:
tamen non paruũ ꝓfec̾tum habet.
qͥ uel sic custodit animã suam. ut
ne amalis uł turpibus cogitatio¬
nibus sordidetur. qͦ mͦ custodit ue¬
stem suam. ne aut atiueis aut mu¬
ribus corrumpatur. Rogo fr̃s qͥd
des ymaginem facta. ut uel tantã
custodiam ei nolumꝰ impendere:
quantum uidemur de nr̃is uestib
cogitare: Ecum corpora nr̃a ui¬
deant oculi hominum. & animaᷤ
nr̃as inspiciant oculi angelorum.
nescio qua conscientia ornamus
& componimus p̾ciosis rebus car¬
aut annos uermes deuoraturi st̃
in sepulchro: & animam nrãm ñ
ornamus bonis oꝑibꝰ. quȩ deo &an
głis eius p̾sentanda erit in cȩlis.
Et ideo mutata inmelius uice corꝑi¬
bus nr̃is mediocrem ac sufficientẽ
uic̾tum & uestitum ꝓuideamus.
ut totum qd̃ melius .ẽ. habere pos¬
simꝰ animȩ nr̃ȩ inęt̾na beatitudi¬
te si plus de carne quã de anima
cogitamus. cum ad illud nuptiale

Expanded text:
comparabiliter amplius debeamus custodire animas nostras, quam vestes nostras; tamen non parvum profectum habet, qui vel sic custodit animam suam, ut nec a malis turpibusque cogitationibus sordidetur, quomodo custodit vestem suam, ne a tineis aut a muribus corrumpatur. Rogo vos, fratDei imaginem facta, ut vel tantam custodiam ei nolimus impendere, quantum videmur de nostris vestibus cogitare? Et cum corpora nostra videant oculi hominum, et animas nostras inspiciant oculi Angelorum, nescio qua conscientia ornamus et componimus pretiosis rebus caraut annos a vermibus devoranda est in sepulcro, et animam nostram non ornamus bonis operibus, quae Deo et Angelis praesentanda erit in coelo 5. Conclusio. Et ideo mutata in melius vice, corporibus nostris mediocrem ac sufficientem victum et vestitum provideamus; ut totum quod melius habere possumus, animae nostrae in aeterna beatitudite si plus de carne quam de anima cogitemus, cum ad illud nuptiale
Abbreviated transcription (Latin):
quam euadere non possunt. ꝓpt̾ qͦd de¬
p̃cor pͥusquam uehementiꝰ mnebͥeris
mali huiꝰ uenenis exsurge queso te
ex ꝑgiscere aliquando. ⁊ diabolicam hac
depone temulentiam. Qd̃ si ad subitũ
ñ potes. paulatun certe. sensim recol¬
lige animos tuos: quamuis ut mͥui
detur facilior ua sit. omĩa simulab¬
rumꝑe. ⁊ mali huiꝰ retinacula parit᷑
cunc̾ta resecare: atq ex integͦ adexerci¬
tia conu̾ti penitentiȩ. Si aut̾ tͥ hoc
tantum sume exordium aliquod melioris

Expanded text:
quam evadere non possunt: propter quod dequam evadere non possunt: propter quod deprecor priusquam vehementius inebrieris mali hujus veneno, exsurge, quaeso, te expergisce aliquando, et diabolicam hanc depone molestiam. Quod si ad subitum non potes, paulatim et sensim recollige animos, quamvis, ut mihi videtur, facilior via sit omnia simul abrumpere et mali hujus retinacula pariter cuncta, atque ex integro ad exercitia converti poenitentiae. Si autem tibi hoc altem sume initium aliquod, melioris
Abbreviated transcription (Latin):
iam aggrediamur it̾ uitȩ reu̾tamur
ad ciuitatẽ cȩlestem: in qua ⁊ conscͥpt
sumꝰ ciues decreti. Huiꝰ nob̾ ianuas
desꝑatio quidem claudit: appiet aut̃
spes. ⁊ fidutia latum p̾bebit ingressũ.
Heo si contempnimus: non solũ iam de¬
sidiȩ culpam.s i suꝑbiȩ ineurrimus.
Nam ndiabolus non aliunde taus factus:
nisi quia pͥmo quidem pꝰ peccatum desꝑa¬
tione usus÷. pꝰea uͦ erx desꝑatione melati¬
onem incidit ⁊ suꝑbiam. Sic gͦ ⁊ amna¬
sisemel salutem suam cepit despare: iam
nec intelliget quomͦ uł inque mala pͥ¬
cipitetur. Nichil enim dicere aut a¬
gere metuet: qd̾ cont̾rium sit salut.
Et sic̃ sepe udimus inhus qͥ insanuit
cum semel perdiderint sanitatis
statum. nichil iam ultra metuunt.
nichil erubescunt. s licenter om̃ia. &
dice̾ audent & facere: etiam si inignem
ꝓruant non declinant: etiam sim pre¬
metus nichil impedit: p̾sentia nͥue¬
tant. futura non t̾rent. sola mors est

Expanded text:
jam aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem in qua conscripti sumus et cives decreti; hujus nobis urbis januas desperatio quidem claudit, aperiet autem spes, et fiducia latum praebebit ingressum; haec si contemnimus non solum jam desidiae culpam, sed et superbiae incurrimus. Nam et diabolus non aliunde talis factus est, nisi quia primo post peccatum desperatione usus est, postea vero ex desperationesi semel salutem suam coeperit desperare, jam nec intelligit quomodo vel in quae mala praecipitetur, nihil enim aut agere aut dicere metuit quod contrarium saluti sit; et sicut saepe videmus in his qui insaniunt, cum semel perdiderint sanitatis statum, nihil jam ultra metuunt, nihil erubescunt, sed libenter omnia et dicere audent et facere. Si in ignem proruant, non declinant; etiamsi in praemetus nihil impedit, praesentia non metuunt, futura non reformidant, sola mors est,
Abbreviated transcription (Latin):
hiis que nichil ꝓdessent om̃e uitȩ nr̃e
tempꝰ occuparemꝰ ex qͦ cultꝰ aniȩ
necessario negligeretur. quippe qͥetiam
mino ubi nulla nob potestas: conferen¬
di aliquid corꝑis dectei. Hoc tam̃ agniiꝰ
y hoc studemꝰ. ut speciẽ corꝑis omimadis
excolamꝰ: dum coloꝵ fucis. ł cõpositione
dͥnium ł ocłoꝵ rotatu. ł uarietate uesti¬

Expanded text:
his quae nihil prodessent omne vitae nostrae tempus occuparemus. Ex quo cultus animae necessario negligeretur. Quippe qui etiam nunc, ubi nulla nobis potestas est conferendi aliquid corporis decori, hoc tamen agimus, et hoc studemus, ut speciem corporis omnimodis excolamus, dum colorum fucis, vel compositione crinium, vel oculorum rotatu, vel varietate vesti
Abbreviated transcription (Latin):
tum ⁊ tanto labore quesitum sꝑitali¬
um grͣarum deꝑire censum: ꝑibit e¬
nim si ꝑfistas inpeccatis. ⁊ exacerbes
deũ in ac̾tib tuis. Si uͦ pͥus quã cen¬
sus tui fiat multa iactura. & pͥusꝙ̃.
t̾ra tua noriis mundationib reple¬
atur. excludas irruptionũ fauces
& ingressum ꝓhibeas mnundantium
iuicioꝵ: pot̾is rursus pͥstinã repare
culturam:. & ad fruc̃tus solitos ru

Expanded text:
tibi et tanto labore quaesitum spiritalitibi et tanto labore quaesitum spiritalium gratiarum diripere censum; peribis enim si persistas in peccatis, et exacerbas Deum in actibus tuis; si vero priusquam census tui fiat multa jactura, et priusquam terra tua noxiis inundationibus repleatur, exclusas irruptionum fauces et ingressum perhibeas inundantium vitiorum, poteris rursum pristinam reparare culturam, et ad fruc
Abbreviated transcription (Latin):
tus: ne minimũ quide bom oꝑis con¬
tempnendum: Alioquin uaide ab¬
surdum uidetur. cum uidex nr̃ ne
calicis quidem aquȩ frigidȩ m̃cedẽ
mo uͦ ego etiam illud ad doꝰ quia siquis
parua ñ contempnat ⁊ minima: c̃tũ:
qd paulatim etiam ad magna pueniat.
tun defluit. & ideo arbitror dm̃ ⁊ sal¬
uatorem nr̃m in rebus minimiᷤᷤ mag̃¬
nas constituisse m̾cedes. Qs enim tã
leue. tam facile. quam uisitare infir¬
mum. & tam huic tam eriguo oꝑi
remunerationem magnificã posuit.
Et it̾um quid t̾am facile. qͥd tamg̃tum:
quam esurienti pͥbere cibum. sitien¬
ti potum. nudo uestim̾tum. conclu¬
sum incarcere requirere. Et heo quȩ
tam parua sunt. ⁊ tam minima. ita
magna n sũma sunt: ut ea nꝰ homini
s sibi ipsi deus deputet ministrata:
i ꝓhiis regnum cȩleste ꝓmiserit. Ag̾¬
gredere gͥ amice carissime. aggrede
iter ȩt̾nȩ uitȩ: nrursus suscipe iu
intemet ipso animi uirtutes ⁊ fine̾
redde initiis similem: nec patiaris tã

Expanded text:
tiis nec minimum quid est boni operis contemnendum est; alioquin valde absurdum videtur, cum judex noster ne calicis quidem aquae frigidae mercedem mo vero ego etiam illud addo: et quia si quis parva contemnat et minima, certum est quod paulatim etiam ad magna perveniattim decidit , » et ideo arbitror Deum et Salvatorem nostrum in rebus minimis magnas statuisse mercedes: quid enim tam leve, tam facile, quam visitare infirmum, et tamen huic tam exiguo operi remunerationem magnificam posuit? et iterum, quid tam facile, quid tam gratum, quam esurienti praebere cibum, sitienti potum, nudo indumentum, conclusum in carcere requirere? et haec quae tam parva sunt et tam minima ita magna ducit et summa, ut ea non homini, sed sibi ipsi Deus deputet ministrata, et pro his regnum coeleste promiserit. Aggredere igitur, amice charissime, aggredere iter aeternae vitae, et rursus suscipe jugin temetipso animi virtutes et finem redde initiis similem, nec patiaris tantum
Abbreviated transcription (Latin):
nitx eius ⁊ mat̾. Namsic̃ uestim̃tũ et¬
gn̾at tineas ⁊ nutͥt: ita nrignauia ñ solũ
gignit desꝑationem: s zalit ⁊ fouet. Ex
semet ipsis gͥ ammant᷑ hȩc parit̾. nau¬
gescunt ⁊si alt̾am quis harum absciait
alt̾a sine dubio int̾itu ꝑimit᷑ alt̾ius. Istaͥ¬

Expanded text:
nutrix ejus et mater. Nam sicut vestis genutrix ejus et mater. Nam sicut vestis generat tineas et nutrit, ita et ignavia non solum gignit desperationem, sed et alit et fovet, ex semetipsis igitur animantur haec pariter et augescunt, et si alteram quis harum abscidat, altera sine dubio interitu perimetur alterius, et
Abbreviated transcription (Latin):
ne lacͥmarrun talia ꝓferunt: nec eo af¬
fec̃tu quasi qui od̾int eaquȩ accusant:
nec ultra nondicam agere hec.s nec au¬
dire quidem uelint: s tantum res inser¬
mone ẽ. ⁊sermone summis e labiis. nͥ
ex timo coedis dolore ꝓduc̾to. ita ut in¬
t̾dum etiam ꝓhoc ipso laudari expec̃¬
tent. quasi qui nichil fallant. s licet
contra semet ipsos tamͣ uera ꝓnuntient.
Quasi uͦ ita graue apud homines appare¬
at peccatum. cum ab eo ꝓfertur quid a¬
misit: ut cum ab alio arguitur. S istd̃
faciunt hii qui multa desꝑatiõe. etiam
sensu doloris carent. nec hominũ iam
uerentur notam: s cum fidutia qͦͥdam
quasi aliena. ita ꝓpͥa enuntiant mala.
Te aut̃ niebil hoꝵ face uolo: neq ex desꝑati¬
one ad confitn Cum uenire. sxcuinspe bo¬
na ⁊ p̾sumptione indulgentię. desꝑationis
indice penitus excisa. Radix aut̃ desꝑiti¬
onis ÷ ignauia: ⁊ non solum indix set

Expanded text:
ne lacrymarum talia proferuntur, nec eo afne lacrymarum talia proferuntur, nec eo affectu quasi qui oderint ea quae accusant, nec ultra non dicam agere haec, sed ne audire quidem velint, sed tantum res in sermone est, et sermone summis e labiis non ex intimo dolore cordis producto, ita ut interdum etiam pro hoc ipso laudari exspectent, quasi qui nihil fallant; sed licet contra semetipsos, tamen vera pronuntient, quasi ita grave apud homines appareat peccatum, cum ab eo perfertur qui admisit, ut cum ab alio arguitur; sed istud faciunt hi, qui multa desperatione etiam sensu doloris carent, nec hominum jam verentur notam, sed cum fiducia quadam qu si aliena ita propria pronuntiant mala. Te autem nihil horum facere volo, neque desperatione ad confitendum venire, sed cum spe bona et praesumptione indulgentiae, desperationis radice penitus excisa: radix est enim desperationis ignavia, non solum radix sed
Abbreviated transcription (Latin):
nitntiam. Corrumpit᷑ aut̃ penitnti¬
a: si eisdem quis ꝓ quibꝰ confitetur.
rursus inuoluatur malis. Unuse
enĩ inquit edificans nunus destru¬
ens: quid consequent᷑ nisi laborẽ:
Et qui baptizatur a mortuo. niterũ
contingit mortuum: qͥd ꝓfic̾ in laua¬
catis suis. ntt̾m uadit neadem agit:
oꝰ canis cũ reu̾titur ad uomitũ suuꝰ
odibilis fit: ita ⁊ stultꝰ qͥ reu̾titur ad
peccatum suum. Nong hos solum
sufficit. si ncusaus temet ipsum peccata
tua uidearis exponere: s eo affec̾tu hȩc a¬
ge. ut sꝑes tibi meo iustificationis ali¬
quid conferri ꝑpenitentiam. Sic enim
pot̾is ⁊ ipse anime tuȩ confitenti incu¬
tere uerecundiam. ne ultra in hȩs ꝓqͥb
confitetur ineurrat. Nam dampnare
semet ipsum ⁊ peccatorem dic̾e̾: conmu
mulieres impudicȩ peccatores semet ip¬
sos nsceleratos appellant s neo ꝓspec̾tu
hec dicunt quo cupiant emendari: &¬
ideo non: ista dicenda confessio. Nonenĩ
excoede compunc̾to. nec mamaritudi¬

Expanded text:
mendare. Corrumpitur autem poenitentia, si iisdem quis pro quibus confiteatur rursus involvatur malis: « Unus enim, inquit, aedificans, et unus destruens, quid consequitur nisi laborem? Et qui baptizatur a mortuo et iterum contingit mortuum, quid proficit in lavacatis suis, et iterum vadit, et eadem agit, cut canis, cum revertitur ad vomitum suum, odibilis efficitur, ita et stultus cum revertitur ad peccatum suum. Non ergo hoc solum sufficit si incusans temetipsum peccata tua videaris exponere, sed eo affectu haec age, ut speres tibi in eo justificationis aliquid conferri per poenitentiam. Sic enim poteris animae tuae confitenti incutere verecundiam, ne ultra in haec pro quibus confitetur incurrat. Nam condemnare semetipsum et peccatorem dicere, communmulieres impudicae peccatores semetipsos et sceleratos appellant, non eo prospectu haec dicunt quo cupiant emendari, ideo non est dicenda ista confessio, non enim ex corde compuncto nec in amaritudi
Abbreviated transcription (Latin):
luiss nille cogitare. quȩ tununc animog¬
magnificentiã dedit. de ꝑiculis qͦ unne¬
meris me eripuit. ⁊ qͦmͦ potero cũ pꝰh
tanta eius beneficia deciderim noffendis
gligantur inferunt moete̾. s nanime se¬
milit̾. Et nos tam stulti erim. ut cepes
quidem si uulnus euenat. adhibeamꝰ as¬
tinuo medicinam. innullo uͦ animȩ iu¬
i noncontinuo desꝑamus. s in quantũ
iipot̾ adhibemus diligentiam. etiam si
dumus amedicis. quia huiꝰmodi uulnꝰ
⁊in robsecramus ut aliqua saltem sola¬
a nob̾medici aliquid sustentationis exqͥ
grgligimus sic desꝑamus. sic nichil adant
sollicitudinẽ reuocamus: S ubi lango
utura desꝑationem necessario genenit.
itomittimus curam. Hic uͦ uͥ nulla est
undi necessitas: quasi nulla sit sanita

Expanded text:
ille haec cogitare quae tu nunc animo gm etiam dedit, » de periculis quoque innumeris me eripuit, et quomodo potero, cum post haec tanta ejus beneficia deciderim et offenderim, negligantur, inferunt mortem, sed et animae similiter, et jam nos tam stulti erimus, ut corpori quidem, si vulnus eveniat, adhibeamus continuo medicinam, in nullo vero animae vu continuo non desperamus, sed in quantum fieri potest adhibemus diligentiam, etiamsi audiamus a medicis quia hujusmodi vulnus tamen et obsecramus ut aliqua saltem solatia nobis medici et aliquid sustentationis exquit, sic negligimus, sic desperamus, nihil ad animae sollicitudinem revocamus, et ubi languoris natura dispensationem necessario generat, non omittimus curam hic, ubi nulla est desperandi necessitas, quasi nulla sit sanitas,
Abbreviated transcription (Latin):
Nocenĩ inquit. faciets: carbones ignis
congeris suꝑ caput eius. Caput iho¬
mine: seissus radionalis intelligitur.
Qͥ sensus cum a feruore caritatis receders
fac̾tus fuerit frigidus: tunc implebi¬

Expanded text:
aciens, carbones ignis congeres super caput ejus. Caput in homine, sensus rationalis intelligitur: qui sensus cum a fervore charitatis recedens factus fuerit frigidus , ne
Abbreviated transcription (Latin):
derelicto adu̾sario. insuum caput
dat. Pepulit nos diabolus ⁊elisit:
oportet itaq resurgere ⁊rursus
stare contra eum. Nam si semelde¬
iec̾tus non solum nolis at̾ra resurge̾:
s. ⁊ te ipsum p̾cipitio dare: hoc iuius¬
se ad usarium. n partibꝰ eiꝰ fauisse.¬

Expanded text:
rte adversarii in suum caput dens, repulit nos diabolus et elisit; oportet itaque resurgere, et rursus stare contra eum, nam si semel dejectus non solum non vis a terra resurgere, sed et teipsum praecipitio dare, hoc est juvisse adversario
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ultra nob̾ desꝑandi atq ambigen¬
fendimus eum: ut nullꝰ uinꝙͣ. homi¬
num. ꝓpt̾ea gͦ maxime uelotuis et
uehementius satisface̾ oportet.⁊pe¬
nitudine gerere conmissi. ⁊cito rece¬
d̾e̾ abhus ac̾tibus quibꝰ offendit᷑ ds.
N eq enim rec̾tas. ningenuas mentesi¬
ta offendit. quãuis grauissim inui¬
ria delec̾ti: ut contemptꝰ satisfaciendi.
Peccare na̾q humanum:: ꝑmanere
aut᷑ in peccatis diabolicum. Deniq u
Et inhus om̃ib non comu̾sus incediratus
uda s adhuc manus excelsa. In alus queg
pꝰea quam arguit delic̃ta pͦpsi ꝑ ꝓpham. ne
mendationem suam ꝓmiserunt: ostendñs
ncustodiant mandata mea om̃ib diebus
quid deus requirat ab hominib᷑ ita dicit.¬
as dnͣm dm̃ tuum. nincedas inom̃ibꝰ ius
eiꝰ. ⁊ diligas euum ex toto coede tuo nerto¬
ta anima tua: Ds gͦ qui cupit diligi ans¬
bis nom̾ia facͥ ꝓ hoc nnec unigenito suo

Expanded text:
quae ultra nobis desperandi, quae ambigenquae ultra nobis desperandi, quae ambigenfendimus eum, ut nullus unquam hominum, propterea ergo maxime velocius et vehementius satisfacere oportet et poenitudinem gerere commissi, et cito recedere ab his actibus quibus offenditur Deus; neque enim rectas et ingenuas mentes ita offendit, quamvis gravissimi injuria delicti, ut contemptus satisfaciendi; peccare namque humanum est, permanere autem in peccatis diabolicum est. DeniquEt in his omnibus non est conversus inordinatus Judas, et adhuc manus excessa. » In aliis quoque postquam arguit delicta populi per prophetam, et emendationem suam promiserunt, ostendens et custodiant mandata mea omnibus diebus quid Deus requirat ab hominibus, ita dicitas Dominum Deum tuum, et incedas in omnibus viis ejus, ut diligas eum ex toto corde tuo et ex tota anima tua? Deus vero, qui cupit diligi a nobis, et omnia facit pro hoc, nec unigenito suo
Abbreviated transcription (Latin):
litia quam locutuse ut facͥs eis: Od si
homines barbari : imꝑiti tantum habe¬
re potuerunt intellectum diumȩ boni¬
tatis. nonne multomagͥ nos opoetet. qui
indiuinis litt̾is eruditi sumꝰ. ⁊ qͥ hȩc ip¬
sa exempla pie cessisse nonignoramus.
multaq alia exdiuinis scͥpturis simi¬
lia uł insententuis ł inrebꝰ gestiᷤᷤ di dici¬
mꝰ contineri: Non enĩ inquit deus
consilia mea sic consilia ur̃a. nec uiȩ me¬
e sic̃ iuȩ ur̃ȩ s. quantũ distat cȩlũ a t̾ra.
tantum distant cogitanoes meş acogitati¬
onibus ur̃is: ⁊ consilia mea a consiluꝰ ur̃is.
ros ee meliores. recipimus. ⁊adpͥorem
reuoca¬
mus locum. int̾dum
maiorẽ eis. pꝰ offici¬
um exꝰ
reconciliatione si
damus. non multo
mag̾ nobis hoc faciet deus: Nam si
ꝓpt̾ea nos feciss ut puniret bene desꝑa¬
res ⁊ dubitare̾ de salute tua. Si uͦ ꝓpt̾ boni¬
tatem suam tantummꝰ nos fecit. n ȩter¬
om̾ia quȩ agit abinitio scłi usq ad p̾¬

Expanded text:
litia, quam locutus est ut faceret ? » Quod si homines barbari et imperiti tantum habere potuerunt intellectum divinae bonitatis, nonne multo magis nos oportet qui in divinis litteris eruditi sumus, et qui haec ipsa exempla praecessisse non ignoramus multa, et alia ex divinis Scripturis similia vel in praesentiis vel in rebus gestis didicimus contineri? « Non enim, inquit Deus, consilia mea sicut consilia vestra, nec viae meae sicut viae vestrae; sed quantum distat coelum a terra, tantum distant cogitationes meae a cogitationibus vestris et consilia mea a consiliis vestrit se esse meliores, recipimus, et ad priorem revocamus locum, interdum majorem eis post offensam ex reconciliatione fiduciam damus, nonne multo magis hoc nobis faciat Deus? nam si propterea nos fecisset ut puniret, bene desperasses et dubitares de salute tua, si vero propter bonitatem suam tantummodo nos fecit, ut aeteromnia quae agit ab initio saeculi usque ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
dispensauit sp̃s sc̃s: ut &. sanis orna¬
m̃ta. & egͥtis spũalia medicam̃ta de¬
ẽ non possint. Quam rem ego dño
dante cognoscens. unicum ac singłare
animarum remedium tanquã sp̃ua¬
le antidotum uobis studui ꝓuidere.
Primũ ac pͥncipale medicamen ẽ ani¬
mȩ egͦtanti. ita caritatis ddulcedinem
retinere: ut non solum amicos. seteti¬
am inimicos uelit toto corde diligẽ.
ꝓpt̾ illud qd scͥptum:. Si dimiseritis
hominibus peccata eoꝵ: dimittet &¬
uobis pat̾ uꝵ cęlestis peccata uestra
Ut gͦ tam p̾claram dilectionẽ & memo¬
riter tenere & oꝑibus possitis deo auri¬
liante ꝑficere: pauca capitula de scͥp¬
turis scĩs excerpsimus: quȩ unusquis¬
esinon discutiendo s credendo susce¬

Expanded text:
dispensavit Spiritus sanctus, ut et sanis ornamenta, et aegrotis spiritualia medicamenta deesse non possint. Quam rem ego, Domino donante, cognoscens, unicum ac singulare animarum remedium, tanquam spirituale antidotum studui providere. Primum ac principale medicamentum est animae aegrotanti, ita charitatis dulcedinem retinere, ut non solum amicos, sed etiam inimicos velit toto corde diligere: propter illud quod scriptum est, Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet vobis Pater vester coelestis peccata vestra . Ut ergo tam praeclaram dilectionem et memoriter tenere, et operibus possitis, Deo auxiliante, perficere; pauca capitula de Scripturis sanctis excerpsimus, quae unusquisque si non discutiendo, sed credendo susce
Abbreviated transcription (Latin):
ce cunc̾tis qui ꝓ tua desꝑatiõe desꝑan
nec putant se posse uiam uirtutis iq¬
d̾e. si te ad eam redisse ñuideant. Respi¬
ce nunc queso te quantꝰ nunc meror
omĩum sc̃oꝵ frũm habeat chorũ &q̃
ta lȩticia atq exultatio in credulis si¬
at: quanta desidiosis adolescentibꝰ de
te fabula. quantaq eis ad p̾ripitia li¬
xuriȩ de te crescit auc̾toritas. Qs̃ sirt¬
deas denuo ad illam pͥoꝵ uirtutũ uia
om̃ia hec u̾tentur in contrarui. Nrm̃
dem dedecus ⁊ confusio si ad illos mig¬

Expanded text:
ce cunctis, qui pro tua desperatione desperant, ne putent se viam virtutis incedere, si te ad eam redisse non videant. Respice, quaeso te, quantus nunc moeror omnium sanctorum fratrum habeat chorum, et quanta laetitia atque exsultatio incredulis fiat, quantaque eis ad praecce cunctis, qui pro tua desperatione desperant, ne putent se viam virtutis incedere, si te ad eam redisse non videant. Respice, quaeso te, quantus nunc moeror omnium sanctorum fratrum habeat chorum, et quanta laetitia atque exsultatio incredulis fi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ tu nunc. ⁊ non solum hoc. Eraliud
coniunxͣ ad ult̾io. ẜt quid pꝰ hȩc: Nũ¬
quid ꝑmansit iacens: Nonne surrer
⁊ it̾um stetit contra inimicum: ꝙ
ita eum subegit: ut etiam pꝰ mortem
m̾ita eius ꝓfuerint postis suis.
Nam salomon cum imane illud adiisissise¬
lus.  dignus mille mortib haberet᷑. ꝓpter
dauid tam concessurum se dñs regnumes
integrum dic̃. Ait enim. Scinddens sn¬
dam regnum de manibus tius :dabo
s de manibus filii tui accipiam illud s̾s
quamius yipse ẽẽt iustus. tamen ꝓbeato
daiuid dic̾ se dñs ei auxilium latur: dod¬

Expanded text:
aliud adjunxit adulterio. Et quidem post haec nunquid permansit jacens? nonne resurrexit, et iterum stetit contra inimicum, et ita eum subegit, ut etiam post mortem merita ejus profuerint posteris suis? Nam Salomon cum immane illud admisisset scelus et dignus mille mortibus haberetur, propter David tamen concessurum se Dominus regnum ejus integrum dicit; ait enim: « Scindens scindam regnum de manibus tuis, et dased de manibus filii tui accipiam illud . quamvis ipse esset justus: tamen pro bono David dicit se ei Dominus auxilium latur
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ supplicia comminat᷑ miscditer
admonens. ut ⁊ iusti ꝑseuerent in bo¬
nis: & impi reuocentur amalis. Q
si frequentius aut ip̃si legere. aut ali¬
is legentibus uolueruꝰ libent̾ audi¬
re: nunquam nobis poterunt cogi¬
tationes malę subripere. Quȩ cum
uerecundia. & possumꝰ & debemus
estimare. quia cum in archa uͭ sũt
uestunenta nr̃a. qualeicumq scin¬
tillam ignis intrare nolumꝰ. ꝑ ini¬
quas tamen cogitationes. intꝰ inar-¬
cha conscientiȩ nr̃e flamas iracun¬
diȩ non solum intrare ꝑmittimus:
s etiam falsis suspicionibꝰ ad mazus
ucendium ꝓuocamꝰ atq succendimꝰ.
& quam excusationẽ ap̾dm̃ habere po¬

Expanded text:
catorum supplicia comminatur, misericorditer admonens, ut et justi perseverent in bonis, et impii revocentur a malis. Quod si frequentius aut ipsi legere, aut alios legentes voluerimus libenter audire; nunquam nobis poterunt cogitationes malae subrepere. Quae cum verecundia et possumus et debemus cogitare, quod cum in arca ubi sunt vestimenta nostra, qualemcumque scintillam ignis intrare nolumus; per iniquas tamen cogitationes intus in arca conscientiae nostrae flammas iracundiae non solum intrare permittimus, sed etiam falsis suspicionibus ad majus incendium provocamus atque succendimus. Et quam excusationem apud Deum habere po
Abbreviated transcription (Latin):
int contempnamꝰ tantam beatitudinẽ:
n negligamus pciosum hunc thesaurꝰ
intra nos÷: marime cum facilis nobis
ius ẽe possit. ⁊ paruo labore reparari¬
ame animȩ decus. Ubienĩ spem futurꝵ¬

Expanded text:
ne contemnamus tantam beatitudinem, neque negligamus pretiosum hunc thesaurum, qui intra nos est, maxime cum facilis nobis reditus esse possit et parvo labore reparari animae decus; ubi enim spem futur
Abbreviated transcription (Latin):
qui tremor: ĩmoquȩ resolutio uiscerum¬
st diuulsioq menbroꝵ quȩ ue quantȩ¬
z mom̾ibus sensibus cruces: nullus
iunc sermo pot̾it explicare. Sunt e¬
um diu̾sȩ nuariȩ penarum facies: et
im peccoꝵ quantitate singłis quibꝰq
tultiplicantur npenȩ. Qd̃ sidicas. ⁊qͦ
irt malis sufficiet corpus. ad penam
tnem temꝑis nesciens: considera quȩ
tac uita int̾clum accidunt. & ex par¬
u magna concito: quomͦ int̾clum ui¬
lmus non nullos longissima egͥtudi¬
a confici. nec tamen eis exosȩ uitȩ ter¬
mnum dari. Aut nsicorpꝰ morte ali¬
uando dissoluitur. s animã non con¬
uinit. unde constat. qd̾ cum inmortali

Expanded text:
quis tremor, imo quae resolutio viscerumquis tremor, imo quae resolutio viscerum, divulsioque membrorum, quae aut quantae omnibus sensibus truces poenae nullus nunc sermo poterit explicare. Sunt enim diversae ac variae poenarum facies, et pro peccatorum quantitate singulis quibusque multiplicantur poenae. Quod si dicas, quomodo tot malis sufficiet corpus ad poenam, finem temporis nescientem? Considera quae in hac vita interdum accidunt, et ex his parvis magna cogita: quomodo interdum videmus nonnullos longissima aegritudine confici, nec tamen eis ex eo vitae terminum dari? Aut si corpus morte aliquando dissolvitur, sed anima non consumitur. Unde constat quod cum immortali
Abbreviated transcription (Latin):
Uerumptamen ut aliquam ymagnem¬
salteꝰ ignis illius npenȩ capiamꝰ reccrl¬
re siquando quis febͥum nmnio andaes
succenditur. quȩ angustiȩ. qͥ cruciatꝰ
corꝑi atq aniinȩ insideant: nex hac iđ̃¬
ꝑali pena metire quanta sint illa suꝑ¬
plicia. que ȩt̾nus ignis infla̾mat: que
siuuꝰ ignis ꝑcurrens ante ills tͥbur
perificum undis penalibus irrigabis
tiquid agemus: quid respondebimus:
rhilerit nisi stridor dentium. insi ulu¬
utus rfietus. ⁊ sera penitnͣtia. cessantibꝰ
indiq auxilus. ⁊ undiq inualescentib
xnis s ne solatium quidem usꝙ̃. ullũ.
ullus enim occurret oculis nrĩs: nisi
sdi penarum ininistͥ. i facies ubiq di¬
n tortoꝵ. Eẜ quod ẽ om̾ium tetͥus: ne
aris quidem ipsius erit ullum sola¬
nen aut lucis. Circumdabunt enim
penarum loca tenebrȩ ert̾iores. Et igniᷤ
di sicut naturam non habet consume¬
drita nec illuimnandi. s est ignis obscu¬
tis. nflama tenebrosa. In hus aut̃ positiᷤ.

Expanded text:
verumtamen ut aliquam imaginem ignis illius et poenae capiamus; recordare quando quis febrium nimio ardore succenditur, quae angustiae, qui cruciatus corporis atque animae insideant, et ex hac temporali poena metire quanta sint illa supplicia, quae aeternus ignis inflammat, quae fluvius igneus percurrens ante illud tribunal horrificum, undis poenalibus irrogabit. Ibi quid agemus? quid respondebimus? nihil enim nisi stridor dentium, nisi ululatus et fletus, et sera poenitentia, cessantibus undique auxiliis et undique invalescentibus poenis, sed nec solatium quidem usquam ullum. Nulli enim occurrent oculis nostris, nisi soli poenarum ministri, et facies ubique dira tortorum, et, quod est omnium tetrius, nec aeris quidem ipsius erit ullum solamen aut lucis. Circumdabunt enim nos poenarum loca, tenebrae exteriores. Sed ignis ille, sicut naturam non habet consumendi, ita nec illuminandi, sed ignis obscurus et flamma tenebrosa. In his autem positis
Abbreviated transcription (Latin):
enim suꝑ cam iniquitas. S inducet
deus suꝑ ornatum cȩli in excelso ma¬
nium suam indie illa. ⁊ suꝑ regna ter¬
rȩ. ⁊ congregationem eiꝰ ponet in uĩ¬
culis. ⁊ concludet eam in locũ mu¬
na hus loquit᷑ dicens. Scce ueniet
dñs om̃ipn̾s. & quis sustineb̾ diẽ adua¬
tus eius. aut quis subportab̾ conspec¬
uret eos. Et erunt om̃s alienigene
& om̃s qͥ faciunt iniquitatẽ ut stipu¬
la: et incendet illos dies illa. que uen
ita dic̃. Et ecce ueniebat ⁊ throni pos¬
tisunt. ⁊ uetustꝰ dierum sedebat: ⁊i
Fluuiiꝰ igneus currebat ante ipsũ uidi¬
cium constituit. ⁊ libͥaꝑti sunt. Ꝙ pau

Expanded text:
enim super eam iniquitas, et inducet enim super eam iniquitas, et inducet Deus super ornatum coeli in excelso manum suam in die illa, et super regna terrae et congregationem ejus ponet in vinculis, et concludet eam in locum muna his loquitur, dicens: Ecce venit Dominus omnipotens, et quis sustinebit diem adventum ejus? aut quis supportabit conspecuret eos, et erunt omnes alienigenae, et omnes qui faciunt iniquitatem, ut stipulam incendet eos dies illa, quae venita dicit: Et ecce videbam et throni positi sunt et antiquus dierum sedebat, et Fluvius igneus currebat ante ipsum. Judicium constituit et libri aperti sunt . Et paulo
Abbreviated transcription (Latin):
ualida. s uocabit cęlum sursum:
& t̾ram discernere pͦpłm suum. Altꝰ
uͦ qui ⁊ penai᷑ sp̃es nobis indicat.
dñi uenit. insanabilis. dies furoris
irȩ: ut ponat orbem t̾re desertum.
ꝙ peccatores ꝑdat exeo. Stellȩ enĩ
cȩli norion &omĩs ornatus cęli lu¬
men suum non dabit: & obscurabit᷑
sol incetu suo. &luna nͨ dabit lum̃
suum. E mandabo uniu̾so orbi ma¬
la& impiis peccata eoꝵ. Et ꝑdam
contumeliam iniquoꝵ: & iniuriam
suꝑboꝵ humiliabo. & erunt qui
selic̾ti fuerunit p̾ciosi mag̾ quam
aurum sine igne : ꝙ homo p̾ciosior
erit quam lapis exophir. Cȩlũ enĩ
quatietur. & t̾ra mouebit᷑ afundam̾¬
tis suis ꝓpt̾ furorem irȩ dñi sab̾oht:
buntur fundamenta t̾rȩ. ꝑ turbati¬
one ꝑturbabitur t̾ra: stupore stupe¬
bit t̾ra: inclinatione inclinabitur
t̾ra: ninclinata:. conmotiõe conino¬
uebitur t̾ra. sic̃ ebͥus ⁊ crapulatꝰ ex¬
citietur. sicꝰ pomoꝵ custodia. Terra
cadet ⁊ nͥpot̾it resurgere: inualuit

Expanded text:
valida. Vocavit coelum sursum, et terram discernere populum suum . Alius vero qui et poenarum species nobis indicat, Domini veniet insanabilis, dies furoris et irae, ut ponat orbem terrae desertum, et peccatores perdat ex eo . Stellae autem coeli et Orion, et omnis ornatus coeli lumen suum non dabit, et obscurabitur sol in ortu suo, et luna non dabit lumen suum; et mandabo universo orbi mala et impiis peccata eorum, et perdam contumeliam iniquorum, et injuriam superborum humiliabo. Et erunt qui relicti fuerint pretiosi magis quam aurum ab igne, et homo pretiosior erit quam lapis sapphirus. Coelum enim quatietur, et terra movebitur a fundamentis suis propter furorem irae Domini Sabaoth, buntur fundamenta terrae, perturbatione perturbabitur terra, stupore stupebit terra, inclinatione inclinabitur terra et inclinata est, commotione commovebitur, sicut ebrius et crapulatus, excutietur sicut pomorum custodia, terra cadet, et non poterit insurgere, invaluit
Abbreviated transcription (Latin):
sti. S⁊ paulus dic̾ ad corinthios
scͥbens qm deus erat inxp̃o mun¬
dum reconcilians sibi. ñ reputãs
ci putemus. Non solũ emi infideli¬
tas. s ⁊ uitȩ contaminatio execra¬
biles istas immicitias facit int̾ đm
⁊ homine᷑. S enim napłs dic̃. qͥa
sapientia carnis inimica: deo. Age
gͦ destruamus hunc inimiciarũ
parietem. ⁊ uiã nob̾ reconciliatioĩs
faciamꝰ ad deum. ut it̾um efficiam᷑
ei amabiles ⁊ concupiscibiles. Scio qͥa¬

Expanded text:
Sed et Paulus dicit ad Corinthios scribens, quoniam Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi , non reputans ci putemus. Non solum enim infidelitas, sed at vitae contaminatio, exsecrabiles istas inimicitias facit inter Deum et hominem. Sic enim Apostolus dicit, quia sapientia carnis inimica est Deo . Age ergo, destruamus hunc inimicitiarum parietem, et viam nobis reconciliationis faciamus ad Deum, ut iterum efficiamur ei amabiles et concupiscibiles. »