comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bant ad eum undiq Et iterum intrauit ca¬
pharnaum post dies: & auditum ẽ qđ indomo es-¬
set. Ꝙ comiener multi: ita ut ñcaꝑent neq ad
ianuã. Et loquebat᷑ eis uerbum. Et uener̃ ad eum.
ferentes paraliticum qui aquatuor portabat᷑. Et
cum ñ possent eũ offerre illi p̃turba: nudauerunt
tectum ubi erat. Et patefacientes: summiserunt
grabbatũ in quo pataliticus iacebat. Cumuidise

Expanded text:
ap. II. XX, 1. Et iterum intravit Capharnaum post dies, et auditum est quod in domo esset, et convenerunt multi, ita ut non caperet neque ad januam, et loquebatur eis verbum. Et venerunt ad eum ferentes paralyticum, qui a quatuor portabatur. Et cum non possent offerre eum illi prae turba, nudaverunt tectum ubi erat: et patefacientes submiserunt grabatum, in quo paralyticus jacebat. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
minat᷑ uerbum: & cum audierint confestim uenit
sathanas & auferc uerbum qđ seminatũ ẽ in corda
eoꝵ. Et hi sunt similit̃ qui supra petrosa seminan¬
tur: qui cum audierint uerbũ. statim cũ gau¬
dio accipiunt illud: & ñ habent radicẽ in se. sed
temporales sunt. Deinde. orta tribulatione & ꝑ¬
secutione ꝓpt̃ uerbum: confestim scandalirant᷑
Et alii sunt: quim spinis seminant᷑. Hi sunt qui

Expanded text:
natur verbum, et cum audierint, confestim venit Satanas, et aufert verbum, quod seminatum est in cordibus eorum. Et hi sunt similiter, qui super petrosa seminantur: qui cum audierint verbum, statim cum gaudio accipiunt illud: et non habent radicem in se, sed temporales sunt: deinde orta tribulatione et persecutione propter verbum, confestim scandalizantur. Et alii
Abbreviated transcription (Latin):
ciliꝰ ẽ camelũ ꝑ foram̃ acus transice: quãdiuitẽ
intrare in regnum dĩ. Qui magis admirabantur:
dicentes ad semetipsos. Et quis potest saluusfi¬
eri: Et intuens illos iħe: ait. Apud homines un¬
possibile ẽ: sed ñ apud dm̃. Omĩa enim possibilia
sunt apud dm̃ Et cepit petrus dicere ei. Ecce nos
dimisimus omĩa: &e secutisumuste. Respon¬
dens iħc: ait. Am̃dico uob: nemo ẽ qui reliquerit
domum. auti frs. aut sorores. aut patrẽ. aut matrẽ
hoc. domos & frs. & sorores. & matres. & filios. et
agros cum ꝑsecutionib. & in scło fucuro uitã ẽciũ¬

Expanded text:
 foramen acus transire quam divitem intrare in regnum Dei qui magis admirabantur dicentes ad semet ipsos et quis potest salvus fieri et intuens illos Iesus ait apud homines inpossibile est sed non apud Deum omnia enim possibilia sunt apud Deum coepit Petrus ei dicere ecce nos dimisimus omnia et secuti sumus te respondens Iesus ait amen dico vobis nemo est qui reliquerit domum aut fratres aut sorores aut matrem auhoc, domos, et fratres, et sorores, et matres, et filios, et agros, cum persecutionibus, et in saeculo futuro vitam
Abbreviated transcription (Latin):
illos: ut euntes inꝓximas uillas & uicos. emant
cibos sibi quos manducent. Et respondens: ait ilł
Date illis uos manducare. Et dixerunt ei. Euntes
emamꝰ denarus ducentis panes: & dabimꝰ eis man¬
ducare. Et dicit eis. Quot panes habetis: Ite: &e ui¬
dete. Et cum cognouissent: dicunt. Quinq. Et
om̃s scłm contubnia suꝑ uiride fęnum. Et discu¬
buer in partes: ꝑcentenos &e ꝑ quinquagenos. &¬
acceptis quinq panib & duob piscib: intuens in
celum benedixit. Et fregit panes: & dedit discipłis
suis ut ponerent ante eos. & duos pisces diuisit oĩ¬
bus. Et manducauerunt om̃s: & saturati sunt:
Et sustulerunt reliquias fragm̃toꝵ. duodecun co¬
phinos plenos. & depiscib. Erant aut̃ qui man
ducauerunt: quinq milia uiroꝵ. Et statim
coegit disciplos suos ascende naium: ut p̃cedent
eum transfretũ ad bethsaidã. dum ipse dimitte¬
ret popłm. Et cum dimisisseteos: abiit in mon¬
tem orare Et cum sero eẽt: erat nauis in medio

Expanded text:
las et vicos, emant sibi cibos, quos manducent. Et respondens, ait illis: Date illis vos manducare. Et dixerunt ei: Euntes emamus ducentis denariis panes, et dabimus illis manducare. Et dicit eis: Quot panes habetis? ite, edete. Et cum cognovissent, dicunt: Quinque, et omnes secundum contubernia, supra viride fenum. Et discubuerunt in partes, et per centenos, et quinquagenos. Acceptis autem quinque panibus et duobus piscibus, respexit in coelum, benedixit, et fregit panes, et dedit discipulis suis: ut ponerent ante eos: et duos pisces divisit omnibus. Et manducaverunt omnes, et saturati sunt. Et sustulerunt reliquias fragmentorum duodecim cophinos plenos, ducaverunt, quinque millia virorum. Et statim coegit discipulos suos ascendere navim, ut praecederent eum trans fretum ad Bethsaidam, dum ipse dimitteret populum. Et cum dimisisset eos, abiit in montem orare. Et cum sero esset, erat navis in medio
Abbreviated transcription (Latin):
timere. Tantumm crede. Et ñ admisit quenquã sequi
se: nisipetrum &e iacobum. & ioħem frẽm iacobi. Et
uenit indomum archisinagogi: & iudet cumultũ.¬
& flentes & eulantes multũ. & ingressus: ait eis.
Quid turbamini & ploratis: ꝑuella ñ ẽ mortua. s
dormit. Ꝙ irridebant eũ. Ipse uero eiectis om̃ib:
assumit patrẽ & matrẽ puelle. & qui secum erant.
ce ingredit᷑ ubierat puella iacens. Et cenens manũ
puelle: ait illi. Talithacumi. Qd ẽ int̃ptatum. Puel
la: tibi dico surge.Et confestim surrexit puella. &
ambulabat. Erat autẽ annoꝵ duodecim. Et obstu¬
puerunt stupore maximo. Et p̃cepit illis ueheint̃
ut nemo id sciret. Et iussit daru illimanducare.

Expanded text:
tum, et salva erit; et non admisit quemquam sequi se, nisi Petrum, et Jacobum, et Joannem fratrem Jacobi. Et cum venisset in domum archisynagogi, vidit tessus ait eis quid turbamini et ploratis puella non est mortua sed dormit et inridebant eum ipse vero eiectis omnibus adsumit patrem et matrem puellae et qui secum erant et ingreditur ubi erat puella iacens et tenens manum puellae ait illi talitha cumi quod est interpretla tibi dico, surge. Et confestim surrexit puella, et ambulabat: erat autem annorum duodecim: et obstupuerunt stupore magno. Et praecepit illis vehementer, ut nemo id sciret: et dixit dari illi manducare.
Abbreviated transcription (Latin):
sedea que magistrum audierat p̃dicantẽ uxta
fidẽ magis gestoꝵ narrauit. quã ordinem. Terciꝰ
lucas medicꝰ natione syrꝰ antiochensis: cuiꝰ laus
ineuanglio. Qui & ipse discipłs apłi pauli in a¬
chaie bithinieq partib uolum̃ condidit: quedã
altius repetens. & ut ipse inproemio confitetur.
audita magis quã uisa describens. Ultimꝰ iohes
qui suprapectus dni rorcumbens. purissima doctrinarũ
fluenta potauit. & qui solus de cruce meruit audire.
ecce mat̾ tua. Iscum eẽt in asia. & iaatunc hereticoꝵ
semina pullularent. ceruithi. hebionis. & ceteroꝵ
qui negant xp̃mincarne uenisse. quosce ipse in epła¬

Expanded text:
erat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit , quaedam altius repetens, et ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. Ultimus Joannqui supra pectus Domini recumbens , purissima doctrinarum fluenta potavit, et 5-6 qui solus de cruce meruit audire: Ecce mater tua . Is cum esset in Asia, et jam tunc haereticorum semina pullularent, Cerinthi, Ebionis, et caeterorum qui negant Christum in carne venisse , coactus e
Abbreviated transcription (Latin):
tenes relegens ꝓpositũnumerũ. quesitũq eum
intitulo quẽ demonstrat tituli subnotatio. con¬
tinuo scire poteris ex suꝑscriptionib quas infron¬
te notatas inuenies. qui aut quide hisquȩ reqͥris
similiadixerint. Ueniens etiã ad reliqua euange¬
lia ꝑeundẽ numerũquẽ contines. uidebis appo

Expanded text:
tenes, relegens propositum numerum, quesitumque eum tenes, relegens propositum numerum, quesitumque eum in titulo quem demonstrat tituli subnotatio, continuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint. Veniens etiam ad reliqua Evangelia per eumdem numerum, quem con
Abbreviated transcription (Latin):
Sextꝰ in quib duo: maths marcꝰ. Septimꝰ inquib
duo: matħs. ichannes. Occauus in quib duo: mar¬
euslucas. Nonusinquib duo: lucas. iohannes.
Decimus inquib singuli de quib dã ꝓprie scri¬
pserunt. Et quidẽ subiectoꝵ tituloꝵ id est argu¬
m̃tum. Clara uero eoꝵ narratio hȩc ẽ. Etenim ꝑsin¬
gulaloca ȩuangłiorum. quidã numerꝰ uidetur
appositꝰ: paulatim incipiens aprimo. dein scđo. po¬
ftremo trib. & ꝑ ordinẽ libroꝵ finẽ usq ꝓgrediens.
Itaq ꝑ singulos numeros supputatio ꝑ muni di
apposit̾ mim exꝰdinoscit᷑. ueluti siquidẽ primꝰ.
certũ ẽ qđ inpͥmo. Siuͦ scds. in scdo. Et eodẽ modo.
usq ad decẽ. Si gͥ euoluto uno qualicunq de qͣtuor
euangłiis. cuilibet capitulo uelis insistere. & resci¬
re qui similia dixerint. & loca ꝓpria agnocere
singłoꝵ. inquib eadẽ sunt ꝓlocuti. eiꝰdẽ sens quẽ

Expanded text:
Sextus, in quibus duo, Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus Sextus, in quibus duo, Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo, Matthaeus, Joannes. Octavus, in quibus duo, Marcus, Lucas. Nonus, in quibus duo, Lucas, Joannes. Decimus, in quibus singuli de qubusdam proprie scripserunt. Et quidem subjectorum titulorum id est argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo, postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numeros supputatio, per lineaappositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, certum est in primo. Si vero in secundo, et eodem modo usque ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, et loca propria agnoscere singulorum, in quibus eadem sunt prolocuti ejusdem sensus quem
Abbreviated transcription (Latin):
USESIUS. carpiano fr̃i indño salutẽ
Ammonius quidẽ alexandrinus
magno studioatq industria unũ
nobis ꝓ quatuor euangłus dereli¬
quit. Namq trium euangłioꝵ sensus exceptos
similes. contentꝰq mathei euangłio. quasi adu¬
num congestos annexuit: ita ut eorundẽ quantũ
ad tenorẽ ꝑtinet lectionis. sequens iamstilus inter¬
ruptiis ẽẽ iudeat᷑. Uerum ut saluo corpore siue
tercu ceceroꝵ. hoc ẽ euangłioꝵ ꝓpria &e familiaria
loca. inquib eadem similit̃q dixerint. scire possis
acuere discemere.: accepta occasione ex p̃dicti uiri
studio. alia ratione decem numero tibi titulos
designaui. Quorum primꝰ. quatuor in secontinet
numeros: in quib similia ab uniuersis dicta sunt.
matheo. marco. luca ioh̃e. Secundus. inquib cres.
matħs. marcꝰ lucas. Terciꝰ in quib tres: matheus.
lucas. iohannes. Quartꝰ in quib tres: math̃s. mar¬
cus. ioħes. Quintus in quib duo: matħs. lucas.

Expanded text:
USEBIUS CARPIANO FRATRI In Domino Salutem. Ammonius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatuor Evangeliis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, Marco, Luca, Joanne. Secundus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. Quartus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Quintus, in quibus duo, Matthaeus Lucas.
Abbreviated transcription (Latin):
positi sint cont᷑ p̃dictoꝵ mimeroꝵ ꝯtinuatas simili¬
tudines. Itẽsi inuno qͦlibet eoꝵ aut etiãduob idẽ in
canone numerꝰ. bis. ter. quat̃ aut eo ãpliꝰ repꝑratur
in ordine collocatꝰ. & disparesinueniant᷑ incet̾is du¬
biũ ñ erit quin id qđ ulliꝰ illoꝵue canonis numerus
bis. terq repetitũ abhis in uolumine semel dictũẽ alt̾
alt̾iue eoꝵ. totiens uno atq eod sensuloqͣnt᷑. qͣtiens p̃¬
tulerint innumeroꝵ annotatiõe distantiã. & hoc in
om̃iũ nouẽ canonũ collatioẽ seruabit᷑. Ceterũ in de¬
cimo qm̃ ꝓpͥa singuloꝵ tantũmͦ continent᷑. ñ potest

Expanded text:
positi sunt, contra praedictorum numerorum continuatas similipositi sunt, contra praedictorum numerorum continuatas similitudines. Item si in una quolibet eorum aut etiam duobus, ibidem in canone numerus bis, ter aut eo amplius reperiatur in ordine collocatus, et dispar is inveniatur in caeteris, dubium non erit quod id quod illius illorumve canones numeris bis vel ter repetitis ab his in volumine semel dictum sit; alteri vero eorum toties in uno atque eodem sensu loquantur, quoties praetulerint in numerorum adnotatione distantiam. Hoc et in omnium novem canonum collatione servabitur. Caeterum, in decim
Abbreviated transcription (Latin):
illud siue illud capitulũscire uolueris. cuiꝰ canonis
sit: statĩ ex subiecto numero doceberis. Et recur¬
rens adpͥncipia in qͥb canonũ ẽ distincta congerieᷤs.
eodẽq statuncanone extitulo frontisinuento. il¬
lũ quẽ querebas numerũ eiꝰd eũgliste qͥ & ipse ex
inscriptione signat᷑ inuenies: atq euicino cet̾oꝵ
tramitib inspectis. qͦs numeros eregione habeant
annotabis. Et cũscieris recurres ad uolumina singłoꝵ.
& sine mora reꝑtis numeris quos ante signaueras.
dum etiãne qͥsignarũ ex similitudine numerorũ
error inuoluat. qđ sicubi insubnotatione canonũdis¬
tinccoꝵ in canone q̃libet. tres eũgłistȩ bis. uł ter ut qͣt
aut etiã ampliꝰeundẽ numerũ ꝑ ordinẽ habuerint
annotatũ. & qrͣtus e contrio discrepantes. qđid qđ tres
illi in eoloco semeldixerint. qͣriꝰ cocies incorpore nolu¬
minis suiponat. qͦtiens diu̾si numeri in ei canone

Expanded text:
illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis numeris, quos ante signaveras, uiens, ne quis ignarum ex similitudine numerorum error involvat, quod, sicut in subnotatione canonum distinctorum, in canone quolibet tres evangelistae bis vel ter, vel quater aut etiam amplius eumdem numerum per ordinem habuerunt adnotatum, et quartus e contrario discrepantes, quod id quod tres illi in eo loco semel dixerint, quartus toties in corpore voluminis sui ponat, quoties diversi numeri in ejus canone
Abbreviated transcription (Latin):
dum qđ in eadem re.aliꝰ euangłista plus dixit. in
alio quia minꝰ putauerint addider̃. uł cũ eundẽ
sensum. aliꝰ alit̃ exp̃sserit. ille qui unũ ex quatuor
primũ legerat. ad eiꝰ exemplũ cet̾os quoq estima¬
uerit em̃dandos. Unde accidit ut apud illum
canones legeris qui subiecti sunt: confusionis er¬
rore sublato. & similiaomiũ scies & singulis sua
queq restitues. Incanone pͥmo: concordant quatuor
marrꝰ lucas. Incanone t̃tio. tres. matłs. lucasiob. In¬
duo. matbs. lucas. Incanone sexto. duo. matħs marꝰ¬
Incanone septimo: duo. matħs. iohes. Incanone octa¬
Incanone decimo: ꝓpriaunꝰquisq quȩ ñ habent᷑ in
finẽ libroꝵ dispar numerꝰ increscit. Hic nigro co¬
lore ꝑscriptꝰ subsehabet aliũ ex minit numerũdis¬
colorẽ: qͥaddecẽ usq ꝓcedens. indicat pͥor numerꝰ in
quo sit canone reqͥrendꝰ. Cũ gͥ aꝑto codice uerbigr̃a

Expanded text:
dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Marcus, Lucas. In tertio tres, Matthaeus, Lucas, Joannduo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octaIn decimo propria unusquisque, quae non habentur in finem librorum, dispar numerus increscit  Al. accrescit. Hic nigro colore praescriptus, sub se habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to post septuaginta int̃pretes em̃dare quid li¬
cuit. nec in nouo ꝓfuit em̃dasse. cum multarum
gentiũ linguis scriptura ante translata doceat
falsa ẽẽ quȩ acddita sunt. Igit᷑ hoc p̃sens p̃fatiuncu¬
la pollicetur: quatuor tantũ ȩuangłia quoꝵ ordo
iste ẽ. matheus. marcus. lucas. iohannes. codicum
grecoꝵ em̃data collatione: secd & uecerũ. que ne
multum alectionis latinȩ consuetudine discrepa¬
rent᷑: ita calamo temꝑauimꝰ. ut his tantum que
sensum uidebant᷑ mutare correccis. reliqua mane¬
re pateremur ut fuerant. Canones quoq qͦs
eusebius cesariensis ep̃s. alexandrinũ secutꝰ am¬
monium. in decẽ numeros ordinauit: sicut in
grecohabent᷑ exp̃ssimus. quo siquis decuriosis
uoluerit nosse. quȩ in euangłus uel eadẽ uel ui¬
cina. uelsola sint. eoꝵ distinctione cognoscat. Ma¬
gnus siquidẽ hic innr̃is codicib error inoleuit:

Expanded text:
mento post Septuaginta Interpretes emendare quid limento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit,
Abbreviated transcription (Latin):
plaria quot codices. Sin aut̃ ueritas ẽ querenda de
plurib: cur ñ ad grecã originẽ reuertentes. ea quȩ uł
auiciosisint̃pretib male edita. ut ap̃sumptoribus
imꝑitis em̃data ꝑuersiꝰ. uł alibrariisdormitantib¬
aut addita sunt aut mutata corrigimꝰ: Neq uero
ego de ueteri disputo testam̃to: qđ aseptuaginta
seniorib ingrecã linguã uersũ. tercio gradu ad
nosusq ꝑuenit. Nonquero quid aquila quid sim¬
machuis sapiant: quare theodotion int̃ nouos et
ueteres mediusincedat. Sit illa uera int̃pretatio:
qđ grecum ẽẽ ñ dubiũ ẽ: excepto apło matheo qui
primus in uidea euangłium xp̃i hebraicis litteris
edidit. Hoccerte qđ in nr̃osermone discordat. & in
diuersos riuuloꝵ tramites ducit: uno de fonte
querendum ẽ. Prec̃muto illos codices quos alucia¬
no & esytionuncupatos. paucoꝵ hominũ asserit
ꝑuersa contentio. quib utiq nec in ueceri instru¬

Expanded text:
plaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de plaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio,quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instru
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ in xp̃o. Nouum opus facere me
cogis ex uetere. ut post exemplaria
scripturarum. toto orbedisꝑsa. qͣsi
quidã arbit̃ sedeam. &e quia int se
uariant. quȩ sint illa quȩ cumn greca consentiant
ueritate decernã. Pius labor. sed piculosa p̃sum¬
ptio: iudicare de ceteris ipsũ ab om̃ib iudican¬
dũ. senis mutare linguã. & canescentẽ iã mundõ
ad iicia retrahere pariuiloꝵ. Quis enĩdoctꝰ parit̃
uel indoctꝰ cũ in manu sua uolum̃ assumpserit.
&e a saliua quã semel imbibit uiderit discrepare
qđ leccitat. ñ statim erumpat in uocẽ. me falsari¬
um. me clamitans ẽẽ sacrilegum. qui audeam
aliquid inueterib libris ad dere mutare corrige¬
re : Aduersꝰ quã iniuidiã duplex causa me conso¬
lat᷑ qđ & cu quisummꝰ sacerdos esfieriuibes. ce
uerum ñ eẽ qđ uariat etiã maledicoꝵ testimo¬
nio comprobat᷑. Si enĩlatinis exemplarib sides
c̃adhibenda. respondeant. quib tot sunt pene exem¬

Expanded text:
nymus. Novum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exem
Abbreviated transcription (Latin):
lis qͣtuor. facies. Unde &e apocalipsis iom̃is post expo¬
sitionẽ uigiiti quatuor senioꝵ. qui tenentes cytha¬
ras & fialas. ad orant agnum dĩ. introducit fulgri¬
ra &e conitrua. & septem sp̃c discurrentes. & mare
uitreum: & quatuor anmalia plena ocłis dicens.
Animal primũ: simile leoni. Et scałm. simile ui¬
tulo. Et t̃tium simile homini. Et quartũ: simile
aquilȩ uolanti. Et post paululũ. plena inquit e¬
rant ocłis: & requiem ñ habebant die ac nocte di¬
c̃ & quiuenturꝰ ẽ Quib cunccis ꝑspicue ostendit᷑.
quatuor tantum euangłia debere suscipi: & omnes
apocriphorũ nenias mortuis magis hereticis. qũa
eccłiasticis uiuis canendas.

Expanded text:
lis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expolis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expositionem viginti quatuor seniorum qui tenentes citharas et phialas, adorabant  Al. adorant Agnum Dei, introducit fulgura, et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simile aquilae volanti. Et post paululum: Plena erant, inquit, oculis, et requiem non habebant die ac nocte, di qui venturus est . Quibus cunctis perspicue ostenditur, quatuor tantum Evangelia debere suscipi, et omnes apocryphorum naenias mortuis magis haereticis, quam Ecclesiasticis vivis canendas.
Abbreviated transcription (Latin):
erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ. Hocerat in p̾nci¬
pio apuddm̃. Hȩc gͥ quatuor ȩuangłia. multo an¬
te p̃dicta. iezechielis quoq uolum̃ ꝓbat: in qua
prima uisio ita contexitur. Et in medio: sicut
similitudo qͣtuor animalium Et uuttꝰ eoꝵ: faci¬
es hominis. & facies leonis & facies uituli. & facies
aquilȩ. Prima hominis facies matheũ significat.
qui quasi de homine exorsus ẽ scribere. Liber ge¬
Scd̃a. marcũ. in quo uox leonis in heremo ngi¬
entis auditur. Uoxclamantis indeserco. Parate
euangłistam lucã azacharia sacerdote sumpsis¬
se mnicium p̃figurat. Quarta ioħem euangłistã:
quiassumptis pennis aquile & ad altiora festi¬
nans. de uerbo dĩ disputat. Cetera quȩ sequunt᷑.
in eodẽ sensu ꝓficiunt. Crura eoꝵ recta. & penna¬
ti pedes eoꝵ. Et quocunq spc̃ ibat. ibant. & non
reuertebant᷑. Ei dorsa eoꝵ: plena ocłis. Et scintille
aclãpadesin medio discurrentis. t rota inrota. Et in fingu¬

Expanded text:
s erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Haec igitur quatuor Evangelia multo ante praedicta, Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima visio ita contexitur: Et in medio sicut similitudo quatuor animalium: et vultus eorum facies hominis, et facies leonis, et facies vituli, et facies aquilae . Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de homine exorsus est scribere: Liber gesecundum Marcum, in quo uox leonis in heremo rugiens auditur: uox clamantis in deserto: parate evangelistam Lucam a Zacharia sacerdote sumpsisse initium praefigurat. Quarta Joannem evangelistam, qui assumptis pennis aquilae, et ad altiora festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. Crura eorum recta, et pennati pedes, et quocumque ibat spiritus, ibant, et non revertebantur: et dorsa eorum plena oculis, et scintillae ac lampades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singu
Abbreviated transcription (Latin):
coactꝰ c̃abomĩb pene tuncasiȩ ep̃is. & multarum
eccliarum legationib. dediuinitate saluatoris al¬
tius scribere. & ad ipsum ut itadicã dĩ uerbum. ñ
tã audaci qͣm felici temeritate ꝓrumꝑe. Hunc
eccliastica narrat historia. cũ afrĩb cogeret᷑ ut scri¬
beret. seita facturum respondisse: si indicto ieiu

Expanded text:
coactus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbum, non tam audaci, quam felici temeritate prorumpere. Et Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum
Abbreviated transcription (Latin):
& basilidis atq appellis: ac reliquoꝵ quosenume¬
rare longissimum ẽ. cũ hoc tantũ inp̃sentiarum
necesse sit dicere. extitisse quosdam quisine spũ &
historie texere ueritatẽ. Quib iure potest illud ꝓ¬
phecicum coaptari. Uequi ꝓpħant de corde suo.
qui ambulant post spm̃ suum. Quidicunt dicit
dominus. & dñs ñmisit eos. Dequib & saluator
in euanglio ioħis loquit᷑. Om̃s qui ante me ue¬
nerunt: fures fuerunt & latrones. Qui uenert:
non mittebã eos. In uenientib p̃sumptio temeri¬
tatis: inmissis obsequium seruitutis ẽ. Eccłia¬
aut̃ quȩ supra petrã dnĩuoce fundata ẽ. quã intro¬
dduxit rex incubiculũ suum. & ad quã ꝑ foramen
descensionis occulte misit manũ suã. similis dam¬
mule hinnuloq ceruoꝵ. quatuor flumina pa¬
radisi instar eructans. quatuor angulos &e anulos
habet: ꝑ quos quasi arcatestam̃ti & custoslegis do¬
mini. lignis iminobilib uehit᷑. Primꝰ omĩum

Expanded text:
 Basilidis atque Apellis, ac reliquorum, quos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum necesse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sine spirihistoriae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: Vae qui prophetant de corde suo: qui ambulant post spiritum suum, qui dicunt: haec dicit Dominus; et Dominus non misit eos . De quibus et Salvator in Evangelio Joannis loquitur: Omnes qui ante me venerunt fures fuerunt et latrones . Qnon mittebam eos . » In venientibus praesumptio temeritatis, in missis obsequium servitutis est. Vel iautem, quae supra petram Domini voce fundata est, quam introduxit rex in cubiculum suum , et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam , similis damulae hinnuloque cervorum , quatuor flumina paradisi instar eructans , quatuor et angulos et annulos habet  Al. habens, per quos quasi arca Testamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur . Primus omnium
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ querit᷑ quare post ȩuange¬
lia quȩ supplem̃tum legis sunt.
& in quib nob exempla & p̃ce¬
pta uiuendi plenissime digesta
ꝓpħarum. qui post editã legẽ moisi in qͣ omĩa
mandatatĩ legebantur. nichilominus tamen
doctrina sua rediuiua semꝑ popłi compressere
memoriã transmiserunt. Deinde queritur:
cur ñamplius quã decem epłas. ad eccłias scri¬
pserit. Decem enim sunt. cum illa quȩ dicit᷑
ad hebreos. Nam reliquȩ quatuor. ad discipłos
specialit̃ sunt porrecte. Ut ostenderet nouum
ñ discrepare a ueteri testam̃to. & secontra legẽ

Expanded text:
rimum quaeritur quare post Evangelia, quae supplementum legis sunt, t in quibus nobis exempla et praepta vivendi plenissime digesta prophetarum, qui, post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere memoriam transmiserunt. Deinde quaeritur cur non amplius quam decem Epistolas ad Ecclesias scripserit. Decem sunt enim, cum ea quae dicitur ad Hebraeos; nam reliquae quatuor ad discipulos specialiter sunt porrectae. Ut ostenderet Novum non discrepare a Veteri Testamento, et se contra l
Abbreviated transcription (Latin):
iuri quasi sacculum cũ ipso. & gr̃ãm hominis
quasi pupillã conseruabit: & postea resurget.
&e retribuet illis retributionẽ. unicuiq in ca¬
put illorum. Suꝑ scutum potentis & suꝑlan¬
ceam: aduersus inimicum tuum pugͥnabit:¬

Expanded text:
hominis quasi pupillam conservabit, et postea resurget et retribuet illis retributionem, unicuique in caput illorum, super scutum potestatis et super lanceam adversus inimicum tuum pugnabit
Abbreviated transcription (Latin):
qui saluatur: & qui pessimant plebẽ tuã inueniant
ꝑditionẽ. Contere caput principum inimicorum
dicentium. ñ ẽ alius p̃ter nos. Congregaomĩs tribꝰ

Expanded text:
qui salvatur et qui pessimant plebem tuam inveniant perditionem contere caput principum inimicorum dicentium non est alius praeter nos congrega omnes trib
Abbreviated transcription (Latin):
ñ irascaris ꝓximo. Alemorare testam̃ti altissi¬
mi: ce despice ignorantiã ꝓximi. Abstine te ali¬
te: & minues peccata. Homo enim iracundus in¬
cendit litem: & uir peccator curbabit amicos.⁊
in medio pacem habentium immitcet inimici¬
ciam. Scdm enim ligna silue: sic ignis ardescit.
Et scđm uircutẽ hominis sic iracundia illius
erit: & scłm substantiã suam exaltabit irãsuã.
Certam̃ festinatum incendet ignẽ. & lis festi

Expanded text:
ximo. Memorare Testamentum Altissimi, et despice ignorantiam proximi. Abstine te a lite, et minues peccata. Homo enim iracundus incendit litem, et vir peccator turbabit amicos, et in medio pacem habentium immittet inimicitiam. Secundum enim ligna sylvae sic ignis exardescit: et secundum virtutem hominis sic iracundia illius erit, et secundum substantiam suam exaltabit iram suam. Certamen festinatum incendit ignem,
Abbreviated transcription (Latin):
di uix reddent dimidium: & computabunt illud
quasinuentionẽ. Sin autẽ: fraudabunt illũ
pecuna sua. &e possidebunt illum inimicum
gratis. Et conuicia & maledicta reddent illi: &
& ꝓhonore &e beneficio reddent illi contume¬
liam. Multi ñ causa nequitiȩ ñ fenerati sunt:
sed fraudari gratis timuerunt. Ueruntam̃ suꝑ
humilẽ animo fortior esto: & ꝓ elemosina non
inopiam eiꝰ ne dimiitas eum uacuum.

Expanded text:
dimidium et conputabit illud quasi inventionem sin autem fraudavit illum pecunia sua et possidebit illum inimicum gratis et convicia et maledicta reddet illi et pro honore et beneficio reddet illi contumeliam multi non causa nequitiae non feneraverunt sed fraudari gratis timuerunt verumtamen super humilem ainopiam illius ne dimittas eum uacuum.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽm amici misteria: desꝑatio ẽ animȩ infeli¬
cis. Annuens ocło. fabricat iniqua: & nemo eũ
abiciet. In conspectu ocłorum tuoꝵ condulcabit
ossuum: &e suꝑ sermones tuos admirabitur.
Nouissime autem ꝑuertet ossuum: & in uer¬
bis tuis dabit scandalum. Multa atidiui. &
non coȩquaui ei: & dominus: odiet illum. Qͥ
& plaga dolosa dolosi duudet uulnera. Et qui
foueã fodit in illam decidet: & quistatuit lapi¬
dem ꝓximo. offendet in eo. Qui laqueum alii
ponit: ꝑibit in illo. facienti nequissimũ consi¬
lium suꝑ ipsum deuoluetur: & ñ agnoscet imn¬
de adueniet illi. Illusio & improꝑium suꝑboꝵ
& uindicta: sicut leo insidiabitur illi. Laqueo
ꝑibunt qui obleccantur casu iustoꝵ. dolor aut̃
consumet illos antequã moriantur. Ira & fu-¬
ror utraq ececrabilia: &e ui peccator continẽs

Expanded text:
autem amici mysteria, desperatio est animae infeliautem amici mysteria, desperatio est animae infelicis. Annuens oculis fabricat iniqua, et nemo eum abjiciet. In conspectu oculorum tuorum condulcabit os suum, et super sermones tuos admirabitur: novissime autem pervertet os suum, et in verbis tuis dabit scandalum. Multa odivi, et non coaequavi ei; et Dominus odiet illum. Et et plaga dolosa dolosi dividet vulnera, et qui foueam fodit, in illam decidet, et qui statuit lapidem proximo, offendet in eo, et qui laqueum alio parat, peribit in illo. facienti nequissimum consilium super illum deuoluetur, et non agnoscet unde adueet vindicta sicut leo insidiabitur illi. Laqueo peribunt qui oblectantur casu iustorum dolor autem consumet illos antequam moriantur ira et furor utraque execrabilia et vir peccator continens
Abbreviated transcription (Latin):
insapientia manet sicut sol: namstultus sicut lu¬
naininutatur. In mediosensatoꝵ serua uerbũ
tempori: in meclio autẽ cogitantium assiduus
esto. Narratio peccantium odiosa: & risus illoꝵ
in delictis peccati. Loquela multum iurans. cor¬
ripilationẽ capitis statuet: &e irreuerentia ipsiꝰ
obturatio aurium. Effusiosanguinis in rixa su¬
ꝑborum: & maledictio illoꝵ auditus grauis: lxxiii
uidenudat archana amici ꝑdit fidẽ: & ñ
inueniet amicum ad anunũ suũ. Dilige
ꝓximum: & conungere fide cum illo. Qđ si de¬
nudaueris absconsa illiuis: ñ ꝑsequeris post eum.¬
Sicut enim homo qui ꝑdit amicum suũ: sic qui
ꝑdit amiciciam ꝓximi sui. Et sicut qui dimitit
auem de manusua: sic reliquisti proximũ tuũ.
& ñ eum capies. Non istum sequetis: qm̃ longe
abest. Effugit enum quasi caprea de laqueo.qm̃
uulnerata ẽ anima eius. Uttra eum ñ poteris
colligare: &c maledicti ẽ concordatio. Denudare

Expanded text:
in sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luin sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luna inmutatur. in medio insensatorum serua uerbum tempori: in medio autem cogitantium adsiduus esto. narratio peccantium odiosa, et risus eorum in delictis peccati. loquella multum iurans horripilationem capiti statuit, et inreuerentia ipsius obturatio aurium. effusio sanguinis in rixa superborum, et maledictio illorum auditus grauis. qui denudat arcana amici, perdet fidem et non inueniet amicum ad animam suam. dilige proximum et coniungere fide cum illo: quod si denudaueris abscondita illius, non per-. Sicut enim homo qui perdit amicum suum, sic et qui perdit amicitiam proximi sui. Et sicut qui dimittit avem de manu sua, sic dereliquisti proximum tuum, et non eum capies, non illum sequaris, quoniam longe abest. Effugit enim quasi caprea de laqueo: quoniam vulnerata est anima ejus; et ultra eum non poteris colligare. Et maledicti est concordatio: denudare
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̃ inopiã multi deliquerunt: & qui que¬
rit locupletari. auertit ocłin suum. Sicut
ĩnmedio compaginis lapidumpalus figatur.
sic ce int̾ medium uenditionis & emptionis an¬
gustiabitut peccatis. Conteretur cũ delinquente
delictum. Si non in timore dnĩ tenueris te in-¬
stanter: cito subuercetur domus tua. Sicut in
ꝑtusura cribri remanebit pulius: sic aporia
bominis incogitatu illius. Uasa figuli probat
fornax: ce homines iuistos demptatio tribulatio¬
nis. Sicut rusticatio de ligno ostendit fructum
ilus: sic uerbum ex cogitatu cordis hominis
Ante sermonẽ non laudes uirum: hecenimtem¬
ptatio ẽ hominum. Si sequaris iusticiã app̃hen¬
des illam. & induesquasi poderem honoris: & inha¬
bitabis cum ea:. ⁊ proceget te in sempit̃num. &e in
die agnitionis inuenies firmam̃tum. Uolatilia ad
sibi similia conueniunt: & ueritas ad eos qui ope¬
rantur illam reuertetur. Leo uenationunsidiat᷑
semꝑ: sic peccata oꝑantib iniquitates. Homo sc̃s

Expanded text:
ropter inopiam multi deliquerunt, et qui quaerit locupletari, avertet oculum suum. Sicut in medio compaginis lapidum palus figitur, sic et inter medium venditionis et emptionis angustiabitur peccatum. Conteretur cum delinquente delictum. si non in timore domini tenueris te instanter, cito subuertetur domus tua. si in pertusura cribri remanebit stercus, sic aporia hominis in cogitatu illius. uasa figuli probat fornax, et homines iustos temptatio tribulationis. sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius, sic uerbum ex cogitatu hominis cordis. ante sermonem non conlaudes uirum: haec enim temptatio est hominum. si sequaris iustitiam, adprehendes illam et indues quasi poderem honoris: et habitabis cum ea, et proteget te in sempiternum, et in die agnitionis inuenies firmamentum. uolatilia ad sibi similia conueniunt, et ueritas ad eos qui operantur illam reuertetur. leo uenationi insidiatur semper, sic peccata operantibus iniquitatem. homo sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
quuntt dm̃ incident in illã. &e exardebit in
illis. &e non extinguetur: &e immittetur millos qͣsi
leo. & quasi pardus ledet illos. Sepiaures tuasspi¬
nis. & noli audire linguam nequã: ce ori tuo faci¬
to ostia. & seras aurib tuis. Aurum tuũ & ar-
gentum tuum confla. & uerbis tuis facito state¬
ram. &e frenosori tuo reccos. & attende ne forte la¬
baris in lingua. & cadas in conspectu inimicorũ
insidiantium tibi: & sit casus tuus insanabilis
ui facit miscłiam fȩneratur ꝓximo suo.
uerare ꝓximo tibi. in tempore necessitatis illuis:
& iterum redde ꝓximo intempore suo. Consir¬
ma uerbum & fidelit̃ age cumillo: & in omĩtem¬
pore inuenies qđ tibi nẽcessarium ẽ. Multi qͣsi
inuentionẽ ȩstimauerunt fęnus: & p̃stitert̃
molestiã his qui se adiuuauerunt. Donec acci¬
piant osculant᷑ manũ dantis. &e in ꝓmissionib
humiliant uocem suã: & intempore redditio¬

Expanded text:
quunt Deum incident in illam, et exardescet in quunt Deum incident in illam, et exardescet in illis, et non exstinguetur, et immittetur in illos quasi leo, et quasi pardus laedet eos. Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam, et ori tuo facito ostia, et serasgentum tuum confla, et verbis tuis facito stateram, et frenos ori tuo rectos, et attende, ne forte labaris in lingua, et cadas in conspectu inimicorum iui facit misericordiam, faenerat proximo: nera proximo tibi in tempore necessitatis illius, et iterum redde proximo tuo in tempore suo. confirma uerbum et fideliter age cum illo, et in omni tempore inuenies quod tibi necessarium est. multi quasi inuentionem aestimauerunt faenus et praestiterunt molestiam his qui se adiuuauerunt. Et piant, osculantur manus dantis, et in promissionibus humiliant uocem suam, sed in tempore redditio
Abbreviated transcription (Latin):
usurro & bilingius maledictꝰ: multos enĩ
turbauit pacẽ habentes. Lingua tercia
multos commouit: & disꝑsit illos agente in
gentẽ. Ciuitates muratas diuitum destruxit: &
domos magnatoꝵ effodit. Uirtutes popłorum
concidit: &e gentes fortes dissoluit. Lingua t̃cia
mulieres uirectas eietit: ce priuabit illas de la¬
borib suis. Qui respicit illam ñ habebit requiẽ:
nec habebit amicum in quo requiescat. flagelli
plaga liuorẽ facit: plaga autem lingue cõmi-¬
nuit ossa. Multi ceciderunt in oregladii: sedñ
sic quasi qui interierunt ꝑ suã linguã. Beatus
qui tectus ẽ alingua nequã: qui in iracundiã
ulius ñ transiut. & qui non attraxit uigum eiꝰ.¬
& iniunculis illuis ñ ẽ ligat᷑. Iugum enĩ illius
uigum ferreum ẽ: & uinculum illiꝰ tunculũ
ȩxeum est. Mors illius mors nequissima: & uti¬
lis potius inferus quã illa. ꝑseuerantia illiuᷤ
ũ ꝑmanebit: sed opͥtinebit uias inuistoꝵ. In
flamina sua ñ comburet iustos. Qui derelin-¬

Expanded text:
usurrio et bilinguis maledictus: multos enim turbauit pacem habentes. lingua tertia multos commouit, et dispersit illos a gente in gentem. ciuitates muratas diuitum destruxit et domus magnatorum effodit. uirtutes populorum concidit et gentes fortes dissoluit. lingua tertia mulieres uiritas eiecit et priuauit illas de laboribus suis. qui respiciet illam, non habebit requiem, nec habebit amicum, in quo reqplaga livorem facit: plaga autem linguae comminuit ossa. Multi ceciderunt in ore gladii, sedsic quasi qui interierunt per linguam suam beatus qui tectus est a lingua nequa qui in iracundia illius non transiet vinculis illius non est ligatus. Jugum enim illius jugum ferreum est, et vinculum illius vinculum aereum est. Mors illius mors nequissima, et utilis potius infernus quam illa. Perseverantia illius non permanebit, sed obtinebit vias injustorum, et in flamma sua non comburet justos. Qui derelin
Abbreviated transcription (Latin):
& peccata illus seruans seruabit. Relinque
ꝓximo tuo nocenti te: &e cunc dep̃canti tibi pecca¬
ta soluentur. Homo homini reseruat irã : &e a deo
caro sit reseruat irã. & ꝓpiciationẽ petit adõ:
Quis exorabit ꝓdelictis illius: Memĩto nouissimo

Expanded text:
illius confirmans confirmabit. relinque proximo tuo nocenti te, et tunc deprecanti tibi peccata soluentur. homo homini reseruat iram et a domino caro sit, reseruat. iram et repropitiationem petit a domino? et quis exorabit pro peccatis illius? Iam uero
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ suȩ uir misericors: qui aut̃ crudelis ẽ. &
ꝓpinquos abicit. Impiꝰ facit opusinstabile: semi¬
nanti autem iusticiã merces fidelis. Clementia
p̃parat uitã: & sectatio maloꝵ mortẽ. Abomina¬
bile dño cor prauum: & uoluntas eiꝰ in his qui
simplicit̃ ambulant. Manꝰ in manu nonerit
innocens malus: sem̃ autem iustoꝵ saluabitur
Circulus aureus in narib siuis: mulier pulchra

Expanded text:
mae suae vir misericors qui autem crudelis est et mae suae vir misericors qui autem crudelis est et propinquos abicit impius facit opus instabile seminanti autem iustitiam merces fidelis clementia praeparat vitam et sectatio malorum mortem abominabile Domino pravum cor et voluntas eius in his qui simpliciter ambulant manus in manu non erit innocens malus semen autem iustorum salvabitur circulu
Abbreviated transcription (Latin):
duitiȩ indie ultionis: iusticia autẽ liberabit a
morte. Iusticia simplicis diriget uiã eiꝰ: & in impi¬
etate sua corruet impiꝰ. Iusticia rectorum lib̾abit
eos: & in insidus suis capient᷑ iniqui. Mortuo
homine impio. nulla erit ultra spes: &e expecta¬
tio sollicitorum ꝑibit. Iustus de angustia lib̾at᷑
ẽ: & tradetur impusꝓeo. Simulator ore deci
pit amicum suũ: usti aut̃ libabunt᷑ scientia.
In bonis iustoꝵ exultabit ciuitas: & in ꝑditione
impiorumerit laudatio. Benedictione iustoꝵ
exaltabit᷑ ciuitas. & ore impioꝵ subuertet᷑. Qui
despicit amicum suũ indigens corde ẽ: iur aut̃
prudens tacebit. Qui ambulat fraudulent̃ re¬
uelat archana: qui aut̃ fideł ẽ celat animi com¬
missum. Ubi ñ est gubernator. popłs corruet: sa¬
lus autem ubi multaconsilia. Affliget᷑ malo
qui fidẽ facit ꝓ extraneo: qui aut̃ canet laque¬
os securus erit. Mulier gratiosa habebit głam:
&e robusti habebunt diuitias. Benefacit ani¬

Expanded text:
 liberabit a morte iustitia simplicis diriget viam eius et in impietate sua corruet impius iustitia rectorum liberabit eos et in insidiis suis capientur iniqui mortuo homine impio nulla erit ultra spes et expectatio sollicitorum peribit iustus de angustia liberatus epit amicum suum iusti autem liberabuntur scientia in bonis iustorum exultabit civitas et in perditione impiorum erit laudatio benedictione iustorum exaltabitur civitas et ore impiorum subvertetur qui despicit amicum suum indigens corde est vir autem prudens tacebit qui ambulat fraudulenter revelat arcana qui autem fidelis est animi celat commissum ubi non est gubernator populus corruet salus autem ubi multa consilia adfligetur malo qui fidem facit pro extraneo qui autem cavet laqueos securus erit mulier gratiosa inveniet gloriam et robusti habebunt divitias benefacit ani
Abbreviated transcription (Latin):
selare illos: relicto susfecto uno ex comitatib suis.
audronico. Ratꝰ aut̃ menelaus accepisse se tempꝰ
oportunũ: aurea quȩdã uasa templo furatꝰ dona¬
uit andronico: & alia uendidat tyro: & ꝑuicinas
ciuitates. Qđ cum certissime cognouisset onias ar¬
guebat eũ: ipse in loco tuto se continens antiochie
secꝰ dafnen. Unde menelaus accedens ad androni-¬
cũ: rogabat ut oniã int̾ficeret. Qui cũ uenisset
adoniã. & datis dextris cũ iureuirando. quãuis ẽẽt
ei suspectꝰ suasisset asilo ꝓcedere: statim eũ ꝑemit.
ñ ueritꝰ usticiã. Ob quã causã ñ solum udei. sed
& alie quoq nationes indignabant᷑. & moleste

Expanded text:
uno ex comitibus suis Andronico ratus autem Menelaus accepisse se tempus oportunum aurea quaedam vasa templo furatus donavit Andronico et alia vendiderat Tyro et per vicinas civitates quod cum certissime cognovisset Onias arguebat eum ipse in loco tuto se continens Antiochiae secus Dafnen unde Menelaus accedens ad Andronicum rogabat ut Onian interficeret qui cum venisset ad Onian et datis dextris cum iureiurando quamvis esset ei suspectus suasisset asylo procedere statim eum peremit non veritus iustitiam ob quam causam non solum Iudaei sed et aliae quoque n
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓprium frẽm captiuauerat. ipse deceptꝰ ꝓfugͦ
in ammaniten expulsꝰ ẽ regionẽ: menelaus aut̃
principatũ quidẽ optinuit: de pecuniis uero regi
ꝓmissis nichilagebat. cũ exactionẽ faceret sostratꝰ
qui arce erat p̃positꝰ. Nã ad hunc exactio uecciga¬
lium ꝑtinebat. Quã obeausã: utriq ad regẽ sunt¬
uocati. Menelaus motꝰ ẽ sacerdotio succedente ly¬
simachofrẽ suo: sostratus aut̃ p̃latꝰ ẽ cypris.xii.¬
t cum hec agerent᷑. contigit tharsenses & mal¬
lotes seditionẽ mouere: eo qđ antiochi concu

Expanded text:
qui proprium fratrem captivaverat ipse deceptus profugus qui proprium fratrem captivaverat ipse deceptus profugus in ammaniten expulsus est regionem Menelaus autem principatum quidem obtinuit de pecuniis vero regi promissis nihil agebat cum exactionem faceret Sostratus qui arce erat praepositus nam ad hunc exactio vectigalium pertinebat quam ob causam utrique ad regem vocati Menelaus motus est sacerdotio succedente Lysimacho fratre suo Sostratus autem praelatus est Cypris et cum haec agerentur contigit Tarsenses et Mallotas se
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ date sunt in fabricã nauiũ triremiũ Mis¬
soaut̃ in egypto apollonionesthei filio. propter
primat᷑ꝰ ptholomei filometoris regis: cũ cognouis¬
sei antiochus alienũ se anegociis regni effectum ⁊¬
ꝓpriis utilitatib consulens ꝓfectꝰ in de uenit iop¬
pen. &e inde hierosolunã. Et magnifice abiasone
& ciuitate susceptꝰ. cũ facularũ luminib & lau¬
dib ingressus ẽ: inde infenicẽ exercitũ conu̾tit:¬
t post criennii tempꝰ misit iason menelaũ sxu¬
supradicti symonis frẽm. portantẽ pecum¬
al regi: & de negociis necessariis responsa ꝑla¬
turum. At ille comiñdatꝰ regi. cum magnificasset
faciẽ pocestatis eiꝰ. insemetipsum recorsũ summum
sacerdotiũ. suꝑponens iasoni talenta argenti trecen¬
ta. Acceptisq a rege mandatis. uenit. nichil quidẽ
dignum habens sacerdotio: animos uero crudelis
tyranni. &e fere beluȩ irã gerens. Et iason quidẽ

Expanded text:
autem datae sunt in fabricam navium triremis misautem datae sunt in fabricam navium triremis misso autem in Aegypto Apollonio Mnesthei filio propter primatus Filometoris regis cum cognovisset Antiochus alienum se a negotiis regni effectum propriis utilitatibus consulens profectus inde venit Ioppen et inde Hierosolymam et magnifice ab Iasone et civitate susceptus cum facularum luminibus et laudibus ingressus est Menelaum supradicti Simonis fratrem portantem pecunias regi et de negotiis necessariis responsa perlaturum at ille commendatus regi cum magnificasset faciem potestatis eius in semet ipsum retorsit summum sacerdotium superponens Iasonem talenta argenti trecenta acceptisque a rege mandatis venit nihil quidem dignum habens sacerdotio animos vero crudelis tyranni et ferae beluae iram gerens et Iason quidem