comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem atterat᷑ messis eius. Quia
dum prauuᷤ quisq cogitationes sr¬
as in insimis reb ponit: ⁊ sempi¬
terne uiriditatis gaudia appetere
negligit. quid aliud qͣm radices
suas deorsum siccare ꝑmitat:Ty
ius sursummessis atcerit᷑: quia
omnis eius oꝑatio a suꝑno iudice
quasi in nichilum deputat᷑: etiã
sante humanos oculos bona uide¬
atur. In ymo itaq radices funt ⁊
supetius messis: quia hic prius
bonas cogitaniones mittimus. ut
qͣndoq bonorum oꝑum fructum
pͥtipe meterna retrbutione mo¬
obprobria hominũ timens: eligit
magis ineternũ mori. qͣm ad tempꝰ
aliquid aduersitatis perpeti: unde¬
se totum in uitiis deserit. quib iã
semel se obligatum sentiti Cuius gͦ
usq ad finem uita in culꝑa constͥn¬
gitur: eius planta laqueo tenetur.
S quia se malis obligatum pẽsat
eo de suo reditu desperat: ip̃a iam
desꝑatio acrius ad huius mundi cõ¬
cupiscentias estuat: fit desideriorꝰ
feruor in mente: et ꝑeccatis p̃ceden¬

Expanded text:
ratur messis ejus. Quia dum pravus quisque cogitationes suas in infimis rebus ponit et sempiternae viriditatis gaudia appetere negligit, quid aliud quam radices suas deorsum siccari permittit? Cujus sursum messis atteritur, quia omnis ejus operatio a superno judicio quasi nihilum deputatur, etiam si ante humanos oculos bona videatur. In imo itaque radices sunt, et superius messis, quia hic prius bonas cogitationes mittimus, ut quandoque bonorum operum fructum percipere in aeterna retributione mopprobria hominum timens, eligit in aeternum mori, quam ad tempus aliquid adversitatis perpeti. Unde totum se vitiis deserit, quibus jam se semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. Sed quia se quo malis obligatum pensat, eo de suo reditu desperat, ipsa jam desperatione acrius ad hujus mundi concupiscentias aestuat, fit desideriorum fervor in mente, et peccatis praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum sinum mentis ad auaritiã
extendunt. Ent gͥ nunc iniquiᷤᷤ
et multis apparatib tumidꝰ: sua
hic habitacula construat. nomen
głe extendat rura mulaplicet: se¬
q habundantib opib delectet...
T̾ra uero ad supplicia eterna per¬
uenerit. ꝑfecto cognoscet quiã hec
sunt tabernacła iniqui. ⁊ iste locꝰ
eius qui ignorat deum. Recte uͦ
hec baldach dixerat: sed cui diceret
ignorabat᷑. Uehement̾ autem iꝰtor
cor affligitur: qͣndo contra illud
sententie ex iniusta estimatiõe ꝓ¬
pondit dicens.

Expanded text:
operum sinum mentis ad avaritiam operum sinum mentis ad avaritiam extendunt. Eat igitur nunc iniquus, et, multis apparatibus tumidus, sua hic habitacula construat, nomen gloriae extendat, rura multiplicet, seque abundantibus opibus delectet; cum vero ad supplicia aeterna pervenerit, profecto cognoscet quia haec sunt tabernacula iniqui, et iste locus ejus qui ignorat Deum. Recte vero haec Baldad dixerat, sed cui diceret ignorabat. Vehementer autem justi cor affligitur, quando contra illum sententiae ex injusta aestimatione ppondit
Abbreviated transcription (Latin):
omnib uł de ip̃o iniquoꝵ capite
multa narrauit: generali mox de¬
finitione sb̃iungit. Hec siuuit gͦ ta¬
bernacula iniqui: et iste locus eiꝰ
qui ignorat deum. Suꝑius enim
dixerat expellat eum de luce ad te¬
nebras: ⁊ de orbe transferat eum.
Cuius cum mala sb̃iungeret: ad-¬
iungit. Hec sunt tabernacula ini¬
qui ⁊ iste locus eius qui ignorat de¬
um: uidelicet indicans quia is qͥnc
deum ignorando extollitur. tunc
ad ꝓoria tab̃̾nacula ꝑuenit: qͣndo
eum sua iniquitas in supplitia de¬
mergit. Et locum suum qnͣdoq
uent tenebias:quedum hie de
talla gauderet sues: iustine lotũ
tenebat alienum. Peruersi enim
in omne qͦd per simulatoem faci¬
unt: nomen głe iustor quasi lo¬
cum occupari alienum nitunt᷑. S
ad locum suum tunc ꝑueniunt:
cum iniqͥtatis sue merito. ꝑꝑetuo ig¬
ne cruciamt᷑. Hic namq per omne
qͦd agunt ꝑcipiende laudis desid̾io
seruint: et per ymaginẽ bonoꝵ

Expanded text:
omnibus, ac de ipso iniquorum capite omnibus, ac de ipso iniquorum capite multa Baldad narravit, generali mox definitione subjunxit: Haec sunt ergo tabernacula iniqui, et iste locus ejus, qui ignorat Deum. Superius enim dixerat: Expellet eum de luce ad tenebras, et de orbe transferat eum. Cujus cum mala subjungeret, adjunxit: Haec sunt tabernacula iniqui, et iste locus ejus qui ignorat Deum, videlicet indicans quia is qui nunc Deum ignorando extollitur, tunc ad propria tabernacula pervenit, quando eum sua iniquitas in supplicia demergit; et locum suum quandoque invenit tenebras, qui dum hic de falsa gauderet luce justitiae, locum tenebat alienum. Perversi enim in omne quod per simulationem faciunt nomen gloriae justorum quasi locum occupare alienum nituntur. Sed ad locum suum tunc perveniunt, cum iniquitatis suae merito perpetuo igne cruciantur. Hic namque per omne quod agunt percipiendae laudis desiderio serviunt, et per imaginem bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcesserunt: enoch scilicet et helyaᷤᷤ
ad medium reuocant᷑. ⁊ crudelita¬
tis eius seuitiam in sua adhuc mor¬
tali carne passuri sunt. Huiꝰ uires
in tanta potestate laxatas. nouis¬
simi obstupescunt ⁊ primi mety¬
unt: quia licet iuxta hoc qͦd sp̃ y
suꝑbie sublenat᷑. ommẽ temꝑalem
euis potestatem despiciunt᷑: iux¬
ta hoc tamen qͦd ip̃a adhuc in car¬
ne mortali sunt. in qua cruciari tẽ¬
poraliter possunt. ip̃a que fortiter
tolerant supplicia ꝑhorrescunt:
ita ut in eis uno eodemq temꝑe.
et constantia ex uirtute sit ⁊ pauor
ex carne: quia ⁊ si electi sunt et
tormentis uinci nequeunt. per hoc
tamen qͦd homines sunt: et ip̃a
metuunt tormenta que uincunt.
Dicatur gͦ. In dieb eius stupebũt
nouissimi ⁊ pͥmos inuadet horror:
quia uidelicet tanta tunc signa mõ¬
ftraturꝰ. et trudelia ac dura facturꝰ¬
est: Ut ⁊ ad stuporem ꝓducat quoᷤᷤ
in fine mundi inuenetit ⁊ p̾ores
retransfigat. Igitur quia de iniqͥs

Expanded text:
cesserunt, Enoch scilicet et Elias, ad medium revocabuntur, et crudelitatis ejus saevitiam in sua adhuc mortali carne passuri sunt. Hujus vires in tanta potestate laxatas novissimi obstupescunt, et primi metuunt, quia licet juxta hoc quod spiritu superbiae sublevatur, omnem temporalem ejus potestatem despiciunt, juxta hoc tamen quod ipsi adhuc in carne mortali sunt, in qua cruciari temporaliter possunt, ipsa quae fortiter tolerant supplicia perhorrescunt; ita ut in eis uno eodemque tempore et constantia ex virtute sit, et pavor ex carne, quia etsi electi sunt, ut tormentis vinci nequeant, per hoc tamen quod homines sunt, et ipsa metuunt tormenta quae vincunt. Dicatur ergo: In diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror, quia videlicet tanta tunc signa monstraturus, et crudelia ac dura facturest, ut ad stuporem perducat, quos in fine mundi invenerit, et priores re transfigat. Igitur, quia de iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
nis eius. Omnis namq impius
ht̃ flaminam ignis ꝓprii: quem
incorde suo ex feruore defideriorꝰ
temꝑalium accendit. dum mo¬
do itis modo aliis cupiditatib eᷤ¬
tuat: cogitationes suas per mul¬
tiplicia blandimenta scł̃i ampliꝰ
inflammat. Ignis autem si flã¬
mami non ht nequa qͣm fuso ly¬
mine splendet Mamma raq is¬
nis eius est: detor ⁊ potestas uel ex¬
terior que de interno eius ardore ꝓ¬
cedit: quia quod anxie in hoc mun
do adipisci desiderat. plerumq ad
tiis multiplicatõis. quasi ꝑer exte¬
tiorem głam lucet. S nsplende¬
bit flamma ignis eius: tum indie
exitꝰ omnis exterior detor subtrahi¬
tur: et solo suo intrinsecꝰ ardore nt¬
ꝯcremat᷑. flamina gͦ ab igne subt᷑¬
hitur: cum gła exterior ab int̾nociꝰ
ardore separat᷑. Hñt etiam iusti flã¬
mam ignis sui: sed nimirũ quereᷤᷤ¬
plendeat quia uidelicet eorum de¬
sideria in bonis oꝑib lucent. Inqͥ¬
rum uero flamina minime splen¬

Expanded text:
nt. --Omnis namque impius habet flammam ignis proprii, quem in corde suo ex fervore desideriorum temporalium accendit, dum modo istis, modo illis cupiditatibus aestuat, et cogitationes suas per multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lmine splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit, quia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque adtiis multiplicationis, quasi per exteriorem gloriam lucet. Sed non splendebit flamma ignis ejus; cum in die exitus, omnis exterior decor subtrahitur, et solo suo intrinsecus ardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur cum gloria exterior ab interno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimirum quae resplendeat, quia videlicet eorum desideria in bonis operibus lucent. Iniquorum vero flamma minime splen
Abbreviated transcription (Latin):
interne rectitudinis iudicio descẽ¬
dit. Per ferientẽ sententiã dicit᷑.
ut prius in puluerem. et pꝰtea in
terra sedeat: quia nisi se in cogita¬
tionem ꝓsterneret. in malo oꝑe ñ
mente eius apostate angłi per co¬
gitatões nequissimas conuersent᷑.
eius uidelicet socii qui idcirco iam
non est: quia a summa essentia.
recessit. et per hoc cotidie excrescen-¬
te defecto: quasi ad non ẽẽ tendit.
qͦd semel ab eo qui uiuere ẽ ceci¬
dit. ¶Ai recte quoꝙ non eẽ dicit᷑:
quia bene ẽẽ ꝑdidit. qͣmuis nature
essentiam non amisit. Adhuc tam̃

Expanded text:
internae rectitudinis judicio desceninternae rectitudinis judicio descendit, per ferientem sententiam dicitur, ut prius in pulvere, et post in terra sedeat, quia nisi se in cogitatione prosterneret, in malo opere non mente ejus apostatae angeli per cogitationes nequissimas conversentur, ejus videlicet socii, qui idcirco jam non est, quia a summa essentia recessit, et per hoc, quotidie excrescente defectu, quasi ad non esse tendit, quo semel ab eo qui vere est cecidit; qui recte quoque non esse dicitur, quia bene esse perdidit, quamvis naturae essentia
Abbreviated transcription (Latin):
in merito lucen accipere gaudiũ
debemꝰ. Lyx gͦ in tab̾naculo illius
tenebrescet: quia in eius ꝯsciente
qͣm male inhabitat gaudium qͦ
de temꝑalib reb fuerat deficit:¬
na que suꝑ eum est extingueun.
ut inim de usu nuiltor loquar.
uero in testa est.: gaudiũ in came
Locerna gͦ que suꝑ eum estexin¬
guetur: quia cum maloꝵꝰ suorsre¬
cributio impium sequit᷑ ineius
mente gaudium carnale dissipat.¬
Bene autem de hac lucerna nondi¬
citur que apud eum est sed queb
per eum est: quia iniquoꝵ mente
terrena gaudia possident. sic q ã
in uoluptatib absorbent: At sꝑ
ipam sint non apud ipãm. Inffe
autam etiam cum ꝓspitatẽ iute ꝑ¬
semꝑ puluis. Quid gͦ per pulu̾em:
nisi cogitatões debemus accipere:
Que dum in portune ac silenter in
mente euoluant: eius oculos exce¬
cant. Et quid perterram: nisi t̾re¬
na actio designatiu: Et quia re¬
proborꝰ mens prius ad praua cogi¬
tanda deicitur. et pt̾modum ad fa¬
cienda recte filie babylon que ab

Expanded text:
immerito lucem accipere gaudium debemus. Lux ergo in tabernaculo illius obtenebrescit, quia in ejus conscientia quam male inhabitat gaudium, quod de temporalibus rebus fuerat, deficitna quae superest exstinguetur. - Ut enim de usu multorum loquar, n testa est, gaudium in carne. Lucerna ergo quae super eum est exstinguetur, quia cum malorum suorum retributio impium sequitur, in ejus mente gaudium carnale dissipatBene autem de lucerna hac non dicitur quae apud eum est, sed quae super eum est, quia iniquorum mentem terrena gaudia possident, sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum prosperitatem vitae semper pulvis, quid per pulverem nisi cogitationes debemus accipere, quae dum importune ac silenter in mente evolant, ejus oculos excaecant? Et quid per terram nisi terrena actio designatur? Et quia reproborum mens prius ad prava cogitanda ducitur, et postmodum ad facienda, recte filiae Babylonis, quae ab
Abbreviated transcription (Latin):
tudo tutis est gła temꝑalis: queͥ
dum foris concuꝑiscitur. qͣsi specieᷤᷤ
in cute retinet᷑. Brachior uero no¬
mine non incongrue oꝑa designan¬
tur: quia corporale opus brachiis
agitur. Qid autem mors. nisi pet
catum est: qͦd ab interiori uita am¬
mam occidit: ¶nde scͥptum est. Bs̃
et sc̃s qui ht̃ partem in resurrectõe
prima: quia ille ptꝰ in carne feli¬
titer resurgit. qui in hac uita positꝰ
amentis sue morte surrexerit. Sigͥ
primogenita mors suꝑbia ualet ĩ¬
telligi. quia scͥptum est. Initium
omnis petcati lupbia. Ptilchritu

Expanded text:
itudo cutis est gloria temporalis, quae itudo cutis est gloria temporalis, quae dum foris concupiscitur, quasi species in cute retinetur. Brachiorum vero nomine non incongrue opera designantur, quia corporale opus brachiis agitur: qcatum est, quod ab interiore vita animam occidit? unde scriptum est: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima , quia ille post in carne feliciter resurget, qui, in hac vita positus, a mentis suae morte resurrexerit. Si primogenita mors superbia valet intelligi, quia scriptum est: « Initium omnis peccati superbia . » Pulchritu
Abbreviated transcription (Latin):
subditiuz. Et in edia inuadat coctas
illius. Coste enim uiscera constngũt:
ut latentia intͥnsecꝰ earum solidita¬
te muniant᷑. Coste enim uniuscuiꝰq
sunt sensus animi: qui latentes co¬
gitationes muniunt. Inedia gͥ in¬
uadit costas qͣndo omni spñali re¬
fectione subtracta sensus mentis
deficiunt: et cogitatõnes suas re¬
gere uł tueri non possunt. Inedia
inuadet iniqui costas: quia fameᷤᷤ
in terra sensus mentis extenuat:
ut cogitationes suas nullatenus
regant. Nam si sensus mentis ob¬
tunsi fuerint: cogitatõnes ad ex-¬
teriora ꝑdeunt. ⁊ quasi costis infir¬
mantib ea que in occulto sana la-¬
tere poterant: foris uiscera fundũ¬
tur. Unde fit ut cogitatõnib exteriꝰ
sparsis exterioris głe specie deceptꝰ
appetat animus: nichilq diligat.
nisi qͦd pulchrum foras uiderit. Cõ¬
tra quem adhuc aꝑte subditur.¬
euoret pulchritu¬
dinem cutis eius: et ꝯsumat bͣ¬
chia illius pͥmogenita mors. Pulch̃¬

Expanded text:
subditur: Et inedia invadat costas illius. Costae enim viscera constringunt, ut latentia intrinsecus earum soliditate muniantur. Costae ergo uniuscujusque sunt sensus animi, qui latentes cogitationes muniunt. Inedia igitur invadit costas, quando, omni spiritali refectione subtracta, sensus mentis deficiunt, et cogitationes suas regere vel tueri non possunt. Inedia invadit iniqui costas, quia fames interna sensus mentis extenuat, ut cogitationes suas nullatenus regant. Nam dum sensus mentis obtusi fuerint, cogitationes ad exteriora prodeunt, et, quasi costis infirmantibus, ea quae in occulto sana latere potuerant foras viscera funduntur. Unde fit ut, cogitationibus exterius sparsis, exterioris gloriae speciem deceptus appetat animus, nihilque diligat, nisi quod pulchrum foris viderit. Contra quem adhuc apte subjuevoret pulchritudinem cutis ejus, et consumet brachia illius primogenita mors. - Pulchr
Abbreviated transcription (Latin):
at fallit᷑ͦ: quia plerumq et impi¬
is mẽẽ lumen ꝓsperitatis cernit᷑
et pios tenebre ignobilitatis ac
pauꝑtatis abscondunt. Sin uͦ ad
hoc eius sermo dirigit᷑ ut osten¬
dat quid impii in suo fine patiã¬
tur: ueraciter dicitur. Nonne lux
impii extinguet᷑. nec splendebit
flamma ignis eius: Qrod si dici
de impio reste potuit: contra scm
tamen uirum in flagello constioy¬
tum dici non potuit. debuit Sed
nos uires brachior illius in suis
sententiis perpendentes: pense¬
mus qͣm ualide iacula intorquet.
et desinamꝰ aspicere intorquendo
quem imꝑetit: nimirũ scientes
quia frustratis ictib lapidem feriti.
suam: prosperitatẽ scilicet uite p̃¬
sentis. S lux impii extinguet᷑: qr
fugitiue uite prosꝑitas cum ip̃a ci¬
tius termina t᷑ uita. Ubi aꝑte sb̃̾

Expanded text:
at, fallitur; quia plerumque et impiis inesse lumen prosperitatis cernitur, et pios tenebrae ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid impii in suo fine patiantur, veraciter dicitur: Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Quod si dici de impio recte potuit, contra sanctum tamen virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et desinamus aspicere intorquendo quem impetit, nimirum scientes, quia frustratis ictibus lapidem feriat.  et impii lucem suam, prosperitatem scilicet vitae praesentis. Sed lux impii exstinguetur; quia fugitivae vitae prosperitas cum ipsa cit
Abbreviated transcription (Latin):
tandi argumenta coni̾tit: Ut a¬
micos euis qͣsi consolantes addu¬
ceret ⁊ tamen eorum mentes ina¬
ꝑitate increpationis excitaret. q¬
tinus eum cuius patientiã flagil¬
la non uicerant. inter flagella sal¬
tem aspera uerba suꝑarent S im¬
micus callide insidians fraidem.
qͣm contra scm̃ uirum ꝑ auerat ꝑ¬
tulit: quia scõ uiro quot occasioẽs
ꝑditionis intulit. tot causas uictoue
ministrauit. Cont᷑ tormenta qͥppe
patientiã cont᷑ uerba sapientiam
tenent: quia ⁊ dolores uerborꝰ &

Expanded text:
tandi argumenta convertit, ut atandi argumenta convertit, ut amicos ejus quasi consolantes adduceret, et tamen eorum mentes in asperitatem increpationis excitaret; quatenus eum, cujus patientiam flagella non vicerant, inter flagella saltem aspera verba superarent. Sed inimicus callide insidians fraudem quam contra sanctum virum paraverat pertulit, quia sancto viro quot occasiones perditionis intulit, tot causas victoriae ministravit. Contra tormenta quippe patientiam, contra verba sapientiam tenuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uperiori hu¬
ius operis par¬
te tractanimꝰ:
ut mentes
corrigeret sb̾
lege positorꝰ.
beati iob i¬
tam adtesti¬
monium adduxit: qui legem non
nouit ⁊ tamen tenuit. qui p̃cepta
uite que scripta non acceꝑat custo¬
diuit. Huiꝰ prius actio deo attestan¬
te laudat᷑ et ꝓbari pꝰtmodum dy¬
abolo insidiante ꝑmittit᷑. ut per
temptamenta tribulatoĩs ostende¬
ret: qnͣtum ꝓrius in transquillita¬
te ꝓfetiss. Huius uitam iͥnimitꝰ
gi̾is humani more lno impb: ⁊
laudari a deo atrestante cognouit:
et tamen ad temptandũ expetiit.
Qrem cum tot dampnis rerum:
tot orbitatib pertussum dẽnere ne¬
quiuiss. uxorem ei in stimulo ma¬
le ꝑsuasionis excitauit: ut saltẽ ꝑ
familiaria uerba corrumperet. ꝙͣ
per tot sternere nuntiorꝰ tormen¬
ta minime ualeret. S cum adiuto¬
rio femine qͦd contra adam priusĩ
paradyso obtinuit. cont᷑ hunc se¬
cundum in sterquilinio positum
roborari non potuit. ad alia se tẽp¬

Expanded text:
uperiori hujus operis parte tractavimus ut mentes corrigeret sub lege positorum, beati Job vitam ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat custodivit. Hujus prius actio Deo attestante laudatur, et probari postmodum diabolo insidiante permittitur, ut per tentamenta tribulationis ostenderet quantum prius in tranquillitate profecisset. Hujus vitam inimicus neris humani more suo improbus, et laudari Deo attestante cognovit, et tamen ad tentandum expetiit. Quem cum tot damnis rerum, tot orbitatibus percussum sternere nequivisset, uxorem ei in stimulum malae suasionis excitavit, ut saltem per familiaria verba corrumperet quem per tot sternere nuntiorum tormenta minime valeret. Sed cum adjutorio feminae, quod contra Adam prius in paradiso obtinuit, contra hunc secundum in sterquilinio positum roborari non potuit, ad alia se ten
Abbreviated transcription (Latin):
situs ẽ Ex ea enim parte qua sp̃c ra-¬
nonał̃ est ꝯditus non incongrue di¬
citur robustꝰ: ex ea uero qua carna¬
lis est infirmus est. Qobur gͦ est
hominis anima rationalis: que ĩ¬
pugnantib uitiis resistere per ra
lulym: ut inꝑpeuium pertͣnsiret.
Ex rationali quippe anima ht hono:
ut in ꝑpetirum uiuat. Huius gͦ ini¬
qui robur fame attenu̾at᷑ : quia eiꝰ
anima nulla interni cybi refectõe
pascit᷑. De qua scilicet faie per pro

Expanded text:
situs est. Ex ea enim parte qua spiritus ratsitus est. Ex ea enim parte qua spiritus rationalis est conditus, non incongrue dicitur robustus; ex ea vero qua carnalis, infirmus est. Robur ergo est hominis anima rationalis, quae impugnantibus vitiis resistere per ratlulum, ut in perpetuum pertransiret . Ex rationali quippe anima habet homo ut in perpetuum vivat. Hujus ergo iniqui robur fame attenuatur, quia ejus anima nulla interni cibi refectione pascitur. De qua scilicet fame Deus per
Abbreviated transcription (Latin):
omnes eẽ suspicat᷑: qualis ip̃e eẽ ꝯtͣ
om̃s nitit᷑. Que nimirũ formidines
qͥd in eius actione faciant subinfert᷑:
sus liberos habere non possunt. et
nullum carpere iter ualent: qr sua
eos inuolum̃ta retinent. Prana ita¬
q desideria ad pessimã actionemt᷑¬
hunt: sed pessima actio restͥngit in
formidine. Que udelicet formido ĩ¬
uoluit pedes: ne in rectam exire ua¬
leant actoẽm. Et sepe contingit ut
id circo quisq bonus ẽẽ metuat: ne
hoc a prauis ip̃e ꝑatiat᷑. qͦd se bonis
fecisse reminiscit᷑. Dymq hoc pati
qͦd fecit metuit: undiq territꝰ undi¬
ꝙ suspestꝰ quasi pedes inuolutos ht̃.
Qi timore inretitꝰ nicħ libere ag̾e
p̃ualet. quia in bono opere quasi in¬
de gressum ꝑdidit. unde ad mala q̃
uadat costas illius Scripture sacre¬
more optare uidet᷑ quod futurum.
p̃uidet: scilicet non maledicentis
animo sed p̃dicentis. Omnis itaq
homo quia ex anina ⁊carne constat.
qͣsi ex robore et infirmitate compo¬

Expanded text:
omnes esse suspicatur, qualis ipse esse contra omnes nititur. Quae nimirum formidines quid in ejus actione faciant, subinfertursus liberos habere non possunt, et nullum carpere iter valent, quia sua eos involumenta retinent. Prava itaque desideria ad pessimam actionem trahunt, sed pessima actio restringit in formidine. Quae videlicet formido involvit pedes, ne in rectam exire valeant actionem. Et saepe contingit ut idcirco quisque bonus esse metuat, ne hoc a pravis ipse patiatur quod se bonis fecisse reminiscitur; dumque hoc pati quod fecit metuit, undique territus, undique suspectus, quasi pedes involutos habet, qui timore irretitur, nil libere agere praevalet, quia in bono opere quasi inde gressum perdidit, unde ad mala 442vadat costas illius. 17. Iniquus famore, optare videtur quod futurum praevidet, scilicet non maledicentis animo, sed praedicentis. Omnis itaque homo, quia ex anima et carne consistit, quasi ex robore et infirmitate compo
Abbreviated transcription (Latin):
locutionib sc̃ẽ eccłie typum teneti
amicis eius ut sepe iam diximꝰ que¬
dam recta ⁊ q̃dam stulta loq̾ntib
non in merito heretici figurantur.
qui pro eo qͦd scõ uiro amiti sunt.
multa de repbis recta dicunt: s
pro eo qͦd speciem hereticorum ce¬
uent. plerumq in oris sui excesbu
de labunt᷑: et uerborꝰ suorum ia¬
culis scĩuiri pectus feriunt: sediõ¬
tramentem in expugnabilem ip̃
sua pertussione fatigant᷑. Nos gͥs
tila debemus districtione diftingi¬
re: et quid set in eorum uerbis q̃

Expanded text:
locutionibus sanctae Ecclesiae typum tenet, amicis ejus, ut saepe jam diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loquentibus, non immerito haeretici figurantur, qui pro eo quod sancto viro amici sunt, multa de reprobis recta dicunt; sed pro eo quod speciem haereticorum tenent, plerumque in oris sui excessu dilabuntur, et verborum suorum jaculis sancti viri pectus feriunt, sed contra mentem inexpugnabilem ipsa sua percussione fatigantur. Nos igitur subtili debemus discretione distinguere, et quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
Adeps quippe ꝑinguedinis ani¬
mam replet: cum hanc contͣ pre¬
sentium desiderior estum suꝑne
spei infusio refouet. Cutis gͦ ares¬
cens attrahitur: cum curis exteri
orib deditum atq a desperatõe sic¬
catum. in austoris sui amorẽ non
tenditur: s in semetip̃o ut ita di¬
xerim rugosa cogitatione replica¬
tur. Pensandum uͦ est. qͦd cama¬
les mentes idcireo p̾sentia diligũt.
quia uita carnis qͣm fugitiua sit
minime perpendunt. Nam si
uelotitatem transitꝰ eius aspice¬
rent: hanc etiam ꝑspantem mi¬
nime amarent. Sc̃a autẽ eccłia
in electis suis cotidie qͣntus sit re¬
b exteriorib cursus conspicit: et
idcirco inintimis pedem sollicite
intentionis figit. Unde ⁊ apte sb̾¬
dicur.

Expanded text:
Adeps quippe pinguedinis aniAdeps quippe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesentium desideriorum aestum supernae spei infusio refovet. Cutis ergo arescens attroribus deditum atque ex desperatione siccatum, in auctoris sui amorem non tendit sed in semetipso, ut ita dixerim, rugosa cogitatione replicat. --Pensandum vero est quod carnales mentes idcirco praesentia diligunt, quia vita carnis quam fugitiva sit minime perpendunt. Nam si velocitatem transitus ejus aspicerent, hanc etiam prosperantem minime amarent. Sancta autem Ecclesia in electis suis quotidie quantus sit rebus exterioribus cursus conspicit, et idcirco in intimis pedem sollicitae intentionis figit. Unde et apte subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
aut uncti desideriis turpib ad cor¬
ruptionis putredinem defluunt:
aut terrenis actib dediti perpul¬
uerem conspargunt᷑. In illis enĩ
quos lubricos tolero: carnem uide¬
licet ꝑutrescentẽ gemo. In istis e¬
nim qͦs terram q̃ rentes patior:
quid aliud qͣm fedatam puluere
ibiungit᷑. Cutis mea aruit: et con¬
tracta est. In scẽ quippe etcł̃ie corꝑe.
hi qui solis exteriorib curis inser¬
uunt: congrue cutis uocant᷑. Que
nimirum tutis arescendo attra¬
hitur: quia mentes carnalium
dum p̃sentia diligunt. ⁊ qͣsi iuxta
posita concupiscunt. ad futura tẽ¬
di per longanmitatẽ nolunt. Qi
dum interne spei pinguedinẽ ne¬
gligunt. ut attrahantur arefumt:
quia si eorum corda desperatio nõ
siccaret. nequaqͣmestus hec pu¬
sillanimitatis aitraheret. Hanc
namq attractõem ꝑsalmista for¬
midauerat: cum sictitatẽ mẽtis
metuens dicebat. Sicut adipe pĩ¬
guedinis repleatur anima mea.

Expanded text:
aut, victi desideriis turpibus, ad coraut, victi desideriis turpibus, ad corruptionis putredinem defluunt, aut, terrenis actibus dediti, pulvere consperguntur. In illis enim quos lubricos tolero carnem videlicet putrescentem gemo, in istis autem quos terram quaerentes patior quid aliud quam foedatam pulvere subjungitur: Cutis mea aruit, et contracta est. In sanctae quippe Ecclesiae corpore hi qui solis exterioribus curis inserviunt, congrue cutis vocantur. Quae nimirum cutis arescendo attrahitur, quia mentes carnalium, dum praesentia diligunt, et quasi juxta posita concupiscunt, ad futura tendi per longanimitatem nolunt. Qui dum internae spei pinguedinem negligunt, ut attrahantur arefiunt, quia si eorum corda desperatio non siccaret, nequaquam 253 aestus haec pusillanimitatis attraheret. Hanc namque attractionem Psalmista formidaverat cum, siccitatem mentis metuens, dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea .
Abbreviated transcription (Latin):
rimur: uicior uͦ ymagines in corde
tolerando sordib pulueris fedam᷑.
Ait gͦ. Induta est caro mea ꝓutredi¬
ne: et sordib pulueris. Ac si aperte
diceret. Carnalem uitam qͣm patior
aut tabes lubrice oꝑationis pollu¬
it: aut ex uitioꝵ memoria caligo
misere cogitatõis premit. Qrod ta¬
men siex uoce eccłie uniuersalis ac¬
cipimus. aliquando hanc ꝓculdu-¬
bio carnis putredine. aliquando aũ
grauari sordib pulueris inuenimꝰ.
Multi quippe in ea sunt qui dũ a¬
mori carnis inseruiunt: fetore lu¬
xurie computrescunt. Et̃ nonnulli¬
sunt qui a uoluptate quidem car¬
nis abstinent: sed tamen toga m̃¬
te in terrenis actib iacent. Dicat
gͦ sca eccłia unius membri sui uo¬
cib. dicat quid de utroq genere
hominum tolerat. Induta est ca¬
romea putredine: ⁊ sordib pul¬
ueris. Ac si aperte insinuet dicñ.
Sunt pleriq qui mͥ per fidem mẽ¬
bra sunt: s tamen sana uł mun¬
daperactionem non sunt: quia

Expanded text:
rimur, vitiorum vero imagines in corde rimur, vitiorum vero imagines in corde tolerando sordibus pulveris foedamur. Ait ergo: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte diceret: Carnalem vitam, quam patior, aut tabes lubricae operationis polluit, aut ex vitiorum memoria caligo miserae cogitationis premit. men si ex voce Ecclesiae universalis accipimus, aliquando hanc procul dubio carnis putredine, aliquando autem gravari sordibus pulveris invenimus. Multi quippe in ea sunt qui, dum amori carnis inserviunt, fetore luxuriae computrescunt. Et sunt nonnulli qui a voluptate quidem carnis abstinent, sed tamen tota mente in terrenis actibus jacent. Dicat ergo sancta Ecclesia unius membri sui vocibus, dicat quid de utroque genere hominum tolerat: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte insinuet, dicens: Sunt plerique qui mihi per fidem membra sunt, sed tamen sana vel munda per actionem non sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ta animũ ad elatoẽm uocant. Bonor¬
gͥ uita usq ad tenebras dolorib reple-¬
tur: quia quonsq tempꝰ corruptõis
agitur. interna externaq afflictõe
concutit᷑. Et salutis securitatẽ non in¬
uenit: nisi cum diem furditꝰ tempta¬
tionis relinquit. Ende bene ⁊ hec eadẽ
dolorum causa ꝑtimis subinfert᷑. cum
dicitur. Induta est caro mea pucredine:
ꝑius diximus soliditatem ingenitã
uoluntarie homo deseruit: ⁊ sese in
nunc uel per inmunda oꝑa labitira:
uł per cogitatões inlicitas fedatur.
Qt enim ita dixerim culꝑe sue pena¬
liter subdita. ip̃a iam natura nr̃a fc̃a
est extra naturã: et remissa usq ad
ꝑuersa oꝑa ducit᷑. Ꝙ estricta autem.
ꝑuersoꝵ oꝑum: importuna cogita¬
tione fuscatur. Per expletoẽm gͦ ac¬
tionis in licite carnem putredo affi¬
tit: per leuitatẽ uero cogitatõis im¬
probe. qͣsi ante oculos puluis surgit.
Consentiendo uitiis putredine atte¬

Expanded text:
ta animum ad elationem vocant. Bonorta animum ad elationem vocant. Bonorum vita usque ad tenebras doloribus repletur, quia quousque tempus corruptionis agit, interna externaque afflictione concutitur, et salutis securitatem non invenit, nisi cum diem funditus tentationis relinquit. Unde bene et haec eadem dolorum causa protinus subinfertur, cum dicitur: Induta est caro mea putredine eim paulo superius diximus, soliditatem ingenitam voluntarie homo deseruit, et sese in nunc vel per immunda opera labitur, vel per cogitationes illicitas foedatur. Ut enim ita dixerim, culpae suae poenaliter subdita, ipsa jam natura nostra facta est extra naturam; et remissa usque ad perversa opera ducitur, restricta autem perversorum operum importuna cogitatione fuscatur. Per expletionem ergo actionis illicitae carnem putredo afficit, per levitatem vero cogitationis improbae quasi ante oculos pulvis surgit. Consentiendo vitiis putredine atte
Abbreviated transcription (Latin):
Mlane quippe ad uesꝑum ducitur:
quia nimirum lucem rectitudinis
umbra sequit᷑ temptatõis. Sed qͥa¬
elector lux temptatione ñ extinguit᷑.
nequaqm nox sed uesꝑa fcã ꝑhibet᷑:
qr nimirum seꝑe temptatio in corde
rectorum lumen iꝰticie abscondit. s
non interimit: qͣsi ad pallorem tre-¬
pidatõis pertrahit. sed funditꝰ non ex¬
tinguit. Electi gͦ pt᷑ sompnum sur¬
rectoẽm appetunt. post surrectoẽm
uesꝑam p̃stolant᷑: quia ⁊ de peccato
ad iusticie lumen enigilant: ⁊ in
ip̃o iusticie lumine positi semꝑ se
contra inlecebras temptatõnum
parant. Quas ninirũ non cimẽt
s expectant: quia utilitati sue rec¬
corruptoem suam uirtute contende¬
rint. habere integram salutem ne
queunt: quo usq dies p̾sentis uite
finiatu. Unde ⁊ subditur.
t replebor dolorib usq ad tenebͣs.
Modo namq aduersa irriuint.
modo ip̃aq prosꝑa callida hilaritate
blandiunt᷑. Modo surgentia uitia
bellum carnis extitant: modo denic¬

Expanded text:
Mane quippe ad vesperum ducitur, quia nimirum lucem rectitudinis umbra sequitur tentationis. Eelectorum lux tentatione non exstinguitur, nequaquam nox, sed vespera facta perhibetur, quia nimirum saepe tentatio in corde rectorum lumen justitiae abscondit, sed non interimit; quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit. Electi ergo post somnum surrectionem appetunt, post surrectionem vesperam praestolantur, quia et de peccato ad justitiae lumen evigilant, et in ipso justitiae lumine positi, semper se contra illecebras tentationum parant. Quas nimirum non timent, sed exspectant, quia utilitati suae reccorruptionem suam virtute contenderint, habere integram salutem 252 nequeunt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usque ad tenebras. Modo namque adversa irruunt: modo ipsa quoque prospera, callida hilaritate blandiuntur. Modo surgentia vitia bellum carnis ex
Abbreviated transcription (Latin):
nera: quia nolens expetut noleus
portat. Quietꝰ homo possidere coer¬
nem potuit: si hanc bene ab aucte¬
re conditus possidere uoluiss. Cũo
se erigere contra ꝯditorem ftuduit:
in semecip̃o protinus carnis condy¬
meliam inuenit. S quia tum cul¬
pa simul ab origine etiam pena ꝓ¬
pagatur. inserto infirmitatis u̾itio
nascimir: ⁊ quasi nob̾tum hostẽ
deduaimus quem cum labore supe¬
ramiis. Ip̃a gͦ hominis uita temp¬
tatio ẽ: cui ex semetip̃o nascitur.
unde ꝑimat᷑. Qre ⁊ si semper ex
uirtitte succidit qͦd ex infirmitate
generat: semper tamen ex infir¬
mitate gencrat qͦdex uirtute succi¬
dat Sit itaꝙ humana uita tẽptatõ

Expanded text:
nera quia volens expetiit, nolens nera quia volens expetiit, nolens portat. Quietnem potuit, si bene ab auctore conditus possidere voluisset; cumque se erigere contra conditorem studuit, in semetipso protinus carnis contumeliam invenit; sed quia cum culpa simul ab origine etiam poena propagatur, incerto infirmitatis vitio nascimur, et quasi nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superemus. Ipsa ergo hominis vita tentatio est, cui ex semetipsa nascitur unde perimatur; quae etsi semper ex virtute succiderit quod ex infirmitate generat, semper tamen ex infirmitate generat quod ex virtute succidat; sic itaque humana vita tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
resonat: s unum eumdemq cõ¬
corditer intellestum format. Qd
enim nisi pugna contra malignos
et quid appellatõe militie. nisi cõtͣ
hostes exercitium designat᷑: Temp¬
tatio itaq ip̃a militia est: que dũ
ꝯtra malignorꝰ sp̃ium insidias
uigilat: m bellor procinito ꝓcul
dubio exudat. Notandum nero qͦd
hec eadem uita hominis non tẽp¬
tatoẽm habere dicitur: sed ip̃a tẽꝑ¬
tatiꝯ eẽ ꝑhibetu. Sponte quippẽ
abstatu conditionis lapsa et corrup¬
tionis sue ꝓutredini subdita. dum
sibi ex semetp̃a molestias gignit :
hoc est iam fcã quod tolerat. Qa
enim statum mentis indinata de¬
seruit: quid in se nisi motum ua¬
rietatis inuenit: OInde nũt ⁊ si ad
sumia appetenda se erigit: mu¬
tabilitatis subrice impussu protinꝰ
ad semetĩpam cadit. Uult in contẽ¬
platione stare: sed non ualet. Cogi¬
tationis gressum figere niut᷑: sed
infirmitans sue lapsib eneruat᷑.
Que niminũ mutabilitatis sue o¬

Expanded text:
resonat, sed unum eumdemque conresonat, sed unum eumdemque concorditer intellectum format. Quid enim Et quid appellatione militiae, nisi contra hostes exercitus designatur? Tentatio itaque ipsa militia est, quia dum contra malignorum spirituum insidias vigilat, in bellorum procinctu procul dubio exsudat. Notandum vero, quod haec eadem vita hominis non tentationem habere dicitur, sed ipsa tentatio esse perhibetur. Sponte quippe a statu conditionis lapsa, et corruptionis suae putredini subdita, dum sibi ex semetipsa molestias gignit, hoc est jam facta quod tolerat. Quia enim statum mentis inclinata deseruit, quid in se nisi motum varietatis invenit? Unde nunc etsi ad summa appetenda se erigit, mutabilitatis lubricae impulsu protinus ad semetipsam cadit. Vult in contemplatione stare, sed non valet. Cogitationis gressum figere nititur, sed infirmitatis suae lapsibus enervatur. Quae nimirum mutabilitatis suae o
Abbreviated transcription (Latin):
lent autem heretici alia aperte di-¬
cere: alia in occultis tenere. Per lin¬
guam quippe aperta locutio: per
fauces uero occulta tractatio. desig
quitas. nec stulticia in faucib re¬
sonat: quia ea que per publicani
loquutoẽm p̃dicat. euam per inti¬
mam fidem scruat. Nec in aꝑto a¬
liud docet atq in occultis aliud re¬
tinet: sed et quod sentit loq̃ndo ei¬
cit. et qͦd loquitur uiuendo custo¬
dit ac de sapientie suꝑne conuiuio.
quicqͥd linguam pẽr predicationis
emanat: hoc per fauces tacite ex¬
pectationis degustat. Sed beatus
iob unum scilicet membrũ uniu̾¬
salis eccl̃ie: sua insinuans atq elet¬
torum omniũ corda manifestans.
omne qͦd sentit aperiat: Ut men¬
tis eius rectitudinẽ attestatio locy¬
tionis innotescat. Sequit᷑.A¬
ram. Hoc in loco translatõe
ueteri. nequaqͣm militia uita ho¬
minis: sed temptatio uocat᷑. S si
utriusq uerbi sensus asꝑicitur. di¬
uersum quidem est quod exterius¬

Expanded text:
Vet. III.  Solent autem haeretici alia aperte diVet. III.  Solent autem haeretici alia aperte dicere, alia in occultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta tractatio designaquitas, nec stultitia in faucibus resonat, quia ea quae per publicam locutionem praedicat, etiam per intimam fidem servat; nec in aperto aliud docet, atque in occultis aliud retinet, sed et quod sentit 244 loquendo ejicit, et quod loquitur vivendo custodit; ac de sapientiae supernae convivio quidquid per linguam praedicationis emanat, hoc per fauces tacitae exspectationis degustat. Sed beatus Job unum scilicet membrum universalis Ecclesiae, sua insinuans, atque electorum omnium corda manifestans, omne quod sentit aperiat, ut mentis ejus rectitudinem attestatio locutionis innotescat. Sequitt. --Hoc in loco translatione veteri nequaquam militia vita hominis, sed tentatio vocatur. Sed si utriusque verbi sensus aspicitur, diversum quidem est quod exterius
Abbreviated transcription (Latin):
subdidit. Et non inuenietis in lin-¬
gua mea iniquitatĩ:nec in fautib
meis stultitia ꝑsonabit. Ac si aperte
diceret. Si subtilius ur̃a perpendittᷤ
uerius aliena pensaus: Et cum recte
cepent eẽ qͦd dicits. iustum cogno-¬
scetis qͦd auditis. Nequaqͣm quippe
me a uobis lingua stulticiam reso¬
nat: si aur̃a ꝯscientia non ꝑcedat.
Sic sit sca eccłia studet priu̾s asser¬
tiones hostium falsas oftendere.⁊
tune p̃dicamenta u̾itatis aꝑire: qr
cum recta se tenere estimant. resta
que audiunt ꝯtumaciter impug¬
nant. Ante gͦ necesse est ut errorem
suum heretici sentiant. ne audite
u̾tati ꝯtradicant: quia ⁊ campor
sentes si arator. uomeris scissione ñ
eruit. terra accepta semina in sege¬
tem non ꝓducit. Et cum putredi¬
nem medicꝰ uulneris aꝑtione non
eicit: nequa qͣm in loco pͥutredimᷤᷤ
sana caro coalescit. Prius gͦ peru̾sa
destruens dicat. loqñtes id qͦd iustũ
est iudicate: post autem rec̾ta insi¬
nuans adiungat. Et non inuenie-

Expanded text:
S. 30. Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, et in faucibus meis stultitia non personabit. - Ac si aperte diceret: Si subtilius vestra perpenditis, verius aliena pensatis. Et cum rectum esse coeperit quod dicitis, justum cognoscetis quod auditis. Nequaquam quippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius assertiones hostium falsas ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem recta insinuans, adjungat: Et non invenieti
Abbreviated transcription (Latin):
stores uideri. Cumq foris oftendi
sapientes appetunt: intꝰ per ftul¬
tiam elationis sue uinculis ligã¬
tur. unde fit ut ꝯtentionũ certa.¬
mina exquirant: ⁊ de deo qui po¬

Expanded text:
ctores videri: cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum certamina exquirant, et de Deo, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
tenete. ut tanto foris qͦd dicitur ex
u̾itatis pondere placeat: qͣnto hoc
incerius trutina discretionis ꝑen¬
sat. Et quia hi erga aliena dicta rec¬
tum iudiciũ exerunt qui iudicare
prius ꝓpria sciunt: pcqm dixit id¬

Expanded text:
tenete, ut tanto foris quod dicitur ex tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a est loqui pacifice nesciant:
atq ex pacis negotio rixe inuento¬
res fiunt. Quib bene per paulũ
dicitur. Si quis autem uidet᷑ con-¬
tensiosus ẽẽ: nos talem consuety¬
dinem non habennis. neq eccl̃ia.
Tloq̃ntes id qͦd iustum ẽ iudi¬
c̃ate. Is namq qui loquit᷑. dum
de uerbi sui auditorib sententiã
expectit: quasi eius iudicio subꝑo¬
nitur a quo auditur. Quigͥ in dcĩs
examinare qͦd dicit: quatinus int̾
cor ⁊ linguam. equus quidam dis¬
cretꝰq arbiter sedeat: subtiliter
pensans si recta uerba offerat cor: q̃
utiliter suscipiens ad auolitor iudi
tium lingͣ perducat. Beatꝰ gͥ iob sua
contra amicos agens. sed contra here¬
ticos nr̃a denuntians: p̃cipitationẽ
loq̃ntium reꝑhendat: atq ad eor
mentem uerba recolligat dicens. Lo¬
qñtes: id qͦd iustum est iudicate. Ac
Si aꝑte diceret. Si in eo qͦd ad nos ꝑ¬
egressum loquutionis exitis. repre¬
hendi non mibas. intus iusticie libͣm

Expanded text:
ra est, loqui pacifice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: Si quis autem videtur contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, nequeloquentes id quod justum est, judicate. - Is namque qui loquitur, dum vel in sui auditoris sententiam exspectat quasi ejus judicio supponitur, a quo auditur. Qui igitur in dictis examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam, aequus discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans si recta verba offerat, quae utiliter suscium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram
Abbreviated transcription (Latin):
cum exerceri hunc tribulatõe ne¬
cesse est. ip̃a ei fit aduersitas pros
ꝑa. Potest uesperi nomine etiam
pectati temꝑtatõ designari: q̃ sept
tanto acrius mentẽ lacessit: qͣnto
et eandem mentẽ sp̃c ad suꝑna al¬
tius euehit. Nequaqͣm mente nãs
in hac uita per exertitatõem i̾ttie
petiatum deseritur: ut in eadem i̾¬
titia in concusse maneat᷑: quia ⁊¬
si iamꝰ cordis habitaculo culpamte¬
Aitudo eliminat: ip̃a tamen cul¬
ꝑa que repellitur cogitationis uo¬
ftre forib assidens ut sibi aꝑiatur
pulsat. Qrod moyses quoq sp̃ul¬
liter innuit: tum fcã corporaliten¬

Expanded text:
cum exerceri hunc tribulatione necum exerceri hunc tribulatione necesse est, ipsa ei fit adversitas pros--Potest, vesperae nomine, etiam peccati tentatio designari, quae saepe tanto acrius mentem lacessit, quanto et eamdem mentem spiritus ad superna altius evehit. Nequaquam enim sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses quoque spiritaliter innuit, cum facta corporalite
Abbreviated transcription (Latin):
pat dicens. Usꝙ quo piger dormis:
Eedtus gͥ quisq tum percati somp¬
no p̃mitur. ad itisticie uigilias exur¬
gere conat᷑: sed sepe dum surrexerit.
ip̃a se extolli magnitudine uirtu¬
tum sentit. Unde ⁊ temptari se pre¬
sentis uite aduersitatib pꝰt uirtu¬
tes desiderat: nepeius ex ꝯfidentia
uirtutũ cadat. Si enim seruari se
melius per temptatoem ñ cognosce¬
ret: nequaqͣm psalmista dixiss.
Proba me dñe ⁊ tempta me. Bene
g nunc dicit᷑. Si dormiero: dicã
Quando surgam: Et rursus exp̾¬
tabo uesꝑam: quia et in petrati
sompno lumen iꝰticie q̃ritꝵ: et
cum uirtutum prosꝑa mentẽ ele¬
uant. adiutrix aduersitas desidera¬
tur: ut profecto animus cum uiꝵ¬
tutum suarum gaudio plusqͣm de¬
bet attollitur: per contrarietatẽ pre¬
sentis uite edito merore solidetur.
Ende et nequaqͣm formidabo ues¬
pam dicit᷑: s expectabo. Expectamꝰ
ctenim ꝓsꝑa: formidamꝰ ad uersa.
Uir g ustus uesꝑam expectat: qr

Expanded text:
 est: Usquequo, piger, dormis? --Electus igitur quisquis cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne pejus ex confidentia virtutum cadat. Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista diceret: Proba me, Domine, et tenta me . Bene ergo nunc dicitur: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam, quia et in peccati somno lumen justitiae quaeritur; et cum virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Exspectamus etenim prospera, formidamus adversa. Vir igitur justus vesperam exspectat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
que aut aliena a uirtutib ad ce-¬
leste p̾mium surgere non ualet.
aut ditata donis sꝑũalib aliqͣn¬
do deterius ex occasione uirtutũ
ruit. Quia autem paulo suꝑius¬
hoc esse temptatioem qͦd militi¬
am diximus. sciendum summo¬
pere est. qͦd quiddã nob̾ appella¬
tione militie. ampluis qͣm nomi¬
ue temptationis innuit᷑. Hoc
namq nr̃o intellectui expressiõe
nlitie augenir: quod nimirũ
per militiam ad finem cotidie tẽ¬
ditur. Cumq per ordinem mili¬
tie locus crescit: tota simul mi¬
litia homini deficit. Militia est gͥ
uita hominis suꝑ terram: quia li
cotidie ad uite terminum per tem

Expanded text:
quae aut aliena a virtutibus ad coequae aut aliena a virtutibus ad coeleste praemium surgere non valet, aut ditata donis spiritalibus aliquando deterius ex occasione virtutum ruit. hoc esse tentationem quod militiam diximus, sciendum summopere est quod quiddam nobis appellatione militiae amplius quam nomine tentationis innuitur. Hoc namque nostro intellectui expressione militiae augetur, quod nimirum per militiam ad finem quotidie tenditur; cumque per ordinem militiae locus crescit, tota simul hominum militia deficit. Militia ergo est vita hominis super terram, quia et, quotidie ad vitae t
Abbreviated transcription (Latin):
tus in se munera dissipat: et inde
in iudicio ceteris deterior exhibet᷑.
unde clarior ceteris ad tempus ostẽ¬
dit᷑. Hync quia uirtutũ dona nõ
subleuant. etiam uiam simꝑlicẽ
rectitudinis dedinat: ⁊ uelut extͣ¬
neum se a. celestium munere de¬
putans. quasi eos securiꝰ praua a¬
git: quo suꝑni doni sublimia mu¬
nera non percepit. Illum ꝓphetie
sp̃c replet. ad p̃scientiam suble-¬
uat: eiq uentura queq p̃sentia
ostentat. S dum sepe ⁊ in mul-¬
tis suꝑ semetip̃m tollitur. ut fu¬
tura ueraciter ꝯtempletur: mẽs
in sui ꝯfidentiam deducta. eum
qui haberi semꝑ non potest. sẽꝑ
sibi ad eẽ ꝓphetie sp̃m estimat.
Cumq omne qd̾ senserit ꝓpheui¬
am putat: quia sibi hanc ⁊ cum
ñ ht tribuit. et in qͣntum habe¬
re potuit amittit. Sicq fit ut
inde post ad aliorum merita tri¬
stis redeat: unde in estimatõem
omnium letus preibat. Temꝑta¬
tio gͦ est nita hominis suꝑterrã:

Expanded text:
tus in se munera dissipat; et inde tus in se munera dissipat; et inde in judicio caeteris deterior exhibetur, unde clarior caeteris ad tempus ostenditur. Hunc quia virtutum dona non sublevant, etiam viam simplicem rectitudinis declinat; et velut extraneum se a coelesti munere deputans, quasi eo securius prava agit, quo superni doni sublimia munera non percepit. Illum prophetiae spiritus replet, ad praescientiam sublevat, eique ventura quaeque jam praesentia ostentat. Sed dum saepe et 246 in multis super semetipsum tollitur, ut futura veraciter contempletur, mens, in sui confidentiam deducta, eum qui haberi semper non potest semper sibi adesse prophetiae spiritum aestimat; cumque omne quod senserit prophetiam putat, quia sibi hanc et cum non habet tribuit, et in quantum habere potuit amittit. Sicque fit ut inde post aliorum merita tristis redeat, unde aestimatione omnium laetus praeibat. Tentatio est ergo vita hominis super terram,