comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unc de condcõe iu deamus an ualeat coit¬
ꝙͣ dnis qr non negatur ingenua posse nubere
seruo sed si nescit᷑ eẽ seruł cõdcõis seꝑa au¬
ancillam alt̾uis alt̾ius uxorera acceꝑit ⁊ es¬
tuuat qd ingenua sit s ip̃a femina fuit post¬
ea. in seruitute detecta si eam a seruitute
redime potest faciat. Si nõ potest. si uolu̾it
aliam accipiat. Si u̾o ancillam eam scierat
⁊ colladau̾at post eam ut legitinam hãt
Item ex eodem. Si femina ingenua acceꝑit ser¬
uum sciens ꝙ seruus eẽt hãt eum qr oẽs
onum patrem habemus incelis. Una lex
erit uiro ⁊ femine. ¶ Cum drͣ sciens illum
seruums᷑ dat᷑ intelligi ꝙ si uescierit illum
seruum ẽẽ nõ togit᷑ man̾e cum ip̃o Si enĩ
condcõnis dolum patit᷑ nõ cogit᷑ adħere ei cꝰ
sraude decepta est si aũt scierit uit cõdcoem
mulieris uł econu̾so nõ ualet eam dimitt̾e

Expanded text:
unc de conditione videamus an valeat condicimus quia non negatur ingenua posse nubere servo; sed si nescitur esse servilis conditionis ancillam alterius uxorem acceperit, et aestimat quod ingenua sit; si ipsa femina fuerit postea in servitutem dejecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit aliam accipiat. Si vero ancillam eam scierat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Item ex eodem: Si femina ingenua acceperit servum, sciens quod servus esset, habeat eum; quia omnes unum Patrem habemus in coelis, una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta est. Si autem scierit vir conditionem mulieris, vel e converso, non valet eam dimittere.
Abbreviated transcription (Latin):
nium sani ctxerunt ⁊ uni ex duob uł am¬
bob amencia uł furor uł aligͣ infirmitas
arcesserit ob hauc infirmitatem talia con¬
uigia solui non possunt. Siuułr eciam sciẽ¬
dum. de hus qui ab adu̾sariis excecant᷑ uł

Expanded text:
nium sani contraxerunt, et uni ex duobus vel ambobus amentia, vel furor, vel aliqua infirmitas accesserit; ob hanc infirmitatem talium conjugia solvi non possunt. Similiter est etiam sciendum de his qui ab adversarii
Abbreviated transcription (Latin):
ciami ꝑiter ꝓfiteatur ꝙ uero liceat sponse
monastͥiumelige̾ auctoritutib scõrum ꝓbat᷑
ait enum ensebs papa desponsatam puellae̾¬
non licet parentib alii uiro tradere cam̃
licet sibi monast̾umi eligere. Item g̾g̾. de

Expanded text:
tiam pariter profiteatur. Quod vero liceat sponsae tiam pariter profiteatur. Quod vero liceat sponsae monasterium eligere, auctoritatibus sanctorum probatur. Ait enim Eusebius papanon licet parentibus alii viro tradere; tamen licet sibi monasterium eligere. Item Gre
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̾ma desponsacõns fide qͣm concubitu. ñ
agnou̾at nec fu̾at agniturus uͦ penerat
nec mendax manserat coniugis  aplło il
tio ꝓpt̾ ꝙ si fidelis conugium ambo pare̾¬
tes ꝑ uocãi meruerunt nõ solum illa mat̾
atur ꝙ ex tempore quo int̾cedit consensꝰ
uoluntariꝰ ac maritał qui solus conuigium
facit ueri conuiges sunt sponsus ⁊ sponsa
um ñ ccͣhi ante tradicõem ⁊ carnaleᷤ
copulam nec uere conuiges ẽẽ aliqͦs aute¬
quam iut̾cedat cõmixtio sexꝰ s a pͥma fide
dispensacõnis uir sponsus ⁊ mułr sponsaẽ
nou comũx sponsos autem ⁊ sponsas conu¬
ges semꝑ aꝑ. frequent̾ appellazi dicunt
ũ qr suit s qr futuri sunt cꝰ responsionem
inuicem fecerunt ⁊ scoͣm hoc u̾ba promissar̃
auctoritatum intelligenda fore tradunt qͣ¬
plurimum int̾sit ex eo astruunt cuntar¬
qr licet sponse: aute carualem copulam
ĩ consulto uł uolente sponso mõastͥium elig̾e
quo facto licet ectam sponso aliam ducere :

Expanded text:
ex prima desponsationis fide, quam concubitu non cognoverat, nec fuerat agniturus. Nec pejerat, nec mendax manserat conjugis appellatiotio. Propter quod fidele conjugium, ambo parentes Christi vocari meruerunt, non solum illa mater, atur quod ex tempore quo intercedit consensus voluntarius ac maritalis qui solus Conjugium facit veri conjuges sunt sponsus et sponsaum non contrahi ante traductionem et carnalem copulam: nec vere conjuges esse aliquos antequam intercedat commixtio sexus; sed a prima fide desponsationis vir sponsus, et mulier sponsa est, non conjux. Sponsos autem et sponsas conjuges frequenter appellari dicunt, non quia sint, sed quia futuri sunt; cujus rei sponsionem invicem fecerunt. Et secundum hoc verba praemissarum auctoritatum intelligenda fore traduntplurimum intersit, ex eo astruunt, quia licet sponsae ante carnalem copulam inconsulto vel nolente sponso monasterium eligere; quo facto, sponso etiam licet aliam ducere.
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem ꝑtinet quod absq consensu altins
nent̾ continenciam profiters pot̾ uł oracõni
uacare & ꝙ int̾ eos dum uuunt uenculum
conuigale ꝑ manet ut alii se copulare᷑. liceat
⁊ ut inuicem alt̾ alt̾i exhibeat ꝙ qͥsquis
fibi hac autem descͥpcõne legitiorum a
fidelium tantum mat̾ͥmonitm includitus
e consensus non quilibet sed comugiũ
ꝑ uba expressus nec de futuro sed de pee an¬
senti. Si enim consenciunt ĩ futurum: di¬
centes accipiam te ĩ uirimm ⁊ ego te i̾ uxorẽ
ñ ẽ iste consensus efficax matͥmonii. Icem
si consenciant mente ⁊ nõ uͥ̾dis: uł alus¬

Expanded text:
s neuter continentiam profiteri potest vel orationi vacare; et quod inter eos dum vivunt, vinculum conjugale permanet, ut alii se copulare non liceat; et ut invicem alter alteri exhibeat quod quisque sibi. Hac autem descriptione legitimorum et fidelium tantum matrimonium includitur. t Converba expressus, nec de futuro, sed de praesenti. Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Matrimonii. Item si consentiant mente, et non exprima
Abbreviated transcription (Latin):
doͦ ꝓbat ꝙ ꝯscus solus. facat iuat̾monioa
bod autem confest᷑ matͥmoniũ
faciat: subditis probat᷑ testunouũs.
t enum ysidorus consensus facit mat̾ͥmõium
Item nicholaꝰ. ppͣ. Sufficiat solus scdm le¬
ges eorum consensus de quorum cominicõoib
agitur Qui solus si forte nꝑtus defu̾it: cec̾a
etiam cum ip̃o cotu celebrata frustrantur. Item:

Expanded text:
us facit Matrimonium. Quod autem consensus Matrimonium faciat, subditis probatur testimoniis. Ait enim Isidorus: Consensus facit Matrimonium. Item Nicolaus papa: Sufficiat solus secundum leges eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur; qui solus si forte in nuptiis defuerit, caetera etiam cum ipso coitu celebrata f
Abbreviated transcription (Latin):
sunt s̾ idicummi polluta eciam dnr nõ qͣntũ
ad se s ꝓꝑt̾ indignam hercticorum tracta¬
ecd̃em. Ido ob. comunionem aitũ uocat
ex setrastacõem ⁊ innocenciꝰ bonosii ordia¬
cõem dampnacõem nõ ꝙx ita in se sunt s
qꝵ male dantes uł accipientes tules facit᷑
sicut eciam ieronimꝰ sacͥficia corum panẽ
luccꝰ uecat non qͣntum ad se s qͣntum.

Expanded text:
sunt in judicium. Polluta etiam dicuntur, non quantum sunt in judicium. Polluta etiam dicuntur, non quantum ad se, sed propter indignam haereticorum tractationem. Ideo Gregor. communionem Arii vocat execrationem; et Innocentius Bonosii ordinationem, damnationem; non quod ita in se sint, sed quia male dantes vel accipientes tales facit. Sicut etiam Hieronym. sacrificia eorum panem luctus vocat; non quantum ad s
Abbreviated transcription (Latin):
endum dicunt. llam post qͣm pcisi fui̾tit
⁊ dampnati iudicõ eccłie ius ordinandi. ⁊
consecrandi eis uł decractum asserunt ut de¬
graditis uł extomiminitatũ. Alu uͦ dicũt
sacrameuta ab ħeticis ⁊ p̾cisis secundum
formam eccłie celebrata uera eẽ ⁊ rata qͥd
recedentes. ab eccͣ uis dandi ⁊̃ consecrandi
nĩ ꝑdiderunt ⁊ qui sic ab hereticis ordinan¬
tur cum redeunt iterum ordinandi non sũt
Quenero ab hereticis aliter qͣm in eccłia. fũt
falsa sunt ⁊ manza ⁊ qui a tislib ordinati
hanc differenciam uarie de hus locuntur
doctores. quidam uͦ dicunt eadem. sacramenta
ab h̾eticis precisis posse celebrari q̃ a cacho¬
licis si ab illis forma eccẽ seruetur ⁊ ab eis ce¬
lebrata uera eẽ ⁊̃ ratt qͣntum. ad se qͣntum
maletractant  in hus qui male suscipuint
Ido unta ⁊ falsa qr quod promittunt ⁊ conferi¬
te creduntur noͣn tbuunt dampnanda ⁊
dicuntur qr illicite dantib ut accipientib

Expanded text:
endum dicunt. Nam postquam praecisi fuerint et damnati judicio Ecclesiae, jus ordinandi et consecrandi eis detractum asserunt, ut degradatis, vel excommunicatis. Alii vero dicunt sacramenta ab haereticis et praecisis secundum formam Ecclesiae celebrata, vera esse et rata, quia recedentes ab Ecclesia jus ordinandi et consecrandi non perdiderunt, et qui sic ab haereticis ordinantur, cum redeunt, iterum ordinandi non sunt. Quae vero ab haereticis aliter quam in Ecclesia fiunt, falsa sunt et inania; et qui a talibus ordinari hanc differentiam varie de his loquuntur doctores. Quidam vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, quae a catholicis, si ab illis forma Ecclesiae servetur; et ab eis celebrata vera esse et rata, quantum ad se; quantum male tractant, et in his qui male suscipiunt, ideo irrita et falsa, quia quod promittunt et conferre creduntur non tribuunt. Damnanda etiam dicuntur quia illicite dantibus vel accipientibus
Abbreviated transcription (Latin):
uide est ꝙ quidam doctorum dixerunt illam
mulierem non ꝑtinere ad matͥmonumi q̃
nõ experitur carnalem copulam. Ait enĩ
preter cõmixtionem sexuum non habet inse
xp̃i ⁊ ecclłiẽ sacramentum. non dubium est
illam mulierem non ꝑtiere ad matͥmoniũ
in qua docetur non fuisse npciale mistenum
ut dicat siñe carnał copula non posseꝰ tͣhi
int̾ mariam ⁊ ioseph. non fuisse conuigium
uł non fuisse ꝑfestum & nephas est sentire
ea racõne intelligendum est dcã nõ quin
nium cum qua non est ꝑmupetio sexꝰ s non
ꝑtinet ad matͥmonium quod exprẽssam. ⁊
plenani teneat figuram comũctõnis x.¬
sed non illam que est in nature cõformaitate
est gͦ ⁊ in illo matͥmonio typus comunccõnis
tate unitur nõ illius qua suscepc̃e camis capi¬
ti membra nnuinntur nec id̾o tamen minus
ditas uentͥs ẽ etiam conugium signum sp¬
rituał coniunccõnis ⁊ diloccõnis animorum
qͣ int̾ se coniuges uiuri debent. unde apłc ait

Expanded text:
de est quod quidam doctorum dixerunt illam mulierem non pertinere ad matrimonium, quae non experitur carnalem copulam. Ait enim praeter commistionem sexuum non habeat in se Christi et Ecclesiae sacramentum, non dubium est illam mulierem non pertinere ad matrimonium, in qua docetur non fuisse nuptiale mysteriuut dicat, sine carnali copula non posse pertrahi inem Mariam et Joseph non fuisse conjugium, vel non fuisse perfectum, quod nefas est sentire.ea ratione intelligenda sunt, non ut nium, cum qua non est permistio sexuum, sed non pertinet ad illud matrimonium quod expressam et plenam teneat figuram conjunctionis sed non illam quae est in naturae conformitate. Est ergo et in illo matrimonio typus conjunctionistate unitur; non illius qua per susceptionem carnis, capiti membra uniuntur. Nec ideo tamen minus ditas ventris. Est etiam conjugium signum spiritualis conjunctionis et dilectionis animorum, qua inter se conjuges uniri debent. Unde Apost
Abbreviated transcription (Latin):
subtelhendum est nisi muolent᷑ quis atractus
fu̾it. De hus enim ⁊ a quib libet h̾eticis uio¬
aliquem colorem excusacõnis si statim disce¬
dunt ab eis ⁊ pessimo eorum conciliabulo re¬
nunciant de etate ordiuandorꝵ mti decreuit

Expanded text:
telligendum est; nisi violenter quis attractus fuerit. De his enim et a quibuslibet haereticis vioaliquem colorem excusationis, si statim discedunt ab eis, et pessimo eorum conciliabulo renuntiant. 9. De aetate ordinandorum ita decrevit
Abbreviated transcription (Latin):
institucõ habuit p̾ceptum. Scd̾a indulgenciam
didicimus enim ab apło humano generi ꝓpt̾
uitandam fornicacionem indultum eẽ comũ¬
gium. Indulgencia u̾o q̃ meliora non eligit᷑ re¬
meduim habet non p̾mium a qͣ si quis decłia¬
u̾it meretur exiciał iudicium ꝙ scd̾m indul¬
genciam concedit᷑ uoluntarium ẽ nõ necc̃a ¶a¬
rium alioqum transgressor eẽt qui illud nõ
faceret Et pot̾ sane intelligi illud sub p̾cepto
dcm̃ hominib pͥmis aute peccatum crescite ⁊
multiplicamini quo eciam pꝰ pecrtum tenebant᷑:
usquequo facta est multiplicatõ qͣm secundũ
indulgenciam mat̾monii contractꝰ fuit. ita

Expanded text:
institutio habuit praeceptum, secunda indulgentiam. Didicimus enim ab Apostolo, humano generi propter vitandam fornicationem indultum esse conjugium. Indulgentia vero quia meliora non eligit, remedium habet, non praemium; a quo si quis declinaverit meretur exitiale judicium. Quod secundum indulgentiam conceditur, voluntarium est, non necessarium; alioquin transgressor esset, qui illud non faceret. Et potest sane intelligi illud sub praecepto dictum hominibus primis ante peccatum: Crescite et multiplicamini. Quo etiam post peccatum tenebantur, usquequo est facta multiplicatio; post quam secundum i
Abbreviated transcription (Latin):
stitucõ duplex est una ante peccatum ad of¬
ficium Racta est inparadiso ubi eẽt co̾rrus
imaculatꝰ ⁊̃ nupcie honorabiles ex quib
sine arlore concqperent sine dolore parerent
altera post pcc̃m ad remedium facta exͣ pa¬
radisum ꝓpt̾ illcitum motum deuitanditm.
pͥma ut natura multiplicaretur. Scd̾a ut na¬
tura exciperetur uicium cohibetet᷑. nam ⁊
aute pectatum dixit deꝰ crescite ⁊ multiplica¬
iini ⁊ post pectatum om̃nib pene homin¬
b ꝑ diluium consumptis ex u̾o ante pcc̃m
institutum fu̾it conuigium ad officuun pꝰ
pectatum u̾o ad remẽdium concessum. aug̃.
est ad remedium. infirmitas enim i̾con¬
tmmencie que est ĩ carne ꝑ peccatum mortua:
ne cadat in rumam flagicõrum excipit᷑
honestate tiupciarum Si nõ peccassent.
pͥmi Ipmines sine caruis iucentiuo ac feruore
libidins ipĩ ac succensores eorum conuenirẽt¬
⁊ sicut remunerabilite: est aliquid bonum opꝰ
sic coitus eouim bonus eẽt ⁊ temunerabilis

Expanded text:
nstitutio duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura multiplicaretur; secunda, ut natura exciperetur, et vitium cohiberetur. Nam et ante peccatum dixit Deus Gen. 1: Crescite et multiplicamini; et post peccatum, omnibus pene hominibus per diluvium consumptis. Quod vero ante peccatum institutum fuerit conjugium ad officium, post peccatum vero ad remedium concessum, Aug. test ad remedium. Infirmitas enim incontinentiae, quae est in carne per peccatum mortua, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipitur honestate nuptiarum. Si vero non peccassent primi homines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi ac successores eorum convenirent. Et sicut remunerabile est aliquod bonum opus, sic coitus eorum bonus esset et remunerabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
peccat si mibat constat gͥ rem bonam eẽ¬
mat̾monium. alioquin non eẽt sacramentũ
Sacramentum enim sacrum signum est cꝰ tei¬
biigͥ coniugium sacramentum ꝯuigui
aut̃ dico uixͦ ⁊ meccłia. ut enim int̾ conui
ges conunccõ ẽ secundum consensum ani¬
morum ⁊ scd̃m ꝑmixtionẽ corporum sic eccł̃ia
xp̃o copulatur uõlinntate ⁊ natura. ex idem
uult sum eo ⁊ ipẽ formari assumpsit de
natura hominis copulata est gͥ sponsa spon¬
so spũaliter & corporaliter .i. Raritate ac
nature conformitate hꝰ ut ruisq copule

Expanded text:
peccat, si nubat . Constat igitur rem bonam essimonium, alioquin non esset sacramentum. Sacramentum enim sacrum signum est. itur conjugium sacramentum sit, agatos conjunctio est secundum consensum animorum et secundum permistionem corporum, sic Ecclesia Christo copulatur voluntate et natura, quia idem vult cum eo, et ipse formam assumpsit de natura hominis. Copulata est ergo sponsa sponso spiritaliter et corporaliter, id est charitate ac naturae conform
Abbreviated transcription (Latin):
om alia sacramenta post peccm̃ ⁊ cuius ĩ¬
ꝓpt̾ pcc̃m exordium sũpsernit stitucõ et¬
matmonii sacramentum eciã capsa. ostendit᷑¬
ante pcc̃n legit᷑ institutum a
misso sapore atꝙ una de costis eiꝰ sumpta ⁊̃
ex inde mułre formata: uirum in spũ intel¬
ligentem ad quem usum mułr ftã erat eẽt
post extasim ꝓphetie dixisse hoc nunc . os.¬

Expanded text:
m alia sacramenta post peccatum et propter peccatum exordium sumpserint, Matrimonii sacramentum etiam ante peccatum legitur institutum a misso sopore atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier facta esset, post extasim prophetice dixisse: Hoc nunc os
Abbreviated transcription (Latin):
non consectacões emere s res ipãs q̃ ex con¬
seratõne proueniunt penitꝰeus deciꝑe ꝓ biaut᷑
nam quisͥs horum alterum uendit sineqͦ
alterum ñ habetur neutrum uẽd̾e derelinqͥt
Distinctõ simoniacorum. um¬
ymoniace autem ħesis tͥ pertita est o¬
distiuccõ aliĩ aũt̃ simoniace a fimoniatis

Expanded text:
consecrationes emere, sed res ipsas quae ex conconsecrationes emere, sed res ipsas quae ex consecratione proveniunt, penitus desipere probantur. Nam quisquis horum alterum vendit, sine quo alterum non habetur, neutrum vendere derelinquit. 7. Distinctio simoniacorum. Simoniacae autem haeresis tripartita est distinctio, Al
Abbreviated transcription (Latin):
in eccͣ ordinati sunt iꝰ ordmandi ⁊̃ con¬
secrandi ⁊ separati fuerint hr̃e qui u̾o
in scismate uł ħesi poĩti ab eis ordinati
& inuncti fuerint illo uere carent ido
cuni ordinͣ e uolunt nultꝰ pocꝰ infingunt qͣ
quin sint ħetiti qui tamen aute sn̾am de¬
gradacõnis ⁊ ordmant ⁊̃ consecrant ⁊ licet
symoniaci ꝓpͥe dicant᷑ qui instar symonas ma
Gimp̾ciabilem. gr̃am p̾cõ conduc̾e uolunt ⁊
qui ꝓ minist̾iõ sacro precium recipurnt ĩ mo¬
dum giers. Giezite uocandi sint om̃s tamẽ
dantes ⁊ accipientes simoniaci dicant᷑ ut̾¬
eadem fentencia. ꝑcellunt᷑. de hus qui screuter
ymoniacis orominit.ro
Iffeit tamen inter eos qui
ordinant᷑ a symoniacis scient᷑
et eos qui ignoranter. qui enim scienter a
simoniacis se ꝑmisetuit consetrari uno ex¬
etrars eorum consecracõ diuino irrita est
quiu̾o ordinantur a simoniatis quos cum
ordmantur nesciitut ẽẽ sỹmoniacos qͥ ⁊ tũc
ł catholicis habentur: eorum ordinacõ mi¬

Expanded text:
 ordinati sunt, jus ordinandi et consecrandi, etiam cum separati fuerint, habere. Qui vero in schismate vel haeresi positi ab eis ordinati et inuncti fuerint, illo jure carent. Ideoque cum ordinare volunt, vulnus potius infligunt quam etici; tamen ante sententiam degradationis, et ordinant et consecrant. Et licet simoniaci proprie dicantur qui instar Simonis magi impreciabilem gratiam pretio conducere volunt, et qui pro ministerio sacro pretium recipiunt in modum Giezi, Giezitae vocandi sunt; omnes tamen, et dantes et accipientes, simoniaci dicuntueadem sententia percelluntur. 5. De his qui scienter a simoniacis ordinantur. Differt tamen inter eos qui ordinantur a simoniacis scienter, et eos qui ignoranter. Qui enim scienter a simoniacis permiserint consecrari, imo execrari, eorum consecratio omnino irrita est. Qui vero ordinantur a simoniacis, quos, cum ordinantur, nesciunt esse simoniacos, qui et tunc pro catholicis habentur; eorum ordinatio mi
Abbreviated transcription (Latin):
Et autem quidam ita det̾minant.
dicunt enim h̾eticos accepta sat̾dotali
uł episcopali unctõe ab eccͣ recedentes
baptismi quidam dandi ius retin̾e
s non hr̃e facultatem
tͥbuendi sacros ordines¬
uł consecrandi domiuicum corpꝰ
tatem largiendi sacro ordines facultatẽ
tamen baptizandi ũ amisit ꝙ u̾o auo.¬
ait. intelligunt dc̃m est de heticis qͥ non.
sentencia eccħie s pͣuitate sensus sui. a fidei
ueritate ac doctrine uurtate diuisi sunt q̃
licet tał suit uis tamen ordinandi ⁊ consecͣndi
habent ⁊ qui ab eis ordmantur ante mani¬
festam precisionem eciam si tum eif aperte
exierunt a seutencia ecclie dampnati fu̾int
tamen. si reddiderint: iterum ordinandi noꝰ
sunt ⁊ ubicumq legitur de ordiuatis ab he¬
ticis. qd̃ seruatis eis ordinib ministrare ua

Expanded text:
ec autem quidam ita determinant: dicunt enim haereticos accepta sacerdotali vel episcopali unctione ab Ecclesia recedentes, Baptismi quidem dandi jus retinere, sed non habere facultatem tribuendi sacros Ordines, consecrandi dominicum corpustatem largiendi sacros Ordines; facultatem tamen baptizandi non amisit. Quoait, intelligunt dictum de haereticis, qui non sententia Ecclesiae, sed pravitate sensus sui a fidei veritate ac doctrinae unitate divisi sunt; qui licet tales sint, jus tamen ordinandi et consecrandi habent. Et qui ab eis ordinantur ante manifestam praecisionem, etiamsi cum eis aperte exierint, et sententia Ecclesiae damnati fuerint; tamen si redierint, iterum ordinandi non sunt. Et ubicumque legitur de ordinatis ab haereticis, quod servatis ordinibus ministra
Abbreviated transcription (Latin):
cire quod scite etscire quod ẽẽ potuit
dm̃ eẽ sipotuit ñ ẽẽ p̃sciuns ⁊ potuit
it nulla p̃scire. at potutt̃ nulla p̃scĩ

Expanded text:
cire quod scire, et scire quod esse; potuit Deum esse, si potuit non esse praescius, potuit it nulla praescire: at potuit nulla praesci
Abbreviated transcription (Latin):
affectus. umꝰ rõnis cautate ĩ format
quo pp̃ dm̃ quismori nult. alt̾ sensita¬
litatis carnis ĩ firmitati ꝓpĩquus et ei
su aut̃ carnis refugit et recusat hoc ht̃
hnmanus affectus. qñ diligit nitã. odat̃
mortẽ. ẜ istum affectũ ꝓpc mori uoltut̃¬

Expanded text:
ate informatus, quo propter Deum quis mori vult; alter sensualitatis, carnis infirmitati propinquus et ei sus autem carnis refugit et recusat. Hoc habet humanus affectus, quoniam qui diligit vitam, odit mortem. Secundum istum affectum Christu
Abbreviated transcription (Latin):
Aindeis. hic distĩguend̾ ẽ. Si .ii. ĩclłigat᷑
sic. uolebax eum sustiñe passionẽ siũ
tͣcisixtonẽ auideis illãtam. s̃tus ẽ sen
sus. stũo ĩtłsigitur sic. uolebat ut udei
occidẽnt eum. fl̾m ẽ. Non .ii. uolebat.
dc̃ actõnẽ indeoꝵ q̃ mala etat. set uole¬
bat passionẽ bonam ⁊ ħ uolsitas per
utiq bonas ĩplet ꝑ maloꝵ hõiũ uo¬
luntates malas. sic̃ ꝑ malruolos usdeos

Expanded text:
a Judaeis, hic distinguendum est: Si enim intelligitur sic: Volebat eum sustinere passionem sive crucifixionem a Judaeis illc: Volebat ut Judaei occiderent eum, falsum est. Non enim volebat Deus actionem Judaeorum quae mala erat, sed volebat passionem bonam; et haec voluntas per utique bonas implet per malorum hominum voluntates malas: sicut per malevolos Judaeos
Abbreviated transcription (Latin):
Candem enuĩ potenciam penitꝰ h abet silius
qͣm ⁊ pater qͣ pater potuit gignere ⁊ filiꝰ
potuit gigni. Eadem enĩ potencia e ĩ filio
tiua pot̾uit gigni que ẽ ⁊ in pr̃e qua potuit
aluid̃ gignui hic distinguend̾ ẽ si enĩ cum
dr alud ẽ posse gigñe aliud posse gignui
aliam significes potenciã qͣ pat̾ potens e̾
gigñe ⁊ aliam qͥ filius potest gigni fal¬
sus ẽ inteslectꝰ si aũt dicas pĩem posse

Expanded text:
ius, quam et Pater, qua Pater potuit gignere, et Filius gigni potuit. Eadem enim potentia est in Filio, qua potuit gigni, quae est in Patre, qua potuit aliud gigni. Hic distinguendum est: Si enim cum dicitur: Aliud est posse gignere, aliud posse gigni, aliam significas potentiam, qua Pater potens est gignere, et aliam, qua Filius potens est gigni, falsus est intellectus. Si autem dicas Patrem posse
Abbreviated transcription (Latin):
potens sit ad generandum .i. ut genu̾it ut
ut gen̾et sit̃ pater uerum ẽ. Si uero intelli¬
gat᷑ sic nõ ht̃ potenciam qua possit gigni
uł genitꝰ eẽ qͣ eadem pater potens est ut
genilit uelut generet: falsum est sic̃ dr᷑¬

Expanded text:
erandum, id est, ut genuerit vel ut generet sicut Pater, verum est; si vero intelligatur sic, non habet potentiam qua possit gigni vel genitus esse, qua eadem Pater potens est ut genuerit, vel ut generet, falsum est. Sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qr incomutabił ẽ quasi non sunt que mu¬
tabilia sunt de quo enim dr᷑ fuit nõ est
de quo dicit᷑ erit nondum est. Deus aũt tã¬
tum eꝰ qui nõ nouit fuit fuisse uł fut᷑m
nrm eẽ non est

Expanded text:
et incommutabilis est, quasi non sunt quae mutabilia sunt. De quo enim dicitur, fuit, non est; et de quo dicitur, erit, nondum est. Deus autem tantum est, qui non novit fuisse vel futurum n
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potuit gignere sed non oportuit. noli
etum nab̾ ꝑspicuum aꝑire quomodo scit hoc
uerum ⁊ iteo sub silenco pocius eẽt pret̾ eundẽ
iusi me suꝑ hoc aliquid loqui cogetet instan
tuit sed non oportuit᷑ : i nõ ex mapo¬
tenicia suifuit: ex filius non genuit sed ei
non conienebat sicut deus filius noꝰ est deus
pater nec tamen hoc ex inpotentia sui ẽ. na̾
Q patesi similr non ẽ filius nec hoc eꝰ ex in¬
potencia prĩs sed tiuerit maximiamus arria¬

Expanded text:
 potuit, sed non oportuit? Non est nobis perspicuum aperire quomodo sit hoc verum, et ideo sub silentio potius esset praetereundum, nisi me super hoc aliquid loqui cogeret instanttuit, sed non oportuit, id est, non ex impotentia sui fuit quod Filius non genuit, sed ei non conveniebat; sicut Deus Filius non est Deus Pater, nec tamen hoc ex impotentia sui est. Nam et Pater similiter non est Filius, nec hoc ex impotentia Patris. Sed quaerit Maximinus Aria
Abbreviated transcription (Latin):
Spt nliadã ua destemꝑalib reb nos̃¬
cere ꝑmittunt᷑ ꝑtĩ subtaitate sensus
ꝓtim exꝑiencia dempoꝵ callidiores.
ip̃tam magnam lõgitudĩem uite ꝑ
tim scĩs angł̃is quod ip̃ia boĩpatẽci
deo discunt iuissu eiꝰ sibi reuelami¬
ip̃i actari funt uelud diuinando p̃di

Expanded text:
de temporalibus rebus noscere permittuntur; partim subtilitate sensus, partim experientia temporum, callidiores propter tam magnam longitudinem vitae; partim sanctis angelis quod ipsi ab omnipotenti Deo discunt jussu ejus sibi revelantiquae facturi sunt, velut divinando, p
Abbreviated transcription (Latin):
.Ii. ⁊ homo ⁊ angłs c̃atus est quiad ut̃tq
flecti potat si postea boni. angłi. ãgłi¬
ꝑ gr̃am ita sunt ꝯfirmati ut pͦdare nõ
possntit ut mali ita ĩncio obdurati ut
bonum sñ ad malũ. s post ꝑ gr̃an ita
bono addictiffut iñ mutari neq̃ant
ad ħ .ii. repugnat gr̃a. ñ nat᷑a.¬

Expanded text:
enim et homo et angelus creatus est, qui ad utrumque flecti poterat; sed postea boni angeli ita per gratiam sunt confirmati, ut peccare non possint; et mali ita in vitio obdurati, utbonum sive ad malum, sed post per gratiam ita bono addicti sunt, ut inde mutari nequeant. Ad hoc enim repugnat gratia, non natura.
Abbreviated transcription (Latin):
li.at. qr et boni ñ aliqua cogente ne¬
cessitate. s ꝓpͥa ac spontanea uolũtate
ꝑ gr̃am quid̃ adint i bonũ eligãt ⁊ ma¬
lum respmĩt ⁊ mali fil̃r spontanea uolũ¬
tate a gr̃a destituti banũ uitãt ⁊ malũ

Expanded text:
ia et boni non aliqua cogente necessitate, sed propria ac spontanea voluntate per gratiam quidem adjuti bonum eligunt, et malum respuunt, et mali similiter spontanea voluntate a gratia destituti, bonum vitant, et malum
Abbreviated transcription (Latin):
to ĩquit sane. ꝙ sc̃i repugarantes adũtͦ
Mõ ĩ centores et nincentes minuarit
ex̃citum demonũ uelut quam płimos
eoꝵ ĩtĩmant. neult᷑ fas sit illi spũi qui
abaliquo scõ caste ⁊ pudice ncͥendo inc̃¬
tus est. In pugnare it̃imaliũ hoĩem¬

Expanded text:
to, inquit, sane quia sancti repugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾cẽ ut łux q̃ si p̃t̃ito bidno aquas
luce clata illustraũat. ĩ puro aere cla¬
tior fulgebat et apparebat t̾ra q̃ cooꝑ¬
ta latebat et aque aquis hinosa erit. si¬
erẽt arida et gramnũb apta. eod̾. et̃.
die ꝓtulit t̃rom ħbam uirẽtẽ lignũq

Expanded text:
matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virent
Abbreviated transcription (Latin):
bundauit alciori senfu ter illos mergendo.
nem asserebat de tͥna mersione auõ ait
sacro fonte dimersimus qui ordo baptisini dupli¬
ci mnist̾ũ significacõe celebratur. Recte enim
tͥcio mersi estis qui accepistis baptismumr: in
nomine tͥuitatis. Recte tercio mersi estis qui
accepistis baptismum ĩ noĩe xͥ. qui die t̾cia re¬
surrer a mortuis. Ila enim tͥcio repetita duu̾

Expanded text:
bundavit altiori sensu, ter illos mergendo. bundavit altiori sensu, ter illos mergendo. nem asserebat. De trina mersione Aug. ait,sacro fonte demersimus; qui ordo baptizandi duplici mysterii significatione celebratur. Recte enim tertio immersi estis, qui accepistis Baptismum in nomine Trinitatis. Recte tertio immersi, quia accepistis Baptismum in nomine Christi, qui die tertia resurrexit a mortuis. Illa enim
Abbreviated transcription (Latin):
łimmersicne u̾o si quenit᷑ deb̾
quomõdo fĩ debeat p̾cise Rndemꝰ. uel
semel uel tͥtio pro uario more eccłie. uñ g̃o
ponderi pot̾. qͣmqnd̾ uos ip̃i sensistis quia i
tera fide nich officit eccłie sancte consuetu¬
do diuersa quia enm in trib subsistenciis n¬
una suba ẽ: rep̃hensibile ẽẽ millatenus ẜ
infanteni in bap̃mo uł ter uł semel mergere
qr in trib mersionib ꝑsonarum tͥnitas. ⁊ in
una potꝰ diuiuitatis singularitas designari
Nos uero qui tertio mergimus eciam t̾ͥduane
sepulture sactamentum signamus. Scd̾m hoc¬
consuetudo eccłie talis existãt. Siquis uero id
facere incipiat. ubi consuetudo talis non est
uł semel tm mergendum esse asserat rep̃hen¬
sibilem se constituit. Unde aimo. in suo sen¬
su habundat᷑ cipͥamis cum semel mergat
in baptismo ꝑuilos qui quod intelligebat
studiose implelut bonis oꝑib haibundando
licet in hoc nescius delinqueret. Sed quia bo¬
nis oꝑib habundat᷑ postea correctus a deo ha¬

Expanded text:
immersione vero si quaeritur quomodo fieri debeat, praecise respondemus: Vel semel, vel ter, pro vario more Ecclesiae. Unde ponderi potest quam quod vosipsi sensistis; quia in una fide nihil officit Ecclesiae sanctae consuetudo diversa; quia enim in tribus subsistentiis una substantia est, reprehensibile esse nullatenus potest infantem in Baptismo terquia et in tribus mersionibus Trinitas, et in una potest divinitatis singularitas denotari. Nos vero, qui tertio mergimus, triduanae sepulturae sacramentum signamus. Sconsuetudo Ecclesiae talis existit. Si quis vero id facere incipiat ubi consuetudo talis non est, vel semel tantum mergendum asserat, reprehensibilem se constituit. Unde Haymo: In suo sensu abundabat Cyprianus, cum semel mergebat in Baptismo parvulos, quia quod intelligebat, studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret: sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Deo a
Abbreviated transcription (Latin):
deo. In ꝯũsis qiͣ ĩ specso reluõe cepit deisa¬
ꝑiencia. qua illimiati st̃:. Ausi ũo exdecati ff
et illi quidam ꝯñsi sunt ⁊ illumiuati a deo gr̃a
apposita. Isti sunt excetati ñ ĩmissione ma¬
licie. s des̃cõne gr̃e aqua deseriti sunt. ñ ita
ꝙ peiꝰ dedita subtrah̾etur. s qr mĩquã ẽ ap¬

Expanded text:
e coepit Dei sapientia qua illuminati sunt; aversi vero excaecati sunt. Et illi quidem conversi sunt et illuminati a Deo gratia apposita. Isti vero sunt excaecati non immissione malitiae, sed desertione gratiae a qua deserti sunt; non ita quod prius dedita subtraheretur, sed quia nunquam est ap
Abbreviated transcription (Latin):
assumpsit culpam cꝰ assũpsit peuã¬
S peram assup̃sit de statu ẜo et¬
alios defectus. de t̃cio ũo grẽ pleni¬
tudinem. dequarto ñ posse peccate

Expanded text:
assumpsit ipsam culpam cujus assumpsit poeSed poenam assumpsit de statu salios defectus. De tertio vero grtudinem. De quarto non posse peccare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnĩcenda. ant ꝑieͥmenda deniq ñ cõ¬
centa. snasione spentis. aspenit lignum
bonũ esu decoꝵ aspectu nͨ c̃dens se iñ
et dedit uiro suo fortassis c̃aliqͣ sua¬
sione quam sipͥtura t̃clłgñdam reli¬
quid ł force non fuit suaders necc̃e
re feminam nisi ꝑ s̃pentẽ ita nec
tum dĩ ꝑ urcum uenit ad multerẽ

Expanded text:
convincenda, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necessere feminam, nisi per serpentem; ita nec tum Dei per virum venit ad mulierem,
Abbreviated transcription (Latin):
posuit aĩam qũ ex parauit qua redeũte
res urterit. mors gͦ ad tempus carnem ⁊
aĩam seꝑauit. s neutr̃ a u̾bo dĩ. saro gͦ
ponit et sumit aĩam. ñ pͥate sua. s pote¬
state inhĩtantis catuem dĩtatis. hic e¬
indent̾ traditur nec aĩam nͨ carnẽ au̾

Expanded text:
posuit animam quando expiravit, qua redeunte resurrexit. Mors ergo ad tempus carnem et animam separavit, sed neutrum a Verbo Dei. Caro ergo ponit et sumit animam, non potestate sua, sed potestate inhabitantis carnem deitatis. Hic evidenter traditur nec animam nec carnem a
Abbreviated transcription (Latin):
Sic aĩam dic̃ emissam aquo emissa ẽ. ase ip̃a
ñẽ emissa qr seip̃am ñ posint. nec ũbum
aĩam posuit łcarnem. caro gͦ. ñam posint̃
s potestate in se mauentes dĩtatis. potẽ¬
cia ergo dĩtatis anima diuisa ẽ a carnex

Expanded text:
ipsa non est emissa, quia seipsam non posuit; nec Verbum animam posuit, nec carnem. Caro ergo animam posuit, sed potestate in se manentis deitatis. Potentia ergo deitatis anima divisa est a carne,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquib ꝯstat lib̾m .ar. uͦ c̃ati sunt uol̃tes
et post catõnem spontanea. uoluntate. a¬
lii eleg̃unt malum. alii bomim ⁊ita dit̾¬
nit d̾s lucem a tenebͥs. sic̃ dic̃ sꝙpͥtura .i. bo
uos angelos amał. ⁊ lucem appłranit diẽ¬

Expanded text:
ati sunt volentes et post creationem spontanea voluntate alii elegerunt malum, alii bonum; et ita discernit Deus lucem a tenebris, sicut dicit Scriptura, id est, bonos angelos a malis; et lucem appellavit die
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ de corꝑibus amialum maxãne mor¬
tuoꝵ nastintur. qm ammalib c̾ata
que ex t̃ra. ł ex a quis nascuutur. ł exen
que t̃ma g̾nimante orta sunt. tẽ c̾ata
fuisse ñ ĩ ꝯgͥe dici p᷑.¬

Expanded text:
mortuorum, nascuntur, cum animalibus creata quae ex terra vel ex aquis nascuntur, vel ex eis quae terra germinante orta sunt, tunc creata fuisse non incongrue dici p
Abbreviated transcription (Latin):
dis nititur ostend̃̾e. dicens. ẽiem̃ta .iiii. ita
formata sic̃ modo apparẽt abũcio excns¬
se et celui sydib ornatum fuisse q̃ dã
accessum formałr distĩcta sunt at ħbe
arbores et formate aĩalra. Simagͦ

Expanded text:
dis nititur ostendere, dicens elementa quatuor ita formata sicut modo apparent, ab initio extitisse, et coelum sideribus ornatum fuisse. Quaedaaccessum formaliter distincta sunt: ut herbae, arbores, et forte animalia. Omnia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
s ut dũt moyses loquens rudi et carna¬
lipopulo loqutõnis mos tẽꝑaint de
deo loquens a simili hominis qui ꝑ
moras tempoꝵ oꝑasua ꝑficit. c̃ ip̃e simł
sua oꝑa fec̃it. Uñ aug̃. Ideo ĩquit moỹses

Expanded text:
 ut dicunt, Moyses loquens rudi et carnali populo, locutionis modum temperavit, de Deo loquens a simili hominis qui per moras temporum opera sua perficit, cum ipse simul sua opera fecerit, unde Aug.: Ideo, inquit, Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
est natus est. si natus est erat. qũ ũetat
sempitnũ ẽẽ ut sit coet̃nꝰ pr̃i fiłi sĩc
splendor qͥ signit᷑ abigne. atq diffum

Expanded text:
est, natus est; si natus est, erat tempus quansempiternum esse, ut sit coaeternus Patri Filius, sicut splendor qui gignitur ab igne atque diffu
Abbreviated transcription (Latin):
tificõsum eẽ. aliud ĩ herte. aliud actutũ.
oralind memorẽ. Aliud cupiortas. aliud ti
et alia sũ aliis. et alia magis. alia mniꝰ.
Manifestũ ẽ ñ sĩplicẽ. s multiplicẽ ẽẽ
nat᷑am. Nich .ii. stiuplex uiutabłe ẽ. oĩs

Expanded text:
tificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timet alia sine aliis, et alia magis et alia minus; manifestum est non simplicem, sed multiplicem esse naturam. Nihil enim simplex mutabile
Abbreviated transcription (Latin):
Angłi illo fruentes beati sunt qͦ t̃ nos frui
desideramus ⁊ quantum iͥ hac uita ia frumꝰ
uł ꝑ speculum uł mͥ enigmate tanto nr̃am
ꝑ egͥnacõem ⁊̃ tolembiluis sustinemꝰ ⁊ arden.¬
fruit᷑ eciam ĩ hac nita no̾ tantil ht̃ gaudiũ
sꝑei sed eciam res qr iam delestat᷑ in eo qd
diligit. & ita ia tem. aliqͣtenus teneticon¬
stat gͦ. qr d. eo debemus frui n̾uti. illo enĩ
quo spem ponis ut ad id ꝑueniassce hoc

Expanded text:
Angeli illo fruentes jam beati sunt, quo et nos frui desideramus; et quantum in hac vita jam fruimur, vel per speculum, vel in aenigmate, tanto nostram peregrinationem, et tolerabilius sustinemus, et ardentita, non tantum habet gaudium spei, sed etiam rei, quia jam delectatur in eo quod diligit, et ita jam rem aliquatenus tenet. Constat igitur quod debemus Deo frui et non uti. Illo enim,quo spem ponis, ut ad id pervenias. De hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Amore inherere alicͥ rei ꝓptꝰ se ip̃am uiti uͦ id
qd̾ musum uenent referre ad oꝑtinendum
illud quo fruendum e. alias abutł ẽ nõ uti.
nam usus illicitꝰ abusus ub abusio noĩaui d¬
fruentib ea si tamen res dici debet ernõ ret
om̃ium. eaiusa si tamen ⁊ causa nõ enĩ facile

Expanded text:
rei inhaerere propter seipsam. Uti vero, id quod in usum venerit referre ad obtinendum illud quo fruendum est; alias abuti est, non uti: nam usus illicitus, abusus vel abusio nominari dfruentibus ea; si tamen res dici debeat, et non rerum omnium causa, si tamen et causa. Non enim facile
Abbreviated transcription (Latin):
sari. ut enun egregius doctor
doctͥna uł terũ e uł signorum q res etiam ꝑ
signa discunt᷑ ꝓp̾e antem hic res appellant᷑
que non ad significandum aliquid adhibent᷑
Signa uero quorum usus ẽ significando eoꝵ
Autem aliqͣ sunt. quoꝵ om̃is usus e̾ in signi¬
ficando non lustificando .i. quib nõ utimul.
ti aliquid significandi gr̃a ut aliqͣ sacramenta
legalia alia q qlue non solum significant sed
conferunt ꝙ intꝰ ad uuet sic̃ emiangelita sat᷑¬
menta Ex quo aꝑte intelłr qiuie hic appellen¬
tur signa res ille indelicet que ad significuindũ
aliquid adhibent᷑. Omne gͥ signum eciam
res aliqna est ꝙ enim nulla res e̾ ut in eod̾.
augustinus sut om̃ino nichil est. nõ autẽ econ¬
u̾so om̃is res signum e q nõ adhibet᷑ ad signi¬
ficandum aliquid. Cum q hiis intenderit teo¬
Logorum spetulacõ studiosa atto modesta. dĩam
stͥpturani atq formam prestͥptam i doctͥna.
tenere adãtat de hus gͦ nob a ditum ad res

Expanded text:
tor doctrina vel rerum est vel signorum; sed res etiam per signa discuntur. Proprie autem hic res appellantur, quae non ad significandum aliquid adhibentur; signa vero, quorum usus est in significando. Eorum autem aliqua sunt, quorum omnis usus est in significando, non in justificando; quibus non utimur nisi aliquid significandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res
Abbreviated transcription (Latin):
liciarum para disi : Tuo uiculam errantem requisisti & in¬
cherubin & seraphim. & coram angelis scĩs. ut deliciis paradi¬
si perfruens cum scis omnibus dicam. Gloria patri in morta
clori a filio inmortali. Gloria spũi scõ in mortali. inscła
seculorum. amen

Expanded text:
requiem Paradisi. Tu ovem errantem requisisti, et inCherubim et Seraphim, et coram sanctis Angelis, ut deliciis paradisi fruens cum eis dicere possim. Gloria Patri immortali, gloria Filio immortali, gloria Spiritui sancto immortali, in saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
odiernus dies adhabendam spemuitae &erne :
magnum contulit gaudium generi humano:
Primus enim homo quocadenti omnes cecidimus:
cuius ruinaest mor talitas nr̃a nonestnatus sedđ
factus. ꝑatrenullo nullam que matrem: sed dõ operan¬
te: hocest hominis prima conditio ada deterra:
Secumda conditio hominis :quacreauit feminã delaterau
Inistis quattuor condeonibus ua sola nobis usitata est
c&ere tres nonsunt in oculis carnis: Sed infi decordis
deterra factum hominem sinepatre & matrenonno¬
uimus: fticta mfeminam delatereuiri non nouimus¬
illa usitata nobis est : ipsa est cotidiana de conplexu
maeris & femine & quibus cotidie nascuntur homines¬
lam ergo erat una si neuiro & femin aferat & secunda¬
facta dela tereuiri femina. lamerat & tertia de uiro & fe¬
mina: Quarta restabat sineuiro defemina: Sedista quarta
liberauit tres: prima enim & secundaruerunt: Tertia
deruina genuerunt : in quarta sa lutem inuenerunt. Ex ul¬

Expanded text:
odiernus dies ad habendam spem vitae aeternae, magnum contulit gaudium generi humano. Primus enim homo, quo cadente omnes cecidimus, cujus ruina est mortalitas nostra, non est natus, sed factus; patre nullo, nulla matre, sed Deo operante. Haec est hominis prima conditio. Adam de terra. Secunda conditio est hominis, qua creatur femina de latere In istis quatuor conditionibus una sola nobis usitata est, caeterae tres non sunt in oculis carnis, sed in fide cordis. De terra factum hominem sine patre, sine matre, non novimus; factam feminam de latere viri non novimusilla usitata est nobis ipsa quotidiana de complexu maris et feminae quotidie nascuntur hominesJam ergo erat una sine viro et femina, jam erat altera de viro sine femina, jam erat tertia de viro et femina, quarta restabat sine viro de femina. Sed ista quarta liberavit tres. Prima enim et secunda ruerunt, tertiam de ruina genuerunt, in quarta salutem invenerunt. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
Quidagiso homo quidquasi insensatum iumentum uersa¬
ris inmundo sapientem & discretorem creauit teds̃. nead¬
simileris uel his quibus deest prudentia: Vigi o homo &¬
& in dignum te ecibes. quo modo in troibis innuptiis dicito
mihi uestem praetiosam non habens. nec lam padam reful¬

Expanded text:
Quid agis, o homo? quid quasi jumentum versaris in mundo? Sapientem et discretorem creavit te Dominus. Ne assimilari velis iis quibus deest prudentia; invigila, o et indignum te exhibes? Quomodo intrabis ad nuptias, dicito mihi, non habens pretiosam vestem, nec lampadem reful
Abbreviated transcription (Latin):
ribus percipe uerba consiluimei odilectissi mefratrefintelle¬
totius ui&e in terualla percrrere : Sed gradatim & numero¬
passuũ cotidiae perficis mansionem: & post multũ tempus. ac la¬
borem in mensum: at patriã quã desideraueras peruenis: Sic&
regnum cȩleste & paradysus deliciarum : & desiderabilis patria¬

Expanded text:
 consistere. O dilectissime frater, intellitotius viae intervalla concurrere, sed gradatim quotidie perficis mansionem, et post multum tempus ac laborem ad patriam quam desideras pervenies. Sic est regnum coelorum, et paradisus deliciarum
Abbreviated transcription (Latin):
dausum deputat si ad subuemiendũ hominiper mendacium.
quamsistuprum transire cogatur. & pater & audit orantem
ut ualeat si ne mendacio subuenire.cui uult̃ pateripse cuius
inscrutabilia sunt iudicia subueniri. Talis igitur filius itaob¬
seruat amendacio sicut apeccato : Nam & aliquando menda

Expanded text:
clausum deputat, si ad subueniendum homini per mendacium clausum deputat, si ad subueniendum homini per mendacium quam si per stuprum transire cogatur. et pater exaudit orantem, ut ualeat sine mendacio subuenire, cui uult pater ipse, cuius inscrutabilia sunt iudicia, subueniri. talis igitur filius ita obseruat a mendacio, sicut a peccato. nam et aliquando menda
Abbreviated transcription (Latin):
atur adhominem bapti ⁊ andum: fallantur menci¬
endo custodes si hociub& ueritas: Sed quomodo iubeat
ueritas ut homo bapti zetur eg̃mechandũ : euraut̃
hoc non iub& castitas nisi quod hocdoc& ueritas¬
Siergo nisi quodueritas doc& facerenon debemus cũ ueritas
doceat. Nec propter hominem baptizandum facere propt̃¬
hominem baptit andum quod ipsi ẽ contrarium ueritati
Sed sicut oculi ad intuendum solẽparũ firmi eatamen qua
a sole in lus trantur libenter intuentur sicanĩmae iam
ualentes delectari pulchritudinẽ castitatis non tamen con¬
tinuo ꝑsgipsam considerare ueritatem undeluc& castitas
possut : & cum uentum fuerit ad aliquid faciendum quod
ad uersum ẽ ueritati ita refugiant & ex orreant quẽ ad mod ũ
refugiunt & echorrent si faciendũ aliquid proponatur quod
aduersũ ẽ castitati: Illeautem filius qui uerbum suscipiens
a perditione longgabit & nihil sed sieç eius ore procedit tam sibi

Expanded text:
atur ad hominem baptizandum, fallantur mentiatur ad hominem baptizandum, fallantur mentiendo custodes, si hoc iubet ueritas. sed quomodo iubeat ueritas, ut homo baptizetur, esse mentiendum, si non iubsi ergo nisi quod ueritas docet, facere non debemus, cum ueritas doceat nec propter hominem baptizandum facere quohominem baptizandum, quod ipsi est contrarium ueritati? sed sicut oculi ad intuendum solem parum firmi ea tamen, quae a sole inlustrantur, libenter intuentur, sic animae iam ualentes delectari pulchritudine castitatis non tamen continuo per se ipsam considerare ueritatem, unde lucet castitas, possunt, ut cum uentum fuerit ad aliquid faciendum quod aduersum est ueritati, ita refugiant et exhorreant, quemadmodum refugiunt et exhorrent, si faciendum aliquid proponatur quod aduersum est castitati. ille autem filius, qui uerbum suscipiens a perditione longe aberit, et nihil falsi ex eius ore procedit, tam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uel & iam blas phemandum dm̃: sed aliquando nobisipsius
quoq: salutis &ernae periculum opponitur. quodnr̃om̃
daci si aliter non potest depellendum eẽ clamatur :
uelut si quis quam baptizandus in potesta tesit impiorũ
atq: in fidelium constitutus. at quemꝑ ueniri non possit
ut laua crosegenerationis ab luatur. nisi deceptis m̃ciendo
custodib obhoc inuidio sissimum clamore qdgimiu
non procuius quam opib: uel honorib: in hoc sđo transcur¬
rentibus non proipsah uius temporis uita sed pro a& erna
hominissalute mentiri: quo⁊ confugiam nisi adite ue¬
ritas & mihi abste prꝓponitur castitas: Qurenim si
cus todesisti ut nos a baptizandum hominem ammittant
stupro in licipossunt non faciamus contraria castitati:
& simendacio decipi possunt. faciamus contraria ueri¬
tati cum proculdubio nulli eẽtfeliciter amabilis casti¬
tas sinon eam p̃ciper& ueritas: proinde ut peruen¬

Expanded text:
uel etiam blasphemandum deum. Sed aliquando nobis ipsius uel etiam blasphemandum deum. Sed aliquando nobis ipsius quoque salutis aeternae periculum opponitur, quod nostro mendacio, si aliter non potest, depellendum esse clamatur: uelut si quisquam baptizandus in potestate sit inpiorum atque infidelium constitutus, ad quem perueniri non possit, ut lauacro regenerationis abluatur, nisi deceptis mentiendo custodibus. ab hoc inuidiosissimo clamore, quo cogimur non pro cuiusquam opibus uel honoribus in hoc saeculo transcurrentibus, non pro ipsa huius temporis uita, sed pro aeterna hominis salute mentiri, quo confugiam, nisi ad te, ueritas? et mihi abs te proponitur castitas. cur enim si custodes isti, ut nos ad baptizandum hominem admittant, stupro inlici possunt, non facimus contraria castitati et, si mendacio decipi possunt, facimus contraria ueritati? cum procul dubio nulli esset fideliter amabilis castitas, si non eam praeciperet ueritas. proinde ut perueni