comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tanã maximas hẏspaniȩ ꝓuntias
amiserunt. Possident usq hodie suꝑi¬
ores regiones. ⁊ sic̃ xp̃ian toletum.
ita ipsi hẏspalim quã sibiliã uulga¬
rit̾ uocant. caput regni habent᷑: di¬
umationib & incantationib more
gentis familiari studentes. Ad hos
gͥ ut dixi gerbertꝰ ꝑueniens: desi¬
derio satisfecit. Ibi uicit scientia ptho¬
lomeũ in astrolabio. halhendreum
in astroꝵ in t̾sticio. iuliu̾ firmieũ in
fato. Ibi qͥd cantꝰ & uolatus auiũ por¬
tendat didicit. ibi ex cire tenues ex
inferno figuras. ibi postremo qͥcqͥd
noxiũ uł salubre curiositas huma¬
na dep̃hendit. Nam de licitis artibꝰ
arithinetica. musica. ⁊ astnomia.
⁊ geometͥea. nichil attinet dicere.
quas ita ebibit. ut inferiores in ge¬
nio suo ostenderet: ⁊ magna indu¬
stͥa reuocaret ingalliã om̃mo ibi
iam p̾dem obsoletas. Abacum certe
pͥmus a sarracenis accipiens regłas
dodit: que a sud antib abacistis uixi¬

Expanded text:
taniam maximas Hispaniae provincias taniam maximas Hispaniae provincias amiserunt: possident autem usque hodie superiores regiones; et sicut Christiani Toletum, ita ipsi Hispalim, quam Sibiliam vulgariter vocant, caput regni habent, divinationibus et incantationibus more gentis familiari studentes. Ad hos igitur ut dixi Gerbertus perveniens, desiderio satisfecit. Ibi vicit scientia Ptholomaeum 273 in astrolabio, Alandraeum in astrorum interstitio, Julium Firmicum in fato. Ibi quid cantus et volatus avium portendat, didicit; ibi excire tenues ex inferno figuras; ibi postremo quicquid vel noxium vel salubre curiositas humana deprehendit: nam de licitis artibus, arithmetica, musica, et astronomia, et geometria, nihil attinet dicere; quas ita ebibit ut inferiores ingenio suo ostenderet, et magna industria revocaret in Galliam omnino ibi jam pridem obsoletas. Abacum certe primus a Saracenis rapiens, regulas dedit quae a sudantibus abacistis vix i
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ⁊ Gerb̾tus dictꝰ est : ñ absur dũ
erit ut opinor. si litt̾is mandemus.
q̃ ꝑ omĩum ora uolitant. Ex galli¬
a natꝰ: monachꝰ a puero apd̾ flori¬
acum adoleuit. Mox cũ pytagoricũ
biuiũ attigisset. seu tedio mona cha¬
tus. seu głȩ cupiditate captꝰ. nocte
ꝓfugit hispaniã : animo p̃cipue
intendens. ut astͦlogiã. ⁊ cet̾as id
genꝰ artes a sarracenis edisceret.
Hyspania olim multis annisaro¬
manis possessa: tempore honorii
imꝑatoris. in ius go thoꝵ conces¬
serat. Gothi usq ad temꝑa beati
gregorii arrian: tunc ꝑ leandrũ
ep̃m hẏspalis. & ꝑ richaredũ regem
fratrẽ herminigildi quẽ pat̾ nocte
pa̾chali ꝓ fid̾i confessione int̾fecerat.
catholico choro uniti sunt. Successit
leandro ysidorus doct᷑na ⁊ scĩtate no¬
bilis: cuiꝰ corpꝰ nr̃a etate aldefonsus
rex gallitie toletum transtulit. ad
pondꝰ auro comparatũ. Sarraceni enĩ¬
qͥ gothos subiugauerant. ipsi qͦq a
karlomagno uicti. gallitiam ⁊ lusi¬

Expanded text:
qui et Gerbertus, de quo non absurdum erit ut opinor si literis mandemus quae per omnium ora volitant. Ex Gallia natus, monachus a puero apud Floriacum adolevit: mox cum Pythagoricum bivium attigisset, seu taedio monachatus, seu gloriae cupiditate captus, nocte profugit Hispaniam, animo praecipue intendens ut astrologiam et caeteras id genus artes a Saracenis edisceret. Hispania, 272 olim multis annis a Romanis possessa, tempore Honorii imperatoris in jus Gothorum concesserat: Gothi, usque ad tempora beati Gregorii Arriani, tunc per Leandrum episcopum Hispalis, et per Ricaredum regem fratrem Herminigildi, quem pater nocte Paschali pro fidei confessione interfecerat, catholico choro uniti sunt. Successit Leandro Isidorus, doctrina et sanctitate nobilis; cujus corpus nostra aetate Aldefonsus rex Galliciae Toletum transtulit, ad pondqui Gothos subjugaverant, ipsi quoque a Carolo Magno victi, Galliciam et Lusi
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ p̃cepiss anus: mouebatur asinꝰ. slec e
amiserat in telligentiã. ⁊ si amiserat li¬
q̃lam. Multũ itaq questũ conflauerant
uetulȩ: undiq confluente multituone
uicinũ diuitẽ aduocauit. ut quadrupel
tus ut si ꝑpetuum uellet habere histrioũ¬
arcer et eum aqua. Custos gͦ appositꝰ man¬
datũ seuere exeq̃battr. Pret̾iit plurimũ
tempꝰ. Asinus qñ temulentia anm ingu¬
diũ excitasset: conuitias iocis suis letifia¬
bat. S sic̃ rerum om̃ĩum fastidiũ est. dis¬
solutius post hec haberi cepit. Quapt̃
in cautiorẽ nactꝰ custodiã. ab rupto lo¬
ro effugiens in ꝓximũ lacũ se piecitndi
utiꝰ in aqua uolutatꝰ. figurã sͥ humanãre¬
stituit. Custos ab obuiis sciscitatꝰ. illũq ue¬
giis in secutꝰ. in t̾rogat an indisset asnu̾.
Refert ille se asinũ fuisse. mͦ hominẽ on¬
nẽq casum exponit. Miratꝰ famulus ad¬
dñm qetulit. dñs ad apłicum: leonẽ dia¬
sc lo nr̃o seissimum. Conuicte anus iden

Expanded text:
 precepissent anus, mouebatur asinus. Non enim amiserat intelligentiam, et si amisisset loquelam. Multum itaque questum conflauerant uetule, undique confluente hominum uicinum diuitem aduocauit, ut quadrupedeitus, ut si perpetuum uellet habere histrioarceret eum aqua. Custos ergo appositus mandatum severe exequebatur. Praeteriit plurimum tempus: asinus, quando temulentia dominum in gaudium excitasset, convivas jocis suis laetificabat. Sed, sicut rerum omnium fastidium est, dissolutius post haec haberi coepit; quapropter incautiorem nactus custodiam, 283 abrupto loro effugiens, in proximum lacum se projecit, et diutius in aqua volutatus, figuram sibi humanam restituit. Custos ab obviis sciscitatus, illumque vestigiis insecutus, interrogat an vidisset asinum: refert ille se asinum fuisse, modo hominem, omnemque casum exponit. Miratdominum detulit, dominus ad apostolicum Leonem hominem sanctissimum. Conuictȩ anus idem
Abbreviated transcription (Latin):
philosophie querit᷑ se ꝓpt̃ studiũ sapien¬
te de talib notatũ: quasi conscientiã
suã sac̾legio polluisset. ob ambitũ dig¬
nitatis. Non ꝯueniebat inqͥt uilissimoꝵ
m̃e spͣuum p̃sidia captare.que tu in
hanc excellentiã cõponebas. ut ꝯsimi¬
lẽdo facẽs. Atqͥ hoc ipso uidem᷑ affines
maleficio: qͦd tuis imbuti disciplinis tuiᷤᷤ
instituti morib sumꝰ. Hec boetiꝰ. M uͦ fi¬
dem fac̃de istiꝰ sac̾legio: inaudita mortiᷤᷤ
excogitatio. Cur enĩ se moriens ut postea
dicemꝰ excarnificaret. ipse sui corꝑis hor-¬
rendꝰ lanista: nͥ noui sceleris consciꝰ e̾e̾t :
Unde in uetusto uolumine qͦd in manus

Expanded text:
Philosophiae, queritur se propter studium sapienPhilosophiae, queritur se propter studium sapientiae de talibus notatum, quasi conscientiam suam sacrilegio polluisset ob ambitum dignitatis. « Non conveniebat, inquit, vilissimorum me spirituum praesidia captare, quem tu in hanc excellentiam componebas, ut consimilem Deo faceres. Atqui hoc ipso videmur affines maleficio, quod tuis imbuti disciplinis, tuis instituti moribus sumus. » Haec Booetius. Mihi vero fidem facit de istius sacrilegio 275 inaudita mortis excogitatio. Cur enim se moriens, ut postea dicemus, excarnificaret ipse sui corporis horrendus lanista, nisi novi sceleris conscius esset? Unde in vetusto volumine quod in manus
Abbreviated transcription (Latin):
multa offerre : plura polliceri. Ubris
parũ ꝓcedit: nocturuas insidias tempte
Ita homine coniuente etiã filia cũ qui
assiduitas familiaritatẽ parau̾at uino
inuadens: uolum̃ sub ceruicali positum.
arripuit ⁊ fugit. Ille somno excussus.
inditio stellaꝵ qua ꝑitꝰ erat arta. in sap̃
fugitantẽ. ꝓfugꝰ qͦq respiciens. ead ẽq
sententia ꝑiculũ cõꝑiens: sub ponte lig¬
neo qͥ ꝑximus erat. se occulit pendulus
pontẽ amplectens : ut nec aquã. nec
t̾ram tan geret. Ita querentis auiditas
frustrata : domũ reu̾tit᷑. Tunc gerb̾tꝰ
uiã celerans deuenit ad inare. ibiqꝑ
incantationes diabolo accersito. ꝑpe¬
tuũ paciscit᷑ hominiũ: si se ab illo qͥde¬
nuo inseq̃batur. defensatũ ultͣ pelag̾
eueheret. W factũ ẽ. S hec uulgarit᷑
ficta cdiderit aliqͥs. qͦd soleat ppłs lit̾a
torũ famã ledere: dicens illũ loqͥcũ
demone. quẽ in aliqͦ uideriint exeel
lentẽ oꝑe.Iln de boetiꝰ ii libͦ S solatons

Expanded text:
multa offerre, plura polliceri. Ubi id parum procedit, nocturnas insidias tentat. Ita hominem connivente etiam filia, cum qua assiduitas familiaritatem paraverat, vino invadens, volumen sub cervicali positum arripuit, et fugit. Ille somno excussus, indicio stellarum, qua peritus erat arte, insequitur fugitantem. Profugus quoque respiciens, eademque scientia periculum comperiens, sub ponte ligneo, qui proximus, se occulit; pendulus et pontem amplectens, ut nec aquam nec terram tangeret. Ita quaerentis aviditas frustrata, domum revertit. Tum Gerbertus, viam celerans, devenit ad mare. Ibi per incantationes diabolo accersito, perpetuum paciscitur hominium si se, ab illo qui denuo insequebatur defensatum, ultra pelagus eveheret. Et factum est. Sed haec vulgariter ficta crediderit aliquis, quod soleat populus multa offerre, plura polliceri. Ubi id parum procedit, nocturnas insidias tentat. Ita hominem connivente etiam filia, cum qua nde Booetius, in libro de Consolatione
Abbreviated transcription (Latin):
erb̾tus galliam repatͥans.
publicas scolas ꝓfessus arcẽ magist̾n
attigit. Habebat cõphilosophos ⁊ studioꝵ
socios: constantinũ abb̾em monast̾ii scĩ
maximii qͦd ẽ iuxta aurelianis. ad quẽ
edidit regłas de abaco: aldelboldũ ep̃m
ut dicunt winziburgensẽ. qͥ ⁊ ipse inge¬
ni monim̃ta dedit in epła quã fac̃ ad
gerb̾tum de questione diametri suꝑ ma¬
erobiũ. ⁊ in ñmillis aliis. habuit discipłoᷤ
p̃dicande indolis. & ꝓsapie nobilis. Ro¬
bertũ filiũ hugonis cognom̾to capet.
ottonẽ filium imꝑatoris ottonis. Rob̃tꝰ¬
rex postea franciȩ magistro uicẽ reddi¬

Expanded text:
ertus Galliam repatrians, publicasque scholas professus, artem magisterii attigit. Habebat conphilosophos, et studiorum socios, Constantinum abbatem monasterii sancti Maximini, quod est juxta Aurelianis, ad quem edidit regulas de abaco: Adelboldum episcopum, ut dicunt, Winteburgensem, qui et ipse ingenii monimenta dedit in epistola quam facit ad Gerbertum de quaestione diametri super Macrobium, et in nonnullis aliis. Habuit discipulos praedicandae indolis et prosapiae nobilis, Robertum filium Hugonis cognomento Capet, Otonem filium imperatoris Otonis. Robertus, postea rex Franciae, magistro vicem reddi
Abbreviated transcription (Latin):
uiolentiã uentꝰ emergens implet con¬
cauitatẽ barbiti: ⁊ ꝑ multiforatiles trae¬
tus ereȩ fistulȩ modulatos clamores ennit¬
tunt. Ꝙerat ipse rex in eccłastieis can¬
tib ñ medioc̾t᷑ doct᷑: ⁊ tũ in hoc tũ
in cet̾is multũ eccłȩ ꝓfuit. deniq pui¬

Expanded text:
iolentiam, ventus emergens implet concavitatem barbiti, et per multiforatiles tractus aereae fistulae modulatos clamores emittunt. Et erat ipse rex in ecclesiasticis cantibus non mediocriter doctus; et tum in hoc, tum in caeteris, multum ecclesiae profuit. Denique pu
Abbreviated transcription (Latin):
qr iacob ⁊ isrł de egypto exierunt.
Sunt enĩ qͥdam qͥ adhuc contra uicia
de ppło barbaro. Barbarus a barba. ⁊ ru¬
redictus ẽ. Uñ cassiodorus. Barbarus a¬
barba. ⁊ rure dicit᷑: qͦd ñquã in urbe
ux̾it. s semꝑ ut fera in agͥs habitasse
noscatur. De ppło barbaro gͥ. domꝰ iacob
exire uitit᷑: qñ ab incultis morib. ⁊ a
feritate cordis annnus seꝑatur. facta ẽ
iudea scificatio eiꝰ. Ne timeat qͥ contͣ
uitia luctatur. qñ de egypto eg̾ditur.
qr iudea.id÷ confessio sc̃ificat illum qͥ
luctando uitia supplantat. In exitu gͥ de
egypto. ꝯfessio iustimi facit de impio.
cũ uͦ ab egypto discesserit. in uia gra¬
dientẽ ꝑ desertum ab hostib defendit.
Cum aũ ad t̾ram ꝓ missionis ꝑuen̾it:
incolumẽ custodit. Ad huc plura de
confessi one libent̾ dicerẽ: nͥ delicato
lectori tedium inferre tunuissem.
Deo tam̃ annuente. quã diu uix̾o. in
iudea manens inseꝑabilis uide comeᷤ¬

Expanded text:
quod Jacob et Israel de Aegypto exeunt. Sunt enim quidam, qui adhuc contra vitia de populo barbaro . Barbarus a barba et rure dictus est. Unde Cassiodorus ponens barba et rure dicitur, qui nunquam in urbe vixerit, sed semper ut fera in agris habitasse noscatur. » De populo barbaro igitur domus Jacob exire nititur, quando ab incultis moribus et a feritate cordis animus separatur. Facta est Judaea sanctificatio ejus. Ne timeat qui contra vitia luctatur, quando de Aegypto egreditur, quia Judaea, id est confessio, sanctificat illum qui luctando vitia supplantat. In exitu Israel de Aegypto, confessio justum facit de impio. Cum vero ab Aegypto discesserit, in via gradientem per desertum ab hostium incursione defendit. Cum autem ad terram promissionis pervenerit, incolumen custodit. Adhuc plura libenter de confessione dicerem, nisi delicato lectori taedium inferre timuissem. Deo tamen annuente, quandiu vixero, in Judaea manens inseparabilis Judae come
Abbreviated transcription (Latin):
concordiã tenent: ⁊ qͥ fictã pacẽ cu̾
fr̾ib habere ꝯsueuerant. totis animi
medullis fr̾s ueracit᷑ amant. Ex his
q̃ diximꝰ : satis aꝑte concimꝰ. qͦd qñ filii
isrł exierunt de egypto. facta ẽ iudea

Expanded text:
concordiam tenent, et qui fictam pacem cum concordiam tenent, et qui fictam pacem cum fratribus habere consueverant, totis animi medullis fratres veraciter amant. Ex iis, quae diximus, satis aperte conjicimus, quod quando filii Israel exierunt de Aegypto, fa
Abbreviated transcription (Latin):
intpretat᷑. Qͥ enĩ pecc̾a confitet᷑. ne¬
ue̾ est ut a dño exaudiri mereat᷑
ut ꝯttionẽ u̾e confessionis. sequat᷑ de¬
uotio frat̾nȩ orationis. ⁊ ut qͥ se in
confessione coram do humiliat. suffra¬
gu sc̃oꝵ. ⁊ orationes fr̃m sine cessatio¬
chanaueu̾ pugnant ut deleant: ⁊ t̾rã
ꝓmissionis obtin̾e q̃ant. Oppugnantes
s filii uida ihrłm ceꝑtint eam: ⁊ ꝑcus.¬
erunt eam in ore gladii. tradentes
cundã incendio ciuitatẽ. Ir łm. uisio
pacis int̾pretatin. Est aũ uera pax.
qͥ falsam pacẽ tenuerant. ue paci ñ
contradicunt. In ore glacdii eam ꝑcu¬
tiunt. qñ gladio doct̾nȩ u̾bi dei uicra
succidunt. Tradentes inqͥt cuuctam¬
iucendio ciuitatẽ. Incendio ihrłm
a filiis uida traditur: cũ pꝰ confessio¬
nẽ corcuiꝰsibet comũsi. gr̾̃a scĩsin̾flã
matur. Sic gͦ filii iuda ihrłm possi¬
dent. edificant pacificani mentẽ
morib. firmant bonis oꝑib. ⁊ uere paciᷤᷤ

Expanded text:
interpretatur. Qui enim peccata confitetur, necesse est ut a Domino exaudiri mereatur, ut contritionem verae confessionis sequatur devotio fraternae orationis, et qui se in confessione coram Deo humiliat, suffragia sanctorum, et orationes fratrum sine cessatioChananaeum pugnant, ut eum deleant, et terram promissionis obtinere queant. Oppugnantes ergo filii Juda i, tradentes cunctam incendio civitatem. Hierusalem, visio pacis interpretatur. Est autem vera pax, qui falsam pacem tenuerant, verae paci non contradicunt. In ore gladii eam percutiunt, quando gladio doctrinae verbi Dei vitia succidunt. Tradentes, inquit, incendio cunctam civitatem. Incendio Hierusalem a filiis Juda traditur, cum post confessionem cor cujusmatur. Sic igitur filii Juda Hierusalem possident, aedificant pacificam mentem moribus, firmant bonis operibus, et verae pacis
Abbreviated transcription (Latin):
Ad qũa suscipienda du boymundꝰ
ficisceret᷑. circũuentus insidiis cuiꝰ¬
dam admiraldi turcoꝵ danisma¬
nis noĩe: inprudent̾ non longe a
p̃fata urbe captꝰ & detentus est.

Expanded text:
Ad quam suscipiendam dum Boamundus vadit, circumventus insidiis cujusdam admiraldi Turcorum, Danismanis nomine, non longe a praefata urbe captus et detentus est.
Abbreviated transcription (Latin):
uero raymundus ꝑ deuia fugiens cũ
quadã parte exercitꝰ: uix euasit. Ste
ciniacensis fr̃. raymundi comitis:
cũ altera parte. exercitꝰ tͣmite deuo
tharsũ usq ꝑuener̃t̃. Ubi hugo ma¬

Expanded text:
 Raimundus per devia fugiens cum parte sui exercitus vix evasit. Stepciniensis frater Raimundi comitis, in altera parte exercitus tramite devio Tharsum devenerunt. Ibi Hugo Ma
Abbreviated transcription (Latin):
saginat᷑. E obtulerunt sacͥficiũ suꝑ
altare holocaustoꝵ nouũ. Suꝑ altare
holo caustoꝵ nouũ sacͥficant. dũ in
ꝯtͥtione cordis. carnis desidia mactar.
Hec gͥ mentẽ renouant: ⁊ ab ĩmun¬
diciis pollutã purgant. Ni gͥ in hac
iudam. ide ꝯfessionẽ. ducẽ p̃ cet̾is ha¬
bent. qͥ templũ. id⁊ animũ a uiciis
mundanti ⁊ ea q̃ destructa sunt. coti¬
die restaurant. credo si ñ deficiunt:
qͥd ex hac ihrłm. ac celestẽ sine mora
transibunt.

Expanded text:
acrificium super altare holocaustorum novum. Super altare holocaustorum novum sacrificant, dum in contritione cordis, carnis desideria mactant. Haec igitur mentem renovant, et ab immunditiis pollutam purgant. Qui igitur in Judam, id est, confessionem ducem prae caeteris habent; qui templum, id est, animum a vitiis mundant, et quae destructa sunt quotidie restaurant: credo si non deficiant, quod ex hac Hierusalem ad coelestem sine mora transibunt.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mensam in templũ: ⁊ obtulerunt
sacͥficium suꝑ altare holo caustoꝵ no¬
uum. Sac̾dotes sine macła uidas eligit.
q̃n untutes q̃ in ara cordis ministrant.
ĩmaculatas reddit. Qͥ in lege đi uolun¬
tatem habent: qr alit̾ medullatũ sacͥfici¬
& edificauerunt intͥnsecus domũ: ip¬
sam uidł ꝯscientiã. diũsis qualitatib
moꝵ. S sc̃ificauerunt edem ⁊ atͥa: intꝰ

Expanded text:
 mensam in templum. Et obtulerunt sacrificium super altare holocaustorum novum . Sacerdotes sine macula Judas eligit, quando virtutes, quae in ara cordis ministrant, immaculatas reddit. Qui in lege Dei voluntatem habent, quia aliter medullatum sacrificiEt aedificaverunt intrinsecus domum, ipsam videlicet conscientiam, diversis qualitatibus m
Abbreviated transcription (Latin):
iudas ad fr̃s eiꝰ. Ec̃ce cont̾ti sunt inimi
Lo ñi: ascendamꝰ nc̃ mundare sc̃a. ⁊ re¬
nouare. Fr̃s iude quatuor dicunt᷑ ẽẽ: id
as int̾pretatur donũ di. iudas confitens.
symon obediens. ionathas columba dans.
iohanna gra: eleatarus d̃i auxiliũ int̾pre
tatur. hii aũ filii mathathie sunt: qͥa ex
dono ̃i hec om̃ra ꝓcedunt. Iudas gͥ mundat.
symon edificat. ionathas renouat. iohannã
aeat: eleazarus ꝑtegit ⁊ ꝯseruat. Indas
templũ mundat: qr confessio mentẽ a uiciiᷤ
purgat. Symon ecdificat.: qͥa ad hoc obedi¬
entra laborat. ut edificiũ boni oꝑis in al¬
⁊ in pͥmo homine destruxit. Iohannã fa¬
ciem templi. coronis aureis orat: qi suic notici
toriose mentis. gr̾a morib cõmendat. S
hec omĩa nichil ꝓficiunt: nͥ qñ ꝑ eleaiarũ.

Expanded text:
s ad fratres suos: Ecce contriti sunt inimici nostri. Ascendamus nunc mundare sancta, et renovare . Fratres Judae quatuor dicuntur esse, id as interpretatur donum Dei, Judas confitens, Simon obediens, Jonathas columna dans, Joanna Dei gratia, Eleazarus Dei auxilium i. Hi autem filii Mathathiae sunt, qui ex dono Dei haec omnia procedunt. Judas igitur mundat, Simon aedificat, Jonathas renovat, Joanna ornat, Eleazarus protegit et conservat. Judas templum mundat, quia confessio mentem a vitiis purgat. Simon aedificat, quia ad hoc obedientia laborat, ut aedificium boni operis in alet in primo homine dextruxit. Joanna faciem templi coronis aureis ornat, quia notitiam victoriosae mentis Dei gratia moribus commendat. Sed haec omnia ni
Abbreviated transcription (Latin):
peccõris : ẽ blandimentũ adulationiᷤ.
hoc au̾ oleum tumorẽ capitis. ñ de¬
struit: s auget ⁊ nuiͥt. Ut aũ ad ple¬
nũ sanare possis tumoris morbũ: ha¬
be tecũ salomonis oleum. Ait enĩ.
Oleum de capite tuo ñ deficiat. Unde
g̾goriꝰ. Non deficiat oleũ de capite:
id÷ caritas de mente.

Expanded text:
tum adulationis. Hoc autem tumorem capitis non destruit, sed auget et nutrit. Ut autem ad plenum sanare possis tumoris morbum, habe tecum Salomonis oleum. Ait enim: Oleum de capite tuo non deficiat . Unde Gregorius: « Non deficiat oleum de capite, » id est, charitas de mente.
Abbreviated transcription (Latin):
libet homini : dat uires saluandi Ip.
q̃ inuenerunt nos nimis. Obũbrasti
suꝑ caput meũ in die belli. Dies bel¬
li. ẽ ꝓsꝑitas mundi. Quȩ dies belli e̾e̾
dicitur. qr caro adu̾sus sp̃m in eo coti¬
die pugnat.⁊ multociens ab alt̾o su¬
ꝑatur. Talor diei. ẽ ardor mali desid̾ii.
Suꝑponit gͥ capiti. id÷ menti. sũ inꝰ
medicꝰ umbrã. id÷ patientiȩ ꝑseu̾antiᷤᷤ
sustinentiã: ne uimiꝰ calor mali desi¬
derii mentẽ grauet. ne a desid̾io suo
iustũ peccõri ꝯformnet. Dolor ⁊̃ capitis
ex tumiore nascit᷑. qͥtiens ex habundan.¬
tia boni oꝑis animꝰ głatur. Cimior si¬
qͥdem capitis. ẽ elatio mentis. & qui
oderunt te extulerunt caput. Ex¬
tollentia capitis: ẽ suꝑbia mentis. Qͥ
oderunt te inqͥt. Qͥ odiunt. ñ obedi¬
unt. Qͥ aũ diligit libens obedit. Uude
bit. Exhibitio gͥ oꝑis: ẽ indiciũ dilecti¬
onis. Op ortet au̾ oleo iuolatico caput

Expanded text:
ilibet homini dat vires salvandi. Ipse ilibet homini dat vires salvandi. Ipse  invenerunt nos nimis . Obumbrasti super caput meum in die belli. Dies belli est prosperitas mundi. Quae dies belli esse dicitur, quia caro adversus spiritum in eo quotidie pugnat, et multoties alter ab altero superatur. Calor dici est calor mali desiderii. Superponit igitur capiti, id est, menti summus medicus umbram, id est, patientiae perseverantis sustinentiam, ne nimius calor mali desiderii mentem gravet, ne a desiderio suo justum peccatori conformet. Dolor etiam capitis ex tumore nascitur, quoties ex abundantia boni operis animus gloriatur. Tumor siquidem capitis est elatio mentis. Et qui oderunt te extulerunt caput . Extollentia capitis est superbia mentis. Qui oderunt te, inquit, qui odiunt non obediunt. Qui autem diligit, libens obedit. Unde bit . Exhibitio autem operis indicium est dilectionis. Oportet autem oleo violaceo caput
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit iniqͥtatẽ in oꝑatione. hic aũ do¬
lor. aliqũ uascitur ex trimore. aqi
ex calore. Calor ẽ ninnȩ cupiditatis
bi mat̾iam subtralere ñ omittas.
ꝑib tͥbuit. nulliꝰ tẽꝑalis cõmodi re¬
tͥbutionẽ q̃rit.Si gͥ largiendo qͥ
possides ꝯtẽpseris mrindũ. auxie cu¬
piditatis minues appetitũ. Nec tñ
mat̾iam moebi subtrahes. s ⁊̃ oles
roseaceo unges. Huiꝰmodi si qͥd̾e oleu̾
frigide naturȩ dicitur ẽẽ. Roseace¬
um uͦ oleum : ẽ cruor mr̃n. Dũ enĩ
passiones scõꝵ legis. oleo roseaceo
caput ungis. S añquã oleũ infun¬
das. oportet caput radere : id ÷ suꝑ
destruis : ⁊ frumento frigidi oler
feruorẽ caloeis p̾mis. fuge gͥ estimi
carnis. q̃re umbrã diunie̾ ꝓtectionis.
roga sũmu̾ medicũ. ⁊ dic. Dn̾e a̾ne
uirtus salutis meȩ: obũbrasti suꝑ
caput meu̾ in die belli. Ne tradai
me a desidio in eo peccõri. Repecitio
uominis: affectũ suscitat pietatis.
Uirtus inqͥt salutis mee. Ipse enĩ an¬

Expanded text:
atem in operatione. Hic autem dolor aliquando nascitur ex calore, aliquando ex tumore. Calor est nimiae cupiditatis rbi materiam subtrahere non omittas.  temporalis commodi retributionem quaerit. Si igitur largiendo quae possides, contempseris mundum, anxiae cupiditatis minues appetitum. Nec tantum materiam morbi subtrahes, sed etiam oleo rosaceo caput unges, hujusmodi siquidem oleum frigidae naturae dicitur esse. Rosaceum vero oleum est cruor martyrum. Dum enim passiones sanctorum legis, oleo rosaceo caput ungis. Sed antequam oleum infundas oportet caput radere, id est, sudestruis, et fomento frigidi olei fervorem calorum premis. Fuge igitur aestum carnis, quaere umbram divinae protectionis. Roga summum medicum, et dic: Domine, Domine, virtus salutis meae, obumbrasti super caput meum in die belli. Ne tradas me a desiderio meo peccatori, etc. Repetitio nominis affectum suscitat pietatis. Virtus, inquit, salutis meae. Ipse enim cu
Abbreviated transcription (Latin):
puer bis caput sinĩ doluit: dũ pu¬
ritas amiinȩ de delectatione ⁊ con¬
sensu pecc̾i fleuit. Conu̾tetur do¬
lor eius in qͥt dauid in caput eiꝰ.
piditatis. Q dolor in caput eiꝰ ꝯũ¬
titur. qñ mens desidio rerũ tẽpo¬
raliũ anxie erueratur. Eece inqͥt
parturit in iusticiã ⁊ ꝯcepit dolor̃¬

Expanded text:
t, dum puritas animae de delectatione et consensu peccati flevit. Convertetur dolor ejus, inquit David, in caput ejus . piditatis. Qui dolor in caput convertitur, quando mens desiderio rerum temporalium anxie cruciatur. Ecce, inquit, parturit injusti
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ gneo cornelio lentulo. lucio mum¬
mio consulib. publiꝰ scipio suꝑioris
anni consul. delere carthaginẽ supre¬
ma sorte molitꝰ: cothonẽ ingredit᷑.
Ubi dũ sex continuis dieb noctib q
pugnat᷑. ultuna carthaginienses de¬
spatio ad deditionẽ traxit: petentes
ut qͦs belli clades reliqͦs fecit. saltem¬
siriure liceat. Primum agm̃ muli¬
eru satis miserabile: post uiroꝵ ma¬
gil deforme descendit. Nam fuisse
mulierũ uiginti qͥnq milia: uiroꝵ
triginta milia memorie tͣditum est.
Rex asclubal se ultro dedidit. Tr̃asfu¬
ge qͥ esculapii templũ occupauerañ:
uoluntario p̃cipitio dati. igne consũ¬
ptis. Uxor asdrubalis se duos q fili¬
os saeum uirili dolore. ⁊ furore femi¬
nes in medium iecit incendiũ: eun¬
dem nunc ex itũ faciens nouissima re.
Ipsa aũ ciuitas decẽ ⁊ septẽ continius
dieb arsit: miserũ q spectaculũ de
uarietate conditionis humane ui¬
ctorib p̃buit. Diruta ẽ aũ carthago¬

Expanded text:
dum Gneo Cornelio Lentulo, Lucio Mummio consulibus, Scipio superioris anni consul delere Carthaginem suprema sorte molitus, Gothonem ingreditur. Ubi cum sex continuis diebus noctibusque pugnatur, ultima Carthaginenses desperatio ad deditionem traxit, petentes ut quos belli clades, reliqservire liceat. Primum agmen mulierum satis miserabile, virorum post magis deforme descendit. Nam fuisse mulierum viginti quinque millia, virorum triginta millia, memoriae traditum est. Rex Asgae qui Aesculapii templum occupauerant, uoluntario praecipitio dati igne consumpti sunt, uxor Нasdrubalis se duosque filios secum uirili dolore et furore femineo in medium iecit incendium, eundem nunc mortis exitum faciens nouissima regiipsa autem ciuitas decem et septem continuis diebus arsit miserumque spectaculum de uarietate condicionis humanae uictoribus suis praebuit. diruta est autem Carthago
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Ex una parte murus cõmuni
Eurbis ⁊ birse ĩminens mari. qͦd
mare stagnũ uocant: qm̃ obiectu
ꝓtente lingue tͣnquillat᷑. Consu¬
les gͥ quauis aliquantã muri par¬
tr̃ quassatã machinis diruissent:
tñ a carthaginiensib uicti ac repul
sis. Qͦs fugientes scipio repulso intͣ
muros hoste defendit. Censorinus
in urbem rediit. Manliꝰ omissa car-¬
thagine: ad asdrubałe arma conu̾¬

Expanded text:
ebat. Ex una parte murus fuerat communis ebat. Ex una parte murus fuerat communis urbis, et Byrsae, imminens mari. Quod mare stagnum dicitur, quoniam objectu protentae linguae tranquillatur. Consules igitur quamvis aliquantam muri partem quassatam machinis diruissent, tamen a Carthaginiensibus victi ac repulsi sunt: quos fugientes Scipio repulso intra muros hoste defendit. Censorinus in Urbem rediit. Manilius omissa Carthagine ad Asdrubalem arma conve
Abbreviated transcription (Latin):
Uor senatꝰ romanꝰ delendam
consules ⁊ scipio tunc tribunꝰ. ꝓpe una
thaginiensib euocatis. ussis ꝙ ut ar¬
ma ⁊ naues traderent. nec moratis. tan¬
ta uis armoꝵ repente tͣclita ẽ : ut facb
tota ex his affrica potuiss armari. So
carthaginienses postqũa arma t̾lidera
⁊ relicta urbe recedere ꝓcul a mari dit̃
milib passuũ iussi s̃. dolorem ad depi¬
tionẽ contulert᷑. aut defensuri cuurã
aut cũ ipsa ꝑ ipsam sepeliendi: ducs¬
q sͥ duos haslubales creauert̃. Nrmo
primũ facere aggressi: eris ferriq in qi
auri. argentiq metallis ĩpleuert. sa¬
sules obpugnare carthaginẽ statuus
cuiꝰ situs fuisse huiꝰmodi đr. Uigim¬
duo milia passuũ muro amplexa. tota
pene mari cingebat᷑: absq faucib qu
trib milib passuũ aꝑiebant᷑. Is losil
murũ triginta pedes latũ habuit. si¬
quadrato: in altitudine cubitoꝵ qͥos
guita. Ayx cui birse nom̃ erat: pal
amplius qũa duo milia passun tds¬

Expanded text:
um senatus delendam consules et Scipio tunc tribunus militum thaginiensibus euocatis iussisque ut arma et naues traderent nec moratis, tanta uis armorum repente tradita est, ut facile tota ex his AfCarthaginienses postquam arma tradiderunt, et relicta urbe recedere procul a mari decem millibus passuum jussi sunt, dolorem ad desperationem contulerunt, aut defensuri civitatem, aut cum ipsa per ipsam sepeliendi: ducesque sibi duos Asdrubales creaverunt. Arma primum facere aggressi, aeris ferrique inopiam, auri argentique metallis suppleverunt. Consules oppugnare Carthaginem statuunt, cujus situs fuisse hujusmodi dicitur: Viginti millia passuum muro amplexa, tota pene 280 mari cingebatur, absque faucibus, quae tribus millibus passuum aperiebantur. Is locus murum triginta pedes latum habuit, squadrato, in altitudine cubitorum XL. Arx cui Byrsae nomen erat, paulo amplius quam duo M passuum ten
Abbreviated transcription (Latin):
teneretur. nͥ forsitan qͦd aliqͥs dicit. ille
rẽ aliquã qͥete possia et. qͥ absq ꝯtradiei¬
one eam tenet. Qͥetũ si qͥd̾o̾ silentiũ ec
dicit᷑. qͦd nullo ꝓhibente possidet᷑. &
nox in suo cursu mediũ it᷑ haberet.
Nox. id pecc̾i a diabolo cepit. ⁊ de¬
scendens ad pͥmũ hominẽ. ꝑ singłos
actualit᷑ cucurrit. Medium inqͥt it᷑ habe¬
ret. Est enĩ it̃ sursũ. ẽ ⁊ it̃ aeorsũ. Sur¬
sum ad celos: deorsũ ad inferos. It̃ uͦ
nox in suo cursu mediũ it̾ tenebat. qͥa
suũ erat. ⁊ nemo ad celos ascende pot̾at.
s oũs tam iustos quã iniustos. mors
secũ trahebat ad inferos. Cũ gͦ mors
onĩs secũ ad inferos raꝑet. ⁊ pec̾cm om̃i
spe remota ad sumũ ꝑueniret. tc̃ om̃ps
sermo exiliens de celo a regalib sedib
uenit. silentiũ rupit. ostn̾ait reu̾tendi
uiam. ꝑ quã ipse uen̾at. scił patͥs obedi¬
entiã. ut qͥ ꝑ inobedientiã a uia ui̾tatis

Expanded text:
teneretur, nisi forsitan aliquis dicat, quod ille rem aliquam quiete possidet, qui absque contradictione eam tenet. Quietum siquidem silentium esse dicitur, quod nullo probibente possidetur. Et nox in suo cursu medium iter haberet. Nox, id est peccatum, a diabolo coepit, et descendens ad primum hominem, per singulos actualiter cucurrit. Medium, inquit, iter haberet. Est enim iter sursum, et est iter deorsum: sursum ad coelos, deorsum ad inferos. Iter vero nox in suo cursu medium iter tenebat, quia suum erat, et nemo ad coelos ascendere poterat, sed omnes tam justos quam injustos mors secum trahebat ad infernum. Cum ergo mors omnes secum ad inferos raperet, et peccatum omni spe remota ad summum perveniret, tunc omnipotens sermo exsiliens de coelo a regalibus sedibus venit, silentium rupit, ostendit revertendi viam, per quam ipse venerat, scilicet Patris obedientiam. Ut qui per inobedien
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: ⁊ hoc in mediã ext̾minii t̾rã. Terra
extͣmiiiii dicit᷑: qͥa ꝑ passionẽ xp̃i diabo¬
lus eiectꝰ a fideliũ cordib ext̾minatur.
Rex enĩ nr̃ oꝑatꝰ ẽ salutem in medio
ad celos rediit qͦs a seruitute diaboli li¬
berau̾a̾t. ad conregnandũ sͥ secũ in cele¬
stib sede fecit. Tũ gͦ homo ad illud be¬
atum silentiũ futurȩ beatitudinis ꝑue¬
nerit: qͥd petat ult̾ius ñ habebit. Cunc
enĩ silebit iniqͥtas. habundabit caritaᷤ.
uec qͥequã ibi deficiet. uͥ unꝰ qͥsq omĩa
habentẽ in se habet. Cime enĩ erit ds
omĩa in om̃ib¬

Expanded text:
minii terram. Terra exterminii dicitur, quia per passionem Christi diabolus ejectus a fidelium cordibus exterminatur. Rex enim noster operatus est salutem in medio  et cum ad coelos rediit, quos a servitute diaboli liberaverat, ad conregnandum secum in coelestibus sedere fecit. Cum ergo homo ad illud beatum silentium futurae beatitudinis pervenerit, quod petat ulterius non habebit. Tunc enim silebit iniquitas, abundabit charitas; nec quidquam ibi deficiet, ubi unusquisque omnia habentem in se habebit. Tunc enim erit Deus omnia in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
silentia. Pmũ silentiũ. fint angł̾is in
celo ante diaboli casũ. sedm̃ fuit inq̾a
hominib pꝰ pͥmi parentis lapsũ. t̾eiun
erit in celo post resur rectionẽ. qͦd ñqn
habebit finẽ. Pmũ fuit solis arigłis. secd
solis hominib. t̾eiũ erit angłis  hom¬
nib. Scd̃m silentiũ fuit ab adam. usꝙ
ad xp̃m. Int̾im tñ lex subiutrauit. q̃ dã y

Expanded text:
lentia: primum silentium fuit angelis in coelis, ante diaboli casum; secundum fuit in terra hominibus, post primi parentis lapsum; tertium erit in coelo post resurrectionem, quod nunquam habebit finem. Primum fuit solis angelis, secundum solis hominibus, tertium erit angelis et hominibus. Secundum silentium fuit ab Adam usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ũbis. choruscationũ p̃mittentes minas.
a claustͦ quasi a celo recedunt: ⁊ alios
secũ trahunt. Cũ scłarib habitant.
scipsos excusant: ad hoc etiã laborant.
ut sic̃ diabolus homines seducit. sic
eos eũ qͥb morant᷑. sua ꝑsuasione ꝑũsoᷤ
reddant. Obodientiã quã di abolus¬

Expanded text:
verbis, coruscationum praemittentes minas, verbis, coruscationum praemittentes minas, a claustro quasi a coelo recedunt, et alios secum trahunt. Cum saecularibus habitant, seipsos excusant: ad hoc etiam laborant, ut sicut diabolus homines seducit, sic et eos, cum quibus morantur, sua persuasione perversos reddant. Obedientia
Abbreviated transcription (Latin):
Multitudo siqͥde angłoꝵ ante casũ siliuit.
qͣmdiu uoluntati sui creatoris humi¬
lis obediuit. S diabolus silentiũ ru¬
pit. locutꝰ est suꝑbiã. ⁊ in hec u̾ba ꝓru¬
pit. Ponã sedem meã ad aqͥlonẽ: ⁊ero
similis altissimo. Hoc aũ silentiũ in
celo quasi media hora ꝑmansisse dicit᷑.
qͥa ñ diu post creationẽ suã illus diabo¬
lus tenuisse ꝑhibet᷑. Similit̾ sic̃ lucifer
in celo: sic qͥdã fr̃s se habent in mate¬
riali claust᷑. Obedientiȩ si q̾d̾e silentiũ
tenent. sic̃ lucifer nobilitate gen̾is uł
scientiȩ. claritate lucent. ⁊ q̃ cet̾os
fi:̃s humilitate p̃cede debuissent. sim¬
pliciorib fr̃ib exemplũ ꝑu̾sitatis p̃bent.
Magist̾s equales uderi uolunt: simpli¬
ciores fr̾s sͥ u̾bis seductionis allicunit.
& sic̃ lucifer quasi fulgur de celo ceci¬
dit. sic a sublimitate sui ordinis. unuꝰ¬
qͥsq suꝑbe cadit. Ira succensi. tonantes

Expanded text:
Multitudo siquidem angelorum ante casum siluit, Multitudo siquidem angelorum ante casum siluit, quandiu voluntati sui Creatoris humiliter obedivit. Sed diabolus silentium rupit, locutus est superbiam, et in haec verba prorupit: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Hoc autem silentium in coelo quasi media hora permansisse dicitur, quia non diu post creationem suam illud diabolus tenuisse perhibetur. Similiter sicut Lucifer in coelo, sic quidam fratres se habent in materiali claustro. Obedientiae siquidem silentium tenent; sed sicut Lucifer, nobilitate generis, et scientiae claritate lucent: et qui caeteros fratres humilitate praecedere debuissent, simplicioribus fratribus exemplum perversitatis praebent. Magistris aequales videri volunt, simpliciores fratres sibi verbis seductoriis alliciunt. Et sicut Lucifer quasi fulgur de coelo cecidit, sic a sublimitate sui ordinis unusquisque superbe cadit. Ira succensi, tonantes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in solitudine. Si uͦ aliqͥs corꝑalit̾ ppła¬
rib turbis p̃matur. ⁊ tñ nulliͦs curaꝵ
scłariũ tumultus in corde patiat᷑. ñ ẽ
in urbe. De hoc secreto cordis dictũ ẽ.
factũ ẽ silentiũ in celo quasi media ho¬
ra. Celum qͥppe ẽ amina iusti. Anima
itaq iusti dũ ad et̾na sublunia ꝑ sub¬
leuationẽ ꝯtẽplationis intendit. sur¬
gentes ab ifimis cogitationũ tumul¬
tus p̾mit: ⁊ intͣ sẽ do qͦddã silentiũ
⁊ hec qͥes mentis in hac uita ñ potest
eẽ ꝑfecta. nequaꝙͣ hora integra factũ
in celo silontiũ dicit᷑. s quasi mnectia.
ut nec media plene sentiat᷑. cũ p̾mitti¬
tur quasi. qr mox ut se animꝰ subleua¬
re ceꝑit. ⁊ qͥetis intunȩ lumine ꝑfandi.
redeunte motu cogitationũ. stupendꝰ
de semetipso ꝯfunditur. ⁊ confusus
Potest ⁊ hec auctoritas alit̃ exponi. ut
angłis in celo silentiũ obedientiȩ fac¬
dimi. ante rumã diaboli possit assignari

Expanded text:
est in solitudine. Si vero aliquis corporaliter popularibus turmis prematur, et tamen nullos curarum saecularium tumultus in corde patiatur, non est in urbe. De hoc secreto cordis dictum est: Factum est silentium in coelo quasi media hora. Coelum quippe est anima justitaque justi, dum ad aeterna sublimia per sublevationem contemplationis intendit, surgentes ab infimis cogitationum tumultus premit, et intra se Deo quoddam silentium et haec quies mentis in hac vita non potest esse perfecta, nequaquam hora integra factum in coelo silentium dicitur, sed quasi media, ut nec media plene sentiatur, dum praemittitur quasi, quia mox ut se animus sublevare coeperit, et quietis intimae lumine perfundi, redeunte motu cogitationum, stupidus de semetipso confunditur, et confusus Potest et haec auctoritas aliter exponi, ut angelis in coelo silentium obedientiae factum ante ruinam diaboli possit assignari.
Abbreviated transcription (Latin):
non custodit. mendax est. Quod cum
ita sit : fidei nostre ueritatem. in uite
nostre consideratione debemus agnoᷤ¬
cere. Tunc enim ueraciter fideles su¬
mus : si quod uerbis ꝓmittimus. o¬
ꝑibus implemus. Indie quippe bapti¬
matis. omnibus nos antiqui hostis
operibus atq omnibus pompis abre

Expanded text:
non custodit, mendax est . Quod non custodit, mendax est . Quod ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus implemus. In die quippe baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis abre
Abbreviated transcription (Latin):
otest etiam omnis creature nomi¬
ne: omnis natio gentrum de sig¬
nari. Ante etenim dictum fuerat. in
uiam gentium ne habieritis. Nunc
autem dicitur. predicate omni crea¬
ture. Ut silicet prius aiudea apostoloꝵ
repulsa predicatio. tunc nobis in ad¬
uitorium fieret: cum illa dampnatio¬
nis sue testimonium suꝑba repulisset.
Sed cum discipulos ad predicandum
ueritas mittit. quid altud in mundo
facit. nisi grana seminis spargit: Et
pauea grana mittit insemine. ut mul-¬
tarum messium fruges recipiat ex no¬
stra fide. Neq enim in uniuersum
mundum tanta fidelium messis ex sur-¬
geret. si de manu dñi suꝑ rationalem
terram illa electa grana non uenissent.
apud semet ipsum dicat. ego iam credi¬
di. saluus ero. uerum dicit. si fidem o¬
ꝑibus tenet. uera et enim fides est. que
in hoc quod uerbis dicit: moribus nõ
contradicit. Hin est. enim quod de qͥ¬
busdam falsis fidelibus paulus dic̃.
autem negant. Hinc iohannes ait.
Iui dicit se nosse deum.⁊ mandata eiꝰ

Expanded text:
otest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium napud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de qbusdam falsis fidelibus dicit Paulus factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus
Abbreviated transcription (Latin):
S i igitur comue habet aliquid cum
om̃ni creatura homo: iuaeta aliquid
omnis creatura homo. Onm ergo crea¬
ture predicatur euangłrum: cum soli
homini predicatur. quia ille uidelicet
docetur. ꝓpter quem in t̾ra cimeta ere¬
ta sunt: et a quo omnia ꝑ quandam si¬
militudinem aliena non sunt. L¬

Expanded text:
Si ergo commune habet aliquid cum Si ergo commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ammonendo dicat. audiamus. E uies
in mundum inuuersum: predicate eu¬
uangłium omni creature. Humquid fra¬
tres mei sanctum euuangłium. uel in sen¬
satis rebus. uel brutis animalibus fue¬
rat predicanmn: ut de eo discipulic
dicatur. predicitte omni creature: Sed
omnis creature nomine: signaficatur
homo.Sunt namq lapides: sed nec ui¬
uunt nec senciunt. Sunt herbe ⁊ ar¬
busta: uiuunt quidem sed non senciũt.
Uiuunt dico. non ꝑ animam: sed ꝑuiridi¬
tatem. Quia et paulus dicit. Insipiens
tu quod seminas non iuificatur: nsi
prius moriatur. Uiuit ergo quod mo¬
ritur: ut inuficetur. Lapides itaq st̃:
sed non uiuunt. Arbusta autem sunt
et uiuunt: sed non senciunt. B̾ruta
uero animalia sunt: uiuunt. sencũt.
seid non discernunt. Angl̃i etenim sunt:
uiuunt. senciunt. discernunt. Omnis au¬
tem creature: aliquid habet homo.
habet namq cominune esse. cum lapidi¬
bus uiuere cum arboribus. sentire cũ
anunalibus. intelligere cum angelis.

Expanded text:
monendo dicat, audiamus: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. 2. Nunquid, fratres mei, sanctum Evangelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis.
Abbreviated transcription (Latin):
uod in resurrectione dñca
discipuli tarde credunt. non tam
illorum infirmitas. quam nostra ut ita
dicam futura firmitas fuit. Ipsa nam¬
q resur rectio illis dubitantibus per
multa argumenta monstrata est. que
dum nos legentes agnoscimus. quid
aliud qua de illorum dubitatione so¬
lidamur: Ilinus enim michi maria
magdalene prestitit. que cicius credi¬
dit: quam thomas qui du dubitauit.
Ille et enun dubitando uulnerum cica¬
trices tetigit: et de nostro pectore du¬
bietatis uulnus amputauit. Ad in si¬
nuandam quoq ueritatem domini¬
ce resurrectiomis. notandum ẽ nob̃
quid lucas referat. dicens. Conues¬
cens. precepit eis ab ierosolimis ne di¬

Expanded text:
uod resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas quam nostra, ut ita dicam, futura firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est: quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit quam Thomas qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore dubietatis vulnus amputavit. Ad insinuandam quoque veritatem dominicae resurrectionis notandum nobis est quid Lucas referat, dicens: Convescens pr
Abbreviated transcription (Latin):
eum ab oculis eorum. Hotate uerba.
signate misteria. Conuescens: eleua¬
tus est. Comedit.⁊ ascendit. ut iudeli¬
cet per fectum comestionis: ueritas
patesceret carnis. Marcus uero priꝰ
de cordis atq infidelitatis duricia.
increpasse discipulos memorat. Qua
in re.quid considerandum est. nisi qd̾
iccirco dñs tunc discipulos increpa¬
uit. cum corporaliter reliquit. ut uerba

Expanded text:
. Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Marcus vero priusde cordis atque infidelitatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
riamur. Ecce resurrectione auctoris
nostri. ministros eius angelos conci¬
ues nostros agnouimus. Ad horum
ergo ciuium illam frequentem sollẽp¬
nitadem festinemus : his cum necdũ
uisione possumus. desiderio et mente
iungamur. Transinigremus et uirtutes
galilea uidere mereamur. Ad iuuet
omips deus ad uitam desiderium nos¬
trum: qui pro nobis in mortem dedit
unicum filium suum. iħm xpistum do¬

Expanded text:
riamur. Ecce in resurrectione auctoris riamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus. His, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur. Transmigremus a vitiis Galilaea videre mereamur. Adjuvet omnipotens Deus ad vitam desiderium nostrum, qui pro nobis in morte dedit unicum filium suum per eumd
Abbreviated transcription (Latin):
tis abstulit. et montis uerticem ascen¬
dit. Quem fratres hem̃i hoc infacto
quem nisi redemptorem nostrum sam¬
son ille significat: Quid gaza ciuitas.
nisi infernum de signat: Quid ꝑ phi¬
listeos. nisi uideorum ꝑfidia de mons¬
tratur:: Qui cum mortuum dñm ui¬
derunt. eiusq corpus insepulcro iam
positum: custodes ilico deputauerũt.
et eum qui auctor uite claruerat:
in uiferni claustris retentum. quasi
samson ingaza se deprehendisse letati
sunt. Samson uero nocte media non¬
solum exiit: sed etiam portas tulit: qr
uidelicet redemptor noster ante lucem
resurgens. non solum liber de inferno
exiit: sed et ipsa etiam inferm claus¬
tra destripxit. Portas tulit: et montis
uerticem subiit: quia resurgendo
claustra inferni abstulit: et ãscenden¬
do celorum regna penetrauit. Hanc
ergo resurrectionis eius głam. fratres
lxm̃i: que et prius de monstrabatur
ex signo. et post patuit exfacto: tota
mente diligamus. pro eius amore mo¬

Expanded text:
tis abstulit, et montis verticem ascentis abstulit, et montis verticem ascendit. Quem, fratres charissimi, hoc in facto, quem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero modia nosolum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejus gloriam, fratres charissimi, quae et prius demonstrabatur ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore mo
Abbreviated transcription (Latin):
qui de cruce descendere noluit: sur
de sepulcro surgere: quam de cruce
descendere. Plus fuit mortem resur.¬
gendo destruere: quam uitam descẽ¬
dendo seruare. Sed cum iudei hũc
ad insultationes suas de cruce descẽ¬
dere minime cernerent: cum mori¬
entem uident: eum se uicisse credi¬
derunt: nomen illius se quasi exetin¬
xisse gauisi sunt.S ecce de morte
nomen eius per mundum creuit:
eocqua hunc infidelis turba extin¬
xisse se credidit. Et que gaudebat
occisum. dolet mortuum: quia hune
ad suam gloriam cognoscit per ueniꝰ¬
se per penam. Qd̃ bene inlibro iudi¬
cum saison illius facta significant:
qui cum gazam ciuitatem philistino¬
rum fuisset ingressus: philistei in gres¬
sum eius protinus cognoseentes: cruita¬
tem repente obsidionibus circumde¬
derunt. custodes de putauerunt: et
samson fortissimum se iam comprehen¬
disse gauisi sunt. S quid samson fecit:
agnouinus. Media nocte portaꝰ ciuita¬

Expanded text:
qui de cruce descendere noluit, 1529qui de cruce descendere noluit, 1529de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civita