comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salutis. nec scutum fidei: s głam tm̃ strepitumq sermonũ
p̃tendant adornatum illius: Filii aradii cũ exercitu tuo
erant suꝑ muros tuosin circuitu. s et pigmei qui erant in
turrib tuis. pharetras suas suspenderunt in muris tuis
ꝑgyrum: ipsi compleuerunt pulchritudinẽ tuam: lxx.
ilii aradioꝵ ⁊ fortitudo tua suꝑ muros tuos in circuitu: cus¬
todes in turrib tius erant: Pharetras suas suspenderunt
suꝑ propuignacula tua ꝑgirum: ipsi ꝑfecerunt decorẽ tuũ.
erbum gramadini. aquile prima editio pigmeos. symmac
medos: lxx. custodes: theodotio gomadim. ipsum hebra¬
icum interp̃tati sunt: aradium insulam quȩ tota sit cuuui¬
tas. et contra se positum oppidum antharadũ habeat. tuio¬
naq sit tyro. ⁊ p̃tendat in phenicis littora t̾minos cont¬
nentis terre: usq hodie cernumtis: Hii sunt in exercitu
urbis tyrie. custodesq turrium eius: et suspendunt

Expanded text:
salutis, nec scutum fidei, sed gloriam tantum strepitumque sermonum salutis, nec scutum fidei, sed gloriam tantum strepitumque sermonum praetendant ad ornatum illius. « Filii Aradii cum exercitu suo erant super muros tuos in circuitu. Sed et Pigmaei, qui erant in turribus tuis, pharetras suas suspenderunt in muris tuis per gyrum, ipsi compleverunt pulchritudinem tuam. LXX: Filii Aradiorum, et fortitudo tua super muros tuos, in circuitu custodes in turribus tuis erant. Pharetras suas suspenderunt super propugnacula tua per gyrum. Ipsi perfecerunt decorem tuum. Verbum GAMADIM  , Aquilae prima editio, Pygmeos: Symmachus, Medos: Septuaginta, custodes: Theodotio Gomadim, ipsum Hebraicum, interpretati sunt. Aradum insulam quae tota sit civitas, et contra se positum oppidum Antaradum habeat, vicinaque sit Tyro, et praetendat in Phoenicis littore 310 continentis terrae, usque hodie cernimus: hi sunt in exercitu urbis Tyriae custodesque turrium ejus, et suspenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
babilonem ceꝑit. et sacra. et scl̃aris narrat hystoria: Lydus
quoq illo tꝑre inter gentes robustissimas reputatus: qͦꝵ
rex cresus ab eodem tyro captus sit: xenophon scribit ple¬
nissimẽ. & libies cum trogoditis et ethiopib uenisse contͣ
ierłm: in paralippomenon uolumine legimus: Qͥ qr illis
tꝑrib florentissimi erant. et famosi ad prelia. pugnatores
tyrie. urbis defensores ẽẽ memorantur: et ad terrendos
hostes. scuta et galeas inmuroꝵ ꝓpugnaculis suspendisse:
Spiritalis aũi intelligentia illud sonat. qd̃ ꝑse qui int̃pretant᷑
temptantes siue temptati. & lidi quos generatos intelligimꝰ.
& libies qui hebraico sermone appellantur. frith. & uertunt᷑
in os ab ore. ñ ab osse. frustra tyrum nitantur defendere
cum temptatione suꝑentur: et generationi ac libidin: serui¬
ant: Uanaq tm̃ uerba multiplicent. ñ habentes galeam

Expanded text:
Babylonem ceperit, et sacra, et saecularis narrat historia. Lydos Babylonem ceperit, et sacra, et saecularis narrat historia. Lydos quoque illo tempore inter gentes roburex Croesus ab eodem Cyro captus sit, Xenophon scribit plenissime, et Libyas cum Trogodytis, et Aethiopibus venisse contra Jerusalem in Paralipomenon volumine legimus. Qui quia illis temporibus florentissimi erant et famosi ad praelia pugnatores, Tyriae urbis defensores esse memorantur, et ad terrendos hostes scuta et galeas in murorum propugnaculis suspendisse. Spiritalis autem intelligentia illud sonat, quod Persae, qui interpretantur tentantes sive tentati, et Lydii, quos generatos intelligimus, et Libyes, qui Hebraico sermone appellantur phut, et vertuntur in os ab ore non ab osse, frustra Tyrum nitantur defendere, dum tentatione superentur et generationi ac libidini serviant, cassaque tantum verba multiplicent, non habentes galeam
Abbreviated transcription (Latin):
reditatem accepit: Filioꝵ quoꝵ isaac. senior esari uenatorẽ
boni uel mali fecerunt. nec habebant meritum uel offessam:
naues maris ⁊ naute earum fuert̃ in popło negotiationis tyrie:
et scłm ꝓlixius aliis scl̃is. opusq ceteris oꝑib utilius: sic ap¬
pellatur occidens occidentis: ut magnitudinẽ occidentaliũ
partum significet. & pulchre naues maris et naute earũ
et remiges qui in tyrie nauis auxilio sunt: non ꝑgunt
ad orientem. nec ad ortũ luminis. uͥ sol iusticie nascitur.
s ad occidentẽ occidentis uͥ lumen occumbit: & unde tene¬
braꝵ exordium ẽ: ꝑse. et lidi. et libies erant in exercitu tuo.
utri bellatores tui. clipeum et galeam suspenderunt in te
pro ornatu tuo: siue peltas et galeas suspendert in te. ipsi de¬
derunt głam tuam: ꝑsas fuisse fortissimos: quoꝵ rex cyrus
isaie uaticino p̃dicatus. subuerso astiage rege medorum:

Expanded text:
reditatem accepit . Filiorum quoque Isaac senior Esau venator est, reditatem accepit . Filiorum quoque Isaac senior Esau venator est, boni vel mali fecerant, nec habebant meritum nec offensam, naves maris et nautae earum fuerunt in populo negotiationis Tyrae, et saeculum prolixius aliis saeculis, opusque caeteris operibus utilius: sic appellatur Occidens Occidentis, ut magnitudinem Occidentalium partium significet. Et pulchre naves maris, et nautae earum, et remiges qui in Tyriae navis auad orientem, nec ad ortum luminis, ubi sol justitiae nascitur, sed ad occidentem occidentis, ubi lumen occumbit, et unde tenebrarum exordium est. « Persae et Lydii, et Libyes erant in exercitu tuo, viri bellatores tui, clypeum et galeam suspendepro ornatu tuo sive peltas, et galeas suspenderunt in te ipsi dederunt gloriam tuam . Persas fuisse fortissimos, quorum rex Cyrus, ut Isaiae vaticinio praedicatur , subverso Astyage, rege Medorum,
Abbreviated transcription (Latin):
mam ciuitatem: quȩ uento flante postea conterenda est
habere ciues. siue pͥncipes uenatores: de quib scriptũ ẽ¬
Anima nr̃a sicut passer erepta ẽ: de laqueo uenantium: ubi
enim nos legimus uenantium: in hebreo scriptum ẽ. sycloni¬
orum: Isti uenant᷑ incautas aĩas in sublimib constitutas ad
terrena deducunt. et efficiunt᷑ remiges: ut ducant eas ad
naufragia: Sapientes autẽ tyri qui in malam partem acci¬
piuntur: ꝑ quã sapientiores st̃ filii tenebrarũ filiis lucis:
ipsi gubernant tyro naufragio p̃parata: Seniores biblii et
prudentes eius p̾buerunt nautas tyro ad ministeriũ: siue
confortauerunt confiliũ eius: Sacra narrat hystoria seniores
plurimos fuisse a dño repbatos: et iuniores electos: Intypum
synagoge et eccdie. senior cai abicitur: & abel iunior eligit᷑:
smael filius abraham eli alienus a patre ẽ: & isaac iunior he¬

Expanded text:
mam civitatem, quae, vento flante, postea conterenda est, mam civitatem, quae, vento flante, postea conterenda est, habere cives, sive principes venatores, de quibus scriptum eAnima nostra quasi passer erepta est de laqueo venantium . » Ubi enim nos legimus venantium, in Hebraeo scriptum est Sidoniorum: Isti venantur incautas animas, in sublimibus constitutas, ad terrena deducunt, et efficiuntur remiges ut ducant eas ad naufragia. Sapientes autem Tyri, qui in malam partem accipiuntur, per quam sapientiores sunt filii tenebrarum ac filiis lucis, ipsi gubernant Tyrum naufragio praeparatam. Seniores Giblii et prudentes ejus praebuerunt nautas Tyro ad ministerium, sive confortaverunt consilium ejus. Sacra narrat historia seniores plurimos fuisse a Domino reprobatos, et juniores electos in typum Synagogae et Ecclesiae. Senior Cain abjicitur, et Abel junior eligitur. Ismael filius Abraham, ali
Abbreviated transcription (Latin):
silium tuum: & om̃s naues maris & remiges earum
facti sunt tibi in occidentẽ occidentis: Dixerat supra. fi
nigmi tui qͥ te edificauert: impleuerunt decorẽ tuum:
Anteꝗͣ ueniat ad eos qui longe habitant pximaꝵ puint¬
arum: describit auxilia: Habitatores tiu inquit. siue
pͥncipes sydonis. & aradii quȩ uicina ẽ insula remiges
tui. sapientes tui o tyre. facti st̃ gubernatores tui:
A d sapientes enim ꝓprie ꝑtinet gubernatio: scriptura dicente.
Q uib non ẽ gubernatio: cadunt quasi folia. Senes. siue se¬
miores biblii. et prudentes eius p̃buerunt nautas ad mi¬
nisterium. siue confortauert̃ consilium tyri: & uariam
supellectilem p̃buerunt om̃sq maris naues et naute
earum fuerunt in populo negotiationis tyrie. siue in occ¬
dente occidentis: Hoc interim scd̾m litt̾am: Ceterum iuxta
mixticos itellectus. qr sydonii interp̃tantur uenatores.
& aradii deponentes: dicimus tyrum głosam et suꝑbissi¬

Expanded text:
silium tuum, et omnes naves maris, et remiges earum silium tuum, et omnes naves maris, et remiges earum facti sunt tibi in Occidentem Occidentis. Dixernitimi tui qui te aedificaverunt impleverunt decorem tuum, » antequam veniant ad eos qui longe habitant, proximarum provinciarum describit auxilia. Habitatores, inquit, tui, sive principes Sidonis et Aradii, quae vicina est insula, remiges tui; sapientes tui, o Tyre, facti sunt gubernatores tui. Ad sapientes enim proprie pertinet gubernatio, Scriptura dicente: « Quibus non est gubernatio, cadunt quasi folia. » Senes sive seniores Giblii et prudentes ejus praebuerunt nautas ad ministerium, sive confortaverunt consilium Tyri, et variam supellectilem praebuerunt. Omnesque maris naves et nautae earum fuerunt in populo negotiationis Tyriae, sive in Occidentem Occidentis. Hoc interim secundum litteram. Caeterum juxta mysticos intellectus quia Sidonii interpretantur venatores, et Aradii, deponentes: dicemus Tyrum gloriosam, et superbissi
Abbreviated transcription (Latin):
habeat pulchriorem: Byssum gͦ referri ad terram. quia
ex terra oriturꝰ. & iacinctum ad aerem. purpuram ad
mare ex quo conficitur. addito coccino bistincto. quib
pontificis uestim̃ta texunturꝰ: Sepe admonuimus qd̃.iiͦii.
elem̾ta significet. terram. ignem. aerem. & aquam. ex quib
constant omna. que sͥ adsumit tyrus. ut dei creatis ñ utatur
cum gr̃a. s dicat ꝑfecti decoris ego sum: uel decorẽ mn ipsa
circundedi: Habitatores sydonis et aradii fuerunt remiges
tui: sapientes tui tyre facti st̃ tibi gubernatores tui: senes
biblii et prudentes eius p̃buerunt nautas ad ministerium
uarie supellectilis tue: Om̃s naues maris. & naute earum
fuerunt in populo: negotiationis tue:Lxx: Pncipes tui¬
qui habitabant in sydone. & aradii: fuerunt remiges tui:
apientes tui sor. qui erant inte. ist gubernatores tui: senes
biblii et sapientes eius erant inte: Isti confortabant con¬

Expanded text:
habeat pulchriorem. Byssum autem referri ad terram, quia habeat pulchriorem. Byssum autem referri ad terram, quia ex terra oritur, et hyacinthum ad aerem, purpuram ad mare ex quo conficitur, addito coccino bis tincto, quibus Pontificis vestimenta 307 texuntur, saepe admonuimus quod quatuor elementa significent: terram, ignem, aerem, et aquas, ex quibus constant omnia, quae sibi assumit Tyrus, ut Dei creaturis non utatur cum gratia, sed dicat: Perfecti decoris ego sum: vel, decorem mihi ipsa circumdedi. Habitatores Sidonis, et Aradii fuerunt remiges tui. Sapientes tui, Tyre, facti sunt gubernatores tui. Senes Biblii et prudentes ejus praebuerunt nautas ad ministerium variae spulo negotiationis tuae. LXX: Principes tui habitabant in Sidone, et Aradii fuerunt remiges tui. Sapientes tui Sor qui erant in te, isti gubernatores tui. Senes Biblii, et sapientes ejus erant in te: isti confortabant con
Abbreviated transcription (Latin):
stratum: ut circundaret tibi głam. et oꝑiret te iacincto
et purpura de insulis elisẽ: & facta sunt oꝑtoria tua: Q a
dixerat tyrus. ꝑfecti decoris ego sum. uel circundedi mͥ
ipsa pulchritudine arguitur. quid a singulis acceꝑit re¬
gionib. sod̾m illud scripture: Quid habes qd̾ ñ acceꝑis:
i autẽ accepisti: qͥd głaris qͣsi ñ acceꝑis: Describitur gͦ¬
una queq mutat ꝓuintia: scđm illud uirgilianum:
ncdia mittit ebur: molles sua thura sabei: At chalides
duri ferrum. iurosaq pontus castoria. Et cet̾a. Byssus in
egypto quã maxime nascitur. ex qua contextum ẽ tyrie na-¬
uis uelum. qd suspendit᷑ malo. & oꝑimentum illius qd in
solis calore atq tranquillo nautis atq uectorib p̃bet um¬
braculum: De iacincto et purpura fit que sunt de insulis
elisa ionii maris. sic appellans insulas: Porro iuxta.lxx.
xunturꝰ: ut his oꝑta głosior sit. & circundata amictum

Expanded text:
stratum, ut circumdaret tibi gloriam, et operiret te hyacintho, stratum, ut circumdaret tibi gloriam, et operiret te hyacintho, et purpura, de insulis Elissa facta sunt opertoria tua. Quia dixerat Tyrus, Perfecti decoris ego sum, vel circumdedi mihi ipsa pulchritudinem, arguitur quid a singulis acceperit regionibus, secundum illud Scripturae: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Describitur uaeque mittat provincia, secundum illud Virgilianum : India mittit ebur: molles sua thura Sabaei: At Calybes duri ferrum, virosaque Pontus Castorea, et caetera. Byssus in Aegypto quam maxime nascitur, ex qua contextum est Tyriae navis velum, quod suspenditur malo, et operimentum illius, quod in solis calore atque tranquillo nautis atque vectoribus praebet umbraculum, de hyacintho et purpura fit; quae sunt de insulis Elisa, Ionii maris sic appellans insulas. Porro juxta Septuxuntur, ut his operta gloriosior sit, et circumdata amictum
Abbreviated transcription (Latin):
& ad littora ꝑuenire: Ee frunt transtra de ebore. cũ mortifica¬
uerunt corpora sua: uelusum dentium ad laudes dei contu¬
lerint: & pretoriola siue cellaria de insulis chethim: que
iuxta hebraici sermonis: ẽtoimoaotrañ uertiturꝰ in ꝑcussã.
ut plagis diaboli non tam int̾fecta sit ꝗͣ probata: Possumus¬
transtra ex ebore. et siluestres domus dicere de insulis chetim:
quas heretici in domo dei. ẜ in naui tyria fabricare conan¬
turꝰ: et ipsi habentes ebur suũ sermonis et linguȩ. edificã¬
tes templa dei templo contraria: & domus siluestres habi¬
tacula bestiarum: cum scriptura dicat. in domo dei ne¬
mora et siluas. ac lucos non ẽe plantandos: Byssus uaria
de egypto texta est tibi in uelum : ut poneretur in malum
iacinctus. et purpura de insulis elisa. facta st̃ oꝑĩitum
tuum: lxx: Byssus cũ uarietate de egypto facta ẽ tibi in

Expanded text:
306 ad littora pervenire; et fiunt transtra de ebore, cum mortifica306 ad littora pervenire; et fiunt transtra de ebore, cum mortificaverint corpora sua: vel usum dentium ad laudes Dei contulerint, et praetoriola, sive cellaria de insulis Chettiim, quae juxta Hebraici sermonis etymologiam vertitur in percussam, ut plagis diaboli non tam interfecta sit, quam probata. Possumus ex ebore, et silvestres domos dicere de insulis Chettiim, quas haeretici non in domo Dei, sed in navi Tyria fabricare conantur. Et ipsi habentes ebur suum sermonis, et linguae aedificantes templa Dei templo contraria, et domos silvestres, habitacula bestiarum, cum Scriptura dicat in domo Dei nemora, et silvas, ac lucos non esse plantandos . Byssus varia de Aegypto texta est tibi in velum, ut poneretur in malo: hyacinthus et purpura de insulis Elisa, facta sunt operimentum tuum. LXX: Byssus cum varietate de Aegypto facta est tibi in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet: aliunde uenientem: Quercus de basan. dola¬
uerunt inremos tuos: transtra tua fecerunt tibi ex e¬
bore indico. et p̃toriola de insulis italie: De basan fece¬
runt remos tuos. templa tua fecerunt tibi ex ebore.
domus siluestres de instilis cethim: Quanta pulchri¬
tudo nauis et supellectilis euis. ut remos haberet
cedrinos: ñ undelibet. s de basan: Ꝙ transtra ebur¬
nea. et p̃toriola. siue cellaria. in quib merges pciosis¬
sime
reponuntur de insulis cethim qd̾ nos in italiam uertimus
ex ea regione quȩ gretie propinquior ẽ om̃s occident alium
insularum: partes intelligentes: Dicamus gͦ iuxta anagogen
remos fieri nauis tyrie de basan: de qua et in psalmis legrt
Dasan in lingua nr̃a: interp̃tatur ignominia: Eos gͥ qui fuert
in ꝓfundo maris. & in ignominia peccatoꝵ conuertit dñs.:
uertit in remos: ut cũ apłis nauigantes. possint ad terram

Expanded text:
pertinet aliunde venientem. Quercus de Basan dolapertinet aliunde venientem. Quercus de Basan dolaverunt in remos tuos: transtra tua fecerunt tibi ex ebore Indico, et praetoriola de insulis Italiae. LXX: De Basan fecerunt remos tuos, et templa tua, et fecerunt tibi ex ebore domos silvestres de insulis Chettiim. Quanta pulchritudo navis, et supellectilis ejus, ut remos haberet cedrinos, non undelibet, sed de Basan, et transtra eburnea, et praetoriola, sive cellaria, in quibus merces pretiosissimae reponuntur, de insulis Chettiim, quod nos in Italiam vertimus: ex ea regione quae Graeciae propinquior est, omnes Occidentalium insularum partes intelligentes. Dicamus ergo juxta anagogen, remos fieri navis Tyriae de Bazan, de qua et in Psalmis scribiasan in lingua nostra interpretatur ignominia. Eos igitur qui fuerunt in profundo maris, et ignominia peccatorum, convertit Deus, et convertit in remos, ut cum Apostolis navigantes, possint ad terram, et
Abbreviated transcription (Latin):
optime instructarũ usus indiget: tc̃ tempestatẽ illi. et
uentum. austrum. quo fluctus maxini cõmouebunt᷑
uenire denuntiet. et eam subiacere naufragio: ꝑque
significat urbis tyri euersionẽ a rege nabuchodonosor.
siue ut multi putant ab alexandro rege machedonum:
qui sex mensib ipsam urbem obsedisse & cepisse narrat᷑ :
postꝗͣ dariũ uicit in cilitia: Iuxta misticos intellectus.
abietib siue cedris de sanir. nauis tyrie tabulata cedũ¬
turꝰ. quib texitur atq cõpingitur. et cedro. siue cip̃sso
atq mordentum. siue cedris qd̃ lignum imputribile
est. De sanir aũ dicunt᷑. qd interp̃tatur uia lucerne.
aut ut nos uerius arbitramur. dens uigiliarum. et
qd omnis nauis ꝓspitas et illustratio uenerit ex uero
lumine: Sanir autẽ mons iuxta litteram ipse ẽ qui et
hermon. quẽ alii uocant samor: lege historiam. & uit̃
p̃tatur candor. siue dealbatio. qd̃ et ipsum ad gr̃am

Expanded text:
optime instructarum usus indiget: tunc tempestatem illi, et optime instructarum usus indiget: tunc tempestatem illi, et ventum austrum, quo fluctus maximi commovebuntur, venire denuntiet, et eam subjacere naufragio. Per quae significat urbis Tyriae eversionem a rege Nabuchodonosor, sive, ut multi putant, ab Alexandro rege Macedonum, qui sex mensibus ipsam urbem obsedisse, et cepisse narratur, postquam Darium vicit in Lycia. Juxta mysticos vero intellectus, abietibus sive cedris de Sanir, navis Tyriae tabulata caeduntur, quibus texitur atque compingitur, et cedro sive cyparisso atque mordentium: sive cedris, quod lignum imputribile est. De Sanir autem dicitur, quod interpretatur via lucernae; aut ut nos verius arbitramur, dens vigiliarum, eo quod omnis navis prosperitas, et illustratio venerit ex vero lumine. Sanir autem mons juxta litteram ipse est qui et Hermon, quem alii vocant Sanior. Lege historiam. Libanus interpretatur candor, sive dealbatio: quod et ipsum ad gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
beelim in hoc loco apud hebreos penitus ñ habetur. s
ꝓ beelim scriptũ ẽ gebulaich: qd significat terminostuos:
neo quoq qd dixerunt filii tui uerbi ambiguitate decep¬
ti sunt: et scripture similitudine dum ꝓnuntiatione
diuersa heedem littere cõmentarioꝵ. & filioꝵ bonaich
et benaich leguntur: Ogͥ eyre que dixisti ꝑ suꝑbiam
ꝑfecti decoris ego sum: siue ego mͥ decorem circundecli:
cum sis sita in medio mari: audi ꝗͣta tibi dei largitate
collata sint: Finitimi et cont̾mini tui. qui ñ de longin¬
qͥs s uicinis st̃ regionib ipsi impleuert̃ decorẽ tuum: et
tu putas triũ cẽ d alientim est: & loquit᷑ quasi ad nauẽ
Tpogilios. urb significans pulchritudinem: & rerum
omnium abundantiam: Ut postꝗͣ uniu̾sam illiꝰ suꝑlecti¬
lem descripserit: malum. antemnas. remos. uela. pram
carinam. funes. oꝑtoria. pelles. et cetera quib nauiui

Expanded text:
Beelim, in hoc loco apud Hebraeos penitus non habetur, sed Beelim, in hoc loco apud Hebraeos penitus non habetur, sed pro Beelim scriptum est GEBULAIC , quod significat terminos tuos. In eo quoque quod dixerunt, filii tui, verbi ambiguitate decepti sunt, et scripturae similitudine, dum pronuntiatione diversa eaedem litterae, caementariorum, et filiorum, BONAICH et BENAICH   leguntur. O igitur Tyre, quae dixisti per superbiam, Perfecti decoris ego sum, sive ego decorem mihi circumdedi, cum sis sita in medio mari, audi quanta tibi Dei largitate collata sint. Finitimi et contermini tui, qui non de longinquis, sed de vicinis sunt regionibus, ipsi impleverunt decorem tuum, et tu putas tuum esse quod alienum est? Et loquitur quasi ad navem τροπικῶς, urbis significans pulchritudinem, et rerum omnium abundantiam, ut postquam universam illius supellectilem descripserit, malum, antemnas, 305 remos, vela, proram, carinam, funes, opertoria, pelles, et caetera quibus navium
Abbreviated transcription (Latin):
diligentie atq uirtutis: Dixit enim : ꝑfecti decoris ego sum:
siue ego mͥ circundedi decorem. cum sit in corde. hoc ẽ in
medio maris sita. & quasi insula moueatur. et fluctuet¬
& undarum illisionib confringatur: Qd aũ cor maris
mediũ significet: & ille ꝓphicus sermo demonstrat:
pterea ñ timebimꝰ dum turbata fuerit terra: et trans¬
dicit᷑ descendisse: Uera aũ et ꝑfecta pulcritudo in nullo
ad sponsam: Tota pulchra es ꝓxima mea. & macula ñ ẽ
inte: Finitimi tui qui te edificauer̃t: impleuert decorẽ
tuum: Abietib de sanir construxert̃ te: cũ omnib tabu¬
latis maris: Cedrum tuã de libano tuler̾t: ut fac̾ent tͥ
malum: Pro quo nescio qd̃ uolentes ita .lxx. tͣnstuler̃t
beelim. filii tui circundeder̃t tibi decorem. cedrus de
sanir edificata ẽ tibi. tenues tabulas cip̃ssinas de liba¬
no tulerunt: ut facerent tͥ malos abiegnos. Sermo enĩ

Expanded text:
diligentiae atque virtutis. Dixit enim: Perfecti decoris ego sum, diligentiae atque virtutis. Dixit enim: Perfecti decoris ego sum, sive ego mihi circumdedi decorem, cum sit in corde, hoc est, in medio maris sita, et quasi insula moveatur, et fluctuet, et undarum illisionibus confringatur. Quod autem cor maris, medium significet, et ille propheticus sermo demonstrat: Propterea non timebimus cum conturbata fuerit terra, et transdicitur descendisse. Vera autem et perfecta pulchritudo in nullo ad sponsam: Tota pulchra es, proxima mea, et macula non est in te . Finitimi tui qui te aedificaverunt, impleverunt decorem tuum. Abietibus de Sanir exstruxerunt te cum omnibus tabulatis maris. Cedrum de Libano tulerunt, ut facerent tibi malum. Pro quo nescio quid volentes, ita LXX transtulerunt: Beelim filii tui circumdederunt tibi decorem: cedrus de Sanir aedificata est tibi: tenues tabulas cypressinas de Libano tulerunt, ut facerent tibi malos abiegnos. Sermo enim
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. uł qd portu tutissimo de alto uenientes recipit naues.
et ẽ negotiatio popułoꝵ ad insulas multas: siue de infił
multis: Qd̃ quid̃ usq hodie ꝑseuerat: ut omniũ in illa¬
ꝓpe modum gentium exerceant᷑ commertia: Ceptã aũ
int̾pretationẽ sequentes. quioqͥd ad tyrum dicitur refe¬
ramus ad:. ꝙ NoxIÑ. id est angustias istius mundi qui
in maligno positus ẽ. & uariis ꝑturbationib quasi fluc¬
tib cartatur atq ꝑcuqtur: De huiuscemodi negotiato
dunt mare innauib facientes oꝑationẽ in aquis multis:
psi uiderunt oꝑadni: & mirabilia eius in ꝓfundo Otyre
dixisti. ꝑfecti decoris ego sum. siue ego mͥ circundedi deco
rem cum sit in corde maris sita: Primũ crim ẽ tyri. si quid
uldet᷑ habere boni. ñ dei putare s suu̾i. o omnẽ pulcͥcu¬
dinẽ quȩ illi diuersis uenit regionib ppͥe estimare

Expanded text:
fuit, vel quod portu tutissimo de alto venientes recipit naves, fuit, vel quod portu tutissimo de alto venientes recipit naves, et est negotiatio populorum ad insulas multas, sive de insulis multis. Quod quidem usque hodie perseverat, ut omnium propemodum gentium in illa exerceantur commercia. Coeptam autem interpretationem sequentes, quidquid de Tyro dicitur, referamus ad συνοχὴν, id est, angustias istius mundi, qui in maligno positus est, et variis perturbationibus quasi fluctibus coarctatur atque percutitur. De hujuscemodi negodunt mare in navibus, facientes operationes in aquis multis, ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo . O Tyre, dixisti, Perfecti decoris ego sum sive dixisti, Circumdedi mihi ego decorem et in corde maris sita. Primum crimen est Tyri, si quid videtur habere boni, non Dei putare, sed suum, et 304 omnem pulchritudinem, quae illi de diversis venit regionibus propriae aestimare
Abbreviated transcription (Latin):
ad insulas multas: siue ab insulis multis: H dicit dñs d̾s:
Siuoluero totam ꝓphetiam contra tyrum. siue suꝑ lam̃¬
tationem tyr⁊ uno sermone comp̃hendere. & longũ faciã
& sensum lectoris obscurabo: dum omnia simul ñ potest
mente retinere: p̃cipue in quib ad hebraico in hoc loco¬
lxx. editio discrepat. hoc ẽ que addid̾int. que ue subtraxerint:
taq nr̃a erimus interp̃tatione contempti. ꝙ sicubi dissonãt
ex latere oopulabimus ꝑfectam omniũ leo scientiam re-¬
linquentes. & quid nobis uideatur in singulis. breuiter
ammonebimus: Qͥ plangitur. adhuc cure ẽ ei a qͦ plangit᷑.
nde et samuel flebat atq plangebat suꝑsaul: Ꝙ apl
paulus lam̃tatur & luget suꝑhis qͥfornicati st̃.: & ñ ege¬
runt penitentiam: E ieremias lam̃tationes suꝑ eu̾sione
ierłm: quatuor scribit alphabetis: Habitat gͦ iuxta litte¬
ram tyrus. siue sor. in introitu maris. uł qd̃ prius insula

Expanded text:
ad insulas multas sive ab insulis multis. Haec dicit Dominus Deus. ad insulas multas sive ab insulis multis. Haec dicit Dominus Deus. Si voluero totam prophetiam contra Tyrum, sive super lamentatione Tyri, uno sermone comprehendere, et longum faciam, et sensum lectoris obscurum; dum omnia simul non potest mente retinere, pSeptuaginta editio discrepat, hoc est quod addiderint, quaeve subtraxerint. Itaque nostra erimus interpretatione contenti, et sicubi dissonant ex latere copulabimus, perfectam omnium Deo sententiam relinquentes: et quid nobis videatur in singulis, breviter admonebimus. Qui plangitur, adhuc curae est ei a quo plangitur. Unde et Samuel flebat atque plangebat super SaulPaulus lamentatur et luget super his qui fornicati sunt et non egerunt poenitentiam . Et Jeremias Lamentationes super eversione Jerusalem quatuor scribit alphabetis. Habitat ergo, juxta litteram, Tyrus, sive Sor, in introitu maris: vel quod prius insula
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ et ad eos referri potest. qͥ in angustia huitis scł̃i constitu¬
t. deducunt᷑ ad inferos. & oꝑiuntur abxssis fluctibq pe¬
narum. & trahunt᷑ ad inferiora terre. & his copulantur
qui in ueteri solitudine st̃. & deducunt᷑ in lacũ siue in fo¬
ueam sempiternam: ut ultra ñ habitent᷑ asꝑuscõ: De qͥb¬
scriptum ẽ: Impius cũ cecid̾it in ꝓfundũ maloꝵ: contem¬
nitur: Nec de cetero erunt interra uiuenqũ. s ꝑibunt
et redigent᷑ ad nichili: et deo eẽ cessabunt: Quib testimo¬
niis abutunt᷑ qui dicunt impioꝵ et ñ peccatoꝵ penas eẽ
ꝑpetuas: Qui quesiti a deo ñ sunt inuenti. & in et̾num eẽ
cessarunt: qr suo iudicio ꝑdiderunt eum qui dicit : Ego
sum uita: E factum ẽ uerbum dñi ad ine: dicens:
Tu gͦ fili hõis. adsume suꝑ tẏrum lam̃tum: & dices tẏro
qui habitat in inteoitu maris negotiationi poplorum

Expanded text:
Quod et ad eos referri potest qui in angustia hujus saeculi constituQuod et ad eos referri potest qui in angustia hujus saeculi constituti, deducuntur ad inferos, et operiuntur abyssis fluctibusque poenarum, et trahuntur ad inferiora terrae, et his copulantur qui in veteri solitudine sunt, et deducuntur in lacum, sive in foveam sempiternam, ut ultra non habitentur a scriptum est: Impius cum ceciderit in profundum malorum, contemnit . Nec de caetero erunt in terra viventium, sed peribunt, et redigentur ad nihili, et Deo esse cessabunt. Quibus testimoniis abutuntur, qui dicunt impiorum et non peccatorum poenas esse perpetuas: qui quaesiti a Deo, non sunt inventi, 303 et in aeternum esse cessarunt: quia suo vitio perdiderunt eum qui dicit: Ego sum vita . Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Tu ergo, fili hominis, assume super Tyrum lamentum, et dices Tyro quae habitat in introitu maris, negotiationi populorum
Abbreviated transcription (Latin):
eris: scd̃m illud qd̾ in alio psalmo scriptũ est: Dunitte mͥ
ut refrigerer prius ꝗͣ abeam: & amplius ñ ero: Non qͦ
ẽẽ desistat qui in penis ẽ semptternus: s quo qͥ deo non
uiuit. in scripturis scĩs dicatur ñ subsistere Unde et
hester contra soola loquens: ne tradas inquit sceptrũ
tuum his qui ñ sunt: Utiq erant. quib obsecrat ne tͣdat᷑.:
s deo ñ erant. qui uirtutib et uiuenti deo cessarant: Ꝙ hoc
notandum qd̃ querit᷑ tyrus ab eo qͥ uenit querere ⁊ saluũ
querit unam erroneam ouem: Mulier quoq quȩ unã
dragmã ꝑdiderat. querit & inuentt. & uicinas conuocat
ad leticie societatem: Sinautẽ requisita ñ inuenit᷑ tyrus.
non ẽ querentis uttrum. s eius qui bonipastoris fuger it
manum: E ultra inquit ñ eris in sempit̾num: siue ut
hebraico. lola. & in greco. AICUN. scribitur. unum scłm
significat. iuxta illud isaie. qui post .lxx. annos dic̃ tyrũ
dolor est: Hoc meta. Opactikooe. breuit̃ de tyro diximꝰ.

Expanded text:
alio psalmo scriptum est: Dimitte mihi ut refrigerer priusquam abeam, et amplius non ero . Non quod esse desistat qui in poenis est sempiternis: sed quod qui Deo non vivit, in Scripturis sanctis dicatur non subsistere. Unde et Esther contra idola loquens: Ne tradas, inquit, sceptrum tuum his qui non sunt . Utique erant quibus obsecrat ne tradatur; sed Deo non erant, qui virtutibus, et viventi Deo esse cessarant. Et hoc notandum, quod quaeritur Tyrus quaerit unam erroneam ovem . Mulier quoque quae unam drachmam perdiderat, quaerit, et invenit, et vicinas convocat ad laetitiae societatem . Sin autem requisita non invenitur Tyrus, non est quaerentis vitium, sed ejus qui boni pastoris fugerit manum. Et ultra, inquit, non eris in sempiternum; sive ut in Hebraico LOLAM , et in Graeco αἰῶν, scribitur, unum saeculum significat, juxta illud Isaiae, qui post septuaginta annos dicit Tyrum dolor est . Hoc metaphrastic ῶς breviter de Tyro diximus.
Abbreviated transcription (Latin):
s in ꝓfunda demergunt: Nec imitant᷑ eos qui usq ad ma¬
tutinã uigiliam nauigantes. fregert̃ insanos maris fluctꝰ
& dnm̃ saluatorẽ susciꝑe meruerunt: Statimq taliuec¬
tore et comite ꝑuenert̃ ad portũ quietis: de quo in eugłio
plenius scribitur: Uentus auster contriuit te incorde
maris: Om̃s diuitie tyri auro flante disꝑeunt: qui
significantus haebraice chadiñ. grece kaycon interp̃ta¬
e qͦ dicebat et sc̃s: ꝑ diem sol ñ uret te. neq luna ꝑ noctẽ.
oc uento iacob exustus erat: ꝙ tam̃ ñ contritus dũ loquit᷑.
ui ꝑ diem exustus estu: et gelu noctis: Illi quoq qͥ ab hora
prima conducti st̃. totius diei calorẽ et estus tuler̃t.⁊ tñ
accipiunt denartũ qr exusti st̃ et contriti: Unde et sponsa
dicit in cantico: Nigra sum et formosa. qr despexit me
siue ut melius in hebraico continet᷑: decolorauit me sol:

Expanded text:
sed in profunda demergunt: nec imitantur eos qui usque ad mased in profunda demergunt: nec imitantur eos qui usque ad matutinam vigiliam navigantes, fregerunt insanos maris fluctus, et Dominum Salvatorem suscipere meruerunt, statimque tali vectore et comite pervenerunt ad portum quietis, de quo in Evangelio plenius scribitur. « Ventus auster contrivit te in corde maris. » Omnes divitiae Tyri austro flante dispereunt, qui significantius Hebraice Cadim, quem nos in ven David: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Hoc vento Jacob exustus erat, et tamen non contritus, dum loquitur: Fui per diem exustus aestu, et gelu noctis . Illi quoque qui ab hora prima conducti sunt, totius diei calorem et aestus tulerunt, et tamen accipiunt denarium, quia exusti sunt, et non contriti. Unde et sponsa dicit in Cantico: Nigra sum, sed formosa, quia despexit me sol : sive, ut melius in Hebraico continetur, decoloravit me sol.
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ lib̾am. s cuncta peccatoꝵ uinculis nexuert: In uo¬
lucra iacinctna ꝓpter coloris similitudinẽ referamus ad
aerias potestates. qui thesauros suos scł̃i nundinis lar¬
tulerunt: & quia supra de utroq diximus. suꝑfluũ ẽ
lectori augere fastigium: Ꝙ repleta es et glłificata. siue
aggrauata nimis in corde maris: Nichil inqͥt tͥ defuit.
qd̃ ad diuitias ꝑtinet insularũ: Que tam̃ głificatio fuit
agrauatio possidentis. dum ñ potes modate ferre diui¬
tias. Qͣꝗͣ et pauiꝑtas sepe temptatio sit: Unde et salomon
necessaria tantũ postulat. et diuitias et pauꝑtatẽ parit̃
detestatur: ne in altero suꝑbia. in altero subrepat in¬
patientia atq mendaciũ: In aquis multis: adduxert̃
te remiges tui. S upra remiges tyrie quitatis. sicdonios
legimus: & aradios. quoꝵ alteriuenatores: alteri int̾pre¬
inter fluctus suo ducunt arbitrio. & ñ ad excelsa subleuãt.

Expanded text:
tionem liberam, sed cuncta peccatorum vinculis nexuerunt. Invotionem liberam, sed cuncta peccatorum vinculis nexuerunt. Involucra hyacinthina propter coloris similitudinem referamus ad aereas potestates, quae thesauros suos saeculi nundinis laruia supra de utroque diximus, superfluum est lectori augere fastidium. « Et repleta es et glorificata sive aggravata nimis in corde maris. » Nihil, inquit, tibi defuit, quod ad divitias pertinet insularum, quae tamen glorificatio, fuit aggravatio possidentis, dum non potest moderate ferre divitias: quanquam et paupertas saepe tentatio sit. Unde et Salomon necessaria tantum postulat, et divitias ac paupertatem pariter detestatur: ne in altero superbia, et in altero subrepat impatientia atque mendacium. « In aquis multis adduxerunt te remiges tui. » Supra remiges Tyriae civitatis Sidonios legimus et Aradios, quorum alteri venatores, alteri interpreculi hujus fluctus suo ducunt arbitrio, et non ad excelsa sublevant,
Abbreviated transcription (Latin):
Aram. siue ut .lxx. dixere karram. in nr̃a lingua sonat
foramina: chenne. p̃parationẽ: heden delicias: Pro qͦ
ignoramus: & ficti nõis. etoi aloaotian. querere ñ de¬
bemus: In negotiatione gͦ tyri ꝑ carneos sensus qͥ uidi¬
cantur in foraminib tota scl̃i hominũ p̃paratio ẽ. qui so¬
las delicias ꝑutantes se. si augeant tyriȩ urb̃ commertra.
De sabba. supra diximus: Assur interp̃tatur dirigens:
chemath. siue ut quibusdã exemplarib continet᷑: cherma
transfert᷑ in uineas: Haud dubiũ quin sodomoꝵ qui ueni¬
unt in mercatũ tẏri ut p᷑ua dirigant que fuerant depͣuata:¬
ruxta illud qd̃ in psalmis dicit᷑: ut destruas inmicũ et
ultorem: Habentq multiphariã suꝑlectilem & incredibil
uarietate distinctam que in uolucris iacinct districta ẽ
siue thesauri eoꝵ funib constringunt᷑. quoꝵ thesauriza¬
uert sͥ in terra: iuxta illud qd̃ serpptum ẽ: funib pecca
toꝵ suoꝵ: unusquisq constringit᷑ Nec habuert negotia¬

Expanded text:
aginta dixere, Charran, in nostra lingua sonat foramina: Channe, praeparationem: Eden, delicias: pro quoignoramus: et ficti nominis etymologiam quaerere non debemus. In negotiatione ergo Tyri per carneos sensus qui indicantur in foraminibus, tota saeculi hominum praeparatio est qui solas delicias putant si augeant Tyriae urbis commercia. 320 De Saba supra diximus. Assur interpretatur, dirigens: Chelmad, sive ut in quibusdam exemplaribus continetur, Cherma, transfertur in vineas: haud dubium quin Sodomorum, qui veniunt in mercatu Tyri, ut prava dirigant, immo arguant pjuxta illud quod in Psalmis dicitur: Ut destruas inimicum et ultorem . Habentque multifariam supellectilem, et incredibili varietate distinctam, quae involucris hyacinthi astricta est; sive thesauri eorum funibus constringuntur, quos thesaurizaverunt sibi in terra, juxta illud quod scriptum est: Funibus peccatorum suorum unusquisque constringitur , » nec habuerant negotia
Abbreviated transcription (Latin):
hebraicum. chorethim. uel interfectores. ꝙ int̃fectionẽ
uerterint. ñ solum in p̃senti loco. setiam in sophonia. uͥi
contͣ palestinos ista dicuntur: Gaza direpta erit. et
aschalon in ꝑditionẽ. ꝙ arotus & accharon eradicabunt᷑:
Ue habitatorib funiculo maris. accole cretarum. uerbum
dñi suꝑ uos chanaan: terra aliemgenarũ:. & disꝑdã uos
ex habitatione: et erit creta in pabulum pastoꝵ: & cubile
qd̃ nobis uisum ẽ diximus: Inde et duaꝵ legionum
dauid. quaꝵ una appellatur. phelethĩ. & altera celethi.
ultima ab eo qd̃ int̾fecerint. atq iugularint corethim:¬
hoc ẽ interfectoꝵ nom̃ accepit: ꝑditq dñs om̃s reliqͥas
maritime regionis: quȩ salsis tunditur fluctibus: Ee
uindictas ñ paruas. s magnas faciet in furore: ut furor
guens cũ furore : tunc cognoscant palestini qd̃ ipse sit d̃ns:¬
O

Expanded text:
Hebraicum CHORETHIM  , vel interfectores, vel interfectionem Hebraicum CHORETHIM  , vel interfectores, vel interfectionem verterint, non solum in praesenti loco, sed etiam in Sophonia, ubi contra Palaestinos ista dicuntur: Gaza direpta erit, et Ascalon in perditionem, et Azotus et Accaron eradicabuntur. Vae habitatoribus funiculi maris, accolae Cretarum, verbum Domini super vos Chanaan terra alienigenarum, et disperdam vos ex habitatione, et erit Creta in pabulum pastorum, et cubiquod nobis visum est, diximus. Unde et duarum legionum David, quarum una appellabatur Phelethi, et altera Cerethi , ultima ab eo quod interficerent atque jugularhoc est interfectorum nomen accepit. Perditque Dominus omnes reliquias maritimae regionis, quae salsis tunditur fluctibus et vindictas non parvas, sed magnas faciet in furore, ut furor guens cum furore, tunc cognoscant Palaestini quod ipse sit Do
Abbreviated transcription (Latin):
dedero ultionẽ meã suꝑ eos: Post filios ammon. moab et
seir qui ipsi funt ioumei. & ꝑ loth et esau populo isrł & do¬
mui uide cognatione sociantur. uenit ad philistim. quos
nomine omniũ genuũ quȩ ñ suut de genere udeoꝵ. ẜspe¬
ciali gentis sue quȩ nc̃ dicit᷑ palestina. mutata. phe. litc̃a
phascha. grecũ et latinum. ꝑascha. celebratur: Philis¬
tiim int̃pretant᷑ cadentes poculo. qui et ipsi de aureo ba¬
bylonis calice inhebriat sc̃: & seuiunt. & toto animo
insultant. inimicitiarũ contra isrł ueterũ recordantes
quib adei populo diuisisunt: Cumq ds̃ dicat. mͥ tun¬
dictam. ego retribuã dicit dñs: ipse se ulcisciscuntur.
int̃̾ficientes & implentes antiqua odia Propter extentã
suꝑ se manũ dñi sentient qui int̾ficient int̃fectores. pro
quo .lxx. nescio qͥd uolentes cretenses int̃pretatist̃. cum
aquila et simmachus. & cheodotio. uel ipsum uerbum

Expanded text:
dedero ultionem meam super eos. Post filios Ammon, Moab, et dedero ultionem meam super eos. Post filios Ammon, Moab, et Seir, qui et ipsi sunt Idumaei, et per Lot et Esau populo Israel, et domui Judae cognatione sociantur, venit ad Philisthiim, quonomine omnium gentium, quae non sunt de genere Judaeorum, sed speciali gentis suae, quae nunc dicitur Palaestina, mutata PHE littera, PHASE  , Graecum et Latinum pascha celebratur. Philisthiim interpretantur cadentes poculo, qui et ipsi de aureo Babylonis calice inebriati sunt, et saeviunt, et toto animo insultant, inimicitiarum contra Israel veterum recordantes, quibus a Dei populo divisi sunt. Cumque Dominus dicat: Mihi vindictam, et ego retribuam , ipsi se ulciscuntur interficientes, et implentes antiqua odia. Propter quae extentam super se manum Domini sentient, quae interficiet interfectores. Pro quo LXX, nescio quid volentes, Cretenses interpretati sunt, cum et Aquila et Symmachus, et Theodotio ipsum verbum
Abbreviated transcription (Latin):
apuericia erroresq ad olescentie matura condempnat.
ne memineris: Ꝙ tam̃ sciendũ. qd iacob primã accepit be¬
nedictionẽ esau scd̃am. & ad extremũ dicitur de eo. seruus
Iec dicit dñs ds: Pro eo qd̾ fecerunt palestni in uindicta
& ulti se st̃ toto animo. int̾ficientes & implentes intmiciqas
ueteres: ꝓpterea hec dicit dñs ds̃: Eore ego extendã manũ
meam suꝑ palestinos & int̾ficiam interfectores.⁊ ꝑdam
reliquias maritime regionis. faciamq in eis ultiones mag¬
nas. arguens infurore. et scient qr ego dñs. cũ dedero uin¬
dictam meã suꝑ eos: Lxx: Propterea hec dic̃ adonai dñs:
Pro eo qd̃ fecerunt alienigene inultionẽ. & suscitauerunt
uindictam insultantes ex animo ut delerent usq in et̾num:
ꝓpterea hec dicit adonay dñs: Ecce ego extendã manũ meã
suꝑ aliengenas. et disꝑdam siue interficiã cretenses. et
in uindicta furoris: et cognoscent qr ego adonay dñis. cũ

Expanded text:
a pueritia, erroresque adolescentiae aetas matura condemnat . a pueritia, erroresque adolescentiae aetas matura condemnat .  Et tamen sciendum quod Jacob primam accepit benedictionem, Esau secundam. Et quod ad extremum dicitur de eo: Servus Haec dicit Dominus Deus: Pro eo quod fecerunt Palaestini in vins inimicitias veteres. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego extendam manum meam super Palaestinos, et interficiam interfectores, et perdam reliquias maritimae regionis, faciamque in eis ultiones magnas, arguens in furore, et scient quia ego Dominus, cum dedero vindictam meam super eos. LXX: Propterea haec dicit Adonai Dominus: Pro eo quod fecerunt alienigenae ultionem, et suscitaverunt vindictam insultantes, ex animo, ut delerent usque in aeternum: propterea 293 haec dicit Adonai Dominus: Ecce ego extendam manum meam super alienigenas, et disperdam, sive interficiam Cretenses, et in vindicta furoris, et cognoscent quia ego Adonai Dominus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
expetiit de eis: qui recedentes acarne. sꝑm sequebant᷑.
Propterea ipse dñs filioꝵ iuda ultor existens: extendit ma¬
num suꝑ idumeã. & auferat de ea hoĩem et ium̃tum. qͥcqͥd
uel rationis uidet᷑ habere. uel simplicis fidei. ut eam redi
gat in solitudinẽ. et de theman quȩ interp̃tatur deficiens
et de dan que et ipsa cognationẽ sonat. om̃s gladio int̃¬
fecit: quem posuit in manu populi sui isrł uc subu̾tat᷑
edom. et iram dñi sentiat ac furorem. & intelligat uin¬
dictam eius ad hoc ꝓfecisse ut seruiat domui uide: hoc
est illud de quo et apłs disputat scribens: Iacob dilexi:
esau autem odio habui: Diligit autẽ iacob: qr carneum
atq terrenum supplantat et suꝑat: & benedictiones illiꝰ
meretur accipe: Primũ enim iuxta carnem: & postea
iuxta sꝑm uiuimus: Ante uicia: demde uirtutes qͥb:
uitia subruunturꝰ: quia appositũ cor hominis ad maliciã

Expanded text:
expetivit de eis, qui recedentes a carne spiritum sequebantur. expetivit de eis, qui recedentes a carne spiritum sequebantur. Propterea ipse Dominus filiorum Juda ultor existens, extendit manum super Idumaeam, et aufert de ea hominem et jumentum, quidquid vel rationis videtur habere, vegat in solitudinem: et de Theman, quae interpretatur deficiens, et Dedan, quae et ipsa cognationem sonat. Omnes gladio interfecit, quem posuit in manu populi sui Israel, ut subvertatur Edom, et iram sentiat Domini ac furorem: et intelligat vindictam ejus ad hoc profecisse, ut serviat domui Judae. Hoc est, illud de quo et Apostolus disputat scribens: « Jacob dilexi: Esau autem odio habui . » Diligit autem Jacob, quia carneum atque terrenum supplantat et superat, et benedictiones illius meretur accipere. Primum enim juxta carnem et postea itum vivimus. Ante vitia, deinde virtutes, quibus vitia subruuntur, quia appositum cor hominis ad malitiam
Abbreviated transcription (Latin):
manũ extendens suꝑ idumeã. abstulit de ea hominẽ et
ium̃tum. & cuutates illuis redegit in desertum. id est
theman ꝗͣ nos in austrũ uertimus de qua et de alia ur-¬
be. de dan ut̃fecti gladio cadent: Cumq illi se de iuda
ulti fueruit. ego dabo ultionẽ suꝑ idumeos. ꝑ manũ siue
in manu populi meusrł.: ut ab his oppͥmantur in quos
exercuere uindictã. qui facient in edom. siue idumeam.
iuxtairam et furorẽ meum. ut meã expleant indignationẽ
ꝟ ꝑ manus populi mei isrł. inunicã gentẽ meaira deseuiat. &
intelligant cont᷑ iniꝗͣ ultionẽ idumee. meam iustam fuisse
uiudictam: dicit ad ouay dñs. Sccl̃m tropologiã. hic th
sensus uidetur. idumea terrena appellat᷑. & carnea. que con
meditullio positã ad se trahe festinet. uultq ultiones reddẽ
quib subdita pͥus fuerat filius iuda. & recordat᷑ doloris
antiqui qd̃ ñ ꝓprie fuerit potestatis: & ideo uindictam

Expanded text:
manum extendens super Idumaeam, abstulit de ea hominem et manum extendens super Idumaeam, abstulit de ea hominem et jumentum, et civitates illius redegit in desertum, id est Themam, quam nos in Austrum vertimus: de qua et de alia urbe Dedan, interfecti gladio cadent. Cumque illi se de Juda ulti fuerint, ego dabo ultionem super Idumaeos per manum, sive in manu populi mei Israel: ut ab his opprimantur, in quos exercuerunt vindictam. Qui facient in Edom, sive Idumaeam, juxta iram et furorem meum, ut meam expleant indignationem, et per manus populi mei Israel, in inimicam gentem mea ira desaeviat, et intelligant contra iniquam ultionem Idumaeae, meam justam fuisse vindictam, dicit Adonai Dominus. Secundum tropologiam, hic mihi sensus videtur. Idumaea terrena appellatur et carnea, quae comeditullio positam ad se retrahere festinat; vultque ultiones reddere, quibus prius subdita fuerat, filiis Juda, et recordatur doloris antiqui, quod non propriae fuerit potestatis, et ideo vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ aũ esau. et seir. et edom. & idumea. et duma. unagens
appellentur: non ambiget qui scientiã habuerit script᷑aꝵ.
&ut de ceteris ꝓph̾is taceam: isaia. ieremia. amos. qui
contra idumeam et duma. et edom uaticinati sunt: ab¬
dias ꝓpha totam ꝓph̃iam contͣ hanc dirigit nationem:
quem ut potiumus. olim disseruimꝰ : Arguit᷑ gͥ setr. qͥ qr
hispidus erat pilosi nom̃ accepit. & edom sanguinis. qͥ
ob lenticule rufe coctionẽ primogenita ꝑdidit. et ab eclu-¬
lio sortitus uocabulũ est. E sau quoq: facta int̃pretat᷑
& hoc sciendum. qd̃ in hebreo nunꝗͣ scribitur idumea. s
semꝑ edom: quã idumeã exp̃ssit greca translatio :Le
filiis iuuda. peccauitq fiue memoriã pristini doloris te-¬
nuit. ut ultionẽ de eis caꝑet. a quib in utero supplantatꝰ
est Iccirco ñ ꝑ angłos. neq ꝑ altum quẽlibet. s ipse dñs

Expanded text:
Quod autem Esau et Seir, et Edom, et Idumaea, et Duma, una gens Quod autem Esau et Seir, et Edom, et Idumaea, et Duma, una gens appellentur, non ambiget qui scientiam habuerit Scripturarum. Et ut de caeteris prophetis taceam, Isaia, Jeremias, Amos, qui contra Idumaeam, et Dumam, et Edom vaticinati sunt: Abdias propheta totam prophetiam contra hanc dirigit nationem, quem ut potuimus olim disseruimus. Arguitur igitur Seir, qui quia hispidus erat, pilosi nomen accepit, et Edom sanguinarius, qui ob lenticulae rufae coctionem primogenita perdidit, et ab edulio sortitus vocabulum est , Esau quoque facta interpretantur. Et hoc sciendum, quod in Hebraeo numquam scribatur Idumaea, sed semper Edom, quem Idumaeam expressit Graeca translatio. Neqfiliis Juda: peccavitque, sive memoriam pristini doloris tenuit, ut ultionem de eis caperet, a quibus in utero supplantatus est. Idcirco non per Angelos, neque per alium quemlibet: sed ipse Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
et ium̃tum. et faciam eam desertã ab austro. & quisunt
in dedam. gladio cadent. & dabo ultionẽ meã suꝑ idumeã
ꝑ manũ populi mei isrł. & facient in edom iuxta iram
meã et furorẽ meũ: & scient indignationẽ meã: dicit
dñs deus: lxx: Hec dicit dñs adonay: Pro eo qd̃ fecit idu¬
mea ut ulcisceretur ultionẽ de domo iuda. & memoriam
retinuerunt mali. ꝙ ulti fc̃ ultionem: ꝓpterea hec dicit ad¬
onay dñs: Extendã manũ meã suꝑ idumeam. & int̾ficiã
de ea hoĩem et pecus. ꝙ ponã eam desertam: & de themã
sugientes gladio cadent: & dabo ultionẽ meã suꝑ idumeã
in manu popuili istł. & facient in idumeã iuxta irã meã
et furorem meum. & cognoscent ultionẽ meã dicit adonay dũs:
Supra duo ꝓposuerat: Pro eo qd̃ dixerunt moab et seir. & postea
de seir tacens: contra moab tantũ locutus ẽ: Non reddit
ceptum. ⁊posaraa. quid de seir hoc ẽ idumea fecerit:

Expanded text:
et iumentum et faciam eam desertum ab austro et qui sunt et iumentum et faciam eam desertum ab austro et qui sunt in Daedan gladio cadent et dabo ultionem meam super Idumeam per manum populium, et scient indignationem meam, dicit Dominus Deus. LXX: Haec dicit Adonai Dominus: Pro eo quod fecit Idumaea, ut ulciscerentur ultionem de domo Juda, et memoriam retinuerunt mali, et ulti sunt ultione: propterea haec dicit Adonai Dominus: Extendam manum meam super Idumaeam, et interficiam de ea hominem et pecus, et 291 ponam eam desertam: et de Themam fugientes gladio cudent. Et dabo ultionem meam super Idumaeam, in manu populi mei Israel, et facient in Idumaea juxta iram meam, et furorem meum, et cognoscent ultionem meam, dicit Adonai Dominus. Supra duo proposuerunt, pro eo quod dixerunt Moab et Seir, et postea de Seir tacens, contra Moab tantum locutus est: nunc reddit coeptum problema, quid Seir, hoc est, Idumaea fecerit.