comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio. ht̃ quidẽ maximam ꝓbabilitatẽ s int̾dum u̾itate deficit.
ut in hac. Qui scit canere cantor ẽ. Et ꝗ luctari luccator. qͥq
edificare edificator. Quib multis simili ro̾e collectis. inferrip̃.
uitare uiciuĩ nͥ cognitum queat ¶his gͣ duob ułnt pͥncipiis:⁊
gnib argum̃tandi. duoqͥdẽ alii dephenduntur argum̃taciõĩs

Expanded text:
tio quidem habet probabilitatem, sed interdum veritate deficit, tio quidem habet probabilitatem, sed interdum veritate deficit, ut in hac: Qui scit canere cantor est, et qui luctari luctator est, quique aedificare aedificator est. Quibus multis simili ratione collectis inferri potevitare vitium nisi cognitum queat. His igitur duobus velut principiis et generibus argumentandi, duo quidem alii deprehenduntur argumentationis
Abbreviated transcription (Latin):
regendis nauib non sorte s arte legitur gub̾nator. si in regendi
ministranda republica. non sors pͥncipẽ facit s ꝑtuia moderandi.
similiaq in płib ꝯquiruntur. ꝙ infertur.⁊ in om̃iqͦ re. quã
quisq regi atq ministrari gnauit̾ uolet. nõ sorte accomodat.
s arte rectorẽ Sides gͥ quẽ ad modũ ꝑ singłas res cuiat oro. ut
ad utuu̾sale ꝑueniat. Nam cum non sorte regi nauĩ s arte.
mũsale erat ꝯclusit ħ mͦ. In omib qͦ reb non sorte ductũ. s arte
pͥncipẽ. ł reccorẽ deb̾e ꝓponi. Sepe aũ multoꝵ collecta par¬
tidaritas. alid̃ qͥddã particłare demonstrat. ut siꝗs sic dicat.
neq nauib neq cuirib neq agͥs sorte p̃ponuntur. nec reb qͥdẽ.
publicis rectores sorte p̃ponedi s arte sunt Qđ argum̃tacionis
genꝰ. maxime solet eẽ ꝓbabile. ⁊ si non equã silło hñt firmita¬
ea siu̾is ꝓpo̾ ꝯtexatur. firma atq in comutabilis u̾itas. at ĩduc¬

Expanded text:
regendis navibus non sorte, sed arte, eligitur gubernator; si in regendis ministranda republica non sors principem facit, sed peritia moderandi, similiaque in pluribus conquiruntur, quibus infertur, et in omni quoque re quam quisque regi atque administrari graviter volet, non sorte accommodat, sed arte rectorem. Vides igitur quomodo per singulas res currat oratio, ut ad universale perveniat. Nam cum non sorte regi, sed arte, navisale conclusit: in omnibus quoque rebus, non sorte ductum, sed arte, praecipuum debere praeponi. Saepe autem multorum collecta particularitas aliud quiddam particulare demonstrat; ut si quis sic dicat: Si neque navibus, neque curribus, neque agris sorte praeponuntur; nec rebus quidem publicis rectores esse sorte ducendi sunt. Quod argumentationis genus maxime solet esse probabile, etsi non aequam syllogismi habeat firmitaus contexatur, firma atque incommutabilis veritas. At induc
Abbreviated transcription (Latin):
nis disputacionẽ suꝑfluam putant. si gnincta ꝑlegant ꝯtex¬
uonemq oꝑis m̃te ac ro̾ne collustrent: desment ꝓfecto uidi¬
care suꝑ fluum: q̃ necessario uiderint in parte oꝑis collocatũ.

Expanded text:
nis disputationem superfluam putant, si cuncta perlegant, contexnis disputationem superfluam putant, si cuncta perlegant, contextionemque operis mente ac ratione collustrent, desinent profecto judicare superfluum, quod necessario viderint in parte operis collocatum.
Abbreviated transcription (Latin):
uentionẽ copiam p̃stat. Qđ uͦ necessarioꝵ doctͥnam locoꝵ phi¬
losophis tͣoit. uiã quodãmꝰ u̾itatis illustrat squo magis ꝑ uesti.¬
ganda ẽ rimandaq ubiꝰ disciplina. eaq cum eum cognitione ꝑ¬
cepta sit: usu atq exercitacione firmanda. Magnũ enĩ aliꝗͣ
locoꝵ ꝯsidatio pollicetur. scilicet inueniendi uias. Qđ qͥdẽ hi
ꝗ sunt hꝰ rationis exꝑtes. soli ꝓrsus ingenio deputant. neq in¬
telligt̃ qntum hac ꝯsid̾atione queritur. que in arcẽ redig̾ uĩ
potestatemq nature. S de his actenꝰ. Nuc de reliꝗs explicemꝰ.
Mĩa qͥ dẽ que in suꝑioris serie uoluminis expedi
dammͦ.⁊ qͣsi dependẽtia uidentur. Nam cum de
diffr̾iis topicis libroꝵ titulum legerint: omissis
doctrine gͣdib statĩ ad finem oꝑis tendunt. Michi aut̃ uel
necessarium iudetur. q̃ nosi sit p̃cognitũ. ad ultĩoia discenties
animus ꝑuenire non possit. hiĩ ꝗ nunc qͦ omnẽ pͥmi uolumi¬

Expanded text:
philosophis tradit? viam quodammodo veritatis illustrat. Quo magis pervestiganda est rimandaque ulterius disciplina ea quae cum cognitione percepta sit, usu atque exercitatione firmanda. Magnum enim aliquid locorum consideratio pollicetur, scilicet inveniendi vias; quod quidem hi qui sunt hujus rationis expertes, soli prorsus ingenio deputantur; neque intelligunt quantum hac consideratione quaeratur, quae in artem redigit vim potestatemque natnia quidem quae superioris serie voluminis expeditdammodo et quasi dependentia videbuntur. Nam cum de differentiis topicis librorum titulum legerint, omissis doctrinae gradibus statim finem operis attendunt. Mihi autem necessarium videtur quod, nisi sit praecognitum, ad ulteriora discentis animus pervenire non possit, hi quoque qui nunc omnem primi volumi
Abbreviated transcription (Latin):
ita ne insit ut genꝰ aũ ut accidens. ã ut ꝓpͥum. ã ut diffo. Nam si
ostenditur nõ in eẽ. nicħ de questione relinꝗtur. Nam q̃ omino
nominẽ. nec ut accidens nec ut genꝰ nec ut disb̃. nec ut ꝓp̾um. incẽ
inberendi. Solum uͦ ineẽ ad accidens ꝑtinet maxime. Nam eũ
neq ut genꝰ. neq ut diffoꝰ. neq ut ꝓprium inẽ. s inẽ tñ. ut ac¬
cidens inẽẽ neceẽ ẽ¶Que cum ita sint: eoꝵ locoꝵ quos in maxi¬

Expanded text:
itane insit ut genus an ut accidens an ut proprium an ut definitio: nam si ostenditur non inesse, nihil de quaestione relinquitur; nam quod omnino non inest, nec ut accidens nec ut genus nec ut definitio nec ut proprium inesse e ad accidens maxime pertinet, nam cum neque ut genus, neque ut diffinitio, neque ut proprium inest, sed inest tamen, ut accidens inesse necesse est. Quae cum ita sint, eorum locorum quos in maxi
Abbreviated transcription (Latin):
defendit. ẽẽ affirmat. negat uͦ alt̾ cum uo eẽ ꝯtendit I Copostes¬
ũ questio ẽ que in ples distbuitur affirmõnes. ħ mͦ. Utrũ celst po¬
ignota notis ꝓbantur argum̃tũ uͦ rẽ dubiam ꝓbat. negeẽ ut
q ad fidẽ questionis affertur: sit ip̃m notiꝰ questione Argum̃¬
toꝵ ũ omniũ. alia sunt ꝓbabilia ⁊ necessaria. alia ꝓbabilia
quidẽ. s nõ necessaria. alia uͦ necessaria s non ꝓbabilia. alia nec¬

Expanded text:
um non esse contendit. Composita quaestio est quae in plures distrahitur affirmationes, hoc modo, utrum coelum roignota notis probantur, argumentum vero rem dubiam probat, necesse est quod ad fidem quaestionis affertur, ipsa sit notius quaestione. Argumentorum vero omnium alia sunt probabilia et necessaria, alia probabilia et non necessaria, alia
Abbreviated transcription (Latin):
sepe de nõib nt ntrũ idem signisici de oib enꝰ ens et inumm̃t
uł alud. aliis enim indet᷑ idem sigͣre ensꝰ ec mĩ. alii aut̾ re¬
noms oienem et parmemdis solunit eo qd̾ ml̾ipłir dieũt
nuli diet. et ens slłr aut̾ et in aoenͣce et m aliiꝰ singu̾s. ali¬
e entd̾e̾ oi̾ouum erunt faciles indiͥ alie n̾o difficiliores. et
sum̾e in erno gn̾e et ntrͣ eleneꝰ uł nõ elencꝰ. uo facile sar̾ eqͥ¬

Expanded text:
epe de nominibus, ut utrum idem significent de omnibus ens et unum, an aliud; aliis enim videtur significare ens et unum; alii autem Zenonis orationem et Parmenidis solvunt, eo quod multipliciter dicant unum dici et ens. Similiter autem et in accidente et in aliis singulis aliae quidem orationum erunt faciles videri, aliae vero difficiliores; et sumere in quo genere, et utrum elenchus vel non elenchus, non facile s
Abbreviated transcription (Latin):
coriscum qm̃ corisens ignomibit qitã musietis q̃ridem scit et igno¬
iat putas ne crieubitum tecraeubit̾ maius: Riec aut̾ ep crieubi¬
to tetracnbitum. sod̾m longicudi̾emt maiꝰ au̾ in more maiꝰ. ipͥm
qnoq i̾o sad̾m idem maiꝰ et minꝰ Inos ant̾ emi siunt in eo qd̃
petunt et accipimit qd̾ in pͥncipio est quesit. int̾ro gancib¬
quid̾ si sit maifc̾m. nd̃ dandum. n si probabłe sit dicenti u̾mi. sl
ant̾ laceat ignom̾ciam ꝓp̃ molestiã calini or̾omim ad inc̾ro¬
gant̾e cranssĩdend̾ uelud nõ argnentem. namelencꝰ est sti co
epd ey pͥneipio ⁊̃. winde eid̃ datumi eit nõ ut hoc nteret᷑. Ant ad
hoc dispncarest qͣnum neid in excra elenchis. Et ooi etmꝑ
cõseqñs cõcondes imp̾a or̃one mõstrare. est ant̾ duplep seerñ ei

Expanded text:
Coriscum quoniam Coriscus, ignorabit quoniam musicus, quare idem scit et ignorat. Putas ne tetracubitum tricubito maius? Fiet autem ex tricubito tetracubitum secundum longitudinem; maius autem minore maius; ipsum ergo ipso secundum idem maius et minus. Illos vero qui sunt in eo quod petunt et accipiunt quod in principio est quaesitum, si sit manifestum, non dandum nec si probabile sit, dicenti verum. Si autem lateat, ignorantiam propter molestiam talium orationum ad interrogantem transvertendum velut non arguentem; nam elenchus sine eo quod ex principio. Deinde quia datum est non ut hoc uteretur, sed ut ad hoc disputaret, contrarium vel in extra elenchis. Et eos qui per consequens concordes in ipsa oratione monstrare. Est autem duplex sequentium
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt post easeine aut̾ erpͥncipid inuenimitur par¬
nũ inpͥmis angñcum sum̾e solent sutiliusꝰ aute̾ plurimiũ
illo. quod postea fit ex hiis angnienc̾ maximũ aut̾ for¬
tasse principium o̾nm ut dicit᷑ qͣr et dusicdiscimimmi
Quanto eniniꝰ õportanũ potetate cunto p arnisstimũ mãg¬
mi̾tudi̾e dusicibutiũ ÷ inder¶ ¶oõ aut̾ inuento facile est inderi¬
addere. uł augere relicum¶ ed̾ et circa rethonuis ou̾onesiaceid ͭ
pene ant̾ et eura om̃es alias artes. nam et qni pͥneppia inne¬
nerunt oĩe. ad parnũ quid perduxert̃. Qm aut̾ mie for

Expanded text:
ae autem ex principio inveniuntur parvum in primis augmentum sumere solent, utilius autem plurimum illo quod postea ex his fit augmentum. Maximum enim fortasse principium omnium, ut dicitur; quare et difficillimum; quanto enim optimum potestate tanto parvissimum magnitudine difficillimum est videri. Hoc autem invento facile est addere et augere reliquum; quod et circa rethoricas orationes accidit, paene autem et circa alias omnes artes. Nam qui principia invenerunt omnino ad
Abbreviated transcription (Latin):
potes et que poces siei et ip̾e facieg nõ eithariz ans au̾ habes
pocestacem eitaritandi. cichariabis gͥ nõ eicharitns nt
noͣ huiꝰ ħc pocestace̾ nt nõ eitaritans cictirgeti s cõ nõ facit
ut faciet. ¶Solu̾it ant̾ quidam hu̾e et ałir nam sidedit ut
pocest fuo̾e̾ non dicunt aceide̾ no citari antem eitharizare ñd

Expanded text:
potes, et quae potes, sic et ipsa facies? non citharizans autem habes potestatem citharizandi, citharizabis igitur non citharizans. An non hujus habet potestatem, ut non citharizans citharizet? sed cum non facit hoc, ut faciat. Solvunt autem quidam id et aliter, nam si dedit ut potest facere, non dicunt accidere non citharizantem citharizare. Non
Abbreviated transcription (Latin):
nosse et ignorare. dieunt. s nõ sid̾m idem quannis quidem p̾¬
mũ sic̃ ĩa diximꝰ. oport eaꝵ que sad̾m idem sunt ou̾oitũ eande
oe̾ crrrfo̾nem. he aut̾ nõ erit si crms non innosse s ignosse
inc̾e̾: m aliquo modu se ħete: idem probata̾t᷑ accipiat ut siqͣs
pater: est aut̾ tuꝰ. nam si in ermbrdam hoe est u̾m ec cõciag᷑

Expanded text:
se et ignorare dicunt, sed non secundum idem, quamvis primum quidem, sicut iam diximus, oportet earum quae secundum idem sunt orationum eandem esse correctionem. Haec autem non erit, si quis non in nosse sed in esse vel aliquo modo se habere idem probamentum accipiat, ut si hic est pater, est autem tuus; na
Abbreviated transcription (Latin):
stia łoe. quemq que ant̾ aliqis indicat sod̾m opimonem sua̾
et sisit salilis sua singła ex lege st. Idem gͦ iustum et nd iustum
et ucrͣ oportet indione enm qui iusta dicit uł qui iniusta at
u̾o eum qui iniuriam paisus est mslum ÷ sufficient᷑ di̾e que
paissis est ea aut̾ erant inuista. Non enim siꝑaci aliennd

Expanded text:
suam, et si sit falsus, sua sunt singula ex lege; idem ergo iustum et non iustum. Et utrum oportet iudicare eum qui iusta dicit vel qui iniusta? At vero eum qui iniuriam passus est iustum est sufficienter dicere quae passus est; ea autem erant iniusta. Non enim si pati aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. gͦ eid̃ non uoleo sapiemisꝰ malii amict̾e ant̾ ũo uult
bomnti. malum gͦ bonum. non enim idem dr̾e malum &̾ bonͣ
limis fur et simere est mab̾ nongͦ est mał uult s bonum. nam
sumere bonun bonum. et egricudo mał est s nõ amict̾e egri¬
endi̾em gͥ instum inuisto. et qd̾ inste fic eo qd̾ iniulle magis en¬

Expanded text:
bonum. Ergo quod non volet sapiens, malum? Amittere autem non vult bonum; malum ergo bonum. Non enim idem dicere malum esse blum est fur, et sumere est malum; non ergo malum vult sed bonum; nam sumere bonum, bonum. Et aegritudo malum est, sed non amittere aegritudinem. Ergo iustum iniusto et quod iuste eo q
Abbreviated transcription (Latin):
batur falsa et n̾a nam fulsam nł ueram or̾onem uł opimon̾e
&e̾ nõ hac s cale signifu. it nam eadem ouo et mepiniones
ambulat aliuis ealaat : ambulat aut̾ cocam diem aut nd̃
qdͣ anbulans enm atbulot dixit. nec qñ eiphum bil̾e ꝗd̾ bi¬
nouit: ex quib aut̃ ha ermd̾ iuenit illud aut̃ didieit an¬

Expanded text:
batur falsa et vera. Nam falsam vel veram orationem vel opinionem esse non hoc sed tale significat; nam eadem oratio et in opinione. Et ambulat aliquis calcat? Ambulat autem totam diem. Aut non quod ambulat sed cum ambulat dixit; nec quando cyphum bibere, quod binovit? Ex quib
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ q̃ añ spãlissimum ẽ. de omĩb spãlissimis. ⁊ de indiuidius.
Solum aut̃ spẽs de omĩb indiuidius. Indunduũ aut̃ de unoso
huiusmodi. qm̃ ex ꝓpͥetatib consistit unum qͥq eoꝵ. Quaꝵ
colleccio numquã in alio eadẽ erit. Socͣtisn ꝓpͥetatib nũqͣm
in alio quolib er̃ parucłariuni. Heȩ uͦ que sunt hominis. dico
aũ eitis hominis ꝗ ẽ comunis ꝓpͥetates. er̃ eȩdẽ in plurib magiꝰ
aũ in omĩb particłarib in eo q̃ sunt homines. Continentur gͥ¬

Expanded text:
est de omnibus specialissimis et de individuis, solum autem species de omnibus individuis, individuum autem de uno solhuiusmodi quoniam ex proprietatibus consistit unumquodque eorum quorum collectio numquam in alio eadem erit; Socratis enim proprietates numquam in alio quolibet erunt particularium; hae vero quae sunt hominis dico autem eius qui est communis proprietates erunt eaedem in pluribus, magis autem et in omnibus particularib
Abbreviated transcription (Latin):
ħeq u q̃ aptũ naium ẽ nauigare erit honuus aifferentia
ugandum. illa ũ minime diuidentes ab aliis. S aptum uatueẽ
ad nauigandũ non ẽ cõpletiuũ subȩ. nec eius pars s. aptitudo que¬
cifice disfẽ.quȩ faciunt alt̾am spẽm .⁊ quecumq in eo qd quale ẽ acci¬
puntur. Et de differentiis ꝗ ista sufficiant.
alicui syei accidit & si ñ omũ. Ut homun medicum eẽ. ł ge¬
ometirẽ. ⁊ qd onũ accidit ⁊ si non soli quemadmodum homini ẽẽ
bipedem⁊ q̃ soli & omni.⁊ aliqñ. Ut homini in senectute canes
N am x si non rid. tñ risibile dr̃. non qdiam rideat. s q̃ aptꝰ natus sit

Expanded text:
quod aptum natum est nauigare erit homi- nis differentia,  sunt ad naui- gandum, illa uero minime’, diuidentes ab aliis, sed aptum natum esse ad nauigandum non erat comple- tiuum substantiae nec eius pars, sed aptitudo qucumque alteram faciunt speciem et quaecumque in eo quod quale est accipiuntur. Et de differentiis quidem ista sufficialicui speciei accidit, etsi non omni ut homini medicum esse vel geometrem, et quod omni accidit, etsi non soli quemadmodum homini esse bipedem, et quod soli et omni et aliquando ut homini in senectute canescnam, etsi non ridet, tamen risibile dicitur, non quod iam rideat, sed quod aptus natus sit
Abbreviated transcription (Latin):
que subtĩora sunt ht habitudinẽ eum sit gn̾s omĩum id qͥ
est sup̃mum. Eam uͦ que est ad suꝑiora non ht̃ cum sit sup̃¬
mum.⁊ pͥmum pͥncipium. Spãlissimum aut̃ ht̃ unam ha
bitud inẽ eam que est ad suꝑiora. quoꝵ est spẽs. Eam uͦ q̃ ẽ
ad posteriora nõ ht̃. si ̃ in dinduoꝵ spẽs dr̃ S spes indini¬

Expanded text:
STERIORA SUNT HABET HABITUDINEM, CUM GENUS SIT OMNIUM ID QUOD EST SUPREMUM, EAM VERO QUAE EST AD SUPERIORA NON HABET, CUM SIT SUPREMUM ET PRIMUM PRINCIPIUM; SPECIALISSIMUM AUTEM UNAM HABET HABITUDINEM, EAM QUAE EST AD SUPERIORA QUORUM EST SPECIES, EAM UERO QUAE EST AD POSTERIORA NON
Abbreviated transcription (Latin):
ceom̃s uocantur. ⁊ hismaxine opꝰ ẽ ad ditusiones gn̾um⁊⁊ ad di¬
funtiones s nõliis que socłm accidens inseꝑabiles sunt. nec mag̃
his que sunt sep abiler.Quas ⁊̃ det̾minantes diccint. Diffã ẽ
nale & mortale. Animalit neq ipsum nicħoꝵ ẽ iachił hoꝵ
est. lam uñ habebunt sp̃es liffas: Neq it orpositas nt̃. łlã

Expanded text:
ur; et his maxime opus est ad divisiones generum et definitiones, sed non his quae secundum accidens inseparabiles sunt nec magis his quae sunt separabiles. Quas etiam determinantes dicunt «differentia est nale et mortale. Animal enim neque ipsum nihil horum est nam unde habebunt species diff
Abbreviated transcription (Latin):
deceio ap̃philosophos est iermo. quod & describentes assignaue¬
runt. gñs ee entes q̃ de polurib & differentib sp̃e in eo qđa
bꝰ quemaomodũ gn̾a ⁊ sp̃ẽs.⁊ differẽtiȩ.⁊ ꝓpͥa. ⁊ accidentia cõ¬
ut album. sigrum. sedere. Abhis gͦ que de uno solo pre¬
dicuͤntur. differunt gn̾a. eo q̃ de plurib assignata p̃dicent᷑.
Ab his aut̃ que de plurib. aspẽb ꝗ.qm̃ spẽs ⁊ si de plurib

Expanded text:
describentes adsignaverunt genus esse dicentes quod de pluribus et differentibus specie in eo quod bus, quemadmodum genera et species et differentiae et propria, et accidentia comut "album", "nigrum", "sedere". Ab his ergo quae de uno solo praedicantur differunt genera eo quod de pluribus adsignata praedicentur, ab his au
Abbreviated transcription (Latin):
no resꝑmidend̾ mia respunt̾oneint̾ mur c̾nm dusputare hocã¬
est slłe tanqnam sudem nom̃ ponat᷑ diu̾ils sigͦ nõ oport ad du¬
dixit. s cõcedunt qnodam modo in dispntat̾onib: eoqd̾ lãte¬
qr diximꝰ magis opoit̾e ferre qu̾a u̾as. in agoniiticis dispu¬
caconib et ad duplex in obmacõne. Eeipmidend̾ autem

Expanded text:
non respondendum una responsione; interimitur enim disputare. Hoc autem simile tamquam si idem nomen ponatur diversis. Si ergo non oportet ad dudixit. Sed concedunt quodammodo in disputationibus eo quod lateque magis oportere ferre quam veras in agonisticis disputationibus et ad duplex obviatione. Respondendum autem
Abbreviated transcription (Latin):
catiuum uͦ ut ab ñ significatiuis uocib diuidetur. Ad placicũ¬
uͦ ut ab ilł que natura sunt significatiue uocib separetur. Cum
tp̃r ũ ut a nomine diuid̾etur. Presens uͦ aliꝗͥ significare: ut a
ũbi casib disungẽtur. Finita uͦ ut infinicis dift̾minarentur.
estat gͦ non ꝗͥ sit orõ did̾e. Necenim ex nomine ⁊ u̾ba ꝯponi ui

Expanded text:
cativam, ut a non significativis vocibus dividatur; ad placitum, ut ab illis quae natura sunt significativae vocibus separetur: cum tempore, ut a nomine divideretur; praesens aliquid significare, ut a verbi casibus disiungeretur; finita, ut ab infinitis disterminaretur. Restat ergo nunc quid sit oratio dicere. Haec enim ex nomine et verbo componi vi
Abbreviated transcription (Latin):
designatione monstrauit. nos id introductionis mͦ aliq̃ in eas res
tͣctacione disposita ꝑquiram. S siꝗ ad ħ opꝰ legendum accesserit̃
ab his petitum sit ne in his que nunꝗͣ audierint statim audeant
tcͣtatꝰ eliminat. Siꝗͥ uͦ his non uidebitur ne statim obstrepant
s ratione ꝯsulta d ipsi opinentur ꝗͥ ue nos ponimus ueriore m̃tis
acumine & subtiliore ꝑtctatum ratione diuiccent. Et hi quid̾
limꝰ degustent blando forte. sapore subtilitatis eliciti. quãuis
u ꝓ emiuis nicħ afferentib tempꝰ teratur: inchoandum nob est illo
priꝰ depulso ꝑicło ne a qͦꝗ̃ stilis culpetur oro. Non enim eloquentie
ꝯpositiones. s planitiem ꝯ sectamur. Qr̃ si ħ efficimus ꝗlib ĩcõpte
loq̃ntes intentio q nrã nob̾ ꝑfecta ẽ. S qm̃ sillogismoꝵ pͥma ẽ ꝓpo¬

Expanded text:
designatione monstravit, nos id introductionis modo aliqua in eas res designatione monstravit, nos id introductionis modo aliqua in eas res tractatione disposita perquiramus. Sed si qui ad hoc opus legendum accesserint, ab his petitum sit ne in his quae nunquam attigerint statim audeant tractatus eliminat. Si quid vero in his non videbitur, ne statim obstrepant, sed, ratione consulta, quid ipsi opinentur, quidve nos ponimus, veriore mentis acumine et subtiliore pertractata ratione diiudicent. Et hi quidem c nos protulimus, degustent blando fortasse sapore subtilitatis eliciti, quamvis Sed ne prooemiis nihil afferentibus tempus teratur, inchoandum nobis est illo prius depulso periculo, ne a quoquam sterilis culpetur oratio. Non enim eloquentiae compositones, sed planitiem consectamur: qua in re si hoc efficimus, quamlibet incompte loquentes, intentio q
Abbreviated transcription (Latin):
postulabat: explicauimꝰ. Nunc uͦ de recho¬
ricis dicendum uidetur. quid sint ł ꝗd a di aleticis discrepare ui¬
deantur. Ad ciniis plenam disputacionẽ integͥ qͣrti uoluminis par¬
GRai uetẽs post̾is suis c̃sultissimis reliquere
tc̃tatib in quib pͥnsꝗ ad resdensa caligãtes
obscuritate uenire q̃dam qͣsi intelligentie
luctacione p̃luderent. Hinc ꝑ introductionẽ
fatilior discibiliorq doetna. hic̃ ꝑ ea que illi
prologomena uocant. nos p̃dicta ł p̃dicenda possumus dic̾e ad ĩtelli¬
gentiam ꝓmtior uia mimitur. Hanc gͥ ꝓuidentiam non exosꝰ sta¬
tui ego qͦ in res obscurissimas aliꝗͦ quodam modo pontẽ pon̾e medioet
quicꝗͣ delibãs ita ut siꝗͥ buius dictum sit. id nos dilatacione ad intel¬
ligentiam porrigamus. Si quid suo more aristotiles nominũ u̾boꝵ ue
mutacione turbauit nos intelligentie ẜuientes ad ꝯsuetum uocabu¬
lum reducamus. Siquid ut ad doctos scbens summa tantũ tangenᷤ

Expanded text:
postulat explicuimus. Nunc veroricis dicendum videtur quid sint, vel quid a dialecticis discrepare videantur, ad cujus plenam disputationem integrum quarti voluminis spaGraeci veteres posteris suis in consultissimis reliquere tractatibus, in quibus priusquam ad res densa caligantes obscuritate venirent, quasi quadam intelligentiae luctatione praeludunt: hinc per introductionem est facilior discibiliorque doctrina, hinc per ea quae illi προλεγόμενα vocant, nos praedicta vel praedicenda possumus dicere, ad intelligentiam promptior via munitur. Hanc igitur providentiam non exosus, statui ego quoque in res obscurissimas aliquem quodammodo pontem ponere, mediocriter quidque delibans, ita ut si quid brevius dictum sit, id nos dilatione ad intelligentiam porrigamus; si quid suo more Aristoteles nominum verborumque mutatione turbavit, nos intelligentiae servientes ad consuetum vocabulum reducamus; si quid vero ut ad doctos scribens summa tantum tangens
Abbreviated transcription (Latin):
le non uidetur ascͥptum: plene.m. tullii diuisioni: pot̾i¬
mus aptare. Inuicẽ enim sibi diuisiones. altña reciꝑca¬
tione ꝯuincte st̃. Restant aut̃ ex themistii locis: hi. Ab
usib. ab effectib ⁊ corruptionib a ꝓportione.⁊ tnssump¬
cic̾onis aptandꝰ ẽ. ꝗ ab efficientib nuncupatur. Qđ si ipͦ
usus efficitur ei loco cicõnis adhibendꝰ ẽ. ꝗ ab effectis uoca¬
tur. Ab effectib uͦ. si ꝗd̾ effic̃ aliꝗͥ effectꝰ. ab efficientibꝰ caĩs
me: corruptio rͣsus. ip̃a quoq efficit quiddã.i. subali for¬
ma spoliat ac pͥuat ułnt mors facit corꝑis dissolutionẽ.

Expanded text:
lae non videatur ascriptum, plenae M. Tullii divisioni poterilae non videatur ascriptum, plenae M. Tullii divisioni poterimus aptare. Invicem enim divisiones alterna reciprocatione coniunctae sunt. Restant autem ex Themistii locis hi, ab usibus, ab effectibus, et corruptionibus, et proportione, t, ei loco Ciceronis aptandus est qui ab efficientibus nuncupatur. Quod si ipse usus efficitur, ei loco Ciceronis adhibendus est qui ab effectis vocatur. Ab effectibus vero, siquidem efficit aliquid effectus, ab efficientibus causis met, corruptio rursus ipsa quoque efficit quiddam, id est substantiali forma spoliat ac priuat, ut mors facit corporis dissolutionem.
Abbreviated transcription (Latin):
sione themistũ. A ꝯiugatis utrumq cõis. A gn̾e ciconis. a par¬
te .i. a spẽ themistii. A similitudine cõis. A diffrã cicõnis.¬
id̃ ap̃themistiũ ł a toto. ł a parte themistii. A ꝯtrario
eicõnis. id̾ ap̃ themistiũ ab oppositis. Ab ad iunctis cicõnis:
eund a cõit̃ accidentib. themistiꝰ dix̃. Ab añcedentib ⁊ ꝯ
seq̃ntib mixti c̃ płib. A repugnantib ciconis. id̾ athe¬
mistio. ab oppositis dr̃. Ab efficientib cicõnis a cõis the¬
mistii. Ab effectis tullii: a sine themistii. A ꝯꝑatiõe ma¬
ioris ac minoris.M. tullũ. id̾ st̃ a maiore. ac minore the¬
mistii. A ꝯꝑatioẽ partũ cico̾nis: a similib themistii. Cũ
gͥ tullũ plena dunsio aliꝙ mombris themistiane diuisioni
aptetur: ficri nõ.pͭ. ut non membra themistiane diuisi¬
onis statim ad tulliane ꝯuenientia reducantur. Quocͥcͥa
siꝗͥ reliquum ẽ ey themistui diuisione.i. qd suꝑiori formu¬

Expanded text:
arte, id est specie Themistii. A similitudine communis. A differentia Ciceronis, a toto vel a parte Themistii. A contrario Ciceronis, idem apud Themistium ab oppositis. Ab adiunctis Ciceronis, eumdem a communiter accidentibus Themistius posuit. Ab antecedentibus et consequentibus, mixti cum pluribus. A repugnantibus Ciceronis, idem a Themistio ab oppositis dicitur. Ab efficientibus Ciceronis, a causis Themistii. Ab effectis Tullii, a fine Themistii. A comparatione maioris ac minoris M. Tullii, idem sunt a maiore ac minore Themistii. A comparatione partium Ciceronis, a similibus Themistii. Cum igitur M. Tullii plena divisio aliquibus membris Themistianae divisionis aptetur, fieri non potest ut non membra Themistianae divisionis statim ad Tullianae convenientia reducantur. Quocirca si quid reliquum est in Themistii divisione quod superiori formu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuationes quedã habitꝰ uocabło ꝓferuntur. Ut orbꝰ. cecꝰ. uidu¬
us. Aliquotiẽs cum particła pͥuationis. ũ cum dicimꝰ finitũ¬
& infinitũ. equũ ⁊ inequale. S in his equũ ⁊ finitũ ĩ diuisi¬
Cont Rarioꝵ uͦ oppositio dubitatur fortasse. an scđm
pͥuationẽ. ⁊ habitum eẽ utdeatur. ũ alliũ. ⁊ nigrum.
an albũ ꝗđ pͥuatio nigͥ. sit: nigrũ uͦ albi. S ħ alias. Nunc
ã ita tͣctandum ẽ tanꝗͣ si sit aluid oppositionis genꝰ. sic̃ ẽ in
p̃dicam̃tis. ab ipso quoq aristotile dispositum. In ꝯtͣriis a
gn̾rm multa diuisio ẽ fere enĩ cunctas diffãs in ꝯtͣria duci
nisi ut sup̃dictum ẽ. indigentia q̃ sepe existit in nomine
prohib⁊. Quoaũ mͦ utreq duobꝰ t̾minis fierent eret mani¬
festum ħmͦ. Cum enĩ dicis animalium. alia ft̃ rationalia.

Expanded text:
privationes quaedam habitus vocabulo proferuntur, ut orbus, caecus, viduus. Aliquoties cum particula privationis, ut cum dicimus finitum infinitum, aequale inaequale. Sed in his aequale et finitum itrariorum vero oppositio dubitatur fortasse an secundum privationem et habitum esse videatur, ut album et nigrum, an album quidem privatio nigri sit, nigrum vero albi. Sed haec alias. Nunc autem ita tractandum est tanquam si sit aliud oppositionis genus, sicut est in praedicamentis ab ipso quoque Aristotele dispositum. In contrariis autem generum multa divisio est. Fere enim cunctas differentias in contrarnisi ut supra dictum est indigentia quae saepe existit in nomine prohiberet. Quo autem modo utraeque duobus terminis fierent, erit manifestum hoc modo: cum enim dicimus animalium alia rationalia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Neq enĩ sufficit scire quas in diuisione sumamꝰ nͥ illud qͦ sit
cognitum quem admodũ easdem ipsas que sum̃de ⁊ q̃ reiciẽde
sunt rectissime cognoscamus. Uidñdum g̾ pͥmũ ẽ utrum᷑ posita
diffã onũ possit ⁊ semꝑ ineẽ subiecit. Qđ si ipsa ł accu ł p̾ne
se ingitur: ħ a diuisionen gn̾is separanda ẽ. Si enĩ sepe ⁊ ac¬
tu. ⁊ rõne se uingitur ex eo sunt gn̾e que statim relinquunt. Ut
mini iͥ solꝰ num̾are possit ł geometͥã disce̾. Eđ si ħ possibilitas
ab homine se iungatur. homo ipse non ꝑmanet. S ħ non statĩ
earum sunt que in sub̾a sunt. Nam non idc̾co homo ẽ qm̃ ħ face̾¬

Expanded text:
est, neque enim sufficit scire quas in diuisione sumamus nisi illud quoque sit cognitum, quemadmodum easdem ipsas quae sumendae et quae reiciendae sunt rectissime cognoscamus. Videndum ergo primum est utia omni possit et semper inesse subjecto; quod si ipsa vel actu vel ratione sejungitur, haec a divisione generis separanda est. Si enim saepe et actu et ratione sejunguntur, ex eo sunt genere quae statim relinquunt, ut mini ut solus numerare possit uel geometriam discere. Quod si haec possibilitas ab homine seiungatur, homo ipse non permanet; sed haec non statim earum sunt quae in substantia insunt, nam non idcirco homo est quonia
Abbreviated transcription (Latin):
incelliget. Sin uͦ ecõtrio feceris aut neũtra subito: autͥ utraq
Qđ aũ pͥmum ẽ in diuisione qͦ oportet pͥmit᷑ ordinari.¶ Neceẽ qͦ
certũ inc̾to. Stabile & fixum. instabili ⁊ mutabili. S omnia que
aũ nom̃ cũ particła negatiua aut tota nego̾. Quare potius
etas aut obscuriosa sunt fortasse qm ipse desderat nichil
ad me cognitionẽ facilẽ pollicentẽ. Neq enĩ rudibꝰ ħ to¬
eius artis. s inbutis ⁊ ultĩore pene loco ꝓgressis legenda ⁊
ordine ꝑ ypotetiet discipline dicendum mͥ eẽt diligenter
exposui. ħ qͥd ẽ dicta sunt de oppositione qm̃ affo̾ nego̾q¬

Expanded text:
intelliget. Sin uero e contrario feceris, aut neutra subito aut tardius utraque  autem primum est, in diuisione quoque oportet primitus ordinari. Necesse est certum incerto, stabile aut nomen cum particula negativa, aut tota negatio. Quare finitetas aut obscuriora sint fortasse quam ipse desiderat, nihil ad me cognitionem facilem pollicentem. Neque enim rudibus haec totius artis, sed imbutis et ulteriore pene loco progressis legenda etordine peripatetice disciplinae mihi dicendum esset, diligenter exposui. Haec quidem dicta sunt de oppositione quam affirmatio
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ alia sunt bona. alia mala. alia ĩ diffã. que nec bona st̃
scił nec iala. Si ita dic̾e̾ntur gemina diuisio ꝓueniret. Reꝵ
aliqͥ. ut pat̃ filiꝰ dñs seriuis duplex dimidiũ. sensibił sensꝰ.¬
hnt hmodi cognitionẽ q̃ a se inuicẽ referantur. ac sine seẽẽ nõ posst̃.
on egͦ geniꝰ in relatiuas partes facienda diusio s totahmi seccioa¬

Expanded text:
omnium alia sunt bona, alia mala, alia indifferentia'', quae nec bona sunt scilicet nec mala, si ita diceretur gemina diuisio proueniret: ''aliquid, ut pater filius, dominus seruus, duplex medium, sensibihabent huiusmodi cognationem qua ad se inuicem referantur ac sine se esse non possint. Non est ergo generis in relatiuas partes facienda diuisio, sed tota huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
alicuiꝰ sũt magnitudinis. Sic enĩ cͥculũ ⁊ semic̾culos ⁊⁊ in eo qdꝰ g̾cito¬
meas uocant. nos diuisiones possumus dice̾. Distͥbuimus ⁊ tetrago¬
num alias ducto ꝑ angulum diam̃tro intͥangulum alias in parelleo¬
gͣrea męta alias intetrigona seꝑamꝰ. Ita qͦ genꝰ ut cum dicimꝰ. Num̃oꝵ
ar̃ scire ꝑictile ẽ. qm̃ genꝰ una qͦd dammꝰ multaꝵ spẽꝵ similitudo ẽ q̃
sub̾ alẽ eaꝵ omniũ ꝯuenientiam monstraret. atq idõ collectuũ mul-

Expanded text:
alicuius sunt magnitudinis. Sicut enim circulum in semicirculos et in eos quos Graeci tomeas uocant nos diuisiones possumus dicere distribuimus, et tetragonum alias ducta per angulum diametro in triangula, alias in parallelogrammata, alias in tetragona separamus, ita quoque genus, ut cum dicimus ''numerorum autem scire perutile est, quoniam genus una quodammodo multarum specierum similitudo est quae earum omnium su
Abbreviated transcription (Latin):
hominis u̾issima rõne integͣ ꝯclusione ꝑficient Nunc ã ad diffõ¬
nes integͣs fecierũ diuisionecessaria ẽ. Et forte in eodẽ diuusio
uoca ip̃sa ĩgen̾um suscipimus sectiones. Que uͦ st̃ eꝗuoca ĩhis
diuisio sola significationis. Uidendum pꝰ ẽ ꝗͥ sit uniuocum
ꝗ sit equocum. Nec cum ista fellerint. equocum nomen qͣsi ĩ
sp̃es. ita in significatrones uoces resoluamus. Uñ fit ut rursꝰ
tim. Relinq̃ntes sunt huiꝰmi dormire scde ł stare. ł uigilare.¬

Expanded text:
issima ratione et integra conclusione perficeret? Nunc autem ad definitiones integras specierum diuisio necessaria est et forte in eodem diuisionuoca ipsa in generum suscipimus sectiones, quae uero sunt aequiuoca in his diuisio sola significationis est, uidendum prius est quid sit uniuocum quid aequiuocum ne, cum ista fefellerint, aequiuocum nomen quasi in species ita in significatiuas uoces resoluamus. Vnde fit ut rursus tim relinquentes sunt huiusmodi, dormire uel sedere uel stare
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ q̃ differ̃ q̃ ꝯtͣ se in diuisionibꝰ poni nõ debent. ũ animal ro¬
nale & bipes. Nullus enĩ dicit animaliũ alia st̃ rõnabilia. alia
duos pedes habentia: idcͥco qd ro̾nabile & bipes licet differant nul¬
la a. se oppositionem disiungentur. Et ꝯstat q̃cq a se aliqͣ opposicio¬
ꝯt̾riis aut in pͥuationẽ ł habitum ea oporteat collocari. ũ st̃ motꝰ
ꝗes. sanitas. ⁊ egitudo. ingilatio. somnis. lux. tenebre. S ħ alias.
unc ã dereliꝗs oppositionibꝰ dicendum ẽ. Tercia oppositio ẽ scđd̃m¬

Expanded text:
t quae contra se in diuisionibus poni non debent, ut in animali rationale et bipes, nullus enim dicit ''animalium alia sunt rationabilia, alia duos pedes habentia'' idcirco quod rationale et bipes, licet differant, nulla a se oppositione disiunguntur, constat quaecumque a se aliqua oppositiocontrariis an in privatione et habitu eas oporteat collocari, ut sunt motus, quies, sanitas, aegritudo, vigilatio, somnus, lux, tenebrae. Sed haec alias, nunc de reliquis oppositionibus dicendum est. Tertia oppositio est qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uirtꝰ idẽ ẽ ꝙ abitꝰ Partes uͦ non semꝑ idẽ s̃ qͥ totum neq
enĩ manꝰ idẽ ẽ qd homo nec idẽ paries quod domꝰ. ⁊ in his quid
onis diffãs dare. differt̃ aũ ꝗ totũ qͥd ẽ ꝯstat partibꝰ uox ũ
nõ ꝯstat ex his q̃ significat. Et fit tociꝰ diuisio quidẽ ĩparte:
ocis aũ fit in parcesꝰ s in eas resquas uox ipsa significat. Uñ fit
ũ sublata parte totum ꝑeat. Sublata una re quã signifi¬
cat multa designans uox illa ꝑmaneat. Nunc ũ qm scł

Expanded text:
et uirtus idem est quod habitus, partes uero non semper idem quod totum, neque et uirtus idem est quod habitus, partes uero non semper idem quod totum, neque enim manus idem est quod homo nec idem paries quod domus. Et in his quidem onis differentias dare. Differunt autem quod totum quidem constat partibus, uox uero non constat ex his quae significat; et fit totius quidem diuisio in partes, uocis autem fit non in partes sed in eas res quas uox ipsa significat, unde fit ut sublata parte totum pereat, sublata una re quam uox significat multa designans uox illa permaneat. Nunc ergo quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
sio ꝑfecta ẽ. Quale namq animał ẽ homo. adcͥco qm̃ qualitate for¬
matur. Uñ quale sit ammał homo respondens. aut rõnale respõ¬
debit. aut certe mortale. Ampliꝰ. Genꝰ om̃e naturalit̃ pꝰ ẽ ꝓpũs¬
spẽbꝰ: totũ aũ partibꝰ ꝓpͥis postiꝰ. Partes st̃ que totum iungunt S
cõpositi sui ꝑfectionẽ alias natura tantum alias p̾ne ꝙͣ temporis
tu genꝰ in natura ꝯsist̾e. Contra euenit in toto. Nam si parstociꝰ
ꝑit: totum nõ erit: cum pars una sit int̾empta. Sin totũ ꝑeat
partes ꝑmanent distribute. Ut si de integ̃ bomo ꝗs abstulerit
tectum: totum ꝙ. ante fuit int̾cipit. S ꝑeunte toto: pardes ⁊
fundam̃ta ꝯstabunt.IAmpliꝰ qͦ. G.enꝰ p̃ebꝰ mat̾ia ẽ. Nam sic̃ es
accepta forma tͣnsit in stacuã: ita genꝰ accepta diffã tnsit ĩẜ̾ẽ.
ex partibꝰ. Uñfit ut totũ ab ima qͦ parce sua parciũ ipsar̃
ꝯpositione diffenit. Spẽs uͦ a gn̾e differentie ꝯuinctione

Expanded text:
facta est. Quale namque animal est homo, idcirco quoniam qualitate formatur. Unde quale sit animal homo respondens, aut rationale respondebit, aut certe mortale. Amplius genus omne naturaliter ps, totum autem partibus propriis posterius; partes sunt quae totum iungunt, compositi sui perfectionem alias natura tantum, alias ratione quoque temporis mptum genus in natura consistere. Contra euenit in toto, nam si pars totius perit totum non erit, cuius pars una sit interempta; sin totum pereat partes permanent distributae, ut si de integra domo quis abstulerit tectum, totum quod ante fuit intercipit, sed pereunte toto parietes et fundamenta constabunt. Amplius quoque genus speciebus materia est, nam sicut aes accepta forma transit in statuam ita genus accepta differentia transit iex partibus, unde fit ut totum ab unaquaque parte sua partium ipsarum compositione differat, species uero a genere differ
Abbreviated transcription (Latin):
nime nãq atq corꝑi id qd expetitur accidens nõ genus ẽ.: ⁊ bo-¬
Accidentiũ uͦ in accidentia diuisio ẽ ũ omniũ candidoꝵ alia
st̃ dura ut margarita. alia lĩquentia ũ lac. Liquor namq
& albedo atq duricies. ħ sunt accidentia. S album in
tur. Possumꝰ enĩ dicẽ eoꝵ q̃ dura st̃ alia st̃ nig alia st̃ alba.
huiꝰmodi dunisio ab omĩbꝰ que sunt supͣdicte. Nam neq
significationẽ ꝑatiri possumꝰ in uoces. cum uox in sig̾catio¬
nes ꝓprias discernatur: nec partes in totũ diuiduntur ꝗͣ¬
uis totũ separetur in partes. Nec spẽs sec̃nt᷑ in gn̾a. licet
genꝰ in sp̃es diuidatur. Qđ uͦ suꝑiꝰ dictum ẽ. Hanc diuisio¬
nẽ ita fieri si utͣq eidẽ ꝯtingit ⁊ ineẽ subiecto: si antẽ¬
ciꝰ ꝑspicitur liquet. Nam cum dm̃s eoꝵ que dura st̃ alia
st̃ alba. alia nig̃. ut lapis atq hebenum manifestum ẽ. hebeno

Expanded text:
animae namque atque corpori id quod expetitur accidens non genus est et boAccidentis uero in accidentia diuisio est ut ''omnium candidorum alia sunt dura'', ut margarita, ''alia liquentia'', ut lac, liquor namque et albedo atque durities haec sunt accidentia, sed album in tur, possumus enim dicere ''eorum quae dura sunt alia sunt nigra, alia alba'', huiusmodi diuisio omnibus quae supra sunt dictae, nam neque significationem partiri possumus in uoces, cum uox in significationes proprias discernatur, nec partes in totum diuiduntur, quamuis totum separetur in partes, nec species secatur in genera, licet genus in species diuidatur. Quod uero superius dictum est, hanc diuisionem ita fieri si utraque eidem contingerent inesse subiecto, si attentius perspicitur liquet, nam cum dicimus eorum quae dura sunt alia esse alba, alia nigra, ut est lapis atque hebenum, manifestum est hebeno
Abbreviated transcription (Latin):
quib ẽ medium nunquam necessarium fuĩt. om̃i alt̾m ĩ cẽ
s qͥe. dã ⁊ his der̃minate unum. Uñ palam ẽ qr scłm neu¬
trum modum tamꝗ ꝯtraria opposita sunt ea que scđm pri¬
uationem ⁊ habitum opponuntur. A mplius aut̃. In ꝯtra¬
qͥ sanum ẽ possibile ẽ languere.⁊ taudidum ingrum ficri.
& caltoum frigioum i stutioso prauum ex prauostudi¬
osum possibile ẽ fieri. prauus u ad ineliores exercitaciones
deductꝰ ⁊ ad docerinas ł ad modicum aliq ꝑficiet ut me¬
lior sit. Si uͦ semꝑ ł modicum erem̃ua simpserit pal⁊̃ ẽ
qr aut ꝑfecte mutabitur aut satis multum sumee. Si enĩ
bene mobilior. ad uirtutem fiat. ł qͣcumq crem̃tum a pͥn¬

Expanded text:
numquam NECESSARIVM FVIT omni alterum ESSE, sed QVIBVSDAM, et his DETERMINATE unum. VNDE PALAM est QVIA secundum neutrum modum TAMQVAM contraria OPPOSITA SVNT ea quae secundum privationem et habitum OPPONVNTVR. Amplius in contraNUM EST POSSIBILE EST LANGUERE, ET CANDIDUM NIGRUM FIERI, ET CALIDUM FRIGIDUM, ET EX STUDIOSO PRAVUM ET ES PRAVO STUDIOSUM POSSIBILE EST FIERI PRAVUS ENIM AD MELIORES EXERCITATIONES DEDUCTUS ET AD DOCTRINAS, VEL AD MODICUM ALIQUID PROFICIET UT MELIOR SIT; SI VERO SEMPER VEL MODICUM CREMENTUM SUMPSERIT, PALAM EST QUIA AUT PERFECTE MUTABITUR, AUT SATIS MULTUM CREMENTUM SUMET; SI ENIM BENE MOBILIOR AD VIRTUTEM FIAT, VEL QUODCUMQUE CREMENTUM
Abbreviated transcription (Latin):
angor namq & sanitas: in corpore animał naturã ht fieri. Al¬¬
bed̾o aut̃ & ingredo simplicit̾ in corꝑe. Iusticia ⁊ iniusticia:
in anima. ¶ Necessarium aut̃ ẽ omnia contraria ł in eodẽ gn̾e
eẽ. ł in contrarĩs gn̾ibꝰ ł ipsa gn̾a eẽ. Album enim ł ngrum ĩ

Expanded text:
LANGVOR namque et sanitas IN CORPORE animalis NATVRAM HABET FIERI, alLANGVOR namque et sanitas IN CORPORE animalis NATVRAM HABET FIERI, albedo AVTEM et nigredo simpliciter IN CORPORE, iustitia VERO et iniustitia in anima. NECESSARIVM autem EST omnia contraria VEL in eodem genere esse VEL in contrariis generibus, vel ipsa GENERA ESSE; albu
Abbreviated transcription (Latin):
malum. hoc aut̃ palam ẽ ꝑ singłoꝵ incluccionem ut sanitati
langor.⁊ rasticis iniuiticia ⁊ fortitiromi debilitas. Simi¬
lit̃ aut̃ ⁊ m aliis. Malo aut̃ aliqño quid̾ bonum ẽ ꝯtrariũ.
aliqño uͦ malum. E gestati n cum sit: nalũ suꝑhadundantia cõ¬
urarium ẽ cum sit etiã ipfa malum. S in paueis hoc tale qui¬
tant inspiciet. hn plurib uͦ semꝑ malo bonum ꝯtrarium est.
mplius. Conirarioꝵ ñ necessarmm ẽ si alt̾m sit ⁊ reliquum eẽ.
anis namq onĩib sanita ÷ quid̾ erit: languor uͦ non erit. Si¬
milit̃ aut̃ ⁊ cum om̃s sint albi albedo quid erit: nigredo uͦ ñ
erit. Amplus. Si sociatẽ sanum eẽ ad io qđ ẽ socratem langue¬
re ꝯtrarium ẽ cum non sit possibile utraq eidẽ ineẽ simul:
non erit possibile cum alim ꝯtrarioꝵ sit ⁊ reliquũ eẽ. Cum
enĩ sit soc̃tẽ sanum eẽ non erit languere soctẽ. Fłalam ũ ẽ¬
qr cͥca idẽ aut spẽ aut gn̾e naturam hñt fieri contrarietates.

Expanded text:
malum hoc autem PALAM est PER SINGVLORVM INDVCTIONEM, ut sanitati LANGVOR et iustitiae iniustitia et fortitudini DEBILITAS, similiter autem et in aliis, malo AVTEM ALIQVANDO QVIDEM bonum EST contrarium, ALIQVANDO malum EGESTATI enim CVM SIT MALVM, SVPERABVNDANTIA CONTRARIA EST, CVM SIT ETIAM IPSA MALVM. SED in paucis hoc TALE QVILIBET INSPICIET, in pluribus VERO semper malo bonum contrarium est. Amplius CONTRARIORVM non NECESSARIVM ESanis namque omnibus, sanitas quidem erit, languor vero non erit. Similiter autem si omnes albi sint, albedo quidem erit, nigredo vero non erit. Amplius si Socratem esse sanum, ad id quod est Socratem languere contrarium est, cum non sit possibile utrumque eidem inesse simul, non erit posENIM sit Socraten SANVM ESSE, non erit LANGVERE Socraten. PALAM VEspecie AVT genere NATVRAM HABENT fieri CONTRARIETATES;
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ duabꝰ. ħ aũ cur cueniat: postius monstrandum ẽ.¶To¬
tum uͦ in partes diuidr̃ quociens in ea ex ꝰ ẽ ꝯpositum unum¬
q̃q resoluimꝰ. Ut cum dico domꝰ aliud ẽ tectum. aliud parie.
qui cum particłares sint: uĩ tñ tocius hominis ꝯi inq⁊̃
atq ꝯponunt.  leq enim homo genꝰ nec sĩgłi homines spẽ:
s partes ꝙͥꝰ totus homo ꝯiungitur. Uocis aũ insignificatoneᷤ
ꝓͥas diuisio fit. quociens una uox significans aꝑitur ⁊ eiꝰ sen¬
& huc̃ quadrupꝰedẽ latrantemq designat. ⁊ celestem qđ¬
us appellatur. S huꝰ diuisionis duplex modꝰ ẽ. Aut enim
unum nom̃ multa sig̾. aut or̾o cũ ũb̾ nominibꝰ q̃ ꝯposita.

Expanded text:
minus duabus. Hoc autem cur eueniat posterius demonstrandum est. Totum uero in partes diuiditur quotiens in ea ex quibus est compositum unumquodque resoluimus, ut cum dico domus aliud esse tectum, aliud parietequi, cum particulares sint, uim tamen totius hominis iungunt atque componunt; neque enim homo genus nec singuli homines species, sed partes quibus totus homo coniungitur. Vocis autem in significationes proprias diuisio fit, quoties una uox multa significans aperitur et eet hunc quadrupedem latrantemque designat et caelestem us appellatur. Sed huius diuisionis duplex modus est, aut enim unum nomen multa significat aut oratio iam uerbis nominibusque composita.
Abbreviated transcription (Latin):
pallidum. Haliꝙͥ. aut̃ nomina ꝗͣ in medio assignare idoneum ñ
ẽ S ꝑ utroꝵq sunimoꝵ negationem qͥ medium ẽ dec̾minatur. Ut
qͥ neq bonum neq malum ẽ neq iustum neq inustum. Pruia-¬
uo uͦ ⁊ habitus dr̃ quid cͥcͥa iđd aliquid ut uisiõ cecitas cca ocłm.
nu̾salit̾̃ aut̃ dicere ẽ in quo nascitur habitus fieri. cirea ħ idẽ dr̃
utrumq eoꝵ ordine. pͥuari aut̃ tuncdicimus unum q̃q habitꝰ
susceptibilium. qño ad id qͣ natum ẽ hab̾e nullomͦ ht̃. Edentulũ
nit dicimus ñ qui ñ ht̃ dentes. nec cecum qui ñ ht̃ uisũ s ꝗ quo¬

Expanded text:
ALIQUIBUS AUTEM NOMINA QUIDEM IN MEDIO ASSIGNARE IDONEUM NON EST SED PER UTRORUMQUE SUMMORUM NEGATIONEM QUOD MEDIUM EST DETERMINATUR, UT QUOD NEQUE BONUM NEQUE MALUM EST, NEQUE IUSTUM NEQUE INIUSTUM. Ihabitus dicitur quidem circa idem aliquid, ut visio et caecitas circa oculum; universaliter autem dicere est in quo nascitur habitus fieri, circa hoc dicitur utrumque eorum ordine. Privari AVTEM tunc dicimus unumquodque habitus susceptibilium, quando in quo natum est  habere nullo modo habet; edentulum enim dicimus non qui non habet dentes, nec caecum qui non habet visum, sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
emiũ  pͥus ẽ nanatione ꝑ ordinẽ. ¶ Amrhi Sup̃ ea q̃ dicta
aut̃ &e plurimi honorabiliores ⁊ magis a se dilectos priores
dicẽ apud se. Est ꝗͣ ⁊ pene alienissimus prior hic modꝰ ꝙo¬
di itaq qui dicti sunt de pͥore: isti st̃ Uidetur aut̃ p̃ter
eos qui dicti st̃ alt̾ ẽẽ prioris modꝰ. Eoꝵ enim couertuntur ẜ¬

Expanded text:
SVPRA EA QVAE DICTA autem ET PLVRIMI HONORABILIORES et MAGIS DILECTOS A SE priores  dicere APVD SE; est QVIDEM ET paene alienissimus PRIORVM hic modus. MODI ITAQVE qui DICTI SVNT DE PRIORE isti sunt. Videtur autem praeter eos qui dicti sunt alter esse prioris modus; eorum enim quae convertuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uisin opposita ẽ. sic cecum eẽ ad uisum hab̾e oppositum est.
onẽ aut̃ ntq q̃ sub affiriatione ⁊ negatione iacet. affirma¬
tio ⁊ neg̃. Affirmatio namq or̃ ẽ affirmatiua.⁊ neg̃ oratio
necatua. hoꝵ uͦ que sub affirmatione ⁊ negatione st̃ nulla
ẽ oratio. Concedantur aut̃ ħ ẽẽ opposita alt̾ utrus tanꝗͣ affir¬
& habitus non sic oppomintur ut ad aliquid manifestum ẽ

Expanded text:
M HABERE OPPOSITVM EST. Non est autem NEQVE quod sub affirmatione ET negatione est AFFIRMATIO ET NEGATIO; affirmatio NAMQVE oratio est affirmativa et negatio oratio negativa, HORVM vero quae sub affirmatione ET negatione SVNT, NVLLA est oratio. CONCEDANTVR autem ETIAM HAEC ESSE OPPOSITA ALTERVTRIS TAMQVAM affiret habitus non sic opponuntur ut ad aliquid, manifestum est;
Abbreviated transcription (Latin):
hi  ur seđm ꝯsistendi ꝯseq̃ntiã ut unꝰ dũobꝰ priorẽ. Duobꝰ
em̃ existentibꝰ moxꝯsequens ẽ unum ẽ. Uno aut̃ existente.
uõ ẽ necessarium duo eẽ. Iocͥco non conu̾titur ab uno cõ seq̃n-¬
tia: ut sit reliquum. Prius aut̃ uidr̃ eẽ illud a quo nõ cõuer¬
prius dr̃ quemadmodum in disciplinis ⁊ in oeationibꝰ. Nã¬
& in demonstratuus disciplinis ẽ prius ⁊ postiꝰ ꝑ ordinẽ.¬

Expanded text:
ut unum duobus prius est: duobus enim existentibus, mox consequens est unum esse, uno autem existente, non est necessarium duo esse. Idcirco non convertitur ab uno consequentia, ut sit reliquum, prius autem videprius dicitur, quemadmodum et in disciplinis et in orationibus; in demonstrativis enim disciplinis inest prius et post
Abbreviated transcription (Latin):
St udidsis afferat fructꝰ scientia diuidendi.
quãq ap̃ ꝑ ipathetic̾a disciplinã semꝑ ħ fu̾it in
honore noticia .docet.⁊ andronica dileͥcgẽssimi
senis de dunsioe libeditus: & ħ idẽ aplotino gͣ¬
nissimo philosopho ꝯꝓbatꝰ.⁊ ĩ lib̾i platonis qui sophistes inscri¬
bitur com̃tuariis ⁊ porphirio repetitꝰ.⁊ ab eodẽ ꝑ hanc introduo¬
uonis laudata in cathegorias utilitas. Dicit enĩ necessariam
ꝑꝑ uulitate que ẽ maxima pariendi. Qr̃qr maximꝰ usus ẽ¬
facillima q̃ doct̾na: ego qͦ ad. sic̃ pleraq dã romanis auribꝰ
tradens introdiiccionis mͦ. habita in ẽadẽ rẽ cõpetenti sub¬
tiliq tractacione. ⁊ inosata breuitate ꝑ scͥpsi. ut nec anxi¬
lentesq noui audientium m̃tes hr̃e equum ẽ. Nec ullus li
tuciones obfusca. det̃q potius uiã studiis nẽ ignoscendo. nc̃
oẽ cõꝓbando. quã frena bonis artibꝰ stringant. dum ꝗeꝗd
nouum ẽ inpudẽti optinatione repudiant. Quis enĩ non ui¬

Expanded text:
studiosis afferat fructus scientia dividendi, quamque apud peripateticam disciplinam, semper haec fuerit in honore notitia, docet et Andronici, diligentissimi senis, de divisione liber editus, et hic idem a Plotino gravissimo philosopho comprobatus, et in libri Platonis, qui Sophistes inscribitur, commentariis a Porphyrio repetitus, et ab eodem per hanc, introductionis laudata in Categorias utilitas. Dicit enim fore necessapropter utilitatem quae est maxima partiendi. Quare qufacillimaque doctrina, ego id quoque sicut pleraque, omnia Romanis auribus tradens, introductionis modo habitaque in eamdem rem et competenti subtilique tractatione et moderata breuitate perscripsi, ut nec anxi, insolensque noui audientium mentes habere aequum, nec ullus liutationis offuscet; dentque potius uiam studiis, nunc ignoscendo nunc etiam comprobando, quam frena bonis artibus stringant, dum quicquid nouum est imprudenti obstinatione repudiant. Quis enim non ui