comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus di filius: factus ẽ homo in
tempore: ut qui nos ꝑdiuinita¬
tis sue potentiã creauerat: ꝑ hu¬
manitatis sue infirmitatem
recrearet.Qui uenit ꝑaquã. & sã¬
guinem. aquã uidelicet lauacri:
& sanguinẽ suȩ passionis. Non
ut nob baptismi sacramentum
consecraret actraderet:uerum
etiam sanguinem suum dedit
ꝓnobͥ sua nos passione redemit:
euius sacramentis semꝑ refecti.
baptitato in iordane dño. descẽ¬
dit sp̃s sẽs inspecie columbe suꝑ
eum. testimonium illi ꝑibens
quia ueritas ẽ: hoc ẽ uerus des
filius: uerus mediator di. et homi¬
num: uerus humani gni̾s redẽp¬
tor ac reconciliator uere ipse
mundus ab omni labe peccati:
uere susficiens tollere peccata
mundi. Quod etiam ipse bapti¬
sta uiso eusdem sp̃s aduentu
intelligens. ait. Qui me misit bap¬
titare inaqua ille michi dixit
Suꝑ quem uideris sp̃m descen¬
dentem et manentem suꝑeum:
ihm xp̃m eẽ ueritatẽ testaturr
ipse ueritacem cognominat:
baptista illum ueritatem dicit

Expanded text:
nus Dei filius, factus est homo in tempore, ut quos per divinitatis suae potentiam creaverat, per humanitatis suae infirmitatem recrearet. Qui venit per aquam et sanguinem, aquam videlicet lavacri, et sanguinem suae passionis. Non ut nobis baptismi sacramentum consecraret ac traderet, verum etiam sanguinem suum dedit pro nobis, sua nos passione redemit, cujus sacramentis semper refecti, Baptizato in Jordane Domino, descendit Spiritus sanctus in specie columbae super eum, testimonium illi perhibens quia veritas est, hoc est verus Dei Filius, verus mediator Dei et hominum, verus humani generis Redemptor ac reconciliator, vere ipse mundus ab omni contagione peccati, vere sufficiens tollere peccata mundi. Quod etiam ipse Baptista, viso ejusdem Spiritus adventu intelligens, ait: Qui me misit baptizare in aqua, ille mihi dixit: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super tum esse veritatem testatur, ipse se veritatem cognominat, Baptista illum veritatem praedicat,
Abbreviated transcription (Latin):
ter filios dei. et filios diaboli
Qui habent caritatem. nati sũt
solum  habeas: nichil tibi ꝓdẽ.
alia si non habeas: hoc habe et
implesti legem. Qui enim diligit
alterum: legem impleuit. Et ple¬
nitudo legis ẽ caritas. Qm̃ hec
ẽ annuntiatio quã audistis ab

Expanded text:
ter filios Dei et filios diaboli. ter filios Dei et filios diaboli. Qui habent charitatem, nati sunt solum si non habeas, nihil tibi prodest. Alia si non habeas, hoc habe, et implesti legem. Qui enim diligit proximum, legem implevit. Et plenitudo legis est charitas. Quoniam haec est ann
Abbreviated transcription (Latin):
abinitio peccans: de archangelo
in diabolum ẽ uersus. In hoc
apparuit filius di ut dissoluas
opera diaboli. Om̃s peccatores
ex diabolo nati sunt inquãtũ
peccatores. adam ado factus ẽ
s quando consensit diabolo.
exdiabolo natus ẽ: et tales om̃s
genuit qualis erat. Natiuitas
illa deiecit ad mortem. Natuii¬
tas scda. idẽ. baptismi: erexit ad
uitam. Natiuitas illa. trait secũ
peccatum. Natiuitas scd̃a liberae
ut solueret peccata hominum.
De qua solutione: recte subdit᷑
Omnis quinatus ẽ ex do. pecca¬
in eo manet. et non potest pec¬
hȩc de omni peccato dicit. Si au¬
dixtrimus quia peccatum nõ
habemus. nos ipsos seducimꝰ
s de uiolatione caritatis quã
qui semen di. idẽ u̾bum di quo
renatus ẽ in se habet: cõmictere
non pot̾:hoc enim sequendo ma¬
nifestat dicens. In hoc manife¬
sti sunt filii di et filii diaboli
Omnis qui non ẽ uistris. non ẽ
ex cdo: et qui non diligit fr̃em su¬

Expanded text:
ab initio peccans, de archangelo ab initio peccans, de archangelo in diabolum est versus. In hoc apparuit Filius Dei, ut dissolvat opera diaboli. Omnes peccatores ex diabolo nati sunt in quantum peccatores. Adam a Deo factus est; sed quando consensit diabolo, ex diabolo natus est, et tales omnes genuit qualis erat. Nativitas illa dejecit ad mortem; nativitas secunda, id est, baptismi, erexit ad vitam. Nativitas illa trahit secum peccatum; nativitas secunda liberat ut solveret peccata hominum; de qua solutione recte subditur: Omnis qui natus est ex Deo peccain eo manet; et non potest pecnon de omni peccato dicit, speccatum non habemus, nos ipsos seducimus , sed de violatione charitatis, quam qui semen Dei, id est, verbum Dei, quo renatus est, in se habet, committere non potest. Hoc enim sequendo manifestat, dicens: In hoc manifent filii Dei et filii diaboli. omnis qui non est iustus non est de Deo et qui non diligit fratrem su
Abbreviated transcription (Latin):
illo. quomodo et nos filii habrae
sumus facti imitando fidem ha¬
brae. E contra uidei non filii ha¬
brae deserendo fidem habrae fac¬
ti sunt filii diaboli. dicente ad
eos dñõ. yos ex patre diabolo estis.
Qm̃ abinitio diabolus peccat.
Cum p̃mitteret abinitio. subiuuĩc¬
cat. Quia ex quo abinitio cepit
diabolus peccare. nunquã desiit.
nec p̃sentium scilicet penarum
enormitate: nec futurarũ metu
cohercet᷑ ynde uire exillo eẽ dici¬
tur: quisquis apeccando se reuo¬
care negligit. Abinitio autem:
diabolus peccat. Illo utiq quo
ipse factus ẽ: quo etiam creatu¬
rarum cepit eẽ origo cunctarũ
Neq enim dubitandum ẽ int̾
primas creaturas angłos eẽ cõ¬
ditos. S ceteris ad laudem crea¬
toris głam sue conditionis refe¬
rentibꝰ: ille qui pͥmus ẽ condit
mox ut altitudinem suȩ clan¬
tatis aspexit. contra conditorẽ
cum suis sequacibꝰ suꝑbus in¬
tumuit: ꝑq eamdem suꝑbiam

Expanded text:
mendo, quomodo et nos filii Abrahae mendo, quomodo et nos filii Abrahae sumus facti imitando fidem Abrahae. Et e contra Judaei, filii Abrahae, deserendo fidem Abrahae, facti sunt filii diaboli, dicente ad eos Domino: Vos ex patre diabolo estis . Quoniam ab initio diabolus peccat. Cum praemitteret ab initio, subjuncat. Quia ex quo ab initio coepit diabolus peccare, nunquam desiit, nec praesentium scilicet poenarum enormitate nec futurarum metu coercitus. Unde ex illo jure esse dicitur, quisquis a peccando se revocare negligit. Ab initio autem diabolus peccat, illo utique quo ipse factus est, quo etiam creaturarum coepit origo cunctarum. Neque enim dubitandum est inter primas creaturas angelos esse conditos, sed caeteris ad laudem Creatoris gloriam suae conditionis referentibus, ille qui primus est conditus, mox ut altitudinem suae claritatis aspexit, contra Conditorem cum suis sequacibus superbus intumuit, perque eamdem superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
et ille iustus ẽ. Et supra scĩficat
se inquit. sicut et ille sc̃sẽ. Non qͦd
nrã iustitia uel scĩtas diuine
par ẽẽ ualeat cum scriptum sit
Non ẽ sẽs ut ẽ dominus: s sic mul¬
tum inter ẽ inter faciem hominis
et imaginis despeculo: quia
imago ẽ inimitatione. corpus
inueritate. Et tamen sicut hic
occłi et ibi. Sicut hic aures ita
nos habemus quidem imaginẽ
di: s non illam: quã habet filius
equalis patri. Nam et nos ꝓmodo
nrõ. s ñ sicut ille eẽmus: ex nulla
parte similes diceremur. Ergo
seĩsumꝰ nos. sieut et ipse sc̃s est
S ille sc̃s eternitate: nos scĩfide.
Iusti sumus sicut et ille uistus ẽ.
s ille inipsa incõmutabili ꝑpe¬
tuitate: nos iusti credendo inq̃
non uidemus: ut aliquando uide¬
amus. Qui facit peceatum: exdia¬
bolo ẽ: non carnis originem du¬
cendo ex diabolo sicut manicheꝰ
impussime de cunctis credit ho¬
minibus. s imitationem uel sug¬
gestionem peccandi sumendo ab¬

Expanded text:
 est, etc. Et supra: Sanctificat se, inquit, sicut et ille sanctus est. Non quod nostra justitia vel sanctitas divinae par esse valeat, cum scriptum sit: Non est sanctus ut est Dominus , sed sicut multum interest inter faciem hominis et imaginem de speculo, quia imago est in imitatione, corpus in veritate, et tamen oculi, ita et ibi: sicut hic aures, itaur. HabemuDei, sed non illam quam habet Filius aequalis Patri. Nam et nos pro modo nostro, si non sicut ille essemus, ex nulla parte similes diceremur. Ergo sanctificat nos, sicut et ipse sanctus est. Sed ille sanctus aeternitate, nos sancti fide. Justi sumus, sicut et ille justus est. Sed ille in ipsa incommutabili perpetuitate, nos justi credendo in eum quem non videmus, ut aliquando videamus. Qui facit peccatum, ex diabolo est. Non carnis originem ducendo ex diabolo, sicut Manichaeus impiissime de cunctis credit hominibus, sed imitationem vel suggestionem peccandi ab illo su
Abbreviated transcription (Latin):
eius p̃dicationem ñ audirentꝰ. qͥ
audire poterant: et inprauis mo¬
ribus remanerent: le mẽ. noli imi¬
tari malum: s quod bonum ẽ.
uelit. subdendo apperit dicens
Demetrio testimonium reddit᷑
ab omnibus. quia uidelicet ip¬
se susceperit infirmos. et egentes
ꝓueritate sustentaret. hunc gͦ
gaio imitandum ꝓponit᷑ ut si¬
mili omnium laude possit et
ipse dignus existere. Pax sit tibi:
salutant te amici: saluta amicos¬
ꝑnomen. Amicis grãm pacis
mandat et salutis: ut ꝑhec di¬
otrepem ceterosq uirtutis inimi¬
cos asalute et pace uera mon¬
frater autem iacobi. his
qui in deo patre dilectis.
et ihũxp̃o conseruatis
lus. quem ineuuangłio
ma theus et marcus ta¬
deum appellant. scribit
contra eosdem fidei corru

Expanded text:
suam praedicationem non audirent qui suam praedicationem non audirent qui audire poterant, et in pravis moribus remanerent. Charissime, noli imitari malum, sed quod bonum est. velit, subdendo aperit, dicens: Demetrio testimonium redditur ab omnibus. Quia videlicet ipse susciperet infirmos, et egentes pro veritate sustentaret. Hunc ergo Gaio imitandum proponit, ut similiter omnium laude possit et ipse dignus existere. Pax tibi. Salutant te amici, etc. Amicis gratiam pacis mandat, et salutis, ut per haec Diotrephen caeterosque veritatis inimicos, a salute et pace vestra monfrater autem Iacobi his qui in deo patre dilectis et in Iesu Christo conseruatis lus, quem in Evangelio Matthaeus et Marcus Thaddaeum appellant, scribit contra eosdem fidei corru
Abbreviated transcription (Latin):
aem ꝓpħe accipiet. Et qui recipit
iustum innomine iusti: mercedẽ
iuisti accipiet. Scripsissem forsitã
icłȩ. sed is qui amat pͥmatum
siarcha temporis illius. aliquis
suꝑbus et insolens: malens no¬
ua docendo pͥmatum sibi usur¬
ascultare mandatis. Unde bene
diotrepes speciosus insulsus. si¬
ue decor insaniens interp̃tatur:
ut ꝑfidiam cordis etiã nomine
signet. Propt̾ hoc siue nero. cõmo¬
neam eius opera: Idẽ in omniũ
noticiam manifestius arguen¬
do ꝓducam: Iuxta illud apłi
pauli. Quid uultis in uirga ue¬
niam aduos: quȩ facit ubis ma¬
lignis garriens innos. Notãdũ
quod linguas detrahentium
sicut nro uitio non debemus
excitare ne ipsi pereant: ita ꝑsuã
malitiam excitatis debenius equa¬
nimit̾ tolerare. ut nob meritum
crescat. aliquando aut̃ etiam cõ¬
pescere: ne dum de nob mala dis¬
seminant: eorum qui audire nos
adbona poterant: corda innocẽtiũ
corrũꝑant. hinc ẽ qͦd ioħs obtrec¬
tatoris sur linguã redarguit: ne¬

Expanded text:
dem prophetae accipiet; et qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet . Scripsissem forsitan Ecclesiae, sed is qui amat primatum siarcha temporis illius aliquis superbus et insolens, malens nova docendo primatum sibi usurauscultare mandatis. Unde bene Diotrephes speciose insulsus, sive decor insaniens interpretatur, ut perfidiam cordis etiam nomine signet. Propter hoc, si venero, commonebo ejus opera. Id est, in omnium notitiam manifestius arguendo producam. Juxta illud apostoli Pauli: Quid vultis, in virga veniam ad vos? Quae facit, verbis malignis garriens in nos. Notandum quod linguas detrahentium, sicut nostro vitio non debemus excitare, ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat; aliquando autem etiam compescere, ne dum de nobseminant, eorum qui audire nos ad bona poterant, corda innocentium corrumpant. Hinc est quod Joannes obtrectatoris sui linguam redarguit,
Abbreviated transcription (Latin):
ditis paternitatem. Scͥibo uob̃
uiuenes. quia fortes estis. & uer¬
considerate quia iuuenes estis.
pugnate ut uincatis. Yincite
ut cororiemini. humiles esto¬
te ne inpugna cadatis. Nolite
diligere mundum neq ea quȩ
neralit̾ eccłȩ filiis scribit. Et his
uidelicet qui patres sunt ꝑma
turitatem prudentie acdoctri¬
ne: et illis qui infantes ꝑdeuoti¬
onem humilitatis: et eis qui ad¬
olescentes uel uiuenes ꝓpt̾ deiic¬
ta temptationum certamina.
Omnibꝰ hisparit̾ mandat. ut utã¬
tur quidem mundo ad necessita¬
tem: s non diligant ad desideria
suꝑflua. Sicut et paulus. ait.
Et carnis curã ne feceritis inde¬
sideriis. Siquis dilexerit mũdũ¬
sibi mentiat᷑ Ynum cor duos
tam sibi adu̾sarios amorss ñcapit
ynde et dñs ait Nemo pot̾ duobꝰ
dominis seruire. Et iterũ. Non
potestis do seruire & mãmone.
Sicut enim caritas patris fons ẽ
omnium et origo uirtutũ: ita di¬
lectio mundi cunctorum ẽ radix

Expanded text:
perditis paternitatem. Scribo vobis, perditis paternitatem. Scribo vobis, juvenes, quia fortes estis, econsiderate quia juvenes estis, pugnate ut vincatis, vincite ut coronemini. Humiles estote, ne in pugna cadatis. Nolite diligere mundum, etc. neraliter Ecclesiae filiis scribit, et his videlicet qui patres sunt per maturitatem prudentiae ac doctrinae, et illis qui infantes per devotionem humilitatis, et eis qui adolescentes vel juvenes propter devicta tentationum certamina. Omnibus his pariter mandat ut utantur quidem hoc mundo ad necessitatem, sed non diligant ad desideria superflua, sicut et Paulus ait: Et carnis curam ne feceritis in desideriis . Si quis diligit mundusibi mentiatur. Unum cor duos tam sibi adversarios amores non capit. Unde et Dominus ait: Nemo potest duobus dominis servire ; et iterum: Non potestis Deo servire et mammonae . Sicut enim charitas Patris fons est omnium et origo virtutum, ita dilectio mundi cunctorum est radix
Abbreviated transcription (Latin):
siuis auditoribꝰ fidelit̾ p̃dicare
didicerũt. Scribo uob̃ adolescẽ¬
tes: qm̃ uicistis malignũ. Adole¬
scentie tempus ꝓpt̾ incentua
carnis lubricum ẽ. S et ꝓpt̾ ro¬
bur etatis certamini habile.
ynde adolescentibꝰ ioħs illis seri¬
bit. qui temptamenta uolupta¬
tum carnalium u̾bi di amore
uicerunt. Scribit et eis qui ma¬
iore ꝑfectione illatis ꝓpt̾ u̾bũ
di ꝑsecutionibꝰ. cunctas maligni
hostis machinas fortit̾ contẽp¬
serunt. Scribo uob̃ infantes.
q̃m cognouistis patrẽ. Infantes
dicit humiles spũ. qui quo ma¬
gis humiliari subpotenti ma¬
nu di consentiunt. eo sublimiꝰ
eternitatis eius archana cogno¬
scunt. Sicut detalibꝰ dicit. eidẽ
patri filius. Abscondisti hec asa¬
pientibꝰ & prudentibꝰ. & reuela¬
sti ea paruulis. Scribo uob̃ patres
qm̃ cognouistis eũ quiabinitio
ẽ. Cõmendat hoc et repecit: me¬
mentõ uos patres eẽ. Siobliui¬
scimini eum qui abinitioẽ: ꝑ

Expanded text:
suis auditoribus fideliter praedicare suis auditoribus fideliter praedicare didicerunt. Scribo vobis, adolescentes, quoniam vicistis malignum. Adolescentiae tempus propter incentiva carnis lubricum est, sed propter robur aetatis certamini habile. Unde adolescentibus Joannes illis scribit, qui tentamenta voluptatum carnalium verbi Dei amore vicerunt. Scribit et eis qui majore perfectione, illatis propter verbum Dei persecutionibus, cunctas maligni hostis machinas fortiter contempserunt. Scribo vobis, infantes, quoniam cognovistis Patrem. Infantes dicit humiles spiritu, qui quo magis humiliari sub potenti manu Dei consentiunt, eo sublimius aeternitatis ejus arcana cognoscunt, sicut de talibus dicit eidem Patri Filius: Abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Scribo vobis, patres, quoniam cognovistis eum qui ab initio est. Commendat hoc et repetit: Mementote vos patres esse. Si obliviscimini eum qui ab initio est,
Abbreviated transcription (Latin):
labit intenebris: s habebit lu¬
nomen eiuis. Om̃s suos auditores
quos ipse inxp̃o p̃cesserat filioꝵ
nomine glorificat. quia uideli¬
cet renati ex aqua et spũ scõ re¬
missionem acceperãt peccatorũ.
Et ne dubites fideles quoq pa¬
trum p̃cedentium filios recte
posse nominari: audiꝓpħam
de eccła canentem. Omĩs gla eiꝰ
filie regum abintus. Itẽ ad eandẽ.
ꝓpatribꝰ tuis nati sunt tibi filii.
Scribo uob patres qm̃ cognoui¬
stis eum qui abinitio ẽ. Patres
non etate: s sapientia maiores
ac maturos appellat. Senectus
enim uenerabilis ẽ ñ diuturna
neq numero annorum cõputa¬
ta. Cani sunt aut̃ sensus homi¬
nis. et ȩtas senertutis. uita im¬
maculata. Patrum namq ẽ an¬
tiqua meminisse ac nosse: & hec
minoribꝰ pandere. ynde scriptũ
ẽ. Interroga patres tuos. et annũ¬
tiabũt tibi. Et ideo recte patres
appellat cos qui eum qui abini
cum patre et sƿũscõ nosse: et

Expanded text:
labit in tenebris, sed habebit lulabit in tenebris, sed habebit lunomen ejus. Omnes suos auditores, quos ipse in Christo praecesserat, filiorum nomine glorificat, quia videlicet renati ex aqua et Spiritu remissionem acceperant peccatorum. Et ne dubites fideles quosque patrum praecedentium filios recte posse nominari, audi prophetam de Ecclesia canentem, Omnis gloria ejus filiae regis ab intus ; itemque ad eamdem, Pro patribus tuis nati sunt tibi filii . Scribo vobis, patres, quoniam cognovistis eum qui ab initio est. Patres non aetate, sed sapientia majores ac maturos appellat. Senectus enim venerabilis est, non diuturna neque annorum numero computata. Cani sunt autem sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Patrum namque est antiqua meminisse, ac nosse, et haec minoribus pandere. Unde scriptum est: Interroga patres tuos, et annuntiabunt tibi . Et ideo recte patres appellat eos qui eum qui ab inicum Patre et Spiritu sancto nosse, et
Abbreviated transcription (Latin):
sẏmon nuꝑ baptismatis unda
ꝑfusus. ab eo qui claues celi ha¬
buit audiuit. Nonẽ tibi pars
neq sors insermone hoc. Infelle
enim amaritudinis & obligatio¬
nem iniquitatis: uideo de ẽẽ.
Quia uidelicet collegio frat̾ni¬
tatis neglecto donum sp̃s quo
unitas eccłȩ conseruat᷑ pecunia
emere acpͥuatim cupiebat habe¬
mine manet et scandalũ in eo
non ẽ. Idẽ. offensio.Qui enim
diligit frẽm suum: tolerat omĩa
ꝓpt̾ caritatem unitatis. Pax enĩ
multa diligentibꝰ legem tuam
idẽ. caritatem: et ñ ẽ illisscanda¬
lum. Et paulus dicit. Sufferen¬
tes inuicem incaritate. studen¬
tes seruare unitatem sp̃s inuĩ¬
culo pacis. Qui autem odit
fratrẽ suũ intenebris ẽ. & in¬
tenebris ambulat. & nescit quo¬
ocłos eius. It enim nescius
ingehennã. ignarꝰ et cecus p̃ci¬
pitatu inpenã Recedens scili¬
cet axp̃i lumine monẽtis et
dicentis. Ego sum lumen mũdi
Qui me secutus fuerit ñambu¬

Expanded text:
Simon nuper baptismatis unda Simon nuper baptismatis unda perfusus, ab eo qui claves coeli habuit, audivit: Non est tibi pars neque sors in sermone isto; in felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis video te esse . Quia videlicet collegio fraternitatis neglecto, donum Spiritus, quo unitas Ecclesiae conservatur, pecunia emere ac privatim cupiebat habe. . et scandalum in eo non est. Id est, offensio; qui enim diligit fratrem suum, tolerat omnia propter unitatem unitatis. Pax enim multa diligentibus nomen tuum , id est, charitatem, et non est illis scandalum . Et Paulus dicit: Sufferentes invicem in charitate, studentes servare unitatem Spiritus in vinculo pacis . Qui autem odit fratrem suum, in tenebris est, tenebris ambulat et noquo eat. it enim nescius in gehennam, ignarus et caecus praecipitatur in poenam, recedens scilicet a Christi lumine monentis et dicentis: ego sum lumen mundi. qui me secutus fuerit non ambu
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ Quod ẽ uerũ et inipso et in
uob: qm̃ tenebre transierunt.
et lumen uerum iã lucet. Ecce
inde nouum quia tenebre adue¬
terem hominem: lux uero ad nouũ
hominem ꝑtinet Deniq dicit
apłs paulus. Exuite ueterẽ homi¬
nem: et induite nouũ. Et iterum.
fuistis aliquando denebre:nunc
audem lux indomino. Qui dicit
se inluce ẽẽ et fratrem suum odit:¬
precepit diligere inimicos. Qui
gͦ dicit se ẽẽ xp̃ĩanum et fratrẽ
suum odit. inpeccatis ẽ usq ad¬
huc. Et bene ad dit usq ad huc
quia nimirum om̃s homines
intenebris nascunt᷑ uitiorum.
Intenebris manent homines do
nent᷑. S et his qui cum odio frĩs
accendit ad fontem uite quo na-¬
scat᷑. & ad potum sanguinis p̃ci¬
osi quo redimat᷑: et sise inlumi¬
natum. ad nõ exstimat. intene¬
bris ẽ usq ad huc. Neq ulla ratio¬
ne peccatorũ umbras exuere po¬
tuit: qui uiscera caritatis indue¬
re noncurauit hinsẽ enim quod

Expanded text:
ditur: Quod est verum et in ipso, et in ditur: Quod est verum et in ipso, et in vobis, quoniam tenebrae transierunt et lumen verum jam lucet. Ecce unde novum quia tenebrae ad veterem hominem, lux vero ad novum hominem pertinet. Denique dicit Apostolus Paulus: Exuite vos veterem hominem, et induite novum ; et iterum: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Qui dicit se in luce esse, et fratrem suum odpraecepit diligere inimiergo dicit se esse Christianum, et fratrem suum odit, in peccatis est usque adhuc; bene addidit usque adhuc, quia nimirum omnes homines in tenebris nascuntur vitiorum. In tennentur. Sed et is qui cum odio fratris accedit ad fontem vitae quo renascatur, et ad potum sanguinis pretiosi quo redimatur, etsi se illuminatum a Domino aestimat, in tenebris est usque adhuc, neque ulla ratione peccatorum umbras exuere potuit, qui viscera charitatis induere non curavit. Hinc est enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
subsequent ostendit dicens.
Qui aut̃ seruat u̾bũ eius. uere
uere dm nouit: qui eius manda¬
ta seruando caritatem se eius
hab̾e comꝑbat. hoc ẽ enim din
nosse qͦd amare. Nam quisquis
dere non didicit: qui euis conspec¬
tibꝰ placere continua intentione
non satagit. Et in hoc scimus. qm̃
in ipso sumus Qui dic̃ se in ipsoman̾e:
debet sicut ille ambulauit et ipse ambu¬
lectionem nimiam. etiã ꝓinimi¬
Pat̾ ignosce illis: S et ꝓspera mũ¬
dicuncta forti animo contẽpne¬
re. libent̾ irrisiones et obꝓbria
tolerare: sicut et ipse dicit. Siqͥs
semet ipsum. et tollat crucem su¬
am. et sequat᷑ me. Carissimi ñ mã¬
datum nouum scribo uob̃: s mã¬
datum uetus quod habuistis
abinitio. Mandatum uetus ẽ:
uerbum quod audistis. Iterũ
mandatum nouum scribo uo¬
bis. Eadem caritas et mandatũ
uetus ẽ quõdabinitio cõmenda¬
ia: et mandatum nouum: quia
tenebris eiectis. desideriũ noue
lucis infundit. ynde recte sub¬

Expanded text:
subsequenter ostendit dicens: subsequenter ostendit dicens: Qui autem servat verbum ejus, vere vere Deum novit, qui ejus mandata servando charitatem se ejus habere comprobat. Hoc est enim Deum nosse, quod amare. Nam quisquis dere non didicit, qui ejus placere conspectibus continua intentione non satagit. Et in hoc scimus quoniam in ipso sumus. Qui dicit se in ipso manere, debet, sicut ille ambulat, et ipse ambulectionem nimiam etiam pro inimiPater, ignosce illis; sed et prospera mundi cuncta forti animo contemnere, libenter irrisiones et opprobria tolerare, sicut et ipse dicit: Si quis seipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me. Charissimi, non mandatum novum scribo vobis, sed mandatum vetus quod habuistis ab initio. Mandatum vetus est verbum quod audistis; iterum mandatum novum scribo vobis. Eadem charitas et mandatum vetus quia ab initio commendata, et mandatum novum quia tenebris ejectis desiderium novae lucis infundit; unde recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
eccła quȩ ꝑtotam mundi latitudi¬
nem diffusa ẽ: apͥmo nimirum
electo usq adultimum qui infi¬
ne mundi nasciturus ẽ porrecta.
Quibꝰ u̾bis donatistarum scisma
reꝓbat: quiinafricȩ solum finibꝰ
eccłam xp̃i dicebant ẽẽ inclusã.
ꝓtotius gͦ mundi peccatis int̾ pel¬
lat dominus. quia ꝑtotũ mũdũ
ẽ eccła quã insuo sanguine cõ¬
parauit. Neq huic ubo repu¬
gnat qͦd in sequentibꝰ dicit. Et¬
mundus totus qui in maligno
positus ẽ: quia etiam ꝑtotũmũ¬
dum sunt. qui malignio idẽ an¬
tiquo hosti famulent᷑. Et inhoc
scimus qm̃ cognouimus eum:
simandata eius obseruãmus.
Quȩ mandata dicat. insequenti¬
bꝰ apperit idẽ. caritatem. Qui di¬
cit se nossce eum et mandata
appellat᷑ Ego sum inquit uia.
& ueritas. et uita. frustra gͦ nob̾
in eo applaudimꝰ. cuius manda¬
ta non facimus.Nec grande pu¬
temus unũ dm̃ nosse. cũ et de¬
mones credant. & cõtremisscant.
Quid sit autẽ ueracit᷑ dm̃ nosse.

Expanded text:
e per totam mundi latitudinem diffusa est; a primo nimirum electio usque ad ultimum qui in fine mundi nasciturus est porrecta. Quibus verbis Donatistarum schisma reprobat, qui in Africae solum finibus Ecclesiam Christi dicebant esse inclusam. Pro totius ergo mundi peccatis interpellat Dominus, quia per totum mundum est Ecclesia, quam suo sanguine comparavit. Neque huic verbo repugnat quod in sequentibmundus totus in maligno positus est, quia et per totum mundum sunt qui maligno, id est, antiquo hosti famulentur. Et in hoc scimus quoniam cognovimus eum, si mandata ejus observamus. Quae mandata dicat, in sequentibus aperit, id est, charitatem. Qui dicit se nosse eum, et mandata ppellatur: Ego sum inquit viaet veritas et vita. Frustra ergo nobis in eo applaudimus cujus mandata non facimus, nec grande putemus unum Deum nosse, cum et daemones credant et contremiscant. Quid sit autem veraciter Deum nosse
Abbreviated transcription (Latin):
naturã indiuinitatis sue celsitudine
dãpnare inelectis noluit. susci¬
piendo seruauit. Et bene cũdice¬
ret aduocatũ nos apud patrem
Iustus nãq ad uocatus. iniustas
causas ñ suscipit: Qui tunc iuistos
nos defendet iniuditio: sinosmet¬
ipsos. et cognoscimꝰ. & accusamꝰ
inustos. Cur enim iustus nõ sit
qui contra suã iniustititiã iam
ꝑ lacrimas seuit : Et ipse ẽ ꝓpitia¬
tio ꝓpeccatis nrĩs. qui ꝑhumani
tatem int̾pellat ꝓnobis. apud
patrem idẽ: idem ꝑdiuinitatem
ꝓpitiatur nob̾ cum patre. Non
mundi. Non ꝓ illis solũ ꝓpitiatio

Expanded text:
naturam in divinitatis suae celsitudine naturam in divinitatis suae celsitudine , quia quod damnare in electis noluit, suscipiendo servavit. Et bene cum diceret, advocatum nos apud Patrem justus namque advocatus injustas causas non suscipit: qui tunc justus nos defendet in judicio, si nunc nosmetipsos et cognoscimus, et accusamus injustos. Cur enim justus non sit, qui contra suam injustitiam jam per lacrymas saevit? Et ipse est propitiatio pro peccatatem interpellat pro nobis apud Patrem: Id est, per divinitatem propitiatur nobis cum Patre. Non mundi. Non pro illis solum propitiatio
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas ad integrũ declina¬
re non pot̃. S et siquis pecca¬
uerit:aduocatum habemus¬
militatem quã docet Certe uir
iustus erat. et magnus. qui de
pec̾catore domini mysteriorum
secreta bibebat. Non tamen dixit
ad uocatum me abetis. apud pa¬
trẽ. s aduocatum inquit habe¬
mus. Et abemus dixit. nõ abetis.
Maluit se ponere innumero pec¬
catorum ut haberet aduocatũ
catum: et inueniri int̾ dampnã¬
dos suꝑbus Nec tamen dicendũ
orat plebs ꝓapło qui dicit. Oran¬
tes simul et ꝓ nob̾ ut ds apperiat
nob̃ hostium uerbi et ꝓpetro ora¬
bat eccła. cum eẽt inuiculis
petrus et exaudita ẽ: Quomodo
et petrus ꝓeccła. Quia omnia
ꝓ inuicem menbra orant: caput
pomnibꝰ interpellat: De quo scri¬
ptum ẽ. Qui ẽ ad dexterã di. qui
⁊̃ int̾pellat ꝓ nob̾. Unigenito eñi dĩ filio
ꝓhomine interpellare est: ap̃coẽt̃nũ
patrem. se ipsum hominẽ de monstrare:
eiꝙ ꝓhumana nat᷑a rogasse: eandem

Expanded text:
infirmitas ad integrum declinainfirmitas ad integrum declinare non potest. Sed etsi quis peccaverit, advocatum habemusmilitatem quam docet, certe vir justus erat et magnus, qui de pectore Domini mysteriorum secreta bibebat. Non tamen dixit, Advocatum me habetis apud Patrem, sed advocatum, inquit, habemus. Et habemus dixit, non Habetis. Maluit se ponere in numero peccatorum, ut haberet advocatum catum, et inveniri inter damnandos superbos. Nec tamenorat plebs pro Apostolo, qui dicit: Orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi . Et pro Petro orabat Ecclesia , cum esset in vinculis Petrus, et exaudita est. Quomodo et Petrus pro Ecclesia, quia omnia pro invicem membra orant. Caput pro omnibus interpellat, de quo scriptum est: Qui est ad dexteram Dei, qui et interpellat pro nobis . Unigenito enim filio pro homine interpellare, est apud coaeternum patrem seipsum hominem demonstrare, Eique pro humana natura rogasse est, eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
git Impossibile nãq ẽ quẽ libet
scõrum non aliquando inmini¬
mis peccatis quȩ ꝑsermonem.
ꝑcogitationem. ꝑignorantiam.
ꝑ obliuionem ꝑ necessitatem.
yuoluntatem. ꝑsubreptionem
adamittunt᷑ lapsum incurrere.
nec tamen iusti eẽ desistunt.
quia citius areatu dnõ opitulã¬
sine peccato uiuere nonposse
pibebat: Nunc aut̃ ideo scrib̃e
se nob̾ dicit ñe peccemus. Sed
ibi nos necessarie ꝓuidenter
ammonuit. nequis sibi quasi
in nocens placeat: et se demerios
extollendo plus pereat. hic con¬
sequent̾ ortat᷑ ut si omni eulpa
carere nequimꝰ. demus tamen
oꝑam quantum ualemus. ne
nos ipsi fragilitate nr̃ã condi¬
tionis negligent̾ agendo. uiua¬
mus: S contͣ omnia uitia stre¬
nue uigilant̾q dimicemus:
maxime maiora et aꝑtiora. quȩ
dnõ uiuante facilus suꝑ are
uel cauere ualeamus. ut uixta
quod paulus ait. Temptatio
nos ñ app̃hendat nͥ humana.
hoc ẽ ea sola quã humana

Expanded text:
git . Impossibile namque est quemlibet git . Impossibile namque est quemlibet sanctorum non aliquando in minimis peccatis, quae per sermonem, per cogitationem, per ignorantiam, per oblivionem, per necessitatem, per voluntatem, per subreptionem commitstuntur, lapsum incurrere, nec tamen justi esse desistunt, quia citius a reatu, Domino opitulansine peccato vivere non posse perhibebat, nunc autem ideo scribere se nobis dicit, ne peccemus. Sed ibi nos necessarie, providentgilitatis admonuit, ne quis sibi quasi innocens placeat, et se de meritis extollendo plus pereat, hic consequenter hortatur, ut si omni culpa carere nequimus, demus tamen operam quantum valemus, ne nos ipsi fragilitatem nostrae conditionis negligenter agendo vivamus, sed contra omnia vitia strenue vigilanterque dimicemus, maxime majora et apertiora, quae, Domino juvante, facilius superare vel cavere valemus, ut juxta quod Paulus ait: Tentatio nos non apprehendat nisi humana , hoc est ea sola quam humana
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitate. Remittit in hac
uita electis peccata cotidiana
et. leuia sine quibꝰ interris uiue¬
re nequeunt et mundet post
solutionem carnis abomini ini¬
quitate. introducens illos in
eam uutam: inqua nec uelint
ultra peccare nec ualeant Re¬
mittit nunc maiora tempta¬
menta orantibꝰ: neuincant᷑.
Remittit minima. neledantur.
mundat tunc abomnibꝰ. ne ali¬
qua ꝓrsus beatis in regno ꝑpe¬
tuo iniquitatis assit Sidixe¬
rimus qm̃ non peccauimus. me¬
hominem suo spũ plenũdice¬
bat. Non ẽ homo iustus interra
qui faciat bonum: et ñpeccetꝰ
S et ꝑsemet ipsum nos immu¬
nes adelictis ẽẽ non posse docuit
quos ita orare p̃cepit. Dimit te
nobis debita nr̃a. sicut et nos
dimittimus debitoribꝰ nris.
Nemo gͦ docente pellagio liberi
se apeccatis acdebitis uiuere
posse credat. cũ uiderit apłos.
docente domino. ꝑsuis exorare
delictis. S et alibi scriptum ẽ.
Septies cadit iustus et resur¬

Expanded text:
iniquitate. Remittit in hac iniquitate. Remittit in hac vita electis peccata quotidiana et levia, sine quibus in terris vivere nequeunt, emundat post solutionem carnis ab omni iniquitate, introducens illos in eam vitam, in qua nec velint ultra peccare, nec valeant. Remittit nunc majora tentamenta orantibus, ne vincantur; remittit minima, ne laedantur: mundat tunc ab omnibus, ne aliqua prorsus beatis in regno perpetuo iniquitas adsit. Si dixerimus quoniam non peccavimus, ehominem suo Spiritu plenum dicebat: Non est justus in terra qui faciat bonum, et non peccet . Sed et per semetipsum nos immunes a delictis esse non posse docuit, quos ita orare praecepit: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Nemo ergo, docente Pelagio, liberum se a peccatis ac debitis vivere posse credat, cum viderit apostolos, docente Domino, pro suis orare delictis. Sed et alibi scriptum est: Septies in die cadit justus, et resur
Abbreviated transcription (Latin):
peccato: ut nos ideo subiuire hostis nr̃i
debita nrã teneant. quia ꝓnobis
mediator di et hominum homo
xp̃s iħs gratuito reddidit quod
non debebat. Qui enim ꝓnobis
mortem carnis indebitam reddi¬
dit: nos adebita anime morte
liberauit. Si confiteamur peccata
to inhac uita ẽẽ non possumus.
prima salutis spesẽ confessio.
ne quisquã se iustum putet. et
ante ocłos di erigat ceruicẽ. De¬
inde dilectio: quia caritas oꝑit
multitudinem peccatorũ. Quã
ꝓpt̾ea insequentibꝰ huius epte
multiplici nobis laude cõm̃dat.
Pulchre aut̃ utrumq simulin¬
sinuat. qͦd et rogare ꝓpeccatis
debeamus. et impetremus de d̃i
indulgentia. cum rogamus. Ideo
et fidelem dicit dominum ad
remittenda peccata fidẽ pollici
tationis suȩ reseruantem: quia
qui orare nos ꝑ debitis peccatis
nr̃is docuit. paterna miscđia
ꝓmisit et ueniã secuturã. Iustũ
quoq eum asseuerat. quia uere
confessioni iuste dimittat. Yt
remittat nob̃ inquit peccata
nrã: et mundet nos abomni

Expanded text:
t nos ideo sub jure hostis nostri debita nostra non teneant, quia pro nobis Mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus gratuito reddidit quod non debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Si confiteamur peccata to in hac vita esse non possumus, prima salutis spes est confessio, neque quisquam se justum putet, et ante oculos Dei erigat cervicem. Deinde dilectio, quia charitas operit multitudinem peccatorum , quam propterea in sequentibus hujus Epistolae multiplici nobis laude commendat. Pulchre autem utrumque simul insinuat, quod et rogare pro peccatis debeamus, et impetremus Dei indulgentiam cum rogamus. Ideo et fidelem dicit Deum ad remittentationis suae servantem, quia qui orare nos pro debitis et pro peccatis docuit, paterna misericordia promisit et veniam secuturam; iustum quoque eum asseverat, quia verae confessioni iremittat nobis, inquit, peccata nostra, et emundet nos ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
nomen ipsius balaã. qui uanus
ppłs suie p̃cipitãs eos interp̃tat᷑:
talibꝰ conuenit. Qui enim agnitã
ueritatis uiã. sponte ipsi deserũt
quid nisi uanus sunt ppłs: quid
nisi inp̃cipitium suos mittunt
auditores: quibꝰ non salutania
quȩ corrigant᷑. s quȩ illos delectẽt
trronea p̾dicant. De quibꝰ bene sub

Expanded text:
nomen ipsius Balaam, qui vanus nomen ipsius Balaam, qui vanus populus sive praecipitans eos interpretatur, talibus convenit. Qui enim agnitam veritatis viam sponte ipsi deserunt, quid nisi vanus sunt populus? quid nisi in praecipitium suos mittunt auditores, quibus non salutaria quae corrigant, sed quae illos delectent, erronea praedicant? De quibus bene s
Abbreviated transcription (Latin):
contraria itinera sanius sapiendo
redarguat. Et quod peuis. quia fre¬
quentius ẽ nõ nunquã multi ca¬
tholicorũ intantum mercedẽ amãt
iniquitatis: ut etiã docꝰti ab in¬
doctis: alaicis cleriei merito lace
corripit᷑ nec tamen apposito pãru
itineris retardat᷑. Quibꝰ etiam aptis¬
sime nomen congruit ciuitatis:
de qua balaam uenisse ꝑhibetur.
Bosor namq carneus siue intribu¬
latione dicit᷑ Neq enim alia ma¬
gis causa luxuriosis existit u̾bũ
ueritatis amore pecunie uel desi¬
deriorum temporalium adulte¬
rare: quã quia carnis se concupi¬
scentiis mancipauerant. indi¬
gni nimirum apłica laude qua
uerẽ fideles glorificans ait uos
autem frẽs non estis incarne: 
inspũ. Unde et intribulatione
sunt posit. Non qui dẽ inea qua
ꝓ domino ipsi patiunt᷑: s in illa
potius qua animos infirmorum
ꝑu̾sis operum suorum exemplis
ne ad salutem assurgere uelre¬
sipiscere possint. oppͥmunt. S &

Expanded text:
contraria itinera sanius sapiendo contraria itinera sanius sapiendo redarguat. Et quod pejus, quia frequentius est, nonnunquam multi catholici in tantum mercedem amant iniquitatis, ut etiam docti ab indoctis, a laicis clerici merito lacercorripitur, nec tamen a proposito pravi itineris retardatur. Quibus etiam aptissime nomen congruit civitatis de qua Balaam venisse perhibetur; Bosor namque carneus, sive in tribulatione dicitur. Neque alia magis causa luxuriosis existit verbum veritatis amore pecuniae vel desideriorum temporalium adulterare, quam quod carnis se concupiscentiae mancipaverunt, indigni nimirum apostolica laude, qua veros fideles glorificans ait: Vos autem, fratres, non estis in carne, sed in spiritu . Unde et in tribulatione sunt positi, non quidem ea qua pro Domino ipsi patiuntur, sed in illa potius qua animos infirmorum perversis operum suorum exemplis, ne ad salutem exsurgere vel resipiscere possint, opprimunt. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
oportuit erroris sui insemet ipsis
recipientes.Et sieut nonꝓbaue¬
runt dm̃ habere innotitiã. dradi¬
dit eos deus inrepbũ sensum.
ut faciant quȩ non conueniunt
S nos distinctionem quã inbeati
pape gregorii opusculis inuenimꝰ.
sequendam eẽ putauimus. pellicͥẽ¬
tes animas instabiles. Pellices ap¬
pellari solent meretrices.sũpto uo¬
cabulo apollutione. uel apellis suȩ
formositate qua in cautos illiti¬
unt. Pellicent gͦ animas instabiles.
qui eis male docendo erroneis ua¬
riorum dogmatum sectis quasi
constuprantium luxibꝰ subdunt
Secuti sunt uiam balaã ex bosor
qui mercedem iniquitatis amauit.
Correptionem uero habuit sue ue¬
sanie subuigale mutũ animal
in hominis uoce loquens ꝓhibuit
ci tã stulta dogmata. tã execrãda
ꝓferunt sacramenta: ut etiã ha¬
beant sensus paganorũ. et quira¬
tione diuinȩ cognitionis omni¬
modis carẽt. illorum detestetur in¬
saniam: illorum distorta et deo

Expanded text:
oportuit erroris sui in semetipsis oportuit erroris sui in semetipsis recipientes. Et sicut non probaverunt Deum habere in notitiam, tradidit eos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt . Sed nos distinctionem quam in beati papae Gregorii opusculis invenimus, sequendam esse putavimus. Pellicientes animas instabiles. Pellices appellari solent meretrices, sumpto vocabulo a pollutione, vel a pellis suae formositate qua incautos illiciunt. Pelliciunt ergo animas instabiles, qui eas male docendo erroneis variorum dogmatum sectis quasi constuprantium luxibus subdunt. Secuti viam Balaam ex Bosorqui mercedem iniquitatis amavit; correptionem vero habuit suae vesaniae subjugale mutum animal in hominis voce loquens, prohibuit ici tam stulta dogmata, tam exsecranda proferunt sacramenta, ut etiam hebetum sensus, et paganorum, et qui ratione divinae cognitionis omnimodis carent, illorum detestentur insaniam, illorum distorta et Deo
Abbreviated transcription (Latin):
accipit᷑ uixta hoc qͦd sara dicebat.
Postquã senui et dominus meus
uetulus ẽ. uoluptati oꝑam dabo:
uoluptas gͦ bona. recte di uocat᷑.
qua scĩ quiq delectant᷑ in domi¬
no. yoluptas autem mala nocꝰtis:
qua quiq repbi ad ꝑficienda oꝑatene¬
brarum. ꝑu̾se delectant᷑ bene aut̃
dicit᷑ de inustis. quod uolupta¬
dem estiment diei delitias com¬
quinadionis et masulȩ: quia
multi intãtũ socordes. ꝑu̾si et in¬
uerecundi existunt. ut cũ delitiis
inpurissimis uacent & execran¬
dissimis. has tamen ipsi optimas
et quasi lucifluas uidicent. Qui¬
dã pͥmum huius uersicul u̾bũ
p̃cedenti u̾sui ungunt. ita legen¬
des. ꝑcipientes mercedẽ iniustidiȩ
uoluptatẽ. et exponunt iuixta
illud apłi pauli. Tradidit illos
deus in desideria cordis eorum
ininmunditiã et contumeliis
afficiant corpora sua insemet¬
ipsis. Et paulo post turpitudi¬
nem oꝑantes. mercedem. quã

Expanded text:
accipitur, juxta hoc quod Sara dicebat: accipitur, juxta hoc quod Sara dicebat: Postquam senui et dominus meus vetulus est. voluptati operam dabo ? Voluptas ergo bona recte diei vocatur, qua sancti quique delectantur in Domino. Voluptas autem mala noctis est, cum reprobi ad perficienda opera tenebrarum perverse delectantur. Bene ergo dicit de injustis quod voluptatem existiment diei, delicias coinquinationis et maculae, quia multi in tantum socordes, perversi et inverecundi, existunt, ut cum deliciis impurissimis vacent et exsecrandissimis, has tamen ipsi optimas et quasi lucifluas judicent. Quidam primum hujus versiculi verbum praecedenti versui jungunt, ita legentes: Percipientes mercedem injustitiae voluptatem, et exponunt juxta illud apostoli Pauli: Tradidit illos Deus in desideria cordis eorum in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Et paulo post: Turpitudinem operantes, mercedem quam
Abbreviated transcription (Latin):
laqueos impia demeritate nectũt.
Quales extitisse hereticos ipsis a¬
postolorum temporibꝰ symonia¬
nos. menandrianos. basilidianos.
nicholaitas. hebionitas. marci¬
onistas. et cerdonianos. pluresq
alios historia eccłastica refert:
de quibꝰ recte cum dixisset bla¬
sphemantes incorruptione
sua et peribunt: ad unexit:
ꝑcipientes mercedem iniustitie.
Mercedem namq iniustitiȩ
penã dicit: quã opera inuistitie
merentur. Maxime ineis qui
cum ipsi corruptioni carnis
seruiant nichilhominus con¬
usationem eorum qui caste ui¬
uunt blasphemant: cum ipsi
uesanis teneant᷑ erroribꝰ eiꝰ qͥ sanũ
sapunt. detrahere ñ cessant.
holuptatem existimantes chei:
delitias coinquinationes et ma¬
it inmalo. In bono quidem sicut
paradisus uoluptatis dicitur
et sicut inpsalmo canitur et
torrente uoluptatis tue potabis
eos. Inmalo autem: ut salomon
ait. Adtilescentia enim et uolup¬
ias. uana sunt. S & in different̾

Expanded text:
laqueos impia temeritate nectunt. laqueos impia temeritate nectunt. Quales exstitisse haereticos ipsis apostolorum temporibus, Simonianos, Menandrianos, Basilidianos, Nicolaitas, Ebionitas, Marcionitas, et Cerdonianos, pluresque alios historia ecclesiastica refert. De quibus recte cum dixisset: Blasphemantes in corruptione sua peribunt, adjunxit: Percipientes mercedem injustitiae. Mercedem namque injustitiae poenam dicit, quam opera injustitiae merentur, maxime in eis qui cum ipsi corruptioni carnis serviant, nihilominus conversationem eorum qui caste vivunt blasphemant, cum ipsi vesanis teneantur erroribus, eis qui sanum sapiunt detrahere non cessant. oluptatem existimantes diei delicias, coinquinationes et maet in malo. In bono quidem, sicut paradisus voluptatis dicitur, et sicut in psalmo canitur: Et torrente voluptatis tuae potabis eos . In malo autem, ut Salomon ait: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Sed et indifferenter
Abbreviated transcription (Latin):
tant adusu se execrabile iu¬
ditium. Quod ait: hoc signifi¬
cat. In eo qͦd dominationem cõ¬
tempnunt. quod audaces. qͦd
sibi placentes sunt: quod here¬
ses. idẽ. sectas faciunt. quodblas¬
phemant: hec namq faciendo:
angłi demonia fieri. acpenas
sue suꝑbie soluere meruerunt.
Neq enim sꝑitalis eorum natu¬
ra patiebatur. concupiscentie
carnalis obscenitate pollui: nͥ
forte eum ad hanc homines a¬
liciunt: ꝓea quoq illos sicut
et ꝓceteris quȩ hominibus
mala agenda ꝑsuadent: iudi¬
candos eẽ significat. Hiiuero ue¬
lud irrationabilia pecora na¬
turalit̾ incaptionem et inꝑni¬
tiem in his quȩ ignorant blas¬
phemantes: incorruptione sua
pabuli sepuis in captionem e
inꝑnitiem ignoranter. incidẽ¬
re: ita heretici cõꝑati iumentis
insipientibꝰ obappetitum sue
corruptionis ex plendum. incor¬
ruptam sanãq catholice eccłȩ
doctrinã blasphemantes. ac ui¬
tam sempiterne sibi ꝑditions

Expanded text:
tant adversum se exsecrabile jutant adversum se exsecrabile judicium. Quod ait: Ubi, significat in eo quod dominationem contemnunt, quod audaces, quod sibi placentes sunt, quod haereses, id est, sectas faciunt, quod blasphemant. Haec namque faciendo, angeli daemonia fieri, ac poenas suae superbiae solvere, meruerunt. Neque enim spiritualis eorum natura patiebatur concupiscentiae carnalis obscenitate pollui. Nisi forte cum ad hanc homines illiciunt, pro ea quoque illos, sicut et pro caeteris quae hominibus mala agenda persuadent, judicandos esse significat. Hi vero velut irrationabilia pecora naturaliter in captionem et in pernitiem in his, quae ignorant, blasphemantes in corruptione sua pabuli saepius in captionem et perniciem ignoranter incidere, ita haeretici, comparati jumentis insipientibus, ob appetitum suae corruptionis explendum, incorruptam sanamque catholicae Ecclesiae doctrinam blasphemantes ac vitam, sempiternae sibi perditionis
Abbreviated transcription (Latin):
te diem uiditii soluti acorpore
penas iuant ꝓmeritis: s quia
grauiora eos inuiditio tormẽta
expectant. quoͣdꝰ et incorpore
recepto qui nunc inanima sola
cruciabunt᷑. ynde et dominus
his quesibum euangłii recipere
noluerunt: ciuitatib exꝓbrãs
ita conclusit. Remissius erit ter¬
re sodomorum indie iuditii:
quã uobis. Magis autem: Hui
post carnem inconcupiscenti¬
am inmunditie ambulant.
fornicatores dicit. qui ꝓreatu
fede corruptionis maiora in ui¬
ditio quã generales iniqͥ
tormenta patientur. Domis¬
nationemq condempnunt.
audaces. sibi placentes. Suꝑbos
dicit et arrogantes: qui et ipsi
grauiora generalibus sint su¬
pplicia luituri. Sectas ñ metu
unt facere: blasphemã ⁊ tes:
hereticos dicit: qui blasphemã¬
des fidem uel uitam orthodo¬
xorum: sectas sui nominis. idẽ.
hereses inducunt. Qui et ipsi
cum prioribꝰ audiunt. quia for¬
tioribus fortior instat cruciati¬
o. ybi angłi fortitudine et uir¬
tute cum sint maiores: ñ por¬

Expanded text:
uti corpore poenas luant pro meritis, sed quia graviora eos in judicio tormenta exspectent quando et in corpore recepto punientur, qui nunc in anima sola cruciantur. Unde et Dominus his quae verbum Evangelii recipere noluerunt, civitatibus exprobrans, ita conclusit: Remissius erit terrae Sodomorum in die judicii quam vobis. Magis autem eos qui post carnem in concupiscentia immunditiae ambulant. Fornicatores dicit, qui pro reatu suae corruptionis majora in judicio quam generales iniqui tormenta patientur. Dominitionemque contemnunt, audaces, sibi placentes. Superbos dicit et arrogantes, qui et ipsi graviora generalibus sint supplicia luituri. Sectas non metuunt introducere, blasphemantes. Haereticos dicit, qui blasphemantes fidem vel vitam orthodoxorum, sectas sui nominis, id est, haereses, inducunt, qui et ipsi cum prioribus audiant, quia fortioribus fortior instat cruciatio. Ubi angeli fortitudine et virtute cum sint majores, non por
Abbreviated transcription (Latin):
bona desiderare ceperis. erit inte
amit tas Menon mictaris ingehẽ¬
nam: s ne te deserat p̃sentia dñi
quã amplecteris.quo eternum
frui desideras. Nos gͦ diligamus:
ipse pͥor dilex̃nos: Nã un diligeremꝰ: nͥ ille¬

Expanded text:
bona desiderare coeperis, erit in tebona desiderare coeperis, erit in teamittas, non ut non mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini quem amplecteris, quo in aeternum frui desideras. Nos ergo diligamus ior dilexit nos. Nam und
Abbreviated transcription (Latin):
iustitie. Conu̾tisti inquit planc¬
tum meum ingaudium michi.
concidisti saccum meum & p̃cin¬
ristime letitia: ut cantent tibi gla
mea & non confundar. id ẽ ñ sit
quod stimulet conscientiam me¬
am. Stimulat dimor s nolite ti¬
mere: intrat caritas. que sanat.
quod uulnerat timor. Qui autẽ
timet. ñ ẽ ꝑfectus incaritate.
Quia nimirum timor penã ha¬
bet. Quomodo sectio medici penã
habet: quãuis sequat᷑ sectionẽ
medici salus optata: ita timorẽ.
caritas desiderata subsequitur.
Nec putari debet his beati ioħis
sermonibꝰ eẽ contrarium: quod
psalmista dicit. Timor dñi sc̃s
sunt timores: unus quo timent
homines dm̃ ne mittant᷑ inge¬
hennã. Ipse ẽ timor ille qui in¬
troducit caritatem. S sic uenit:
ut exeat. Si enim ad huc ꝓpt̾ penas
times dm̃. ñdum amas quẽ sic times.
Nonbona desideras. s mala caues.
S ex eo quod mala caues corrigis
te. & incipis bona desiderare.Cũ

Expanded text:
justitiae, Convertisti inquit plancjustitiae, Convertisti inquit planctum meum in gaudium mihi; conscidisti saccum meum, et praecinxisti me laetitia, ut cantet tibi gloria mea, et non compungar , id est, non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor, sed noli timere: intrat charitas, quae sanat quod vulnerat timor. Qui autem timet, non est perfectus in charitate. Quia nimirum timor poenam habet, quomodo sectio medici poenam habet; quamvis sicut sectionem medici salus optata, ita timorem charitas desiderata subsequatur. Nec putari debet his beati Joannis sermonibus esse contrarium quod Psalmista dicit: Timor Domini san . Duo namque sunt timores: unus quo timent homines Deum, ne mittantur in gehennam; ipse est timor ille qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times; non bona desideras, sed mala caves; sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum