comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ in foro ac uidicũ scłartũ tribunalibꝰ constitutis. assistente
etiã e contra aduersario in media ꝑsecutione atq conflictu.
tusis. sereatꝰ. ristis. oscitatio. sõnꝰ irrepserit. quanta imꝑnitiẽ
nr̃am uigilantissimꝰ inimicꝰ seueritatẽ udicis cõmouebit in¬
udia: quantomagis cũ illi occultoꝵ om̃iũ cognitori ꝓ ĩminent
ꝑpetuę mortis ꝑiculo supplicamꝰ. p̾sertim cũ ediuerso callidꝰ
seductor parit᷑ & criminitor assistat: intenta atq sollicita ora¬
tione uidicantis pietas imploranda ẽ: Nec in iuste ñ solum
leui peccato. s etiam grauissimo crimine impietatis astringit᷑.
qͥ p̾cẽ dõ fundens. subito a conspectu eius quasi aboculis ñ
uidentis nec audientis cogitationis imꝓbe uanitatẽ secutus
abscesserit: Illi aut̃ qui oculos cordis sui contegunt crasso ue¬
lamine uitioꝵ: ac scđm sententiam saluatoris uidentes non

Expanded text:
nobis. in foro ac iudicum saecularium tribunalibus constitutis, adsistente nobis. in foro ac iudicum saecularium tribunalibus constitutis, adsistente etiam e contra aduersario, in media persecutione atque conflictu tussis, excreatus, risus, oscitatio, somnus obrepserit, quanta in perniciem nostram uigilantissimus inimicus seueritatem iudicis conmouebit inuidia: quanto magis, cum illi occultorum omnium cognitori pro inminenti perpetuae mortis periculo supplicamus, praesertim cum e diuerso callidus seductor pariter et criminator adsistat, intenta atque sollicita oratione iudicantis pietas inploranda est! nec iniuste non solum leui peccato, sed etiam grauissimo crimine inpietatis adstringetur, qui precem deo fundens subito a conspectu eius quasi ab oculis non uidentis nec audientis cogitationis inprobae uanitatem secutus abscedat. illi autem, qui oculos cordis sui contegunt crasso uelamine uitiorum ac secundum sententiam saluatoris uidentes non
Abbreviated transcription (Latin):
minũ ugore etiam occulta rimatꝰ ẽ multa illic minufesissima
&ȩ quȩ uix possint etiam numero comp̃hendi in ẽẽ ꝓnunciet: quȩ
si aliquando inunũ congregent᷑ cumulũ: paucoꝵ quȩ ille pal¬
pauerat multitudinẽ numerositate cõpensent: aut etiã fortasse
nr̃i ñ intuet᷑ aspectꝰ: insemetipsis sagacit̾ dep̾hendunt: acerri.¬
maculis uident᷑ asꝑgi: si ñ dic̃a uane cogitationis imꝓbitas
in atria m̃tis irrepserit: sed uł psalmi qui dicendꝰ ẽ recordatio
orationis tempore intentionẽ supplicantis auerterit. Si enĩ
inquiunt cũ aqͦlib& sullimi honime ñ dicã ꝓuita ac salute
nr̃a. s etiam ꝓ alicuiꝰ lucri cõmodo supplicamꝰ: totã in eo m̃tis
& corporis aciem defigentes. de nutu eiꝰ trepida expectatione
pendemꝰ. ñ mediocrit̃ formidantes. ne qđ forte ineptũ aut in¬
congruũ uerbũ. miscđiam audientis auertat: tũ deinde si

Expanded text:
minum vigore etiam occulta rimatus est, multa illic minutissima, minum vigore etiam occulta rimatus est, multa illic minutissima, et quae vix possint etiam numero comprehendi, inesse pronuntiet, quae si aliquando in unum cumulum congregentur, paucorum quae ille palpaverat magnitudinem numerositate compensent, aut etiam fortasse nostri non intuetur aspectus, in semetipsis sagaciter deprehendunt, acerrimaculis uideantur aspargi, si non dicam uanae cogitationis inprobitas in atria mentis inrepserit, sed uel psalmi qui dicendus est recordatio orationis tempore intentionem supplicantis anertent. si emm, inquiunt, cum a quoiibet sublimi homine non dicam pro uita ac salute nostra, sed etiam pro alicuius lucri conmodo supplicamus, totam in eum carnis et mentis aciem defigentes de nutu eius trepida expectatione pendemus, non mediocriter formidantes ne quod forte ineptum aut incongruum uerbum misericordiam audientis auertat, tum deinde si
Abbreviated transcription (Latin):
quaius sc̃a atq sublimis ñ poterat ñ abilla. celesti theoria
intentione terren oꝑis aliquando diuelli: Deniq cũ se tantis
ac talibꝰ ditari fructibꝰ cerner& et econtrario theoriȩ bonũ
pensaret ac uelud in una lance tantoꝵ laborũ ꝓfectũ: in
alt̾a delectationẽ diuinȩ contemplationis append̾et: diu
examine pectoris sui quodãmͦ castigato. dũ illũ hinc laboꝵ
stipendia ĩm̃sa delectant: illinc desid̾iũ unitatis & inseꝑa-¬
bilis xp̃o societatis. etiam ad resolutionẽ carnis inutat.
anxius tandẽ ꝓclamat & dic̃ Quid eligã ignoro Coartor
enĩ e duobꝰ: desidiũ habens dissolui & cũ xp̃o eẽ Multo¬

Expanded text:
quamuis sancta atque sublimis non poterat non ab illa caelesti theoria quamuis sancta atque sublimis non poterat non ab illa caelesti theoria intentione terreni operis aliquando diuelli. denique cum se tantis actualibus ditari fructibus cerneret et e contrario theoriae bonum corde pensaret ac uelut in una lance tantorum laborum profectum, in altera delectationem diuinae contemplationis adpenderet, diu examine pectoris sui quodammodo castigato, dum illum hinc laborum stipendia inmensa delectant, illinc desiderium unitatis et inseparabilis Christi societatis etiam ad resolutionem carnis inuitat, anxius tandem proclamat et dicit: quideligam ignoro. coartor autem e duobus, desiderium habens dissolui et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ne paruo quidẽ tempore ab eo qͥ solus ẽ bonꝰ terrenis cogita¬
tionibꝰ putet᷑ abstractꝰ. qͥ nĩquã ullã cibi. ullã indum̃ti. aliarũue
carnaliũ rerũ gesserit cur̃ã: nũquã de fr̃m susceptione de loci
cõmotione. de cellule ex tructione sollicitꝰ. aut opẽ aliquã huma-¬
ni concupierit adium̃ti: aut inopia&e sterilitate uexatꝰ. illã senten-¬
tiam dñicȩ increpationis incurrerit: ne solliciti sitis animȩ
ur̃ȩ quid manducetis: neq corpori ur̃o quid induamini
Deniq illũ ipsũ apłm paulũ qui om̃iũ scõꝵ laborẽ passionum
numerositate transcendat : nequaquã hoc implere potusse
confident̃ astruimꝰ: ipso in actibꝰ apłoꝵ discipłis attestante. Ipsi
scitis qm̃ adea quȩ michi opꝰ erant: & his qui mecũ suntl mi-¬
nistrauerunt manꝰiste Uel cũ thessalonicensibꝰ seribens. in labo
re & fatigatione nocte & die oꝑatũ se fuisse testat᷑ Quibus

Expanded text:
cogitationibus putetur abstractus, qui nunquam ullam cibi, ullam indumenti aliarumve carnalium rerum gesserit curam, aut nunquam de fratrum susceptione, de loci commutatione, de cellulae structione sollicitus, aut opem aliquam humani concupierit adjumenti, aut inopiae sterilitate vexatus illam sententiam Dominicae increpationis incurrerit: Ne solliciti sitis animae vestrae quid manducetis, neque corpori vestro quid induamini ? Denique ipsum illum apostolum Paulum, qui omnium sanctorum laborem passionum numerositate transcenderat, nequaquam hoc implere potuisse confidenter astruimus, ipso in Actibus Apostolorum discipulis attestante: Ipsi scitis quoniam ad ea quae mihi opus erant et his qui mecum sunt, ministraverunt manus istae . Vel cum Thessalre et fatigatione nocte et die operatum se fuisse testatur. quibus
Abbreviated transcription (Latin):
collatione iustificet dicens lustificata ẽ sodoma exte Et
iterũ: Quid enim peccauit soror tua sodoma: Et. Iustificauit
animã suã auersatrix ifrł comꝑatione p̾uaricatricis iuida:
Ita gͥ. & uniuersarũ merita uirtutũ quas suꝑiꝰ comphendi. cũ¬
ꝑ sesola bona atq p̾ciosa sint: tam̃ theoreticę claritatis comꝑa-¬
retrahunt acretardant: Nam quis eripiens inopẽ de manu
fortiorũ eiꝰ. & egenũ et pauꝑem adiripientibꝰ eũ: qͥs conterenꝰ
molas iniquoꝵ. & de medio dentiũ eoꝵ rapinas extorquenᷤ:
in ipso int̾cessionis oꝑe diuinę głam maiestatis quieta m̃te
suspitiat: Quis alimoniã pauꝑibꝰ sũministrans. aut ad ueni¬
entiũ turbas beniuola humanitate suscipiens: in eo tẽporis
puncto quo ꝓ necessitatibꝰ fr̃m sollicita m̃te distendit᷑. ĩm̃si¬
tate suꝑne beatitudinis speculet᷑: cȩ cũ p̃sentis uitȩ angoribꝰ

Expanded text:
conlatione iustificet dicens: iustificata est Sodoma ex te, et conlatione iustificet dicens: iustificata est Sodoma ex te, et iterum: quid enim peccauit soror tua Sodoma? et: iustificauit animam suam auersatrix Israhel, conparatione praeuaricatricis Iudae. ita igitur et uniuersarum merita uirtutum, quae superius conprehendi, cum per se bona atque pretiosa sint, tamen theoreticae claritatis conparboni retrahunt ac retardant. Nam quis eripiens inopem de manu fortiorum eius et egenum et pauperem a diripientibus eum, quis conterens molas iniquorum et de medio dentium eorum rapinas extorquens in ipso intercessionis opere diuinae gloriam maiestatis quieta mente suspiciat ? quis alimoniam pauperibus subministrans aut aduenientium turbas beniuola humanitate suscipiens in eo temporis puncto, quo pro necessitatibus fratrum sollicita mente distenditur, inmensitatem supernae beatitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
mali nostis bona dare filiis ur̃is: quantomagis pat̾ ur̃ qui
incelis ẽ dabit bona petentibꝰ se : Deniq sic̾ bonitas nr̃a suꝑ¬
ne bonitatis intuitu in malitiã uertit᷑: ita etiã usticia nr̃a
diuinę collata iusticiȩ. panno menstruatę deputat᷑: dicente
isaia ꝓpħa Sic̃ pamiꝰ menstruate uniuersȩ iusticie ur̃e:
Et ut aliquid adhuc euidentiꝰ inferamꝰ: legis quoq ipsiꝰ p̃cep¬
si ꝑfectioni euangłicȩ conferant᷑ : minime bona diuino ꝓnun.¬
tiant᷑ oraculo Ait enĩ E dedi eis p̾cepta ñbona: & iusticias
in quibꝰ ñ uiuent in eis: Apłs quoq ita noui lumine testa-¬
m̃ti głam legis affirmat obtundi: ut eam euangłici cõꝑatione
fulgoris nec głificatã ẽẽ ꝓnuntiet dicens Nam nec głosũ ẽ
id qđ głificatũ ẽ ꝓpt̾ excellentẽ głam xͥ Quã comꝑationẽ etiã
in parte contraria idẽ inpeocatoꝵ meritis compensandis. seri¬
ptura conseruat : ut eosqui multo minꝰ peccauerint. impioꝵ

Expanded text:
to magis pater uester qui in caelis est dabit bona petentibus se. denique sicut bonitas nostra supernae bonitatis intuitu in malitiam uertitur, ita etiam iustitia nostra diuinae conlata iustitiae panno menstruatae similis deputatur dicente Esaia propheta: sicut pannus menstruatae uniuersae iustitiae nostrae. et ut aliquid adhuc euidentius inferamus, legis quoque ipsius praecepsi perfectioni evangelicae conferantur, minime bona divino pronuntiantur oraculo: ait enim, Et dedi eis praecepta non bona, et justitias in quibus non vivent in eis . Apostolus quoque ita novi lumine Testamenti gloriam Legis affirmat obtundi, ut eam evangelici comparatione fulgoris nec glorificatam esse pronuntiet, dicens: Nam nec gloriosum est id quod glorificatum est propter excellentem gloriam. quam conparatioDem etiam in parte contraria, id est in peccatorum meritis conpensandis scriptura conseruat, ut eos qui multo minus peccauerunt impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
scłariũ seueritate dampnant᷑: A quibꝰ si nos ĩmunes uł ꝓaululũ
senserimꝰ: nichil nob̾ in ẽẽ. peccati ꝓtinus arbitram᷑ Prouide
ab illo uidentiũ numero segregati: quia minutias multaru
sordiũ quȩ intra nos aggeste sunt ñ uidemꝰ. neq ꝗͣ salubri conpunc-

Expanded text:
 seueritate damnantur, a quibus si nos inmunes uel paululum ■ senserimus, nihil in nobis esse peccati protinus arbitramur. proinde ab illo uidentium numero segregati, quia minutias multarum sordium quae intra nos congestae sunt non uidemus, nequaquam salubri conpunc
Abbreviated transcription (Latin):
plere cogat᷑: aut consid̾atione honestioris intuit reuocatꝰ.
sponsionis suȩ p̃uaricator ex istat S quia nunc ꝓpositũ nob̾
ẽ ñ tã de sanitatis statu. quã de infirmitatis curatione tra

Expanded text:
plere cogatur aut consideratione honestioris intuitus reuocatus plere cogatur aut consideratione honestioris intuitus reuocatus sponsionis suae praeuaricator exsistat. sed quia nunc propositum nobis est non tam de sanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uauis etiam illoꝵ doctrinȩ sũmas grates repende debeamꝰ.
qͥ nos docuerunt a paruulis magna conari: & dato boni sui
gustu egregiã ꝑfectionis sitim nr̃is uisceribꝰ indid̾unt: si quid
tam̃ nr̃o uiditio credit᷑: nullã ducimꝰ comꝑationẽ int̾ hȩc atq
illa quȩ illic ꝑcepimꝰ instituta. ut sileamus conuersationis ur̃e
inimitabilẽ puritatẽ: quã nob̃ ñ solũ m̃tis ac ꝓpositi districtione
s etiam locoꝵ credimꝰ beneficio patrocinante conferri Un¬
de ñ dubitamꝰ. ad imitandã ur̃ȩ ꝑfectionis magnificentiam.
hanc quȩ cursim tradit᷑ doctrinam ñ posse sufficere: nͥ nobis
etiam cõmorationis ipsiꝰ affuerint adum̃ta: longiq tẽporis
eruditio. cotidiana institutione torporẽ nr̃i cordis ut cũq dis
Ipfessioni om̃ino conueniens: ut ea quȩ sub aliqua sponsio¬
ne decernimꝰ: efficacit̾ impleamꝰ: Ob qũa rẽ nichil oportet
abruptȩ monachũ definire : ne aut id qđ in caute ꝓmisit im¬

Expanded text:
uamuis etiam illorum doctrinae summas grates rependere debeamus, qui nos docuerunt a paruulis magna conari et dato boni sui gostn egregiam perfectionis sitim nostris uisceribus indiderunt, si quid tamen iudicio nostro creditur, nullam ducimus conparationem inter haec atque illa quae illic percepimus instituta, ut sileamus conuersationis uestrae inimitabilem puritatem, quam nobis non solum mentis ac propositi districtione, sed etiam locorum credimus beneficio patrocinante conferri. unde non dubitamus ad imitandam perfectionis uestrae magnificentiam hanc quae cursim. traditur doctrinam non posse sufficere, nisi nobis etiam conmorationis ipsius adfuerint adiumenta, longique temporis eruditio cotidiana institutione torporem nostri cordis utcumque disrofessioni omnino conueniens, ut ea quae sub aliqua sponsione decernimus efficaciter inpleamus. ob quam rem nihil oportet abrupte monachum definire, ne aut id quod incaute promisit in
Abbreviated transcription (Latin):
iocirco p̃dictus magister gentiũ licoe gr̃a dĩ apostolatꝰ gradũ
sortitũ se fuisse testat᷑ dicens. gr̃a aut̃ dĩ sũ id qd sũ: tam̃ se

Expanded text:
idcirco praedictus magister gentium, licet gratia dei apostolatus gradum idcirco praedictus magister gentium, licet gratia dei apostolatus gradum sortitum se fuisse testetur dice
Abbreviated transcription (Latin):
micidiũ ad ulterio addidit. lib̃i utiq fuit arbitrii Qđ aut̃ ar
simo tẽporis puncto. indulgentiam tantorũ criminũ ꝓmeretur.
dñi miserentis ẽ donũ Et quid de hac tam breui confessione & in¬
cõꝑ abili diuinȩ retributionis ĩm̃sitate dicamꝰ. cũ beatus apłs
ad illã magnitudinem futurȩ remimerationis aspiciens. quid
de illis tã innumeris ꝑsecutionibꝰ suis ꝓnuntiauerit. consid̾a¬
re ꝑfacile sit Nam mom̃taneũ hoc inquit et leue tribulati¬
onis nr̃ȩ supra modũ ultra comꝑationem ȩĩnum pondꝰ głȩ
oꝑatur in nobis: De qͦ & alibi constant᷑ enuntiat dicens Quia
non funt condignę passiones huiꝰ tẽporis: ad futuram głam
quȩ reuelabit᷑ innobis Quantulibos gͦ enisa fuerit humana
fragilitas. futurȩ retributioni par ẽẽ ñ poterit: nec ita laboribꝰ
suis diuinã imminuet gr̃am. ut ñ semꝑ gratuita ꝑseueret Et

Expanded text:
micidium adulterio addidit, liberi utique fuit arbitrii: quod autem micidium adulterio addidit, liberi utique fuit arbitrii: quod autem simo temporis puncto indulgentiam tantorum criminum promeretur, domini miserentis est donum. et quid de hac tam breui confessione et inconparabili diuinae retributionis inmensitate dicamus, cum beatus apostolus ad illam magnitudinem futurae remunerationis aspiciens quid de illis tam innumeris persecutionibus suis pronuntiauerit, considerare perfacile sit? nam momentaneum hoc, inquit, et leue tribulationis nostrae supra modum ultra conparationem. aeternum pondus gloriae operatur in nobis. de quo et alibi constanter enuntiat dicens: quia non sunt condignae passiones huius temporis ad futuram gloriam quae reuelabitur in nobis. quaatumlibet ergo enisa fuerit humana fragilitas, futurae retributionis par esse non poterit nec ita laboribus suis diuinam inminuet gratiam, ut non semper gratuita perseueret. et
Abbreviated transcription (Latin):
uł exigat uł expectãt. ne penitꝰ dormienti aut inerti otio
querens. quibꝰ humane segnitie. torpore decusso. ñ irracio¬
nabilis munificentię suę largitas uideat᷑. dũ eam subcolore.
cuiꝰdam desidiĩ aclaboris imꝑtit. & nichilominꝰ gr̃a dĩsemꝑ gra.¬
tuita ꝑseuerat. dũ exigius quibꝰdã paruisq conatibꝰ tantã im¬
mortalitatis głam. tanta ꝑhennis beatitudinis dona. inestima¬
bili tribuit largitate Nec enim quia illiꝰ incruce latronis p̾ces¬
serat fides: idcirco ꝓnunciandũ ẽ ñ ei beatã cõmorationẽ. ꝑ adisi
gratuito ẽẽ ꝓmissam. Aut penitentiã dd̃ regis illã uniꝰ uerbi
qua dixit peccaui dño. duo tã grandia eiꝰcrimina. & ñ potius
clem̃tiam dĩ abstulise credendũ ẽ: ut ꝑnathã ꝓpħam mereret᷑
audire Et dñs transtulit iniqͥtatẽ tuã: ñ morieris: Qđ gͥ ho¬

Expanded text:
uel exigat uel expectet, ne penitus dormienti aut inerti otio uel exigat uel expectet, ne penitus dormienti aut inerti otio quaerens, quibus, humanae segnitiei torpore discusso, non irrationabilis munificentiae suae largitas videatur, dum eam sub colore cujusdam desiderii ac laboris impartit, et nihilominus gratia Dei semper gratuita perseuerat, dum exiguis quibusdam paruisque conatibus tantam inmortalitatis gloriam, tanta perennis beatitudinis dona inaestimabili tribuit largitate. nec enim quia illius in cruce latronis praecesserat fides, idcirco pronuntiandum est non ei beatam conmorationem paradisi gratuito esse promissam, aut paenitentiam Dauid regis illam unius uerbi qua dixit: peccaui domino, duo tam grauia eius crimina et non potius clementiam dei abstulisse credendum est, ut per Nathan prophetam mereretur audire: et dominus transtulit iniquitatem tuam: non morieris. quod igitur ho
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Propt̾ea expectat dñs ut misereat᷑ ur̃i Expectat᷑ a nobis
cũ dicimꝰ. Expectans expectaui dñm. & respexit me Et ex¬
pectaru salutare tiũ dñe Confortat nos cũ dic̃: E ego erudi¬
ui & confortaui brachia eoꝵ: & inme cogitauerunt malitiã
Et ut nos metipsos confortemꝰ: hortat᷑ cũ dic̃ Confortate manꝰ
dissolutas: o genua debilia roborate Clamat dñs iħe Siqͥs
raui clamans. raucȩ factȩ sunt fauces meȩ: defecerunt oculi
mei dũ spero indm̃ meũ. Querit nos dñs dicens. Quesuii
ꝙ ñ erat uir Uocaui: & ñ erat qui respond̾et. Querit᷑ & ipse
absponsa: flebilit̾ conquerente: Incubili meo in noctibꝰ que.¬
siuii quẽ dilexit anima mea. Quesiui eũ ox ñ inueni Uocaui
en: & ñ respondit mͥ Et ita semꝑ gr̃a dĩ nr̃o inbonã partẽ
cooꝑatur arbitrio. atq in om̃ibꝰ illud adiuuat. os ꝓtegit. acde¬
fenait. ut ñ nũquã etiam ab eo quosdã conatꝰ bonȩ uoluntatis

Expanded text:
ea expectat dominus ut misereatur uestri, et expectatur a nobis, cum dicimus: expectans expectaui dominum, et respexit me, et: expectaui salutare tuum domine. confortat nos, cum dieit: et ego erudiui, et confortaui bracchia eorum: et in me cogitauerunt malitiam, et ut nosmet ipsos confortemus hortatur, cum dicit: confortate manus dissoltitas, et genua debilia roborate. clamat lesus: si quis raui clamans, raucae factae sunt fauces meae: defecerunt oculi mei, dum spero in deum meum. quaerit nos dominus dicens: quaesiui, et non erat uir: uocaui, et non erat qui responderet, quaeritur et ipse a sponsa flebiliter conquerente: in cubili meo in noctibus quaesiui quem dilexit anima mea: quaesiui eum et non inueni eum, uocaui eum et non respondit mihi. Et ita semper gratia dei nostro in bonam partem cooperatur arbitrio atque in omnibus illud adiuuat, protegit ac defendit, ut nonnumquam etiam ab eo quosdam conatus bonae uoluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
designat arbitrii Cũ dic̃ ñ aut̃ ego s gr̃adĩ: uirtutẽ diuinę
ꝓtectionis ostendit: Cũ dic̃ mecũ: ñ ocioso neq securo. s laboran¬
ti acdesudanti eam cooꝑatã fuisse declarat Qd etiã in iob
ꝓbatusimo athleta suo. cũ eũ diabolus expetisset ad singulare
certam̃: diuinam legimꝰ ꝓuidisse iusticiã: Si enĩ contra in imicũ.
ñ sua uirtute s dĩ soliꝰ fuissoe gr̃a ꝓtegente congressus: & absq ulla
uirtute pacientiȩ suȩ diuina tantũ opitulatione suffultus. multi¬
plices illas ac tota inimici crudelitate quesitas tẽptationũ moles
& exitia ꝑtulissoe. quomͦ ñ illã calũpniosã diabolus quã prius

Expanded text:
 ego, sed gratia dei, uirtutem diuinae protectionis ostendit: cum dicit mecum, non otioso neque securo, sed laboranti ac desudanti eam cooperatam fuisse declarat. Quod etiam in Iob probatissimo athleta suo, cum eum diabolus expetisset ad singulare certamen, diuinam legimus prouidisse iustitiam. si enim contra inimicum non sua uirtute, sed dei solius fuisset gratia protegente congressus et absque ulla uirtute patientiae suae diuina tantum opitulatione suffultus multiplices illas ac tota inimici crudelitate quaesitas temptationum moles et exitia pertulisset, quomodo non illam calumniosam diabolus quam pri
Abbreviated transcription (Latin):
uideoꝵ ñ naturalẽ s uoluntariã cecitatẽ: quam ipsi sibi contũ¬
macit̾ inferebant: Surdi inquit audite: & cęci intuemini ad
uidendũ. Quis surdus nͥseriius m̃s: & cecus nͥ ad quẽ nuntios
meos misi: Et ne forte hanc eoꝵ cecitatẽ: aliquis naturę nͥ uo¬
luntati posset ascribe alibi ait Educ foras ppłm cecũ ooculo
habentẽ: surdũ & aures ei sũt. Et iterũ: Qui habentes inquit oculos
ñ uidetis & aures ñ auditis: Dñs etiã meuuangłio. Quia ui¬
dentes inquit ñ uident: &x audientes ñ audiunt neq intellig̃.

Expanded text:
Iudaeorum non naturalem, sed uoluntariam caecitatem, quam ipsi sibi contumaciter inferebant. surdi, inquit, audite, et caeci intuemini ad uidendum. qui surdus, nisi seruus meus? et caecus, nisi ad quem nuntios meos misi? et ne fprte hanc eorum oaecitatem aliquis naturae, non uoluntati possit adscribere, alibi ait: educ foras populum caecum, et oculos habentem: surdum, et aures ei sunt, et iterum qui habentes, inquit, oculos non uidetis: et aures, et non auditis. dominus etiam in euangelio quia uidentes, inquit, non uident et audientes non audiunt neque intellegunt.
Abbreviated transcription (Latin):
optione consistere: ut eligat quẽ sequat᷑. Et idcirco mano in
homine. lib̾um semꝑ arbitriũ: qđ gr̃am dĩ possit uł negligere
uł amare: Non enĩ p̃cepissoe apłs dicens. cũ metu & tremore
ur̃am salutẽ oꝑamini: nͥ scusoꝵ eã uł excoli a nobis posse uł
negligi S ne credent se ad opꝰ salutis diuino auxilio ñ egere:
luntate. Et idcirco timotheũ monens noli inquit negligere
gram dĩ quȩ ẽ in te: Et iterũ: Obquã causam moneo ut resuscites
gr̃am dĩ quȩ ẽ inte:. Inde ẽ qđ etiã chorinthi is seribens hortat᷑
& cõmonoe: ne se indignos gr̃a dĩ infructuosis oꝑibꝰ exhib̾ent
dicens Ad uiuantes aut̃ obsecramꝰ: ne inuacuũ gr̃am dĩ reci¬
piatis Quã sine dubio quia inuacuũ receꝑat sẏmon: ñ ei¬
ꝓfuit ꝑceptio gr̃ȩ salutaris Non enim p̾ceptis beati petri
maluuit obȩdire dicentis Penitentiam age abhac neqͥtia tua:

Expanded text:
optione consistere, ut eligat quem sequatur. et idciroo manet in optione consistere, ut eligat quem sequatur. et idciroo manet in homine liberum semper arbitrium, quod gratiam dei possitvel neglegere amare. non enim praecepisset apostolus dicens: cum metu ettremore uestram salutem operamini, nisi scisset eam uel excoli a nobis posse uel neglegi. sed ne crederent se ad opus salutis diuino auxilio non egere, , pro bona uoluntate. et idcirco Timotheum monens noli, inquit, neglegere gratiam dei quae est in te, et iterum: ob quam causam moneo ut resuscites gratiam dei quae est in te. inde est quod etiam Corinthiis scribens hortatur et conmonet, ne indignos se gratia dei infructuosis operibus exhiberent, dicens: adiuuautes autem et obsecramus neinuacuum gratiam dei recipiatis. quam sine dubio quia in uacuum receperat Simon, non profuit ei perceptio gratiae salutaris. non enim praeceptis beati Petri maluit oboedire dicentis: paenitentiam age ab hac nequitia tua,
Abbreviated transcription (Latin):
quo inspirata ẽ eidẽ negatur effectus: Si aut̃ mala & exho¬
mine fuit : cur laudat᷑ adño: Restat gͦ ut & bona & exho¬
mine fuisse credat᷑ In quẽ modũ etiã nr̃as cotidie cogitationes
possumꝰ iudicare Neq enim aut soli dd̃ bonũ ex semetipso
cogitare concessr̃ ẽ:aut nob̾ nequid ũquã boni saꝑe aut cogita¬
re possimꝰ naturalit̾ denegatur Dubitari gͦ ñ potest in eẽ qͥdẽ
om̃i animȩ naturalit̾ uirtutũ semina. beneficio creatoris in¬
serta: S nͥ hȩc opitulatione dĩ fuerint excitata. ad increm̃tũ
ꝑfectionis ñ poterunt ꝑuenire: Quia scđ̾m beatũ apłm. neq
qui plantat ẽ aliquid neq qui rigat. s qͥ increm̃tũ dat ds̃.
Adiacere aut̾ homini inqualibo parte̾ arbitrii lib̾tatẽ etiã
liber ille qͥ dr̃ pastoris aꝑtissime docos: in quo duo angłi unicu¬
iq nr̃m adherere: dicuntur: id ẽ bonꝰ ac malus: in hominis uͦ

Expanded text:
a quo inspirata est eidem negatur effectus? si autem mala et ex hoa quo inspirata est eidem negatur effectus? si autem mala et ex homine fuit, cur laudatur a domino? restat ergo ut et bona et ex homine fuisse credatur. in quem modum etiam nostras cotidiepossumus judicare. Neque enim aut soli David bonum ex semetipso cogitare concessum est, aut nobis ne quid boni umquam sapere aut cogitare possimus, naturaliter denegatur. Dubitari ergo non potest inesse quidem omnia animae naturaliter virtutum semina beneficio Creatoris inserta; sed nisi haec opitulatione Dei fuerint excitata, ad incrementum perfectionis non poterunt pervenire, quia secundum beatum Apostolum, neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. adiacere autem homini in quamlibet partem arbitrii libertatem etiam liber ille qui dicitur Pastoris apertissime docet, in quo duo angeli unicuique nostrum adhaerere dieuntur, id est bonus ac malus, in hominis uero
Abbreviated transcription (Latin):
amcluserurit nequando uideant oculis & auribꝰ sius audiant.
cr corde intelligant: oȩ comiertant᷑ oe sanẽ illos: Deriq ut pos¬
sibilitatẽ boni eis in eẽ signarcȩ: increpans phariseos. qͥd aut̃
inquit etiã ex uobis ipsis ñ iudicatis qđ iustũ ẽ Qđ utiq ñ
eis dixissos: nͥ eoꝰ uiditio naturali id qđ equũ ẽ scissos posse.
merita referamus: ut nichil nͥ id qđ malu̾ atq ꝑuersũ ẽ huma¬
nȩ ascribamꝰ nature In quo quidẽ sapientissimi salomonis
ĩmo dñi cuiꝰ hȩc uerba sunt testimonio confutam᷑. Ita enim
cũ consũmata templi extructione orarte. effatus ẽ Uoluitq
patrẽ ieũ: Qđ cogitasti in corde. tuo ȩdificare domũ nomini
meo benefecisti: hoc ipsũ m̃te tractans Uerũtam̾ tu ñ edifi¬
cabis domũ nomini meo Hȩc gͦ cogitatio atq tractatꝰ regis
dd̃ utrũ ne bonꝰ & ex dõ: an malus ce ab homine fuisse dicen¬
dus ẽ: Sienim bona atq ex dõ fuit illa cogitatio: cur ab eo

Expanded text:
uribus suis audiant, et corde intellegant, et conuertantur, et sanem illos. denique ut possibilitatem boni eis inesse signaret, increpans Pharisaeos quid autem, inquit, etiam ex uobis ipsis non iudicatis quod iustum est? quod utique non eis dixisset, nisi eos indicio naturali id quod aequum est scisset posse anctorum merita referamus, ut nihil nisi id quod malum atque peruersum est humanae adseribamus naturae. in quo quidem sapientissimi Salomonis, immo domini onins haec uerba sunt testimonio confutamur: ita enim, cum consummata templi extructione oraret, effatus est: uoluitqupatrem meum: quod cogitasti in corde tuo aedificare domum nomini meo, bene fecisti, hoc ipsum mente tractans. uerumtamen non tu aedificabis domum nomini meo. haec ergo cogitatio atque iste tractatus regis Dauid utrumne bonus et ex deo, an malus et ab homine fuisse dicendus est? si enim bona atque ex deo fuit illa cogitatio, cur ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
qqͣdã irracionabile atq in sensatũ animal fatendũ ẽ fuisse forma¬
tũ: Qđ satis absurdũ: atq a catholica fide om̃imodis alienũ ẽ
sierunt cogitationes multas: Facti enim sunt ut dictũ ẽ scientes
bonũ & malũi Concepit gͦ adam pꝰ p̃uaricationẽ quã ñ habuerat
scientiã mali. boni uͦ quã acceꝑat scientiã ñ amu̾it: Deniq non
amisise humanũ genus pꝰ p̃uaricationẽ : scientiã boni: etiã apłi

Expanded text:
dam irrationabile atque insensatum animal eum fatendum est fuisse formatum: quod satis absurdum, atque a catholica fide omnimodis alienum estsiuerunt cogitationes multas: facti enim sunt, ut dictum est, scientes bonum et malum. concepit ergo Adam post praeuaricationem quam non habuerat scientiam mali, boni uero quam acceperat scientiam non amisit. denique non amisisse hnmanum genus post naricat
Abbreviated transcription (Latin):
ingredientibꝰ monachis moris ẽ: adciuitatẽ nos suã idẽ
panephysin. itineris dux ipse ꝑduxit Cuiꝰ t̾rãs immo etiã
contiguȩ regionis plurimã partẽ quondã opulentissimã
siquidem ex ea cuncta ut fama ẽ in regios eybos subministra¬
bant᷑: repentino terrȩ motu excussũ mare trans gressis limi¬
tibꝰ occupauit: atq ita collapsis ferme omibꝰ uicis. opimas
olim t̾ras salsis paludibꝰ suꝑtexit: ut illud qđ in psalmo
spualit̾ decantatur. posuit flumina indesertũ & exitus
aquarũ insitim. t̾ram fructiferã insalsuginẽ a malitia in¬
habitantiũ inea: scđm litteram de illa putent regione p̃dictũ
Inhis gͦ locis multa inhunc modũ oppida eminentioribꝰ tu¬
mulis collocata. fugatis habitatoribꝰ eluuies illa uelut insulas
fecit: quȩ desid̾atam secedentibꝰ scĩs solitudinẽ. p̾bent In qͥbꝰ
tres senes id ẽ ceremon. nesteros. & ioseph. anachoritȩ antiquis.¬

Expanded text:
ingredientibus monachis moris est, ad ciuitatem nos suam, id est Fanephysin itineris dux ipse perduxit: cuius terras, immo etiam contiguae regionis plurimam partem quondam opulentissimam siquidem ex ea cuncta, ut fama est, in regios cibos subministrabantur repentino terrae motu excussum mare transgressis limitibus occupauit atque ita conlapsis fere omnibus uicis opimas olim terras salsis paludibus supertexit, at illud quod in psalmo spiritaliter decantatur: posuit flumina in desertum: et exitus aquarum in sitim. terram fructiferam in salsuginem, a malitia habitantium in ea, secundum litteram de illa putent regione praedictum. in his igitur locis mnlta in hunc modum oppida eminentioribus tumulis collocata fugatis habitatoribus suis eluuies illa uelut insulas fecit, quae desideratam secedentibus sanctis solitudinem praebent, in quibus tres senes, id est Chaeremon, Nesteros et Ioseph, anachoretae antiquis
Abbreviated transcription (Latin):
ducere adceremonẽ maluit: qͥa & monasterio eiꝰ ꝓpͥor: & duo¬
bꝰ aliis ꝓuectior eẽt etatȩ: Nã cũ centenariũ uitȩ annum.
sp̃u tañ alacer excessisset: ita dorsũ eiꝰ temporis fuerat ue¬
tustate & orationum iugitate curuatũ. ut quasi in pͥmęuã
defectis mortificatisq iam om̃ibꝰ m̃bris. nequaquã censurã
p̾tente districtionis amisirat: cũ sermonẽ atq doctrinam
supplicit̾ posceremꝰ: ac desdium tantũ sp̃ualiũ institutionũ.
causam fiusse aouentus nr̃i ꝓtestaremir: grauit̾ ille suspi¬
rans. quid uob̾ ait possũ conferre doetrinȩ: cui inbecillitas
senectutis ut rigorẽ pristim̃i relaxauit: ita loquendi quoq ad¬
emit fiduciã: Qu̾e admodũ enim docere p̾sumã qđ ipse ñ
facio: aut aliũ ineo instruam qđ me iam uł minus uł tepidꝰ
exercere cognosco: Obquam rẽ nullũ umiorũ mͥ inhanc usq
etate . habiare ꝑmisi: ne exemplo meo alteriꝰ districtio laxa¬

Expanded text:
nasterio ejus propior, et duobus aliis provectior esset aetate. Nam cum centenarium vitae annum spiritu tantum alacer excessisset, ita dorsum ejus temporis fuerat vetustate atque orationum jugitate curvatum, ut quasi in primaevam defectis mortificatisque jam omnibus membris, nequaquam censuram praeteritae districtionis amiserat, cum sermonem atque doctrinam suppliciter posceremus, ac desiderium tantum spiritalium institutionum causam fuisse aduentus nostri protestaremur, grauiter ille suspirans: quid uobis, ait, possum conferre doctrinae, cui inbecillitas senectutis ut rigorem pristinum relaxauit, ita loquendi quoque ademit fiduciam? quemadmodum facio; aut alium in eo instruam, quod me jam minus vel tepidius exercere cognosco? Ob quam rem nullum juniorem mihi in hanc usque aetatem cohabitare permisi, ne exemplo meo alterius districtio laxa
Abbreviated transcription (Latin):
ctoritas. uł instituta seniorũ salubrit̾ p̃finissent: Noueris aut̃
te etiã ex hoc ñ leuiꝰ quã illo qđ supͣdiximꝰ affici detrim̃to. qui
cũ sis sani corporis ac robusti stipe sustentaris aliena: quȩ
dianis manuũ suarũ laboribꝰ uiuit: agapen aliene oꝑationis
nr̃oꝵ diffinitio habet. Quicquid enĩ ad necessitatẽ cotidiani
uictus insumimꝰ qđ oꝑe manuũ nr̃arũ effectũ partũq non
etiam nos magisterio sui informauit exempli. ut parentũ
ꝑnitiosa blandim̃ta & om̃iũ qui uictui necessaria sũministrant.
agapeti insuꝑ etiã om̃em amenȩ habitationis gr̃am deuitemꝰ:
sealentes naturali amaritudine arenas et ꝑustas falsa inunda¬
tione regiones nulliq obidipsũ hominũ iuri dñioq subiectas.
cunctis mundi huiꝰ opibꝰ p̾ponamꝰ. ut ñ solũ frequentias ho¬
minũ obtentu iniuę solitudinis declinemꝰ: s etiã ut neqͣquã

Expanded text:
ctoritas uel instituta seniorum salubriter definissent. nouens autem ctoritas uel instituta seniorum salubriter definissent. nouens autem te etiam ex hoc non leuius quam illo quo supra diximus adfici detrimento, quia cum sis sani corporis ac robusti, stipe sustentaris aliena, quae dianis manuum suarum laboribus uiuit, agapem alienae miserationis nostrorum definitio habet, qui quidquid ad necessitatem cotidiani uictus insumitur, quod opere manuum nostrarum effectum partumque non etiam nos magisterii sui informauit exemplis, ut parentum perniciosissima blandimenta et omnium qui uictui neceasaria subministrant agapem, insuper etiam amoenae habitationis gratiam deuitemus, squalentesque naturali amaritudine harenas et perustas salsa inundatione regiones nullique ob id ipsum hominum iuri dominioque subiectas cunctis huius mundi opibus praeponamus, ut non solum frequentias hominum obtentu inuiae solitudinis declinemus, sed etiam ut nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
cessariis obsequiis p̃pediti: p̾buisse smemorat dicens.
ministrauerunt manꝰ iste d̾ tam̃ ut se fecisse ꝓforma
nr̃e utilitatis ostend̾et: alibi ait Non ociosi fuimꝰ int̾ uoꝰ
neq panẽ gratis ab aliquo manducauimꝰ ⁊ s in labore et
fatigatione nocte o die oꝑantes nequẽ ur̃m grauaremꝰ:
Non quia ñ habuerimꝰ potestatẽ: s ut nos metipsos formã
daremꝰ uob̾ adimitandũ nos Et idõ cũ etiã nob̾ parentũ
p̃sidia ñ de ẽẽnt: tam̃ hanc cunctis opibꝰ p̃tulimꝰ nuditatẽ: et
cotidiana corporis alim̃ta nr̃is maluimꝰ sudoribꝰ p̾parare. quã
secura parentũ p̾bitione fulciri: laboriosissime huic penuriȩ
illã quã p̃dicas otiosã scripturarũ meditationẽ atq infructuo.¬
sã lectionis instantiã pꝰponentes Quã ꝓculdubio libentissime
sectarem̃. si hoc ẽẽ utiliꝰ uł exemplis suis apłica tradidissos au¬

Expanded text:
cessariis obsequiis praepediti praebuisse se memorat dicens: cessariis obsequiis praepediti praebuisse se memorat dicens: ministraverunt manus istae . Quod tamen ut se fecisse pro forma nostrae utilitatis ostenderet, alibi ait: Non otiosi fuimus inter vos, neque gratis panem ab aliquo manducavimus, sed in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem vestrum gravaremus: non quia non habuerimo cum etiam nobis parentum praesidia non deessent, tamen hanc cunctis opibus praetulimus nuditatem et cotidiana corporis alimenta nostris maluimus sudoribus praeparare quam secura parentum praebitione fulciri, laboriosissimae huic penuriae illam quam praedicas otiosam scripturarum meditationem atque infructuosam lectionis instantiam postponentes. quam procul dubio libentissime sectaremur, si hoc esse utilius uel exemplis suis apostolica tradidisset au
Abbreviated transcription (Latin):
ic gͦ quibꝰdam fribꝰ admirantib tam p̾clarum scientię
eius lum̃ & abeodem quosdam scripturarũ sensus
inquirentibꝰ ait: monachũ seripturarũ noticiam ꝑtinge¬
re cupientẽ. nequaquam debere labores suos erga com¬
mentarioꝵ libros impendere. s potiꝰ omẽm m̃tis in du¬
striã & intentionẽ cordis erga emun
carnalium detinere Quibꝰ expulsis. confestim cor¬
dis oculi sublato uelamine passionũ. sacram̃ta seriptu¬
rarum uelut naturalit incipient contemplari: Siquidẽ
oculos obnubente: reddant᷑ obscura Quibꝰ rursũ natu¬
rali redditis sanitati. ipsa scripturarũ scãrũ lectio ad
contemplationẽ uere scientiȩ abunde etiã sola sufficiat:
nec eos cõmentarioꝵ institutionibꝰ indigere: sicut oculi
ifti carnales ad uidendum nulliꝰ egent doctrina: si mͦ
fuerint asuffusione uł caligie cecitatis immines
ldõ namq & tanta uarietas erroresq int̾ ipsos exorti st̃:
qđ pleriq minime erga purgationẽ mentis adhibita

Expanded text:
ic ergo quibusdam fratribus admirantibus tam praeclarum scientiae ejus lumen, et ab eodem quosdam Scripturarum sensus inquirentibus, ait: Monachum ad Scripturarum notitiam pertingere cupientem, nequaquam debere labores suos erga commentatorum libros impendere, sed potius omnem mentis industriam et intentionem cordis erga emundationem vitiorum carnalium detinere. Quibus expulsis confestim cordis oculi, sublato velamine passionum, sacramenta Scripturarum velut naturaliter incipient contemplari. Siquidem oculos obnubente reddantur obscura: quibus rursum naturali redditis sanitati ipsa scripturarum sanctarum lectio ad contemplationem uerae scientiae abunde etiam sola sufficiat, nec eos conmentatorum institutionibus indigere, sicut oculi isti carnales ad uidendum nullius egent doctrina, si modo fuerint a suffusione uel caligine caecitatis inmunes. ideo namque et tanta uarietas erroresque inter ipsos exorti sunt, quod plerique, minime erga purgationem mentis adhibita
Abbreviated transcription (Latin):
Terciꝰ: qͥ inicio malo iutiosoq contractus. & ab imꝑfectione
incipiens. eos quos semel hoc tepore mentis infecerit. pai¬
ꝑtatis ac diffidentiȩ timore ꝑterritos. spoliare se cunctis
mundi facultatibꝰ ñ sinit: eosq pecunias uł substantias
quas utiq renuntiantes abicere debuerant reseruantes.
ad euangłicam ꝑfectionẽ nũquã ꝑuenire concedit Qua-¬
rũ trumm riunarũ exempla: inscripturis scĩs etiã inueni-¬
mus ñ leui pena fuisse dampnata Nam giezi ea quȩ ne
antea quidẽ possederat uolens ad quirere : ñ modo gram
uolens resumere pecunias quas ante xp̃m secutus abiecerat.
sed etiam uitam ipsã cõmuni exitu finire ñ meruit: eãq

Expanded text:
Tertius qui initio malo vitiosoque contractus, et ab imperfectione Tertius qui initio malo vitiosoque contractus, et ab imperfectione incipiens, eos quos semel hoc tepore mentis infecerit, paupertatis ac diffidentiae timore perterritos spoliare se cunctis mundi facultatibus non sinit: eosque pecunias vel substantias, quas utique renuntiantes abjicere debuerant, resead euangelicam perfectionem numquam peruenire concedit. quarum trium ruinarum exempla etiam in scripturis sanctis inuenimus non leui poena fuisse damnata. nam Giezi ea quae ne ante quidem possederat uolens adquirere I non modo gratiuolens resumere pecunias, quas antea Christum secutus abiecerat, it, sed etiam uitam ipsam communi exitu finire non meruit eamq
Abbreviated transcription (Latin):
casus acrunas exꝑti sunt incollatione ꝓferri Quoꝵ
multa sepe nuimero cognoscentes in nobis.ita asenioribꝰ
exponentibꝰ ac reuelantibꝰ. uelut qui hisdẽ ipsis quoq pas-¬
sionibꝰ pulsarentur: absq confusionis nr̃ȩ uerecundia cu¬
rabamur: cũ & remedia parit᷑ & causas infestantiũ nos
uitioꝵ taciti disceremꝰ: quȩ nos frat̾nitatis ueriti corpus
uł obteximus. uł p̃teriuimus: ne forte dilapsus liber
in manus eoꝵ qui in hoc ꝓposito minꝰ instituti uident᷑.
patefaciat in exꝑtis: quȩ desudantibꝰ solis ac festinantibꝰ¬
tͥbꝰ equali detestatione dampnat᷑. Unus hic cuiꝰ suꝑius
descripsimus labẽ: qui decipiens miserabiles quosq eã quȩ
ne antea quidẽ cũ inscło degerent possidebant. congregare
ꝑsuadet Aliꝰ qui hȩc quȩ in pͥmordiis suȩ renuntiationis
abiecerat: postea resumere ac rursũ desid̾are compellit:

Expanded text:
-rasus ac ruinas experti sunt, in conlatione proferri. quorum -rasus ac ruinas experti sunt, in conlatione proferri. quorum multa saepenumero cognoscentes in nobis, ita senioribus exponentibus ac reuelantibus, uelut qui isdem ipsi quoque passionibus pulsarentur, absque confusionis nostrae uerecundia curabamur, cum et remedia pariter et causas infestantium nos uitiorum taciti disceremus. quae nos non fraternitatis ueriti corpus uel obteximus uel praeteriuimus, sed ne forte delapsus liber in manus eorum, qui in hoc proposito minus instituti uidentur, patefaciat inexpertis, quae desudantibtribus aequali detestatione damnatur. Unus hic, cujus superius descripsimus labem, qui decipiens miserabiles quosque, ea quae ne antea quidem, cum in saeculo degerent, possidebant, congregare persuadet. Alius qui haec quae in primordiis suae renuntiationis abjecerat, postea resumere ac rursum desiderare compellit.
Abbreviated transcription (Latin):
on ignoro quendã qui semetipsũ autumat monachũ:
sibiq qd ẽ deterius. de ꝑfectione blandit᷑: qui receptus
incenobio. cũ asuo moneret᷑ abbate ne reuerteret᷑ ad illa quȩ
renuntians ab dicarat: seq de maloꝵ om̃iũ radice filargi-¬
ria. t̾renisq laqueis eriꝑe festinaret: ac si mallet pͥstinis
passionibꝰ emendari. quib eum grauissime singulis mo¬
mentis uidebat urgeri: cessaretq affectare ea quȩ ne an¬
tea quidẽ possederat. quoꝵ sine dubio nexibꝰ impeditus.
plurimos sustentes. me similiter habere cur ꝓhibes: Hȩc
aut̾ nemini uideant᷑ suꝑflua uł molesta Nisi enim priꝰ
exposita fuerint genera uulnerũ. & origines causeq mor¬
boꝵ fuerint indagatȩ: nec infirmis potest adhiberi con¬
grua medicine curatio: nec ualentib conferri ꝑfecte custo¬
dia sanitatis Nam & hȩc & multo his plura: ad instrueti¬
onem iunioꝵ solent asenioribꝰ qui in nuimeros diuersoꝵ

Expanded text:
on ignoro quendam, qui semet ipsum autumat monachum sibique quod est deterius de perfectione blanditur. qui receptus in coenobio cum a suo moneretur abbate, ne reuolueretur ad illa quae renuntians abdicarat, seseque de radice omnium malorum filargyria terrenisque laqueis expediret, ac, si mallet pristinis passionibus emundari, quibus eum grauissime singulis momentis uidebat urgueri, cessaret adfectare ea quae ue antea quidem possederat, quorum nexibus conpeditus atu habes plurimos unde sustentes, me similiter habere cur prohibes? Haec autem nemini uideautur uel superflua uel molesta. nisi enim prius exposita fuerint genera uulnerum et origines causaeque morborum fuerint indagatae, nec infirmis poterit adhiberi congrua medicinae curatio nec ualidis conferri perfectae custodia sanitatis. nam et haec et multo his plura ad instructionem iuniorum solent a senioribus, qui innumeros diuersorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne parua quidẽ cȩ quȩ leuissima sunt. sustinere contẽpti st̃.
ldõq scđm p̾dictã senioꝵ sententiam caritas stabilis atq
indirupta ñ poterit ꝑdurare: nͥ int̾ uiros eiꝰdẽ uirtutis
atq ꝓpositi Scindi & enĩ necesse ẽ eã quocũq tẽpore quan¬
talibos cautione fuerit ab altero custodita:
Germanus.

Expanded text:
ne parua quidem atque leuissima sustinere contenti sunt. ne parua quidem atque leuissima sustinere contenti sunt. ideoque secundum praedictam seniorum sententiam caritas stabilis atque indisrupta non poterit perdurare nisi inter uiros eiusdem uirtutis atque propositi. scindi etenim necesse est eam quocumque tempore, quantalibet cautione fuerit ab altero custodita. GERMANVS
Abbreviated transcription (Latin):
In quo quidẽ ñ se credat quis aliquid de sua ꝑfectione minu¬
isse:tã & si quiddã de ꝓposito districtiore cu descendendo
sũmiserit. s econtrario multo ampliꝰ se ꝓlonganimitatis ac
patientiȩ bono nouerit ad quisisse: Apłicum namq p̃ceptũ ẽ:
Uos qui fortiores estis. inbecillitates infirmoꝵ sustinere:
& alterutrũ. onera ur̃a portate: & sic adimplebitis legẽ : xp̃i.
Numquã enim infirmꝰ sustentat infirmũ: nec tolerare pot̾it
aut curare languentẽ: is qui similit̾ egrotat: S ille medelam
tribuit inbecillo: qui inbecillitati ipse ñ subiac&. Merito enĩ
naturã ẽẽ semꝑ huiꝰmodi. ut ꝓmpti quidẽ ac faciles sint ad
contumelias ingerendas. & iurgia conserenda: ipsi uero ne
minima quidẽ in iuriȩ uelintꝰ suspicione contingi Cumq
inferentes ꝓt̾ua conuitia. inconsid̾ata suꝑ equitent lib̾tate:

Expanded text:
in quo quidem non se credat quis aliquid de sua perfectione minuin quo quidem non se credat quis aliquid de sua perfectione minuisse, tametsi quiddam de proposita districtione condescendendo submiserit, sed e contrario multo amplius se pro longanimitatis et patientiae bono nouerit adquisisse. apostolicum namque praeceptum est: uos qui fortes estis, inbecillitates infirmorum sustinete, et: alterutrum onera uestra portate, et sic adinplebitis legem Christi. nuaut curare languentem is qui similiter aegrotat: sed ille medelam tribuet imbecilli, qui imbecillitati ipse non subjacet, merito ei naturam esse semper huiusmodi, ut prompti quidem ac faciles sint ad contumelias ingerendas et iurgia conserenda, ipsi uero ne minima quidem iniuriae uelint suspicione contingi, cumque inferentes proterua conuicia inconsiderata superequitent libertate,
Abbreviated transcription (Latin):
illud tã in suo quã infr̃is cõmoti sensu faciant contͣlagrare
Qui tam̃ etiã si possent aliquo mͦ ipsi mites ac placidi ꝑmane¬
ꝓximi.patientię sibi głam uindicantes: o ꝑ hoo abilla apłica
caritate om̃imodis aliem. qui ñ querit quȩ sua sunt. sed ea
quȩ alioꝵ. Non enim ita diuitias concupiscit. ut lucrũ sibi
faciat deꝓximi detrim̃to: nec ad quirere quicquã cũ alt̾ius
desid̾at nuditate:
ciendũ sane gn̾alit̾ illum
partes agere fortiores qͥ uoluntati fr̃is suã subicit uolunta¬
tem: qu̾a eũ qui indefenedis definitionibꝰ sius ac tenendis.
ꝑtinacior inuenit᷑ Ille enim sustentans ac tolerans ꝓximũ
sani ac ualidi: hic aut̃ infirmi & quodãm egrotantis obunet
locũ Quẽ ita palpari necesse ẽ ac foueri: ut int̃dũ etiã arebꝰ
necessari is ꝓ eius quiete ac pace salubre sit aliquid relaxari:

Expanded text:
illud tam in suo quam in fratris commoti sensu faciant conflagrare, illud tam in suo quam in fratris commoti sensu faciant conflagrare, qui tamen etiam si possent aliquo modo ipsi mites ac placidi permaneroximi patientiae sibi gloriam vindicantes, et per hoc ab illa Apostolica caritate omnimodis alieni, quae non quaerit quae sua sunt, sed ea quae aliorum. non enim ita diuitias concupiscit, ut lucrum sibi de proximi faciat detrimento, nec adquirere quicquam cum alterius desiderat nuditate. Sciendum sane generaliter illum partes agere fortiores qui uoluntati fratris suam subicit uoluntatem, quam eum qui in defendendis suis definitionibus ac tenendis pertinacior inuenitur. ille enim sustentans ac tolerans proximum sani ae nalidi, hic autem infirmi et quodammodo aegrotantis obtinet locum, quem ita palpari necesse est ac foueri, ut interdum etiam a rebus necessariis pro eius quiete ac pace salubre sit aliquid relaxari.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis passioni: & quodãmͦ succũbens atq subiciens suum
corpꝰ ferientis inuriȩ. ne ext̃ioris hominis cede. uł tacitꝰ intra
se moueat᷑ interior Uidetis gͦ longe eos ab eugłica ꝑfectione
distare: quȩ patientiam doccȩ ñ uerbis s interiore cordis tran¬
quillitate seruandã : eamq a nob̾ cũ quid aduersi euenerit. ita
p̃cepit custodiri. ut ñ solũ nos metipsos alienos abiracundiȩ
ꝑturbatione seruemus: s etiam illos qui suo cõmoti sunt ui-¬
tio succũbentes in iuriis eoꝵ ad placiditatẽ expleta cedis saci¬
etate cogamꝰ furorẽ eoꝵ nr̃a lenitate uincentes: Et ita etiam
illud apłicũ implebimꝰ. Noli uinci amalo: s unce inbono
malũ: Qđ abillis impleri non posse certissimũ ẽ: qui illo
sp̃u ac tumore uerba lenitatis atq humilitatis emittunt.
ut ñ solũ ñ mitigent conceptum furoris incendiũ: s magis

Expanded text:
hominis passioni et quodammodo succumbens atque subiciens suum hominis passioni et quodammodo succumbens atque subiciens suum corpus ferientis iniuriae, ne exterioris hominis caede uel tacitus intra se moueatur interior. uidetis ergo longe eos ab euangelica perfectione distare, quae patientiam docet non uerbis, sed interiore cordis tranquillitate seruandam eamque a nobis, cum quid aduersi euenerit, ita praecipit custodiri, ut non solum nosmet ipsos alienos ab iracundiae perturbatione seruemus, sed etiam illos qui suo conmoti sunt uitio succumbentes iniuriis eoetate cogamus, furorem eorum nostra lenitate vincentes. Et ita etiam illud Apostolicum implebimus: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Quod ab illis impleri non posse certissimum est, qui illo spiritu ac tumore verba lenitatis atque humilitatis emittunt, ut non solum non mitigent conceptum furoris incendium, sed magis