comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Qd̾ cõfractum est nõ alligastis.⁊ quod abiectum ẽ nõ reduristis. ⁊ c̃.
Abiectũ uͦ reducit᷑. cũ qͥsq in culꝑa lapsus ad statũ iusticie ex pastoralis
solliectũdins uigore reuoeatur. Fracturã i ligamen astringit᷑. cum culpat
disciplina depͥmit. ne plaga usꝙ ad interitũ defluat. si hanc districtionit
seueritas nõ ecartat. S sepe deceriꝰ frangitur cũ fractura in caute ligatur.
ita it grauius scisfurã sentiat. si hanc ĩmoderatius ligamina cõstringante. Unde
necesse est ut cũ peccati uulnus in subditis corrigendo restringit᷑ magna se
sollicteudine districtio ipsa moderet᷑. qͣtimis sic tura discipline cõtͣ deluiqͥites
tatis fastu residentes. longe infra se positos uelut in imo respiciunt. Cum¬
austerctate. ⁊ cũ potentia imꝑant. quia subditos suos nõ tͣnquille ratiocind
corrigere s aspere inflectere dñando festinant. Ex hac p̾latoꝵ contumatia¬

Expanded text:
est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis . Abjectus enim reducitur cum quisque in culpa lapsus, ad statum justitiae ex pastoralis sollicitudinis vigore revocatur. Fracturam vero ligamen astringit, cum culpam disciplina deprimit, ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc districtionis severitas non coarctat. Sed saepe deterius frangitur, cum fractura incaute colligatur, ita ut gravius scissuram sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes . in quodam summitatis culmine residentes, longe infra se positos velut in imo respiciunt quausteritate autem et cum potentia imperant, quia subditos suos non tranquille ratiocinando corrigere, sed aspere inflectere dominando festinant. CAP. XXXII.-- Cum li
Abbreviated transcription (Latin):
Unde magnoꝑe formidandũ est ne ad hoc speculandi officiũ accedamꝰ
indigni. et assumpti a ppło negligentie nos demus atq desidie. ⁊ qd̃ his
peuis est. deliciis uenitiq ⁊ ocio seruientes honorẽ nõs accepisse putemꝰ
nõ ministeriũ. Si quidẽ filius hominis ñõ uenit ministrari s minisitare
⁊ pedes discipuloꝵ lauit. ut ostenderet om̃s sordes et iicia a magistro
ĩ discipulis debere dilui atꝙ purgari. Nec statim respondeamus. qͥd ꝓdest
dicere si noltt auditor facẽ quod docueris. Unusqs eñi ex suo animo
atꝙ officio iudicatur. Tu si locutus fueris: ille si audire cõtempserit: I¬

Expanded text:
Unde magnopere formidandum est, ne ad hoc officium accedamus indigni, et assumpti a populo negligentiae nos demus atque desidiae, et, quod his pejus est, deliciis ventrique et otio servientes, honorem nos accepisse putemus non ministerium. Siquidem « filius hominis non venit ministrari, sed ministrare et pedes discipulorum lavit, ut ostenderet omnes sordes et vicia a magistro in discipulis debere dilui atque purgari. Nec statim respondeamus: 'Quid prodest dicere, si nolit auditor facere quod docueris?' Unusquisque enim ex suo animo atque officio iudicatur. Tu, si locutus fueris, ille, si audire contempserit.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ t̾rã. & bucina cecinerit et annuntiauit ppło. Audiens aũ quisqͥs ille est
sonũ bucine nõ se obseruauerit ueneritꝙ gladiꝰ ⁊ tulerit eũ: sanguis ens
suꝑ caput ipsius erit. Sonũ bucine audiuit ⁊ nõ se obseruauit. sangius
tus in ipso erit. Si aũ se custodierit: aminiã suã saluabit. Qd̃ si speculator
uiderit gladium uenientẽ. ⁊ nõ insonuerit buetua. & ppłs se nõ custodierit

Expanded text:
cecinerit buccina et annuntiaverit populo. Audiens autem quisquis ille est sonum buccinae, non se observaverit, veneritque gladius et tulerit eum, sanguis ipsius super caput ejus erit. Sonum buccinae audivit, et non se observavit: sanguis ejus in ipso erit. Si autem se custodierit, animam suam salvabit. Quod si speculator viderit gladium venientem, et non inso
Abbreviated transcription (Latin):
ueherub ertentus ⁊ ꝓtegens. et posui te in monte sancto dei. In medio
lapddũ ignitoꝵ anibulasti ꝑfectus in uiie tius. a die cõaitionis tue don
Iuia inter angelos caritatis igne succensos clarus gła conditionis extuit.¬
Nibi etĩa bene extentũ ⁊ ꝓtegentẽ dicit. Omne eni quod extenti ꝓtegimꝰ.
obambramus est ͥa cõparatione claritatis sue obũbrasse ceteroꝵ clartatẽ
epeuitur . ipse extentus et ꝓtegens fuisse ꝑhibetur. Reliquos eñi qͣsi obũbra
oputi qa eoꝵ magnitudinẽ excellentia maiore tͥnscendit. ꝑ fectus quoq

Expanded text:
hernb extentus et protegens, et posui te in monte sancto dei, in medio lapidum igneorum ambulasti. perfectus in uiis tuis adie conditionis tuae, donec quia inter angelorum corda charitatis igne succensa clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, obumbramus. Et quia comparatione claritatis suae obumbrasse caeterorum claritatem creditur, ipse extentus et protegens fuisse perhibetur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ in inferno. Assur gͦ suꝑbi regis nomine ille ꝑ elationẽ cadens antiqus
hostis expͥmit᷑. qui ꝓ eo qd̃ multos ad culpã ꝑtrahit. cũ cuncta sua multitudine
ad inferni claustra descendit. Sepulchta aũ mortuos tegunt. Et qͥs aliꝰ mortẽ
acrius ꝑtulit. ꝗͣ is qui cõditorem suũ despiciens uitã reliquit. Oũẽ uidelicet
mortitum cũ humana corda suscipiunt. euis ꝓculdubio sepulchra fuint.
S in cireuitu eius sepulchra illius sunt. qͥa in quoꝵ se mentib nune ꝑ
desideria sepelit. hos sibi postmodũ ꝑ tormenta coniungit. Illi quippe in¬
inferno iurta illũ sunt. ĩ quib idem malignus sp̃e mortuus iacet. qui et¬
iniquitatis eius gladio ꝑcussi ceciderunt. Unde scͥptũ est. Qui liberasti dd̾
seruum tuum de gladio maligno. Et q̃m nunc in semet ipsis reꝓbi malign
sp̃c alicita ꝑpetͥndo suscipiunt. postinodũ sepulchra cũ mortuis ardebunt.

Expanded text:
s namque Assur superbi regis nomine nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur, qui pro eo quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit? Sepulcra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is qui, conditorem suum despiciens, vitam reliquit? Quem videlicmortuum cum humana corda suscipiunt, ejus procul dubio sepulcra fiunt. Sed in circuitu illius sepulcra ejus sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta conjungit: inferno juxta illum sunt, in quibus idem malignus spiritus mortuus jacet. Qui iniquitatis ejus gladio percussi ceciderunt. Unde scriptum est: Qui liberasti David per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulchra cum mortuis ardebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ ꝗͣuis miqum ⁊ impium. si magistri uerba audierit & egit penttẽtiã
i sua impietate saluari. Nec minus magistrũ subire discrimen si doc̃e nolu̾tt
uł timore disc̾minis uł desꝑatione peccantis. dũ reus est sanguinis eius
qui liberari potuit ⁊ de morte erui nisi magistri silentio concidisset. Et¬
constat in utroq liberũ seruari arbitriũ. dũ et in magistri uoluntate est
uel cõtempnere & ꝓprio ꝑire contemptu. Nec statim sequitur. ut quia
speculator p̃dicit: ueniat quod p̾dicit. Nõ eñi p̾dicit ut ueniat s ne ueniat
Nec qͥa deus minat᷑. statim necesse est fieri qd̃ minatur. s ideo cõminatur

Expanded text:
hominem quamvis iniquum, et impium, si magistri verba audierit, et egerit poenitentiam, a sua impietate salvari: nec minus magistrum subire discrimen, si docere noluerit, vel timore discriminis, vel desperatione peccantis: dum reus est sanguinis ejus qui liberari potuit, et de morte erui, nisi magistri silentio concidisset, et in utroque liberum servari arbitrium, dum et in magistri voluntate est vel contemnere et proprio perire contemptu. Nec statim sequitur, et quia propheta praedicit, veniat quod praedixit: non enim praedicit ut veniat, sed ne veniat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
agere digne nõ possumus: nisi modũ quoꝙ eiusdẽ penitentie cognoseamus.
Penitentĩa quippe agere est. ⁊ ꝑpetraca mala plangere. & plangenda tcerũ nũ¬
ꝑetrare. Nã qui sic alia deplorat ut tamen alia c̃omietat. ad huc penitentĩã
igere aut ignorat aut dissimulat. Quid eñi ꝓdest si peccata lururie qͥs deflect
muidie facibus tabescat. S minus est ualde qd̾ dicimus. ut qͥ peccata deplorate

Expanded text:
agere digne non possumus, nisi modum quoque ejusdem poenitentiae cognoscamus. Poenitentiam quippe agere est, et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat aut dissimulat. Quid enim prodest, si peccata luxuriae quis deflea adhuc invidiae facibus tabescat? Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat
Abbreviated transcription (Latin):
coparatione gentilium. si illi lege faciant naturali que nos etiam scripta
negligamꝰ.: De quo plenissime paulus apłs ad romanos disputat.¬
Nabuchodonosor utterp̃tat᷑ ꝓpħia laguncule angustie. uel ꝓphetans istimos
signum. uel sessio in agnitione angustie:¬

Expanded text:
comparatione gentilium, si illi lege faciant naturali, quae nos etiam scripta comparatione gentilium, si illi lege faciant naturali, quae nos etiam scripta negligimus. De quo plenissime ad Romanos PaNabuchodonosor, prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istiusmodi, signum, sive sessio in agnitione angusti
Abbreviated transcription (Latin):
tiyri iam iãq ꝑfectũ. et ꝑcussione arietũ muroꝵ fundamenta quaterent᷑. quteqͥd
p̃ciosum ĩ auro argento uestibꝰ ꝙ ⁊ uaria supellectili nobilitas habutt. impositum
nauib ad insulas abosportauit. ita ut capta urbe nichil dignũ labori suo inueniret
nabuchodonosor. Et quia dei in hac partineredoere. ⁊ol ust g q̃d dictt. nabuchodonoso
captintatis tyrie datur ei egyptus ꝓ remuneratione. Hoc est gͦ qd dicit. Nabuehodonosor
rer babilonis in oppugnatione tyri sitũ michi seruire fecit exereitũ ut uno leret
uoluntatẽ meã. Omne caput ẽ decaluatum ⁊ omnis humerus depdatus gestantiũ
cophinos t̾re ⁊ lapides quib radunt᷑ humeri &e decaluat᷑ caput. E tramen nec
ipse nec exercitus eius aliquid dignũ inuenit in tyro. Iecireo dabo es t̾ram egyn¬
mercedẽ accepit boni oꝑis. intelligimus etiã ethnicos siquid deo placicũ fecertt

Expanded text:
Tyrii jam jamque perfectum, et percussione arietum murorum fundamenta quaterentur, quidquid Tyrii jam jamque perfectum, et percussione arietum murorum fundamenta quaterentur, quidquid pretiosum in auro, argento vestibusque et varia supellectili nobilitas habuit, impositum navibus ad insulas asportavit, ita ut capta urbe nihil dignum labore suo inveniret Nabuchodonosor. Et quia Dei in hac parte obedierat voluntati post aliquot annos captivitatis Tyriae, datur ei Aegyptus. Murex Babylonis in oppugnatione Tyri: Suum mihi servire fecit exercitum, ut impleret voluntatem meam. Omne, inquit, caput decalvatum, et omnis cophinos terrae, et lapides, quibus raduntur humeri et decalvatur caput. Et tamen nec ipse nec exercitus ejus aliquid dignum invenit in Tyro. Et in hoc cum mercedem accepit boni operis, intelligimus etiam ethnicos, si quid boni fecerint,
Abbreviated transcription (Latin):
li hominis nabuchodonosor rex babilonis seruire fecit exereitũ suum seruitute
magna aduersus tẏrum. Omne caput decaluatũ ⁊ omnis humerus depilatus ẽ
it merees nõ est reddita ei neq exerectui eiꝰ de tyro ꝓ seruitute qua seriuuit adu̾su
cã. Propterea hec dicit dñs deus. S cce ego dabo nabuchodonoser regẽ babilonis
in t̾ra egypti. ⁊ accipiet multitudinẽ eius. & dep̃dabitur manubias eius. et
diripiet spolia eiꝰ. et erit in mercedẽ gxerectui illius ⁊ oꝑi ꝓ qͦ seruiuit mͥ adu̾sus
eim. ⁊ dedi ei terrã egypti ꝓ eo qd̾ laborauerunt mͥ. ait dñs deus. Nec dicens ꝓpħa
mirtit nos ad historũ de nabuchodonosor qͥ eũ oppugnaret tyrũ. et arietes uine
aliasq machinas. eo qd̾ cincta mari esset. muris nõ posset adiungere: infinttam
cierectus multitudinẽ iussit saxa ⁊ aggerẽ cõportare. & expleto medio mari
ĩno freto angustissimo litus urmũ insule fecit continuũ. Qd cum uiderent

Expanded text:
li hominis, Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversus Tyrum: Omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus est: et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus, de Tyro, pream. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego dabo Nabuchodonosor regem Babylonis in terra Aegypti, et auferet multitudinem ejus, et depraedabitur manubias ejus, et diripiet spolia ejus; et erit in mercedem exercitui illius, et operi, quo servivit mihi adversum eam. Dedi ei terram Aegypti, pro eo quod laboraverius juxta litteram. Nabuchodonosor cum oppugnaret Tyrum, et arietes, machinas, vineasque, eo quod cincta mari esset mari, muris non posset adjungere, infinitam exercitus multitudinem jussit saxa et aggeres comportare, et expleto medio mari, imo freto angustissimo, vicinum littus insulae fecit contiguum. Quod cum viderent
Abbreviated transcription (Latin):
nersi sunt. qͥa nõ ad inttutẽ s ad uicia etiã in tͥbulatione ꝓruperunte:
Es quippe dũ ꝑcutit᷑: amplius ceteris metallis sonttũ reddit .Q. ii igreui
ĩ ꝑcussione positus erumpit ad sonitũ murmutationis. ines beuersim est
in medio fornatis. Stagnum u cũ marte cõponitur: argenti specie mentẽt
Din gͦ simulationis uicio no caret in tͥbulatione: stagnũ factus ẽ ĩ fornace.
terto aũ uticur. qui utce ꝓtimi sui insidiat᷑. ferrũ taq in fornade est.
qui nocendi maliciã ñõ amittit in tribulatione. Plumbũ quoq oeteris metallis ẽ
grauius. In fornace gͦ plũbum inuenitur. qui sic peccati sui pondere p̃mitur
ut etiã in tribulatione positus a terrenis desideriis nõ leuetur. Scoria fit argẽt¬

Expanded text:
non ad virtutem, sed ad pitia etiam in tribulatione proruperunt . Aes quippe dum percutitur, amplius caeteris metallis sonitum reddit; qui igitur in percussione positus erumpit ad sonitum murmurationis, in aes versus est, in medio fornacis. Stannum vero cum ex arte componitur, argenti speciem mentitulationis vitio non caret in tribulatione, stannum factus est in fornace. Ferro vero utitur qui vitae proximi sui insidiatur: ferrum itaque in fornace est, qui nocendi malitiam non amittit in tribulatione. Plumbum quoque caeteris metallis est gravius. In fornace ergo plumbum invenitur, qui sic peccati sui pondere premitur, ut etiam in tribulatione positus a terrenis desideriis non levetur. Hinc pe
Abbreviated transcription (Latin):
uuet. Hunqͥd uoluntatis inee est mors impii dicit dñs deus. et non ut
couertatur a uiis suis ⁊ uiuat. Si aũ auerterit se iustus a iusticia sua ⁊ fec̾it
imcͥieste sed̃m omnes abominationes quas oꝑari solet impius ntinqd uuet:
omnes iusticie eiis qͣs fecerat nõ recordabunt᷑. In pͥuaricatione qua p̃uaricat
est et in peccato suo qd̾ peccauit. ⁊̃ ipsis morietur. P lana satis & aꝑta est

Expanded text:
ut conuertatur a uiis suis et uiuat? si autem auerterit se iustus a iustitia sua et fecerit iniquitatem secundum omnes abominationes, quas operari solet impius, numquid uiuet? omnes iustitiae eius, quas fecerat, non recordabuntur. in praeuaricatione, qua praeuaricatus est, et in peccato suo, quod peccauit, in ipsis morietur. et dixistis: non est
Abbreviated transcription (Latin):
undenariũ cernens. implere iumerũ apłoꝵ duodenario mathiam duodecimum
egypti. chopie. Tunc alii sept̃e uictori colla submittent. Siquidẽ erutit ocłi hominis¬
Sitc quoq ei os loquens ingentia. quia deũ se dicet. circũcidet se. dicet se messyã
ẽe. confluent ad eũ iudei. reedificabit templũ. ⁊ solũ suum ponet ĩ eo. Gonłtet
ad se homines t̾rore. munerib. miraculis. Helyam et enoch t̃terficiet. Aspiciebam
hec inquit daniel.i. potestatẽ huius. donec throni positi sunt. de qͥbus in euangłio
Sedebitis suꝑ thronos. Et antiqus dierũ sedit .i. deus et̾nus uidex. qui apud ioħem
głam maiestatis eius significant. Thronus eiꝰ flamine ignis. rote eiꝰ ignis accensus:
futurã. Quod dicit᷑. Milia miliũ ministrabant ei. et dectes centena nulta assistebã

Expanded text:
undenarium cernens, implere numerum Apostolorum duodenario, Matthiam duodecimum Aegypti, et Aethiopiae. Tunc alii septem victori colla submittent. « Et ecce quasi oculi hominisit ei os loquens ingentia, » quia Deum se dicet, et circumcidet se, dicet se Messiam esse, confluent ad eum Judaei, reaedificabit templum, et solium suum ponet in eo, convertet ad se homines terrore, muneribus, miraculis. Eliam, et Enoch interficiet. « Aspiciebam haec, » id est potestatem hujus, donec throni positi sunt, de quibus in Evangelio: « Sedebitis super thronos , et Antiquus dierum sedit, » id est Deus aeternus judex, qui apud Joannem » gloriam majestatis ejus significant. « Thronus ejus flammae ignis. Rotae ejus ignis accensus: » futuram. « Millia millium ministrabant ei,
Abbreviated transcription (Latin):
rant in cormi isto. et os loquens ingintia. Aspiciebã donee throni postai sunt. et¬
lana munda. Thronus eiꝰ flamine ignis. rore eius ignis accensus. fluuius igneꝰ
rapidusq egrediebat᷑ a facie eius. Milia miliũ ministrabant ei. ⁊ decies centena
milia affistebant ei. Iudiciũ sedit &e libri aꝑti sunt. Aspicebã ꝓpt̾ uoc̃e sermonũ
grandiũ quos cornu illud loquebat᷑. et uidi qd int̾fecta esset bestia ⁊ ꝑisset corpu
erus & traditũ esset ad c̃oburenditm igni. alia quoq bestiarũ ablata ẽẽt potestas.
ĩ obscuro loco babilonie nasciturus. Ex seminib quidẽ parentũ concipiet᷑. s post
c̃oceptum sp̃c malignus descendet in uterũ matris. cuius uirtute deinceps puer
aletur. nascet᷑. ad olescet. Unde filiꝰ ꝑditionis dicit᷑. Et nota qd̾ rectissime hõ ille diaboli

Expanded text:
erant in cornu isto, et os loquens ingentia. Oculi in vana gloria quasi  munda; thronus eius flammę ignis, rotę eius ignis accensus. Fluuius igneus rapidusque egrediebatur a facie eius. Milia milium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei. Judicium sedit, et libri aperti sunt. Aspiciebam propter vocem sermonum grandium, quos cornu illud loquebatur: Et vidi quoniam interfecta esset bestia, et perisset corpus ejus, et traditum esset ad comburendum igni: Aliarum quoque bestiarum ablata esset potenobilis, in obscuro loco Babyloniae nasciturus. Ex seminibus quidem parentum concipietur, sed post conceptum spiritus malignus descendet in uterum matris, cujus virtute deinceps puer aletur, nascetur, adolescet; unde filius perditionis dicitur. « Et tria de cornibus pri
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi qd̾ nulla nt̃a malicia diuinã miscd̾iam uincere potest. Qͥdd eñi est quod
post succedentes sibi bestias posito throno antiqus dierũ sedit. nisi qd̾ post multa
sepe iucioꝵ deͥmenta. ille qui ẽ ante omnia tempora et̾nus. ꝑ uisitante gr̃am
cor lubrieũ ĩ ꝓposta firma stabilitate figit⁊ sibi mansionẽ constituit. Et qd
e qd bestiarum potestal aufert᷑. nisi qd̾ ꝑ uisttantẽ grãm uicioꝵ tẏrannide sopti

Expanded text:
ertere est quod nulla nostra malitia divinam misericordiam vincere potest. Quid enim est quod post succedentes sibi bestias, posito throno, antiquus dierum sedit, nisi quod post multa saepe vitiorum detrimenta, ille qui est ante omnia tempora aeternus, per visitantem gratiam, cor lubricum in firma propositi stabilitate figit, et sibi mansionem constituit? Et quid est quod bestiarum potestas aufertur, nisi, quod per visitantem gratiam, vitiorum tyrannide sopita,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ regnum ꝑsarũ qd̃ cõparatur urso ꝓpt̾ patientiã laboris et uictus
Simile itaq fuit regnũ eoꝵ urso s nõ ex toto. qͥa ĩ ppłm dei nichil crudelitt
egit. Unde in zacharia dicunt᷑ equi albi. Tres ordines dentium habuit
.i. tria regna in pͥncipio sui. medoꝵ ꝑsarum ⁊ chaldeoꝵ. Uł tres pͥncipes
habuit suꝑ centũ uiginti satrapas. Qt̾ dicebant ei surge. comede carnes
plurimas. ad illud tempus refertur. qͣndo sub assuero quem septuagurta
artaxersen uocant. ad suggestionẽ aman agagite una die om̃s iudei
iussi funt trucidari. Et pulchre. nõ att. comedebat. s dicebant ei. comede¬

Expanded text:
hoc est regnum Persarum, quod comparatur urso propter patientiam laboris et victus sed similis fuit urso in parte, non ex toto, quia in populum Dei nihil crudeliter egit, unde in Zacharia dicuntur equi albi . Tres ordines dentium habuit, id est tria regna in principio sui, Medorum, Persarum et Chaldaeorum, vel tres principes habuit super centum viginti satrapas. Quod dicebant ei, « comede carnes plurimas, illud tempus significat, quando sub Assuero, quem Septuaginta Artaxerxem vocant, ad suggestionem Aman Agagitae, una die omnes Judaei jussi sunt trucidari . Et pulchre non ait, devorabat eos; sed, sic d
Abbreviated transcription (Latin):
S cd̾a. affectatio dignitatis. Tercia. affectatio auctoritatis. Quarta. affectatio potesta
Tib tatis affectatio est qͣndo ĩa quis subt̃fugitat aliis subesse. Dignitatis affectatio est
suꝑiora ambiendo semꝑ de grãdu ĩ gradũ anhelare. Auctoritatis affectatio ẽ cũ iam
ambte quis: uir magni consilii ⁊ sc̃itatis omnub apparere. & statuenda queq uel
diffinenda ad eius cõsilium uł arbttruũ pendere. Potestatis affectatio ẽ: cũ iam ambte

Expanded text:
secunda affectatio dignitatis, tertia affectatio auctoritatis, quarta affectatio potestaLibertatis affectatio est, quando jam quis subterfugitat aliis subesse. Dignitatis affectatio est superiora ambiendo semper de gradu in gradum anhelare. Auctoritatis affectatio est, cum jam ambit quis vir magni consilii et sanctitatis omnibus apparere et statuenda quaeque, vel diffinienda ab ejus consilio vel arbitrio pendere. Potestatis affectatio est, cum jam ambit
Abbreviated transcription (Latin):
romanoꝵ qd̃ nulli bestie cõparauit daniel. ut quicqͥd ferociꝰ in bestiis cogitamus:
intelligamus in romanis. Hebreus tamen dicit similẽ fuisse apro. scd̃m illud psalimi.
Uastaitit eam aꝑ de silua. ⁊ singłaris ferus depastus est eam. Hoc regnũ cet̾a c̃õculcaut
Suod seguit᷑. ⁊ habebat cornua dec̃ẽ. respicit ad finẽ mundi. qͥa tunc regnũ romanoꝵ.
dtuidet᷑ in decem regna. qd̃ significatũ est ꝑ decẽ soles in uaticinio sybille ropologi¬

Expanded text:
Romanorum, quod nulli bestiae comparavit Daniel, ut quidquid ferocius in bestiis cogitamus, intelligamus in Romanis. Hebraeus tamen dicit « similem fuisse apro, » secundum illud Psalmistae: « Vastavit eam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam . » Hoc regnum caetera conculcavit. Quod sequitur « et habebat cornua decem, » respicit ad finem mundi, quia tunc regnum Romanorum dividetur in decem regna; quod significatum est per decem soles in vaticinio Sibyll
Abbreviated transcription (Latin):
Cordis obduratio ẽ. quando nullius iã pene timore. nulla uindicte seueritate
uł retractatione se ad omnẽ p̃uaricationẽ exponit. ⁊ pudorio catno frenoq
timoris excusso p̾ceps in omna ruit. & fit homo de reliquo sicut equs ⁊ missus
cornu obiectionis. qͣndo prelatoꝵ suoꝵ conatib conat᷑ semꝑ ⁊ ubiq fortit resistere.
Cornu d eiectionis: quando p̾lactos suos nitit᷑ deicere cornu subiectionis. quando ĩã
nititur etĩa sibi subicere. Escce quom malũ grassat᷑. Qcce qͥb grãdibꝰ pua anima
ad sũmam impudentĩa obduratur. Ecce qualtt᷑ homo in id usq ꝑducit᷑: ut nec
oeum timeat nec hominem uereatur

Expanded text:
 obduratio est quando nullius jam poenae timore, nulla vindictae severitate vel retractatione animus se ad omnem praevaricationem exponit, et pudoris chamo, frenoque timoris excusso, praeceps in omnia ruit, et fit de reliquo sicut equus et mulus cornu objectionis, quando praelatorum suorum conatibus conatur semper et ubique fortiter resistere; cornu dejectionis, quando praelatos suos nititur dejicere; cornu subjectionis, quando jam nititur etiam sibi subjicere. Ecce quomodo malum grassatur, ecce quibus gradibus prava anima ad summam impudentiam obduratur, ecce qualiter homo, in id usque producitur, ut nec Deum timeat, nec hominem vereatur
Abbreviated transcription (Latin):
uł maxiniã. nolle peccatũ humilit̾ confiteri. s impudent̃ iactare iusticiã. Quident̃¬
itaq uerboꝵ capituli huius notant᷑ elogio quicũq peccata sua nolunt coguoscere
s. in tempore afflictionis & angustie diciuit se inuste sustinere que sustinent.
magisq ꝓuocant iram dei. cũ alterum inaiꝰq peccatũ sit nõ lugere qd̾ fecerut.
sed uanas gxeusationes obtendere peccatoruor:¬

Expanded text:
uel maximam nolle peccatum humiliter confiteri, sed impudentem iactare iustitiam. Ett sua peccata cognoscere, sed in tempore afflictionis et angustiae, dicunt se injuste sustinere, quae sustinent, magisque provocant iram Dei, dum alterum majusque peccatum sit, non lugere quod fecerint, sed vanas excusationes obtendere peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
erexit. ꝑ hoc qd ad extremũ erectus & tremens constitit. ĩ se ipso nob̾ omñe ordinẽ
ñri ꝓuectus ostendit. Uerba eñi dei in terra iacentes audimus. cũ in peccatis¬
positi. cũ t̾rene pollutioni adhuc coniuncti sc̃oꝵ uoce sp̃ualia p̾cepta cognoscimꝰ.
articulos erigimur. qͣndo a quibdam cõtagiis recedentes : quibusdam tamen ad huc¬
consensum nõ negamus. ad extremũ uͦ uoce dĩnca erecti qͥdẽ s trementes assistimꝰ.
cũ a terrenis desideriis ꝑ fecte subleuati. uerba dei ⁊ examen subtilitatis int̾ne¬

Expanded text:
erexit, per hoc quod ad extremum erectus quidem sed tremens constitit, in semetipso nobis omnem ordinem nostri profectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimuscognoscimus. articulos erigimur, quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab terra suspenditur. Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed trementes assistimus, cum, a terrenis desideriis perfecte sublevati, verba Dei quo plenius cogn
Abbreviated transcription (Latin):
contͣdicunt. Nã sublimes sp̃c eisdẽ gentib pͥncipantes nequaꝗͣ ꝓ iniuste agentibꝰ
decertant. s eoꝵ facta uste iudicantes examiinant. Que eñi pax in sublimib ẽẽ¬

Expanded text:
contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes nequaquam pro injuste agentibus contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes nequaquam pro injuste agentibus decertant, sed eorum facta juste judicantes examinant. Cum uniuscujusque ge
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ dñm dep̾candi. ut ex eo qd plus desiderabat: ꝑ laborẽ plus audire mereret᷑.¬
Et fortasse iccirco nõ statim uenit angłs qui sibi dei indulgentiã nuntiaret.
qͥa iuiguiti & uno dieb restitit illi pͥnceps ꝑ sarum. enumerans peccata ppłi iudeo¬
ad exerciciũ. Laborabat itaq angelus ꝑ sarũ ne hebrei liberarent᷑ a dominio ꝑsarũ.
ꝑse ⁊ captiuitas hebreoꝵ cũ eis tͣnsirent in dominiũ gcoꝵ. Et reuera mira sacram̃tta
dei. Laxato eñi de captiuitate ppło uideoꝵ. ꝑ sarum regnũ atq medoꝵ interfecto
qui satagebant ne tã eico liberarent᷑ hebrei. ut siqͥd adhuc erat purgandũ in eis
gͦcoꝵ pͥnceps ad p̾liũ uenit. qͥa mereri quidẽ uenĩã tam longa oppressoꝵ captiuitas
poterat. s ereptionis eoꝵ beneficio. hoc quoq qd in grecos deliquerant obuiabat.
Nhunc modũ contra se angłi ueniunt. qͥa subiectarũ sibi gentium uicissim merita

Expanded text:
amplius Deum deprecandi: ut ex eo quod plus desiderat, per laborem plus audire mereatt a Deo, idcirco non statim missus est angelus qui ei Dei indulgentiam nuntiaret: quia viginti et uno diebus restitit ei princeps Persarum, enumerans peccata populi Judaeoad exercitium. Laborabat itaque angelus Persarum, ne Hebraei liberarentur a dominio PersaruPersae et captivitas Hebraeorum cum eis, transirent in dominium GraecoruDei, laxato enim de captivitate populo Judaeorum, Persarum regnum atque Medorum, interfecto qui satagebant ne tam cito liberarentur Judaei, ut, si quid adhuc erat purgandum in eis, Graecorum princeps ad praelium venit; quia mereri quidem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum beneficio hoc quoque quod in Graecos deliquerant obviabat. Recte dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gentium vicissim merita
Abbreviated transcription (Latin):
mature scilicet incedens. ⁊ fortis & diuisa. quia unusquisq p̃dicator sanctus¬
⁊ uenerationẽ habet in maturitate. & fortitudinem in oꝑe. et diuisionem
ungule in discretione. Nõ enim facile p̾dicatio acciptt᷑. si leuis in morib ẽẽ uidat᷑.
Et nulla ẽ maturitatis ostensio: si contra aduersa omnia nõ adsit oꝑis fortitudo.
Uirtutis quoq meritũ ipsa fortitudo oꝑis amietit: si discreta in intellectu ño fu̾it.
pte siquidem eri quia ualde sonorũ est uoces p̾dicantiũ comparant᷑. qͥa ĩ omñe
terram exiuit sonus eoꝵ ⁊ in fines orbis terre uerba eoꝵ. Bene aũ es candens
dicit᷑. quia utta p̾dicatitiũ sonat et ardet. Ardet eñi desiderio. sonat uerbo.
quedã ad nos scintille ueniunt. quia de celestib in eoꝵ uoce uix tenue aliquid
cognosecͥt. qͥd̃ tamen ab eis nõ tenuit̾ amatur. Porro manus hominis sub pẽms¬

Expanded text:
tuli, scilicet mature incedens, et fortis, et divisa, quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit.aeri comparantur, quia in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo.quaedam ad nos scintillae veniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur. Neque enim coelestem
Abbreviated transcription (Latin):
Sane ꝑ quatuor partes. iiͦiͦͬi. mundi climata accipiunt᷑ scilicet oriens. occidens.
meridies et septento. quia scõꝵ predicatio auctore deo ĩ cunctis mundi partib
ẽ egressa. Possumus quoq ꝑ qͣtuor partes acciꝑe. pͥncipales. iiͦuͬ. uirtutes
temꝑantiam. Quas nuntrũ uirtutes tunc ueracit᷑ accipimus : cũ earũ ordinẽ
custodimus. Prima quippe prudentta. sed̾a fortitudo. t̾cia tusticta. quarta
temꝑantia est. Suid eñi ꝓ desse potest prudentia si fortitudo desit. Scire
it enim eiuiꝗͣ qd̃ non potest facere: pena magis ꝗͣ uirtus ẽ. S qͥ prudent᷑
intelligit quod agat. & fortit̾ agit qd̃ intellexerit: iam ꝓculdubio iustus
est. sed eius iusticiã temꝑantia sequi debet. quia plerũq iusticia si modũ
nõ habet : in crudelitatem cadit. Ipsa ergo iusticia uere iusticia ẽque se
temꝑantie freno moderat᷑. ut in zelo quo quisq feruet. sit etiã temꝑans.

Expanded text:
 quatuor partes regiones quatuor mundi accipi. Scilicet, oriens, occidens, meridies et septentrionalis. Quia sanctorum praedicatio, auctore Deo, in cunctis mundi partibus est egressa. Possumus etiam per quatuor partes, principales quatuor virtutestemperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agat, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est; sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque justitia, si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet, sit etiam temperans;
Abbreviated transcription (Latin):
Q̃uatuor gͦ facies uni sunt quia noticia fidei qua scĩ euangłiste a deo cognos
cunt᷑ ipsa ẽ in uno que est sinul in quatuor. Quicqͥd em̃ in uno inuenis.
hoc in om̃ib simul quatuor recte cognoseis. Sunt etiã. iiłi. penne uni. qua
oei omnipotentis filiũ dñm nr̃m iħm xp̃m simul omnes concordit᷑ p̾dicant.
ad eius diuinitatẽ mentis oculos leuantes penna cõtemplationis uolant.

Expanded text:
Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei qua cognoscuntur a Domino Deo ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quod enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognoscis. « Et quatuor pennae uni. » Quia Dei omnipotentis filium Dominum Jesum Christum simul omnes concorditer praedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemplationis volant.
Abbreviated transcription (Latin):
pposiusti nubẽ tib ne tnseat oratio. Sancti uiri qui aliene ⁊̃ negligentie
c̃õ patiutit᷑. ⁊ se pati estimant qd̾ pati alios sentiunt. deo orantes dicunt:
Opposiusti nubẽ tibi ne transeat oratio. Ac si aꝑte dicant. Menti nostre t᷑rens
uoluptatibꝰ assuete curarũ suarũ fantasmata iusto iudicio obicis. quib eam ĩ
ipsa orationis sue intentione confundis. Et quã desideriis infimis deditam
nõ ignoras. regte cecatã ab intuenda lucis tue ꝑspicuitate reuerberas. ut cũ
in te intendit᷑: ipsa a te cogitationũ suarũ nubilo reflectatur. Et que t̾rena
hec assidue cogitat quia uult : hec etĩa toleret in oratione cũ non uult . xii.¬

Expanded text:
pposuisti nubem, ne transeat oratio . Sancti viri qui etiam alienae negligentiae compatiuntur, et se pati aestimant quod pati alios sentiunt, Deo orantes dicunt: Opposuisti nubem, ne transeat oratio . Ac si aperte dicant: Menti nostrae, terrenis voluptatibus assuetae, curarum suarum phantasmata justo judicio objicis, quibus eam in ipsa orationis suae intentione confundis; et quam desideriis infimis deditam non ignoras, recte caecatam ab intuenda lucis tuae perspicuitate reverberas, ut cum in te intenditur, ipso a te cogitationum suarum nubilo reflectatur; et quae terrena haec assidue cogitat quia vult, haec etiam toleret in oratione cum non vult. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑata: quasi aurũ nobis ꝑ argentũ palluit. Illa eñi natura ĩmutabil
quein se manens innouat omnia. si ita ut ẽ nobis apparere uoluisset. ful¬
gore suo nos incenderet potiꝰ ꝗͣ renouaret. Qd̃ aũ similitudo qͣtuor aĩaliũ¬

Expanded text:
temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius quam renovaret. Sed claritatem suae ma
Abbreviated transcription (Latin):
alibi splenduit. Qñiuͦ de crudelitate malicie que mentẽ uidee concremaut.
om̃ipotens deus luc̃ẽ gentib sparsit. qͥa ꝑ hoc quod illa redemptorem suum
ac membra eius ꝑ secuta est. sanctis apłis ꝑ diuersa disꝑsis nos qui in iude
circuitu positi in tenebris eramus. dono celestis gr̃e splendorẽ ueri luminis
affligeret : in ipso se exercute auctore ac redemptore generis human.¬
ene aũ ꝑ electrũ xp̃c iħc mediator dei ⁊ hominũ designatur. Electrum
quippe ex auro & argento est. In electro aũ dũ aurum argentũq miscent᷑.
argentũ ad claritatẽ crescit. aurũ uͦ a suo fulgore pallescit. Illud autem¬
ad claritatem ꝓficit. hoc a claritate temꝑat. Quia gͥ in unigenito dei
filio nature diuinitatis uiitta est natura ñr̃a. in qua ad unatione huma¬
nitas in maiestatis gła excreuit. diuinitas uͦ a sui fulgoris potentia humanis
se oculis temꝑauit : ꝑ hoc qd̃ humana natura clarior facta est. argentũ

Expanded text:
ad gentes . De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit, quia per hoc quod illa Redemptorem suum ac membra ejus persecuta est, sanctis apostolis per diversa dispersis, nos qui in Judaeae circuitu positi in tenebris fuimus, dono coelestis gratiae splendorem veri luminis affligeret, in ipso se exercuit auctore ac redemptore generis humannisi Christus Jesus Mediator Dei et hominum designatur ? Electrum quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem proficit, hoc a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis gloriam excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia humanis se oculis temperavit, per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per
Abbreviated transcription (Latin):
ĩno ab et̾no. odio habuerit. uixta quod dictũ est. Iacob dilexi. esar aũ odio habui.
ubi est honor meus. et si dñs ego sum. ub ẽ timor meus dicit dñs exerectuu.¬

Expanded text:
imo ab aeterno odio habuerit. Unde Jacob ab aeterno dilexi, Esau autem odio habui imo ab aeterno odio habuerit. Unde Jacob ab aeterno dilexi, Esau autem odio habui ubi est honor meus? et si dominus ego sum, ubi est timor meus, dicit Dominus exercituu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ab ctͣmo didigit deus esau. si dilectiõe temporali. gͦ dilectio tẽporalis ĩ deo est.
Q d falsum est. Ad hoc dicendũ. qͥd̃ hoc uerbum. diligit. dictũ de deo sed̾m qd̾ deus:
tria significat. qͥa acciptt᷑ ꝓ p̃destinatione. ⁊ ꝓ cõseruare in suo esse. &e ꝓ gr̃am
apponere. Primo modo diligit deus om̃s et solos saluandos. Sed̾o modo omnẽ
creaturã diligit. t̾cio modo omnes et solos qui nunc iusti sunt. siue saluandi
siue dampnandi. Prima aũi significatio ꝓpria est quando de deo dicit᷑. Unde ꝓ ilo
solo quẽ illo modo diligit deus. recipimus. Deus ab eterno diligit istum. ⁊ deus
dilectione que ipse est diligit istum. & p̃dicatur diuina essentia. ꝑ ret̾ea ĩ nutt᷑
effectus quidã circa creaturã. ꝑ illis aũ quos in suo ẽe coscruat uł qͥbus apponit
oeus grãm in tempore. ita qd non p̃destinauit eos. nõ recipit᷑ qd̵ ab et̾uo dilererit.

Expanded text:
ilectione temporali, ergo dilectio temporalis in Deo est, quod falsum est. 46 Hoc ad quod dicendum quod verbum diligit dictum de Deo; secundum quod Deus, tria significat, quia accipitur pro praedestinare et conservare in esse, et pro gratiam apponere. Primo modo, diligit omnes et solos salvandos. Secundo modo, omnem creaturam diligit. Tertio modo, solos et omnes qui nunc justi sunt sive salvandi, sive damnandi; et prima significatione ejus propria est quando de Deo dicitur. Unde pro illo solo quod illo modo diligit Deus, recipimus: Deus ab aeterno diligit istum, et Deus dilectione quae ipse est diligit istum; et probatur divina essentia. Praeterea innuitur effectus quidam circa creaturam. Pro illis autem quos in suo esse conservat, vel quibus apposuit Deus gratiam in tempore, ita quod non praedestinavit eos, non recipitur quod ab aeterno dilexerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmolatio. an cotidie tinmoletur. xp̃e. eotidie occidat᷑ xp̃e. Et ita nõ sufficit una
mors xp̃i. Ad hec dicendũ qd̾ immolat᷑ cotidie xp̃c in sacranento. et illa ĩmolatio
ño ob aluid dieit᷑ immolatio nis qͥa rep̃sentat uerã immolationẽ. que semel facta
ẽ expansis manib in cruce. sicut pictura rep̾sentat id ecuꝰ ẽ imago. Et sicit
imago nomine rei quã significat dicct᷑. ut imago achillis dicitur achilles: tta
ptmolatio illa nomine uere immolationis que semel facta ẽ mincupatur:U
Daledictus dolosus qui habet in grege suo masculũ. ⁊ uotũ faciens inimolat
aebile dño. quia rex magnꝰ ego sũ dicit dñs exercituũ. et nomen meum
oeribile in gentib. Et nunc ad uos mandatũ hoc o sacerdotes. Si noluerttis

Expanded text:
et an quotidie immoletur Christus, quotidie occidatur, et ita non sufficit una mors Christi. Ad quod dicendum quod immolatur Christus in sacramento, et illa immolatio non ob aliud dicitur immolatio, nisi quia repraesentat veram immolationem quae semel facta est expansis manibus in cruce. Sicut pictura repraesentat id cujus est imago, et sicut imago nomine rei quam significat dicitur, ut imago Achillis dicitur Achilles: ita immolatio illa nomine verae immolationis, quae semel facta est nuncupatur. Maledictus dolosus qui habet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino, quia Rex magnus ego sum, dicit Dominus exercituum, et nomen meum horribile in gentibus . Et nunc ad vos mandatum hoc, o
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostendat templum. Quia eñi iustoꝵ rectitudinẽ peccator considerare
dissimulat. saltem hanc ex uoce p̾dicatoris agnoscat. Templum qͥppe pẽceo
ostendere egt . spontoe sua cõsiderire nolentibus opa rectoꝵ narrare:
sta est lex domus in sũmitate montis. Omnes fines eius in circuitu sanctũ h¬

Expanded text:
ut ostendat templum; quia enim justorum rectitudinem peccator considerare ut ostendat templum; quia enim justorum rectitudinem peccator considerare dissimulat, saltem hanc ex voce praedicantis agnoscat. Templum quippe peccatoribus ostendere est sponte sua considerare nolentibus rectorum sta est lex domus in summitate montis, omnes fines ejus in circuitu: sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
ili hominis ostende domui isrł templũ ut confundant᷑ ab iniquitatib
sius. et metiant᷑ fabricã & erubescant ex om̃ibꝰ que fecerunt. Cemplũ
dei filiis isrł ad cõfusionem ostenditur. qͣndo uniuscuiꝰq iusti anma qͣm
inspirando ds̃ in habitat quanta sc̃ĩtate fulgeat. negligentibus eccłe
ppłis ad correptionẽ suam demonstrat᷑. ut ĩ illa bonũ qd negligunt uide
et in se ipsis malũ quod oꝑantur erubescant. Qñiuͦ quicũq ꝑduci ad¬
sup̾ma desiderant. semꝑ necesse est ut melioꝵ ꝓuectib intendant. qͣtinus
tanto distͥctius in se culpas cõfusione ultinia ulciscente iudicene. qͣnto
ĩ illis altius qd̾ admirent᷑ uident. Metiri uͦ est fabricã. pensare subtilit᷑
iustoꝵ uitã. S dũ metimur fabric̃a necesse est ut ex malis que fecimuss
erubescamus. qͥa bonoꝵ uitã quanto subtilius pensando discittimꝰ. tanto
seuerius ĩ nobis omna inique gesta reprobamus. Bene aũ ꝓpħe dicit᷑

Expanded text:
ili hominis, 768 ostende domui Israel templum, ut confundantur ab iniquitatibus suis, et metiantur fabricam, et erubescant ex omnibus quae fecerunt . Templum quippe Dei filiis Israel ad confusionem ostenditur, quando uniuscujusque justi anima, quam inspirando Deus inhm suam peccatoribus demonstratur; ut in illa bonum, quod negligunt, videant, et in se ipsis malum quod operantur erubescant. Metiri vero summa desiderant, necesse est ut meliorum provectibus intendant; quatenus tanto districtius in se culpas confusione intima ulciscente judicent, quanto in illis altius quod admirentur vident. Unde per justorum vitam. Sed dum metimur fabricam, necesse est, ut ex cunctis, quae fecimus, erubescamus. Quia bonorum vitam quanto subtilius pensando discutimus, tanto severius in nobis omnia inique gesta reprobamus. Bene autem prophetae dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ latitudinẽ atꝙ altitudinẽ edificii utraq creatura sigẽari. qͥa ista adhue ĩ pinis
degit. illa uͦ in sublimib ꝑmanet. S uno calamo mensurat᷑ utraq. qͥa hunilitas

Expanded text:
per latitudinem atque altitudinem aedificii utraque haec creatoris signari, quia ista adhuc in imis per latitudinem atque altitudinem aedificii utraque haec creatoris signari, quia ista adhuc in imis deget, illa vero in sublimibus permanet: sed uno calamo mens
Abbreviated transcription (Latin):
quia subtracta p̃sentis seculi luce ꝑfiectur:¬
In his em̃ habitat deus. Latitudo itaꝙ edificii ad caritat̃ẽ ꝑtinet. De quo psalmista¬
ad dñm dicit. Latũ mãdatũ tuũ minis. Nil eñi latius ꝗͣ omnes ĩ sinui amoris reciꝑe.
⁊ nullas odii angustias sustinere. Sic qͥppe lata ẽ caritas. ut ĩ amplitudine dilectiõĩs
sue caꝑe etiã inimicos possit. Unde ⁊ p̃cipit᷑. Diligite ininicos ur̃os. benefacite
his qui oderunt uos. Considerandũ quoq nobis est. qͥa latitudo ĩ cqualitate. altitudo
ũ insublimitate tenditur. Latitudo ergo ꝑtinet ad caritatẽ ꝓximi. aleitudo ad
intelligentĩa contemplationis. S. latitudo ⁊ altitudo edificii uno calamo mensurat
qͥa uidelicet unaqueꝙ anima qͣntũ lata fu̾it in amore ꝓximi.cantũ alta erit in
nattura ꝑficitur. ꝑ hoc qd̾ angłica natura sursũ est:⁊ humana adhuc deorsum. por

Expanded text:
quia subtracta praesentis saeculi luce perficiturquia subtracta praesentis saeculi luce perficiturur. Latitudo itaque aedificii ad charitatem pertinet, de qua Psalmista dicit: Latum mandatum tuum nimis . 1330 Nil enim latius quam omnes in sinu amoris recipere, et nullas odii angustias sustinere. Sic quippe lata est charitas, ut in amplitudine dilectionis suae capere etiam inimicos possit. Unde et praecipiis qui oderunt vos . Considerandum quoque nobis est quia latitudo in aequalitate, altitudo vero in sublimitate tenditur. Latitudo ergo pertinet ad charitatem proximi, altitudo ad intelligentiam conditoris. Sed latitudo et altitudo aedificii uno calamo mensuratur, quia videlicet unaquaeque anima quantum lata fuerit in amore proximi, tantum et alta erit in natura perficitur per hoc quod angelica creatura sursum est, et humana adhuc deorsum. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
martha quereretur qd se adiuuare negligeret. respondit dñs dicens. Martha
occuparis ⁊ satagis etrea multa. Porro unũ est necessariũ. Mꝯaria optimam
parte elegit que nõ auferetur ab ea. Ecce pars marche non rep̃hendit᷑. s marae
laudatur. Neq eñi bonã partẽ elegisse dicit marĩa s optimã. ut etiã pars
marthe indicaret᷑ bona. Ouare aũ pars marie sit optima subinfert᷑ cũ dicit᷑.
Que nõ auferetur ab ea. Actua & eñi uita cũ corpore deficit. Quis enim in
et̾na patͥa panẽ esurienti porrigat. ubi nemo esurit. qͥs potũ tͥbuat sitientq.
ubi nemo sicit: Quis mortuũ sepeliat : ubi nemo moritur. Cũ p̾senti igił
scło uita aufertur actiua. contẽplatiua aũ hic accipit. ut in celesti patͥa
ꝑficiat᷑. qͥa amoris ignis qui hic ardere inchoat. cũ ipsum quẽ amat
uiderit. in amore amplius ignescit. Contemplatiua gͦ utea minime aufe

Expanded text:
Martha quereretur quod se adjuvare negligeret, respondit Dominus, dicens: Martha, Martha quereretur quod se adjuvare negligeret, respondit Dominus, dicens: Martha, occuparis et satagis circa multa; porro unum est necessarium. Maria autem optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare Quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit. Quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa; contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur. Quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur,
Abbreviated transcription (Latin):
portare. totisq desideriis appetere illis humnidicis angłoꝵ choris interesse.
admisceri celestib ciuibꝰ. de eterna ĩ conspectu dei ĩcorruptione gauderẽ. In
palmo itaq manus ⁊ digiti tendunt᷑. s parũ quidẽ de menfura cubtoi ꝑ
palmũ contingit᷑. qͥa qͣntolibet amore animus ardeat. quantalibet uirtute
tunc aũ facie ad facĩe. Et. Nunc cognosco ex parte tunc aũ cognoseã sicut
⁊ cognitus sum. De septinio gͦ cubito palmũ tangimus. quia in hac uita
positi cõtemplationis intime sola micia degustamus. Actiua añ uita quia
ꝑfecte teneri potest. ⁊ sexto die homo ẽ conditus qͥ bona debet oꝑari. sex
cubitos calamus habet. Hene has duas uitas due ille mulieres significauẽ̃
martha uidelicet et maria. Quarũ uua satagebat circa frequens minist̾iũ.
alia uͦ sedebat ad pedes dñi ⁊ audiebat uerba de ore etus. Cũq contra sororẽ

Expanded text:
portare, totisque desideriis appetere, illis hymnidicis angelorum choris interesse, portare, totisque desideriis appetere, illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei incorruptione gaudere. In palmo itaque manus et digiti tenduntur, sed parum quidem quid de mensura cubiti per palmum contingitur, quia quantolibet amore animus ardeat, quantalibet virtute Cor. XIII, 12. Et, Nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . De septimo ergo cubito palmum tangimus, quia in hac vita positi contemplationis intimae sola initia degustamus. Activa enim vita quia perfecte teneri potest, et sexto die homo est conditus , qui bona debet operari, sex cubitos calamus habet. 9. Bene has utrasque vitas duae illae mulieres signaverunt, Martha videlicet et Maria : quarum una satagebat circa frequens ministerium, alia vero sedebat ad pedes Domini, et audiebat verba de ore ejus. Cumque contra sororem