comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ꝑusi. &e cum ꝑmanent in clau¬
strus. ce cum exeunt. bñuiuentib
intꝰ & ext̾iꝰ molestifiunt. Scito tñ
quod quicquid intꝰ & ext̾ius de¬
linquit᷑: in capło ꝑ confessionem
relaxat᷑. Hec est domꝰ uicina para¬
dyso: de domo etenim confessio¬
nis fit tͣnsitꝰ adbeatitudinem ȩt̾ne
pacis. Tres st̃ itaq domꝰ in quibus
hospitam. eg̾ssi de carcere antiqͥ
obedientiȩ: domꝰ indulgentiẽ In
domo miscđie apud patrem susci¬
pimur. ꝑ pietatem uisitati. in do¬
mo obedientiȩ apud filium ꝑ pas¬
sionem redempti:. in domo indul
ciantib peccato. affinis ẽ egypto:
scda domꝰ ꝓficientib in bono. ꝓxi¬
ma est deserto. t̾cia delect̾antibus
in dño comuncta ẽ paradyso. Esto
gͥ humilis ut sis inparadysosubli¬
mis. Noli ques o ẽẽ in capło. sicut
sathanincelo. uł sicut adam in
paradyso: unus enim desꝑat. alt̾
excusat. Tanto autem sathan det̾¬
ior.qͣnto desꝑatior. An nescis sa¬
than expulsum a capło celi: adam

Expanded text:
rsi et cum remanent in claustris, et cum exeunt, bene viventibus intus et exterius molesti fiunt. Scio tamen, quod quidquid intus et exterius delinquitur, in capitulo per confessionem relaxatur. Haec est domus vicina paradiso. De domo etenim confessionis fit transitus ad beatitudinem aeternae pacis. Tres sunt itaque domus, in quibus hospitamur egressi de carcere antiquiobedientiae, domus indulgentiae. In domo misericordiae, apud Patrem suscipimur per pietatem visitati; in domo obedientiae, apud Filium per passionem redempti; in domo indulgtiantibus peccato affinis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino conjuncta est paradiso. Esto igitur humilis, ut sis in paradiso sublimis. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter excusat. Tanto autem Satan deterior, quanto desperatior. An nescis Satan expulsum a capitulo coeli; Adam
Abbreviated transcription (Latin):
fascinatio etenim nugacitatis sedux̃
cor. Cauendum est tamen ne hoc
ostium pateat uento uenienti are¬
gione deserti. ne domꝰ quatuor
angulis concussa subuertat᷑: ce
filii iob opp̾ssi moriant᷑. Desertire¬
gio ẽ demonum seu ꝑu̾sorum fra¬
trum a deo derelicta multitudo:
tatio irruit. que a tranquillitate.
conscintiam subu̾tit. Domus uͦ
mentis que .iiiiͦ. angulis .i. pruden¬
tia. temꝑantia. fortitudine & iusti

Expanded text:
fascinatio enim nugacitatis seducit fascinatio enim nugacitatis seducit cor. Cavendum est tamen, ne hoc ostium pateat vento venienti a regione deserti, ne domus quatuor angulis concussa subvertatur, et filii Job oppressi moriantur . Deserti regio, est daemonum seu perversorum fratrum a Deo derelicta multitudo, tatio irruit, quae a tranquillitate conscientiam subvertit. Domus vero mentis, quae quatuor angulis, id est prudentia, temperantia, forti
Abbreviated transcription (Latin):
bi diu̾sa fercła cum in claustrose¬
deant. non lectioni &e silentio. s
rumorib &e curiositati uacant: qͥ
locum & dempꝰ loquendi ce tacen¬
di. nusquam &e nunquam seruãt:
s instabiles &e ocios⁊ nc̃ hos. nẽ illos.
ad colloquium uocant. Pone in
Si enim murꝰ poneret᷑. loquendi
licentia omnino negari uideret᷑.
S ostium ponit᷑ qͦd tempore e lo¬
co claudit᷑ & aꝑit̃. Est tempꝰ ce locꝰ
ostium in claustro. hora constitu¬
ta lectioni. in capło confessioni. in
eccłia orationi. Claudit᷑ iterum
in claustro confabulationi. in ca¬
pitulo excusationi: in eccłia tianȩ
modulationi. Hoc ostium clatidi¬
tur sepiꝰ fr̃ib nouit̾ conuersis: te¬
pidis & ꝑu̾sis. Aꝑit᷑ tamen eisdem
ris: ł ad doctͥnam ordinis.seu ad
edificationem mentis. Potest hoc
ostium appellari licentia loqͤndi:
que aꝑit᷑ aut claudit᷑. cum dat᷑
aut negat᷑. ꝑ hoc ostium sepe intͦ¬
eunt: qui ostium m̃tis frangunt.

Expanded text:
bi diversa fercula, cum in claustro sebi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquium vocant. Pone, inSi enim murus poneretur, loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitur, quod tempore et loco clauditur et aperitur. Est tempus et locus ostium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excusationi, in ecclesia vanae modulationi. Hoc ostium clauditur saepius fratribus noviter conversis, tepidis et perversis. Aperitur tamen eisdem ris, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificationem mentis. Potest hoc ostium appellari licentia loquendi, quae aperitur, aut clauditur, cum datur aut negatur. Per hoc ostium saepe introeunt, qui ostium mentis frangunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tas orationes: s fabulosas ociosorum
confessiones: int̾ qͦs non audiunt᷑
singultꝰ & suspiria compunctȩ m̃¬
tis. s risꝰ &e cachinnationes &e ructus
ingurgitati uentͥs. coiserabilior int̾
alias abusiones hȩc abusio: ut deli¬
catius in eccłia qm in domo ꝓpria
tuxisse conuincaris: & dicat᷑ de de.
Pauit stilem que non parit: & ui¬
due bene non fecit. Sterilis que ñ
parit caro est:que iuxta u̾bum do¬
mini non ꝓdest quicquam. Uidya
uͦ est anima que sponso iuduata
cȩlesti. cui bn ñ fac̃ qui inutilis
carnis concupiscentiis deseruit:
& animȩ curam in excolendis uir
Rumor in claustro.
orunt aliqui quod affiuentiã
ciborum comitari soleat inun¬
datio u̾boꝵs. Norunt etiã multi qͦd
saturitatemuentͥs. sequit᷑ leuitas
oꝑis. & uanitas mentis. Scͥptum
est enim. Sedit popls mantucare
& bibe: ce surrexerunt ludere.
Ludere inquit: ñ legere. Sunt
enim quidam qui post delicati ei¬

Expanded text:
tas orationes, sed fabulosas otiosorum tas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cachinnationes, et ructus ingurgitati ventris. Miserabilior inter alias abusiones haec abusio, ut delicatius in ecclesia quam in domo propria vixisse convincaris, et dicatur de te: Parit sterilem, quae non parit, et viduae benparit, caro est, quae, juxta verbum Domini, non prodest quidquam . Vidua vero est anima, quae sponso viduata est coelesti. Cui bene non facit, qui inutilis carnis concupiscentiis deservit, et animae curam in excolendis virtumore in claustro. Abusio nona. Norunt aliqui, quod affluentiam ciborum comitari solet inundatio verborum. Norunt etiam multi quod saturitatem ventris sequitur levitas operis, et vanitas mentis. Scriptum est enim: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati ci
Abbreviated transcription (Latin):
mias: qui nutͥebant᷑ inquit in cro¬
ceis: amplexati sunt st̾cora. Crocus
in oriente nascit᷑: ⁊ colorat &e sapo¬
rat. In croceis gͥ nutriunt᷑. qui in
inicium conusionis fue. int̾ius sa¬
pore uirtutum reficiunt᷑: ext̾ius uͦ
bom oꝑis exemplo colorant᷑. S hi
antur stc̃ora: dum post sobrietatis
& continentie uitam. reuocat eos
uentris cura. U fit quandoq ut qͥ
in sua domo ante conusionem so¬
brie uixerant: postmodum in mo¬
nasterio gulosi fiant. Nacat᷑ ds
uent̾ diu̾sorum hostiis ferculorum:
inclinat aurem rumorib: excitat᷑
sapoꝵs gen̾ib. demulcet᷑ confabu¬
latione ñ oratione. otio gratulat᷑:
somnolentia delectat᷑. ꝑ similitu¬
dinem gͥ deouient̾ assimilatur. dũ
ei tanta deuotione ꝑ omnia seru it᷑.
Habet itaq monachos. canonicos
& conu̾sos qͥ ei obnixiꝰ seruiunt. eõ
uidł qui sub ocio in eccłia c̃ remiᷤᷤ¬
se uruunt:q̃ui non querunt secre¬

Expanded text:
mias: Qui nutriebantur, inquit, in cromias: Qui nutriebantur, inquit, in croceis, amplexati sunt stercora . Crocus in Oriente nascitur, et colorat, et saporat. In croceis igitur nutriuntur, qui in initio conversionis suae interius sapore virtutum reficiuntur, exterius vero boni operis exemplo colorantur. Sed hantur stercora, dum post sobrietatis et continentiae vitam, revocat eos ventris cura. Et fit quandoque, ut qui in sua domo ante conversionem sobrie vixerat, postmodum in monasterio gulosus fiat. Placatur Deus venter diversorum hostiis ferculorum, inclinat aurem rumoribus, excitatus saporum generibus, demulcetur confabulatione non oratione, otio gratulatur, somnolentia delectatur. Per similitudinem igitur Deo venter assimilatur, dum ei tanta devotione per omnia serviatur. Habet itaque monachus canonicos et conversos, qui ei obnixius serviant, eos videlicet, qui sub otio in Ecclesia Dei remisse vivunt, qui non quaerunt secre
Abbreviated transcription (Latin):
potest: in consimili disc̾nat᷑. Per
similitudinem deouent̾ compa¬
ratur cum dr : quoꝵ ds uent̾ est.
&e glła eoꝵ in confusione. Solent
diis templa construi. altaria eR¬
gi. ministͥ ad seruiendum ordi¬
nari. immolari pecudes: thura cõ¬
cremari. Deo siquidem uentr⁊
templum ẽ coqͥna. altare mensa:
ministͥ cocci. immolate pecudes
cocte carnes. fumꝰ incensorum odor
sapors. Hec in irłm non construun¬
tur. s inbabylone:quia quorum
ds uent̾ est. & gła eorum in con¬
fusione. Ipse est enim pͥnceps coco¬
rum qͥ muros irłm destruxit. qͥ
trãstulit uasa domꝰ domini in
domo regis babylonis. & fec̃ uasa
templi uasa palatii: & ut ueruis
dicam. uasa mensȩ diuinȩ. fecit
templo uasa sunt corda: quȩ tunc
sunt uasa templi dñi cum plena
uirtutib placent diuine uolunta¬
ti. fiunt autem uasa palatii: qnͣdo
placere desidant cuilibet huma¬
ne potestat. fiunt etiam uasa coqͥ¬
ne: dum cor qͦd pͥꝰ sobrietati serui¬
erat. pea seruit gule. Unde ihere¬

Expanded text:
li discernatur. Per similitudinem Deo venter comparatur, cum dicitur: Quorum Deus venter est, et gloria eorum in confusione. Solent enim diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus incensorum, odor saporum. Haec in Jerusalem non construuntur, sed in Babylone, quia quorum Deus venter est, et gloria eorum in confusione. Ipse est enim princeps coquorum, qui muros Jerusalem destruxit, qui transtulit vasa Domini in domum regis Babylonis, et fecit vasa templi, vasa palatii, et, ut verius dicam, vasa mensae divinae fecit templo vasa sunt corda, quae tunc sunt vasa templi Domini, cum plena virtutibus placent divinae voluntati, fiunt autem vasa palatii, quando placere desiderant cuilibet humanae potestati. Fiunt etiam vasa coquinae, dum cor, quod prius sobrietati servierat, postea servit gulae. Unde Jere
Abbreviated transcription (Latin):
Motꝰ siquidem pat̾ pietate. misit
filium ut redimeret: ꝓmisit etiã
spm sc̃m in qͦ peccata dimiiteret.
Uides ne qͦmͦ ꝑtinet ad patrem
potestas mittentis. ad filium hu¬
militas obedientis. ad sp̃m sc̃m
remissio pęnitentis: Est gͥ capłm¬
officina sp̃s scĩ in qua filii dei con¬
gregant᷑ ut ei reconcilient᷑. Noli ẽẽ
fr̃ quasi sathanint̾ filios hi. Inter
filios dei sathan ẽẽ dr: qui fratreᷤ
suos conturbat. qui frĩb detͥhit:
& eisdem maliuolus insidiat᷑. Sa¬
than adu̾sariꝰ int̾p̃tat᷑: & sathan ẽ
qͥ magistͦ contradicit. & fr̃ib adũ¬

Expanded text:
Motus siquidem Pater pietate misit Motus siquidem Pater pietate misit Filium ut redimeret, promisit etiam Spiritum sanctum in quo peccata dimitteret. Videsne quomodo pertinet ad Patrem potestas mittentis, ad Filium humilitas obedientis, ad Spiritum sanctum remissio poenitentis? Est igitur capitofficina Spiritus sancti, in qua filii Dei congregantur, ut ei reconcilientur. Noli esse frater quasi Satan inter filios Dei . Inter filios Dei Satan dicitur, qui fratres suos conturbat; qui fratribus detrahit, et eisdem malevolus insidiatur. Satan, adversarius interpretatur. Et Satan est, qui magist
Abbreviated transcription (Latin):
Tulit xp̃s crucem ꝓpeccatis tuis.
non ꝓfuis. & tu uirgam renuis:
Flagellari non erubuit corampo¬
pulo. & tu dedignaris spoliari co¬
ram magistro: Accusat᷑ xp̃s ce ta¬
cet coram militib. ut daret nobis
exemplum patientie: accus aris
oe tu or litigas. ut sis exemplum
frib ꝑu̾sitatis & malicie. Quare
qui obdurata mente penitere no¬
lunt: qui uerttati contradicunt.
&e humilitatem confessionis sꝑ¬
turo. Quare gͦ in locoremissionis
inducis litem contradictionis:
Hic est locꝰ diabolo p̃cȩt̾is odiosꝰ.
Hic amittt qͦs alias acquisiuit.
scõ dr eẽ deputatꝰ. Possunt enim
quedam de ꝑsona filii: que ñ de¬
bent diei de ꝑsona sp̃s sci. Incar¬
natio siquidem ꝑtinet ad filium:
nec incarnatum legimꝰ sp̃m sc̃m.
diu̾sitatem ꝑsonaꝵ. diu̾sa singłis
assignant᷑ officia. Consideratur
etenim in patre pietas miseratio¬
nis. infilio affectꝰ redemptionis:
in spũ sc̃õ benignitas remissionis.

Expanded text:
Tulit Christus crucem pro peccatis tuis, Tulit Christus crucem pro peccatis tuis, non pro suis, et tu virgam renuis? Flagellari non erubuit coram populo, et tu dedignaris spoliari coram magistro? Accusatur Christus, et tacet coram militibus, ut daret nobis exemplum patientiae; accusaris et tu, et litigas, ut sis exemplum fratribus perversitatis et malitiae. Quare qui obdurata mente poenitere nolunt, qui veritati contradicunt, et humilitatem confessionis sperturo . Quare ergo in loco remissionis inducis litem contradictionis? Hic est locus diabolo prae caeteris odiosus, hic amittit quos alibi acquisivit: citur esse deputatus. Possunt enim quaedam de persona Filii dici, quae non debent dici de persona Spiritus sancti. Incarnatio siquidem pertinet ad Filium, nec incarnatum legimus Spiritum sanctum. diversitatem personarum, diversa singulis assignantur officia. Consideratur etenim in Patre pietas miserationis, in Filio affectus redemptionis, in Spiritui sancto benignitas remissionis.
Abbreviated transcription (Latin):
num & oleum. Medici st̃ p̾lati
loca. capła. modi pęnitentiȩ re¬
media. Attende gͥ in samaritano
p̃latum. in stabulo capłm: in infu¬
sione uini ce olei. fomentum cõ¬
solationis: asꝑitatem correctioĩs.
In hoc capło est etiam piscina c̃o¬
punctionis: in qua sanatꝰ est infir¬
mus. post commotionem uerȩ cõ¬
fessionis. Nec tam̃ sanat᷑. nis: unꝰ:
nͥ enim assit unitas. deest sanitas.
Qͥ gͥ amant litem: destruunt uni¬
tatem. Intolerabilis gͥ hec abusio.
potest: ut ubi contemnis. xp̃i
enim ipse de p̾latis. Qui uos sper¬
nte. me sꝑnit. S forsitan dicet ali¬
quis. Religiosum patipossum
magistrum. s cum negligentiam
p̾latorum considero. obȩdire cõ¬
temno. Cum uideo fr̃s me ipso de¬
teriores:accusationes eoꝵ patino¬
lo. Cum̃ dicis fr̃s te ipso det̾iores:
det̾ior factꝰ es. Quare contemnis
magistrum: An nescis xp̃m corã
pilato iudicatum: An nescis regẽ
cȩli amilitib int̾ra flagellatum:

Expanded text:
vinum et oleum. Medici sunt praelati; vinum et oleum. Medici sunt praelati; loca, capitula; modi poenitentiae, remedia. Attende igitur in Samaritano praelatum; in stabulo capitulum, in infusione vini et olei, fomentum consolationis, et asperitatem correptionis. In hoc capitulo est etiam piscina compunctionis, in qua sanatus est infirmus post commotionem verae confessionis. Nec tamen sanatur nisi unus. Nisi enim adsit unitas, deest sanitas. Qui igitur amant litem, destruunt unitatem. Intolerabilis igitur haec abusio, potest; ut ubi contemmis vicarienim ipse de praelatis: Qui vos spernit, me spernit . Sed forsitan dicet aliquis: Religiosum pati possum magistrum, sed cum negligentiam praelatorum considero, obedire contemno; cum video fratres meipso deteriores, accusationes eorum pati nolo. Cum dicis fratres teipso deteriores, deterior factus es. Quare contemnis magistrum? An nescis Christum coram Pilato judicatum? An nescis regem coeli a militibus in terra flagellatum?
Abbreviated transcription (Latin):
bus.donec ipsa ueni:& uich ocłis
meis. & ꝓbaui quod dimidia parͦ
mͥ minciata ñ fuit. Parũitaq uidet᷑
captiuo ⁊ lib̾ato conũso ⁊ accenso audi¬
re p̃dicationẽ. nͥueniat ꝑ affectũ.
uidere ꝑ cognitionem nͥ ꝓ bet ꝑ
effectum. Cum enĩ uidetin
domo conu̾sionis bona con¬
templationis. & reco gitat in se
ea que audierat adhuc in scło po¬
silentii. & it̾m attendit ꝑ contem¬
plationem future uite p̃mia.
ubi erit iustis et̾na bonitas. felix
et̾nitas. gaudium sine dolore. qͥ¬
es sine labore. Cum autem hec ui¬
det. dicit. Media pars mͥ nuncia¬
ta ñ fu̾at. An nescis quia maria
meliorem partem elegit que ñ
auferet᷑ ab ea: Quanto meliorem
&e longiorem: tanto maiorem. In
actiua siquidem uita finis ẽ in
labore: in contemplatiua uͦ nec de¬
omp̃s pat̾ benigne ꝓuidens: in ex¬
clesiis instituit tͥa. scł medicos. loca.
remedia. Hec tͥa designantur ꝑ
samaritanum. ꝑ stabulum. ui

Expanded text:
bubumeis, et probavi quod media pars mihi nuntiata non fuerit. Parum itaque videtur captivo, liberato converso et accenso audire praedicationem, nisi veniat per affectum, videre per cognitionem, nisi probet per effectum. Cum enim videt in domo conversionis bona contemplationis, et recogitat in se ea, quae audierat adhuc in saeculo posilentii, et iterum attendit per contemplationem, futurae vitae praemia, ubi erit justis aeterna bonitas, felix aeternitas, gaudium sine dolore, quies sine labore, cum, inquam, haec videt, dicit: Media pars mihi nuntiata non fuerat. An nescis, quia Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea? Quanto meliorem et longiorem, tanto majorem. In activa siquidem vita finis est in labore, in contemplativa vero nec deotens Deus benigne providens, in Ecclesiis instituit tria, scilicet medicos, loca, remedia. Haec tria designantur per Samaritanum, per stabulum, per
Abbreviated transcription (Latin):
ueni. & uidi ocłis meis: & ꝓbaui
non fu̾it. Maior ẽ sapientia tua ce¬
oꝑa tua: qm rumor quem audiui.
Saba captiua: uel ut quidam uo¬
lunt conu̾sio uł incensio int̾p̾ta¬
tur. Dum enim aliqͥs sub lege pec
locuta ẽ eiuniu̾sa que habebat
in corde suo ꝑconfessionem: ce ille
docet omnia u̾ba que aꝓposuerat
sipęniteat hab̃e remissionem. Uidet
regina saba sapientiam ueri salo¬
monis quam ostendit nobis per
strantium .i. statuta recte uiuen¬
tium. Considerat etiam uestes.
martyrum scił ce confessor car¬
nes. has pur puratas rubore ꝓpͥi
sanguinis. illas uͦ nigras ex̾cicio la¬
boris: seu pallidas mortificatione
carnis. Uidet pincernas: qui cũ
cibo p̃dicationis ꝓpinant uinum
compunctionis. Attendit etiam
holocausta. quȩ offerunt᷑ in ara
cordis contribulati. S cum hec
uidet animus nouit̾ conuersus:
đr de eo quod seq̃r: & ñ habebat
ult̾ spm. Habebat: & non habebat.
quit sermo quem audiui in t̾ra
mea & non credebam narranti¬

Expanded text:
oculis meis, et probavi non fuerit. Major est sapientia, et opera tua, quam rumor, quem audivi . Saba, captiva, vel, ut quidam volunt conversio vel incensio interpretatur. Dum enim aliquis sub lege pecclocuta est ei universa, quae habebat in corde suo per confessionem, et ille docet omnia verba, quae proposuerat, si poeniteat, habere remissionem. Videt regina Saba sapientiam veri Salomonis, quam ostendit nobis per strantium, id est statuta recte viventium. Considerat etiam vestes, martyrum scilicet et confessorum carnes, has purpureas rubore proprii sanguinis, illas vero nigras exercitio laboris, seu pallidas mortificatione carnis. Videt princernas, qui cum cibo praedicationis propinant vinum compunctionis. Accendit etiam holocausta, quae offeruntur in ara cordis contribulati. Sed cum haec videt animus noviter conversus, dicitur de eo quod sequitur, et non habebat ultra spiritum. Habebat, et non habebat. quit, sermo, quem audivi in terra mea, et non credebam narranti
Abbreviated transcription (Latin):
religionis effectꝰ: ut non affectent
signat᷑ aliquid leuitatis. Qͥ enim
scłarium hominum consortia di¬
ligunt. qui se consiliis pͥncipum
libent̾ ingerunt. qͥ secretoꝵ con¬
scii fiunt. & int̾nuncii curiales
possunt appellari. Consilia pͥnci¬
pum ꝑu̾sa siea scias. & int̾nuncꝰ
fias: timeo ne consentias. Ordo¬
claustri. &e ordo curie: diuersus est.
Ibi sedes in insidiis cum diuitibus
in occultis. ut int̾ficias innocentẽ.
Hic audis. non sedi cum .c.ii. &c.¬
i .g. ñ in. Ibi insidiaris ut rapias.p.
Hic dicis. odiui eccłiam .m. ⁊c.imi.¬
non sed̾. Ibi dext̾a tua repleta est
munerib. hic lauas int̾ innocen¬
tes manꝰ tuas. Ibi pauꝑum res ui¬
olent̾ auferunt᷑. hic a pͥncipibus
sponte offerunt᷑. Ibi laudat᷑ .p. in¬

Expanded text:
religionis affectus, ut non affectent religionis affectus, ut non affectent signatur aliquid levitatis. Qui enim saecularium hominum consortia diligunt, qui se consiliis principum libenter ingerunt, qui secretorum conscii sunt et internuntii, curiales possunt appellari. Consilia principum perversa, si ea scias, et internuntius fias, timeo ne consentias. Ordoclaustri et ordo curiae diversus est valde. Ibi sedes in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficias innocentem ; hic audis: Non sedi cum concibo . Ibi insidiaris ut rapias pauhic dicis: Odivi Ecclesiam malinon sedebo . Ibi dextera tua repleta est muneribus; hic lavas inter innocentes manus tuas. Ibi pauperum res violenter auferuntur; hic a principibus sponte offeruntur. Ibi laudatur
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcitatem des ignat animarum q̃
sa que mens cogitat. oꝑe ppetͣnt᷑.
Hoc enimpalpabile ẽ quod manu
tangi potest. Nota qͦd int̾ plagam
grandinis & plagam tenebrarũ:
media ponit᷑ plaga locustarum.
ab iniquitate etenim quȩ desig¬
nat᷑ ꝑ grandinem. fit qͣsi saltus
locustarum. ad et̾nȩ damnatioĩs
cecitatem. Nouissima plaga est.
mors pͥmogenitoꝵ. Primogenita
siquidem mentis. moralit̃ sunt uo¬
luntas &e intentio cuiꝰlibet oꝑantis.
Dum enim uoluntas & intentio cor¬
rumpunt᷑. qͣsi pͥmogenita egyptio¬
rum morte ꝑcutiunt᷑. His gͥ plagis
affligit᷑ obstinatio senis. qui carna¬
lib delectat᷑. loquacitate gaudet:
importunus & grauis est omnib :
more pecorum ꝓnus ad uitia. ira¬
cundia tumet. ad iniurias mans¬
festus. ad omnia mobilis. luce ue¬
dicturi sumꝰ: notandum fate¬
or. ut &e de canonico seu conuerso
curiali eadem sentiamꝰ. Licet enim
diu̾s sit habitꝰ. idem tam̃ debet eĩ

Expanded text:
caecitatem designat animarum, quae caecitatem designat animarum, quae versa, quae mens cogitat, opere perpetrantur, hoc enim palpabile est, quod manu tangi potest. Nota, quod inter plagam grandinis, et plagam tenebrarum, media ponitur plaga locustarum. Ab iniquitate enim, quae designatur per grandinem, fit quasi saltus locustarum ad aeternae damnationis caecitatem. Novissima vero plaga est mors primogenitorum. Primogenita siquidem mentis, sunt moraliter voluntas et intentio cujuslibet operationis, dum enim voluntas et intentio corrumpuntur, quasi primogenita Aegyptiorum morte percutiuntur. His igitur plagis affligitur obstinatio senis, qui carnalibus delectatur, loquacitate gaudet, importunus et gravis est omnibus, more pecorum pronus ad vitia iracundia tumens, ad injurias manifestus, ad omnia mobilis, luce vedicturi sumus notandum fateor ut de canonico seu converso curiali eadem sentiamus. Licet enim diversus sit habitus, idem tamen debet esse
Abbreviated transcription (Latin):
moys dimittere ꝓmisit. nec tam̃
dimisit. illos designat. qͥ uite me¬
lioris emendationem ꝓmittunt.
nec culpam dimitcunt. nee tamen
quoꝵ t̾ra diu̾sis plagis affligitur
nec emollit᷑. s ex consuetudine pec¬
canli magis ac mag̃ induratur
Tunc enim dñs aqͣs insanguinem
coni̾tit. cum de rerum causis aliqͥs
carnalit̃ sentit. Terra ꝓducit ranas:
cumin aliqͦ garrienti dñat᷑ uana
loquacitas. Cynomia siquidem &e
cynifes. sunt importuni mentis
impetꝰ. & canin mores. Mors peco¬
rum mortem designat cogitatioñ:
que pecorib assimilari solent. qn
rationabili intellectu carent. Sic
uesicȩ. corrumpunt uiscera:. qͦd
fit. dum int̾iora mentis tument o¬
dio. ⁊ ebulliunt ira. Plaga uͦ gran¬
dinis infruct̾ib. inquitatem ma¬
nifestam designat moꝑib. Naga
locuste instabilitas est amme: q̃
ore ledit cum detrahit: dat saltꝰ.
dum ad carnales se extendit affec¬
tus. Naga siquidem tenebrarum

Expanded text:
Moysi dimittere promisit, nec tamen Moysi dimittere promisit, nec tamen divisit , illos designat, qui vitae melioris emendationem promittunt, nec culpam dimittunt; nec tamen Quorum terra diversis plagis afnec emollitur, sed consuetudine peccandi magis ac magis induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum causis aliquis carnaliter sentit. Terra producit ranas, cum in aliquo garrienti dominatur vana loquacitas. Cynomyia quidem et ciniphes sunt in portum mentis impetus et canini mores. Mors pecorum mortem designat cogitationum, quae pecoribus assimilari solent, quando rationabili intellectu carent; sicut vesicae, corrumpuntur viscera; quod fit, dum interiora mentis tument odio, et ebulliunt ira. Plaga grandinis in fructibus iniquitatem nifestam designat in operibus. Plaga locustae, est instabilitas animae, quae ore laedit, cum detrahit; dat saltus, dum ad carnales se extendit affectus. Plaga siquidem tenebrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
est cor eiꝰ intͥnsecꝰ: & factꝰ est quasila¬
pis. Bom siquidem subditi ꝑũsos
magist᷑s de negligentia cõmonent:
s ex commonitione det̾iores fier
qͣndoꝙ solent. C emorttium ẽ eor
nabal. & factꝰ est quasi lapis: cum
aliqͥs morte ꝑpetua indurat᷑ in pec¬
catis. Post mortem nabal abigail
regina constituit᷑: qͥa qui subꝑu̾so
magist᷑ bñiuxerit. eitiꝰ ad regim̃
animarum sublimari ꝓmeretur:
ut cum dd obtineat regnum. cũ
xp̃o regnet in et̾num. Misit enim¬
dd nuncios ad abigaił. ipsa autẽ
secuta ẽ eo. Luncios dł abigail
sequit᷑. dum quilibet fidelis ȩccłȩ
doctores uita ce morib imitat᷑. S
& qͥnq puelle ƿedissequȩ ierunt
cum illa. Qͥnq pedissequȩ eiꝰ suñ
quinq corporis sensꝰ: qui quasipu¬
elle pedisseque cum abigail gradi¬
untur: dum ꝑ mundiciam conti¬
nentie cuilibet iusto seruientes
obsequunt᷑. Pharaou̾ qͥ popłm di

Expanded text:
est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi laest cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis. Boni siquidem subditi perversos magistros de negligentia commonent, sed ex commonitione deteriores fieri quandoque solent. Et emortuum est cor Nabal, et factus quasi lapis, cum aliquis morte perpetua induratur in peccatis. Post mortem Nabal, Abigail regina constituitur, quia qui sub perverso magistro bene vixerit, citius ad regimen animarum sublimari promeretur, ut cum David obtineat regnum, et cum Christo regnet in aeternum. Misit enim nuntios David ad Abigail; ipsa autem secuta est eos. Nuntios David Abigail sequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae doctores vita et moribus imitatur. Sed et quinque puellae pedissequae ierunt cum illa . Quinque pedissequae ejus, sunt quinque corporis sensus, qui quasi puellae pedissequae cum Abigail gradiuntur, dum per munditiam continentiae cuilibet justo servientes obsequuntur. Pharao vero, qui populum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nis obȩdientie scł & timoris. Dum
compedes etiam addunt᷑. quia ua¬
gari uł eg̾di foras non ꝑmittunt᷑:¬
fit qͣndoq ut dm̃ quem pͥꝰ despexerãt.
correpti diligant: & qͥ fecerant de li¬
bertate seruitutem. faciant de neces
reptionem aliena potestas. Nabal
uͦ designat qͦsdam doctores qui ex
commonitione subditoꝵ fiunt de¬
tiores. qͥ pueris dauid cibum negãt.
qͥa pure uiuere uolentib u̾bum di
non ꝓpinant. Tonsorib uͦ suis con¬
uiuium parant: qͥa uacantes ocio.
adulantium confabulationes amãt.
decusat nabal dł & dic̃. Hodie in¬
creuerunt serui qͥ fugiunt dñossu¬
os. Ru̾si siquidem p̾lati dolent cum
uident numerum religiosorum
multiplicari. timent cum uideÑ
d̃ .i. bonos subditos ungi in regẽ:
p̾lationis pͥuiari. S quare timent:
Ne ceipsi pͥuent᷑ honorib: ne locoe¬
orum restituat᷑ aliqͥs melior. ¶ in¬
dicauit abigail nabal omniau̾ba
que audierat a dauid: ce emortuũ

Expanded text:
nis obedientiae scilicet et timoris, dum nis obedientiae scilicet et timoris, dum compedes etiam adduntur, quia vagari vel egredi foras non permittuntfit quandoque, ut Deum, quem prius despexerant, correpti diligant, et qui fecerant de libertate servitutem, faciant de necessreptionem aliena potestas. Nabal vero designat quosdam doctores, qui ex commonitione subditorum fiunt deteriores, qui pueris David cibum negant, qui pure vivere volentibus verbum Dei non propinant. Tonsoribus vero suis convivium parant, quia vacantes otio, adulantium confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie increverunt servi, qui fugiunt dominos suos . Perversi quidem praelati dolent, cum viderint numerum religiosorum multiplicari, timent cum vident David, id est bonos subditos ungi in regem, praelationis privari. Sed quare timent? ne et ipsi priventur honoribus, ne loco eorum restituatur aliquis melior. Et indicavit Abigail Nabal omnia verba, quae audierat a David, et emortuum
Abbreviated transcription (Latin):
pena peccati remansit.Trib lan¬
ceis .i. auaricia. suꝑbia. ⁊ luxuria.
cor eiꝰ ꝑforat᷑. unde & usq in hodi¬
ernum diem. aceruus magnus la¬
pidum suꝑ eum ꝓicit᷑. qͥa peccatoꝵs
siue supplicioꝵ multitudine in et̾¬
num grauat᷑. Nec mirum si magnꝰ
aceruus lapidum fu̾it: qͥa ꝑ obsti¬
nationem usq in finem cor impȩni¬
tens gessit. Sunt etiamtres species
obstinatoꝵ: pͥma scł eoꝵ qui ex cor
reptione ꝓficiunt. scda eoꝵ qui ex
commonitone det̾iores fiunt. t̾cia
eoꝵs qͥ emenbationem ꝓmittunt.
s ñ faciunt. Ex correptione manas.¬
ses factꝰ est melior̾. nabal ex cõmo¬
nitione det̾ior. pharao ex afflictiõe
durior. Manasses incarcere positꝰ
cathenis & compedib astrictꝰ. dm̃
cognouit: quem pꝰ lib̃ cognoscere
noluit. Tales st̃ quidam claustra¬
les. qͥ quandiu sui iuris sunt. ꝑ¬
uerse uiuunt: dum uͦ in claustro
quasi in carcere tenent᷑ astcti. cathe¬

Expanded text:
poena peccati mansit. Tribus lanpoena peccati mansit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria cor ejus perforatur. Unde et usque in hodiernum diem acerpidum super eum projicitur, quia peccatorum sive suppliciorum multitudine in aeternum gravatur. Nec mirum si magnus acervus lapidum fuerit, quia per obstinationem usque in finem cor impoenitens gessit. Sunt etiam tres species obstinatorum: prima scilicet eorficiunt. Secunda eorum, qui ex commonitione deteriores fiunt. Tertia eorum, qui emendationem promittunt, sed non faciunt. Ex correctione Manasses factus est melior ; Nabal ex commonitione deterior ; Pharao ex afflictione durior . Manasses in carcere positus, catenis et compedibus constrictus Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam claustrales qui, quandiu sui juris sunt, perverse vivunt; dum vero in claustro quasi in carcere tenentur astricti cate
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nͥ qͦd in consuetudinem quasi
infunem hec tͥa torqueant᷑. Est au¬
tem laqueus in fune. dulcedo dem¬
poralis in consuetudine:circum¬
datio funis. impedimenta sunt
carnis. Dulcedine gͥ decipimur:
consuetudine ligamͣ. Ille autemla¬
queum euaserat. & funicłm ruꝑ¬
at: qͥ dicebat. Anima mea erepta
ciam designat cuiꝰlibet obstinat:
qui dum patͥs ex̾citum fugeret.
contigit ut condense quercui
crinib inhereret. Absalon pax
patͥs int̾ptat᷑. quia pater eum li¬
cet ꝑsequentem patiebat᷑. ñ pax
filii. qͥ patrem nolebat pati. Qͤ rꝰ
intꝰ durior: ext̾ros uͦ fragilior ẽẽ
comꝓbatur. Cui absalon susyen¬
sus inheret: quia int̾ius obstina¬
donem mentis. ext̾ius uͦ fragili¬
tatem carnis comitat᷑. Crinib
inherens suspendit᷑: quia suꝑ¬
fluitatis amore detinet᷑. oꝯuiꝰ
autem cui insederat ꝑtͣnsiit s ipse
qͣrcui suspens inhesit: qͥa luxuria
& dolus cui semꝑ seruierat ꝑiit. sed

Expanded text:
tur nisi quod in consuetudinem quasi tur nisi quod in consuetudinem quasi in funem haec tria torqueantur? Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consuetudine, circumdatio funis, impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur decipimur, consuetudine ligamur. Ille autem laqueum evaserat, et funiculum ruperat, qui dicebat: Anima mea erepta tiam designat cujuslibet obstinati, qui dum patris exercitum fugeret, contigit ut condensae quercui crinibus inhaereret. Absalon pax patris interpretatur, quia pater eum licet persequentem patiebatur, non pax filii, qui patrem nolebat pati. Quercus, intus durior, exterius vero fragilior esse comprobatur. Cui Absalon suspensus inhaeret, quia interius obstinationem mentis, exterius vero fragilitatem carnis comitatur. Crinibus inhaerens suspenditur, quia superfluitatis amore detinetur. Mulus autem, cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus inhaesit, quia luxuria et dolus, cui semper studuerat, periit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
scłi huiꝰ. solamaior est senis obsti¬
natio: qͥ morti ꝓximus. mortis ad¬
uentum ñ abhorret: qui quasi ad
ostium mundi huiꝰ positͦ. foris spectat:
nec tamenuite p̃sentis attendit eg̾s¬
sum. nec ing̾ssum future considãt.
dudit mncios mortis. & credere
ñ uult eis . Tres sunt enim nuncii
mortis: casꝰ. infirmitas. & senectꝰ.Casꝰ
dubia. infirmitas grauia: senectꝰ
certa nunciat. Casꝰ. mortem nunci¬
at latentem. infirmitas apparen
tem. senectꝰ p̾sentem. Ex incertitu¬
dine mortis timor. ex infirmita¬
tis grauitate dolorᷤ ex certitudine
senectutis. ñ obstinatio. s humili¬
tas & afflictio sequi debet. s forsi¬
tan funicłs tͥplex qͦ ligat᷑ senex
facile rumpit᷑. Triplex fumculꝰ
est pͥue consuetudinis usꝰ: qui ex
tb conficit᷑. qͣndo meditatio ser¬
moni. sermo oꝑationi. ab ociosis cõ¬
plicatur. Dum enim apuericia in
mente senis ꝑcogitationem semitã
fecerit uoluptas:in sermone uani¬
tas. in oꝑe pt̾sitas. quid aliud agi¬

Expanded text:
eculi sola major est senis obstinatio, qui morti proximus, mortis adventum non exhorret, qui quasi ad ostium mundi hujus positus foris spectat, nec tamen vitae praesentis attendit egressum, nec ingressum futurae considerat; audit nuntios mortis, et credere non vult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa denuntiat. Casus mortem denuntiat latentem, infitem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis, timor; ex infirmitatis gravitate, dolor; ex certitudine senectutis, non obstinatio, sed humilitas et afflictio sequi deberet; sed forsitan funiculus triplex, quo ligatur senex, difficile rumpitur. Triplex funiculus, est pravae consuetudinis usus, qui ex tribus conficitur, quando meditatio sermoni, sermo operationi ab otiosis complicatur. Dum enim a pueritia in mente senis per cogitationem semitam fecerit voluptas, in sermone vanitas, in opere perversitas, quid aliud agi
Abbreviated transcription (Latin):
ponderabat. quinumerꝰ ẽ ĩmun¬
doꝵ. qͥa penitentia ductꝰ ait. pec¬
caui tradens sanguinem iustũ.
Si sciret ponderis iniusticiam
.i. p̃cium sanguinis. non ad la¬
queum curreret:s ad crucẽ
domini humilis ꝓparet. Pon¬
derauit autem pondere publi¬
co. non pondere scũarii: posint
talentum plumbi. suꝑ quod sedet di¬
abolus. ñ leue pondꝰ miscđie: cui do¬
minus supponit manum suam. lo¬
suit pondꝰ desꝑationis. non miscoie.
bat. Q ideo forsitan quia misereri
noluit miscdie ueniam querere du¬
btcauit. dudipondꝰ scũarii. Pecca¬
ui. delictum meum cognitum tͥ fe

Expanded text:
ponderavit, qui numerus est immunponderavit, qui numerus est immundorum, quia poenitentia ductus ait: Peccavi, tradens sanguinem justum . Si sciret ponderis justitiam, id est pretium sanguinis, non ad laqueum curreret, sed ad crucem Domini humilis properaret. Ponderavit autem pondere publico, non pondere sanctuarii . Posuit enim talentum plumbi, super quod sedet diabolus, non leve pondus misericordiae, cui Dominus supponit manum suam. Posuit pondus desperationis, non misericorbat, et ideo forsitan, quia misereri noluit, misericordiae veniam quaerere dubitavit. Audi pondus sanctuarii: Peccavi, delictum meum cognitum tibi fe
Abbreviated transcription (Latin):
sic amat consilium chusi. ut po¬
nat silentium ori suo. dum non
loquit᷑ nsi ꝑlicentiam. Cantat
ũba mistii. Tria sunt tamen si¬
lentia. suentium oris. tnqͥllitas
m̃tis: uelamen mistii. Uerba pͥmi
silentii discreta. scdi sec̾ta: u̾ba¬
t̾eii silentii. manifestatio mistii.
Hystoriam nosti̾. nota mistium:
assigna moralitatem. F sequebat᷑
absalon dauid. uidas xp̃m appeti¬
tus carnis animum. Estuabat ab¬
salon amore regnandi. Hec est ra¬
dix omnium malorum.cupiditaᷤ.
ducentis siclis ponde publico.
Absalon pax patͥs int̾pretatur: ip¬
se est e iudas. dudi pacem patͥs
Qui mecum inquit intingit ma¬
num in parapside.hic me tradi¬
turus est. dudi pacem filii. Qͤm¬
cumq oscłatꝰ fuero: ipse ẽ. tenete
eum. Osclo pacem ꝓmittit. ⁊ affli¬
git. Comam nutͥebat. S quomͦ᷑:
tur erat &e locłos habebat. & se¬
mel in anno tonsꝰ est: qͣndo semel
tͥginta argenteos retulit. & in tẽ¬
plo ꝓiecit. Crines ducentis siclis

Expanded text:
Sic amat consilium Chusai, ut poSic amat consilium Chusai, ut ponat silentium ori suo custodiam, dum non loquitur nisi per licentiam. Cantat velamen mysterii . Tria sunt tamen silentia. Silentium oris, tranquillitas mentis, velamen mysterii. Verba primi silentii, discreta; secundi, secreta; teNosti historiam, nota mysterium, assigna moralitatem. Persequebatur Absalon David, Judas Christum, appetitus carnis animum. Aestuabat Absalon amore regnandi. Haec est radix omnium malorum cupiditas , ducentis siclis pondere publico. Absalon pax patris interpretatur. Ipse et Judas est. Audi pacem patris: Qui mecum, inquit, intingit manum in paropside, hic me traditurus est . Audi pacem filii: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum . Osculo pacem promittit, et affligit. Comam nutriebat, sed quomodo? Fur erat, et loculos habebat . Et semel in anno tonsus est, quando semel triginta argenteos retulit, et in templo projecit. Crines ducentis siclis
Abbreviated transcription (Latin):
iusto.Siuis gͥ ẽẽ monachꝰ curialis.
laudas quod non debes.defendis
quod non expedit. oꝑaris quodñ
licet. loqueris que non decent. Lu¬
etamen sunt curie pͥncipum se¬
cularium: quorumdam scił. qui
eccłias construunt. & quoꝵ dam
qui destruunt. Ad utramq neces¬
sartus est religiosoꝵ accessus: cu¬
ri alium uͦ monachoꝵ inutilis
&e ꝑicłosus. Hec est curia dauid.
illa uͦ absalon. inutraq necessa¬
rium est consilium chusi. Lego
achitofel consiliarium dauid
quandoq fuisse. s tñ recessisse
ab eo. & cum absalon ꝑmansis¬
se. Locꝰ est forsi taruit exquisitiꝰ
de adducto loquamur exemplo. Duȩ
non consilium achitofel. Chusi
silentium: achitofel runa fr̃as in¬
c.i. int̾. Si autem diligis dies ui
illud achitofel. Lingua enim sedis
ina fr̃m. In silentio uͦ pax nutrit᷑:
seruat᷑ dd̃ ne moriat᷑. Erat autẽ
ut scͥptum ẽ chusi amicus d. S
quomͦ amabat eum: Obmutus
fructum silentii iustꝰ amat. ut¬
etiam a quibdam bonis sileat:

Expanded text:
is igitur esse monachus curialis, laudas quod non debes, defendis quod non expedit, operaris quod non licet, loqueris quod non decet. Duae sunt tamen curiae principum saecularium, quorumdam scilicet, qui ecclesias construunt, et quorumdam, qui destruunt. Ad utramque necessarius est religiosorum accessus, curialium vero monachorum inutilis et periculosus. Haec est curia David, illa vero Absalon. In utraque necessarium est consilium Chusai. Lego Achitophel consiliarium David quandoque fuisse, sed tamen recessisse ab eo, et cum Absalon permansisse . Locus est forsitan, ut exquisitius de adducto loquamur testimonio. Duae non consilium Achitopel. Chusi silentium. Achitopel ruina fratris in . Si autem diligis dies vidillud Achitophel. Lingua enim sedet ina fratrum. In silentio vero pax nutritur, servatur David, ne moriatur. Erat, ut scriptum est, Chusi amicus David . Sed quomodo amabat eum? Obmutui,fructum silentii justetiam a quibusdam bonis taceat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͦd illis tͥb p̃cedentib non potest:
ꝓmissione munis obtineat᷑. Sic ad¬
huc cum pet᷑ symon magꝰ moratur
in eccłia. morat᷑ ⁊ saphyra cũ ana¬
nia. P petrum boni p̃lati: ꝑ symonẽ
ananiam & saphyram mali subdi¬
ti designant᷑. Uoluit symon emere
grãm. isti obȩdientiam. Ananias &
saphyra absconderunt partẽ sub̃ȩ:
symonia. Est ce alia species inobȩdi¬
entiȩ. quȩ tamen obȩdientia uocat᷑:
de qua dr quia obȩdisti uociu ꝓ xo¬
ris tuȩ plusquam meȩ male oindic¬

Expanded text:
ut quod illis tribus praecedentibus non potest, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias et Saphira absconderunt partem substantSimonia. Est et alia species inobedientiae, quae tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: Quia obedisti voci uxoris tuae plus quam meae, maledic
Abbreviated transcription (Latin):
est facilis. scda grauis. t̾cia adu¬
trumq se habet. Leue est enim p̃¬
cipere. s labor est implere: locꝰ uͦ
aliquando placet: aliquando diᷤ¬
plicet. Nacet quibdam non qͥa
abundet frĩb s piscib:. placet qͥ a
famulis abundet. & fabulis: plac
quia cuncta soł possidet: & sic fit.
ut uocet᷑ obedientia cum ñ fit.
Hanc obedientiam multi desidañ
ut extͣ obedientiam ẽẽ queant:
Multis autemmodis hec obȩdien¬
dia queri solet .i. auxilio. consilio.
ingenio: auxilio uidł̃ parentũ.
consilio fr̃m. simulationis inge¬
nio: ut quodminis parentum
exhortationib fr̃m ñ potest obti¬
neriꝰ. saltem simulationis inge¬
nio possit adipisci. Hec autem o¬
bȩdientia q̃ concedit᷑ alicui. pa¬
rentum exactione. seu fr̃m sedue¬
toria exhortatione. uł etiam boni oꝑ¬
is simulatoria ostensione: obȩdien¬
tiȩ nomenht̃. s re caret. Ad hanc cẽ
obedientiam. aliis modis ꝑuenit᷑:

Expanded text:
est facilis, secunda gravis, tertia ad uest facilis, secunda gravis, tertia ad utrumque se habet. Leve enim est praecipere, sed labor est implere. Locus vero aliquando placet, aliquando displicet. Placet quibusdam, non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia famulis abundat et fabulis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio fratrum, simulationis ingenio, ut quod minus parentum, vel exhortationibus fratrum non potest obtineri, saltem simulationis ingenio possit adispici. Haec autem obedientia, quae conceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tione. Hec autem tͥb modis mederi
nitionis: disciplina correctionis.
Cum enim mens non emitcit sa¬
niem ꝑconfessionem. uel ex cõmo¬
nitione ñ ꝓmitat emendationem:
restat ut ferri recipiat incisionem:
.i. correctionem discipline. Est aut̃
tumor mollis. cum mens inflata
delectat᷑ uoluptuosis. dum sectat᷑
oc ium. somnolentia torpes cit. hx
his gͥ langor animȩ nascit᷑: qͣndody¬
ritia obstinationis p̃ssa. uel molli¬
cie dissoluta. mens suꝑba nichil
oꝑat᷑. Assumit sibi inobȩdientia.
qnͣdoq nomen obȩdientiȩ: ut solo
nomine glet᷑. S quia obedientia
multis modis dr. expedit ut sermo
de ea habitꝰ altius ordiat᷑. Imponit᷑
enim obȩdientia. p̃cepto. facto. ⁊ lo¬
co: ut designet quod p̃cipitͥ. mon¬
stret qͦd agit᷑. nominet locum. in qͦ
qͥs morat᷑. De p̃cepto enim d̃r. in¬
iungit ei obȩdientiam. de facto. cõ¬
pleuit eam: de loco. apud illam
morat᷑ obedientiam: cum aliqͣm

Expanded text:
tione. Huic autem tribus modis mederi tione. Huic autem tribus modis mederi nitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipiat incisionem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur, injungit ei obedientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientia, cum aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis occidunt. Religiosi ui¬
deristudent: qͥa religiosos subse
oꝑant᷑ ipsi qͦd aliis oꝑari licitum
eẽ non putant. subiectos cogunt.
ce a nemine cogiuolunt. scd̃a
abusio. discipulꝰ inobȩdiens.¬
Nobedientiȩ morbꝰ ex suꝑbie tu¬
more ꝓcedens sicut sanies ex uul¬
nere. sic ex ulcere contemptꝰ ema¬
nat. Morbꝰ inobȩdientiȩ langor
est anmȩ. qui enim oꝑari ñ uult
&e potest: uiuit sed languet. Uiuit
potestatẽ. languet uoluntate. Hoc
Imorbo pͥmꝰ homo languit. qui
cumutueret potestate. & sanꝰ eẽt¬
bona uoluntate. bestiis t̾rȩ p̃positus
fuit: ꝑ inobedientiȩ uͦ culpam sup¬
positus. & ñc muscis &e culieib ꝑ
posteros seruit. Quandoinfirmi¬
tas caruis adunat᷑ in tumorem. cõ¬
tingit qͣndoꝙ ut generet languo¬
rem. mens enim carnalis ꝑ tumo¬
rem suꝑbiȩ incurrit sepissime lan¬
guorem inobȩdientiȩ. Due autem
funt timoris species: dura uidel̃ :
mollis. Dura tumoris incarne est
obstinatio carnalium in contisa¬

Expanded text:
exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub seoperantur ipsi quod aliis operari licitum non esse putant, subjectos cogunt, et a nemine cogi volunt. CAP. XIII. De discipulo inobedienInobedientiae morbus ex superbiae tumore procedens, sicut sanies ex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, sed languet voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversa
Abbreviated transcription (Latin):
& ęstum solis. portat moralit̾ pon¬
dus carneȩ fragilitatis: sustinet e¬
stum libidinis. Labore gͥ manuũ
caro affligit᷑: ocio nutrit᷑. Iuuenis
autem in ocio. quasi iuuencus sine
iugo: qͥ dum ñ tenet᷑ obedientiȩ uin

Expanded text:
et aestum solis. Portat moraliter ponet aestum solis. Portat moraliter pondus carnalis fragilitatis, sustinet aestum libidinis. Labore igitur mancaro affligitur, otio nutritur. Juvenis autem in otio, quasi juvencus sine jugo, qui dum non tenetur obedienti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥoparios ad laborem condueunt:
ubo enĩ docent & eremplo p̃cedunt.
mane pueri. meridie iiuenes. ues¬
pere senes: mane mayrꝰ. meridie
paulꝰ. uesꝑe gentianꝰ. Hic large ae¬
cipimꝰ iuuentudem: ut non tantũ
adolescentiam. s etiam maturam
comp̃hendamus etatem. Hec est
ȩtas labori congrua. In hac ȩtate
paulus uolens redimere dempus.
non solum instabat contemplatio¬
ni.s etiam labori. Sic etiam iacob¬
cum rachel ce lya reu̾tit᷑ ad patͥam:
sic mariȩ ⁊ marthȩ p̾cib lazarus
adiuuat᷑ aduitam. Cum rachel ce
lya lacob reutit᷑. qnͣdo aliquis desi¬
derio bene oꝑandi gradiens. acti-¬
uȩ & contemplatiuȩ uitȩ sociatur.
Lararꝰ uͦ intp̃tat᷑ adiutꝰ. Qui tune
resuscitat᷑: qñ aliqͥs hinc bonis oꝑ¬
ibus. hinc lacͥmis a morte yeccati
libat᷑. Nemogͥ a labore excus ator.
non pueri. ñ iuuenes. ñ senes.sola
tam̃ iuuentꝰ portat pondꝰ diei &e
estꝰ. portat mat̾ialit̾ pondꝰ laboris

Expanded text:
qui operarios ad laborem conducunt, qui operarios ad laborem conducunt, verbo enim docent, et exemplo praecedunt. Mane pueri, meridie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic large accipimus juventutem, ut non tantum adolescentiam, sed etiam maturam comprehendamus aetatem. Haec est aetas labori congrua, in hac aetate Paulus volens redimere tempus, non solum instabat contemplationi, sed etiam labori ; sic etiam cum Rachel et Lia revertitur ad patriam , sic Mariae et Marthae precibus Lazarus adjuvatur ad vitam . Cum Rachel et Lia Jacob revertitur, quando aliquis desiderio bene operandi gradiens, activae et contemplativae vitae sociatur. Lazarus vero interpretatur adjutus. Qui tunc resuscitatur, quando aliquis hinc bonis operibus, hinc lacrymis a morte peccati liberatur. Nemo igitur a labore excusatur; non pueri, non juvenes, non senes; sola tamen juventus portat pondus diei et aestus. Portat materialiter pondus laboris,