comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
late inorationib: ꝗͥa aduersariuꝰ ur̃diabolus tã¬
quã leo rugiens circuit que rensquẽ deuor& cui
re sirate fortes inside adiuuant aut̃ ad hoc certamen
agendũ scõꝵ uiroꝵ fortia exempla quie minentiã
rec tefidei hostib: prestabant uni uersis & robore
oratione quã armis bellics confligebat introdu¬
xit: hinc palus adebreos fideiuir tutẽ laudans
patrũ copiosa exempla intes timoniũ as sciuit : qui
ꝑfidẽ uierunt regnaoperatisunt iustitiã adepti
sunt ꝓmissionẽ: Dequo  & icobait: Exemplũ accipite

Expanded text:
diabolus, tamquam leo rugiens, circuit quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide». Adiuvant autem ad hoc certamen agendum sanctorum virorum fortia exempla, qui eminentia rectae fidei hostibus praestabant universis, et robore oratione quam armis bellicis confligebat, introduxit. Hinc et Paulus ad Hebreos, fidei virtutem laudans, patrum copiosa exempla in testimonium asscivit: «Qui per fidem vicerunt regna operati sunt iustitiam, adepti sunt promissionem». De quo et I
Abbreviated transcription (Latin):
hostis ꝑsimpliciũ incuriã incastra aedesiae inrũ¬
pere temptauerit : ꝑistor fontitudinẽ acro¬
bur fide iocius repellat᷑ & muris circumd ent
uicossuos cũ fidei scuto & ꝓpugnaculo uirtitũ
undiq: muni restudent sibi commisos & con¬
gregunt frumentũ inp̃parationẽ pugnȩ cũ
sententias scirũ scripturarũ & pabulum cȩ¬
lestis doctrinȩ in pastum fideliũ recondunt
aninurũ neforte fame diu̾ni uerbi dispereint.

Expanded text:
hostis per simplicium incuriam in castra ecclesiae inrumhostis per simplicium incuriam in castra ecclesiae inrumpere temptaverit, per istorum fortitudinem ac robur fidei ocius repellatur. 4 «Et muris circumdant vicos suos», cum fidei scutoet propugnaculo virtutum undique munire student sibi commissos. «Et congregant frumentum in praeparationem pugnae», cum sententias sacrarum Scripturarum et pabulum caelestis doctrinae in pastum fidelium recondunt animarum, ne forte fame divini verbi dispereant
Abbreviated transcription (Latin):
uertices monciũ & muris circũ dederunt uicos suos &
congregil uerunt frumenta in p̃paritionẽ pugnȩ :
Estuante ꝑsecutore timao & tremoo inuasit israhelitas
ne hoc facer& hierus ilẽ & tẽ plodnũi qđ fecerat cete¬
risciuitatib & tẽplis earũ cũ ex desi axp̃i fragilitati¬
conpatens infirmarũ animarũ quas subcura sua
susceptas. hab& & rudiũ infide casũ ꝑtimescens se¬
uiciã itq calliditatẽ hostisantiqui precauere stu¬
d&. ne ꝑ lictores suos hoc ẽ paganos iudeos & her&¬
cos corda innocentiũ decipiat. atq rrauem in popu¬
lo diefficiat ruinã: & propt̃ hocdicitur quod mit¬
tentes israhelitȩ circũ quaq preoc cupauerit oñs
uero ces montiũ quia siȩ̃ ecclesie auctoritas p̃po¬
sicao suor common& strenuitatẽ : quate nꝰ ꝓbos
iuros acuirtutũ studis celsos omni intentione
& nistam p̃cib quã &iam exortatione consta¬
tare & seruare studeant inlesos it sialicubi

Expanded text:
muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparationem pugnae». 2 Aestuante persecutore, «timor et tremor invasit Israhelitas, ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum», cum ecclesia compatiens infirmarum animarum, quas sub cura sua susceptas, quae et rudium in fide casum pertimescens, saevitia atque calliditate hostis antiqui praecavere studet, ne per lictores suos, hoc est, paganos, Judaeos et haereticos, corda innocentium decipiat, atque gravem in populo Domini efficiat ruinam. Et propter hoc dicitur, quod mittentes Israelitae circumquaque praeoccupaverint omnes vertices montium, quia sanctae Ecclesiae auctoritas praepositorum suorum commonet strenuitatem, quatenus probos viros ac virtutum studiis celsos, omni intentione et nisu tam precibus quam etiam exortatione, confortare et servare studeant inlaesos; ut si alicubi
Abbreviated transcription (Latin):
sine illa ipsipeccatores uere salutis. ñ inueniunt
remedia hocq sciendum qđ magnũ & p̃cłũ inpi¬
is p̃cib sit adiutoriũ simentio dominicȩ passionis
ad hibeat᷑ quȩ mara crucis ꝓpeccatis nr̃is exple¬
taẽ : quia ñ solũ ꝓnr̃is offensionib: sed &iã ꝓtoti

Expanded text:
sine illa ipsi peccatores verae salutis non inveniunt sine illa ipsi peccatores verae salutis non inveniunt remedia. 12 Hocque sciendum quod magnum et praecipuum in piis precibus fit adiutorium si mentio dominicae passionis adhibeatur, quae in ara crucis pro peccatis nostris expleta est, quia non solum pro nostris offensi
Abbreviated transcription (Latin):
populus ad dñm instantia magna& humiliuerura
animas suas inie iuniis ipsi & mulieres eooꝵ & indue¬
runt se sacerdotes ciliciis & infantes pros traueuis
contra faciẽ templidñi & altare dni operuerunt ci
muliȩres ecooꝵ quiꝑ continentiã salutarẽ nonsolũ
carnẽ macerant quin et iam mentes suas ab inlicitis
desiderus cercenelo castigͣnt: insantes proster¬
nunt contrafaciẽ tegipli quando in nocentium
runt: induunt se facer dotes cilicus simul & alta¬
re dñi operientes cilicio cũ doctores euangelis
& duces plebis dĩ & de uotionẽ parit̃ cũpopulo & ac¬
tionẽ af sumunt penitentiȩꝰ quatenꝰ sibi mestarem
diuinã concilient. & pietatis eiꝰ misericoa diã impe
trent: Ipsi sunt enĩ altare dĩquiainara cordis sui
iugit᷑ laudis hostiã dõ immolant: ciliciũ erũ qđ
de caprarũ pilis texit᷑ bene peccatoꝵ sestat figu¬
rã ꝓ quib ne cessariaẽ omninopenitentia quia

Expanded text:
populus ad Dominum instantia magna, et humiliaverunt populus ad Dominum instantia magna, et humiliaverunt animas suas in ieiuniis ipsi et mulieres eorum, et induerunt se sacerdotes ciliciis et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altare Domini operuerunt cilmulieres eorum», qui per continentiam salutarem non solum carnem macerant, quin etiam mentes suas ab inlicitis desideriis coercendo castigant. «Infantes prosternunt contra faciem templi», quando innocentium runt. Induunt se sacerdotes ciliciis, et altare Domini operientes cilicio», cum doctores evangelii et duces plebis Dei et devotionem pariter cum populo et actionem adsumunt penitentiae, quatenus sibi maiestatem divinam concilient et pietatis eius misericordiam itrent. Ipsi sunt autem altare Domini, qui in ara cordis sui jugiter laudis hostiam immolant. Cilicium autem quod de caprarum pilis texitur, peccatoram, pro quibus necessaria est omnino penitentia, quia
Abbreviated transcription (Latin):
taitii Erumutas rerauos transitus Esstro
STUM ITERESSEPOrERAT IATER. UOMES EX CETERI
Sacerdos eliachim qui int̃ pretat᷑ dĩ resurrectio nul
lũ melius significat quã redemptorẽ nr̃m qui
mneuangelio ait: Egosũ resurrectio & uita: Iste er¬
go scribit ad uni uersos quierant contrafaciẽ campi
magni uexta dothaim cũ ꝑscripturã euangelicã commo¬
n& om̃s fide lessuos ac deuotos famulos qui contra de¬
lectationes mundi & carnalia desideria quȩ ducunt
nnt ut obseruent ascensus montiũ. hoc ẽ sublimitatẽ
ingenu quoꝵ lib& : ne hereuca uersutia subtilẽ ibi lnue¬
niat tramitẽ ꝑ quã inecdesiȩ castraꝑnitiosũ introdo¬
cat errorem: Sicut enum acumen in genuplurimũ
ꝓdest in his quitimendo dm̃ sinceritatẽ sidei catholi¬
cae humilit̃ seruant: Ita plurimũ obẽ in illis quis pͥnen¬
tes dĩtimendo suꝑbiendo sectas nociuas contrafidem
ponere non sor midint: sedueriis rahelite sacer docis
datis: unde sec quod sequitur: Et damauit omnis

Expanded text:
t universis per quos transitus esse postum iter esse poterat inter montes» et cetera. Slum melius designat, quam Redemptorem nostrum, qui in Evangelio ait: Ego sum resurrectio et vita. » Iste ergo scribit ad universos, qui erant contra faciem campi magni juxta Dothain, cum per Scripturam evangelicam commonet omnes fideles suos ac devotos famulos, qui contra delectationes mundi, et carnalia desideria, quae ducunt gnant, «ut observent ascensus montium», hoc est sublimitatem ingenii quorumlibet, ne heretica versutia subtilem ibi inveniat tramitem per quam in ecclesiae castra perniciosum introducat errorem. 7 Sicut enim acumen ingenii plurimum prodest in his qui, timendo Deum, sinceritatem fidei catholicae humiliter servant, ita plurimum obest in illis qui, spernentes Dei timorem superbiendo, sectas nocivas contra fidem componere non formidant. Sed veri Israhelitae, sacerdotis datis. Unde fit quod sequitur: 8 «Et clamavit omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uit fortẽ & uasaeiꝰ diripuit. Ipsãq mortẽ suaro
te int̃ ficiens triumphans resurrexit ingloria
ut in nomine ipsius omne genuflectat᷑ celestiũ
terrestriũ & infernorũ & om̃s linga confiteatur

Expanded text:
vit forvit forrte interficiens, triumphans resurrexit in gloria, ut in nomine ipsius omne genu flectatur coelestium, terrestrium et infernorum; et omnis lingua confiteatur,
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ e qui se im pune posepec care fingebant post
mertẽ cirnis corporis in animib: eoꝵ penis ignis eter¬
niexcruciat: cunus nequiciȩ auctm nullomodola
OMNES DEOS TER RAE. EXTER MININET. UIDELICET UT
IRSE SOLUS DICERETUR OS APES NATIONIB QUEPOT U¬
ISSENT HOLOFERNIS POTENTIA SUBIUSARI: Quia ip¬
sẽ diabolus qui recia &ciput omniẽ iniquaꝵ hoc ꝑ oc¬
cultas insidias molit᷑ hoc qꝑapertas ꝑsecuciones mi¬
chinat᷑ ut sensus & labor terrestriũ uniuersus in su¬
um cultũ commiltet᷑ : & ipse amniũ dominet᷑: nec
mirum quod in hominib: hoc agere certat : cũ domi¬
nẽ dm̃ fraudis suȩ dolo agredip̃sum sit quando illum
inmontẽ excelsũ ducens &omnẽ gloriã mũdieios¬
tendenis sermone nefandoretauit dicens: hȩc
om̃a tibi dabo si procidens id oraueris me: sed confu¬
sus ab eo recessit: In quo malicȩ suȩ effectũ nullum
habuit inmo potestatis sue dominationẽ in nob
amisit quia uictori i nr̃a caput ẽ nr̃m qui alligi¬

Expanded text:
lationem eorum, qua se inpune posse peccare fingebant, post mortem corporis in animabus eorum poenis ignis aeterni excruciat. Cuius nequitiae auctor nullo modo lomnes deos terrae exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur Deus ab his nationibus quae potuissent Holofernis potentia subiugari». Quia ipse diabolus, qui rector et caput omnium est iniquorum, hoc per occultas insidias molitur hocque per apertas persecutiones machinatur, ut sensus et labor terrestrium universus in suum cultum commutetur et ipse omnium dominetur. 13 Nec mirum quod in hominibus hoc agere certat cum ad hominem Deum fraudis suae dolo aggredi praesumpsit, quando illum in montem excelsum ducens et omnem gloriam mundi ei ostendens, sermone nefando temptavit dicens: «Haec omnia tibi dabo si procidens adoraveris me». 14 Sed confusus ab eo recessit, in quo malitiae suae effectum nullum habuit, immo potestatis suae dominationem in nobis amisit, quia victoria nostra caput est nostrum, qui alliga
Abbreviated transcription (Latin):
cecrra . spiritalis enim heliadum &uerus sacerdos
nr qui secũdũ or dinẽ melchise dechponti fex ñb̵ ade¬
ofactusẽ. nonsolũ ꝑse m& ipsũ in incirnationis sũ¬
e tẽpore sed & modo inapostolis suis & doctorib euan¬
gelu castra circũ it eclesiȩ. commones fideles suos
hostis antiqui p̃cauere insidias & exontans eos infi¬
deiuirtute ac p̃cũ ꝑseuerare constantia qͣ eis cer¬
tã de om̃ib innimicis parit uictonam: Vnde legi¬
tur inenangelio qđ circuir& iłis totã galileã doe

Expanded text:
talis enim Heliachim et verus sacerdos noster qui secundum ordinem Melchisedech pontifex nobis a Deo factus est, non solum per semetipsum in incarnationis suae tempore, sed et modo in apostolis suis et doctoribus evangelii castra circumit ecclesiae, commonens fideles suos hostis antiqui praecavere insidias et exortans eos in fidei virtute ac precum perseverare constantia, quae eis certam de omnibus inimicis parit victoriam. 17 Unde legitur in evangelio quod «circuiret I
Abbreviated transcription (Latin):
buchodo nosor rex holo fernẽ principẽ milicie sue.
& dixit ei: E. gredere aduersũ omne regnũ oco¬
dentis & contraeos precipue quq  tempserunt im¬
periũ meũ non parca oculestuds illirigno: omiẽ¬
que urbẽ munitã subiugabis mihi: holofernẽ hunc
aut gentiũ principatũ quiꝑse cutus ẽ aeelesiã
xpraut ipsũ &iã iniquor omt̃ti capiu & nouisẜimũ
ꝑdicionis filiũ possumus intellȩgere : quiextolli¬
tur suꝑomne quod dicitur ds̃ aut quod colitur : ita
ut intemplodĩ sedens ostondat se tã qũ ipsẽ
st ds̃ inquẽ totus intrabit satanas it faciat eaque
non secerunt patressuineq patres patrũ eiꝰ & de¬
um patrũ suoꝵ ñ reputabit. necquẽ quã de ort
curabit quia uxtadanihelis ꝓ phetiã aduersũ.
uni uersa consurg&: &ueni& inmuliitudine ma

Expanded text:
em militiae suae, et dixit ei: Egredere adversus omne regnum occidentis, et contra eos praecipue qui contempserunt imperium meum. Non parcat oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subjugabis mihi. » Holofernem hunc aut gentium principatum, qui persecutus est Ecclesiam aut ipsum etiam iniquorum omnium caput et novissimum perditionis filium possumus intellegere, qui extollitur super omne quod dicitur Deus aut quod colitur; ita ut in templo Dei sedens, ostendat se tamquam ipse sit Deus, in quem totus intrabit Satanas, ut faciat ea quae non fecerunt patres sui neque patres patrum eius, et Deum patrum suorum non reputabit nec quemquam deorum curabit. 7 Qui, iuxta Danielis prophetiam, adversum universa consurget, et veniet in multitud
Abbreviated transcription (Latin):
In notertio decimo nabuchodo nosar regisuico sima
& iecunda die mensis primi. Factũ ẽ uerbũ indomo
nabuchodo nosor regisa syrioꝵ ut defender& seuo¬
cauit que oñis maiores om̃sq: duces bellatores suos&e
habuit cũeis musteriũ cansilusui dixitq cogitatio¬
nemiuã sitã in eo esse ut om̃ẽ terrã iuosubuare iae¬
rio: Q uidẽ quod nabuchodo nosu surore replecus
& sustu arrogantie elatus promittit sẽ id ciscinhis
quire sistrbant sibi iictat que se omine interram
suo inperio subiuxare uellemisi quod diabolus pro¬
pi. isuꝑbia excecitus totius orbis sibi spond& impe¬
riseo rtat que prouirib: ut acultu pie tatis bstrac¬
tosimpiedtis suȩ faciat eẽ consor : tes : quise quon¬
dã iactans de potentra regnisu iroeca ꝓphequ
sententiã subsirura regis babilonis talit in
corde suo locutus ẽ incordicens incelũ ascendã
supside radeiex ilcabo soliume ũsede boni
monte tescame nei inlacerib: aquilonis as

Expanded text:
nno tertio decimo Nabuchodonosor regis, vigesima et secunda die mensis primi, factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se. Vocavitque omnes majores natu, habuit cum eis mysterium consilii sui; dixitque cogitationem suam in eo esse ut omnem terram suo subiugaret imperio». 2 Quid est quod Nabuchodonosor, furore repletus et fastu arrogantiae elatus, promittit se ulcisci in his qui resistebant sibi iactatque se omnem terram suo imperio subiugare velle, nisi quod diabolus, propria superbia excaecatus, totius orbis sibi spondet imperium certatque pro viribus ut, a cultu pietatis abstractos, inpietatis suae faciat esse consortes? 3 Qui se quondam iactans de potentia regni sui, iuxta prophetae sententiam, sub figura regis Babilonis taliter in corde suo locutus est dicens: «In caelum ascendam, super sidera Dei exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti in
Abbreviated transcription (Latin):
diꝑfaudẽ enim anti cristi & falsc̃ ipsius potentiã diabo¬
lus sibip totius orbis pollicetus dominationẽ ne cppͣ¬
cxoculus eiꝰ ulli regno quia ꝑsecutionẽ maximã ex¬
citat inuniuer sõmundo: erunt enimut euangeli¬
ũtestatur tribulationẽ stales quales suerunt ab
initio creaturȩ quã cãdidi ds̃ usq nunc neque
fent & nisibreuiassa dñs dies non fuissa salua om̃is
carosã ipt̃ electos quoselegit breuiaiũt dies
tur seuitia atq crudelitas quiom̃i castalla ascen¬
dit & obtin& omne munitionẽ Cũ plerosq ex his¬
qui uidebant᷑ sirmiatẽ habere fides &uirtutũ excel¬
lentĩ partĩ dolo partĩ &iã apta in secutione desta¬
tu uere religionis precipitando de icit atq pro¬

Expanded text:
audem enim Anticristi et falsam ipsius potentiam diabolus sibi totius orbis pollicetur dominationem, nec parcet oculus eius ulli regno, quia persecutionem maximam excitat in universo mundo. «Erunt enim», ut evangelium testatur, «tribulationes tales quales non fuerunt ab initio creaturae quam condidit Deus usque nunc, neque fient. Et nisi breviasset Dominus dies illos non fuiscaro, sed propter electos, quos elegit, breviavit dies. tur saevitia atque crudelitas, per omnia castella ascendit, et obtinet omnem munitionem, cum plerosqqui videbantur firmitatem habere fidei et virtutum excellentiam, partim dolo partim etiam aperta insecutione, de statu verae religionis praecipitando deicit atque pro
Abbreviated transcription (Latin):
niss gentiliũ dominationis e xprimit᷑ potestas quȩ
fideliũ hoc ẽ martirũ xp̃i inhant̃ scat sundere san¬
guinẽ & maxime in illa ꝑsecutione nouisimaqͣ iux¬
tamundifinẽ uenturaẽ quando tempus messis hoc ẽ
consũ matio appropinquat seculi : iunc ergo secũdũ
ueriholo fernis beẽ anticrisu crudelissimã iussianẽ
ꝑlatitudinẽ totius cobis uniueriȩ ecclesie grauissi¬
maexcitat᷑ ꝑsecuuio& quic quid insatis uiride uel
quic quid in arborib floriserũ seuiniune is spirita¬
lib fruciferũ hoc ẽ inscis uiris inuenitur utile.
iocundum & fruc tuosum. totũ gladio ꝑsecutioris
de uastare acflam ma inuidiae exurere
contendit. Vnde euenit quod sub iungit᷑:  cȩ¬
adit timor illius suꝑ om̃s in habitantes t̾ram.
qua carnalium corda quȩ amore terrenarum
rerum obligantur. audita & iusa hostis ipsius in¬
manitate contremescunt: At uero hu qui exuti
terrestrib curis & carnalium in lecebra uoluptatũ

Expanded text:
nationis exprimitur potestas, quae fidelium, hoc est martyrum Christi inhianter sitit fundere sanguinem, et maxime in illa persecutione novissima quae iuxta mundi finem ventura est, quando tempus messis, hoc est consummatio appropinquat saeculi? 17 Tunc ergo secundum veri Holofernis, hoc est Anticristi crudelissimam iussionem, per latitudinem totius orbis universae ecclesiae gravissima excitatur persecutio. Et quicquid in satis viride, vel quicquid in arboribus floriferum seu in vineis spiritalibus fructiferum, hoc est in sanctis viris invenitur utile, iucundum et fructuosum, totum gladio persecutionis devastare ac flamma invidiae exurere contendit. 18 Unde evenit quod subiungitur: «Et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram»; quia carnalium corda, quae amore terrenarum rerum obligantur, audita et visa hostis ipsius inmanitate contremescunt. At vero hi qui, exuti terrestribus curis et carnalium inlecebra voluptatum,
Abbreviated transcription (Latin):
istrumentis quib: deoseruire debuerant ꝑ inle¬
cebras uoluptatũ catiu indo uel inmanisestan
blasphe miã compllendo inusc̃ seruicisuiconuertit :
eosq qui resistura nibi occidit more gladuiquia
quos flectore ad consensũ nequitie sue ñual&:
hosco poralit̃ maate interimere stud&: Predauic¬
quȩ om̃is filios parsis & silios frabl quie rant corra
faciem deseru& adausirũ cerrę cele n&cran¬

Expanded text:
is quibus Deo servire debuerant, per inlecebras voluptatum captivando vel in manifestam blasphemiam conpellendo, in usum servitii sui convertit. Eosque qui resistunt sibi occidit in ore gladii, quia quos flectere ad consensum nequitiae suae non valet, hos corporali morte interimere studet. 14 «Praedavitque omnes filios Tharsis, et filios Israhel qui erant contra faciem deserti et ad austrum terr
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵ qͦ in historiacontinent distinetianes
designant᷑ ꝑfonarũ graduũ ac dignitatũgx
quib omnibi dribolus sibialiqquacantendic
uindiare portionẽ nec formidat alicubi punȩ subi¬
re difficultatẽ : sed propria malina instigiitus gran¬
dispotentiȩ grauẽ certat effuce reruinim: & pos

Expanded text:
 in historia continentur, distinctiones designantur personarum graduum ac dignitatum, ex quibus omnibus diabolus sibi aliquam contendit vindicare portionem. Nec formidat alicubi pugnae subire difficultatem sed, propria malitia instigatus, grandis potentiae gravem certat efficere ruinam. 15
Abbreviated transcription (Latin):
luctus uel uomitus eius: quiẽ rgocorde in desiders terre¬
nis defluit & extollitur mundana suꝑbia uetr risque
hominis uanitatẽ sequit᷑ ingrediens terrã duab: ui
isꝑcul dubiocecuilurentiũ atq lirxbriȩ sue penas lu¬
entiũ in inferno sociabitur & iuxta illud libri iob
adcalorẽ nimiũ transit ab aqiuis niuiũ ubisecũdũ euan¬
gelui sententiã s uernus eoꝵ non moriet᷑ dignis ñ
extinguetur:¬

Expanded text:
luctus velvomitus eius. 6 Qui ergo corde in desideriis terreluctus velvomitus eius. 6 Qui ergo corde in desideriis terrenis defluit et extollitur mundana superbia, veterisque hominis vanitatem sequitur, ingrediens terram duabus viis, procul dubio coetui lugentium atque luxoriae suae poenas luentium in inferno sociabitur; et iuxta illud libri Iob: «Ad calorem nimium transit ab aquis nivium»; ubi secundum evangelii sententiam: «Et vermis eorum non moritur et ignis non extinguetur
Abbreviated transcription (Latin):
te scriptura: qui uult amicꝰ eẽ huus seculi inimicꝰ dei
consticuit᷑: & iohannes a postolus: Siquis inquiđ dili
git mundũ nonẽ caritas patris in eo: similit̃ quoq
siones & tristis in uerbo eiꝰ effectus ẽ dixit discipulis su¬
ns: Amendico uob quia diues difficile intrabit in reg
nũ celorꝵ: &iterũ dico uobis facilius ẽ camelũ ꝑfora¬
mena cus trasire quã diuitẽ littrare in regnũ celoꝵ
tẽ alibi mneuangelio de parabolasementis interce¬
tera sicait: quiautẽ seminatus ẽ in spinis hicẽ qui uerbũ
audit & sollicitudo seculustius & fallatia diuitiarũ sufocat
uerbum & sine fructuefficitur: nomina quippe suprane¬
moratarũ ꝓuinciarum nonincongrue idipsũ interpre¬
tatione sua ostendunt: nam sirs interpretatur subli¬
missiue humecta: seuuanauetustas: me sõpotamia e¬
leuata libia uenientes siue intrantes. & ciliciacetus

Expanded text:
te Scriptura: «Qui vult amicus esse huius saeculi, inimicus Dei te Scriptura: «Qui vult amicus esse huius saeculi, inimicus Dei constituitur». Et Iohannis apgit mundum, non est charitas Patris in eo. » Similiter quosiones, et tristis in verbo Dei effectus est, dixit discipulis suis: « Amen dico vobis, quia dives difbis: Facilius est camelum per foramen acus transire quam divitem intrare in regnum caelorum». Item alibi in evangelio de parabola sementis inter caetera sic ait: «Qui autem seminatus est in spinis, hic est qui verbum audit, et sollicitudo saeculi istius et fallacia divitiarum suffocat verbum, et sine fructu efficitur». 5 Nomina quippe supra memoratarum provinciarum non incongrue idipsum interpretatione sua ostendunt; nam Syria interpretatur sublimis, sive umecta seu vana vetustas; Mesopotamia elevata; Libia venientes sive intrantes,et Cilicia coetus,
Abbreviated transcription (Latin):
iħim xp̃m qui reformauit corpus humilitatis nr̃ue
configuiritũ corporis daritates sue nont̾rentur
hostium temporali ꝑsecutione. sedeleuatis oculis mtis
ꝓpinquum iudicis sui. & redẽptoris l&abundi expec¬
tant aduentũ:¬
TUNC ALISERUN PEGATOS SUOS UNUER SARUM UEBIUM
AC ERO UIN CIARŨ REGES. ACERINCIEES. SERIS SCILIC&
PIONATIO TUA CIRCANOS. MELIUS ÷ ENIM UT UIUENTES SER¬
UIAMUS NABUCTTO DONOSOR RER M LANOE ESUBDITISIMOS
ne cerrã plurimarũ prouinuarũ ex diuersis urbib: ac
locis reges & principes addlandi & placandi sibi eum
causalegutos mit tunt. hoc ẽ sirie me sopotamie. libi
cutq ciliue quiaestuante in mundo ꝑsecutore diuici¬
arũ possẽssores & potentes seculi atq uoluptat&᷑ terres¬
triũ amatores concilia resibi principem nequã student:
quatenus mortis discrimen & concupitarũ rerũ darp¬
nũ euadere possint: deniq difficile ẽ immo in possi¬
bile ut amatores mundiuerisiant dilectores dĩ dicen¬

Expanded text:
m, qui reformavit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae», non terrentur hostium temporali persecutione, sed elevatis oculis mentis propinquum iudicis sui et redemptoris laetabundi exspectant adventuTunc miserunt legatos suos, universarum urbium ac provinciarum reges ac principes, Syriae scilicetdignatio tua circa nos; melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus ne terram plurimarum provinciarum, ex diversis urbibus ac locis reges et principes adolandi et placandi sibi eum causa «legatos mittunt, hoc est Syriae, Mesopotamiae, Libiae atque Ciliciae»; quia, aestuante in mundo persecutore, divitiarum possessores et potentes saeculi atque voluptatum terrestrium amatores conciliare sibi principem nequam student, quatenus mortis discrimen et concupitarum rerum damnum evadere possint. 3 Denique difficile est, immo inpossibile, ut amatores mundi veri fiant dilectores Dei, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
minib superecur. tamenaꝵ cetca malitia ñ
de iutt secdinꝓter uia iuaꝑseuerans rediui¬
uarur sum suscatit bellade cotũ furoris siueffudt cimul¬
uunde subiungit᷑: Tunc indignatus nabu cho¬
donosor rex adomncerrã illã & iurauit pregnũ&.¬

Expanded text:
iis superetur, tamen a coepta malitia non desistit, sed in protervia sua perseverans rediviva rursum suscitat bella, ac totum furoris sui effundit tumultum; unde subjungitur. « Tunc indignatus Nabuchodonosor rex ad omnem terram ad illam juravit pe
Abbreviated transcription (Latin):
regiplac& ut de mił qđ postulo & meãim pleat pitionẽ. Ve¬
niatrex ꝙ aman adc̃ uuiũ qđ parauicis & cras regia periã uolutu¬
tatẽ meã: H ȩc dilatio petendiñ ÷ segnitiȩ uitio huir tut ipanieutise
deputanda Eoc nimirũsignisicans qđ iustis p̃miũ & peccatoribus
tellegit᷑. ut ÷ illud euangili cũ nolite soliciti cẽ. decrastino.
Etingenesi iacob adlabanait. Cras apparebit iustitiamea. In exodo qq̃ubi
deagnipaschał esuprecipit᷑ additũ. ÷ nec remanebit ex eo ꝗc quã usq mane
Cũ aut̃ dies futura iudit iiuenerit & om̃e humanũ genꝰiustiuidelic& simul

Expanded text:
regi placet ut det mihi quod postulo, et meam impleat petitionem, veniat rex et Aman ad convivium quod paravi eis, et cras regi aperiam voluntatem meam. » Haec dilatio petendi non est segnitiae vitio, sed virtuti patientiae deputanda; hoc nimirum significans quod justis praemium, et peccattelligitur, ut est illud evangelicum: « Nolite solliciti esse de crastino. » Et in Genesi Jacob ad Laban ait: « Cras apparebit justitia mea. » In Exodo quoque ubi de agni paschalis esu praecipitur, additum est: « Nec remanebit ex eo quidquam usque mane. » Cum autem dies futuri judicii vener
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰc̃pletos p̃sentis uitȩ labores & p̾ꝑcertã de uniu̾sis hostib uitoriã ȩtna
exultatione & mutuadilectione incȩlestir egnogaudebt̃. Nec ullus
huigauduerit finis qr nec ultra aliqͥ succedit tristitia laboris qđ soler¬
tia scoꝵ p̃dicatoꝵ auditorib sĩ ita credendũ atq sentiendũ ueraci doc¬
trina cõm̃dat. Vnde i subdit᷑: Ocripsititaq: mardocheus omĩahȩe &
lit teris c̃p̃hensamisit adiudȩos ꝗ i n om̃ib regis ꝓuincus morabant᷑
perent. Et reu̾tente sẽꝑ anno sollẽ pnihonore cȩlebrarent. qr in ipsis dieb se
ultis iudei deinimicis ss. Et luct̾atq tristitia in hrlaritatẽ gaudiũq c̃uͣ
sas essentq istidies epularũ atq lȩtitiȩ & mit terent sibi in uicẽ ciborũ
partes& pauperib munꝰculas largirentͥ susce per̃q uidei in sollẽpne ricũ
largitionib ꝓh decer tant ut scđm id qđ euangłica & apłicadoe tritia

Expanded text:
et post perceptam de universis hostibus victoriam, aeterna exsultatione et mutua dilectione in coelesti regno gaudebunt. Nec ullus hujus gaudii erit finis, quia nec ultro aliqua succedit tristitia laboris; quod solertia sanctorum praedicatorum auditoribus suis ita credendum atque sentiendum veraci doctrina commendat. Unde et subditur: « Scripsit itaque Mardochaeus omnia haec, et litteris comprehensa misit ad Judaeoperent, et revertente semper anno solemni honore celebrarent. Quia in ipsis diebus se ulti sunt Judaei de inimicis suis, et luctus atque tristitia in hilaritatem gaudiumque conversa sunt, essentque isti dies epularum atque laetitiae, et mitterent sibi invicem ciborum partes, et pauperibus munuscula largirentur. Susceperuntuque Judaei in solemnem ritum, largitionibus, pro hoc decertant ut secundum id quod evangelica et apostolica doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
cedis s istis totũ c̃latũ ÷ ad plenitudinẽ suȩ ꝑfectionis. Illud qq ꝙ subiun¬
git̃ tuł seregẽ anulũ quẽ abamanreceperat & tradidis semar docheo
Mistice exprimit ꝗ signaculũ sidei ꝙ ꝑfidi iudȩi & om̃s psecutores nominis
xp̃i sibi ꝑ p̃dicationẽ euangłii obla tũ recipere nolebant ad gentiũ salutẽ¬
ante faciẽ regis cũ cotidie animȩ scꝵ de in colatup̃sent is uitȩ rapiunt᷑ ad
c̃tẽplacionẽ uultꝰ suꝑ niudicis cuiꝰlȩ ticiȩ magnitudinẽ nullus occupat

Expanded text:
is totum collatum est ad plenitudinem suae perfectionis. Illud quoque quod subjungitur, tulisse regem annulum quem ab Aman receperat, et tradidisse Mardochaeo, mystice exprimit quia signaculum fidei, quod perfidi Judaei et omnes persecutores nominis Christi sibi per praedicationem Evangelii obante faciem regis, cum quotidie animae sanctorum de incolatu praesentis vitae capiuntur ad contemplationem vultus superni Judicis: cujus laetitiae magnitudinem nullus oc
Abbreviated transcription (Latin):
socie tatis & pacis c̃uenientes ꝓsalute animarũ suarũ certent om̃sq inimicossuos¬
in corrigibiles nec ñ & in mundos sp̃s cũ uniu si simpietatib: & prauis inuentionib:¬
ss dãpnent nec dehis ꝗdresiduũ fierisinant ꝗnimmoc̃iuges ac liberos ħ÷ uoluptatẽ
carnalẽ & opera peccatoꝵ simul cũ domib: cũ ambitione uide lic& scłi penitꝰ extinguant
Hec aliꝗd inde qđ ĩbi nociuũ ẽe possit remaner eꝑmit tant. hinc ÷ qđ dñs inlege

Expanded text:
societatis et pacis convenientes societatis et pacis convenientes incorrigibiles nec non et immundos spiritus cum universis impietatibus et pravis inventionibus damnent, nec de his quid residuum fieri sinant, quinimo conjuges ac liberos, hoc est, voluptatem carnalem et opera peccatorum simul cum domibus, cum ambitione videlicet saeculi, penitus exstinguant; nec aliquid inde quod sibi nocivum
Abbreviated transcription (Latin):
dentes inspecieignis adueniens om̃iũ gentiũ linguis dar& ois loꝗmagnali aditta
at q c̃ uenerant h audientes stupendo mirarent᷑ uniu̾si : Quib iperaũr ex utẽ¬
uenirent uideos ꝑ singulascuitates & in unũ p̾ciperent c̃gregari ut starent ꝓanimab
ss &om̃s inimi cossuos cũ c̃iugib acliberis & uniũsis domib int̾ficerent & c̃stituta :
ꝑ om̃s ꝓuincias una ultioms dies id ÷ t̃tia decima m̃sis duo decimiadar sũmaque
epistolȩ fuit ut in omib: t̃ris ac popłis qͥ regis assuerumperiosubiacebant notũ
sier& paratos eẽ udȩos ad capiendã uindictã de hostib siuis Qd÷ qđ rex
iste t̃reñ mandat ueredariis ss̃ ut c̃ueniant iudeos in singuł locis &inunũ p̃ci¬
piant eos c̃gregari. quat enꝰ stent ꝓanimab ss̃ & or̃isini micossuos cũ ciugib & li¬

Expanded text:
inti credentes in specie ignis adveniens, omnium gentium linguis daret eis loqui magnalia Dei, ita inti credentes in specie ignis adveniens, omnium gentium linguis daret eis loqui magnalia Dei, ita ut qui convenerant hoc audientes, stupendo mirarentur universi. « Quibus imperavit rex ut convenirent Judaeos per singulas civitates, et in unum praeciperent  omnes inimicos suos cum conjugibus ac liberis et universis domibus interficerent. Et constituta est per omnes provincias una ultionis dies, id est, tertia decima mensis duodecimi Adar. Summaque epistolae fuit, ut in omnibus terris ac populis qui regis Assueri imperio subjacebant, notum fieret paraiste terrenus mandat veredariis suis ut conveniant Judaeos in singulis locis, et in unum praecipiant eos congregari, quatenus stent pro animabus suis, et omnes inimicos cum conjugibus et li
Abbreviated transcription (Latin):
strar& ipsaq scriptura ꝑuere darios l ÷ p̃dicatores scos directa ÷ in totũ
orbẽ t̾ranũ qđ si gnificant. exx septũ ꝓuinciȩ quȩ in regno asueriẽ siftebant:
Nãdenarius numerus ꝑduo de nariũ multiplica tͥ cente simũ &uice sinũ fac̃ qͥb siseptenarius
associa tͥ fuerit totius sũme plenitudinẽ c̃ cludit. Ita qͥq decalogiueracustodia apo¬
stolica traditione in om̃s mundi partes ꝑdoc tonesscos : in si nuatasi septẽplicis spsgrã¬
insidoliũ ⁊ cor de dif fusa necillud &iã sine misterio. ⁊ qđ ipso epistole quȩ ex regisnõe
mit tebant &a nulo ipsius obsignatȩ erant memorant᷑ seriptȩ iux tasingularũ
gentiũ lit teras & linguas ut quȩq gens legere & intellegere possa qͥa sic euan¬
pmũ uoce lin guarũ derde ũbũ fidei ꝑeoꝵ ministeriũ in om̃s seminare t̃ partes t̃rarũ s c̃

Expanded text:
straretur: ipsaque Scriptura per veredarios, hoc esstraretur: ipsaque Scriptura per veredarios, hoc essistebant; nam denarius numerus per duodenarium multiplicatus centesimum et vicesimum facit; quibus si septenarius associatus fuerit, totius summae plenitudinem concludit. Ita quoque decalogi vera custodia apostolica traditione in omnes mundi partes per doctores sanctos est insinuata, sed septemplicis SpirNec illud etiam sine mysterio est quod ipsae epistolae quae ex regis nomine mittebantur, et annulo ipsius obsignatae erant, memorantur scriptae juxta singularum gentium litteras et linguas, ut quaeque gens legere et intelligere posset: quia sic Evanprimum voce linguarum, deinde verbum fidei per eorum ministerium in omnes seminaretur partes
Abbreviated transcription (Latin):
nepleti sẽpitna futitudine in supe rabiles om̃ib: apparent & hostiũ suoꝵ triũ¬
usq & hiopiã prȩsibant ꝓuinciȩ atq ꝓuinciȩ popło & popło iuxtalit teras
&linguassuas & iudȩis ꝓut legere poterant & audire ipseq ȩpistolȩ quȩ
ex regis nõe mit tebant᷑ anulo illius obsignatȩ s̃ & misseꝑ ueredarios qͥꝑ
om̃s ꝓuincias discurrentes uetores lit teras nouis nuntiis p̃uenirent. &cr¬
Sibanm̃sis qͥ aput hebrȩos pnis ant̃tius in odine ÷ idõ ÷ qͥ apud gnecos cocat᷑ theseri
& aput latinos nomina tiunius. Huiuicesima t̃tiadie scriptȩ s̃ epistolȩ nouȩ
scđm mardo chei dictationẽ ad refutandas u&eres amanlit teras cuiꝰrei signi¬
ficatio in prumtu ÷ qͥa eiuuangłii doc trinaita c̃dita ÷ ꝑscriptores noui
teret᷑ & totius decalogi in duob p̃ceptis caritatis sũ maꝑfectioẽẽ de mon¬

Expanded text:
repleti sempiterna fortitudine insuperabiles omnibus apparent, et hostium suorum triumrepleti sempiterna fortitudine insuperabiles omnibus apparent, et hostium suorum triumusque Aethiopiam praesidebant provinciae atque provinciae populo et populo iuxta linguas et litteras suas et Iudaeis ut legere poterant et audire ipsaeque epistulae quae ex regis nomine mittebantur anulo illius obsignatae sunt et missae per veredarios qui per omnes provincias discurrentes veteres litteras novis nuntiis praevenirent Siban mensis, qui apud Hebraeos post Nisan tertius in ordine est, id est, qui apud Graecos vocatur Thessari, et apud Latinos nominatur Junius. Hujus vicesima tertia die scriptae sunt epistolae novae secundum Mardochaei dictationem, ad confutandas veteres Aman litteras. Cujus rei significatio in promptu est, quia Evangelii doctrina ita condita est per scriptores Novi teretur, et totius decalogi in duobus praeceptis charitatis summa perfectio esse demon
Abbreviated transcription (Latin):
one filioꝵ suoꝵ cotidie dñm om̃i potentẽ ꝑfidẽ & mysteria incarnationis unigenitidĩ
humili t̃ postulare quatenꝰ eiꝰ grã & hostiũ c̃pͥmat᷑ audacia & demanib: ecꝵ fideliũli¬
beret in nocentia. Extendit suꝑ nꝰ rox sceptrũ aureũ c̃trap&entẽ reginã qͥapi&atis
suȩ potent̃ ipsi inpendit dem̃ti ã postulatilla ut neꝗssimi aman uetenes lit tere¬
nouis scriptis ꝑmutent᷑ qͥ ab: studiũ ÷ uene negine ut om̃i serroris secta om̃sq ẽtra¬
riȩ machinationes que antiquus hoftis adextinctionẽ popłidĩ ꝑminist rossuos
molit᷑ saluberrimis euu angłi i docum̃tistepollaut̃ atq deleant᷑. Signantipselutere
ex nõe nogis scriptȩ anulo ipsius qͥ a om̃ino eiui angłi cadoetrina quȩ ex nõe xp̃iuintoo
abe p̃dicat᷑ sp̃s scĩ signaculo ẽfirmata ubiq declarat᷑. Cuĩ dono ipsip̃dicatores

Expanded text:
tione filiorum suorum quotidie Dominum omnipotentem per fidem et mysteria incarnationis Unigeniti Dei tione filiorum suorum quotidie Dominum omnipotentem per fidem et mysteria incarnationis Unigeniti Dei humiliter postulare, quatenus ejus gratia et hostium comprimatur audacia, et de manibus eorum fidelium liberetur innocentia. Extendit supernus rex sceptrum aureum contra petentem reginam, quia pietatis suae potenter ipsi impendit clementinovis scriptis permutentur; quia hoc studium est verae reginae, ut omnis erroris secta, omnesque contrariae machinationes, quae antiquus hostis ad exstinctionem populi Dei per ministros suos molitur, saluberrimis Evangelii documentis repellantur atque deleantur. Signantur ipsae litterae ex nomine regis scriptae annulo ipsiuspiritus sancti signaculo confirmata ubique declaratur; cujus dono ipsi praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
c̃silio ut multitudofideliũ sub regimine statuatꝰ scoꝵ p̃dicatoꝵ quatenꝰ
Nec his c̃tenta ꝓcidit ad pedes regis fleuitq & locuta ad eũ orauit ut
malitiã amanagague & machinationes ei pessimas quas excogitaue¬
rat c̃tra uidȩos iuber& irritas feri atille exmore sceptrũ aureũ
ꝓtendit manu qͣ signũ clem̃tiȩ monstrabat᷑ illaq c̃sur gens ste tit ante eũ & ait si
secro ut nouis epistoł ueteres amanlit tonȩ insidiattuis ⁊ hostis iudȩc qͥb eosin
cunctis regis ꝓuinitiis perire p̃ceperat corrigant᷑ qͦ modou potero sustinere ne¬
cẽ & int̃fectionẽ popłi mei responditq rex asuerus hester nogine & mardocdheo
uidȩo domũ amanc̃ cessihester & ipsũ iussi ad figi cruciqͥa usus ÷ manũ iniudȩ os
mit tere scribe gͦ iudeis sicut uobplac& exregis nõe signantes lit teras anulomeo:¬
Qd÷ gbester ꝓcedere ad pedes regis eũq ꝓsaluce popłi exorare nisis cãm ȩccłam ꝓ erep¬

Expanded text:
silio, ut multitudo fidelium sub regimine statuatur sanctorum praedicatoruNec his contenta procidit ad pedes regis flevitque et locuta ad eum oravit, ut malitiam Aman Agagitae et machinationes ejus pessimas, quas excogitaverat contra Judaeos, juberet irritas fieri. At ille ex more sceptrum aureum praetendit manu, quod signum csecro ut novis epistolis veteres Aman litterae insidiatoris et hostis Judaeorum, quibus eos in cunctis regis provinciis perire praeceperat, corrigantur. Quomodo enim potero sustinere necem et interfectionem populi mei? Responditque rex Assuerus Esther regIudaeo domum Aman concessi Hester et ipsum iussi adfigi cruci qui ausus est manum in Iudaeos mittere scribite ergo Iudaeis sicut vobis placet ex regis nomine signantes litteras anulo meoorare, nisi sanctam Ecclesiam pro erep
Abbreviated transcription (Latin):
luntati uener̃ itaq rex& amanac uiuiũ qđ eis regina para ue rat
Nota qđ c̃ecedant uoluntas in uitantis reginȩ &xius si o iubentis regih
uȩ illi ꝗmalignis adm̃ sãdñ accedit ꝗ p̃cordia odiopolleta habensdun
mundã c̃scientiã ñueretur ad c̃uiuiũ dñ in dign̾s itrare. ꝗlictisep¬
us inuitat᷑ uenerit suis meritis tam̃ cogentib inleitia c̃uiuantiũñt¬

Expanded text:
luntati. Venerunt itaque rex et Aman ad convivium quod eis regina paraverat. » Nota quod concordant voluntas invitantis reginae, et jussio jubentis regis; sed vae illi qui malignus ad mensam Domini accedit, qui praecordia odio polluta habens et immundam conscientiam non vereatur ad convivium Domini indignus intrare; qui licet saepius invitat
Abbreviated transcription (Latin):
regis fideles uincunt seuitiã neꝗssimi hostis & mercesilł inde ꝑman& incȩlesti regno
aet̃ne beatitudinis ac ꝑpetuȩ claritatis qđ color hracinthi & aurispendor figura
xp̃oregnaturis ab ipsoiustissimoreributore in arce suꝑna rependit᷑. ciuꝰ reipurpa¬

Expanded text:
regis fideles vincunt saevitiam nequissimi hostis, et merces illis inde permanet in coelesti regno regis fideles vincunt saevitiam nequissimi hostis, et merces illis inde permanet in coelesti regno aeternae beatitudinis ac perpetuae claritatis, quod color hyacinthi, et auri splendor figurarChristo regnaturis ab ipso justissimo retributore in arce superna rependitur. Cujus rei purpu
Abbreviated transcription (Latin):
agł ex pͥmit similit̃ & dies t̃tius decimꝰ scȩ̃ trinitatis fidẽ cũcustodiamandatoq di
unde om̃s adu̾sarurite expugnant᷑ designat. qđ aut̃ subiungit᷑ Et dictũ regis
pependit in susis: Significat imperiũ cȩlestis regis eminene ac dominari in to¬
to abe t̃rarũ. Incui dicione cuncta s̃ posita. Nec ÷ ꝓpossit resistere uolunta
eiꝰ. Fast̾q mundanꝰ sub eĩ ꝓst̃ nit᷑ po testate. Vnde recte dr̃ qđ & edic tũ regis pe¬
penderit insusis Nã susis eqͥtatio ł referens int̃p̃tat᷑ deniq: suꝑbia mundi supe¬
ratꝰ potentiadĩ. hinc ÷ qđ saluato ineuangło discipuł ait. Inmundo pressur
habebitis s c̃sidite ꝗego uicimundũ Mardo cheus aut̃ depalatio & dec̃spectu¬
regi segrediens sulgeb at uestib regis lipacurthinis uidelic& iȩrinis coronã aureã
portans in capite. ⁊ amict̃pallio serico atq purpureo om̃isq ciuitas exultaũ atq

Expanded text:
mit. Similiter et dies tertius decimus sanctae Trinitatis fidem custodia mandatorum Dei, unde omnes adversarii rite expugnantur designat. Quod autem subjungitur: « Et edictum regis pependit in Susis, » significat imperium coelestis regis eminere ac dominari in toto orbe terrarum: « in cujus ditione cuncta sunt posita, nec est qui possit resistere volunta fastusque mundanus sub ejus prosternitur potestate. Unde recte dicitur quod et edictum regis pependerit in Susis, nam Susis equitatio vel referens interpretatur. Denique superbia mundi superatur potentia Dei. Hinc est quod Salvator in Evangelio discipulis ait: « in mundo pressuram habebitis, sed confiditeregis egrediens fulgebat vestibus regiis hyacinthinis videlicet et aerinis coronam auream portans capite et amictus pallio serico atque purpureo omnisque civitas exultavit atque
Abbreviated transcription (Latin):
reges t̾rȩ adorant cui & om̃s reges t̾rȩseruient. Reges tharsis
& in sulȩ munera munera offerent reges arabũ & sabadona addu¬
cent. Huiꝰ gͦ regis fortitudo & imperiũ & dignitas atq suolimitas
qualit̃ ex altauerit uerũ mardocheũ hoc ÷ c&ũ scõrũ doctoꝵ¬
& magistrorũ ȩccłȩ corãpopło xp̃iano ñ tantũ unius gentis
iudex sed &iã uniu̾sarũ nationũ uoces & scriptatestant᷑. ꝗelec¬
tossuos ab initiodonosuaegr̃ȩ ex altauit. & gloriosos at q
honorabiles in c̃spec tu om̃iũgentiũ fecit. Hii quȩr̃bonapo¬
pło suo & lo quunt᷑ que ad pacẽ ꝑtinent seminis sui. q iuxta

Expanded text:
ae adorant. Cui et omnes reges terrae servient, reges Tharsis et insulae munera offerent, reges Arabum et Saba dona adducent . » Hujus ergo regis fortitudo, et imperium, et dignitas, atque sublimitas, qualiter exaltaverit verum Mardochaeum, hoc est, coetum sanctorum doctorum magistrorum Ecclesiae coram populoJudaeae, sed etiam universarum nationum voces et scripta testantur. Qui electos suos ab initio dono gratiae suae exaltavit, et gloriosos atque honorabiles in conspectu omnium gentium fecit: hi quaerunt bona populo suo, et loquuntur quae ad pacem
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦ modomardo cheus iudaicigeneris. secundus arege assuero
fuerit. & magns apud iudȩos & acceptabił plebi frũm suorũ
quȩ rens bona popłosuo & loquens ea quȩ ad pacẽsuise minis ꝑti¬
rũ atq medorũ omnẽ t̃rã ũquã subdicione sua habuerit
Nec cunc tas marisinsulas facere tributarias possit
Quando ad quasdã in sulas & partes orb̵ nec nominis ei notitia

Expanded text:
et quomodo Mardocheus iudaici generis secundus a rege Asuero et quomodo Mardocheus iudaici generis secundus a rege Asuero fuerit et magnus inter Iudaeos et acceptabilis plebi fratrum suorum quaerens bona populo suo et loquens ea quae ad pacem sui seminis rum atque Medorum omnem terram unquam sub ditione sua habuerit, nec cunctas maris insulas facere tributarias posset, quando ad supradictas insulas et partes orbis nec nominis ejus noti
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. Vt haberent pacẽ. & susciperent ueritatẽ. Obseruantes dies
scetiũ. & suo tep̃r cũ gaudio cȩlebrarent. sicut c̃stituerat mardo¬
cheus & hester & illi obseruanda susce per̃ase. &a semine suo ieiu¬
nia atq clamores & sortiũ dies & om̃ia quȩ librihuiꝰ qͥ uoca t᷑hest̃
historia c̃tinent᷑: Necessaria enĩ nob̵ hȩc ã monitio ÷ ut habeamꝰ¬
sẽꝑ in cordib nr̃is pacẽ xp̃ianã & suscipiam euangłii ipsius ueri¬
tatẽ. Ne forte ꝑ discordiã & dissensionẽ in hereticorũ decidamꝰ
catholica & doctoꝵ scõꝵ ministerio dõ patrifilios in baptis mate
Clamores orationũ suarũ atq doctrinarũ excitent & sortiũ dies
ħ ÷ uic toriȩ futurȩ reuerent̃ firmaq spe cȩlebrent & omĩa
uent Rexuͦ assuerus omnẽ t̃rã & cunctas maris insulas fecit &IIII¬
tributarias cuiꝰ foctitudo & imperiũ & dignitas atq sublimi tas
qua exaltauit m ardocheũ. Scripta s̃ in libris medorũ atq ꝑsarũ.

Expanded text:
 susciperent veritatem observantes dies Sortium et suo tempore cum gaudio celebrarent sicut constituerat Mardocheus et Hester et illi observanda susceperant a se et a semine suo ieiunia atque clamores et Sortium dies et omnia quae libri huius qui vocatur Hester historia continentur rex vero  Evangelii ipsius veritatem, ne forte per discordiam et dissensionem in haereticorum decidamus clesia et doctorum sanctorum ministerio Deo Patri filios in baptismate clamores orationum suarum atque doctrinarum excitent, et sortium dies, hoc est victoriae futurae, reverenter firmaque spe crex vero Asuerus omnem terram et cunctas maris insulas fecit tributarias cuius fortitudo et imperium et dignitas atque sublimitas qua exaltavit Mardocheum scripta sunt in libris Medorum atque Persarum
Abbreviated transcription (Latin):
uult. qr neqͣ quã ne ꝗtiȩ ꝑ ditoꝵ credentiũ electioseadmiscere c̃sentit.
Ꝙnpotius om̃ib modis eoꝵ falsis dogmatib atq iniꝗs operib alienã atq
ex traneã sereddit. Diesaũt .x iii. mnsisadar unꝰ apud om̃s int̃fectionis fuit

Expanded text:
vult, quia nequaquam nequitiae perditorum credentium electio se admiscere consentit; vult, quia nequaquam nequitiae perditorum credentium electio se admiscere consentit; quin potius modis omnibus eorum falsis dogmatibus atque iniquis operibus alienam atque extraneam se re
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙdi x̃ reginȩ in urbe susis int̃fecere iudei ꝗngentos uiros dalios x filiosaman:
iubeã. Cuuilla respͥ. dir egiplac& detͥ potestasiudȩis ut si cut hodie fecer̃ in susis sic
&eras faciant. Et xfilui amaninpatibuł suspendant᷑. Ecepitq rexutitasier&. Et c&̃¬
nten tiohȩc reginehester quahostessuos ualide in seꝗ & extrrpare c̃tendit studiũ
peccatis sĩ penitentiã agerenolunt s &ia ipsos ꝗ fidẽ scȩ trinitatis bonis
operib ad ornare neglegunt dignos ꝑp&ua mocte ostendit. unde euenit
ut sicut iud ȩun duob dieb septuagintaꝗiq milia hostiũ int̃fecer̃ Ita
instantia atq conatu fideliũ hostes uniu̾si qͥ ꝗnq sensib corporis dediti
atq ꝑfectã spĩtalit̃ i tellegere respuunt claritatẽ duoꝵ testam̃toꝵ uera¬
cit̃ uincunt᷑ atq ꝓst̃ nunt᷑. Hec tam̃ ullus de substantis eoꝵ ꝗc quã c̃ tingere

Expanded text:
qui dixit reginae in urbe Susis interfecere Iudaei quingentos viros et alios decem filios Aman qui dixit reginae in urbe Susis interfecere Iudaei quingentos viros et alios decem filios Aman iubeam cui illa respondit si regi placet detur potestas Iudaeis ut sicut hodie fecerunt in Susis sic et cras faciant et decem filii Aman in patibulis suspendantur praecepitque rex ut ita fieret Intentio haec reginae Esther, qua hostes suos valide insequi et exstirpare contendit, studiumpeccatis suis poenitentiam agere nolunt, sed etiam ipsos qui fidem sanctae Trinitatis bonis operibus adornare negligunt, dignos perpetua morte ostendit. Unde evenit ut sicut Judaei in duobus diebus septuaginta quinque millia hostium interfecerunt, ita instantia et conatu fidelium hostes universi qui quinque sensibus corporis dediti atque perfectam, spiritualiter intelligere respuunt, claritate duorum Testamentorum veraciter vincuntur atque prosternuntur. Nec tamen ullus de substantiis illorum quidquam contingere