comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salmus ipsi a saph. octogesimus primꝰ : Psalmo huictitulũ sicutaliis qui
similiter prȩnotantur. uel nom̃ eius hominis indidit aquo scriptus ẽ : uel
eius dẽ nominis int̃pretatio : ut ad si nagogã quodẽ asaph. eiꝰ intellegintia re¬
feratur . Prȩsertim quia hoc et primus eius uersus assignat: Sic enĩ coepit.
S stetit insynagoga deorum: Quosutiq deos. absit ut intellegamus
deosgentium. siue idola. siue aliquam prȩt̃ homines: caelestẽ terrestrẽ¬
q: creaturam : Cum paulo post. hunc uersũ idem iste psalmus asserat : Et
quos deos intellegiuelit. inquorũ synagoga stetit. deo sapertius exprimat.
ubiait: Ego dixi dii estis. et filii altissimi om̃s : uos aũ sicut homines moriemini
et sicut unus deprincipibus cadetis : In horum ergo synagoga filiorum altissimi
De quibus idem altissimus peresaiam dicit: filios genui et ex altaui. ipsi aũ spre¬
uerunt me . Stetit ds̃ insynagoga : populum isrł accipimus quia et ipsorũ

Expanded text:
salmus «ipsi Asaph.» Psalmo huic titulum, sicut aliis qui similiter praenotantur, vel nomen ejus hominis indidit, a quo scriptus est, vel ejusdem nominis interpretatio; ut ad Synagogam, quod est Asaph, ejus intelligentia referatur: praesertim quia hoc et primus ejus versus assignat. Sic enim incipit: «Deus stetit in synagoga deorum». Quos utique deos absit ut intelligamus deos Gentium, sive idola, sive aliquam praeter homines coelestem terrestremve creaturam: cum paulo post hunc versum idem iste psalmus asserat, et quos deos intelligi velit, in quorum synagoga stetit Deus, apertius exprimat, ubi ait: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes; vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis.» In horum ergo synagoga filiorum Altissimi, de quibus idem Altissimus per Isaiam dicit, «Filio genui et exaltavi; ipsi autem me spreverunt» , stetit Deus. «In synagoga» populum Israel accipimus; quia et ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
nonerit inte ds̃ recens: Mouet me quod dixit inte: Non enĩ dixit adte quasi sim¬
lacrum forinsecus adhibitũ. sed inte in cordetuo : In imagine fantas matis tui.
indeceptionẽ erroristui. tecum portabis dm̃ tuum recentẽ remanens uetustis
Siergo audieris inquit me : quia egosum quisum : noneritinte ds̃ recens. Nec
adorabis dm̃ alienum: Sienim in tenonsit. non adorabis dm̃ alienũ : Si tu non
qui sum : Et ego quidem inquit sum. qui sum super omnẽ creaturam: Tibi tam̃
temporaliter quid prestitisti Quie duxi te. de terra aegypti: Non tan
tum illi populo dicitur : Omnes enim educti sumus de terraaegypti. Om̃s
permarerubrũ transiuimus. Inimici nr̃i persequentes nos. in aqua perie¬
runt : Nonsimus ingrati dõ nr̃o . non obliuis camur dnmmanentem : et fabrice¬
mus in nobis dm̃ recentem : Quia eduxite de terra aegypti. Loquitur ds̃.
ilata os tuum etadimplebo illud: Angustias pateris inte. propter recen¬

Expanded text:
non erit in te deus recens.» Movet me, quod dixi, «in te:» non enim dixit, A te, quasi simulacrum forinsecus adhibitum; sed, «in te,» in corde tuo, in imagine phantasmatis tui, in deceptione erroris tui tecum portabis deum tuum recentem, remanens vetustus. «Si» ergo «me audieris; me,» inquit, quia ego sum qui sum ; «non erit in te deus recens, nec adorabis deum alienum.» Si enim in te non sit, «non adorabis deum alienum:» Si tu non  sum qui sum. Et ego quidem sum, inquit, qui sum super omnem creaturam: tibi tamen temporaliter quid praestiti? «Qui eduxi te de terra Aegypti.» Non illi tantum populo dicitur: omnes enim educti sumus de terra Aegypti, omnes per mare Rubrum transivimus, inimici nostri persequentes nos in aqua perierunt. Non simus ingrati Deo nostro; non obliviscamur Deum manentem, et fabricemus in nobis deum recentem. «Qui eduxi te de terra Aegypti:» loquitur Deus. «Dilata os tuum, et adimplebo illud.» Angustias pateris in te propter deum recen
Abbreviated transcription (Latin):
Suia nondum apparuit qđerimus : Iam sumꝰ sed inspe : Nam qđ erimus non¬
dum apparuit: &quid erimꝰ. Scimus inquit ꝗa cum apparuerit similes
ei erimus qmui debimus eũ sicuti ẽ. Sed hoc depare depatre dixit: defilio

Expanded text:
Quia «nondum apparuit quid erimus.» Jam sumus, sed in spe: nam «quid erimus, nonQuia «nondum apparuit quid erimus.» Jam sumus, sed in spe: nam «quid erimus, nondum apparuit.» Et quid erimus? «Scimus,» inquit, «quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
quidsperat᷑. siaũ ꝗd non uidemꝰ speramus ꝑpatientiã expectam̃: Quidenĩ expec¬
tamꝰ ꝑpatientiã nͦisi uidere qđ credim  spter ea iohannes in epistola sua quid
ait: Dilectissimifilu dĩ sumꝰ. & nondũ apparuit qderimꝰ: Quis non exult&
si subito nescio cui peregrinanti &ignoranti genus suũ patienti aliquã eges¬
tatẽ &inerũnã &in labore constituto diceretur : filius senatoris es. pater
tuus amplo patrimonio gaud& inre ur̃a. reuo cote ad patrẽ tuũ: Quali exulta
r&si hoc non fallax ꝓmissordicer&. : Venit ergo non falla¬
&ait: Quidẽ qđ deuobis desperatis. : Quidẽ qđ uos af¬
fligitis & mero¬
re cõteritis. Quidẽ qđ cocupiscentias ur̃as sequendo in egertate istarum uolup¬
tatũ cõteri uultis: habetis patrẽ habetis patriã. habetis pritrimoniũ. Quis
ẽpaterꝰ  Dilectissimi filii dĩsumꝰ: Quare ergo nondũ uidemꝰ patrẽ nr̃m

Expanded text:
quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, pquid sperat? Si autem quod non videmus speramus, pmerebimur videre quod credimus. Propterea Joannes in Epistola sua quid ait? «Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus.» Quis non exsultet, si subito nescio cui peregrinanti et ignoranti genus suum, patienti aliquam egestatem, et in aerumna et labore constituto diceretur: Filius senatoris es; pater tuus amplo patrimonio gaudet in re vestra; revoco te ad patrem tuum? quali gaudio ret, si hoc non fallax promissor diceret? Venit ergo non fallaet ait: Quid est quod de vobis desperatis? quid est quod vos affligitis, et moerore conteritis? quid est quod concupiscentias vestras sequendo, in egestate istarum voluptatum conteri vultis? Habetis patrem, habetis patriam, habetis patrimonium. Quis est iste pater? «Dilectissimi, filii Dei sumus.» Quare ergo nondum videmus patrem nostrum?
Abbreviated transcription (Latin):
lutare tuũ danobis: xp̃mtuũ cdanobis: In illo eñ ẽ miseri cordiatua. di¬
dicamus danobis xpm̃tuũ . ꝗa dicimꝰ illi panẽ nr̃m cottidianũ da nobis hodie :
Etquis ẽ panis noster : nisi ipse ꝗdixit. egosũ panis uiuiis ꝗ decelo descendi:
Dicamꝰ illi da nobis xpm̃tuũ : Dedit enĩ nobis xpm. sed hominẽ quẽ nouimꝰ.
Dedit hominẽ eũ ipsũ nob̵ daturus ẽ dm̃ hominib: enĩ hominẽ dedit: Huitalẽ¬
num capere poterat. Factus ẽ hominib: homo. seruabit se dmñdus. Anforte
arroganter dixi reuera arrogant̃ nisi ipse clixisset. ego dixi di estis & filii ex¬
celsi om̃s: Ad hanc ipsam adoptionẽ renouamur utefficiamur filudĩ: lam
ꝗdẽ sumꝰ sed ꝑfidẽ : Sumꝰ ꝗdẽ sed in spe : nondũ sumꝰ in re: Spe enĩ sului facti
sum sicut die ap̾tolus: Spes aũ quȩ uidetur. non ẽ spes.: Quode nĩ uid& quis

Expanded text:
lutare tuum da nobis:» Christum tuum da nobis: in illo est enim misericordia tua. Dilutare tuum da nobis:» Christum tuum da nobis: in illo est enim misericordia tua. Didicamus, Da nobis Christum tuum; quia dicimus illi, «Panem nostrum quotidianum da nobis hodie» . Et quis est panis noster, nisi ipse qui dixit, «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» ? Dicamus illi: Da nobis Christum tuum. Dedit enim nobis Christum, sed hominem: quem nobis dedit hominem, eum ipsum nobis daturus enum capere poterat. Factus est hominibus homo, servavit se Deum diis. An forte arroganter dixi? Revera arroganter, nisi ipse dixisset: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» . Ad ipsam adoptionem renovamur, ut efficiamur filii Dei. Jam quidem sumus, sed per fidem: sumus quidem in spe, nondum sumus in re. «Spe enim salvi facti sumus,» sicut dicit Apostolus. «Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis,
Abbreviated transcription (Latin):
ricor diã suã : Ipse ẽ qͣsuꝑbire ñ potest cui ostendit dr̃misericordiã suã
Ostendo enĩ illi misericordiã suã ꝑsuad& illi ꝗa quic quidboni hab& ipse
homo : Non hab& nisi abillo ꝗaomne bonũ nrũm ipse ẽ : &cũ uiderit ho¬
mo quic quid boni hab& nonse haberease. se dadõ suo uid& ꝗa totũ qđ inillo
laucdatur demisericordia est : non demeritis ipsius.: Etuidendo istu
non suꝑbit : Non suꝑbiendo non extollitur. non se extollendo ñ cadit. non caden¬
dostat. stando inher&. inherendo man& : Manendo ꝑfruitur. &l&atur in
dño dõsuo: Frunt illideliciȩ ipse qͣfecit illum: Et delitias ipsas nemo corrũ¬
pit : Nemo interpellat. nemo aufert: Quis potens minabitur auferre. quis
uitinus malus quis latro. quis insidiator tibi tollit dm̃ͦ & potest tibi tollere
totũ qđ possides corpore : nontibi tollit eũ quẽ possides corde: Ipsa ẽ misecor¬
dia. quã utinã ostendat nobis ds̃: Ostende nobis dnẽ misericordiã tuã. & sa¬

Expanded text:
tendit misericordiam suam. Ostendendo enim illi misericordiam suam, persuadet illi quia quidquid boni habet ipse homo, non habet nisi ab illo qui omne bonum nostrum est. Et cum viderit homo quidquid boni habet non se habere a se, sed a Deo suo; videt quia totum quod in illo laudatur, de misericordia Dei est, non de meritis ipsius: et videndo ista non superbit, non superbiendo non extollitur, non se extollendo non cadit, non cadendo stat, stando inhaeret, inhaerendo manet, manendo perfruitur, et laetatur in Domino Deo suo. Erunt illi deliciae ipse qui fecit illum; et delicias ipsas nemo corrumpit, nemo interpellat, nemo aufert. Quis potens minabitur auferre? quis vicinus malus, quis latro, quis insidiator tibi tollit Deum? Et potest tibi tollere totum quod possides corpore, non tibi tollit eum quem possides corde. Ipsa est misericordia, quam utinam Deus ostendat nobis, «Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam; et sa
Abbreviated transcription (Latin):
mitamus: Ie iunare uolumus esurimus sitimus: stare uolumus defatigamur.
des esurio: Ponit ante te cybum adrefectionẽ posuerat. ꝑseuera ineo qđ posuit
certe i reficere te uolebas. hoc age semꝑ: hoc ugendo in eo quod adhibueras ad
resumptionẽ. ibi inuenies lassitudinẽ. Multum sedendo defatigatus eras.
Surgis deambu lando reficeris serseuera in eo qđ reficeris. multum deam bu¬
lando lassaueris : Sedere iterum quȩris .: In uenimihi aliquid unde te refi¬
cias : ubi siꝑseueraueris iterum deficies. Qualis ergo ista pax. quã hic habent ho¬
mines tantis resistentib: molestus. cupiditatib: indigentis. lassitudinib: : n on

Expanded text:
mitamus: jejunare volumus; esurimus et sitimus: stare volumus; defatigamur: mitamus: jejunare volumus; esurimus et sitimus: stare volumus; defatigamur: des, Esurio. Ponit ante te cibum; ad refectionem posuerat: persevera in eo quod posuit; certe reficere te volebas, hoc age semper; hoc agendo, in eo quod adhibueras ad refectionem, ibi invenis lassitudinem. Multum sedendo fatigatus eras; surgis, deambulando reficeris: persevera in eo quo reficeris, multum deambulando lassaris; sedere iterum quaeris. Inveni mihi aliquid unde te reficias, ubi non, si perseveraveris, iterum deficias. Qualis ergo est ista pax, quam hic habent homines tantis resistentibus molestiis, cupiditatibus, indi
Abbreviated transcription (Latin):
cõtradictio. ubi nihil resistit. nihiladuersum ẽ: Videtẽ ibi sumus suã
Videte siamnonẽ cõflictus cũ diabalo. Videte sinon om̃ scĩ & fideles cum
principe dȩ moniorũ luctant᷑ Et quomodo cũ illo luctantur quẽ non
uident᷑.: Luctantur cũ cõrupiscentiis suis quib illȩ suggerit peccata
&ion cõsentiendo qđ suggerit. & sinonuincunt. tamen pugnant: Non¬
dũ ẽ ergo pax. ubi pugna ẽ: Aut date mihi hominẽ quinihil temptionis
patitur in carne sua: & possit mihi dicere quia iã pax ẽ. Nihil ꝗdẽ taemp¬
tationis: forte patitur in licitis uoluptatib saltim suggestiones ipsas pa¬
titur uel suggeritur illi qđ respuit uel delectat. unde cõtineat:
Sedecce iam mihi delectat inlicitũ. uel cõtra famẽ &sitim pugnat cortidie:
Quis enĩ iustus hinc alienus : pagnat ergo famis &sitis. pugnat contra nos lassitu¬
do carnis pugnat delectatio somni pugnat oppressio : Vigilare uolumus dlor¬

Expanded text:
contradictio, ubi nihil resistit, nihil adversum est. Videte si jam ibi sumus; videte si jam non est conflictus cum diabolo, videte si non omnes sancti et fideles cum principe daemoniorum luctantur. Et quomodo cum illo luctantur, quem non vident? Luctantur cum concupiscentiis suis, quibus ille suggerit peccata: et non consentiendo quod suggerit, etsi non vincuntur, tamen pugnant. Nondum est ergo pax, ubi pugna est. Aut date mihi hominem qui nihil tentationis patitur in carne sua, ut possit mihi dicere quia jam pax est. Nihil quidem tentationis forte patitur in illicitis voluptatibus, saltem suggestiones ipsas patitur: vel suggeritur illi quod respuit, vel delectat unde contineat. Sed ecce jam nihil delectat illicitum; vel contra famem et sitim pugnat quotidie: quis enim justus hinc alienus? Pugnat ergo fames et sitis, pugnat contra nos lassitudo carnis, pugnat delectatio somni, pugnat oppressio. Vigilare volumus; dor
Abbreviated transcription (Latin):
sius filii uisio tribu& nobis beatitudinẽ : &nihil inter ẽ in teruisionẽ ipsius
&uisionẽ patris .: Ipse ait intͥuangelio. Quidiligitme mandata mea custo¬
dit Rego diligã illũ. &ostendam meipsũ illi .: Loquebatur illis & dice¬
bat. ostendã meipsum illi. Quare. Non eratipse ꝗ loquebatur secbcarnẽ
gitate omnia istic quȩ uidetis. pulchra quȩ amatis ipse fecit. Si hȩc pulehra
sunt quid ẽ ipse Sihȩc magna sunt quantus ẽ ipse᷑ Ergo existisquȩ hic
is. illũ magis desideremus. & contẽnentes ista illum
pectus illius: Lux quȩ nobis ostenditur. sanos nos inuenire deb&. hoc
ait modo fides.: hoc ergo hic diximus & salutare tuũ da nobis. ͤ. Danobis
dent: Audiam quid loquatur imne dñs dr̃., Propheta clixit loquȩbatur
in illo dr̃ intus. & mundus faciebat illi strepitũ foris, Cohibens ergo ali¬
quanto abstrepitu mundi &auertens se adse. &a se millũ cuius uocẽ¬
diebat interius. quasi obturans aurẽ contra tumultuantẽ uitȩ

Expanded text:
sius Filii visio tribuet nobis beatitudinem, et nihil interest inter visionem ipsius et visionem Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem gitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illumpectus illius. Lux quae nobis ostendetur, sanos nos debet invenire: hoc agit modo fides. Hoc ergo hic diximus. «Et salutare tuum da nobis:» da nobis  Audiam quid loquetur in me Dominus Deus.» Propheta dixit. Loquebatur in illo Deus intus, et mundus faciebat illi strepitum foris. Cohibens ergo aliquantum ab strepitu mundi, et avertens se ad se, et a se in illum cujus vocediebat interius; quasi obturans aurem contra tumultuantem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
periturũ ẽ. quid prius incertũ ẽ: Nã nec homo hic potest manere sẽꝑ. nec
argentũ hic potest manere sẽꝑ. Sic aurũ sic uestis. sic domꝰ. sic peccunia
sic lata predia. sic postremo luxista: Noli ergo uelle gaudere in istis. seel gau¬
deinillo luce que ñ hab& occasum.. Gaude in illa luce quã ñ p̃celit hes¬
ternus dies. nec sequitur crastinus.: Quid ẽ ista lux᷑. Ego sum. luixmun
Cũ cõuertitte : sanatte:: Cũ sanaueritte uidebis cõuersorẽtuũ. cui dr̃. & plebs

Expanded text:
periturum est; quid prius, incertum est. Nam nec homo hic potest manere semper, nec periturum est; quid prius, incertum est. Nam nec homo hic potest manere semper, nec argentum hic potest manere semper; sic aurum, sic vestis, sic domus, sic pecunia, sic lata praedia, sic postremo lux ista. Noli ergo velle gaudere in istis: sed gaude in illa luce quae non habet occasum; gaude in illa luce quam non praecedit hesternus dies, nec sequitur, crastinus. Quid est ista lux? «Ego sum,» inquit,cum convertit te, sanat te; cum sanaverit te, videbis conversorem tuum, cui dicitur, «Et plebs
Abbreviated transcription (Latin):
sed inuener irã : Quiclaũ ut conuerteris posses nisiuo careris: non ne ille
quite uocauit auersũ ipse prestitit ut conuertereris: Nolitibi ergo arrogu¬
re nec ipsam conuersionẽ . ꝗanisiteille uocar& fugientẽ. non possis conuerti
Propt̃ ea &ipsius conuersionis benefitiũ dõ tribuens ꝓpheta. hoc orat & dic̃
Ds̃ tu conuertens uiui ficabis nos.: & non qua si nos ipsi nrã sponte : sine misericor¬
dia tua cõuertimur adte. & tu uiuificabis nos. sedtircõuertens uiuificabis nos.
Atnon solũ uiuificationrã atesit. sed &iã ipsa cõuersio utuiuificemur: Bs tu con¬
uertens uiuificabis nos & plebstua l&abitur inte : Malo suo l& abitur inse. bono
suo l&abitur inte .: Quando ergo uoluit habere gaudia dese. inuenit planctum
deat qͣ non potest perire . Quid enĩ fratresmei gaudere uultis in argent᷑o: aut
argentũ perit aut tu: Enemo scit quidprius: Uer tamen illud cõstat ꝗ autrũq

Expanded text:
sed invenerunt iram? Quid autem, ut convertereris, posses, nisi vocareris? Nonne ille qui te vocavit aversum, ipse praestitit ut convertereris? Noli tibi ergo arrogare nec ipsam conversionem; quia nisi te ille vocaret fugientem, non posses converti. Propterea et ipsius conversionis beneficium Deo tribuens Propheta, hoc orat, et dicit: «Deus, tu convertens vivificabis nos.» Et non quasi nos ipsi nostra sponte sine misericordia tua convertimur ad te, et tu vivificabis nos: sed, «tu convertens vivificabis nos;» ut non solum vivificatio nostra a te sit, sed etiam ipsa conversio ut vivificemur. «Deus tu convertens vivificabis nos; et plebs tua laetabitur in te.» Malo suo laetabitur in se; bono suo laetabitur in te. Quando enim voluit habere gaudia de se, invenit planctum deat, qui non potest perire. Quid enim, fratres mei, gaudere vultis in argento? Aut argentum perit, aut tu; et nemo scit quid prius: verumtamen illud constat, quia utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
accipit grate & exaudit. Nec meminit tantas quas in conindite fun¬
dimus. &accipit unã quã uixinuenimus.: Quis enĩ ẽ fr̃s mei homo
conlocutioni eius. &uiderit eum a uertise. &aliud loqui adalium :
quis hoc ferat : aut si forte interpelles iudicem. & constituas eum loco
utte audiat. subito cum adeum loqueris dimittis eum : & incipias fabu¬
lari cumamicotuo quando tetolerat.: &tolerat dĩ tot corela p̃can¬
tium & diuersas res cogitantium : Omito dicere & noxias: omittodi¬

Expanded text:
accipit grate, et exaudit; nec meminit tantas quas incondite funaccipit grate, et exaudit; nec meminit tantas quas incondite fundimus, et accipit unam quam vix invenimus. Quis enim est, fratres mei, homocollocutioni ejus, et viderit eum averti a se, et aliud loqui ad alium, qui hoc ferat? Aut si forte interpelles judicem, et constituas eum loco ut te audiat, et subito cum ad eum loqueris, dimittas eum, et incipias fabulari cum amico tuo; quando te tolerat? Et tolerat Deus tot corda precantium, et diversas res cogitantium: omitto dicere et noxias, omitto di
Abbreviated transcription (Latin):
cor ad lm̃ suũ: &uult setenere ut stet: & quodã modo fugitase : nec in¬
uenit cancellos quib: inclu dat : Aut obiciens quosdam quib: retineat
a uolationes suas. &uagos quosdam motus sed stet iocundari adõ suo:
uixẽ ut occurrat talis oratio inter multas orationes dicer& unus quisq
sibi cõtingere : & alteri non contingere : Nisi inueniremus inscripturis dĩ
dauidorantem quodã in loco &dicentẽ : quõ inueni dnẽ cormeum utora¬
rem adte : Inuenire sedixit corsuũ quasi soler& abeo fugere : &ille se¬
qui quasi fugitiuum &non posse cõphendere &clamare addm̃: qm̃ cor
meum dereliquid me: Itaq fr̃smei adtendens qđ hic ait suauis tues &¬
mitis : uideor mihi uidere hic qđ aitmitis. locunda animam meam ser¬
Videor mihi uidere adhoc dixisse mitẽ dm̃ ꝗa patitur ista nr̃a : & expec¬
tat tamen a nobis orationẽ ut ꝑficiat nos: & quando illi eam edederimus

Expanded text:
cor ad Deum suum: et vult se tenere ut stet, et quodammodo fugit a se, nec incor ad Deum suum: et vult se tenere ut stet, et quodammodo fugit a se, nec invenit cancellos quibus se includat, aut obices quosdam quibus retineat avolationes suas et vagos quosdam motus, et stet jucundari a Deo suo. Vix est ut occurrat talis oratio inter multas orationes. Diceret unusquique sibi contingere, et alteri non contingere, nisi inveniremus in Scripturis Dei David orantem quodam in loco, et dicentem: «Quoniam inveni, Domine, cor meum, ut orarem ad te» . Invenire se dixit cor suum, quasi soleret ab eo fugere, et ille sequi quasi fugitivum, et non posse comprehendere, et clamare ad Deum, «Quoniam cor meum dereliquit me» . Itaque, fratres mei, attendens c quod ait, «mitis. Jucunda animam servideor mihi videre ad hoc dixisse mitem Deum, quia patitur ista nostra, et exspectat tamen a nobis orationem, ut perficiat nos; et quando illi eam dederimus,
Abbreviated transcription (Latin):
dinis : &interra noninuenit Quacũq: enĩ seuertebat : scandala . timo¬
res tribulationes temptationes inueniebat. In quo homine securitas
dequo certũ gaudium : nec deseipso utiq: quanto magis dealio: Aut
mali sunt & necesse ẽ eos pati. sed sperare ꝗa mutari possunt.: A utbo¬
ni sunt &sic eos oport& eos diligere : uttimeamus quia mutaripos sunt nemalisint. :
Ibi malitia eorum. facit amaritudinẽ animȩ. hic sollititudo &timor
ne lab&ur quibene ambulat.. Quocũq: ergo corse cõuerterit interre
ꝑficias me: uere enĩ fr̃smei dicam : tam quã homo in hominib: & exho¬
minib: ferat quisq: cor suũ : ut intueatur se sine adolatione & sine pal¬
patione.⁊ Nihilẽ enĩ stultius. quã seipsum quisq palp& atq seclucat:
Adtendat ergo &iudeit quanta aguntur incorde human o: quem ad modũ
ipsȩ plerumq: orutiones inpediantur uanis cogitationib:: ita utuixstet

Expanded text:
dinis, et in terra non invenit. Quacumque enim se vertebat, scandala, timodinis, et in terra non invenit. Quacumque enim se vertebat, scandala, timores, tribulationes, tentationes inveniebat. In quo homine securitas? de quo certum gaudium? Nec de se ipso utique; quanto magis de alio? Aut mali sunt, et necesse est eos pati, et sperare quia mutari possunt; aut boni sunt, et sic eos oportet diligere, ut timeamus quia possunt mutari ne mali sint: ibi malitia eorum facit amaritudinem animae; hic sollicitudo et timor, ne labatur qui bene ambulat. Quocumque ergo se converterit, in terrperficias me. Vere enim, fratres mei, dicam tanquam homo in hominibus, et ex hominibus: ferat quisque cor suum, et intueatur se sine adulatione, et sine palpatione. Nihil est enim stultius quam ut seipsum quisque palpet atque seducat. Attendat ergo et videat quanta aguntur in corde humano; quemadmodum ipsae plerumque orationes impediantur vanis cogitationibus, ita ut vix stet
Abbreviated transcription (Latin):
cõtabescer&. neomnẽ tuȩ gratiȩ suauititẽ amitter&. leuaui eam adte :¬
locunda eã adte. iocunda eã apudte. Solus enĩ tues iocunditas: a maritu¬
dine plenus est mundus: Certe recte ad mon& menbra sua ut sursũ
corhabeant : Audiant ergo & faciant : leuent adillũ qđ male ẽitemi
Ibi enĩ ñ putrescit cor: si leu&ꝰ ad dm̃  Frumentũ silaberes in inferiorib:
neputrescer& leuares ad superiora: frumento tuo mutare queris locumꝰ
&cor ꝑmitis putrescere interra᷑ : frumentũ leuares in superiora : corin
celum: &unde inquis possum: ꝗ funes quȩ machinȩ : quȩ scalȩ opussunt :
gradus ad fectus sunt : Itertuum uoluntas tua ẽ. Amando ascendis : ne¬
glegendo descendis: Stans in terra: in cȩlo es sililigasdm̃: non enĩ sie
leuatur cor : quomodo leuatur corpus corpus ut leuetur. locummu¬
leuaui : quia tudñe suauis acmitis: ldeo iocundatĩ quã tedio affectus
exam aritudine terrenorũ uoluit indulcari : & quȩ siuit fontẽ dulce¬

Expanded text:
abesceret, ne omnem tuae gratiae suavitatem amitteret, levavi eam ad te; jucunda eam apud te. Solus enim tu es jucunditas: amaritudine plenus est mundus. Certe recte admonet membra sua ut sursum cor habeant. Audiant ergo, et faciant; levent ad illum quod male est in terra. Ibi enim non putrescit cor, si levetur ad Deum. Frumentum si haberes in inferioribus, ne putresceret, levares ad superiora. Frumento mutares locum, et cor permittis in terra putrescere? Frumentum levares in superiora; cor leva in coelum. Et unde, inquis, possum? Qui funes, quae machinae, quae scalae opus sunt? Gradus, affectus sunt; iter tuum, voluntas tua est. Amando ascendis, negligendo descendis. Stans in terra, in coelo es, si diligas Deum. Non enim sic levatur cor, quomodo levatur corpus: corpus ut levetur, locum muuia tu, Domine, suavis es ac mitis.» Ideo jucunda. Tanquam taedio affectus ex amaritudine terrenorum indulcari voluit, et quaesivit fontem dulce
Abbreviated transcription (Latin):
clamabunt. totius corporis xpi hic adtendit uocẽ dicentis. adte damaui
tota die: Caput aũ nrm addexterã patris. interpellat pronobis. : alia mẽ¬
bra recipit. alia flagellat: aliamundat. alia cõsolatus. alia creat. alia
uocat᷑ alia reuocat. Alia corrigit. Alia redintegrat.: Iocunda animã serui¬

Expanded text:
clamabunt. Totius corporis Christi hic attendit vocem, dicentis: «Ad te clamavi clamabunt. Totius corporis Christi hic attendit vocem, dicentis: «Ad te clamavi tota die.» Caput autem nostrum ad dexteram Patris interpellat pro nobis : alia membra recipit, alia flagellat, alia mundat, alia consolatur, alia creat, alia vocat, alia revocat, alia corrigit, alia redintegrat. 6. «ver
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ipsi c̃apiti faciunt in iuriã : cuius mebra scã non sunt: Lam uide uhi¬
remansistis : Ad hoc in luminator uenit ut & tenebrȩ remaner&as . an
ut in illo lux fieretis:  Ergo dicart &unus quisq xp̃i anus immo dicat totũ
corpus xp̃i. clam& unus quisq patiens tribulationes diuersas. temptationes.
Cota die. omni tẽpore intellege . ex quo corpus xp̃i gemit inp̃ssuris. usq
infinẽ seculi quo transeunt p̃ssurȩ gemit iste homo &clamat adelm̃.
&unus quisq: nr̃m proportione hab& clamorẽ suũ in toto isto corpore Clamas¬
titu dieb: tuis. & transierunt dies tui: Succes sit tibi alius & clamauit dieb:
tib mẽbris : Vnus homo usq ad finem seculi extenditur: Eadem mẽmbra
xp̃i clamant: & quȩdam menbra iaminillo reꝗescunt : quȩ dam modocli¬
mant: Quȩdã uero cumipsi nos requieuerimus clamibunt: & postilla alia

Expanded text:
esse, capiti ipsi faciunt injuriam, cujus membra sancta non sunt. Jam esse, capiti ipsi faciunt injuriam, cujus membra sancta non sunt. Jam remansistis? Ad hoc illuminator venit, ut et tenebrae remaneretis, an ut in illo lux fieretis? Ergo dicat et unusquisque christianus, imo dicat totum corpus Christi, clamet ubique patiens tribulationes, diversas tentationes Tota die,» omni tempore intellige: ex quo corpus Christi gemit in pressuris, usque in finem saeculi quo transeunt pressurae, gemit iste homo, et clamat ad Deum; et unusquisque nostrum proportione habet clamorem suum in toto isto corpore. Clamasti tu diebus tuis, et transierunt dies tui; successit tibi alius, et clamavit diebtibus membris. Unus homo usque in finem saeculi extenditur: eadem membra Christi clamant, et quaedam membra jam in illo requiescunt, quaedam modo clamant, quaedam vero cum ipsi nos requieverimus clamabunt, et post illa alia
Abbreviated transcription (Latin):
grauia : &usitata . & horribilia: &hȩc fuistis quidem: sed abluti estis.
sed scĩficati estis. Siergo scĩ ficatos diẽ : dicat & unusquisq: fidelium:
sc̃ssum. Non ẽ ista suꝑbia elati sedcõfessio non ingrati. Sienĩ dixeris
te exte eẽ scm̃: suꝑbus es: Rursus fidelis in xp̃o. & membrum xp̃i: Site
dixeris non eẽ sem̃ ingratus es Argues enĩ suꝑbicm apostolus ait: non
habes : sedait : quid enĩ habes qđ non ac cepisti : non arguebaris quia di¬
cebaste habere qđ non habes : sedquia exte tibiuo lebas eẽ qđ narhabes:
Immo & habere te cognosce : & exte nihil habere : utnec suꝑbussis nec in¬
gratus . Dic dõ tuo: sc̃s sum ꝗa scĩ ficastime : ꝗa accept. non quia habui.
Quia tu dedisti: non ꝗa ego merui: & enĩ exalio latere incipis in iuriã
illo iprũ induerunt sicut ap̾to lus dic̃ : quot quat in xp̃o buptizati estis.
xpm induistis.: Simẽ ibra sunt facti corporis eius. &dicunt se scã non

Expanded text:
gravia, et usitata et horribilia: «Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis» . Si ergo sanctificatos dicit, dicat et unusquisque fidelium, «Sanctus sum.» Non est ista superbia elati, sed confessio non ingrati. Si enim dixeris te ex te esse sanctum, superbus es: rursus, fidelis in Christo, et membrum Christi, si te dixeris non esse sanctum, ingratus es. Arguens enim superbiam Apostolus, non ait, Non habes; sed ait, «Quid enim habes quod non accepisti» ? Non arguebaris, quia dicebas te habere quod non habes; sed quia ex te tibi volebas esse quod habes. Imo et habere te agnosce, et ex te nihil habere, ut nec superbus sis, nec ingratus. Dic Deo tuo: Sanctus sum, quia sanctificasti me; quia accepi, non quia habui; quia tu dedisti, non quia ego merui. Etenim ex alio latere incipis injuriam fillo ipsum induerunt, sicut Apostolus dicit, «Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis» ; si membra sunt facti corporis ejus, et dicunt se sancta non
Abbreviated transcription (Latin):
esto: utinipso implearis.: Quic quid enĩ aliud habueris sine ipso latius in anis es
si ille quisine peccato erat in hoc mundo. pec catorũ omnium non cõmissor
sed dimissor: Agnoscamus uocẽ dicentis. quõ scs̃ sũ custodi animammeã: uti¬
q: in illa forma serui quã adsum serat: ibi enĩ caro. Ibi & inima : Neq & enĩ
ut non nulli dixerunt caro sola erit . & uerbum : sed & caro &anima & uerbũ
hic separo meã: certe in parabiliter a corpore suo loꝗtur cũ sic loquit᷑ : & aude¬
bo ego dicere quõ sc̃is sum : Sic sc̃s̃tam quã scĩficans &ullo scĩficante indigens
suꝑbus & mendax : Si aut̃ scs scĩficatus secundum id qđ dictũ : ẽ soĩ esto¬
te quia ego scs̃ scim : audeat &corpus xp̃i : audeat &unus ille homo cla

Expanded text:
esto, ut ipso implearis. Quidquid enim aliud habueris sine ipso, latius inanis es. esto, ut ipso implearis. Quidquid enim aliud habueris sine ipso, latius inanis es. si ille qui sine peccato erat in hoc mundo; peccatorum omnium non commissor, sed dimissor. Agnoscimus vocem dicentis, «Quoniam sanctus sum, custodi animam meam:» utique in illa forma servi, quam assumpserat. Ibi enim caro, ibi et anima. Neque enim, ut nonnulli dixerunt, caro sola erat et Verbum; sed et caro, et anima, et Verbum:  agnosco; et hic separo meam? Certe inseparabiliter a corpore suo loquitur, cum sic loquitur. Et audebo ego dicere, «Quoniam sanctus sum?» Si sanctus tanquam sanctificans, et nullo sanctificante indigens; rbus et mendax: si autem sanctus sanctificatus, secundum id quod dictum est, «Sancti estote, quia et ego sanctus sum» ; audeat et corpus Christi, audeat et unus ille hom
Abbreviated transcription (Latin):
perẽ ut ablatũ insinũ suũ susciper&: Sederat abra ham indiuu̾s pauꝑ hu¬
diuitias. utiussus adño filiũ suum immolar& cui seruabat diuitias: Dis¬
cite ergo eẽ in opes & pauperes: siue ꝗhabetis aliquitd inisto seculo: siue ꝗnon
habetis: Nam & hominẽ inuenis suꝑbientẽ mendicũ : & hominẽ suꝑ iabundan-¬
tẽ diuitias inuenis cõfitentẽ: Resistit dr̃ suꝑbis. &olo siricatis & pannosis hu
tib: interior inspextor est dr̃.: Ibi appendit. Ibi examinat: Staterã dĩ non ui¬
des cogitatio tua in illam le iatur: Videte ꝗa meritũ exauditionis suȩ idẽ
quo exaudir& in eo posuit ut dicer& : quõ egenus & inops ego sum Obserua
ne non sis egenus &inops: Sinon fueris non exaudiris : quicquid ẽ cireate. uel
inte. unde posses p̃sumere : abiceate : & tota p̃sumptio tua drsit: Illius inliens

Expanded text:
perem, ut ablatum in sinum suum susciperet? Sed erat Abraham in divitiis pauper, huperem, ut ablatum in sinum suum susciperet? Sed erat Abraham in divitiis pauper, hudivitias, ut jussus a Domino filium suum immolaret , cui servabat divitias. Discite ergo esse inopes et pauperes; sive qui habetis aliquid in isto saeculo, sive qui non habetis. Nam et hominem tem divitias invenis confitentem. Resistit Deus superbis, et holosericatis et pannosis: hu non habentibus. Interior inspector est Deus; ibi appendit, ibi examinat: stateram Dei non vides; cogitatio tua in illam levatur. Videte quia meritum exauditionis suae, id est, quo exaudiretur, in eo posuit ut diceret, «Quoniam egenus et inops ego sum.» Observa ne non sis egenus et inops: si non fueris, non exaudieris. Quidquid est circa te vel in te unde possis praesumere, abjice a te; tota praesumptio tua Deus sit: illius indigens
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiȩ & indiuite &in paupere : Indiuite ex uoluntate &opere: in pau¬
pere exsola uoluntate . Cum ergo talis ẽ contempnens inse quicquid ẽ un¬
de suꝑbia sol& in flare : pauꝑ dĩ ẽ inclinat illiaurẽ suã. nouit enĩ contri¬
bulatũ coreiꝰ: certe fr̃s ille pauꝑ ante i cnuã diuitis ulterosus qui iacebat
ab angelis. ab latus ẽ ad inferos addormenta : Num quiduere ille pauꝑ merito
illius inopiȩ ablatus ẽ abangelis. Diues aũ ille peecato diuiarũ suarũ ad
tormenta missus ẽ: in illo paupere humilitas intelegitur honorificata.
in illo diuite suꝑbia damnata. Breuiter ꝓbo ꝗa ñdiuitiȩ sed suꝑbia in illo
diuite cruciebatur: Certe ille pauꝑ insinu abrahȩ sublatus ẽ: Deipso abra¬
ham scriptura dic̃ ꝗ habebat hic plurimum auri & argenti. & diues fuit in
terra: Siꝗdiues ẽ ad tormenta rapitur: quomado abraham p̃ces serat pau¬

Expanded text:
sericordiae et in divite et in paupere: in divite ex voluntate et opere, in pausericordiae et in divite et in paupere: in divite ex voluntate et opere, in paupere ex sola voluntate. Cum ergo talis est contemnens in se quidquid est unde superbia solet inflari, pauper Dei est: inclinat illi aurem suam, novit enim contribulate, ablatus est ad inferos ad tormenta . Numquid vere ille pauper merito illius inopiae ablatus est ab Angelis; dives autem ille peccato divitiarum suarum ad tormenta missus est? In illo paupere humilitas intelligitur honorificata, in illo divite superbia damnata. Breviter probo quia non divitiae, sed superbia in illo divite cruciabatur. Certe ille pauper in sinum Abrahae sublatus est: de ipso Abraham dicit Scriptura quia habebat hic plurimum auri et argenti, et dives fuit in terra . Si qui dives est, ad tormenta rapitur; quomodo Abraham praecesserat pau
Abbreviated transcription (Latin):
tem miseri cordiam. non ad saturatũ & extollentẽ sẽ &iactantẽ quasi nihil
ei desit: &dicentẽ gratias tibi ꝗa non sum sicut publicanus iste .: Diues enĩ
phaseus iactabat merita sua : in ops publicanus cõfitebatur peccata sua.
Hecsic accipiatis fr̃s qđ dixi : ad diuitẽ non inclinat aurẽ suam. tam quã non
exaudiat ds̃ eos ꝗ habent aurẽ &argentũ & familiã & fundos: Sisic forte
nati sunt. aut cũ locũ rerũ humanarũ tenent : tantum meminerint qđ
ait ap̾tolus : p̃cipe diuitibus huius mundi. non suꝑbe sapere: Quienĩ non
superbe sapiunt in dõ pauperes sunt. &pauperib: atq: inopib &egenis in¬
clinat aurẽ suã: Norunt enĩ spem suã non eẽ in auro &argento. neque
in illis reb: ꝗb: ad tempus circũ fluere uidentur: Sufficit ut diuiȩ non illos
ꝑdant. ut non obsint satis ẽ : Nam ꝓdesse nihil possunt : plane ꝓdest opus mi¬

Expanded text:
tem misericordia: non ad saturatum et extollentem se, et jactantem, quasi nihil tem misericordia: non ad saturatum et extollentem se, et jactantem, quasi nihil ei desit, et dicentem, «Gratias tibi, quia non sum sicut Publicanus iste.» Dives enim Pharisaeus jactabat merita sua: inops Publicanus confitebatur peccata sua . 3. Nec sic accipiatis, fratres, quod dixi, Ad divitem non inclinat aurem suam, tanquam non exaudiat Deus eos qui habent aurum et argentum, et familiam et fundos: si sic forte nati sunt, aut eum locum rerum humanarum tenent; tantum meminerint quod ait Apostolus, «Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere» . Qui enim non superbe sapiunt, in Deo pauperes sunt; et pauperibus atque inopibus et egenis inclinat aurem suam. Norunt enim spem suam non esse in auro et argento, neque in illis rebus quibus ad tempus circumfluere videntur. Sufficit ut divitiae non illos perdant; ut non obsint sat est: nam prodesse nihil possunt. Plane prodest opus mi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcorpus eiꝰ : Quic lostendebat quando ꝑ corpus orantis globi sanguinis destil¬
laluntꝰ nisi ꝗa corpus eiꝰ quod ẽ ecclesia martyrum sanguinem im fluebat
nclina dne aurẽ tuã &exaudime: Ille exforma dic̃. tu serue in forma dñi
tui. inclina dnẽ aurẽ tuã Inclinat aurem. situñ erigas ceruicem.
humiliato enĩ adꝓpinquat. ab exaltato longe discedit : nisiquẽ ipse humi¬
liatum exaltauerit.: Inclin& ergo ds̃ aurẽ suã adnos Ille enĩsursum est:
nos deor sum: Ille in altitutdine : nos in humilitate. sed non relicti: ostendit
enĩ dilectionẽ suã in nobis: Sienĩ cũ adhuc peccatores essemus xp̃s pronobꝰ
mortuus ẽ : Vixenĩ inquit ꝓiusto quis moritur : Nam ꝓbono forsitan quis
serant ꝓꝗbus filius dĩ morir&ur : sed quia magis erant nulla merita: mag¬
na erat misericordia : Quã certa ergo. quã firma ꝓmissione seruat ius¬
opem &egenum: inclinat aurẽ ielest adhumilẽ & ad cõfitentẽ ad indigen¬

Expanded text:
per corpus ejus» . Quid ostendebat, quando per corpus orantis globi sanguinis destillabant, nisi quia corpus ejus, quod est Ecclesia, martyrum sanguine jam fluebatnclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me.» Ille ex forma servi dicit; tu, serve, in forma Domini tui: «Inclina, Domine, aurem tuam.» Inclinat aurem, si tu non erigas cervicem: humiliato enim appropinquat; ab exaltato longe discedit, nisi quem ipse humiliatum exaltaverit. Inclinat ergo Deus aurem suam ad nos. Ille enim sursum est, nos deorsum; ille in altitudine, nos in humilitate, sed non relicti. «Ostendit» enim «dilectionem suam Deus in nobis: etenim cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est. Vbus Filius Dei moreretur; sed magis quia nulla erant merita, magna erat misericordia. d divitem: ad inopem et egenum inclinat aurem, id est, ad humilem et ad confitentem, ad indigen
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ p̃car&ur: her& plerũq: & conatur mutare sententiã & nonei occurrit
in scriptura nisi qđ adipsum recurrat : & abillo deuiare ñsinat: Exꝑges¬
catur ergo & euigil& infide sua : &uideat ꝗa ille quẽ contẽ plabatur pau¬
lo ante informa dĩ. formã serui accepit. insimilitudine hominum
factus & habitu inuentus ut homo : humiliauit se factus obens usq ad
ui. Ibi ereator. hic creatus: Creaturam mutandam ñmutatus adsumens.
& secumnos faciens unũ hominẽ caput &corpus.: Oramus ergo adillum
pilluminilla n& dicimus cũ illo : & dic̃ nobistum cũ dicimus in illo &cheit
in nob psalmi huius orationẽ ꝗtitulatur. oratio dauiel: quia dñs nr̃ secundũ

Expanded text:
Deum deprecaretur, haeret plerumque, et conatur mutare sententiam; et non ei occurrit Deum deprecaretur, haeret plerumque, et conatur mutare sententiam; et non ei occurrit in Scriptura, nisi quod ad ipsum recurrat, et ab illo deviare non sinat. Expergiscatur ergo, et evigilet in fide sua; et videat quia ille quem contemplabatur paulo ante in forma Dei, formam servi accepit, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo, humiliavit se factus obediens usque ad vi: ibi Creator, hic creatus, creaturam mutandam non mutatus assumens, et secum nos faciens unum hominem, caput et corpus. Oramus ergo ad illum, per illum, in illo: et dicimus cum illo, et dicit nobiscum; dicimus in illo, dicit in nobis psalmi hujus o
Abbreviated transcription (Latin):
Neq cũ aliquid dr̃ dednõ nr̃o ihũ xp̃o. maxim e in ꝓphetia qđ ptine¬
at uelut ad quandã humilitatẽ in dignam dõ dubitemus illi eã re
tribuere. qui non dubitauit senobis adiungere . ei quippe seruit
uni uersa creatura. quia ꝑipsum facta est uniuersa creatura &
ꝓpter ea cumeius sublimitatẽ diuinitatẽq: intuemur quando
audimus. In principio erat uerbum & uerbũ erat apud dm̃. & dserat
uerbum : hoc erit in principio apud dm̃ ommia ꝑ ipsum facta sunt & sineip¬
sofactum ẽ nihil: intuentes hanc excelsam . & suꝑeminentis simam : & exce¬
dentem omnia creaturarũ sublimia diuinitatẽ filudĩ Audimus &iã in ali¬
qua parte scripturarũ. uelut gementẽ. Orintẽ. confitentẽ : & dubitamus ei
tribuere uerba hȩc exeo quod cogitatio nr̃a derecenti eius cõtẽplatione quȩ era
indiuinitate pigrescit descendere acdeius humilitatẽ. &tamquã faciat
ei inuiriã sieius uerba in homine agnoscat. ad quẽ uerba dirigebat cũ

Expanded text:
 de Domino Jesu Christo, maxime in prophetia, quod pertineat velut ad quamdam humilitatem indignam Deo, dubitemus eam illi tribuere, qui non dubitavit se nobis adjungere. Ei quippe servit universa creatura, quia per ipsum facta est universa creatura. Et propterea, cum ejus sublimitatem divinitatemque intuemur, quando audimus, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» ; intuentes hanc et supereminentissimam et excedentem omnia creaturarum sublimia divinitatem Filii Dei, audimus etiam in aliqua parte Scripturarum velut gementem, orantem, confitentem; et dubitamus ei tribuere verba haec, ex eo quod cogitatio nostra de recenti ejus contemplatione quae erat in divinitate, pigrescit descendere ad ejus humilitatem; et tanquam faciat illi injuriam, si ejus verba in homine agnoscat, ad quem verba dirigebat cum
Abbreviated transcription (Latin):
ullum matus donum prestare poss& hominibus. quã ut uerbum siui
ꝑqđ condidit omnia facer& illis caput : &illos ei tam quã menbra co ap¬
tar& : ut eẽt filius dĩ. & filius hominis : & unus ds̃ cum patre. unus ho¬
mo cum hominib: : Vt& quando loꝗmur ad dm̃ dep̃cantes: non inde
caput suum.: Sitq: ipse unus saluator corporis sui dñs nrihs̃ xp̃s fili¬
sacerdos nr̃. ⁊ orat in nobis: uteaput nr̃m: oratur anobis: ut ds̃¬

Expanded text:
ullum majus donum praestare posset Deus hominibus, quam ut Verbum suum per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei tanquam membra coaptaret; ut esset Filius Dei et filius hominis, unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus: ut et quando loquimur ad Deum deprecantes, non inde caput suum; sitque ipse unus salvator corporis sui Dominus nossacerdos noster; orat in nobis ut caput nostrum, oratur a nobis ut D
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ dante clauid secdante abraam. ex quo dauid. sed &ante adã ex quo om̃
homines : sed & ante cȩlum &terrã in quo omnis creatura ẽ. Nemo ergo
cũ audit hȩc uerba dicat : r̃ xp̃s diẽ ÷ Autrursus dicat non ego dico: Immo
dicere sine illo &dic̃ aliquid sine te : Non ne habemꝰ ineuangelio ubi certe
scriptũ ẽ : in principio erat uerbum & uerbum erat apud &ds erat uerbum:¬

Expanded text:
quo David; sed et ante Adam, ex quo omnes homines; sed et ante coelum et terram, in quo omnis creatura est. Nemo ergo cum audit haec verba, dicat, Non Christus dicit; aut rursus dicat, Non ego dico: imo dicere sine illo, et non dicit aliquid sine te. Nonne habemus in Evangelio? Ubi certe scriptum est, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deu
Abbreviated transcription (Latin):
infilio : Dicunt illi discipuli. ostende nobis patrem. & sufficit nobis : Ait
illis. tanto tempore uobiscum sum. et non menostis. filippe qui me ui¬
det. uidet & patrem. Uid&is quia in uisione patris. & filii uisio ẽ : & inui¬
sione filii. & patris uisio ẽ: ldeo consequenter sub iecit. & dicit. Nescitis
quia ego in patre. & pater in me Id est & me uiso uid&ur & pater. & pa¬
tre uiso . uid&ur & filius: Patris & filii. separari non potest iusio. Ubi¬
unius non separatur natura & substantia: uisio separari non potest.:
Nam ut nouerins illuc debere praeparare cor aduidendam diuinitatem
unde uideri possit mum damus: ipse dñs alio loco dicit. Qui audit man¬
lata mea & seruat ea: ille . ẽ. qui diligit me: quiaũt diligit me dilige

Expanded text:
in Filio. Dicunt illi discipuli: «Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Ait in Filio. Dicunt illi discipuli: «Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Ait illis: Tanto tempore vobiscum sum, et non me nostis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Videtis quia in visione Patris, et Filii visio est; sione Filii, et Patris visio est. Ideo consequenter subjecit, et ait: «Nescitis quia ego in Patre, et Pater in me?» id est, et me viso videtur et Pater, et Patre viso videtur et Filius. Patris et Filii separari non potest visio: ubi non separatur natura et substantia, visio separari non potest. Nam ut noveritis illuc debere praeparari cor ad videndam divinitatemunde videri possit mundamus; ipse Dominus alio loco dicit: «Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me: qui autem dilig
Abbreviated transcription (Latin):
pupugerunt : nisi quia appar& formã hominis eosuisuros ut iudicentur
formã non uisuros dĩ nisi eos quiad dexterã separabuntur : Et enĩ cũ sepa¬
rati fuerint ad dexterã: hoc eis dicetur : uenite benedicti patris mei & ꝑ¬
cipite regnũ qđ uobis paratũẽ ab origine mundi: Impiis uero ad sinistrã
quid: ite in ignẽ a&ernũ quẽ prȩparauit pater meus diabalo &angelis
eius : finito aũt iudicio quo modo condudit: sic ibunt impii inignem a&ernũ¬
unum uerum dm̃ et quẽ misisti ihm̃ xpm: Sub audisti & ipsum unũ ue¬
rum dm̃ : quia pater & filius unus uerus ds̃ : ut iste sit sensus te & quem
misisti ihm̃ xpm. cognoscant unũ uerum dm̃: Nonenim illi ibunt ad uisi¬
onem patris. & nonibum uidebunt et filium: si non eẽt & filius inpatris su
uisione dicer& ipse filius discipulus sus : quia filius in patre ẽ et pater

Expanded text:
pupugerunt» : nisi quia apparet formam hominis eos visuros, ut judicentur; pupugerunt» : nisi quia apparet formam hominis eos visuros, ut judicentur; formam Dei non visuros, nisi eos qui ad dexteram separabuntur? Etenim cum separati fuerint ad dexteram, hoc eis dicetur: «Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi.» Impiis vero ad sinistram quid? «Ite in ignem aeternum, quem paravit Pater meus diabolo et angelis ejus.» Finito autem judicio, quomodo conclusit? «Sic ibunt impii in amistum» : subaudis, Et ipsum unum verum Deum; quia Pater et Filius unus verus Deus: ut iste sit sensus, te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum. Non enim illi ibunt ad visionem Patris, et non ibi videbunt et Filium. Si non esset et Filius in Patris sui visione, non diceret ipse Filius discipulis suis quia Filius in Patre est, et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
rax. da potestatem puero tuo. Transeat tempus patientia. ueniat tem¬
pus iudicii: quomodo : da potestatẽ tuã puero tuo : Pater non iudicatquẽ¬
quã sed omne iuditiũ dedit filio: illere surgens & interrã ipseueniens iudi¬
carus : ipse uidebitur terribilis. qui uisusẽ contemptibilis: Demonstrabit po
tentiam. quidemonstrauit patientiã : Incruce patientia erat : iniudicio po¬
tentia erit: apparebit enim homo iudicans. sed indaritate : quia sicut eum
ui distis iredixerunt angeli : sic ueni&: Forma ipsa ueni& adiudiciũ: ideo
uidebunt illum & impii: Nam formã dĩ non uidebunt: Beati enĩ mundo
corde. quõ ipsi dm̃ uidebunt: apparens in hominis forma. dicet : ĩte inignẽ
a&ernũ : ut in pleatur qđ dixit esaias : tollatur impius ut non uideat dari¬
na dĩ ess& aequalis dõ. hoc non uidebunt impii: In princi
ds̃ uerbum et beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: Impiaũ inmun¬
di sunt corde. Proculdubio dnm̃ non uidebunt: Eubi est uiderunt inquẽ

Expanded text:
rax, da potestatem puero tuo.» Transeat tempus patientiae, veniat tempus judicii. Quomodo, «da potestatem puero tuo? Pater non judicat quemquam; sed omne judicium dedit Filio» . Ille resurgens, et in terram ipse veniet judicaturus; ipse vitentiam, qui demonstravit patientiam. tentia erit. Apparebit enim homo judicans, sed in claritate: quia «sicut eum vidistis ire,» dixerunt Angeli, «sic veniet» . Forma ipsa veniet ad judicium; ideo videbunt illum et impii: nam formam Dei non videbunt. «Beati» enim «mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Apparens in hominis forma, dicet, «Ite in ignem aeternum;» ut impleatur quod dixit Isaias, «Tollatur impius, ut non videat clariforma Dei esset aequalis Deo» : hoc non videbunt impii. «In princiDeus Verbum, et «beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt;» impii autem immundi sunt corde: procul dubio Deum non videbunt. Et ubi est, «Videbunt in quem
Abbreviated transcription (Latin):
confundantur: accusent uias suas malas. teneant uiam bonam: quia
nrm uiuit sine confusione. nisi prius confusus reuiui sca
illi ds̃ modo aitum salubris confusionis: si non contemnant medicinã con

Expanded text:
confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salubris confusionis, si non contemnant medicinam con