comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uandos uirtutum pertin& fructus aquae elimento supernata¬
bunt : ut aurore flatu tenui rapiantur: siue aliter. Aquae
iste homines amantes hoc scłm habent figuram. eo quod semper
adiferiora prodiues multos secum limes trahunt: quos incahos
imnferorum turbido pondere deponantur: Maledicta sit pars
eius interra: quienim interra scõrũ quae est uiuentium terra
non fuerit : maledictuserit : siue maledicta sit parselus interra.
id est i massa generis humani: Necambul& peruiamuin earũ
Id est it amaledicta sit eius conuersatio interra hac: ut plebes dĩ siue
animas scas quae sicut uineae plenȩ fructibus fructifere sunt
non imit&ur neque peripsas ambul&. Hasenim uineas docto¬
res tamquam cultores doctrinis uelud ligonibus coluntur ab
unum operum bonorum uendimient quod in
intorculari ecdeside pondere tribulationis ex pressum.

Expanded text:
vandos virtutum pertinet fructus, aquae elemento supernatavandos virtutum pertinet fructus, aquae elemento supernatabit: ut aurae flatu tenui rapiatur. Sive aliter: Aquae istae hominum amantium hoc saeculum habent figuram: eo quod semper ad inferiora sint proclives, multum secum limi trahentes, qui in chaos inferorum, turbido pondere deponatur. Maledicta sit pars ejus in terra. Qui enim in terra sanctorum, quae est viventium terra, non fuerit, maledictus erit: sive maledicta sit pars ejus in terra, id est, in massa generis humani. Nec ambulet per viam vinearum. Id est, ita maledicta sit ejus conversatio in terra hac, ut plebes Dei sive animas sanctas, quae sicut vineae plenae fructibus fructiferae sunt, non imitetur: neque per ipsas ambulet. Has enim vineas doctores tamquam cultores, doctrinis velut ligonibus colunt, ut vinum operum bonorum vindemient, quod in fide, id est, torculari Ecclesiae pondere tribulationis expressum,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus multis una quodam modo conspiratio fier& contradm̃
ut seita uideretur Illud tamen immobiliter est tenendum.
nullo modo insilentio agimilitiae caelestis officia. cum lega¬
mus angelicas potestates ante sedem dñĩ in laudem gloria e elus
inde fessis uocibus personare: Ne que ullo modo a postolum fu¬
isse: silinguis hominum loquar & angelorum : nisiessent & ange¬
lorum linguae sicut hominum : quamuis angelicae dis similes sint
humanis. est ergo aliquod atque ipsum ualde solum super diuer¬
si tate linguarum: inter terrigenas &ministeria superna
discrimenꝰ: Superquarenos canonicus liber noui testamenti
quia postolica contin& gesta sufficienter instruxit: Leuis est
super superfaciem aque ⁊ quia non sunt deecclesia magna idest
populo graui & scõ qui granis fecundi & optimitritici conparatur.
iihorreo aeternarum mansionum condendus
uelud palea nihilque elus ponderis habentes quod ad pregra¬

Expanded text:
tibus multis, una quodammodo conspiratio fieret contra Deum, tibus multis, una quodammodo conspiratio fieret contra Deum, ut si ita videretur. Illud tamen immobiliter tenendum, nullo modo in silentio agi militiae coelestis officia, cum legamus angelicas potestates, ante sedem Domini in laudem gloriae ejus indefessis vocibus personare, neque ullo modo Apostolus dixisset: Si linguis hominum loquar et angelorum, nisi sic essent, et angelorum linguae sicut hominum: quamvis angelicae dissimiles sint humanis. Est ergo aliquod atque ipsum valde magnum super diversitate linguarum inter terrigenas, et ministeria superna discrimen. Super qua re nos canonicus liber novi Testamenti, qui apostolica continet gesta, sufficienter instruxit. Levis est super faciem aquae. Quia non sunt de Ecclesia magna, id est, populo gravi et sancto, qui granis fecundi et optimi tritici comparatur, et qui in horreo aeternarum mansionum condendus est, velut levis palea nihilque ponderis habens, quod ad praegra
Abbreviated transcription (Latin):
no qui non hab& mitium neq: finem : in hoc sacrilegium trrannidis
sunt cumsuo principe conlocuti: & putauerunt quod ds̃ quiesclux
uera sapiens & intellegibilis hoc malum contumaciae eorum ita¬
inpunitum relinquer& : ut non eos deillabeata atque glorios a
sede de icer&. Et hinc puto dixerit ignorauerunt lucem quod
aestimauerunt dm̃ hoceis minimae futurum propter quod excecatis
mentibus a &ernales tenebrae facti sunt. qui & potestates dict sunt
tenebrarum. Id est hominum peccatorum. Et hinc est quod cumno¬
mendĩ audierint contremescunt: quod uocabulo durore signifi¬
cari putauimus. Cogitatio ergo elus. id est diaboli usque ad ser¬
monem tantum peruenire potuit: non &iam ad effectum.
nonent̃ regnauit illic Et sic de lectus est statim ubi uoce promp¬
machinamenta cordissui quibus contradmm̃ moliebatur
ad persuadendum ceteris angelis sit locutus: Et ita consentien¬

Expanded text:
no, qui non habet initium neque finem, in hoc sacrilegium tyrannidis no, qui non habet initium neque finem, in hoc sacrilegium tyrannidis sunt cum suo principe collocuti, et putaverunt, quod Deus qui est lux vera, sapiens et intelligibilis, hoc malum contumaciae eorum impunitum relinqueret, ut non eos de illa beata atque gloriosa sede dejiceret. Et hanc puto dixit, ignoraverunt lucem: quod existimaverunt Deum hoc eis minime facturum, propter quod excaecatis mentibus, aeternales tenebrae facti sunt: qui et potestates dicti sunt tenebrarum: id est, hominum peccatorum. Et hinc est quod cum nomen Dei audierint, contremiscunt: quod vocabulo aurorae significari putamus. Cogitatio ergo ejus, id est, diaboli, usque ad sermonem tantum pervenire potuit, non etiam ad effectum: non enim regnavit illic, et sic dejectus est statim, ubi voce promps vidit, ut machinamenta cordis sui, quibus contra Deum moliebatur, ad persuadendum caeteris angelis sit locutus, et ita consentien
Abbreviated transcription (Latin):
consilio & pauperem qui experientia minus cautus ess & decepio¬
ne insidiosae persuasionis occidit: Noctem uero peccat ipsesibi¬
est operatus quando ad diuinitatem inuadendam : ueludfur inre¬
pere uoluerit dicens. Supersidera caeli ponam thronum meum  &
ero sunilis altssimo Et ex inde cumsuis quos caeli sidera appellauit
nox& tenebrae princepsquȩ tenebrarum est appellatus. Et rete
quiadm̃ lumen amiserat : hic lam in peccatorum suorum tenebris
constittus uultum male conscientiae suae obduratione operuit
paenitentiam non acturus : &i durco diui nolumine priuatus
stud& atque obseruat: ut ea quae tenebris & caligine sunt digna
committat : Vn de inhis operibus uitam agens fodi& sibidomos habita¬
tionum in inferis cumillis suis ministris cum quibus se aduersum dm̃
& creatorem erigere temptauit: Hiergo ministrieius cum adhuc
beatiessent in illa eterna felicitate in die illo utique sempiter¬

Expanded text:
consilio, et pauperem, qui experientia minus cautus esset, deceptioconsilio, et pauperem, qui experientia minus cautus esset, deceptione insidiosae persuasionis occidit. Noctem vero peccati ipse sibi operatus est: quando ad divinitatem invadendam, velut fur irrepere voluerat, dicens; Super sidera coeli ponam thronum meum, et ero similis Altissimo: et exinde cum suis, quos coeli sidera appellavit, nox et tenebrae, principsque tenebrarum est appellatus. Et recte, quia Domini lumen amiserat. Hic jam in peccatorum suorum tenebris constitutus, vultum malae conscientiae suae obduratione operuit, poenitentiam non acturus: et idcirco divino lumine privatus, studet atque observat, ut ea quae tenebris, et caligine sunt digna committat. Unde in his operibus vitam agens, fodiet sibi domos habitationum in inferis, cum illis suis ministris, cum quibus se adversus Deum, et creatorem erigere tentavit. Hi ergo ministri ejus, cum adhuc beati essent in illa aeterna felicitate, in die illo utique sempiter
Abbreviated transcription (Latin):
erit aurora arbitrantur umbram mortis: & sic intenebris quati
inlucem ambulant  Siquispiam disputator extiterit qui seli cu
eos lucem manifestae ueritatis en arr& conuicti arbitrantur selncur¬
risse umbram mortis & nihil hominus instultitiae suae tenebris
uelud inluce scientiae gloriantur: potest & diabolus hominda. fui
& adulter intellegi qui ad decipiendo hominem factus est homicido
utandñs : Ille homicida fuit abinitio: Diuinitatem quoque sibi per
superbiam arrogando quam presumptione animisui temptauit
inuadere uelud fur inuentus est : qui aliena conar&ur auferre
Quiouam uirginalem illam & castam dilectionem dĩ amisit̃
dumadulterinos conatus contradi sui & edñĩ amore faciens
propria uoluntate quaesiuit. Hic igitur maneprimo idest
pra ipsam natuitatem proto plausti hominis ad seducendum cum
pereius mulierem consurrexit : &eum tam quam egentem̃ adhuc¬

Expanded text:
erit aurora: arbitrantur umbram mortis, et sic in tenebris quasi erit aurora: arbitrantur umbram mortis, et sic in tenebris quasi in luce aeos lucem manifestae veritatis enarret, convicti arbitrantur se incurrisse umbram mortis, et nihilominus in stultitiae suae tenebris, velut in luce sapientiae gloriantur. Potest et diabolus homicida, fur, et adulter intelligi: quia ad decipiendum hominem factus est homicida, ut ait Dominus: Ille homicida fuit ab initio. Divinitatem quoque sibi per superbiam arrogando, quam praesumptione animi sui tentavit invadere, velut fur inventus est, qui aliena conatur auferre. Qui etiam virginalem illam, et castam dilectionem Dei amisit, dum adulterinos conatus contra Dei sui, et Domini amorem faciens, propria voluntate quaesivit. Hic igitur mane primo, id est, circa ipsam nativitatem protoplasti hominis, ad seducendum eum per ejus mulierem consurrexit, et eum tamquam egentem
Abbreviated transcription (Latin):
matutinum habeant idest sibi quasi principium scam roligio nei
siue ipsi matutinum effectisint cumd& enebris &filies ooit profac¬
tisunt in dño & filui diei & filiidĩ hos perfidiae suae uenenies prer¬
nar festi nant ut eos decipiant. Siuealiter. Alanerxep̃is Intellegend
est adcuius resurrectione hereses in ecdesia esre coeperun nger
noctem ueroerit quasi fur. Omnes sensus ben& ichoruor noeti
&terebris comparandi sunt: quia lumen non habent ueritates
psi sunt &iam adulteri. quia eloquia dĩ casta. adulterma incerpre¬
non duicia suaui sermone euangelii sicut imberꝑladiolus esiuis
res cumsilentio in animas descendit fidelium sed aspero potues
&aduuin erandum peracuto domos perfodit animorum: Floc enu
uelud indie condixerunt sibi her&ici : ut omnes mortales laculis
doctrinae noxiae perfoderent: quando in ecclesia adhuc hocest
indie ueritatis positi hereses facere condixerunt. Si subito apparu¬

Expanded text:
matutinum habeant, id est, quasi principium sanctam religionem: matutinum habeant, id est, quasi principium sanctam religionem: sive ipsi matutinum effecti sint, cum de tenebris et filiis noctis facti sunt in Domino filii Dei; hi perfidiae suae venenum propinare festinant, ut eos decipiant. Sive aliter: Mane, Christus intelligendus est, ad cujus resurrectionem haereses in Ecclesia esse coeperunt. Per noctem vero erit quasi fur. Omnes sensus haereticorum, nocti et tenebris comparandi sunt, quia lumen non habent veritatis. Ipsi etiam sunt adulteri, quia eloquia Dei casta adulterina interprenon dulci et suavi sermone Evangelii, sicut imber placidus, et sicut ros cum silentio in animas descendit fidelium; sed aspero potius, et ad vulnerandum peracuto domos perfodit animorum. Hoc enim velut in die condixerunt sibi haeretici, ut omnes mortales jaculis doctrinae noxiae perfoderent, quando in Ecclesia adhuc, hoc est, in die veritatis positi haereses facere condixerunt. Si subito apparu
Abbreviated transcription (Latin):
quod pubbice &cdaraluce malum committitur. ut sit quasigloria
is operantium & secundum sodomitarum exen¬
Et peccatum suum non absconderunt sed praedicauerunt: Potuit¬
& deiniquis iudicibus hocdixisse quiad hoc maturius surgunt.
ut causam egeni & pauperis muneribus corrupti prȩuaricentur
Noctem uero ideo dictam puto. quia praeuaricato res negotiorum
secr&um quoddam quasi tempus nocturnum requirunt: quando
munera procausis praeuaricatis accipiant: Oculus adulteri
it: Id est cordis elus oculus obliuione excaecatus
humanorum malorum ds̃ ess& inspector & cognitor: Perfodit
intenebris domos sicut indie : condixerant sibi &ignorauerunt
lucem: Manifestum est siue perdiem dumadhuc hanc rapinam
suam cogitatione disponunt. Antequam ad ipsas facinorum
mortis  Mox ut iustitiae sibi & honestatis aliundelumen coeperit
a periri : & ingeri de conscientiae suae malo : lampoenas mortis

Expanded text:
quod publice, et clara luce malum committitur, ut sit quasi gloria quod publice, et clara luce malum committitur, ut sit quasi gloria facinus operantibus, et secundum Sodomitarum exemplum, peccatum suum non absconderunt, sed praedicaverunt. Potuit et de iniquis judicibus hoc dixisse, qui ad hoc maturius surgunt, ut causam egeni, et pauperis muneribus corrupti praevaricenturNoctem vero ideo dictam puto, quia praevaricatores negotiorum secretum quoddam quasi tempus nocturnum, requirunt, quando munera pro causis praevaricatis accipiunt. Oculus adulteri posuit. Id est, cordis ejus oculus, oblivione excaecatus humanorum malorum Deus est inspector et cognitor. Perfodit in tenebris domos, sicut in die condixerant sibi, et ignoraverunt lucem. Manifestum est, quod per diem hanc rapinam sua cogitatione disponunt, antequam ad ipsas facinorum t. Mox ut justitiae sibi, et honestatis aliunde lumen coeperit apparere, et ingeri conscientiae suae malum: jam poenas mortis
Abbreviated transcription (Latin):
eorum operaquasi inter aceruos gloriantes requiescunt. sibi que
tribuunt: Siquis gentilium uirtutes secutus fuerit naturales
dequibus tam quamꝰ seminibus inse operum a ceruos conftituat.
ipsitamen seducti calcata uirtutum uindemia & expressasiti unt
quia ueritatis poculum apud eos aquibus inerrore abstracti sunt
non inuenerunt: Deciuitatibus fecerunt uiros gemere: Non solũ
inquit illos sine munimine habitantes spoliant & dominatudurae
superstitionis ad fligunt: uerum &iam &eos quiciuitates menti¬
unt suarum moribus bonis munitas inhabitant. pugnando errorũ
ari&es subruunt. Quod & multis philosophis contigisse manifestũ
est. quicum magni &clari circacorporum suorum fuerint conti¬
tribuat deerroribus. ut dum adueritatem saucii peccatorum
uul neribus conuertuntur: conuicta falsitas puniatur. Punitur
enim quando eorum qui seducti fuerant conuersione distruitur¬

Expanded text:
eorum opera quasi inter acervos gloriantes requiescunt, sibique eorum opera quasi inter acervos gloriantes requiescunt, sibique tribuunt. Si quis gentilium virtutes secutus fuerit naturales, de quibus tamquam seminibus, in se operum acervos constituat: ipsi tamen seducti, calcata virtutum vindemia, et expressa, sitiunt: quia veritatis poculum apud eos, a quibus in errore abstracti sunt, non invenerunt. De civitatibus fecerunt viros gemere. Non solum, inquit, illos qui sine munimine habitant spoliant, et dominatu durae superstitionis affligunt: verum etiam et eos qui civitates mentium suarum bonis moribus munitas inhabitant, pugnando errorum arietibus subruunt. Quod et multis philosophis contigisse manifestum est: qui cum magni et clari circa corporum suorum fuerint contitribuat de erroribus: ut dum ad veritatem saucii peccatorum vulneribus convertuntur, convicta falsitas puniatur. Punit enim, quando eorum qui seducti fuerant conversionem destitu
Abbreviated transcription (Latin):
bonum habent quam defendere non poterant: fragili animo &
puerili uiuentes. sua sionibus prauis. uim inferentes predatis
uul gus pauperem spoliauerunt: Multitudinem quoq: populi
uilem actibus & inscia pauperem si quidem fortassis habebat
iustitiae aut &iam in nocentiae naturalis dum in malus erroris
sui malum pertrahunt praedictis bonis spoliauerunt: Nudis
& incedentibus absque uestitu &esurientibus tulerunt spicas
qudis fide dique custodia diftitutis. uestimenta quoq sperbor¬
& caritatis diuinae c&erarumq uirtutum ex subias non haben¬
tibus quibus animae exornantur. &iam spicas in quibus diuina
ueritatem tam quam panem alimoniae uitalis accipere. Inter
aceruos eorum meridiati sunt. qui calcatis torcularibus sitiunt
Sublatis igitur spicis perfiguram intrase diuini nominis notitiam
continentibus: quando exeis hi quihabebant eas plenacogitatione¬
idest solidum erbum conficerent: seductores uiolen interbona

Expanded text:
bonum habent, quam defendere non poterant; fragili animo et bonum habent, quam defendere non poterant; fragili animo et puerili viventes: suasionibus pravis, vim inferentes praedati sunt. Et vulgum pauperem spoliaverint. Multitudinem quoque populi vilem actibus, et inscitia pauperem: si quid fortassis habebat justitiae, aut etiam innocentiae naturalis, dum in majus erroris sui malum pertrahunt, praedictis bonis spoliaverunt. Nudis et incedentibus absque vestitu, et esurientibus tulerunt spicas. Nudis fide, Deique custodia destitutis, vestimenta quoque spei, et charitatis divinae, caeterarumque virtutum excubias non habentibus, quibus animae exornantur: etiam spicas, in quibus divinam veritatem tamquam panem alimoniae vitalis accipere. Inter acervos eorum meridiati sunt, qui calcatis torcularibSublatis igitur spicis, per figuram intra se divini nominis notitiam continentibus, quando ex eis hi qui habebant eas plena cogitatione, solidum cibum conficerent: seductores violenti inter bona
Abbreviated transcription (Latin):
culturȩ diligentia minime prodest: quando omne bonum naturae
non adfidem refertur. Quia iustus exfideuiuit: Praedicti
Praedicti
idolorum cultores opprimentes fidelium quamuis honeste uiuen¬
tium corda eos ueluđ quadam ratione seductionis inerrorem in¬
ducunt: quasi agrum eorum sine uinea dissipatas fruges uio¬
lenter abripiunt: Nudos &iam dimittunt homines : dum eos
frigore. illos utique expoliant. qui caritatisdĩ non habent uesti¬
mentum: &id circo infidelitate algent: quia sps feruentis
tunica indui non merentur Quos imbres montium rigant
Quos imbres montium rigant
non imbribus caeli rigantur sed montium extollentium seaduersũ
scientiam dĩ quaedecaelo est Et non habent uelamen : am¬
plexantur lapides Hocest sine uestimento uirtutum. peccatis
suis & erroribus delectantur Vimfecerunt depredantes.
upillos. illos &iam qui notitiam alique secundum naturae

Expanded text:
culturae diligentia minime prodest, quando omne bonum naturae culturae diligentia minime prodest, quando omne bonum naturae non ad fidem refertur: quia justus ex fide vivit: praedicti idolorum cultores opprimentes fidelium, quamvis honeste viventium, corda eos velut quadam ratione seductionis in errorem inducunt: dum quasi agrum eorum, sive vineam, dissipando fruges eorum, violenter abripiunt. Nudos etiam dimittunt homines, indumentafrigore. Illos utique exspoliant, qui charitatis Dei non habent vestimentum, et idcirco in infidelitate algent: quia spiritus ferventis tunica indui non merentur. Quos imbres montium rigantQuos imbres montium rigant. Non imbribus coeli rigantur, sed montium extollentium se adversum scientiam Dei, quae de coelo est. Et non habentes velamen, amplexantsuis, et erroribus delectantur. Vim fecerunt depraedantes pupillos. Illos etiam qui notitiam aliquam secundum naturae
Abbreviated transcription (Latin):
intelleguntur. ut iniquidepeccatorum suorum tenebris adtor¬
mentorum tenebras prolcantur. Sic intus & forisdĩsententia
consummata coram angelis dĩ induentur sicut diploide confusione
suarenagros uero qui commorantur indeserto: paganos quosq
errore gentilitatis qui in diserto uerȩ religionis sunt intelle gere
possumus eo quod iugo certȩreligionis non contineantur : Hiigitur
egrediuntur adopussuum. Egredinamque dicuntur quando
ad fecus suos perdoctrinas prauas in eos quos seducunt ostendun
taenim omnisollertia de prȩdanturuagas errore animase ut de¬
ipsa multitudine perdito posteritatis suae: ueluđ alimentũ panis
lo& alis doctrinae pertinatiam derelinquant: Agrum non suum
dem &unt &uineam elus quem ui oppresserint uindemiant
Ager siue uinea unius culusque hominis quidam modus uitae est
quae abuno quoque colitur quando sordes & quidam frutices
uitiorum mundantur uel&iam extirpantur. Qui aergo hae

Expanded text:
intelliguntur. Ut iniqui de peccatorum suorum tenebris, ad torintelliguntur. Ut iniqui de peccatorum suorum tenebris, ad tormentorum tenebras projiciuntur: sic intus et foris Dei sententia consummata coram angelis Dei, induuntur sicut diploide confusione sua. Onagros vero qui commorantur in deserto: paganos quosque errore gentilitatis, qui in deserto verae religionis sunt, intelligere possumus, eo quod jugo certae religionis non contineantur. Hi igitur egrediuntur ad opus suum. Egredi namque dicuntur, quando affectus suos per doctrinas pravas in eos quos seducunt ostendunt. Ita enim omni solertia depraedantur vagas errore animas ut ipsi multitudini perditae posteritatis suae, velut alimentum panis lethalis doctrinae, pertinaciam derelinquant. demetunt, et vineam ejus quem vi oppresserunt, vindemiant. Ager, sive vinea, uniuscujusque hominis quidam modus vitae est, quae ab unoquoque colitur, quando sordes et quidam frutices vitiorum mundantur, vel etiam exstirpantur. Quia ergo hujus
Abbreviated transcription (Latin):
facultate tenuissimos non fuerint miserq: Interaceruos eorum¬
meridiati sunt qui calcatis torcularibus sitiunt : : Hoc malum est
magnum & iniquissimum ut sub labore & fructualiorum alui requi¬
escant & in ebriaentur uinoeorum : qui collectis uindemiis suis sitiunt
Quodautemait anima uulneratorum pro consensu addm̃ clamantiũ
intellegamus: Vastatorum autem tribulatio usque ad gemitus
ciuitatis habitantium perueniebat. Vulnerati uero nonꝰ solum
intellegendi sunt : quorum corpora ab aliis trans fodiuntur. uer
&iam illi quorum animae hostium timore nimio uelud gladio
feriuntur Ipsi fuerunt rebelles luminis : Paemones her&ici
philosophi siue &iam om̃s impii intellegendi sunt . qui contra doctrinã
dĩuenire conantur : quia mandatum uitae luxest quia innatura
lumen est quod perseest: tenebrae uero cȩcitas cordis. et proinde
si cdecitas cordis tenebraesunt: recte exteriores tenebrae poenȩ

Expanded text:
facultate tenuissimis non fuerunt miserti. Vim fecerunt deprfacultate tenuissimis non fuerunt miserti. Vim fecerunt deprmeridiati sunt, qui calcatis torcularibus sitiunt. Hoc malum est magnum, et iniquissimum, ut sub labore, et fructu aliorum alii requiescant, et inebrientur vino eorum qui, collectis vindemiis suis, sitiuntQuod autem ait: Anima vulneratorum: pro consensu ad Deum clamantium intelligamus. Vastatorum autem tribulatio usque ad gemitum civitatem habitantium perveniebat. Vulnerati vero non solum intelligendi sunt: quorum corpora ab aliis transfodiuntur, verum etiam illi quorum animae hostium timore nimio, velut gladio feriuntur. Ipsi fuerunt rebelles lumini, nesciphilosophi, sive etiam omnes impii intelligendi sunt, qui contra doctrinam Dei venire conantur, quia mandatum vitae lux est, quia in natura lumen, lumen est quod per se est: tenebrae vero caecitas cordis. Et proinde si caecitas cordis, tenebrae sunt, recte exteriores tenebrae, poenae
Abbreviated transcription (Latin):
& propter ignauiam animi sui facile seducunt᷑ hiergomiultis
errorum dogmatibus & diuersis errorum superftitionibus
opprimuntur . In bonam uero partem uiduaesunto qiuisiero pe¬
ficant cumuitiis. Pauperes a postoli sunt Deistonumero brese¬
ti conantur : Dum pauperes scõrum aliquos suadent uelmansu¬
&os circumueniant: quieis resistere non possunt. sed eupatenter
prosimplicitate audiunt illi uero eos adnituntur extinguere
ad prȩdam praeparant panem liberis : Uiolentui sunt quoi peublice
iapiunt: praedones & latrunculi sunt : quid eoccultis ad dopera sua
permiscriam destitutos domibus dicit Quando quidemo di dcip
montium cauernis &umbraculis operi& & quanta sit eis inipiis
montibus necessitas commorandi Ita ait quos imbres montium
rigant id est aquis deipsis montibus copiosae fluentibus inundantur¬
aliidixerunt quicum tegmen non habeant p&ra ado periuntur
uerunt :Vlbi intellegitur quidhabentibus fecerint quando quider

Expanded text:
et propter ignaviam animi sui facile seducuntur. Hi ergo multis et propter ignaviam animi sui facile seducuntur. Hi ergo multis errorum dogmatibus, et diversis errorum superstitionibus opprimuntur. In bonam vero partem viduae sunt, qui se mortificant cum vitiis: pauperes, apostoli sunt. De isto numero haeretietos circumveniunt, qui eis resistere non possunt, sed et patienter pro simplicitate audiunt: illi vero eos nituntur exstinguere.sque ad praedam praeparant panem liberis. Violenti sunt, qui publice rapiunt. Praedones et latrunculi sunt, qui de occultis ad opera sua per miseriam destitutos domibus suis dicit: quandoquidem eos montium cavernis, et umbraculis operiet, et quanta sit eis in ipsis montibus necessitas commorandi, describit. Quos imbres montium rigant, id est, aquis de ipsis montibus copiose fluentibus mundanturalii dixerunt: Qui cum tegmen non habeant petra adoperiunturUbi intelligitur quid habentibus fecerint, quandoquidem
Abbreviated transcription (Latin):
aduersarios defendantur: Quorum animum: uelut lumentum
fortem ac necessarium ad dm̃ inseꝑfidem portandum. her&iciperdonũ
morȩ abeis abigunt. dum eos fallacissuis acuirtute animi spoliant
siuegentilem sensum immundiutique animalis nomine dictum ab
eis quidem auferunt : dum subprȩtextuuerȩ religionis eos inper¬
fidiam suam ducunt: Uiduae &iam illȩ sunt animae quȩ uirum
dm̃ suum & dnm̃ amiserunt: a quibus her&ici propignore perfidiȩ
utique confessionis. perquam falsis eorum adiuentionibus in iti¬
antur. &debitores eorum efficiuntur. sanctarum uirtutũ mundam¬
abeis &utilia animiopera auferre conantur: Pauperes quoque
inhocloco illi intellegendi sunt: qui testimonio fidei destititi sunt
lii sunt diuites infide: horum religionis uiam quaaddm̃ redirepote¬
rant: suis erroribus her&ici subuerterunt: Mansu&os autem hic
illos esse sentiamus qui constantiam inimicissuis non habent resistendi

Expanded text:
adversarios defendantur. Quorum animum, velut jumentum adversarios defendantur. Quorum animum, velut jumentum forte ac necessarium, ad Deum in se per fidem portandum, haeretici praedonum more ab eis abigunt, dum eos fallaciis suis, virtute animi spoliant sive gentilem sensum, immundi utique animalis nomine dictum, ab eis quidem auferunt, dum sub praetextu verae religionis, eos in perfidiam ducunt. Viduae etiam illae sunt animae, quae virum, Deum suum, et Dominum amiserunt: a quibus haeretici pro pignore perfidiae, utique confessionis, per quam falsis eorum adinventionibus initiantur, et debitores eorum efficiuntur, sanctarum virtutum munditiam, et utilia animi opera auferre conantur. Pauperes quoque in hoc loco illi intelligendi sunt, qui testimonio fidei destituti sunt. Alii sunt divites in fide: horum religionis viam, qua ad Deum redire poterant, suis erroribus haeretici subverterunt. Mansuetos autem hic illos esse sentiamus, qui constantiam inimicis suis non habent resistendi,
Abbreviated transcription (Latin):
a &ernitatis elus ignorant : In qua a&ernitate nec tempora necdies
qui lntemporibus sunt inueniuntur. ubiunus a&ernus est dies:
Si uealiter: Omnia nouit quae nunc lo qͥor uel patior : Alu terminos
transtulerunt : diripuerunt greges & pauerunt eos : Ild est transtu¬
lerunt terminos. comederuntꝰ Manifestum est secundum litteran
Videamus nunc secundum misticum intellectum quid signific&:
Terminos transferentes. Idest statuta ecclesiae conuellentes. here¬
ticos esse significauit quinouitate doctrinae peruersae euangelicȩ
legis & a postolorum terminos praefinitos excedunt: Et ita decepto¬
ria per suasione diripiunt greges dominicos. id est populos credentes
in xpõ Asinum pupillorum siuelumentum absgerunt & abstulerunt
gnore bouem uiduae : subuerterunt pauperum u
serunt pariter mansu&os terrae: IPupilli quidem sunt teneri
uel in fantes infide uel quidm̃ patrem non habent ut abeo contra

Expanded text:
aeternitatis ejus ignorant. In qua aeternitate nec tempora, nec dies, aeternitatis ejus ignorant. In qua aeternitate nec tempora, nec dies, qui in temporibus sunt, inveniuntur, ubi unus aeternus est dies. Sive aliter: Omnia novit quae nunc loquor, vel patior. Alii terminos transtulerunt, diripuerunt greges, et paverunt eos. Id est, transtulerunt greges, et comederunt. Manifestum est secundum litteram. Videamus nunc secundum mysticum intellectum quid significet. Terminos transferentes: id est, statuta Ecclesiae convellentes, haereticos esse significavit, qui novitate doctrinae perversae, evangelicae legis, et apostolorum terminos praefinitos excedunt, et ita deceptoria persuasione diripiunt greges dominicos: id est, populos credentes in Christum. Asinum pupillorum abegerunt, et abstulerunt pro pignore bovem viduae. Subverterunt pauperum viam, et oppresserunt pariter mansuetos terrae. Pupilli quidem sunt teneri, vel infantes in fide, vel qui Deum Patrem non habent, ut ab eo contra
Abbreviated transcription (Latin):
elus & in uestigabiles uiae elus : Cum expleuerit in me uoluntatem
tormentis ad ficerit & alia adhuc quanta uoluerit mihi infligere
potertt̃: quem in sensibilia sicut sensibilia contremescunt. Et idcirco a facie
mesco. Ds̃ molliuit cormeum. omnipotens conturi¬
uit me : Cormollitũ resolutãpauorenimio &timore hoclo co dictum
nouerimus non quasi quod aduritia in credulitatis ad fidem suscipiendã
mollitum sit cum magis ipse lob perfidem fortis indm̃ manserit: Vnde
sequitur. omni potens conturbauit me : hoc quod supra: Nonenim perii.
propter imminentes tenebras. nec faciem m eam operuit caligo : Ipsas
calamitatis suae miserias tenebras appellauit: quas uelut ruin a subito
inminentes sibi dicere uoluit eis tamen in sistentibus mihi dit: despera¬
tione non perii . nec faciem mentis meae. infidelitas excecauit: uel negatiodĩ
Ab omni potente non sunt abscondita tempora : qui autem nouerunt eum
ignorant dies elus ħ illi uero quia sentiunt & intellegunt dm̃ dies

Expanded text:
et sanctissimus: 'Cum expleverit in me voluntatem tormentis affecerit, et alia adhuc quanta voluerit mihi infligere poterit, quem insensibilia sicut sensibilia contremiscunt. Emesco. Deus mollivit cor meum, et omnipotens conturbavit me. Cor resolutum a pavore nimio, et timore, hoc loco dictum noverimus, non quod a duritia incredulitatis ad fidem suscipiendam mollitum sit, cum magis ipse Job per fidem fortis in Deum manserit. Unde sequitur: Omnipotens conturbavit me; hoc quod supra. Non enim perii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. Ipsas calamitatis suae miserias, tenebras appellavit, quas velut ruinas subito imminentes, sibi dicere voluit, eis tamen insistentibus sibi, ait, desperatione non perii: nec faciem mentis meae infidelitas excaecavit, vel negatio Dei. CAPUT XXIV. Ab Omnipotente non sunt abscondita tempora; qui autem noverunt eum, ignorant dies illius. Illi vero qui sentiunt, et intelligunt Deum, dies
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire quoque eum operibus bonis. &uenire usquȩ ad solium eius
futuri scientia & cogitatione iudicii proficiendo accedereusque ad
ipsam contem plationem diuinae potestatis: quam utique mundi corde
uidebunt. quod cormultis castificationibus morum: sc̃s hic lob
purificatum sedicit habuisse : Ponam corameo iudicium :Iudicium
inquit iustitiae ponam in conspectu dĩ mei & secundum illud ab ipso
iudicuelus aequitatem requiram: Tamen prius quamsit eius in me
finitiua sententia: multas ei proferam increpationes : Quia cumeius
nouerim singularem iustitiam quare iustus malapatior tormen¬
torum quae iniquis impiisque potius debentur : hocergo quod secutus

Expanded text:
invenire quoque eum operibus bonis, et venire usque ad solium ejus, et invenire quoque eum operibus bonis, et venire usque ad solium ejus, et futuri scientia, et cogitatione judicii proficiendo accedere usque ad ipsam contemplationem divinae potestatis: quam utique mundi corde videbunt. Quod cor, multis castificationibus morum, sanctus hic Job purificatum se dicit habuisse. Ponam coram eo judicium. Judicium, inquit, justitiae tuae ponam in conspectu Dei mei, secundum illud: Ab ipso judicii ejus aequitatem requiram. Tamen priusquam sit ejus in me finitiva sententia, multas ei proferam increpationes, quia cum ejus noverim singularem justitiam, quare justus patior tormenta, quae iniquis impiisque potius debentur. Hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
deor sum mala conscientia eriges addm̃ animam tuam
Rogabis eum & exaudi& te : & uota reddes: peccatorẽ te non potest
exdudire. nisi eum prius propeccatistius deprecatus fueris ddecer
rem & ueni& tbi: ⁊Rem dumtaxat lustam scam at que honestam
quam adõ peti eris obtinebis. Et inuistuis splendebit lumen :
Via &uae: actus tui bonierunt: &lumen tibierit dĩ notitia. dĩq
uisitatio atque protectio: quo actus uiarum tuarum correcti
inluminentur ne forte pererrorem in scitiae in montes tenebro¬
in nocens: saluabitur dutem munditia manuum suarum ⁊Ideft
gratiabonorum operum uel nitore: Antiqui ita dixerunt᷑ erue
innocentem ut saluaripossis innocentia manuum tuarum.
oculus meus & manus plage meae ad grauata est supergemitum
meum  Relictis in fidelium amicorum. quime calamitatis huius
miseriam iustepatidefiniunt. &addunt a maritudinem meam
& ueniam usque ad solium elus.  intellectu cognoscere sedm̃ dixit

Expanded text:
deorsum mala conscientia, eriges ad Deum animam tuam. deorsum mala conscientia, eriges ad Deum animam tuam. Rogabis eum, et exaudiet te, et vota tua reddes. Peccatorem te non potest exaudire, nisi eum prius pro peccatis tuis deprecatus fueris. Decernes rem, et veniet tibi. Rem dumtaxat justam, sanctam, atque honestam quam a Deo petieris, obtinebis. Et in viis splendebit lumen. Viae tuae actus tui boni erunt, et lumen tibi erit Dei notitia, Deique visitatio, atque protectio, quo actus viarum tuarum correcti illuminentur: ne forte per errorem inscitiae in montes tenebroinnocens, salvabitur autem munditia manuum suarum. Id est, gratia bonorum operum, vel nitore. Antiqui ita dixerunt: Erue innsermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. Relictis infidelibus amicis, qui me calamitatis hujus miseriam juste pati definiunt, et addunt amaritudini meae, tet veniam usque ad solium ejus? Intellectu se cognoscere Deum dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
insaxo fortitudinis bonae conscientia &uae positus fueris sensus
diuinae sapientiae tibi uelut torrens aureus abundabit. Erit que
omnipotens contra hostestuos : : Cum feceris inquit uoluntatem eius
habebis eum defensorem tui: &argentum coaceruabitur tibiꝯ Piximꝰ
aurum prosensu accipi: & argentum proeloquio iustificationis
Ergo & mandatadĩ atque iudicia ipsa sunt diuina eloquia: Cu mergo
conuersus in his fueris meditatione ad sidua commoratus : Intellegen¬
tias diuersorum sensuum disserendo multiplex & copiosae abundans
eloquium coaceruabiturtibi: Tunc super omnipotentem delicuis
afflues ⁊Deliciis utique sp̃italibus supradictis repleberis cum p&i¬
tiones cordistui gratia scĩ sp̃s uideris. & ingaudio mentis tuae sense¬
ris adimplertu Seteleu abi adam facie maudio meberamir oemeer
ad de prae candum dm̃ ad tolles si uelam non ream neque incuruatã

Expanded text:
in saxo fortitudinis bonae conscientiae tuae positus fueris, sensus in saxo fortitudinis bonae conscientiae tuae positus fueris, sensus divinae sapientiae tibi velut torrens aureus abundabit. Eritque Omnipotens contra hostes tuos. Cum feceris, inquit, voluntatem ejus, habebis eum defensorem tui. Et argentum coacervabitur tibi. Diximus aurum pro sensu accipi, et argentum pro eloquio justificationis. Ergo et mandata Dei atque judicia, ipsa sunt divina eloquia. Cum ergo conversus, in his fueris meditatione assidua commoratus, intelligentias diversorum sensuum disserendo, multiplex et copiose abundans eloquium coacervabitur tibi. Tunc super Omnipotentem deliciis afflues. Deliciis utique spiritualibus supradictis repleberis, eum petitiones cordis tui gratia sancti Spiritus videris, et in gaudio mentis tuae senseris adimpleri. Et elevabis ad Deum faciem tuam. Liberam frontem ad deprecandum Deum attolles: sive jam non ream, neque incurvatam
Abbreviated transcription (Latin):
aedificaberis : site factorum tuorum paeniteat dedificaberis. id est
cotidiae uallatus diuina custodia munieris. Dissimulantibus
agerepaenitentiam. Hoc exemplum egregium praeponendum est
necessaria enim haec cohortatio est: quã possunt peccatores gloriam
perditam reparare: Et longe facito iniquitatem a tabernaculotuo: ⁊¬
Site emendare uolueris at que corrigere. tibi ad scrib& ds̃ quod lon ge
facias ate iniquitatem tuam. cum eã ate potius ipse elong&. siue ipse
diabolus iniquitas dicitur: hoc est quite in potestatem accipit elongabitur
Dabit proterra silicem. & prosilice torrentes aureos. ⁊ Hocdicit quod si
itiato sibidõ in praeceptis elus firmissime stabilire
rebus & carnis uoluptatibus operam dabit: sed magis ad fortitudinem
uirtutum profici&: perquam possit ad affluentes caelestium diuitias
peruenire: Hocenim m&aforicos elifat ad scm̃ lobdicit. Quod si

Expanded text:
aedificaberis. Si te factorum tuorum poeniteat, aedificaberis: id est, aedificaberis. Si te factorum tuorum poeniteat, aedificaberis: id est, quotidie vallatus divina custodia munieris. Dissimulantibus agere poenitentiam, hoc exemplum egregium proponendum est: necessaria enim haec cohortatio est, qua possunt peccatores gloriam perditam reparare. Et longe facies iniquitatem a tabernaculo tuo. Si te emendare volueris atque corrigere, tibi ascribet Deus, quod longe facias a te iniquitatem tuam: cum eam a te potius ipse elonget. Sive ipse diabolus iniquitas dicitur: hoc est, qui te in potestatem accipit, elongabitur. Dabit pro terra silicem, et pro silice torrentes aureos. Hoc dicit: quod si propitiatio eum Dei in praeceptis ejus firmissimis stabilierebus, et carnis voluptatibus operam dabit: sed magis ad fortitudinem virtutum proficiet, per quam possit ad affluentes coelestium divitias pervenire: hoc enim metaphoricos Eliphaz ad sanctum Job dicit: quod si
Abbreviated transcription (Latin):
Reliquias dixit &iam extrema quaeque peccaminum indie ludicu
punienda: quia in hoc sȩculo nulla poena grauissimos peccatores
itaut dignisunt dampnat: si ue reliquias posteritatem malorũ
hominum intellegere possumus. quae imitando eos tam quam
patres eorum generatio appell&ur: siue in bonam partem¬
reliquiae ponuntur: secundum illud: Qm̃ cogitatio hominis
confitebiturtibi & reliquiae cogitationis diem festum agent tibi
Vt cogitatio hominis ad confessionem pertineat peccatorum
reliquide uero sint ipsius confessionis a&erna remuneratio: qua
indultis sibi peccatis uelut indie festo spĩtali la&itia perfruatur
habebis fructus optimos  Hortatur scm̃ iob: selam cogit&emen¬
dare: &dat consilium non quaerenti. ut perpacientiam conuertatur
addm̃. &ita post bellum instantis sibi horribilis plagȩ poss& habere
audiquae praecipit & conserua. Si reuersus fueris ad omni potentem

Expanded text:
Reliquias etiam dixit, extrema quaeque peccaminum in die judicii Reliquias etiam dixit, extrema quaeque peccaminum in die judicii punienda: quia in hoc saeculo, nulla poena gravissimos peccatores ita ut digni sunt damnat. Sive reliquias posteritatem malorum hominum intelligere possumus: quae imitando eos tamquam patres eorum reliquiae appellentur. Sive in bonam partem ponuntur: secundum illud: Quoniam cogitatio hominis confitebitur tibi: et reliquiae cogitationis diem festum agent tibi, ut cogitatio hominis ad confessionem pertineat peccatorum: reliquiae vero sunt ipsius confessionis aeterna remuneratio: qua indultis sibi peccatis, velut in die festo spirituali laetitia perfruatur.habebis fructus optimos. Hortatur sanctum Job, ut se jam cogitet emendare, et dat consilium non quaerenti, ut per patientiam convertatur ad Deum. Et ita post bellum instantis sibi horribilis plagae, posset habere audi quae praecepit, et conserva. Si reversus fueris ad Omnipotentem,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipse impless& domos eorumbonis : Nontimuerunt ergo impii
nec propter peccata offensamdĩ incurrentes. & bona quae ipsa
praestiterat & uindictam suppliciorum incurrerent: Quorum
sententia procul sit ame ⁊ Et scm̃ lob inblasphematorum nume
ponit : quemlta ut eosdem d&estatur: Uidebunt lusti & la& a¬
buntur  siue ut aliidixerunt ridebunt: de abiectione infidelis
populi loquitur ⁊ & dñs sub sannabit eos ⁊ Quo modo hoc & descis
elus non potest dici quando uident peccatores iusto dĩ iudicio.
condemnari: uidebunt & la& abuntur: Plac& enim illis dĩ
iustitia: sicut & ipsidõ: sed elifaz cum hic fortassis rectedixerit :
male opinatus est ut beatum lob impiis & peccatoribus compar&:
Non ne succisaest erectio eorum: Superbia utique illorum
contumacia. su pra dictis poenarum exemplis succisa est: & per¬
p&uae perditioni tradita  Et reliquias eorum deuorauit ignis: ⁊¬

Expanded text:
cum ipse implesset dcum ipse implesset dne propter peccatum offensam. Dei, et bona quae ipse praestiterat, vindictam suppliciorum incurrerent. Quorum sententia proculi sit a me. Et sanctum blasphematorum in numero ponit, quem ita ut eosdem detestatur. Videbunt justi, et laetabuntur. Sive ut alii dixerunt, ridebunt: de abjectione infidelis populi loquitur. Et innocens subsannabit eos. Quomodo hoc et de sanctis ejus non potest dici? quando vident peccatores justo Dei judicio condemnari: videbunt et laetabuntur. Placet enim illis Dei justitia, sicut et ipsi Deo. Sed Eliphaz cum hic fortassis recte dixerit, male opinatus est, ut beatum Job impiis, et peccatoribus comparet. Nonne succisa est erectio eorum? Superbia utique illorum et contumacia, supradictis poenarum exemplis succisa est, et perpetuae perditioni tradita. Et reliquias eorum devoravit ignis?
Abbreviated transcription (Latin):
dicat dm̃: locisque eum asserat contineri: quod utiq grande
sacrilegium est sentirededõ: Nũm quid semitam saeculorum
quod calcauerunt uiri iniquii custodire cupis. pro obseruare dixi
Hocest numquid accus &uitam perditam consequi concupiscis
eorum qui indiluuio & sodomis &heremo perierunt: ueleorum
qui noncredunt dm̃ humana curare : qui sublati sunt ante tempus
suum  ut dathan & absron. uel illiqui subita morte perierunt:
Et fluuius subuerat fundamentum eorum: ⁊ Inminente inseiradĩ
tamquam fluuii inp&us stabilitas praesentis uitae eorum sub¬
uersa est : siue quasi fluuius superueniente pressura fundamentũ
corporeum eorum de molitum est: ut uitae eorum pari&es corrue¬
rent: Quidicebant dõ recedea nobis:  Propter a postasiam ergo
dam natisunt: at nontalis iob quidicit &iam sioccidatme in ipsum
sperabo : Et quasi nihil poss& facere omnip̃s: aestimabant eum

Expanded text:
dicat Deum, locisque eum asserat contineri: quod utique grande dicat Deum, locisque eum asserat contineri: quod utique grande sacrilegium est sentire de Deo. Numquid semitam saeculorum viri iniqui? Custodire cupis, pro observare dixit: hoc est, numquid actus, et vitam perditam consequi concupiscis eorum, qui in diluvio, et Sodomis, et eremo perierunt, vel eorum qui non credunt Deum humana curare. Qui sublati sunt ante tempus suum. Ut Dathan et Abiron: vel illi qui subita morte perierunt. Et fluvius subvertit fundamentum eorum. Imminente in se ira Dei, tamquam fluvii impetus, stabilitas praesentis vitae eorum subversa est: sive quasi fluvius superveniente pressura, fundamentum corporum eorum demolitum est, ut vitae eorum parietes corruerent. Qui dicebant Deo: recede a nobis. Propter apostasiam ergo damnati sunt. At non talis est Job, qui dicit, etiamsi occidat me, in ipsum sperabo. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
quitatibus potens a gebas. ut haec mala meritorum tuorum reciproca
tibiuenire non crederis: Quibus tenebris miseriae utique &calamita¬
tis tam quam imp&u aquarum inundantium repente depressus es.
ut obscurato corde non uideas quod rectum esse pacientia perdo c&
dultis modis inscripturis diuinis. tenebrae appellantur: Peccata
ignoratio siue tribulatio : uel&iam obscuritas diuinorum uolumi¬
num nomine tenebrarum ponitur. An cogitas quodds̃ excelsior
ergo elifaz scm̃ iob criminatur. quod indm̃ asserat ignorantiam
cadere & multa sint increaturis suis quaenesciat. De inde quod
iudicium elus ad firm& incertum esse & dubium: & idcirco percali¬
ginem idest quasi ueri similesit quodiudicat: Nubes latibulun
elus necnostraconsiderat & circa cardines caeli ambulat:: Id¬
circo autem haecomnia quasi exsensibus beati lob esseconfingit.
ut eum non solum blasphemum uerum &iam quod ignorantem

Expanded text:
quitatibus potens agebas, ut haec mala meritorum tuorum reciproca quitatibus potens agebas, ut haec mala meritorum tuorum reciproca tibi venire non credideris. Quibus tenebris miseriae utique, et calamitatis, tamquam impetu aquarum inundantium repente depressus es, ut obscurato corde non videas, quod rectum esse patientia perdocet. Multis modis in Scripturis divinis, tenebrae appellantur, peccata, ignorantia, sive tribulatio, vel etiam obscuritas divinorum voluminum, nomine tenebrarum ponitur. An cogitas quod Deus excelsior ergo Eliphaz sanctum Job criminatur, quod in Deum asserat ignorantiam cadere, et multa sint in creaturis suis quae nesciat. Deinde quod judicium ejus affirmet incertum esse et dubium. Et idcirco per caliginem, id est, quasi verisimile quid judicat. Nubes latibulum ejus: nec nostra considerat, et circa cardines coeli perambulat. Idcirco autem haec omnia quasi ex sensibus beati Job esse confingit: ut eum non solum blasphemum, verum etiam quod ignorantem
Abbreviated transcription (Latin):
nisi conditioni suae subditus uiuer& : Viduas dimisistiuacuas
Quieas distitutas & tribulationibus ad fectas atquehumiliatas.
ad subueniendum audire noluisti: Vnam quam que earum uacuã
dimisisti : quando id quod ate postolabat non potuit imp&rare:
et lacertos pupillorum comminuisq: Siquid uirium habuerunt.
unde sustentari possent tulisti: &eorum animos uitae disperatione
fregisti. uel non defendendo eos amalis hominibus. uirtutem spei
eorum quaadte respiciebant comminuisti. dumeos passuses
opprimi: Propterea circumdatus es laqueis &conturbatte for¬
mido subita. ⁊ Hocdicebat elifat quod ipsebeatus lob male consci¬
entiae formidine turbar&ur. & eadem formidine sibi subito ueni¬
ente usquequaque consternatus: consilium pacientiae perdiderit
contra aduersa. Et putabas te tenebras non uisurum: Aut imp&u
aquarum inundantium non oppressum. ⁊Intanta securitate in ini¬

Expanded text:
nisi conditioni suae subditus viveret. Viduas dimisisti vacuas. nisi conditioni suae subditus viveret. Viduas dimisisti vacuas. Qui eas destitutas, et tribulationibus affectas atque humiliatas, ad subveniendum audire noluisti: unamquamque earum vacuam dimisisti: quando id quod a te postulabat, non potuit impetrare. Et lacertos pupillorum comminuisti. Si quid virium habuerunt, unde sustentari possent, tulisti, et eorum animas vitae desperatione fregisti, vel non defendendo eos a malis hominibus; virtutem spei eorum, qua ad te respiciebant, comminuisti, dum eos passus es opprimi. Propterea circumdatus es laqueis, et conturbat te formido subita. Hoc dicebat Eliphaz, quod ipse beatus Job malae conscientiae formidine turbaretur, et eadem formidine sibi subito veniente, usquequaque consternatus consilium patientiae perdiderit contra adversa. At putabas te tenebras non visurum, et impetu aquarum inundantium non oppressum iri. In tanta securitate ini
Abbreviated transcription (Latin):
extorserit siue ꝑspeciem iusaitiae ꝑ calumniam exspoliarit: ubi praegra
crimen quando dicitur. quod nec sanguini suo
Et nudos spoliasti uestibus : quid uestitis feceris hic app̃ar&. apu
quem nec nudus arapinis tuis in munis inuentus est: Aquam
lasso non de difq: Manifestum est: &esurienti subtraxi stipanem
Craueest non dedisse: grauius subtraxisse: Grande ergo
peccatum. hospitalitatem in necessitate positis non prebere :
A perte autem elifat mentitum scimus : cum inferius legamus
quantabona lobfuerit operatus: In fortitu dine brachitui
possidebas terram : & potentissimus obtinebas terram: Arguit
nihil hominus eum tam quam superbum & trrannum : qui non
iustitia & aequitate regnisui populos reger& : sed truculentis
moribus tam quam uirtute brachii duro eos seruitutis onere
subiugar& : & nullus propter imperium suum durissimum:

Expanded text:
extorserit: sive per speciem justitiae per calumniam exspoliaverit: et praegravatur extorserit: sive per speciem justitiae per calumniam exspoliaverit: et praegravatur crimen, quando dicitur, quod nec sanguini suo pepercerit. Et nudos spoliasti vestibus. Quid vestitis feceris, hic apparet: apud quem nec nudus a rapinis tuis immunis inventus est. Aquam lasso non dedisti. Manifestum est. Et esurienti subtraxisti panem. Grave est non dedisse, gravius subtraxisse. Grande ergo peccatum, hospitalitatem in necessitate positis non praebere. Aperte autem Eliphaz mentitum scimus, cum inferius legamus quanta bona Job fuerit operatus. In fortitudine brachii tui possidebas terram, et potentissimus obtinebas eam. Arguit nihilominus eum tamquam superbum, et tyrannum, qui non justitia et aequitate regni sui populos regeret: sed truculentis moribus tamquam virtute brachii, duro eos servitutis onere subjugaret, et nullus propter imperium suum durissimum,