comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
penes ecclesiam fiunt. quia sc̃s in ea manens sp̃s eundem sacramen¬
torum latenter operatur effesiũ Onde seuꝑ bonos seuꝑ malos ministros
intra ecclesiamdĩ dispensent᷑ : Tamen quia sp̃s sc̃s mistice illa uiuifi¬
cat qui quondam apostolico intempore uisibilibus apparebat o pe¬
pibus nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur. Haec
dona nec malorum attenuantur : quia neq qui plantat est aliquid
neq quirigat. sed qui incrementum datds̃ Vnde & grece misteriũ
dr̃ quod se er&am & reconditam habeat dispensationem. Baptis¬
mum grece latine tinstio inter p̃tatur : quae idcirco tinflio dic
quia ibi homo spũ gratiae in melius inmutatur. & longe aliud
quam erat efficitur Prius enim foedieramus deformitate pec¬
catorum : in ipsa tinctione reddimur pulchri dealbatione uiflu¬
tum Vnde & incanticis scribitur canticorum Quae est ista quȩ

Expanded text:
penes Ecclesiam fiunt: quia sanctus in ea manens Spiritus eumdem Sacramenpenes Ecclesiam fiunt: quia sanctus in ea manens Spiritus eumdem Sacramentorum latenter operatur effectum. Unde seu per bonos seu per malos ministros intra Dei Ecclesiam dispensentur: tamen quia Spiritus sanctus mystice illa vivificat, qui quondam apostolico in tempore visibiliter apparebat; operibus nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur haec dona, nec malorum attenuantur: Quia neque qui plantat aliquid est, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Unde et graece mysterium dicitur, quod reconditam habeat dispensationem. Baptismus graece, latine tinctio interpretatur. Quae idcirco tinctio dicitur, quia ibi homo Spquam erat efficitur. Prius enim foedi eramus deformitate peccatorum, in ipsa tinctione reddimur pulchri dealbatione virtutum; unde et in Canticis scribitur canticorum 8, 5: 'Quae est ista quae
Abbreviated transcription (Latin):
carum secundum u&erem legem: eo quod obseruantes careant his
rebus quibus se abstinuerint. Sacrificium diftum quasi sacrum¬
fastum : quia p̃ce mrflica consecratur in memoriam pronobisdo
minicae passionis Vnde eo hoc iubente corpus xp̃i & sanguinem
dicimus : quoddum sit ex frustibus terrae. scĩ ficatur. & fit sacra¬
mentum operante inuisibilit̃ spũ dĩ : cuius panis & calicis sacra¬
mentum greci eucha ristiam dicunt: quod latine bona gratia in
terp̃ tatur : & quid melius sanguine & corpore xp̃i : Sacramen¬
tum est in aliqua celebratione. cumres gesta ita fit: ut aliquid
significare intellegat᷑ quod scãẽ accipiendum est Sunt autem
sacramenta baptismum & chrisma corpus & sanguis qua eobid
sacramenta dicuntur : quia sub tegumento corporalium rerum uiflus di¬
uina secr&ius salutem eorundem sacramentorum operat. Unde & ase
er&is uistutibus ut sacris sacramenta dicuntur. quae ideo fruftuo se

Expanded text:
carum secundum veterem legem, eo quod observantes ea careant his carum secundum veterem legem, eo quod observantes ea careant his rebus, quibus se abstinuerunt. Sacrificium dictum, quasi sacrumfactum: quia prece mystica consecratur in meminicae Passionis. Unde ab hoc, eo jubente, corpus et sanguinem dicimus. Quod dum fit ex fructibus terrae sanctificatur, et fit Sacramentum operante invisibiliter Spiritu Dei, cujus panis et calicis Sacramentum Greci eucharistiam diterpretatur. Et quid melius sanguine et corpore Christi? Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res gesta ita fit ut aliquid significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. Sunt autem sacramenta baptismum et chrisma, corpus et sanguis Domini. Quae ob id sacramenta dicuntur, quia sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorundem sacracretis virtutibus vel sacris Sacramenta dicuntur. Quae ideo fructuose
Abbreviated transcription (Latin):
Ante quam adhostes ꝑgerent. Victimae uero sacrificia quae post uibt¬
riam deuistis hostibus immo labant᷑ : & erant uistime maiora sacrificua
quam hostiae Alii uistimam distam putauerunt quia istu ꝑ cussa.
cadebat uł quia uinsta ad aras ducebatur Holo cauftum illud est ubi
totum igne consumitur quod o ffeflur. Antiqui enim cũ maxima sa¬
crificia administrarent solebant totas hostias in sacro rum consu¬
mere flamma & ipsa erant hocauflomata holo enim grecetotũ
dicitur. causis incensio: & holo caustum totum incensum. Caeri¬
moniae apud latinos dicuntur sacraomnia quae apud grecos
orgia uocant Propriae autem uisum est doctoribus acarendo
appellari. caeremonias quasi carimonias eo quodea quae in sacris
diuinis offeruntur in suo usu id carerent homines. quod nomen & iam
inusu est litterarum sc̃arum : Alii caere monias pro priae in obser¬
uationibus iudeorum credunt abstinentiam scilic& quarundam aes¬

Expanded text:
antequam ad hostem antequam ad hostem oriam de victis hostibus immolabant, et erant victimae majora sacrificia, quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat: vel quia juncta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur, quod offertur. Antiqui enim cum magna sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocaustomata. Holon enim graece dicitur totum, causis incensio: et holocaustum, totum incensum. Cerimoniae apud Latinos dicuntur sacra omnia, quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a carendo appellari cerimonias, quasi carimonias, eo quod ea, quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines. Quod nomen etiam in usu est litterarum sanctarum. Alii cerimonias proprie in observationibus Judaeorum credunt, abstinentiam scilicet quarumdam es
Abbreviated transcription (Latin):
quia quae pauperes diuitibus locam munerum soluunt. Itaq munus
homini datꝰ donum dõ Onde &iam intem plis donaria dicimus
Munera autem uocantur quia manibus uel accipiuntur ut dantur
duo sunt autem quae offeruntur: donum. & sa crificium: donum
dicitur quicquid auro argentoq: aut qua lib& alia specie efficitur
Sac rificium autem est uistima & quae cumq in ara cremantur seu
ponuntur. Omne autem quod dõdatur aut dedicatur. Aut conse¬
eratur : quod de dicatur dicendo datur : unde & appellatur Vnde¬
& errant qui consecrationem dedicationem putant significari. Immo¬
latio abantiquis difta eo quod in mole altaris posita uistimacedere
Vnde & mastatio postim molationem est. Nunc autem immolatio
panis & calicis conuenit. libatio autem tantum modo calicis oblatio et
fundere est sumptumq nomen ex libero quodam qui ingrecia usum
repperit uitis hostiae apud u&eres dicebantur sacrificia quae fiebat

Expanded text:
quia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus quia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum Deo. Unde etiam in templis donaria dicimus. Munera autem vocantur quia manibus vel accipiuntur vel dantur. Duo sunt autem quae offeruntur: donum et sacrificium. Donum dicitur quidquid auro argentoque aut qualibet alia specie efficitur. Sacrificium autem est victima et quaecumque in ara cremantur seu ponuntur. Omne autem quod Deo datur, aut dedicatur aut consecratur. Quod dedicatur, dicendo datur; unde et appellatur. Unde errant qui consecrationem dedicationem putant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur. Unde et mactatio post immolationem est. Nunc autem immolatio panis et calicis convenit, libatio autem tantummodo calicis oblatio estfundere est, sumptumque nomen ex Libero quodam, qui in Graecia usum repperit vitis. Hostiae apud veteres dicebantur sacrificia quae fiebant
Abbreviated transcription (Latin):
aquarum multarum & tonitruum ualidorum dicentium. am̃¬
&atł: Ac ꝑ hoc sic opost& interris utraq dici sicut in caelo resonant.
Osanna in alterius linguae interp̃tationem in toto transire non potest:
osi enim. saluifica in terp̃tatur. anna inter iectio est. motũ animi
significans sub dep̃ cantis affestu. Integre autem dicitur osianna
quod nos corrupta mediauo cali lit tera & elisa dicimus: Osanna.
sicut fit inuersibus cum scandimus. Littera enim prima uerbi
sequentis exstre mam prioris uerbi ueniens ex cludit. & dicitur
hebraice. o sanna quod interp̃tatur saluifica. sub audiendo uł po¬
pulum tuum uł totum mundum Offeftorium tali ex causa sũpsit
uocabulum Feftũr enim dicitur oblatio quae altario feflur. &
sacrificatur a pontificibus a quo offeflarium nominatum quasi
propter feftũr Oblatio uocatus quia offeflur: dona propriae đi¬
diuina dicuntur: munera hominum. Nam munera dicuntur obse¬

Expanded text:
aquarum multarum et tonitruum validorum dicentium: amaquarum multarum et tonitruum validorum dicentium: ama: ac per hoc sic oportet in terris utraque dici, sicut in caelo resonant. Osanna in alterius linguae interpretationem in toto transire non potest. Osi enim salvifica interpretatur; anna interiectio est, motum animi significans sub deprecantis affectu. Integre autem dicitur osianna, quod nos corrupta media vocali littera et elisa dicimus osanna, sicut fit in versibus cum scandimus. Littera enim prima verbi sequentis extremam prioris verbi veniens excludit, et dicitur Hebraice osanna, quod interpretatur salvifica, subaudiendo vel: populum tuum, vel: totum mundum. Offertorium tali ex causa sumpsit vocabulum. Fertum enim dicitur oblatio quae altari offertur et sacrificatur a pontificibus, a quo offertorium nominatum, quasi propter fertum. Oblatio vocatur quia offertur. Dona proprie divina dicuntur, munera hominum. Nam munera dicuntur obse
Abbreviated transcription (Latin):
uersio sensuum uł ꝑsonarum esse noscantur. Umnus est canticũ
laudantium quod de greco in latinum laus inter p̃tatur proeo
quod sit carmen la&itiae & laudis. pro prie autem ymnisunt
Siergo & in laudem dĩ dicitur & cantatur tunc est rmnus Sisitlau
quod est carmen lamenti & funeris Alle luia duorum uerborum
inter p̃tatio est hoc est lausdĩ & est he breum laenim unum est de
decłm nominibus quibus apud hebreos ds̃ uocatur. Amen significat
uere siue fideliter quod & ipsũd hebreum est : quae duo uerba amen
xałł nec grecis nec latinis nec barbaris lic& insuam linguam om¬
uno transferre uł alia lingua ad nuntiare. Nam quam uis inter¬
pr&ari possint : propter scĩorẽ tamen austoritatem seruata estab
apostolis in his pro priae linguae antiquitas. Tanto enim sacra
sunt nomina. ut &iam io hannes in apo calipsi referat sespũ reue¬
lante uidisse & audis se uocem caelestis exercitus tam quã uocem

Expanded text:
versio sensuum vel personarum esse noscantur. Hymnus est canticum versio sensuum vel personarum esse noscantur. Hymnus est canticum laudantium, quod de Graeco in Latinum laus interpretatur, pro eo quod sit carmen laetitiae et laudis. Proprie autem hymni sunt Si ergo et in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc est hymnus. Cui quod est carmen lamenti et funeris. Alleluia duorum verborum interpretatio est, hoc est laus Dei, et est Hebraeum. Ia enim unum est de decem nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Amen significat vere, sive fideliter, quod et ipsud Hebraeum est. Quae duo verba amen et alleluia nec Graecis nec Latinis nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre vel alia lingua adnuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem servata est ab Apostolis in his propriae linguae antiquitas. Tanto enim sacra sunt nomina ut etiam Iohannes in Apocalypsin referat se Spiritu revelante vidisse et audisse vocem caelestis exercitus tamquam vocem
Abbreviated transcription (Latin):
mysterio prodit historia Haec autem duo inquibus dam psalinoꝵ
titulis iuxta musicam astem alter natim sibi ad ponuntur Nam
quitur arsorgani modulantis imitatur. Esalmus autem aꝑsaltero
dicitur. Vnde nec mos est exalio opere eum conponi: Tres autem gras
sunt incantando. Primus succenforis. secundus incentoris teftius
ac centoris diapsalma quidam hebreum uerbum esse uolunt qs
significatur semper id est quod illa quibus hoc inter ponitur. sempi¬
terna esse confir ma Quidam uero grecum uerbum ex istiman
quo significatur inter uallum psallendi. ut psalma sit quod psallitur
diapsalma uero interpositum inpsallendo silentium : ut quem ad nob
sin psalma dicitur uocis copulatio in cantando itadiapsalma dis¬
iuntio sẽarum ubi quaedam requies distincta continuationis ostendt̃
Unde & illud probabile est non coniungendas sententias in psallend
ubidia psalma interposita fuerit : quia ideo interponitur ut en¬

Expanded text:
mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam Psalmorum mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam Psalmorum titulis iuxta musicam artem alternatim sibi adponuntur. Nam quitur, ars organi modulantis imitatur. Psalmus autem a psalterio dicitur, unde nec mos est ex alio opere eum conponi. Tres autem gradus sunt in cantando: primus succentoris, secundus incentoris, tertius accentoris. Diapsalma quidam Hebraeum verbum esse volunt, quo significatur semper; id est, quod illa, quibus hoc interponitur, sempiterna esse confirment. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi; ut psalma sit quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum synpsalma dicitur vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio earum, ubi quaedam requies distincta continuationis ostenditur. Unde illud probabile est, non coniungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interposita fuerit; quia ideo interponitur, ut con
Abbreviated transcription (Latin):
uenienter non potest. cum autem unus caneͣ grece monodia latine
sicinum ł sinicium dicitur. cum uero duo canunt bicinium a ppelat
cum multi: chorus ÷ Namchore ae ludicrum cantilene uł saltation
clas sium sunt. Antiphona exgreco interp̃tatur uox reciproca duohbis
scilic& choris alternatim psallentibus ordine commutato siue deun
adunum quod genus psallendi greci inuenisse traduntur Respon¬
sorios itali tradiderunt quos inde responsarios canuntds uocant
quod alio desinente id alter respondeat. Inter responsarios autem
& anti phonas hoc diffest. quod in responsuriis unus uersum dier
Vnantiphonis autem uersibus alternant chori. Lestio dicitur
quiꝰ non cantatur ut psalmi uł ymnus sed legiturtantum Ilic
enim modulatio hic sola pronuntiatiodicitur quaeritur Can¬
ticum est uox cantantis in la&itia. ꝑsalmus autem dicitur qua
cantatur adpsalterium quo usum esse dauid pro ph&a in magno

Expanded text:
venienter non potest. Cum autem unus canit, Graece monodia, Latine venienter non potest. Cum autem unus canit, Graece monodia, Latine sicinium dicitur; cum vero duo canunt, bicinium appellatur; cum multi, chorus. Nam chorea ludicrum cantilenae vel saltationes classium sunt. Antiphona ex Graeco interpretatur vox reciproca; duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum. Quod genus psallendi Graeci invenisse traduntur. Responsorios Itali tradiderunt. Quos inde responsorios cantus vocant, quod alio desinente id alter respondeat. Inter responsorios autem et antiphonam hoc differt, quod in responsoriis unus versum dicit, in antiphonis autem versibus alternant chori. Lectio dicitur quia non cantatur, ut psalmus vel hymnus, sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio quaeritur. Canticum est vox cantantis in laetitiam. Psalmus autem dicitur qui cantatur ad Psalterium, quod usum esse David prophetam in magno
Abbreviated transcription (Latin):
fficiorum p̃lurima genera esse sed p̃cipuum illud quod in
sacris diuinisq hab&ur rebus Officium autem abefficiendo
distum quasi efficium propter decorem ser monis una mu¬
tata littera: ueliugum ceste ut quisq illa agat quae nulli officiant
sed pro sint omnibus Uespestinum officium est in noctis initio.
uocatum abstella uespere quesurgit oriente nocte Matutinũ
uero officium est in lucis initium austella luciferam appellata.
quae oritur inchoante mane : quorum duorum temporum signi¬
ficatione ostenditur ut die ac noste semperds̃ laud&ur Missa
tem pore sacri ficii est quando catłcumini foras mittuntur
missa : quia sa cra mentis altaris interesse non possunt qui non¬
dum regenerati noscuntur chorus est multitudo insacriscol
lesta & dictus chorus quodinitio in modum corone circumaras
starent & ita psallerent. Aliichorum dixerunt a concordia quae
in caritate consistit : quia si caritatem non habeat. respondere con¬

Expanded text:
fficiorum plurima genera esse, sed praecipuum illud quod in sacris divinisque rebus habetur. Officium autem ab efficiendo tum, quasi efficium, propter decorem sermonis una mutata littera; vel certe ut quisque illa agat quae nulli officiant, sed prosint omnibus. Vespertinum officium est in noctis initio, vocatum ab stella Vespere, quae surgit oriente nocte. Matutinum vero officium est in lucis initio, ab stella Lucifero appellatum, quae oritur inchoante mane. Quorum duorum temporum significatione ostenditur ut die ac nocte semper Deus laudetur. Missa tempore sacrificii est, quando catechumeni foris mittuntur, missa, quia sacramentis altaris interesse non possunt qui nondum regenerati noscuntur. Chorus est multitudo in sacris lecta; et dictus chorus quod initio in modum coronae circum aras starent et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in caritate consistit; quia, si caritatem non habeat, respondere con
Abbreviated transcription (Latin):
lemefficit sonum Dentes greciodontes uocant : & inde in latinũ
trahere nomen uidentur. Horum primi. praecisores dicuntur. qr
omne quod accipitur ipsi prius incidunt : Sequentes canini uo¬
cantur. quorum duo indextra maxilla & duo insinistra sunt: &¬
dicticanini. q ad simili tudinem caninorum existunt: & canes
exipsis ossa frangant sicut & homo: ut quod non possunt priores
p̃cidere. illis tradunt ut confrangant: hos uulgus prolongi¬
tudine & rotunditate colamellos uocant Vltimi sunt mo¬
lares qui concisa a prioribus atq confrasta subigunt. & molent
atq in massant : unde & molares uocati sunt. dentium autem
numerum discernit qualitas sexus Nam inuiris plures: Lufe¬
minis pauciores existunt Gingiuae. agignendis dentibus nomi

Expanded text:
lem efficit sonum. Dentes Graeci ὀδόντες vocant, et inde in Latinum lem efficit sonum. Dentes Graeci ὀδόντες vocant, et inde in Latinum trahere nomen videntur. Horum primi praecisores dicuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis pauciores existunt. Gingivae a gignendis dentibus nomi
Abbreviated transcription (Latin):
ncuiisis aliquid ac sciamus Vnde ẽ contra inscii acrudes igna¬
ridicuntur : ol fecis se enim scisse u& eres dicebant. Terentius ac
non notis sex mensibus prius olfecissent. quam ille quid quam
coeperit : Hariũ resta pars propter quod aequaliter sit in longi¬
tudine & rotunditate porresta. colum nauocatur: extremitas
eius pirula. a formola pomi piri: quae uero dextraleuaq sunt :
pinnulae ab ala rumsimilitudine. Uedium autem inter finium: s
diftum: quod ꝑ ipsum quasi ꝑostium & cibos intusmittimus. & spu¬
tum foris proicimus. uelquia intus in grediuntur cibi: Inde egre di¬
untur sermones : labia alambendo nominata: quod autẽ soperius est.
Labium dicimus quod inferius eo quod grossius sit. labrum: alii uiro¬
rum labra mulierum labia dicunt Linguae alinguͤando cibo pu¬
tat uarro nomen in positum : alii quodꝑasticulatossonos uerba ligat
Sicut enim plestrum cordis. Ita lingua inliditur dentibus. & uoca¬

Expanded text:
norimus aliquid ac sciamus. Unde et e contra inscii ac rudes ignari dicuntur. Olfecisse enim scisse veteres dicebant. Terentius Adelph. 397: Ac non totis sex mensibus prius olfecissent, quam ille quidquam coeperit. Narium recta pars, propter quod aequaliter sit in longitudine et rotunditate porrecta, columna vocatur; extremitas eius pirula, a formula pomi piri; quae vero dextra laevaque sunt, pinnulae, ab alarum similitudine: medium autem interfinium. Os dictum, quod per ipsum quasi per ostium et cibos intus mittimus et sputum foris proicimus; vel quia inde ingrediuntur cibi, inde egrediuntur sermones. Labia a lambendo nominata. Quod autem superius est, labium dicimus; quod inferius, eo quod grossior sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum labia dicunt. Linguae a ligando cibo putat Varro nomen impositum. Alii, quod per articulatos sonos verba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita lingua inliditur dentibus et voca
Abbreviated transcription (Latin):
u& eres non pro aftuto tantum sed &iam pro astute dodo ponebant.
hunc & uersutum. abeo quod animum cito uestat. cupidus & capiendo
multum id accipiendo uocatus Clamosus quasi calamo sus a cala¬
mo scilic& quod son& Calumniator falsi criminis accusator:
acaluendo id est frustrando & decipiendo distus calculator a
calculis iđ lapillis minutis quos antiqui in manutenentes nu¬
meros componebant conpilator. quialiena dicta suis ꝑmiscti:
Sicut solent pigmenta in pila diuersa mixta contundere. Hoc
scelere quondam accusabatur mantuanus ille uates cum quos¬
dam uersđs omeritrans ferens suis ꝑmiscuisse ut᷑ con pilator

Expanded text:
eres non pro astuto tantum, 464 sed etiam pro astute docto ponebant. Hunc, et versutum, ab eo quod animum cito vertat. 42. Cupidus a capiendo multum, id est, accipiendo vocatus. Clamosus, quasi calamosus a calamo, scilicet, quod sonet. Calumniator, falsi criminis accusator a caluendo, id est, frustrando et decipiendo, dictus. 43. Calculator, a calculis, id est, lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros componebant. 44. Compilator, qui aliena dicta suis permiscet, sicut solent pigmentarii in pila diversa mista contundere. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus Homeri transferens suis permiscuisset, et cum compilator
Abbreviated transcription (Latin):
conciliator ftupri : eo quodmentes mi serorum blandiat & deliniendo
seducat. Libidinosus ab eo quod faciat quod lib& Libidino sus qlibero
qui puellarum corpore pingitur. Luxoriosus quasi solutus inuolup¬
tates unde & membra loco mota lux adicuntur lasciuus quod sit
exaqua contrahit: cuius uitium est huc atq. illuo cursus. aut ãflu¬
ore aquȩ sumpto uitio sed po&ae iam hoc genus nominis pro furioses
tus quod huius modi habeat cutem. Leprosus a prbritu nimio ipsius
scabiae distus : unde & ꝑ .p. scribi deb& Luscus quod lucemex paste sciat
sicut lufciliosus quiuesperł nihiluid&. Luscus quos coclites dixerunt
antiqui : unde &ciclo pas codites legimus dictos: quod unum ocu¬
lum habuis se ꝑhibentur lotus labatus iđmundus Lupamer &rix
ara pacitate uocata quod adse rapiat miseros & adp̃henꝗdat Mise¬
ricors a conpatiendo alienae miseriae uocabulum est sostitus &
hinc appellatam miseriam. quod miserum corfaciat dolentis ali

Expanded text:
conciliator stupri, eo quod mentes miserorum blandiat et deliniendo seducat. Libidinosus, ab eo quod facit quod libet. Libidinosus a Libero, qui puellarum corpore pingitur. Luxuriosus, quasi solutus in voluptate: unde et membra loco mota luxa dicuntur. Lascivus, quod sit ex aqua contrahit, cuius vitium est huc atque illuc cursare, aut a fluore aquae sumpto vitio. Sed poetae iam hoc genus nominis pro furiosis tus, quod huiusmodi habeat cutem. Leprosus a pruritu nimio ipsius scabiae dictus, unde et per P scribi debet. Luscus, quod lucem ex parte sciat, sicut luscitiosus, qui vesperi nihil videt. Luscos coclites dixerunt antiqui, unde et Cyclopas Coclites legimus dictos, quod unum oculum habuisse perhibentur. Lotus, lautus, id est mundus. Lupa, meretrix, a rapacitate vocata, quod ad se rapiat miseros et adprehendat. Misericors a conpatiendo alienae miseriae vocabulum est sortitus: et hinc appellata misericordia, quod miserum cor faciat dolentis ali
Abbreviated transcription (Latin):
extendiq potest Pluton grece. latine diespiter uł ditis pater:
quem alii orcum uocant quasi receptorem mostium: Unde &
orca nuncupatur uas quod recipit aquas: ipse & grece caron.
liberum aliberamento appellatum uolunt : quod quasi mares in co¬
eundo ꝑ eius bene ficium emissis seminibus liberentur. quodidẽ
liber muli ebri & delicato corpore pingitur. Dicunt esmulie¬
res ei adtributas. & uinum propter excitandam libidinem:
Vnde & frons eius pampino cingitur. Sedideo coronam uit eam
& cornuhab&: quia cum grate & mode rate uinumbibitur
la& itiamp̃stat. cum ultra modum. excitat litaes iđ quasi cor

Expanded text:
extendique potest. Pluton Graece, Latine Diespiter vel Ditis pater; extendique potest. Pluton Graece, Latine Diespiter vel Ditis pater; quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortium. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per eius beneficium emissis seminibus liberentur; quod idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur. Dicunt enim mulieres ei adtributas et vinum propter excitandam libidinem. Unde et frons eius pampino cingitur. Sed ideo coronam viteam et cornu habet, quia cum grate et moderate vinum bibitur, laetitiam praestat; cum ultra modum, excitat lites, id est quasi cor
Abbreviated transcription (Latin):
duas ianifacies faciunt: propter orientem & occidentem
Cum uero faciunt eum quadri frontem. & ianum geminum
appellant : adquat tuor mundi pastes hoc referunt. uel ad
quattuor elementa siue tem por&: seddum hoc fingunt:
monstrum nondm̃ faciunt: peptunum aquas mundi p̃di¬
cant: & distus ab eis neptunus. quasi nube tonans Vulcanũ
uolunt ignem: & dictus uulcanus quasi uolans candor. uel
quasi uolicanus quod ꝑ aerem uol& Ignis enim ẽ nubibus¬
nascitur. Vnde &iam ho merus dicit eum p̃cipitatum deaere
interras : quod omne fulmen deaere cadqͥt: Id circo autem uul¬
canus de femore iunonis fingitur natus: quod fulmina dei mo
aere nascuntur. Claudus autem dicitur uulcanus : qui ꝓͥ naturã
num quam rectus est ignis. sed quasi claudus eius modi s̃peciem
motumq hab& Ideo autem in fabro rumfornace eundem uul¬
canum austorem dicunt qr sine igne nullum m& alligenus fundi

Expanded text:
duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifrontem et Ianum geminum appellant, ad quattuor mundi partes hoc referunt, vel ad quattuor elementa sive tempora. Sed dum hoc fingunt, monstrum, non deum faciunt. Neptunum aquas mundi praedicant; et dictus ab eis Neptunus, quasi nube tonans. Vulcanum volunt ignem; et dictus Vulcanus quasi volans candor, vel quasi volicanus, quod per aerem volat. Ignis enim e nubibusnascitur. Unde etiam Homerus dicit eum praecipitatum de aere in terras, quod omne fulmen de aere cadit. Idcirco autem Vulcanus de femore Iunonis fingitur natus, quod fulmina de imo aere nascantur. Claudus autem dicitur Vulcanus, quia per naturam numquam rectus est ignis, sed quasi claudus eiusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eundem Vulcanum auctorem dicunt, quia sine igne nullum metalli genus fundi
Abbreviated transcription (Latin):
pora quod inse redeant. uel propter sapientiam quod intus
acuta sit In aliquibus autem ciuitatibus saturno liberos
suos apud gentiles immolabant: quod satur num po&elibe¬
ros suos deuo rasse solitum tradiderunt louisfestur aiu¬
uando diftus. & iuppiter quasi iuuans pater. hoc est omnibus
praestans. Hunc & priuato titulo iouem optimum dixer̃
dum fuiss& incestđs insuis. inpudicus in extraneis. quẽ modo
taurem fingunt propter europȩ raptum : fuit enim in nau
cuius insigne erat taurus. modo danaes ꝑ imbrem aureum
ap p&isse concubitum. ubi intellegitur pudicitiam mulieris
ab auro fuisse corruptam. modo insimilitudinẽ fuisse aquile
propter quod puerum adstuprum rapuerit. modo serpen¬
tem quia reptauerit. &cignum quia cantauerit. & ideo non
figurae istęsunt sed plane deueritate scelera: Unde turpe
erat tales deos credi quales homines esse nondebeant: la¬
num dicunt quasi mundi uel caeli. uel mensũum ianuam:

Expanded text:
pora, quod in se redeant, vel propter sapientiam, quod intus pora, quod in se redeant, vel propter sapientiam, quod intus acuta sit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suos apud gentiles inmolabant, quod Saturnum poetae liberos suos devorasse solitum tradiderunt. Iovis fertur a iuvando dictus, et Iuppiter quasi iuvans pater, hoc est, omnibus praestans. Hunc et privato titulo Iovem Optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, inpudicus in extraneis. Quem modo taurum fingunt propter Europae raptum; fuit enim in navi cuius insigne erat taurus: modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intellegitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam: modo in similitudine aquilae, propter quod puerum ad stuprum rapuerit: modo serpentem, quia reptaverit, et cygnum, quia cantaverit. Et ideo non figurae istae sunt, sed plane de veritate scelera. Unde turpe erat tales deos credi, quales homines esse non debeant. Ianum dicunt quasi mundi vel caeli vel mensuum ianuam:
Abbreviated transcription (Latin):
dendo ad cit uel extendit: Quaedam autem nomina deorum
suorum gentiles ꝑuanas fabulas ad rationes fisicas conantur
traducere : ea quae in causis elementorum conposita esse lp¬
ter p̃tantur: sed hoc ãpadis totum fictum est: ut deos suos
ornarent aliquibus figuris. quos ꝑditos ac dedecords infa¬
mia plenos fuisse historiae confitentur: omnino enim fin¬
gendilocus uacat : ubi ueritas cessat Satur nusorigo deorũ
& totius posteritatis apaganis designatur: hunc latini asatu ap¬
pellatum fuerunt  quasi ad ipsum satio omnium ꝑtineatrerũ:
uela temporis longitudine quod satur&urannis: linde & cum
greci cronos nomenhabere dicunt id est tempus : quodfilios
suos feftur deuorasse hoc est annos. quos tempus : produxerit
insereuoluit. uł quod eo sem ina unde oriuntur iterum redeum
hunc caeli patris abscidis segeni talia dicunt: quia nihil in
caelo de se minibus nascitur Falcem ten& inquiunt prop¬
ter agri culturam significandam uel propter annos & tem¬

Expanded text:
dendo adicit vel extendit? Quaedam autem nomina deorum suorum gentiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaque in causis elementorum conposita esse interpretantur. Sed hoc a poetis totum fictum est, ut deos suos ornarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infamia plenos fuisse historiae confitentur. Omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferunt, quasi ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus produxerit, in se revolvit, vel quod eo semina, unde oriuntur, iterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet, inquiunt, propter agriculturam significandam, vel propter annos et tem
Abbreviated transcription (Latin):
N Q dĩ seruo Braulioni ep̃o:⁊SIDORUS
Om̃i desidĩo desidaui nc̃ uidẽ faciẽ tuã: & ut
aliqͣndo impleat ds̃ uotũ meũ anteꝗͣ moriar
Adpresens aũ dep̾cor. ut cõmendes me dõa¬
tionib tuis: ut & in hac uita spem meã ĩ plea
& in futuro beatitudinis tuȩ consortiũ mu
concedat. Et manu sua Ora ꝓ nob̾ beau¬

Expanded text:
sidorus. Omni desiderio desideravi nunc videre faciem tuam, et utinam aliquando impleret Deus votum meum, antequam moriar. Ad praesens autem deprecor, ut commendes me Deo orationibus tuis, et ut in hac vita spem meam impleat, et in futura beatitudinis tuae consortium mihi concedat. Et manu sua. Ora pro nobis, beat
Abbreviated transcription (Latin):
a maiori ad quem comparatur cũ aliqua paste sui : utternarius a quinario contin&ur
abeo cum aduabus pastibus suis Multiplex numerus est quihab& inse illum minorem¬

Expanded text:
a maiori, ad quem conparatur, cum aliqua parte sui, ut ternarius ad quinarium. Continetur a maiori, ad quem conparatur, cum aliqua parte sui, ut ternarius ad quinarium. Continetur enim ab eo cum duabus partibus suis. Multiplex numerus est, qui habet in se m
Abbreviated transcription (Latin):
uoi submultiplices u sub super pasticulares .ii subsupet pastientes iu. subinut¬
uplices sub suꝑ paficulares sub multiplices sub suꝑ pafuentes Perse numerus est
qus ne reletione aliqua dicitur utͦ ii .iiii.u .VI. & c&erisimiles ad al quidnumeruse¬
quirelatiue adalios comnparatur ut uerbigratia .iiii. ad duo dũ comparatus fuerit
duples dietur & multiplex ui ad tres oflo ad quattuor x adi: & iterutres adunũ:
triplexi adii Viii ad tres & ceẽri Ae quales numeri dicuntur qui secundum quanti¬
numeri sunt quia dinuicem comparati in ae qualitatem demonstrant ut cresadi .iiii
adui: u adiuii. x adui : & uniuersaliter maior minori aut minor maiori: huius modi
dum comparatus fuerit: inaequalis dicitur Maior numerus est qui hab& in se illum
minorem numerum adquem conparatur & aliquid plus. Vt uerbi gratia quin arius
numerus trmmario numero foflior est eo quod hab& quinarius numerus inse irin arium
numerũ & alias pastes eiusduas & reliqui tales : Minor numerus efi qui contin&ur

Expanded text:
 submultiplices, subsuperparticulares, subsuperpartientes, submultiplices subsuperparticulares, submultiplices subsuperpartientes. 2. Per se numerus est qui sine relatione aliqua elicitur, ut III, IV, V, VI, et caeteri similes. Ad alqui relatiue ad alios comparatur, ut uerbi gratia IIII ad II dum comparatus fuerit, duplex dicitur et multiplex, VI ad III, VIII ad IIII, X ad V; et iterum III ad I triplex, VI ad II, VIIII ad III et ceteri. Aequales numeri dicuntur qui secundum quantii. Inaequales numeri sunt qui ad inuicem comparati inaequalitatem demonstrant, ut III ad II, IIII ad III, V ad IIII, X ad VI; et uniuersaliter maior minori aut minor maiori huiusmodi dum comparatus fuerit, inaequalis dicitur. Maior numerus est qui habet in se illum minorem numerum, ad quem comparatur, et aliquid plus, ut uerbi gratia quinarius numerus trinarnumerum et alias partes eius duas, et reliqui tales. Minor numerus est, qui continetur
Abbreviated transcription (Latin):
tamilitum sicut decani abeo quo dde cłm militibus p̃ferunt᷑¬
Miles diftus qr mille erant ante innumero uno: uel q unus est
ex mille eleflus Romulus autemprimus ex populo milites sũpsit

Expanded text:
ta militum; sicut decani, ab eo quod decem militibus praeferuntta militum; sicut decani, ab eo quod decem militibus praeferuntMiles dictus, quia mille erant ante in numero uno, vel quia unus est ex mille electus. Romulus autem primus ex populo milites sumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
mit in proelio duc entem unde & uirgilius : ducis euandrisa¬
lustius quo cupidius inore ducis sese quisq bonum. nondum inore
tum qualis fuit alex ander apud grecos & iulius apud romanos :
hinc & monarcia dr̃: monos quippe singularitas greco nomine :
arcia principatus est. Te trarchaesunt quastam pastem regni tt̃rae
tenentes : nam tetra quattuor sunt. qualis fuit apud iudaeam
philippus Patricii inde uocatisunt.: pro eo quod sicut patresfiliis. patricĩ¬
ia pro uideant rei publicae Prae festi difti: quod p̃toria potestate p
p̃sint Pra& ores idem qui& p̃festi: quasi p̃positores praesides Biesdes¬
uero dicti: quia alicuius locit utelam p̃sidi alitertenent: tribuni
uocati : quod militibus siue plebibus iura tribuunt Ciliareae¬
sunt: qui mille p̃sunt quos nos mille narios nuncupamus & est
grecum nomen Centuriones disti eo quodcentum p̃ sunt mi¬
litibus: sic ut quin quagenarii q incapitȩ sunt quinquagin¬

Expanded text:
mit in praelio ducentem. Unde et Virgilius, ducis Evandri. Salmit in praelio ducentem. Unde et Virgilius, ducis Evandri. Sallustius: « Quo cupidius in ore ducis sese quisque bonum; » non dixit in ore tum, qualis fuit Alexander apud Graecos, Julius apud Romanos: hinc et monarchia dicitur, monos quippe singularis Graeco nomine, arche principatus est. Ttenentes. Nam τέτταρα quatuor sunt, qualis fuit apud Judaeam Philippus. 424 25. Patricii inde vocati sunt, pro eo quod sicut patres filiis, ita provideant reipubsint. Praetores, iidem qui et praefecti, quasi praepositores. Praesides ero dicti, quia aocati, quod militibus sive plebibus iura tribuunt. Chiliarsunt qui mille praesunt, quos nos millenarios nuncupamus; et est Graecum nomen. Centuriones dicti, eo quod centum praesint militibus; sicut quinquagenarii, quia in capite sunt quinquagin
Abbreviated transcription (Latin):
rore iulii cae saris Reges autem obhano causam apud greco
ba silei uocantur quodtam quam bases populum suflinent
unde & bases coronas habent: Quanto enimquisq magis
p̃ponitur. tanto amplius pondere laborum grauatur. Tiranni grece
dicuntur. idem latine & reges : Namapud u&eres inter regem & tr¬
rannum nulla discr&io erat : ut pars mihi paciserit dextram teti¬
gisse tyranni Fostes enim regestrranni uocabantur Nãt pro
uo cari pessimos atq in probos reges luxoriosae dominationis cu¬
piditatem & crudelissimam dominationem in populis exercentes:
prin ceps & dignitatis modo significatur &or dinis : Sicut est
turnus pro primus dictus autem princeps acapiendi significa¬
tione quod primus capiat. sicut municeps abeo quod munia capiat
Dux dictus eo quod sit dustor exercitus sed nonstatim quicumq
principes uł duces st̃ &iam reges dici possunt Inbello autem
melius ducem nominarł quam regem Nam hoc nomen expri¬

Expanded text:
rore Iulii Caesaris. Rrore Iulii Caesaris. Rbasilei vocantur, quod tamquam bases populum sustinent, unde et bases coronas habent. Quanto enim quisque magis preponitur, tanto amplius pondere laborum gravatur. Tyranni grece dicuntur. Idem Latine et reges. Nam apud veteres inter regem et tyrannum nulla discretio erat, utVirg. Aen. 7, 266: Pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni. Fortes enim reges tyranni vocabantur. Nam tiro vocari pessimos atque inprobos reges, luxuriosae dominationis cupiditatem et crudelissimam dominationem in populis exercentes. Princeps et dignitatis modo significatur et ordinis, sicut est Turnus, pro primus. Dictus autem princeps a capiendi significatione, quod primus capiat, sicut municeps ab eo quod munia capiat. Dux dictus eo quod sit ductor exercitus. Sed non statim, quicumque principes vel duces sunt, etiam reges dici pmelius ducem nominari, quam regem. Nam hoc nomen expri
Abbreviated transcription (Latin):
pauer̃ Sol& enim fier iut primi regis nomen &iam re¬
liqui possideant sic ut apud albanos exsiluii nomine omnes
reges alba norum siluii appellati sunt sicut apud ꝑsas arsa¬
cedȩcApud a egyptios ptholomei apud athenien ses. cecropide
Augustus ideo apud romanos nom̃ imperii est eo quodolim auge¬
rent rem publicam amplificando : quod nomen primus senatis
otauiano caesari tradidit ut quia auxerat terras. ipso no¬
mine &titulo consecrar&ur dumautem idem ostauianus
iam caesar & imperator appella r&ur uł augustus: Postea
uero dum ludos expectar& & ꝑronuntiatum ess& illi ãpo¬
pulo ut uocar&ur & dominus : statim manu uultuq auerso
inde cõras adblationes rep̃ssit & dñi appellationem ut homo
declinauit. atq in sequenti die omnem populum grauissimo
dictocorripuit. dnm̃q se posthaec appellarine aliberis qui¬
dem suis ꝑmisit Fuit autem filius actiae quae nata est deso¬

Expanded text:
paverunt. Solet etiam fieri ut primi regis nomen etiam repaverunt. Solet etiam fieri ut primi regis nomen etiam reliqui possideant, sicut apud Albanos ex Silvii nomine, omnes reges Albanorum Silvii appellati sunt; apud Persas Arsacide; apud Egyptios Ptolomei; apud AtheAugustus ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim augerent rempublicam amplificando. Quod nomen primitus senatus Octavio Caesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo consecraretur. Dum autem idem Octavianus iam Caesar et imperator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludos spectaret, et pronuntiatum esset illi a populo ut vocaretur et Dominus, statim manu vultuque averso indecoras adulationes repressit et Domini appellationem ut homo declinavit, atque insequenti die omnem populum gravissimo edicto corripuit, Dominumque se post haec appellari ne a liberis quidem suis permisit. Fuit autem filius Actiae, quae nata est de so
Abbreviated transcription (Latin):
quasi principes & p̃ceptores unde & magistripopuli nominabantur
unde & edicta dicuntur Caesarum nomen aiulio coepit quibello
ciuili commoto primus romanum singularem obtꝑnuit princi¬
patum caesar autem dictus quod caeso mortuae matris utero pro¬
latus eductusq fuerit : uł quia cum cae sariae natussit : a quo &
imperatores sequentes caesares disti eo quod camaties sent : qui
enim exacto utero eximebantur.: cesones & caesares appella ban¬
tur lulius autem dictus. quia ab iulo eneae filio originem duxit.
ut confirmat uirgilius. iulius a magno dimissum nomen iulo
Imperatorum autem nomen apud romanos eorum tantum prius
fuit. apud quos summa rei militaris consister&. & ideo impera
tores disti ab imperando exercitui. Seddum diuducestitulis
imperatoriis fungerentur : senatus censuit ut augusticae sares
hoc tantum nomen ess& eo quod his distinguer&ura c&eris gen¬
tium regibus quod & sequentes caesares astenus usur¬

Expanded text:
quasi principes et praeceptores. Unde et magistri populi nominabantur. quasi principes et praeceptores. Unde et magistri populi nominabantur. Unde et edicta dicuntur. Caesarum nomen a Iulio coepit, qui bello civili commoto primus Romanorum singularem optinuit principatum. Caesar autem dictus, quod caeso mortuae matris utero prolatus eductusque fuerit, vel quia cum caesarie natus sit. A quo et imperatores sequentes Caesares dicti, eo quod comati essent. Qui enim execto utero eximebantur, Caesones et Caesares appellabantur. Iulius autem dictus, quia ab Iulo Aeneae filio originem duxit, ut confirmat VergiliusAen. 1, 288: Iulius, a magno demissum nomen Iulo. Imperatorum autem nomen apud Romanos eorum tantum prius fuit apud quos summa rei milittores dicti ab imperando exercitui. Sed dum diu duces titulis imperatoriis fungerentur, senatus censuit ut Augusti Cesaris hoc tantum nomen esset, eoque is distingueretur a ceteris gentium regibus; quod et sequentes cesares hactenus usur
Abbreviated transcription (Latin):
appellati: uel a consulendo ciuibus. uel a regendo cunsta consilio
quos tamen ideo mutandos ꝑ annos singulos elegerunt: ut nec in¬
solens diumaner& & moderatior cito succur rer& Inde autem
duo pares : quia unus rem ciuilem. alter rem militarem administrabat
Regna uerunt autem annis quadringentis sexaginta septem Pro
consules suluestierant consulibus : & dictipro consules. eoquod uice con¬
sulis fungerentur sicut procurator curatoris iđ actoris Ex consules¬
Erꝯsules
autem disti: quodiam a consulatu exierint. siue discesserint ꝑ asto
uicis suae anno dictatores quinto anno postreges expulsos romani¬
sibi creauerunt : dum genertar quinii ad in iuriã soceri uindican¬
dam ingentem aduersus romam collegiss& exercitum : hii. quin¬
quennii temporis imperio utebantur: plus enim erant honore
quã consules qui annuas potestates tenebant: & dicti distatores

Expanded text:
appellati, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio. appellati, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio. Quos tamen ideo mutandos per annos singulos elegerunt, ut nec insolens diu maneret, et moderatior cito succurreret. Inde autem duo pares, quia unus rem civilem, alter rem militarem administrabant. Regnaverunt autem annis quadringentis sexaginta septem. consules suffecti erant consulibus, et dicti proconsules eo quod vicem consulis fungerentur, sicut procurator curatori, id est actori. Exconsules autem dicti, quod iam a consulatu exierint, sive discesserint peracto vicis suae anno. Dictatores quinto anno post reges expulsos Romansibi creaverunt, dum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentem adversus Romam collegisset exercitum. Hi quinquennii temporis imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, qui annuas potestates tenebant. Et dicti dictatores,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc posterius: ita illud inoriente hoc inoccidente ex oflum est: Deniq
in illius fine huius initium confestim fuit: regna c&era ca& erique
reges uelut appendices istorum habentur Reges a regendo uocati
Sicut enim sacerdos a scĩficando it a& rex aregendo ⁊ sonautem¬
regit . qui non co rrigitꝰ. Recte igitur faciendo regis nomenten&ur
peccando amittitur : undȩ & apud u& eres tale erat pro uerbium
Rex eris sireste facias: sinon facias noneris Regiae uiftutes p̃cipuȩ
duae: iustitia & pi&as: plus autem in regibus laudatur
pi&as Nam iustitia ꝑse seuera est Consules appellatiacon¬
sulendo. sicut reges aregendo: sicut leges alegendo: Nam cũ ro¬
mani regum suꝑbam dominationem nonferrent: annua imperia
binosq consules sibi fecerunt. Nam fastus regius. non beni uolen¬
tia consulentis. sed suꝑbia dominantis erat: hinc igitur consules

Expanded text:
hoc posterius, ita illud in oriente, hoc in occidente exortum est: denique hoc posterius, ita illud in oriente, hoc in occidente exortum est: denique in illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterique reges velut adpendices istorum habentur. Reges a regendo vocati. Sicut enim sacerdos a sacrificando, ita et rex a regendo. Non autemregit, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. Unde et apud veteres tale erat proverbium: 'Rex eris, si recte facias: si non facias, non eris.' Regiae virtutes praecipuae duae: iustitia et pietas. Plus autem in regibus laudatur pietas; nam iustitia per se severa est. Consules appellati a consulendo, sicut reges a regendo, sicut leges a legendo. Nam cum Romani regum superbam dominationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecerunt. Nam fastum regium non benivolentia consulentis, sed superbia dominantis erat. Hinc igitur consules
Abbreviated transcription (Latin):
coniestant:Titanas autem quosdam ingrecia ferunt fuissero¬
bustos & excellentes uiribus populͦs. quosferunt fabulae abirata
contra deos terra. ad eius ultionem creatos. unde &tita nes dictis
ano ⁊ Ric ticeo idabultione. quod quasi ulciscendae matris terras
causa indeos armati existerent. quos fabulae . aiouebello fuisse
superatos atq extinstos fingunt. propter quod ecȩlo iactis fulmi¬
nibus interirent sui. DEREGNIS MILITIAER UOCABULIS¬
Segnum a regibus distum. Nam sicut reges aregendo uocati ita
regnum a regibus Regnum uniuersae nationes suis quaeq tempo¬
Xribus habuerunt ut assirii medi ꝑsi aegrptui greci quorũ
uices sors temporum ita uolutauit ut alterum ab altero soluer&ur
Inter omnia autem regna terrarum duo regna c&eris gloriosatia¬
duntur assyriorum primum deinde romanorum ut temporibus ita¬
& locis intersẽ ordinata atq distinsta sunt Nam sicut illud prius &

Expanded text:
coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse roconiectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et Titanes dicti sunt ἀπὸ τῆς τίσεως, id est ab ultione, quod quasi ulciscendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod e caelo iactis fulminibus interierunt. § 3 De regnis militiaeque vocabulRegnum a regibus dictum. Nam sicut reges a regendo vocati, ita regnum a regibus. Regnum universae nationes suis quaeque temporibus habuerunt, ut Assyrii, Medi, Persae, Aegyptii, Graeci, quorum vices sors temporum ita volutavit ut alterum ab altero solveretur. Inter omnia autem regna terrarum duo regna ceteris gloriosa traduntur: Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, et locis inter se ordinata atque distincta. Nam sicut illud prius et