comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽte apło. uos enĩ estis templũ dei
uiui: multa nobis uigilãtia laborã¬
dũ est. ut cordis nr̃i receptatulũ tã¬
to hospite nõ sit ĩdignũ. Et sĩt in
domib manufactis laudabili dili¬
gẽtia ꝓuidendũ est. ut si quid aut ĩ¬
fusione ymbriũ aut turbine ꝓcella¬
rũ.uł ip̃a fuerit antiqͥtate iderup¬
tũ tita in ĩtegrũ cura restituat:i¬
ta iugi oportet sollicitudiẽ p̾caueri
ne qͥd in nr̃is amimis ĩꝯpositũ. ne
qͥd iueniat᷑ ĩmtũdũ. Nuaius enĩ
edificiũ ur̃m sine ope sui nõ subsis
tat artificis nec fabrica nr̃a possit
esse ĩcolumis. nisi ei ꝓtertio affue¬
rit cõditoris: tñ qr racionabiles la¬
pides sumꝰ et uiua materies. sit
nos auctoris nr̃i extruxit manus
ut tũ artifice suo etiã is qͥ reparat᷑
oꝑet᷑. Gracie igit᷑ dei obediẽtia se
hũana nõ subtrahat. net ab illobo¬
no sine quo nõ potest bona esse defi¬
ciat: aut si qͥd sibi ĩpossibile aut ar¬

Expanded text:
dicente Apostolo, Vos enim estis templum Dei vivi ; multa nobis vigilantia laborandum est, ut cordis nostri receptaculum tanto hospite non sit indignum. Et sicut in domibus manufactis laudabili diligentia providendum est, ut si quid aut infusione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit antiquitate corruptum, cita in integrum cura restituat: ita jugi oportet sollicitudine praecaveri, ne quid in nostris animis incompositum, ne quid inveniatur immundum. Quamvis enim aeditat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris, tamen quia rationabiles lapides sumus et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruxit manus, ut cum opifice suo etiam is qui reparatur, operetur. Gratiae igitur Dei obedientia se humana non subtrahat, nec ab illo bono, sine quo non potest bona esse, deficiat: ac si quid sibi impossibile aut ar
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ tota forte ãm spacia aut securiꝰ aͥ
negligentiꝰ trãsierũt. Quos carita¬
te debita cõmonemꝰ ut nõ ideo sibi
blandiãt. qr nobis cõstiencie singłoꝵ
patere nõ possũt: cũ otulos dei simul
te unnisa cernẽtis nõ abdita lotoꝵ.
nõ parietũ septa secdudãt: nec solũ
ei acta et cogitata. uerũ et agenda ⁊
cogitarida sint cognita. Ista ergo est¬
sentẽtia sũ iudicis iste ẽ tremẽdus
aspectꝰ: cui ꝑuiũ est om̃e solidũ et a-¬
ꝑtũ est om̃e secretũ: cui obscura da¬
rent. ciui muta respondẽt: silentiũ
ꝯfitet᷑ et sine uote mẽs loquit᷑. Nemo
pacienciã bonitatis dei de pc̃toꝵ suoꝵ
ĩpunitate ꝯtẽpnat: nec ideo illũ esti¬
met nõ offensũ qr necdũ est exꝑtus
iratũ. Nõ sũt longe mortalis uite ĩ¬
ducie nec dut̾na ẽ licẽtia ĩsipientiũ

Expanded text:
qui tota forte anni spatia aut securius aut qui tota forte anni spatia aut securius aut negligentius transegerunt? Quos charitate debita commonemus, ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt: cum oculos Dei simul universa cernentis non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent; silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorum suorum impunitate contemnat: nec ideo illum aestimet non offensum, quia necdum est expertus iratum. Non sunt longae mortalis vitae induciae, nec diut
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ip̃a uobis satmẽta redẽptionis,
nr̃e tempoꝵ lege referũt. Que ut
digniꝰ telebremꝰ: saluberrime nos.
qͣdragĩta dierũ ieiumo p̃p̃aremꝰ. Nõ
q mysteriũ in nouã uitã baptismo
sũt regenerãte uẽturi: ẜ etiã oẽs ppłi
renatoꝵ et utilit et ueressarie p̃sidiũ
sibi huiꝰ sanctificaciõĩs assumũt: il¬
li ut que noudũ habeut accipiãt. isti
ut accepta custodiãt. Dicẽte nãq apło.
qͥstat uideat ne tadat: nemo ẽ tanta
frrmitate suffultꝰ ut destabilitate sua
debent esse securꝰ. Utam ergo dilt̃s¬
sum saluberrum tꝑis uenabilib in¬
stitutis: et solliitiore cura tordis nr̃i
spetula tergamꝰ. Quantulib emĩ
saste et sobrie mortalis hec uita ducit̾
git᷑: et intor mentiũ ad dei miagnẽ
cõditaꝵ uoita fumo tociꝰ uanitatis
alienꝰ ẽ: ut nulla possit sorde fuscari.
et nõ semꝑ ĩdigent expoliri. Qd̾ etsi
etiũ tautissimis amis necessariũ
est: quãto illis est ãplius expetendũ ÷

Expanded text:
cum ipsa nobis sacramenta redemptionis nostrae temporum lege referuntur? Quae ut dignius celebremus, saluberrime nos quadraginta dierum jejunio praeparemus. Non que mysteriumlege referuntur? Quae ut quadraginta dierum jejunio praeparemus. Non i et necessarie praesidium hujus sanctificationis assumunt: illi, ut quae nondum habent accipiant; isti, ut accepta custodiant: dicente Apostolo, Qui stat, videat ne cadat . Nemo tanta est firmitate suffultus, ut de stabilitate sua debeat esse securus. Utamur i saluberrimi temporis venerabilibus institutis, et sollicitiore cura cordis nostri specula tergamus. Quantumlibet enim caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, ergitur: et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri. Quod si etiam cautissimis animis necessarium est, quanto illis amplius est expetendum,
Abbreviated transcription (Latin):
liũ dm̃ manꝰ ĩplet mĩstri: et being¬
nitas serui munꝰ est dm̃. Qui cum
ad affectꝰ mscoie sue adiutore nõ ege¬
at: ita suã oĩpotenciã temperauit
ut laborib hom̃i ꝑhoĩes subueniret:
et merito deo gr̃e referrent de pietatis
officiis. tuiꝰ oꝑa uideret᷑ in famulis.
ꝓpt̾ qd̾ ip̃e dñs discipulis suis ait. Bic

Expanded text:
manus explet ministri, et benignitas servi munus est Domini? Qui cum ad effectus misericordiae suae adjutore non egeat, ita suam omnipotentiam temperavit, ut laboribus hominum per homines subveniret, et merito Deo gratiae referrentur de pietatis officiis, cujus opera videntur in famulis. Propter quod ipse Dominus discipulis ai
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nõ tota siu cõdicione seruatũ est.
nũt saltẽ oscientiã suã unusqͥsq tog¬
nostat: et aliems ignostẽdo delictis
abolicionẽ suoꝵ obtineat pct̃oꝵ. Di¬
qd poscit cũ de benignitate supplicis
sentẽtia pendeat iudicãtis⁊ qr hũa¬
naꝵ pretũ mmisericors et iustꝰ cõditor
eqͥtatis sue de nr̃a lenitate pͣsĩpsit:

Expanded text:
ta sui conditione servatum est; nunc saltem conscientiam suam unusquisque cognoscat, et alienis ignoscendo delictis, abolitionem suorum obtineat peccatorum. Diquod poscit; cum de benignitate supplicis sententia pendeat judicantis. Qui humanarum precum misericors et justus auditor, aequitati suae de nostra lenitate praes
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Hei arũt pene moti sũt pedes
pene effusi sũt gressꝰ mei: qr rela¬
ui ĩ pectatorib patẽ pct̃oꝵ uidens.
Unde qr pautoꝵ est tã solida fortitu¬
do ut nulla ĩ equalitatũ ꝑtirrbatiõe
quatiãt᷑. et multos fideliũ nõ adu̾
sauciat᷑ diliges est adhibenda cura¬
cio. Ideo emĩ de ꝑiculis quib mũdꝰ
hic plenꝰ est: quedã breuit ꝑtut̾ri.¬

Expanded text:
ei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns . Unde quia paucorum est tam solida fortitudo, ut nulla iniquitatum perturbatione quatiantur, et multos fidelium non adversauciatur, diligens est adhibenda curatio. Ideo enim de periculis quibus mundus hic plenus est, quaedam brevit
Abbreviated transcription (Latin):
erit qͥ se possit extusare ͥ cũ enã ꝓ
calite aque frigide mercedẽ se dñs¬
redditurũ esse ꝓmiserit. Et quare
frigide dixit. Ne forte se possit aliq̃s
pauꝑ de lignoꝵ pemiria extusare:
aut certe dicẽ se uasculũ ubi aquã
califacẽt nõ hube̾. Demq et ꝑ bt̃m

Expanded text:
t excusare, cum etiam pro calice aquae frigidae mercedem se Dus esse dixerit? Et quare frigidae dixerit? Ne forte se possit aliquis pauper lignorum penuria excusare, aut certe dicere se vasculum ubi aquam calefaceret non habere. Denique et per beatum
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ostetatiõe ieuimi sui głia reqͥ¬
rit hũanã. Exterminãt aũt facies
suas: q̃ merore simulato teligiosũ
uultũ ppłoꝵ oculis mentiũt᷑. Non
uult emĩ discipline celestis magist̾
irreligiose agi qđ fieri ꝓ religione
p̃cipit᷑: nec patit᷑ inuocatiũ se labo¬
rẽ quib et̾nã purat mercedẽ infruc¬
tuose iactãtie uicio deperire. None¬
ritis inqͥt sĩt ypocrite tristes. Si em̃
uere mestus et tristis es qr ieumas:
bonũ: prauitate tñ degeneris iñ¬
ii ĩuitꝰ oꝑaris. Ei aũt ꝓ quadã
scĩtatis imagĩe tristiciã simulas:
om̃ez fructũ ꝓmissiois diuĩe obse¬
quii tiui ostẽtator amittis. Qd̃ si
deo ieuimũ tuũ defers⁊ cur illud
hõib pari tecũ cõdiciõe uiuẽtib
uane głie sectator ostendus: Hñc
di. Inane est em̃ et uanũ quitq̃d
milliꝰ põderis aut u̾tutis firmita¬
te defitiẽs ad uitã nõ tnͣsit et̾nã:

Expanded text:
cunque ostentatione jejunii sui gloriam requirit humanam. Exterminant autem facies suas, qui moerore simulato religiosum vultum populorum oculis mentiuntur: non vult enim disciplinae coelestis magister irreligiose agi quod fieri pro religione praecipitur; nec patitur invocantium se laborem, quibus aeternam parat mercedem, infructuosae jactantiae vitio deperire. Non eritis, inquit, sicut hypocritae, tristes. Si enim vere moestus et tristis es, quia jejunbonum, pravitatem tamen degeneris animi invitus operaris. Si autem pro quadam sanctitatis imagine tristitiam simulas, omnem fructum promissionis divinae obsequii tui ostentator amittis. Quod si Deo officium tuum defers, cur illud hominibus pari tecum conditione viventibus vanae gloriae sectator ostentas? Hanc idi . Inane enim est et vanum quidquid nullius ponderis ac virtutis firmitate deficiens ad vitam non transit aeternam:
Abbreviated transcription (Latin):
merorẽ: ẜ seriuẽtes sibi artificẽ et
dolo simulatã nõ uult cirtũ ferre
tristiciã. De quib ait xp̃s ad disci-¬
pulos suos. Amẽ dico uobis: ꝑcepe¬
rũt mertedẽ suã. Nuãta est igit
spes fidei eoꝵ uł que future retribu-¬
cionis expectatio: q̃ om̃ez mertedẽ bo¬

Expanded text:
moerorem, sed servientem sibi artificem et moerorem, sed servientem sibi artificem et dolo simulatam non vult circumferre tristitiam: de quibus ait Christus ad discipulos suos: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Quanta est igitur spes fidei eorum, vel quae futurae retributionis exspectatio, qui omnem mercedem op
Abbreviated transcription (Latin):
et laua faciẽ tuã. Ungit reuera oĩs
deuotꝰ caput suũ: cuius religiosũ
ieuriũ sc̃e elemosme ubertate pĩ¬
guescit. Et si altiꝰ aliqͥd cogitem
unges caput tuũ qd est xp̃s si cũ
bonis opib meliora subiũxeris. sĩ¬
plici eũ deuotione letifices. Laua¬
bis sme dubio faciẽ tuã atq õi eã
leticie serentate deterges: si diĩo
assectiõe sordestat. Illotꝰ em̃ eorũ
uultꝰ est: q̃ falso otuloꝵ merore p̃¬
coma mũdana mertãt. Quos a¬
postolꝰ sentẽtia sua notat dicens.
Questũ existim ãt esse pietatẽ. Et
cũ hec ita sint: nõ repellit dñs lugẽ¬
tes uel pcta sua uł mũdũ qͥ dixit.
Beati qui lugẽt: qm̃ ip̃i ꝯsolabũt᷑
Nõ rephendit᷑ ille q̃ dudũ corde de¬
uio et lubritis gressib a tramite sa-¬
lutis elapsus÷ redintegrare se deo
mesta penitẽtie satisfactione cona¬
tur: ut ĩ qnquagesiõ legimꝰ psal¬
mo. Cor cõtritũ et huliatũ. deꝰ
nõ sperunt. Nõ utiq spuit deꝰ sc̃m

Expanded text:
et lava faciem tuam. Ungit revera omnis devotus caput suum, cujus religiosum jejunium sanctae eleemonsynae ubertate pinguescit; et si altius aliquid cogitemus, unges caput tuum, quod est Christus, si bonis operibus 105 meliora subjungens, simplici cum devotione laetifices. Lavabis sine dubio et faciem tuam, atque eam omni laetitiae serenitate deterges, si divino affectatione sordescat. Illotus eorum vultus est, qui falso oculorum moerore praeconia mundana mercantur; quos Apostolus sententia sua notat, dicens: Quaestum aestimant esse pietatem . Et cum haec ita sint, non repellit Dominus lugentes vel peccata sua, vel mundum, qui dixit: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Non reprehenditur ille, qui dudum corde devio, et lubricis gressibus a tramite salutis elapsus, redintegrare se Deo moesta poenitentiae satisfactione conatur, ut in quinquagesimo legitur psalmo: Cor contritum et humiliatum 106 Deus non spernit. Non utique spernit Deus sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
pus et sãguĩe eiꝰ nõ ad iudiciũ s
ad remediũ possitis acciꝑe. S tũ de
gusta pauꝑtas. Oĩa enĩ ĩpleuit
qui qd̵ potiit fecit: qr uolũtas per-¬
fecta faciẽdi reputabit᷑ ꝓ oꝑe fat¬
ti. ꝓ hec ille ĩplere poterit qͥ om̃ez
pauꝑẽ quasi seip̃m ꝯsiderare uolu¬
erit: ut sic pauꝑi tribuat: quomõ
si ip̃e in tali necessitate esẜ sibi fie¬
ri cupet. Hec qͥ feterit noui et uete¬
ris testamẽti p̃cepta ꝯplebit ĩplẽs
illud euãgelitũ: oĩa que uultis ut¬

Expanded text:
pus et sanguinem eius non ad iudicium, sed pus et sanguinem eius non ad iudicium, sed ad remedium possitis accipere. Sed cum de gusta paupertas. omnia enim compleuit, qui, quod potuit, fecit, quia uoluntas perfecta faciendi reputabitur pro opere facti. sed hoc ille implere poterit, qui omnem pauperem quasi se ipsum considerare uoluerit. sic pauperi tribuat, quomodo, si ipse in tali necessitate esset, sibi fieri cuperet. haec qui fecerit, et noui et ueteris testamenti praecepta complebit implens illud euangelicum: omnia, quaecumque u
Abbreviated transcription (Latin):
fres timẽs magis quã de uobis ali¬
quid sinistrũ credẽs admoneo. ꝑtio
em̃ plures ex uobis deo ꝓpicio et ꝑegri-¬
nos assidue excipe et pauꝑib frequẽ¬
ter elemosmnã dare: et ideo qd sugge¬
ro ad hoc ꝓficiat ut qͥ faciebat am¬
plius faciat: qͥ uõ nõ faciebat aut
forte tardiꝯ faciat: tam scãm sibi
et deo placitã oꝑatioẽ in ꝯsuetudi¬
nẽ mittat. Et licet credã qd deo ĩ
diat caritas ur̃a: tñ licet ex suꝑfluo
etiã qd uos facẽ credo caritatis ꝯtẽp¬
laciõe admoneo: ut ꝑ totã qͣdrage¬
simã usq ad finẽ pasche castitatẽ
deo auxiliãte seruãtes: in illa sucro¬
sc̃a solẽpnitate paschali taritatis
luce uestiti elemosinis splẽdidi: ora¬
ciõib uigiliis uł ieiumis uelut qͥ¬
busdã telestib et sp̃italib marga¬
ritis ornati: nõ solũ cũ amicis s
etiã cũ ĩmitis pacifici: liberi tũ cõ¬
sciẽtia ad altare dm̃ actedẽtes: tor¬

Expanded text:
res, timens magis quam de uobis aliquid sinistrum credens admoneo. scio tamen plures ex uobis deo propitio et peregrinos assidue excipere et pauperibus frequenter elimosynam dare. et ideo, quod suggero, ad hoc proficiat, ut, qui faciebat, amplius faciat. qui uero non faciebat aut forte tardius faciebat, tam sanctam sibi et deo placitam operationem in consuetudinem mittat. et licet credam, quod deo diat caritas uestra, tamen licet ex superfluo etiam, quod uos facere credo, caritatis contemplatione commoneo, ut per totam quadragesimam usque ad finem paschae castitatem deo auxiliante seruantes in illa sacrosancta sollemnitate paschali caritatis luce uestiti, elimosynis splendidi, orationibus, uigiliis et ieiuniis uelut quibusdam caelestibus et spiritalibus margaritis ornati non solum cum amicis, sed etiam cum inimicis pacifici libera et secura conscientia ad altare domini accedentes cor
Abbreviated transcription (Latin):
gesime dies deuouore ie¬
iumo puenire: necessario p̃sens e¬
uãgelii decursa est lectio⁊ ĩ qua dñs
ñt u̾tutũ spĩtaliũ retributoe: scãm
nobis ꝑfectãq dedit regulã ieumã¬
di dicẽs. Cũ ieumatis: nolite fieri
sĩt ypocrite tristes. Ext̾m̃ant enĩ
facies suas: ut appareãt hõib ieui

Expanded text:
gesimae dies devotiore jejunio praevenire, necessarie praesevangelii decursa est lectio, in qua Dominus noster virtutum spiritualium retributor, sanctam nobis, perfectamque dedit regulam jejunandi, dicens: Cum jejunatis, non eritis sicut hypocritae, tristes; exterminant enim facies suas,
Abbreviated transcription (Latin):
trefacte sũt et uestimẽta ur̃a atineis
cõmesta sũt: aurũ et argentũ ueĩti
erugmanit : et erugo eoꝵ ĩ testiomũ
uobis erit: et mãducabit carnes uẽsis
sũt ignis. Thesaurisastis suꝑ trã: et
ĩ deliciis enutristis toeda ur̃a in diẽ ot¬
cisionis. Hec oia sĩt dixi frẽs kam̃¬
que ꝑ apłm cõminatꝰ est xp̃s licet
nos munũ treãt: nõ tñ de dei misid̾ia
despandũ est. Adhut enĩ et ego et
mei similes negligẽtes cũ dei adiu¬
torio possumꝰ nos emẽdare si uolu¬
mus: ut elemosmas quas hucusq
partiꝰ fecimꝰ largiꝰ erogemꝰ: et pro
pct̃is p̃teritis cũ dolore et gemitu et
tũ spe reꝑatiõis dm̃ miscdia dep̃te¬
mur. Ergo sit̃ sup̃ suggessi fratres
bam ieiuima nr̃a elemosinaꝵ pĩgue¬
do cõmẽdet: qr tale ẽ ienmiũ smee
lemosina qualis sine oleo ẽ lucernai.
Nã sicut lucerna que smne oleo actẽ¬
dit᷑ fumare potest lumẽ hube̾ non
potest: ita ieuimũ sine elemosina

Expanded text:
imenta uestra a tineis comesta sunt. aurum et argentum uestrum aeruginauit et aerugo eorum in testimonium uobis erit et manducabit carnes uestras sicut ignis. thesaurizastis super terram e.t in deliciis enutristis corda uestra in die occisionis. haec omnia, sicut dixi, fram comminatus est Christus, licet nos nimium terreant, non tamen de dei misericordia desperandum est. adhuc enim et ego et mei similes neglegentes cum dei adiutorio possumus nos emendare, si uolumus, si et elimosynas, quas huc usque parcius fecimus, largius erogemus et pro peccatis praeteritis cum dolore et gemitu et cum spe reparationis dei misericordiam deprecemur. Ergo, sicut supra suggessimus, fratres ieiunia nostra elimosynarum pinguedo commendet, quia tale est ieiunium sine elimosyna, qualis sine oleo lucerna. nam sicut lucerna, quae sine oleo accenditur, fumigare potest, lumen habere non potest, ita ieiunium sine elimosyna
Abbreviated transcription (Latin):
me: et ꝙ̃diu nõ feristis ui ex mĩ¬
nus istis nec mnͥ feristis. Et qͥd post¬
hec sequit᷑ frẽs. Auertat hoc deꝰ a
nobis. hoc enĩ postea addidit dicẽs. Dis¬
cedite a me maledicti ĩ ignẽ etmĩ: q̃
p̃pcitus ẽ diabolo et angelis eiꝰ. Hec gͦ¬
frẽs kũ nõ tnͣsitoeie net solis corpis au¬
rib audiãꝰ s fidelit̾ audiẽtes etiã
tñ arguo et rep̃hendo: qr forte aliqͦ¬
m̃ im̃ pãm in testĩoniũ ꝓferãt᷑ in die
iudicii. scd̃m illud qd iacob apłs t̾ri¬
bilit̾ ĩcrepat ditẽs. Agite nũc in qͥt

Expanded text:
me, et: quamdiu non fecistis uni ex minme, et: quamdiu non fecistis uni ex minimis istis, nec mihi fecistis. et quod postea sequitur, fratres, auertat hoc deus a nobis, hoc enim postea addidit dicens: discedite, inquit, a me maledicti in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. Haec rissimi, non transitorie, nec solis corporis auribus audiamus; sed fideliter audientes, etiam . me tamen arguo et reprehendo, quia forte aliqumihi ipsi panni ad testimonium proferantur in die iudicii secundum illud, quod Iacobus apostolus terribiliter increpat
Abbreviated transcription (Latin):
te pauꝑ ille aliũ nõ habet: s frãge
inqͥt hoc ẽ dicẽ. Etiã si tãta tibi pau-¬
ꝑtas ẽ ut nõ habeas nnsi unũ pa¬
nẽ: ex ip̃o frange et pauꝑib tribue.
Et egenũ in qͥt ac sine tecto ĩduc ĩ
domũ tuã. Si aliqͥs ita pauꝑ ẽ ut
uno angulo domꝰ sue pegrino p̃pa¬
ret lectulũ. Quid nos ad hec dictu¬
ri sumꝰ frẽs uł quã extusationẽ hu¬
bere poterimꝰ ⁊ q̃ amplas et spacio¬
sas domos habẽtes uix aliquãdo dig¬
nam̾ extipe ꝑegrinũ: ignorãtes mi¬
mo nõ credẽtes qr in oĩb ꝑegrinis
xp̃s suscipit᷑ sĩc ip̃e dixit ⁊ hospes fui
et suscepistis me. et ꝙͣdui feristis u¬
in ex mĩmis istis in fecistis. Labo
riosũ et fastidiosũ nobis ẽ in pauꝑi
ne nobis ille uitẽ reddat net nos re
cipat in bt̃itudĩe sua. Contẽpimꝰ
illũ in mũdo: timeo ne uos ille iteꝵ
ꝯtẽpnat ĩ celo scdm illud qd̾ ip̃e di¬
xit. ¶Suriui et nõ dedistis m̾ mãdu¬
tare et hospes fui et nõ suscepistis

Expanded text:
frange, inquit: hoc est dicere: Etiam si tanta sit tibi paupertas, ut non habeas nisi unum panem; ex ipso tamen frange, et pauperi tribue: et egenum, ac sine tecto induc in domum tuam. Si aliquis ita pauper est, ut uno angulo domus suae praeparet lectulum. Quid nos ad haec dicturi sumus, fratres, uel quam excusationem habere poterimus, qui amplas et spatiosas domos habentes uix aliquando dignamur excipere peregrinum ignorantes, immo non credentes, quod in omnibus peregrinistus suscipitur, sicut ipse dixit: Hospes fui et suscepistis me ; et: Quandiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis . Laboriosum et fastidiosum nobis est in paupene nobis ille iterum vicem reddat, et nos non recipiat in beatitudinem suam. Contemnimus illum in mundo, timeo ne nos ille contemnat in caelo secundum illud, quod ipse dixit: esuriui enim et non dedistis mihi manducare et hospes fui et non suscepistis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ posse: ẜ ꝓ gula ieumare nõ uel¬
le. Bufficiat illi qd̵ ip̃e ieumare nõ
p̃ualet: et magis cũ genitu et sus¬
pirio et amini dolore mãducet: ꝓ
eo qd̵ aliis ieumãtib ille abstinere
nõ potest. Quod si opus ẽ unitiuq
ĩfirmo serretiꝰ aut sibi soli aut cũ
qr nõ ei oportet ut aliquẽ sam̃ ro-¬
get ad prandiũ ne sibi augeat etiã
de alteriꝰ gula pttm. Pro eo tñ qd nõ
ieumãdo curare possit elemosmnã
dando redime. Bonũ est ieumare
frẽs: s meliꝰ ẽ elemosinã dare. Si
aliq̃s utriu potest duosũt bona: si
uo̾ nõ potest meliꝰ ẽ elemosinã dare.
Bi possibilitas nõ fuerit ieumãdi
elemosma sufficit sibi sine ieiumo:
ieunnũ uõ sine elemosmna õmo nõ
sufficit. Ergosi aliqͥs nõ potest ieui¬

Expanded text:
non posse, sed pro gula jejunare non valere. Sufficiat illi quod ipse jejunare non praevalet. Et magis cum gemitu, et suspirio, et animi dolore adlucet, 136 pro eo quod, aliis jejunantibus, ille abstinere non potest. Et quod opus est, unicuique infirmo secrete, aut sibi soli, aut cum quia non ei oportet aliquem sanum, ut roget ad prandium, ne sibi augeat etiam de alterius gula peccatum. Pro eo tamen quod non jejunando curare, possit eleemosynas dando redimere. Bonum est jejunare, fratres, sed melius est eleemosynas dare. 4. Si aliquis utrumque potest, duo sunt bona; si uero non potest, melius est elimosynam dare. si possibilitas non fuerit ieiunandi, elimosyna sufficit sibi sine ieiunio, ieiunium \'uero sine elimosyna omnino non sufficit. ergo si aliquis non potest ieiu
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ accipit ꝯsumat᷑ mertes tñ bo¬
in oꝑis ĩ telo recõdit᷑. Nã si prãdia
nt̃a ex quisitis saporib et multipli-¬
catis fertulis expendẽ studemꝰ ad
tenã: sit corpi nr̃o delicie nõ subtra¬

Expanded text:
pauper accipit consumatur, merces tamen boni operis in coelo reconditur. 11. Nam si prandia nostra exquisitis saporibus et multiplicatis ferculis expendere studemus ad coenam, sicut corpori nostro deliciae non s
Abbreviated transcription (Latin):
admoneꝰ frẽs kim. ut ĩ isto
nõ ꝑmnttit: qr aliis dieb ieumare
aut remediũ est aut p̃miũ. in q̃dea¬
gesima nõ ieuinare ptłm est. Alio
tꝑe q̃ ieumat accipit ĩdulgentiã: ĩ¬
qͣdeagesima qͥ potest et nõ ieumat
senciet penã. Et ip̃e tñ q̃ ieumare
nõ p̃ualet secretiꝰ sibi soli aut si ẽ
aliꝰ ĩfirmꝰ cũ ip̃o sibi ĩ domo sua
p̃paret qd̵ accipiat: et illos q̃ ieuiua¬

Expanded text:
admoneo vos, ut in isto non permittit; quia aliis diebus jejunare aut remedium, aut praemium est; in Quadragesima non jejunare peccatum est; alio tempore qui jejunat, accipit indulgentiaquadragesima qui potest et non ieiunat, sentiet poenam. et ipse tamen, qui ieiunare non praeualet, secretius sibi soli aut, si est alius infirmus, cum ipso sibi in domu sua praeparet, quod accipiat, et illos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tutes efficiũt. Natura quidẽ negat
s potẽtia ĩꝑat: etas ꝓhibet s tua po¬
tẽtia ostẽdit. Inpossibile quidẽ istud
tati: natẽ nõ deo serius nõ dño. Pn¬
de tredo pat credo dñe istud te factuꝵ
esse qd̾ dicis: qr his u̾tutib cũctis gen¬
tib m̃otescis. Tũc sara cõcepit ĩ utero
p̃tiũ: ꝓmisse sobolis testĩoniũ. In cu¬
ius natuutate et dñs ꝓmissũ reddidͭ
et abrahã uotũ qd̵ optauit accepit.
Gaudẽt oẽs: tũcti letant᷑. Fit eñ ysa¬
at dultis cũ nascit᷑: dultior cũ ntrit᷑.
Net enĩ poterat esse nõ dultis: quẽ et
patris fides cõdi erat et ꝓpria m̃otẽ¬
cia cõmẽdabat. Fit et sara ex sterili
mat̾ fecũda ĩ filio: fecũdior futura
ex ip̃o. Redit iuuẽtꝰ in senẽ marcẽs
etas reparat᷑ ĩ uiuenẽ: et manẽte ui¬
uẽtutis etate uiuemilia gerũt᷑ ama¬
tre. Demq blandit᷑ nutrit et lactat

Expanded text:
rtutes efficiunt. Natura quidem negat, rtutes efficiunt. Natura quidem negat, sed potentia imperat. Aetas prohibet, sed tua potestas ostendittati; naturae, non Deo, servis, non Domino. Unde credo, Pater, credo, Domine, istud te facturum esse quod dicis, quia his virtutibus cunctis gentibus innotescis. Tunc Sara concepit in utero,pretium, promissae sobolis testimonium. In cujus nativitate et Dominus promissum reddidit, et Abraham votum quod optavit, accepit. Gaudent omnes, cuncti laetantur. Fit enim Isaac dulcis cum nascitur, dulcior cum nutritur. Nec enim poterat esse non dulcis, quem et patris fides condierat, et propria innocentia commendabat. Fit et Sara ex sterili mater fecunda in filio, fecundior futura ex ipso. Redit juventus in senem, marcens aetas reparatur in juvenem, et manente senectutis aetate, juvenilia geruntur a matre. Denique blanditur, nutrit et lactat,
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑: et ĩmẽsa ei multitudo ꝓmutit᷑.
Bolatiũ uniꝰ heredis cõquirit᷑. et in¬
nũabilis soboles destmat᷑. Nestis in¬
quit dñs nestis abrahã qͥd destina¬
tũ sit tibi: ẜ idtirto nestis qr quid
merearis nõ respitis. Cantũ em̃ de
me tua meruit fides tm̃ tua obseqͥn
ualuerũt: ut et qͥd deside̾s norim et
face̾ qd̾ mereris detreuerĩ. Nãq tibi
nascet᷑ filiꝰ cuiꝰ semẽ diffũdet᷑ ĩ m¬
lia: ut sumlitudim syderũ coequet᷑.
et arene ĩmẽsitatib ꝯparet᷑. Credo ĩ
turũ te ꝯfido qd spondes. Net eĩ cõ¬
fectã senectutẽ martẽtis mee etatis
ꝯsidero: aut sare ꝯiugis sterilẽ effe¬
tãq cõdicionẽ attẽdo ⁊ s tue maiesta¬
tis potentiã tratto: net cui talia ꝓ¬
mutãt᷑ s a quo ꝓmittãt᷑ agnosco. We¬
nerare enĩ filios semlis etas nõ patit᷑:
ẜ tua dñe iussione ꝯplet᷑. Bteriles fi¬
lios habẽ nõ possũt: s hoc posse tue u̾¬

Expanded text:
tatur, et immensa ei multitudo promittitur. Solatium unius haeredis conquiritur, et innumerabilis soboles destinatur. Nescis, inquit Dominus, nescis Abraham quid destinatum sit tibi, sed idcirco nescis quia quod merearis non respicis. Tantum enim de me tua meruit fides, tantum tua obsequia valuerunt, ut et quid desideres norim, et facere quod mereris decreverim. Namque tibi nascetur filius, cujus semen diffundetur in millia, ut et similitudini siderum coaequetur, et arenae immensitatibus comparturum te confido quod spondes. Nec enim confectam senectutem marcescentis meae aetatis considero, aut Sarae conjugis sterilem effetamque conditionem attendo, sed tuae majestatis potentiam tracto, nec cui talia promittantur, sed a quo promittantur agnosco. Generare enim filios senilis aetas non patitur, sed tua, Domine, jussione completur. Steriles filios habere non possunt, sed hoc posse tuae vi
Abbreviated transcription (Latin):
gitaciõi est qd breuit quisq respõdeat:
qr et hec ip̃a que sentit. nõ ꝑcorpꝰ ẜ per
net tñ se dubitat arĩa hube̾ quã nõ uid.
Ex ĩuisibili aĩa: uisibile regit᷑ corpus. ergo¬
it hoc qd̾ uisibile stare uidebat᷑. Ex ĩui¬
sibili ergo substãtia ĩ hac uita uisibili
uiuit᷑: et esse uita ĩiusibilis dubitatur.
E etiã petẽti ceto quid factũ sit uł qͥd
ip̃e fecit audiamꝰ. Sequit᷑. Cõfestĩ uidit:
et sequebat᷑ eũ. Bidet et sequit᷑: qͥ bo
nũ qd ĩtelligit oꝑat᷑. Uidet aũt et non
sequit᷑. q̃ bonũ quidẽ intelligit s bene¬

Expanded text:
gitationi est quod breviter quisque respondeat, gitationi est quod breviter quisque respondeat, quia et haec ipsa quae sentit, non per corpus, sed per nec tamen dubitat se animam habere, quam non videt. Ex invisibili namque anima visibile regitur corpus. Si ait hoc quod visibile stare videbatur. Ex invisibili ergo substantia in hac vita visibili vivitur, et esse vita invisibilis dubitatur? 8. Sed jam petenti caeco quid factum est, vel quid ipse fecerit, audiamus. Sequitur: Confestim vidit, etnum quod intelligit operatur. Videt et non sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed ope
Abbreviated transcription (Latin):
rit ut tor ad or̃onẽ extitet. Dnde et te¬
cus ꝓtinꝰ adiũgit. Dñe ut uidea.
pariupẽdit extra lucẽ aliqͥd quere̾: qr
et si habẽ cetus qd libet potest sine lu-¬
ce uidẽ nõ potest qd̾ habet. Imitemur
ergo frẽs kũ eũ: quẽ et corꝑe audiui¬
mus et mẽte saluatũ. Nõ falsas diui¬
cias nõ trena dona nõ fugitiuos ho¬
nores a dño s lutẽ queramꝰ: nec lutẽ
que loto claudit᷑ que tꝑe funt᷑ que not
tiũ intruptiõe uariat᷑ que a nobis cõi¬
ter cũ petorib ternit᷑ : s lucẽ queramꝰ
quã uidẽ cũ solis angelis possumꝰ. ꝙͣ
nec mnitiũ inchoat net finis angustat:
ad quã ꝓfecto lutẽ uia fides ẽ. Uude
recte et illumĩato ceto ꝓtinꝰ respõdet᷑.
Respite: fides tua te saluũ fent. Hed
udhet togitacio tarnalis dicit. Quomõ
possũ lutẽ spũalẽ quere: quã uide̾ nõ
possũ. Ulnde in tertũ est si sit. que tor¬
poreis otulis nõ infulget: Cui scilitz co¬

Expanded text:
nde et caecus protinus adjungit: « Domine, ut videam. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia et si habere caecus quodlibet potest, sine luce non potest videre quod habet. Imitemur ergo eum, quem et corpore audivimus et mente salvatum, non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus, nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finitruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus quam videre cum solis angelis possimus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Sed ad haec cogitatio carnalis dicit: Quomodo possum lucem spiritalem quaerere, quam videre non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corporeis oculis non infulget? Cui scilicet co
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est uterq montẽ ascendit: arã
pater extruxit ligna ꝯposuit filiũ
colligauit. Patere me inqͥt fili patẽ
dñ adiplere. Deꝯ em̃ qui te cõdidit ex¬
petit q dedit querit: qͥte treauit te si¬
bi desiderat ĩmolari. Nõ est enĩ hoc par¬
riudiũ nõ est crudelitatis admissũ qr
uotũ est: nec tibi fili a genitore mors
miserãda ĩfert᷑ s utrisq nobis salubri¬
ter ꝓuidet᷑. Tunto eris acceptabilis hos¬
tia. quãto libent głiose mortis accepe
uolo qd̾ optas exopto: quo te eã in in¬
pat̾ extensa manu gladiũ surnt dex¬
terã erigit: iugulare filiũ sacrificiũ
ꝑfice̾ iussa dĩ uoluit deuotꝰ ĩplere:
et pendete iã atq imimẽte mutrone.
parte in qͥt dñs parte: fidẽ tuã quesi¬
iu. nõ filiũ ut ugulares optaui: nec

Expanded text:
tum est, uterque montem ascendit. Aram tum est, uterque montem ascendit. Aram pater exstruxit, ligna composuit, filium colligavit. Patere me, inquit, fili, patere Domini adimplere. Deus enim qui te condidit, expetit; qui dedit, quaerit; qui te creavit, te sibi desiderat immolari. Non est enim hoc parricidium, non est crudelitatis admissum, quia votum est. Nec tibi, fili, a genitore mors miseranda infertur, sed utrisque nobis salubriter providetur. Tanto eris acceptabilis hostia, quanto libenter gloriosae mortis accepervolo, quod optas exopto, quod desipater extensa manu gladium sumit, dexteram erigit, jugulare filium, sacrificium perficere, jussum Domini voluit devotus implere: et pendenti jam atque imminenti mucrone, Parce, inquit Dominus, parce; fidem tuam quaesivi, non filium ut jugulare
Abbreviated transcription (Latin):
tñsfusã ꝯspites et m̃notentiã filii pr̃i
nõ deesse uides: ut et patue fidei par-¬
ticeps filiꝰ extitiss : et simplucitate fi¬
lii patris sublimitas redundaret. Q
securitate abeahã fretꝰ sterint asmã
sibi: ad sacrificiũ ligna cõtidit pue¬
ros secũ adduxit. Cũq ad tiuitatẽ ue¬
nssẽt : estote istic inqͥt. ego et puer iste
ibimꝰ soli: et cũ adocauerimꝰ dnm̃ re¬
uertem᷑ ad uos. Statĩ pat̾ cũ filio ꝓ¬
ficiscit᷑ solus: ad quẽ idẽ filiꝰ pater
in qͣt ligna uideo cultrũ et ignẽ cõ¬
spicio: hostiã quã ĩmolaturꝰ es que¬
ro. Desme inqͥt desme istud quere fi¬
ne querẽ qd sibi dñs iã ꝓuidit. Mͣg¬
nũ p̃sagiũ ꝓmitẽtis: magna moten¬
tia inqrẽtis. Psaat hostia de hostia pa¬
trẽ introgat: sacrificii effectꝰ desiderat.
Ouis ab eo que deerat querit᷑: ne ip̃e
qͥloquit᷑ ĩmolet᷑. Ast ubi ad lotũ uen-¬

Expanded text:
transfusam conspiceres, et innocentiam filii patri transfusam conspiceres, et innocentiam filii patri non deesse videres, ut et paternae fidei particeps filius existeret, et simplicitate filii patris sublimitas redundaret. Qua securitate Abraham fretus, sternit sibi asinam, ad sacrificium ligna concidit, pueros secum adducit. Cumque ad civitatem venissent, Estote istic, inquit, ego et puer iste ibimus soli: et cum adoraverimus Dominum, revertemur ad vos. Statim pater cum filio proficiscitur solus. Ad quem idem filius: Pater, inquit, ligna video, cultrum et ignem conspicio, hostiam quam immolaturus es quaero. Desine, inquit, desine istud quaerere, fine quaerere quod sibi Dominus jam praevidit. Magnum praesagium promittentis, magna innocentia inquirentis. Isaac hostia, de hostia patrem interrogat, sacrificii effectus desiderat. Ovis ab eo quae deerat quaeritur, ne ipse qui loquitur immolet. Ast ubi ad locum ven
Abbreviated transcription (Latin):
uissũ est ꝑfice̾: festinat qd̾ p̃ceptũ est
adiple. Fuit enĩ letꝰ cũ eũ suscipet: le-¬
cior tũ eũ ĩmolandũ dñs postularet.
Ostendit abrahã carissimũ quidẽ sibi
esse filiũ s multo tariorẽ filio existere
dũm: nec dulcedinẽ aut affectꝰ pigne¬
ris respiciebat q̃ iussionẽ ut ꝑficet cogi¬
tabat. Cotos enĩ affectꝰ ꝯuertit ĩ deũ:
tui se iã nouerat mãcipatũ. Demq il¬
lã fidẽ seruabat ĩ se cũ filiũ iuberet᷑ of¬
ferre: qua dum̃ ꝓmeruerat cũ eũ me¬
reret᷑ amꝑe. Adest ysuat patris quidẽ
etati dissmnlis: s fide at deuotiõe eqͣ¬
lis. Adest inꝙͣ ysaat. q̃ si quid pater
disponẽt: ip̃e fieri libent optaret. Ita
enĩ filiꝰ paruit patri. ut pat̾ diĩe ob¬
tẽperat iussiomi: ut de ꝯsensu filii pat̾
securꝰ existet et uolũtati pr̃is sese filiꝰ
mãtiparet. Erat enĩ in utrisq unus
am̃ꝰ par sensus et similis tirta deũ
affectꝰ: ut gen̾ositatẽ patris ĩ filiũ

Expanded text:
estinat quod praeceptum est adimplere. Fuit enim laetus cum eum acciperet, laetior cum eum immolandum Dominus postularet. Ostendit Abraham charissimum quidem sibi esse filium, sed multo chariorem filio existere Dominum. Nec dulcedinem aut affectus pignoris respiciebat, qui jussionem ut perficeret, cogitabat. Totos enim affectus convertit in Deum, cui jam se noverat mancipatum. Denique illam fidem servabat in sese, cum filium juberetur offerre, qua Deum promeruerat, cum eum mereretur accipere. Adest Isaac patri quidem aetate dissimilis, sed fide ac devotione aequalis. Adest, inquam, Isaac, qui si quid pater disponeret, ipse fieri libenter optaret. Ita enim filius paruit patri, ut pater divinae obtemperaret jussioni: ut de consensu filii pater securus existeret, et voluntati patris sese filius manciparet. Erat enim in utrisque unus animus, par sensus, et similis circa Deum affectus, ut generositatem patris in filium
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfinitã filioꝵ multitudĩe ex eo tibi
ꝓuenire ꝯfirmẽ. Btatĩ ꝓcurat᷑ aries:
qͥ ꝓ ysaat sanctissiõ mereret᷑ occidi.
Net em̃ fas erat ut ysaat q̃ typũ
xp̃i portabat a patre hoc ĩ tpe macta¬
ret᷑: qr ꝑfecta sacrificii hostia xp̃o dño

Expanded text:
inem ex eo tibi provenire confirmabo. Statim procuratur aries, qui pro Isaac sanctissimo mereretur occidi. Nec enim fas erat ut Isaac, qui typum Christi portabat, a patre hoc in tempore mactaretur, quia perfecta sacrificii hostia Christo
Abbreviated transcription (Latin):
rus adueniat: mentẽ formemꝰ ad lamẽ¬
ta uita nr̃a ad tẽpꝰ amarescat ĩ penitẽ¬
tia: ne et̾nã amaritudĩe sentiat ĩ um¬
dicta. Pfletus quippe ad gaudia duci-¬
mur: ueritate pollic̾ete que ait. Beati
ꝑ gaudia uenit᷑: hac eũdẽ ueritate at¬
testãte que uit. De uobis q̃ ridetis uũt:¬

Expanded text:
lamenta; vita nostra ad tempus amarescat in poenitentia, ne aeternam amaritudinem sentiat in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati per gaudia pervenitur, hac eadem Veritate attestante, qu
Abbreviated transcription (Latin):
geloꝵ suscepturꝰ naturã nr̃a quã con¬
didit ĩ uterũ u̾gnus uenit: nasti tñ in
hoc mũdo ꝑ diuites noluit. parẽtes pau¬
peres elegit. Unde et agnꝰ qͥ ꝓ illo offer¬
ret᷑ defuit. colũbaꝵ pullos et par turtu¬
rũ ad sacrificiũ mat̾ ĩuenit. ꝓspari
ĩmũdo noluit obꝓbria irrisiones tole¬
rauit: sputa flagella alapas sꝑmeã
toronã trucẽ sustimut: et qr rerũ tor¬
paliũ delectacione a gnudio ĩtno ceci¬
dimꝰ: cũ qua amaritudĩe illuc redeat᷑
ostendit. Quid itaq hõ ꝓ se pati debet:
xp̃o iã credidit s adhuc auaritie lucra
sectat᷑. in suꝑbia honoris extollit᷑: ĩui¬
die facib ĩ ardescit libidis se ĩmũdi¬
cia polluit : ꝓsꝑari ad ea que ĩ mũdo
sũt ꝯtupiscit: ih̃m in quẽ credidit seq̾
ꝯtẽpint. Diu̾so quippe itmẽ ãbulat:
si gaudia delectationesq appetit: tui
dux suꝰ uiã amaritudĩs ostẽdit. Reuo¬
temꝰ ergo ante otulos pcta que fecimꝰ:

Expanded text:
gelorum, suscepturus naturam nostram quam condidit, in uterum virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit, unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit. Prosperari mundo voluit, opprobria irrisionesque toleravit, sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucem sustinuit. Et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur ostendit. Quid itaque homo pro se pati debet, Christum jam credidit, sed adhuc avaritiae lucra sectatur, in superbia honoris extollitur, invidiae facibus inardescit, libidinis se immunditia polluit, prospera quae in mundo sunt concupiscit, Jesum in quem credidit sequi contemnit. Diverso quippe itinere ambulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo ante oculos peccata quae feci
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq et in oẽoue patim᷑. U mimiꝑ
necesse ẽ ut uox cordis nr̃i quo du-¬
rius repellit̾ eo ualẽtiꝰ ĩsistat: qua¬
tenꝰ cogitaciõis illicite tumultũx
suꝑet. atq ad pias aures dm̃ mim¬
etate sue ĩportumitatis erũpat. In
se ut suspioe recognoscit unusiisq
qd̵ dicimꝰ: qr dũ ab hoc mũdo aĩm
ad deũ mutamꝰ. dũ ad oẽonis opus
ꝯuertim᷑: ip̃a que p̾us delectabilit
gessimꝰ: ĩportuna postea in or̃one
tur: uix eoꝵ fãtasmata ꝑ peiitẽtie

Expanded text:
plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravtur, vix eorum phantasmata per poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
liq̃ten ꝰ tñseuntẽ sentimꝰ. Cũ u̾o ora¬
tiõi uehemẽt ĩsistimꝰ stat iħs ut lu¬
tẽ restituat: qr deꝰ ĩ corde figit᷑. ⁊ lux
amissa reꝑat᷑. Qua tñ in re et ali¬
ud aliqͥd nobis dñs ĩnuit: qd ĩtelli
q hũanitatis ẽ: stare dũtatis. ꝑ
hũcantatẽ quippe habuit nasti tres¬
tere mori resurge: de loto ad lotũ ue¬
nire. Quia uõ ĩ diuĩtate mutabilis¬

Expanded text:
tem sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabili
Abbreviated transcription (Latin):
de abrahe et ĩmolacione ysaat. 2t.¬
Nes est religionis sãctissime
fundamentũ caritatis uinicu¬
lũ: amoris subsidiũ. Het sc̃ĩ¬
tatẽ firmat castitatẽ roborat: dignita¬
tes exornat. In pueris splẽdet ĩ iuiuẽi¬
bus floret: in ꝓuectis apparet. Suber¬
nat sexus gradꝰ ꝓuehit: officia tũcta
custodit. In pauꝑe grata e in medio¬
cri leta: in lotuplete honesta. Fides
amicitias seruat collegia copulat:
artes omẽdat. Nullũ despicit nullũ
ꝯtẽpiit: nulli deest insi qͥ ei forte de¬
fuerit. Fides mãdata tenet p̃cepta
liares efficit deo: amicos ostituit xp̃o.
Neq enĩ q̃s quã fidei ꝓmissa ꝑspiciet
inisi ꝓfessionẽ actib seruet: aut p̃ino¬

Expanded text:
de Abraham et de immolatione Isaac. Fides est religionis sanctissimae fundamentum, charitatis vinculum, amoris subsidium. Haec sanctitatem firmat, castitatem roborat, dignitates exornat. In pueris splendet, in juvenibus floret, in provectis apparet. Gubernat sexus, gradus provehit, officia cuncta custodit. In paupere grata est, in mediocri laeta, in locuplete honesta. Fides amicitias servat, collegia copulat, artes commendat. Nullum despicit, nullum contemnit, nulli deest, nisi qui ei forte defuerit. Fides mandata tenet, praecepliares efficit Deo, amicos constituit Christo. Neque enim quisquam fidei promissa percipiet, nisi professionem actibus servet; aut p
Abbreviated transcription (Latin):
cũ igit᷑ clamantẽ dñs trñsiens au¬
diuit stans illum̃auit: qr phũa¬
nitatẽ suã uotib nr̃e cecitatis cõpa¬
tiendo misertꝰ ẽ: s lumẽ nobis gr̃e ꝑ
di̾̃itatis potenciã infudit. Et notan¬
dũ quid teto uemẽti dicat. Quid tibi
uis faciã. Nũqͥd qͥ lumẽ redde̾ poterat:
q̃d uellet tetus ignorabat: S peti

Expanded text:
amantem Jesus transiens audit, stans illuminat, quia per humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est. Sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. Et notandum quid caeco venienti dicat: « Quid tibi vis faciam? » Nunquid qui lumen reddere poterat, quid vellet caecus ignorabat? Sed peti
Abbreviated transcription (Latin):
lutis claritatẽ nescit: cetus ẽ. B si iã
in redẽptorẽ credidit: iuxta uiã sedet.
Si aũt iã credidit. s ut et̾nã lucẽ reti¬
piat rogare dissimulat. atq a p̃tib
cessat: cetꝰ quidẽ iuxta uiã sedet᷑: sed
mime mẽdicat. Si uõ credit et exorat:
iuxta uiã sedet et mẽdicat. Quisiĩs ex¬
go cecitatis sue tenebras agnoscit: qͥs¬
quis hoc qd sibi deest lumẽ et̾uitatis
ĩtelligit ⁊ clamet medullis cordis: cla¬
met uotib mẽtis dicẽs. Iħu fili dauid:
misere mei. S quid clamãte cecosb̃¬
iũgit᷑ audiamꝰ. Et q̃ p̃ibãt ĩcrepu

Expanded text:
lucis claritatem nescit, caecus est. Sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet, si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat, rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vere credit, et exorat, et caecus sedet, et mendicat. Quisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et q
Abbreviated transcription (Latin):
et uotẽ nr̃e dep̃cacioĩs p̃mũt. Qui p̃¬
bãt ergo ĩcrepabãt eũ ut tacet: quia
cogitanõi nr̃e sius imaginib illisa.
in ip̃a nos nr̃a or̃one ꝯturbñt. B quid
ad hec illumĩandꝰ tetus fecerit au¬
diamꝰ. Sequit᷑. Ip̃e u̾o multomagis¬

Expanded text:
t vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tũq enĩ post baptisma siue prauitas
hẽtica seu mũdana cupiditas arri-¬
puerit: mox om̃i ꝓsternet ĩmia ui¬
cioꝵ. Unde recte neqͥores tũt eũ spũs
dicũt᷑ ĩgressi ⁊ qr nõ solũ habebit illa
septẽ uitia q̃ septẽ spitalib sũt ꝯtra-¬

Expanded text:
ucae, post baptisma sive pravitas haeretica, seu mundana cupiditas arripuerit, mox omnium prosternet in ima vitiorum. Unde recte nequiores hunc eum spiritus dicuntur ingressi, quia non solum habebit illa septem vitia, quae septem spiritalibus sunt contra
Abbreviated transcription (Latin):
xebub encio demonia : filii ur̃i in quo
enciũt: Ideo ip̃i iudites ur̃i erũt. Di¬
xit utiq hoc de discipulis suis illius
xp̃i bene sibi cõscii fuerãt: nichil se
malaꝵ arciũ a bono magistro didi¬
tisse: ut ĩ pntipe demonioꝵ en terẽt¬

Expanded text:
cio daemones, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis, illius i Jesu Christi bene sibi conscii fuerant, nihil se malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicere
Abbreviated transcription (Latin):
figurãs tarnẽu saluatoris aduen¬
tũ ⁊ ĩ quo eos uł maxĩe liberaret qͥ
pc̃tis tenebãt obnoxii. Si quidẽ in
oĩb sc̃pturis hedi ꝓ pctorib accipiũ¬
tur. Qd̾ aũt duos uibet᷑ afferre du¬
orũ ppłoꝵ significat᷑ assũpcio: qđ te¬
neros et bonos id est dociles et motẽ¬

Expanded text:
figurans carneum Salvatoris adventum, in quo eos vel maxime liberaret, qui peccatis tenebantur obnoxii. Siquidem in omnibus Scripturis haedi pro peccatoribus accipiuntur. Quod autem duos jubetur offerre, duorum populorum significatur assumptio; quod teneros et bonos, docibiles et
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbus nr̃is magis apparet particio
ꝙͣ ĩdigitis. Qd̾ aũt dixit ꝑuenit ĩ uos
regnũ dei: regnũ dei mĩc dicit quo dãp¬
nant᷑ ĩpii: et a fidelib de pc̃tis sius pe¬
nitenciã mĩc agentib seternuntur.
Cũ foetis armatꝰ custodit atriũ suũ:
ĩ pace sũt ea que possidet. Fortẽ dia-¬
bolũ atriũ uo illiꝰ mũdũ q̃ ĩ malig
no positꝰ ẽ appellat ⁊ ĩ quo usq ad
saluatoris aduentũ male pacato⁊
potiebat᷑ ĩpio: qr ĩ tordib ĩfideliũ si¬
ne ulla cõtradictiõe qͥ escebat. Onde
et alibi pͥnceps mũdi uotat᷑: dicẽte
dño. Dent enĩ p̾ͥnteps mũdi: et ĩ me
nnichil iuenit. Et iteꝵ. Nũc p̾nceps

Expanded text:
titio quam in digitis. Quod autem dixit: Pervenit in vos regnum Dei, regnum Dei nunc dicit, quo damnantur impii, et a fidelibus de peccatis suis poenitentiam nunc agentibus secernuntur. Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet. Fortem diabolum, atrium vero ilno positus est, appellat, in quo usque ad Salvatoris adventum male pacato potiebatur imperio, quia in cordibus infidelium, sine ulla contradictione quiescebat, unde et alibi princeps mundi vocatur, dicente Domino: Venit enim princeps mundi, et in me nihil inveniet , et iteru
Abbreviated transcription (Latin):
Odor nãq fidei: odor ẽ agri plem.¬
qͥ debriãt mẽtes credenciũ: alit flos
oliue qr suaue ẽ opꝰ miscdie qd mo¬
et redolet ex truore martiꝵ: alit flos
lilii qr tandida ẽ uita carius de in¬
coeruptiõe u̾ginitatis ÷ alit̾ flos uio¬
le. qr magna ẽ u̾tus hũilui q̃ ex de

Expanded text:
Odor fidei, odor est agri plequi debriant mentes credentium. Aliter flos olivae, quia suavis est opus miseet redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flos violae, quia magna est virtus humi
Abbreviated transcription (Latin):
exiui. Tnnẽdꝰ ẽ iste uersiculꝰ nõ expo¬
nẽdꝰ: ne tulpa ꝙͣ ĩ nobis extmitã cre¬
debamꝰ ꝑ ĩcuriã nos uacãtes oppri¬
mat. Et cũ uenerit ĩuenit scopis y¬
mũdatã hot ẽ grã baptismatis a
pct̃oꝵ labe castigatã: s nilla boni
oꝑis ĩdustria cumulatã. Unde bene
matheꝰ hãc domũ uacantẽ scopis
mũdatã atq ornatã dicit ĩuentã:
mũdatã uidelitz a uiciis p̾stinis ꝑ¬

Expanded text:
endus est iste versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis exstinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat Et cum venerit, invenit scopis mundatam. Hoc est, gratia baptismatis a peccatorum labe castigatam, sed nulla boni operis industria cumulatam. Unde bene Matthaeus hanc domum vacantem, scopis mundatam atque ornatam dicit inventam: mundatam videlicet a vitiis p
Abbreviated transcription (Latin):
uideoꝵ et xp̃m hospitẽ nõ habebat di¬
centẽ: reliq̃t᷑ uobis domꝰ ur̃u deserta.
N̾a igit᷑ dei et angłoꝵ p̃sidia nõ habe¬
bãt et ornati erãt suꝑfluis obseruatõib
phariseoꝵ: reu̾tit᷑ ad eos diabolꝰ et sep¬
tenario sibi ño demonũ addito. habi¬
tat p̾stimnã domũ: et fuĩt posteriora il¬
liꝯ ppłi peiora porib. Multo em̃ nunc
maiore demonũ mĩo possidẽt blasphe¬

Expanded text:
on habebat dicentem: Dimittetur vobis domus vestra deserta . Quia igitur Dei et angelorum praesidia non habebant, et ornati erant superfluis observationibus Pharisaeorum, revertitur ad eos diabolus, et septenario sibi numero daemonum addito, habitat pristinam domum, et fiunt posteriora illius populi pejora prioribus. Multo enim nunc majore daemonum