comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& uir. sui corporis potestatẽ
non hab& sed mulier Ut cũ
Incȩteris actib adhumanã pa¬
cẽ ꝑtinentib : mulier uiro de¬
beat seruitutẽ. huius unius rei.
qua sexus utriusq carnali sor¬
te discernitur : & carnali com¬
mixtione concernitur: similẽ
Insehabeant potestatẽ : uir in
uxorẽ & uxor inuirum
uob̵ uxores ur̃ȩ quõ sufficere
uos uultis uxorib uris: Non
uis ab illa fiat aliquid p̃ter te :
noli facere aliquid p̃teripsam
Iu dns es illa ancilla: d̃sfecit
sara inquit scriptura. obseque¬
batur abrahe dnm cũ uocans :
Uerum est: Istas tabulas sub¬
scribit ep̃s: Ancillȩ ur̃ȩ sunt
uxores urȩ : dñi estis uxorum
urarum : Sed quando uenitur
ad illud negotium quo sexus
discernitur : & sexus fibi uterq
misc&dir uxor ñ hab& potesta¬
tẽ corporis sui seduir: gaude¬
bas erigebaste iactabas te : Be¬
ne dix̃ apłus: optime dixit uas
electionis: Uxor ñ hab& potes¬
tatẽ corporis sui. sed uir quia ego

Expanded text:
et uir sui corporis potestatem et uir sui corporis potestatem non habet, sed mulier. ut cum in ceteris actibus ad humanam pacem pertinentibus mulier uiro debeat seruitutem, huius unius rei, qua sexus utriusque carnali sorte discernitur et carnali conmixtione conceraitur, similem in se habeant potestatem uir in uxorem ut uxor in uirumvobis uxores vestrae, quia sufficere vos vultis uxoribus vestris. Non vis ab illa fiat aliquid praeter te: noli facere aliquid praeter ipsam. Tu dominus es, illa ancilla: Deus fecit utrumque. Sara, inquit Scriptura, obsequebatur Abrahae, dominum eum vocans . Verum est; istis tabulis subscripsit episcopus: ancillae vestrae sunt uxores vestrae, domini estis uxorum vestrarum. Sed quando venitur ad illud negotium, quo sexus discernitur, et sexus sibi uterque miscetur; Uxor non habet potesttem corporis sui, sed vir. Gaudebas, erigebas te, jactabas te. Bene dixit Apostolus, optime dixit Vas electionis: Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir. Quia ego
Abbreviated transcription (Latin):
ut tunc ꝑsoluenda sint uota mu¬
lieris siuir approbauerit: si
Aũ renuerit non debeantur. a¬
postolus tam̃ cum de concubitu
coniugatorũ loquer&ur: non
ibi maiorem auctoritatẽ uiro
quã feminȩ dedit Sed uxori
Inquit uir debitum reddat.
similit̃ uxor uiro : Uxor non
hab& potestatẽ corporis sui.
sed uir : Similit̃ aũ & uir ñ
hab& corporis sui potestatem
sed mulier : Quando In hac
re parem utriusq eẽ uoluit
potestatẽ. puto quod nobis in¬
tellegendum insinu&. ĩ stam
de concumbendo ł non concũ¬
bendo regulã. non ꝑtinere ad
ea uota: ubi ñ habent parem iur
& mulier potestatẽ : sed uir
maior ẽ ac prope eius solius
ẽ : Non enĩ ait lex uirum non
debere reddere uota sua si uxor
ꝓhibuerit . sed uxorem si uir
prohibuerit :
Quis enĩ nescit : ux orem ma¬
rito tam quã dño debere seruiꝰ¬
re: Sed qđ ad membra corpo¬
ris attin&. quib sexus ipse di¬
stinguitur. apłus dicit : Similit̃

Expanded text:
ut tunc persoluenda sint uota muut tunc persoluenda sint uota mulieris, si uir adprobauerit, si autem rennuerit, non debeantur. apostolus tamen, cum de concubitu coniugatarum loqueretur, non ibi maiorem auctoritatem uiro quam feminae dedit, sed, uxori, inquit, uir debitum reddat, similiter et uxor uiro. uxor non habet potestatem corporis sui, sed uir; similiter autem et uir non habet corporis sui potestatem, sed mulier. quando ergo in hac re parem utriusque esse uoluit potestatem, puto quod nobis intellegendum insinuet istam de concumbendo uel non concumbendo regulam non pertinere ad ea uota, ubi non habent parem uir et mulier potestatem, sed uiri maior est ac prope eius solius est. non enim ait lex uirum non debere reddere uota sua, si uxor prohibuerit, sed uxorem, si uir prohibuerit. quis enim nescit uxorem marito tamquam domino debere seruire? sed quod ad membra corporis adtinet, quibus sexus ipse distinguitur, apostolus dicit: similiter
Abbreviated transcription (Latin):
Manifestum ẽ ita uoluisse
legem feminam eẽ sub uiro ut
nulla uota ei que abstinen¬
tiȩ causa uouerit reddantur
abea : nisi auctor uir fuerit ꝑ
mittendo : Nam cũ ad peccatũ
eiusdẽ uiri ꝑtinere uoluerit : si
prius ꝑmiserit & postea ꝓhi¬
buerit. etiam hic tam̃ non di¬
xit : ut faciat mulier ꝗd uoue¬
rat: quia ꝑmissa prius auiro
fuerat: Sed uiri dixit eẽ pecca¬
tum : quia abnuit quod prius
concesserat: Non tam̃ mulieri:
ł ex hoc ꝑmissum dedit: ut cũ
prius ei uir concesserit : postea
siꝓhibuerit contemnatur
Utrum aũ ifta. etiã ad uota con¬
tinentiȩ. & ad concubitus absti¬
nentiã ꝑtineant. merito quae¬
ritur : Nefoste eatantum in¬
tellegenda sint aduersus ani¬
mã uoueri quae sunt incibis &
potib: Quod uid&ur & illud
significare. Ubi dñs ait. nonne
anima plus ẽ quam esca. Et
cum deieiunio p̃cipitur. Ita
p̃cipitur: afflig&isanimas
ur̃ãs: Maxime quia cum hic
lex auctoritatẽ uiro tribuat.
ñ mulieriquȩ uiro subdita est.

Expanded text:
Manifestum est ita voluisse legem feminam esse sub viro, ut nulla vota ejus quae abstinentiae causa voverit, reddantur ab ea, nisi auctor fuerit vir permittendo. Nam cum ad peccatum ejusdem viri pertinere voluerit, si prius permiserit, et postea prohibuerit, etiam hic tamen non dixit ut faciat mulier quod voverat, quia permissa prius a viro fuerat. Viri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat: non tamen mulieri vel ex hoc permissum dedit, ut cum prius et vir concesserit, postea si prohibuerit, condemnetur. Utrum autem ista etiam ad votum continentiae et concubitus abstinentiam pertineat, merito quaeritur, ne forte ea tantum intelligenda sint adversus animam voveri, quae sunt in cibis et potibus. Quod videtur et illud significare, ubi Dominus ait: Nonne anima plus est quam esca ? Et cum de jejunio praecipitur, ita praecipitur: Affligetis animasrit: maxime quia cum hic lex auctoritatem uiro tribuat, non mulieri quae uiro subdita est,
Abbreviated transcription (Latin):
Peculi ariter quodammodo¬
te habere uoluit: redemptũ
sanguine filii sui: Non es¬
tis inquit ur̃i: empti enim
estis p̃tio magno: glorificate
& postate dm̃ Incorpore ur̃o:
Ergo ille a quo redemptus
es. fecit te domum suam.
non parcis propter te ipsum.
parce tibi vel propter dm̃.
qui te fecit templum suum
Templum enim di scm̃ est qͦd
estis uos: & qui templum dĩ ui¬
olauerit : disperd& illum ds:¬

Expanded text:
Peculiariter tamen quodammodoPeculiariter tamen quodammodo habere voluit redemptum sanguine filii sui. Non estis, inquit, vestri, empti enim estis pretio magno, glorificate et portate Dominum in corpore vestro, Ergo ille a quo redemptus es efficit te domum suam. non parcis propter te ipsum, parce tibi vel propter Deum, qui te fecit templum suum, templum enim Dei sanctum est quod estis vos, et qui templum Dei violaverit, disperdet illum D
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm̃ non ꝑmittitis adora¬
ri : ut ipsi gratiae remneatis
ingrati: Sed da Inquis
testimonia: Vbi adoratur
sp̃ssc̃s : Quasi non exhis quae
sicut dignum ẽ cogitares.
multo plus ẽẽ cerneres : quod
hab& sp̃s sc̃s templum: quam
si eum legeres adoratum: t
adoratos : Iemplum uero. non
ẽ factum ab hominibus : nisi
aut uero dõ. sicut salomon fe¬
cit:. Aut eis qui pro dus ha¬
bentur: sicut gentes quȩ ig¬
cum magno honore de dõ di¬
ctum ẽ: non inmanu factis tem¬
plis habitat: sed corpus nr̃m
templum est sp̃s scĩ : & ne cor¬
pora nr̃a contemnas. membra
sunt xp̃i Qualis ergo ds. cui
templum aedificatur: & a dõ
& demembris dĩ:¬
Duo sunt peccata : & duo
genera peccatorum: Aut
enim in dm̃ peccat homo. aut
in hominem : Peccatur autẽ
in dm̃ : etiam corrumpendo
templum eius inte Et enim
ds. redemit te sanguine filii
sui : quamquam & ante quã
redimereris: cuius eras. nisi
eius qui condidit omnia

Expanded text:
sanctum non permittitis adorasanctum non permittitis adorari, ut ipsi Dei gratiae remaneatis ingrati! Sed, Da, inquis, testimonia ubi adoratur Spiritus sanctus: quasi non ex iis quae sicut dignum est cogitares, multo plus esse cerneres quod habet Spiritus sanctus templum, quam si eum legeres adoratum. Etadoratos: templum vero non est factum ab hominibus, nisi aut vero Deo, sicut Salomon fecit; aut eis qui pro diis habentur, sicut gentes quae igcum magno honore de Deo dictum est, non in manufactis templis habitat , sed corpus nostrum templum est Spiritus sancti. Et ne corpora nostra contemnas, membra sunt Christi . Qualis ergo Deus, cui templum aedificatur, et a Deo, et de membris DDuo sunt peccata et duo genera peccatorum, aut enim in Deum homo peccat, aut in hominem. Peccatur autem in Deum etiam corrumpendo templum ejus in te, etenim Dominus redemit te sanguine Filii sui quanquam et antequam redimereris, cujus eras, nisi ejus qui condidit omnia?
Abbreviated transcription (Latin):
hoc : & post triduum suscita¬
bo illud Templum ergo dĩ.
hoc ẽ totius summȩ trinitatis.
scã est ecclesia si lic& uniuer¬
sa. in caelo & interra:¬
utiq nos ipsos non haber&:
Scriptum ẽ quippe in aposto¬
lo Nescitis quia templum dĩ
estis & sp̃s dĩ habitat In uobis.
Et iterum. Nescitis quia cor¬
pora vra. templum In uobis
est sp̃sscĩ: quem hab&is a dõ
Nonne si templum alicui sco
angelo & excellentissimo de
lignis & lapidib faceremus. A¬
nathemaremur. Aueritate xp̃i.
& ab ecclesia dĩ : quõ creaturȩ
exhiberemus eam seruitutem
quae uni tantum debetur dõ:
Si ergo sacrilegi essemus. fa¬
ciendo templum cuicumq cre¬
aturae: quomodo non est ds
uerus . cui non tempsũ facimus.
sed nos ipsi templum sumus
Quales autem homines estis.
quam religiosae humilitatis.
qui sp̃m scm adorare ñ uultis:
Cum legatis. litera occidit. sp̃s
aũ uiuificat: Non uultis
ergo adorare. quem uiuificare
animas non negatis: Nos¬

Expanded text:
hoc, et in triduo suscitahoc, et in triduo suscitabo illud . Templum ergo Dei, hoc est totius summae Trinitatis, sancta est Ecclesia, scilicet universa in coelo et in terrautique nos ipsos non haberet. Scriptum est quippe in Apostolo, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Et iterum, Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo ? Nonne si templum alicui sancto angelo excellentissimo de lignis et lapidibus faceremus, anathemaremur a veritate Christi et ab Ecclesia Dei; quoniam creaturae exhiberemus eam servitutem, quae uni tantum debetur Deo? Si ergo sacrilegi essemus faciendo templum cuicumque creaturae, quomodo non est Deus verus cui non templum facimus, sed nos ipsi templum sumus? Ququam religiosae humilitatis, qui Spiritum sanctum adorare non vultis, cum legatis, Littera occidit, Spiritus autem vivificat ? Non vultis ergo adorare, quem vivificare animas non negatis:
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s sc̃s si creatura non creator
ess& . profecto creatura rati¬
onalis ess&: Ipsa est enimꝰ
summa creatura: & ideo in
regula fidei. non poner& ur¬
ante ecclesiam . quia & ipse
ad ecclesiam ꝑtiner&. In illa
eius paste quȩ incaelis est:
nec haber& templum. sed e¬
tiam ipse templum ess&:
Templum aũ hab&. de quo
dicit apłus. Nescitis qui a
corpora Ura templum ẽ sps¬
scĩ : qui in uob est quem hab&is
adõ De quibꝰ alio loco dicit
Nescitis quia corpora ur̃a mem¬
bra sunt xp̃i Quomodo er¬
go ds non est. qui templum
hab& Aut minor xp̃o est᷑ :¬
cuius membra templum habent:
Neq enim aliud templum eius.
aliud templum dĩ est: Cum
idem dicat Apłus. nescitis quia
templum dĩ estis. Quod ut
bitat in uobis: Ds ergo habi¬
tat intemplo suo. Nonsolu
sp̃s sc̃s . sed etiam pater & filius:¬
lũ Qui etiam decorpore suo. per¬
ioa quod factus ẽ caput ecclesiae.
quae in hominibus ẽ : ut sit
in omnib ipse primatum te¬
nens : Ait. Soluite templũ

Expanded text:
sanctus si creatura, non creator, esset, profecto creatura rationalis esset; ipsa est enim summa creatura. Et ideo in Regula fidei non poneretuEcclesiam, quia et ipse ad Ecclesiam pertineret in illa ejus parte quae in coelis est. Nec haberet templum, sed etiam ipse templum esset. Templum autem habet, de quo dicit Apostolus: Nescitis quia corpora vestra templum si, qui in vobis est, quem habetis a Deo? De quibus alio loco dicit: Nescitis quia corpora vestra membra sunt Christi ? Quomodo ergo Deus non est, qui templum habet? aut minor Christo est, cujus membra templum habet? Neque enim aliud templum ejus, aliud templum Dei est, cum idem dicat Apostolus, Nescitis quia templum Dei estis: quod ut bitat in vobis . Deus ergo habitat in templo suo, non solum Spiritus sanctus, sed etiam Pater et Filius, qui etiam de corpore suo, per quod factus est caput Ecclesiae, quae in hominibus est, ut sit ipse in omnibus primatum tenens , ait, Solvite templum
Abbreviated transcription (Latin):
Unum scilic& dñm esse so¬
lum : cui seruitus illa deb&ur
quae latria greco uocabulo
nuncupatur: Ipsum enĩ uer¬
bum ẽ in lege. Ubi scriptum
ẽ. dnm dm̃ tuum adorabis.
& illi soli seruies: Quem si
dnm patrem tantum modo
dixerimus . respondebitur
nobis. Ergo latria dño fibio
non debetur: Quod nefas est
dici: Si aũ debetur: quomodo
uni tantum deb&ur dõ. si
& patri debetur & filio: Nisi
quia unus ds. cui soli ꝑ latriã
seruire iussi sumus. ita dicit
d̃s solus: ut & pater intelle¬
gatur & filius  Immo uero
etiam sp̃s ses: De illo quippe
dicit apłus. Nescitis quia
corpora Ur̃a. templum In uo¬
estis pretio magno: glorifica¬
te & postate dm̃ incorpore ur̃o:
Quem nam dm̃ : Nisi spm sc̃m:
cuius corpora nr̃a esse dixe¬
rat templum: Deb&ur ergo
gloria spui sco Nam si tem¬
plum ei facere sicut salomon
fecit. delignis & lapidibus
iuberemur : Utiq faciendo
templum: latriam exhibere

Expanded text:
unum scilicet deum esse solum, cui seruitus illa debetur, quae latria Graeco uocabulo nuncupatur. ipsum enim uerbum est in lege, ubi scriptum est: Dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. quem si deum patrem tantum modo dixerimus, respondebitur nobis: \'Ergo latria deo filio non debetur\', quod nefas est dici. si autem debetur, quo modo ergo uni tantum debetur deo, si et patri debetur et filio, nisi quia unus deus, cui soli per latrian seruire iussi sumus, ita dicitur deus solus, ut et pater intellegatur et filius, immo uero etiam spiritus sanctus? de illo quippe dicit apostolus: Nescitis, quia corpora uestra templum in uoestis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro . Quemnam Deum nisi Spiritum sanctum, cujus corpora nostra esse dixerat templum? 35. Debetur ergo gloria Spiplum ei facere, sicut Salomon fecit, de lignis et lapidibus iuberemur, utique faciendo templum latrian exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
nisi exconsensu ad tempus ut ua¬
c&isorationi. Et iterum adip¬
sum estote: ne uos tempt& sata¬
nas. propt̃ in continentiã urãm:
Quod putari poss& non eẽ pec¬
catũ misceri scilic& coniugi non
filiorũ ꝓ creandorum causa
quod bonum ẽ nuptiale: sed car¬
nalis etiã uoluptatis Ut forix¬
nicationis. siue adulterii. siue
cuius quã Alterius immundi¬
tiae mostiferũ malum quod
turpe ẽ etiam dicere: qͦd potest
temptante satana libido ꝑ tra¬
here : Incontinentiam deuit&
infirmitas: Poss& ergo ut dixi
hoc putari non eẽ peccatũ : nisi
ad didiss&: Hoc aũ dico scđum
ueniã. non secundum imperium
Quisaũ iam neg& cẽ peccatum
cũ dariueniã facientib aposto¬
lica auctoritate fateatur  Propt̃¬
alia lic& hisminora: quae fiunt
uerborũ & cogitationũ offensio¬
nib. Apło iacobo confitente ac
dicente. In multis enĩ offendimꝰ

Expanded text:
mpus, ut vacetis orationi; et iterum ad idipsum estote, ne vos tentet satanas propter incontinentiam vestram: quod putari posset non esse peccatum, misceri scilicet conjugi non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis; ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam alterius immunditiae mortiferum malum, quod turpe est etiam dicere, quo potest tentante satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitas. Posset ergo, ut dixi, hoc putari non esse peccatum, nisi addidisset: Hoc autem dico secundum veniam, non secundum imperium . Quis autem jam esse peccatum neget, cum dari veniam facientibus apostolica auctoritate, fateatur? Taalia, licet iis minora, quae fiunt verborum et cogitationum offensionibus, apostolo Jacobo confitente ac dicente: In multos enim offendimus
Abbreviated transcription (Latin):
tatio nos non apprehendat . ni¬
si humana: Hoc enim peccatũ
extra corpus ẽ. nec fornicatio¬
ni deputatur. & propter ea
facillime ignoscitur: Cum ue¬
ro propter adipiscenda ea
quae ꝑ corpus sentiuntur. per
experiendi. uel excellendi.
Uel contrectandi cupiditatẽ:
ut inhis finem boni sui ponat.
aliquid agit. quicquid agat.
turpiter agit : & fornicatur:
Incorpus proprium peccans.
idest corporearum rerum
fallacia simulacra Introrsii
rapiens. & uana meditatione
componens. ut ei nec diuinũ
aliquid. nisi tale uideatur
Priuatim auara foetatur er¬
rorib : & priuatim prodiga
inanitur uirib:¬

Expanded text:
tatio nos non apprehendat nitatio nos non apprehendat nisi humana . Hoc enim peccatum extra corpus est, nec fornicationi deputatur, et propterea facillime ignoscitur. Cum vero propter adipiscenda ea quae per corpus sentiuntur, propter experiendi vel excellendi vel contrectandi cupiditatem, ut in his finem boni sui ponat, aliquid agit, quidquid agit, turpiter agit; et fornicatur in corpus proprium peccans , et corporearum rerum fallacia simulacra introrsus rapiens et vana meditatione componens, ut ei nec divinum aliquid nisi tale, videatur, privatim avara fetatur erroribus, et privatim prodiga inanitur viribu
Abbreviated transcription (Latin):
Uite scłi : quae none expatre
sed exmundo. & mundus tran¬
sit & concupiscentia eius
Qui aũ fecerit uoluntatem
dĩ : man& In a&ernum sicut
ille man& in aeternum. Ista
ergo dilectio mundi. quae u¬
niuersalem inse concupiscen¬
tiam contin& mundi. genera¬
lis ẽ fornicatio: qua peccatur
Incorpus proprium: eo quođ
omnib corporalib & uisibi¬
libus. temporalib desideris.
& uoluptatib. humanis. Inde¬
sinenter seruit animus. ab
ipso creatore uniuersorum
desolatus. atq derelictus:
ũ mens humana. hona uolun¬
tate. ad interiora ac superiora
ꝑcipienda : quae non priuati
sed communiter ab omnibus
qui talia diligunt: sine ul¬
la angustia. Uel inuidia cas¬
to possidentur amplexu. Uel
sibi ꝑ aliis consulit: & si falla¬
tur in aliquo ꝑ ignorantiam
temporalium. quia & hoc tem¬
poraliter gerit : & modum a¬
gendi nonteneat quem debe¬
bat . humana temptatio est
Et magnum ẽ hanc uitam
sic degere: quam uelut uiã
redeuntes carpimus : ut temp¬

Expanded text:
re, sed ex mundo. Et mundus transit, et concupiscentia ejus. Qui autem fecerit voluntatem Dei, manet in aeternum, sicut ille manet in aeternum . Ista ergo dilectio mundi, quae universalem in se concupiscentiam continet mundi, generalis est fornicatio, qua peccatur in corpus proprium; eo quod omnibus corporalibus et visibilibus et temporalibus desideriis et voluptatibus humanus indesinenter servit animus, ab ipso Creatore universorum dCum mens humana bona voluntate ad interiora usque apercipienda, quae non privatim, sed communiter ab omnibus qui talia diligunt, sine ulla angustia vel invidia casto possidentur amplexu, vel sibi vel aliis consulit; et si fallatur in aliquo per ignorantiam temporalium, quia et hoc temporaliter gerit, et modum agendi non teneat quem debebat, humana tentatio est. Et magnum est hanc vitam sic degere, quam velut viam redeuntes carpimus, ut ten
Abbreviated transcription (Latin):
proprium peccat. Primum
quia Incorpore isto homo con¬
ftitutus: quicquid solo tantũ
animo poterit iniq concupis¬
cere. dici non potest. extracor¬
pus hoc hominem facere : cum
conftet eum carnali sensu. &
carnali prudentia hoc agere :
isto adhuc circum septum cor¬
pore : Nam & quod inpsalmo
scriptum ẽ : dixit impius in
corde suo. non est ds. Idem be¬
atus apłus. non potuit utiq
separare acorporali opere.
illo loco ubi ait: Omnes sta¬
bimus ante tribunal xp̃i: ut
recipiat Unusquisq scđm ea
quae ꝑ corpus gessit : siue bonũ
siue malum: Quia uidelic&.
non nisi incorpore constitutus.
impius potuit dicere: non est
ds.t taceam quod in alia
animositates. dissensiones . In ui¬
dias. hereses Et tamen operib
carnis ista tribuit: doctor gen¬
tium Infide & ueritate: Quid
est ergo: omne peccatum quod¬
cumq fecerit homo extracor¬
pus ẽ It unum tantum mo¬

Expanded text:
proprproprquia in corpore isto homo constitutus, quidquid solo tantum animo poterit inique concupiscere, dici non potest extra corpus hoc hominem facere, cum constet eum carnali sensu et carnali prudentia hoc agere, isto adhuc circumseptum corpore. Nam et quod in Psalmo scriptum est, corde suo, Non est Deus, idem beatus Apostolus non potuit utique separare a corporali opere, illo loco ubi ait: Omnes astabimus ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit suum, sine bonum siue malum, quia uidelicet non nisi in corpore constitutus impius potuit dicere: non est deus; ut taceam quod in alia animositates, dissensiones, inuidias, haereses? et tamen operibus carnis ista tribuit doctor gentium in fide et ueritate. quid est ergo: \'omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus e
Abbreviated transcription (Latin):
otum iftum locum apłus.
propt ipsum corpus. iam emp¬
tũ magno: idest xp̃i sangui¬
factum adño: ne talibus fla¬
gitiis polluer&ur: sed potius
Inuiolatum. tamqua dĩ habi¬
taculum seruar&ur : agebat
& defendebat: Quare ergo
subiungere uoluit hoc: unde
difficilis questio nascer&ur
Idest ut dicer&: omne pecca¬
tum quod cumq fecerit homo
extra corpus est : qui au for¬
nicatur. Incorpus proprium
peccat: cumsiue ipsa fornicati¬
o. siue alia huiusmodi: quae
nonnisi ꝑ corpus fiunt peccata
turpitũdini & fornicationt si¬
millima . non nisi ꝑ ipsum cor¬
pus generantur. atq exer¬
ceantur : Quid enim Pote¬
ritne eẽ quispiam: ut cȩtera
memorata superius taceam. fur
Uel ebriosus. ł maledicus. uel
rapax. extra operationem cor¬
poris huius. quamuis nec ipsa
idolatria : neq ipsa auaritia
prȩter seruitium corporis. po¬
terit ad usum fructumq su¬
um ꝑuenire: Quid est ergo
omne peccatum quod cumq
fecerit homo extra corpus ẽ :
qui aũ fornicatur. Incorpus

Expanded text:
 istum locum apostolus propter ipsum corpus iam emtum magno, id est Christi sanguifactum a deo, ne talibus flagitiis pollueretur, sed potius inuiolatum tamquam dei habitaculum seruaretur, agebat et defendebat. quare ergo subiungere uoluit hoc, unde difficilis quaestio nasceretur, id est ut diceret: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, cum siue ipsa fornicatio siue alia huius modi quae non nisi per corpus fiunt peccata turpitudini et fornicationi simillima non nisi per ipsum corpus generentur atque exerceantur? quid ergo? poteritne esse quispiam, ut cetera memorata superius taceam, fur uel ebriosus uel maledicus uel rapax extra operationem corporis huius? quamuis nec ipsa idololatria neque ipsa auaritia praeter seruitium corporis poterit ad usum fructumque suuenire. quid est ergo: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus
Abbreviated transcription (Latin):
idest uniuersȩ concupiscentiȩ
carnali deditus. & subditus fac¬
tus. tamquam totus creaturae
seruus . ab ipso creatore alie
nus: łillam initium ẽ ut
A quo generali fornicationis
malo quisq alienus . quod cumq
aliud peccatum potuerit: ut
homo corruptibilis adhuc
& mostalis incurrere. hoc in¬
tellegatur extra corpus esse .
idest᷑ extra corporee & tem¬
poralis omnis concupiscentiȩ
malum: alienum eẽ. extracor¬
pus ut sepe dictum ẽ Quod¬

Expanded text:
id est uniuersae concupiscentiae id est uniuersae concupiscentiae carnali deditus et subditus factus tamquam totus creaturae seruus ab ipso crnus, per illam initium omnis A quo generali fornicationis malo quisque alienus, quodcunque aliud peccatum potuerit, ut homo corruptibilis adhuc et mortalis, incurrere, hoc intelligatur extra corpus esse, id est, extra corporalis et temporalis omnis concupiscentiae malum, alienum esse extra corpus, ut saepe dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq fornicationis malum :
tam specialis quam uniuersalis.
Inhoc uno capitulo: tanti &
tam magni doctoris. Ubi ait.
omne peccatum quod cumq
fecerit homo. extra corpus
ẽ : qui aũ fornicatur. Incorpus
proprium peccat. Ut aut ex¬
aggeratio facta sit ab aposto¬
lo huius specialis fornications.
qua incorpus proprium pecca¬
ri recte Intellegitur : quia nus¬
quam sic totus homo corporis
ipsius uoluptati addicitur : &
in effabiliter ł in euitabiliter
afficitur : ut incomparatione hu¬
iuis tanti mali: c&era peccata
extra corpus eẽ uideantur.
etiam si ꝑ corpus exerceantur:¬
Si aũ etiam generalem signifi¬
care uoluit ap̃lus fornicationẽ.
propter quam dixisse uide¬
atur : omne peccatum quod¬
cumq fecerit homo extra cor¬
pus ẽ. qui aũ fornicatur In
corpus proprium peccat: sic
accipiendum ẽ & intellegen¬
dum: ut quisq: dum non adhȩ¬
r& do. quia adhęr& mundo.
omnia temporalia diligens
pus proprium peccare dicatur:

Expanded text:
utriusque fornicationis malum, utriusque fornicationis malum, tam specialis quam universalis, in hoc uno capitulo tanti et tam magni Doctoris, ubi ait: Omne peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat: ut aut exaggeratio facta sit ab Apostolo hujus specialis fornicationis, qua in corpus proprium peccari recte intelligitur, quia nusquam sic totus homo corporis ipsius voluptati addicitur, et ineffabiliter, vel inevitabiliter, affigitur, ut in comparatione hujus tanti mali caetera peccata extra corpus esse videantur, etiamsi per corpus exerceantursi autem etiam generalem significare uoluit apostolus fornicationem, propter quam dixisse uideatur: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, sic accipiendum est et intellegendum, ut quisque, dum non adhaeret deo, qui adhaesit mundo, omnia temporalia et corporpus proprium peccare dicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
um peccat: Quia si non forni¬
c&ur anima humana. adhae¬
rendo do: nec adherendo mun¬
do : quaecumq alia peccata.
a concupiscentia carnali pror¬
sus aliena. potuerit proipsa
fragilitate mostalitatis. Uel
ignorando. ł neglegendo ł
obliuiscendo: ł non intellegen¬
do homo Incurrere. hoc sit qͦd
dictum ẽ : omne peccatum quod¬
cumq: fecerit homo. extra cor¬
pus ẽ Quia nullum hic corpo¬
ralis uel temporalis concupis¬
centiȩ peccatum poterit repe
riri : Unde merito extra corpus
ẽẽ. quod lib& tale peccatum di¬
ci Vid&ur: Quod si adhęrens
mundo mundanus homo. longe
se faciat adõ fornicando ab ip¬
so dõ. Incorpus proprium pec¬
cat : quia corporali concupis¬
centia. inquaeq: temporalia
& carnalia. carnali sensu &
prudentia. humanus animus
trahitur : atq distrahitur. cre¬
aturȩ seruiens potius quam cre¬
atori. qui est benedictus inscła
Sic ergo quantum mihi uide¬
tur : salua fide intellegi potest.

Expanded text:
um peccat. Quia si non fornium peccat. Quia si non fornicetur anima humana, adhaerendo Deo, nec adhaerendo mundo, quaecumque alia peccata, a concupiscentia carnali prorsus aliena potuerit pro ipsa fragilitate mortalitatis, vel ignorando, vel negligendo, vel obliviscendo, vel non intelligendo homo incurrere, hoc sit quod dictum est, Omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est: quia nullum hic corporalis vel temporalis concupiscentiae peccatum poteririri: unde merito extra corpus esse quodlibet tale peccatum dici videtur. Quod si adhaerens mundo mundanus homo, longe se facit a Deo, fornicando ab ipso Deo, in corpus proprium peccat, quia corporali concupiscentia, in quaeque temporalia et carnalia, carnali sensu et prudentia humanus animus trahitur atque distrahitur, creaturae serviens potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula. Sic ergo, quantum mihi videtur, salva fide, intelligi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
rens quisq: dõ adhȩr& mundo:
Vnde beatus apłus iohannes
dicit: Siquis dilexerit mun¬
dum. dilectio patris non est
in illo Et apłus ia cobus dicit.
Adulteri: nescitis quia amici¬
tia huius mundi. Inimica est
dõ. Preuiter ergo definitũ
est: non posse habere dilectio¬
nem di. qui habuerit dilectionẽ
mundi : & Inimicum di esse.
qui amicus eẽ uoluerit mundi:
Adhoc etiam ꝑtin&. quod dñs
in euangelio dicit: nemo po¬
test duob dominis seruire.
Aut enim unum odio habe¬
bit. & alterum dilig& Aut
unum pati&ur . & alterum con¬
temn& Et concludit. non
potestis dõ seruire & mammo¬
ne: Ista ẽ ergo generalis ut
dictum ẽ Animȩ fornicatio.
ꝑomnia omnino non se continens.
quia non adhȩr&ur dõ. dũ
adhȩr& ur mundo. Ut etiã
sic Intellegere ualeamus.
scđm istam generalem forni¬
cationem quod ait apostolus.
omne peccatum quod cumq fe¬
cerit homo extra corpus ẽ. qui
aũ fornicatur . Incorpus propri¬

Expanded text:
rens quisque Deo, adhaeret mundo. rens quisque Deo, adhaeret mundo. Unde beatus apostolus Joannes dicit: Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in illo; et apostolus Jacobus dicit: Adulteri, nescitis quia amicitia hujus mundi inimica est Deo? Breviter ergo definitum est non posse habere dilectionem Dei, qui habuerit dilectionem mundi; et inimicum esse Dei, qui amicus esse voluerit mundi. Ad hoc etiam pertinet quod Dominus in Evangelio dicit: Nemo potest duobus dominis servire: aut enim unum odio habebit, et alterum diliget; aut unum patietur, et alterum contemnet; et concludit: Non potestis Deo servire et mammonae. Ista est ergo generalis, ut dictum est, fornicatio animae, omnia omnino in se continens, qua non adhaeretur Deo, dum adhaeretur mundo: ut etiam sic intelligere valeamus, secundum istam generalem fornicationem, quod ait AposOmne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus propri
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisse fornicationis malum
ut in comparatione huius
fornicationis: cetera extra
corpus habenda eẽ dixerit
quaecumq peccata: S hoc
tantum modo fornicationis
malo. Incorpus proprium pec¬
cari dixerit . quia maiore
libidinis ardore : quo superior
nullus ẽ : uoluptas ipsius cor¬
poris ten& seruum. efficitq¬
captiuum : Haec dicta sunt.
despeciali fornicatione huius
corporis: Uerum quia non
solum fornicatio Insacris litte¬
ris specialiter :. sed etiam gene
raliter arguitur & nominatur :
conemur dõ iuuante : & hinc
aliter dicere probabiliter:
Genȩralis igitur fornicatio.
apeste manifestatur inpsalmo
ubi dicitur : Quõ ecce qui lon¬
ge se faciunt ate. peribunt.
ꝑdidisti omnem qui fornicatur
abste. Vbi subsequenter. qua¬
liter ista generalis fornicatio
euadi & effugi possit. Ad iUn
xit dicens Mihi aũ adhęre¬
re dõ. bonum est. Ut exinde
facile aduestamus. illam esse
generalem fornicationem a¬
nime humane : qua non adhȩ¬

Expanded text:
uoluisse fornicationis malum, uoluisse fornicationis malum, ut in comparatione huius fornicationis cetera extra corpus habenda esse duxerit quaecumque peccata, solo hoc tantummodo fornicationis malo in corpus proprium peccari dixerit, quia maiore libidinis ardore, quo superior nullus est, uoluptas ipsius corporis tenet seruum efficitqcaptiuum. Haec dicta sint de speciali fornicatione huius corporis. uerum quia non solum fornicatio in sacris litteris specialiter sed etiam genraliter arguitur et nominatur, conemur, Deo adjuvante, et hinc aliquid probabiliter dicere. Generalis igitur fornicatio aperte manifestatur in psalmo, ubi dicitur: Quoniam ecce qui longe se faciunt a te, peribunt; perdidisti omnem qui fornicatur abs te. Ubi subsequenter qualiter ista generalis fornicatio evadi et effugi possit, adjunxit enim dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est: ut exinde facile advertamus illam esse generalem fornicationem animae humanae, qua non adhae
Abbreviated transcription (Latin):
re cauendum hominib hoc m¬
lum dixerit. Iollens ergo mẽ¬
bra xp̃i. faciã membra mere¬
tricis: & execrans ac detestans.
responderit: absit : An nes¬
scitis inquit. quõ qui adhęr&
meretrici. unum corpus ẽ.
Crunt enim inquit duo incar¬
ne una: Numquid hoc poss&
dici. de aliis atq aliis quibusq
facinorib hominum Liberũ
est enim animo humano: In ali¬
is quibusq scelerib: & unum
Aliquid eorum operari: & eo
ipso tempore alibi cogitatione
diftendi: Quod infornicationis
ipso opere ac tempore : non li¬
c& animo ad aliud aliquid co¬
gitandum liberum eẽ: Si enim
totus homo absorb&ur ab ipso
& in ipso corpore: ut iam dici
non possit. ipse animus suus eẽ
sed simul totus homo dici pos¬
sit quod caro sit: & sp̃s uadens
& non reuestens: Sic ergo pos¬
sumus intellegere : quia omne
peccatum quod cumq fecerit
homo extra corpus ẽ : qui au
fornicatur. Incorpus propriũ
peccat : ut uideatur ut dixi
apłus. Intantum ex aggerare

Expanded text:
re canendum hominibus hoc mare canendum hominibus hoc malum dixerit: tollens ergo membra Christi faciam membra meretricis? et execrans ac detestans responderit: absit. an nescitis, inquit, quoniam qui adhaeret meretrici unum corpus est? erunt enim, inquit,. duo in carne una. numquid hoc posset dici de aliis atque aliis quibusque facinoribus hominum? liberum est enim animo humano in aliis quibusque sceleribus et unum aliquid eorum operari et eo ipso tempore alibi cogitatione distendi, quod in fornicationis ipso opere ac tempore non licet animo, ad aliquid aliud cogitandum liberum esse. sic enim totus homo absorbetur ab ipso et in ipso corpore, ut iam dici non possit ipse animus suus esse, sed simul totus homo dici possit quod caro sit et spiritus uadens et non reuertens. sic ergo possumus intellegere, quia omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, ut uideatur, ut dixi, apostolus in tantum exaggerare
Abbreviated transcription (Latin):
Uid&ur enĩ beatus apostolus.
inquo loquebatur xp̃e: Aut
ex aggerare uoluisse fornica¬
tionis malum. suꝑ cętera omnia
peccata: Quae & si ꝑ corpus com¬
mittantur . non tamen Animum
humanum. concupiscentiȩ carna¬
li ita efficiunt obstrictum & ob¬
noxium: quem admodum insolo
opere fornicationis corporalis.
cum misceri facit animũ uis
agens libidinis cum ipso cor¬
pore & vnum cũ ipso quod am
modo agglutinari & deuinc¬
tum eẽ. In tantum ut nihil a¬
liud ipso momento: & experi¬
mento huius tam magni flagi¬
tii: cogitare homini liceat. Aut
intendere: nisi quod sibim&
addicit. mentemq captiuam
subdit. ipsa submersio: & qua¬
dammodo absorbitio libidinis.
& concupiscentiȩ carnalis:
Ut hoc eẽ uideatur quod dic¬
tum ẽ : qui au fornicatur. In
corpus proprium peccat. Quia
tunc fit: proprie & familiarit᷑
seruum corporis. cor hominis
fornicantis. Intempore maxi¬
me. ipsius nequissimȩ operati¬
onis : In tantum : ut ipse apłus.
Inculcatius uolens commenda¬

Expanded text:
uidetur enim beatus apostolus, in quo loquebatur Christus, aut exaggerare uoluisse fornicationis malum super cetera omnia peccata, quae etsi per corpus committantur, non tamen animum humanum concupiscentiae carnali ita efficiunt obstrictum et obnoxium, quemadmodum in solo opere fornicationis corporalis commisceri facit animum uis ingens libidinis cum ipso corpore et unum cum ipso quodam modo agglutinari et deuinctum esse in tantum, ut nihil aliud ipso momento et experimento huius tam magni flagitii cogitare homini liceat aut intendere, nisi quod sibimet addicit mentemque captiuam subdit ipsa submersio et quodam modo absorbitio libidinis et concupiscentia carnalis, ut hoc esse uideatur, ut dictum est: qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, quia tunc fiet proprie et familiariter seruum corporis cor hominis fornicantis in tempore maxime ipsius nequissimae operationis, in tantum, ut ipse apostolus inculcatius uolens commenda
Abbreviated transcription (Latin):
rius quã miserarũ delectatio peg¬
Inũ & uoluptatũ. manifesta torm̃ta
ꝓcedant . int̾rogent se quitale ali
desiderio : & cũ ꝑuenerint ad id qđ
inlicite desiderant: attendant
ñ inqua moriant᷑: alioquin. & illi
dolores finirentur
Inmom̃to. Inictu oculi. In nouissima
tuba: Can& enĩ tuba & mortui re¬
surgent incorrupti. & nos immu¬
tabimur
Quid sit atomus multi ur̃m ñ no¬

Expanded text:
riusquam miserarum delectationum et voluptatum manifesta tormenta procedant. Interrogent se qui aliqdesiderio: et cum pervenerint ad id quod illicite desiderant, attendant non in qua moriantur; alioqui et illi dolores finirenturmomento, in ictu oculi, in novissima tuba. Canet enim tuba: mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur. Quid sit atomus, multi vestrum non no
Abbreviated transcription (Latin):
resurgem̃ s ñ om̃s immutabimur
Hesurget ergo pius populus. ut
uderis homnis sui reliquias.
trans form& innouũ : Resurgłt. aũ &
impius ppłs . quia ab initio usq ad
finẽ : uderẽ hominẽ gessit.¬

Expanded text:
resurgemus, sed non omnes immutabimur . Resurget ergo pius populus, ut veteris hominis sui reliquias transformet in novum. Resurget autem impius populus, qui ab initio usque ad finem veterem hominem gessit
Abbreviated transcription (Latin):
nuo receptura st̃: Sic ergo ibunt
int̃rã : quia exuiuis homnib t̃ra
erunt : Quẽ admodũ It incinerẽ
qđ fit cinis. It in u&ustatẽ qđ fit
u&us It intesta᷑ qđ ex luto fit testa
Etalia sescenta sic loquimur:
ratiunculȩ uirib ut cũq conicimꝰ.
tunc erit potius ut nosse possimus :¬

Expanded text:
nuo receptura sunt. Sic ergo ibunt nuo receptura sunt. Sic ergo ibunt in terram, quia ex uiuis hominibus terra erunt. quem ad modum it in cinerem, quod fit cinis; it in uetustatem, quod fit uetus; it in testam, quod ex luto fit testa: et alia sescenta sic loquimur. ratiunculae uiribus utcumque conicimus, tunc erit potius, ut nosse possimus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ am modo seminari atq ibi
ꝓtinus inmortalit̃. atꝙ in corrup¬
tibit̃ reuiuiscere: Cũ credamꝰ.
qđ idẽ ipse apłs aꝑtissime dicit:
in ictuoculi. futurã resurrectio¬
nẽ Et in membra sine fine uictura
tanta facilitate. tã qͥuã in ȩstimabili
uelocitate redituri antiquissimoꝵ
cadauerm puluerẽ : Nec abilla
sententia quiã homini dictũ ẽ.
terra es & interrã ibis. futuros
scõs illos arbitremur immunes:
sieorũ morientiũ in t̾rã ñ recident
corpora .s. sic̃ in ipso raptumorient᷑
ita & resurgent: dũ ferunt᷑ in aera
Int̃rã quippe ibis ẽ: in hoc ibis anssa
tus: Terrȩ quippe insufflauit ds
infaciẽ flatũ uite cũ factus ẽ homo
in animã uiuã. Tã quã dicer&ur
Terra es animata: qđ ñ eras: Terra
eris exanimis. sic̃ aeris : Quod st̃
& ante quã putrescant om̃a cor¬
pora mortuorũ. Quoderunt¬
& illa simorient᷑ ubi cũq mori¬
ant᷑: Cũ uita carebunt quã c̃ti¬

Expanded text:
quodam modo seminari atque ibi quodam modo seminari atque ibi protinus inmortaliter adque incorruptibiliter reuiuescere, cum credamus, quod idem ipse apostolus apertissime dicit, in ictu oculi futuram resurrectionem et in membra sine fine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem? Nec ab illa sententia, qua homini dictum est: Terra es et in terram ibis, futuros illos sanetos arbitremur inmunes, si eorum morientium in terram non recident corpora, sed, sicut in ipso raptu morientur, ita et resurgent, dum ferentur in aera. In terram quippe ibis est \'in hoc ibis amissatus terrae quippe insufflauit Deus in faciem flatum uitae. cum factus est homo in animam uiuam; tamquam diceretur: <Terra es animata, quod non eras: terra eris exanimis, sicut eras\'; quod sunt et antequam putrescant omnia corpora mortuorum; quod erunt et illa. si morientur. ubicumque moriantur, cum uita carebunt, quam conti
Abbreviated transcription (Latin):
porũ loquer&ur : Om̃s resurgemꝰ
uel sic̃ alii codices habent: om̃s
dormiemus : Cũ ergo nec resurrectio
fieri nisi mors p̃cesserit possit: nec
dormicionẽ possimꝰ illo loco intel¬
legere nisi mortẽ : quomodo om̃s dor¬
mient uel resurgent : sitam multi
quos incorpore inuenturus ẽ xp̃c:
nec dormient nec resurgent.
Siergo scõs qui reperient᷑ xp̃o ueni¬
ente uiuentes eiq in obuiã rapien¬
tur crediderimꝰ. In eodẽ raptu de
mortalib corporib exituros. & ad
eadẽ mox inmortalia redituros.
nullas inuerbi sapłi patiem̃ angus¬
tias : Siue ubidicit᷑ tu qđ seminas
ñ uiuificabitur nsimoriat᷑ : Siue
vbi dicit: om̃s resurgemus. aut om̃s
dormiemus: Quia nec illi ꝑ inmor¬
talitatẽ uiuificabunt᷑. nisi quã¬
lib& paulolũ tam̃ ante moriant᷑
AC ꝑ hoc & aresurrectione ñ exunt
alieni : quã doecione prȩcedunt
Quã uis breuissima ñ tam̃ nulla
Cur aũ nob̵ incredibile uideat᷑.
illã multitudinẽ corpoꝵ Inaere

Expanded text:
os loqueretur: Omnes resurgemus, uel sicut alii codices habent: Omnes dormiemus. Cum ergo nec resurrectio fieri, nisi mors praecesserit, possit, nec dormitionem possimus illo loco intellegere nisi mortem: quo modo omnes uel dormient uel resurgent, si tam multi, quos in corpore inuenturus est Christus, nec dormient nec resurgent? Si ergo sanctos, qui reperientur Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox inmortalia rnullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: tu quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: omnes resurgimus aut: omnes dormiemus; quia nec illi per immortalitatem uiuificabuntur, nisi quamlibet paululum tamen ante moriantur, ac per hoc et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt quamuis breuissima, non tamen nulla. cur autem nobis incredibile uideatur illam multitudinem corporum in aere
Abbreviated transcription (Latin):
endũ ẽ. quasi carnis ñsit futura
substantia : Sed carnis & sanguinis
nomine. Ipsã corruptionẽ carnis
& sanguinis. intellegendus ẽ apł̃s
nun cupasse: Quȩ utiq in regno
illo ñ erit. ubi carõ in corruptibilis
erit: Quã uis & alit̃ possit intellegi
Vt carnẽ & sanguinẽ opera carnis &
sanguinis dixisse accipiam̃ apłm.
& eos dĩregnũ ñ possesuros qui ꝑ¬
seueranter ista dilexerunt.

Expanded text:
endum est quasi carnis non sit futurae substantia, sed carnis et sanguinis nomine ipsam corruptionem carnis et sanguinis intelligendus est Apostolus nuncupasse; quae utique in regno illo non erit, ubi caro incorruptibilis erit. Quamvis et aliter possit intelligi, ut carnem et sanguinem opera carnis et sanguinis dixisse accipiamus Apostolum, et eos Dei regnum non possessuros, qui perseveranter ista dilexerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut absorbeatur mostale aduit̾a
Idest utab infirmitate. ad in¬
mostalitatem : &iam ipsum cor¬
pus sine moste media tranfe¬
eandem q: primam : alterã sem¬
piternã & eandemq: secundam:
Prima mors. omnib: quȩ p̃para¬
ta ẽ: Secunda. solis malis. impi¬
is. infidelib blas phemis. & quic¬
quid aliud sane doctrinȩ ad¬
uersatur: Intende propone
tibi iftas duas mostes: Sifieri
potest. ambas non uis pati:
Scio. uiuere amas. mori non
uis: Et dehac uita in aliã uitã.
sic transire uelles: ut non mor¬
tuus resurgeres. sed uiuus in
melius mutareris: Hoc uelles.
hoc hab& humanus affectus.
Hoc ipsa anima: nescio quomo¬
do hab& inuoluntatem &cupi¬
ditatem:. Quõ diligendo uitã.
odit mostem : Et quõ carnem

Expanded text:
ut absorbeatur quod mortale est a ut absorbeatur quod mortale est a , id est, ut ab infirmitate ad immortalitatem etiam ipsum corpus sine morte media transfeeamdemque primam; alteram sempiternam, et eamdem secundam. Prima mors omnibus praeparata est: secunda solis malis, impiis, infidelibus, blasphemis, et quidquid aliud sanae doctrinae adversatur. Intende, propone tibi istas mortes duas. Si fieri potest, ambas non vis pati. Scio, vivere amas, mori non vis; et de hac vita in aliam vitam sic transire velles, ut non mortuus resurgeres, sed vivus in melius mutareris. Hoc velles, hoc habet humanus affectus; hoc ipsa anima nescio quo modo habet in voluntate et cupiditate. Quoniam diligendo vitam, odit mortem: et quoniam carnem
Abbreviated transcription (Latin):
tas nolle qđ non potes uita¬
re : Nãsi sic fieri poss&. nolle¬
mus utiq mori: & effici. quod
angelis uellemus. sed commu¬
tatione quadã non morte:
Sicut dicit apostolus: Et enĩ¬
qui sumus in hac habitatione:
ingemiscimus grauati: eo qđ
nolumus spoliari sed super¬
nolumus: Mortis diem om̃s
quidem affuturum sciunt.
Et eum tamen. omnes a ut
poene omnes differe conan¬
tur. &iam qui post mortẽ
se beatius credunt esse uictu¬
ros: Tantam hab& uim car¬
nis & animae dulce consor¬
tium: Nemo enim umquã
carnem suam odio habuit.
It propterea. Non uult un¬
ma uel adtempus ab eius
&iam infirmitate discede¬
re : quam uis eam se sine
infirmitate. In a &ernum
recepturam eẽ confidat:
Pro inde mente seruiens le¬
gi dĩ: carne autem tra¬
hens desideria peccati:
quibus oboediri uoat a¬
postolus : mentis quidem
ratione concupiscit homo
pius dissolui. & esse cum
xp̃o. Sed id sensu carnis
recusat & refugit: Et si
fieri possit : non uult expo¬
liari. sed super uestiri.

Expanded text:
tas nolle quod non potest evitari. Nam si fieri posset, nollemus utique mori; et effici quod Angeli vellemus, sed commutatione quadam, non morte, sicut dicit Apostolus: Aediqui sumus in hac habitatione, ingemiscimus gravati, in quo nolumus spoliari, sed superst. ideo mortis diem omnes quidem adfuturum sciunt et eum tamen omnes aut paene omnes differre conantur, etiam qui post mortem se beatius credunt esse uicturos; tantam habet uim carnis et animae dulce consortium. nemo enim umquam carnem suam. odio habuit et propterea non uult anima uel ad tempus ab eius etiam infirmitate discedere, quamuis eam se sine infirmitate in aeternum recepturam eProinde mente serviens legi Dei, carne autem trahens desideria peccati , quibus obedire vetat Apostolus, mentis quidem ratione concupiscit homo pius dissolvi, et esse cum Christo ; sed id sensu carnis recusat et refugit, et si fieri possit, non vult exspoliari, sed supervestini,
Abbreviated transcription (Latin):
Non eã sine filio & spũ sc̃o. intel¬
ligatur operari: Et cũ operatio
filii : Non sine patre. & spũ sc̃o:
Et cũ operatio sp̃s sc̃i: Nonsine
desp̃u sc̃o: Om̃a autẽ hȩc opera¬
tur unus atq idẽ sp̃s. Nonideo
dictũ. quia non ei cooperatur
pater & filius Sed quia in his
operib non sunt multi: sedums
sp̃s. Et in diuersis suis operati¬
onibus: ñ ẽ a se ipse diuersus:¬

Expanded text:
non eam sine Filio et Spiritu sancto intelnon eam sine Filio et Spiritu sancto intelligatur operari; et cum operatio Filii, non sine Patre et Spiritu sancto; et cum operatio Spiritus sancti, non sine a autem haec operatur unus atque idem Spiritus, non ideo dictum, quia non ei cooperatur Pater et Filius; sed quia in his operibus non sint multi sed unus Spiritus, et in diversis suis operationibus non est a se ipse diversus
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. inspũ sc̃o eicio dȩ mo¬
monia. Quod non ipse sp̃s sed
ligatur quod dictũ ẽ. in sp̃us c̃o¬
ita loqui scripturȩ : Interfece¬
runt ingladio: idẽ gladio:
Succenderunt inigni idẽ igni:
Et accepit uũc cultros p&ri
ea adimit sp̃ui sco propriã po¬
testatẽ : illud attendat quod
dictũ adño legitur. Sp̃s ubi
uult spirat : Illud uero qđ
apłs ait. Om̃a autẽ hȩc ope¬
ratur. unus atq idẽ sp̃s. ueren¬
dũ ne quis quã arbitr&ur.
qđ ea non oper&ur pater &
filius Cum in eis operib com¬
memorauerit & donationes
curationũ: & operationes uir.¬
tutũ. ubi ẽ utiq & expulsio
dȩmoniorũ : Cũ uero adiungit
& dicit. diuidens propria
unicuiq ꝓ ut uult: Nonne ma¬
nifestat. &iam scĩ sp̃s potestatẽ:
Sed pͥatre & filio. plane in diui¬
duã Ergo hȩc ita dicuntur.
ut tamen inseparabilis intelli¬
gatur operatio trinitatis: Ita
Ut cũ operatio patris dicitur.

Expanded text:
dictum est, In Spiritu sancto ejicio daedictum est, In Spiritu sancto ejicio daemonia, quod non ipse Spiritus,ligatur quod dictum est, In Spiritu sita loqui Scripturae, Interfecerunt in gladio: id est, gladio. Succenderunt in igni : id est, igni. Et accepit Jesus cultros petrinea demunt Spiritui sancto propriam potestatem, illud attendant quod dictum a Domino legitur: Spiritus ubi vult spirat . Illud vero quod Apostolus ait, Omnia autem haec operatur unus atque idem Spir ne quisquam arbitretur, quod ea non operetur Pater et Filius, cum in eis operibus commemoraverit et donationes curationum, et operationes virtutum, ubi est utique et expulsio daemoniorum. Cum vero adjungit et dicit, Dividens propria unicuique prout vult ; nonne manifestat etiam sancti Spiritus potestatem, sed a Patre et Filio plane individuam? Si ergo haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intelligatur operatio Trinitatis; ita ut cum operatio Patris dicitur,