comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
martrrum : In signita sunt
tempora. natalibus martrrum:
Crebrescunt sanitates meritis
martrrum ⁊ Vnde hoc: nisi quia
completum est. quod prȩdictum
est de homine isto. toto orbeter¬
rarum diffuso: Multi perse¬
quentes me. et tribulantes me:
atestimoniis tus non declinaui:
Agnoscimus et gratias agimus
dño nr̃o: Tunam que homo. tu
in alio psalmo. tiupse dixisti.
Nisi quia dñs erat in nobis. for¬
tasse uiuos obsorbuissent nosꝰ
Ecce quare ab eius testimoniis
non declinasti. et ad palmam
supernȩ uocationis. inter manus
multorum persequentium tri¬
quit insensatos. et tabesceba:
uel sicut alii codices. Uid i non
seruantes pactum : et hoc plures
habent: Sed qui sunt qui pac¬
tum non seruauerunt: nisi
qui declinauerunt atestimo¬
nus dĩ: Tribulatio nes multo¬
rum persequentium non feren¬
tes:: Hoc est autem pactum.
ut qui uicerit coronetur . Hoc
pactum non seruauerunt. qui
persecutionem non tolerantes.
atestimoniis dĩ negando declina¬

Expanded text:
martyrum, insignita sunt martyrum, insignita sunt tempora natalibus martyrum, crebrescunt sanitates meritis martyrum. Unde hoc, nisi quia completum est quod praedictum est de homine isto toto terrarum orbe diffuso, «Multi persequentes me et tribulantes me; a testimoniis tuis non declinavi?» Agnoscimus, et gratias agimus Domino Deo nostro. Tu namque homo, tu in alio psalmo, tu ipse dixisti: «Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos» . Ecce quare ab ejus testimoniis non declinasti, et ad palmam supernae vocationis inter manus multorum persequentium triquit, «insensatos, et tabescebam:» vel, sicut alii codices habent, «Vidi non servantes pactum;» et hoc plures habent. Sed qui sunt qui pactum non servaverunt, nisi qui declinaverunt a testimoniis Dei, tribulationes multorum persequentium non ferentes? Hoc est autem pactum, ut qui vicerit, coronetur. Hoc pactum non servaverunt qui persecutionem non tolerantes, a testimoniis Dei negando declina
Abbreviated transcription (Latin):
est a peccatoribus salus. Quiste
discernit apeccatoribus. ut non
ate longe. sed tecum sit salus.
Hocte nempe discernit. quia id
quod isti non fecerunt. ipse fe¬
cisti: hoc est dĩ iustificationes
exqui sisti : Quid autem habes.
quod non accepisti : non ne tues
qui paulo antedicebas. Clamaui
intoto corde meo: exaudime dñe.
iustificationes tuas exquiram : Er¬
go ab illo adquem clamastiuteas
in qui reres. accepisti: Ipse igitur
tediscernit ab eis. aquibus propter¬
ea longe est salus. quia iusti ficu¬
corporis enim xp̃ĩ uerba ista
sunt. cuius membra sumus: Ni¬
dit hoc inquam continuoque sub¬
iecit: Miserationes tuae multȩ.
dñe : Etiam hoc ergo quod ex qui¬
rimus iustificationes tuas. per¬
tinet ad miserationes tuas: secin¬
dum iudicium tuum. uiuificame.
No ui enim. quia et iudiciũ tuũ
sine tua miseratione nonerit su
cimus: purpurata est uniuer¬
saterra sanguine martrrum.
floret caelum coronis martrrum:
Ornatȩ sunt ecłae memoriis

Expanded text:
est a peccatoribus salus?» quis te est a peccatoribus salus?» quis te discernit a peccatoribus, ut non a te longe, sed tecum sit salus? Hoc te nempe discernit, quia id quod isti non egerunt, ipse fecisti, hoc est, Dei justificationes exquisisti. Quid autem habes quod non accepisti ? Nonne tu es qui paulo ante dicebas, «Clamavi in toto corde meo; exaudi me, Domine: justificationes tuas exquiram?» Ergo ab illo ad quem clamasti, ut eas exquireres accepisti. Ipse te igitur discernit ab eis a quibus propterea longe est salus, quia justificaCorporis enim Christi verba ista sunt, cujus membra sumus. Vidit hoc, inquam, continuoque subjecit: «Miserationes tuae multae, Domine.» Etiam hoc ergo quod exquirimus justificationes tuas, pertinet ad miserationes tuas. «Secundum judicium tuum vivifica me.» Novi enim quia et judicium tuum sine tua miseratione non erit supcimus. Purpurata est universa terra sanguine martyrum; floret coelum coronis martyrum, ornatae sunt Ecclesiae memoriis
Abbreviated transcription (Latin):
huius incipit lectio: dequanunc
dis putare suscepimus: Vide
humilitatem meam eteripeme.
quia legem tuam non sum ob li¬
tus: Hoc loco nullam dĩ legem
conuenientius intellegimus:
nisiquia immobiliter fixumẽ :
etomnis qui seꝙaltat humiliu¬
bitur. et omnis quise humiliat
ex altabitur: Superbis ergo:
malis. ut humilietur in nectitor
humilis amalis ut ex altetur.
cium meum. et redime me.
Superior quod ammodo senten¬
tia repetitaest: quod enim ait.
Vide humilitatem meam. hoc est.
iudica iudicium meum: Et quod ait.
eteripe me. hoc est etredime me:
Quod uero supradictum est. quia
legem tuam non sum oblitus:
Hiuic congruit quod in fra est.
Propter eloquium tuum uiuifi¬
came: Ipsum enim eloquiu mẽ
lex dĩ quam non est oblitus. ut se
exaltandus humiliaret : Ad ipsam
uero exaltationem pertinet qđ
ge est inquit apeccatoribus salus.
quia iustificationes tuas non ex¬
quisierunt: Quis enim te dis¬
cernit. otu qui dixisti. Longe

Expanded text:
hujus incipit lectio, de qua nunc disputare suscepimus: «Vide humilitatem meam, et eripe me; quia legem tuam non sum oblitus.» Hoc loco nullam Dei legem convenientius intelligimus, nisi qua immobiliter fixum est ut omnis qui se exaltat, humilietur, et omnis qui se humiliat, exaltetur . Superbus ergo malis, ut humilietur, innectitur; humilis a malis, ut exaltetur, cium meum, et redime me.» Superior quodammodo sententia repetita est. Quod enim ait, «Vide humilitatem meam;» hoc est, «Judica judicium meum:» et quod ait, «et eripe me;» hoc est, «et redime me.» Quod vero supra dictum est, «quia legem tuam non sum oblitus;» huic congruit quod infra est, «propter eloquium tuum vivifica me.» Ipsum enim eloquium est lex Dei, quam non est oblitus, ut se exaltandus humiliaret. Ad ipsam vero exaltationem pertinet quod ge est,» inquit, «a peccatoribus salus; quia justificationes tuas non exquisierunt.» Quis enim te discernit, o tu qui dixisti, «Longe
Abbreviated transcription (Latin):
umis. Vtinã dirigantur iuaemeȩ
ad custodiendas iustificationes tuas.
Tunc non confudar cum inspicio in
omã mandata tua.. Quis ẽ quihȩc
dicit : nisi unũ quodq membrum
xp̃ĩ. uel potius uniuersum corpus xpĩ
Et quidẽ Tup̃cepisti mandata tua
custodire nimis: utrũ nimis p̃cepisti:
annimis custodire nimus. Quod li¬
bet horũ intellegam: contra memo¬
rabilem nobilemq sententiam
hoc dictũ uidetur: quã greci lau¬
dant insapientib suis: et latini lau¬
dando consentiunt. nequid nimis.:
Sienim hocuerum ẽ ut nequid nimis
fiat : quomodo uerum ẽ quod luc di¬
citur. tu p̃cepisti mantata tua cus¬
todire nimis.. Quando dr̃ aliquid
uel nimis p̃cipere uel nimis custo¬
dire uellet: si omne nimiũ rep̃hen¬
sione dignũ esse diceremus: er¬
go nos nulla grecorũ sapientium
auctoritate terreri : intuentes qđ
scriptum ẽ. Non ne stultã fecit
ds̃ sapientiã huius mundi: et potius

Expanded text:
irigantur viae meae ad custodiendas justificationes tuas. Tunc non confundar, dum inspicio in omnia mandata tua?» Quis est dicit, nisi unumquodque membrum Christi, vel potius universum corpus Christi? Et quid est, «Tu praecepisti mandata tua custodiri nimis?» utrum, «nimis praecepisti;» an, «nimis custodiri?» Quodlibet horum intelligamus, contra illam memorabilem nobilemque sententiam hoc dictum videtur, quam Graeci laudant in sapientibus suis, et Latini laudando consentiunt: «Ne quid nimis» . Si enim hoc verum est, ut ne quid nimis fiat; quomodo verum est quod hic dicitur, «Tu praecepisti mandata tua custodiri nimis?» quando Deus aliquid vel nimis praeciperet, vel nimis custodiri vellet, si omne nimium reprehensione dignum esset? Diceremus ergo nos nulla graecorum sapientium auctoritate teneri, intuentes quod scriptum est, «Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi» ? et potius
Abbreviated transcription (Latin):
minati sunt eorum quioderunt eos:
Ettribulauerunt eos inimicieorum. &
humiliati sunt submanib: torũ : quan¬
do eos hereditatem dĩ uocauit. Mani¬
festum est quod non ad perditionem.
sed ad disciplinam eos ab hominatus est.
& tradidit inmanu inimicorum: DeniqS
sequitur. Sepe liberauit eos. Ipsi aũt
ex acerbauerunt eum in consilio suo:
hoc est quod superius ait. Non sustinu¬
erunt consilium eius. Pernitio sum est¬
autem consilium ehominis. Ipsi homini
quoea querit quaesua sunt. non quaedĩ
sunt: in cuius hereditate quod ipse nob̃
est. cumad struendum se prebere dig¬
natur. nullas patiemus cum sc̃is socie

Expanded text:
ati sunt eorum qui oderant eos: et tribulaverunt eos inimici eorum, et humiliati sunt sub manibus eorum.» Quando eos haereditatem Dei vocavit, manifestum est quod non ad perditionem, sed ad disciplinam eos abominatus est, et tradidit in manus inimicorum. Denique sequitur: «Saepe liberavit eos.» 34. «Ipsi autem exacerbaverunt eum in consilio suo.» Hoc est quod superius ait, «Non sustinuerunt consilium ejus.» Perniciosum autem est consilium hominis ipsi homini, quo ea quaerit quae sua sunt, non quae Dei sunt . In cujus haereditate, quod ipse nobis est, cum ad fruendum se praebere dignatur, nullas patiemur cum sanctis socie
Abbreviated transcription (Latin):
dñs hoc non rephendit.
sed non uult in eo solo. suos¬
discipulos per manere quos
uult admaiora prouehere:
Quib dicit: Si dilexeritis
eos qui uos diligunt: Id est
redderitis bona probonis. quam
mercedem habebitis. idest quid
magnum facietis. Nonne & publi¬
canihoc faciunt.:Uult autemillos
& hoc facere & longe amplius. idẽ
ut non solum amicos. uerum etiam
inimicos diligant. Posterius autẽ:
quodestreddere mala promalis.
habeant mali: & mediocritermali.
ł medio criterboni usq ad eout
lex eis dederit ulciscendi modum.
Oculum prooculo. dentem pro
dente: quae si dicipotest iniusto¬
rumiustitiaẽ: Nonqui ainiquũ
est ut recipiat quisque quod
fecerit : Alioquin nequaquã
idlex constitueret. sed quia
ulcis cendi libido uitios a est.
magisq adiudicem ꝑtinet.
interalios hoc decernere: quã
bonum hominem sibi ex petere :
Qua propter impii ex illa beni¬
gnitatis summitate delapsi.

Expanded text:
Dominus hoc non reprehendit, Dominus hoc non reprehendit, sed non vult in eo solo discipulos suos permanere, quos vult ad majora provehere, quibus dicit: «Si dilexeritis eos qui vos diligunt,» id est, si reddideritis bona pro bonis; «quam mercedem hababitis,» id est, quid magnum facietis? «nonne et publicani hoc faciunt» ? Vult autem illos et hoc facere, et longe amplius; id est, ut non solum amicos, verum etiam inimicos diligant. Posterius autem, quod est reddere mala pro malis, habeant et mali, et mediocriter mali, vel mediocriter boni; usque adeo ut Lex eis dederit ulciscendi modum, «Oculum pro oculo, dentem pro dente» : quae, si dici potest, injustorum justitia est. Non quia iniquum est ut recipiat unusquisque quod fecerit; alioqui Lex nequaquam id constitueret: sed quia ulciscendi libido vitiosa est, magisque ad judicem pertinet inter alios hoc decernere, quam bonum hominem sibi expetere. Quapropter impii ex illa benignitatis summitate delapsi,
Abbreviated transcription (Latin):
stephanus. fixo genu: orauit
prolapidantibus dicens: dñe
nestatuas illis hoc delictum.
Ad quam rem preceptum pertin&.
facite his qui oderunt uos. &o
pro malis non esse reddenda :¬
Paulus apostolus dicit. Nullima¬
lum promaloreddentes : Et apos¬
tolus petrus. non reddentes malũ
promalo: uel maled ictum proma¬
ledicto: Vnde & in psalmis legitur.
Sireddidi retribuentibus mihima¬
la : duorum postremorum illud mi¬
tius ad nouem leprosi pestinent.
quicum mundatiessent ad nõ. gra¬
tias non egerunt. Illud uero ul¬
timum quodnihil est peius: ad
hos pestinet De quib in istole¬
gitur. Proeo ut me diligerent.
detrahebant mihi: Dilectionẽ
quippe debebant tantis dñi
beneficiis. quam non solum mi¬
ni me reddebant: Uerum etiã
pro illobono inrogabant malũ.:
Duo uero media quae diximus.
hominum quodam modameẽ.
mediorum: Ita se habent : ut
eorum prius quod ẽ redde¬
re bona probonis. habeant
boni mediocriter.: uel
mediocriter mali. : Ideo

Expanded text:
Stephanus, fixo genu oravit pro lapidantibus, dicens: «Domine, ne statuas illis hoc delictum» . Ad quam rem praeceptum pertinet,facite his qui oderunt vos, et r» . Mala pro malis non esse reddenda Paulus apostolus dicit, «Nulli malum pro malo reddentes» ; et apostolus Petrus, «Non reddentes malum pro malo, vel maledictum pro maledicto» : unde et in Psalmis legitur, «Si reddidi retribuentibus mihi mala» . Duorum postremorum illud mitius ad novem leprosos pertinet, qui cum mundati essent a Domino, gratias non egerunt : illud vero ultimum quo nihil est pejus, ad hos pertinet, de quibus in isto psalmo legitur. «Pro eo ut diligerent me, detrahebant mihi.» Dilectionem quippe debebant tantis Domini beneficiis; quam non solum minime reddebant, verum etiam pro illo bono irrogabant malum. Duo vero media quae diximus hominum quodam modo esse mediorum, ita se habent, ut eorum prius, quod est reddere bona pro bonis, habeant et boni, et mediocriter boni, vel mediocriter mali. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uiam suam: quã custodiendo uer¬
ba dĩ. : An forte ammonitio ẽ.
qua etate potissimum fieri debe¬
at. secundum illud quod alibi
scriptum est.: Fili aiuiuentute tuu
excipe doctrinam. et usq: ad canos
inuenies sapientiam: Est et ali¬
us intellectus : ut ille hic agnoscat
filius euangelicus iunior. qui pro¬
fectus a patre in regionẽ longinquã
effudit sub stantiã suam iuuens cũ
meretricibus prodige. Et post¬
ea quam porcos pauit. egestatem
famemq perpessus. re uersus ẽ
ad semet ipsum et dix̃. Surgam¬
Surgam
et ibo ad eũ patrẽ meum .: In quo
enim correxit uiam suam. incus¬
panem. tam quã paternũ esuriens
concupiuit. Neq enim corriget

Expanded text:
iam suam, quam in custodiendo verba Dei? An forte admonitio est, qua aetate potissimum fieri debeat; secundum illud quod alibi scriptum est: «Fili, a juventute tua excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam» ? Est et alius intellectus, ut ille hic agnoscatur filius evangelicus junior, qui profectus a patre in regionem longinquam, effudit substantiam suam vivens cum meretricibus prodige; et posteaquam porcos pavit, egestatem famemque perpessus, reversus est ad semetipsum, et dixit, «Surgam, et ibo ad patrem meum.» In quo enim correxit viam suam, nisi in cuspanem paternum esuriens concupivit? Neque enim corrige
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ bonitas. quabene utitur &iam malis.
uel angelis. uel hominibus: Cum enim
ipsi uitio suo mali sunt. ille lemalo eo¬
rum. benefacit . Non enim antequã¬
odissent populum eius. bonierant. sed
maligni &impii: Tales erant qui faci¬
le in colis suis felicibus inuiderent.
In eo ergo quod populum suum multi¬
plicauit: hoc beneficio suo: malos ad
inuidendum conuertit: Inuidia est
enim : odium felicitatis alienae: Sic
ergo conuertit coreorum: ut per in¬
uidentiam odissent populum eius &
dolum facerent inseruos eius: Nonita¬
q: cor eorum malum faciendo: sed po¬
pulo suo benefaciendo : Corillorum.
sponte malum: conuertit adodium.
non enim rectum cor. peruertit . sed spon¬
te peruersum adodium populi: ubi eo
malo. bene uteretur : conuertit : Non il¬
los malos faciendo : sed istis bona qui¬
bus mali facillime inuidere largiendo:

Expanded text:
Dei bonitas, qua bene utitur etiam et malis Dei bonitas, qua bene utitur etiam et malis vel angelis vel hominibus. Cum enim ipsi vitio suo mali sint, ille de malo eorum bene facit. odissent populum ejus boni erant; sed maligni et impii tales erant, qui facile incolis suis felicibus inviderent. In eo ergo quod populum suum multiplicavit, hoc beneficio suo malos ad invidendum convertit. Invidia est enim odium felicitatis alienae. Sic ergo convertit cor eorum, ut per invidentiam odissent populum ejus, et dolum facerent in servos ejus. Non itaque cor illorum malum faciendo, sed populo suo benefaciendo, cor illorum sponte malum convertit ad odium. Non enim rectum cor pervertit, sed sponte perversum ad odium populi, ubi eo malo bene uteretur, convertit; non illos malos faciendo, sed istis bona, quibus mali facillime possent invidere, largiendo
Abbreviated transcription (Latin):
propositum est: utquem ad modum
factum sit deinde narretur : Non enĩ
tunc fir matus est populus dĩ. super
aegyptios inimicos suos. quando eorũ
masculini foetus necabantus. uelquan
do faciendis lateribus conterebantur.:
sed quando inmanu potenti persig¬
na & potentiã dñi dĩ sui metuend&
& hono randi facti sunt : donec regis
contentio iuinceretur . & marerubrũ
persecutorem cum exercitu eius ob
modo factum sit: incipit dicere: do¬
nec &iam id narrando determin&.
Et conuertit coreorum. utodirent po.¬
pulum eius & dolum facerent in ser¬
uos eius  Num quid nam intellegen¬
dum est uel credendum. quodd s̃cor
hominis ad facienda peccata conuer¬
tat: An peccatum non est. uel paruũ
peccatum est odisse populum dĩ. & do¬
lum facere in seruos eius: Quis hoc
dixerit : Num quid hoc ustorum tam
grauium peccatorum. auctor est ds̃.
qui nullius uelleuis simi peccati auctor
credendus est: Quis sapiens & intelle¬
git haec : Nam ipsa est illa mirabilis

Expanded text:
propositum est, ut quemadmodum factum sit, deinde narretur. Non enim tunc firmatus est populus Dei super Aegyptios inimicos suos, quando eorum masculini fetus necabantur, vel quando in faciendis lateribus conterebantur; sed quando in manu potenti, per signa et portenta Domini Dei sui, metuendi et honorandi facti sunt, donec duri regis contentio vinceretur, et mare Rubrum persecutorem cum exercitu ejus obrmodo factum sit; incipit dicere, donec etiam id narrando determinet. «Et convertit cor eorum, ut odirent populum ejus, et dolum facerent in servos ejus.» Numquidnam intelligendum est, vel credendum quod Deus cor hominis ad facienda peccata convertat? an peccatum non est, vel parvum peccatum est, odisse populum Dei, et dolum facere in servos ejus? Quis hoc dixerit? Numquid ergo istorum tam gravium peccatorum auctor est Deus, qui nullius vel levissimi peccati auctor credendus est? Quis sapiens, et intelliget haec ? Nam i
Abbreviated transcription (Latin):
redderet curam non ageret animorum:
sedea conscripta sunt in illa istoria quae
secundum intentionem scribentis: in
quo erat sp̃s sc̃s. rebus futuris. illa nar¬
quod est israhel. hoc est ia cob Et
quod est aegyptus. hoc est terrachã.
Hicenim a pertissime demonstratũ
est desemine cham filiinoae. cuius
dum est: Melius est aũt interprae¬
tatum a cola fuit. quam sicutalii
codices habent in habitauit: quod
tantundem ess&. si& incola dicere¬
tur : nihilenim aliud significat.
Nam id ipsum est uerbum ingre¬
co. isto loco quodest & superius ubi
dictum est paucissimi & incolȩ in ea
In colatus porro uel accolatus. non in¬
digenam sed aduenamostendit.
Ecce quo modo transierunt degente
ingentem. deregno inpopulum al¬
terum : Non breuiter propositum
fuerat: breuiter narranedo &plicatũ
est. Sed dequo regno transierint in
populum alterum : merito queri potẽ.
Nondum enim regnabant in terra cha¬
naan : quia non dum ibi fuerat regnũ.

Expanded text:
redderet, curam non gereret animorum? Sed ea conscripta sunt in illa historia, quae secundum intentionem scribentis, in quo erat Spiritus sanctus, rebus futuris illa narQuod est Israel, hoc est Jacob; et quod est Aegyptus, hoc est terra Cham. Hic enim apertissime demonstratum est, de semine Cham filii Noe, cujus dum est. Melius autem interpretatum est, «accola fuit,» quam, sicut alii codices habent, «inhabitavit:» quod tantumdem esset, si et incola diceretur; nihil enim aliud significat. Nam idipsum est verbum in graeco isto loco, quod est et superius, ubi dictum est, «Paucissimi et incolae in ea.» Incolatus porro, vel accolatus, non indigenam, sed advenam ostendit. Ecce quomodo «transierunt de gente in gentem, de regno in populum alterum.» Quod breviter propositum fuerat, breviter narrando explicatum est. Sed de quo regno transierunt in populum alterum, merito quaeri potest. Nondum enim regnabant in terra Chanaan, quia nondum ibi fuerat regnum
Abbreviated transcription (Latin):
torum tuorum. id est in ea bonitate : qua
prestas electistiuis ut nonremanea musceti:
sicutilli quibus dictum est. Nunc aũt dicitis¬
Dñs enim inluminat cecos. non meritis co¬
rum. sed in bonitate electorum suorum
idest quã ex hib& ueldonat electissuis.
sicut salus uultus mei non ame ipso sed
ds̃ meus Et panem nr̃m dicimus cotti¬
dianum. sed tamen ad dimus danobis:
V isita ergo nos insalutarituo aduidendũ:
idest utuideamus in bonitate electorum
tuorum ad letandum. id est ut letemur
inl&itia gentis tuae: unam gentem di in¬
tellegere debemus uniuer sum semen a¬
brahae. sed filios promissionis. non carnis:
H uergo quorum uoxest: optant eius dem
gentis. habere lexitiam. Etquae huius
gentis l&itia. nisids̃ eius ciudicitur.
Exultatio mea redime me. Etcui dicitur¬
S ignatum est supernos uultus tui dñe.

Expanded text:
torum tuorum,» id est, in ea bonitate quam torum tuorum,» id est, in ea bonitate quam praestas electis tuis; nisi ut non remaneamus caeci, sicut illi quibus dictum est: «Nunc autem dicitis«Dominus» enim «illuminat caecos» , non meritis eorum, sed «in bonitate electorum suorum,» id est, quam exhibet vel donat electis suis: sicut «Salus vultus mei,» non a meipso, sed «Deus meus» ; et «panem nostrum» dicimus «quotidianum,» sed tamen addimus, «da nobis» . «Visita» ergo «nos in salutari tuo, ad videndum,» id est ut videamus, «in bonitate electorum tuorum; ad laetandum,» id est ut laetemur, «in laetitia gentis tuae.» Unam gentem Dei intelligere debemus universum semen Abrahae; sed filios promissionis, non carnis. Hi ergo, quorum vox est, optant ejusdem gentis habere laetitiam. Et quae hujus gentis laetitia, nisi Deus ejus? Cui dicitur, «Exsultatio mea, redime me» : et cui diciturSignatum est super nos lumen vultus tui, D
Abbreviated transcription (Latin):
sequenter orando petunt Deisto salutari
alibi dicitur: Vt cognoscamus in terra uiã
tuam : Et quasi quereremus in qua terra.:
secutum est in omnib: gentibus .: Rursum
quasi quereremus quamuiam: secutum est
salutaretuum : Deillo quippe dixit simeon
senex : quõ uiderunt oculimei salutaretuũ:
Quideseipse dixit. Egosum uia: uisita ergo
nos in salutarituo: hoc est in xp̃otuo. Adiu¬
dendum in bonitate electorum tuorũ: & le¬
temur in la&itiagentis tuae id est ad hoc
nos uisita insalutarituo: utuideamus in bo¬
nitate electorum tuorum. & letemur in le¬
titia gentis tuae:: Quod aũt hic positum
est inbonitate: alii codices habent in sua¬
uitate. sicut illud: qũo bonus : Alu habent
quõ suauis: idipsum aũt uerbum ingreco
est. quod & alibilegitur. Dñs dabit suaui¬
tatem: quam &aliqui inter pretati sunt
bonitatem: aliqui benignitatemꝰ Sed quid
est iuisitanos. utiuideamus bonitate elec¬

Expanded text:
sequenter orando petunt. De isto salutari alibi dicitur, «Ut cognoscamus in terra viam tuam:» et quasi quaereremus in qua terra, secutus est, «In omnibus gentibus;» rursum, quasi quaereremus quam viam, secutus est, «Salutare tuum» . De illo quippe dixit Simeon senex, «Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum» ; qui de seipso dixit, «Ego sum via» . «Visita» ergo «nos in salutari tuo,» hoc est, in Christo tuo. «Ad videndum in bonitate electorum tuorum, ad laetandum in laetitia gentis tuae:» id est, ad hoc nos visita in salutari tuo, ut videamus in bonitate electorum tuorum, et laetemur in laetitia gentis tuae. Quod autem hic positum est, «in bonitate;» alii codices habent, «in suavitate:» sicut illud, «Quoniam bonus;» alii habent, «Quoniam suavis.» Idipsum autem verbum in graeco est, quod et alibi legitur, «Dominus dabit suavitatem» : quam et aliqui interpretati sunt bonitatem, aliqui benignitatem. Sed quid est, «Visita nos, ut videamus in bonitate elec
Abbreviated transcription (Latin):
ra caruit. tumor excre uit. ⁊ Ualet ergo hoc exemplum ad iduttim eamus fe¬
licitatem. ⁊ Tribulationem inquiđ & dolorem inueni. Et nom̃ dñi inuocaui
Sed factũm est dixerim haec eis qui ñ commiserunt. utuigilent custodire integri

Expanded text:
ra caruit, tumor excrevit. Valet ergo hoc exemplum ad id, ut timeamus felicitatem. Tribulationem, inquit, et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi . 5. Sed factum est: dixerim haec eis qui non commiserunt, ut vigilent custodire integri
Abbreviated transcription (Latin):
imentr Periculosior est resprospera animae : quama¬
sacorpori : Prus corrumpit propera. Vtinueniat quod frangat aduersa.:
ERs mei aduersus felicitatem a crius uigilandum est: ꝓptere a uidete quemam¬
modum eloquiumdĩ in nr̃a felicitate. tollat nobis securitatem.
Seruite in quiđ dño intimore. et exultate ei cum tremore.: Exultacio. ut grati¬
as agamus tremore. Nex adamus .⁊ hoc peccatum non fecit daud. cum ꝑsecuto¬
rem saulem pateretur. Quando dauid sc̃s saulem in imicum patiebatur.
quando illius ꝑsecutionibus agitabatur. quando ꝑdiuersa fugiebat nein ma
nus incider&. Non concupit alienam. Non adulterata uxtire occidit uirum.
Erat in infirmitate tribulationis suae tanto in dõ intentior. quanto miserior
uidebatur. ⁊ Vtile quiddam est tribulatio. utile medici ferramentum. tam¬
quam diaboli temptamentum. ⁊ Factus est securus deuictis hostibus. pressu

Expanded text:
iment. Periculosior est res prospera animo, quam adversa corpori. Prius corrumpit prospera, ut inveniat quod frangat adversa. Fratres mei, adversus felicitatem acrius vigilandum est. Propterea videte quemadmodum eloquium Dei in nostra felicitate tollat nobis securitatem: Servite, inquit, Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . In exsultatione, ut gratias agamus; in tremore, ne cadamus. Hoc peccatum non fecit David, cum persecutorem Saülem pateretur. Quando David sanctus Saülem inimicum patiebatur, quando illius persecutionibus agitabatur, quando per diversa fugiebat ne in manus ejus incideret , non concupivit alienam, non adulterata uxore occidit virum. Erat in infirmitate tribulationis suae tanto in Deum intentior, quanto miserior videbatur. Utile quiddam est tribulatio; utile medici ferramentum, quam diaboli tentamentum. Factus est securus devictis hostibus, pressu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. uera scã. aeterna sunt.: Panis nr̃ ibi iustitia est. Potus nr̃ ibi sapi¬
entia est. Vestis nr̃a ibi inmortalitas est. Domus nr̃a. aeterna in caelis.
Firmitics nr̃a in mortalitas : Num quidegritudo subripit : numquidlas¬
situdo ad somnum trabit : Nullamors  ibi pax quies gaudium
iustitia: nullus intratinimicus. nullus labitur amicus: Qua eibi quies
Si cogitemꝰ attendimꝰ ubi sumꝰ. & ubinos futuros eẽ ꝓmisit. quim̃tirinescit. Itex
ipsa eiꝰ promission einuenimꝰ in quasumꝰ tribulatione .: I anctribulationemne mo
Tribulationẽ & dolorem inueni & nom̃ dñĩ inuocaui .: Immola ergo dõs acrificiũ
luudis : Lauda promittentẽ. Lauda uocantẽ. lauda exortantẽ. Lauda adiu¬
uantem. & intellegeꝰ in qͣ tribulatione positures. Inuoca erueris. Glorifi
quiad ixeratilli dr̃.: Immoladõ sacrificium licudis. & hoc quo dũ modo

Expanded text:
sunt, vera sunt, sancta sunt, aeterna sunt. Panis noster ibi justitia est, potus noster ibi sapisunt, vera sunt, sancta sunt, aeterna sunt. Panis noster ibi justitia est, potus noster ibi sapientia est, vestis nostra ibi immortalitas est, domus nostra aeterna in coelis, firmitas nostra immortalitas. Numquid aegritudo subrepit? numquid lassitudo ad somnum trahit? Nulla mors, nulla lis: ibi pax, quies, gaudium, justitia. Nullus intrat inimicus, nullus labitur amicus. Quae ibi quies! Si cogitemus, et attendamus ubi simus, et ubi nos futuros esse promisit qui mentiri nescit, ex ipsa ejus promissione invenimus in qua sumus tribulatione. Hanc tribulationem nemo Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi. Immola ergo Deo sacrificium laudis. Lauda promittentem, lauda vocantem, lauda exhortantem, lauda adjuvantem: et intellige in qua tribulatione positus es. Invoca, erueris, glorificquia dixerat illi Deus, Immola Deo sacrificium laudis, et hoc quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
laipsa in hoc mundo felicitas. affluentiarerum temporalium. Non
quidem ipsa tribulatio est. solatia sunt tribulationis: Cuius tribu la¬
tiones Nrã e peregrinationis : Hocenimipso. quod cumdõ Non¬
dumsumus. Hoc ipso quod inter temptationes molestiasq uersa¬
mur. Quod sine timore esse non possumus. tribulatio est.. Non enim
est illa securitas quaenobis promissaest . H anc tribulationem pere¬
est illa securitas quanon inuenerit id patriam redire non cogitat
t ribulatio illa est frr: Certe modo facimus bona o pera quando porri¬
gimus panemesurienti. domum peregrino. & c&era: Tribulatio : & haec
tientes. quanto melius ibilam essemus. ubi non inuenis esurientem quem
pascas : Vbi non peregrinum quem suscipias. nudumquemuestias. non egrũ
quemuisites non litiguntem quem concordes. Omnia enimibi summa

Expanded text:
Ea ipsa in hoc mundo felicitas, affluentia rerum temporalium: non Ea ipsa in hoc mundo felicitas, affluentia rerum temporalium: non quidem ipsa tribulatio est; solatia sunt nostrae tribulationis. Cujus tribulationis? Nostrae peregrinationis. Hoc enim ipsum quod cum Deo nondum sumus, hoc ipsum quod inter tentationes molestiasque versamur, quod sine timore esse non possumus, tribulatio est: non enim est illa securitas quae nobis promissa est. Hanc tribulationem peregrinationis suae qui non invenerit, ad patriam redire non cogitat. Tribulatio illa est, fratres. Certe modo facimus bona opera, quando porrigimus panem esurienti, donum peregrino, et caetera: tribulatio est et haec. tientes. Quanto melius ibi jam esses, ubi non invenis esurientem quem pascas, ubi non invenis peregrinum quem suscipias, non nudum quem vestias, non aegrum quem visites, non litigantem quem concordes? Omnia enim ibi summa
Abbreviated transcription (Latin):
damno affectus plangit. alius orbitate ꝑcussus lugit. Alius patria exulatus mer& & redire
cupit intolerabilem pere grinationẽ deputans. alteri uinea grandinata est. At tendit
ad labores suos & consummatam omnẽ operam in cassum. Quando ñ potest contristari:
inimicũ patitur examico: Quae maior miseria in genere humano. plangunt h
&dolent. & tribulationes sunt istȩ . & in hi somnibus inuocant dnm̃. & recte faciunt.
Inuocent dm̃. potens est uel docere tolerandum. uel sanare toleratum. Nouit ille non
sinere temptarinos supra quam possumus ferre . Inuo cemus dm̃. &iaministis tribulatio¬
nib Sed hace tribulationes inueniunt nos. sicut in alio spalmo feriptum est. Adiutor
in tribulationib: quae inuenerunt nos nimis : Est quaedam. quã
nos debemus inuenire. Inueniat iste tribulationem. Est quac dam tri¬
bulatio. quamnos debemus quaerere & inuenire: Quaeest ista

Expanded text:
damno affectus plangit, alius orbitate percussus luget; alius patria exsulatus moeret, et redire damno affectus plangit, alius orbitate percussus luget; alius patria exsulatus moeret, et redire cupit, intolerabilem peregrinationem deputans; alteri vinea grandinata est, attendit ad labores suos, et consumptam omnem operam incassum. Quando homo potest non contristari? Inimicum patitur ex amico. Quae major miseria in genere humano? Plangunt hibulationes sunt istae: et in his omnibus invocant Dominum, et recte faciunt. Invocent Deum, potens est vel docere tolerandum, vel sanare toleratum. Novit ille non sinere tentari nos supra quam possumus ferre . Invocemus Deum etiam in istis tribulationibus: sed hae tribulationes inveniunt nos, sicut in alio psalmo scriptum est, Adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis : est quaedam quam nos debemus invenire. Inveniant nos istae tribulationes: est quaedam trbulatio quam nos debemus quaerere, et invenire. Quae est ista?
Abbreviated transcription (Latin):
illi a quo habes quicquid boni habes. & cuius misericordia tibi dimitutur. quicquid tuum mali
Shabes immola dõ sacrifiuum laudis : Et redde altissimo precestuas: Hoc odore dñs delec¬
& glorificabi sme : Nonenim p̃sumere debes deuiribustuis. Omnia auxilia tua mendacia sunt.
Ne inuoca indie tribulationis. Fruamte & glorificabis me : Ad hoc enĩ permisi diem tribula¬
tionis tibi fieri. quia forte siñ tribulareris. non in uocares me : Cũ tribularis aũ inuocas me
Cũ inuocasme eximamte: Cũ eximamte. glorificabis me. utiam non disceda same : Obtor¬
puerat quidẽ & friguerat.
aferuore orationis &dixit. Tribulationem & dolorẽ
tabe peccatorum suorum. lam sine sensu remanserat: Inuenit tribulationem . tam quam ustionẽ
& sectionem : Inueni inquit tribulationem & dolorẽ & nomen dñi inuocaui : & quȩdam fratres
sunt tribulationes õnib: not&: Ecce istȩ quae abundant in genere humano. Alius

Expanded text:
illi a quo habes quidquid boni habes, et cujus misericordia tibi dimittitur quidquid tuum mali habes. Immola Deo sacrificium laudis: et redde Altissimo preces tuas. Hoc odore Dominus delectuae: et eximam te, et glorificabis me. Non enim praesumere debes de viribus tuis, omnia auxilia tua mendacia sunt. Me invoca in die tribulationis: eruam te, et glorificabis me. Ad hoc enim permisi diem tribulationis tibi fieri: quia forte si non tribulareris, non invocares me; cum tribularis autem, invocas me; cum invocas me, eximam te; cum eximam te, glorificabis me, ut jam non discedas a me. Obtorpuerat quidam et friguerat a fervore orationis, et dixit: Tribulationem et doloremtabe peccatorum suorum, jam sine sensu remanserat, invenit tribulationem tanquam ustionem et sectionem. Inveni, inquit, tribulationem et dolorem, et nomen Domini invocavi. Et quidem, fratres, sunt tribulationes omnibus notae. Ecce istae quae abundant in genere humano: alius
Abbreviated transcription (Latin):
Dicã ẏmnum matutinũ Aliũ uesꝑtinũ. Tertiũ & quartum in domomea . Cotidie sacrifico sa crificiũ
laudis & immolodõ: Benefacis quidẽ si hoc facis. Seduide iamsis ecurussis quia iam hoc facis & forte
linguatua dm̃benedicat & uitatua dõ maledicat : Opopule meus. dicit tibids̃ deorum dñs locutus
est & uocans terram asolisortuusq ad occasũ. Quamuis ad huc interzizania constitussis. Immola
sacrificium lacudis dõtuo & red deilli praeces tuas. sed uideneiuuas male. &cantes bene : Quare hoc
Peccatori enimdicitds̃ . Vt quid tuen arras iustitias meas. & assumis testam̃tũ meũ ꝑostuum : Videtis
frscum quo tremore istadicanꝰ : Assumim testamentumdĩ perosnr̃m Et p̃dicamꝰ uoberuditiones &
iustitias dñ: Et quid dicit. ut quidtu Pro hib& ergopeccatores Etubi : illud. Quae dicunt facite. Qua eautẽ

Expanded text:
ymnum matutinum, alium vespertinum, tertium aut quartum in domo mea; quotidie sacrifico sacrificium laudis, et immolo Deo meo. Bene facis quidem, si hoc facis: sed vide ne jam securus sis, quia jam hoc facis, et forte lingua tua Deum benedicat, et vita tua Deo maledicat. O popule meus, dicit tibi Deus deorum Dominus qui locutus est, vocans terram a solis ortu usque ad occasum, quamvis adhuc inter zizania constitutus sis, immola sacrificium laudis Deo tuo, et redde illi preces tuas: sed vide ne vivas male, et cantes bene. Quare hoc? Peccatori enim dicit Deus: Utquid tu enarras justitias meas, et assumis Testamentum meum per os tuum? Videtis, fratres, cum quo tremore ista dicamus. Assumimus Testamentum Dei per os nostrum, et praedicamus vobis eruditionem et justitias Dei. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
ille perire. quiiussit ambulare. Quia enim iam in petra ambu¬
las ne in maritimeas: sisine petra & in mari mergeris: quia intali pe¬
tra ambulandum ẽ. quae in mari non mersa est. uide mirabilia dĩ.
uit enim dñs qui sunt eius. xpi anos timentes :xp̃ĩanos fideles xp̃i¬
anos dĩ prȩcepta seruantes. Dĩ uias ambulantes. apeccatis absti¬
nentes. sicrediderint confitentes . ipsi ad numerum pertinent: sed
num quid soli sunt. & super numerum. Nam & si modo pauci ad¬
sunt. pauci in comparatione multitudinis maiorum frequenti¬
ab eis ipsis simunus ẽ curritur ad amphitheatrum. isti super
numerum sunt. Sed adeo ista dicimus ut innumero sint. quia
non ad sunt. non audiunt anobis. sed cum exieritis audiant auo¬
bis. Adnuntiaui inquit & locutus sum. Xp̃s dicit. ad nunti¬
auit ipse excapite nrõ. ipse ad nuntiauit ex membris suis. ipse
misit adnuntiatores. ipse misit apostolos. in omnem terram ex¬

Expanded text:
ille perire, qui jussit te ambulare. Quia enim jam in petra ambuille perire, qui jussit te ambulare. Quia enim jam in petra ambulas, nec in mare times: si sine petra fueris, in mare mergeris, quia in tali petra ambulandum est, quae in mari non mersa est. 10. Vide mirabilia Dvit enim Dominus, qui sunt ejus , christianos timentes, christianos fideles, christianos praecepta servantes, Dei vias ambulantes, a peccatis abstinentes, si ceciderint confitentes: ipsi ad numerum pertinent. Sed numquid soli sunt? Sunt et super numerum. Nam etsi modo pauci sunt, pauci in comparatione multitudinis majorum frequentiab eis ipsis, si munus est, curritur ad amphitheatrum: isti super numerum sunt. Sed ideo ista dicimus, ut in numero sint: quia non adsunt, non audiunt a nobis; sed cum exieritis, audiant a vobis. Annuntiavi, inquit, et locutus sum. Christus dicit: annuntiavit ipse ex capite nostro, ipse annuntiavit ex membris suis, ipse misit annuntiatores, ipse misit Apostolos: in omnem terram ex
Abbreviated transcription (Latin):
mari ambulum : Ambula &tu. non in illis aquis. ubi petrus ali¬
quid significans ambulare. sed in aliis. quia hoc saeculum mare
est: hab& amaritudinem noxiam. hab& fluctus tribulationum.
tempestates temptationum. hab& homines. ue lut pisces de
suo malo gaudentes. & tam quam se inuicem deuorantes hic
ambula hoc calca spectare uis: esto spectaculum nedeficias: uide
prȩcedentem & dicentem. spectaculum facti sumus huic mun¬
do & angelis & hominibus. Calca mare nemergaris mari
non ibis non calcabis nisi ille iusserit qui prior mari ambulauit.
Sic enim ait petrus. situes iube me uenire adte super aquas.
Naec mirabilia fecit dns. ipsa intuere oculi spectantis. fidessit
& fac.talia: quia &siuenti turba uerint. & si fluctus¬
infremuerunt. & te humana fragilitas ad aliquam dubitationem
tuae salutis adduxerit. habes clamorẽ dicis. pereo dnẽ. Non sinit

Expanded text:
mariambulum. Ambula et tu non in illis aquis, ubi Petrus alimariambulum. Ambula et tu non in illis aquis, ubi Petrus aliquid significans ambulavit, sed in aliis; quia hoc saeculum mare est. Habet amaritudinem noxiam, habet fluctus tribulationum, tempestates tentationum; habet homines velut pisces de suo malo gaudentes, et tanquam se invicem devorantes; hic ambula, hoc calca. Spectare vis, esto spectaculum. Ne deficias, vide praecedentem et dicentem: Spectaculum facti sumus huic mundo, et Angelis, et hominibus . Calca mare, ne mergaris in mari. Non ibis, non calcabis, nisi ille jusserit qui prior in mari ambulavit. Sic enim ait Petrus: Si tu es, jube me venire ad te super aquas. Haec mirabilia fecit Dominus, ipsa intuere; oculus spectantis fides sit. Et fac tu talia; quia etsi venti turbaverint, etsi fluctusint, et te humana fragilitas ad aliquam dubitationem tuae salutis adduxerit, habes clamare; dicis, Domine, pereo. Non sinit
Abbreviated transcription (Latin):
equos. & sine labe atq offensione currentes fori. & alia miracula
spĩtalia non fecit dñs: regat luxuriam. regat ignauiam. regat in¬
iustitiam. regat in prudentiam. motus istos quinimium lapsi
haec uitia faciunt regat. & subdat sibi teneat habenas & non rapi¬
atur. ducat quo uult nontrahatur quo non uult: Aurigam lau¬
dabat. auriga laudabitur: Clamat. ut auriga ueste operir&ur.
inmortalitate uesti&ur: haec munera. haec spectacula datds̃.
clamat decaelo. specto uos. luctamini. adiuuabo uincite. coronabo
Multa fecisti tu dnẽ dr̃ ms̃ mirabilia tua: & cogitationib tuis nonẽ
quisimilis sit tibi It nunc specta histrionem. Didicit enĩ
homo magno studio infune ambulare . & pendens : te suspendit:¬
attende aeditorem maiorum spectaculorum: didicit iste infune
ambulare. Num quid fecit in mari ambulare: obliuiscere tͥeatrũ
tuum. Attende petrum nrm. non funiambulum. sed ut ita dicam

Expanded text:
equos, et sine labe atque offensione currentes: forte talia miracula equos, et sine labe atque offensione currentes: forte talia miracula spiritualia non fecit Dominus? Regat luxuriam, regat ignaviam, regat injustitiam, regat imprudentiam, motus istos qui nimium lapsi haec vitia faciunt, regat et subdat sibi, et teneat habenas, et non rapiatur; ducat quo vult, non trahatur quo non vult. Aurigam laudabat, auriga laudabitur: clamabat ut auriga veste cooperiretur, immortalitate vestietur. Haec munera, haec spectacula edit Deus. Clamat de coelo: Specto vos; luctamini, adjuvabo; vincite, coronabo. Multa fecisti tu, Domine Deus meus, mirabilia tua; et cogitationibus tuis non est qui similis sit tibi. Nunc specta histrionem. Didicit enim homo magno studio in fune ambulare, et pendens te suspenditattende editorem majorum spectaculorum. Didicit iste in fune ambulare, numquid fecit in mari ambulare? Obliviscere theatrum tuum, attende Petrum nostrum, non funambulum, sed, ut ita dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
est qui uersu isto percussus corrigiuoluerit: quem occupauerit ti¬
mor ille iustitiae. fidei &uolens coeperit ambulare angustam
uiam : Dicturus est nobis. non durabo sinihil spectabo: quidergo
facimus fratres : dimissuri eum sumus sine spectaculo. mori&ur.
non subsist& non nos sequitur. Quid ergo facimus. demus pro
spectaculis spectacula: & quae spectacula daturi sumus xp̃iano
homini. quem uolumus ab illis spectaculis reuocare : Gratias
spectare uolentibus. spectacula prebere: & ostendere debeamus.
cce auersus fuerit aciro. atheatro. abamphitheatro quo erat.
quodspeciei prorsus quaerat. non eum relinquimus sine spectacu¬
lo quid pro illis dabimus: audi quid sequitur. Multa fecisti
tu dñe ds̃ m̃s mirabilia tua: miracula aut̃ hominum intuebatur
intendat mirabilia dĩ. Multa fecit ds̃ mirabilia sua. haec respici¬
at quae illi uiluerunt .: aurigam laudas regentem quatuor

Expanded text:
est, qui versu isto percussus corrigi voluerit, et quem occupaverit tiest, qui versu isto percussus corrigi voluerit, et quem occupaverit timor ille justitiae fidei, et volens coeperit ambulare angustam viam; dicturus est nobis: Ambulare non durabo, si nihil spectabo. Quid ergo facimus, fratres? Dimissuri eum sumus sine spectaculo? Morietur, non subsistet, non nos sequetur. Quid ergo facimus? Demus pro spectaculis spectacula. Et quae spectacula daturi sumus christiano homini, quem volumus ab illis spectaculis revocare? Gratias aspectare volentibus spectacula praebere et ostendere debeamus. Ecce aversus fuerit a circo, a theatro, ab amphitheatro, quaerat quod spectet, prorsus quaerat; non eum relinquimus sine spectaculo. Quid pro illis dabimus? Audi quid sequitur: Multa fecisti tu, Domine Deus meus, mirabilia tua. Miracula hominum intuebatur, intendat mirabilia Dei. Multa fecit Dominus mirabilia sua; haec respiciat. Quare illi viluerunt? Aurigam laudat regentem quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
Km̃i in de crescit numerus scorum. denumero quierat impiorum:
& non respexit in uanitates & in insanias mendaces . Ille uincit.
Stalem equum iunxit. pronuntiat: quasi di uinus uult eẽ
affectat diuinitatem amittendo fontem diuinitatis.
& sepe pronuntiat. & sepe fallitur: quare hoc: quia
insaniae mendacessunt. Quare aũ aliquando proue¬
niunt quaedicunt : ut adducant in sanus. Amando ibi speciem
ueritatis incurrant laqueum falsitatis. Retro sint. relinquantur
amputentur. si membra nr̃a erant mortificentur. Mortificate in¬
quit membra ur̃a quaesunt super terram: sit spes nr̃a ds̃ nr̃: qui fec̃¬
haec omnia: melior est omnibus qui pulchra fecit. pulchrior est
qui fortia fortior est : qui magna maior est.. Quicquid amaue¬
ris ille tibi erit. disce amare increatura creatorem. & in factura
factorem.: Ne teneat te quod ab illo factum est. & amittas eum

Expanded text:
carissimi: inde crescit numerus sanctorum, de numero qui erat impiorum. carissimi: inde crescit numerus sanctorum, de numero qui erat impiorum. Et non respexit in vanitates et insanias mendaces. Ille vicit, talem equum junxit, pronuntiat, quasi divinus vult esse: affectat divinitatem amittendo fontem divinitatis: et saepe pronuntiat, et saepe fallitur. Quare hoc? Quia insaniae mendaces sunt. Quare autem aliquando proveniunt quae dicunt? Ut abducant insanos, ut amando ibi speciem veritatis, incurrant laqueum falsitatis: retro sint, relinquantur, amputentur. Si membra nostra erant, mortificentur: Mortificate, inquit, membra vestra quae sunt super terram . Sit spes nostra Deus noster. Qui fecit omnia, melior est omnibus; qui pulchra fecit, pulchrior est omnibus; qui fortia, fortior est; qui magna, major est: quidquid amaveris, ille tibi erit. Disce amare in creatura creatorem, et in factura factorem; ne teneat te quod ab illo factum est, et amittas eum
Abbreviated transcription (Latin):
omnia potest. orate proillo: quem itaq comprehendam. ustorũ
insanorum: quis me audiat: quis eorum nos non miseros dicat. quia
cum eis non in sanimus: amisisse nos putant magnas & uarias
uoluntates in quibus ipsi insaniunt. nec uident quia mendaces
quomodo reficiam non in uenio. ne in aedia deficiat. & ad sani¬
tatem non perueniat: Hortor ut reficiat. pugnos parat. seuire
uult in medicum &si percusserit diligatur &si in iuriam fecerit
non relinquatur: Rediturus est ad mentem. gratias acturus.
quam multi hic cognoscunt siuident se inuicẽ & loquuntur
dese in aeclesia di in aeclesiae scaẽ gremio. attendunt studia
sua tambona circa uerbum dĩ. circa officia &obsequia. Uident
dator illius uenatoris. illius histrionis: de alio loquitur. &ille¬
de ipso certe. ita sunt certe: Gaudeamus de talibus: sigaudemus
de talibus non desperemus detalibus: Oremus proipsis fratres

Expanded text:
omnia potest, orate pro illo. Quem itaque comprehendam istorum omnia potest, orate pro illo. Quem itaque comprehendam istorum insanorum? Quis me audiat? quis eorum nos non miseros dicat? Quia cum eis non insanimus, amisisse nos putant magnas et varias voluptates, in quibus ipsi insaniunt: nec vident quia mendaces rigo saucio; et quomodo reficiam, quando invenio? Ne inedia deficiat, et ad sanitatem non perveniat, hortor ut reficiat: pugnos parat, saevire vult in medicum. Et si percusserit, diligatur; et si injuriam fecerit, non relinquatur: rediturus est ad mentem, gratias acturus. Quam multi hic cognoscunt se, vident se invicem, et loquuntur de se in Ecclesia Dei; in Ecclesiae sanctae gremio attendunt studia sua jam bona circa verbum Dei, circa officia et obsequia charitdator illius venatoris, illius histrionis? De alio loquitur, et illede ipso. Certe ista sunt, certe gaudemus de talibus. Si gaudemus de talibus, non desperemus de talibus. Oremus pro ipsis, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
caelum uis forte prendere. Relinque omnes amores. pulchriorest
ille qui fecit caelum &terram: Beatus uir cuius ẽ dñs ds̃ spes eius.
& non respexit in uanitates. & insanias mendaces. Unde en
in saniȩ ueraces. in sania mendax. sanitas uerax: quȩ ui¬
des bona falleris. sanus non es: nimia febre factus es fre¬
neticus. uerum non ẽ quod amas: laudas aurigam.
clamas aurigȩ in sani s. in auriga uanitas est. insania
mendax ẽ Non est ait nihil melius. nihil delectabilius: quid fa¬
cio febrientis est inuobis mifericordia: orate protalibus: quia &ip¬
se medicus plerumq: in desperationẽ conuertitur. ad eos qui cir¬
cum stant lacrimantes indomo. quipendent exore eius audire
sententiam deegroto & pereclitante stat anceps medicus. non ui¬
de it bonum quod promittat. tim& malum pronuntiare neter¬
reat: modestam Plane iste concipit sententiam. Bonus est ds̃.

Expanded text:
coelum forte vis prendere. Relinque omnes amores: pulchrior est coelum forte vis prendere. Relinque omnes amores: pulchrior est ille qui fecit coelum et terram. 8. Beatus vir, cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias mendaces. Unde enim insaniae mendaces? Insania mendax, sanitas verax. Quae vides bona putas, falleris: sanus non es, nimia febre phreneticus factus es; verum non est quod amas. Laudas aurigam, clamas aurigae, insanis in aurigam. Vanitas est, insania mendax est. Non est, ait: nihil melius, nihil delectabilius. Quid facio febrienti? Si est in vobis misericordia, orate pro talibus. Quia et ipse medicus plerumque in desperatione convertitur ad eos qui circumstant lacrymantes in domo, qui pendent ex ore ejus audire sententiam de aegroto et periclitante: stat anceps medicus, non videt bonum quod promittat, timet malum pronuntiare, ne terreat; modestam plane iste concipit sententiam: Bonus Deus