comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phegor istł. ⁊ iratus dominꝰ¬
ad moysem dixit. Tollecunc¬
tos principes ppłi ⁊ suspende
eos contra solem inpatibuł
ut auertatur furor meus

Expanded text:
erunt. Unde iratus Dominus Moysi dixit: « Tolle cunctos principes populi, et suspende eos contra solem in patibulis, ut auferatur furor meus
Abbreviated transcription (Latin):
Ui ut fieri solet
Antistes obitu repentino
decessent. ⁊ colluntanei sat̃¬
dotes de longinquomimme
adeẽ potuerint una die tm̃ cũ
sua nocte examinatũ corpus
ligiosoꝵ freq̃nitia uł psatienti¬
um extubatione seruatũ ap̾s¬
bris cum om̃i diligentia in lo¬
culo conditũ necstatim hume¬
tur s honorifice⁊ mendetur
donec sinemora inuitato uide¬
licet pontifice ab ip̃o ut decet
sollempnit̃ tumuletur⁊ ut
nisi iniunie tollaturactio. et
mos antiquus insepeliendis
¶ rẽ qui adbumandum
corpus ep̃i tienerit descrip¬
tis thesauris atq ordinatis¬
dentis fu̾it. ñ amplius quã
libram auri in teb quib ei
placiuit exceptis ornamintis
ecłie cum gta offerentium
auferre ꝑremptet. Sisi mnor
reb extitent dumdiã librã¬

Expanded text:
 ut fieri solet, antistes obitu repentino discesserit, et collimitanei sacerdotes de longinquo minime adesse potuerint, uno die tantum cum sua nocte exanimatum corpuscligiosorum frequentia, vel psallentium excubatione, servatum a presbyteris cum omni diligentia in loculo conditum seorsim, non statim humetur, sed honorifice commendetur, donec sine mora invitato undecunque pontifice, ab ipso, ut condecet, solemniter tumuletur: ut et injuriae tollatur occasio, et mos antiquus in sepeliendispus qui ad humandum corpus ejus advenerit descriptis thesauris atque domorum inlesia fuerit, non amplius quam libram auri in rebus quibus ei placuerit, exceptis ornamentis ecclesiae, cum gratia offerentum auferre pertentet. Si vero minor rebus exstiterit, dimidiam libr
Abbreviated transcription (Latin):
uendo fibi defuncto lotum ad
sunt nequaquam prohiciã¬
tur nisi sint paganoꝵ. S tu
muli qui appatent suꝑterta¬
int̾ram mittant᷑. ⁊ pauim̃to
desuꝑfc̃o nullo tumuloꝵ ues¬
tigio apparente eccłie reneren¬
tia conseruetur. Ubi uero ẽtã
ror in alio lococonstituto. uͥ
religiose ⁊ pure dõsacristinĩ
offerri ualeat. Exconcilio¬

Expanded text:
suo corpori defuncto locum acqsunt nequaquam projiciantumuli qui apparent profin terra mittantur, et pavimento desuper facto, nullo tumulorum vestigio apparente, ecclesiae reverentia conservetur. Ubi vero tanta ri, et in alio loco constituto, ubi religiose et pure Deo sacrificium offerri valeat. C
Abbreviated transcription (Latin):
uadant nͥ stola ł orario
inluti. ⁊ si initinere spoli¬
dant᷑ ñ stola uestiti simpli
emendatione sua soluãt᷑.

Expanded text:
adant, nisi stola aut orario induti. Et si in itinere spoliduntur non stola vestiti, simplici emendatione solvant
Abbreviated transcription (Latin):
ã de cõpellendis monachis al¬
bis. ł nigris ł canonitis regłari¬
b i sci̾arib. ad soruendas deci¬
mas de tris concuctis. quas ha¬
bent ad tĩinũ ⁊ ad firmam. ano¬

Expanded text:
od de compellendis monachis albis et nigris, canonicis regularibus et secularibus ad soluendas decimas de terris conductis, quas habent ad terminum uel ad firmam, sep
Abbreviated transcription (Latin):
nicͣcdicat urogari ꝑminunt.
accopimus aũ quod quidam cau¬
si dicidetra ur̃a occommunione
decidanrum litium que aliqñ so¬
lent emergere ⁊ abbati ⁊ moua¬
chis franceuallis iram̃tum deca¬
lumpnia sĩcabaliis hominib ex¬
higunt qb̃quidam int̃ frẽs euisd̾e¬

Expanded text:
ntradicat, irrogari permittunt. Accepimus autem quod quidam causidici de terra vestra, occasione decidendarum litium quae aliquando solent emergere, ab abbate et fratribus Franciae vallis juramentum de calumnia, sicut ab aliis hominibus, exigebant; quod quidem int
Abbreviated transcription (Latin):
os seulogationis iure audi¬
polico iure non debeat causã
re. logationis tam̃ optentu
niam aliquoꝵ ꝑuemunt
ad audientiam suam audi.
repot̾ ⁊ debet sicut qui inpio¬
uintia sua uices nr̃as gerete
compbatur. Mandamus
quatis nec quemlib łicum
uł laicum ufe uirisdictionis
deterrere uł impedire temp¬
tetis. quominus causas su¬
as ad prefatum archi ep̾m
si uoluerint possint transfer

Expanded text:
os sive legationis jure audiopolitico jure non debeat causam re, legationis tamen obtentu niam aliquorum perveniunt ad audientiam suam, audire potest et debet, sicut qui in provincia sua vices nostras gerere comprobatur. Mandamus quatis, nec quemlibet clericum vel laicum vestrae jurisdictionis detrahere vel impedire tentetis, quominus causas suas ad praefatum archiepiscopum si voluerit, possit transfer
Abbreviated transcription (Latin):
Gantum exigerit
culpa tm̃ sͥ ex homine
randicabit quedã flãma
rationalis disciplina ⁊ qͦn¬
cum stuita imquitas ges¬
ea deseuiet. E quide sermo
diuinus qͦdam loço ethne¬
e osbe aĩam peccatͥcem cõ¬
lam suꝑ prunas uacuam
donec concalescat nis łes
mu eius. illic sermones
ociosi. ⁊ cogitationes ĩique
ł sordide illic multitudo
leuium peccatoꝵ q̃ puri¬
tatem nobilis nature in¬
fecerant: excludabunt il¬
lic stagnum ł plumbum
diuersoꝵ surrepentinum
delictoꝵ que diuinam y ma¬
ginem olfuscauerant cõ¬
sument᷑ que omnia hic ab
anima seꝑari ꝑ elemosinã
lacrimas compendiosa.
transactione potussent

Expanded text:
antum exegerit culpa, tantum sibi ex homine vindicabit quaedam flammae rationabilis disciplina. Et quantum stulta iniquitas gesna desaeviet. Et quia sermo divinus quodam loco aeneae ollae animam peccatricem comlam super prunas vacuam, donec concalescat aes ejusfluat ; illic sermones otiosi et cogitationes iniquae vel sordidae, illic multitudo levium peccatorum, quae puritatem nobilis naturae infecerant, exsudabunt; illic stannum vel plumbum diversorum subrepentium delictorum, quae divinam imaginem obscuraverunt, consumentur: quae omnia hic ab anima separari per eleemosynas et lacrymas compendiosa transactione potuissent
Abbreviated transcription (Latin):
emite oꝑa textrilia non fa¬
tiant in die dominico. nõ
capulent. uestitus ñ confu¬
ant. nec lanam carpant. ñ
licet liñea bat̾e aut uestim̃¬
ta lauare. nec ueruetes ton¬
dere. ut omnimodꝰ honor ⁊ re¬
quies diei dominice ꝑ soluã¬
tur. s admissarum sollẽpni¬
a undiq conueniant. Nlau

Expanded text:
eminae opera textilia non faciant in die Dominica, non capulent vestitus, non consuant, vel lanam carpant, non licet linum battere, aut vestimenta lavare, nec verveces tondere, ut omnimodis honor et requies die Dominica persolvatur: sed ad missarum solemnia undique conveniant, et lau
Abbreviated transcription (Latin):
cõquestione nobis deposita
sua nobis rełone demonstra¬
runt: uos qͣsdã decimatõnes
ad ipoꝵ ius ꝑtinentes eis ui¬
olent̾ auferre uolentes. ⁊ ip¬
sos suꝑ eisd̾ decimatõnib ꝗu¬
su temerario infestare. ⁊ pꝰ¬

Expanded text:
conquaestiones deposita, sua nobis relatione monstravit vos quasdam decimationes ad ipsorum jus pertinentes eis violenter auferre et ipsos super eisdem dicimationibus ausu temerario infestare:
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ dm̃ obcoientiam exhibent. ⁊ ha¬
głiam ⁊ p̾cimctiꝯ possidelat. Dicit
autem senge ei qui s ħ mextasi de¬
monstrabat quisti alis om̃s hant
aliquam requitm ad implendas

Expanded text:
 qui obedientiam exhibebat, et hagloriam prae caeteris possidebat. Dicit autem senex ei qui sibi hoc in extasi demonstrabat, quia isti alii omnes habent aliquam requiem ad implendas
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ nituntur atq diuide conã¬
tur eccł̃ie nĩtatem udelicet
abb̃tes ⁊ monachi quiñ studio
caritatis s ⁊ elo rapacitatis in¬
re poss int tessuas siue p̾sessio¬
ta monastũs illorum tradanti
bulum ute cum lacte catnis
cordie nos ammadũtentes in¬

Expanded text:
tere atque dividere conantur Ecclesiae unitatem: videlicet abbates et monachi, qui non studio charitatis, sed zelo rapacitatis inre possunt, ut res suas atque possessiomonasteriis eorum tradant, pabulum vitae cum lacte carnis cordiae nos animadvertentes,
Abbreviated transcription (Latin):
e cetero laicos in accusa¬
tionem uł testimonium
contra cłicum incriminali
causa ñ aliquatenus admit¬
tendos censura sacrorum ca¬
nonum manifestins edo¬
cet nisiforte suam suoꝵq
causam prosequerentus
nectunc ĩ ad testimoniũ
s ad accusationem possũt
admiti. sicłici coram scl̃a

Expanded text:
 Idem: Laicos in accusationem vel testimonium contra clericum, in criminali causa non esse aliquatenus admittendos, censura sacrorum canonum manifestius edocetur nisi forte suam vel suorum iniuriam prosequantur nec tunc etiam ad testimonium, sed ad accusationem possunt admitti. Idem:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ẽusq admortem neq eũ
corripuerit iuxta regłam e¬
uangłicam prim̃. int̾ se ⁊
ip̃m solum deinde inter ali¬
os. deinde adeccłiam cubpã
referens si neccẽ fuerit quati¬

Expanded text:
est usque ad mortem , neque eum corripuerit, juxta regulam evangelicam, primo inter se et ipsum solum, deinde inter alios, deinde ad Ecclesiam culpam referens , si necesse fuerit, et quan
Abbreviated transcription (Latin):
post uotum religionis pꝰ
fcãm ĩaliquo loco religio¬
so ꝓfessionẽ: adpħicam.
legesue mundanas legẽ¬
das ꝑmittat᷑ exire: si uero
exierĩt ce ad claustrum su¬
sium ñ reclierĩt: sicut ex¬
cornunicat ab omnib eui¬
tẽtͤ. ⁊ innulla cã. si pattimi¬
ãt᷑. Reuersus autẽ. in eoꝵ

Expanded text:
post votum religionis, post factam in aliquo religioso professionem, ad physicas legesve mundanas legendas permittatur exire. Si vero exierit, et ad claustrum suspatium non redierit, sicut excommunicatus ab omnibus evitetur, et in nulla causa si patrociniatur. Reversus autem, in choro,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dcõs monachos ut ip̃as de¬
cimas ⁊̃ de ulis culturis in
qͥb olim domus construste
fuerant prefate eccłe cum
ea integritate ꝑsoluant q̃
morarent᷑. solebant ꝑsolui
stra c̃ omni distctione cõpel¬
las. Sicut ⁊t olim de pascuis
frugum fertilidatẽ reduc¬
tie decunas uolumꝰ absq di¬

Expanded text:
os monachos ut ipsas decimas etiam de illis cultis in quibus olim domus constructae fuerant, praefatae ecclesiae cum omni integritate persolvant, quas morarentur ritate, omni cum districtione compellas. Sicut enim olim de pascuis frugum fertilitatem translatis decimas volumus absque di
Abbreviated transcription (Latin):
sisse. aut accepisse legunt᷑. Il¬
li ꝓfecto clerici labioꝵ suoꝵ
decimas debent. qui acłicis
spirituahum ininisłioꝵ la¬
bores accipiunt G regorius¬

Expanded text:
sisse aut accepisse cognovimus. Illi profecto clerici laborum suorum decimas debent qui a clericis spiritualium ministeriorum labores accipiunt. Conqu
Abbreviated transcription (Latin):
sepelin. ⁊herede eius mo¬
neas ⁊ compellas. ut his qͥ
mͦ dampna contra iuistitiã
irrogauit unrta faculiates
suas condigne satisfatiant
ut sicapecato ualeat liban.

Expanded text:
sepeliri et heredes eius moneas et compellas, ut quibus modo damna contra iustitiam irrogaverat, iuxta facultates suas condigne satisfaciant, ut sic a peccato valeat liberari
Abbreviated transcription (Latin):
nio aborone sidelium segregenir
ñ communicet nec offerat. post
biennum incominunione or̃o¬
nis suscipiatur offerat autera ñ
tñ communicet pꝰ quinq̃nmũ
ad plenam cominumonem re¬
cipiatur absti nentia cibolum u
arbitrio sac̃dotis maneat
Diquis homitidium fec̃it si ep̃c ẽ
xii. aunis peniteat ⁊ deponatur

Expanded text:
nium ab oratione fidelium segregetur, nec communicet, nec offerat. Post biennium in communionem orationis suscipiatur, offerat autem, non tamen communicet. Post quinquennium ad plenam communionem recipiatur. Abstinentia ciborum in arbitrio sacerdotis maneatquis homicidium fecerit, si episcopus est, XV annos poeniteat, et deponatur;
Abbreviated transcription (Latin):
N. capellantm eius ⁊ alios
quam plures detestib suis
inramento astrinxit quod
nec testimonium uł consili¬
um uł auxilium eidem.ẜ
contra ipsum prebent. idõ
presentium austoritate uo¬
bis inuingimus ut si testi¬
monium illoꝵ publicatũ
ñ ẽ ⁊ non ẽ renuntiatum te¬
stib eos qui sunt iuram̃to
astricti. ⁊ alios sinecẽe fue¬
rit idoneos quos ip̃e intes¬

Expanded text:
 capellanum ejus et alios quamplures de testibus suis juramento astrinxit, ne testimonium, consilium vel auxilium eidem Roberto contra ipsum praeberent; ideo praesentium auctoritate vobis injungimus, ut si testimonium iliorum publicatum non est, et non est abrenuntiatum testibus qui non sunt juramento astricti, et alios, si necesse fuerit, idoneos quos ipse Robe
Abbreviated transcription (Latin):
ut nulli hostium hominum
liceat hanc paginam nr̃e con¬
firmationis infringere. uel ei
ali quatenus contraire. Si qͥ
autem ħ attemptare p̃sump¬
serit. indignationem dei. ⁊ be

Expanded text:
ut nulli hominum liceat hanc paginam nostrae confirmationis infringere uel ei aliquatenus contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipote
Abbreviated transcription (Latin):
dant quiexeo quod causa sͥ
cõmitritur suꝑ his omnib
quead causam ipsam specta¬
re noscuntur plenariam re¬
cipit potestatem. Ldem.

Expanded text:
a ex eo quod causa sibi committitur, super omnibus, que ad causam ipsam spectare noscuntur, plenariam recipit potestatem. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nꝑcoqd̾ anob̾tua
fratuitas requi¬
siuit .s. an illi cri¬
expossõnib sͥ pignorum obliga¬
tis frnctus recipurt ⁊ pꝰmodũ
recipuint capit ale. brentter trbi
orx̃m ces omnes usurarum cri¬
minib obligari quiplus reci

Expanded text:
od a nobis tua fraternitas requisivit, scilicet an illi criex possessionibus sibi pignore obligatis fructus percipiunt, et postmodum recipiunt capitale, breviter tibi dixerim eos omnes usurarum criminibus obligari, qui plus reci
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut usurarii manifesti nͦ
ad cominunionem adititan
rams nec obłonem eorum qͥs¬
qͣm accipiat. Qui autem atce¬
ꝑit. aut xp̃iane tradid̾it septil¬
ture ⁊ ea que acceꝑit reodere ꝯ

Expanded text:
si: Usurarii manifesti nec ad communionem admittantram, sed nec oblationes eorum quisquam accipiat. Qui autem acceperit aut christiane tradiderit sepulture
Abbreviated transcription (Latin):
rentes dicimis eorum quoq¬
quoq qui p̾sens secłm ꝓfessione
uocis ⁊ habitu relinquerunt dñ
communes usuras qiͣmanifestiꝰ
pecunia iudigñtib possi̾onem
eorummnpignis accipiant ⁊ ꝓue¬
nientes fructus ꝑcipiant ultra
soitem. Idcirco gñalis contilii de¬
creuit auctoritas ut nullus amͦ
usure genus ex̃cere p̃sumat ⁊ li
quid hactenus possessionem a¬
licruns data pecuma sub hatsp̃e
iupignus acceꝑit si sortem sitam
de ductis expensis defructib iam
pegtis pepit ab oluite ptesso¬
nem resrmuat debitor liautem
aliquidininus ht̃. eo recepto possõ
lucris insistat eccłiastici officiiꝑi¬
tulum pananir nisi forte benefici¬
uni eccłie suĩt qd̃ redimendum a
ħ modo demanu lainuideatur

Expanded text:
rentes dicimus eorum quoque qui praesens saeculum professione vocis et habitu reliquerunt, dum communes usuras quasi manifestius pecunia indigentibus possessiones eorum in pignus accipiunt, ut provenientes fructus percipiunt ultra sortem. Idcirco generalis concilii decernit auctoritas, ut nullus a modo nus exercere praesumat. Et si quis hactenus alicujus possessionem data pecunia sub hac spe in pignus accepit, si sortem suam, deductis expensis, de fructibus jam recepit, absolute possessionem restituat debitori. Si autem aliquod munus habet, eo recepto, possessio llucris insistat, ecclesiastici officii periculum patiatur, nisi forte beneficium Ecclesiae fuerit, quod redimendum ei hoc modo de manu laica videatur
Abbreviated transcription (Latin):
studiose ac dilignt̃ atten¬
dẽ. ut tales eccłus tue gub̾¬
natõni cõmissis ministroᷤᷤ
domin sciãt decent̃ dispo¬
ne. ⁊ ppło dei p̃ẽẽ possint ⁊¬

Expanded text:
studiose ac diligenter attendere, ut tales ecclesiis tuae gubernationi commissis ministros Domini sciant decenter disponere, et populo Dei praeesse possint
Abbreviated transcription (Latin):
due inseruitõ dei ꝑsistant
spectare noscinit᷑. ñ debñt
iilatenꝰ obtiñe. Ip̃i uo qͥ m
subdiaconatu uł supͣ ad
m̃m̃ia. conuolarunt. muli¬
cres p̾sunt ⁊ debñt inuitas⁊
renitentes relinquere ñ huiꝰ¬

Expanded text:
nt, spectare noscuntur, non debent ullatenus obtinere. Ipsi vero, qui in subdiaconatu vel supra ad matrimonia convolarunt, mulieres possunt et debent invitas et renitentes relinquere, nec hu
Abbreviated transcription (Latin):
hant. ⁊ adepta bñficia ni¬
cħominꝰ optiñe ꝯtendũt.
Alii aũ licet filii sac̃dotum
ad sacros ordines ñ licite
gnũ ẽ ⁊ sacroꝵ canonum
institutõib noscit᷑ peni¬

Expanded text:
hunt, et adepta beneficia nihilominus obtinere contendunt. Alii autem, licet filii sacerdotum ad sacros ordines minus licite gnum est, et sacrorum canonum institutionibus noscitur peni
Abbreviated transcription (Latin):
Decisti qđ quidam faciũt
domumubi infirmus de¬
cumbit. si inuenerĩt ali¬
quẽ lapidem iuixta iacẽ¬
tem. reuoluunt lapidẽ
atq requirunt ĩ ioco
uͥ iacebat lapis. si muscã¬
tc̃ affirmant egrotum
uenerint qd̃ se moueat
dicunt eum moriturum
si fecisti ł credidisti ꝓx di

Expanded text:
ecisti quod quidam faciunt, domui ubi infirmus decumbit, si invenerint aliquem lapidem juxta jacentem, revolvunt lapidem, et requirunt in loco ubi jacebat lapis, si ibc affirmant aegrotum venerint quod se moveat, dicunt esse moriturum. Si fecisti, aut credidisti, vi
Abbreviated transcription (Latin):
ereltgiosorum uiroruicom
contentio amuna qd̃ absit ca¬
ritate disiungat magna ẽ soi¬
licituoie statuendum in fa¬
res possit malt̾ationeni dire

Expanded text:
religiosorum virorum intentio a mutua, quod absit, charitate disjungat, magna est sollicitudine studendum, ut fares possit in altercationem de
Abbreviated transcription (Latin):
si fecisti falsitatẽ aliꝙ¬
e fraudem aliquam in
mensuris ł ponder sbo ita
dico ut faiso modio. ł c̃ põ¬
derib uiuistis. tua bona
uenderes alus xͥanis. si
fecisti. ł consensisti xx di
es ĩ pane ⁊ aqua ponit.¬

Expanded text:
 Fecisti falsitatem, vel fraudem aliquam in mensuris, aut in ponderibus, ita dico, ut falso modio, aut cum ponderibus injustis tua bona venderes aliis Christianis? Si fecisti, aut consensisti, viginti dies in pane et aqua poenit
Abbreviated transcription (Latin):
Quicumq imquadrage¬
sima esum carnium pre¬
sumserit aitẽptare. non
solum reus erit resurecti
illi cumulet᷑ ad penam
ut in ipsius ãmĩnucło ab
onim esu carmum. absti¬
neat qui sacris dieb ob¬

Expanded text:
Quicunque in Quadragesimae diebus esum carnium praesumpserit attentare, non solum reus erit resurrectiilli cumuletur ad poenam, ut in ipsius anni circulo ab omni esu carnium abstineat: quia sacris dieb
Abbreviated transcription (Latin):
iquis furtum capitale commi¬
casas freg̃it .uii. annis peniteat¬
⁊ quod furatus ẽ reddat. Si quie
uero deminorib semel aut bis
furtum fec̃ĩt reddat. qd̾ tulit ⁊¬

Expanded text:
quis furtum capitale commicasas effregerit, septem annos poeniteat, et quod furatum est reddat. Si quis vero de minoribus semel aut bis furtum fecerit, reddat quod tulit,
Abbreviated transcription (Latin):
rõnis titłm. s ignominie
potius eulogium accepũt¬
⁊ ne sͥ licentia talis presũp¬
tio faciat decreuuis ut
grado sacerdotali. ł leuitici
ordinis quẽ me puerse ad¬
epti st̃ depositi equo uiditõ

Expanded text:
onis titulum, sed ignominiae potius eulogium perceperunt, ne sibi licentiam talis usurpatio faciat, decrevimus ut gradum sacerdotis vel Levitici ordinis, quem perverse adepti sunt, depositi aequo judi
Abbreviated transcription (Latin):
dlĩci qui relisto habitu suo ⁊ offõ
intonsi ⁊ tamqͣm laici conu̾̃san¬
tur. sticriminib comp̾hñsi
teneantur ꝑeccłiasticam lib̾ri
uistictam ñ p̃cipimus. Teles em̃
interapostatas numerandos
scõrum patrum stacrita declarãt.

Expanded text:
ici, qui, relicto habitu suo et officio, intonsi et tamquam laici conversantur, si in criminibus comprehensi teneantur, per ecclesiasticam liberari iustitiam non praecipimus ; tales enim inter apostatas numerandos esse, sanctorum patrum statuta declarant.
Abbreviated transcription (Latin):
am si consentimus qd̾ oĩa¬
ͥ sacramenta eccłastica qͥs¬
faciat. omnis ordo eccłasticꝰ
turbabit᷑ nec catholice fid̾i
iure cõsistunt. nec canones
sacri rite obseruant᷑. Q d
n. ꝓfuit simoni ma baptiᷤ¬
mum sacrum ficte suscipe

Expanded text:
am si consenserimus quod omnia sacramenta ecclesiastica quisfaciat, omnis ordo ecclesiasticus conturbatur, nec catholicae fidei jura consistunt, nec canones sacri rite observantur. Quid enim profuit Simoni Mago baptismum sacrum ficte suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
Ci abbas in monastĩum suum
ingredi ꝑmiserit. aut festi¬
uitates alquas. iͥdem expec¬
tare. tͥb monsib ĩ alio mona¬
st̾io retrudat᷑ pane ⁊ aqua

Expanded text:
ierem in monasterium suum ingredi permiserit, aut festivitates aliquas ibidem spectare, tribus mensibus in alio monasterio retrudatur, pane et aqua
Abbreviated transcription (Latin):
cum quadam die casu cum
quodam cłicolud̾et contigit
icultellus quem adlatus sii¬
um h̾ebat malt̃um incidit.

Expanded text:
 quod cum casu cum quodam clerico luderet, et eius cultellus, quem ad latus suum habebat, in alterum incidit
Abbreviated transcription (Latin):
Nspicias si aliquid instola
dissutum aut ꝑ luxuriam
sordidatum aut ꝑ iracũ¬
diam combustum aito ꝑ
inuidiam concissum. aut
ꝑ auariciã tenebrosum ẽẽ

Expanded text:
spicientes, si aliquid in stolagligentiam dissutum, aut per luxuriam sordidatum, aut per iracundiam combustum, aut per invidiam conscissum, aut per avaritiam tenebrosum esse
Abbreviated transcription (Latin):
tus sit ad unam iussionẽ
imꝑatoris intus sedentis.
Monet solus ille labia. cũ
bona fiunt si malus male
nisi bona: c̃ possidet diabłs
quid pͥ itbere nisi mala: In
deo an diabło. Cum paraue¬
ris ipse qui possidebit imꝑ¬

Expanded text:
tus fit ad unam jussionem Imperatoris intus sedentis? Movet solum ille labia, cum bona fiunt; si malus mala nisi bona? Cum possidet diabolus, quid potest jubere, nisi mala? In Deo, an diabolo: cum paraveris, qui possidebit, i
Abbreviated transcription (Latin):
tioniꝯ inmentem alicuins e¬
merserit ab eccłia .ro. soluat᷑
que interalias disponente do¬
mino obrinere meruit pͥnci¬
patum. Quesitum ẽ siqusdẽ
anođ utrum si aliquis eccłia
uł possessione qualsor se asse¬
uerans absq uiditio ⁊ cã rõna¬
bili spoliatum anobis ad iudi¬
cos litt̾as optinet. ut infra cer¬
tum tempus restituatur sibi
possessio siconstit̾it iudici eũ
debeat restitm. cumis quiterat
eccłiam uł possesfionem quani
ip̃e requirit antequam delitt̾is
ip̃is aliqua m̃tio fieret studio¬
rum uł ꝑegrinationis uł alia
hiuꝰmodicausa seabsentau̾it
nec infra p̾fixum tempus uidi

Expanded text:
in mentem alicujus emerserit, ab Ecclesia Romana solvatur, quae inter alias disponente Domino obtinere meruit principatum. Quaesitum est siquidem a nobis utrum, cum aliquis ecclesia vel possessione qualibet se asseverans absque judicio et causa rationabili spoliatum a nobis ad judicem litteras obtinet, ut infra certum tempus restituatur sibi possessio, si constiterit judici eum debeat sibi restitui, cum is qui tenet ecclesiam vel possessionem quam ipse requirit, antequam de litteris ipsis aliqua mentio fieret, studiorum peregrinationis vel alia hujusmodi causa se absentaverit, nec infra praefixum tempus possit
Abbreviated transcription (Latin):
babuerunt panũ dełes uerum si
anique corruerunt uł iinantur
mit̃ tolerare ñ aut ut eaꝯ exaltent

Expanded text:
abuerunt, pati non debes. Verum si antique corruerunt vel ruinam mmiter tolerari, non autem ut eas exaltent
Abbreviated transcription (Latin):
fertr aut festiuitates aliquas
ibidem spectare trib men fib
in aliomonasterio retruda¬
tur pane ⁊aqua ctã cõtẽp¬

Expanded text:
serit, aut festivitates aliquas ibidem spectare, tribus mensibus in alio monasterio retrudatur, pane et aqua tantum conten
Abbreviated transcription (Latin):
petũt aregib ⁊ horren¬
de cupiditatis impulsu egen¬
tium sub̾am rapuint irrita ha¬
beantur. que optinent ⁊ a cõio¬
ne eccłie ciuus facultatem au¬
fcrre cupiunt excludantus.

Expanded text:
petunt a regibus, et horrendae cupiditatis impulsu egentium substantiam rapiunt, irrita habeantur quae obtinent, et a communione Ecclesiae, cujus facultatem auferre cupiunt, excludantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mare. Illi auitem qui seasserirrit
animum regis inflamasse ado¬
dium uude forte fint homicidi
suggestionib suisꝓuocassent. Illi
qͦ ñ fuerunt culpa lib̾i. nec apena
uebent eẽ inmunez qui licet fue¬
rint illuis iniquemachinanoiis
ignari. tamen sieos siccarioꝵ esse
sciebant insarciniseorum cꝰtodi¬
endis minist̾ium p̾buerunt Eos
ũo qui sedicunt illuis sanca in¬
ri ⁊ suorum post mortem eius oc¬
cripasse spolia sinicħ̾ aliud intan¬
to fannore commiserunt apena
morns cis arbitramur eẽ uinui¬
nos s q̃ occupau crunt eisquorũ
fuerunt tenent᷑es uuntegrum
restimuere si hñt infatultatib¬
sius uñ ea redd̾e pꝰsunt: up̃is exh

Expanded text:
viare. Illi vero qui se asserunt viare. Illi vero qui se asserunt animum regis inflammasse ad odium, unde forte fuit homicidiusuis suggestionibus provocassent. Illi quoque non fuerunt a culpa liberi nec a poena debent esse immunes, qui licet fuerint illius iniquae machinationis ignari, tamen si eos sicarios esse sciebant, in sarcinis eorum custodiendis ministerium praebuerunt. Eos vero qui se dicunt illius sancti viri et suorum post mortem ejus occupasse spolia, si nil aliud in tanto facinore commiserunt, a poena mortis ejus arbitramur esse immunes, sed quae occupaverunt, eis quorum fuerunt tenentur in integrum restituere, si habent in facultatibus unde ea reddere possint, et ipsis ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓuidentia. rõ. eccłte que uti¬
q cecrarum optiuet disponen¬
te dño principatum: questtõeᷤᷤ¬
i remoueãtur ⁊ remoueatur
nhis ambiguitas decordib sĩ¬
gborun. licet autem suꝑ queᷤᷤ¬
tionib qutas nob̾tita discretio
soluanda direxit. te nõ dubite¬
existere: cogunur cũ excepte ser¬
iitutis minist̾io iuxta discre¬
pondere Sane cum uirlict̾as siꝯ
⁊ sapiens ⁊ discretissis ⁊ his płimũ
ex̾citanis: plenius nosti qr in exces¬
stonib singłoium ñ solum quali¬
excessus magis imno qͣm in auo
qui inanimo occidendi illum sc̃m
capiendi si deilla captione mors il
li ĩ qui ñ ferirent s ut ꝑcussorib
openiferrent si forte molenna ꝙͣ
quidem moliri debeant impedire¬
tur paulominou pena mul cta¬
ri debent. Quiacum słptum sit
abhomicidii reatummuno uõ
ẽẽ qui occisorib opem cctra alio
pĩare uen̾iũnt. Nec caret scrupu¬
lo soctetatis occulte qui tum pos¬
sit manifesto facinõi desinit ob¬

Expanded text:
 quae ubique terrarum obtinet disponente Domino principatum, quaestiones solvantur, et removeatur in his ambiguitas de cordibus singulorum. Licet autem super quaestionibus, quas nobis discretio tua solvendas direxit, te non dubiteexistere, cogimur tamen ex servitutis ministerio juxta discrespondere. Sane cum vir litteratus sis et sapiens et discretus, in his plurimum exercitatus plenius nosti, quia in excessibus singulorum non solum qualiexcessus magis in uno quam in alio qui animo occidendi illum sanctcapiendi, si de illa captione mors ejuli etiam qui non ut ferirent, sed ut percussoribus opem ferrent, si forte violentia quam quidam moliri debebant, impedirentur, paulo minori poena mulctari, quia cum scriptum sit,ipsos ab homicidii reatu immunes non esse, qui occisoribus opem contra alios praestare venerunt, nec caret scrupulo societatis occultae, qui cum possit manifeste desinit facinori ob
Abbreviated transcription (Latin):
licet exhis ea que ocmupanerunt
se fattrentur pauꝑib erogasse
ñ tñ alienas rescum ip̃i potitss¬
sent cis quorum funt restitu¬
ere. debuerunt peccorib eroga¬
rum partitipatione se reos ẽe cog¬
ne cominunicau̾int scienter ł
ignoranter scd̾m ħ penitñtia ẽ
indicenda. Qticos autem quos

Expanded text:
idam ex his ea quae occuparunt se fatentur pauperibus erogasse, non tamen alienas res, cum ipsas potuissent eis quorum fuerint restituere, debuerunt pauperibus erogarum participatione se reos esse cogne communicaverint scienter vel ignoranter, secundum hoc poenitentia est indicenda. Clericos aute
Abbreviated transcription (Latin):
concilio carc̾. In p enam¬
a rectorib eccłiarum gai¬
irrationabiliter fiebant
⁊ se fuosq successores pene
grau obligabant. ut fa¬
cta sua neqiiuissent dis¬
soluere precipimus ut
nemo sucessor in antecessori sui
pena sit obligatus s sue pro¬
uidentie sit concessum ut si
antecessor eius res eccłie irõ¬
nabilit̾ distribuit ab eo ad mꝰ

Expanded text:
Concilio Carthaginena rectoribus ecclesiarum irrationabiliter fiebant, et se suosque successores poena gravi obligabant, ut facta ipsorum nequivissent dissolvere, praecipimus, ut nemo successor in antecessoris sui poena sit obligatus, sed suae providentiae sit concessum, ut, si antecessor ejus re ecclesiae irrationabiliter distribuit, ab eo ad us
Abbreviated transcription (Latin):
iadu̾sa pars post factam uta¬
tionem it̃ arripũit adsedem a¬
płicam uenicndi ñminus po¬
tĩf innogotii cognitione cecũ¬
oum uiris formam ꝓcedere
Quod itq si ante titationẽ

Expanded text:
et adversa pars post factam citationem iter arripuerit ad sedem apostolicam veniendi, non minus poteris in negotii cognitione secundum juris formam procedere. Quod utique si ante citationem
Abbreviated transcription (Latin):
ertissimum est quod ne¬
q amicitia neq propĩ¬
qlutas gn̾is. neq regnis ub¬
limitas homini debet eẽ p̃¬
tiofior ueritate ñ mutan¬
da. Ambrosins inlibro
Nexquirendis
consiliis multum adiun¬
git uite probitas. uirtu¬
tum prerogatura. bem¬
gr̃a. quis enim inceno fõ¬
tem requirat. quis extur¬
bida aqua potum petat :
Itaq ubilituria ẽ ibuntẽ¬
ꝑantia. ubi uitioꝵ confu¬
quid existimet. quis non
despitiat morum collum¬
onem : Quis se utilem a
liene cause uidicet quem

Expanded text:
ertissimum namque est, quod neque amicitia neque propinquitas generis, neque regni sublimitas homini debet esse preciosior veritate, quia Ambrosius in libro n querendis consilijs plerumque adiungat vite probitas, virtutum prerogativa, benbdit: "Quis enim in ceno fontem requirat? quis ex turbida aqua potum petat? itaque ubi luxuria est, ibi intemperantia. ubi confuum existimet? Quis non despiciat morum colluvionem? Quis utilem causae alienae judicet, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ulli liceat alienare rem
torib sp̃alis ẜpotece titulo
obligare. Alienationis autẽ
uerbum continet uenditionẽ
tuum contrarium. S om̃s om̃i¬
no sacerdotes ab huiusmodiati¬
enatione abstineant. penas tim̃¬
tes quas leonina constitutio.

Expanded text:
ulli liceat alienare rem toribus specialis hypothecae titulo obverbum continet venditionem,tuum contractum. Sed omnes omnino sacerdotes ab hujusmodi alienatione abstineant, poenas timentes quas Leoniana constitutio m
Abbreviated transcription (Latin):
nare quam emendare. ut si
pleni odio uł iniudia rał ma¬
litia dampnent ineo qui deli¬
quit iram que ẽ festuca. odi¬
um. trabs. iratus alicui:
uusst aliquando eum corrigi
qui odio hoc uelle nequit. ⁊¬
ideo impossibile diͥ ut festu¬
tam fr̃ demat qui trabem ge¬
stat. prius ergo trabs odũ
trem possimus inc̾pare. ut
seu prosit illicorrectio seu
non. Nos iñ desimplicitate
nrioculi simus seturi. Itẽ
ota siquem uis reprehen¬
dere. primum uide. simił
tisis quod sies parit̾ inge¬
misce. ⁊ non eumpͥus tibi
obtemꝑare. s pariter cona¬
fine magna nec̾itate obiur¬
gationes sunt ad hibende ⁊ ñ¬
nisi respectu dei remota priꝰ¬
ab ociuo trabe ocłi.

Expanded text:
nare quam emendare. Ut si pleni odio vel invidia, vel malitia, damnent in eo quod delinquit ira; quae est ut festuca, odium, ut trabs. Iratus alicui vult aliquando eum corrigi; qui odit hoc velle nequit: et ideo impossibile dicitur ut festucam fratri demat, qui trabem gestat; prius ergo trabs odii,trem possimus increpare: ut, sive prosit illi correctio, sive non, nos tamen de simplicitate nostri oculi simus securi. Vix ta. Si quem vis reprehendere, primum vide si similis ei sis. Quod si es, pariter ingemisce et noli eum tibi obtemperare, sed pariter conasine magna necessitate sunt objurgationes adhibenda, et nonnisi respectu Dei, remota ab oculo trabe.
Abbreviated transcription (Latin):
funt. ⁊ deloco ad locum iter
da ẽ neeos recipiant.ance¬
quam illuc redeant ubi ra¬
pinam fecerunt ⁊ omnia
pleniter emendent. Ubi

Expanded text:
ui de loco ad locum iter da est, ne eos recipiat, antequam illuc redeant ubi rapinam fecerunt et omnia plene emendent .
Abbreviated transcription (Latin):
cili aut patrui. polluere. Aut
onem flagitiosum coħcere
⁊ adpenitentiam emollire
ꝑquem enim magis rei ue¬
ritas uentilatur. quam ꝑ
illum fub quohabitat. ⁊
ħitare desiderat. Exconci¬

Expanded text:
culi, vel patrui polluere, aut onem flagitiosum coercere, et ad poenitentiam emollire. Per quem enim melius rei veritas ventilatur quam per illum sub quo habitat, et habitare desiderat? C
Abbreviated transcription (Latin):
nuda sponsionis u̾ba p᷑st̃
intueri. ꝓpinquitas enim
ita ꝓrsus se ht̃ res ioħis istuiᷤᷤ
ut uelit se filiam illi nupti¬
is copłare: cui pͥmã decreu̾it

Expanded text:
nuda sponsionis verba possunt intueri. Propinquitas enim ita prorsus sese habet res Joannis istius, ut velut secundam filiam illi nuptiis copulare, cui primam jam decreverat
Abbreviated transcription (Latin):
uib uero
placu̾it ex ꝯsensu
ab usu carnał ocupiscẽ¬
tie in ꝑpetuũ ꝯtin̾e. ab¬
sit ut int̃ illos uincłm cõ¬
iugale rumꝑat᷑. ĩmo fir¬
miꝰ erit qͦ mag̃ ea pacta
seph. Noli tim̾e accipere

Expanded text:
uibus vero placuerit ex consensu, ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut inter illos vinculum conjugale rumpatur: imo firmius erit, quo magis ea pacta ad Joseph, Noli timere accipere
Abbreviated transcription (Latin):
Dep̃hensibilem ⁊ eccłiastica
emendatione dignum ap̃
płimos canonicos moleuisse
morem eccłiasticum cucullaᷤ
quib soł monachis utendũ ẽ
uduant. Cũutiq illorũ hĩt᷑
penit᷑ usurꝑare ñ debeant
a quorũ ꝓposito quodã modo
distant. Quia sic̃ indecens est
ut arma militaria more lai¬
corũ gestent. ita nimirum
inhonestum ⁊ ualde in decor̃
est ut alt̾iuis ꝓpositissbi indu¬
m̃ta imponant. Habitꝰ nãq
singłõrum ordinum iccͥeo in
eccłia ab inuicem discreti sũt.
ut hũs uisis cuius ꝓpositi fint¬
one dño militent liquido cog¬
noscatur Ilam ⁊ dñi lege uir
muliebrem ⁊ mulier uirilem
ꝓhibetur induere uestẽ .s. ut
turpe est uirum uestem mu¬
lieb̾rem ⁊ mulierem uestẽ
ninlem induere. tta ualde in¬
detorum est canonicum uestẽ
monasticam induere nͥ tamẽ
nulla auctoritate aꝓꝓbatur.
s potius ab hiis qui sanum sa¬
punt m̃ito rep̃hendit᷑ ⁊repu¬
diatur. oportet ut ab hinc ne
fiat penitus inhibitum sit.

Expanded text:
ehensibilem et ecclesiastica emendatione dignum apud plerosque canonicos inolevisse morem ecclesiasticum, cucullas, quibus solis monachis utendum est, induant: cum utique illorum habitum penitus usurpare non debeant, a quorum proposito quodam modo distant: quia sicut indecens est, ut arma militaria more laicorum gestent, ita nimirum inhonestum et valde indecorum est, ut alterius propositi indumenta sibi imponant. Habitus namque singulorum ordinum idcirco in ecclesia ab invicem discreti sunt, ut his visis, cujus propositi sitone Domino militet, liquide cognoscatur; nam et Domini lege vir muliebrem, et mulier virilem, prohibetur induere vestem, scilicturpe est virum vestem muliebrem, et mulierem vestem virilem induere, ita valde indecorum est canonicum vestem monasticam induere, nisi tamnulla autoritate approbatur, sed potius ab his qui sanum sapiunt merito reprehenditur et repudiatur, oportet ut ab hinc, ne fiat, penitus inhibitum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
missas celebrent plebem int̾¬
audire. quosi inuenĩnt sta¬
tum de eccłia eiciãtur. ⁊ ad su¬
am parrochiam redire com¬
banũ eo nolente nisi in iti¬
nere fũit uł placitũ hũit ad
missam reciꝑe audeat.

Expanded text:
missas celebrent, plebem inteaudire. Quem si invenerint, statim ab ecclesia ejiciant, et ad suam parochiam redire comsanum eo nolente, nisi in itinere fuerit, vel placitum ibi habuerit, ad missam recipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
gilantissima cura custodi
festinato om̃s ad eccłiam cõ¬
ce aut inhoneste uł incompo¬
site s cum reuentia ⁊ dei timo¬
re ing̃diantur. S qm̃ aliud¬
est ex toto omitt̾e aliud pi¬
gre occuirere qͥ segnit̃ aut
ut ñ cum aliis in choro si oĩ¬
ut erubesc̾ẽ discat in loco hꝰce¬
modi negligentib ꝯstituto a

Expanded text:
gilantissima cura custodirfestinanter ad ecclesiam conce, aut inhoneste, vel incomposite, sed cum reverentia et Dei timore ingrediantur. Nec est ex toto omittere, aliud pigre occurrere; qui segniter aut non cum aliis in choro, sed omnut erubescere discat, in loco hujuscemodi negligentibus a
Abbreviated transcription (Latin):
unt quidam mei ordinis
quib om̃is cura est de ues¬
tib si bñ oleant. si peslapsa
trines calamistri uestigio ro¬
tantur. digiti ab anuł radĩãt.¬
⁊ ne plantas humidior ua
spargat uix impͥmunt sũ¬

Expanded text:
unt quidam mei ordinis quibus omnis cura est de vestibus, si bene oleant, si pes laxa crines calamistri vestigio rotantur, digiti de annulis radiant, et ne plantas humidior via spargat, vix imprimunt sum
Abbreviated transcription (Latin):
qdꝰ ab enus qui presidi dum pẽ¬
det arbitrio ut consideret dili
pegͥnatio an recompensatio int¬
hor sit ⁊ magi dõ accepta. ⁊ std̃
ħ debet exinde dispensars. A le¬

Expanded text:
d ab eius qui presidet pendet arbitrio ut consideret diligegrinatio an recompensatio melior sit et magis deo accepta et secundum hoc debet exinde dispensare .
Abbreviated transcription (Latin):
llud statuendum eẽ censemus
ut si inminori etate filii inmo¬
nasti̾o oblati fuerint ⁊ sacrã
tonsuram uł uelamen suscepe¬
rint dignum quidem digrinꝰ
ut .xu. antio. aprelatis moni¬
tis uerbisq inquuant᷑ utrũ
imp̃o habitu ꝑmati̾e cupiant

Expanded text:
 statuendum esse censemus, ut si in minori aetate filii monasterio oblati fuerint, vel sacram tonsuram, vel velamina susceperint: dignum quidem duximus, ut XV. anno a praelatis moniti verbis inquir antur, utrum in ipso habitu permanere cup
Abbreviated transcription (Latin):
constituti. ut plantare debe¬
amus que ad iirtutũ spec¬
tant decorem ⁊ euelłe ⁊ eradi¬
care curemus que obina st̃
rationi. ⁊ profectum impe¬
diunt salutis. Intelleximus
minatim ex communicatos
contra prohibitiones ep̃õꝵ
eccłiasticepresumunt trad̾e
sepulture non cogitante ꝙ
graue sit ilł in morte commu¬
nicare quos dum uiuerent
cessib seg̾gauit. Unde quia
huius modip̃srmptionẽ ⁊ te¬
meritatẽ non possumus nec
predictos fr̃s moneas ⁊ hor¬
teris ⁊ eis erꝑte nr̃a precipiaᷤᷤ
ut si quos in excominurica¬
tione defunctos incurateri¬
is eccłiat̾ sepelierint. cos extͣ
cimiteria ip̃a penitus eitiãt
Ꝙ si facere nol uerint tu hoc
ip̃m̃ dehis qus in excominu¬
nicatione defunctos ẽẽ con¬
stiterit. auctoritate nr̃a. ap.¬

Expanded text:
constituti, ut plantare debeamus quae ad virtutum spectant decorem, et evellere et eradicare curemus quae obvia sunt rationi, et perfectum impediunt salutis. Intelleximus minatim excommunicatos contra prohibitionem episcoporum ecclesiasticae praesumunt tradere sepulturae, non cogitantes quam grave sit illis in morte communicare, quos, dum viverent, cessibus segregavit. Unde, quoniam hujusmodi praesumptionem et temepraedictos fratres moneas et horteris, et eis ex parte nostra praecipias, ut si quos in excommunicatione defunctos in coemeteriis ecclesiarum sepelierint, eos extra coemeteria ipsa penitus ejiciant. Quod si facere noluerint, tu hoc ipsum de his, quos in excommunicatione defunctos tibi esse constiterit, auctoritate nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ab ep̃o suo fuerit degrada¬
tus arit ab offitio procertis
cͥminib suspensus ⁊ ip̃e ꝑ
contemptum ⁊ suꝑ biam
aliquid deministi̾o sibiint̾¬
dicto agere presumpserit
⁊ postea ab ep̃o suo correctus
incepta presumptione ꝑdu¬
rauerit hic om̃ib modis ex¬
communicitur ⁊ abeccłia
expellatur. ⁊ quicumq cũ
eo communicauerit. simi

Expanded text:
ab episcopo suo fuerit degradatus, aut ab officio pro certis criminibus suspensus, et ipse per contemptum et superbiam aliquid de ministerio sibi interdicto agere praesumpserit, et postea ab episcopo suo correptus in coepta praesumptione perduraverit, hic omnimodis excommunicetur et ab Ecclesia expellatur. Et quicunque cum eo communicaverit sci
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos sciat pro¬
certo aliquem ẽẽ reum
alicuius cͥminiq. uł sicon¬
fessus ei fuerit hoc emenda¬
renoluerit. nisi uiditiario¬
ordine quis probare possit:
non debet eum nomina tĩ¬

Expanded text:
sacerdos sciat, aliquem esse reum alicujus criminis, vel confessus fuerit, et emendare noluerit, nisi ordine judiciario quis probare possit, non debet eum nominati
Abbreviated transcription (Latin):
causis excominunicati se¬
reti centes carisas pro qͥb
sunt uincdo ex commura¬
cationis astricti de abso¬
lutionẽ litreras deferũt.

Expanded text:
ui « excommunicati sereticentes causas, pro quibus sint vinculo excommunicationis adstricti, de absolutione sua litteras deferant.
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit sancto conuentui ut
testes ad testimonium dicen¬
dum pretio ñ ducantur ⁊ut
quiq optimi ⁊n̾deliores inte¬
stimonium adducantur. ⁊ ut
is contraquẽ quis testimom
are debet nullam ei possit affer¬
re calumpniam ⁊ut nullus¬
testimonium dicat nisi ieui

Expanded text:
lacuit sancto conventui, ut testes ad testimonium dicendum pretio non conducantur, et ut quique optimi et fideliores in testimonium assumantur, ut is, contra quem testimonium ferre debent, nullam eis possit afferre calumniamtestimonium dicat aut sacram
Abbreviated transcription (Latin):
t om̃is controuersia que
de eccłiasticis reb fit sed̾
diuinam legem sub duob
ul trib testib t̾minetur.
Testis e̾ dominus dum dicit
Non unus stet contra aliũ
S inore duoꝵ uł trium tes¬
tium stet omne uerbum.¬

Expanded text:
t omnis controversia quae de ecclesiasticis rebus sit, secundum divinam legem sub duobus vel tribus testibus terminetur . Testis est Dominus cum dicit: Non unus stet contra alium, sed in ore duorum vel trium testium stet omne verbum
Abbreviated transcription (Latin):
alsus testis dicit
salomon non erit impo.¬
nitus qui falsum testimo¬
nium profert contra pro¬
ximum suum extinguet᷑
lucerna eius indie ultĩo
falsidicus testis trib ꝑso
nis ẽ obnoxiꝰ. primũ dõ cu¬
ius presentiam contẽpnt
deinde uidici quem m̃tien¬
do fallit. postremo innocẽ¬
ti quem falso testimonio.

Expanded text:
alsus testis, dicit Salomon, non erit impunitus. Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, extinguetur lucerna ejus in die ultimoFalsidicus testis tribus est obnoxius. Primum deo, cuius presentiam contemnit; deinde iudici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem falso testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
pm̃ presb̾ꝵ. aut diaco¬
num. canes ad uenãd
ancipitres aut huiusmi
res habere non licet qd̃
si aliquis talium ꝑsona¬
rum. in hac uoluuitate

Expanded text:
pum, presbyterum, diaconum, canes ad venandum, aut accipitres, aut hujusmodi res habere non licet. Quod si quis talium personarum in hac voluptate
Abbreviated transcription (Latin):
ootũ ⁊ nobilium laicarũ qui ibr
fucrunt mordint digesta tum
signais ꝓpͥa manu pͥssis conti¬
n̾e. Naisu̾horum astipłone pa¬
gina anctoritans testium nrida¬
ut᷑ locum diẽ annum. principẽ
⁊ nrdictiones infine ⁊nmar¬
gine ãnotata hãt in hunc mo¬
dum act̾ milla cuntate indo¬

Expanded text:
 nobilium laicorum, qui ibi adfuerint, in ordine digesta cum signis propria manu impressis continere. Nam sine horum astipulatione pagina auctoritate testium nudaut locum, diem, annum, et consulem, et indictionem, in fine vel in margine adnotatam habeat in hunc modum. Actum in illa civitate, i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ pꝰea dñs illius ueniens legi¬
b eum acquisierit sancitum
ẽ ut sidñs enis illilib̾tatem da¬
reuolu̾it ingradusrio ꝑ mane¬
at. Siu̾o eum cathena serititis
lũit gradum suũ amittat qi

Expanded text:
et postea dominus eius veniens legibus eum adquisierit, sancitum est, ut si dominus eius illi libertatem dare voluerit, in gradu suo permaneat; si vero eum catena servitutis luerit, gradum amit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quilibet seruus dñm fugiens
aut litt̃ĩs aũ adhibii ꝯ testib mu¬
nere concductis uł coruptis uł
qnaubet caliditate uł frande ad
gradus ecclĩasticoꝵ ꝑuen̾it de¬
cretum ẽ ut deponatur ⁊ dñs eiꝰ
enim recipiat. Siu̾o auus autpa¬
ter alia patria inaliaminiguis
incad̾ ꝓuintia filium genu̾it
⁊ ip̃m filium ibid̃ educau̾it ⁊
ad gradus eccłiastioo ꝓmotus¬

Expanded text:
 quilibet servus dominum suum fugiens aut latitans, aut adhibitis testibus munere conductis vel corruptis, aut qualibet calliditate vel fraude ad gradus ecclesiasticos pervenerit, decretum est ut deponatur, et dominus ejus eum recipiat. Si vero avus aut pater ab alia patria in aliam migrans in eadem provincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus ad gradus ecclesiastico
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ uosẽẽ. tuaũ affirmas
eo ꝙ cap̃ mulierises. qr si
seꝓclamare nolũat: cur
tam diu tacuit: Cito enĩ
statĩ in ip̃a nouitate pͦt m̃¬

Expanded text:
inter vos esse: tu autem affirmas eo quod caput mulieris es: quia si se proclamare voluerat, cur tandiu tacuit? Cito et instatim in ipsa novitate, post me
Abbreviated transcription (Latin):
eiusq successorib canonice in¬
consultum quod michiꝑse
aut ꝑliteras. aut ꝑ nuntiũ
manifestab̾. ad eoꝵ dampnũ¬
nulli parandam. Papatũ ro.
tor ero ad retmnendum ⁊ defen¬
dendum saluo meo ordine cõ¬
trahomines. Uotatus ad sy¬
nodum ueniam nisi preoccupa¬
tus fuero canonica prepediti¬
one legatum aplice sedis quẽ
certum eẽ legatum cognouero
in eundo ⁊ redeundo honorifice
annis. Aut ꝑ me aut ꝑ certũ
nuntium meũ uisitabo nisi
eoꝵ ab soluar licentia. sic me

Expanded text:
et successoribus suis canonice inconsilium quod michi per se uel litteras aut nuntium manifestabunt, ad eorum dampnunulli pandam. Papatum Romane tor ero ad retinendum et defendendum, saluo meo ordine, contra omnes homines. Vocatus ad synodum ueniam nisi prepeditus fuero canonica prepeditione. Legatum apostolice sedis quem certum legatum esse cognouero in eundo et reddendo honorifice annis aut per me aut per certum nuntium meum uisitabo, nisi eorum absoluar licentia. Sic me
Abbreviated transcription (Latin):
luriiẽẽ uideamur. Uerũ aliqũ
in romana eccłia apłib prede¬
eẽ recolitur ⁊ cłici qui coacti mi¬
nisterium eccłie abiurauerãt
aiuiramento ab solutionis be¬
nefitium metuctunt. ⁊ ad coħ¬
cendam iniquitatem eoꝵ qui
eccłiasticos uiros ad prestandũ
rant ꝑ massisunt in eadem ec¬
cłiaministrare. ¶ tegoruiᷤ¬

Expanded text:
ur. Verum aliquando in Romana ecclesia a pluribus predese recolitur, quod clerici, qui coacti ministerium ecclesie abiurarunt, de iuramento absolutionis beneficium meruerunt et ad coercendam iniquitatem eorum, qui ecclesiasticos viros ad prestandum rant, permissi sunt in eadem ecclesia ministrare. Lu
Abbreviated transcription (Latin):
eiusq successorib canonice in¬
consultum quod michiꝑse¬
aut ꝑ litteras. auit ꝑ nuntiũ
manifestab̾. ad eoꝵ dampnũ
nulli parandam. Papatũ ro.
tor ero ad retinendum ⁊ defen¬
dendum saluo meo ordine cõ¬
tra homines. Uocatus ad sy¬
nodum ueniam nisi preoctupa¬
tus fuero canonica prepediti¬
onelegatum apłice sedis quẽ
certum eẽ legatum cognouero
in eundo ⁊ redeundo honorifice
annus. Aut ꝑ me aut ꝑ certũ
nuntium meũ uisitabo nisi
eoꝵ absoluar licentia. sic me
ds̃ adiuuet tħ scã euangłia.

Expanded text:
isque successoribus canonice inconsilium vero, quod michiaut per litteras aut per nuntium manifestabit ad eorum damnum nulli pandam. Papatum Romane tor ero ad retinendum et defendendum, saluo meo ordine, contra omnes homines. Vocatus ad synodum ueniam nisi prepeditus fuero canonica prepeditione. Legatum apostolice sedis quem certum legatum esse cognouero in eundo et reddendo honorifice annis aut per me aut per certum nuntium meum uisitabo, nisi eorum absoluar licentia. Sic me Deus adiuuet et hec sancta euangelia.
Abbreviated transcription (Latin):
nec testimonium uł consili¬
contra ipsum prebent. i dõ
presentium auctoritate uo¬
bis inuingimus ut si testi¬
monium illoꝵ publicatũ
ñ ẽ ⁊ non ẽ renuntiatum te¬
astricti. ⁊ alios si necẽẽ fue¬
rit idoneos quos ip̃e intes¬

Expanded text:
nium, consilicontra ipsum praeberent; ideo praesentium auctoritate vobis injungimus, ut si testimonium iliorum publicatum non est, et non est abrenuntiatum teastricti, et alios, si necesse fuerit, idoneos quos ipse Robe