comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dib ẽ: sordescat adhiic. & quia illuminati recta
a gere neglexerunt: Iuste cecati. adhu c faciant unde
amplius puniri mereantur. Ad quod uidelicet
agendum. etiã immissiones ꝑ angelos malos iuxta
psalmistam dñs semitam ire suę facit. ut corprior¬
b meritis aggrauatũ: iuste ꝑmittat etiã subseqͦr.¬
tib malignaꝵ spuum ꝑsuasionib falli. Unde in
a pocalypsi dr̃. Cum completi fuerint mille anul
soluetur satanas. Quia ui delicet uel ad utilitatẽ
electoꝵ uel ad detrimentũ reꝑborũ. tanto acrius
quã antea fecisset in totis uirib suis se in fine scłi
exercere ꝑmittitur: quanto soluta bestia uiolentior
tior ad seuitiã. quanto se uiciniorẽ sentit ad penã.
considerat quippe qđ iuxta sit ut licentiam neqͥs¬
sime libertatis amittat. & quanto breuitate̾ tem¬
poris angustatur : tanto multiplicitate crudelita¬
tis expanditur. Sicut de illo uoce angelica ad iohan¬

Expanded text:
dibus est, sordescat adhuc . Et quia illuminati justa dibus est, sordescat adhuc . Et quia illuminati justa agere neglexerunt, juste caecati adhuc faciant unde amplius puniri mereantur. Ad quod videlicet agendum, et immissiones per angelos malos juxta Psalmistam, Dominus semitam irae suae facit, ut cor prioribus meritis aggravatum juste permittat etiam subsequentibus malignorum spirituum persuasionibus falli. Unde in Apocalypsi dicitur: Cum completi fuerint mille anni, solvetur Satanas . Quia videlicet vel ad utilitatem electorum, vel ad detrimentum reproborum tanto acrius quam antea fecisset, in totis viribus suis se in finem saeculi exercere permittitur, quanto soluta bestia violentior tior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam. Considerat quippe quod juxta sit ut licentiam nequissimae libertatis amittat, et quantum brevitate temporis angustatur, tantum multiplicitate crudelitatis expanditur; sicut de illo voce angelica ad Joan
Abbreviated transcription (Latin):
ra damna incurrunt: satis. ẽ. unde contristetur &
liigeat. Qui aut̃ suꝑhis contristari possunt: dm̃
dupliciter imitantur. qui suꝑ miserias filioꝵ le
& ut isaẏas ait: ueritas in obluuone ẽ tradita.¬
& iusticia longe stat.: quia sicut iam diximꝰ tempo¬
ra periculosa uenerunt. & fine suo mundus ur¬
getur. Qui finis licet ex ipso suo ordine pendeat.
ꝑ uersiores tom̃ quosq inuenturus ẽ: qui illiꝰ rui¬
nis digne compͥmantur. & ex illoꝵ meritis. uer.¬
sauice eiusdẽ rerũ ordo confundatur. Est quoq
& alia ratio. quia ꝓeo quod homines pꝰ reuelatam
gram dilexerunt᷑ magis tenebras quã lucẽ. & uo¬
cati sunt ut ait ꝓpħa & ñ respondent. & que no¬
luit dñs elegerunt. & cognoscentes dnm̃. non sic̃
dnm̃ glorificatierunt: ꝓpter hoc tradidit illos
ds in desideria cordis sui sicut de quibdã apłs
dicit: ut impleant peccata sua semꝑ. & qui in sor.¬

Expanded text:
ra damna incurrunt, satis est unde contristetur, et ra damna incurrunt, satis est unde contristetur, et lugeat. Qui autem super his contristari possunt, Deum dupliciter qui super miserias filiorum I ut Isaias ait, quia veritas in oblivione erit, et longe justitia stat; quia, sicut jam diximus, tempora periculosa venerunt, et fine suo mundus urgetur. Qui finis cum ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inventurus est, qui et illius ruinis digne comprimantur et ex illorum meritis versa vice ejusdem ordo rerum confundatur. Est quoque et alia ratio, quia pro eo quod homines post revelatam gratiam dilexerunt magis tenebras quam lucem, et vocati sunt, ut ait propheta, et non responderunt, et quae noluit Dominus elegerunt, et cognoscentes Deum non sicut Deum glorificaverunt, propter hoc tradet illos Deus in desideria cordis sui, sicut de quibusdam Apostolus dicit: Ut impleant peccata sua semper, et qui in sor
Abbreviated transcription (Latin):
grauiores tempestates & ꝑniciores in miseros exer¬
cent. Hȩc aut iniqua atq iniusta in equalitas.
non solũ in urbib sed & in agris. & ñ solũ in ter.¬
ra sed & in mari cõmittitur & exercetur. & pri¬
sunt: & ignorantes uia dñi. Ibo gͥ adoptimates
ipsi enĩ cognouerunt iudiciũ dĩ sui: & ecce
hi magis confregerunt iugũ. Nunqͥd suꝑhis ñ
uisitabo dicit añs: Uisitabo cerce: & certe sic̃
malachias dicit: testisueloꝵ maleficis: adulteris¬
amos dicit. ñ erit eis fuga. Si ascenderint ad ce¬
lũ. inde detrahet eos. & si celauerint se inpro¬
fundũ maris: ibi mandabit serpenti. & mordebit
eos. Quisqͥs gͥ considerat uel causa eoꝵ qui gram
dĩ inuanũ recipientes & ad diaboli seruitutẽ
redeuntes perenunt. uel miserias eoꝵ qui innume.¬
rabiliter afflicꝰti. aut inmurmurationẽ aut
in despemtionem excedentes. & temporalia & mansu¬

Expanded text:
graviores tempestates et perniciosiores in miseros exergraviores tempestates et perniciosiores in miseros exercent. Haec autem iniqua atque injusta inaequalitas non solum in urbibus, sed et in agris; et non solum in terra, sed et in mari committitur et exercetur. Et prisunt et ignorantes viam Domini? Ibo igitur ad optimates: ipsi enim cognoverunt judicium Dei sui, et ecce hi magis confregerunt jugum. Nunquid super his non visitabo, dicit Dominus? Visitabit certe, et sicut Malachias dicit, erit testis velox maleficis, adulterisAmos dicit, non erit eis fuga; sed si ascenderint ad coelum, inde detrahet eos, et si celaverint se in profundum maris, ibi mandabit serpenti, et mordebit eos. Quisquis igitur considerat vel causam eorum, qui gratiam Dei in vacuum recipientes, et ad diabolicam servitutem redeuntes pereunt, vel miserias eorum, qui innumerabiliter afflicti, aut in murmurationem aut in desperationem excedentes, et temporalia et mansu
Abbreviated transcription (Latin):
quis gͦ de istis est & non de illis dequib dr̃.
columba seducta ñ habens cor. sed de quib dr̃
quare non magis luctũ habuistis: Lugendũ
ei in p̃sentis uite tempus. in quo ita omĩa con¬
fusa sunt : ut nec uircutis quidẽ uestigiũ us¬
quã uideas. Nequitie uero adq luxurie cuncta
ẽẽ repleta ꝑspicias: nec aliqͥd iuste recꝰteq serua¬
re. Humiles aut̃ & inualidos atq pauperiores ui.¬
deas a suꝑbis & potentib diuitibq cõprimi. affli¬
gi. atq iniuste ledi. Honestũ uͦ quẽ quã & quie¬
tum. multis lesionib ꝑturbari. E contra unu¬
quẽq pessimũ potentia cumulari. terribilem
fieri. & tumido successu in malis augeri: quib
nec iudicii mecus nec reuerentia sacre auctori¬
tatis pualere po test. nec eoꝵ ꝑniciem ullatenꝰ
cohibere. Sed quid de ipsiᷤ iudicib dicimꝰ: Nã
& ipsi qui ad hec repͥmenda constituti fuerant.

Expanded text:
quis ergo de istis est, et non de illis, de quibus dicitur: quis ergo de istis est, et non de illis, de quibus dicitur: Columba seducta, non habens cor , et quibus dicitur: Quare non magis luctum habuistis? Lugendum est ei presentis vitae tempus, in quo sunt ita omnia confusa, ut veritatis quidem nec vestigium usquam videas, nequitiae vero atque luxuriae cuncta esse repleta prospicias, nec aliquid juste recteque servari: humiles et invalidos, atque pauperiores videas, a superbis et potentibus divitibusque comprimi, affligi atque injuste Iaedi; honestum vero quemquam et quietum multis laesionibus perturbari: econtra unumquemque pessimum potentia cumulari, terribilem fieri, et tumido successu in malis augeri, quibus nec judicum metus, nec reverentia sacrae auctoritatis praevalere potest, nec eorum perniciem ullatenus cohibere. Sed quid de judicibus dicimus? Nam et ipsi, qui ad haec reprimenda constituti fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
uissimoꝵ pericula temporũ gentium doctor ex¬
primeret. intulit dicens. Erunt enĩ homines se¬
ipsos amantes. cupidi. elati. suꝑbi. blasphemi. pa.¬
rentib ñ obedientes. ingrati. scelesti. sine affectione.
sine pace. criminatores. incontinentes. immites.
sine benignitate. ꝓditores. ꝓterui. tumidi. uo-¬
luptatũ amatores magis quã dĩ. Hic beatꝰ pau.¬
lus quod suꝑius diffuse ꝓtulit. mira breuita.¬
te collegit: oftendens eos ideo tales: quia uolup¬
tatũ amatores existerent. quia uitiosissimis¬
se cupiditatib subiugarent. Hinc gͦ cuncta
mala ꝓueniunt. dũ ds̃ contemnitur: uolupta.¬
tes amantur. Hine ẽ quod sapientia dicit. Omĩã
comimixta st̃ apud eos. Sanguis. homicidiũ. fin¬
ctio. ꝑiuriũ. tumultus. bonoꝵ dñi immemo.¬
ratio: Hinc & osee querimoniã faciens: dicit.
adulteriũ inundauerunt. & sanguis sangui.¬
nem tetigit: & populi sicut hi qui contradict᷑

Expanded text:
vissimorum pericula temporum gentium Doctor exvissimorum pericula temporum gentium Doctor exprimeret, intulit dicens: Erunt enim homines seipsos amantes, cupidi, elati, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, mites, sine benignitate, proditores, protervi, timidi, voluptatum amatores magis quam Dei . Hic beatissimus Paulus quod superius diffuse protulit mira brevitate collegit, ostendens eos ideo tales fore, quia voluptatum amatores existerent, quia vitiosissimis cupiditatibus se subjugarent. Hinc enim cuncta mala proveniunt. Dum Deus contemnitur, voluptates amantur. Hinc est quod, ut Sapientia dicit: Omnia commista sunt apud eos: sanguis, homicidium, fictio, perjurium, tumultus honorum, Domini immemoratio . Hinc et Osee querimoniam faciens dicit: adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit . Et populi, sicut hi qui contradicunt
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. De eccłasticis itaq uiris qui sccłariũ facta
imitantes uelud a babilonicis ierosolimite capti.¬
uantur. & detrib uiciis ꝑque status religionis
maxime confunditur: plura etiã & forte uerbosiᷤ
quã oportet posita sunt. Ceterũ quod tuȩ uenera¬
bilis pater lacrime testantur. ita iam defecit sc̃s.
& diminute sunt ueritates: ut sicut isayas illacri-¬
mat facti uideamur sicut a principio. quando dẽ
ñ dominabatur nr̃i. An nonita ẽ dũ inter ꝓpinqͦs
feralia succedunt odia. dũ iurgia nascuntur in¬
fensa. dũ usq ad sanguinẽ seuit inexplicabilis
& ceca malitia. dũ bonis inuident praui. liberã¬
lib cũpidi. quietissimis turbulenti. studiosis
inertes. placidis inplacabiles. tranquillis immi¬
tes. modestis temerarii. sapientib stulti. simpli.¬
eib callidi. mitissimis quoq furiosiS melius
horũ insanias. apłica redarguit tuba. Nam cũ no.¬

Expanded text:
dunt. De ecclesiasticis viris, qui saecularium facta dunt. De ecclesiasticis viris, qui saecularium facta mutantes velut a Babyloniis Hierosolymitae captivantur, et de tribus vitiis per quae status religionis maxime confunditur, plura jam, et forte verbosius quam oportet, posita sunt. Caeterum quod tuae, venerabilis pater, lacrymae testantur, ita jam defecit spiritus, et diminutae sunt veritates, ut sicut Isaias illacrymat, facti videamur sicut a principio, quando Deus non dominabatur nostri. An non ita est? dum inter propinquos feralia succedunt odia? dum jurgia nascuntur infensa? dum usque ad sanguinem saevit inexplicabilis et caeca malitia? dum bonis invident pravi, liberalibus cupidi, quietissimis turbulenti, studiosis inertes, placidis implacabiles, tranquillis immites, modestis temerarii, sapientibus stulti, simplicibus callidi, mittissimis quoque furiosi? Sed melius eorum insanias apostolica tuba redarguit. Nam cum no
Abbreviated transcription (Latin):
sed benedictionib eoꝵ ds maledicit : quia sicut
alias dr̃ qui beatificant & qͥ beatificant᷑. erunt p¬
& ñ magis obcupidinẽ suã ꝓpria haberent. &¬
ñ alios cibos neq alias uestes quã regularit᷑ con¬
berent. Prelati deniq si quid extra constitutio¬
nẽ dĩ uel patrũ p̾ceꝑint. mox p̾cipiendi au¬
ctoritatem amittunt. & tunc in illa re nul¬
latenus obediendũ ẽ eis. exemplo uidelicet
& scribis. Omĩa quecũq dixerint uob seruate &
facite. Postea aut̃ p̾cipientib eis ne loquerentur
in nomine iħu: respondit petrus. Obedire oportet
dõ magis quã hominib. Ceterũ quãplures intereos
existunt. qui etiã sub malis p̃positis bene uiuunt.
qui quãuis excra cõmunẽ scẽ regule uitã uel or¬
dinem degere quasi captiui cogantur. Danihelẽ
tomen & tres pueros qui in babylone continent᷑
uixerunt imitantes. fornacẽ uicioꝵ feliciter eua.¬

Expanded text:
sed benedictionibus eorum Dominus maledicit, quia sicut sed benedictionibus eorum Dominus maledicit, quia sicut alibi dicitur: Qui beatificant et qui beatificantur erunt praen magis ob cupidinem suam propria haberent, non alios cibos, non alias vestes, quam regulariter conmerent. Praelati denique si quid extra constitutionem Dei vel Patrum praeceperint: mox praecipiendi auctoritatem amittunt, et tunc in ea re nullatenus obediendum est eis. Exemplo videlicet et Scribis: Omnia quaecunque dixerint vobis, servate et facite . Postea vero praecipientibus eis ne loquerentur in nomine Jesu, respondit Petrus: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Caeterum quam plures inter eos existunt, qui etiam sub malis praepositis bene vivunt, qui quamvis extra communem sanctae regulae vitam vel ordinem degere quasi captivi coguntur; Danielem tamen et tres pueros, qui in Babylone continenter vixerunt, imitantes, fornacem vitiorum feliciter eva
Abbreviated transcription (Latin):
ne uideañ.
no examine p̾latos accipiant: qui ueritatis lucem
non habeant : quatinus hi qui illos uelud corpꝰ ocu¬
los male p̃uidentes sequuntur: ꝑ eoꝵ ducatũ of¬
fendant. & in iquitatis honerib incuruati: om¬
nẽ statũ rectitudinis ꝑdant. Deinde uͦ & illud
constat. quia nil ultra ꝑmittere possunt. nisi qͥn¬
tũ scĩssimus benedictus ad substentan dã nature
necessitatem ꝑmisit: & ille cui dicimꝰ abba pat
cũ discipulos suos quasi agnos in medio lupoꝵ
mitteret : ꝑmisit quidẽ ꝓ temporis necessitate
aliquid ferre. ñtam̃ aliud quã perã & sacculũ.
Nouerint gͦ isti qui sub hac occasione cupiditati.
gule. libidini se mancipant: quia ñ ꝓderint eis
excusationes in peccatis. S fiet p̾latis & subditis
hoc quod supra retulimꝰ. quod ds̃ ꝑ malachĩa cõmi¬
natur dicens. Disꝑdam magistru & discipulũ. &
maledicam benedictionib ur̃is. Benedicunt gͥ sacer¬
dotes: cũ adulando xp̃i miscđ̾iam reis ꝑmittunt.

Expanded text:
ne videant no examine praelatos accipiant, qui veritatis lucem non habeant, quatenus hi qui illos velut corpus oculos male praevidentes sequuntur, per eorum ducatum offendant, et iniquitatis onere incurvati omnem statum rectitudinis perdant. Deinde vero et illud constat, quia nihil ultra permittere possunt, nisi quantum S. Benedictus ad sustentandam naturae necessitatem permisit. Et ille cui dicimus: Abba Pater , cum discipulos quasi agnos in medio luporum misit, permisit quidem pro temporis necessitate aliquid ferre, nec tamen aliud quam peram et sacculum. Noverint ergo isti, qui sub hac occasione cupiditati, gulae, et libidini se mancipant, quia non proderunt eis excusationes in peccatis; sed fiet et praelatis et subditis hoc quod, ut supra diximus, per Malachiam Deus comminatur dicens: Disperdam magistrum et discipulum, et maledicam benedictionibus vestris . Benedicunt sacerdotes cum adulando Christi misericordiam reis promittunt:
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ dico tibi. requiem sorcietur.
quã in uereri testamento recperiunt᷑ que heretici
male intelligentes ad extruendũ errorem suum
retorquere nisi sunt: ita & in sc̃a regula fit. cũ ꝑ
quȩdã eius uerba renilite & refuge eius tortitudi¬
nes suas excusare moliuntur. Regula inquit᷑ iu.¬
bet. ut nichil habeat monachus quod abbas ñ dede¬
rit aut ꝑmiserit. Abbates uero nr̃i tales sunt
ut nr̃a non curent. & obid ꝑmittunt nos habere
quȩ indigemus. Nongͥ conera facimꝰ. siquid exeoꝵ
ꝑmissione habemus. S si rationi aç ueritati consen¬
tire uellent. facile respondecur: scilicet qm̃ pͥmo
scđm merita subiectoꝵ tribuuntur ꝑsone re¬
gentium. & sic pro qualitate subditoꝵ acta dis.¬
ponuntur illoꝵ : ut sepe qui uidentur mali.
accepto regimine ꝑmutentur sicut saul. & qui
etiã boni uidentur & p̾sunt malo gregi. delinque¬
re ꝑmittantur: sicut dauid. Nam quod ille pec¬

Expanded text:
amen dico tibi, requiem sortietur. amen dico tibi, requiem sortietur. quam in Veteri Testamento reperiuntur, quae haeretici male intelligentes ad exstruendum errorem suum retorquere nisi sunt: ita et in sancta regula fit, cum per quaedam ejus verba renuitae et refugae ejus fortitudines suas excusare moliuntur. Regula, inquiunt, jubet, ut nihil habeat monachus quod abbas non dederit, aut permiserit; abbates vero nostri tales sunt ut nostra non curent, et ob id permittunt nos habere quae indigemus: non igitur contra facimus, si quid ex eorum permissione habemus. Sed si rationi ac veritati consentire vellent, facile respondetur: scilicet quoniam primo secundum merita subjectorum tribuuntur personae regentium, et sic pro qualitate subditorum acta disponuntur illorum, ut saepe qui videntur boni accepto regimine permutentur, ut Saul: et qui etiam boni videntur et sunt, pro malo grege delinquere permittantur.
Abbreviated transcription (Latin):
choꝵ pꝰ se futurus eẽt. Qui ꝑ uisionẽ ad se
factam edoctus ẽ. quod monasteria quidẽ
multipliciter dilatarent᷑. & sinulli pie &
continenter uiuerent : sed olurimi neglige
& bona defectum incurrerent. Quib pri¬
matũ tenentib necesse ẽ iurgia generari.
& quis presit ambitiosa lite contendere: &
repbari bonos. ac malos eligi. Unde nec aliqͣ
bonis uiris resistendi fiducia suberit. sed
omia pene quȩ regulis diuinis subnixa st̃.
humanis comutabuntur illecebris Tunc
pachomiꝰ exelamans ad dnm̃ ait. Heu me.
quia frustra laboraui. Si enĩ tam ꝑuersi fu¬
turi sunt. qui fr̃ib p̾erunt. eoꝵ subditi
quales erunt : Et cũ affectuo sissime sic̃ illie
scribitur dnm̃ interpellaret: apparuit illi mirabili
inter cecera dicens. Confortare pachomi. quia poste¬
ritas tua usq infinẽ scłi non deficiet. & quisqͥs
inter eos qͥ futuri sunt pie & continenter uixerit :¬

Expanded text:
chorum post se futurus esset. Qui per visionem ad se chorum post se futurus esset. Qui per visionem ad se factam edoctus est, quod monasteria quidem multipliciter dilatarentur, et nonnulli pie et continenter viverent, sed plurimi negliger bona defectum incurrerent. Quibus primatum tenentibus necesse est jurgia generari: et quis praesit ambitiosa lite contendere, et reprobari bonos, ac malos eligi. Unde nec aliqua bonis viris resistendi fiducia suberit, sed omnia pene, quae regulis divinis subnixa sunt, humanis commutabuntur illecebris. Tunc Pachomius exclamans ad Dominum ait: Heu me, quia frustra laboravi! Si enim tam perversi futuri sunt qui fratribus praeerunt, eorum subditi quales erunt? Et cum affectuosissime, sicut illuc scribitur, Dominum interpellaret, apparuit ei mirabili inter caetera dixit: Confortare, Pachomi, quia posteritas tua usque in finem saeculi non deficiet. Et quisquis inter eos qui futuri sunt pie ac continenter vixerit, t
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniet & eñi tempus pꝰ obitum tuũ. quando
ꝓut libierit inter eos quos tuis orationib
munis debachabor. & pachomiꝰ. & quis scit
si meliores erunt qui illos corroborent: Nam
tu prescire nichil om̃ino pͣuales. quod ẽ soliꝰ
di. At illa. Piura tam̃ futura ex p̃cedentib
cognosco. & uir sc̃s ad eam. & quomodo inquit c
Iua uͦ ait. Omis rei pͥncipiũ tendit adaugmen¬
tũ. dehinc ad detrimentũ deuergit. Sic gͦ & in
hac ur̃a ꝑfessionẽ ut conicio fiet. Nam inter
initia sua signis & uariis uirtutib roborata
succreuit. Cũ aut̃ senescere ceperit : aut tem¬
poris diuturnitate lassescens. aut negligentia
temporis deficiens: a ꝓpriis incrementis minu¬
etur. Tunc gͥ aduersus huiꝰmodi potero quod
ita fieri. nr̃a satis effenata prauitas ostendit.
Pachomiꝰ uͦ pꝰ hec de uisione sollicitus. iͣstant᷑
orabat ut ei dñs declararet qui statꝰ mona¬

Expanded text:
veniet etenim tempus post obitum tuum, quando veniet etenim tempus post obitum tuum, quando prout libuerit, inter eos quos nunc tuis orationibus munis debacchabor. Et Pachomius: Et quid scis si meliores erunt, qui illos corroborent? nam tu praescire omnino nihil praevales quod est solius Dei. At illa: Plura tamen, ait, futura ex praecedentibus cognosco. Et vir sanctus ad eam: Et quomodo, inquit? Illa vero ait: Omnis rei principium tendit ad augmentum, dehinc ad detrimentum devergit. Sic ergo et in hac vestra professione, ut conjicio, fiet. Nam inter vitia sua signis, et variis virtutibus roborata succrevit; cum autem senescere coeperit, aut temporis diurnitate lacescens, aut negligentia teporis deficiens a propriis incrementis minuetur. Tunc igitur adversus hujusmodi potero praevalere. Quod ita fieri nostra satis effrenata pravitas ostendit. Pachomius vero post haec de visione sollicitus instanter orabat, ut ei Dominus declararet quis status mona
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ipse ꝑ ꝓpħam testatur. quod odio habet
rapinam in holocaustũ. Hinc rex saul repbatꝰ¬
ẽ: eo quod sub immolandi obtentu reseru̾auit
de amalech ea quȩ iussus fuerat trucidare.
S isti ut quidã patrũ dicit: magis uolunt ha¬
bere suas cistellas. ñ recogitantes miseri quia
Ninc uͦ religionis defectum diaboliis licet
pater mendacii sit. nos tam̃ miseros incur¬
suros. beato pachomio p̾dixit. Aliquando enĩ
apparuit ei in habitu mulieris. excedens om¬
nem humanam pulcritudinẽ: ita ut forma eiꝰ
ac cõpositio & uisus exponi non possit. Quam
eẽ fantasiam ille uidens: pces fundebat ad d̃nm.
ut maiestatis eius potentia euanesceret. Interĩ
illa ꝓpius astans. dix ei. Quid suꝑflue laboras:
Pocestatem accepi a dño temptare quos uolo.
& pachomius ad eã. Quid uis inquit eẽ: &
illa. Ego sũ ait diaboli uircus. & caligine mor
yin quare ñ possũ. S nunquid semꝑ ita erit :

Expanded text:
Hinc ipse per prophetam testatur quod odio habet Hinc ipse per prophetam testatur quod odio habet rapinam in holocaustum. Hinc rex Saul reprobatus, eo quod sub immolandi specie reservavit de Amalech ea quae jussus fuerat trucidare. Sed isti, ut quidam Patrum dicit, magis volunt habere suas cistellas, non recogitantes miseri quia Hunc ergo religionis defectum diabolus, licet pater mendacii sit, vos miseros incursuros beato Pachomio praedixit. Aliquando enim apparuit ei in habitu mulieris, excedens omnem humanam pulchritudinem, ita ut forma ejus ac compositio et visus exponi non possit. Quam esse phantasiam videns, preces fundebat ad Dominum, ut vi majestatis ejus evanesceret. Interim autem illa propius astans ait ei: Quid superflue laboras? Potestatem accepi a Domino tentare quos volo. Et Pachomius ad eam: Quid vis, inquit, esse? et illa: Ego sum, ait, diaboli virtus, et caligine mortnon possum. Sed nunquid ita erit semper?
Abbreviated transcription (Latin):
ducunt apparatũ. Quẽ contra consuetudinẽ
sanctionẽq scoꝵ patrũ de iniquo mammona
adquirunt. & quasi adornatũ eccłe relicturi:¬
securi possident Quor unꝰ. ẽ. ille ꝑ cuiꝰ occasio¬
nem uirz illiacũ nuꝑ monasteriu incineres e¬
redactũ. Cũ sicut audiuimꝰ decandela quã
ad cistellam siã aperiendã deportart: ignis
tecto irrepsit. Contra hanc stultã deuocionem
immo auaritiã: iohannes dicit. Nichil ampliꝰ quã
quod constitutũ est faciatis & certe nulla hoc
regula nobis iubet. sed magis nudam crucẽ eẽ
clamat a nudis sequendã. Quib bene congruit
illud ꝓphecicũ. Uenite in bethel. & impieagite
& immolate de fermentato. Cain sacrificiũ ob¬
tulerat dõ. sed quia fermento resꝑsũ fuerat:
quasi adornatũ eccłe relinquere. quod ñ lice¬
possidere uel habere : Iinmolat tam̃ sed de
fermentato. qui aliquid offert qđ ds̃ dedignat᷑.

Expanded text:
ducunt apparatum, quem contra consuetudinem ducunt apparatum, quem contra consuetudinem sanctionemque sanctorum Patrum de iniquo mammona acquirunt, et quasi ad ornatum ecclesiae relicturi possident. Quorum unus ille per cujus occasionem. Vizeliacum nuper monasterium est in cineres redactum, cum, sicut audivimus, de candela quam ad cistellam suam aperiendam deportarat, ignis tecto irrepsit. Contra hanc stultam devotionem, imo avaritiam, Joannes dicit: Nihil amplius quam quod vobis constitutum est, faciatis . Et certe nulla hoc regula jubet, sed magis nudam crucem esse clamat a nudo sequendam. Quibus bene congruit illud propheticum: Venite in Bethel, et impie agite, et immolate de fermentato . Cain sacrificium obtulerat Deo, sed quia fermento malitiae respersquasi ad ornatum ecclesiae relinquere, quod non licet habere vel possidere? Immolat autem, sed de fermentato, qui aliquid offert quod Deus dedignatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ieronimus in epła ad rusticũ testatur.
nichil ẽ illo ditius qui corpꝰ dnĩ in cant¬
stro uimineo. sanguinẽ a ut̃ in uase ui¬
treo portat. Sicut scĩ ep̃i cesarius arela
peis uenundarent. Ualde congruum
estimantes. ut quoꝵ anime ꝑ illud mi¬
steriũ quod in calice fit. ab eterna capti¬
uitate saluant᷑: eoꝵ corpora si necesse sit
a temporali calamitate distracto calice redimant᷑.
Hi gͦ bene immolant. qui auaritiã de templo
eiciunt. Qui aut̃ pulcritudimi uasoꝵ uel uesti¬
um studet. ut ad solius dĩ laudẽ id faciat. Me¬
minisse tamen debet quod ꝓpħa de ministrorum
mundicia magis sollicituis erat. qui non dixit.
mundate uasa dñi. sed mundamini qui fertis
uasa dñi. Nonnulli uero ut denr̃o orline dica.¬
mꝰ quib nec passũ pedis nec ipsam suã uolunta¬
tem in potestate sua habere ꝑmittitur. de pro-¬
priis cistellis sumꝓtuosũ ad agenda misteria ꝓ¬

Expanded text:
Hieronymus in epistola ad Rusticum protestatur, Hieronymus in epistola ad Rusticum protestatur, nihil illo ditius qui corpus Domini canistro vimineo, sanguinem autem vase vitreo portat, sicut sancti episcopi Caesarius Arelalicet pro eis venundarent: valde congruum aestimantes, ut quorum animae per illud mysterium, quod in calice fit, ab aeterna captivitate salvantur, eorum corpora, si necesse, sit a temporali captivitate distracto calice redimantur. Hi ergo bene immolant, qui avaritiam de templo ejiciunt. Qui autem pulchritudine vasorum vel vestium studet, ad solius Dei laudem id faciat. Meminisse tamen debet, quod propheta de ministrorum munditia magis sollicitus erat, qui non dixit: Mundate vasa Domini, sed, mundamini qui fertis vasa Domini . Nonnulli vero, ut de nostro ordine dicamus, quibus nec passum pedis, nec ipsam suam voluntatem in potestate sua habere permittitur, de propriis cistellis sumptuosum ad myteria peragenda pro
Abbreviated transcription (Latin):
de uenatu redierit. & missas celebrare
psumpserit: mox ut adhoram consecra¬
tionis uentũ ẽ. uias uoces quas pꝰ ca nes
emittere solebat. inclamare suꝑ scm̃ alta¬
re &perit.S & aliꝰ leo nomine. uenandi
consuetudinẽ habebat. Qui tam̃ factꝰ¬
ipse uidi in tantũ usq ad finẽ religiosẽ con¬
uer satus ẽ: ut frequenter cũ solus oraret.
capillos sibi detraheret. Quod etiã ille dia
conus a sc̃o benedicto curatus. si ͤsuo demon¬
strat interitu. Quicũ pꝰposita eius ꝓhibi¬
tione: sacrũ hoc officiu susciꝑe p̾su̾msisset.
mox demonio traditus. ẽ: & usq ad mortẽ
ueratus. Nonnulli uͦ uanitatis studio tra¬
diti. auratis & accuratis uestib & uasib
p̾ciosi metalli:. ad hoc scm̃ misteriũ dele¬
ctontur celebrandũ. Sui bene quidem
facerent. si corda sua puriter indiuinis
oculis ornarent : ut quidã patrũ dicit.
quia in hoc scõ oꝑe non uestimenta sed
corda mundanda sunt. Nam ut beatus

Expanded text:
de venatu redierit, et missam celebrare de venatu redierit, et missam celebrare praesumpserit, mox ut ad horam consecrationis ventum est, illas voces quas post canes emittere solebat, inclamare super sanctum altare coepit. Sed et alius Leo nomine venandi consuetudinem habebat: qui tameipse vidi, in tantum usque ad finem religiose conversatus est, ut frequenter cum solus oraret capillos sibi detrahere soleret. Quod etiam ille a sancto Benedicto curatus suo demonstrat interitu. Qui cum postposita ejus prohibitione sacrum hoc officium suscipere praesumpsisset, mox daemoni traditus est et usque ad mortem vexatus. Nonnulli vero vanitatis studio dediti, auratis et accuratis vestibus et vasis pretiosi metalli ad hoc sanctum mysterium celebrandum delectantur. Qui bene quidem facerent, si corda sua pariter in divinis oculis ornarent, ut quidam Patrum ait, quia in hoc sancto opere, non vestimenta, sed corda mutanda sunt. Nam, ut beatus
Abbreviated transcription (Latin):
illũ : Et item alius de his qui plorant quidẽ.
sed lacrimas suas pollutione maculant: ait̃.
Oꝑieba ͭ  lacrimis altare meũ. sed non
respiciebam ad sacrificiũ: nec accipiã pla¬
cabile quid de manu ur̃a. Quisquis gͦ in
sordib ẽ. det honorem dõ. & non psumat
eo contempto ad eius sacramentũ impu¬
denter accedere : donec ut dictũ est. La¬
u t per penitentiã maculas immunditie.
si quoq modo demũ ualeat tante reconcilia.¬
le conscii dũ continere se negligunt.
a scõ misterio cessarẽ malunt. & melius
quidẽ ẽ ut cessent. sed non uiuent: quia
nisi manducaueritis inquat carnẽ filii
hominis. s habebitis uitã in uobis. Qđ¬
enĩ indignis abofficio cessare expediat᷑.
non solũ ratione auctoritatis diuine.
sed etiã exemplis plerũq monstratur.
ẽ x quib ut aliquid cõmemoremꝰ. testa.¬
tus est mͥ bego canonicus scĩ Martini
de quodã sacerdotẽ. quod cũ die dominica

Expanded text:
illum? Et item alius de his qui plorant quidem, illum? Et item alius de his qui plorant quidem, sed lacrymas suas pollutione maculant, ait: Operiebatis lacrymis altare meum, sed non respiciam ad sacrificium, non accipiam placabile quid de manu vestra . Quisquis ergo in sordibus est, det honorem Deo, et non praesumat eo concepto ad ejus sacramentum impudenter accedere, donec, ut dictum est, lavet per poenitentiam maculas immunditiae, si quoquo modo demum valeat tantae reconciliale conscii, dum continere se negligunt, a sancto mysterio cessare malunt, et melius quidem est ut cessent, sed non vivunt, quia nisi manducaveritis carnem filii hominis, non habebitis vitam . Quid enim indignis officio cessare expediat non solum ratione auctoritatis divinae, sed etiam exemplis plerumque monstratur. Ex quibus aliquid commemoremus. Testatus est mihi Bego canonicus sancti Martini de quodam sacerdote, qui cum die Dominico
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto cordis induratio. cũ nec se corrigunt
nec dĩ uisitantur pietatis uerbere: iam poe¬
na peccati .e. & contemptꝰ suꝑbie. Sienĩ de
bethamitib septuaginta seniores & quinꝗ¬
ginta milia plebis passi sunt. eo quod uide¬
rent archã dñĩ. multo magis isti nisi resipue¬
rint ȩternaliter plectendi sunt: sicut ipse¬
dñs testatur ꝑ moysen. Omĩs qui accesserit
adea que sc̃ificata sunt in quo ẽ immundi¬
cIA. peribit coram dñõ. Quid gͦ si pena differ¬
tur ⁊ Nonne hec signata sunt in thesauris
dĩ: Considerat enĩ nouissima eoꝵ. & reddet
ultionem hostib suis. Nec p̾tereundũ. quod
quidã ita diabolicis illusionib falluntur:
ut credant quod quãuis in peccatis suis
iaceant. illiꝰ tamen sacro scĩ eibi ac potus
ꝓceptione purgentur: contra quos ꝑ ꝓpħam
dicitur. Dilectus meus in domo mea maleꝰ
opatus ẽ. Nunquid carnes sc̃ȩ mundabunt

Expanded text:
profecto cordis induratio cum nec se corrigunt, profecto cordis induratio cum nec se corrigunt, nec Dei visitantur pietatis verbere, jam poena peccati est et contemptus superbiae. Si enim de Bethsamitis septuaginta seniores, et quinquaginta millia plebis percussi sunt, eo quod viderent arcam Dei, multo magis isti, nisi resipuerint, aeternaliter plectendi sunt, sicut ipse testatur per Moysem: Omnis qui accesserit ad ea quae sanctificata sunt, in quo est immunditia, peribit coram Domino . Quid ergo si poena differtur, nonne haec designata sunt in thesauris Dei? Considerat enim novissima eorum, et reddet ultionem hostibus suis. Nec praetereundum quod quidam ita diabolicis illusionibus falluntur, ut credant quod quamvis in peccatis suis jaceant, illius tamen sacrosancti cibi ac potus perceptione purgentur: contra quos per prophetam dicitur: Dilectus meus in domo mea operatus est male . Nunquid carnes sanctae mundabunt
Abbreviated transcription (Latin):
Si offers munus tuui ad altare. &. Dequa¬
etiã sc̃s gregorius facetur dicens. Pensandum ẽ
quanta culpa sit discordia. ꝓpter quã illud
munus respuitur : quo om̃is alia culpa solui
consueuit. De luxuria uero. ꝑ hoc apparet quia
nulli tam periculose hoc misterisi contingunt
quã luxuriosi. Qđ in descͥptione uirtutum
quib participes eiusdẽ misterii pollere debent
pͥmo in loco ponitur. Renes ur̃os accingetis
quoꝵ scrutator ẽ qdͣs: & ubi uirtꝰ satanae
mest. Quod contra zacharias castitatem pͥncipalit̃
ammiras. atq ipsas huiꝰ misterii species
designans ait. & ꝗͥd bonũ dĩ ẽ. & quid pulcrũ
eiꝰ : nisi frumentu electoꝵ. & uinũ germinans
uirgines: Liquet aut̃ plerosq ueluti sues
immundas. adhec sine p̾iudicio reatus sui
accedere. istaq pedib calcare. N erent᷑ enĩ magis
ta re. quã corã maiestate diuina & om̃iu scõꝵ
p̃sentia temeritatis offensam incurrere. Quib

Expanded text:
Si offers munus tuum ad altare, et reSi offers munus tuum ad altare, et resicut S. Gregorius fatetur, pensandum est, quanta culpa sit discordia, propter quod illud munus respuitur, quo omnis alia culpa solvi consuevit. De luxuria vero per hoc apparet, quia nulli tam periculose hoc mysterium contingunt quam luxuriosi. Quod in discretione virtutum quibus participes ejus mysterii pollere debent, primo loco ponitur. Renes vestros accingetis, quorum scrutator est Deus, et ubi virtus Satanae est. Quo contra Zacharias castitatem participantium admirans, atque ipsas hujus mysterii species designans, ait: Et quid bonum est Dei, et quid pulchrum ejus nisi frumentum electorum, et vinum germinans virgines ? Liquet autem plerosque veluti sues immundas ad hoc sine praejudicio reatus sui accedere, ista pedibus calcare. Verentur enim humanis tare, quam coram majestate divina et omnium sanctorum praesentia temeritatis offensam incurrere. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Item idẽ ipse refert de scõ machario. quod
eo tempore quo fr̃s ad suscipiendã eucharistiam
accessissent: uiderit in quordã manib p̃uenien.¬
tes ethiopes carbones deponere. Corpꝰ aut̃ ani qđ
sacerdos dare uidebatur redire adaltare: Aliis
uͦ angłm dĩ cũ manu sacerdotis sacrã particulã
dare: fugientib p̾dictis ethiopib. ltem ipse
de scõ piamone ꝑhibet. quia quod̾a tempore
cũ sacrificaret: uidit angłm dĩ stantẽ iu rca
altare. & quoꝵdã monachoꝵ qui accedebant
nomina scribentẽ in libro quẽ tenebat. & quoꝵ¬
dam ñ scribentem. Quos cũ senior notasset. unũ¬
quẽq seorsũ discutiens: inuenit in singulis mor.¬
tale peccatu. Quos adpenitentiã exhortatus.
tam diu cũ ipsis fleuit: donec ali quando ui¬
deret eos cũ ceteris ascribi.
Nter om̃ia tamen peccata maxime discordia &
Iluxuria grauant. Nam de discordia dñs dicit.

Expanded text:
rentur. Item idem refert de sancto Machario, quod rentur. Item idem refert de sancto Machario, quod eo tempore cum fratres ad suscipiendam eucharistiam accessissent, viderit in quorumdam manibus praevenientes Aethiopes carbones deponere, corpus autem Domini quod sacerdos dare videbatur redire ad altare: aliis vero angelum Domini cum manu sacerdotis sacram particulam dare fugientibus praedictis Aethiopibus. Item ipse de sancto Piamone perhibet, quia quodam tempore cum sacrificaret vidit angelum Dei stantem juxta altare, et quorumdam monachorum qui accedebant nomina scribentem in libro quem tenebat, et quorumdam non scribentem. Quos cum senior notasset, unumquemque seorsum disquisivit, et invenit in singulis mortale peccatum. Quos ad poenitentiam exhortatos tandiu cum eis flevit, donec aliquando videret eos cum caeteris ascribi. XXXIII. Inter omnia tamen peccata maxime discordia et luxuria gravant. Nam de discordia Dominus ipse ait:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ pro eiusdẽ misterii reuerentia cõmen¬
danda. quȩdã si placet exempla ꝓferamus.
icit sc̃s gregorius turonensis in libris
miraculoꝵ dequodã prbro. cii in domi¬
nica solemnitate ꝓpt̾ sua ꝑsonam concessũ
fuerat ut missã celebraret. Qui statĩ ut ad
cõmunicandi horã ꝑuenit: moxepylempsia
cõprehensus corruit spumans. sacramq par¬
ticulã abore prouciens. Qui in ipsa nocte
sicut pleriq testati sunt ebriꝰ fuerat. Item
ipse de quodã infami diacono refert. quia
dũ capsã cũ corpore dnĩ deferret: de manib¬
eius elapsa ẽ. & ꝑ aerem suꝑ altare reuersa.
Sc̃s quoq ieronimus in uitas patrũ de beato
eulogio dicit. qm̃ cũ uideret quosdã ex mo¬
nachis uolentes accedere ad cõmunionẽ : re¬
tinuit eos dicens. Tu hac nocte fornicatio
tationẽ habuit in corde dicens. Quid enĩ me
scĩficare cõmumo pocest: Hos gͦ singulos
remo uebat a cõmunione sacramenti. donec
paululũ ꝑpenitentiã & lacrimas purifica¬

Expanded text:
usdem mysterii reverentia commendanda quaedam, si placet, exempla proferamus. Dicit sanctus Gregorius Turonensis in libris Miraculorum de quodam presbytero, cui in Dominica solemnitate propter suam personam concessum fuerat ut missam celebraret, qui statim ut ad communicandi horam pervenit, mox epilepsia comprehensus corruit spumans sacramque particulam ab ore projiciens, qui ipsa nocte, sicut plerique testati sunt, ebrius fuerat. Item ipse de quodam infami diacono, quia dum capsam cum corpore Domini deferret, de manibus elapsa est, et per aerem super altare reversa. Sanctus vero Hieronymus in vitas Patrum de beato Eulogio dicit, quoniam cum videret quosdam ex monachis volentes accedere ad communionem retinuit eos, dicens: tationem hsanctificare communio potest? Hos ergo singulos removebat a communione sacramenti, donec paululum per poenitentiam et lacrymas purifica
Abbreviated transcription (Latin):
nuauit. & quosdã quidẽ interfecit. quosdã
uero in babilonẽ duxit: quia nunc rex confu¬
sionis diabolis: multos qui in eccła statũ reli¬
gionis fulcire debuerant. aut ꝑse aut ꝑ exem¬
pla carnaliũ a religionẽ detorquet. & sicuit ille
liter peccati gladio trucidat. Illi uͦ quos nabu¬
chodonosor captiua uit : eos significant. qui mise¬
riis huiꝰ uitẽ tanquã in aliena patria subiciun¬
tur ut resipiscant. Unde ꝓpħa talisi cuilibet
pͥstinam reꝑmittens iusticie libertatẽ: dicit
sq ad babilonẽ uenies. & ibi liberaberis.
aec interior uastitas ex cuuiꝰ

Expanded text:
tiuauit, & quosdam interfecit, quosdam tiuauit, & quosdam interfecit, quosdam vero in Babylonem duxit, quia nunc rex confusionis diabolus multos, qui in Ecclesia statum religionis fulcire debuerant, aut per se, aut per exempla carnalium a religione detorquet. Et sicut ille os peccati gladio trucidat. Illi vero, quos captiuauit, eos significant qui miseriis huius vitæ tanquam in aliena patria subiiciuntur, vt resipiscant. Vnde propheta talium cuiuslibet pristinam repromittens iustitiæ libertatem, dicit: Vsque ad Babylonem venies, & ibi liberaberis. Hæc vitiorum vastitas, ex cui
Abbreviated transcription (Latin):
habentes clauem scientie reliquos introducere
debuerant. ita subuertit: ut nec ipsi intrent.
nec alios intrare sinant. Et eunuchũ unu̾. id÷
eos qui abstinentes: unus dicuntur ob singula¬
rem continentiam. & eunuchus ob ꝓfessam casti¬
tatẽ : quos ita plerũq fallit. ut dẽ ipsis uirtu¬
tib non dõ sed hominib placere gestiant. Tol¬
lit & quinq uiros qui steterant coram rege:
id ẽ. illos qui ad sacra scm̃ altaris misterium
deputati seruientes: quasi p̃sentiores dõ assistt᷑.
quinq sensib corporis seruire facit. & sophar
qui probabat tyrones id÷ magistros pueroꝵ uel
conuersoꝵ. quos ad hoc in suo discipulatu susci¬
piunt. ut eos in disciplina dñi erudiant: Sed
e contra magis aut ꝑ ĩmaturã libertate. aut etiã
ꝑ malũ exemplũ illos corrũpunt & dissipant.
Unde & sophar dissipans interp̃tatur. Hos gͥ
om̃s rex babylonis tunc historialiter de iuda cap¬

Expanded text:
habentes clauem scientiæ reliquos introducere habentes clauem scientiæ reliquos introducere debuerant, ita subuertit, vt nec ipsi intrent, nec alios intrare sinant. Et eunuchum vnum, id est abstinentes. Vnus dicitur, ob singularem continentiam, & eunuchus ob professam castitatem: quos ita plerumque fallit, vt de ipsis virtutibus non Deo, sed hominibus placere gestiant. Tollit & quinque viros, qui steterant coram rege, id est illos, qui ad sanctum altaris ministerium deputati seruientes quasi præsentiores Deo assistunt, quinque sensibus corporis seruire facit. Et Sophar qui probabat tyrones, id est magistros puerorum vel conuersorum, quos ad hoc in suo discipulatu suscipiunt, vt eos in disciplina Domini erudiant. Sed e contra magistri aut per immaturam libertatem, aut etiam per malum exemplum, illos corrumpunt & dissipant. Vnde & Sophar dissipans interpretatur. Hos igitur omnes rex Babylonis tunc historialiter de Iuda cap
Abbreviated transcription (Latin):
logi transgressionem significat. Itaq sub tali
rege captiuantur de iuida pͥncipes. quia uide¬
licet his in eccł& pͥncipatu insidiante diabolo
constitutis. itã in toto grege fraus ipsius dia¬
boli debachatur: ut principes id illos quibo.¬
ni operis agilitate ceteros ꝑrȩire debuerant.
ꝑ quodlibet uitiũ sibi substernat: & fabros capti¬
uat. id÷ eos qui spicula uerboꝵ in igne diuiini¬
feruoris celitus conficere debuerant. atq alios ad
spualẽ c̾tam̃ armarẽ : talentũ ingenii cogit inter¬
renis actib implicarẽ: & inelus ores. id÷ qui mu¬
ros uirtutum ꝑaliquod uiciũ interruptos &¬
mento p̾dicationis resarcire debuerant. ab stu¬
dio corrigendi cessare facit. Et sacerdotẽ pͥmũ
id est ep̃os. & sacerdotem scđm idẽ. alios inferio¬
ris gradis. qui tanto facilius in preceps ruuntꝰ.
quanto eo sde ep̃os qui sibi ad imitandũ platist̃
quasi licite secuntur. & ianitores. id᷑ eos qui

Expanded text:
logi transgressionem signat. Itaque sub tali logi transgressionem signat. Itaque sub tali rege captiuantur de Iuda Principes, quia videlicet his in Ecclesiæ principatu insidiante diabolo constitutis, ita in toto grege fraus ipsius Diaboli debacchatur, vt principes, id est illos qui boni operis agilitate cæteros præire debuerant, per quodlibet vitium sibi susternat: & fabros captiuat, id est eos qui spicula verborum in igne diuini zeli conficere debuerant, atque alios ad spiritale certamen armare, talentum ingenij coegit in terrenis actibus implicare. Et inclusores, id est eos qui muros virtutum per aliquod vitium interruptos cæmento prædicationis resarcire debuerant, ab studio corrigendi cessare facit. Et sacerdotem primum, id est episcopos, & sacerdotem secundum, id est alios inferioris gradus, qui tanto facilius in præceps ruunt, quanto eosdem Episcopos, qui sibi ad imitandum prælati sunt, quasi licite sequuntur. Et ianitores, id est eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
captiuauit de iuda pͥncipes & fabros. & inclu¬
sores. & sacerdotem pͥmũ & sacerdotem scđm. &
ianitores. & eunuchũ unũ. & quinq uiros qui
steterant corã rege : & sophar qui ꝓbabat tirones
Rex gͥ babylonis: ioachim rege captiuato: matha¬
niam qui interp̾tatur munus peo constituit.
& uocauit eũ sedechiam quõd ẽ iustus dñi:
quia sicirt ieronimus in eccłasten dicit : diabo¬
ius qui ẽ rex confusionis id agit. ut sapientes &
religiosi uiri quasi uires pͥmantur ne inpopłis¬
appareant. quod est regem ioachim ne appareat
absentassẽ: & hi qui serui sunt uitioꝵ ꝑ aliquod
munus locũ sc̃itatis obtineant. quod est per na¬
buchodonosor mathaniam in sedechiam uertissẽ.
Hinc salomon. Uidi inquit seruos iniquos.
Heonamq est illa symoniaca heresis quã pͥn.¬
ceps apłoꝵ in ipso auctore. & beatus gregorius
in sequacib eius terribili anathemate multa¬
utt. Hic gͦ mathanias undeci annis regnautt.
Qui numerus ꝓeo quod denariui excedit. deca¬

Expanded text:
captiuauit, & de Iuda principes & fabros & inclusores, & sacerdotem primū, & sacerdotē secundum, & ianitores, & Eunuchum vnum, & quinq. viros qui steterunt coram rege, & Sophar qui probabat tyrones. Rex igitur Babylonis Ioachim rege captiuato Mathaniā, qui interpretatur, mimus, pro eo instituit, & vocauit eum Sedechiā quod est iustus Domini: quia, vt Hieronymus ait in Ecclesiaste, diabolus, qui est rex confusionis, id agit, vt sapientes & religiosi viri quasi viles premantur, ne in popappareāt, quod est Ioachim regem, ne appareat, absentasse, & hi qui serui sunt vitiorum per aliquod munus locum sanctitatis obtineant, quod est per Nabuchodonosor Mathaniam in Sedechiam verti. Hinc Salomon, Vidi, inquit, seruos in equis. Hinc namque illa Simoniaca hæresis, quam Princeps Apostolorum in ipso auctore, & beatus Gregorius in sequacibus eius terribili anathemate multauit. Hic ergo Mathanias vndecim annis regnauit, qui numerus pro eo quod denarium excedit, deca
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquis pꝰ lauaerũ ceciderit uel cũ stantib
agnũ comedere non potuerit: uel hedũ come¬
dat. qui semꝑ pro penitentib mactatur.
Non quod xpͣc hedus sit: sed pro diuersitate
meritoꝵ. aut agnus aut edus unicuiq fre.
Hinc item iubetur. ut qui in pͥmo mense id
ẽ in ea gr̃a quã in baptismo ꝑcepit pascha fa¬
Uec & alia multo plura scipiãt¬
paschasius ex dictis patrũ ad reuerentiã
¶huius scĩ misterii commendandã atq maie¬
statem eiis demostrandã conscripsit. quȩ si
quis licet sciolus legerit: tanta credo discet.
ut de hoc sacro misterio parũ se eatentis co-¬
gnouisse putet. Uerũ isto tempore quod nimis
dolendũ est. ita sacro scm̃ istud misteriũ in

Expanded text:
ut si quis post lavacrum ceciderit, et cum stantibus ut si quis post lavacrum ceciderit, et cum stantibus agnum comedere non potuerit, vel haedum comedat, qui semper pro poenitentibus mactatur. Non quod Christus haedus sit, sed pro diversitate meritorum aut agnus, aut haedus unicuique fit. Hinc item jubetur, ut qui in primo mense, id est in ea gratia quam in baptismo percepit, Pascha faet alia multo plura Paschasius ex dictis Patrum ad reverentiam sancti mysterii commendandam, atque majestat emejus demonstrandam, conscripsit. Quae si quis licet sciolus legerit, tanta credo discet, ut de hoc mysterio parum se eatenus cognovisse putet. Verum isto tempore quod nimis dolendum est, ita sacrosanctum istud
Abbreviated transcription (Latin):
uel quia cȩleste donũ ad iudiciti male p̾sump¬
serunt. Quod sane delictũ nullo alio nisi
xp̃o interueniente donabitur. Unde in lege
dm̃ patrem ds̃ homo pontifex. in ȩternũ inter¬
pellare pro eo ꝑfidem credacur: atq ipsũ
ꝓse morib & uita cotidic reindutũ operit.
Alioquin qui indm̃ peccat. auis orabit ꝓ eo:
Quãuis enĩ quisq multũ sit ex aliis peceatis¬
indignus: tamen ex isto magis grauatur. si seã con-¬
tingit immundus. Quod exemplo iudȩ mon-¬
stratur. qui licet corde nutauerit: tamen ante
ꝑceptionẽ illiꝰ misterii cũ apłis erat. & a dño mo¬
nebatur. Post ꝑceptionẽ uero trãditꝰ satane: con¬
tinuo exiuit foras. Obhoc itaq quisqͥs illud
indigne se ꝑcepisse meminit. duplice̾ ut dixi¬
mus debet habere luctũ: ut exacta peniten¬
tia. possit denuo sca participare. Namsppt̃ pe.¬
nitentes iussũ est. ut hedus tollatur cũ agno.

Expanded text:
vel quia coeleste donum ad judicium male praesumpvel quia coeleste donum ad judicium male praesumpserunt. Quod sane delictum nullo alio nisi Christo interveniente donabitur. Unde in lege Deum Patrem Deus homo pontifex in aeternum interpellare pro eo fideliter credatur. Atque ipsum per se moribus et vita quotidie re indictum operit. Alioquin qui in Deum peccat, quis orabit pro eo? Quamvis enim quisque multum sit ex aliis peccatisindignus, tamen ex isto magis gravatur, si sancta contingit immundus. Quod exemplo Judae monstratur, qui licet corde nutaverit, tamen ante perceptionem illius mysterii cum apostolis erat, et a Domino monebatur. Post perceptionem vero traditus Satanae continuo exivit foras. Ob hoc itaque quisquis illud indigne se percepisse meminit, duplicem, ut diximus, debet habere luctum, ut exacta poenitentia possit denuo sancta participare. Namque poenitentibus jussum est ut haedus tollatur cum agno,