comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ si & falsa aliquomͦ intelligit᷑ & ñ om̃is s cuiusdam intellectus est hec dif¬
finitio. ñ debui rephendi. q diri quo mauis cogitari ñ possit intelligi & in
nitellectu eẽ. etiam anteꝗ certum eẽt re ipsa illud eristere. Demde qd dicis¬
unr unꝗ̃ posse ȩẽ credibile cumi dictũ & auditum fuerit istua non eo mͦ
posse cogitari ñ eẽ quo etiam potest cogitari ñ eẽ ds. respondeant ꝓ me
qui ł paruam scientiam disputandi argum̾tandiꝙ actigerunt. An enim
rationabile e̾ ut id circo neg& aliquis qd̾ iielligis. q eẽ dir id qd uło negat qr ñ
ꝓbat᷑ qd̾ dubium e᷑ de illo qd̾ in aliqͦ. quam de eo qd in nullo ẽ intellectii :¬
Quare nec credibile potest eẽ idenco quẽlib& negare quo maius cogitari
nequit. qd̾ auditum aliquatenꝰ intelligit: quia negat dm cuius sensum

Expanded text:
Quod si et falsa aliquo modo intelliguntur; et non omnis, sed cujusdam intellectus est haec defQuod si et falsa aliquo modo intelliguntur; et non omnis, sed cujusdam intellectus est haec deffinitio: Non debui reprehendi, quia dixi quo majus cogitari non possit intelligi, et in intellectu esse; etiam antequam certum evix unquam posse esse credibile, cum dictum et auditum fuerit, istud non eo modo posse cogitari non esse, quo etiam potest cogitari non esse Deus. Respondeant pro me, qui vel parvam scientiam disputandi argumentandique attigerunt. An enim rationabile est, ut idcirco neget aliquis quod intelligit; quia esse dicitur id quod ideo negat, quia non probatur quod dubium est, de illo quod in aliquo, quam de eo quod in nullo est intellectu? Quare nec credibile potest esse, idcirco quemlibet negare quo majus cogitari nequit, quod auditum aliquatenus intelligit; quia negat Deum, cujus sensum
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ ꝓbare uolentẽ. cui primum hoc sat erat ut quolib& modo
illud intelligi & eẽ in intellectu ostenderẽ quatinus consequenter consi¬
deraretur utrũ eeᷤt in solo incellectui uelut falsa an & in re ut uera.
Nam si falsa & dubia hoc mͦ intelligunt᷑ & sunt in intellectu. qͥacũ dicunt᷑ audi¬
ens intelligit. ꝗd dicens signific &: nidil ꝓhiba qd̾ diri intelligi & eẽ mintellecti.
Quomꝰ autẽ sibi conueniant qd̾ dicis. q fassa dicente aliquo quȩ cũꝙ ille di¬
cer& intelligeres. & qr illud qd̾ ñ eo mͦ quo etiam falsa habet᷑ n cogitati.¬
one non diceris auditũ cogitare. aut in cogitatione hab̾e.s incelligere &¬
in incellectu hab̾e. qr scilic& ñ possis hoc alit̾ cogitare nͥ incelligendo idest
sciencia cõphendendo re ipsa ilud eristere. quoruꝰ inquã conueniant & falsa m¬
telligi & intelligere eẽ scientia cõpbendẽ ex istere aliquid: nil ad me. tu uideris.

Expanded text:
dubium probare volentem; cui primum hoc satis erat, ut quolibet modo dubium probare volentem; cui primum hoc satis erat, ut quolibet modo illud intelligi et esse in intellectu ostenderem: quatenus consequenter consideraretur utrum esset in solo intellectu, velut falsa; an et in re, ut vera. Nam si falsa et dubia hoc modo intelliguntur, et sunt in intellectu; quia, cum dicuntur, audiens intelligit quid dicens significet: nihil prohibet quod dixi intelligi, et esse in intellectu. Quomodo autem sibi conveniant quod dicis quia falsa dicente aliquo, quaecunque ille diceret, intelligeres: et quia illud quod est non eo modo quo etiam falsa habentur in cogitatione, non diceris auditum cogitare, aut in cogitatione habere; quia scilicet, non possis hoc aliter cogitare, nisi intelligendo, id est, scientia comprehendendo reipsa illud existere? Quomodo, inquam, conveniant, et falsa intelligi; et intelligere esse scientia comprehendere existere aliquid: nihil ad me, tu videris.
Abbreviated transcription (Latin):
nis cogitari non possit. Ergo si ñ similit᷑ potest ꝓbari de eo quod mauis
me rephendisti dixisse qd̾ ñ dixi. cum tantũ differat ab eo quod diri
Si uͦ post aliud argum̾tum potest nec sic me debuisti repͣhende dir¬
isse quod ꝓbari potest. Ntrimi autẽ possit facile ꝑpendit. qui hoc pos¬
se quo mauuis cogitari nequit cognoscit. Nullatenꝰ enim pocest intelligi
qͦ maius cogitari . ꝓossit. nͥ id qd sotum om̃ib est mauis. Sic̃ gͦ quo mau̾is
cogitari nequit intelligit᷑ & ẽ in incellectu. & idõ eẽ in rei ueritate asserit᷑
sic quod mauis dr om̃ib intelligi & eẽ in intellectu & ideirco re ipsa eẽ
ex necessitate concludit᷑ Uides gͦ quam recte me conparasti stulto illi qui
hoc solo qđ descripta intelligeret᷑ ꝑ ditam insulam ẽẽ uell& asserere: Qđ¬
autẽ obicis quȩlib& falsa ł dubia similiter posse maelligi & ce̾ in incellec¬
tu quẽ admodu illud quod dicebam: miror quid hic sensisti contͣ me

Expanded text:
jus cogitari non possit. Ergo si non similiter potest probari de eo quod majus itari, injuste me reprehendisti dixisse quod non dixi, cum tantum differat ab eo quod dixi. Si vero vel aliud argumentum potest: nec sic me debuisti reprehendere dixisse quod probari potest. Utrum autem possit, facile perpendit, qui hoc posse, quo majus cogitari nequit, cognoscit: nullatenus enim potest intelligi quo magis cogitari non possit; nisi id quod solum omnibus est majus. Sicut ergo quotu; et ideo esse in rei veritate asseritur: sic quod majus dicitur omnibus intelligi, et esse in intellectu; et idcirco reipsa esse ex necessitate concluditur. Vides ergo quam recte me comparasti stulto illi, qui hoc solo quod descripta intelligeretur, perditam insulam esse vellet asserere. autem objicis, quaelibet falsa vel dubia similiter posse intelligi, et esse in intellectu: quemadmodum illud, quod dicebam. Miror quid hic sensisti contra me,
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria argum̃catione ꝓbasse. in p̃sato libello re ipsa eristere. aliquid quo
quo mauis cogitari non possit. nec eam alicuius obiectionis infirmari firini.¬
tate Tantã eni iũ huiꝰ ꝓlationis inse contin& significatio: ut hoc ipsum qd̾
ałr er necessitate eo ipso qd incelligit᷑ ł cogitat᷑ & reuera ꝓbet᷑ eristere. & id ipsũ
eẽ quicqd de diuma sub stantia oport& credẽ. Crednnus namq de diuuna
substantia quicqͥd ab solute cogitari potest melius eẽ quã ñ eẽ. Werbigr̃a. melius ẽ ce̾ etͣ¬
num qua uon ȩt̾num. bonũ quã nͣ bonũ. imino bonitatẽ ipsam. quã nͣ ipsam boni¬

Expanded text:
cessaria argumentatione probasse in praefato libello, reipsa existere aliquid, quo majus cogitari non possit; nec eam alicujus objectionis infirmari firmitate. Tantam enim vim hujus probationis in se continet significatio; ut hoc ipsum quod dicitur, ex necessitate, eo ipso quod intelligitur vel cogitatur, et revera probetur existere, et idipsum esse quidquid de divina substantia oportet credere. Credimus namque de divina substantia, quidquid absolute cogitari potest melius esse quam esse. Verbi gratia: melius est esse aeternum, quam non aeternum; bonum, quam n
Abbreviated transcription (Latin):
teꝰ. a. i ea contẽplem᷑ aliquatenꝰ & breiit᷑ qd̾ dicimus. Ds non eͣ aliud quã
isa simpler ȩt̃nitas. E t̃nicates autẽ plures intelligi nequeunt. Nam si plures¬

Expanded text:
tem, et in ea contemplemur aliquatenus et breviter quod dicimus. Deus non est aliud quam tem, et in ea contemplemur aliquatenus et breviter quod dicimus. Deus non est aliud quam ipsa simple
Abbreviated transcription (Latin):
ab oĩu lci ł temporis lege liberruna. Weruĩ tam̃ si hoc aliquatenus uidetur in re
auę partib cõposita localis & tempoialis est: non ẽ meredibile in illa summe ubera
uacura esse ꝑfecte. Est hoc quoꝙ hic considerandum. q fons non eͣ de riuo uecde
iacu ruius uͦ de solo ẽ fente non de lacu. lacus autẽ de fonce & de rius. & ita ut do¬
Aahuc uolo quiddam dice̾. qđ quãuis magnã babeat dissimilitudinẽ. non¬
nulam cam̃ hab& ad incarnationẽ ũbi similitudinẽ qđ forsitan aliauis ie.¬
geis contempnet. Dicam cam̃. quia ego alio dicente nͣ om̃ino contẽp nerem.
Si ruius ꝑ fistulam currat a fonte usꝙ ad lacum. nonne solus riuus quã¬
uis non alius nilus quam fons& iacus ut ita dicam infitulatusẽ. sicut sob
flus incarnatus ẽ. lic& non aliusds quã pat᷑ & sꝑe sci Sed am̃ ista terrena
ualie longe sunt a siminia nat᷑a. leuemus ad illara ipsa opitulanite aĩ¬

Expanded text:
onis partium liberrima. Verumtamen si hoc aliquatenus videtur in re, quae partibus composita, localis et temporalis est, non est incredibile in illa summe libera natura perfecte esse. Est hoc quoque hic considerandum, quia fons non est de rivo, nec de lacu; rivus vero de solo fonte est, non de lacu; lacus vero de fonte, et de rivo: et ita toAdhuc volo quiddam dicere, quod quamvis magnam habeat dissimilitudinem, nonnullam tamen habet ad incarnationem Verbi similitudinem: quod forsitan aliquis legens contemnet, dicam tamen; quia ego, alio dicente, omnino non contemnerem. Si enim rivus per fistulam currat a fonte usque ad lacum, nonne solus rivus quamvis non alius Nilus, quam fons et lacus, ut ita dicam, infistulatus est? Sic solus Filius incarnatus est, licet non alius Deus, quam Pater et valde longe sunt a summa natura, levemus ad illam, ipsa opitulante, men
Abbreviated transcription (Latin):
es possunt hȩc incelligi. Qd si dicis ñ intelligi & ñ eẽ m itellectu qđ non
penit᷑ꝰ intelligit᷑. dic quia qui ñ potest intueri purissimã lucem solis
ñ uidit lucẽ diei. quȩ ñ ẽ nͥ lux solis. serte ł hactenꝰ incelligit᷑ & ẽ in m¬
tellectu qͦ maiꝰ cogitari nequit: ut hȩo de eo intelligant᷑ Dtruitaꝙ inar.¬
grm̃ tatione qua rep̃hendis qr cimi insipiens audit ꝓferri quo mͣs
cogitari ñ pocest: intelligit qd̾ audit. Extiꝙ qui ñ ĩtelligit si nota lin¬
gua dr aut nullũ aut ninus obrutũ ht̃ intellectum. Denide diri quia
si intelligit᷑ ẽ ĩ ĩcellectu. A nẽ ĩ nullo intellectu qd̾ necessario in rei
ueritate eẽ monstͥtũ ẽ: S dicis quia & siẽ in intellectu. ñ tamĩ consequenter

Expanded text:
 possunt haec intelligi de eo. Quod si dicis non intelligi et non esse in intellectu, quod non penitus intelligitur; dic quia qui non potest intueri purissimam lucem solis, non videt lucem diei, quae non est nisi lux solis. Certe vel hactenus intelligitur, et est in intellectu, quo ma cum insipiens audit proferri, quo majus cogitari non potest, intelligit quod audit. Utique qui non intelligit, si nota lingua dicitur, aut nullum, aut nimis obtusum habet intellectum. Deinde 38 dixi quia si intelligitur, est in intellectu. An est in nullo intellectu, quod necessario in rei veritate esse monstratum est? Sed dices quia etsi est in in
Abbreviated transcription (Latin):
tari ñ possit. ex eo aua ẽ in intellectu eẽ &e in re quã ꝑdicã intulam
eertisime eristere er eo quia cum describit᷑ uerbis. audiens cam uon am¬
bigit in intellectu suo eẽ ẜgo uͦ dico. Si quo maius cogicari non potea
ñ incelligit᷑ ꝑ cogitat᷑ nec ẽ in intellectu ł cogitacione ꝓfecto as aut ñe
quo maius cogitari ñ possit. aut ñ incelligitur ł cogitat᷑. & non ẽ in intei¬
lectu ł cogitacione. Qđ am̃ falsum sit fide & conscientia tua ꝓ sir minĩ¬
mo utor argum̃to. Eigo quo maius cogitari ñ pocest uere incelligit̃ & ci¬
gitat̃ &: in intellectu & aogitacione. Quare aut uera ñ sint quib cont᷑ cona¬
ris ꝓbareaut er cis ñ consequit᷑ quod te conseauent̃ opinaris concludit
ullud eẽ in ũcellectu. nec si ẽ in intellecta io eẽ in re: certe ego adco siusa
cogicari pocest eẽ necesse ȩ̃ illud cẽ. slam quo maius coguari nequt non aͤ¬

Expanded text:
tari non possit, ex eo quia est in intellectu, esse et in re, quam perditam insulam certissime existere ex eo quia cum describitur verbis, audiens eam non ambigit in intellectu suo esse. Ego vero dico: Si, quo majus cogitari non potest, non intelligitur, vel cogitatur, nec est in intellectu vel cogitatione; profecto Deus aumajus cogitari non possit, aut non intelligitur vel cogitatur, et non est in intellectu vel cogitatione. Quod quam falsum sit, fide et conscientia tua pro firmissimo utor argumento. Ergo quo majus cogitari non potest, vere intelligitur et cogitatur, et est in intellectu et cogitatione. Quare, aut vera non sunt quibus contra conaris probare, aut ex eis non consequitur quod te consequenter opinaris concludereillud esse in intellectu; nec si est in intellectu, ideo esse in re: certe ego dico: si vel cogitari potest esse, necesse est illud esse. Nam quo majus cogitari nequit, non
Abbreviated transcription (Latin):
sipieni fi pebiarudscant ⁊nullateniis pofseeẽ ad neauerurt uneragereqnĩs
honnti sapientia fatenit᷑ eẽ multa posse quȩ ipsi ñ ualeant conp̾̃bende. Nidlus
imolie apianus dicba. disputare. quomͦ qd̾ catholiciela corde credit &
ort amnsicrtiuꝰ non sis:s semꝑcandẽ fid̾e indubitant̃ tenendo amando. et¬
sasm ilam uiniendo. hiumilit̃ quantũ pot: querere ranonẽ quorͦꝰ sit Si po¬
cs in teligere. d̃s g : is agat: si non pocest. non minittat orniua ad uencilandi
s suminittat caput ad uenerandum cĩcius enimi pocest in se confidens
bumana sarientia inpingenddo cormua sibi euellere.: quam uii iitenlo
uema halne euoliere. solent eium quidam cum ceꝑint qurast arnua
untidentis sibiꝰ seientiȩ producere. nescientes quia siquis se eristiate sar
psliquis nondim cognouit que admodum oporteat euma scire an¬
requa ħ abemt ꝑ soliditatẽ fidi alas sꝑuales. presumencdin altisfimna

Expanded text:
nsipienti superbia judicant nullatenus posse esse, quod nequeunt intelligere; quam humili sapientia fateantur esse multa posse, qua ipsi non valeant comprehendere. Nullus quippe Christianus debet disputare quomodo quod catholica Ecclesia corde credit, et ore confitetur, non sit; sed semper eamdem fidem indubitanter tenendom illam vivendo, humiliter quantum potest, quaerere rationem quomodo sit. Si potest intelligere, Deo gratias agat; si non potest, non immittat cornua ad ventilandum, sed submittat caput ad venerandum. Citius enim potest in se confidens humana sapientia impingendo cornua sibi evellere, quam vi nitendo petram hanc evellere. Solent enim quidam, cum coeperint quasi cornua confidentis sibi scientiae producere, nescientes quod si quis aestimat se scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire, anteq
Abbreviated transcription (Latin):
ita qd intelligit᷑ incellectui intelligit᷑. & qd̾ incellectu ĩ telligit᷑ sic᷑ intelligitur
sic ẽ in intellectii. Qd hoc planius: Fostea diri qr siẽ ẜ in solo inellectu. potest cogitari
cẽ & in re qd̾ maus ẽ. Si gͦ in solo ẽ intellectu: idipsumi scilicoe quo manuis ũ pocest cogi¬
tari. est quo mauis cogitari potest. Rogo quid consequentius: An enĩ sic̃ ẜ in solo m¬
cellectu. ñ porest cogitari ec̃ & in re: Aut si potest. nonne qui hoc cogitat. aliqͥd cogi¬
tat maiꝰeo. si ẽ in solo intellectu: Qd gͥ consequentius quã si qͦ maiꝰ cogitari nequit
ẽ in solo intellectu ide eẽ qͦ maiꝰ cogitari possit: S utiꝙ quo maiꝰ cogitari potest:

Expanded text:
 intellectu intelligitur: et quod intellectu intelligitur, sicut intelligitur, sic est in intellectu. Quid hoc planius? Postea dixi quia, si est vel in solo intellectu, potest cogitari esse et in re; quod majus est. Si ergo in intellectu solo est, idipsum scilicet quo majus non potest cogitari, est quo majus cogitari potest: rogo quid consequentius? An enim si est vel in solo intellectu, non potest cogitari esse et in re? Aut si potest, nonne qui hoc cogitat, aliquid cogitat majus eo; si est in solo intellectu? Quid ergo consequentius, quam si quo majus cogitari nequit, est in solo in
Abbreviated transcription (Latin):
minsq eẽ. Similit̃ cuius partes singulȩ ñ sunt. ubi aut qndo st aliȩ partes
eiusonis partes & idõ ipsum cocum possunt cogitari nũꝗͣ aut nusꝗ eẽ. Nami sidi¬
cat̃ cẽpꝰ et̃ sẽꝑ &̃ mundus ubiꝙ: ñ cam̃ illud tocũ senꝑ. aut iste totus ẽ abiq Et sic̃
singule partes temporis ñ sunt qn̾ do aliȩ st̃: ita possi nũꝗ eẽ cogitari Et singu¬
lȩ mimdi partes sicut ñ sunt ubi aliȩ st̃: ita sub intelligi posst̃ nusꝗ eẽ.S & qd̃¬

Expanded text:
i nusquam esse. Similiter cujus partes singulae non sunt ubi aut quando sunt aliae partes ejus; omnes partes, et ideo ipsum totum, possunt cogitari nunquam aut nusquam esse. Nam semper esse, et mundus ubique; non tamen illud totum semper, aut iste totus est ubique: et sicut singulae partes temporis non sunt, quando aliae sunt; ita possunt nunquam esse cogitari; et singulae mundi partes, sicut non sunt ubi aliae sunt; ita subintelligi possunt nusquam esse:
Abbreviated transcription (Latin):
Quo finiro prosternat se ep̃c
una cumi penitentib in orato¬
rio clero faciente letaniam.
tes in te. Conu̾tere dñe usque¬
quo: Et deprecabilis esto suꝑ
seruos tuos. Mitte eis auxi¬
lium de sc̃o: Et de syon tuere
cos. Il lustra facieni tuam
super seruos tuos: Saluos

Expanded text:
Quo finito prosternat se Episcopus unacum poenitentibus in oratorio. Clero faciente laetaniam. tes in te. Convertere Domino usquequo. et deprecabilis esto super servos tuos Mitte eis, Domine, auxilium de sancto et de Sion tuere eos. Illustra faciem tuam super servos tuos. salvos
Abbreviated transcription (Latin):
tant genua penitentes. Quo
fco dicit dyaconus ex parte
pontificis. Leuate. Similite
agatur scdo repetente ep̃o . a.
uennite filii. Sequente dya¬
cono flectanius genua. nt

Expanded text:
tunt poenitentes. Quo facto dicit diaconus ex parte pontificis. Levate. Similiter agatur secundo repetente episcopo: Venite venite. Subsequente diacono. Flectamus genua. ut
Abbreviated transcription (Latin):
gnitatis officia. in turpẽ questũ & tenebrarũ negooiatransiere:
ħ frequentant eccłias. missas celebrant: psalmos decantant.
Pepiscopatibꝰ ⁊ archidiaconatib ĩpudent̃ hodie dec̾tat᷑. ut ecdi¬
Iarum reddit᷑ insuꝑfluitatis n uanitatis usus dissipet᷑. Suꝑ¬
ẽ. iam. ut reuelet᷑ hõ pecc̾i filius ꝑdicionis demoniũ ñ modo
oiurnũ. s meridianĩ: qͥ non solũ transfiguratur in angłm
insidiatur crudelius calcaneo matͥs excłiȩ: aqͣ cap̃ suũ dolet

Expanded text:
gnitatis officia in turpem quaestum et tenebrarum negotium transiere: tondentur, propter hoc frequentant ecclesias, missas celebrant, psalmos decantant. Pro episcopatibus et archidiaconatibus impudenter hodie decertatur, ut ecclesiarum redditus in sureveletur homo peccati filius perditionis, daemonium non modo diurnum, sed et meridianum; quod non solum transfiguratur in angeluur . Nimirum insidiatur crudelius calcaneo matris Ecclesiae, a qua dolet
Abbreviated transcription (Latin):
le maxime plantationes. Alioqͥn. aut minus ꝓficient:. aut ex
ortus ñ exarescat: s imꝑpetua uiriditate ꝓficiat. Orat enũ hmoi
ꝓpha. Et holocaustũ tuũ pingue fiat. Sic et in laudib aaron le¬
gis: qm̃ sacrificium eius cotidianꝰ ignis assũpsit. In qͥbꝰ omĩbꝰ
nich aluid intelligendum uidetur: nͥ ut bona oꝑa feruore deuo

Expanded text:
lae plantationes: alioquin aut minus proficient, aut ex hortus non arescat, sed in perpetua viriditate proficiat. Orat enim pro hujusmodi Propheta: Et holocaustum tuum, inquiens, pingue fiat . Sic et in laudibus Aaron legis, quoniam sacrificium ejus quotidianus ignis assumpsit. In quibus omnibus nihil aliud intelligendum videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
cillans. s stabile & confirmatũ. Siqͥs murmurat. siqͥs hesitat.
si qͥs nutat. siqͥs cogitat reuolui in lutũ. redire ad uoiitũ. de¬
serere uotũ. inutare ꝓpositũ suum: ñ ẽ. bethleẽ. non ẽ. domus
panis. Sola enim fames & fames ualida inegiptũ eũ descendẽ.
porcos pasc̾e. siliquas esurire. cõpellit: utpote ꝓcul a gentẽ.
adomo panis. adomo patͥs inqͥ etiã mercennarii panibꝰ abundare
noseuntur. Nongͦ in huiuscemi corde nascit᷑ xp̃c: cuideẽ. fidei
fortitudo. utiq panis uite. scriptura teste. quoniam iustꝰ ex fide
bitet incordib urĩs. Alioqum qͦmͦ in illo nascitur .x. qͦmͦ sabꝰ¬

Expanded text:
cillans, sed stabile et confirmatum. Si quis murmurat, si quis haesitat, cillans, sed stabile et confirmatum. Si quis murmurat, si quis haesitat, si quis nutat, si quis cogitat revolvi in lutum, redire ad vomitum, deserere votum, mutare propositum suum; non est Bethlehem iste, non est domus panis. Sola enim fames, et fames valida, in Aegyptum eum descendere, porcos pascere, siliquas esurire compellit, utpote procul agentem a domo panis, a domo patris: in qua etiam mercenarii panibus abundare noscuntur. Non ergo in hujusmodi corde nascitur Christus, cui deest fidei fortitudo, utique panis vitae, Scriptura teste, Quoniam justus ex fidebitet in cordibus nostris. Alioquin quomodo in illo nascitur Jes
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie p̾latoꝵs. Nã & benianim filiꝰ dexte̾ offerat necesse ẽ. aurũ
ĩd ẽ. substartnam hꝰ mundi. ut uidelicet fideł ppłs in partẽ
dexta constitut᷑. a iudice mereatur audire: quia esuriui et dedisti
michi manducare & ectã. Porro manasses sitñ is e̾ẽ uoluerit
cui appareat ds̃. mirrã offerat mortificationis. ꝗͣ qͥdẽ a nostra
sꝑalit̃ arbitror ꝑfessione requiri. &s hȩc dicta sint ne ad eã par¬
tẽ tͥb manasse que cit᷑ iordanẽ substitit ꝑtineamꝰ. s obliuiscam᷑
magis ea q̃ retro sunt extenti et intenti ad ext̾iora. Nc̃ uo̾ rede
mtm fuerit u̾bum dnĩ. ñ deẽ. utiq panis qͥ confirmet cor
dicente ꝓphã. confirma me inuerbis t. Nimirum in uerbo qͥ
procedit de ore dĩ. uiuit homo uiuit inxp̃o: uiuit in eo xp̃e.
lbi orit᷑. ibi apparet: nec omnino amat cortitubans aut ua.¬

Expanded text:
Ecclesiae praelatorum. Nam et Benjamin, filius dexterae, offerat necesse est aurum, Ecclesiae praelatorum. Nam et Benjamin, filius dexterae, offerat necesse est aurum, id est substantiam hujus mundi, ut videlicet fidelis populus, in parte dextera constitutus, a judice mereatur audire, quia esurivi, et dedistis mihi manducare , etc. Porro, Manasses si tamen is esse voluerit cui appareat Deus myrrham offerat mortificationis, quam quidem a nostra specialiter arbitror professione requiri. Et haec dicta sint, ne ad eam partem tribus Manasse, quae citra Jordanem substitit, pertineamus, sed obliviscamur magis ea quae retro sunt, extenti et intenti ad anteriora. 10. Nunc vero redeaenim fuerit Verbum Domini, non deest utique panis qui con. Nimirum in verbo quod procedit de ore Dei, vivit homo; vivit in Christo, vivit in eo Christus. Ibi oritur, ibi apparet: nec omnino amat cor titubans aut va
Abbreviated transcription (Latin):
suum. & domum pͥatris sui. Et il le qͥdẽ eolestia oblunscit᷑.
hic uͦ quȩ sunt suꝑ trã. iste p̾sentia. ille fut̾a. iste qͥuidentur
ille quȩ non uidentur. Postremo iste que sua sunt. ille que
hic penit̾ ĩꝑat᷑ ad uidendã in se dñi maiestatẽ. Neq enĩ ẽ. dom̃
panis. in qua saluator oriat᷑. ñ ẽ. manasses ille cui appareat
qui isrł regit & suꝑ cherubin sedet. Appare inqͥt corã effraim.
beniamin & manasse. Ego arbitror istos ẽẽ tres qui saluantur.
quos alius quidam ꝓphã noe & damelẽ & iob. nominauit. eostẽ
gaudiũ magnũ. angłs euuangłi⁊auit. Uide aut̃ ne forte ip̃i
sint tres magi uenientes iã ñ mͦ ab oriente s etiã ab occidente.
ut recumbant cũ abrahã. ysaac et iacob. forte enĩ ñinẽgrue
ris oblationẽ. qͥ offerre incensũ dignũ inodorẽ suauitatis
ꝓpͥum sit eoꝵs qͦs posuit dñs ut eant. & fructũ afferant. id est.

Expanded text:
suum, et domum patris sui. Et ille quidem coelestia obliviscitur, suum, et domum patris sui. Et ille quidem coelestia obliviscitur, hic vero quae sunt super terram; iste praesentia, ille futura; iste quae videntur, ille quae non videntur; postremo iste quae sua sunt, ille quae hic penitus imparatus ad videndam in se Domini majestatem. Neque est domus panis, in qua Salvator oriatur; non est Manasses ille cui appareat, qui Israel regit, et super Cherubim sedet: Appare, inquit, coram Ephraim, Benjamin et Manasse . Ego arbitror istos tres esse qui salvantur, quos alius quidam propheta Noe, Danielem, et Job nominavit : eosdem evangelizavit. 9. Vide autem ne forte ipsi sint et tres magi, venientes jam non modo ab Oriente, sed etiam ab Occidente, ut recumbant cum Abraham, Isaac, et Jacob. Forte enim non incongrris oblationem: quod offerre incensum dignum in odorem suavitatis proprium sit eorum quos posuit Dominus ut eant et fructum afferant, id est
Abbreviated transcription (Latin):
possit: qͥ dic̃ qͥa ñẽ. in domo mea p̾anis : deniq quia imꝑatus
erat quidam necẽẽ habuit clausum amici hostiũ media nocte pul¬
sare &. dic̾e̾ qͥa amicꝰ ms̃ uenit de uia adme & ñ habeo qd ponã ante
illum : Paratũ eor eius sꝑare in dño ait ꝓpha. haud dubiũ qͥn. de
iustoloquens. confirmatũ ẽ. cor eius ñ comouebit᷑. Non ẽ. ꝑatũcor
quod nonẽ. confirmatũ. Scimꝰ aut̃ ip̃o eodẽ teste ꝓpha. qͥ panis
cor hominis confirmet. Non ẽ. gͦ ꝑatũ s aridũ & &e sangue cor
eiꝰ. qͥ oblit̾ ẽ. comedẽ panẽ suũ. est. aut̃ ꝑat̾ &. ñ tͥbat᷑ ut eulto¬
diat mandata uite. qui oblit᷑ ea que retro sunt. in ea que ante
sunt se extendit. Uides ꝗͣ fugienda quedã. ꝗͣsit quedã obli¬
uio oupienda: Neq enim totꝰ manasses. iordanẽ transit. s
nec totͦ cit᷑ sibi eligit mansionẽ. Est. qui oblit̾ ẽ. domini cre¬
atoris sui: & ẽ. qui ꝑuidet eũ inconspectu suo semꝑ oblit̾ ppłm

Expanded text:
possit, qui dicit: Quia non est in domo mea panis? Denique quia imparatus erat quidam, necesse habuit amici ostium clausum media nocte pulsare, et dicere: Quia amicus meus venit ad me de via, et non habeo quod ponam ante illum . Paratum cor ejus sperare in Domino, ait Propheta, haud dubium quin de justo loquens. Confirmatum est cor ejus, non commovebitur . Non est paratum cor quod non est confirmatum. Scimus autem, ipso eodem teste propheta, quod panis cor hominis confirmet . Non est ergo paratum, sed aridum et exsangue cor ejus, qui oblitus est comedere panem suum. Est autem paratus et non turbatus, ut custodiat mandata vitae, qui oblitus ea quae retro sunt, in ea quae ante sunt, se extendit. Vides quam fugienda quaedam, quam sit quaedam oblivio cupienda. Neque enim totus Manasses Jordanem transiit, sed nec totus citra sibi elegit mansionem . Est qui oblitus est Domini creatoris sui, et est qui providet eum in conspectu suo semper oblitus populum
Abbreviated transcription (Latin):
rauerit usq infinẽ s. erit.  Nam ꝙ minime inueniatur in eo
xp̃c. nec de eis sit. quib dr̃. qr unctionẽ habetis a sc̃o. ex eo uł
maxime constat ꝙ sine dubio etiã aruit cor illiꝰ. ex qͦ oblit̾ est.
nͥ suꝑ qͥetũ & humilẽ actrem̃tẽ u̾ba sua reqͥescat spc̃ ipsus:
nec sit ulla societas et̾nitati. & tante mutabilitati. ei qͥẽ. et ei
qͥ numꝗͣ in eodẽ ꝑmanet statu. Cet̾m qͣlibet firmi ꝗͣ libet for¬
tes in fide. ꝗͣnbet ꝑati. ꝗͣlibet panib habundantes. ip̃o qͥdẽ lar¬
giente cui cotidie orantes dĩns. panẽ nr̃m cotidianũ. da nob̾
hodie. necẽe hñis addere consequent̃. dimitte nob̾.d. n .s. et.
nos. Alioquin si dixerimus qͥa peccatum non habemꝰ. ipsi nos seducimꝰ.
ficati parit᷑  ꝑati inueniam᷑ & nos. bethleẽ iude. atq ita nascentẽ
multũ ẽ. ad nos. ut sit fecunda uirgo. sit stella maris. sit plena

Expanded text:
raverit usque in finem, salvus erit? Nam quod minime inveniatur in eo Christus, nec de eis sit quibus dicitur: quia unctionem habetis a Sancto ; ex eo vel maxime constat quod sine dubio etiam aruit cor illius, ex quo oblitus est  quietum et humilem, ac trementem verba sua requiescat Spiritus ipsius , nec sit ulla societas aeternitati, et tantae mutabilitati; ei qui est, et ei qui nunquam in eodem permanet statu. Caeterum quamlibet firmi, quamlibet fortes in fide, quamlibet parati, quamlibet panibus abundantes, ipso quidem largiente, cui quotidie orantes dicimus: Panem nostrum quotidianum de nobis hodie; necesse habemus addere consequenter: Dimitte nobis debita nostra . Alioquin si dixerimus quoniam peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, ificati pariter et parati inveniamur et nos Bethlehem Judae, atque ita nascentem  quod quidem est multum ad nos ut sit fecunda virgo, sit stella maris, sit plena
Abbreviated transcription (Latin):
omnes: & necessarium hm̃s fontẽ mĩȩ. qͦ possimus earũ offensi¬
onum. abluere sordes. Om̃s inꝗͣ peccauimꝰ: & egemꝰ glã dei.
Et p̾lati & continentes. & coniuigati. si dixerimꝰ. qͥa pecẽm ñ hñs.
nos: ip̃i seducimus. Qͥa gͦ nemo mundus a sorde. necessariꝰ ẽ.
si amalo declinat. Danieli uͦ currendũ ẽ. ad fontẽ gr̃ẽ: cui m¬
mirũ penitentiȩ oꝑa & labores abstinentiȩ. deuocionis grã
necẽe ẽ. inpinguare. Oportet enĩ ut nos modo. in hylaritate
quam fertilis ẽ. huiꝰ mõi seminis. bone scilicet conuersacionis.
ibit facile. facile contabescet. nͥ crebris irrigationibꝰ adiuuet᷑:
ut mi̾toinoratione dñioa hꝰ moĩ grãm. subcotidiani noi̾ȩ pa¬
te cadat suꝑnos t̾ribilis illa maledictio ꝓpħicȩ inp̃cationis:
relus. Qͣtuor itaq fontes istos. adhuc incarne uiuentibus

Expanded text:
fensionum sordes. Omnes, inquam, peccavimus, et egemus gloria Dei : et praelati, et continentes, et conjugati, si dixerimus quia peccatum non hebemus, nos ipsos seducimus . Quia ergo nemo mundus a sorde, necessarius estsi a malo declinat. Danieli vero currendum est ad fontem gratiae, cui nimirum poenitentiae opera et labores abstinentiae devotionis gratia necesse est impinguare. Oportet enim ut nos maxime in hilaritate terra nostra nequaquam fertilis est hujusmodi seminis, bonae scilicet conversationis: ideoque facile exarescet, nisi crebris irrigationibus adjuvetur. Unde et in oratione Dominica hujusmodi gratiam sub quotidiani pate cadat super nos terribilis illa maledictio propheticae imprecationis: zelus. 8. Quatuor itaque fontes istos adhuc in carne viventibus
Abbreviated transcription (Latin):
tonte miȩ addiluendas eulpas: aq̃s remissionis. Habemꝰ de fontȩ sapieneie
ad potandam sitim nr̃am: aquas discrecionis. Habeinus de fonte
ad decoquendos cibos aquas feruentes. aquas emulationis. Hȩ ni¬
mirum condiunt & decoquunt affectiones nrãs: & ebulliunt
dulcedine deuocionis. diligens iusticiã: ex feruore emulationis
odio ht̃ iniquitatẽ. Et uide neforte de fontib istisͥ p̃dixerit y¬

Expanded text:
ordiae ad diluendas culpas, aquas remissionis; habemus de fonte sapientiae ad potandam sitim nostram, aquas discretionis; habemus de fonte eramus ad decoquendos cibos aquas ferventes, aquas aemulationis. Hae nimirum condiunt et decoquunt affectiones nostras, et ebulliunt dulcedine devotionis diligens justitiam, ex fervore aemulationis odio habet iniquitatem. Et vide ne forte de fontibus istis praedixerit I
Abbreviated transcription (Latin):
one suscepit. Grandis enim pecco facta ẽ. uiolentia: & reuera
expugnatum ẽe cognosoit᷑. ꝗͣdo nat᷑a ꝗͣ se totã infecisse & oc cupassẽ
glãbat᷑. ab eo penitꝰ aliena in xp̃o inuenta ẽ. De hĩc ꝑseqͥt᷑ inimi¬
cos tros. & comp̃hendit eos: nec conu̾itt᷑ donec deficiant. Cont᷑
pecc̃m dimicans inconu̾satione sua u̾b parit̃ & exẽplis: oppug¬
nat impassione sua. alligat illud. Alligat plane fortẽ: & diri¬
pit uasa euis. Iam uo eodẽ ordine mortẽ qͦ pͥ suꝑat inse ip̃o. cũ¬

Expanded text:
one suscepit. Grandis enim peccato facta est violentia, et revera one suscepit. Grandis enim peccato facta est violentia, et revera expugnatum esse cognoscitur, quando natura, quam se totam infecisse et occupasse gloriabatur, ab eo penitus aliena in Christo inventa est. Dehinc persequitur inimicos tuos, et comprehendit eos; nec convertitur donec deficiant. Contra peccatum dimicans in conversatione sua, verbis pariter et exemplis oppugnat; sed in passione sua alligat illud, alligat plane fortem, et diripit vasa ejus. Jam vero eodem ordine mortem quoque superat prius in
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd tutimes o homo. quid trepidas a facie domini qͥa uenit: Ueñ
ñ iudicare: s. saluare t̾rã. Olum tͥ ꝑsuasumẽ. abinfideli qͦd̾a seruo:
ut furtim tolleres .&. imponeres r egiũ diadema capiti tuo. Dephẽ¬
ubrabat ignitũ. Nõ in exilio positꝰ insudore uult tui uesceris
pane tuo: & eece uox audita ẽ. in t̾ra. qr dnãtor adienit. Qͦ ibis
a sp̃u elꝰ. & qͦ a facie eiꝰ fugiesᷤ Noli fuge̾. noli time̾: ñ uen̾ cũ armis.
non puuiendũ s saluandũ reqͥrit. Et neforte dicas etiã nc̃ uoeẽ
tuã audiui & abscondi me: ecce infans ẽ. & sine uoce. Nã uagi¬
entis uox miseranda ẽ: magis ꝗͣ trem̃da. Aut sicui forte t̾ribilis.
s ñ tͥ. Paruulꝰ factus ẽ. tenera m̃bra uirgo mat̾ pannis alligat:
&t adhuctimore trepidas: UIel in hoc scies. qͥa non ueñ ꝑdere te.
s saluare. eriꝑe non ligare. Iã adu̾sus hostes tuos dimicat: ĩa
suꝑboꝵ et sublimium colla. tanꝗͣ dĩ uirt᷑ & di sapientia. calcat.

Expanded text:
facie Domini, quia venit? Venit non judicare, sel salvare terram. Olim tibi persuasum est ab infideli quodam servo, ut furtim tolleres et imponeres regium diadema capiti tuo. Deprehenvibrabat ignitum. Nunc in exsilio positus, in sudore vultus tui vesceris pane tuo: et ecce vox audita est in terra, quia Dominator advenit. Quo ibis a spiritu ejus? et quo a facie ejus fugies? Noli fugere, noli timere. Non venit cum armis; non puniendum, sed salvandum requirit. Et ne forte dicas etiam nunc: Vocem tuam audivi, et abscondi me ; ecce infans est, et sine voce. Nam vagientis vox magis miseranda est, quam tremenda: aut si cui forte terribilis, sed non tibi. Parvulus factus est, tenera membra Virgo mater pannis alligat; et adhuc timore trepidas? Vel in hoc scies quia non venit perdere te, sed salvare; eripere, et non ligare. Jam adversus hostes tuos dimicat, jam superborum et sublimium colla tanquam Dei virtus et sapientia calcat. 4
Abbreviated transcription (Latin):
philosophi scrutatores maiestatis oppͥmebant᷑ a glã. Potestas
subiectionẽ. maiestas exig̾ ad mirationẽ: neutͣ mutationẽ. Appa¬
reat domine bonitas cui possit hõ qͥ adimagunẽ tuã creatꝰ ẽ.
confrmari: nã maiestatẽ. potestatẽ. sapiam. nec imitari possumꝰ:
extendat funes. expandat sinũ: attingat asine usq ad finẽ

Expanded text:
estatis opprimebantur a gloria. Potestas subjectionem, majestas exigit admirationem, neutra imitationem. Appareat, Domine, bonitas, cui possit homo, qui ad imaginem tuam creatus est, conformari: nam majestatem potestatem, sapientiam nec imitari possumus,extendat funes, expandat sinus, attingat a fine usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
mũ rogo fr̃s ñpaciamini sine causa tã p̃ciosũ exẽplar uobis
ex ibitum ẽẽ: s c̃formanini illi & renouamini sp̃u m̃tis ur̃e.
Studete humilitati qͦ fundam̃tũ ẽ. custosq uirtutum. sectami
impudentie ẽ : ut ubi sese. ex inaniuit maiestas: uermiculꝰ
serui accipiens. qui informa dĩ. patri eqͣlis erat: s exinani¬
uit maiestate ⁊ potentia. ñ bonitate ⁊ mia : Qͥd enĩ ait apls ᷤᷤ¬
nignitas mĩe. nc̃ maxime apparuit inhumanitate. Innotuerat
iudeis potestas insignis atq portentis: uñ & in ea lege inueni¬
es sepiꝰ ego dñs. ego dñs. Philosophis qͦ habundantibꝰ in suo sen
su. maiestas innotuit: qm̃ uxta apłĩ u̾ba qd notũ ẽ. dĩ manifes¬

Expanded text:
ne causa tam pretiosum exemplar vobis exhibitum esse, sed conformamini illi, et renovamini spiritu mentis vestrae. Studete humilitati, quae fundamentum est custosque virtutum: sectaminimpudentiae est ut, ubi sese exinanivit maiestas, vermiculus e formam servi accipiens, qui in forma Dei Patri aequalis erat; sed exinanivit majestate et potentia, non bonitate et miseri benignitas misericordiae nunc maxime apparuit in humanitate. Innotuerat Judaeis potestas in signis atque portentis, unde et in ea lege saepius invenies: Ego Dominus, Ego Dominus. Philosophis quoque abundantibus in sensu suo ma
Abbreviated transcription (Latin):
Inbechleẽ uide. Neq enim decet nos ita bethleẽ p̃terire. Transe¬
amus usq bethleẽ dicunt pastores. ñ bethleẽ. ꝑtnseamus. Qͥd
enĩ si pauꝑ uiculus ẽ. qͥd si uidet᷑ minima iniudea: Ne id
ẽẽt magnus dominus. & laudabił nimis. paruulus nat̾ ẽ. nob̃.
tis et efficiamini sic̃ puer iste. ñ intͣbitis in regnũ celoꝵ. Uñ
etiam stabulũ eligit ot p̃sepe. utiq domum luteã. & diuersoria
iumentoꝵ: utti huno ẽẽ soias. qui destercore erigit pauꝑem
& saluos fac̃ homines & iumenta. Utinam aut̃ inueniam᷑ &
nos bethleẽ uide. ut in nob̃ qͦ dignet᷑ nasci. & audire mere

Expanded text:
In Bethlehem Judae : » neque enim decet nos ita Bethlehem praeterire. Transeamus usque Bethlehem, dicunt pastores, non, Bethlehem pertranseamus. Quid enim si pauper viculus est? quid si videtur minima in Judaea? Ne id esset magnus Dominus et laudabilis nimis, parvulus natus est nobis; tis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Unde etiam stabulum elegit et praesepe, utique domum luteam, et diversorium jumentorum, ut hunc esse scias, qui de stercore erigit pauperem, et salvos facit homines et jumenta. 8. Utinam autem inveniamur et nos Bethlehem Judae, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
gium fact᷑ es nob̃: hꝰ ad oratio minꝰ accepta ħ ꝓstratio minꝰ
uerax. ħ humiliacio minus hũs hꝰ etiã uictoriosa minꝰ: ĩmo
et minꝰ uiuida fides. Qͥd tñ dic̃ beati qͥñ uider̃t & credide¬
runt.s Q si non uideat᷑ ipm oredẽ qͦdãmͦ iã uide̾. S adute
diligenter cui & qñ dictum sit. ei utiq qͥ arguebat᷑. qͥ qͥa uidis¬
set credidisset. Neq enim id ip̃m ẽ. uidisse & idõ credidisse:
qͥ credendo uidisse. Alioquin abraham pat̾ ur̃ qͦnamͦ dnicum
pietur qͥ hac nocte cantatũ ẽ. nob: scĩficamini hodie. et e.¬

Expanded text:
gium factus es nobis : hujus adoratio minus accepta, hujus prostratio minus gium factus es nobis : hujus adoratio minus accepta, hujus prostratio minus verax, hujus humiliatio minus habens, hujus etiam victoriosa minus, imo et minus vivida fides. Quid tamen dicit: Beati qui non viderunt, et crediderunt? quasi non videatur ipsum credere quodammodo jam videre. Sed adverte diligenter cui et quando dictum sit: ei utique qui arguebatur quod quia vidisset credidisset. Neque enim idipsum est vidisse, et ideo credidisse, quod credendo vidisse. Alioquin Abraham pater vester, quonam mopietur quod hac nocte cantatum est nobis, « Sanctificamini hodie, et e
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ut nichil ei p̃teat nichil ꝑeat. p̾eat nichil. Merito ꝓm̃ inte¬
stimonium fideiur̃ȩ uͥ facta ẽ. uox annuntiatianis ħ in auribꝰ
urĩs exultastis ingaudio. egistis grãs: ꝓstrati solotenus adoras¬
tis. concurrentes uelut subumbrã alarũ eiꝰ. & sub peniris eiꝰ
sꝑantes. Nunqͥd ñ singłi natiuitate saluatoris audita. clamastis.
incordib urĩs dicentes: mͥ aut̃ adherere dõ bonũẽ. aut potius
illud qͦd ide ꝓphã ait. dõ subiecta esto aĩa mea. Infelix minirũ
qͥsqͥs ficte prostrat᷑. corde rigido. corpꝰ humiliaũ. Est. enĩ qui
humiliatur nequit᷑. intiora autẽ eiꝰ plena sunt. dolo. Qͥsquis
enĩ necessitatẽ suã. minus considat. minꝰ sentit incõmoda. minꝰ
pauet ꝑicula. minꝰ deuote confugit ad remedia orte salutis.
minꝰ affectuose se subicit dõ: minus fidelit̾ psallet dne refu¬

Expanded text:
dit, ut nihil ei praetereat, nihil pereat, praeeat nihil. 5. Merito proinde in tedit, ut nihil ei praetereat, nihil pereat, praeeat nihil. 5. Merito proinde in testimonium fidei vestrae, ubi facta est vox annuntiationis hujus in auribus vestris, exsultastis in gaudio, egistis gratias, prostrati solo tenus adorastis, concurrentes, velut sub umbra alarum ejus, et sub pennis ejus sperantes. Nunquid non singuli nativitate Salvatoris audita, clamastis in cordibus vestris, dicentes: Mihi autem adhaerere Deo bonum est ; aut potius illud quod idem propheta ait: Deo subjecta esto, anima mea? Infelix nimirum quisquis ficte prostratus, corde rigido corpus humiliavit. Est enim qui humiliatur nequiter; interiora autem ejus plena sunt dolo . Quisquis enim necessitatem suam minus considerat, minus sentit incommoda, minus pericula pavet, minus devote confugit ad remedia ortae salutis, minus affectuose se subjicit Deo, minus fideliter psallit: Domine, refu
Abbreviated transcription (Latin):
etiã inultiphariȩ multisq modis cetis reuelatũ ẽ. patͥb et ꝓphĩs.
absit aut̃ ut adiligentibꝰ dm̃ aliqͣndo fuerit negligent̃ audi¬
tum. Nisi forte negligere uidebat᷑ qͥ dicebat. Obsecro domine
mitte quẽ missurus es. aut fastidire qͥ clamabat utinã difrũ¬
ꝑes celos oe descendes. cetaq similia. Id ipsum deiñ apli soi
uiderunt & audierunt & manus eoꝵ tractauerunt de uerbo uite:
quib singularit audiebat. Peatioołi qui uident que uos uidetis.
Postremo hoc ide nobis qͦ seruatum ẽ. fidelibꝰ utiq thesauris fidei
cõmendatũ ip̃o eque dicente. Beati qͥ ñuider̃ & credider̃. Pars
nr̃a ħ ẽ. in uerbouite. Nec sane contemptibilis. exqͣ minirũ uiuit᷑
& qua uincitur. mundus: quoniã uist̾ exfide uiuit. & ħ ẽ. uc¬
toria quȩ uincit mundũ. fides uiã. ħ ẽ. que uelut qͦddã et̾uitatis
exemplar. p̃tita simul ⁊ p̾sentia ac futa̾ sinu qͦdã uastissimo cõp̃hen¬

Expanded text:
ltifarie multisque modis, caeteris revelatum est patribus et prophetis . Absit autem ut a diligentibus Deum aliquando fuerit negligenter auditum! nisi forte negligere videbatur, qui dicebat: Obsecro, Domine, mitte quem missurus es ; aut fastidire, qui clamabat: Utinam dirumperes coelos , et descenderes, caeteraque similia. Idipsum deinde apostoli sancti viderunt et audierunt, et manus eorum tractaverunt de Verbo vitae, quibus singulariter aiebat: Beati oculi qui vident quae vos videtis . Postremo hoc idem nobis quoque servatum est fidelibus, utique thesauris fidei commendatum, ipso aeque dicente: Beati qui non viderunt, et crediderunt . Pars nostra haec in verbo vitae. Nec sane contemptibilis, ex qua nimirum vivitur, et qua vincitur mundus: quoniam justus ex fide vivit , et haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra . Haec est quae, velut quoddam aeternitatis exemplar, praeterita simul et praesentia ac futura sinu quodam vastissimo comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
cũ formabat᷑ xp̃o ĩtis qͦmͦ ñ etiã abeo similit̃ nasci eũ dic̾e̾ qͥs pre¬
sumat qui in ipsis eũ qͦdãmͦ parturiebat Et tu qͥd̾ imꝑia sina¬
goga. hc̃ nobis filium peꝑisti. officio qͦdã mabͥs s ñ matris affectu.
Excusisti eum de sinu tuo. extra ciuitatẽ eiciens & eleuans suꝑtrã.
tanqͣm dicens eccliȩ gentiũ. parit̃ & eccłiȩ pͥmitiuoꝵ quȩ inceł
ẽ. Hec mͥ nec uobis sit. s diuidatur. Diuidat᷑ inꝗͣ. non int̾ utͣsq
nec intius eẽt m̃tib nec in t̾rra. ferro undiq coartasti. ne forte
uel hac. ł illac. excedet: ut uidelicet ate seꝑat᷑. ad neut᷑m ꝑueni¬
ret illarum. Seua miium mat̾ abortuium face uoluisti
dũ ñ ee̾t qͥ exciꝑe posset excussum. age gͦ qͥd ꝓfeceris. immo
ꝗͣ nichil ꝓfeceris. intuere. Undiq enim egrediunt᷑ filiȩ syon
ut uideant regẽ salomonẽ. indiademate qͦ coronasti eũ. Re¬
linquens matrẽ adheret uxori sue. ut sint duo incarne una.

Expanded text:
ur Christus in eis; quomodo non etiam ab eo similiter nasci eum dicere quis praesumat, qui in ipsis quodammodo parturiebat? 776 Et tu quidem, impia Synagoga, hunc nobis filium peperisti, officio quidem matris, sed non matris affectu. Excussisti eum de sinu tuo, extra civitatem ejiciens, et elevans super terram, tanquam dicens Ecclesiae gentium, pariter et Ecclesiae primitiec mihi, nec vobis sit, sed dividatur. Dividatur, inquam, non inter utraque, nec in tuis esset moenibus, nec in terra, ferro undique coarctasti, ne forte vel hac vel illac excederet: ut videlicet a te separatus, ad neutram perveniret illarum. Saeva nimirum mater ita abortivum facere voluisti, dum non esset qui excipere posset excussum. Age ergo, quid profeceris, imo quam nihil profeceris intuere. Undique enim egrediuntur filiae Sion, ut videant regem Salomonem in diademate quo coronasti eum. Relinquens matrem adhaeret uxori suae, ut sint duo in carne una;
Abbreviated transcription (Latin):
letaris. nec durum ẽẽ medic ũ. nec grauib uti medicinis. ne
tibi forsitan intolerabilior uideatur breuis ip̃a curatio. ꝗͣ
diuturna egritudo. Sic nimirũ sic usq hodie muiti ꝑeunt
medicũ fugientes. qͦd ihm̃ quidẽ nouerint. s xꝑm nesciant.
humano sensu demultitudine & malignitate morbor ꝑate
sibi medele molestiã estimantes. Iã uͦ sicertus es de saluatore: et
nichilominus xꝑm ẽẽ cognoscis. ñutentẽ cauterio s unguento¬
ñ ustione s unctione curantẽ. unũ adhuc arbitror ingenuam
posse inoue cͥaturã. ueforte qd absit saluatoris hꝰ ñsatis dignaui¬
deatur ẽẽ ꝑsona. Puto tamen ñ usq adeo ãbiciosus es. & glẽ cupi¬
dus. aut zelatoꝵ honoris. ut ab uno quopiã e conserius tuis si
posset p̃stare. hanc grãm susciꝑe detrectares. Nam si angłs̃. aut
ammositas tua qͦd causaretur haberet. Nc̃ autẽ tanto ãpliore

Expanded text:
laetaris nec durum esse medicum, nec gravibus uti medicinis, ne laetaris nec durum esse medicum, nec gravibus uti medicinis, ne tibi forsitan intolerabilior videatur brevis ipsa curatio, quam diuturna aegritudo. Sic nimirum, sic usque hodie multi pereunt medicum fugientes, quod Jesum quidem noverint, sed Christum nesciant, humano sensu de multitudine et malignitate morborum, paratae sibi medelae molestiam aestimantes. 2. Jam vero si certus es de Salvatore, et nihilominus Christum esse cognoscis, non utentem cauterio, sed unguento; non ustione, sed unctione curantem, unum adhuc arbitror ingenuam posse movere creaturam, ne forte quod absit! Salvatoris hujus non satis condigna videatur esse persona. Puto tamen, non usque adeo ambitiosus es et gloriae cupidus, aut zelator honoris, ut ab uno quopiam e conservis tuis, si praestare posset, hanc gratiam suscipere detrectares. Nam si angelus aut ar, multo minus animositas tua, quod causaretur, haberet. Nunc autem tanto ampliore
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ. insermone isto: s et spc̃ m̃s inp̃cordiis meis es¬
tuat. iosunditatẽ hanc. & exultationẽ solito uobis desiderio
quid tã obtabile miseris: quid tam utile desꝑatis: Alioquin uñ
salus. unde uel tenus aliqua spes salutis in legẽ pecc̾i incorꝑe mo¬
tis. in malicia hac diei. & loco afflictionis. nisi noua nobis & in¬
spenita nasceretur. s At tu forte salutẽ optas. s curationis acerbi¬
leticie p̃participib suis eis minirum qͥ licet ñ ipsã plenitudi¬
nem de plenitudine tñ ħꝰ accipiunt unctionis. Ne uõ suauẽ
audiens in efficacem fore autumes saluatorẽ. addit᷑ etiã filiꝰ
dĩ. Qualis enim pat̃. talis filiꝰ. oui sub ẽ. cũ uoluerit posse.
Aut forsitan utilitate salutis & iocunditate unctionis. audita:
nescio quid submur muras puto enĩ dehonestate sollicitꝰ. Salua¬
torẽ tͥ gratularis ad ẽẽ ut pote iacens ꝑalitieꝰ in grabato. aut
magis int̾ iherłm̃ & iherico semuiiuus inuia. Amplius aut̃

Expanded text:
et spiritus meus in praecordiis meis aestuat, jucunditatem hanc et exsultationem solito vobis desiderio quid tam optabile miseris? quid tam utile desperatis? Alioquin unde salus, unde vel tenuis aliqua spes salutis in lege peccati, in corpore mortis, in malitia hac dici et loco afflictionis, nisi nova nobis et insperata nasceretur? At tu 772 forte salutem optas, sed curationis acerbilaetitiae prae participibus suis, eis nimirum qui, licet non ipsam plenitudinem, de plenitudine tamen hujus accipiunt unctionis. Ne vero suavem audiens, inefficacem fore autumes Salvatorem, additur etiam, « Filius Dei. » Qualis enim Pater, talis Filius, cui subest, cum voluerit, posse. Aut forsitan utilitate salutis et jucunditate unctionis audita, nescio quid submurmuras, puto etiam de honestate sollicitus. Salvatorem tibi gratularis adesse, utpote jacens paralyticus in grabato, aut magis inter Jerusalem et Jericho semivivus in via. Amplius autem
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ abrahã pat̾ oĩu credentiũ exultauit ut uideret hc̃ diẽ.
et uidit & gauisus ẽ. Alioqͥn qͣn seruũ iurantẽ sibi ꝑ dm̃ce¬
li: sub femore suo. manũ pone̾ p̃cepisset. nͥ ipsũ utiq dm̃
celi ex eodẽ nasciturũ femore p̃uidisset. hoc qͦq oonsiliũ cordis
sui homini scd̾m corsuum reuelauit ds̃. eni uirauit ueritatẽ
& ñ frustrabit᷑ eũ. defructu inqͥens uentͥs tui ponã sitꝑ suꝑ sedẽ
tuam. Unde &. inbethleẽ uide nascitur sic̃ angls̃ ait. oiuitate

Expanded text:
entium, exsultavit ut videret diem hunc, et vidit, et gavisus est . Alioquin quando servum jurantem sibi per Deum coeli, sub femore suo manum ponere praecepisset , 773 nisi ipsum utique Deum coeli ex eodem nasciturum femore praevidisset? Hoc quoque consilium cordis sui homini secundum cor suum revelavit Deus, qui juravit veritatem, et non frustrabitur eum: De fructu, inquiens, ventris tui ponam super sedem tuam . Unde et in Bethlehem Judae nascitur, sicut ait a
Abbreviated transcription (Latin):
tea dicebatur. haud dubium. qͥnde ipso. puer nactꝰ ẽ. nobis:
Olim cepit audiri u̾bũ hoc. & nemo scõꝵ aliquando fastidi
mꝰ hõ. oĩum uiuentiũ pat̾ magnũ eruetuans sac̃mentũ qͦd in
xp̃o et inecclĩa apłs ptmodũ euidentius cõmendauit. relimn

Expanded text:
tea dicebatur, haud dubium quin de ipso: Puer natus est nobis? tea dicebatur, haud dubium quin de ipso: Puer natus est nobis? Olim coepit audire verbum hoc, et nemo sanctorum aliquando fastidivimus homo, omnium viventium pater, magnum eructans sacramentum, quod in Christo et in Ecclesia Apostolu