comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. aqua. & terra. quȩ in
om̃ib sibi mixta sunt. Si¬
quidẽ & interra ignẽ reꝑias.
qi ex lapidib & ferro fre¬
quent̃ excutit᷑. & incȩlo cũ
sit ignitus & micans fulgen¬
tib: stellis polus: aqua. ẽẽ.
possit intelligi quȩ ł supra
cȩlũ. ẽ. uł deillo suꝑiore loco
interrã largo frequenter
imbre dimittit᷑¬
ignis aer. aqua. terra. Qua¬
rũ hȩc ẽ. natura. Ignis tenuis
acutus & mobilis. Aer mo¬
bilis acucus & crassus a qua
crassa. obtumsã & mobilis
Terra crassa obtunsa & im
lerra quidẽ crassa obtunsa lsu¬
& immobilis. cũ aqua crasũ¬
tudine & obtunsitate colli¬
gat᷑. deinde aqua aeri cras¬
situdine & mobilitate con¬
ungit᷑. Rursu: aer igni cõ¬
munione acutus & mobilis
colligat᷑. Terra aũ & ignis
ase separant᷑ : sed aduob me¬
diis aqua & aere iungunt᷑¬
Cȩterũ sc̃s ambrosius eadem
ȩlem̃ta ꝑqualitates quibus
sibi inuicẽ quadã naturȩ cõ¬
munione cõmiscent᷑. itahis

Expanded text:
ignis, aqua, et terra, quae in omnibus sibi mixta sunt. Siquidem et in terra ignem reperies, qui ex lapidibus et ferro frequenter excutitur; et in coelo, cum sit ignitus et micans fulgentibus stellis polus, aqua esse possit intelligi, quae vel supra coelum est, vel de illo superiore loco in terram largo frequenter imbre demittitignis, aer, aqua, terra. Quarum haec est natura: ignis tenuis, acutus et mobilis; aer mobilis, acutus et crassus; aqua crassa, obtusa et mobilis; terra crassa, obtusa, immoTerra quidem crassa, obtusa et immobilis, cum aquae crassitudine et obtusitate colligatur. Deinde aqua aeri crassitudine et mobilitate conjungitur. Rursus aer igni communione acuti et mobilis colligatur. Terra autem et ignis a se separantur, sed a duobus mediis aqua et aere jungunteterum sanctus Ambrosius eadem elementa per qualitates 19 quibus sibi invicem quadam naturae communione commiscentur ita his
Abbreviated transcription (Latin):
Aelami porticũ. sed melius
int̃pretatũ ante fores siue
uestibulũ. Ergo ȩlam he
extrema parte muisione
ciuitatis inueter translati¬
one habet pastoforia. in
noua : gatofilacia id ẽ cellȩ¬

Expanded text:
aelam porticum, sed melius interpretatur ante fores siue uestibulum, ergo aelam Hebextrema parte in uisione ciuitatis in ueteri translatione habet pastophoria, in noua gazophylacia, id est cell
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ ꝑ longũ extenditur. cicẽr¬
Cui.ẽ. aseptentrione sinus
arabicus. ameridie oceanis.
Nã ab occasũ ex inferiore egip¬
to incipit. ad orientẽ rubro Nacđ¬
mari terminat᷑. lbi sunt
gentes.xxxiiͦii.¬
frẽ postea ibi regnante no¬
men accepit. Hȩc ab oriente isiđ¬
syriȩ ac rubro mari con¬
iuncta. ab occasu libiam
habet. a septentrione mare
magnũ. ameridie uero
introrsus recedit ꝑtendens
usq ad ȩt inopiã. regio cȩli
imbrib insueta & pluiuiarũ
ignara: nilus solus eã circũ degł¬
fluens irrigat. & inundati¬
one sua fecundat. Unde lsidr¬
& ferax frugib multam
partẽ terrarũ frumento
alit. cȩteroꝵ quoq negocioꝵ
adeo copiosa. ut impleat
necessariis mertib etiam
orbem terrarũ Finis egyptisi iero¬
canopia a canope melan diseucer¬
gubnatore sepulto in ea
insula. quȩ libiȩ principiũ
& ostiũ nili facit

Expanded text:
entem per longum extenditur. cui est a septentrione sinus Arabicus, a meridie oceanus. nam ab occasu ex inferiore Aegypto incipit, ad orientem Rubro mari terminatur. ibi sunt gentes XXIIII.fratre, postea ibi regnante, nomen accepit. Haec ab Oriente Syriae, ac Rubro mari conjuncta, ab Occasu Libyam habet, a Septentrione mare Magnum, a Meridie vero introrsus recedit, pertendens usque ad Aethiopes; regio coeli imbribus insueta, et pluviarum ignara. 28. Nilus solus eam circumfluens irrigat, et inundatione sua fecundat, unde et ferax frugibus, multam partem terrarum frumento alit, caeterorum quoque negotiorum adeo copiosa, ut impleat necessariis mercibus etiam orbem terrarum. Finis Aegypti Canopaea a Canope Menelai gubernatore sepulto in ea insula, quae Libyae principium et ostium Nili facit
Abbreviated transcription (Latin):
egritudo & egrotatio. ita di¬
stinguit᷑. Sic̃ egrotatio in
corpore. sic egritudo inanimo
nom̃ habet non seiunctũ
adolore. Doloris gͥ egritudo
id. ẽ. causa efficiens egritu¬
dinẽ inanimo. tanquã ȩgro¬
tationẽ in corpore : firmat᷑¬

Expanded text:
egritudinem et aegrotationem. Sicut aegrotatio in corpore, sic aegritudo in animo nomen habet non sejunctum a dolore. Dolor igitur aegritudo, id est, causa efficiens aegritudinem in animo, tanquam aegrotationem in corpore. De lit
Abbreviated transcription (Latin):
Dioscoriã : colcorũ urbẽ: hanc¬
fitus & circius aurigȩ castoris
& pollucis. fabricauer̃ : exeoꝵ
nomine eã cognominantes.
Nã castor & pollux: grece diosco.¬
ri appellantur.
Diple. nota. hanc scriptores nr̃i
apponunt in libris ȩccłiasticoꝵ
uiroꝵ : ad separanda uł demon¬
stranda testimonia scãrũ scri
leogoras siracusanus posuit
omericis uersib: : ad separatio¬
nẽ olimpi acęlo.
geminis punctis. Hanc anti.¬
qui inhis apponebant: quȩ
xenodotus ephesius non recte
adiecerat. aut detraxerat. aut sgalen¬
ꝑmutauerat. In his & nrĩ.
ea usi st̃
adseparandos in comediis. uł s
trago ediis. ꝑ hiodos

Expanded text:
Dioscoriam Colchorum urbem Amphitus et Cercius aurigae Castoris et Pollucis fabricaverunt, ex eorum nomine eam cognominantes; nam Castor et Pollux Graece Διόσκουροι appellantur.Diple  : hanc scriptores nostri apponunt in libris ecclesiasticorum virorum ad separanda, vel demonstranda testimonia sanctarum scrLeogoras SyrHomericis versibus ad separationem Olympi a caelo. geminis punctis. Hanc antiqui in his opponebant quae Zenodotus Ephesius non recte adiecerat, aut detraxerat, aut permutaverat. In his et nostri ea usi sunt. ad separandos in comoediis vel tragoediis periodos
Abbreviated transcription (Latin):
Aegyptii ab ȩgypto rege quo¬
dam uocati iunt: Nã antea
aerei dicebant᷑. Int̃pretant᷑
aũ lingua hebraica egyp¬
tii. affligentes eoqđ affu¬
xerunt dĩ popłm. pͥusquã di¬
diuino auxilio liberarent᷑.

Expanded text:
Aegyptii ab Aegypto quodam rege vocati sunt: nam ante aerei dicebantur. Interpretantur autem lingua Hebraica Aegyptii, affligentes, eo quod afflixerunt Dei populum, priusquam divino auxilio liberarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia dialectica. cognom̃to
logica : quȩ disputationib
subtilissimis. uera secernit
a falsis Quarta. arith metica:
quȩ continet numeroꝵ cau¬
sas & diuisiones. Quinta
musica : quȩ in carminib
cantibusq consistit:
Sexta. geometrica: quȩ mensu¬
ras terrȩ. dimensionesq cõ¬
plectitur . Septima astrono.¬
mia : quȩ continet legẽ astooꝵ:¬

Expanded text:
Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geometrica, quae mensuras terrae dimensionesque conplectitur. Septima astronomia, quae continet legem astro
Abbreviated transcription (Latin):
rogata. ad suos non reuertisse.
eiusq socios inuolucres fuisse
conuersos nc̃ fabuloso poeti¬
coq mendacio. & historica
attestatione confirmat: quib
nec deus ut putat᷑ factus. hu¬
ẽuocare smanã reuocarunt naturam.
uł ipse potuit: uł certe ioui
suo regi. tanquã cęlicola no
.eẽ. aiunt in insula diomedia.
non longe amonte gargano:
qͥ. ẽ. in apulia. Et hoc templũ
circũ uolare. atq in colere has
alites tã mirabili obsequio.
ut aquã impleant & spargaN
& eo si greci uenerint. uł gre¬
coꝵ strrpe ꝓgeniti. non solũ
quietas. eẽ: uerũ & insuꝑ ad¬
uolare. Siaũ alienigenas ui¬
derint. subuolare ad capita
tanquã grauib ictibus: ut
etiã perimant uulnerare. Nã
duris & grandib rostris : satis
adhȩc prȩlia ꝑhibentur ar-¬
quidaẽ genus earũ ꝑ successio¬
nẽ propaginis durare ꝑ hi¬
bent᷑: non mutatis hominib:
factas. sed subtractis credo
fuisse subpositos: sicut cerua
ꝓ hepigenia. regis agamem¬

Expanded text:
rogata perhibent ad suos non revertisse; ejusque socios in volucres fuisse conversos, non fabuloso poeticoque mendacio, sed historica attestatione confirmant: quibus nec deus, ut putant, factus, humanam reuocare naturam uel ipse potuit uel certe a Ioue suo rege tamquam caelicola noutemplum eius esse aiunt in insula Diomedea, non longe a monte Gargano, qui est in Apulia, et hoc templum circumuolare adque incolere has alites tam mirabili obsequio, ut aquam inpleant et adspergant; et eo si Graeci uenerint uel Graecorum stirpe prognati, non solum quietas esse, uerum et insuper adulare; si autem alienigenas uiderint, subuolare ad capita tamque grauibus ictibus, ut etiam perimant, uulnerare. Nam duris et grandibus rostris satis ad haec proelia perhibentur arquidem genus earum per successionem propaginis durare perhibetur, non mutatis hominibus factas, sed subtractis credo fuisse subpositas, sicut cerua pro Iphigenia, regis Agamem
Abbreviated transcription (Latin):
candido duris & grandib: rostris.
S unt aũ circa apuliã. minsula
diomedia. int̃scopulos litorũ
& saxa uolitantes: udicant
int̃ suos & aduenas. Nã sigre¬
cus. ẽ : ut proprus accedunt
& blandiunt᷑: sialienigena:
morsu impugnant & uulne¬
rant: lacrimosis quasi uocib
dolentes. uł suã mutationẽ
uł regis interitũ. Nã diomedes :¬
abiliris int̾emptus. ẽ: hȩ aũ
aues: latine diomediȩ uocant᷑
Greci eas erodios dicunt:¬

Expanded text:
candido, duris et grandibus rostris. candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litorum et saxa volitantes; iudicant inter suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiunt; si alienigena, morsu inpugnant et vulnerant, lacrimosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem vel regis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interemptus est. Haec autem aves Latine Diomediae vocantur, Graeci eas ἐρωδιούς dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓilla ceruã. facile cognitũ. ẽ:
Socii uͦ diomedis. ꝙ nusquã su¬
bito apparuerunt. & postea
nullo loco apparuer̃: proden¬
tib eos ultorib angłis malis.
in eas aues quȩ ꝓillis st̃ occultatȩ.
ex aliis locis ubi est hoc genus
auiũ. ad ealoca ꝑductȩ. ac re¬
pente subpositȩ. credunt᷑ eẽ.
conuersi. Qđ aũ diomedis tẽplo
aquã rostris affer̃ & asꝑgunt.¬
atq alienigenas ꝑsequunt᷑ mi¬
randũ : non fieri dęmonũ in-¬
stinctu. quoꝵ int̾est ꝓsuadere
deũ factũ. eẽ diomedem. adde¬
cipiendos homines. ut falsos
deos cũ ueri dĩ iniuria multos
colant : & hominib: mortuis
quineq cũ uiuerent uere uixe¬
runt: tẽplis. altarib sacrificiis
sacerdotib quȩ omĩa cũ recta
sunt non nisi dõ uiuo & uero
debentur. inseruiant.
Siomedias. aues. a sociis diome¬
dis appellatas: quos ferunt
fabulȩ. in easdẽ uolucres fuisse.
conuersos. F orma fulicȩ similes.
magnitudine cignoꝵ : colore

Expanded text:
 ceruam facile cognitum est. Socii uero Diomedis quia nusquam subito conparuerunt et postea nullo loco apparuerunt, perdentibus eos ultoribus angelis malis, in eas aues, quae pro illis sunt occulte ex aliis locis, ubi est hoc genus auium, ad ea loca perductae ac repente subpositae, creduntur esse conuersi. Quod autem Diomedis templo aquam rostris adferuntadque alienigenas persequuntur, mirandum non est fieri daemonum instinctu, quorum interest persuadere deum factum esse Diomeden ad decipiendos homines, ut falsos deos cum ueri Dei iniuria multos colant et hominibus mortuis, qui nec cum uiuerent uere uixerunt, templis altaribus, sacrificiis sacerdotibus quae omnia cum recta sunt non nisi uni Deo uiuo et uero debentur inseruiant.Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magnitudine cygnorum, colore
Abbreviated transcription (Latin):
quã scientiã uocauer̃. Inter
artẽ & disciplinã. plato &
aristotiles. hanc differentiã
.eẽ. uoluer̃ : dicentes artẽ eẽ
in his: quȩ se & alit̃ hab̾e pos¬
sunt. Disciplina uͦ. ẽ. quȩ de
his agit : quȩ alit̃ euenire
non possunt. Nã quando ueris
disputationibi aliquid disse-¬
ritur. disciplina erit : quan-¬
do aliquid ueri simile. atq
opinabile tractatur. nomen
artis habebit.
id . ẽ. loquendi pericia: Scđa
rethorica: quȩ propt̃ nitorẽ
& copiã eloquentiȩ suȩ. ma-¬

Expanded text:
quam scientiam vocaverunt. Inter artem et disciplinam Plato et Aristoteles hanc differentiam esse voluerunt, dicentes artem esse in his quae se et aliter habere possunt; disciplina vero est, quae de his agit quae aliter evenire non possunt. Nam quando veris disputationibus aliquid disseritur, disciplina erit: quando aliquid verisimile atque opinabile tractatur, nomen artis habebit. id est loquendi peritia. Secunda rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae su
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑. ut facies prȩuenta
morte : netristitiã induat¬
morituro. Dequa poeta Signi¬
ferũ iuuenẽ terrem sangui¬
nis aliiũ torta caput retro
dipses calcata momordit. aut¬
uix dolor aut sensus dentis fuit.¬
riģor inordinatus. atq in conditꝰ¬

Expanded text:
ita ut facies praeventa morte, nec tristitiam morituro inducat, de quo poeta: Signiferum juvenem tyrrheni sanguinis aulum almum Torta caput retro dypsas calcata momordit. Vix dolor aut sensus dentis fuitrigor inordinatus atque incondit
Abbreviated transcription (Latin):
sit duplex amictus. Horatus.
Contͣ᷑quẽ duplici panno pacien.¬
tia uelat. Est aũ uestis militaris.
cuiꝰ usus gallicis primũ ex pedi¬
tionib cepit. & prȩda hostili.
dequa . ẽ. uox illa: senatus togis
depositis. quirites saga fuger̃.
Sagũ aũ. gallicũ nom̃ ẽ Dictũ
aũ sagũ quadrũ : eo qđ a pđ eos
primũ quadratus. uł quadru.

Expanded text:
it duplex amictus. Horatius: Contra quem duplici panno patientia velat. Est autem vestis militaris, cujus usus Gallicis primum expeditionibus coepit e praeda hostili, de qua est vox illa senatus: « Togis depositis, Quirites, ad saga ite. » Sagum autem Gallicum nomen est. Dictum autem sagum quadrum, eo quod apud eos pr
Abbreviated transcription (Latin):
Asia trib partib oceano
circũcincta. ꝑ totũ trans¬
uersi plagamꝰ orientis
extenditur: hȩc occasũ
septentrionis incipientẽ
contingit europam. asi¬
nistra aut̃ africam di¬
micat. Sub egypto uero
& fyria mare nr̃m qđ
magnũ generaliter di¬
cimus habet
orientali parte qua ad
cappadociã sẏriamq¬
ꝓgreditur. undiq: circun¬
data. ẽ. mari. Asepten¬
euxinoitrione ponto eusino. ab
occasu propont᷑iȩ atq
ellesponto. ameridie
mari nr̃o ibi est mons
olimpus.
mulieris. ẽ. appellata.
quȩ apud antiquos impe
rium tenuit orientis
hȩc intertia orbis parte
disposita. aboriente ortu
solis. ameridie oceano
ab occiduo. nr̃o mari finit᷑.
a septentrione meotidi
lacu & tanai fluuio tet¬
minatur: Habet autẽ
A sa minor aboriente cap¬
padocia cingitur. ab aliis
partib undiq mari circun¬
datur. Nã aseptentrione
pontũ euxinũ habet.
aboccasu ꝓpontidem atq
egyptiũ mare Habet
ꝓuincias. bithiniã. frigiã.
galatiã. lidiã. cariam.

Expanded text:
ASIA tribus partibus oceano circumcincta per totam transuersi plagam orientis extenditur. haec occasum septentrionis incipientem contingit Europam, a sinistra autem Africam dimittit, sub Aegypto uero et Syria mare nostrum quod Magnum generaliter dicimus habetali parte qua ad Cappadociam Syriamqprogreditur, undique circumdata est mari: a septentrione Ponte Euxino, ab occasu Propontide atque Hellesponto, a meridie mari Nostro, ubi est mons Olympus. mulieris est appellata, que apud rium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis parte disposita, ab Oriente ortu solis, a Meridie Oceano, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem Asia minor ab oriente Cappadocia cingitur, ab aliis partibus undique mare circumdatur; nam a septentrione pontum Euxinum habet, ab occasu Propontidem, Aegyptium mare. Habet provincias Bithyniam, Phrygiam, Galatiam, Lydiam, Cariam,
Abbreviated transcription (Latin):
Phisiologus dicit si cre
tariũ. eẽ: habet quidem
pennas sed non uolat sic̃
ceterȩ aues. pedes uero
habet similes camello.
& ideo grece struc tu¬
chamellon dicit᷑: Hoc
g animal cũ uenerit¬
illi tempus suũ ut oua
pariat. eleuat oculos
suos incęlũ. & uidet
stellam illã quȩ dicit᷑
uirgilia : lam ascendit
non enĩ ponet oua sua
interra. Antequã stella
illa oriatur incęlo. de
qua stella dicit iob. qͥ
Tempore enĩ suo uer¬
gilia stella incęlo
ses florent & ęstas est
circa mensem uinium.
Tunc asida cũ uiderit
uergiliã ascendisse incęlũ
fodit in terra & ibi ponit
oua sua. & cooperit ea
desabulo inheremo. Cũ
aut̃ abscesserit de loco
illo ftatĩ obliuncit᷑ & non
redit ad oua sua. Est
enĩ hoc animal natura¬
liter obliuiosum. & idõ
tempore ȩstatis generat
oua & obruit illa subha¬
rena. ut quod illa factu¬
ra erat sedens suꝑ oua
sua. ut fotu suo educe᷑¬
ret pullos suos. hoc ei
temporis tranquillitas
& aeris temperies prȩ¬

Expanded text:
Physiologus dicit hoc turium esse; habet quidem pennas sed non uolat sicut caeterae aues; pedes uero habet similes camelo, et ideo graece structocamelon dicitur. Hoc ergo animal, cum uenerit tempus suum ut oua pariat, eleuat oculos suos in caelum et uidet si stella illa quae dicitur Virgilia ascendit; non enim ponit oua sua in terra nisi quando stella illa oritur in caelo. De qua stella dicit Hiob: QuTempore enim suo oritur Virgilia stella in caelo, ses florent et aestas est, circa mensem iunium; tunc asida, cum uiderit Virgiliam ascendisse in caelo, fodit in terra et ibi ponit oua sua et cooperit ea de sabulone in eremo; cum autem ascenderit de loco illo, statim obliuiscitur et non redit ad oua sua. Est enim hoc animal naturaliter obliuiosum; et ideo tempore aestatis generat oua et obruit illa de arena ut, quod illa factura esset, sedens super oua sua et ex fetu suo, eduxeret pullos suos: hoc ei temporis tranquillitas et aeris temperies prae
Abbreviated transcription (Latin):
uentiũ. Nã neq: pisces
habet. neq assuetas aquis
& lȩtas mergendi usu
patit᷑ aues. Sed & quȩcunq
uiuentia immergenda
temptaueris. quacunq
arte dimersa statim resi¬
liunt & quãuis uehem̃t̃
illisa. confestim excuti¬
untur. Sed neq uentis
mouetur. resistente uen¬
ti turbinib bitumine
quo aqua om̃is stagnat᷑
neq: nauigationis patiens
est. quia om̃ia uita ca¬
rentia in ꝓfundũ mer¬
gunt᷑ nec materiã ullã
sustinet. nisi quȩ bitu¬
mine illus tratur. Lu¬
cernã accensam ferunt
suꝑnatare. extincto di¬
mergi lumine. hoc &
mare salinarũ dicitur.
siue lacus asfalti id est
bituminis: Et est iniudȩa
int̃hiericho & toram.
Longitudo eiꝰ usq: ad roras
arabiȩ chirigitur stodies
septingentas octoginta.
latitudo stadiis centũ
quinquaginta usq ad

Expanded text:
ventium. Nam neque pisces habet, neque assuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves. Sed et quaecunque viventia mergenda tentaveris quacunque arte demersa, statim resiliunt, et quamvis vehementer illisa, confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur; neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia, in profundum merguntur; nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine illustratur. Lucernam accensam ferunt supernatare, exstincto demergi lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, id est bituminis, et est in Judaea, inter Jericho et Zoaram. Longitudo ejus usque ad Zoaros Arabiae dirigitur stadiis septingentis octoginta; latitudo vero ejus stadiis centum quinquaginta usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Aser. beatus dicit᷑. Dũ enĩ
peperisset eũ telfa: dixit
lia. Beata ego. & beati¬
ficant me mulieres. Et
abeo quod beata dicat᷑
ex ȩthimologia nominis
beatũ uocauit

Expanded text:
ASER beatus dicitur, dum enim peperisset eum Zelpha, dixit Lia: Beata ego, et beatificant me mulieres; et ab eo quod beata dicatur, ex etymologia nominis Beatum vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
Comicia dicuntur quae
fiunt romȩ adcreandos
magistratis nalendis hirgł¬
ianuariis incampo mar¬
tio adquȩ omnis pos¬
pulus romanus & uni¬
uersȩ ueniunt dignita¬
tes. & deitalia ergo ad
summa cõmicia sunt
conuentus necessarii
maior & diuinus. quo ca¬
duci tenentur Cui tanta
uis . ẽ. ut homo ualens Io¬
concidat spumetq Co¬
mitialis aũ dictus qđ
apud gentiles cũ comiti¬
orũ die cuiquã accidisset.
comitia dimittebantur
Erat aũ apud romanos
comitioꝵ dies sollemnis

Expanded text:
Comitia dicuntur, quae fiunt Romae ad creandos magistratus Kalendis Ianuarii in campo Martio, ad quae omnis populus romanus et uniuersae conueniunt dignitates. Et de Italia ergo ad summa comitia sunt conuentus necessariimajor, et divinus, quo caduci tenentur. Cujus tanta vis est, ut homo valens concidat spumetque. 7. Comitialis autem dictus, quod apud gentiles, cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Erat autem apud Romanos comitiorum dies solemnis
Abbreviated transcription (Latin):
A iuaria sunt secreta loca
& auia remota. aut tan¬
tũ aclibilia auib Unde
est illud. inculta ruben
aiuaria uatis.

Expanded text:
Aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adibilia avibus; unde est illud: Inculta rubent apiaria baccis.
Abbreviated transcription (Latin):
dere futura uidentur
Quȩ si aduersȩ sunt in hi¬
bere dicunt᷑. quod in hi¬
beant. id. ẽ. uetent. Si
prosperȩ prȩpetes. Et idõ
prȩpetes. quia om̃s aues
priora petunt uolantes
Tertiã faciunt speciem
augurioꝵ mauib: quam
cõmunẽ uocant exutroq
ꝑmixtã. id. ẽ. cũ aues &
ore & uolatu auguriant
sed fides inhabitat Om̃iũ
aut̃ genera uolucrũ bis
nascunt᷑ Primũ enĩ oua
gignunt᷑. inde calore ma¬
terni corporis formant᷑¬
& animantur

Expanded text:
dere futura videntur; dere futura videntur; quae si adversae sunt, inebrae dicuntur, quod inhibeant, id est vetent; si prosperae, praepetes; et ideo praepetes, quia omnes aves priora petunt volantes. Tertiam faciunt speciem auguriorum in avibus, quam communem vocant, ex utroque permixtam, id est cum aves ex ore et volatu auguriant. Sed fidem non habet. Omnium autem genera volucrum bis nascuntur. Primum enim ova gignuntur, inde calore materni corporis formantur et animantur
Abbreviated transcription (Latin):
uic tus e terris. & ideo
pedũ munere fulciunt᷑.
quia huiꝰ modi ad ȩscam
quȩrendũ indigent mi¬
ipsȩ int̃sẽ diuersitatem
habeant consideremus:
Inuenimus enĩ cornicis
pedes uelut quibuslam
digitis distantib separa¬
tos atq: diuisos. coruoꝵ
quoq: atq pulloꝵ aliter
etiã formatos anatura
uͦ quȩ natandi habent
usum & consuetudinem.
latos habent pedes. &
membrana quadã illos di¬
gitos pedũ sibi copulatos
atq: coniuncꝰ tos in quo
admirabilis patet ratio na¬
cdũ uładrapiendũ cibũ
usu accõmodo fulciant᷑:
& iste adnatandũ adiu¬
menta habeant cõpeten¬
tia: quo melius aquis pos¬
sint suꝑnatare. & quasi
remis quibusclã. ita pedib
sins membranȩ illius ex¬
tensione laticrib aquarũ
fluenta ꝓpulsent. Au¬
gures dicunt & ingestu
& inmotu & inuolatu
& inuoce auium signa
.ẽẽ. constituta. Oscines
aues uocant᷑ quȩ ore
cantuq auspiciũ faciunt.
ut coruus. cornix. picus
Alites quȩ uolatu osten¬

Expanded text:
uictus e terris. et ideo uictus e terris. et ideo pedum munere fulciuntur, quia huiusmodi ad escam quaerendam indigent miipsae quam inter se diversitatem habeant consideremus. Invenimus enim cornicis pedes velut quibusdam digitis distantibus separatos atque divisos, corvorum quoque atque pullorum aliter etiam formatos a natura vero quae natandi habent usum et consuetudinem, latos habent pedes, et membrana quadam illos digitos pedum sibi copulatos atque conjunctus. In quo admirabilis patet ratio naum vel ad rapiendum cibum usu accomodo faliantur, et istae ad natandum adjumenta habeant competentia, quo melius aquis possint supernatare, et quasi remis quibusdam, ita pedibus suis membranae illius extensione latioribus aquarum fluenta propulsent. utem dicunt et in gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. Alites, quae volatu osten
Abbreviated transcription (Latin):
species sit natandi. Sicut
incidit: ita auis aerem
uolatu celeri secat. atq
utriq generi similit̃
caudȩ suppetit alarũq
remigium. ut pisces ad
priora se alis subrigant
atq ad altiora ꝓcedant.
caudȩ quoq gubernacu¬
lo uel quo uelint se facile
conuertant. uł impetu
quodam eregione iter
suũ dirigant. Aues quoq
aeri uołatib suis uelut
aquis innatant & quasi
quedam extendunt bra¬
chia cauda quoq se uł
ad suꝑiora subrigunt. uł
ad inferiora demergunt
Unde qm̃ innannullus idẽ
usiis & species. ideo de
aquis utriusq generis na¬
tiuitas diuina p̃ceptione
processit. Dixit enim els̃.
Producant aquȩ reptilia
animarũ uiuentiũ scđn
genus. & uolatilia uolan
tia secuis firmam̃tũ cęli
scđm genus. Non imme¬
rito gͣ quia deaquis ge¬
nus utrunq ꝓducitur.
natandi ꝓprietas utrisq̃
suppeditat. Pisces pleriq
sine pedib sunt. nullũ.¬
aut̃ auium genus peclũ
officio caret᷑. quia om̃ib

Expanded text:
species sit natantis. Sicut species sit natantis. Sicut incidit, ita avis aerem volatu celeri secat. Atque utrique generi similiter caudae suppetit alarumque remigium; ut pisces ad priora se alis subrigant, atque ad ulteriora procedant, caudae quoque gubernaculo vel quo velint se facile convertant, vel impetu quodam e regione iter suum dirigant. Aves quoque aeri volatibus suis velut aquis innatant, et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se vel ad superiora subrigunt vel ad inferiora demergunt. Unde quoniam in nonnullis idem usus et species, ideo de aquis utriusque generis nativitas divina praeceptione processit. Dixit enim Deus: Producant aquae reptilia animarum viventium secundum genus: et volatilia super terram secus firmamentum coeli secundum genus. Non immerito igitur, quia de aquis genus utrumque producitur, natandi proprietas utrisque suppeditasine pedibus sint, nullum auium genus pedum officio caret, quia omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
his ungues asperi. cur¬
uatũ & acutũ os. uelox
uolatus. qm̃ raptu ui¬
uunt. ut possint facile
oꝑum diuersitates. ut
aliȩ ament in cõmune
consulere. & collatis ui¬
rib uelut quandam cu¬
rare rem publicam. &
tanquã sub rege uiuere
aliȩ sibi quȩq ꝓspicere
imꝑium recusare & si
capiant᷑ indigno uelint
exi re seruitio. Sed &¬
alia sicut genere ita &
morib: innumerabilia
Nã uolucrũ quot sint
genera: inuenire quisq
non posse Neq enĩ om̃s
indiȩ & ethiopiȩ aut
scitiȩ deserta quis peni¬
trare potuit. qui earũ
genus uł differentias
nosset. Auium nomina¬
multa asono uocis con¬
stat. eẽ. composita. ut
grus. coruus. cignus. pauo
miluus. ulula. cuculus
graculus. & cȩtera Uari¬
etas enĩ uocis earum do¬
cuit homines quid no¬
cognatio uidet᷑ auib
istis. eẽ. cũ piscib qm̃
natandi cõmunes quȩ¬
dam uidentur utriusq
generis. eẽ. consortia
Scđa quoq: cognatio
om̃ib auib & piscib est.
eo quod uolantis usus

Expanded text:
his ungues asperi, curuatum atque acutum os, uelox uolatus, quoniam raptu uiuunt, ut possint facile operum diuersitates, ut aliae ament in commune consulere et conlatis uihbusuiribus uelut quandam curare rem publicam et tamquam sub rege uiuere, aliae sibi quisque prospicere, imperium recusare et, si capiantur, indigno uelint exire seruitio. IAb aliae sicut genere, ita et moribus innumerabiles. Nam volucrum quot genera sint, invenire quisquam non potest. Neque enim omnis Indiae, Aethiopiae, aut Scythiae deserta quisquam penetrare potuisset, qui earum genus vel differentias nosset. Amulta a sono vocis constat esse conposita: ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus et cetera. Varietas enim vocis eorum docuit homines quid nocognatio videtur avibus istis esse cum piscibus; quoniam natandi communia quaedam videntur utrique generi esse consortia. Secunda quoque cognatio omnibus avibus et piscibus est; eo quod volantis usus
Abbreviated transcription (Latin):
Aiuscasta exmorib appel¬
latur quod cũ. ẽẽt. casti¬
tactis. Nam dicit᷑ quod
amisso corporali consor¬
tio solitarie incedat.
nec carnalem copulam
ultra requirit
tur. eoquod graui uolatu
detenta nequaquã ut
cȩterȩ uolucres attollit
uelocitate pennarum.

Expanded text:
is casta ex moribus appellatur, quod comes sit castitatis. Nam dicitur quod, amisso corporali consortio, solitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requiratrda, eo quod gravi volatu detenta, nequaquam, ut caeterae volucres, attollitur velocitate pennarum.
Abbreviated transcription (Latin):
Augures sunt qui uolatus
auium & uoces intendunt degł
aliaq signa rerũ uł ob¬
seruationes improuisas
ausp̃icia sunt quȩ iter
facientes obseruant
bicta sunt aut̃ auspicia.
quasi auium a spicia
auguria : quasi auiũ
garria. hoc. ẽ. auiũ uoces
& linguas. ltẽ auguriũ
quasi auigeriũ qđ aues
gerunt puo sunt autẽ
genera auspicioꝵ. unũ
Ad oculos. alterum ad
aures ꝑtinens. Ad oculos
scilicet uolatus. ad aures
uox auium.

Expanded text:
Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes improvisas,auspicia sunt, quae iter facientes observant. Dicta sunt autem auspicia, quasi avium aspicia. Et auguria, quasi avium garria, hoc est, avium voces et linguas. Item augurium, quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures pertinens: ad oculos scilicet volatus, ad aures vox avium.
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ est. Aues dicimus
quȩ ꝑaera leub: uoli¬
tant pennis. uolucres
aut̃ non solũ aues uo¬
camus sed etiã quadru¬
pedes nimia ꝑnicitate
currentes. sed tam̃ cũ
adiectione ut puta uo¬
lucrem equum. uolucrẽ
tigridem ut . ẽ. illud
pacuuii uolucri currit
exse quadriga Nam &
sagitȩ uolucres dicunt᷑
quod his penne adgluti¬
nantur. Nã s̃ne acdie¬
ctione tantũ alitẽ sonat¬

Expanded text:
em. Aues dicimus quae per aera leuibus uolitant pennis, uolucres autem non solum aues uocamus, sed etiam quadrupedes nimia pernicitate currentes; sed tantum cum adiectione, ut puta uolucrem equum, uolucrem tigridem. Vt est illud Pacuuii: «Volucri currit axe quadriga»; nam et sagittae uolucres dicuntur quod his pennae adglutinantur. Nam tantum sine adiectione alitem sonat
Abbreviated transcription (Latin):
usq: nunc cȩteris inusũ
dominis tantũ orbis licite
usurpatũ apicẽ declarat
imperu¬
ugustus idõ apud roma¬
olim augerent rem¬
publicã amplificando
Quod nom̃ primus sena¬
tus octauiano cȩsari
tradidit : ut qi auxerat
terras. ipso nomine &
titulo consecraretur
Dũ aut̃ idem ocꝰ tauianꝰ
iamcȩsar & imꝑator
appella ret᷑ uł augustus.
postea uͦ dũ ludõs expe¬
ctaret & ꝓnuntiatum
esset illi apopło ut uoca¬
retur & dominus. statĩ
manu uultuq auerso
indecoras adulationes
repressit. & domini ap¬
pellationẽ ut homo de¬
clinauit. atq insequenti
die omnẽ popłm grauis¬
simo elicto corripuit.
dominũq se post haec
appellari nec aliberis
quidem suis ꝑmisit. fui
aut̃ filius acie que na¬
ta. ẽ. desorore iulii cȩsaris

Expanded text:
usque ad nunc ceteris inausum dominis, tantum Orbis licite usurpatum apicem declarat imperugustus ideo apud Romaolim augerent rempublicam amplificando. Quod nomen primo senatus Octaviano Caesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo consecraretur. 17. Dum autem idem Octavianus jam Caesar et imperator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludos spectaret, et pronuntiatum esset illi a populo ut vocaretur et Dominus, statim manu vultuque averso, indecoras adulationes repressit, et Domini appellationem, ut omen, declinavit, atque insequenti die omnem populum gravissimo edicto corripuit, Dominumque se post haec appellari, ne a liberis quidem suis permisit. Fuit enim filius Attiae, quae nata est de sorore Julii Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
simplices sunt ut colũ¬
be. aliae astutȩ ut ꝑlix
Aliȩ admanũ se subiciua¬
accipiter. Aliȩ reformi¬
dant. ut garamantes:
homines domicilus de¬
Aliȩ secretã indesertis
uitã diligunt quȩ re¬
quirendi sibi uictus dif¬
ficultatẽ libertatis amo¬
Aliȩ solo semine repto
pascunt᷑. ut anser. Aliȩ
carnes edunt & rapinis
intendunt. ut miluus
Aliȩ incuriȩ quȩ manets
in locis semꝑ. ut strutio
aliȩ aduenticiȩ quae
ꝓprius temporib reuer¬
tuntur. ut ciconiȩ & hi¬
rundines aliȩ cũ grege
id. ẽ. gregatim uolantes.
ut sturni & coturnices
Aliȩ soliuage id. ẽ. solita¬
explorandi ut aquila

Expanded text:
simplices sunt, ut columbae; aliae astutae, ut perdix; aliae ad manum se subjiaccipiter; aliae reformidant, ut garamantes; homines domiciliis dealiae secretam in desertis vitam diligunt, quae requirendi sibi victus difficultatem libertatis amoAlipascuntur, ut anser; aliae carnes edunt, et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struthio; aliae adventitiae, quae propriis temporibus revertuntur, ut ciconiae, et hirundines; aliae congregae, id est, gregatim volantes, ut sturni, et coturnices; aliae solivagae, id est, solitadepraedandi, ut aquila
Abbreviated transcription (Latin):
Augusteũ & tiberiũ. genus
marmoris augusti ac
tiberii primum pͥncipatu
repta sunt. bifferentia
eõꝵ est ab ophite. cum
sit simile. hoc maculas
diuerso modo colligat
Nã augusteũ undatum
est crispans inuertices.
tiberiũ sparsa non con¬
uoluta camcie¬

Expanded text:
Augusteum et Tiberium in Aegypto Augusti ac Tiberii primum principatu reperta sunt. Differentia eorum est ab ophite, quumsit simile, haec maculas diverso modo colligunt. Nam Augusteum undatim est crispum in vertices; Tiberium sparsa, non convoluta, cani
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑. sempiterna. eẽ. confir¬
ment. Quidã uͦ grecũ uerbũ
existimant. quo significat᷑ in¬
t̃uallũ psallendi: ut psalma
sit qđ psallit᷑. Dia psalma uͦ
int̃positũ inpsallendo silentiu
ut quẽ ad modũ simpsalma di¬
cit᷑ uocis copulatio incantan¬
do: ita diapsalma disiunctio
earũ : ubi quȩdã requies distin.¬
ctinctȩ continuationis osten¬
dit᷑. Vnde illud probabile ẽ
non coniungendas sententias
inpsallendo: ubi dipsalma
int̃posita fuerit : ꝙ ideo int̃¬
ponit᷑. ut conuersio sensuũ scicer
uł ꝑsonarũ. eẽ. noscantur.

Expanded text:
rponitur, sempiterna esse confirment. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi; ut psalma sit quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum synpsalma dicitur vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio earum, ubi quaedam requies distincta continuationis ostenditur. Unde illud probabile est, non coniungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interposita fuerit; quia ideo interponitur, ut conversio sensuum vel personarum esse noscantur.
Abbreviated transcription (Latin):
lunã &uiarũ prȩsidẽ pagani¬
agunt : unde & uirginẽ uoluN
qđ uia nichil pariat. Et ideo
ambo sagittas hab̾e fingunt:
qđ ipsa dua sidera decȩlo ra-¬
dios usq ad terras emittunt:
Dianã aũ uocatã quasi duanã :¬
qđ luna & die & nocte appa¬
reat. Ipsã & lucinã asseuerant
eo qđ luceat: eandẽ & triuiam¬
eo qđ trib fungat᷑ figuris
ora dianȩ : qr eadẽ luna. eadẽ
diana. eadẽ ꝓserpina uocat᷑
iacet calamos. latonia uirgo ẽ
cũ subnixa sedet solio. plutonia
coniux. Latonia aũ diana:
eo qđ latonȩ fuerit filia.

Expanded text:
Lunam et uiarum presidem aiunt, unde et uirginem uolunt quod uia nichil pariat. Et ideo ambos sagittas habere fingunt quod ipsa duo sidera de celo radios usque ad terras emittunt. Dianam autem uocatam quasi duanam quod Luna die ac nocte appareat, ipsam et Lucinam asseuerant eo qeo quod tribus fungatur figuris.ora Dianae, quia eadem Luna, eadem Diana, eadem Proserpina vocatur. iacit calamos, Latonia virgo est: cum subnixa sedet solio, Plutonia coniux. Latonia autem Diana, eo quod Latonae fuerit filia.
Abbreviated transcription (Latin):
diametrd̃s. circuli est recta
quȩdã linea. ꝑ centrũ ducta
& abutraq parte ad circũ fe¬
rentiã circuli t̃minata: quȩ
induas ȩquas partes circulũ¬

Expanded text:
Diametrus autem circuli est recta quaedam linea per centrum ducta, et ab utraque parte in circumferentia circuli terminata, quae in duas aequas partes circulu
Abbreviated transcription (Latin):
diapsalma. semꝑ id ẽ. qđ illa
quib hȩc adectit᷑ sempiterna
et̃ confirmet. Ideo non cõmu¬
nicationẽ metri significat. ut
quidã existimant᷑ : uł sp̃s pro¬
phetici refectionẽ. Sunt etiã
qͥ dupsalma ideo scribi putant :
ut ex hoc siue ꝑsonarũ. siue
sensuũ intelligat᷑. eẽ. conuersio

Expanded text:
psalma semper, id est, quod illa quibus hoc adnectitur sempiterna esse confirmet a deo, non conmutationem metri significat, ut quidam existimant, uel spiritus prophetici refectionem. sunt etiam qui diapsalma et ideo scribi putent, ut ex hoc siue personarum siue sensuum intellegatur esse conuersio
Abbreviated transcription (Latin):
Daalogus. est collatio duoꝵ uł
plurimoꝵ : quã latini sermonẽ
dicunt. nã quos greci dialogos
uocant : nos sermones uocamꝰ
Sermo aũ dictus. qi int̃ utrãq
scritur: unde in uirgilio. multa
int̃ se serebant.

Expanded text:
Dialogus est collatio duorum vel plurimorum, quem Latini sermones dicunt. Nam quos Graeci dialogos vocant, nos sermones vocamus. Sermo autem dictus, quia inter utrumque seritur. Unde in Virgilio: Multa inter se serebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ltẽ basium blandiciȩ. ẽ.¬
suauium uoluptatis. Qđ
quidam etiã uersib hoc
distinxit. conugis int̃ea
basium oscula dantur
amicis. fuauia lasciuis
miscent᷑ grata labellis

Expanded text:
t, basium blanditiei, suauium uoluptatis. Quod quidam etiam uersibus his distinxit: «coniugis interea basium, oscula dantur amicis, suauia lasciuis miscentur grata labellis
Abbreviated transcription (Latin):
causam uocantur. quod
tanquã bases popłm su¬
stinent Unde & bases co¬
ronas habent. Quanto
enĩ quisq magis p̃ponit᷑
tanto amplius pondere
laborũ grauatur
aslicȩ prius uocabant᷑
regũ habitacula. unde
& nom̃ habent. Nã ban¬
habitationes. Nunc aut̃
ideo cliuuina templa basi¬
licȩ nominant᷑. quia ibi
regi om̃iũ dõ cultus & sa¬
crificia offeruntur.

Expanded text:
σιλεῖς vocantur, quod tanquam bases populum sustinent; unde et bases coronas habent. Quanto enim quisque magis praeponitur, tanto amplius pondere laborum gravaturasilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et nomen habent; nam βασhabitationes. Nunc autem ideo divini templa basilicae nominantur, quia ibi Regi omnium Deo cultus, et sacrificia offeruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
athin indanihele uestis Ioegłs
linea quib feminalia
ut arbitror significat᷑
Bat enĩ apudꝰ hebreos
linũ dicitur. Unde &
in quibusdã locis legit᷑ Idegłi
ephot bat hoc . ẽ. ephot indr

Expanded text:
adim in Danihele uestes lineae quibus feminalia, ut arbitror, significantur. Bat enim apud Hebraeos linum dicitur. unde et in quibusdam locis legitur Epho
Abbreviated transcription (Latin):
Batus. metreta una. uł ut
quidam dicunt sextarios
centũ: mensura aut̃ gre Icicẽr¬
metreta appellat᷑. No¬
tandũ uͦ quod mensura
hebreũ nomen. ẽ.¬

Expanded text:
Batus. Metreta una, ut quidam dicunt, habet sextarios centum, mensura autem Graemetreta appellatur; notandum uero quod mensura, Hebraeum nomen e
Abbreviated transcription (Latin):
Batus uocatur hebraica
lingua abolearia mola
quȩ bet apud eos ł bata
nominat᷑. capiens quin¬
quaginta sextaria. quȩ
mensura una molȩ uice
proteritui¬

Expanded text:
Batus vocatur hebraica lingua, ab olearia mola que habetur apud eos; vel bata nominatur capiens quinquaginta sextaria. Que mensura una mole vice proteritu
Abbreviated transcription (Latin):
asiliscus grece. latine int̃¬
pretat᷑ regulus. eoquod
rex serpentiũ sit. adeo
ut eũ uidentes fugiant
quia olfatu suo eos necat
Nã & hominẽ uł si aspici¬
at interimit Siquidẽ
eius aspectu nulla auis
uolans illesa transit :
Sed quãus procul sit
eius ore combusta deuo¬
ratur. amustelis tam̃
uincitur. quas illic ho¬
mines inferunt cauer¬
nis inquib: delitescunt
ltaq: eoͣ unõ fugit. quẽ
ille ꝑsequit᷑ &̃ occidit
Nichil enĩ parens ille
rerũ sine remedio con¬
stituit. Est aut̃ longi¬
tudine sempedalis. Abis
maculis liniatus

Expanded text:
asiliscus Graece, Latine interpretatur regulus, eo quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant, quia olfactu suo eos necat, nam et hominem, vel si aspiciat, interimit. Siquidem ad ejus aspectum nulla avis volans illaesa transit, sed quamvis procul sit, ejus ore combusta deratur. A mustelis tamen vincitur, quas illic homines inferunt cavernis in quibus delitescit. Itaque eo viso fugit quem illa persequitur et occidit: nihil enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis, albis maculis liniatus
Abbreviated transcription (Latin):
Stomachi dolorẽ compes¬
cit. & nec iocmeris
nec epatis nec ip̃lenis nec
renum nec cordis nec
sciaticus erit. nec spas
nec coli dolorem nec y drom

Expanded text:
stomachi dolorem patietur nec iocineris nec eparis nec splenis nec renium nec cordis neque sciaticus erit, nec latusnec coli dolorem nec disente
Abbreviated transcription (Latin):
tionib & reliquis quae
sequunt᷑ Per tempora
quippe fit barbarismus.
si plonga syllaba breuis
ponatur. aut ꝓ breui
longa Per tonos si accen¬
tus in alia syllaba cõmu¬
tetur. Per aspirationẽ.
si adiciatur .h. littera ubi
non debet. aut si detra¬
hatur ubi. eẽ. oportet
Per hiatũ. quotiens in ꝓ¬
nuntiatione scinditũr
uersus antequã cõpleat᷑.
siue quotiens uocalis uo¬
calem sequit᷑. ut musȩ
aonides : tit barbarismꝰ sifidĩ
& ꝑ motacismos. iotacismos
& laudacismos. Motacis¬
mus. ẽ. quotiens .m. litte¬
ram uocalis sẽquitur. ut
bonũ aurũ. iustũ amicũ.
Sed hoc uiciũ aut suspen¬
sione .m. litterȩ. aut de¬
tractione uitamus: lota¬
cismus. ẽ. quotiens iniota
littera duplicat᷑ sonus
ut troua. maiia. Ubi earũ ln đr¬
literarũ adeo exilis erit
pronuntiatio. ut unum
iota non duo sonare uide¬
antur. Laudacismus . ẽ. uel
si ꝓuno .l. duopnuntient᷑.
ut afri faciunt sicut collo¬
tien unũ .l. exilius duo

Expanded text:
tionibus et reliquis quae tionibus et reliquis quae sequuntur. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur, aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus in alia syllaba commutetur. Per aspirationem, si adiciatur H littera ubi non debet, aut detrahatur ubi esse oportet. Per hiatum, quotiens in pronuntiatione scinditur versus antequam conpleatur, sive quotiens vocalis vocalem sequitur, ut 'Musae Aonides'. Fit barbarismus et per motacismos, iotacismos et labdacismos. Motacismus est, quotiens M litteram vocalis sequitur, ut 'bonum aurum', 'iustum amicum'; sed hoc vitium aut suspensione M litterae, aut detractione vitamus. Iotacismus est, quotiens in iota littera duplicatur sonus, ut 'Troia', 'Maia'; ubi earum litterarum adeo exilis erit pronuntiatio, ut unum iota, non duo sonare videantur. Labdacismus est, si pro una L duo pronuntientur, ut Afri faciunt, sicut 'collotiens unam L exilius, duo
Abbreviated transcription (Latin):
Barbarimus ẽ. corruptio
uerbi unius. ut si tertiam
syllabam quis ꝓducat
inignoscere.
Barbarismus. ẽ. uerbũ cor¬
rupta littera uł sono
enuntiatũ. Littera. ut
floriet. dũ florebit dice¬
re oporteat. Sono. si ꝓ
media syllaba prim̾a
producat᷑ ut latebrae
tenebrȩ. Appellat᷑ aut̃
barbarismus a barbaris
gentib: dũ latinȩ oratio¬
nis integritatẽ nescirent
Unaquȩq enĩ gens facta
romanoꝵ cũ opib suis
morũ romã transmist.
Int̃ barbarisnũ autẽ &
barbarolexin hoc int̾ est.
quod barbarismus inuer¬
bo latino fit dũ corrum¬
pitur. Quando aũ barba¬
ra uerba latinis eloquius
inseruntur. barbarolexis
dicitur. Itẽ quando in
prosa uiciũ fit sermonis.
barbarismus uocatur
Quando in metro. meta¬
plasmus dicit᷑. Barbaris¬
mus aut̃ fit scripto. &
pronuntiatione. Scripto
quattuor modis: Siquis
inuerbo litterã ł syllabã
adiciat. mutet. trans¬
mutet. uł minuat. Pro¬
nuntiatione aut̃ fit in
temporib tonis. aspira¬

Expanded text:
Barbarismus est corruptio verbi unius, ut si tertiam syllabam quis producat in ignoscere.Barbarismus est verbum corrupta littera, vel sono enuntiatum: littera, ut floriet, dum florebit dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut, latebrae, tenebrae. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum Latinae orationis integritatem nescirent; unaquaeque enim gens facta Romanorum, cum suimorum Romam transmisit. 2. Inter barbarismum autem, et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo Latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba Latinis eloquiis inseruntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatuquando in metro, metaplasmus dicitur. Barbarismus autem fit scripto et pronuntiatione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspira
Abbreviated transcription (Latin):
ariona inlingua nr̃a so¬
nat filius columbȩ . &. ẽ
nom̃ hrum pariter &. he¬
breũ. Bar quippe lingua
fyra filius. iona hebidace
columba. utroq sermone
dicitur bariona
Bariptos. gemma nigra. ẽ.
cũ sanguineis & albis notis

Expanded text:
ar-iona in lingua nostra sonat filius columbae, et est nomen Syrum pariter et Hebraeum. Bar quippe Syra lingua filius, Iona Hebraice columba; utroque sermone dicitur BarionaBARIPTOS gemma nigra est cum sanguineis et albis notis
Abbreviated transcription (Latin):
Barones greconomine dicti IUsidr¬
quod sint fortes in laborib
Bari enĩ dicit᷑ grauis quod
est fortis. Cui contrarius. ẽ.
leus id.ẽ. infirmus

Expanded text:
barones Graeco nomine, quod sint fortes in laboribus. βαρὺς enim dicitur gravis, quod est fortis. Cui contrarius est levis, id est infirmus
Abbreviated transcription (Latin):
Barca. ẽ. quȩ̃ cuncta nauiũ
cõmercia ad litus portat:
hanc nauis inpelago ꝑpt̃
nimias undas suo suscipit
gremio. Ubi aut̃ appropin¬
quauerit portui reddit
uicem barca naui quam¬
accepit inpelago

Expanded text:
Barca est, quae cuncta navis commercia ad littus portat. Hanc navis in pelago propter nimias undas suo suscipit gremio. Ubi autem appropinquaverit portui, reddit vicem barca navi quamccepit in pelago
Abbreviated transcription (Latin):
aptismũ grece. latine
lius immutatur. & lon¬
ge aliud quã erat efficit᷑
Prius enĩ fedi eramus.
deformitate peccatorũ. Eu¬
in ipsa tinctione reddim᷑
pulchri dealbatione uir¬
tutũ. Unde & incanticis
scribitur canticoꝵ. Quȩ
dealbata. ⁊ Cuiꝰ mysteriũ
non aliter nũi s̃ub trini¬
tatis designatione id. ẽ.
patris & filii & sp̃ssc̃i cog¬
nominatione completur.
dicente dño ad apłos lti
docete om̃s gentes. bapti¬
tantes eos innomine pa¬
enĩ intrib testib stat
om̃e uerbũ. ita hoc sacra¬
mentũ confirmat terna¬
baptismũ datur. hȩc ratio
est. Uoluit enĩ dñs ut
res illa inuisibilis ꝑcon¬
gruens sed ꝓfecto contre¬
tabile & usibile im¬
sicut aqua purgat᷑ exte
ita. ẽ. Inuocato enim dõ
descendit sp̃s sc̃s decȩlis.
& medicatu aquis scificat
eas desemetipso. & accipi¬
unt uim purgationis ut
in eis & caro & anima de¬
licꝰtis inquinata mundet᷑¬

Expanded text:
 Graece, Latine lius immutatur, et longe aliud quam erat efficitur. Primum homines foedi eramus deformitate peccatorum, in ipsa tinctione reddimur pulchri dealbatione virtutum; unde et in Canticis scribitur canticorum 8, dealbata?' Cuius mysterium non aliter, nisi sub Trinitatis designatione, id est, Patris et Filii et Spiritus sancti cognominatione, completur, dicente Domino ad Apostolos: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Paenim in tribus testibus stat omne verbum, ita hoc sacramentum confirmat ternabaptismus datur, haec ratio est. Voluit enim Dominus ut res illa invisibilis, per congruens, sed profecto contrectabile et visibile, imsicut aita est. Invocato enim Deo descendit Spiritus sanctus de coelis, et medicatis aquis sanctificat eas de semetipso, et accipiunt vim purgationis, ut in eis caro et anima delictis inquinata mundet
Abbreviated transcription (Latin):
Balsamũ. ẽ arbor ipsa. opo¬
balsamũ. sucus collectus
ex arbore Nã opo dicitur
sucus. Probatio aut̃ bal¬
sami ut dicit plinius hȩc
est. quod si contra solem
feratur & corruptũ non
sit manũ ferentis exurit :¬
est dictũ ꝓeo quod exeo
signa dependent ad de¬
monstrandã legionis
militaris summã. id est
sex miliũ sexcentorũ. ex
quo numero & ipsi consi¬
stunt. Unde & balteuis
dicit᷑ non tantũ quo cin¬
gitur : sed etiam a quo
arma dependent

Expanded text:
Balsamum est arbor ipsa, opobalsamum sucus collectus ex arbore. Nam opo dicitur sucus. Probatio autem balsami, ut dicit Plinius, haec est, quod si contra solem feratur et corruptum non sit manum ferentis exuritest, dictus, propter quod ex eo signa dependent, ad demonstrandam legionis militaris summam, id est, sex millium sexcentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. Unde et balteus dicitur non tantum quod cingitur, sed etiam a quo arma dependent