comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus ita pronuntiat: omnis
quinatus ẽ ex dõ. peccatũ non
facit. qui a semen ipsius in eo est.
& non potest peccare. quia ex dõ
natus ẽ .&iterum scimus quõ om
nis quinatus ẽ ex dõ non peccat.
sed generatio dĩ conseruat eum.
& malignus non tangit eum: qđ
intellegenda ẽ non de omnige¬
nere peccatorum. sed decapi¬
talibus tantum criminib dici.
aquib sequis quis extrahere
atq emundare noluerit. pro illo
in alio loco praedictus a postolus
ne orari quidem debere pronunti¬
at : quiscit inquiens fratrem suum
peccare peccatũ non ad mortem :
p&et & dabit̾ei uitam̃ peccanti
non admortem est peccatum ad
mortem. non proillo dico utro
gent: ceterũ deillis quaeꝓnun¬
ti ant᷑ non eẽ ad mortem. aquib
&iam hi qui fideliter xp̃o deser¬
uiunt. quantalib& sem &ipsoscir¬
cum spectione custodiant. in mu¬
nes esse non possunt. Itadicitur.
sidixerimus quõ peccatum non
habemus : ipsinosse ducimus.

Expanded text:
apostolus ita pronuntiat: omnis apostolus ita pronuntiat: omnis qui natus est ex deo peccatum non facit, quia semen ipsius in eo est, et non potest peccare, quoniam ex deo natus est, et iterum: scimus quoniam omnis qui natus est ei deo non peccat, sed generatio dei conseruat eum, et malignus non tangit eintelligendum est non de omni genere peccatorum, sed de capitalibus tantum criminibus dici. A quibus se quisquis abstrahere atque emundare noluerit, pro illo in alio loco praedictus Apostolus ne orari quidem debere, pronuntiat: Qui scit, inquiens, fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petat, et dabitur ei vita peccanti non ad mortem. Est peccatum ad mortem, non pro illo dico ut roget quis . Caeterum de illis quae pronuntiantur non esse ad mortem, a quibus etiam hi qui fideliter Christo deserviunt, quantalibet semetipsos circumspectione cusrodiant, immunes esse non possunt, ita disi dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos decipimus
Abbreviated transcription (Latin):
amillud euangelicum ꝑfectionis
explere mandatum. diligite ini¬
micos uros. bene facite his qui¬
uos oderunt . & orate properse¬
quentibus & calumniantib uo
bis. &itaillud prȩmium quod
subiungitur merebitur perue¬
nire . ꝑ quod non solum imagi¬
nem di & similitudinem prȩfe¬
ramus : uerũ &iam filii nun¬
cupemur: ut sitis inquit filii patris
ur̃i qui in caelis est: qui solem su¬
um oriri facit suꝑbonos & ma¬
los: & pluit suꝑiustos & in iustos.
quem affectum beatus iohannes¬
se adsequutum eẽ cognoscens
ait. ut fiduciam habeamus indi¬
e iudicii: quia sicut ille ẽ: & nos
sumus in hoc mundo : In quo enĩ
infirma & fragilis humana na¬
tura esse sicut ille est. potest ni
si in bonos & malos. iustos & inius¬
tos. adimitationẽ dĩ placidam
semꝑ sui cordis extenderit cari¬
tatem: & ut bonum propterboni
ipsius operetur affectum ꝑueni¬
ens ad illam ueram ad optionem
filiorũ dĩ. dequa idembeatus

Expanded text:
am euangelicum illud perfectionis am euangelicum illud perfectionis explere mandatum: diligite inimicos uestros, bene facite his qui oderunt uos, et orate pro persequentibus et calumniantibus uos. et ita ad illud praemium quod subiungitur merebimur peruenire, per quod non solum imaginem dei et similitudinem praeferamus, uerum etiam filii nuncupemur: ut sitis, inquit, filii patris uestri qui in caelis eat, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super iustos et iniustos. quem affectum beatus Iohannes adsecutum se esse cognoscens ait: ut fiduciam habeamus in die iudicii, quia sicut ille est et nos sumus in hoc mundo. in quo enim infirma et fragilis humana natura esse, siont ille est, potest, nisi si in bonos et malos, iustos et iniustos ad imitationem dei placidam semper sui cordis extenderit caritatem, et ut bonum propter boni ipsius operetur affectum, perueniens ad illam ueram adoptionem filiorum dei, de qua idem beatus
Abbreviated transcription (Latin):
meus Necesse est eum timere
quiseruus est. quiasi sciens uo¬
luntatem domini sui non fece¬
rit digna. plagis uapulabit
multis. Perhanc itaq carita¬
tem quisq ad imaginem dĩ si¬
militudinemq ꝑuenerit. bono
iam propter boni ipsius delec¬
tabitur uoluntatem : ac similẽ
quod am modo possidens pati¬
entiae & lenitatis affectum:
nullis deinceps peccantium
uitiis irascetur. sed ueniam po¬
tius infirmitatib eorum con¬
dolens atq conpatiens implo¬
rabit : seq reminiscens tamdi¬
usimilium passionum stimulis
inpugnatum : donec miseratio¬
ne dnĩ saluaretur. nec suo eru¬
tum studio ab inpugnatione
carnali. sed dĩ protectione sal¬
uatum : non ira cundiam. sed¬
miseri cordiam errantib in tel¬
leget impendendam : illum uer¬
siculum ad dnm.cum omni cor¬
dis tranquillitate decantans:
Iudis rupisti uincula mea. tibisa¬
tibi sacrificabo hostiam laudis.
&nisiquia dñs ad iuuit me pau¬
animamea.: & in hacmentis hu¬
militate consistens: poterit &i¬

Expanded text:
meus? necesse est enim timere eum qui seruus est, quia si sciens uoluntatem domini sui fecerit digna plagis, uapulabit multis. per hanc itaque caritatem quisque ad imaginem dei similitudinemque peruenerit, bono iam propter boni ipsius delectabitur uoluptatem, ac similem quodammodo possidens patientiae ae lenitatis affectum nullis deinceps peccantium uitiis irascetur, sed ueniam potius infirmitatibus eorum condolens atque conpatiens inplorabit, seque reminiscens tamdiu similium passionum stimulis inpugnatum, donec miseratione domini saluaretur, nec suo eruditum studio ab inpugnatione carnali, sed dei protectione saluatum, non iramisericordiam errantibus intelligeret impendendam, illum versiculum ad Deum cum omni cordis tranquillitate decantans: Tu dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . et: nisi quia dominus adiuuit me: pauanima mea. et in hac mentis humilitate consistens poterit eti
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem : ut nec ipsam mortẽ
ds̃ fecisse dicatur: ita scripiura
testante: quia ds̃ mortem non
fecit: nec gaud& inperditione
uiuorum &inde est. quod ple¬
rumq dũ probonis contraria
postulamus: uel tardius. uel ne¬
quaquam nostra exauditur ora¬
tio & rursus ea quȩ credimus esse
contraria. utilit̃ ut benignissim
medicus. &iam in uitissimis dñs
inferre dignatur: Ac nonnum¬
quam pernetiosas dispositio¬
nes nostras. loetales que conatus
ab effectu de testabili retardat
ac reuocat: Ac properantes
admortom trahit adsalutẽ &de
inferni faucibꝰ extrahit ignorante
uam curam atq prouiden

Expanded text:
luntatem, uluntatem, udeus fecisse dicatur, ita scriptura testante: quia deus mortem non fecit, nec gaudet in perditione uinorum, et inde est quod plerumque, dum pro bonis contraria postulamus, uel tardius uel nequaquam nostra exauditur oratio, et rursus ea quae credimus esse contraria utiliter ut benignissimus medicus etiam inuitissimis dominus inferre dignatur ac nonnumquam perniciosas dispositiones nostras letalesque conatus ab effectu detestabili retardat ac reuocat, ac properantes ad mortem retrahit ad salutem et de inferni faucibus extrahit ignorantes. Quam curam atque prouiden
Abbreviated transcription (Latin):
reunt contraillius pereunt uo¬
luntatẽ. Ita contra unũ quemq eoꝵ.
cottidie proclamantẽ: Conuer¬
timini auiisuris pessimis & quare
moriemini domus is rahel. Etite¬
rũ. quotiens uolui congregare
filios tuos. sicut gallina congre¬
gat pullos suos sub alas suas &
noluisti. Itquare inquit auer¬
susẽ populus iste in hierusalem
auersione contentiosa indura¬
uerunt faciessuas & noluert
reuerti. presto est ergo cottidi
e xp̃igratia. quae dũ uult
om̃s homines saluosfieri & ad
agnitionem ueritatis uenire
cunctosabsq ulla exceptione
conuocat. dicens Menite omnes
quilaboratis & oneran estis: &ego
reficiam uos.. Si autẽ non om̃s
um uersaliter. sed quosdam ad¬
uocat: sequitur: ut nec omnes sint
onerati. uel originali uel actuali
peccato: Nec uera sit illa senten¬
tia. omnes enim peccauerunt. &
egent gloriadĩ. Nec per omnes
homines mors per transisse cre
datur: &intantum omnes qui
pereunt. contra dĩ pereunt uo¬

Expanded text:
reunt, contra illius pereunt uoreunt, contra illius pereunt uoluntatem, ita eo contra unumquemque eorum cotidie proclamante: conuertimini a uiis uestris pessimis: et quare morimini domus Israhel? et iterum: quotiens uolui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti. et: quare, inquit, auersus est populus iste in Hierusalem auersione contentiosa? indurauerunt facies suas, noluerunt reuerti. praesto est ergo cotidie Christi gratia. , quae, dum uult omnes homines saluos fieri et ad agnitionem ueritatis uenire, cunctos absque ulla exceptione conaocat dicens: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam uos. si autem non omnes uniuersaliter, sed quosdam aduocat, sequitur ut nec omnes sint onerati uel originali uel actuali peccato nec uera sit illa sententia: omnes enim peccauerunt et egent gloria dei, nec per omnes homines mors pertdatur. Et in tantum omnes, qui pereunt, contra Dei pereunt vo
Abbreviated transcription (Latin):
ropositũnãq dĩ quo non obhoc
hominẽ fecerat ut periret: sed ut
inꝑp&iũ uiueret manet immobile:
cuius benignitas. cũbonȩ uoluntatis
in nob̵ quantulã cũq scintillã emi¬
cuisse ꝑspexerit. uel quã ipse tam¬
quã dedura silice cordisnr̃i excus¬
terit confouet eam & exsuscitat.
suaq inspiratione confortat. uo¬
lens om̃s homines saluos fieri &
ad agnitionẽ ueritatis uenire.
Quia non est inquit uoluntas an¬
te patrẽ urm̃ qui in caelis est. utpereat.
unus expusillis istis. Ititerũ. necuult
in quit ds̃ perire anima sedretrac¬
tat. cogitans nepenitus pereat Qui
abiectus est. ueraxnamq est & non
mentitur. cũ obtestatione definiens.:
uiuo ego dicit dñs ds. quia nolomor¬
tem impii sedut conuertatur auia
sua & uiuat. Qui enĩ ut pereat un
expusillis nonhabet uoluntatem.
quo modosine ingenti sacrilegio
putandus ẽ. non uniuers aliter om¬
nes sed quos dam saluosfieri uel¬
le ex omnibus: Ergo quicũq pe¬

Expanded text:
ropositum namque dei, quo non ob hoc hominem fecerat ut periret, sed ut in perpetuum uiueret, manet inmobile. cuins benignitas cum bonae uoluntatis in nobis quantulamcumque scintillam emicuisse perspexerit uel quam ipse tamquam de dura silice nostri cordis eicnderit, confouet eam et exsuscitat suaque inspiratione confortat, uolens omnes homines saluos fieri et ad agnitionem ueritatis uenire, quia non est, inquit, uoluntas ante patrem uestrum qui in caelis est ut pereat unus ex pusillis istis, etiterum nec uult, inquit, deus perire animam, sed retractat cogitans ne penitus pereat qui abiectus est uerax namque est. et non mentitur, cum obtestatione definiens: uiuo ego, dicit dominus deus: quia nolo mortem inpii, sed ut conuertatur a uia sua, et uiuat. qui enim ut pereat unus ex pusillis non habet uoluntatem, quomodo sine ingenti sacrilegio putandus est non uniuersaliter omnes, sed quosdam saluos fieri uelle pro omnibus? ergo quicumque pe
Abbreviated transcription (Latin):
interrũ pit᷑ nrĩ cursus intentio &in¬
firmitati caris aliquid relax amꝰ:
&iam inuiti ad salutarẽ ꝑseueren¬
tiã reseruemur dequa dispensa¬
tione dĩsimile aliquid beatus a postolus.
propterquod inquit ter dñm roga¬
ui ut disceder& ame. & dixit mihi.
Sufficit tibi gratiamea. nãuirtus
in infirmitate ꝑficitur. Et iterum.

Expanded text:
interrumpitur nostri cursus intentio at ininterrumpitur nostri cursus intentio at infirmitati carnis aliquid relaxamus, etiam inuiti ad salutarem perseuerantiam reseruemur. de qua dispensatione dei simile aliquid beatus apostolus propter quod, inquit, ter dominum rogaui ut discederet a me. et dixit mihi: sufficit tibi gratia mea: nam uirtus in infirmitate perfic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficere ueltolerare p̃ualeant. in¬
uenias raritatẽ : ut p̃termit tã qđ
nectunc quidẽ cũ omnino nulla
nos arc& infirmitas. facultas uni¬
uersa quȩ uolumꝰ ꝑ agendinrãe sub¬
iac& potestati. Nãneq remotio¬
nissilentiũ nec districtionẽ ieiu¬
niorũ nec lectionis instantiam &i¬
am illo quo possum tẽpore. ꝓnr̃o
arbitrio retentamꝰ : sed quibusdã
occurrentib: causis &iam inuitis¬
simifrequenter retrahimur a sa¬
lutarib institutis ita ut uelloci.
ł temporis copiam in quohaec ex¬
ercere possimꝰ necesse sit nosa
dño dep̃cari. nec sufficere nob
id quod possumꝰ certũ est nisi &i¬
am oportunitas ꝑagendi ea quȩ
nobutiq possibilia sunt ad ño
tribuatur. de quib: & a postolus.
quõ uoluimꝰ inquit uenire aduos
semel &iterũ. &impediuit nossa¬
tanas : itautñnũ quam nos &iam uti¬
liter. ab istis spiritalibꝰ sentiamꝰ stu¬
dus auocari. ut dũnolentib nob̾.

Expanded text:
perficere uel tolerare praeualeant inperficere uel tolerare praeualeant inuenias raritatem? ut praetermittam quod ne tunc quidem, cum omnino nulla nos arcet infirmitas, facultas uniuersa quae uolumus peragendi nostrae subiacet potestati. nam neque remotionis silentium nec districtionem ieiuniorum nec lectionis instantiam etiam illo quo possumus tempore pro nostro arbitrio retentamus, sed quibusdam occurrentibus causis etiam inuitissimi frequenter retrahimur a salutaribus institutis, ita ut uel loci uel temporis copiam, in quo haec exercere possimus, necesse sit nos a domino deprecari. nec sufficere nobis id quod possumus certum est, nisi etiam oportunitas peragendi ea\' quae nobis utique possibilia sunt a domino tribuatur de quibus et apostolus quoniam uoluimus, inquit, uenire ad uos et semel et iterum, et inpediuit DOS Satanas, ita ut nonnumquam nos etiam utiliter ab istis spiritalibus sentiamus studiis auocari, ut, dum nolentibus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lis. & intraterminos horarũ quat
tuor. omnẽ qui &is refectionem
iugi poss& lege concludere.
quis in desinentẽ lectionis in stan¬
tiam: quis in remissam operisse¬
dulitatẽ: nullũ prȩsentis lucri
cõmodũ captans. absq gratia
dĩ explere sufficiat : quae om¬
nia sicut desideria nob iugiter.
absq diuina inspiratione ñ pos¬
sunt. Itaneꝑfici quidẽ sine eius
auxilio ullatenus queunt. Etut
haec eadẽ. ñsolũ ꝓbata nob expe¬
rientiae disciplina sed &iam
certis indicus & argum entis
manifestiora reddamꝰ nonne in mul¬
tis quȩ utiliter optamꝰ implere. cũ
desiderii plenus ardor acuoluntas
ꝑfecta ñ desit: interpellans quae¬
cũq fragilitas cassat uota concep¬
ta nec ꝓposito nr̃o adsistit effectus.
nisiuirtus ꝑficiende fuerit dnĩmise¬
ratione donata:. Itautcũ sit in nu¬
mera multitudo illorũ quifideli¬
ter uirtutũ studiis desiderant in hȩ¬
rere: sũmã tamen eorum qui haec

Expanded text:
lis, et intra terminos horarum lis, et intra terminos horarum tuor omnem quietis refectionem iugi possit lege concludere? quis indesinentem lectionis instantiam, quis inremissam operis sedulitatem nullum praesentis lucri comnodum captans absque gratia dei explere sufficiat? quae omnia sicut desiderari a nobis iugiter absque diuina inspiratione non possunt, ita nec perfici quidem sine eius auxilio ullatenus queunt. et ut haec eadem non solum probata nobis experientiae disciplina, sed etiam certis indiciis et argumentis manifestiora reddamus, nonne in multis quae utiliter optamus inplere, cum desiderii plenus ardor ac uoluntas perfecta non desit, interpellans quaecumque fragilitas cassat uota concepta nec proposito nostro adsistit effectus, nisi uirtus perficiendi fuerit domini miseratione donata, ita ut, oam sit innumera multitudo illorum qui fideliter uirtutum studiis desiderent inhaerere, summam tamen eorum qui haec
Abbreviated transcription (Latin):
satis certũ est. circũ tisionẽ nr̃am
quae inspũ est ñ posse nisi dĩ gra¬
tiae tantũ munere possideri. &
eis in esse solũmodo. qui dõ tota
spssui contritione deseruiunt.⁊
immo in omnib possit ostendi
semꝑ auxilio dĩ homines indige¬
re.necaliquid humanã fragili¬
taten. quod ad salutem ꝑtin & ꝑ
se solamidest sine aduitoriodĩ
posse ꝑficere. innullotamen eui¬
dentius. quã in ad qui sitione atq
custodia castitatis ostendit᷑. Ut
enĩ tantis per deintegritatis eius
difficultate disputio differat᷑.
deinstrumentis eius breuiter in¬
terim disputemus Quis p̃ualeat
quȩso qũauis feruens spũ. uelsqua¬
lorẽ solitudinis. uel siccipanis. ñ
dicã cottidianã esuriem. sed ip¬
sã saturitatem nulla hominum lau¬
de suffultus. suis uiribus sustinere :
Quis aquae ꝑp&uam sitim sine
dĩ consolatione tolerar&. Illũq
dulcẽ ac delectabilem matutinũ
soporem humanis fraudare ocu¬

Expanded text:
satis certum est circumcisionem nostram, satis certum est circumcisionem nostram, quae in spiritu est, non posse nisi Dei tantum munere possideri, et his inesse solummodo qui Deo tota spiritus sui contritione deserviunt. Cimmo in omnibus, possit ostendi semper auxilio Dei homines indigere nec aliquid humanam fragilitatem, quod ad salutem pertinet, per se solam, id est, sine adjutorio Dei posse perficere, in nullo modo tamen evidentius quam in adquisitione atque custodia castitatis ostenditur. ut enim tantisper de integritatis eius difficultate disputatio differatur, de instrumentis eius breuiter interim disputemus. quis praeualeat quaeso quamuis feruens spiritu uel squalorem solitudinis uel sicci panis non dicam cotidianam esuriem, sed ipsam saturitatem nulla hominum laude suffultus suis uiribus sustquis aquae perpetuam sitim sine Domini consolatione tolerare? illumque dulcem ac delectabilem matutinum soporem humanis fraudari ocu
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt. Deniq famosissim
ille ipsorũ socrates. hocutipsi
concelebrant dese non erubuit
profiterinam cũ intuens eum qui
li corruptoris puerorũ. & inruen¬
cite Osodales & enĩsum. sed conti¬
neo : A pertissime igitur non solũ
assertione nr̃a. sed &iam ipsorũ
professione monstratur. consum¬
mationẽ tantũ modo inpuditi¬
citiae. ld est commixtionis turpi¬
tudinẽ auolenta ab illis necessita¬
te conpressam non tamen deside¬
rium decordibus eorum. & oblec¬
tationẽ illius passionis exclusã.
cum quo aut horrore proferen¬
da est illa sententia diogenis. fac¬
tũ enim quod philosophos mun¬
di huius uelud quiddam memo¬
rabile proferre nonpuduit. neq
dicianobissine uerecundia. neq
audiri potestꝰ. Nam cuidã in ad¬
ulterii crimine puniendo ut fer̃
Idest quod gratisuenditur morte
non emas. Constat ergo illos ue¬
rȩ castitatis quȩ an obis expeti¬
tur. nec agnouisse uirtutẽ. Itideo

Expanded text:
potuerunt. Denique famosissimus potuerunt. Denique famosissimus ille ipsorum Socrates, hoc, ut ipsi concelebrant, de se non erubuit profiteri. Nam cum intuens eum quidli corruptoris puerorum, et irruencite, o sodales: etenim sum, sed contineo me. Apertissime igitur, non solum assertione nostra, sed etiam ipsorum professione monstratur, consummationem tantummodo impudicitiae, id est, commixtionis turpitudinem, violenta ab illis necessitate compressam; non tamen desiderium de cordibus eorum, et oblectationem illius passionis exclusam. Cum quo autem horrore proferenda est illa sententia Diogenis? Factum enim quod philosophum mundi hujus, velut quiddam memorabile proferre non puduit, neque dici a nobis sine verecundia, neque audiri potest. Nam cuidam in adulterii crimine puniendo ut feruραζε, id est, Quod gratis venditur morte non emas. Constat ergo illos verae castitatis, quae a nobis expetitur, nec agnovisse virtutem. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ mihi ẽ. quod dum summoag¬
noscendae ueritatis amore flam¬
mamini. quaedã &iam in epta ꝓ¬
ponitis. quorũ obiectione probati¬
oratq ut it adixerim exploratior.
catholicae fidei uirtus appareat.
Quis & enĩ sapiens. tã contrariis pro¬
positionibus uteretur. utcaelestẽ
castimoniae puritatẽ. quã hester¬
nadie. nec ꝑ dĩ gratiam mortaliũ
cui quã asserebatis posse confer¬
ri. nunc eandem &iam agentili¬
bus crederetis. uirtute propria
fuisse possessam: sed qui ahaec.
explorandae procul dubio ut
dictũ est studio ueritatis op¬
ponitis: quid de his teneamus
aduertite. Primũ philosophos
nequa quam credendũ ẽ talem a¬
nimi castitatẽ. qualis a nobis exigi¬
tur assecutos: quib: iniungit᷑ ut non
solũ fornicatio sed nein munditia¬
quidẽ nomin etur in nobis.: Habu
erint aut̃ illi quandã. NE PIΚΙ ΑΝ
hoc est portiunculã castitatis. id
est abstinentiã carnis. ut tantum
coitus libidinẽ co ercerent.
opere assequi sed necogitatione

Expanded text:
ratum mihi est quod, dum summo agnoscendae ueritatis amore flammamini, quaedam etiam inepta proponitis, quorum obiectione probatior atque ut ita dixerim exploratior catholicae fidei uirtus adpareat. quis etenim sapiens tam contrariis propositionibus uteretur, ut caelestem castimoniae puritatem, quam hesterna die nec per dei gratiam mortalium cuiquam adserebatis posse conferri, nunc eandem etiam a gentilibus crederet uirtute propria fuisse possessam? sed quia haec explorandae procul dubio ut dictum est studio ueritatis opponitis, quid de his teneamus aduertite. primum philosophos nequaquam credendum est talem animi castitatem qualis a nobis exigitur adsecutos, quibus iniungitur ut non solam fornicatio, sed ne mmunditiaquidem noerunt autem illi quamdam μερίδα, id est, portiunculam castitatis, id est, abstinentiam carnis, ut tantum a coitu libidinem coercerent: em, non dicam opere assequi; sed nec cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
castimoniȩ suae huius ꝓbationis
ponderi compensans: Nonmi¬
rum est. ait sicedentib mihi
inmundorum spirituum ꝓelis.
adustiones ignis quas duris¬
simis congressibus doemonũ
inferiores esse credebã. ad huc
aduersus me senserim seuien¬
tes. Maior quippe est uirtus ac
sublimior gratia. internam
libidinem carnis extin guere
quamnequitias daemonum
extrinsecus inruentes. signo
dnĩ acuirtutis altissimi po¬
tentia subrogare: uel deob¬
sessis corporibus nominis di¬
uini inuocatione propelle¬
re Huc usq abba nesteros.
orationem deuera charisma¬
tum operatione consũmans.
nos ad senis ioseph cellulam
quae sex ferme milibus abip¬
so aberat properantes. doc¬
trinȩ suae institutione pro¬
secutus est

Expanded text:
castimoniae suae hujus probationis castimoniae suae hujus probationis ponderi compensare conjectans: Non mirum est, ait, si cedentibus mihi immundorum spirituum praeliis, adustiones ignis quas dirissimis congressibus daemonum inferi-ores esse credebam, adhuc aduersum me senserim saeuientes. maior quippe est uirtus ac sublimior gratia internam libidinem carnis extinguere quam nequitias daemonum extrinsecus inruentes signo domini ac uirtutis altissimae potentia subiugare uel de obsessis corporibus nominis diuini inuocatione propellere. Huc usque abba Nesteros rationem de uera charismatum operatione consummans nos ad senis Ioseph cellam, quae sex ferme milibus ab ipso aberat, properantes doctrinae suae institutione prosecutus est
Abbreviated transcription (Latin):
adueniens angelus dnĩ. cur in¬
quit pafnuti tristis es. Qođ
nec dumtibi pacatus sit ignis
iste terrȩnus: cum adhuc resi¬
deat in membris tuis carnaliũ
motuum. Necdum ad purum
ex cocta commotio: cuius radi¬
ces donet intuis uiuunt me¬
dullis. ignem istum materi¬
alem nequaquam tibi pacifi¬
cum esse permittent. Quẽ
utiq in noxium alias sentire
non poteris. nisi om̃s internos
motus his indicuis intem& ipso
experiaris extinctos Uade
ad prehende nudam & pulcher¬
rimam uirginem. & sullam
tenens tranquillitatem tuicor¬
dis immobilem ęstusq carna¬
les pacificos inte senseris perdu¬
rasse: huius quoq: uisibilis flã¬
mȩ mitis atque in noxius in mo¬
dum illorum trium inbabilonia
puerorum te allamberit ad tac¬
tus. Itaq senex huiusmodi re¬
uelatione perculsus. non qui¬
dem experimenti diuinitus
de monstrati pericla consulit.
sed in terrogans conscientiã suã
& puritatem sui cordis exami
nans: Necdum adhuc pondus

Expanded text:
adueniens angelus domini, cur, inadueniens angelus domini, cur, inquit, Pafnuti, tristis es, quod necdum tibi pacatus sit ignis iste terrenus, cum adhuc resideat in membris tuis carnalium motuum necdum ad purum excocta conmotio ? cuius radices donec in tuis uiuunt medullis, ignem istum materialem nequaquam tibi pacificum esse permittent. quem utique innoxium alias sentire non poteris, nisi omnes internos motus his indiciis in temet ipso experiaris extinctos: uade, adprehende nudam et pulcherrimam uirginem, et si illam tenens tranquillitatem tui cordis inmobilem aestusque carnales pacificos in te senseris perdurasse, huius quoque uisibilis flammae mitis atque innoxius in modum illorum trium in Babylonia puerorum te adlambet adtactus. itaque senex huiusmodi reuelatione perculsus non quidem experimenti diuinitus demonstrati pericla consuluit, sed interrogans conscientiam suam et puritanans, nec adhuc pondus
Abbreviated transcription (Latin):
bemus. quid beatus pafnutius
uel de admiratione signorum.
Immo quid angeli reuaelatione
cognouerit. ipsius uerbis atq
experimentis rectius profere¬
mus. Hic namq: ita multis ui
gens districtione precipua.
ut creder& se&iam carnalis con¬
cupiscentiae laqueis pęnitus
absolutum. eo quod cunctis in¬
festationibus doemonum. qui¬
b diu aperteq: conflixerat su¬
periorem sefactum eẽ senti r&:
Dum aduenientib uirisscĩs
pulmentum lenticulȩ quod
bustaẽ : Quo facto tristifica¬
tus. magnum in modum coepit
secũ tacitus uoluere. Curig¬
nis in quiens mecum ñ hab& pa¬
cem cũ duriora mihi doemonũ
cesserint ꝓelia. Aut quem¬
ad modum me in illo m&u endo
ex aminis die. ꝑse transiturum
ille ignis in extinguibilis & inqui¬
sitor meritorum omniũ ñtene¬
bit. cuinunc extrinsecus hictẽ¬
poralis ac paruulus non peper¬
cit: Cumq ȩstuanti huius ce¬
modi cogitationib atq tristi¬
tia. sopor subitus obrepsiss&.

Expanded text:
bemus, quid beatus Pafnutius bemus, quid beatus Pafnutius uel de admiratione signorum immo quid angeli revelatione cognoverit, ipsius verbis atque experimentis rectius proferamus. Hic namque ita multis vigens annis districtione praecipua, ut crederet se etiam carnalis concupiscentiae laqueis penitus absolutum, eo quod cunctis infestationibus daemonum, quibus diu aperteque conflixerat, superiorem se factum esse sentiret, dum, advenientibus viris sanctis, pulmentum lenticulae quod busta est. Quo facto tristificatus, magnum in modum coepit secum tacitus volvere: Cur ignis, inquiens, mecum non habet pacem, cum diriora mihi daemonum cesserint praelia? aut quemadmodum me in illo metuendo examinis die per se transiturum ille ignis inexstinguibilis et inquisitor meritorum omnium non tenebit, cui nunc extrinsecus hic teporalis ac paruulus non pepercit ? cumque aestuanti huiuscemodi cogitationibus atque tristitia sopor subitus obrepsisset,
Abbreviated transcription (Latin):
dacissimos decorde proprio tris¬
ticiae morsus. quam ualitudines
alterius febresq: corporeas expu¬
lisse . Postremo multis modis
prȩdarior uirtus sublimiorq
pro fectus ẽ animae propriae
curare languores . quã corporis
alieni : Quantũ enim haec sub¬
limior carneẽ tanto prestan¬
tior eius ẽ salus. Quantoq p̃ci¬
osioris excellentiorisq sub¬
stantiae. tanto grauioris ac
ꝑnitiosioris ẽ &ruinȩ
t de illis quidem curati¬
onib itabeatissimis apos¬
tolis dicitur. nolite gaude¬
re qui adoemonia subiciuntur¬
uobis: Hoc enim faciebat non
eorum potestas. sed uirtus no¬
minis inuocata. Etidcir co mo¬
nentur ut exhac parte nihil
sibeatitu dinis aut gloriae au¬
deant uin dicare: quȩ dĩ tan¬
tum potentia acuirtute per¬
ficitur. Sed ex illa uitae suę
cordisq intima puritate. cb
quam nomina eorũ scribi me¬
rerentur in caelis.
t ut hoc ipsum quod dixi¬
mus uel testimoni is uete¬
rum uel diuinis oraculis ad ꝓ¬

Expanded text:
dacissimos de corde proprio trisdacissimos de corde proprio tristitiae morsus quam ualitudines alterius febresque corporeas expulisse: postremo multis modis praeclarior uirtus sublimiorque profectus est animae propriae curare languores quam corporis alieni. quanto enim haec sublimior carne est, tanto praestantior eius est salus, quantoque pretiosioris excellentiorisque substantiae, tanto grauioris ac perniciosioris est et ruinae. Et de illis quidem curationibus ita beatissimis apostolis dicitur: nolite gaudere quia daemonia uobis subiciuntur. hoc enim faciebat non eorum potestas, sed uirtus nominis inuocati: et idcirco monentur ut ex hac parte aihil sibi beatitudinis aut gloriae audeant uindicare, quae dei tantum potentia ac uirtute perficitur, sed ex illa uitae suae cordisque intima puritate, ob quam nomina eorum inscribi merentur in caelis. Et ut hoc ipsum quod diximus uel testimoniis ueterum uel diuinis oraculis adpro
Abbreviated transcription (Latin):
re non posse: Qua propter
Num quam monachos probos
sed morbo cenodoxiȩ uacu¬
os nr̃i maiores esse dixer̃
qui sem& ipsos exorcistas
coram hominib profiten:¬
tur : & inter ad miranti ũ
turbas. hanc quam uel me¬
ruerunt uel presumpser
gratiam: iactantissima os¬
tentictione diffamat
Sed in cassum qui enĩ in niti¬
tur mendatiis. hic pasc&
uentos. Idem aut̃ ipse. se¬
quitur aues uolantes. Si¬
ne dubio enim euenit eis
illud quod in pro. uerbis
dicitur. sicut uenti & plu¬
sunt. Ita qui gloriatur in
dato falso: Etideo siquis
coram nobis horum aliquid
ifecerit. non de ad miratione
signorum. sed de ornatumo¬
rum deb& apud nos esse lau¬
tis membra. quȩ describit
apostolus possideat inqui¬
rendum
treuera maius miracu¬
lum ẽ depropria carne
fo mitem eradicare luxdriȩ
quam expellere inmundos
sp̃s decorporib alienis
Et magnificentius signũ ẽ
uirtute patientiae trucu¬
lentos motus iracundiae coer¬
cere: quam aeriis principibus
imperare. plusq: excussisse ae¬

Expanded text:
re non posse. quapropter numquam monachos probos nec morbo cenodoxiae uacuos nostri maiores esse duxerunt, qui semet ipsos exorcistas coram hominibus profitentur et inter admirantium turbas hanc quam vel meruerant uel praesumpserunt gratiam iactantissima ostentatione diffamant. sed in cassum. qui enim innititur mendaciis, hic pascit uentos: idem autem ipse sequitur aues uolantes. sine dubio enim eueniet eis illud quod in Prouerbiis dicitur : sicut uenti et nusunt, ita qui gloriantur in dato falso. et ideo si quis coram nobis horum aliquid fecerit, non de admiratione signorum, sed de ornatu morum debet apud nos esse lautis membra quae describit apostolus possideat inquirendum. Et re uera maius miraculum est de propria carne fomitem eradicare luxuriae quam expellere inmundos spiritus de corporibus alienis, et magnificentius signum est uirtute patientiae truculentos motus iracundiae cohercere quam aeriis principibus imperare, plusque est exclusisse e
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq aiunt. quod illo tempo¬
re. quonon inquietat illa con¬
orftio. quem ad modum fluxus
eius. itaetiam in lusio conquies cat
ed haec suscipere uel pro

Expanded text:
denique aiunt quod illo tempore, quo non inquietat illa concretio, quemadmodum fluxus eius, ita etiam inlusio conquiescat Sed haec suscipere uel pro
Abbreviated transcription (Latin):
nentiae. sed in castitatis pace
locus dnĩ itaetiam habitatio eiꝰ
inspeculasit. & contemplatione
uirtutum: unde non in merito
portae sion cunctis ia cobtaber¬
naculis praeferuntur Diligit
enim dñs portassion suꝑ omnia
tabernacula iacob Quod aut
ꝓhoc ineuitabilem esse commo¬
tionem carnis asserits. quoduri¬
na.cum uessi cã iugi in stillatione
repleuerit. quieta suscitet mẽ¬
bralic& ueteribꝰ sectatoribus pu¬
ritatis. ad optinendam eamni hil
praeiudicet ista commotio quã
sola interdum. & tamen ꝑsopo¬
rem necessitas excitarit : Scien¬
dum tamen est. quod itasi com¬
mota fuerint. adqui&em propri¬
am reducantur castitatis imperio.
ut non modo cum nullo pruritu
sed necum minima quidem libi¬
dinis recordatione sedentur. Et
id circo. ut cum lege animilex quo¬
q congruat corporalis
in ipsius aquȩ potu
us are factis influens membris.
illtum illum in euitabilem pruri¬
tus corporis motum. non solũ

Expanded text:
nentiae, sed in castitatis pace nentiae, sed in castitatis pace locus domini, ita etiam habitatio eius in specula sit et contemplatione uirtutum. unde non inmerito portae Sion cunctis Iacob tabernaculis praeferuntur: diligit enim dominus portas Sion superomnia tabernacula Iacob. quod autem per hoc ineuitabilem esse conmotionem earais adseritis, quod urina, cam uesicam iugi stillatione repleuerit, quieta suscitet membra, licet ueris sectatoribus puritatis ad obtinendam eam nihil praeiudicet ista conmotio, quam haec sola interdum et tantum per soporem necessitas excitarit, sciendum tamen est, quod ita si conmota fuerint ad quietem propriam reducantur castitatis imperio, ut non modo cum nullo pruritu, sed ne cum minima quidem libidinis recordatione sedentur. et idciroo, ut cum lege animi lex quoque congruat corporalis, etiam in ipsius aquae potu us arefactis influens membris illum quem ineuitabilem putis corporis motum non solum
Abbreviated transcription (Latin):
confessio interp̃tatur: sra hel
autem idest ineo qui uidet dm̃.
siue ut quidam interpretantus.
rectissimus dĩ est. Non solum
notus sed &iam magnum nom̃¬
est eius : deinde adsublimi ora
nos prouocans. a cuolens &iam
locum ipsum. quo dñs delecta¬
tur ostendere : It factus ẽ in¬
quit in pace locus eius. id est ñ
in conflictu certaminis. & con¬
luctatione uitiorum. sed in cas¬
timoniae pace & cordis tran¬
quillitate ꝑp&ua. Huncigit᷑
pacis locum extinctione carna¬
lium passionum siquis merue
rit optinere : ex hoc quoq: pro¬
ficiens gradu. acs anspiritalis.
id est specula dĩ consequenter ef¬
fectus. erit &iam habitatio eius::
Non enim in conflictu continen¬
tiae : sed in iugi uirtutum specu¬
la dñs commoratur: ubiiam non
retundit. non comprimit. sed in
um confregit potenti¬
um. ex quibus uideli¬
uersũ nos. libi dinum
quondamiacula dirigebantur
ignita. Uid &is ergo. qui a sicut
non est in conluctatione conti¬

Expanded text:
confessio interpretatur. In Israel confessio interpretatur. In Israel autem, id est in eo qui videns Deum, sive, ut quidam interpretatur, rectissimus Dei est, non solum notus, sed et magnum est nomen ejus. Deinde ad sublimiora nos provocans, et volens etiam locum ipsum quo Dominus delectatur, ostendere: Et factus est, inquit, in pace locus ejus . Id est, non in conflictu certaminis et colluctatione vitiorum, sed in castimoniae pace, et cordis tranquillitate perpetua. Hunc igitur pacis locum exstinctione carnalium parit obtinere, ex hoc quoque proficiens gradu ac Sion spiritalis, id est specula dei consequenter effectus erit etiam habitatio eius. non enim in conflictu continentiae, sed in iugi uirtutum specula dominus conmorator, ubi iam non retundit, non conprimit, sed in um confregit potentium, ex quibus uideliuersus nos libidinum quondam iacula dirigebantur ignita uidetis ergo, quia sicnt non est in conluctatione conti
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quae non in pugnans carna¬
lis concupiscentiae motum.
sed toto horrore detestans. iu¬
gematq inuiolabilem suir&i¬
net puritatem Nec potestal
aliud quid esse. quam scĩtitas.⁊
Hoc autem fiet. quando i am
desinens caro aduersus sp̃m con¬
cupiscere: desiderus eius uirtu¬
tiq consenserit.: Coeperint
q: inuicem sibi pace firmissima
foederari. & secundum psalmi¬
graphi sententiam habitaue¬
rint fratres inunum: illamre
promissam adnõbeatitudin ẽ
possidentes dequa ait Siduo
lis est fiet illis.. Quis quis ergo
intellectualis illius ia cob id est
subplantatoris transcenderit
gradum: ab illa continentiae con¬
luctatione. acsupplantione uiti¬
orũ obstupe facto femoris neruo:
ad israhelis meritũ ꝑpetuacor¬
dis directione conscendit.
Quẽ ordinẽ &iam beatus da
tinxit In primis inquiens. no¬
tus in iudea ds̃. id est in anima
quae ad huc subpeccatorum c̃¬
fessione retinetur: Iud ȩa enim

Expanded text:
tis, quae non inpugnans carnatis, quae non inpugnans carnalis concupiscentiae motus, sed toto horrore detestans iugem atque inuiolabilem sui retinet puritatem nec potest aliud quid esse quam sanctitas. hoc autem fiet, quando iam desinens caro aduersus spiritum concupiscere desideriis eius uirtutique consenserit, coeperintque sibi inuicem pace firmissima foederari et secundum psalmographi sententiam habitauerint fratrpromissam a Domino beatitudinem possidentes, de qua ait: Si duolis est . Quisquis ergo intellectualis illius Jacob, id est supplantatoris, transcenderit gradum, ab illa continentiae coluctatione ac supplantatione vitiorum obstupefacto femoris nervo, ad Israelis meritum perpetua cordis directione conscendet. Quem ordinem etiam beatus Davtinxit, in primis inquiens: Notus in Judaea Deus , id est in anima, quae adhuc sub peccatorum confessione retinetur; Judaea enim
Abbreviated transcription (Latin):
rem donecpulsarinos carnis cõ¬
moti one sentimus. nouerimꝰ
nos ad castitatis nec dum ꝑuenis¬
se fastigia : Sed ad huc sub infir¬
mitate continentiae constitu¬
tos proeliis fatigari: inquibus
necesse ẽ dubiosesse semꝑ euen¬
tus .: Quod aut̃ in euitabilem
esse commotionẽ carnis. hoc
adstruere uoluistis indicio.
quod ea neipsi quidem enu¬
chicare redemptis genitalib
possunt. Sciendum est non
eis carnales ȩstus. nec affectum
libidinis sed solã satiuȩ gene¬
rationis deesse uirtutem : Vn¬
de manifestum est. neillos qui¬
dem.siadhanc ad quam nos ni¬
timur castitatem cupiunt ꝑue¬
nire: abhumilitate & contriti¬
one cordis. uel continentiae
destri ctione debere laxari.
lic& nequaquam sit discreden¬
dum minore abeis castimoniã
posse labore acstudio conprae¬
hendi.
uam obrem ꝑfectio castita¬
tis alaboriosis continen¬
tiae rudimentis. ꝑp&ua tran¬
quillitate discernitus Haecest
enĩ uerȩ consummatio castita.¬

Expanded text:
rem donec pulsari nos carnis conrem donec pulsari nos carnis conmotione sentimus, nouerimus nos ad castitatis necdum peruenisse fastigia, sed adhuc sub infirmitate continentiae constitutos proeliis fatigari, in quibus necesse est dubios esse semper euentus. quod autem ineuitabilem esse conmotionem carnis hoc adstruere uoluistis indicio, quod ea ne ipsi quidem eunuchi carere demptis genitalibus possunt, sciendum est non eis carnales aestus nec effectum libidinis, sed solam satiuae generationis deesse uirtutem. unde manifestum est ne illos quidem, si ad hanc ad quam nos nitimur castitatem cupiunt peruenire, ab humilitate et contritione cordis uel continentiae districtione debere laxari, licet nequaquam sit discredendum minore ab eis castimoniam posse labore ac studio conprehendi. Quamobrem perfectio castitatis a laboriosis continentiae rudimentis perpetua tranquillitate discernitur. haec est enim uerae consummatio castita
Abbreviated transcription (Latin):
Apparet uos
nec dum uerȩ castitatis agnouis¬
se uirtutem: quando quidem dis¬
trictionis auxilio eam auigilan¬
tibus creditis retentari .: It in de
est quod putatis ad ormientib
quasirigore animi resoluto. in¬
tegritatem non posse seruari:
Porro castitas non ut arbitra¬
mini districtionis presidio. sed
amore sui & propriae purita¬
tis delectione subsistit.. Non
enim castitas sed continentia di¬
citur: ubi adhucei aliqua resistit
aduersitas uoluptatis. ⁊ Uid & is
ergo his qui castitatis affectum
ꝑdĩgratiam medullitus recepe¬
runt. districtionis cessationẽ
cum dormiunt non obisse. quȩ
infida &iam uigilantib ratione
certissima conprobat᷑.⁊ Quic¬
quid enim labore conprint᷑.
temporales dimicanti pręstat in¬
ducias non tamen ꝑpetuam secu¬
ritatis qui etem tribuit p̃ost labo¬
rem: Quicquid autem profun¬
da fuerit uirtute deuictũ. absq
ulla in qui etudinis suspicione
cõpositum. iugem pacis uictori
conferet firmitatem.: Quam ob¬

Expanded text:
Apparet uos necdum uerae castitatis agnouisse uirtutem, quandoquidem districtionis auxilio eam a uigilantibus tantum creditis retentari, et inde est quod putatis a dormientibus quasi rigore animi resoluto integritatem non posse seruari. porro castitas non at arbitramini districtionis praesidio, sed amore sui et propriae puritatis delectatione subsistit. non enim castitas, sed continentia dicitur, ubi adhuc ei aliqua resistit aduersitas uoluptatis. uidetis ergo his qui castitatis affectum per dei gratiam medullitus receperunt districtionis cessationem cum dormiunt non obesse, quae infida etiam uigilantibus ratione certissima conprobatur. quidquid enim cum labore conprimitur, temporales dimicanti praestat indutias, non tamen perpetuam securitatis quietem tribuit post laborem: quidquid autem profunda fuerit uirtute deuictum, absque ulla inquietudinis suspicione conpositum iugem pacis uictori conferet firmitatem. quamob
Abbreviated transcription (Latin):
fico. p̃uaricatorem me consti¬
tuo in id incidisse quod ipse
dam nauerat. & intantum non ma¬
gis res ipsa quȩ geritur. quam
gerentis pensatur as fectus.
ut e contrario quib dam rep
periatur ueritas nocuisse.
ac profuisse mendacium.
Nam do ech idumeus regi fau¬
li defuga dauid coram famu¬
lis conquerenti acdicenti :
num quied omnibus uobis
dabit filius iesse agros & ui¬
neas: & uniuersos uos faci&
tribunos & centuriones. quõ
coniurastis om̃ aduersusme.
& non est qui mi hi renunti&.
Quod nisi uerum prodidit di¬
cens. uidi filium iesse inno¬
be apud abi me lech filium
achitobsacerdotem. qui
con suluit proeo đm. &
cibaria dedit ei. sed & gla¬
dium. goliath phi listei
dedit ei. ⁊ Proqua uerita¬
te eradicari. d&erra uiuen

Expanded text:
fico, praevaricatorem me constifico, praevaricatorem me constituo , in id incidere quod ipse damnaverat. Et intantum non magis res ipsa quae geritur quam gerentis pensatur affectus, ut econperiatur ueritas nocuisse et profuisse mendacium. nam Doec Idumaeus regi Sauli de fuga Dauid coram famulis conquerenti ac dicenti: numquid omnibus uobis dabit filius Iesse agros et uineas, et uniuersos uos faciet tribunos, et centuriones: quoniam coniurastis omnes aduersus me, et non est qui mihi renuntiet? quid nisi uerum prodidit dicens: uidi filium Iesse in Nob ad Abimelech filium Achitob sacerdotem. qui consuluit pro eo dominum, et cibaria dedit ei: sed et gladium Goliath Philistaei dedit ei? pro qua ueritate eradicari de terra uiuen
Abbreviated transcription (Latin):
& ego non in firmor. quisscanda¬
li⁊atur & ego non uros. atq mo
do. illud quod corithiis pre¬
ceperat ad impleuit dicens.
sine offensione estote iudȩis¬
& grecis &ecclesiȩ xp̃i. sicut
& ego ꝑomnia omnib: placeo.
non quę̧rens quod mihi utile
est. sed quod multis ut salui
fiant. Vtile enim sine du¬
bio sibi fuerat ti motheum
non circum cidere. caput non
radere. purificationem iuida¬
icam non ad sumere. nudi¬
pedalia ñexercere. uota lega¬
lia non of ferre. sed facit
hȩc omnia quia nonquęrit
quod sibi utile ẽ. sed quod mul¬
uis łi contemplatione sit factũ.
tam̃ simulatione ñcaruit.
Qui enim ꝑ legem xp̃i legi mortu¬
us fuerat ut cłouiuer&. Quiq
illã iustitię legẽ in qua c̃uersa¬
tus fuerat sinequerela d&n¬
mentum fecerat. & arbitrabat᷑
ut stercora ut xp̃m lucri facer&.
eaquȩ le erant uero cordis affec¬
tu ofserre non potuit. necfas est
credi cum qui dixerat: Sienim
quȩ destruxi hȩc iterum reedi¬

Expanded text:
et ego non infirmor? quia scandaet ego non infirmor? quia scandaiizatur, et ego non uror? atque hoc modo illud quod Corinthiis praeceperat adimpleuit dicens: sine offensione estote Iudae et Graecis et ecclesiae Christi, sicut et ego per omnia omnibus placeo, non quaerens quod mihi utile est sed quod multis, ut salui fiant. utile enim sine dubio fuerat Timotheum non circumcidere, caput non radere, purificationem Iudaicam non adsumere, nudipedalia non exercere, uota legalia non offerre: sed facit haec omnia, quia non quaerit quod sibi utile est, sed quod mulvis contemplatione Dei sit factum, tamen simulatione non caruit. Qui enim per legem Christi legi mortuus fuerat ut Deo viveret , quique illam justitiam legis in qua conversatus fuerat sine querela detrimentum fecerat, et arbitrabatur ut stercora, ut Christum lucrifaceret , ea quae legis erant vero cordis affectu offerre non potuit. Nec fas est credi eum qui dixerat, Si enim quae destruxi, haec iterum reaedi
Abbreviated transcription (Latin):
uersũ potius quam mosi aut
xp̃i maluit proferre senten¬
tiã. & sicut quidam inquiens
urm po&arum dixerunt. ip¬
sius enim & genus sumus.
Cum itaq suis eos quȩ refutare
non possent testimoniis fuis¬
s& adgressus. ita de falsis uera
con firmans. sub didit dicens.
Cenus ergo cum simus dĩ. nonde¬
bemus estimare auro. aut ar¬
gento. aut lapidissculpture
artis. & cogitationis hominis
diuinitatẽ esse similem. Infir¬
mis aũt infirmus effectus est.
cum secundum indulgentia
non secundum imperiũ hisqui
se continere non poterant.
in idipsum redire concessit.
siue cum lacte non esca corin¬
thios potans. in infirmitate &
ti more & tremore. multo apud
eos fuisse sedicit. Omnia aũt
omnib: factus est. ut om facer&
saluos. cum dicit. quimandu¬
cat non manducantem non
spernat: & qui non manducat
manducantem non iudic&
& qui matrimonio iungit uirgi¬
nem suam. bene facit. & qui
non iungit melius facit.
Et alibi quis inquit infirmatur

Expanded text:
versum potius quam Moysi aut versum potius quam Moysi aut Christi maluit proferre sententiam et sicut quidam, inquiens, uestrorum poetarum dixerunt: ipsius enim et genus sumus. cum itaque suis eos quae refutare non possent testimoniis fuisset adgressus, ita de falsis uera confirmans subdidit dicens: genus ergo cum sumus dei, non debemus aestimare auro aut argento aut lapidi, sculpturae artis et cogitationis hominis, diuinitatem esse similem. infirmis autem infirmns effectus est, cum secundum indulgentiam, non secundum imperium his qui se continere non poterant in id ipsum redire concessit, sine cum lacte, non esca Corinthios potans in infirmitate et timore et tremore multo apud eos fuisse se dicit. omnia autem omnibus factus est, ut omnes faceret saluos, cum dicit: qui manducat non manducantem non spernat, et qui non manducat manducantem non iudicet, et: qui matrimonio iungit uirginem suam, bene facit, et qui non iungit, melius facit, et alibi quis, inquit, infirmatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ent om quo ea quȩ d&e au¬
dierunt falsa sunt. sed am¬
bulans & ipse custo diensle¬
gem. & ita pro illorum qui
sublege erant salute. illam¬
paulisꝑ districtionem sen¬
tentiae suae calcans quadi¬
xerat. ego enim ꝑ legem legi
mortuus sum ut lño uiuam.
caput radere. purificari se¬
cundum legem. atq intem¬
plo mosaico ritu uot of fer¬
re conpellitur: Quȩ ris
&iam ubi prosalute eorum
quilegem di penitus ignora¬
bant. tamquam & ipse sine
lege es s& ef fectus sit sine
lege: inatheni ensi urbeubi
gentilium uigebat im pie¬
tas. quo usus sit prędicatio¬
nis gordio: prȩteriensinquid.
uidi simulacra ur̃a & aram
in qua scriptum erat. ignoto
do. Cumq deoͬrum suꝑsti¬
tione sermonem fuiss& or¬
ditus: tam quam si & ipse abs¬
q lege ess&. sub occasione
profani illius tituli. fidem
xp̃i intulit dicens: quodergo
ignorantes uos colitis. hoc ego
adnuntio uobis. & post pau¬
caueliit diuinę legis peni
tus ignarus. gentilis po&ȩ

Expanded text:
ent omnes quoniam ea quae de te auent omnes quoniam ea quae de te audierunt falsa sunt, sed ambulas et ipse custodiens legem. et ita pro illorum qui subpaulisper districtionem sententiae suae calcans, qua dixerat, Ego enim per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam , caput radere, purificari secundum legem, atque in templo Mosaico ritu vota offerre compellitur. Quaeris etiam ubi pro salute eorum qui legem Domini penitus ignorabant, tamquam si et ipse sine lege esset, effectus sit sine lege? Lege in Atheniensi urbe gentilium, ubi vigebat impietas, quo usus sit praedicationis exordio: Praeteriens, inquit, vidi simulacra vestra et aram in qua erat scriptum, Ignoto Deo . Cumque de eorum superstitione sermonem fuisset orditus, tamquam si et ipse sine lege esset, sub occasione profani illius tituli fidemi intulit, dicens: Quod ignorantes vos colitis, hoc ego annuntio vobis. Et post pavelut si divinae legis penitus esset ignarus, gentilis poetae