comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non semꝑ delectant. s suis quoq
amatorib. sui non nunquam te¬
dium ingert̃. Transitorie namq
fc̃ & bestiales. Ille uͦ que in futuro
scło plene iustis administrabun¬
tur: ꝑpetes sunt & rationabiles.
Quare ñuideo ut qualit̾ intelli¬
gant᷑ possit edici. p̃sertim cum
in delectationib uite p̃sentis qͦ
eas des ignemꝰ exemplo nequeat
inueniri. Delectationib eterniᷤ
illis qͦ mag̃ quisq utet̃. eofer¬
uentius illas amplectet᷑. quia
ex earum saturitate. nullum
fastidrum ulli creat᷑. Qͥs delecꝰ¬
tationes neminem in hac mor¬
talitate uiuentem ẽẽ ptito uel
fuisse qͥ senserit uł gustauerit.
ut illaꝵs saporem uel habitudi¬
nem cȩt̾is digerere possit. Duas
enim beatitudines. & item mi¬
serias duas. maiorem uidelicet
atq minorem ẽẽ nouimꝰ. Maio¬
gaudium paradysi. Item maio¬
rem miseriam et̾num ignem
gehennȩ. minorem fatemur
quas incessant̾ patimur erum¬

Expanded text:
non semper delectant, sed suis quoque non semper delectant, sed suis quoque amatoribus sui nonnunquam taedium ingerunt; transitoriae namque sunt et bestiales. Illae vero, quae in futuro saeculo plene justis administrabuntur perpetes sunt et rationabiles. Quare non video ut qualiter intelligantur possit edici, praesertim cum, in delectationibus vitae praesentis, quo eas designemus exemplo nequeat inveniri. Delectationibus etenim illis quo magis quisque utetur, eo ferventius illas amplectetur, quia ex earum saturitate nullum fastidium ulli creatur. Quas delectationes neminem in hac mortalitate viventem esse puto, vel fuisse, qui senserit, vel gustaverit, ut illarum saporem vel habitudinem caeteris digerere possit. Duas enim beatitudines, et item miserias duas, majorem videlicet atque minorem esse novimus. Majogaudium paradisi. Item majorem miseriam, aeternum ignem gehennae; minorem fatemur, quas incessanter patimur aerum
Abbreviated transcription (Latin):
& incunct̾ant̾ ut mea qͥdem fert
opinio astruere licet. sanitatemui¬
te fut᷑e. ita iugem & incõmutabilẽ
acͥ uiolabilem fore. ut ineffabili
q̃dam atq sensibili suauitatis
dulcedine totum hominem reple¬
at. & omne qͦd alicuiꝰ in se uicissi¬
tudinis. mutabilitatis. aut lesio¬
nis suspicionis p̾tende queat. ꝓ¬
eul arceat. atq repellat. Hec de
sanitate dict̾a sint.ui. De
uoluptate.
eo ordine qͦ singula
de qͥb instituimus tͣctare ꝓ¬
põsuimus. uoluptatem subiumx¬
mus. qm alio noĩe corporeoꝵ sen¬
suum delectationem appellamꝰ.
¶hec qͥdem magnoꝑe solet ama¬
ri. qͥa singłi corꝑis sensꝰ in his qͦ
sibi commoda iudicant dele¬
ct̾ant᷑. Delectat᷑ qͥppe ut uerbi
gratia paucis dicat᷑. odoratus
Iodorib uanis. ce gustꝰ rerum
diu̾sarum saporib diu̾sis.
necne singłi alii sensus his
&e ilis. iuxta qͦd euiq fert
nat᷑alis appetit᷑. Iste tñ delectationeᷤᷤ

Expanded text:
et incunctanter, ut mea quidem fert et incunctanter, ut mea quidem fert opinio, astruere licet sanitatem vitae futurae ita jugem et incommutabilem atque inviolabilem fore ut ineffabili quadam atque sensibili suavitatis dulcedine totum hominem repleat, et omne quod alicujus in se vicissitudinis, mutabilitatis, aut laesionis suspicionem praetendere queat, procul arceat atque repellat. Haec de sanitate dicta sint. CAPUT VI. De voluptate. Hinc eo ordine quo singula de quibus instituimus tractare proposuimus, voluptatem subjunximus, quam alio nomine corporeorum sensuum delectationem appellamus. Et haec quidem magnopere solet amari, quia singuli corporis sensus in iis quae sibi commoda judicant delectantur. Delectatur quippe, ut, verbi gratia, paucis dicatur, odoratus odoribus variis, et gustus rerum diversarum saporibus diversis, necne singuli alii sensus his et illis, juxta quod cuique fert naturalis appetitus. Istae tamen delectationes
Abbreviated transcription (Latin):
stringat᷑. & statim uideb̾ qͥa clama¬
bit. Sine ledisme. uexasme. Qͥd
bat. & nc̃ modice tactꝰ ita dolent̾
subelamat: Iste ne sanꝰ uidetur:
Non puto. Nequaqͣm gͦ salꝰ h̾mo¬
di nob̃dat᷑. quors salus a domino
fut᷑a ẽẽ specialit̾ repromittit᷑. Nã
abstget ds omnem lacͥmam abo¬
culis eoꝵ. ce iam ñ erit amplius
neq luctꝰ. neq clamor. neq ulluᷤᷤ
dolor. qm pͥora transierunt. Iñ
esurient neq sitient ampliꝰ. nec
nocere ualebit: qͥb dextera dei
tegum̃tumerit: Qualis autẽ sit
sanitas illa. certe sciome nec meo
nec alicuiꝰ sensuuł exꝑimento ac-¬
cepisse.febrium uͦ &e diu̾sarum in¬
firmitatum qͣlitates si cuiꝰmodi
sint. qmuis int̾rogarer. facile in
telligendas forsitan exponerem.
tum quia egoillas in me.tũ qm̃ ab
eis accepi. qui eas que sint exꝑim̃to
didicerunt inse. At quod nec sensu
ꝑcepi. nec abullo qͥ ꝑcepit ut dixi
accepi. ñ eodem mͦ. Credere tamen

Expanded text:
stringatur, et statim videbis quia clamastringatur, et statim videbis quia clamabit: Sine, laedis me, vexas me. Quid bat? et tunc modice tactus, ita dolenter succlamat. Istene tibi sanus videtur? Non puto. Nequaquam ergo salus hujusmodi nobis dabitur, quorum salus a Domino futura esse specialiter repromittitur. Nam absterget Deus omnem lacrymam ab oculis suorum, et jam non erit amplius neque luctus, neque clamor, neque ullus dolor, quoniam priora transierunt ; et non esurient, neque sitient amplius, nec nocere poterit quibus dextera Dei tegmentum erit? Qualis autem sit sanitas illa, certe scio me nec meo nec alicujus sensu vel experimento accepisse. De febrium vero et diversarum infirmitatum qualitate, si cujusmodi sint quivis interrogaret, facile forsan intelligendas exponerem, cum quia ego illas in me, tum quoniam ab eis accepi qui eas quae sint experimento didicerunt in se, at quod nec sensu percepi, nec ab ullo qui perceperit, ut dixi, accepi, non eodem modo. Credere tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ que sanitatem amari ab
hominibus diximꝰ. Et de hac
qͥd meliꝰ dici pot̾it quam qͦd psal¬
mista canit. Salꝰ inqͥens iustorum
a dño: Q̾bꝰ autem fu̾it a domino
uera sanitas.ꝗͣ subriꝑe ualebit i¬
firmitas: Uerum de ista sanitate
qͣm in scło fut᷑o habebimus. qͦd ex¬
emplum afferre queam. ut qͦ sit
intelligat᷑. ñ uideo. qͥanil sanita¬
tis qͦd ei comparare possim aut e¬
go in me.aut aliqͥs sub mortalicar¬
ne degens sensit inse. Hic &e enim
tc̃ nob̃ sani uidem᷑. cum nicħ in
nob qͦd doleat sentimꝰ. fallm᷑ tñ
ñnunquam in hoc. Nam freqͣnt̾
in aliqͣ parte corꝑis infirmamur.
nec tñ hoc ipsum nͥ aut metu cor¬
poris. aut tactu aliqͦ. ullo pacto
exꝑim̾. At de his qͥ nec ita infir¬
mant᷑. s õiex parte sͥ sani ẽe uident᷑
qͥd dicemꝰ. ut utrum sint uł ñ sint
nissimum corpore. & de sanitate il¬
liꝰ sciscitare. Sanꝰ est suo iudicio.
Hic talis paulo duriꝰ tangat᷑. aut
in aliqͣ parte sui corporis artiꝰ con¬

Expanded text:
 haec sanitatem amari ab hominibus diximus. Et de hac quid melius dici poterit quam quod Psalmista canit, Salus, inquiens, justorum a Domino? Quibus autem fuerit a Domino vera sanitas, quae subripere valebit infirmitas? Verum de ista sanitate, quam in futuro saeculo habebimus, quod exemplum afferre queam, ut quae sit intelligatur, non video, quia nihil sanitatis, quod ei comparare possim, aut ego in me, aut aliquis sub mortali carne degens sensit in se. Hic etenim tum nobis sani videmur, cum nihil in nobis quod doleat sentimus. Fallimur tamen nonnunquam in hoc. Nam frequenter in aliqua parte corporis infirmamur, nec tamen hoc ipsum nisi aut motu corporis, aut tactu aliquo ullo pacto experimur. At de iis qui nec ita infirmantur, sed omni ex parte sibi sani esse videntur, quid dicemus, ut utrum sint vel non sint nissimum corpore, et de sanitate illius sciscitare, sanus est suo judicio. Hic talis paulo durius tangatur, aut in aliqua sui corporis parte arctius con
Abbreviated transcription (Latin):
regni sui consortes efficeret. Uos
causa salutis. Qͥd est ad hȩc an¬
geli qͥ libent̾ eo quod boni sunt
rationi adqui escere uolunt di¬
cerent. nisi que dict̃a sunt ratiõe
re sua ęqualitate debere potiri:
Cum itaq angłi atq homines
qͦs magis de uroicaueras innocen¬
tes tͥ consentiant. tͥ in cunctis ꝓ
ueritate rationis honorem defe¬
rant. ꝑpende si uales quam gͣta
sit sapientia ista qua te sic ab oĩ¬
onne consequent᷑ ex ista que
cunctis erit communis sapi¬
entia quedam inestimabilis
amicicia ꝓcreabit᷑. que in tm
singłors nitima erga singulos
suo feruore compleat. ut amor
cuiusq in quemq cuiq suffi¬
ciat: Nec enim in deo quomͦ
alit̾ ẽẽ possit. p̃sertim eum õs
ipsa pax. sit omnium caput.
nec minori sese affectu cõplecꝰ¬
tantur quam membra unius
corporis sͥ inuicem copulant᷑.
Amabis gͥ omnes ut ipsum te.
& amab̾is ab omnib ut ipsi
ase.Ritas abundanseris in

Expanded text:
regni sui consortes efficeret. Vos regni sui consortes efficeret. Vos causa salutis. Quid ad haec angeli, qui libenter, eo quod boni sunt, rationi acquiescere volunt, dicerent nisi quae dicta sunt, ratione re sua aequalitate debere potiri? Cum itaque angeli atque homines, quos magis te judicaveras innocentes, tibi consentiant, tibi in cunctis pro veritate rationis honorem deferant, perpende, si vales, quam grata sit sapientia ista, qua tu sic ab omniicitia. Nonne consequenter ex ista quae cunctis erit communis sapientia, et quaedam inaestimabilis amicitia procreabitur, quae in tantum singulorum intima erga singulos suo fervore compleat ut amor cujusque in quemque cuique sufficiat. Nec enim video quomodo aliter esse possit praesertim cum omnes ipsa pax, sit omnium caput, nec minori sese affectu complectantur quam membra unius corporis sibi invicem copulantur. Amabis igitur omnes ut ipsum te, et amaberis ab omnibus ut ipsi a se. Putas, abundans eris in
Abbreviated transcription (Latin):
honorem eiꝰ sustinere non dubitaui.
& queq mundana ꝓuirib nichili
pendens. ciꝰ tantum soliꝰ gr̃e ꝑsin¬
gula reconciliari desidaui. uos ay¬
tem qͥd hors um quam sui causa
sustiniustis: Semꝑ uos gła. semꝑ
iocunditas est comitata. Semper
uostenuit dert̃a dei. atq defendit
abiinpugnatione omnis peccati.
ita ut nulla uob̃surriꝑet macła
eiꝰ. Itaq si a uoluntate illiꝰ non ce¬
cidistis. ipsiꝰ donum ẽ. a quo u¬
giter tenti estis. S quia hec ratio
illos tantummͦ respicit qͥ ꝑditioni
suȩ uim fecerunt. & regnum cȩlo¬
rum iuiolent̾ rapuert̃. alii qͥ in
illud sunt s alio mͦ intraturi. a¬
lia ratione paritatem angłorum
sͥ sunt uindicat᷑i. S queris qua
forsitan ista. Dicẽt gͦ eis. quod in re¬
gno di ur̃a querimꝰ equalitate be
stri id ascͥbimus. qui ad hoc dig¬
natus est homo fieri. & pati. et
mori. ut nos ab omni delicto in
sanguine suo iustificatos. ipsiꝰ

Expanded text:
honorem ejus sustinere non dubitavi, honorem ejus sustinere non dubitavi, et, quaeque mundana pro viribus nihili pendens, ejus tantum solius gratiae per singula reconciliari desideravi. Vos autem quid horum unquam sui causa sustinuistis? Semper vos gloria, semper jucunditas est comitata, semper vos tenuit dextera Dei atque defendit ab impugnatione omnis peccati, ita ut nulla vos fuscaret macula ejus. Itaque si a voluntate ejus non cecidistis, ipsius donum est, a quo jugiter tenti estis. Sed quia haec ratio illos tantummodo respicit qui perditioni suae vim fecerunt et regnum coelorum violenter rapuerunt , alii qui in illud sunt, sed alio modo intraturi, alia ratione paritatem angelorum sibi sunt vindicaturi. Si quaeris, qua? forsitan ista. Dicent igitur illis: quod in regno Dei vestra quaerimus aequalitate beastri id ascribimus, qui ad hoc dignatus est homo fieri, et pati et mori, ut nos, ab omni delicto in sanguine suo justificatos, ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam quib enitens uoragi¬
nem tanti mali uirilit̾ euasisti.
tui. immo quam multum laudis
& grãrum cognita remissio sui ge
etate sui ꝓpt̾ peccata tua indignũ
uellent iudicare. hab̃es qualiter
contͣ cos iure te posses defensare.
Quonam inquis mͦ: Audi. Ppo¬
ne tͥ angłm aliquem qͣsi talia tͥ
imꝓꝑantem. Tu homo de pulue
factꝰ. tu puluis quandoq futurus.
contͣ dm̃te ertulisti. contͣ p̃cepta
eiꝰ te incęnum omnis peccati &
immundicie tumidꝰ deiecisti. &
nc̃ nr̃i similis ẽẽ queris. qͦs nũqmͣ
in aliqͦ uoluntati dei contͣ isse cer¬
nis. Adhec licet ita respondeas. Si
gͦ ut dicis de puluere factꝰ sum.
forte nimirum siuento temptatio¬
nis imƿulsꝰ. in sordes criminum¬
sum lapsꝰ. uerum agnita &e cogni
illum nolle scire potui. in cunct̾is
meexere ui. Unde
tribulationes & angustias. in fa¬
me. & siti. uigiliis. u̾b̃ibꝰ. contume¬
liis. aliisq modis in miserus ad

Expanded text:
stantiam, quibus enitens voragistantiam, quibus enitens voraginem tanti mali viriliter evasisti,tui, imo quam multum laudis et gratiarum cognita remissio sui genetate sui propter peccata tua indignum vellent judicare, haberes qualiter contra eos jure te posses defensare. Quonam, inquis, modo? Audi. Propone angelum aliquem quasi talia tibi improperantem: Tu homo de pulvere factus, tu pulvis aliquando futurus, contra Deum te extulisti, contra praeceptum ejus; et in coenum omnis peccati et immunditiae tumidus dejecisti et nunc nostri similis esse quaeris, quos nunquam in aliquonis. Ad haec licet ita respondeas: Si ergo, ut dicis, de pulvere factus sum, forte non mirum, si vento tentationis impulsus in sordes sum criminum lapsus. Verum agnita et creditillum nolle scire potui, in cunctis exercui. Unde tribulationes et angustias in fame, siti, vigiliis, verberibus, contumeliis aliisque modis innumeris ad
Abbreviated transcription (Latin):
nem innocentes ꝓdeant. qͥ conside¬
ratis uite mee obscenitatib me oĩ¬
no siẽ equum erit horrori habendũ
iudicent. Qͥd dicam: Iusticia nem¬
pe suum. &e suum iniusticia p̃miũ
exigit. In hisfr̃ nolo timeas. aliter¬
erit qm existimas. Illum siqͥdem
quem tu tͥ comparatum uidicas
penitꝰ innocentem. ñ ibi reꝑies de
te quemadmodũ estimas sentien¬
tem. Namq uidenste ille de qͦa¬
gis. plane intelliget te nequaquã
se s dm̃ qñ peccasti offendisse Cũ
gͦ uidȩt dm̃ tͥ tua debita funditus
dimisisse. nec in cor sͥ ascendet. ut
te inde aliquatenꝰ iudicet. In hoc
enim ipso dm se offende cognosce¬
ret. si te do ꝑ oĩa reconeiliatum.
ꝓhis qͦ olim feceras. ullatenꝰ conte¬
rendum cogitaret. Mag̃ autem
gͣciosꝰ admirabit᷑ in effabilem d̾i
In te: qͥa de tam ꝓfundo iniqͥtatis
eripuit te.Inse: quia sola gr̃a eiꝰ
ne in idem ꝓfundum rueret denu¬
it se. Laudando gͥ magnificabit
in de potꝰ grãm dei. uim atq con¬

Expanded text:
nem, innocentes prodeant, qui, consideratis vitae meae obscenitatibus, me omnino, sicut aequum erit, horrori habendum judicent, quid dicam? Justitia nempe suum, et suum injustitia praemium exigit. In hiserit quam existimas. Illum siquidem, quem tu tibi comparatum judicas penitus innocentem, non ibi reperies de te, quemadmodum aestimas, sentientem. Namque videns te ille, de quo agis, plane intelliget te nequaquam se, sed Deum, quando peccasti, offendisse. Cum ergo viderit Deum tibi sua debita funditus dimisisse, nec in cor sibi ascendet ut te inde aliquatenus judicet. In hoc enim ipso Deum se offendere cognosceret, si te, Deo per omnia reconciliatum, pro iis quae olim feceras, ullatenus contemnendum cogitaret. Magis autem gratiosus admirabitur ineffabilem. Dei quia te de tam profundo iniquitatis eripuit; in se, quia sola gratia ejus, ne in idem profundum rueret, tenuit se. Laudando igitur, magnificabit in te, post gratiam Dei, vim atque con
Abbreviated transcription (Latin):
patient̾ id pat̾entur. Codem mͦ
in illa ammirabili & głificat᷑a
dispositione beate ciuitatis dei.
ita quisq qͦd habeb it amabit.
ut statum suum potiori gradu
mutari non uelit.Quare: quia
cuiq satis erit sua felicitas &e bea¬
titudo. Ampliꝰ. Si hi qͥiam in ipsiꝰ
corporis unitate locati sunt. ma¬
iora quam sunt adepti desidera¬
rent. eoipsomiseri ẽẽnt. quo ñoũ
habent quoduellent. In qͦ enim
alieui quod eupit deest. in eomi¬
ser sit necesse est.S absit ab illo
regno omnis miseria. Aderit ita¬
q omnib sufficientia. quam ꝑfi¬
ciet in singłis unanimis & plena
concordia.iiii.De potestate.
um itaq dm̃ & om̃s tue uolun¬
tati concordes habueris. ꝓfec¬
to nicħ uoles quod non possis.Om¬
nipotens gͥ eris tuȩ uoluntatis.
qm ipsum ommipotentem. habeb
in omnib concordantem tuȩ uo¬
luntati. U. E De honore.

Expanded text:
patienter id paterentur: eodem modo patienter id paterentur: eodem modo in illa admirabili et glorificata dispositione beatae civitatis Dei, ita quisque quod habet amabit ut statum suum potiori gradu mutari non velit. Quare? Quia cuique satis erit sua felicitas et beatitudo. Amplius, si hi qui jam in ipsius corporis unitate locati sunt majora quam sunt adepti desiderarent, eo ipso miseri essent quo nondum haberent quod vellent; in quo enim alicui quod cupit deest, in eo miser sit necesse est. Sed absit ab illo regno omnis miseria. Aderit itaque omnibus omnis sufficientia, quam perficiet in singulis unanimis et plena concordia. CAPUT XI. De potestate. Cum itaque Deum et omnes tuae voluntati concordes habueris, profecto nihil voles quod non possis. Omnipotens igitur eris tuae voluntatis, quoniam Omnipotentem habebis in omnibus concordantem tuae voluntati. CAPUT XII. De honore.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa dei uoluntas ñerit a tua diu̾¬
sa.h siẽ tu qͦd ille. ita & ille uolet
in cunct̾is qͦd tu. Caput nanq a suo
corpore qͦmͦ discreparet: Hic aliqͥs
forsitan in fui cordissecreto querit
dicens. Cia sid̾s & omnis ille beato¬
rum cȩtꝰ uoluit quod ego. tune &
auginentum mei boni mecum
uolet quod ego ibi ñ uelle non po¬
tero. Ero itaq ꝓ uelle in eo de maio¬
ribus in celo. Huic respondeo. qͥa
si etiam beato petro par in gła ẽẽ
uoluit. erit. In gła dico. quia ut
petrꝰ sit in ꝑsona uelle non pote¬
rit. Namq si hoc uellet. seipsum
nicħ ẽẽ uellet. quod uelle nequit.
S nec in gła illi equari. si meritis
eiꝰ imꝑarẽm uelle pot̾it. qͥa pulẽ¬
rimam illiꝰ corporis compositio¬
nem. quam in hoc uiolari conspi¬
ceret. omni commodo plꝰ amabit.
Nec enim in humano corpore uł
pesloco aut officio manꝰ. uł ma¬
nus pedis fungi optat. aut os si
ferri desidant. aut si tͣnsferentur

Expanded text:
Ipsa Dei voluntas non erit a tua diveIpsa Dei voluntas non erit a tua diversa, sed sicut tu quod ille, ita et ille volet in cunctis quod tu; caput namque a suo corpore qui discreparet? Hic aliquis forsan in sui cordis secreto quaerit, dicens: Eia! si Deus et omnis ille beatorum coetus volent quod ego, tunc et augmentum mei boni mecum volent quod ego ibi non velle non potero; ero itaque, pro velle meo, de majoribus in coelo. Huic respondeo qui, si etiam beato Petro par in gloria esse voluerit, erit: in gloria, dico, quia ut Petrus sit in persona, velle non poterit; namque, si hoc vellet, seipsum nihil esse vellet: quod velle nequit. Sed neque in gloria illi aequari, si meritis ejus impar est, velle poterit, quia pulcherrimam illius corporis compositionem, quam in hoc violari conspiceret, omni commodo plus amabit. Nec enim in humano corpore vel pes, loco aut officio manus, vel manus pedis fungi optat; aut os, siferri desiderant; aut si transferrentur,
Abbreviated transcription (Latin):
transi &e contemplare ipsum ꝑ quem
hec bona tͥ ꝓuenere. & ꝑcipies. quia
ille plus quam tu teipsum. & quã
om̃s alii incomparabilit̾ amabit
De concordia.
ed qm̃ solet aliq̃n contingere
int homines. ut hi qui se altͥn¬
secus unanimiter amant. non in
omnib ubiq concoroent. dum
huic secꝰ ac illi uidet᷑. & qͦd hic appe¬
tit ille fugit. necessario addenda
p̃scripto amori ẽ concordia. ne si
ullatenꝰ uel in puncto defuerit.
aliqͣ lesio tanto bono subreꝑe pos¬
sit. Erit itaq tanta in cunct̾is con¬
cordia. ut in nullo sentias aliquẽ
discrepare ab eo qͦd de constiterit
uelle. Corpꝰ unum erimꝰ. ecclesia
una erimꝰ. sponsa xͥ erimꝰ. qͥcũq
ibi erimus. Nongͦ maior tc inter
nos discordia erit. qm nẽ est inter
uniꝰ corporis membra. Uerum siẽ
uides in motu ocłors qͦd illuc qͦ
unꝰ uertit᷑. mox aliꝰ sequit᷑ ita qͦẽ¬
q tuum uelle conu̾teris. uelle
omnium sine disceptatione ilico
tͥ p̃sto habeb̾. Qo dixi omnium:

Expanded text:
transi, et contemplare ipsum per quem haec bona tibi provenere, et percipies quia ille plus quam tu te ipsum et quam omnes alii incomparabiliter amabitDe concordia. Sed quoniam solet aliquando contingere inter homines ut ii qui sese altrinsecus unanimiter amant non in omnibus ubique concordent, dum huic secus atque illi videtur, et quod hic appetit ille fugit, necessario addenda praescripto amori concordia est, ne, si ullatenus vel in puncto defuerit, aliqua laesio tanto bono subrepere possit. Erit itaque tanta in cunctis concordia ut in nullo sentias aliquem discrepare ab eo quod te constiterit velle. Corpus unum erimus, Ecclesia una erimus, Sponsa Christi erimus quicunque ibi erimus. Non ergo major tunc inter nos discordia erit quam nunc est inter membra unius corporis. Verum sicut vides in motu oculorum, quod illuc quo unus vertitur mox alius sequitur, ita quocunque tuum velle converteris, velle omnium sine disceptatione illico tibi praesto habetis. Quid dixi, omnium?
Abbreviated transcription (Latin):
ds abraham. d̃s ẏsaac. d̃s iacob. bta¬
te autem pat̾ dicitur: ⁊ admonitio¬
ne pat̾ dr: cum moys es in cantico
de uteronomii loquit᷑. Introga
patrem tuum: ⁊ annunciabit tͥ¬
Quod sigͦ nat᷑alis pat̾ superstes ñ
fu̾it. aut indignꝰ fu̾it: admonen¬
ti tam̃ seniori. ab adolescentibus
obedientia p̾benda erit. Quomo¬
do enim honoratꝰ in senectute appa¬
rebit. qͥ discipline laborẽ. in adoles¬
centia non sustinuerit: Quodc̃q
& enim homo laborau̾it. hoc & me¬
gͦ fructus ñ inuenit᷑ in arbore. in
qua panpinꝰ aut flos pꝰ non appa¬
ruerit: sic & in senectute honorẽ¬
cuius excitationi̾s ñ laborau̾it.
Disciplinagͥ absq obedientia. qͣlit̾
fieri pot̾it: Adolescens gͦ sine obe¬
dientia: adolescens sine disciplina
est. Qm̃ & ipsa obedientia quȩ
omnium disciplinars mater est.
magna exercitatione indiget: ut
sui normam sttdii xp̃o domino
exhibeat. qͥ obediens patriusq ad

Expanded text:
Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Iacob. aetaDeus Abraham, Deus Isaac, Deus Iacob. aetate autem pariter et admonitione pater dicitur, cum Moyses in cantico Deuteronomii loquitur: interroga patrem , tuum, et adnuntiabit tQuod si ergo naturalis pater superstes non fuerit, aut indignus exstiterit; admonenti tamen seniori ab adolescentibus obedientia exhibenda erit. Quomodo enim honorandus in senectute apparebit, qui disciplinae laborem in adolescentia non sustinuerit? Quodcunque etenim homo laboraverit, hoc et meergo fructus non invenitur in arbore, in qua pampinus aut flos prius non apparuerit; sic et in senectute honoreaborauerit. disciplina igitur absque oboedientia qualiter fieri potest? adulescens ergo sine oboedientia adulescens sine disciplina est: quoniam et ipsa oboedientia quae omnium disciplinarum mater est magna exercitatione indiget, ut sui normam studii Christo Domino exhibeat qui oboediens patri usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
seniorib obedientiam exhibere cõ¬
temnit: Unde & in ꝓuerbio apd̃
nequeatulli. qͥ uꝰ alicui seruitutem
p̾bere denegat. Ept̃ quod & dñs iħs
in temporib adolescentie. dum
adhuc ad legittimam ȩtatem doc¬
toris ñ ꝑuenit: obedient̾ ministratio¬
nem parentib suis exhibuit. Sic̃ gͦ¬
insenib sobrietas. & morum ꝑfectio
requiritur: ita & in adolescentibus.
obsequium ⁊ subiectio. & obedientia.
rite debetur. Quaꝓpt̾ ⁊ in mandatiꝰ
legis. pͥmum que ad homines perti¬
nent patͥs ⁊ matͥs honor imꝑatur:
quia quamuis carnał pat̾ ñ super¬
ꝑfectam ⁊ dignam etatem a filiis
ꝑbendus ẽẽ ostendit᷑. Quatuor ⁊¬
enimmodis ꝑ scͥpturas diuinas
patres uocant᷑: hoc est natura. gen¬
te. admonitione. ȩtate. De patre
nanq naturalit᷑: iacob ad laban lo¬
quitur. Nisi timor patͥs mei ẏsaac
affuisset: tulisses omnia que mea
ad moysen de rubo loquebat᷑. Ego
sum inquiens ds patrum tuorum:

Expanded text:
senioribus obedientem exhibere consenioribus obedientem exhibere contemnit? Unde et in proverbio apud nequeat, qui prius alicui servitutem praebere denegat. Propter quod et Dominus Jesus in temporibus suae carnis, dum adhuc ad legitimam aetatem doctoris non pervenerat, obedienter ministrationem parentibin senibus sobrietas et morum per fectio requiritur, ita in adulescentibus obsequium et subiectio et oboedientia rite debetur. quapropter et in mandatis legis primum in his quae ad homines pertinent patris et matris honor imperatur, quia quamuis carnalis pater non superperfectam et dignam aetatem a filiis praebendus esse ostenditur. Quatuor etenim modis per Scripturas divinas patres vocantur; hoc est, natura, gente, admonitione, et aetate. De patre namque naturali Jacob ad Laban loquitur, Nisi timor patris mei Isaac adfuisset, tulisses omnia qundo Dominus ad Moysen de rubo loquebatur, ego sum, inquiens, Deus patrum tuorum,
Abbreviated transcription (Latin):
& hȩc omnia. ruituram iam iamq
domum corporis cito p̾nunciant:
Qͥd gͦ suꝑest. nisi dum huiꝰ uite
defectꝰ appropiat. nil aliud cogi¬
tare: quam quomͦ future aditus
nex appetat: Iuuenib enim incer
uero cunctis maturior ex hac luce
due particłe. que in illiꝰ carne non
tieteres cunt. & totum hominem
ad peccandum ꝑtrahunt: cor uide¬
licet & lingua: qr cor nouas semꝑ
cogitationes machinari ñ desinit:
lingua impigre loquit᷑. quodcũq
cor machinari senserit. Caueat g̃
senilis etas. ne iste iuuenes centes
particule. totam armoniam deci¬
piant:⁊ ꝑ res ineptas. reliqͥ corpo.¬
ris grauitatem illudant. Unicuiq
namq consid̾andum est. qͥd etati e¬
minentia dignum est: Ut hoc agat
quod nec uitam nec ȩcatem. nec mi¬
nisterium uile reddat. De tercio
sine obȩdientia: quo mundus a rec̃¬
to rationis ordine deprauat᷑. Qua
liter nanq insenectute ministrari¬
sibi ille sꝑabit. qui in adoles centia

Expanded text:
et haec omnia ruituram iam iamque et haec omnia ruituram iam iamque domum corporis cito praenuntiant. quid ergo superest, nisi at, dum huius uitae defectus adpropiat, nihil aliud cogitare quam quomodo futurae aditus nex appetat ? iuuenibus es vero cunctis maturior ex hac luce duae particulae, quae in illius corpore non veterascunt, et totum hominem ad peccandum licet et lingua: quia cor nonas semper cogitationes machinari non desinit, lingua inpigre loquitur quodcumque cor machinari senserit. caueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenescentes particulae totam sibi harmoniam decipiant et per res ineptas reliqui corporis grauitatem inludant. unicuique namque considerandum est quid aetate eminenti iam dignum est, ut hoc agat quod nec uitam nec aetatem nec ministerium uile reddat.. ADVLESCENsine oboedientia, quo mundus a recto rationiliter namque in senectute aliis ministerium imperabit, qui in adolescentia se
Abbreviated transcription (Latin):
id est intioris hominis membra.
incrementa roboris ñ capiunt. Piꝰ
enim omnibꝰ religioni oꝑam dare
senib conuenit: quos p̃sentis scł
florida etas transacta deserit. Siẽ
nanq in lignis ipsa reproba arbor¬
comparet. que post flores. fruetus
obtimos eultori suo non exhibet:
sic & in hominib ipse reꝓbus ẽ.
quem flos iutientutis deserit: &
tam̃ in sui corporis senectute. bono¬
rum oꝑm maturos fructꝰ ꝓferre
parurpendit. Qͥo gͦ stolidiꝰ fieri.
potest. si mens ad ꝑfectionem festi¬
nare non contendat:. quando totꝰ
corporis habitꝰ senectute confectꝰ¬
homo. ad int̾itum ꝓperat. dum
ocłi caliginant: aures grautt̃ audi¬
unt: capilli fliuint: facies in pallo¬
rem mutat᷑: dentes lapsi numero
minutnt᷑: cutis arescit. flatus ñ
suauit̾ olet: pectꝰ suffocat᷑: tussis
cachinnat: genua trepidant: taloᷤ
& pedes tumor inflat. homo int̾ior
qui ñ senescit. his oĩb aggrauat᷑:

Expanded text:
id est interioris hominis membra id est interioris hominis membra incrementa roboris non capiunt. plus enim omnibus religioni operam dare senibus conuenit quos praesentis saeculi florida aetas transacta deserit. sicut namque in lignis ipsa reproba arbor\'conparet quae post flores fructus optimos cultori suo non exhibet, sic et in hominibus ipse reprobus est quem flos iuuentutis deserit et tamen in sui corporis senectute bonorum operum maturos fructus proferre paruipendit. quid enim stolidius fieri potest, si mens ad perfectionem festinare non contendat, quando totius corporis habitus senectute confectus ad interitum properat? dum oculi caliginant, auris grauiter audit, capilli fluunt, facies in palore mutatur, dentes lassi numero minuuntur, cutis arescit, flatus non suauiter olet, pectus suffocatur, tussis cachinnat, genua trepidant, talos et pedes tumor inflat : homo interior qui non senescit his omnibus adgrauatur.
Abbreviated transcription (Latin):
monebat dicens. Si sal euanuerit.
in quo salietur: Hoc ẽ si doctor erra¬
uerit. a qͦ it̾m doct̾ore emendabit᷑:
Et silum̃ quod in te ẽ tenebre sunt.
ipse tenebre qͣnte erunt: Si nanq
ocłs a uidendi officio desiuerit. qͥs
a manu aut pede. uł a reliqͦ corpore
illud minist̾ium exiget: Quappt̾
lectores cogitent. ne ampliori uĩdie¬
te subiaceant: s plurimoꝵ. ꝑditio¬
nis occasionem abundantiꝰ p̃stent.
Nam & salomon dum multe sapientie
transgressionem ineurrit: totius is¬
raelitice plebis regni disꝑcionem.so.¬
lo suo merito p̃strat. Quib gͦ com¬
mituntur multa maiora ꝑdunt.
si ñ recte dispensauit largitoris sui
muna que ꝑceperunt. Cui enim pł
committit᷑: plus ab eo exigit᷑. Et ser¬
uus qui uoluntatem dñi sui intelli¬
gens ñ facit: artiorib ⁊ grauioribus
est:sisine religione senex iue
natur. Cui cum membra ext̾ioris
hominis ueteres cunt: tures animi

Expanded text:
monebat, dicens: Quod si sal evanuerit, monebat, dicens: Quod si sal evanuerit, in quo salietur ? Hoc est, si doctor erraverit, a quo iterum doctore emendabitur? Et, Si lumen quod in te est, tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt ? Si namque oculus a videndi officio desiverit, quis a manu, vel a pede, vel a reliquo corpore illud ministerium exiget? Quapropter doctores cogitent, ne ampliori vindictae subjaceant, si plurimis perditionis occasionem abundantius praestent. Nam et ipse Salomon dum multae sapientiae transgressionem incurrit, totius Israeliticae plebis regni dispersionem solo suo merito praestitit. Quibus ergo committuntur multa, majora perdunt, si non recte dispensaverint rectoris sui munera quae perceperunt. Cui enim plus committitur, plus ab eo exigitur. Et servus qui voluntatem domini sui intelligens non facit, acrioribus et grauioribus nis gradus est, si sine religione senex esse inueniatur, cui cum membra exterioris hominis ueterescunt, uires animi
Abbreviated transcription (Latin):
decim abusuiis seculi.
est sapiens sine oꝑibz. Sener sine
religione. Adolescens sine obȩdientia:
Diues sine elemos ina. fẽmina sine pu¬
dicicia. dñs sine uirtute: Xp̃ianꝰ con¬
negligens: Plebs sine dicciplina: Po¬
pulus sine lege: Sic fuffocat᷑ iusticia.
Hec sunt duodecim abusiua scł: ꝑqͦ
tenebras. nullo impediente iusticie
suffragio. ꝑ iustum dei iudicium
Gradꝰ. si sine bonis oꝑib sapiens
& p̃dicator fuerit: qui qͦd sermone
docet: actib explere negligit. Audi¬
tores enim doctͥne dict̾a contemnunt:
cum p̃dicatoris oꝑa. a p̃dicationis
u̾bis discrepare conspiciunt. Nunꝗͣ
enim fit efficax p̃dicantis auetoritas:
nͥ eam effectu oꝑis cordi affixerit au¬
dientis: Presertim cum &e ipse doctor
in uitior amorem delapsꝰ sit: ⁊ altiꝰ
doctoris medicam̃tum suis uuln̾ibꝰ
adhib̾e paruipendatꝰ. Unde ⁊ ipre
dñ: in exsłio de doctrina parit̾ &
Lono oꝑe disciplos instruere uolẽs:
qualem in his cautelam hab̃ent: ad¬

Expanded text:
decim abusionibus seculi, e: sapiens sine operibus, senex sine religione, adolescens sine obediencia, diues sine elemosina, femina sine pudicicia, dominus sine uirtute, christianus connegligens, plebs sine dipulus sine lege. sic suffocatur iustitia: haec sunt duodecim abusina saeculi ptenebras nullo impediente iustitiae suffragio per iustum Dei iudicium Primo sine bonis operibus sapiens et praedicator si fuerit, qui quod sermone docet, actibus explere neglegit. auditores enim doctrinae dicta contemnunt, cum praedicatoris opera a praedicationis uerbis discrepare conspiciunt: numquam enim fit efficax praedicantis auctoritas, nisi eam effectu operis cordi adfixerit audientis, praesertim cum et ipse doctor, si in uitiorum amorem delapsus fuerit, alterius doctoris medicamentum suis uulneribus adhibere paruipendat. unde et ipse Dominus in euangelio de doctrina pariter et bono opere discipulos instqualem in his cautelam haberent ad
Abbreviated transcription (Latin):
na funt que in hoc monte gerunt᷑:
s adhuc his maiora sunt que sequ¬
unt᷑. Hoc enim totum discipłistan¬
tes aspiciunt: ñdum in faciem ca¬
dunt. Nondum pat̾na uox audit᷑.
nondum auditor ꝓsterit᷑. Ndũ
rachel morit̾: ñdum beniamin naᷤ¬
cit᷑. Mox enim ut pat̾na uox in¬
tonuit: discipłos ꝓstrauit. Ad toni¬
truum itaq diuine uocis. auditor
cadit: qr ad id quod diinitꝰ inspi¬
rat᷑. humani sensꝰ capacitas succũ¬
bit: & nisi humane ratiotinatioĩs
angustias deserat: ad capiendum
diuine inspirationis archanum.
intelligentie sinum non dilatat.
Ibi itaq auditor cadit: ubi huma¬
naratio deficit. Ibi rachel morit᷑:
ut beniamin oriat᷑. Idem itaꝙ ni
fallor ꝑ mortem rachel & casum
discipłoꝵ figurat᷑. ñ qͦd tͥum in tͥbꝰ
discipłis. sensꝰ uidelicet memorie.
rationis defectꝰ ostendit᷑. Ibi enim
sensus corporeꝰ: ibi ext̾iorum memo¬
ria: ibi ratio humana int̾cipitur:

Expanded text:
na sunt, quae in hoc monte geruntur, na sunt, quae in hoc monte geruntur, sed adhuc his majora sunt ea quae sequuntur. Hoc enim totum discipuli stantes aspiciunt, nondum in faciem cadunt. Nondum paterna vox auditur, nondum auditor prosternitur. Nondum Rachel moritur, nondum Benjamin nascitur. Mox enim ut paterna vox intonuit, discipulos prostravit. Ad tonitruum itaque divinae vocis auditor cadit, quia ad id quod divinitus inspiratur, humani sensus capacitas succumbit, et nisi humanae ratiocinationis angustias deserat, ad capiendum divinae inspirationis arcanum intelligentiae sinum non dilatat. Ibi itaque auditor cadit, ubi humana ratio deficit. Ibi Rachel moritur, ut Benjamin oriatur. Idem itaque, nisi fallor, per mortem Rachel, et casum discipulorum figuratur, nisi quod trium in tribus discipulis, sensus videlicet, memoriae et rationis defectus ostenditur. Ibi enim sensus corporeus, ibi exteriorum memoria, ibi ratio humana intercipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sue lux illa.tam magna ce tam in¬
solita Ut gͦ scđm huius doccm̃¬
dum in ore duorum uł trium.
suum confirmet testimonium
ad comꝓbandam reuelationis sue
ueritatem: non solum figatiue. s
etiam aꝑte. scͥpt᷑e exhibeat auc̃to¬
ritatem. Pulchrum spectaculum.
ualdeq iocundum: cum in reue¬
latione u̾itatis. hinc ꝓcedit ma¬
nifesta ratio: & ad confirmationẽ
reuelationis. illinc occurrit tam
aꝑta quam fig̾ata locutio. Alioqͥn.
ab altitudine timebo: uerens. ne
forte seducar a demonio meridi¬
ano. Uñ enim tot hereses: unde
tot errores. nisiq sp̃s erroris tͣnsfig̾at
se in angłm lucis: Uides c̾te qi utͥꝙ se
tnffigurat᷑ xp̃s uidelicet ⁊ diabolus:
s xp̃s. lucis sue u̾itatem confirmat
in duob testib. Apparent itaq moy¬
ses ⁊ hebyas cum dño in hoc monte:
apparent autem in maiestate:. non
in obscur itate litterȩ. s in claritate
sp̃alis intelligentie. Ecce qͣm mag¬

Expanded text:
suae lux illa tam magna, et tam insuae lux illa tam magna, et tam insolita. Ut ergo secundum hujus rei documentum, in ore duorum vel trium suum confirmet testimonium, ad comprobandam revelationis suae veritatem, non solum figurative, sed etiam apertae Scripturae exhibeat auctoritatem. Pulchrum spectaculum, valdeque jucundum, cum in revelatione veritatis, hinc procedit manifesta ratio, et ad confirmationem revelationis illinc occurrit tam aperta, quam figurata locutio. Alioquin ab altitudine diei timebo, verens ne forte seducar a doemonio meridiano. Unde enim tot haereses, unde tot errores, nisi quia spiritus erroris transfigurat se in angelum lucis? Vides certe, quia uterque se transfigurat, Christus videlicet, et diabolus, sed Christus lucis suae veritatem confirmat in duobus testibus. Apparent itaque Moyses et Elias cum Domino in hoc monte; apparent autem in majestate, non in obscuritate litterae, sed in claritate spiritualis intelligentiae. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
dis xp̃m uidere tnͣsfiguratum :
quicquid in illo uideas. qͥcquid
ab illo audias. non ei facile ẽcdas:
nͥ occurrant ei moyses & heħas.
Scimus qr in ore duoꝵs uł trrũ
stat omne testimonium. Suspec¬
ta est mͥ omnis u̾itas. quam non
confirmat scpt᷑aꝵs auc̃toritas. nͦ
xp̃m in sua clarificatione reciplo.
si non assistant ei moyses & hely¬
as. U inualle ce in montis ascen¬
sione xp̃m sepe recipio sine teste:
nunquam autem in montis u̾ti¬
ce uł insua clarificatione. Si xͦ
docet me de reb ext̾iorib uel de in¬
timis meis . facile recipio: utpote in
his qͦ comꝓbare possum ꝓpͥo exꝑim̃¬
to. uerum ubi ad alta mens ductt᷑
qñ de celestib questio uentilatur:
ubi de ꝓfundis reb agit᷑: in tante
sublumtatisuertice non recipio
xp̃m sine teste: nec rata ẽẽ poterit
quamlibet uerisimilis reuelatio.
sine attestatione moysi & helye.
in transfiguratione sua: siuult
ut non sit mͥ suspecta claritatis

Expanded text:
edis Christum videre transfiguratum, edis Christum videre transfiguratum, quidquid in illo videas, quidquid ab illo audias non ei facile credas, nisi occurrant ei Moyses et Elias. Scimus quia in ore duorum vel trium stat omne testimonium. Suspecta est mihi omnis veritas quam non confirmat Scripturarum auctoritas nec Christum in sua clarificatione recipio, si non assistant ei Moyses et Elias. Et in valle, et in montis ascensione Christum saepe recipio sine teste, nunquam autem in montis vertice, vel in sua clarificatione. Si Christus docet me de rebus exterioribus, vel de intimis meis facile recipio, utpote in his quae comprobare possum proprio experimento, verum ubi ad alta mens ducitur, quoniam de coelestibus quaestio ventilatur, ubi de profundis rebus agitur, in tantae sublimitatis vertice non recipio Christum sine teste, nec rata poterit esse quamlibet verisimilis revelatio sine attestatione Moysis et Eliaein transfiguratione sua, si vult ut non sit mihi suspecta claritatis
Abbreviated transcription (Latin):
cit pęnitꝰ simplex u̾itas scismatũ
seissuras: & iccireo siue in ualle
siue in monte ñ induit᷑ xp̃s nisi
uestes integras. S multum ẽ. int̾
uestem integram: & uestem głosã.
Uultis tiestium eiꝰ differentiam
nosse ⁊ int uestem ce uestem di¬
stinct̾ionem aꝑtam acciꝑe: Si
t̾rena inquit dixi uob̃ & non
c̃ditis: qͦmͦ si dixero uob̃ celestia
credetis: Distingue gͦ int̾ docꝰ¬
trinam ce doctͥnam: &e inuenies¬
tis uestium differentiam. O qͣnt̃
est int̾ doctͥnam. qua docentur
t̾rena: & int̾̃ doctͥnam qͣ docent᷑
cȩlestia: & quidem non sine xp̃o:
qr sine u̾itate non cognoseunt᷑ ⁊
ista uł illa. Quid enim uerum
scit᷑. ubi ueritas non loquitur:
Ap̃s gͦ est qͥ docet utraq. s trena
inualle: celestia in monte. Qm¬
du gͦ adhuc inualle moraris:
quamdiu ad alta non ascendis:
non te docet xp̃s nisi de rebus
mas ascendisse ad cor altum. ce
apprehendisse montem illum ex¬
celsum ce magnum:. siiam de ẽ¬

Expanded text:
itus simplex veritas schismatum scissuras, et idcirco sive in valle, sive in monte non induit Christus nisi vestes integras. Sed multum interest inter vestem integram et vestem gloriosam. Vultis vestium ejus differentiam nosse, et inter vestem, et vestem distinctionem apertam accipere? Si terrena, inquit, dixi vobis, et non creditis, quomodo si dixero vobis coelestia credetis? Distingue ergo inter doctrinam et doctrinam, et invenies vestium differentiam. O quantum est inter doctrinam qua docentur terrena, et inter doctrinam qua docentur coelestia, et quidem non sine Christo, quia sine veritate non cognoscuntur, vel ista, vel illa! Quid enim verum scitur, ubi veritas non loquitur? Christus ergo est qui docet utraque, sed terrena in valle, coelestia in monte. Quandiu ergo adhuc in valle moraris, quandiu ad alta non ascendis, non te docet Christus nisi de rebus mas ascendisse ad cor altum, et apprehendisse montem illum excelsum et magnum, si jam te cr
Abbreviated transcription (Latin):
celum. S quod est celum hoc t̾erũ:
Qͦ d est int̾ t̾ram & cęlum:. hoc ẽ.
int̾ corpꝰ ⁊ sp̃m. S alia ẽ dignitas
sp̃s humaniͥ alia aut̃ sp̃s angłici.
& longe alia ẽ excellentia sp̃s di¬
uini. Humani siquidem sp̃s dig¬
nitatem qui subiacet penȩ ⁊ culpȩ.
longe suꝑgdit᷑ utriꝰq exꝑs excellen¬
bilit̾ utrosꝙ p̃cedit sp̃s ille qͥ fecit
utrunq. Ad hors gͥ cȩlorum qͦd¬
libet. cuiꝰuis ammus t̾e ueraerter
erigit᷑: q̃n trenaꝵ cogitationum
ima deserens. in eoꝵ contempla¬
tione defigit᷑. Ad pͥmum itaq ce¬
lum ꝑtinet cognitiosui: ad t̾ciũ
autem ꝑtinet contemplatio dei.
Ad hoc itaq t̾cium cęlum qus
putas ascendit. nͥ qͥ & descendit.
filius hominis qui ẽ in celo: Ita¬
q i sisint qui as cenddunt usq ad
celos.⁊ descendunt usq ad abys¬
sos: non tam̃ ascendt̃ nisi forte
ad pͥmum & scdłm: ñ enim posst̃
usq ad t̾cium. Ad hoc utiq celum.

Expanded text:
coelum hoc tertium coelum hoc tertium quod est inter terram et coelum, hoc est inter corpus et spiritum. Sed alia est dignitas spiritus humani, alia autem spiritus angelici, et longe alia est excellentia spiritus divini. Humani siquidem spiritus dignitatem qui subjacet poenae et culpae longe supergreditur utriusque expers, excellenfecit utrumque. Ad horum igitur coelorum quodlibet cujusvis animus, tunc veraciter exigitur, quando terrenarum cogitationum ima deserens, in eorum contemplatione defigitur. Ad primum itaque coelum pertinet cognitio sui, ad tertium autem pertinet contemplatio Dei. Ad hoc itaque tertium coelum quis putas ascendit, nisi qui et descendit Filius hominis qui est in coelo, itaque et si sint qui ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos, non tamen ascendunt nisi forte ad primum et secundum, non enim possunt usque ad tertium. Ad hoc utique coelum
Abbreviated transcription (Latin):
as suꝑgͥdit᷑. Ad illd enim qͥd supͣse
eleuata.⁊ in extasi rapta. de diuii¬
nitatis lumine conspicte: omnis
humanaratio suecumbit. Quid
est enim xachelis int̾itꝰ: nͥ ratioĩs
rachel morit᷑: qr mens ad contẽ¬
plationem rapta. quantꝰ sit hu¬
mane rationis defectꝰ exꝑitur.
Monne rachel mortua t̾c erat. &
omins humane rationis sensꝰ in
apło defecerat. cum dicebat. si¬
ue in corpore. siue extͣ corpus
nescio. ds scit: Nemo gͦ se existi¬
met ad illius diuini luminis cla¬
ritatem argum̃tando posse pene¬
trare: nemo se credat humana
ilło ratiocinatione posse comp̃¬
hendere.Si enim aliqua argu¬
mentatione adiri potuisset:
lumen illud diuinum utiq in¬
accessibile ñ fuisset. Deniq apl̃s
głatur ad illud se non quidem
isse: s absq dubio raptum fuisse.
Seioinquit hominem siue in cor¬
pore suie extͣ corpꝰ nescio. ds scit:
raptum huiꝰ modiusq ad deium¬

Expanded text:
as supergreditur. Ad illud enim quod supra se as supergreditur. Ad illud enim quod supra se elevata, et in extasi rapta, de divinitatis lumine conspicit, omnis humana ratio succumbit. Quid est enim Rachelis interitus, nisi rationis Rachel moritur, quia mens ad contemplationem rapta, quantus sit humanae rationis defectus experitur. Nonne Rachel mortua tunc erat, et omnis humanae rationis sensus in Apostolo defecerat, cum dicebat: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit . Nemo ergo se existimet ad illius divini luminis claritatem, argumentando posse penetrare; nemo se credat humana illud ratiocinatione posse comprehendere. Si enim aliqua argumentatione adiri potuisset lumen illud divinum, utique inaccessibile non fuisset. Denique Apostolus gloriatur, ad illud se non quidem, isse, sed absque dubio raptum fuisse: Scio, inquit, hominem, sive in corpore, sive extra corpus; nescio, Deus scit, raptum hujusmodi usq
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑare pͭ. Hinc illa tanta parien¬
tis anxietas: ⁊ doloris immensitas.
Unde nanq putas. tanta doloris
magnitudonͥ ex indesinenti studio.
& impatienti desidio: Cres cit co¬
tidie. & ex desidio labor: &e ex labo¬
re dolor. Augmentat᷑ assidue. &
ex studio desid̾ium: & ex desidio
studium. Scit tam̃ rachel hoc ne¬
gotium supͣ uires suas ẽẽ: nec tam̃
ualet studium suum ł desidiũ
temꝑare. Ad tantam nanq grãm:
nunquam ꝑtingit mens ꝑ ꝓpͥam
industam. Dei ẽ hoc donum: ñ
hominis mitum. S absq dubio
talem tantamq grãm accipit ne¬
mo: fine ingenti studio. ⁊ ardenti
desidĩo. Nouit hoc rachel. ⁊ iccirco
studium multiplicat: & desid̾iũ
suum cotidianis incrementis acriꝰ
inflaminat. In tanta nanq cotidi¬
ani conatꝰ anxietate. in huiꝰmodi
doloris imm̃sitate & beniamin nas¬
citur. & rachel morit᷑: qr cum meis
hominis supͣse ipsam rapit᷑: om̃s
humane ratiotinationis angusti¬

Expanded text:
temperare potest. Hinc illa tanta parientemperare potest. Hinc illa tanta parientis anxietas et doloris immensitas. Unde namque putas tanta doloris magnitudo, nisi ex indesinenti studio, et impatienti desiderio? Crescit quotidie, et ex desiderio labor, et ex labore dolor. Augmentatur assidue, et ex studio desiderium et ex desiderio studium. Scit tamen Rachel hoc negotium supra vires suas esse, nec tamen valet studium suum, vel desiderium temperare. Ad tantam namque gratiam, nunquam pertingit mens per propriam industriam. Dei est hoc donum, non hominis meritum. Sed absque dubio talem, tantamque gratiam accipit nemo, sine ingenti studio et ardenti desiderio. Novit haec Rachel, et idcirco studium multiplicat, et desiderium suum quotidianis incrementis acrius inflammat. In tanta namque quotidiani conatus anxietate, in hujusmodi doloris immensitate, et Benjamin nascitur, et Rachel moritur, quia cum mens hominis supra seipsam rapitur, omnes humanae ratiocinationis, angusti
Abbreviated transcription (Latin):
Signatum ẽ suꝑnos l.u.t.d:.d. le
in cor. meo. Ex huiꝰ gͥ luminis uisiõe
qm ammirat᷑ in se. mirum in modũ
accendit᷑ animꝰ.⁊ animat᷑ ad uiden¬
dum lum̃ qͦd ẽ supͣ se. Ex hac inqm
uisione uidendi dm̃. flamiam de¬
siderii concipit: & fiduciam sumit.
Mens itaq que iam uisionis huiꝰ
desidio flagt. si iam sꝑat qͦd desidat:
iam se beniamin concepisse cognoᷤᷤ¬
cat. Sꝑando enim concipit: deside¬
rando parturit: qͣnto ampliꝰ c̃seit
desidium. tanto appropinqͣt ad par¬
scͥptura docente didicimꝰ: quia spes
q̃ differt᷑ affligit animum. Nichil
enim sic afficit ammum: qͦmͦ im¬
patiens desidium. Quid autem hꝰ
uisionis dulcedine expetit᷑ salubriꝰ:
quid sentit᷑ suauiꝰ: quid animꝰ exꝑtt᷑
iocundiꝰ: Nouit hoc rachel: nam nec
rationem hoc lat̾e pot̾: qr in huitis
suauitatis comparatione oĩs dulce¬
do amara ẽ. Hinc ẽ qd nec studium
suum laxare. nec desidium suum

Expanded text:
Signatum est super nos lumeSignatum est super nos lumein corde meo . Ex hujus igitur luminis visione quam admiratur in se, mirum in modum accenditur animus, et animatur ad videndum lumen, quod est supra se. Ex hac, inquam, visione videndi Deum flammam desiderii conspicit et fiduciam sumit. Mens itaque, quae jam visionis hujus desiderio flagrat, si jam sperat, quod desiderat, jam se Benjamin concepisse cognoscat. Sperando enim concipit, desiderando parturit, et quanto amplius crescit desiderium, tanto appropinquat ad parScriptura docente, didicimus: Quia spes quae differtur, affligit animum . Nihil enim sic afficit animum, quomodo impatiens desiderium. Quid autem hujus visionis dulcedine expetitur salubrius? quid sentitur suavius? quid animus experitur jucundius? Novit hoc Rachel, nam nec rationem hoc latere potest, quia in hujus suavitatis comparatione omnis dulcedo amare est. Hinc est quod nec studium suum laxare, nec desiderium suum
Abbreviated transcription (Latin):
& pͥnciꝑale specłm ad uidendum
dm̃: animꝰ rationał absq dubio in¬
uenit se ipsum. Sienim inuisibilia
di ꝑ ea q̃ facta sunt intellecta con¬
spiciunt᷑: uͥ queso quam in eiꝰ ima¬
gine. cognitionis uestigia exp̃ssꝰ
imp̃ssa repꝑiunt᷑: Hominem scd̃m
animam. ad d̃ similitudinem fac
imaginatiam uisionem aptiꝰ specu¬
lum qͣm sp̃m rationalem inuenire
ñ possumꝰ. Tergat gͦ specłm situm :
mundet sp̃m suum: quisquis sitit
uidere dm suum. Hoc itaq specłm
non desinit uerꝰ ioseph tenere. t̾g̾e:¬
⁊ indesinenter inspicere. Tenere.
ne deorsum corruens. t̾re ꝑ amorẽ
inhereat: t̾gere ne inanium cogi¬
tationum puluere sordescat: inspi¬
cere ne ad inania studia intentioĩs
sue ocłm riflectat. Git̾so aut̃ specło.
⁊ dudiligent̾ inspecto. incipit ei q̃¬
dam diuins luminis claritas int̾¬
lucere:⁊ immensꝰ qͥdam insolite
uisionis radiꝰ ocłis eiꝰ apparere. Hoc
lum̃ ocłos eiꝰ irradiauat. qͥ dicebat.

Expanded text:
et principale speculum ad videndum Deum, animus rationalis, absque dubio invenit seipsum. Si enim invisibilia Dei per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur , ubi, quaeso, quam in ejus imagine cognitionis vestigia expressius impressa, reperiuntur? Hominem secundum animam ad Dei similitudinem factimaginariam visionem aptius speculum, quam spiritum rationalem invenire non possumus. Tergat ergo speculum suum, mundet spiritum suum, quisquis sitit videre Deum suum. Hoc itaque speculum non desinit verus Joseph tenere, tergere, indesinenter inspicere. Tenere, ne deorsum, corruens terrae per amorem inhaereat; tergere, ne in inanium cogitationum pulvere sordescat; inspicere, ne ad inania studia intentionis suae oculum reflectat. Exterso autem speculo et diu diligenter inspecto, incipit ei quaedam divini luminis claritas interlucere, et immensus quidam insolitae visionis radius, oculis ejus apparere. Hoc lumen oculos ejus irradiaverat, qui dicebat: