comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃oꝵ modũ in consid̾erationẽ adducere. diseretionis est ĩ his om̃ib iudicium facere:
bliberationis añ: consiliũ querere ⁊ inuenire. Circũspectio dieit. Recogitabo tibi õs
annos ineos ĩ amaritudine anune mee. Diseretio fatetur. fẽci iudiciũ ⁊ iusticiaan
Desiberntio loquit᷑. Quid retͥbuam dño ꝓ omnib que retbutt michi. ad cireũ spectiom
tadium reuocat᷑. cui dicitur. Leua ĩ circuttu oculos tuos ⁊ uide. ubi non ꝓstrata
si meretrix. ad discretionis gxamen animare nos uoluit qui dixit. Si nos ip̃os dind¬
careniꝰ. ño utiq iudicarem. Deliberationis officiũ p̃cipitur seu etiã c̃omendat᷑. cũ ꝑ

Expanded text:
m modum in considerationem adducere; discretionis est in omnibus judicium facere; deliberatio autem consilium quaerere, et invenire. Circumspectio dicit: Recogitabo tibi omnes annos meos in amaritudine animae meae . Discretio fatetur: Feci judicium et justitiam . Deliberatio loquitur: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Astudium revocatur, cui dicitur: Leva in circuitu oculos tuos , et vide tunc ubi prostrata sis, meretrix. Ad discretionis examen animare nos voluit, qui dixit: Si nos ipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Deliberationis officium praecipitur, seu etiam commendatur c
Abbreviated transcription (Latin):
osscretionẽ. A eliberationem intelliginitis. sine quib uere deuotionis officiũ nullom̾ posse

Expanded text:
discretionem, deliberationem intelligimus, sine quibus verae devotionisdiscretionem, deliberationem intelligimus, sine quibus verae devotionis
Abbreviated transcription (Latin):
dispositione fieri contingat id qd fit. Et cirea actionẽ quidẽ querit᷑ utrũnam
sit c̃omoda an inc̃omoda. iusta uł iniusta. enea intentionẽ u an forte sit
pia uł impia. discreta uł indiscreta. Cuea dei dispositionẽ id maxime quisq
in dire uł dure sententie inuestigatione ꝑquunt. utrũ ad utilitat̃ẽ an ad
ultionem nos feriat. Qñiu cũ homines ꝑcutit uł ꝑcuti ꝑmittit. modo ad eoꝵ
agit. Hec omnia diligent᷑ inqͥrenda &e subtilit̾ discutienda. Hec omnia ictilem
timorẽ incutiunt. & ment̃ẽ in oratione cõpungunt. H oñua ment̃e hunuliãt
et nr̃am deuotionem exettant. ⁊ ad supplicationem inflammant:
Iontel ingresfus est domũ suam. ananteq misaheli ⁊ azarre sociis suis indicauit negoetũ. uiii¬
ite quererent miscd̾iam a facie dei celi suꝑ sacramento isto.er dauelem ut diefum

Expanded text:
dispositione fieri contingat. Et circa actionem quidem quaeritur utrumnam dispositione fieri contingat. Et circa actionem quidem quaeritur utrumnam sit commoda an incommoda, justa vel injusta. Circa intentionem vero an forte sit pia vel impia, discreta vel indiscreta. Circa Dei autem dispositionem id maxime quisque in dirae vel durae sententiae investigatione perquirat, utrum ad utilitatem an ad ultionem nos feriat. Nam sane cum nos percutit vel feriri permittit, modo ad nostagit. Haec omnia diligenter inquirenda et subtiliter discutienda. Haec omnia utilem timorem incutiunt, et mentem in oratione compungunt. Haec omnia mentem humiliant, et us domum suam, Ananiae, Misaeli, Azariae sociis suis indicavit negotium, ut quaererent misericordiam a facie Dei coeli super sacramento isto, et non perirent Dani
Abbreviated transcription (Latin):
de lege ⁊ sententia regis querere. nisi cõpunctã ment̃ẽ equitatis uidictũ cõsuler
& ex magna deuotione uehement̃ discutere. an forte iustũ uł iniustũ sit.
q̃d̃ meminit se prius ꝑ sp̃e sui impetum statuisse. Multa eñi tempore cõpun¬
tionis ⁊ orationis mens hõis mala & iniusta e̾e inuenit. que prius ex animi
impetu. et quasi pͣcipitanter difiniuit. que tñ iniusta esse tunc tẽporis non
Ot qͣdẽ diligent̾ inquirendũ ce uehement̃ discutiendũ in rebus utiq dubiis et
maxime ꝑ iculosis prus de qualitate actionis. ⁊ ẽosequent quĩdem de qͣlitate
intentionis. Nã sepe culpa que ex actione contratt᷑. ex qualitate intentionis
nõ nichil leuigatur. Qd aũ inquirit de causa sententie. ad duo ut arbitror
possumus. ĩmo ⁊ debenius referre. qua uidelicet intentione fiat uł qua da

Expanded text:
em ab Arioch de lege, et sententia regis quaerere, nisi compunctam mentem aequitatis judicium consulere, em ab Arioch de lege, et sententia regis quaerere, nisi compunctam mentem aequitatis judicium consulere, et ex magna devotione vehementer discutere, an forte justum vel injustum sit, quod meminit se prius per spiritus sui impetum statuisse? Multa enim tempore compunctionis et orationis mens hominis mala et injusta esse invenit, quae prius ex animi impetu, et quasi praecipitanter definivit, quae tamen injusta esse tunc temporis non ul dubio diligenter inquirendum, et vehementer discutiendum in rebus utique dubiis et maxime periculosis prius de qualitate actionis, et consequenter quidem de qualitate intentionis. Nam saepe culpa quae ex actione contrahitur, ex qualitate intentionis nonnihil levigatur. Quod tamen inquirit de causa sententiae, ad duo, ut arbitror, possumus imo et debemus referre, qua videlicet intentione fiat, vel qua Dei
Abbreviated transcription (Latin):
modũ intelligere possumus zelum rectitudinis ⁊ rigorẽ districte seueritatis. Ẽ¬
si danielis facta c̃õspicimus. quid rectius ꝗͣ cordis deuotionẽ in ipso figurari in
et cõsulebat. auxiliũ diuinũ implorabat ⁊ accipiebat. Quis autem nesciat
uere deuotionis esse. sub omni necessitatis articulo ad dtuina p̾sidia confugere.
&e tã in ambigus ꝗͣ adu̾sis. hinc consiliũ. illine auxiliũ humiltt̾ petere. efficatt
uł discipluus quisqͥs non obtemꝑat: ab illa milicie celestis societate se alienat.
Recte aut̃ẽ ut arbitror iste pͥnceps milicie arioch dicit᷑. nã arioch ad solitudĩ
redigens interp̾tatur. Scimus qͥa regnũ celoꝵ intra nos est. Debet icaq iste
pͥnceps milicie qd̾cũq regnũ uł regionẽ uidet contra hoc regnũ exurgere
uł rebellare. ⁊ et̾ni regis legib nõ obtemperare : forti impugnatione eu̾tere.
⁊ ad sempit̾nã solitudinẽ redigere. & si fieri potest: in etͣnum delere. Si gͥ ꝑ

Expanded text:
tror, intelligimus zelum rectitudinis et rigorem districtae severitatis. s Danielis facta consulimus, quid rectius quam cordis devotionem in ipso figurari invet consulit, auxilium divinum implorat et accipit. Quis autem nesciat verae devotionis esse sub omni necessitatis articulo, ad divina praesidia confugere, et tam in ambiguis quam adversis hinc consilium, illinc auxilium humiliter petere, et efficaciter vel disciplinis quisquis non obtemperat, ab illa coelestis militiae societate se alienat. Recte autem, ut arbitror, iste princeps militiae Arioch dicitur. Nam Arioch ad solitudinem redigens interpretatur. Scimus quia regnum coelorum intra nos est. Debet itaque iste princeps militiae quodcunque regnum vel regionem videt contra hoc regnum exsurgere, vel rebellare, et aeterni regis legibus non obtemperare, forti impugnatione evertere, et ad sempiternam solitudinem redigere, et si fieri potest, in aeternum delere. Si igitur per
Abbreviated transcription (Latin):
agnosci. Qtud itaq isti nisi carbones sunt. Qui semet ipsis quidẽ accensi sunt:¬
flaminã uerbi a peccatroꝵ cordib erroris tenebras repellunt. D.ui gͥ ĩ occult
bene uiuit. s alieno ꝓfectui minime ꝓficit: carbo est. Qui uͦ in imitatione
sc̃ttatis positus lumet ex se rectitudinis multis demonstrat. Iampas est. qui
et sib ailet. et aliis lucet

Expanded text:
possit. Quid itaque isti nisi carbones sunt, qui epossit. Quid itaque isti nisi carbones sunt, qui eflammam verbi a peccatorum cordibus erroris tenebras repellunt. Qui igitur in occulto bene vivit, sed alieno profectui minime proficit, carbo est. Qui vero in imitatione sanctitatis positus lumen ex se rectitudinis multis demonstrat; lampas est, qui et sibi ardet et aliis lucet
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis accipit. ut accendatur in amore ueritatus. et ꝑ desiderium iusticre¬
ardeat. qui prius ĩ iuiquitate t̃m mortuus qͣntũ frigidus iacebat. Lãpades
uͦ lucẽ suam longius spargunt. ⁊ cũ in alio loco suit. in alio resplendent.
celestiũ surgunt. in eo qd̃ semꝑ bona oꝑa exhibent. qͣ si ex lampadis liuinie
resplendent. Quia gͦ sancti uiri quosdam tuxta se positos qͣsi tangendo
ad amorẽ patͥe celestis accendunt: carbones sunt. Ouia uͦ quibusdã ⁊ longe
fiunt. Hoc uͦ intͣ carbones et lampades distat: qd̾ carbones ardent quidẽ.
s eius loci in quo iacent tenebras nõ expellunt. Lampades aũ qͥa magno
flãmarum lumine resplendentt: diffusas circũ quaq tenebras esfugant.
Oua exre notandum ẽ quia sunt pleriq sanctoꝵ ita simplices et occulti. seseꝙ
in locis minorib sub magno silentio contegentes. ut uix eoꝵ utta ab aliis possit

Expanded text:
operis, accipit ut accendatur in amore charitatis, peccatorum suoroperis, accipit ut accendatur in amore charitatis, peccatorum suorardeat, qui prius in iniquitate tantum mortuus, quantum frigidus jacebat. Lampades vero lucem suam longius spargunt, et cum in alio loco sint, in alio resplendent. coelestium surgunt, in eo quod se per bona opera exhibent, quasi ex lampadis lumine resplendent. Quia ergo sancti viri quosdam juxta se positos, quasi tangendo ad amorem patriae coelestis accendunt, carbones sunt; quia vero quibusdam clam e longe fiunt. Hoc vero inter carbones et lampades distat, quod carbones ardent quidem, sed ejus loci, in quo jacuerint, tenebras non expellunt. Lampades autem quia magno flammarum lumine resplendent, diffusas circumquaque tenebras effugant. Qua ex re notandum est, quia sunt plerique sanctorum ita simplices et occulti, seseque in locis minoribus sub magno silentio contegentes, ut vix eorum vita ab aliis agnosci
Abbreviated transcription (Latin):
bi erat impetus sp̃e illuc gradiebant᷑. Nec reuertebantur cum.¬
ambularent. In electis ⁊ reprobis diuersi sunt impetus. In
Melectis uidelicet impetus sp̃e. in reprobis impetꝰ carnis. Impet
quippe carnis ad odium. ad elationem. ad ĩmundiciam. ad raptnam. ad
exteriorẽ głam. ad crudelitatẽ. ad ꝑfidiam. ad desꝑationẽ. ad iram. add
iurgia. ad uoluptates animũ impellit. Impetus uͦ sp̃e. ad caritatem. ad
humilitatẽ. ad c̃õtinentiam. ad largitatẽ miscd̾ie. ad interiorẽ ꝓfectũ.
ad pietatis oꝑa. ad et̾noꝵ fidem. ad spem sequentis gaudii. ad patientĩã.
ad pacem. ad cõsiderationẽ uite mortalis & lacrimas ꝑtrahit. Bene aũ¬
dendunt. ut ad mala ppetranda nõ redeant. Qui enimi perseuerauerit
usꝙ in finem saluus erit :¬
quasi aspectus lampadarũ. Espectus aĩaltũ carbonib ignis ardentibꝰ
atq lampadibus cõpatatur. Ouisqͥs eñi carbonẽ tangit: incendit᷑. qͥa qui

Expanded text:
bi erat impetus spiritus, illuc gradiebantur. » In electis et reprobis diversi sunt impetus. In electis videlicet impetus spiritus, in reprobis impetus carnis. Impetus quippe carnis ad odium, ad elationem, ad immunditiam, ad rapinam, ad exteriorem gloriam, ad crudelitatem, ad perfidiam, ad desperationem, ad iram, ad jurgia, ad voluptates animum impellit. Impetus vero spiritus ad charitatem, ad humilitatem, ad continentiam, ad largitatem misericordiae, ad interiorem profectum, ad pietatis opera, ad aeternorum fidem, ad spem sequentis gaudii, ad patientiam, ad pacem, ad considerationem vitae mortalis, et lacrymas mentem pertratendunt, ut ad mala perpetranda non redeant. « Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit agnoscitur. Aspectus animalium carbonibus ignis ardentibus atque lampadibus comparatur. Quisquis enim carbonem tangit incenditur, quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui unione retinetur. & itnius dei maiestate concludit᷑. Unde dicit¬
filius. Uolo pater ut sicut ego ⁊ tu unũ sumus: sic et isti in nobis
Tercia. in t̾cio .i. in ecacontade. Sicut eñi decas decima unione cõplet᷑.
sic ecacontas.i. centenarus ex decẽ decadib construitur. Sic et quartꝰ
numerus .i. millenarius: ex decem ecacontadibus consuminat᷑. Qum

Expanded text:
qui unione retinetur, et unius Dei majestate concluditur  u unum sumus, sic et isti in nobis tertia in tertio, id est, in hecatontade. Sicut enim decas decima unione completur, sic hecatontas ex decem decadibus struitur. Quartus numerus, 284 qui mille
Abbreviated transcription (Latin):
Qd causam ueniens frequentia cuttatis et nouo terreret᷑ aspectu. nec
iti bio saa crator longe ab urbe discederet: & subuectionẽ quereret
cornpientẽ marime si te non odio s amore corripiat. si solus solum.
s assumpto fratre altero. si postea etiã presente eccła. ꝓ ut uecesse¬
fuerit ut ño studio detrahendi s emendationis tue te corripe uoseat᷑.¬

Expanded text:
ad causam veniens, frequentia civitatis et novo terreretur aspectu; nec urbis habitator longe ab urbe properaret, et subvectionem quaereret corripientem: maxime si te non odio sed amore corripiat, si solus ad solum, si assumpto fratre altero, si postea praesente Ecclesia; ut non studio detrahendi, sed emendationis tuae, videat
Abbreviated transcription (Latin):
in qua regnabat azael dei sermo dirigit᷑ qui eo tempore quo ꝓphetabat¬
amos grauit̾ urgebat isrł.i. decem tribus in tantũ ut suꝑato achab
rege isrł in ramoth galaad. omnẽ regionẽ que appellabat᷑ galaad et
in hereditatẽ cesserat dimidie tribui manasse. instar tribularũ frumtũ
in areis triturantium contereret. ꝓ tribulis que hebraice dicitutur
uoluitur ut excutiat frumenta stipulam quoq in areis conterat. et
in cibos uimentoꝵ ꝓpter feni sterilitatẽ comininuat. Qd̾ aũ dicttu

Expanded text:
in qua regnabat Azael, sermo Dei dirigitur, qui eo tempore quo Amos prophetabat, graviter urgebat Israel, id est, decem tribus: intantum ut, superato Achab rege Israel in Ramoth Galaad, omnem regionem quae appellabatur 227 Galaad, et in haereditatem cesserat dimidiae tribui Manasse, instar tribularum frumentum in areis triturantium jugularet volvitur, ut, excussis frumentis, stipulam in areis conterat, et in cibos jumentorum propter feni sterilitatem paleas comminuat. Rursum u
Abbreviated transcription (Latin):
meditabor. Amplius. Stat suꝑ custodiã suam qui ꝑ sollertiã discipline
terrenis desideriis non succumbit s suꝑeminet. ut dum semꝑ stantem
aꝓpetit eternitatem. infra sit omne quod tratifit.
uomodo uinũ potantẽ se decipit. sic erit uir suꝑbꝰ ⁊ nõ decorabitur.
Qui gilatauit quasi infernus animã suam. & ipse quasi mors non

Expanded text:
m stabo : stat super custodiam suam, qui per solertiam disciplinae terrenis desideriis non succumbit, sed supereminet, ut dum semper stantem appetit aeternitatem, infra sit ei omne quod transit.uomodo vinum decipit potantem, sic erit vir superbus, et non decorabitur, qui dilatavit quasi infernus animam suam, et ipse quasi mors non
Abbreviated transcription (Latin):
que ciuitas domini est. quare clamet ppłs et non audiat᷑. uociferetur ad
Aominũ oppressus a chaldeis ⁊ non saluetur. quare etiã ipse ꝓpha uł ppołs¬
ep inis ꝑ sona loquit᷑. ad hoc uixerit &e huc usq ꝑductus sit. ⁊ t nuqͥtatẽ
hostium ⁊⁊ suũ nideat lab̾orẽ. cur preda et iniusticia p̃ualeat adu̾sumse.
et hoe dicit p̾mente angustia. nõ cogitans aurum in igne conflari. et
tres pueros de camino puriores exisse ꝗͣ intrauerant. Q eneralit̾ autem¬

Expanded text:
dam urbs Domini destruatur, quare clamet populus et non audiatur, vociferetur ad Dominum oppressus a Chaldaeis, et non salvetur: quare etiam ipse proersona nunc loquitur, ad hoc vixerit, et hucusque perductus sit, ut iniquitatem hostium et suum videat laborem? Cur injustitia praevaleat adversum se? Et hoc dicit prae mentis angustia, nesciens aurum in igne conflari, et tres pueros de camino puriores exisse, quam intraverunt . Sed et ge
Abbreviated transcription (Latin):
et dicat ad medicũ. uim patior. crutior. uror. usq quo medice clamabo ⁊
nõ graudies. et respondeat ei sapientissimus & clementissiius medicus.
Scio quo tempore debeã dare qd̾ postulas. Non misereor modo qͥa misedia
ista crudelitas esset. uoluntas ⁊ eñi tua contrã te petit. ita & dominus nr̃
sciens elementie sue pondera atꝙ mensuras int̾dum nõ exaudit clamantẽ.
ut eum probet. ⁊ magis ꝓuocẽt ad rogandum. & quasi igne excoctum
puriorem et iustiorem faciat
iꝑ custodiam meã stabo ⁊ figam gradum suꝑ munitionẽ. & cõtem¬
płabor ut uideam quid dicatur michi. et quid respondeam ad argu¬

Expanded text:
et dicat ad medicum: Vim patior, crucior, uror, exanimor: usquequo, medice, clamabo, et non exaudies? Et respondeat ei sapientissimus et clementissimus medicus: Scio quo tempore debeam dare quod postulas: non misereor modo, quia misericordia ista crudelitas est, 592 et voluntas tua contra te petit. Ita et Dominus Deus noster sciens clementiae suae pondera atque mensuras, interdum non exaudit clamantem, ut eum probet, et magis provocet ad rogandum, et quasi igne excoctum justiorem et puriorem faciat custodiam meam stabo, et figam gradum super munitionem, et contemplabor, ut videam, quid dicatur mihi, et quid respondeam ad argu
Abbreviated transcription (Latin):
e leteris uumica mea suꝑꝑ me : quia ceculi. Consurgã. Qum sedero
in tenebris: dñs lux mea est. Irã domini portabo qͣm peccaui ei. donec
ludicet causam meã ⁊ faciat iudiciũ meum. Educet me in lucẽ. uidebo
iusticiam eius. Et aspiciet ininica mea & opietur confufione que dicit ad
me. Ubi est dñis deus tuus. Oculi mei uidebunt eam. Nunc erit ĩ cõculcationẽ

Expanded text:
e laeteris inimica mea super me quia cecidi consurgam cum sedero in tenebris Dominus lux mea est iram Domini portabo quoniam peccavi ei donec iudicet causam meam et faciat iudicium meum educet me in lucem videbo in iustitiam eius et aspiciet inimica mea et operietur confusione quae dicit ad me ubi est Dominus Deus tuus oculi mei videbunt in eam nunc erit in conculcationem
Abbreviated transcription (Latin):
querebat. Porro si cosideremus aute passionẽ xp̃i errores mundi ⁊ diu̾sar
logmatum flatus contranos. et nauieulam totum humanĩ genus¬
idest creaturã dei ꝑiclitantem. deinde post passionẽ eus tranqͥllieatẽ
fidei. ⁊ orbis pacẽ. & secura omnia et conuersionẽ ad deum. plane¬
uidebimus quoͦi post p̾cipitationẽ ioue steterit mare a feruore suo.¬

Expanded text:
redit. Si consideremus ante passionem Christi, errores mundi, et diversorum dogmatum flatus contrarios, et naviculam totumque humanum genuid est, creaturam Domini periclitantem, et post passionem ejus tranquillitatem fidei, et orbis pacem, et secura omnia, et conversionem ad Deum, videbimus quomodo post praecipitationem Jonae steterit mare a fervore
Abbreviated transcription (Latin):
tres dies ⁊ tres noctes estimant suppitandas. Nos uͦ totum intelligamus a
nocte unam diem suppitemus ⁊ noctem. & sabbati alteram diei.⁊ noctẽ.¬
terciam uͥ noctem que diei dñice mancipatur: referamus ad diem tercĩã¬
mansione. et alterius dies hora t̾cia ad mansionẽ alteram ꝑuenisse. Si
direro eitni biduo fecisse iter. nõ statun rephendar mendacii. quãꝗͣ ille non
om̃s horas utriusꝙ diei s quandã partem in itinere eosumpsent ⁊ demiq nex¬

Expanded text:
tres dies et tres noctes aestimant supputandas: nos vero συνεκδοχικῶς totum intelligamus a unam diem supputemus et noctem, et sabbati alteram: tertiam vero noctem, quae diei Dominicae mancipatur, referamus ad exordiumansione, et alterius diei hora tertia ad mansionem alteram pervenisse: si dixero bidui eum fecisse iter, non statim reprehendar mendacii, quia ille qui ambulavit, non omnes horas utriusque diei, sed quamdam partem 406 itinere consumpserit. Ce
Abbreviated transcription (Latin):
magis aduersarii sunt. et de paterna hereditate simpliẽe habitatorẽ
domus nituntur expellere. Sunt qui ydumẽa ad carneni referũt.¬
⁊ aduersus illius pugnã pitant auiniã ꝓuocari. ut mortificatis
interp̃tantur hanc fieri ꝓpħiam. ⁊ illud qd̾ in ysaia scriptũ est.
Onus duma. paululum litere apice cõmutato. ꝓ daleth. legi posse
res. et sonare romã. Uau quippe lictera. & ꝓ.r. ⁊ ꝓ. o. ĩ eoꝵ lingua acciptiꝰ¬

Expanded text:
magis adversaria sunt, et de paterna haereditate simplicem et habitatorem domus Jacob nituntur expellere. Propter quod Idumaea et terrena interpret adversus illius pugnam animam aestimant provocari, ut mortificantes Romanum hanc fieri prophetiam; et illud quod in Isaia scriptum est, Onus Duma  , paululum litterae apice commutato pro DELETH legi posse RES, et sonare Romam  : VAU quippe littera et pro u, et pro o, eorum lingua accipi
Abbreviated transcription (Latin):
student esse in sp̃uali oꝑe. qui dudũ fortes fuerant in uanitate. ⁊ conuersi tanta
uirtute p̃sens scłm fuguitit: quanta hoc aute quesierunt. Assumunt aũ pentias
sicut aquile: quia ẽotemplando uolant. Currint ⁊ nõ laborant: quia uelo eibus¬
ad bene agendum. magna celerttate pͣdicant. Ambulant &e nõ deficiunt : quia
intellectus sui ueloeitatem retinent: ut tardioribus condescendant: alit̾. Qui

Expanded text:
student esse in spirituali opere, qui dudum fortes fuerant in carne Et conversi tanta virtute praesens saeculum fugiunt, qia contemplando volant. Currunt, et non laborabunt, quia velocibus magna celeritate praedicant. Ambulant, et non deficiunt: quia intellectus sui velocitatem retinent, ut tardioribus condescendant. Vel qui
Abbreviated transcription (Latin):
ydoloꝵ errore gentilitas obligata deo uero eõfessionis laudẽ dare nesciebat. Sed
gaudendo psallimus et cantamius. Omines dii gentrũ demonia dñs aũ celos fecit.
Et rursum. Simulachra gentiũ argentũ ⁊ aurũ. oꝑa manuũ homuiũ. Os habent
psallendo aicimus: ipsum erroris nri frenũ qd̾ a laude dei ora nr̃a in parentib¬
sollemnctate gaudemus:¬
cce in iusticia regnabit rex. et pͥncipes in medio preerunt. Et erie uir sicut. In¬
qui ab scondtt᷑ a uento. ⁊ celat se a tempestate. sicut rui aquarum in siti.
& umbra petre ꝓuinentis in t̾ra deserta. Non caligabunt oculi uidentiũ ⁊ aures
audientiũ diligenter aisscultabunt. et eor stultoꝵ inttelliget scientĩã. & lingua llli

Expanded text:
idolorum errore obligata gentilitas Deo vero confessionis laudem dare nesciebat. Sed gaudendo psallimus atque cantamus: Omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Et rursum: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum: os habent, cum psallendo dicimus, ipsum erroris nostri frenum, quod a laude Dei ora nostsolemnitate gaudemuscce in justitia regnabit rex, et principes in judicio praeerunt. Et erit vir sicut qui absconditur a vento, et celat se a tempestate, sicut rivi aquarum in siti, et umbra petrae prominentis in terra deserta. Non caligabunt oculi videntium, et aures audientium diligenter auscultabunt. Et cor stultorum intelliget sc
Abbreviated transcription (Latin):
nãq potentĩa suffecisset ut leo oe̾t. etiam si insidians nõ fuisset. Rursiunq ad
occultas u̾sutias satis ẽe̾t. ut ĩsidians subriperet: etiã si leo nõ esset. S qͥa antiq
electos ĩ certamine oe fraude ⁊ uͥtute laxit᷑. Yirtute ꝑ potentĩa: fratide ꝑ sigra.
Recte gͥ et leo ⁊ insidians dicctur. Insidians ꝑ miraculoꝵ specĩe: leo ꝑ fortitudiñe
scłarem. Ut eñi eos qͥ aꝑte iniqui sunt ꝑtrahat. scłarẽ potentiam ostentabit.
Ut aũ etĩa iustos fallat. siguis sẽccat̃ẽ simulabit. Illis suadebit &e quod uolet
ꝑ suadebit. elatione magnitudinis: istos decipiet ostensione sc̃ĩtatis. Confluent

Expanded text:
namque potentiam suffecisset ut leo esset, etiamsi insidians non fuisset; rursumque ad occultas versutias suffecisset, ut insidians subriperet, etiam si leo non esset. Sed quia hic s in certamine et fraude et virtute laxetur, virtute per potentiam, fraude per signa. Recte ergo et leo et insidians dicitur: insidians per miraculorum speciem, leo per fortitudinem saecularem. Ut enim eos qui aperte iniqui sunt pertrahat, saecularem potentiam ostentat; ut vero justos etiam fallat, signis sanctitatem simulat.  suadebit elationem magnitudinis, istos decipiet ostentatione sanctitatis. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
strauit. alios crucis patibulũ affixit. in quo et mors ꝓuocata repellitur.⁊ repulsa
ꝓuocat᷑. Alios hirsutis serra dentibus accriuit. alios hamato ferro in sulcans
ungula sparsit. alios beluna rabies morsib detruncando cõminuit. Alios ab
intimis uiscerũ ꝑ cutẽ p̾ssa uis uerberum rupit. Alios effossa t̾ra uiuentes
oꝑuit. alios altũ dimersos in morte p̾cipiciũ fregit. Alios in se ꝓiectos aqua replend
absorbuit. Alios edax flamina usq ad cineres depasta consumpsit. Cum gͦ antix̃p̃e
quod ĩ euangłio ꝑ semet ipsam ueritas dicit. Surgent pseudoxp̃i ⁊ pseudoꝓpħe.¬

Expanded text:
stravit, alios crucis patibulum affixit; in quo mors et provocata repellitur, et repulsa provocatur. Alios hirsutis serra dentibus attrivit; alios armata ferro insulcans ungula sparsit; alios belluina rabies morsibus detruncando comminuit; alios ab intimis viscerum per cutem pressa vis verberum rupit; alios effossa terra viventes operuit; alios ab alto demersos in mortem praecipitium fregit; alios in se projectos aqua replendo absorbuit; alios edax flamma usque ad cineres depasta consumpsit. Cum igitur Behemoquod in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Surgent pseudochristi et pseudop
Abbreviated transcription (Latin):
ad uidendũ ultra se ducit᷑. necesse ẽ ut hoc carneũ uasculũ quod ferre talenti
⁊ hi qui ĩ uirtutib fortes sunt: cũ alta dei conspicuit. in sua sibimet estima¬
tione infirmi atq imbecilles fiuit. Et qͥdem siue ĩ natura sua iͥtutem dei
impenetrabilia sunt. sua eis si qua inee̾ bona idebant᷑ uilescunt. & tanto apud¬
se fiunt humiles qͣnto eis altũ est qd̃ uident contẽplantes. fortassis doctores
sutit. s cũ ceperint mente tacita cogitare. ꝗͣ sit inesfabilis dei sapientia.
que mentes hominũ sine strepitu uerboꝵ docet. et quomodo hec eadẽ sapientia
dat deus. Fortaisis ꝓpħe sunt. s cũ tacita mentẽ considerant. qͥa ꝓpħie sue oculo
simul omnia diuinitatis misteria penetrare nõ possutt. qͣm sicut ait apłs. ex
parte cognoscimus ⁊ ex parte ꝓpħanius. ĩ illa ĩmensitate secretoꝵ uident. quaa

Expanded text:
ad videndum ducitur, necesse est ut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti a hi qui in virtutibus fortes sunt, cum altiora Dei conspiciunt, in sua sibimet aestimatione infirmi atque imbecilles fiunt. Sic beatus Job, de impenetrabilia sunt, nostra nobis, si qua inesse bona credebantur, vilescunt. Et quangelos sonat. Fortasse enim doctores sunt; sed cum coeperint tacita mente cogitare quae sit ineffabilis Dei sapientia, quae mentes hominum sine strepitu verborum docet, et quomodo haec eadem sapientia mentum dat Deus . Fortasse prophetae sunt; sed cum tacita mente considerant quia prophetiae suae oculo simul omnia Divinitatis mysteria penetrare non possunt, quoniam sicut ait Apostolus: Ex parte cognoscimus, et ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
itula triture laboribus assueta. pelaxata plerũq ad eiustẽ laboris
u̾sum etiã non cõpulsa reuertit᷑. Ita prauoꝵ mens hunus mundi serui¬
ciis dedita & rerum temporaliũ fatigationib assueta. etiã si libere uacare¬
sib liceat. subẽẽ tamen terrenis sudoribus festinat. Et usu misere con¬
uersationis tͥturam laboris querit. ut a iugo humane seruitutis non¬

Expanded text:
enim triturae laboribus assueta, plerumque ad eumdem laboris usum etiam non compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiam cum sibi libere vacare liceat, subesse tamen terrenis sudoribus festinat et usu miserae conversationis trituram laboris quaerit, ita ut a jugo mundanae servitutis
Abbreviated transcription (Latin):
a iusticia sua fecerit iniquitatẽ. ponam offendiculũ coram eo. idem ẽ acsi aꝑte
dicat. Quia uidere penitendo noluit ubi iã impegit. iusto eũ iudicio deserens
ponam ei ut ⁊ alibi impingat. Qd̃ tñ domini ponere est nequaꝗͣ ad peccandũ
premere. s nolle a peccato liberare. sicut de pharaone dicit᷑. Eigo ĩdurabo cor eiꝰ.
Nõ enim cor peccaritis dñs indurat. s obdurare dicitur. cũ ab obduratione nõ lbat¬
ili hominis sume tibi laterẽ ⁊ pones eũ coram te. & descͥbes ĩ eo ciuitatẽ .xx.¬
ierłm. ⁊ ordinab adu̾sꝰ eã obsidionem. & edificabis munitiones et comportabis aggerẽ
⁊ dabis contra eam castra. et pones arietes in giro. Sicut antea diximꝰ in figura
occulta que penetrat. filius hominis uocat᷑. ut semꝑ agnoscat quod est. ⁊ nunꝗͣ

Expanded text:
itia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Ac si aperte itia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Ac si aperte dicat: Quia videre poenitendo noluit ubi jam impegit, justo eum judicio deserens, ponam ei ut et alibi impingat. Quod tamen Domini ponere est nequaquam ad peccandum premere, sed nolle a peccato liberare; 1291 sicut de Pharaone dicitur: Ego indurabo cor ejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat, sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non lram te: et describes in eo civitatem Jerusalem. Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Et tu, sume tibi saocculta, quae penetrat, Filius hominis vocetur, ut semper agnoscat quod est, et nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
uicioꝵ. Fit uͦ nõnunꝗͣ ut unũ idemq peccatũ. et peccatum sit ⁊ pena peccati.
quã qͥa aꝑte nõ ualuit furto diripuit. S in furti accusatione positus se hanc
diripuisse iureuirando denegauit. Hinc gͦ concupiscentia peceatum fuit.
⁊ causa peccati. qͥa ꝑ eã ꝑuenit ad rapinã. Ipsum uͦ furtũ quo rem concuptt̃a diripuit
⁊ peccatũ ei factum est & pena peccati. quia ex retͥbutione ia non represse concu¬
piscentie factum ẽ ut ueniret ad furtũ. et culpa cordis excresceret in oꝑe ex
culpa cecitatis. S quia furtũ ꝑ uirio tegere curauit. ex peccato rursũ peeẽm
genuit. Furtũ gͦ qd̵ ex concupicentia ꝓcessit ⁊ ꝑuiriũ ꝓtulit. ꝑ eocatum et
pena peccati factum ẽ culpe precedenti. peccatum et causa peccati culpe
subsequenti. quia de illa natum hanc genuit. Q S̾ g dñs dicit. Si c̃ou̾ꝰ iuistus¬

Expanded text:
vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque peccatum et peccatum sit et poena peccati vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque peccatum et peccatum sit et poena peccati ere quam quia aperte non valuit, furto diripuit, sed in furti accusatione positus, se hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam venit ad rapinam; ipsum vero furtum, quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retributione jam non repulsae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa cordis excresceret in opere et ultione caecitatis. Sed quia furtum perjurio tegere curavit, ex peccato rursum peccatum genuit: furtum ergo quod ex concupiscentia processit, et perjurium pertulit, peccatum et poena peccati factum est culpae praecedenti, peccatum et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum, hanc genuit. Quod bene Paulus apost
Abbreviated transcription (Latin):
redeat. nõ redeunti atꝙ contempnenti ponit adhuc ubi grauius impingat.¬
Peccatũ quippe qd̃ ꝑ penitentĩã eitius nõ deletur. aut peccatũ est ⁊ eausa
peccati. aut peccatum ẽ & pena peccati. aut peccatum simul et causa ⁊ pena
peccati. Omne eni qd̵ prius cõmittit᷑ peccatũ est. S si citius penitendo ño t̾git᷑.
iusto iudicio om̃ipotens deus obligatã peccatis mentẽ etiã in culpã alterã
ꝑ mtetit cadere. ut que flendo ⁊ corrigendo noluit mundare qd̾ fecit.
peccatũ incipiat peccato cumulare. Peocatum gͦ qd̾ penitentie lamento
nõ diluit᷑. pecẽm simul est ⁊ causa peccati. qͥa ex illo oritur. unde adhue
peccatoris animus altius obliget᷑. Peccatum uͦ qd̃ ex peccato sequit᷑. peccatũ
simul est & pena peccati. qͥa excresornte cecitate. ex recbutione pͥoris culpe
generatur. ut quasi iã quedam suit in peccatore supplicia. ipsa incrementa

Expanded text:
redeat, non redeunti atque contemredeat, non redeunti atque contemPeccatum quippe quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati, aut peccatum simul et causa et poena peccati. Omne enim quod prius male committitur, peccatum est. Sed si citius poenitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccantis mentem etiam in culpam alteram permittit cadere, ut quia flendo et corrigendo noluit mundare quod fecit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo quod poenitentiae lamento non diluitur, peccatum simul est et causa peccati, quia ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus altius obligetur. Peccatum vero, quod ex peccato sequitur, peccatum simul est, et poena peccati, quia excrescente caecitate ex retributione prioris culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in peccatore supplicia ipsa incrementa
Abbreviated transcription (Latin):
congruit. ut pauca quidem ⁊ que caꝑe pͣualent audiant. s que eoꝵ mentẽ
ĩ penicentie dolore cõpungant. Nam si eis uno in tempore exhortationis
sermo fuerit multiplicit᷑ dictus. qͥa multa retinere nõ ualent. simul amittuit
omnia. Unde ⁊ corporũ medici pannos quos infirmantib stomachis apponunt᷑.
apto quidẽ medicamine s subtilit̾ liniunt. ne si repleti multo medicamine
fu̾int ĩ firmitatẽ stomachi nõ roborantes adiuuent. s opprimentes grauent¬
i c̃ouersus iustus a iusticia sua fecerit iniquitatẽ: ponã offendiculum
Icoram eo. De iusto dicimus quia si iniqͥtatem fecerit offendit. ⁊ uerum
est omnino qd dicimus. Cur gͦ ad huc ei om̃ipotens deus offendiculum ponit.
quem ĩã impegisse ⁊ cecidisse ꝑ iniquitatẽ quã ꝑpetrauerat. conspicit. Sed
districta sunt dei omnipotentis iudicia. et qui peccatorẽ diu expectat ut

Expanded text:
congruit, ut pauca quidem et quae capere praevalent audiant, sed quae mentem eorum congruit, ut pauca quidem et quae capere praevalent audiant, sed quae mentem eorum in poenitentiae dolore compungant. Nam si eis uno in tempore exhortatisermo fuerit multipliciter dictus, quia multa retinere non valent, simul amittunt omnia. Unde et medici corporum pannos quos infirmantibus stomachis ponunt, apto quidem medicamine, sed subtiliter liniunt, ne si repleti multo medicamine fuerint, infirmitatem stomachi non roborantes adjuvent, sed opprimentes graventi conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Nos enim dicimus quia si iniquitatem fecerit, offendit, et verum est omnino quod dicimus. Cur adhuc ei Deus omnipotens offendiculum ponit, quem jam impegisse et cecidisse per iniquitatem quam perpetraverit conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia; et qui peccatorem diu exspectat ut
Abbreviated transcription (Latin):
tuã liberasti. Omnis speculator hoc habere debet studii. ut pͥus ad pietatẽ
fidei. postmodũ ad piam uia.i. ad bonã actionem trahat. Sed quia ad exhor¬
loquat᷑. cui loqͣtur. quando loquat᷑. qualct̾ loquatur. et qͣntũ loquat᷑. Si eñi
unũ hoꝵ defuerit: locutio apta nõ erit. Scͥptum quippe ẽ. Si recte offeras.
recte aũ non diuidas peccasti. Recte autẽ offerunus. cũ bono studio bonĩa
agimus. S recte nõ dindimus. si habere discretionẽ in bono oꝑe postponam.
Considerare &e eñi debemus quid loquamur. ut uixta pauli uocẽ sermo nr
increꝑationis uerbum quod hec admituit ꝑsona. altera non admitit. Nec nõ et¬
benigne recipitur. Et nõnunꝗͣ languescit. si hoc qd̾ ante ꝓferri debuit. tẽpus
ne si ei qui multa ferre nõ ualet. uerbũ uł exhortationis uł increpationis lõgi
trahimus. auditorẽ nr̃m ad fastidium ꝑducamus. Hoc tñ infirmis p̃cipue¬

Expanded text:
 Et omnis speculator hoc habere debet studii, ut prius ad pietatem fidei, postmodum ad piam viam, id est, ad bonam actionem trahat; sed quia de exhorloquatur, cui loquatur, quando loquatur, qualiter loquatur, quantum loquatur: si enim unum horum defuerit, locutio apta non erit. Scriptum quippe est: « Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti. » Recte autem offerimus, cum bono studio bonum opus agimus. Sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Considerare etenim debemus quid loquimur, ut juxta Pauli vocem , « sempeincrepationis verbum, quod haec admittit persona, altera non admittit: et saebenigne recipitur, et nonnunquam languescit si hoc quo ante proferri debuit tempus ne si ei, qui multa ferre non valet, verbum vel exhortationis vel increpationis longius trahimus, auditorem nostrum ad fastidium perducamus. «
Abbreviated transcription (Latin):
maiores in eccła. Colles. qui paulo inferiores. Rupes : qui nullã habente
scientĩa. ⁊ tñ in conuersatione sua fidentes. aliqua sibi de scͥpturarũ
iuterp̃tatione p̾sumunt. habentes tuxta apłm zelum dei. s nõ sedm
existunt. Hi omnes uerbũ dei iubentur audire. ut unusquisq ꝓ module
suo et sensu uttelligat quid dominus p̃cipiat. S qͣm bona qułe anduĩt.¬

Expanded text:
m pervenerunt; colles, qui paulo inferiores sunt; rupes, qui nullam habentes scientiam, et tantum in conversatione fidentes, aliqua sibi de Scripturarum interpretatione praesumunt, habentes juxta Apostolum zelum Dei, sed non secundum edunt. Qui omnes verbum Dei jubentur audire, ut unusquisque pro suo modulo, et sensu intelligat quid Dominus praecipiat. Ecce ego indu
Abbreviated transcription (Latin):
eis aliquid nr̃m ñõ sit. cur nos qͣsi ꝓ merttis eternã rebbutionem queranus.
Si autẽ tea nr̃a surit. ut dona dei oĩpotentis nõ sint. cut ex eis õipotenti
oeo gr̃as agamus. S ed sciendũ est quia mala nr̃a solũmͦ nra sunt. bona
aũ nostra ⁊ omni potentis dei sunt ce nr̃a. qͥa ipse aspirando nos p̾uenit
ut uelimus. qui adiuuando subsequitur ne maniter uelimtis. s possinnt
implere que uolumus. Preueniente aũ gr̃a et bona uolitutate sub seqnto
hoc qd̾ õĩ potentis dei donũ est. fit meritũ nr̃m. Q.d̾ bene paulus breui
serctentia explieat diceus. Plus illis omnib laboraui. Sui ne uideret᷑ sue
ueritati tribuisse qd̾ fecerat. adiunxit. Hon aũ ego s gr̃a dei mecũ. desi
diceret. In bono oꝑe laboraui. nõ ego sed ⁊ ego. In eo eñi qd solo domini
ono pͣuentus sum: nõ ego. In eo autem qd̾ donũ uoluntate sub secutus:¬

Expanded text:
eis aliquid nostrum non sit, cur nos quasi pro meritis aeternam retributionem quaerimus? eis aliquid nostrum non sit, cur nos quasi pro meritis aeternam retributionem quaerimus? Si autem ita nostra sunt ut dona Dei omnipotentis non sint, cur ex eis omnipotenti Deo gratias agimus? Sed sciendum est quod mala nostra solummodo nostra sunt, bona autem nostra et omnipotentis Dei sunt et nostra: quia ipse aspirando nos praevenit ut velimus, qui adjuvando subsequitur ne inaniter velimus, sed possimus implere quod volumus. Praeveniente gratia, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei donum est fit meritum nostrum. Quod bene Paulus brevi sententia explicat dicens: Plus illis omnibus laboravi . Qui ne videretur suae virtuti tribuisse quod fecerat, adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Isidiceret: In bono opere laboravi non ego, sed ego; in eo enim, quod solo Domini dono preventus sum, non ego, in eo autem, quod donum voluntarie subsecutus
Abbreviated transcription (Latin):
uisionis magnitudine. s cõscientia fragilitatis humane ꝓcidit in facie suã.
datũ sibi dicit angelum sathane qui se colaphiz aret ne excolleret᷑. Et abrahã
cecidit in facĩe postꝗͣ audiuit sermones dei. Ettamen qͥa nõ peccato s huilitate
sit in facĩẽ cadere aliud retrorsum. Abraham postꝗͣ audiuit de natiuitate
ysaac: cecidit ĩ faciem ⁊ risit. Heły aũ qͥa peccauerat. retrorsum cecidit. Et
surgeret. s surgere omnino nõ posset : nisi in hunc om̃ipotentis dei spiritꝰ
conari quidẽ possumus. s hec implere uõ ualenus. si ipse non adiuuat qui
iubet. Sic paulus cũ discipłos admoneret dicens. Cũ metu ⁊ tremore ur̃am¬
Deis est enum qui opacur in nobis et uelle e ꝑficrre ꝓ̃ bona uoluitate.
hinc est qd̾ ipsa ueritas discipulis dicit. Sine me nichil potestis facere. Si
inhis cõsiderandum ẽ. quia bona nr̃a cũ sic om̃ipotentis dei dona suit. ut n

Expanded text:
visionum magnitudine, sed conscientia fragilitatis humanae procidit in faciem sudatum sibi dicit angelum Satanae, qui se colaphizaret ne extolleretur ; et Abraham cecidit in faciem postquam audivit sermones Dei. Et tamen, quia non peccato, sed humilitate sit in faciem cadere, aliud retrorsum. Abraham postquam audivit de nativitate Isaac, cecidit in faciem et risit . Heli autem, qui peccaverat, retrorsum cecidit ; etsurgeret: sed surgere omnino non posset, nisi in hunc omnipotentis Dei spiritus conari quidem possumus, sed haec implere non possumus si ipse non adjuvat qui jubet. Sic Paulus cum discipulos admoneret, dicens: Cum metu et tremore in vobis et velle et perficere pro bona voluntate. nc est quod ipsa Veritas discipulis dicit: Sine me nihil potestis facere . Sed in his considerandum est quia si bono nostra sic omnipotentis Dei dona sunt ut in
Abbreviated transcription (Latin):
saul ⁊ corinthios quos saluare cupiebant. Carmen suꝑ his qui dei digni sunt
testimoruio. et qͥbus psalmista p̃cipit. Cantate adño canticũ nouum. Ue autẽ
suꝑ illis qui penitꝰ d̾esꝑant. ⁊ cũ uenerint ĩ ꝓfundũ maloꝵ contempnunt:

Expanded text:
Saul et Corinthios, quos salvare cupiebant . Carmen super his, qui Dei digni sunt Saul et Corinthios, quos salvare cupiebant . Carmen super his, qui Dei digni sunt testimonio, et quibus Psalmista praecipit: Cantate Domino canticum novum . Porro vae super illis qui penitus desperantur, et cum venerint in profundum peccatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
inuoluto libro septuaguita capitulum libri tͣnstulerunt in manu domini
Iste liber inuolutus atq signatus. scͥptus ꝙ intus ⁊ foris. uł ante & post.
tante difficultatis fuit. ut nullus potuerit neq in celo neq in t̾ra neq suꝑ t̾rã
aꝑire librum uł legere. nsi solus leo de tribu uida radp̃e dauid et resse.
Duem iohannes in apocalipsi deuorasse se dicit. non totũ s in capitulo .i. in
pͥncipio. Neq eñi fieri potest. ut humana natura totos libri huiꝰ thesaurot
deuoret. Ex pandit illum dñs corã ꝓpħa. ⁊ legendũ et cognoscendum p̃butt.¬
& p̃tertts. uł certe foris in historie litt̾era. intus ĩ intelligentia spiritali.
De qua ⁊ ꝑsalmista. Om̃is inquit gła filie regis abuttus. Seripteq erãt ĩ do
tam initus ꝗͣ foris lamentationes ⁊ carmen et ue. Lañtationes de his que ad
penitentĩa ꝓ uocant᷑. sicut samuel ce apłs paulus plangebant atꝙ lugebant

Expanded text:
involuto libro, Septuaginta « capitulum libri » transtulerunt. « In manu Domini liber involutus atque signatus scriptusque intus et foris, vel ante et post, tantae difficultatis fuit, ut nullus potuerit neque in coelo, neque in terra, neque super terram aperire illum et legere, nisi solus leo de tribu Juda, radix David et Jessae, quem Joannes in Apocalypsi devorasse se dixit, non totum, sed in capitulo, id est, in principio. Neque enim fieri potest ut humana natura totos libri hujus thesauros devoret. Et expandit illum coram propheta, et legendum cognoscendumqupraeteritis. Vel certe foris, in historiae littera, intus, intelligentia spirituali, de qua et Psalmista: Omnis, inquit, gloria filiae regis ab intus . Scriptaeque erant in eo tam intus quam foris lamentationes, et carmen, et vae. Lamentationes, de his qui ad poenitentiam provocantur, sicut Samuel et Apostolus Paulus plangebant atque lugebant
Abbreviated transcription (Latin):
Ium atbulatent animalia quasi sonus erat multreudinis ut sonus
castroꝵ. ¶ũꝙ starent. demittebant᷑ penne eoꝵ. ¶ũ p̾dicatores sc̃ĩ¬
mundũ p̃dicando etrcueunt. animalia ambulant. Et qͥa hi etiam quos
colligunt statim ut crediderint. ĩ laudem nr̃i ereatoris exsurgunt: fi.
sonus quasi sonus multitudinis. Et quia ĩ p̃dicatione eadẽ bellum contra
aerias potestates simunt: recte dicit᷑. Ut sonus castroꝵ. Cum eium sanctis
p̾dicatorib fideles ppłi cõuingunt᷑. contra malignos spe in ꝓcinctu fide
multitudicies castroꝵ fiuite. Et dũ cotidie fideles quiꝙ celestibꝰ desideriis
potestates aerias castra funt. qͥa armati fide ⁊ bonis oꝑib muniti gͣdunt
Ouasi et̃i quibdã castris spirttalis grerectus ꝑ paulũ dicctur. Indutoe uos
armatura dei ut possitis stare aduersus infidias diaboli. Porro sancta animalia stant:

Expanded text:
um ambularent, quasi sonus erat multitudinis ut sonus castrorum. Cumque starent, demittebantur pennae eorum. Nam cndo et trahendo circumeunt, animalia ambulant. Et quia hi etiam quos colligunt, statim ut crediderint, in laudem nostri creatoris exsurgunt, fit sonus quasi sonus multitudinis. Et quia in praedicatione eadem bellum contra aereas potestates sumunt, recte subjungitur: Ut sonitus castrorum. Cum enim sanctis praedicatmultitudines castrorum fiunt, et dum quotidie fideles quique coelestibus desideriis proponunt. Contra potestates aerias castra fiunt, quia armati fide et bonis operibus muniti gradiuntur; quasi enim quibusdam castris spiritualis exercitus per Paulum dicitur: « Induite vos armatura Dei ut possitis stare adversus insidias dia
Abbreviated transcription (Latin):
lapides:. q̃m in ea sanctas animas meritoꝵ diuersitate disturit. fundauit eã¬
in saphiris. qui scilicet lapides in se coloris aerii simlitudinẽ tenent. qͥa robur
eccłe in animab celestia appetentibꝰ solidatur. Iaspidẽ qui uiridis est cołoris pro.
pugnacła eius posutt. qͥa p̃dicatoꝵ illius mentes int̾ne uiuiditatis amore solidar
ut tͥnsitoria euncta despiciant. nil in hoc mundo qd̾ fine claudit᷑ appetantt

Expanded text:
lapides, quia in ea sanctas animas meritorum diversitate distinxit; et fundavit eam sapphiris, qui scilicet lapides coloris aerei in se similitudinem tenent, quia robur Ecclesiae in animabus coelestia petenest, posuit, quia praedicatorum illius mentes internae viriditatis amore solidavit, ut transitoria cuncta despiciant, nihil in hoc mundo qui fine clauditur appetant,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut unta apłm p̾dicarent o̾portune importune. & seque ree negłim
ppħarum. quiequid uidei in ultimo tempore sibi carnaliter ꝑmittunt:
et nos que ꝓmissa surit. in xp̃o dicamus complenda. in hoe tantũ mo do
discrepantes. qd̃ illi futura contendunt. nos iam facta comuncimis.¬
Sane uerbũ esfusionis qd̾ hebrtiee dicct᷑ esphech. ⁊ omnes similiter tͣnstu¬
ierunt: ostendit muneris largitatẽ qd nequaꝗͣ in paueos ꝓpħas. ut olim
fiebat in ueteri testamento. s in omnes credentes in nomine saluatoris

Expanded text:
ulum, praedicarent opportune, importune . Et sequentes regulam prophetarum, quidquid Judaei in ultimo tempore sibi carnaliter repromittuet nos quae promissa sunt, in Christo dicamus esse complenda: in hoc tantummodo discrepantes, quod illi futura contendunt, nos jam facta convincimusVerbum quoque effusionis, quod Hebraice 205 dicitur ESPHOCH  , et omnes similiter transtulerunt, ostendit muneris largitatem, quod nequaquam in paucos Prophetas ut olim fiebat in veteri Testamento, sed in omnes credentes in nomine Salvatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
qui sollerti cura spiritalia p̾cepta ꝑscrutant᷑. s que intelligendo penetrant:
aiuendo conculcant. Repente docent qd nõ oꝑe sed meditatione didioerunt.
⁊ qd̾ uerbis p̃dicant moribus impugnant. Sane pascuã bonam comedunt et¬
aquã limpidissimã pastores bibunt. cũ ueritatis fluenta recte intelligentes
hauruint. S eandem pascũã siue aquã pedib conculcare ẽ : sc̾e meditationis
studia male iuuendo corrumꝑe. Aquã pastoꝵ pedibus turbatã oues bibunt.
cũ subiecti ea ad exemplũ uiuendi appetunt. que p̃lati prauo oꝑe peruertunt.
uec sectant᷑ uerba que audiuit. s sola prauitatis exempla imitant᷑ que cõspieuũt

Expanded text:
qui solerti cura spiritualia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant. Repente docent quae non opere, sed meditatione didicerunt; et quod verbis praedicant, moribus impugnant. Hinc per Ezechielem Dominus  limpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt; sed eamdem aquam pedibus perturbare est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet eorum pedibus turbatam oves bibunt, cum subjecti ea ad exemplum vivendi appetunt, quae praelati pravo opere pervertunt; nec sectantur verba quae audiunt, sed sola pravitatis exempla imitantur quae conspiciunt;