comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uero heretici peruersis allega¬
tomb rette fidei eis oꝑa subirahũt
quid agunt nisiuit hi qui adhue de¬
siderior camalium frigora sentiunt.
sine bonor actuum uestimento mo¬
Uos ymbres montiũ rigant: et
non habentes. uelamen amplexã¬
fur lapides. Ymbres sunt montium
uerba doctoꝵ de quib montib noce
scẽ eccłie dicitur: leuau oculos meos
ad montes. Hos itaq ymbres mon¬
tium rigant: quos scorum patrum
fluenta sauant. Uelamen autẽ utia¬

Expanded text:
Cum vero haeretici perversis allegaCum vero haeretici perversis allegationibus rectae fidei eis opera subtrahunt, quid agunt nisi ut hi qui adhuc desideriorum carnalium frigora sentiunt, sine bonorum actuum vestimento moQuos imbres montium rigant, et non habentes velamen amplexantur lapides. - Imbres sunt montium, verba doctorum. De quibus montibus voce sanctae Ecclesiae dicitur: « Levavi oculos meos ad montes . » Hos itaque imbres montium rigant, quia sanctorum Patrum fluenta satiant. Velamen autem ut
Abbreviated transcription (Latin):
na oꝑa destuunt. nimitĩ amimoin¬
dumentũ tollunt. Bene autem dicit᷑.
Qrib non est oꝑimentũ infrigore.
Oꝑimentũ quippe ad iusticiam ꝓtr¬
ntt frigus ad culpam. Et sunt non¬
milli qui in quib dam reb peccata
faciunt: inquib dam uero recta o¬
ꝑa sequimit᷑. Q uigͦ exaliis astib de¬
linquit. atq ex aliis iusticiã ꝑagit.
quid iste nisi infrigore uertitar ab¬
get et tegitur. qui ex alio opere fer¬
uescit adiusticiam: qui ex alio fri
ne in frigore habeant quo uestiant᷑.
Roesteg dicitur Nudos dimitamit ho¬
mines indumenta toslentes quib
non est oꝑimentũ infrigore: xti¬
dolcet solum culpe frigus interimat.
rium ꝑ er uestimentũ operatio defig¬
nan. Et sunt pleriq qui adhuc per¬
uersis desideriis estuant: sed contra
de siuialiter decertantes. rectis sͥ ope¬
tib repugnant: et bonis actib te¬
gunt. hot qͦd sinistrum ꝗ resultare
demala desid̾ant inde algent. unde
aurem bona oꝑantur inde uestitistꝰ

Expanded text:
na opera destruunt, nimirum velamina indumentorum tollunt. Bene autem dicitur: Quibus non est operimentum in frigore. Operimentum quippe ad justitiam pertinet, frigus ad culpam. Et sunt nonnulli qui in quibusdam rebus peccata faciunt, in quibusdam vero recta opera sequuntur. Qui ergo ex aliis actibus delinquit, atque ex aliis justitiam peragit, quid iste nisi in frigore vestitur; aget et tegitur? Quia ex alio opere fervescit ad justitiam, qui ex alio frigne in frigore habeant quo vestiantur. Recte ergo dicitur: Nudos dimittunt homines, indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore, ut videlicet solum culpae frigus interimat rium, per vestimentum operatio signari. Et sunt plerique qui adhuc perversis desideriis aestuant, sed, contra se spiritaliter decertantes, rectis sibi operibus repugnant, et bonis actibus tegunt hoc quod sinistrum sibi resultare de mala desiderant, inde algent; unde autem bona operantur, inde vestiti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
incipit ⁊ desinit: initio ⁊ fine con¬
cluditur. Q uod si mora aliqͣntula
differtur ut finiat᷑: longum dicia
In qua uidelicet longinquitate cuo
quisꝙ mentis oculos reducit. ⁊ ntͥ
per memoriam tendit.⁊ante pere¬
pestatõẽm quasi sparium tempe
dilatat inmente: cumq audit
nitatẽ dei humano more intendͥa¬

Expanded text:
pit et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differtur ut finiatur, longum dicitur. In qua videlicet longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium temporis dilatat in mente. Cumque audit aeternitatem Dei, humano more intend
Abbreviated transcription (Latin):
plitent: nequaqͣm hoc qͦd mentẽ
mouet reticendum est. sed cum ma¬
gna humilitate ꝓferendũ: qͣtiͦ
intentio piesentientis. eo uere ser¬
uet formam rectitudinis: quo per
iter graditur humilitatis. Et lbe
regͦ dicenda sut que sentimꝰ: et
ualde humilit̾ promenda que di¬
cimus: ne ⁊ que recte intendimꝰ:
hec elate ꝑferendo non recde faca¬
mus. Panlus auditorib suis mł¬
tahumiliter dixerat: sed de ip̃a ex¬
ortatione humili placare eos ad¬
huc humilius satagebat dicens.
Rogo autem uos fratres: ut suf¬
feratis uerbum solatii. Et enim ꝑ
ualedicens afflictis ac gementib.
humilitatem suam ad memori¬
am reuocat dicens. Uigilanti me¬
moria retinentes: qm̃ per trienni¬
um nocte ac die non cessaui. cum
lacrimis. monens unum qũeq
urm̃. Eĩsdem rursum per epłam
dicit. Obsecro uos fr̃s ego uinctus
in domino: ut digne ambuletis
uocatione qua uocati estis. Hinc
g colligat si quando aliquid reste
sentit: quanta humilitate debe¬

Expanded text:
plicent, nequaquam hoc quod mentem movet, reticendum est, sed cum magna humilitate proferendum; quatenus intentio pie sentientis eo vere servet formam rectitudinis, quo per iter graditur humilitatis. Et libere ergo dicenda sunt quae sentimus, et valde humiliter promenda quae dicimus, ne et quae recte intendimus, haec elate proferendo non recta faciamus. Paulus auditoribus suis multa humiliter dixerat; sed de ipsa exhortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim peroque Mileti valedicens, afflictis ac gementibus, humilitatem suam ad memoriam revocat, dicens: Vigilate, memoria retinentes quoniam per triennium nocte ac die non cessavi cum lacrymis monens unumquemque vestrum . Eisdem rursum per Epistolam dicit: Obsecro vos, fratres, ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis . Hinc ergo colligat, si quansentit, quanta humilitate debe
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt. Dumq uim uel ꝯdetẽsioĩs
uel alticudinis nesciunt: audacter
hec ftulti rep̃hendunt. Et quid est
iustum de sua condescensione uel¬
lecornigere: nisi inclinantẽtam
archam superba rephensionis ma
nu releuare. Quid est iustum de ĩ¬
tognita locutione rep̃hendere: m¬
simotum eius fortitudinis erroris
lapsum putareSSed ꝑerdit uitã
qui archam dei tummide subleuat:
quia nequaqͣm quis ẽõrs scõrum
corrigere recta p̃sumeret: nisi de
Se prius meliora sensiss. Undei
leuites idem recte ora dictibr qͦo
uidelicet robustus dm̃ int̾pretat᷑.
quia p̃sumptores quiq nisi au¬
datimente robustos se indño cre¬
derent: nequaqͣm melior fc̃ã uł
dc̃a uelut infirma iudicarent.
Amitigͥ iob dum contra eum qua
simdei defensione prosiliunt. di¬
uini p̃cepti regulam suꝑbientes

Expanded text:
ferunt. Dumque vim vel condescensionis, ferunt. Dumque vim vel condescensionis, vel altitudinis nesciunt, audaciter haec stulti reprehendunt. Et quid est justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensnu relevare? Quid est justum de incognita locutione reprehendere, nisi motum ejus fortitudinis, erroris lapsum putare? Sed perdit vitam, qui arcam Dei tumide sublevat, quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset. Unde et Levites isdem recte Oza dicitur, quod videlicet robustus Domini interpretatur; quia praesumptores quique nisi audaci mente robustos se in Domino crederent, nequaquam meliorum facta vel dicta velut infirma judicarent. Amici igitur Job, dum contra eum quasi in Dei defensionem prosiliunt, divini praecepti regulam superbientes
Abbreviated transcription (Latin):
quia ignorant. Quod bene bobus
calcatrantib indinata illa testam̃¬
ti archa signauit: quam qui caby¬
ram credens leuites erigere uoluit:
mox sententiam mortis accepit.
Quid est namq mens iusti. nisi
archa testamenti: Que gestata bo¬
bus calcitrantib inclinatur: qͥa
non num qͣm etiam qui bene pre ẽ.
dum sb̃iector ppłoꝵ comꝑassione
concutit᷑: ad dispensatõis condescẽ¬
sionem ex sola dilectione ꝓmouet᷑.
S. in hoc qcł dispensatorie agiaur:
inclmatio ip̃a fortitudinis casus pu¬
tatur imperitis. Unde ⁊ nomuilli
sb̾diti. contra hanc manũ rep̃hensi¬
onis nuttunt: sed auita ꝑtimis ip̃a
sua temeritate deficiunt. Lenites
gͦ quasi adiuuans manum tetẽdit.
sed delinquens uitam perdid̾it: qr
dum infirmi quiq fortium frã cor¬
ripiunt: ip̃i a inuentiũ sorte reꝑ¬
bant᷑. Aliquando etiam scĩ uiri ꝗͣ¬
dam minimis ꝯdescendentes dicũt:
quedã uͦ sumina. ꝯtemplanges pro¬

Expanded text:
quia ignorant. Quod bene bobus quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca significat. Quam quia casuram credens Levites erigere voluit, mox sententiam mortis accepit. Quid namque est mens justi, nisi arca testamenti quae gestata bobus calcitrantibus inclinatur? Quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjectorum populorum confessione concutitur, ad dispensationis condescensionem ex sola delectatione permovetur. Sed in hoc quod dispensatione agitur, inclinatio ipsa fortitudinis casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo, quasi adjuvans, manum tetendit, sed delinquens vitam perdidit: quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaedam vero summa contemplantes, pro
Abbreviated transcription (Latin):
Ensandum namq fuerat tui:
et quando loquerent᷑. Instus qͥ ꝑ¬
pe erat ad quem uenerant: ⁊ diui¬
nis uerberib cinctus. Ex ante asta
gͦ eius uita debuerunt: ea que in¬
telligere non ualebant: illuis uer¬
ba ꝑpendere: ⁊ ex flagellis p̃sentib
non illum redarguere: sed de sua
uita formidare: seq flagellato i¬
sto non quasi ratiotinando eng̾e.
sed flendo sociare: ut nequaqͣm se
eorum scientia per uerba ostende-¬
ret: sed loqui recte linguam conso¬
lantium magister dolor erudiret.
Qui ⁊ si qua forsitan diuersa sen¬
tirent: dignum ꝓfecto erat. ut hec
humiliter dicerent: ne percusso nul¬
nera perimmoderata uerba cumy¬
non ualent deteriorib displicent:
ax ftãuł dicta melior. S eo ab eiᷤᷤ
non temere rep̃hendenda sunt: qͦ
app̃hendi ueraciter nequaqͣm pos¬
sunt. Sepe aliquid amaiorib dis¬
pensatorie agitur: qͦd aminorib er¬
ror putat᷑. Sepe multa a fortib di¬
cunt᷑ que id circo infirmi dimditãt

Expanded text:
ensandum namque fuerat, cui et quando loquerentur. Justus quippe erat, ad quem venerant, et divinis verberibus cinctus. Ex anteacta ergo ejus vita debuerant ea quae intelligere non valebant illius verba perpendere; et ex flagellis praesentibus non illum redarguere, sed de sua vita formidare; seque flagellato justo, non quasi ratiocinando erigere, sed flendo sociare; ut nequaquam se eorum scientia per verba ostenderet, sed loqui recte linguam consolantium magister dolor erudiret. Qui etsi qua forsitan diversa sentirent, dignum profecto erat ut haec humiliter dicerent, ne percusso vulnera per immoderata verba cumunon valent, deterioribus displicent vel facta, vel dicta meliorum. Sed eo ab eis non temere reprehendenda sunt, quo apprehendi veraciter nequaquam possunt. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quamlibet forte fruftra iaculũ
mittit᷑. ut dura saxa feriant᷑. Eo
namq obtimsum longius refilit:
quo intortũ fortiter uenit. Igitur
de sint fortia. cum tamen scĩuiri.
fortem uitam ferunt: cunctũ sui
acuminis mucronẽ retundunt.
Quiagͦ ⁊ in semetip̃is magna sb̾:
sed contra beatum iob nullo modo
adsumi debuert̃: ⁊ paulus hec ex ue¬
ritate pensans in auctoritate pͥrofe
rat: ⁊ iudex quia in caute ꝓlata.
sunt. ex persone qͣlitate reprehen¬
ti iob̃. hereticoꝵ tenere speciem sy¬
ꝑius diximus: nunc eorꝰ uerba
quomodoheretics congruant in¬
dagemus.

Expanded text:
et quamlibet forte frustra jaculum et quamlibet forte frustra jaculum mittitur ut dura saxa feriantur, eo enim obtusum longius resilit quo intortum fortiter venit. Igitur de sint fortia, cum tamen sancti viri vitam fortem feriunt, cunctum sui acuminis mucronem retundunt. Quia ergo et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi debuerunt, et Paulus haec ex virtute pensans in auctoritrat; et judex quia incaute prolata sunt, ex personae qualitate reprehenti Job haereticorum tenere speciem superius diximus, nunc eorum verba quomodo haereticis congruant indagemus.
Abbreviated transcription (Latin):
S q̃rendum uideo: cur paulus il¬
lorum sententiis tanta auctoritate
utnur: si hec eorum sententie dm̃i¬
ca rep̃hensione censent᷑. Elyphaz
quippe uerba sunt que chorintus
intulit dicens sicut scͥptum est:
comp̃hendam sapientes in astutia
eorum. Quomodo gͦ quasi praua
respuimus: que paulus ex aucto
ritate astruit. Ant quomodo ar¬
testatione pauli recta putabimuᷤ:
que per semetip̃m dñs non recta.
definiuit. S utraq hec citius qͣm
non sint diuersa cognoscimus: si
eiusdem dñice sententie subtilutᷤ
cum diceret non estis loqunti. co¬
ramme restum: ilico a diiuxit si
inter alia que inrationabilit̾ dicũt:
multas ad beatum iob fortes sen¬
tentias ꝓferunt: sed comꝑate dic¬
tis fortiorib uim fortitudinis a¬
mittunt. Nlira autem sunt mul¬
tum que dicunt: nisi in scĩuiri ad¬
u̾sitatem dicerent᷑. In semetipis gͥ
magna sunt: sed quia iustũ uirũ
tranffigere appetunt. eiusdem
magnitudinis pondus ꝑdunt: q

Expanded text:
rendum video cur Paulus ilrendum video cur Paulus illorum sententiis tanta auctoritate utitur, si hae eorum sententiae Dominica reprehensione cassantur? Eliphaz quippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum . Quomodo ergo quasi prava respuimus, quae Paulus ex auctritate astruit? aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed haec utraque citius quam non sint diversa cognoscimus, si ejusdem dominicae sententiae subtilius cum diceret: « Non estis locuti coram me rectum, » illico adjunxit, « inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt. Sed comparatae dictis fortioribus, vim fortitudinis amittunt. Mira vero sunt multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in semetipsis ergo magna sunt, sed quia virum justum transfigere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia
Abbreviated transcription (Latin):
disciplos rogat. Hint unisquisq
colligat eis a quib bene uiuendi
exempla ꝑtipit: hoc qͦd bene humi¬
liter intelligit. qͣm humiliter di¬
cat: si paulus illis humili se uoce
subdidit: qͦs ad uitam ip̃e suscita
qui primus amicor loquit᷑.
qͣmuis ad consolandum pietate
ueniat: humilitatẽ loquutõnis
deserit. regulam consolationis ig¬
norat. Qui dum loquendi custo¬
diam negligit: us q ad afflicti cõ¬
tumelias excedit dicens. Tigris
periit eo qͦd non haberet p̃dam:
rugitus leonis ⁊ uox leene. ⁊ dente ᷤᷤ
catuloꝵ leonum dissipati sunt::
bĩn uidelicet iob nomine tigridiᷤ.
quasi uitio uarietatis notans: ꝑ
leonis rugitum eiusdẽ terrorẽ uiri:
per leene uocem loqͣtitatẽ coniugiᷤᷤ
per dissipatos uero dentes catulorꝰ
leonum. destructam filior edacita¬
tem signans. Onde ⁊bene amicors
sensum qui in tumida correptione
se extulit: sententia diuina rep̃hẽ¬
dit dicens. Non estis loquuti coram
me rectum: sicut seruus m̃s iob¬

Expanded text:
discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat, eis a quibus bene vivendi exempla percepit, hoc quod bene intelligit, quam humiliter dicat; si Paulus illis humili se voce subdidit, quos ad vitam ipse suscitaqui primus amicorum loquitur, quamvis ad consolandum pietate veniat, humilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris periit eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati sunt . Beatum videlicet Job nomine tigridis, quasi vitio varietatis notans, per leonis rugitum ejusdem viri terrorem, per leaenae vocem loquacitatem conjugis, per dissipatos vero dentes catulorum leonum destructam filiorum edacitatem signans. Unde et bene amicorum sensum, qui in tumida correptione se extulit, sententia divina reprehendit, dicens: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job
Abbreviated transcription (Latin):
ab hoste patitur rationis discrecio sẽ¬
per ad animũ redit: ⁊ quasi solam
Se euasisse indicat. que apd̾ semet¬
ipãm fortiter quicqͥd ꝑtulenit pen¬
sat. Aliis gͦ ꝑeuntib unus ad do¬
mum redit. dum turbatis intemp¬
tatione motib discretio ad ꝯscienti¬
am returrit: ut qͦd repentinis incͣ¬
sib p̃occupata mens perdidisse se
pensat: hoc compunctoĩs studio af¬
flicta recipiat.

Expanded text:
ab hoste patitur, rationis discretio semab hoste patitur, rationis discretio semper ad animum redit; et quasi solam se evasisse indicat, quae apud semetipsam fortiter quidquid pertulerit pensat. Aliis ergo pereuntibus unus ad domum redit, dum turbatis in tentatione motibus discretio ad conscientiam recurrit; ut quod repentinis incursibus praeoccupata mens perdidisse se pensat, hoc compunctionis studio afflicta recipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
mentum preualet. Sepe autẽ cum¬
p̃paratam ad tolerantiam montẽ¬
nidet. quid ab ea maxime diligat᷑
exquirit: ⁊ ibi scandali laqueos in¬
serit: ut quo magis queq res dili¬
gitur: eo per cam facilius patienti¬
a turbetur. Et quidem elestorum
corda ad se semꝑ sollicite redeunt.
⁊ semetip̃a graniter uel proleui mo¬
to excessionis affligunt: ⁊ dum mo¬
ta discunt. quomͦ stare debuerint.
aliquando melius concussa solidan¬
tur. S antiquus hostis dum tolerã¬
tie cogitationes uel ad mom̃tũ tira¬
bat: quasi abstulisse ab agro cor¬
dis asinas exultat. In his autem.
que agere disponimus: rationabi¬
li cusfodia quid quib reb ogruat.
sollicite pensamus. S plerumq
hostis dum subita adnos ꝑturba¬
tione tẽptatõis inruit: cirium sꝑe¬
ctiones cordis inopinate p̃ueniẽs.
quasi ip̃os custodis pueros gladio oc¬
cidit. S tamen uus fugit qͥ alia
pisse renuntiet: quia in eo qd̃ mẽs

Expanded text:
mentum praevalet.  Vet. mentum praevalet.  Vet. praeparatam mentem ad tolerantiam videt, quid ab ea maxime diligatur exquirit, et ibi scandali laqueos inserit, ut quo magis res quaeque diligitur, eo per eam facilius patientia turbetur. Et quidem electorum corda ad se semper sollicite redeunt, et semetipsa graviter vel pro levi motu excessionis affligunt; et dum mota discunt quomodo stare debuerint, aliquando melius concussa solidantur. Sed antiquus hostis, dum tolerantiae cogitationes vel ad momentum turbat, quasi abstulisse se ab agro cordis asinas exsultat. In his autem quae agere disponimus, rationabili custodia quid quibus rebus congruat, sollicite 66 pensamus. Sed plerumque hostis, dum subita ad nos perturbatione tentationis irruit, circumspectiones cordis inopinate praeveniens, quasi ipsos custodes pueros gladio occidit. Sed tamen unus fugit, qui alia periisse nuntiet, quia in eo quod mens
Abbreviated transcription (Latin):
ripiens nocet: ut cum turbare bona
mentis agnoscitur: ea quasi fundi¬
tus abstulisse uideat᷑. Possunt etiã
per arantes boues cogitatõnes carita¬
tis accipi: quib prodesse aliis conam᷑:
cum fraterni cordis duritiam p̃dicã¬
do scindere cupimꝰ. Potest per asinas
que inmirũ sese onerantib nulla fe¬
rocitauis insania resistunt: ꝑatien¬
tie mansuetudo signari. Et sepe ho¬
stis antiquus cum uelle prodesse noᷤ
loquendo aliis conspicit: in quodã
torpore oti mentẽ mergit: ut aliis
prodesse non libeat. etiam cum aꝑ
priis nacat. Arantes gͦ bones subtͣ¬
hit: tum cogitationes mentis fr̃ne
utilitatis fructib deditas. ꝑer sũmiᷤᷤ¬
sum negligentie torporẽ frangitꝰ
Et qmuis elector corda intͣ archana
sue cogitationis inuigilant: ⁊ qͥd a
temptatore sustineant suꝑantes p̃ẽ¬
sant: eo tamemp̃o malignus ini¬
micus aliquid rapuisse Se gaudet:
quo cogitationib bonor nel ad mo¬

Expanded text:
ripiens nocet; ut dum turbare bona ripiens nocet; ut dum turbare bona mentis agnoscitur, ea quasi funditus abstulisse videatur. Possunt etiam per arantes boves, cogitationes charitatis accipi; quibus prodesse aliis conamur, cum fraterni cordis duritiam praedicando scindere cupimus. Potest etiam per asinas, quae nimirum sese onerantibus, nulla ferocitatis insania resistunt, patientiae mansuetudo signari. Et saepe hostis antiquus cum velle prodesse nos loquendo aliis conspicit, in quodam torpore otii mentem mergit; ut aliis prodesse non libeat, etiam cum a propriis vacat. Arantes ergo boves subtrahit, cum cogitationes mentis fraternae utilitatis fructibus deditas, per submissum negligentiae torporem frangit. Et quamvis electorum corda intra arcana suae cogitationis invigilant, et quid a tentatore sustineat, superantes pensant, eo tamen ipso malignus inimicus aliquid rapuisse se gaudet, quo cogitationibus bonorum vel ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
te: ea que appetunt prudenter agãt.
uirtutes ẽẽ nequaqͣm possunt. Sed¬
ecce bona que aginus: sapientie e¬
pulis fideiq pascunt᷑. Hostis nr̃ a
rantes boues. ⁊ pascentes asinas sb̃¬
trahit. ⁊ pueros gladio occidit. Qd
grauiores nr̃as cogitatõnes accipi¬
inus: Que dum cor studiosa exerci¬
tatione ꝯficiunt: uberes ꝓuestuũ
fructus reddunt. Quid pascentes a
sinas intelligimus: nisi simplices mo¬
tus cordis: Quos dum studiose a dupli
citatis errore compescimꝰ: quasi in cã¬
po libere puritatis nntrimus. S ꝑle¬
rumq hostis callidus cum granes co¬
gitationes in corde conspicit: subin¬
troducta eas uoluptate delectationis
corrumpit: ⁊ dum motꝰ cordis sim¬
plices uidet: subtilia intentionũ
acumina oftendit: ut dum laus de
subtilitate querit᷑. puritatis simpli¬
citas amittat᷑. Et si usq ad opus pra¬
uum ꝑtrahere non ualet: temptã¬
dotamen bonor cogitationib sub¬

Expanded text:
tae, ea quae appetunt prudenter agant, tae, ea quae appetunt prudenter agant, virtutes esse nequaquam possunt.  bona quae agimus, sapientiae epulis fideique pascuntur, hostis noster arantes boves et pascentes asinas subtrahit, et pueros gladio occidit. Quid graviores nostras cogitationes accipimus? quae dum cor studiosa exercitatione conficiunt, uberes provectuum fructus reddunt. s intelligimus asinas, nisi simplices motus ccitatis errore compescimus, quasi in campo liberae puritatis nutrimus. Sed plerumque hostis callidus, cum graves cogitationes in corde conspicit, eas sub introducta voluptatis delectatione corrumpit; et dum motus cordis simplices videt, subtilia inventionum acumina ostendit; ut dum laus de subtilitate quaeritur, puritatis simplicitas amittatur; et si usque ad opus pravum pertrahere non valet, tentando tamen bonorum cogitationibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
gladio. In electoꝵ corda prior bonorꝰ
seq̃ntium sapientia nascitur: atq
hec per donum sp̃c quasi pͥmogeni¬
ta proles ꝓfernir. Qre profecto sapi-¬
entia nr̃a fides est: ꝓpheta attestan¬
te qui ait: nisi credideritis non in¬
telligetis. Tunc enim uere ad intel¬
ligendum sapimꝰ: cũ cunctis q̃ con-¬
ditor dicit. credulitatis nr̃e fidem p̃¬
bemus. In domo gͦ frĩs pͥmogeniti cõ¬
uiuantur filii: cum uirtutes reliq̃¬
semꝑ epulantur in fide. Qe si non
prim̃a in corde nr̃o gignitur: reliqua
queq ẽẽ bona non possunt: etiam¬
si bonauideant᷑. In domo frĩs pͥmo¬
geniti filii conuiuant᷑: dum uirty¬
tes nr̃e in habitaculo fidei sacri eloqͥi
tybo sauantur. Scͥptum quippe est:
Sine fide inpossibile est placere deo.
Tnt gͦ uirtutes nr̃e ueras uite epy¬
las sumunt: cum nutriri fidei sacͣ¬
mentis incipiunt. In domo frĩs pri¬
mogeniti ꝯuiuant᷑ filii: qr nisi uir¬
tutes relique sapientie epulis reple¬

Expanded text:
a. --In electorum corde prior bonorum sequentium sapientia nascitur, atque haec per donum Spiritus quasi primogenita proles profertur. Quae profecto sapientia, nostra fides est, propheta attestante, qui ait: Nisi credideritis non intelligetis . Tunc enim vere ad intelligendum sapimus, cum cunctis 65 quae conditor dicit, credulitatis nostrae fidem praebemus. In domo ergo fratris primogeniti convivantur filii, cum virtutes reliquae epulantur in fide. Quae si non prima in corde nostro gignitur, reliqua quaeque esse bona non possunt, etiamsi bona videantur. In domo fratris primogeniti filii convivantur, dum virtutes nostrae in habitaculo fidei, sacri eloquii cibo satiantur. Scriptum quippe est: Sine fide impossibile est placere Deo . Tunc ergo virtutes nostrae veras vitae epulas sumunt, cum nutriri fidei sacramentis incipiunt. In domo fratris primogeniti convivantur filii, quia nisi virtutes reliquae sapientiae epulis reple
Abbreviated transcription (Latin):
tane terram cirtuire est: carnalia cor¬
da ꝑscrutari: unde occasionẽ accu¬
sationis inuenire possit exqͥrere:
Terram circuit: quia humana cor¬
da circũuenit ut bona tollat: ut ma¬
la mentib inserat: ut inserta cuur¬
let. Ut cumulata ꝑficiat. ⁊ ꝑfectos
ininiqͥtatib ad penam sotios ad qui¬
rat. Et notandum qͦd non transuo¬
lasse s per ambulasse se asserit: qr
nimirũ nequaqͣm quem temptat
nelociter deserit: sed ubi molle cor
inuenit. ibi pedem misere ꝑsuasioĩs
figit. Ut immorando actionis praue
uestigia inpͥmat.: ⁊ ex sue iniq̃uita¬
tis similitudine. qͦs ualet reprobos
reddat. S contra hunc b̃s iob lau¬

Expanded text:
tanae terram circuire, est carnalia corda perscrutari, et unde occasionem accusationis invenire possit, exquirere. Terram circuit, quia humana corda circumvenit, ut bona tollat, ut mala mentibus inserat, ut inserta cumulet, ut cumulata perficiat, ut perfectos in iniquitatibus ad poenam socios acquirat. Et notandum quod non transvolasse, sed perambulasse se asserit, quia nimirum nequaquam quem tentat velociter deserit; sed ubi molle cor invenit, ibi pedem miserae persuasionis figit, ut immorando actionis pravae vestigia imprimat, et ex suae iniquitatis similitudine, quos valet, reprobos reddat. Sed contra hunc beatus Job lau
Abbreviated transcription (Latin):
te dicat. Electi unius ciiꝰq bona. sic¬
tͥ temptanda exterius tribuo: ut
tamen ip̃e noueris. qr ꝑseu̾antẽ
illum michi in mentis radice con¬
q est Satan a fatie dñi: quia per.¬
hoc quod usq ad defectum cordis ꝓ̃¬
ualere nequaqͣm ꝑmittit᷑: exclus
ab intimis exterius uagatur. Qui
etiam siuirtutes mentis plerum¬
q turbat: eo ip̃o foris est. quo re¬
sistente deo usq ad interitum bo¬
norum corda ñ uulnerat. Tantũ
quippe contra illa seuire ꝑmitit᷑:
in quantum necesse est. ut tempta¬
tionib crudita solidentur: ne ea
que agunt bona suis uirib tribu¬
ant. ne in securitatis torpore se de¬
serant.: ⁊ a formidinis ad cinstione
dissoluant: s ad prouectus sui cu¬
stodiam tanto sollertius inuigilẽt:
qͣnto se contra aduersarium stare
semper in acie temptationũ uidẽt.

Expanded text:
dicat: Electi uniuscujusque bona sic tentanda exterius tribuo, ut tamen ipse noveris quia perseveranter mihi illum in mentis radice consque est Satan a facie Domini. hoc, quod usque ad defectum cordis praevalere nequaquam permittitur, exclusus ab intimis, exterius vagatur. Qui etiam si virtutes mentis plerumque turbat, eo ipso foris est, quo resistente Deo, usque ad interitum bonorum corda non vulnerat. Tantum quippe contra illa saevire permittitur, in quantum necesse est ut tentationibus erudita solidentur; ne ea quae agunt bona, suis viribus tribuant, ne in securitatis torpore se deserant, et a formidinis accinctione dissolvant: sed ad provectus sui custodiam tanto solertius invigilent, quanto se contra adversarium stare semper in acie tentationum vident.
Abbreviated transcription (Latin):
Et in significatõe nr̃i capitis bre¬
uiter tractata transcurrimꝰ : nunc ĩ
edificatõnem eius corporis ea mora¬
liter tractanda replicems: ut qd
actum foris narratur in oꝑe. sciamꝰ
quomͦ intus agatur. inmente. Nã
cum filii dei adsistunt coram dño.
inter eos quoq adsistit ⁊ satan: qi
plerumq bonis nris cogitationib.
que incorde nr̃o aduentu scĩ sp̃c ope¬
rante seminant᷑: antiquus ille cal¬
lide se interserit. ⁊ sb̃iungit inimicꝰ.
ut bene cogitata ꝑturbet: male ꝑ
turbata dilaniet. S nequaqͣm noᷤ
intemptatõe deserit: qui creauit.
Nam hostem nr̃m qui se contra noᷤᷤ
in insidiis contegit: ilu stratione¬
sui suminis nob̾ dep̃hensibilẽ reddit.
Tallidum namq hostem reqͥrere ẽ:
eius nob̃ insidias declarare: Ut qͦd
eum subintrare cor cernimus: forti
contra illum circum spectione uigi¬

Expanded text:
ec in significationem nostri capitis breviter tractata transcurrimus: nunc in aedificationem ejus corporis, ea moraliter tractanda replicemus, ut quod actum foris narratur in opere, sciamus quomodo intus agatur in mente. Nam cum filii Dei assistunt coram Deo, inter eos quoque assistit et Satan, quia plerumque bonis nostris cogitationibus, quae in corde nostro, adventu sancti Spiritus operante, seminantur, antiquus ille callide se interserit et subjungit inimicus, ut bene cogitata perturbet, maleque perturbata dilaniet. Sed nequaquam nos in tentatione deserit, qui creavit. Nam hostem nostrum, qui se contra nos in insidiis contegit, illustrationesui luminis nobis deprehensibilem reddit; Tejus nobis insidias declarare, ut quo eum subintrare cor cernimus, forti contra illum circumspectione vigi
Abbreviated transcription (Latin):
amalo: Qyem diuina inspiratõ
contra hostem roborat: Hunc qͣsi
in sathane aurib d̾s laudat. Lau¬
dare quippe eius est.⁊ prius bona
concedere: ⁊ pt᷑ concessa custodire.
S antiqꝰ hostis eo contra bonos gͣ¬
uius seuit: quo uallau eos diuine
ꝑtectionis munere conspiit. Unde

Expanded text:
--Quem divina inspiratio contra hostem roborat, hunc quasi in Satanae auribus Deus laudat. Laudare quippe ejus est, et prius bona concedere, et post concessa custodire. Sed antiquus hostis eo contra bonos gravius saevit, quo vallari eos divinae protectionis munere conspicit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
rumq enim dum uirtutum fructus
fecunde reddimꝰ: dum continua ꝓsꝑi¬
tate pollemus: aliqͣntulum mens
erigitur: ut a semetip̃a sͥ existere bo¬
na que habet arbitret᷑. Que nimi¬
rum bona antiquuis hostis malicio¬
se attrectare appetit: s hec tempta¬
ri d̃s. non nisi benigne ꝑmitcit: ut
dum mens temptatione pulsante
in bonis de quib gaudebat concuti¬
tur: in becillitatis sue debilitate co¬
gnita in spe diuini adiutorii robu¬
stius solidetur. Eit namq mira dis¬
pensatione pietatis: t unde mali¬
gnus hostis cortemptat ut interi¬
mat: inde misericors conditor. Hoc
erudiat ut uiuat. Unde ⁊ bene sub¬

Expanded text:
rumque enim, dum virtutum fructus fecunde reddimus, dum continua prosperitate pollemus, aliquantulum mens erigitur, ut a semetipsa sibi existere bona quae habet, arbitretur. Quae nimirum bona antiquus hostis malitiose attrectare appetit; sed haec tentari Deus nonnisi benigne permittit, ut dum mens tentatione pulsante, in bonis de quibus gaudebat concutitur, imbecillitatis suae debilitate cognita, in spe divini adjutorii robustius solidetur. Fitque mira dispensatione pietatis, ut unde malignus hostis cor tentat, ut interimat, inde misericors conditor hoc erudiat, ut vivat. Unde et bene sub
Abbreviated transcription (Latin):
laudas: quem ꝓtegendo roboras:
Despecto enim me dignus tuis lay¬
dib homo eẽt: Si suis contra me
uirib staret. Unde mox ⁊ malici¬
ose de homine expetit: qͦd tamen ꝑ¬
tector hominis benigne concedit. Nã

Expanded text:
laudas quem protegendo roboras? Despecto enim me, dignus tuis laudibus homo esset, si suis contra me viribus staret. Unde mox et malitiose de homine expetit, quod tamen protector hominis benigne concedit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit. Pacem ergo nobis terre
bestie faciunt: quia motꝰ carnis¬
dum nos temptando lassesciunt:
ad amorem quietis intime impel¬
qͦd pacem habeat tab̃naculum dy¬
uni. In scriptura sacra aliter pax
plena dicit᷑: atq aliter inchoata.
Inchoatam quippe ueritas discipr¬
lis dederat: cum dicebat. Pacem
relinquo uobis: pacem meam do
uobis. Et plenam symeon deside¬
rauerat: cum exorauerat dicens.
Nunc dimitas seruum tuũ dñe:
scd̃m uerbum tuum inꝑace. Pax
enimnra ex desiderio conditoris ĩ¬
choatur. ex manifesta autẽ uisiõe
ꝑͥficit᷑ plena quippe tunc erit. cũ
mens nrã nec ignorantia cecat᷑. nec
carnis sue impugnatõe concutit᷑.
S quia eius exordia tangimꝰ. cum
uel mentẽ deo. uel carnem menti
sb̾iugamus. Tab̾naculũ iusti ha¬
bere pacem dicitur: quia uidelicet
cius corpus qͦd mentẽ inhabitat.
a peruersis desiderior motib sb̃
iusticie dispositione refrenatur.
S quid prodest per continentiam

Expanded text:
invenit. Pacem ergo nobis terrae invenit. Pacem ergo nobis terrae bestiae faciunt, quia motdum nos tentando lacessunt, ad amorem quietis intimae impelquod pacem habeat tabernaculum tuum. - In Scriptura sacra aliter pax plena dicitur, atque aliteInchoatam quippe pacem Veritas discipulis dederat, cum dicebat: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis , et plenam Simeon desideraverat, cum exoraret dicens: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace . Pax enim nostra ex desiderio conditoris inchoatur, ex manifesta autem visione perficitur. Plena quippe tunc erit, cum mens nostra nec ignorantia caecatur, nec carnis suae impugnatione concutitur. Sed quia ejus exordia tangimus, cum vel mentem Deo, vel carnem menti subjugamus, tabernaculum justi habere pacem dicitur, quia videlicet ejus corpus, quod mente inhabitat, a perversis desideriorum motibus sub justitiae dispositione refrenatur. Sed quid prodest per continentiam
Abbreviated transcription (Latin):
stione oꝑis non impugnant. Qm¬
uis per hoc ip̃m qͦd pacifice dicunt᷑:
etiam id qͦd de malignis spiritib
diximus non inconuenient̾ acci¬
ꝑit᷑. Motus etenim carnis pacem
nobis cum deo faciunt: cum temp¬
tando ꝯtradicunt. Nam iusti mẽs
in eo qͦd ad suꝑna dirigit᷑. ex corrup¬
tibili corꝑe graui bello fatigat᷑: que¬
⁊ si qͣndo a desideriis celestib huius
mundi qualibet minima delectati¬
one tardatur. ip̃o bello sue tempta.¬
tionis impellitur: ut illud toto cor¬
de diligat. qͦd otradictio nulla per¬
turbat. Unde fit ut quietem inti¬
mam ad memoriam reuocet: et car¬
nis sue in lecebras fugiens. ad illã
pleno amore suspiret. Considera.¬
re enim ex temptatõe quisq com¬
pellit᷑ unde quo cecidit. qui ptͦqͣm
patem dei deseruit. rixam sibi contͣ
se exurgere semetip̃m sentit: ⁊ tt̃
uerius uidet de secura dei delecta¬
tione quid perdidit: qui ad se di¬
lapsus suam in se contumeliam

Expanded text:
ctione operis non impugnant. Quamctione operis non impugnant. Quamvis per hoc ipsum quod pacificae dicuntur, etiam id quod de malignis spiritibus diximus, non inconvenienter accipitur. Motus etenim carnis pacem nobis cum Deo faciunt, cum tentando contradicunt. Nam justi mens in eo quod ad superna dirigitur, ex corruptibili corpore gravi bello fatigatur. Quae si quando a desideriis coelestibus, hujus mundi quamlibet minima delectatione tardatur, ipso bello suae tentationis impellitur, ut illud toto corde diligat, quod contradictio nulla perturbat. Unde fit, ut quietem intimam ad memoriam revocet, et carnis suae illecebras fugiens, ad illam pleno amore suspiret. Considerare enim ex tentatione unusquisque compellitur, unde quo cecidit, qui postquam pacem Dei deseruit, rixam sibi contra se exsurgere ex semetipso sentit, et tunc verius videt de secura Dei dilectione quid perdidit, qui ad se dilapsus, suam in se contumeliam
Abbreviated transcription (Latin):
per terre bestias motus carnis intel¬
ligi. Qui dum mentẽ ur̃am in ratõ¬
nabilia suadendo lassesciunt: hi¬
Itra nos bestialider insurgunt. S cũ
cor sub diuina lege depͥmit᷑. etiam
carnis incentiua decumescunt: et⁊
qͣm tamen usq ad affectum oꝑum
qͣsi ad aperti morsus rabrem exurgãt.
Quis enim in hac adhuc corruptibi¬
li carne subsistens. has terre bestra
plene edomat. cum ille ad tertium
celum raptꝰ egregius p̃dicator. dicat.
uideo aliam legen in membris mei ᷤᷤ
repugnantem legi mentis mee. ⁊
captiuum me ducentem in lege pec¬
cati. que est in membͥs meis: Sed
aliud est has bestias in campo oꝑis
seuientes asꝑicere: aliud intra cor¬
dis caueam frendentes tenere. Reda¬
ce namq intra clanstra continentie.
et si adhuc temptando rugiunt:
usq ad morsum tamen ut diximꝰ
actionis inlicite non extedunt. Pa¬
tifice itaq sunt terre bestie: quia
motꝰ carnis ⁊ si per desideria palpi-¬
tant: aperte nos tamen contradi¬

Expanded text:
per terrae bestias motus carnis intelligi, qui dum mentem nostram irrationabilia suadendo lacessunt, contra nos bestialiter insurgunt. Sed cor sub divina lege deprimitur, etiam cum carnis incentiva detumescunt, et quam tamen usque ad effectum operum quasi ad aperti morsus rabiem exsurgunt.Quis enim in hac adhuc corruptibili carne subsistens, has terrae bestias plene edomat, cum ille ad tertium coelum raptus egregius praedicator dicat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Sed alius est has bestias in campo operis saevientes aspicere, aliud intra cordis caveam frementes tenere. Redactae namque intra claustra continentiae, etsi adhuc tentando rugiunt, usque ad morsum tamen, ut diximus, actionis illicitae non excedunt. Pacificae itaque sunt terrae bestiae, quia motus carnis etsi per desideria palpitant, aperta nos tamen contradi
Abbreviated transcription (Latin):
quia suam illis faciem redemptor
abscondit. Pene namq retriburi¬
onem interius exteriusq recipi¬
unt: quia et cogitando miseri ⁊
oꝑando deliquerunt. Unde bene
per psalmistam dicit᷑. Pones eos
ut dybanum ignis in tempore
uultus tuii: dominꝰ in ira sua cõ¬
turbabit eos. ⁊ deuorabit eos igniᷤᷤ
Quod enim ab igne deuorat᷑ ab
exteriori parte accendit᷑: clybanꝰ
uero interius inflammatur. In
ut cłybanus ponunt᷑: ⁊ ab igne
deuorant᷑: quia apparente iudice
cum a uisione illius corum mul¬
titudo repellitur. ⁊ intꝰ per desi¬
derium ardet conscientia: et fo-¬
ris carnem cruciat gehenna. Po
tentia ultime animadu̾sionis in¬
telligi: qua districtus iudex reꝑb¬
bis dicit. Discedite a me maledc̃
in ignem et̾nuum: qui paratꝰ
est dẏabolo ⁊ angłis eius. Iustꝰ gͦ
a flagello lingue atq a calamita

Expanded text:
quia suam illis faciem Redemptor quia suam illis faciem Redemptor abscondit. Bene namque retributionem interius exteriusque recipiunt, quia et cogitando miseri et operando deliquerunt. Unde bene per Psalmistam dicitur: Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui; Dominus in ira sua conturbabit eos, et devorabit eos ignis . Quod enim ab igne devoratur, ab exteriori parte accenditur, clibanus vero interius inflammatur. In ut clibanus ponuntur, et ab igne devorantur; quia, apparente judice, cum a visione illius eorum multitudo repellitur, et intus per desiderium ardet conscientia, et foris carnem cruciat gehenna. 48.tentia ultimae animadversionis intelligi, qua districtus judex reprobis dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Justus ergo a flagello
Abbreviated transcription (Latin):
formẽ aduersariũ repugnare con¬
sid̾ant: semetip̃os in certamine
multipliciter parant. Hñt enim
contra famem diuini uerbi pabr¬
lum: contͣ belli gladium ꝯtinen¬
tie scutum: contra flagellum k̃¬
gue ꝓtestoẽm patienue: contra
exterioris calamitatis dampnũ
interni amoris adiutoriũ. Unde
miro modo agitur. ut quo eos ho¬
stis callidus numerosius temꝑ-¬
tat: eo circumspecti deimilites nͥ¬
tutib ditiores fiant. Et quia elec¬
ti quiq dum p̃sentis uite certa¬
mina fortiter tolerant: interro¬
re sͥ uenturi iudicii securitatẽ pa¬
bi uastitatem famemq passuri
sunt: cum damꝑnati extremo iu¬
dicio ab eterni panis uisione sepa¬
rant᷑. Scͥptum namq est. Tollat᷑
imꝑius: ne uideat głam dei. Et ꝑ
semetip̃m dominꝰ dicit. Ego sumt
panis uiuis: qui decelo descendi.
Simul gͦ eos uastitas famesq cry¬
ciat: qui non solum foris torm̃ta
sentiunt: sed intꝰ etiam in edie
peste moriunt᷑. Uastat gehenna
quia concremat: fames int̾sicit:

Expanded text:
formem adversarium se pugnare considerant, semetipsos in certamine multipliciter parant. Habent enim contra famem divini verbi pabulum, contra belli gladium, continentiae scutum; contra flagellum linguae, protectionem patientiae; contra exterioris calamitatis damnum, interni amoris adjutorium. Unde miro modo agitur, ut quo eos hostis callidus numerosius tentat, eo circumspecti Dei milites virtutibus ditiores fiant. Et quia electi quique dum praesentis vitae certamina fortiter tolerant, in terrore sibi venturi judicii securitatem parobi vastitatem famemque passuri sunt, cum damnati in extremo judicio ab aeterni panis visione separantur. Scriptum namque est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Et per semetipsum Dominus dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Simul ergo eos vastitas famesque cruciat, qui non solum foras tormenta sentiunt, sed intus etiam inediae peste moriuntur. Vastat gehenna, quia concremat, fames interficit,
Abbreviated transcription (Latin):
fugiebat. Percussione gͦ ad salutẽ
redutitur: que ad securitatẽ qui¬
etis intime amoris sui perturba¬
tione reuocat᷑. S cum sauciata
mens anhelare in deum ceperit.
cum cuncta mundi huiꝰ blandim̃¬
ta despitiens ad suꝑnam se patͥ¬
am per desiderium tendit. ad tẽp¬
tatoẽm ei protimis uertit᷑: qͥcqͥd
amicum prius in seculo blandũq
putabatur. Nam qui peccantẽ
a mare ꝯsueuerant. recte uiuentẽ
crudeliter imꝑugnant: ⁊ erect᷑
in deo animꝰ carnis sue bella tole
rat. inqua prius uitiis seruiens
delectabiliter iacebat. Uoluptateᷤᷤ
prisce ad memoriã redeunt: et ꝯͣ¬
dicentem mentẽ graui certamine
affligunt. S quia dum transito¬
ria labore atterimur. a ꝑpetuo do¬
lore liberamur: apte sb̃iungit᷑.
N sex tribulatõib
liberabit te: et in seꝑtima non tã¬
get te malum. Quid enim sena¬
rio numero quem seꝑtimus seqͥt᷑.
nisi p̾̃sentis uite operatio discursꝰ¬

Expanded text:
fugiebat. Percussione ergo ad salutem fugiebat. Percussione ergo ad salutem reducitur, quae ad securitatem quietis intimae, amoris sui perturbatione revocatur. Sed cum sauciata mens anhelare in Deum coeperit, cum cuncta mundi hujus blandimenta despiciens, ad supernam patriam per desiderium tendit, ad tentationem ei protinus vertitur, quidquid amicum prius in saeculo blandumque putabatur. Nam qui peccantem amare consueverant, recte viventem crudeliter impugnant. Et erectus in Deum animus, carnis surat, in qua prius vitiis serviens delectabiliter jacebat. Voluptates priscae ad memoriam redeunt, et contradicentem mentem gravi certamine affligunt. Srio labore atterimur, a perpetuo dolore liberamur; apte subjungitur: « In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non tanget te malum. » Quid enim senario nnisi praesentis vitae operatio decursu
Abbreviated transcription (Latin):
t bestie terre.dũ
patifice erunt tibi. Norandil
cifice: indelicet non quia pacem
hñt. sed quia ꝑacem facinnt. Ho.¬
stes quippe callidi dum insidiant᷑
affligunt. S asflicta mens tamo
magis ad eternam patriam reditũ
diligit. qͣnto in hoc erumpnoso exi¬
lio labonosius uiuit: ⁊ uerius se
gratie su adiutoris humiliat tũ
contra se insidias hostium acriorẽ
pensat. Terre gͦ bestie pacifice elet¬
tio fiunt: quia maligni sp̃c cumi
bonor corda aduersantes depͥmũt.
hec nolentes ad amorẽ dñi impel¬
lunt. Inde gͦ tum deo ꝑax robustior

Expanded text:
t bestiae terrae t bestiae terrae pacificae erunt tibi. - cificae, videlicet, non quia pacem habent, sed quia pacem faciunt. Hostes quippe callidi dum insidiantur, affligunt; sed afflicta mens tanto magis ad aeternam patriam reditum diligit, quanto in hoc aerumnoso exsilio laboriosius vivit; et verius se gratiae sui adjutoris humiliat, cum contra se insidias hostium acriores pensat. Terrae ergo bestiae pacificae electis fiunt, quia maligni spiritus, cum bonorum corda adversantes deprimunt, haec nolentes ad amorem Domini impellunt. Inde ergo cum Deo pax robustior
Abbreviated transcription (Latin):
modo hostem uiceris. hunc seuien¬
tem postmodum ñ timebis. S cũ
bene uiuit᷑: ualde cauendũ esti. ne
mens despestis ceteris degła singu¬
laritatis eleuet᷑. ¶nde apte ad memo¬
riam bonum sotiale reducit᷑: cum.
distincte in mundo regiones sunt
eccłie gentiũ: que in una fide posite.
morꝰ linguarumq diuersitate di¬
udunt᷑. Qridgͦ regionum lapide.
nisi eccłiarum electos accipimus.
quib primi inftrustoris uote dicitꝰ.
uos autem tamqͣm lapides iuiui sy¬
per edificamini: De quib sc̃e ecclie
per ꝓph̃am dominꝰ pollicet᷑ dicens.
Ecce ego sternam perordinẽ laꝑi¬
des tuos. Qui gͥ recte uiuit. pacto
se laꝑidib regionum iungit: qr
in eo qͦd mundi desideria superat.
uitam suam ꝓtulduibio ad scorum
p̃cedentiũ im̾itatõem ligat. Sed cs̃
anuundi actione disiungit᷑. malig¬
nor spt̃ium impuignatões crescũo.
que tamen quo magis in merore
quemq adterunt. eo ꝯditori humi¬
lius subdunt. Unde ⁊ sb̃iungit᷑¬

Expanded text:
modo non vinceris, hunc saevientem postmodum non timebis. Sed cum bene vivitur, valde cavendum est ne mens, despectis caeteris, de gloria singularitatis elevetur. Unde apte ad memoriam bonum sociale reducitur, cum distinctae in mundo regiones sunt Ecclesiae gentium, quae in una fide positae, morum linguarumque diversitate dividuntur. Quid ergo regionum lapides, nisi Ecclesiarum electos accipimus? quibus primi instructoris voce dicitur: Vosautem tanquam lapides vivi superaedificamini . De quibus sanctae Ecclesiae per prophetam Dominus pollicetur dicens: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos . Qui igitur recte vivit, pacto se lapidibus 204 regionum jungit, quia in eo quod mundi desideria superat, vitam suam procul dubio ad sanctorum praecedentium imitationem ligat. Sed cum a mundi actione disjungitur, malignorum spirituum impugnationes crescunt: quae tamen quo magis in moerore quemquam atterunt, eo conditori humilius subdunt. Unde et subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
gellat omnẽ filium quem recipit.
itus loquitur dicens. Ego qͦs amo.
redarguo ⁊ castigo. Hinc paulus
ait. Omnis autem disciplina. in
p̃senti quidem non uidetur eẽ gau¬
dii sed meroris: postea autem fruc
recte tamen nc̃ dicitur. beatꝰ homo
qui corripit᷑ a dũo: quia per hoc qͦo
peccator dolore correptionis premit᷑.
qͣndoq ad beatitudinẽ que line
teruentr est doloris erudit᷑. Seqͥt᷑¬
Increpatoẽm gͦ dm ne reꝑrobes. W
quis proculpa percint᷑. sed inq̃re¬
ia sue pertussionis eleuat᷑. increpa¬
toẽm dñi reprobat: quia hanc mn¬
iuste Se perpeti accusat. Qui aũ
non pro purgatõe criminis sed
pro toratudinis ꝓbatoẽ feriunt᷑.
cum causas suȩ pertussionis inqͥ¬
tunt: nequaqͣm increꝑatõem do¬
mini repbare dicendi sunt: quia
in semẽtip̃is satagunt inuenire
qͥd nesciunt. Unde ⁊ beatus iob
ad libertatis uerba inter percussi¬
onis uerbera erumpens. tanto de
Se rectius iudicia ferientis int̾to¬

Expanded text:
gellat autem omnem filium quem recipit . gellat autem omnem filium quem recipit . nnem loquitur, dicens: Ego quos amo, redarguo et castigo . Hinc Paulus ait: Omnis autem disciplina in praesenti quidem non videtur esse gaudii, sed moeroris; postea autem fructrecte tamen nunc dicitur, Beatus homo qui corripitur a Domino; quia per hoc, quod peccator dolore correptionis premitur, quandoque ad beatitudinem, quae sine interventu est doloris, eruditur. SeqIncrepationem ergo Domini ne reprobes. « Quisquis pro culpa percutitur, sed in querela suae percussionis elevatur, increpationem Domini reprobat, quia hanc injuste se perpeti accusat. Qui autem non pro purgatione criminis, sed pro fortitudinis probatione feriuntur, cum causas suae percussionis inquirunt, nequaquam increpationem Domini reprobare dicendi sunt, quia in semetipsis satagunt invenire quod nesciunt. Unde et beatus Job ad libertatis verba, inter percussionis verbera erumpens, tanto de se rectius judicia ferientis interro
Abbreviated transcription (Latin):
mino. Prima uirtꝰ est ne per¬
petrari debeant uitare pectata: se¬
cunda autem saltem perpetrata
corrigere. S plerumq culpas nõ
solum ĩminentes minime uitamꝰ.
uerum etiam nec cominissas ag¬
noscimus. Et peccõris mens tan¬
to altius tenebrescit: qͣnto nec dã¬
pnum sue cecitatis intelligit. Un¬
de sit plerumq diuini muneris
largitate: ut culꝑam pena subse¬
quatur: ⁊ flagella oculos delinqͥ̃n¬
tis aꝑiant. qͦs inter uitia securitaᷤᷤ
tecabat. Horpens quippe animus
ꝑtussione tangit᷑ ut extiter᷑. qͣtͣ¬
nus sue statum rectitudinis qui¬
seturꝰ ꝑdidit. afflictꝰ ꝯsideret quo
iacet. Hunc itaq ip̃a asperitas cor¬
reptionis: origo fit luminis. Unde
et per paulum dicit᷑. Omne qͦsd
arguitur: a lumine manifestat.
Ar̃gum̃tum gͦ salutis est: uis do¬
lorĩs. Hinc est enim qͦd Salomon
ait. Curatio cessare faciet peccata
maxima. Hinc iterum dicit. Qẽ
enim diligit dominꝰ castigat: fla¬

Expanded text:
mino. - Prima virtus est, ne permino. - Prima virtus est, ne perpetrari debeant, sed vitari peccata. Secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec comnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpas poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur, quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret quo jacet. Hinc itaque ipsa asperitas correptionis origo fit luminis. Unde et per Paulum dicitur: Omne quod arguitur, a lumine manifestatur , argumentum enim salutis est vis doloris. Hinc est enim quod Salomon ait: Curatio cessare faciet peccata maxima . Hinc iterum dicit: Quem enim diligit Dominus, castigat; fla