comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inagistri quia enagisger
ues gter unius est xp̃s qui
maioi est ues gicum e¬
rut ministen uesgere
Nec magistor nec pater
uocandus est ullus: misi dt̃ pa
ex ipso sunt omnia magister
quia ꝑ ipsum omnia uel quõ
ꝑ dispensationẽ carnis omnes
reconciliati sumus dõ. Nos si
hominẽ patrẽ uocamus hono¬
rem &ati deferimus non auo¬
dorẽ nostrae ostendimus uitx.
cnagitter quoquȩ dicitur ex
consortio ueri magisteru &
ne infinita replicẽ quomodo
unus ꝑnaturã ds̃ &unus fili¬
us non prȩiudicat ceteris ne
peradoptionẽ diuocentur &
filui. Ita & unus pater & ma¬
gister non praȩiuidicat aliis
ut abusiue appellentur patres
& magistri. qui se exalt
humilaasigui et qui

Expanded text:
er vester unus est Christus, qui major est vestrum, erit minister vester. Nec magister nec pater vocandus est ullus, nisi Deus paex ipso sunt omnia. Magister, quia per ipsum omnia, vel quomodo per dispensationem carnis omnes reconciliati sumus Deo. Nos si hominem patrem vocamus, honorem aetati deferimus, non auctorem nostrae ostendimus vitae. Magister quoque dicitur ex consortio veri magisterii, et ne infinita replicem, quomodo unus per naturam Deus, et unus filius non praejudicat caeteris, ne per adoptionem Dii vocentur et filii, ita et unus pater et magister non praejudicat aliis, ut abusive appellentur patres et magistri. Qui se exaltat humiliabitur, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
Arguuntur adño in reliquis.
idest quur querant primos
ac cubitus incaenis & primas.
cathedras insina gogis & in pub¬
lico guilam sectentur &glori¬
am & uocentur ab hominibus
rabbi quod latino sermone ma¬
gister dicitur. Num quid pu¬
tande sunt scripture di sibi ẽẽ.
contrariȩ &ideo neglegendũ est
quod scriptum est. honora pa¬
trem tuĩ & matrẽ: quã quam
ut patrẽ intellegamus ipsum
dĩn &matrẽ uero ecclesiã. uerũ¬
tamen in omnibus rerum ordo
seruandus est. Non enĩ honori¬
ficentia quȩ debetur parenti¬
bus dñs euacuabit dicens. Ne
uobis uocexis patrẽ sũꝑ terrã.
sed quos faciebat in spem uitae
et ernȩ saluos temporales istas
necessitudines transitorias do¬
cebat ut in eũ sepatrẽ exton¬
derent cui non mortui successi¬
n essent sed cum illo semꝑ uic¬
turi. Sunt ergo nobis patres:
& habenius patres. & summus
patres multis modis. Sed uno
& singulare inodo: eodem quȩ
eterno solus ds̃ pater est:
eg patirẽ molage uo¬

Expanded text:
Arguuntur a Domino in reliquis, id est, cur quaerant primos accubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis, et in publico gulam sectentur et gloriam, et vocentur ab hominibus Rabbi, quod Latino sermone magister dicitur. Nunquid putandae sunt scripturae Dei sibi esse contrariae? et ideo negligendum est, quod scriptum est: Honora patrem tuum et matrem tuam , quanquam ut patrem intelligamus ipsum Deum, et matrem vero ecclesiam, verumtamen in omnibus rerum ordo servandus est, non enim honorificentiam quae debetur parentibus Dominus evacuabit dicens: Ne vobis vocetis patrem super terram, sed quos erigebat in spem vitae aeternae salvos, temporales istas necessitudines transitorias docebat, ut in eum se patrem extenderent, cui non mortui successuri essent, sed cum illo semper victuri sunt. Ergo nobis patres, et habemus patres, et sumus patres, multis modis, sed uno et singulari modo eodemque aeterno solus Deus pater est. Et patrem nolite vo
Abbreviated transcription (Latin):
Et q legim: qui filiũ ñ hab nec patrẽ
hab& agnoscere ex hoc testimonio
ergo operarios iniqͥtatis dñs ñ cog¬
noscit &iã siuirtute sint operati.
Ita & ds̃ malis operib: denegatur
egnietno pogeso dicene
qui ñ integre credit in sp̃m scm̃ uł
sine causa eũ urb̃ confitet᷑ qui factis
negat: doc & ad corinthios nisi inspũ
scõ id ẽ. in bonis operib c̃uersantes dñm
iħ̃m dicant. alit̃ eis ꝓdesse non posse
diuisiores qraciarũ surit

Expanded text:
et quia legimus, Qui filium non habet nec patrem habet, agnoscere ex hoc testimonio ergo operarios iniquitatis Dominus non cognoscit, etiam si virtutes sint operati, ita et Deus malis operibus denegatur. Et nemo potest dicere qui non integre credit in spiritum sanctum, vel sine causa eum verbis confitetur, qui factis negat. Docet ad Corinthios, nisi in spiritu sancto, id est, in bonis operibus conversantes Dominum Jesum dicant, aliter eis prodesse non posse. Divisiones gratiarum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi dĩ filiũ adõ uenisse credunt
& confitentur. aꝑtũ nãq diuini¬
tatis indiciũ est cogitacionũ nosse
sec reta concordia Istarũ duarũ
indĩ & patris nomine fit concor¬
inletanua maiore.

Expanded text:
i Filium, a Deo venisse credunt et confitentur. Apertum namque divinitatis indicium est, cogitationum nosse secreta. CONCORDIA. Istarum duarum in Dei patris nomine fit concorIN LITANIA MAJORI.
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝗ fideliũ inquantũ sufficit. in
quantũ gratiã suꝑne aspirationis
accepit slaprauitate ꝓximũ reuacat
si exortari ad bene ocurandũ curat
n et̃nũ regnũ uł supliciũ erranti de

Expanded text:
in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti den
Abbreviated transcription (Latin):
tuus & sepultus ẽ & resurrex̃ nos
quoq ad passionis sue similitudinõ
uoluptates & cupiditates nr̃as cru¬
cifigamus & inbabtisinate misti¬
riũ mortis sepultura resurrecti¬
onis eius imitemur. Vt si passionũ¬
eius socii fuerim: simul & gloriae
tui sumus cũ xp̃o credim: quia si¬
mul uiuemus cũ eo. Elaborandũ ẽ
itaq: ut nihil desordib ueteris ho¬
minis agnoscatur in nob xp̃s aũ non¬
ex parte. sed integer ẽ crucifixus.
ut nos ex toto moriamur peccato

Expanded text:
tuus et sepultus est, et resurrexit, nos quoque ad passionis suae similitudinem voluntates et cupiditates nostras crucifigamus, et in baptismatis mysterio mortis, sepulturae ac resurrectionis ejus exemplum imitemur, ut si passionum socii fuerimus, simus etiam tui sumus cum Christo, credimus quia simul et jam vivemus cum eo. Elaborandum est itaque, ut nihil de sordibus veteris hominis agnoscatur in nobis. ex parte, sed integer est crucifixus, ut nos ex toto moriamur peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
Sa Ambitiosus dicitur suꝑb¬
eo qđ honores ambiat: qđ ca¬
ritas non est: quia maiora ei :
esse non ambitq sumũ gradũ
inhumilitate constituit
Id est non cogitat tantũ qđ
sibi utile est sed qđ aliis utilit̃
seruiendi ministr&¬

Expanded text:
sa. Ambitiosus dicitur superbueo quod honores ambiat, quod charitas non est, quia major aliis esse non ambit, quae summum gradum in humilitate constituit. Id est, non cogitat tantum, quod sibi utile est, sed quod aliis utiliter serviendo ministr
Abbreviated transcription (Latin):
uit plic Bẽ suã. Nontantũ¬
modo urbis suã semel incorpo¬
rando. sed &iã nr̃am hoc ut sus¬
citari debeanr. semꝑ incorda mit¬
tando

Expanded text:
it plebem suam. Non tantum verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc, ut suscitari debeamus semper in corda mittendo
Abbreviated transcription (Latin):
expositio. que recipienda sit: nã
erit in potestãte. lectoris: uinculũ
animȩ corpus occidit. et quia
paulus obministeriũ euangelii¬
corpus acceperit consequenter
xp̃i uinctus sit appellatus. Ambu¬
lare credendus est digne. quin¬
greditur ꝑ eum qui dicit. ego su
uia. & non declinat neque ad dex¬
terã neq: ad sinistrã & auercit
pedem suũ ab omni uia mala. Cũ¬
pletus que in eo ad ño gressus

Expanded text:
expositio, quae recipienda sit, necne, erit in potestate lectoris: Vinculum animae, corpus hoc dici, et quia Paulus ob ministerium Ecorpus acceperit, consequenter Christi vinctus sit appellatus. Ambulare credendus est, qui ingreditur per eum qui dicit: Ego sum via, et non declinet, neque ad dexteram neque ad sinistram , et avertit pedem suum ab omni via mala, completurque in eo: A Domino gres
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ qr ex ipso na¬
ta ẽ misericordia & tam̃ iunior il¬
lo nonẽ.
eg ds̃gocius conso¬
lagiorus qͥ comolat mus

Expanded text:
 ex ipso nata est misericordia, et tamen junior illo non est. Et Deus totius consolationis, qui consolatu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ Neatus qui in conspectudi ius¬
tus ẽ atꝗ laudabilis. Euenit
quippe ut laudent homines
cũ qui nonẽ laudabilis. &ei de¬
traliant qͥminimȩ detractio¬
ni dignus ẽ. Solus dr̃ & in laude
&inuituperatione iustus iudex
nacedenges inomnibus man

Expanded text:
m. Beatus qui in conspectu Dei justus est, atque laudabilis. Evenit quippe, ut laudent homines eum, qui non est laudabilis, et ei detrahant, qui minime detractione dignus est. Solus Deus, et in laude, et in vituperatione justus est judex. Incedentes in omnibus man
Abbreviated transcription (Latin):
eximaniuit. Ex inanitio
autem est dõ uerbo eorũ que lu¬
mana sunt ꝓpt̃ unitatẽ ad carnẽ
quae dispensatiua facta est. Exi¬
naniuit non formã suã mutans.
sed formã serui accipiens. Mequi
conuersus aut transmnutatus in
hominẽ amissa in cõmutabili stabi¬
litate. sed tamquã uerũ homi¬
nẽ suscipiendo ipse susceptor
insimilitudine hominũ factus
ñ sibi sed eis quibus in homine
apparuit. Dĩ filius dõ patri na¬
tura aequalis habituminor. In
forma enĩ serui quã accepit
minor ẽ patra. Informa autẽ dĩ
inqua erat. &iã ante quã hanc ac¬
copiss& equalis ẽ patri ergo quia
forma dĩ accepit formã scrui
utrũquae ds̃ utrũq homo Sed
ut rũquae ds̃ ꝓpt̃ accipientẽ dm̃.
utrũquae autẽ homo ꝓpter ac¬
ceptũ hominẽ. Neque enĩ suscep¬
tionẽ illa alterũ eorũ in alterũ
conuersũ atquae mutatũ est nec
diuinitas quippe increatura mu¬
tata est ut desister& esse diuini
tas nec creatura indiuinitate

Expanded text:
exinanivit. Exinanitio autem est, Deo verbo eorum, quae humana sunt, aut propter unitatem ad carnem, quae dispensative facta est. Exinanivit, non formam suam mutans, sed formam servi accipiens, neque conversus aut transmutatus in hominem, amissa incommutabili stabilitate, sed tanquam verum hominem suscipiendo, ipse susceptor. In similitudine hominum factus, non sibi, sed eis, quibus in homine apparuit. Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor, in forma enim servi quam accepit, minor est Patre, in forma autem Dei, in qua erat etiam, antequam hanc accepisset, aequalis est Patri. Ergo quia forma Dei accepit formam servi, utrumque deus, utrumque homo; sed utrumque deus propter accipientem deum, utrumque autem homo propter acceptum hominem. neque enim illa susceptione alterum eorum in alterum conuersum atque mutatum est; nec diuinitas quippe in creaturam mutata est, ut desisteret esse diuitas, nec creatura in divinitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
kece ut eos qui sus lece
erara redimeret.
Ipse autẽ sub lege tam diu fuit:
donec baptiratus noui testam̃ti
inciper& euangeliũ predicare
quia si sublege factus non ess&.
non facile iudeos ad oboedientiã
ꝓ uocare potuiss& prũtius autẽ
sue legis & sui generis uidebant᷑

Expanded text:
e, ut eos qui sub lege erant, redimeret. Ipse enim sub lege tam diu fuit, donec baptizatus Novi Testamenti inciperet Evangelium praedicare: Qui si sub lege factus non esset, non facile Judaeos ad obedientiam provocare potuisset. Promptius autem suae legis et sui generis
Abbreviated transcription (Latin):
his qui sublege erant tam quã
sublege essem: ut eos qui sublege
erant lucri facerẽ Gentes autẽ
poterat alienos alege saluare.
&iam si sublege non ess&¬
ositus ut ad optionẽ
pilaorũ reciperemus
Idest non facile nos natura iudȩi.
uocatione illius reciperemus
si factus sublege non ess& prom¬
tius fuit ut aduitã legis filios
inuitar& legis assertor
qũo autẽ estis pibu misir

Expanded text:
His qui sub lege erant, tanquam essem sub lege, ut eos qui sub lege erant lucrifacerem. Gentes autem poterat alienas a lege salvare, etiam si sub lege non fuositus. Ut adoptionem filiorum reciperemus. Id est, non facile nos natura Judaei vocationem illius recepissemus, si factus sub lege non esset. Promptius fuit, ut ad vitam legis filios invitaret legis assertor. Quoniam autem estis filii
Abbreviated transcription (Latin):
ia Hoc dicens ex ip¬
sorũ confessione uolebat in¬
tellegi qđ in eũ non credendo
in regno di aboli esse elegissent
qđ utiq aduersũ se diuisum
stare ñ poss& Eligant ergo
pharisei qđ uoluerint si sata¬
nas satanan non potest eicere:
nihil contra đm qđ dicerent
inuenire potuerunt: Si autẽ
potest: multo magis sibi ꝓspi¬
ciant & recedant de regno ei:
quo aduersum se diuisũ stare
non potest. In quo autẽ dñs¬

Expanded text:
ia? Hoc dicens, ex ipsorum confessione volebat intelligi quod in eum non credendo in regno diaboli esse elegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint. Si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent, invenire potuerunt. Si autem potest, multo magis sibi prospiciant et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum stare non potest. In quo autem D
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ mole peccata patiebatur
imperio quia in cordib: infidelium
sine ulla contradictione quiesce¬
bat unde &alibi princeps mundi
uocat᷑ dicente dño uenit enim
princeps mundi & in me nihil in¬
uenit : &iterũ nunc princeps mun

Expanded text:
adventum male pacato potiebatur adventum male pacato potiebatur imperio, quia in cordibus infidelium sine ulla contradictione quiescebat. Unde et alibi princeps mundi vocatur, dicente Domino: Venit enim princeps mundi, et in me nihil inveniet . Et iterum: Nunc princ
Abbreviated transcription (Latin):
tus quẽ confitent᷑ & magi qui con¬
tra morsen &aaron faciebant di¬
centes digitus đi est iste quo & ta¬
bule lapideȩ scripte sunt in monte
sina Igit᷑ manus &brachiũ dĩ filius ẽ:
spũ scĩ: una substantia ẽ non te scan¬
dalie & membrorũ inequalitas: cũ
edific& unitas corporis aliter digi
unicuiq ꝓpria siue hominũ siue
angelorũ Innullis enim membris
nr̃is magis appar& partitio quã
indigitis quod autẽ dixit ꝑ uenit
inuos regnũ dĩ Regnũ dĩ nunc dicit:
quo damnant᷑ impii & afidelib: de
peccatis suis pęnitentiã nunc agen¬
est dequo alibi regnũ dĩ intra uosẽ
siue ueni& nos regnũ dĩ illut sub¬
lime soliũ de quo iohannes a gebat:
penitentiã agite: ad ꝓpinquabit
enim regnũ cęlorũ. cũ portis
armatus cus todie atriũ
suũ in pace s̃ eaq: possid&
Fortẽ diabolũ atriũ uero illius:
mundũ qui in maligno positus est
appellat: In quo usq ad saluatoris

Expanded text:
tus quem confitentur et magi, qui contus quem confitentur et magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Igitur manus et brachium Dei Filius est, sancti una substantia est. Non te scandalizet membrorum inaequalitas, cum aedificet unitas corporis. Aliter: Digiunicuique propria, sive hominum, sive angelorum. In nullis enim membris nostris magis apparet partitio quam in digitis. Quod autem dixit, Pervenit in vos regnum Dei, regnum Dei nunc dicit quo damnantur impii, et a fidelibus de peccatis suis poenitentiam nunc agenest, de quo alibi: Regnum Dei intra vos est, sive veniet vobis regnum Dei, illud sublime solium, unde Joannes aiebat: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum. Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet. Fortem, diabolum; atrium vero illius, mundum qui in maligno positus est appellat, in quo usque ad Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
eicio demonia pihi ur̃i
ia quo eiciunit: Id eo ip¬
Dix̃ hoc utiq dediscipulis
suis illius populi filiis. qui certi
discipuli dñi iħu xp̃i bene sibi
conscii fuerant nisi se malarũ
artiũ ab ono magistro didicis¬
se. ut in principe de moniorũ
inquid ipsi ignobilia & contẽp¬
tibilia huius mundi in quib: non artifi¬
ciosa malignitas sed sca simplicitas mee
uirtutis appar& ipsi testes mei iudices
erunt ur̃i aliter. filios iudȩorũ exor¬
cistas gentis illius exmore significat
quiad inuocationẽ eiciebant dȩ mo¬
nes & cohatat eos interrogatione
prudenti ut confiteant᷑ sp̃s sc̃i esse
opus qđ si expulsio inquid dȩmonũ
infiliis ur̃is: deo non demonib: depu¬
tat᷑ quare in me idem opus non
eandem habeat causam Ergo ipsi
uestri iudices erunt non potestate
sed comparatione dũ illi expulsio¬
nẽ de monũ đo ad signant uos bel¬
zebub principi dȩ moniorũ
porro si iadicito di eicio
demoonia ꝓpecgo ꝑ uenit
iat uos recdũ dĩ Iste est digi¬

Expanded text:
ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipDixit hoc utique de discipulis suis, illius populi filiis, qui certe discipuli Domini Jesu Christi bene sibi conscii fuerant, nihil se malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum  ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices erunt vestri. Aliter: Filios Judaeorum, exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones. Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur Spiritus sancti esse opus. Quod si expulsio inquit daemonum in filiis vestris, Deo, non daemonibus deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo assignant, vos Beelzebub principi daemoniorum. Porro si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digi
Abbreviated transcription (Latin):
Sinus habraa requies ẽ be¬
atorũ pauperũ quorũ est
regnũ celorũ quo post hanc
uitã recipiuntur. Sepultura
inferni poenarũ ꝓfunditasq
suꝑbos & inmisericordes post

Expanded text:
Sinus Abrahae, requies beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, in quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni, poenarum profunditas, quae superbos et immisericordes post
Abbreviated transcription (Latin):
licitus sec ut urã & quia ipsius mox
futura fuerat resurrectio p̃sentis
posuit tẽporis uerbũ ꝓpt̃ significan¬
dã celeritatẽ. Illorũ aũ quõ in scłm dif¬
fercur finẽ ñ ait uiuitis sed uiuetis.
Duas ergo resurrectiones suã scilic&
mox futurã & nrãm in scłi finẽ secu¬
turã. Duob uerb p̃sentis tẽporis &
futuri elegant᷑ breuit̃q ꝓmisit.

Expanded text:
licitus secuturam? Et quia ipsius mox licitus secuturam? Et quia ipsius mox futura fuerat resurrectio, praesentis posuit temporis verbum, propter significandam celeritatem: illorum autem quoniam in saeculi differtur finem, non ait, vivitis, sed vivetis. Duas ergo resurrectiones, suam scilicet mox futuram, et nostram in saeculi fine secuturam, duobus verbis, praesentis temporis et futuri, eleganter breviterque promisit.
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita man& cũ electis: ui sibi¬
lit̃ utiq: eis gratiã suȩ cognitionis
exib&. rãxel inquã uos or¬
panos uenuaoo aduos.
Videbatur in fidelib: quia moriens
incruce . ut dñs discipulos relinquer&
orfanos: sed ñ reliqͥd orfanos quib: & p̃¬
buit seipsũ uiuũ post passionẽ suã in
multis argum̃tis ꝑdies quad raginta.
& post dies decẽ ad sũptionis suae sp̃r
sc̃ĩ. illis deceł carismata donauit: ubi
ipsũ xp̃m ad eos uenisse: nullus abigit.
qui in separabilẽ scãe trinitatis natu¬
rã uirtute &operatione esse cognoũ.
adhuc modicũ egmuidus
meiã ñuiderit. CHodicũ erat
usq: ad tẽpus explete passionis: ex
quo illũ reꝓbi uidere ñ ualebant.
Soli x enĩ iusti qui matte illius fuerat
contristati. gaudiũ resurrectionis
ei. uidere meruer̃. uos aũ uide¬
gis ce quia eco uiuo eguos
uidẽ quia ego inuo&
illos aũ defuturo eẽ uicturos: nisi
facita xiã carnis utiq resurgentis.
qualis inipso p̃cedebat & illis ẽ pol¬

Expanded text:
ectis, visibiliter utique eis gratiam suae cognitionis exhibet. Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Videbatur infidelibus, quia moriens in cruce, ut Dominus discipulos relinqueret orphanos, sed non reliquit orphanos, quibus et praebuit seipsum vivum post passionem suam in multis aret post dies decem assumptionis suae Spiritus sancti illis de coelo charismata donavit, ut ipsum Christum ad eos venisse nullus ambigit, qui inseparabilem sanctae Trinitatis naturam virtute et operatione esse cognovit. Adhuc modicum, et mundus me jam non videbit. Modicum erat usque ad tempus expletae passionis, ex quo illum reprobi videre non valebant; soli etenim justi, qui morte illius erant contristati gaudium resurrectionis ejus videre meruerunt. Vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos Quid est, quia egillos autem de futuro esse victuros, nisi etiam vitam carnis, utique resurgentis, qualis in ipso praecedebat, et illis est pol
Abbreviated transcription (Latin):
egerau. In et̃nũ nãq man&
cũ scĩs: quos exĩnhac uita sõꝑ inui¬
sibilit̃ intus in lustrat. & infuturo
ad contẽplandã ꝑpetuo spe sue
maiestatis introducit. Sp̃in ue
rigattis quẽ hic mndus
tõ potest accipene quia
Ñuidit eũ mescit eum.
Nundũ aũ appellat homines
mundi huius amori datos. Mun¬
dus ergo eũ accipere ñ potest: idẽ
mundiales homines. quia ñ ha¬
bent inuisibiles caritatis oculos
quib: solũ modo sp̃s sc̃s uideri po¬
test & sciri.& sciendo intelligi.
uos aũ coquos cegis eũ quia
apuduos cnamesit et in
infideles ante passionẽ incarne
uider̃ sed quia filius dĩessex quia
paraclitus adõ missus in mundũ:
ñnisi fideles scire potuer̃. Sp̃m
autẽ sc̃m. neq: ocuł uidere infideles
neq: animo ualebant cognoscere:
quia ñ indutus humanitate disci¬
puł a paruit. sed ita ad eos uenire
ita aput eos maluit manere : ut
in ipsis eorũ cordib gratissimã sibi

Expanded text:
ernum. In aeternum namque manet cum sanctis, quos et in hac vita semper invisibiliter intus illustrat, et in futuro ad contemplandum perpetuo speciem suae majestatis introducit. Spiritum ritatis, quem mundus non potest accipere, quia non videt eum, nec scit eum. Mundum autem appellat homines, mundi hujus amori deditos. » Mundus ergo eum accipere non potest, id est, mundiales homines, quia non habent invisibiles charitatis oculos, quibus solummodo Spiritus sanctus videri potest et sciri, et sciendo intelligi Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in lvatorem et infideles ante passionem in carne viderunt; sed quia Filius Dei esset, quia Paraclitus a Deo missus in mundum, non nisi fideles scire potuerunt: Spiritum autem sanctum neque oculis videre infideles, neque animo valebant cognoscere, quia non indutus humanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere, ut in ipsis eorum cordibus gratissimam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
quia & quos eligere possit ignorat.
Hec autem piscatio post dñi resur¬
rectione facta insolã dexterã mis¬
sa est. quia aduidendum claritatis
eius gloriã sola electorũ ecclesia
ꝑting& que desinistro opere nil
habebit . In illa piscatione p̃multi¬
tudine piscium recerumpitur.
quia nunc ad confessionẽ fidei &iã
cũ electis reꝓbi tanti intrant: qui
ipsam quoquae ecclesiam heresibus
scindant. Inista uero piscatione &
multi pisces & magni capiuntur
& rete non rumpie : quia scã eleo¬
torum ecclesia in continua aucto¬
ris sui pace requiescens. nullis iam
dissensionib dilaniatur. ciser̃¬

Expanded text:
quia et quos eligere possit ignorat: quia et quos eligere possit ignorat: haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electorum Ecclesia pertinget quae de sinistro opere nihil habebit. In illa piscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei, etiam cum electis reprobi tanti intrant, qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant: in ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electorum Ecclesia in continua auctoris sui pace requiescens, nullis jam dissensionibus dilaniatur. C
Abbreviated transcription (Latin):
stabat. ac siipsum resurrectionis suae
misteriũ rebus discipulis loqueree
dicens. Iam uob inmari ñ apareo.
quia uobiscũ inꝑturbationis fluc¬
tibus non sum .I. acta est autẽ dis¬
cipulis piscationis magna difficul¬
tas. ut magistro uenientẽ fier&
amirationis magna sublimitas.
qui protinius dix̃ eis. mia¬
gige indexgeram naui¬
qu rege etinuenetis.
Dis inicõ a euuangelio legitur qr
dñs iussit ut adpiscationẽ retia
mitcerentur. ante passionẽ uide
surger&: mitti quidẽ rete adpis¬
candũ iub&: sed utrũ indexteram
an insinistrã mitti deb&x ñiub&¬
Inilla piscatione tanti capti sunt:
ut retia rumperentur : Inista autẽ
& multi capti sunt: & retia rupta
ñsunt. Quis uero nesciat bonos
dextera. & malos sinistra figurari.
Illa ergo piscatio inqua specialit̃
inqua parte mitti rece debeat
noniubetur. presentem ecclesiam
designauit. quaebonos simulac ma¬
los colligit. nec eligit quos trahat.

Expanded text:
stabat, ac si ipsum resurrectionis suae stabat, ac si ipsum resurrectionis suae mysterium rebus discipulis loqueretur dicens: Jam vobis in mari non appareo, quia vobiscum in perturbationis fluctibus non sum. Facta est autem discipulis piscationis magna difficultas, ut magistro veniente fieret admirationis magna sublimitas. Qui protinus dixit eis: Mitite in dexteram navigii rete, et invenietis. Bis in sancto Evangelio legitur quia Dominus jussit ut ad piscandum retia mitterentur, ante passionem videlsurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dextram, an in sinistram mitti debuIn illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur: in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos in dextera, et malos in sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designavit quae bonos simul ac malos colligit; nec eligit quos trahat,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis ex hiberi aut uix aut nul¬
latenus possunt. que ergo ad pec¬
catum implicant: adhec necesse
est ut post conuersionẽ animus
ñ recurrat¬
at manie augemi iã
facgo sgegit ib̃s inligiore
li quia ih̃s est. dicit erqo eis.
ƿueri mũquid pul. menita¬
niũ has egis res poraderunt
i Queri potest curdis¬
cipulis in mari laborantib post
resurrectionẽ dñs in littore ste¬
tit quiante resurrectionẽ suã
coram discipulis influctib maris
ambulauit. Cuius rei ratio festine
cognoscitur. si ipsa quȩtuno in¬
erat causa pensetur. quid enim
mare. nisi p̃sons seculũ significat.
quod secausarũ tumultu & un¬
dis uitae corruptibilis in lidit.
quid ꝑ soliditatem littoris: nisi illa
ꝑpetuitas. quietis aternae figurat᷑.
quia igitur discipuli adhuc fluc¬
tib mortalis uitae inerant in mari
laborabant. Quia hȩc redẽptor nost.
iam corruptionẽ carnis excesserat
post resurrectionẽ suam in littore

Expanded text:
peccatis exhiberi aut vix aut nulpeccatis exhiberi aut vix aut nullatenus possunt. Quae ergo ad peccatum implicant, ad haec necesse est ut post conversionem animus non recurrat. Mane autem jam facto stetit Jesus in littore; li quia Jesus est. Dicit ergo eis Jesus: Pueri, nunquid pulmentarium habetis? Responderunt ei: Non. Quaeri potest cur discipulis in mari laborantibus post resurrectionem Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suam coram discipulis in fluctibus maris ambulavit? Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare nisi praesens saeculum significat? quod se causarum tumultu et undis vitae corruptibilis illidit. Quid per soliditatem littoris, nisi illa perpetuitas quietis aeternae figuratur? Quia igitur discipuli adhuc fluctibus mortalis vitae inerant, in mari laborabant; quia vero Redemptor noster jam corruptionem carnis excesserat, post resurrectionem suam in littore
Abbreviated transcription (Latin):
tdomas quidicitur didimus: &
nathanaħ quierat achanna gali¬
lea & filii zebedei &alii ex discipu¬
lis eius duo dixit eissimon petrus
uado piscari. dicunt ei. uenim:
& nos tecũ. Et exierunt & ascen¬
derunt in nauem : & illa nocte
nihil ceperunt. Queri enĩ potest
cur petrus quipiscator ante con¬
uersionẽ fuit: post conuersionẽ
adpiscationẽ rediit cũ ueritas di
cat. Nemo mittens manũ suã in
aratrũ. & aspiciens retro aptus ẽ¬
regno di Cur repetit quod dere¬
liquid. sed siuirtus discretioms in¬
penditur. citius uide e quia nimirũ
negotium: quod ante conuersi¬
onẽ sine peccato extitit. hoo &iã
post conuersionẽ culpa repetere
ñ fuit. Nampiscatorẽ petrũ mn a¬
theũ uero thelonariũ scimus
et post conuersionẽ suã ad pisca¬
tionẽ petrus rediit. matheus
uero ad telonei negotiũ non re¬
diit. Quia &aliut est uctũ ꝑpis¬
cationem querere : aliud telo nei
lucris exertitia augere. Sunt
enĩ pleraquae negotia que sine

Expanded text:
citur Didymus, et Nathanael, qui erat a Cana Galilaeae, et filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo. Dicit eis Simon Petrus: Vado piscari. Dicunt ei: Venimus et nos tecum. Exierunt et ascenderunt in navem, et illa nocte nihil ceperunt. « Quaeri enim potest cur Petrus, qui piscator ante conversionem fuit, post conversionem ad piscationem cat: Nemo mittens manum suam in aratrum, et aspiciens retro, aptus est-regno Dei? Cur repetit quod dereliquit? Sed si virtus discretionis impenditur, citius videtur quia nimirum negotium quod ante conversionem sine peccato exstitit, hoc etiam post conversionem culpa repetere non fuit. Nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonarium scimus; et post conversionem suam ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non rediit: quia aliud est victum per piscationem quaerere, aliud telonei lucris exercitia augere. Sunt enim pleraque negotia quae sine
Abbreviated transcription (Latin):
Panis intelligit᷑ caritas: ꝓpt̃ ma¬
iorẽ appetitũ & tam̃ nec ossariũ
ut sine illa c&era nihil sint: Sic̃
sine pane m̃sa in obsẽ cui ẽtraria
ẽ cordduritia quam lapidi conpa¬

Expanded text:
panis intelligitur charitas propter appetitum tam necessarium, ut sine illa caetera nihil sint, sicut sine pane inops est mensa. Cui contraria est cordis duritia quam lapidi compa
Abbreviated transcription (Latin):
Quia panis corpus confirmat:
uinũ uero sanguinẽ operatur
in carne: hic ad corpus xp̃i mrs¬
minici calicis aqua misc&ur.
ad testante enim iohanne: aq
populisunt &neq aquã solam
neq solũ uinũ sicut nec grani
frum̃tũ solũ sine aq admixtio¬
ne &confectione in panẽ cui¬
quã lic& offerre netalis ui¬
delic& oblatio quasi capud.
tionis amore pati potuisse. uł
nos sine illius passione saluari
ac patri offerre posse confin¬
gat qđ autẽ dicit. hic ẽ san¬
guis m̃s noui testam̃ti ad dis¬
tinctionẽ respicit u&eris testam̃ti
qđ hircorũ & uitulorũ est sanguine
dedicatũ
dico aũ uosis nĩdizã

Expanded text:
Quia panis corpus confirmat, vinum vero sanguinem operatur in carne, hic ad corpus Christi mysminici calicis aqua miscetur. At testante enim Joanne, aquae populi sunt , et neque aquam solam neque solum vinum, sicut nec granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione in pane cuiquam licet offerre, ne talis videlicet oblatio, quasi caput e redemptionis amore pati potuisse, vel nos sine illius passione salvari, ac Patri offerri posse, confingat. Quod autem dicit: Hic est sanguis meus Novi Testamenti, ad distinctionem respicit Veteris Testamenti, quod hircorum et vitulorum est sanguine dedicatum . Dico autem vobis: N
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑ caritatẽ nob̾ inuicẽ serui¬
entes. Moudebem: descriptu¬
rarũ inde p̃tatione ẽteudere
& dicere circũ cisio melior. ẽ
mo allegoria uana.ẽ. &ũbrati¬
ca & nullius ueritatis fulta ra¬
dicib. ex his enĩ ẽcentionib int̃
iudȩos &gentiles . tunc tẽ paris
ꝓuocationes parit̃ nascebant᷑ &
inuidiȩ.
pñs ett si p̃occupatus
puerit hocno inala quo

Expanded text:
itatem, nobis invicem servientes, non debemus de scripturarum interpretatione contendere, et dicere, Circumcisio melior est,mo allegoria vana est, et umbratica, et nullius veritatis fulta radicibus, ex his enim contentionibus inter Judaeos et Gentiles tunc temporis provocationes pariter nascebantur et invidiae. Fratres, et si praeoccupatus fuerit homo in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
Sic obseruatores suos pharise¬
os conuincit. ut eosdẽ &iã aua¬
rioie condempnex. Siuos inquiđ
insabbato asinũ aut bouẽ aut
aliud quo lih& animal input eũ
decidens eripere festinatis: Non
animali sed uestre auaritiȩ con¬
sulentes: quanto magis ego ho¬
minẽ. qui multo melior eit pe¬
core. debeo liberare. Conguen¬
ter quȩ hrdropicũ. animali
quod cecidit input eũ conpara¬
uit. humore enim laborabat:
Sicut illam mulierẽ. quã decẽ
&octo annis alligatã dixerat.
& ab eađẽ alligatione soluebat :
comparauit iumento quod solui¬
tur ut ad aquã ducatur Et bene
ut roquȩ loco houem posuit as
num. quia siue sapientes quos¬
quȩ & hebetes siue ut supra dic¬
tum est ut sumquȩ populum sig¬
nificare sentiamus. Eum uidebi¬
cex cuius ceruicẽ iugum legis.
atriuit. at que eum quẽ qui lib&
seductor repperie quasi brutũ
aninial & nulla ratione renitens
quo uoluit errore subtraxit. om¬
nes saluator adueniens satane
uinculis adstrictos. omnes inimo

Expanded text:
Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum aut bovem, aut aliquid quodlibet animal in puteum decidens eripere festanimali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? Congruenterque hydropicum animali, quod cecidit in puteum, comparavit, humore enim laborabat, sicut illam mulierem quam decem et octo annis alligatam dixerant, et ab eadem alligatione solvebat. Comparavit jumento, quod solvitur, ut ad aquam ducatur, et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, utrumque populum significari sentiamus, eum videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor reperit, quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo
Abbreviated transcription (Latin):
Bene iustus & timoratus dicitur
quia dificile iustiasine timore
custoditur bene iustus: quia
non suam sed populi gratiã re¬
qui rebat cupiens ipse corpo¬
ree uinculis fragilitatis ab¬
solui. sed ex pectans uidere pro¬
missum Sciebat enim qr beati
oculi qui uiderunt: sed doneo¬

Expanded text:
Bene justus et timoratus dicitur, quia difficile justitia sine timore custoditur. Bnon suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. n
Abbreviated transcription (Latin):
Tallax ẽ. gratia laudis quã ab
homine accipit uana pulchritudo
castitatis uł operationis boue quã
hominib: ostentao: ania que ti¬
more care diuino. mulaen¬

Expanded text:
allax est gratia laudis, quam ab homine accipit, vana pulchritudo castitatis vel operationis bonae, quam hominibus ostendit anima quae timore caret divino; a
Abbreviated transcription (Latin):
ige erig et erũ manius
drã. enat cũ ildio. Mag¬
na opera dñi exquisita in om̃s
uoluntates ei : Etce eñi unũ
zachariae silentiũ ñ ipsi tantũ
cũdatꝰ ad poenã incredulitatis
& signũ credenti ꝓficit: sed&
cũ aufertꝰ om̃s uicinos eius
miraculo actimore stupe fac̃.
Om̃a circũ quaq montana fama
nati ꝓphiexe ꝑfundit. Om̃s qui
audire poterant ad ꝑquiren¬
dũ diligentius pueri qui natus
.ẽ. modũ seatũq sollicitat. Vt
his uidelic& adꝗ hui. modi fu¬
auspicuis itẽq ut ita dixerim
p̃cursori ueritatis p̃currentia
signa p̃beant
eg zacharrias

Expanded text:
e erit, etenim manus Domini erat cum illo. Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus . Ecce enim unum Zachariae silentium, non ipsi tantum cum datur ad poenam incredulitatis, et signum credendi proficit, sed et cum aufertur, omnes vicinos ejus miraculo ac timore stupefacit. Omnia circumquaque montana fama nati prophetae profundit. Omnes qui audire poterant, ad perquirendum diligentius pueri qui natus est modum statumque sollicitat, ut his videlicet atque hujusmodi fuauspiciis, iterque ut ita dixerim praecursori veritatis praecurrentia signa praebeant. Et Zacharias
Abbreviated transcription (Latin):
Dȩnã predicit: ut quẽ pudor ñ ui¬
cerat corrigant denuntiosa sup¬
plitia. Sed & hodie quoq & insem¬
piternũ ue homini illi qui ad m̃sam
dñi malignus accedit: qui insidus
m̃te inquinatus: qui prȩcordus
alico scelere pollutus mysteriorũ
xp̃i oblationib sacro sc̃ĩ partici¬
pare ñ m&uit
Borũ erat illa
si zatus rẽ puiss& bomo ille

Expanded text:
enam praedicit, ut quem pudor non vicerat corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque et in sempiternum vae homini illi, qui ad mensam Domini malignus accedit, qui insidiis mente inquinatus, qui in praecordiis aliquo scelere pollutus, mysteriorum Christi oblationibus sacrosanctis participare non meruit. Bonum erat ei, si natus non fuisset homo i
Abbreviated transcription (Latin):
iauu uitatis contra liennã que oiusdẽ
mari incuius ripa sita est nomen
pulohid: &iã hadriatici dedit Ioppe oppi¬
dũ palestine est maritimũ intribu
adan. Iconiũ ciuitas est licaoniae &¬
est altera incilicia. Libie ꝓuintie¬
due sunt una crrenaica dequa¬
ris magni litcore. itaqua nunc¬
e. diospolis appellatur. hicaoniȩ
puintiae ase est. est & alia eiuidẽ
nominis ciuitas infrigia minore.¬
Littra ciuitas est licaonie. Licia
ꝓuntia est anȩ. media amadai
ia foth appellata sunt autẽ inter¬
flum̃ indũ regiones iste aracusia.
partlira assrria quascriptura sacra
uniusas sepe media nomina uocat.
machedonia ꝓuintia grecorum ẽ
uirtutib alaxandri magni nobilior¬
genenns. facta iniletus ciuitas masia ẽ ubi
paulus maiores ophesiorũ allo qui¬

Expanded text:
ivitatis contra Ravennam, quae eidem mari, in cujus ripa sita est, nomen etiam Adriatici dedit. Joppe oppidum Palaestinae est maritimum in tribu Dan. Iconium civitas est Lycaoniae,et altera in Cilicia. Libyae provinduae sunt, una Cyrenaica, deris Magni littore sita, quae nunc Diospolis appellatur. Lycaonia provincia Asiae est. Est et alia ejusdem nominis in Phrygia minore.Lystra civitas est Lycaoniae. Lycia t Asiae. Media a Madai Japeth appellata. Sunt autem interflumen Indum regiones istae, Aracusia, Parthia, Assyria, quas Scriptura sacra universas saepe Mediae nomine vocat. Macedonia provincia Graecorum est, virtutibus Alexandri Magni nobilior facta. Miletus civitas in Asia est, ubi Paulus majores Ephesiorum alloq
Abbreviated transcription (Latin):
iħis nazareus ẽ uocatus hab& ex
clesiã in loco quo angelus adbeatã
mariã euuangeli⁊ aturus intrauit.
lab& & aliã ubi dñs est nutritus.
n eapolis est ciuitas ẽ cariȩ que est
tarũ gentium iuxta mare ponticũ
qđ asiã & eoropã disterminat. Et
propt̃ plurimã hostiorũ danuuii
infusionẽ dulcius esse ceteris cog¬
nosctour. pamphelia prouintia ẽ asie.
phaphus ciuitas est incipro insula.¬
pergon ciuitas est pamphtlia ꝓuintiȩ¬
phrlippis ciuitas est in prima parte
machedonie ꝓtholomaias ciuitas ẽ
iudeae iuxta montẽ carmelũ est &¬
altera inpentapoli ꝓuintia africe.¬
dalmantis puteolis ciuitas coloniȩ cam paniȩ

Expanded text:
 Nazareus vocatus. Habetque ecclesiam in loco quo angelus ad beatam Mariam evangelizaturus intravit, sed et aliam ubi Dominus est nutritus. Neapolis, civitas Cariae, quae est tarum gentium juxta mare Ponticum, quod Asiam et Europam disterminat, et propter plurimam ostiorum Danubii infusionem, dulcius caeteris esse cognoscitur. Pamphylia provincia est Asiae. Pamphus civitas est in Cypro insula.Pergen civitas est Pamphyliae proviPhilippis civitas est in prima parte Macedoniae. Ptolomais, civitas est Judaeae, juxta montem Carmelum. Est et altera in Pentapoli provinciae Africae. Puteolis civitas colonia Campani
Abbreviated transcription (Latin):
pendendã misericordiã. adre¬
ferendas dõ gratias oculũ abu¬
erat : sed ad liumilitatis custodiã
ñhabebat: & quid ꝓdest : qđ con¬
tra hostiũ insidias. pene tota
ciuitas caute custoditꝰ. si unũ
foramen aꝑtũ relinquit̾. unde
abostibus intretur:

Expanded text:
pendendam misericordiam, et rependendam misericordiam, et referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat, et quid prodest, quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur unde ab hostibus intretur.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bonũ. autꝰ sem& ipsis habere
estiment. aut sibi datũ desuꝑcre
dunt ꝓͦ suis se hoc accepisie me¬
ritis putant: aut certe.cũ iactant
se habere qđ ñ habent. aut despeo¬
dis ceteris. singularit᷑ uideri ap¬
petunt habere qđ ñhabent: qua
phariseus iste iactantiȩ peste:
laborasse dep̃hendit̾: qui lidcir¬
co de tẽplo abiq iustificatione
descendit qr bonoꝵ operũ meri¬
ta sibi quasi singularit̃ tribuens:
oranti publicano se prȩtulit.
ieiu: ao BiS iNSaBBago. de¬
citnas do ociranũ ꝙ possideo.¬
Hieiuno ezechihel ꝓph&a deos¬
tensis sibi cȩli animalib scribit.:
& totũ corpus. plenũ oculis. in cir¬
cuitu ipsorũ quattuor. corpora
quippe animaliũ. id circo plena
oculis describunt᷑. quia scorũ ac¬
tio ab omni parde circũ specta
est: bona desiderabilit̃ ꝓuidens.
mala sollerter cauens: Sed nos
sepe: dũ aliis reb: intendimus.
fit ut alia neglegam: &ubine
habemus. Nã ecce phariseus.
ad exibendã abstinentiã. ad in¬

Expanded text:
cum bonum aut a semetipsis habere aestimant, aut sibi datum desuper pro suis se accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent, aut despectis caeteris singulariter videri appetunt habere quod habent, qua Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit: Et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum , quatuor corpora quippe animalium quatuor, idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus, et ubhabemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad im
Abbreviated transcription (Latin):
Ttantẽ dixit non sedentẽ
stabat cũ martrre suo &
pugnabat quasi in prelio cons¬
titutus ille lapidabatur. &
iłis suscipiebat plagas
ecce uideo celos aꝑtos

Expanded text:
tantem dixit, non sedentem, stabat cum martyre suo, et pugnabat quasi in praelio constitutus. Ille lapidabatur, et Jesus suscipiebat plagas. Ecce video coelos apertos
Abbreviated transcription (Latin):
gentilitatis uidelic& errore liberat.
qui ẽ mediator di & hominũ sui nos
in enarrabili sac ram̃to unda purificat :¬
& bonorũ operũ indum̃tis exornat.
Babtiz atorũ itaꝗ capita chrismate
liniunt ut in regno & sacerdotio ec¬
clesie delibuti Exxp̃iani nominis p̃ro¬
gatiuã accipiant : & ei. membra qͥeos
redemit & eorũ caput esse efficiua

Expanded text:
gentilitatis videlicet errore liberat, qui est mediator Dei et hominum, sui nos inenarrabili sacramenti unda purificat, et bonorum operum indumentis exornat. Baptizatorum itaque capita chrismate liniuntur, ut in regno et sacerdotio Ecclesiae delibuti et Christiani nominis praerogativam accipiant, et ejus membra, qui eos redemit, et eorum caput est, effici
Abbreviated transcription (Latin):
cio crebro uentilat su illi qui ꝑ igno¬
rantiã forte añ non babtizat is sed
tam̃ recte fidei aliquib babtrzatis.
iterũ babtizari debeant quã hoc capi¬
tulo expositam reoe quid enĩ differt
utrũ tunc ante in itiũ babtismi xp̃ĩ
an nunc sine successione eiuidẽ quisq
babtiz ee . cũ &iã ipse io hannes eos
quos infide & in nomine xp̃ilic& uen¬
turi babtr⁊ auerat : iterũ babti ⁊ an¬
dos esse p̃dica uerit dicens. ego babti
scõ Si enĩ nunc talib ad remediũ sola
cõmunicatio coporis & sanguinis xp̃i.¬
quos iohannes aqua babti ⁊ auerat:
sed tantũ sanguis ei. participatione
confirmari. Erant aũ om̃s uiri fere
duodecim. &cet̃. uerũ iudicia dĩ ha¬
brssus multa Ecce asia nuꝑ apostolorũ
nec uisitacione digna nunc & aposto¬
lico sacrato numero & ꝓphetali ẽ mu¬
ductus aduentus sui signa monstra¬
uerit. Illud in hierusalẽ hoc epheso
qẽ ciuitas grecorũ credo ut ostender&
se siue deiudeis seu gentib: credat

Expanded text:
tio crebro ventilatur, utrum illi qui per ignorantiam forte a non baptizatis, sed tamen rectae fidei aliquibus baptizati sunt, iterum baptizari debeant; quam hoc capitulo expositam reor. Quid enim differt utrum tunc ante initium baptismi Christi, an nunc sine successione ejusdem quisque baptizetur, cum etiam ipse Joannes eos quos in fide et in nomine Christi licet venturi baptizaverat, iterum baptizandos esse praedicaverit, dicento ? Si enim nunc talibus ad remedium sola communicatio corporis et sanguinis Chrisquos Joannes aqua baptizaverat, sed tantum sanguinis participatione confirmari. Erant autem omnes viri fere duodecim, etc. Verum judicia Dei abyssus multa. Ecce Asia nuper apostolorum nec visitatione digna, nunc et Apostolico sacrata numero, et prophetali est muductus, adventus sui signa monstraverit, illud in Jerusalem, hoc in Epheso, quae est civitas Graecorum. Credo ut ostenderet, se, sive de Judaeis seu gentibus credat
Abbreviated transcription (Latin):
habendo plus diligat: paraclitus.
consolat᷑ quippe int̃precat . et
sp̃s sc̃s recte paraclitus uocat : quia
corda fideliũ neint̃ hui: secłi ad uersa
deficiant celestis uita desideriis sub¬
leuat acreficit. Et eqo rocabo
patr̃e et aliũ paracligũ dabit uoe
Ostendens se ipsũ ẽẽ paraclitũ
habebant aũ & prius paraclitũ
ipsũ uidelic & dnm secũ incarne
cõmorantẽ: cũ & miraculorũ dul

Expanded text:
habendo, plus diligat? Paracletus consolator interpretatur, et spiritus sanctus recte Paracletus vocatur, quia corda fidelium, ne inter hujus saeculi adversa deficiant, coelestis vitae desideriis sublevat, ac reficit. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis. Ostendens seipsum esse Paracletum. Habebant autem et prius Paracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, c
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ illius qͥbabtiz at. refertũ sẽꝑ
esse deb& & diuini odoris nectare
& spitali unctione delibutũ unde
&iã his qͥbabtiz andi s̃. pectus deoleo
& scapule tangunt᷑ ut illius olei
scĩ uidelic& sp̃s unctione liniti.
Dequo apłs ait. Sic̃ unctio er: do¬
c&xnos deõnib: ante &retro mu¬
niti. idẽ contra om̃a prospera siue
aduersa sint circũ specti & celestiũ
animaliũ imitacionẽ ante & re¬
tro plenas oculis. Idẽ in p̃teritũ
& futurũ respicientes: salutis
sue custodiã ñ ammittant. Tan¬
git eis pectus ut cũdauid dicere
possint. Et misericordia ei : p̃ue¬
ni& me. Tangunt᷑ scapule ut cũ
eodẽ dicant & misericordia ei. sub¬
sequat me. idẽ anteriora ut bene
uelint : posteriora nefrustra uelint.
In corđ nomine sepe mens desig¬
nat᷑ sicut ẽ illut. In coto corde
meo exquisiuite. et inolei nomine
intelligit᷑ unctio sc̃i sp̃i siue opera
luminis & misericordiȩ. Cordis

Expanded text:
enim illius qui baptizatur refertum semper enim illius qui baptizatur refertum semper esse debet, et divini odoris nectare et spiritali unctione delibutum. Unde et etiam his qui baptizandi sunt, pectus de oleo, et scapulae tanguntur, ut illius olei sancti videlicet spiritus unctione liniti, de quo Apostolus ait: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus ante et retro muniti, id est, contra omnia prospera sive adversa sint circumspecti, et coelestium animalium imitatione ante et retro pleni sint oculis, id est, in praeteritum et futurusuae custodiam non amittant. Tangitur eis pectus, ut cum David dicere possint: Et misericordia ejus praeveniet me . Tanguntur scapulae, ut cum eodem dicant: Et misericordia ejus subsequetur me, id est anteriora, ut bene velint, posteriora, ne frustra velint. In cordis nomine saepe mens designatur, sicut est illud: In toto corde meo exquisivi te . Et in olei nomine intelligitur, unctio sancti spiritus, sive opera luminis et misericordiae. Cordis