comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Nolite uinculis sceculi Teneri Neclaqueis dicbuls
ugur & uinculu qua ꝑ confessionem & poenitenti c̃
pruecidistis. Nolite reformari ut liberans mcenus
ucleetis reuelure ceddm̃ & puro corde dep̃ccr
qu entoto corde amure deb&is uigiliue & orationes
sint cssiducce uobis. Becitus seruus ille quem cumuene¬
in bom̃s eieud uenerit uigilintem : Vigilundom est
inbonis operib: nondormiendum indilectationib carna¬
ubtie brissntem quas ꝑditionis fouecem fugite quia
quino nrespicit Inuccnitates & in inscenices fulscs
Melius est animum ornare quiceꝑman& quã corpi
uestimentis quod putrescit inpuluerem. Dicente qͥo¬
dam philosopho. Ridiculum est inucenitate laudẽ quee¬
rere. uolens uestimentorum suꝑ uacuas curas uanita
non sequeris turbam cdfacciendum male. M elius ẽ
te cuius ex empla diligentius sec temini eius meritis
miexiroe cdherectis. xp̃s ꝑ humilitatẽ uium nobis fec̃

Expanded text:
tatur. Nolite vinculis saeculi teneri, nec laqueis diaboli tatur. Nolite vinculis saeculi teneri, nec laqueis diaboli ligari. Et vincula quae per confessionem et poenitentiam praecidistis, nolite reformare, ut liberas manus valeatis relevare ad Deum, et puro corde deprecari quem toto corde amare debetis. Vigiliae et orationes sint assiduae vobis. Beatus servus ille, quem, cum venerit Dominus, invenerit vigilantem . Vigilandum est in bonis operibus, non dormiendum in delectationibus carnalibus. Ebrietatem quasi perditionis foveam fugite, quiaqui non respicit in vanitates et insanias falsas . Melius est animam ornare quae permanet, quam corpus vestimentis, quod putrescit in pulverem, dicente quodam philosopho: « Ridiculum est in vanitate laudem quaerere; » volens vestimentorum supervacuas curas vanitatNon sequeris turbam ad faciendum male . Melius enote cujus exempla diligentius sectamini, ejus meritis maxime adhaereatis. Christus per humilitatem viam nobis fecit
Abbreviated transcription (Latin):
cimicis fratri & filio aꝑthropo & strato clei
humilis leuiti alchuine sclutem Sol& carite
lit teris coppellire quos oculis cernere Ñ uel&.
Quia cipices cccstarum amoris magnitudinem
&x primimere concntur. uto culis legatur insyllubis
quoduideri non potest inmentib: Ideo uestrae memorca¬
rissimi germanitatis hanc castam uobis in commune dire
ut cognoscatis quantam suobis habeo sollicitudipem
Quam nec terrarum longin quitus. Nec temporum: diutur¬
nitus. Delere ueluit quominus ammonecm quos magis
diligam. Desi derans sclutis uestrae prosperitatem
& indõ credere & insceculo scire & utrumq fict
Vnum ẽ studendũ id ẽ dõ plucendum pructerut
quicquid a matur Inmundo & solum ꝑ man& quic q̃io
agitur indõ. Ideo temporidia Nontardent iterud u&er¬
Nutendentium. Dicente discipulo quem diligebat ihs̃
Nolite diligere etcquace inmundo sunt. Numquid ex
umbra panis esuriens sesaturare poterit umbrãtica
est. sueculi felicitus uera tantum modo infuturo spec¬

Expanded text:
micis fratri et filio Anthropo et Stratoclei humilis levita Alcuinus salutem. Solet charitas litteris appellare quos oculis cernere non valet: quia apices chartarum amoris magnitudinem exprimere conantur, ut oculis legatur in syllabis quod videri non potest in mentibus. Ideo vestrae, charissimi, memor germanitatis hanc chartam vobis in commune direxi, ut cognoscatis quantam pro vobis habeo sollicitudinem, quam nec terrarum longinquitas, nec temporum diuturnitas delere valuit, quo minus admoneam, quos magis 201 diligam; desiderans salutis vestrae prosperitatem et in Deo credere et in saeculo scire. Ut utrumque fiat, unum est studendum, id est, Deo placendum. Praeterit quidquid amatur in mundo, et solum permanet quidquid agitur in Deo. Ideo temporalia non tardent iter ad aeterna tendentium, dicente discipulo quem diligebat Jesus: Nolite diligere ea, quae in mundo sunt . Nunquid ex umbra panis esuriens se saturare poterit? Umbratica est saeculi felicitas, vera tantummodo in futuro exspec
Abbreviated transcription (Latin):
iuniores uestros cadmonete quia illorum sulus uestru est
mercis illorum eruditio uestra est remuneratio Quia qui ar¬
borem plantat mercedem defructuillius accipere cogitat
Heibete ceduliscentes quasi filios quatenus illiuos hãbe an
ut patres ex emplis bonis illos instruite ammonete ut ca¬
rissimos custigate ut conseruos quia haec est fraterna
curitas ut omnis quasi nos mecipsos ad coronum suꝑ nuc
beatitudinis ꝑ ducere studecctis. Aduliscentes uero senio¬
rib quasi patrib subditi estote sicut dedõxp̃olegit ino euan¬
gelio quod subditus eẽt suis parentib Siuero ds̃ homo &
dñs omnium subditus &e nonde dignatur hominib: queen¬
tomugis & uos pueri uelad uliscentis sub diti ẽẽ. debegros
magistris ur̃is. Vt proillorum boncio doctrinae profi

Expanded text:
juniores vestros admonete, quia illorum salus vestra est juniores vestros admonete, quia illorum salus vestra est merces , illorum eruditio vestra est remuneratio. Quia qui arborem plantat, mercedem de fructu illius accipere cogitat. Habete adolescentes quasi, filios, quatenus illi vos habeant ut patres. Exemplis bonis illos instruite, admonete ut charissimos, castigate ut conservos; quia 30 haec est fraterna charitas, ut omnes quasi vosmetipsos ad coronam supernae beatitudinis perducere studeatis. Adolescentes vero senioribus quasi patribus subditi estote , sicut de Deo Christo legitur in Evangelio, quod subditus esset suis parentibus . Si vero Deus homo et Dominus omnium subditus esse non dedignatur hominibus, quanto magis et vos, pueri et adolescentes, subditi esse debetis magistris vestris, ut per illo
Abbreviated transcription (Latin):
nos m&ipsos diligamus. Si quuerit quislib& quisit proximi
omnem xp̃icnum intellegere deb&. ueluti in euungelio le¬
gimus: Descmcrituno qui uulneratum adiuuauit. Item
oboedientia duplex ẽẽ deb& id est & mulu non fucere
quace prohibentur & bona facere quiceiubentur. & haec
duo idẽ curitus & oboedientia cum summa humilitate im¬
pleuntur. Haec sunt tricprueceptu quae uperient mona¬
chis postas caeli hisitaq quasi radicib aliue subcrescun
uirtutes quasi ramorum festilitus quib fructus uitaenus¬
citur c&ernce. Nec merogo scissimiputres & frutres p̃¬
sumptiosum cestimate Curuobis huec scripserem. Curitas
me conpulit inhas prorumpere litterus. Optuns uobi som
uic bonca dõ donari ut in hoc sueculo hon orem habeatis
cum omnib: & in futuro uitam a&ernam cum sc̃is dĩ. Vos
uero seniores in spũmax su&udinis sicut a postolus p̃cepi

Expanded text:
nosmetipsos diligamus . Si quaerat quislibet, qui sit proximus? nosmetipsos diligamus . Si quaerat quislibet, qui sit proximus? omnem Christianum intelligere debet, veluti in Evangelio legimus de Samaritano, qui vulneratum adjuvit . Item obedientia duplex esse debet, id est, et mala non facere quae prohibentur, et bona facere quae jubentur. Et haec duo, id est charitas et obedientia, cum summa jubentur humilitate impleri. Haec sunt tria praecepta quae aperient monachis portas coeli. His itaque quasi radicibus aliae succrescunt virtutes, quasi ramorum fertilitas, quibus fructus vitae nascitur aeternae. Nec me, rogo, sanctissimi Patres et fratres, praesumptuosum aestimate, cur vobis haec scriberem. Charitas mea me compulit in has prorumpere litteras; optans vobis omnia bona a Deo dari  Can., donari, ut in saeculo honorem habeatis cum hominibus et in futuro saeculo vitam aeternam cum sanctis Dei. Vos vero seniores in spiritu mansuetudinis, sicut Apostolus praecepit,
Abbreviated transcription (Latin):
loco inquo elegit sibi requiem dulcissimam. Sic fundite
prueces uestrus quasi presentedõ loquentes & scĩs eiꝰ
Nec sit uliud in corde ciliudore quia homo ccudit quod
os loquitur. Ds inspicit quod corcogit& quic contritũ
cor & humiliatum ds̃ nonspernit & omnis. qui se humilict
&cl tubitur. Perhumilitatem uero oboedienticm & ca¬
ritatem monachus caelum cscendit. Non ẽ igitur
lacu dabile in uestimentis habitum imitari patrum sine
obseruatione mandatorum quaceilli statuerunt dõ
seruientib Qui for̃is inoculis hominum ouis inuestim̃tis
uideri cupicat intus cutem ante conspectum dĩ procor¬
dis secr&lae ẽẽ contendat quod foris ante homines putar
cupict. Carities igitur quamds̃ p̃cepit duplex ẽẽ deb&
idẽ. dr̃ & proximi Vnaq suprunos ẽ id ẽ ds̃ Altercequi
iuxtanos ẽ id est homo. Ds &x toto corde & ex totie cenima¬
& eucdi animei diligitur iustute proximos uero sicut

Expanded text:
loco in quo elegit sibi requiem dulcissimam, sic fundite loco in quo elegit sibi requiem dulcissimam, sic fundite preces vestras, quasi praesente Deo loquentes et sanctis ejus. Nec sit aliud in corde, aliud in ore; quia homo audit quod os loquitur, Deus inspicit quod cor cogitat; quia cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Et omnis qui se humiliat, exaltabitur . Per humilitatem vero, obedientiam et charitatem monachus coelum ascendit. Non est igitur laudabile in vestimentis habitum imitari Patrum, sine observatione mandatorum quae illi statuerunt Deo servientibus. Qui foris in oculis hominum ovis in vestimentis videri cupit, intus ante conspectum Dei per cordis secreta esse contendat, quod foris ante homines putari cupit. Charitas igitur quam Deus praecepit duplex esse debet, id est Dei et proximi. Una quae supra nos est, id est Deus; altera quae juxta nos est, id est homo. Deus ex toto corde et ex tota anima et ex tota diligatur virtute. Proximos vero sicut
Abbreviated transcription (Latin):
alchuine sclutem. Ex quo uestrã beatitudinem scire
potui semꝑ amare uolui quia scĩitas uestra cordemeo
amorem infundit. Vr̃ioptans unus ẽẽ & uobis & simeri¬
tis esse nequiuissem caritte tamen fraternae dilec¬
tionis coniunctus essem. Quatenis in diemagno resur¬
rectionis omnium pasticeps essem eorum. quantus pastor
suo rege pruesentabit. Ofelix fumiliatali gaudens
totu uoluntatem sequitur uestigia. Vt illius inherens
prcceceptis ipsius mereatur consociari gloria. Vt
hoc fieri uedecet Nullauos sueculi concupiscentic nullũ
carnade desiderium cbstrahat Nec uestrece salutis
uos metipsos neglegentes esse deb& Nec paratum uobis
a dõ gloricm paricui pendere. hab&is enim dĩ gratiã
ccuxili antemuos & magnum intercessorem scm̃scilic&
nihora suffrugatorem. Qua propter dilectissimi fr̃s
diligentis simcce contendite: ut sccepius uos inuenicet
uisitacti sui scĩssimi sp̃s inlaudib: diuinis uigilantes in

Expanded text:
lcuinus salutem. Ex quo vestram beatitudinem scire potui, semper amare volui, quia sanctitas vestra cordi meo amorem infundit vestri, optans unus esse ex vobis. Ut si meritis esse nequivissem, charitate tamen fraternae dilectionis conjunctus essem, quatenus in die magno resurrectionis omnium particeps essem eorum, quos tantus pastor suo regi praesentabit. O felix familia, tali gaudens tota voluntate sequitur vestigia, ut illius inhaerens praeceptis ipsius mereatur consociari gloriae. Ut hoc fieri valeat, nulla vos saeculi concupiscentia, nullum carnale desiderium abstrahat; nec vestrae salutis vosmetipsos negligentes esse decet, nec paratam vobis in Deo gloriam parvipendere. Habetis enim Dei gratiam auxiliantem vobis, et magnum intercessorem, sanctum scilicet ni hora suffragatorem. Quapropter, dilectissimi fratres, diligentissime contendite, ut saepius vos inveniat visitatio sui sanctissimi Spiritus in laudibus divinis vigilantes. In
Abbreviated transcription (Latin):
fabriccre sepultunm. Quid mihi ubi uerm putrescat
escec. Tuntum uttnima requiem habeat studendũ ẽ
utilla uiuct feliciter quccemorinon potest. ueni& enĩ
tempus quando corruptibile. hoc induitur incorruptio
ne &resumit a numa quod reliquit interrae Tunchomo
potius aminninee & corpore regnabit cum xp̃o qui hoc

Expanded text:
fabricare sepulturam. Quid mihi, ubi vermi putrescat fabricare sepulturam. Quid mihi, ubi vermi putrescat esca? Tantum ut anima requiem habeat, studendum est, ut illa vivat feliciter, quae mori non potest. Veniet enim tempus, quando corruptibile hoc induetur incorruptionem , et resumet anima quod reliquit in terra. Tunc homo pariter anima et corpore regnabit cum Christo, qui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bonce &glorificent patremuestrum qui incccelis est
Meegnum hebemus petrem dm̃ scilic& oninipotente
quam nobils ixmorib: quammodestus inuerbis quẽ
ccestus in corde qucemmis ericors omnib: deb& esst filius
dĩ ipso praecipiente Estote miseri cordes sicut &paten
uester ecuelestis misericors est imitemur quantum pote¬
pades illius bonitatem utc c&ernam beatitu dinem cũillo
bcebene meremur. Ait enim non solum cepostolis sed &iã
& nobis exemplumenim dediuobis & quem colmodum
ego feciuobisita &uos fucictis item quis equiturme nonã¬
ouleet intenebris sed habebit lumenuitae. Quid superbit
nios diuites essemus inccclo Cito enimputrescit caron
terii quamtante diligentia ornamus in dilicus in suꝑ
& deseoulchro cogitamus ornando uanitas haecuanita¬
tum estim elius ẽ his opib anim am uestire quams purci¬
ticom carnis ornare xp̃s sepultus ẽ inspelunca non in
templo hocideo dico quia aliqui uiuentes suam solent

Expanded text:
rem vestrum qui in coelis est . Magnum habemus Patrem, Deum scilicet omnipotentem. Quam nobilis in moribus, quam modestus in verbis, quam castus in corde, quam misericors omnibus debet esse filius Dei, ipso praecipiente: Estote misericordes, sicut et Pater vester coelestis misericors est . Imitemur quantum poterimus illius bonitatem, ut aeternam beatitudinem cum illo habere mereamur: ait enim non solum apostolis, sed etiam et nobis: Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, ita et vos faciatis . Item: Qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . Quid superbit t in terra, nos divites essemus in coelo. Cito enim putrescit caro in terra, quam tanta diligentia ornamus in deliciis. Insuper et de sepulcro cogitamus ornando; vanitas haec vanitatum est. Melius est his opibus animam vestire, quam spurcitiam carnis ornare. Christus sepultus est in spelunca, non in templo. Hoc ideo dico, quia aliqui viventes suam solent
Abbreviated transcription (Latin):
tates cum laude diuina & pecuperum elymosinc
frequenter honora. Quatenus illorum merearis
intercessione illorum ẽẽ pasticeps beatitu dinis
Sunt tibi sermones ueritate laudabiles. sint mores
sobrietate & modestia amabiles. Sit manus lir¬
gitate honorubiles. Sit totius uitiae conuersatio. Ex¬
emplum in omnibonitate adus clus ut dignitas per¬
sonce tuce lccudetur cabomnib: cmetur aplurib
& perte dĩnomen glorificetur. ipsadicente ueri¬
tate siclucert luxurae coram hominib utuidecent

Expanded text:
tates cum laude divina, et pauperum eleemosyna tates cum laude divina, et pauperum eleemosyna frequenter honora, quatenus eorum merearis intercessione illorum esse particeps beatitudinis. Sint tibi sermones veritate laudabiles; sint mores sobrietate et modestia amabiles; sint manus largitate honorabiles: sit totius vitae conversatio exemplum in omni bonitate aliis, ut dignitas personae tuae laudetur ab omnibus, ametur a pluribus, et per te Dei nomen glorificetur, ipsa dicente Veritate: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant
Abbreviated transcription (Latin):
coroncbitꝰ cdnõsuo malus uero damnabitur. sicut
In euangelio dicit clegentib: intellegipotest. Tuuero
labora diligentissime in opere dĩ ut retributionem
magnam accipics in regnodĩ. Elimosincetuace price¬
cedantte &uiamtibi fecciant. Munera enĩ dilac¬
tunt uicm hominis & spatium ei ante principem fec¬
cient hospites & peregrini sumus in hacterra patria
nostra incaelo ẽ Nonẽ bonum transitoria diligere
& sempiterna neglegere. Vnus quisq sicut opercibitꝰ
sic accipi& cedõsuo quiredd& unicuiq secundũ ope¬
rusuo. uigilice & orationes tibi sint frequentes &
pscl modiu inore Nonuuni loquite in lingua & di¬
lectio dĩ incorde. Non ambitio sceculi inmente. prue¬
terit enim quic quid amatur inmundo. Permun&
quicquid diligitur in xp̃o. uolentes nolentes a&ern
erimus omni intentione studeamus ut feliciter
uiuamus ubi semꝑ mansuri erimus scõrum festiui¬

Expanded text:
coronabitur a Domino suo, malus vero 211 damnabitur, sicut coronabitur a Domino suo, malus vero 211 damnabitur, sicut in Evangelio dici a legentibus intelligi potest. Tu vero labora diligentissime in opere Dei, ut retributionem magnam accipias in regno Dei. Eleemosynae tuae praecedant te et viam tibi faciant. Munera enim dilatant viam hominis, et spatium ei ante principem faciunt . Hospites et peregrini sumus in hac terra . Patria nostra in coelo est. Non est bonum transitoria diligere, et sempiterna negligere. Unusquisque sicut operabitur, sic accipiet a Deo suo, qui reddet unicuique secundum opera sua . Vigiliae et orationes tibi sint frequentes, et psalmodia in ore, non vaniloquia in lingua. Sed dilectio Dei in corde, et non ambitio saeculi in mente. Praeterit enim quidquid amatur in mundo: permanet quidquid diligitur in Christo. Volentes nolentes aeterni erimus. Omni intentione studeamus, ut fideliter vivamus, ubi semper mansuri erimus. Sanctorum festivi
Abbreviated transcription (Latin):
delis supra multa te constitucm intraingicudium drũ
tui. Quidhacuoce iocundius quidhoc auditubeatius
Omnia instantia tibi subiectus instrue uerbis cedmo¬
tue gemplis erudire quiccillorum sedus tucc e nemune¬
nitio Noli propter hominis terroremtacere sed propt̃
dĩ aemorem loquere : Argue increpa obsecra puplice
peccantes pedam ccstige utceteritimorom haebeant
alios in spũ mcensu &udinis cmmone alios in uisgic pas¬
toridi corripe diligenter considerans quid cui conueniat
Quidam ittq malannus morbi perdulcia quidam
ꝑ cmara itenantur pocula Anus & senes quacsim atres
& pactres honora iuuenes quasi fratres & sorores
dilige. Mipores u&ate quasi filios filiusq erudi & om¬
Nium curum hab&o in xp̃o ut omnium mercedem habe¬
as axpo Fidelis uero dispensatur pecunicẽ dũ su
id ẽ animas sibi commissas ciugere studeat perdili¬
genticm non minuere perpigriticm. quia seruus bonus

Expanded text:
delis, supra multa te constituam, intra in gaudium Domini delis, supra multa te constituam, intra in gaudium Domini tui . Quid hac voce jucundius? quid hoc auditu beatiussima soror, omni instantia tibi subjectos instrue, verbis admone, exemplis erudi: quia illorum salus tua est remuneratio. Noli propter hominis terrorem tacere, sed propter Dei amorem loquere. Argue, increpa, obsecra ; publice peccantes palam castiga, ut caeteri timorem habeant ; alios in spiritu mansuetudinis admone; alios in virga pastorali corripe, diligenter considerans quid cui conveniat. Quidam itaque maligni morbi per dulcia, quidam per amara sanantur pocula. Anus et senes quasi matres et patres honora; juvenes quasi fratres et sorores dilige; minores aetate quasi filios filiasque erudi, et omnium curam habeto in Christo, ut omnium mercedem habeas a Christo . Fidelis vero dispensator pecuniam Domini sui, id est, animas sibi commissas augere studeat per diligentiam, non minuere per pigritiam; quia servus bonus
Abbreviated transcription (Latin):
& proximi percaritatem proximi aaddĩ dilectionem
ꝑuenitur. Dicat enim iobannis euangelistae. si fratrẽ
quem uidis nondiligis quomodo dm̃ quem nonui des
diligere potes. Sed fraterna caritas incmmonitione
sp̃itadic uelin solctio scceculcri ostendenda. est
Sicut enim corpus cibo pascitur. ita anima sacris
doctrinis iditur. Ideo utrũq fcccore deb& qui potest
& pauperi lurga porrigeremcnu quod indig&
& esurientẽ animam sulutifera am monitione
reficere Mcxime qui prae sunt ccliis & multorum
curem haebere uidentur. Dehoc studiose uigitccue
iro dieiudicu. Quine glegenter talentum seruat
Agcaprm poenum patietur succe negle genticoe con¬
digncn quiuero multiolicat diligenter pecunu cer
dominicam magnam accepturus erit mercedem cdno
dõsuo scnedebent pruelati quod quanto plus Rechorano
ix sclute subiectorum suorum tanto maiorem accepti
erint glorium. Dicente indie iudici in dño dõ ilbr
Euge seruobone & fidelis quic superoccuca fuisti fi¬

Expanded text:
em proximi ad Dei dilectionem pervenitur. Dicit enim Joannes evangelista: Si fratrem, quem vides, non diligis, quomodo Deum, quem non vides, diligere potes ? Sed fraterna charitas in admonitione spiritali et in solatio saeculari ostendenda est. Sicut enim corpus cibo pascitur, ita anima sacris doctrinis alitur. Ideo utrumque facere debet qui potest: et pauperi larga porrigere manu quod indiget, et esurientem animam salutifera admonitione reficere: maxime qui praesunt aliis et multorum curam habere videntur. De hoc studiose vigilare in die judicii. Qui negligenter talentum servat acceptum, poenam patietur suae negligentiae condignam; qui vero multiplicat diligenter pecuniam Dominicam, magnam accepturus erit mercedem a Domino Deo suo. Scire debent praelati quod quanto plus laborant in salute subjectorum suorum, tanto majorem accepturi erunt gloriam, dicente in die judicii Domino Deo illis: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fi
Abbreviated transcription (Latin):
prototius gentis prosperitate dm̃ dep̃curi deb&. similiter
principes & iudices populi iniustitiu & pi&ate populo p̃sint
Viduis pupillis & miserissint quas. patres quiauequitus
principum populi est ecltatio. Ecdesi urum xp̃i sint defensores
& tutores ut seruorum dĩ orationib: longu uiuant prosperita

Expanded text:
pro totius gentis prosperitate Deum deprecari debet. Similiter pro totius gentis prosperitate Deum deprecari debet. Similiter principes et judices populi, 19 in justitia et pietate populo Dei praesint. Viduis, pupillis et miseris sint quasi patres, quia aequitas principum populi est exaltatio. Ecclesiarum Christi sint defensores et tutores, ut servorum Dei orationibus longa vivant prospe
Abbreviated transcription (Latin):
snmorib Veredicum inuerbis lugum indonis prousi dũ tt̃ con¬
mbrsb onsiliarios habere prudentes dm̃timentes honestis
moribi ornatos opost& eum non cupidum esse ahoroce
hereditutis. Non a uurum Nonuiolenter rupientem
Dicente apostolo. Neq fures Neq auari Neq roepaces
regnum dĩ possi debunt & scepe ꝑ rocpincis propria amittil
quiads̃ gemitum exccudit oppressorum. Legimus quoq
quod regis bonitus totius ẽ gentis prosperitas uictoria exer¬
citus ceriss temperies terrae habundantia filiorum benedi¬
tio sanitus plebis. Magnum est. totam regere gentem
Nregendo uerorex dicitur & qui bene regit subiectum sibi
populum bonam hab& cedõ r&ributionem regnũ scilic&
cceleste. uulde feliciter regnat interra qui deterreno
regno merebitur caeleste. Orationib uero & uigilus eo ins¬
tantius addm̃ insistere deb& quo non prose solummodo sed

Expanded text:
in moribus, veridicum in verbis, largum in donis, providum in conin moribus, veridicum in verbis, largum in donis, providum in consiliis: consiliarios habere prudentes, Deum timentes, honestis moribus ornatos. Oportet eum non cupidum esse alienae haereditatis, non avarum, non violenter rapientem, dicente Apostolo: Neque fures, neque avari, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Et saepe per rapinas propria amittit, quia Deus gemitum exaudit oppressorum. Legimus quoque quod regis bonitas totius est gentis prosperitas, victoria exercitus, aeris temperies, terrae abundantia, filiorum benedictio, sanitas plebis. Magnum est totam regere gentem; a regendo vero rex dicitur; et qui bene regit subjectum sibi populum, bonam habet a Deo retributionem, regnum scilicet coeleste. Valde feliciter regnat in terra, qui de terreno regno merebitur coeleste. Orationibus vero et vigiliis eo instantius ad Deum insistere debet, quo non pro se solummodo, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
e hicces he srigoo iagentic & uermium uenenatos dentes
So h terhorribilia o mice euudere ucletis aullus tibila¬
boredbrus enderi deb& ut cedilla beantudinẽ ꝓuens e
cis sincum ullu succuluris ambitio Nulla carnis dilectatio
cuulla trimicorum uindictu impediat cursum tium esca
cursi edumleicem hubes openere dumdies est quatenues
Voeo solum uos uii darissimi & filii caris simihis meis ad mo¬
diuis potentie sublimitates communicaritatis itstuitu
quacsi alumnus uestrao dilectiom deuotus dep̃cordi dilectis¬
suncce oboedire p̃ceptis pruedi catorib scdoti uestrtio¬
subditos ẽẽ Illorum e idẽ sacerdotum uerbadi nontucere
uestrum est oprincipes humiliter oboedire diligenter imple¬
ns  Re egis est omnis iniquitates pi& citis suae potentia obpri¬
mem iostum ẽẽ iNiudicus pronum in misericordic. Secut¬
dumo quod ille miseretur subiectis miscrebitur ei ds̃ sobrium

Expanded text:
edaces, et frigora ingentia, et vermium venenatos dentes! edaces, et frigora ingentia, et vermium venenatos dentes! Ut haec horribilia, o amice! evadere valeas, nullus tibi labor durus videri debet, ut ad illam beatitudinem pervenire icissimam. Nulla saecularis ambitio, nulla carnis delectatio, nulla inimicorum vindicta impediat cursum tuum. Sed curre, dum lucem habes , operare, dum dies est, quatenus olum vos, viri clarissimi, et filii charissimi, his meis admolaris potentiae sublimitates communi charitatis intuitu, quasi alumnus vestrae dilectioni devotus, deprecor, Dei diligentissime obedire psubditos esse. Illorum est, id est sacerdotum, verba Dei non tacere; vestrum est, o principes, humiliter obedire, diligenter implere. Regis est omnes iniquitates pietatis suae potentia opprimere, justum esse in judiciis, pronum in misericordia. Secundum quod ille miseretur subjectis, miserebitur ei Deus. Sobrium
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ scpuientic ueru ut homo sibi priceuideat quomodo inue&¬
num feliciter uiuat. Nullutenus homo perire poterit si cut
apimed quod lib& sed post hancuitũ uicturus erit in a&er¬
iustus camare diuitias quic omnis in iustitias ulciscitura dõ
& melior ẽ benedictiodĩ quamomnes diuitiae mundi
quicquid in scceculo a matur amittitur quicquid ꝓdõ
dectur hab&ur. Cui largus eris situcce animae tencex
uel quis tibi fidelis erit situtibi ipse infidelis eris. Eurinedi¬
um spemponis & tutibi ipsibene facere nonuis. Morieris
obomo &omnia dimittis quecehabes hicuis diues esse
ubis erporis Onremitte ibi diuitiustuas &e hubetas Inu&ernũ
quo d cemes ixsceculo Construetibibonis operibi becctũ domũ
Qireumi sererit quisemoer cersurus erit inigne qui tenebrti
rrus etitur horrendis quinil caudi& nisiuoces flentium
desered entiuo dentib horrorem Quinil sentit euisi flenntimas

Expanded text:
est sapientia vera, ut homo sibi praevideat quomodo in aetest sapientia vera, ut homo sibi praevideat quomodo in aeternum feliciter vivat. Nullatenus homo perire poterit, sicut animal quodlibet, sed post hanc vitam victurus erit in aeterjustas amare divitias, quia omnis injustitia ulciscitur a Deo, et melior est benedictio Dei quam omnes divitiae mundi. Quidquid in saeculo amatur, amittitur; quidquid pro Deo datur, habetur. Cui largus eris, si tuae animae tenax? Vel quis tibi fidelis erit, si tu tibi ipse infidelis eris? Cur in alium spem ponis, et tu tibi ipse benefacere non vis? Morieris, o homo! et omnia dimittes quae habes. Hic vis dives esse ubi semper eris? Praemitte tibi divitias tuas, ut habeas in aeternum quod ames in saeculo. Construe tibi bonis operibus beatam domum. Quam miser erit qui semper arsurus erit in igne, qui tenebris circumdatus horrendis, qui nihil audiet nisi voces flentium et stridentium dentibus horrorem ! qui nihil sentit nisi flammas
Abbreviated transcription (Latin):
cegunt regnum dĩ nom possidebunt Nisi confessione & lox¬
gu penitentia & elimosinis multis emendentur unium
urdentes flammas semper sustinere cogitur. Bonauero
sunt opera ꝑ quae cescendere cacelum possumus. Caritaes dĩ
honor illius & timor uigilice & orationes ceddm̃ Dilectio
hominum & misericordia in homines & remissio peccantib
innos iustitia inuidicus ueritas in uerbis pacientic in ced¬
uerscentib N emini red dere medum promado elimosinue
in pauperes benignitus inomnes homines pi&us in amico
fides recta indm̃ spes firma ipillius bonitutem modestier
inuestimentis & in omniusu scceculi temperaentia continen¬
ticc ix potu & cibo. Inmente humilitus in morib honestees
in omni uitu aequitas hu sunt grcdus ꝑ quos ccelũ ascend
Hii sunt mores qui homines faciunt᷑ liude dignos
Hcec sunt operu quae gaudic merentꝰ sempiternce haec

Expanded text:
agunt, regnum Dei non possidebunt , nisi confessione et lonagunt, regnum Dei non possidebunt , nisi confessione et longa poenitentia et eleemosynis multis emendentur. Unumqardentes flammas semper sustinere cogitur. Bona vero sunt opera per quae ascendere in coelum possumus; charitas Dei, honor illius et timor, vigiliae 18 et orationes ad Deum, dilectio hominum, et misericordia in homines, et remissio peccantibus in nos; justitia in judiciis, veritas in verbis, patientia in adversitatibus; nemini reddere malum pro malo; eleemosyna in pauperes, benignitas in omnes homines, pietas ad amicos, fides recta in Deum, spes firma in illius bonitatem, modestia in vestimentis, et in omni usu saeculi temperantia, continentia in cibo et potu, in mente humilitas, in moribus honestas, in omni vita aequitas. Hi sunt gradus per quos coelum ascenditur, hi sunt mores qui homines faciunt laude dignos, haec sunt opera quae gaudia merentur sempiterna, haec
Abbreviated transcription (Latin):
sempiterna. Nec huec felictas huius scceculi uobis & &¬
na ẽe poterit. studete diligentissime ut post hos hono¬
res terrenos cuelestes hubere mere amini. Omnice
huius sceculi dilectamenta uelut uolatilis fugit umbra
& solum modo man& in remuneratione bonce quod ꝓ
dĩ cimore egistis grindis enimuia deterris uid&ur
ascenditur faccilis ẽ. cusus adinferna sed haec fucilitas
mccgnam hab& difficultatem sempiternũ si quidem ignẽ
qui urit in extinguiuiliter cadentes in illũ. Difficulties uero
dium dumpernitur : quo aescenditur beatitudinẽ si quidem
sempiternã si forte quaeritis quomodo quis ascendit
incccelum uelquis quomodo cadat in infernum. Permala
igitur operaruit homo adinfima perbona uero operc
ascendit ad superna. Mula ittq sunt opera dilectio
carnalis ambitio sueculitris aucritia & omnis concupis
tiae & superbia periuriae. Dicente cepostolo Quitedice

Expanded text:
sempiternam. Nec haec felicitas hujus saeculi aetersempiternam. Nec haec felicitas hujus saeculi aeterna esse poterit. Studete diligentissime, ut post hos honores terrenos, coelestes habere mereamini. Omnia hujus saeculi delectamenta velut volatilis fugiunt umbra; et solummodo manet in remuneratione bona, quod pro Dei amore egistis. Grandis enim via de terris  Ms.,ascenditur: facilis est casus ad inferna. Sed haec facilitas magnam habet difficultatem, sempiternum siquidem ignem, qui urit inexstinguibiliter cadentes in illum. Difficultas vero dium, dum pervenitur quo ascenditur, beatitudinem siquidem sempiternam. Si forte quaeritis quomodo quis ascendat in coelum, vel quis quomodo cadat in infernum? Per mala igitur opera ruit homo ad inferna  Ms., infima; per bona vero opera ascendit ad superna. Mala itaque sunt opera: delectatio carnalis, ambitio saecularis, avaritia, et omnis concupisctiae, superbia, et perjuria; dicente Apostolo: Qui talia
Abbreviated transcription (Latin):
PATRICIO ETOSBERCTO DUCI EIOM NIB
FRATERNUE DILECTIOUIS ALIUIS ALC
LEUIUA AETERNAE BEATITUOINIS SALI
uauitas sc̃i amoris sccepius mecogit deantiqua
ammpre amicitia decinimerum uestrarũ sclute
& defidei ueritate & depacis concordice quum
habere deb&is interuos. Quia amicitia quuedeseri
potest Numquam uera fuit. Amicis fidelis diuquueritꝰ
Vix inuenitur difficile seruatur. Vos quuerens inueni
amicos seruabo cmicos Nec demittã quos cmure coepi
& silingua tacceat uestra deme littere tamen mecce
non tecceant deuobis. Sed semꝑ cimmoneo deuotionis studio
quorum semper desidero prosperitatis sedutem Cogitate
quisuos demultiplici liberauit tribulatione quotiens
prccesentem eius misericordia eucsistis mortem quotiens
demanuinimicorum erepti fuistis. Recor demini quis uo¬
bis omnes ꝑdoncure honores quos hab&is. prosperita
fecit inimicis sublimiores : His omnib bonis nolite ingr¬
ti esse. Quia horum gratia bonorum uitum merebitꝰ

Expanded text:
omnibus fraternae dilectionis amicis, Alcuinus levita aeternae beatitudinis salutem. Suavitas sancti amoris saepius me cogit de antiqua admonere amicitia, de animarum vestrarum salute, et de fidei veritate, et de pacis concordia, quam habere debetis inter vos; quia amicitia, quae deseri potest, nunquam vera fuit. Amicus fidelis diu quaeritur, vix invenitur, difficile servatur. Vos quaerens inveni amicos: servabo amicos nec dimittam vos quos amare coepi. Et si lingua taceat vestra de me, litterae tamen meae non tquorum semper desidero prosperitatis salutem. Cogitate quis vos de multiplici liberavit tribulatione, quoties praesentem, ejus misericordia, evasistis mortem; quoties de manu inimicorum erepti fuistis. Recordamini quis vobis omnes perdonavit honores quos habetis prosperitatfecit inimicis sublimiores. His omnibus bonis nolite ingrati esse, quia horum gratia bonorum vitam merebitur
Abbreviated transcription (Latin):
Iuclitus c&ernus decuid feliciter cnnis
omino desideruntissimo meritoq cemubili
diuud regi clbinus p̃sentis prosperitatis
& u&ernce becctitudinis inxp̃o sclutem
Diudelibercns quitmentis meue deuotio cdsple¬
dorem imperidis potentiae urũe atq: cugmentum
opolentissimi thesccuriur̃i muneris condignum reperi¬
re poluiss& neingeniolum animimei aliis diuers ce
diuitiarum dona offerentib: otiotorpuis s& iNcNi
& ucccuis mcnib: paruitałis mece missus cente facciem
beatitudinis uestrue ueniss&. Tandem spũ scõ ins¬
pirente inueni quid meo nomine conp&er& offerre
& quid uestrue prudentiae emabilem eẽ potuiss&
Ergo in urãe pi&atis sacratissimc sollicitudiñ pop¬

Expanded text:
Inclytus aeternis David feliciter annis, Inclytus aeternis David feliciter annis, omino desiderantissimo meritoque amabili David regi, Albinus praesentis prosperitatis et aeternae beatitudinis in Christo salutem. Diu deliberans quid mentis meae devotio ad splendorem imperialis potentiae vestrae atque augmentum opulentissimi thesauri vestri, muneris condignum reperire potuisset, ne ingeniolum animi mei, aliis diversa divitiarum dona offerentibus, otio torpuisset inani, et vacuis manibus parvitatis 154 meae missus ante faciem beatitudinis vestrae venisset: tandem Spiritu sancto inspirante inveni, quod meo nomine competeret offerre, et quid vestrae prudentiae amabile esse potuisset. Ergo in vestrae pietatis sacratissim
Abbreviated transcription (Latin):
quo quomodo dõihũ miserante m &uendas antiqui
hostis accusationes euadere ucdecẽ & cliquẽ scorũ
habere cadiutorẽ merear mecum stantem ꝓmeaq iN¬
tercedentem fracgilitate netradar inmanus Inimico¬
rũ meorũ. O quamtimendus est. omnihomini dies ille
& quam nec essarium e. unicuiq p̃parcre seinoccur¬
sum dip̃i dĩ sui. Hostante nosipsa luce quae iraluminat
Sed & quomodo in ecc luce tembulare debeumus
Alio ostendił locodicens Sic luceat lux uestrie corã
hominib: utuidecont opercur̃̃o bonc & glorificent
patrem uestrum quiincaelis estuio
D ccuid ince&ernum Tecum sit gratia xp̃i
Ut uigeus uilets uictor inorbe poteris
Post haec & teneas cccelestia regnce becctus
Cum scs puriter semper incerce poli
Multiplicixp̃s reddađ łibi muperae miłis
me quod bonitas contulit eccetuce
rorminc quot tellus habei uellitus harenas
ot miserante dõ decuid hub&o uale

Expanded text:
quoquo modo, Deo Jesu miserante, metuendas antiqui quoquo modo, Deo Jesu miserante, metuendas antiqui hostis accusationes evadere valeam, et aliquem sanctorum habere adjutorem merear, mecum stantem, pro meaque intercedentem fragilitate, ne tradar in manus inimicorum meorum . O quam timendus est omni homini dies ille, et quam necessarium est unicuique praeparare se in occursum Domini Dei sui! hortante nos ipsa luce, quae illuminat Sed et quomodo in ea luce ambulare debeamus, alio ostendit loco, dicens: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . David in aeternum tecum sit gratia Christi, Ut vigeas, valeas, victor in orbe potens. Post haec et teneas coelestia regna beatus, Cum sanctis pariter semper in arce poli. Multiplici Christus reddat tibi munera mitis, In me quot bonitas contulit ecce tua. Gramina quot tellus habeat, vel littus arenas; Tot miserante Deo, David, habeto vale.
Abbreviated transcription (Latin):
reddiđ inmeam uestrue largissime bonitatis bene facła
paruitatẽ. Quod ut metm liceat ciput sc̃m mcstinum
cotidi e instantia agere suppl&x suppliciter humilis humi¬
liter. deuotis deuote obsecro quia uadde infirmatus
corpore. Niluliud iteneris uellaboris ꝑficere ucleo
Omnis igitur corporis mei utuere futeor dignitcs &
fortitudo recessit abut & cotidie fugi&. Nec in hoc
utreuereor sueculo reuest&ur. Sperauictq: opta¬
ui me truns actis dieb uestrae cdhucme uel semel
beatitudinis fuciem uidere sed ingrauescente infirmi
corporis flebilitate. Omnimodis hocidem fieri non posse
probatum habeo. Qua propt̃ dep̃cor uestrue inui¬
tae bonitatis misericordiam ut nullałenus mens sca
uoluntas benigna quae inuobis. ẽ meae irascatur
infirmitati sed pia compassione fessum concedat
requiescere orationib:q: ꝓuobis instane & p̃uenire
fcciem a &erni iudicis in confessione & lacrimis ut si

Expanded text:
reddat in meam vestrae largissimae bonitatis benefacta reddat in meam vestrae largissimae bonitatis benefacta parvitatem? Quod ut meam liceat apud sanctum Martinum quotidie instantiam agere, supplex suppliciter, humilis humiliter, devotus devote obsecro, quia valde infirmatus corpore nil aliud itineris vel laboris perficere valeo. Omnis igitur corporis mei, ut vere fateor, dignitas et fortitudo recessit, abiit, et quotidie fugiet; nec in hoc, ut revereor, saeculo revertetur. Speravi atque optavi me transactis diebus vestrae adhuc vel semel beatitudinis faciem videre. Sed ingravescente infirmi corporis flebilitate, omnimodis hoc idem fieri non posse probatum habeo. Quapropter deprecor vestrae invictae bonitatis misericordiam, ut nullatenus mens sancta, voluntas benigna quae in vobis est, meae irascatur infirmitati, sed pia compassione fessum concedat requiescere, orationibusque pro vobis instare, et praevenire faciem aeterni judicis in confessione et lacrymis. Ut si
Abbreviated transcription (Latin):
omino pussimo dacuid regi celbinus ꝑp&ucce
becditudinis sclutem. summads̃ Triniłcs ur̃ae
bonitati omnium dilectissime decuid a& erna
restitucđ becditudine quicquid pi&atis uel benignitatis
in me famulum urm si cut prima cognitione aduentus
mei ceduos misericor diter promisistis ita omnia fideliter
implestis & ud cumulum plenissimae uerilatis quaesem
ꝑur̃i pestoris insid& thescuñ centuplum caddidistis ut
cunctorum lucedarius oculis pactescit curib:q perlon¬
ginquas terarum resonct multorum. Quid enuim
ceodi poluil felicitecq peregrinationis mer̃ uel uestroce
bonitatis indicio superme minus dignohis omnibus
donorũ lurgitionib: Uel quades gratiarũ astiones
uestraemisericordice condignas ꝑsoluere possum nisi
ꝑp&ua pieorationis sedulitate misericordissimi dĩ om¬
nipotentis clementicm dep̃cari. Quatenus c& ernare¬
muneratione incaelestibeatitudine omnia multipliciter

Expanded text:
omino piissimo David regi, Albinus perpetuae omino piissimo David regi, Albinus perpetuae beatitudinis salutem. Summa Deus Trinitas vestrae bonitati, omnium dilectissime David, aeterna restituat beatitudine, quidquid pietatis vel benignitatis in me famulum vestrum, sicut prima cognitione adventus mei ad vos misericorditer promisistis; ita omnia fideliter implestis, et ad cumulum plenissimae veritatis quae semper vestri pectoris insidet thesauro, centuplum addidistis; ut cunctorum luce clarius oculis patescit, auribusque per longinquas terrarum resonat multorum. Quid enim addi potuit felicitati peregrinationis meae, vel vestrae bonitatis judicio, super me minus digno his omnibus donorum largitionibus? vel quales gratiarum actiones vestrae misericordiae condignas persolvere possum, nisi perpetua piae orationis sedulitate misericordissimi Dei omnipotentis clementiam deprecari, quatenus aeterna remuneratione in coelesti beatitudine omnia multipliciter
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ hedilredi regis fidelem famulum uirum infide
probatũ strenuum in armis quifortiter sunguinem
domini sui uindicauił huomnes mihi ualde fuerunt
fideles & cid iutores it eneris mei uel meorũ defensores
puerorum huc illucq: discurrentium de quib: optimam
uestrã dep̃cor clementiam solita benignitate susciper
eos quia mihi necessarii fuerunt unus quisq in loco suo
scepius cognoui sacerdotes relegiosos & in xp̃i seruitio
deuotos nec nonuiros fortes & fideles in saeculuri dignitate
uestrue lacudubiles &e uequilati Namoptimus quisquis
& in sua sibi ipsi probatus conscientia bonos diligere
Non dubium est Edoctus omnipotentis dĩ &emplo qui sum¬
mum ẽ bonum & omnis rationabilis creatura quantum
bonihab& eiusbonilate in lumincta habere cestissimum ẽ
ipsa ueritatedicente. Egosum lux mundi quisequi turme
non ambulat intenebris sed habebit lumen uitte

Expanded text:
rum: sed et Torhcmundum Hedilredi regis fidelem famulum, virum in fide rum: sed et Torhcmundum Hedilredi regis fidelem famulum, virum in fide probatum, strenuum in armis: qui fortiter sanguinem domini sui vindicavit. Hi omnes mihi valde fuerunt fideles, et adjutores itineris mei, vel meorum defensores puerorum, huc illucque discurrentium. De quibus optimam vestram deprecor clementiam, solita benignitate suscipere eos, quia mihi necessarii fuerunt unusquisque in loco suo. Saepius cognovi sacerdotes religiosos, et in Christi servitio devotos; nec non viros fortes, et fideles in saeculari dignitate, vestrae laudabiles esse aequitati. Nam optimus quisquis, et in sua sibi ipsi probatus conscientia, bonos diligere non dubium est, edoctus omnipotentis Dei exemplo, qui summum est bonum. Et omnis rationabilis creatura, quantum boni habet, ejus bonitate illuminata habere certissimum est. Ipsa Veritate dicente: Ego sum lux mundi. Qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habe
Abbreviated transcription (Latin):
omino desi derantissimo dauid regi fluccus ma¬
triculurius &&ernam in xp̃o sedutem. Dulcedo
dilectionis uestrie & fidutia probatie pidatis
sccepius mehostatur uestrue auctor itati dirigere
lit terulus officioq syllabarum id cgere quod
frugilitus corporis obstat uoluntati impleri posse sed
rerum nouitas suꝑuenientium nouos iterum cogit edere
apices ut castula fereat cordis affectum & fundat p̃ces
cid uures pi&atis uestrae quaenum quã utuere futeor cus¬
sate in conspectu misericor dice uestrae fuerunt nec meas
ꝓuru stubilitate & salute cassatas in conspectudĩ credo
quia libenter diuina suscipil gratia lucrimas quue &
caritatis fonte profluunt: dictum ẽ mihi aliquos & cmi¬
cis flaccitui edelardum scilic& doroensis ecdesiae me¬
tropolitanum & primes edis inbrittanniae pontificem
uestram cedire uelle pi&atem ministrum quoq: olimo ffane
regis ceilmundum deregno mercionum sed & torch

Expanded text:
omino desiderantissimo David regi Flaccus matricularius, aeternam in Christo salutem. Dulcedo dilectionis vestrae, et fiducia probatae pietatis, saepius me hortatur vestrae auctoritati dirigere litterulas, officioque syllabarum indagare, quod fragilitas corporis obstat voluntati implere posse. Sed rerum novitas supervenientium, novos iterum cogit edere apices, ut chartula ferat cordis affectum, et fundat preces ad aures pietatis vestrae: quae nunquam, ut vere fateor, cassatae in conspectu misericordiae vestrae fuerunt. Nec meas pro vestra stabilitate et salute cassatas in conspectu Dei credo, quia libenter divina suscipit gratia lacrymas quae ex charitatis fonte profluunt. Dictum est mihi, aliquos ex amicis Flacci tui, Edelardum scilicet, Doroensis Ecclesiae metropolitanum, et primae sedis in Britannia pontificem, vestram adire velle pietatem: ministrum quoque olim Offanae regis Ceilmundum de regno Mercionum  F., Mercio
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc uero miraebilit a paginis deuastatum. Quihoc
nontim& & seipsum non corrigit & prosuce patriae
ꝓsperitute nonplangit addm̃ carueum por hub&
cor sed lapideum. Episcoporum ẽ monasteria
corrigere seruorum dĩ uitam disponere populo dĩuer¬
& diligenter plebeo erudire subiectam. Iustos & mi
miseri cordiã nobis nostrisq nepotib petriã in bona ꝓ¬
speritate conseruare dign&ur quam nr̃is parentib:

Expanded text:
nunc vero miserabiliter a paganis devastatum. Qui hoc nunc vero miserabiliter a paganis devastatum. Qui hoc non timet et seipsum non corrigit et pro suae patriae prosperitate non plangit ad Deum, carneum non habet cor, sed lapideum. Episcoporum est monasteria corrigere, servorum Dei vitam disponere, populo Dei ver diligenter plebem erudire subjectam. Laicorum estmisericordiam nobis nostrisque nepotibus patriam in bona prosperitat
Abbreviated transcription (Latin):
numquam adquirunt Illius modiuiri fratres nobis met¬
ipsis cau&e iniquitates. Quatenus dm̃ omni potentem
in pruesenti uita propitium habere mereamin & i
futura u&ernorum largitorem bonorum pacem habe¬
te interuos & benignitatem misericordicm & iustitiã
adomnes homines & castitatem corporis custo dite ur̃
ut sp̃s sc̃s ur̃is in habit& pectorib qui scpiens uobis semo
suggerut consilium uosq abomne defendat hoste uisibi
h& in uisibili uestroq domino fideles estore ueper
uestram concordiam regnum dilutetur uestrum
Quod sacepe propter discordicm minui solebat dicente
ipsacueritate omne regnum inse diuisum popstabit
Scuti maxima imperitia ꝑ dissensiones intestinaes di¬
lupse decrescebat & econtrario minima qucceq ciui¬
tatis cuius lib& uel proum cice ꝑpucificam concordiã
regnum crescebat. & ꝑficiebat ut fostiorib sibitan¬
dem imperubat regnis: Timete flagellum quod uenil

Expanded text:
nunquam acquirunt. Illiusmodi, viri fratres, vobismetnunquam acquirunt. Illiusmodi, viri fratres, vobismetipsis cavete iniquitates, quatenus Deum omnipotentem in praesenti vita propitium habere mereamini et in futura aeternorum largitorem bonorum. Pacem habete inter vos et benignitatem; misericordiam et justitiam ad omnes homines, et castitatem corporis custus vestris inhabitet pectoribus, qui sapiens vobis semper suggerat consilium, vosque ab omni defendat hoste visibili et invisibili. Vestroque domino fideles estote, ut per vestram concordiam regnum dilatetur vestrum, quod saepe per discordiam minui solebat, dicente ipsa Veritate: Omne regnum in se divisum non stabit . Sicuti maxima imperia per dissensiones intestinas dilapsa decrescebant, et e contrario minima quaeque civitatis cujuslibet, vel provinciae, per pacificam concordiam, regnum crescebat et proficiebat et fortioribus sibi tandem imperabat regnis. Timete flagellum quod venit
Abbreviated transcription (Latin):
rapere quae sua sunt uindicat in eũ ds̃xp̃s sponsus scãẽ suce¬
a ecclesice. Vi distis quo modo perierunt ante cessores ur̃i
reges & principes propter iniustitius & rocpinas & inmunditias
uitae nec abhuius modi se peccatis criminẽ capitalium dm̃
timentes cbstinuerunt. Nec quod peius est in manissi mu
scelerum uulnera penitentiae medi camentis scnarecura¬
runt. Sed conputruerunt in peccatis suis donec repentino
terrore cecidit suꝑeos iudicium dĩ & tum feli citer in cons¬
pectuomnium perierunt quũ inpudenter si ne ulla reueren¬
tic pessimis se in uolui scelerib: nonm &uerunt. Heu quec̃
misere pracesentem ꝑdideruNT uitã sed multo miserco¬
bilius iniu&ernis cruciantur tormentis : Timete illorum
ꝑditionẽ & ctidib: uos in&ipsos impi&cctib: obseruate in
lorum non pepercit scelerib: Multiuero ꝑ ropinces & iniquita¬
tes colligere gestiunt & nesciunt quodutrumq propt̃ auc¬
ritium iniquam & terrena cito perdunt bona & cuelestia

Expanded text:
s, sponsus sanctae suae Ecclesiae. Vidistis quomodo perierint antecessores vestri reges et principes propter injustitias et rapinas et immunditias vitae, nec ab hujuscemodi se peccatis criminum capitalium, Deum timentes, abstinuerunt; nec, quod pejus est, immanissima scelerum vulnera, poenitentiae medicamentis sanare curarunt; sed computruerunt in peccatis suis, donec repentino terrore cecidit super eos judicium Dei, et tam infeliciter in conspectu omnium perierunt, quam impudenter sine ulla reverentia pessimis se involvi sceleribus non metuerunt. Heu! quam misere praesentem perdiderunt vitam! Sed multo miserabilius in aeternis cruciantur tormentis. Timete illorum perditionem, et a talibus vosmetipsos impietatibus observate, in lorum non pepercit sceleribus. Multi vero per rapinas et iniquitates colligere gestiunt, et nesciunt quod utrumque propter avaritiam iniquam et terrena cito perdunt bona et coelestia