comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abstinent proelis fugiunt commercia nullis se externo miscer
sinunt blemy as sed non eos quiuicina rubromari in colunt
credunt truncos nasciparte quacapud estos tamon eoculos
habere inpectore: Siti ride hominibus nihil aliut praeferunt
quã figurã: Aegỹ panes hor sunt qđ pingiu idemus. himanto¬
podes fluxis nisibus crurum serpunt potius quã incedunt.
et pergendiusum lapsu magis destinant quam ingressu. Pharusicũ
hertuli ad hesperidas pergenti forent comites itineris. tȩdio
hic residerunt. hactenus lybia

Expanded text:
abstinent proeliis, fugiunt commercia, nulli se extero misceri abstinent proeliis, fugiunt commercia, nulli se extero misceri sinunt. Blemyas, sed non eos qui vicina Rubro mari incoluntcredunt truncos nasci parte qua caput est, os tamen et oculos habere in pectore. Satyri de hominibus nihil aliud praeferunt quam figuram. Aegipanes hoc sunt quod pingi uidemus. Himantopodes fluxis nisibus crurum serpunt potius quam incedunt et pergendi usum lapsu magis destinant quam ingressu. Pharusi cum Herculi ad Hesperidas pergenti forent comites, itineris taedio hic resederunt. Hactenus Libya.
Abbreviated transcription (Latin):
uod ab atlante ad usque canopitanum ostium panditur.
ubi lybiae finis est & aegyptium limendictum a canopo
quae in auiae solitudinis secretũ recesserunt ex his
ad lantes ab humanoritu prorsus ex sulant nulli ꝓprium uoca¬
bulum nulli speciale nomen diris solis ortus excipiunt dirisocca¬
sus pro secuntur. ustiquestorrentis plagae federeoderunt tđm
lucis adfirmant eos somnia nonuidere & abstinere penitus ani¬
malibus uniuersis: Trogoditae specus excauant. illis teguntur.
Nullus ibi habendi amor aduitiis paupertate seabdicauerunt
uoluntarie tantum lapide uno gloriantur quem exe contalithon
nominant tam diuersis notis sparsũ ut sexaginta gemmarum
colores in paruo orbiculo eius dep̃hendantur. etisti carnibus
uiuunt serpentũ. Ignarique sermonis. stridunt potius quã
loquuntur . Angulae uero solos colunt inferos feminas primu
noctibus nuptiarum adulteriis cogunt patere mox adper¬
petuã pudititiam legibus stringunt seuerissimis. gam fasante

Expanded text:
uod ab Atlante usque Canopitanum ostium panditur, ubi Libyae finis est et Aegyptium limen, dictum a Canopo quae in auiae solitudinis secretum recesserunt. Ex his Atlantes ab humano ritu prorsus exulant. Nulli proprium uocabulum, nulli speciale nomen. Diris solis ortus excipiunt, diris occasus prosequuntur ustique undique torrentis plagae sidere oderunt deum lucis. Adfirmant eos somnia non uidere et abstinere penitus ab animalibus uniuersis. Trogodytae specus excauant, illis teguntur. Nullus ibi habendi amor: a diuitiis paupertate se abdicauerunt uoluntaria. Tantum lapide uno gloriantur, quem hexecontalithon nominamus, tam diuersis notis sparsum, ut sexaginta gemmarum colores in paruo orbiculo eius deprehendantur. Homines isti carnibus uiuunt serpentium ignarique sermonis stridunt potius quam loquuntur. Augilae uero solos colunt inferos. Feminas suas primis noctibus nuptiarum adulteriis cogunt patere, mox ad perpetuam pudicitiam legibus stringunt seuerissimis. Gamphasantes
Abbreviated transcription (Latin):
mnis quiad supernam pertin& ciuitatem. peregrinus est mundi & dum tem¬
porali utitur uita. in patria uiuit aliena ubi intermulta in lecebrosa &
multa fallacia dm̃ nosse &amare: paucorum est quib: fit praeceptum dñi
lucidum in luminans oculos. ut nec in dĩ. nec in proximi caritat
Dumque ad promissam requiem per non sua tendit
Mundanȩ patitur multa pericla uiae.
Quaenunc obsessa aduersis nunc plena secundis
Aut frangit trepidos obligat aut dubios
His etiam bellis glorificanda probat
Crescunt uirtutum palmae crescuntq coronae
Motantur mundi proelia pacedĩ.
DISCI ENTIA BONI
onest uera scientia bom nisi ad hoc cõnprehenditur utaigatur. in
utiliter enim meditatur legondĩ qui laborat ut memoria tenet
quod actione non implet

Expanded text:
mnis qui ad supernam pertinet civitatem, peregrinus est mundi: et dum temporali utitur vita, in patria vivit aliena, ubi inter multa illecebrosa et multa fallacia Deum nosse et amare paucorum est, quibus fit praeceptum Domini lucidum illuminans oculos, ut nec in Dei, nec in proximi charitatDumque ad promissam requiem non per sua tendit, Mundanae patitur multa pericla viae, Quae nunc obsessa adversis, nunc plena secundis Aut frangit trepidos, obligat aut dubiosHis etiam bellis glorificanda probat. Crescunt virtutum palmae, crescuntque coronae, Mutantur mundi praelia pace Dei. XXIV. De scientia boni. Non est vera scientia boni, nisi ad hoc comprehendatur, ut agatur. Non enim utiliter meditatur legem Dei, qui laborat ut memoria teneat quod actione non implet
Abbreviated transcription (Latin):
in suos inimicos dilectionis suae latitudinem porrigentes: hocom̃s cupiunt
esse quod ipsi sunt : satis deuitus eorumq remedus dirputatum. nunc iam qua¬
liter una quaeq uirtus possit adquiri. breuiter disseramus. INFORMET.
XUI

Expanded text:
in suos inimicos dilectionis suae latitudinem porrigentes, hoc omnes cupiunt in suos inimicos dilectionis suae latitudinem porrigentes, hoc omnes cupiunt esse quod ipsi sunt. Satis de vitiis eorumque remediis est disputatum; nunc jam qualiter unaquaeque virtus possit acquiri breviter disseramus. CAPUT XVI
Abbreviated transcription (Latin):
bis coniunctiores familiaritas facit sieos fama non reprobat. & uita
mendat nos amplius inpendamus. omnium profectus nostros essecredamus.
& dealiorum peccatis: tamquam denostris misericorditer lugeamus : sic ergo
possunt in hac uita esse illi perfecti . qui perfecte diligunt dm̃ & illi perfecte
diliguntdm̃ qui uolendo quoduult dr̃ & nolendo quod non uult : uec ullis pec¬
catis quib: offenditur ad quiescunt. & semper sea duirtutes quas ipse digna¬
tur donare: diligendas & habendas extendunt : hi sunt qui omnia bona quȩ
implere potuerint. ab illo seadiutos ut possint ueraciter credunt: Quicquid mali
ommiserint. uitiosae uoluntati ad scribunt. Quic quid boni nonp
implere. abillo ut possint iugiter petunt. Cumpotuerint. illi gratias agunt
bona eius quaefuerint conset uti etiam aliis conferresocialiter uolunt᷑ &usq

Expanded text:
nobis conjunctiores familiaritas facit, si eos fama non reprobat, et vita nobis conjunctiores familiaritas facit, si eos fama non reprobat, et vita commendat, nos amplius impendamus, omnium profectus nostros esse credamus, et de aliorum peccatis tanquam de nostris misericorditer lugeamus. Sic ergo possunt in hac vita illi esse perfecti, qui perfecte diligunt Deum; et illi perfecte Deum diligunt, qui volendo quod vult Deus, et nolendo quod non vult, nec ullis peccatis quibus offenditur, acquiescunt; et semper se ad virtutes, quas ipse dignatur donare, diligendas et habendas, extendunt. Hi sunt qui omnia bona quae implere potuerint, ab illo se adjutos ut possint veraciter credunt; quidquid mali commiserint, vitio suae voluntatis ascribunt; quidquid boni non potuerint implere, ab illo ut possint jugiter petunt; cum potuerint, illi gratias agunt. Bona ejus quae fuerint consecuti, etiam aliis conferri socialiter volunt, et usque
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem sub ueniendi tenemus: qua propter. haecest proximi tota
sediligunt dm̃. qui pro eius amore suae ad tempus saluti non parcunt. seipsos tribu¬
lationibus ac periculis tradunt: nudari facultatib: propriis. patriaesuae ex¬
torres fieri. parentibus &uxoribus ac filiissuis renuntiare paratisunt E ut
otum dicam. ipsam corporis mortem. non solum non refugiunt. sed eci
ter excipiunt : ambientes acorporissui uit magis quam adõ uita uitaesuae
discedere: Isteigitur nobis dilectionis ordo seruandus est. iuxta illud quod
dicit sp̃s sc̃s : Ordinate in me caritatem . Vt sicut ordinata caritas poscit dm̃
principaliter diligamus. & propter ipsum in ipso ea quae diligenda sunt tan¬
tum. quantum ipsep̃cepit diligamus: ipseenim prȩcipit. ut corpora nostra pp̃t
nos proximossic̃ nos. &ipsum plus quam nos diligere debeamus : Ita sane ut eis

Expanded text:
voluntatem subveniendi tenemus. Quapropter haec est proximi tota voluntatem subveniendi tenemus. Quapropter haec est proximi tota se diligunt Deum, qui pro ejus amore suae ad tempus saluti non parcunt; seipsos tribulationibus ac periculis tradunt, nudari facultatibus propriis, patriae suae extorres fieri, parentibus et uxoribus ac filiis suis renuntiare parati sunt; et ut totum dicam, ipsam corporis mortem non solum non refugiunt, sed etiam libenter excipiunt, ambientes a corporis sui vita magis quam a Deo, vita vitae suae, discedere. 4. Iste igitur nobis dilectionis ordo servandus est, juxta illud quod dicit Spiritus sanctus, Ordinavit in me caritatem ; ut sicut ordinata caritas poscit, Deum principaliter diligamus; et propter ipsum, in ipso ea quae diligenda sunt, tantum quantum ipse praecipit diligamus . Ipse enim praecipit ut corpora nostra propter nos, proximos sicut nos, et ipsum plus quam nos diligere debeamus : ita sane, ut eis quos
Abbreviated transcription (Latin):
nos ipsos amamus quando propterilla superius dicta diligimus : Nieq enimc
nepus aut neptis est : Carnaliter quippeamat . quitaliter amat : qͥm̃ non illitan¬
tum proximi nostri essec redendisunt. quos nobis gradus sanguinis iungit.
sed prox imi nostri credendi sunt omnes homines natura enostrat sicut dixi par¬
ticipes: Namsi propinquos nostros quamuis incõnpositos turpes. ac male modera¬
tos plusquam quos libet scõs. quos a nobis secundum sanguinem uocamus extra¬
neos diligamus. Nonsolum carnaliter diligimus. sed etiam grauiter intalieorũ
dilectione peccamus : Proinde secundum nos proximos om̃s diligimus. quando
admores bonos & ad aeternam uitam consequendam. sicut nobis eorum saluti con¬
sulimus : quandonos in eorum peccatis ac periculis cogitamus : & sicut nobis
buenire optaremus. Iitaeis prouiribus subuenimus. autsi facultas di

Expanded text:
nos ipsos amamus, quando propter illa superius dicta diligimus. Neque enim idnos ipsos amamus, quando propter illa superius dicta diligimus. Neque enim idnepos aut neptis est. Carnaliter quippe amat, qui taliter amat: quoniam non illi tantum proximi nostri credendi sunt, quos nobis gradus sanguinis jungit; sed proximi nostri credendi sunt omnes homines naturae nostrae, sicut dixi, participes. Nam si propinquos nostros, quamvis imcompositos, turpes, ac male moratos, plus quam quoslibet sanctos, quos a nobis secundum sanguinem vocamus extraneos, diligamus; non solum carnaliter diligimus, sed etiam graviter in tali eorum dilectione peccamus. 3. Proinde secundum nos proximos omnes diligimus, quando ad mores bonos, et ad aeternam vitam consequendam, sicut nobis, saluti eorum consulimus; quando nos in eorum peccatis ac periculis cogitamus; et sicut nobis subveniri optamus, ita eis pro viribus subvenimus; aut si facultas defuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ plus quam seipsos forte non diligunt: sed demundo quod diligi omnino
nondebeat. ipsius dñi nostri perscm̃iohannem a postolum uox estdicentis
Nolitediligere mundum : Corpus autem nostrum quia pars nostriest. ad hoc
is est diligendum ut saluti eius ac fragilitati naturaliter consulas
agamus. quatenus sp̃u ordinate subiectum. ad aeternam salutem accepta
in mortalitate & in corruptione perueniat : Nonsuis uoluptatib: diffluen¬
do animae rigorem sibicedentis emolliat . puritatem polluat. & totam dige¬
nitatem suae delectationis morbo corrumpat : proximos autem tunc dilig¬
mus sicutnos. si non propter aliquas utilitates nostras. non proptersperata bene¬
ficia uel accepta Non propter adfinitatis aut consanguinitatis. sed propter
hoc antum quod sunt naturae nostrae participes diligamus quia non eos sicui

Expanded text:
Deum plus quam seipsos forte non diligunt . 2. Sed de mundo, quod diligi omnino Deum plus quam seipsos forte non diligunt . 2. Sed de mundo, quod diligi omnino non debeat, ipsius Dei nostri per sanctum Joannem apostolum vox est, dicentis: Nolite diligere mundum . Corpus autem nostrum, quia pars nostri est, ad hoc nobis est diligendum, ut saluti ejus, ac fragilitati naturaliter consulamus, et agamus quatenus spiritui ordinate subjectum, ad aeternam salutem, accepta immortalitate, et incorruptione perveniat; non suis voluptatibus diffluendo, animae rigorem sibi cedentis emolliat, puritatem polluat, et totam dignitatem suae delectationis morbo corrumpat. Proximos autem tunc diligimus sicut nos, si non propter aliquas utilitates nostras, non propter sperata beneficia vel accepta, non propter affinitates vel consanguinitates; sed propter hoc tantum, quod sunt naturae nostrae participes, diligamus: quia non eos sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rgo si caritatem dõ exhibeamus & proximo decordepuro & conscientiabona.
& fide non ficta facile peccato resistimus bonis omnib: abundamus. saeculi
blandimenta contemnimus & omnia quaedifficila sunt humane fragilita¬
ti uel aspera etiam cum dilectione perficimus. Sita mendm̃ caritate perfecta
qua e nobis ab illo est ex toto cõde &extota anima & extotis uirib: diligamus:
cea enim parte quis peccat. ex quaminus diligitdm̃: quemsi extoto co
gamus. nihilerit in nobis unde peccati desideriis serui amus : & quid est dm̃ di¬
ligere. nisi illi occupari animoxoncipere fruendi uisionis eius affectum. pec¬
cati odium mundi fastidium diligere etiam proximum. quem inse tensuit
diligendum. in ipso amore seruare legitimum modum nec peruertere dilec¬
tionis ordinem constitutum : ordinem dilectionis illi peruertunt . nec modũ
diligendi custodiunt. qui aut mundum qui contemnendus est diligunt. aut
corporasua minus diligenda plus diligunt. aut proximos non sicut seipsos. ai

Expanded text:
rgo si caritatem Deo exhibeamus, et proximo de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, facile peccato resistimus, bonis omnibus abundamus, saeculi blandimenta contemnimus, et omnia, quae difficilia sunt humanae fragilitati, vel aspera etiam, cum delectatione perficimus, si tamen Deum caritate perfecta, quae nobis ex illo est, ex toto corde, ex tota anima, et ex totis viribus diligamus. Ex ea enim parte quis peccat, ex qua minus diligit Deum; quem si ex toto corde diligamus, nihil erit in nobis, unde peccati desideriis serviamus. Et quid est diligere Deum, nisi illi copulari animo, concipere fruendae visionis ejus affectum, peccati odium, mundi fastidium, diligere etiam proximum, quem in se censuit diligendum, in ipso amore servare legitimum modum, nec pervertere dilectionis ordinem constitutum? Ordinem dilectionis illi pervertunt, nec modum diligendi custocorpora sua minus diligenda, plus diligunt; aut proximos non sicut seipsos, aut
Abbreviated transcription (Latin):
nullo fastu perneciosȩ uanitatis inflari nihil eorum quae sunt aliena crimine
cupiditatis ambire quaesua sunt . piae communionis bono non quȩrere. nulli
malum quib: libec in iuriis irritatos cogitare Non super alicuius astuti operis
iniquitate sed deueritate guidere. om̃s inquietos uel in quietudiner. fundata
animi tranquillitate sufferre : posthancuitam poenas diuinitus commina¬
tas cudere non metuendo prȩmia promissa sperare gaudendo reuelationem
iliorumdĩ desiderarefortiter sustinendo : quando ergo uidemus haec &talia
bona aliquos possenouerimus non eos magnitudine uirtutis suae posse. quod
uolunt ardenter & faciunt sed beneficio illius caritatis. quaenonest ex nobis.¬
ed diffusa est in cordibus nostris. perspm̃ scm̃ quidatus est nobisecag¬

Expanded text:
nullo fastu perniciosae vanitatis inflari; nihil eorum quae sunt aliena, crimine cupiditatis ambire; quae sua sunt prae communionis bono non quaerere; nulli malum, quibuslibet irritatos injuriis, cogitare; non super alicujus, aut sui operis iniquitate, sed de veritate gaudere; omnes inquietos, vel inquietudines, fundata animi tranquillitate, sufferre, post hanc vitam poenas divinitus comminatas credere metuendo, praemia promissa sperare gaudendo, revelationem filiorum Dei desiderare fortiter sustinendo: quando ergo videmus haec, et talia bona aliquos posse, noverimus, non eos magnitudine virtutis suae posse, quod volunt ardenter, et faciunt; sed de beneficio illius caritatis, quae non est ex nobis, sed diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Eaudendi quoniam causaerit ipse dr̃
Nec uarios pari& motus diuersa uoluptas
Vnum erit incunctis lumen &unus amor
Inquebonis summis posita experientia felix
Nec uol& augeri nec metuit minui

Expanded text:
audendi quoniam causa erit ipse deus. Nec varios pariet motus diversa voluntas: Unum erit cunctis lumen et unus amor. Inque bonis summis posita experientia felix: Nec valet augeri nec metuet minui
Abbreviated transcription (Latin):
ecti corde de preceptis dĩ & constitutionibus nonqueruntur. ꝙ iustum
om̃a aequanimiter iccipi quȩ iñdicaturus uoluit tolerasse¬
Dum mõtabilium decurrunt temporarerum
Dumque suis mundus motibus at teritur
Rectorum est aduersapati & tolerasse modeste
Nec querela in quoquam uoce moueredm̃
Cuius iudicio nulli parcetur iniquo
Etperpes iustos gloria suscipi&
Omnis scĩ aedificii status. sicutdõ cooperante proficit. ita dõ custodiente
praesidet & non solum greges. sed etiam ipsos dignatur custo dire pas

Expanded text:
ecti corde de praeceptis Dei et constitutionibus non queruntur: quia justum omnia aequanimiter accipi, quae judicaturus voluit toleraDum mutabilium decurrunt tempora rerum, Dumque suis mundus motibus atteritur: Rectorum est adversa pati, et tolerare modeste Nec querula in quoquam voce movere Deum. Cujus judicio nulli parcetur iniquo, Et perpes justos gloria suscipietdomus Dei. Omnis sancti aedificii status, sicut Deo cooperante proficit, ita Deo custodiente praesidet, et non solum greges, sed etiam ipsos dignatur custodire pas
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo quicquam dõ recte uoueret. nisi ab ipso acciperet quod uoueret
Optima uota dõ quorum est dator ipse uouentur.
Hoc sursum dignumest ire quodinde uenit
DI ESSENTIA DEITATIS

Expanded text:
Nemo quidquam Domino recte voveret, nisi ab ipso acciperet quod voveret. Optima vota Deo, quorum est dator ipse, voventur. Hoc sursum dignum est ire, quod inde venit. LV. De essentia Deitatis
Abbreviated transcription (Latin):
aesunt retributiones iustitiae cum aut bona probonis. aut mala red
promalis tertia est retributio gratiae. cumper regenerationem remittun¬
tur mala & retribuuntur bona atq: ita manifestatur. quia uniuersae uiaed nĩ
misericordia & ueritas : illam autem impiorum retributionem : qua probonis
buerst bona probonis

Expanded text:
ae sunt retributiones justitiae, cum aut bona pro bonis, aut mala redduntur pro malis. Tertia est retributio gratiae, cum per regenerationem remittuntur mala, et retribuuntur bona. Atque ita manifestatur quia universae viae Domini misericordia et veritas. Illam autem impiorum retributionem, qua pro bonisbueret bona pro bonis
Abbreviated transcription (Latin):
łtmandata dĩ complet amans homines
Quorum ignoscentes culpissua crimina soluunt
Quod que aliis tribuunt hoc sibi prospiciunt
Det peccatori ueniam peccator. & aequa
Concili& dnm̃ condicionesibi
Cuius iudicium denostro examine pendet
Quod serimus metimus quod damus accipimus

Expanded text:
mandata Dei complet amans homines. Quorum ignoscentes culpis sua crimina solvunt, Quodque aliis tribuunt, hoc sibi prospiciunt. Det peccatori veniam peccator, et aequa Conciliet Dominum conditione sibi. Cujus judicium de nostro examine pendet, Quod serimus metimus, quod damus accipimus
Abbreviated transcription (Latin):
est promittere sed prȩdicere ideo non ex operibus sed exuocante. neipsorum
sit . non dĩ & merces non inputetur secundum gratiam sed secundum debitum
atq ita gratia. iamnon est gratia
uaed s̃ omni potens promittit perficit ipse
Nec proprium externis uiribus implet opus
Hlinc secura fides sperat quod credit amatque
Auctorem qui quod spondit & effici&
Nam siquȩ dñs promitat non operatur
Sedsolum humanum prȩuidet arbitrium
Non hȩe donaeius sed sunt predicta uocanda
Seuquis exproprio sit bonus absquedõ
Quod quia non recipit pietas ueroque repugnat
Gratianos repar& gratia iustific&
Quar incunctis impl& suadona uoca tis
DELIUM CULPIS ET IN EIO ELIUM BONIS

Expanded text:
est promittere, sed praedicere. Ideo non ex operibus, sed ex vocante; ne ipsorum sit, non Dei, et merces non imputetur secundum gratiam, sed secundum debitum, atque ita gratia jam non sit gratia. Quae Deus omnipotens promittit, perficit ipse, Nec proprium externis viribus implet opus. Hinc secura fides sperat quod credit, amatque Auctorem, qui quod spondet, et efficiet. Nam si quae Dominus promittit, non operatur, Sed solum humanum praevidet arbitrium: Non haec dona ejus, sed sunt praedicta vocanda. Ceu quisquam ex proprio sit bonus, absque Deo. Quod quia non recipit pietas, veroque repugnat, Gratia non reparet, gratia justificet. Quae sic in cunctis implet sua dona vocatis, mes. XLVI. De fidelium culpis et infidelium bonis
Abbreviated transcription (Latin):
Hac desiderii dĩ est pietate colendus
Iustitiae ut merces totasit ipsedr̃
Nam sperans alio semunere: posse beari
Non quem poscit amat sed quod habere cupit
DEOCCULTIS NONADIUDI CANDIS

Expanded text:
Hac desiderii Deus est pietate colendus, Justitiae ut merces tota sit ipse Deus. Nam sperans alio se munere posse beari, Non quod poscit amat, sed quod habere cupit. XXI. De occultis non judicandis
Abbreviated transcription (Latin):
obiurgare non posse. neeos quiemendare noluerint. sibi faciant in imicos qui
dum parcunt eorum uoluntati. saluti non parcunt : Atsi non ex iactantia.
sed ex miseri cordia. & cum quadam pietate conspicientis animi castigemus.
& illinos sentiant nonminus peccatissuis mouere quam nrĩs. aut inbonum
statum reformati. nobis cum dõgratias agant: aut sieos inpeccato tenet ad¬
huc peccandi dulcedo. & salutem suam nobis curae esse cernentes malum
reddere probono uoluerint. malle debemus eorum in imicitias quiuolue¬
rint emendare contrabere. quam dĩ offensam dumpeccantes palpamus
tiae partes ut coepimus exsequamur

Expanded text:
objurgare non posse, ne eos qui se emendare noluerint, sibi faciant inimicos. Qui objurgare non posse, ne eos qui se emendare noluerint, sibi faciant inimicos. Qui dum parcunt eorum voluntati, saluti non parcunt. At si non ex jactantia, sed ex misericordia, et cum quadam pietate compatientis animi castigemus, et illi nos sentiant non minus peccatis suis moveri quam nostris; aut in bonum statum reformati, nobiscum Deo gratias agunt; aut si eos in peccato tenet adhuc peccandi dulcedo, et salutem suam nobis curae esse cernentes, malum reddere pro bono voluerint; malle debemus eorum inimicitias, qui noluerint emendari, contrahere, quam Dei offensam, dum peccantes palpamus,tiae partes, ut coepimus, exsequamur
Abbreviated transcription (Latin):
communem. tam quam propriam curent: : Vndedatur intellegi quad qui obpri¬
mendis ac decipiendis hominibus homines nati persistunt. in mores ferinos non
naturae sed uitae mutatione degenerent.
uo sunt iniustitiae genera unum quod in iurias in rogamus. alterum quod
abalus in rogatas. cum possumus propulsareneglegimus : quodam modo
enimnos obprimimus quando obpressos defendere cum possumus ab obpressic¬
ne contemnimus: Nec mihi aliquid prodest quod non circum uenio aliquem
neq decipio si decipienti circum uenire ꝑmitto: hoc idem depeccatis debet
intellegi. quia sipec cantem uideo & nonsolum non arguo. sedetiam ei peccanti
consentio participẽme damnationis eius efficio. & in omnibus peccantib: pecci
quando eos quos scio peccasse siuepeccare. quadam crudelis animi malignitate
non in crepo: Necuero audiendi sunt illi. qui sedicunt propterea delinquenter

Expanded text:
communem tanquam propriam curent? Unde datur intelligi quod qui oppricommunem tanquam propriam curent? Unde datur intelligi quod qui opprimendis ac decipiendis hominibus homines nati persistunt, in mores ferinos, non naturae, sed vitae mutatione degenerent. 1. Duo sunt injustitiae genera: unum quo injurias irrogamus, alterum quo ab aliis irrogatas, cum possumus, propulsare negligimus. Quodam modo enim nos opprimimus quando oppressos cum defendere possumus, ab oppressione contemnimus. Nec mihi aliquid prodest, quod non circumvenio aliquem, neque decipio, si decipi, aut circumveniri permitto. Hoc idem de peccatis licet intelligi: quia si peccantem video, et non solum non arguo, sed etiam ei peccanti consentio, participem me damnationis ejus efficio; et in omnibus peccantibus pecco, quando eos quos scio peccasse sive peccare, quadam crudelis animi malignitate non increpo 2. Nec vero audiendi sunt illi qui se dicunt propterea delinquentes
Abbreviated transcription (Latin):
nobis futurae remunerationis inspirat auget in nobis uirtutesscãs ac nos
in earum possessione confirmat.: UTILITAS
xiustitia manat & aequitas. quaenos facit. ut omnium necessitates hominũ.
nostras essedicamus : Nec nobis tantum sed etiam generi humano nos natos eẽ
damus & quic quid cui libet homini nocere potest. tamquam si nol
euitemus : quia qui homines sumus mhil humani a nobis alienum putare debe¬
mus : siquidem beliarum est sibi uiuere. nec suas utilitates in commune conferre
aquibus non solum mentis p̃rogatiua sed etiam seruata iuris aequalitate dista¬
mus. si nos in omnium commodis uel in commodis cogitantes. sicut nostris uti¬
litatibus : Ita omnium sociorum naturae nostrae uiuamus: Deinde si inuicem per¬
sequi lacerare. uel perdere ferarum est proprium . quis dubitet excellentiae hu¬
manae conpetere. ut se alterutrum iuuent instruent aedificent : &utilitatem

Expanded text:
nobis futurae remunerationis inspirat, auget in nobis virtutes sanctas, ac nos nobis futurae remunerationis inspirat, auget in nobis virtutes sanctas, ac nos in earum professione confirmat. Ipsa stitia manat et aequitas, quae nos facit ut omnium necessitates hominum nostras esse dicamus, nec nobis tantum, sed etiam generi humano nos natos esse credamus; et quidquid cuilibet homini nocere potest, tanquam si nobis noceat, evitemus: quia qui homines sumus, nihil humani a nobis alienum putare debemus. Siquidem bellarum est sibi vivere, nec suas utilitates in commune conferre. A quibus non solum mentis praerogativa, sed etiam servata juris aequalitate distamus, si nos in omnium commodis vel incommodis cogitantes, sicut nostris utilitatibus, ita omnium sociorum naturae nostrae vivamus. Deinde si invicem persequi, lacerare, vel perdere, ferarum est proprium, quis dubitet excellentiae humanae competere, ut se alterutrum juvent, instruant, aedificent, et utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ri permiserit : Modo absit ignauia. nenos id disperemus posse. quod possumus
absit p̃sumptio uitios a nenobis hoc quod pergratiam possumus. ad scribamus :
quia siue demuneredĩ quo fortes efficimur disperemus. siuenos denostra possi¬
bilitate iactemus. idonei adresistendum uitis essenon possumus: &utique
animi fortitudo. tam disperandi ignauiam debet excutere quã iactantia con¬
traire XXI DEIUSTITIA UEPFIDE QUATENIPSAPROCEDIT
ctenus deuirtute cui nomen est fortitudõ: uideamus iam quidetiam iustitia
nobis offerat in hacuita p̃sidii & qualiter ipsa quoq in eorum pectoribus
qui seilli tradiderint. nullis uitiorum ualeat inpugnationib: superari : fides
enim quae est iustitiae fundamentum quam nulla opera bona p̃cedunt. &
ex qua omnia procedunt. ipsa nos apeccatis omnibus purgat mentes nostras
inluminat dõ reconciliat : Cunctis participibus naturae nostrae consociat. spem

Expanded text:
ri permiserit: modo absit ignavia, ne nos id desperemus posse quod possumus; ri permiserit: modo absit ignavia, ne nos id desperemus posse quod possumus; absit praesumptio vitiosa, ne nobis hoc quod per Dei gratiam possumus ascribamus. Quia sive de munere Dei, quo fortes efficimur, desperemus; sive nos de nostra possibilitate jactemus, idonei ad resistendum vitiis esse non possumus. Et utique animi fortitudo tam desperandi ignaviam debet excutere quam jactantiae contraire. CAPUT XXI. De justitia, vel fide, quae ex ipsa procedit. ctenus de virtute cui nomen est fortitudo disputavimus. Videamus jam quid etiam justitia nobis afferat in hac vita praesidii, et qualiter ipsa quoque in eorum pectoribus qui se illi tradiderint, nullis vitiorum valeat impugnationibus superari. Fides enim, quae est justitiae fundamex quaomnia procedunt. Ipsa nos a peccatis omnibus purgat, mentes nostras illuminat, Deo reconciliat, cunctis participibus nostrae naturae consociat: spem
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam uincat non eum pecuniae amor addicat. Non a cerbitas passionum
damnorumq: subiciat sitillids̃ laustota perfectagloria. Dilectio pura
spescerta securitas firma possibilitas sana. sanitas incorrupta. utei quic¬
quid carnalibus placet in hocmundo displiceat. quic quid pr etiosum uidecur
esse uilescat : quic quid nitidum. futurorum contemplatione sordescat : Niec
abhis quaeiam pergratiam dĩ elisit. sepatiatur elidi. quia & turpius uidetur
animus ab his uitiis uinci. quaeuicerat & nihilei prosit aliqua superasse. si alicui
quod neglexerat superare subiaceat. quando non ille fortis haberisolet qui
in ad eundis laboribus periculisque claruerit. autfrenandis uoluptatibui
acdomixandis institerit. sed ille s ublimis & magnus. ille potens atq dignus
fortitudinis appellatione censendus est. quinihil sibi uitii rebellare aut domina¬

Expanded text:
gloriam vincat. Non eum pecuniae amor addicat, non acerbitas passionum gloriam vincat. Non eum pecuniae amor addicat, non acerbitas passionum damnorumque subjiciat. Sit illi Deus laus tota, perfecta gloria, delectatio pura, spes certa, securitas firma, possibilitas sana, sanitas incorrupta: ut ei quidquid carnalibus placet, in hoc mundo displiceat; quidquid pretiosum videtur esse, vilescat; quidquid nitidum, futurorum contemplatione sordescat; nec ab his quae jam per gratiam Dei elisit, se patiatur elidi: quia et turpius videtur animum ab his vitiis vinci quae vicerat: et nihil ei prodest aliqua superasse, si alicui quod neglexerit superare subjaceat: quando non ille fortis haberi soleat qui in adeundis laboribus periculisque claruerit, aut frenandis voluptatibus ac domandis institerit; sed ille magnus et sublimis, ille potens atque dignus fortitudinis appellatione censendus est, qui nihil sibi vitii rebellare, aut domina
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo beatitudinem nonpersec utionem patientibus. sed propter iustitiam
patientibus repromisit : quod si ita est. superandorum uel su peratorum ma¬
lorum sustinentia. tunc est uera patientia. si fuerit iusta. & ineis iusta est
pitientia. quorum nec dolorib: nec uoluptatib caditmentis inuictae con¬
stantia : sed haec animifortitudo ab illo est nobis. cuicum propheta cantamus
fortitudomea & laudatiomea dñs & factus est mihi insalictem : fortitudo
nostra est quaeitanos contra omnia uitia inuicta protectione corrobo¬
rat. ut animum nostrum nec blanda dissoliant. neca duersa deiciant¬
& tunc laus nostra dñs fit. si nonnos demunerib: dĩ. sed diuina in nobis
cupiamus munera predicari : nec illi suam pos sunt lactare uirtutem
quibus dñs factus est insalutem : Isergo cuiestidbñ animi fortitudo nullis carna¬
lib defideriis cedat. Nullis uoluptatib: adquiescat: Ambitionem acpopularem

Expanded text:
et ideo beatitudinem non persecutionem patientibus, sed propter justitiam et ideo beatitudinem non persecutionem patientibus, sed propter justitiam patientibus repromisit. Quod si ita est, superandorum malorum sustinentia, tunc est vera patientia, si fuerit justa: et in eis justa est patientia quorum nec doloribus, nec voluptatibus cedit mentis invictae constantia. Sed haec animi fortitudo ab illo est nobis cui cum propheta cantamus: Fortitudo mea, et laus mea Dominus, et factus est mihi in salutem . Fortitudo nostra est, quia ita nos contra omnia vitia invicta protectione corroborat, ut animum nostrum nec blanda dissolvant, nec adversa dejiciant; et tunc laus nostra Dominus fit, si non nos de muneribus Dei, sed divina in nobis cupiamus munera praedicari. Nec illi suam possunt jactare virtutem, quibus Dominus factus est in salutem. 3. Is ergo cui Dominus est animi fortitudo, nullis carnalibus desideriis cedat, nullis voluptatibus acquiescat, ambitionem ac popularem
Abbreviated transcription (Latin):
quo p̃dicatur oblectet . plus que gaudeat exeo quod laudatur. quam ex eo quod
habet unde laudetur . & perhoc humanam laudem diuinis operibus anteponat.
quis dubitet hancanimi intentionem uirtuo tem dici non posse: quaesi uirtus
es set fortiter etiam blandimentis talibus repugnaret. Nec ad quiesceret mol¬
libus qua ea diuuante dno duraqueque uel aspera superas set : quos dam nam¬
que insuperabiles asperis passionibus facit mundi cupiditas : Iinquib: non pa¬
tientia laudanda est. sed miranda duritia : Eos autem quos adto lerantiam
passionum forterdĩ caritas reddit nulla dilectatio carnis. nulla
male blanda corrumpit : qm̃ si nonquid sed propter quidpatiamur. pluri¬
mum refert . nonin eis estpatientia qui aequanimiter patiuntur angentia.
sedineis tantum quos fortiter facit sustinere iustitiã: Deniquedñs non ait
ut euidenter ostenderet: quod patientiam ueram non faciat poena. sed causa

Expanded text:
quo praedicatur, oblectet; plusque gaudeat ex eo quod laudatur, quam ex eo quod quo praedicatur, oblectet; plusque gaudeat ex eo quod laudatur, quam ex eo quod habet unde laudetur; et per hoc humanam laudem divinis muneribus anteponat: quis dubitet hanc animi intentionem virtutem dici non posse? Quae si virtus esset, fortiter etiam blandimentis talibus repugnaret; nec acquiesceret mollibus quae, adjuvante Domino, dura quaeque vel aspera superasset. Quosdam namque insuperabiles asperis passionibus facit mundi cupiditas: in quibus non patientia laudanda est, sed miranda duritia. 2. Eos vero quos ad tolerantiam passionum fortes Dei caritas reddit, nulla delectatio carnis, nulla voluptas male blanda corrumpit. Quoniam si non quid, sed propter quid patiamur, plurimum refert: non in eis est patientia qui aequanimiter patiuntur angentia, sed in eis tantum quos fortiter facit sustinere justitia. Denique Dominus non aut evidenter ostenderet quod patientiam veram non facit poena, sed causa;
Abbreviated transcription (Latin):
attendit : ac perhoc ipsius temperantiȩ est. quod non solum temperantes in om¬
nium membrorum officiis sumus sed ettam quodomnia libenter quaenos mode¬
ratos ac sobrios faciunt obseruamus : sed d etemperantia haecdicta sufficiant. ut
& defortitudine disseramus.
X QUALISESSE DEBEANT. QUOS ANIMI FORTITVDO NOBILITAT
nimi fortitudo eadebet intellegi qua e non solum diuersis pulsata molestus in¬
concussa permaneat. sed etiam nullis uoluptatum in lecebris resoluta suc¬
cumbat: Alioquin siimpetus quidem malorum seuientium frangat: si calamitatib:
quibus libet in pactis obsistat. sunter in iuriarum seua interprocellas ange¬
tium pressurarum. inter inimicitias & damna p̃sentia atq multimo dĩs per¬
secutiones in fatigata persistat. & tamen deipsa seaduersariorum sustinentia
iactet. nec dedonodĩ quo iniustratur exultet. sed carnaliter sed euulgi fauore

Expanded text:
attendit. Ac per hoc ipsius temperantiae est, quod non solum temperantes in omattendit. Ac per hoc ipsius temperantiae est, quod non solum temperantes in omnium membrorum officiis sumus, sed etiam quod omnia libenter, quae nos moderatos ac sobrios faciunt, observamus. Sed de temperantia haec dicta sufficiant, ut  de fortitudine disseramus. CAPUT XX. Quales esse debeant quos animi fortitudo nobilitat. 1. Animi fortitudo ea debet intelligi quae non solum diversis pulsata molestiis inconcussa permaneat, sed etiam nullis voluptatum illecebris resoluta succumbat. Alioquin si impetus quidem malorum saevientium frangat, si calamitatibus quibuslibet impactis obsistat, si inter injuriarum saeva, inter procellas angentium pressurarum, inter inimicitias ac damna praesentia, atque multimodas persecutiones infatigata persistat, et tamen de ipsa se adversariorum sustinentia jactet, nec de dono Dei, quo illustratur, exsultet, sed carnaliter se de vulgi favore,
Abbreviated transcription (Latin):
bis quos ipsi percipimus abstineie nec eis uerecundiam faciamis. qui
ipsi abstinemus forte percipiunt &dõ gratias agunt certi quod satis miserum sit
aliquor de cibi uel potus perceptionedamnare . aut nobis arrogare perabstinentiam
sc̃itatem : Temperantia est quod reuerentiam senioribus exhibemus a equales ge¬
manitus honoramus sun oribus gratiam paternae dilectionis impendimus quod
praestamus loquenti seniori silentium. quod ipsius adloquendum praesto lamur
imperium. quod non attollimus immoderatum in conlocutionib: sonum quod
risu prorumpere non audemus incainnum quod nulli detrahimus nec detra¬
hentes aequanimiter scienter quod tamilli quid e trabunt quam illi quidetrahentib
adquiescunt : uanitatis morbo corrupti sunt : Quia ad hoc alios uiles uideri uolunt.
ut secommeudent eorum conparatione quos carpunt. &uideantur eauitra non
ibere quaemalitiose in aliis reprebendunt : Quod malum temperan

Expanded text:
bis, quos ipsi percipimus, abstinere; nec eis verecundiam faciamus qui ea quibus ipsi abstinemus, forte percipiunt, et Deo gratias agunt: certi quod satis miserum sit aliquos de cibi vel potus perceptione damnare, aut nobis arrogare per abstinentiam sanctitatem. 2. Temperantiae est quod reverentiam senioribus exhibemus, aequales germanitus honoramus, junioribus gratiam paternae dilectionis impendimus; quod praestamus loquenti seniori silentium, quod ipsius ad loquendum praestolamur imperium, quod non attollimus immoderatum in collocutionibus sonum, quod risui prorumpere non permittimus in cachinnum, quod nulli detrahimus, nec detrahentes aequanimiter sustinemus: scientes, quod tam illi qui detrahunt quam illi qui detrahentibus acquiescunt, vanitatis morbo corrupti sunt; qui ad hoc alios viles videri volunt, ut se commendent eorum comparatione quos carpunt, et videantur ea vitia non habere, quae malitiose in aliis reprehendunt, quod malum temperant
Abbreviated transcription (Latin):
elaboratus euacuet : quiꝰ non iudicetme affectionem compositionis debuisse
contemnere. etiam si eam potuissem uelut dicendi peritus implere: qua¬
propter ea mibi uisa est compositio satis ornata quae concuptiones
necessaria quadam perspicuitate proferret. nonquae inlecebris aurium
deferiuiret : En est enim nisi fallor iudicata latinitas. quae breuiter &aperte.
obseruata dumtaxat usitatorum uerborum proprietate. res intellegendas enun¬
tiat: non quae uersuti eloquii uenustate atque a moenitate luxuriat.
& prudentibus uiris non placent falerata sed fortia. quando nonres prouer¬
bis sed prorebus enuntiandis. uerba sunt instituta :¬

Expanded text:
elaboratus evacuet, quis non judicet me affectationem compositionis debuisse contemnere, etiam si eam potuissem, velut dicendi peritus, implere? Quapropter ea mihi visa est compositio satis ornata, quae conceptiones animi cum necessaria quadam perspicuitate proferret, non quae illecebris aurium deserviret. Ea est enim, nisi fallor, judicata Latinitas, quae breviter et aperte, observata duntaxat usitatorum verborum proprietate, res intelligendas enuntiat; non quae vernantis eloquii venustate atque amoenitate luxuriat; et prudentibus viris non placent phalerata. sed fortia: quando non res pro verbis, sed pro rebus enuntiandis verba sunt instituta
Abbreviated transcription (Latin):
Non est puniti supplicium meriti
Sed uirtus fidei subtali examine crescit
Nec seruile grauat libera corda iugum
Solus peccator seruit male quilic& amplo
Vtatur regno sat miserest famulus.
Cum mens carnali nimium dominante ti ranno
Tot seruit sceptris dedita quot uitiis

Expanded text:
Non est puniti supplicium meriti; Sed virtus fidei sub tali examine crescit, Nec servile gravat libera corda jugum. Solus peccator servit male; qui licet amplo Utatur regno, sat miser est famulus; cum mens carnali nimium dominante tyranno / tot seruit sceptris dedita quot uitiis
Abbreviated transcription (Latin):
Flumen transituri minimos ante mittunt. nemaior ũ ingressu aluei
atterantur. et depressis. uadis. gurgitẽ faciant: Venerẽ ante
annos detim femine ante qunque mares nesciunt: biennio coeunt quinis

Expanded text:
Flumen transituri minimos antemittunt, ne maiores ingressu alueum Flumen transituri minimos antemittunt, ne maiores ingressu alueum gurgites depressis vadis faciant. Venerem ante annos decem feminae, ante quinque mares nesciunt. Biennio coeunt quinis
Abbreviated transcription (Latin):
prouinciis mauritanus tingitana quaeso lstitiali plaga obiua
Cest. quaque porrigitur adinternum mare. exurgit montib
septẽ quia similitudine fratres appellati. freto imminent: himon¬
tes elefantis frequentis simisunt: monet a principio hoc animalis
genus dicere : Igitur elefantis iuaxta sensum humanũ intelletus
habent memoria pollent siderũ seruat disciplinã lunanites¬
cente gregatim amnes petunt . mox perspersi liquore motibus.
exortũ solis quib possunt salutant: deinde in saltus reuertuntur
Duo eorũ genera sunt: Nobiliores indicat magnitudo. minores nothor
dicunt: candore dentiũ intellegitur uuentas: quorũ alter semꝑ
inministerio ẽ. alteri parcitur. ne hebitatus ad siduore ꝓcursu
minus iugeat. si fuerit dimicandũ : cũ uenatu premuntur. pariter
ad fligunt ut rosque ut ebore damnato. non irequirantur
Hanc enĩ sibi causã in esse periculi sentiunt oberrant agminatim
natu maximus duct aimen. A etate proximus cogit sequentes

Expanded text:
prouinciis Mauretaniis Tingitana, quae solstitiali plagae obuia est quaeque porrigitur ad internum mare, exurgit montibus septem, qui a similitudine fratres appellati freto imminent. Hi montes elephantis frequentissimi sunt. Monent a principio hoc animantium genus dicere. Igitur elephanti iuxta sensum humanum intellectus habent, memoria pollent, siderum seruant disciplinam. Luna nitescente gregatim amnes petunt, mox perspersi liquore solis exortum motibus quibus possunt salutant, deinde in saltus reuertuntur. Duo eorum genera sunt: nobiliores indicat magnitudo, minores nothos dicunt. Candore dentium intellegitur iuuenta; quorum alter semper in ministerio est, alteri parcitur, ne hebetatus assiduo repercussu minus uigeat si fuerit dimicandum. Cum uenatu premuntur, pariter affligunt utrosque, ut damnato ebore non requirantur; hanc enim sibi causam periculi inesse sentiunt. Oberrant agminatim; natu maximus ducit agmen, aetate proximus cogit sequentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Patientia uera d̃. qui pareit contemtus. parcit negatus. & mauult uitam pecca¬
toris quam mortem eruditio: poenitudinis. & oblatio correctionis neculla ipsius
opera miseri cordia uacint. quando homini & indulgentia consulit & flagllo
Multa diusummi defert patientia regis
Suspendens aequi pondera iudicii
Uerbere nonnumquam castigans cꝰrda paterno.
Necito consumant saeua flagella reos.
Sic pietate dĩ terrarum nonuacat orbis.
Etnihil est quod nos nontrahat adueniam.
Cumrex saluandis ipsa quoq consulit ira
Etcurat medicus uulnera uulnerib
DEULT IONEDI

Expanded text:
Patientia Dei vera est, qua parcit contemptus, parcitque negatus; et magis vult vitam peccatoris quam mortem; eruditio est poenitudinis, et oblatio correctionis. Nec ulla ipsius opera misericordia vacant, quando homini et indulgentia consulit, et flagello. 619 Multa diu summi differt patientia Regis, Suspendens aequi pondera judicii. erbere nonnumquam castigans corde paterno, Ne cito consumant saeva flagella reos. Sic pietate Dei terrarum non vacat orbis, Et nihil est quod nos non trahat ad veniam: Cum Rex salvandis ipsa quoque consulit ira, Ut curat medicus vulnera vulneribus. V. De ultione
Abbreviated transcription (Latin):
stis quicquid malorum ab iniquis dominis inrogatur. non poena
sed uirtutis examen nam bonus. etiam siseriu &. liber est malus aut̃.
si regnet. seruus est nec iius hominis. sed quod est grauius tot do¬
minorum est quot uitiorum
Opprersis quoties iustis dominantur iniqui

Expanded text:
stis quidquid malorum ab iniquis dominis irrogatur, non poena est criminis, sed virtutis examen. Nam bonus, etiam si serviat, liber est. Malus autem, etiam si regnet, servus est; nec unius domini, sed quod est gravius, tot dominorum quot vitiorum. Oppressis quoties justis dominantur iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
ceptione sustentet: qm̃ quidem quic quid sinequiꝰ potest uiui percipitur.
non sustentandae uitae sed fouendȩ luxdriae carnis inpenditur : haec nam¬
que uirtus quȩ abstinentia non solum delicatorum ciborum. sed etiam malorum
omnium nuncupatur: Cum omnib: omnino necessariasit: tum maxime illis
familiarior atq coniunctior esse credendaest: quibus iuxta illud quod in acti¬
bus a postolorum legitur factum. unum cor est & anima una: diuinae cari
igne conflata. & quib: subunius ordinatione uiuentib: omnia om¬
um communia fiunt : Sitamen itaeis unasituita. sicut fit una substantia
& nulla sit in eis diuersitas animorum quib: est communio facultatum
quia ut fier& &esset animarum scã coniunctio. necessaria est facultatum

Expanded text:
perceptione sustentet. Quoniam quidem quidquid sine quo potest vivi percipitur, perceptione sustentet. Quoniam quidem quidquid sine quo potest vivi percipitur, non sustentandae vitae, sed fovendae luxuriae carnis impenditur. 2. Haec itaque virtus, quae abstinentia non solum delicatorum ciborum, sed etiam malorum omnium nuncupatur, cum omnibus omnino necessaria sit, tum maxime illis familiarior atque conjunctior esse credenda est, quibus juxta illud quod in Actibus apostolorum IV, 32 legitur factum, unum cor est, et anima una, divinae caritatis igne conflata, et quibus sub unius ordinatione viventibus omnia omnium communia fiunt: si tamen ita eis una fit vita, sicut ut fit una substantia; et nulla sit in eis diversitas animorum, quibus est communio facultatum: quia ut fieret et esset animorum sancta conjunctio, necessaria est facultatum
Abbreviated transcription (Latin):
tem quaesistis quaesit abstinentiae credenda perfectio & itrum tantum corpo¬
ri. an & animȩ necessaria debeat iudicari : si hominem totum uirtus haec quae
abstinentia nominatur perfecta scificat : Nonsolum corpori sed & animȩ neces¬
saria est : quia omnis homo excorpore constat & anima: sed in eis quidiuersis
uitis subiacentes. aliquid sibieorum quae usui nostro concessa sunt interdicun
abstinentia quidem sed carnalis & inperfecta essedebet intellegi : Ex autem spi¬
talis atq perfecta censenda est quae abstinentem tam in lecebris carnalium uo¬
um quama peccatis omnibus facit alienum Cuius necanimum d¬
riorum morbi corrumpunt: Nec imperio gulȩ dominantis quaesite diliciae
iui res corporis frangunt : proinde ille abstinens uere credendus est quiuitiorum
omnium liber effectus est ac recisis corporeis uoluptatibus elaborat. non ut con¬
entiam suae carnis exsatiet : Sed ut mortalem uitam neces sarioru

Expanded text:
tis, quae sit abstinentiae credenda perfectio; et utrum tantum corpori, an et animae debeat necessaria judicari. Si hominem totum virtus haec quae abstinentia nominatur, perfecta sanctificat, non solum corpori, sed et animae necessaria est; quia omnis homo ex corpore constat et anima. Sed in eis qui, diversis vitiis subjacentes, aliquid sibi eorum quae usui nostro concessa sunt, interdicunt, abstinentia quidem, sed carnalis et imperfecta esse debet intelligi: ea autem spiritualis atque perfecta censenda est, quae abstinentem tam ab illecebris carnalium voluptatum, quam a peccatis omnibus facit alienum; cujus nec animum desideriorum morbi corrumpunt, nec imperio gulae dominantis quaesitae deliciae vires corporis frangunt. Proinde ille abstinens vere credendus est qui vitiorum omnium liber effectus est, ac, recisis corporalibus voluptatibus, elaborat, non ut concupiscentiam suae carnis exsatiet, sed ut mortalem vitam necessariorum
Abbreviated transcription (Latin):
sobrietti cedat ebrietas mansuetudini succumbat inmanitas. Dominetur¬
leuitati maturitas. Dĩ & proximi caritate crescente: consumatur totamundi
cupiditas excludat parcitas uera luxoriam. Castiget industriae uirtus
ignauiam reprimat humilitas profundam iactantiam. Pellat simplicitas
auerordiam non impediat uarietas fucata constantiam. emeno¬
res augeant disciplinam frangatclementia religiosa seuitiam. & funditus
eradicet bonitas adquisita malitiam. ut ex pulsione uitiorum celebretur
intro ductio gloriosa uirtutum. Sed deuirtutib: incapitulo sequenti uidebi¬
mus. Nunc deuitiis ut coepimus prosequa mur

Expanded text:
sobrietati cedat ebrietas, mansuetudini succumbat immanitas, dominetulevitati maturitas, Dei et proximi caritate crescente, consumatur tota mundi cupiditas; excludat parcitas vera luxuriam, castiget industriae virtus ignaviam, reprimat humilitas profunda jactantiam, pellat simplicitas pura vecordiam, non impediat varietas fugata constantiam, emendati mores augeant disciplinam, frangat clementia religiosa saevitiam, et funditus eradicet bonitas acquisita malitiam, ut expulsione vitiorum celebretur introductio gloriosa virtutum. Sed de virtutibus in capite sequenti videbimus, nunc de vitiis, ut coepimus, prosequamur