comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teriam corporalẽ rerũ usibilium ab illa in corporloreram
inuisibiliũ fuisse diseritam. Cum cium sit celũ puleheri.¬
pulclintudinẽ celi. Et ido fortasse suꝑ celũ dicunt᷑ ct̃ aquȩ
iniusibiles. quȩ apaueis intelligunt᷑ ñ locorum sedibus. s
affirmandum ẽ. obscura ẽ cium et remota a sensibꝰ hominũ.¬

Expanded text:
teriam corporalem rerum visibilium ab illa incorporali rerum invisibilium fuisse discretam. Cum enim coelum sit corpus pulcheritudinem coeli; et ideo fortasse super coelum esse dicuntur aquae invisibiles, quae a paucis intelliguntur non locorum sedibus, sedemere affirmandum est; obscura est enim, et remota a sensibus hominu
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ uerus dat itgna ierrena et bonis: malis. Neq hoc te tate di.¬
nicit et quasi fortuitu. quia ds ẽ ñ fortuna. s. ꝓrerum or¬
dine ac temporum occulto nobis. notissimo sibi. Cui tam̃
onlini trmporum ñ subdit᷑ seruit ẜ eum ipse tãquã dns
regit moderatorq disponit. frlicitate ñdat nͥ bonis.¬

Expanded text:
se dat regna terrena et bonis et malis. Neque hoc temere et quasi fortuitu, quia Deus est, non fortuna; sed pro rerum ordine ac temporum occulto nobis, notissimo sibi: cui tamen ordini temporum non subditus servit, sed cum ipse tanquam dominus regit, moderatorque disponit. Felicitatem vero non
Abbreviated transcription (Latin):
in corde habes et conceptio ipsa spũalis ẽ: uerbũ
enĩ quod concepistis sp̃s ẽ ut anima: sic ds̃ genuit filiũ: d tu
uerbũ gignis ex tempore. ds̃ genuit filiũ sine tempore.
te mens inde cõp̃henderit. linguȩ tam̃ difficillimũ ẽ expli¬
care: quantꝰ lib& p̃sit doc tor. quantꝰ libet assit auditor.
in tantã celsitudinẽ subuecta ẽ humana natura: ut totũ
suul u̾bũ et caro. hoc ẽ ds̃ et homo. unigenitꝰ dĩ filiꝰ dicẽtꝰ.¬

Expanded text:
corde habes, et conceptio ipsa spiritualis est: verbum enim quod concepisti, spiritus est ut anima: sic Deus genuit Filium. Sed tu verbum gignis ex tempore, Deus genuit Filium sine tempore.te mens inde comprehenderit, linguae difficillimum est explicare, quantuslibet praesit doctor, quantuslibet sit auditor. in tantum celsitudinem subvecta est humana natura, ut totum simul Verbum et caro, hoc est Deus et homo, unigenitus Filius De
Abbreviated transcription (Latin):
sinu requiescebant: Ubi si fuit: ipse ẽ intelligendus
paradisus. quẽ latronis animȩ illo die dignatꝰ ẽ pollice¬
ri. Quȩ si ita sunt: generale paradisi nom̃ ẽ. ubi felicit᷑
uiuit᷑. Heq enĩ quia paradisus ẽ appellatꝰ ubi adam
fuit ante peccatũ. ꝓpt̾ea script᷑a ꝓhibita ẽ. etiã eccłiam

Expanded text:
sinu requiescunt?ubi si fuit, ipse est intellegendus sinu requiescunt?ubi si fuit, ipse est intellegendus paradisus, quem latronis animae illo die dignatus est polliceri. quae si ita sunt, generale paradisi nomen est, ubi feliciter uiuitur. neque enim quia paradisus est appellatus, ubi Adam fuit ante peccatum, propterea scriptura prohibita est etiam ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
i scam hominẽ quẽ uerbum dĩ suscepit putamꝰ dicꝰtũ
ẽe latroni hodie mecũ eris inparadiso. ñ ex eis uerbis incȩ¬
lo existimandus ẽ ẽẽ paradisus. Neq enĩ ipso die celo fu¬
turus erat homo xp̃s uĩc s in inferno scdm̃ animã. in se¬
pulchro aut̃ scdm̃ carnem. Igit᷑ si scdm̃ hominẽ dic tũ ẽ.¬
hodie mecũ eris inparadiso restat ut in inferno intelli.¬
gatur eẽ paradisus: ubi erat eo die futurꝰ scdm̃ humanã
animã xp̃s. Utrũ aut̃ sinꝰ ille abrahȩ ubi diues cũ eẽt intor:¬
censendus uocabulo uel ad inferos ꝑtinere existimandꝰ
sit. ñ facile dixerim. De illo quippe diuite legimꝰ. mortuus
ñ sunt inferi nominati. Hon enĩ facile alicubi scripturarũ
inferoꝵi. nom̃ positũ inuenit᷑ in bono. Unde etiã quęri.
solet siñ nͥ penalia recte intelligunt᷑ inferna. quomͦ ani
descendisse. ut quib oportuit subueniret. Unde beatꝰ
regio et dolentium et requiescentium id ẽ et ubi diues

Expanded text:
m hominem, quem uerbum deus suscepit, putamus dictum esse: Hodie mecum eris in paradiso. non ex his uerbis in caelo existimandus est esse paradisus: neque enim ipso die in caelo futurus erat homo Christus Iesus sed in inferno secundum animam, in sepulcro autem secundum carnem. et de Hodie mecum eris in paradiso, in inferno intellegatur esse paradisus, ubi erat eo die futurus secundum humanam animam Christus. utrum autem sinus ille Abrahae, ubi diues ille icensendus uocabulo uel ad inferos pertinere existimandus sit, non facile dixerim. de illo quippe diuite legimus dictum desque beatorum: non enim facile alicubi scripturarum inferorum nomen positum inuenitur in bono. unde etiam quaeri solet, si nonnisi poenalia recte intelleguntur inferna, quo modo adescendisse, ut, quibus oportuit, subueniret. unde beatus regio et dolentium et requiescentium, id est et ubi diues
Abbreviated transcription (Latin):
hõdie cõputantꝰ anni ferie quadringenti uiginti. a
resurret tione aut̃ uel ascensione eius. anni plus minꝰ¬
sane qͥui has ꝓposuit questiones xp̃m pꝰ resurrecꝰtionem
cicatrices ñ uulnera de monstrasse dubitantib ꝓpt̾ quos
etiam cibum ac potũ sumere uoluit ñ semel s sepius. ne
illud ñ corpus s. sp̃m eẽ arbitrarentꝰ᷑. et sibi ñ solide s ima¬
ginabilit̾ apparere. Tc̃ illȩ falsȩ cicatrices fuissent si
nulla uulnera p̃cessissent. et tam̃ nec ipse eent. si eas eẽ
noluisset. Uoluit aut̃ certȩ dispensationis gr̃a. ut eis
quos edificabat infide ñficta ñ aliud ꝓalio s: hoc quod
crucifirum uiderant resurrexisse monstraret.
tetit ihc̃ itimedio Beda. cce .xlii. Cap̃lucȩ in illa omelia

Expanded text:
hodie computantur anni ferme quadringenti uiginti, a resurrectione autem uel ascensione eius anni plus minsane, qui has proposuerit quaestiones, Christum post resurrectionem cicatrices, non vulnera demonstrasse dubitantibus, propter quos etiam cibum ac potum sumere voluit, non semel, sed saepius, ne illud non corpus, sed spiritum esse arbitrarentur et sibi non solide, sed imaginaliter apparere. tunc autem illae falsae cicatrices fuissent, si nulla uulnera praecessissent; et tamen nec ipsae essent, si eas esse noluisset. uoluit autem certae dispensationis gratia, ut eis, quos aedificabat in fide non ficta, non aliud pro alio sed hoc, quod crucifixum uiderant, resurrexisse monstraret.tanda non potest celeriter Dei potestas, quod potest per annorum moras
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ẽ ei. ꝓpt̾ qđ dixerat dĩ docuit me sapientiã. et alte¬
rũ eiudent᷑ ad filium. cũ ait aut quod nom̃ ẽ filii eius
ꝓpt᷑ cȩtera quȩ de filio magis intelligunt᷑. hoc ẽ qui ascen¬
dit incelũ et descendit. qđ paulus ita cõmemorat. Qui
descendit ipse ẽ. & qui ascendit suꝑ om̃s cȩlos. Quis collig̃
uentos insinũ id ẽ animas credentiũ in occultũ atq se
cretũ. quib dicit᷑. Mortui enĩ estis. et uita ur̃a abscon¬
dita ẽ cũ xp̃o indõ. Quis conu̾tit aquã inuestim̃to. ut
diciposset. quotquot in xp̃o baptizati estis. xp̃m inlius¬
tis. Quis tenuit fines terrȩ: Qui dix̃ discipulis suis. Eri¬
tis mͥ testes in hrłm: et intota uidȩa et samaria: et usq¬
xxp̃s ꝓpt̾ humilitatẽ carnis. fortassis etiã ꝓpt̾ iurginis
partum. Hamhoc animal plerumq de carnȩ uel dequa¬
cumq re terrena: sine ullo concubitu nascit᷑. Ad huc ca

Expanded text:
nomen est ei propter quod dixerat \'deus docuit me sapientiam., et alterum euidenter ad filium, cum ait \'aut quod nomen est filii ius\', propter cetera, quae de filio magis intelleguntur, hoc est \'quis ascendit in caelum et descendit, quod 20 Paulus ita commemorat: Qui descendit, ipse est, et qui ascendit super omnes caelos; quis colligit uentos in sinum? id est animas credentiudicitur: Mortui enim estis et uita uestra abscondita est cum Christo in deo; quis conuertit aquam in uestimento? ut dici posset: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis; quis tenuit fines terrae? qui dixit discipulis suis: Eritis mihi testes in Hierusalem et in tota Iudaea et Samaria et usqupropter humilitatem carnis; fortassis etiam propter virginis partum. Nam hoc animal plerumque de carne, vel de quacumque re terrena, sine ullo concubitu nascitur. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
uis ñ ex toto eum capiat. Neq diuidit se ꝑcorda seu ꝑ¬
corꝑa. sic̃ ista lux ꝑaditꝰ & fenestras domoꝵ. d potius
si quemlib& sonũ cum corporea ressit ac transitoria sur¬
dus ñ capit. surdaster totum ñ capit. atq inhis qui
audiunt cum parit̾ ei ꝓpinquent tanto magis alius alio
capit quanto ẽ acutioris. tanto aut̃ minus quanto ẽ obtun¬
sioris auditꝰ. cũ ille ñ uarie magis minus ue insonet . s in
eo loco in quo sunt om̃ib ȩqualit᷑ p̃sto sit: quanto ex cel
sonꝰꝑmoras temporũ tendi et diuidi pot̾. nec spacio aerio
tam quã loco suo indiget. ubi p̾̃sentib p̃sto sit. s et̃na
stabilitate inse ipso manet. totus ad eẽ reb om̃ib pot
et singulis totꝰ. quã uis in quib habitat habeant eũ ꝓsus

Expanded text:
uis non ex toto eum capiat. Neque enim ad uis non ex toto eum capiat. Neque enim ad cut lux ista per aditus et fenestras domorum, sed potius, si quemlibet sonum, cum corporea res sit ac transitoria, surdus non capit, surdaster non totum capit atque in his, qui audiunt, cum pariter ei propinquent, tanto magis alius alio capit, quanto est acutioris, tanto autem minus, quanto est obtunsioris auditus, cum ille non uarie magis minusue insonet, sed in eo loco, in quo sunt, omnibus aequaliter praesto sit, quanto excelleicut sonus per moras temporum tendi et diuidi potest nec spatio aerio tamquam loco suo indiget, ubi praesentibus praesto ait, sed aeterna stabilitet singulis totus, quamvis in quibus habitat, habeant eum pro
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ qui ubiq ẽ ñ in omib habitet. etiã inquib habi¬
tat ñ ȩqualit̾ habitat. Nam unde poposcit heliseus ut¬
sc̃iores. nͥ habundantius habendo habitatorẽ dm̃.¬
Non ẽ negligent᷑ intuendũ. quod diximꝰ dm̃ inse ipso
ẽẽ ubiq totum. Idõ ubiq eẽ dicit᷑. quia nulli parti re¬
rum absens ẽ. Idõ totꝰ. quia cuilibet parti parit᷑ totꝰ
ad ẽ. hiq ab eo longe eẽ dicunt᷑ qͥ peccando dissimilli¬
mi fac tisunt. & hi ei apꝓpinquare qui eius similitu¬
dinẽ pie uiuendo recipiunt. sic̃ rec te dicuntꝰ᷑ oculi
exponendum est. Inse ipso ẽ. qr ñ continet᷑ eis quib ẽ
p̃sens. tamquã sine his eẽ ñ possit. Spacia locoꝵ tolle
Tolle ipsa corpora qualitatib corpoꝵ ñ erit ubi sint.
indigeat eis. tamquã ñ possit eẽ nͥ in eis. Sic̃ aut̃ nec
ab illo ab est in quo ñ habitat. & totꝰ ad ẽ quam uis eũ
ille ñ habeat. ita et illi inqͦ habitat totus ẽ p̃sens quam¬

Expanded text:
ur. qui ubique est, non in omnibus habitet, etiam ia quibus habitat, non aequaliter habitat. nam unde est illusanctiores, nisi abundantius habendo habitatorem DNon est negligenter intuendum, quod diximus, Deum in se ipso esse ubique totum. Ideo ubique esse dicitur, quia nulli parti rerum absens est; ideo totus quia cuilibet parti pariter totus adest. Hique ab eo longe esse dicuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt; et hi ei appdinem pie uiuendo recipiunt, sicut recte dicuntur oculi exponendum est. In se ipso est, quia non continetur eis, quibus est praesens, tanquam sine his esse non possit. Spatia locorum tolle nt. Iterum tolle ipsa corpora qualitatibus corporum, non erit ubi sint, indigeat eis, tamquam non possit esse nisi in eis. sicut autem nec ab illo abest, in quo non habitat, et totus adest, quamuis eum ille non habeat, ita et illi, in quo habitat, totus est praesens, quam
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ nr̃ quies ubiq cum & hoc uerum sit. s pat̾ nr̃ qui es
incęlis: ut templũ eius potius in oratione cõmemoremꝰ.
quod & nos ipsi debemus. et inquantũ sumꝰ in tantũ ad
eius societatẽ et ad optionis familiã ꝑtinemus. Si enim
populus dĩ ñ dũ fac tꝰ ȩqualis angłis eius in ista ꝑegri¬
natione dicit᷑ templũ eius. quanto magis ẽ templũ eius

Expanded text:
ter, qui es ubique, cum hoc verum sit, sed Pater noster, qui es in coelis, ut templum ejus potius in oratione commemoremus, quod et nos ipsi esse debemus, et in quantum sumus, in tantum ad ejus societatem et adoptionis familiam pertinemus. Si enim populus Dei nondum factus aequalis angelis ejus, adhuc in ista peregrinatione dicitur templum ejus; quanto magis est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinentie p̃sũptionũ cogitationes crescunt: S quidest
qͦd deuocione cõpleta caput narareꝰ radere. capillosq ig
ne sacrificii ponere iubet᷑. nͥ qͦd t̾c ad ꝑfectionis sũmam ꝯ¬
tinginiꝰ. cum sic exteriora uicia uincimꝰ ut õ cogitationes
suꝑfluas amente resecemꝰ: Quas nimirũ sacficii igne ꝯcre¬
mare ẽ. flãma eis diuini amoris incendere: ut totũ cor in

Expanded text:
continentiae praesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod devotione completa caput Nazaraeus radere, capillosque in igne sacrificii ponere jubetur, nisi quod tunc ad perfectionis summam pertingimus, cum sic exteriora vitia vincimus, ut etiam cogitationes superfluas a mente resecemus? Quas nimirum sacrificii igne concremare, est flamma eas divini amoris incendere, ut totum cor in
Abbreviated transcription (Latin):
ali. facinorosi. carnales. animales. diabbolici a sedue¬
torib suis sͥ dari arbitrant᷑. quȩ ñ nͥ muna d̾i st̃. siue sac̾m̃ta
siue sp̃uales aliquas oꝑationes circa p̃sentẽ salutẽ. Nec ea sͥ¬
cum eis credit᷑ & tales honores deferunt᷑ ut ꝑ eos habeant po
scelus eoꝵ iusticia putet᷑: ꝓpt̾ sacram̃ta ⁊ seripturas quas te-¬
ligionis tenent: ibi maliciȩ suȩ gladiis occrount. ubi uiui¬
ficare ꝓximos orõis suȩ int̾cessione debuerunt. Templũ qͦq
⁊ domꝰ di ẽ. ipsa mens atq ꝯscientia fideliũ. Quȩ si qñ in lesiõe
ꝓximi ꝑuersas cogitationes ꝓfert: quasi in spelunca lat̾nes
resioent. Et simplicit̃ gradientes int̾ficiunt: qñ in eos quii
nullo reist̃ lesionis gladios defigunt. Mens enĩ fideliũ ñ iam
domꝰ orõis. s spelunca latronis ẽ: qũ relicta innocentia ⁊ simpli¬
citate scĩtatis. illud conat᷑ agere unde ualeat ꝓximis noce.¬

Expanded text:
 facinorosi, carnales, animales, diabolici, a seductoribus suis sibi dari arbitrantur, quae non nisi munera Dei sunt, sive Sacramenta, sive spirituales aliquas operationes, circa praesentem salutem. Non acum eis creditur et tales honores deferuntur, ut per eos habeantscelus eorum iustitia putetur propter sacramenta et scripturas quas teis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium, quae si quando in laesionem proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos, qui in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium, non jam domus orationis, sed spelunca latronis est, quando relicta innocentia et simplicitate sanctitatis illud conatur agere, unde valeat proximis noce
Abbreviated transcription (Latin):
llud quoq nos par fuit ꝓuidere:
ut sic̃ penitentiã agere cuiquã ñ ꝯcedit᷑ clericoꝵ. ita ⁊ pꝰpeni¬
tudinẽ & reconciliationẽ nulli unquã laico liceat honorẽ cle¬
ricatꝰ ad ipisci. Auc.¬
atdicendũ est ut nullus ordinatꝰ siue ordinandꝰ migret de sua
parrochia ad aliã: nec ad limina apłoꝵ causa orõnis eccłe su¬
e cura derelicta. nec ad placitũ causa int̾pellandi. Quod si fe
ut qui causa or̃ois ad limina beatoꝵ apłoꝵ ꝑgere cupiunt. do
miꝯfiteant᷑ sua peccata ꝙ sic ꝓficiscant᷑ qr aꝓprio suo ep̃o aut
sac̃dote ligandi aut soluendi st̃: ñ ab extraneo. Basilius¬

Expanded text:
llud quoque nos par fuit providere, ut sicut poenitentiam agere cuiquam non conceditur clericorum, ita et post poenitudinem ac reconciliationem nulli unquam laico liceat honorem clericatus adipisci; qudecimo, ut nullus ordinatus sive ordinandus migret de sua parroechia ad aliam, nec ad limina apostolorum causa orationis eclesiae suae cura derelicta, nec ad palatium causa interpellandut qui causa orationis ad limina beatorum apostolorum pergere cupiunt, domi confiteantur peccata sua, et sic proficiscantur: quia a proprio episcopo aut sacerdote litigandi aut solvendi sunt, non ab extraneo. Nono de
Abbreviated transcription (Latin):
paradisi dĩ fuisti. Motandũ quod ñ ad similitudinẽ dĩ fac¬
tus s signaculũ similitudinis dicit᷑. ut quia in eo subtilior ẽ.
natura. eo in illo imago dĩ similiꝰ insinuet᷑ exp̃ssa. Quo ap
loco mox subditꝰ. Omĩs lapis p̃ciosus oꝑim̃tũ tuũ. Sardius.
Topatius. laspis. Crisolitus. Onix. Berillus. Saphirus. E arbun

Expanded text:
n ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in illo imago Dei subtilius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolitus, onyx, et beryllus, sap
Abbreviated transcription (Latin):
intẽ scła ȩterna. Sex milia necdum nr̃i orbis implen¬
tuii anta: et quantas prius eternitates quanta tẽprã
quantas scłoꝵ origines fuisse arbitrandũ ẽ. inquib angłi.
throni. dñationes. cȩterȩq uirtutes seruier̃ dõ. & absq tem¬
porũ uicib atq mensuris dõ iubenti substiterint: Ante
gitatio tacita audet attingere. ꝓmisit pat̾ sapientiȩ suȩ
uerbum suũ. et ipsam sapientiam suã uitã eoꝵ qui credi¬
turi erant mundo ee̾ uenturã. Uita ȩterna quã ꝓmise
nte omẽm creaturã angłi fac ti sunt. dum dic tũ est. fiat
lux. de ipsa enĩ dic̃scriptura. Erior om̃ium creata ẽ sapi¬
entia. Lux enĩ dicunt᷑ participando luci ȩternȩ. Sapien¬
tia uero ddicunt᷑ ignitȩ inhȩrendo sapientiȩ. Et dũ sint
mutabiles natura. ñ tam̃ sinit eos contẽ platio mutari
diuina. Ante omẽm creationẽ mundi creati sunt angłi.
& ante omẽm creationẽ angłoꝵ diabolus conditus ẽ. sic̃

Expanded text:
tempus excedit. Sed mille necdum nostri orbis implentur anni: et quantas prius aeternitates, quanta tempora, quantas saeculorum origines fuisse arbitrandum est, in quibus angeli, throni, dominationes, caeteraeque virtutes servierint Deo: et absque temporum vicibus atque mensuris, Deo jubente, substiterint! Ante gitatio tacita audet attingere, promisit Deus Pater sapientiae suae verbum suum, et ipsam sapientiam suam, et vitam eorum qui credituri erant, mundo esse venturam. Diligenter atteAnte omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux. De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur, participando lucis aeternae: sapientiae vero dicuntur, ignitae inhaerendo sapientiae. Et cum sint mutabiles natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina. Ante omnem creationem mundi, creati sunt angeli, et ante omnem creationem angelorum, diabolus conditus est, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
de seraplim. et in manu eiꝰ calculus quẽ forcipe tule¬
rat de altari. & tetigit os meum. S hic uult intel¬
ligi. qͥa in sp̃c qͥ mittunt᷑ eorũ uocabulũ ꝑcipiunt.
quoꝵ officium gerunt. Quia eñi ut peccata locu¬
tionis incendat de altari angłs carbonem portat
seraplim uocat᷑. quod incendium dr. Fuic sensui il¬

Expanded text:
de seraphim, et in manu ejus calculus; quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum. Sed in hac senteligi, quia ii spiritus, qui mittuntur, eorum vocabulum percipiunt, quorum officium gerunt. Quia enim ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, Seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
Si dm̃ angłi contuent᷑ et uident. cur petrus apłs dic̃.
inquẽ desiderant angłi conspicere: Item si eũ ñ contu¬
entur n udent. quomͦ uirta sententiã dñi. angłi eius
semꝑ uident faciem patris: d dm̃ angłi et uident. et¬
uidere desiderant. & habent & habere festinant. & amant¬
& amare nitunt᷑. Si enĩsic uidere desiderant. ut effec tu
desiderii ñ ꝑfruatur. hoc desiderium necessitatẽ habet.

Expanded text:
Si Deum angeli contuentur et vident, cur Petrus apostolus dicit: In quem desiderant angeli Dei conspicere ? Item si tunc non contuentur nec vident, quomodo, juxta sententiam Domini, angeli eorum semper vident faciem Patris mei quividere desiderant, et habent et habere festinant, et amant et amare nituntur. Si enim sic videre desiderant, ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ypocrisin dep̾cant᷑. qͦd tam̃ ꝓmala conscientia adipifei
non mereutur. Tiseat huniana miseria. qd ca causa
cicius ꝓuocẽt᷑ ds̃ p̃stare urniã. du infirmo conpa¬
utur liomini. qͥa ipse h̃o trax̾ erparte inferion infirmita¬
uati sunt ut prerarent. Heymo in epła ad ebrros.¬

Expanded text:
ypocrisin deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat humana miseria quod ea causa citius provocetur Deus praestare veniam, dum infirmo compatitur homini, quia ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitavati sunt ut peccarent. Homines autem pos
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ erspee tes ut petat. sic pascis bouẽ di. ut tͥnseunte me¬
eici sui petenti das qr scͥptũ ẽ. oĩ petenti te da. De isto seͥptũ ẽ¬
uennt petat aliũ tu p̃ueni ne petat. Sic eñ de illo qͥte qͥrĩt
die tũ e õi petenti te da. sic de illo que tu debes q̃rere dictũ
asudo heemosina in manu tua. donec inuenas iustũ eui eat
tantomagis ł iugilandũ ẽ ut p̃occupes petiturũ. aut forte

Expanded text:
 ergo ut petat? Sic pascis bovem Dei, quomodo transeuntem mendicum? Illi petenti das, quia scriptum est, «Omni petenti te, da» . De isto quut petat; alium tu praeveni, ne petat. Sicut enim de illo qui te quaerit dictum est, «Omni petenti te, da;» sic de illo quem tu debes quaerere dictum est, Sudet eleemosyna in manu tua, donec invenias justum cui eam tanto magis tibi vigilandum est ut praeoccupes petiturum; aut forte
Abbreviated transcription (Latin):
cidant. Corrigi eos cupimꝰ ñ necari. nec disciplinã circa eos
negligi uolumꝰ. nec supplicia digna exerceri. Sic gͦ eoꝵ. peccata
cõpesce. ut sint qͦs peniteat peccauisse. Quesumꝰ gͥ ut cũ ec¬
cłiȩ causas audis. quãliba nefarus miurus appetitõ uł affli¬
etã ee̾ cognouu̾s potestatẽ occidendite h̾re obhuiscariᷤ. N tͥ uule sit

Expanded text:
cidant, corrigi eos cupimus, non necari; nec disciplinam circa eos neglegi uolumus nec supplicia, quae digna sunt, exerceri. sic ergo eorum peccata compesce, ut sint, quos paeniteat peccauisse. Quaesumus igitur, ut, cum ecclesiae causas audis, quamlibet nefariis iniuriis appetitam uel afflictam esse cognoueris, potestatem occidendi te habere obliuiscaris, petit
Abbreviated transcription (Latin):
at. nece̾e ẽ ut legitimarũ federa nuptiarũ redintegnͣ¬
da credamꝰ .&. remotis malis ꝗͣ hortilitas intulit. unicu¬
iq id qd̾ legitime habuit reformet᷑. om̃iq studio ꝓcu¬
randũ ẽ. ut recipiat unꝰqͣsq qd̃ suũ ẽ.¬
qnͣ ꝓlabit᷑ ultͣ pacta nuptialia. id ẽ ultra ꝓpagan¬
di necessitatẽ uenialis sit in upore. dap̃nabilis in mere

Expanded text:
t, necesse est, ut legitimarum foedera nuptiarum redintegranda credamus, et remotis malis, quae hostilitas intulit, unicuique hoc, quod legitime habuit, reformetur, omnique studio procurandum est, ut recipiat unusquisqueprolabitur ultra pacta nuptialia, id est ultra propagandi necessitatem, venialis sit in uxore, in mere
Abbreviated transcription (Latin):
Uult ds̃ omnes saluos fieri.s si accedant ad cum.
Non cium sic uult ut nolentes salirntur. s uolentes.
Medicus in publieo omnes ostendit se uelle saluare. si
tamen ab egris requiratur: Non ẽ enim uera salus.
si nolenti tribuatur: Fides ẽ eium quȩ dat salutem.
quã nisi mens susceꝑit tota uoluntate. ñ solũ iuchul
Iui credit ini dñi credit ei .s ñ conu̾titur quia demo¬
nes credunt ri. nĩ in cum. Nos etiam credimus paulo
et petro s ĩ credimus in petrum ⁊ paulum. Quid ẽ
gͦ nn cum crede : Credendo in cum ire. it eius meni¬
Nam et si montes aliqui et conuaues ab inntio facti cre¬

Expanded text:
us omnes salvos fieri, sed si accedant ad eum. Non enim sic vult, ut nolentes salventur, sed volentes. Medicus in publico ostendit se velle salvare, si tamen ab aegris requiratur. Non est enim vera salus, si nolenti tribuatur. Fides est enim quae dat salutem, quam nisi mens susceperit tota voluntate, non solum nihil ui credit in eum, credit ei, sed non convertitur, quia daemones credunt ei, non in eum. Nos etiam credimus Petro et Paulo, sed non credimus in Petrum et Paulum. Quid est ergo in Deum credere? Credendo in eum ire et ejus memNam etsi montes aliqui atque convalles ab initio facti cre
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ canibus. Unde qui hoc stcisse referunt᷑ potius ar¬
bitror concũbentiũ motus dedisse oculis hominũ nes¬
cientium quid sub pallio gereretur. quã humano p̃sente
aspectu potuisse illã ꝑagi uoluntatem. Quod si nunc¬
aliqui ausi essent facere. ut non dicam irtibus lapidan¬
tium certe conspuentiũ saliuis obruerent. Iđe in rodẽ¬
Iuptię pͥmoꝵ parentum digne stlicitate paradisi
si peccatum non fuisset. & diligendam ꝓlem gignerent.
& pudendã libidniẽ non haberent. ẜ. quomodo ficri
posset. nẽ nͣ ẽ quo demnonstretur eremplo. nec idõ tamen
incredibile debet sieri. Ita rium genitale aruum uas
in hoc opus crratum seminaret: ut nunc t̾ram manꝰ.
cum loquimur corporis partibus. Seminaret ꝗͥ ꝓlt̃
uir: susciperet femina genitalibus menbris quando id
opus esset. & quantũ opus cẽt uoluntate motis. ñ libi¬

Expanded text:
el illos, qui hoc fecisse referuntur, potius arbitror concumbentium motus dedisse oculis hominum nescientium quid sub pallio gereretur, quam humano premente conspectu potuisse illam peragi uoluptatem. Ibi enaliqui ausi essent, ut non dicam ictibus lapidantium, certe conspuentium saliuis obruerentur. Pudenuptiae dignae felicitate paradisi, si peccatum non fuisset, et diligendam prolem gignerent et pudendam libidinem non haberent. Sed quo modo id fieri posset, nunc non est quo demonstretur exemplo. Nec ideo tamen incredibile debet uideri etiam in hoc opus creatum seminaret, ut nunc terram manus, cum loquimur corporis partibus. Quisquis ergo uir, susciperet femina genitalibus membris, quando id opus esset et quantum opus esset, uoluntate motis, non libi
Abbreviated transcription (Latin):
Pr illo quidẽ primo homine patre generis humani
traditum sit. etiam si canonicarum scripturarum
hinc exp̃sse ñ ꝓferatur auctoritas. ꝗ̃ꝗͣ illud quod uilibro
sapientiȩ scriptũ ẽ. heç illum qui pͥmus factus ẽ pat̾ orbis
terrarũ cũ solus eẽt creatus custodiuit et edur illũ adelicto
suo et dedit ei irtut̾e continendi omnia. magis ꝓhac sen¬
tentia. quã ꝓulio alio intellectu face uideatur Celestinus¬

Expanded text:
 illo, inquit, primo homine patre generis humani, traditum sit, etiamsi canonicarum Scripturarum hinc expressa non proferatur auctoritas. Quanquam illud quod in libro Sapientiae scriptum est: « Haec illum qui primus formatus est a terrarum, cum solus esset creatus, custodiuit et eduxit illum a delicto suo et dedit ei uirtutem continendi omnia, magis pro hac sententia quam pro ullo alio intellectu facere uideatur. addunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
to cirdunt̃ ꝑ dñi sanguinẽ ab extremo supplicio libe¬
rati ñ tam̃ in ila uita meruerunt ad paradisum re¬
uocari: sic et caro peccati etiam si remissis peccatis homi
in ea iuste uirtrit ñ continuo meretur eam mort̾ẽ
ñ ꝑpeti quã trarerit de ꝓpagine peccati. Ide libro¬

Expanded text:
to creduntur per domini sanguinem ab extremo supplicio liberati — non tamen illa uita meruerunt ad paradisum reuocari: sic et caro peccati, etiam si remissis, peccatis homo in ea iuste uixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit de propagine peccati., Tale ali
Abbreviated transcription (Latin):
quidem homines ita fuisse institutos. ut si ñ peccassent
nullũ mortis erꝑientur genus. Iđe liberͦ x iuii¬
icut ar̃on erranti populo ad ydolum eiusdem.¬
fabiricandu ñ consensit indutus s cessit obstrictus.
nec salomonẽ credibile ẽ errore putasse ydoliᷤᷤ cẽ
seruendu. s blanditiis femineis ad illa sacrilega
quenti eredidisse seductum. s sotiali necessitu¬

Expanded text:
quidem homines ita fuisse institutos, ut, si non peccassent, nullum mortis experirentur genus: sed eosdem priim Aaron erranti populo ad idolum fabricandum non consensit inductus, sed cessit obstrictus ; nec Salomonem credibile est errore putasse idolis esse serviendum, sed blanditiis femineis ad illa sacrilegia quenti credidisse seductum, sed sociali necessitu
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Apciti sunt oculi corum. et agnouerunt
dum nã antea uidebant. ẜ ad discernendum
uit̃ bonũ & malũ quod amiserant. & quo cecide¬
gͦ quia nudi erant. nudati scilicet ea gr̃a. qua
ficbat ut nuditas corporis. nulla eos lege pecca¬
ti.mentecorũ repugnante c̃funderet᷑. ꝓinde¬

Expanded text:
nsuerunt dum, nam et antea uidebant, sed ad discernendum inter bonum quod amiserant et malum quo cecideergo quia nudi erant, nudati scilicet ea gratia, qua fiebat ut nuditas corporis nulla eos lege peccati menti eorum repugnante confunderet.
Abbreviated transcription (Latin):
ei ds̃ pꝰmeridiem. Picit aliquis. Si adam offenderat
et de paradiso ẽ eiectus. gͦ in ꝑfecta infelicitate ẽ eui
ambulat đs̃. Et ego dico. Si adam penitꝰ occisus fu¬
isset. ñ ei datus fuisset locus penitentiȩ. s iacuisset ri ds̃.
unc ꝗͦ quia datus ẽ ei locus penitentie. ambulat ri ds̃.¬

Expanded text:
ei Deus post meridiem . Dicat aliquis: Si Adam offenderat, et de paradiso fuerat ejectus: ergo imperfecta felicitate est cuicumque ambulat Deus. Et ego dico: Si Adam penitus occisus fuisset, et non ei datus fuisset locus poenitentiae, jacuisset ei Deus. Nunc vero quia datur ei locus poenitentiae: propter
Abbreviated transcription (Latin):
homa positus fuerat. ut si se ad conditoris sui obedienti¬
am uinculis caritatis astringeret. ad celestem angeloꝵ
patͥam. aliquandosine morte carnis transiret. Sic namq
inmortalis ẽ conditus. ut tamen si peccaret et mori possit.
Et sic mortalis ẽ c̃ditꝰ. ut si ñ peccaret. etiã ñ mori posset.
atq ex merito. liberi arbitriĩ bratitudinẽ illius rrgionis
attingeret. in qua ulapetcare uł mori^ posset. Quo gͥ
post tedemptionas tempus carnis morte int̃posita electi
transeunt. illue ꝓcul dubio parantes pͥmi. si in ẽditionis
suȩ statu ꝑstiuisfent. etiam sine morte corporuni trans¬
ferri potuissent.

Expanded text:
homo positus fuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam, quandoque sine carnis morte transiret. Sic namque immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset: et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset: atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
Ian p̃scientiã stateris in ore piscis anmagnitudinem
uirtitis. si ad uerbum eiusstatim stat̃ mn ore pisciscrea¬
tus ẽ. Iste piscis qui in amaris gurgitibus erat. mnisticȩ
intelligitur primus adam liberatus a scđo adam. Stat᷑¬
ẽ confessio. Stat̃ dicit᷑ qui duo didragia habet. quo ca¬
ro serui et dni liberantur. Auĩ fuomo epõ in ra.¬

Expanded text:
raescientiam stateris in ore piscis, an magnitudinem virtutis, si ad verbum ejus mox stater in ore piscis creatus est. Iste piscis qui in maris gurgitibus erat, mystice intelligitur primus Adam liberatus a secundo Adam. Piscatest confessio. Stater dicitur, qui duo didrachmata habet, quo caro servi et domini liberantur. Bene datur idem pr
Abbreviated transcription (Latin):
eum sp̃s sc̃s tamquã pat̾ eiusdẽ ex matre uirgine genu¬
isset. Quis hoc dicere audebit: Nec opꝰ ẽ ostendere
disputando quanta sequant᷑ absurda: cum hoc ipsũ
iam ita sit absurdum. ut nulla fidelis auris id ualeat
SSed ñ est in hoc ditius immorandũ. Illud enĩ mouet
quomͦ dic tũ sit natus de spũ scõ. cũ filiꝰ nullomͦ sit sp̃s¬
gine. quomͦ ñ sit filius sp̃s scĩ et sit filius uirginis mariȩ.
sic aut̃ de illa ut dematre dĩnatus est. Idẽ fodem.¬

Expanded text:
tus sanctus tanquam pater ejus de matre virgine genuisset? Quis hoc dicere audebit? Nec opus est ostendere disputando quanta alia sequantur absurda, cum hoc ipsum jam ita sit absurdum, ut nullae fideles aures id valeant Sed non est in hoc diutius immorandum. Illud enim movet quomodo dictum sit, Natus de Spiritu sancto, cum filius nullo modo sit Spgine, quomodo non sit Filius Spiritus sancti, et sit Filius Virginis, cum et sic autem de illa, ut de matre natus est. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ẽ corporali specie descendisse nullus umquã dubita¬
uit. quin oculis uisa sit. Nec sic̃ dicimus filium petram.
ita possumus dicere sp̃m columbã uel ignẽ. Illa enĩ petra
significabat: sic̃ lapis ille quem ia cobposuit ad caput
tuumꝰ significanda repente extiterunt. Magis istasi
b quȩ fiebant cum lex daretur in monte. Ad hoc enim
rerum illarum corporalis extitit species. ut aliquid
significaret. atq preteriret:¬
Quare aut̃ sp̃s sc̃s non est natꝰ decolumba quẽ admo¬
dum xp̃s de femina illa causa ẽ. quia ñ columbas libe¬

Expanded text:
dicta est corporali specie descendisse, nullus unquam dubitavit quod oculis visa sit. Nec sicut dicimus Filium petram , ita possumus dicere Spiritum columbam vel ignem. Illa enim petra significabat; sicut lapis ille, quem Jacob positum ad caputtummodo significanda repente exstiterunt. Magis ista siibus et tonitruis quae fiebant cum Lex daretur in monte . Ad hoc enim illarum rerum corporalis exstitit species, ut aliquid significaret atque praeteriretquare autem spiritus sanctus non est natus de columba, quemadmodum Christus de femina, illa causa est, quia non columbas libe
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostenderent dnm̃ resurgentẽ: et tam̃ cũ monum̃ta
aꝑta sunt. ñ ante resurrexer̃ quã dñs: ut e̾ẽt pͥmogeni¬
tus resurrectionis ex mortuis. dcãm ciuitatẽ dic̃. aut
cȩlestem hirłm in qua uisisunt: aut terrenã quȩ ante
scã fuerat ꝓpt̾ templũ et scã scõrũ. et ad distintionẽ
aliarũ urbium ydolatrarum. Aug̃.ccxxi .ii. cap̃ .iͦ.¬

Expanded text:
um ostenderent resurgentem, et tamen cum monumenta aperta sunt, non ante resurrexerunt quam Dominus, ut esset primogenitus resurrectionis ex mortuis . Sanctam civitatem dicit aut coelestem Jerusalem, in qua visi sunt; aut terrenam, quae ante sancta fuerat propter templum et Sancta sanctorum, et ad distinctionem aliarum urbium
Abbreviated transcription (Latin):
Ioyses dari iussit libellũ repudii ꝓpt̾ duriciã marito¬
rũ. ñ concedens discidiũ s auferens homicidiũ. MNulto enĩ
meliꝰ ẽ lic&e lugubrẽ euenire discordiã: quã ꝑ odiũ sanguinẽ
C
ũ uidera moyses illos occidẽ pͥmas urores ꝓpt̾ desideriũ¬
pulerioꝵ. dedit eis consiliũ. Ioħs eodem cap̃.
Repudiũ malũ ẽ tñ ucitũ ẽ cũ ratione. Augͥ in lipro de Ro

Expanded text:
oyses dari jussit libellum repudii propter duritiam maritorum, non concedens dissidium, sed auferens homicidium. Multo enim melius est, licet lugubrem, evenire discordiam, quam per odium sanguinem c videret Moyses illos occidere primas uxores, propter desideriupulchriorum, dedit eis consilium. CHRYSO.. Repudium malum est; tamen licitum est cum ratione. Vir male mo
Abbreviated transcription (Latin):
hunc redarguere nullus p̃sumit: ⁊ in exemplũ culpa uehem̃¬
ter extenditur. qñ ꝓ reuerentia ordinis peccator honorat᷑. Ex eodẽ
Si homo apud hominẽ de quo ininime p̃sumit fieri int̃cessor capͥ ac¬
erubescit: qua m̃te apud dnm̃ int̾cessionis locum ꝓ populo ar-¬
ripit. qui familiarẽ eiꝰ se gr̃ȩ esse ꝑuitȩ meritũ nescit: Est¬
aliud sollicitiꝰ formidandũ: ne qui placare posse iram credit᷑.
hanc ipse ex ꝓprio reatu mereat᷑. Cuncti liquido nouimꝰ.
qr cum is qui displicet ad int̾cedendũ mittit᷑: irati animus
ad det̾iora ꝓuocatur. Qui gͦ ad huc desideriis t̾renis astringi¬
tur: caueat ne districti iram iudicis grauiꝰ accendens dũ
loco delectatur głe. fiat subditis auctor ruinȩ. Ex eodẽ capͥxu

Expanded text:
hunc redarguere nullus praesumit: et in exemplum culpa vehementer extenditur, cum pro reve homo apud hominem, de quo minime praesu mit, fieri intercessor erubescit, qua mente apud Dominum intercessionis locum pro populo arripit, qui familiarem se ejus gratiae esse per vitae meritum nesaliud sollicitius formidandum, ne qui placare posse iram creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncti liquido novimus quia cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter se qu
Abbreviated transcription (Latin):
Si sac̾dotes peccauerint: totꝰ populus ꝯũtitur xi capͥ mͦ¬
ad peccandũ. Unusquisq enĩ xp̃ianus ꝓ suo peccato reddet rati
modum uidens arborẽ foliis pallentib marcidam intelligis qr
aliquã culpam ht̃ circa radicem: ita cũ uideris populũ indisci¬
plinatum. sine dubio cognosce qr sac̾dotiũ eiꝰ ñ : sanũ. Idẽ ce.xx
Fabulosis rõibꝰ cõmendabant pharisei oneralegis: uiii cap̾ m¬
s ipsi nec digito id÷ modico tactu implebant: Tales sunt cõ nunc
sac̃dotes. qui populo omnẽ iusticiam anuuntiant: ⁊ ipsi nec
modicam seruant. Tales sc̃ uiã qui graue pondꝰ uententib
meros ad olescentis fascẽ posueris importabilẽ neresse ẽ ut aut
eiciat. aut sub pondere ꝯfringat᷑: sic necesse ẽ ut penitens
nimis oneratꝰ aut penicentiã reiciat. aut scaud alitatꝰ ampliꝰ¬

Expanded text:
si sacerdotes peccaverunt totus populus convertitur ad peccandum. Unusquisque enim Christianus pro suo peccato reddit ratiomodum videns arborem foliis pallentibus marcidam, intelligis quia aliquam culpam habet circa radicem, ita cum videris indisciplinatum populum, sine dubio cognosce quia sacerdotium ejus non est sanum. Et cum Fabulosis rationibus commendabant onera legis, sed ipsi nec digito, id est modico tactu implebant. Tales sunt etiam nunc sacerdotes, qui populo omnem justitiam annuntiant, et ipsi nec modicam servant. Tales sunt etiam qui grave pondus venientibus meros adolescentis fascem posueris importabilem, necesse est ut aut illum rejiciat, aut sub pondere constringatur; sic necesse est ut poenitens supra vires oneratus, aut poenitentiam rejiciat, aut scandalizat
Abbreviated transcription (Latin):
instituta: s potiꝰ indagata. Nonenĩ sic̃ pͥmam sillabam italiȩ quã
breuẽ ꝓnunciauert̃ uetes uoluit uirgiliꝰ ⁊ longa factaẽ: ita quisquã
pot̃ efficere cum uolu̾it. ut t̃t̾na aut ñ sint .uiiii. aut ñ possint ef¬
ficere quadratam figuram: aut ñ ad t̾nariũ numerũ tripla sint:
ad senarium sexqualtera. ad nullũ dupla: qr intelligibiles nũi

Expanded text:
indagata et inventa. Non enim sicut primam syllabam Italiae, quam brevem pronuntiaverunt veteres, voluit Virgilius et longa facta est, ita quisquam potest efficere, cum voluerit, ut ter terna aut non sint novem, aut non possint efficere quadratam figuram, aut non ad ternarium numerum tripla sint, ad senarium sescupla, ad nullum dupla, quia intelligibilis numeri
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ aliquid accepisse habebant. Et ubi uulnus infixum ẽ.
necesse : medicinam adhibere qua infixa sanetur macula.
id ÷ reiterarinecesse ẽ qͦd legitime actum aut collatũ minime
approbatur si ꝑfectum ẽẽ debet. Nam qͦmͦ honorẽ possit re¬
tinere qui ab illo accepit. qui potestatẽ dare ñ habuit. legi
time inuenire ñ possum: cum ille qui honorẽ pontificalem
ñ habuit. pontificalia ñ pot̾ uira tribuere. Ras a NS¬

Expanded text:
bantur aliquid accepisse, habebant. Et ubi vulnus infixum est, necesse est medicinam adhibere, qua infixa sanetur macula: id est, reiterari necessum est quod legitime actum aut collatum minime approbatur, si perfectum esse debebit. Nam quomodo honorem possit retinere, qui ab illo acceperit, qui potestatem dare legitime non habuit, invenire non possum: cum ille, qui honorem pontificalem non habuit, pontificalia non potest jura tribuere: nec
Abbreviated transcription (Latin):
Non cathedra facit sac̃dotẽ. s sac̾dos cathedrã. uii. c̃ M.
Non locus sc̃ificat hominẽ s homo locũ. Non om̃is sac̃dos est¬
sc̃s s. om̃is sẽs ẽ sac̾dios. Propt̃ bonos sac̃dotes ẽ malos honora¬
te: ne ꝓpt̾ malos ã bonos contẽpnatis. Melꝰ ẽ enĩ malis intꝰ¬
ta p̃stare: quã bonis iusta subtrahere. frequent̃ enĩ de homine
malo bona doctrina ꝓcedit. sic̃ uilis tra aliqñ p̃ciosum au¬
rum ꝓducit. Sicut aurũ eligit᷑ ⁊ t̾ra ñ: sic uos doctrinã acci¬
piten mores. Apib enĩ herbe necessariȩ ñ st̃. s fiores. Idem¬

Expanded text:
non cathedra facit sacerdotem, sed sacerdos cathedram; non locus sanctificat hominem, sed homo locum; non omnis sacerdos sasanctus, sed omnis sanctus est sacerdos. Propter bonos sacerdotes etiam multos honorate, ne propter malos etiam bonos contemnatis. Melius est enim malis injusta praestare, quam bonis justa subtrahere. Frequenter de homine malo bona doctrina procedit, sicut vilis terra aliquando pretiosum aurum producit. Sicut aurum eligitur, et terra non, sic vos doctrinam accipite, non mores. Apibus enim herbae necessariae non sunt, sed flores. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
Coniurationũ ⁊ ꝯspirationũ crim̃ qͦd apud g̾cos đr fratrea.
publicis etiã legib certũ ÷ penitꝰ inhiberi: hoc multomagis in
sc̃a d̃i eccła ne fiat conuenit abdicari. Si qui uͦ clerici seu mo¬
nachi inuenti fuerint ꝯiurantes. aut fratreas uel factiones cõpo¬
nentes aliquas suis ep̃is aut aliis clericis: omĩmꝰ cadant de propͥo
Etatutum ẽ ut si aliqͥs clericoꝵ. suis ep̃is infestꝰ
aut insidiator fuerit. eosq criminari tẽptauerit. aut ꝯspirator
fuit. ut mox ante examinatũ uroiciũ sũmotꝰ aclero curiȩ tradat᷑
cui dieb uitȩ suȩ deseruiat ⁊ infamis absq restitutionis spe ꝑ¬
suspicio uel opinio: qua intentione. qua fide. qua temeritate. qͣ
uita qua ꝯscientia. quo ue merito: si ꝓdõ. aut ꝓ uana gła. aut

Expanded text:
Conjurationum et conspirationum crimen, quod apud Graecos dicitur fratrea, publicis etiam legibus certum est penitus inhiberi, hoc multo magis in sancta Dei Ecclesia, ne fiat, convenit abdicari. Si qui vero clerici vel monachi inventi fuerint conjurantes, aut fratreas vel factiones componentes aliquas suis episcopis, aut aliis clericis, omnino cadant de proprio tatuimus ut si aliquis clericorum suis episcopis infestus aut insidiator fuerit, eo quod criminari tentaverit, aut conspirator fuerit, ut mox ante examinatum judicium submotus a clero curiae tradatur, cui diebus vitae suae deserviat, et infamis absque ulla restitutionis spe ps suspicio vel opinio qua inteua conscientia, quove merito, si pro Deo, aut vana gloria, aut
Abbreviated transcription (Latin):
De clericis temere ab eccłia recedentib.
ciuitates transeunt.
De clericis alienis sine connientia ꝓprii ep̃i ab
alio in suam eccłiam ñ ordinandis. s̃ dere liceat.¬
Qd̃ minime lericis in aliam euntatẽ transini¬
grare liceat. nisieis qui ꝑ ꝑsecutione ꝓprias
amiserint ciuitates.

Expanded text:
De clericis temere ab Ecclesia recedentibucivitates transeunt. 17. De clericis alienis sine conniventia proprii episcopi ab alio in suam ecclesiam non ordinandis. Si quis ad minime clericis in aliam civitatem transmigrare liceat, nisi eis qui pro persecutione proprias amiserint civitates.
Abbreviated transcription (Latin):
despecta. ad ministrationẽ loci celebrioris ambierit: ⁊ ad maiorẽ
laturaliena. S carebit ⁊ ꝓpria. ut nec illis p̃sideat qͦs ꝑ aua¬
ritiam ꝯcupiuit. nec ilł quos ꝑsuꝑbiam sp̃uit. En nodiꝰ p̃p
depositꝰ fũit. romanũ papam si placet rursus appellet: ⁊ ipse
si uidetur reparet iudicia in opitulatione dãpnati. Symacus¬

Expanded text:
despecta, administrationem loci celebrioris ambierit, et ad majorem latur aliena, sed carebit et propria, ut nec illis praesideat, quos per avaritiam concupivit, nec illis quos per superbiam sprevit. epositus fuerit, Romanum papam, si placet, rursus appellet, et ipse, si uidetur, reparet iudicia in opitulatione damnati. ec
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ minime oportunitas ꝯgruit. ut aꝑte corrigant᷑. N Iam
secta ĩmature uulnera det̾iꝰ inferuescunt: ⁊ nisi cũ tẽpore
medicam̃ta ⁊ ueniant. ꝯstat ꝓculdubio qͦd medendi officium
peccatores. Ac si aꝑte dicat. Quos corrigere nequeo. quasi ꝑ im¬
positum onus porto. Ie ronimus¬
t lixiuia ꝑ cinerẽ humidũ fluens lauat & ñ lauat᷑: ita
bona doctrina ꝑ malũ doctorẽ aĩas cͥdentiũ lauat sorde peccatoꝵ¬

Expanded text:
tunitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium eritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. NonnuUt lixivia per cinerem humidum fluens lavat, et non lavatur; ita bona doctrina per malum doctorem animas credentium lavat sorde peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidelicet p̃cipitatis uim salub̃rimi timoris infunderet.:
cum ipse etiã qui labi ñ posset ꝑfectȩ uitȩ grãm ñ nisi ꝑfecta
Mlit admonendi st̃ simplices: atq alit̾ impuri: laudandi
st̃ simplices qͦd studeant nũquã falsa dicere: s ad monendi st̃
ut nouerint ñ nũquã uera reticere. Sicut enĩ semꝑ dicentẽ
falsitas lesit: ita ñ nũquã quibꝰdam audita uera nocuerunt.

Expanded text:
ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam qui labi non posset perfectae vitae gratiam nonnisi perfecta liter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. Laudandi sunt simplices quod studeant nunquam falsa dicere, sed admonendi sunt ut noverint nonnunquam vera reticere. Sicut enim semper dicentem falsitas laesit, ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Q d̃ aut̃ dico unuurę uiduȩ. hoc dico oĩ uidue.
Beatior eris. si sic ꝑmanseris. Ier adp̃ãmachiũ in ea. Qa¬
Omĩa licent. s ñ oĩa erpediunt. N on dãpno di¬
gamos nec tͥgamos. &. si dici pot̾ oc ligamos. Plus
aliqͥd inferã es scortatorẽ recipio penitentẽ. & paulo post.¬

Expanded text:
Quod autem dico univirae viduae, hoc dico omni viduae: Quod autem dico univirae viduae, hoc dico omni viduae: beatior eris, si sic permanseris. CAPUT XIII. 16. Omnia licent, sed non omnia expediunt . Non damno digamos, immo nec trigamos, et, si dici potest, octogamos: plus aliquid inferam, etiam scortatorem recipio poenitentem. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ ñ unuurã aut biurã. s si dici pot̾ septiura in resurrecᷤᷤ¬
tione cuiꝰ futa e̾et uror. Increpans eos ait. Erratis nesci¬
entes scͥptas. neq uirtutẽ dĩ. In resurrec tione enĩ nec
nubent nec uxores ducent. ñ enĩ incipient mori. s er̃
equales angłis dĩ. E oꝵ itaq resurrectionẽ cõmemora¬
uit qui resurgent ad uitã. ñ qui resurgent ad penã.
Potuit gͦ dice̾ erratis nescientes script᷑as neq uirtutẽ
dĩ. in illa enĩ resurrectione multinube istȩ e̾e̾ ñ po¬
ter̃. deinde add̾e qͥa nec aliqͣ ibi nubit. S nec ipse ut
uidemꝰ tot maritoꝵ mulierẽ ulla sue sententiȩ signi¬
sicatiõe dap̃nauit. Quappt̾ nec contͣ humane ue
recundiȩ sensũ audeo dicere ut qͦtiensuoluerit uniᷤ mortu¬
is nubat femina. nec ex meo corde p̃t scͥpt᷑e sce̾ au-
c̃ toritatẽ quaslib& nuptias audeo c̃dep̃nare.

Expanded text:
rem non uniuiram uel biuiram, sed, si dici potest, septiuiram in resurrecrem non uniuiram uel biuiram, sed, si dici potest, septiuiram in resurrectionem cuius futura esset uxor. increpans enim eos ait: erratis, non scientes scripturas neque uirtutem dei. in resurrectione enim nec nubent nec uxores ducent; non enim incipient mori, sed erunt aequales angelis dei. eorum itaque resurrectionem commemorauit, qui resurgunt ad uitam, non qui resurgunt ad poenam. potuit ergo dicere: erratis, nescientes scripturas neque uirtutem dei; in illa enim resurrectione multinubae istae esse non poterunt, deinde addere: quia nec aliqua ibi nubit. sed nec ipse, ut uidemus, tot maritorum mulierem ulla suae sententiae significatione damnauit. quapropter nec contra humanae uerecundiae sensum audeo dicere, ut quoties voluerit, viris mortuis nubat femina: nec ex meo corde praeter Scripturae sanctae auctoritatem quotaslibet nuptias audeo condemnare.