comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis sane doctͥne ⁊ bonor oꝑm mun̾a in illiꝰ unita¬
te uero regi se ꝯferre gauclebit. Excelsa ⁊ lucos de
tr̃a iuda tollit: qr om̃e scandalũ decredentiũ turmis
auferre ꝯtendit. Mutit rex iste pͥncipes suos ⁊ sac̾do¬
tes nurbes ruda ut erucliant ppłm p̃cepta legis dñi
cũ doctores scõs ad diu̾sos ppłos dingit: ut illis p̃dicent
Itaq factus ẽ. pauor dñi suꝑ om̃ia regna trarũ que em̃t
ꝑgiiũ iuda : nec audebãt bellare ꝯtra iosaphat. Sed ⁊
philistei iosaplut mun̾a deferebãt: ⁊ uegtigal argñti
arabes qͦq ad lucebant peccora. arietũ .uiiͭ. milia septi¬

Expanded text:
fidelis sanae doctrinae et bonorum operum munera in illius unitate vero regi se conferre gaudebit. Excelsa et lucos de terra Juda tulit, quia omne scandalum de credentium turmis auferre contendit. Mittit rex iste principes suos ac sacerdotes in urbes Juda, ut erudiant populum praecepta legis Domini, cum doctores sanctos ad itaque factus est pavor Domini super omnia regna terrarum quae erant per gyrum Iuda nec audebant bellare contra Iosaphat sed et Philisthei Iosaphat munera deferebant et vectigal argenti Arabes quoque adducebant pecora arietum septem milia septi
Abbreviated transcription (Latin):
da mun̾a iosaphat. facteq sut̃ ei infimite diuitie. ⁊
multa gła. Cumq sup̃ssiss cor eiꝰ audatrã ꝓpt̃ uias
dñi : etiã excelsa ilucos deiuda abstulit. ꝓ ceta. de¬
niq iosaphat rex typũ p̃fert ppłi credentiũ degẽ¬
tib qͥ adrecdẽptorẽ nr̃m relicto parentũ errore ꝯue
nit sac baptismate ablutꝰ. ⁊ scĩcͥsmatis unctione li

Expanded text:
e divitiae et multa gloria. Cumque sumpsisset cor ejus audaciam propter vias Domini et excelsa et lucos de Juda abstulit, etc. Denique Josaphat rex typum praefert populi credentium de gentibus, qui ad Redemptorem nostrum, relicto parentum errore, cum venit sacro baptismate ablutus et sancti chrismatis unctione li
Abbreviated transcription (Latin):
iniamoht galaad. Pyxtq achab rex isił ad iosaplut ngẽ
iuda. Ueni mecũ in ramoht galaad. Qui ille respondit.
Ut ego ⁊ tu. sic̃ ppłs tuus. sic ⁊ ppłs meus: tecũq erimꝰ
Inbello. Iosaphat ut suꝑiꝰ diximꝰ. ppłm significat ip̃ia¬
norũ. qͥ fidẽ tenẽt catholicã religionẽ seruãt xp̃ianã.
Achab aũt imꝑiꝰ. qͥ insamaria regnabat: heresiarchis
expͥmit qͥ ꝑditoꝵ turbam ꝑ erroꝵ deuia ducũt. ⁊ mnper¬

Expanded text:
amoth Galaad. Dixitque Achab rex Israel ad Josaphat regem Juda: Veni mecum in Ramoth Galaad; cui ille respondit: Ut ego, et tu; sicut populus tuus, sic et populus meus, tecumque erimus in bello. Josaphat, ut superius diximus, populum significat Christianum, qui fidem tenet catholicam et religionem servat Christianam. Achab autem impius, qui in Samaria regnabat, haeresiarchas exprimit, q
Abbreviated transcription (Latin):
cremabant᷑: uana signisicãt fame iactantĩã qutã philo¬
sophi uł poete pꝰ mottẽ regũ suoꝵ siue etiã falsixp̃iani
obeuntib suis inpendũt magistris. Suꝑ uacua enior
eos extollunt laude: quoꝵ ꝯu̾satio tota fuĩ plena tur¬
pitudine. Et hec mignẽ mutũt: qr om̃ia gehenne
ignib obnoxia ostendũt eẽ. que hic sine aliqͣ utilitate
atq &edificatione fratrũ ꝓtulerũt. Unde in iob de uiriᷤ
iniqͥs scͥꝑtũ ẽ. Succisa ÷ erectio eoꝵ ⁊ reliquias eoꝵ deuo

Expanded text:
anam significant famae jactantiam, quoniam philosophi vel poetae post obitum regum suorum, sive etiam falsi Christiani obeuntibus, suis impendunt magistris. Supervacua enim eos extollunt laude, quorum conversatio tota fuit plena turpitudine, et haec in ignem mittunt, quia omnia gehennae ignibus obnoxia esse ostendunt, quae hic sine aliqua utilitate atque aedificatione fratrum protulerunt. Unde in Job de viris iniquis scriptum est: Succisa
Abbreviated transcription (Latin):
as. posuenitq: eũ suꝑ lectũ suũ plenũ aromitib ⁊ un¬
guentis meretͥeiis que erãt pigm̃tanori nte ꝯfecta.
⁊ cobuxerĩĩt suꝑ eũ ambitione nimia. Aromata ⁊ un¬
guenta merettia nxtã historã mĩcupare odores qͥb
moris apud ueteres fuit: ut regũ omam̃ta p̃ciosa
tam̃ absq cadauenb. figuralit aũt aromtta ⁊ un¬

Expanded text:
plenum aromatibus et unguentis meretriciis, quae erant pigmentariorum arte confecta, et combusserunt super eum ambitione nimia. Aromata et unguenta meretricia juxta historiam nuncupant odores, quibus mos apud veteres fuit, ut regum ornamenta pretiosa tamen absque cadaveribus. Figuralit
Abbreviated transcription (Latin):
uste sibi dño tbuente meidit inlangorẽ gͣuissimũ.
⁊ pedũ dolorẽ uehem̃ttissimũ. inqͦ ⁊ obiit. Nec ininfir¬
mitite sua quesunt dñm. s magis inmedicoꝵ arte ꝯfi¬
dens delusiis ẽ. Is itaq eos significat tyꝑice. qͥmnbono
Inchoant initio .s. malo finiũt tm̃ino: qͥ pꝰ abdica¬
baptismatis ⁊ csmatis sac unctionẽ. stat̃ in pͥmordio

Expanded text:
uste sibi Deo tribuente, incidit in languorem gravissimum, et pedum dolorem vehementissimum, in quo et obiit. Nec in infirmitate sua quaesivit Dominum, sed magis in medicorum arte confidens, delusus est. Is itaque eos significat typice, qui bono inchoant initio, sed malo finiunt termino, qui post abdicabap
Abbreviated transcription (Latin):
regios. nͥ qd̾ mali rectores ꝓpt̃ negligñtiã suã regẽ egͥp¬
ti hoc ÷ pͥncipẽ tenebiarũ inshrłm tyꝑicam ꝓuoeãt¬
ineccłiam udelicae sibi ꝯmissam. ubi ipsi adtẽpꝰ do¬
minar uident᷑. Qui thesauros dom̃ dm̃i ⁊ thesauroᷤ
aꝰ cilicii siue gaudiũ ciliciũ intptat᷑. Q qr byssus
subtilitatẽ signifiẽ. ciliciũ uͦ qd decapͣrũ sets ꝯficit᷑.
pecc̃a. Qd meliꝰ inbysso eilieñ. quã u̾sutia fraudis¬
diabolice inꝑsuasione peccõꝵ accipi potest. Si sac
em̃ iherosolimitanas oꝑes aufert: cũ diabolus qͥca¬
lide dccipit ⁊ gaudet inmultitudi ne pecõꝵ eccła
ineccłia decori ẽẽ. spoliatos secũ inbaratrũ ꝑ ditõnis sue
demergit. Nec ñ illud qd̾ idẽ rex. scuta aurea q̃ fecerat
rex samon abstulit. ꝓ qͥb. fec̃ rex roboam scuta aenea ⁊¬
⁊ tradidit ea inmanu ducũ scutarioꝵ: ad eũdẽ sensu̾re¬
pirit. Salomon aũt scuta aureͥ ꝯdens. custodib domꝰ¬

Expanded text:
tiam suam, regem Aegypti, hoc est principem tenebrarum in Jerusalem typicam provocant, Ecclesiam videlicet sibi commissam, ubi ipsi ad tempus dominari videntur? Qui thesauros domus Domini et thesauros ssus cilicium sive gaudium cilicium interpretatur. Et quia byssus subtilitatem significat, cilicium vero quod de caprarum setis conficitur, peccata, quid melius in bysso cilicium quam diabolicae, in persuasione peccatorum accipi potest? Sesac enim Jerosolymitanas opes aufert, cum diabolus qui callide decipit, et gaudet in multitudine peccain Ecclesia decori esse, spoliatos secum in barathrum perditionis suae demergit. Nec et illud quod idem rex scuta aurea quae fecerat rex Salomon abstulit, pro quibus fecit rex Roboam scuta aerea, et tradidit ea in manu ducum scutariorum, ad eumdem sensum respicit; Salomon enim scuta aurea
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tanto ꝑ diꝰ raꝑet᷑ adpenã. quãto nũc securiꝰ ui¬
ueret inculpa. Sed ecce iam larciente oĩpotẽte d̾o
abidoloꝵ cultura motũ ẽ. quã płimũ genꝰ huma¬
nũ uerã fidem publice fatet᷑ subdi lignis uł lapi¬
dib uł cuiliboe creature in adoratione rennuit.
Securꝰ gͦ iam ꝓpłum qͥliboe infide positꝰ ꝯsulit.
qr hoc auditur ẽ. qd̾ audire fidelẽ decce. fident̃
dicã si abinmudiciis aliis atq apͣuis actionib
recessissce securꝰ eẽt. Nam cũ paulus egregius
qͥsqͥ auantie subiectus ẽ: acuiltu idoloꝵ liber ñ:
Si gͦ is qui auantie estib aneblat. infide qͥdem po¬
situs ẽẽ uidenur. s aliena ambit acciꝑe. honores
mũdi desiderat ꝯp̃hendeir. habereq tẽꝑalem glo¬
riam ꝯcupiscit. atq de hac eadẽ głi ꝓpħam ꝯsulat:¬

Expanded text:
 post durius raperetur ad poenam, quanto nunc securius viveret in culpa? Sed ecce jam largiente omnipotenti Deo, ab idolorum cultura motum est quamplurimum genus humanum, veram fidem publice fatetur, subdilignis et lapidibus, vel cuilibet creaturae in adoratione renuit. Securus jam prophetam quilibet in fide positus consulit, quia hoc auditurus est, quod audire fidelem decet. Fidenter dicam, ab immunditiis aliis atque a pravis actibus recessisset, recessurus esset. Nam cum Paulus egregius adhuc avaritiae subjectus est, a cultu idolorum liber non est. Si ergo is qui avaritiae aestibus anhelat, in fide quidem positus esse videtur, sed aliena ambit accipere, honores mundi desiderat comprehendere, habere temporalem gloriam concupiscit, atque de hac eadem gloria
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cultuidiuino instabãt. eti noꝑes sꝑitales ⁊ rectores
tenebiaꝵ harũ suꝑando fugauerint : tam̃ p̃qͣm uo¬
luptatib p̃sentis uite dediti. assirios ꝗͥ regnũ ꝯfusiõis
tenẽt mpxiliatores ⁊ defensꝰores querũt. ad̾o ⁊uste dese¬
runt᷑. ⁊ uariis largorib eirori caꝑti. fructuosis ꝑri¬
uant᷑ actib nec iã bonoꝵ operũ ualẽt ꝓced̾e gressib

Expanded text:
iopes spiritales, et rectores tenebrarum harum superando fugaverint, tamen postquam voluptatibus praesentis vitae dediti Assyrios qui regnum confusionis tenent auxiliatores et defensores quaerunt, adeo juste deseruntur, et variis languoribus errorum capti fructuosis privantur actibus, nec jam bonorum operum valent proced
Abbreviated transcription (Latin):
audiat. qͣtinꝰ u̾bo cłĩ audire insac̾ eloquio noluit.
ut tr̃ena despicet. celestia ambiret: illud dõ iudi
ce ex ꝓpħe sui ore aucdiat. unde ampliꝰ obligatus
cidat. dũ spe trene głe delectatꝰ pascit᷑: suis deside¬
riis adima semꝑ ducat᷑. Neq aũt bonꝰ fuit ille

Expanded text:
us qui verba Dei audire in sacro eloquio noluit, ut terrena despiceret, coelestia ambiret, illud judice Deo ex prophetae sui ore audiat, unde amplius obligatus cadat, dum spe terrenae gloriae delectatus suis pascitur desideriis, ad ima semper ducatur. Neque enim bonus fuit ille
Abbreviated transcription (Latin):
tuerũt intr̃a. fecerũtq om̃s ab ominationes g̃nei¬
ũ quas at łuit dñs ante faciẽ filioꝵ isrł. Signifiẽ
gͦ malos rectores ineccłia: qͥtr̃enis cupiditatib dedi¬
ti: Negligũt curã habere subditor. ⁊ delectantes gau-¬
dent in multitudine sibi ꝯmissoꝵ nec tam̃ ꝯdignã¬

Expanded text:
a. Feceruntque omnes abominationes gentium quas attrivit Dominus ante faciem filiorum Israel. Significat ergo malos rectores in Ecclesia, qui terrenis cupiditatibus dediti negligunt curam habere subditorum, et delectantes gaudent in multitudine sibi obsequentium, n
Abbreviated transcription (Latin):
tia u̾boꝵ copiã querũt qͣtinꝰ eoꝵ sonoritate uelud scutoꝵ
x reoiũ firmitate tutam̃ cõt᷑ hostes ꝓ subiectis sibi oporãt
Sed quãto aes ẽ uiliꝰ auir metallo: tanto inferior⁊ uana
eloquentia uere sapiente fiuctũ. Unde ꝑqͣndã sapientẽ
de eloquentia dr᷑. Ubi płima u̾ba ibi frequent̃ egestas. in
pientia ita scͥptũ: Sapientia p̃ciosior cũctis opib ⁊ oĩa
que desid̾ant᷑. huic ñ ualent ꝯꝑari. Longitudo inderte¬

Expanded text:
tiam verborum copiam quaerunt, quatenus eorum sonoritate, velut scutorum aereorum firmitate, tutamen contra hostes pro subjectis sibi opponant. Sed quanto aes est vilius auri metallo, tanto inferior est vana eloquentia verae sapientiae fructu. Unde per quemdam sapientem de eloquentia dicitur: Ubi plurima verba, ibi frequenter egestas: et in pientia ita scriptum est: Sapientia pretiesior est cunctis operibus, et omnia quae desiderantur, huic non valent comparari. Longitud
Abbreviated transcription (Latin):
cipes auieos ⁊ luc̾nas. om̃ia de auro mu̾clissimo facta st̃.
floic̃tia quedã noĩat species lilioꝵ incãdelabꝰ factas suꝑ qͣs
ponebat᷑ luc̾ne. Forcipes au̾t aureos enũctoria nũcupat
qͥb enũgeba̾t᷑ lucinia cindelabͥ. ut reꝑita meliꝰ luc̾ent.
Ceter̃ foxcipes illi qͥ maltaris usũ iussi s fien: enei fuere
seniꝰ ꝑ doctoꝵ officia designãt. Ip̃i eñi u̾bo sac eloqͥi. ab in¬
stona inallegoriã:⁊ ab̾ubͣ inu̾tatẽ tͣnfe̾ntes: qͣsi lucẽ sc̃iã¬

Expanded text:
cipes aureos: omnia de auro mundissimo facta sunt. Florentia quaedam nominat species liliorum in candelabro factas, super quas ponebantur lucernae. Forcipes autem aureos emunctoria nuncupat, quibus emungebantur lumina candelabri, ut reparata melius lucerent. Caeterum forcipes illi, qui in altaris usum jussi sunt fieri, aenei fuere. sensus per doctorum officia, designant? Ipsi enim verba sacri eloquii ab historia in allegoriam, et ab umbra in veritatem transferentes, quasi lucem sci
Abbreviated transcription (Latin):
rechtudinẽ ⁊ uite fimure beatitudinẽ: qͥlit̾ in
hoc mũbo ei cutui ꝑ oĩa fibelit̾ deseruire. ⁊ in
colosi egno psi ꝯtẽplatiõi de t̃ualit ꝑ fru posset.
Cui om̃ia que scire desdeituat. ꝑlegis sue noticiã ac sp̃s
sc̃i grãm manifesta faciebat. Necqͥcqͣ÷ qb̾ ñ ei ꝑspicu

Expanded text:
in hoc mundo ejus cultui per omnia fideliter deservire, et in coelesti regno ipsius contemplatione aeternaliter perfrui posset. Cui omnia quae scire desiderabat per legis suae notitiam, ac Spiritus sancti gratiam manifesta faciebat; nec quidquam est qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nĩ maria ista nr̃a uellis intellig̾e̾: tocĩ mũdi ambitũ
qiuẽ u̾sus nte significat ñ p̃ualebis adu̾tere. Seqͥtur.
dieit unde ꝑ totũ oibẽ tr̃arã salubemtie regla saeri
tẽ. afluuio eufraten qͥ int̃pt̾ur frugifer siue crescens.
ab i n el ũ atoie sui moidane baptismatisusgad ꝯu̾sio¬
nẽ om̃iũ gñtiũ adfidẽ eiꝰ redũdat gm̃ potestatis.
Ut ubi defluxꝰ fuit eamaliũ desidĩor ibi stabiliat᷑
bonarũ germ̃ uitutũ. Et ubi tam ibolata. quam
etã celesta ꝯu̾satione duplex ppłor fuit iuina. ibi
pofesionẽ recte fidi accultũ uere pietatis adceleste
regnũ sideliũ eiungit uita. ꝑ tingit etiã potestas ẽ¬

Expanded text:
ra velis intelligere, totius mundi ambitum quem verus iste significat non praevalebis advertere. Sequitur: dicit, unde per totum orbem terrarum saluberrime regula sacri tem, a fluvio Euphrate qui interpretatur frugifer sive crescens, ab inchoatione sui in Jordane baptismatis usque ad conversionem omnium gentium ad fidem, ejus redundat gratia potestatis: ut ubi defluxus fuit carnalium desideriorum, ibi stabiliatur bonorum germen virtutum, ut ubi tam idololatria quam etiam scelesta conversatione duplex populorum fuit ruina; ibi per confessionem rectae fidei ac cultum verae pietatis, ad coeleste regnum fidelium exsurg
Abbreviated transcription (Latin):
chil ẽẽ qͥd disꝑliceat ꝑotest. S qr simul om̃ia cõ¬
tuet᷑. simul cũcta asꝑieit. ea uia inqua ⁊ bonos ⁊¬
ppłos ⁊ malos uidoe. exercitꝰ celi adext̾s ⁊ asinistris.
lligamꝰ angłos electos. ꝑsinistram uͦ sp̃s reꝓbos. Noc¬
monere debae qd celi etiã repulsi angłi uocantur
qr ⁊ ipsi quã uis abetherio celo expulsi sũt. adhuc
tam̃ inaerio celo demorant᷑: sic̃ ꝑaulꝰ ait. Contra

Expanded text:
hil esse quod displiceat potest. Sed quia simul omnia contuetur, simul cuncta aspicit, ea vi inquam in qua bonos spiritus et malos videt, exercitus coeli a dextris et sinistris lligamus angelos electos, per sinistram vero spiritus od exercitus coeli etiam repulsi angeli vocantur, quia ipsi quamvis ab aethereo coelo expulsi sunt, adhuc tamen in aereo coelo demorantur, sicut Paulus ait: contra
Abbreviated transcription (Latin):
de dificauit salomon domũdm̃i. ⁊ doniũ suã. ciuitates
re fecit ibi filios isst᷑:. cũ inlibro regũ magis narretur
galilea dedisset. Unde eg̾ssus ẽ urã detiro ut uideret
oꝑpida que decdat ei salomon. s ñ placuer̃t ei ⁊ ait.
heccine sũt ciuitates qͣs dedisti mͥ fr̃: ⁊ appellauit eas
oñ ut dicãt ipsas .X. ciuitates qͣs dedat salomon uiã rrgi.
ñ receptas fuisse habeo s magis spretas. Uñ salomonqr
uiã eas habere ñ oluit: ꝓpͥiis utilitatib deputauit.
Et xdificauit salomon palmua incleserto. ⁊alusci¬
uitates munitissimas. xdificuut memaht. De hoc
iosepħhꝰ ita narrat. Cũq iex salomon uideret muros ꝓ
munimine tunib indigere aliaq tuitione. Nã sedm
ciuititis mentũ oportebat ⁊̃ copiosam eẽ munitionib

Expanded text:
tes re fecerit ibi filios Israel, cum in libro Regum magis narretur Galilaea dedisset? Unde egressus est Hiram de Tyro ut videret oppida quae dederat ei Salomon. Sed non placuerunt ei et ait: Haeccine sunt civitates quas dedisti mihi, frater? Et appellavit eas onem, ut dicant ipsas viginti civitates quas dederat Salomon Hiram regi non acceptas fuisse ab eo, sed magis spretas. Unde Salomon quod Hiram eas habere noluit, propriis utilitatibus deputavit. Et aedificavit Salomon Palmyram in deserto, et alias civitates munitissimas aedificavit in Emath. De hoc Josephus ita narrat. Cumque rex Salomon videret muros pro munimine turribus indigere, aliaque tuitione, nam secundum civitatis meritum oportebat etiam copiosam esse munitionibus
Abbreviated transcription (Latin):
signati: qr tales nimirũ denariũ et̃ne retbutõnis ꝓ
ꝑfectione bone oꝑatõĩs expectãt. Oñs tenẽtes gla¬
dios ⁊ adbella doctissimi: illos tenẽtes gladios deqͥb
net dicẽs. Indiute uos armat᷑a clĩ. ut possitis stare ad¬
u̾sus insidias diaboli: qr ñ nob̃ collutatõ adu̾sus car
nẽ ⁊ sãgunẽ. s adu̾sus pͥncipes ⁊ potestates ⁊ cet̾.
Grecte doctissimi: qr magna bellandi arte incligẽt.
qͥmearne ꝯelusi int̾ris positi. cõtͣ sꝑ̃alia neqͥtia in
celestib certãt. Magna arte. imo magna dĩ grͣa in¬
digẽt: cũ cõtra archangłi tot milib annoꝵ adbe¬
lla exxitauit. carnis fragilitas ꝑugnat. Recte gͦ. cc.
.ccc. aurei uestiebãt: ꝑfectã eoꝵ fidẽ significãt qͣm in
sẽe tͥnitatis ꝯfessionẽ habebant. ẜene gͦ custodes do¬
tela neqͥssimi ignea repellentes extingũt. Q. aũt
adiungit᷑: posuit ea inai mam̃tario qd erat ꝯsitũ
nenoie: apte hiuc misfio congruit. Armam̃tanũ

Expanded text:
narium aeternae retributionis pro perfectione bonae operationis exspectant, « omnes tenentes gladios et ad bella doctissimi, » illos tenentes gladios, de quinet, dicens: « Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidiasnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates , etc. » Et recte, doctissimi, quia magna bellandi arte indigent, qui carne inclusi, in terris positi, contra spiritualia nequitiae in coelestibus certant; magna arte imo magna Dei gratia indigent, cum contra archangelum, tot millibus annorum ad bella exercitatum, carnis fragilitas pugnat. Recte ergo ducentae  eorum significant, quam in sanctae Trinitatis confessione habebant. Bene ergo custodes dotela nequissimi ignea repellentes exstinguunt. Quod autem adjungitur: Posuit ea in armamentario quod erat consitum nemore, id apte huic mysterio congruit. Armamentarium
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicitoies scĩ. ꝯtra heticoꝵ tuent᷑ incursus. ⁊ int̾nã ce¬
lestis pat̾e reqͥem. ꝑfectioies qͥq sixa intentõne speculã¬
tur. Bene aũt iterando adiungitur exfortissimis uł.
nis gaulia tendũt: recte isił nõie censent᷑. Sed forti¬
ssimi inqͥt ineis st̃. utiq illiꝰ siue celesti dono specula¬

Expanded text:
incursus, et internam coelestis patriae requiem perfectiores quoque fixa intentione speculantur. Bene autem iterando adjungitur: « Ex fortissimis nis gaudia tendunt, recte Israel nomine censentur. Sed fortissimi, inquit, in eis sunt utique illi, qui sive coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
rissimo. Sexq gͣdꝰ qͥbi ascendebat᷑ adsoliũ. ⁊ scabellũ
aureũ ⁊ brachiola duo altͥnsecꝰ. ⁊ duos leones stantes
nita bͣchiola. Sed ⁊ alios .xii. leunculos stãtes suꝑ
sex gͣdus exutqͣ. parte. Nõfuit tale soliũ inuniu̾sis
regnis. Soliũ gͦ qd̾rex salomon fec̃: bene eccłia
tras intelligamꝰ aptatũ. s qm̃ elefans cuꝰ hec ossa
sũt nimie castitatis asent᷑. qͥ int̃ qͣdrupedia ⁊ sen¬

Expanded text:
scabellum aureum et brachiola duo altrinsecus, et duos leones stantes juxta brachiola; sed et alios duodecim leunculos stantes super sex gradus ex utraque parte. Non fuit tale solium in universis regnis. Solium ergo quod rex Salomon fecit bene Ecclesia tias intelligamus aptatum, sed quoniam elephans cujus haec ossa sunt nimiae castitatis asseritur, qui inter q
Abbreviated transcription (Latin):
munꝰ recte fidi. sensus puritatẽ. plenitudinẽ sacͤ
ꝯfessionis. atq nitorẽ eloquentiȩ. cũ concordia bo¬
noꝵ oꝑm. eiꝰq seruitio studet se om̃i tẽꝑe mancipa¬
re. Unde in ꝑsalt̾io de eo scͥptũ ÷. Reges tharsis ⁊ in¬
sule. mun̾a offe̾nt. reges arabũ. ⁊ saba. dona addu

Expanded text:
munus rectae fidei, sensus puritatem, plenitudinem sacrae confessionis, atque nitorem conscientiae, cum concordia bonorum operum ejus servitio studet se omni tempore mancipare. Unde in psalterio de eo scriptum est: Reges Tharsis et insulae munera offerent, reges Arabum et Saba dona ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut adcelestia nob̾ regna ꝑ baptisma it̾ eẽ pate factũ doceret.
qͣm absq dubietate habebat ille: deqͦ tẽptatori antiqͦ
dñs aebat. Nũqͥd ꝯsid̾isti seruũ meũ iob qr ñ sit ei simił¬
suꝑ tĩam. homo sipler ⁊ rect. actime̾s dm̃ ⁊ recedẽs ama¬
lo: Est uͦ alt̾ cubitꝰ diuine uisionis. qͥ eiparte ñ nulla
eña in hac adhuc uita retentis fidelib donare ꝯslieuit: uit
ide iob deuicto adu̾sario cũ clño loquẽs ait. Auditu au¬

Expanded text:
ut ad coelestia nobis regna, per baptisma iter esse patefactum doceret; t, quam absque ulla dubietate habebat ille; de quo tentatori antiquo Dominus aiebat, Numquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei homs Deum, ac recedens a malo ? Est vero alter cubitus divinae visionis, qui ex parte nonnulla etiam in hac adhuc vita retentis fidelibus donari consuevit, ut idem Job devicto adversario cum Domino loquens ait, Auditu au
Abbreviated transcription (Latin):
ccatoꝵ deformes. s tam̃ ingenio acstudio floien¬
tes abilesq dono diuino adꝑciptẽdũ dispensãtib
scũ p̃dicatonb fulgorẽ sapiẽte. aromata bone
came gemasq p̃ciosas multiplierũ uͥtutũ. qͥb
õib cultu celebꝰ honorabat salomonẽ nr̃m ꝓm
Rer salomon decł regine saba cũcta q̃ uoluit ⁊
que postulauit multo plura quã obtułat adeum.

Expanded text:
studio florentes, habilesque dono divino ad percipiendum dispensantibus sanctis praedicatoribus fulgorem sapientiae, aromata bonae famae, gemmasque pretiosas multiplicium virtutum, quibus omnibus cultu celebri honorabat Salomonem nostrum, Rex Salomon dedit reginae Saba cuncta quae voluit et quae postulavit, multo plura quam attu
Abbreviated transcription (Latin):
lentia sp̃aliũ magistro salubrit᷑ mnpẽdat᷑. Sicq oĩa
agit scd̃m nitũ. ꝯsiliũ acsapiẽtã suã. ut ratio dispẽ
łuc abiit salomon mnasion gaber: ⁊ iahailath adoram
maris rubꝰ que ẽ intĩa edom. Misit aũt ei uram ꝑma
nuã seruuoꝵ suoꝵ naues. ⁊ nautas. gnaros maris.⁊
ula inrubro mari ⁊ biclassis iosaphat.ui. tempesta¬
tisꝰ attrta ẽ. Ophir aũt noĩi⁊ ꝓiũtre. exophir. uno
deposteris eber nõĩata excuĩ stu pe uemẽtes afla¬
uio cofne. usq adregionẽ inclie que uoeat᷑ hiena
habitasse reserũt᷑: ut iosephꝰ narrat. Cassis itaq
Quã fecit salomon inasion gaber. que festinãtes aut
cortes siue uinlit᷑ intptat᷑: ñ aliam ẽẽ puto quam
eeclium fideliũ que inmari istĩ mũdi posita studiũ
impẽdit. thesauros sapiẽte ⁊ scĩe opesq uͥtutũ ad
qͥ rere. Ubi s̃ serui uam nautici ⁊ gnan mans cum

Expanded text:
tualium magistrorum salubriter impendatur. Sicque omnia agit secundum nutum, consilium ac sapientiam suam, ut ratio dispenser compleatur. Tunc abiit Salomon in Asiongaber et in Ailath ad oram maris Rubri, quae est in terra Edom. Misit autem ei Hiram per manum servorum suorum naves et nautas gnaros maris, et Hayla in Rubro mari, ubi classis Josaphat vi tempestatis attrita est. Ophir autem nomen provinciae ex Ophir uno de posteris Eber nominatam, ex cujus stirpe veniens a fluvio Cophne, usque ad regionem Indiae, quae vocatur Hieriam, habitasse requam fecit Salomon in Asiongaber, quae festinantes, aut fortes, sive viriliter interpretatur, non aliam esse puto quam Ecclesiam fidelium, quae in mari istius mundi posita studium impendit thesauros sapientiae et scientiae, opesque virtutum acquirere, ubi sunt servi Hiram nautici et gnari m
Abbreviated transcription (Latin):
ti admortẽ. Angustam uã que ꝑaucor ẽ. ⁊ adet̾nã
uitã ducit ingredi detefant. Relictoq scõꝵ patiũ
cõsilio quori dicta ⁊ exẽꝑla adcelsitudinẽ tendũt ꝑfer¬
tõnis: eligũt iuuenũ obtẽꝑare p̃ceptis. hoc ÷ eoꝵ
qͥ uuenilib desidenis mancipati laudib iniquis

Expanded text:
t ad mortem, angustam viam quae paucorum est, et ad aeternam vitam ducit , ingredi detrectant: relicto quesanctorum Patrum consilio, quorum dicta et exempla ad celsitudinem tendunt perfectionis, eligunt juvenum obtemperare praeceptis, hoc est, eorum qui juvenilibus desideriis mancipati laudibus iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq abissce ppłs iniit ꝯsiliũ cũ senib qͥstet̾a̾nt corã
patre eiꝰ salomone dũ adhuc inueret dicẽs. Quiddatiꝰ
ꝯssilii ut respondeam ppło: Hudixerũt ei. Si placueriꝰ
ppło hiuc. ⁊ lenieris eos u̾bis clem̃tib: seruiẽt tibi
om̃i tẽꝑe. Atille reliqͥd ꝯsiliũ senũ: ⁊ cũ iuuenibus
tͣctare cepit qͥ cũ eo nutͥti fuerãt. ⁊ erãt incomitatuilliꝰ.
⁊ cet᷑a. Senes illos qͥsteterãt coram salomone patre po¬
boam: estimant hebrei ee banaiã filiũ ioiade. ⁊ achiel
filiũ achomoni. qui alio nõie chila uocabat᷑. quoꝵ
ꝯsilio relicto roboam: cũ iuuenib tͣctare ceꝑit. Hoe ÷
adurã qͥ insequẽtib lapidatꝰ: descbit᷑. ⁊ el sumlib quoꝵ
ꝯsilio relicto: adolecentiũ consiliũ secutꝰ ÷: lieet
declomo dd fuerit: tam̃ inuia eiꝰ ñ gͣdiebat᷑. Fecit
coram dño: ⁊rritauerũt eũ suꝑ om̃ib que fec̾ant¬

Expanded text:
iniit consilium cum senibus, qui steterant coram patre ejus Salomone dum adhuc viveret, dicens: Quid datis consilii, ut respondeam populo? Qui dixerunt ei: Si placueris populo huic, et lenieris eos verbis clementibus, servient tibi omni tempore. At ille reliquit consilium senum, et cum juvenibus tractare c, etc. Senes illos qui steterunt coram Salomone patre Roboam aestimant Hebraei esse Banaiam filium Joiadae, et Ihachel filium Acomoni, qui alio nomine Chila vocabatur, quorum consilio, relicto Roboam cum juvenibus tractare coepit, hoc est, cum Aduram, qui in sequentibus lapidatus describitur, et ejus similibuconsilio relicto, adolescentium consilium secutus est, licet de domo David fuerit, tamen in via ejus non gradiebatur. Fecit coram Do
Abbreviated transcription (Latin):
ea ꝯfnis. iuxta illud ꝙ inzacharia scͥꝑtũ ÷. Aperi
ubane portas tuas ⁊ comedat ignis cebros tuas: Rce
tͣi. ae dificia regia. que similit̃ lignis celrinis aliba¬
no buctis xdificate erãt. ut fuit armañitariũ domꝰ
saltus libani ⁊ alia ñ nulla. Cui sensui ꝯcordare ui¬
det᷑ iosepłꝰ qͥde adificiis salomonis talit ref̾ert. disi¬
cile nãq ẽ enumerare magnitudinẽ.⁊ uarieratẽ do¬
muũ. aularũq regaliũ qͣnta eiãt. marime ⁊ qͣnta
hor inferiora. ⁊ qͣnta subt̾ra. q̃ uideri ñ poterãt. Nec
ñ ⁊pulcͥtudinẽ solarioꝵ ⁊ uridarioꝵ que erãt facta
delctibilit̾ ad sͦpectũ quo erusta corꝑa possẽt abestus
antiore resugere. Et ut breuit̃ dicam totã regiã domũ
exlapide albo ⁊ cedio ⁊ auiõ argñto s̃plendide nimis
⁊ opulentissi me instrux̃. cameras ⁊ parietes uestiũ

Expanded text:
uxta illud quod in Zacharia scriptum est: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuas ; vel caetera aedificia regia quae similiter lignis cedrinis a Libaductis aedificata erant, ut fuit armamentarium domus saltus Libani, et alia nonnulla. Cui sensui concordare videtur Josephus, qui de aedificiis Salomonis taliter refert: Difficile namque est enumerare magnitudinem et varietatem domuum, aularumque regalium, quanta erant maxima et quanta horum inferiora et quanta  viridariorum quae erant facta delectabiliter ad aspectum, quo exusta corpora possent ab aestus ardore refugere. Et, ut breviter dicam, totam regiam domum ex lapide albo, et cedro, et auro, et argento, splendido nimis et opulentissime instruxit: cameras et parietes vestivit
Abbreviated transcription (Latin):
eccłasten iupenitentia sua illũ ꝯscͥpsisse. Nec ꝓrsus occu¬
rrit q. in allegoriam saltẽ boni significce hec deflenda
submersio: nͥ forte dicat qd̃ mulieres alienigenas qua¬
rũ amore exarserat. significare eccłias electas exgntib
Posset hoc fortasse ñ abiurde intelligi: si ille ꝓpt̃ salomo¬
ꝯiectare possit. nec tam̃ nichil arbitror significare s mi¬
lũ. sic̃ de uxore filiab q loth diximꝰ. Apparet enĩ in ꝑso¬
na salomonis mira erellentia. ⁊ mira submersio. Quid
gͥ inillo diu̾sis tẽꝑib extitit priꝰ bonũ. ⁊ post̾ius malũ:
hoc ineccłia adhuc inisto scło simł inuno tẽꝑe ostendit᷑.
Nam bona illiꝰ. bonos eccłie. mala aũt illiꝰ malos eccłie
significare puto. tamquã inunitate illiꝰ arce. sic ⁊ mn illo
uno homine. bonos ingranis. malos in ꝑaleis. aut inu¬
nitate uniꝰ secetis. honos . ntͥtico malos ingiraniis acce¬

Expanded text:
ten in poenitentia sua illum conscripsisse. Nec prorsus occurrit quid saltem in allegoria boni significet haec deflenda submersio, nisi forte dicat quis mulieres alienigenas quarum amore exarserat, significare Ecclesias electas ex gentibus. Posset hic fortasse non absurde intelligi, si illae propter Salomoconjectari possit. Nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxore filiabusque Lot diximus. Apparet enim in persona Salomonis mira excellentia et mira submersio. Quod igitur in illo diversis temporibus exstitit, prius bonum et posterius malum;  in isto adhuc saeculo simul in uno tempore ostenditur; nam bona illius bonos Ecclesiae, mala autem illius malos Ecclesiae significare puto: tanquam in unitate illius arcae, sic et in illo uno homine bonos in granis, malos in paleis; aut in unitate unius segetis, bonos in tritico malos in zizaniis acce
Abbreviated transcription (Latin):
oedo qͥ apłicã doctͥnam seqͥt᷑ significat᷑: hin gͦ suꝑ sex
gͣdus hine atq inde stãt. ꝙr bonor oꝑm gressus hĩẽ
atq inde suis doctͥnis atq exẽplis munire certãt
ne piꝰ labor. bene incipientũ oꝑando uacillet. s rer¬
titudine iꝓg̾ssũ uirtutũ fortit᷑ ꝯseruet. E. aũt sub¬

Expanded text:
ostolicam doctrinam sequitur, significatur. Hi ergo supra sex gradus hinc atque inde stant, quia bonorum operum gressus hinc atque inde suis doctrinis atque exemplis munire certant, ne pius labor bene incipientium in operando vacillet, sed rectitudinem in progressu virtutum fortiter conservet. Quod autem sub
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sci gr̃am illuminati. mͦ inhac uita que septena¬
rio nini̾o dier discurrit gaudent insꝑe. ⁊ tũc insab¬
bato ũ. hoc ẽ infutura animaꝵ reqͥe gaudent impsĩ
płea sit abtabuacł̃i sua. letantes ant ganidentes suꝑbono
ꝗd̾ fecerat dñs dd̾ ⁊ salomoni. ⁊ isił ppło suo. Bonũ foe̾it dñs
dd. qi dimisso peccato ipsiꝰ qd̵ cõmisit mnuriã ⁊ theũ. ie¬
gnũ ꝯcessit illi insepit᷑uũ. Bonũ fec̃ ⁊ salomoni. qr illũ
quẽ de uxore alienigena natũ lei plubebat ecclĩe dĩ intrare.¬

Expanded text:
s sancti gratiam illuminati et modo in hac vita, qui septenario numero dierum discurrit, gaudent in spe, et tunc in sabbato vero, hoc est in futura animarum requie, gaudent in ipsius gaudentes super bono, quod fecerat Dominus David et Salomoni, et Israel populo suo. Bonum fecerat Dominus David quia, dimisso peccato ipsius quod commisit in Uriam Hethaeum, regnum concessit illi in sempiternum; bonum fecit et Salomoni, quia illum quem de uxore alienigena natum lex prohibebat Ecclesiam Dei intrare
Abbreviated transcription (Latin):
as ingeraris que int̃p̃tat᷑ ineolatꝰ. ⁊ inuenit it
ppso anno centũplũ: qr qͥẽq fili ꝓmissionis m
hac uita pegͥnãtes bona oꝑim̃. mor egressi decorpo¬
re iea celesti uita recipim᷑ Inqua figura ⁊ señ eiua¬
glici sermonis ꝙ. inbonã trãm cecidit. exoitũ
foet fructũ centuplũ.⁊ qͥ tẽpilia bona ꝓpt̃ xp̃m¬

Expanded text:
invenit in ipso anno centuplum; quia quaecunque filii promissionis in hac vita peregrinantes bona operamur, mox egressi de corpore in coelesti vita recipimus. In qua figura et semen evangelici sermonis, quod in terram bonam cecidit, exortum fecit fructum centuplum, et qui temporalia bona prop
Abbreviated transcription (Latin):
erãt destirꝑe isit subiugauit salomon intͥbuta¬
nos usq indiẽ hĩc. Porio defiliis isił ñ posuit
ppłm qͥ ñ fuerũt defiliis isrł. fac̃ pacific̾ nr tͥbu¬
tarios: cũ eos qͥ ñ infilioꝵ sũt num̾o. sed inserui¬
li ꝯditõe positi. inpotestate sua ꝯtinet. ⁊ singłis
utit᷑ adꝓpͥũ seructiũ. Siue enĩ nudi. siue gẽtileᷤ.
siue heretie. ⁊neiꝰ oñatõe ꝯsistũt. qr ipse uniu̾soꝵ¬

Expanded text:
subjugavit Salomon in tributarios, usque in diem hanc. Porro de filiis Israel non posuit, populum qui non fuerat de filiis Israel, fecit pacificus noster tributarios, cum eos qui non sunt in filiorum numero, sed in servili conditione positi, in potestate sua continet, et singulis utitur ad proprium servitium. Sive enim Judaei, sive gentiles, sive haereti
Abbreviated transcription (Latin):
eũ petne᷑ qͥete ⁊ nouitate uite future. ⁊ pcelestis gaudis
ꝑceptione inscẽ t̾nitatis fide. qͥe qͥd aceptabile acgͣti
diuino arbitrat᷑ ꝯ spectu. pia intentõe ac sũma deuo¬
tõe torũ ei hibet. holocaustũ gͦ. totũ incensũ ox Nã
holocaustũ ciemabit᷑ naltare : cũ ncorde euꝰqr eech¬

Expanded text:
quiete, et novitate vitae futurae et pro coelestis gaudii perceptione in sanctae Trinitatis fide, quidquid acceptabile ac gratum divino arbitrantur conspectui, pia intentione ac summa devotione totum exhibet. Holocaustum ergo, totum incensum dicitur: nam holocaustum crematur in altari, cum in corde cujusc
Abbreviated transcription (Latin):
fiues usq adseptimia. quã hebrei afania nõĩant.⁊
oeaf amia. descẽdũt tĩmini inrebla que nũc syrie
uocat᷑ andochia. Et ut scias rebilam hãc significare
ur dor que nũs in s na coele nobilisaima ẽ : secͥit᷑ ꝯtͣ¬
tontẽ. q ꝑ spieuũ ẽ. signisicare dafnen. deqꝰ fonte su¬
ydicta urs aqͥs habuncd antissimis fruit᷑. Inde inaͥt
rubentadis ¶ate aũt dr̃ cũ habeat dulces aqͣs. uxta

Expanded text:
fines usque ad Sephama, quam Hebraei Apamiam nommant. Et de Sephama descendunt termini in Rebla, quae nunc Syriae vocatur Antiochia. Et ut scias Reblam hanc significare urbem quae nunc in Syria Coele nobilissima est, sequitfontem quem perspicuum est significare Daphnim, de quo fonte supradicta urbs aquis abundantissimis fruitur. Inde, inquTiberiadis. Mare autem dicitur cum habeat dulces aquas, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
bant arite hostiũ domꝰ qͥd significãt. nͥ armaturã sꝑ̃alẽ
quã habẽt p̃dieatores scĩ qͥ eustodiũt domũ dñi. :
excubabãt adhostiũ eiꝰ. ut callidis insidiant᷑ib in¬
ter eludãt aditũ ne decipiant ĩ nocente s. deqͥb incĩ¬
tieo canticor s cͥptũ ÷. lectulũ salomonis.lx. forteᷤ
ambiũt ex fortissimis isrł. om̃s tenẽtes gladios ⁊ ad

Expanded text:
rmaturam spiritalem, quam habent praedicatores sancti, qui custodiunt domum Domini, et excubant ad ostia ejus, ut callidis insidiatoribus intercludant aditum, ne decipiant innocentes, de quibus in Cantico canticorum scriptum est: « Lectulum Salomonis sexaginta fortes ambiunt ex fortissimis Israel, om
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ne ꝑuenire possĩt: exqͦ qͥbibent ipsa u̾itate at testa̾te
ñ siciet in et̾nũ. Et notãdũ qd ineo loco ubi in ꝑalipome¬
nõ legit᷑ qd urã fecent lebetas ⁊ creagras ⁊ fulas. illic ilibͦ
iggũ hibet lebetas ⁊ scutras. ⁊ amulis. Scutra gͦ uasa
xnea ẽẽ dicũt᷑. eqͣlia infundo. ⁊ more habẽtia amꝑlitu¬
dinẽ ut cooꝑta desuiꝑ calefac̾e ineis possẽt que uellent.
Anula uͦ species quecdã ẽ. uasoꝵ libatin arũ ad offe̾nda
uina. deniq legũt᷑ in exodo fule facte. acrtabula ⁊ cya¬
ti inqͥb offenda fuerũt libamina intab̾nacło dñi. ⁊
qd uaria uasa que adoffe̾nda libamina sũt facta. nͥua
ne st̃ distĩctiones eloqͥi diuinii ꝓdispari capatitate au¬
uites. alit̾ pauꝑes. Mit̾ sani. alit̾ infirmi. alit̾ senes.
alit̾ nuienes. alit̾ uiri. alit̾ femine. alit̾ celibes.
alit̾ ꝯiugati. alit̃ p̃lati. alit̾ subditi. docẽcli sũt.

Expanded text:
e pervenire possint, ex quo qui biberit, ipsa Veritate attestante, non sitiet in aeternum . Et notandum, quod in eo loco, ubi in Paralipomenon legitur quod Hiram fecerit lebetas et creagas et phialas, illic in libro Regum habet, lebetas et scutras et amulas . Scutrae ergo vasa aenea esse dicuntur aequalem in fundo et in ore habentia amplitudinrum ad offerenda vina. Denique, leguntur in Exodo phialae factae, acetabula et cyathi, in quibus offerenda fuerunt libamina in tabernaculo Domini . Et quid varia vasa, quae ad offerenda libamina sunt facta, nisi variae sunt distinctiones eloquii divini pro dispari capacitate auvites, aliter pauperes; aliter sani, aliter infirmi; aliter senes, aliter juvenes; aliter viri, aliter feminae; aliter coelibes, aliter conjugati; aliter praelati, aliter subditi docendi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
millo aũt loco fontes ⁊ putei nimis habundarẽt. Hãc
itaq bedificans ciuitatẽ ⁊ inturis eminẽtib eã cirei
tegens thadam᷑ appellauit. ⁊ actenꝰ ap̃ syrios ita diceba¬
tur.qͣm greci palmi ra uocãt. Extiuxit bethoron su¬
ꝑiorẽ. ibethorõ inferiorẽ ciuitates munratas habentes
portas. ⁊ uectes. ⁊ seris. Balaad ⁊̃ ⁊ om̃s uibes fortissi¬
mas que fuerũt salomonis. ẜethoron eiuitas est.
ad quã usq iesus ꝑsecutꝰ est. inmicos reges. q̃ ceci
unꝰ dr̃ bethoron suꝑior quã aedifienuit salomon.⁊
A bethoron inf̾ior datꝰ leuitis inpossessionẽ. Bala ad
aũt ciuitis ẽ. intͥbu iuda. Preterea alie eiuitates si¬
mili mͦ inlib regũ ꝯstructe asalomone narrãt᷑. hoc
imiocunditate regni sui ad laudẽ ⁊ sc̃ptt̃nam leticiam
sibi p̃pauit. Int̾ptat᷑ aũt mello. ad implecio. erer. sepa¬
tie᷑. Sẽa gͦ eccłia ipsa ciuitas di uiui: Nbi impletur

Expanded text:
m loco solummodo fontes et putei nimis abundarent. Hanc itaque aedificans civitatem et muris eminentissimis eam circum tegens, Thadamur appellavit, et hactenus apud Syrios ita dicebatur, quam Graeci Palmyram vocant. Exstruxitque Bethoron superiorem et Bethoron inferiorem civitates muraportas, et vectes, et seras. Balaath etiam et omnes urbes firmissimas quae fuerunt Salomonis. Bethoron civitas est ad quam usque Josue persecutus est inimicos reges, quae cecunus dicitur Bethoron superior, quem aedificavit Salomon, et alius Bethoron inferior datus Levitis in possessionem. Balaath autem civitas est in tribu Juda. Praeterea aliae civitates simili modo in libro Regum constrin jucunditate regni sui ad laudem et laetitiam sibi praeparavit. Interpretatur autem Mello adimpletio; Ezer sepata autem Ecclesia civitas est Dei vivi, ubi impletur
Abbreviated transcription (Latin):
liũ coetũ ingaudiũ regni celestis intͦcluẽ. reponitq
uasa diu̾si gn̾is argentea. siue aurea inthesauris dom̃
dñi: qñ eos qͥ inmultitudine dulcedinis eĩ frui mer¬
uer̾t. absꝯdit inablito uultꝰ sui aꝯturbatõe homi¬
nũ. Lapte multi st̃ thesauri inqͥb e lectõĩs reꝯdũt᷑.

Expanded text:
lium coetum in gaudium regni coelestis introducit. Reponitque vasa diversi generis, argentea sive aurea, in thesauris domus Domini, quando eos qui multitudine dulcedinis ejus frui meruerint, abscondit in abdito vultus sui a conturbatione hominum. Apte multi sunt thesauri in quibus vasa electionis recondantur;
Abbreviated transcription (Latin):
teran ⁊ uicenarũ nuner̃ expssi: eoqd̾ legis lator iuoe¬
ta hnũ numeri qͣntitatẽ annoꝵ seriẽ adimpleuit. ⁊ in
cenacło syon indie pentecostes eodẽ nũro oredentes
fidliũ splẽdoiẽ soł iusticie innotuer. ut ut̾q hoc ẽ
docentes ⁊ audientes lumnine u̾e sap̃ie decorarent᷑. Igͥ
cũctis parit᷑ ⁊ tubis ⁊ uoce. ⁊ cymbał ⁊ organis. ⁊ diu̾sis

Expanded text:
ressi, eo quod legislator, juxta hujus numeri quantitatem, annorum seriem implevit, et in coenaculo Sion in die Pentecostes eodem numero credentes fidelium splendorem solis justitiae innotuerunt, ut utrique, hoc est, docentes et audientes lumine verae sapientiae decorarentui . Igitur cunctis pariter et tubis et voce et cymbalis et organis et diversi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sc̾ificat suũ tẽplũ qͣsi d̾s ⁊ dñs inhabita̾do. nosaun̾t
digne habitatõi ei ꝯu̾sando. Seqͥt᷑. Sc̃ificauit qͥq sa¬
lomon mediu̾ atrii ante tẽplũ dñi. Otulerũt en̾iibi
holocausta ⁊ adipes pacisicoꝵ: qr altare ae neũ qd fec̾at
ñ pot̾at sustin̾e holocausta ⁊ sacͥficia ⁊ adipes. Quidg
ẽ. qd̾ salomon sc̃ificauit mediũ atrii. offe̾ns ibi holo¬
eaustũ ⁊ sacͥficiu̾. ꝓpt̾a qr altare aneũ qd̾ iurta ꝯstitu¬
tõnẽ legis ante sores tẽpli positũ erat ñ potat totũ ea

Expanded text:
ipse sanctificavit suum templum, quasi Deus et Dominus inhabitando, nos autem digne habitationi ejus conversando. Sequitur: Sanctificavit quoque Salomon medium atrii ante templum Domini. Obtulerat enim ibi holocausta et adipes pacificorum; quia altare aeneum quod fecerat non poterat sustinere holocausta et sacrificia et adipes. Quid ergo est quod Salomon sanctificavit medium atrii offerens ibi holocaustum et sacrificium? Propterea quia altare aeneum quod juxta constitutionem legis ante fores templi posi
Abbreviated transcription (Latin):
mimi in hrłm celestẽ. Quia gͦ holociusta ⁊ sac̾ficia ou̾
inaltare typico uet̾is testam̾t ñ potuer̾t offerri. coqd̾
om̃ia ibi figuralit̾ fiebãt: ier nr̃ sac̾dos ererit nouũ¬
altare fidi meccłia catholiea. iInquo pĩguia holocausta ⁊
sacͥficia acceptabilia cotidie siitalit᷑ deo offen̾it᷑. hĩc:¬

Expanded text:
. Quia ergo holocausta et sacri ficia omnia in altari typico Veteris Testamenti non poterant offerri, eo quod omnia ibi figuraliter fiebant, rex noster et sacerdos erexit altare fidei in Ecclesia catholica, in quo pinguia holocausta et sacrificia acceptabilia quotidie spiritualiter Deo offeruntur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptis induab tabuł ꝯp̃hẽsis: s eaibi solum ꝯdita que
iuxta eiꝰde̾ legis mãdata ad cultũ uniꝰ di. ⁊ ad fidi nr̃e ꝯm̃¬
dationẽ tipo̾ scemate gesta fua̾nt: ut figͣa ac umbͣ futu¬
roꝵ ꝑom̃ia dicto acfacto uenture ui̾tati testimoniũ p̃bet.
sic ea ininũdo apparẽte finẽ certũ tẽpis ꝯgruo sue histo¬
rice obseruãtie acciꝑet. Crat aũt marea ut paułꝰ ait iͥ

Expanded text:
ni in duabus tabulis comprehensis, sed ea ibi solummodo condita, quae juxta ejusdem legis mandata ad cultum unius Dei, et ad fidei nostrae commendationem typico schemate gesta fuerunt, ut figura, umbra futurorum per omnia dicto ac facto venturae veritati testimonium praeberet, sicque ea in mundo apparente fidem certam tempore congruo suae histor
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾s. aut t̾tiꝰ. ministͣret. om̃s sc̃ificati parit̾ seriuelĩt
uidcamꝰ. fccit inqͥd stolas sac̃dotales pontificib cuhis
que pendebãt adpedes. ⁊ suꝑ humerales ⁊ rationales
⁊ ge̾mis muille. Corona uͦ in qͣ dm moyses moyses in¬
lis.x.milia. ⁊ tubas scd̾m p̃ceptũ moysi.cc. milia.
Itẽ stolas ieuitaꝵ hrymnos dicc̃tiũ. exbysso .ec. milia
⁊ instrum̃ta musica ad hymuos dicc̾dos ad inuenta
ce fab̾eatꝰ :. Innullo pare̾ existe̾s s cirea ornamta
tẽpli. usus ẽ p̃cipua largitate que ⁊̃ inthesauros
di reꝯdidit. Mustice aũt qͥd ꝑstolas byssinas. nͥcan¬
dẽs decore mũditie corꝑat castitas designat᷑. ha̾e
gͦ indu decce om̃s qͥ offo̾ diuino adsist̾e debent. ⁊

Expanded text:
secundus aut tertius ministraret, omnes sanctificati pariter serviebant. videamus: « Fecit, inquit, stolas sacerdotales pontificibus cum his quae pendebant ad pedes et superhumerales et rationales et gemmis mille. Corona vero, in qua Dominum Moyses inlis decem millia, et tubas secundum praeceptum Moysi ducenta millia. Item stolas Levitarum hymnos dicentium ex bysso ducenta millia, et instrumenta musica et ad hymnos ducendos inventa, ce fabricatus est, in nullo parcus existens, sed circa ornamenta templi usus est praecipua largitate, quae etiam in thesauros Dei recondidit. Mystice autem quid per stolas byssinas, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Hanc ergo induere decet omnes, qui officio divino assi
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uectiũ scͥpt᷑a ñ sne causa s magni intuitu sacmiti
tã dilig̾nt᷑ eppflire eurauit. Cõstat en̾i qi domꝰ tẽpli
ext̾ior ꝑegͥna̾tẽ intris eccłiam. sc̃a aũt sco̾ int̾nam

Expanded text:
nem vectium Scriptura non sine causa, sed magni intuitu sacramenti nem vectium Scriptura non sine causa, sed magni intuitu sacramenti tam diligenter expedire curavit: constat enim quia domus templi exterior peregrinantem in terris Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
libro regũ iti scͥptũ ẽ. Et intulerũt sac̾dotes arcam
foed̾is dñi inlocũ suu̾ moracłm tẽpli in sc̃a scor subt̃
alas cherubin. Siqͥdẽ chenibin eipandebãt alas suꝑ
locũ arce. ⁊ ꝓtegebãt air̃a. ⁊ uectes eiꝰ desuꝑ. Cũq e¬
min̾ent uectes ⁊ apparerẽt su̾mmitates eoꝵ foris scũa¬
riũ ante oracłm: ñ apparebat ult᷑ eitͥnsec̾. Bu i fuer̾t
ibi usq inp̾sentẽ diẽ. In arca aũt ñ erat aliud nͥ due
tabule lapidee qͣs posu̾at mea moyses mnehorep. qͣndo
pepigit foedꝰ dñs cũ filiis isit: cũ egrede̾nt᷑ detr̾a egip¬
ult᷑ eitͥnsccꝰ. Notadũ iuxta id qrd in ꝑalipomenon scͥptũ :
qi ⁊ siuectiũ capita accedẽtib ꝓpꝰ acdilig̃ntꝰ intue̾tib
parebãt ante oracłm : ñ t̾n fieri pot̾a̾t. ut ipsa eoꝵ capita
ante oracłm enun̾e̾nt. Qua nimirũ necesse erat ut clauso
oracło ⁊ ape̾so ante ostia uelo. ipil qͦq uectes tota cũ arca ⁊

Expanded text:
ione et numero et intulerunt sacerdotes arcam foederis Domini in locum suum in oraculum templi in sanctum sanctorum subter alas cherubin siquidem cherubin expandebant alas super locum arcae et protegebant arcam et vectes eius desuper cumque eminium ante oraculum, non apparebant ultra extrinsecus. Qui et fuerunt ibi usque in praesentem diem. In arca autem non erat aliud, nisi duae tabulae lapideae quas posuerat in ea Moyses in Oreb, quando pepigit foedus Dominus cum filiis Israel, cum egrederentur de terra Aegypulita vectium antecedentibus potius ac diligentius intuentibus parebant ante oraculum, non tamen fieri poterat ut ipsa eorum capita ante oraculum eminerent, quia nimirum necesse erat ut, clauso oraculo et appenso ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca et
Abbreviated transcription (Latin):
maro atorente iudelicoe rinocoriut qͥ inmare fluit.
niq ideũ locũ ubiẽ emabt ubs fyne. Ciĩ in hac plig
epi pbania nõĩat᷑ abantio cho crudelissimo tyrannoꝵ
nomiie ꝯmiutato. Nr̃ cognom̃tũ habuit epi phanss.
Ioimo io se ptetonale inqͥt partẽ. amar magnot̾minũ
cipret ꝑ ueniẽtesq: uisq ad inotẽ alnssimũ: Aquoue¬

Expanded text:
 Rhinocorurae, qui in mari influit, usque ad eum locum ubi est Emath urbs Syriae, cujus in hac plaga Epiphania nominatur, ab Antiocho crudelissimo tyrannorum, nomine commutato. Nam cognomentum habuit Epiphanes. Porro ad septentrionalem, inquit, partem, a mari magno termini incipient, pervenientes usque ad montem al
Abbreviated transcription (Latin):
lutes.x. sũt bases facte. poterat ita mystice int̃p̃tari. qr mu¬
nistͥ lauacͥ uitał ad et̾na gaucdia beatitudinis que denano
solent numero sigurari eos qͦs inibiu̾it uocent. Uer̃ qi
de eusd̾e̾ luterib distĩcte insequentib scͥptũ ẽ qd̃ uidelicet
mag̾ ieis qͥnarii numen st̃. intue̾da iusł̾ia. Inutͣq ⁊
eñi parte tẽpli su̾t postte bases luter̾: ut utͥq dĩ ppłos icͥ
fontis gi̾a designaret ẽe paucdenda. Et quiq st inutͣq¬
parte. ut sic̃ uerpositione maris qd̾ .u. cubitis altũ ẽ
ĩ diximꝰ. demõstitur typice uniu̾sa fidelib que ꝑu.¬

Expanded text:
luteres decem sunt bases factae, potest ita mystice interpretari quia ministri lavacri vitalis ad aeternae gaudia beatitudinis, quae denario solent numero figurari, eos quos imbuunt vocent. Verum quia de eisdem luteribus distincte in consequentibus scriptum est, quod videlicet magis in eis quinarii numeri sunt intuenda mysteria. In utraque etenim parte templi sunt positae bases luterum, ut utrique Dei populo sacri fontis gratia designaretur esse pandenda. Et quinque in utparte, ut sicut in expositione maris, quod quinque cubitis altum est, jam diximus, demonstraretur typice, universa fidelibus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ineo epulati sũt om̃s hebrei cũ uxorib suis ⁊ filiis:
insuꝑ ⁊̃ ⁊ festiuitatẽ que uocat᷑ scenophegia faciens aũt
ppło suo parit᷑ epulatꝰ ẽ. Cũq hec fuissẽt susficiẽt᷑ exhi¬
bita. nichilq deesset pielatis diuine cult᷑a. dimissiare¬
ge singłi adpͥa remeart̃. agentex gr̃as regi ꝓpt̃ ꝓuidẽtiã
quã habuisset ⁊ oꝑa que fecisset. Qorantes dm̃ ut eiᷤᷤ¬
regẽ p̃beret longeuo tẽꝑe salomonẽ. Aiebãt ieu̾tẽteᷤ
cũ gaudio sublimit̃ ⁊ cũ delectatõne himnos decã¬
tantes. ita ut ea ioeũcditate ⁊ sine labore adpͥa remei¬
rent. Mistice aũt quod salomon apleto oꝑe tẽpli festiuita¬
tẽ celebrẽ fecit: ⁊ om̃is eũ eo multitudo magna abun̾

Expanded text:
in eo epulati sunt omnes Hebraei cum uxoribus suis et filiis. Insuper etiam et festivitatem quae vocatur scenopegia, faciens ante x cum omni populo suo pariter epulatus est. Cumque haec fuissent sufficienter exhibita, nihilque deesset circa pietatis divinae culturam, dimissi a rege singuli ad propria remearunt, agentes gratias regi, propter providentiam quam habuisset et opera quae fecisset, et oranteregem praeberet longaevo tempore Salomonem, abibant revertentes cum gaudio sublimiter, et cum delectatione hymnos decantantes, ita ut ea jucunditate sine labore ad propria remearent. Mystice autem hic quod Salomon completo opere templi festivitatem celebrem fecit,