comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teris qͥbꝰ humanũ sermonẽ uti fas ẽ appellatiõibꝰ gaudet.
ita leuẽ ⁊ ita nulliꝰ mom̃ti existimabimꝰ. ut putemꝰ uolui¬
sse quẽpiã tm̃. et statĩ ẽẽ sapientẽ: Non ne hoc ultime ẽ:⁊
ualidiora ꝓponamꝰ. apd̾ illos suꝑͣ saxa seminamꝰ ⁊ narramꝰ
fabulas auribꝰ surdis.ita ut ne in hoc qͥd̃ sint sapientes. ut
saltẽ cõmoniti agnoscant imꝑitiã suã: Unde mͥ uidet᷑ dig¬
ne eis ⁊ cõpetenter dictũ salomonis aptari. qͦ ait. ẽ malicia
qͣm uidi subsole. uirũ qͥ uidet᷑ apd̾ se sapiens eẽ: Hoc aut̃
sine dubio longe neqͥus. si is et̃ doctor subroget᷑ alioꝵ qͥ
semecipsũ iguorat ipse imꝑitum Qui langor lacͥmis in¬
gt̃ibꝰ et luctu mag̃ quã uerbis indiget: Unde et egofreq̃n¬
ter apd̾ memecipsũ miseratꝰ sũ huuismodi hoĩes. sciens qd̾
uelle uidi sapientẽ. hoc ẽ omĩno ñ eẽ sapientẽ. s gnde un¬

Expanded text:
teris quibus humanum sermonem uti fas est appella- tionibus gaudet, teris quibus humanum sermonem uti fas est appella- tionibus gaudet, ita leue et ita nullius momenti existimabimus, ut putemus uoluisse quempiam tantum et statim esse sapien- tem? nonne hoc ultimae est ualidiora proponamus, apud illos super saxa seminamus et narramus fabulas auribus surdis, ita ut ne in hoc quidem sint sapientes, ut saltim commoniti agnoscant inperitiam suam. unde mihi uidetur digne eis et conpetenter dictum Salomonis aptari, quo ait: est malitia quam uidi sub sole, uirum qui uidetur apud se sapiens esse. hoc autem sine dubio longe ne- quius, si is etiam doctor subrogetur aliorum qui semet ipsum ignorat esse inperitum. 51. Qui languor lacrimis ingentibus et luctu magis quam uerbis indiget. unde et ego frequenter apud memet ipsum miseratus sum huiusmodi homines sciens quod uelle uideri sapientem hoc est om
Abbreviated transcription (Latin):
abscedunt. etiã ꝯmunionẽ nr̃am uelut impiã recusantes:
Qd̾ si aliqͣm eorũ lemoribꝰ monitis adire uelimꝰ. ⁊ assertione
rõnabili conuenire dicentes. q̃so te ouiroꝵ optime respon¬
deas mͥ.artẽ aliqͣm uł disciplinã ducis ẽẽ tibia can̾e. uł cytha¬
ram ferire : sine dubio disciplinã ẽẽ fatebit᷑ Quid deĩn de
sapiente sentis. atq ipsa sap̾ia. idest de diinarũ humana¬
rumq rerũ disciplina. ⁊ scientia: concedent etiã hoc  Et qͥd:
meliores ẽẽ illas artes. quã sapi̾am dicimꝰ. an młto his om̃ibͤ
pr̃are sapientiã : Scio qd̾ etiã hoc concedent. et huc usq fidẽ
in responsionũ u̾itate seruabt̃: Qͥd gͦ: Cithare qͥdẽ et tibie
disciplina habebit doctͥnã atq institutiões suas. et tp̃s ad
hoc discendi dabit᷑. et labor ac studiũ adhibebit᷑. ⁊ m̾cedes do
ominia et continet. cuiꝰ nomine etiã ds̃ uocari mag̃ qͣm ce¬

Expanded text:
abscedunt etiam commu­ nionem nostram uelut inpiam recusantes. 50. abscedunt etiam commu­ nionem nostram uelut inpiam recusantes. 50. Quodsi aliquem eorum lenioribus monitis adire uelimus et adsertione rationabili conuenire dicentes: \'quaeso te, o uirorum optime, respondeas mihi: artem aliquam uel disci­ plinam ducis esse tibia canere uel citharam ferire?\', sine dubio disciplinam esse fatebitur. \'quid deinde de sapiente sentis atque ipsa sapientia, id est de diuinarum humanarum­ que rerum disciplina et scientia?\' concedent etiam hoc. \'et quid? meliores esse illas artes quam sapientiam ducimus, an multo his omnibus praestare sapientiam?\' scio quod etiam hoc con­ cedent; et hucusque fidem in responsionum ueritate seruabunt. quid ergo? citharae quidem et tibiae disciplina habebit doctri- nam atque institutiones suas et tempus ad hoc discendi dabitur et labor ac studium adhibebitur et mercedes dsemet ipsa habet omnia et continet, cuius nomine etiam deus uocari magis quam ce
Abbreviated transcription (Latin):
dicerimꝰ ꝑsalmos. ac deĩn ueste fusciori ac bñ cõposita utam̃.
uł si etiã usq ad zone cingłm philosophiã ostentemꝰ. speciem
nob̾ pietatis et faciẽ huiꝰcemodi ad inuentiõibꝰ colorantes. con¬
tinuo iã admiratioĩ eẽ uolumꝰ. et laudi p̃esse iã ppłis cogitamꝰ.
Samuhel aliqͥ nob̃ uidem ab ipsis incunabuł consecͣti. sapien¬
tes qͦ et doctores diuinoꝵ myst̾iorũ. et int̾ seribas et legis doc¬
tores nosmetipsos ordinamus. et uelut celestes qͥdã inoedimꝰ
q̃rentes ab hominibꝰ uocari rabi: Dicentes nusqͣ. prorsꝰ susci
pienda ẽ litta. s omĩa sp̃ualit̾ intelligenda: Auoqͥn. delua¬
menta q̃dã uidi ⁊ sõpnig. insuꝑ et indignamur. nͥ uehem̃t̃
et fauorabilit collaudem. et ħ benigniores ac simpliciores
qͥq nr̃orũ. uerũ spũales isti fastidiosi. iudicantes singłos et
condẽpnantes. et ꝓ nichilo omino ducentes. si ita libuerit

Expanded text:
dicerimus psalmos ac deinde ueste fusciori ac bene conposita utamur, dicerimus psalmos ac deinde ueste fusciori ac bene conposita utamur, uel si etiam usque ad zonae cingulum philosophiam ostentemus speciem nobis pietatis et faciem huiuscemodi adinuentionibus colorantes, continuo iam admirationi esse uolumus et laudi, praeesse iam populis cogitamus, Samuhel aliqui nobis uidemur ab ipsis incunabulis consecrati, sapientes quoque et doctores et diui­ norum mystae, et inter scribas et legis doctores nosmet ipsos ordinamus et uelut caelestes quidam incedimus quaerentes ab hominibus uocari rabbi dicentes: nusquam prorsus susci­ pienda est littera, sed omnia spiritaliter intellegenda\' — alioquin deliramenta quaedam uideri et somnia —, insuper etindignamur, nisi uehementer et fauorabiliter conlaudemur? et haec beni- gniores ac simpliciores quique nostrorum; uerum spiritales isti fastidiosi iudicantes singulos et condemnantes et pro nihilo omnino ducentes, si ita libuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ apd̾ nos int̾ doc̾e et doci nulla erit differentia. nulla disc̾¬
tio: Nec int̃ tͥbum et tͥbũ fiet ulla diuisio. nec illi ultͣ iorda¬
nem. et isti intͣ iordanẽ heditatẽ sorte suscipient: Hullus
ppłis ur̃is finalis t̾minus dabit᷑ Nulla uuendi regula fi¬
getur. s ita incõfuse habebunt᷑ omnia. et ita unusquisq
qd uidebit᷑ rectũ in ocłis suis faciet. ut płimi ex nob̾ uti
ne dicã om̃s. ante pene quã pͥmos infantie deponant pilo
dũ adhuc puerile balbutiunt. uix dũ dñicas ing̃ssi aulaᷤᷤ
antequã sacroꝵ uoluminũ noĩa saltẽ ipsa cognoseant. an¬
teq noue uł uetis scͥpture uł actores discant. uł stilum
cognoscant: Nã illd̾ non dico anteꝗͣ bosor abluant. ⁊ aĩe
uicia deponant. sicubi forte duõs uł tres sermones ex
antiqͥs tͣctatoribꝰ didicerint. et hoc fortasse exauditu ma¬
gis quã ex lectione: Aut si paucos ex dauid sparsim di¬

Expanded text:
 apud nos inter docere et doceri nulla erit differentia, nulla discretio? nec inter tribum et tribum fiet ulla diuisio? nec illi ultra Iordanem et isti intra Iordanem hereditatem sorte suscipient? nullus populis nostris finalis terminus dabitur? nulla uiuendi regula figetur, sed ita in confuso habebuntur omnia et ita unusquisque quod uidebitur rectum in oculis suis faciet, ut plurimi ex nobis, uti ne dicam omnes, ante paene quam primos infantiae deponant pilos, dum adhuc puerile balbutiunt uixdum dominicas ingressi aulas, antequam sacrorum uoluminum nomina saltim ipsa cognoscant, antequam nouae uel ueteris scripturae uel auctores discant uel stilum cognoscant — nam illud non dico, antequam bosor abluant et animae uitia deponant —, sicubi forte duos uel tres sermones ex antiquis tractatoribus didicerint et hoc fortasse ex auditu magis quam ex lectione, aut si paucos ex Dauid sparsim di
Abbreviated transcription (Latin):
qua retardat᷑. ut hoc qd̾ ẽ ds̃ aĩe fiat etiã aĩa corꝑi gub̾nas
ministͣm sibi mat̾iã. et dõ secũ offerens fidelẽ c̃seruã. locoꝵ
ac tꝑorũ et etatis cet̾oꝵq similiũ diffe̾ntias medici reqͥrũt.
qnͣ et qͣlibꝰ uł medicam̃tis uł cibis opꝰ sit. uł qͣlit̾ a noxiis ab¬
stinendũ. utine artis disciplina suꝑetur ꝑ desidia egrotan¬
tiũ Int̾dũ et ferri sectione utunt᷑. et uirulentioribꝰ medica
m̃tis Que oĩa qͣmus cũ magno labore ꝑagant᷑. nicħ tn in
his tale gerit᷑. qͣle ẽ mores corrig̾e. uicia pͥgare. em̃dare
uitas. et ꝓpositũ ad meliora conut̾e. atq omĩa q̃ intͣ noss̃ͥ
etiã extͣ nos agunt᷑. sedula cͥcũspectione moðari. ut õe qd̃

Expanded text:
etardatur, ut hoc, quod est deus animae, fiat etiam anima corpori gubernans ministram sibi materiam et deo secum offerens fidelem conseruam. 18. Locorum ac temporum et aetatis ceterorumque similium differentias medici requirent, quando et qualibus uel medica­ mentis uel cibis opus sit uel qualiter a noxiis abstinendum, uti ne artis disciplina superetur per desideria aegrotantium; interdum et ferri sectione utuntur et uirulentioribus medica- mentis. quae omnia quamuis cum magno labore peragantur, nihil tamen in his tale geritur, quale est mores corrigere, uitia purgare, emendare uitas et propositum ad meliora con­ uertere atque omnia quae intra nos uel etiam extra nos geruntur sedula circumspecti
Abbreviated transcription (Latin):
sporta ꝑ murũ dimissꝰ ẽ. qd̾ lapidatꝰ ẽ. qd̾ uͥgis cesus ẽ  O¬
mitto circũitꝰ orb̾ t̾re. ꝑicła in mari. ꝑieula in t̾ris. diei ac
noctis ꝓfundũ. naufragia. ꝑicła fluminũ. ꝑicła latͦnum.
ꝑicła ex gen̾e. ꝑicła infalsis frĩbꝰ. manuũ labore uictũ q̃sitũ.
sine sũptu eu̾głiũ. qd̾ theatrũ factꝰ ẽ ⁊ hominibꝰ et angłis

Expanded text:
sporta per murum demissus est, quod lapidatus est, quod uirgis caesus est; osporta per murum demissus est, quod lapidatus est, quod uirgis caesus est; omitto circuitus orbis terrae, pericula in mari, pericula in terris, diei ac noctis profundum, naufragia, pericula fluminum, pericula latronum, pericula ex genere, pericula in falsis fratri- - bus, manuum labore uictum quaesitum, sine sumptu euange­ lium; quod theatrum factus est et hominibus et ang
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑ aliquã huiꝰcemodi ꝓcurationẽ ppłis prefuer̃. sic̃ moyses
uł aaron. uł iħo. uł helias. uł heliseus. om̃sq uidices. samu¬
hel quoq et dauid: et młtitudo cet̾a ꝓpħarũ: Ioħ̃em etiam
baptistã. s et duodecĩ discipłos dñi. atq eos qͥ uł cũ ipsis. ł
guli om̃s hos nc̃ int̾im omittentes. paulũ solũ adhibebimꝰ
ad assertionẽ u̾bi nr̃i. ⁊ in ipso ac ꝑ ipsũ considabimꝰ. qͥd ⁊
quantũ sit cura et diligentia animarũ. uł si partĩ oꝑis
⁊ prudentie reqͥrit. aut parũ consilii laborisq deposcit:
Uideamꝰ gͦ qͥd paulꝰ dic̃ de paulo. et ex ipso qͥd istud sit ne¬
gocii de quo agit᷑ addiscamꝰ: Omitto enumare labores et
uigilias. in siti et fame miserias tołatas in frigore et nudi¬
tate. omitto illos extͥnsecus insidiantes. intͥnsecꝰ resistentes.
omitto ꝑsecutiones. iudaica consilia. carceres. uincła. ac¬
cusatores. iudicia cotidiana. et mom̃taneas mortes. qd̾ i

Expanded text:
per aliquam huiuscemodi procurationem popu­ lis praefuerunt, sicut Moyses uel Aaron uel Hiesus aut Helias uel Heliseus omnesque iudices, Samuhel quoque et Dauid et multitudo cetera prophetarum, Iohannem etiam baptistam, sed et duodecim discipulos domini atque eos qui uel cum ipsis uel guli, omnes hos nunc interim omittentes Paulum solum adhibebimus ad adsertionem uerbi nostri et in ipso ac pquan­ tum sit cura ac diligentia animarum, uel si parum operis et prudentiae requirit aut parum consilii laborisque deposcit. uideamus ergo quid Paulus dicit de Paulo et ex ipso quid istud sit negotii de quo agitur addiscamus. 53. Omitto enumerare labores et uigilias, in siti et fame miserias toleratas, in frigore et nuditate; omitto illos extrin. secus insidiantes, intrinsecus resistentes; omitto persecutiones, Iudaica concilia, carceres, uincula, accusatores, iudicia, cotti­ dianas et momentarias mortes; quod in
Abbreviated transcription (Latin):
in bonis supͣ modũ ecultant. in malis desꝑant. et uͥ spes
illoꝵ ẽ. illic desꝑatio constat: Propt̾ hoc uisis mał mun¬
di huiꝰ dict̃ feliciores mortuos quam uiuentes. et utsꝙ
necdũ natos feliciores Quia enĩ hoc solũ estimant qd uide
tur. uisa miseria q̃ in illo ẽ. iã ineẽ alio felicitatẽ ñ reqͥrt.
qͥa eẽ aliud p̃ter hoc ñ nouer̃: Sed in solo ñ ẽẽ eã c̃stitiuits.
qͣm in hoc toto qd solũ ẽẽ putant. infelicitatẽ iuuen̾unt: Iecir¬
co mag̃ laudant eos qui fuer̃ et ñ st̃. quã eos qͥ adhuc st̃: iutͥsq
beatiores p̃dicant eos qͥ necdũ st̃: Si enĩ ut uidet᷑ ipsis malĩ
ẽ totũ ẽẽ. bonũ ẽ ñ ẽẽ. et melius ñ fuisse Nã si malũ ẽ mabõ

Expanded text:
in bonis supra modum exsultant, in malis desperant; et ubi spes in bonis supra modum exsultant, in malis desperant; et ubi spes illorum est, illic desperatio constat. Propter hoc visis malis mundi hujus dicunt, feliciores mortuos quam viventes, et utrisque necdum natos feliciores. Quia enim hoc solum existimant esse, quod videtur, visa miseria, quae in illo est, jam in esse alio felicitatem non requirent, quia esse aliud praeter hoc, non noverunt; sed in solo non esse eam constituunt; quoniam in hoc toto quod solum esse putant infelicitatem invenerunt. Idcirco magis laudant eos qui fuerunt, et non sunt quam eos qui adhuc sunt, et utrisque beatiores praedicant illos qui necdum sunt. Si enim, ut videtur ipsis, malum est totum esse, bonum est non esse, et melius
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ in utq parte correptioĩs impatiens. nec ꝓsꝑis excitat᷑.
nec castigat᷑ adu̾sis Cum enĩ dulcia uite huiꝰ respieuint. he¬
rent aĩo in ilł. et dict̃ satis ẽ hoc. et ñ ẽ aliud bonũ hominiᷤᷤ
p̃ter istud fut᷑um postea Cũ uͦ adu̾sa atcendt̃. hebetant᷑ et
corruunt aĩo. ⁊ corruint diffidentia. et desꝑant semetip¬
noluer̃. ut in tẽꝑe malo reqͥesce̾nt in illo: Et ido faciunt qd
qͣ effugiant malũ eẽ. nͥ tnͣseant ad ñ ẽẽ Propt̾ea uisis ma¬
lis q̃ sub sole st̃. ꝯtinuo uoce illoꝵ subinfertur. cũ dr̃ Et
laudaui mag̃ mortuos quã uiuentes. et feliciorẽ utͦꝙ in¬
dicaui . qͥ ñdum natꝰ ẽ. nec uidit mala q̃ sub sole fiunt Ista
qͥppe uox illoꝵ ẽ. qͥ uerũ bonũ ñ nouer̃. nec aliud putant
homini ad bonũ. uł ad malũ ẽẽ. nͥ qd̾ p̃sens ẽ totũ: Iccirco

Expanded text:
animus in utraque parte correanimus in utraque parte correa vitae hujus respiciunt, haerent animo in illis, et dicunt: Satis est hoc, et non est aliud bonum hominis praeter istud futurum postea. Cum vero adversa attendunt, hebetantur, et corruunt animo, et corruunt diffidentia, et desperant semetipnoluerunt, ut in tempore malo requiescerent in illo. Et ideo faciunt, quod qua effugiant malum esse, nisi transeant ad non esse. Propterea visis malis, quae sub sole sunt, continuo voce illorum subinfertur cum dicitur. Et laudavi magis mortuos quam viventes; et feliciorem utroque judicavi, qui necdum natus est; nec vidit mala, quae sub sole fiunt. Ista quippe vox illorum est, qui verum bonum non noverunt, nec aliud putant homini ad bonum vel ad malum esse, nisi quod praesens est totum. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. alibi docent eẽ uerũ bonũ hoĩs qͣm in hac uita. q̃ tantiᷤᷤ
miseriis et doloribꝰ subiecta ẽ. in qͣ innoentia p̃mit᷑. et dolor
consolationẽ ñ meret᷑: Hoc itaq aliud:⁊ longe̾ aliud ab eo qd
pͥus uidebat᷑ et putabat᷑ iste considabat. et ait Uerti me ad
tiũ et õsolatorẽ neminẽ. nec posse resiste̾ illoꝵ uiolentie. cun¬
ctoꝵ auxilio destitutos: Ergo ñ puces hic patͥam ẽẽ. s c̃sida
et agnosce te subsole eẽ ubi uoluunt᷑ omĩa. et confusa sunt
uniuersa. qm̃ ido hoc factũ ẽ.ut agnoscas exiliũ tuũ. et pa¬
tͥam reqͥras aliam: Iecirco calũpnie fuint hic. ⁊ opp̾ssiones
iniuste. ut impetant alti alios sine causa. ⁊ oppͥmant sine mi¬
rim cunctoꝵ auxilio destitutos relinqͥt ne in alieno auxi¬
lio consolent᷑ qͥ suũ ñ habent. et minus gemant et suspirẽt.
et desid̾ent eiꝰ consolationẽ. quã ñdũ habent: S ꝑuersorum

Expanded text:
nc, alibi doceat esse verum bonum hominis, quam in hac vita, quae tantis miseriis et doloribus subjecta est, in qua innocentia premitur, et dolor consolationem non meretur: hoc itaque aliud, et longe aliud ab eo, quod prius videbatur et putabatur, iste considerabat, et ait: HOMILIA tium, et consolatorem neminem; nec posse resistere illorum violentiae, cunctorum auxilio destitutos. Ergo non putes hic patriam esse. Sed considera et agnosce te sub sole esse, ubi volvuntur omnia et confusa sunt universa, quoniam ideo hoc factum est ut agnoscas exsilium tuum, et patriam requiras aliam. Idcirco calumniae fiunt hic et oppressiones injustae, ut impetant alii alios sine causa et opprimant sine mirim cunctorum auxilio destitutos relinquit, ne in alieno auxilio consolentur, quod suum non habent, et minus gemant, et suspirent, et desiderent ejus consolationem, quam nondum habent. Sed perversorum
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑. siĩc łonũ siue malũ sit. tc̃ ad iudiciũ ꝑducet᷑ Et
NIII qͥdẽ in hac uita iustũ et impiũ iudicat dñs. s oc¬
culce st̃ rȩtͥbutiones iste. et q̃ manifeste ert̃ differuntur¬
usq in fut᷑um Et iecirco paruicordes murmurant et q̃¬
runt᷑. et putant ñ eẽ udiciũ iustũ. qͥa retͥbutiones ñ uid̾nt
Tam̃ et nunc iudiciũ iustũ agit᷑. et unus qͥsq scd̃m m̾ita su¬

Expanded text:
ad judicium perducetur. Et nunc quidem in hac vita justum et impium judicat Dominus, sed occultae sunt retributiones istae, et quae manifestae erunt differuntur in futurum. Et idcirco parvicordes murmurant, et queruntur, et putant non esse judicium justum; quia retributiones non vident. Tamen, et nunc judicium justu
Abbreviated transcription (Latin):
e a uera essentia defluens sine cessatione omĩ temꝑe id qd̾ ẽ. ẽẽ
desinit. et tnͣsit in id semꝑ qd̾ ñ ẽ. ⁊ ita quodãmodo assuefac¬
tus malo suo. tandẽ ad hoc ꝑu̾sitatis semetipsũ p̃cipitat. ut
iã omĩno nicħ eẽ concupiscat: Sed hanc insaniã młti qͣsi in
manifesto ꝓpositã. et q̃ abscondi ñ possit euitare cupientes
conu̾tunt᷑. ut ẽẽ suũ custodiant. ⁊ adhibent sollicitudinẽ.⁊

Expanded text:
ae a vera essentia defluens, sine cessatione omni tempore, id quod est, esse ae a vera essentia defluens, sine cessatione omni tempore, id quod est, esse desinit; et transit in id semper quod non est, et ita quodammodo assuefactus malo suo tandem ad hoc perversitatis semetipsum praecipitat, ut jam omnino nihil esse concupiscat. Sed hanc insaniam multi quasi in manifesto propositam, et quae abscondi non possit, evitare cupientes, convertuntur, ut esse suum custodiant, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
in bono. ipsũ maiꝰ ẽ bonũ. sic̃ qd̾ longiꝰ ẽ a bono in malo. ipsỹ
mauis ẽ malũ Si gͦ malũ ẽ eẽ. bonum utiq ẽ ñ eẽ. ⁊ młto me¬
lius utͦq nũquã fuisse Eiusmodi itaq ꝑuersitates pariunt
de se m̃tes hominũ sub sole. ut hoc etiã ad confusionem om̃iũ
accedat. qd̾ homo ipse caligat ad uidendũ se Si enĩ uidet hõ
qͥd hõ sit. et quare factꝰ sit homo. recognoscẽt utiq bonũ suũ.
et iã ñ mag̃ felices dic̾et. qͥ nicħ st̃. quã eos qͥ st̃ aliqͥd Desidio
nãq tanti bom astrict᷑ animꝰ licet tꝑalibꝰ malis afflictus uitã
p̃sentẽ fastidiret. spe tam̃ consolationis uent̾e omĩno eẽ ma¬
gis quã ñ eẽ dilig̾et: Sed nc̃ ꝑuersitas magna excrescit in m̃¬
tib hominũ ignorantiũ bonũ suũ. ⁊ uanitas in consũmatio¬
ne.quã maior ẽẽ ñ pot̾ homo enĩ uanitate mutabilitatis su¬

Expanded text:
bono, ipsum majus est bonum. Sicut quod longius a bono est in malo, ipsum majus est malum. Si ergo malum est esse, bonum utique et non esse, et multo melius utroque, nunquam fuisse. Ejusmodi itaque perversitates pariunt de se mentes hominum sub sole, ut hoc etiam ad confusionem omnium accedat, quod homo ipse caligat ad vivendum se. Si enim videret homo quid homo sit et quare factus sit homo, recognosceret utique bonum suum, et jam non magis felices diceret, qui nihil sunt, quam eos qui sunt aliquid. Desiderio namque tanti boni astrictus animus, licet malis temporalibus afflictus vitam praesentem fastidiret, spe tamen consolationis venturae omnino esse magis quam non esse, diligeret. Sed nunc perversitas magna excrescit in mentibus hominum ignorantium bonum suum, et vanitas in consummatione, qua major esse non potest. Homo enim vanitate mutabilitatis su
Abbreviated transcription (Latin):
quere cũ labore. quẽ comedas. cũ iste defec̾it: Ido comediᷤ
carnes tuas nc̃. qr ipse uapulabt̃ ocio nc̃ hoc importu¬
no:: sua maceratioe post modũ exsoluent. qd̾ reqͥes in con¬
sub sole Sequit᷑ Consid̾ans reperi aliã uanitatẽ sub so¬
le: nis ẽ et scd̃m ñ habet. non filiũ. ñ frẽm. et ta:ñ labo¬
rare ñ cessat. nec satiant᷑ ocłi eiꝰ diuitiis. nec recogitat di¬
cens. cui laboro. et cur fraudo animã meã bonis. Q enĩ
unus ẽ. et solũ aliũ successorẽ ñ habet. nec filiũ quẽ genu¬
it. nec frẽm cũ quo genitus ẽ ipse. nã patͥs successor ipse
ẽ. Qui gͦ scd̾m non habet quẽ relinquat pt̾ se successorẽ
in bouis suis. et tam̃ congregare ñ cessat. nec ꝑfrut᷑ his
que possidet. sed seruat auare q̃ cupide congregaũ. qͥd
hoc uanius ẽẽ pot̃: Q ui en i laborat et fruitur labore

Expanded text:
quaerere cum labore, quem comedas, cum iste defecerit. Ideo comedis quaerere cum labore, quem comedas, cum iste defecerit. Ideo comedis carnes tuas nunc, quia ipsae vapulabunt post otium hoc importunum, et sui maceratione post modum exsolvent, quod requies inconsub sole. Ideo sequitur: Considerans reperi aliam vanitatem sub sole. Unus est, et secundum non habet, non filium, non fratrem, et tamen laborare non cessat; nec satiantur oculi ejus divitiis, nec recogitat, dicens: Cui laboro, et cur fraudo animam meam bonis? Qui enim unus est, et solus alium successorem non habet, nec filium quem genuit, nec fratrem cum quo genitus est ipse: nam patris successor ipse est. Qui ergo secundum non habet, quem relinquat post se successorem in bonis suis: et tamen congregare non cessat, nec perfruitur iis quae possidet; sed servat avare quae cupide congregavit: quid hoc vanius esse potest? Qui enim laborat et fruitur labore
Abbreviated transcription (Latin):
plius ad usũ ip̃siuis reduci cũ semel ablatꝰ fu̾it : Proptea ħ
et huiꝰcemodi putant hoĩes hanc ẽẽ partẽ suã. ut fruant᷑
uoluptate mundi dũ uiuunt. et ob hoc solũ facros se estim¬
ant. nec fut᷑os pꝰt hec aliqͥd. cũ fineo acceꝑit uira ista. et mł¬
tiplicant rationes et argum̃ta. et q̃ sibi st̃ rationes coacer¬
uant. alias p̾t alias. ut se ipsos decipiant. et confirment᷑
corda eoꝵ in malũ. ⁊ credant qd̾ falsum ẽ Et edificant m̃¬
daciis murũ int̾ se et u̾itatẽ ut ñ uideant eã:i ꝓponunt
cuncta. et exqͥrunt diligent̃ omĩa qͥbꝰ possint ueri simi¬
lit̃ demonstrare. qͥa uita alia ñ ẽ. ⁊ ħ sola bona ẽ. et ꝓpt̾
hanc uitã tantũ factꝰ ẽ hõ. et alia ptꝰ ipiam ñ erit Et hec
tota concussio de caligine iudiciorũ di eoniurgit. qͥa
dubio hominẽ posuit. ut ꝓbaret eũ. nec uidet qͥd hab

Expanded text:
plius ad usum ipsius reduci, cum semel ablatus fuerit. Propter hoc plius ad usum ipsius reduci, cum semel ablatus fuerit. Propter hoc et hujuscemodi putant homines hanc esse partem suam, ut fruantur voluptate mundi dum vivunt; et ob hoc solum factos se existimant, nec futuros post haec aliquid, cum finem acceperit vita ista. Et multiplicant rationes, et argumenta, et quae sibi sunt rationes coacervant alias post alias, ut seipsos decipiant et confirmentur corda eorum in malum, et credant quod falsum est. Et aedificant mendaciis murum inter se et veritatem, ut non videant eam; et proponunt cuncta, et exquirunt diligenter omnia, quibus possint verisimiliter demonstrare quod vita alia non est, et haec sola bona est: et propter hanc vitam tantum factus est homo, et alia post ipsam non erit. Et haec tota concussio de caligine judiciorum Dei consurgit; quia in dubio hominem posuit ut probaret eum, nec videret quod habet
Abbreviated transcription (Latin):
dem pt̾ opꝰ c̃summatũ subsequut᷑am ñ estimant: Hii oꝑis e¬
molum̃tum ñ ꝑtꝰ opꝰ sed inoꝑe capiendũ arbit̾ntur. atq illũ
felicẽ solũ ẽẽ. qͥ sui laboris fructũ in p̃senti ad usũ p̃parat. nos
eũ qͥ sui oꝑis m̃cedem in posterũ capiendã reseruat: Nͥs
nim adducet eũ. ut ptꝰ se fut᷑a cognoscat : Ex qͦ ab hac uita
semel eg̃ssus fu̾it hõ. ñ adducit᷑ amplius. nec reuocat᷑ ultͣ
in hanc uitã. ut exꝑiat᷑ et sentiat rursũ q̃ agunt᷑ in hoc se¬
culo. ut possit denuo delectatioĩbꝰ eiꝰ ꝑfrui. et ꝑciꝑe iocun¬
ditatẽ illius. q̃ fut᷑a ẽ ptꝰ eũ: Ido ꝗͣdiũ uiũ. capiat quantũ
pot̃. et utat᷑ hoc mundo anteꝗͣ a̾bȩat et educat᷑ ex illo. qr
ñ reu̾tet᷑ ampliꝰ. nec reducet᷑ ut pt se fict᷑a cognoscat Et
fieri pot̃. ut his qͥbꝰ ipse uti noluit. aliꝰ pt ipsum abutat᷑.
et gaudeat et exultet in bonis eiꝰ alienus: et ñ possint am¬

Expanded text:
 ii operis emolumentum non post opus, sed in opere capiendum arbitrantur, atque illum felicem solum esse qui sui laboris fructum in praesenti ad usum praeparat, non eum qui sui operis mercedem in posterum capiendam reservat. Quis enim cum adducet, ut post se futura cognoscat? Ex quo ab hac vita semel egressus fuerit homo, non adducitur amplius, nec revocatur ultra in hanc vitam ut experiatur, et sentiat rursum quae aguntur in hoc saeculo ut possit denuo delectationibus ejus perfrui, et percipere jucunditatem illius quae futura est post eum. Ideo quandiu vivit, capiat quantum potest, et utatur hoc mundo antequam abeat, et educatur ex illo; quia non revertetur amplius, nec reducetur ut post se futura cognoscat. Et fieri potest ut iis, quibus ipse uti noluit, alius post ipsum abutatur, et gaudeat, et exsultet in bonis ejus alienus, et non possint am
Abbreviated transcription (Latin):
culta ẽ. q̃dam manifesta. dũ impios et peccõres ds̃ ꝑ patien¬
tiam tolerat. et eis statĩ penã manifestam ñ irrogat. huma¬
na stulticia cũ aut nescire aut ñ cirare facta hominũ. siue
etiã qd̾ peiꝰ ẽ pͣuitatẽ malignantiũ approbare putat: Inde g
dõ tołatur. cũ manifestũ sit qd̾ nullus hõ fuisset bonus. si
nullus aliqnͣ toleratꝰ fuisset malus Et tam̃ scandalizantur
infirmantiũ corda. dũ uident in hoc mundo impios ꝓsꝑari.
et p̃mi in nocentes. qͥa ad sola ea q̃ foris st̃ in manifesto res¬
piciunt. et illa q̃ latent uł intͥnsecus occulta. uł in fut᷑o ma¬
nifesta exibenda seruant᷑. ñ attendt̃: Quoꝵ q̃rela ex qͣ cau

Expanded text:
culta est, quaedam manifesta: dum impios et peccatores Deus per patientiam tolerat, et eis statim poenam manifestam non irrogat, humana stultitia eum aut nescire aut non curare facta hominum, sive etiam, quod pejus est, pravitatem malignantium approbare putat. Inde erDeo toleratur, cum manifestum sit quod nullus homo fuisset bonus, si nullus aliquando fuisset toleratus malus. Et tamen scandalizantur infirmantium corda, dum vident in hoc mundo impios prosperari et premi innocentes; quia ad sola ea quae foris sunt in manifesto respiciunt, et illa quae vel intrinsecus latent occulta, vel in futuro manifesta exhibenda servantur, non attendunt. Quor
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾ sitatibꝰ et tͥbulatioĩbꝰ ex̾cet. et uidet᷑ iusticia ñ hab̾e p̃mi¬
um apd̾ ipsũ. et tam̃ nũquã caret retͥbutione sua occułta: ⁊
manifesta aliqͣn differt᷑. ut interrogent᷑ de ꝑseuerantia sua
conscientie hominũ: Et qͥa ea q̃ in manifesto st̃ dissimiliter
currt̃. fluctuant corda hominũ. et mirant᷑ ubi sit iudiciũ ue

Expanded text:
et tribulationibus exercet, et videtur justitia non habere praemium apud ipsum: et tamen nunquam caret retributione sua occulta: et manifesta aliquando differtur, ut interrogarentur de perseverantia sua conscientiae hominum. Et quia ea quae in manifesto sunt dissimiliter currunt, fluctuant eorda hominum, et mir
Abbreviated transcription (Latin):
tibus indubitabili ratioẽ demonstrant᷑. Sola enĩ fide hoc ꝑ¬
cipit᷑. et ido dubitatio magna ẽ fidẽ ñ habentibꝰ suꝑ hoc. qr
illd̃ nesciunt. nec demonstrari eis pot̾ abhis qͥ fide hoc capiũt.
qͥa ipsi fidẽ ñ capiunt: Propt̾ea putant ipsi hominẽ nichil
ꝓrsus ium̃to habere ampliꝰ. qͥa nescuint qd̾ sp̃s filioꝵ adam
uadit sursũ. et sp̃s ium̃torũ deorsũ: Et cũ dicit᷑ eis qͥa homo¬

Expanded text:
tibus, indubitabili ratione demonstrantur. Sola enim fide hoc percipitur, et ideo dubitatio magna est fidem non habentibus super hoc, quia illud nesciunt, nec demonstrari eis potest ab iis qui fide hoc capiunt, quia ipsi fidem non capiunt. Propterea putant ipsi hominem nihil prorsus jumento habere amplius, quia nesciunt quod spiritus filiorum Adam vadit sursum, et spiritus jumentorum deorsum. Et cum dicitur eis: q
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis ad int̾iora scrutanda conat᷑. et habet pͥncipiũ in
oꝑibꝰ dĩ pͥme contẽplationis. s ñ ꝑuenit usq ad finem oꝑi
dei. ut capiat totũ qd absconditũ ẽ: Si enĩ ad finẽ ꝑuenire
potuisset. inuenisset utiq dm̃. qm̃ a quo fc̃ ibi finẽ habent
omĩa et consũmationẽ: Non gͦ ꝑuenit ad finẽ. qm̃ dm̃ in¬
uenire ñ potuit. donec ipse se manifestaret in nob̃. et con¬
fusi st̃ scrutantes scrutationes. qm̃ defec̾unt et ñ ualuer̃
ut comp̃hend̾ent. et finẽ fac̾ent disputationũ suarũ : ꝓpte¬
rea stultã fec̃ ds̃ sapientiã mundi. quia posuit mundũ in
disputatioẽ eoꝵ. ꝑmanens ipse occultꝰ donec defic̾e̾nt dis¬
putantes et q̃rentes inania. et ñ inueniret om̃e opꝰ hõ qd̾¬

Expanded text:
veritatis ad interiora scrutanda conatur; et habet principium in veritatis ad interiora scrutanda conatur; et habet principium in operibus Dei primae contemplationis, sed non pervenit usque ad finem operum Dei, ut capiat totum quod absconditum est. Si enim ad finem pervenire potuisset, invenisset utique Deum, quoniam a quo sunt, ibi finem habent omnia et consummationem. Non ergo pervenit ad finem, quoniam Deum invenire non potuit, donec ipse se manifestaret in nobis; et confusi sunt scrutantes scrutationes, quoniam defecerunt , et non valuerunt, ut comprehenderent, et finem facerent disputationum suarum. Propterea stultam fecit Deus sapientiam mundi , quia posuit mundum in disputatione eorum, permanens ipse occultus donec deficerent disputantes et quaerentes inania. Et non inveniet homo o
Abbreviated transcription (Latin):
cipio usq ad finẽ : Et in ipsis q̃ inueñ si totũ inuenire potu¬
it qd̾ fuit. et ñ reliquũ ꝑmansit aliqͥd absconditũ et occultũ.
quo ñ admissus ẽ sensus eiꝰ. ut inueniret totũ : Nã si totum
inuenisset hõ. ñ eẽt difputatio ulla. neq currerent opimio¬
nes in adu̾sũ de his omiubꝰ q̃ in mundo st̃: Om̃s enĩ simili¬
ter hunc mundũ uidemꝰ. et ẽ positꝰ aute ocłos nr̃os. ut tͣ¬
deret᷑ disputatioĩ nr̃e. et uidemus totũ hoc ante nos. et ne¬
scimus unde hoc aduen̾it: latet enĩ qͥ fec̃ eũ. et p̃cendit opͦ
suum ante se ut abscondat᷑. et manifestetur in eo: factũ qͦ
simulachrũ humanã contẽplationẽ e uicino excipiens fac̃.
ut creatorẽ suũ. nec manifestũ uide. nec ignorare similit̾ to¬
tũ possit : Propt̾ea intellectꝰ hominis excitatꝰ rerũ specie
surgit. et ex eo qd̾ se offert manifestatioĩ scđm emulationẽ

Expanded text:
invenit, totumne invenire potuinvenit, totumne invenire potuit quod fuit, et non reliquum permansit aliquid absconditum et occultum quo non admissus est sensus ejus, ut inveniret totum? Nam si totum invenisset homo, non esset disputatio ulla neque currerent opiniones in adversum de iis omnibus quae in mundo sunt. Omnes enim similiter mundum hunc videmus: et est positus ante oculos nostros, ut traderetur disputationi nostrae; et videmus totum hoc ante nos, et nescimus unde huc advenerit. Latet enim qui fecit eum, et praetendit opus suum ante se, ut abscondatur, et manifestetur in eo. Factum quippe simulacrum humanam contemplationem e vicino excipiens, facit ut creatorem suum nec manifestum videre, nec ignorare similiter totum possit. Propterea intellectus hominis exercitatus rerum specie surgit, et ex eo quod se offert manifestationi secundum aemulationem
Abbreviated transcription (Latin):
ex omĩbꝰ q̃ facta st̃ abinicio. et q̃ facienda st̃ usq ad sinẽ.
nec pot̾it hõ inuenire unũ aliqͥd ut comp̃hendat illud.
et sciat totũ qd̾ ẽ ipsũ Nã et si qͥdam uideant᷑ inueni¬
sse plurima. ꝓposita erant omĩa. et q̃ occulta fuert̃. ne¬
quaquã in ueniri potuert̃: Tradidit enĩ ds̃ mundũ dispu¬
tationi eoꝵ. et ꝓposuit eis oꝑa sua ut uident ea et iudica¬
rent. et in his manifestaũ multa q̃ uoluit agnosci:⁊ que
abscondita eẽ uoluit ñ potuer̃ inueniri: Propt̾ea omnia
qͣ cognita st̃ in eis manifestaũ ds̃. et ñ inuenit ea hõ sen¬
su suo. donec reuelarent᷑ in eo quantũ uoluit ds̃: Quedã
nãꝙ foris ꝓposita fuerant. et q̃dã deintꝰ reuelata st̃. et ñ
inueñ hõ aliqͥd ut sensu suo iret ad ea q̃ occulta fuer̃ do¬
nec manifestarent᷑ in ipso Et si contend̾e uolu̾it. qͥa alqͣ
inuen̾it ipse. nũqͥd tam̃ omĩa inuenire pot̾it q̃ oꝑatꝰ ẽ ds̃ apͥn

Expanded text:
 facta sunt ab initio et quae facienda sunt usque ad finem, non poterit homo invenire unum aliquid ut comprehendat illud, et sciat totum quod est ipsum. Nam et si quidam videantur invenisse plurima, proposita erant omnia, et quae occulta fuerunt nullatenus inveniri potuerunt. Tradidit enim Deus mundum disputationi eorum, et proposuit eis opera sua, ut viderent ea et judicarent. Et in iis manifestavit multa quae voluit agnosci, et quae abscondita esse voluit, non potuerunt inveniri. Propterea omnia quae cognita sunt in eis manifestavit Deus; et non invenit ea homo sensu suo, donec revelarentur in eo quantum voluit Deus. Quaedam namque foris proposita fuerunt, et quaedam intus revelata sunt, et non invenit homo aliquid, ut sensu suo iret ad ea quae occulta fuerunt, donec manifestarentur in ipso. Et si contendere voluerit quod aliqua invenerit ipse, nunquid tamen omnia invenire potuit quae operatus
Abbreviated transcription (Latin):
mã et exemplũ plebi p̃bendũ ordo ille uideat᷑. s occasio q̃¬
dam in habundantia et sec̾itate uuendi. nec offm̃ ducat᷑
futo dĩ iudicio obnoxiũ. s secura q̃dam et nusꝗͣ discuti¬
enda amministͣtio put̾et᷑ Et st̃ pene ples numo rectoreᷤ
isti. qͣm illi qͦs regt̃. ut nusꝗͣ sit illd̃ apłi qd̾ ait: Non õs

Expanded text:
mam et exemplum plebi praebendum ordo ille uideatur, sed occasio qumam et exemplum plebi praebendum ordo ille uideatur, sed occasio quaedam in abundantia et securitate uiuendi, nec officium ducatur futuro dei iudicio obnoxium, sed secura quaedam et nusquam discutienda administratio putetur. et sunt paene plures numero rectores isti
Abbreviated transcription (Latin):
uiciosũ nomen infligt̃. philosophiã cenodoriã uocantes.
et p̃clara sapi̾e studia iactantie appłationibꝰ infamantes.
Paratior nãq ẽ imꝑitorũ trba ad derogandũ bonis studiis. qͣ
ad imitandũ. ut sit eis om̃i gen̾e delictum. uł dũ manifesta⁊
publica mala ñ uitant. uł dũ occultis ⁊ reconditis ñ credt̃ bo¬
nis: Ad ħ accessit etiã illd Proferã et enĩ omĩa apd̾ uos. ⁊ n¬
cħ iã tegã secti. qd̾ siue rusticitatis siue lib̾tatis mee fui̾t.
uos ꝓbate Erubui de qͥbusdã. qͥs uidebã nicħ penit᷑ ad e¬
mendationẽ sue uite uicħ adqͥsisse correctionis ad mores.
qͥn umo et neqͥores effectos inmundis ut dr̃ pedibꝰ irru¬
entes certatĩ in sca. ⁊ pͥusꝗͣ. digni hab̾ent᷑ pͥmo aditu ac
ianuis ad tͥbunal c̃tinuo tend̾e. atq ad sac̾dotiũ festinare.
et repulsis cet̾is ipsi sacͥs altaribꝰ incubare. ut iã ñ ad for¬

Expanded text:
uitiosum nomen infligunt philosophiam cenodoxiam uocantes uitiosum nomen infligunt philosophiam cenodoxiam uocantes et praeclara sapientiae studia iactantiae appellationibus infa­ mantesparatior namque est inperitorum turba ad derogandum bonis studiis quam ad imitandum, ut sit eis omni genere delictum, uel dum manifesta et publica mala non uitant uel dum occultis et reconditis non credunt bonis. 8. Ad haec accessit etiam illud — proferam etenim omnia apud uos et nihil iam tegam secreti —, quod siue rusticitatis siue libertatis meae fuerit uos probate. erubui de quibusdam, quos uidebam nihil penitus ad emendationem uitae suae, nihil adquisisse correctionis ad mores, quin immo et nequiores effectos inmundis, ut dicitur, pedibus inruentes certatim in sancta et, priusquam digni haberentur primo aditu ac ianuis, ad tribunal continuo tendere atque ad sacerdotium festinare et repulsis ceteris ipsi sacris altaribus incubare, ut iam non ad for
Abbreviated transcription (Latin):
a mortaliũ curis sibi soli loqͥ ⁊ dõ. ut altior cunctis uisibi¬
libꝰ factꝰ. m̃tem suã repleat diuinis sensibꝰ ⁊ celestibꝰ formĩ
absq ulla admixtione t̾rena. uere speculũ inmacłatum̃
effectus imaginis dĩ. et ex ipsiꝰ lumine semꝑ lum̃ accipi¬
ens. auspicia q̃dã uł inicia fucti in semecipso scłi ferens.
atq in terris adhuc positꝰ. ꝯsortio qͦdammͦ ꝑfruens angłoꝵ.
despecta ac delicta fragilitate terrena. ad suꝑna et celestir
sp̃c sc̃ĩ subuectione tͣnsterri: Siqͥs forte ur̃m huiꝰcemodi amo¬
ris aliqͣn sensit ardorẽ. scit q̃ dico et que loquor agnoscit.
et qͣre ꝑturbatꝰ sim noũ. ac facile ueniã dabit: Cet̾is aut̃
ũ ero nimiꝰ insatisfactioe. qͥbꝰ fortassis huiꝰcemodi sermo.
dũ opꝰ eiꝰ ignorat᷑ ⁊ iã derisu ẽẽ pot̃. et his p̃cipue qͥbu
inuidie langor recte iudicandi p̃pedit sensũ. ⁊oꝑi oꝑtimo

Expanded text:
a mortalium curis sibi soli loqui et deo, ut altior cunctis uisibia mortalium curis sibi soli loqui et deo, ut altior cunctis uisibilibus factus mentem suam repleat diuinis sensibus et caelestibus formis absque ulla admixtione terrena uere speculum inmaculatum effectus imaginis dei et ex ipsius lumine semper lumen accipiens, auspicia quaedam uel initia futuri in semet ipso saeculi ferens atque in terris adhuc positus consortio quodammodo perfruens angelorum, despecta ac derelicta fragilitate terrena ad superna et caelestia spiritus sancti subuectione transferri. si quis forte uestrum huiusce- modi amoris aliquando sensit ardorem, scit quae dico et quae loquor agnoscit et quare perturbatus sim nouit ac facile ueniam dabit. ceteris autem non ero nimius in satisfactione, quibus fortassis huiuscemodi sermo, dum opus eius ignoratur, etiam derisui esse potest, et his praecipue quibus inuidiae languor recte iudicandi praepedit sensum; et operi optimo
Abbreviated transcription (Latin):
sonus aliqͥs repentimis inc̾puit tͥbant᷑ aĩ ex inꝓuiso t̾ro¬
re ꝑculsi. Ita ego qͦ territus omnẽ resolui u̾ecundiã. q̃ mͥ
semꝑ in om̃ĩ uita m̃a comes indissociabił fuit Tẽ deĩn
recordatio nĩ silentii et qͥetis mee uehem̃tiꝰ ꝑturbabat
cũ id mͥ impediri uid̾em. qd̾ ego a pͥncipio uite mee sin¬
gularit̃ dilexi. et in magnis maximisq ꝑicłis dõ uoui.
Quiꝰ desidio eo ampliꝰ c̃citabar. qͦ mͥ iã uidebar eiꝰ saltẽ ia¬
nuã c̃tigisse. adq in acͥus accñdebar. ex qͦ mͥ notiora eiuᷤ
bona fiebant : Et id̾o ñ tuli me uiolent᷑ in medias turbaᷤ
ꝑtrahi ppłorũ. et uelut de templo quodã qͥetis tumultuo¬
sis uite huiꝰ fragoribꝰ obici Nicħ enĩ reuera mͥ ad batam
uitã p̃stantiꝰ uidebat᷑. quã uelut clausis carnalibꝰ sensibꝰ.
⁊ extͣ carnẽ mundũq effectũ quẽpiã in semetipsũ ꝯuerti.
idẽ suos sensus atq animos conspicari. alienũq effectum

Expanded text:
 inprouiso terrore perculsi, ita ego quoque territus omnem resolui uerecundiam, quae mihi semper in omni uita mea comes indissociabilis fuit. tum deinde re- cordatio me silentii et quietis meae uehementius perturbauit, cum id mihi inpediri uiderem quod ego a principio uitae meae singulariter dilexi et in magnis maximisque periculis deo uoui. cuius desiderio eo amplius concitabar, quo mihi iam uidebar eius saltim ianuam contigisse, atque inde acrius accendebar, ex quo mihi notiora eius bona fiebant. et ideo non tuli me uiolenter in medias turbas pertrahi populorum et uelut de templo quodam quietis tnmultuosis uitae huius fragoribus obici. 7. Nihil enim re uera mihi ad beatam uitam praestantius uidebatur quam uelut clausis carnalibus sensibus et extra carnem mundumque effectum quempiam in semet ipsum con­ uerti, id est suos sensus atque animos conspicari alienumque effectum
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm uanã relinq̃re. et exire ab eo cui ꝑuerse inheserat:
Propt̾ea ut ꝓbare ds̃ filios hominũ. et ostñdet eos similes ẽẽ
bestiis. iccͥco unꝰ ẽ int̾it᷑ hõis et ium̃toꝵ. et eqͣ utusq c̃ditio Sic̃
morit᷑ hõ. sic et illa moriunt᷑ In morte gͦ unaẽ hõi et ium̃tis
ẽditio. qͥa sic̃ hõ morit᷑. ita et̃ illa moruint᷑ S tam̃ conditio
mortalitatis hoĩ ex iudicio ẽ. ium̃to ex natura. et qd similit̃
habent. ex simili causa ñ habent. quia hõ ut moriatur excul¬

Expanded text:
speciem vanam relinquere, et exire ab eo qui perverse inhaeserat. speciem vanam relinquere, et exire ab eo qui perverse inhaeserat. Propterea ut probaret Deus filios hominum, et ostenderet eos similes esse bestiis. Idcirco unus est interitus hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio; sicut moritur homo, siconditio; quia sicut homo moritur, ita etiam et illa moriuntur. Sed tamen conditio mortalitatis homini ex judicio est, jumento ex natura. Et quod similiter habent ex simili causa non habent; quia homo ut moriatur ex cul
Abbreviated transcription (Latin):
lienationẽ amoris. et oblita ẽ qd̾ meliꝰ erat suũ. et intuita
ẽ foras pulcͥtudinẽ alienã: Et intendit in fucũ pallii sui
ut se oblectaret ibi. et cep̃ fornicari ad illecebras corꝑale̾.
et subtracta ẽ ab ocłis eiꝰ dilectio sp̃alis Et iratꝰ ẽ ds̃. et ũ
placuit sibi au̾sio ista. et uoluit hominẽ reuocare intusad
id qd uerũ erat. ut semꝑ ñ hereret suꝑ ymagines fucatas
intuitꝰ fallacis. et abstrax̃ głiam indum̃ti eius ut iret in
corruptionẽ. et uissit animã reu̾ti ne uegetaret illd̃ et
portaret ad et̾nitatẽ. et concidit uestim̃tũ eiꝰ ut ostñdet ho¬
mini qͥa ñ ẽẽt in eo głia eiꝰ. uͥ se bestiis similẽ eẽ uid̾et : Et
cecidit hõ et dilapsum ẽ qd̾ erat t̾renũ corruptibile. et
flu̾e cep̃. ut rediret unde uen̾at : factũq ẽ ut ꝓbaret᷑ hõ
si meminisset sui boni. et si nosset reqͥrere illd̃. dũ cogit᷑

Expanded text:
lienationem amoris, et oblita est quod melius erat suum, et intuita lienationem amoris, et oblita est quod melius erat suum, et intuita est foris pulchritudinem alienam. Et intendit in fucum pallii sui, ut se oblectaret ibi; et coepit fornicari ad illecebras corporales, et subtracta est ab oculis ejus dilectio spiritualis. Et iratus est Deus, et non placuit ipsi aversio ista, et voluit hominem revocare intus ad id quod verum erat, ut semper non haereret super imagines fucatas intuitus fallacis. Et abstraxit gloriam indumenti ejus ut iret in corruptionem, et jussit animam reverti ne vegetaret illud, et portaret ad aeternitatem; et concidit vestimentum ejus ut ostenderet homini quod non esset in eo gloria ejus ubi se bestiis similem esse videret. Et cecidit homo, et dilapsum est quod erat terrenum corruptibile, et fluere coepit ut rediret unde venerat. Factumque est ut probaretur homo, an meminisset boni sui, et si nosset requirere illud dum cogitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ita gͦ in homine duo facta sc̃. unũ t̾renũ. aliud celeste Unũ
natura corruptibile. aliud immortale: Unũ similitudo ium̃¬
ti. aliud dĩ: Et erat corpꝰ qͥdẽ t̾renũ nat᷑a corruptibile fac¬
tũ ad similitudinẽ ium̃ti Anima uͦ celestis erat aĩo immor¬
talis. condita ad imaginẽ dĩ: Et conuincta st̃ in hoĩe corpꝰ
et aĩa duo in unũ. et datũ ẽ corꝑi bñficiũ societatis.ut pa¬
ticiparet de immortalitate aĩe ad incorruptionẽ. et hoc
totũ ad głiã aĩe faccũ ẽ qͥa placita erat dõ in iusticia et u¬
tate consistens. ut ñ accer̾etur uestim̃tũ eiꝰ. si ꝑseu̾aret obe¬
dientia illiꝰ: Et cooꝑtũ ẽ głia incorruptioĩs qd̾ erat simili¬
tudo ium̃ti in hoĩe. ut qͣsi dissimularet᷑. nec uidet illõ in
confusionẽ dilectioĩs. sed in toto conspic̾et illiꝰ formã qd̾ a¬
mabat. et ñ elongaret alicubi: Postea au̾tit se aĩa maba¬

Expanded text:
duo in homine facta sunt, unum terrenum, alterum coeleste; unum natura corruptibile, alterum immortale; unum similitudo jumenti, alterum Dei. Et erat quidem corpus terrenum natura corruptibile, factum ad similitudinem jumenti; anima vero coelestis erat, natura immortalis, condita ad imaginem Dei. Et conjuncta sunt in homine corpus et anima, duo in unum: et datum est corpori beneficium societatis, ut participaret de immortalitate animae ad incorruptionem: et hoc totum ad gloriam animae factum est, quia placita erat Deo in justitia et veritate consistens, ut non attereretur vestimentum ejus si perseveraret obedientia illius. Et coopertum est gloria incorruptionis, quod erat similitudo jumenti in homine ut quasi dissimularetur; nec videret illud in confusionem dilectionis, sed in toto conspiceret illius formam, quod amabat, et non elongaret alicubi. Postea avertit se anima in aba
Abbreviated transcription (Latin):
di. ut discat hõ qđ doceat. et deĩn tꝑs loqñdi. ut qͥ i̾ta¬
tẽ iã cognoũ. loqͥ eam in tꝑe suo ñ erubescat : Utrũꝙ enĩ
culpa ẽ. et cũ uideł hõ temere p̃sum̃ qd̾ ñ debet. et cũ
ꝑ negligentiã torpet ab eo qd debet: Et id̾o pͥus cauen¬
dũ ne cõmittamꝰ illicita. pt modũ studendũ. ne debita
negligamꝰ: Tempꝰ tacendi. et tꝑs loqñdi: Succedt̃ sibitẽ¬

Expanded text:
di, ut discat homo quod doceat; et deinde tempus loquendi, ut qui veritadi, ut discat homo quod doceat; et deinde tempus loquendi, ut qui veritatem jam cognovit, loqui eam in tempore suo non erubescat. Utrumque enim culpa est, et cum videlicet homo temere praesumit quod non debet, et cum per negligentiam torpet ab eo quod debet. Et ideo prius cavendum ne committamus illicita, postmodum studendum ne debita negligamus. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Succedunt sibi tem
Abbreviated transcription (Latin):
Post ħ succedit filũ amoris. qͦ utrũq uincłm unitatis effici¬
tur. ut ab inuicẽ deinceps iuncta ñ seꝑent᷑  Utrinq enĩ
amor surg̃. et concurrit uincłm dilectioĩs in unũ. qr mẽs
gr̃am. diuina uͦ considans contẽplat᷑ in eis qͣnta sibi ꝓmi
ssa sint ad głiam: Et utrũq dilig̃ et fit nexus taritatis
miscđiam: Et ñ pot̃ dilectio hoꝵ seꝑari. qͥa consutio fac¬
ta ẽ.⁊ firma stant uincła caritatis et̾ne Tempꝰ gͥ scinden¬
di tc̃ fuit. nc̃ aut̃ tp̃s consuendi: Tempꝰ tacendi. et tempꝰ
loqñdi: Qͥ audit inqͥt script̾a. dicat ueni: Qui enĩ pͥus
aurẽ cordis ꝑ obedientiã ad u̾bũ dĩ aꝑit. ille pt modũ rec¬
te ad loqñdũ ꝓximo linguã resoluit: Nam qͥ pͥus ꝑ obedi¬
entiã in u̾bo edificationis alt̾i tac̾e ñ didicit. noxe subiac̾e
conuincit᷑. si alios ipse doc̾e p̃sumit : Et pͥus ẽ tꝑs tacen¬

Expanded text:
Posthaec succedit filum amoris: quo utrinque vinculum unitatis efficiPosthaec succedit filum amoris: quo utrinque vinculum unitatis efficitur, ut ab invicem deinceps juncta non separentur. Utrinque enim amor surgit, et concurrit vinculum dilectionis in diam; divina vero considerans, contemplatur in eis, quanta sibi sint promissa ad gloriam. Et utrumque diligit, et fit nexus charitatis misericordiam. Et non potest dilectio horum separari, quia consutio facta est, et firma stant vincula charitatis aeternae. Tempus igitur scindendi tunc fuit, nunc autem tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Qui audit, inquit Scriptura, dicat: Veni . Qui enim prius aurem cordis per obedientiam ad verbum Dei aperit, ille postmodum recte ad loquendum proximo linguam resolvit. Nam qui prius per obedientiam in verbo aedificationis alteri tacere non didicit, noxae subjacere convincitur, si alios ipse docere praesumit. Igitur prius est tempus tacen
Abbreviated transcription (Latin):
acus ẽ. et dilectio filũ. Et fac̃ uiã acus. et p̃forat utrũꝙ
ut filũ utrũq contineat: Neq enĩ consutio alit̾ fi̾ potu¬
isset. nͥ utrũq foraret᷑. et utrumq contin̾et᷑. qͥa disced̾et
alterũ ab alt̾o. et facile se ab unitate diuidet. si utrũq iun¬
culũ ñ contin̾et: Propt̾ hoc utrũq ꝑforat acus conpunc¬
tionis. et filũ dilectioĩs conectit utrũꝙ. ut stent simul ⁊
ñ discedant ab inuicẽ: humana qͥppe ꝑforat acus c̃puntio¬
nis. qñ culpã ꝑseqͥtur. diuina ꝑforat. qñ occulta et̾norũ
diu̾ina. et ꝑ irriguũ inferius ꝑforant᷑ humana ꝑ com¬
punccionẽ qͥ ppe q̃ de culpa surgit. transfigit᷑ peccatͥx con¬
scientia. et ꝑ cõpunctionẽ q̃ surg̃ de desidio et̾noꝵ. penetͣn¬
tur occulta: Illa subtilit̾ conscientiã penetrat ut pellat
noxia. ista ꝓfunda considatioe inuisibilia scrutat᷑. ut app̃¬

Expanded text:
acus est, et dilectio filum; et facit viam acus, et perforat utrumque, acus est, et dilectio filum; et facit viam acus, et perforat utrumque, ut filum utrumque contineat. Neque enim consutio aliter fieri potuisset, nisi utrumque foraretur et utrumque contineretur, quia discederet alterum ab altero, et facile se ab unitate divideret, si utrumque vinculum non contineret. Propter hoc utrumque perforat acus compunctionis, et filum dilectionis connectit utrumque, ut stent simul, et non discedant ab invicem. Humana quippe perforat acus compunctionis, quando culpam persequitur; divina perforat, quando occulta aeternorum divina, et per irriguum inferius perforantur humana. Per compunctionem quippe, quae de culpa surgit, transfigitur peccatrix conscientia; et per compunctionem, quae surgit de desiderio aeternorum, penetrantur occulta. Illa subtiliter conscientiam penetrat, ut pellat noxia; ista profunda consideratione invisibilia scrutatur, ut appre