comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nounilli posse compleri. que mono colon. per iodon appellant. cũ sit colon
potius. Optima igitur oratio fi&. si nunc ex ambitu periodico. nunc ex illa c̃¬
tuatione per p&uȩ locutionis apt&ur. non nulla caesis interrupta fuerit
aliquando colon consoci&. Differt aut̃ figura elocutionis a figura senten¬
nac hoc: quod sententiae figura inmutato uerborũ ordine manere potest.
quãiuis plerũq fieri possit. Ut sententiae figura coniugatur. cum elocu¬
tionis figura. ut in hirona: quȩ figura ẽ sententiae . epana fora ꝑmisc&
unt igitur figure elocutionis. Aliae ad ornandũ tantũ & quasi pig¬
gendã orationẽ commoditȩ quib nunc utimur. Antitheton est. i
compositum ex contrariis cũ uerba pugnatitia interse. parib uocib col¬
liduntur. uel paria parib opponuntur. ut est ciceronis. domꝰ tibi decͥrat
at habebas pecunia superabat. at egebas. aut sidicas in pace aduee¬

Expanded text:
nonnulli posse compleri, quam μονόκωλον περίοδον appellant, cum sit colon nonnulli posse compleri, quam μονόκωλον περίοδον appellant, cum sit colon potius. Οptima igitur oratio fiet, si nunc ex ambitu periodico, nunc ex illa continuatione perpetuae elocutionis aptetur, nonnumquam caesis interrupta fuerit, aliquando cola consociet. Differt autem figura elocutionis a figura sententiae hoc, quod sententiae figura immutato uerborum ordine manet nihilominquamuis plerumque fieri potest, ut sententiae figura coniungatur cum elocutionis figura, ut . In ironia, quae figura est seunt igitur figurae elocutionis aliae ad ornandam tantum et quasi pingendam orationem commodatae, quibus nunc †utimur. ἀντίθετον, id est oppositum ex contrariis, cum verba pugnantia inter se paribus vocibus colliduntur, vel paria paribus opponuntur, ut est CAt habebas. Pecunia superabat? At egebas», aut si dicas «in pace ad uex
Abbreviated transcription (Latin):
Est ila qũ pet iodan greci Appellant. quae sententiam quadã circum scriptione diffint.
atq deierapuant. quale est inceciniana. si quantũ inagris locisc desertis aucdacia potꝰ.
tintum in foro iudicis impudentia ualer&. Nonminꝰ nunc aulus cecina ceder&.
sextii buti impudentiae. quantum inui faciunda cessit audaciae. Quȩ mul¬
tis constat ex menbris. quae cola grecidicunt. & cesis quae commata appellant.
Membrum est pars orationis ex plurib uerbis absolute aliquid significans hoc mo¬
do & siuere or iudices neturpesit. profortissimo uiro dicere incipientẽ timere:
qunquã caesã dicam orationem cum singula uerba quoduis significantia pro¬
iste lollus armger: catilinȩ stipator. tui corporis concitator. tabernarice
pt culor. lapidator curiae. Et inuerrins comites ili delecti manus erant tuae
accensi medici aruspices scribe manus erant tuae. Uerum superior ꝑiodos constat.

Expanded text:
stat, quam περίοδον Graeci appellant, quae sententiam quadam circumscriptione definit atque determinat, quale est in Caeciniana: «si quantum in agro locisque desertis audacia potest, tantum in foro iudiciisque impudentia ualeret, non minus nunc Aulus Caecina cederet Sexti Aebutii impudentiae, quam tum in ui faciunda cessit audaciae». Qui ambitus constat ex membris, quae κῶλα Graeci dicunt, et ex caesis, quae κόμματα appellant. Membrum est pars orationis ex pluribus uerbis absolute aliquid significans, hoc modo: «etsi uereor, iudices, ne turpe sit pro fortissimo uiro dicere incipientem timere»; Quamquam caesam dicamus orationem, cum singula uerba quoduis significantia proiger Catilinae, stipator tui corporis, concitator tabernariorurn, percussor, lapidator curiae?» Et in Verrinis: «comites illi delecti manus erant tuae; accensi, medici, aruspices, scribae manus erant tuae». Verum superior periodos constat e
Abbreviated transcription (Latin):
IAbodio cum aduersani factum. uel uirisbonis. ł uidicib ostenditur:
exccrandũ ut cũ uidicũ corruptio doc&cur. uel uerre iactari
Item cũ in auaritiae scelere. ꝑ iurio uos sui sin les esse. Arbitratur.
Inuidia est quȩ quodã liuore. inficit auditores. ut ẽ qđ ad tiũ
ipsius amicitiã ceterorũq homnũ magnorũ : atq: nobilium faciliorem adi¬
tñ istius hab&. nequitia & audatia: quã cuius quã nrm̃ uirtus & integri¬
tis. ltt̃ istum reb omnib undiq ereptis impune ludentẽ circũ fluere &
ibindare. Potest quidẽ & illa res auditorẽ mentes incendere. Vt siali¬
cuius crageres tirannicũ spm̃. aut potentiã nonferendã. M&um uero¬

Expanded text:
Ab odio, cum aduersarii factum uel uiris bonis uel iudicibus ostenditur exsecrandum, ut cum iudicum corruptio docetur a Verre iactari. Item «cum in auaritia, scelere, periurio uos sui similes esse arbitratur». Inuidia est, quae quodam liuore inficit auditores, ut est «quod ad tuam ipsius amicitiam ceterorumque hominum magnorum acque nobilium faciliorem aditum istius habet nequitia et audacia quam cuiusquam nostrum uirtus et integritas»; item «istum rebus omnabundare'. potest quidem et illa res auditorum mentes incendere, ut si alicuius exaggeres tyrannicum spiritum aut potentiam non ferendam. 505 me
Abbreviated transcription (Latin):
solis : eorũ antipodib appar& occasus. Uerũ illȩ duȩ regiones quas
fasceas item dixi quarũ una uicinantes plaustri algore crustat᷑.
Altera trans austrun alit̃ desestione c̃trahit᷑ . antipodas ꝓpͥos ñ ha¬
bent s ipse sibi inuicẽ c̃trariã fiunt habitatione antipodȩ nullosq
ostus fyderũ absq plan&is utrimq noueruñ quȩ qͥdẽ illis non supͣ
caput eunt. s demedio lateris oriunt᷑. Stellȩ &iã fixȩ cȩli sex uident᷑
m̃sib. Sex itidẽ non appaerent arcticusq circulus aqͥ nosticlisilis est
senaq ex toriaco signa ꝯspiciunt᷑. Deniq sex m̃sib dies nostesq patiunt᷑
Vt utriq poli axisq t̃mi supͣ uerticẽ uident᷑. S hec pͥor septentrionis alit
ꝓdidit doctissimꝰ prthanas. s ego ipsa ꝑagraui. ne qua mͥ ignotae uid&
portio suꝑ ẽẽ telluris. cuiꝰ t̃re totius habit̾om̃s plenꝰq circuitꝰ. itroma

Expanded text:
solis est, eorum antipodibus apparet occasus. Verum illae dusolis est, eorum antipodibus apparet occasus. Verum illae dufasceas item dixi, quarum una vicinantis Plaustri algore crustatur, altera transaustrini halitus desertione contrahitur, antipodas proprios non habent, sed ipsae sibi inuicem contrarietate fiunt habitationis antipodae, nullosque ortus siderum absque planetis utrimque nouerunt, quae quidem illis non supra caput eunt, sed de medio lateris oriuntur. Stellae etiam fixae caeli sex uidentur mensibus, sex itidem non apparent, ortiuusque circulus aequinoctialis illis est. Senaque ex zodiaco sigut utrisque poli axisque termini supra uerticem uideantur. Sed haec prior Septentrionis, altera bitus prodidit doctissimus Pytheas, sed ego ipsa peragraui, nequa mihi ignota uideretur portio superesse telluris. Cuius terrae totius ambitus omnis plenusque circuitus, ut Roma
Abbreviated transcription (Latin):
sine fine. ita &iahis qͥ aut oi loi uocantꝰ. Anti podes sui quattuor
anni tempora nouere cõmunia. ac poluq̃ ÷ ad austrũ antipodib:
siuis nobisq pentꝰ ignoratũ soli illi suspiciunt. Quidũ inmedic
fasce s. his cottidie ortus occasusq mutant᷑ & supͣ quos solẽ hiscitius
exont᷑ t̃ardiusq mersatꝰ. Eqͥ noctiali aũ tempore & oriens & occidens
simlit̃ ap parebit . Neq ulla astras quȩ illoꝵ obtutib: denegent᷑ & quȩ
una illis oriunt᷑ simulueniunt adocasum. Hidies cunctos pares
suis noctib intuent᷑ nec ullas meridiano die m&iuntꝰ ũmbras eorũq:
antipodes dies noctesq sub eadem longitudine paciunt᷑. Cum aut̃
solsatii ꝓperantia ꝑ agendi ꝑ oosdẽ transeat &iã brunã itidem
solre uertens similit̃ ꝑ illos reducat. & ꝓculab his utrimq succedit
dubiũ non :÷ quinbis hiemẽ & secundo patiunt᷑ aestatẽ quib: cũ ost

Expanded text:
sine fine. Ita etiam his qui ἀντοικοι uocantur antipodes sui quattuor sine fine. Ita etiam his qui ἀντοικοι uocantur antipodes sui quattuor anni tempora nouere communia ac polum qui est ad austrum antipodibus suis nobisque penitus ignoratum soli suspiciunt. Qui autem in media fascea sunt, his cotidie ortus occasusque mutantur, et supra quos sol est, his citius exoritur tardiusque mersatur. Aequinoctiali autem tempore et oriens et occidens similiter apparebit, neque ulla astra sunt quae illorum obtutibus denegentur, et quae una illis oriuntur, simul ueniunt in occasum. Hi dies cunctos pares suis noctibus intuentur nec ullas meridiano die metiuntur umbras, eorumque antipodes dies noctesque sub eadem longitudine patiuntur. Cum autem solstitii properantia peragendi per eosdem transeat et iam brumam itidem sol reuertens similiter per illos iter ducat et procul ad his utrimque secedat, dubium non est quin bis hiemen et secundo patiantur aestatem; quibus cum ortus
Abbreviated transcription (Latin):
occanꝰ &aliũ infernatẽ sed haeo supetior intiũ hab& a solari ortu.
illa inchoat alucis occasu. Quẽcirculũ greciori ⁊ ontã ꝑhibent.
Uerũ quia illȩ z onȩ uolubilitatẽ utriusq pastis includunt. decẽunq
ciculo suo faciunt regiones. eqͥb haeo quȩa hobis habitat᷑ ẽ una atq
adaquilonẽ uersus &septe. ttriones ascendit. Altera quȩ ec̃itinio
sitas temporũ velut qͣdam õtraridate discriminat. Nam cũ aestate
illi fngore contrahunt᷑. Nam cum hic uerpubescit florentib: pratis
illic edomita ȩstas temporib antũ nascit. Hicbruma solstitiu illic ap¬
para: Nobis aroto a lumina spectare ꝑ missũ. illis poenitꝰ denegatũ
Antipodes aũ nr̃i unũ nobiscũ tractũ ꝑferunt hiemis & flagrantiũ
cõmunis aestatis. sed noctẽ diũsã diesq ẽtrarios. lic& aestate grandes
dies plirasq hieme noctes nobiscũ septentrio conspicabilis illis lateat

Expanded text:
Oceanus, et aliam infernatem. sed haec superior initium habet a solari ortu, Oceanus, et aliam infernatem. sed haec superior initium habet a solari ortu, illa inchoat a lucis occasu, quem circulum Graeci ὁρίζοντα perhibent. 604 verum quia illae zonae volubilitatem utriusque partis includunt, decem utrimque circulo suo faciunt regiones, e quibus haec, quae a nobis habitatur, est una atque ad aquilonem versus et septentriones ascendit, altera, quae contrario rsitas temil li frigore contrahuntur; nam cum hic uer pubescit florentibus pratis, illic edomita aestas teporibus autumnascit; hic bruma, solstitium illic apparet; nobis Arctoa lumina spectare permissum, illis penitus denegatum. Antipodes autem nostri unum nobiscum tractum perferunt hiemis et flagrantiam communis aestatis, sed noctem diuersam diesque contrarios, scilicet aestate grandes dies prolixasque noctes nobisque Septentrio conspicabilis lateat
Abbreviated transcription (Latin):
godiaci int̃ capedines luci ꝯtulerint. tantundẽ sole ec̃ ꝯtrariorutilant
ũbris noctis ignoscunt qđ utiq undiq uersũ ꝓbat tantundẽ circulos
siue melius sasceas dico. ꝓrerũ necessitate dircernit᷑. quarũ.iii. intẽpe¬
ries multaꝯtrarioꝵ im&ate relegaut. Nã duȩ quȩ axxi uttiq. ⁊fiues
algore inm̃so & frigorib: occupatȩ. desertions cuaisas pruis niguentib
p̃buere. Medic uͦ flãms atq anhelis ardorib: torridata ꝓpinqͣntes
animantiũ ambunt accessus: Aliae aũ duȩ uitales aurȩ alitu tenipe¬
tatȩ habitationem animalib indulserunt. quȩ quidem ꝑ totius
rotunditatẽ telluris incuruȩ. tam suꝑnũ hemisperiũ quam inferi¬
us ambier᷑. Nam utiq terra duas sibi pastes hemicidioꝵ quadã di¬
uersitate despicit. id÷ unã hab& suꝑ natẽ quam nos habitam̃. & ambit

Expanded text:
zodiaci intercapedinis luci contulerint, tantundem sole e contrario rutilante zodiaci intercapedinis luci contulerint, tantundem sole e contrario rutilante umbris noctis ignoscunt, quod utique undiqueversum probat tantundem circulos siue melius fasceas dico, pro rerum diuersitate discernitur; quarum tres intemperies multa contrariorum nimietate relegauit, nam duae, quae axi utrique confines, algore immenso et frigoribus occupatae, desertionis causas pruinpraebuere; media vero flammis atque anhelis ardoribus torridata propinquantes animantum amburit accessus. aliae autem duae vitalis aurae halitu temperatae habitationem animalibus indulserunt. quae quidem per totius rotunditatem telluris incurvae tam supernum hemisphaerium quam inferius ambierunt. 603 nam utique terra duas sibi partes hemicycliorum quadam diversitate dispescit; id est, unam habet supernatem, quam nos habitamus et ambit
Abbreviated transcription (Latin):
sistere . qͥ inferius qđ decidut ñ ẽ. Om̃a &ẽ pondert incũ desuꝑ
cadunt. ut imber. grando .nix. fulgora. atq ipse qͥ ineiꝰ penita
p̃cipitatur oceanꝰ & fluenta lutentia quȩ fundo uoluunt᷑ in imo. Vdes
igit᷑ eã quȩ undas cunctaq sustentat artatã ex om̃ib: nͥ. subuacere
quo secetdut. Media igit᷑ credenda ẽ qͥ postrema qđ p̃sercĩ ȩqͥ nocti¬
alis temporis int̃stitia manfestant Nãẽ pares horarũ metes. tẽante¬
meridiliũ quã &iã postremarũ. & tã diei quĩ nostis horologiũ manfes¬
tient᷑. Quo docum̃to clarũ ẽ tantundẽ. undiq secus t̾ris ubẽẽ cȩlũ: qđ
itẽ duob circulis edocet᷑. solstitiali & brumali. Nẽ utriq quantũ
int̃stitu dies hab& cumçeli culmna sole lactus illustrat. tantũ spaculon
gior nox cũ solin brumã decidens rep̃sentat. Itẽq qͥc qͥd singula signa

Expanded text:
consistere, quia inferius quo decidat non est. Omnia etiam pondera in eam desuper consistere, quia inferius quo decidat non est. Omnia etiam pondera in eam desuper cadunt, ut imber, grando, nix, fulgura atque ipse qui in eius penita praecipitatur Oceanos et fluenta latentia quae fundo uoluuntur in imo. Vides igitur eam, quae undas cunctaque sustentat artatam ex omnibus nihil subicere quo secedat. Media igitur credenda est, quia postrema, quod praesertim aequinoctialis temporis interstitia manifestant, nam pares horarum metas tam antemeridialium quam etiam postremarum et tam diei quam noctis horologia manifestant. Quo documento clarum est tantundem undiquesecus abs terris abesse caelum; quod item duobus circulis edocetur solstitiali et brumali, nam utique quantum interstitii dies habet, cum caeli culmina sol elatus igior nox, cum sol in brumam decidens, repraesentat. itemque quicquid singula signa
Abbreviated transcription (Latin):
cartꝰ destadioꝵ numero reditus. quotaq portio telluris e& aduertens
nultiplicansq ꝓpartiũ ratione circulũ m̃surãq t̾rȩ incunstant̃
quot nilib stadioꝵ cõbir&̾ absoluit. cõꝑta ẽ t̾rȩ breuitate rationabili
magntudo. locus eiꝰdẽ acpositio doceat᷑. quã inmedio. imoq mundo
i mobilẽ stare multiplicib monstitet᷑ assertis. quȩ sibi ante ꝯstitutio¬
nẽ mundi in eodẽ loco fuerit. ex qͦ moueri ñ potuit. Acdehnc diuulsis
ao fusione pͥmȩ cõmixtions elem̃tis. undirũ inm̃sa & uolubilis lactitu¬
do. xerisq halitꝰ undiq secus circa t̃rȩ stationẽ diffusus urturat
medũq fecerat. quo teres ac uocabulis circũ clusit. siue qđ insphera
efficit᷑ imũ. om̃e qđ mediũ. v dũ parib: ab extimȩ rotunditatis ãbitu
lneis qͥcqͥd ea s sustin& ꝯstipat᷑. Imũ uͦ iã necesse ẽ sub extrentate¬

Expanded text:
certus de stadiorum numero redditus quotaque portio telluris esset aduertens, certus de stadiorum numero redditus quotaque portio telluris esset aduertens, multiplicansque pro partium ratione, circulum mensuramque terme incunctanter, quot milibus stadiorum ambiretur absoluit. Comperta est terrae breuitate rationabili magnitudo; locus eiusdem ac positio doceatur. Quam in medio imoque mundi immobilem stare multiplicibus monstratur assertis, quae siue ante constitutionem mundi in eodem loco fuerit, ex quo moueri non potuit, ac dehinc diuulsis a confusione primae commixtionis elementis undarum immensa et uolubilismlatitudo aerisque halitus undiquesecus circa terrae stationem diffusus artarit mediumque fecerit quod teres ac uolubilis circumclusit, siue quod in sphaera efficitur imum omne quod medium est, dum paribus ab extimae rotunditatis ambitu lineis quicq
Abbreviated transcription (Latin):
nunt᷑ A lioq gnomone ultta quingente staelia discernunt᷑ umbris
plocoꝵ aute latiorbus celsis. aut inclina tionb: infimatis. Hlinex qđ in
dicstinuatione ꝯlustrat. Itẽq brumali discensu sem annuã sacit oriri
noctẽ qđ in insula tyle cõꝑtũ. prteas massiliensis asseruit. his tẽporũ
diuersitatib: assertũ nstellor. globosã rotunditatis flexib: habendã
ẽ tellurẽ. seqͥt᷑ ut quẽ mundi locũ. quã ue granditatẽ sortita sit
ne. dostissimo gnomon ca supputatione discussũ. qͥppe scaphadicunt᷑
rotunda exaere uisi: quȩ horarũ ductus stili inmedio fundo siti ꝓcerita¬
te discrimnant. qͥ stilus gnomonappellat᷑. cuiꝰ ũbrȩ ꝓlixitas aeqͥ noctio
centrisui ȩstimatione dim̃sa uicies quat̃ cõplicata circuli duplicis modũ
reddidit. era tostenes uͦ absiene admoroen. ꝑm̃sorefregios ptholomei

Expanded text:
nunt alioque gnomone ultra quingenta stadia discernuntur, umbris nunt alioque gnomone ultra quingenta stadia discernuntur, umbris locorum aut elationibus celsis aut inclinationibus infimatis. Hinc est quod in diei continuatione collustrat, itemque brumali descensu semiannuam facit horrere noctem, quod in insula Tyle compertum Pytheas Massiliensis asseruit. His temporum diuersitatibus assertum, ni fallor, globosam rotunditatis flexibus habendam esse tellurem. Sequitur ut quem mundi locum quamue granditatem sortita sit ne doctissimo gnomonica supputatione discussum. Quippe scaphia dicuntur rotunda ex aere uasa quae horarum ductus stili in medio fundo siti proceritate discriminant qui stilus gnomon appellatur; cuius umbrae prolixitas aequinoctio centri sui aestimatione dimensa uicies quater complicata circuli duplicis modum reddidit. Eratosthenes uero ab Syene ad Meroen per mensores regios Ptolomaei
Abbreviated transcription (Latin):
arcturi cũ die nascit᷑. quȩ itẽ in indic patauitano portu. pͥma tam purte
nostis aspicit᷑. Inqua etiã in maleo monte quindecĩ taẽn dieb annuis ud&
Quisigit᷑ dubit& & globi deuexioris oppositu. ⁊lia in ꝯspicua fieri at qalia uls
spherȩ curuationb emnere. Addit᷑ ad fidẽ globirotundioris ambigentib
asserendũ qđ solis luneq deliqͥu in occasu ststaorientis in colȩ ñ uider̃
Itẽq motu siaccidant a tota brit tuma atq occasiuis regionb ignorant̃.
&ĩ inmedis plerũ ꝙr egionb: horarũ diuersitatib: uariunt᷑. Sic inmigi
alexandri uictoria lunã nostis scđa hora defecisse. seruius nobilis inaraba
atmenia eiꝰ dẽ diei septima cõꝓbat᷑. Quod sactũ ẽ utiq spherȩ circutu
moras ꝑ inflexus rotunditatis sub inde uariante. Deniq ipsa uida que
orospica ł oro logia memorant᷑. ꝓlocoꝵ diuersitatib immutata cõbo¬

Expanded text:
Arcturi cum die nascitur, quae item in India Patalitano portu prima tantum parte Arcturi cum die nascitur, quae item in India Patalitano portu prima tantum parte noctis aspicitur in qua etiam in Maleo monte quindecim tantum diebus annuis uidetur, quis igitur dubitet et globi deuexioris oppositu alia inconspicua fieri atque alia uelut sphaerae curuationibus eminere? Additur ad fidem globi rotundioris ambigentibus asserendam quod solis lunaeque deliquia in occasu facta orientis incolae non uiderunt, itemque in ortu si accidant, a tota Britannia atque occasiuis regionibus ignorantur. Etiam in mediis plerumque regionibus horarum diuersitatibus uariantur, sicut in Magni Alexandri uictoria lunam noctis secunda defecisse Seruius Nobilis in Arabia Armenia eiusdem diei undecima comprobatur; quod factum est utique sphaerae circuitu moras per inflexus rotunditatis subinde uariante. Denique ipsa uasa quae horispica uel horologia memorantur pro locorum diuersitatibus immutata compo
Abbreviated transcription (Latin):
rubens accendit lumna uesꝑ. Quin &ĩ cuncte nostes acdies simlib int̃situs
horisq sẽp parib suenreÑ. uulliq perti telluris. ł . ꝓpererent certae. łedu
srdera nogarent᷑. Atcũ arctoa suersio sup̃ uerticẽ uoluat᷑ hesperie. qud iraxo¬
dits egy ptũc ꝯfmnẽ ignoto occultoq Benitꝰ sydere nescit᷑ cũ ca nopũ achert¬
ncescrinẽ stellas admodũ p̾ntentes. serthia gaelliaq atꝙ ipsa ꝓrsanñ
cernit italia. Cũille antart terris ꝯspicue acp̃m tentes. &uelitꝑ
pendiculate capitib suspestent᷑. In alex andria &iũt canopos quar apte
interstiti sognils ultra t̃ra emneat. trionesq gerinos ut deuexa ñ cerna
Cũ in arabia nouẽbrim̃se subnoctis uspicio hilice ñ ꝯ spesta. secunda uiglui
ꝓspectet᷑ in meroe solstitio. tantũ exiguaq breuitate ispieit̃ ubicrrca ort̃

Expanded text:
rubens accendit lumina Vesper. 593 quin etiam cunctae noctes ac dies similibus interstitiis rubens accendit lumina Vesper. 593 quin etiam cunctae noctes ac dies similibus interstitiis horisque semper paribus convenirent, nullique parti telluris vel apparerent certa vel alia sidera negarentur. at cum Arctoa conversio supra verticem volvatur Hesperiae, apud Trogodytas Aegyptumque confinem ignoto occultoque penitus sidere nesciatur, cum Canopum ac Berenices crinem, stellas admodum praenitentes, Scythia Galliaeque atque ipsa prorsum non cernat Italia, cum illae antarcticis terris conspicuae ac praenitentes et uelut perpendiculatae capitibus suspectentur, in Alexandria etiam Canopos quarta parte interstitii signilis ultra terras emineat Trionesque geminos ut deuexa non cernat, cum in Arabia Nouembri mense sub noctis auspicio Helice non conspecta secunda uigilia prospectetur, quae in Meroe solstitio tantum exiguaque breuitate conspicitur ubi circa ortum
Abbreviated transcription (Latin):
ne cnsttitionis operib: uno eodemq tempore sup terras & aequora
intuissent. autitem sie mersi solis exortꝰ concauis sub ductioris terrȩ
latebris abdera᷑. Sed quõ posterior assestio magede spicabilis opina¬
tonis cassȩ uilitate tenuatꝰ᷑. Illã pͥorã cui &iã phsicus anaragoras
accessit p̃stat exigere quã uis ñ nullas credatꝰ astruere rationes
qͥppe dicit planam t̃ram ortu. ocasuue solis. aut lunȩ ꝑ spicue
os̃ꝓbari qͥ max ut pͥmi luminis fulgor emersent c̃festim ad obtut
nr̃os dircctis lineis dirigunt᷑.: Qđ magis indubitabilis ꝓbam̃ti fia
siinlitore c̃sistentes ob stacula montiũ relinguamꝰ. Qđsira esa
cunctis supͣ t̾ras degentib eodẽ tẽpore emergentia uiderent᷑ oc casusq ino
obitu c̃dita cunstas ualerent tenebrare t̃ras. acfalsa romuleiuatis explode¬
ret᷑ assertio Quadoc& nosq ubipͥmꝰ equis oriens afflaaut anhelis illic sera

Expanded text:
nae constitutionis operibus uno eodemque tempore supra terras et aequora nae constitutionis operibus uno eodemque tempore supra terras et aequora nituissent, aut item si emersi solis exortus concauis subductioris terme latebris abderetur. Sed quoniam posterior assertio mage despicabilis opinationis cassae uilitate tenuatur, illam priorem cui etiam physicus Anaxagoras accessit praestat exigere, quamuis nonnullas credatur astruere rationes; quippe dicit planam terram ortu occasuue solis aut lunae perspicue comprobari; qui mox primi luminis fulgor emerserit confestim ad obtutus nostros directis lineis diriguntur, quod magis indubitabilis probamenti fiet, si in litore consistentes obstacula montium relinquamus. Quod si ita esset, cunctis supra terras degentibus eodem tempore emergentia uiderentur occasusque uno obitu condita cunctas ualerent tenebrare terras ac falsa Romulei uatis exploderetur a
Abbreviated transcription (Latin):
& stadia possim cũsuis rationib explicare. xeq ullu sit in totius terrȩ
diuersitate pafticio quã non memoris cursu discriptionis absoluũ
quo dicto quõ fuerant indeorũ senatu quam plures. qͥ neq: toti
eris eq̃ł neq: ipsi umquã dicerent se calcasse tellurẽ ipse diã iuppit̃
curiosius totius trȩ latebras uell& exquirere. credo nec ubidecentes
puellas isto qq̃ scło. is uersiforims &tã cupitor audir&. Hocigit᷑ p̃mere
geomatia pͥmũ iuba: ac demũ cera astruendȩ p̃copta astis aperi¬
re. Iũ illa formã totius terrȩ non planã ut aestimant positioni
qͥ eã disti diffusioris assimulant. Neq c̃cauã utalii qui descendere
imbrem dixere telluris ingremiũ . s rotundã globosã &iã sicut
sđs dice aitus asseuerat. Namq ostus obitꝰq siderũ non diuersus
ꝓterrȩ elatione uł inclinationib: haber&. si ꝑplana diffusis munda¬

Expanded text:
et stadia possim cum suis rationibus explicare, neque ulla sit in totius terrae et stadia possim cum suis rationibus explicare, neque ulla sit in totius terrae diversitate partitio, quam non memoris cursu descriptionis absolvam'. 589 quo dicto quoniam fuerant in deorum terris essent neque ipsi umquam dicerent se calcasse tellurem, ipse etiam Iuppiter curiosius totius terrae latebras uellet exquirere, credo necubi decentes puellas isto quoque saeculo is uersiformis etiam cupitor audiret, hoc igitur promere Geometria primum iubetur ac demum cetera astruendae praecepta artis aperire. Tum illa: «Formam totius terrae non planam, ut aestimant positioni qui eam disci diffusioris assimulant, neque concauam ut alii qui descendere imbrem dixere telluris in gremium, sed rotundam, globosam etiam sicut Secundus Dicaearchus asseuerat. Namque ortus obitusque siderum non diuersus pro terrae elatione uel inclinationibus haberetur, si per plana diffusis munda
Abbreviated transcription (Latin):
lo contorti crinis a faciȩ oris quȩ luculenta maiestate resplendeas
atq ab acisiui suꝑ fusũ puluerẽ mouens sic ex orsa. lic& archi meat
meũ interphlosorhos conspicata eoclidemq doctissimũ inastrucnds
p̃ceptionis ex cursus potuerim subrogare ncim politũ qͥeꝗ sibsis¬
ter& assefioꝵ aut pfunditas caligar&. Iam̃ c̃gruentius inoe
uobiscũ quia & cilleniũ excudit ornam̃ illi &iã elladica cantũ modꝰ
facultate nihil effantes latialit̃ atticis sant quã &iã ipsos edociu
qđ nũ ꝗ fere accidit. romuleis at potero uocib intimabo. ac pͥus
uo cabuli mei ꝓmenda ratio neindecent̃. ex qͣlentior ꝑ agratrix celicola¬
nũ duratã curiam & int̃stinctũ eylindris geminantib: pauim̃tũ rura¬
lre spersura puluere credar intrisse : Geomarua dicor qđ ꝑmeatũ
gebro amm̃samq: tellurẽ eiusq figurã magnitudinem locũ. pastes

Expanded text:
lo contorti crinis a facie, orisque luculenta maiestate resplendens lo contorti crinis a facie, orisque luculenta maiestate resplendens atque abaci sui superfusum pulverem movens, sic exorsa: 587 'licet Archimedem meum inter philosophos conspicata Euclidemque doctissimum in astruendae praeceptionis excursus potuerim subrogare, ne impolitum quicquam subsisteret assertorum aut profunditas caligaret, tamen congruentius ipsa vobis cum, quia et Cyllenium excludit ornamen, illi etiam Helladica tantummodo facultate, nihil effantes Latiariter, atticissant, quae etiam ipsos edocui, quod numquam fere accidit, Romuleis ut potero vocibus intimabo. 588 ac prius vocabuli mei promenda ratio, ne indecenter squalentior peragratrix caelicolarum auratam curiam et interstinctum cylindris gemmantibus pavimentum rurali respersura pulvere credar intrasse. Geometria dicor, quod permeatam crebro admensamque tellurem eiusque figuram, magnitudinem, locum, partes
Abbreviated transcription (Latin):
Texerat ex terior qui fulg& circulus orbis
A &heris astrifico lumna multa peplo.
Hinc nrodus ritilũ titan succenderat orbẽ
Marq imitata piũ lactea luna diem
Sic igitur furuae oculos splendescer noctis
Cerneres ex auro ut sacra flamma micat
Sic crpris oceam ꝑ fuso sydere lrmphis.
Lucifero annuerat lumina tota suo.
Omnia compar hab& parib sublegib ordo.
Nec minꝰ hec mira est quã domꝰ altadeum.
H anc mundo assimilem stupuit erina eratellus.
Archi medea astrificante manu.
Ofelex cura & mentis prudentia maior.
Cotpore sub nr̃o aequi perasse iouem.
Tandem igit᷑ reglitinaeus ab a&hre inter iuibrantis ammiratione lu¬
minib decenti collustrans diuos conspectansq censura cumomiib
reuerenda uenerabili dignitate & magistra c& ema rũq note
diuis sastib dicer&ꝰ ex quisitũ eruditionis arcanũ. vtabipsis p̃cept
onis cunabulis auspicata depmer&ꝰ . Tũ illa remoto paulolũ obfas¬

Expanded text:
Texerat exterior qui fulget ciculus orbis Texerat exterior qui fulget ciculus orbis aetheris astrifico lumina multa peplo. Hinc nitidus rutilum Titan succenderat orbem Moxque imitata pium lactea Luna diem. Sic igitur furuae oculos splendescere noctis cernas ex auro ut sacra flamma micat. Sic Cypris Oceani perfuso sidere lymphis Lucifero annuerat lumina tota suo. Omina compar habet paribus sub lecibus ordo nec minius haec mira est quam domus alta deum. Hanc mundo assimilem stupuit Trinacria tellus Archimedea astrificante manu. O felix cura et mentis prudentia maior Corpore sub nostro aequiperasse Iouem. Tandem igitur reglutinatis ab aethrae interuibrantis admiratione luminibus decenti collustrans diuos conspectansque censura, cum omnibus reuerenda uenerabili dignitate et magistra ceterarum quae notae diuis sunt Artium diceretur, exquisitum est eruditionis arcanum ut ab ipsis praeceptonis cunabulis auspicata depromeret. tum illa, remoto paululum obstacu
Abbreviated transcription (Latin):
rendebit. crepidas ꝑ agrande telluris causa easdemq: ꝑmenso orbe
attritas uiatrix infatigata gestabat. quȩqͥdẽ ingressu senatũ
deum lic& quot stadia eterris incaelũ. quotq ulnas. quot deniq:
digitos ꝑ m̃sa sit instant̃ absoluere. tñ iouiabi cȩlestũq magestate
t̃tracta. ad illũ abacirenu dati mensulã circũ spectans. camere exte¬
nors ornatũ & laqueata siderib palatia ꝓperauꝰ. c̃stitit at conto
spectans stȩllantia uisu. Etdecuit crines puluertiq pedes
psa &iã leua sphera fulgebat honora
Assimilis mundo syderib que fuit.
Iam globus & circitonȩq ac fulgida signu
hera recurrebant arte locata puri.
Telluris quȩ rapidũ consistens suspicit orbe
P uncti instarmedio haeserat una loco.
llanc tener & ultre is circũ uoli tabilis auris
Vt complectens imbrificabat aquis
Quȩ tñ inm̃so quo cingitur illa ꝓfundo
Interriuata marmore tellus erat

Expanded text:
renidebat. Crepidas peragrandae telluris causa easdemque permenso orbe renidebat. Crepidas peragrandae telluris causa easdemque permenso orbe contritas uiatrix infatigata gestabat. Quae quidem ingressa senatum deum licet quot stadia e terris in caelum quotque ulnas, quot denique digitos permensa sit instanter absolueret, tamen Iouiali caelestiumque maiestate contacta, ad illam abaci renudati mensulam, circumspectans camerae exterioris ornatum et laqueata sideribus palatia, properauit. Consitit attonito spectans stellantia uisu, et decuit crinis puluereique pedes. Ipsa etiam laeua sphaera fulgebat honora, assimilis mundo sideribusque fuit, nam globus et circi zonaque ac fulgida signa nexa, recurrebant, arte locata pari. Tellus, quae rapidum consistens suscipit orbem, puncti instar medio haeserat ima loco. Hanc tener et uitres circumuolitabilis auris aer complectens imbrificabit aquis. Quae tamen immenso quo cingitur illa profundo interriuata marmore tellus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
Videbis istic depingi qͥcqͥd uerbis uisu ñ ualecs explare : nimrũ inquã ista
quȩ uen& apellen policlitũq transcendit. Ita qͥ ppe memorat᷑ posse om̃a
esfigere. ut lubyrintheus dedalus eã credendus sit genuisse & disto
ꝓspicio quandũ feninã luculentã raidiũ dextera. altera spherã solidã
gestitantem. Amictũq: leuor sũ peplo in qͦ syderũ magigtudines &
meatus circuloꝵ mensurȩ conexionesq: uł forme ũbra &iã telluris
incelũ qq̃ ꝑuenens uelunȩ orbes ac solis auratos caliganti muricȩ
decolorans int̾sydera uidebatꝰ. Ipsũ uͦ uernantis & hrae colore ful¬
rebit denq: &iam in usum germnȩ ipsius astro nomiȩ trebrius cõmodu¬
tum reliq̃uͦ uersis illitũ diuersitatib: numeroꝵ gnomonũ stilis
intsitionũ ponderũ m̃surarũq formis diuersitate colorũ uariata

Expanded text:
uidebis istic depingi quicquid uerbis uisum non ualeas explicare.» «Nimirum, inquam, ista uidebis istic depingi quicquid uerbis uisum non ualeas explicare.» «Nimirum, inquam, ista quae ueniet Apellen Polyclitumque transcendit; ita quippe memoratur posse omnia effigiare ut labyrintheus Daedalus eam credendus sit genuisse.» Et cum dicto prospicio quandam feminam luculentam radium dextera, altera sphaeram solidam gestitantem amictamque laeuorsum peplo in quo siderum magnitudines et meatus, circulorum mensurae conexionesque uel formae, umbra etiam telluris in caelum quoque perueniens uel lunae orbes ac solis auratos caliganti murice decolorans inter sidera uidebatur. Ipsum uero uernantis aethrae salo refulgebat, denique etiam in usum germanae ipsius Astronomiae crebrius commodatum, reliqua uero uersis illitum diuersitatibus numerorum, gnomonum stilis, interstitiorum, ponderum mensurarumque formis diuersitate colorum uariegata
Abbreviated transcription (Latin):
dariasq p̃suis opes tigasq despiciat. Hȩc ut pote taelentoꝵ sciu inom̃im
rera ꝯgressus. nec cuiquã fiacile pͥmores saltẽ uultus suꝑba cõmitens
Plerũ ꝙ taem̃ adhesit arrisitq pauperib magisq illis quos aut pedib nues
iut in tonsocrine hispidos. aut sordenti ꝯspexit pallio sem testos Demꝗ li
marcũ t̃rentiũq ptucosq romuleos excipias ⁊sulares. nullus ꝓrsusett
cuĩ iste lmm̃ intraret. Uide sigit᷑ utriq feminȩ. quã insit facuosacensiuta
tam̃ utreq mercuridis minstre q̃ uen & officio p̃parant᷑. Iludes ađ
gerulȩ deuuler᷑ abacus nuncupat᷑ res depingendis designandiscros¬
tuna formis. Quippe ibi ł limeares ductus ł circulares flexis łgua¬
guleres atradunt᷑ anfrastus: hic cotũ potis x ãbitũ. &cir cosfor¬
mare mundi elem̃toꝵ facies ipsãq ꝓfunditatẽ adumbrare tellaris

Expanded text:
Dariasque prae suis opes gazasque despiciat. Haec utpote talentorum conscia, in omnium Dariasque prae suis opes gazasque despiciat. Haec utpote talentorum conscia, in omnium rara congressus, nec cuiquam facile primorum saltem uultus superba committens; plerumque tamen adhaesit arrisitque pauperibus, magisque illis quos aut pedibus nudos aut intonso crine hispidos aut sordenti-conspexit pallio semitectos. Denique, si Marcum Terentium paucosque Romuleos excipias consulares, nullus prorsus erit cuius ista limen intrarit. Vides igitur utrique feminae quam insit fastuosa censura; tamen utrgerulae detulerunt abacus nuncupatur, res depingendis designandisque opportuna formis; quippe ibi uel lineares ductus uel circulares flexus uel triangulares arraduntur anfractus. Hic totem potis est ambitum et circos formare mundi, elementorum facies ipsamque profunditatem adumbrare telluris
Abbreviated transcription (Latin):
locũ fidutix ỹptiore ꝓcedunt. Sed quȩ istȩ s̃. quidue gestitent gerendꝵ
in ꝯscius ñ aduerto Hlicut lepidul&a ẽ & quȩ totẽ fabellã ab inchoem̃toꝵ
motu limineq susceperit satrra iocebunde ni faellor inquit felixncis
plurimũ affat̃iq oliui. quantũq palestras ꝑluere. ł sponsi ipsius pose
suꝑfluo ꝑdidisti. dispendiaq lini. ꝑflagrata casũ deuoraente multifero
quitot grmnasioꝵ actantoꝵ heroũ matrẽ phlosophãe non agnoses
saltẽ cũ ꝑ eẽ iuppit̃ dudũ cȩlestes ꝯsultũ senatꝰ tebulãq uulgar&¬
Cũq ad phlologiȩ ꝯciliand ꝯsortia. ꝓcũ ad fatũ conubiulit̃ allegars
ne tͦ ẽm noscere potusti. Y qͥa nͥ arcadicũ acidimnũ sapis. p̃sert̃q
exillo quo de sudatio curaq districtior ł forensis rabulationis partib
officiocernis pedia uocitat᷑ : femina admodũ locuples & quẽ illas eroesio

Expanded text:
locum fiducia promptiore procedunt. Sed quae istae sint quidue gestitent gerendorum locum fiducia promptiore procedunt. Sed quae istae sint quidue gestitent gerendorum inconscius non aduerto.» Hic, ut lepidula est, et quae lotam fabellam ab inchoamentorum motu limineque susceperit, Satura iocabunda, «ni fallor», inquit «Felix meus, plurimum affatimque oliui, quantumque palaestras perluere uel sponsi ipsius posset, superfluo perdidisti, dispendiaque lini perflagrata cassum deuorante Mulcibero qui tot gymnasiorum ac tantorum heroum matrem Philosophiam non agnoscis saltem; cum per eam Iuppiter dudum caelitis atum conubialiter allegaret, ne tunc eam noscere potuisti? Sed quia nunc Arcadicum ac Midinum sapis praesertimque ex illo quo desudatio curaque districtior tibi forensis rabulationis partibus cernis officio Paedia uocitatur, femina admodum locuples et quae illas Croesias
Abbreviated transcription (Latin):
EIlacmnumeris pͥor igni. t̃tia lunȩ
Quĩ dos toassimulanthbitu qͥa galmatafirment
Hinchã t̃geninȩ rutilant deuertice cristȩ
Quod dux sanguineo p̃sulq coruscaduello
Vdtibi quod fulg& rapit᷑q triangulus igiis.
Udntions opẽ qđ spumea p̃lia poscunt¬
N ist &iã uibrans penetrabile p̃stat a cumen
Vinsicfeũ magis ẽ & scutũ circulus ambit
Nincnẽ uerni comȩ frondea tibi munera oliuȩ
Artes cura uigil ꝑte qđ discat oliuo
Anmuge nostiuidȩ tibi tradit̃ alitis usus
Qđ paruidũ stupid& sapi¬
ens sollertia uulgum
Arcib: urbanis ueteres tib
tẽpla sacrarunt
Prouida ꝯsiliũ qd nescit
curiu matrum
Sola nouẽ cõplens musis
mens om̃ibus una
Dep̃cor adꝓpriũ dignata
illabere munus
dignaris annuere nos couenerorq: qđ uidi parent denq: iã in gressurȩ
urtis obsequio elestissimȩ femnarũ : quȩ decentẽ quandũ cetq hra lin pulue¬
tis respersione coloretã uelut mehsulaẽ gestitantes ad mediũ superi senatus

Expanded text:
in numeris, prior igni, tertia Lunae, quam docto assimulant habitu qui agalmata firmant: Hinc nam tergeminae rutilant de uertice cristae, quod dux sanguineo praesulque corusca duello, vel tibi quod fulget rapiturque triangulus ignis.tionis opem quod spumea proelia poscant; hasta etiam uibrans penetrabile monstrat acumen, Lymphaseum magis est et scutum circulus ambit. Hinc nam uernicomae frondent tibi munera olivae, artes cura uigil per te quod discat oliuo:An mage noctiuidae tibi traditur alitis usus,quod pauidum stupidet sapiens sollertia uulgum. Arcibus urbanis ueteres tibi templa sacrarunt, prouida consilium quod nescit curia matrum,sola nouem complens, Musis mens omnibus una, deprecor: ad proprium dignata illabere munus dignaris annuere: nosco uenerorque quod uidi. Parent denique iam ingressurae Artis obsequio electissimae feminarum, quae decentem quandam atque hyalini pulueris respersione coloratam uelut mensulam gestitantes ad medium superi senatus
Abbreviated transcription (Latin):
dausula cauendũ ne protrocheo penultimo spondeus ponatur.
am tunc si solueris tertiã molosi. Inuitiũ cadis. quale incidit
cicero cumdicit. sitese mel admeas capsas admise. Si aut̃ penul¬
timo trocheo mediã molosi solueris. pulchrã clausulã feceris. ut si
molosi resoluitur. Vt sidicas litꝰ ae quabile. Item si trochei pe¬
nultimi longã soluerim: & primã molosi ultim fit eligans clausu
timꝰ. Ut est principiũ ꝓligario nouũ crim̃ gai cȩsar. Paralemsis¬

Expanded text:
clausula cauendum, ne pro trochaeo paene ultimo spondeus ponatur; clausula cauendum, ne pro trochaeo paene ultimo spondeus ponatur; nam tunc, si solueris tertiam molossi, in uitium cadis quale incidit Cicero, eum dicit «si te semel ad meas capsas admisero». Si autem paene ultimo trochaeo mediam molossi solueris, pulchram clausulam feceris, ut si hre etiam tertia molossi resoluitur, ut si dicas «litus aequabile». Item si trochaei paene ultimi longam soluerimus et primam molossi ultimi, fit elegans elausultimus, ut est principium pro Ligario: «nouum crimen, Gai Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
aut huec sunt quȩ maximi principessola curant. DETRIS SYLLABIS
nsyllabis dausulam terminantibus lex est. simodo eam uelis molliter
fluere. ut trocheo praecedente penultimo. molosus sub sequatur: siue
longam habeat nouissimã syllabam. siue breuem iure m&rico. ut illud est
tullis mare fluctuantib litus eiectis. fit aut᷑ pessima clausula: si protro¬
cheo penultimo spondeum prȩ locaueris. Vt sidicas mare fluctuantib
rdpes eiectis. Item pessima si protrocheo purrichium praemiseris. Ut
sidicas mare fluctuantib apex c̾iectis. Item uitiosa ẽ conlusio. sinouis¬
sim molosi prima sillaba breuis fiat. Quamuis trocheorite prae¬
mso Tuneñ heroicũ comma nascitur. ut siquis dicat litꝰ ancis
tm bonã clausula fit si pro nouissimomoloso ionicus mnor. ponatur
ptrocheum. Vt sidicas mare fluctuantib litus agitanti s in hac

Expanded text:
aut «haec sunt, quae maximi principes sola curant». Trisyllabis aut «haec sunt, quae maximi principes sola curant». Trisyllabis clausulam terminantibus lex est, si modo eam uelis molliter fluere, ut trochaeo praecedente paene ultimo molossus subsequatur, siue longam habeat nouissimam syllabam siue breuem iure metrico, ut illud est Tullii: «mare fluctuantibus, litus eiectis». Fit autem pessima clausula, si pro trochaeo paene ultimo spondeum praelocaueris, ut si dicas «mare fluctuantibus, rupes eiectis»; item pessima, si pro trochaeo pyrrhichium praemiseris, ut si dicas «mare fluctuantibus, apex eiectis». Item uitiosa est conclusio, si nouissimi molossi prima syllaba breuis fiat, quamuis trochaeo rite praemisso; tunc enim heroicum comma nascitur, ut si quis dicat «litus amicis». Item bona elausula fit, si pro nouissimo molosso ionicus minor ponatur post trochaeum, ut si dicas «mare fluctuantibus, litus agitanti». Sed in hac
Abbreviated transcription (Latin):
uel si penultimꝰ spondeus. mox iamb Apt&ur . ut sidicas tenui ser¬
uos meos aut perrichius proiambo. ut consul uid&. Atbona dau¬
sula est exiambo & spondeo. uel ultimo trocheo ut siqͥs dicat patria con¬
tin& bonos ciues uel asserat caput legis. Cauendũ est aut̃ ne aut .ii.
imbi : Aut iambus & pyrrichius infine ponant᷑. Vt si quis dicat
bona mea. aut pꝰpirrichiũ trocheus spondeusue ut sidicas. con¬
querit᷑ sua facta. aut in putat sibi demens s & trocheus. & iamb
uel proianbo. post trocheum pyrrichus malã clausulã faciuas¬
N unc eno finem elegiaci pentam&ri tur piter reddit. Quid enim in¬
interest. Vtrum dicas. Omnia nempe uides. anuero dicas. aspice fac¬
tamea bene autem ponuntur. uel duo trochei. uel trocheus & spondeus
infine dausulȩ ut siquis dicat. Haec est bonorum ciuium magna cura

Expanded text:
uel si paene ultimus spondeus, mox iambus aptetur, ut si dicas «tenui seruel si paene ultimus spondeus, mox iambus aptetur, ut si dicas «tenui seruos meos», aut pyrrhichius pro iambo, ut «consul uidet». At bona clausula est ex iambo et spondeo uel ultimo trochaeo, ut si quis dicat «patria continet bonos ciues» uel «asserat caput legis». Cauendum est autem, ne aut duo iambi aut iambus et pyrrhichius in fine ponantur, ut si quis dicat bona mea», aut post pyrrhichium trochaeus spondeusue, ut si dicas «conqueritur sua fata» aut «imputat cibi demens». Sed et trochaeus et iambus uel pro iambo post trochaeum pyrrhichius malam clausulam faciu; hoc enim finem elegiaci pentametri turpiter reddit. Quid enim interest, utrum dicas «omnia nempe uides», an uero dicas «aspice fatta mea»? Bene autem ponuntur uel duo trochaei uel trochaeus et spondeus in fine clausulae, ut si quis dicat «haec est bonorum ciuium magna cura»
Abbreviated transcription (Latin):
duab longis breui e longa. cuius exemplum posuit Ancostens
Item amphymacrum pedem & rursũ dactilicum numerum liudit
curram ut in hac silua quibdã uidear preire tramitib In mono¬
syllabis inspiciendum utrũ finalis longo breuis nesit. Sienim longust
preire deb& trocheus. Ut est ciceronis non scripta sinata lex. Aut do
sio at uero sibreuis fuerit monosyllaba. lamb aut anapestus ante¬
cedat. ut ait salustius tota aut̃ in sula. modica & cultib uanis est
Breuem uero breuis. aAut longã longa non sine uituperatione sec¬
tatur. Ut sidicas ista res mea est. aut contra quod cicero pligan¬
o. nontu eum patria priuare qua car&. s uita uis. qd uoluntate
orator nonerrore composuit. Uerum hoc demonosillabo superius
preceptũ in colo melius collocamꝰ: Aut commate. non in fine senten¬
tiae. Dissyllaba uero iambico numero non iure conduduantur.

Expanded text:
duabus longis, breui et longa, cuius exemplum posuit «amicos tenes», duabus longis, breui et longa, cuius exemplum posuit «amicos tenes», item amphimacrum pedem et rursum dactylicum numerum laudat;curram, ut in hac silua quibusdam uidear praeire tramitibus. In monosyllabis inspiciendum, utrum finalis longa breuisne sit. Si enim longa est, praeire debet trochaeus, ut est Ciceronis «non scripta, sed nata lex», aut «dsio. At uero si breuis fuerit monosyllaba, iambus aut anapaestus antecedat, ut ait Sallustius «tota autem insula modica et cultibus uariis est». Breuem uero breuis aut longam longa non sine uituperatione sectatur, ut si dicas «ista res mea est», aut contra, quod Cicero pro Ligario: «non tu eum patria priuare, qua earet, sed uita uis», quod uoluntate orator, non errore composuit. Verum hoc de monosyllabo superius praeceptum in colo melius collocamus aut commate, non in fine sententiae. Disyllaba uero iambico numero non iure clauduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ecempla sunt . ut arrige aures pamphile ut est. atq crepte uirgosira
inhis&iã sor descit oratio. Uitandi &iã freni qui fiunt ex asperrimis
liters inunũ concurrentib ut est terrentui in echira. per pd quam
paucos repperies mere tricib fideles euenire amitoressira & ab eis dem
uteris incipientia. Ut est non fuit istud iudiciũ indicusimile iudices. &
ineadem desinentia. Ut fortissimꝙꝵ pracimorũ fidelissimorũq sociorũ.
uicodẽ uitio habentur. Etem pentus fagiendũ breues syllabas con¬
tinuare quã plures. ut est illud screni perita uitaui pedes anmula
leporis. ł lis breuit̃ in tonatis pedess asserendi quibus clausulȩ decent̃
aptentur. quos quidem cicero quadã ꝑmixta confusione ꝑturbat.
dundicit. modo ditrocheo condudendum modo peonem pͥmũ prolit
Incipientibus modo fimentib quomodo docimum qui consat erdreai

Expanded text:
exempla sunt, ut «arrige aures, Pamphile», ut est «atque ereptae uirginis ira»; exempla sunt, ut «arrige aures, Pamphile», ut est «atque ereptae uirginis ira»; in his enim sordescit oratio. Vitandi etiam freni, qui fiunt ex asperrimis litteris in unum concurrentibus, ut est Terentii in Hecyra: «per pol quam paucos reperias meretricibus fidelis euenire amatores, Syra» ; at ab isdem litteris incipientia, ut est «non fuit istud iudicium iudicii simile, iudices», et in easdem desinentia, ut «fortissimorum, proximorum fidelissimorumque sociorum», in eodem uitio habentur. Item penitus fugiendum breues syllabas continuarequamplures, ut est illud Sereni: «perit, abit auipedis animala, leporis». His breuiter intimatis pedes sunt asserendi, quibus clausulae decenter aptentur. Quos quidem Cicero quadam permixta confusione perturbat, dum dicit modo ditrochaeo concludendum, modo paeonem primum probat incipientibus, modo finientibus quartum, modo dochmium, qui constat ex breui,
Abbreviated transcription (Latin):
& hedici uersis. sinem ł initium non declin&ꝰ cũ dicit. Omiserum cui peccare
licebat & machademicis latent ista om̃a. Uarro magis obscurata. &circum¬
sula tenebris & inuerrins plenũ uersũ una quidẽ syllaba mutilũ fuderit
cundicit. Cum loquerer tantifletus gemitusq fiebant. Nec finẽ uita¬
uit eligiaci cũ ait. Oderat ille bonos. Incurrit &iã mendeca sillabi
phulucii pełulantiã cũ dicit. successit tibi lucius metellus. hic tam̃ uir
& longo opere. & ipsa suimaiestate defenditur: c&erũ inclausulis uitio¬
sisimũ repperitur: Anim aduertendũ aut̃. necũ similitudinẽ ũ sus effu¬
gimꝰ: Bonã clausulã transeamꝰ ut sitimeas dicere. stepitũq plagarum
cum pla longa sit . & bonã clausulã fecerit. Uitandũ &iã eodẽ loco
eacenfaton.: uel interpositione. uel cõmutatione uerborũ. In honesta ti

Expanded text:
et heroici uersus finem uel initium non declinet, cum dicit «o miserum, cui peccare et heroici uersus finem uel initium non declinet, cum dicit «o miserum, cui peccare licebat», et in Academicis «latent ista omnia, Varro, magnis obscurata et circumfusa tenebris», et in Verrinis plenum uersum una quidem syllaba mutilum fuderit, cum dicit «cum loquerer, tanti fletus gemitusque fiebant». Nec finem uitauit elegi, sicut ait «oderat ille bonos». Incurrit etiam in hendecasyllabi phalaecii petulantiam, dum dicit «successit tibi Lucius Metellus». Hic tamen uir et longo opere et ipsa sui maiestate defenditur. Ceterum heroicum in clausulis uitiosissimum reperitur. Animaduertendum autem, ne, cum similitudinem uersus effugimus, bonam elausulam transeamus, ut si timeas dicere «strepitumque plagarum», cum pla longa sit et bonam clausulam fecerit. Vitandum etiam eodem loco cacemphaton uel interpositione uel commutatione uerborum. Inhonesta enim