comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libus & frequentia populi apo¬
stolico papa diebus aliquot
leger&ur. uentum est ad locũ
ubi scriptum erat. Ulfridus
dõ amabilis ep̃s eboracȩ ciui¬
tatis a postolicam sedem de
sua causa appellans & abhac
potestate decertis incertisq
rebus absolutus &cera quȩ
supra posuimus: Quod ubi
lectum est stupor ad prae¬
hendit audientes & silente
lectore caeperunt alterutrum
requirere quis eẽt ille uil frid ep̃s
Tum bonifacius consiliarius a po¬
stolici papȩ &alii perplures qui
eum temporibus agathonis pa¬
pȩ ibi uiderunt. dicebant ipsũ
eẽ ep̃m quinuper romam accu¬
satus asuis atq ab apostolica sede
iudicandus aduenerit qui iam¬
dudum inquiunt aeq accusatis
huc adueniens moxaudita ac diu¬
dicata causa & contrauersia utri¬
usq partis abea memoriae pa¬
pa agathone probatus est contra
fasa suo episcopath repulsus.
& tanti apud eum habitus est ut
ipsum in concilio quod congre¬
incorruptae fidei . & animi probi
residere prȩciper&. Quibus au¬

Expanded text:
libus et frequentia populi, jubente apostolico papa, diebus aliquot legeretur, ventum est ad locum ubi scriptum erat: Wilfridus Deo amabilis episcopus Eboracensis civitatis, apostolicam sedem de sua causa appellans, et ab hac potestate de certis incertisque rebus absolutus, etc., quae supra posuimus. Quod ubi lectum est, stupor apprehendit audientes: et silente lectore, coeperunt alterutrum requirere, quis esset ille Wilfridus episcopus. Tum Bonifacius consiliarius apostolici papae, et alii perplures, qui eum temporibus Agathonis papae ibi viderunt, dicebant ipsum esse episcopum, qui nuper Romam accusatus a suis, atque ab apostolica sede judicandus, advenerat. « Qui jamdudum, inquiunt, aeque accusatus huc adveniens, mox audita et dijudicata causa et controversia utriusque partis, a beatae memoriae papa Agathone probatus est cfas a suo episcopatu repulsus; et tanti apud eum habitus est, ut ipsum in concilio quod congreincorruptae fidei et animi probi residere praeciperet. Quibus au
Abbreviated transcription (Latin):
Non enimindulgetur quod lic &
& iustum ẽ. Quodigitur indulge¬
redixit culpã eẽ demonstrauit
Uigilanti uero mente pensandũ
est. quod insina monte dñs ad
populũ locuturus. prius eundẽ
populũ abstinere amuli eribus
prȩcipit. Etsi illic ubi dñs per
creaturam subditam hominib
loquebatur. tanta prouisione
ẽ munditia corporis requisita
ut quiuerbiͣdĩ perciperent mu¬
lierib mixti non ẽent. Quanto
magis mulieres quȩ corpus dñi
omni potentis accipiunt. custo¬
dire inse mundiciã carnis debent
neipsa in aestimabilis mysteru
ris suis ꝑsacerdotem dicitur
Vtsi amulierib mundiẽent. panes
propositionis acciperent. quos
omnino non acciperent nisi pri¬
us mundos eẽ dauid amulierib
fateretur Tunc aũuir qui post
ammixtionem coniugis lotus
aqua fuerit. &iam sacrae com¬
munionis mysteruim ualet acci¬
pere: Cumei uixta p̾finitam sen¬
tentiam . &iam ecclesi am licue¬

Expanded text:
. Non enim indulgetur quod licet, . Non enim indulgetur quod licet, quia justum est. Quod igitur indulgere dixit, culpam esse demonstravit. Vigilanti vero mente pensandum est, quod in Sina monte Dominus ad populum locuturus, prius eumdem populum abstinere a mulieribus praecepit. Et si illuc ubi Dominus per creaturam subditam hominibus loquebatur, tanta provisione est munditia corporis requisita, ut qui verba Dei perciperent mulieribus mixti non essent; quanto magis mulieres, quae corpus Domini omnipotentis accipiunt, custodire in se munditiam carnis debent, ne ipsa inaestimabilis mysteriiris suis per sacerdotem dicitur, ut si a mulieribus mundi essent, panes propositionis acciperent, quos omnino non acciperent, nisi prius mundos eos David a mulieribus fateretur? Tunc autem vir qui post admixtionem conjugis lotus aqua fuerit, etiam sacrae communionis mysterium valet accipere, cum ei juxta praefinitam sententiam, etiam ecclesiam licue
Abbreviated transcription (Latin):
let nisi tranquilla mens in con¬
templationis se lucẽ suspendere
inira suum oculũ turbatum do¬
lebat. quia dummale actade¬
or sum insequitur. confundi
atq turbari a summorum con¬
templatione cogebatur. Et
laudabilis ẽ ergo ira contraui¬
batumse aliquẽ reatum incur¬
ut causa prolis sit non uolunta¬
tis. &carnis commixto erean¬
dorũ liberorum sit gratia non
satis factio uitiorum Siquis
uoluptatis raptus. sed solum¬
modo creandorum liberorum¬
gratia Utitur. iste profecto siue
do dominici corporis sanguinisq
dicio. quia a nobis prohibere ñ
debet accipere. qui inigne po¬
situs nescit ardere. Cumuero
uoluntas dominatur in opere
commixtionis. habent coniu¬
ges &iam desua commixtione
quod defleant. Hoc enim eis
concedit sca predicatio. & tam̃
deipsa concessione metu animũ
concutit. Nam cum paulus a po
non potest. habeat uxorem suã.
Statim subiungere curauit.
hoc audico secundum indulgen¬
tiam. non secundũ imperium

Expanded text:
let nisi tranquilla mens in conlet nisi tranquilla mens in contemplationis se lucem suspendere, in ira suum oculum turbatum dolebat: quia dum male acta deorsum insequitur, confundi atque turbari a summorum contemplatione cogebatur. Et laudabilis ergo est ira contra vibatum se aliquem reatum incurut causa prolis sit, non voluptatis; et carnis commixtio, creandorum liberorum sit gratia, non satisfactio vitiorum. Si quis voluptatis raptus, sed solummodo creandorum liberorumgratia utitur, iste profecto sive do dominici corporis sanguinisque uendus; quia a nobis prohiberi non debet accipere, qui in igne positus nescit ardere. Cum vero voluntas dominatur in opere commixtionis: habent conjuges etiam de sua commixtione quod defleant. Hoc enim eis concedit sancta praedicatio, et tamen de ipsa concessione metu animum concutit. Nam cum Paulus apostnon potest, habeat uxorem suam, statim subjungere curavit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriae coniigis. & lauacripu¬
rificationẽ quȩrere & abgres¬
su eccłae pauldlum reuerenter
abstinere. Nechaec dicentes
sed quia ipsa licita amixtio con¬
igis sine uoluntate carnis
fieri non potest. Asacriloci in
gressu abstinendumẽ. quia uo¬
luntas ipsa eẽ sine culpa nulla¬
tenus potest:. Nonenim dead¬
ulterio ud fornicatione. sed
deległtimo coniugionatus fu¬
erat quidicebat. Ecce ent̃ inini¬
quitatib conceptus sum. &inde
lictis peperit me mater mea
Quienim inini quitatib concep¬
tum sȩnouerat. adelicto sena¬
tum gemebat. quia postat
arbor in ramo humorẽ uitu quẽ
sed ipsã uidelicet uoluntatẽ
admixtionis Sunt & enim
&tamen ineorũ actu aliquate¬
nus fedamur sicut sepe iras¬
cendo culpam in sequimur
& tranquillitatem in nobis ani
miꝑturbamus. & quod rectum
sit quod agitur. nonẽ tamen
ad probabile quod ineo animus
ꝑturbatur. Contrauitia quip¬
pe delinquentium iratus fuerat
quidicebat. turbatus ẽ prȩira

Expanded text:
propriae conjugis, et lavacri pupropriae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ab ingressu ecclesiae paululum reverenter abstinere. Nec haec dicentes Sed quia ipsa licita commistio conjugum sine voluptate carnis fieri non pgressu abstinendum est; quia voluntas ipsa esse sine culpa nullatenus potest. Non enim de adulterio, sive fornicatione, sed de legitimo conjugio natus fuerat qui dicebat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . Qui enim in iniquitatibus conceptum se noverat, a delicto se natum gemebat: quia portat  Al. add. arbor in ramo humorem vitii, quem sed ipsam videlicet voluptatem admixtionis. Sunt etenim et tamen in eorum actu aliquatenus foedamur; sicut saepe irascendo culpas insequimur, et tranquillitatem in nobis animi perturbamus: et cum rectum sit quod agitur, non est tamen adprobabile quod in eo animus perturbatur. Contra vitia quippe delinquentium iratus fuerat qui dicebat: Turbatus est prae ir
Abbreviated transcription (Latin):
natas enim & mens eorũ & consci¬
entia. Si ergo eicib inmundus
nonẽ cui mens inmunda non fue¬
rit. Cur quod munda mente
mulier exnatura patitur. ei
in im munditiã reputetus
Vir aucum propria coniuge
dormiens. nisi lotus aqua. intra¬
re ecđam non debet. sedneq: lo¬
tus intrare statim debet Lex
aũ ueteri populo p̃cipit. ut mix¬
tus uir mulieri. & lauani a qua
debeat. & ante solis occa sum¬
eccłam nonintraꝗ: Quod aut̃
intellegi spiritaliter potest
quia mulieri uir miscetur. quan¬
do in licitȩ concupiscentiȩ ani¬
mus incogitatione ꝑdelectatio¬
nẽ coniungitur. Quia nisi pri¬
us ignis concupiscentiȩ amente
deferueat. dignũ se congre¬
gationi fratrũ a estimare non
debet. quise grauari ꝑnequitiã
prauȩ uoluntatis uidit. Quam
uis dehacre diuersae hominum
nationes diuersa sentiant. atq
alia custodire uideantur. Ro¬
manorũ tamen semꝑ ab antiquio¬
rib usus fuit. Post ad mixtionẽ

Expanded text:
nata sunt enim et mens eorum et conscinata sunt enim et mens eorum et conscientia. Si ergo ei cibus immundus non est cui mens immunda non fuerit: cur quod munda mente mulier ex natura patitur, et in immunditiam reputetur? Vir autem cum propria conjuge dormiens , nisi lotus aqua, intrare ecclesiam non debet; sed neque lotus intrare statim debet. Lex autem veteri populo praecepit, ut mixtus vir mulieri, et lavari aqua debeat, et ante solis occasumesiam non intrare: quod tamen intellegi spiritaliter potest. Quia mulieri vir miscetur, quando inlicitae concupiscentiae animus in cogitatione per delectationem conjungitur; quia nisi prius ignis concupiscentiae a mente deferveat, dignum se congregationi fratrum aesdebet, qui se gravari per nequitiam pravae voluntatis videt. Quamvis enim de hac re diversae hominum nationes diversa sentiant, atque alii alia custodire videantur, Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post admistionem
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis accedereñ presumant.
desua recta consideratione lau¬
dandae sunt. Dum uero ꝑcipien
untur . reprimendae sicut p̃diximꝰ
non sunt. Sicut enim intestam̃to
ueteri exteriora opera obserua¬
bantur . Ita intestamento nouo
nontam quod exterius agitur.
quam id quod interius cogitat᷑
sollicita intentione ađtendit᷑.
ut subtili sententia puniatur
Nam cum multalex uelut in mun¬
da manducare prohibeat. In euan¬
gelio dñs dicit .  non quod intrat
inos coinquinat hominẽ. sedquȩ
exeunt deore. illa sunt quae co¬
inquinant hominẽ. Atq: paulo
post subiecit exponens. excorde
exeunt cogitationes malae
ubi ubertĩ indicatumẽ. quia
illud ab omni potente dõpollutũ
eẽ inopere ostenditur. quod ex
pollutae cogitationis radice
generatur. Unde paulus quoq
apostolus dicit. om̃a munda
mundis. Coinquinatis aut̃ & in¬
fidelib nihilẽ mundũ. atq mox
eiusdem causa coinquinationis
adnuntians subiungit. Coinqui¬

Expanded text:
sanguinis accedere non praesumant, sanguinis accedere non praesumant, de sua recta consideratione laudandae sunt; dum vero percipieuntur, reprimendae, sicut praediximus, non sunt. Sicut enim in Testamento Veteri exteriora opera observantur, ita in Testamento Novo, non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur, sollicita intentione adtenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut inmunda manducare prohibeat; in Evangelio tamen Dominus dicit: Non quod intrat in os, coinquinat hominem; sed quae exeunt de ore, illa sunt quae coinquinant hominem . Atque paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae . Ubi ubertim indicatum est, quia illud ab omnipotente Deo pollutum esse in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis radice generatur. Unde Paulus quoque apostolus dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum . Atque mox ejusdem causam coinquinationis adnuntians subjungit: Coinqui
Abbreviated transcription (Latin):
dñi in languore posita tetigit
quodunipersonȩ infirmanti
conceditur. Cur non conceda¬
tur cunctis mulierib qua ena¬
turae sacuitio infirmanturꝰ
Scae autem communionis myste¬
rium inisdem dieb ꝑcipere non
debet ꝓhiberi. Siaũ ex uenera¬
tione magna ꝓcipere non prae¬
sumit. laudanda ẽ. sed siperce¬
perit nonuidicanda. Bonarũ
quippe mentiũ est &ibi aliquo
modo culpas suas agnoscere ubi
culpa nonẽ. quia sȩpe sine culpa
agitur quoduenit exculpa.
Vnde &iam cumesurimus. sine
culpa comedimus. quib excul
utesurimus. Menstia enim
consuetudo mulierib non aliqua
natura ipsa uitiataẽ. ut &iam
sine uoluntatis studio uideat᷑
eẽ polluta. exculpauenit uitiũ
in quose ipsa qualiter ꝑiudiciũ
facta sit humana natura cog¬
noscit. Ethomo quiculpam spon¬
te ꝑpetrauit. reatũ culpȩ por¬
tet inuitus. Atqideo feminȩ
cum semetipsas considerent. &
sunmenstr̃a consuetudine ad sa¬
cramentũ dominici corporis &

Expanded text:
Domini in languore posita tetigit, Domini in languore posita tetigit, quod uni personae infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus, quae naturae suae vitio infirmantur? Sanctae autem communionis mysterium in eisdem diebus percipere non debet prohiberi. Si autem ex veneratione magna percipere non praesumit, laudanda est; sed si perceperit, non judicanda. Bonarum quippe mentium est, et ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est; quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa: unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex cuut esuriamus. Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua natura ipsa ita vitiata est, ut etiam sine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo se ipsa qualis per judicium facta sit, humana natura cognoscat. Et homo qui culpam sponte perpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae cum semetipsis considerent, et si in menstrua consuetudine ad sacramentum dominici corporis et
Abbreviated transcription (Latin):
patitur. prohibere ecclesiam
intrare non debet. quia ei na¬
turae suꝑfluitas inculpa non
utingres su eccłȩ priuetur
Nouimus namq quia mulier
quaefluxum patiebatur san¬
guinis. post tergum dnĩ humi¬
liter ueniens. uestimenti eius
fimbriam tetigit. atq: ab ea
statim sua infirmitas reces sit
Siergo influxu sanguinis po¬
sita laudabiliter potuit dñi
uestimenta tangere. cur quȩ
menstruã sanguinis patitur ci
non licat dñi eccłam intrare
Seddicis illam infirmitas com¬
pulit. Hasuero dequib loqui¬
mur consuetudo constringit
omne quod inhac carnali carne
patimur. ex infirmitate natu¬
rae ẽ dignodĩ iudicio post culpã
ordinatum. Esurirenamq: sitire
aestuare algere. lassesceret.
ex infirmitatenatura eẽ. &
quid aliud. contra famẽ. alim̃ta
contra sitim potum. contra ae¬
stum auras. contra frigus uestã
contra lassitudinẽ requiem
explorare . Feminȩ itaq & men¬
strus sur sanguinis fluxus
aegritudo ẽ. Sugitur bene

Expanded text:
patitur, prohiberi ecclesiam patitur, prohiberi ecclesiam intrare non debet; quia ei naturae superfluitas in culpam non ut ingressu ecclesiae privetur. Novimus namque quod mulier quae fluxum patiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit . Si ergo in fluxu sanguinis posita, laudabiliter potuit Domini vestimentum tangere, cur quae menstruam sanguinis patitur, ei non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dicis: Illam infirmitas compulit; has vero de quibus loquimur, consuetudo constringit. omne quod in hac mortali carne patimur ex infirmitate naturae, est digno Dei judicio post culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassescere, ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud, contra famem alimenta, contra sitim potum, contra aestum auras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem explorare? Feminae itaque et menstruus sui sanguinis fluxus egritudo est. Si igitur bene
Abbreviated transcription (Latin):
discernentib cum magna discre¬
tione prouidenda ẽ. ita his quib
mors imminet sine ulla dilati¬
one offerenda Nedum adhuc
tempus adp̃bendum redempti¬
onis misterium quȩritur. int̃¬
ueniente paulolũ mora. inueni¬
rinonualeat qui redimatur
Adeius concubitum uir suus
accedere non debet. quo adusq
Praua aũ in coniugatorum
morib: consuetudo surrexit .
ut mulieres filios quos gignunt
nutrire contempnant. eosq
aliis mulierib ad nutriendum
dant. Quod udelicet exsola
causa in continentiȩ uidetur
inuentum. quia dumse contine¬
re nolunt. despiciunt lactare
quosgignunt. Hae itaq: quȩ
filios suos expraual consuetu¬
dine aliis adnutriendum tra¬
dunt. nisi purgationis tempus
transierit uiris sius nondebent
admisceri. quippe qui a &sine
partus causa. cumin consuetis
menstruis detinentur. Uiris
suis miscere ꝓhibentur. ita ut
morte lex sacra feriat: Si quis
accedat. Quȩtane mulier
mulier
dum consuetudinẽ menstruam

Expanded text:
discernentibus, cum magna discrediscernentibus, cum magna discretione providenmors imminet sine ulla dilatione offerenda, ne dum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora, inveniri non valeat qui redimatur. Ad ejus vero concubitum vir suus accedere non debet, quoad usquePrava autem in conjugatorum moribus consuetudo surrexit, ut mulieres filios quos gignunt nutrire contemnant, eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant. Quod videlicet ex sola causa incontinentiae videtur inventum, quia dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierint, viris suis non debent admisceri, quippe quia et sine partus causa cum inconsuetis menstruis detinentur, viris suis misceri prohibeantur, ita ut morte lex sacra feriat, si quis accedat. Quae tamen mulier, dum consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
tis dĩ dono seruatumẽ. quara¬
tione poterit asacribaptisma¬
tis gratia prohiberi. in illo quip¬
pe misterio in quo omnis culpa
funditus extinguitur. ualde
stultumẽ sidonum grãe contra¬
dicere posse uideatur. Cum
uero enixa fuerit mulier. post
quot dies debeat eccłam intrare
testamenti ueteris prȩceptione
didicisti. ut promasculo: dieb
sciendumẽ qui inmisterio acci¬
pitur. Namsihora eadem qua
genuerit actura gratias intr&
eccłam nullo peccato pondere
grauatur. uoluptas & enim
carnis nondolor inculpa est
incarnis aũ commixtione uo¬
luptas ẽ namin prolis prola¬
tione gemitus. unde &psipri¬
mae matrimonio dicitur. in
dolorib paries. Siitaq: enixã
mulierẽ ꝓhibemus eccłam intra¬
re ipsamei penam suã inculpa
deputamus. Baptizare autẽ
uel enix ammulierẽ. uel hoc qo
genuerit simortis periculo ur
nitur eadẽ quanatũ est nullo
modo prohibetur. Quia sci msi¬
teru gratia sicut uiuentib atq

Expanded text:
tis Dei dono servatum est, qua ratis Dei dono servatum est, qua ratione poterit a sacri baptismatis gratia prohibere? In illo quippe mysterio, in quo omnis culpa funditus exstinguitur, valde stultum est, si donum gratiae contradicere posse videatur. Cum vero enixa fuerit mulier , post quot dies debeat ecclesiam intrare, Testamenti veteris praeceptione didicisti , ut pro masculo diebus sciendum est quia in mysterio accipitur. Nam si hora eadem qua genuerit, actura gratias intrat ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur: voluptas etenim carnis, non dolor in culpa est. In carnis autem commixtione voluptas est; nam in prolis prolatione gemitus. Unde et ipsi primae matri omnium dicitur: In doloribus paries . Si itaque enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenam suam in culpam deputamus. Baptizare autem vel enixam mulierem, vel hoc quod genuerit, si mortis periculo urgnitur, eadem qua natum est, nullo modo prohibetur: quia sancti mysterii gratia sicut viventibus atque
Abbreviated transcription (Latin):
re ciliceat. aut sacrȩ communio¬
nis sacramenta ꝑcipere. aut uis
suȩ coniugi ꝑmixtus. prius quã
lauerur aqua siecđam possit
intrare. uel &tam admssterium
communionis sacrae accedere
Qua eom̃a rudi anglorũ genti
oportet habere comperta
ES PONSIOGREGORII
Hoc non ambigo fraterni¬
tatem tuam eẽ requisita. cuiiam
&responsum reddidisse me arbi
tror. Sed ho quod ipse dicere
& sentire potuisti. credo quia mea
uolueris responsio¬
ne firmari Mulier & enim pre¬
gnans cur non debeat baptitari.
cum nonsit ante omni potentis dĩ
oculos culpa aliqua fecunditas
carnis. Nam cum primi parentes
nr̃i inpara diso deliquis sent.
inmostalitatem quam acceperant
recto dĩ uidicio perdiderunt
Quia itaq: hisdem omp̃s ds̃ huma¬
num genus proculpa sua fundi¬
tus extinguere noluit. & in mor¬
talitatẽ homini ꝓpeccato suo
abstulit. Et tamen ꝓbenignita¬
te suȩ pietatis. fecunditatem ei
soboł reseruauit Quod ergo
naturae humanȩ ex omni poten¬

Expanded text:
re ei liceat, aut sacrae communiore ei liceat, aut sacrae communionis sacramenta percipere? aut vir suae conjugi permistus, priusquam lavetur aqua, si ecclesiam possit intrare? vel etiam ad mysterium communionis sacrae accedere? Quae omnia rudi Anglorum genti oportet haResponsio Gregorii. --Hoc non ambigo fraternitatem tuam esse requisitam, cui jam et responsum reddidisse me artror. Sed hoc quod ipse dicere et sentire potuisti, credo quia mea apud te volueris responsione firmari. Mulier etenim praegnans cur non debeat baptizari, cum non sit ante omnipotentis Dei oculos culpa aliqua fecunditas carnis? Nam cum primi parentes nostri in paradiso deliquissent, inmortalitatem quam acceperant recto Dei judicio perdiderunt. Quia itaque isdem omnipotens Deus humanum genus pro culpa sua funditus exstinguere noluit, et immortalitatem homini pro peccato suo abstulit; et tamen pro benignitate suae pietatis, fecunditatem ei sobolis reservavit. Quod ergo naturae humanae ex omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
debet. sed manu spicas contere¬
re &manducare. Falcem enim
iudici mittere non potes in ca
segete. qua calteri uidetur ẽẽ
cominissa. sed peraffectum bo¬
nioperis frumenta dominica.
uitorum suorum palcis expo¬
lia. & in ecđȩ corpore monendo
& ꝑsuadendo quasi mandendo
re Quicquid uero ex
auctoritate agendumẽ. cump̃¬
dicto arclatensi p̃o agatur
neprȩtermitti pos sit hoc quod
antiqua patrũ institutio inue
tuae fraternitati committimus.
ut indoctidoceantur. infirmi
ꝑsuasione roborentur. ꝑuersi
auctoritate corrigantur
NTERROGATIO AUGUSTINI
Si pregnans mulier debeat bapti¬
tan. acpost quã genuerit post
quantum tempus possit ecclesiã
intrare. Aut &iam nemorte prȩ¬
occupetur quod genuerit. post
quot dies hocliceat sacribaptis¬
matis sacramenta ꝑcipere aut
post quantum temporis huic uir
suus possit incarnis copulatione
coniuingi. Aut simenstrua consu¬
&udine tenetur. aneccłam intra¬

Expanded text:
debet, sed manu spicas conteredebet, sed manu spicas conterere et manducare . Falcem enim judicii mittere non potes in ea segete quae alteri videtur esse commissa; sed per affectum boni operis, frumenta dominica vitiorum suorum paleis exspolia, et in Ecclesiae corpore monendo et persuadendo quasi mandendo converte. Quidquid vero ex auctoritate agendum est, cum praedicto Arelatense episcopo agatur, ne praetermitti possit hoc, quod antiqua Patrum institutio inventuae fraternitati committimus, ut indocti doceantur, infirmi persuasione roborentur, perversi auctoritate corrigantur. VIII. Interrogatio Augustini. Si praegnans mulier debeat baptizari? aut postquam genuerit, post quantum tempus possit ecclesiam intrare? aut etiam ne morte praeoccupetur quod genuerit, post quot dies hoc liceat sacri baptismatis sacramenta percipere? aut post quantum temporis huic vir suus possit in carnis copulatione conjungi? aut si menstrua consuetudine tenetur, an ecclesiam intra
Abbreviated transcription (Latin):
& inhac spiritali ordinatione
qua ꝑsacrum ministerium homo
stodia omni potentidõ preces
partter fundant
NTERROGATIO AUGUSTINI
Iqualiter debemus cumgallia¬
rum atq brictaniorum epĩs
agere
ESPONDITGREGORIUS
Quia ab antiquis ꝑdeces sorum
meorum temporib pallium
arelatensis eps accepit . quem
nos priuare auctoritate per¬
cepta minime debemus. Si
igitur contingat ut frater¬
nitas tua ad gallia rum pro¬
uinciam transeat. cum eodem
aralatens ep̃o debet agere.
disciplinis iugo tepidus existat
tuae fraternitatis Zelo accen¬
dendusẽ. Cui&iam epistolas
fecimus ut cum tuae scĩtatis
p̃sentia ingallis. & ipse tota
mente subueniat. & quae sunt
citatoris nri issioni contraria.
ab ep̃orum morib compescat
Ipse autem extra auctoritatẽ
blandiendo. bona quoq: opera
eorum imitationi ministrando.
Prauorum mentes ad sc̃itatis stu¬
dia reforma quia scriptũ est
inlege. Peralienam messem
transiens falcemmittere non

Expanded text:
et in hac spiritali ordinatione, et in hac spiritali ordinatione, qua per sacrum ministerium homo stodia omnipotenti Deo preces pariter fundant. VII. Interrogatio Augustini. Qualiter debemus cum Galliarum Brittaniarumque episcopis agere? Respondit Gregorius.: quia ab antiquis praedecessorum meorum temporibus Pallium Arelatensis episcopus accepit, quem nos privare auctoritate percepta minime debemus. Si igitur contingat ut fraternitas tua ad Galliarum provinciam transeat, cum eodem Arelatense episcopo debet agere, disciplinae vigore tepidus existat, tuae fraternitatis zelo accendendus est. Cui etiam epistolas fecimus , ut cum tuae sanctitatis praesentia in Galliis, et ipse tota mente subveniat, et quae sunt Creatoris nostri jussioni contraria, ab episcoporum moribus compescat. Ipse autem extra auctoritatem blandiendo, bona quoque opera eorum imitationi monstrando, pravorum mentes ad sanctitatis studia reforma: quia scriptum est in lege: Per alienam messem transiens, falcem mittere non
Abbreviated transcription (Latin):
NTERROGATIO AUGUSTINI
Si longinquitas itineris magna
inter iacet ut ep̃i non facile
ualeant conuenire andeheat
sine aliorum ep̃orum p̃sentia
ep̃s ordinari
ESPONDIT GRESIORNIS
Et quidem in anglorum
eccła inqua adhuc solus tu
ep̃s inueneris ordinare ep̃m non
aliter nisi sine epĩs potes
testes adsistunt: Sed frater¬
nitatẽ tuamita uolumus epos
ordinare ut ipsi sibi ep̃i longo
inter uallominime disungunt
Quatenus nulla sit necessitas
ut inordinatione ep̃i conuenire
non possint. pastorũ quoq: alio¬
rum p̃sentia ualde ẽ utilis Ut¬
facile debeant conuenire
Cumigitur auctore dño ita fu¬
erint ep̃i in propinquis sibi locis
ordinati ꝑ om̃a ep̃orumordina¬
tio. sine ad gregatis trib uel
quatuor epĩs fieri non debet
Nam in ipsis reb spiritalib ut sa¬
pienter & maturae disponant᷑
exemplum trahere areb &iam
carnalib possumus. Certe enĩ
dum coniugia inmundo celebran
gaudio misceantur. Cur  ergo

Expanded text:
Interrogatio Augustini. Interrogatio Augustini. Si longinquitas itineris magna interjacet, ut episcopi non facile valeant convenire, an debeat sine aliorum episcoporum praesentia episcopus ordinari? Respondit Gregorius. Et quidem in Anglorum Ecclesia, in qua adhuc solus tu episcopus inveniris , ordinare episcopum non aliter nisi sine episcopis potes. testes adsistant? Sed fraternitatem tuam ita volumus episcopos ordinare , ut ipsi sibi episcopi longo intervallo minime disjungantur; quatenus nulla sit neceut in ordinatione episcopi convenire non possint; pastorum quoque aliquorum praesentia, quia valde est utilis, facillime debeant convenire. Cum igitur, auctore Deo, ita fuerint eordinati, per omnia episcoporum ordinatio sine adgregatis tribus vel quatuor episcopis fieri non debet. Nam in ipsis rebus spiritalibus ut sapienter et mature disponantur, exemplum trahere a rebus etiam carnalibus possumus. Certe enim dum conjugia in mundo celebrantgaudio misceantur. Cur non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uero multis in anglorũ
gente. quidum adhuc in infi¬
delitate ẽent. huic nefando con¬
iugio dicuntur admixti. Ad
fidem uenientes ad monendis
ut se abstineant. & graue hoc
ee peccatum cognoscunt
Tremendum dĩ iuidicium time¬
ant. neprocarnali dilectione
currant. Nonta menꝓhacre
sacrtcorporis acsanguinis dñi
communione priuandi sunt.
ne in eis illa ulcisti uideantur.
in quib se pignorantiã ante.
lauacrum baptismatis adstrin¬
xerunt In hoc enim tempore
sacra eccł̃a quaedã ꝑferuorẽ
corrigit. quaedã ꝑmansuetu¬
dinem tolerat. qua edã percon
malum quod aduersatur . por¬
tando & desimulando compescat
Om̃s autem qui ad sidem  ueni¬
unt admonendi sunt. netale
aliquid audeant ꝑpetrare.
Siqui au ꝑpetrauerint. corpo¬
ris & sanguinis dñi communi¬
one priuandi sunt . Quia sicut
in his quipignorantiã fecerunt
culpa aliquatenus toleranda
est. ita in his fortter insequen¬
da qui non metuunt sciendo
peccare

Expanded text:
Quia vero sunt multi in Anglorum Quia vero sunt multi in Anglorum gente qui, dum adhuc in infidelitate essent, huic nefando conjugio dicuntur admixti, ad fidem venientes admonendi sunt ut se abstineant, et grave hoc esse peccatum cognoscant. Tremendum Dei judicium timeant, ne pro carnali dilectione currant. Non tamen pro hac re, sacri corporis ac sanguinis Domini communione privandi sunt, ne in eis illa ulcisci videantur, in quibus se per ignorantiam ante lavacrum baptismatis adstrinxerunt. In hoc enim tempore sancta Ecclesia quaedam per fervorem corrigit, quaedam per mansuetudinem tolerat, quaedam per consmalum quod adversatur portando et dissimulando compescat. Omnes autem qui ad fidem veniunt, admonendi sunt, ne tale aliquid audeant perpetrare. Si qui autem perpetraverint, corporis et sanguinis Domini communione privandi sunt: quia sicut in his qui per ignorantiam fecerunt, culpa aliquatenus toleranda est, ita in his fortiter insequenda, qui non metuunt sciendo peccare. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
fideles debeant cum ꝓpinquis
sibi coniugio copulari & noubr¬
cis: & cognatis siliceat copulani
contugio
ESPON DITGREGORIUS
quȩdam terrena lex in roma¬
na republica ꝑmittit. ut siue
frater &soror. seu duorũ fratrũ
germanorũ. uł duarũ sororum
filius & filia misceantur. Sed
experimento didicimus extali
coniigio sobolem non posse suc¬
crescere. Et sacralex perhibet
cognationis turpitudinẽ re¬
uelare Unde necesse ẽ. utia
testia uel quarta generatio fi¬
deliũ licenter sibi uingi debeant
Nam secunda quam diximus a se
omnimodo debet abstinere
facinus. quia &inlege scriptumẽ
turpitudinẽ patris tui nonre¬
tudinẽ filius reuelare potest
nouercȩ quae una caro cumpa¬
tre fuit reuel are p̾sumpserit
profecto patris turpitudinem
reuel auit. Cum cognata quoq
Proquare &iam iobannes baptista
capite truncatus ẽ. & scõmarts¬
rio consummatus est. Cui non est
ritate iohannes occisus ẽ. uide¬
licet & proxp̃o sanguinẽ fudit

Expanded text:
fideles debeant cum propinquis fideles debeant cum propinquis sibi conjugio copulari? et novercis et cognatis si liceat copulari conjugio? Respondit Gregorius. Quaedam terrena lex in Romana republica permittit, ut sive frater et soror, seu duorum fratrum germanorum vel duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Et sacra lex prohibet cognationis turpitudinem revelare. Unde necesse est ut jam tertia vel quarta generatio fidelium licenter sibi jungi debeat: nam secunda quam praediximus, a se omni modo debet abstinere.facinus, quia et in lege scriptum est: Turpitudinem patris tui non retudinem filius revelare potest.novercae, quae una caro cum patre fuit, revelare praesumpserit, profecto patris turpitudinem revelavit. Cum cognata quoquPro qua re etiam Johannes Baptista capite truncatus est, et sancto martyrio consummatus, cui non est ritate Johannes occisus est, videlicet et pro Christo sanguinem fudit.
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipsi hoc p̃statur qui corrigit᷑
negehennȩ ignib tradatur
Sic enimnos fidelib tenere dis¬
ciplinam debemus. sicut boni
patres carnalib filiis solent.
quos & proculpis uerberib fe¬
riuint. & tantum ipsos quos do¬
lorib affligunt habere heredes
quaerunt. & quae possident
ipsis seruant quosirati insequi
uidentur. Haec ergo caritas
inmente tenenda ẽ. &ipsa modũ
correctionis dictat. itaut mens
extra rationis regulã omnino
nihil faciat. Addes &iam quo
abstulerint reddere debeant
Sed absit ut eccła cum augmen¬
torecipiat quod deterrenis reh
uidetur amittere. & lucra de
uanis querere
NTER ROGATIO AUGUSTIMI
Sidebeant duogermani fratres
singulas sorores accipere. quȩ
sunt abillis longa progenie
generate
ESPONDITGREGORIUS
hoc fieri modis omnib li¬
cet. nequaquã enim insacris edo¬
quiis inuenitur. quod huic ca¬
pitulo contra dicere uideat᷑. U
NTERROGATIOAUGUSTINI
Usq ad quotam generationem

Expanded text:
quia ipsi hoc praestatur qui corrigitur, quia ipsi hoc praestatur qui corrigitur, ne gehennae ignibus tradatur. Sic enim nos fidelibus tenere disciplinam debemus, sicut boni patres carnalibus filiis solent, quos et pro culpis verberibus feriunt, et tamen ipsos quos doloribus adfligunt habere heredes quaerunt; et quae possident ipsis servant quos irati insequi videntur. Haec ergo caritas in mente tenenda est, et ipsa modum correptionis dictat  Al., dictet, ita ut mens extra rationis regulam omnino nihil faciat. Addes  Al., adabstulerint reddere debeant. Sed absit ut Ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et lucra de vanis quaerere. nterrogatio Augustini. Si debeant duo germani fratres singulas sorores accipere, quae sunt ab illis longa progenie generatae? Respondit Gregorius. Hoc fieri modis omnibus licet: nequaquam enim in sacris eloquiis invenitur quod huic capitulo contradicere videatur. V. Interrogatio Augustini. Usque ad quotam generationem
Abbreviated transcription (Latin):
insca romana eccła atq altera
nae ecđae consuetudinẽ in qua
se meminit nutritam. sed mihi
placet ut siue in romana. siue
galliarum . seu inqualibet eccła
aliquid inuenisti quod plus
omni potenti do possit placere.
sollicite eligas. &inecđa anglo
institutione p̃cipua quaede
multis ecdesus colligere potu¬
isti infundas. Non enim ꝓlocis
res. sed ꝓbonis reb: amanda sunt¬
loca Exsingulis ergo quibusq
ecdesus quȩ pia. quȩ religiosa.
quaerecta selige. & haec quasi
infasciculum collecta. apud an¬
glorum mentes in consuetudinẽ
depone
III
INTERROGATIO AUGUSTINI
Obsecro quid pati debeat. siquis
aliquid deecclesia furta abstu
hoc tua fraternitas exꝑsona
furis pensare potest. qualiter
ualeat corrigi. sunt enim quidã
quihabentes subsidia furtum
ꝑpetrant. & sunt aliqui qui in
hacre ex inopia delinquunt
Vnde necesse ẽ quidã damnis.
corrigantur. Etcumpaulo di¬
strictius agitur. Excantate
agendumẽ & non ex furore

Expanded text:
est in Romana Ecclesia, atque altera est in Romana Ecclesia, atque altera nae Ecclesiae consuetudinem, in qua se meminit enutritam. Sed mihi placet ut sive in Romana, sive in Galliarum, sive in qualibet Ecclesia aliquid invenisti quod plus omnipotenti Deo possit placere, solliinstitutione praecipua, quae de multis Ecclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt elige, et haec quasi infasciculum collecta, apud Anglorum mentes in consuetudinem depone. III. Interrogatio Augustini. Obsecro quid pati debeat, si quis aliquid de Ecclesia furtu  Al.,Hoc tua fraternitas ex persona furis pensare potest, qualiter valeat corrigi. Sunt enim quidam qui habentes subsidia furtum perpetrant; et sunt alii qui hac in re ex inopia delinquunt: unde necesse est ut quidam damnis, corrigantur. Et cum paulo districtius agitur, ex caritate agendum est, et non ex furore:
Abbreviated transcription (Latin):
fieri non debet acdericis suis in
ecđa anglorũ. quae auctore
dõnuper adhuc: ad fidem per¬
ductaẽ: Hanc debet conuersa¬
tionẽ instituere: quae initio
nascentis ecłȩ fuit patrib nr̃is.
inquib nullus eorũ ex his quȩ
possidebant aliquid suum ẽe
dicebant. sed erant eis omnia
communia Siqui ueros derici
extra sacros ordines constituti:
qui se continere non possunt
sortire uxores debent. & stipen¬
dia sua exterius accipere. quȩ
quod diuidebatur singulis pro¬
utcuiq opuserat De eorũ quoq
stipendio cogitandũ atq: pro¬
uidendũ est. & subecdesi astica
regula sunt tenendi. ut bonis
morib uiuant. & canendispsal¬
mis inuigilent . & a b omnibus
inlicitis. &tor &linguam &
corpus dõ auctore conseruent
Communi aũuita uiuentibus
iam defaciendis portionib uel
exhibenda hospitalitate. &
a dimplenda misericordia no
bis quid erit loquendum. cum
Dño magistro omniũ docente
& altera consuetudomis sarũ

Expanded text:
fieri non debet a clericis suis in fieri non debet a clericis suis in Ecclesia Anglorum, quae auctore Deo nuper adhuc ad fidem producta est, hanc debes conversationem instituere, quae initio nascentis Ecclesiae fuit patribus nostris, in quibus nullus eorum ex his quae possidebant aliquid suum esse diccommunia. Si qui vero sunt clerici extra sacros ordines constituti, qui se continere non possunt, sortiri uxores debent, et stipendia sua exterius accipere. Quia quod dividebatur singulis prout cuique opus erat . De eorum quoque stipendio cogitandum atque providendum est, et sub Ecclesiastica regula sunt tenendi, ut bonis moribus vivant et canendis psalmis invigilent, et ab omnibus inlicitis et cor et linguam et corpus Deo auctore conservent. Communi autem vita viventibus jam de faciendis portionibus, vel exhibenda hospitalitate, et adimplenda misericobis quid erit loquendum? cum Domino et magistro omnibus dicente:iversae; et altera consuetudo missarum
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis aetherio . iuxta quod
iussa scipatris gregorii acce¬
perat archi ep̃s genti anglo
mã laurentium presbiterũ.
& petrum monachũ. quibeato
pontifici gregorio. gentem
anglorũ fidem xp̃i suscepisse.
simul & decis qua enecessaria
uidebantur. quȩstionib: eius
consulta flagitans. Nec mora
congrua quȩsitui responsa re¬
cipit. quȩ &iam huic historiȩ
nr̃ae. commodũ duximus indere¬
conuer sentur. uel dehis quae
fidelium oblationib accedunt
re inecdesia debeat¬
RESPONDIT GREGORIUS
papa urbis romȩ Sacra
scriptura testatur. quã tebene
nosse dubium nonest. &specia¬
liter beatipauli adtimotheũ
epistolȩ inquib eum erudire¬
studuit. qualiter indomodĩ
conuersari debuisset Mosaũ
dio quod accedit. quatuor de¬
beant fieriportiones. Vna uide¬
licet ep̃o & familiȩ propter ho¬
spitalitatem atq susceptionẽ:
alia clero. tertia pauperib.
quarta ecclesiis reparandis
Sed qͥ atua fraternitas mona¬
steru regulis erudita. seor sum

Expanded text:
civitatis Aetherio, juxta quod jussa sancti Patris Gregorii acceperant, archiepiscopus genti Anglormam Laurentium presbyterum, et Petrum monachum, pontifici Gregorio gentem Anglorum fidem Christi suscepisse, simul et de eis, quae necessariae videbantur quaestionibus ejus consulta flagitans: nec mora congrua questui responsa recepit; quae etiam huic Historiae nostrae commodum duximus indereconversentur, vel de his quae fidelium oblationibus accedunt re in EcResponsio sancti Gregorii papae urbis Romae. Sacra Scriptura testatur, quam te bene nosse non dubium est, et specialiter beati Pauli ad Timotheum epistolae, in quibstuduit qualiter in domo Dei conversari debuisset. Mos audio quod accedit, quatuor debeant fieri portiones; una videlicet episcopo et familiae propter hospitalitatem, atque susceptionem; alia clero; tertia pauperibus; quarta ecclesiis reparandis. Sed quia tua fraternitas monasterii regulis erudita seorsum
Abbreviated transcription (Latin):
donauit reuerentissimo antistiti uuil¬
homines qui ex sules uagabant᷑ recipere
latinae insula uituli marini. Est enim
locus undiq mari circũ datus p̃ter ab oc¬
cidente unde hab& ingressũ amplitu¬
dinis quasi iactus funde: qualis locus a la¬
tinis paeninsula a grecis sol& cherro¬
nesos uocari. Hunc ergo locũ cũ ac¬
cepis s& ep̃s uuilfrid fundauit ibi mona¬
steriũ ac regulari uita instituit. maxi¬
me ex his quos secũ ad duxerat fratrib
quod usq hodie successores eius tenere
noscunt᷑. Nam ipse illis in partib. an¬
nos .v. hoc est usq ad mortẽ ec gfridi
regis merito omnib: honorabilis. offici¬
um episcopatus & uerbo ex ercebat & o¬
pere : & quõ illis rex cũ p̃fata loci posses¬

Expanded text:
donavit reverentissimo antistiti Uildonavit reverentissimo antistiti Uilhomines qui exules vagabantur, recipere Latine Insula vituli marini. Est enim locus ille undique mari circumdatus praeter ab occidente, unde habet ingressum amplitudinis quasi jactus fundae: qualis locus a Latinis peninsula, a Graecis solet chersonesos vocari. Hunc ergo locum cum accepisset episcopus Uilfrid, fundavit ibi monasterium, ac regulari vita instituit, maxime ex his quos secum adduxerat fratribus: quod usque hodie successores ejus tenere noscuntur. Nam ipse illis in partibus annos quinque, id est, usque ad mortem Ecgfridi regis, merito omnibus honorabilis, officium episcopatus et verbo exercebat et opere. Et quoniam illi rex cum praefata
Abbreviated transcription (Latin):
derent Uerum ipsa die quo baptis¬
iecta prisca suꝑ sticione. ex sufflata
idolatria cor omniũ & caro omniũ
exultauerunt indm̃ uiuũ intellegen¬
tes eũ quiuerus ẽ ds̃. & interiorib se
bonis & exteriorib: caelesti gratia di¬
tasse Nam & antistes cũ uenisset in
ꝓunciã tẽpore quȩ ibi famis poenam
uider&. docuit eos piscando uictũ quae¬
rere. nãq mare & flumina eorum
piscib :abundabant. s & piscandi pe¬
ritia genti nulla nisi adanguilla sta
r&ib anguillarib: homines antistis
miser̃ inmare : & diuina se gratia iu
uante. mox caepere pisces diuersi
generis trecentos. quib: trifariã diui¬
sis .C. pauperib deder̃ .c. his a quibus
r&ia acceper̃ .c. in suos usus habebant.⁊
Quo beneficio multũ antistes corom¬
niũ in suũ conuertit amorẽ. & liben¬
tius eo p̃dicante caelestia sperare
caeperunt cuius ministerio tẽporalia bona
sumpser̃ Quo tẽpore rex aedil uua lach

Expanded text:
derent. Verum ipso die, quo baptisderent. Verum ipso die, quo baptisjecta prisca superstitione, exsufflata idolatria, cor omnium et caro omnium exultaverunt in Deum vivum: intelligentes, eum qui verus est Deus, et interioribus se bonis, et exterioribus caelesti gratia ditasse. Nam et antistes cum venisset in provinciam, tantamque ibi famis poenam videret, docuit eos piscando victum quaerere. Namque mare et flumina eorum piscibus abundabant; sed piscandi peritia genti nulla nisi ad anguillas tanretibus anguillaribus, homines antistitis miserunt in mare, et divina se juvante gratia mox cepere pisces diversi generis trecentos: quibus trifariam divisis, centum pauperibus dederunt, centum his a quibus retia acceperant, centum in suos usus habebant. Quo beneficio multum antistes cor omnium in suum convertit amorem, et libentius eo praedicante caelestia sperare coeperunt, cujus ministerio temporalia bona sumpserunt. Quo tempore rex Aedilualch
Abbreviated transcription (Latin):
eanfridi fratris ean heri : qui am bocum
suo populo xp̃iani fuere: c&erũ tota
ꝓuincia australiũ saxonũ diuini nomins
& fidei erat ignara Erat aut̃ ibi mo¬
nachus quidã denatione scottorũ uoca
bulo dicul. habens monasteriolũ ꝑ mo¬
dicũ in loco quiuocat᷑ bosanham: siluis¬
& maricircum datũ & in eo fr̃s .v. siuevi.¬
in humili & pauperi uita dño famulan¬
tes: sed ꝓuincialiũ nullus eorũ ł uitã
aemu lariuel p̃dicationẽ curabat au¬
dire Euangeli zans aut̃ genti ep̃s uiul
frid ñ solũ eã aberũna ꝑ p&uae dam¬
nationis. uerũ &adade infanda tẽpo
annis ante aduentũ eius in ꝓuinciam.
nulla illis in locis pluuia ceciderat. Un
de & fames a cerbissima plebẽ inuadeas.¬
quia sepe xl simul aut .L. homines in
aedia macerati ꝓcederent ad p̃cipi¬
ciũ aliquod siue ripam maris. &i une¬
tis misere manib: parit̃ omnes aut ruina
perituri. aut fluctib absorbendi decĩ¬

Expanded text:
Eanfridi, fratris Eanheri, qui ambo cum Eanfridi, fratris Eanheri, qui ambo cum suo populo Christiani fuere. Caeterum tota provincia Australium Saxonum divini nominis et fidei erat ignara. Erat autem ibi monachus quidam de namine Diculus, habens monasterium permodicum in loco qui vocatur Bosanham, silvis marique circumdatum; et in eo fratres quiili et paupere vita Domino famulantes. Sed provincialium nullus eorum vel vitam aemulari, vel praedicationem curabat audire. Evangelizans autem genti episcopus Uilfrid, non solum eam ab aerumna perpetuae damnationis, verum et a clade infanda  Al.,annis ante adventum ejus in provinciam, nulla illis in locis pluvia ceciderat, de fames acerbissima plebem prosquia saepe XL simul aut L inedia homines macerati processerunt ad praecipitium aliquod sive ripam maris, et vinctis misere manibus pariter omnes aut ruina perituri aut fluctib
Abbreviated transcription (Latin):
taniã rediit. Et si propt̃ amicicias me¬
a sua recipi ñ potuit. ñ tam̃ ab euange¬
litandi potuit ministerio cohiberi.
Si quidẽ diuertens ad prouinciã aus¬
traliũ saxonũ. quae pꝰcantuarios ad au¬
strũ & ad occidentẽ usq ad occidenta¬
les saxones ꝑtingit. Habens terrã fa¬
miliarũ VII miliũ. & eo adhuc tempore
pagãnicis cultib seruiebat. huic uerbũ
fidei & lauacrũ salutis ministrabat:¬
multo ante bapti latus in ꝓuincia mer¬
ciorũ p̃sente ac suggerente rege uulf¬
here a quo &iã egressus defonte. loco
filii susceptus ẽ Incuius signũ adopti¬
onis. duas illi ꝓuincias lonauit : uectã
uidelic& insulã . & meanuuarorũ ꝓuin¬
ciã ingente occidentaliũ saxonũ. Itaq
ep̃s concedente immo multũ gaudente
rege: primos ꝓuinciae duces ac milites
ceeram plebẽ uero tunt tempore
sequente baptizabant. Porro regina
nomine ea fae. insua idest uictiorũ pro¬
uincia fuerat baptihatic. Erat aut̃ filia

Expanded text:
taniam rediit; et si propter inimicitias mea sua recipi non potuit, non tamen ab evangelizandi potuit ministerio cohiberi: siquidem divertens ad provinciam Australium Saxonum, quae post Cantuarios ad austrum et ad occidentem usque ad Occidentales Saxones pertingit, habens terram familiarum septem millium, et eo adhuc tempore paganis cultibus serviebat; huic verbum fidei et lavacrum salutis ministrabatmulto ante baptizatus in provincia Merciorum, praesente ac suggerente rege Uulfehre, a quo etiam egressus de fonte, loco filii susceptus est: in cujus signum adoptionis, duas illi provincias donavit, Vectam videlicet insulam, et Meanvarorum provinciam in gente Occidentalium Saxonum. Itaque episcopus, concedente, imo multum gaudente rege, primos provinciae duces ac milites caeteram plebem, vel tunc, vel tempore sequente baptizabant. Porro regina nomine Eabae  Al., Eahae in sua, id est, Huicciorum provincia, fuerat baptizata. Erat autem filia
Abbreviated transcription (Latin):
Timui propter reuerentiam tuam. ne
forte nimium conturbareris. & tam̃
hanc consolationem habeas . qđ in dieb
tuis haec plaga non suꝑueni&
Qua dȩ uulgata uisione. aliquantulũ
loci accolae paucis diebus timere. &
seipsos intermissis facinoribus casti¬
gareceperunt. Uerum post obitũ
ipsius abbatissae redierunt ad pris¬
tinas sor des. Immo sceleratiora fe¬
cer̃ & cum dicerent pax & securitas.
ex timplo praefatae ultionis poena
smultati. Quae mihicuncta sic eẽ
facta reuerentissimus meus con¬
presbiter edgis referebat: quitunc
in illo monasterio degebat. Postea
aut̃ discedentibus inde obdesola¬
tionem plurimis in colarum . in nr̃o
monasterio plurimo tempore conũ¬
satus. ibidemq defunctus est. Haecꝰ
ideo nrãe hrstoriae inserenda esse¬
credidimus. ut admoneremus lecto¬
nos tempore aliquo carnis in lecebris
seruientes. minus que dĩ iudicium
formidantes. repentina eius ira cor¬
ripiat. ł temporalibus dãnis iuste

Expanded text:
« Timui propter reverentiam tuam, ne « Timui propter reverentiam tuam, ne forte nimium conturbareris; et tamen hanc consolationem habeas, quod in diebus tuis haec plaga non superveniet. » Qua divulgata visione, aliquantulum loci accolae paucis diebus timere, et seipsos intermissis facinoribus castigare coeperunt. Verum post obitum ipsius abbatissae redierunt ad pristinas sordes, immo sceleratiora fecerunt. Et cum dicerent, Pax et securitas, extemplo praefatae ultionis sunt poena multati. Quae mihi cuncta sic esse facta reverentissimus meus compresbyter Aedgils referebat, qui tunc in illo monasterio degebat. Postea autem discedentibus inde ob desolationem plurimis incolarum, in nostro monasterio plurimo tempore conversatus ibidemque defunctus est. Haec ideo nostrae Historiae inserenda credidimus, ut admoneremus lectonos tempore aliquo carnis inlecebris servientes minusque Dei judicium formidantes, repentina ejus ira corripiat, et vel temporalibus damnis juste