comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ellem tibi Euriale morez gerere Iteꝙ ut
petis̃ amoris mei ꝑticipẽ facere Inam id tua ro¬
bilitas meretur set mores tui deposcuut ut in¬
cassũ non ames taceo qtũ mihi ꝑlaceat fo ima
tua et plena benignitate facies Sed mihi nõ ẽ
usu te ut diligã noscome ipsã si amare incipi¬
am nec modũ nec regulam serurbo tuhic diu
esse nõ potes nec eꝑo te posiꝗ̃ in ludũ uencn
possem carere.tu me nolles abducere et ego no¬
lem manere. mouent me multar exẽpla que ꝑ¬
egrinos aitiantes delerte sunt ne tuũ morẽle¬
quar. lasõ Medeã decepit. cuius auxilio uigilẽ
interemit draconẽ Et uellus aureũ asportauit.
Fradendus erat Theseus in escã M motauro.
Sed Adriane cõsilio fretus euasit. Illã taniẽ de¬
sertã apud insulã dimisit. Quid Dido infelix
que ꝓfugũ recepit Eneã. Nc̃ne illi peregrinus
amor interitũ dedit. Scio ꝗͣtũ ꝑiculi sit amorẽ
extraneum admittere. nec me tantis obiciã dis¬

Expanded text:
ellem tibi, Euriale, morem gerere teque, ut petis, amoris mei participem facere. Nam id tua nobilitas meretur et mores tui deposcunt, ut incassum non ames. Taceo quantum mihi placeat forma tua et plena benignitatis facies, sed mihi non est usui te ut diligam. Nosco me ipsam: si amare incipiam, nec modum, nec regulam servabo. Tu hic diu esse non potes, nec ego te, postquam in ludum venerim, possum carere; tu me nolles abducere et ego nollem manere. Monent me multarum exempla que, peregrinos amantes, deserte sunt, ne tuum amorem sequar. Iason Medeam decepit cuius auxilio vigilem interemit draconem et vellus aureum asportavit. Tradendus erat Theseus in escam Minotauro, sed Ariadne consilio fretus, evasit, illam tamen desertam apud insulam deseruit. Quid Dido infelix que profugum recepit Eneam? Num illi peregrinus amor interitum dedit? Scio quantum periculi sit amorem extraneum admittere, nec me tantis obiiciam dis
Abbreviated transcription (Latin):
los tuctur. egros solatur. pauperibus subuemt.
ui.d ias lũ tat: nulli in ligenti deest. ũitus ẽus
quasi Socraticus semper est idem In adueisia
fortez animum prebet. nulla fortuna ufflatur.
Uersutias nõ ut exerceat sed ut caueat qͥs lib
nouit Iciuibus dilectus est ꝑegrinis amatus :
n illi odios us est Inulli grauis. At homo tãtar
uirtutum Icur nunc rem leuiusculum exigat nõ¬
scio. Illud scio nibil illi me negare fas est.cum
namq dum Senis essem unice dilexi Inec dimi¬
nutus est amor qͣuis seꝑatus sit.Is quoq cum
esset ceteris nature dotibus preditus Itamen
hoc maxĩe dono pollebat sut nullis erga se steri¬
lem amoremesse siheret.Huius ergo rogatus
noncensui respuendos.scripsiq duorum aman
eras et si uer his auribus hausi oꝑom amori dde¬
nihil ibi amatorie gestũ esse te inscio putant.
Ideohstoriam hanc ut legas precor. et an uera
scripserim uideas. nec remĩsci te pudeat si ꝗd

Expanded text:
los tuetur; aegros solatur; pauperibus subvenit; los tuetur; aegros solatur; pauperibus subvenit; viduas iuvat; nulli indigenti deest. Vultus eius quasi socraticus, semper est idem. In adversis fortem animum praebet; nulla fortuna inflatur: versutias, non ut exerceat, sed ut caveat, quaslibet novit: civibus dilectus est, peregrinis amatus; nulli odiosus est, nulli gravis. At, homo tantarum virtutum, cur nunc rem leviusculum exigat? nescio. Id scio, nihil mihi illi negare, fas esse. Eum namque, dum Senis essem, unice dilexi; nec diminutus est amor, quamvis separatus sit. Is quoque, cum esset caeteris naturae dotibus praeditus, tamen hac maxime pollebat, ut nullius, erga se sterilem esse amorem sineret. Huius ergo rogatus non censui respuendos, scripsique duorum amanteras et, si verum his auribus hausi, operam amori deNihil ibi amatoriae gestum, te inscio, putant. Ideo, historiam hanc ut legas, precor et an vera scripserim, videas; nec reminisci te pudeat, si qu
Abbreviated transcription (Latin):
est omnia.Inter mortales nullum ⁊cdhuc noui.
cuii paticiora ꝗͣ hinc defurrint.quid qđ minut is¬
sima et iam didicit quasi alter. Appelles sic pin¬
git. nichilmendatius est. nichil lucidius qͥ sua
manu scripti codices. Sculpit ut Praxiteles.
nec medicine ignarus est.Adde uirtutes mora¬
les q̃ alias regunt ducuntq. Noui meis diebus
plerosq: studus litterarum deditos disciplinis
qui admodum habundabant. Sed hi nihil ciui li¬
tatis habebant.nec rem publicam nec domesti¬
cam regere norant.Stupuit paꝑllarien. et furte
uillicum accusauit.qui Suem fetam undecim
porcellos. asinam unum dũtaxat enixam pullũ
retulerat.Gomitius Mediolane ñ.grauidum
sc putauit diuq partum ueritus est quia se ux¬
or ascendit. Hy tamen iuris maximũ iumen ha¬
biti sunt In aliis p̃terea uelfastum uel auariciẽ
ĩuenes Hic perliberalis ẽ plena illi semꝑ cemus
est honestis hospitibus. nulli aduersus ẽ.pi ppil¬

Expanded text:
est omnia inter mortales. Nullum adhuc novi, est omnia inter mortales. Nullum adhuc novi, cui pauciora, quam huic defuerint. Quid? quae minutissima etiam didicit. Quasi alter Apelles, sic pingit. Nihil emendatius, nihil lucidius, quam sua manu scripti codices. Sculpit ut Praxiteles, nec medicinae ignarus est. Adde virtutes morales, quae alios regunt ducuntque. Novi meis diebus plerosque studiis litterarum deditos, disciplinis qui admodum abundabant, sed hi nihil civilitatis habebant, nec rem publicam, nec domesticam regere norant. – Stupuit Paglarensis et furti villicum accusavit, qui suem fetam undecim porcellos, asinam unam dumtaxat enixam pullum retulerat. Bonitius Mediolanensis gravidum se putavit, diuque partum veritus est, quia se uxor adscendit. Hi tamen iuris maximum lumen habiti sunt. In aliis praeterea vel fastum, vel avaritiam invenies; hic perliberalis est. Plena illi semper est domus honestis hospitibus. – Nulli adversus est; pupil
Abbreviated transcription (Latin):
S. nẽsi⁊ cõtetraneus meus Uir tum mitis inge
rus ne simlxereo duos amantes ut sibi describe¬
rem rogatũ me his diebus effecit. nec referte
dixit rem ueram agerem :an more poetico fin¬
ꝑxrẽ nescis qui uir siet mrabere si tibi hominẽ
expenIam. Nihil ei p̃ter formã natura inuidit
ris utriusq consultus. hystonas omnes nouit:
poetice peritus est. carmẽ facit et latinũ et tus¬
cłi. philosophic tam scius ꝗͣ plato Geometer
quasi boctius In numeris macrobio similis. null¬
un inst ramentũ ignorat musicũ. Agriculturã
Duti iuue nili adhuc stabant in cor pore. uires:
alter Eutellus erat luctandi magister nõ cursũ
non saltu. non cestu poterat superari. Preciosi¬
ora sunt interdum parũi corporis uascula. ut gẽ¬
me lapilliq testantur.Nec abre fuerit illud in
hunc referriquod de Thideo scribit Statius.
maior in exiguo regnabat corpore uirtus.Die
formam huic homini et immortalitatem si de¬
dissent Isetiam erat deus.Sedd nemo sortitus

Expanded text:
Senensis, conterraneus meus, vir tum mitis ingenrusne sim, haereo: duos amantes sibi ut describerem, rogatum me his diebus fecit; nec referre dixit, rera veram agerem, an more poetico fingerem. Scis qui vir sit? Mirabere si tibi hominem expendam. Nihil ei, praeter formam, natura invidit ris utriusque consultus; historias omnes novit; poeticae peritus est. Carmen facit et latinum et tuscum; philosophiae tam scitus est quam Plato; geometer quasi Boethius; in numeris Macrobio similis; nullum instrumentum ignorat musicum; agriculturam Dum iuvenili adhuc stabant in corpore vires, alter Entellus erat luctandi magister. Non cursu, non saltu, non caestu poterat superari. Pretiosiora sunt interdum parvi corporis vascula; ut gemmae, lapillique testantur. Nec ab re fuerit et illud in hunc referre, quod de Tydeo scribit Statius: «Maior in exiguo regnabat corpore virtus». Dii formam huic homini et immortalitatem si dedissent: is etiam erat deus. Sed nemo sortitus
Abbreviated transcription (Latin):
di ocium Inueni mestã Lucreciã. at ubi te no¬
mino tuasq: litteras dedo hilarem uultũ fecit
miliesq papup basauit.ne dubita moxq: resfõ¬
sum dabitur Et abiens uetula cauit ne ampius
ĩueniretur. ne ꝓ uerbis referret uerbera Lucte¬
cia uero postꝗͣ anus euasit.fragmenta ꝑquirẽs
epistole. ꝑticulas quasq suo loco reposuit et la¬
cera Aba cõtexuit lamq legibilẽ cyrographũ
lata est tandem ĩuolutũ sindenẽ. intet p̾ciosa
iocalia collocauit. et nũc hoc repetens. nunc il¬
iud uerbuĩ maoirẽ horatim biebat morẽ Eu

Expanded text:
di otium. Inveni mestam Lucretiam, at ubi te nodi otium. Inveni mestam Lucretiam, at ubi te nomino tuasque litteras dedo, hilarem vultum fecit milliesque papirum basiavit: ne dubita, mox responsum dabit”. Et abiens vetula cavit ne amplius inveniretur, ne, pro verbis, referret verbera. Lucretia vero, postquam anus evasit, fragmenta perquirens epistole, particulas quasque suo loco reposuit et lacera verba contexuit iamque legibile cirographum lata est tandemque involutum sindone, inter pretiosa iocalia collocavit. Et nunc hoc repetens, nunc illud verbum, maiorem horatim bibebat amorem Eu
Abbreviated transcription (Latin):
bellas amatorias ferres Irecede otius uenefica
tuasq lrãs tecũ defer simo da ut lacerẽ igniq
dedam Iarripiensꝙ papirũ in ꝑtes diuersas sei¬
dit Et calcatam sepe pedibus atq consputam
in cinerem comecit. At sic de te ait isummi
supplicium lena deberet signi ꝗͣ uita dignior
Sed abi otius ne te uir ofsendat meuset
quas tibi temisi Ide te poscat penas: caueteq:
almodum Ine ante conspectum redeas meum
Timuisset ala mulicr.sedhec matrcnar noue¬
rat mores.⁊ intra se inꝗt Nũc uis maxime ꝗa
te nolle ostendis.moxq: ad illã parce ait domi¬
na.putaui me bene facere tibiq cõplacitũ irĩ.
si secus est daueniã imprudencie mee.Si nõ uis
redeam.parebo.tuquẽ despiclas.ematorẽ uid¬
bis. Atq his dictis e cõspecturecessit Euria¬
loq ĩuento.tespira inꝗt felix amator.plus a¬
mat mulier ꝗͣ amatur.sed nunc nõ fuit rescribẽ¬

Expanded text:
bellas amatorias ferres. I otius venefica bellas amatorias ferres. I otius venefica tuasque litteras tecum defer, imo da ut lacerem potius ignique dedam”. Accipiensque papirum in partes diversas scidit et calcatam sepe pedibus atque consputam in cinerem coniecit. “At sic de te” ait “sumi suplicium lena deberet, igne quam vivo dignior. Sed abi otius, ne te vir inveniat meus, et, quas tibi remisi, de te poscat penas cavetoque admodum ne ante conspectum redeas meum”. Timuisset alia mulier, sed hec matronarum noverat mores et intra se inquit: “Nunc vis maxime quia te nolle ostendis”. Moxque ad illam: “Parce,” ait “domina, putavi me benefacere tibique complacitum iri. Si secus est, da veniam imprudentie mee. Si non vis ut redeam, parebo: tu quem despicias amatorem videris”. Atque his dictis e conspectu recessit Eurialoque invento: “Respira,” inquit “felix amator, plus amat mulier quam amatur. Sed nunc non fuit rescriben
Abbreviated transcription (Latin):
hoc si dicas uiuo set felix uiuo Si negas exting¬
uit̃ cori.ieũ qd te magis q̃ me amat. Ego me
tibiet tue cõmendo fidei. Uale anime et uite
suosidium mee
Has ubi gẽma signatas accepit lena fest inõ
gradu Lucreciã poscit. eaꝙ sola intienta hanc
inꝗt epłã tibi tota cesarea nobilior et pot ẽti¬
or curia mittit amator. ut q te sui misereatur
magnis p̃cibus rogat. Erat lenocinio nõta mũ¬
lier nec id Lucreciã latebat ꝑmolesteq tulit.
Infamẽ femirã ad se mitti iussit Iat q in eam
uersa que te ait scelesta in hãc domũ audacia
duxit. que te dementia mneã adire presentiã
suafit. Tu nobiliũ edes ingredi. tu matronas
temptare potentes Et uiolare audes legit imas
faces uix me cõtineo Iꝗn ca: illos inuoluem tu¬
os. tumihi des lrãs. tume alloquaris. tu me re¬
spicias. nłi plus qđ̃ me deceł attenderẽ q̃ qd̃
tibi cõuenit efficerẽ hodie ne posi hac unꝗ̾ tã¬

Expanded text:
Hoc si das, vivo et felix vivo. Si negas, extingHoc si das, vivo et felix vivo. Si negas, extinguitur cor meum quod te magis quam me amat. Ego me tibi et tue commendo fidei. Vale, anime mi et vite subsidium mee. Has ubi gemma signatas accepit lena, festino gradu Lucretiam poscit, eaque sola inventa: “Hanc” inquit “epistolam tibi tota cesarea nobilior et potentior curia mittit amator utque sui te misereat magnis precibus rogat”. Erat lenocinio notata mulier, nec id Lucretiam latebat permolesteque tulit infamem feminam ad se mitti atque in eam versa: “Que te” ait “scelesta in hanc domum audacia duxit? Que te dementia meam adire presentiam suasit? Tu nobilium edes ingredi, tu matronas temptare potentes et violare audes legitimas faces? Vix me contineo quin capillos involem tuos. Tu mihi des litteras? Tu me alloquaris? Tu me respicias? Nisi plus quod me decet attenderem, quam quod tibi convenit, efficerem hodie ne posthac unquam ta
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimis madidus iet que te uidente emisi sus¬
piria ifer benigne te p̃corsi me tibi apeno sce¬
pit ine decus tiu uinctũq tenet eximia squa
omnibus pietas uenusi at is gratia Quidesset
amor ante het nesciu Tume cupidinis impio
Subiecisti pugnaui du fateor uolentã ut ettu¬
S: remdonum̃ sed uicit meos conatus splẽcor
tis uictrunt oculoꝵ radnsꝗbus es sole potẽ¬
tior scoptiuo sum tuo / nec um mei attplus
compos sum scu mihs et somnu̾ et cibi usu ab¬
stulisti Ite dies noctesq amo te desidero te
uoco Ite expecto de te cogito sin te spero /de
te me oblecto tuus est aĩmus tecũ sum totus
tume sola seruare potes Isolac perdere. Elige
horꝑ alterp. Et qd mente habeas rescribe, nec
durior erga me uerbis esto q̃ fueris oculis a¬
bus me colligasti. nõ peto rem grandẽ iut allo¬
quendi te copiã habeã postulo. hoc tantũ uolũt
hee lrẽ Iut que nunc scrbodicere possim corã.

Expanded text:
lacrimis madidus, et que te vidente emisi suslacrimis madidus, et que te vidente emisi suspiria. Fer benigne, te precor, qui me tibi aperio. Cepit me decus tuum vinctumque tenet eximia, qua omnibus prestas, venustatis gratia. Quid esset amor antehac nescivi, tu me cupidinis imperio subiecisti. Pugnavi diu, fateor, violentum ut effugerem dominium, sed vicit meos conatus splendor tuus, vicerunt oculorum radii quibus es sole potentior. Captivus sum tuus, nec iam mei amplius compos sum, tu mihi et somni et cibi usum abstulisti. Te dies noctesque amo, te desidero, te voco, te expecto, de te cogito, te spero, de te me oblecto, tuus est animus, tecum sum totus, tu me sola servare potes solaque perdere. Elige horum alterum et quid mentis habeas rescribe. Nec durior erga me verbis esto quam fueras oculis quibus me colligasti. Non peto rem grandem: ut alloquendi te copiam habeam, postulo. Hoc tantum volunt he littere, ut que nunc scribo dicere possim coram.
Abbreviated transcription (Latin):
gio bella iuuẽtus Timidi cerui prelia poscunt
el cõcepti furoris dant signa mugientes surun¬
tur hircaũt tigres. Uulinficrs aper dentes acu¬
it Ipem qu at iunt terꝑa. leones. cum uenit im or
Iaedent insanie ponti belue nichilĩt. une est nihil
amotem neꝑatũ odium parit. cum iulsit amor
Iuuenũ feroces cõcitat flimmnas senibus ꝙ fes¬
sis tursus extirctos ⁊euocat calores uirginum
gnocofent igne pectus. Quidd ergo naturele¬
sibus retutat. Omnia uincit:mor et nos cedda¬
mus amori.Hec ubi fumta sunt Lenam que¬
ut cui ceras ad nuptã feiendas cõmittat. nsus
huic fidus comes erat harum reꝵꝑ calidus magis¬
ter hic pronũciam suscipit. muliereulim q con¬
ducit cui lrẽ cõmietũtm in hanc srĩam scripte.
mili salutis copra foret. Sed cmmns tũsalus tũ
uite spes mee ex te pẽdet. Ego te magis q̃ me
diligo nec te puto latere meũ adore lesi pec¬
toris iudex tibi esse potuit uuitus meus sepe

Expanded text:
gio bella iumentum, timidi cervi prelia poscunt gio bella iumentum, timidi cervi prelia poscunt et concepti furoris dant signa mugientes, uruntur Hircane tigres, vulnificus aper dentes acuit, Peni quatiunt terga leones. Cum movit amor, ardent insane Ponti bellue. Nihil immune est, nihil amori negatum: odium perit cum iussit amor. Iuvenum feroces concitat flammas senibusque fessis rursus exstinctos revocat calores, virginum ignoto ferit igne pectus. Quid ego nature legibus renitar? Omnia vincit amor, et nos cedamus amori”. Hec ubi firmata sunt, lenam querit cui ceras ad nuptam ferendas committat. Nisus huic fidus comes erat, harum rerum calidus magister. Hic provinciam suscipit mulierculamque conducit cui littere committuntur in hanc sententiam scripte: mihi salutis copia foret. Sed omnis tum salus, tum vite spes mee, ex te pendet. Ego te magis quam me amo, nec te puto latere meum ardorem. Lesi pectoris iudex tibi esse potuit vultus meus, sepe
Abbreviated transcription (Latin):
plexibus. excuset quis poetam ut laxioris uite
cult orem. Quid d philosophis dicemus discipli¬
narum magistris. et artis bene uiuendi precep¬
toribus. Aristotilem tanꝗ̃ equum mulier ascẽ¬
dit freno cͣohercuit. ⁊ calc iribus pupugit.Dus
equa potestas est Cezarum.Non est ueriz qđ
uulgo dicitur non bene cõueniunt nec in una se¬
de morãtur maiestas et amor.Quis maior est
amator ꝗ noster Cesar quotiens hic amori ope¬
ram dedit MHerculem dicunt qui fuit fortissi¬
mus et certa deor soboles pharetris et leonis
spolio positus colũ snscepisse passimꝙ aptari
digitis smaragdos et dare legẽ rndibus capillis
et manu qua clauã gestare solebat ꝓperãte fu¬
so duxisse fila naturalis est hec passio.Sentit
ignes genus aliger nã niger a uiridi turt̃ ama t᷑
aue set uariis albe iũguntur sepe colibe Si uer¬
bor memini que ad Pharonẽ siculũ scribit Sa¬
pho. quid quadrupedes referã mouet ꝓ coniu¬

Expanded text:
plexibus. Excuset quis poetam ut laxioris vite plexibus. Excuset quis poetam ut laxioris vite cultorem; quid de philosophis dicemus, disciplinarum magistris et artis bene vivendi preceptoribus? Aristotelem, tanquam equum, mulier ascendit, freno cohercuit et calcaribus pupugit. Diis equa potestas est Cesaris. Non est verum quod vulgo dicitur: non bene conveniunt, nec in una sede morantur, maiestas et amor. Quis maior est amator quam noster Cesar? Quotiens hic amori operan dedit? Herculem dicunt, qui fuit fortissimus et certa deorum soboles, pharetris et leonis spolio positis, colum suscepisse passumque aptari digitis smaragdos et dari legem rudibus capillis et manu, que clavam gestare solebat, properante fuso duxisse fila. Naturalis est hec passio. Sentit ignes genus aligerum. Nam niger a viridi turtur amatur ave et variis albe iunguntur sepe columbe, si verborum memini que ad Phaonem Siculum scribit Sapho. Quid quadrupedes referam? Movet pro coniu
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑ omĩa mẽtire t̃ semeltantũ adorsus eurialũ
Oꝗhis dilectuses ait feĩs si scires. nec illi ꝗd
hoc esset q̃renti ultra respõdit.et Eurialus cer¬
to cupidinis arcupercussus nullam mẽbris qui¬
ctem dabat.Igne furtiuo populante uenas :qui
totas penitus uorabat medullas. Non temen
Soziã nouit nec Lucretie missum putauit. Ut
omnes minus spei habemus ꝗ̃ cupiditatis.Hic
ubi arderc se uidit diu prudẽtiam suã miratus
est seq multotiẽs increpauit. En Euriale quid
sit amoris imperiũ nosii. Longi luctus breues
risus. Parua gaudia magni metus.Semper mo¬
titur nunq̃ mortuus est qui amat. quid tu te
hus nugis immisceãs. Iterum at cum se frisi rã
niti uideret. quid tandem aĩt in cassum miser
anori repugno. Non me licebit quod Iulium
licuit. quod Alexandrum.quod Hanmbalem.
Sed ꝗ uiros armatos refero. Aspice poetas.
pependit. dum se muliercule sperat usurp.Am¬

Expanded text:
ne per omnia mentiretur, semel tantum adorsus Eurialum: ne per omnia mentiretur, semel tantum adorsus Eurialum: “O quam hic dilectus es,” ait “si scires”. Nec illi quid hoc esset querenti ultra respondit. At Eurialus, certo cupidinis arcu percussus, nullam membris quietem dabat, igne furtivo populanti venas qui totas penitus vorabat medullas. Non tamen Sosiam novit, nec Lucretia missum putavit. Ut omnes minus spei habemus quam cupiditatis, hic ubi ardere se vidit, diu imprudentiam suam miratus est seque multotiens increpavit: “En, Euriale, quid sit amoris imperium nosti: longi luctus, breves risus, parva gaudia, magni metus. Semper moritur et nunquam mortuus est qui amat: quid tu te his nugis inmisces iterum?" At, cum se frustra niti videret, – "quid tandem", ait, "incassum, miser amori repugno? Num me licebit quod Iulium non licuit, quod Alexandrum, quod Hannibalem? Sed quid viros armatos refero? Aspice poetas! pependit, dum se muliercule sperat usurum am
Abbreviated transcription (Latin):
sulendũ est. Fallax sepe fama est q̃ malomelior
bono peior nõnunꝗͥ datur. Temptemus hũc Eu¬
trialũ et amori operã dẽmus meus erit ssie la¬
bor Itibiq in fallor t̃em cõfeUi dalo his diclis
incensũ animũ inflãmauit amore Ispemq dedit
dubie mẽti. sed nõ illi animus erat ut qd dixc̃at
esset facturus. differre animum fcmine qrere¬
bat. furoremꝙ minuere.ut sepe tempus extin¬
guit flãmas et adimit egritudinẽ dies. Exisiima¬
uit Sozia falsis gaudis puellam ꝓducere donec
uelcesar abiret uelmens illus mut are t̃ ine si ue¬
fasset alius nũcius querere t̃ aut ĩ se manus tu¬
lier iniceret. Sepe igi t̃ ire atꝙ redire se finxit
et illũ gaudere amore suo et tẽpus ydoreũ que¬
rere quo inuicẽ affali possint.dixit interdũ rõ
fuisse loquendi oportunitatẽ. nõnunꝗ̾ se mitti
extra urbem studuit satq: in reditũ gardia dis¬
tulit. sic diebus multis egrotũ pauit animũ et

Expanded text:
sulendum est. Fallax sepe fama est que malo melior, sulendum est. Fallax sepe fama est que malo melior, bono peior nonnunquam datur. Temptemus hunc Eurialum et amori operam demus: meus erit iste labor tibique, ni fallor, rem confectam dabo”. His dictis incensum animum inflammavit amore spemque dedit dubie menti, sed non illi animus erat ut quod dixerat esset facturus. Diferre animum femine querebat furoremque minuere, ut sepe tempus extinguit flammas et adimit egritudinem dies. Existimavit Sosias falsis gaudiis puellam producere, donec vel Cesar abiret, vel mens illius mutaretur, ne, si negasset, alius nuntius quereretur aut in se manus mulier iniceret. Sepe igitur ire atque redire se finxit et illum gaudere amore suo et tempus idoneum querere quo invicem affari possent. Dixit interdum, non fuisse loquendi oportunitatem, nonnunquam se mitti extra urbem studuit atque in reditum gaudia distulit. Sic diebus multis egrotum pavit animum et,
Abbreviated transcription (Latin):
futorem. teq ipsam adiuua spars sanitatis est
uelle sanari. Tum Lucretia cmnis apud me in¬
gemum reliquid pudor.parehotibi Sozia amo¬
rem qui regi nõ uult uncam. unicum effugium
est huius mait morte ut preertaz nephas. Ex¬
territus hac uoce Sozias moderare inquit bera
mentis esfere impetus Icoherce animos Inunc
uita es digna qula te nece dignam putas: decre¬
tum est ait Luc retia moriadissum sce lus col¬
lat ini ux or ꝑladio uindicauit Iego hõestius mor¬
te preueniam cõmittẽdum Igenus let: quero
laqneo ferro :precipitio sueneno Iuendicare ca¬
stitatem licet. unum horpagrediar. Nõ patiar
inquit Soz as ,ait Lucretia siquis mori consti¬
tint prohiberi non potest. porcia catonis filia
mortuo bruto cũ ferrũ sibi subtractũ esset car¬
bones ardẽtes ebibit.Si tam ꝓteruus inquit
Sozias incubit mẽti furor tue uite ꝗͥ fame con¬

Expanded text:
furorem teque ipsam adiuva. Pars sanitatis est furorem teque ipsam adiuva. Pars sanitatis est velle sanari”. Tum Lucretia: “Non omnis” ait “ingenium relinquit pudor, parebo tibi, Sosia: amorem qui regi non vult vincam. Unicum effugium est huius mali, morte ut prevertam nefas”. Exterritus hac Sosias voce: “Moderare,” inquit “hera, mentis effrene impetus, coherce animos: nunc vita es digna quia te nece dignam putas”. “Decretum est” ait Lucretia “mori. Admissum scelus Collatini uxor gladio vindicavit. Ego honestius morte preveniam committendum. Genus leti quero: laqueo, ferro, precipitio, veneno vendicare castitatem licet, unum horum aggrediar”. “Non patiar,” inquit Sosias. At Lucretia: “Si quis mori constituit, prohiberi non potest.” ait. “Portia Cathonis, mortuo Bruto, cum ferrum sibi subtractum esset, carbones ardentes ebibit”. “Si tam protervus” inquit Sosias “incubat menti furor tue, vite quam fame con
Abbreviated transcription (Latin):
des Isolaq tui generis eris adultera.tutũ esse
facinus reris. mille circa te oculi sunt. nõ sinet
genitrix ocultum scelus Inon uir non cognati
non ancille Ierui ut taceant Iumenta lequen t̃
et canis et postes et marmora te accusabunt.
atq: ut celes omnia qui uidet omnia ce lare non
potes dcum.quid pena presens conscic.mẽtis
pauor et animus culpa plenus.seq ip̃m timẽs
mente casta hofridũ metue concubitus reucs
miscere talamis mariti.Scio rectum esse quod
dicis requlit Lucretia led furor coeit sequi pe¬
io: a: scit anĩmus qͥntũ precipiciũ instat set ruit¬
sclens. uincit et regnat furorI potensqmente
tota domina t̃ amor.Stat sequi quod regimẽ
amoris iubet. nimis heu nimis relictata sũ fru¬
stra perfer si mel te miseret nũcium. Ingemu¬
it super his Sozias per que has dixit cauas sene¬
ctutec omas fessumq curis pectus et fida que¬
prebui generi tuo seruitia precor suplex siste

Expanded text:
des solaque tui generis eris adultera? Tutum esse des solaque tui generis eris adultera? Tutum esse facinus reris? Mille circa te oculi sunt. Non sinet genitrix occultum scelus, non vir, non cognati, non ancille. Servi ut taceant, iumenta loquentur et canes et postes et marmora te accusabunt; atque, ut celes omnia, qui videt omnia celare non potes deum. Quid pena presens, conscientie mentis pavor et animus culpa plenus seque ipsum timens? mente casta horridum; metue concubitus novos miscere thalamis mariti”. “Scio rectum esse quod dicis,” retulit Lucretia “sed furor coiora. Scit animus, quantum praecipitium instat et ruitciens. Vincit et regnat furor potensque mente tota dominatur amor. Stat sequi, quod regnum iubet Amoris. Nimis, heu! nimis reluctata sum frustra. Perfer, si mei te miseret, nuntium". Ingemuit super his Sosias "Perque has", dixit, "canas senectae comas, fessumqprebui generi tuo, servitia, precor supplex: siste
Abbreviated transcription (Latin):
flãmis Inec illũ obliuisci nec mihipacẽ possũ da¬
re nisi ei me facionotã. Perge oro soza cõueni
Eurialũ dic me ipsum amare Inil uolo ex te am¬
plius nec tu frustrahoc nunciũ facies. Quid
audio refert Sozias Eccine me f lagicia facere
aut cõgitarẽ hera. prodã nc̃ c̃go dominũ lũq
senex incipiam fallere Iquod Iuuenis abhorrui
qunpocius clara progenies huius urbis: extir¬
pa nephandas flãmas e casto pectore Ine obseq̃¬
re dire spei extingue ienem.Non egre amorẽ
pellit qui primis obstat ĩsultibus Iqui dulce ma¬
lum blandiẽdo nutrit Iduri et insolẽtis demini
seruituti se dat. nec cum uult excutere iugum
potest. Quid si hoc resciret maritus. heu qui¬
bus illo re laceraret modis.nullus diu latere xo¬
test amor. Tace inquit Lucretia.niballoci ter¬
rori est Inixltimet qui nõ timet moriiquem¬
cunq dederit exitum casus feram. Quo mi¬
sera pergis Sozias retulit Idcmum infamẽ red¬

Expanded text:
flammis, nec illum oblivisci nec mihi pacem possum daflammis, nec illum oblivisci nec mihi pacem possum dare, nisi ei me facio notam. Perge, oro, Sosia, conveni Eurialum, dic me ipsum amare: nil volo ex te amplius, nec tu frustra hoc nuntium facies”. “Quid audio,” refert Sosias “heccine me flagitia facere aut cogitare, hera? Prodamne ego dominum meum iamque senex incipiam fallere quod iuvenis abhorrui? Quin potius, clara progenies huius urbis, exturba nefandas flammas e casto pectore, ne obsequere dire spei. Extingue ignem: non egre amorem pellit qui primis obstat insultibus. Qui dulce malum blandiendo nutrit, duri et insolentis domini servituti se dat, nec cum vult excutere iugum potest. Quid si hoc rescierit maritus? Heu, quibus te ille laceraret modis? nullus diu latere potest amor”. “Tace,” inquit Lucretia “nihil loci terrori est, nihil timet qui non timet mori. Quemcunque dederit exitum casus feram”. “Quo misera pergis,” Sosias retulit, “domum infamem red
Abbreviated transcription (Latin):
uolo respice deorsũ ex fenestra Ubinam gen¬
tium inuentus est huic similis Iuide ut omẽs ca¬
lamistrati sunt crecti eminentibus humeris.
Aspice cesareos et madido cirro contortoscri¬
nes.O quales facies omnes lactea colla ferũt
ꝗ̃ terra nostra ꝓducat. Semen hoc deor Iaut
celo missa ꝓgenies. O si mihi exhis uirũ fortu¬
na dedisset Inisi testes oculi essent nurꝗͣ tibĩ
hec narranti credidissẽ. Et si fama fuisset cmĩ¬
bus gentibus prestare germanos Icredo subiec¬
tam botee plagam ex frigore maero albedinẽ
mutuari. Sed nesti tualiquos. q̃pliimos inꝗt
Sozias. tum Lucrecia Ifranconẽ Eurialũ nosti
tanq̃ me ait Sozias Cur tamẽ hoc rosas dicã
inquit Lucrecia. scio q in apertũ nõ ibit.hanc
spem mihi tua bonitas facit Ex has qui Cesari
adstant Inemo est mihi Eurialo gratior In hũc
animus meus cõmotus est Inescio ꝗbus e xuror

Expanded text:
volo. Respice deorsum ex fenestra, ubinam genvolo. Respice deorsum ex fenestra, ubinam gentium inventus est huic similis? Vide ut omnes calamistrati sunt, erecti, eminentibus humeris? Aspice cesareos et madido cirro contortos crines. O quales facies! Omnes lactea colla ferunt,quam terra nostra producat. Semen hoc deorum est, aut celo missa progenies. O, si mihi ex his virum fortuna dedisset! Nisi testes oculi essent, nunquam tibi hec narranti credidissem, etsi fama fuerit omnibus gentibus prestare Germanos. Credo subiectam Borree plagam ex frigore magno albedinem maturari. Sed nosti tu aliquos?”. “Quam plurimos” inquit Sosias. Tum Lucretia: “Franconem Eurialum nosti?”. “Tanquam me”, ait Sosias. “Cur tamen hoc rogas?”. “Dicam” inquit Lucretia, “scio quod in apertum non ibit, hanc spem mihi tua bonitas facit. Ex his, qui Cesari astant, nemo mihi est Eurialo gratior: in hunc animus meus commotus est, nescio quibus exuror
Abbreviated transcription (Latin):
ut tum illum aspexit nec modũ flãtre nec sibi
ponebat. sed ut siccus ager qui admisso igne
cõbuntur. si chon ꝑflent altius flãmescit Isic
infelix Lucrecia exardebat.Ita est sare ut sopi¬
entibus uide tͣ. humiles tantũ casas hubitat ca¬
stitas ssolaq pãuperies affectu sano tenetur.
et que domus se cohercz modico diuites edes
nescit pudicicia. quisquis scdis rebus exult at
luxu fluit ssemꝑo insolita appetit Idelicatas q¬
elegit domos. et penates magnos dira fortũe
comes libido. Intuens igitur Eurulũ sepe trã¬
seuntem Lucretia nec ardorẽ compesceie po¬
tens diu secum cositauit cuise patefaceret.nã
qui tacitus ardet magis uritur. Erat inter curi
seruos Sozia theotonicus sencx heroq ficus.
aman plas nation ꝗ̃ hõi credens.Toat magna
procerũ stipante caterua ꝑurbem Cesar.Iãꝙ
Lucrecie domũ preterbat que ubi adesse cog¬
nouit Eurialũ Adesto inquit Sozia paucis te

Expanded text:
ut tamen illum aspexit nec modum flamme, nec sibi ut tamen illum aspexit nec modum flamme, nec sibi ponebat, sed, ut siccus ager, qui admisso igne comburitur, si chori perflent altius flammescit, sic infelix Lucretia exardebat. Ita est sane ut sapientibus videtur: humiles tantum casas habitat castitas solaque pauperies affectu sano tenetur et que domus se cohercet modico; divites edes nescit pudicitia. Quisquis secundis rebus exultat luxu fluit semperque insolita appetit, delicatas eligit domos et penates magnos, dira fortune comes libido. Intuens igitur Eurialum quam sepe transeuntem, Lucretia, nec ardorem compescere potens, diu secum cogitavit cui se patefaceret: nam qui tacitus ardet magis uritur. Erat inter viri servos Sosias Theutonicus, senex heroque fidus, amans, plus nationi quam homini credens. Ibat magna procerum stipante caterva per urbem Cesar iamque Lucretie domum preteribat que, ubi adesse cognovit Eurialum: “Adesto,” inquit “Sosia, paucis te
Abbreviated transcription (Latin):
illuc et hac sepe transiret Ianimaduertit mut a¬
ri feminã Euriali aduentu qui sibi quasi Octa¬
uianio mecenates adscribat. ad quem uersus
En Euriale siccine uris feminas Imulier illa te
ardet.Semel uero tanꝗ inuideret:ame nti iubi
ad edes Lucrecie uẽtũ est Eurialo oculos pilco
contexit Inec uidebis inquit qd amas Iego hoc
spectaculo fruar. tuz Eurialus: quid hoc sic in
ẽst Cesar Inibil m̃ichicum illa est.sedhoc facẽ¬
re incautũ est Ine circũstantes in suspiticnem
adducas. Erat. Eurialo spadix cquus ardue cer¬
incis argutiq: capitis quem et breuis aliuis Iet
obesa terga spectabilẽ reddebãt aĩoso pectore
thoris luxuriãtibus Iqui sonãte tuba stare loco
nesc lebat. micabat aurbus et colleciũ frcmẽs
uoluebat sub naribus ignem.Densa iuba ⁊ dex¬
tro lactur recũbebat inarmo et cauans tellu¬
rem solido cornu grauiter sonabat ungła simi¬
dum sola fuit clauqere uiam destinasset amori

Expanded text:
illuc et hac sepe transiret, animadvertit mutailluc et hac sepe transiret, animadvertit mutari feminam Euriali adventu qui sibi quasi Octaviano Mecenas astabat. Ad quem versus: “En, Euriale, siccine uris feminas? mulier illa te ardet”. Semel vero, tanquam invideret amanti, ubi ad edes Lucretie ventum est, Eurialo oculos pileo contexit: “Nec videbis” inquit “quod amas, ego hoc spectaculo fruar”. Tum Eurialus: “Quid hoc signi est, Cesar? Nihil mihi cum illa est, sed hoc facere incautum est, ne circumstantes in suspitionem adducas”. Erat Eurialo spadix equus, ardue cervicis argutique capitis, quem et brevis alvus et obesa terga spectabilem reddebant, animoso pectore, thoris luxuriantem, qui sonante tuba stare loco nesciebat. Micabat auribus et collectum fremens volvebat sub naribus ignem; densa iuba et dextro iactata recumbebat in armo et cavans tellurem solido cornu graviter sonabat ungula. Simidum sola fuit claudere viam destinasset amori,
Abbreviated transcription (Latin):
ad oscua receptus fuerit mea. quot me ãbiãt¬
prociquotunq: perȩo.quot riualesante fores
excubant meas Idaboamori operam.aut hic ma¬
nebit saut me secum abiturus abduccet.ergo
ezoet matrem et uirum et patrem relinquam
Seua est mater et meis semꝑ infesta gaudus
uiro carere ꝗͣ potiri malo.patria illic est ubi de¬
lectat uiuere sat famam perdam quid mihi ru
qui fame minus studet multe hoc fecerũt alie
rapi Helena uoluit Inon inuitam asportauit pa¬
ris. quid ad Adrianam referam uol Medcam.
nemo errantam arguit qui cum multis errat.
SiC Lucrecia nec intra pectus minora incendia
nutriebat Eurialus medias inter Cesaris cliriã
et Euriali domũ Lucrecia edeshabuit. nec pala¬
cium petere Eurialus poterat Iquibus illam ex
altis sese osttẽtantẽ fenestns haberet in oculis
Sed eruhnit semꝑ Lucreciacum Eurialũ uidit
que res Cesarem dedit amoris cõsciũ nam cũ
ex sua cõsuetudine Inunc huc Inunc equitaret

Expanded text:
ad oscula receptus fuerit mea. Quot me ambiad oscula receptus fuerit mea. Quot me ambiproci quocunque pergo? Quot rurales ante fores excubant meas? Dabo amori operam: aut hic manebit aut me secum abiturus abducet. Sed ego et matrem et virum et patriam relinquam? Seva est mater et meis semper infesta gaudiis. Viro carere quam potiri malo. Patria illic est ubi delectat vivere. Ac famam prodam? Quid mihi rumqui fame nimis studet, multe hoc fecerunt alie: Rapi Helena voluit, non invitam asportavit Paris. Quid Hariadnam referam vel Medeam? Nemo errantem arguit qui cum multis errat”. Sic Lucretia. Nec intra pectus minora incendia nutriebat Eurialus. Medias inter Cesaris curiam et Euriali domum Lucretia edes habuit, nec palatium petere Eurialus poterat quin illam ex altis sese ostentantem fenestris haberet in oculis, sed erubuit semper Lucretia cum Eurialum vidit, que res Cesarem dedit amoris conscium. Nam cum, ex sua consuetudine, nunc huc, nunc equitaret
Abbreviated transcription (Latin):
cesari. ex cute conceptase casto pectore flam¬
mas ssi potes infelix.si possem non essem egia
ut sum. noua me uis inuitã trahit. aliud cufido
suadet aliud mẽs.scio quid sit melius.quo de¬
terius est sequor. O ciuis egregia et nobilis
quid tibi cum peregrino est:quid in extrarco
urȩris.quid thalamos alient concipis orbis. si ui¬
rum fastidis hec etiam potest dare terra qđd
ames.Sed heu mihi.quenã illius est facies. quã
uero moueat eius forma. et as genus Iuirtus
certe mea pectora mouit. et nisi fert opem de¬
spero.du melioradent.Uach prodam eço cas¬
tos hymeneos.neq: aduene nescio cui credam
qui ubi abusus me fuerit abeat. uirq sit alteri¬
us.et me pene relinquat.sed nen is ẽ eius uul¬
tus non ea nobilitas anii uidetur. nec gratia
forme illa est ut timeam fraudes.et amoris ob¬
accingar et oftmnem metum pelam.eģo que cp
ita sum pulchra ut nõme minus ille uelit ꝗego
ipsum cupiam sempei se mihi debebit.si semel

Expanded text:
Cesari. Excute conceptas e casto flammas pectCesari. Excute conceptas e casto flammas pectore, si potes infelix. Si possem non essem egra ut sum. Nova me vis invitam trahit. Aliud cupido suadet, aliud mens. Scio quid sit melius, quid deterius est sequor. O civis egregia ac nobilis, quid tibi cum peregrino est? Quid in extraneo ureris? Quid talamos alieni concipis orbis? Si virum fastidis, hec etiam dare potest terra quod ames. Sed, heu mihi, quenam illius est facies? Quam non moveat eius forma, etas, genus, virtus? Certe mea pectora movit et nisi fert opem despero. Dii meliora dent. Vah, prodam ego castos himeneos meque advene, nescio cui, credam qui, ubi abusus me fuerit, abeat virque sit alterius et me pene relinquat? Sed non is est eius vultus, non ea nobilitas animi videtur, nec gratia forme illa est ut timeam fraudes et amoris ob? ut timeam accingar et omnem moram pellam. Ego quoque ita sum pulcra ut non me minus ille velit quam ego ipsum cupiam. Semper se mihi debebit, si semel
Abbreviated transcription (Latin):
frustra uterq putauit. Ut igitur cerimonus
sacrocesaris capiti ꝑatis modu: fuit. et illa co¬
mũ reuersa in Eurialum tota et in Lucret iã to¬
tus Eurialus ferebatur. Quis nũc tisbes et pi¬
rami fabulam demiretur.Inter quos not iciam
primosꝙ gradus uicinia feeit. Et quia domus
habuere contiguas tempore creuit amor. Hi
nusquã prius se uiderant nec fama cognouerãt
Hic franco et illa etrusca fuit:nec lineur com¬
mercũ intercessit. sed oculis res tantum gesia
est cum alter alteri placuisset.Saucia erço gra¬
ui cura Lucretia et igne capta ceco lam se ma¬
ritatã obliuiscitur. uitũ odit et alens uenercũ¬
uulnus infixo peclore tenz Eurlali uultũs nec
ullam membris suis quietem prebet secũq nes¬
cioꝗd obstat ait ut amplius uiroherete neq e¬
am. nil me iuuat eus amplexus Inil oblectant
oscula fastidia uerba ingerunt pegrini semper
ante oculos est ymaso qui hodie proprior erat

Expanded text:
frustra uterque putavit. Ut igitur cerimoniis frustra uterque putavit. Ut igitur cerimoniis sacro Cesaris capiti paratis modus fuit et illa domum reversa, in Eurialum tota et in Lucretiam totus Eurialus ferebatur. Quis nunc Tisbes et Pirami fabulam demiretur inter quos notitiam primosque gradus vicinia fecit et, quia domos habuere contiguas, tempore crevit amor? Hii nusquam se prius viderant, nec fama cognoverant. Hic Francho, illa Hetrusca fuit, nec lingue commercium intercessit, sed oculis tantum res acta est, cum alter alteri placuisset. Saucia ergo gravi cura Lucretia et igne capta ceco, iam se maritam obliviscitur, virum odit et alens venulnus infixos pectore tenet Euriali vultus, nec ullam membris suis quietem prebet. Secum “Nescio quid obstat, ait, ut amplius herere viro nequeam; nil me iuvant eius amplexus, nil oblectant oscula, fastidium verba ingerunt. Peregrini semper ante oculos est imago qui hodie proprior erat
Abbreviated transcription (Latin):
bat. et propter amicitiam cesaris magna mune¬
ra recipiebat. Indies ornatior cõspectibus ho¬
minum reddebatur Loneum famulorum ordi¬
nem positione. dacebat. Nuanc auro illitis. nunc¬
muricua tiru sanguine tinctis. Nũc filis que le
sũt sgres textis uestibus utebatur. Tum equi
tales illi erãt quales in fabulis est ad troyam ue¬
nisse mẽnonis. Nihil huic ad excitandum ilum
blandũ anumi calorẽ magnãꝙmentis um quam
uocant amorẽ preter ociũ deerat sed uicit Iu¬
uentus et luxus.tum leta fortune bona quibus
ille nutrit᷑. Nec potens Eurialus sui ut Lucre¬
tiam uidit ardere puellã cepit.herensq uult ui
nihilsatis uidisse putabat. nec impure li exit.
mira res.multiegregia forma Inuenes.sed unũ
hũc Lucresia plures honesti corporis mlieres
Sed hanc unam Eurialus sibi delegit.Non ta¬
men hac ipsa die uelmense flaãmam Lucret ia
cognouit Euriali uelille Lucretie.sed amare se

Expanded text:
bat et propter amicitiam Cesaris magna munebat et propter amicitiam Cesaris magna munera recipiebat, in dies ornatior conspectibus hominum reddebatur, longum famulorum ordinem pene ducebat. Nunc auro illitis, nuncmuricis Tyrii sanguine tinctis, nunc filis, que ultimi legunt Seres, textis vestibus utebatur. Tum equi tales illi erant quales in fabulis est ad Troiam venisse Mennonis. Nihil huic ad excitandum illum blandum animi calorem magnamque mentis vim quem vocant amorem, preter otium, deerat, sed vicit iuventa et luxus tum leta fortune bona quibus ille nutritur. Nec potens Eurialus sui, ut Lucretiam vidit, ardere puellam cepit herensque vultui nihil satis vidisse putabat, nec impune dilexit. Mira res, multi egregia forma iuvenes, sed unum hunc Lucretia, plures honesti corporis mulieres, sed hanc unam Eurialus sibi delegit. Non tamen hac ipsa die vel in se flammam Lucretia cognovit Euriali, vel ille Lucretie, sed amare se
Abbreviated transcription (Latin):
Caterma petrusia fuit que paulopest uita fũc¬
ta cesarem in funeribus habuit.qui et natum ei¬
us mi litia ante sepulchrum donauit.quis in fau¬
ces huius quoq: mirabił forme decus elucebat
Inferior tam c̃lucretia erat.Omnis de Lucre¬
tia sermo audiebatur.hanc cesar.hãc ceten cõ¬
mendabant. Intuebanturq: quocũq: ilia uerte¬
hatur. eo et oculi sequebantur astantium. Et
sicut orpheus sono cythare siluas ac saxa secũt
fertur traxisse. Sic ista homines suo quocũq:
uolebat intuitu ducebat. Unus tamen inter
omnes plus equo in illam ferebatur Eurialus
francho quem nec amori forma nec diuitie red¬
debant ineptum.duor et .xxx.annor erat.nõ
emirentis stature.sed lete grateq habitudĩs.
Illustribus oculis malis ad gratiam tumescenti¬
bus.ceteris membris non sine quadam mages¬
tate decoris siature correspondentibus. Re¬
liquicuriales propter longinquã militiã omnes
auroexcussi erant.Hic quia et domi habunda¬

Expanded text:
Catharina Petrusia fuit que, paulo post diem funcCatharina Petrusia fuit que, paulo post diem functa, Cesarem in funeribus habuit qui et natum eius militia ante sepulcrum donavit quamvis infantem. Huius quoque mirabile forme decus elucebat, inferior tamen Lucretia erat. Omnis de Lucretia sermo audiebatur. Hanc Cesar, hanc ceteri commendabant intuebanturque. Quocunque illa vertebatur, eo et oculi sequebantur astantium et, sicut Orpheus sono cithare silvas ac saxa secum fertur traxisse, sic ista homines suo, quecunque volebat, intuitu ducebat. Unus tamen inter omnes plus equo in illam ferebatur Eurialus Francho, quem nec amori forma nec divitie reddebant ineptum. Duorum et triginta annorum erat, non eminentis stature sed lete grateque habitudinis, illustribus oculis, malis ad gratiam tumescentibus, ceteris membris non sine quadam maiestate decoris stature correspondentibus. Reliqui curiales propter longinquam militiam omnes auro excussi erant. Hic, quia domi habunda
Abbreviated transcription (Latin):
uissimã mouebat. O ud dicam mentisprciem
aut gule candorem.Nibilillo incorpore nõ lau¬
dabile. Interioris forme iudiciũ faciebat exte¬
rior. Ne no hanc aspexit qui uiro nõ inuiderit
Erant insuper eius inore multe facecie.sermo
is fuit qualem rumor est graccor matrẽ habu¬
isse Corneliam siue hortẽsii  filiam. nec suauius
aliquid eius orone nec modestius fuit. Nen ut
plereq tristi facie honestatem ostendebat sed
alacri uultu modestiam.non timida. non audax
sed tempatum uerecũdie metu uirilem animũt
femĩeo in corpore gerebat. U estes illi multipli¬
ces erant.non monilia non fibule non banthi nõ
ar.nille deerant.redimicula capitis mirifica.mP¬
ri unicres ad imantesq tum in digitis tum in
sertõ fuere. Nõhe enam pucriorem fuisse cre¬
diderim. quo die paridem in cõuiuium Mene¬
laus excepit. Nec ornatiorem Andromechẽ.
c sat is hectoris iniciata est nupcus. Inter has

Expanded text:
vissimam movebat. Quid dicam mentis speciem vissimam movebat. Quid dicam mentis speciem aut gule candorem? Nihil illo in corpore non laudabile. Interioris forme indicium faciebat exterior. Nemo hanc aspexit qui viro non invideret. Erant insuper eius in ore multe facetie: sermo is fuit qualem rumor est Gracorum matrem habuisse Corneliam, sive Hortensii filiam, nec suavius aliquid eius oratione nec modestius fuit. Non ut plereque tristi facie honestatem ostendebat, sed alacri vultu modestiam. Non timida, non audax, sed temperatum verecundie metum, virilem animum femineo corde gerebat. Vestes illi multiplices erant, non monilia, non fibule, non balthei, non armille deerant. Redimicula capitis mirifica, multi uniones adamantesque tum in digitis, tum in serto fuere. Non Helenem pulcriorem fuisse crediderim, quo die Pariden in convivium Menelaus excepit, nec ornatiorem Andromachen, cum sacris Hectoris initiata est nuptiis. Inter has et
Abbreviated transcription (Latin):
tam en cui tãtum decus doni seruiret sedbig¬
no quem uxor deciprret.et sicut nos dicinius
tior reliquis.come illi copiose et aureis la ninis
fi niles.quas nõmore uirginum retro fusas nu¬
lerat.sed aurꝯgẽmisꝙ incluserat.Frons alta
spaciq decẽtis nulla intersecta ruga.supcila
matcan tela pilis paucis nigrii ꝙ ddebitointei¬
uillo ltssu ita. oculi tanto splendore nitentes
ut in solismodum respicientiũ intuitus ebeta¬
reut.His illa et occidere quos uolut poterat
et mortuos cum libuisset in uitam resumere:
Nasus in filum directus roseas genas equalĩ
mensura disterminabat.Nibil his genis amabi¬
lius.nihil de lectabiius uisu.que cum mulier ri¬
sit in ꝑuam utrinc dehiscebãt foueam. nemo
hanc uidit qui non cuperet osculari. Os paruũ
decẽsq.labia corallinicoloris et ad morsum ap¬
tissima.dentes paruuli et in ordinem positi ex
cristallo uidebantur per quos tremula lingua
discurrens non sermonem sed armoniam sua¬

Expanded text:
tamen, cui tantum decus domi serviret, sed digtamen, cui tantum decus domi serviret, sed digno quem uxor deciperet et, sicut nos dicimus, eris eminentior reliquis. Comae illi copiosae et aureis laminis similes quas, non more virginum retrofusas miserat, sed auro gemmisque incluserat. Frons alta spatiique decentis, nulla intersecta ruga. Supercilia in arcum tensa, pilis paucis nigrisque, debito intevallo disiuncta. Oculi tanto nitore splendentes ut, in solis modum, respicientium intuitus hebetarent. His illa et occidere, quos voluit, poterat et mortuos, cum libuisset, in vitam resumere. Nasus in filum directus, roseas genas aequali mensura disterminabat. Nilius nihilque delectabilius visu que, cum mulier risit, in parvam utrimque dehiscebant foveam. Nemo has vidit qui non cuperet osculari. Os parvum decensque, labia corallini coloris ad morsum aptissima, dentes parvuli et in ordinem positi ex cristallo videbantur, per quos tremula lingua discurrens non sermonem, sed armoniam sua
Abbreviated transcription (Latin):
nohilitate sforma setate ornatuo pene pares
an mortales sed deas unusꝗs ꝙ putauit.si tres
dũtaxat fuissent Ile uiden poterant quas re¬
ferũt paridem per quictem uidisse. Erat Sig is¬
m.indus licet grandenus in libidinem pronus
matronar alloquis admodõ oblectaba t̃ et fe¬
mineis blandiment is audebat nec suauius illi
quicꝗ̃ fuit illustriũ aspectu mulieꝵ.Ut ergo
has inidit desiliẽs equo inter manus ear recep¬
t is est. et ad comites uersus similes ne unquã
his feĩas uidistis.ego dubius sum an facies hu¬
mine sint an angeliq uultus Isũt cebestes certe
Ille oculos humo deicientes ut uerecundiores
fiunt sic pulcriores reddunt̃. Sparso namq in
tt genas rubore tales dabant ore colores qua¬
les nitidum ebur hostio uio atun: aut quales
red iunt ĩmixtis pirpureis rosis lila.precipun
tamen inter eas nitore Lcretia fuisit. adoies¬
centula nõdum ãnos nata inginti In familia ca¬
millor Menelao p̾diuiti uiro nupta Iudignẽ

Expanded text:
nobilitate, forma, aetate ornatuque pene pares. Non mortales sed deas quisque putavit. – Si tres dumtaxat fuissent, illae videri poterant quas referunt, Paridem per quietem vidisse. Erat Sigismundus, licet grandaevus, in libidinem pronus, matronarum alloquiis admodum oblectabatur et femineis blanditiis gaudebat, nec suavius illi quicquam fuit illustrium aspectu mulierum. Vt ergo has vidit, desiliens equo, inter manus earum exceptus est et ad comites versus, ait: "Similesne unquam his feminis vidistis? Ego dubius sum, an facies humanae sint, an angelici vultus; sunt coelestes certe". Illae, oculos humi deiicientes, ut verecundiores fiunt, sic pulchriores redduntur. Sparso namquie inter genas rubore, tales dabant ore colores, quales indicum ebur. ostro violatum, aut quales reddunt alba immixta purpureis rosis lilia. Praecipue tamen inter eas nitore Lucretia fulsit. Adolescentula nondum annos viginti nata, in familia Camillorum, praediviti viro Menelao nupta; indigno