comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a diuina mandata. deniq pela
eius mandata facienda: ñ eam li¬
bero.ar. p̃ponebat. s infideli calli¬
ditate: supponebat dicens. ad ħ¬
possint implere ꝑ grãm. dicen¬
do utiq facilius possint: uoluit
tredi. etiam difficilius posse ho¬
mines sine gr̃a facere uissa di¬
uina. Illam gͦ grãm dei sine qͣ
nichil boni possumiis facere: ñ
ẽẽ dicunt. nisi in libero. ar. quod
nulliis sius precedentib m̃tis
ab illo accepit natura nr̃a. ip̃o
ad hoc tñ uiuantes nos ꝑ sitam
legem atq doctrinam: ut disca
facienda faciamus. ac ꝑ hoc di¬
fitentur: qua ignorantia pellit᷑.
caritatem autem negant diui¬
nitus dari: qua ꝑie uiuitur. ut
.s. fit donum der. scientia. que si¬
ne  caritate inflat.⁊ ñ sit donum
der ip̃a caritas. que ut scĩa ñ ĩflec
edificat. destruunt ⁊̃ orõnes q̃s
facit ecc̃a siue ꝓ infidelib ⁊ doct¬
ne dei resistentib ut conu̾tan¬
tur ad deum: siue ꝓ fidelib ut
augeatur eis fides cͣt ꝑseu̾ent¬

Expanded text:
a divina mandata. Denique Pelagae Dei, ad ejus mandata facienda, non eam libero arbitrio praeponebat, sed infideli calliditate supponebat dicens ad hpossint implere per gratiam. Dicendo utique facilius possint, voluit credi, etsi difficilius, tamen posse homines sine gratia facere jussa divina. Illam vero gratiam Dei, sine qua nihil boni possumus facere, non esse dicunt nisi in libero arbitrio, quod nullis suis praecedentibus meritis ab illo accepit nostra natura, ipso ad hoc tantum juvante nos per suam legem atque doctrinam, ut discamfacienda, faciamus. Ac per hoc difitentur, qua ignorantia pellitur; charitatem autem negant divinitus dari, qua pie vivitur; ut, scilicet, sit donum Dei scientia, quae sine charitate inflat; et non sit donum Dei ipsa charitas, quae ut scientia non inflet, aedificat. Destruunt etiam orationes quas facit Ecclesia sive pro infidelibus et doctrinae Dei resistentibus, ut convertantur ad Deum; sive pro fidelibus, ut augeatur Dei fides, et perseve
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ⁊ exomuinicatos. sũ suꝑ om̃s sa¬
c̾dotes qui uita ⁊ scĩa carentes bñ¬
dicere p̾sumunt. dcm̃ accipiatur:
sic intelligi pt̃. Maledicam bñdco¬
nib possidetis. qr faciam ea ced̾e̾
uob̾ in maledcõm: ñ in bñdcõem.
qr ⁊ si bñdicunt scĩs. ñ hoc faciunt
ex uero corde. et ĩo eorum bñdc̃io:
cunt iniq agentib. adulanturq
peccantib dumm᷑ diuites siit. De¬
silio maturiore ꝑficit᷑. as. tñ de pe¬
uitenciã diffẽntib ita scribit. Si
mox reconciliabitur. ⁊ hinc uadit:
fateor uob̾ ñ illi negamus ꝙ petit.
s ñ p̃sumimꝰ qr bñ huic exit. si se¬
curꝰ hunic exierit: ego nestio. peni¬
tentiam dare possumꝰ: securitatem
uõ ñ. Nunquid dico dampnabit᷑.
re potuisti. Si uis agere pnĩam¬
qñ tampeccare ũ potes. pcc̃a te di¬
miserunt. ñ tu illa. Itm̃. dueres
sunt. aut ignoscitur tibi: aut ñ
ignoscitur. Quid hoꝵ tͥ sit fut᷑m:
nescio. gͦ tene ctum dimitte incer¬

Expanded text:
t excommunicatos, sive super omnes sacerdotes qui vita et scientia carentes benedicere praesumunt, dictum accipiatur, sic intelligi potest: Maledicam benedonibus possidetis, quia faciam ea cedere vobis in maledictionem, non benedictionem. Quia etsi benedicunt sanctis, non hoc faciunt ex vero corde; et ideo eorum benedictio cunt inique agentibus, adulanturque peccantibus, dummodo divites sint. DIsilio maturiore perficitur. Aug. tamen de poenitentiam differentibus ita scribit: Si mox reconciliatur, et hinc vadit, fateor vobis, non illi negamus quod petit; sed non praesumimus quia bene hinc exit. Si securus hinc exierit, ego nescio. Poenitentiam dare possumus, securitatem non. Numquid dico, damnabitur?re potuisti. Si vis agere p jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Item: Duae res sunt: aut ignoscitur tibi, aut non ignoscitur; quid horum tibi sit futurum nescio. Ergo tene certum, et dimitte incer
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ⁊ si et̾mus non sit: miro modo
grauis ẽ. Excellit enim omnempe¬
nam quam unquam passus est
altquis in hac uita. Nunquam
incarne tanta est inuenta pena. li¬
cet mirabilia martires passi sunt
tormenta. ⁊ multi nequit̾ magna
cepe sustinuerũt supplicta. Ex his
satis ostenditur quam ꝑicłosum
forte tanta sit uebem̃tia gemitus
et contritõius que sufficiat ad de¬
licti punitionem. Licet gͦ sit diffĩ¬
hõ aliquid cogitare ualeat: melior
est tñ sera quam nulla. pnĩa enĩ
si in extremo uite hẏatu aduenit:
sanat ⁊liberat. Młtum sera fuit la
tra. S uicet latro ueniam meruiss
in fine ce omni crimine: non tamẽ
cedit laptizatis pectandi ⁊ perseue¬
randi auctoritatem.
i. De illis qui
nitenciam ñ compleu̾unt.

Expanded text:
ignis, etsi aeternus non sit, miro tamen modo gravis est; excellit enim omnem poenam, quam unquam passus sit aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena, licet mirabilia martyres passi sint tormenta, et multi nequiter tanta saepe sustinuerunt supplicia. Ex his satis ostenditur quam periculosum forte tanta sit vehementia gemitus et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo sit diffichomo aliquid cogitare valeat, melior est tamen sera quam nulla. Poenitentia enim etsi in extremo vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Multum sera fuit lattia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctoritatem. 2. De his qui ntiam non complent.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tet̾a que supͣdiximus. Quib cog¬
nitis: assit bennuolus paratus eri¬
ge̾ ⁊ secum honͣus portare. ⁊ habeat
dulcelinem maffcc̃e. discretõm ĩ
uarietate. doceat ꝑseu̾antiam. Ca¬
ueat ne corruat.ne iuste perdat
iuditiariam pt̾atem. Et si enim¬
ꝑ pnĩa ei possit acquirere grãm.
ñ tñ mox restituet inpt̃atem p̾mã
Et si petrus pꝰ lapsum restituitus
fuĩt: ⁊ sepe lapsis sac̾dotib reddi¬
ta sit dignitatis pt̾as: nõ tñ ẽ ne¬
qui labunt᷑. ut pristinam dignita¬
tem exauͣste defendant. ⁊ qĩ usum
petrandi faciant sibi: recidenda est
spes ista. Si u̾o locus est ubi ista
non occͤrant. restitui possũt qui pͦ¬
alioquin mortificat sepe ammas
q̃ ñ moriunt᷑. ⁊ inuificant que ñ ui¬
uunt. ⁊ ita icidit in maleccõnts iu¬
dicium. Illud aũ malachie .s. male

Expanded text:
tera quae supra diximus; quibus cognitis, adsit benevolus paratus erigere et secum onus portare; habeat dulcedinem in affectione, discretionem in varietate, doceat perseverantiam, caveat ne corruat, ne juste perdat judiciariam potestatem. Etsi poenitentia possit ei acquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Etsi Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus reddita sit dignitatis potestas, non tamen est nequi labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi usum peccandi sibi faciant, recidenda est spes ista. Si vero locus est ubi ista non concurrant, restitui possunt qui pealioquin mortificat saepe animas quae non moriuntur, et vivificat quae non vivunt; et ita incidit in maledictionis judicium. Illud autem Malachiae
Abbreviated transcription (Latin):
offtur pcc̃or. añ quẽ statuitur oĩs
languor mulło eoꝵ sit udicandꝰ:
q̃ in alio iudicare ẽ ꝓmptus. Iudi¬
cans enĩ alium qui ẽ uidicandus:
condempnat seip̃m. Cognoscat gͥ
se: ⁊ purget in se: ꝙ alios uid sibi
offerre. Caueat ut a seꝓietĩt quit¬
quid in aliquo dampnosũ repꝑit.
animadũtat ꝙ qui sñ pccõ ẽ: pri¬
mus iu illam lapidc̃ mittat. Id̾o
enĩ lib̾auit pectatͥcem: qr ñ erat qͥ
iuste ꝓiceret lapidem. Quõ lapi¬
daret. qui se lapidand̾ cognosceret:
Nullus enim erat sũ pcc̃o. In quo
intelligitur omnes fuisse reos. Nã
uenialia renintebant᷑ semper. per
cerimonias. Si qd̃ gͦ in eis erat pec¬
catum: cͥminale erat. In hoc gͥ patẽ¬
tissimũ est crimen sac̃dotum. ⁊ detes¬
os alligant. Caueat spũał uidex
sicut ñ commnisit cͥmen nequitie iͣ
ñ careat. mun̾e scĩe. Oportet ut
sciat cognoscere quicqͥd d iudica¬
re. Iudiciaria enim pt̾as hoc pos¬
tulat. ut ꝙ d indicare disc̾nat. di¬

Expanded text:
offertur peccator, ante quem statuitur omnis languor, in nullo eorum sit judicandus, quae in alio judicare est promptus. Judicans enim alium, qui est judicandus, condemnat seipsum. Cognoscat ergo se, et purget in se quod alios videt sibi offerre; caveat ut a se projecerit quicquid in alio damnosum reperit. Animadvertat quod qui sine peccato est, primusenim liberavit peccatricem, quia non erat qui juste projiceret lapidem. Quomodo lapidaret, qui se lapidandum cognosceret? Nullus enim erat sine peccato; in quo intelligitur omnes crimine fuisse reos, nam venialia remittebantur per caeremonias. Si quod ergo in eis peccatum erat, criminale erat. In hoc ergo patentissimum est crimen sacerdotum esse detesos alligant. Caveat spiritualis judex, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet ut sciat cognoscere quidquid debeat judicare. Judiciaria enim potestas hoc postulat, ut quod debet judicare discernat. Di
Abbreviated transcription (Latin):
solui. nec celum pt̃ ingredi. Item.
ꝙ sac̾dos ⁊̃ si malus sit grãm tñ
transfundit ꝓ sue diguitans offõ.
inmu̾s: ad moysen ⁊ aaron. sacer¬
dotes domini. uos pontte nomen
meum suꝑ filios isrł. ego domunꝰ
bñdicam eos. ut grãm traditio
per ininist̾ĩum ordinati tnͣsfim¬
dat hominibus. net uoluntas
sac̃dotum obesse uel ꝓdeide possit. sed
nũtum bñdcõem poscẽtis. Qnͣta
aũ sit dignitas sac̾datalis officii.

Expanded text:
solvi, nec coelum potest ingredi. » Item quod sacerdos etiam si malus sit, gratiam tamen transfundat pro suae dignitatis officio,  ad Moysen et Aaron sacerdotes: Vos ponite nomen meum super filios Israel, et ego Dominus benedicam eos; ut gratiam traditam per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec voluntas sacerdotum obesse vel prodesse possit, sed meritum benedictionem poscentis. Quanta autem sit dignitas sacerdotalis officii
Abbreviated transcription (Latin):
ni uł indignt: s ordinẽ traditõins
ut ait. qͣmuis aliqͥs boni mĩti sit ñ
tñ possit bñdr̃e nͥ fuĩt ordinatus
ut officii nũsti̾um exhibeat. dei aũ
ẽ. effcm̃ tͥbuere bñdcoĩs. hinc eui¬
dent̾ ostendit᷑ ordo ñ priuari pt̾ate
tribuendi grãm ob iminustriidig¬

Expanded text:
digni, sed ordinem traditionis: ut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, ut officii ministerium exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis. Hinc evidenter ostenditur ordinem non privari potestate tribuendi gratiam ob ministri indig
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ. Maledicã. ⁊ c̃. quidã refu̾nt ad
ħeticos qͥ ab eccͣ p̃cisi sunt. ⁊ ad excõi¬
catos quoꝵ bñdcões fiunt maledcõ¬
nes. hiis qui eoꝵ secunt᷑ errores. Il
claue scĩe ⁊ forͣ uone uite p̃sumũt
ligare uł solu̾e. S nlłs offõ sac̾dotis
uti d. iisi immnumis sit ab illis¬

Expanded text:
 Maledicam, etc., quidam referunt ad haereticos, qui ab Ecclesia praecisi sunt, et ad excommunicatos, quorum benedictiones fiunt maledictiones his qui eorum sequuntur errores. Illclave scientiae et forma bonae vitae praesumunt ligare vel solvere. Sed nullus officio sacerdotis uti debet, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ hĩtat: bñdcõis plenitudinẽ tri¬
bucre dñr. ñ qr soli illi tnͣsfudãt
grãm: s qr illisoli licite ⁊ digne
idagunt. Nec subditos mala ui¬
ta sac̾cotis ledit siboã fanũt: q̃ ille
dicit. uñ gg̃. multidum plus ui¬
tam sac̾dotum ꝙͣ suam discutiũt
in erroris foueam dilabunt᷑. minꝰ
ꝯsid̾antes ꝙ ñ eos uita sat̾dotis lede¬
ret. si huĩliter bonis sac̾dotum amo¬
nitionib aurem accomodarent.

Expanded text:
habitat, benedictionis plenitudinem tribuere dicuntur, non quia soli illi transfundant gratiam, sed quia illi soli licite et digne id agunt. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si bona faciunt quae ille dicit. Unde Gregorius: Multi, dum plus vitam sacerdotum quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus considerantes quod non eos vita sacerdotum laederet, si humiliter bonis sacerdotum admonitionibus aurem accommodarent.
Abbreviated transcription (Latin):
plurisq mĩti dilige ami iimi¬
cos andilig̾e muincos. s ħ cos¬
ꝯꝑatio implicita est. Si enĩ cõ¬
ferat᷑ dilectio amicoꝵ tm̃ dilcõi¬
⁊ mninicoꝵ ꝑspicnia ẽ solutõ. si in
aliqͦ uno hoĩe qͥ dilig̃ simł amicũ
⁊ inimicũ. quid hoꝵ pocius sit q̃ra¬
tur: obscura ẽ rxnsio. qr de motu nĩ¬
tis agit᷑. de quo ñ ẽ nob̃ facile ui¬
dicium. an unꝰ ⁊ id̃ motus sit erga
amitũ ⁊ inunicũ. s erga amitum
decur ferucutior. nec inꝯgrue putã
melior qui ẽ feruentior. ł siunus

Expanded text:
plurisque meriti, diligere amicos, an diligere inimicos. Sed haec comparatio implicita est. Si enim conferatur dilectio amicorum tspicua est absolutio. Sed si in aliquo uno homine qui diligit simul amicum et inimicum, quid horum prius sit quaeratur, obscura est responsio, quia de motu mentis agitur, de quo non est nobis facile judicium, an unus et idem motus sit erga amicum et inimicum, sed erga amicum videtur ferventior; nec incongrue putatur melior qui est ferventior. Vel si unus
Abbreviated transcription (Latin):
quiens. S olet q̃ri cum mascłs
⁊ femina. nec ille maritus. ⁊ illa
ut nec ille cũ alt̾a. nec illa tũ alt̾o
faciat id: utrum nuꝑtie sint uo¬
cande. ⁊ pt̾ fortasse ñ absurde hoc
applłari conubiũ. si usq ad mor¬
tem alituiꝰ eoꝵ id int̾ eos platuit.
ti sunt. ñ tñ uitauerunt. ut uł no¬
lint sibi nasci filios: uł ⁊̃ oꝑe ma
ad tempꝰ adhibuit. don᷑ aliꝙͣ dignã
honorib aut suis facultatib mue¬
niat. ꝙͣ in ꝯiugio addutat: aiõ ip̃o
adult̾ est. nec cum illa qͣm cuꝑit
inuenire. s cũ ista cũ qua sic tubat:
ut cum ea ñ ħat maritale sortium
Ecce ꝯiuges dñr qui soliꝰ ꝯtubit᷑ cã¬

Expanded text:
 Solet quaeri cum masculus et femina, nec ille maritus, nec illa ut nec illa cum altero, nec ille cum altera faciat id, utrum nuptiae sint vocandae. Et potest fortasse non absurde hoc appellari connubium, si usque ad mortem alicujus eorum id inter eos placuerit, ti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi nasci filios uel etiam operuir ad tempus adhibuerit, donec aliam dignam uel honoribniat, quam in conjugio adducat, animo ipso adulter est; nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. Ecce conjuges dicuntur, qui solius concubitus ca
Abbreviated transcription (Latin):
illi ⁊̃ qͥ ꝓlan recipiũt boñ plis hñt.
Nam bonũ plis dr ñ ip̃a pͣles. uel
ꝓlis spes. qͦue ad religionem ñ re¬
fertur: ĩmo ad heditarram succes¬
sionẽ. ut cũ qͥs h̾edes t̾rene possõis
hr̃e desid̾at. s spes ac desiderium tͦ
ꝓles ad hoc queritur: ut religiõe
informetur. Multi gͦ ꝓlcm hñt:
qui tñ bono ꝓlis carent. nͨ oĩo tñ
diugiũ eẽ desinit. Sacͣmentũ nõ
ita inseꝑabilit̾ ꝯiugio heret łimar̃¬

Expanded text:
lem recipiunt, bonum prolis habent. Nam bonum prolis dicitur non ipsa proles, vel prolis spes quae ad religionem non refertur, imo ad haereditariam successionem ut cum quis haeredes terrenae possessionis habere desiderat, sed spes ac desiderium quo proles ad hoc quaeritur, ut religione informetur. Multi ergo prolem habent, qui tamen bono prolis carent, nec ideo tamen conjugium esse desinit. Sacramentum vero ita inseparabiliter conjugio haeret
Abbreviated transcription (Latin):
deprimit motum. uterq tam̃
ex libero arbitrio est. ueniente
autem gr̃a: ille malus motus
eliditur et alter naturaliter
bonus. liberatur ⁊ adiuuuatur.
ut efficaciter bonum uelit. Añ
grãm uero licet naturaliter ue¬
lute concedi oportet bonam ha¬
bere uoluntatem: s pocius ma¬
lam. Alii autem dicunt unã
esseuoluntatem .i. unum mo¬
tum: quo naturaliter nult hõ
bonum. ⁊ ex utio uult homo
malum. eo ꝙ delectatur. ⁊ in qͣn¬
tum uult bonum naturaliter
bonus est. in quantum maium

Expanded text:
deprimit motum; uterque tamen deprimit motum; uterque tamen ex libero arbitrio est. Veniente autem gratia ille malus motus eliditur, et alter naturaliter bonus liberatur, et adjuvatur ut efficaciter bonum velit. Ante gratiam vero licet naturaliter holute concedi oportet bonam habere voluntatem, sed potius malam. Alii autem dicunt unam esse voluntatem, id est, unum motum, quo naturaliter vult homo bonum, et ex vitio vult homo malum, eoque delectatur: et in quantum vult bonum, naturaliter bonus est; in quantum malum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parat adiuuandam: ⁊ adiii¬
at p̃paratam. Sed que est illa
uoiuntas: an illa que natura¬
liter uult bonum. an illa que li¬
benter seruit peccato. si tamen
due sunt uoluntates: ꝓposita
est questio ꝓfunda que uaria
adiuersis expositione det̾mĩa¬
tur. Alii enim dicunt duos es¬
se motus. unum quo uult bo¬
num uaturaliter. Qr̃ naturałr.
Et quare naturalis dr̃ Quia
talis fuit motus nature hĩta¬
ne in prima conditione inqͣ
homines bonos et rectos esse ẽ¬
atos: cum libero arbitrio quo
possent siuellent ꝓpria uolun¬
tate peccare. eosꝙ non ncc̃ĩtate
s ꝓpria uoluntate peccasse. Noc¬
te ignur dicitur homo nataͣlit᷑
uelle bonũ: quia in bona et recta
uoluntate conditus est. Suꝑior
enim santilla rõnis que etrã
ut ait ieꝵe. in chaym non potu¬
it extingui: bonum semꝑ uult.
et malum odit. Alium autem
dicunt esse motum mentis. qͦ
mens relicta suꝑiorum lege sb̃i¬
cit se peciatis: eisq oblectatur.
Iste motus ut auint antequã

Expanded text:
parat adjuvandam et adjuvat praeparatam. Sed quae est illa voluntas, an illa quae naturaliter vult donum? an illa quae libenter servit peccato, si tamen duae sunt voluntates? Proposita est quaestio profunda, quae varia a diversis expositione determinatur. Alii enim dicunt duos esse motus: unum quo vult bonum naturaliter. Quare naturaliter, et quare naturalis dicitur? Quia talis fuit motus naturae humanae in prima conditione, in qhomines bonos et rectos esse creatos cum libero arbitrio, quod possent si vellent propria voluntate peccare, eosque non necessitate, sed propria voluntate peccasse. Recte ergo dicitur homo naturaliter velle bonum, voluntate conditus est. Superior enim scintilla rationis, quae etiam, ut ait Hieron., in Cain non potuit extingui, bonum semper vult, et malum semper odit. Alium autem dicunt motum esse quo mens relicta superiorum lege subjicit se peccatis, eisque oblectatur. Iste motus, ut aiunt, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
ed adhuc uolũtatis sit pocm¬
est memorari. ⁊ potentie intlłi¬
gendi. cuiꝰ actus est intlłigere.ca
gn̾is est actus ille uoluntatis:
quam actus memorie. uł intlłes.
Hic enimactus est ad aliquid
adipiscendum. ł ñ amitendum.
qui ñ pot̾ ẽẽ de malis: quin sit ma¬
ius. uelle enim mala: malum ẽ.
S intlłigere uł memorare ma¬
la: malum non est. Qmͣuis eoꝵ
quidam etiam hos actus malos
cẽ int̾dum ñ imꝑbe asserant. Me¬
morat enim interdum quis ma¬
ium ut faciat. ⁊ querit intellige
uerum: ut sciat impugnare. Et¬
ce qualit̾ soluit᷑ p̃missa questio
ab hiis qui tradunt om̃ia esse bo¬
na. in quantum sunt. Qui u̾o
dicunt uoluntates malas pcc̃a
dent dicentes actum uoluntatis
non esse de naturalibus. s uim
ipãm ⁊ potentiam nolendi que
semper bona est: et mominibus
est. eciam in ꝑuulis in quib ñ

Expanded text:
e actus voluntatis sit pecest memorare, et potentiae intelligendi, cujus actus est intelligere. Ad is est actus ille voluntatis, quam actus memoriae vel intellectus. Hic enim actus est ad aliquid adipiscendum vel non admittendum, qui non potest esse ex malis, quin sit malus. Velle enim mala malum est, sed intelligere vel memorare mala malum non est. Quamvis eorum quidam etiam hos actus malos esse interdum non improbe asserant. Memorat enim interdum quis malum ut faciat, et quaerit intelligere verum ut sciat impugnare. Ecce qualiter solvitur praemissa quaestio ab his qui tradunt omnia esse bona in quantum sunt. Qui vero dicunt voluntates malas peccata dent, dicentes actum voluntatis non esse de naturalibus; sed vim ipsam et potentiam volendi, quae semper bonum est, et in omnibus est, etiam in parvulis, i
Abbreviated transcription (Latin):
sit quod ait ambꝵ. cati natura
mlud ago. s quod nolo illud i¬
facio. dicit enim ꝙ homo subiͤ¬
tus pcco: facit quod ñ uult. qui¬
a naturaliter uult bonum. Sed
uoluntas hec semꝑ caret effcũ.
nisi grã dei adiuet ⁊ liberet. Si
homo subiectus pcco est. uult qͥ¬
dem malum et operatur. quia
tas .i. idem motus qua libent̾
ꝓcc̃o seruit. et qua naturaliter
uult bonum: Si ñ est eadem uo¬
luntas: que gͦ istarum est que
cum homo iustificatur a serui¬
tute pccĩ lberatur: ut enim su¬
tatem hominis liberat. ⁊ adiu

Expanded text:
sit quod ait Ambr., in tom. illud ago, sed quod nolo, illud facio. Dicit enim quod homo subjectus peccato facit quod non vult, quia naturaliter vult bonum. Sed voluntas haec semper caret effectu, nisi gratia Dei adjuvet et liberet. Si homo subjectus peccato est, vult quidem malum et operatur, quia tas, id est, idem motus, quo libenter peccato servit, et quo naturaliter vult bonum? Si non eadem voluntas, quae ergo istarum est, qua cum homo justificatur, a servitute peccati liberatur? Ut enim ditatem hominis liberat et adju
Abbreviated transcription (Latin):
ca destruet᷑. adhuc enĩ exspectamꝰ
redemptõm corpis. sid̾ aĩas u̾o iam
redempti sumus ex ꝑte uo. ñ exto¬
to. a culpa. ñ a pena. nec oĩo a tulpa
Non enĩ sic ab ea redempti sumꝰ ut
ñ sit. s ut ñ dũetur

Expanded text:
ad Cor. 15. Adhuc enim expectamus redemptionem corporis; secundum animas vero jam redempti sumus ex parte, non ex toto, a culpa, non a poena, nec omnino a culpa. Non enim ab ea sic redempti sumus, ut non sit, sed ut non dominetur
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Ego sũ lix mũdi. Qͥ seqͥt᷑
me ñ ambu. in te. Huiꝰ officii for
igne celesti. ad illiũandas tenebͣs̃
aquilonares. De subdi

Expanded text:
dicit: Ego sum lux mundi. Qui sequitur me, non ambulat in tenebris. Huius officii formigne celesti ad illuminandas tenebras aquilonares. Subd
Abbreviated transcription (Latin):
duob modis procedere. siue mit¬
ti siue dari dicitur. uno iusibilit̾
altero muisibilit̾. datus ẽ enim
insibilis creature demonstratõe.
sicut in die pentecostes aliisq ui¬
cibus. ⁊ datur cotdie inuisibilit̾

Expanded text:
duobus modis procedere sive mitti sive dari dicitur: uno visibiliter, altero invisibiliter. Datus est enim visibilis creaturae demonstratione, sicut in die Pentecostes, aliisque vicibus: et datur quotidie invisibiliter,
Abbreviated transcription (Latin):
bapã tradi. uñ nich̃oꝰ insinuari uideͤ
t̾nitatis teneat. que tͥnitas in quo¬
unam potentiã t̾um: intlłud̾ ẽ hoc
sr̃ eum qui ñnitũdit uͨ credit bapti¬
zare. qui nͨ tm̃ caret fide: s ⁊̃ intentõ¬
nem baptizandi ũ ht̃. Qui gͦ hap¬
tizat in nomine xp̃i: baptizat in no¬
mine trintatis q̃m ibi intelligit᷑.

Expanded text:
Baptisma tradi: unde nihilominus insinuari videtur Trinitatis teneat, quae Trinitas in quounam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit nec credit baptizare; qui non tantum caret fide, sed etiam intentionem baptizandi non habet. Qui ergo baptizat in nomine Christi, baptizat in nomine Trin
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ desit ad mist̾i plenitudinem:
rõnem seqͣmur. qui nnũ dixĩt tͥmi¬
tatẽ sig̾cauit. si xp̃m dicas ⁊ pr̃em
prẽm dicas:. filium eius. ⁊ sp̃m ous
eius ꝑit̾ indicas. si tñ id etiam corde
cõprehendas. Et si spm̃ sc̃m dicas:
dm̃ prẽm a quo ꝓcedit ⁊ filium tuiꝰ¬

Expanded text:
esit ad mysterii plenitudinem. Rationem sequamur: Qui unum dixerit, Trinitatem signavit. Si Christum dicas, et Patrem Patrem dicas, Filium ejus et Spiritum oris ejus pariter indicas, si tamen id etiam corde comprehendas. Et si Spiritum sanctum dicas, Deum Patrem a quo procedit et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
sum descenfurꝰ ad inferos an aliũ
ad ħ sacͣm̃ta missurꝰ es: Qdã tñ di¬
tunt eũ ñ dubitasse de igͦrantia. sed
cepiecate .i. dubitare se ostendisse.
dẽ ĩ carnatõnis hũit cũ dcm̃¬

Expanded text:
sum descensurus ad infernum, an alium ad haec sacramenta missurus es? Quidam tamen dicunt eum non dubitasse de ignorantia, sed de pietate, id est, dubitare se ostendisse; dem Incarnationis habuerit, cum dict
Abbreviated transcription (Latin):
muccabat ĩ ꝙ̃ ñ credebat. S si pos¬
set sine fide x ẽẽ salus. ñ ad cum
mitteret᷑ architectus ecc̃e petrus.
attende ꝙ ait. sine fide xͥ ñ posse esse
salutem. ⁊ tĩr corneliũ exauditum

Expanded text:
invocabat, in quem non credebat? Sed si posset sine fide Christi esse salus, non ad eum mitteretur architectus Ecclesiae Petrus. Attende quid ait, sine fide Christi non posse esse salutem; et tamen Cornelium exauditum
Abbreviated transcription (Latin):
de mediatoris antiquis
ñ fuit salus sic̃ nec mod̾nis utrũ
oportuit illos c̾d̾e̾ oĩa illa demedia¬
tore q̃ nc credimꝰ. Quibdam tñ¬
uentũ ad iuidinũ. E ex p̃missis
u̾bis ab̃i. colligunt. uͥ ista qͣtuor
posuit. aliis aũ ut᷑ hĩta fide tͥnita¬
tis. id de mistĩo ĩcarnatõis fidei s¬

Expanded text:
de Mediatoris antiquis non fuerit salus, sicut nec modernis, utrum oportuerit illos credere omnia illa de Mediatore quae nunc credimus. Quibusdam vventum ad judicium, quod ex praemissis verbis August. colligunt, ubi ista quatuor posuit. Aliis autem videtur habita fide Trinitatis, id de mysterio Incarnationis fidei
Abbreviated transcription (Latin):
partes uͥ incipit aliquid occͣrere
ꝙ ñ sit rb̃ ꝯmune cum bestiis. Ibi
ĩcipit rõ. uͥ hõ int̾ior iam possit ag¬
nosti. Rationis autem ꝑs suꝑt̾¬
or. ec̾nis rõnib conspiciendit x
consulendis adheret.. portio in¬
ferior: ad temporalia gub̾nanda¬
deflectitur. ⁊ illa rõnis intentio
qua contemplam᷑ et̾na: sapĩe de¬
putatur. Illa u̾o quabñ utimur
temporalib reb: scĩe deputatur
Cum uero disserimus de nat᷑a
m̃tis humane: de una quadã re
disserimus. nec eam in hec duo q̃
commemoraut. nͥ ꝑ officia gemi¬
namus. Carnalis autẽ uel sen¬
sualis anime motus qui ĩ cor¬
poris sensus intenditur: nobis pe¬
coribusq communis est. qͥ seclu¬

Expanded text:
partes, ubi incipit aliquid occurrere partes, ubi incipit aliquid occurrere quod non sit nobis commune cum bestiincipit ratio; ubi homo interior iam possit agnosci. Rationis autem pars superior eternis rationibus conspiciendis vel consulendis adherescit, portio inferior ad temporalia gubdeflectitur. Et illa rationis intentio qua contemplamur aeterna, sapientiae deputatur; illa vero qua bene utimur rebus temporalibus, scientiae deputatur . Cum vero disserimus de natura mentis humanae, de una quadam re disserimus, nec eam in haec duo quae commemoravimus, nisi per officia, geminamus. Carnalis autem vel sensualis animae motus, qui in corporis sensus intenditur, nobis pecoribusque communis est, qui seclu
Abbreviated transcription (Latin):
st enim sensualitas quedam
uis anime inferior. ex qua ẽ
motus qui intenditur in corꝑis¬
extĩoris sensus atq appetitus re¬
uel differentias. suꝑiorem: ⁊ in¬
feriorem. Scd̃ suꝑiorem: suꝑnis
conspiciendis uł consulendis in¬
tendit. Scd̾ inferiorem: ad tem¬
poralium dispõnem ꝓspicit. Qͥc¬
quid gͦ in anima nostra nob̾ con¬
sid̾antib occurrit ꝙ ñ sit comiu¬
ne cum bestiis. ad rõnem ꝑtinet.
Qd̃ autẽ in ea reppereris cominu¬
ne cum bestiis ad sensualitatem ꝑ¬
tinz. Et uͥ nob̃ gradatum inconsi¬
deratione ꝑtium anme ꝓg̾diẽti¬
b. primum aliquid occurrit. qd̾
ñ est commune cum bestiis. Ibi ĩ
qͣi qddam homnnus ext̾ioris intĩ¬
orisq confimum. Quicquid e¬
nin hemus in animo cominu¬
solum corpus homo exterior de¬
putabitur. s adiuncta quadam
et om̃s sensus iugent. quib in¬
structus estad exteriora sentienda.
Ascendentib gͥ introrsum quib¬
dam gradib consid̾ationis aĩe ꝑ

Expanded text:
st enim sensualitas quaedam vis animae inferior, ex qua est motus qui intenditur in corporis sensus, atque appetitus revel differentias, superiorem et inferiorem. Secundum superiorem supernis conspiciendis vel consulendis intendit; secundum inferiorem, ad temporalium dispositionem conspicit. Quidquid ergo in anima nostra nobis considerantibus occurrit quod non sit commune cum bestiis, ad rationem pertinet. Quod autem in ea reperis commune cum belluis, ad sensualitatem pertinet. Et ubi nobis gradatim in consideratione partium animae progredientibus, primum aliquid occurrit quod non est commune cum bestiis, ibi incquasi quoddam hominis exterioris interiorisque confinium. Quidquid enim habemus in animo commue. Non enim solum corpus homo exterior deputabitur, sed adjuncta quadam et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda. Ascendentibus ergo introrsum quibusdam gradibus considerationis per animae
Abbreviated transcription (Latin):
s mulier. Et sicut in cunctis aĩali¬
b ñ est reꝑtum homini aduitori¬
um simile s de illo sumptũ qd̃
ei formaretur inconuigium: ita
in ꝑtib anime quas cum pecorib
hẽmus communes: nullum m̃ti
nr̃e simile ẽ adiutorium. uñ as.¬

Expanded text:
 mulier. Et sicut in cunctis animantibus non est repertum homini adjutorium simile sibi, sed de illo sumptum quod ei formaretur in conjugium; ita et in partibus animae quas cum pecoribus habemus communes, nullum menti nostrae simile est adjutorium, unde A
Abbreviated transcription (Latin):
llud qͦ p̃termitten di łcad
onis est ordo ⁊ ꝑg̾ssio qualis mis ho¬
tunc in primis p̃cessit parenti mĩ¬
b. utenun tune serpens mulieri bꝰ.¬
inde uiro suo dedit. Sic q cõsum¬
matum ẽ pcc̃m: ita ⁊ minc in nob̃
ꝓ serpente est sensualis motus aĩe.
ꝑ muliere. infi̾or portio rõnit ꝓ ui¬
ro: suꝑior rõnis portio. Et bic est

Expanded text:
llud quoque praetermittendum onis est ordo et progressio, qualis tunc in primis praecessit parentibus. Ut enim tunc serpens malum suainde viro suo dedit, sicque consummatum est peccatum; ita et nunc in nobis pro serpente est sensualis motus animae, pro muliere inferior portio rationis, pro viro superior rationis portio. Et hic est
Abbreviated transcription (Latin):
u mente: qua subheremus intel¬
ligibili ⁊ incominutabili u̾tati
tamquam ductum ⁊ infi̾oribus
tractandis gub̃nandisq depu¬
tatum est. Situt enini in om̃ib
pecorib ñ ẽ inuentũ uiro adiuto¬
rium simile illi nisi de illo ꝯͣctũ
in comugium formaretur:ita
uitatem nullum ẽ ad usum
rerum temꝑalium qnͣtum nate᷑
hoĩs sat est sumile aduitoriũ ex a¬
nime ꝑtib: quas ꝯmunes cum
strum ñ ad unitatis diuortium
um sccietatis qͣiͣ deriuatum: in
suo disꝑtitur officio. Et sic̃ una
caro est duorum in mascło ⁊ in fe¬
mina. sic intlłt̾m nr̃m ⁊ actõẽm
si aliquo modo sig̾̃cantius dici pos¬
sunt: una mentis natura cõplecti
duo in m̃te una. Ecce exhus ĩ
qualr̃ in singłis nr̃m spũalr̃ sĩt

Expanded text:
ntia, qua subhaeremus intelligibili atque incommutabili veritati, tanquam ductum et inferioribus tractandis gubernandisque deputatum est. Sicut enim in omnibus pecoribus non inventum est viro adjutorium simile illi, nisi detractum de illo in conjugium formaretur; itaitatem, nullum est ad usum rerum temporalium, quantum naturae hominis satis est, simile adjutorium ex animae partibus quas communes cum strum non ad unitatis divortium um societatis quasi derivatum, in suo dispartitur officio. Et sicut una caro est duorum in masculo et in femina; sic intellectum nostrum et actionem si aliquo modo significantius dici possunt, una mentis natura complectitDuo in mente una. Ecce ex his vequaliter in singulis nostrum spirit
Abbreviated transcription (Latin):
boni. Ecce primi hõis corpus cor¬
ruptum est ꝑ pccm. Ip̃aq corru¬
ptio ꝑ conditionem offensionis
manet. in corpe. robur tenens di¬
uine suĩe date in adam. cuius
consortio aiã macłatur peccato.
ꝑ id gͦ ꝙ facti cã manet inhĩta¬
re dicitur pccm̃ in carne. hoc est
lex farnis. Idem. Non hĩtat pͦ¬
catum in anima: s in carne.
quia peccati causa ex carne est:
ñ ex anima. quia caro ex origi

Expanded text:
boni? Ecce primi hominis corpus corruptum est per peccatum, ipsaque corruptio per conditionem offensionis manet in corpore, robur tenens divinae sententiae datae in Adam, cujus consortio anima maculatur peccato. Per id ergo quod facti causa manet, inhabitare dicitur peccatum in carne; haec est lex carnis. Idem: Non habitat peccatum in anima, sed in carne, quia peccati causa ex carne est, non ex anima, quia caro est ex origi
Abbreviated transcription (Latin):
carnem solam sicut su¬
ꝑus diximus: extraduce
Est enim pc̃cm orig̾. ut supra
diximus. concupĩa. ñ quid̾ actꝰ
Ip̃a concupĩa est lex m̃broꝵ uel
carnis. que est morbidus qui¬
dam affectus. ł langor. qui cõ¬
mouet illicitum desiderium.i.
carnalem concupĩam. q̃ iex pͦ¬
tionem carnis in anima sit.
Cansam corruptõnis carnu¬
ostendit ex qua̾ animia pcc sit.
aro enim pp̃ pcc̃m corrup¬
ta fuit madam adeo: ut cũ
añ pocm̃ uir ⁊ mulier sine intẽ¬
tiuo libidinis et concupiscẽtie
feruore possent conuenire ess¬
ꝙ thorus mumacłatus. iam pꝰ
pccm̃ ñ ualet fieri carnalis copit
caro formanda incorpus ꝓlis.
uñ caro ipa que concipitur: in
uitiosa concupĩa polluitur. et
corrumpitur. ex cuius ꝯctu aĩa
cum infunditlir: macł̾am thit.
qua posluitur. ⁊ fit rea .i. uitiũ

Expanded text:
carnem solam, sicut superius diximus, ex traduce Est enim peccatum originale, ut supra diximus, concupiscentia, non quidem actus, Ipsa concupiscentia est lex membrorum vel carnis, quae est morbidus quidam affectus, vel languor qui commovet illicitum desiderium, id est, carnalem concupiscentiam, quae lex pecarnis in anima fit. 3. Causam corruptionis carniostendit, ex qua in anima peccatum fit. Caro enim propter peccatum corrupta fuit in Adam, adeo ut cum ante peccatum vir et mulier sine incentivo libidinis et concupiscentiae fervore possent convenire, essetque thorus immaculatus, jam post peccatum non valet fieri carnalis copulacipitur caro formanda in corpus prolis. Unde caro ipsa quae concipitur, in vitiosa concupiscentia polluitur et corrumpitur; ex cujus contactu anima, cum infunditur, maculam trahit qua polluitur et fit rea, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
luid ẽ credere
in dm̃. aliud cd̾e
deo. aliud ẽ cred̾e deum. Cred̾e deo
ñ in hoĩem. Cred̾e deum ẽ c̾dere ꝙ ip̃e
sit deus. ꝙ ⁊̃ mali faciunt. Credere
in dm̃ est: credendo amare. c̾dendo de
um inire. credendo ei adhere. ⁊ eius
m̃bris incorpari. ꝑ hanc fidem iusti¬
ficatur impius. ut deinde ip̃a fides

Expanded text:
est enim credere in Deum, aliud credere Deo, aliud credere Deum. Credere Deonon in hominem. Credere Deum, est credere quod ipse sit Deus, quod etiam mali faciunt. Credere in Deum, est credendo amare, credendo in eum ire, credendo ei adhaerere et ejus membris incorporari. Per hanc fidem justificatur impius, ut deinde ipsa fides
Abbreviated transcription (Latin):
angelos qui ceciderunt creatos
ẽẽ malos. et ñ libero arbitrio ⁊̃
malitiam declinasse: s in mali¬
cta a deo fc̃os eẽ. nec aliqiam fu¬
isse moram int̾ creationem et
lapsum. s ab mitio apostatassẽ.
Alios uero creatos fuisse plene
pot̾ ab initio temporis diabolũ ce¬
cidisse. nec cum scĩs angelis pa¬
catum aliq̃ñ uxisse ⁊̃ beatum.
s mox apostatasse. uñ dominus
ait. Ille homicida erat ab initio.
.s. ⁊ in uĩtate ñ stetit. ut intelliga¬
mus quia inuitate ñ stetit: exͦ
quo creatus est. qui staret si uo
uusset. Idem in eodem. Nõ fru
ip̃o initio temporis uel condͦnis
sue diabolum cecidisse et nũqͣm
in uĩtate stetisse. unde quidam ĩ
hanc malitiam libõ arbitͥo ñ ẽẽ
iob. hoc est inͣquit initium figm̃¬
abangelis eius. Et ꝓph̃a ait.dͣ¬
dum ei. tanquam primo fc̃s sit.
malus. inuidus. ⁊ diabolus. nec
uoluntate deprauatus. Hiis a¬
liis q testimoniis utunt᷑ qui di¬
ciuiit angłos qui ceciderunt crea¬

Expanded text:
angelos qui ceciderunt creatos esse malos, et non libero arbitrio in malitiam declinasse, sed etiam in malitia a Deo factos esse; nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene putari ab initio temporis diabolum cecidisse, nec cum sanctis angelis pacatum aliquando vixisse et beatum, sed mox apostatasse; unde Dominus ait Joan. 1: Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit; ut intelligamus quia in veritate non stetit ex quo creatus est, qui staret si stare voluisset. Item in eodem, lib. ipso initio temporis vel conditionis suae diabolum cecidisse, et nunquam in veritate stetisse; unde quidam in hanc malitiam libero arbitrio non esse Iob: hoc est initium figmeab angelis eius. Ecce ego indudum ei. Tanquam primo factus sit malus invidus et diabolus, nec voluntate depravatus. His aliisque testimoniis utuntur qui dicunt angelos qui ceciderunt crea
Abbreviated transcription (Latin):
muntur in istis ordinibus tria
terna esse. et in singulis tres or¬
dines. ut trinitatis similitudo
in eis insinuetur impressa. Uñ
dyonisis tres ordines angelo¬
rum esse tradit ternos in singu¬
les pouens. Sunt enui tres su¬
periores. tres inferiores. tres me¬
dii. Superiores: scraphin cheru¬
bii. throni. Medii: dominatio¬
nes. principatus. potestates. Infe¬
riores: uirtutes archangeli. ange

Expanded text:
niuntur in istis ordinibus tria niuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis insinuetur impressa; unde Dionysius tres ordines angelorum esse tradit, ternos in singulis ponens. Sunt enim tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores: seraphin, cherubin, throni; medii: dominationes, principatus, et potestates; inferiores: virtutes, archangeli, ange
Abbreviated transcription (Latin):
hiis que sunt creata implecur.
Implet uero sathanas cor alicu¬
ius non quidem ingrediens in e¬
um. et in sensum cius. neꝙ intro¬
iens aditum cordis. si quidem
potestas hec solius dei est. sed cal¬
uda et fraudulenta deceptione a¬
nimam in affectum in alicie tra¬
hens per cogitationes et incenti¬
ua uitiorum quibus plenus ẽ.
Impleũ gͦ sathanas cor ananie.
non intrando. sed malicie sue ui¬
res inserendo. Idem spiritus un¬
mundus flamma uirtutum de
cordibus fidelium expulsus doc
toribus ueritatis uenenum per¬
secutionum infundit. Hiis au¬
ctoritatibus ostenditur quod de¬
mones non substantiauter mtͣnt
corda hominum. sed propter mali¬
cie effectum de quibus pelli dicũ¬
tur: cum nocere non sinuntur.
cõgnoscere de ordinib
angelorum quid scriptura tra¬
dat. que in pluribus locis nouẽ
esse ordines angelorum promł¬
gat. scilicet angelos. archangeͣ¬
los. principatus. potestates. uir¬
tuces. dommnationes. thronos.
cherubm. et seraphin. Et inue¬

Expanded text:
his quae sunt creata impletur. Implet vero Satanas cor alicujus, non quidem ingrediens in eum et in sensum ejus, neque introiens aditum cordis siquidem potestas hoc solius Dei est, sed callida et fraudulenta deceptione animam in effectum malitiae trahens per cogitationes et incentiva vitiorum quibus plenus est. Implevit ergo Satanas cor Ananiae, non intrando, sed malitiae suae virus inserendo. Idem spiritus immundus flamma virtutum de cordibus fidelium expulsus, doctoribus veritatis luctantibus venenum persecutionis infundit. His auctoritatibus ostenditur quod daemones non substantialiter intrant corda hominum, sed propter malitiae effectum; de quibus pelli dicuntur, cum nocere non sinuntur. cognoscere de ordinibus angelorum quid Scriptura tradat. Quae in pluribus locis novem esse ordines angelorum promulgat, scilicet angelos, archangelos, principatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubin, et seraphin. Et inve
Abbreviated transcription (Latin):
an aliqui iam suit ininfer in in¬
no. Ꝙ in inf̾n̾o cotidie descẽ. fe¬
dant aliqui demonum iũsum ne¬
ie est. qui animas illuc trucidã¬
das deddlucunt. ⁊ ꝙ illic aliqui sẽ¬
per sint. alt̾natis forte uicib nõ
ꝑcul est auero. qui illic animas de¬
tinent. atq crutiant. Ꝙaũ aĩe
malorum illic descendant. atq ibi
ibi tenebant᷑. educeret. Si enim

Expanded text:
an aliqui jam sint in inferno? Quod in inferno quotidie descendant aliqui daemonum, verisimile est, qui animas illuc cruciandas deducunt: et quod illic aliqui semper sint, alternatis forte vicibus, non procul est a vero, qui illic animas detinent atque cruciant. Quod autem animae malorum illuc descendant, atque illic ibi tenebantur educeret Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
lati sunt. ⁊ alii aliis subite. tio
qͣm dii durat mundꝰ angłi
angłis. ⁊ homines homib
⁊demones demonibz peesunt.
S infuturo omnis euacuabit᷑
modum scĩe maioris ł mioris
p̃lationes alias maiores uł mi
nores. Quidam enimꝰ uni ꝓuin
ptare a quo nominatur. Inde
monis. quo nomine uocantur
diuitie: scõm sẏriam linguam.
hoc aũ non ideo est ꝙ diabolus in
potestate hãt dare uł auferre di¬
uitias cui uelit: s quia eis utit᷑

Expanded text:
iis subjecti. Quandiu enim durat mundus, angeli angelis, et homines hominibus, daemones daemonibus praesunt, sed in futuro omnis evacuabitur modum scientiae majoris, vel minoris, praelationes, alias majores, et alias minores. Quidam enim spiritus uhomines a quo nominatur. Inde monis, quo nomine vocantur divitiae secundum Syriam linguam. Hoc autem non ideo est, quod diabolus in potestate habeat dare vel auferre divitias, cui velit, sed quia eis utitur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aũ ĩuentꝰ int̾ hp̃ies aliqͥs qͦ id pos¬
set ĩpleri nͥ leo detͥbu uida qui ape¬
ruit libꝵ ⁊ soluit signacła implẽ¬
huĩutatẽ qͣmaior ẽẽ ñ pt̃. Nã alii
hoĩes debitores erant. ⁊ iux unicuiz
sua uirtus sufficiebat. ⁊ hũiuitas.⁊
to ãplius ẽ hiũliatꝰ in amaritudĩẽ
mortis gustando ꝙͣ ille adam suꝑ¬
biit ꝑ esum ligni uetiti noxia delc̃a¬
tc̃e ꝑfruendo. si ig̃ illius suꝑbia oĩ¬
ũ extitit ruma ipm deꝑoiso mit¬
tens foras aliis q accludens ianuã:
mltomagis gͥ xͥ hũilitas qͣ mortẽ
gustauit. igssũ regni celestis oĩb
surs impleo dei decreto aꝑire ualũ

Expanded text:
est autem inventus inter homines aliquis quo id posset impleri, nisi leo de tribu Juda, qui aperuit librum, et solvit signacula ejus, implennes alii homines debitores erant, et vix unicuique sua virtus sufficiebat et humilitas; lto amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quam ille Adam subiit per esum ligni vetiti noxia delectatione perfruendo. Si ergo illius superbia omnium extitit ruina, ipsum de paradiso mittens foras, aliisque occludens januam; multo magis Christi humilitas, qua mortem gustavit, ingressum regni coelestis omnibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
possemus nͥ unigenitꝰ dei filus pro
nob̃ moreretur. debitorib mortis.
s sic dignos nos fecit testam̃ti ⁊ ꝓ¬
misse hereditatis. ꝙ ñ ita ẽ ĩtlłnd̾¬
qͣi ñ alio mͦ saluare uos potuĩt ꝙͣ ꝑ
mortẽ suam. s ꝙ ꝑ aliam hostiam.
ñ potuit nob̃ aꝑiri regni aditus ⁊ fĩ
fuit ut dc̃m ẽ hũilitas ⁊ patientia:
ut ens nũto pateret credentib in
eũ aditus regni. Magna gͦ in mor¬
te unigeniti p̃stita sunt nob̃. ut li¬
ceat nob̾ redire in prĩam sic̃ olim
in mortẽ sũmi põtificis biis qui ad
ciuistatẽ refugii confugerant secu¬
re ad ꝓpͥa remeare. ecce aliquatenꝰ

Expanded text:
possemus ubi Unigenitus Dei pro nobis moreretur debitoribus mortis; sed sic dignos nos fecit testamenti et promissae haereditatis, et ita ti non alio modo salvare non potuerit quam per mortem suam; sed quia per aliam hostiam non potuit nobis aperiri regni aditus, et fifuit, ut dictum est, humilitas et patientia, ut ejus merito pateret credentibus in eum aditus regni. Magna ergo in morte Unigeniti praestita sunt nobis, ut liceat nobis redire in patriam, sicut olim in morte summi pontificis, his qui ad civitatem refugii confugerant, secure ad propria remeare. Ecce aliquaten
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim reli¬
giosa unitas
nominis. ex in¬
diffe̾ntis nate᷑
eẽntia ꝯstitutã
ꝑsonam genite
ademit essẽtie.
ut unica ac sin¬
głaris dei sub̾a
ꝑunronem no¬
minis intelli¬
gatur. Cum u
ob indiscrete ĩ
milem sb̾am
predicetur.
diligere. s idem. quia ut ait. a̾s.
uidetur dici.scd̾m ẽentiam est ĩ¬
telligendum. ut bonus. magilꝰ.
immortalis. sapiens. diigens.

Expanded text:
Non enim religiosa unitas nominis, ex indifferentis naturae essentia constituta, personam genitae ademit essentiae, ut unici ac singularis Dei substantia per unionem nominis intelligatur: cum utob indiscretae in milem substantiam praedicetur.diligere, sed idem; quia, ut ait Aug. videtur, secundum essentiam est intelligendum, ut bonus, magnus, immortalis, sapiens, diligens,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ q̃ri utrũ ꝓhĩtũ sit cẽ m̃datium:
sus ꝓxim̃: ut idõ uedeatur ħ addidis¬
se scriptura. S de m̃datio magna est

Expanded text:
aeri utrum prohibitum sit omne mendacium. sus proximum; ut ideo videatur hoc addidisse Scriptura. Sed de mendacio magna
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑuulis esse contendenti. res
Querit enim uilianus ꝑ quid
pcc̃m inuenitur in ꝑuulo: ita ĩ¬
quiens. Non peccat᷑ iste qui na¬
scitur. ñ peccat ille qui genuit.
ñ peccat ille qui condidit. ꝑ qͣs
gͥ rimas inter tot presidia in¬
nocentie pocm̃ fingis ing̃ssum:
minem pccm intrauit in mũd̾.
Quid q̃rit amplius quid q̃rit
aꝑtius: Item inquit uilianus
si per hominem pcc̃m intrauit
in mundũ. pccm̃. ł ex uolunta
te uel ex natura est. Si ex uolũ¬
tate est. mala est uoluntas que
pccm̃ facit. Si autem ex natura
est. mala est natura. Qui res¬
pondeo: ex uoluntate pctm̃ est.
Querit forte utrum originale
pccm ex uoluntate sit. Rndeo
prsus. ⁊ orig̃. pcc̃m ex uolũtate.
tate primi hoĩs seminatum est.

Expanded text:
in parvulis esse contendenti respoQuaerit enim Julianus per quid peccatum invenitur in parvulo, ita inquiens: Non peccat iste qui nascitur, non peccat ille qui genuit, non peccat ille qui condidit. Per quas igitur rimas inter tot praesidia innocentiae, peccatum fingis ingressum? minem peccatum intravit in mundum, Quid quaerit amplius, quid quaerit apertius? Idem inquit Julianus: Si per hominem peccatum intravit in mundum, peccatum vel ex voluntate est, vel ex natura est. Si ex voluntate est, mala voluntas est quae peccatum facit; si autem ex natura est, mala est natura. Cui respondeo: Ex voluntate peccatum est. Quaerit forte utrum originale peccatum ex voluntate sit. Respondeo prorsus et originale peccatum ex voluntate tate primi hominis semina
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba det̾minamꝰ ita predic
erit. uel contrario modo predica¬
uerit: anath̾a sit. alud gͦ posu¬
it ꝓ opposito. qualiter apłs in e
nathema. sit. ñ dicit siquis ad¬
diderit. Nam si illud diceret: sibi
piebat uenire ad quosdam quib
scribebat. sicut ad thessalonicenses.
ut suppleret que illorum fidei de¬
erant. s qui supplet ꝙ minus
erat addit. ñ ꝙ in erat tollit. Qͥ
autem pretergreditur fidei regu¬
lam: ñ accedit in uia: s recedit
a uia. Ad illud autem ꝙ de euã¬
gelio opponunt: Rndemus ita.i
q̃uia cum dicat in eo uĩtas sp̃m¬
scm̃ a patre ꝓcedere ñ addit solo.
⁊ ĩo ⁊̃ a se prccedere ñ negat. S id̾o
patrem t̾m̃ nominat: qr ad eum
solet referre etiam ꝙ ip̃ius est. qͥ

Expanded text:
ubi determinantur praedicubi determinantur praedicerit, vel contrario modo praedicaverit, anathema sit. Aliud ergo posuit pro opposito, qualiter et Apostolnathema sit; non dicit: Si quis addiderit. Nam si illud diceret, sibi piebat venire ad quosdam quibus scribebat, sicut ad Thessalon., ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit; non quod inerat tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam, non incedit in via, sed recedit a via. Ad illud autem quod de Evangelio opponunt, respondemus ita: Quia cum dicat in eo veritas Spirsanctum a Patre procedere, non addit solo, et ideo etiam a se procedere non negat; sed ideo Patrem tantum nominat, quia ad eum solet referre etiam quod ipsius est, q
Abbreviated transcription (Latin):
a pr̃e. ⁊ ñ afilio. ꝙ ideo dicunt
quia ũtas in euangelio fidem
integre ꝯtinente de ꝓcessione sp̃c lo¬
ideo quia in principalib conciliis
que apud eos celebrata sunt : ita
sẏmbola eoꝵ subiunctis. anath̾a¬
tib sanccita sunt⁊ ut nulli de tri¬
nitatis fide. aliud docere. uel alit̾
predicare quam ibi ꝯtinetur liceat.
adduit: anath̃a inturrunt᷑. unde
et nos arguunt anath̾atis reos.
Addunt enim etiam ad assertio¬
nem sue opinionis. ⁊ in testimoĩ¬
um nr̃e dampnatõnis de sẏmbolo
fidei ꝙ scd̃m tradictõem predc̃orũ
conciuoꝵ. leo t̾cius rome transcͥp¬
tum in tabula argentea post aitare
beati pauli posita: posteris reliqͥt.
pro amore ut ip̃e ait. ⁊ cautela fide¬
i orthodoxe. In quo quidem symbo¬
lo in ꝓcessione sp̃c solus ꝯmemora¬
ꝓxedentem cum patre ⁊ filio coado¬
randum. ⁊ głificandum ⁊ c̃. Illud
est symbolum ꝙ in missa cantat᷑
editum in niceno concilio. in fine
lioq procedit. alt̾m̃ a latinis est

Expanded text:
a Patre, et non a Filio; quod ideo dicunt, quia Veritas in Evangelio fidem integre continente de processione Spiritus loideo quia, in principalibus conciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita Symbola eorum, subjunctis anathematibus, sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi continetur, liceat. addunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnationis, de Symbolo fidei, quod, secundum traditionem praedictorum conciliorum, Leo III Romae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus commemoraprocedentem, cum Patre et Filio coadorandum et glorificandum, etc. Illud est symbolum quod in missa cantatur, editum in Nicaeno concilio, in fine lioque procedit, alterum a Latinis est