comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omni uento doctrine: tunc
intelligant habitatores istius
scłi. qd̃ ipse sit dñs : Omnis aũ
causa penarum ẽ. qd̃ frustra
domui isrł ꝓmisit auxilium:
et fuit ei uirga. uel baculus
harundineus uacuuis & in¬
ams. nichilq in se habens ple¬
nntudinis. qr ñ poterat dicere:
os autẽ om̃s de plenitudine
eiris accepimus: cũ scriptura
p̃ceꝑit: ñ apparebis in conspe¬
ctu dñi dez tui inanis aut
uacuus: Qd̃ autẽ non debea¬
mus ab egypto auxiliũ postu¬
lare: & alibi scriptura testatur:
e eis qui descendunt in egyp¬
tum ad auxilium: De istrris¬
modi baculo harundineo:
iapsaces frustra expbat erechre
regi uide dicens: Eore confidis in
uirga harundinea atq confrac¬
ta. ista suꝑ egypto: cui qͥ innixus
fuerit. ingreditur in manũ eius:
Sic ẽ pharao rex egypti: & om̃s
qui confidunt in eo: W ille quid
de iusto rege mentiebat᷑ ista cõ¬
memorans. qͥ interp̃tatur mul¬
tus poculo: Inebriatus enim

Expanded text:
omni vento doctrinae, tunc omni vento doctrinae, tunc intelligant habitatores istius saeculi, quod ipse sit Dominus. Omnis autem causa poenarum est, quod frustra domui Israel promisit auxilium, et fuit ei virga vel baculus arundineus, vacuus et inanis, nihilque in se habens plenitudinis, quia non poterat dicere: « Nos autem omnes de plenitudine ejus accepimus ; » cum Scriptura praeceperit: « Non apparebis in conspectu Domini Dei tui inanis aut vacuus . » Quod autem non debeamus ab Aegypto auxilium postulare, et alibi Scriptura testatur: « Vae eis qui descendunt in Aegyptum ad auxilium . » De istiusmodi baculo arundineo et Rabsaces frustra exprobrat Ezechiae regi Judae, dicens: « Ecce confidis in virga arundinea atque confracta ista, super Aegypto, cui qui innixus fuerit, ingreditur in manum ejus: sic est Pharao rex Aegypti, et omnes qui confidunt in eo . » Et ille quidem de justo rege mentiebatur ista commemorans, qui interpretatur multus poculo. Inebriatus enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑias qd decipias: uel certe de¬
ponam te de culmine suꝑbiȩ
trito atq deposito. pisces quoq
fluminis illius deponant᷑: et
cadat auctor crimurũ qui pͥus
stare se arbitrabaturꝰ. & in toto
orbe discurrere: Cadat autem
suꝑ faciem terre sue ad ꝗͣ de ce
p̃cipitatus ẽ : ut nequaꝗͣ ultra
in hereticoꝵ eccłiis colligatur
neq congregeturꝰ. fiue sepelia¬
tur in his qui crediderunt ei
cum ab eo fuerint lib̾ati: sed
detur ad deuorandũ bestiis ter
& a saluatore interp̃tant᷑ esse
diaboli: Non solum enim prin¬
ceps maltqe. s ⁊ discipuli eius
diaboli nominantur: iuxta illud
qd̃ de iuda diciturꝰ. Nonne ego
uos elegi duodecim: & unus de
uobis diabolus est: Celi autẽ
uocant᷑ uolatilia. qr sͥ sublimia
repmittunt: ut postꝗͣ draco cũ
piscib fuis depositus fuerit.
atq deiectus. & traditus ad
deuorandũ bestiis terre. que
nichil in se habent mansuetu¬
dinis. & his qui circũferunt᷑

Expanded text:
erias, quos decipias. Vel certe deerias, quos decipias. Vel certe deponam te de culmine superbiatrito atque deposito, pisces quoque fluminis illius deponantur, et cadat auctor criminum, qui prius stare se arbitrabatur, et in toto orbe discurrere. Cadat autem super faciem terrae suae, ad quam de coelo praecipitatus est, ut nequaquam ultra in haereticorum ecclesiis colligatur: neque congregetur sive sepeliatur in his, qui crediderunt ei cum ab eo fuerint liberati, sed detur ad devorandum bestiis terrEt a Salvatore interpretantur esse diaboli. Non solum enim princeps malitiae, sed et discipuli ejus diaboli nominantur. Juxta illud, quod de Juda dicitur: « Nonne ego vos elegi duodecim, et unus de vobis diabolus est? » Coeli autem vocantur volatilia, quia sibi sublimia repromittunt, ut postquam draco cum piscibus suis depositus fuerit atque projectus, et traditus ad de vorandium bestiis terrae, quae nihil in se habent mansuetudinis, et his qui circumferuntur
Abbreviated transcription (Latin):
fidit: qd introeat iordanis in
os erus In oculo fuo suscipiet
illum: ꝑforabit aũi nares eius.
armilla & labrum illius. Po¬
nit aũ dñs in maxillis draconis
istius frenum. & ꝑforat labia epꝰ
atq constr ingit armille circulo.
ꝗͣdo ꝑ eccłiasticos uiros qui scͥp¬
turis scĩs eruditi sunt imponet
ei silentum. & uniuer sa ꝑuer¬
sitas dogmata dissoluuntur.
Adglutinatq pisces fluminum
eius pennis ipsius uel squamis
ta festinant: ut et ipsi uinct cũ
dracone unum cum eo corpus
efficiantur. & copulenturꝰ ei
uel in erroris consortio. uel in
gyphus. s multa flumina qͥb
irrigat egyptum humilem atq
derectam. & nichil in se habentẽ
montium. nec aquas syloe que
uadunt cũ filentio. s turbidas
et soenosas. unde et extrabit eũ
dñs de medio fluminũ fuoꝵ:
ut nequaꝗͣ eis incumbet. nec
sedeat in eis. & om̃s pisces squa
ut extracto dracone.pisces qͦq
qui adherent e pariter extra¬
hantur. Ee ꝓiciam te inquit
in desertum: ut nequaꝗͣ rep¬

Expanded text:
troeat Jordanis in os ejus: in oculo suo suscipiet illum. Perforabit autem nares ejus armilla, et labia illius . Ponit autem Dominus in maxillis draconis istius frenum, et perforat labia ejus atque constringit armillae circulo, quando per Ecclesiasticos viros, qui in Scripturis sanctis eruditi sunt, imponit ei silentium, et universa perversitatis dogmata dissolvuntur. Agglutinatque pisces fluminum ejus pennis ipsius, vel squamis, ta festinant, ut et ipsi vincti cum dracone, unum cum eo corpus efficiant et copulentur ei vel in erroris consortio, vel in gyptius, sed multa flumina, quibus irrigat Aegyptum humilem atque dejectam, et nihil in se habentem montium, nec aquas Siloe, quae vadunt cum silentio, sed turbidas et coenosas. Unde et extrahit eum Dominus de medio fluminum suorum, ut nequaquam eis incubet nec sedeat in eis, et omnes pisces squamut extracto dracone pisces quoque, qui adhaerent ei pariter extrahantur. Et projiciam te, inquit, in desertum, ut nequaquam rep
Abbreviated transcription (Latin):
uude & cohortatur errantes
ut confundantur & erubes¬
cant in uiis suis. & restituau¬
tur in urbes eccłiȩ quȩ rursũ
habitentur in eis. ⁊ omnia q̃
in eis corruerant edificentur.
& ad pristinas redeant ceri¬
monias. & terra quoncdam
deserta que aocolis & ꝑegri¬
nis ⁊ mundihurs conuerꝰ¬
satione transeuntib uisa fue¬
rat desolata reuertatur in
pͥstinum statum: om̃sq mi¬
rentur & dicant. Lerra illa
inculta. terra deserta. in qͣ
om̃s quondã ꝑiere uirtu¬
tes: nc̃ facta ẽ quasi ortus
uoluptatis. & paradysus d̃i
& cuutates quondã deserte
quȩ dm̃ hospitem ñ habebãt
& destitute erant a sp̃u scõ. ⁊
subfosse incredulitate. mu¬
nite erunt fide xꝑi: ut sci¬
ant om̃s in circuitu qd̃ dñs
edificauerit aĩas dissipatas.
⁊ plantauerit in eis atq
conseuerit cunctarũ uir¬
tutum arbores. & ipse reb
p̃stiterit qͥ sermone ꝓmisit:
Rursumq cohortat᷑ sermo
ꝓpħicus penitentes. ut ⁊ iam
cum regressi fuerint in eccle¬

Expanded text:
Unde et cohortatur errantes, ut confundantur, et erubescant in viis suis, et restituantur in urbes Ecclesiae, quae rursum habitentur ab eis, et omnia quae in eis corruerant, aedificentur: et ad pristinas redeant caeremonias, et terra quondam deserta, quae accolis et peregrinis, et mundi hujus conversationem transeuntibus visa fuerat desolata, revertatur in pristinum statum; omnesque mirentur, et dicant: Terra illa inculta, terra deserta, in qua omnes quondam periere virtutes, nunc facta est quasi hortus voluptatis et paradisus Dei; et civitates quondam desertae, quae Deum hospitem non habebant, et destitutae erant a Spiritu sancto, et suffossae credulitate, munitae erunt fide Christi: ut sciant omnes in circuitu, quod Dominus aedificaverit animas dissipatas, et plantaverit in eis, atque conseverit cunctarum virtutum arbores; et ipse rebus praestiterit, quae sermone promisit. Rursumque cohortatur sermo propheticus poenitentes, ut etiam cum regressi fuerint in Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
& m̃sus ẽ mille. ꝙ ñ poterat per¬
transire. qm̃ ferebat᷑ aqua
instar p̃cipitis torrents : qui
transir ñ potest. Aquȩ iste
que egrediebant᷑ subt̃ limen
domus. id ẽ templi. ñ ferebã¬
tur ad aquilonẽ.⁊ ad orientẽ
s ad orientẽ. & in latere tem¬
pli dextro. id ẽ ad meridiem
ipsamq meridiẽ. ñ cuiuslib&
loci. s altaris. Ex qͦ ꝑspicuuĩ
fit sacras ẽẽ aquas.⁊ salua¬
toris nr̃i significari doctri¬
nam: uxta illud qd̾ scrip¬
tum ẽ: De syon egrediet᷑ lex:
alio loco: Repleta st᷑ omĩa
scientia dñi ficut aqua mul
opiens mare : De his aquis:
et zacharias ꝓpħa uaticinatꝰ
ẽ dicens: In die illo egrediet᷑
aqua uiuens de ierłm: ⁊ me¬
orum eius in mare: primũ
mechũ aut̃ ilhus in mare
nouissimũ: De his aquis:
⁊ ad samaritanã dñs loque¬
batur. Si scires qͥs ẽ qui di¬
cit t da mͥ bibere: tu forsitã
petisses eũ. & delisset tͥ aquã
bibit de aqua ista: sitiet de¬
nuo Q aũ biberit ex aqua

Expanded text:
« Et mensus est mille et non poterat pertransire, » quoniam ferebatur aqua instar praecipitis torrentis, qui transiri non potest. Aquae istae, quae egrediebantur subter limen domus, id est templi non ferebantur ad aquilonem et ad occidentem, sed ad orientem. Et in latere templi dextro, id est ad meridiem, ipsamque meridiem non cujuslibet loci, sed altaris. Ex quo perspicuum fit sacras esse aquas et Salvatoris nostri significare doctrinam, juxta illud quod scriptum est: « De Sion egredietalio loco: Repleta sunt omnia scientia Domini, sicut aqua multa operiens mare . De his aquis et Zacharias Propheta vaticinatus est, dicens: In die illo egredietur aqua vivens de Jerusalem, et medium ejus in mare primum: medium autem illius in mare novissimum . De his aquis et ad Samaritanam Dominus loquebatur: Si scires quis est qui dicit tibi, Da mihi bibere, tu forsitan petisses eum, et dedisset tibi aquam bibit de aqua ista, sitiet denuo: qui autem biberit ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
zucã. moysi uxorẽ ethiopissã
⁊ int̾fectionẽ egyptii. ⁊ mille aha
que si intelligamus iuxta occi¬
uificantẽ amara st̃.⁊ lectorẽ fiũ
ñ tam edificant ꝗͣ destruunt:¬
ad altaris meridiem. uͥ sponsus
conuiuas suqͦs pascit & accubat.

Expanded text:
ζωμα , Moysi uxorem Aethiopissam, ζωμα , Moysi uxorem Aethiopissam, et interfectionem Aegyptii, et mille alia, quae si intelligamus juxta occivivificantem, amara sunt, et lectorem suum non tam aedificant ad altaris meridiem, ubi sponsus convivas suas pascit et accubat.
Abbreviated transcription (Latin):
mersit me: E it̾m: Liberer ab
his qui odert̃ me:⁊ de ꝓfun¬
do aquaꝵ: Non me p̾cipitet
tempestas aque. neq absorbe¬
at me ꝓfundum: neq urgeat
suꝑ me puteus os suũ. ꝙ in
alio psalmo: Nisi qr dñs erat
in nobis dicat nc̃ ifrł nͥ qr dñs¬
hoĩes in nos. forte uiuos de¬
glutissent nos: Cũ irasceret᷑
furor eoꝵ suꝑ nos: forsitã aqua
absorbuisset nos: E sponsa: in
cantico canticoꝵ. Aqua ml̃ta
ñ poterit restinguere carita¬
tem: & flumina ñ demergẽt
eam: Ista ẽ aqua: de qua dicit
osee: Contẽpsit me galaad ci¬
uitas quȩ oꝑat᷑ uanitates
contͣbans aquã : & fortitudo eiꝰ
uiri pirate: Que aqua alio noĩe
uocat᷑ marã. hoc ẽ amaritudo
in qua lignũ crucis mitgtur.⁊
amara uertunt᷑ in dul. cia:
Considã legẽ moysi. in it: telli¬
gat᷑ uxta sensũ carneũ iudeoꝵ
quomꝰi amara sit. effodiens. ocłm
ꝑ oculo. dentẽ ꝓdente. udã in
thamar fornicatione. & osee iun¬
ctum fornicarie. ieremie. Tep̃i¬

Expanded text:
mersit me . » Et iterum: « Liberer ab his qui oderunt me et de profundo aquarum. Non me praecipitet tempestas aquae, nec absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum . » Et in alio psalmo: « Nisi quia Dominus erat in nobis, dicat nunc Israel, nishomines in nos, forsitan vivos deglutissent nos. Cum irasceretur furor eorum super nos, forsitan aqua absorbuisset nos . Et Sponsa in Cantico canticorum: Aqua multa non poterit restinguere charitatem, et flumina non demergent eam . Ista est aqua, de qua dicit Osee: Contempsit me Galaad civitas, quae operatur vanitates, conturbans aquam, et fortitudo ejus viri piratae . Quae aqua alio nomine vocatur MARA, hoc est, amaritudo; in quam lignum Crucis mittitur, et amara vertuntur in dulcia. Considera legem Moysi, si intelligatur juxta sensum carneum Judaeorum, quomodo amara sit, effodiens oculum pro oculo, dentem pro dente : vide in Thamar fornicationem , et Osee junctum fornicariae, Jeremiae περί
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ de limine tempn. ⁊ refe¬
runt᷑ ad doctrinã eccłie: sic
fc̃ aque amare.⁊ aque pessi¬
me.ad qͣs ieremas ꝓpħha nos
ꝓhibet accedere dicens: Qd
uobis ⁊ uie egypti. ut bibats
de aquis geon. que hebral¬
ce dicunt᷑. Sior: id ẽ turbide
atq cenose: De quib iratus
suꝑh̾eticas : loquit᷑ ds Ecce
ego cibabo eos angustiis.⁊da¬
bo eis potũ aquã fellis. in qͣ
draco regnat egxptus qͥdicit:
Mea st̾ flumina .⁊ ego feci ea: qͥ
omne excelsũ uidet. ⁊ ipse ẽ rex
eoꝵ qͥ in aqͥs st̃: Alnde uir eccle¬
siasticus dñm dep̃cat᷑: & dicit:
Saliũi me fac dñe qm̃ intͣuert̾¬

Expanded text:
mpli, et referuntur ad doctrinam Ecclesiae: sic sunt aquae amarae, et aquae pessimae ad quas Jeremias propheta nos prohibet accedere, dicens : Quid vobis et viae Aegypti, ut bibatis de aquis Geon? quae Hebraice dicuntur SIOR  , id est, turbidae atque coenosae. De quibus iratus super haereticis loquitur Deus: Ecce ego cibabo eos angustiis, et dabo eis potum aquam fellis ; in qua draco regnat Aegyptius, qui dicit: Mea sunt flumina, et ego feci ea; qui omne excelsum videt, et ipse est rex eorum qui in aquis sunt. Unde vir Ecclesiasticus Dominum deprecatur, et dicit: Salvu
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris: E psalmista Bene¬
dicite drĩo: de fontib isrł Et
idẽ isaias: de dño saluatore.
ste ait. habitabit in excelsis spe¬
lunca petre fortissime. panis
ei dabtt᷑ : & aqua illiꝰ fidelis:
Erupit enĩ in deserto aqua. et
uallis in terra sitienti: dicit᷑q
credentibꝰ: Nolite gmere. qm̃
redemi te m̃s estu: & si tͣnsie¬
ris ꝑ aquã. tecũ ego sum: Et
rursũ: Q fitits: ite ad aquã:
S ꝑ ieremiã: loquit᷑ ds : Duo
mala fecit ppłs m̃s÷ me deli¬
qͥt fontẽ aque urue: ꝙ fode¬
runt s lacus qͥ aquã ꝯgnere
ñ posfunt. Sicut gͥ legimꝰ in

Expanded text:
Salvatoris . » Et Psalmista: « Benedicite Domino de fontibus Israel . » Et idem Isaias de Domino Salvatore: « Iste, ait, habitabit in excelsa spelunca petrae fortissimae, panis ei dabitur, et aqua illius fidelis: erupit enim in deserto aqua et vallis in terra sitienti . » Diciturque credentibus: « Nolite timere, quoniam redemi te; meus es tu, et si transieris per aquam, tecum ego sum . » Et rursum: « Qui sititis, ite ad aquam . » Et per Jeremiam loquitur Deus: « Duo mala fecit populus meus, me dereliquit fontem aquae vivae, et foderunt sibi lacus qui aquam continere non possunt . » Sic
Abbreviated transcription (Latin):
Aquilo uentus durissimꝰ : nam
et olla ieremie a facie aquilonis
accenditurꝰ: Dicamꝰ abit̃: ꝑ por¬
tam aquilonis ing̾ditur qui
peccata dimitot. et egͥditur ꝑ
portã meridianã: qui uirtutes
sequit᷑. E contͣrio s iustus lapsus
fuerit. in peccatis. ingreditur qͥ¬
dem ꝑportã meridianã: s eg̃¬
ditur ꝑ uiam porte aquilonis:
Pnceps autẽ in qͥt in medio eoꝵ
erit. ingͥdientũ scilicet et eg̾¬
dientrum: Iuxta illud qd scͥp¬
tum ẽ: Mechus inter uos stat:
quem uos ignoratis : Et apl̃s:
dius inter eos stetit xꝑc. ꝗͣto
magis scientibus: S cũ int̾
scientes xꝑc steterit. tunc cor¬
pus mortuum fiet ꝓpter pecca¬

Expanded text:
ilo ventus durissimus . Nam et olla Jeremiae a facie Aquilonis accenditur. Dicamus et aliter: Per portam Aquilonis ingreditur, qui peccata dimittit, et egreditur per portam meridianam, qui virtutes sequitur. Et econtrario, si justus lapsus fuerit in peccatis, ingreditur quidem per portam meridianam, sed egreditur per viam portae Aquilonis. 578 Princeps autem, inquit, in medio eorum erit, ingredientium scilicet, et egredientium, juxta illud quod scriptum est: Medius inter vos stat, quem vos ignoratis . Et Apostoldius inter eos stet Christus: quanto magis scientibus! Sed cum inter scientes Christus steterit: tunc corpus mortuum fiet propter pecca
Abbreviated transcription (Latin):
&in ioh̾e: & alias oues habeo
que ñ ft̃ ex hoc atrio: & illas
oportet me adducere. ⁊uocem
meã audient: et fiet unum
atrium.⁊unus pastor: Hoc
enim g̾r. atati. significat.
qd latina simplicitas in ouile
transtulit: qn autẽ dicit ex
hoc atrio. ostendit ẽẽ ⁊ abud
qd̾ uel ingentũ turba ad di¬
stinctonẽ isrł. uł in celis ad
separationẽ terren atrii de¬
monstrat᷑. & ꝓ qualitate meri¬
toꝵ unicuiq officio atrrũ de¬
legatũ. suꝑ quo in anterioribꝰ
plenius disputatũ ẽ. Hoc aũ
atriũ de quo nc̃ sermo ẽ ꝑ sin¬
gulos angulos .iiͦii. habebat.
atriola. que .lxx. minora uo¬
cant : & nos ꝓfacilitate sensꝰ
disputasse me memini. qd̃ a¬
hud ad tͥbulationes ⁊ angus¬
tas. ad alud ad ꝑfectã refe¬
ratur etatem: Vnde & .xl. di¬

Expanded text:
e: Et alias oves habeo e: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc atrio, et illas oportet me adducere: et vocem meam audient, et fiet unum atrium et unus pastor : hoc enim Graece αὐλὴ significat, quod Latina simplicitas in ovile transtulit. Quando autem dicit, ex hoc atrio, ostendit esse et aliud: quod vel in gentium turba ad distinctionem Israel, vel in coelis ad separationem terreni atrii demonstratur: et pro qualitate meritorum unicuique officio atrium delegatum, super quo in anterioribus plenius disputatum est. Hoc autem atrium de quo nunc sermo est, per singulos angulos quatuor habebat atriola, quae LXX minora vocant, et nos pro facilitate sensus disputasse me memini, quod aliud ad tribulationes et angustias, aliud ad perfectam referatur aetatem. Unde quad
Abbreviated transcription (Latin):
scã suscipiat Sinautẽ accessu¬
ri ad audienda et suscipienda
uerba dei. scificari iubent᷑ ab
uxoribus: manifestum ẽ inle¬
ge illud apłicum congneri:
Nolite fraudare muicẽ. nͥ forte
ex consensu ad tempus. ut ua¬
cetis orationi & ex consensu
abstinendũ ab uxorib: ut
uacemus oration : Post hec
scriptum est: Ꝙ eduxit me in
atrium exterius. & circũdux̃
me ꝑ quatuor angulos atrii
& ecce atriolum erat in angulo
atrii. atriola singula ꝑ angu¬
los atrii. in .iiii. atriolis an¬
guli. atriola disposita: Ille uirꝰ
quẽ sepe cõmemorat eduxit
me de loco sacerdotũ qui uer¬
gebat ad aquilonẽ. que qui
erat separatus. uͥ coqunt sa¬
cerdotes ꝓ delicto.⁊ ꝓ peccato
uł ignorantia: ecluxit autem
in atrium exteriꝰ : ex qͦ intelli¬
gimus illud atrium de qͦ eg̾ssꝰ
ẽ fuisse interius: & multa ẽẽ
atria in script᷑is scĩs : de quib
legimus: Qui statis in domo
dñi: in atriis domus dei nr̃i:¬

Expanded text:
sancta suscipiat. Si autem accessusancta suscipiat. Si autem accessuri ad audienda et suscipienda verba Dei sanctificari jubentur ab uxoribus, manifestum est in lege illud apostolicum contineri: « Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi , » et ex consensu abstinendum ab uxoribus ut vacemus orationi. Post haec scriptum est: « Et eduxit me in atrium exterius, et circumduxit me per quatuor angulos atrii. Et ecce atriolum erat in angulo atrii, atriola singula per angulos atrii; » in quatuor atriolis anguli atriola disposita. Ille vir quem saepe commemorat, eduxit eum de loco sacerdotum, qui vergebat ad aquilonem, sive qui erat separatus, ubi coquunt sacerdotes pro delicto et pro peccato vel ignorantia. Eduxit autem in atrium exterius. Ex quo intelligimus illud atrium de quo egressus est fuisse interius, et multa esse atria in Scripturis sanctis de quibus legimus: « Qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
uocet: E consicdandũ. qđ lo¬
cus sacerdotũ. uͥ ꝓ delicto si¬
ue ignorantia. & ꝓpeccato
coquuntur sacrificia. ne cru¬
da offerant᷑ in atriũ exterius
ad aquilonẽ & occidentẽ posi¬
tus sit : unde euro uentus
frigidissimus orit᷑ : & uͥ solis
lumen occubuit: Ex qͦ osten¬
ditur. qͥcquid ad edulũ ꝑti
to Sinautem & ꝓignorantia
offertur sacrificum: ꝗͣtoma¬
gis ꝓ delicti conscientia: Un¬
de ꝙ iob offerebat cotidie hos¬
Nam ꝓ filiis suis: tuens ne
ꝑ ignorantiã deliquissent:
Qd autẽ sequit᷑. ut ñ offerant
in atrium exterius. & scĩficet᷑
popłs. qͥ sc̃ĩficationi ñ fuerat
p̃paratus : illud significat. ne
facile ñ scĩficatis sc̃ã tribuamꝰ.
nec mittamus iuxta eugłium
margaritas ante porcos: nec
demus scm̃ canibus : Deniq
moyses trib dieb ab om̃i un¬
mundicia. & abuxoꝵ cõplexu
uult popłm sc̃ĩficari ⁊ ut acce¬
dat ad montẽ syna: ꝙ scĩficatꝰ

Expanded text:
vocet. Et considerandum quod lovocet. Et considerandum quod locus sacerdotum, ubi pro delicto, sive ignorantia, et pro peccato coquuntur sacrificia, ne cruda offerantur, in atrium exterius ad Aquilonem et Occidentem positus sit: unde ventus frigidissimus oritur, et ubi solis lumen occumbit. Ex quo ostenditur, quidquid ad edulium perto. Sin autem et pro ignorantia offertur sacrificium, quanto magis pro delicti conscientia! Unde et Job offerebat mane quotidie hostiam pro filiis suis , timens ne per ignorantiam deliquissent. Quod autem sequitur: Ut non offerant in atrium exterius, et sanctificetur populus, qui sanctificationi non fuerapraeparatus: » illud significat ne facile non sanctificatis sancta tribuamus, nec mittamus juxta Evangelium margaritas ante porcos, nec demus sanctum canibus. Denique Moyses tribus diebus ab omni immunditia et ab uxorum complexu vult populum sanctificari , ut accedat ad montem Sina, et sanctificatus
Abbreviated transcription (Latin):
erant. et paries ꝑ circuitum
ambiens .iiii. atriola: Et
culine fabricate erant subter
porticus ꝑ girum. siue ꝓpter
accubita. que aquila. ctdã¬
aac̃. interp̃tatus ẽ: simma¬
atã. theodotio ipsum uer¬
bum hebraicũ ꝑosuit. thuroth:
Q clixit inqͥt ad me: Hec est
domus culmarũ. in qua co¬
qunt ministri domus uict
mas populi: siue uicginam:
Hoc enim: hebraice significat
zesã: Uir qui calamũ tene¬
bat manu. & funiculũ ce¬
mentarii quo edificiũ me¬
tiretur : introduxit in qͥt
me ꝑ ingressum qui erat
ex latere porte. uel post
tergum porte. nec posuit cuiꝰ
porte. orientalis. australis.
aut alter ius plage. s reliquit
incertum: ut irem ad locum
scũarii. & in garophilatia siue
cubicula sacerdotũ que res¬
piciebant ad aquilonẽ. ⁊ ad
mare. ad septemtrionẽ uide¬
licet ⁊ ad occidentẽ. hancha¬
bente scripiura sc̃a consuetu¬
dinem. ut ꝓ situm terre iu¬
dee. semꝑ mare occidentem

Expanded text:
erant: et paries per circuitum erant: et paries per circuitum ambiens quatuor atriola: et culinae fabricatae erant subter porticus per gyrum sive propter accubita quae Aquila, στιβάδας interpretatus est: Symmaματα, Theodotio ipsum verbum dixit ad me: Haec est domus culinarum in qua coquunt ministri domus Domini victimas populi sive victimam. » Hoc enim Hebraice significat Zeba: vir qui calamum tenebat manu, et funiculum coementarii quo aedificium metiretur, « introduxit, inquit, me per ingressum, qui erat ex latere portae, » vel post tergum portae, nec posuit cujus portae orientalis australis aut alterius plagae, sed reliquit incertum, ut irem ad locum sanctuarii, « et in gazophylacia » sive cubicula sacerdotum, quae respiciebant ad aquilonem et ad mare, ad septentrionem videlicet et ad occidentem, hanc habente Scriptura sancta consuetudinem, ut pro situ terrae Judaeae, semper mare Occidentem
Abbreviated transcription (Latin):
qui in nomine dñi fuerat cõ¬
gregatus disꝑgetur in partẽ
atq lacerabiturꝰ. que iuxta
legem. ne paulatim alterius
hereditas transeat ad alium.
et ꝑeat funiculus diuisionis.
ꝑ quem sorte ad unũquemq
uenit hereditas: Disꝑdet gͦ
popłm dei. et aufert ab eo
possessionem fidei semptt̾nã.
fr̾̃ibusq et consanguneis
derelinquit:
t introduxit me ꝑ ing̾s¬
Sum qui erat ex latere. que
post tergum porte in garophi¬
latia scũarii ad sacerdotes.
que in exedras et thalamos
qui respiciebant ad aqͥlonẽ:
et ecce ibi erat locus uergens
ad occidenten. siue ad mare:
⁊ ut .lxx. transtuler̾t separatꝰ:
et dixit ad me: Iste ẽ locus uͥ
coquent sacerdotes ꝓ delicto
ꝓꝓpeccato: siue ꝓ ignorantra
⁊pro peccatd: Ubi coquent
sacrificrum. que. manaã. et
donum: ut ñ offerant in atri¬
um extertus. ꝙ scĩficetur ppł
Et eduxit me in atrium exteris.
& circunduxit me ꝑ quatuor
angulos atrii: & eoce atrio

Expanded text:
qui in nomine Dei fuerat conqui in nomine Dei fuerat congregatus, dispergetur in partes atque lacerabitur: sive juxta Legem, ne paulatim alterius haereditas transeat ad alium, et pereat funiculus divisionis, per quem forte ad unumquemque venit haereditas. Dispergit ergo populum Dei, et aufert ab eo possessionem fidei sempiternam,fratribusque, et consanguineis derelinquit. Et introduxit me per ingressum qui erat in latere vel post tergum portae in gazophylacia sanctuarii ad sacerdotes sive in exedras et thalamos qui respiciebant ad aquilonem: et ecce ibi erat locus vergens ad occidentem sive ad mare: et ut LXX transtulerunt, separatus. Et dixit ad me: Iste est locus ubi coquent sacerdotes, pro delicto, et pro peccato sive pro ignorantia et propterea ubi coquent sacrificium sive manaa et donum ut non efferant in atrium exterius, et sanctificetur populus. Et eduxit me in atrium exterius, et circumduxit mangulo atrii, atriola
Abbreviated transcription (Latin):
sue ut .lxx. transtulerunt. ut
oppͥmat eos. uel ut aquila et
simmachus. ut affligat eos
atq contristet: s de possessi¬
one sua hereditatẽ dabit fili¬
is suis: Suggillat ñ solum il¬
hus tꝑris. sacerdotes ⁊ pͥnci¬
pes. s nr̃i quoq qͥ ditores
frunt sacerdotii dignitate. et
ꝓpterea que sͥ dñi dispositiõe
debentur. tollunt apauꝑib
ꝑ uiolentiam. uel sub honoris
nomine diuites spoliant. ut
ipsis quoq filiis sus quib
paterna debetur hereditas
nichil debeant derelinquere.
nͥ qd̾ sͥ aparentib delictum
est: Ergo qui ditior ẽ sacer¬
dos. cum uenit ad sacerdoti¬
um. qͥcqͥd plus habuerit. ñ
filiis debet dare. s pauꝑib
et scĩs fr̃ib. & domesticis ficd̃i
qui uincunt merita liberoꝵ
fecistis: Ipse enim in pauꝑib
suscipitur hospitio: iusitat᷑ in
carcere: nudus tegitur: sit¬
ens bibit: saturatur esuriers
centiam habuerit pͥnceps.
honoris tenere que ñ st̃ sua.
et lib̾is derelinquere: popls

Expanded text:
Septuaginta transtulerunt, ut opprimat eos, vel ut Aquila et Symmachus, ut affligat eos atque contristet: sed de possessione sua haereditatem dabit filiis suis: suggillat non solum illius temporis sacerdotes, et principes, sed nostri quoque, qui ditiores fiunt sacerdotii dignitate, et praeter ea quae sibi Domini dispositione debentur, tollunt a pauperibus per violentiam: vel sub honoris nomine divites spoliant, ut ipsis quoque filiis suis, quibus paterna debetur haereditas, nil debeant derelinquere, nisi quod sibi a parentibus derelictum est. Ergo qui ditior est sacerdos, quam venit ad sacerdotium, quidquid plus habuerit, non filiis debet dare, sed pauperibus, et sanctis fratribus, et domesticis fidei, qui vincunt merita liberorum, fecistis . Ipse enim in pauperibus suscipitur hospitio; visitatur in carcere: nudus tegitur: sitiens bibit: saturatur esuriens.centiam habuerit princeps, honoris tenere quae non sunt sua, et liberis derelinquere, populus
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificia eius p̾opulo mis¬
ceantur: Ee qr generaliter
dixerat spontaneũ holocau¬
stum. aut pacifica uolunta¬
ria dño. nec apposuerat tau¬
rum siue uitulũ. arietem
uel ouem.hircumq pro
peccato: docet quid sit ipsũ
holocaustum: Agnũ inqͥers
anniculũ immaculatũ faci¬
et holocaustũ. & ñ certis ch¬
b s cogdie. ne qualibet ho¬
ra s mane: mane faciet il¬
lum ꝑ singula uidelicet ma¬
ne: qñ orto sole lucis exor¬
dium ẽ: De qͦ mane: dd̃
loquitur in psalmo: Mane
exaudies uocem meam Et¬

Expanded text:
sacrificia ejus populo missacrificia ejus populo misceantur. Et quia generaliter dixerat, spontaneum holocaustum, aut pacifica voluntaria Domino, nec apposuerat taurum sive vitulum, et arietem vel ovem, hircumque pro peccato, docet quod sit ipsum holocaustum: Agnum, inquiens, anniculum immaculatum faciet holocaustum: et non certis diebus, sed quotidie, nec qualibet hora, sed mane, 580 mane faciet illum: per singula videlicet mane, quando, orto sole, lucis exordium est. De quo mane David loquitur in psalmo: Mane exaudies vocem meam:
Abbreviated transcription (Latin):
ost holo caustũ offerat paci¬
fica. et reconcilietur deo.
redditur s offertur pro pa¬
cificis. que hebraice dicunt᷑
selamrim . .lxx. salutaria int̾¬
pretantur. ut ipsa reconci¬
liatio pacificoꝵ salus sit offe¬
rentis: Cum gͦ hoc fecerit
tam que respicit ad orientẽ:
illam uidelicet portam de
qua scriptum est: ħ porta
dñi. iusti intrabt̃ ꝑ eam : Et
unde oritur sol iusticie Et
faciet inquit holocaustum
suum: et pacifica sua: De qͥ¬
bus: ñ diximus: faciet aũ
qr spontaneũ sacrificiũ est.
& ñ alii pro eo facient sacer¬
dotes iudelicet sicut fieri so¬
let in die sabbati: Ergo oĩ
tꝑre holocaustũ & pacificũ
qd offertur uoluntarie rese¬
ratam habet portam dñi.
nec obseruat sabbatũ: sed
om̃s dies ei reputant᷑ in
requiem: Deniq postquã
optulerit holocaustũ ⁊ pac¬
fica. statim egredit᷑ & clau-¬
ditur post eum ianua. siue
claudit ianuam: ut seruetͣ
pͥncipi priuilegiũ suũ. nec

Expanded text:
post holocaustum offerat pacipost holocaustum offerat pacifica, et reconcilietur Deo. redditur, sed offertur. Pro pacificis, quae Hebraice dicuntur SELAMIM  , LXX salutaria interpretantur: ut ipsa reconciliatio pacificorum, salus sit offerentis. Cum ergo hoc fecerit tam quae respicit ad Orientem; illam videlicet portam, de qua scriptum est: Haec porta Domini, justi intrabunt per eam , et unde oritur sol justitiae. Et faciet, inquit, holocaustum suum, et pacifica sua: de quibus nunc diximus. Faciet autem, quia spontaneum sacrificium est, et non alii pro eo facient sacerdotes, videlicet sicut fieri solet in die sabbati. Ergo omni tempore holocaustum, et pacificum, quod offertur voluntarie, reseratam habet portam Domini: nec observat sabbatum, sed omnes dies ei reputantur in requiem. Denique postquam obtulerit holocaustum et pacifica, statim egreditur, et clauditur post eum janua, sive claudit januam: ut servetur principi privilegium suum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
chum asꝑgatur simile sacri¬
ficium. sitie: manaã. dño le¬
gtmum iuge. atq ꝑpetuũ:
Facietis agnum. et sacrificum
& oleum mane. mane holocau¬
stum sempit̾num: Ubi nos
legimus immaculatum. & in
hebraico scͥptum ẽ. thamin:
crifigum: aquila et symina¬
chus donũ transferunt: Pro
eo aũi qd nos diximꝰ spontane
nificat: Adhuc aũ sermo de
principe est: de qͦ isaias loqͥt᷑
Eoce testimoniũ in gentib dech
eum: pͥncipẽ & p̃ceptorẽ in
gentib. E erechiel: ꝙ ego
dñs ero eis in dm̃: & clauid
pͥnceps in medio eoꝵ: Cũ gͥ
iste princeps fecerit sponta¬
uoluntaria. que spontanea
oris mei beneplacita fac dñe:
Spontaneu̾ aũ holocaustũ. ut
totum se offerat deo. ⁊paci¬
fica uoluntaria. qd̃ in prio¬
rib non inuenit᷑. Scͥptum
est enum: Et facient sac̾dotes
holocaustũ eius. & pacifica
luntariis quib nc̃ dicitur
omnino recitetur: ut ñ ne¬
cessitate faciat. s uolũtate:

Expanded text:
chum, aspergatur similae sacrichum, aspergatur similae sacrificium sive manaa, Domino legitimum, juge atque perpetuum. Facietis agnum et sacrificium, et oleum mane, mane, holocaustum sempiternum. Ubi nos legimus, immaculatum, et in Hebraico scriptum est THAMIM cium; Aquila et Symmachus, donum transferunt. Pro eo autem quod nos diximus, spontaneuI   significat. Adhuc autem sermo de principe est, de quo Isaias loquitur: Ecce testimonium in gentibus, dedi eum principem et praeceptorem in gentibus . Et Ezechiel: Et ego Dominus ero eis in Deum: et David princeps in medio eorum . Cum igitur iste princeps fecerit spontaVoluntaria, sive spontanea oris mei beneplacita fac, Domine : spontaneum autem holocaustum, ut totum se offerat Deo, et pacifica voluntaria, quod in prioribus non invenitur; scriptum tae et facient sacerdotes holocaustum eius et pacifica luntariis, quibus nunc dicitur, omnino reticetur, ut non necessitate faciant, sed voluntate:
Abbreviated transcription (Latin):
atq peccati testis adfistens:
nnundinis gͦ et insollennita¬
darum. ⁊ uniuerse feftuitats
de qua in anteriorib locuti su¬
mus. tam in uitulo ꝗͣ in ariete.
singula oepnii.offerentur in
sacrificio: In agnis uͦ ñ erit cer¬
tus numerus. nec uoluntat
dumissum arbitriũ. s iurib
quis utetur et bono conscien¬
te. ut ꝗͣtum potest ñ ꝗͣtum
uult offerat. et suꝑ omnia
olei hũ. ꝑ oeprii. singula. ut
ungatur simila. et lucerna ac¬
cendatur in conspectu dñi: &
qui eoutitur possit dicere:
Ego aũ sicut oliua fructifera
in domo dei
um autẽ fecerit princepᷤ
Spontaneũ holocaustum. aut¬
pacifica uoluntaria dñõ. aꝑiet᷑
ei porta que respicit ad orientẽ
⁊ faciet holocaustum suũ. E pa¬
cifica sua sicuti fierisolet in die
sabbati. & egredietur. claudet᷑q
ne et mane faciet illud. & sacͥ¬
ficum siue. Manaa. faciet
suꝑ eo mane. sextam partem
oeptiy. siue mensure. ꝙ de
oleo terciam partem. hiiĩ. et
misceatur. siue iuxta simma¬

Expanded text:
s assistens. In nundinis ergo, et in solemnitadarum, et universae festivitatis, de qua in anterioribus locuti sumus, tam in vitulo, quam in ariete per singula ephi offerentur in sacrificio. In agnis vero non erit certus numerus, nec voluntati dimissum arbitrium; sed viribus quis utetur, et bono conscientiae: ut quantum potest, non quantum vult offerat, et super omnia olei hin per ephi singula, ut ungatur simila, et lucerna accendatur in conspectu Domini; et qui eo utitur, possit dicere: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini . Cum autem fecerit princeps spontaneum holocaustuma voluntaria Domino, aperietur ei porta quae respicit ad Orientem, et faciet holocaustum suum, et pacifica sua, sicuti fieri solet in die sabbati: et egredietur claudeturque ne et mane faciet illud. Et sacrificium sive manaa faciet super eo mane, mane sextam partem ephi sive mensurae; et de oleo tertiam partem hin, etive juxta Symma
Abbreviated transcription (Latin):
tatem dabit filiis siuis: ut ñ
disꝑgatur popłs m̃s. unusqͥsq
a possessione sua: Hucusq ser
mo de pͥncipe: nec̃ de heredib
esus p̃cepta tribuunt᷑ : unmo
de donis hereditate atq lega¬
ts quib dare debeat. & qͦꝵ
sit. uel ad tꝑs. uel eternapos¬
sessio: Si in quit filiis suis
dederunt. uel donũ. ł here¬
ditatẽ ipsius possideb̃t eam.
qr eis successionis iure debe¬
tur: & de alio ad ali¬
um ñ potest tͣnsire
possessio: S inautẽ dederit
tam dui habebit possessionem
ꝗͣdiu uel septimus annus re
adueniat. q̃n omĩs emptio atq
donatio reuertit᷑ ad pͥores dño:
ita ut seruus usum habeat ꝓ¬

Expanded text:
tatem dabit filiis suis ut non tatem dabit filiis suis ut non dispergatur populus meus unusquisque a possesmo de principe, nunc de haeredibus ejus praecepta tribuuntur: immo de donis, haereditate atque legatis, quibus dare debeat, et quorum sit vel ad tempus, vel aeterna possessio. Si, inquit, filiis suis dederit vel donum, vel haereditatem, ipsi possidebunt eam: quia eis successionis jure debetur, et de alio ad alium non potest transire possessio. Sin autem dederit tam diu habebit possessionem, quamdiu vel septimus annus remadveniat: quando omnis emptio, atque donatio revertitur ad priores dominos: ita ut servus usum habeat
Abbreviated transcription (Latin):
mane. mane sextam partẽ oephi.
sub auditur simile: Sexta aut
pars oephi: dunidius modius
est. Si enim oephi decina
pars chori ẽ. id est tres modii
nulli dubium. qͥn sexta pars
oeꝑtty. dimidiũ faciat modiũ:
de olei qͦq mensure hiÑ.tercia
pars offertur ut misceatur. fi¬
ue asꝑgatur simile sacrifigum
dño. legitinũ iuge atq ꝑpetuũ
qd nulla inter mitqtͣ die. s oĩ
tꝑre orto sole semꝑ offert᷑: ut
impleatur qd in fine capituli hꝰ
poniturꝰ: Faciet agnum in sacͥ¬
fiqum. & oleum mane: mane
holocaustum sempiternum:
ec dicit dñs ds.: Si dede¬
rit princeps. que dux donum
alicit filiis suis. hereditas eurs
filioꝵ suoꝵ erit: possideb̾t eã
num remissionis: Pro quo
theodotio ipsum uerbum he¬
braicum posuit deror: s reu̾te¬
tur ad pͥncipem: Hereditas aũ
eius filiis eius erit. & ñ acci¬
piet pͥnceps de hereditate ppħ
ꝑ uiolentiam. & de possessione
eoꝵ . ẜ. de possessione fua ħecli¬

Expanded text:
mane, mane sextam partem ephi, mane, mane sextam partem ephi, subauditur similae. Sexta autem pars ephi, dimidius modius est. Si enim ephi, decima pars cori est, id est, tres modii: nulli dubium, quin sexta pars ephi, dimidium faciat modium. De oleo quoque mensurae hin, tertia pars offertur: ut misceatur, sive aspergatur similae sacrificium Deo, legitimum, juge atque perpetuum, quod nulla intermittitur die: sed omni tempore, orto sole, semper offertur, ut impleatur quod in fine capiuli hujus ponitur: Faciet agnum in sacrificium: et oleum mane, mane holocaustum sempiternum. 581 Haec dicit Dominus Deus: Si dederit princeps sive dux donum alicui de filiis suis, haereditas ejus filiorum suorum erit: possidebunt eam num remissionis pro quo Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit, DEROR sed revertetur ad principem hereditas autem eius filiis eius erit et non accipiet princeps de hereditate populi per violentiam et de possessione eorum sed de possessione sua heredi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s: ad te de luce uigilo:
Qui sit iste agnus immacłatus.
sue ꝑfectus. & anniculus: ssai¬
as plenius docet dicens. Sicut
oius ad iuctinã ductus est.⁊
ficut agnus in conspectu ton¬
dentis se sine uoce: & ñ aꝑieis
os suum: Ꝙ ieremias: Ego aũ
sicut agnus innocens ductus
ad uictinã: ñ cognoui: Et
Ioħs: Ecce agnus dei: qui tolhit
peccata mundi: Ifte ẽ agnus
qui immolat᷑ in egypto. de
cuius sanguine armant᷑ pos¬
tes fidei. ꝙ exterminator ex¬
duditur : anniculus autem
retur lector. si idem ⁊pͥnceps
est sacerdos. & uitulus. & ari¬
es & agnus. cũ in scripturis
sci̾s ꝓuarietate causarũ lega
pastorem. fihium. et puerum.
unigenitum. & pͥmogenitum.
ostium. uiam. angłm. sagit¬
tam. et sapientiam. & multa
alia. quoꝵ omniũ si uoluero
testimonia dicere: ꝓpͥo libro in¬
digẽt. In holocausto itaq istiꝰ
agni immaculati. & annculi.
qui mane semꝑ offertur faciet
ipse pͥnceps sacrificium. siue
manaã. & sunilam siue donum

Expanded text:
meus, ad te de luce vigilo . Qui sit autem iste agnus immaculatus, sive perfectus et anniculus, Isaias plenius docet, dicens: Sicut ovis ad victimam ductus est, et sicut agnus in conspectu tondentis se sine voce et non aperuit os suum . Et Jeremias: Ego autem sicut agnus innocens ductus ad victimam, non cognovi . Etista: Ecce agnus Dei, qui tollit peccata mundi . Iste est agnus qui immolatur in Aegypto, de cujus sanguine armantur postes fidei, et exterminator excluditur . Anniculus autem,retur lector, si idem et princeps est, et sacerdos, et vitulus, et aries, et agnus, cum in Scripturis sanctis pro varietate causarum legampastorem, filium, et puerum, unigenitum, et primogenitum, ostium, viam, angelum, sagittam et sapientiam, et multa alia, quorum omnium, si voluero testimonia dicere, proprio libro indigent. In holocausto itaque istius agni immaculati et anniculi, qui mane semper offertur, faciet ipse princeps sacrificium, sive MANAA: et similam, sive donum
Abbreviated transcription (Latin):
retrorsum. neq illis qͥ ma¬
num mitcunt ad aratrum
ut ñ respiciant ea que post
tergum sunt: s in domo
quoq dñi constitutis iubet᷑
ne post terga respiciant. et
reuertantur ad egena. & in¬
firma elementa. et incipien¬
tes sꝑu. carne consumenturꝰ:¬

Expanded text:
retrorsum ; neque illis qui manum mittunt ad aratrum, ut non respiciant ea quae post tergum sunt: sed in domo quoque Domini constitutis, jubetur ne post terga respiciant, et revertantur ad egena et infirma elementa, et incipientes spiritu, carne consumantur
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a non ex merito possidere:
Precipit᷑ itaq popło terre. ut
si ingredit᷑ ꝑportam aqͥlonis
ut adoret: egrediatur ꝑ iuam
porte meridiane: Qͥs est iste
ppłs cui hoc p̃cipitur. nempe
gentilium. ut qui derelinq̃ns
portã aquilonis. a qͦ exardes¬
cunt mala suꝑ terrã ing̾ssus
fuerit templum ñ egrediat᷑
nisi ꝑ uiam porte meridiane
ad portam luminis. ad portã
caloris: ad portã in qua spon¬
sus cubat in meridie: Deniq
dicit᷑ in eodẽ cantico canticoꝵ:
Surge aqͥlo: & ueni auster:
Qͥ uͦ ingreditur ꝑuiam porte meri¬
diane. et eg̾ditur ꝑuiã porte
aquilonis. qͥsnam ille ẽ ppłs
scilicet uideoꝵ. qͥ derelinquens

Expanded text:
tionem ex gratia, non ex merito possidere. tionem ex gratia, non ex merito possidere. Praecipitur itaque populo terrae, « ut si ingreditur per portam Aquilonis ut adoret, egrediatur per viam portae meridianae. Quis est iste populus cui hoc praecipitur? Nempe gentilium; ut qui derelinquens portam Aquilonis, a quo exardescunt mala super terram, ingressus fuerit templum, non egrediatur nisi per viam portae meridianae, ad portam luminis, ad portam caloris, ad portam in qua sponsus cubat in meridie . Denique dicitur in eodem Cantico canticorum: Surge, Aquilo, et veni, Auster . Qui vero ingreditur per viam portae meridianae, egrediatur per viam portae Aquilonis. Quisnam ille est populus? scil
Abbreviated transcription (Latin):
cum apło. preteritoꝵ obliui¬
scens. & in priora me exten¬
dens. ut nequaꝗͣ ex parte
cognoscant. & ex parte pro¬
phetent. s ueniant ad ꝑfectũ
iuxta eam tamen ꝑfectionẽ
ꝗͣ potest caꝑe humana na¬
tura: ut intelligamꝰ illud
eugłicum: Et uos cum oĩã
feceritis: dicite. serui inut¬
les sumus: qd̃ debuimus
facere fecimus: Unde et
apl̃s in eadem epł̃a. de dua¬
bus loquitur ꝑfectionibus:
quasi imꝑfectus enim seribit:
Non quia iam accepi. & qua¬
s iam ꝑfectus sim: ꝑseqͥr
autem si apprehendam in
quo et comphensus sum a
loquitur: Unum autẽ poste¬
rioꝵ obhuiscens ad ea quȩ in
pͥora sunt me extendens iux¬
ta ꝓpositum ꝑsequor ad bra¬
uium suꝑne uocationis: Et¬
mͦ enim potest stare sententia.
ut qui dixerat. ñ qr lam acce¬
pi. aut qr iam ꝑfectus sũ. au¬
deat dicere: quotqͦt gͦ ꝑfecti
hoc sapimus: Ex quo ꝑspicuũ
est omnẽ hoĩem. & uniuer sã
creaturã. ꝗͣuis ad ꝑfectionem
uenerit. tamen indigere mĩa

Expanded text:
 « Praeteritorum obliviscens et in priora me extendens, » ut nequaquam ex parte cognoscant et ex parte prophetent , sed veniant ad perfectum, juxta eam tamen perfectionem, quam potest capere humana natura, ut intelligamus illud Evangelicum: Et vos cum omnia feceritis, dicite, Servi inutiles sumus: quod debuimus facere, fecimus . Unde et Apostolus in eadem Epistola de duabus loquitur perfectionibus: quasi imperfectus enim scribit: Non quia jam accepi, aut quasi jam perfectus sim: persequor autem si apprehendam, in quo et comprehensus sum a loquitur: Unum autem posteriorum obliviscens, ad ea quae in priora sunt me extendens: juxta propositum persequor ad bravium supernae vocationis. modo enim potest stare sententia, ut qui dixerat non quia jam accepi, aut quia jam perfectus sum, audeat dicere Quotquot ergo perfecti hoc sapimus? Ex quo perspicuum est omnem hominem et universam creaturam, quamvis ad perfectionem venerit, tamen indigere miser
Abbreviated transcription (Latin):
xxx. annus ponit᷑ in exordio:
Ubi gͥ cibi. & ubi angustia atq
temptato ꝑ que parant᷑ cibi
& uͥ ad ꝑfecti uiri uenerimus
etatẽ ibi calcanda ft̃ omnia
& dicendũ: Habentes uictum
⁊ uestitũ: his contenti sumus
U̾ si decł̃it mͥ dñs cibũ ad uescen¬
dum. & uestem ad oꝑiendũ:
uel certe illud: Esca uentri. et
uent escis: d̃s aũ et hẽ ⁊ illa
destruet: Neq enĩ in futuro
manducabimꝰ & bibemꝰ: s
illo uescem᷑ pane qͥ de celo de-¬
scendit: De qͦ in psalmo cantͣ
m̃s cib ẽ: ut faciã uolũtatẽ
eius qui me misit: Qd̃ aut̃
m̃sura una atriolũ erat .iiii.
que atrii maioris angulos
possidebant: iiͦiiͬ. mundi
significat plagas: qd in
sudore uultus nr̃i comedamꝰ
panem. & omis labor uentri
stercoriq proficiat. que.nͦiͬi.
atriola uel unus par ies am¬
biebat. ⁊ culine fabricate erãt
qua habebant accubita. ut
cent que cerneret᷑ : lixit ad
eum: Hec ẽ domꝰ culinaꝵ
in qua coquent ministri dñi

Expanded text:
 annus ponitur in exordio. Ubi igitur cibi, ibi et angustia atque tentatio, per quae parantur cibi. Et ubi in perfecti viri venerimus aetatem, ibi calcanda sunt omnia, et dicendum: Habentes victum et vestitum, his contenti simus . Et: Si dederit mihi Dominus cibum ad vescendum, et vestem ad operiendum . Vel certe illud: Esca ventri, et venter escis: Deus autem et hunc et illas destruet . Neque enim in futuro manducabimus et bibemus, sed illo vescemur pane qui de coelo descendit, de quo in Psalterio canitur: s cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Quod autem mensura una atriolorum erat quatuor, quae atrii majoris angulos possidebant, quatuor mundi significat plagas : quod in sudore vultus nostri comedamus panem, et omnis labor ventri stercorique proficiat: quae quatuor atriola, vel unus paries ambiebat, et culinae fabricatae erant qua habebant accubita: ut essent quae cerneret, dixit ad eum: Haec est domus culinarum, in qua coquent ministri Domini
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ inqͥt descriptionẽ epꝰ
siue substantiã ut .lxx. tͣns¬
tulert. que ñ tam ad nat᷑am
domus. ꝗͣ ad suppellectlem
ꝑtinet atq diuitias. ⁊ uniu̾¬
sa p̾cepta. cunctumq ordi¬
nem. ⁊ om̃s leges templi.
ostendes eis qui portauert
tormentũ iniquitatũ suaꝵ
& cessauert̃ siue confusi st̃
fuꝑ his quȩ ante gesserant.
ccirco ali ostende eis ut custo¬
diant omĩa quȩ p̃cepta fc̃.
Nichil enim ꝓdest descriptionẽ¬
tones eius: de quib scriptũ
est: M ulte mansiones: apud
patrem meum: E tterum:
lex omniũ preceptoꝵ dei. et
urbs que in summitate mon¬
tis constituta. illa credenda
de qua scriptum ẽ: Non po¬
test abscondi ciuitas supra
montem posita: & fluminis
impetus letificat ciuitatem
dei: quȩ ꝑspicue resertur
ad eccłiam. & sita ẽ in eo mon¬
te qui in uertice omniuĩ mon¬
qum ẽ. & a qͦ uulneratus ẽ
pͥnceps tẏri: Om̃sq sines
& termini domꝰ: hunus
scã scõꝵ sunt: In illa domo
hoc ẽ in tabnaculo quod

Expanded text:
omnem, inquit, descriptionem ejus sive substantiam, ut LXX transtulerunt. Quae non tam ad naturam domus, quam ad suppellectilem pertinet atque divitias. Et universa praecepta cunctumque ordinem, et omnes leges templi ostendes eis, qui portaverunt tormentum iniquitatum suarum, et cessaverunt, sive confusi sunt super his, quae ante gesserant. Idcirco autem ostende eis ut custodiant omnia quae praecepta sunt. Nihil enim prodest scire descriptionetiones ejus, de quibus scriptum est: « Multae mansiones apud Patrem meum . » Et iterum: lex omnium praeceptorum Dei, et urbs, quae in summitate montis est constituta, illa credenda est, de qua scriptum est, Non potest abscondi civitas super montem posita. Et, Fluminis impetus laetificat civitatem Dei; quae perspicue refertur ad Ecclesiam, et sita est in eo monte qui in vertice omnium montium est, et a quo vulneratus est princeps Tyri, omnesque fines et termini domus hujus sancta sanctorum sunt. In illa domo, hoc est, in tabernaculo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut eligerem disciplinam:
sta autem que erechieli. et
ꝑ erechielem domui isrł
ostenditur. talis ẽ ut qui
eam mente conspexerit.
cesset ab iquitatib suis. ñ
quibdam s om̃ib. siue ut
in hebraico continet᷑. confun¬
datur. ⁊ sustineat torm̃tum
suũ ꝓ om̃ib que fecerit:
ustinet aũ torm̃tum iniqͥta¬
tum suaꝵ qui cessauit p̾te¬
rita facere peccata. multũq
ꝓdest ei qui ante peccauerit
uidere domum dei. & om̃s
fabrice eius nosse rationes.
ut ⁊ peccare defistat : & habets
illud desidium. dicat ad do
ut inhabitẽ in domo dñi o̾ib
dieb uite mee Cum cepero

Expanded text:
ut eligerem disciplinam . Ista autem quae Ezechieli, et per Ezechielem domui Israel ostenditur, talis est: ut qui eam 525 mente conspexerit, cesset ab iniquitatibus suis: non quibusdam, sed omnibus: sive ut in Hebraico continetur, confundatur et sustineat tormentum suum pro omnibus quae fecerit. Sustinet autem tormentum iniquitatum suarum, qui cessat praeterita facere peprodest ei, qui ante peccaverit, videre domum Dei, et omnis fabricae ejus nosse rationes, ut et peccare desistat, et habens illud desiderium, dicat ad Domut habitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae . » Cum coepero
Abbreviated transcription (Latin):
ducentis animantib susci¬
pit arietem. siue ut signif¬
cartus hebraicus sermo de¬
cuncta animanta. & non
ꝓprie ad arietem referri po¬
test. & suscipit animal uel
arietem qui nutritus est
in locis irriguis. scãrum
uidelicet scripturarum: et
potest dicereꝰ: Dñs pascit
me.⁊ nichil mͥ deerit: in lo¬
co pascue ibi me collocauit:
suꝑ aquas refectionis edu¬
cauit me: Hec erant irri¬
gua. immo hii canales ad
quos et iacob ducebat pe¬
cora sua ut in ipsis biberent
atq conciꝑent: & iuxta
uirgarum colorem fetus
ederent dño: Pro sacrifi¬
cio. hoc est. exciã. aquila
et simmachus donum in¬
terp̃tantur. qđ in hebraico
ꝑtinet ad hostiam. s ad ea
que ex simila et polenta. et

Expanded text:
ducentis animantibus susciducentis animantibus suscipit arietem, sive, ut significantius Hebraicus sermo decuncta animantia, et non proprie ad arietem referri potest. Et suscipit animal vel arietem qui nutritus est in locis irriguis, sanctarum videlicet Scripturarum, et potest dicere: « Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit, super aquas refectionis educavit me . Haec erant irrigua, immo hi canales, ad quos et Jacob ducebat pecora sua, ut in ipsis biberent atque conciperent, et juxta virgarum colorem, fetus ederent Domino . Pro sacrificio, hoc est θυσίᾳ, Aquila et Symmachus donum interpretantur: quod in Hebraico ie non pertinet ad hostiam, sed ad ea quae ex simila, et polenta et