comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cantat᷑ responsoria. peto a donay .d.
hiis temporib prophet auit helyas
qui gessit typum xp̃i. sic mortuo cõ¬
tholica. altera per multa scismata
seꝑata a quib catholica ecc̃a młta
aduersa pro dño tołauit sicut ũli
catholicos quidam sunt perfecti qͥd̃
fectos. et alios surdos et mucos ad
aduitoriũ implorant ut h̾ecics ua¬
rant auxiliĩ ingrud̾. Benedicã. et ĩ¬
alla. Dnẽ refugiuĩ. uox siquidẽ est ꝑ¬
fr̃oꝵ gras agenciũ de illis se a per¬
secutione aliquociens temꝑantib
et istis proficientib et qr moyses
fuit unus eoꝵ. qui se obtulerunt
pro pccĩs sb̾dicoꝵ. io̾ in offer. can¬
tacur. Predicatus est moyses. hii
perfecti sunt illã terra que saciata

Expanded text:
cantantur responsoria: Peto, Adonai, Domine; his temporibus prophetavit Elias, qui gessit typum Christi. Sic, mortuo Contholica, altera per multa schismata separata; a quibus catholica multa adversa pro Domino toleravit, sicut illi, uidam sunt perfecti, quidam fectos et alienos, surdos et mutos ad adjutorium implorant, ut haereticis varant auxilium. In graduali: Benedicam, et alleluia: Domine, refugium, vox siquidem est ratias agentium de illis se a persecutione aliquoties temperantibus, et istis proficientibus. Et quia Moyses fuit unus eorum, qui se obtulerunt pro peccatis subditorum, ideo in offerenda cantatur: Precatus est Moyses. Isti perfecti sunt terra
Abbreviated transcription (Latin):
incarnatõ. ac sidicat quii cũ sit teus factus
est homo non ex inrili semĩe s ꝯceptus opera¬
tõne sp̃c scĩ natus ex maria ugine uñ usay¬
as. ecte uirgo ꝯcipiet ⁊ ꝑiet filiã ⁊ nocabit᷑
nomen eius emamel. ⁊ angłs in enugelio

Expanded text:
incarnatio, ac si dicat, qui cum sit Deus, factus est homo, non ex virili semine, sed conceptus operatione Spiritus sancti; Natus ex Maria Virgine, unde Isaias: « Ecce Virgo concipiet, et pariet Filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel, » et an
Abbreviated transcription (Latin):
finis ꝯcludit᷑. mortiuis ⁊ sepultus. uñ plan¬
ait ꝓpha. dñs dñi fuit exitus mortis Ne sepł¬
hec sunt in enugłio manifesta. ¶ Secrnt᷑¬
descendit ad inferos. t̃ .d. re.a .in. ec̾ce t̾tium
saicram̃tũ .s. resurrectio. s de descensu ad ĩfn̾a
p̃mittit᷑ ex quo mortui lib̾ant᷑: unde m osee.
de manu mortis liderabo eos. de morte redi¬
uasa diripuit. hic est qui dicit in pͦs. ego
tormiui. ⁊ soporatus sum ⁊ esurrexi. am̃ doꝰ¬

Expanded text:
finis concluditur, mortuus et sepultus, unde planait propheta, Domini fuit exitus mortis. » De sepu» Haec sunt in Evangelio manifesta. Descendit ad inferna, tertia disacramentum, scilicet resurrectio, sed de descensu ad inferna praemittitur, et a quo mortui liberantur, unde in Osea: « De manu mortis liberabo eos, de morte redivasa diripuit. Hic est qui dicit in Psalmo: « Ego dormivi, et soporatus sum, et resurrexi, quo
Abbreviated transcription (Latin):
cõnem. de qua dr᷑ in lege ⁊ ennͣgłio. Ma¬
ria soror earon cũ .un. dieb fm̾t extra
castra est a lepra mũdata. Ncaman sy¬
rus septies lotus in iordane est alepra
curatus. sit ⁊ dñs decem leprosos mũda¬
uit s unus tm̃ tedit głiam deo. de mag¬

Expanded text:
tionem, de qua dicitur in lege, et Evangelio: Maria soror Aaron cum septem diebus fuerit extra castra, est a lepra mundata, Naaman Syrus septies in Jordane lotus est a lepra curatus, sic et Dominus decem leprosos mundavit, sed unus tantum dedit gloriam Deo; de Mag
Abbreviated transcription (Latin):
nd est ut ait augꝰ. credere deo. ⁊ aliud credere
deum. aliud cred̾e in deum. Cret̾e deo est cret̾e
uera esse que loeniit᷑ cmiod eña mali facunt ⁊
nos credimꝰ bomini ẜ non in nõie. Eiece deum
est credere ep ip̃e sit deus qd̾ ec̃ia demones faci¬
unt. Cret̾e in deum est credento amare creden¬
do meum ire. credendo ei ad berere. cniod soli
bom facm̃t ergo qui dicit credo in deũ metit᷑

Expanded text:
ud est, ut ait Augustinus, credere Deo, aliud credere Deum, aliud credere in Deum. Credere Deo est credere vera esse quae loquitur, quod et mali faciunt, et nos credimus homini, sed non in hominem; credere Deum est credere quod ipse sit Deus, quod etiam et daemones faciunt; credere in Deum est credendo amare, credendo in eum ire, credendo ei adhaerere, quod soli boni faciunt. Ergo qui dicit Credo in Deum mentitur,
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrecfõnem p̾cepit eis dicens. euntes
in mũdũ uniu̾sum p̃dicate euugłm omni
creature. ⁊ it̾o romano pontifice sollempnit᷑
celebrante symbolum fidei nõ cantores ĩ choro
s sb̾dyacones ad altare decantant. ⁊ gnͣalit̾
dicit pae dñi sit semꝑ uob̾cum. qm̃ usq post
xp̃i resurrectõem sola indeoꝵ ecͣca queꝑ sb̾dya

Expanded text:
onem praecepit eisdem: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Idcirco Romano pontifice solemniter celebrante, Symbolum fidei non cantores in choro, sed subdiacones ad altare decantant, et ipsi gendicit: Pax Domini sit semper vobiscum. Quoniam usque post Christi resurrectionem, sola Judaeorum Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ait. In pͥncipio erat u̾bum. hic qͦ signĩ¬
ficat xp̃m cuius iuuentus ut aquila reno¬
uatur. qr resurgens a mortuis floret. ⁊¬
in celum ingredit᷑. hic tñ nõ iuxta sed
suꝑesse depingit᷑ qm̃ ascensionẽ designat.

Expanded text:
ait: « In principio erat Verbum; » hic quoque significat Christum cujus juventus, ut aquilae renovatur, cum resurgens a mortuis floret et coelum ingreditur. Hic non juxta, sed super esse d
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̾. Uircutes in mulieris sp̃e depingunt᷑
domus simpliciores xp̃i famuli intesligũt᷑
ornant. Get̾um sculpture prominentes de
pietibus egredientes esse uident᷑. qr cũ uir¬
tutes fidelib incantam ꝯsuetud̾iem deue¬
niunt ut eis naturalit̾ insite uideantur

Expanded text:
 virtutes in muliebri specie depingunturdomus, simpliciores Christi famulos intelligimus,  quia sculpturae prominentes et de parietibus egredientes esse videntur; quia cum virtutes fidelibus in tantam consuetudinem devenerunt, ut eis naturaliter insitae videantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sus fortipes quoꝵ gemino dente ꝯponit᷑
ignis sunt p̾dicatores qͥ nos ꝯsonis utͥus
test̾i paginis instruũt ⁊ morib ꝯponẽtes
sa ecͣlis amplitudinis in fundo ⁊ in ore
ad calefaciendũ fr̃a. sunt illi doctores qui
thesaurũ cordis nõ celant s ex eo ꝓferũt
noua ⁊ uet̾a. luc̾nam eiuoe nõ pomunt

Expanded text:
 Forcipes quorum gemino dente componitur ignis, sunt praedicatores, qui nos consonis utriusque Testamenti paginis instruunt, et in omnibussa aequalis amplitudinis in fundo, et ore ad calefaciendum facta, ii sunt doctores qui thesaurum cordis non celant, sed ex eo proferunt nova et vetera. Lucernam quoque non ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
longis post tẽporib in sacrario bĩ
petriꝰ iuenit capĩam argenteam
et in ea crucẽ ex salutiferi ligni ma¬
gna portione cõpoĩtam preciosis la¬
p̾idib adornatũ q̃ poĩta ibasilica
suluatoris adoratur a ppło in die

Expanded text:
longis post temporibus in sacrario beati Petri invenit capsam argenteam, et in ea crucem ex salutiferi ligni magna portione compositam, pretiosis lapidibus adornatam, quae posita in basilica Salvatoris adoratur a populo in die
Abbreviated transcription (Latin):
reuentie sb̾dyaconus ⁊ dyaconus pedes
⁊ manus sũmi pontificis osculantur.
pedem sb̾dyaconus osculatur post epłam
lectam. ⁊ dyaconus ante legendũ euuge¬
offerens ampullam cũ aqua. calicemes
cum umo. ⁊ dyacomis offe̾ns patenam cũ
hostia. ⁊ thuribulum cũ in censo. Utere
t̃ de manu sũmi pontificis accipiens eu
ad os ad pectus ad humeꝵ. a manus ad bra¬

Expanded text:
verentiae diaconus et subdiaconus pedes et manus summi pontificis osculantur, pedes subdiaconus osculatur, post lectam epistolam, et diaconus ante legendum evangeofferens ampullam cum aqua, calicem cum vino. Et subdiaconus offerens patenam cum hostia, thuribulum cum incenso, uterque vero de manu pontificis accipiens eucad os, ad pectus, ad humerum, ad manus, ad bra
Abbreviated transcription (Latin):
pecrare uł sibi int̾ se sac̾dotes tradere. cum
eam ꝯstat ppłm ad om̃ia que in m̾striis
agunt᷑ atq in eccłia celebrant᷑ p̃buisse
consensum ac finita esse pacis ꝯclutentis¬
.i. det̾minantis signaculo demonstrant᷑.¬

Expanded text:
pertiri, vel sibi inter se sacerdotes tradere, cum quam constet populum ad omnia quae in mysteriis aguntur, atque in Ecclesia celebrantur, praebuisse consensum, ac finita esse, pacis concludentes signaculo demonstrent
Abbreviated transcription (Latin):
plĩ curare nõ potuerũt. eo qd̾ illud ge¬
nus demoun non eiatur nisi in or̃one
et ieiuio. ꝙ bene huic diei ꝯuenit.
hodie nãq ieuiuũ est quatuor teni¬
por iõq due lcõnes legũtur ut or¬
diandi in duob preceptis caritatis
l̾ duab legib instruantur. Prima
dinandis. quib diatur Iut in ĩtroi¬
tu. Exultate deo. qui meditar pro¬
mittũt. In offertorio. Meditabor.¬
ir deleccione stia. de .uiͣ. feria.

Expanded text:
postoli curare non potuerunt, eo quod illud genus daemoniorum non ejicitur nisi in oratione et jejunio, quod bene diei convenit. Hodie namque jejunium est quatuor Temporum. Ideoque duae lectiones leguntur, ut ordinandi in duobus praeceptis charitatis, vel duabus legibus instruantur: prima dinandis. Quibus dicitur in introitu: Exsultate. Qui meditari promittunt in offertorio. Cummitur de lectione secu
Abbreviated transcription (Latin):
et sponse uirgnutatis in quã mẽ¬
tis. et fidei q̃ preualet uirginitan
tia legenda medietas usb ad oc¬
tabas. Alia u̾o medietas ad naci¬
uitatẽ eiusdẽ uirgĩs reseruetur.
hinc gͦ cõgrue accedit quod cir¬
ca festũ istud lib salomonis leguꝰ¬

Expanded text:
et sponsae; virginitatis, inquam, mentis et fidei, quae praevalet virginitati tici legenda medietas usque ad octavam; alia vero medietas ad Nativitatem ejusdem Virginis reservetur. Huc ergo congrue accedit, quod circa festum istud Salomonis l
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos deorsum funẽ trahit dñ ad actiuã¬
nitam a ꝯtẽplatõne descendit. ip̃e nͦ rursũ
trahit᷑ dñ scͥptura docente ĩ ꝯtemplatõnem
erigit᷑. deorsum ⁊̃ trahit dũ scͥpturam ad lit¬
terã que occidit intelligit. sursñ trahitur
na facienda ꝓficiat. Sed ⁊ extractu funis¬
in unitate fidei ⁊ caritatis unit᷑. Sacertos¬

Expanded text:
cerdos deorsum funem trahit, dum ad vitam activam a contemplatione descendit; sursum trahitur, dum, Scriptura docente, in contemplationem erigitur. Vel deorsum trahit, dum Scripturam ad litteram, quae occidit, intelligit; sursum trahitur, na facienda proficiat. Non in unitate fidei et charitatis unitur. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
pulsat᷑ .s. squilla. ꝙymbalũ. nola. nolula seu
dupla. campana ⁊ signũ. Sculla pulsat᷑
int̾clinio .i. in refectorio. Simbalum ĩ claust᷑.
nola in choro. nolula seu dupla maralogis.
Campana in campanili: signũ intͦre. Or libet¬

Expanded text:
leth: Squilla, Cinbalum, Nola, Nolula vel Duppula, Campana, Signa. Squilla pulsatur in triclinio, id est in refectorio, Cimbalum in claustro, Nola in choro, Nolula vel Duppula in horologio, Campana in campanili, Signa in turrib
Abbreviated transcription (Latin):
.uii. ordinib distributa uł .uii. carismatibus
insignnta ꝯã ille pacificat ⁊ adunat ille c̾to¬
dit ⁊ regit. qui sp̃ ipĩus regimen ⁊ mimimẽ
unũ ĩposuit uniu̾sis: ut om̃s ab uno sic̃ corpꝰ
a capite gub̾nent᷑ pro quo statim orat᷑ cũ dr
uerso orbe sepatos esse. qui qual dissensione
int̾ sacra mist̾ia apłici pontisicis memoriã
Em osuetudĩem nõ eteçxtant. Qui nero nõ
sunt te Romana dyõc. pro suo quo tebẽt
orare pontifice qͣtinus unitatem spiritus
in uincło pacis obseruent. Unde debent

Expanded text:
 ordinibus distributa, vel septem charismatibus insignita, quam ille pacificat et adunat. Ille custodit et regit, qui propter ipsius regimen et munimen unum praeposuit universis, ut omnes ab uno, sicut corpus a capite gubernetur. Pro quo statim oratur, una cverso orbe separatos esse, qui qualibet dissensione inter sacra mysteria apostolici pontificis memoriam secundum consuetudinem non frequentant. Qui vero non sunt de Romana dioecesi, pro suo quoque dicuntur orare pontifice. Quatenus unitatem spiritus in vinculo pacis observent Ephes.
Abbreviated transcription (Latin):
offerimꝰ. ⁊ c̃. Sane legalis pontifee ingredĩẽs
Et xp̃c ante passionem orauit se głificari disci¬
pulos ep ꝯseruari. ⁊ ñc eciam sedens ad dext̾am
pr̃is int̾pellat pro nobis. sic ⁊ m̃ mĩster seqũes
airon ⁊ xp̃m pro tota supplicat eccłia ciue con¬
sacrificiũ offerat tñ płalit̾ dicit offerimus qr
sacͥtos nõ tm̃ insua s in tocius ect̃e persona

Expanded text:
fex, ingrediens tus ante passionem suam oravit se glorificari, discipulosque conservari. Nunc etiam sedens ad dexteram Patris, interpellat pro nobis. Sic noster minister, sequens Aaron et Christum, pro tota supplicat Ecclesia, deinsacrificium pluraliter tamen dicit offerimus, quia sacerdos non tantum in sua, sed in totius Ecclesiae persona
Abbreviated transcription (Latin):
rifice fuit receptus ⁊ magnisicatus acur¬
bis cũ palmis ⁊ landib abiit ⁊ abscondit
se. nõ utiq trepidantis formidine. s dis¬
pensatõis offo. qr nõ dũ uen̾ãt hora eius
que postꝙͣ ad uẽit spontanens ad passio
ad dñm intenta deuotõ. tũc eĩ sacertos
intrare debet in cubicłm cordis ⁊ hostio
sensuũ corꝑis clauso deum prẽm orare.¬

Expanded text:
rifice fuit receptus a turbis, cum psalmis et laudibus, abiit et abscondit se ab eis , non utique trepidantis formidine, sed dispensantis officio, quia nondum venerat hora ejus, quae postquam advenit, spontaneus ad pasad Deum intenta devotio. Tunc enim sacerdos debet intrare in cubiculum cordis, et ostio sensuum intercluso, Deum Patrem orare
Abbreviated transcription (Latin):
atcende ꝙ ħ offm̃ cantatur cuta festũ
bĩ iacobi qui sicut d̾r in euangelio. re¬
lictis rethib secutus est dum̃. et fnĩs
est pisdator hoĩm. et supplantator re
et noĩe uicioꝵ¬

Expanded text:
quod hoc officium cantatur circa festum Beati Jacobi. Quia sicut dicitur in Evangelio: « Relictis retibus, secutus est Dominum, et factus est piscator hominum, » supplantator, re et nomine, vitio
Abbreviated transcription (Latin):
tificalib ⁊ p̃ciosis recolens ꝙ legalis ponti¬
fex in lincis scũarium expiabat. ⁊ pt lotꝰ
in pontificalib in holocaustũ arietẽ offe̾¬
bat. ẜo qr in eisdem lineis yrcũ emittebat
post expiatõnem. Ideo ⁊̃ in ꝯsecratõne fon¬

Expanded text:
tificalibus et pretiosis, recolens quod legalis pontifex, in lineis sanctuarium expiabat, et post lotus in pontificalibus in holocaustum arietem offerebat; et quia in eisdem lineis hircum emittebat post expiationem; ideo et in consecratione fon
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis asꝑsus non fu̾it .i. quicũq de eo ñ
biberit uł ꝓpmantib non crediterit ad uite
et̾ne bĩtudiem non ꝑueĩet. C ineris eĩ asꝑ¬
sio per quã pñie huilitas intelligit᷑ tam
necessaria. ut sine ea non fiat madultis re
bapt̃m. uñ ⁊ non ĩmerito bapt̃s uocatur
dicente dño in enͣugłio de ioħe. qr uẽit in
uniu̾sam regionem galilee p̃dicãs bapt̃m¬

Expanded text:
non fuerit, quicunque de eo non biberit, vel propinantibus non crediderit, ad vitae aeternae beatitudinem non perveniet. Cineris quoque aspersio, per quam poenitentia intelligitur, 600 tam necessaria est, ut sine ea non fiat remissio pecbaptismum. Unde et non immerito baptismus vocatur, dicente Evangelio de Joanne: « Quia venit in universam regionem Galilaeae praedicans bapt
Abbreviated transcription (Latin):
templũ dei sumus. altare hẽmus. altare nr̃¬
est cor nr̃m. hoc enĩ est cor in hõĩe qđ altare
in templo. in hoc altari fit sacrificiũ lau¬
dis ⁊ iubilatõnis iuxta illud. psalmiste.
Sacrificiũ deo sp̃c contribulatꝰ ⁊c̾. in hoc
altari fit cõmemoratio corꝑis ⁊ sangu̾is
Om̃s scicientes uenite ad aquas. Hac eñigͥ¬

Expanded text:
templum Dei sumus, et altare habemus; altare cor nostrum est: hoc enim cor in homine, quod est altare in templo. In hoc enim altare fit sacrificium laudis, et jubilationis; unde Psalmista: « Sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor altari fit commemoratio corporis et sangui« Omnes sitientes, venite ad aquas . » I
Abbreviated transcription (Latin):
s orant ut suꝑ eos uoniatt. Cũ gͥ ułus om¬
niũ donoꝵ nõ sit in uno s in plurib. meri¬
to plures manus imponũt. ut unusquisq
dñm dẽpcet᷑ ut ꝑtem de sp̃u sc̃o tribuat or¬
dinando ad instar moysi de sp̃u cuius dñs¬

Expanded text:
sed orant ut super eos veniat. Cum igitur usus omnium donorum non sit in uno, sed in pluribus, merito plures manus imponunt, ut unusquisque Dominum deprecetur, ut partem de Spiritu sancto tribuat ordinando, ad instar Moysi, de spiritu cujus D
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾naclõ deẜuire. tancͣp etatis ad honera ł¬
portanda robuste qui possent archam fed̾is
mensam ꝓpositõnis ⁊ uasa tab̾naculi depor
bus ieumioꝵ suꝑ eũdem himeꝵ casula com¬
plicat᷑ q̃ qͥcqͥd laboris in ħac uita sufferimꝰ
tanꝙͣ in siistra portamꝰ. donͣ a simstra tran-¬
seamus in dext̾am in qua requiem heamus.
Hinc ⁊ dyacomi cardimales m̃sam lat̾aneñ
altaris suꝑ humos suos in die cene ad sacͥriũ

Expanded text:
tabernaculo servire, tanquam aetatis ad onera portanda robusti, qui possint arcam foederis, mensam propositionis, et vasa tabernaculi deportbus jejunii supra eumdem humerum casula complicatur. Quia quidquid laboris in hac vita sufferimus, tanquam in sinistra portamus, donec a sinistra transeamus in dextram, in qua requiem habeamus. Hinc etiam diaconi cardinales mensam Lateranensis altaris supra humeros suos in die coenae deportant, et
Abbreviated transcription (Latin):
qr ibi om̃ia erunt plena laude. ⁊ melodia
celestis orgam habundabit dulcifluale¬
ticia q sicut letantiũ õim hĩtatio erit
eccłie mistice pncuimatizant sequẽtias
cessaria ubi fingula corda petebunt

Expanded text:
 ibi omnia erunt plena laude, et melodia coelestis organi abundabit dulciflua laetitia. Quia sicut laetantium omnium habitatio erit Ecclesiae mystice pneumatizant Sequentiam cessaria, ubi corda singulorum patebunt
Abbreviated transcription (Latin):
nequntib romani ptꝰ płes dies eis
inclusis mltiplices molestias infe
darent. et liberi a bire possent octa¬
uam sue naciuitatis dui neglectã
celebrandã de cet̾o statuerũt sicq¬

Expanded text:
nequeuntibus Romani post eis inclussis multiplices molestias inferdarent et liberi abire possent, octavam sue nativitatis diu neglectam celebrandam de cetero statuerent, sic
Abbreviated transcription (Latin):
bia uxor theodosii .n. ĩperatoris io¬
solunam proficissens uidit in ali¬
xaudria ad festũ celebrari in klis¬
de triũpho hĩto de cleopatra regĩa¬
eus. uñ uehement̾ doluit qd̃ dãp¬
nato ⁊ gentili tanco tantus ho¬
nor exhiberetur peruei̾ens autem¬
Id solumã cathenas quib petrus sb̾
h̾ode fu̾at alligatus acquisiuit. et
romam rediens eas apostolico pre¬
sentauit qui alias cathenas quib
sub nerone fu̾at alligatus apporta¬
ri precepit. que serangentes. usuz
a deo sunt miraculose cõuicte ac si sẽ¬
per fuissẽt eodẽ theodosius igitur
ad honorẽ bĩ petri ecc̃am edificauit
ibiq cachenas ĩposuit. q̃ dedicata ẽ
in klis augusti. et sollẽpnitas pis¬
catoris ob fustareo sbllempnitatẽ
ĩperatoris et cathena pecri extigue¬
ret torquẽ augusti. S̾a cã insticuci

Expanded text:
bia, uxor Theodosii imperatoris, Hierosolymam proficiscens, vidit in Alexandria festum celebrari in Kalde triumpho habito de Cleopatra. Unde vehementer doluit quod damnato et gentili tantus honor exhiberetur; perveniens Hierosolymam, catenas, quibus Petrus sub Herode fuerat alligatus, acquisivit, Romam rediens eas apostolico praesentavit, qui alias catenas, quibus sub Nerone fuerat alligatus, apportari praecipit, quae se tangentes usque adeo sunt miraculose conjunctae, ac si semper fuissent eadem. Theodosius igitur, ad honorem Beati Petri ecclesiam aedificavit, ibique catenas imposuit, quae dedicata est in Kalendis Augusti, ubi solemnitas Piscatoris offuscaret solemnitatem imperatoris, et catena Petri exstingueret torquem Augusti. CAPUT XXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ illam syndonem exp̃ssius sigͣt᷑ cruasũ¬
muspontisex caput obducit. dequa is.¬
calciamentũ pedum. hoc ip̃m ꝑ amictã
capitis designat᷑ q diuinitas incarne la¬
tuit ⁊ ꝑ carnem ĩnotuit. nã cũ notus ess
mindea deus ⁊ in isrs magnũ nomẽ eius
⁊ ydumeam extendit calciam̃tũ suum

Expanded text:
per illam syndonem expressius designatur, qua summus pontifex caput obducit. Et pulchcalceamentum pedum, hoc ipsum per amictum capitis designatur: quia divinitas in carne latuit, et per carnem innotuit. Nam cum notus esset in Judaea Deus, et in Israel magnum nomen ejus, in Idumaeam extendi
Abbreviated transcription (Latin):
nãc fortes sunt ad oꝑa ꝑagenda. iuxta
illuo priarche iacob. Supposuit humerũ
ad portandũ ⁊ fcũs est tributis ẜuiens:¬
amictus ante pectus ligat᷑ significant in¬
tentõem ⁊ finem quib informandum
est opus nefiat ĩfermento malicie ⁊ ne¬

Expanded text:
rtes sunt ad opera peragenda, secundum illud patriarchae Jacob: Supposuit humerum ad portandum, et factus est tributis serviensamictus ante pectus ligatur, signant intentionem et finem, quibus informandum est opus, ne fiat in fermento malitiae et ne
Abbreviated transcription (Latin):
tores enĩ sunt sac̾dotes int̾ deum ⁊ hõies
dũ ⁊ p̾cepta tei ppło deferunt p̃dicando. et
nota ppłi deo porrigunt supplicando quo¬
circa tales debent existere it ⁊ deo grati
tanto facilius in ncͣcitatib ppłi pro qͥb
re non potest qui simł utriusq societatis
⁊ amicicie uineło non est ꝯcors. Si ẽi is qri xlix dr.s.u¬
displicet ad int̾cetendũ mutit᷑ irati aminꝰ¬

Expanded text:
tores enim sunt sacerdotes inter Deum et homines, dum praecepta Dei populo deferunt praedicando, et vota populi Deo porrigunt supplicando. Quocirca tales debent existere sacerdotes, ut tanto facilius in necessitatibus populi, pro quibus re non potest, qui simul utriusque societatis et amicitiae vinculo non est concors. Si enim is qui displicet, ad int
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos ut signũ sine significato nõ ferat
ut uestem sine u̾tute non portet ne forte
simli̾s sit sepulcro deforis dealbato intꝰ uo
dumentis ornatur ⁊ honestis morib non
iduit᷑ ꝙͣto uen̾abłior apparet hominib
tanto rebdit᷑ indignior apud deũ pontifi¬
calem itaq głiam nõ iam honor om̃dat

Expanded text:
e, ut signum sine significato non ferat, ut vestem sine virtute non portet, ne forte similis sit sepulcro deforis dealbato, intus dumentis ornatur, et honestis moribus non induitur, quanto venerabilior apparet hominibus, tanto indignior redditur apud Deum. Pontificalem itaque gloriam jam honor non commendat
Abbreviated transcription (Latin):
cnoq est ꝙp uestes euugłici sac̾dotis aliud
designant in capite .s. in xp̃o. aliudes figu¬
rant in menbris. cxꝙͣ ⁊ caput ⁊ menbra sac̾¬
dotis nõie nũcupant᷑. ad caput dicit psalmi¬
gͣphus. tu es sac̾tos inet̾nũ scd̃m ordinem

Expanded text:
es autem evangelici sacerdotis aliud designant in capite, aliud figurant in membris. Nam et caput et membra, sacerdotis nomine nuncupantur. Ad caput enim dicit Psalmographus: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
dos tancx adnocatus ⁊ pugil cĩl hoste pug¬
nat᷑us anticiuo nestib sacris qͣ armis
dalia pro ocreis ht̃ ne quid macule uł pul¬
ueris affeccõnum inhereat. ẜo amictus
pro galea caput ꝯtegit. t̾cio alba ꝓ lorica
totum corpus cooꝑit. qͣrto cĩngulũ pro¬

Expanded text:
o tanquam advocatus et pugil cum antiquo hoste pugnaturus, vestibus sacris quasi armis im pro ocreis assumit, ne quid maculae vel pulveris affectioni etiam inhaereat. Sic amictu pro galea caput contegit, pro lorica totum corpus cooperit alba, cingulum
Abbreviated transcription (Latin):
posite sunt sex ydrie .i. instituta sunt ⁊ per
pasc̾e esurientem. potare sicientem. collig̾e
hospitem. uestire nuidũ uisitare infirmũ.
adire in carceratũ. et est ibi mat̾ ihu. qm̃¬
loci est est eccͣa dedicata ĩuitatur ⁊̃ et filius
eus ihc cũ discipłis suis ad has niptias. qm̃¬

Expanded text:
positae sunt sex hydriae, id est instituta sunt sex pascere esurientem, potare sitientem, colligere hospitem, vestire nudum, visitare infirmum, adire incarceratum. Et est ibi mater Jesu, q est Ecclesia dedicata. Invitatur autem et filius ejus Jesus cum discipulis suis ad has nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
e natus ẽ nõ pp̃ se. S ut lex nr̃is mẽ¬
tib qui eramus in tenebris apparet
sicut ⁊̃ baptizatꝰ est. nõ pp se. S ut nr̃ã
pcc̃a lauaret sic mortuus est nõ pp̃
se s ut nos moriemur pcc̃o per quod
let cõmemorationem tristicie p̾t̾e̾a
ue fiant nõ tñ usqqͣ. in similib
exigitur qd̾ octaue fiant. nã xp̃s

Expanded text:
iae, natus est non propter se, sed ut lux nostris mentibus, qui eramus in tenebris appareret ; sicut etiam baptizatus est non propter se, sed ut nostra peccata lavaret; sic mortuus est non propter se, sed ut nos moreremur peccato, per quod let commemorationem tristitiae, verumtamen non fiant, non tamen usquequaque in similibus exigitur, cur haec fiant, nam et
Abbreviated transcription (Latin):
mus. nemo .n. ancisticũ in locis stõꝵ
corpoꝵ assistens altari. alũ dixit offe¬
rimus tibi petre aut paule aut ꝙ pͥ
rum amore maior affectus adsur¬
gat ad augendam caritatẽ ĩ illis
qͣuos mutari possumus et in illũ
quo ad iuãte possumus. nec enim

Expanded text:
s enim antistitum in locis sanctorum corporum adsistens altari aliquando dixit: offerimus tibi, Petre aut Paule aut Cyprirum amore affectus assurgat ad augendam charitatem, et in illos quos imitari possumus, et in illum quo adjuvante possimus Colim
Abbreviated transcription (Latin):
co gͥ obseruatur celebritas octalaꝵ
ut reu̾tamur ad primũ ĩnocẽcie
statũ. In cuius ĩnotẽcie recordato̾e
in .uiiiͣ. oie circũcisio agebatur ut
meus cirtũcisa fieret ab oĩ carnali

Expanded text:
rco igitur observatur celebritas octavarum, ut revertamur ad primum innocentiae statum; in cujus innocentiae recordatione, in octava die Circumcisio agebatur, ut mens circumcisa fieret ab omni carnali
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbra. hic est eĩ martyr de quo d̾r
puc coronauĩt dommus stola ĩmor¬
talitatis. In hoc tẽ porẽ sollempni¬
tacis. et leticie et ẜm mebra. postea
coronabit in illo tẽpore. ꝑ qd̾ istud
sigͥ ficatur qd̾ erit eternitatis ⁊ głe
hͥest qui lo quitur in officio qd̾ ħ tẽ

Expanded text:
membra. Hic est enim martyr, de quo dicitur put, coronavit Dominus stola immortalitatis, in hoc tempore solemnitatis et laetitiae, scilicet membra, postea coronabit, et in illo tempore, quod istud significat, quod erit aeternitatis et gloriae. Hic est qui loquitur in offi
Abbreviated transcription (Latin):
msi qd̃ ꝑtineat ad quietem. Et actendo qm̃
nõ dimictimꝰ q cũcta nr̃a oꝑa in eis nõie
incipimus ⁊ ocludimus in quẽ credimus
mei deus. addicimꝰ ut quiequid in nocte
pectauimus aut in die deliquimꝰ ꝑ ꝯfesiõm
et penitentiam diluamius. adimplentes ud¬

Expanded text:
m non omittimus; quia cuncta nostra opera in ejus nomine incipimus et concludimus in quem credimus.mei, Deus adjicimus, ut quidquid in nocte peccavimus aut in die deliquimus, per confessionem et poenitentiam diluamus, adimplentes
Abbreviated transcription (Latin):
sunt que ꝑ añcedens sigͣnt ꝯcẽquens. utru¬
bore uesptino sig̾ficat᷑ serenitas matutina
alia sunt q̃ ꝑ ꝯsequens sigͣnt añcedens
ut fumo uelcinere sigͣcur ignis fuisse. Po¬
siciua sũt illa qiue ẜm impõitõnem sigͣnt
qnioꝵ alia sut signa rei sacre. ut serpens
enens erectus inheremo. alia sunt rei non
sacre ut arcus tͥumphalis erectus in biuio.¬
Porro signoꝵ rei sacre alia sunt sacra. Ut
bapt̃s. alia non sacra ut agnus paschalis. Sa¬
licet nõnlli dix̾int sac̃menta legalia iꝰ tifi¬
casse. bec eñĩ est diffe̾ntia int̾ legalia ⁊ eiu̾ĩ
gelica sacram̃ta. qiuia illa sigͣbant tm̃ nõ
legalia sacͣmenta dicũt᷑. stricte ẜm ex sacrũ¬

Expanded text:
sunt quae per antecedens significat subsequens, ut rubore vespertino significatur serenitas matutina. Alia sunt quae per consequens significant antecedens ut fumo vel cinere significatur ignis. Positiva sunt illa quae secundum impositionem significant, quorum alia sunt signum rei sacrae, ut serpens aeneus erectus in eremo . Alia sunt signa rei non sacrae, ut arcus triumphalis erectus in bivio. Signorum rei sacrae, alia sunt sacra, ut baptismus; alia non sacra, ut agnus paschalis. Salicet nonnulli dixerunt, legalia justificasse. Haec est enim differentia inter legalia et inter evangelica sacramenta, quod illa significabant legalia sacramenta dicuntur: stricte secu
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃is ꝓseuat in illis. In pr̃ia uoͣ nemen pr̃is
stĩficatur in filiis. qr sanxit᷑ ⁊̃ ꝯfirmat᷑ meis
ut nũꝙͣ possint a filiatonis gr̃a seꝑari. hic
est qͣiͣ mobile nomen pr̃is in filiis. nam ⁊ iu¬
das qñq fuit filius ⁊ qñq non fuit. ꝓ qua
possibilitate mouendi dixit᷑ apłs. castigo.
corpus meum ⁊ in seruitutẽ redigo. ne foꝑ¬
te cũ aliis p̃dicauͣim ip̃e reprob efficiar Ibi
e nomen pr̃is scĩficatur in filiis quia ibi¬
erũt manifesti qui mĩc sunt occulti scõm
illud. Nos insensati uitam illoꝵ extimaba¬

Expanded text:
erat in illis. In patria vero nomen Patris sanctificatur in filiis, quia sancitur et confirmatur in eis, ut nunquam possint a filiationis gratia separari. Hic est enim quasi mobile nomen Patris in filiis, nam et Judas quandoque fuit filius, quandoque non fuit; pro qua possibilitate manendi dixit Apostolus: Castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte cum aliis praedicavero, ipse reprobus effie nomen Patris sanctificatur in filiis, quia erunt manifesti qui nunc sunt occulti, secundum illud: Nos insensati vitam illorum aestimaba
Abbreviated transcription (Latin):
panem .s. meneis ⁊ corꝑis. Lucas dicit pa¬
nem nr̃m cotidianũ qd̾ tam de corꝑali cxͣ
te sacͣmentali pane potest intlłigi uidelic
qd̾ sonat peculiarem. dixit cotidianũ. gre¬
cus aut̃ int̾pres mathei qr uidit eñ dixisse
segola. cid̾ sonat egregiũ. dixit epynsion

Expanded text:
panem, mentis et corporis. Lucas dicit: Panem nostrum quotidianum, quod tam de corporali quam de sacramentali pane potest intelligi, videlic, quod sonat peculiarem, dixit, quotidianum. Graecus autem interpres Matthaei, quia vidit eum dixisse sogolla, quod sonat egregium, dicit epiousion
Abbreviated transcription (Latin):
sic petit sibi dimiti sicut debitorib suis
ip̃e dimittit ꝓfecto si non dimitit ipse
debicorib suis uitet᷑ pet̾e ut sibi nõ di¬
qui nec sat̾fac̾e uult nec ueĩam postula¬
re. Sane distinguendũ est int̾ ꝑfc̃m ⁊¬

Expanded text:
se. Nam qui sic petit sibi dimitti, sicut debitoribus suis ipse dimittit, profecto si non dimittit ipse debitoribus suis, videtur petere, ut sibi non diqui nec satisfacere vult, nec veniam postulare? Sane distinguendum est inter
Abbreviated transcription (Latin):
tis unusquises fr̃i suo decordib nr̃is. ut
ergo dñs eudent̾ ostent̾et qd̾ nuillus tociꝰ
orõnis est fructus nisi debitorib dimit¬
ad omia. Si dimiseritis hom̃ib pcc̃a eoꝵ
dimittet uob̾ pat̾ nr̃ celestis delicta ur̃a.¬

Expanded text:
ordibus suis. . Ut ergo Dominus evidenter ostenderet quod nullus totius orationis fructus est, nisi debitoribus dimitad omnia: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet vobis Pater vester coelestis delicta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo nobis ostendit. EMelchisedech qͦ nsi
se prius acceptum deo sacrificiũ optulisset
futuroꝵ causas m̾ime p̃uidisset. quaꝵ in¬
tuitu iisticũ panis ⁊ uini pͥmus optulit
sacrificiũ erat eĩ sac̾tos altissimi. Nõĩant᷑¬

Expanded text:
imo nobis ostendit. Melchisedech quoque, nisi imo nobis ostendit. Melchisedech quoque, nisi se prius acceptum Deo sacrificium obtulisset, futurorum causas minime praevidisset, quarum intuitu mysticum panis et vini primus obtulit sacrificium. Erat enim
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti similitudĩem ĩnuit. nõ expͥmit ꝙͣxtita¬
tem multo quippe acceptius est hoc sacrif̾m¬
deo ꝙͣ quod optulit abel. quod optulitabra¬
ham. quod optulit melchisedech. ualet eñi
amplius res ꝙͣ umbra. inͣtas qͣm figura.ip¬
sani gͦ simłitud̾iem mag̃ ꝙͣ qͣntitatem debe
abel. si recte quide offe̾ntes. recte nichilomi
retinens sibi se ip̃m ⁊ corsuũ sb̾trahens deo
male diuidit. abel aut̃ acceptũ deo intusĩ
corde optulit holocaustũ. qi nõ se sibi retinu¬
it s deo totũ se sb̾didit ⁊ impendit. ⁊ ideo¬
respexit. pͥus respexit ad abel ⁊ postea respex̃
ham egregius fite totũ se pͥus offerebat altis¬
simo. ⁊ p̃pea cũ sua ducͣet offe̾nda placidas¬
ei hostias offerebat. qd̾ ut nos sentientes i¬
mitarem᷑ prĩos ab illo deus exegit affc̃us.
tolle inquit filiũ tuũ unigenitũ quẽ dili¬
gis ysaic. ⁊ offer eũ in holocaustũ suꝑ .u. in.¬
ꝙpͣ .in .t̾. statĩq promptũ ⁊ obedientẽ ĩuẽit.

Expanded text:
sicuti similitudinem innuit, non exprimit quantitatem. Multo quippe acceptius est hoc sacrificium, quam quod obtulit Abel, quod obtulit Abraham, quod obtulit Melchisedech. Videtur enim amplius res quam umbra, veritas quam figura. Ipsam ergo similitudinem magis quam quantitatem debemAbel, si recte quidem offerentes, recte nihilominuretinuit sibi seipsum, et cor suum auferens Deo, male divisit. Abel autem acceptum Deo justus in corde obtulit holocaustum, quia non se sibi retinuit, sed Deo se totum subdidit et impendit. Et ideorespexit ibid. Prius respexit ad Abel, et postea respexitham egregia fide totum se prius offerebat Altissimo, et propterea cum sua duceret offerenda, placidas hostias offerebat, quod ut nos scientes imitaremur, patrios ab illo Deus exegit affectus. Tolle, inquit, filium tuum unigenitum quem diligis Isaac, et offer illum in holocaustum super uni , statimque promptum et obedientem invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
Iube hec ꝑferri ⁊ c̾. tante sunt ꝓfunditatis
hec u̾ba ut intellc̃us hũanus uix ea suffi¬
ciat penetrare. Uñ b̃s. gͥg̾. tanti sacͣmenti
hr̃e dubiũ possit in ip̃a ĩ molatõis hora ad
saic̾dotis uocem celos aperiri in illo xp̃i iħu
mist̾io angłoꝵ choros ad esse sũmis yma
uno eodemq temꝑe ac moñtto in celum
ꝯsociandũ corꝑixp̃i .s. mistico. ⁊ ante ocłos
sat̾ dotis in altari uibet᷑. Saluo cñ occulto
celestis oraculi sacram̃to possũt ħ u̾balicet
simplicius tñ securius sic exponi. Iube .i. fac¬

Expanded text:
us . . . . . Tantae sunt profunditatis haec verba, ut intellectus humanus vix ea sufficiat penetrare. Nam et B. Gregorius tanti sacramenti habere dubium possit in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, et in Jesu Christi mysterio angelorum choros adesse, summis ima Uno eodemque tempore ac momento et consociandum corpori Christi, et ante oculos sacerdotis in altari videtur. Salvo tamen occulto coelestis oraculi sacramento, possunt haec verba licet simplicius, tamen securius sic intelligi: Jube ha
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesias cũ pane ⁊ aqua peniteat.
Siitegrũ ĩuentũ fu̾it ⁊ in eo u̾mis cõ¬
burat᷑ ⁊ cinis sb̾ altare recondat᷑. et qui
neglexerit qͣternis dieb sũa negligẽtiã
soluat. Si cũ amissione saporis sacrif̾m¬

Expanded text:
quadragesimas cum pane et aqua poeniteat. Si integrum inventum fuerit, in eo vermis comburatur, et cinis sub altare recondatur, et qui neglexerit, quaternis diebus suam negligentiam solvat. Sicut amissione saporis
Abbreviated transcription (Latin):
re. Et ꝓ hoc quod dicit p̃ẽ ñr qui es in celis
deortatur nos aduob. uidel a suꝑbia:. ne di¬
ne ⁊ ab idignitate .s. ne recdamꝰ indigni
tanto pre qui ꝯsistit in celis. deus ẽi solius
bile est tͣnffer a me calicem hũs isti dicunt

Expanded text:
XI. Per hoc quod dicit: Pater noster qui es in coelis, dehortatur nos a duobus: a superbia, ne diune; ab indignitate, ne reddamur indigni tanto Patri qui consistit in coelis. Deus igitur solius bil
Abbreviated transcription (Latin):
atitudinũ. contͣ.uii. uitia capitalia uir¬
uͥtutes donis. ⁊ bĩtudines uͥtutib oꝑtinẽ¬
tur. Septem dona sunt hec. Sapĩa. in tel¬
lectus. ꝯsiliũ. fortitudo. scientia. pietas. et ti¬
mor. de quib incͥt ꝓpħa. Reqiuiescet super

Expanded text:
atitudinum, contra septem vitia capitalvirtutes donis, et beatitudines virtutibus obtinentur. Septem dona sunt ista: Sapientia, intellectus, consilium, fortitudo, scientia, pietas et timor, de quibus inquit propheta: Requiescet super
Abbreviated transcription (Latin):
lentia captatur atrib .s. a ꝑsona cognito¬
ris petitoris ⁊ assessoris. cognitor ẽ deus
petitor est homo. assessor angłs. a ꝑsona cog¬
nitoris cũ ait ꝑat̾. petitoris cũ ait. ñr. asses¬
soris cũ ait. eni es incelis .i. in angłis uel
in scĩs. de cuib hẽtur. celi en arrant głam

Expanded text:
lentia vero captatur a tribus, a persona cognitoris, petitoris et assessoris. Cognitor enim est Deus, petitor homo, assessor est angelus. A persona cognitoris cum ait: Pater; petitoris, cum ait: Noster; assessoris cum ait: Qui es in coelis. id est in angelis vel in sanctis, de quibus habetur: Coeli enarrant gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
est ei sp̃c fortitudinis ne p̃miũ expͥtanto
sibi tonet᷑. Deinte cũ fu̾it lib̾atus a mał
⁊ roboratus in bonis petit ut fiat uolun¬
tas dei sicut in celo ⁊ in t̾ra. Et qm̃ p̃mis¬
sa in hac nita ꝑsc̃e fieri non possũt mox
potit ut regnũ aduẽĩat in quo nomẽ
pr̃is sc̃ificet᷑ in celis. ut nũꝙxͣ de cedero

Expanded text:
tando s donetur. Deinde cum fuerit liberatus a malis et roboratus in bonis, petit ut fiat voluntas Dei, sicut in coelo et in terra. Quae quoniam in hac vita perfecte fieri non potest, mox petit ut regnum adveniat, in quo nomen Patris sanctificetur in filiis, ut nunquam de caetero
Abbreviated transcription (Latin):
frugib segetum. ⁊ hoc ꝙͣtum ad panem
cnu est ꝯsecratus in carnem. ac datis
quod est ꝯsecratũ insangn̾iem. de hus
inꝙͣ ⁊ illis. offerimus hostiam pur̃a.
hostiam scãm. hostiam ĩmaculatam .i.¬

Expanded text:
frugibus segetum, quantum ad panem qui consecratus est in carnem. Ac datis, quod est consecratum in sanguinem. De his, inquam, et illis offerimus hostiam puram, hostiam sanctam, hostiam immaculatam, i
Abbreviated transcription (Latin):
culum. De malis p̃t̾itis dimitte nobis
tebita nr̃a. dep̃sentib libera nos a malo
de fucuris. ⁊ ne nos inducas intẽptatõe m.
pret̾ita sunt dolenda. p̃sentia sunt uincẽda
futura sunt p̃cauenda. ¶ Septem sũt ora¬

Expanded text:
culum. De malis praeteritis: Dimitte nobis debita nostra; de praesentibus: Libera nos a malo; de futuris: Ne nos inducas in tentationem. Praeterita sunt dolenda, praesentia sunt vincenda, futura sunt praecavenda. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ isrł. ⁊ dormiũt in sompno pacis
ẜm illud. In pace in id ip̃m dormiam et
functos tormientes appessat. ꝓ eo qi sicut
toemientes euigilant ita tefuncti resur¬
gent p̃p̃ qiod dicit apłs. Nolo uos igno¬
non hñt. ⁊ dñs inquit in euugłio. lazarus
luerit defunctoꝵ debet agͣe memorĩa speci¬

Expanded text:
II. Et dormiunt in somno pacis, secundum illud: In pace in idipsum dormiam et functos dormientes appellat, pro eo quod sicut dormientes evigilant, ita defuncti resurgent. Propter quod dicit Apostolus: Nolo vos igno Et Dominus inquit in Evangelio: Lazarus luerit, defunctorum debet agere memoriam speci
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ tuũ. hoc rogamus ut semꝑ xp̃c reg¬
aut̃ dei dr᷑ ⁊ militans eccͣa qr regit᷑. ⁊ trium¬
phans ecͣcͣa qꝑ regnat. Item regnũ dei dicit᷑
⁊ gr̃a fidei ⁊ gła spei. Qursus regnũ deidicit᷑¬
et intellc̃us scripture ⁊ locus prie. de regno
militantis eccͣe scriptum est. exibũt angeli

Expanded text:
egDei dicitur militans Ecclesia, quia regitur, et triumphans Ecclesia, quia regnat. Item regnum Dei dicitur et gratia fidei et gloria speciei. Rursus regnum Dei dicitur intellectus Scripturae et locus patriae. De regno militantis Ecclesiae scriptum est: Exibunt angeli
Abbreviated transcription (Latin):
congrint sacͣmento. bmarius p̃p car¬
nem ⁊ sanguĩem t̾narius p̃p panem
uinũ ⁊ acrm. Item binarius p̃p duplicẽ
modum etendi .s sacͣmentalem sb̾ sp̃e
panis ⁊ umi. ⁊ spũalem in fite cordis ⁊ t̾na¬
rius p̃p tria que sunt in hoc sacramento dis

Expanded text:
congruunt sacramento. Binarius, propter carnem et sanguinem; ternarius, propter panem et vinum et aquam. Binarius, propter duplicem modum edendi, sacramentalem sub specie panis, et spiritualem in fide cordis; ternari
Abbreviated transcription (Latin):
eruitatem ita exhibete ea ẜuire iusticie
ĩ sc̃ificatõnem. Quarto pro rei petende
ꝯmemoratõne qr facilius optinet᷑ quod
rei custodia. q emod sepius requirit᷑ di¬
ligentius custodit᷑ uñ tene qd̾ habes ne
alius accipiat coronam tuam. ¶ Sa ne

Expanded text:
d iniquitatem, ita exhibeatis ea servire justitiae in sanctificationem Rom. VI. Pro rei petendae obtentione, quia facilius obtinetur quod rei custodia, quia quod saepius requiritur, diligentius custoditur; unde: Tene quod habes, ne alius accipiat coronam tu
Abbreviated transcription (Latin):
noͣ dicat᷑ ꝙ sp̃es illa que remansit illa qͥdem
nec extitit ex gͣnis nͨ confluxit exracemi
acinis. qm̃ exhiis nõ ꝓuenit accidens sed
sb̃a. quã gͦ siłitud̾iem assignabimꝰ inter
sacr̃m rei ⁊ rem sacramenti. nam si sacͣmẽ
sacrm̃ bapt̃i quod est ablucõ carnis ext̾ior
siłitud̾iem habet signifati qd̾ est ablutõ
mentis ext̾ior. Sane sacr̃m istud in eo
gerit siłitudiem corꝑis in quo panis fiłi¬
tud̾iem rep̾sentat. Spẽs ergo panis sa¬
cram̃tũ est corꝑis non solum ratõne rei

Expanded text:
vero dicatur, quod species quae remansit, illa quidem nec consistit ex granis, nec confluit ex acinis, quoniam ex his non provenit accidens, sed substantia. Quam ergo similitudinem assignabimus inter sacramentum rei, et rem sacramenti? Nam si sacramensacramentum baptismi, quod est ablutio carnis exterior, similitudinem habet significati, quod est ablutio mentis interior. Sane sacramentum istud in hoc gerit similitudinem corporis, in quo panis similitudinem repraesentat. Species ergo panis sacramentum est corporis, non solum ratione rei
Abbreviated transcription (Latin):
muis debitorib nr̃is. q .d. da nob̾ donũ sc̃ie¬
aliena pcc̃a cognoscamus ⁊ defleamꝰ. ut
nobis debita nr̃a dimittat ⁊ ita ꝯsolatõ¬
nem hebimus adu̾sus inuidiam que facit
hoĩem de alieno bono tabesc̾e ⁊ adu̾sus iram¬

Expanded text:
da nobis donum et sciealiena peccata cognoscamus et defleamus, ut nobis debita nostra dimittas, et ita consolationem habebimus adversus invidiam, quae facit hominem de alieno bono tabescere. Per sci
Abbreviated transcription (Latin):
pia mat̾ ecca non solum pro uiuis. ueꝵ
eciam ꝓ defunctis ⁊ eos deo pr̃i sacre obło¬
nis int̾cessione ꝯmendat certissime cre¬
dens qd̾ sanguis ille p̃ciosus cuii pro
multis effusus est in remissionem pcc̃oꝵ
nõ solum ad salutem uiuentiũ uex eciã
ad absolutõnem ualeat defunctoꝵ. Ideoq¬

Expanded text:
ia mater Ecclesia, non solum pro vivis, sed etiam pro defunctis, et eos sacrae oblationis intercessione commendat, certissime credens, quod sanguis ille pretiosus, qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, non solum ad salutem viventium, verum etiam ad absolutionem valeat defunctorum, q
Abbreviated transcription (Latin):
.f. a.c.u. cũ ergo cirta ꝯsensũ temptamur
ducim᷑ intemptatõem. cũ ꝯsentimus ĩ
temptatõnem inducim᷑ sicut piscis añ
capturam in reche ducit᷑. Cñ aũt ĩ ducit᷑
capitur ⁊ tenet᷑. tũc impletͣ qd̾ iacobus

Expanded text:
. I. Cum ergo citra consensum tentamur, ducimur in tentationem: cum consentimus, in tentationem inducimur, sicut piscis ante capturam in rete ducitur. Cum autem inducitur, capitur et tenetur, tunc impletur quod Jacobus
Abbreviated transcription (Latin):
sustmemꝰ .s. penale. malũ aut̃ uitamus
quo cessamus a malo. seruilis micialis
⁊ filialis. timore ẜuili cessamꝰ a malo for¬
imdine pene. timore filiali cessamꝰ a malo
malo ꝑtim formid̾ie pene. ꝑtim amore
iusticie. Serulis timor est incipientiũ
incialis ꝓficientiũ. filialis ꝑficientium¬

Expanded text:
ertium poenale. Malum autem vitamus quo cessamus a malo, servilis, initialis et filialis. Timore servili cessamus a malo formidine poenae; filiali timore cessamus a malo malo, partim formidine poenae partim amore justitiae. Servilis timor est incipientium, initialis est proficientium, filialis est perficientium
Abbreviated transcription (Latin):
modo.hic est angłs magni ꝯsilii consi¬
liauus ille cuiꝰ consilio pr̃ mũdũ creauit
⁊ recreauit. Sublime altare in cõspectu
tri est xp̃c crucifixiis sedens in dext̃a pr̃is
igit᷑ angłs feit hec sacram̃ta in sublime

Expanded text:
m. Hic est Angelus magni consilii, consiliarius ille, cujus consilio Pater nundum creavit et recreavit. Sublime altare in conspectu Dei, est Christus crucifixus, sedens in dextera Patris. Igitur Angelus fert haec sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
in canone aliud uerba signͣt. ⁊ aliud sig¬
na p̃tendũt. u̾ba nãq pͥncipalr̾ spͨtant
ad euch̾iam ꝯsecrandam. signa uo pͥn¬
cipalit̾ ꝑtinent ad ystoriam recolend̃a
nan u̾bis utim᷑ ad ꝯsecrandũ panem
⁊ uinũ in corpus ⁊ sangu̾iem iħu xp̃i.
Signis utim᷑ ad recolendũ ea que per
ebtomadam ante pascalem gesta sunt
canonis sb̾ici debuisset. qr in eo tonse¬
cratio ꝯsũmat᷑. S qm̃ impedisset
ordinem hystorie recolende qr quod
fuit gestum ĩmedio ponẽt᷑ in fine.
ꝓuidus canonis ordinator ut ord̾iem
guram cuia sepe fit. ut que narratõe
succedunt intellcũ p̃cedant. uł pocius
ut tam lict̾e ꝙͣ hystorie suis ordo ẜuetͣ
Dicat᷑ itaq eꝑ signa ꝑtinent ad hysto¬

Expanded text:
idem aliud verba significant, aliud signa portendunt. Verba namque principaliter spectant ad Eucharistiam consecrandam, signa vero principaliter pertinent ad historiam recolendaNam verbis utimur ad consecrandum panem et vinum in corpus et sanguinem Jesu Christi; signis utimur ad recolendum ea quae per hebdomadam ante pascha gesta sunt canonis subjici debuisset, quoniam in eo consecratio consummatur. Sed quoniam impedisset ordinem historiae recolendae, quia quod fuit gestum in medio, poneretur in fine, providus canonis ordinator, ut ordinem guram, qua saepe fit, ut quae narratione succedunt, intellectu praecedunt. Vel potius, ut tam litterae quam historiae suus ordo servetur. Dicatur itaque, quod signa pertinent ad histo
Abbreviated transcription (Latin):
uiniũ postea mutet᷑ in sangu̾iem. nũꝙͣ
tñ corpus est sine sangũie uł sanguis
sine corꝑͥe sicut neutrũ est sine anima
s sub forma panis sanguis existit in
corꝑe ꝑ mutatõnem panis incorpus
uinũ muten tͣ in corpus. s qr neutrũ
pot̃ exist̾e sine reliquo de hoc iam dice

Expanded text:
ea mutetur in sanguinem, nunquam tamen corpus est sine sanguine, vel sanguis est sine corpore, sicut neutrum est sine anima, sed sub forma panis sanguis existit in corpore, per mutationem panis in corpusvinum mutetur in corpus, sed quia neutrum potest existere sine reliquo. Est e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia . ira. innndia. accidia. auaricia. gula¬
⁊ luxuria. que significata fu̾ͣnt in .uii. ppłis
qui t̾ram isrł ꝓmissam tenebant. uidelicet
nes sunt planctus. dona sunt antitota. uͥ
tutes sũt saiitates. bĩtudines sũt felicita¬

Expanded text:
loria, ira, invidia, acedia, avaritia, gula, luxuria. Quae significata fuerunt in septem populis qui terram Israel promissam tenebant, videlicet;nes sunt planctus, dona sunt antidota, et virtutes sunt sanitates, beatitudines vero sunt felicita
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ ⁊ nõ res. Scd̾m est sacr̃m ⁊ res. t̾¬
cium uoͣ est res ⁊ nõ sacr̃m. S pͥmũ ẽ sa¬
cram̃tũ gem̃e rei. tͤcium est res gemini
sacram̃ti. Scd̾m aũt est sacr̃m unius et
res alt̾ius. nam forma panis utramq xp̃i
gͣnis ꝯficit᷑. ⁊ unũ uinũ ex diu̾sis acinis
ꝯfluit sic ⁊ corpus xp̃i ex multis menbris
ꝯponit᷑ ⁊ unitas eccͣastica ex diũsis ꝑsonis¬
ꝯsistit .s. in p̃destinatis uoratis iustificatis
⁊ głificatis. nam quos teus p̃destinauit

Expanded text:
m est sacramentum et res; tertium est res et non sacramentum. Sed primum est sacramentum geminae rei, tertium vero res gemini sacramenti, secundum autem est sacramentum unius, et res alterius. Nam forma panis utramque granis conficitur, et unum vinum ex diversis acinis confluit: sic corpus Christi ex multis membris componitur, et unitas ecclesiastica ex diversis consistit; in praedestinatis, vocatis, justificatis et glorificatis. Nam quos praedestin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bec u̾ba ꝓfendo sac̾dos paululum expressa
uoce ꝑcusso p̾core silentiũ int̾rũpit. repre¬
sentans ꝯtritõnem ⁊ ꝯfessionem latronis
alterum ⁊ dicentis. Nos digna fc̃ĩs recipi¬
mus. hic uõ ml mali gessit. ⁊ dicebat ad ⁊¬

Expanded text:
 famulis tuis, sacerdos paululum expressa voce percusso pectore silentium interrumpit, repraesentans contritionem et confessionem latronis,alterum et dicentis: Nos digna factis recipimus, hic vero nihil mali gessit; et dicebat ad