comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio cumc&eris mulieribus quȩ dñõminis trauerant plu¬
rimum dilectione feruentior. ut non in merito iohannes solã
commemor& tacitiseis quȩ cumilla fuerunt. Sicut alii testan
tur. Venitergo & uidit lapidem sublatum amonumento. ante¬
quam aliquid diligentius inspicer&. Non dubitans ablatum in¬
deesse corpusihũ. Cucarrit sicut dicit idem iohannes &nuntia¬
uit p&ro atq: ipsiiohanni. Ipse est enim discipulus que maico¬
batih̃s. Atilli currere coeperunt admonumentum . Et preue¬
niens iohannes inclinauitse &uidit posita linteamina. nec
intrauit: P&rus autem consecutus intrauit in monumentum
&uidit linteam ma posita & sud arium quod fuerat supercaput
eius . Noncum linte aminibus positum. sed separatim in uolu¬
ctum. Deinde iohannes intrauit &uiditsimiliter. & credidit
quod maria dixerat sublatum eẽ dnm̃ amonumento. Nondũ
enimsciebat scripturas quia oportebat eum amortuis resurgese

Expanded text:
sine dubio ceteris mulieribus, quae domino ministrauerant, plusine dubio ceteris mulieribus, quae domino ministrauerant, plurimum dilectione feruentior, ut non inmerito Iohannes solam commemoraret tacitis eis quae cum illa fuerunt, stur. Venit ergo, et ut vidit lapidem sublatum a monumento, antequam aliquid diligentius inspiceret, non dubitans ablatum inde esse corpus Jesu, cucurrit, sicut dicit idem Joannes, et nuntiavit Petro atque ipsi Joanni. Ipse est enim discipulus quem amabat Jesus. At illi currere coeperunt ad monumentum, et praeveniens Joannes inclinavit se, et vidit posita linteamina, nec intravit: Petrus autem consecutus intravit in monumentum, et vidit linteamina posita, et sudarium quod fuerat super caput eius, non cum linteaminibus positum, sed separatim inuolutum. deinde et Iohannes intrauit et uidit similiter et credidit quod Maria dixerat sublatum esse dominum de monumento. nondum enim sciebat scripturam. quia oportebat eum a mortuis resurgere.
Abbreviated transcription (Latin):
&dm̃ urm̃. Uenit maria magdalene adnuntians discipu¬
lis quia uididnm̃ & hecdixit mihi. In hac iohannis narratio¬
ne dies uel tempus quo uentum ẽ ad monumentũ. Cum c&e¬
ris conuenit. Illud &iam quod duo angeli uisisunt. concor¬
dat cum luca. Sed quodille stantes dicit angelos uisos. ifte
autem sedentes. & c&era que illi nondicunt quomodo hinc
possint intellegi nondiscrepare ac&eris . & quo ordine
gesta sint. nisidiligenter considerentur. repugnantia possun
uideri. qua propter hȩc omnia quȩ circatempus resurrectionis
facta sunt. secundum omnium euangelis tarcm testimonia in unã
quandam narrationem . quantum nos dñs adiuuerit quemadmo¬
dum geripotuerint. ordinemus. Prima sabbati diluculo. Si¬
cut om̃s consentiunt. uentum ẽ ad monumentum. lam factũ erat
quod solus matheus commemorat de terremotu & lapide reuo¬
luto. Conterritisq: custodibus. it aut in parte aliqua uelut mostui
iacerent. Uenit autem sicutiohannes dicit. maria magdalene

Expanded text:
uestrum. uenit Maria Magdalene adnuntians discipulis: quia uidi dominum et haec dixit mihi. in hac Iohannis narratione dies uel tempus, quo uentum est ad monumentum, cum ceteris conuenit; illud etiam, quod duo angeli uisi sunt, concordat cum Luca; sed quod ille stantes dicit angelos uisos. iste autem sedentes. et cetera, quae illi non dicunt. quomodo hic possint intellegi non discrepare a ceteris et quo ordine gesta sint, nisi diligenter considerentur, repugnantia possunt uideri. Quapropter haec omnia, quae circa tempus resurrectionis domini facta sunt, secundum omnium euangelistarum testimonia in una quadam narratione, quantum nos dominus adiuuerit, quemadmodum geri potuerint, ordinemus. prima sabbati diluculo, sicut omnes consentiunt, uentum est ad monumentum. iam factum erat, quod solus Mattheus commemorat de terrae motu et lapide reuoluto conterritisque custodibus ita, ut in parte aliqua uelut mortui iacerent. uenit autem, sicut Iohannes dicit, Maria Magdalene
Abbreviated transcription (Latin):
commend& : Cum potius itares quȩ dicendaẽ sermonib ꝑ quos
dicendaest preferatur. Utistos omnino querere non deberemus.
sieam sine his nosse possemus: sicutillam nouit ds̃. & in ipso angeli
eius: Sequitur matheus &dicit:
Et cũIIN TRaSSET hierosolymrã commotaẽ UNIUER SACI¬
uitas dicens: Quis ehic populaautem diceBant

Expanded text:
commendet, cum potius ita res, quae discenda est, sermonibus, per quos commendet, cum potius ita res, quae discenda est, sermonibus, per quos discenda est, praeferatur, ut istos omnino quaerere non deberemus, si eam sine his nosse possemus, sicut illam nouit deus et in ipso angeli eius. Sequitur Mattheus et dicit: et cum intrasset Hierosolyma, commota est uniuersa ciuitas dicens: qui
Abbreviated transcription (Latin):
tanta auctoritate interpretationis. septuaginta multis
in locis dist& abeccueritate. quȩ mhebreis codicib inuenitur:
nihil occurrere probabilius existimo quamillos lxx. eo
rant: quod exipsa eorum mirabili quȩ predicatur consensio¬
ne firmatumẽ: Ergo &ipsi non nulla in eloquio uarian¬
do. & abeccdem uoluntate dĩcuius illa dictaerant. & cui
uerba seruiredebebant non recedendo. Nihil aliud de¬
monstrare uoluerunt. quam hoc ipsum quod nunc ineuan¬
gelistarum quattuor. concordi quadam diuersitate mi¬
ramur: qua n obis ostenditur non eẽ mendaciũ Siquisquã
ita diuersomodo aliquid narr&. ut ab eius uoluntate cui conso¬
nandum & consenciendumẽ non recedat: Quod nosse &morib uti¬
leest. proptercauenda &iudicanda mendatia: &ipsifidei. neputem
quasi consecratis sonis. itamuniri ueritatem. tamquam dr̃ nobis quẽ¬
admodum ipsamrem: sic uerba quȩ propterillam sunt dicenda

Expanded text:
tanta auctoritas interpretationis Septuaginta multis tanta auctoritas interpretationis Septuaginta multis in locis distet ab ea ueritate quae in Hebraeis codicibus inuenitur, nihil occurrere probabilius existimo quam illos Septuagrant, quod ex ipsa eorum mirabili quae praedicatur consensione firmatum est. ergo et ipsi nonnulla in eloquio uariando et ab eadem uoluntate dei, cuius illa dicta erant et cui uerba seruire debebant, non recedendo nihil aliud demonstrare uoluerunt quam hoc ipsum quod nunc in euangelistarum quattuor concordi quadam diuersitate miramur, qua nobis ostenditur non esse mendacium, si quisquam ita diuerso modo aliquid narret, ut ab eius uoluntate, cui consonandum et consentiendum est, non recedat. quod nosse et moribus utile est propter cauenda et iudicanda mendacia et ipsi fidei, ne putemus quasi consecratis sonis ita muniri ueritatem, tamquam deus nobis quemadmodum ipsam rem, sic uerba, quae propter illam sunt dicenda,
Abbreviated transcription (Latin):
tiaẽ: Nec si alius aliud. & aliud alius commemorar&: quan¬
tominus ut alius unum & alius utrumq:: Iohannes quoque
cumtaceat quem admodum dñs discipulossuos ad hȩc anima¬
lia sibi adducenda miserit. Interponit tamen breuit hocde.
pullo cum testimonio &iam prophȩte. quod matheus adhibet:
Inquo &iam testimonio prophȩtico aliquantum diuersa euan¬
gelistarum locutio. ab ecquidem sententia non recedet Sed
potest mouere quod hoc matheus sicadhib&. utasinam dicat
com memorasse prophetam. non autem ita sohab& uel quod io¬
hannes interponit. uel codices ecdesiastici interpretatio¬
nis usitate. Cuius rei causa illa mihi uidetur. quod mathe¬
us hebrea lingua perhibetur euangelium conscripsisse:
in non nullis sealiter habere: quam inueniunt in hebreo. Qui
eam linguam nouerunt. & qui inter pretatisunt. singuli eosdẽ
libros hebreos: huius item distantie causa siqueratur. cur

Expanded text:
tia est, nec si alius aliud et aliud alius commemoret, quantia est, nec si alius aliud et aliud alius commemoret, quanto minus, ut alius unum, alius utrumque! Iohannes quoque, cum taceat, quemadmodum dominus discipulos suos ad haec animalia sibi adducenda miserit, interponit tamen breuiter hoc de pullo cum testimonio etiam prophetae, quod Mattheus adhibet. in quo etiam testimonio prophetico aliquantum diuersa euangelistarum locutio ab ea quidem sententia non recedit; sed potest mouere, quod hoc Mattheus sic adhibet, ut asinam dicat commemorasse prophetam. non autem ita se habet uel quod Iohannes interponit uel codices ecclesiastici interpretationis usitatae. cuius rei causa illa mihi uidetur, quod Mattheus Hebraea lingua perhibetur euangelium conscripsisse. eptuaginta, in nonnullis se aliter habere, quam inueniunt in Hebraeo qui eam linguam nouerunt et qui interpretati sunt singuli eosdem libros Hebraeos. huius item distantiae causa si quaeratur, cur
Abbreviated transcription (Latin):
enedictus quiuenit in nominecdñi. osanna in altissimis: Hoc
&iam marcus narrat. eodem ordinecus todito Lucas autem
mhiericho immoratur quȩdam commemorans quȩ isti pret̃¬
miserunt: Dezacheo principe publicanorum: & quȩdã in
parabolis dicta: posthȩc & ipse occurriteis. ad huius pulli cõ¬
memorationem in quo sed it ihs: Nec moueat quod matheus¬
& asinam dicit &pullum : Ceteriaũ deasina tacent: Immo &iam
recordanda est illa regula. quam dequinquagenis & centenis
dis cumbentib cum quinq: panibus turbȩ pascerentur. suprec
insinuauimus: Qua insinuata non deber& hoc iam ꝑmouere
lectorem : Nec simatheus ita depullotacuiss&. quem admodũ
illi deasina tacuerunt : Cum maxime contrarium putaretur.
Qquod unus asinam dixit : alii pullum asinȩ: Quantominus mo¬
ueri oport&. quia unus ita commemorauit asinam. dequa ce¬
teri tacuerunt: ut tam̃ pullum nontacer&. dequo illidixer᷑:
Ubiergo utrumq: factum potese intellegi. nulla repugnan¬

Expanded text:
enedictus qui venit in nomine Domini, Hosanna in altissimis . Hoc etiam Marcus narrat eodem ordine custodito . Lucas autem in Jericho immoratur, quaedam commemorans quae isti praetermiserunt, de Zachaeo principe Publicanorum, et quaedam in parabolis dicta. Post haec et ipse occurrit eis ad hujus pulli commemorationem, in quo sedit Jesus . Nec moveat quod Matthaeus asinam dicit et pullum, caeteri autem de asina tacent. Imo etiam recordanda est illa regula, quam de quinquagenis et centenis discumbentibus, cum quinque panibus turbae pascerentur, supra insinuavimus : qua insinuata, non deberet hoc jam permovere lectorem, nec si Matthaeus ita de pullo tacuisset, quemadmodum illi de asina tacuerunt, ut maxime contraquod unus asinam dixit, alii pullum asinae; quanto minus moueri oportet, quia unus ita commemorauit asinam, de qua ceteri tacuerunt, ut tamen pullum non taceret, de quo illi dixerunt! ubi ergo utrumque factum potest intellegi, nulla repugnan
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse autem respondens aitillis. Videtis hȩ comnia. Amendico
uobis. non relinqu&ur hic lapis superlapidem qui non destru¬
atur. Marcus&iam commemorat hoc eodem peneordine.
postaliquantam digressionem adhoc factam. ut commemora¬
r& deuidua quȩ misit duominuta ingagofilacium. Quod cũ
eo lucas solus commemorat : Nam &iam scdm̃ marcũ postea¬
quam illud dñs egit cumiudȩis. quomodo acciperent xp̃m
filium dauid. ea narrantur quȩ dicit decauendis phariseis
&ypocrisi eorum Quem locum matheus latissime ꝑsecutusẽ
& plura ibi dicta narrauit. Atq ideo posteundem locũ quem
breuiter perstrinxit marcus. & copiose digessit matheus. Ni¬
hilamplius martus intulit sicut dixi. quam deilla uidua pau
perrima : Acde inde subiunxit ecc. quibus matheo coherer&.
dicens de templi futura cuersione. Lucas quoq postillud
dexp̃o quomodo ess& filius dicuid. pauca decauenda hypo¬
cris pharisȩorum commemorat. Inde sicut marcus pergit

Expanded text:
ipse autem respondens dixit illis: uidetis haec omnia? amen dico uobis, non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruatur. Marcus etiam commemorat hoc eodem paene ordine post £ t aliquantam digressionem ad hoc factam, ut commemoraret de uidua, quae misit duo minuta in gazophylacio, quod cum eo Lucas solus commemorat. nam etiam secundum Marcum, posteaquam illud dominus egit cum Iudaeis, quomodo acciperent Christum filium Dauid, ea narrantur quae dicit de cauendis Pharisaeis et ypocrisi eorum. quem locum Mattheus latissime persecutus est et plura ibi dicta narrauit. adque ideo post eundem locum, quem breuiter perstrinxit Marcus et copiose digessit Mattheus, nihil amplius Marcus intulit, sicut dixi, quam de illa uidua pauperrima et uberrima ac deinde subiunxit ea quibus Mattheo iterum cohaereret dicens de templi futura euersione., Lucas quoque post illud de Christo, quomodo esset filius Dauid, pauca de cauenda ypocrisi. Pharisaeorum commemorat. inde sicut Marcus pergit
Abbreviated transcription (Latin):
atq integros illud futurũ est: hoc fecitmartus. excepto eodie qđđ
hȩclo quebaturihs̃. & illo. quo ex hibuit memoratã in montẽ
uisionem: Medior dies intuens duit. post sex dies quodille¬
adnumeratis finalibus id est primo atqultimo dixerunt. p̾octodies.
eloquendi modo quo pars prototo commemoratur: Item quodlucas
ait demorse & helia Et factum est dum discederent abillo. ait
p&rus adihm̃ : preceptor bonum est nos hic eẽ . &c&era non de¬
b& putan contrarium ei quod mał marcusque ita coniunxerunt.
p&rum hoc suggessisse quasi adhuc morses & helias cum dño
loquerentur: non enim ex presserunt quod tuno sed tacuer̃
potius quodiste addidit illis dicentibur hocp&rũ d&nb taber

Expanded text:
adque integros illud futurum est. hoc fecit Mattheus et Marcus. excepto eo die, quo adque integros illud futurum est. hoc fecit Mattheus et Marcus. excepto eo die, quo haec loquebatur Iesus, et illo, quo exhibuit memoratam in monte uisionem. medios dies intuentes diannumeratis finalibus, id est primo atque ultimo, dixit: post octo dies, eo loquendi modo, quo pars pro toto commemoratur. Item quod Lucas ait de Mose et Helia: et factum est, cum discederent ab illo, ait Petrus ad Iesum: praeceptor, bonum est nobis hic esse et cetera, non debet putari contrarium ei quod Matthaeus Marcusque ita coniunxerunt Petrum hoc suggessisse, quasi adhuc Moses et Helias cum domino loquerentur. non enim expresserunt, quod tunc, sed tacuerunt potius, quod iste addidit, illis discedentibus hoc Petrum de tr
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Et p̾dies sex adsum sitihr p&rũ &ia cobum &iohan¬
nem fratrem eꝰ: & duxit illos in montem excelsum seorsũ.
& c&era usque ad illud ubi ait . Nemini diteritis uisionem.
donec filius hominis a mortuis resurgat: he uisio dñi in
monte coramtrib: discipulis p&ro iacobo &io hanne ubi
&iam decaelo illi testimonium paternȩ uocis ꝑhibitum est.
atribus euangelistis eodem ordine commemoratur: &
easdem omninosententias: sed c&era secundũ ea genera
locutionum diuersas. sineulla sententiarũ diuersitate.
quȩ multis locis superius demonstrauimus: uideri alegen¬
tibus possunt: qđ aũ martus p̾sex dies factum dicit. sicut
matħ. lucas aũ postocto ñ contemnen disunt siquos mo¬
u& sedratione reddita instruendi Dies enim quando enun¬
ciamus dicentes posttot dies. aliquando non aynumeramꝰ
eum in quo loquimur: Eteum quores ipsa futuraẽ quãre
prenuntiamꝰ uel pollicemur: Sed medios pestquos reuera plenos

Expanded text:
 Iacobum et Iohannem fratrem eius, et duxit illos in montem excelsum seorsum, et cetera usque ad illud ubi ait: nemini dixeritis uisionem, nisi filius hominis a mortuis resurgat. haec uisio domini in monte coram tribus discipulis, Petro. Iacobo et Iohanne, ubi etiam de caelo illi testimonium paternae uocis perhibitum est, a tribus euangelistis eodem ordine commemoratur et ad easdem omnino sententias; sed cetera secundum ea genera locutionum diuersa sine ulla sententiarum diuersitate, quae multis locis superius demonstrauimus, uideri a legentibus possunt. Quod autem Marcus post sex dies factum dicit, sicut Mattheus, Lucas autem post octo, non contemnendi sunt, si quos mouet, sed ratione reddita instruendi. dies enim quando enuntiamus dicentes \'post tot dies\\ aliquando non adnumeramus eum, in quo loquimur, et eum, quo res ipsa futura est, quam praenuntiamus uel pollicemur, sed medios, post quos re uera plenos
Abbreviated transcription (Latin):
quodti mebant deberent contempnere
want parentes cius peromnes annos pue¬
ritiae xp̃i in hierusAlem

Expanded text:
quod timebant deberent contemnere. ibant parentes eius per omnes annos pueritiae Christi in Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
Sed alium quem commemorat lucas cum p&ro idegisse. Vnde
io hannes dicit. Dixerunt ergo ei. qua propt̃ siue postea quã
illo exeunte. dixitancilla his qui secum erant inatrio. quia hic
ex illirẽ. Hoc audito. illeregressusẽ. ut sequasi purgar& ne¬
gando. Siue quodẽ credibilius. non audiuit quidde illo dictẽ
fuerit. cum foras exir&. & postea quam rediit dixerunt ei.¬
ancilla & illealius quemlucas commemorat. Num quid & tu
ex discipulis eius es. Et dixit . Nonsum. Pertinatius insistente
illo. dequo lucas ait. atq dicente. Et tude illis es. Cui p&rus ait.
Ghomo nonsum. Li quidotamen collegitur conlatis dehac re
omnib: euangelistarum testimoniis. non ante ianuam secundo
p&rum negasse. sed in tus in atrio adignem. Matheum autem
& martum qui commemorauerunt & isse eum foras regres¬
sum eius breuitatis causa tacuisse: Nunciam de tertia nega¬
tione inspiciamus eorum congruentiam. quam matheũ solũ

Expanded text:
sed et alium, quem commemorat Lucas. cum Petro id egisse. unde sed et alium, quem commemorat Lucas. cum Petro id egisse. unde Iohannes dicit: dixerunt ergo ei. quapropter siue, posteaquam illo exeunte dixit ancilla his qui secum erant in atrio: quia hic ex illis est, hoc audito ille regressus est, ut se quasi purgaret negando, siue, quod est credibilius, non audiuit, quid de illo dictum fuerit, cum foras exiret, et posteaquam rediit, ei dixerunt ancilla et ille alius quem Lucas commemorat: numquid et tu ex discipulis eius es? et dixit: non sum, pertinacius insistente illo de quo Lucas ait adque dicente: et tu de illis es, cui Petrus ait: o homo, non sum, liquido tamen colligitur conlatis de hac re omnibus euangelistarum testimoniis non ante ianuam secundo Petrum negasse, sed intus in atrio ad ignem, Mattheum autem et Marcum, qui commemorauerunt exisse eum foras, regressum eius breuitatis causa tacuisse. Nunc iam de tertia negatione inspiciamus eorum congruentiam, quam Mattheum solum
Abbreviated transcription (Latin):
non possit. nisi iam rediss&. Postea quam foras exierat. & foris
eum uidit altera ancilla. sed cum ex iret eum uidit. Idest cũ
surger& ut exir& anim aduestit eum. & dixit his quierant
ibi. Id est quisimul erant adignem in tus in atrio. Et hicerat
cumihũ nagareno. Illeautem qui foras exierat. hoc audito
rediens iurauit illis contranitentib: quia non ouit hominẽ.
Nam & marcus sicait de eadem ancilla. Etcoepit dicere circũ
stantib quia hic exillis est. dicebat enim Non illi. Sed his
qui illo exeunte ibi remanserant. sic tamen ut ille audir&. Vnde
rediens &rursus adignem stans resis tebat negando uerbis eorũ.
Deinde in eo quod iohannes ait. dixerunt . num quid &tu exdis¬
cipulis eius es. quod redeunti & stantidictum intellegimꝰ. Hoc
quoq: confirmatum. non illamtantũ alteram ancillã quam
commemorat in hac secundanegatione matheus & marcus.

Expanded text:
non posset, nisi iam redisset, postea quam foras exierat. neque enim iam exierat et foris non posset, nisi iam redisset, postea quam foras exierat. neque enim iam exierat et foris eum uidit altera ancilla, sed cum exiret, eum uidit, id est cum surgeret, ut exiret, animaduertit eum et dixit his qui erant ibi, id est qui simul erant ad ignem intus in atrio: et hic erat cum Iesu Nazoreno. ille autem qui foras exierat hoc audito rediens iurauit illis contra nitentibus. quia non nouit hominem. nam stantibus, Quia hic ex illis est. Dicebat enim non illi, sed his qui illo exeunte ibi remanserant, sic tamen ut ille audiret: unde rediens, et rursus ad ignem stans, resistebat negando verbis eorum. Deinde in eo quod Joannes ait, Dixerunt, Numquid et tu ex discipulis ejus es? quod redeunti et stanti dictum intelligimus, quod quoque confirmatur, non illam tantum alteram ancillam, quam commemorat in hac secunda negatione Mattheus et Marcus,
Abbreviated transcription (Latin):
Responditeihs. Simale locutus sum. testimoniũ ꝑhibedemalo.
Si autembene quid mecodis. Etmisiteũ annas ad caiphan ponti¬
ficem ligatum hic sane os tenditur quod annas pontifex erat:
Nondum enim missus erat ad caiphan. cum iam illi diceretur. sic
respondes pontifici. &hos duos annam &caiphan pontifices
commemorat &iam lucas initio euangeliisui hisdictis iohannes
redit ad quod coeperat denegatione p&ri. Idẽ in eadem domo
ubi gesta sunt quȩ narrauit : Ettum ad caiphan missus ẽ iħs ad
quem ab initio ducebatur sicut dixit matheus. Commemorax
autemista iohannes quȩ interposuit. Recapitulans de petro
& ad eam narrationem rediens itadicit. ut conpleat trinam
negationem Frat autem simon p&rus stans & cale faciens se.
Dixerunt ergo ei . Numquid &tu ex discipulis eiuses. Negauit
ille & dixit . Nonsum. Hocigitur loco inuenimus. & non ante ia¬
nuam. sed ad focum stantem secundo negasse p&rum quod fieri

Expanded text:
 testimonium perhibe de malo; si autem bene, quid me caedis? et misit eum Annas ligatum ad Caifan pontificem. hic sane ostenditur, quod Annas pontifex erat; nondum enim missus erat ad Caifan, cum iam illi diceretur: sic respondes pontifici? et hos duos, Annam et Caifan pontifices, commemorat etiam Lucas in initio euangelii sui. his dictis Iohannes redit ad quod coeperat de negatione Petri, id est ad eandem domum, ubi gesta sunt quae narrauit et unde ad Caifan missus est Iesus, ad quem ab initio ducebatur, sicut dixit Mattheus. commemorauit autem ista Iohannes quae interposuit recapitulans de Petro et ad eam narrationem rediens ita dicit, ut conpleat trinam negationem: erat autem Simon Petrus stans et calefaciens se. dixerunt ergo ei: numquid et tu ex discipulis eius es? negauit ille et dixit: non sum. hoc igitur loco inuenimus et non ante ianuam, sed ad focum stantem secundo negasse Petrum, quod fieri
Abbreviated transcription (Latin):
inhortocumillo. Marcusaũ interso illos dep&ro locutos dic̃it.
quidem adfirmat dicens. Uere & hic cumillo erat. Nam & galileus ẽ
Aut sententiam intellegimus tenuisse eos qui conpellatum dicunt
p&rum. Tantundem enim ualuit quod deillo coramillo dicebat᷑.
quantum sullidicer&ur. aututroq: modo actum ẽ. & alios illum
alios alium modo commemorasse. Galli autem cantũ posttertiã
negationem scđm intellegimus. sicut marcus expressit. Sequit᷑
ergomatheus itadicens. It recordatus ẽ p&rus uerbi ihũ quod
dixerat. prius quamgallus cant& terme negabis: Ete gressus fo
ras fleuitamare. Marcusaũ itadicit: Recordatusẽ p&rus uerbi
quod dixeratei ihs̃. Prius quam gallus cant& bis. terme negab.
& coepit flere. Lucas autem sicait. Et conuersus dñs respexit
p&rum. &re cordatus ẽ p&rus uerbidñi sicut dixit . Priusquam

Expanded text:
in horto cum illo? Marcus autem inter se illos de Petro locutos dicit: uin horto cum illo? Marcus autem inter se illos de Petro locutos dicit: uquidem adfirmabat dicens: uere et hic cum illo erat; nam et Galilaeus est, aut sententiam intellegimus tenuisse eos, qui conpellatum dicunt Petrum — tantundem enim ualuit quod de illo coram illo dicebatur, quantum, si illi diceretur —, aut utroque modo actum, et alios illum, alios alium modum commemorasse. galli autem cantum post tertiam negationem secundum intellegimus, sicut Marcus expressit. Sequitur ergo Mattheus ita dicens: et recordatus est Petrus uerbi Iesu quod dixerat: priusquam gallus cantet, ter me negabis. et egressras, flevit amare. Marcus autem ita dicit: Recordatus est Petrus verbi quod dixerat ei Jesus, Priusquam gallus cantet bis, ter me negabis: et coepit flere. Lucas autem sic ait: Et conversus Dominus respexit Petrum: et recordatus est Petrus verbi Domini, sicut dixerat, Quia priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
amus ergo io hannis sequentia: Pontifex ergo inquit in terrogau
ihm̃ dediscipulissuis & dedoctrina eius. Respondit eilh̃s. Ego palã
locutus summundo. egosemꝑ docui insinagoga &intemplo. quo
om̃s iudei conueniunt. & in occulto locutus sumnihil. Quid me
interrogas. Interrogaeos qui audierunt quid locutussũ ipsis.
Eccescunt quȩ dixerimego Hȩcaũ cum dixiss&. unus adsistens

Expanded text:
amus ergo Iohannis sequentia: ll\'pontifex ergo, inquit, interrogauit amus ergo Iohannis sequentia: ll\'pontifex ergo, inquit, interrogauit legum de discipulis suis et de doctrina eius. respondit ei Iesus: ego palam locutus sum mundomnes Judei conveniunt: et in occulto locutus sum nihil. Quid me interrogas? Interroga eos qui audierunt: quid locutus sum eis. Ecce sciunt hi que dixerim ego. Hec
Abbreviated transcription (Latin):
illoerat. Atille negauit eum dicens. Mulier non noui illũ. Ett
postpusillum. alius uidens cum dixit. Ecttu deillises. Hocergo
quod lucas ait. & postpusillũ iam egres suserat p&rus ianuam.
& primus gallus cantauerat. iamq: redierat. Vtque madmodum
dicit iohan ad focum stans iterum negar&. Iohannes enĩ in prima
negatione p&ri. Nonsolum deprimo galli cantuctac& sicut & cete
excepto marco. Sed &iam quod sedentem adignem cognouit
ancilla non commemorat. Hoc enim tantum ait. Dicitergo
p&ro ancilla ostiaria. Numquid ergo &tu dediscipulis es homi¬
nis istius. Dicitille : Nonsum Deinde interponit quegesta sunt
cumihũ in eadem domo que commemoranda arbitratus est. ita
intellegitur iamexisse foras p&rum. & redisse. Primo enĩ sede¬
bat adignem. postea iam rediens stareceperat. Sed forte aitali¬
quis: nondum exierat. Surrexerataũ exiturus. hoc potest dicero
quiputat foris ante ianuam secundo interrogatum negasse. Uide¬

Expanded text:
. at ille negauit eum dicens: mulier, non noui illum. et post pusillum alius uidens eum dixit: et tu de illis es. hoc ergo quod Lucas ait: et post pusillum, iam egressus erat Petrus ianuam et primus gallus cantauerat, iamque redierat, ut, quemadmodum dicit Iohannes, ad focum stans iterum negaret. Iohannes enim in prima negatione Petri non solum de primo galli cantu tacet, sicut ceteri excepto Marco. sed etiam, quod sedentem ad ignem cognouit ancilla, non commemorat. hoc enim tantum ait: dicit ergo Petro ancilla ostiaria: numquid ergo et tu de discipulis es hominis istius? dicit ille: non sum. deinde interponit, quae gesta sunt cum Iesu in eadem domo, quae commemoranda arbitratus est, ita intellegitur iam exisse foras Petrum et redisse; primo enim sedebat ad ignem, postea iam rediens stare coeperat. Sed forte ait aliquis: nondum exierat, surrexerat autem exiturus. hoc potest dicere qui putat foris ante ianuam secundo. interrogatum negasse. uide
Abbreviated transcription (Latin):
Etiterum negauit cumiuram̃to quia non noui hominem. Et postpu¬
sillum accesserunt quistabant &dixerunt paro. Ueretu & illises
nam & loquellatua manifestum tefacit. Tunc coepit d&estari &iu¬
rare qui a non nouiss& hominem & continuo gallus cantauit. Hȩc
dic̃ matheus. Intellegituraũ quod postea quam exiit foras cum
iam semel negass& gallus cantauit: Primus quod matheus tac&.
& marcus dicit: Non aũforis ante ianuam iterum negauit . sed cum
rediss& ad focum. Quando aũ redierit nonopus erat commorare
Marcusergo sic illud narrat. Et exiitforas ante atrium & gallus
cantauit. Rursusaũ cum uidiss& illum ancilla. coepit dicere cir¬
cum stantib: quia exillisẽ. Atille iterum negauit. Hȩc uero
ancilla. non eadem. sed aliaẽ. Sicut dicit matheus. Sane hoc quoq
intellegitur quia in secunda negatione aduobus compellatus ẽ.
& ab ancilla scilic& quã commemorat matħ marcus. & ab alioquẽ
commemorat lucas. Sic enim hoc narrat lucas. P&rus uero seque¬

Expanded text:
st pusillum accesserunt qui stabant et dixerunt Petro: uere et tu ex illis es; nam et loquella tua manifestum te facit. tunc coepit detestari et iurare, quia non nouisset hominem. et continuo gallus cantauit. haec dicit Mattheus. intellegitur autem, quod, posteaquam exiit foras. cum iam semel negasset, gallus cantauit prius, quod Mattheus tacet et. Marcus dicit. Non autem foris ante ianuam iterum negauit, sed cum redisset ad focum; quando autem redierit, non opus erat commemorare. Marcus ergo sic illud narrat: et exiit foras ante atrium, et gallus cantauit. rursus autem cum uidisset illum ancilla, coepit dicere circumstantibus: quia hic ex illis est. at ille iterum negauit. haec uero ancilla non eadem, sed alia est, sicut dicit Mattheus. sane hoc quoque intellegitur, quia secunda negatione a duobus conpellatus est, et ab ancilla scilicet, quam commemorat Mattheus et Marcus, et ab alio, quem commemorat Lucas. sic enim hoc narrat Lucas: Petrus uero seque
Abbreviated transcription (Latin):
ph&iga nobis xp̃e quisẽ quite percus sit. Hoc dicit & marcus com¬
memorat &iam quodei faciem uelauerunt. De his lucas quoque
adtestatur. Hec intellegitur passusdñs usq: ad mane indomo
principis sacerdotum quo prius adductus ubi&iam p&rus temp¬
tatusẽ sed & p&ri temptatione quȩ interhas dnĩ contumelias
factaẽ. non eodem ordine om̃s narrant: Nam ipsas primo cõme¬
morant. matheus & marcus. Demde p&ri temptationem. Tu¬
cas uero explicat prius temptationem p&ri. Tumdemũ has dm̃i
contum elias. Iohannes autem incipit p&ri temptationẽ dicere
&in ponit quedam de contumelus ch̃i. & adiungit quodinde
missusẽ ad caiphan pontificem. &inde recapitu qlat ut explic& quã
ceperat temptationẽ p&ri indomo quo primo adductusẽ. & redit
ad ordinem ubiostendit quemad modũ ductus sit dñs ad caphan.
Sicergomatheus sequitur. P&rus uero sedebatforis inatrio. &acces¬
sit ad eum una ancilladicens: & tũ cumihũ galileo eras. Atille negaũ

Expanded text:
is, Christe, quis est qui te percussit? hoc dicit et Marcus; commemorat etiam quod ei faciem uelauerunt. de his Lucas quoque testatur. Haec intellegitur passus dominus usque ad mane in domo principis sacerdotum, quo prius adductus est, ubi etiam Petrus temtatus est. sed de Petri temtatione, quae inter has domini contumelias facta est, non eodem ordine omnes narrant; nam ipsas primo commemorat Mattheus et Marcus, deinde Petri temtationem; Lucas uero explicat prius temtationem Petri. tum demum has domini contumelias; Iohannes autem incipit Petri temtationem dicere et interponit quaedam de contumeliis domini et adiungit, quod inde missus est ad Caifan pontificem, et inde recapitulat, ut explicet quam coeperat temtationem Petri in domo, quo primo adductus est, et redit ad ordinem, ubi ostendat, quemadmodum ductus sit dominus ad Caifan. Sic ergo Mattheus sequitur: Petrus uero sedebat foris in atrio, et accessit ad eum una anc
Abbreviated transcription (Latin):
Si archelaitimore illuc prohibebantur accedere: hoc mihi
dissoluere noness& difficile N& si aliquis euangelistarum
ex presiss&. & quam diu ibi regnar& archelaur Fieri enĩ
poterat ut perdiem festum intertam in gentemturbam
latenter ascenderent mox reuersun ubitamen alus dieb
habitare in &uerent: ut n& sollemnitate preter missaessent
in regiosi nec continua mansione conspicui: Cum uero &iã
deregno archelai quam suent diuturnum omnes tacue¬
rint. iste quoque intellectus pat&. ut quodlucas dicitper
omnes annos eos ascendere solittis inhierusalem: tunc ac¬
cipiamus factitatum cumiam nontimer&ur archelaus:
quod si archelai regnum aliquanto diuturnius ulla preter
euangelium prodit historia cuifides habenda uideatur:
illud quod superius dii suffecerit quod itatimebant paren¬
tes pueri habitationem in hierusalem: ut tamen propter
dĩ timorem festiuitatem sollemnem non preter mittirent
inqua latere facillime possent Neque enim incredibilȩ

Expanded text:
si Archelai timore illuc prohibebantur accedere? hoc mihi dissoluere non esset difficile, nec si aliquis euangelistarum expressisset, quamdiu ibi regnaret Archelaus. fieri enim poterat, ut per diem festum inter tam ingentem turbam latenter ascenderent mox reuersuri, ubi tamen aliis diebus habitare metuerent, ut nec sollemnitate praetermissa essent inreligiosi nec continua mansione conspicui. cum uero etiam de regno Archelai, quam fuerit diuturnum, omnes tacuerint, iste quoque intellectus patet, ut quod Lucas dicit per omnes annos eos ascendere solitos in Hierusalem tunc accipiamus factitatum, cum iam non timeretur Archelaus. quod si Archelai regnum aliquanto diuturnius ulla praeter euangelium prodit historia, cui fides habenda uideatur, illud quod superius dixi suffecerit, quod ita timebant parentes pueri habitationem in Hierusalem, ut tamen propter dei timorem festiuitatem sollemnem non praetermitterent, in qua latere facillime possent. neque enim incredibile
Abbreviated transcription (Latin):
Iam & mattheus postilla uerba quȩ ultima eius posui ubi comme¬
morauit ex proph&a testimonium quõ nafareus uocabitur
Sequitur & adiungit IndiEBuS aũillis uenitiohan
paptista p̃dicans INdeSerto iudeȩ et cetera
t marcus quinilul denatiuitate uel in fantia uel pueritia dñĩ
narrauit hinc euangelu sumpsit initium id est iohannis
prȩdicatione. Sic enim exorsus est intium euatis e¬
li ihũap̃i pilii dĩ sicut scriptũ est inesuapphe

Expanded text:
am et Mattheus post illa uerba, quae ultima eius posui, ubi commemorauit ex propheta testimonium: quoniam Nazoreus uocabitur, sequitur et adiungit: in diebus autem illis uenit Iohannes baptista praedicans in deserto Iudaeae, et cetera. et Mnarravit, hinc Evangelii sumpsit initium, id est, a Joannis praedicatione. Sic enim exorsus est: Initium Evangelii Jesu Christi filii Dei: sicut scriptum est in Isaia
Abbreviated transcription (Latin):
t&radia: sub principibus sacerdotum cenna & caipha: factum
est uerbum dni super iohannem fachariae filium in deserto
& c&era: Iohannes quoque apostolus in euangelistas quat¬
tuor eminentissimus. posteaquam dixit deuerbo dĩ qui est ip¬
se filius ante omnia secula creature quia omnia ꝑ ipsum facta
sunt intulit continuo deiohannis predicatione actestim onio
dicens.¬
s Fuit hocho onssus ado cuinomen euat

Expanded text:
bus sacerdotum Anna et Caifa factum est uerbum domini super Iohannem filium Zachariae in deserto, et cetera. Iohannes quoque apostolus in euangelistis quattuor eminentissimus, posteaquam dixit de uerbo dei, qui est ipse filius ante omnia saecula creaturae, quia omnia per ipsum facta sunt, intulit continuo de Iohannis praedicatione ac testimonio dicens: fuit homo missus a deo, cui nomen erat
Abbreviated transcription (Latin):
rectas facite semitas eius Fuit iohannes in deserto bap¬
tizans & prȩdi cans baptis mum penitentiȩ in remissionẽ
peccatorum &c&era Etducas postuerba ubi art
&ilis proficiebat sapientia &ate & gratia apud dm̃ & ho¬
mines. de iohannis p̃dicatione iam sequitur dicens
ANno aũ ouinto decioro imperi tiperu caesaris
procurante pontio pilato ⁊ud ȩam
tetrarcha autem galileȩ hero de philippo autem fratre

Expanded text:
nnes in deserto baptizans et praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, et cetera. et Lucas post uerba, ubi ait: et Iesus proficiebat sapientia, aetate et gratia apud deum et homines, de Iohannis praedicatione iam sequitur dicens: anno autem quinto decimo imperii Tiberii Caesaris procurante Pontio Pilato Iudaeam, tetrarc
Abbreviated transcription (Latin):
termittens profectionem inȩ gyptum. quã narrat matħ.
tamquã continuã contexuit regressionem ad ciuitatem
nazar&h Siquis aũ uelit unã narrationem ex omnibur
quȩ xpĩ natiuitate & infantia uel pueritia inutriusque
narratione ab alter utro seudicuntur seu pr&ermittunt᷑¬

Expanded text:
termittens profectionem in Aegyptum, quam narrat Matthaeus, termittens profectionem in Aegyptum, quam narrat Matthaeus, tanquam continuam contexuit regressionem ad civitatem Nazareth. 17. Si quis autem velit unam narrationem ex omnibus, quae de Christi nativitate et infantia vel pueritia in utriusque narratione ab alterutro seu dicuntur seu praetermittunt
Abbreviated transcription (Latin):
intemplo circapuerum omnia secundum legem dnĩ
reuersos esse commemorat: hic proinde cognoscendũ ẽ
quodde inceps ad c&era talia ualeat. nesi militer moueant
animumq conturbent: sic unum quemque euangelistã
contexere narrationem suam. uttam quã ni bil p̃termitten¬
tis series digesta uide atur Tacitis enim quȩ non uult dicere
Sicea quȩ uult dicere illis quȩ dicebat adiungit. utipsa con¬
tinuo sequi uideantur Sed cum alter eadicit. quȩ alter tacu¬
it diligenter ordo consideratus indicat locum. ubi ea potu¬
erit a quo preter missa sunt transilire. uteaquȩ dicere
intenderat ita superioribus copular&. Tam quã ipsanul¬
lis interpositis sequerentur: Acper hoc intellegitur mat¬
theus ubi act somnio ad monitos magos neredirent ad
herodem. & peraliã uiã regressos regionem suam.
illic p̃ter mississe quȩ lucas narrauit gesta circa dnm̃ in
templo. & dicta asimeone & anna: Vbi rursus lucas pre¬

Expanded text:
in templo circa puerum omnia secundum legem domini, in templo circa puerum omnia secundum legem domini, reuersos esse commemorat? hic proinde cognoscendum est quod deinceps ad cetera talia ualeat, ne similiter moueant animumque conturbent, sic unumquemque euangelistam contexere narrationem suam, ut tamquam nihil praetermittentis series digesta uideatur; tacitis enim quae non uult dicere sic ea quae uult dicere illis quae dicebat adiungit, ut ipsa continuo sequi uideantur. sed cum alter dicit quae alter tacuit, diligenter ordo consideratus indicat locum, ubi ea potuerit, a quo praetermissa sunt, transilire, ut ea quae dicere intenderat ita superioribus copularet, tamquam ipsa nullis interpositis sequerentur. ac per hoc intellegitur Mattheus, ubi ait somnio admonitos magos, ne redirent per Herodem, et per aliam uiam regressos in regioneillic praetermisisse quae Lucas narravit gesta circa Dominum in templo, et dicta a Simeone et Anna: ubi rursus Lucas prae
Abbreviated transcription (Latin):
purgationis mariȩ. idemlucas narrat quod attulernt
eum adhierusalem: & desrmeone uel anna quȩ duerint
do facta sint siue quȩ matheus pretermittit . & lucas dicit
siuequȩlucas pretermittit. & matheus dicit: quando qui¬
dem matheus regressis in regionem suam magis quiuenerant
abonente: sequitur & narratioseph ab angelo admonitũ
ut cum infante in egyptũ fuger&. neabherode necar&ur:
Deinde herodem illo noninuento. abimatu & infra pues
occidisse. De functo aũ hero de redisse abegypto. & audito
quod arhelaus iniudea regnar& prohero de patre suo
nia. lucas tac& N& ideo contrarium uideri potest quod
uel hicdicit. quȩ illep̃termittit uelille commemorat
quȩ iste nondicit Sed quȩritur quando fien potuerunt
quȩ contexit matheus depro fectione inegyptum . atque
inde regressionem postherodis mortem ut inciuitate na¬
gar&h habitarent: quo eos lucas postea quã perfecer̃

Expanded text:
purgationis Mariae idem Lucas narrat, quod attulerit purgationis Mariae idem Lucas narrat, quod attulerit eum ad Hierusalem, et de Symeone uel Anna, quae dixerint do facta sint siue quae Mattheus praetermittit et Lucas dicit siue quae Lucas praetermittit et Mattheus dicit. quando quidem Mattheus regressis in regionem suam magis, qui uenerant ab oriente, sequitur et narrat Ioseph ab angelo admonitum, ut cum infante in Aegyptum fugeret, ne ab Herode necaretur, deinde Herodem illo non inuento a bimatu et infra pueros occidisse, defuncto autem Herode redisse ab Aegypto et audito quod Archelaus in Iudaea regnaret pro Herode patre suo nia Lucas tacet. nec ideo contrarium uideri potest, quod uel hic dicit, quae ille praetermittit uel ille commemorat quae iste non dicit. sed quaeritur: quando potuerunt fieri quae contexit Mattheus de profectione in Aegyptum adque inde regressione post Herodis mortem, ut iam in ciuitate Nazareth habitarent, quo eos Lucas, posteaquam perfecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
suum primo cenitum
tuo cauit nomen eius ihm̃: Cum ergonatus ess& ih̃s
in b&hleem udȩ in diebus herodis regis & c&era
deciuitate b&hleem mattheus lucasq consentiunt:
sed quo modo & quacausa ad eam uenerint ioseph & ma¬
r̾ia lucas exponit matheus prȩtermittit: Contrade
magis ab onente uenientibus lucas tac& matheus dicit
eius in oriente. &uenimus ad orare eũ Audiens autem
herodes rex turbatus est & c&era. usque adeum locũ
ubiscriptum est deipsis magis. quod responso accepto in sõ¬
nis neredirent ad herodem. peraliam uiam reuersi sunt
in regionem suam: hoctotum lucas pr&ermisit: Si cut
mattheus non narrauit quod lucas narrat in p̃sepio
positum dnm̃: & quod pastoribus eũ natũ angelus riun¬
tauerit: Etquod multitudo miliciȩ cęli facta est cũ angelo
laudantium dm̃. & quoduenerunt pastores &uiderunt
uerum esse quod eis angelus nuntiauent. et quod die cir¬
cumcisionis suȩ nomen acceperit: &quȩ post impl&os dies

Expanded text:
suum primogenitum, et uocauit nomen eius Iesum. cum ergo natus esset Iesus in Bethleem Iudaeae in diebus Herodis regis, et cetera. De ciuitate Bethleem Mattheus Lucasque consentiunt; sed quomodo et qua causa ad eam uenerint Ioseph et Maria, Lucas exponit, Mattheus praetermittit. contra de magis ab oriente uenientibus Lucas tacet, Mattheus dicit uenimus adorare eum. audiens autem Herodes rex turbatus est, et cetera usque ad eum locum, ubi scriptum est de ipsis magis quod responso accepto in somnis, ne redirent per Herodem, per aliam uiam regressi sunt in regionem suam. hoc totum Lucas praetermisit, sicut Mattheus non narrauit, quod Lucas narrat, in praesepi positum dominum et quod pastoribus eum natum angelus nuntiauerit et quod multitudo militiae caeli facta est cum angelo laudantium deum et quod uenerunt pastores et uiderunt uerum esse quod eis angelus nuntiauerit et quod die circumcisionis suae nomen acceperit, et quae post impletos dies
Abbreviated transcription (Latin):
quõ ipsis uerbis eam reddi derat dñs: seq̃t matħ lx ii
tuuo oblatisunt er paruuli. utenanus eis inpone.

Expanded text:
 ipsis uerbis eam reddiderat dominus. Sequitur Mattheus: tunc oblati sunt ei paruuli, ut manus eis inpone
Abbreviated transcription (Latin):
Etc&era usq: ad illud. ubiait : Et in grediuntur capharnaum.
& statim sabbatis ingressus synagogam. docebateos: inhactota
contextione. omnia superiora cum matheo considerata sunt:
Hoc autem marcus. quia ingressus capharnaum. insynago goc
eorum docebat eos sabbatis : Cum. lucas dixiss& : Nihil hab&
quȩstionis. Sequitur marcus. & dicit
IT STUPEBANT SUꝑ
DOCTRINAM CIUS. FRATENĨDOCENS EOS. QUASIPOTES TATT̃

Expanded text:
era usque ad illud ubi ait: et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos. in hac tota contextione omnia superiora cum Mattheo considerata sunt. hoc autem Marcus, quia ingressus Capharnaum in synagogam eorum docebat eos sabbatis, cum Luca dixit, sed nihil habet quaestionis. II. Sequitur Marcus et dicit: et stupebant super doctrinam eius
Abbreviated transcription (Latin):
teris quodioseph p&iuerat corpus ihũ : & solus dicens: quod occul¬
tus fuiss& discipulus dñi. propter metum iudeorum: merito enĩ
mou&. curille qui proptertimorem occaltus discipulus erat.
ausus sit p&ere corpus eius. quod nullus eorum qui eum palam
sequebantur auder&: Sed intellegendum ẽ. istum fiducia dig¬
nitatis hoc fecisse. qua prȩdi tus poterat familiariter intrare
adpilatum: In extremo autem illo officio funeri exhibendo. mi¬
nus curasse deiudȩis: quamuis soler& in dño audiendo. eorum

Expanded text:
teris, quod Ioseph petiuerit corpus Iesu, et solus dicens, quod occulteris, quod Ioseph petiuerit corpus Iesu, et solus dicens, quod occultus fuisset discipulus domini propter metum Iudaeorum. merito enim mouet, cur ille qui propter timorem occultus discipulus erat ausus sit petere corpus eius, quod nullus eorum qui eum palam sequebantur auderet. sed intellegendum est istum fiducia dignitatis hoc fecisse, qua praeditus poterat familiariter intrare ad Pilatum. in extremo autem illo officio funeri exhibendo minus curasse de Iudaeis, quamuis soleret in domino audiendo eorum
Abbreviated transcription (Latin):
autem mirabatur. siiamobiss&: &accersito centurione. in¬
terrogacuit eum. siiam mortuus ess&: Etcum cognouiss& acen¬
turione. donauit corpus ioseph. Lucassic. Et ecce uir nomi¬
ne ioseph quierat decurio uirbonus & iustus : hic non consen¬
serat consilio & actibus eorum. ab arimathia ciuitate iudeae.
qui expectabat & ipse regnumdĩ: Hic accessit ad pilatum & petit
corpus ihu. Iohannes autem postea quam narrauit decrurib frac¬
tis eorum . quicum dño crucifixi erant : Et delateredi lanceaper¬
ccisso. quod totum solus dixit: Sic coniungit &iam deioseph consci¬
ensc&eris. ita narrans: Posthȩc autem rogauit pilatum ioseph
ab arimathia eo quod e&̃ discipulus ihũ. occultus autem propter
metum iudeorum. ut toller& corpus ihũ : & permisit pilatus : Ue¬
nitergo & tulit corpus ihũ. In hoc nihil exsistat. in quo aliquis eo¬
rum alicui repugnare uideatur: Sed aliquis forsitanquęrat. quo¬
modo a semetipso iohannes ipse non discrep&. contestans cum cȩ¬

Expanded text:
rsito centurione interrogauit eum, si iam mortuus esset. et cum cognouisset a centurione, donauit corpus Ioseph. Lucas sic: et ecce uir nomine Ioseph, qui erat decurio, uir bonus et iustus — hic non consenserat consilio et actibus eorum —, ab Arimathia ciuitate Iudaeae. qui expectabat et ipse regnum dei, hic accessit ad Pilatum et petit corpus Iesu. Iohannes autem, posteaquam narrauit de cruribus fractis eorum qui cum domino crucifixi erant et de latere domini lancea percusso, quod totum solus dixit, sic iungit etiam de Ioseph, consentiens ceteris, ita narrans: post haec autem rogauit Pilatum Im propter metum Iudaeorum —, ut tolleret corpus Iesu. et permisit Pilatus. uenit ergo et tulit corpus Iesu. in hoc nihil exstat, in quo aliquis eorum alicui repugnare uideatur. sed aliquis forsitan quaerat, quomodo a semet ipso Iohannes ipse non discrepet, contestans cum ce
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrandum est nomen accepisse p&rũ. quiadixit illic quod
inposueritei nomen utuo car&ur p&rus. hocenim recolen¬
do dixit. non quod tunc factum est. Seq̃ matłi & dicit liui

Expanded text:
arbitrandum est nomen accepisse Petrum, quia dixit illic quod arbitrandum est nomen accepisse Petrum, quia dixit illic quod inposuerit ei nomen, ut uocaretur Petrus; hoc enim recolendo dixit, non quod tunc factum sit. Sequitur Mattheus
Abbreviated transcription (Latin):
& c&erausque adillud ubiait. et qđcumq solueritis super
terram. eritsolutũ & incaelis: hoc eodem poene ordine
marcus narrat. sed interposuit primo de caeco in luminato
quod solus ipse commemorat deillo. quidiat dño: uideo ho¬
mines sicut arbores ambulantes. lucasaũ postmiraculũ
illud dequinque pambus hoc recordatur atque inserit:
cuius recordationis ordo sicut supraiam ostendimus. Ni¬
lul repugnat ordini istorum: Sed potest illud mouere
quod lucas dnm̃ interro gasse discipulos suos quẽ illũ dice¬
rent homines. Tuncdixit. cum ess& solus orans & ad essent¬
&iam ipsi porro autem marcus inuia dicit illos hoc ab
eodem in terrogatos. sed eũ mou& qui putat quodnũ quam
orauit inuia: Iam &iam duisse merecolo nequis arbitr&ir
hocnomen nisi ubi iohannes commemorat ei dictum esse.
tuuo caberis chephas quod interp̃tatur p&rus Vndenecillo
loco ubi marcus duo decim discipulos nominatim comme¬
morans. Dixit apellatos iacobũ &iohannẽ filios tonitrui

Expanded text:
et cetera usque ad illud ubi ait: et quodcumque solueris super terram, erit solutum in caelis. hoc eodem paene ordine Marcus narrat, sed interposuit primo de caeco inluminato, quod solus ipse commemorat, de illo qui dixit domino: uideo homines sicut arbores ambulantes. Lucas autem post miraculum illud de quinque panibus hoc recordatur adque inserit, cuius recordationis ordo, sicut supra iam ostendimus. nihil repugnat ordini istorum. sed potest illud mouere quod Lucas dominrent homines, tunc dixit, cum esset solus orans, et adessent etiam ipsi: porro autem Marcus in via dicit illos hoc ab eodem interrogatos. Sed eum movet, qui nunquam oravit in via. 109. Jam etiam dixisse me recolo, ne quis arbitretur hoc nomen, nisi ubi Joannes commemorat ei dictum esse, Tu vocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus . Unde nec illo loco, ubi Marcus duodecim discipulos nominatim commemorans, dixit a
Abbreviated transcription (Latin):
Neque enĩ propterea nonerat apellandus ioseph pater
xpĩ quia non eum concubendo genuerat: quando qui¬
dem recte pat̾ ess& &iã eius quem non ex sua coniuge
procreatum ali unde adoptass&: putabatur quidem xs
&iã aliter filius ioseph. tam quã ex eius omnino carne pro¬
genitus sed abei. s hoc putabatur quos mariae latebat

Expanded text:
Neque enim propterea non erat appellandus Joseph pater Neque enim propterea non erat appellandus Joseph pater Christi, quia non eum concumbendo genuerat, quandoquidem recte pater esset etiam ejus quem non ex sua conjuge procreatum, aliunde adoptasset. 3. Putabatur quidem Christus etiam aliter filius Joseph, tanquam ex ejus omnino carne progenitus; sed ab eis hoc putabatur, quos Mariae latebat