comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bonam operationem
eos inuitet elegans
exemplum bone ope¬
rationis. De abraham
patnarcha proponit
illis qui decircumci¬
sione creliderant ut
bonum patrem qͣi
bom filii intempta¬
tione et operatione
imitemur.

Expanded text:
bonam operationem eos invitet, elegans exemplum bonae operationis de Abraham patriarcha proponit illis, qui de circumcisione crediderant, ut bonum patrem, quasi boni filii in tentatione et operatione imitentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uina de reparatione hominũ
.i. scriptus .i. manifestatus. in
labitis agnum ibi mamfẽ¬
stans in ulcuma etate futu

Expanded text:
vina de reparatione hominum, qui est scriptus, id est manifestatus, intlabitis agnum , ibi manifestans in ultima aetate futu
Abbreviated transcription (Latin):
cis suꝑbis et incredu¬
lis rusus conu̾titur
ad eos quid calium
improbitate fuerãt
uel persecutorib pri¬
uatis potestate.¬

Expanded text:
tis superbis et incredulis, rursus convertitur ad eos, qui talium improbitate fuerant vel persecutoribus privatis potestate
Abbreviated transcription (Latin):
super flumina babylonis.
absentiam scẽt̾re deflebat.
nec canticum domini in
bene clum auditores ortat᷑
adtollerantiam adu̾sita.¬
tum p̾sentium. dicit eccle¬
siam que secum est inba¬
bilone constitritam .i. in
confusione cribulationũ
qr sc̃a dei ciuitas abpermi¬
xtione.⁊ pͥssura cliaboli mi¬

Expanded text:
super flumina Babylonis absentiam sanctae terrae deflebat, nec canticum Domini in bene dum auditores suos hortatur ad tolerantiam adversitatum praesentium, dicit Ecclesiam, quae secum est, in Babylone constitutam, id est in confusione tribulationum, quia sancta Dei civitas a permistione et pressura
Abbreviated transcription (Latin):
clesia insacramenco
domice resurrectio¬
nis baptismilauacrũ
percepit.ut sicut do¬
minus resurrexit a
mortius pet gloriam
patris. ita et nos apec¬

Expanded text:
clesia in sacramentum Dominicae resurrectionis baptismi lavacrum percipit, ut sicut ipse resurrexit a mortuis per gloriam Patris, ita et nos expur
Abbreviated transcription (Latin):
reb audiant quod in consolatioẽm sumant: ꝑ increpationem
protinus ad desꝑatioẽm cadunt .xi. partis prime.¬
Dũ moderari lingua ociosa negligit more molite remissioĩs capte¬
audax ad noxia ꝓrump̃. Dũ gule incumbit᷑. ad leuitatis insamã
ludere. Esus potusq ad lusũ impulit. lusus ad ydolatͥam traxit.
qr si uanitatis culpa nequaꝗͣ compescit̾: ab miquitate ꝓtinus

Expanded text:
us audiant quod in consolationem sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. Exspedum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis captaudax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus ludere. Esus potusque ad lusum impulit: lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus
Abbreviated transcription (Latin):
U niciuq electe aĩe ad sum̃dam uiũndi regulam p̃cco̾ntiũ exempli
monstrant̾. ut ex illoꝵ uita consid̾et. quid ĩ suis actib seruet. qͣti¬
nus respecto uisti limitis tramite. nec infta minima negligens
deficiat. nec ultra maxima suꝑbiens tendat. nec minꝰ conet᷑ expłe
quã suffic̃. nec plus arripiat quã accep̃. ne aut ad m̃surã quã d̾br
disc̾tioĩs subtilitate ꝑꝑ hanc sollicite coartatur. nam ꝗ ꝓpropͥas
Quẽ hic gła temꝑał extollit: illic sine t̾mino pena premit. ꝗ hic ĩ
uoluptate letatus ẽ. illic ꝑpetua ultione cruciat᷑. ⁊ fit plerũq ut
agere ñ ualent cũ huiꝰ mundi amatorib timeant displice̾. uñ¬

Expanded text:
um praecedentium exempla monstrantur; ut ex illorum vita consideret quid in suis actibus servet, quatenus respecto justi limitis tramite: nec infra minima negligens deficiat, nec ultra maxima superbiens tendat; nec minus conetur explere quam sufficit, nec plus arripiat quam accepit: ne aut ad mensuram quam debet discretionis subtilitate propter hanc sollicite coarctatur: nam qui per  hic gloria temporalis extollit, illic sine termino poena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur. Et fit plerumque agere non valent cum mundi hujus amatoribus 440 displicere
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut incauta locutio merrorẽ ꝑtrahit. ita indisc̾tum silentiũ
eos qui erudiri pot̾ant. in errorem derelinquit. E.ł.C.xiiii.¬
qiͣ sue munditie serenitatẽ perdit. s hec nequaꝗͣ pastori tim̃da
sũt: qr dõ subtilit̃ cuncta pensante. tanto a sua faciliꝰ eripit᷑:¬
qnͣto nusericoroius ex aliena temptatiõe fatigatur. E.ł.C.xu.¬

Expanded text:
sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium eos, qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Saequasi suae munditiae serenitatem perdit. Sed haec nequaquam pastori timenda sunt, quia, Deo subtiliter cuncta pensante, tanto facilius a sua eripituranto misericordius ex aliena tentatione fatigatur. Ru
Abbreviated transcription (Latin):
Debent qui p̃sũt. qui doct̾ne studio inuigilãt. solerti cura occupatoꝵ
corda requirẽ. eisq eam quã ip̃i uacando ꝑcipiũt. crebre ãmoniti¬
oĩs uoce. infusioẽm pinguedinis ministrare. nã ꝗa in uno corꝑe
inuicẽ ꝑ se m̃bra sollicita sũt. sicut illoꝵ imist̾iis nr̃a extrema
fulciunt᷑: ita necẽe ẽ. ut nr̃ĩs studiis illoꝵ int̾iora repleant᷑. ⁊ eos
intentos ad cor reuocent. ut q̃ rat̃ ip̃a licita oꝑa admiserint ma

Expanded text:
debent hi qui praesunt, qui doctrinae studio invigilant, solerti cura occupatorum corda requirere, eisque eam quam ipsi vacando percipiunt, crebrae admonitionis voce, infusionem pinguedinis ministrare. Nam quia in uno corpore invicem pro se membra sollicita sunt, sicut illorum ministeriis nostra extrema fulciuntur, ita necesse est ut nostris studiis illorum interiora repleantur. Quando i
Abbreviated transcription (Latin):
d̾nt᷑. sueꝙ imꝑitie ⁊ mifirmitatis obliti. tanto intentius d̾
facta redarguũt. semꝑ sue iifirmitatis ꝯscii. eos ⁊ siext̾ius seiuẽdo
qui ex nature sue omĩpotũtia ignorat peccare. Mõrł.ł.xi.¬
Q ui uuã a cerbam comedit. d̾ntes eiꝰ obstupescũt. qr ꝗ p̃sentis mundi
ĩ de inintimis obstupescũt.⁊ dũ pecc̃o aĩa pascit᷑: panẽ iustitie ecere
ñ ualz. qm̃ ligati dentes ex pect̃i ꝯsuetudine. gustũ quod intus sapit:
edere non possunt. Morr. ł.xi.¬
Ad pariutatẽ mãm diuinꝰ sermo se attrahit. sicut pat̃ cũ paruulo filio
loquit̃ ut ab eo possit intlłigi sponte balbutit. Mõr.ł.xuiiii.
care. dici mmfirmis fortia prohibr. ne dũ incapiłia audiũt. p̃dicati¬
oĩs u̾bis quib subleuari debua̾nt oppͥmant᷑. lux quippe ip̃a corporea
q̃ oculos sanq irradiat: mifirmos obscurat. ⁊ dũ lippientib oculis
claritas solis intendit᷑: plerũq eis cecitas ex luce gnãtur. Uñ Iob.¬

Expanded text:
tque infirmitatis obliti, tanto intentius de  facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos etsi exterius saeviendo, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quibstupescunt, quia qui praesentis mundi oribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc i nostram divinus sermo se attrahit: sicut pater cum parvulo filio loquitur, ut ab eo possit intelligi, sponte balbutit. Quia care. Dici enim infirmis fortia prohibet, ne dum incapabilia audiunt, praedicationis verbis quibus sublevari debuerant opprimantur. Lux quippe ipsa corporea, quae oculos sanos irradiat, infirmos obscurat; et dum lippientibus oculis claritati solis intenditur, plerumque eis caecitas ex luce generatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ea que mundi sũt m̃te calcant.⁊ q̃ dĩ sunt plena intñtione
desid̾ant: leuiathan ccͣ se suscitant. quia eiꝰ malitiã instigatiõe
sue ꝯu̾satioĩs imflamãt. nã qui eiꝰ uoluntati subiectis̃. qiͣ quieto¬
iure ab illo possident̃. ⁊ suꝑbus eoꝵ rex qiͣ quadam securitate
ꝑfruitur. dũ eoꝵ cordib in ꝯcussa potestate dnãtur. Mõꝵ. ł .iiii.¬
ñ tribuit᷑ oꝑis: hoc crebrius agit᷑ intñtiõe cogitatioĩs. ⁊c̃. Alius¬

Expanded text:
i sunt mente calcant, et ea quae Dei sunt plena intentione desiderant, Leviathan contra se suscitant, quia ejus malitiam instigatione conversationis inflammant. Nam qui ejus voluntati subjecti sunt, quillo jure possidentur, et superbus eorum rex quasi quadam securitate perfruitur, dum eorum cordibus inconcussa potestate dominatur. Sed cum unin tribuitur operis, hoc crebrius agitur intentione cogitationis. Volu
Abbreviated transcription (Latin):
Apud intimũ arbitrem ⁊ grãm caritatis aspirantẽ. cominissa
quoq ꝑfecte diluit ꝓpͥa: qui pure plangit aliena. ł.ix.¬
A mici etenĩ potestati pene semꝑ impatientia ẽ. eiq ⁊̃ male sub¬
iecte imꝑat. quia ꝙ ip̃a sentit . potestas exequit᷑. ł.xx.¬
Qui equammit̃ aliena mala ñ tolłat. ip̃e sibi ꝑ impatiẽtiã testis ẽ
Ueracit᷑ nouimꝰ qr ⁊ si ꝑdiscipline quisq custodiã necessitatis metas
edendo ñ iransit: accensa tñ m̃tis intũtio int̾ ꝯuiuia torpescit.⁊ mi¬
nus in qͣnto sit temptationũ bello ꝯsid̾at qr se ꝑ securitatẽ relaxat. ⁊. mõr¬

Expanded text:
apud intimum arbitrum et gratiam charitatis aspirantem, commissa quaeque perfecte diluit propria, qui pure plangit aliena. Amica potestati pene semper est impatientia, eique male subjectae imperat, quia quod ipsa sentit, potestas facile exaequanimiter aliena mala non tolerat, ipse sibi per impatientiam testis est eraciter novimus quia etsi per disciplinae quisque custodiam necessitatis metas edendo non transit, accensa tamen mentis intentio inter convivia torpescit; et minus in quanto sit tentationum bello considerat, quae se per securitatem relaxat. In
Abbreviated transcription (Latin):
dis tollerant: qnͣto licentuis ad cogitatioẽs uacant. Uñ necẽe ẽ. ut
nec quieti mẽs. ad excitatioẽm se ĩmod̾ati laboris dilatet: nec ĩꝗeta
mens studiũ ꝯtemplatioĩs angustet. Sepe enĩ ꝗ ꝯtemplari deum
quieti pot̾ant: occupitiõĩb pressi ceciderũt. et sepe qui occupati be¬
ne hũanis usib uiuerẽt: gladio sue quietis sũt extincti. ħnulli¬

Expanded text:
us tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes vacat. Unde necesse est ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati laboris dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt; et saepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti su
Abbreviated transcription (Latin):
delectant᷑. uix ad loq̃ndũ coĩa se admittũt.⁊ arigore discipline dif
ficile se relaxant. ⁊ ꝓ amore ꝯditoi̾s luctu solũmõ ⁊ silñtio gaudẽt.
tribuit̃. ad inia animus mergitur. quia curis discerpentib
ꝑmittat. ⁊ ad cor iterũ secularib curis disꝑsos recoligat. s si deli¬
ciosocupis pabulo sagman. beati augustim patriote uñ opus¬
cula legite. ⁊ ad comꝑatioẽm siligniis illiꝰ nr̃m furfurẽ ñ que¬

Expanded text:
eret, vix ad colloquendum linguam admittere, atque a rigore disciplinae animum fficile relaxare pro amore conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere.tribuitur, ad ima animus mergitur, quia curis discerpentibus permittat, et ad cor iterum saecularibus curis dispersos recolligat. Sed si delicioso cupitis pabulo saginari, beati Augustini patriotae vestri opuscula legite, et ad comparationem siliginis illius nostrum furfurem non qu
Abbreviated transcription (Latin):
ingulant̃ ad ab solutioẽm nr̃am oblata cũ lacͥmis ⁊ benignitate
mentis sacͥ altaris hostia suffragat᷑. quia isꝗ inse resurgñs amõtius
iã ñ mont᷑: ad huc ꝑhanc in suo mist̾io ꝓ nob̾ iteꝵ patit᷑. nã quotiẽs
ei hostiã sue passioĩc offerimꝰ: totiens ad absolutioem nrãm: passio¬
Mens assueta malis leuib nec grauia ꝑhorrescit. atq ad quands auc¬
tontatẽ neꝗtie ꝑcuipas nutrita ꝑueniat. ⁊ tanto ĩ maiorib ꝯtem¬
pnat ꝑtimescere. qñto ĩ minimis didic̃ ñ tim̃do peccare. Eł.C.luii.¬

Expanded text:
iter autem ad absolutionem nostram oblata cum lacrymis, et benignitatem mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is qui in se resurgens a mortuis jam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quoties ei hostiam suae passionis offerimus, toties nobis ad absolutionem nostram passiomens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At c
Abbreviated transcription (Latin):
ieatus premat. ⁊ si nemo ext̃uis accuiet. ⁊ iuoicante od ĩ malitie
sue cecitate relinquit᷑: ⁊ qiͣ int̾ se ip̃m claudit᷑. ne euad̾ndi locũ in¬
ueniat. quẽ inuenire minime meret᷑. nã sepe ñ nulli exire apͣuis
carcere inclusi. a semetipĩs exire ñ possũt.⁊ quidã ꝓͥas culpas puni¬
re cupientes. ħ ꝙ se recte agere extimant: in grauiorib pecc̃is uer¬

Expanded text:
reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum judicante Deo in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli exire a pravicarcere inclusi, a semetipsis exire non possunt; et quidem culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimant, in gravioribus peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ apło petro ꝯcessum ẽ ꝑ actuũ lucẽ. ad illos ꝑtinet quos par ꝯu̾satioĩe
splendor illuminat. Quis enĩ scm̃ dubitet eẽ. quẽ tante dignitatis apex¬
attollit. in quo si desunt bõã acꝗsita ꝑmĩtum: sufficiũt q̃ aloci p̃decesiore
testant᷑. Aut enĩ claros ad hec fastigia engunt. aut qui enguntur illu¬
dialetica taceat. Piscatorib cditur ñ dialeticis. In sententiis magr̃i¬

Expanded text:
d illi concessum est pro actuum luce, ad illos pertinet, quos par conversationis splendor illuminat. Quis enim sanctum dubitet esse, quem apex tantae dignitatis attollit? In quo si desunt bona acquisita per meritum, sufficiunt, quae a loci decessore praestantur. Aut enim claros ad haec fastigia erigit, aut qui eriguntur, illudialectica taceat; piscatoribus creditur, non dialecticis. Dicimus er
Abbreviated transcription (Latin):
Querit᷑ de illis qui inhac uita penitẽtiã nõ cõpleuert̃. utr̃ tͣnͣsi
tanta fu̾it ꝯtͥcio cordis: ⁊ delicti exprobatio. ut suffitiat
ad puniendũ peccatũ. liberi abalus penis. tnͣseũt aduitã. ⁊ si
in expleta fui̾t penitẽtia. quia ꝑfecte penituert̃: ⁊ ingemu¬
erũt corde. Qui uo nõ adeo ꝯterunt᷑ corde. ⁊ ingemiscunt¬
ꝓ peccato. siañ expletionẽ pentẽtie decesẜint. ignẽ purgato¬
toriũ sentiũt. ⁊ gͣuiꝰ puniunt᷑ quã si hic expleuissẽt penitẽ¬
resuans pectatũ: ad perã et̃nam. Exiustitia uo̾ impunitũ
nõ dimuttit delictũ. Aut homo purut. aut ds̃. homo aũt pu¬
terior penitudo tanta fu̾i̾t. ut sit suffitiẽs ultio peccati
d̃s̃ qui hoc nouit. ab illo qui talit̾ penitz: ulteriꝰ penã nõ
exigit. Siu̾o int̃ior penitudo nõ sufficit inuindictã peccati.nͣ
extior penitẽtia implct᷑.t̃s qui modos ⁊ m̃suras peccatoꝵ ⁊ pe

Expanded text:
quaeritur de illis qui in hac vita poenitentiam non complent, utrum transitutanta fuerit cordis contritio et delicti exprobratio, ut sufficiat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis transeunt ad vitam, etsi inexpleta fuerat poenitentia, quia perfecte poenituerunt, et ingemuerunt corde. Qui vero non adeo conteruntur corde tentiae discesserint, ignem purgatorium sentient, et gravius punientur quam si hic implessent poenitenreservans peccatum ad poenam aeternam. Ex justitia vero impunitum non dimittit delictum. Aut enim punit homo, aut Deus. Homo autem puterior poenitudo, ut sit sufficiens ultio peccati, Deus, qui hoc novit, ab illo, qui taliter poenitet, ulterius poenam non exigit. Si vero interior poenitudo non sufficit in vindictam peccati, nec ext
Abbreviated transcription (Latin):
sibi dici uult ut ueniam ꝯsequatur. Siuͬo m̃te aliqua excid̾int
ꝯfitetur u̾itatem deo cum gnͣaliter dixerit. Ueus qui nosti occlꝰ¬
ta cordis. ⁊ opera mea. et delicta.ate non sunt abscondita quib
sio: et mortalia delet. quorum intelligẽtia nõ habetur.
eda inter ꝯfessionem uenialium et mortalium distinguit. dicẽs
quanto iusserit tp̃e purgare curemus. quia sine ꝯfessiõe emen¬
dationis nequeunt pectata dimitti. Set et grauiora. cocquali¬
bus pandenda sunt cum deest sacerdos et urget peridum.
uenialia uõ etiam sac̾dotis ablata copia. licet ꝯfiteri coequa¬
li et sufficit ut quibꝰtam placet. Sitñ ex comtẽptu nõ p̃t̃mitta¬
tur sacͥdos. Tunus tñ et perfectius est. utusq gn̾is peccata sac̾¬

Expanded text:
b eo, ut veniam consequatur. Si vero mente aliqua exciderint, confitetur veritatem Deo, cum generaliter dixerit: Deus, qui nosti occulta cordis, et opera mea et delicta a te non sunt abscondita, quibusio etiam mortalia delet, quorum intelligentia non habetur. inter confessionem venialium et mortalium distinguit super ilquanto jusserit tempore purgare curemus, quia sine confessione emendationis, peccata nequeunt dimitti. Sed et graviora coaequalibus pandenda sunt, cum deest sacerdos, et urget periculum. Venialia vero, etiam sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu non praetermittatur sacerdos. Tutius est tamen et perfectius utriusque generis peccata sac
Abbreviated transcription (Latin):
actos ac probos monachos p̃sbiterii honore dedicatos. p̃dica¬
cure. bapticare penitentiam tare debita miseris relaxare. de
iusta perfrui debe̾ moderata dispensatione cõmendamꝰ. ui
iuxta apłm de altario cui ẜuiũt uiũntes per obsequium
drũce plebis. panem et uinum un macłata bñdictiõe tnffor¬
tis offitio a nobis est constitutum: sacͥdotib monachis apo¬
stoloꝵ figuram tenentib. liceat p̃dicare. baptixare cõmo¬
nitionem tare. ꝓpeccatorib orare penitentiam impon̾e. at

Expanded text:
ctos ac probos monachos, presbyterii honore dedicatos, baptizare, praedicare, poenitentiam dare, debita miseris laxare, et rum portione justa perfrui debere, moderata dispensatione commendamus, ut, juxta Apostolum de altario, cui serviunt, viventes, per obsequium dominicae plebis panem et vinum immaculata benedictione transfortis officio a nobis est constitutum sacerdotibus monachis apostolorum figuram tenentibus liceat praedicare, baptizare, communionem dare, pro peccatoribus orare, poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
eccła̾m sunt adepti: de iure testari non possurit. uiuñtes tñ
⁊ sui ꝯpotes moderate ualent aliqua debonis ip̃is nõ ratiõe te¬
stam̃ti s elemosine intuitu errogare inegͥtudine ꝯstituti.
ulii. sac̾. pauci sac̾. multi nomine. pauci moꝑe. uidete ergo¬
franes. quom̃o sedeatis super catedram. quia nõ catedra fac̃
catedram honorem accipit catedre. Qui male sederit. iniuriam
facit catedre. Ideoq malus sac̾. de sac̾dotio cͥm̃ acquirit. nõ di¬
gnitatem. Iniuditio enim sedes. siquidem bene uixeris. ⁊ bñ to

Expanded text:
ecclesiam sunt adepti, de iure testari non possunt; viventes tamen et sui compotes, moderare valent aliqua de bonis, non ratione testamenti, sed divino intuitu erogare et in egritudine constituti.uci sacerdotes; multi nomine, pauci opere. Videte ergo quomodo sedetis super cathedram, quia non cathedra facit it super cathedram, honorem accipit ab illa; qni male sederit, injuriam facit cathedrae; ideoque malus sacerdos de sacerdotio suo crimen acquirit, non dignitatem. In judicio enim sedens, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
dultum. ne pꝰquam aliquis professus fu̾it apud eos. ad aliũ
locum possit ip̃is in uitis artioris ⁊̃ religionis optentu tnͣsi
sp̃ũ dĩ agunt᷑ non sunt sublege: quia lex non est posita uisto.
leuitate in iacturam ⁊ inuiriam sui ordinis. sub p̃textu maioris
religionis. ad alium ordinem tnͣsuolaret. sicut frequẽt̃ amłtis
ꝯstat ẽẽ p̃sũptum. non quidem ut ei tnͣseundi licentia dene¬
getur qui eam cum humilitate ac puritate duxerit postulandã.
quatenus non ficte. s uere ad frugem melioris uite ualeat tͣnꝰ¬
migrare. Talis gͦ postquam ap̃lato suo postul tnͣseundi licen¬
tiam postulaue̾i̾t. exlege pͥuata que legi publice p̃iudicat ab¬

Expanded text:
dultum, ne, postquam aliquis professus fuerit apud eos, ad alium locum possit, ipsis invitis, arctioris etiam religionis obtentu, transirSpiritu Dei aguntur, non sunt sub lege, quia lex posita non est justo; levitate, in jacturam et injuriam sui ordinis, sub praetextu majoris religionis, ad alium ordinem transvolaret, sicut frequenter a multis constat esse praesumptum; non quidem, ut ei transeundi licentia denegetur, qui eam cum humilitate ac puritate duxerit postulandam, quatenus non ficte, sed vere ad frugem melioris vitae valeat transmigrare. Talis ergo, postquam a praelato suo transeundi licentiam postulaverit, ex lege privata, quae public
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmonitionem nram ꝓuide statuerunt ut deceto fratres ip̃ius
mutant᷑ aliis excolende. a quib eccłiis decime ꝑsoluantur. ne oc¬
decimas ꝑsoluant ecłiis quib ratiõẽ p̃dioꝵ antea soluebant᷑.
nisi cum ip̃is eccłiis alit̃ duxerint ꝯponendum. ⁊ hoc ip̃m ad¬
alios regłares qui gaudent similib pͥuilegiis extendi uolumꝰ
⁊ mandumꝰ ut eccłaꝵ p̃lati prontiores ⁊ efficatiores existant.
ad exibñdum eis desuis malefactorib iustitie complemtũ. coꝵ¬
q. p̾uilegia diligentiꝰ ⁊ ꝑfectus studeant obẜuare: In nõc ui
Ne nimia religionum diu̾sitas grauem ineccła dei ꝯfusionẽ
approbatis assumat. Similit qui uoluerit religiosam domũ
de nouo funtare: regłam ⁊ institutionẽ actipiat dereligi¬
onib approbatis. Illud ⁊̃ prohibemus ne quis mou̾isis mo¬
nasteriis. locum monachi habere p̃sumat nec unus abbas: diu̾si

Expanded text:
ecessoris nostri, statuerint ut de certo fratres ipsius mittantur aliis excolende, a quibus ecclesiis decime persolvantur, dicdecimas persoluerent ecclesiis quibus ratione prediorum antea soluebantur nisi cum iisdem ecclesiis aliter ducerent componendum idem alios regulares qui gaudent similibus privilegiis extendi volumus et mandamus ut ecclesiarum prelati promptiores et efficaciores existant ad exhibendum eis de suis malefactoribus iustitie complementum eorumque privilegia diligentius et perfectius studeant observare . IN QUINe nimia religionum diversitas gravem in Ecclesia Dei confusionem approbatis assumat. Similiter qui voluerit religiosam domum de novo fundare, regulam et institutionem accipiat de approbatis. Illud etiam prohibemus, ne quis in diversis monasteriis locum monachi habere presumat, nec unus abbas pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
nullus ep̃s ab̾q licentia romani pontificis. p̃sumat occasi¬
one quacumq deserere p̃sulatum. Qm̃ sicut maius bonũ¬
minori bono p̃ponitur: ita comunis utilitas sp̃ãli utilitati p̃fer¬
tur. Et in hoc casu recte p̃ponit᷑ doctͥna silentio. sollicͥtudo ꝯtẽ¬
plationi. ⁊ labor quieti. Ad quod utiq designandum: unige
si delrya. Nec legitur eum indomum suam maria excepisse:
filius. R. monachus ur̃. ad frẽs cistertiensis ordinis tnͣsmigͣue¬
rit. non ut ordini ur̃o aliquatenꝰ derogaret. s ut aput eos uitã
duceret artiorem: deuotioni ur̃e ꝑapłica scͥpta p̃cipiendo man

Expanded text:
nullus episcopus, absque licentia Romani pontificis, praesumat occasinullus episcopus, absque licentia Romani pontificis, praesumat occasione quaecunque deserere praesulatum; quoniam, sicut majus bonminori bono praeponitur, ita communis utilitas speciali utilitati praefertur; et in hoc casu recte praeponitur doctrina silentio, sollicitudo contemplationi, et labor quieti. Ad quod utique designandum, unigensed de Lia, nec legitur eum in domum suam Maria excepisse, filius, R. monachus vester, ad fratres Cisterciensis ordinis transmigraverit, non ut ordini vestro aliquatenus derogaret, sed ut apud eos vitam duceret arctiorem, devotioni vestrae p
Abbreviated transcription (Latin):
stante prot̾ua indisc̾ti ꝯͣdictiõe p̃lati. qui pͥulegium meretur
amite: cũ cõcessa sibiabutit᷑ potestate. cum ⁊ romanus pontifex ꝗ
licentiam exiusta causa petentib. sine difficłtite concedat. Qo¬
circa nouerĩt uniu̾si quib huiꝰmõi pͥuilegium ẽ concessum. se
ad concedñdum tnͣseundi licentiam talit̃ postulantibus de uire
teneri. quia sicut subditꝰ ap̃lato cum humilitate ac puritate.
debet tnseundi licentiam postulare. ne bonum obedientie con¬
tẽpne uid̾atur. sic ꝓfecto p̃latus subdito sine difficultate ac
pͣuitate deb tnͣseundi licentiam indulgͣe. ne uideatur in¬
pedire ꝓpositum diuinitus inspiratum. Si uo probabilit̃
dubitetur utrum quis uelit ad ordinem artiorem. an laxi¬
orem. excaritate an temeritate tnͣsire: Suꝑioris est uiditi¬
um requirendum. ne forte angelus sathane: in lucis angł¬
um se tnͣfformet. Illa semꝑ regła inuiolabilit̾ obẜuata. ut

Expanded text:
tur amittere, qui concessa sibi abutitur potestate, cum etiam Romanus pontifex, qui cedendi licentiam ex justa causa petentibus, sine difficultate concedat. Quocirca, noverint universi, quibus hujusmodi privilegium est concessum, se ad concedendum transeundi licentiam taliter postulantibus de jure teneri; quia, sicut subditus a praelato cum humilitate ac puritate debet transeundi licentiam postulare, ne bonum obedientiae contemnere videatur, sic profecto praelatus subdito sine difficultate ac pravitate debet transeundi licentiam indulgere, ne videatur impedire propositum divinitus inspiratum. Si vero probabiliter dubitetur, utrum quis velit ad ordinem arctiorem, an laxiorem, ex charitate, an ex temeritate transire, superioris est judicium requirendum, ne forte angelus Satanae in lucis angelum se transformet; illa semper regula inviolabiliter observata, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ost hoc ꝯsiderãdũ est utrũ. utrũ ꝓsit ꝯfessio ubi singła peccata
que quisq fecit nõ expͥmunt᷑. Sane enĩ dici pot̃. qd̃ omĩa tͥmina¬
lia semel saltẽ oppert in ꝯfessiõe expͥmi. nisi aliqͣ amente excit̾¬
rint: S quia delicta nemo intellig̃. omĩa gn̾alit̾ saltẽ ea ꝯfite
quoꝵ memoriã nõ habes. ⁊ sic nicͥ celasti desoclẽib tuis. ueniali

Expanded text:
sio illa, ubi singula peccata quae quisque fecit, non exprimuntur. Sane dici potest quod omnia criminalia semel saltem oportet in confessione exprimi, nisi aliqua a mente exciderint. Sed quia nemo delicta intelligit omnia, generaliter saltem ea confitere, quorum memoria
Abbreviated transcription (Latin):
os quia mundo mortu sunt et deo uiuunt. sac̾dotalis offitii po¬
tentia indignos. neq penitentiam neq cristianitatem largiri
neq absolue̾ posse. ꝑ sacerdotalis offitii diuinitus sibi inuĩctam
p̃ceptor almificus. huiꝰscemõi rei aliquo modo fuit interdic¬
tor. si eos scłarium negotioꝵ edixit expertes fore tm̃ modo.
cͥdimꝰ a sacͥdoteib mõachis ligindi solundiq offitium teo oꝑan¬
te digne aministrari. si eos ꝯtigerit hoc ministe̾io sublimari
Decͥtantes gͥ moastice professiõĩs p̃b̾os sac̾dotalis potentie artẽ
offitio: onũ modo p̃cipimus. ut ab huiꝰscemoĩ ausib repͥmant̃.¬

Expanded text:
os, quia mundo mortui sunt et Deo vivunt, sacerdotalis officii poos, quia mundo mortui sunt et Deo vivunt, sacerdotalis officii potentia indignos, neque poenitentiam, neque Christianitatem largiri, neque absolvere posse per sacerdotalis officii divinitus sibi injunctam enedictus, monachorum praeceptor almificus, hujus rei aliquo modo fuit interdictor, sed eos saecularium negotiorum edixit expertes fore tantummodo. credimus a sacerdotibus monachis ligandi solvendique officium Deo operante digne administrari, si eos digne contigerit hoc ministerio sublimariDecertantes igitur monachice professionis presbytero sacerdotalis potentie arcere officio omnimodo precipimus, ut ab huiussce modi nefan
Abbreviated transcription (Latin):
n nocentius .iii. Consulti sumus amultis utrum is qui monast̾ium
est ingressus habitum assumens nouitii. si añ professionem emissã
idest ip̃iꝰ tp̃s ꝓbatioĩs uoluerit exire. licite possit absq apostasie
nota. p̃sertim cum debita morum correptiõe remeare. Licet aũt su¬
per hoc diu̾si diu̾sa senserĩt. Nos tñ credimus distinguendum ut̃r
ri omĩpotenti deo famuletur: an ꝯditionalit experiri obẜuan¬
tiam regłarem. ut ita demum sisibi placuerit ꝓfiteatur ordi¬
nis disciplinam. aut siforte non placuerit morib emendatꝰ ad
statum pͥstinum reu̾tatur. Inpͥmo casu deb ut regłarit uiuat
ad laxiorem statim regłam pertransire. Insccło pot̃ adscłm. nõ¬
cognoscatur: ꝓpositum suum inpͥncipio protestetur. hac gͦ distĩc¬
sollicite que uideritis inquirenda. et statuatis canonice que noue¬
unt non nulli nullo dogmate fulti autacissime quidem celo ma¬
gis amarituoinis quam dilectionis inflamati. asserentes mõach¬

Expanded text:
ensi. Consulti sumus frequenter a multis, utrum is, qui monasterium est ingressus habitum assumendo nouicii, si ante professionem emissam infra tempus probationis uoluerit exire, licite possit absque apostasie nota uel noxa, presertim cum debita morum correctione, ad seculum remeare. Licet autem super hoc senserint diuersi diuersa, nos tamen credimus distinguendum, utrum ri omnipotenti Deo de caetero famuletur, an conditionaliter experiri observantiam regularem, ut ita demum, si sibi placuerit, profiteatur ordinis disciplinam, aut si forsitan non placuerit, moribus emendatus ad statum pristinum revertatur. In primo casu debet, ut regulariter vivat, ad laxiorem saltem regulam pertransire. In secundo potesagnoscatur, propositum suum in principio protestetur. Hac ergo distincsollicite, que uideritis inquirenda, et statuatis canonice, queunt nonnulli nullo dogmate fulti, audacissime quidem, zelo magis amaritudinis quam dilectionis inflammati, asserentes monach
Abbreviated transcription (Latin):
N ichil prodest gloriosissima sanitas et pulcritudo insuperfitie cor¬
poris siuulnus: lacet intrinsecus atq illa magis cauñda est
discordia: qui satellitium pax prebet exterior. Illud uõ qd̾
studiose ꝯrendit scriptum esse uobis nichil cum scandalo. ni
forali strepitu uobiscum nos uelle decausis pauperum diffine
rapinam bonorum nĩorum cum gaudio substinere. Set illud uos¬
scire tredimus taciturnitatem atq pacientiam nr̃am. futuris
post me pontificib in reb pauperum preiuiditium non factu

Expanded text:
 enim prodest gloriosissima sanitas et pulchritudo in superficie corporis, si vulnus latet intrinsecus. Atque illa magis cavenda est discordia, cui satellitium pax praebet exterior. Illud vero quostudiose contendit, sciat scriptum vobis, nihil cum scandalo, nihil cum forali strepitu vobiscum nos velle de causis pauperum definire sensum, rapinam bonorum nostrorum cum gaudio sustinere. Sed illud scire vos credimus, taciturnitatem atque 672 patientiam nostram futuris post me pontificibus in rebus pauperum praejudicium non factu
Abbreviated transcription (Latin):
I lsi ea que audis credioeris: ad amorem eorum nul Iletificat .iii.¬
Simens nr̃a carnalib imaginib fui̾t sparsa. nequaꝗͣ se uł aĩe na
ut talem se consid̾et aĩa qualis sub deo suꝑ corpꝰ creata ẽ. aut a suꝑi¬
ore uiuificata. uiuificet infenꝰ ꝙ administrat. que sic infusa
ẽ corpori. ut ñ ꝑm̃broꝵ partes partib sit diuisa. ⁊ c̃. Orat᷑.U.¬

Expanded text:
isi ea quae audis credideris, ad amorem eorum quae audieris nulsi in carnalibus imaginibus fuerit sparsa, nequaquam vel se, vel us talem se anima consideret, qualis sub Deo super corpus creata est, ut a superiore vivificata, vivificet inferius quod administrat. Quae et sic infusa st corpori, ut non per membrorum partes partibus sit divisa. Na
Abbreviated transcription (Latin):
Adaltiora mens predicantiũ profic̃. cũ ꝑ eos sensus audientium
ad omĩpotentis dei desiderium ꝯmouetur .x.¬
Dulce ẽ eẽ in reb huãnis s ei qui de celestib gaudia nulla gustauit.
quia quanto minꝰ eterna intellig̃. tanto delectabiliꝰ in tpr̃alib
requiescit. At siquis cordis ore gustauit q̃ sit illa dulcedo celestrõ¬

Expanded text:
ad altiora mens praedicantium proficit, cum per eos sensus audientium ad omnipotentis Dei desiderium commovetur.Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gustavit, quia quanto minus aeterna intelligit, tanto delectabilius in temporalibus requiescit. At si quis jam cordis ore gustaverit quae sit illa dulcedo coelest
Abbreviated transcription (Latin):
Si rectitudo sentiendi hũilitatẽ loq̃ndi ꝑdidit: radicẽ sensus in
inguas de trahntiũ sic̃ ñ debemꝰ excitare ne ip̃i ꝑeant. ita ꝑsuã
malitiã excitatas debemus eqͣnimit̃ tollerare. ut mentũ nobꝰ
crescat. Aliq̃n ⁊ compesce̾. ne dũ d̾ nobis mala semmãt. eoꝵ qui¬
a nob̾ audire bõi pot̾ant corda innocentiũ corrumpãt. Cũ uõ cor

Expanded text:
si rectitudo sentiendi humilitatem loquendi perdiderit, radicem sensus in ium nostro vitio non debemus excitare, ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut meritum nobis crescat, aliquando compescere, ne dum de nobis disseminant, eorum qui audire bona p
Abbreviated transcription (Latin):
uoͣ inueniat᷑ cͥca me talis. qd̾ absit: ab eo me seruabo. ⁊ eũ expellã.
Siuõ ñ hec omĩa ita seruauero. recipiam hic. ⁊ in futuro seculo
in terribili iudicio magni dĩ dnĩ ⁊ saluatoris nr̃i nr̃i iħ̾u xp̃i.
et habeam partem cũ uida.⁊ lepra giezi.⁊ tremore caym.
Insuꝑ. ⁊ penis que lege pictatis eoꝵ continentur. ero subiectꝰ.¬

Expanded text:
inveniatur circa me talis, et quod fit ab eo me sanare, et eum expello. Si vero non haec omnia ita servavero, recipiam hic et in futuro saeculo in terribili iudicio magni dei domini et salvatoris nostri Iesu Christi et habeam partem cum Iuda et lepram Giezi et tremorem Cain, insuper et poenis, quae lege eorum pietatis continentur, ero subiect
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugi eiꝰ. occasiõe tradite mͥ ab eoꝵ pietate ãministratioĩs.
⁊ oẽm laborẽ ac sudorẽ. cũ fauore sine dolo. ⁊ sine arte quacũq susti¬
pio in ꝯmissa mͥ ab eis amministͣtiõe d̾ eoꝵ imꝑio atq re publica.
tem habeo. Iuro quoq idẽ uisuirand̾. qr nulli penit᷑ neq dedi neq
dabo. occasione dati mͥ cinguli. neq occasioẽ patrocimi. neq pro¬

Expanded text:
iugi eius occasione traditae mihi ab eorum pietate administrationis; et omnem laborem ac sudorem cum favore sine dolo et sine arte quacumque suscipio in commissa mihi ab eis administratione de eorum imperio atque republica. tem habeo. Iuro quoque idem iusiurandum, quia nulli penitus neque dedi neque dabo occasione dati mihi cinguli neque occasio
Abbreviated transcription (Latin):
mosis uirts ãministratioẽs hñtib. noq ꝗ circa eos sũt. nec alii
oĩum ulli. s sic̃ sine suffragio ꝑcepi cingulũ: sic ⁊̃ pure me
ut fiscalia uigilant̾ inspiciã. ⁊ in deuotos ꝗd̾ ⁊ indigñtes
neccessitate: cũ omĩ exigam uehem̃tia. nequaꝗͣ subincli¬
natus. neq ob hoc ip̃m lucrũ oĩno considerans. aut ꝑ grãm aut
odiũ exigam aliquẽ citra qͣm competit: aut concedo alicui. Deuo¬
tos aũt pat̾ne tractabo. ⁊ subiectos piissimoꝵ dñoꝵ nr̃oꝵ. ille¬
sos undiq quantũ possibilitatẽ habeo custodiã.⁊ cquuis ĩ cau¬
sis utͥq parti ⁊ publicis disciplinis ero. Nulliq citͣ quã uistũ ẽ
qd̾ uisũ fut mͥ ustũ. Et eos quid̾ ꝗ innoxii sũt: undiq innoxios
illesosq ꝯseruabo. Hoxiis aũt impono supplitiũ scd̃m legẽ. Et
oẽm iustitiã sic̃ dictum ẽ inpublicis pͥuatisq contͣctib eis seruabo.

Expanded text:
iris administrationes habentibus neque qui circa eos sunt nec alii omnium ulli: sed sicut sine suffragio percepi cingulum, sic etiam pure me ut fiscalia vigilanter inspiciam, et indevotos quidem et indigentes necessitate cum omni exigam vehementia, nequaquam subinclinatus neque ob hoc ipsum lucrum omnino considerans aut per gratiam vel odium exigens aliquem citra quam competit, aut concedo alicui; devotos autem paterne tractabo, et subiectos piissimorum nosos undique, quantum possibilitatem habeo, custodibo. Et aequus in causis utrique parti et in publicis disciplinis ero, nullique parti citra quam iuquod visum fuerit mihi iustum: et eos quidem, qui innoxii sunt, undique innoxios illaesosque conservabo, noxiis autem impono supplicium secundum legem; et omnem iustitiam, sicut dictum est, in publicis privatisque contractibus eis servabo,
Abbreviated transcription (Latin):
pat.⁊ p̾modũ putridũ sinũ uulnenis. feriendo tranffig̃. ł .xxiii.
Cui ẽẽ iudicẽ libet: tũc uidere udicem ñ libebit. nua̾ri enim
culpe nequeũt. que hñde potestatis amore ꝑpetrant᷑. ꝑce¬
pta aut̃ potestas. nec ꝓ formidine deb deseri: nec ex libidin
plecti. ne quis peuis quasi ex humilitate suꝑbiat. si diui
dispensatioĩs ordinẽ fugiendo ꝯtempnat. aut iugum
ni rectons abiciat. quo eũ suꝑ cet̾os. priuatũ ⁊ singu¬
culpã suam reprobi nis in pena cognoscũt. ⁊ cum pe¬
na differtur: culpa despicitur. ł .xxu.¬

Expanded text:
pavit, et postmodum putridum sinum vulneris feriendo transfixit.unc judiciem libet, huic videre tunc judicem non libet. Numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. pta autem nec per formidinem debet deseri nec ex libidine amplecti. Ne autem quis peius quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contempnat, aut eo iugum superni rectoris abiciat, quo eum super ceteros privatum culpam suam reprobi nisi in poena cognoscunt. Et quia poena differtur, culpa despicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe curis mundi libñt̃ occupam̃. cũq pꝰt ħ studio Iferiamur. E .xiiii.¬
orõnis intendimꝰ: nequaꝗͣ se mẽs ad celestia erigit. quia hanc
pondus t̾rene sollicitudmis in ꝓfundũ mersit.⁊ in p̃ce facies
munda ñ ostendit᷑: quia cogitatioĩs ĩfime luto maculatur. ł .x.¬
A rbusta que tardius crescunt. annosa ꝑdurant. ⁊ que in temꝑis
breuitate ꝑficiuntur. celerius arescunt. ł .xu.¬
Illis minima parcunt᷑. ꝗ maiora in se districte mala defieuerũt.

Expanded text:
epe curis mundi libenter occupamur. Cumque post haec studio orationis intendimus, nequaquam se mens ad coelestia erigit, quia pondus hanc terrenae sollicitudinis in profundum mersit; et in prece facies munda non ostenditur, quia cogitationis infimae luto maculatur.  arbusta quae tardius crescunt annosa perdurant; et quae in temporis brevitate proficiunt celerius arescunt, et quIllis minima parcuntur, qui maiora in se mala districte defleverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Dare stulto ꝯsciliũ. caritatis ẽ. arre sapienti. ostentatioĩs. deare uo̾
ip̃i sapientie: peruersitatis. ł.xuii.¬
N E ccce gigantes gemunt subaquis. C & ua clatores oũ inhic
uita assequi honorũ celsitudinẽ cupiũt. sub ponderib ppłoꝵ ge¬
munt. Nam quanto hic quisq altius erigit᷑. tanto curis gͣuiorib

Expanded text:
Dare stulto consilium charitatis est, dare sapienti, ostentationis. Dare vero ipsi sapientiae, perversitatis, et qui Ecce gigantes gemunt sub aquis. Quia elati omnes dum in hac vita assequi honorum celsitudinem cupiunt, sub ponderibus populorum gemunt. Nam quantum quis hic altius erigitur, tanto curis gravioribus
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. ⁊ irã iudicis placatre nescit oblatio: nisi ex mundi¬
tia placeat offerentis. ł.xxii.¬
Quotiens auditores nr̃i: nr̃a uolunt quasi laudanda cognoscẽ.
ñ aũt sua ꝑuersa mutare: oĩo taceamꝰ. ne si ostentatioĩs studio
u̾bũ dĩ loquim̃. ⁊ illoꝵ culpa que erat eẽ ñ desiat. ⁊ nr̃a q̃ ñerat.¬

Expanded text:
uia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis . Iquoties auditores nostri nostra volunt quasi laudanda cognoscere, non autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si ostentationis studio bum Dei loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et n
Abbreviated transcription (Latin):
nẽs. sustinendo p̃sid̾ns. Circũdando penetrãs. penetrando cͥcũdanc.
Uñ suꝑiꝰ p̃sidens. ind̾ inferus sustinẽs. ⁊ uñ ext̃ius ambiẽs. ind̾
int̾uis replens. siñ inꝗetudine suꝑiꝰ regens: siñ labore inferiꝰ st su¬
stinẽs. Iñt̾ius sine extenuatiõe penetrãs. ext̾iuis sine extñsione cir¬
cumdans. Est itaq inferior ⁊ suꝑior siñ loco. ẽ amplus sĩ latitudiẽ.
⁊ subtilis sine extenuatiõe. ⁊c̃. Mõr.ł .ii.¬
Quisꝗ̃ stimulo diuini amoris excitatus. hic possessa reliquĩt: illic
ꝓculdubio culim̃ iudiciarie potestatis obtinebit. ut simul tũc iu¬
dex cũ iudice ueniat. qui nũc ꝯsideratiõe iudicii sese spontanea

Expanded text:
penetrando circumdans; unde superius praesidens, inde inferius sustinens, et unde exterius ambiens, inde interius replens; sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior et superior sine loco; est amplus sine latitudine, est subtilis sine extenuatione. Ubi ergo diquis stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea
Abbreviated transcription (Latin):
depe int̾ cottidianas delitias. ⁊̃ uiliores cibi suauit̃ sapiunt. tnͣsmi¬
si nunima. legenti potiora. ut dũcib crossais uelut ꝓ fastidio su¬
mit̾: ad subtiliores epulas auidius red̾atur. In ꝓlogo. Gb̃. suꝑ Iezech.
Sicut ꝗ fid̾ receoit apostata ẽ. ita ꝗ ad ꝑu̾sũ opus ꝙ deseruerat redit.
ab omĩpotñti dõ apostata absq ulla dubietate reputat᷑. etiam si

Expanded text:
epe inter quotidianas delicias etiam viliores cibi suaviter sapiunt, transmisi minima legenti potiora, ut dum cibus grossior velut pro fastidio sumitur, ad subtiliores epulas avidius redeatur. HOMILIA PRIMA.i fide recedit apostata est, ita qui ad perversum opus quod deseruerat redit, ab omnipotente Deo apostata absque dubietate ulla deputatur, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
mercet᷑. qnͣtũ quisq mereat᷑. ñ qnͣtũ dare sufficiat estimet᷑. ꝓfecto
quis locꝰ tutus ⁊ q̃ cã eẽ potĩt excusata. si ueneranda dĩ templa pecu¬
niis expugnent᷑. ꝗ̃ murũ integͥtati aut uallũ fidi ꝓuidebimꝰ. fiauri
sac̃ fames penetralia ueneranda ꝓserpit: quiddeniq cautũ ł secu
munẽ ꝓfanus ardot auaritie. ad sacͥs addins repeslatur piaculare
nĩt: oiã uite ꝓͥe integͥtate putificet. ñ p̃tio s p̃cib ordinet᷑ anti¬
stes. t̃antũ ab ambitu deb eẽ semotꝰ. ut q̃rat̃ cogñdꝰ. rogatꝰ recedat.
inuitatꝰ effugiat. sola illi suffraget̾ necc̃ĩtas excusãdi. ꝓfecto indigͦ¬
antistitis sedẽ peccuĩe int̾uentu subisse. aut sis ut altũ ordmnaret

Expanded text:
ter quisque mereatur, non quantum dare sufficiat aestimetur. Profecto enim quis locus tutus et quae causa esse poterit excusata, si veneranda dei templa pecuniis expugnantur? quem murum integritati aut vallum fidei providebimus, si auri sacra fames penetralia veneranda proserpit? quid denique cautum esse imminere profanus ardor avaritiae et a sacris adytis repellatur piaculare nia vite proprie integritate purificet. Non precio, sed precibus ordinetur antistes. Tantum de ambitu debet esse sepositus, ut queratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat. Sola illi suffragetur excusandi neccessiistitis sedem pecunie interventu subisse aut, si quis vel alterum ordinaret
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝗd minꝰ habere noscunt᷑. Qui scd̾e uxoris ꝯiunctiõem sorti¬
ti sũt. aut nũosa ꝯiugia frequentauer̃t. Qui uiduã uł ama¬
tito relictam duxerũt. aut corruptaꝵ mariti fuerũt. Qui cõ¬
cubmas aut fornicarias habuer. Qui seruili conditioni obno.¬
xii sũt. Qui ignoti sũt. Qui neophiti uł layci sũt. Qui seculai mi¬
litie dediti sũt. Qui curie nexib obligati sũt. Qui nescu litt̃aꝵ s̃
aui ambitu honorẽ querũt. Qui honorẽ munib optine̾ moliũt̃.
Qui asacoecessorib in sacdotium eligunt᷑. s nec ille deinceps sac̾dos

Expanded text:
id minus habere noscuntur, qui secundae uxoris conjunctionem sortiid minus habere noscuntur, qui secundae uxoris conjunctionem sortiti sunt, aut numerosa conjugia frequentaverunt, qui viduam vel a marito relictam duxerunt, aut corruptarum mariti fuerunt, qui concubinas ad fornicationes habuerunt, qui servili 402 conditione obnoxii sunt, qui ignoti sunt, qui neophyti vel laici sunt, qui saeculari militiae deditii sunt, qui curiae nexibus obligati sunt, qui ambitu honorem quaerunt, qui muneribus honorem obtinere moliuntur, qui a decessoribus in sacerdotium eliguntur. § 1. Sed nec ille deinceps sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
re que si singula discutienda mandaremꝰ ñ modicos motus aut
emendatioĩs induceremꝰ. idcirco remittñda potius ħ putamꝰ
S⁊ ne deinceps similia ꝯmittant᷑. dilectioĩs ur̃e maturitas ꝓui¬
dere debebit. ut tante usurpatioĩ nũc finis necessariꝰ impõat᷑.
eo udelicet ꝯstituto. Ut quicũq tales ordines ordinati decet̃o¬
fuint. cũ orcdinatorib suis depoãntur. Di .Li.
Placuit ut penitñtes ñ admittant᷑ ad clerũ. nͥ tm̃ si neccessitas
ita ut apłm uł euangłiũ ñ legant. Siqui aũt orlinati sũt¬
aut ꝓhomicidio. aut ꝓliu̾sis cͥminib grauibq peccatis pu.¬
blicã pnãm gerens. subcilicio diuino fũt reconciliatꝰ altan. Di .l.¬
Qui maliquo crimine detenti s̃. Qui mnfamie nota asꝑsi s̃. Qui
scelera aliqua ꝑꝑublicã penitentiã seadmisisse ꝯfesii sũt. Qui
inheresim lapñ fũt. Quimhesi baptizati aut rebaptizati eẽ no¬
scunt᷑. Qui se metipõs absciderũt. aut naturali defectu m̃broꝵ¬

Expanded text:
 Quae si singula discutienda mandemus, non modicos motus aut emendationis inducemus; idcirco remittenda potius haec putamus. Sed ne deinceps similia committantur, dilectionis vestrae maturitas providere debebit, ut tantae usurpationi saltem nunc finis necessarius imponatur, eo videlicet constituto, ut, quicunque tales ordinati fuerint, cum ordinatoribus suis deponantur. C. II. Placuit ut poenitentes non admittantur ad clerum nisi tantum si necessitas ita ut Apostolum et Evangelia non legant. Si qui autem ante ordaut pro homicidio, aut pro diversis criminibus gravissimisque peccatis publicam poenitentiam gerens sub cilicio, divino fuerit reconciliatus altario.qui in aliquo crimine detecti sunt, qui infamiae nota aspersi sunt, qui scelera aliqua per publicam poenitentiam admisisse confessi sunt, qui in haeresim lapsi sunt, qui in haeresi baptizati aut rebaptizati esse noscuntur, qui semetipsos absciderunt, aut naturali defectu membro
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere laborabant neq̃ grauarẽt ⁊ aliis tribueñt refrigeria.
cessura ñ p̃paras: uł fiscellã texe uinco. ł canistrũ lentis plecte
Ecce suꝑcilio diuosi tramĩtis undã elicit. Illa cadens raucũ
ꝑ leuia murmur: saxa ciet. scatebrisq arentia temꝑat arua.
poma decerpas. Apũ fabricare alueana. Texant̃ ⁊ lina piscib¬
capiendis. Scribant᷑ ⁊ libri. ut ⁊ manꝰ oꝑent̃ cibos. ⁊ aĩa lectiõe
saturetur. Indesid̾iis ẽ oĩs otiosus. Egiptioꝵ moãst̾ia hũc
morẽ tenent ut nullũ absq oꝑe ⁊ labore suscipiãt. ñ tam

Expanded text:
uis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, cessura non praepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scatebrisque arentia temperat arua. poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quasus. Scribantur libri, ut et manus operetur cibum, et animus lectione saturetur. In desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque operis labore suscipiant, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
tias q̃ non tm̃ in stupris que cũ alienis uiris aut feminis ꝯmit¬
tunt᷑. s oĩo ꝑꝑ quaslib que aiãm corpore male utentẽ alege
del aberrare faciũt ⁊ ꝑnitiose turpitq corrumpi. possit sine
cͥmine uir uxorẽ dimitt̃e ⁊ uxor uirũ. quia exceptã fac̃ dñs
causã fornicatioĩs. quã fornicatioẽm sic̃ supra ꝯfidatũ ẽ gnalẽ

Expanded text:
tias, non tantum quae in stupris cum alienis viris aut feminis committuntur, sed omnino quaslibet quae animam corpore male utentem a lege Dei aberrare faciunt, et perniciose turpiterque corrumpi, possit sine crimine et vir uxorem dimittere et uxor virum ; quia exceptam facit Dominus causam fornicationis, quam f
Abbreviated transcription (Latin):
ex humana rõe dubitauit. uñ bñ ysaac gnatus. rsus dr̃. qua
cũ suꝑne spei fioutiã ꝯcipit: quio mens aliud quã galidiũ pant:
Curand quoq ne aut necãtatis metas cura carnis trameat ꝓ
in eo qd̾ moderate exequit᷑ o se presumat. sepe animꝰ fallitur
ut ꝙ uoluptuose appetit. necessariũ suspicet᷑. Sepe ꝗa affeit᷑¬

Expanded text:
quia cum supernae spei fiduciam concipit, quid mens nostra aliud quam gaudium parit? Curandum itaque est ne aut necessitatis metas cura carnis transeat, aut in eo quod moderate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit, necessarium suspicetur, quat
Abbreviated transcription (Latin):
huãna erant. s exꝑim̃to dep̃h̾nsum ẽ. qd̃ untus eoꝵ. sic̃ pͥmo imi¬
petu maior quã uiroꝵ ẽ: ita seq̃ns minor quã feminaꝵ. Alpina
corꝑa hum̃ti celo educata. hñt quiddã simile niuib suis. cũ mox
calore pugne statĩ in sudorẽ eũt. ⁊ leui motu. qiͣ sole soluunt᷑.¬
Nichil bono imꝑatori minus quã temeritatẽ congruere. ⁊ satis ce¬
lerit̾ fieri: quicquid ꝯmode gereretur. Arma nͥ maiorib emolu¬
mentis pene nequaꝗͣ mouñda eẽ. ne compñdio tenui: iactura gͣui
petita uictoria: similis sit amo aureo piscanti. cuiꝰ ammissi

Expanded text:
humana erant. Sed experimento deprehensum est, quod virtus eorum sicut primo impetu maior quam virorum, ita minor sequens quam feminarum. Alpina corpora humenti celo educata habent quiddam simile nivibus suis, cum ex calore pugne statim in sudorem eunt et levi motu quasi sole laxanti bono quicquam minus quam temeritatem congruere: satis celeriter fieri, quicquid commode gereretur, armaque, nisi maioris emolumenti spe, nequaquam movenda esse, ne compendio tenui, iactura gravi, petita victoria similis sit hamo aureo piscantibus, cuius