comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&s quȩ sit efficiens cã ꝯiugii. & causa:
&s quȩ sint bona diugii. & quomͦ ꝑ ea ex¬
cusetur coitus carnalis. Ꝙ quȩ sint legi¬
time ꝑsone ad matͥmoniũ. Sunt & alia
plura in matrimonio ꝯsideranda: qͦ sub
ꝯpendio ꝑstringimꝰ. Quid sit coniugiũ
unt gͥ nuptiȩ
uł matrimoniũ: iuri mulierisq
diunctio maritalis interse legitimas ꝑ¬
sonas. induiduã uitȩ osuetudinẽ reci¬
ꝓfiteri potest. uł orationi uacare.Et qd̃
inter eos dũ uiuunt: uinculũ ꝯiugale
ꝑmanet. ut alii se copulare ñ liceat.
Et ut inuicẽ alter alteri exhibeat: qđ
quisq sibi. Hac autẽ descriptione: legi¬
timoꝵ & fideliũ tm̃ matrimoniũ inclu¬
ditur. De ꝯsensu qui efficit diugium.
fficiens autẽ cã
matrimonii est: osensus. ñ qͥlibet:
s ꝑu̾ba expressus. Nec defuturo: s dep̃¬
senti. Si enĩ ꝯsentiunt infuturũ: dicen¬
tes: accipiã te inuirũ: & ego te inuxo¬
cax. Item: si osentiant mente: & ñ ex¬

Expanded text:
ciens causa conjugii et causa et quae sint bona conjugii, et quomodo per ea excusetur coitus carnalis; quae sint legitimae personae ad matrimonium. Sunt et alia plura in Matrimonio consideranda, quae sub compendio perstringemus. 2. Quia sit Conjugium. Sunt ergo nuptiae vel matrimonium, viri mulierisque conjunctio maritalis, inter legitimas personas individuam vitae consuetudinem retiprofiteri potest vel orationi vacare; et quod inter eos dum vivunt, vinculum conjugale permanet, ut alii se copulare non liceat; et ut invicem alter alteri exhibeat quod quisque sibi. Hac autem descriptione legitimorum et fidelium tantum matrimonium includitur. 3. De consensu qui efficit Conjugium. Efficiens autem causa Matrimonii est consensus, non quilibet, sed per verba expressus, nec de futuro, sed de praesenti. Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxonii. Item si consentiant mente, et non ex
Abbreviated transcription (Latin):
sit: uel secuta sit: copula carnalis.
Qñ incipiat esse oiuguior
uod enĩ ab ip̃a desponsatione¬
in qua pactio ꝯiugalis expͥmit᷑
ꝯiuges sint: scõꝵ testimonia ꝓbant.

Expanded text:
alis. 5. Quando incipiat esse Conjugium. Quod enim ab ipsa desponsatioin qua pactio conjugalis exprimitur, conjuges sint, sanctorum testimonia probant.
Abbreviated transcription (Latin):
set offm̃: egrotis est ad remediũ. Infirmi¬
tas enĩ in otinentiȩ qͦ ẽ in carne ꝑpecca¬
tũ mortua: ne cadat in ruinã flagitioꝵ
excipitur honestate nuptiarũ. Si ñ pec¬
cassent pͥmi homines: sine carnis incen
tiuo ac feruore libidinis. ip̃i acsuccesso¬
res eoꝵ ꝯuenirent. Et sic̃ remunerabile
pcecatũ letalis ꝯcupiscentiȩ lex men¬
bris nr̃is inhesit: sine qua carnalis¬
ñ fit ꝯmixtio: rep̃hensibilis ẽ ⁊ malus¬

Expanded text:
 aegrotis est ad remedium. Infirmitas enim incontinentiae, quae est in carne per peccatum mortua, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipitur honestate nuptiarum. Si vero non peccassent primi hotivo ac fervore libidinis ipsi eorumque successores convenirent: Et sicut remunerabile peccatum lethalis concupiscentiae lex membris nostris inhaesit, sine qua non fit
Abbreviated transcription (Latin):
catũ excediũ sũpserint: matri¬
monii sacram̃tũ ctiã ante pec¬
catũ legit᷑ institutũ a dño. ñ tam̃ ad
remediũ. s ad offm̃. Refert enĩ scͥptura
genesis: in ada misso sopore: atq una
de costis eiꝰ sũpta: & ex inde muliere for¬
mata: uirũ in sp̃u intelligentẽ ad qͤm
usũ mulier fc̃a esset: post extasim ꝓphe¬
tice dixisse. Hoc nc̃ os: ex ossibꝰ meis: os
caro: de carne mea opter hoc: relinqͤt
homo patrẽ & matrẽ. & adherebit uxo¬
ri suȩ: & erunt duo in carne una. De
duplici institutione diugii.
oniugii autẽ institutio: duplex ẽ.
Una ante pec̃em: ad officiũ fõa ẽ
in paradyso. ubi eẽt thoeus immacu¬
latus .R nuptiȩ honorabiles. ex quibus
sine ardore ꝯciꝑent. sine dolore pare¬
rent. Altera post peccatũ ad remediũ
fc̃ã extra paradisũ ꝓpt̾ illicitũ motũ
deuitandũ. Prima: ut natura multipli¬
caret᷑. Scd̃a: ut natura exciperet᷑. & uiei
pecẽm om̃ibꝰ pene hominibꝰ ꝑdiluiuũ

Expanded text:
Matrimonii sacramentum etiam ante peccatum legitur institutum a Domino; non tamen ad remedium, sed ad officium. Refert enim Scriptura, Genes. 2, in Adam misso sopore atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier facta esset, post extasim prophetice dixisse: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea; propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. 2. De duplici institutione conjugii. Conjugii autem institutio duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura multiplicaretur; secunda, ut natura exciperetur, et vitiupeccatum, omnibus pene hominibus per diluvium
Abbreviated transcription (Latin):
moniacis. Alii.: ñ symoniace asymonia
sẏmoniacis symoniace ordinatoribꝰ uel
ordinatis. & de symoniacis symoniace
a ñ symoniacis. & symoniacis ñ symo
niace asymoniacis. Symoniaci symo¬
niace oedinati: uł ordinatores. scđm ca¬
nones aꝓpͥo gradu decidant. Symonia¬
ci etiã sẏmoniace a ñ symoniacis ordi¬
nati: similiter ab officio: remoueant᷑.
Symoniacos uͦ ñ symoniace asymoni¬
acis ordinatos: miscđiter ꝑ manꝰ impo¬
sitionẽ ꝓ tẽporis necessitate in officio
ꝑmittimꝰ ꝑmanere. Qđ intelligendũ
est de his qui ordinant᷑ asymoniacis:
ignorantes eos esse sẏmoniacos. Hos
symoniacos dãpnandos om̃ino. ac
deponendos. sub intelligendũ ẽ: nͥ uio¬
lent̾ quis atiractus fu̾it. De his enĩ: & aqͥbꝰ¬
libet hereticis uiolenter ordinatis: dicit
pessimo eoꝵ ꝯciliabulo renuntiant.
Isanxerunt. ut subdiaconꝰ ñ ordinet᷑¬
ante qͣtuordecĩ annos. Nec diaconꝰ: ante
fu̾it: adep̃atũ eligi pot̾. Qd nos etiã pari

Expanded text:
dinantur; alii non simoniace a simoniacsimoniacis simoniace ordinantibus vel ordinatis, et de simoniacis simoniace a nniace a simoniacis. Simoniaci simoniace ordinati vel ordinatores, secundum canones, a proprio gradu decidant. Simoniaci etiam simoniace a non simoniacis ordinati, similiter ab officio removeantur. Simoniacos vero non simoniace a simoniacis ordinatos, misericorditer per manus impositionem pro temporis necessitate in officio permittimus permanere. Quod intelligendum est de his qui ordinantur a simoniacis, ignorantes eos esse simoniacos. Hos simoniacos omnino damnandos ac deponendos, sub intelligendum est; nisi violenter quis attractus fuerit. De his enim et a quibuslibet haereticis violenter ordinatis, dicit pessimo eorum conciliabulo renuntiant. 9. nxerunt ut subdiaconus non ordinetuante XIV annos, nec diaconus ante fuerit, ad episcopatum eligi potest; quod nos quoque pari
Abbreviated transcription (Latin):
efficiuntur oiuges. Facit enĩ pactio diu¬
galis: ut quȩ prius erat sponsa: incoitu
fiat diuux. Resp̃o ad p̃dicta cum
determinatione suꝑioꝵ
is autẽ ita respondemꝰ. fĩt aliq̃n
desponsatio: uͥ est cõꝓmissio uiriz
mulieris: de ꝯtrahendo matͥmonio. Non
ẽ autẽ ibi ꝯsensus de p̃senti. Et est despon¬
satio: habens ꝯsensũ de p̃senti: i. pacti¬
onẽ ꝯiugalẽ. quȩ sola facit ꝯiugiũ. In
illa gͦ desponsatione uͥ est pollicitatio
ꝯtrahendi matrimonii: sponsi tantũ
osponse fiunt. ñ ꝯiuges. Et talibꝰ spon¬
sis licet sine omuni ꝯsensu ꝯtinentiã ꝓ¬
fiteri. & monasteriũ elig̾e. Inea uͦ despoꝵ¬
satione uͥ est osensus de p̃senti: ꝯugiũ
otrahit᷑. & ab illius desponsationis pͥ¬
ma fide: ueri ꝯiuges appellant᷑. Scdm
hanc distinctionẽ desponsationis: de
sponsis uarie locuntur doctores. qͦ mͦ

Expanded text:
efficiuntur conjuges. Facit enim pactio conjuefficiuntur conjuges. Facit enim pactio conjugalis ut quae prius erat sponsa, in coitu fiat conjux. 9. Responsio ad praedicta cum determinatione superiorum. His autem ita respondemus: Fit aliquando desponsatio, ubi est compromissio viri et mulieris de contrahendo matrimonio; non est autem ibi consensus de praesenti. Est et desponsatio habens consensum de praesenti, id est, pactionem conjugalem, quae sola facit conjugium. In illa ergo desponsatione, ubi est pollicitatio contrahendi matrimonium, sponsi tantum et sponsae fiunt, non conjuges, et talibus sponsis licet sine communi consensu continentiam profiteri, et monasterium eligere. In ea vero desponsatione ubi est consent ab illius desponsationis prima fide veri conjuges appellantur. Secundum hanc distinctionem desponsationis, de sponsis varie loquuntur doctores.
Abbreviated transcription (Latin):
papa. S cͥpsit nobis theberga regina: re
sola uita pͥuata ꝯtentã esse desiderare.
Cui scͥpsimus. ñ hoc aliter fieri posse: nͥ
eande uitã uir eiꝰ lothariꝰ elegerit. Ex hi
patet: qđ ꝯiugati: sine ꝯmuni osensu d¬
sumere: ñ ualent. &si fecerint: reuoca¬
ri debent.Sponsi uͦ: possunt sine omu¬
ni osensu. monasteriũ elig̾e. Unde uiđr
intersponsũ &s sponsã ꝯiugiũ ñ esse. Id̾o¬
q asserunt: a prima fide desponsationi
diuges appellari. ñ: re p̃sentiũ. s spefu¬
turoꝵ. quia exfide quã exdesponsatio
oiuges. Premissas etiã aucłoeitates. qͥbꝰ¬
asserit᷑ qđ ꝯsensus matͥmoniũ facit: ita
intelligi uolunt. ut osensus uł pactio
diugalis: ñ ante coitũ faciat matͥmo¬
niũ. s in coitu. Sic̃ enĩ defloratio uirgi¬
nitatis ñ facit matͥmoniũ: nͥ p̃cedat
carnalis. Ex pactione gͥ ꝯiugali: spon¬
si oosponse fiunt ante coitũ. Incoitu uͦ:

Expanded text:
papa, supra: Scripsit nobis Taberga regina, regpapa, supra: Scripsit nobis Taberga regina, regsola vita privata esse contentam desiderare. Cui scripsimus non hoc aliter fieri posse, nisi eamdem vitam vir ejus Lotharius elegerit. Ex his patet quod conjugati sine communi consensu sumere non valent; et si fecerint, revocari debent. Sponsi vero possunt sine communi consensu monasterium eligere. Unde videtur inter sponsum et sponsam conjugium non esse. Ideoque asserunt a prima fide desponsationis conjuges appellari, non re praesentium, sed spe futurorum, quia ex fide quam ex desponjuges. Praemissas autem auctoritates, qasseritur quod consensus matrimonium facit, ita intelligi volunt, ut consensus vel pactio conjugalis non ante coitum faciat matrimonium, sed in coitu. Sicut enim defloratio virginitatis non facit matrimonium, nisi praecedat carnalis. Ex pactione ergo conjugali sponsi et sponsae fiunt ante coitum; in coitu vere
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris relictȩ in scło fieri possit ꝑditio¬
nis occasio: uolumꝰ : ut maritũ suũ illi
etiã si iam tonsorat᷑ est: reddere debeas.
om̃i excusatione cessante. quia nͥ fornea¬
tionis causa. uirũ uxorẽ dimittere: nul¬
la tatio ꝯcedit. Postquã enĩ copulatione
diugii uiri ⁊ mulieris unũ corpus efficit᷑:
ñ potest exparte ouerti: & exparte rema¬
nere in scło. Itẽ. ex octaua synodo. Siqͥs¬
iugatꝰ ꝯuerti ad monasteriũ uelit: ñ est
recipiendus. nͥ prius a diuge castimoni¬
am ꝓfitente fu̾it absolutus. Cales ꝙͥ. tẽ
sine culpa sequunt᷑ xp̃m: relicto scło: si
habent ex pari uoluntate castitatis osen¬
ne inter se ꝯsenserint inuita: nulla¬
tenꝰ sine ꝯscientia ep̃i fiat. ut ab eosingu¬
lariter: ꝓ uiso ostituantur loco. Nam
uxore nolente: uł alt̾o illoꝵ: etiã ꝓtali re
sine uxoris uoluntate: tribuis ei for¬
nicandi licentiã. & pec̃em illiꝰ. tuȩ in¬
putabitur abstinentiȩ. Itẽ nycholaus¬

Expanded text:
o fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, etiamsi jam tonsuratus est, reddere debeas, omni excusatione cessante, quia nisi fornicationis causa virum uxorem dimittere nulla ratio concedit. Postquam enim copulatione conjugii viri et mulieris unum corpus efficitur, non potest ex parte converti, et ex parte remanere in seculo. Item ex 80 synodo, velit, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Tales ergo tunc sine culpa sequuntur Christum relicto seculo, si habent ex pari voluntate castitatis consenne inter se consenserint, nullatenus sine conscientia episcopi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituantur loco. Nam uxore nolente, aut altero eorum, etiam pro tali re sine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam, et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae. » Qu
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt religionis gr̃a oiugia deb̾e solui.
uerũ sciendũ est: quia &. si hoc lex huma¬
na ocessit: tñ lex diuina ꝓhibuit. Siuͦ
utrisq ꝯueniat ꝯtinentẽ uitã duc̾e̾:
hoc quis audeat accusare. Sic enim
multos scõꝵ nouimꝰ: cũ suis ꝯiugibꝰ.ꝰ
sõe eccłe regimina migrasse. Si uͦ ꝯti¬
nentiã quã uir appetit: mulier ñ se¬
quit᷑: aut quã uxor appetit: uir recusat:
ꝯiugiũ diuidi ñ pot̾. quia scriptũ est.
Mulier potestatẽ sui corporis ñ habet.
s uir. Similit̾: uir potestatẽ sui corpo¬
ris ñ habet: s mulier. Idem adryano
uirũ suũ otra uoluntatẽ suã inmona¬
p̃cipimus. ut diligenti inqͥsitione diꝰ¬
cutias : ne forte eiꝰ uoluntate ꝯuersussit.
uł ip̃a: mutare se ꝓmiserit. Et si hoc¬
nasteriofmanere ꝓuideat. & hanc siẽ
ꝓmisit : mutare ꝯpellat. Si uͦ nichil hoꝵ¬

Expanded text:
dicunt religionis gratia conjugia debere solvi. dicunt religionis gratia conjugia debere solvi. Verum sciendum est quia etsi hoc lex. humana concessit, tamen lex divina prohibuit. Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? Sic enim multos sanctorum novimus cum suis conjugibus et sanctae Ecclesiae regimina migrasse; si vero continentiam, quam vir appetit, mulier non sequitur; aut quam uxor appetit, vir recusat, conjugium dividi non potest, quia scriptum est: Mulier potestatem sui corporis non habet, sed vir. Similiter et vir potestatem suae carnis non habet, sed mulier. Idem, 27, q. virum suum contra voluntatem suam in monapraecipimus ut diligenti inquisitione discutiat, ne forte cum ejus voluntate conversus sit, vel ipsa se mutare promiserit; et si hocnasterio permanere provideat, et hanc, sicut promisit, mutare
Abbreviated transcription (Latin):
Coniunx uocatur: ex pͥma despon¬
sationis fide. quã ꝯcubitu ñ agno¬
uerat: nec fuerat agniturus. nec
peierat: nec mendax manscrat: Su¬
nasteriũ petere: nͥ ut̾q otinentiã parit̾
ꝓfiteat᷑. Qđ sponsa potest monasteriũ¬
eligere: ñ ex quisito sponsi ꝯsensu.
auctoritatibus scõꝵ ꝓbat᷑. Ait enĩ¬
cet parentibus alii uiro tradere. tam̃
erit: nullo penitus censuerunt dãpno
multari. R efert etiã ieronimꝰ. qd
machariꝰ int̾ xp̃i heremitas p̃cipuus:
celebrato nuptiarũ ꝯuiuio: cũ uesꝑe
thalamũ ẽẽt ingressurꝰ: ex urbe egredi¬
ens: transmarina petiit. & heremi soli¬
tudinẽ sibi elegit. Beatꝰ etiã alexius sion¬
lit̾ ex nuptiis diuina gr̃a uocatꝰ: spon¬
sam deseruit. & nudus xp̃o famularice¬
quet: licere sponsis sine ꝯsensu suaꝵspon
oiugatis nullatenꝰ licet. Non enĩ
pot̾ uir melioris uite ꝓpositũ sumere:
sine uxoris osensu. & eouerso. Unde G̃õ.
seribens theutistȩ patͥciȩ. sunt inqͥt. qͥ¬

Expanded text:
coniux uocatur ex prima desponsationis fide, quam concubitu nec cognouerat nec fuerat cogniturus; nec perierat nec mendax manserat erat carnis ulla commixtio. Propter quod fidele conjugium, ambo parentes Christi vocari meruerunt, non solum illa mater, sed etiam ille mente, non carne. Ex his evidenter insinucet parentibus alii viro tradere; tamen erit, nullo penitus consuerunt damno mulctari. Refert etiam Hieron. quod Macharius inter Christi eremitas praecipuus, celebrato nuptiali convivio, cum vespere thalamum esset ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et nudus Christo famulari coequet licere sponsis sine consensu u. Hoc autem conjugatis nullatenus licet. Non enim potest vir melioris vitae propositum sumere sine uxoris consensu, et e converso, unde Greg.scribens Theotistae patritiae: Sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ de aliis hominibꝰ multa. quȩ ad re¬
ligionẽ ꝑtinent: uerũ etiã de angłis
credimꝰ. Spes autẽ: ñ nͥ bonarũ recũ.
nec nisi futurarũ. & ad eũ ꝑtinentiũ:
qui earũ spem gerere ꝑhibet᷑. Redit¬

Expanded text:
multa, quae ad religionem pertinent, verum etiam de angelis credimus. Spes autem non nisi bonarum rerum est, nec nisi futurarum, et ad eum pertinentium, qui earum spem gerere perhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
aut spẽ sc̃s. S inconseq̃ntibus cũ dei diloc¬
tionẽ cõmemorasset ioħs qua dilexit nos:
& hinc hortatus eẽt. ut & nos inuicẽ dili¬
gamus: atq ita nobis ds maneat: quia
utiq d̾m dilectionẽ dixerat. statĩ uolens
de hacre aꝑtius aliquid eloqͥ: inquit. In
hoc cognoscimus: quia in ip̃o manemꝰ:
& ip̃e innobis: quia de spũ suo: dedit no¬
bis. Sc̃s itaq sp̃c de quo dedit nobis: fac̃
nos indeo manere. & ip̃m innobis. Hoc au¬
tẽ. fac̃ dilectio. lp̃e est gͥ deus: est dilectio.
legit᷑. deus: dilectio ẽ. & dilectio: exdeo est.
Ecce his u̾bis aꝑte diẽ aus̃. spm̃ sc̃m carita¬

Expanded text:
us sanctus. Sed in consequentibus cum Dei dilectionem commemorasset Joannes, qua dilexit nos, et hinc hortatus esset ut nos invicem diligamus, atque ita Deus in nobis maneat; quia utique dilectionem Deum dixerat, statim volens de hac re apertius aliquid eloqui, inquit: In hoc cognoscimus, quia in ipso manemus et ipse in nobis, quia de suo Spiritu dedit noitus itaque sanctus de quo dedit nobis, facit nos in Deo manere, et ipsum in nobis: hoc autem facit dilectio. Ipse est legitur, Deus dilectio, et dilectio ex Deo est. Ecce his verbis aperte dicit Aug. Spiritum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
Grã ꝑbaptismũ id agit᷑: ut uetꝰ hõ cru¬
cifigat᷑. & corpꝰ peccati. dessinat᷑. ñ ita
ut inip̃a uiuente carne ꝯcupiscentia
resꝑsa: & innata: repente absumat᷑.
& ñ sit. s ne obsit mortuo. quȩ inerat
nato. Nã si pꝰ baptismũ uixerit: in
carne habet ꝯcupiscentiã. cũ qͣ pug¬
net. eãq adiuuante deo. suꝑet. si taꝙ̃.
ñ inuacuũ grãm eiꝰ suscep̾. Non itaq¬

Expanded text:
r baptismum id agitur, ut vetus homo crucifigatur, et corpus peccati destruatur, non ita ut in ipsa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit in carne, habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si tamen non in vacuum gratiam Dei suscep
Abbreviated transcription (Latin):
os elechiel: ĩmo ip̃e d̾s. quiꝰ hicꝰ
ibi locutꝰ ẽ insententiis discrepare ui¬
deat᷑: attendamꝰ finẽ illiꝰ auctoritatiᷤᷤ
exodi. Dicto enĩ. reddo iniqͥtates pa¬
trũ infilios. addit. his qͥ odert̃ me. ꝑ
qd eiudent̾ ostendit: ñ ido puniri
filios: q peccaueit̃ patres. s qr eis si¬
miles. qͦda hereditario malo: dm̃ ode¬
tradit: ñ id sonat. qđ multi estimant.
Hec ẽ simile buic ꝓu̾bio. Patreᷤ come

Expanded text:
et Ezechiel, imo ipse Deus, qui hic et ibi locutus est, in sententiis discrepare deantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui oderunt me; per quod evidenter ostendit non ideo puniri filios quia peccaverunt patres, sed quia eis similes quodam haereditario malo Deum odetradit, non id sonat quod multi existimant; nec
Abbreviated transcription (Latin):
sine libidine ñ est parentũ ꝯcubitꝰ.
Ob hoc filioꝵ exeoꝵ carne nascentiũ:
ñ potest sine pecc̃o eẽ ꝯceptꝰ. uͥ. pecẽm
in paruulos ñ transmittit ꝓpagatio.¬
s libido. Nec fecunditas humane
nat᷑e fac̃ hoĩes cũ pecc̃o nasci. s fedi¬
tas libidinis qͣm hoĩes habent: ex
illiꝰ uustissima odep̃natione peccati
Idło beatꝰ dauid ꝓpt̾ originale pecc̃m
qͦ naturalit̾ obstrieti sunt filii ire. dic̃.

Expanded text:
sine libidine non est parentum concubitus. Ob hoc filiorum ex eadem carne nascentium, non potest esse sine peccato conceptus, ubi peccatum in parvulos transmittitsed libido; nec fecunditas humanae naturae facit homines cum peccato nasci, sed feditas libidinis quam homines habent ex illius primi justissima condemnatione peccati. Ideo beatus David propter originale peccatum quo naturaliter obstricti
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ & acolitos: ꝓcedente tẽpore: eccła sibi
ostituit. Quid sit qđ hic ar ordo.
i autẽ querit᷑: quid sit qđ hic uocat᷑
testas traditur ordinato os officiũ. Cara¬
cter gͥ spũalis: ubi fit ꝓmotio potestatiᷤᷤ.
ordo uł gradus uocatur. Et dicunt᷑ hii

Expanded text:
ente tempore Ecclesia sibi constituit. 10. Quid sit quod hic dicitur ordo. Si autem quaeritur quid sit quod hic vocatur testas traditur ordinato, et officium. Character ergo spiritualis, ubi fit promotio potestatis, ordo vel gradus vocatur. Et dicuntur hi
Abbreviated transcription (Latin):
os discpłos designauit. quoꝵ uicẽ ui
ȩccła tenent pb̃riꝰ Inꝰ autẽ inter apo¬
stolos princeps extitit: petiꝰ. cuiꝰ ui¬
carius & successor est pontifex sũmus.
Unde dr apłicus. qui & ip̃e papa uocat᷑.¬

Expanded text:
os discipulos designavit, quorum vicem in Ecclesia tenent presbyteri. Unus autem inter apostolos princeps extitit Petrus, cujus vicarius et successor est Pontifex summus, unde dicitur apostolicus, qui et papa vocat
Abbreviated transcription (Latin):
stia. & qñ post cenã panẽ uł uinũ in
corpus suum & sanguinẽ omutauit.¬
ece: de septẽ ȩccłȩ gradibus breuit̾
eloeuti: quid ad quẽq ꝑtinet in¬
sinuaunꝰ. Cũq om̃s spũales sint as
sacri: excellent̾ tam̃: canones: duos tm̃
sacros ordines appellari censent. dyacona
eccła legitur habuisse. & de hissolis p̃cep¬
tũ apłi habemꝰ. Apłi enĩ insingłis cuu¬

Expanded text:
enam panem et vinum in corpus suum et sanguinem commutavit. de septem Ecclesiae gradibus breviter elocuti, quid ad quemquam pertineat insinuavimus. Cumque omnes spirituales sint et sacri, excellenter tamen canones duos tantum sacros ordines appellari censent, diaconatEcclesia legitur habuisse, et de his solis praeceptum Apostoli habemus. Apostoli enim in singulis civ
Abbreviated transcription (Latin):
tenet utrũq latus: quia debet esse¬
munttꝰ armis iusticiȩ contra aduersa
& ꝓsꝑa. Accipit etiam calicẽ cũ uino.
os patenã cum hostiis. ut ꝑ hoc: sciat
se accepisse potestatẽ: placabiles deo
hostias offerendi. Hic cedo afiliis aa¬
ron sũpsit initiũ. Sũmos enĩ ponti¬
fices & minores sacerdotes instituit ds
ꝑ moysen. qui exp̃cepto dei: a aron¬
in sũmũ pontificẽ. filios uͦ eiꝰ unxit
in minores sacerdotes. Ap̃c qͦq : xii. e
uit. quoꝵ uicẽ gerunt in ȩccła maio¬

Expanded text:
tenet utrumqtenet utrumqmuniti armis justitiae contra adversa et prospera. Accipiunt etiam calicem cum vino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen, qui exin summum pontificem, filios autem eius unxit in minores sacerdotes. Christus quoque los, quorum vices gerunt in ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
te. s. ꝓpt̾ honoeẽ os dignitatẽ quã acce¬
perunt: pb̃ri nominant᷑. qͥ moꝵ pru¬
dentia & maturitate ꝯu̾sationis: p̃cel¬
lere debent in ppło. sicut scͥptũ est. Sene¬
ctus: uenerabilis est. ñ: diuturna. nec
annoꝵ numero ꝯputata Cani enĩ sunt:
sensus hominis. & etas senectutis: uita
sint sacerdotes: tam̃ pontificatus api¬
de frontẽ signant. nec paraclitũ dant.
est dignitatis: ñ etatis. Sac̾dos: nom̃
habet ꝯpositũ exg̾co clatino. qͥ ẽ sacrũ
dans. siue: sacer dux. Siẽ enĩ rex a regen.¬
do: ita sacerdos a scificando dictus ẽ. Con¬
seciat enĩ & scĩficat. Antistes sacerdos di¬
ctus est: ab eo qđ ante stat. Primꝰ enĩ est
sacram̃tũ corporis osanguinis dñi us
altari dei ꝯficere. orationes dice̾. & dona
dei benedic̾e. Qui cũ ordinat᷑: in ungun¬
tur ei manꝰ. ut intelligat se accepisse
grãm osecrandi. & caritatis oꝑa deb̾e
ad om̃s extende. Accipit a stolã: quȩ

Expanded text:
orem et dignitatem quam acceperunt, presbyteri nominantur; qui morum prudentia et maturitate conversationis praecellere debent in populo. Unde scriptum est: Senectus venerabilis est, non diuturna, nec annorum numero computata. Cani enim sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita sint sacerdotes, tamen pontificatus apite frontem signant, nec Paracletum Spiriten dignitatis, non aetatis. Sacerdos nomen habet compositum ex Graeco et Latino, quod est sacrum dans, sive sacer dux. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrando dictus est; consecrat enim et sanctificat. Antistes vero sacerdos dictus est ab eo quod ante stat, primus enim est sacramentum corporis et sanguinis domini in altari conficere, oraciones dicere et dona dei benedicere. Qui cum ordinatur, inunguntur ei manus, ut intelligat se accepisse graciam consecrandi / et caritatis opera debere ad omnes extendere. Accipit et stolam, que
Abbreviated transcription (Latin):
quos nulla generatio spũalis secernit. Itẽ
ed sciendũ ẽ: qđ auctoritas nycolai
de illo agit: qui uxori suȩ debitum
gunt:
eitur. Uel de illo potius agit᷑: cuiꝰ uxor
ante defungit᷑: quã ab eo cognos catur.
cũ uiro simul debeat in baptismo
susciꝑe puerũ. De hoc urbanꝰ scd̃s ita ait.
Qđ uxor cũ marito inbaptismo simul ñ
paterntiatis ab om̃i labe & infamia oseruet᷑
ĩmunis: decreuimꝰ: ut utriq simul ad hoc
aspirare ñ p̃sumant. Quia uͦ piaculare fla¬
giciũ omisit: qui duabus dmatribus ue¬
lut sororibꝰ nupsit: magna penitentia ei

Expanded text:
quos nulla generatio spiritualis secernit. Item quos nulla generatio spiritualis secernit. Item d sciendum quod auctoritas Nicolai de illo agit, qui uxori suae debitum gunt citur; vel de illo potius agunt cujus uxor ante defungitur quam ab eo cognoscatur. 8xor cum viro simul debeat in Baptismo suscipere puerum. De hoc Urbanus ait, od uxor cum marito in Baptismo simul nonpaternitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis, decrevimus ut utrique simul ad hoc aspirare non praesumant. Quia vero piaculare flagitium commisit, qui duabus commatribus vel sororibus nupsit, magn
Abbreviated transcription (Latin):
legitime ꝯiungi: preter illam ꝑsonã: ꝑ¬
quam compatres effecti sunt: Paschalis
lari ꝓhibet. scribens regino ep̃o. Post sus¬
ceptum filiũ de fonte. uł filiam spũalẽ.
qui excompatre uel cõmatre fu̾int nati
bio honeste oꝑam det. Si quis ducere pos¬
sit duas cõmatres alterã post alterã.
olet etiã queri: si ꝯmatrẽ
uxoris post ȩius obitũ duc̃e ualeat. de
scĩtas ur̃a: si quis duas cõmatres hab̾e ua¬
leat. unã post alterã. in quo meminisse
debes: scriptum esse. Erunt duo incarne u¬
na. Cum gͥ constet qđ uir & mulier una ca¬
ro efficiunt᷑. restat uirũ compatrẽ ostitui
mulieri: cuiꝰ assumpta uxor cõmat̾ erat
os id̾o: uirũ illi feminȩ ñ posse ꝯiungi: gͦ
cõmater eiꝰ erat. cum qua idem fuerat.
una caro effectus.
compatrẽ: cuiꝰ filiũ de lauacro acceꝑte:¬
& eiꝰ uxor cõmater ẽ. ñ ẽ: licet ei defuncto
compatre suo: ȩius uiduã duc̾e̾ inuxorẽ.

Expanded text:
legitime conjungi, praeter illam personam legitime conjungi, praeter illam personam qua compatres effecti sunt. 6. Paschallari prohibet, scribens Regino episcopo: Post susceptum filium de fonte vel filiam spiritualem, qui ex compatre vel ex commatre fuerint nati,bio honeste operam det. 7. Si quis ducere possit duas commatres unam post alteram. Solet etiam quaeri si commatrem uxoris post ejus obitum quis ducere valeat. De sanctitas vestra si quis duas commatres habere valeat, unam post alteram. In quo meminisse debes scriptum esse: Erunt duo in carne una. Cum ergo constet quod vir et mulier una caro efficiuntur, restat virum compatrem constitui mulieris, cujus assumpta uxor commater erat; et ideo virum illi feminae non posse conjungi, quae commater ejus erat, cum qua idem fuerat una caro effectus. compatrem cujus filium de lavacro susceperit, et uxor ejus commater non est, licet ei defuncto compatre suo ejus viduam ducere in uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
de sacro fonte: sic̃ patrẽ. Interfrẽs ofilios
spũales: gratuita coscã omunio est quȩ di¬
cenda ñ est osanguinitas: s habenda spi¬
ritualis ꝓcrimitas. Und̾. int̾ eos arbitror
ñ posse fieri legale ꝯiugiũ. quia noc inter
eas qui natura: & eos qui adoptione fi¬
lii sunt: uenerandȩ leges matͥmonia otra¬
hi ꝑmittunt. Item. Si inter eos ñ ꝯtrahit᷑
matrimoniũ quos adoptio iungit. qͣnto
potius a carnali oportet inter se ꝯtubernio
tem uł post: nati: ualent coniungi.
oc autẽ quid̾a uolunt intellig̾e de
illis tm̃ filiis: quibꝰ compatres facti
sunt. De aliis uͦ: qui ante compaternitatẽ
nuo sed̾s dicens. ¶Suꝑ quibus nos osulu
it tua dilectio: hoc uidr respondendũ:
ut & baptismus sit.: si instante necessitate
femina puerũ in noĩe trinitatis baptũa¬
uerit. & qđ spũaliũ parentũ filii: uelfilis.
ante uel post opaternitatẽ genitȩ. possunt

Expanded text:
de sacro fonte, sicut patrem. Inter fratres et filios de sacro fonte, sicut patrem. Inter fratres et filios spirituales gratuita et sancta communio est, quae dicenda non est consanguinitas, sed habenda spiritualis proximitas. Unde inter eos arbitror non posse fieri legale conjugium, quia nec inter eos qui natura et eos qui adoptione filii sunt venerandae leges matrimonia contrahi permittunt. Item: Si inter eos non contrahitur matrimonium quos adoptio jungit, quanto potius a carnali inter se contubernio tem vel post nati, valent conjungi. Hoc autem quidam volunt intelligere tantum de illis filiis quibus compatres facti sunt. De aliis vero qui ante compaternitatem nus II dicens: Super quibus consuluit nos tua dilectio, hoc videtur respondendum: ut Baptismus sit, si instante necessitate femina puerum in nomine Trinitatis baptizaverit; et quod spiritualium parentum filii vel filiae ante vel post compaternitatem genitae, possunt
Abbreviated transcription (Latin):
in archinis apłicȩ sedis: iam talia ꝯtigisse
inpluribꝰ ȩcclesiis. quare ep̃is abhac apo¬
stolica sede uolentibus scire: utrũ uiri ac
mulieres redirent ad ꝓpͥũ thoꝵ: beatȩ me¬
se: ne suadente diabolo: tale uiciũ mo¬
lescat Item. Si quis filiastrũ. uel filiastiã
suam ante ep̃m tenu̾it ad ofirmationẽ:
separet᷑ ab uxore sua. es aliã nunquã ac¬
cipiat Hȩc autẽ: uel ad terroeẽ dicta st̃.
ñ qđ ita eẽt faciendũ: s ne illud fieret sũ¬
moꝑe cauendũ. uel de illis ẽ intelligendũ:
qui prius filios suos uicisim de fonte
susceperunt: quam fierent diuges Premis¬
sis autẽ auctoritatibꝰ: omĩno osentiendũ ẽ.
ut siue ꝓpͥũ: seu tm̃ uiri filiũ mulier de
fonte suoceꝑit: ñ ido a uiro separet᷑. Qd̃ ce d̾
uiro similiter opoetet intelligi. De copula
spũaliũ. uel adoptinoꝵ. & naturaliũ¬
uod autẽ spũales uel filioꝵ¬
ad optiui filiis naturalibus copulari
neqͤant: nycolaus papa testat᷑. inqͥens.

Expanded text:
in armariis Apostolicae Sedis, jam talia contigisse in pluribus ecclesiis; quarum episcopis ab hac Apostolica Sede volentibus scire utrum viri ac mulieres redirent ad proprium thorum, beatae mese, ne suadente diabolo tale vitium invalescat. Item: Si quis filiastrum vel filiastram suam ante episcopum tenuerit ad Confirmationem, separetur ab uxore sua, et aliam nunquam accipiat. Haec autem vel ad terrorem dicta sunt, non quod ita esset faciendum, sed ne illud fieret summopere cavendum; vel de illis est intelligendum, qui prius filios suos vicissim de fonte susceperunt quam fierent conjuges. Praemissis autem auctoritatibus omnino censentiendum est; ut sive pfonte susceperit, non ideo a viro separetur, quod et de viro similiter oportet intelligi. 4. De copula spiritualium, vel adoptivorum, vel naturaliuuod autem spirituales vel adoptivi filii naturalibus copulari nequeant, Nicolaus papa testatur ita inqui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisse Et pͥmȩ nuptiȩ sub benedictione
dei celebrant᷑ sublimiter. Sedȩ uͦ: etiã inp̃¬
cIi conditione.¶xxliii

Expanded text:
permissae. Et primae nuptiae sub benedictione Dei celebrantur sublimiter, secundae vero etiam in praeCII CONDITIONE.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥos filios coram ep̃is ad ꝯfirmandũ te:¬
nuisse. Unde nos dignũ duximꝰ: ut si qͣ
mulier filiũ suum desidia aut fraude a
nitentiã agat. A uiro tam̃ suo. ñ separet᷑.
Id limina beati petri
homo noĩe stephanus ueniens: nr̃o
p̃sulatui innotuit: qd̾ filiũ suũ inextre¬
mo uitȩ positũ: necdum baptismi un¬
da lotum: absentia sacerdotũ cogente bap¬
tilauit. eũq ꝓpͥis manibꝰ suscepit. atq
ꝓ huiꝰmodi negotio reuerentia tua p̃fa¬
tũ hominẽ a sua diuge iudicauit esse
separandũ. Qd fieri nullatenꝰ debet di¬

Expanded text:
proprios filios coram episcopis ad confirmandum teproprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus ut si qua mulier filium desidia aut aliqua frnitentiam agat; tamen a viro suo non separetur. d limina sancti Petri homo nomine Stephanus veniens, nostro praesulatui innotuit, quod filium suum in extremo vitae positum, necdum Baptismi unda lotum, absentia sacerdotum cogente, baptizavit, eumque propriis manibus suscepit. Atque pro hujusmodi negotio, reverentia tua praefatum hominem a sua conjuge judicavit esse separandum. Quod fieri nullatenus debet, di
Abbreviated transcription (Latin):
ambo ex industria fecerint: ut filiũ suũ de
fonte susciperent: si innupti manere uo¬
lu̾int: bonũ est. Sin autẽ: grauis peniten¬
cia insidiatori iniungat᷑. & simul mane¬
ant. & si p̃uaricator ꝯiugii suꝑ uixerit: a¬
cerrima penitentia multet᷑. & sine spe
iugii maneat Exhis apparet: qđ aliquis
filiolam suam: uel cõmatrẽ: ñ potest sibi
copulare nuptialiter. osi p̃sumptũ fu̾it:
separandi sunt. Qui autẽ legitime oiuncti
sunt: ñ ido separandi sunt : quia alter eoꝵ
insidiose filium de fonte leuauit. Qđ etiã
utrũ mulier quȩ uiri filiũ ex alia femina
genitũ de sacro fonte leuau̾it: postinodũ
possit cum eode uiro copulari. quos id̾o
posse diungi decernimus: quia scd̃m cano¬
nes sacros: nͥ amboꝵ ꝯsensu: nulliꝰ religio¬
nis obtentu. debet diunx dimitt̾e ꝯiugẽ.
bis. quasda feminas desidiose: quasda uͦ
fraudulenter: ut a uiris suis separentur:

Expanded text:
ambo ex industria hoc fecerint, ut filium suum de ambo ex industria hoc fecerint, ut filium suum de fonte susceperint, si innupti manere voluerint, bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant; et si praevaricator conjugii supervixerit, acerrima poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Ex his apparet quod aliquis filiolam suam vel commatrem non potest sibi copulare nuptialiter; et si praesumptum fuerit, separandi sunt. Qui autem legitime conjuncti sunt, non ideo separandi sunt, quia alter eorum insidiose filium de fonte levavit. Quod etiautrum mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi posse decernimus, quia secundum canones sacros, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjux dimittere conjugem, bis quasdam feminas desidiose, quasdam vero fradulenter, ut a viris suis separentur,
Abbreviated transcription (Latin):
lis filia uel filius sacerdotis: qui ei pecc̃a
bis suscipientibꝰ: uel sub trinȩ mersionis
uocabulo mergentibus: unda baptisori
regenerauit. S yluester etiã ãmonet. ut
ad suã penitentialẽ.: nullus sacerdos acce¬
dat. quia scriptũ est. Om̃s quos inpeni¬
tentia accipimus: ita filii nr̃i sunt ut
in baptismo suscepti. quoꝵ omniũ. Flagi¬
tiosa est omitio. Ex dcilio maguntiensi
& cõmater sibi iungi nequeant: noc
pater spũalis: uel mater: filio uel filiȩ spi
De eo qđ interrogastis: si aliquis filiolã
suã duxerit uxorẽ: & de eo qui ꝯcubuit
cũ matre spirituali: & de eo qui filiũ suũ
baptidauerit: & uxor euiꝰ eũ defonte sus ce¬
perit hac causa: ut discidiũ fieret oiugii:
si post intali copula possunt ꝑmanere:
sic respondendũ est. Si filiolã aut oma¬
trẽ suam aliquis in ouigio duxerit: sepa¬
randos esse iudicamus. & graui peniten¬
tia plectendo Si uͭ oiuges legitimi: tinus uł

Expanded text:
lis filia sacerdotis, quae ei peccata lis filia sacerdotis, quae ei peccata bis suscipientibus, vel sub trinae mersionis vocabulo mergentibus, unda Baptismi regeneravit. Sylvester etiam admonet ut ad suam filiam poenitentialem nullus sacerdos accedat, quia scriptum est: Omnes quos in poenitentia accipimus, ita nostri filii sunt, ut in Baptismo suscepti; quorum omnium flagitiosa est commixtio. Quod autem  commater sibi jungi nequeant, nec pater spiritualis nec mater filiae, vel filio spirDe eo quod interrogasti, si aliquis filiolam suam duxerit in uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum baptizavit, et uxor ejus eum de fonte suscepit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, si post in tali copula non possunt permanere; sic respondendum est: Si filiolam aut commatrem suam aliquis in conjugium duxerit separandos esse judicamus, et gravi poenitentia plectendos. Si vero conjuges legitimi, vel unus, vel
Abbreviated transcription (Latin):
quasi eande ianuã intrantes. Uirisoror:
glos appellatur. Sororis autẽ uir: ñ habet
aliquid licet minus sufficienter diximus:¬
am desp̃uali cognatione addamus: quȩ
etiam ꝑsonas impedit. ut ñ sunt legitioꝵ:¬
ad ineundas nuptias. Tria quȩđa sunt. osan¬
giunitas. affinitas. & spualis germanitas.
Consanguinitas est inter eos: qui iungunt᷑
scđm lineã gñis. Affinitas inter eos: qͥ gn̾e
quidẽ ñ sunt diuncti: s mediante gn̾e funt
illi. Spũalis ꝓximitas ẽ: intercõpatrẽ & cõ¬
matrẽ. & inter eos: quoꝵ unus alteꝵ desa¬
cro fonte leuauit. uł inchatelu̾atione: aut
ofirmatione tenuit. Est etiam interfilios
eiꝰdem hominis: carnales ⁊ spũales.
Quid sint filii spũales.
pirituales filii sunt: quos desacro fonte
leuamꝰ. uł inchathedilatione seu ofirma¬
tione tenemus. filii etiam co filiȩ spuales
eoꝵ sunt: qui trinȩ mersionis uoeabulo
eos sacro baptismate tingunt. Dr̃ & sp̃ua¬

Expanded text:
quasi eamdem januam intrantes. Viri soror, quasi eamdem januam intrantes. Viri soror, glos appellatur. Sororis autem vir non habet aliquid, licet minus sufficienter, diximusspirituali cognatione addamus, quae etiam personas impedit ut non sint legitad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consanguinitas est inter eos qui junguntur secundum lineam generis; affinitas, inter eos qui genere quidem non sunt conjuncti, sed mediante genere sunt illi. Spiritualis proximitas est inter compatrem et commatrem; et inter eos quorum unus alterum de sacro fonte levavit, vel in catechizatione aut Confirmatione tenuit. Est etiam inter filios ejusdem hominis carnales et spirituales. 2. Qui sint filii spirituales. Spirituales filii sunt quos de sacro fonte levamus, vel in catechizatione seu Confirmatione tenemus. Filii etiam et filiae spirituales eorum sunt, qui trinae mersionis vocabulo eos sacro Baptismate tingunt. Dicitur etiam spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
ic dicendũ est. qđ aliud ẽ fornicatio.¬
aliud stuprũ. aliud adulteriũ. aliud
Isit genus om̃is illiciti coitus: qui fit
extra uxorẽ: tam̃ specialiter intelligit᷑ in
usu uiduarũ. uel meretricũ uel ꝯcubi¬
tuprũ ꝓpͥe est. uirginũ illicita defloratio.
alieni thori uiolatio. Und̾ adulteriũ dĩ. qͣi
ad alterius thoꝵ accessio.
uel affiniũ abusus. Unde: incestuosi dicun¬
tur: qui osanguineis uł affinibꝰ suis: abu¬
adomo patris educitur. ut corrupta ini
uxorẽ habeatur. siue puellȩ: siue parentibꝰ.
uis illata ostiterit. Hic morte multat᷑. s si
adȩccłam cum rapta ofugerit: pͥulegio
ȩccłe mortis impunitatẽ meretur. Accen¬
dendũ est etiam illud alexandri. qd̾ ait.
Qđ fr̃ sororue uxoris tuȩ: cognati dicunt᷑:
equiuocationis iure fit. & necessitate uul¬
garis appellationis potius: quã ulla causa¬
cognationis. Uxoe enim frĩs. frĩssa potius
quã cognata: uocatur. Mariti fr̃. leuirdr

Expanded text:
ic dicendum est quod aliud est fornicatio,aliud stuprum, aliud adulterium, aliud sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum, vel meretricum, vel concubiproprie est virginum illicita defloratio. ieni tori violatio. Unde adulterium dicitur quasi ad alterius torum accessio. vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur qui consanguineis et affinibus abua domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis potius, quam ulla cognationis causa. Uxor enim fratris, fratrissa potius quam cognata vocatur. Mariti frater, levir
Abbreviated transcription (Latin):
⁊unica unici. ¶ Illud tñ cesariensis
concilii. uidr innuere : digamiã ẽẽ pec¬
prandere ñ ouenit. quia cũ penitencia
bigamus indigeat: quis erit pb̃r qͥ talibꝰ¬
nuptiis possit p̃bere ꝯsensũꝰ S hoc de il¬
lo intelligi potest: qui pͥmȩ uxori insidi¬
atꝰ putatur: desid̾io scde. Uel ꝓsignaculo
sacramenti: illud dr. qđ in bigamo ñser¬

Expanded text:
unica unici. Illud tamen Caesarien. unica unici. Illud tamen Caesarien. concilii videtur innuere, bigamiam esse pecprandere non convenit; quia cum poenitentia bigamus indigeat, quis erit presbyter qunuptiis possit praebere consensum? Sed hoc de illo intelligi potest qui primae uxori insidiatus putatur desiderio secundae; vel pro signaculo sacramenti illud dicitur, quod in bigamo non ser
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̃as nuptias omĩno licitas apłs ocedit.
De terciis autẽ &s quartis: & de ultra płibꝰ
nuptiis.: solent homines mou̾e qͤstionẽ ͤ
quis audeat diffinire: qđ nec apłm uideo
diffinisse. Ait enim. Si dormierit iuir ȩiꝰ
cui uult: nubat. Non dicit: pͥmꝰ. uł scd̾s.
uel tercius. uel quotuslibet. Nec nobis dif¬
finiendũ est: qđ ñ diffinit apłs. Unde: ut
breuit̾ respondeã: nec illas nuptias debeo
dãpnare: nec eis uerecundiã numerosita¬
tis auferre. nec contra humanȩ uerecun¬
diȩ sensũ audeo dic̾e: ut quotiens uolue¬
rint: nubant. nec ex meo corde pret̾ scͥp¬
turȩ auctoritatẽ: quotaslibet nuptiaᷤ dãp¬
ce exclamo: nec dãpnari in ȩccła dyga¬
mã: unmo: nec trigamã. & ita licere
quinto osexto: quẽ ad modũ scd̃o mari¬
to: nubere. Apłs cam̃ byg. amos. asa¬
cerdotali honore excludit. s hoc ñ
facit: ꝓ uicio dẏgamiȩ. im Imo ꝓsacra¬
menti uirtute. ut sit una  unius: sic̃

Expanded text:
das nuptias omnino licitas, Apostolus concedit. De tertiis autem et quartis, et de ultra pluribus nuptiis, solent homines movere quaestionem. Sed quis audeat definire quod nec Apostolum video definisse? Ait enim: Si dormierit vir ejus, cui vult nubat. Non dicit, primus, vel secundus, vel tertius, vel quotuslibet; nec a nobis definiendum est quod non definit Apostolus. Unde, ut breviter respondeam, nec illas nuptias debeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis auferre; nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere ut quoties voluerint nubant; nec ex meo corde, praeter Scripturae auctoritatem, quotaslibet nuptias damce exclamo, nec damnari in Ecclesia bigamam, imo nec trigamam; et ita licere quinto et sexto, quemadmodum secundo, marito nubere. Apostolus tamen bigamos a sacerdotali honore excludit; sed hoc non facit pro vitio bigamiae, imo pro sacramenti virtute, ut sit una unius, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
etoeitate freti: dicimꝰ dimittendũ esse. & in¬
culpabile iudicandũ: qđ necessitas intu¬
lit. Nam bapticandi opus: laicis fidelibus:
si tam̃ necesse fu̾it: libere ꝯcedit᷑. Unde: si
supradictus homo filiũ morientẽ aspicienꝰ:
ne animã ꝑpetuo ꝑire dimitteret: unda
baptismi lauit: ut eũ de potestate mortiᷤ
eriꝑet: benefecisse laudat᷑. Id̾oq: suȩ uxoꝵ
sibi iam olim legitime sociatȩ impime dũ
uixerit: iudicamus man̾e̾ ꝯiunctũ. nec ob
hoc separari debere. His aliisq pluribus
auctoritatibus edocetur. ꝯiuges ñ esse sepa¬
randos: si post legitimã copulã: alter alte¬
rius filiũ de fonte leuat. uel inꝯfirmatio¬
netenet Quid p̃missis obuiet.
is autẽ obuiare uiđr:¬
ri & mulieres p̃terito sabbato paschali: ꝓ¬
magno ppłi incursu: nescientes. filios
suos:. suscepissent delauacro. Cupis gͦsci¬
re: an ꝓpt̾ hoc: debeant uiri ac mulieres.

Expanded text:
toritate freti dicimus non dimittendum esse, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit. Nam baptizandi opus laicis fidelibus, si tamen necesse fuerit, libere conceditur. Unde si supradictus homo filium morientem aspiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari debere. His aliisque pluribus auctoritatibus edocetur conjuges non esse separandos, si post legitimam copulam alter alterius filium de fonte levarit, vel in Confirmatione tenuerit. 3. Quid praemissis obviat. His autem obviare viri et mulieres praeterito Sabbato paschali magno populi incursu nescientes filios suos suscepissent de lavacro. Cupis ergo scire an propter hoc debeant viri ac mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
ari: hic negat uerbũ dei ualidũ esse. qđ¬
dixit: erunt duo incarne una. Eoce: hic
ꝓhibet: si mortuo pͥmo uiro. uxor eiꝰ alii
nupserit: filios de scd̃o uiro genitos duõe
uxores de cognatione pͥoeis uiri. quia filii:
mediante matre: ad cognationẽ pͥoris iu¬
ri ꝑtinent. cũ quo mater eoꝵ una caro
extiterat. Hoc idem etiã inno centiꝰ
transierit: & exeis sobolem genu̾it: nulla¬
tenus pot̾ ad osortiũ cognationis pͥoeis uiri
ꝑting̾e. Hoc autẽ obseruandũ est: usq ad

Expanded text:
ari; hic negat Dei verbum, et validum esse qari; hic negat Dei verbum, et validum esse q: Erunt duo in carne una. Ecce hic prohibet, si mortuo primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos ducere uxores de cognatione prioris viri, quia filii mediante matre, ad cognationem prioris viri pertinent, cum quo mater eorum una caro extiterat. Hoc idem etiam Innocentius transierit, et ex eis sobolem genuerit, nullatenus potest ad consortium cognationis prioris viri pertingere. Hoc autem observandum est us
Abbreviated transcription (Latin):
niũ. usq adterciũ gradũ. sic̃ gg̃. dispensa¬
uit: inquarto osanguinitatis. GG uenerio¬
llud etiam ñ est pretereundũ: ep̃o¬
ꝯsulere decreiusti: si mulier copula nupti¬
ali extraneo uiro diuncta: cognationi eiꝰ ꝑ¬
tineat. si co defuncto: cognatio maneat. uł
si sub alio uiro: cognationis uocabula dis¬
soluantur. uel si suscepte soboles: possunt
legitime ad prioris uiri cognationis copu¬
neat alteri: Hoc minime posse fieri ere¬
dendũ est. P orro: uno defiuncto: insuꝑstite
affinitas ñ delet᷑. Nec alia copula ꝯiuga¬
lis: affinitatẽ copulȩ prioeis solu̾e ualet.
s nec alterius ꝯuinctionis soboles: placet
ad affinitatis prioris uiri ꝯsortiũ transi¬
ri.Siquis gͦ sacrilego & temerario ausu.
in defuncto querie ꝓpinquitatẽ exstinque¬
re: uł sub altero affinitatis uocabula diᷤᷤ¬
sipare: uel susceptas soboles alterius copu¬
lȩ ꝓpinquitati prioris credit legitime soci¬

Expanded text:
nium usque ad tertium gradum; sicut Greg. dispensanium usque ad tertium gradum; sicut Greg. dispensavit in quarto gradu consanguinitatis. Illud consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio manet eadem, vel sub altero viro cognationis vocabula dissolvuntur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationisneat alteri? Hoc minime posse fieri credendum est. Porro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime soci