comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
penetrare nonpossit. Post penam
namq dampnati pectatoris nas¬
cimur: atq ad hanc uitam cum
merus nr̃e merito uenimꝰ. Et cũ
ad suꝑne lucis radium aciem mẽ¬
tis erigimus: ip̃i infirmitatis nr̃e
obscuritate caligamus. Et quidẽ
multi in hac insirmitate carnis
tanta uirtute roborati sunt. Ut
splendere mundo qͣsi stelle potnis¬
sent. Multi intenebris uite p̃sen¬
tis dum suꝑiora de se exemꝑla ex¬
hibent:astrorum more nob desuꝑ
lucent. S qͣntalibet coruscatiõe
oꝑis sulgeant: qͣntolibet se igne
compunctõis actendant: nnmirũ
constat. qr dum corruptibiliadhue
carne grauati sunt: eternũ lum̃e
sicut est uidere nequaqͣm possũt.
Dicat gͦ. Outenebrent᷑ stelle cali¬
gine euis: idest etiam illi in contẽ¬
platione sua antiq̃ noctis ad huc te¬
nebras sentiant: de quib nimirũ
constat: qͦd humano generi in hr¬
ius uite caligine uirtutum suarꝰ
iam radios expandant: qr ⁊ si m̃te

Expanded text:
penetrare non possit. Post poenam penetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis nostrae merito venimus; et cum ad supernae lucis radium aciem mentis erigimus, ipsa infirmitatis nostrae obscuritate caligamus. Et quidem multi in hac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut resplendere mundo quasi stellae potuissent. Multi in tenebris vitae praesentis, dum superiora de se exempla exhibent, astrorum more nobis desuper lucent; sed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant; nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati sunt, aeternum lumen, sicut est, videre nequaquam possunt. Dicat ergo: Obtenebrentur stellae caligine ejus; id est, etiam illi in contemplatione sua, antiquae noctis adhuc tenebras sentiant, de quibus nimirum constat quod humano generi in hujus vitae caligine virtutum suarum jam radios expandant, quia etsi mente
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatis humilit̾ꝰ retorq̃mis: Ut
eo de se mens ⁊ in summis uilia sen¬
tiat: quo suis uirib etiam praua
que appetit non expugnat. Unde be-¬
nerursum scͥptum est. He sunt gẽ¬
tes qͣs dominus dereliquit: ut eru¬
diret in eis israhelem. Adhoc namq
q̃dam minima uitia nr̃a retinent᷑.
ut sese nr̃a intentio sollicita in cer¬
tamine semꝑ exerceat: ⁊ eo deuic¬
toria non supbiat. quo uiuere in se
hostes conspicit: a quib adhuc m̃ci
formidat. Isrł gͦ reseruatis gentib
eruditur: qnͣdo in quibdam miui¬
mis uitiis elatio uirtutis nr̃e compͥ¬
mit᷑. et in paruis sͥ resistentib di¬
tamen qͦd dicitur: obtenebrent᷑ stel¬
le caligine eius: intelligi ⁊ aliter
potest. Nox quippe illa uudelicet cõ¬
sensus ad culꝑam: que ad nos pͥmi
parentis ẽ excessu ꝓpagata. mentiᷤᷤ
nrẽ oculum tanta obscuritate per¬
culit. Ut in huius uite exilio cetita¬
tis sue tenebris pressus: qͣntalibet
uia eternitats lumen intenderet

Expanded text:
utilitatis humiliter retorquemus; ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quo suis viribus etiam parva quae appetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israelem . Ad hoc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut sese nostra intentio sollicitam in certamine semper exerceat; et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo reservatis gentibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimitur, et in parvis sibi resistentibus ditamen quod dicitur: Obtenebrentur stellae caligine ejus; intelligi et aliter potest. Nox quippe illa, videlicet consensus ad culpam, quae ad nos primi parentis est excessu propagata, mentis nostrae oculum tanta obscuritate perculit, ut in hujus vitae exsilio, caecitatis suae tenebris pressus, quantalibet vi aeternitatis lumen intenderit,
Abbreviated transcription (Latin):
per mortem pene sue debitum sol¬
uat: claritatem lucis interne nõ
penetrat. Sequitur. Quia nõ con¬
meis Sicut ⁊ suꝑius dc̃m est: ñ
conclsit dicit aperuit: ⁊ ñ abste¬
lit inrogauit. Het itaq nox uide¬
licet culpa ostia uentris aperit.
quia concepto ad peccm̃ hominis
Desideria concupiscentie reserauit.
Ostia quippe uentͥs sunt. deside¬
ria concupiscentie carnalis. De qͥb
per ꝓpħam dicitur. Intra in cubi¬
tuła tua: claude ostia tua. Cubi¬
cula quiꝑpe ingredimur: cum se¬
creta nr̃e mentis intramus. Ostia
autem claudimus: cum desideria
inlicita coercemꝰ. Hec itaq concu¬
piscentie carnalis ostia: dum con¬
sensus nr̃ aperit: ad inminiera
nos corruptionis mala ꝑtrahit.
Ende iam nunt sub mortalitatiᷤ
pondere gemimꝰ: qmuis ad hoc ar¬
bitrio nr̃o uenerimus: quia ⁊ iudi¬
tii sic iusticia exigit: ut qͦd sponte
fecimus. inuiti toleremꝰ. Sequit᷑.¬

Expanded text:
per mortem poenae suae debitum solper mortem poenae suae debitum solvat, claritatem lucis internae non penetrat. Sequitur: CAPUT --Sicut et superius dictum est, non conclusit, dicit aperuit; et non abstulit, irrogavit. Haec itaque nox, videlicet culpa, ostia ventris aperuit, quia concepto ad peccatum homini desideria concupiscentiae reseravit. Ostia quippe ventris sunt desideria concupiscentiae, de quibus per prophetam dicitur: Intra in cubicula tua, claude ostia tua . Cubicula quippe ingredimur, cum secreta nostrae mentis intramus. Ostia autem claudimus, cum desideria illicita coercemus. Haec itaque concupiscentiae carnalis ostia, dum consensus noster aperuit, ad innumera nos mala corruptionis pertraxit. Unde jam nunc sub mortalitatis pondere gemimus, quamvis ad hoc arbitrio nostro venerimus; quia et judicii sic justitia exigit, ut quod sponte fecimus, inviti toleremus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
Quantalibet namq intentionẽ
adhuc peregͥna mens satagat: ui¬
dere lucem sicut ẽ non ualet: quia
hanc et dampnatõis sue cecitas ab¬
scondit. Ortus uͦ aurore ẽ illa noua
natiuitas resurrectõis: quia sc̃e eccle¬
sie etiam carne suscitata oriurr:
ad ꝯtemplandum lumen et̾nitatiᷤ.
Si enim ip̃a carnis nr̃e resurrectio
qͣsi q̃dam natiuitas non ess: de ea
ueritas non dixiss. In regñatione
tum sederit filius hominis in sede
maiestatis sue. Esse gͦ hanc ortum
uidit: qͣm regñationem uocauit.
S qͣntalibet uirtute elesti nunc ful¬
geant: penetͣre nequeunt q̃ erit
illa noue natiuitatis gła: quia tr̃
cum carne ad ꝯtemplandũ eterm¬
tatis lumen ascendunt. Unde et
paulus ait. Qd̾ oculus ñ uidit nec
auris audiuit nec incor hominis
ascendit: que p̃parauit deus dili¬
gentib se. Dicat gͦ. Expectet lucẽ
⁊ non iudeat: nec ortum surgentiᷤᷤ
aurore. Quia spontaneo uicio te¬
nebrata est nr̃a infirmitas: nͥ pͥꝰ

Expanded text:
Quantalibet namque intentione adhuc peregrina mens satagat videre lucem sicut est, non valet, quia hanc ei damnationis suae caecitas abscondit. Ortus vero aurorae est illa nova nativitas resurrectionis, qua sancta Ecclesia etiam carne suscitata oritur ad contemplandum lumen aeternitatis. Si enim ipsa carnis nostrae resurrectio quasi quaedam nativitas non esset, de ea Veritas non dixisset: In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae . Esse ergo hanc ortum vidit, quam regenerationem 123 vocavit. Sed quantalibet virtute electi nunc fulgeant, penetrare nequeunt, quae erit illa novae nativitatis gloria, qua tunc cum carne ad contemplandum aeternitatis lumen ascendunt. Unde et Paulus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Dicat ergo: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae; quia spontaneo vitio tenebrata nostra infirmitas, nisi prius
Abbreviated transcription (Latin):
illam tenebro s turbo possideat. Ac
si aperte diceret᷑. Ne captiua mens
culpe seruiat: culpam a peniten¬
tia liberam non relinqͣt. Et qr qͦd
flendo insequimur: nequaqͣm no¬
bis a uenturo hoc iudite certi spera¬
mus: bene subdit᷑. Non compute¬

Expanded text:
illam tenebrosus turbo possideat. Ac illam tenebrosus turbo possideat. Ac si aperte diceretur: Ne captiva mens culpae serviat, culpam a poenitentia liberam non relinquat. Et quia quod flendo insequimur, nequaquam nobis a venturo judice hoc objici certe speramus, bene subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
cat gͥ. Noctem illam tenebrosus t᷑¬
bo possideat: idest perpetratõem
culpe non blandimenta secure qͥe¬
tis foueant: sed pie seuiens amari¬
tudo penitentie inrumpat. A¬
ciendum uero est: quia cum
peccata impinita relinquimꝰ
noctem possidemꝰ: cum uero hec ami¬
madu̾sione penitentie plectimus:
nimirũ nos noctem qͣm fecimus poᷤ¬
sidemꝰ. Sed tunc peccatum cordis
sub uiris nr̃i possessione reducit᷑:
sicum incipit repͥmat᷑. Unde ⁊ di¬
uina noce cayn praua cogitanti dr.
Inforib peccatum tuum aderit:
s subte erit appetitꝰ eius: ⁊ tu domi¬
naberis illius. In forib quippe pet¬
catum adest: cum in cogitationi¬
b pulsat. Cuius appecitus subter
est eiq homo dominat᷑: si cordis
nequitia inspesta citius p̃mit᷑ et
priusqͣm adduritiã crescat: reluctã¬
timenti sb̃iugat᷑. Ut gͦ delictum sy¬
um citius animꝰ sentiat: ⁊ culye ty¬
rannidem sub iure suo penitendo
restringat: dicatur recte. Noctem

Expanded text:
cat igitur: Noctem illam tenebrosus tucat igitur: Noctem illam tenebrosus turbo possideat; id est, perpetrationem culpae, non blandimenta securae quietis foveant, sed pie desaeviens amaritudo poenitentiae irrumpat. ro est, quia cum peccata impunita relinquimus, a nocte possidemur; cum vero haec animadversione poenitentiae plectimus, nimirum nos noctem, quam fecimus, possidemus. Sed tunc peccatum cordis sub juris nostri possessionem reducitur, si cum incipit, reprimatur. Unde et divina voce Cain prava cogitanti dicitur: In foribus peccatum tuum aderit, sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius . In foribus quippe peccatum adest, cum in cogitationibus pulsat. Cujus appetitus subter est, eique homo dominatur, si cordis nequitia inspecta, citius prematur, et priusquam ad duritiam crescat, reluctanti mente subigatur. Ut ergo delictum suum citius animus sentiat, 119 et culpae tyrannidem sub jure suo poenitendo restringat, dicatur recte: Noctem
Abbreviated transcription (Latin):
sideat. Quasi enim quidam tur¬
bo tempestatis: est ꝯcitatus spiritꝰ
meporis. Nam dum pecc̃m̃ quisqͥs
qͦd fecit intelligit: dum prauitatis
sue nequitiam subtiliter pensat:
merore mentem obnubilat: ⁊ qua¬
si concusso serene leticie aere: omnẽ
in se tranquillitatẽ cordis penitentie
turbine deuastat. Nisi enim recogno¬
scentem se animũ iste turbo ꝯtereret:
nequaqͣm ꝓpħa dixiss. in sỹu uehe¬
menti conteres naues tharsis. Thar¬
sis quippe: exploratio gaudii ditit᷑.
ratõem rep̃hensibilis gaudii pert¬
bat: ut nichil ei iam nisi flere libe¬
at: nichil nisi qͦd se terrere possit
aicendat. Ponit namq ante oc ulos
illinc districtõem iusticie: hinc me¬
ritum culpe conspitit: quo suppli-¬
cio digna sit: siparcentis pietas de¬
sit: que per lamenta p̃sentia ab et̾¬
na eruere pena consueuit. Sp̃c gͦ ue¬
hemens tharsis naues conterit: cũ
uis compunctoĩs ualida mentes no¬
stras huic mundo quasi mari dedi-¬
tas: salubri terrore confundit. Br¬

Expanded text:
s. --Quasi enim quidam turbo tempestatis est concitatus spiritus moeroris. Nam dum peccatum quisque quod fecit, intelligit; dum pravitatis suae nequitiam subtiliter pensat, moerore mentem obnubilat et quasi concusso serenae laetitiae aere, omnem in se tranquillitatem cordis poenitentiae turbine devastat. Nisi enim recognoscentem se animum iste turbo contereret, nequaquam Propheta dixisset: In spiritu vehementi conteres naves Tharsis . Tharsis quippe exploratio gaudii dicitur.rationem reprehensibilis gaudii perturbat, ut nihil ei jam nisi flere libeat, nihil nisi quod se terrere possit attendat. Ponit namque ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae: conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, quae per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Spiritus ergo vehemens Tharsis naves conterit, cum vis compunctionis valida mentes nostras huic mundo, quasi mari deditas, salubri terrore confundit. Di
Abbreviated transcription (Latin):
actum in pͥmo parente nrĩ gene¬
ris ñ ignorat᷑. Serpens suasit:
qr occultꝰ hosfis mala cordib ho¬
minum latenter suggerit. Eya
delectata est: quia carnalis sensꝰ
ad uerba serpentis: mox se de¬
lestationi substernit. Assensum
buit: quia dum caro in delecta.¬

Expanded text:
actum in primo parente nostri geneactum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Assensum buit, quia dum caro in delectat
Abbreviated transcription (Latin):
yberib. Absit nos credere qͦdbs̃
iob tanta sp̃c scientia p̃ditus: tan¬
ta interni iuditis atcestatione lay¬
datus: abortiuum se optet interi.
S quia sicut euam per remune¬
ratoẽm cognoscitur: intꝰ ht̃ testẽ
sue fortitudinis: intꝰ pensanda stꝰ
eius pondera locutõis. Qyatuoꝵ
quipoe modis pettatum ꝓpetrat᷑
incorde: qͣtuor ꝯsummatur in oꝑe.
In corde namq: suggestione delet-¬
tatione consensu ⁊ defensionis au¬
dacia perpecrat᷑ fit enim sugge¬
stio per aduersariũ: delestatio per
carnem: consensꝰ per sp̃m: defen¬
sionis audatia per elationem. Cul¬
paenim que terrere mentẽ debi¬
it extollit. ⁊ deiciendo eleuat: s
grauius eleuando supplantat. Un¬
de ⁊ illam pͥmi homiinis rectitudi¬
nem: antiquus hostis his qͣtuor. ic
tib fregit. Nam serpens suasit eua
delectata est. adam consensit: qͥ e¬
tiam requisitꝰ consiteri culpam ꝑ
audaciam noluit. Hoc ueroin hy¬
mano genere cotidie agitirr: qͦd

Expanded text:
abortivum. --Absit nos credere quod beatus Job, tanta spiritus scientia praeditus, tanta interni judicis attestatione laudatus, abortivum se optet interiisse. Sed quia, sicut erationem cognoscitur, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis. Quatuor quippe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio per adversarium, delectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim quae terrere mentem debuit, extollit, et deficiendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiqutibus fregit; nam serpens suasit, Eva delectata est, et Adam consensit; qui etiam requisitus confiteri culpam, per audaciam noluit. Hoc in humano genere quotidie agitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ uiri uidere uerum mane appe¬
tunt: ⁊ si concedat᷑ etiam cum cor¬
pore illud attingere lucis intime
secretum uolunt. S qͣntolibet
ardore intentionis exiliant: ad huc
antiqua nox grauat: ⁊ corruptibi-¬
lis huius carnis oculos quos hostiᷤ
callidus ad concupiscentiam apery¬
it: iudex iustus a contuity inter¬
ni sui sulgoris premit.Unde ⁊ be¬
ne spͣditur.¬

Expanded text:
 viri videre verum mane appetunt, et, si concedatur, etiam cum corpore illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exsiliant, adhuc antiqua nox gravat, et corruptibilis hujus carnis oculos, quos hostis callidus ad concupiscentiam aperuit, judex justus a contuitu interni sui fulgoris premit. Unde et bene subditur
Abbreviated transcription (Latin):
uersione spontanea punit᷑  paulo
attestante qui ait. Si nos ipõs di¬
iudicaremus: non utiq a dño iudi¬
carem᷑. Deo gͦ diem nr̃m requirere ẽ:
contra mentẽ nrãm subtiliter in iy¬
dicio omne qͦd detulꝑa gratulat᷑ in¬
dagare. In qua scilicet requisitione:
illum tunc seuerius ꝑcutit: quem
sibi nunc mollius pepercisse depre-¬
hendit. Bene autem subdit᷑: ⁊ non
illustret lumine. In iudicio namq
dominꝰ apparens duine qͦd tunc re¬
darguit: lumine illustrat. Quasi
enim sub qͣdam obscuritate tegit᷑:
qͥcquid tunc in memoria iudicis ñ
reuocatur. Scriptum quippe est. Gĩ¬
a autem que arguunt᷑: a lumine
manisestant᷑. Quasi q̃dam tenebre
pectata penitentiũ abscondunt:

Expanded text:
versione spontanea punitur, Paulo versione spontanea punitur, Paulo attestante qui ait: « Si nosipsos dijudicaremus, non utique a Domino judicaremur . Deo ergo diem nostrum requirere, est contra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit. Bene autem sequitur: Et non illustret lumine. In judicio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, lumine illustrat. Quasi enim sub quadam obscuritate tegitur, quidquid tunc in memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur . Quasi quaedam tenebrae peccata poeni
Abbreviated transcription (Latin):
noscat. Ende ⁊ apte subditur. Di¬
pe in tenebras uertit᷑: tum culpa
ꝑditionis finem rapiat uidet᷑. In
tenebras diem uertimꝰ cum nos¬
metip̃os districte punientes: ip̃a
delectationis praue blandimenta
per districta penitentie lamenta
truciamus: tum flendo in seqͥm᷑.
quicqͥd in corde taciti ex delet̾tatio¬
ne peccamus. Quia enim fidelis
quisq cogitationes in iudicio ex¬
quir subtiliter non ignorat: pau¬
lo attestante qui aiti inter se in¬
uicem cogitationũ causantiũ: aut
etiam defendentium semetip̃m in¬
trorsus discutiens: ante iudiciũ
uehementer examinat: Ut di¬
stristus iudex eo iam tͣnquillius
ueniat: quo reum suum quẽ dis¬
cutere appetit: iam pro culꝑa ꝑuni¬
tum cernit. Unde ⁊ recte subiungit.¬
rit ds̃ que iudicando discutit: non
requirit que ignoscendo in suo iam
iudicio impunida derelinquit. Hic
itaq dies: idest hec peccati delectatõ
a domino non requirit᷑ si animad¬

Expanded text:
noscat. Unde et apte subditur: noscat. Unde et apte subditur: pe in tenebras vertitur, cum culpa  perditionis finem rapiat, videtur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetipsos districte punientes, ipsa delectationis pravae blandimenta per districta poenitentiae lamenta cruciamus, cum flendo insequimur quidquid in corde taciti ex delectatione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde et recte subjungitirit quae judicando discutit, non requirit quae ignoscendo in suo jam judicio impunita dereliquit. Hic itaque dies, id est, haec peccati delectatio a Domino non requiretur, si animad
Abbreviated transcription (Latin):
sit inter uos ⁊elus ⁊ contentio: non¬
ne carnales estis ⁊ scd̾m hominẽ ã¬
bulatis: Ac si dicat. Qyi ducitiᷤ mẽ¬
tes discordes: nonne adhuc ex repre¬
hensibili humanitate peccĩs: Homo
maledictus qui spem suam ponit
in hominei. At si aperte diceret in
infirmitate. Homo gͦ in die nascit᷑
s in nocte concipit᷑: quia nequaꝙͣ
ad delectationem peccati rapitur:
nisi prius per uoluntarias mentis
tenebras infirmet᷑. Ante enim ce
cus in mente sit: ⁊ pͦtmodum se re¬
probe delectationi substernit. Dicat
gͦ. Pereat dies in qua natꝰ sum: ⁊
nox in qua dc̃m est conceptꝰ ẽ homo:
idest pereat delestatio que inculꝑa.
hominem rapuit: pereat in cau.¬
ta mentis infirmitas: que usq ad
tenebras praui consensus excecauit
Homo enim dum blandimenta de¬
lestationis caute non perspicit. eti¬
am innoctẽ nequissime ꝑpetratio¬
nis ruit. Sollerter gͦ uigilandũ ẽ:
ut cum blandiri culꝑa inchoat. Ad
qͣnͣtum interitum mens trahat᷑ ag¬

Expanded text:
sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis? HomMaledictus qui spem suam ponit in homine . » Homo ergo in dieictus qui spem suam ponit in homine . » Homo ergo in die nascitur, sed in nocte concipitur, quia nequaquam a delectatione peccati rapitur, nisi prius per voluntarias mentis tencus in mente fit, et postmodum se reprobae delectationi substernit. Dicatur ergo: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo: id est, pereat delectatio, quae in culpam hominem rapuit, pereat incauta mentis infirmitas, quae usque ad tenebras pravi consensus excaecavit. Homo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimae perpetrationis ruit. Solerter ergo vigilandum est, ut cum blandiri culpa inchoat, ad quantum interitum mens trahatur, ag
Abbreviated transcription (Latin):
cumbens inferua penetrat: ut suoᷤᷤ
qui ei inheserant ad celestia reducat.
S quo nunc homo redemptꝰ ascen¬
dit: illuc ꝑfecto si peccare noluiss:
etiam sinẽ redemptione ꝑtingeret᷑.
Consideret gͦ uir sc̃s quia si non pec¬
casset: illuc etiam non redemptꝰ ascẽ¬
deret: ad qͦd p̃dicatores scõs post re¬
demptõem necesse est cum magno la¬
bore ꝑuenire. Et cum quib iam ñe
pe sunt scĩp̃dicatores eccłie: qui et
commissos sibi recte disponere. ⁊ sua
bene regere corꝑa sciunt: qui dum de¬
siderior in se motus temꝑant: suꝑ
sb̃iectis cogitationib lege uirtutis
regnant. Nui bene etiam terre con¬
sules uocant᷑. Reges enim sunt : qr
sibimetip̃is p̃sident. Terre autem:
consules: quia extinctis peccõrib ni¬
te ꝯsultum prebent. Reges sunt: qͣa
semetip̃os regere sciunt. Terte sunt
consules: quia terrenas mentes per
exhortationis sue consiliũ ad celestia
ꝑtrahunti Anterre consul nõ erat.
qui dicebat: deuirginib autem p̃

Expanded text:
cumbens, inferna penetrat; ut suos, qui ei inhaeserant, ad coelestia reducat. Sed quo nunc homo redemptus ascendit, illuc profecto si peccare noluisset, etiam sine redemptione pertingeret. Consideret ergo vir sanctus quia si non peccasset, illuc etiam non redemptus ascenderet, ad quod praedicatores sanctos post redemptionem necesse est cum magno labore pervenire. Et cum quibus jam nunc pe sunt sancti praedicatores res Ecclesiae, qui et commissos sibi recte disponere, et sua bene regere corpora sciunt; qui dum desideriorum in se motus temperant, super subjectis cogitationibus lege virtutis regnant. Qui bene etiam terrae consules vocantur. Reges enim sunt, quia sibimetipsis praesident; terrae autem consules, quia exstinctis peccatoribus vitae consultum praebent. Reges sunt, quia semetipsos regere sciunt; terrae sunt consules, quia terrenas mentes per exhortationis suae consilium ad coelestia pertrahunt. An terrae consul non erat, qui dicebat: De virginibus aute
Abbreviated transcription (Latin):
delectatio: per noctem uero ce¬
citas mentis intelligi: per qͣm se
homo patitur inculpe perpetrati¬
otie prosterni. Opdat gͥ perire diẽ
ut omne qͦd blandiri culpa cernit᷑.
uigore iusticie interueniente des¬
truatur. Optat etiam perire noctẽ:
ut qͦd cecata mens etiam per consẽ¬
sum perpetrat: animaduersione
penitentie extinguat. S q̃rendũ
nobis est: cur in die homo natꝰ dr:
trib modis hominem appellat: sci¬
licet aliquando per naturam: ali

Expanded text:
delectatio, per noctem vero caedelectatio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Optat igitur perire diem, ut omne quod blandiri vigore justitiae interveniente, destruatur. Optat etiam perire noctem, ut caesata mens etiam per consensum perpetrat, animadversione poenitentiae exstinguat. Sed quaerendum nobis est cur in die homo natus dictribus modis hominem appellat, scilicet aliquando per naturam, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
sentis uite recognoscimus moralit̾
nus humanũ: quanta in reb proᷤ¬
peris ficlucia subleuet᷑: uel quanta
ex aduersis perturbatione frangat᷑.
ad illum quem habere in parãdyso¬
potuit: incõmutabilitatis sta¬
tum mente recucurrit: ⁊ mortali¬
datis lapsum per prospera ⁊ aduer¬
sa nariantẽ: quam despicabilem cer¬
neret maledicendo declarauit dicẽs.
Pereat dies in qua natus sum: ⁊ nox
in qua dc̃m est conceptꝰ est homo.
Qasi dies quedam est: cum mũdi
huius prosperitas arridet. S dies
iste in noctem desinit: quia sepe tem¬
poralis prosperitas: ad tribulatoĩs
tenebras perducit. Hunc prosperitafi
diem: ꝓpheta despẽxerat cum dice
bat. Diem hominis non concupiui:
txscis. Hanc tribulatõis nostem: po¬
stremo incarnationis sue tempore
passurum se dominꝰ nuntiabat. cũ
per psalmistam quasi ex p̃terito di¬
ceret: usq ad noctem increpauert̃
me renes mei.
Otest autem per diem peccati

Expanded text:
esentis vitae recognoscimus, moraliteesentis vitae recognoscimus, moralitenus humanum, quanta in rebus prosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adversis perturbatione frangatur, ad illum, quem habere in paradisopotuit, incommutabilitatis statum mente recurrit, et mortalitatis lapsum per prospera et adversa variantem, quam despicabilem cerneret, maledPereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Quasi dies quaedam est, cum mundi hujus prosperitas arridet. Sed dies iste in noctem desinit, quia saepe temporalis prosperitas ad tribulationis tenebras perducit. Prosperitatis diem propheta despexerat, cum dbat: Diem hominis non concupivi, tu scis . Hanc tribulationis noctem postremo incarnationis suae tempore passurum se Dominus nuntiabat, cum per Psalmistam quasi ex praeterito diceret: Usque ad noctem increpuerunt me renes mei . Potest autem per diem, peccati
Abbreviated transcription (Latin):
soluit. Huius uentͥs hostia serpens
aperuit: quia munita suꝑnis mo¬
nitis claustra mentis inru ꝑit. Sc̃s
gͥ uir in pena quam tolerat: ad
culꝑam mentis oculos reducat. Bo¬
leat hoc quod tenebrosa nox: idest
antiqui hostis obscura suggestio. hu¬
manis mentib intulit. Doleat hoc
quod suggestione callida humana.
mens in sua deceptione consensit: ⁊
dicat. Quia non conclusit hostiauẽ¬
tris qui portauit me.: nec abstulit
mala ab oculis meis. Nec moueat qͦd
non conclusisse queruur: quem a¬
peruisse paradysi ianuam detestat᷑.
Non conclusit enim dicit aperuit :¬
⁊ mala non abstulit in rogauit. Qͣ
si auferret enim si quiesceret: ⁊ qͣ¬
si clauderet si ab inruptione cessaret.
Pensat namq de quo loquitur: ⁊ per¬
pendit qͦdprauo spintui quasi lucra
nobis dedisse fuerat: si dampna non
intuliss. Sic nos de latronib loqͥm᷑:
qr captis suis donant uitam: si nõ
one repecere: atq ex eo qͦd in usus ꝓ̃¬

Expanded text:
solvit. Hujus ventris ostia serpens solvit. Hujus ventris ostia serpens aperuit, quia munita supernis monitis claustra mentis irrupit. Sanctus igitur vir in poena quam tolerat, ad culpam mentis oculos reducat. Doleat hoc, quod tenebrosa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione consensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab non conclusisse quaeritur, quem aperuisse paradisi januam detestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit, et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret, et quasi clauderet si ab irruptione cessaret.Pensat namque de quo loquitur, et perpendit quod pravo spiritui quasi lucra nobis dedisse fuerat, si damna non intulisset. Sic nos de latronibus loquimur, quia captivis suis donant vitam, si non one repetere, atque ex eo quod in usu pra
Abbreviated transcription (Latin):
iudeat: nec ortum surgentis aurore.
Irdea quippe lucem expectauit: ⁊ ñ
uidit: quia humani generis redẽp¬
torem uenturum quidem ꝓphando
sustinuit: sed uenientẽ minime cog¬
nouit. Et qͦs ad syem aperuit men¬
tis oculos: ad p̃sentiam lucis clau¬
sit. Que ⁊ surgentis aurort ortum ñ
iudit: quia infirma illa scẽ eccłie pͥ¬
mordia uenerari contempsit. Dum¬
q hanc labefc̃ari suor mortib tre¬
didit: ad que fortia ꝑueniret igno¬
rauit. S quia de infidelib loquẽs.
iniqui capitis membra innotuit:
ad ip̃m rursum iniquor caput u̾¬
ba conuertit dicens: quia non con¬
Quod unicuiq homini uenter est
matris: hoc uninerso humanogm̃
extint habitatio illa summa para
incrementa corporis: sic ad augm̃¬
ta ꝓpaginis foras emanauit. Ibi cõ¬
teptio nr̃a coaluit.: Ubi origo homi¬
num homo pͥmus habitauit. S
huius uentris hostia serpens apery¬
it: quia persuasione callida incor¬
de hominis mandatum celeste dis¬

Expanded text:
videat, nec ortum surgentis aurorae. videat, nec ortum surgentis aurorae. Judaea quippe lucem exspectavit, et non vidit; quia humani generis Redemptorem venturum quidem prophetando sustinuit, sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba convertit, dicens: CAQuod unicuique hominum venter est matris, hoc universo humano generi exstitit habitatio illa summa paradincrementa corporis, sic ad augmenta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida in corde hominis mandatum coeleste dis
Abbreviated transcription (Latin):
ant uident: sed quanto studio eas¬
dem laudes fugiant non uident.
Aperta eorum oꝑa consid̾ant: sed
quod sola sꝑe intima hec oꝑentur
ignorant. ¶i enim uera luce iu¬
sticie clau sunt: prius a tenebris
interne intentionis inmutant᷑
ut obscuritatẽ intus terrene appe¬
titionis plene deserant: ⁊ corda su¬
a ad superne lucis desideria perfec¬
te conuertant: necum aliis apꝑa¬
rent lucidi: sint sibimetip̃i obscy¬
ri: Arrogantes gͦ quia bonor facta
consid̾ant: corda non pensant. Im¬
mitantur unde laudari foris uale-¬
ant: non unde intꝰ ad iusticie bo-¬
men surgant. Et quasi ortum sur¬
gentis aurore uidere nesciunt: qr
intentionẽ religiose mentis ꝯfide¬
rare ꝯtempnunt.
Otest etiam sc̃s uir gratia pro¬
phetici sp̃c plenus:iudee per¬
fidiam redemptore ueniente con¬
spicere: eiusq cecitatis damꝑna per
uerba hec quasi exoptantis qͣlitate ꝓ¬
phetare ut dicat: exꝑectet lucem ⁊ nͣ

Expanded text:
ant vident; sed quanto studio easant vident; sed quanto studio easdem laudes fugiant, non vident. Aperta eorum opera considerant; sed quod sola spe intima haec operentur, ignorant. Qui enim vera luce justitiae clari sunt, prius a tenebris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intus terrenae appetitionis plene deserant, et corda sua ad supernae lucis desideria perfecte convertant, ne cum aliis apparent lucidi, sibimetipsis sint obscuri. Arrogantes ergo quia bonorum facta considerant, et corda non pensant, imitantur unde laudari foris valeant, non unde intus ad justitiae lumen surgant: et quasi ortum surgentis aurorae videre nesciunt, quia intentionem religiosae mentis considerare contemnunt.otest etiam sanctus vir, gratia prophetici spiritus plenus, Judaeae perfidiam Redemptore veniente conspicere, ejusque caecitatis damna per verba haec quasi ex optantis qualitate prophetare, ut dicat: Exspectet lucem, et non
Abbreviated transcription (Latin):
iam cum restauratione corꝑorum
uidere lumen in iudicio inchoat:
eius damen uisum plenius in re-¬
gno ꝯsummat. Ortus itaq auro¬
re est: exordium clarescentil eccl̃ie.
quem uidere reprobi nequeunt: qr
a conspestu districti iudicis malorꝰ
suoꝵ pondere ad tenebras pressi ꝑ¬
trahunt᷑. ¶Inde recte per ꝓph̃am
dicitur. Tollatur imꝑius: ne uide¬
at glam dei. Hinc est quod de hac
aurora per psalmistam dicitur.
Abscondes eos in abscondito uultꝰ
tui: a conturbatione hominũ. Ele¬
ctus enim quisq in iudicio per
internum uisum in uulty diuini¬
tatis absconditur: dum reꝑborꝰ
foris cecitas districta animadu̾si¬
etiam ad p̃sens non inconuenient̾
accipimꝰ: si simulator corda sub¬
tilius indagannis. Arrogantes
namq ⁊ hẏpocrite bonor facta
exterius aspitiunt. eosq in fcĩs sy¬
is laudari ab hominib agnoscunt.
eorumq celebre nomen mirant᷑:
et qͦd probene gestis laudes suscipi¬

Expanded text:
jam cum restauratione corporum jam cum restauratione corporum videre lumen in judicio inchoat, ejus tamen visum plenius in regno consummat. Ortus itaque aurorae est exordium clarescentis Ecclesiae, quem videre reprobi nequeunt, quia a conspectu districti judicis malorum suorum pondere ad tenebras pressi pertrahuntur. Unde recte per prophetam dicitur: Tollatur impius ne videat gloriam Dei . Hinc est quod de hac aurora per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui, a conturbatione hominum . Electus enim quisque in judicio per internum visum in vultu Divinitatis absconditur, dum reproborum foris caecitas districta animadversietiam ad praesens non inconvenienter accipimus, si simulatorum corda subtilius indagamus. Arrogantes namque et hypocritae bonorum facta exterius aspiciunt, eosque in factis suis laudari ab hominibus agnoscunt, eorumque celebre nomen mirantur, et quod pro bene gestis laudes suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
ra quippe ecclia dicitur: que a pec¬
catorum suor tenebris ad lucem iͦ¬
ticie ꝑmutat᷑. ¶Inde ⁊ hanc sponsꝰ
in canticor cantico mirat᷑ dicens.
Que est ista que progredit᷑ quasi
aurora consurgens: Quasi auro¬
ra quippe electõꝵ surgit eccłia: q̃¬
prauitatis pͥstine tenebras deserit:
et sese in noui luminis fulgorem
conuertit. In illa gͥ luce que indistͥc¬
ti iudicis aduentr monftrat᷑. corpꝰ
dampnati hostis ortum surgentis
aurore ñuidet: qr cum diftrictus iy¬
dex ad retributõem uenerit: iniqͦ
quiq suor calligine metitorꝰ pre¬
sus: qͣnta claritate sc̃a eccłia in int̾¬
num cordis lumen surgat ignorat.
Tunc namq electorum mens in al¬
tum rapitur: ut diuinitatis radi¬
is illusfret᷑. Et quo eius respecty ꝑ¬
funditur: eo ultra Se gratia chorni¬
scante subleuat᷑. Tunc scã ecclia.
plene aurora fit: cum mortalitatiᷤ
atq ignorantie sue tenebras fun¬
ditus amitcit. In iudicio gͦ adhuc ar¬
rora est sed in regno dies: quia ⁊ si

Expanded text:
dicitur, quae a peccatorum suorum tenebris ad lucem justitiae permutatur. Unde et hanc sponsus in Canticorum cantico miratur, dicens: Quae est ista, quae progreditur quasi aurora consurgens ? Quasi aurora quippe electorum surgit Eccavitatis pristinae tenebras deserit, et sese in novi luminis fulgorem convertit. In illa igitur luce, quae in districti judicis adventu monstratur, corpus damnati hostis ortum surgentis aurorae non videt; quia cum districtus judex ad retributionem venerit, iniquus quisque suorum caligine meritorum pressus, quanta claritate sancta Ecclesia in internum cordis lumen surgat, ignorat. Tunc namque electorum mens in altum rapitur, ut divinitatis radiis illustretur; et quo ejus respectu perfunditur, eo ultra se gratia coruscante sublevatur. Tunc sancta Ecclesia plena aurora fit, cum mortalitatis atque ignorantiae suae tenebras funditus amittit. In judicio ergo adhuc aurora est, sed in regno dies; quia etsi
Abbreviated transcription (Latin):
nem nr̃am eis relaxantib totis se sy¬
is contra nos uirib solutus exerceati
Quia gͥ hi elesti sp̃c: suꝑbum apos¬
tatam compͥmunt: qui humiles
hunc sequi noluerunt: ip̃isq ad¬
ministrantib disponitur: ut adĩ¬
tentionem aperti certaminis destry¬
endus funditus quandoq reuocet᷑.
Dicatur recte. Qui parati sunt sus¬
citare leuiathan. Quia tamen ho¬
stis callidus ad aperta bella nec dũ
suscitatꝰ est: quomodo quor dam
ista nunc latenter ob¬
scuret insinuat.

Expanded text:
nem nostram eis relaxantibus, totis se nem nostram eis relaxantibus, totis se contra nos suis viribus solutus exerceat. Quia igitur hi electi spiritus superbum apostatam comprimunt, qui humiles hunc sequi noluerunt, ipsisque administrantibus disponitur, ut ad intentionem aperti certaminis destruendus funditus quandoque revocetur, dicatur recte: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Quia tamen hostis callidus ad aperta bella necdum suscitatus est, quomodo quorumdam mentes nox ista nunc latenter obscuret, insinuet.
Abbreviated transcription (Latin):
pe est per maliciam: mollis per
blandimenta. Nectis gͦ dicitur: qr
usq ad necem percutit. Serpens
autem quia se per insidias mollitꝰ
ti angłorum sp̃t: nunc in ꝑuteo a¬
hyssi clausum premunt. Undesc̃¬
ptum est. Eidi angłm descenden.¬
tem de celo habentem clauem abyᷤ
si:⁊ cathenam magnam in many
sua. Et adp̾hendit draconem serpẽ¬
tem antiquum qui est dẏabolus ⁊
Satanas: ⁊ ligauit eum per annoᷤ
mille. ⁊ misit eum in abyssum. Qͣm
tamen in mundi fine ad apertio¬
ra certamina reuotant:⁊ totũ
contra nos in suis uirib relaxãt.
¶Inde illic rursum scͥptum est.
Cum completi fu̾int mille anni:
soluetur sathanas. Ille enim aposta¬
ta angls: qui ita conditꝰ fuerat: ut¬
angelorum ceteris legionib emine¬
ret: ita suꝑbiendo succubuit: ut
rainc stantium angłor ditioni sub¬
stratus sit. quatimis uel nunc ad
utilitatem nrãm eis ministnͣtib re-¬
ligatus lateat: uel tunc ad ꝓbatio¬

Expanded text:
pe est per malitiam, mollis per pe est per malitiam, mollis per blandimenta. Vectis ergo dicitur, quia usque ad necem percutit; serpens autem, quia se per insidias molliterti angelorum spiritus nunc in puteo abyssi clausum premunt. Unde scriptum est: Vidi angelum descendentem de coelo, hasi, et cathenam magnam in manu sua, et apprehendit draconem, serpentem antiquum, qui est diabolus et Sathanas, et ligauit eum per annos mille, et misit eum in abyssum . Quem tamen in mundi fine ad apertiora certamina revocant, et totum contra nos in suis viribus relaxant. Unde illic rursum scriptum est: Cum completi fuerint mille anni, solvetur Satanas . Ille enim apostata angelus, qui ita conditangelorum caeteris legionibus emineret, ita superbiendo succubuit, ut hunc stantium angelorum ditioni substratus sit; quatenus vel nunc ad utilitatem nostram eis ministrantibus religatus lateat, vel tunc ad probatio
Abbreviated transcription (Latin):
suggestione intulit: hanc totidie
augere grauiorib ꝑsuasionib non
desistit. ¶el certe per exprobratõẽm
leuiatan uocatus est: idest ad dita¬
mentũ hominũ dictus. Eos namq
in paradyso ĩmortales reperit sed
diuinitatem ĩmortalib ꝓmittendo.
quasi eis aliquid ultra qͣuam erant.
se addere spopondit. S dum blan¬
de non habita se daturum ꝑhibuit:
callide ⁊ habita subtraxit. Onde et
cundem leuiathan: ita ꝓpheta des¬
cribit dicens. Super leu̾iathan ser¬
pentem uettem: super leuiathan ser¬
pentem toriuosum. Leuiathan qͥppe
iste: in eo qͦd se addere homini spon¬
det: tortuosis ad eum sinib in repsit:
quia dum false impossibilia ꝓmit-¬
tit: uere ⁊ possibilia sustulit. Qe
tem dixerat tortuosum que ilico sb̃¬
iungebat interposuit uectem: in¬
si forte quod in serpentis tortitudine
fluxa mollities: in uecte autem est
duritia rigiditatis. Ut gͦ hunc ⁊ dy¬
rum signaret ⁊ mollem: ⁊ uectem
nominat ⁊ serpentẽ. Burus quip¬

Expanded text:
suggestione intulit, hanc quotidie augere gravioribus persuasionibus non desistit. Vel certe per exprobrationem Leviathan vocatus est, id est, additamentum hominum dictus. Eos namque in paradiso immortales reperit; sed divinitatem immortalibus 111 promittendo, quasi eis aliquid ultra quam erant se addere spopondit. Sed dum blande non habita se daturum perhibuit, callide et habita subtraxit. Unde et eumdem Leviathan ita propheta describit dicens: Super Leviathan serpentem vectem, super Leviathan serpentem tortuosum . Leviathan quippe iste in eo, quod se addere homini spopondit, tortuosis ad eum sinibus irrepsit; quia dum falso impossibilia promisit, vere et possibilia sustulit.  Vtem dixerat, tortuosumque illico subjungens, interposuit vectem, nisi forte quod in serpentis tortitudine fluxa mollities, in vecte autem est duritia rigiditatis. Ut ergo hunc et durum signaret, et mollem; et vectem nominat, et serpentem. Durus quip
Abbreviated transcription (Latin):
a mundo corde non prodeunt:cap¬
ti in occultis cogitationib noctis hy¬
ius tenebris obscurant᷑. Qui sepe eã
que mundo corde non faciunt:etiã
opera amittunt. Qpia gͦ nox p̃uale¬
re ꝑmictit᷑: qnͣdo ⁊ inter bona oꝑa.
cordis intentio minime mundat᷑:
dicatur recte. Obscurent᷑ stelle cali¬
gine eius: idest contra eos qui ante
humanos oculos quasi bonis oꝑib
sꝑlendent: malicia antiqui hostis
obscura preualeat: ⁊ hoc quod ante
humana iudicia sumꝑserant: ly¬
men laudis deponant. Caligine qͥꝑ¬
pe noctis obscurant᷑: tum eoꝵꝰ uita
aperto errore ꝯfunditur: ut nimi¬
rum tales etiam foris in actione ap¬
pareant: quales apud semetipõs
intus diuino parere iudicio nom
formidant. Sequitur. Expectet¬

Expanded text:
a mundo corde non prodeunt, capa mundo corde non prodeunt, capti in occultis cogitationibus, noctis hujus tenebris obscurantur; qui saepe ea quae mundo corde non faciunt, etiam opera amittunt. Quia ergo nox praevalere permittitur, quando et inter bona opera cordis intentio minime mundatur, dicatur recte: Obscurentur stellae caligine ejus; id est, contra eos qui ante humanos oculos quasi bonis operibus splendent, malitia antiqui hostis obscura praevaleat; et hoc, quod ante humana judicia sumpserant, lumen laudis deponant. Caligine quippe noctis obscurantur, cum eorum vita aperto errore confunditur; ut nimirum tales etiam foris in actione appareant, quales apud semetipsos intus divino parere judicio non formidant. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
cra stellarum nomine: aliquando
scõrum iusticia que in huius uite
tenebris lucet: aliquando uͦ hypo¬
critarum fictio demonstrat᷑ qui
bona que faciunt ad ꝑcipiendas
laisdes hominib ostendunt. Si
enim reste uiuentes stelle non eeñt:
nequaqͣm panlus discipłis diceret:
in medio nationis prane ⁊ ꝑuerse:
inter qͦs lucetis sicut luminaria in
mundo. Qursum si inter eos qui
recta agere uident᷑: quidam de ac-¬
tione sua retributoẽm fauoris hy¬
mani non q̃rerent: nequaqͣm stel¬
las iohannes ruere a celestib uide¬
retꝰ dicens. Ilisit draco caudam :
ex traxit tertiam partem stellars.
Braconis enim cauda stella stel¬
rum pars trahitur: quia extrema
ꝑsuasione antrxp̃i quidam qui
uident᷑ kuicere rapient᷑. Stellas nãq
interram trahere est: eos qui uident᷑
studio uite celestis inherere: ex amo¬
re terreno iniqͥtate aperti erroris in¬
uoluere. Sunt namq nonnulli qui
ante humanos oculos uelud magniˢ
oꝑib lucent: sed quia lhe ip̃a opera

Expanded text:
cra stellarum stellarum nomine aliquando sanctorum justitia, quae in hujus vitae tenebris lucet, aliquando vero hypocritarum fictio demonstratur, qui bona quae faciunt, ad percipiendas laudes hominibus ostendunt. Si enim recte viventes, stellae non essent, nequaquam Paulus discipulis diceret: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Rursum, si inter eos qui recta agere videntur, quidam de actione sua retributionem favoris humani non quaererent, nequaquam stellas Joannes ruere a coelestibus videret, dicens: Misit draco caudam, et traxit tertiam partem stellarum . Draconis enim cauda stellarum pars trahitur, quia extrema persuasione Antichristi quidam qui videntur lucere rapientur. 112 Stellas namque in terram trahere, est eos qui videntur studio vitae coelestis inhaerere, ex amore terreno iniquitate aperti erroris involvere. Sunt namque nonnulli qui ante humanos oculos velut magnis operibus lucent; sed quia haec ipsa opera
Abbreviated transcription (Latin):
quasi scõs laudari se audiunt: eisse
Se ueraciter scõs arbitrant᷑. Et qͣnto
de ex multor estimatione intepre¬
hensibiles putant: tanto diem di¬
stricti iudicii securius expestantꝰ
De quib bene per ꝓpħam dicitur.
Ne desid̾antib diem dni. Quib bs
iob debitam senteniam ꝓfert p̾dicẽ¬
tiꝗ studio: non optantis uoto dicẽs.
Expectet lucem ⁊ non uideat.
Ox quippe ille uidelicet tene¬
brosus hostis in membris suis
lucem expectat ⁊ non uidet: qr ułhi
qui fidem sine oꝑib retinent: cũ
pro eãdem fide in extremo iudicio
saluari se posse confidunt: spes eorꝰ
frustrabitur: quia hanc uiuendo
demoliti sunt qm confitendo teny¬
erunt: Uł hi qui pro humana lay¬
cassum aueniente iudice retribu¬
toẽm bonoꝵ operum sperant: qr
dum hec in offentatione faciunt:
laudis iam p̃mium ab humano
ore retepunt: ueritate attestante
que aiti. Amen dico uob̃: receꝑtit

Expanded text:
quasi sanctos laudari se audiunt, esse quasi sanctos laudari se audiunt, esse se veraciter sanctos arbitrantur; et quanto se ex multorum aestimatione irreprehensibiles putant, tanto diem districti judicii securius exspectant. De quibus bene per prophetam dicitur: Vae desiderantibus diem Domini . Quibus beatus Job debitam sententiam profert, praedicentis studio; non optantis voto dicens: Exspectet lucem, et non videat. Nox quippe illa, videlicet tenebrosus hostis, in membris suis lucem exspectat, et non videt, quia vel hi qui fidem sine operibus retinent, cum pro eadem fide in extremo judicio salvari se posse confidunt, spes eorum frustrabitur, quia hanc vivendo demoliti sunt, quam confitendo tenuerunt, vel hi qui pro humana laucassum adveniente judice retributionem bonorum operum sperant; quia dum haec in ostensionem faciunt, laudis jam praemium ab humano ore receperunt, Veritate attestante, quae ait: Amen dico vobis, receperunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ego sum lux mundi. Sicut
autem isdem redemptor nr̃ una ꝑ¬
sona est cum ꝯgregatione bonor:
ip̃e namq caput est corporis ⁊ nos
huiꝰ capitis corpus: ita antiquus
hostis una persona est cum cuncta
collectione reprobor: quia ip̃e eis ad
iniquitatẽ quasi caput p̃minet:
illi autem dum ad ꝑsuasa deserui¬
unt: uelut subiunctũ capiti corpꝰ
inherent. Qd̾ gͦ dehac nocte idest
antiquo hoste dicitr: dignum ẽ ut
ad corpꝰ eius idest ad iniquos qͦsq
diriuet᷑. Quia gͥ redemptor huma¬
nigñs lux est: quid est qͦd de hac
nocte dicitur: expectet lucem ⁊ non
uideat: nisi qͦd sunt nonnulli qͥfi¬
dem qͣm operib destruunt: tenere
se sermonib oftendunt: De quib ꝑ
paulum dicitur. Qui ꝯfitentur ae
nosse deum: fcĩs autem negant. Hi
nimirum aut praua sunt que faci¬
unt: aut recta opera non recto corde
sectantur. Nonenim de suis oꝑib re¬
tributões perpetuas: sed transito¬
rios fauores querunt. Et tamen qr

Expanded text:
dicit: Ego sum lux mundi . Sicut autem isdem Redemptor noster una persona est cum congregatione bonorum; ipse namque caput est corporis, et nos hujus capitis corpus; ita antiquus hostis una persona est cum cuncta collectione reproborum, quia ipse eis ad iniquitatem quasi caput praeeminet, illi autem dum ad persuasa deserviunt, velut subjunctum capiti corpus inhaerent. Quod ergo de hac nocte, id est antiquo hoste dicitur, dignum est ut ad corpus ejus, id est ad iniquos quosque, derivetur. Quia igitur Redemptor humani generis lux est, quid est quod de hac nocte dicitur: Exspectet lucem, et non ideat: nisi quod sunt nonnulli qui fidem, quam operibus destruunt, tenere se sermonibus ostendunt? De quibus per Paulum dicitur: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi nimirum aut prava sunt quae faciunt, aut recta opera non recto corde sectantur. Non enim de suis operibus retributiones perpetuas, sed transitorios favores quaerunt; et tamen quia
Abbreviated transcription (Latin):
naturam dicitur sicut scriptũ est:
fatiamꝰ hominẽ ad ymaginem et
similitudinẽ nr̃am. Homo ꝑer cul¬
ꝑam sicut scͥptum est: ego dixi dii
estis: ⁊ filii excelsi omnes : uos autẽ
sicut homines moriemini. Ac su
aperte dicat. Sicut delinquentes
orbabitis. Unde ⁊ paulus ait. Cum

Expanded text:
icut scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Homo per culpam, sicut scriptum est: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut delinquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum