comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ regulos sibi subiungit. a¬
liqͣs ꝙ urbes in dedicationem ac¬
cipit. Saxoues uero uintichidi
fͣnciam atterunt. Sed a karoli uic¬
ti fuga sibi ꝯsuluitt nno .xt. karo¬
lus rex in saxoniam uestefalos
sibi subiugat. Hilterandꝰ dux spo¬
leti karolo regi se subdit: eiusq
grãm młtis mun̾ib redimit. An
no .xii. karolus rex albiam flu¬
uium tͣnsgredit᷑ ibiq in eiꝰ grãm
hardoganenses ⁊ nordute baptizã¬
e . Tasilo dux boioanie ꝯtͣ karo

Expanded text:
norum regulos sibi subigit, anorum regulos sibi subigit, aliquasque urbes in deditionem accipit. Saxones suasu Witichindi Franciam atterunt; sed a Carolo victi, fuga sibi consulunt. lus rex in Saxonia Westfalos sibi subjugat. Hilterandus dux Spoleti Karolo regi se subdit, ejusque gratiam multis muneribus redimit. 780. 4. 4. 12. 2. Karolus rex Albiam fluvium transgreditur, ibique in ejus gratiam Bardogavenses et Nortliutae baptizantur. Tassilo dux Bajoariae
Abbreviated transcription (Latin):
arolus rex sigiburch castrum
axonũ capit ⁊ cum eis ꝯfligit
⁊ uictor obsides pacis ab eis accipit.
mi incendii diuinitꝰ ꝑcutit᷑. ⁊ cla¬
mans adhuc uiuus igni sum inex¬
tinguibili tͣditꝰ. miserabłiter mo¬
ritur. Post ꝙ̃ filiꝰ eius leo annis.u.
foꝵ iulii capit.⁊ duocm eiꝰ rogan¬
dum rebellionis incentorem de¬
collari p̃cipit. capta qͦ carnisio
urbe cet̾is maiestate nõis sui ter¬
rorem incutit S axonib heres¬
burch castrum obsidentib gła
dei suꝑ eccłiam apparuit om¬
nib. duob scilicet scutis sangni
neo colore flanmantib qͦsdam
motꝰ ut in bello ꝑ aera dantib.
karolus saxoniam uelut tem¬
pestas ꝓterit. munitiones irrũ¬
pit. ⁊ ad hoc eos ꝯpellit. ut se et
normaniam fugit saxones bapti¬
zari patiscunt᷑. ut ingenuitatem
a fidelitate xp̃i regis desistant. ka¬
rolus in hẏspania cesaraugus¬
tam uastando delet. pampiloni¬
am obsidet. eiꝰq capte muris des¬
trutis uascones: duosꝙ sarrace¬

Expanded text:
arolus rex Sigiburch castrum Saxonum capit: ter cum eis confligit, et victor obsides pacis ab eis accepit. mi incendii divinitus percutitur, et clamans adhuc vivus: Igni sum inextinguibili traditus, miserabiliter moritur. Post quem filius ejus Leo annis 5 Forum Julii capit; ducem ejus Rotgangum rebellionis incentorem decollari facit, captaque Tarvisio urbe, caeteris majestate nominis sui terrorem incutit. Saxonibus Heresburch castrum obsidentibus, gloria Dei super aecclesiam apparuit omnibus, duobus scilicet scutis sanguineo colore flammantibus, et quosdam motus ut in bello per aera dantibus. Carolus Saxoniam velut tempestas proterit, munitiones irrumpit, et ad hoc eos impetit, ut se et Normanniam fugit. Saxones baptizati paciscuntur, ut ingenuitatem a fidelitate Christi et regis desistant. Carolus in Hispania Caesar-Augustam vastando delet, Papiloniam obsidet, ejusque captae muris destructis, Wascones, duosque Sarace
Abbreviated transcription (Latin):
nisse letat᷑. Coniuratio ualida fc̃a
est ab i austͣsiis ꝯtͣ karolum re¬
gem auctore harderico qͣ detecta mł¬
ti aut membris triuicant᷑ aut exi
pontes duos ꝯstituit ⁊ muniit et
sclauiam ing̾ssus eam sibi subigit.
ADelgisus filius desederii regis qͥ
uicto pr̃e suo ad grecos ꝯfug̾at. a¬
nimatꝰ auxilio grecoꝵ ad ytaliã
uenit. aut repetendum regnum
aut inferendum ultionem. qͥ iuito
bello cum fͣncis tentꝰ ab eis amara
morte peremptꝰ est.

Expanded text:
icatur. Conjuratio valida facta est ab Austrasiis contra Karolum regem, auctore Harderico. Qua detecta, multi aut membris truncantur, aut exilpontes duos construit et munit, et Sclaviam ingressus, eam sibi subigit. Adelgisus, filius Desiderii regis, qui victo patre suo ad Grecos confugerat, animatus auxilio Grecorum ad Italiam venit, aut ad repetendum regnum, aut ad inferendam ultionem; qui inito bello cum Francis, tentus ab eis amara morte peremptus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nes ⁊ fresones rebellant ⁊ uincꝯ¬
t ͦ. Uestifali a karolo. karoli regis
dus ⁊ albion duces saxonũ karo¬
lo reꝯciliati baptirantͦ ⁊ motus
karolus rex adulfum senescaldũ
suũ contͣ britones mittit: ⁊ ꝑ eũ
młta britonũ castra ⁊ principes
romam uenit ⁊ contͣ heregisun
beneũti ducem uadit. Heregisus
mun̾ib ⁊ obsidib datis grãm e¬
ius redimit. Bellum int̾ fnͣoos ⁊
dux baioarie contͣ karolum reg̃e
reus maiestans a diudicat᷑. Unde
a karolo atonsus cum filio eiꝰ the¬
odone in monasterio relegat᷑. In
ytalia int̾ grecos ⁊ romanos pu¬
gnat᷑ Scd̾o in ytalia int̾ fnͣcos et
auaros pugnat᷑. Tercio inter a

Expanded text:
nes et Fresones rebellant et vincuntur. Westfali a Karolo Karoli regis dus et Albion duces Saxonum Karolo reconciliati baptizantur, et motus 8. 8. Karolus rex Adulfum synescalcum suum contra Brittones mittit, et per eum multa Brittonum castra et principes Romam venit, et contra Heregisum Beneventi ducem vadit. Heregisus muneribus et obsidibus datis, gratiam ejus redimit. Bellum inter Francos et dux Bajoariae contra Karolum regem reus majestatis adjudicatur; unde a Karolo attonsus, cum filio ejus Theodone in monasterio relegatur. In Italia inter Grecos et Romanos pugnatur. Secundo in Italia inter Francos et Avares pugnatur. Tertio i
Abbreviated transcription (Latin):
insaniret cupiditate circa p̃cio¬
sos lapides adem̃auit magnã
eccłie coronam. ⁊ accipiens porta¬
uit eam: ⁊ exierunt carbuncłi
in capite eiꝰ. ⁊ captꝰ a febre mor¬
nuis est. Post quem uxor eiꝰ hi¬
sa uadit romam: ibiq filii eiꝰ uu¬
gunt᷑ in reges. pipiuꝰ suꝑ ytaliam.
ludouicꝰ suꝑ aqͥtaniam. Tasilo dux
baioarie ab adriano ppͣ karolo re
conciliat᷑. Inno .xiiii. Constinopo
li qͥdam laminã aureã inuenit
⁊ in ea uirũ iacentem cum scrip¬
tura hac. xp̃s nascet᷑ ex nirgine
maria ⁊ credo in eum. Sub cõstã¬
tino ⁊ hirene impatorib osol i¬
terum me uidebis. Saxones ite¬
rum rebellant. ⁊ a karolo bello
uicti seditiosos usq cñ ad .iiii.¬
.d. ei tͣdunt ⁊ obsedes ei tribinuit.

Expanded text:
insaniret cupiditate circa pretiosos lapides, adamavit magnae aecclesiae coronam, et accipiens portavit eam; et exierunt carbunculi in capite ejus, et captus a febre mortuus est. Post quem uxor ejus Hysa vadit Romam, ibique filii ejus unguntur in reges: Pipinus super Italiam, Ludowicus super Aquitaniam. Tassilo dux Bajoariae ab Adriano papa Karolo regi reconciliatur. m lapideam auream invenit et in ea virum jacentem cum hac scriptura: Christus nascetur ex virgine Maria, et credo in eum. Sub Constantino et Hyrene imperatoribus, o sol, iterum me videbis. Saxones rebellant, et a Karolo bello victi, seditiosos usque ad 4500 ei tradunt, et obside
Abbreviated transcription (Latin):
a waifero ad se ⁊ a le ad uaiferũ
tͣnsfugerat captum a suis in
bello: suspendit in patibulo. Rex
sarracenoꝵ armimon̾o: ab hẏs¬
pania missis legatis ⁊ munerib
datis ⁊ acceptis affectat grãm et
amiciciam pipini regis. Pipinꝰ¬
ultimo ext̾minio aquitaniam
atterit. sconinas capit: ibiq Ua¬
iferi mr̃em. sorores ⁊ neptes cap¬
sui karoli cognosoens synodũ
apud liptanas conggregari fe¬
cit. Cui prefuit cum sc̃o bone¬
facio legatꝰ apłice sedis. Gregorius
nomine. Nam ⁊ sẏnodum ipãm ha¬
bemus ⁊ qͣntumq de reb eccłiastics
qͣs p̃r suus abstulerat ꝓ ut potu¬
it eccłiis redoere curauit. Et qm̃
omnes res eccłie a qͥb ablate e¬
rant restaurare ꝓpt̾ ꝯc̾tationem
qͣm cum Waifero duce aquitanoꝵ
habebat nõ p̃ualuit. p̃carias fie¬
ri ab ep̃is exinde petiit ⁊ nouas et
decimas ad restaurationem tectoꝵ.
⁊ de umaqͣq eccl̃ia .xii. deuarios ad
casam cuiꝰ res beneficiate sunt in

Expanded text:
a Waifero ad se et a se ad Waiferum a Waifero ad se et a se ad Waiferum transfugerat, captum a suis in bello suspendit in patibulo. Rex Saracenorum Amyrmonon ab Hyspania missis legatis, et muneribus datis et acceptis, affectat gratiam et amicitiam Pipini regis. ultimo exterminio Aquitaniam atterit, Sanctonas capit, ibique Waiferi matrem, sorores et neptes capsui Karoli cognoscens, sinodum apud Liptanas congregari fecit. Cui prefuit cum sancto Bonifacio legatus apostolice sedis Georgius nomine. Nam et sinodum ipsam habemus, et quantumcunque de rebus ecclesiasticis, quas pater suus abstulerat, prout potuit ecclesiis reddere curavit. Et quoniam omnes res ecclesie, a quibus ablate erant, restaurare propter contestationem quam cum Gaifero Aquitanorum duce habebat non prevaluit, precarias fieri ab episcopis exinde petiit, et nonas ac decimas ad restaurationem tectorum, et de unaquaque ecclesia 12 denarios ad casam, cujus res beneficiate, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
empore constantini imꝑatoriᷤ
et hyrene uxoris eiꝰ ⁊ in syria
ciuitate berito q̃ subiacet antio¬
chie: iudei ymaginem ihu salua¬
toris inuenientes in domo cuiꝰ¬
dam iudei ibi relictam a quodã
xp̃iano qui ibi manserat. eam
iniuriose deposuerunt. ⁊ omnia
tes. eamq ꝑcussientes crimi¬
nose quincientes: manus ⁊ pe¬
des eius clauis ꝯfigentes. a ce¬
tum ⁊ fel ei porrigentes: tandẽ
lancea latere eiꝰ aꝑto exiuit de
ea sanguis ⁊ aqua. qd̃ illi sup¬
posita ampulla suscipientes ad
exꝑimentum utrum fuerint ue¬
ra mi racła que iħm fecisse au¬
dierant. om̃s infirmos ĩ sy¬
na goga suã collectos hoc
ymaginem ei cum sanguine de
deriuit. Q uib baptizatis: ep̃c sã¬
guiuem ꝑ ampulas diuisum lõ¬
ge lateqi dirigens p̾dicabat m̃a¬
gnalia dei: obtestatꝰ om̃es ut
singulis annis .uͦ. idus nouembͥs
celebret᷑ passio dñice ymagim᷑¬
Dipinꝰ rex remistanium frẽm eu¬
donis. patruum scilicet waiferi qͣ

Expanded text:
empore Constantini imperatoris et Hyrenae uxoris ejus, in Syria civitate Beritho, quae subjacet Anthiochiae, Judaei imaginem Jesu salvatoris nostri invenientes in domo cujusdam Judaei, ibi relictam a quodam christiano, qui ibi manserat, eam injuriose deposuerunt, et omniates, eam percutientes, criminose convitiantes, manus et pedes ejus clavis configentes, acetum et fel ei porrigentes; tandem lancea latere ejus aperto, exivit de eo sanguis et aqua. Quod illi supposita ampulla suscipientes, ad experimentum, utrum fuerint vera miracula, quae Jesum fecisse audierunt, omnes infirmos in synagoga sua collectos hoc imaginem cum sanguine ei dederunt. Quibus baptizatis, episcopus sanguinem per ampullas divisum longe lateque dirigens, predicabat magnalia Dei; obtestatus omnes, ut singulis annis 5. Idus Novembris celebretur passio dominicae imagiipinus rex Remistanium fratrem Eudonis, patruum scilicet Waiferi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cet q laurentius. que res gͣue dis¬
cidium eccłie diu usq ad ip̃a ꝑtͣ¬
xit homicidia. donec tãdem hanc
alt̾cationem ꝯpressit. Theoderici re¬
gis ytalie qͣmuis arciani potentia
hoc equitatis iudicio obtinente ut
simmacus ppͣ eẽt quia prior orcli¬
natatus fuerat eiq pars maxima

Expanded text:
em Laurentio. Quae res grave discidium aecclesiae diu usque ad ipsa protraxit homicidia; donec tandem hanc altercationem compressit Theoderici regis, quamvis Ariani, potentia, hoc aequitatis judicio optinente, ut Simmacus papa esset, quia prior ordinatus fuerat, eique pars maxima
Abbreviated transcription (Latin):
.xxxui. uia iherosolimitana ĩcepta est
imari podiensis ep̃i. affigunt igitur
cruces ĩ paliis suis. duces. comites. pot̾e¬
tes. nobiles. ⁊ ĩnobles. duites ⁊ pan¬
ꝑes. liberi ⁊ serui. ep̃i clici. monachi
senes ⁊iunenes.⁊ etiã pueri ⁊ puel¬
le omes uno aĩo nullum ullo an¬
gariante undiq ꝯcurrunt ab his¬
pania ac ꝓuicia ab aqͥtania abri¬
tãnia. a scona. ab anglia a norm̾a¬
nia. a fnͣcia. a lotharingia. a bur¬
gundia. a g̾mania. alangobar¬
dia. ab apulia. ⁊ ab aliis. regnis. E
minebat in hoc dei hostico dux lo¬
tharingie godefridus ⁊ fres eiꝰ eusta¬
cius. ⁊ balduinꝰ. amselmꝰ de rebbodi¬
monte. Balduinus comes montẽ¬
sis. Robertꝰ comes flãdrensis con¬
sobrinus eius. stephꝰ comes blesen¬
sis hugo fr̃ regis fnͣcoꝵ. rob̾tꝰ come̾
norm̃anie. Remñdꝰ comes sc̃i egidii

Expanded text:
XXXVIo, via Jerosolimitana incepta est, Tymari, episcopi Podiensis. Affigunt igitur cruces in palliis suis duces, comites, potentes, nobiles, et ignobiles, divites et pauperes, liberi et servi, episcopi, clerici, monachi, senes et juvenes, eciam pueri et puelle, omnes uno animo, nullum ullo angariante undique concurrunt, ab Hyspania, a Provincia, ab Aquitania, Britannia, a Scotia, ab Anglia, a Nortmannia, a Francia, a Lotharingia a Burgundia, a Germania, a Langobardia, ab Apulia et ab aliis regnis. 41 Eminebant in hoc Dei hostico dux Lotharingie Godefridus et fratres ejus Eustasius et Balduinus, Anselmus de Ribodimonte, Balduinus, comes Montensis, Robertus, comes Flandrensis, conrensis, Stephanus comes Blesensis, Hugo frater regis Francorum, Robertus comes Northmanniae, Raimundus comes Sancti Aegidii,
Abbreviated transcription (Latin):
in fnͣcia erũpnosse annis .xxuii.
Nam post hec uerba rebellaue¬
runt ꝓceres fnͣcoꝵ contͣ eum. sr̃
om̃es hugo magnꝰ comes parisi¬
sc̃ificatam q̃ dicitͦ primi ⁊ magni
ꝯstantini imꝑatoris fuisse donat̃a
rodulpho regi burgundionũ ⁊ y¬
talie a sansone comite rex hen¬
ricus p̃cib minis ⁊ munerib¬
addita eciam ꝑte ꝓuincie sue¬
uoꝵ a rodulpho comite extor¬
quet. ⁊ hanc ad insigne ⁊ tuta¬
men ĩꝑii posteris reliquit. Io
chionis captꝰ ⁊ in custodiamdtrusus.
ceruicali suꝑ os eius posito pessime
tͣnsgulatꝰ est. in auiꝰ loca alter io hes
subrogatꝰ est fr̃ alb̾ici roma expł¬
so hugone regenti: alibi legit᷑ hoc
in loco leo ppͣ presedisse. Wills comẽ¬

Expanded text:
in Francia erumpnose annis xxxvij. Nam post hec verba rebellaverunt proceres Francorum contra eum, super omnes Hugo magnus, comes Parisisanctificatam, quae dicitur Magni Constantini fuisse, donatam Rodulpho regi Burgundionum et Italiae a Samsone comite, rex Henricus precibaddita etiam parte provintiae Suevorum, a Rodulfo comite extorquet; et hanc ad insigne et tutamen imperii posteris reliquit. 930chionis captus et in custodiam trusus, cervicali super os ejus posito pessime strangulatus est. In cujus loco alter Johannes subrogatus est, frater Alberici, Romam expulso Hugone regentis. Alibi legitur hoc in loco Leo papa presedisse. Vence
Abbreviated transcription (Latin):
Merouecꝰ rex genuit childerichum
¶hildericꝰ rex genuit clodoueum ꝙ̃
lc̃s remigius baptizauit.
et fratres eius.
¶lotharius rex genuit chilꝑicũ

Expanded text:
Merovecus genuit Hildricum. Hildricus genuit Clodoveum, quem sanctus Remigius baptizavit, et fratres ejus. Lotharius genuit Hilpericum
Abbreviated transcription (Latin):
fector sci lamberti pessimo languo
intolerantiam fetoris in mosam
fluuium demergit᷑᷑ om̃s q huius
culpe ꝯplices infra annum diuiui¬
tꝰ puniunt᷑. Pertussor uero sc̃i nĩr¬
tyris fratri suo congressus. alt̾rab

Expanded text:
fector sancti Lamberti pessimo languorintolerantiam foetoris in Mosam fluvium demergitur; omnesque hujus culpae complices infra annum divinitus puniuntur. Percussor vero sancti martyris fratri suo congressus, alter ab
Abbreviated transcription (Latin):
pipinum principem increpa¬
re ausus. quod pelicem alpaidem
sue legitime uxori plictrudi suꝑ¬
duxerit a dodone fratre ip̃ius al¬
paidis: lcodii mͣrtyritat᷑. ⁊ traiecti
gat᷑. Sapinus drogonem primo¬
genitum suum maiorem domus¬
ei uxorem austudem filiam Wa¬

Expanded text:
Pipinum principem increpare ausus, quod pelicem Alpaidem suae legitimae uxori Plictrudi superduxerit, a Dodone fratre ipsius Alpaidus Leodii martyrizatur, et Trajecti at. Igitur Drogonem primogenitum suum ducem posibi uxorem Anstrudem, filiam Wa
Abbreviated transcription (Latin):
Uos contra ipsum agitis ꝑmissũ ha¬
bemus uos dentib lacerare. Tunc
missi dagoberti eiecti sunt de cous¬
pectu samionis. Quo audito dago¬
bertus gͣuiter tulit. ⁊ congregato
ex̾citu terram sclauoꝵ crudelissiẽ
deuastauit. Inde uictor rediens. me¬
tis cinateni diuertit. et pontificũ
et ꝓcerum suoꝵ consilio sigeber¬
tum filium suum in regno austͤ¬
sioꝵ sublimauit. sedem q mettis
habere ꝑuiilit. Cumq cidem Sa¬
goberto de auanthide regina na¬
tus fuisset filius nomine clodoue¬
us: obtimatum suoꝵ consilio cũ
sigeberto rege anstralioꝵ pacti

Expanded text:
vos contra ipsum agitis, permissum habemus vos morsibus lacerare. Tunc missi Dagoberti ejecti sunt de conspectu Samonis. Quo audito Dagobertus graviter tulit, et congregato exercitu, terram illorum crudelissime devastavit. Inde victor rediens, Mettis civitate divertit, et pontificum et procerum suorum consilio Sigebertum filium suum in regno Austrasiorum sublimavit sedemque Mettis habere permisit. Cumque eidem regi Dagoberto de Nantilde regina natus fuisset filius nomine Ludovius, obtimatum suorum consilio cum Sigeberto rege Austrasiorum fi
Abbreviated transcription (Latin):
pora sapiens in liberalib artib ⁊
maxime in astrononnia: mandauit
dagoberto ut hebreos de regno
suo exterminaret. Quod et liben¬
tissime dagobertus fecit preuide¬
rat enim idem imꝑator in syderi¬
b quib iutentus erat. quod ro¬
manoꝵ imꝑium a circuncisis dele¬
ret᷑. Sed quod iutellexerat de hebre¬
is hoc actum esse disnoscitꝰ a gen¬
te agarenoꝵ: quos sarracenos uo¬
regnum suum ab eo riciꝑet. quib
samo respondit. et terra quam ha¬
bemus dagoberti est. Et nos sui
sumus. Si amicitias disposuerit iꝰ¬
uare nobiscum. Cui legat dago¬
berti dixerunt. Non est possibile
ut serui dei cum canib amiciti¬
as iungant. Quib samo rex econ¬
trario respondit. Si uos estis serui
dei. et nos sumus dei caues. ⁊ dũ

Expanded text:
 sapiens in artibus liberalibus et maxime in astronomia, mandavit Dagoberto, ut Hebreos de regno suo exterminaret; quod et libentissime Dagobertus fecit; previderat enim idem imperator in sideribus quibus intentus erat, quod Romanorum imperium a circuncisis deleretur; sed quod intellexerat de Hebreis, hoc actum dinoscitur esse a gente Agarenorum, quos Sarracenos voregnum suum ab eo reciperet. Quibus Samo respondit: Et terra quam habemus Dagoberti est, et nos sui sumus, si amicitias disposuerit servare nobiscum. Cui legati dixerunt Dagoberti: Non est possibile, ut servi Dei cum canibus amicitias jungant. Quibus rex Samo respondit: Si vos estis servi Dei, et nos sumus Dei canes, et dum
Abbreviated transcription (Latin):
lam nomine nanithildem in ma¬
trimonio accipiens: reginam subli
austriam circuiret: mestus ꝙ esset
nimium eo quod filium qui post
eum regnaret minime haberet ꝙͣ¬
dam puellam nomine ragnetrudẽ
stratui suo asciuit: de qua eodem
anno multis precib et elemosina¬
rum largitionib. deo donante fi¬
lium habuit. quem hanbertus fr̃
suus aurelianis de sacro fonte sus¬
cepit. dum autem illum beatus
amandus post treiectentium ep̃s
benediceret. cathecuminum q fa¬
ceret. finitaq oratione nemo res¬
ponderet. amen. aꝑuit lñs os
pueri cunctis q audientib res¬
pondit. amen. Qui ex aqua et spi¬
ritu sc̃o regeneratus ab hauber¬
et sigebertus nomen accepit Hau¬
uulo defuncto dagobertus rex õe
regnum eius ꝓtinus subditione

Expanded text:
lam nomine Nantildem in malam nomine Nantildem in matrimonio accipiens reginam sublimu circuiret, mestusque esset nimium, eo quod filium qui post eum regnaret minime haberet, quandam puellam nomine Ragnetrudem stratui suo ascivit; de qua eodem anno multis precibus et elemosinarum largitionibus Deo donante filium habuit, quem Hairbertus frater suus Aurelianis de sacro fonte suscepit. Dum autem illum domnus Amandus Trejectensis episcopus benediceret cathecuminumque faceret, finitaque oratione nemo responderet Amen, aperuit Dominus os pueri, cunctisque audientibus respondit Amen. Qui ex aqua et spiritu sancto regeneratus, Sige Sigehertus nomen accepit. Haidefuncto, Dagobertus rex omne regnum suum sub ditione
Abbreviated transcription (Latin):
q remis ꝑuenisset omnes põti¬
fices et cluces burgundie et neu¬
strie inibi se cognoscunt᷑ illi tͣdi¬
disse. Haubertus uero frater eiꝰ
nitebatur si posset regnum pr̃is¬
sui assumere. sed uoluntas eius pa¬
rum sortita est effectum. Srimult
frater sichildis regine. et aiunculus
eiusdem hauberti. uolens eum in reg¬
gobertum machinabatur. Quappt̾
multis transactis dieb a clucib da¬
goberti iussu eiusdem regis apud ab¬
latona interfectus est. Cũq totum
regnum a dagoberto fuisset occu¬
patum: sapienti usus consilio: pa¬
gum tholosanum. et caturiacum.
aigagennensem. et petragoricum. et
sc̃õnicum. et usq ad pinereos m̾o¬
tes hauberto fratri suo concessit. eo
tenore ut nullo temꝑe aduersiis eñ
de regno patris presumeret repe¬
tere. Inde uero parisius recliens. go¬
matrudem reginam quam patris
sui clotharii consilio coiugem ac¬
ceꝑat eo quod esset sterilis franco¬
ruim instinctu reliquit: et quamdã
speciosimi decoris et generis puel¬

Expanded text:
que Remis pervenisset, omnes pontifices et duces Burgundie et Neustrie inibi se illi noscuntur tradidisse. Hairbertus vero frater ejus nitebatur, si posset regnum patri assumere; sed voluntas illius parum sortita est effectum. Brunulfus autem, frater Sichildis regine et avunculus ejusdem Hairberti, volens eum stabilgobertum machinabatur. Quapropter, multis transactis diebus, a ducibus Dagoberti jussu ejusdem regis apud Ablatona interfectus est. Cumque totum regnum a Dagoberto fuisset occupatum, sapienti usus consilio pagum Tholosanum et Caturciacum, Agenensem et Petragonicum et Sanctonicum et usque ad Pireneos montes Hairberto fratri suo concessit, eo tenore ut nullo tempore adversus eum de regno patris presumeret. Inde vero Parisius rediens, Gomadrudem reginam, quam patris sui Clotharii consilio conjugem acceperat, eo quod esset sterilis, Francorum instinctu reliquit, et quandam speciosissimi decoris et generis puel
Abbreviated transcription (Latin):
comitis britannie fratris comitis ro¬
berti accepit uxorem filiam comitiꝰ
campanie. Unde rex francorum ira¬
tus. aduersus comitem campanie. fe¬
cit saisiri duo castra ipsins comitis¬
scilicet monsteriolum in fordioune.
et biaium super sequanam. Ema¬

Expanded text:
comitis Britannie, frater comitis Roberti, accepit uxorem filiam comitis Campanie. Unde rex Francie adversus comitem Campanie saisivit duo castra ipsius comitis, Monsterolum in Fordione scilicet et Braum super Secanam.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad quoddam castrum super¬
fluuium ysam. qd̃ fera dicitᷤ ibiq
gͣuit̾ infirmari cepit. Obtestatꝰqͦ
lum in regnum reciꝑent. Mortuꝰ¬
q est ibi .Kł. ianuarii. Corpꝰ autẽ
eius delatatum apud scm̃ dyoni¬
sium ibiq honorifice sepultum.

Expanded text:
venit ad quoddam castrum venit ad quoddam castrum fluvium Ysam, quod Fera dicitur, ibique graviter infirmari cepit. Obtestatusque m in regno susciperent, mortuusque est ibi kal: januarii; corpus autem ejus est delatum apud sanctum Dyonisium, ibique honorifice sepultum.
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝓperat cũ ualido exc̾citu in lo¬
dicit  pedestri prelio adorsus tãtã
stragem eis fecit. ut ex innumera¬
bili młtitudine uix suꝑesset qui
ad classem aduersum nunciũ fer¬
ret. Normãni residui tͣnsnadata
mosa. riguariam ⁊ arduennam
nastando ꝑuagantes tͣsmare rece¬
dunt. Hoc temꝑe claruit in bur¬
gundia berno ex comite abbas
gignicensis cenobii a se fundati:
qui etiam ex dono eue comitisse
ꝯstruxit cluniacum cenobium in
cellam gigniacensem. Claruit hoc
manis studiosus. karolus rex op̃e¬
donem implorat. ad cuiꝰ auxiliũ
arnilphus rex exc̾citum misit. s
parũ ꝯmodi ꝯtulit karolus rex
hundeum regem nornanoꝵ apd̃¬
deum uni baptizari fecit. eumꝙ
de sacro fonte suscepit. Rodolphꝰ
comes pagi cameracensis fr̃ bal
sibi ablata. sc̃i qͥntini ⁊ parona:
dum depredari non cessat abbati
bello occidit᷑. Balduinꝰ comes flan¬
drensis inuasit ciuitatem attreba¬
tenslem ⁊ castrum sc̃i uedasti s sub
celeritate amisit. Postea odo rex

Expanded text:
operat cum valido exercitu; dicitur, pedestri prelio adortus, tantam ex eis stragem fecit, ut ex innumerabili multitudine vix superesset, qui ad classem adversum nuntium ferret. Northmannorum residui transvadata Mosa Ribuariam et Arduennam vastando pervagantes, trans mare recedunt. Hoc tempore claruit in Burgundia Berno, ex comite abbas Gigniacensis coenobii a se fundati, qui etiam ex dono Avae comitissae construxit Cluniacum coenobium in cellam Gigniacensem. Claruit hoc manis studiosus. donem implorat; ad cujus auxilium Arnulfus rex exercitum misit, sed parum commodi contulit. Karolus rex Hundeum regem Northmannorum baptizari fecit, eumque de sacro fonte suscepit. 897. comes pagi Cameracensis, frater Baldusibi ablata, sancti Quintini et Perona dum depredari non cessat, abbacibello occiditur. Balduinus, comes Flandrensis, invasit civitatem Atrebatum et castrum sancti Vedasti sed sub celebritate amisit. Postea Odo rex
Abbreviated transcription (Latin):
huius. karolus suessionis apud
sc̃m medardum t̾ram int̾ scos di¬
uidit. nec clum se de eo mouerat lo¬
co. et ecce sigefridus rex danoꝵ hy¬
sigefridus rex famosissimam ec¬
cł̾iam bi medardi igne crema¬
uit. monasteria. uicos. palatia
regia interfectis: ⁊ captiuitatis t̾¬
mannos reqͥreret expellere de fuͣ
regiones q̃ erant ultͣ seqͣnam. qͣ¬
rum incole contͣ se rebellabant
q̃ pars fnͣcie a uormãnis normã¬
nia denoĩata est. Franci austra¬
les uidentes karoli ĩꝑatoris ui¬
res ad regendum ĩꝑium inuali¬
das. eiecto eo de regno. arnulfũ
ni solio ponunt. Hic arnulfus
patruo suo karo: ex ĩꝑatore eci¬
am neccessariis egenti. fiscos in
alemãnia delegauit. Qͥ seq̃nti ã¬

Expanded text:
avit. Nam Suessionis apud Sanctum Medardum terram inter Francos dispertiit; necdumque se de eo moverat loco, et ecce Sigefridus rex, Sigefridus famosissimam aecclesiam beati Medardi igne cremavit, monasteria, vicos, palatia regia, interfectis et captivatis mannos nequiret expellere, tandemregiones, quae erant ultra Sequanam, quarum incolae contra se rebellabant: quae pars Franciae a Normannis Normana statuunt. Franci vero australes videntes imperatoris vires ad regendum Imperium invalidas, eiecto eo de regno, Arnulfum ni solio ponunt. patruo suo Carolo eximperatori etiam necessariis egenti fiscos in Alemania delegavit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
anus romanũ ĩꝑium ⁊ regnum
fraucoꝵ mise decerpit᷑: In ytalla
nempe berengarius. ⁊ Wido de
regno ꝯtendunt. Franci uero ne¬
glecto karolo filio ludouici bal¬
bi. puero uix decenni: regem si¬
bi p̾ficiunt odonem comitem pa¬
risiensem filium roberti ducis.
quem a normãnis occisum supͣ
diximus. Rodulphus autem co¬
rona sibi imposita rex burgun¬
dionum statuit᷑. quot regnũ ml¬
to tempore durauit.

Expanded text:
 Romanum imperium et regnum Francorum misere discerpitur. In Italia nempe Berengarius et Wido de regno contendunt. Franci vero, neglecto Karolo filio Ludowici Balbi, puero vix decenni, regem sibi preficiunt Odonem, filium nem, filium Rotberti ducis, quem a Northmannis occisum supra diximus. Rodulfus autem corona sibi imposita rex Burgundionum statuitur, quod regnum multo tempore duravit.
Abbreviated transcription (Latin):
partib fulconis ȩarchiep̃i rem̃¬
nem. int̾ quos theodericꝰ comeᷤ
eminebat in regno statuere ꝯ¬
tendebant. Conuenerunt itaq
qͥ odonem elegerunt: cõpendio

Expanded text:
partibus Fulchonis archiepisconem, inter quos Theodericus comes eminebat, in regno statuere contendebant. Convenerunt itaque qui Odonem advocarunt Compendio
Abbreviated transcription (Latin):
palaͤtun staturo itaq die. Odorex
fẽtꝰ auxilio suoꝵ watnormasiam
uenit honorificeq ab arnulpho
rege su̾ceptus. ⁊ fc̃i amici remisit¬
ꝑrexit. qͥ ei coronam ut ferunt mi¬
sit. qͣm in eccłia Dei genitricis in
natale sci brictii capiti ĩpositam¬
⁊ ab om̃i ppło rex acclamat᷑odo rex¬

Expanded text:
placitum. Statuto itaque die Odo rex fretus auxilio suorum Wormaciam venit, honorificeque ab Arnulfo rege susceptus, et facti amici, remisitrrexit, qui ei coronam, ut ferunt, misit, quam in aecclesia Dei genitricis in natale sancti Brictii capiti impositam, ab omni populo rex adclamatur
Abbreviated transcription (Latin):
tterum a parisiiis repulsi: instan¬
sunt ⁊ primo uictores pꝰea abrito
consilium fnͣcoꝵ in aqͥtania de¬
rum duodenẽ ludonici balbi filiũ
in regnum paternũ reuocant. ⁊¬
remis a fulcone archiep̃o in regẽ
bũdici faciunt. ⁊ oritͤ longa ꝯcer¬
tatio int̾ eum ⁊ odonem. Arnul¬

Expanded text:
iterum a Parisius repulssunt et primo victores, postea a Britoconsilium Francorum in Aquitania derum Carolum Ludovici Balbi filium, in regnum paternum revocant, et Remis a Fulcone archiepiscopo in regem inungi faciunt; et oritur longa concertatio inter eum et Odonem. Su
Abbreviated transcription (Latin):
in campania ytalie frumentum
combustum ⁊ ordeum ⁊ legumiina
quasi pluuia de celo ceciderunt.
Rarolus raginfredum ꝑsequens
andegauim obsidet: eam q captam
uicto Raginfredo ad habitandum ꝯ¬
cedit. ⁊ tocius regni principatum re¬
gobertus ep̃c remensis a karolo in
baptĩmate filiolo ab ep̃atu depouit᷑.
ꝓ eo quod illi contͣ raginfredum e¬
unti: urbem remensem pre timore
raginfredi aꝑire noluit. Cucherius
qͦ aurelianensis ep̃c ꝓ simili causa
ep̃atu priuatꝰ ⁊ apud sarrianium ui¬
cum hasbanie exiliatꝰ in cenobio sc̃i
trudonis in sc̃itate cunsunmatꝰ est.
karolus contͣlanfridum alemannoꝵ
ducem dimicat: eo ꝙ uicto alemaniam
sibi subiugat.

Expanded text:
In Campania Italiae triticum combustum, et hordeum, et legumina, qua in pluvia de coelo missa sunt. Carolus Raginfredum persequens Andegavum obsidet, eamque captam victo Raginfredo ad habitandum concedit, et totius regni principatum regobertus episcopus Remensis a Karolo, suo in baptismate filiolo, ab episcopatu deponitur, pro eo quod illi contra Raginfredum eunti urbem Remensem pre timore Raginfredi aperire noluit. Eucherius quoque Aurelianensis episcopus pro simili causa episcopatu privatus, et apud Sarchinium Hasbaniae vicum exiliatus, in coenobio sancti Trudonis in sanctitate consummatus est.Karolus contra Lanfridum Alamannorum ducem dimicat, eoque victo Alemanniam sibi subjugat.
Abbreviated transcription (Latin):
rici imꝑatoris ⁊ decimo robertifnͣ¬
coꝵ regis. Balduinꝰ comes flandr̃e¬
sis castrum ĩꝑatoris qd̃ uocatur
ualentianca situm in mͣrchia fnͣ¬
cie. ⁊ lotharingie inuasit. Imꝑa¬
tor henricus hoc audito inuita¬
uit robertum regem fnͣcoꝵ. ⁊ ri¬
cardum comitem normannoꝵ
ad sui auxilium ⁊ obsedit castrũ.
Et quia ĩꝑator de illa obsidione
inefficax rediit ꝯtra balduinũ
ꝓfectus castrum gandauum ĩ¬
uadit.⁊ deppopłata t̾ra aliqͦs fłã¬
orensium primores capit. Unde
balduiuꝰ ꝑterritus in aquensi pa¬
latio ĩꝑatori satisfecit. Ualentia¬
nas reddidit. datisq obsidib cũ
sacͣmento fidelitatis manꝰ ei dedit.
Postea imꝑator seditione coac¬
tus suoꝵ: ualentianas balduino
bñficiauit. ut sibi ꝯtͣ motꝰ suoꝵ
hominũ auxilio esset. p̾ea ei e¬
tiam Ealatras addidit. Sixit

Expanded text:
rici imperatoris et Xmo Roberti Francorum regis, Balduinus, comes Flandrie, castrum imperatoris quod vocatur Valencianas, situm in marchia Francie et Lotharingie invasit. Imperator Henricus, hoc auditu, invitavit Robertum, regem Francie et Richardum, comitem Northmannorum, ad sui auxilium et obsidet castrum. Et quia imperator de illa obsidione inefficax rediit, contra Balduinum profectus, castrum Gandavum invadit depopulata terra, aliquos Flandrensium primores capit. Inde Balduinus perterritus in Aquensi palacio imperatori satisfecit. Valencianas reddidit, datisque obsidibus cum sacramento fidelitatis, manus 31 ei dedit. Postea imperator sedicione coactus suorum, Valencianas Balduino beneficiavit, ut sibi contra motus suorum hominum auxilio esset. Postea ei Walacras addidit. 1016.
Abbreviated transcription (Latin):
nectensi ⁊ sc̃e dei genitricis marie
suꝑ carum fluuium apud euo¬
sium ꝯueniunt. de statu eccłie.
regni. ⁊ ĩꝑii tͣctaturi. ⁊ condicto
ut suꝑ hiis confirmandis. etiam
papͣm romanũ simul ambo pa¬
pie oportune ꝯuenirent. ĩꝑator
regem ⁊suos. młtos etiam qui
tm̃ ad demirandam ĩꝑatoriam
maiestatem ꝯuen̾ant. tanta li¬
beralitate donauit: ut opib re¬
gum ꝑsarũ aut arabum posset
ꝯparari ĩꝑatoris munificentia.
In pascha eclypsis solis fc̃a est.
Henricꝰ ĩꝑator ꝯsulentib se prici¬
pib suꝑ ꝯstitutione regni desig¬
nans courardum uirũ regii ge¬
neris. etiam egregie liberalitatiᷤ
quippe qui nunqͣm se submiserat

Expanded text:
nctae Dei genetricis Mariae, unam super Carum fluvium apud Evosium conveniunt, de statu Ecclesiae, et regni, et imperii tractaturi: et condicto, ut super his confirmandis etiam papam Romanum simul ambo Papiae opportune convenirent; imperator regem et suos, multos etiam, qui tantum ad demirandam imperatoriam majestatem convenerant, tanta liberalitate donavit, ut opibus regum Persarum aut Arabum posset comparari regis munificentia. 1024. In Pascha eclipsis solis facta est. Heinricus imperator consulentibus se principibus super substitutione regni designans Conradum, virum regii generis et egregiae libertatis, quippe qui nunquam se submiserat
Abbreviated transcription (Latin):
onem dyonisii. in quo multa ꝓ di¬
gia uisa sunt. Terre motꝰ fc̃s est. ꝑ¬
maximus. cometes apparuit. Nono
nonam fisso celo quasi facula
ardens cuni longo tͣctu instar fł¬
guris illabit᷑ terris tanto splen¬
dore. ut non mͦ qui in agris erant.
sed etiam in tectis irrupto lumi¬
ue ferirent᷑. qua celi filsura sen¬
sim euanescente interim uisa
est figura quasi serpentis: capi
te quidem crescente cum ceru
centem patriciũ bello aggredi¬
tur s uictus c̃scens ⁊ ex fuga
retͣctus capit᷑ uiliq iumento
au̾se ĩpositus cirꝯducit᷑. ⁊ pau¬
latim membris truncatus. ad ul¬
timũ ante urbem suspendit᷑. Ro
eius pemptis: eum in palatio
ioarie. ⁊ hugonis marchionis ꝑ
quia uxor crescentis ĩꝑatorem spe
regnandi ad amorem suum pet¬
lex erat: dolens ꝓ eius discessu ue¬
nenũ ei misit. quo ille ꝯsumptꝰ
inter remeandum in ytalia mo

Expanded text:
onem Dionisii multa prodigia visa sunt. Terraemotus factus est permaximus; cometes apparuit; 19 9 fisso caelo quasi facula ardens cum longo tractu instar fulguris illabitur terris, tanto splendore, ut non modo qui in agris erant, sed etiam in tectis, irrupto lumine ferirentur. Qua caeli fissura sensim evanescente, interim visa est figura quasi serte quidem crescente cum caerulcentem patricium aggreditur; victus Crescens, et ex fuga retractus capitur, vilique jumento averse impositus circumducitur. Et paulatim membris truncatu ad ultimum ante urbem suspenditur. ejus peremptis, eum in palatio joariae et Hugonis marchionis Itquia uxor Crescentis imperatorem spe regnandi ad amorem suum pellexerat, dolens pro ejus discessu, venenum ei misit; quo ille consumptus, inter remeandum in Italia mo
Abbreviated transcription (Latin):
uero fr̃ eius. ⁊ ceteri milites de ci¬
uitate ingressi in turrim q̃ est̾ĩ
ciuitate obtinuerunt illam. Rex
autem robertꝰ oppugnans eam
dieb multis cepit eam ⁊ frẽm re¬
naldi comitis. fromundũ qu̾e du¬

Expanded text:
vero, frater ejus, et ceteri milites de civitate ingressi in turrim quae est in civitate, obtinuerunt eam. Rex autem oppugnans eam diebus multis, cepit eam, et fratrem Rainardi comitis Frotmundum du
Abbreviated transcription (Latin):
francis ꝓpter wantlalos et alanos. pꝰ
gothos et hunos incessunt gallias:
non tãmen ue eos habeant direptõi:
señ ut sibi sint ꝑpetue habitationi.
Qui capta colonia agripina fugato

Expanded text:
Franci post Wandalos et Alanos, post Gothos et Hunos incessunt Gallias, non tantum ut eas habeant direptioni, sed ut sibi sint perpetuae habitationi. Qui, capta Colonia Agrippina, fugato
Abbreviated transcription (Latin):
rex antlegaiuĩ intenddit: et paulum co¬
mitem urbis ꝑimit. Chiltłricus rex
et aulouachrius confeilerati. alemã¬
nos sibi subiugant. fãmis tempore in
burgundia senator ecticius .iͨii. milia
pauperes sustentans: celestis proms¬
sionis uocem audiuit. Tenon imꝑa
tor. leonem augustum filium suum
interficere cupiens ꝑro eo mater eius
occulte clericum fecit. qui in clericatu
usq acl iustic sami temꝑa uixit. Per
idem tempus. corpus barnabe apłi
et euuangelium mathei stilo scriptũ:
ip̃o reuelante repertum est. Prefue¬

Expanded text:
rex Andegavis incendit, et Paulum comitem urbis perimit. Hildericus rex et Audovachrius confoederati, Alemannos sibi subjugant. Famis tempore in Burgundia senator Ectitius quatuor milia pauperes sustentans, caelestis promissionis vocem audivit. 482. 9. on Leonem Augustum filium suum interficere quaerens, pro eo mater ejus occulte clericum fecit, qui in clericatu usque ad Justiniani tempora vixit. Per idem tempus corpus Barnabae apostoli et Evangelium Matthaei ejus stylo scriptum, ipso revelante, repertum est.
Abbreviated transcription (Latin):
temporib anticlius besontionensis
ep̃cs. De hoc antudlio legitur ꝙ aliq̃n¬
et int̾ eos ethiopem in manu sanda¬
lium p̃ferentem atl iudicium: qd̾
rit. Qui uocans ad se ethiopem ꝙ
in uirtute dei ꝙ sc̃e crucis suꝑ eũ
ascendens eo uectante romain
uenit. fax .uͣ. hora celebrandi of¬
ficii & demone ꝓ forib expectante.
pape rem retulit negantem ꝑ sã¬
daliũ ad pñiam mouit ⁊ missa
uice eius celebrata et ꝑte crisma¬
tis a se consecrati assumpta de¬
mone reuectante ad eccłiam re¬
diit salb̾o sc̃o hora celebrancli

Expanded text:
o, Antidius Besontionensis episcopus. De hoc Antidio legitur, quod aliquaet inter eos Ethiopem in manu sandalium preferentem, ad indicium quod rit. Qui vocans ad se Ethiopem, et in virtute Dei et sanctae crucis super eum ascendens, eo vectante Romam venit feria 5, hora celebrandi officii; et demone pro foribus expectante, papae rem retulit, negantem per sandalium ad poenitentiam movit, et missa vice ejus celebrata, et parte crismatis a se consecrati assumpta, daemone revectante ad aecclesiam suam rediit, sabbato sancto, hora celebrandi
Abbreviated transcription (Latin):
multo tempore in samaria ubi sepultꝰ
est multis claruerat miratulis. ut prete¬
ream cetera: etiam demones ibi fremẽ¬
tes uariarum ferarum uocibus ab in¬
uasis fugarentur corporibus alexan¬
tlriam transfertur. ¶ Egiduis cum
gͣuius iusto.ꝑpenlens. Widliomarus
frantos penitere super eiecto hndĩco
reuocat eum clammisso liuisia urei
signo: egit q ut eiecto egidio: ill resti¬
meretur surregno. ¶Basina uxor ba¬
sini regis thuringorum relicto uiro
suo. uenit a hilderitum quam ip̃e ux¬
orem duxit: et ex ea clodoueum ge¬

Expanded text:
multo tempore in Samaria, ubi sepultus est, multis claruerat miraculis, ut preter caetera etiam demones ibi frementes variarum ferarum vocibus, ab invasis fugarentur corporibus, Alexandriam transfertur. Theudemgravius justo, perpendens Widiomarus, Francos penitere super ejecto Hilderico, revocat eum clam misso divisi aurei signo egitque, ut ejecto Egidio ille restitueretur in regno. Basina, uxor Basini regis Thuringorum, relicto viro suo, ad Hildericum venit; quam ille uxorem duxit, et ex ea Ludowicum ge
Abbreviated transcription (Latin):
leo regnat .xui. annis. Symeon qui qua¬
tlraginta annis in columpna stetie mira
sanctitate. anthiocie claruit. qui int̾ ce¬
tera monebat ne quis per tlei nomen aut
alicuius sancti. imio per nomen symeo¬
nis iuraret promittens inpunitatem in
se pereranti se a cleo postulaturum ¶hil
tem. franci regno deturbant auno regni¬
sui .iiiͦ. qui tlata aurei metlietate ami¬
co suo. Widiomaro quol essec signum
reuocationis sue si aliquando intercede¬
ret reconciliatio apud basinum regera
thurigorum latuit annus octo franci ue¬
ro egidium ducem romanoꝵ regem sibi

Expanded text:
rat annis 4. Symeon, qui 40 annis inclusus in columna stetit, mira sanctitate Antiochiae claruit; qui inter caetera monebat, ne quis per Dei aut sancti alicujus nomen, imo per nomen Symeonis juraret; promittens impunitatem in se pejuranti se a Deo postulaturum. tem Franci regno deturbant. Qui data aurei medietate amico suo Widiomaro, quod esset signum revocationis suae, si aliquando intercederet reconciliatio, apud Basinum regem Thuringorum latuit annis 8. Franci vero Egidium ducem Romanorum regem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Regnauit annis .xxx. hic duxit
uxorem Rochildam filiam chil¬
ꝑici regis burgundionum. qͣm
gondebaudus frater eius ꝑeme¬
rat. uxorem q eius mrem scilic
Rochildis ligato ad collum saxo
sionis siagrio duci romanoꝵ con¬
gredit᷑ Siagrius tolosam ad ala¬
ricum fugit. a quo clodoneo re¬
manoꝵ: ad ius francoꝵ transfeit

Expanded text:
regnat annis triginta. Hic duxit uxorem Rothildem filiam Chilperici regis Burgundionum, quem Gundebaudus rex frater ejus peremerat, uxoremque ejus, matrem scilicet Rothildis, ligato ad collum saxo, sionis Siagrio duci Romanorum congreditur. Siagrius Tolosam ad Alaricum fugit: a quo Ludowico remanorum, ad jus Francorum transfert
Abbreviated transcription (Latin):
conmonentes ex̾citum contͣ dotha¬
rium ire disponunt. Ille audiens h̾c
⁊ estimans se hoꝵ ex̾citum non susti¬
thildis regina hec audiens: beati mͣr¬
tini sepulchrum adiit. et in oratio
cduxit orans ne intͤ filios suos ciuile

Expanded text:
commoventes exercitum, contra Chlothacharium ire disponunt. Ille autem haec audiens, aestimans, se horum exercitum non sustedichildis regina haec audiens, beati Martini sepulchrum adiit, ibique in oraigilat, orans, ne inter filios suos bellum
Abbreviated transcription (Latin):
luitpͣndo rege langobardoꝵ eis oc¬
currit eosq terrore nominis sui
in fugam̃ u̾tit. Sic sarracenis qui
totam peue adsiam. totam libiã
multam q europe ꝑtem inuase¬
rant. karolus dei auxilio sua indu¬
stria. francoꝵ ꝙ fortitudine omẽm
spem inuadendi gallias abstulit.

Expanded text:
uthprando rege Langobardorum eis occurrit, eosque terrore nominis sui in fugam vertit. Sic Saracenis, qui totam paene Asiam, totam Libiam multamque partem Europae invaserant, Karolus Dei auxilio, sua industria Francorumque fortitudine omnem spem invadendi Gallias abstulit.
Abbreviated transcription (Latin):
Eudo dux karolo inferior ꝑ omnia
sarracenos contͣ eum inuitat ab
hispania. Sarraceni cum omnib fa¬
miliis suis quasi in galliis habita¬
turi garumpuam transeunt: om̃ia
deuastant eccłias q dei cremant
quib karolus dei auxilio fretꝰ bel¬
lo concurrit. ⁊ ex eis trecenta octo
ginta qͥnq milia cum rege suo ab
beda pb̾r ⁊ monachus sc̃itate et
sciencia clarꝰ obiit Rarolus lugdu¬
no aliis q ciuitatib captis: burgũ¬
diam sibi suliugat. Ragenfredus

Expanded text:
Eudo dux, Karolo inferior per omnia, Saracenos contra eum invitat ab Hispania. Samiliis suis quasi in Galliis habitaturi, Garunnam transeunt, omnia devastant, aecclesiasque Dei cremant. Quibus Karolus Dei auxilio fretus bello concurriaginta quinque millia cum rege suo AbdBeda presbiter et monachus sanctitate et scientia clarus obit. Karolus Lugduno aliisque civitatibus captis, Burgundiam sibi subjugat. Raginfredus
Abbreviated transcription (Latin):
Uuaifero uero ⁊ hunaldo filiis eu¬
donis dimicando uictis: aquitani
num cum multis ꝑimit. ⁊ fresiam
nis dolo ⁊ ꝯsensu maurontii ꝓũi¬
cie ducis captam obsidet. ea ꝙ for¬
titer recepta sarracenos usq ad
interitionem delet. Sarracenoꝵ re
ge athima obsesso intͣ gallie ur¬
bem narbonem a karolo. sarrace¬
ui ex hispania cum alio rege a¬
morrei occurerunt subsidio. Qui
conggressi karolo ambob regib
ꝑemptis: ⁊ ciuitate recepta ab eo
ultimo pene attriti sunt extermi¬
nio: eo ꝙ inseqnte fugientes dim̾¬
tiam agaten aliasꝙ gotice re¬
gionis urbes a sarracenis inuasas
lato urbe galliarum capta a sar
racenis et omnib circumꝙͣ demo¬
litis Rarolus accito sibi in aupiliũ¬

Expanded text:
aifero et Hunaldo filiis Eudonis dimicando victis Aquitanianem cum multis perimit, et Fresiam nis dolo et consensu Mauruncii Provinciae ducis captam obsidet, eaque fortiter recepta, Saracenos usque ad internecionem delet. Abhinc ge Athima obsesso intra Galliae urbem Narbonam a Karolo, Saraceni ex Hispania cum alio rege Amor ei occurrunt subsidio. Qui congressi Karolo, ambobus regibus peremptis et civitate recepta ab eo, ultimo paene attriti sunt exterminio; eoque fugientes i Agathen aliasque Gothicae regionis urbes a Saracenis invasas lato urbe Galliarum capta a Sarracenis, et omnibus circumquaque destructis, Carolus accito sibi ad auxiliu
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i. cũ philippo rege fnͣcoꝵ ĩ ur¬
be suessionica cũ innum̾a cleri
⁊ popłi inłtitudine queniunt. ut
de regis regine diuortio certum
⁊ iustum. iuxta innocencii pp p̾¬
ceptũ agitarent indicium. Sed
quia iohes cardinalis sc̃i pauli
inõachiis nr̃i ordĩs nũdum adue¬
nerat: cui hec causa ab apłico
principalit̾ ꝯmissa fuerat col
thasii excipit᷑ gͦaudio. Cui obla¬
ta sunt mim̾a a rege. s ille iu¬
stus manꝰ suas excussit ab eiꝰ mu¬
nere: ad colloquium ꝯueniunt.
Rex uallatꝰ ⁊ armatꝰ młtitudi¬
ne aduocatoꝵ qui causam su¬
am ꝓ uelle suo ꝑorarent acces¬
cit. Regina uero sola ꝓdolor mil¬
lum p̃ter deum habens aduo¬
catum uenit. Cũq in tanta mł¬
titudine nullꝰ esset qͥ ꝓ ea meni
regis litigaret: qͥdam ignotꝰ pan¬
per cł̾icus e medio sirgens. licen¬
tia regis ⁊ cardinalium causam
regine ita litt̾atissime dulucida¬
uit: ut ip̃i regi ⁊ cardinalib. om̃i¬
b q ep̃is fieret admirationi. Qui

Expanded text:
pi, cum Philippo rege Francorum, in urbe Suessonica, cum innumera cleri et populi multitudine conveniunt, ut de regis et regine divortio certum et justum juxta Innocentii pape preceptum agitarent judicium. Sed quia Johannes cardinalis Sancti Pauli, monachus nostri ordinis, nondum advenerat, cui hec causa ab apostolico principaliter commissa fuerat, colthasii, excipitur gaudio; cui oblata sunt munera a rege, set ille justus manus suas excussit ab ejus munere. Ad colloquium conveniunt. Rex vallatus et armatus multitudine advocatorum, qui causam suam pro suo velle perorarent, accessit; regina vero sola, proh dolor! nullum preter Deum habens advocatum venit. Cumque in tanta multitudine nullus esset, qui pro ea, metu regis, litigaret, quidam ignotus pauper clericus e medio surgens, licentia regis et cardinalium, causam regine ita litteratissime dilucidavit, ut ipsi regi et cardinalibus omnibusque episcopis fieret admirationi. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
lutꝰ a captione qͣ tenebat᷑. it̾um
anglice genti principat᷑ . Ludouitꝰ
dum comitem blesensem sibi re
castrum eiꝰ qd̃ uir relatum dicit᷑
oppidatios ⁊ milites sibi resistẽ¬
tes aut cepit aut occidit. Oppido
succenso interim ignis exc̃uitut

Expanded text:
lutus a captione qua tenebatur, iterum Anglicae genti principatur. Rex Francdum comitem Blesiensium, necastrum ejus, quod Vitreiacum dicitur, opidanos et milites sibi resistentes aut cepit aut occidit. Opido succenso, in tantum ignis excrevit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑticione discordantib conserit᷑
iut̾ eos pugna in pago altiodo¬
rense apud uillam fontinicum
⁊ tanta cedes utrimiq fc̃a est ut uł¬
la etas meminerit tantam stra¬
gem hõinum fcãm fuisse ĩ gen̾e
fnͣcoꝵ ⁊ ita eoꝵ uires ibi attenua¬
te sunt. ut iam nec suos terminoᷤ
ab ext̾nis tueri possinit. Uictoria
fũ karolo ⁊ ludouico ꝓuenit.

Expanded text:
titione discordantibus, conseritur inter eos pugna in pago Alciodorense, apud villam Fontiniacum; et tanta cedes utrimque facta est, ut nulla aetas meminerit tantam stragem hominum factam fuisse in gente Francorum, et ita eorum vires ibi attenuatae sunt, ut jam nec suos terminos ab externis tueri possint. Victoria tamen Karolo et Ludowico provenit.
Abbreviated transcription (Latin):
nus filius leonis imꝑatoris dum
baptitat᷑ a pr̃iarcha germano
cacans in sc̃o lauachro magnum
dat presagiun quod fututꝰ esset
ni ab obsione constamtinopolim ꝯ¬
fusi desistunt: ipsis cum nauib suis
ꝑtim marino igne cunsumptis. par¬
tim diuersis. ꝑtim ignee gͣndinis
tempestate consumptis. et ex tan¬
ta copia nauium. uix qͥnqe residu¬
is potentia dei cunctis innotuit
ppsis. Infra ciuitatem uero. cec.
Chilꝑicus et ragenfridus endonẽ
ducem aquitanie auxilio sibi as¬
ciscunt. qui in congressu a karo¬
lo uicti uix fuga euadunt. Endo
rediens chilꝑicum secum adducit.

Expanded text:
nus filius Leonis imperatoris dum baptizatur a patriarcha Germano, cacans in sancto lavachro, magnum dat presagium quod futurus essetni ab obsidione Constantinopolis confusi desistunt, ipsis cum navibus suis partim marino igne consumptis, partim demersis, partim igneae grandinis tempestate consumptis; et ex tanta copia navium vix quinque residuis, potentia Dei cunctis innotuit populis. Intra civitatem vero 300 Hilpericus et Raginfredus Eudonem ducem Aquitaniae auxilio sibi asciscunt; qui in congressu a Karolo victi, vix fuga evadunt. Eudo rediens Chilpericum secum abducit.