comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gũ. uinculũ iracundiȩ: quȩ domat
intemꝑantiã. leuitatẽ ligat. et om̃s¬
inordinatos motus m̃tis. atq illici¬
tos appeticus suffocat. Sicut enĩde
inconstantia m̃itis nascit᷑ in ordina¬
ta motio corporis: ita quoq dũ cor¬
pus ꝑdisciplinã stringit᷑. animꝰ ad
constantiam solidat᷑. Et paulatun
intͥnsecꝰ mens ad quietẽ componitur:
cũ ꝑ disciplinȩ custodiã. mali motus
eius foras fluere ñ sinunt᷑. Integritas
gͦ uirtutis ẽ. qͣndo ꝑint̾nam mentis
custodiã ordinate regunt᷑ m̃bra cor¬
poris.Int̾ior nanq est custodia. quȩ
ordinata seruat ext̾ius corꝑis m̃bra.
d qui statũ m̃tis ꝑdit. subsequent̃
foras in inconstantiã motionis de¬
fluit: atq ext̾iori mobilitate indicat.
qͦd nulla int̾ius radice subsistat. Un
de ꝑsalomonẽ dr̃. Homo apostata.
uir inutilis. gradit᷑ ore ꝑuerso. an¬
nuit oculis. terit pede. digito loquit᷑.

Expanded text:
gum, vinculum iracundiae, quae domat gum, vinculum iracundiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et omneinordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsecus mens ad quietem componitur, cum per disciplinae custodiam mali motus ejus foras fluere non sinuntur. Integritas ergo virtutis est, quando per internam mentis custodiam ordinate reguntur membra corporis. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius corporis membra. Sed qui statum mentis perdit, subsequenter foras in inconstantiam motionis defluit, atque exteriori mobilitate indicat quod nulla interius radice subsistat. Unde per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
fraudẽ cauere possit. quatinꝰ eum
nec suꝑueniens temptatio inꝑpu¬
dũ ad malũ opꝰ deiciat. neq indi¬
scretũ in bono oꝑe p̃sens regligen¬
tia fallat. Quisquis cor suũ in husꝰ¬
modi studio exercet: existimo qͦdͥ
cito ad illã bonã et salubrẽ scient¬
am ꝑueniat. qua sicut supradixi¬
mꝰ ad seruandã disciplinã et bom¬
tatẽ psalmista dari sibi postulaba
Restat gͥ nc̃ ut ea quoq quȩ dedisci¬
plina uob̃ demonstranda st̃ ꝓfera¬
mꝰ. Docebimꝰ gͦ uos pͥmũ qͥd sit disc.¬
plina. deinde qͥd ualeat. postremo
parũ ẽ malũ ñ facere.s studet etian
in his quȩ bene agit. ꝑ cuncta irrey¬
hensibilis apparẽre. Item. disciplina
ẽ m̃broꝵ om̃ium motꝰ ordinatus.
et dispositio decens. in om̃i habitu
et actione. Audistis qͥd sit discipl¬
na. ñc attendite. qũã utilis et quã
necessaria sit. Disciplina ẽ compes
cupiditatis. malor desiderioꝵ
carcer. frenũ lascunȩ.elationis uu¬

Expanded text:
m nec superveniens tentatio improvidum ad malum opus dejiciat, neque indiscretum in bono opere praesens negligentia fallat. Quisquis cor suum in ejusmodi studio exercet, existimo quod cito ad illam bonam et salubrem scientiam perveniat, quam, sicut supra diximus, ad servandam disciplinam et bonitateut ea quoque, quae de disciplina nobis demonstranda sunt, proferamus. Docebimus ergo vos primum quid sit disciplina, deinde quid valeat, postremo parum est mala non facere, sed studet etiam in iis quae bene agit per cuncta irreprehensibilis apparere. Item disciplina est membrorum omnium motus ordinatus, et dispositio decens in omni habitu et actione. Audistis quid sit disciplina, nunc attendite quam utilis et quam necessaria sit. Disciplina est compes cupiditatis, malorum desideriorum carcer, frenum lasciviae, elationis ju
Abbreviated transcription (Latin):
possit homo qualitatẽ suȩ inten¬
tionis. Si uͦ diligent̃ consilẽt. acqũe
fiñe tendat m̃cis affectio: tc̃ iam pla¬
ne uiciũ ẽẽ cognoscit᷑. in quo pͥus sibi
animꝰ falso de uirtute blandiebatur.
Et rursũ inuenitnt aliud adhuc ẽẽ.¬
ꝓpt̃ qͦd circũspectio homini ubiq
necessaria ẽ. qm ad id etiã qͦd bonũ
ẽagendũ. tantomagis homo ꝑicus
efficit᷑. qͣnto diligentius facta suacir¬
cũspiciens. seipsũ cotidie inprofici¬
endo suꝑare conat᷑. Cũ sollicite at¬
tendit quid agat. qͥd agere debeat.
si id qͦd faciendũ ẽ faciat. si qͣntũ et
qualit faciendũ est faciat. sibono¬

Expanded text:
possit homo qualitatem suae intenpossit homo qualitatem suae intentionis. Si vero diligenter consideret ad quem finem tendat mentis affectio, tunc jam plane vitium esse dignoscitur, in quo prius sibi animus falso de virtute blandiebatur. Et rursum invenitur aliud adhuc esse propter quod circumspectio homini ubique necessaria est, quoniam ad id etiam quod bonum est, agendum tanto magis homo peritus efficitur, quanto diligentius facta sua circumspiciens, seipsum quotidie in proficiendo superare conatur, cum sollicite attendit quid agat, quid agere debeat, utrum id quod faciendum est, faciat; utrum quantum et qualiter faciendum est faciat;
Abbreviated transcription (Latin):
estat hoc
nouissimũ. et maxime fortas¬
sis p̃cet̾is necessariũ. ut sit scilicet
homo inom̃ib oꝑib suis circũspectꝰ
et ꝓuidus. et codidiana discussione.
cogitationes. locutiones parit̃ et fac¬
ta sua apud semet ipsũ examinet.
Sapientes quippe semꝑ agendo di¬
scunt: et ꝑ exercitiũ bonoꝵ oꝑum
cotidianis ꝓfectib in maiorem uir¬
tutis agnicionẽ excrescunt. Per ex¬
ꝑientiam nanq eoꝵ quȩ faciunt.
ad ea quȩ postmodũ agenda fuerus
cautiores fiunt. Uident eñi qͥa se¬
pe opus qͦd bona intentione incho¬
ari creditur. tanto citius hominẽ
in aeceptionis laqueũ p̃cipitat.
qfͣnto de intentionis suȩ pͥncipio
securꝰ. finẽ actionis ñ obseruat: et
imprudens quasi uia plana ad
foueam currit: qͥa uidet qͥd faci¬
at. s qͥd factũ suũ sequi debeat ñ
attendic. Item ñ considerant
qͦd ñmunqũã euenire solet. tit
affectus animi ita ambiguus sit:
ut nͥ ex fine oꝑis discernere non

Expanded text:
Restat hoc novissimum et maxime fortassis prae caeteris necessarium, ut videlicet homo in omnibus operibus suis sit circumspectus et providus, quotidiana discussione cogitationes, locutiones pariter et facta sua apud semetipsum examinet. Sapientes quippe semper agendo discunt, et per exercitium bonorum operum quotidianis profectibus in majorem virtutis agnitionem excrescunt. Per experientiam namque eorum quae faciunt, ad ea quae postmodum agenda erunt, cautiores fiunt. Videt enim quod saepe opus quod bona intentione inchoari creditur, tanto citius hominem in deceptionis laqueum praecipitat, quanto de intentionis suae principio securus finem actionis minus observat, et imprudens quasi via plana ad foveam currit, quia videt quid faciat, sed quid factum suum sequi debeat, non attendit. Item non considerat quod nonnunquam evenire solet, ut affectus animi ita ambiguus sit, ut nisi ex fine operis discernere non
Abbreviated transcription (Latin):
impleat. si alteriꝰ ut suũ bonũ dili¬
gat. si suũ ut alt̾ius malũ rep̃hen¬
dat. ꝑ singłos dies uitam suã ad iudi¬
cium uocat. mane qͣndo surgere
debet considerat quid egerit per noc¬
tem. in uesꝑa quando cubitũ uadit.
considerat quid egerit ꝑdiẽ. qͣntũ
adbona agenda solito alacrior qͣn¬
tũ ad mala uincenda solito constan-¬
tior.siqͥd exhis quȩ agenda erant¬
oꝑe suo insidiis inimici supplanta

Expanded text:
iligat; utrum suum ut alterius malum reprehendat. Per singulos dies vitam suam ad judicium vocat, mane quando surgere debet considerat quid egerit per noctem; in vespere quando cubitum vadit, considerat quid egerit per diem, quantum ad bona agenda solito alacrior, quantum ad mala vincenda solito constantior. Si quid ex iis quae agenda noopere suo insidiis inimici supplanta
Abbreviated transcription (Latin):
siue sit bonũ. siuesitmalũ. & hoc solũ
simalũ est non ẽ ad bonũ qͥcqͥd in ho¬
mine ẽ. siue sit malũ. siue sitbonum.
Sciendũ etiã quod sicut inbonis pꝰt
ꝓpositũ bonũ quedã affectiones ma-¬
loꝵ. sunt ñ ad culp̃a. & tam̃ aliqñ
occasio culpȩ. sic & in malis cũ ꝓposi¬
to malo sunt affectiones quȩdambo¬
noꝵ ñ ad meritũ. quȩ tam̃ sepe fuig̃
diaboli. immobiles st̃. alter in bono.
alter in malo. Sp̃c hominis ñc huc
ñc illuc fleccitur. & cui se sociat. aliq̃n
ẽ seruus. aliqñ sociꝰ. Scͥptum ẽ enim.
Non uos estis qͥ loquimini. s sp̃e pa¬

Expanded text:
 sive sit malum: et hoc solum, si malum est, non est ad bonum quidquid in homine est, sive sit malum, sive sit bonum. Sciendum etiam quod sicut in bonis post propositum bonum quaedam affectiones malorum sunt non ad culpam, et tamen aliquando occasio culpae, sic et in malis cum proposito malo sunt affectiones quaedam bonorum non ad meritum, quae tamen saepe fiunt diaboli immobiles sunt, alter in bono, alter in malo. Spiritus hominis nunc huc, nunc illuc flectitur; et cui se sociat aliquando est servus, aliquando socius. Scriptum est enim: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Pa
Abbreviated transcription (Latin):
dum & laudandũ semꝑ est suaue.
Triplicit̃ autẽ animꝰ dm̃ contẽpla¬
tur in seipso. inoꝑib suis. & inuidi¬
ciis fuis. In seipso bonũ. inoꝑibus
sius magnũ. in iudiciis suis iustũ.
Inseipsoama bilem. anoꝑib
suis mirabilẽ. Ua in iudicũs
natus ẽ. quod ñ eẽt. si homo ñ
peccasset. Primũ eñ in magna iocũ¬
ditate fuit. & ab illa ad sũmam felici¬
tatẽ ꝑuenire debuit. s qͥa obedientiã

Expanded text:
dum et laudandum semper est suave. dum et laudandum semper est suave. Tripliciter autem animus Deum contemplatur, in seipso, in operibus suis, et in judiciis suis. In seipso, bonum, in operibus suis, magnum; in judiciis suis, justum; in seipso, amabilem; in operibus suis, mirabilem; in judiciis natus est. Quod non esset, si homo non peccasset. Primum enim in magna jucunditate fuit, et ab illa in summam felicitatem pervenire debuit; sed quia obedient
Abbreviated transcription (Latin):
Si eñi tantabonitas eẽt & tanta ma¬
iestas non eẽt. mala nr̃a ad dm̃ re¬
dundarent. si autẽ tanta maiestas ec̃t¬
& tanta bonitas non eẽt. bona eiꝰ adnoᷤ
non descendent. Congratulatnͣ gͦ bo¬
nitati de tanta maiestate ꝓpt̃ ipsum.
ne ꝓ nob̾ afficiatur. congratulamur
immensitati de tanta bonitate ꝓpter
nos. ut nob̃ compatiat᷑. & in his om̃i¬
bus ammiratio magna ẽ. & stupor
m̃ti. qͣndo ñ dedignat᷑ ds̃ humilia
& infirma nr̃a. Et qͥa illi pietas facit
non indignũ. qͦd nob̃ miseria necci¬
sariũ reddit. quẽad modũ mat̾na
pietas sordentem puerũ non abhor¬
ret. s quodã mͦ delectatur contrectõs
& deosculans. nec ignominiosum
putat indigna sustin̾e. qͥa dilectio
pulchr̃u facit qͥcqͥd dilecti necessitiᷤ
exposcit. Sic gͦ piamens dm̃ suum
cottemplatur: & ipsa sua contẽpla¬
tione fuauit̃ reficitur. & dulce illiẽ
semꝑ ad considandũ. qͦd ad aman¬

Expanded text:
Si enim tanta bonitas esset, et tanta maSi enim tanta bonitas esset, et tanta majestas non esset, mala nostra ad Deum redundarent. Si autem tanta majestas esset et tanta bonitas non esset, bona ejus ad nos non descenderent. Congratulamur ergo bonitati de tanta majestate propter ipsum, ne pro nobis afficiatur; congratulamur immensitati de tanta bonitate propter nos, ut nobis compatiatur. Et in his omnibus admiratio magna est et stupor menti, quando non dedignatur Deus humilia et infirma nostra. Et quia illi pietas facit se non indignum, quod nobis miseria necessarium reddit. Quemadmodum materna pietas sordentem puerum non abhorret, sed quodammodo delectatur contrectans et deosculans, nec ignominiosum putat indigna sustinere, quia dilectio pulchrum facit quidquid dilecti necessitas exposcit, sic ergo pia mens Deum suum contemplatur, et ipsa sua contemplatione suaviter reficitur et dulce illi est semper ad considerandum quod ad aman
Abbreviated transcription (Latin):
Iderari pot̾ libent despiciatur ne
sola ip̃sa amittat᷑. quo desidĩo illuc
festinare debemꝰ. ubi nec uita morte
t̃minat᷑ nec gaudiũ ullo merore cor¬
rumpitur. nec iocunditas dolore affici¬
tur: hȩc itaq considatio aninũ ꝑdesi-¬
dium amoris alacrit̃ currere facit ad
tolerantiam passionis. ut grauia non
sint quȩcũq finiri possunt in tem¬
pore. cũ post ipsa secutura sint quȩ
plena consistent. & ꝑfecta bona in
mus carni. ut eam cohibeam ab iniqͥ¬
tate. & exerceamꝰ in uirtute. & susten¬
temus in infirmitate. s non debito
illa diligit appetamꝰ. Quod si facẽmꝰ.
necãmalo declinarem. nec bonũ
contemplacione creatoris
sui reficitur. & qͣncomagis eiꝰ bonita¬
tem cogitat. tanto amplius eius amo¬
re inflammat᷑. Miratur pietatẽ quȩ
tantã maiestatẽ ad nr̃am cõpassionẽ
inflectit. mirat᷑ maiestatẽ quȩ
tantã pietatẽ nr̃a cõpassione et
ꝓuidentia affici & ꝑturbari ñ sinit.

Expanded text:
derari potest libenter despiciatur, ne derari potest libenter despiciatur, ne sola ipsa amittatur, quo desiderio illuc festinare debemus, ubi nec vita morte terminatur, nec gaudium ullo moerore corrumpitur, nec jucunditas dolore afficitur? Haec itaque consideratio animum per desiderium amoris alacriter currere facit ad tolerantiam passionis, ut gravia non sint quaecunque finiri possunt in tempore, cum post ipsa secutura sunt quae plena consistent, et perfecta bona in mus carni, ut eam cohibeamus ab iniquitate, et exerceamus in virtute, et sustentemus in infirmitate, sed debitoresquod diligit appetamus. Quod si faceremus, nec a malo declinaremus, nec bonum contemplatiosui reficitur, et quanto magis ejus bonitatem cogitat, tanto amplius ejus amore inflammatur. Miratur pietatem quae tantam majestatem ad nostram compassionem inflectit; miratur majestatem, quae tantam pietatem nostri compassione et providentia affici et perturbari non sinit.
Abbreviated transcription (Latin):
nem p̃cipitẽ impellit desid̾ium culpȩ.
colubet adelectatione timent̾ẽ ꝓui¬
dencia penȩ. In hoc enĩ qͦd cernit qi
post culp̃a pęna sequit᷑. siue in correc¬
tione siue indampnatione. refrena¬
tur aculpa suie moꝑe siue in delecta¬
tione. Timor gͦ frenũ est. & ipse timor
cohibet & stringit esstuentẽ animũ.
& sistit eũ ad colerantiam. ostendens
facilius malam concupiscentiã uin¬
cere qͣm malã conscientiã tolerare. &
eligit durũ ut duriꝰ euadat. Deinde
uenit amor & stimulat excitando pi¬
gram adexercitiũ boni oꝑis. demon¬
strans alacrit̃ tolerandũ laborẽ oꝑis.
ꝓ recompensatione tantȩ retributio¬
nis. Nam quod facunꝰ transitorium
ẽ & finẽ habet. qͦd autẽ expectamus
ȩternũ est. & finẽ non ht̃. Merces est
uita sine morte. gaudiũ sine merore.
iocunditas sine dolore. Sigͦ hȩc uita
quȩ morte finitur tantũ diligit᷑. ut
ꝓ eius amore qͥcqͥd ꝓ ipsa desi¬

Expanded text:
nem praecipitem impellit desiderium culpae, nem praecipitem impellit desiderium culpae, cohibet a delectatione timentem providentia poenae. In hoc enim quod cernit quod post culpam poena sequitur, sive in correctione, sive damnatione: refrenatur a culpa sive in opere, sive in delectatione. Timor ergo frenum, ipse timor cohibet et stringit effluentem animum, et sistit eum ad tolerantiam, ostendens facilius malam concupiscentiam vincere quam malam conscientiam tolerare; et eligit durum ut durius evadat. Deinde venit amor, et stimulat excitando pigram ad exercitium boni operis, demonstrans alacriter tolerandum laborem operis, pro recompensatione tantae retributionis. Nam quod facimus transitorium est et finem habet; quod autem exspectamus, aeternum est et finem non habet. Merces est vita sine morte, gaudium sine moerore, jucunditas sine dolore. Si ergo haec vita quae morte finitur, tantum diligitur, ut pro ejus amore quidquid pro ipsa desi
Abbreviated transcription (Latin):
eam scłm arbitriũ rõnis diuinitꝰ illu¬
minatȩ difponat. Iusticia eñi uolun¬
tatis humanȩ ẽ. uoluntati diuinȩ ꝑ
om̃ia conformari. & quod illa stando
habet motu & appetitu bom desidii
adipisci. ut nec extra illam effluat p̃¬
sumens ea quȩ ñ debet. nec infra illã
subsistat. dorpens ab his quȩ debet. Hoc
ẽg̾ debitũ sp̃c ad creatorẽ. ut ꝑ omĩa
scđ̃m ipsius uoluntatẽ moueat᷑. debi¬
tum autẽ ad carnẽ. ut illius appeti¬
tũ nec extra suũ iudiciũ effluere. nec
infra subsistere paciatur. Quia eñi sp̃c
sessor est & caro ium̃tum. frenũ ei de¬
bet. ut p̃cipitẽ amalo cohibeat. & cal¬
caria. ut pigram ad bonũ excitando
exerceat. & pabu lum ut eiꝰ infir¬
initacẽ fu aT stendet ne de¬
ficiat. Insta bubo pabulũ. in
mia calcaria & frenũ. Hoc est in quie¬
te nutrim̃tum. in exercitatione cohi¬
bicionẽ & incitam̃tum. Frenũ est cunor.
calcaria amor. Cum eñĩ ad delectatio¬

Expanded text:
lluminare disponat. Justitia enim voluntatis humanae est voluntati divinae per omnia conformari, et quod illa stando habet, motu et appetitu boni desiderii adipisci, ut nec extra illam effluat praesumens ea quae non debet; nec infra illam subsistat, torpens ab iis quae debet. Hoc est ergo debitum spiritus ad Creatorem, ut per omnia secundum ipsius voluntatem moveatur. Debitum autem ad carnem, ut illius appetitum, nec extra suum judicium effluere, nec infra subsistere patiatur. Quia enim spiritus sessor est, et caro jumentum, frenum ei debet, ut praecipitem a malo cohibeat, et calcaria, ut pigram ad bonum excitando exerceat, et pabulum ut ejus infirmitatem sustentet ne deficiat. In stabulo pabulum, in via calcaria et frenum, hoc est in quiete nutrimentum, in exercitatione cohibitionem et incitamentum. Frena est timor, calcaria amor. Cum enim ad delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
Nam& si qͣndo quȩdam occulta aliena
ex manifestis dep̃hendunt. suatũ distͥc
te ꝑueritatẽ iudicant. illa autẽ ꝑ pie¬
tatẽ excusando iuidicare ñ p̃sumunt.
Hinc gͦ fit ut inferiores se cunctis ex¬
istiment. & hoc illis sentire dulce fit.
quod sua mala aggrauare & aliorum
num est in homine cui soliui¬
dicium est cũ dõ. hoc autẽ est consensus
rõnis. & hoc uere ipse ẽ homo. cȩt̾a ho¬
minis & in homine. Hoc solũ sibonũ

Expanded text:
Nam, etsi quando quaedam occulta aliena Nam, etsi quando quaedam occulta aliena ex manifestis deprehendunt, sua tamen districte per veritatem judicant; illa autem per pietatem excusando, judicare non praesumunt. Hinc ergo fit ut inferiores se cunctis existiment, et hoc illis sentire dulce sit quod sua mala aggravare et aliorum Unum est in homine cui soli jdicium est cum Deo. Hoc autem est consensus rationis; et hoc vere ipse est homo, caetera hominis
Abbreviated transcription (Latin):
litas ad alios ẽ. qua bona alioꝵ. homo
sne inuidia & liuore commendat.
Per pͥmam humilitatẽ preẽe non
cupit. ꝑ scd̾am subẽe non contemnit.
Humilitas facit ut sua occulta homo
non abscondat. pietas facit. ut aliena
occulta iudicare non p̃sumat. Humi-¬
litas facit ut mala sua homo ñ excu-¬
set. pietas facit. ut mala aliena ñ ag
grauet. Item. humilitas facit. ut quȩ
ise latent scđm u̾itadem iudicet. pie¬
tas facit ut quȩ in aliis ñ padent ad me¬
liorẽ partẽ inclinet. Hinc ẽ qͦd sc̃i ui¬
ri semet ipsostam districte dnudicaii.
& cunctos sibi merito ante ponendoᷤᷤ
putant. Uident em̃ & quȩ manifesta
sunt sua & quȩ occulta. alioꝵ autem
mainfesta tantũ. Cum itaq de alienis
occultis iudicare ñ presumant. nͥ qͣntũ
pietate monente bona eẽ existimant.
plura sunt quȩ inse mala uident. ubi
& manifesta & occulta uident. qͣm quȩ
in aliis ubi manifesta tantũ uident.

Expanded text:
litas ad alios est qua bona aliorum homo litas ad alios est qua bona aliorum homo sine invidia et livore commendat. Per primam humilitatem praeesse non cupit; per secundam subesse non contemnit. Humilitnon abscondat; pietas facit ut aliena occulta judicare non praesumat. Humilitas facit ut mala sua homo non excuset; pietas fagravet. Item humilitas facit ut quae in se latent secundum veritatem judicet; pietas facit ut quae in aliis non patent ad meliorem partem inclinet. Hinc est quod sancti viri semetipsos tam districte dijudicant, et cunctos sibi merito anteponendos putant. Vident enim sua, et quae manifesta sunt, et quae occulta; aliorum autem manifesta tantum. Cum itaque de alienis occultis judicare non praesumant, nisi quantum pietate movente, bona esse existimant, plura sunt quae in se mala vident, ubi et manifesta et occulta vident, quam quae in aliis, ubi manifesta tantum vident.
Abbreviated transcription (Latin):
seadem m̃tis mutabilitate it̾m ad tͣn¬
sitoria effusi inm̃tis ꝓposito ñ ꝑsistuis.
auerunt gͦ conu̾si ꝑdesidium u̾itatis.
s non expectant responsionẽ auersi
ris ꝑcipũ elationis. Suꝑbia em̃itus
intus ẽ. iactantia foris. Suꝑbia alia est
qua insui consid̾atione animꝰ incume¬
scit. alia qua in fui compatione cȩt̾os
despicit. Similit̃ iactantia foris aliaẽ
qua in fui ostentatione homo blandũ
sesimulat. alia qua se crudelem & me¬
tuendũ demonstrat. In pͥma placere
nititur. inscda placere dedignatur.
Expͥmo gͥ genere suꝑbiȩ in quo hõ
sibi placet. pͥmũ nascitur genus iac¬
tantiȩ in quo cȩt̾is placere desid̾at. &
ex scdo genere suꝑbiȩ in quo alios
despicit. scđ̾m nascitur genus iactan¬
tiȩ quo sealiis ñ amabilẽ s metuendũ
tatis. Prunũ ad se. scđm ad
alios. Humilitas ad se ẽ. qua qͥsq de
semetipso parua existimat. Humi¬

Expanded text:
sed eadem mentis mutabilitate iterum ad transed eadem mentis mutabilitate iterum ad transitoria effusi, in mentis proposito non persistunt. Quaerunt ergo conversi per desiderium veritatis, sed non exspectant responsionem aversi ris per typum elationis. Superbia enim intus est, jactantia foris. Superbia alia est, qua in sui consideratione animus intumescit; alia, qua in sui comparatione caeteros despicit. Similiter jactantia foris, alia est qua in sui ostentatione homo blandum se simulat, alia qua se crudelem et metuendum demonstrat. In prima placere nititur, in secunda placere dedignatur. Ex primo igitur genere superbiae in quo homo sibi placet, primum nascitur genus jactantiae in quo caeteris placere desiderat; et ex secundo genere superbiae, in quo alios despicit, secundum nascitur genus jactantiae, quo se aliis non amabilem, sed metuendum tatis. Primum ad se, secundum ad alios. Humilitas ad se est qua quisque de semetipso parva existimat. Humi
Abbreviated transcription (Latin):
ałia scđm insinuationẽ. Similit̃ cu¬
ra dĩ alia scđ̃m ꝓuidentiã. alia scđ̃m
preceptionẽ. Scd̾m contemplationẽ
scit numerũ om̃ium rerii. scđ̾m in¬
sinuationẽ nescire dr̃. qͥa scientiam
ñ tribuit. Similit̃ scd̾m ꝓuidentiã
cura ẽ ei de om̃ib. scdm scͥpturã & pre¬
ceptionẽ non ẽ cura illi de bubus.
partes ht̃. honestatẽ & utilita¬
tem. Quȩ duo cũ parit̃ insunt. mag̃
modata sunt. qͥa uicissim se temꝑant.
& qͥ ab altero se restringunt. ad alt̾m
immodatius se effundunt. Alii ho¬
nesta appetunt. qͥa laudabiles appar̃e
uolunt. alii honesta appetunt. quia
despicabiles uidĩ erubescunt. Alii
honesta fugiunt ꝓpt̾ humilitatem.
alii honesta fugiunt. ꝑꝑ simulacio¬
nẽ. Ucilitas appetenda est. ita ut na
tum eẽ his quȩ dantur. scd̾s se in his
Qđ multi sola curiositate ueritatẽ quenta
ilatus int̾rogauit iłm qͥd est
Sic multi transitorio feruore ad dũ¬
conuersi uera bona desidare incipiunt.

Expanded text:
nuationem. Similiter cura Dei, alia secundum providentiam, alia secundum praeceptionem. Secundum contemplationem scit numerum omnium rerum; secundum insinuationem nescire dicitur, quia scientiam non tribuit. Similiter secundum providentiam cura est ei de omnibus; secundum Scripturam et praeceptionem non est cura illi de bobus. partes habet, honestatem et utilitatem. Quae duo cum pariter insunt magis moderata sunt, quia vicissim se temperant; et qui ab altero se restringunt ad alterum immoderatius se effundunt. Alii honesta appetunt, quia laudabiles apparere volunt. Alii honesta appetunt, quia despicabiles videri erubescant. Alii honesta fugiunt propter humilitatem. Alii honesta fugiunt propter simulationem. Utilitas ita appetenda est, ut nattum esse iis quae dantur; secundus, se in his e. TIT. CXXVI. Quod multi sola curiositate veritatem quaerunt. Pilatus interrogavit Jesum: Quid est Sic multi transitorio fervore ad Deuconversi vera bona desiderare incipiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
mpso nec potestas sine uoluntate est.
nce uoluntas sine potestate. Similicer
ineffectu nec uoluntas a potestate. nec
potestas a uoluntate ullatenꝰ seꝑari po¬
test. Quicqͥd eñĩ ds̃ uoluntate fac̃. facit
s potestate. & rursũ quicqͥd fac̃ pote¬
state fac̃ uoluntate. qͥa omĩa quȩ facit
& uoluntate & potestate facit. Ergo in
om̃i oꝑe suo ds̃ & uoluntatẽ & potesta¬
tem exercet. Nec sediuidunt inoꝑe.
quȩ diuidi ñ possunt in oꝑande. Sie
gͥ potestas dĩ & uoluntas & affectu in
ipso & effectu ꝑ ipsũ indiuisa ꝑseue¬
rant. respectu extra ipsum dissimili¬
ter se demonstrant. Quia eñi ds̃ uera¬
cit non om̃e quod pot̃. uelle dr̃. quia
multa facere pot̾ quȩ fac̾e ñ uult. ni¬
hil aut̃ẽ fac̾e uult qͦd fac̾e ñ pocest.
õ ad quȩdã respicit podestas eius.
ad quȩ ñ respicit uoluntas eiꝰ. Ad
omia autẽ ad quȩ respicit uoluncas
eiꝰ. respicit potestas eiꝰ. Sic gͥ pocestas
diuina respectu aliq̃n ad alia se ha¬

Expanded text:
 idcirco in ipso nec potestas sine voluntate est, nec voluntas sine potestate est. Similiter in effectu nec voluntas a potestate, nec potestas a voluntate ullatenus separari potest. Quidquid enim Deus voluntate facit, facit et potestate; et rursum quidquid facit potestate, facit et voluntate, quia omnia quae facit et voluntate, et potestate facit. Ergo in omni opere suo Deus et voluntatem et potestatem exercet, nec se dividunt in opere quae dividi non possunt in operante. Sic ergo potestas Dei et voluntas et affectu in ipso, et effectu per ipsum indivisa perseverant respectu extra ipsum dissimiliter se demonstrant. Quia enim Deus veraciter non omne quod potest velle dicitur, quia multa facere potest quae facere non vult; nihil autem facere vult quod facere non potest: ideo ad quaedam respicit potestas ejus ad quae non respicit voomnia autem ad quae respicit voluntas ejus, respicit potestas ejus. Sic igitur potestas divina respectu aliquando ad alia se ha
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ fac̾e posset si uellet. Sic p̃scientia
& p̃destinatio ĩdeo si scđm respectũ
considerant᷑ dissimilit̃ se habent. cũ
tam̃ in dõ unũ sint. Prescientia eñĩ
& ad mala & ad bona se habet. p̃de-¬
stinatio ad bona tantũ. Omĩa quip¬
pe fuitura p̃sciuit. electos autẽ tantũ
p̃destinauit. Similit̃ & p̃destinatio
qͣndo ꝓdispositione accipit᷑. in respec-¬
tutam̃ prescientiȩ parificari ñ pot̃.
qͥa p̃scientia dĩ & ad ea quȩ facturus
tio autẽ ad ea quȩ facturꝰ est tantum.
Ambrosius em̃idicit. Predestinauit
ds̃ impioꝵ gehennã. s non p̃destina-¬
uit impioꝵ culpã. Quod eñi facturꝰ

Expanded text:
e posset, si vellet. Sic praescientia et praedestinatio in Deo, si secundum respectum considerantur, dissimiliter se habent, cum tamen in Deo unum sint. Praescientia enim et ad mala et ad bona se habet, praedestinatio ad bona tantum. Omnia quippe futura praescivit, electos autem tantum praedestinavit. Similiter et praedestinatio quando pro dispositione accipitur, in respectu tamen praescientiae parificari non potest quia praescientia Dei et ad ea quae facturus tio autem ad ea quae facturus est tantum. Ambrosius enim dicit: « Praedestinavit Deus impiorum gehennam, sed non praedestinavit impiorum culpam. » Quod enim f
Abbreviated transcription (Latin):
confert. Ubi autẽ magis subtilis ẽ. quo¬
dam mͦ magis sp̃c ẽ. quia in eo qͦ ma-¬
gis incorporeȩ naturȩ approximat. no¬
men parit̃ & ꝓpͥetatem illius usurpat.
xime corpꝰ est illud qͦd ꝑse omĩnomo¬
ueri non pot̃. Post hoc ꝓximũ & mi¬
nus corpꝰ est illud quod ꝑ sequidem
moueri pot̃. & tam̃ extra se ad stacũ
cohiberi pot̃. Deinde sequitur illud
quod in natura corpisiam sp̃c nom̃
sortitur quod ꝑse moueri pot̃. et ex¬
tra sequamuis ad p̃sentiam ad statũ
tam̃ teneri non pot̾ quod ñ uidecur
& semꝑ mouetur. Summũ est corpꝰ.

Expanded text:
confert. Ubi autem magis subtilis est, quoconfert. Ubi autem magis subtilis est, quodammodo magis spiritus est, quia in eo quo magis incorporeae naturae approximat, nomen pariter et proprietatem illius usurpat; xime corpus est illud quod per se omnino moveri non potest. Post hoc proximum et minus corpus est illud quod per se quidem moveri potest, et tamen extra se ad statum cohiberi potest. Deinde sequitur illud quod in natura corporis jam spiritus sortitur; quod per se moveri potest et extra se quamvis ad praesentiam, ad statum tamen teneri non potest, quod non videtur et semper movetur. Summum est corp
Abbreviated transcription (Latin):
in his gͦ quatuor quecũq magissen¬
u̾a sensu plus longe sunt. magis a
natura corꝑum recedunt. & ad na¬
turã spuum accedunt. Hinc est quod
ipse aer quia prȩsui subtilitate uide-
dic tantũ. sp̃uali naturȩ appropin-¬
quat. ut in appellatione etiam nom̃
illius usurpet. S ignis qͥ ipso aere
longe subtilior ẽ &e mobilior &e non
sicut aer extͥnsecus t̾rena corpora af-
quȩ tantũ uegetat non sensificat. aliꝰ
mhisquȩ & uegetat & sensificat. Ue¬
getat enim quȩdã non sensificat. si c̃
arbores & plantas. & uniu̾sa int̾ra ger-¬
minantia. quedã autẽ uegetat & sen-¬
sificat. sicut bruta animantia omĩa.
inquib quȩdã sunt. quȩ sensum tan¬
tũ habent. imaginationẽ non bñt.
quȩdã autẽ & sensũ & imaginationẽ
habent. Cum itaq sensificari magis
sit qͣm uegetari tancũ. constat ꝓfec¬
cohanc uim subtiliorẽ ẽẽ ubi sensum
p̃stat. qͣm illic ubi solam uegetationẽ

Expanded text:
In his ergo quatuor quaecunque magis senIn his ergo quatuor quaecunque magis senquae vero a sensu plus longe sunt, magis a natura corporum recedunt, et ad naturam spirituum accedunt. Hinc est quod ipse aer, quia prae sui subtilitate videridit, tantum spirituali naturae appropinquat, ut in appellatione etiam nomen illius usurpet. Sed ignis qui ipso aere longe subtilior est et mobilior, et non sicut aer, extrinsecus terrena corpora afflquae tantum vegetat, non sensificat; alius in iis quae et vegetat et sensificat. Vegetat enim quaedam, non sensificat sicut arbores et plantas, et universa in terra germinantia; quaedam autem vegetat et sensificat, sicut bruta animantia omnia, in quibus quaedam sunt quae sensum tantum habent, imaginationem non habent; quaedam quae sensum et imaginationem habent. Cum itaque sensificari majus sit quam vegetari tantum, constat profecto hanc vim subtiliorem esse ubi sensum praestat, quam illic ubi solam vegetationem
Abbreviated transcription (Latin):
scalam quȩsiuisse ꝓpt̾ se. s ut homi¬
nes docerent quid fac̾e debeant ipsi.
Ascensus ẽ ab infimis ad sup̃ma. Ro¬
ne gͦ pͥmum quȩ infima sunt. ut ab
his incipiens ordine ad suꝑiora con¬
scendas. Sunt gͥ in hoc mundieor¬
pore quatuor elem̃ta ꝓpͥis qͣlitatib
distincta. idest terra. aqua. aer.ignis.
bilis est. qͥa moueri non pot̃. nisi extͥn¬
secusimpellat᷑. Reliqua tria mobilia
sunt. qͥa ꝑse mouentur sine impulsu
extͥnseco. Hoc tam̃ int̾est. quod aqua
teneri potest ut non moueat᷑. aer et
ignis non pot̃. Rursum aer ad statũ
teneri ñ pot̃. ad p̃sentiã pot̾. Ignis uͦ
nec ad statum tenetur ut ñmoueatur.
nec ad p̃sentiam ut ñ elabatur. Quȩ¬
cumq gͦ extͥnsecus siuie ad p̃sentiãsiue
adstacum teneri possunt. extͥnsecus
etiam moueri possunt. uł ut moue¬
antur si immobilia sunt. uł ut ampliꝰ
moueantur siminus st̃. Solus ignis sic̃
pot̃. in sc onmẽ mocũ habens & ex se.

Expanded text:
scalam quaesivisse propter se, sed ut homiscalam quaesivisse propter se, sed ut homines docerent quid facere debeant ipsi. Ascensus est ab infimis ad suprema. Pone ergo primum quae infima sunt, ut ab illis incipiens ordine ad superiora conscendas. Sunt igitur in hoc mundi corpore quatuor elementa propriis qualitatibus distincta, id est terra, aqua, ignis, aer.bilis est, quia moveri non potest, nisi extrinsecus impellatur. Reliqua tria mobilia sunt, quia per se moventur sine impulsu extrinseco. Hoc tamen interest quod aqua teneri potest, ut non moveatur, aer et ignis non possunt. Rursum aer ad statum teneri non potest, ad praesentiam potest. Ignis vero nec ad statum tenetur, ut non moveatur, nec ad praesentiam, ut non elebatur. Quaecunque ergo extrinsecus sive ad praesentiam, sive ad statum teneri possunt, extrinsecus etiam moveri possunt, vel ut moveantur, si immobilia sunt, vel ut amplius moveantur, si minus sunt. Solus ignis sicutpotest, in se omnem motum habens et ex se.
Abbreviated transcription (Latin):
supnis ẽ corꝑe. quo descendit sp̃e.¬
inferius dõ. Corpus sensu ascendit.
sp̃e sensualitate descendit. Item spe
ascendit contemplatione. ds̃ descen¬
dit reuelatione. Theophania ẽ ire¬
uelatione. incelligentia in contẽpla¬
tione. imaginatio insensualicate. in
sensu instrum̃tum sensualitatis &
origo imaginationis. Uide scalam ia¬
cob. In t̾ra stabat. & sũimtas eiꝰ cȩlos
tangebat. Terra corpꝰ. cęlũ ds̃. Ascen¬
dunt animi contemplatione ab in¬
fumis ad sũma. acorꝑe ad spm̃ medi¬
ante sensu & sensualitate. a spuad
dm̃. mediande condemplatione & re
reuelatione. Dñs autẽ scalȩ inintitur
ut ad infima fup̃ma inclinent᷑. Ascen¬
damusgͥ & nos considatione qͣntũ pos¬
sumꝰ. qͥa & si cotũ non possumꝰ. forte
aliqͥd possumꝰ. Si non sumꝰ angłi uo¬
lantes. tam̃ sumꝰ homines ambulan¬
tes. Angłi scala ñ indigent qͥ uolai
diuina condemplatione. s homines
qui repunt. uł si amplius ambulai
humana ratione. Ego ñ puto angles

Expanded text:
cendit spinferius Deo. Corpus sensu ascendit, spiritus sensualitate descendit. Item spiritus ascendit contemplatione, Deus descendit revelatione. Theophania est in revelatione, intelligentia in contemplatione, imaginatio in sensualitate, in sensu instrumentum sensualitatis, et origo imaginationis. Vide scalam Jacob, in terra stabat, et summitas ejus coelos tangebat. Terra corpus, coelum Deus. Ascendunt animi contemplatione ab infimis ad summa. A corpore ad spiritum, mediante sensu et sensualitate. A spiritu ad Deum, mediante contemplatione et revelatione. Dominus autem scalae innititur, ut ad infima suprema inclinentur. Ascendamus igitur et nos consideratione, quantum possumus, quia etsi totum non possumus, forte aliquid possumus. Si non sumus angeli volantes, tamen sumus homines ambulantes. Angeli scala non indigent qui volant divina contemplatione; sed homines qui repunt, vel, si amplius, ambulant humana ratione. Ego non puto angelos
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾ioꝵ delectationẽ retractrdni in
int̾na pace ꝑsistere ñ possunt. Unus
dies. una claritas. unũ gaudiũ una
benedictio. qͣm esau accipit qͥa dup¬
plicẽ stolam non potuit ꝓmereri. Hic
est ille unus dies in quo puer umiꝰ diei
sine peccato ẽẽ non potuit suꝑ t̾ram.
qͥa sensus carnis qui qͣntũ ad se semꝑ
puerilia appetit. huiꝰ tantũ uitȩ cla-¬
ritatẽ amans. in ea numqũa sine pec¬
cati macula consistit. Non eñi uenit
ad aliũ diem dequo dictũ est nun-¬
ẽ elongantib ab hierłm. qͥa delecta¬
tio p̃sentiũ elongare facit animos
a contemplatione ȩternoꝵ. Post tridu¬
um iħe intemplo inuenit᷑. quia pꝰ
correctionẽ cogitationis. locutionis.

Expanded text:
exteriorum delectationem retracti diu in exteriorum delectationem retracti diu in interna pace persistere non possunt. Unus dies, una claritas, unum gaudium, una benedictio quam Esau accepit, qui duplicem stolam non potuit promereri. Hic est ille unus dies, in quo puer unius diei sine peccato esse non potuit super terram, quia sensus carnis, qui quantum ad se semper puerilia appetit, hujus tantum vitae claritatem amans in ea nunquam sine peccati macula consistit. Non enim venit ad alium diem, de quo dictum est: « Nunest elongantibus ab Hierusalem, quia delectatio praesentium longe facit animos a contemplatione aeternorum. Post triduum Jesus in templo invenitur, quia post correctionem cogitationis, locutio
Abbreviated transcription (Latin):
faciet. Si ueritas tecũ est. ds̃ tecum ẽ.
quia ueritas est ds̃. Ecce quomͦ in iu¬
dea nascitur. xp̃c. inconfessione ue¬
ritas. Mater uirgo puritas ẽ cordis.
cum corde credis quod ore conficeris.
In confessione criminis puritas est
sie ruga. inconfessione laudis pu¬
ritas est sine macula. Sibonũ non
simulas. ñ habes rugam. si malum
odis. non habes maculam. Sic ueri¬
tas inte desidio concipit᷑. oꝑe nascit᷑.
studio nutritur. ut ꝓficiat etate in
ꝓcessu temporis. sapientia in augm̃¬
to cognitionis. gr̃a inincrem̃to uir¬
tutis. Apud homines in fama. ap̃
dm̃ inconscientia. Apud homineᷤ
ut cognoscat᷑. apud dm̃ ut głificet᷑.
Duodecim annoꝵ. in hierłm ascen¬
dit. qͥa pꝰ ꝑfectionẽ oꝑis & dupplica¬
tam uirtutẽ caritatis. ad pacẽ contem¬
plationis ꝑficit. Parentes iħiu ab hie¬
rusalẽ itinere unius diei redeunt. qr
sensus carnis qui ꝑ exercitium bomi
oꝑis internã ueritat̃e nucriunt. per

Expanded text:
tecum est, Deus tecum est, quia Veritas est Deus. Ecce quomodo in Judaea nascitur Christus, in confessione veritas. Mater Virgo puritas est cordis, cum corde credis quod ore confiteris. In confessione criminis puritas est sine ruga; in confessione laudis puritas est sine macula. Si bonum non simulas, non habes rugam. Si malum odis, non habes maculam. Sic veritas in te desiderio concipitur, opere nascitur, studio nutritur, ut proficiat aetate in processu temporis, sapientia in augmento cognitionis, gratia in incremento virtutis. Apud homines in fama, apud Deum in conscientia. Apud homines ut cognoscatur, apud Deum ut glorificetur. Duodecim annorum in Hierusalem ascendit, quia post perfectionem operis et duplicatam virtutem charitatis ad pacem contemplationis proficit. Parentes Jesu ab Hierusalem itinere unius diei redeunt, quia sensus carnis per exercitium boni operis internam veritatem nutriunt, per
Abbreviated transcription (Latin):
ocalis dicit. Sequere cursum
sermonis. Quod ubiq ẽ hic
est. Ds̃ ẽ ubiq. Si ubiq ẽ. qͥd dicamr:.
Inferam quod non decet: Ecce locꝰ
sordidum quiddam haberis. & dixit mͥ
ubiq non ẽ ds̃. & alicubi est. ẽ ubiẽ. & est
ubi non ẽ. Si autẽ locus est ubi ẽ ds̃. & locꝰ
ubi non ẽ. localis ẽ ds̃. Quod em̃ nusqͣm
sit. quisdicat: Iterum aliud. Uult ds̃
omne bonũ. Ducere autẽ uxorem bo¬
num ẽ. Uocalis infert. Ergo uult ds̃
uxorẽ ducere. Tales sunt ineptiȩ stul¬
toꝵ. qui ad sonos uocũ pendent. It̾m
aliud. Amat ds̃ omnẽ creaturã suã.¬

Expanded text:
ocalis dicit: Sequere cursum sermonis: Quod ubique est hic est. Deus est ubique. Si ubique est, quid dicam? Inferam quod non decet? Ecce locus sordidum quiddam habens, et dixit mihi ubique non est Deus, et alicubi est; est ubi est, et est ubi non est. Si autem locus est ubi est Deus, et locus ubi non est, localis est Deus. Quod enim nusquam sit quis dicat. Iterum aliud: Vult Deus omne bonum; ducere autem uxorem bonum est, localis infert: Ergo vult Deus uxorem ducere. Tales sunt ineptiae stultorum qui ad sonos vocum pendent. Iterum aliud: Amat Deus omnem creaturam sua
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur despiciunt. Habet gͣcibu suũ
quo reficitur. habet & anima cibum
suũ quo saginat᷑. Ipse autẽ cib amme
uerbũ dĩ est. & ipsum u̾bũ. idẽ lumen
ẽ quo illuminat᷑. & cib quo reficit᷑. lu¬
men quo clarescit ad cognitionẽ ueri¬
tatis. cib quo pinguescit. & hilarescit
ad amorẽ bonitatis. Ipsum gͦ uerbũ dĩ
pͥmũ se effundit. deinde se infundit.
Effundit ut uideatur. infundit. ut
ꝑcipiatur. Si eñise ñ effundet. ñ cogno¬
sceretur. sise non infundet. ñ gustaret᷑.
Primũ gͦ seeffudit & ꝑceptibile fecit
nã. Post pͥmã effusionẽ. infusũ est. &
conceptũ ꝑfidẽ. Post scd̃am infusio¬
nẽ infusum ẽ & conceptũ ꝑfidẽ. Dost
t̃ciam effusionẽ infundit᷑ & concipi¬
tur ꝑ cognitionẽ. & pascit ubiq et
reficit. Primo ad manifestationem.
scdo ad salutẽ. tercio ad instructionẽ.
Primo ne mali excusent᷑. scdo ut p̃¬
destinati saluent᷑. t̃cio ut eruditi in

Expanded text:
videtur, despiciunt. Habet ergo caro cividetur, despiciunt. Habet ergo caro cibum suum, quo reficitur; habet et anima cibum suum, quo saginatur. Ipse autem cibus animae verbum. Dei est, et ipsum verbum idem lumen est quo illuminatur, et cibus quo reficitur: lumen, quo clarescit ad cognitionem veritatis; cibus, quo pinguescit et hilarescit ad amorem bonitatis. Ipsum ergo verbum Dei primo se effundit, deinde se infundit. Effundit ut videatur; infundit ut percipiatur. Si enim se non effunderet, non cognosceretur; si se non infunderet, non gustaretur. Primo ergo se effudit et perceptibile fecit nam. Post primam effusionem infusum est et conceptum per visum. Post secundam infusionem infusum est et conceptum per fidem. Post tertiam effusionem infunditur et concipitur per cognitionem; et pascit ubique et reficit. Primo ad manifestationem, secundo ad salutem, tertio ad instructionem. Primo ne mali excusentur, secundo ut praedestinati salventur, tertio ut eruditi inf
Abbreviated transcription (Latin):
his om̃ib. Primũ consida ipsũ uisi¬
bile lum̃. qͦd uisibilib om̃ib iocun¬
dius ẽ sine quo nichil ẽ uisibile. Ipsũ
gͦ magnũ bonũ est. & int̃ cȩt̾a bona ui-¬
sibilia magisbonũ & iocundiusbonũ
ẽ. & tam̃ bonũ animȩ ẽẽ non pocest.
Illuminat eñi lum̃ istud. s oculos
carnis tantũ. qͥa siocłos animȩ illumi¬
naret. in hoc lumine positus om̃is
uerũ agnosceret. Nunc autẽ sine isto
lumine ueritas uidecur. ac ꝑ hoc istud
lum̃ non illuminat ocłos ꝑ quos uide¬
tur. Sicut gͦ uisibile lum̃ ocłos mentis
illuminare ñ pot̃. sic cib carnis m̃cis
famem saciare ñ pot̃. s sunt extra oĩa
hȩc. & foris adherentia quasi paleȩ ci-¬
bona quasi ex adipe frum̃ti panis. ci¬
bus hominũ. Propt̾ea filii hierłm pa-¬
leas non manducant. s adipe frum̃ti
saciantur. Quia om̃s qui int̾nã dulce¬
dinẽ gustare cȩpunt. qͥcqͥd extͥnsecus
transicorie delectat & scđm carnẽ dulce

Expanded text:
mnibus. Primum considera ipsum visibile lumen, quod visibilibus omnibus jucundum est, sine quo nihil est visibile. Ipsum ergo magnum bonum est, et inter caetera bona visibilia magis bonum et jucundius bonum est; et tamen bonum animae esse non potest. Illuminat enim lumen istud, sed oculos carnis tantum, quia si oculos animae illuminaret, in hoc lumine positus omnis verum agnosceret. Nunc autem sine isto lumine veritas videtur. Ac per hoc istud lumen non illuminat oculos per quos videtur. Sicut ergo visibile lumen oculos mentis illuminare non potest, sic cibus carnis mentis famem saturare non potest. Sed sunt extra omnia haec et foris adhaerentia, quasi paleae cibona, quasi ex adipe frumenti panis, cibus hominum. Propterea filii Jerusalem paleas non manducant, sed adipe frumenti satiantur, quia omnes qui internam dulcedinem gustare coeperunt, quidquid extrinsecus transitorie delectat et secundum carnem dulce
Abbreviated transcription (Latin):
dem hoc recte dicere possem. sicuhoc
sane intelligere posses. Tu hoc dictũ
de te intelligere consuesti. Propt̾ea
de dõ hoc non dico ꝓpt̃ te. netuhoc
audiens id ipsũ de illo dici putesqͦa
dictũ ẽ dete. Propt̾ea tͥparco & dis¬
cerno locutionẽ. ne rem cõmunem
existimes. Alius ẽ amor tuus. alius
suus. Iccirco cũ dixero tu hoc amas.
caueo dicere ille amat hoc. ne sic a¬
mare putes ipsũ. sicut amas cu.
Ego autẽ dicere possem recte. sicu
intellig̾e non posses praue. Sic dico
ubiq est. & tam̃ dic̾e parco dequib¬
dam locis. illic ẽ. nesic eũ illic ẽẽ pu¬
tes. quẽadmodũ est quod scđm ce
ẽ. & non decente dm̃ modo ẽ. Sic
dico. om̃e bonũ uult. & tam̃ dequo¬
dam de qͦ dico bonũ ẽ hoc dice par¬
co. hoc uult ꝓpt̃ te. ne existimes eũ
sic uelle sic̃tu uis. & ad hoc uelle ad
R̃d. debitores sum non carm ut
ns medio quodam loco constitutus
supra se creatorem suũ habet. cui sub¬

Expanded text:
dem hoc recte dicere possem: Si tu hoc dem hoc recte dicere possem: Si tu hoc sane intelligere posses. Tu hoc dictum de te intelligere consuevisti. Propterea de Deo hoc non dico propter te, ne tu hoc audiens idipsum de illo dici putes, quod dictum est de te. Propterea tibi parco et discerno locutionem, ne rem communem existimes Aliud est amor tuus, aliud amor illius. Idcirco cum dixero: Tu hoc amas, caveo dicere: Ille amat hoc, ne sic putes ipsum amare, sicut amas tu. Ego autem dicere possem recte, si tu intelligere non posses prave. Sic dico: Ubique est; et tamen dicere parco de quibusdam locis: Illic est, ne sic eum illic esse putes, quemadmodum est quod secundum te est, et non decente Deum modo est. Sic dico. Omne bonum vult; et tamen de quodam de quo dico: Bonum est hoc, dicere parco: Hoc vult, propter te, ne existimes eum sic velle sicut tu vis, et ad hoc velle ad res, debitores sumus non carni, ut nis medio quodam loco constitutus, supra se Creatorem suum habet, cui sub
Abbreviated transcription (Latin):
aturam suã ds̃. S uidete ex hoc qͣnta
inferri possint non decentia. Sicui¬
detur his qui sonos uocũ sine sensu
diuidicant. Ebriosi inquiunt amans
fortia uina. & cętera huiꝰmodi. Mul¬
ta sunt talia quȩ dici possent adhc̃
modum. Quid gͦ: Aut totũ nega¬
mꝰ. aut cotũ confitemur: Aliud con¬
tra ueritatẽ. aliud contra puritatẽ
ẽẽ uidetur. Si totũ negatur aliquid
dõ detrabitur quod suũ est. Si totũ
asseritur. aliquid imponit᷑. qͦd suũ
non ẽ. S uidece discretionẽ. Genera¬
lis possessio ad dm̃ ꝑtinet. ꝓpt̾ea gene¬
ralis p̃dicatio ipsum decet. Hominib
autẽ quib partes datȩ st̃. particulareᷤᷤ
locutiones conueniunt. Propt̃ hoc
decreatore om̃ium recte dico. amat
totum. De te autẽ cuiꝰ dilectio ad par¬
tem trabitur. cuiꝰ possessio partide.¬
betur recte dico. hoc aut illud amas.
scilicet aurĩi amas. argentũ amas
pecumam amas. Quare hoc de dõ
similit̃ non dico: Propt̃ ce. Ego qͥ¬

Expanded text:
aturam suam Deus. Sed videte ex hoc quanta inferri possint non decentia. Sic videtur his qui sonos vocum sine sensu dijudicant. Ebriosi, inquiunt, amant fortia vina, et caetera hujusmodi. Multa sunt talia quae dici possent ad hunc modum. Quid ergo? An totum negamus, an totum confitemur? Alterum contra veritatem; alterum contra puritatem esse videtur. Si totum negatur, aliquid Deo subtrahitur quod suum est. Si totum asseritur, aliquid Deo imponitur quod suum non est. Sed videte discretionem. Generalis possessio ad Deum pertinet; propterea generalis praedicatio ipsum decet: Hominibus autem quibus partes datae sunt, particulares locutiones conveniunt. Propter hoc de Creatore omnium recte dico: Amat totum. De te autem cujus dilectio ad partem trahitur, cujus possessio parti debetur, recte dico: Hoc aut illud amas, scilicet aurum amas, argentum amas, pecuniam amas. Quare hoc de Deo similiter non dico? Propter te. Ego qui
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ. duodecim & cȩt̾a. Sicut
mundus iste dupplicit seruit homi¬
ni. ad sustentationẽ scilicet carnis.
& ad eruditionẽ m̃tis. sic uerbũ caro
factũ. remediũ p̃stat & exemplum.
Remediũ in eo quod oblatum est
ad redemptionẽ. exemplũ. in eo qͦd
oꝑatũ est ad initationẽ. Remediũ
in eo qͦd fc̃m ẽ. exemplum in eo quod
fecit. Imitatio eiꝰ. similitudo eius.
Uidi ciuitatẽ scãm hierłm nouam
descendentẽ de cȩlo. Decȩlo descen

Expanded text:
annorum duodecim, etc. . Sicut mundus iste dupliciter servit homini, ad sustentationem scilicet carnis et ad eruditionem mentis, sic Verbum caro factum remedium praestat et exemplum. Remedium in eo quod oblad redemptionem, exemplum in eo quod operatum est ad imitationem. Remedium in eo quod factum est, exemplum in eo quod fecit imitatio ejus, similitudo ejus. « Vidi civitatem sanctam Hierusalem novam descendentem de coelo . » De coelo desc
Abbreviated transcription (Latin):
buit. nec adipisci qͦd habiturus fuit.
Admiseriam gͥ deiectus. & ad miseri¬
cordiam reseruatus. cep̃ in eodẽ cruci¬
ari & exerceri. Cruciari. ut culpam
agnosceret. exerceri. ut ad mmscdĩã
repari posset. ut in dolore sentiret
bonũ quod ꝑdidit. in exercitatione
ꝓficeret ad bonũ quod habiturꝰ fuit.
Totum gͦ ad cruciatũ uersũ est quod
creatũ fuerat ad iocundicatẽ. ut in
om̃ib dolorẽ & laborẽ inueniat. ut
in sua afflictione & p̃sentem miseri¬
am. &amissam felicitatẽ agnoscat.
x duabus substantiis constat
homo. anima & carne. & utͣq
bõnum suũ habet. Bonũ carnis est
mundus cũ abundantia iocundi¬
tatissuȩ. Bonũ animȩ ẽ ds̃ cũ afflu¬
entia dulcedinis suȩ. Sigͦ bonacarmᷤ
tanta st̃. bona animȩ qͣnta ẽẽ pucan-¬
da sunt: Quando eñ anima carne
melior est. tantũbonũ animȩ bono
carnis melius ẽẽ necesse ẽ. Om̃ĩa aut̃
quȩ iusibilit bona sunt. bona tantũ
ut dictum ẽ carnis sunt. & adbonum

Expanded text:
d habiturus fuit. Igitur ad miseriam dejectus et ad miseriam reservatus, coepit in eodem cruciari et exerceri. Cruciari, ut culpam agnosceret; exerceri, ut ad misericordiam reparari posset. Ut in dolore sentiret bonum quod perdidit, in exercitatione proficeret ad bonum quod habiturus fuit. Totum ergo ad cruciatum versum est quod creatum fuerat ad jucunditatem, ut in omnibus dolorem et laborem inveniat, ut in sui afflictione et praesentem miseriam, et amissam felicitatem agnoscat. Ex duabus substantiis constat homo, anima et carne; et utraque bonum suum habet. Bonum carnis est mundus cum abundantia jucunditatis suae. Bonum animae est Deus cum affluentia dulcedinis suae. Si ergo bona carnis tanta sunt, bona animae quanta esse putanda sunt? Quanto enim anima carne melior est, tanto bonum animae bono carnis melius esse necesse est. Omnia autem quae visibiliter bona sunt, bona tantum, ut dictum est, carnis sunt, et ad bonum