comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mittã & adducam te inde huc. Cur utroꝙ
orbabor filio in una die: Dixit quoq rebec¬
ca ad isaas Tedet me uitę meȩ̨ ꝓpter filias
heth si acceperit iacob uxorem de stirpe
huius terre: nolo uiuere
ocauit itaq isaac iacob & benedixit: pre¬
cepitq ei dicens. Noli accipere coniugem
de gente chanaan. sed uade & ꝓficiscere
in mesopotamiã syrię ad domũ bathuel
patrie matris tuȩ: & accipę tibi inde uxo¬
rem de filiabus laban auunculi tui. Ds̃
aut̃ omp̃s benedicat tibi & crescere te
faciat atq multiplicet ut sis in turbas

Expanded text:
mittam et adducam te inde huc cur utroque mittam et adducam te inde huc cur utroque orbabor filio in una die dixit quoque Rebecca ad Isaac taedet me vitae meae propter filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo vivere vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit praecepitque ei dicens noli accipere coniugem de genere Chanaan sed vade et proficiscere in Mesopotamiam Syriae ad domum Bathuel patrem matris tuae et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui Deus autem omnipotens benedicat tibi et crescere te faciat atque multiplicet ut sis in turbas
Abbreviated transcription (Latin):
subiugaui: frumento &mͦ stabiliui
eum. otibipꝰ hec filimi ult̾ quid faciam.
Cui esauiNum unã inquit tantũ bene¬
dictionẽ habes pater : mihi quoq obsecro
ut benedicas. Cumq heiulatu magno fle¬
ret eͥsau: motus isaac dixit adeum. In
pinguedine terrȩ & in rore cęli desuꝑ: erit
benedictio tua. Uiues gladio & fr̃i tuo
seruies: tempusq ueniet cũ excutias &
soluas uigum eius de ceruicib tuis.
Oderat ergo semꝑ esaũ iacob ꝓbenedicti¬
one qua benedixerat ei pater dixitq in
corde suo. Ueni ent dies luctus patris
mei. ut occidam iacob fratrem incum.
Nuntiata sunt hȩe rebeccȩ: quę mittens &
uocans iacob filium suũ. dixit ad eum.
Ecce esau fr̃ tuus minatur ut occidat te
Nune gͦ filimi audi uocẽ meã & consur¬
gens fuge ad laban frẽm meũ in haran:
habitabisq cũ eo dies paucos donec requi¬
escat furor frĩs tui & cesset indignatio eius:
obliuiscaturq eoꝵ quȩ fecisti in cum postea

Expanded text:
abilivi eum; et tibi post haec, fili mi, ultra quid faciam? Cui Esau: Num unam, inquit, tantum benedictionem habes, pater? Mihi quoque obsecro ut benedicas. Cumque ejulatu magno fleret, motus Isaac dixit ad eum, In pinguedine terrae et in rore caeli desuper erit benedictio tua vives gladio et fratri tuo servies tempusque veniet cum excutias et solvas iugum eius de cervicibus tuis oderat ergo semper Esau Iacob pro benedictione qua benedixerat ei pater dixitque in corde suo veniant dies luctus patris mei ut occidam Iacob fratrem meum nuntiata sunt haec Rebeccae quae mittens et vocans Iacob filium suum dixit ad eum ecce Esau frater tuus minatur ut occidat te nunc ergo fili audi vocem meam et consurgens fuge ad Laban fratrem meum in Haran habitabisque cum eo dies paucos donec requiescat furor fratris tui et cesset indignatio eius obliviscaturque eorum quae fecisti in eum postea
Abbreviated transcription (Latin):
simus ds̃ patris tui: noli timere descen¬
dẽ in egyptũ: quia in gentẽ magnã faci¬
am te ibi. Ego descendã tecũ illuc: & ego
inde adducam te reuertentẽ: losepħ qͦꝙ
aputeo iuram̃ti : tuleruntq eum filii sui¬
cũ paruulis & uxorib suis in plaustris
quȩ miserat pharao ad portandũ senem

Expanded text:
descende in Aegyptum quia in gentem magnam faciam te ibi ego descendam tecum illuc et ego inde adducam te revertentem Ioseph quoqua puteo Iuramenti tuleruntque eum filii cum parvulis et uxoribus suis in plaustris q
Abbreviated transcription (Latin):
ad me hominẽ quẽ odistis. & expulistis a
uobis: Qui respondert̃. Uidimus tecũ esse
dnm̃. & id circo nunc diximus: sit iuramen¬
tum int̾ nos & in eamus fedus ut non
facias nobis quicqu̾ã mali sicut & nos ni¬
hii tuoꝵ attigimus nec fecimus qđ te le¬
deret: sed cũ pace dimisimus auctũ bene¬
dictione dñi. fecitgͦ eis cõniuiũ: & post ci¬
bum & potũ surgentes manẽ iurauerunt
sibi mutuo dimisitꝙ eos isa ac pacifice
in locum suum.
cce aut̃ uenerunt in ipso die serui isaac
annuntiantes ei de puteo quẽ foderant
atq dicentes in uenimus aquã. Unde appel¬
lauit eũ abundantiã & nomen urbi in¬
positum est bersabee usꝙ in p̾sentem diem.
ł san uero quadragenarius duxit urores
ludit filiam beeri hethei. & basemath filiã
helon euisdẽ loci: quȩ ambe offenderant
animũ isaac. & rebeccae. Senuit aut̃ isa¬
ac & caligauerunt oeuli enus & uidere ñ

Expanded text:
ad me hominem quem odistis et expulistis a ad me hominem quem odistis et expulistis a vobis qui responderunt vidimus tecum esse Dominum et idcirco nunc diximus sit iuramentum inter nos et ineamus foedus ut non facias nobis quicquam mali sicut et nos nihil tuorum adtigimus nec fecimus quod te laederet sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini fecit ergo eis convivium et post cibum et potum surgentes mane iuraverunt sibi mutuo dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac adnuntiantes ei de puteo quem foderant atque dicentes invenimus aquam unde appellavit eum Abundantiam et nomen urbi inpositum est Bersabee usque in praesentem diem Esau vero quadragenarius duxit uxores Iudith filiam Beeri Hetthei et Basemath filiam Helon eiusdem loci quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccae senuit autem Isaac et caligaverunt oculi eius et videre non
Abbreviated transcription (Latin):
obstruxeru̾nt philistim: appellauitꝙ eos
hisqem nominib qͥb ante pat̾ uocauerat.
Toderunt in torrente & reppererunt a qũã
uiuã: sed & ibi urgiũ fuit pastoꝵ gerare
aduersũ pastores isaac dicentiũ. nostra ẽ
aqua. Quã obrem. nomen putei ex eo qđ
acciderat uocauit calumniã. Foderunt
aut̃ & aliũ: & ꝓ illo quoq rixati sunt. Ap¬
pellauitꝙ eum inimicitias. ꝓfectus inde
fodit alium puteũ. ꝓ quo ñ contenderunt.
ltaꝙ uocauit nomen eius latitudo di¬
cens: nune dilatauit nos ds̃. & fecit cres
sum d̃ abrahã patris tui: noli metuere qͥa
tecũ sum benedicã tib & multiplicabo scm̃
tuũ ꝓpt̃ seruũ meũ abrãhã. Itaq edifica
uit ibi altare dño ⁊ĩuocato nomine dnĩ
extendit tab̾naculũ: precepitq seruis su¬
Is ut foderent puteum.
Ad quẽ locum cũ uenissent degeraris abime¬
lech ꝙ oͥchohat amicꝰ illius & phicol dux
militum: locutus ẽ eis isaac. Quid uenistis

Expanded text:
nt Philisthiim: appellavitque eos iisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in Torrente et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitqu quo non contenderunt, itaque vocavit nomen ejus, Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit crescsum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Itaque aedifivit ibi altare et invocato nomine Domini extendit tabernaculum praecepitque servis suis ut foderent puteum ad quem locum cum venissent de Geraris Abimelech et Ochozath amicus illius et Fichol dux militum locutus est eis Isaac quid venistis
Abbreviated transcription (Latin):
ego uidi somniũ qđ haberẽ tria canistra
farine suꝑ caput meũ: & in uno canistro
qđ erat excelsius portare me oms cy¬
bos qui fiunt arte pistoria: auesq come¬
dere ca eo Respondit iõseph. Ptȩc ẽ inter¬
pretatio somnii. Tria canistra. tres adhue
dies sunt. post quos auferet pharão ca¬
put tuũ ac suspendet te in cruce: & la¬
cerabunt uolucres carnes tuas. Exx inde¬
dies tercius natalitꝰ pharaonis erat qui
faciens grandę c̃uiuiũ pueris suis recor¬
datus ẽ int̾ epulas magistri pincernarũ
ꝙ pistoꝵ principis: restituitq alterũ in
locũ suũ ut porrigeret regi poculum.
alterũ suspendit in patibulo ut conie¬
ctoris ueritas ꝓbaretur. Et tam̃ succe

Expanded text:
haberem tria canistra farinae super caput meum: et in uno canistro quod erat excelsius, portare me omnes cibos qui fiunt arte pistoria, avesque comedere ex eo. Respondit Joseph: Haec est interpretatio somnii: Tria canistra, tres adhuc dies sunt: post quos auferet Pharao caput tuum, ac suspendet te in cruce, et lacerabunt volucres carnes tuas. Exdies tertius natalitius Pharaonis erat; qui faciens grande convivium pueris suis, recordatus est inter epulas magistri pincernarum et pistorum principis; restituitque alterum in locum suum, ut porrigeret regi poculum; alterum vero suspendit in patibulo, ut conjectoris veritas probaretur. Duo e
Abbreviated transcription (Latin):
he quẽ peperit ei agar egyptia famula
fare: & hȩc nomina filioꝵ eius in uoca¬
bulis & generationib suis. Primogenitꝰ
ismahelis naba ioht deinde cędar & ab¬
dẽel. & mabsam: masma quoꝙ & duma.
& massa adad. & themã: itur. & napħis.
& cedma. Isti sunt filii ismahel. ꝙ hec
nomina ꝑ castella ꝙ oxpida eoꝵ duode¬
cim principes tribuñsuaꝵ Et factist̾ ãm uite¬
ismahels cxxxuii. qͥ deficiens mortuus ẽ.
& appositus ad ppłm suum. Rabitauit
autẽ ab euila usq sur quę respicit ęgy¬
ptum introeuntibus assyrios coram
cunctis fratribus suis obut:
e quoq sunt generationes isaac filu
abraham. abraham genuit isaac qui cũ¬
xl. eẽt annoꝵ. duxit uxorem rebeccã fi¬
liam bathuel fyri de mesopotamia soro¬
rem laban dep̃catusq est isa ac dñm
ꝓ uxrore sua eo qđ esset sterilis : qui ex¬
audiuit cum & dedit conceptũ rebecee.¬
Sed collidebant᷑ in utero eius paruuli

Expanded text:
hae, quem peperit ei Agar Aegyptia, famula hae, quem peperit ei Agar Aegyptia, famula Sarae, et haec nomina filiorum ejus in vocabulis et generationibus suis primogenitus Ismahelis Nabaioth dein Cedar et Abdeel et Mabsam Masma quoque et Duma et Massa Adad et Thema Itur et Naphis et Cedma isti sunt filii Ismahel et haec nomina per castella et oppida eorum duodecim principes tribuum suarum annideficiens mortuus est et adpositus ad populum suum habitavit autem ab Evila usque Sur quae respicit Aegyptum introeuntibus Assyrios coram cunctis fratribus suis obiit hae quoque sunt generationes Isaac filii Abraham Abraham genuit Isaac qui cuet annorum duxit uxorem Rebeccam filiam Bathuel Syri de Mesopotamiam sororem Laban deprecatusque est Dominum pro uxore sua eo quod esset sterilis qui exaudivit eum et dedit conceptused collidebantur in utero ejus parvuli.
Abbreviated transcription (Latin):
cherturam: quȩ peperit ei hamram &
iexan. & madan. & madian. ꝙ iẽsboch.
& suę. lexan quoꝙ genuit saba & dãdan
filii dadan fueruntꝰ asurim . & lathusim.
& laomini At uͦ ex madian ortus ẽ
epha. & opħer. & enoch. & abidã. & teldãa.
Omnes hi filui chetture deditq abrahã
cuncta quę possideratꝰ isaae filiis autẽ
concubinarum largitus est munera: &
separauit eos ab isaac filio suo dũ ad¬
huc uiueret ipse ad plagam orientalẽ.
anni. & deficiens mortuus est in senectu¬
te bona ꝓuecteꝙ ętatis & plenus di¬
erum : congregatusq est ad ppłm suñ
& sepelierunt cũ isa ac & ismahel filii
sui in spelunca duplici. quȩ ẽ sita in
agro ephr̃on filii soor hethei. eregione
mambre quẽ emerat afilus heth ibi se¬
pultus est ipse. & sara uxor eius. Et post
obitũ illius benedixit ds̃ isaac filio eis.
qui habitabat uirta puteũ nomine ui¬
dentis & uiuentis.
De sunt generationes ismahel filii abra¬

Expanded text:
it ei Zamram et Iexan et Madan et Madian et Iesboch et Sue Iexan quoque genuit Saba et Dadan filii Dadan fuerunt Assurim et Lathusim et Loommim at vero ex Madian ortus est Epha et Opher et Enoch et Abida et Eldaa omnes hii filii Cetthurae deditque Abraham cuncta quae possederat Isaac filiis autem concubinarum largitus est munera et separavit eos ab Isaac filio suo dum adhuc ipse viveret ad plagam orientalem anni et deficiens mortuus est in senectute bona provectaeque aetatis et plenus dierum congregatusque est ad populum suum et sepelierunt eum Isaac et Ismahel filii sui in spelunca duplici quae sita est in agro Ephron filii Soor Hetthei e regione Mambre quem emerat a filiis Heth ibi sepultus est ipse et Sarra uxor eius et post obitum illius benedixit Deus Isaac filio eius qui habitabat iuxta puteum nomine Viventis et videntHae sunt generationes Ismael, filii Abra
Abbreviated transcription (Latin):
ludens loqui. Cumꝙ ẽẽt mane. cogebant eũ
angłi dicentes. Surge ⁊ tolle uxorẽ tuã
ꝙ duas filias quas habes. ne & tu pariter
pereas in scelere ciuitatis. Dissimu lante
illo: app̃henderunt manũ eius & manx
uxoris ac duarũ filiarũ cius eo qđ parce¬
ret dns illi & eduxerunt eũ posueruntꝙ
extra ciuitatẽ ibi locuti sunt ad eũ dicen¬
tes. Salua animã tuã: noli respitere post
tergũ. nec stes in omni circa regione sed
in monte saluũ te fac. ne & tu simul pereas.
Diritꝙ loth ad eos. Queso dnẽ mi. quia in¬
uenit seruus tuus grãm corã te & magni¬
ficasti miscđiam tuam quã fecisti mecum
ut saluares animã meam. nec possũ in
monte saluari ne forte app̃hendat me ma¬
lum & moriar. Est ciuitas hit uxta ad quã
possum fugere parua. & saluabor in ea.

Expanded text:
esset mane, cogebant eum Angeli, dicentes: Surge, tolle uxorem tuam, et duas filias quas habes: ne et tu pariter pereas in scelere civitatis. Dissimulante illo, apprehenderunt manum ejus, et manum uxoris, ac duarum filiarum ejus, eo quod parceret Dominus illi. Eduxeruntque eum, et posuerunt extra civitatem; ibi locuti sunt ad eum, Salva animam tuam. Noli respicere post tergum; nec stes in omni circa regione, sed in monte salvum te fac, ne et tu simul pereas. Dixitque Loth ad eos, Quaeso, Domine mi, quia invenit servus tuus gratiam coram te, et magnificasti misericordiam tuam, quam fecisti mecum, ut salvares animam meam, nec possum in monte salvari, ne forte apprehendat me malum: est civitas hic juxta, ad quam possum f
Abbreviated transcription (Latin):
& gomorrȩ & uniuersa quȩ ad cybũ ꝑtinent
& abierunt. Necñ & loth & substantiam eis
filium frĩs abrã qui habitabat in sodomis.¬
Et ecce unus qui euaserat nuntiauit abram
hebreo qui habitabat in conualle mam̾br̾e
amorrei frĩs escol ꝙ frĩs ane̾r. hi enĩ pepi¬
gerant fȩdus cum abram.

Expanded text:
et Gomorrhae, et universa, quae ad cibum pertinent, et Gomorrhae, et universa, quae ad cibum pertinent, et abierunt: nec non et Lot, et substantiam ejus, filium frEt ecce unus qui evaserat nuntiavit Abram Hebraeo, qui habitabat in convalle Mambre Amorrhaei, fratris Eschol, et fratris Aner; hi enim pepigerant foedus cum Abram.
Abbreviated transcription (Latin):
lgit᷑ anno .xiiii. uenit chodor laom̃or. ꝙ
reges qui erant cum eo ꝑcusseruntq rafaim
in astaroth carnaim. & huħim cum eis: &
emim in sabe cariathãim: & chorreos in
montib scir usꝙ ad campestria pharan
quȩ est in solitudie. Reuersiꝙ st̃ ꝙ uenerĩ
ad fontem mesphat. ipsa est cades. Et ꝑcus¬
serunt omnẽ regionem amalechitarum. &
amorreum qui habitabat in alasonthamar
Et egressi funt rex sodomoꝵ & rex gomorrȩ.
rexq adamę & rex seboim necnon & rex
bale quȩ est segor & direxerunt contra eos
aciem in ualle siluestri: scilicet aduersus cho¬
dor laomor regem elamitarũ & thadal
regem gentium & amraphel regẽ senn̾aar.
& arioch regem ponti. quatuor reges ad¬
uersus quinꝙ. Uallis aut̃ siluestris habebat
puteos multos bituminis. Itaq rex sodo¬
morũ q gomorrę terga uerterunt. cecide
runtq ibi. ꝙ qui remanserant fugerunt ad
montẽ. Tulerunt aut̃ substantiam sodomoꝵ

Expanded text:
igitur anno quartodecimo venit Chodorlahomor et igitur anno quartodecimo venit Chodorlahomor et reges qui erant cum eo percusseruntque Rafaim in Astharothcarnaim et Zuzim cum eis et Emim in Savecariathaim et Chorreos in montibus Seir usque ad campestria Pharan quae est in solitudine reversique sunt et venerunt ad fontem Mesfat ipsa est Cades et percusserunt omnem regionem Amalechitarum et Amorreum qui habitabat in Asasonthamar et egressi sunt rex Sodomorum et rex Gomorrae rexque Adamae et rex Seboim necnon et rex Balae quae est Segor et direxerunt contra eos aciem in valle Silvestri scilicet adversum Chodorlahomor regem Aelamitarum et Thadal regem Gentium et Aet Arioch, regem Ponti: quatuor reges adversus quinque. Vallis autem Silvestris habebat puteos multos bituminis. Itaque rex Sodomoruntque ibi; et qui remanserant, fugerunt ad montem. Tulerunt autem omnem substantiam Sodomorum
Abbreviated transcription (Latin):
nem terrã quã conspicis tibi dabo & seˢ¬
mini tuo usꝙ in sempiternũ. faciamꝙ se¬
men tuũ sicut puluerẽ terrȩ. Si quis pos¬
sit hominũ numerare puluerem. semen
quoꝙ tuũ numerare potes Surge & ꝑ am¬
bula terrã in longnudinẽ & in latitudinẽ. suã
quia tibi daturus sũ cam. Mouens gͥ abrã
tabnaculũ suũ. uenit & habitauit iuxta
conuallem mambre quod est in ebron:
edificaunꝙ ibi altare dño.¬
actum ẽ aut̃ in temp̃r illo ut am̾raphel
reac sennaar & arioch rex ponti. & chodor¬
la omor rex clamitarũ. & thadal rex gen¬
tium in irent bellũ contra bara regem so¬
domorũ & ẽtra bersa regem gomorrę̧. &
c̾tra sennaab regẽ adamę & contra seme¬
ber regem seb oim. contraꝙ regẽ bãlȩ. ipsa
est segor. Om̃s hi ẽuenerunt in uallem
siluestrem. quę nunc ẽ mare salis. Duode¬
cim enim annis seruierant choͥdor laomor.
ꝙ tercio decimo anno recesserant ab eo.

Expanded text:
nem terram, quam conspicis, tibi dabo et senem terram, quam conspicis, tibi dabo et semini tuo usque in sempiternum. Faciamque semen tuum sicut pulverem terrae: si quis poest hominum numerare pulverem, semen quoque tuum numerare poterit. Surge, et perambula terram in longitudine et in latitudine sua: quia tibi daturus sum eam. Movens igitur Abraham tabernaculum suum, venit et habitavit juxta convallem Mambre, quod est Hebron, aedificavitque ibi altare Doactum est autem in illo tempore, ut Amraphel, Rex Sennaar, et Arioch rex Ponti, et Chodorlahomor, rex Elamitarum, et Thadal, rex Gentium, inirent bellum contra Bara, regem Sodomorum, et contra Bersa, regem Gomorrhae, et contra Sennaab, regem Adamae, et contra Semeber, regem Seboim, contraque regem Balae, ipsa est Segor. Omnes hi convenerunt in vallem Silvestrem, quae nunc est mare salis. Duodecim enim annis servierant Chodorlahomor, et tertio decimo anno recesserunt ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
Dirit gͦ ãbram ad loth. Ne queso sit ur¬
gium int̾ te & me & int̾ pastores meos
& pastores tuos: fr̃s enim suius. Ecce
uniuersa t̾ra coram te est recede a me obsccri
Si ad sinistram ieris ego dexitrã tenebo:
si tu dexterã elegeris ego ad sinistram
ꝑgam. E leuatis itaq loth oculis uidit
omnẽ circa regionẽ iordanis. quȩ uniuer¬
sa irrigabatur antequã subuerteret qͥñs
sodomam & gomorram sicut paradisis
dnĩ. & sicut egyptus uenientib in sẽgor.
Elegitq sibi loth regionẽ circa iordanem
ꝙ recessit ab oriente diuisiq sunt alteru¬
trum afr̃e suo. Abram habitauit in ter¬
ra chanaan. loth moratus ẽ in opi¬
dis quȩ erant circa iordanens & habita¬
uit in sodõnus. Pomines aut̃ sodomite
pessimi erant & peccatores corã dñõ nimis.
iritꝙ dñs ad abram. postquã diuisus ẽ
loth ab eo. Leua oculos tuos & uide a
loco in ꝗͦ nunc es ad aquilonẽ & ad me¬
ridiem ⁊ ad orientẽ & ad occidentẽ. om¬

Expanded text:
sit iurgium inter me et te et inter pastores meos et pastores tuos fratres enim sumus ecce universa terra coram te est recede a me obsecro si ad sinistram ieris ego ad dexteram tenebo si tu dexteram elegeris ego ad sinistram pergam elevatis itaque Loth oculis vidit omnem circa regionem Iordanis quae universa inrigabatur antequam subverteret Dominus Sodomam et Gomorram sicut paradisus Domini et sicut Aegyptus venientibus in Segor elegitque sibi Loth regionem circa Iordanem et recessit ab oriente divisique sunt alterutrum a fratre suo Abram habitavit in terra Chanaan Loth moratus est in oppidis quae erant circa Iordanem et habitavit in Sodomis homines autem Sodomitae pessimi erant et peccatores coram Domino nimiinus ad Abram, postquam divisus est Lot ab eo: Leva oculos tuos, et vide a loco, in quo nunc es, ad aquilonem et ad meridiem, ad orientem et ad occidentem. Om
Abbreviated transcription (Latin):
ham uoci meę & custodierit p̃cepta & man¬
data mea. & cęrimonias legesq seruauerit.
Iansit itaꝙ isa ac ingeraris. Qui cũ inter¬
rogaretur a uiris loci illius suꝑ uxore sua:
Respondit soror mea est: timuerat enĩ con¬
stteri qđ sibi sociata cẽt coniugio: reputais
ne forte int̾ficerent eum ꝓpter illius pul¬
chritudinẽ. Cumꝙ ꝑtransissent dies plurimi
& ibidẽ moraretur: ꝓspiciens abimelech pa¬
lestinoꝵ reo ꝑfenestram uidit eũ iocan¬
tem cum rebecca uxore sua. & accersito
ait. E spicuũ est qđ uror tua sit. cur
mentitus es tam sororem tuã esse: Respon¬
dit. limui ne morerer ꝓpt̾ eam. Dixitꝙ a¬
bimelech. Quare imposuisti nobis: potuit
coire quifpiam de ppło cum urore tua.
& induxerat suꝑ nos grande peccatũ prece¬
pitq omni ppło dicens. Qui tetigerit homi¬
nis huius uxorem. morte morietur.
Semmauit autẽ ordeum isa ac in terra illa.
& inuenit in ipso anno centuplũ. Benedir̃ꝙ¬

Expanded text:
ham voci meae, et custodierit praecepta et mandata mea, et caeremonias legesque servaverit. Mansit itaque Isaac in Geraris. Qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua, respondit: Soror mea est; timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem. Cumque pertransissent dies plurimi, et ibidem moraretur; prospiciens Abimelech, Philistinorum rex, per fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca, uxore sua. Et accersito, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit, cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nocoire quispiam de populo cum uxore tua et induxeras super nos grande peccatum praecepitque omni populo dicens qui tetigerit hominis huius uxorem morte morietur seruit autem Isaac in terra illa et invenit in ipso anno centuplum benedi
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ me & uos. ꝙ semen tuũ post te. Cireũ¬
cidetur ex uob̃ omnȩ masculinũ. & circum
cidetis carnẽ preput̾ũ ur̃i. ut sitͫ signum
federis int̾ me & uos. In fans octo dierum
circũcidetur in uob̃ omne masculinum
in generationib urĩs tam uernaculus
quam ept̾icius circumcidetur. Et quicũꝙ
non fueriat de stirpe ur̃a: eritq pactum
meũ in carne ur̃a infedus eternũ. Mascu¬
lus cuius p̃putii earo circũcisa non fuerit.
delebitur anima illa de ppło suo. qui a
pactũ meũ irritũ fecit. Dirit quoꝙ ds̃
ad abrahã. Sarãi uxorẽ tuã non uoca¬
bis sarai sed saram: & benedicã illi & ex il¬
la dabo tibi filiũ cui benedicturus sum.
eritꝙ in nationes & reges ppłoꝵ orientur
ex eo. Cecidit abrãbã in faciem suã & risit
dicens in corde suo. Putas ne centerario
nascetur filius. & sara nonagenaria pariet.

Expanded text:
inter me et vos, et semen tuum post te. Cirumcidetur ex vobis omne masculicidetis carnem praeputii vestri, ut sit signum foederis inter me et vos. Infans octo dierum circumcidetur in vobis. Omne masculinum in generationibus vestris, tam vernaculus quam emptitius, circumcidetur, et quicunque non fuerint de stirpe vestra, eritque pactum meum in carne vestra in foedus sempiternum. Masculus ce populo suo: quia pactum meum irritum fecit. Dixit quoque Deus ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et risit, dicens in corde suo: Putasne, centenario nascetur filius? et S
Abbreviated transcription (Latin):
nem ouiũ & armentoꝵ. & familiȩ plurimõ.
Obhȩc in udelites ei palestini. om̃s puteos
quos foderant serui patris illius abraham
illo temp̃r obstruxerunt implentes humo.
intantum ut ipse abimelech diceret ad
isade. Recede a nob qm̃ potentior nr̃i fa¬
ctus es ualde. Et ille discedens ut ueniret
ad torrentẽ gerare. habitaretq ibit. Rursũ

Expanded text:
rmentorum et familiae plurimum ob haec invidentes ei Palestini omnes puteos quos foderant servi patris illius Abraham illo tempore obstruxerunt implentes humo in tantum ut ipse Abimelech diceret ad Isaac recede a nobis quoniam potentior nostri factus es valde et ille discedens veniret ad torrentem G
Abbreviated transcription (Latin):
AApparuit aut̃ ei dns̃ in conualle mãbrȩ
sedenti in ostio tabnaculi sui. in ipso feruore
dic̾i. Cumq eleuasset oculos. apparuerunt ei
tres uiri stantes ꝓpt̾ eũ. Quos cũ uidisset.
cucurrit in occursum eoꝵ de ostio tabna¬
culi & ad orauit in terrã & dixit. Dñe si in¬
ueni grãm in oculis tuis ne transeas serur̃o
pedes ur̃i ꝙ requiescite sub arbore: ponã
buccellam panis & confortate cor ur̃m:

Expanded text:
Apparuit autem ei Dominus in convalle Mambre, sedenti in ostio tabernaculi sui in ipso fervore diei. Cumque elevasset oculos, apparuerunt ei tres viri stantes prope eum. Quos cum vidisset, cucurrit in occursum eorum de ostio tabernaculi sui, et adoravit in terra et dixit: Domine, si inveni gratiam in pedes vestros; requiescite sub arbore; ponam buccellam panis, et confortate cor vestrum,
Abbreviated transcription (Latin):
bina induces in archã. ut uiuant tecum.
masculini sexus & feminini De uolucrib
uxta genus suũ & de ium̃tis ingenere
bina dȩ omnib ingredientur tecũ. ut pos¬
sint uiuere. Tolles gͥ tecum ex omnib
escis quȩ mandu possunt & cõpor¬
tabis apud te: & erunt tã tibi quã illis
in cybũ. fecit gͦ nõȩ om̃a quȩ p̃ceperat illi ds̃.¬
Iiritꝙ dñs ad cum. Ingredere tu &
omnis domus tua in archã: te enim indi
iustũ coram me ingeneratione hac. Ex
omnibus animantib mundis tolles septe
na septena. masculum & feminã: De ani¬
mantibus uͦ non mundis duo & duo mas¬
culum & feminã. Sed & de uolatilib cȩli
septena & septena masculũ & feminã. ut sal
uetur semen suꝑ faciem uniuersȩ terre. Adhuc
enim ꝙ post dies septem ego pluam suꝑ t̃rã¬

Expanded text:
ivant tecum masculini sexus et feminini de volucribus iuxta genus suum et de iumentis in genere bina de omnibus ingredientur tecum ut possint vivere tolles igitur tecum ex omnibus escis quae mandi possunt et conportabis apud te et erunt tam tibi quam illis in cibum fecit inus ad eum: Ingredere tu, et omnis domus tua in arcam, te enim vidi justum coram me in generatione hac. Ex omnibus animantibus mundis tolle septena et septena, masculum et feminam; de animantibus vero non mundis duo et duo, masculum et feminam. Sed et de volatilibus coeli septena et septena, masculum et feminam, ut savetur semen super faciem universe terre. Adhuc enim et post dies septem: ego pluam super
Abbreviated transcription (Latin):
cidit uultus enis. Dixitq dñs ad cũ. Quare
iratus es. & concidit facies tua: non ne si
benȩ egeris recipies: sin aut̃ male. statim
in foribus petcatũ aderit. sed sub te erit
appetitus eius. et tu dominaberis illius.
foras. Cũq ẽẽnt in agro: consurrexit cain
aduersus abel frẽm suum ꝙ int̾fecit eũ. Et
ait ans ad cam. ubi est. abel fr̃ tuns. Qui
respondit Nescio. Nũid ci stos frĩs mel suego:
Dixitq ad eum. Quid fecisti: uox sangui¬
nis fratris tui clamat ad me de terra.
Nunc gͦ maledictus eris suꝑ t̾ram: quȩ ape¬
ruit os suum. et suscepit sanguinẽ fr̃ĩs tui
de manu tua. Cum operatus fueris eam: ñ
dalit tibi fructus suos: uagus & ꝓ fugus
eris suꝑ terrãs Dixit q cãm ad dnm. Maior¬

Expanded text:
ad eum: Quare iratus es? et cur concidit facies tua? Nonne si bene egeris, recipies? sin autem male, statim in foribus peccatum aderit? sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius. foras. Cumque essent in agro, consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum, et interfecit eum. Et ait Dominus ad Cain: Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit, Nescio. Num Dominus: Quid fecisti? vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra: Nunc ergo maledictus eris super terram, quae aperuit os suum et suscepit sanguinem fratris tui de manu tua: Cum operatus fueris eam, non dabit fructus suos: vagus et profugus eris super terram. Dixitque Cain ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa hȩc diuisit ea ꝑ mediũ & utrasqꝙ
partes contra se altrinsecus posuit aues aut̃
non diuisit. Descenderuntq uolueres super
occũberet sopor irruit suꝑ abrã. & horror
magnus & tenebrosus inuasit eum Dictũq
est ad eum. Seito p̃noscens qđ peregrinum
futurũ sit semen tuũ int̾ra ñ sua. & subi¬
iudicabo: Et posthec egredientur cũ magna
substantia: tu aut̃ ibis ad patres tuos in
pace sepultus in senectute bona generati¬
one aut̃ quarta reuertent᷑ huc. Nec dum
enĩ completę sunt iniquitates amorreoꝵ:
usq ad p̃sens tempus. Cũ gͦ occubuisset
sol facta ẽ caligo tenebrosa: & apparuit
clibanũs fumans & lampas ignis transi

Expanded text:
 medium, et utrasque partes contra invicem posuit: aves autem non divisit. Descenderuntque volucres super que sol occumberet, sopor irruit super Abraham, et horror magnus et tenebrosus invasit eum. Dictumque est ad eum: Sciens praenosce, quod peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et subjiiudicabo et post haec egredientur cum magna substantia tu autem ibis ad patres tuos in pace sepultus in senectute bona generatione autem quarta revertentur huc necdum enim conpletae sunt iniquitates Amorreorum usque ad praesens tempus cum ergo occubuisset sol facta est caligo tenebrosa et apparuit clibanus fumans et lampas ignis transi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint. quid facies: ait. Non ꝑcutiam
si loquar: quid si inuenti fuerint ibi. xrͣax.
Respondit. Non faciam. si inuenero  xxx.
Quia semel ait cępi. loquar ad dnm̃ meũ.
Quid si inuenti fuerint .xx: Dixit. non itĩ
ficiam ꝓpt̃.xx. Obsecro inquit ne irasca¬
ris dñe. si loquor adhuc semel quid si in¬

Expanded text:
fuerint quid facies ait non percutiam si loquar quid si inventi fuerint ibi triginta respondit non faciam si invenero ibi triginta quia semel ait coepi loquar ad Dominum meum quid si inventi fuerint ibi viginti 32.-- Obsecro, inquit, ne irascaris, Domine, si loquar adhuc semel. Quid si in
Abbreviated transcription (Latin):
Recordatuꝰ .ͥ as nõȩ cunctarũq animantiũ
& ommũ iumentoꝵ quę erant cum eo in
archa adduxit spm̃ suꝑ terrã: & mminute
sunt aquȩ & clausi sunt fontes abyssi & ca tha¬
racte cęli. & ꝓhibitę sunt pluuię de cęlo re¬
uerseq sunt aquȩ̨ de terra euntes & redein¬
aquȩ ibant & decrescebant. usq ad decimũ
mensem. Decimo enĩ mense prima die mensis.
apparuerunt cacumina montiũ.
umꝙ transissent. xl. dies. aperiens noe fene¬
stram arcȩ quã fecerat dimisit coruũ. Qui
egrediebatur & r euertebat᷑ donec siccarent᷑
post eum. ut uiderent si iã cessassent aquę
suꝑ faciem terrȩ. Quȩ cum ñ inuenisset ubi
requiesceret pes eix. reuersa est ad eum
archam. Expectatis ultra septẽ dieb aliis.

Expanded text:
recordatus autem Deus Noe cunctarumque animantium et omnium iumentorum quae erant cum eo in arca adduxit spiritum super terram et inminutae sunt aquae et clausi sunt fontes abyssi et cataractae caeli et prohibitae sunt pluviae de caelo reversaeque aquae de terra euntes et redeunaquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem decimo enim mense prima die mensis apparuerunt cacumina montium cumque transissent quadraginta dies aperiens Noe fenestram arcae quam fecerat dimisit corvum qui egrediebatur et revertebatur donec siccarentur post eum: ut videret si jam cessassent aque super faciem terre. Que cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus: reversa est ad eum arcam. Expecta
Abbreviated transcription (Latin):
quo uenerat ameridie in bethel. usꝙ ad
locũ ubi prius fixerat tab̾naculũ int̾
bethel & ai. in loco altaris qđ fecerat
prius. q inuocauit ibi nomen dñi. Sed¬
& loth qui erat cum abrã fuerunt gre¬
ges ouium. & armenta & tab̾nacula. nec
poterat cos capere terra ut habitarent
simul: Erat quippe substantia eoꝵ mul¬
ta & non quibant habitare cõmunit̃.
nde & facta ẽ rixa int̾ pastores gregũ

Expanded text:
quo venerat, a meridie in Bethel, usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Hai: in loco altaris quod fecerat prius, et invocavit ibi nomen Domiet Loth, qui erat cum Abram, fuerunt greges ovium, et armenta, et tabernacula. Nec poterat eos capere terra, ut habitarent simul. Erat quippe substantia eorum multa, et non quibant habitare communiter. Unde et facta est rixa inter pastores gregum
Abbreviated transcription (Latin):
Egredere de archa tu & uxor tua. filii tui
& urores filioꝵ tuoꝵ tecũ. cuncta animan¬
tia quę sunt apud te ex omni carne tam
in uolatilib quã inbestus & uniuersis rep¬
tilibus quȩ̨ reptant suꝑ terrã educ tecũ & ui¬

Expanded text:
Egredere de arca, tu et uxor tua, filii tui, et uxores filiorum tuorum tecum. Cuncta animantia quae sunt apud te ex omni carne, tam in volatilibus quam in bestiis, et universis reptilibus quae reptant super terram, educ tecum,
Abbreviated transcription (Latin):
diendã uiã ligni uite. Adam uͦ cognouit
euã uxorẽ suã quȩ cõcepit et peperit cam di¬
cens. Possedi hominẽ ꝑdm̃. Nursũq peperit fra¬
trẽ ciꝰ abel. fuit aut̃ abel pastor ouĩ: et tain
agricola. Factũ ẽ aut̃ pꝰ multos dies ut offer¬
ret cai de fructib terrę munera dño.
abel quoq obtulit de primogenitis gregis
sui. & de adipib eoꝵ. Et respexit dñs ad abel¬

Expanded text:
 cognovit Havam uxorem suam quae concepit et peperit Cain dicens possedi hominem per Dominum rursusque peperit fratrem eius Abel fuit autem Abel pastor ovium et Cain agricola factum est autem post multos dies ut offerret Cain de fructibus terrae munera Domino Abel quoque obtulit de primogenitis gregis sui et de adipibus eo
Abbreviated transcription (Latin):
eũ inuia. ł estus aut̃ respondit scruari
paulũ incęsarca: se aut̃ maturius ꝓstcꝰ¬
turũ. Qui gͦ inuobis ait potentes sunt
descendentes simul. si qd est in uiro crim̃
accuscnt eũ. Demoratus aut̃ int cos dies
non amplius quã octo aut decẽꝰ descen¬
dit cę̧sarcã & altera die sedit ꝓ tribunaliꝰ
& iussit paulũ adduci. Aui cũ ꝑductꝰ ess&.
circũsterunt eum qui abhicrosolyma des¬
cenderant udei. multas & graues causas
obicientes. quas non poterant ꝓbare pau¬
lo aut̃ rationẽ reddente. qm̃ neq in legẽ
iudeoꝵ. neq in templũ neq incęsarem
quicquã peccauĩ. festus aut̃ uolens uidę¬
is gram p̾stare: respondens paulo dixit.
Nis hicrosolymã ascendere. & ibi de his
iudicari apud inc: Dixcit aut̃ paulus. Ad
tribunal cęsaris sto ubi me oport&. uidi¬
cari. ludeis non nocui. sicut tu melius no¬
sti. Sicĩ nocuiaut dignũ morte aliquid
feci: ñrecuso mori. Si uero nihil est eoꝵ.

Expanded text:
 in via Festus autem respondit servari Paulum in Caesarea se autem maturius profecturum qui ergo in vobis ait potentes sunt descendentes simul si quod est in viro crimen accusent eum demoratus autem inter eos dies non amplius quam octo aut decem descendit Caesaream et altera die sedit pro tribunali et iussit Paulum adduci qui cum perductus esset circumsteterunt eum qui ab Hierosolyma descenderant Iudaei multas et graves causas obicientes quas non poterant probare Paulo autem rationem reddente quoniam neque in legem Iudaeorum neque in templum neque in Caesarem quicquam peccavi Festus autem volens Iudaeis gratiam praestare respondens Paulo dixit vis Hierosolymam ascendere et ibi de his iudicari apud me dixit autem Paulus ad tribunal Caesaris sto ubi me oportet iudicari Iudaeis non nocui sicut tu melius nosti si enim nocui aut dignum morte aliquid feci non recuso mori si vero nihil est eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tribunus de scenderit lystas: audiãuos.
lussitq centurioni custodire eum & ha¬
bere requiem: nec qut̃quã ꝓhibere. de¬
sis ministrare ci. Post aliquot aut̃ dies
ueniens felixe cũ drusilla uxcore sua qͥe
erat iudea: uocanit paulũ: & audiuit
ab eo fidem quȩ c̃ in ihm xxp̃m. Dispu¬
tante aut̃ illo de iustieia & castitait. &
deiudicio futuro tremefictus felix respon¬
dit. Qd nune adtinet᷑ uade it̃ pore aut̃
oportuno. accersiam itsimul & sꝑcrans
quia pccuma darct᷑ apaulo: ꝓpt̃ quod
& frcquent accersiens eum. loquebatuꝵ
cum eo. Biennio aut expletoꝰ accepit suc¬
cessort felix porcium festum uolens
aut grãm p̾stare iudeis feli&x. reliquit
paulũ uinctũ. Festꝰ gͦ cũ ueniss& in pro¬
uinciam. post triduum ascendit hicro¬
solymã acesarca adieruntq eũ princi¬
pes sacerdotũ & primi indeoꝵ aduers
paulũ. & rogabant cũ postulantes grãm
aduersus cum. ut iuber& ꝑduci euꝰ hic

Expanded text:
tribunus Lysias descenderit, audiam vos. Jussitque Centurioni custodire eum, et habere requiem, nec quemquam de suis prohibere ministrare ei. Post aliquot autem dies veniens Felix cum Drusilla uxore sua, quae erat Judaea, vocavit Paulum, et audivit ab eo fidem, quae est in Christum Jesum. Disputante autem illo de justitia, et castitate, et de judicio futuro, tremefactus Felix respondit: Quod nunc attinet, vade: tempore autem oportuno accersiam te simul et sperans quia pecunia daretur a Paulo propter quod et frequenter accersiens eum loquebatur cum eo biennio autem expleto accepit successorem Felix Porcium Festum volens autem gratiam praestare Iudaeis Felix reliquit Paulum vinctum Festus ergo cum venisset in provinciam post triduum ascendit Hierosolymam a Caesarea adieruntque eum principes sacerdotum et primi Iudaeorum adversus Paulum et rogabant eum postulantes gratiam adversu
Abbreviated transcription (Latin):
sociatus est sibi in die illa. Adiurauit aut̃
saul płm in die illa. dicens. Maledictus
uir qui comederit panẽ usq ad uesperã :¬
donec ulciscar de inimicis meis. Et non
manducauit uniuersus płs panẽ: omnesꝙ
terrę̧ uulgus uenit in saltum: inquo erat
mel suꝑ faciem agri. Ingressus est itaꝙ
płs saltum ꝙ apparuit fluens mel nul¬
lusꝙ appllcuit manũ ad os suum: time

Expanded text:
t autem Saul populum dicens maledictus vir qui comederit panem usque ad vesperam donec ulciscar de inimicis meis et non manducavit universus populus panem omneque terrae vulgus venit in saltum in quo erat mel super faciem agri ingressus est itaque populus saltum et apparuit fluens mel nullusque adplicuit manum ad os suum time
Abbreviated transcription (Latin):
dñm ꝙ ipse dabit uoces & płuu̾ias: &
scietis & uidebitis quia grande malum
feceritis uobis in conspectũ dñi: petentes
suꝑ uos regem. Et clamauit samu̾el ad
dnm. & dedit dñs uoces & plliui̾ã in die
samuelem. Dixitq uniuersus płs ad sa¬
mũel. Ora ꝓserius tuis ad dñm dm̃ tuũ⁊
ut ñ moriamur addimus enĩ uniuersis
peccatis nr̃is malum: ut peteremus nobis
regem: Dixit aut̃ samu̾el ad płm. Nolite
timere uos fecistis uniuersũ malum hoc
uerũtamen nolite recedere a tergo dnĩ
& seruite dnõ in omni eorde ur̃o: & no¬
lite declinare post uana quę non ꝓde¬
ruił uobis neq eruent uos quia uana¬

Expanded text:
Dominum: et dabit voces et pluvias: et Dominum: et dabit voces et pluvias: et scietis et videbitis quod grande malum feceritis vobis in conspectu Domini: petentes super vos Regem. Et clamavit Samuel ad Dominum: et dedit Dominus voces et pluviam in die nimis et Samuelem. Dixitque universus populus ad Samuelem. Ora pro servis tuis ad Dominum Deum tuum: ut non moriamur. Addidimus enim universis peccatis nostris malum: ut peteremus nobis Regem. Dixit autem Samuel ad populum. Nolite timere: vos fecistis universum malum hoc. 132 Verumtamen nolite recedere a tergo Domini: et servire Domino in omni corde vestro: et nolite declinare post vana: que non proderunt vobis: neq
Abbreviated transcription (Latin):
& collocauit eos in loco hoc: qui obłiti
sunt dñi dĩ sui. & tradidit eos in manu
sisarę magistri militię ascir: & in manu
philistinoꝵ & in manu regĩ moab & pu¬
gnauerunt aduersũ eos postea autẽ
clamauerunt ad dnm: & dixerunt. Pec¬
canimus quia dereliquimus dnm̃. & ser¬
uiuimus baalim & astharoth nunc gͦ
erue nos de manu inimicoꝵ nr̃oꝵ &
seruiemus tibi. Et misit dñs hieroboal
& eruit uos de manu inimicoꝵ ur̃oꝵ¬
ꝑ circdiitũ: & habitastis confidenter.
Gidentes aut̃ qđ n̾aas rex filioꝵ am̃mon
uenisset aduersũ uos:. dixistis mihi
nequaquã. sed rex imperabit nobis: cũ
ecce dedit dñs uobis regem si timueri¬
tis dnm̃ & seruieritis ei & audieritis uo¬
cem eiusͥ ꝙ ñ exasperaueritis os dñi:
erttis & uos & rex qui imperat uobis
tis sermones eius: erit manus dnĩ suꝑ¬
te & uidete rem istam grandem: quã fa¬
cturus est dñs in conspectu ur̃o. Numqͥd
non messis tritici est hodie: inuocabo

Expanded text:
et conlocavit eos in loco hoc. Qui obliti sunt Domini Dei sui: et tradidit eos in manu Sisare magistri milicie Asor: et in manu Philistinorum: et in manu Regis Moab: et pugnaverunt adversum eos postea autem clamaverunt ad Dominum et dixerunt peccavimus quia dereliquimus Dominum et servivimus Baalim et Astharoth nunc ergo erue nos de manu inimicorum nostrorum et serviemus tibi et misit Dominus Hierobaal et eruit vos de manu inimicor circuitum: et habitastis confidenter. Videntes autem quod Naas Rex filiorum Ammon venisset adversum vos: dixistis mihi. Nequaquam: sed Rex imperabit nobis. Cum ecce Dominus dedit vobis Regem. Si timueritis Dominum et servieritis ei et audieritis vocem eius et non exasperaveritis os Domini eritis et vos et rex qui imperat vobis tis sermonem Domini erit manus Domini sute et videte rem istam grandem: quam facturus est Dominus in conspectu vestro. Numquid non messis tritici est. Hodie invocabo
Abbreviated transcription (Latin):
listim heri & nudius tercius ascenderãtꝙ
cum eis incastris: reuersi sunt ut eẽnt
cũ isrł  qui erant cum saul & ibnathan.
Omnes quoꝙ isrłitę qui se absconderant
in monte effraim. audientes qđ fugisserł philistei

Expanded text:
listhim heri et nudius tertius ascenderantque listhim heri et nudius tertius ascenderantque cum eis in castris reversi sunt ut essent cum Israhele qui erant cum Saul et Ionathan omnes quoque Israhelitae qui se absconderant in monte Ephraim audientes quod fugissent Philisthim
Abbreviated transcription (Latin):
est miraculũ in castris ꝑ agros sed &
omnis płs stationis eoꝵ quuerant ad pre¬
dandum obstĩpuit: ꝙ conturbata est ter¬
ra & accidit quasi miraculũ adõ & re¬
speacerunt specu latores saul qui erant
in gabaa beniamins & ecce multitudo
saul pło qui erat cum eo. Requirite &
uidete: quis abierit ex nobis. Cumꝙ re¬
quisissent: reꝑtũ est ñ ad eẽ ionathan
& armigerũ cius. Et ait saul ad amã
Applica archã dĩ erat enĩ ibi arca dĩ in
die illa. cum filus isrł. Cumꝙ loqueretur
saul ad sacerdotem tumultus magnus
exortus est in castris philistinoꝵ: crescebatq
paulatim & clarius resonabat. Et ait sa¬
ul ad sacerdotẽ. Contrahe manũ tuam.
Conclamauit gͦ saul & omnis płs qui erat
cum eõ. & uenerunt usq ad locum certa
minis: & ecce uersus fuerat gladius uni¬
uscuisꝙ ad ꝓximũ suũ. & cędis magna
nimis: sed & hebrei qui fuerant cũ phi¬

Expanded text:
est miraculum in castris per agros sed et est miraculum in castris per agros sed et omnis populus stationis eorum qui ierant ad praedandum obstipuit et conturbata est terra et accidit quasi miraculum a Deo et respexerunt speculatores Saul qui erant in Gabaa Beniamin et ecce multitudo Saul populo qui erat cum eo: Requirite, et videte quis abierit ex nobis cumque requisissent reppertum est non adesse Ionathan et armigerum eius et ait Saul ad Ahiam adplica arcam Dei erat enim ibi arca Dei in die illa cum filiis Israhel cumque loqueretur Saul ad sacerdotem tumultus maexortus est in castris Philistiim, crescebatque paulatim, et clarius resonabat. Et ait Saul ad sacerdotem: Contrahe manum tuam. Conclamavit Saul, et omnis populus qui cum eo eminis et ecce versus fuerat gladius uniuscuiusque ad proximum suum et caedes magna nimis sed et Hebraei qui fuerant cum Phi
Abbreviated transcription (Latin):
miger suus. Fac omnia quȩ placent
animo tuo ꝑge quo cupis: & ero tecũ
ubicumꝙ uolueris. Et ait ionathas.
Ecce nos transimus ad uiros istos: cũꝙ
apparutrimus eis. si taliter locuti fue¬
rint ad nos manete donec ueniamus
ad uos: stemus in loco nr̃o. nec ascenda¬
mus ad eos. si aut̃ dixerint ascendite
ad nos ascendamus. quia tradidit eos
dñs in manib nr̃is: hoc erit nob signũ
Apparuit igit᷑ uterq stationi philistinoꝵ
dixeruntq philistim. En hebrei egredi¬
untur de cauernis. in quib absconditi
fuerant Et locuti sunt uiri de statione
uobis rem. Et ait ionathas ad armige¬
rum suũ. Ascendamus: sequere me tra
dit aut̃ ionathas reprtans manib & pedibꝰ:
alii cadebant ante ionathan: alios ar¬
miger eius int̾ficiebat sequens eum &
facta est plaga prima quã ꝑcussit io¬
nathas & armiger eius quasi uiginti
uiroꝵ. in media parte iugeri. qu̾ã par
boum indie arare consueuit. Et factũ

Expanded text:
miger suus fac omnia quae placent miger suus fac omnia quae placent animo tuo perge quo cupis ero tecum ubicumque volueris et ait Ionathan ecce nos transimus ad viros istos cumque apparuerimus eis si taliter locuti fuerint ad nos manete donec veniamus ad vos stemus in loco nostro nec ascendamus ad eos si autem dixerint ascendite ad nos ascendamus quia tradidit eos Dominus in manibus nostris hoc erit nobis signum apparuit igitur uterque stationi Philisthinorum dixeruntque Philisthim en Hebraei egrediuntur de cavernis in quibus absconditi fuerant et locuti sunt viri de statione vobis rem. Et ait Jonathan ad armigerum suum: Ascendamus, sequere me h. Adit autem Ionathan reptans manibus et pedibus alii cadebant ante Ionathan alios armiger eius interficiebat sequens eum et facta est plaga prima quam percussit Ionathan et armiger eius quasi viginti virorum in media parte iugeri quam par boum in die arare consuevit et factum
Abbreviated transcription (Latin):
est trans locũ illũ patri aut̃ suo hoc
ipsum ñ indicauit. Porro faul mora¬
batur in extrema parte gaba a:sub ma¬
lo granato quȩ eratĩ magrqͥgiba aserat
płs cum eo quasi sexcentoꝵ uiroꝵ. &
asas filius acitob frĩs ichãbod filu
finces qui ortus fuerat ex heli sacerdo¬
te dñi in sylo: portabat ephod sed &
pło ignorabat quo isset ionathas:
Erant aut̃ int̾ ascensus ꝑ quos nitebatur
ionathas transire ad stationẽ philisti¬
norũ eminentes petrȩ ex utraq parte:
& quasi in modum den̾tiũ scopuli hinc
inde p̃rupti: nom̃ uni boses: & nomen
alteri sene unus scõpulus ꝓminens
ad aquilonẽ ex aduerso mãchinas: &
alterad meridiẽ ẽtra gabaa. Dixit aut̃
ionathas ad adolescentẽ armigerũ suũ.
Ueni transeamus ad stationẽ in circũ ci¬
sorum hoꝵ si forte faciat dñs ꝓ nobis:
quia ñ est dnõ difficile saluare uel in
multitudine uł inpaucis. Dixitꝙ ei ar¬

Expanded text:
est trans locum illum patri autem suo hoc est trans locum illum patri autem suo hoc ipsum non indicavit porro Saul morabatur in extrema parte Gabaa sub malogranato quae erat in Magron et erat populus cum eo quasi sescentorum virorum et Ahias filius Achitob fratris Ichabod filii Finees qui ortus fuerat ex Heli sacerdote Domini in Silo portabat ephod sed et populus ignorabat quod isset Ionathan erant autem inter ascensus per quos nitebatur Ionathan transire ad stationem Philisthinorum eminentes petrae ex utraque parte et quasi in modum dentium scopuli hinc inde praerupti nomen uni Boses et nomen alteri Sene unus scopulus prominens ad aquilonem ex adverso Machmas et alter a meridie contra Gabaa dixit autem Ionathan ad adulescentem armigerum suum veni transeamus ad stationem incircumcisorum horum si forte faciat Dominus pro nobis quia non est Domino difficile salvare vel in multitudine vel in paucis dixitque ei ar
Abbreviated transcription (Latin):
eus: põpulusque qui inuentus fuerat cũ
eisꝰ erat ingabaa beniamin. Porro philistũ
consederant in machinas: & egressi ft̃
ad p̃dandũ de castris philistim: tres
grediebatur ꝑ uiam bethoron tercius
aut̃ uerterat sȩ adit̃ t̾mini intrafabaa ĩ mi¬
nentis ualli sehõim contra desertum.
Porro faber ferrarius ñ inueniebatur
stim ne forte facerent hebrei gladiũ
aut lanceam. Descendebat̾ gͦ omnis
isrł ad philistimi ut exacueret unus¬
quisq uomerem suũ & ligonẽ & sȩcurĩ
& sarculum retuse itaq erant acies
uomerũ ꝙ ligonũ & tridentiũ ꝙ secu¬
rium. usꝙ ad stimulũ corrigendum
Cumꝙ uenisset dies plii: non est inuentꝰ
ensis ꝙ lancea in manu totius płi qui
erat cum saul & cũ ionatha: excepto
saul & ionatha filio ens. Egressa est
aut̃ st̾atio philistim: ut tea scenderet¬
E in machinas. Et accidit quadam
die ut diceret ionathas filius saul ad
adolescentẽ armigerũ suum. Ueni. &
transeamus ad stationẽ philistiͥm: quȩ

Expanded text:
ejus, populusque qui inventus fuerat cum eis, erat in Gabaa Benjamin: Porro Philisthim consederant in Machmas. Et egressi sunt ad praedandum de castris Philisthim tres grediebatur per viam Beth Oron: tertius autem verterat se ad iter termini imminentis valli Seboim contra desertum. Porro faber ferrarius h. non habet nsthim, ne forte facerent Hebraei gladium aut lanceam. Descendebat ergo omnis Israel ad Philisthim, ut exacueret unusquisque vomerem suum, et ligonem, et securim, et sarculum. Retusae itaque erant acies vomerum, et ligonum, et tridentium, et securium, usque ad stimulum corrigendum. Cumque venisset dies praelii, non est inventus ensis et lancea in manu totius populi, qui erat cum Saule et cum Jonatha, excepto Saul et Ionathan filio eius egressa est autem statio Philisthim ut transcenderet in Machmas et accidit quadam die ut diceret Ionathan filius Saul ad adulescentem armigerum suum veni et transeamus ad stationem Philisthim quae