comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ibi . q. ꝯpleãt qd̾ hic min ꝰ fe¬
cerũt: Id̾ dñis et de istis eẽ sen¬
ciend̾ et de hiis qͥ in extremis pe¬
nitent. Si enĩ tanta fu̾it cordis
contͥcio et delicti exꝓbratõ ut
sufficiat ad puniend̾ pocm̃ liberi
ab aliis penis transeunt ad uitã et¬
corde. Qui u̾o non adeo cont̾unt᷑
corde et ingemiscũt ꝓ pccõsi añ
expletionẽ pnĩe decesserint: ig¬
nem purgatoriũ sencuit. ⁊ gra¬
unis puniunt᷑ qmͣ si hic ex ple¬
uissent puĩam. ħorrend̾ est enĩ
ĩcid̾e in manus dĩ uiuentis. Deus
enĩ cum sit misericors ⁊ iustus ex
hͦ aũt punit penitẽdo et est re̾¬

Expanded text:
pleant quod hic minus fecerunt, idem dicimus de istis esse sentiendum, et de his qui in extremis poenitent. Si enim tanta fuerit cordis contritio et delicti exprobratio, ut sufficiat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis transeunt ad vitam, etcorde. Qui vero non adeo conteruntur corde et ingemiscunt pro peccato, si ante expletionem poenitentiae discesserint, ignem purgatorium sentient, et gravius punientur quam si hic implessent poenitentiam. Horrendum est enim incideenim, cum sit misericors et justus, eHomo autem punit poenitendo; Deus ve
Abbreviated transcription (Latin):
Nam pͥus purgandꝰ est igne pur¬
gationis. qui ĩ aliud seculũ distu¬
lit fructũ ꝯu̾sionis. hic ã ignis ⁊¬
si et̾mis non sit. iniro modo gͣuis
sus sit aliquis ĩ hac uita. Nunqmͣ
ĩ carne tanta ĩuenta ẽ pena licet
sustinuerũt supplitia. Ex hͣns sat̾¬

Expanded text:
nam prius purgandus est igne purgationis qui in aliud seculum distulit fructum conversionis. Hic autem ignis, etsi eternus non sit, tamen miro modo gravis sus est aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena licet sustinuerint supplicia. Studeat
Abbreviated transcription (Latin):
deat gͦ quisq sic delicta corrigere ut
post mortẽ non oporteat penam
colerare. Qquedam enĩ pcc̃a morta¬
lia in pnĩa fiunt uenialia ñ cam̃
mox sanant᷑. Se pe infirmus more¬
ret᷑ si non meditaret᷑. son tñ sta¬
tim medicatus sanar᷑. languet
uicturus qui prius erat moritu¬
rus. Qui aũt impenitens morit᷑:
oĩo morit᷑ et et̾nꝯłr cruciat᷑. Si

Expanded text:
ator sic delicta corrigere, ut post mortem non oporteat poenam tolerare. Quaedam autem peccata mortalia in poenitentia fiunt venialia, non mox tamen sanantur. Saepe infirmus moreretur, si non medicaretur; nec tamen statim medicatus sanatur. Languet victurus, qui prius erat moriturus. Qui autem impoenitens moritur, omnino moritur, et aeternaliter cruciatur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tũ de pnĩãdiff̾entib ita stͥbit
Si quis positus in ultĩa ncci̾tate
et mox reconciliabit s ⁊ hinc ua¬
dit. fateor uobis ũ illi negamus
qd̃ petit. s ñ presumimꝰ qr bñ
hinc exit. si securus hinc exie¬
rit. ego nescio. puĩam dare pos¬
sumus securitatẽ uͦ ñ sũꝙͥ dico
dampnabit᷑. set nec dico lib̾abi¬
tun. uis gͦ a dubio lib̾ari. age pe¬
intentiã dũ sanus es. si sic agis.
dico tibi ꝙ securus es.qr peni¬
tentiã egisti eo tempore quo
aut non ignoscit᷑. quid hoꝵ tibi
sit futurum. nescio gͦ tene certũ
diuntte incertũ. sec qr̃ ħ dixit
aug̃. cum pña que ĩ fine agitur
in pso appellet᷑ sacrificiũ uesꝑti¬
nũ qd̃ erat acceptabiliꝰ ĩ lege et
cũ in quaq die ĩuocet᷑ deus assit
et quasz hora ĩgenuerit ⁊ ꝯuer¬
sus fu̾it pccor uta unuet et non
moriet ᷑. sec illadixit aug̾ pp̃ illos
qui pnĩam usq in fine̾ uite ꝓtͣ¬
hunt et tunc ñ ex dĩ amore uidẽ¬
tur penit̾e set timore moetisq.

Expanded text:
tentiam differentibus ita scribit: Si quis positus in ultima necessitatet mox reconciliatur, et hinc vadit, fateor vobis, non illi negamus quod petit; sed non praesumimus quia bene hinc exit. Si securus hinc exierit, ego nescio. Poenitentiam dare possumus, securitatem non. Numquid dico, damnabitur? Sed nec dico liberabitur. Vis ergo dubio liberari? age poenitentiam dum sanus es. Si sic agis, dico tibi quia securus es, quia poenitentiam egisti eo tempore quo aut non ignoscitur; quid horum tibi sit futurum nescio. Ergo tene certum, et dimitte incertum. Sed quare hoc dixit Aug., cum poenitentia quae in fine agitur, in psalmo 140 appelletur sacrificium vespertinum, quod erat acceptabilius in lege; et cum in quacumque die invocetur Deus, adsit; et quacumque hora ingemuerit, et conversus fuerit peccator, vita vivet, et non morietur? Sed illa dixit Aug., propter illos qui poenitentiam usque in finem vitae protrahunt; et tunc non ex Dei amore videntur poenitere, sed timore mortis, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ut de singłis dicant quałi unuł¬
qd̃q emendand̾ sit. set magis
ĩ arbitͥo sac̾dotis intelligentis
relinqñdum statuũt. qr apud
deum ñ tm̃ ualet mensura tẽ¬
poris qmͣ doloris nec abstinẽcia
tantũ ciboꝵ qnͣtũ mortificatõ¬

Expanded text:
ut de singulis dicant, qualiter unumquodque emendandum sit, sed magis in arbitrio antistitis intelligentis relinquendum statuunt: quia apud Deum non tam valet mensura temporis quam doloris, nec abstinentia tantum ciborum quam mortificat
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾at ⁊ uitam mortuo ĩpetrat.
Non sic tñ ut nullã senciat penã
nͥ force tauta sit uehem̃cia genii¬
tus et ꝯtͥtõnis que sufficiat ad
delicti punitionẽ. lic gͦ sit diffi¬
cile ut tc̃ sit uera pnĩa qñ tam
sera uenit. qñ cruciatus ligat¬
menbra. et dolor sensũ opprimit.
ut uix hõ aliquid cogitare uale¬
at: melior est tñ sera ꝙͣ nulla. pe¬
iitencia enĩ si ĩ extremo uite
hyatu aduenit. sanat et liberat
Multũ sera fuit latronis pnĩa. s
ñ fint sera indulgentia. s licet
latro lͤntam meruiss ĩ fine de oĩ
crimine: Non tũ de dit baptiza¬
tis peccandi et ꝑseu̾andi auctori¬

Expanded text:
t; non sic tamen ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo sit difficile ut tunc sit vera poenitentia quae tam sera venit, quando cruciatus membra ligat et dolor sensum opprimit, ut vix homo aliquid cogitare valeat, melior est tamen sera quam nulla. Poenitentia enim etsi in extremo vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Multum sera fuit latronis poenitentia; sed non fuit sera indulgentia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctori
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ adopͥtidins filioꝵ. ip̃e prĩs et filii
amor et ꝯnexio uł coĩtas. Iõ ustifica¬
tio nr̃a et requies ei attͥbint᷑ sepiͦ.
pͥme tabule ad deum ꝑtinẽcia phĩa
et pͥmũ quid̃ qd̾ est de uno doo colen¬

Expanded text:
s adoptionis filiorum. Ipse Patris et Filii amor et connexio vel communitas. Ideoque justificatio nostra et requies ei attribuitur saepius. e tabulae, ad Deum pertinentia. Et primum quid
Abbreviated transcription (Latin):
nec tam̃ iõ non est prauo prautꝰ
discortoq distorciꝰ. Si au̾t qd̃ puto
eẽ uerius sacrisq litt̾is ꝯgruen¬
cuis ita sunt aĩe raientiones ut
corporis inenbra. ñ qd̃ uideant᷑ locis
s ꝙ senciant᷑ aff ectib et aliꝰ illu¬
minat᷑ ampliꝰ.alius minus. alius¬
oĩo caret liũe ꝓfesto ut quisq il¬
lustratione pie caritatis affectuꝵ:¬
aliam nori hr̃e. et aliã magis aliã
minus hr̃e uͥtutẽ. Nã ⁊ maior est
ĩ isto caritas ꝙ̃ in illo recte possumus
dic̾e et aliqua iu isto nulia ĩ illo qnͣ¬
tum ꝑtinet ad caritatem q̃ pietas
est. et in uno hoĩe quid̾ ꝙ maiorem
ht̃ pudiciciã q paciãm. et maiorẽ
hodie ꝙͣ heri si ꝓficit et adhuc nõ
habeat continenciã et hẽat ñ ꝑuã¬

Expanded text:
nec tamen ideo non est prauo prauius distortoque distortius; si autem, quod puto esse uerius sacrisque litteris congruentius, ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod uideantur locis, sed quod sentiantur affectibus et aliud illuminatur ampliomnino caret lumine; profecto ut quisque illustratione piae charitatis affectualiam non habere, aliam magis, aliam minus habere virtutem. Nam et, Major est in isto charitas, quam in illo, recte possumus dicere et \'aliqua in isto, nulla in illo\', quantum pertinet ad caritatem, quae pietas est, et in ipso uno homine, quod maiorem habeat pudicitiam quam patientiam et maiorem hodie quam heri, si proficit, et adhuc non habeat continentiam et habeat non pa
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾um ar. imn utramq ꝑtem flecti ñ
possunt cum lib̾um ar. ad utrũq
se hẽat. Uñ ioꝰ in tractatu de ꝓͣdigo
filio dicit᷑. Solus deus est inque pec¬
catũ cad̾e non pot̾. cet̾a cum sint
lib̾i arbitͥi in utramq ꝑtẽ flecti
possimt. hic uidet᷑ dic̾e ꝑ oĩs crea¬

Expanded text:
ia in utramque partem flecti non possunt, cum liberum arbitrium ad utrumque se habeat. Unde Hieron. in tractatu de prodigo Filio, dicit: Solus Deus est in quem peccatum cadere non potest; caetera cum sint liberi arbitrii in utramque partem flecti poss
Abbreviated transcription (Latin):
a fac̾e. non gͦ facit om̃e qd̾ debet.
Si u̾o facit omne qd̾ debet. ñ pot̃
fat̾e nͥ qd̾ debet. ñ gͦ potest face̾
nͥ qd̃ facit. It̾ aut debet dimittͥe
ꝙ dimitt it ne faciat. aut ñ deb.
Si non debet: ñ recte dimittit.
Si u̾o debet dimittͥe: gͦ nõ deb
nec oportet eum fac̾e. gͤ ñ pot̾
cit. nec potest illud dimittere
qd̾̃ facit qͥnfaciat qr debet iud̾

Expanded text:
ebet; si vero facit omne quod debet, nec potest facere nisi quod debet, non ergo potest facere nisi quod facit. Item, aut debet dimittere quod dimittit ne faciat, aut non debet: si non debet, non recte dimittit; si vero debet dimittere, ergo non debet nec oportet eum facere, ergo non potest cit, nec potest illud dimittere quod facit quin faciat, quia debet i
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba intelligas eũ non posse fac̾e
nͥ illd̾ qd̾ si fieret iusticie eiꝰ cõne¬
niret: uerum dicis. Siilit̾ distĩgne
illud non potest fac̾e ꝙ iusticia eiꝰ¬
exig̾ ut non faciat .i. non potest
fac̾e aliquid qd̃ ipẽ qui est sũma
iusticia non uult fat̾e. fł̾m est. Si
posse fat̾e aliquid qd̃ iusticie eiꝰ

Expanded text:
s eum non posse facere nisi illud quod si fieret, justitiae ejus conveniret, verum dicis. Similiter distingue illud: Non potest facere quod sua justitia exigit ut non faciat, id est, non potest facere id quod ipse, qui est summa justitia, non vult facere, falsum est. Si posse facere id q
Abbreviated transcription (Latin):
demus duplicẽ u̾boꝵ cũ est¬
incelligentiam aꝑientes et ab eis
ĩuoluta euoluentes sic. Non potest
est .i. non potest fac̾e uisi ilid̾ qd̾
si fac̾et bonum eẽt et iustũ esset:
uerum est. set multa potest fac̾e
que uec bona sunt nec iusta quia
nec sunt nec fuerunt nec bene
fiũt uł fient qr nũqmͣ fient. It̃
qd̃ scd̃o oppositum fuit. Non pot
nõ potest id fat̾e qd iusticia sua
exigit ut non fiat: dicimꝰ ꝙr ex¬
actõnis u̾bum de deo ñ ꝯgrue dr̃¬

Expanded text:
demus duplicem verborum intelligentiam aperientes, et ab eis involuta evolventes sic: Non potest id est, non potest facere nisi illud quod si faceret bonum et justum esset, verum est; sed multa potest facere quae non bona sunt nec justa, quia nec sunt, nec erunt, nec bene fiunt, nec fient quia nunquam fient. Item quod secundo oppositum fuit. Non potenon potest id facere quod justitia sua exigit ut non fiat. Dicimus quia exactionis verbum de Deo congrue
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ sine federe beliant. Ĩt̃¬
uers assercone. et placiti defen¬
sione̾. ꝑtinax pugna ẽ. dum se
ueritas tenet: ⁊ se uoluntas er
ne uirus nequicie ĩ alios eff un¬
dere queant. et luc̾nã uerita¬
tis ĩ candelabro exaltare uolen¬
tes: in labore multo ac sudore ħ
uolinnen deo pͥstante ꝯpegim.
ex testimonis ueritatis in et̾¬

Expanded text:
ritatem sine foedere bellant. Intue assertionem et placiti defenpertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas errne virus nequitiae in alios effundere queant, et lucernam veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore multo ac sudore, hoc volumen, Deo praestante, compegimus, ex testimoniis veritatis in aet
Abbreviated transcription (Latin):
fliss. qui non tõni uolunt atẽ suibi¬
cumt. nec docttme tudiũ mpen¬
dut. s hus qite sompniar ut saꝑi¬
encie u̾ba coaptare intunt᷑. noͣn
uerrħ pͥlociti rõnem sectantes.
quos imqua uoluntas ñ ad ĩtlũ¬
genciã ueritatis: s ad defensionẽ
placencuĩ incitat. non desid̾an¬
tes doceri ueritatẽ.Si ad ea ad
fabuias ꝯutentes auiditũ quib
da ꝯquirere. nec docenda deside¬
rate. set desid̾atis doctnam coap¬

Expanded text:
non rationi voluntatem subjiciunt, nec doctrinae studium impendunt, sed his quae somniarunt sapientiae verba coaptare nituntur, non veri, sed placiti rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non desiderantes doceri veritatem, sed ab ea ad fabulas convertentes auditum. Quorum da conquirere; nec docenda desiderare, sed desideratis doctrinam coap
Abbreviated transcription (Latin):
di. s dehortat᷑ infu mitas defici¬
endi. qm uncit zelus domꝰ dei.
¶Qͣuo mardescentes. fidem nrãm¬
adu̾sus errores carnalium atq¬
nitam ostent̾e ac theologicarũ¬
inquisitionuĩ abdita apire. nec¬
non et sac̾ramentoꝵ eccłi astico¬
bilib studiis lingua acꝰ silõ noᷤᷤ¬
seruire flagitancp̃ quas bigͣa

Expanded text:
di, sed dehortatur infirmitas deficivincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nossus errores carnalium atqnitam ostendere, ac theologicaruinquisitionum abdita apenon et Sacramentorum ecclesiasticobilibus studiis, lingua ac styloservire flagitantium: quas biga
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multis ipigt᷑is. multis qr in
sñas. appositis eoꝵ testimoniis. ut
non sit uctẽ querenti libroꝵ nũo¬
sitatem euolu̾s cui b̾uitas coliec¬
ta qd̃ querit᷑ offert sine lalor e.
piũ lectorem. s ⁊̃ lib̾um correcto

Expanded text:
cum multis impigris multisque indsententias, appositis eorum testimoniis, ut non sit necesse quaerenti librorum numerositatem evolvere, cui brevitas quod quaeritur offert sine labore epium lectorem, sed etiam liberum correcto
Abbreviated transcription (Latin):
implere. Si forte tua ꝯułx hoc
cecum suscipere aĩmi uł carnis infir¬
initate recusaret. Nam mouendata
erit. magis est corrigenda temeri¬
tas ꝙͣ ꝑsoluenda ꝓmissio. sion enim
deus exigit si quis ex alieno aliqͥd
uou̾it set potius usur pare alienũ¬
Netͣ ad tempus ut uacacẽt giis.¬
orõni nͥet ex ꝯsensu uoluit ꝯiuges
carnali ĩuitem fraudari debito. iluꝰ
ut nulla etꝰ uota que abstinẽtie
cã uouerit reddamt᷑ ab ea nͥ actor
fu̾it uir ꝑmitt endo. siã cum ad
qd̃ uouerat. qr ꝑmissa iam pͥus
a uiro fu̾at. uiro dpxit esse pct̃m
qr abstinuit qd̾ pͥus ꝯcesserat.

Expanded text:
implere, si forte tua coniux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. nam et uouenda taerit, magis est corrigenda temeritas quam persoluenda promissio. neque enim deus exigit, si quis ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurpare nec ad tempus, ut vacent orationi, nisi ex consensu voluit conjugem carnali invicem fraudari debito. Idem,ut nulla ejus vota quae abstinentiae causa voverit, reddantur ab ea, nisi auctor fuerit permittendo. Nam quum ad quod voverat, quia permissa jam prius a viro fuerat. Viri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat
Abbreviated transcription (Latin):
cum a pr̃e hẽ¬
dicimꝰ ꝙ una est sapia prĩs et
filii et spẽ scĩ sicut una eencia.
qr sapĩa in illius nature simpu¬
encia ingenita ur a sapĩa igeni¬
ta. et cum idem sit ibi eẽ qd̾ sapi¬
entem ẽẽ. relinquit᷑ ut sapĩa ge¬
inta sit sapiens de sapĩa ingeĩc.i.
Non gͦ filius de sapĩa deitanqmͣ
stõ: ad illam reddit᷑ absurditatẽ.
ut pater non sit sapieus de se ip¬
so. set de filio nec sapĩa sapienciã
genuerit. sec ea sapĩa pat̾ dicã
sapiens ẽẽ qmͣ genuit. ubi enini

Expanded text:
cum a Patre habdicimus quod una est Sapientia Patris et Filii et Spiritus sancti, sicut una essentia, quia Sapientia in illius naturae simplientia ingenita, vel a Sapientia ingenita. Et cum idem sit ibi esse quod sapientem esse, relinquitur ut Sapientia genita sit sapiens de Sapientia ingenita. Non ergo FiliSpiritui sancto, ad illam reditur absurditatem, ut Pater non sit sapiens de seipso, sed de Filio: nec Sapientia Sapientiam genuerit, sed ea Sapientia Pater dicatur sapiens e
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens ea que ip̃e est sua sapĩa.
et filius sapĩa prĩs est sapiens
de sapĩa que est pat̾ de quo ẽ
genitus filius. Ita et pat̾ est
intelligens ea que ip̃e est sua ĩ¬
celligencia. Non enim eẽt sapi¬
ens qui non ẽẽt intelligẽs. filiꝰ
aũt intelligencia prĩs de intelli¬
gencia genitus est que ẽ pr̃
de qua et intelligens ẽ. ꝓinde
pr̃ est sapĩa et filius sapĩa ⁊ ut̾¬

Expanded text:
sapiens ea, quae ipse est, sua Sapientia; et Filius, Sapientia Patris, est sapiens de Sapientia quae est Pater, de quo est genitus Filius. Ita et Pater est intelligens ea, quae ipse est, sua Intelligentia. Non enim esset sapiens, qui non esset intelligens. Filius autem, Intelligentia Patris, de Intelligentia genitus est, quae est Pater; de qua et intelligens est. Proinde Pater est Sapientia, et Filius Sapient
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa pr̃. alia filius. s una ead̾
qu sic̃ patet ẽ deus ingenitus.
et filus est deus genitus. neq
deus genitus ẽ deus ingenitus.
non iõ tñ alius deus est pater
alius filiꝰ. sec unus deus ut̾s. Nõ
aũ unus. alius est enĩ genitus:
alius ingenitus. s non alius d̾s
ĩmo ut̾q uũ siue unus deus.
Ita ñ est sapĩa genita. sapĩa in¬
genita. s alia est sapĩa geuita.
ꝙ filius non ẽ
sapiens a se. neq de se. set a pr̃e et
de pr̃e¶Queri aũt solet utrum filiꝰ
sit sapiens se ip̃oul ꝑ se ip̃m. So

Expanded text:
Sapientia Filius, sed una eademque est; sicut Pater est Deus ingenitus, et Filius est Deus genitus; neque Deus genitus est Deus ingenitus; non ideo tamen alius Deus est Pater, alius Deus Filius, sed unus Deus uterque, non autem unus. Alius est enim genitus, alius ingenitus, sed non alius Deus; imo uterque unum, sive unus Deus. Ita non est Sapientia genita Sapientia ingenita, sed alia est Sapientia genita, quod Filius non est sapiens a se neque de se, sed de Patre et a Patre. Quaeri autem solet utrum Filius sit sapiens seipso vel per s
Abbreviated transcription (Latin):
deus dix̾at. Quaꝯ die comede¬
ritis ex eo morte moremĩi. De rã
mulier dꝑeit ne forte moriamur
nouissime serpens dixit. nequa¬
qłł moriemin. deus affirmauit.
diadolus negauit. Quegͥ dubi¬
tanit ab affirmante recessit ⁊

Expanded text:
Deus dixerat: Quacunque die comederitis ex eo, morte moriemini. Deinde mulier dixit: Ne forte moriamur. Novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit; diabolus negavit. Quae igitur dubitavit, ab affirmante recessit; et
Abbreviated transcription (Latin):
Pꝑfirasionem plemit̾ suffulciẽd̃¬
.i. ut inalum qd̃ intendebat lib̾e ꝑsu¬
aderet. et ualum qd̃ mulier timuit
negando remouit. et ꝓmissionẽ addi¬
dit. et ut eius ꝑsuasio ciciꝰ recipe¬
ret᷑ ꝓmissionem duplicauit. Unã
namq omestionem eꝑsuadẽs duo
in p̾mio ꝓposuit. siłitudinẽ dĩ. sciãm¬
q boni et mali spondens. ꝙ homo¬

Expanded text:
rsuasionem pleniter suffulciendst, ut malum quod intendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem Dei, scientiamque boni et mali spondens.
Abbreviated transcription (Latin):
nos data sunt. Qui eĩ sibi
not i ꝯͣtemplatione nobis ĩnotes¬
cunt cognoĩatione. et noĩant᷑
cipatione. In illa enĩ celesti ꝑatͤ¬
A ubi plenitudo boni ẽ lic qued̾
data sint excellent̾ nncħ tũ possĩ¬
det᷑ singularit᷑. oĩa enĩ in oĩb
sunt ñ quid̾ equałi. qr alii altis
uocabła. Infĩoribi cet̾a relĩqũe¬
tes ordinib ad cognoĩationem
Ut seraphin qui ordo excelient issmꝰ
nem diumitatis et cet̾a uͥtutũ dona

Expanded text:
nos data sunt. Qui enim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Illa patione. In illa enim coelesti patria ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt non quidem aequaliter quia alii aliis vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus nem divinitatis, et caetera virtutum dona
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ. Prius de illo modo missiõis
de illo missionis modo. qui
ligere de spũ scõ. cur missus et
ip̃e dicat᷑. facta est enĩ quedam
creature spẽs ex tẽpore. ĩ qua
descendit. siuiͥ cil die pentecostes
factus est subito de celo sonus
qiͣ ferret᷑ flatus uehemens. et
uise sunt illis lingue diuise sicut
ignis qui et ĩsedit suꝑ unũque
sa. et oculis oblata mortalid mis¬
lius. s ut ext̾iorib uisis. corda ho¬
minũ ꝯmota a tẽꝑali maĩfesta¬
modũ missionis. qui uisibiliter
exhibetͭ᷑. cum tñ ip̃e spẽ in sui nat᷑a
non uideat ͤ qui nec in illis c̾aturis
magis erat qmͣ in alus. sed ad aliud.
In illis enĩ erat ut ꝑeas ad hoĩes
uenienses ostenderet᷑ in illis ẽẽ ad
quos ille c̾ature ueniebãt. Non eĩ

Expanded text:
fidelium. 2. Prius de illo modo missionis t primo agamus de illo missionis modo qui st intelligere de Spiritu sancto cur missus et ipse dicatur. Facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua ascensionem die pentecostes factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi isa et oculis oblata, mortalibus mislius; sed ut exterioribus visis corda hominum commota a temporali manifestamodum missionis, qui visibiliter exhibetur, cum tamen ipse Spiritus in sui natura non videatur: qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud. In illis enim erat, ut per eas ad homines veniens, ostenderetur esse in illis ad quos illae creaturae veniebant. No
Abbreviated transcription (Latin):
Ennetur de alus c̾tissime scͤłend̾ est ꝙ
in corpore creant᷑. cͥreaudo e̾m intũdit
eas deus et infundendo creat. dicend
set operis futuri iusti ur ĩiusti. Inr
etate deus hominẽ fecerit
uoluntatem et potenciã dei quam
nature generib ñ alligauit qͣlit̾
et uͥga moysi ꝯu̾sa est in dracone̾n
nec talia contͣ naturã fiunt nisi
nobis quib alit̾ nature cursus ĩ¬
notuit dõ a̾ natura est qd̃ facit
Non gꝰ contͣ dispõnem suã ills̾ fec̃

Expanded text:
etur, de aliis certissime sentiendum est quod in corpore creentur; creando enim infundit eas Deus, et infundendo creat. Dicenduset operis futuri justi vel injusti. 4. In qua aetate Deus hominem fecerit., secundum voluntatem et potentiam Dei quam naturae generibus non alligavit, qualiter et virga Moysi conversa est in draconem. Nec talia contra naturam fiunt, nisi nobis, quibus alter naturae cursus innotuit; Deo autem natura est quod facit. Non ergo contra dispositionem suam illud fe
Abbreviated transcription (Latin):
nccio futurum est qͥd̾ uult et pre
st̃ pociꝰ futura sunt sic̃ ibi sunt
ubi p̾scit ille qui ñ pot̾ fali. Sic gͦ
factus est adã non ẜm inferiores

Expanded text:
io futurum est quod vult et praessunt, potius futura sunt sicut ibi sunt, ubi praescit ille qui non potest falli. Si ergo factus est Adam, non secundum inferiores
Abbreviated transcription (Latin):
uñ humana ꝯscĩa ad deum pro
rigore et crudelitate acced̾e me¬
tuit. Iõ scriptura tempauit ser¬
monem suum. sp̃m bonum noiãns
ne crudelis putaret᷑ qui mitis erat.
ñ ꝙ pat̾ solus sit potens. uł magis
potens. et filius solus sapiens uel
magis sapiens. et spc̃ .s. solus bonꝰ

Expanded text:
Unde humana conscientia ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non quod Pater solus sit potens vel magis potens, et Filius solus sapiens vel magis sapiens, et Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
gatur spc̃ .s. In multis enirelatis.
hoc contingit ut non inueniat᷑
uocabulum quo sibi iucissim ren¬
deant. Cum gͦ dm̃s donũ prĩs ⁊ fibu
non quid̾ possumus dr̃e patrem
doni. aut filium dom. sut hec ui¬
cissim rñdeant dm̃s donum doua¬
toris. et donatorem dõi. qr hic po¬
tuit ĩueniti usitatũ uocabulũ.
illic non potuit. donũ gͦ donatoris
et donator dom. cum dm̃s. relatĩeꝰ
utrũq adinuicem dins donator tñ
non fuit deus. nisi ex tempore. eũ¬

Expanded text:
tus sanctus. In multis enim relativis hoc contingit, ut non inveniatur vocabulum quo sibi vicissim respondeant. Cum ergo dicimus donum Patris, et Filii, non quidem possumus dicere patrem doni aut filium doni; sed ut haec vicissim respondeant, dicimus donum donatoris, et donatorem doni; quia hic potuit inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit. Donum ergo donatoris, et donator doni cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus: donator tamen non fuit Deus, nisi ex tempore, cu
Abbreviated transcription (Latin):
auus: Ita dicatur pat̾ sp̃c .s. uł doni¬
¶sẽt non ita est in oĩb relatinis. Non
enĩ oĩa que telatiue dicunt᷑ suis ad
se inuicem rũdent uocabulis. unꝰ as̃.
hoꝵ elidens opĩonem in .u.li. de tri.

Expanded text:
us, ita dicatur Pater Spiritus sanSed non ita est in omnibus relativis. Non enim omnia quae relative dicuntur, suis ad se invicem respondent vocabulis. Unde Aug. horum elidens opinionem, in lib. 5 de Trin.,
Abbreviated transcription (Latin):
deo qui oĩa potest. set nullus alius
me miserie sanande fuit ꝯueniẽ¬
cior. Potest gͥ deus eoꝵ que facit
ut tamen modus referat᷑ ad quali
enciam c̾atoris. ut tñ deus sẽꝑ oẽ
possit quod olim potuit oooos

Expanded text:
a potest; sed nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit convenientior. Potest ergo Deus eorum quae facit, ut tamen modus referatur ad qualientiam Creatoris. 4. Utrum Deus semper possit omne quod olim potuit
Abbreviated transcription (Latin):
tuit deus hoiẽm fecisse qui nõ
peccare posset nec uellet. ⁊ si talẽ
fecisset quis dubitat eũ meliorẽ
fuisse. Ex predictis constat ꝙ po¬
test deus et alia fac̾e qmͣ facit et
Si modus oꝑationis ad sapiãm
opificis referatur. nec aliꝰ nec me
aliquid ałr uł melius qm̃ facit .i.
alia sapĩa uł maiori sapĩa uł mino
fac̾e qmͣ facit. Si uo referat᷑ mo¬
dus ad rem ip̃am qm̃ facit deus:
diñs qr et aluis et melior potest
et alit̾ ꝙͣ facit. qr potest quibd
meliorem modum existendi pre¬
stare et quibidam aliũ. Uñ aug̃

Expanded text:
tuit Deus hominem fecisse, qui nec peccare posset, nec vellet; et si talem fecisset, quis dubitat eum meliorem fuisse? Ex praedictis constat quod potest Deus et alia facere quam facit, et Si modus operationis ad sapientiam opificis referatur, nec alius, nec maliquid aliter vel melius quam facit, id est, alia sapientia vel majori sapientia; facere quam facit. Si vero referatur modus ad rem ipsam quam facit Deus, dicimus quia et alius, et melior potest et aliter quam facit; quia potest quibusdam meliorem modum existendi praestare, et quibusdam alium. Unde Aug.,
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim heed̾ sunt. id̾ est gͦ patͥan
eẽ prem̃ et genuisse filĩ. qd̾ uti¬
q quidam ꝯcedunt. Si au̾t hoc ẽ
cui gͦ ꝯuenit ut sit pat̾. ei ꝯueiit
genuisse filiũ. Natura gͦ diuma si
pr̃ est. genuit filiũ. si u̾o non genu¬
it. pacer ñ est. set quis audeat dr̃e
aut q ip̃a genuit filũraut ꝙ ip̃a
pr̃ non sit. Si oũt ip̃a pater non

Expanded text:
 idem est ergo Patri esse Patrem, et genuisse Filium, quod utique quidam concedunt. Si autem hoc est, cui ergo convenit ut sit pater, ei convenit genuisse filium. Natura ergo divina si pater est, genuit filium; si vero non genuit, pater non est. Sed quis audeat dicere quod ipsa genuit filium, aut quod ipsa pater non sit? Si autem ipsa pa
Abbreviated transcription (Latin):
distinctionẽ actuũ faciunt opera
cuncta que ad nature subsidium fi¬
unt semꝑtona eẽ astruunt. set qd
si malas hẽant causas. pmissa uo¬
non ita accipiend̾ est. qiͣ augustun
ip̃a malasint. set qr peccant ⁊ mali
sant: qr ea malo fine agũt. It̃ et
illud aliud. bonũ opus intentio fa¬
cit et ĩtentionẽ fides dirigit deter¬
minant dicentes ibi bomi uocat ũ¬
ꝙ remun̾abile ẽ ad uitam. nion qͣd̃
sit solumbonũ opus. ĩmo et alia pła
licz ñ ea rõne qua ure sint bona. to¬
num enĩ multipłr accipit᷑ .s. pͥro¬

Expanded text:
distinctionem actuum faciunt, opera cuncta quae ad naturae subsidium fiunt, semper bona esse astruunt. Sed quod si malas habeant causas, non ita accipiendum est, quasi ipsa mala sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine agunt. Item illud aliud, scilicet bonum opus intentio facit, et intentionem fides dirigit, determinant, dicentes ibi bonum vocatum quod remunerabile est ad vitam; non quod illud sit solum bonum opus, imo etiam alia plura, licet non ea ratione qua illud sint bona. Bonum enim multipliciter accipitur
Abbreviated transcription (Latin):
re et si bonũ fiat ñ tam̃ bñ siemo mri
litis bñfacit ⁊̃ si bonũ est qd̾ facit
hic enĩ dicit bonũ fĩ set ñ bũ ab illo
qui caritatẽ nõ hab. qui enĩ seruiłr
tinet caritate uacuus ẽ de quo tñ

Expanded text:
re, etsi bonum fiat, non tamen bene. Nemo enim invitus bene facit, etiam si bonum est quod facit. Hic enim dicit bonum fieri, sed non bene, ab illo qui charitatem non habet. Qui enim serviliter timet, charitate vacuu
Abbreviated transcription (Latin):
i comedunt de ligno uite.
Quare gͦ ꝑpetua solditate et beata
ĩmortalitate uestiti sunt. ut milla
infirmitate uł etate in det̾ius mu¬
tarent᷑. hanc .n. uͥtutẽ uaturalit̾
illud lignũ habuisse dr̃ set᷑ forte ħ
non conferebat nͥ sepe de illo sume¬
ret᷑ Potuit gͦ fĩ ut de illo sumer
semel. et non sepuis q̃ ꝑaliquam
morã in ꝑ adiso funsse intelligitur.
cũ dicat script᷑ura eũ ibi soporatũ
qũ costa de latere eiꝰ assumpta est
et inde formata est mulier ⁊ ałia
ante eum ducta quib noĩa imposu

Expanded text:
i comederunt de ligno vitae. Quare ergo perpetua soliditate, et beata immortalitate vestiti non sunt, ut nulla infirmitate vel aetate in deterius mutarentur? Hanc enim virtutem naturaliter illud lignum habuisse dicitur. Sed forte hoc non conferebat, nisi saepe de illo sumeretur. Potuit ergo fieri ut de illo sumeret semel, et non saepius, qui per aliquam moram in paradiso fuisse intelligitur, cum Scriptura dicat eum ibi soporatum fuisse, quando costa de latere ejus assumpta est, et inde formata mulier, et animalia ante cum ducta, quibus nomina imposu
Abbreviated transcription (Latin):
nemꝰ mouens sicait. queritur quo
ĩmortał factus sit homo pre aliis
aĩantib et qũo cum ilus coe̾m ac¬
ceperit alimoniã. secͣ alia est ĩmor¬
taltas carnis qmͣ in adam accepimꝰ
alia quam n resurrectõne speramꝰ
ꝑ xp̃m. ille factus est homo ĩmor¬
tal ut non posset mori si non pet¬
caret. moreret᷑ aũt si peccar. filii iẜ
resurrectõnu  nec pot̾unt ultra
peccare nec mori. caro nũa nontt
egebit refectione ciboꝵ qr nulla
pot̾it ẽe defectõ. caro ade añ pet¬
catum ĩ mortał ita c̾ata est ut per
alimoniã adiuta eẽt mortis ⁊ dolo¬
ris exꝑs. Sic gͦ ĩ mortał et ĩcorrup¬
tibił ꝯdita ẽ caro hoĩs ut suã ĩmor¬

Expanded text:
nem movens sic ait: Quaeritur quomodo immortalis factus sit homo prae aliis animantibus: et quomodo cum illis communem acceperit alimoniam. Sed alia est immortalitas carnis quam in Adam accepimus, alia quam in resurrectione speramus per Christum. Ille factus est homo immortalis, ut non posset mori si non peccaret, moreretur autem si peccaret; filii vero resurrectionis non poterunt ultra peccare, nec mori. Caro nostra non tunc egebit refectione ciborum, quia nulla poterit esse defectio. Caro de Adae ante peccatum ita immortalis creata est, ut per alimoniam adjuta esset mortis et doloris expers. Sic ergo immortalis et incorruptibilis condita est caro ho
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ eduliũ ĩmortalitatis dona cõ¬
seruaret donet corporalib inare¬
mentis ꝑductus ad ecatẽ q̃ ꝯdico¬
ri placeret mlt̾iplicata ꝓgenie ip̃o
iubente sumeret de ligno uite quo ꝑ¬
fecte ĩmortalis factus cibi alimenta¬
non ult̾ius requireret. Eccͣe his u̾¬
hoĩs inmortalitatem in se habuit
que ꝑ alimoniam ciboꝵ ꝯseruare¬
cur usqz ad tempus sue trans lacõ¬
uis s meliui qñ de ligno uite come¬
deret et fier oĩo ĩ mortał ita ut ñ
posset mori. E ex p̾dictis cõsequi
uidet᷑ noĩem de nature sue cõ¬

Expanded text:
ulium immortalitatis dona conservaret, donec corporalibus incrementis perductus ad aetatem quae Conditori placeret, multiplicata progenie ipso jubente sumeret de ligno vitae, quo perfecte immortalis factus, cibi alimenta ulterius non requireret. 5. Suhominis immortalitatem in se habuerit, quae per alimoniam ciborum conservaretur usque ad tempus suae translationis in melius, quando de ligno vitae comederet, et fieret omnino immortalis, ita ut non posset mori. 6. Quod ex praedictis consequi videtur hominem de naturae suae co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ex ligno illosaliis aũt uidet ᷑ ꝙ ex
ligno uite erat ei posse non mori
non ex natura. Iõ em̃ dicit᷑ potuit¬
se ñ mori qr poterat uti ligno illo
de quo edens non moreretur. Qõ
augustini qũo tumortalis fat¬
e hac u̾o hoĩs ĩ mortalitate

Expanded text:
 ex illo ligno. Aliis autem videtur quod ex ligno vitae erat ei posse non mori, non ex natura. Ideo enim dicitur posse non mori, quia poterat uti illo ligno, de quo edens non moreretur. 4. Quaestio Augustini, quomodo immortalis face hac vero hominis immortalitate,
Abbreviated transcription (Latin):
et adhuc querit᷑ si ñ eẽt pre¬
ceptũ ut de ligno uite ederet
et aliis et ñ illo uesc̾et᷑ ñ quid pos¬
set ñ mori᷑si semper uiu̾et ñ utens
illo ligno. ñ erat ei ex illo ligno pos¬
se ñ mori. si u̾o ñ posset semꝑ uni̾e
id erat ei ex illo ligno. Opĩo qͦrd̾

Expanded text:
quaeritur si non esset praeceptum ut de ligno vitae ederet, et aliis, et non illo vesceretur, numquid posset non mori. Si semper viveret non utens illo ligno, non erat ei ex illo ligno posse non mori. Si vero non posset semper vivere, id erat ei ex illo ligno. Aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
dici eẽ de ip̃o. qr ñ est de sua sus a.
Ex ip̃o enim sunt celũ et terra
qr ip̃e fecit ea. non aũt de ip̃o: qr
non de sua sub̾a. Sicut sł aliquis

Expanded text:
dici esse de ipso, quia non est de sua substantia. Et ex ipso enim sunt coelum et terra, quia ipse fecit ea; non autem de ipso, quia non de substantia sua. Sicut aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
tem caritas hũti ei
benti ut plemꝰ hẽat. s qũo da¬
tur ñ hũti cũ ip̃e deus sit ubiq
⁊ ĩ oĩb c̾aturis totus ⁊ qũo ple¬
nius dat᷑ uł hẽt᷑ sine sui muta¬
tione:
spc̃ .s. siue caritas. penitus
ĩmutabilis ẽ. nec ĩ se auget᷑ ur
minuit᷑ nec ĩ se recipit magis

Expanded text:
itas est, et benti ut plenius habeat. Sed quomodo datur non habenti, cum ipse ut Deus sit ubique et in omnibus creaturis totus; et quomodo plenius datur vel habetur sine sui mutatione? ctus sive charitas penitus immutabilis est, nec in se augetur vel minuitur, nec in se recipit magis
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ qũe locũ dicit auctoritas
deus non inse set ĩ corde ho¬
auget ᷑ et magis ac minꝰ hẽt᷑ ⁊
tam̃ inmutabił existit.
ũ ubiq sio ad secundam.
et irrõnabiles creature habe¬

Expanded text:
 quem locum sic ait auctoritas: Deus non in se sed in corde hoaugetur, et magis et minus habetur; et tamen immutabilis existit. 9. Responsio ad secundam. et irrationabiles creaturae habe
Abbreviated transcription (Latin):
omo gͥ qui sola ext̾iori tẽp¬
tatõne pulsatus cecidit. tan¬
tograuiꝰ plectendus erat. qnͣtole¬
uiori impussu fu̾at. ꝓstratus. ⁊ tñ
qr aliquam lic modicã cadende occõ¬
ri potint ad ueniam. ut qui ꝑ aliuĩ
cecid̾at ꝑ alium erig̾et᷑. qui g ͦ ici

Expanded text:
omo ergo qui sola exteriore tentatione pulsatus cecidit, tanto gravius plectendus erat, quanto leviori impulsu fuerat prostratus. Et tamen quia aliquam, licet modicam, cadendi occasri potuit ad veniam, ut quod per alium ce
Abbreviated transcription (Latin):
uł eoͦ. Error fortune ⁊ qualitatis:
ꝯugii ꝯsensũ non excludit. Error
ut si quis feminã nobilẽ in cõui¬
gium petat. et ꝓ ea alia igno¬
bił tradat᷑ ei ñ est int̾ eos cõiu¬
giũ. qr ñ ꝯsensit uir ĩ istã set in
aliaur ut si quis ꝓmitt̾et mͥ se
uenditurũ aurũ et ꝓ auro offt̾
m̾ͥ auricalcũ et ita me deciperet.
aũquid dic̾er ꝯsensisse in auri¬
calcũ: Nũqmͣ uolui em̾e aurical¬
cũ. nec gͦ in illud ꝯsensi. qr ꝯsen¬
sus ñ nͥ uoluntatis ẽ. Sic̃ gͥ ertor

Expanded text:
. Error fortunae et qualitatis, conjugii consensum non excludit. Error ut si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis promitteret mihi se venditurum aurum, et pro auro offerret mihi aurichalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in aurichalcum? Nunquam volui emere aurichalcum, nec ergo in illud consensi, quia consensus nonnisi voluntatis est. Si
Abbreviated transcription (Latin):
pliꝰ impediat ab ip̃o iordane sacra¬
mentũ quo ꝯstent hec que dicta
sunt accipiat et nos cauonũ ac
legũ scͥpta seqũtes deinceps non
ꝓhibemrꝰ qͥn alii uiro si uolu̾it pre¬
dicta eius filia tm̃ in dn̾o nubat.
Ex hiis apparet ꝯiugiũ fĩ inter
ꝯsencientes spontaneos. ñ inter
renitentes et i̾uitos ¶xmptñ qui
ĩuiti et coacti ꝯuncti sunt. si po¬
stea as aliquo temporis spacio si¬
ne contͣdictione et q̃rimonia co¬
hĩtau̾int. facultate distedendi uł
reclamandi hĩta: ꝯsentire uident᷑.
et ꝯsensus ille ꝯseqñs. supplet qd̾
p̾cedens coactio tulerat ĩ libͦ pan
exigendus ẽ quoꝵ ĩ nuiꝑciis de si¬
derat᷑. Intelligit᷑ tñ semꝑ filia prĩ¬
ꝯsentire. nͥ euident̾ dissenciat. Id̾
sponsalia sic̃ nipcie ꝯsensu fiunt
ꝯtͣheneiũ. et iõ sic̃ in nupciis ita
et in sponsalib familias filiã con

Expanded text:
quod impediat, ab ipso Jordane sacramentum quod ita constent. Haec ut dicta sunt, accipiat: et nos canonum ac legum scita sequentes, deinceps non prohibemus quin alii viro, si voluerit, praedicta filiEx his apparet conjugium fieri inter consentientes et spontaneos, non inter renitentes et invitos. Verumtamen qui inviti et coacte conjuncti sunt, si postea ab aliquo tempore sine contradictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus ille consequens supplet quod praecedens coactio tulerat. 2. In libroexigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tamen patri filia consentire, nisi evidenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsalibus patris familias filiam co
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e coactꝰ et dolens filiã suã flen
do desponsau̾it. quĩ legũ et cano¬
nũ auctoritas talia sponsalia non
iꝓpbat. nec ignorantib leges et
canones nimis durũ uideat᷑. ita
sniam temꝑamꝰ. ita ut si pͥnceps
cũ assensu filie id qd̾ ĩceptum est

Expanded text:
ipse coactus et dolens filiam suam nolendo desponsaverit; quoniam legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae id quod coeptum est
Abbreviated transcription (Latin):
tus em̃ ꝯsensus qui non ꝯsensus
appellari debet.: ꝯiugiũ nõ facit.
tio regiaragoꝵ in hec u̾ba. de¬
neptis tue ꝯiungio qmͣ te cuid̾
militi daturũ nccĩtatis instan¬
te articulo sub fidĩ pollicitatõe
toritate ꝓsistit. ut uiro illi se ꝓr¬
sus deneget iupturã. neq̃qm̃ eã
t̾uitam acrenitentẽ eiꝰd̾ uiri
cogas ꝯiugio copulari. De filiau¬

Expanded text:
tus enim consensus qui nec consensus appellari debet minime conjugium facit. tio regi Aragonuneptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione persistit ut viro illi se prorsus deneget nupturam, nequaquam eam invitam ac renitentem ejusdem viri cogas conjugio copulari. Idem, i
Abbreviated transcription (Latin):
error ꝯsensũ impedit. Est eĩ error
aliꝰ ꝑsone alius fortune. alius ꝯdi¬
cionis. aliꝰ qualitatis. Error ꝑso¬
alius ertor fortune qnͣ putatui
eẽ dures qui pauper ẽ uł egͦ. er¬

Expanded text:
error consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Error persoalius. Error fortunae, quando putatur esse dives qui pauper est, vel e
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ã ignoro nec meinini nec
uolo. Quic quid gͥ ĩtlł̾gibiliũ
ũ intelligo: consequẽt᷑ ⁊̃ nec
memini nec uolo. Quicquid gͦ
incelligibiliũ memini et uolo:

Expanded text:
Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quidquid ergo intelligibilium non intelligo, consequenter etiam non memini, nec volo. Quidquid igitur intelligibilium memini, et volo;
Abbreviated transcription (Latin):
in se bonũ est. et cui fic set
ñ est donum facienti. ut cũ sb̾ue¬
nitur pauperi. set ñ pp̃ deumla̾d
bonum in se et facienti. set ñ ei
cin fit. ut cum ueritas pp̃deũ alit̾
t̃ obedienti p̾dicat᷑ et ad in se fa
cienti et cui fit bonum. ut cũ ne
te aliis odor mortis. Est aũt aliud
qd̾ nec in se bonũ est ⁊ faciẽtem
cet et dampnat nͥ peniteat ut ma¬
lum. ualet tñ ad a̾d. ut enim ait
et ĩmutabilit̾ bona tͥnitate c̾ata se¬
tadilit̾ dona. set tñ bona ⁊̃ singu¬

Expanded text:
in se bonum est et, cui fit, sed non est bonum facienti, ut cum subvenitur pauperi, sed non propter deum; aliud bonum in se et facienti, sed non ei, cui fit, ut cum veritas propter deum alicui non obedienti predicatur; aliud in se et facientae, aliis odor mortis. Est autem aliud quod nec in se bonum est, et facienti nocet, et damnat nisi poeniteat, ut malum: valet tamen ad aliquid. Ut enim ait et immutabiliter Trinitate bona crtabiliter bona, sed tamen bona
Abbreviated transcription (Latin):
ex oĩb consistit umu̾sitatis admira¬
bilis pulcritudo. in qua ⁊̃ illud quod
malum dr̃ bñ ordinatũ et loco suo
positũ eminencius ꝯmendat bona
ut magis placeãt et laudabiliora sit

Expanded text:
Ex omnibus consistit universitatis admirabilis pulcritudo, in qua etiam id quod malum dicitur, bene ordinatum et loco suo positum, eminentius commendat bona ut magis placeant et laudabiliora sint
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ multitudinẽ: uł mulciplicitatẽ
in deo ponere. Quid gͦ ista ibi sig¬
iuficent: ip̃o de quo loquinsi aꝑien¬
te insinuare curemus. Magis illa

Expanded text:
rerum multitudinem vel multiplicitatem in Deo ponere. Quid ergo ista ibi significent, ipso de quo loquimur aperiente, insinuare curemus. 2. Magis illa
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. ita non contradicit᷑: at si dicis.
ꝙ pp̃ uuitatẽ trinitatis. ñ dicunt᷑
tres een̾cie set sina ceñcia. quero
cur non pp̃ eand̾ unitatẽ tͥntatis
dicant᷑ una ꝑsona et ñ cres ꝑso¬
ne. ut est enĩ illis cõe nom̃ eeñci¬
e. Ita ut singis quisq dicat᷑ eeñ¬
cia. sic illis cõe est ꝑsone uocabu¬
loquendi nccĩtate a grecis et a¬
latinis ꝑta hec uocabula. aduer¬
sus insidias uł errores h̾eticorum.
cũq conaret᷑ humana ĩopia lo¬
quendo ꝓferre ad hominũ sen¬
sus ꝙ in secretario mentis de dõ
teniet. siue ꝑ piam fidẽ. siue per
qualemo intelligenciã. timuit
dic̾e tres eeñcias. ne incelliget᷑
ĩ illa sũma equalitate ulla diu̾si¬
tas. rursũ non pot̾at dic̾e non cẽ
tͥa quedam. qd̾ qr dixit sabelliꝰ
ĩ hesim lapsus ẽ. Questuit gͦ qͥ dꝰ
tͥa dic̾e̾t: ⁊ dicit tͤs ꝑsõas siu̾ tres

Expanded text:
dicit, ita non contradicit? At si dicis quod propter unitatem Trinitatis non dicuntur tres essentiae, sed una essentia, quaero cur non propter eamdem unitatem Trinitatis dicantur una persona, et non tres personae. Ut enim est illis commune nomen essentiae, ita ut singulus quisque dicatur essentia, sic illis commune est personae vocabuloquendi necessitate a Graecis et Latinis parta haec vocabula adversus insidias vel errores haereticorum? Cumque conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus quod in secretario mentis de Deo tenet, sive per piam fidem, sive per qualemcumque intelligentiam, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Rursum non poterat dicere non esse tria quaedam, quod quia dixit Sabellius, in haeresim lapsus est. Quaesivit ergo quid tria diceret, et dixit tres personas, sive tres
Abbreviated transcription (Latin):
it. unus est deus set nõ singularis.
Item amb̾. in li. de trrait. qd̾ unius
est sub̾e. seꝑari non pot̾ et si non sit
singularitatis s unitatis deus unus
cũ dr̃ : nequaqmͣ dĩtatisa tͥnitatẽ
excludit. et iõ non qd̃ singłaritatis
set qd̃ uintatis ẽ predicat᷑ ¶ Ecte ex
hiis p̾dictis oñdit᷑ ꝙ nec singłaris.
nec diu̾sus. nec unicus. uł solitarius.
ꝯfitendus est deus. qr singłaritas os
solitudo: ꝑsonaꝵ płalitatẽ excludit.
et diu̾sitas. unitatẽ eeñcie tollit. di¬
u̾sitas inducit seꝑationẽ diuinita¬
tis. singularitas adimit distincti¬
onem tͥntatis. Iõ amb̾ in li de tͥ.
ait. Nion est diu̾sa nec singularis

Expanded text:
it: Unus est Deus, sed non singularis. Item Ambros., in lib. de Fide, ait: Quod unius est substantiae, separari non potest; et si non sit singularitatis, sed unitatis Deus, unus cum dicitur, nequaquam deitatis Trinitatem excludit: et ideo non quod singularitatis, sed quod unitatis est praedicatur. Ecce ex praedictis ostenditur quia nec singularis, nec diversus nec unicus vel solitarius confitendus est Deus, quia singularitas vel solitudo personarum pluralitatem excludit, et diversitas unitatem essentiae tollit. Diversitas inducit separationem divinitatis, singularitas adimit distinctionem Trinitatis. Ideo Ambros., in lib.it: Unus est Deus, sed non singularis. Item Ambros., in lib. de Fide, ait: Quod unius
Abbreviated transcription (Latin):
ut puto ostensũ est qua ncc̃ita¬
intelligentia. qr ibi nulla penitus
est diu̾sitas sicut nec singularitas
inopia querens quid dr̃et tͥa dixit
tres ꝑsonas uł sub̾as. quib noĩb
singularitatẽ noluit. ut non solũ

Expanded text:
ut puto, ostensum est qua necessitaintelligentia, quia ibi nulla penitus est diversitas, sicut nec singularitas inopia quaerens quid diceret tria, dixit tres personas vel substantias. Quibus nominibus singularitatem noluit; ut non
Abbreviated transcription (Latin):
trem filium q ꝯfutidens. nec iuix
ta arrianos prem filiumq sec̾nẽs.
Pat̾ em̃ et filius distinctionẽ hũt
seꝑationem u̾o non hũt. Item in
eod̾. pr̃ et filius diuimitate unum
sunt. nec est ibi sub̾e diffencia nec
ulla diu̾sitas. alioqͥn. quo unũ deum
dm̃s. Diu̾se dñt᷑ alñ ꝑsone .i. distĩcte.
iu̾sitas em̃ płes facit. ostat
gͦ ex p̾dictis qr in tͥnitate¬
nulla est diu̾sitas. si tñ alñ in scͥptura¬
muenit᷑ dem̃ tres diu̾se ꝑsone et hrꝰ di¬
multiplicitas. et iõ nou est dicendus
deus multiplex set trinus et simplex.
et filio non discrepans set una diui¬
nitas. nec confusum qd̃ unũ est. nec
multiplex ẽẽ potest: qd̾ indifferens
est. Est multiplex itaq deus non ẽ.

Expanded text:
est substantiae, separari non potest; et si non sit singularitatis, sed unitatis Deus, unus cum dicitur, nequaquam deitatis Trinitatem separationem vero non habent. Item in eodem: Pater et Filius divinitate sunt unum, nec est ibi substantiae differentia, nec ulla diversitas; alioquin quomodo unum Deumconfitendus est Deus, quia singularitas vel solitudo personarum pluralitatem excludit, et diversitas unitatem essentiae tollit. Diversitas inducit separationem divinitatis, singularitas adimit distinctimultiplicitas: et ideo non est dicendus Deus multiplex, sed Trinus et simplex. : Est in Patre et Filio non discrepans, sed una divinitas; nec confusum quod unum est, nec multiplex esse potest quod indifferens est. Multiplex itaque Deus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
gencia. slam nec solicariũ sermo
significat: et indifferentem tam̃
naturã ꝓfessio consorcii docet.
uisus est enĩ in filio pr̃ ꝑ nature¬
unitam similitudinẽ. unum sunt enĩ
natus et gnãns. unũ sunt: nn unus.
non itaq solitarius filius est. nec sin¬
gularis nec dispar Id̾ in eod̾ sicut
in pr̃e et filio credere duos deos ium¬
pium ẽ. Ita prem et filium singula¬
rem deum predicare. sacrilegiũ est.
alienũ. nch̾ se ꝑabile ẽ. De hoc aug̾¬

Expanded text:
gentia. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visus est enim in Filio Pater per naturunitam similitudinem. Unum sunt enim natus et generans; unum sunt, neque unus. Non itaque solitarius Filius est, nec singularis, nec dispar. Item in eodem: Sicut in Patre et Filio credere duos deos impium est, ita Patrem et Filium singularem Deum praedicare, sacrilegum est. alienum, nihil separabile est. De hoc