comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rursus in quinẽt᷑. cũ dic̃. fornicato aũt ⁊
sis electi adu̾sus eund̾e fort̾ẽ armatũ custo¬
dientẽ atriũ suũ ⁊ in pace sua possidentẽ
añ forcioris aduentũ. eractꝰ ꝙͦ. Ad te leua¬
iu ocłos meos. fecunda uox ẽ. muti ĩasepe
dc̃i salutẽ suam et̾nam eloquẽtissima p̃.¬
ce deposcentis. eand̾c q p̃cem decenti simi¬
litudine ꝑornantis. In offe̾nda. p̃dicat
idẽ mutus iam eloqu̾es iusticias dñi re¬
ctas. qd̾ eiecto a se demonio. rursus ad
illũ hoĩem a quo dudũ exierat .s. ad po¬
pulũ iudaitũ ꝑmissus sit reu̾ti. qr ui¬
lic hoc in u̾itate iudicii di sit fcm. udicia
lat᷑ idẽ de muto redditus orator: ꝙ tanꝙͣ
passer inuenit sibi domũ ⁊ sic̃ turtur

Expanded text:
rursus inquinentur, cum dicit: « Fornicatio autem et rursus inquinentur, cum dicit: « Fornicatio autem et sis electi adversus eumdem fortem armatum, custodientem atrium suum, et in pace sua possidentem ante fortioris adventum. Tractus quoque: Ad te levavi oculos meos , facunda vox est muti saepe jam dicti, salutem suam aeternam eloquentissima prece deposcentis, eamdemque precem decenti similitudine perornantis. In offerenda praedicat idem mutus, jam eloquens justitias Domini rectas, quod ejecto a se daemonio, rursus ad illum hominem, a quo dudum exierat, scilicet ad populum Judaicum, permissus sit reverti, quia videlicet hoc in veritate judicii Dei sit factum: « Judicia,latur idem de muto redditus orator, quod tanquam « passer invenerit sibi domum, et sicut turtur
Abbreviated transcription (Latin):
nans in digito dei mutũ eiecit demoniũ
⁊ locutꝰ ẽ mutꝰ: qui uiͣx aliũ eugłistam
erat ⁊ surdus. ẽunc ⁊ enĩ eiecto demonio
audiuit surdus ⁊ locutꝰ ẽ mutꝰ: qñ foras
misso principe mundi audunt surdus
u̾ba d̾i: ⁊ locutꝰ ẽ mutꝰ laudẽ d̾i. Sic dire¬
pta st̃ uasa forti armato illi diabolo q̃
tnͣstulerat de honore paradisi uelut
.supͣdes nabucodonosor. filios isrł ⁊ uasa
tẽpli dñi ad cõtumelias babilonis.
cce aũt inmundꝰ sp̃c qui exierat
ab hoĩe: uidel a ppło iudaico. ñc it̾m
ad intrortũ gratulabundꝰ hic mutꝰ.
qui egipto demonio loquit᷑. Ocli mei
semꝑ ad dnĩm. Causamq reddit quã
audiuit a scĩs p̃ditorib: qui fu̾at sur
oris: qui ut dc̃m ẽ forti armato sr̃uenit
uasa illa q̃ forti illi uicto atꝙ ligato direp¬
ta st̃. alloquit᷑ in epła paulus. forcioris iam
dc̃i miles ⁊ adiutor egregus: ut sacro bap¬
tismate. a priscis emundata sordib. ñ iam

Expanded text:
utum ejecit daemonium, et locutus est mutus, qui juxta alium evangelistam erat et surdus. Tunc etenim ejecto daemonio audivit surdus, et locutus est mutus quando foras misso principe mundi, audivit mundus verba Dei, et locutus est laudem Dei. Sic direpta sunt vasa forti armato illi, scilicet diabolo, quae transtulerat de honore paradisi , velut supradictus Nabuchodonosor filios Israel, et vasa templi Domini ad contumelias Babylonis. Ecce autem immundus spiritus, qui exierat ab homine , videlad Introitum gloriabundus hic mutus, qui ejecto daemonio loquitur: « Oculi mei semper ad Dominum , » causamque reddit, quam audivit a sanctis praedicatoribus qui fuerat surdoris, qui, ut dictum est, forti armato supervenit . Vasa illa, quae forti illi victo atque ligato direpta sunt, alloquitur in Epistola Paulus, fortioris jam dicti miles et adjutor egregius, ut sacro baptismate a priscis emundata sordibus, non jam
Abbreviated transcription (Latin):
imitam᷑. ⁊ ordini eugłico magis eoꝵ ꝓp̃i¬
agonitare: s fi .uiͣ. sanguinẽ ⁊ aqũa
de lat̾e suo lanceatꝰ effudit. Iccirco ⁊ cũ
cantu ad passid̾em ꝑtinente. uł cũ psal¬
modia penitentiali lauari cõsueuimꝰ.
hispidi ꝙͦ ramuscłi cũ qͥb lauant᷑ flagel¬
la significant: q̃ pectus illd̃ sacratũ dei¬
q capax atrociter secuer̾t. Non ẽĩ diui¬
nitas inh̃itans passibłitatẽ carnis exclu¬
serat: s ueros dolores uerosq uirgaꝵ ui¬
bites in illo n̾ra ꝑtulit caro

Expanded text:
imitamur, et ordini evangelico magis eorum propiimitamur, et ordini evangelico magis eorum propiagonizari, sed feria sexta sanguinem et aquam de latere suo lanceatus effudit. Idcirco et cum cantu ad passionem pertinente, vel cum psalmodia poenitentiali lavare consuevimus. Hispidi quoque ramusculi, cum quibus lavantur, flagella significant, quae pectus illud sacratum Deique capax atrociter secuerunt. Non enim divinitas inhabitans, passibilitatem carnis excluserat, sed veros dolores verasque virgarum vibices in illo nostra caro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. delatere suo lancea militis ꝑforato san¬
guiñe ⁊ aqũa effudit. Id̾o lauant᷑ uino
uinũ ẽĩ ꝓsanguine in sacra¬
mito
qͦ sacrificii ip̃o dño auctore
ascitũ
ẽ. Sanguinẽ inꝙͣ ⁊ aquã effus¬
dit de
latere suo sũmꝰ nr̃e opifex sa¬
lutis: que pͥma st̃ eidẽ elem̃ta salutis.
Sanguine redimim᷑.: aqͣ ablium᷑. Hec c̃i
aqͣ pͥma sui fuit origo baptismi qͦ bap¬
tiram᷑ nos. que a nlło accepit s ip̃e primꝰ
auctor eiꝰ extitit. hoc idõ dicimꝰ ne putemꝰ
illum a ioh̃e suũ accepisse baptismũ: qͦd
romana auctoritas ũ cõcedit grecoꝵ cõ¬
tradicens traditõi ut in die epiphie bap¬
tismũ celebremꝰ sic̃ in nocte paschali: qͦd
⁊ supͣdc̃m ẽ: ubi de die epipħie m̃tio fc̃aẽ.
S de origine baptismi oportunꝰ dicemꝰ:
cũ de morte dñi in seꝙ̃ti ꝑasceue uł sabb̾i
scĩ offõ tractatꝰ uł ordo cãꝵ poposcerit. Sci¬
endũ aũt qd̾ rectiuis faciunt hii qͦs ⁊ nos

Expanded text:
e latere suo lancea militis perforato sanguinem et aquam effudit . Ideo lavantur vino Vinum enim pro sanguine, in sacramento quoque sacrificii, ipso Domino auctore, ascitum est. Sanguinem, inquam, et aquam effudit de latere suo summus nostrae opifex salutis, quae prima sunt ejusdem elementa salutis. Sanguine redimimur, aqua abluimur. Haec enim aqua, prima sui fuit origo baptismi, quo baptizamur nos, quem a nullo accepit, sed ipse primus ejus auctor exstitit. Hoc ideo dicimus, ne putemus illum a Joanne suum accepisse baptismum, quod Romana auctoritas non concedit, Graecorum contradicens traditioni, ut die Epiphaniae baptismum celebremus, sicut in nocte paschali, quod et supra dictum est, ubi de die Epiphaniae mentio facta est. Sed de origine baptismi opportunius dicemus, cum de morte Domini in sequenti Parasceve, vel Sabbati sancti officio, tractatus vel ordo causarum poposcerit. Sciendum autem quod rectius faciunt hi quos et nos
Abbreviated transcription (Latin):
tere leuo .i. de humanitate lanceata ꝑ¬
fluxit: saluandi uirtutẽ tribuit. Hac gͥ
die dũce resurrectõis que sacri qͦ bapti¬
sterii celebrat̾oe ẽ sollẽpnis recte int̾ as¬
ꝑgendũ cantamꝰ illd̃ in laudẽ fluminis
baptismi ꝓph̾a p̃dixit. Per ysopũ que her¬
ba ẽ humilis ⁊ medicinał qua tumor pul¬
monis deponit᷑ fide humilitatis uł passi¬
onis xp̃i significans: ꝑ nom̃ lauachri sr̃
nũẽ dealbantis baptismũ ip̃ius mani¬
festius expͥmens:deinde cũ crucib ⁊ ue¬
xillis que st̃ insignia uictorie xͥ om̃s alba¬
ti ⁊ exultantes in laude scẽ resurrectõis

Expanded text:
tere laevo, id est, de humanitate lanceata profluxit salvandi virtutem tribuit. Hac igitur die Dominicae resurrectionis, quae sacri quoque baptisterii celebratione est solemnis, recte inter aspergendum cantamus illud in laudem fluminis baptismi Propheta praedixit, per hyssopum, quae herba est humilis, medecinalis, qua tumor pulmonis deponitur, fidem humilitatis vel passionis Christi significans: per nomen lavacri super nivem dealbantis, baptismum ipsius manifestius exprimens. Deinde cum crucibus et vexillis, quae sunt insignia victoriae Christi, omnes albati et exsultantes in laude resur
Abbreviated transcription (Latin):
quippe illi ostend̾at manꝰ dñi fcã suꝑ eũ.
edificatã suꝑ mont̾e excelsũ ⁊ u̾gentẽ ad
austrũ: ⁊ in illa mirabłe cõstitutũ tem¬
plũ. Illagͦ ciuitas eccłiam significabat
de qua dñs in engłio. Non p̃t inqͥt ciui¬

Expanded text:
 illi ostenderat manus Domini facta super eum, aedificata super montem excelsum, et vergentem ad austrum, et in illa mirabile constitui templum . Illa autem civitas Ecclesiam significabat, de qua Dominus in Evangelio: « Non potest, inquit, civi
Abbreviated transcription (Latin):
macłam uel rugam. Codices qͦ eũgłici
auro ⁊ argento. lapidibq p̾ciosis nõ inm̾¬
to decorant᷑: in qͥb rutilat aurũ celestis
sapie: nitec argentũ fidelis eloqͤncie: ful¬
gent miracłoꝵ p̾ciosi lapides: q̃ manꝰ xp̃i
tornatiles auree. ꝑlene iacinctis oꝑate
sunt. His itaq aliis hcemodi ornatib
loqͣ qͦdãmͦ regina. q̃ assistit a dextͥs specio¬
si. ac potentissimi regiꝰ: ut uestim̃tũ de¬
auratũ. ⁊ uarietates. qͥb ip̃a cͥcũ amicta

Expanded text:
maculam vel rugam . » Codices quoque evangelici auro et argento, lapidibusque pretiosis non immerito decorantur, in quibus rutilat aurum coelestis sapientiae, nitet argentum fidelis eloquentiae, fulgent miraculorum pretiosi lapides, quae manus Christi tornatiles aureae plenae hyacinthis operatae sunt. His atque aliis hujusmodi ornatibus loquitur quodammodo regina, quae assistit a dextris speciosi ac potentissimi regis, ut vestitum deauratum, et varietates, quibus ipsa circumamicta
Abbreviated transcription (Latin):
sacm̃ta mutau̾it: qͥ a ꝓmissa ꝑfecit: ⁊ denũ¬
tiatiationib ut ait magnꝰ leo. cessationẽ
nuposuit. qñ denuiciatꝰ aduenic: in p̾cep¬
tis tñ. ⁊ figuris morarilib nuilla pͥoris testa¬
m̃ti reꝓbata decreta. s euangłio mist̾i̾o. mł¬
ta sũt autta. Dictis ⁊ fc̾̃is pulcͥu̾s euangliũ

Expanded text:
sacramenta mutaverit, quia promissa perfecit et denuntiationibus, ut ait magnus Leo, cessationem imposuit, quoniam denuntiatus advenit, in praeceptis tamen vel figuris moralibus , nulla prioris testamenti reprobata decreta, 25 sed evangelico magisterio multa sunt aucta. Dictis, f
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Mensa d̾ contaminata ẽ: id̾o fac̾e̾ indet᷑ ÷
qͥa sine culpa tẽ erãt q̃ putabat᷑ cõtamina¬
tio eẽ altaris. nuda pauꝑtas. Reu̾sus nã¬
q de babilone ppłs. altare tantũ fec̾at: for¬
tuitis ut ait ieroꝰ. ⁊ inpolitis lapidib:abs¬
q tẽplo: absq urbis edificiiꝯ: absq instͣ¬
ctione muroꝵ: ⁊ putabant minorẽ eẽ euil¬
tũ religionis. qr tẽpli ornatꝰ deerat. nͨͦ in¬
telligebant om̃ipotẽtem dm̃. ñ aurũgem¬
masq.⁊ hostiaꝵ multitudiẽm q̃rere: s
offerentiũ uoluntatẽ. Cet̾m. uͥ oportuni¬

Expanded text:
 Mensa Domini contaminata est , » ideo facere videtur, quia sine culpa tunc erat quae putabatur contaminatio esse altaris, nuda paupertas. Reversus namque de Babylone populus, altare tantum fecerat fortuitis, ut ait Hieronymus, et impolitis lapidibus, absque templo, absque urbis aedificiis, absque exstructione murorum, et putabant minorem esse cultum religionis quia templi ornatus deerat, nec intelligebant, omnipotentem Deum non aurum gemmasque et hostiarum multitudinem quaerere, sed offerentium voluntatem. Caet
Abbreviated transcription (Latin):
fieum industria. Naͣn stati illud nobis obiei¬
at᷑. ex dcĩs b̾i ieronimi: qd̾ si hoc ex uet̾i testa¬
m̃to suscipimꝰ : conseqñt̾. ⁊ uictimaꝵ reꝵ.
ritum. ⁊ legẽ sabb̾i. ⁊ his similia susciꝑe de¬
beamꝰ. Pugnat n hec eiꝰ sentẽcia. ueaurea
uel gẽmata diuini cultꝰ ornam̃ta uelud ne¬
cessaria reqͥrant᷑. Nam scbens adu̾sus uigi

Expanded text:
um industria . Nec statim nobis illud objiciatur ex dictis beati Hieronymi. Quod si haec ex Veteri Testamento suscipimus, consequenter et victimarum ritum, et legem Sabbati, et his similia suscipere deberemus. Pugnat enim haec ejus sententia, ne aurea vel gemmata divini cultus ornamenta, velut necessari
Abbreviated transcription (Latin):
t̾oꝵ qͦ tẽpli uł altaris ornatu. Nam si nal
pallia. ⁊ oloserica. dorsaria ꝑarietib ap¬
pendunt᷑. ⁊ sacͦscm dñi corpꝰ lineo corꝑali
suꝑ positum obtegit᷑ llam iuxͣ dignitatem
eiꝰ: qt̾ p̾eiosissimũ hre ꝑossemꝰ.m̾to illicir¬
cũ ꝓnemꝰ earchaua gͦ aliqͣ que situ ⁊ intel¬
lectu. digna: cũ hac discretione aĩadu̾sa
sunt. Nam corꝑale lineum. in quo dñice
passionis celebramꝰ. memoriam tͥbulatoẽm
eiꝰ ⁊ singłarẽ designat. in eo carnis mun

Expanded text:
oque templi vel altaris ornatu. Nam si nullpallia, et holoserica dorsalia parietibus appenduntur, et sacrosanctum Domini corpus lineo corporali superpositum obtegitur? Nam juxta dignitatem ejus, quod pretiosissimum habere possemus, merito illi circumponeremus. Arcana ergo aliqua, quaesitu et intellectu digna, cum hac discretione animadversa sunt. Nam corporale lineum, in quo Dominicae passionis celebramus memoriam, tribulationem ejus, et singularem designat in
Abbreviated transcription (Latin):
h̾cemodi festis ocẽs in albas stare. ł ꝓced̾e.
qͣ ueste nouã scoꝵ uitã designari. suꝑiꝰ
expositũ ẽ. Tũc nãq ĩ cõtẽplatione eius
nouitatis. positi sumꝰ de qͣ nos hortatur
apłs dicẽs. ut qͦmͦ x surrexit. a mortuis

Expanded text:
hujusmodi festis omnes in albis stare vel procedere: qua veste novam sanctorum vitam designari superius expositum est. Tunc namque in contemplatione ejus novitatis positi sumus, de qua nos hortatur Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ter dñi ⁊ hoĩes. sola ualens ⁊ idonea nut¬
tit᷑ legatio. Cuiꝰ diuina ratio. ꝙͣ ins assidui
splendoris sit: cultꝰ tñ ext̾ior. inuasis sacͥs
in appara tu altaris. ⁊ minist̾ioꝵ eꝰ semper
dũ splendidiorẽ. auro ⁊ argento. lapidibꝰq
p̾ciosiꝯ. ꝓ posse fideliũ. singłi̾s in locis splẽ
reb pietatis efficia sũt. ñ qͥa d̾m̃ qͥ spc̃ ẽ
plus aun ea qͣs luitea: płus gemimata qͣm
a se separant. qͥcqͥd illud sit: d̾o p̾ciosũ effici¬
unt. Diligunt .n. aurũ. qd̾ maxiẽ carnis cõ¬

Expanded text:
ter Deum et homines, sola valens et idonea mittitur legatio. Cujus divina ratio, quamvis assidui splendoris sit, cultus tamen exterior in vasis sacris, in apparatu altaris et ministrorum ejus, semper rdum splendidior est. Auro et argento, lapidibus pretiosis, pro posse fidelium singulis in locis splendrebus pietatis officia sunt; non quia Deum, qui spiritus plus aurea quam lutea, plus gemmata quam a se separant, quidquid illud sit, Deo pretiosum efficiunt. Diligunt enim aurum quod maxime conc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in libra unguẽti pistici. librã appẽdit po¬
tiꝰ pietatis ⁊ fidei: ⁊ id̾o ꝓ odore. qͥ resꝑsus
ẽ in una domo. memoriam p̾dicande muli¬
eris spirare fecit in toto mundo. Igͣ. dũ au¬
ro ⁊ lapidib. ac seͬicis uestib honorat᷑.xͨ. in
altaris apparatu. pot̾at ⁊ ħ dari pauꝑibus:
s̾ non id̾o iure ornatꝰ iñse dͥ rep̾hendit᷑.:
cꝰ habitꝰ. dum ẽ incultꝰ. ñ sine culꝑa eoꝵ des

Expanded text:
est, in libra unguenti pistici libram appendit potius pietatis et fidei, et ideo pro odore, qui respersus est in una domo, memoriam praedicandae mulieris spirare fecit in toto mundo. Igitur dum auro, et lapidibus, ac sericis vestibus honoratur Christus in altaris apparatu, poterat et hoc dari pauperibus, sed non ideo jure ornatus mensae Domini reprehenditur, cujus habitus, dum est incultus, n
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat᷑ alapis cedebat᷑ uelabat᷑ I cõspi¬
areole aromatũ gratũ ꝓpe ac¬
tib spirant odore: ita contuen
benignitatẽ ei expͥmebant. ⁊
suetudiñe. Manꝰ eiꝰ que ita faciles er̃ãt
ad oꝑanda miracła diuini bñficii: ut
merito dc̃e fu̾int tornatiles auree plene
iacinctis: uincłis astricte st̃: clauis cõfi¬
xest̃. Propt̃ talia dcm̃ ẽ ⁊ aspectus in eo
ñ ẽ: ⁊ ñ ẽ ei sp̾es neq decor. In suꝑ ⁊ hoc ad
denudati altaris cãm ꝑtinet ꝙ id dñs ue¬

Expanded text:
labatur, conspuareolae aromatum gratum prope accedentibus spirant odorem, ita contuentibus benignitatem ejus exprimebant et mansuetudinem. Manus ejus, quae ita faciles erant ad operanda miracula divini beneficii, ut merito dictae fuerint « tornatiles, aureae, plenae hyacinthis , » vinculis astrictae sunt, clavis confixae sunt. Propter talia dictum est: « Et aspectus in eo non est, et non est ei specie neque decor . » Insuper hoc ad denudati altaris causam pertinet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
serui accipiens: maxĩe in passic̾e sua uisus
ẽ ñ habens sp̾em neq decorẽ: ⁊ qͣi abscondi¬
tus uultꝰ eiꝰ. ñ antea decorus incedebat:
⁊ magnificabat᷑ ab hõib: qui sic̃ laudat᷑
in cãticis: uent̃ eiꝰ eburneus distinctus
erat saphiris .i. nat᷑e ñre infirmitas int¬
dũ celestib in illo resplendebat miracłis.
At ñc qi dñs posuit in eo mniquitates õĩ¬
um nr̃m: ascendit sic̃ uirgultũ cor̃a eo:⁊
sicut radix de t̾ra sicienti. Illa facies eiꝰ ⁊ ocłi

Expanded text:
 maxime in passione sua visus est non habens speciem, neque decorem, et quasi absconditus vultus ejus. Nam antea decorus incedebat, et magnificabatur ab omnibus, quia sicut laudatur in Canticis: « Venter ejus eburneus, distinctus erat sapphiris , » id est naturae infirmitas interdum coelestibus in illo resplendebat miraculis. Ac nunc quia « Dominus posuit in eo iniquitates omnium nostrum, ascendit sicut virgultum coram eo et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quiem inuenimꝰ aĩab ñris. Tale inqͣm
uinũ bibit ex uinea sua quã plantauit.
.s. ex gente iudaica ꝙͣ de egipto tnͣstulit.:
qr cunctis amaritudinib mebriatꝰ sopo¬
ratusq sompno mortis. Et in cunctis a
diuinitatis sue gła nudatꝰ ad t̾ẽpꝰ appa¬
ruit. Cũ gͦ altare xp̃m significet.recte
ob cõmemioratõem hoꝵ uestitu ⁊ orna¬
tu suo spoliatũ est.

Expanded text:
 inquam, vinum bibit ex vinea sua, quam plantavit, scilicet ex gente Judaica, quam de Aegypto transtulit , quia cunctis amaritudinibus inebriatus, soporatus est somno mortis, et in cunctis a divinitatis suae gloria nudatus ad tempus apparuit. Cum ergo altare Christum significet, recte ob commemorationem horum, vestitu et ornatu suo spoliatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
scire uolentib facile liquet si pͥus
aĩadu̾̃terint qͥd ip̃m altare significet.
minet. ꝙ si ⁊ auctoritas desiderat᷑. oceur¬
rit illa dñi dicentis ad moysen: altare
altare de t̾ra face̾ ẽ: in incarnat̾oem me¬
diatoris sꝑare. Tunc qͥppe a d̾o munꝰ nr̃m

Expanded text:
scire volentibus facile liquet, si prius animadverterint, quid ipsum altare significet. aeeminet. Quod si et auctoritas desideratur, occurrit illa Domini dicentis per Mosen: « Altar« Altare de terra facere, est in incarnatione Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
temꝰ diuine ordinatõis utrũꝙ fuisse. ⁊ ho¬
minis lapsũ: ⁊ eiꝰdẽ restitutõem: s p̃scitũ
qͥdẽ lapsũ fieri ꝑmisisse dm̃ ad diaboli dãp¬
natõem: restauratõem aũt p̃ordinasse: ad
młtiformis sapĩe sue ostensioem. Et ñsicut
blasphemam᷑. inqͥt apłs: ⁊ sic̃ aiunt qͥd̾a nos
dãpnat̾o iustaẽ. Dixãt eĩ ubi habundauit
dãpnandi sic ꝑu̾tebant: ut illũ dixisse as¬
secerent ꝙ oportet nos fac̾e mala: ut ueniant
ullomodo dixit: fiant mala ut ueniant bo¬
na. S eo nolente eo ꝓhibente. mortẽ q cõmi¬
nante diabolo cõsentiens h̾o malũ fecit: d̾o
aũt disponẽte bonũ uenit. ⁊ ubi habunda¬

Expanded text:
utrumque fuisse, et hominis lapsum, et ejusdem restitutionem, sed praescitum quidem lapsum fieri permisisse Deum, ad diaboli damnationem, restaurationem autem praeordinasse, ad multiformis sapientiae suae ostentionem. « Et non sicut blasphemamur, inquit Apostolus, et sicut aiunt quidam nos  est . » Dixerat enim: « Ubi abundavit damnandi sic pervertebant, ut illum dixisse assererent quod oporteat nos facere mala, ut veniant ec voluit, nec ullo modo dixit: Fiant mala, ut veniant bona; sed eo nolente, eo prohibente, mortemque comminante, diabolo consentiens homo malum fecit ; Deo autem disponente, bonum venit. Et « ubi abunda
Abbreviated transcription (Latin):
morti addixit: sic̃ apłs ait. Propͥo filio suo
ñ pepercit d̾s: s ꝓ nob̾ oĩb tradidit illũ. Nõ
eĩ ita gaud̾e debemꝰ de g̾ra tradentis: uł de cã
ñ gaud̾e ingratitudinis: ñ dolere aũt cru¬
delitatis ẽ. Non ita sumꝰ incauti laudatores

Expanded text:
 Proprio filio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omnibus tradidit illum . » Non enim ita gaudere debemus de gratia tradentis, vel de chanon gaudere, ingratitudinis; non dolere autem, crudelitatis est. Non ita simus incauti laudatores
Abbreviated transcription (Latin):
hac die: sed ambulemꝰ demisso capite: qr uul¬
na illa nr̃a fecer̾t crimina: qr nos cõtuma¬
ces serui cõmisimꝰ. ꝙ uapłat ille õium dñs.
qr queille exsoluit: nos rapumꝰ. Deinde eu̾a¬
głice qͦ auctoritatis ẽ ⁊ ex dñi dc̃is accipimꝰ:
ut hac die gaud̾e uideis relinqͣmꝰ. ⁊ nos con¬
uosaũt cõtristabimini. s tristicia u̾ra u̾te¬
tur in gaudiũ. Adhuc aũt huic tante rei
tristiciam cõuenire ꝓbabłi exẽplo cõfiriat
dicens. Mulier cũ parit tristiciam h̃t qr
uenit hora eiꝰ: cũ aũt pepererit puerũ ĩ a
ñ memunit p̾ssure ꝓpt̾ gaudiũ qr natus
ẽ homo in mũdũ. Mulieri qͥppe eccł̃iam su¬
am assimulat: Que qi xp̃m diligit qũe ex
dõ patre genitũ in n̾ram naturã suscepit:
Recte hac die moriente illo: ⁊ ꝑ mortẽ qͣsi
ꝑ partũ in uitam ẽt̾nam ⁊ inmortalitatis
głam exeunte tristiciamht ⁊ clamat ut
inutero habens ⁊ clamat parturiens. Et¬

Expanded text:
hac die, sed ambulemus demisso capite, quia vulnera illa nostra fecerunt crimina, quia contumaces servi commisimus, quod vapulat ille omnium Dominus, quia quae ille exsolvit, nos rapuimus . Deinde evangelicae quoque auctoritatis est, et ex Domini dictis accepimus, ut hac die gaudere Judaeis relinquamus, et nos convos autem contristabamini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium . » Adhuc autem huic tantae rei tristitiam convenire probabili exemplo confirmat, dicens: « Mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus; cum autem pepererit puerum, jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum » Mulieri quippe Ecclesiam suam assimilat, quae quia Christum diligit, quem ex Deo Patre genitum, in nostram naturam suscepit, recte hac die moriente illo per mortem, quasi per partum in vitam aeternam et in immortalitatis gloriam exeunte, tristitiam habet, et clamat « ut in utero habens, et clamat parturiens
Abbreviated transcription (Latin):
abstiñẽtia labor ẽ ⁊ sic̃ ait psalmista ibi
lor parturientis fructuosus ẽ cũ eñĩ pe¬
pererit iã non meminit p̾ssure ꝓp̃t gau
rificent dm̃ in die uisitonis. Qd̃ bñ ꝑtha¬
mar in hystoria ueteri p̃figuratũ ẽ. qũa
cũ accusarent dicentes: fornicata ẽ nuruᷤ

Expanded text:
abstinentia labor est, sicut ait Psalmista: « Ilor parturientis fructuosus est, « cum enim peperit, jam non meminit pressurae propter gaurificabunt Deum in die visitationis. Quod bene per Thamar in historia veteri praefiguratum est. Quam cum accusare
Abbreviated transcription (Latin):
lum que ꝓ arrabone dederat uidas: de
uiro inqͥt cuiꝰ hec st̃ cõcepi. Iudas qͥppe qui
int̾peetat᷑ cõfessio xp̃m significat. T̃ha¬
mar que int̾pretat᷑ amaritudo. eccłiã
degentib in qua ẽ amaritudo peniten¬
tie:. qͣ ⁊ petrꝰ egressus fleuit amare. Tha
ibat uidas ad lauachrũ ad tondendas o
modũ dec̃. a. f. a. Que cũ de xp̃o uero do̾¬

Expanded text:
e dederat Judas: « De viro, inquit, cujus haec sunt, concepi . » Judas quippe, quod interpretatur confessio, Christum significat; Thamar, quod interpretatur amaritudo, Ecclesiam de gentibus, in qua est amaritudo poenitentiae, qua « et Petrus egressus flevit amare . » Tibat Judas ad lavacrum ad tondendas oves modum de
Abbreviated transcription (Latin):
etere que sccunt᷑ dnice usq ad as¬
censiõcm dñi ꝓmissio̾em eiꝰ adim¬
pletam suis officiis cõcelebrant qua post
h̾itam de morte sua tristiciã corda disci¬
płoꝵ de resurrect̾ce sua letificanda fore
ꝓmiserant: ea qua tradebat᷑ nocte loquẽs
illis in cena. Unde pulchre hac dñica can
tulus p̃scriptus ẽ infiñe psalmꝰ canticũ
resurrectionis. Causa u̾o uł mat̾ia ui¬
bilationis que hic imꝑat᷑ illa ẽ qũa¬

Expanded text:
eterae quae sequuntur Dominicae usque ad Ascensionem Domini, promissionem ejus adimpletam suis officiis concelebrant, qua post habitam de morte sua tristitiam, corda discipulorum de resurrectione sua laetificanda fore promiserat ea, qua tradebatur nocte loquens illis in coena. Unde pulchre hac Dominica cantatulus praescriptus est: In finem, canticum psalmi resurrectionis. Causa vero vel materia jubilationis, quae hic im
Abbreviated transcription (Latin):
ĩadc̃o sensu huiꝰ enuntiat᷑ois illd̾ respicien¬
d̾s: ⁊ cordis eiꝰ scrutator ẽ uerus: ⁊ lingue illiꝰ
auditor. Per que ꝯstat sic ẽẽ dcm scientiã ht̃
uocis: ac si dixiss nouit qua mente qͥsq loqͣt᷑.
uerũtũ in orat̾ce p̾sentis officii scĩam lingua¬
rũ respicit: quaꝵ diu̾sitatẽ dando fidelib suiᷤ

Expanded text:
icto sensu hujus enumerationis illud respicienDeus, et cordis ejus scrutator est verus, et linguae illius auditor . » Per quae constat sic esse dictum, scientiam habet vocis, ac si dixisset, novit qua mente quisque loquatur. Verumtamen in ratione praesentis officii scientiam linguarum respicit, quarum diversitatem da
Abbreviated transcription (Latin):
tantis efficatissimã potentiam. ip̃e qͦ ca¬
thetuminus mirabłis ꝑfectꝰ ẽ redditus
doctor eugłii nec longe dissimilis illi ceco
eugłico ut pote corporałr cecus. ad na¬
tatoriam baptismi salutaris missus ẽ:
ubi ⁊ corpore ⁊ anima illuminat᷑. de¬
modo sibi aꝑti st̃ ocłi ⁊ lutũ ip̃m qͦd
fecit ex sputo dñs .i. incarnat̾oem u̾¬
bi d̾̃i oĩb ostend̾e ñ cessauit. ꝓpt̾ quod̾
⁊ maledixeĩt ei. ⁊ extra sinagogam

Expanded text:
zantis efficacissimam potentiam, ipse quoque catechumenus mirabilis, perfectus redditus est doctor Evangelii. Nec longe dissimilis illi caeco evangelico utpote corporaliter caecus ad natatoriam baptismi salutaris missus est, ubi et corpore et anima illuminatus, dimodo sibi aperti sunt oculi, et lutum ipsum quod fecit ex sputo Dominus, id est incarnationem Verbi Dei, omnibus ostendere non cessavit . Propter quod et maledixerunt ei, e
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tͥbus ex eaĩs sit celebris:
ea nãq die.a caldeis dñs ẽ ad oratus. itẽq
atꝰ ẽ: atq redeunte anno. ex aꝙͣ uimĩ fe¬
cit ad miptias: eñ inqmͣ tͥbus oxcaĩs his
sit celebris: pͥmã. scd̾m diurni officii solep̃¬
intatẽ rationabilit̾ accepit. Uidet᷑ in his

Expanded text:
cum tribus ex causis sit celebris, ea namque die a Chaldaeis Dominus est adoratus , itemque zatus est , atque redeunte anno ex aqua vinum fecit ad nuptias ; cum, inquam, tribus ex causis his sit celebris, primam secundum diurni officii solemnitatem rationabiliter accepit. Videtur in his
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbens uinu̾sis epĩs ꝑ siciliã constitutis.
tam rationabilem nouitatẽ usurpare po¬
tuisse: ut cõfusio tp̃is ut̾us q mist̾io.
nullam eẽ differentiam crede̾tis. int̾dicit
mortuis. ac deinceps ꝓpͥe inqͥt in morte cru¬
cifixi. ⁊ in resurrectione ex mortuis. po¬
tentia baptismatis. nouã creat᷑am cõdit.

Expanded text:
 Siciliam constitutis. tam irrationabilem novitatem usurpare potuisse, ut confuso temporis utriusque mysterio, nullam esse differentiam crederetis inter diemsurrexit a mortuis. » Ac deinceps: « Proprie, inquit, in morte crucifixi, et in resurrectione ex mortuis potentia baptismatis novam creaturam condit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ĩ illis assũpte sũt. Assũpsit .n. illos pax
nr̃a: q̃ fecit utraq uuũ. d̾m ⁊ hoiẽm. in se
unũ xp̃m: iudeos atq gentiles. in unum
cõungens ppłm. de hoc gͦ. digne totũ misse
cõpositũ ẽ off̾m: in qͣ scã eccͣ. de gentib e¬
lecta. ꝓ sue uocationis nũtio. gratiosũ
d̾̃o ꝓ salute sua. laudis offeit p̾coniũ. Tota
gͣ laudũ mat̾ia.dona sũt regũ: aurũ thus.¬

Expanded text:
t. Assumpsit enim illos pax nostra, quae fecit utraque unum Deum et hominem in se unum Christum, Judaeos atque gentiles in unum conjungens populum . De hoc ergo digne totum missae compositum est officium, in quo sancta Ecclesia de gentibus electa, pro suae vocationis initio gratiosum Deo pro sua salute laudis offert praeconium. Tota vero laudum materia, dona sunt regum, aurum, thus
Abbreviated transcription (Latin):
tellecta. Qͥt . n celesti mist̾io digmꝰi : qmͣ au¬
ro regẽ: thure dñi.mirra cõfit̾i mortalẽ:
Nichil tale. paries ille te de pximo contulit
qͥ de iudeis ueniens in pastorib. angłari
lapidi pͥmꝰ sese contulit cõiunxit. Nec mi
struxit magist̾iũ: Hos aũ iudelicet gẽtiles.
nouam stellam suscipiẽtes: sclũ diuini spẽ
inuisibilit̾ ꝑ docuit or aculum. Bene etgo.

Expanded text:
tellecta. Quid enim coelesti magisterio dignius, quam auro regem, thure Deum, myrrha confiteri mortalem? Nihil tale paries ille de proximo contulit, qui de Judaeis veniens, in pastoribus angulari lapidi primus sese conjunxit. Nec mirstruxit magisterium . Hos autem, videlicet gentiles, novam stellam suscipientes, solum divini Spiritus invisibiliter perdocuit oraculum . Bene ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ q̃rens remediũ renascendi. sic uoluit
baptizari. qͦmͦ. ⁊ cͥcũcidi. hostiãq emum¬
dationie. ꝓ se offerri: ut qͥ fc̃s erat ex mu¬
liere sic̃ apłs ait: fieret sub lege: quã ñ
uen̾at solu̾e. s adimplere. ⁊ adimplen¬

Expanded text:
quaerens remedium renascendi, sic voluit baptizari , quomodo et circumcidi, hostiamque emundationis pro se offerri , ut qui factus erat ex muliere, sicut Apostolus ait, fieret sub lege , quam non venerat solvere, sed adimplere , et adimplen
Abbreviated transcription (Latin):
eptẽ canoĩcas horas diei. ñ lic a qͦꝙͣ
qui in cõspͤtu dĩ uacuꝰ ⁊ ĩgtus appa¬
rere nolit. negligent̾ p̾teriri. Hee
siquidẽ creatori nr̃o debite laudes: ⁊ ꝓcͥtis ac
magnis eꝰ beneficiis. qͣ uect igales sũt gr̃ãꝵ ac¬

Expanded text:
eptem canonicas horas diei non licet a quoquam, qui in conspectu Dei vacuus et ingratus apparere nolit, negligenter praeteriri. Hae siquidem Creatori nostro deferunt laudes, et pro certis ac magnis ejus beneficiis quasi vecitgales sunt gratiarum ac
Abbreviated transcription (Latin):
erroris relatõ s iri geste celitus aꝑit u̾itatẽ dic̾at
ab hora sexta nsꝰ ad horam nonam teueb ͤ frẽ st̃ eͦ
ut cõsurg̃et dño añ tempns occurrit ⁊ qͥ ut suo ꝯ¬
moretur auctori ipam m̃diancun moi̾fican̾at
clautatem. ut ꝯsurg̾et anctori suo cũais teuebͥf
aũ incanꝰ erupit. ualde maue qr tũt sol nͭ mane

Expanded text:
ermonis humani, sed rei gestae coelitus aperit veritatem. Dixerat: Ab hora sexta, usque ad horam nonam tenebrae factae suntcum resurgeret Dominus ante tempus occurrit: et qui ut suo commoreretur auctori, ipsam meridianam suam mortificaverat claritatem, ut consurgeret auctori suo, evictis tenebris, antelucanus erupit. Val
Abbreviated transcription (Latin):
cõscitutã ymagiꝭ uero sõlã suie maͫ iudicat
figiã. Racio uero hanc ꝙ transcendit spen¬
consideratione ꝑpendit. Intellna uero celsior
otulꝰꝰ exiscit supgiossu nõq uniu̾sitat e am¬
bitũ ipaĩ illam̃ simplite formã pura mõt
acie intuetur Sicut gꝰ ymaginatio ẽ duisa¬

Expanded text:
constitutam, imaginatio vero solam sine materia iudicat figuram. Ratio vero hanc quoque transcendit speconsideratione perpendit. Intellegentiae vero celsior oculus exsistit; supergressa. namque universitatis ambitum ipsam illam simplicem formam pura mentis acie
Abbreviated transcription (Latin):
mones licet incorꝑet corꝑalibꝰ ignibus
ciuciandi accipientes ex ĩquibꝰ penam
sibi nocuiꝰ intĩori ꝑuticia affligit᷑. q̃¬
ide maxima est cũ considerat se ĩfamit
bus subdi q̃ nata fuit deo ꝑ sui ratoem

Expanded text:
mones, licet incorporei, corporeis ignibus cruciandi, accipientes ex ignibus poenam; sibi nocivum interiori tristitia affligitur, quod maxime est dum considerat se inferioribus rebus subdi, que nata fuit Deo per fruitionem
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑ ab igue uel sicur cont̾riũ ut calid̾
a fagido s diã non ꝑt̾ pati ab igne corꝑeo
sicut subiũ passionis qr oportẽt ꝙ forã
lꝯnis fieret in aĩa ⁊ sic si qͣretur ꝙ aia ca¬
lefieret et ignnetur quod est Impo ͬ ͤ d̾iñ¬

Expanded text:
patitur ab igne, vel sicut contrarium, ut calidum a frigido. Sed anima non potest pati ab igne corporeo sicut subiectum passionis, quia opporteret quod forma ignis fieret in anima, et sic sequeretur quod anima calefieret et igneretur, quod est inpossi
Abbreviated transcription (Latin):
duplr̃ cõtingit. Qũ n id qued dirigit᷑ in
fine solũmꝰ ĩpellitur ⁊ mõ᷑ a di̾gente sine
not ꝙ aliquã formã a dirigente cõsequat᷑
natio ⁊ talis inclinatio ẽ uolenta sic̃ sa¬
gita nclinat᷑: a sagittante ad signu deter¬
minatũ aliqũ aũt ud quod dirĩgitur uel
ꝯpetat uñ cũ talis nclinatio erit nat᷑a᷑lis

Expanded text:
 enim id, quod dirigitur in finem, solummodo impellitur a diligente, sine hoc quod aliquam formam a dirigente consequiturnatio; et talis inclinatio est violenta; sicuti sagitta inclinatur a sagittante ad signum determinatum. Aliquando autem id quod dirigitur vel competat; unde et talis inclinatio erit naturalis
Abbreviated transcription (Latin):
ie aisinos sine ullo suo corꝑe spꝯ̃ sit̾ut ar¬
deuat apud inferos ille diules qñ dicebot
aucior in hac flrlua nͥ ꝯueĩenter rũderi
derẽ calẽ fuisse illã flãma quales oculi
ques leuauit ⁊ lazarum uidit quał lingua
cui humorẽ exignũ desida̾uit in fundi qͣ¬
le digitꝰ lazari quo id fieri postulauitꝰ
obi tũ eiant suie corporibꝰ aiõ sit gͦ ĩcor¬
poralis et illa flãma qua exarsit pot̃ mn

Expanded text:
sic arsuros sine ullo suo corpore spiritus, sicut ardebat aput inferos ille diues, quando dicebat: Crucior in hac flamma, nisi conuenienter responderi cernerem talem fuisse illam flammam, quales oculi quos leuauit et Lazarum uidit, qualis lingua cui umorem exiguum desiderauit infundi, qualis digitus Laxari de quo id sibi fieri postulauit; ubi tamen erant sine corporibus animae. Sic ergo incorporali
Abbreviated transcription (Latin):
de miꝑ ⁊ ꝯti di a peccando desiste hot
eer̃ non hri pitã sufficet᷑ ut hoc nõs
moneret stp̃tura. sili poctasti nõ adicias
itoꝵ. Noen aut̃ sifficit s addidit ⁊ de
p̾stinis depcare ut tibi iemuittant Idic

Expanded text:
eriit. Nam si a peccando desistere, hoc esset non habere peccata, sufficeret ut hoc nos moneret Scriptura, Fili, peccasti? non adjicias iterum. Non autem sufficit, sed addidit, Et de pristinis deprecare, ut t
Abbreviated transcription (Latin):
cũ corpꝰ unie̾ dicit᷑ suie uigilantꝭ siue dor¬
mientꝭ sue in extasi a ssibꝰ corpoꝵ aliena¬
ta an oiõ de corpore exiorit ut mortiũ
corpꝰ iaceret donec ꝑacta illa demostratoẽ
mẽbris mortiuis aĩa redderet᷑ et non quasi
dormieus eiugilaret aut extasi alieuatꝰ re
diret in ssiꝰ s mortun oĩõ remũstet ¶ad¬

Expanded text:
cum corpus uiuere dicitur, siue uigilantis siue dormientis siue in extasi a sensibus corporis alienata, an omnino de corpore exierit, ut mortuum corpus iaceret, donec peracta illa demonstratione membris mortuis anima redderetur et non quasi dormiens euigilaret aut extasi alienatus denuo rediret in sensus, sed mortuus omnino reuiuisce
Abbreviated transcription (Latin):
ordinari infrrius q t̾rest̾a luãria sydera¬
q fulgere dici nocis q uites agitari aquis
t̾ram fundatã int̾lui atq c̾cũlui aciem
altiꝰ profũdi arbusta ot alia cõcipi ⁊ nas¬
ci cestere ⁊ decrestere occidere ⁊ quicq̃d ad

Expanded text:
ordinari, inferiusque terrestria; luminaria sideraque fulgere, diei noctisque vices agitari, aquis terram fundatam interlui atque circumlui, aerem altius superfundi, arbusta et animalia concipi et nasci, crescere
Abbreviated transcription (Latin):
laboraret febribꝰ Iacuit diu sine sẜu in
sudore legali ⁊ cũ desꝑaretur baꝑtisata ẽ
nesciens me nõ curante ⁊ p̾sumẽte id reti¬
nere potiꝰ aiam̃ eiꝰ quod a me acceꝑat nõ
quod in nescientꝭ corꝑe fiebat. Longe aut̃
alit̾ erat Nam receatꝰ est Recieatiõ aut̃¬

Expanded text:
laboraret ille febribus, iacuit diu sine sensu in sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens me non curante et praesumente id retinere potius animam eius quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore fiebat. longe autem aliter erat. nam recreatus est et saluus fact
Abbreviated transcription (Latin):
roĩ naͣli aliquis exceriꝰ adnu̾̃tulatur/ et hic
modꝰ dr̃ disciplina. In hiis aut̃ que fuit a
nã ⁊ arte code mnͦ operatur ars ⁊ per cado
media quibꝰ ⁊ naͣ sicut .n. natura in eo qꝰ
ex frigida cã laborat calefaçiendo ĩducerer
coĩa perse nota applicet ad dotiiatas maͣs
et iude procedat in aliquas ꝑticulares ꝯclõnes
rõne naͣli altĩ exponit per signa ⁊ sit ratõ
naͣlis discipliꝰ ꝑ hioĩ sibi ꝓposita sicut per
quedã instrã ꝑuenit in cog̾nitionẽ ignotoꝵ
Sicut igitur medicꝰ dicitur cãre sanitatẽ in
infirino natura operantesita et homo dicitur
cãre stia in alio operatoẽ rõius naͣlis illius
et hoc est docere unde unꝰ hõ aliũ doce᷑ dicit:¬

Expanded text:
rali aliquis exterius adminiculatur, et hic modus dicitur disciplina. In his autem quae fiunt a natura et arte, eodem modo operatur ars, et per eadem media, quibus et natura. Sicut enim natura in eo qui ex frigida causa laborat, calefaciendo induceret communia per se nota applicet ad determinatas materias, et inde procedat in aliquas particulares conclusiones, ratione naturali, alteri exponit per signa; et sic ratio naturalis discipuli, per huiusmodi sibi proposita, sicut per quaedam instrumenta, pervenit in cognitione ignotorum. Sicut ergo medicus dicitur causare sanitatem in infirmo, natura operante, ita etiam homo dicitur causare scientiam in alio operatione rationis naturalis illius; et hoc est docere; unde unus homo alium docere dicit
Abbreviated transcription (Latin):
que ex eis nac̃ ꝯsequũt᷑ sut c̾citudinalit̾ te¬
nenda / que uero eis sunt cõtraria totalĩ res¬
puenda / aliis aut̃ assensũ p̾bere pot̃ uel non¬
pbore. hiuoĩ aut̃ rõnis lumen quo p̾ncipia
huioĩ sunt nobis nota ẽ nobis adeo ĩditũ
quasi quodam silĩtudo intreate ueritatꝭ ĩ nobꝰ

Expanded text:
essario consequuntur, sunt certitudinaliter tenenda; quae vero eis sunt contraria, totaliter respuenda; aliis autem assensum praebere potest, vel non. Huiusmodi autem rationis lumen, quo principia huiusmodi sunt nobis nota, est nobis a Deo inditum, quasi quaedam similitudo increatae veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
sufficient̾ potest ꝑducẽ᷑ in actũ perfectũ¬
sicut p in sanatiõne / ex u̾tate n. nali
que est in egro eger ad sanitatẽ perducitur
qñ ex aere fit ignis h̾ .n. nõ poterat fieri
agens extriusecũ nõ agit isi adiuuando
agens ĩtriusecũ ⁊ nu̾steando ei ea quibꝰ pos¬
sit in actũ exrre sicut medicꝰ insanatione
ẽ mĩster ne᷑ que principalr̃ operat᷑ goitando
naturã ⁊ apponẽdo medicinas quibus uelut
instrĩs natura utitur ad sanationẽ qnꝰ uero
aliquid pe̾xistit in poͫ passiua tnĩituc̾ ages̃
extrinsecũ est quod educit principakĩ de po᷑¬
mactũ / sicut ignis facit do aere qui õ potẽcia
in potencia non pure passiua s actiia als
homo nõ poss per seipm̃ acquire̾ stia̃ sicut
ita etiã ẽ duplex modꝰ acquirendiscia̃. unꝰ
qñ iõ naturalis per seipa̃ deueit ĩ cog¬

Expanded text:
sufficienter potest perducere in actum perfectum3sicut patet in sanatione: ex virtute enim naturali quae est in aegro, aeger ad sanitatem perducitur.quando ex aere fit ignis; hoc enim non potest fieri agens extrinsecum non agit nisi adiuvando agens intrinsecum, et ministrando ei ea quibus possit in actum exire; sicut medicus in sanatione est minister naturae, quae principaliter operatur, confortando naturam, et apponendo medicinas, quibus velut instrumentis natura utitur ad sanationem. Quando vero aliquid praeexsistit in potentia passiva tantum, tunc agens extrinsecum est quod educit principaliter de poactum; sicut ignis facit de aere, qui est potentia in potentia non pure passiva, sed activa; alias homo non posset per seipsum acquirere scientiam. Sicut ita etiam est duplex modus acquirendi scientiam: unus, quando naturalis ratio per seipsam devenit in cog
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ueris modis ctiã spq̃ incriporeos po
pena corporalis ignis affligr s spq̃ hom̃
includi corporalibꝰ mẽbris ⁊ tut̾ poterũt᷑ cor¬
porꝭ suoꝵ uinculis in solubił alligari
poreis iquibꝰ cuciandi nõ ut ignes ips
quibꝰ adhẽbunt eoꝵ  iuc̃tura ĩspirentur
adhe̾ndo accipiontes ex ignibꝰ penã uen

Expanded text:
 ueris modis etiam spiritus incorporeos posse poena corporalis ignis adfligi, si spiritus includi corporalibus membris et tunc poterunt corporum suorum uinculis insolubiliter adligari? poreis ignibus cruciandi, non ut ignes ipsi, quibus adhaerebunt, eorum iunctura inspirentur adhaerendo, accipientes ex ignibus poenam, non
Abbreviated transcription (Latin):
ie aisinos sine ullo suo corꝑe spꝯ̃ sit̾ut ar¬
deuat apud inferos ille diules qñ dicebot
aucior in hac flrlua nͥ ꝯueĩenter rũderi
derẽ calẽ fuisse illã flãma quales oculi¬
ques leuauit ⁊ lazarum uidit quał lingua
cui humorẽ exignũ desida̾uit in fundi qͣ¬
le digitꝰ lazari quo id fieri postulauitꝰ
obi tũ eiant suie corporibꝰ aiõ sit gͦ ĩcor¬
poralis et illa flãma qua exarsit pot̃ mn

Expanded text:
sic arsuros sine ullo suo corpore spiritus, sicut ardebat aput inferos ille diues, quando dicebat: Crucior in hac flamma, nisi conuenienter responderi cernerem talem fuisse illam flammaquos levavit, et Lazarum vidit, qualis lingua cui humorem exiguum desideravit infundi, qualis digitus Lazari de quo id sibi fieri postulavit: ubi tamen erant sine corporibus animae. Sic ergo incorporali
Abbreviated transcription (Latin):
assup̃cõ duaꝵ naturaꝵ ab uuo suppo ͨ ͦ
nõ sufficit ad hoc quod ibi est unia
natura ibi sit et alia qr si suppoͭ ͥ̃ fiͫ
a pͥncipio assup̃sisset huu̾itatẽ petrũ
roma et pauli ĩ uidea nõ pp̃ hoc uͥ es¬
set pecrus ibi eẽt paulus et eꝯͦ uͥ qͦ
et de quo utrũq p̾dicatur ꝯcrecine. sͥ¬
dato quod suppo m filu assup̃sit hnm¬
tatem et paneitatẽ nõ eꝑtet quodu
est. natura pains ibi sit natura hum̃tatis
.nec rõne suppoͭi posset dici quod ubi ẽ pãis

Expanded text:
uno supposito non sufficit ad hoc quod ubi est una natura sit alia, quia si suppositum Filii a principio assumpsisset humanitatem Petri in Roma et Pauli in Iudaea, non propter hoc ubi esset Petrus ibi esset Paulus et e conversoet de quo utrumque praedicatur concretive. Sdato quod suppositum Filii assumpserit humanitatem et paneitatem, non oportet quod ubi est natura panis ibi sit natura humanitatis neque ratione suppositi posset dici quod ubi panis est
Abbreviated transcription (Latin):
et pari rõ ne ĩ sacrõ nrõ est corpus
xpĩ ꝑtinens ad eius hnu̾itatẽ ot nõ
quod relatinũ refert idẽ ẜm suppo ͫ et
meũ quod pro uob̾ tradetur. qr id̾ est
suppo ͫ hũs paneitem assup̾tam et cor

Expanded text:
et pari ratione in sacramento nostro est corpus Christi pertinens ad eius humanitatem et non quod relativum refert idem secundum suppomeum quod pro vobis tradetur» quia idem est suppositum habens paneitatem assumptam et cor
Abbreviated transcription (Latin):
sit aĩa xp̃i nõ dr̃ fiuisse cũ aĩabus ełitoꝵ
prĩu ini in feruo uisi quia ade eoꝵ que care¬
baut uisi oue dĩa et sic dicẽbant᷑ eẽ mĩ
feruo m̃to huiꝰ passionis pͤgator estab
hc̃ carentia utr̃q g ͦ de ꝑi debet quo ad¬

Expanded text:
itur fuisse cum animabus electorum patrum in inferno nisi quia animae eorum, quae carebant visione divina et sic dicebantur esse in inferno merito huius passionis purgatae sunt ab hac carentia utrumque ergo de pari debet
Abbreviated transcription (Latin):
Regcedite de medio babylo¬
nis de terra chaldeor regredi¬
Estote qͣi edi ante greges
Preparanun ꝯtra baby¬
lonem in circuitum om̃s
runt.

Expanded text:
inquit, de medio Babylonis: de terra Chaldaeorum egrediestote quasi haedi ante greges Praeparamini contra Babylonem per circuitum omnesrunt
Abbreviated transcription (Latin):
in iniusticia
Tunc cum bene erat ei iudi¬
cauit at̃m paup is et egem in
bonum suum.
riciam et ad sangumẽ inno¬
cencem fundendum.¬

Expanded text:
et iustitiam tunc cum bene erat ei iudicavit causam pauperis et egeni in bonum suum nritiam et ad sanguinem innocentem fundendum
Abbreviated transcription (French):
te principes domꝰ iacob et duces
domus isrlꝰ nuiquid nr̃m est
scire uidicium. qui odiahabe¬
tis banum et diligitis malum
qui uolent̾ tollitis pellem de

Expanded text:
te, principes Jacob, et duces domus Israel: Nunquid non vestrum est scire judicium, qui odio habetis bonum et diligitis malum? qui violenter tollitis pelles e
Abbreviated transcription (Latin):
iusti qui uides renes ⁊ cor
uideam queso ultionẽ tuã
ex eis tͥ enim reuelam cau¬
sam meam.
Cantate domino laudate do ⁊ ꝯxesso¬
minum qui libauit aĩam
pauꝑis. de manu malor
non sit benedicta: Maledictꝰ¬
uir quinunciauit patrimeo na
tus est tibi puer masculꝰ.

Expanded text:
usti, qui vides renes et cor: Videam, quaeso, ultionem tuam ex eis: tibi enim revelavi causam meam. Cantate Domino, laudate Dominum: quia liberavit animam pauperis de manu malorunon sit benedicta. Maledictuvir, qui annuntiavit patri meo, dicens: Natus est tibi puer  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
bysso et indtu subtilals et
ornaui de ornamento et de¬
di armillas in manib tuis.
⁊torquem cura collum tu¬
um et maurẽ supͣ or tuũ
et cireuloz aurib cuis et
coronam, decoris in capite
Egressum est nom̃ tuum
Perfecta eras in decore
meo quẽ posueram et ha

Expanded text:
bysso et indui te subtilibus et ornavi te ornamento et dedi armillas in manibus tuis et torquem circa collum tuum et dedi inaurem super os tuum et circulos auribus tuis et coronam decoris in capite egressum est nomen tuum  tuam quia perfecta eras in decore meo quem posueram super
Abbreviated transcription (Latin):
Ego libentissimꝰ impendam
et suꝑmmpendar ip̃e ꝓ aĩab
uestris.
Bicet plꝰ uos diligens
minus diligar.
Timeo ne forte cum uenero
riõ quales uolo inueniã uos.

Expanded text:
em libentissime impendam, et superimpendar ipse pro animabus vestris, licet plus vos diligens, minus diligar. nim ne forte cum venero, non quales volo
Abbreviated transcription (Latin):
fatuus in risu malcat uocem. s.
uix autem sapiens uir tacite ride¬
bit.¬
Ornamentum aureum prudentis
doctrina.¬

Expanded text:
fatuus in risu exaltat uocem suam: uir autem sapiens uix tacite ridebit.ornamentum aureum prudenti doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
Qui docet facuum qiͣ que ꝯglii atuo¬
tinat cestani
Qui narrat abum nõ audien¬
ti .q. qui excitat dormientem
de graui sompno.
est hic.
Supͣ mortuum plora.

Expanded text:
Qui docet fatuum, quasi qui conglutinat testam. Qui narrat verbum non attendenti, quasi qui excitat dormientem de gravi somno. Cest hic? Super mortuum plora;
Abbreviated transcription (Latin):
Cauete a scͥbis qui uolunt ĩstoł
ambłare et salutari in foro et ĩ
pͥmis cathedris sedẽ in synagogis
et primos discubitꝰ incenis.
Qͥ deuorant domos induar̃
sub optencu ꝓlixe oronis.¬

Expanded text:
Cavete a scribis, qui volunt in stolis ambulare, et salutari in foro, et in primis cathedris sedere in synagogis, et primos discubitus in coenis, qui devorant domos viduarum sub obtentu prolixae orati
Abbreviated transcription (Latin):
gethi a magou̾ filio iaphec
noĩati putant᷑. de similitu¬
dine ultune sisse quos uet̾es
magis gechas qmͣ gothos
uocauerunt. gens fortis et
potentissima. corꝑis mole
ardua. annor gene fri¬

Expanded text:
ilio Japhet nominati putantur, de similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt, gens fortis et potentissima, corporum mole ardua, armorum gener
Abbreviated transcription (French):
Pondus suꝑ se tollit qui hone¬
stiori se ꝯmunicat.
Ditiori ce ne socius fueris.
Quid ꝯmunicabit cacabus
ad ollam.¬

Expanded text:
Pondus super se tollit, qui honestiori se communicat. Ditiori te ne fueris socius. Quid communicabit cacabus ad ollam
Abbreviated transcription (Latin):
stetit ibi donec ad eum con¬
gregate fuerunt turbe. ꝙ¬
sedit quod tacet. et cum se¬
disset atcesserunt ad eum¬
miliares. et tunc sermo

Expanded text:
stetit, donec ad eum congregatae sunt turbsedit, quod tacet Lucas, et cum sedisset, accesserunt prmiliares, et ita habuit sermo
Abbreviated transcription (Latin):
Bene nobis erat malum qͦ
non uidimnus. Ex eo tp̃r
quo cessaiuimꝰ sacͥficare re¬
gine celi et libare libami¬
na indigemus omnib et¬

Expanded text:
bene nobis erat malumque non vidimus ex eo autem quo cessavimus sacrificare Reginae caeli et libare ei libamina indigemus omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Manus. debiles et genua dis¬
soluta mulier que nonbeatifi¬
cat uirum suum.
Amuliere inicium factum est
petrati.¬

Expanded text:
Manus debiles, et genua dissoluta, mulier, quae non beatificat virum suum. A muliere initium factum est peccati
Abbreviated transcription (Latin):
EGo ex ore altil¬
simi ꝓdii primogenita
ante omnem caturam. ego
feci in ouł ut oriretur lumẽ¬
oso indeficiens. et sic̃ nebla tau
omnẽ carnem ego in altissi¬
mis habito et thronus meꝰ

Expanded text:
Ego ex ore Altissimi prodii, primogenita ante omnem creaturam. Ego feci, ut in coelo oriretur lumen indeficiens, et sicut nebula texi omnem terram. Ego in altissimis habito, et thronus meus
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ s quidam senioꝵ isrł¬
sederunt corã ꝓpha qmͣ ob
cãm uenissent interim silen¬
tis differentes.statimq ser
indicans cur adẽent. Di¬

Expanded text:
re, sed quidam seniorsederunt coram propheta, quam ob causam venissent interim silentio differentes. Statimque Dei indicans cur adessent.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex iusu crgnoscitur uir et ab
occursu faciei cegnoscitur sensatꝰ.
Amictus corꝑis et risus. dentiũ.
et ingressus hominis denunci¬
ant de illo.¬

Expanded text:
Ex uisu cognoscitur uir, et ab occursu faciei cognoscitur sensatus. Amictus corporis et risus dentium et ingressus hominis enunciant de illo