comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di potest qd incõprehensibile est.
At insi posset. nõ dixissetaplo̾. ut
cõprehendamꝰ cũ om̃ib sanctis.
Sancti igit᷑ cõprehendũt. Queris
quomiͦ: Si sanctus es tõprehendisti
et nosti Si nõ. esto. et tuo exꝑinĩe¬
tosties. Ganctũ facit affectio sitã.
et ipã gemina. Timor dm̃i sãctus
et sanctus amor. lyie ꝑfecte affrcta
anima uelicti quibusdã duobus
brachiis suis cõprehendit. ã plectit᷑
strimit tenet ⁊ acc᷑. Tenui eñnet
dimittã. Et timor quiduꝰ sublum
⁊ profundo. Amor lato lontxoq res¬
pondet. Quid tam tuuẽdu ꝙͣ po¬
testas. cuinõ potes refistere. qm
sapiencia cui abscondi nõ potes:
Poterat minꝰ timeri deus. alter¬
utro tarens. Nit aici ꝑferte oportit
timeas illũ. cui nec oculus deest
omĩa uidens. nec manuo potens
omniã. Quid itrm tam amabile
ꝙͣ amor ipẽ quo cmas. ⁊ qͦ amaris:
Amabiliorẽ tamt᷑ m̃cta eterntas
facit. que did̃ nõ excidit foras mit¬
tit suspicionẽ. Nua unit᷑ ꝑsruerã¬

Expanded text:
otest quod incomprehensibile est. At nisi posset, non dixisset Apostolus: Ut comprehendamus cum omnibus sanctis . Sancti igitur comprehendunt. Quaeris quomodo? Si sanctus es, comprehendisti, et nosti: si non; esto, et tuo experimento scies. Sanctum facit affectio sancta, et ipsa gemina: timor Domini sanctus, et sanctus amor. His perfecte affecta anima, veluti quibusdam duobus brachiis suis comprehendit, amplectitur, stringit tenet, et ait: Tenui eum, nec dimittam . Et timor quidem sublimi et profundo, amor lato et longo respondet. Quid tam timendum quam potestas, cui non potes resistere; quam sapientia, cui abscondi non potes? Poterat minus timeri Deus, alterutro carens. Nunc autem perfecte oportet timeas illum, cui nec oculus deest omnia videns, nec manus potens omnia. Quid item tam amabile, quam amor ipse, quo amas, et quo amaris? Amabiliorem tamen juncta aeternitas facit: quae dum non excidit, foras mittit suspicionem. Ama igitur perseveran
Abbreviated transcription (Latin):
hit tamrꝰ modus ⁊ ip̃ius ĩmrusitatꝭ¬
Quid Item drus: Sublimitas /⁊ pro¬
fundũ. In alto supra omĩa. makeo
intra omĩa. Liquet in deccate nusꝙ
claudicare eqͣlitatiꝰ stare eam undiq
firmiter. constare ĩmobilit̾ sibi ¶n¬
gibilis. et profunditas eque instru¬
tabilis rognostat᷑. paulo adimratr
et exclamante. Oaltitudo duntiar
sapiencie ⁊ scientir dei qm incopte¬
hensibilia sunt iudicia cius. et in¬
uestigabiles uie ens. Aibet ⁊ nos
exclamare cũ paulo. hoꝵ ut cumq
intuentes in deo et cũ deo simpli¬
cissimã unitatẽ. Osapiencia po¬
tens. accingens ubiq fortit. O po¬
tencia sapiens dispones omia sua¬
ucter. Res una. effectus multiplex
oꝑationesq diuerse. Et illa una
res est longitudo ꝓpt̾ eterintatem.
lar ntudo ꝓpter caritatẽ. sublimitas
ꝓpter marestatr᷑. ꝓfundũ propter
sapienciã. Nommꝰ hec. Nõue idro

Expanded text:
ius immensitatiQuid item Deus? Sublimitas et profundum. In altero supra omnia, in altero infra omnia. Liquet in deitate nusquam claudicare aequalitatem, stare eam undique firmiter, constare immobiliter sibi. Sugibilis, et profunditas aeque inscrutabilis cognoscatur, Paulo admirante et exclamante: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae illius! Libet et nos exclamare cum Paulo, horum utcumque intuentes in Deo, et cum Deo simplicissimam unitatem: O sapientia potens, attingens ubique fortiter! o potentia sapiens, disponens omnia suaviter! Res una, effectus multiplex, operationesque diversae. Et illa una res est longitudo propter aeternitatem, latitudo propter charitatem, sublimitas propter majestatem, profunditas propter sap
Abbreviated transcription (Latin):
oleo leticie pre consortib sins nõquid
nõ ex ipo michi uberior infunditur
labioꝵ. que itterdũ pacem mrutit᷑
amioꝵ. sid plaur infusio gaudior.
reurlacio serretoꝵ. mira quedã ⁊ quo¬
daminodo indistreta cõmixtio supn
sumnus ⁊ illuminate mentis ¶
Sit os osculaus. uerbũ assumens.
osculatũ caro que assuunt᷑. Ostulũ
uero qd parttrr ab ostrilante ⁊ osculato

Expanded text:
oleo laetitiae prae consortibus suis , nunquid non ex ipso mihi uberior infunditur labiorum, quae interdum pacem mentitur animorum; sed plane infusio gaudiorum, revelatio secretorum, mira quaedam et quodam modo indiscreta commixtio superni luminis et illuminatae mentSit os osculans, Verbum assumens; osculatum, caro quae assumitur: osculum vero, quod pariter ab osculante et osculato
Abbreviated transcription (Latin):
taniq expressã uiionis uimi in
se prefert ea ꝑsona. in qua deus ⁊
komo unus est xpũs. Ut si duo illa
dese mincẽ predices nõ erraneris
din uidelic honinẽ. ⁊ hominem
Qui p̃destinatus est filius dei
in uirtute. lonna cathiena ⁊ fortis
ad stringendũ diuina p̃destinatio
Ab eterno est enim. Quid lournus
eternitate. Quid diunitate po¬
tencius: Inde est qd̾ nec morte in¬
cidrnte ussatenus intercidi s. et
unctas potuit: et si carne ⁊ amia
ab inuite᷑ separatis. Et fortassis h ͦ
sensit ille qui se indignũ professus
est soluere coroigiã caltiamenti
gelio mixta ⁊ fermentata in panẽ
Uonuꝰ. si quis ad hec tria dixerit
pertinere. nõ inc̾ogrur id michi
fatere uidebit Em beur illa mu¬
ligo fermentauit. ut net dinisione
quidem facta carins s⁊ amine. a
tarne ues amina uerbũ dindecer᷑.
Ulansit et inseparatione : in seꝑa¬
bilis unitas. Nec̾ eñ que ex parte
cõtiustet si parãtio potuit uita¬
l. p̃scribere ꝓmauenti in trib

Expanded text:
tamque expressam unionis vim in se praefert ea persona, in qua Deus et homo unus est Christus; ut si duo illa de se invicem praedices, non erraveris, Deum videlicet hominem, et hominem qui praedestinatus est filius Dei in virtute, Longa catena et fortis ad stringendum, divina praedestinatio: ab aeterno est enim. Quid longius aeternitate? Quid divinitate potentius? Inde est quod nec morte incidente ullatenus intercidi haec unitas potuit, etsi carne et anima ab invicem separatis. Et fortassis hoc sensit ille, qui se indignum professus est solvere corrigiam calceamenti gelio , mista et fermentata in panem unum, si quis ad haec tria dixerit pertinere, non incongrue id mihi facere videbitur. Quam bene ea mulier fermentavit, ut nec divisione quidem facta carnis et animae, a carne vel anima Verbum divideretur! Mansit et in separatione inseparabilis unitas. Nec enim quae ex parte contigit separatio, potuit unitati praescribere, permanenti in totis
Abbreviated transcription (Latin):
nõsit. hoc eiĩ sine dubio meluis
Quomodo nõ melius deo. sidens
nõ est. qͥd dat deo ut sit fit meliꝰ
illã dimntatẽ. quadiãt drum
esse: nõ aliud ꝙ deudeẽ fatenne
non est indes insi deus. Quid in¬
quiut̃: yenas deũ habr̾ dinimi¬
tatrꝰ Noni. Sed qd̾ habet hoc est.
Uegas diuinitatedeũ esse: Non
sidnõ alia ꝙͣ que ipẽ est. N̾utsi
tu aliã inuenisti: aduuet me
trimitas deus aduersus illã tota
me cõtumatia erigo. Quat̾itas
orbem disterminat nõ signat dei¬
tatẽ. Seus trimtas est. Deus
triũ sumla̾ ꝑsonaꝵ. Si quartã
diuinitatẽ᷑ adice̾ placet. interim
eto hant que deus nõ est. ꝓsua¬
si m miuime adorandã. Odeus¬
est purus. simplex integer. ꝑ¬
frctus constans sibi: milzil de
temporib. nichil delocis. nichil
de rebus trahens inse. nichil ex
se deponeno meis nõ habens qd
adminerũ duuidat. nõ que colli¬
hat ad unũ. Unũ quippe est. sid

Expanded text:
non sit. Hoc enim sine dubio melius. non sit. Hoc enim sine dubio melius. Quomodo non melius Deo, si Deus non est, quod dat Deo ut sit? At melius illam divinitatem, qua dicunt Deum esse, non aliud quam Deum esse fatemur. Non est ergo in Deo nisi Deus. Quid? inquiunt: negas Deum habere divinitatem? Non, sed quod habet, hoc est. Negas divinitate Deum esse? Non, sed non alia, quam quae ipse est. Aut si tu aliam invenisti, adjuvet me Trinitas Deus, adversus illam tota me contumacia erigo. Quaternitas orbem disterminat, non signat deitatem. Deus Trinitas est, Deus trium singula personarum. Si quartam divinitatem adjicere placet; interim ego hanc, quae Deus non est, persuasi mihi minime adorandam. Puest. Purus, simplex, integer, perfectus, constans sibi, nihil de temporibus, nihil de locis, nihil de rebus trahens in se, nihil ex se deponens in eis; non habens quod ad numerum 452 dividat, non quae colligat ad unum. Unum quippe est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Non enĩ officiuã quefiuit ñ
artificẽ. Ipe̾ ꝑse in se omia fecit.
Undr. De inchilo. Nã si ex aliquo
fecit. illud nõ fecit. at ꝑ hoc nec oĩa
Absit ut de sua incoruupta. in tor¬
ruptibili q substancia. tam multa
fecerit./ et si bona corruptibilia tũ
Queris si in ipõ omiã. ipe ubi᷑᷑
Nichil miuꝰ murnio. Quis capi¬
at locus: Queris ubi nõ sit: Ne
hoc quide̾ uixerum. Quis sure deo
locus: Incõprehenfibłis est deus
sed nõ pariẽ apprrhendisti. si hoc
tibi de eo compertud est. qd̾ nusꝙͣ
sit qui nõ claudit᷑ loco ⁊ et misqͣm
nõ sit. qui nõ excludit᷑ soco. Quo
aute illo sublumi atq incõprehen¬
sibili modo. ficut omiã in ipõ. sit
ipt̃ in om̃ib est. Demq sicutont
euangelista. in mũdoerat. Alias
uero ubi erat. anteꝙͣ muduo fieret
ibi est. Non est qd̾ queras ultra ubi
erat. preter ipm nichilerat. Ergo
approbas. nõ oportet asfenciaris
esse aliquid qͦ deuosit et qd̾ drus

Expanded text:
Deus. Non enim officinam quaesivit, non Deus. Non enim officinam quaesivit, non artificem. Ipse per se omnia fecit. Unde? De nihilo: nam si ex aliquo fecit, illud non fecit, ac per hoc nec omnia. Absit ut de sua incorrupta incorruptibilique substantia tam multa fecerit; etsi bona, corruptibilia tamen. Quaeris si in ipso omnia, ipse ubi? Nihil minus invenio. Quis capiat locus? Quaeris ubi non sit? Nec hoc quidem dixerim. Quis sine Deo locus? Incomprehensibilis est Deus: sed non parum apprehendisti, si hoc tibi de eo compertum est, quod nusquam sit, qui non clauditur loco; et nusquam non sit, qui non excluditur loco. Suo autem illo sublimi atque incomprehensibili modo, sicut omnia in ipso, sic ipse in omnibus est. Denique sicut ait evangelista, in mundo erat . Alias vero, ubi erat antequam mundus fieret, ibi est. Non est quod quaeras ultra ubi erat; praeter ipsum nihil erat. Ergo approbas, non oportet assentiaris esse aliquid, quo Deus sit, et quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Dicimur amare ⁊ deus. Dicimꝰ
nosse ⁊ deus. ⁊ multa inhũc modu̾
Sid deuo amat ut caritas. nouit
ut ueritas. Sidet ut equitas. do¬
minat᷑ ut marestas. regit ut pͥn¬
cipiũ. tuetur ut salus. oꝑat᷑ ut
uirtus. ⁊ euelatꝰ ut lux. assistit ut
pietas. Que omia facutt᷑ ⁊ anglĩ
facimꝰ ⁊ nos. sedlonge inferiori
modo. Non utiq bono qd̾ sumus.
sed qd ꝑticipanius. ¶ Quid est¬
deus: Ex quo onnã. ꝑ qur̃ onñã.
in quo onnã. ex quo onnlã. crabi¬
liter nõ seminabilit᷑. ꝑ quẽ omiã.
ue aliũ auctorẽ. atͥq aliũ opificr̃
arbitreris. In quo omña. nõ quasi
in loco. sed quasi in uirtute. Ex qͦ
omniã. tauꝙ uno pͥncipio anctore
om̃iũ. Der quẽ omia. ne alterũ
inducat᷑ pͥncipiũ artifex. In quo
onĩa. ne terciũ inducat᷑ locus. Ex
quo omniã. nõ de quo: quia nõ est
materia. deus. Efficiens causa est
nõ matrrialis. fruistra philosophi
materiã quernt᷑. nõ eguit materia

Expanded text:
eus: dicimur nosse, et Deus: et multa in hunc modum. Sed Deus amat ut charitas, novit ut veritas, sedet ut aequitas, dominatur ut majestas, regit ut principium, tuetur ut salus, operatur ut virtus, revelat ut lux, assistit ut pietas. Quae omnia faciunt et Angeli, facimus et nos: sed longe inferiori modo, non utique bono quod sumus, sed quod participamus. CAPUDeus? Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia . Ex quo omnia, creabiliter, non seminabiliter. Per quem omnia, ne alium auctorem atque alium opificem arbitreris. In quo omnia, non quasi in loco, sed quasi in virtute. Ex quo omnia, tanquam uno principio, auctore omnium. Per quem omnia, ne alterum inducatur principium 451 artifex. In quo omnia, ne tertium inducatur, locus. Ex quo omnia, non de quo, quia non est materia Deus: efficiens causa est, non materialis. Frustra philosophi materiam quaerunt: non eguit materia
Abbreviated transcription (Latin):
est. ¶ Nũquid uerendũ necogita¬
tio transuolet dñi. Quãtũtunq
inaltũ proficiat. ultra est. Infra
qd homo conitare possit altissimũ
quete ridiculũ est. statuere impiũ
Ultra nõ citra querendꝰ est ¶ Est
tiũt aceruũ unũ. Et est unitas
constitutina. cũ multa menbra
unũ corpus. uel mulee partes
unũ qd̾q totũ constitunt Est /⁊
touingatina quafte ut duo iam
nõ duo sint. scd unacaro. et est
natina. qua aĩa /⁊ caro uinis hi¬
mo nastitur. Est uintas potest¬
tiua. qua homo uirtutis nõ insta

Expanded text:
em. Nunquid verendum, ne cogitatio transvolet illum? Quantumcunque in altum proficiat, ultra est. Infra quod homo cogitare possit, altissimum quaerere, ridiculum est; statuere, impium. Ultra, non citra quaerendus est. 17. ciunt acervum unum. Est et unitas constitutiva, cum multa membra unum corpus, vel multae partes unumquodcumque totum constituunt. Est et conjugativa, qua fit ut duo jam non duo sint, sed una caro. Et est nativa, qua anima et caro unus nascitur homo. Est unitas potestativa, qua homo virtutis non insta
Abbreviated transcription (Latin):
merũ sacoꝵ mire ⁊ decentissime
distinctionis irraduis: nouũ ãtiquũ¬
eternũ. Nouũ. aiam que de nichilo
tunt creata credit᷑ cũ infusa. A̾nti¬
quũ. carnẽ que a primo usq homi¬
nud. Idest ex adam traducta cognos¬
citur. Eternũ. uerbũ qd̾ ab eterno
patre. coeternũ illi genctũ indu¬
bitata ueritate asserit᷑. et inhis tri¬
plex si diligenter aduertas. diuine
potencie genus qd̾ factũ sit de in¬
chilo. aliquid. de uetusto. nonum.
etirnũ. bratũq de dampnato ⁊

Expanded text:
imae distinctionis gradus, novum, antiquueternum. Novum, animam, quae de nihilo tunc creata creditur, cum infusa: antiquum, carnem, quae a primo usque hominum, id est ex Adam, traducta cognoscitur: aeternum, verbum, quod ab aeterno Patre coaeternum illi genitum indubitata veritate asseritur. Et in his triplex, si diligenter advertas, divinae potentiae genus, quod factum sit de nihilo aliquid, de vetusto novum, aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
templandid deũ. Pnco uigilanter
aduertis. aliarũ hlit esse fructum.
cetrras si nõ referant᷑ ad istã. qd di¬
cunt᷑ uideri posse. si non esse. Et p̾or
quidẽ absq intuctir huius multa
ferit. et inclul metit. Sequẽs uero
nisi ad istam se diriat. uadit sid
nõ enadit. Eno qd pma optat. st¬
cuuda odorat. tercia gustat. ad quẽ
tanẽ iustũ ꝑducũt ⁊ cer̾e̾. et si
tardius. insi qd pͥma laboriosius.
supra sunt nõ uerbo docent᷑ sid spi¬
ritu reuelãt᷑. Uerũ qd sermo non
explicat. considrratio querat. oratio
expectat. merrat᷑ uita. puritas
sunt beati spũs. trib modis ueluti
uiis totidẽ nrã fũt cõsidiratione
uestigandi: opmiour. fide. intel¬
lectii. Quoꝵ intellectus rationi
imintat᷑. fides auctoritati. opinio
sola ueri similitudine se tuetur.

Expanded text:
templandum Deum. Puto vigilanter templandum Deum. Puto vigilanter advertis aliarum hanc esse fructum: caeteras, si non referantur ad istam, quod dicuntur videri posse, sed non esse. Et prior quidem absque intuitu hujus multa serit, et nihil metit: sequens vero nisi ad istam se dirigat, vadit, sed non evadit. Ergo quod prima aptat, secunda odorat, tertia gustat. Ad quem tamen gustum perducunt et caeterae, etsi tardius: nisi quod prima laboriosius, supra sunt non videbo docentur, sed spiritu revelantur. Verum quod sermo non explicat, consideratio quaerat, oratio expetat, mereatur vita, puritas sunt beati spiritus, tribus modis, veluti viis totidem, nostra sunt consideratione 447 vestigandi, opinione, fide, intellectu. Quorum intellectus rationi innititur, fides auctoritati, opinio sola veri similitudine se tuetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dro. Porro hxt tria contingut̃. cum
cõsideratio. et si in loco ꝑrgrͥnacionis
sur. uirtittis studio ⁊ adintorio gͣtie
facta superior. sensualitatẽ aut p̃mit
ne inisolestat. aut conit ne euaget᷑
aut fugit ne inqͦuet . In pͥmo potẽ¬
cior. in scdo liberior. in tertio purior
Puritatis siquidr̾ ⁊ alacritatis pari¬
trr alis fit ile uolatus. Uis tibi.
has tõsiderationis sprcirs ꝓpriis dis¬
t̾niguu nominib: Dicamꝰ si pla¬
cet pͥmam dispensatinã. Secd̃am
estimatinã. tertiã spetulatiuã. hoꝵ
nominũ rationes diffimtiones de¬
clarabitt̃. Dispensatina est: cõside¬
ratio sensib. seusilib q reb ordinate
et socialiter utens ad ꝑmerendũ dm̃
Estimatina est. cõsidiratio pruden¬
ter ac diligenter queq strutans.
et pondirans. ad uestigandũ deũ
Spenilatina est consideratõ st inse
collugrs̃. et quãtũ dimintꝰ adiu¬
uatur reb hũanis exinẽs. ad con¬

Expanded text:
Deo . Porro haec tria ita contingunt, cum Deo . Porro haec tria ita contingunt, cum consideratio, etsi in loco peregrinationis suae, virtutis studio, et adjutorio gratiae facta superior, sensualitatem aut premit ne insolescat, aut cogit ne evagetur, aut fugit ne inquinet. In primo potentior, in secundo liberior, in tertio purior. Puritatis siquidem et alacritatis pariter alis fit ille volatus. 4. Vis tibi has considerationis species propriis distingui nominibus? Dicamus, si placet, pivam, tertiam speculativam. Horum nominum rationes definitiones declarabunt. Dispensativa est consideratio sensibus sensibilibusque rebus ordinate et socialiter utens ad promerendum Deum. Aestimativa est consideratio prudenter ac diligenter quaeque scrutans et ponderans ad vestigandum Deum. Speculativa est consideratio se in se colligens, et, quantum divinitus adjuvatur, rebus humanis eximens ad con
Abbreviated transcription (Latin):
Seuid iitur mirũ si ope indigent
adurna indiget. Felix sidm̃ tempꝰ
uiatoi. qui cuuũ beneficiũ. siue qͦ
transire nõ potest. inobseqͥum con¬
iẽtrir potuit utens nõ fruens. urgro
nõ prtens. exactor nõ supplex. man¬
mis ille qui ufid sensũ. quasdam
urlut cunũ opes expendete satagit.
dispensando in suã ⁊ multoꝵ salu¬
tem. Met ille minor qui hunt sibi
rradũ ad illa minsibilia philoso¬
phando cõstituit insi qd̾ hoc dul¬
cius. illud utilius. hoc frlicius.
illud fortius esse constat At om̃iũ
maximꝰ. qui spreto ipõ usurerũ
et sensuũ qñtũ quide̾ humane
fractilitati fas est. nõ astrnsoriis
gradib. srd mopinatis excessibus
a uolare interdũ cõtemplando ad
illa sublinna confueuit. Ad hoc
uetimũ gemus illos ꝑtinere reor
excessus pauli. Excessus nõ as¬
census. Nam raptum potius fiis¬
se. ꝙ astrndisse ipẽ se ꝑhibet. Inde
est qd durbat. Siur mente excidimꝰ

Expanded text:
Quid igitur mirum, si ope indigenae Quid igitur mirum, si ope indigenae advena indiget? Et felix secundum tempus viator, qui civium beneficium, sine quo transire non potest, in obsequium convertere potuit, utens, non fruens; urgens, non petens; exactor, non supplex. CAs ille, qui usum sensuum, quasdam veluti civium opes, expendere satagit, dispensando 446 in suam et multorum salutem. Nec ille minor qui hunc sibi gradum ad illa invisibilia philosophando constituit: nisi quod hoc dulcius, illud utilius; hoc felicius, illud fortius esse constat. At omnium maximus, qui spreto ipso usu rerum et sensuum, quantum quidem humanae fragilitati fas est, non ascensoriis gradibus, sed inopinatis excessibus, avolare interdum contemplando ad illa sublimia consuevit. Ad hoc ultimum genus illos pertinere reor excessus Pauli. Excessus, non ascensus: nam raptum potius fuisse, quam ascendisse ipse se perhibet . Inde est quod dicebat: Sive mente excedimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙpͣ in se ipĩs. unde nec mediũ reqͦ¬
rit. ad ea corꝑis seusũ. sensus ipã
sibi. st ipã senciens. Optimũ ui¬
dendi nemuis. si nullius egireris.
fieri est. minꝰ a ꝑfecto istud. minꝰ¬
q libirũ. Quid qd ⁊ ĩfrrioribus¬
etyes: Nonne p̃postrrũ hoc ⁊ indignũ
ablane miuria est: inferioꝵ operã de¬
siderare. a qua iniuiria nemo homii¬
nũ perfecte uiudicabit᷑. insi cũ qͥsq
enaserit in libertatẽ filioꝵ dei. Nem¬
pe erũt hi omẽs dotibiles dei ⁊ nul¬
la intuemiente creatura solo bratideo
Nepatuasse erit h. exisse de patria cor¬
poꝵ in regionẽ spũum. Ipã est drus
ñ. maximnꝰ spuo. maxima mãsio
spnituũ bratoꝵ. et ne qͥd hic sibi
rim absumꝰ. et ubifumꝰ uallis est¬
et uallis lacrimarũ. in qua seusua¬
litas rergnat. ⁊ consideratõ exulat
In qua libere quidẽ ⁊ potestatine s
exerit sensus corporeus. sid intrin¬
catus caligat oculus spiritalis.

Expanded text:
quam in se ipsis. Unde nec medium requiquam in se ipsis. Unde nec medium requirit ad ea corporis sensum: sensus ipsa sibi, se ipsa sentiens. Optimum videndi genus, si nullius egueris, afieri est minusque a perfecto istud, et minus liberum. 2. Quid, quod et inferioribueges? nonne praeposterum am injuria est, inferiorum operam desiderare: a qua injuria nemo hominum perfecte vindicabitur, nisi cum quisque evaserit in libertatem filiorum Dei. Nempe erunt hi omnes docibiles Dei , et nulla interveniente creatura, solo beati Deo. Repatriasse erit hoc, exisse de patria corporum in regionem spirituum. Ipsa est Deus noster, maximus spiritus, maxima mansio spirituum beatorum: et ne quid hic sibi rim absumus: et ubi sumus, vallis est lacrymarum, in qua sensualitas regnat, et consideratio exsulat: in qua libere quidem et potestative se exserit sensus corporeus, sed intricatus caligat oculus spiritualis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ociens peregimat᷑ consideratio
tua. quotiens cibillis reb que¬
supra sunt. ad ista deflectie᷑ infrriora
⁊ uisibilia. siue intuenda ad noticiã.
sine appetrnda ad usũ. siue ꝓ officio
difrournda. uel actitanda. si tamiꝰ
itra uersat᷑ in hiie. ut ꝑ het illa req̾¬
rat. haud protul exulat. Gic confi¬
derarr repatriare est. Sublimior
iste plĩciũ at dignior usus rerumi.
cũ iuxta sapienciã pauli. Iunifibi¬
lia dei ꝑra que facta sũt intellecta
cõspiciũt᷑. Sane hac stala tiurs
nõ egent s̾ exules. qd̾ uidit ixsĩ
huins sentencie auctor. qui cũ dicẽt
ininsibilia ꝑ uifibilia conspiti si¬
gnanter posuit a creatura mũdi.
Et uere quid opus stalis tenenti
iam soliũ: Creatura celiilla est.
presto habens ꝑ qd̾ potins ista m¬
turat᷑᷑ Widet uerbũ. /⁊ in uerbofat¬
ta ꝑ uerbũ. nec opus habet exħis
que facta sunt. factoris noticiam
menditare. Neq eĩ ut uel ipa
nouerit. ad ipa destendit. q̃ ibi
illa uidet. ubi longe melius funt

Expanded text:
oties peregrinatur consideratio tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro officio disponenda vel actitanda. Si tamen ita versatur in his, ut per haec illa requirat, haud procul exsulat. Sic considerare, repatriare est. Sublimior iste praesentium ac dignior usus rerum, cum juxta sapientiam Pauli, invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Sane hac scala cives non egent, sed exsules. Quod vidit ipse hujus sententiae auctor, qui cum diceret invisibilia per visibilia conspici, signanter posuit, a creatura mundi . Et vere quid opus scalis tenenti jam solium? Creatura coeli illa est, praesto habens per quod potius ista intueatur. Videt Verbum, et in Verbo facta per Verbum. Nec opus habet ex his quae facta sunt, Factoris notitiam mendicare. Neque enim ut vel ipsa noverit, ad ipsa descendit, quae ibi illa videt, ubi longe melius sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bem iudicaturi: Sane huit nego¬
tio nõ se ingerat rogans. Consilio
nõ prece agendũ est. Sñt que ne¬
cessario a nobis roganciñ. aut ex¬
torquet importunitas. aut neces¬
fitas meret᷑. At istud in his que
nĩã sunt. Ubi antr̃ nõ licet qd̾ uo¬
lofacere: Quis locus rogantis:
Nisi forte qui meronat hoc rogat
ut qd̾ uult uelle. licrat michui ⁊
nõ magis ut uelim. ꝓlius ꝓ alio
alius forte ⁊ prose iogat. pro quo
rogaris. sit sufpectus. Qui ipse
rohat prose: Iamiudicatus est. Nri
interest ꝑ se an ꝑ aliũ quis roget
Clericum curiam freque̾tantem
qui nõ sit decutia. ad ideͣ noris ꝑ¬
tinere ambienciũ gemus. adulan¬
tẽ ⁊ ad placitũ cuiusq loquenteꝰ
unu de rohantib ꝑuta. eciã si in¬

Expanded text:
bem judicaturi? Sane huic negobem judicaturi? Sane huic negotio non se ingerat rogans. Consilio, non prece agendum est. Sunt quae necessario a nobis rogantium aut extorquet importunitas, aut necessitas meretur. At istud in his quae nostra sunt. Ubi autem non licet quod volo facere, quis locus roganti? Nisi forte qui me rogat, hoc rogat, ut quod vult, velle liceat mihi, et non magis ut velim. Alius pro alio, alius forte et pro se rogat. Pro quo rogaris, sit suspectus; qui ipse rogat pro se, jam judicatus est. Nec interest, per se, an per alium quis roget. Clericum curiam frequentantem, qui non sit de curia, ad idem noris pertinere ambientium genus. Adulantem, et ad placitum cujusque loquentem, unum de rogantibus puta, etiamsi n
Abbreviated transcription (Latin):
deorsũ nichil mordinatũ relinque̾.
uerror nõ alibi ordinandos. ꝙ ubi
nullus ordo. sed sempiteruꝰ horror
inhabitat. Omiserandã sponsã
talib creditã paranmphis. qͥ assi¬
gnata cultu eius. ꝓprio retinere
questui nõ uerent᷑ Nõ amici pro¬
fecto sponsi. sed enuilisunt. de
proboͣ ducit᷑ intir palatinos: ut fa¬
cilius qui esse. ꝙͣ qui apparere hui¬
lis uelit muemas. Timõ dñi sim¬
plicitas repiutat᷑. ne dicam fatuitas.
Dirũ circũspectũ ⁊ amicũ ꝓprie con¬
stiencie: calũpmant᷑ ypocatã poroo
amatorẽ quietis. et sibi interdum
uacantẽ. mntilem dicut̃ auteuq¬
rialis. sedis quidẽ pro ecilesia. ille
uero ⁊ ab ecclã exerendus. Ille sacridotꝭ.
is militis manu. sed sant ad initum
sacridotis ⁊ iussũ imperatoris ¶e tẽ
dixeris sanũ dolentẽ latera. hot est.
nr te dixeris bonũ malis innitentẽ¬
¶Tibi imputa. quitqd pacieris ab
eo. quisine te potest facere nichil.

Expanded text:
deorsum nichil est inordinatum relinquere; deorsum nichil est inordinatum relinquere; vereor non alibi ordinandos, quam ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat. O miserandam sponsam, talibus creditam paranimphis, qui assignata cultui eius proprio retinere questui non verentur! Non amici profecto sponsi, sed emuli sunt. Heprobro ducitur inter palatinos, ut facilius qui esse, quam qui apparere humilis velit, invenias. Timor Domini simplicitas reputatur, ne dicam fatuitas. Virum circumspectum et amicum propriae conscientiae calumniantur hypocritam. Porro amatorem quietis, et sibi interdum vacantem, inutilem dicunt. CAPUrialis, sed is quidem pro ecclesia, ille vero et ab ecclesia exercendus est: ille sacerdotis, is militis manu, sed sane ad nutum sacerdotis et ius/sum imperatoris. dixeris sanum dolentem latera, hoc est, ne te dixeris bonum malis innitenteTibi imputa quidquid patieris ab eo qui sine te potest facere nihil.
Abbreviated transcription (Latin):
Tu esto fortis in fide decorꝰ in glo¬
ria. ⁊ probasti te mmittatorẽ dei.
fortitudo tua fiducia fidelis cõsti¬
encie. decor tuus splẽdoi bour opimoĩs¬
¶ubi necessitas urget: excusabilis
dispensatio est. Ubi utilitas prouocat.
dispensatio laudabilis est. utilitas
dico cõmunis nõ ꝓpria. Nã cũ nichil
hors est. nõ plane dispensatio. Fidelis¬
sed crudolis dissipatio est Cmpu
uitas incurie soboles. insolentie
mater. radix impudencie. trãsires¬
qd̾ clerici aliud esse aliud uideri uo¬
lunt: Id quide̾ minꝰ castũ. minus¬
q sincerũ. Nempe habitu milites.
questu clericos. actu nentrũ exhi¬
bent. Nainqz neqz pugnant ut mi¬
lites. neq ut clerici euãgelirant
Cuiꝰ ordinis sunt: Cũ uiriusq
esse cupinẽ. utrũq deserut᷑. Utrũq
confundut᷑. Unisquisq inquit in¬
ordine suo resurget. Isti in quo: Am
qui siue ordine peccauerũt᷑. sine or¬
diue ꝑibunt. Rt si sũme sapiens
deus̃. ueracit̾ treditur asũmo usqr

Expanded text:
ue esto fortis in fide, decorus in gloria; et probasti te imitatorem Dei. Fortitudo tua, fiducia fidelis conscientiae: decor tuus, splendor bonae opiniius. Si is qui murmurat, secundum dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, dico, communis, non propria. Nam cum nil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelinitas incuriae soboles, insolentiae mater, radix impudentiae, transgres Clerici aliud esse, aliud videri volunt. Id quidem minus castum minusque sincerum est. Nempe habitu milites, questu clericos, actu neutrum exhibent; nam neque pugnant ut milites, neque ut clerici ewangelisant. Cuius ordinis sunt? Cum utriusque esse cupiunt, utrumque deserunt, utrumque confundunt. Unusquisque in suo ordine resurget. Isti in quo? An qui sine ordine peccaverunt, sine ordine peribunt? Aut si summe sapiens deus veraciter creditur, a summo usque
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatur. uerbi tausa. In aliio amanti
se exhibens in aliis agnostentrin:
in aliĩs alia facientẽ sicut unituiq
datur manifestatio spũead utilita¬
tẽ. Quis est iste tam cõniums in
uocib tam longe rebus: Quomodo
quẽ nrĩs loquim᷑ uerbis. in suare¬
conditꝰ maiestate. nrõs prnitus ⁊
aspectus effugit ⁊ affectus: Audi
ipm̃ quid loquat᷑ hominib Sicut
exaltant᷑ celi a terra. sic exaltate

Expanded text:
operatur; verbi gratia, in aliis amantem operatur; verbi gratia, in aliis amantem se exhibens, in aliis agnoscentem, in aliis alia facientem, sicut unicuique datur manifestatio spiritus ad utilitatem . Quis est iste tam communis in vocibus, tam longe in rebus? quomodo quem nostris loquimur verbis, in sua reconditus majestate, nostros penitus et aspectus effugit, et affectus? Audi ipsum quid loquatur hominibus. Sicut exaltantur coeli a terra, sic exaltatae
Abbreviated transcription (Latin):
meest. ut quasi singulariter ꝑphã
dicat ad eũ. Tues deus qui facis
iurabilia. et item dero. Qui facit
mirabiliã magna solus. Ad sunt
angeli ⁊ archangli̾. se dille caerma¬
mor nobis. qui nõ modo adest sed
inest. Qd si dicas posse messe ⁊an¬
gelũ: nõ inficior memini scriptũ.
et angelus qui loqͥuebat᷑ in me.
At qui differencia in hoc. Inest an¬
gelus suꝯgerens bona nõ ingerens.
Inest hortans ad bonũ. nõ bonũ cre¬
ans. Deus sit mest ut afficiat. Ut
infundat. uel pocius ut infundat᷑
et participet᷑. ita ut unũ ꝑide cũ
nrõ spĩ̃ esse ditere quis non timue¬
rit. et si nõ unã ꝑsonã. unã ne fub¬
stanciã. Habes eñ. Qui adheret
des unus spñs est : Angrlus ergo
Biatus
cũ amina. drus ianimia. Ilłe ut cõ.¬
tubernał aninie. deus ut uita mest
Itaq sicut aiã uidetinoculis. audit
in aurib. odorat in narib. in fancib
hustat. tangit in toto resiquo tor ꝑe
sic drus diuersa in diuersis spiritib

Expanded text:
est, ut quasi singulariter propheta dicat ad eum, Tu es Deus qui facis mirabilia : et idem de eo, Qui facit mirabilia magna solus . Adsunt Angeli et Archangeli: sed ille germanior nobis, qui non modo adest, sed inest. 12. Quod si dicas posse inesse et angelum, non inficior. Memini scriptum: Et angelus qui loquebatur in 450 me . Atqui differentia et in hoc. Inest angelus suggerens bona, non ingerens: inest hortans ad bonum, non bonum creans. Deus sic inest ut afficiat, ut infundat, vel potius ut infundatur et participetur, ita ut unum perinde cum nostro spiritum esse dicere quis non timuerit, etsi non unam personam, unamve substantiam. Habes enim: Qui adhaeret Deo, unus spiritus est . Angelus ergous cum anima, Deus in anima. Ille ut contubernalis animae inest, Deus ut vita. Itaque sicut anima videt in oculis, audit in auribus, odorat in naribus, in faucibus gustat, tangit in toto reliquo corpore: sic Deus diversa in diversis spiritibus
Abbreviated transcription (Latin):
si cũ in ꝓpriis deprehendaris for¬
tasse impatiens: minime tamẽ
malienis cõpaciens sentciaris.
Quid in ꝓsperis nichilne est qd
confiderationẽ sollicitet. Est utiq
si diligenter actendas. qm̃ rarus
semꝑ exstiterit. qui nõ uelmodite
in prosperitate aminũ relaxarit
a su custodia ⁊ disciplina. Qnãdo
hec nicantis nõ fuit ad distiplinã.
qd̾ ignis ad teram. qd̾ solis radius
ad niue̾ uel glatiẽ: Tapiens
dauid. sapiencior salonion fuit.
sed blandientib ninis secudis

Expanded text:
si cum in propriis deprehendaris forsi cum in propriis deprehendaris fortasse impatiens, minime tamen in alienis compatiens sentiaris. Quid in prosperis? nihilne est quod considerationem sollicitet? Est utique si diligenter attendas, quam rarus semper exstiterit, qui non vel modice in prosperitate animum rela sui custodia et disciplina. 425 Quando haec incautis non fuit ad disciplinam, quod ignis ad ceram, quod solis radius ad nivem vel glaciem? Sapiens David, sapientior Salomon fuit: sed blandientibus nimis secundis
Abbreviated transcription (Latin):
poris obseruator. Prorsus cõsiderãda
tria let. in usu uirentũ harũ. ne nõ
suinit uirtutes. si preter het reperiant᷑
Nempe eiusmodi nõ natura uirtu¬
tes. sed usus facit. Nam exse indiffe¬
rentes esse noscunt᷑. Tuumest aut
abitendo ⁊ cõfundendo facere uicia
aut bene ordinate q utendo uirtutes
Solent distretionis otulo caligãte
alteruerũ sibi preriꝑe loca: t̾minos
occupare. Porro caliguuis due sũt
cause: Ira ⁊ mollior affectus Is in¬
dicii censurã eneruat. illa p̃cipitat
Quomiͦ abaltero nõ periclitetur
aut pietas clemencie aut zeli rec¬
titudo: Turbatus preira oculus
clementer nl intuet᷑. suffusus
fluxa quadã ⁊ muliebri mollicie
amini: rectũ nõ uidet. Non eris
inocẽs: si aut punias eũ cui forte
parcrudũ esset. aut partas ei qui
fuerat pumiendus. In tribulatio
lo dissimiles. Si constantẽ in trus
condolentẽ ialienis. gande. Recti
cordis hoc. Errinone ꝑuersissimũ

Expanded text:
poris observator. Prorsus consideranda poris observator. Prorsus consideranda tria haec in usu virtutum harum; ne non sint virtutes, si praeter haec reperiantur: nempe ejusmodi, non natura virtutes, sed usus facit. Nam ex se indifferentes esse noscuntur. Tuum est, aut abutendo et confundendo facere vitia; aut bene ordinateque utendo, virtutes. Solent discretionis oculo caligante alterutrum sibi praeripere loca, terminos occupare. Porro caliginis duae sunt causae, ira et mollior affectus. Is judicii censuram enervat, illa praecipitat. Quomodo ab altero non periclitetur, aut pietas clementiae, aut zeli rectitudo? Turbatus prae ira oculus clementer nil intuetur; suffusus fluxa quadam et muliebri mollitie animi rectum non videt. Non eris innocens, si aut punias eum cui forte parcendum esset, aut parcas ei qui fuerat puniendus. CAPUT lo dissimules. Si constantem in tuis, condolentem in alienis gaude. Recti cordis hoc; e regione perversissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
Uigilanter disterne qualis ex te
et qualis sis ex dono dri. et nõ sit
in spũ tuo dolus. Eret autẽ si
fideliter partiens tua tibi. et que
sunt dri deo sine frande resignes
E x te mala. bona a dnõ esse ꝑsua¬
sum tibi nõ ambiro Sanc inter
confiderandũ qualis sis: eciã qua¬
lis furris ad memoriã reuocandũ
Confecenda posteriora priorib. Profe¬
teris ne in uirtute. in sapientia. in
intellectu. in suauitate moꝵ. aul
ab lis forte qd absit defeccris. Pacien¬
cior sis an inpaciencior solito. Iracun¬
dior. lemor ur insolencior: an hm̃ilior.
affabilior: an austirior. exorabilior
an difficilior. pufillior ammo an
magnanimior. seriis magis an plus¬
culũ dissolutꝰ. timoratior an forte
fidencior ꝙͣ oportet. ¶ Oportet in¬
notestat tibi zelus tuus. clemencia
tua. distretio quoq moderatrix earũd
uirtutũ. Qualis uidesicet in donãdis
miuriis : qualis sis in ulciscendis.
ꝙͣ in utroq prouidus. modi loci. te̾¬

Expanded text:
Vigilanter discerne, qualis ex te, Vigilanter discerne, qualis ex te, et qualis sis dono Dei; et non sit in spiritu tuo dolus. Erit autem, nisi fideliter partiens, tua tibi, et quae sunt Dei, Deo sine fraude resignes. Ex te mala, bona a Domino esse, persuasum tibi non ambigo. Sane inter considerandum qualis sis, etiam qualis fueris ad memoriam revocandum. Conferenda posteriora prioribus. Profecerisne in virtute, in sapientia, in intellectu, in suavitate morum; an ab his forte quod absit! defeceris. Patientior sis, an impatientior solito, iracundior leniorne, insolentior an humilior, affabilior an austerior, exorabilior an difficilior, pusillior animo an magnanimior, serius magis an plusculum dissolutus, timoratior an forte fidentior quam oportet. notescat tibi zelus tuus, clementia tua, discretio quoque moderatrix earumdem virtutum, qualis videlicet in donandis injuriis, qualis sis in ulciscendis, quam in utroque providus modi, loci, tem
Abbreviated transcription (Latin):
in pñti a sest exules ꝑ obliuionẽ.
malia ꝑ manẽ sollicieudinem
miterant secula nõ ꝓfictura. ĩmo net
futura. Similiter ammꝰ distrntus
in multa. multis laceret᷑ curis ne¬
cesse est. Lempe nimoderata extẽ¬
sio extenuationẽ et extrnatio in¬
mia scissionẽ facit. Iam uero alta p̃¬
sũptio. quid insi ⁊ iunosa p̃cipitatio
est: Degisti namq Ante rumam
exaltat᷑ cor. Quid e regione niiie
pusillaminitatis deiectio. insi des¬
perata q̃dam absorcio est. In hanc
fortis nõ deiciet᷑. Prudens longio¬
ris uite nõ abducet᷑ incerto. modes¬
tus moderabit᷑ curas temꝑabit a
suꝑflius. nõ deerit necessariis. Por¬
ĩo instus altiora se nõ presumet.
sed loquet᷑ cũ iusto Si instus fuo
nõ lenabo caput. Tu ergo in hac
cõsideratione tui cante ambules.
et tota equitate uerseris. ut nec
plus uero tibi tribuas. nec plus
iusto partas. Porro plus uero tribius
nõ modo arrogando tibi qd̾ nõ ha¬
bes bonũ. sed qd̾ habes ascribendo

Expanded text:
ti a sese exsules per oblivionem, in alia per inanem sollicitudinem migrant saecula, non profutura, imo nec futura. Similiter animus distentus in multa, multis laceretur curis necesse est. Nempe immoderata extensio extenuationem, et extenuatio nimia scissionem facit. Jam vero alta praesumptio, quid nisi ruinosa praecipitatio est? Legisti namque, Ante ruinam exaltatur cor . Quid e regione nimiae pusillanimitatis dejectio, nisi desperata quaedam absorptio est? In hanc fortis non dejicietur. Prudens longioris vitae non abducetur incerto. Modestus moderabitur curas, temperabit a superfluis, non deerit necessariis. Porro justus altiora se non praesumet, sed loquetur cum justo: Si justus fuero, non levabo caput consideratione tui caute ambules, et tota aequitate verseris, ut nec plus vero tibi tribuas, nec plus justo parcas. Porro plus vero tribuis, non modo arrogando tibi quod non habes bonum, sed et quod habes adscribendo.
Abbreviated transcription (Latin):
Appellase inique miquum
est. mique /⁊ impune iquare
appellationũ fomes: Inqua au¬
te᷑ omĩs appellatio: ad quã iusti¬
tie mopia nõ corgit. Appellare
nõ ut granes. sed si graueris licet.
Appellandũ asentr̃tia antesenten¬
ciam imꝑbe om̃ino insi ob mani¬
festũ grãnanit᷑ p̃suit᷑ appellatio.
QQui igitur nõ grauatus mppellat.
liquet quia aut grauare intendit.
aut tempus redimere. Non est autẽ
suffugud appellatio sedrefugium

Expanded text:
Appellasse inique, iniquum est; inique et impune, iniquarum appellationum fomes. Iniqua autem omnis appellatio, ad quam justitiae inopia non coegit. Appellare, non ut graves, sed si graveris, licet. Appellandum a sententia. Ante sententiam improbe omnino, nisi ob manifestum gravamen, praesumitur appellatio. Qui igitur non gravatus appellat, liquet quia aut gravare intendit, aut tempus redimere. Non est autem suffugium appellatio, sed refugium
Abbreviated transcription (Latin):
maginis. neqz in mirabilib su ꝑ te
In ie consistito nõ infradeici nõ atolli
supra. nõ euadere in longins. nõ ex¬
cendi inlatius. Tene mediũ. si non uis
ꝑdere modũ. Locus medius tutus
est.Mediũ sedes modi. et modus uir
est illi habitare in longo qd̾ ultra mo¬
dũ sit. sed ne i lato quide᷑ ꝙ extra
sit. porro nec malto uel mio. qd̾ al¬
terũ supra. alterũ infrasit. Dormq
et longitudo extermmimũ habrꝰ solet
et dilatatio scissurã. et altieudo ruinã
et profundũ absortionẽ. ¶ Loninũ¬

Expanded text:
magnis, neque in mirabilibus super te. magnis, neque in mirabilibus super te. In te consistito. Non infra dejici, non attolli supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene medium, si non vis perdere modum. Locus medius tutus est. Medium sedes modi, et modus virtest illi habitare in longo, quod ultra modum sit: sed ne in lato quidem quod extra sit: porro nec in alto vel imo, quod alterum supra, alterum infra sit. Denique et longitudo exterminium habere solet, et dilatatio scissuram, et altitudo ruinam, et profundum absorptionem. Di
Abbreviated transcription (Latin):
seriis. et ꝓpterea cũ fletu. Et uere
multis. quia corꝑis ⁊ aĩe simul.
Quid enĩ calamitatr uacat nastrti
in prccato fragili corpore ⁊ mente ste¬
rili. Uere ergo repletus: cu ifir¬
mitas corꝑis ⁊ fatuitas cordis cmm¬
latur traduce sordis. mortis addictior̃
Salubris copula ut cogitãs te sum¬
mũ pontificẽ. accendas parit᷑ uilis¬
simũ cinerẽ nõ fuisse fieẽ. Inutetur
conitatio naturã. Inutet᷑ ⁊ qd̾ duni
est auctorẽ nature sũma mia q cõ¬
socians. Nouue natura in ꝑsona hõis
uili limo uite spiratulũ colligauit:
Nonne auctor ꝑsone in sui ꝑsona.
uerbũ limũ q cõtemperau̾it: Ita
tibi sume formã. taide nostre cõcre¬
tione originis. ꝙͣ de sacramẽto redex̃¬
tionis: Ut altus sidens / nõ alta sapirs̃
sie. sed hũilia de testuciẽs. hũlibus¬
tus es. conita etiã qualis/ ⁊ maxie
lhet tesane cõsideratio tenet intr. nec
atr auolare suit. nõ ambulare in

Expanded text:
seriis , et propterea cum fletu. Et vere seriis , et propterea cum fletu. Et vere multis, quia corporis et animae simul. Quid enim calamitate vacat nascenti in peccato, fragili corpore, et mente sterili? Vere ergo repletus, cui infirmitas corporis, et fatuitas cordis cumulatur traduce sordis, mortis addictione. Salubris copula, ut cogitans te summum Pontificem, attendas pariter vilissimum cinerem non fuisse, sed esse. Imitetur cogitatio naturam; imitetur et, quod dignius est, Auctorem naturae, summa imaque consocians. Nonne natura in persona hominis vili limo vitae spiraculum colligavit? Nonne Auctor naturae in sui persona Verbum limumque contemperavit? Ita tibi sume formam tam de nostrae concretione originis, quam de sacramento redemptionis: ut altus sedens, non alta sapiens sis, sed humilia de te sentiens, humilibustus es, cogita etiam qualis et maxime. Haec te sane consideratio tenet in te; nec a te avolare sinit, non ambulare in
Abbreviated transcription (Latin):
tet attrndas: si nõ uis tue considera¬
tionis fructu ⁊ utilitate frandari.
Tolle ꝓuide nũt hereditaria lirt
ꝑiromata ab mitio maledicta. dirũ¬
pe uelanẽ folioꝵ telantiũ igno¬
mimiã. nõ plagã curantiũ. Dele
fucũ funatis honoris huiꝰ et male
colorate inttorẽ glorie. Ut nude midũ
consideres. quia midus egressus
es de utero matris tur. Nũquid in¬
fulatꝰ: Nũquid mitas gr̃nis. aut
floridus sericis. aut coronatꝰ pr̃ms.
ant suffracinatus metalis: Si m̃t¬
ta hec uelicti nbes quasdã matu¬
tinas uelociter trauseit̃tes. et cito
ꝑtrausituras. dissipes ⁊ exsuffles
a facir cõsiderationis tur. occuroet
tibi homo ndus ⁊ pauꝑ et miser
et mistrabilis. homo dõlens qd̾ ho¬
mosit. erubestrus qd̾ mdus sit. plo¬
rans ꝙ natus sit. murmurãs ꝙ sit
Homo natus ad laborẽ nõ ad hono¬
rem. homio natus de muliere/ ⁊ ob
hoc cũ rratir. brem uinens tr̃pore.
Ideoq cũ metu. repletus multis mi¬

Expanded text:
is tuae considerationis fructu et utilitate fraudari. Tolle proinde nunc haereditaria haec perizomata ab initio maledicta. Dirumpe velamen foliorum celantium ignominiam, non plagam curantium. Dele fucum fugacis honoris hujus, et male coloratae nitorem gloriae, ut nude nudum consideres, quia nudus egressus es de utero matris tuae . Nunquid infulatus? numquid micans gemmis, aut floridus sericis, aut coronatus pennis, aut suffarcinatus metallis? Si cuncta haec, veluti nubes quasdam matutinas, velociter transeuntes et cito pertransituras, dissipes et exsuffles a facie considerationis tuae, occurret tibi homo nudus, et pauper, et miser, et miserabilis; homo dolens quod homo sit, erubescens quod nudus sit, plorans quod natus sit, murmurans quod sit; homo natus ad laborem , non ad honorem; homo natus de muliere, et ob hoc cum reatu; brevi vivens tempore, ideoque cum metu; repletus multis mi
Abbreviated transcription (Latin):
rebus. alterex parte. alter extoto
difixut. Marmis qui intidens
mn aduersa nõ excidit uel parum
a sapiencia. nec mior cu preses
felicitas si arrisit. nõ iroisit. Quã¬
ꝙpͣ facilius inueneris qui sapienciã
retimueritẽ cõtratia sibifortuna ꝙͣ
qui ꝓpicia nõ ꝑdiderut. Preferendꝰ

Expanded text:
rebus alter ex parte, alter ex toto desipuit. Magnus qui incidens in adversa, non excidit vel parum a sapientia: nec minor cui praesens felicitas si arrisit, non irrisit. Quanquam facilius inveneris qui sapientiam retinuerunt, contraria sibi fortuna, quam qui propitia non perdiderunt. Praeferendus
Abbreviated transcription (Latin):
sũmum putas. Quid summus:
Cui addi nõ possit. Grauit̾ erras.
si te illũ existimes. ¶Quiꝰ es :¬
Sacerdos maguꝰ. sũmus pontifex
tu princeps epõrs tu heres aplõꝵ
Tu pͥmatu abel. Eubernatu nor
Patriarthatu abrahã. ordine mel¬
chise dech. dignitate aaron. Aucto¬
ritate moyses. Iudicatu samuel.
Potestate petrus. Unctione xpus
Tu es cui claues tradite cinoues

Expanded text:
summum putas. Quis summus? summum putas. Quis summus? Cui addi non possit. Graviter erras, si te illum existimes. Absit. Sacerdos magnus, summus Pontifex. Tu princeps episcoporum, tu haeres Apostolorum, tu primatu Abel, gubernatu Noe, patriarchatu Abraham, ordine Melchisedech, dignitate Aaron, auctoritate Moyses, judicatu Samuel, potestate Petrus, unctione Christus. Tu es cui claves traditae, cui oves
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o. ¶Suma intecto: rex fatuus
in solio sedens. et nũt audi tanti
Monstruosa res gradus sũmus.
et ammꝰ infimꝰ. sedes pͥma ⁊ ui¬
ta mia. lingua maguiloqua. et
manus ociosa. sermo multꝰ ⁊ fruc¬
tus nullus. uultus granis et actꝰ
lenis. ingens auctoritas /⁊. mitãs
stabilitas. Admouispeculũ fr̃dus se
in eo uultus agnostat. in tnum
gaude dissimilẽ inueniri. Inspice
tamẽ ⁊ tu. ne forte ⁊ si sit unde
merito placras tibi. eciã in quo
debras displicere nõ desit. Uolo
glorieris testimonio cõstiencie
sed nõ minꝰ. ut eodem ipõ hũilieris
Rara uox. nichil i ꝯscius sum.
Cantior in bonis ambulas. si et
mala nõ lateant. Qnãobrẽ ut di¬
xi. noueris te. ut inter angustias
que nõ desunt. fruaris cõsciencie
uono. magis aucte̾ ut scias quid
desit tibi. Nã cui nõ defit. Omĩa
illi defũt: qui il sibi deesse piteat
Quid si sũmus pontifex sis: Nũ¬
quid quia sũmus pontifix Idio¬
.Di. . U. summus: Infimũ noris essee si

Expanded text:
 Simia in tecto, rex fatuus in solio sedens. Et nunc audi canticMonstruosa res gradus summus, et animus infimus: sedes prima, et vita ima; lingua magniloqua, et manus otiosa; sermo multus, et fructus nullus; vultus gravis, et actus levis; ingens auctoritas, et nutans stabilitas. Admovi speculum: foedus se in eo vultus agnoscat: tu tuum gaude dissimilem inveniri. Inspice tamen et tu, ne forte, etsi sit unde merito placeas tibi, etiam in quo debeas displicere, non desit. Volo glorieris testimonio conscientiae tuae, sed non minus ut eodem ipso humilieris. Rara vox, Nihil mihi conscius sum . Cautior in bonis ambulas, si et mala non lateant. Quamobrem, ut dixi, noveris te, ut inter angustias quae non desunt, fruaris conscientiae bono; magis autem ut scias quid desit tibi. Nam cui non desit? Omnia illi desunt, qui nihil sibi desse putat. Quid si summus Pontifex sis? Numquid quia summus Pontifex, id summus? Infimum noris esse, si
Abbreviated transcription (Latin):
obinet aut dignitati. est uero qd̾
saluti afferre queat. Nã cõsiderã¬
ti duohec simul rationale morta¬
ut ⁊ mortale qd̾ urte est. rationale
hũiliet. et rursũ rationale mortale
confortet. qd nenerũ neglectui
erit homimi circũspecto. ¶Sera

Expanded text:
obviet, aut dignitati: est vero quod obviet, aut dignitati: est vero quod saluti afferre queat. Nam consideranti duo haec simul, rationale, mortaut et mortale, quod in te est rationale humiliet; et rursum rationale, mortale confortet: quod neutrum neglectui erit homini circumspecto. Si