comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pi pontifici tanto potuerit. G
Uid miraris petre. quia fallimur.
qͥ homines sumꝰ: Anmente exci
u̾at: contra innocentẽ ionathe filiũ sen¬
tentiã dedit. cum u̾ba pueri mentientiᷤᷤ
audiuit: Qd tamen quia ꝑ dauid fac¬
tum est: & occultũ dei iudiciu iustum
credimus: & tamen humana ratione.
qualit̾ iustũ fuerit non uidemꝰ. Quid
g mir̃ siore mentientiũ aliquando ma
luid ducimur qui ꝓpħe nonsumꝰ.: Oul¬
tũ uͦ est quod uniuscuiusq p̾sulis men¬
tẽ curarum densitas deuastat. Cumq
animꝰ diuidit᷑ ad multa. fit minor ad fr̃¬
gula: tantoq ei inunaqualib&. re sub¬
ripit᷑. quanto latiꝰ inmultiᷤᷤ occupatur.
ilere non debeo. qd̾ de Gregoꝵ
hoc uro. abbate quondam meo
reu̾entissimo ualentione narran¬
te cognoui. Aiebat namq quia corpꝰ
eiꝰ dũ inbeati laurentii martyris ora
illic insua stabilitate manentibꝰ. arcã
q̃ supposita sepulchro eiꝰ fuerat extulit.
longeq ꝓiecit.: ut palam cuncti cogno¬

Expanded text:
pi pontifici tanto potuerit. GREGOR. Quid miraris, Petre, quia fallimur qui homines sumus? An mente excidere consueverat, contra innocentem Jonathae filium sententiam dedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen quia per David factum est, et occulto Dei judicio justum credimus, et tamen humana ratione qualiter justum fuerit, non videmus. Quid ergo mirum si ore mentientium aliquando in aliud ducimur, qui prophetae non sumus? Multum vero est quod uniuscujusque praesulis mentem curarum desitas devastat. Cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula: tantoque ei in una qualibet re subripitur, quando latius in multis occupatur. Silere non debeo, quod de hoc viro abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratomnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cogno
Abbreviated transcription (Latin):
ne uisibili. ardor ac dolor inuisibilis tra¬
hitur: ut per ignem coe poreum. metis
incorporea: etiam incorporea fãmacru
cietur. Quamius colligere dictis enuan¬
głicis possumus: quia incendiũ antma
non solum uidendo szetiam exꝑiendo
patiatur. Ueritatis etenim uoce. di¬
ues mortuus in infernũ ducit᷑ sepult.
Mitte lazarum ut intinguat extremũ
digiti sui inaquam & refrigeret ln¬
guam meam: quia crucior in hac s̃¬
ma. Dum uͦ peccatorẽ diuitẽ dampia¬
tũ ueritas inignibus perhibet: quis¬
nam sapiens. reproboꝵ animas ieneri
gibus ne ꝓ get: Petpꝰ.
ce iu sone ac testimonio adere¬
duili statem flectitur animus:
s dimis A sus iterum ad rigorem re¬
dit  ẜ Quomodo enim res incor¬
pocs  a a re corporea teneri affugi
pos sit. ignoro. Gregor.
ic queso te apostatas sp̃s acȩlesti
Igta deiectos: ẽẽ cocporeos an in¬
torporeos suspicaris:
Petrys

Expanded text:
ne visibili ardor ac dolor invisibilis trane visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens in incorporea etiam icietur. Quamvis colligere dictis evangelicis possumus: quia incendium animarum non solum videndo, sed etiam experiendo patitur. Veritatis etenim voce, dives mortuus in inferno dicitur sepultus. Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Dum ergo peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quisnam sapiens reproborum animas teneri ignibus neget? PETR. ce ratione ac testimonio ad credulitatem flectitur animus, sed dimissus iterum ad rigorem redit. Quomodo enim res incorporea a re corporea teneri atque affligi possit ignoro. GREGOR. Dic, quaeso te, apostatas spiritus a coelesti gloria dejectos, esse corporeos, an incorporeos suspicaris? PETR
Abbreviated transcription (Latin):
Si esse sanctoꝵ animas incȩlo sa¬
ori eloquii fatisfactione credidi¬
sti: oportet ut per omnia esse credas¬
& iniquoꝵ aminas in inferno: qr
ex retributione interne iusticiȩ ex
qua iam iusti gloriantur: necesse ẽ
per omnia ut & iniusti erucientur.
Nam sicut electos beatitudo letificat.
ita. credi necesse est. qd̾ adie exitus
su ignis reprobos exurat. Petrꝰ.
i qua racione credendũ est.
quia rem incorpoream tenere
ignis corporeus possit: Gregor.
i uiuen is hominis incorporeus spir¬
Stus tenetur incoepore: cur non post
mortem cum incoeporeus sit sp̃s. etiam
corporeo igne teneatur: Petrꝰ
N uiuente quolibet itcirco incorporeus
sp̃s tenetur incorpore : quia iuiuficat
corpus. Gregor.
Iincorporeus sp̃s petre in hoc tene¬
Iri potest corpore quod uiuficat: qui¬
re non penaliter &. ibi teneatur ubi mo
do atq sentiendo. Ignem namq eoips
patitur quo uidet: & quia concremati¬
se aspicit. crematur. Sicq fit ut rescre¬
porea. incorpoream exurat: dum exig¬

Expanded text:
Si esse sanctorum animas in coelo sacri eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas iniquorum animas in inferno: quia ex retributione aeternae justitiae, ex qua jam justi gloriantur, necesse est per omnia, ut injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetiita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat. PETR. Et qua ratione credendum est quia rem incorpoream tenere ignis corporSi viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur? 417 PETR. In vivente quolibet idcirco incorporeus spiritus tenetur in corpore, quia vivificat corpus. GREGOR. Si incorporeus spiritus, Petre, in hoc teneri potest quod vivificat, quare non poenaliter et ibi teneatur ubi mordo atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur, quo videt; et quia concremase aspicit, crematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex ig
Abbreviated transcription (Latin):
psallentibus furuenissꝙ ut ingreirꝰ
caulas furtum faceret: ueruecẽ tulit.
ꝙ concitus exiit. Cum uͦ ꝑuenisset ad lo¬
cum ubi uir dñi sepultus erat: repen¬
te hesit: ꝙ gressum mouere non potuit.
Heruecem quidem de collo deposuit:e¬
ũq dimittere uoluit: s manũ laxare
non potuit. Cepit gͥ stare nuiser cũ p̃da
sua: reus ꝯ ligatus. Uolebat u̾uecem
dimittere nec ualebat: uolebat egredi
cum u̾uece. nec poterat. Miro itaq mͦ
fur qͥ a uiuis uideri timuerat: hunc
mortuus tenebat. Cumq ita gressiᷤ ma¬
nusq illius fuissent obstrictȩ: immobi¬
lis ꝑstitit. Facto aũ mane. expletisq lau¬
dibus cdei. ab ȩccła egressi sunt clerici:
& inuenerunt ignotum hominem. uer¬
uecem tenentem manu. Res uenit in
dubium. utrum ueruecem tolleret an
offerret. S c ulpe reus. citius indica¬
uit penam. Mirati sunt om̃s. quia
ingressus fur. uiri dei merito ad pre¬
dam suam stabat ligatuis. Qͥ se ꝓtinꝰ

Expanded text:
psallentibus, fur venisset, ut ingressus psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat; volebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. Cumque ita gressus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
cos intrare non potuit nͥ ꝑmissus. Illi
gͦ nos necesse ẽ sponte subdi: cui & aduer¬
sa omĩa subicuintur inuita: ut tanto
nr̃is hostibus potentiores simus quanto
cum auctore omĩum unum efficimur
ꝑ humilitatẽ. Qͥd aut̃ mir̃ si electi qͥ¬
q: incarne positi. multa facere mirabi¬
liter possunt: quoꝵ ipsa qͦ: ossa mortua.
plerumq in multis miracłis uiuunt:¬
N ualeriȩ namq pumcia res ẽ. hec ge¬
sta quam narro. michiq beatȩ memo¬
riȩ abbatis mei ualentionis. relatione
cognita. Ibi etenior quidam uen̾abilis
sacerdos erat:. qui cum clericis suis dei
laudibus bonisq oꝑibus intentꝰ. sc̃ȩ
conu̾sationis uitam ducebat. Suꝑue¬
niente aũ uocationis die defunctus est.
atq ante eccłam sepultus. Eidem uero
ȩccłȩ caulȩ inherebant ouium: atq is¬
dem locus in quo sepultus est. ad easdẽ
oues tendentibus ꝑuius erat. Quadã
aũ nocte. cum clericis intra ȩccłam

Expanded text:
cos intrare non potuit nisi permissus. Illi cos intrare non potuit nisi permissus. Illi ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mirum, si electi quique in carne positi multa facere mirabiliter possunt, quorum ipsa quoque ossa mortua plerumque in multis miraculi vivuntn Valeria namque provincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Superveniente autem vocationis suae die defunctus est, atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Tunc scĩmonialis femina surrexͣ:
atq irato uultu magnis clamorib imꝑa¬
uit dicens. Exi ab eo miser: exi abeo miser.
Adcuius uocem mox ꝑos ueratidiabolus
respondit dicens. Osi de isto exeo. inquẽ
intrado: Casuaũ iuxta poreus paruulu
iuscebatur. Tunc scimoniaus femina. p̃¬
dit dicenꝰ. Exiabeo: u inhc̃ pocũ ingͥdere.
Qstatĩ de homine exut. porcũ quẽ uissus
tenit inuasit. occidit. & recessit. Petrꝰ
Lelim nose: fisaltẽ poecum coñdere
spũi inmundo debuit. Gregorios.
roposita regulȩ nr̃e actioni. sunt
facta ueritatis. Ipsi etenim redemp¬
tori nr̃o. alegione quȩ hominẽ tenebat.
dictum est. Si eicis nos. mitte nos in gre¬
gem poecorum. Qͥ hanc & abhomint ex¬
pulit. & inporcos ire. eosq in abyssum
mittere concessit. Ex qua re etiam col
ligitur. quod absq concessione om̾ipo¬
tñtis dei. nullam malignus sp̃s contra
hominẽ potestatem habeat: qui inpor¬

Expanded text:
coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et recessit. PETR. Velim nosse si saltem porcum concedere spiritui immundo debuit. GREGOR. Propositae regulae nostrae actioni sunt facta Veritatis. Ipsi etenim Redemptori ndictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum. Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos ire eosque imittere concessit. Ex qua re etiam hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra hominem potestatem habeat, qui in por
Abbreviated transcription (Latin):
nondebeat. s ipse etiam bene iuuentiũ uii.¬
scissimꝰ eleutherius sener pat̾. euiꝰ suꝑus
memoriã feci. testis extitit: mͥq hoc intima¬
re curauit: quod inspolitana urbe. puel¬
laquedam nobilis cuiusdam pͥmarii filia.
celestis uitȩ desiderio exarsit: eiq pat̾ resi
patre.ş conu̾satio nis habitum suscepit.
Quaexre factum ẽ. ut eam pat̾ suȩ substan¬
tie exheredem faceret: nichilq aliud. nͥ sex
untias unius possessi frunculş largiretur.
te nobiliceis gn̾is puellȩ conu̾ti. atq om̃ipo¬
tñti dño dicata uirginitate seruire. Qua¬
damũ isdem eleutherius abbas uiruite ue¬
nerabilis ad eam grã exhortationis atq edi¬
ficationis accesserat: &. cum ea de uerbo dei
colloquens sedebat. Tunc repente ex eodẽ
funclo quem insex unciis a patre ꝑceꝑat.
cumerenio rusticus uenit. Qͥ dum antee¬
os asisteret: maligno spũ correptus cecidit.
fatigariq nimus stͥcdoribus atq balatibus

Expanded text:
non debeat, sed ipse etiam bene viventium virnon debeat, sed ipse etiam bene viventium virsanctissimus Eleutherius senex Pater, cujus memoriam superius feci , testis exstitit, mihique hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio exarsit, eique pater ad patre, conversationis sanctae habitum suscepit. Qua ex re factum est ut eam Pater suae substantiae exhaeredem faceret, nihilque ei aliud nisi sex uncias unius possessiunculae largiretur. e nobilioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quadam vero die idem Eleutherius abbas, vir vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus
Abbreviated transcription (Latin):
genter loquens. p̾cepit dicens. Hemde
bole. discalcia me. Ad cuiiꝰ uocẽ. mar ceꝑt
se caligarum corrigiȩ in sũma uelocita¬
te dissoluere: ut aꝑte constaret. qdei ipe
qui nominatus fuerat. ad extrabendase
ligas. diabolus obedisset. Qd̃ mox ut p̾st
uidit. uehem̾ter ex pauit: magnisq uoi¬
recede. Non enuntͥ: s mancipio meob
cutus sum. Ad cuius uocem ꝓtinus nt¬
sit. & ita ut inuentȩ sunt magna p
te dissolutȩ corrigiȩ remanserunt. Qu
inre colligi potest: antiquus hostis qͥ tati
presto est factis corporalibus. quamnimã
insidiis. nr. is cogitationibus insistat. ẜ it
aboriosum ualde atq terrible est
contra inimici insidias semꝑ intendere.
& continue quasi macie stare. GRegarl
aboriosum nonerit. sicustodiã nram
nõn nodis s gratiȩ suꝑnȩ tͥbuamus. ita ta¬
amente cepit erpelli: exdiuina largitate
plerumq agitur. ut non solum iam timeri

Expanded text:
genter loquens, praecepit, dicens: « Veni, genter loquens, praecepit, dicens: « Veni, diabole, discalcea me. » Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas diabolus obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vorecede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, et ita ut inventae sunt, magna jam ex parte dissolutae, corrigiae remanserunt. Qua in re colligi potest, antiquus hostis, qui jam praesto est factis 328 corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat. PETR. Laboriosum est valde atque terribile contra inimici insidias semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. Laboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita taa mente coeperit expelli, ex divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri
Abbreviated transcription (Latin):
locum. Qd̃ ego antiquo miraculo ante¬
ra st̃ ualde scoꝵ facta quẽ
narras: & p̾ senti infirmita¬
tihominũ uehemter stupenda.
S quia tantos nuꝑ in italiRa fuisse
audio admirande uirtutisuiro ͤ
nosse uelim an nullas eos contigit
antiqui hostis insidias ꝑtulisse:
an insidis profecisse. Gregoni
ine labore certaminis.
non est palma uictoriȩ.
Undegͦ uictores sunt. nisi qui
Acontra antiqui hostis insidias
decer Itauerunt: Malignus quipe
sp̾e. cogritationi. locutioni. atq oꝑi nr̃ost
per insistit: si foctasse quio inueniat in¬
de ap̃ examen ȩtm uidicis accusator erit
Hisetenim nosse. quomͦ ad decipiendũ se¬
per assistat: Quidam qͥ nunc nobis cum
sunt. rem quam narro testantur quae
uitȩ uen̾abilis stephanus nomine. ualerx
prouintie p̾sbiter fuit: huiꝰ nr̃i bone¬
cii diaconi atq dispensatoris ȩccłȩ. cogru¬
tione ꝓximus. Qͥ quadam die de itinen
domum regressus. mancipio suo negli¬

Expanded text:
locum. Quod ego antiquo antelocum. Quod ego antiquo anteMira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nia contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper assistit, si fortasse quid inveniat unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Quidam qui nunc nobiscum sunt rem quam narro testantur, quod vir vitae venerabilis, Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi atque dispensatoris Ecclesiae cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negli
Abbreviated transcription (Latin):
crescens ut eius unda suꝑ muroᷤ ur¬
bis in fluer& atq in ea maximas regi¬
ones: occuparet: ap̃ ueronensẽ urbem
E uiuus attesis excrescens ab beati
⁊ enonis martyris atq pontificis
eccłam uenit. Cuius eccłȩ dum e̾ e̾nt
ianuȩ aptȩ: aqua ineam minim e
intrauit. Quȩ paulisꝑ crescens.
usg ao fenestras eccx. que era Int
teclis proximȩ ꝑuenit. Sicq stans aqͣ¬
ecclesiȩ ianuam clausit acsi illuo ele¬
mtum liquidum insoliditatem parie¬
tis fuiss mutatum. Cumq essent mł
sent egredi non haberent. ibiq se si¬
tiac fame deficere formidarent.: ad e¬
cłȩ ianuam ueniebant: ad bibendum
hauriebant aquam: que ut p̃diri
mus ad fenestras excreuerat: s. tamẽ
intra ȩccłam nullomͦ diffiuebat. Hau¬
riri itaq ut aqua poterat. s diffluere
ut aqua non poterat. Staus aut̾ ante
ianuã ad ostñdñdũ cunctis meritum
martyris. & aqua erat ad adiutorium:
y quasi aqua non erat ad inuadendũ

Expanded text:
crescens, ut eius unda super muros urcrescens, ut eius unda super muros urbis influeret atque in ea maximas regiones occuparet, apud Veronensem urbem fluvius Atesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cuius ecclesiae dum essent ianuae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset mutatum. Cumque essent musent egredi non haberent, ibique se siti ac fame deficere formidarent, ad ecclesiae januam veniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae, ut praedixi, usque ad fenestras excreverat, et tamen intra ecclesiam nullo modo diffluebat. Hauriri itaque ut aqua poterat, sed diffluere ut aqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum
Abbreviated transcription (Latin):
llud ut opinor miraculum Gregoniꝰ¬
ex parte aliqua dissimilit̾ gestum est.
Tunc quippe tres pueri ugatis pedib
ac manibus. i nignem piecti sunt: quos
die altero rex requirens. in camino illesis
uestibus deambulantes reppit. Ex quare
colligitur. quia ignis in quo lactati fue¬
rant. qui eoꝵ uestim̃ta non contigit.
eor uincula consumpsit: ut uno eodẽq
tempore mobsequio iustoꝵ. & haberet flã¬
ma uirtutem suam adsolacium: &. non
haber& adtormentum.
uic tam antiquo miracło. diebus
ar̃is res simiis ex contrario euenit ele¬
m̃to. Nam nuper iohes tͥbunus relati¬
one sua me docuit. qd ꝓnuulf᷑ comescũ
illic adeẽt cum rege autharico: eo tem¬
pore in loco eodem ubi mira res contig̾.
affuisse: eamq se cognouisse testatus est.
Predictusetenim tͥbunus narrauit.
dicens. quia ÷ ante hoc fere quinquẽ¬
nium. quã ÷ do ap̃hanc romanã urbẽ
alueũ suũ tyberis egressusẽ. tantũq

Expanded text:
nt . GREGOR. Illud, ut opinor, miraculum nt . GREGOR. Illud, ut opinor, miraculum ex parte aliqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ac manibus in ignem projecti sunt, quos die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qua re colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatium, et non haberet ad tormentum. uic tam antiquo miraculo diebus nostris res similes e contrario evenit elemento. Nam nuper Iohannis tribunus relatione sua me docuit, quod Pronuulfus comis cum ilico adessit, se cum rege Authari eo tempore in loco eodem, ubi mira res contigit, adfuisse eamque se cognovisse, testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens: quia ante hoc fere quinquennium, quando apud hanc Romanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, tantumque
Abbreviated transcription (Latin):
bsissimus: qͥ me etate p̃ibat: q ex młtis
que nesciebam edificare consueuerat. Hu¬
uis itaq narratione didici. qd̾ fuit quidã
in campaniȩ partibus. intra quadrage¬
simũ romane urbis miliarium. nomine
benedictus: et quidẽ etate iuuenis. s mori¬
ribus grandeuus: & in sc̃ę conu̾sationis re¬
gła se foctiter stͥngens. Quẽ totilȩ regis tẽ¬
pore cum gothi repꝑissent. hunc incendere
cum cella sua moliti sunt.Ignem namq
posuerunt. s incircuitu arserunt om̃ia:
cella uͦ illius igne comburi non potuit. Le
uidentes gothi. magisq seuentes. atq hũc
exsuo habitacło trahentes. non longe aspere¬
runt succensum clibanum. qui coquendiᷤ
panibus parabatur: eumq in illo piecerũt.
cdibanũq clauserunt. S die altero ita illesꝰ
muentus est: ut non solum eius caro ab ig¬
nbus: s neq extrema ullo modo uestim̃ta
amarentur Petros
ntiquũ tum puerorum miracłm
audio qui piecti in ignib. lesi ñ st̃

Expanded text:
sissimus, qui me aetate praeibat, et ex multis quae nesciebam, me aedificare consueverat. Hujus itaque narratione didici quod fuit quidam in Campaniae partibus intra quadragesimum Romanae urbis miliarium nomine Benedictus; et quidem aetate juvenis, sed moribus grandaevus, et in sanctae conversationis regula se fortiter stringens. Quem Totilae regis tempore cum Gothi reperissent, hunc incendere cum sua cella moliti sunt. Ignem namque supposuerunt, sed in circuitu arserunt omnia, cella vero illius igne comburi non potuit. Quod videntes Gothi, magisque saevientes, atque hunc ex suo habitaculo trahentes, non longe aspexerunt succensum clibanum, qui coquendis panibus parabatur, eumque in illo projecerunt, clibanumque clauserunt. Sed die altero ita illaesus inventus est, ut non solum ejus caro ab ignibus, sed neque extrema ullo modo vestimenta cremarentur. PETR. Antiquum trium puerorum miraculum audio, qui projecti in ignibus laesi non su
Abbreviated transcription (Latin):
sponte fit paruulus in medio discipul&
Qd̾ ad celi tercii secreta ducitur. & tamen
mentis oculum ꝑ compassionẽ refiedit
ad disponendũ cubile coniugatoꝵ diaꝰ
irxori iuir debitum reddat. similit̾ quare
uiro: qo̾ admiscetur in contemplatioe ce¬
tibus angłoꝵ: et tamen non asꝑnat &
gitare atq disponere facta carnalium:
qd̾ gaudet infirmitatib. sibiq ontume¬
as potum iam extra carnem est. hocipsũ
quod uiuit incarne. Ecce qualit̾ uiuit. qͥ
Minfernomentis. aduitam pietatis rediit.
Oinus gͦ est quempiam in carne resusci¬
tari. nͥ focte cum per uiuificationẽ car¬
nis. aduitam reducit᷑ inentis: ut hoc eia¬
gat᷑ ꝑext̾ius miraculum. quatinꝰ conu̾¬
sus int̾ius uuificet᷑. Petuꝰ
Palde infra eredidi hoc: qd̾ mͦ quã sit
incomparabilit̾ suꝑius. agnoui. S
queso cepta ꝑsequere: ut dum tempꝰ uacat.
sine edificatione hora non transeat. G¬

Expanded text:
sponte fit parvulus in medio discipulorum; sponte fit parvulus in medio discipulorum; quod ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro , quod admiscetur in contemplatione coetibus angelorum, et tamen non aspernatur cogitare atque disponere facta carnalium; quod gaudet in infirmitatibus, sibique in contume totum jam extra carnem est, hoc ipsum quod vivit in carne . Ecce qualiter vivit, qui ab inferno mentis ad vitam pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte per vivificationem carnis ad vitam reducatur mentis; ut ei hoc agatur per exterius miraculum, quatenus conversus interius vivificetur. PETR. Valde infra credidi hoc, quod modo quam sit incomparabiliter superius agnovi. Sed, quaeso, coepta prosequere, ut dum tempus vacat, sine aedificatione hora non transeat.
Abbreviated transcription (Latin):
redeunt: eorumq anunȩ ad carnẽ ex
occulto reuocantur. Gregoris
iusibilia attendimꝰ. ita necesse et
ut credamus. Siuͦ inuisibilia pe¬
samus: nimir̃ constat. quia mauis est.
miracłm p̃dicationis uerbo. atq oratio¬
nis solacio peccatorem conuertere. quat
carne mortuum suscitare. In isto et enra
resuscitatur caro. it̾um moritura: in ili
uͦ anima inȩternum uictura. Cũ enĩ ꝓpo¬
no duos. in qͦ horum existimas maicai
factum uirtute miracłm: Larͣarumqͥ¬
minus: paulum uͦ suscitauit inmente q
quidẽ pꝰ resurrectionẽ carnis. de lazariut¬
tutibus tacetur: nam pꝰ resurrectionẽa¬
minȩ. capere nr̃ã infirmitas nonualet.
tiones adpietatis mollia conuersȩ sunt u¬
scera: quod mori cupit pro fratͥbus. inque
pͥus mnorte gaudebat. qd̾ plenus om̃i scͥpt¬
rȩ scientia. nichil se scire iudicat. nͥ xp̃me¬
libenter ceditur. quem gladiis insequeti¬
tur: qd̾ apłatus honore sublimis ẽ. s tim̾

Expanded text:
redeunt, eorumque animae ad carnem ex redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR. Si visibilia attendimus, ita necesse est ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majus est miraculum praedicationis verbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lazarum quit ; Saulum vero resuscitavit in mente . Et quidem post resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur. Nam post resurrectionem animae, capere nostra infirmitas non valet simae cogitationes ad pietatis mollia conversae sunt viscera; quod mori cupit pro fratribus, in quorum prius morte gaudebat ; quod, plenus omnis scripturae scientia, nil se scire judicat, nlibenter caeditur, quem gladiis insequebatur ; quod Apostolatus honore sublimis est, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mulier sieri cerneret: contradicere
uehementer cepit: & mirari qͥo uellet
facere. Ablato itaq pallio: de eo quẽ
collegerat puluere defuncti faciem
fricauit. Qͥ cum du fricaret᷑. recepit
animã: oscitauit: oculoᷤ apperuit. seseq
eleuans resedit: quid erga se ageretur
miratus est: acsi de graui sompno fuiᷤ¬
set excitatus. Qd cum mulier lamen¬
tis fatigata conspiceret: cepit exgau¬
dio magis fiere : & uoces amplius edere.
Quam uir dñi modesta ꝓhibitione con¬
pescuit dicens. Tace. tace. S siquis uoᷤ
requisierit. qualiter fac̾tum sit: hoc so
sua fecit. Dix̃ hoc : atq ab eius hospicio
exiit: quadragesimum subdiaconẽ ꝓti¬
nus reliquit .&. in loco eodem ultra non
apparuit. Temporalem namq honorẽ
fugiens: egit. ut ab hiis aquibus uisus
intanta uirtute fuerat. nunquã iam
in hac uita uideretur. Petr
Sio aui sentiant ignoro. Ego aũ
cunctis miraculis hoc potius exi¬
stimõ ee̾ miracłm. qd̾ adiutam mortu

Expanded text:
mulier fieri cerneret, contradicere mulier fieri cerneret, contradicere vehementer coepit et mirari quid vellet facere. Ablato itaque pallio, diu eo quem collegerat pulvere defuncti faciem fricavit. Qui cum diutius fricaretur, recepit animam, oscitavit, oculos aperuit, seseque elevans resedit, quid erga se ageretur miratus est, ac si de gravissimo somno fuisset excitatus. Quod cum mulier lamentis fatigata conspiceret, coepit ex gaudio magis flere, et voces amplius edere. Quam vir Domini modesta prohibitione compescuit, dicens. Tace, tace; sed 321 si quis vos requisiverit qualiter factum sit, hoc solsua fecit. Dixit hoc, atque ab ejus hospitio exivit, Quadragesimum subdiaconum protinus reliquit, et in loco eodem ultra non apparuit. Temporalem namque honorem fugiens, egit ut ab his a quibus visus in tanta virtute fuerat nunquam jam in hac vita videretur. PETR. Quid alii sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui
Abbreviated transcription (Latin):
Iuxta defũctigͥ coepus iuduata muli¬
er sedit: quȩ inmagnis fletibus noc¬
tem ducens. continuis lam̃tor uoci¬
bus. satisfaciebat dolori. Cumq hoc di¬
utus fieret. & fiere mulier nullomͦ
cessaret: uir dei qui receptus fuerat¬
hospicio. quadragesimo subdiacono
conpunct᷑. ait. Toloribus huiiͦ muli¬
eris anima mea compatitur. Rogo sur¬
ge: & oremus. Prexerunt gͥ utͥq ad ui¬
cinam ȩccłam: seseq parit̾ inorationẽ
dederunt. Cumq diutius orassent:
complere orationem quadragesimũ subdiaco¬
ne̾ seruus dei petrit. Qua completa.
ab altaris crepidine puluerem collegit:
atq cum eodem quadragesimo ad defũc¬
ti corpus accessit: seseq ibidẽ inoratio¬
nẽ dedit. Cumq duitius orasset᷑. iam
onem per subdiaconem uoluit: s ipse
benedictionẽ dedit. statimq surrexit:
ꝙ. quia dextera manu collectũ pulue¬
rem gestabat: sinistra palliũ quo faci¬
es defũcti uelabatur abstulit. Qd̃ cum

Expanded text:
Igitur juxta defuncti corpus viduata muliIgitur juxta defuncti corpus viduata mulier sedit, quae in magnis fletibus noctem ducens, continuis lamentorum vocibus satisfaciebat dolori. Cumque hoc diutius fieret et flere mulier nullo modo cessaret, vir Dei, qui receptus hospitio fuerat, Quadragesimo subdiacono compunctus ait: Dolori hujus mulieris anima mea compatitur; rogo, surge, et oremus. Perrexerunt igitur utrique ad vicinam ecclesiam, seseque pariter in orationem dederunt. Cumque diutius orassent, complere orationem Quadragesimum subdiaconum servus Dei petiit. Qua completa ab altaris crepidine pulverem collegit, atque cum eodem Quadragesimo ad defuncti corpus accessit, seseque ibidem in orationem dedit. Cumque diutius orasset, jam leri per subdiaconum voluit, sed ipse benedictionem dedit, statimque surrexit. Et quia manu dextera collectum pulverem gestabat, sinistra pallium quo facies defuncti velabatur abstulit. Quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
Iostris mͦ temporibus quidam uir
quadragesimus nomine. parentinȩ
nełẽ subdiaconus fuit. qui ouium suarũ
gegem pascere ineiusdem aureliȩ partib
uebat. Cuius ualde ueracis uiri narrati¬
o res mira innotuit: quȩ secreto fuerat
gda. His namq ut p̃diximꝰ. duin gre¬
gis sui maurelia curam gereret. indi¬
ebus eiusdem uir fuit inmonte qͥ argnͣ¬
tarius uocat᷑ uen̾abilis uitȩ.qui habi¬
tum monachi quem pͣtendebat spe¬
cie. moribus explebat. Hic itaq ad ec¬
cłam beati petri aploꝵ pͥncipis. ab eo¬
dem monte argentario. annis singłis
uenire consueuerat: atq hunc quẽ p̃¬
dixi quadragesimũ subdiaconẽ sic̃
ipse narrauit. hospitalitatis grã de¬
clinabat. Quadamuͦ die dum eius ho¬
spicium. quod non longe abȩccłã abe¬
rat intrasset: cuiusdam pauperculȩ
mulieris maritus iuxta defunctꝰ est:
quem ex more lotum uestimentis in¬
dutum & sabana constrictum. suꝑue¬
nienti uespere sepelire nequiuerunt.

Expanded text:
Nostris modo temporibus quidam vir, Quadragesimus nomine, Buxentinae Ecclesiae subdiaconus fuit qui ovium suarum gregem pascere in ejusdem Aureliae partibus solebat. Cujus valde veracis viri narratione res mira innotuit, quae secreto fuerat gesta. Is namque, ut praediximus, dum gregis sui in Aurelia curam gereret, in diebus ejusdem vir fuit e monte, qui Argentarius vocatur, venerabilis vitae, qui habitum monachi, quem praetendebat specie, moribus explebat. Hic itaque ad Ecclesiam beati Petri apostolorum principis ab eodem monte Argentario annis singulis venire consueverat, atque ad hunc, quem praedixi, Quadragesimum subdiaconum, sicut ipse narravit, hospitalitatis gratia declinabat. Quadam vero die, dum ejus hospitium, quod non longe ab Ecclesia aberat, intrasset, cujusdam pauperculae mulieris maritus juxta defunctus est: quem ex more lotum, vestimentis indutum, et sabano constrictum, superveniente vespere, sepelire nequiverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
minũ cernentes. corporeis semꝑ hunco
culis uidere sitiebant. recte eis dicit᷑.
Nisi ego abiero. ꝑaclẏtꝰ nonueniet.
aec si aꝑte diceret᷑. Si corpꝰ non su̾tra¬
ho: quis sit amor sp̃s. non ostendo.&
niũ me desieritis coeporalit̾ cernere:
nunqua me discetis sp̃italit̾ amare.

Expanded text:
minum cernentes, corporeis hic minum cernentes, corporeis hic culis semper videre sitiebant, recte eis dicitur: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet; ac si aperte diceretur: Si corpus non subtraho, quis sit amor Spiritus non ostendo; et nisi me desieritis corporaliter cernere, nunquam me discetis spiritaliter amare.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ plerumq inipsis quoq patͦ¬
cini is martyrum sic esse. sentimꝰ.
ut non tanta ꝑsua corpora. quanta
beneficia ꝑ suas reliquias ostendant:
atq illic maiora signa faciant. ubi
minime ꝑsemet ipsos iacent: T reg̃.
b in suis coeꝑibus sci martyreᷤ
iacent. dubiũ petre nonẽ. qd̾ mul¬
ta ualeant signa monstrare. sic̃ ꝙ fa¬
ciunt: & pura mente querentibus.
innumera miracula ostendunt. S
quia ab infirmis pot̾ mentib dubi¬
tari. utrumne ad exaudiendumi¬
bi p̾sentes sint. ubi constat quia insuis
corporibus non sunt: ibi eos necesse ẽ.
maiora signa facere : ubide eoꝵ p̾sen¬
tia potest mens infirma dubitare.
Quoꝵ uͦ mens indeo fixa est. tanto
magis hab& fidei m̾itum: quanto
illic eos nouit & non iacere corpore:
& tamen non deesse ab exauditioe. Unde
non ueniet aduos. Cum enĩ constet.
quia ꝑaclytus sp̃e.⁊ semꝑ ex patre
dicit. ut ille ueniat qͥ a filio numquã
recedit.: S quia discipłi in carne do¬

Expanded text:
od plerumque in ipsis quoque patrociniis martyrum sic esse sentimus, ut non tanta per corpora sua, quanta beneficia per reliquias ostendant, atque illic majora signa faciunt, ubi minime per semetipsos jacent? Gregor. Ubi in suis corporibus sancti martyres jacent, dubium, Petre, non est quod multa valeant signa demonstrare, sicut et faciunt, et pura mente quaerentibus innumera miracula ostendunt. Sed quia ab infirmia potest mentibus dubitari, utrumne ad exaudiendum ibi praesentes sint, ubi constat quia in suis corporibus non sint; ibi necesse est eos majora signa ostendere, ubi de eorum praesentia potest mens infirma dubitare. Quorum vero mens in Deo fixa est, tanto magis habet fidei meritum, quanto illic eos novit et non jacere corpore, t tamen non deesse ab exauditione. Undenon veniet ad vos . Cum enim constet quia Paracletus Spiritus a Patre dicit, ut ille veniat qui a Filio numquam recedit? Sed quia discipuli in carne Do
Abbreviated transcription (Latin):
Multu̾e̾ siuelimus singula queq mã¬
data discutere. que omĩmodis in con¬
temptu habentur abhominib: ut illd¬
eritis ut faciant uob̾ homines. ita eti
rio omia facimus hominib que ipsi
nolumꝰ pati. S rursus qui ussi sumꝰ
per angustam tuam incedere: per latam
semper incedimus. & quidem qd̃ homi

Expanded text:
m, si velimus singula quaeque mandata discutere, quae omnimodis in contemptu habentur ab hominibus, ut illtis ut faciant vobis homines, eadem rio omnia facimus hominibus quae ipsi nolumus pati. Et rursum, qui jussi sumus per angustam viam incedere, per latam semper incedimus. Hi autem qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
te alicubi solatium qualecumq me¬
i pudoris inueniam. Qt gͦ sequit᷑ pꝰhec:
Nolite inquit iudicare. ut nͥuidicemi¬
Sieniꝰ etiam nullum nob̃ peccatum ali¬
ud fuiss admissũ: ꝓ hoc solo gehennȩ
nos tradi satis habundeq sufficeret:
quippe qͥ inalioꝵ delic̾tis seueri .ẜ ama¬
rissimi uidices residemꝰ: nrãs aut̃ tra¬
bes oculis infixas ꝓpͥis non uidemus:

Expanded text:
te alicubi solatium qualecunque mei pudoris inveniam. Quid ergo sequitur post haec? Nolite judicare, ut non judicemisionis reperi. Si autem nullum nobis peccatum aliud fuisset admissum, pro hoc solo gehennae nos tradi satis abundeque sufficeret; quippe qui in alienis delictis severi et amarissimi judices residemus, nostras autem trabes in oculis propriis infixas non videmus:
Abbreviated transcription (Latin):
nas habentes adinuicem . &. dolores ii. cor¬
resoluas iracundiam tuã. discingas
nec hoc ipsum erubescimus. s dieᷤᷤ mł¬
tos patimur man̾e immicitias. & tra¬
himus sicut funẽ longa peccata Non
enim iracundos tantum . & maliciȩ
memores punit deus: s s. eosqui ira¬
lent & irascuntur: qͥ fecert̃ uͦ nec do¬
loris aliquid nec iracundiȩ egerunt.
Ob hoc gͦ hunc qui ab iucundia lib̾ẽ:
adducto ad illum qui indolore ẽ n liber
nonẽ ostendens quia cͥminis huius no¬
xa penes hunc magis est. qui & causaᷤᷤ
peccati dedit. S nec sic quidẽ em̾¬
damur. ꝑsistimus enim eriam ꝓre¬
negligimus. & obluuoni tradimus
diuntur: ita accipiunt᷑. &. ita intelli¬
guntur: ut ad maiores & longiores
ꝓficiant inimicitias. Siqͥd enĩ honi¬
au̾t mali hoc solum creditur: ꝙͥ con¬
firmatur. Iubet gͦ dñs relinqͥ donũ
ante altare. & pͥus reconciliari fratͥ:
ut ex hoc discamus. quia si nec ilo
temꝑe quo ad minist̾ium dei iude¬

Expanded text:
nas habentes ad invicem, et dolos in corresolvas iracundiam et disjungas ec nos ipsum erubescimus, sed dies multos patimur manere inimicitias, et trahimus sicut funem longam discordiam. Non iracundos tantum et malitiae memores punit Deus, sed et eos qui iralent et irascuntur; qui vero fecerunt, nec doloris aliquid nec iracundiae gerunt. Ob hoc ergo hunc qui ab iracundia liber est adducit ad illum qui in dolore est, et liber non est, ostendens quia criminis hujus noxa penes hunc magis est qui causam peccati dedit. Sed nec sic quidem emendamur. Persistimus enim pro renegligimus, et oblivioni tradimus diuntur, ita accipiuntur et ita intelliguntur ut ad majores et longiores proficiant inimicitias. Si qui mali, hoc solum creditur et confirmatur. Jubet ergo Dominus relinqui donum ante altare et prius reconciliari fratri, ut ex hoc discamus quia si nec illo in tempore quo ad ministerium Dei jube
Abbreviated transcription (Latin):
pienda quȩ tua sunt iniqͦ spũ uenit
accensus. si te ꝓlixiorem repꝑerit in
largiendo. quã ille uen̾it indiripien¬
& barbaruis. erubescit bonitatẽ tuã: mi¬
tigabitur a furore. Resipiscit conti¬
nuo & facti pigebit. ac suum pecca¬
tum exhorescit: tui uͦ animi uirtu¬
tem mirabit᷑ &. amabit. & hoc ego¬
ubi nunc inuenio: Cuiꝰ talẽ uitam

Expanded text:
pienda quae tua sunt iniquo spiritu fuerit accensus, si te prolixiorem invenerit in largiendo quam ille venerat in diripient barbarus, erubescet tamen bonitatem tuam, mitigabitur a furore, resipiscet continuo et facti poenitebit, ac suum quidem peccatum exhorrescet, tui vero animi virtutem mirabitur et amabit. Sed hoc ubi nunc invenio? Cujus enim talem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut & nos qd inpposito ño: uirib
numquẽq gr̃a dei: s apudeos qui dig¬
ne explent ea quȩ inipsissunt ꝑman:
Ab hiis enĩ qͥminus digne agunt cito di¬
scedit: Ad eosaut qͥ nec initium facũt
conu̾tendi addm̃. omino nec uenit.
Rec̾tas eni m̃tes diligit: & sine fuco
ꝓpositum. Qs etiam inpaulo ꝑspici¬
ens licet adhuc itinere alio uideret᷑
incedere: tanquã ꝓposito recto. ⁊elo
dei hȩc agebat. dicit de eo dominus.
Quia uas electionis mͥ est: ut portas no¬
inen meum coram gentib & regibꝰ

Expanded text:
nos quod in proposito et viribus numquemque gratia Dei; sed apud eos qui digne explent ea quae in ipsis sunt permanet, ab his vero qui minus digne agent cito discedit, ad eos autem qui necdum initium faciunt converti ad Deum, omnino nec venit. Rectas enim mentes diligit, et sine fuco propositum. Quod etiam in Paulo perspiciens, licet alio adhuc itinere videretur incedere, tamen, quia proposito recto et zelo Dei haec agebat, dicit de eo Dominus, quia vas electionis mihi est, ut portet nomen meum coram gentibus et regibus
Abbreviated transcription (Latin):
Proinde ait. Siquis te ꝑcusserit inder¬
teram maxillam. p̾be ei &. alteramꝰ et
uolenti tecum iudicio contend̾e. ꝙ au
Siquis angariau̾it te mille passus: iu¬
de cum illo alia duo. Petenti da ꝙ uo
lenti mutuare abste. ne te au̾tas abe
Ad hec quid dicemus: Pro singłis eniti

Expanded text:
inus ait: Si quis te percusserit in dextram maxillam, praebe illi et alteram; et volenti tecum judicio contendere, et t pallium. Et si quis angariaverit te mille passus, vade cum illo alia duo. Petenti te, da ei. Et volenti mutuari a te, ne avertaris . Ad haec enim quid dicimus? Pro singulis autem
Abbreviated transcription (Latin):
latebimus eum: qui nouit corda nr̃a¬
& iudicatur e ea : Qd gͦ dicam de illo
mandato qͦ uibem᷑ non thesaureare
cicet̾i uͦ quasi econtrario audierint p̾¬
ceptum. & quasi dic̾tum ad eos thesau-¬
rizate om̃imͦ suꝑ t̾ram: ita relinquen
niam insaniunt congregandam. totoq
affec̾tu dm̃qͥdem oderunt. diligunt
aut̾ mamonã. Qd̃ aut̃ dic̾tum ÷ nolite
cogitare de crastino. nec audire. ego sci¬
oaliquem nec omĩno seruare. & ꝓpt̾ea
hoc de mandato dice̾ aliquid er ubesco:¬
nos quocũq pac̾to loquenti xp̃o. ꝙ pͥ
nuntianti non dubitare s credere.
adhibeat mandatoꝵ suoꝵ. atferemplis
ea muntat ualidissimis nec sic quidẽ
erubescimus:. ꝓpt̾ hoc enĩ &. auium q̃
non arant neq seminant. & lilioꝵ quȩ
nonnent similitudines posuit ut ne¬
mo dubitaret. S tam̃ nos gentes. aut

Expanded text:
latebimus, cum qui novit corda nostra, judicaturus est ea? Quid ergo dicam de illo mandato quo jubemur non thesaurizare vero quasi e contrario audierint praeceptum, et quasi dictum sit ad eos: Thesaurizate omni modo super terram; ita relinquentnias congregandas, totoque affectu odiunt Deum, diligunt autem mammonam. Quod autem dictum est. Nolite cogitare de crastino, nec audire scio aliquem, nec omnino servare. Et propterea de hoc mandato dicere aliquid erubesconos quocunque pacto loquente Christo et pronuntiante non dubitare, sed credere. adhibeat mandatorum suorum, atque exemplis ea validissimis muniat, nec sic quidem erubescimus. Propter hoc enim et avium quae non arant, neque seminant, et liliorum, quae non nent, similitudines posuit, ut nemo dubitaret, et tamen nos sicut gentes, aut
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepto illo qͦ ait. sol ñ occidat super
iracundiã urãm. Nos econtra nec ħ
contenti sum qͣdem ut iracundiam
mordentes inuicem & comedentes q
utiq aperte insania est. Quid ema
liuid faciunt insani & demone repat.
nisi menbra sua morsibus lamant:¬

Expanded text:
cepto quo ait: Sol non occidat super iracundiam vestram . Nos contra nec hoc contenti sumus ut iracundiam mordentes invicem et comedentes, quod utique aperta insania est. Quid enim aliud faciunt insani et daemone repleti, nisi membra sua morsibus dilan
Abbreviated transcription (Latin):
Iud aut̃ quod inconsequentib habetur.
qͥs ñ infidelium etiam fabulosum uidioꝵ.
cũ tñ ȩt̾ni dei uoce scm sit: Ait enĩ. Si
offers munꝰ tuuꝰ ad altare .&. ibi recordatͦ
fueris. quia fr̾ tuus habet aliquid adu̾¬
sumte: relinque ibi munꝰ tuuꝰ ante alta¬

Expanded text:
ud autem quod in sequentibus habetur, quis non infidelium etiam fabulosum judicet, cum aeterna Dei voce sancitum sit? ait enim: Si autem offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ illis solet qui frenesim patiunt᷑
s mñte capti st̃. aquib cum multa t᷑¬
pia &piculosa uł dicant᷑. uł etiã ge¬
rantur. nec pudoris quidẽ aliquis
nec penitudinis capiunt: quinim¬
moi⁊ magnifici sibi & sapientiores
ꝙ nos cum omĩa quȩ sanitati conͦ¬
tiaria sunt gerimus. ne hoc ipsumgis
quod decst nobis sanitas noruimiss¬
nun si forte icorpore parum alich de
bi pulsau̾it. statim &. medicos dhe
uantia quẽ competunt gerimus .⁊
pͥus cessatur. quam quȩ molesti st ni
uratur. p̾cipitetur.s. inmodis onilies
pereat. ne parua nos quidem ꝓea cua
sollicitat. s hoꝵ causa illa estꝰ. qd ons
pariter morbus obtinuit. & quasss
esi remninẽ sanum certumẽ qdonepi
riter cerumpat s absumat incuru.
dum nemo ẽ qui uł oportuna p̾bet is
ĩportuna ꝓmbeat: ita ꝙ. innobis

Expanded text:
l phrenesin patiuntur, vel mente capti sunt; a quibus cum multa turpia et periculosa vel dicantur, vel etiam gerantur, nec pudoris aliquid, nec etiam poenitudinis capiunt, quinimo, et magnifici sibi ac sapientiores et nos, cum omnia quae sanitati contraria sunt gerimus, nec hoc ipsum quidem quod est sanitas novimus. Si forte enim in corpore parum aliquid morbi nos pulsaverit, statim medicos adhibemus, nae competit, gerimus, nec prius cessatur, quam quae molesta sunt muratur, participetur, et modis omnibus pereat, nec parva quidem pro ea cura nos sollicitat. Sed haec causa est quod omnis pariter morbus obtinuit, et tanquaesse neminem sanum. Certum est quod omnis pariter corrumpat et absumat incuria, dum nemo est qui vel opportuna praebeat, vel importuna prohibeat. Ita et nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uebe perhibet gestum. Qd uir qͦq
ueracissimus iohannes in hac mo¬
do romana ciuitate. locum p̃fectori¬
um seruans. qui ineadem placenti¬
na urbe est. ortus & nulͥtus: ita ut eps
asseruit: mire uirtutis epin. Eui due
die quadam suus diaconus nuntiase
quod cursus sui padus alueum egres
ȩccłe agros occupasset. totaq illic loc
ꝓpͥum alueum redeas. Qd diaconeuss
audieus: despex̃ ꝙ. irrisit. Tunc urq
accito notario dictauit diceus. Sab

Expanded text:
urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episasserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sab
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i: ut de alueo tuo. in locis isti
ulterius non exeas: nec t̾ras ȩocłȩ leds
dicens. Nade boc scͥbe:ꝙ inaquã fluin¬
nis eiusdẽ ꝓice. Qͦ facto: scĩ uri p̃cepti
suscipiens. statim se at̾ris ȩcclȩ. fium¬
nis aqua compescuit: atq ad ꝓp̾ũ alui
reuersa. exire ultius in loca eadẽ non
psumpsit. Qua in re petre. quid aus
quam inobedientiũ hominũ duric

Expanded text:
i nostri ut de alveo tuo in locis istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae ladicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejunis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duri
Abbreviated transcription (Latin):
ellẽ t in laudibus redemptoris. de
uiri uen̾abilis Benedict miracłi
aliqua narrare. s adhȩc explenda. hodi¬
ernum tempꝰ uideo non posse suffic̾e.
Liberius itaq hȩc loquimꝰ. si aliud exor¬
dium sumamus.E¬

Expanded text:
ellem tibi in laudibus redemptoris de viri venerabilis Benedicti miraculis aliqua narrare, sed ad haec explenda hodiernum tempus video non posse sufficere. Liberius itaque haec loquemur, si aliud exordium sumamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis grati¬
a Betle dictos
et nomine. ab ipso puerici¬
e suȩ tempore cor gerens
senile. Etatem quippe mo¬
ribus transiens: nulli ant¬
mũ uoluptati dedit. Sed
dũ in hac terra adhuc essꝙ.
quo temporalit̾ libere uti
potiuss. despexit iam quasi aridum
mundum cum flore. Qͥ liberiori gn̾e.
ex ꝓuintia nursiȩ exortus romȩ lib̾alibꝰ¬

Expanded text:
enerabilis, gratia Benedictus et nomine, ab ipso suae pueritiae tempore cor gerens senile. Aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere ex provincia Nursiae exortus, Romae liberalib
Abbreviated transcription (Latin):
Iacet fateor omnino qd dicis. Ecce
aperte cognoui: quia uita & non
signa querenda sunt. S qm̃ ipsa sig¬
na quȩ fuint. bonȩ uite testimoniũ fe¬
runt: queso adhuc siqua sunt referis:
ut esurientem me ꝑ erempla bonorum
pascas.
Gregor.

Expanded text:
acet, fateor, omnino quod dicis: ecce enim aperte novi, quia vita et non signa quaerenda sunt. Sed quoniam ipsa signa quae fiunt, bonae vitae testimonium ferunt, quaeso te adhuc si qua sunt referas, ut esurientem me per exempla bonorum pascas. GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
omiranda sunt ualde hȩc: quȩ me
inuenio nunc usq latuisse. S quid
unt inueniriͦ G
go petre. multos tales in hoc scło.
nec modo dẽe existimo. Neq enim
si talia signa non faciunt: ideo tales non
sunt. Uite namq uera estimatio in uir¬
tute oͣꝑum: non inostñsione signorũ:
Nam sunt pleriq qui & signa non faci¬
unt: signa tamen facientib dispares
non ft̾

Expanded text:
miranda sunt valde haec, quae me 205 invenio nunc usque latuisse. Sed quid unt inveniri. GREGOR. Ego, Petre, multos tales in hoc saeculo nec modo deesse existimo: neque enim si talia signa non faciunt, ideo tales non sunt. Vitae namque vera aestimatio in virtute est operum, non in ostensione signorum. Nam sunt plerique, qui etsi signa non faciunt, signa tamen facientibus dispares non