comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legi dĩ : Hoc est non secundum carnem ambulare sed
secundum spm̃ ut deuotio animi qui est spr. non consen¬
tiat desiderio peccati: Qui aper carnem semin at
concupiscentias animae: quodin est peccatum. Si
in loco damnauit peccatum dum non peccatuit dis¬
sentiens a peccato. Deinde incruce p&catum qͥa
peccauit damnatũ dicitur unde sublataẽ illi aucto¬
ritas quacsipeccanti quac detinebat homines in in fesho
propter delictum adae : ut decetero in quibus signum est¬
crucis detinere non audeat : Tercio damnauit peccatum
dumirrita fecit delicta remissione pecatorum concessa
Cumenim peccator causa admissi dam natus ess& : Ignoscar
autemei damnauit in eo peccatum.: Itaque & sinos saluato¬
ris exemplo non pecemus : damnamus peccatum :¬
uienim secundum carnem sunt. quae carnis sunt sapiunt:
Frocdicit quicqui suggestione quaesitpercarnem obtemþe¬
rat quae carnis sunt sapit: hocenim illi sapere uidetur quod

Expanded text:
legi Dei? Hoc est non secundum earnem ambulare, sed legi Dei? Hoc est non secundum earnem ambulare, sed secundum spiritum; ut devotio animi, qui est spiritus, non consentiat desiderio peccati; quia per carnem seminat concupiin loco damnavit peccatum, dum non peccavit, dissentiens a peccato. Deinde in cruce peccatum, quia peccavit, damnatum dicitur. Unde sublata est illi auctoritas, quasi peccanti, qua detinebat homines in inferno propter delictum Adae, ut de caetero in quibus signum , detinere non audeat. Tertio damnavit peccatum, dum irrita fecit delicta, remissione peccatorum concessa. Cum enim peccator causa admissi peccati damnandus esset, ignoscens autem ei damnavit in eo peccatum. Itaque si et nos Salvatoris exemplo non peccemus, damnamus peccatum. Qui enim secundum carnem sunt, quae carnis sunt sapiunt. Hoc dicit, quia qui suggestioni, quaerat, quae carnis sunt sapit; hoc enim illi suave videtur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
catum in carne ibi utiq ubi peccauit: Sicut inalia epistala ait
detrium phans illos in ipso id est inxp̃o: Nam & sol& dici de
quocumque damnato in qua causa damnatus estꝰ Re¬
pondetur utputam in homicidio ite& peccatum in
carne damnatũ est hoc est inpeccato quod amisit
in carne : Hoc itaque peccato reus factus satanas
amisit dominicum retentarum animarum utsignator¬
iam signo crucis in quacuictus est insecunda mortetene¬
re non audeat. : Quam obrem adsecuritatem nr̃am
h& trattat apłr. Vtiustificatio legis impleretur in no¬
his : qui non secundum carnem ambulamus sed secun¬
dum spm̃ : deo damnatum dicit peccatum utim pler&
in nobis iustificatio legis data eamorse : Sublata enim
de conditione legis. factisumus amici eius dem ⁊ Iustifica¬
tienim amicilegissunt : Quomodo aũ impl&ur in nob
iustificationisicum datur remissio omnium peccatorũ
ut sublatis peccatis iustificatus appacre at. mente seruie

Expanded text:
catum in carne, ibi utique ubi peccavit, sicut et in alia epistola ait: Detriumphans illos in ipso ; id est, in Christo. Nam solet dici de quocumque damnato: In qua causa damnatus est? Respondetur, ut puta, in homicidio. Ita et peccatum in carne damnatum est, hoc est, in peccato, quod admisit in carne. Hoc itaque peccato reus factus Satanas, amisit dominium retentarum animarum, ut jam signatos signo crucis, in qua victus est, in secunda morte tenere non audeat. Quamobrem ad securitatem nostram haec tractat Apostolus. Ut justificatio Legis impleretur in nobis, qui non secundum carnem ambulamus, sed secundum spiritum. Ideo damnatum dicit peccatum, ut impleretur in nobis justificatio legis 71 datae a Moyse; sublati enim de conditione Legis, facti sumus amici ejusdem, justificati enim amici Legis sunt. Quomodo autem impletur in nobis justificatio, nisi cum datur remissio omnium peccatorum; ut sublatis peccatis, justificatus appareat, mente serviens
Abbreviated transcription (Latin):
& salutaribeneficio sepriuccrunt: ergo opt abam ait non
opto : qui a scit fieri non posselitam hon estum membrũ
nullo prȩcedente uitio abscider&ur acorpore xpĩ ano
Affectumtam̃ & diletionẽ circagenus suum ostendit :¬
uorum adoptio ẽ filiorũ: Iustedolere seprobat quando
ostendit laudem generis eorum quiccolimfilii adoptati
effectum & gratiam dĩ patris inirritum deduxerunt:
Adiecit adhuc &ut alios dolere prohis faciat dicens. Et glo¬
ria &testamenta & legis constitutio & obsequium & pro¬
missa quorum patres & ex quibus xp̃r secundum carnem.
qui est superomnia dr̃ benedictur in sclã amen:
Tanta p̃conia nobilitatis & dignitatis generis iudaeorum
& promissionum enumerat utomnibus dolorem incutiat:
Qui a non recipiendo saluatorem prerogatiucpatrum &
promissionis meritum perdiderunt: peioses gentibus facti

Expanded text:
et salutari beneficio se privarunt. Ergo, optabam, ait, non et salutari beneficio se privarunt. Ergo, optabam, ait, non opto; quia scit fieri non posse, ut tam honestum membrum, nullo praecedente vitio, abscinderetur a corpore christiano; affectum tamen et dilectionem circa genus suum ostendit. Quorum adoptio est filiorum. Juste se dolere probat, quando praedicat laudem generis eorum; quia olim filii adoptati, affectum et gratiam Dei Patris in irritum habuerunt. Adjecit adhuc, ut et alios dolere pro his faciat, dicens: Et gloria, et testamenta, et legislatio, et obsequium, et promissa, quorum Patres, et ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Amen. Tanta praeconia nobilitatis et dignitatis generis Judaeorum et promissionum enumerat, ut omnibus pro his dolorem incutiat; quia non recipiendo Salvatorem praerogativam Patrum, et promissionis meritum perdiderunt, pejores gentilibus facti
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quis seducatur si delium ab hȩc aquibus recessit ma¬
nifesto errore: sedista meditatur & fingit. perqua e &i ã¬
electos possit seducere : Nulla suntergo quaenos possint
ritatem suam nobis ostendit dumtradidit illam pronob.¬
deritatem dico in xpõ non mentior testimonium mihi
reddente conscientiam ea in spũscõ : qui cetristitia est
secundum carnem qui sunt israelitȩ : Quõ superius con¬
tra iuda eos loqui uidetur qui exlege iustificari seputant.
nunc utiuo tum suum & affectum circa eo rostendat teste
inimicata illorum fides haberi non possit: Idcirco xp̃m
apło dum commendant eum uirtute signorum quȩ
faciebant perillum: qui a enimtam ingens p̃sidium
xp̃i & prȩcipuam cantatem circagenus humanum os¬
tendit : & dignationem eius gloriosã. & inmort ali a p̃¬
mia repromissa. acperhoc dol& genus suum quod est se¬
cundum carnem. qui aincredulit ate suahoc perhenni

Expanded text:
Nam quis seducatur fidelium ad haec, a quibus recessit maNam quis seducatur fidelium ad haec, a quibus recessit manifestato errore? Sed haec meditatur ac fingit, per quae electos possit seducere. Nulla ergo sunt, quae nos possint ritatem suam in Christo nobis ostendit, dum tradidit illum pro nobristo Jesu, non mentior, testimonium mihi perhibente conscientia mea in Spiritu sancto, quia tristitia est secundum carnem, qui sunt Israelitae. Quoniam superius contra Judaeos loqui videtur, qui ex Lege justificari se putant: nunc ut votum suum et affectum circa eos ostendat; testeinimico illorum fides haberi non possit. Ideo Christumium Apostolo, dum commendant eum virtute signorum, quae faciebant per illum. Quia enim tam magnum praesidiumpuam charitatem erga genus humanum ostendit, et dignatione ejus gloriosa et immortalia praemia repromissa: ac per hoc dolet genus suum, quod est secundum carnem; quia incredulitate sua hoc perenni
Abbreviated transcription (Latin):
lo utterrena spiritalibus sotiar& : Neque si perfantasiã
quac seducere meditatur. profundum nobis ostendathor¬
rore mirandum quae territi forte succumbamus illi:
N& sic dignumest ut xpõfidem frangamus quem scimus
nr̃i causa in profundum terrae descendisse. &uicta morte
genus hominum liberasse: Neque si futura nabir
spondeat quȩ promisit euae ad sensum dabimus illi.
discreti axpõ. quem uirtute &natura dñcredimus &
scimur. N&si arte & subtilitate a stutiȩ suae alicẽcrea¬
turam fingat adhoram si cut sinxerinti amnes & mã¬
bres palam pliaraoni. In conueniens est utperhecadõcre¬
atore ueronos reuoc& quem nonignoranius perxpm̃ filium
suum creaturam condidisse in ȩ̨ternum existentemẽ discen¬
disse: Quibusdam uidetur aliam creaturam diais sede
idolir. sed non est uerum : quia hancdebuit significarequã
sub ammirationem seductionis uidetur fingere satanas:

Expanded text:
lo, ut terrena spiritalibus sociaret. Neque si per phantasiam, lo, ut terrena spiritalibus sociaret. Neque si per phantasiam, qua seducere meditatur, profundum nobis ostendat horrore mirandum, qua territi forte succumbamus illi: nec sic dignum est, ut Christo fidem frangamus, quem scimus nostri causa in profundum terrae descendisse, et morte pressa genus hominum liberasse. Neque si futura nobis spondeat, quae promisit Evae, ascensum dabimus illi, discreti a Christo, quem virtute et natura Deum credimus et scimus. Nec si arte et sublimitate astutiae suae aliam creaturam fingat ad horam, sicut finxerunt Jammes et Mambres palam Pharaone ; inconveniens est, ut per hoc a Deo creatore vero nos avocet, quem non ignoramus per Christum Filium suum creaturam condidisse in aeternum existentem. Quibusdam videtur aliam creaturam dixisse de idolis; sed non est verum, quia hanc debuit significare, quam sub admiratione seductionis videretur fingere Satanas.
Abbreviated transcription (Latin):
abductionem nram̃a diabolo inferuntur: quaeidcirco
memorat utmuniatnos .: Vt siaduenerit considentes despe
ex auxiliis xp̃i armatifide aduersus hȩc repugnemus : quid
enim si mors in lecta fuerit non nelucrum est maximum oc¬
casionem in uenire. Quaccitius eatur in regnum promissum:
Neque si presens uita promissa nobis fuerit dignitate munita de¬
bebitnos auertere abspe & benesiciis ꝓpĩ quem scimus non solũ
in futuro sed in presenti qui a proderit nobis: N& quidem si se
angelus nobis ostendat adseducendos nos. subornatus fallatis
patris suidiaboli prȩudere debebitaduersusnos : Cumscia¬
mus xpõ ut magni consilii angelo nihil prȩponendum Neq
si uirtus abecliquo facta fuerit sicut dicitur facta a sỹmone
ess& uolasse fidem nram̃ debebit minuere scentium sal¬
uatorem nube famulante susceptum ascendisse superoms̃
tione nos dni ihũ debebit auferre. quem scimus esse dece¬

Expanded text:
abductionem nostram a diabolo inferuntur, quae idcirco abductionem nostram a diabolo inferuntur, quae idcirco memorat, ut muniat nos; ut si advenerint, confidentes de spe, et auxiliis Christi, armati fide adversus haec repugnemus. Quid enim si mors illata fuerit, nonne lucrum est maximum occasionem invenire, qua citius eatur in regnum promissum? Neque si praesens vita promissa nobis fuerit dignitate munita, debet nos avertere ab spe beneficii Christi, quem scimus, quia non solum in angelus nobis ostendat ad seducendos nos, subornatus fallaciis patris sui diaboli, praevalere debebit adversum nos; cum sciamus Christo, ut magni consilii angelo, nihil praeponendum. Neque si virtus ab aliquo facta fuerit, sicut dicitur facta a Simone ndalizaret, volasse, fidem debebit minuere, scientium Salvatorem nube famulante susceptum ascendisse super omnetione nos Domini Jesu debebit auferre, quem scimus descendisse de coe
Abbreviated transcription (Latin):
sed in his omnibus superamus proptereum qui dil&x̃nos.
ocscriptumẽ in psalmo quadra gesimotercio: mani festũ
estergo quia li& omnia quȩnumerat exiria: Tribulatio¬
nes pressuras & mortesion possunt conferri. uel conparari
caritatexp̃i quacm semina uit innobis: Multo enim inaiora
coduersa: Si enim morimur proillo quod grauius uidetur
in his & ille mortuus est pranobis sed ille ut prodess& nobis:
Nrã aũ mornon illi proficit sed nobis: Temporalem enim
uitam rependimus ut nobis rependat &ernã : Et qui dmi¬
rum si serui moriantur probono dnõ quando dñr mortu¬
us est proserius &malis : Vincunter gobeneficia & exortan¬
tur animum ad perseuerandũ proeo quidilexitnor. Con¬
fido enim quia neque mor. Fudutia ista desponsione
xpĩ est qua promisit in tribulatione ad iuuare sedicatã¬
Neque uita neque angłr. neque uirtus. neq¬
altitudo neque altitudo neque profundum neque p̃sentia
neque futura neque alia creatura poterit nos separare

Expanded text:
eum, qui dilexit nos. Hoc scriptum est in psalmo quadragesimo tertio. Manifestum est ergo haec omnia, quae enumerat, exitia, tribulationes, pressuras, et mortem, non posse conferri vel comparari charitati Christi, quam seminavit in nobis. Multo enim majora er adversa. Si enim morimur pro illo, quod gravius videtur in his, et ille mortuus est pro nobis: sed ille ut prodesset nobis; nostra autem mors non illi proficit, sed nobis. Temporalem enim vitam perdimus, ut nobis rependatur aeterna. Et quid mirum si servi moriantur pro bono Domino; quando Dominus mortuus est pro servis, et malis? Vincunt ergo beneficia, et exhortantur animum ad perseverandum propter eum, qui dilexit nos. Confido enim quia neque mors. Confidentia haec de sponsione Christi est, qua promisit in tribulatione adjuvare sibi dicataNeque vita, neque angelus, neque virtus, neque altitudo, neque profundum, neque praesentia, neque futura, neque alia creatura poterit nos separare
Abbreviated transcription (Latin):
pitadõ adreformationem legis naturalis. Et si quod estaliud
mandatum in hoc uerbo instccuratur diliges proximumtuum
sicut te ipsum: Hoc serptu mest in leuiti comanentibus supradic¬
tis mandatis : Itaque in dil&tione implerilegem significat sicui
dixi: Ac si sunt alia mandata quaenunctacuit: Tamen proomni¬
hus mandatis dil&tio satis facit : Nansise humanum genus ab
initio dilexiss& : iniquitas interris noness& ⁊ Exordium enim in¬
iustiticedis cordiccest : Ideoq iniquitatidilectio iniquitas est: quia qđ bono
bonumest: quodmalo malumest. Dilectio proximi malũ non
operatur : plenitudo ergo legis est dilectio : Malum non operatur
quiabona est diletio : N& peccari potest perillam quȩ legis perfectio ẽ¬
Deruerba legis ad sensum euangelicum uulrperuenire : Ideo enim qđ
summumest inemoratut huio euangelium soti& ostendens unius eẽ
sensum auctoris: Sed quia tempore xpĩ addi aliquid oportuit ñ

Expanded text:
pit a Deo ad reformationem legis naturalis. Et si quod est pit a Deo ad reformationem legis naturalis. Et si quod est mandatum, in hoc verbo consummatur: Diliges proximum tuum sicut te ipsum; hoc scriptum est in Levitico . Manentibus itaque supradictis mandatis, in dilectione impleri Legem significat, sicut dixit: ac si sint alia mandata, quae nunc tacuit; tamen pro omnibus mandatis dilectio satisfacit. Nam si se humanum genus ab 100 initio dilexisset, iniquitas in terris non esset; exordium enim injustitiae discordia est. Ideoque iniquitatis dilectio iniquitas est; quia quod malo malum est, bono bonum est. Dilectio proximi malum non operatur; plenitudo enim Legis est dilectio. Malum non opequia bona est dilectio, nec peccari potest per illam, quae legis perfectio ePer Legis verba ad sensum evangelicum vult pervenire. Ideo enim quod summum est Legis, memorat; ut huic Evangelium societ, ostendens unius esse sensum auctoris. Sed quia tempore Christi addere aliquid oportuit, non
Abbreviated transcription (Latin):
debita. Ab inuitem reddiuult debita: quicc& potentes sunt de¬
bitorer mi noribus. ut respondeant meritis illorum: Cuitributũ
triburum. cui uectigal uectigal. Prius ecquȩ sunt potestatisre¬
giae debita exsoluiiub&: quiec maior in his causa aut necessitasẽ
mor prohib& peccatum ⁊ Deindeaut parenti. aut dominoterre no
ut gratias agat in filio autseruo xpĩano. Cui honorem honore
ost honois &iam circaeos esse qui sublimes uidentur inmunlo
ut uidenter humilitatem seruorum xpĩlaudent potius quam
uitu perent euangelicam disciplinam: Nemini quicquam de
tis. Parem uultnos haberesi fieri
potest cumomnibus dil&tionem uero cum fratribur & hocerit
nulli quicquam debere. unicuique prolocosuo officium ex hi¬
morsi impl& qui diligit proximum: nam & noue legis manda¬
tum est etiam inimicosdiligere, Nam non adulterabis non
occides. non furaberir. non concupisces : Hoc morses scriptum acce¬

Expanded text:
debita. Reddi vult ab omnibus debita; quia et potentes sunt dedebita. Reddi vult ab omnibus debita; quia et potentes sunt debitores minoribus, ut respondeant meritis illorum. Cui tributum, tributum: cui vectigal, vectigal. Primum ea quae sunt potestati regiae debita exsolvi jubet; quia major in his causa aut necessitas esmor prohibet peccatum: deinde aut parenti, aut domino terreno; ut gratias agat in filio aut servo christiano. Cui honorem, honorem. Potest hic honor etiam circa eos esse, qui sublimes videntur in mundo; ut videntes humilitatem servorum Christi, laudent magis quam vituperent evangelicam disciplinam. Nemini quidquam deit, nos habere, si fieri potest cum omnibus, dilectionem uero cum fratribus. Et hoc erit nulli quidquam debere, unicuique pro loco suo officium exhiMoyse implet, qui diligit proximum; nam novae legis mandatum est etiam inimicos diligere. Nam non adulterabis, non occides, non furaberis, non concupisces . Hoc Moyses scriptum acce
Abbreviated transcription (Latin):
turũ iuditiũ dr̃statuit & nullum perire uult. huic seculo
rectores ordinauitterrore interposito hominibus. uelud
peda gogi sint erudientes illos quid seruent: ne inpenam
incidant futuri iuditu. Id eoque sub ditiestote non solumꝓpt̃
iram idestultionem presentem: sed &iam propterscientiam:
Recte dicit subiectos debereesse nonsolum propteriram idest
ultionum presentem : Parit enim uindictam : sed & prapter
futurum iudicium: qui asihiꝰ ceuaserint: illiceos ꝑena ex p&tat
ubi acusante ipsa conscientiȩ punientur. Nam&idcircotribu¬
tecpenditis : ministrienim dĩ sunt in hoc ipsoseruientes: Prapter¬
hoc dicit tributa prestari diebdicuntur fiscalia ut subiectionem
prestent perquam sciant non seesseliberos: sed subpotestate agere
quȩ ex dõ est : Frincipienim suo qui uicem diagit sicut dieit damel¬
probatio hi& est qui apendent illitributa: Red diteergo omnib

Expanded text:
turum judicium Deus statuit, et nullum perire vult, hoc in saeculo turum judicium Deus statuit, et nullum perire vult, hoc in saeculo rectores ordinavit; ut terrore interposito, omnibus velut paedagogi sint, erudientes iincidant futuri judicii. Ideoque subditi estote, non solum propter iram, id est ultionem praesentem, sed etiam propter conscientiam. Recte dicit subjectos debere esse, non solum prultionem praesentem; parit enim ira vindictam: sed et propter futurum judicium; quia si hic evaserint, illic eos poena exspectat, ubi accusante conscientia ipsa punientur. Nam Idcirco tributa penditis; ministri enim Dei sunt, in hoc ipsum servientes. Ideo dicit tributa praestari, vel quae dicuntur fiscalia, ut subjectionem praestent, per quam sciant non se esse liberos, sed sub potestate agere, quae ex Deo est; principi enim suo, qui vicem Dei agit, sicut Deo probatio haec est, cum illi pendunt tributa. Reddite ergo omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
disse posse non credunt : & per hoc in ludere legem seputant:
stendit hisdĩ esselegem &non euasuros iuditium dĩ qui ad
tempus cliquo pacto euccdunt: Quiaũ resistunt ipsi sibi
dcmnationem adquirunt MIani festum est qui a unꝰ¬
quis que operibus suis. a ut iustificabitur autdam nabitur :
Quienim audientes legem peccant in excusabiles sunt : Nã
qui principantur non sunttimori bonis operibus sed malis .
Principes hos reges dicit qui propter corrigendam uitam &
prohibenda aduersa creant᷑ dĩ habentes imaginem ut sub
uno sint c&eri : Uisaũ nontimere potestatembonum facito
& habebis laudem exilla : Laus a postate tunc surgit cũ qui
in nocens inuenitur: Dĩ enim minister esttibi inbono: Ma¬
nifestum ẽ ideo rectores datos nemalũ fiat Si aũ malefe¬
ceristime non enim sine causa gladium portat: Hoc est
ideo cominator ut si fuerit contemptus uindic& : Dĩ enĩ
minister est : uindex inramin eum qui maleagit: Quõ fu¬

Expanded text:
di se posse non credunt, et per hoc illudere se legem putant; ostendit his Dei esse legem, et non evasuros judicium Dei, qui ad tempus aliquo pacto evadunt. Qui autem resistunt, ipsi sibi damnationem acquirunt. Manifestum est, quia unusquisque operibus suis aut justificabitur, aut condemnabitur. Qui enim audientes Legem, peccant, inexcusabiles sunt. Nam qui principantur, non sunt timori bonis operibus, sed malis. Principes hos reges dicit, qui propter corrigendam vitam, et prohibenda adversa creantur, Dei habentes imaginem, ut sub uno sint caeteri. Vis autem non timere potestatem? Bonum facito, et habebis laudem ex illa. Laus ex potestate tunc surgit, cum quis innocens invenitur. Dei enim minister est tibi inifestum est ideo rectores datos, ne malum fiat. Si autem malefeceris, time; non enim sine causa gladium portat. Hoc est, ideo comminatur, ut si fuerit contemptus, vindicet. Dei enim minister est, vindex in iram, in eum qui male agit. Quoniam fu
Abbreviated transcription (Latin):
factũ est ut confabulatione ꝑserpentẽ hominẽ circũ ueniret:
Post quã aut̃ circũuenit eũ & subiugauit. potestat ẽ in eũ accepit
ut interiorẽ hominẽ pulsaret copulans sementi eius : Ita ut non
possit agnoscere quid suũ sit in cogitatione: quid illius nisi respiciat legeni
uod enim operor non in tellego: Non intellegit quod operatur¬
quia uidit aliud seꝑlegẽ scire &aliud agere. Non enim quod uolo
hoc ago sedquod odi illud facio: Subiectus peccato facit utiq qđ ñ uult:¬
Ciaũ qđ odi illud facio consentio legi: Probat legẽ recteꝓhibere
qͣd i nuitũ se hõfacere quod lex uetat ꝓfitetur & naturȩ suȩ dicit
esse quod mandatlex: quia extra quod facit odiosũ sibi dicit
unc aũ iã nonego operor illud sed qđ in habitat inme peccatũ
ũo lege uidet ꝓhiberi qđ agit &e çonsentit &i consentit non debe

Expanded text:
factum est, ut confabulatione per serpentem hominem circumveniret . Postquam autem circumvenit eum et subjugavit, potestatem in eum accepit, ut interiorem hominem pulsaret, copulans se menti ejus; ita ut non possit agnoscere quid suum sit in cogitatione, quid illius, nisi respiciat legem. Quod enim operor, non intelligo. Non intelligit quod operaturquia videt aliud se per Legem scire, et aliud agere. Non enim quod volo, hoc ago: sed quod odi, illud facio. Subjectus peccato facit utique, quod non vultquod odi, illud facio, consentio Legi. Probat Legem recte prohibere, quando invitum se hoc facere, quod lex vetat, profitetur: et naturae suae dicit esse, quod mandat Lex; quia quod extra facit, odiosum sibi dicit. Nunc autem jam non ego operor illud, sed quod inhabitat in me peccatum. Quoniam lege videt prohiberi
Abbreviated transcription (Latin):
legis est dilectio: utiustitia sit diligere proximum: Nabundans
uero & perfecta iustitia etiaminimicos diligere: Hȩccelestis
iustitia est : Nec dõ patrisimiles facit .: qui & non colentibus se
annuccdonalargitur : Nam & dñr incrucepositus postulat proini
micds: ut plenitudinem iustitiȩ quam docuerat demonstrar&:
dicit quo ad meritum proficere. hoc est desomino surgere operari

Expanded text:
legis est dilectio" ut iustitia sit diligere proximum, abundans uero et perfecta iustitia etiam inimicos diligere. Haec caelestis iustitia est, haec Deo Patri similes facit, qui et non colentibus se annua donamicis ; ut plenitudinem justitiae quam docuerat, demonstraretdicit, quo ad meritum proficere debeamus. Hoc est, de somno surgere, operari
Abbreviated transcription (Latin):
tria id agit. ut alege eos tollat : quia lex & prophetae usque ad iohan¬
nem : & in sola illos fide xp̃i constituat: Quasi contra legem euan¬
gelium uindicat: non destruens legem sed prȩferens xp̃ĩ anis imum:

Expanded text:
tria id agit, ut a Lege eos tollat; quia Lex et prophetae usque ad Joantria id agit, ut a Lege eos tollat; quia Lex et prophetae usque ad Joannem : et in sola illos fide Christi constituat, et quasi contra Legem, Evangelium vindicat, non destruens Legem, sed praeferens christianismum.
Abbreviated transcription (Latin):
cimus Constat temporibus apostolorum iudȩos propter quod subreg¬
no romano agerent : romae habitasse & quibus hi qui crediderant.
tradiderunt romanis: ut xp̃m confitentes legem seruarent: Quia¬
romani audita fama uirtutum xp̃i faciles ad credendum fuerant:
ut pate prudentes: Nec in merito prudentes qui male inducti sta¬
timcorrexerunt & manserunt in eo: Isti igitur exiudeis credentes¬
li recedentes iudaizarent. Quibus ideo irascitur. quia doctibene faci¬
le fuerant trans ducti: Nomanis autem irasci non debuit. sed &lauda¬
la & priscilla qui recte dicerent de edenda carne & nonedenda ques
tit: Secundus modus est quo arguit quod naturae ratione non se
subiecerint unidõ : & quae in honesta & turpia egerint dispecti obhoc
adõ ut gratulentur credentes : Tertius modus est quod legem datam
spreuerunt . Vnde ante ponit graecis iudȩos : Quartus modus est quo
gentilibus: ut utrique indigeant miseri cordia dĩ non perlegem¬

Expanded text:
cimus. Constat itaque temporibus apostolorum Judaeos, propterea quod sub regno Romano agerent, Romae habitasse: ex quibus hi qui crediderant, tradiderunt Romanis ut Christum profitentes, Legem servarent: Romani autem audita fama virtutum Christi, faciles ad credendum fuerunt, utpote prudentes: nec immerito prudentes, qui male inducti statim correcti sunt, et permanserunt in eo. Hi ergo ex Judaeis, ut datlorum recederent, quibus ideo irascitur Apostolus, quia docti bene, facile transducti fuerant; Romanis autem irasci non debuit, sed et lauda recte crediderant, de edenda carne et non edenda quaesttit. Secundus modus est quo arguit quod naturae ratione non se subjecerint uni Deo, et quae inhonesta et turpia egerint invicem, despecti ob hoc adeo ut gratulentur credentes. Tertius modus est, quod legem datam spreverint, unde anteponit Graecis Judaeos. Quartus modus est quod ctosque similes gentilibus ut utrique indigeant misericordia Dei; non per legem
Abbreviated transcription (Latin):
lȩuae peccatum est: Cetera autem quae adedificationem et desiae
pertinent p̃sentia sua ordinare se promisit: Despĩ talibus autẽ
espi talibus autẽ
nolo uos ignorare fratres scitis quia gͣentes eratis. simula crorum
formã euntes pro ut ducebamini:
pĩ talia illis tradi¬
turus exemplum prioris conuersationis memorat: ut sicut simu¬
lacrorum fuerunt forma colentes idola & ducebantur duce uolun¬
tate daemoniorum: Ita & colentes dm̃ sint forma legis dominicȩ
ambulantes sicut placet dño: forma enim unius cuiusq legis
ofessione & conuersatione cultor is debet uideri: Ill
forma & imago legis dĩ est incuius fide conuersatione euangelii
ueritas lucet: Propter quod notum uobis facio quia nemo inspũ¬
dĩ dicit anathema ihũ & nemo potest dicere dnm̃ ihm̃ inspũ sc̃o

Expanded text:
leve peccatum est. Caetera autem quae ad aedificationem Ecclesiae leve peccatum est. Caetera autem quae ad aedificationem Ecclesiae pertinent, praesentia sua ordinare se promisit. CAPUT XII. De spiritalibus autem nolo vos ignorare, fratres. Scitis quia gentes eratis, simulacrorum forma euntes, prout ducebamini. Spiritalia illis traditurus exemplum prioris conversationis memorat; ut sicut simulacrorum fuerunt forma, colentes idola, et ducebantur duce voluntate daemoniorum: ita et colentes Deum, sint forma legis Dominicae, ambulantes sicut placet Domino. Forma enim uniuscujusque legis in professione et conversatione cultoris debet videri; ille enim forma et imago legis Dei est, in cujus fide et conversatione Evangelii veritas lucet. Propter quod notum vobis facio, quod nemo in Spirns, dicit anathema Jesu: et nemo potest dicere Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nos metipsos discerneremus nonutiq: iudicaremur: dum iudicamur
autem ad nõ corripimur ut non cum hoc mundo damnemur.
Hocdicit quia sinos metipsi error es nros corrigeremus non ad nõ iudi¬
caremur : Vt quia corripimurtamen pronobis est ut timore
ipso emendemur: in paucis enim omnium est ẽmendatione cum hoc
mundo idest cum in fidelibus damnemur: Nihil enim differt
ab infideli qui in considerate admensam dnĩ accedit: Itaq fratres
cum conuenitis ad manducandum inuicem expectatẽ siquis erͣit domi
manducet :
Abinuicem expectandum dicit ut multorum oblatio simul caele¬
bretur. ut & omnib: ministretur: Etsiquis in patiens est
domiterreno pane pascatur: Vt non in iudicio conueniatis
Hoc ẽ nemrsterium rep̃hensibiliter & cum offensione agatis:
Cetera autem cum ue nero disponam: Caput prius salutis
ordine agendum ostendit: Et quomodo in ecdesiam ab utroq
sexu conueniatur premisit : In quibus rebus sierror fuerit non

Expanded text:
nosmet ipsos discerneremus, non utique judicaremur. Dum judicamur autem, a Domino corripimur; ut non cum hoc mundo damnemur. Hoc dicit, quia si nosmet ipsi errores nostros corrigeremus, non a Domino judicaremur. Et quia corripimur, tamen pro nobis est; ut timore ipso emendemur. In paucis enim omnium est emendatio. Ne cum hoc mundo, id est, cum infidelibus damnemur. Nihil enim differt ab infideli, qui inconsiderate ad mensam Domini accedit. Itaque, fratres, cum convenitis ad manducandum, invicem exspectate. Si quis esurit, domi manducet. Ad invicem exspectandum dicit, ut multorum oblatio simul celebretur, ut et omnibus ministretur: et si quis impatiens est, domi terreno pane pascatur. Ut non in judicium conveniatis: hoc est, ne mysterium reprehensibiliter et cum offensione agatis. Caetera autem cum venero, disponam. Caput prius salutis ordine agendum ostendit, et quomodo in Ecclesiam ab utroque sexu conveniatur, praemisit: in quibus rebus si error fuerit, non
Abbreviated transcription (Latin):
securi Uos nobiles Quienĩ xp̃m non fatetur : quia abrahȩ ꝓmissus est
& abinitio p̃dicatus est : hic nobilis contraxp̃m est qui a antiquitatẽ ꝓmissi
xp̃i aliis deputat:
Nos aũt ignobiles: Ignobilis mundo ẽ qui xp̃m quod
mundus denegat ab inicio ꝓfitetur: Hac igit᷑ om̃a supͣ dicta quȩ negare
uidetur confirmat : & quȩ quasi confirmareuide turnegat: Irascentis
enim uerba sunt qui negando confitet᷑ : & confitendonegat:

Expanded text:
securi. Vos nobiles. Qui enim Christum non fatetur, quia Abrahae promissus est, securi. Vos nobiles. Qui enim Christum non fatetur, quia Abrahae promissus est, et ab initio praedicatus, hic nobilis contra Christum est; quia antiquitatem promissi Christi aliis deputat. Nos vero ignobiles. Ignobilis mundo est, qui Christum, quod mundus denegat, ab initio profitetur. Haec igitur omnia supradicta, quae negare videtur, confirmat, et quae quasi confirmare videtur, negat. Irascentis enim verba sunt, qui negando confitetur, et confitendo negat.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo tẽpus suo tẽpori conparaũ apłsdicens: Quasi morti destinatos: ad hoc
enĩ uenturi st̃ ut occidantur
Quia spectaculũ factisumus huic mundo
corporaeorũ inplateaꝓitiant᷑ in conspectu totius populi infidelis: Ita
& apłi spectaculũ facti sunt quia publice ridebant᷑ positi ad in iuriã & mor¬
tem quã passi sunt: Mundũ aut̃ angłos & homines hx̃: Quia & angeli
Qui prudens in xp̃o iudicatur aꝑfidis. non recte asserit xp̃m: Deniq mar¬
cion quianegat filiũ dĩ & in carnari dm̃ potuisse: prudens est mundo:
& fotinus quia non fatetur xp̃m ꝑid quod natus est ds̃ sapiens uidecur
mundanis : Nos infirmi: Infirmiideo quia sine adulatione & cũ stultitia.
sic̃ uidetur mundanis p̃dicantes xpm: iniuriis subiciebant᷑: Uos aut fortes
Ideo fortes quia sic ꝓfitebantur xp̃m. ne offenderent homines utessent

Expanded text:
ergo tempus suo tempori comparavit Apostolus dicens: Quasi morti destinatos , ad hoc ergo tempus suo tempori comparavit Apostolus dicens: Quasi morti destinatos , ad hoc enim venturi sunt, ut occidantur. Quia spectaculum facti sumus huic mundo,corpora eorum in platea projiciantur in conspectu totius populi infidelis; ita et apostoli spectaculum facti sunt; quia publice ridebantur, positi ad injuriam et mortem quam passi sunt. Mundum autem, angelos et homines dixit; quia et angeli Qui prudens in Christo judicatur a perfidis, non recte asserit Christum. Denique Marcion, quia negat Filium Dei, et incarnari Deum potuisse, prudens est mundo, et Photinus, quia non fatetur Christum per id quod natus est, Deum, sapiens videtur mundanis. Nos infirmi. Infirmi ideo, quia sine adulatione et cum stultitia, sicut videtur mundanis, praedicantes Christum injuriis subjiciebantur. Vos autem fortes. Ideo fortes, quia sic profitebantur Christum, ne offenderent homines, ut essent
Abbreviated transcription (Latin):
tut inã regnaretis . ut & nos uobcum
regremus : Vt pius pat̃ &iã ingratis filus bene optat: Qumͥ enim fieripote¬
rat ut sine apłis regnarent: quic quid enĩ non ab apłis traditũ est : sceleribus
plenũ est: Sic tam̃ ordo dicere fuerat. ut nobiscũ regnetis : sed quia p̃mis erat
& ut inã regnetis : alit̃ dicere non potuit : nisi ut & nos uobcũ regnemus:
Regnareaut̃ est despe & ꝓmissis xp̃i securũ eẽ : & gaudere in his quȩ adũsa
ꝓpt̃ nom̃ xp̃i accedunt : lucrũ emĩ ad ferunt ñ detrimentũ: Vnde alio loco
dicit. Cum in firmor tunc potens sum:
semꝑ innecessitate fuit : ꝑsecutiones & p̃ssuras ultra c&eros passus. Sicut
passurisunt enoch & helias quiultimotempore futuri sunt apłi: Mitti enĩ
habent ante xp̃m ad p̃parandũ populũ dĩ : & muniendas om̃s ecłas ad resisten¬
dũ antixp̃o : quos & ꝑsecutiones pati& occidi. lectio a pocalipsis testatur: horũ

Expanded text:
utinam regnetis, ut et nos vobiscum regnemus. Ut pius pater etiam ingratis filiis bene optat. Qui enim poterat fieri, ut sine apostolis regnarent? Quidquid enim non ab apostolis traditum est, sceleribus plenum est. Sic tamen ordo fuerat dicere: Ut nobiscum regnetis; sed quia praemiserat: Et utinam regnetis, aliter dicere non potuit nisi: Ut et nos vobiscum regnemus. Regnare autem est de spe et promissis Christi securum esse, et gaudere in iis, quae adversapter nomen Christi accidunt; lucrum enim afferunt, non detrimentum. Unde alio loco dicit: Cum infirmor, tunc potens sum .semper in necessitate fuit, persecutiones et pressuras ultra caeteros passus, sicut passuri sunt Enoch et Elias, qui ultimo tempore futuri sunt apostoli. Mitti enim habent ante Christum ad praeparandum populum Dei, et muniendas omnes Ecclesias, ad resistendum antichristo, quos et persecutiones pati et occidi lectio Apocalysis testatur. Horum
Abbreviated transcription (Latin):
Scio enim qnm non in habitet in me hoc est incarnemea bonum:
Nondicit. sic̃ quibusdam uidetur carnem malam sed quod babitat in
stantia sed preuaricatio boni : Quõ primi bhominis corpus corruptum ẽ
ꝑpeccatum ut eẽt solubile ipsa peccati corruptio per conditionem osfen sionis ma¬
net in corpore rohortenens diuinȩ sententiȩ datȩ in adam. quod signũẽ
diaboli cuius instinctu peccauit : ꝑid quod ergo facti causa manet
in habitare dicitur peccatũ in carne : ad quam accedit diabolus
quasi ad suam quia caro iam peccati est &manet quasi in peccato pec

Expanded text:
Scio enim quod non inhabitat in me, hoc est, in carne mea, bonum. Non dicit, sicut quibusdam videtur, carnem malam: sed quod habitat instantia, sed praevaricatio boni? Quoniam primi hominis corpus corruptum est per peccatum ut possit dissolvi: ipsa peccati corruptio per conditionem offensionis manet in corpore, robur tenens divinae sententiae datae in Adam, quod est signum diaboli, cujus instinctu peccavit. Per id ergo quod facti causa manet, inhabitare dicitur peccatum in carne, ad quam diabolus accedit, quasi ad suam legem, et manet quasi in peccato pec
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sollicitudo mulieris. Alia uirginis est. Tam̃
cum dicitur mulier. Incertum est quod significet.
nisi significatio sub sequatur. Cum autem dicit uir¬
go manifesta lo cutio est. Hic apostolus post mulie¬
rem uirginem posuit. ut mulierem non uirginem sig¬
nificaret Per hoc enim uoluit ostendere
liberum atediis & laboribus quos putitur multer
uiro copalatre:
SNUAE AUTEN NONEST NUETA SOLLICITA
EST DEHIS QUAE ONI SUNT UT SĨN SC̃A ET¬
CORDORE ET SEU IDEST ANIMO: dinem¬
Sum enim spe caeleftium mariti & filiorum sollicitu
non suscipit. De dño cogitit quomodo ꝓ positum dõ
de uotum custo diat: SitamenN corpore mun¬
do ANimus terrena abitiens caelestibus studerat:¬
Animus est enim quia aut scĩficat
pollutum Cum merito animae aut honoratur
corpus cuit damnatur.
IUD QUAE NUPTA EST  COGITAT QAE
SUNT HUIUS N UÑ DI QUO MODO PLACEAT

Expanded text:
ergo sollicitudo mulieris, alia virginis est; tamen ergo sollicitudo mulieris, alia virginis est; tamen cum dicitur mulier, incertum est quid significet, nisi significatio subsequatur: cum autem diciturgo, manifesta locutio est. Hic Apostolus virginem post mulierem posuit, ut mulierem non virginem significaret: per hoc enim voluit ostendereliberam a taediis et laboribus, quos patitur mulier viro copulata. Nam quae non est nupta, sollicita est de iis quae Domini sunt, ut sit sanctcorpore et spiritu: id est, animo; dum enim spe coelestium, mariti et filiorum sollicitudinem non suscipit, de Domino cogitat, quomodo propositum Deo devotum custodiat, si tamen in corpore munanimus terrena abjiciens, coelestibus studeatAnimus est enim, qui aut sanctificapollutam; cum merito animae aut honoratur corpus, aut damnatur: Quae vero nupta est, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit figurum eius pr&erire. & hunc esse finem.
idest non sub stuntium eius praeterire sed formam: Itaq
si forma mundi peribit. dubium utique non est omnia
quae in mundo sunt literire. Ideo praeterit. quia
cottidie senescit mundus.olo uos sine sollicitudi
olo uos sine sollicitudi¬
ne esse. Peminuta enim sollicitudine sueculi indi
c&eris grauior est. addm̃ promerendum animus erudi¬
tur. Si tamen ac spe animus his molestiis se exuat
ut dõ mugis seruiait. Qui cutem cum uxore est.
sollicitus est quae sunt huius mundi quomodo placeat
uxori. Curto enim uxoris & filiorum. cogitatio
mundi est. Nam inter c&erco solent. aliquando
res pumendas ad mittere ne illas offendant: sicut
refert torobabelunus de tribus cubi culariis artar¬
xersis. Magna enim amaritudo est iN domo uxor
tristis
HIUISA EST MULIER ET UIRGO. Diuisa
non utiq: naturie. sed actu. quia legimus in nu¬
meris mulieres uirgines appellatas. Alia

Expanded text:
ostendit figuram ejus praeterire; et hunc esse finem, ostendit figuram ejus praeterire; et hunc esse finem, id est, non substantiam ejus praeterire, sed formam. Itaque si forma mundi peribit, dubium utique non est omnia, quae in mundo sunt, interire. Ideo praeterit, quia quotidie senescit mundus. Volo vos sine sollicitudiolo vos sine sollicitudine esse. Diminuta enim sollicitudine saeculi, in Dei caeteris gravior est, ad Deum promerendum animus eruditur: si tamen hac spe animus his molestiis se exuat, ut Deo magis serviat. Qui autem cum uxore est, sollicitus est quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori. Cura enim uxoris et filiorum cogitatio mundi est: nam inter caetera solent aliquando res puniendas admittere; ne illas offendant, sicut refert Zorobabel unus de tribus cubiculariis Artaxerxis : magna enim amaritudo est in domo uxor tristisDivisa est mulier, et virgo. Divisa non utique natura, sed actu; quia legimus in Numeris mulieres virgines appellatas . Alia
Abbreviated transcription (Latin):
ergo temperare uult fideles. Vt non solum innocentes. sed¬
& gloriosi uideantur. Concessa enim prueterire. uirtutis
est maximae & prohibitre non desiderure non longe est.
t qui flent. ttmquam nonflentes. Scientes enim e proxi¬
mo finem mundi. mox consolationem eorum futurum qui
ꝓdĩ iustitia forte premuntur. hac spe inter eos consoluntur
se Et quigaudent tam quam non guudentes. In prue¬
senti enim qui gaudent. sciant mox luctum uenturum:
eis uidelic& qui mundo gaudent ambigentes de dĩ iudicion:
tqui emunt tumquam non possidentes. Credentes qͣui
emunt paruum tempus super esse mundo. sic agant ut non
omnem curam in rem cito periturim inpendant.
Mugis autem curum animie suue gerant. quam sci¬
unt aeternum Et qui utuntur hoc seculo. tumquã
nonutantur. id est ut non praesumant de usu hoc
quicacito peribit corru ente mundo. Preterit enim
figura huiurmundi. Quico finiri mundum dixit.

Expanded text:
ergo vult temperare fideles; ut non solum innocentes, sedergo vult temperare fideles; ut non solum innocentes, sedgloriosi videantur: concessa enim praeterire virtutis est maximae; et prohibita non desiderare non longe est. Et qui flent, tamquam non flentes; scientes enim in proximo finem mundi mox consolationem eorum futuram, qui pro Dei justitia forte premuntur, hac spe inter eos consolentur se. Et qui gaudent, tamquam non gaudentes; in praesenti enim qui gaudent sciant mox luctum venturum, eis videlicet qui mundo gaudent, ambigentes de Dei judicio. Et qui emunt, tamquam non possidentes; credentes enim, qui emunt, parvum tempus superesse mundo, sic agant, ut non omnem curam in rem cito perituram impendant: magis autem curam animae suae gerant, quam sciunt aeternam. 137 Et qui utuntur hoc saeculo, tamquam non utantur: id est, ut non praesumant de usu hoc; quia cito peribit, corruente mundo. Praeterit enim figura hujus mundi. Quia finiri mundum dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq hic inp̃senti quam solliciti sunt hi qui apud iudices habent
quae agant. Cum actorum dies dicitur inminere: hoc sonat hic
quod alio in loco dicit seductores s&ueraces:Ut & qui habent
uxores ita sint acsinon habentes. Quia enim mundi finꝗͥs¬
in proximo ẽ. non debere ad generandum esse sollicitos. neque
adusum ipsum deditos ut propensiores &uigilantes in diuinis
operibus e ercitati curam circa legis inminenti proelio repug¬
nent. Pressurae enim erunt quales numquam fuerunt.¬
& multi casuri sunt in laqueum diaboli: Deniq nullus nr̃um
uult tempore suo hoc ꝓuenire. timens praedicatas a saluco¬
tore pressuras: Ideo sicut nobis optamus consolamus&
alios. Vt a generatione nos filiorum multorum abstineamus
plus orationi & dĩ seruituti. subiecti i pro uidentes diem iu¬
dicii . ne & nos simus imparati per inpedimenta necessi¬
tatis p̃sentis & illi incurrant. quod nos timemus. etium alicitis

Expanded text:
Denique hic in praesenti quam solliciti sunt ii, qui apud judices habent Denique hic in praesenti quam solliciti sunt ii, qui apud judices habent quae agant, cum actorum dies dicitur imminere? Hoc sonat hic, quod alio in loco dicit, seductores, sed veraces . Ut et qui habent uxores, ita sint, ac si non habentes. Quia enim mundi fin proximo est, non debere ad generandum esse sollicitos, neque ad usum ipsum deditos: ut propensiores et vigilantes in divinis operibus, exercitati circa curam Legis, imminente praelio repugnent. Pressurae enim erunt, quales numquam fuerunt, et multi casuri sunt in laqueum diaboli: denique nullus nostrum vult tempore suo haec provenire, timens praedictas a Salvatore pressuras. . Ideo sicut nobis optamus, consulamus et aliis; ut a generatione nos filiorum multorum abstineamus, plus orationi et Dei servituti subjecti, praevidentes diem judicii; ne et nos simus imparati per impedimenta necessitatis praesentis, et illi incurrant, quod nos timemus. Etiam a licitis
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationes tamen carnis habebunt huiusmodi. Hocẽ sia peccato
liberisunt. In hac tamen uita tribulationes habebunt gemitus uentris¬
nutrimenta filiorum. uictus. tegumenta dotes egritudo : Appara¬
tus domus uxoris necessitas. mariti dominatio :. Ego autem uobis
parco. Parcit quando ad haec magis prouocat quae tribulationes
carnis & sollicitudines memoratas &cludant. Potest sic uideri par.¬
ce re cum ꝑmittit & non contra dicit uolentibus quod onerosum ostendit.
Ioc itaq dico frẽs tempus breuiatum ẽ reliquum ẽ. Breuiatum
tempus & reliquum dicens. finem mundo inminere significauit: Quã uis
scir& adhuc tempora superesse: Sed aliter scribere non debuit pp̃
hos qui lecturi haec tunc sunt. cum breue suꝑerit
tempus
ne semꝑ dum longe esse putar&ur dies iudicii. aut
non time¬
retur aut falsum eẽ estimar&ur : Illud aũ quod dr̃. I
Cum adhuc longe sit inminere multum ꝓficit. Terroremia
enim incutit ad meliorem uitam agendam hominibusi iiudid¬

Expanded text:
Tribulationes tamen carnis habebunt hujusmodi. Hoc est, etsi a peccato liberi sint; in hac tamen vita tribulationes habebunt, gemitus ventrisnutrimenta filiorum, victus, tegumenta, dotes, aegritudo, apparatus domus, uxoris necessitas, mariti dominatio. Ego autem vobis parco. Parcit quando ad haec magis provocat, quae tribulationes carnis, et sollicitudines memoratas excludunt. Potest sic videri parcere, cum permittit, et non contradicit volentibus, quod onerosum ostendit. Hoc itaque dico, fratres, tempus breviatum est, et reliquum est. Breviatum tempus et reliquum dicens, finem mundo imminere significavit: quamvis sciret adhuc tempora superesse. Sed aliter scribere non debuit propter hos, qui lecturi haec tunc sunt, cum perbreve supererit tempus; ne semper dum longe esse putaretur dies judicii, aut non timeretur, aut falsum esse aestimaretur. Illud autem quod dicitur, cum adhuc longe sit, imminere multum proficit; terrorem enim incutit ad meliorem vitam agendam hominibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo enim rem uilem magnis praecurs sombur nuntiat: Inscripturis
scĩs. Hoc ad cumulum uerȩ protestationis adiecit: ut maiorem fiduciã
credentibus facer& : & legem commendaret: Sc̃e enim sunt scripturȩ
quia & uitia damnatit : & sacramentum illic unius dĩ & in carnationis con¬
tin&ur filii dĩ pro salute humana testibus signorum & prodigus: De
ut inscripturis scĩs aduentum eius futurum insereret: Et falsum uide
semine dauid secundum carnem: Fum qui erat dĩfilius secundum scm̃¬

Expanded text:
Nemo enim rem vilem magnis praecursoribus nuntiat. In Scripturis sanctis. Hoc ad cumulum verae protestationis adjecit, ut majorem fiduciam credentibus faceret, et Legem commendaret; sanctae enim sunt scripturae, quae et vitia damnant: et sacramentum illic unius Dei, et incarnationis continetur Filii Dei pro salute humana, testibus signorum prodigiis. De ut Scripturis sanctis adventum ejus futurum insereret, et ut falsum nosemine David secundum carnem. Eum qui erat Dei Filius secundum S
Abbreviated transcription (Latin):
relinquentes gesta eius. solius carnis faciunt mentionem. : Dequib: dixit esaias obcec¬
cecauit oculos eorũ¬
adnuntiamus nequis nosdicat p̃pnos ipsos euangelitare. Vt nob proficiat forte
quid est utelati iudicemur : quasi aut pronr̃a propria utilitate p̃dicare utgłosi¬
appareamus
esse. ut iubente ipso ministrum sehorum in p̃dicatione testetur: Vt proutili¬
tate horum subiecti sint inministerio euangelii seruos dicens ministros: Ced
ut humiliter loqueretur. sicut dixit : ut uere ostenderet non ad suã głum
Sicut et ipse dñs ait: Ego sum inmedio vr̃um. non ut ministrer. sed utminis¬
trem : Non merito horum quib: ministrat. sed propt̃ imperium dni:

Expanded text:
relinquentes gesta ejus, solius carnis faciunt mentionem, de quibus dixit Esaias: Obcrelinquentes gesta ejus, solius carnis faciunt mentionem, de quibus dixit Esaias: Obcaecavit oculos eoruannuntiamus ne quis nos dicat propter nos ipsos evangelizare ut nobis proficiat forte quid est ut elati judicemur? quasi proappareamus? esse probat, ut jubente ipso, ministrum se horum in praedicatione testetur; ut pro utilitate horum subjecti sint in ministerio Evangelii. Servos ergo dicens, ministros significat: sed ut humiliter loqueretur, sic dixit; ut vere ostenderet non ad suam glorisicut et ipse Dominus ait: Ego sum in medio vestrum non ut ministrer, sed ut ministrem ; non merito horum quibus ministrat, sed propter imperium D