comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bandi. Mox quidã ꝓstratito¬
to ore aquas hauriunt. qͥdã
paululũ melinati. necessi¬
tati consulunt. suꝑsedent
suꝑfluitati. Uidctis gͥ qđ ñ
solum uicia. s &. suꝑflua
queq impedim̃to sunt ꝓfi¬
cientib. pugnantib oncri
Multigͥ qui naturalib in¬
centiuis illecti in turpia
queq ꝓlapsi sunt. inipsis
inquib peccauerunt diui¬
cuis & deliciis mundiq oc¬
cupacionib. & penitere ꝓ
p̾teritis & continere & fu¬
turis ꝓponunt. & quandã
moꝵ conu̾sionẽ arripiunt.
s: adhoc nec modico qui¬
dem tempore sufficiunt.
slon cni sunt expedici mo¬
ab. Tamdiu cm̃ in illis clamat
esebon idest iniqua cogita¬
tio. & elcale idest m̃tis ela¬
tio.donec usq ad iasa uox
eoꝵ. audiat᷑. ut cogitationẽ
pessimam opus pessimum
consequat᷑. uolens ꝓinde
dux n̾r ad bellũ hoc spiri¬
tale suos milices reddere
expedicos. qui ñ inquit re¬
nunciauerit omnib q̃ pos¬
sidet ñ pocest meus esse dis¬
cipulus. & itcrũ. Qñ odit

Expanded text:
. Mox quidam prostrati toto ore aquas hauriunt; quidam paululum inclinati necessitati consulunt, supersedent superfluitati. Videtis igitur quod non solum vitia, sed et superflua quaeque impedimento sunt proficientibus, pugnantibus oneri. Multi igitur, qui naturalibus incentivis illecti in turpia quaeque prolapsi sunt, in ipsis in quibus peccaverunt divitiis et deliciis, mundi quoque occupationibus, et poenitere pro praeteritis, et continere a futuris proponunt, et quamdam morum conversionem arripiunt; sed ad hoc ne modico quidem tempore sufficiunt. Non enim sunt expediti Moab. Tandiu enim in illis clamat Hesebon, id est iniqua cogitatio, et Eleale, id est mentis elatio, donec usque ad Jasa vox eorum audiatur, et cogitationem pessimam opus pessimum consequatur. Volens proinde dux noster ad bellum hoc spirituale suos milites reddere expeditos: Qui non, inquit, renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest esse meus discipulus . Et iterum: Qui non odit
Abbreviated transcription (Latin):
la restaurabit: Audi qđ se¬
quit᷑. Uecces eius usq ad se¬
gor uitulam cont̾nantem.
Segor int̾pretatur parua.
humilitatẽ utiq significãs
quȩ de diuite pauꝑem. de¬
no parilũ. de suꝑbo hu¬
uitula dicitur. qͦd genus
anmalis lactis habundat.
quia suꝑbis ds resistit. hu¬
milib autc̃ dat gr̃am. E su¬

Expanded text:
la restaurabit? Audi quod sela restaurabit? Audi quod sequitur: Vectes ejus usque ad Segor vitulam conternantem. Segor interpretatur parvus; humilitatem utique significans, quae de divite paupeno parvum, de superbo favitula dicitur, quod genus animalis lactis abundat; quia superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
mãs titubantẽ & trepidantẽ
incͤpat. Modice fidei quare
dubitasti: Respondet itaq
affectus affectui. respondet
miscdia miscro. medicus e¬
groto. laboranti & dolenti
compassio. Uere dñe scđm
multicudinem doloꝵ me¬
ori in corde meo consolatio¬
nes tue lecificauert anmã
mcã. Clamas dñc clamas
desꝑatũ inspem erigis. qͣn¬
do tim̃ti & trem̃ti mirapi¬
etate & suauitate blandir iᷤ.
qnammo iam se corporeis
calorib inclinanti rorem
refrigerii salutaris infun¬
dis. qñ ment̾e adu̾sus iram¬
huiꝰmodi laborantem. inte¬
riori quadã tranquillitate
componis. Sic quotiens in
his &e ꝓhis anima mea ulu¬
lat sibi. tociens cor dei mei
clamat compaciendo mͥ.
Sic ih̃u meus lazarũ sus¬
masti. magno clamore ma¬
gnũ tue pictatis expͥmens
affectũ. O dñe qͣmdiu adu̾¬
sũ me istarum passionũ
temptatio molesta deseui¬
ete Qͣmdiu modb quem in ip¬
so conu̾sionis mec mitio
me euasisse putaueram re¬
diuiua contra me semꝑ bel¬

Expanded text:
repidantem increpat: Modicae fidei, quare dubitasti? Respondet itaque affectus affectui; respondet misericordia misero, medicus aegroto, laboranti et dolenti compassio. Vere, Domine, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam meam . Clamas, Domine, clamas desperatum in spem erigis; quando timenti et trementi, mira pietate et suavitate, blandiris; quando animo jam se corporeis caloribus inclinanti rorem refrigerii salutis infundis; quando mentem adversus iramhujusmodi laborantem interiori quadam tranquillitate componis. Sic quoties in his et pro his anima mea ululat sibi; toties cor Dei mei clamat, compatiendo mihi. Sic, mi Jesu, Lazarum susmasti ; magno clamore magnum tuae pietatis exprimens affectum. O Domine, quandiu adversum me istarum passionum et tentationum molestia desaeviet? Quandiu Moab, quem in ipso conversionis initio me evasisse putaveram, rediviva contra me bel
Abbreviated transcription (Latin):
gum suscipiunt. t̾ciũ eoꝵ.
qͥ in scło cͥminib abstinẽt.
oꝑib tamen t̾renis incũ¬
bunt. Primũ ꝑ dibon. se¬
cundũ ꝑ eos qͥ fugerint de
moab. terciũ ꝑ reliquost̃¬
re uel reliquias figurant᷑.
Quib omĩb ponet dñs ad¬
dicam̃ta. Nam reprobis
ꝓ pec̾cis temporales in hac
uita dolores. & post hanc
uitam eternos anime &
corporis retͥbuet cruciat᷑.
abrenunciantib uero hu¬
ic mundo que additam̃¬
ta congeminet. euangli¬
ca ꝓdit ystoria. dicente
dño. Omĩs qui reliquerit

Expanded text:
gum suscipiunt; tertium eorum qui in saeculo criminibus abstinent, operibus tamen terrenis incumbunt. Primum per Dibon, secundum per eos qui fugerunt de Moab, tertium per reliquos terrae, vel reliquias, figurantur. Quibus omnibus ponet Dominus additamenta. Nam reprobis pro peccatis temporales in hac vita dolores, et post hanc vitam aeternos animae et corporis retribuet cruciatus. Abrenuntiantibus vero huic mundo, quae additamenta congeminet, evangelica probat historia, dicente Domino: Omnis qui reliquerit
Abbreviated transcription (Latin):
intente audiatis. &. ut
explanationẽ ꝓcurrimꝰ. tropo¬
logice ad mori edificationẽ ex¬
ponere ualcamꝰ. Profunda
quippe sunt nimis. & propri¬
ori nominũ obtecta uelami¬
ne. & iccirco uterq tam audi¬
tor qͣm expositor ñ parua e¬
gent intentione. Satis me¬
munit caritas ur̃a quid mo¬
legem moralem dixerimꝰ fi¬
ex carnali generatione de pa¬
tre ꝓcedunt infiliũ. sicut st̃
incentiua libidinum. & ire
stimuli. & cetera huiꝰmodi. uł
certe eos qui his uiciis manũ

Expanded text:
intente audiatis, et ut explanationem percurrimus, tropologice ad morum aedificationem exponere valeamus. Profunda quippe sunt nimis, et propriorum nominum obtecta velamine, et idcirco uterque, tam auditor quam expositor, non parva egent intentione. Satis meminit charitas vestra, per quod Molegem moralem dixerimus fiex carnali generatione de patre procedunt in filium, sicut sunt incentiva libidinum, et irae stimuli, et caetera hujusmodi. Sed et eos qui ipsa vitia
Abbreviated transcription (Latin):
do. aliqͣndo iubendo. aliqn
eciam orando. ꝓph̃as futu¬
ra scͥpsisse. Cernens gͥ ꝓph̃a
in sp̃u. ctiam mundi sapi¬
entes crucis ẽẽ uͥtuti subdẽ¬
dos. ꝑ stulticiam quoq pre¬
dicationis credentes ẽt̾ sal-¬
uandos. ꝑdendam nichomi¬
nꝰ sapientiã sapienciũ &
prudentiam prudentiũ
reprobandã. &. cet̾a que in
hoc onere p̾missa sc̃. estu¬
at desiderio.causatur mo¬
adesse. implere ꝓmissa. ex¬
hibere p̾nuntiata. Conu̾sus¬
q ad patrẽ. filii sui aduen¬
tum ardenti exigit affec-¬
tu. emitte inquiens agnu᷑
dñe dñatorem t̾re de pe¬
tra deserti ad montem fi¬
lie syon. Iste est agnꝰ. qui
ꝑ ieremiam loquit᷑ dicẽs.
& ego tanqͣm agnus in¬
nocens qͥ portatur ad u¬
ysaias. Tanquã ouis ad oc¬
cisionem ducetur. & tãqͣm
agnus coram tondente se
cens. ecce inqͥt agnus dei.¬

Expanded text:
do, aliquando jubendo, aliquando do, aliquando jubendo, aliquando etiam orando, prophetas locutos fuisse. Cernens ergo propheta in spiritu, etiam mundi sapientes crucis esse virtuti subdendos, per stultitiam quoque praedicationis credentes esse salvandos, perdendam nihilominus sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobandam , et caetera, quae in hoc onere praemissa sunt; aestuat desiderio, causatur moadesse, implere promissa, exhibere praenuntiata; conversusque ad Patrem, Filii sui adventum ardenti exigit affectu, Emitte, inquiens, Agnum, Domine, dominatorem terrae, de petra deserti ad montem filiae Sion. Iste est Agnus, qui per Jeremiam loquitur dicens: Et ego tanquam agnus innocens, qui portatur ad vIsaias: Tanquam ovis ad occisionem ducetur, et tanquam agnus coram tondente se cens: Ecce, inquit, Agnus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
S ab austro ue¬
niet. & sc̃s de
monte umbro¬
so & condenso.
condensissima allegoricor.
uerboꝵ silua. in cuiꝰ opaca
densitate hactenꝰ latuit.
subito manifestus erũpit.
dicente ꝓph̃a. Cinicte agnũ
dñc dñatorem t̾re. de pecra
deserti ad montẽ filie syon.
Here dilectus meus stat pꝰ
parietem nr̃m. respiciens
ꝑ fenestras. ꝓspiciens ꝑ can¬
cellos. Quis nesciat dñm
iħm in scͥpturis e̾ẽ qͤren¬
audit dicentem. scruta¬
mini scͥpturas. & cetera :
S inter nos & ip̃m quasi
qͥdam paries est ipsius scͥp¬
ture obscuritas. uerbor. e¬
nigmata. & figure hysto¬
riarũ. Uerũ sp̃itales illi ar¬
tifices qui hunc nobis pari¬
etem condiderunt. fenestͥs
illum ac cancellis uaria¬
runt. ꝑ quos plerũq dile
ille siuis se prebet ama¬
torib intuendũ. ut nemo
ambigat ip̃m e̾ẽ ubiq in
his que latent. qͤm sic
manifeste exhibent ea gͤ
patent. Ait gͦ. Emitte agnũ
dñe dñatorem terre. Dixi¬
mꝰ in exordio. aliqñ narrã¬

Expanded text:
s ab austro veniet et sanctus de monte umbroso et condenso .condensissima allegoricorum verborum silva, in cujus opaca densitate hactenus latuit, subito manifestus erumpit, dicente propheta: Emitte Agnum, Domine, dominatorem terrae, de petra deserti ad montem filiae Sion. Vere dilectus meus stat post parietem nostrum, respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos. Quis nesciat Dominum Jesum in Scripturis esse quaerenaudit in Evangelio: Scrutamini Scripturas , et caetera? Sed inter nos et ipsum, quasi quidam paries est ipsius Scripturae obscuritas, verborum aenigmata, et figurae historiarum. Verum spirituales illi artifices, qui hunc nobis parietem condiderunt, fenestris illum ac cancellis variarunt, per quos plerumque dilectus ille suis se praebet amatoribus induendum, ut nemo ambigat ipsum esse ubique in his, quae latent, quem sic manifeste exhibent ea, quae patent. Ait ergo: Emitte Agnum, Domine, dominatorem terrae. Diximus in exordio, aliquando narran
Abbreviated transcription (Latin):
rentes. Sequit᷑. Cor meum
ad moab clamabit. Grãs tͥ
iħu bone. Uere miseratio¬
nes tue suꝑ omĩa oꝑatua.
Subi intus ubi ds̃ uidet
ad dm̃ cor hominis conu̾ti¬
tur & conterit᷑. mox cordei
ad ipsũ conu̾titur. ꝑ cordĩ
affectus pietatis & compas¬
sionis cius expͥmitur. Cor
incũ ad moab clamabit.
Moab ululat inpeniten
Moab ululat tũndo :xͥ clamat mi¬
serẽdo. Moab ululat ꝯficẽdo xͨ¬

Expanded text:
. Sequitur: Cor meum ad Moab ululabit. Gratias tibi, Jesu bone; vere miserationes tuae super omnia opera tua. Si ibi intus, ubi Deus videt, ad Deum cor hominis convertitur et conteritur; mox cor Dei ad ipsum convertitur. Per cor Dei affectus pietatis et compassionis ejus exprimitur. Cor meum ad Moab clamabit. Moab ululat in poeniteMoab ululat timendo; Christus clamat miserando. Moab ululat confitendo
Abbreviated transcription (Latin):
a deserentes. adu̾sus ea spiri¬
talem imiere conflictũ. qͣm¬
diu huiꝰmodi temptationi¬
b facigant᷑. scđ̃m aliquidd
moab possumꝰ appellare.
Quoꝵ alii quia minus ex¬
pediti sunt suꝑant᷑. in qͥb
implet᷑ quod aie.clamabit
esebon & elcale. & cecera: a¬
li qͥa expedici conccrtant.
clamant ad dñm cũ tribu¬
lantur & de necessitatib eo¬
rum eripit eos. de quib sub¬
iungit. Suꝑ hoc expedici
moab ululabunt. anma eiꝰ
ululabit sibi. Dicendũ pͥmo
uidetur qui sinc expediti mo¬
ab. Occurrit hic pat̾arche
nr̃i abrahe opꝰ memorabile.
quo numeracis trecentis de¬
cẽ & octo u̾naculis expeditis.
hostes muasit fugauit ꝓstra¬
uit. omnem insuꝑ qͣm de so¬
domis tulerant p̾dam po¬
tent̾ cripuit. In qͦ fere nume¬
ro sc̃s qͦ gedcon madamta¬
rũ fudit exercitũ. lumine lã¬
padũ & tubarũ sono ꝑcerri¬
tũ. Quos ego similiter dixe¬
rim expeditos. omnib nmi¬
rũ quos aliqͦd impedim̃tũ
inhabiles bello reddiderat. ñ

Expanded text:
a deserentes adversus ea spiritualem iniere conflictum; quandiu hujusmodi tentationibus fatigantur, secundum aliquid, Moab possumus appellare. Quorum alii, qui minus expediti sunt, superantur: in quibus impletur quod ait: Clamabit Hesebon, et Eleale, et caetera; alii, quia expediti concertant, clamant ad Dominum cum tribulantur , et de necessitatibus eorum eripit eos ; de quibus subjungit: Super hoc expediti Moab ululabunt; anima ejus ululabit sibi. Dicendum primo videtur, qui sint expediti Moab. Occurrit hic patriarchae nostri Abrahae opus memorabile, quo numeratis trecentis decem et octo vernaculis expeditis, hostem invasit, fugavit, prostravit; omnem insuper, quam de Sodomis tulerant, praedam potenter eripuit . In quo fere numero scitis quia Gedeon Madianitarum fudit exercitum, lumine lampadarum, et tubarum sono perterritum . Quos ego similiter dixerim expeditos; omnibus nimirum, quos aliquod impedimentum inhabiles bello reddiderat, non
Abbreviated transcription (Latin):
Uel tinea quȩ occulte &. qͣsi
insensibiliter consumit. di¬
aboli est suggestio ⁊ putre¬
do quȩ horrorem & fetorẽ
generat.immunda delecta¬
tio: uermes qui manifeste
corrũpunt. Consensio. Ex his
autem omnib materia na¬
scitur supplicior ⁊ siue intꝰ
in conscientia: siue exterius
in pena. Hec breuiter expo¬
nendo transcurrimꝰ:ammo
uidelicet ad alia dicenda

Expanded text:
Vel tinea, quae occulte et quasi Vel tinea, quae occulte et quasi insensibiliter consumit, diaboli est suggestio; putredo, quae horrorem et fetorem generat, immunda delectatio; vermes, qui manifeste corrumpunt, consensio. Ex his autem omnibus materia nascitur suppliciorum, sive intus in conscientia, sive exterius in poena. Haec breviter exponendo transcurrimus, animo scilicet ad aliena
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo dicunt. Et tu uulneratꝰ
es sicut & nos: nr̃i similis ef¬
fectus es. Uetracta est ad in¬
feros suꝑbia tua. Et est sen¬
sus. Quanto altius te extuli¬
sti: tanto ꝓfundius corruisti.
soncidit cadauer tuum.Ca¬
dauer pͥncipis tenebrarum
ipse antixp̃c potest non in¬
conuenienter intelligi. ꝙ̃¬
animabit: & pessime eius
uoluntati. quasi uitalem
flatum. effectum nequitie
ministrabit. Quod eius ca¬
dauer tc̃ cõncidet: qͣndo e¬
um dñs iħc interficiet sp̃u
oris sur. & destruet illustͣ¬
tione aduentus sui. Subter
te sternetur tinca & putdo:
& opimentum tuum erunt
uermes. Pena ȩterna quȩ to¬
tam uel diaboli uel antixp̃i
substantiam occupabit: satiͤ
manifeste descͥbitur. A par¬
te inferiori tinea demolie¬
tur⁊ a parte suꝑiori uermes
corrodent: putredo intus
consumet.Tinea ꝓ iocundi¬
tate ÷ uer mes ꝓ crudelitate:
putredo ꝓ libidine. Uel tine
a ꝓ illicita locutione ⁊ pu¬
tredo ꝓ illicita cogitatione:
uer mes ꝓ illicita actione.

Expanded text:
et dicent: Et tu vulneratus es sicut et nos, nostri similis effectus es, detracta est ad inferos superbia tua. Et est sensus: Quanto altius te extulisti, tanto profundius corruisti. Concidit cadaver tuum. Cadaver principis tenebrarum ipse Antichristus potest non inconvenienter intelligi: quanimabit, et pessimae ejus voluntati quasi vitalem flatum effectum malitiae ministrabit. Quod ejus cadaver tunc concidet, quando eum Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui . Subter te sternetur tinea, et putredo, et operimentum tuum erunt vermes. Poena aeterna, quae totam vel diaboli, vel Antichristi substantiam occupabit, satis manifeste describitur. A parte inferiori tinea demolietur, a parte superiori vermes corrodent, putredo intus consumet. Tinea pro jucunditate, vermes pro crudelitate, putredo pro libidine. Vel tinea pro illicita locutione, putredo pro illicita cogitatione, vermes pro illicita actione.
Abbreviated transcription (Latin):
dei sopientia induxiss ⁊ ñ
ex uoluntar io pacris semi¬
ne qđ est caritas: s ex pro¬
pͥa curiositate & uanitate
quasi ex incestu quandã
diumarũ humanarũq re¬
rũ scienciam. ex bono
quidẽ patre. s ñ ordine
legitimo conceꝑunt. Nã
qͦd etiam mundi huiꝰ sa¬
pientes do reuelante. mul¬
ta de humanis multa etiã
de diuinis didicerint: pau¬
lus testis est qui ait. Quod
notũ est der: manifestũ est
in illis. Ds em illis reuela¬

Expanded text:
Dei sapientia induxisset; non ex voluntario patris semine, quod est charitas, sed ex propria curiositate et vanitate, quasi ex incestu, quamdam divinarum et humanarum rerum scientiam, ex bono quidem patre, sed non legitime conceperunt. Nam, quod etiam mundi hujus sapientes, Deo revelante, multa de humanis et de divinis didicerunt, Paulus testis est, qui ait: Quod notum est Dei, manifestum est in illis. Deus enim illis revela
Abbreviated transcription (Latin):
uos pregustu caritatis
pascit in uia ÷ eius pleni¬
tudine saciandos in patͥ¬
a. Cia fr̃s dulcissimi. totũ
tum qͦd scio & sentio ur̃is¬
ꝓfectib offero: ur̃e deuoue¬
o utilitati. Utimini me ut li¬
bet⁊ nec parcatis labori me¬
o: ubicũq seruire poterit ꝓ¬
fectui ur̃o. Redeamus ergo
si placet. immo quia pla¬
cet ad opus qͦd intermisim᷑:
& cęlestes thesauros quos
sub tegmine parabolarũ
sc̃s recondidit ysayas. lu¬
mine nos ueritatis sc̃o spũ
ꝑfundente. rimem. Descͥbẽs
quippe parabolam.quam
contra regem babilonis po¬
płs ab eius tirannide libera¬
tus assumet: et erit inquit
in die illa cum requiem t¬
dederit ds̃ ã labore tuo. &
tua. & d̃ seruitute tua dura

Expanded text:
m praegustu charitatis vos pascit in via, ejus plenitudine satiandos in patria. Eia, fratres dulcissimi, totum tum quod scio, vestris profectibus offero, vestrae devoveo utilitati. Utimini me, ut libet, nec parcatis labori meo, ubicunque servire poterit profectui vestro. Redeamus ergo, si placet, imo quia placet, ad opus quod intermisimus; et coelestes thesauros, quos sub tegmine parabolarum sanctus recondidit Isaias, lumine nos veritatis sancto Spiritu profundente, rimemur. Describens quippe parabolam, quam contra regem Babylonis populus ab ejus tyrannide liberatus assumet: Et erit, inquit, in die illa, cum requiem dederit tibi Deus a labore tuo, et t a servitute t
Abbreviated transcription (Latin):
enim ierłm significat. Pacẽ
itaq comm̃damus uobis:pa¬
cem p̾cipimus uobis. Ipse
faciens utraq unum.conser¬
uet uos in unitate sp̃c & in
uincło pacis ÷ cuns uos pro¬
teccioni & consolatiomi sũb
alis sp̃c sc̃i commendo: &.
ipse uos in & me uobis. cũ
pace &. incolumitate resti¬

Expanded text:
enim Jerusalem significat. Pacem itaque commendamus vobis, pacem praecipimus vobis. Ipse faciens utraque unum , conservet vos in unitate Spiritus, et in vinculo pacis , cujus vos protectioni et consolationi sub alis Spiritus sancti commendo, ut ipse vos mihi, et me vobis cum pace et incolumitate resti
Abbreviated transcription (Latin):
situs desideraui ut uiderem.
& desiderium pauꝑis exau¬
diuit dñs. Oamor quã sua¬
uiter uris absentes: qͣm de¬
lectabiliter pascis prȩsente ᷤ:
nec tamen sacias esurientes:
doncc ponas fines ierłm pa¬
cem. & adipe frumenti sacicᷤ
cam. Hec est pax cuius pri¬
miciis interim refocillati.
gustatis qm bonum & qͣm
iocundum habitare fr̃s in

Expanded text:
iu desideravi ut viderem, et desiderium pauperis exaudivit Dominus! O amor quam suaviter uris absentes! quam delectabiliter pascis praesentes! nec tamen satias esurientes, donec ponas Jerusalem pacem, et adipe frumenti saties eam . Haec est pax, cujus primitiis interim refocillati gustatis quam bonum et quam jucundum sit habitare fratres in
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Recolite autẽ caris¬
simi. quia de dño ih̃u iam¬
ralem discipłis subtractu¬
ro. scͥptum est. Conuescens.
p̾cepit eis ab ierosolomis ne

Expanded text:
nte. Recolite, charissimi, quia de Domino Jam discipulis subtracturo scriptum est: Convescens praecepit eis ab Jerosolymis ne
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui popłis presunt in
ecclia. siue illi qui cogitati¬
ones suas. sensus suo s. motꝰ
etiam siue irascibiles. siue
concupiscibiles. quasi diuer¬
sas gentes salutari regunt
disciplina. in gła dormiũt.
uel in morte recipientes
coronam uite:. uel extracci
a corꝑalib. requiescentes
incontemplatione. Quod¬

Expanded text:
illi qui populis praesunt in illi qui populis praesunt in Ecclesia, sive illi qui cogitationes suas, sensus suos, motus etiam sive irascibiles, sive concupiscibiles quasi diversas gentes salutari regunt disciplina, in gloria dormiunt, vel in morte recipientes coronam vitae, vel extracti a corporalibus, requiescentes in contemplatione. Regi
Abbreviated transcription (Latin):
ubera sponsi in sinu sponsi.
supra pectus sponsi suauit̾
requiescit: uoce sponsi sõp¬
nus iste beatissimus confir¬
matur dicentis. Adiuro uos
filic iertm. ne suscitetis dile¬
ctam: quo adusq ipsa uelit.
Rogo quando uolct: Quan¬
do his carere amplexib. ab
his auelli uberib ⁊ insuꝑ si¬
nu uel pectore uolet seꝑarr
Certe qͣndo caritas ipsa. quȩ
eam hoc celesti sompno sopi¬
uit excitare uoluerit: stans
ad ostium & pulsans. Aꝑi
michi soror mea.sponsa me¬
a.Audiens deinde illa ca¬
put amici plenum rore &
cincinnos eius guttis nocci¬
um. euigilat ⁊ surgit. aꝑit
ostium: relictisq deliciis
quib fruebatur. ad capillos
eius idest. illos qui fide illi
adherent. qui ex nocte igno¬
rantie aliquid aquilonalis
frigoris contraxcrunt.eru¬
diendos caritate suggeren¬
te ꝑtransit. Hinc beatissi¬
mus paulus optat anathema
multoꝵ ꝓpriis licet sũmis
ꝓponens deliciis. Cia fratres.
omnes reges gentium. siue

Expanded text:
ubera sponsi, in sinu sponsi, ubera sponsi, in sinu sponsi, supra pectus sponsi, suaviter requiescit; voce sponsi somnus iste beatissimus confirmatur, dicentis: Adjuro vos, filiae Jerusalem; ne suscitetis dilectam, donec ipsa velit . Rogo, quando volet? Quando his carere amplexibus, ab his avelli uberibus, insuper sinu vel pectore volet separari? Certe, quando charitas ipsa, quae eam hoc coelesti somno sopivit, excitare voluerit, stans ad ostium et pulsans: Aperi mihi, soror mea sponsa . Audiens deinde illa caput amici plenum rore, et cincinnos ejus guttis noctium; evigilat, surgit, aperit ostium, relictisque deliciis quibus fovebatur, ad capillos ejus, id est, qui fide illi adhaerent, qui ex nocte ignorantiae aliquid aquilonaris frigoris contraxerunt, crudiendos, charitate suggerente, pertransit. Hinc beatissimus Paulus optabat anathema a multorum propriis, licet summis, praeponens deliciis. Eia, fratres, omnes reges gentium, sive
Abbreviated transcription (Latin):
te głificauitꝰ. Unusquisq in
quit. indomo sua. Hȩc sunt
cterna illa thabernacula. in
quib ꝑfecti recipiunt imꝑ¬
fectos⁊ illos scilicet. qui de
mãmona inquitatis sibi fa
ciunt amicos: dando temꝑa¬
lia. ut consequantur eterna.
he sunt indomo patris bca¬
tissime mansiones: prouari¬
etate uirtutum. differentie
habitationũ. Licet gͥ omnes
ꝑfecti ingla dormiant. & ad
regna celoꝵ omnes ꝑueniant
alia tamen est claritas solis
& alia lune: alia etiam stel¬
larum. Et stella a stella dif¬
fert in claritate. Ideo omnes
reges dormiunt ingła: unus¬
quisq tam̃ indomo sua. Est
preterca sompnus contume¬
liosus iniquitas ⁊ sompnus
miserandus infirmitas: sõp¬
nus głõsus caritas. Contume¬
liose quippe dormienti:ait
paulus. Surge qui dormis.
sermo diuinus.Usquequo
piger dormĩ: at sponse. que
dormit inter medios cleros.
que de amplexib sponsi
sub capite meo. & dextera
cius amplexabitur me: int̾

Expanded text:
te glorificavit. Unusquisque te glorificavit. Unusquisque enim in domo sua. Haec sunt illa aeterna tabernacula, in quibus perfecti recipiunt imperfectos; illos scilicet qui de mammona iniquitatis faciunt sibi amicos, dando temporalia, ut consequantur aeterna . Hae sunt in domo Patris beatissimae mansiones: pro varietate virtutum differentiae habitationum. Licet enim omnes perfecti in gloria dormiant, et ad regna coelorum omnes perveniant; alia est tamen claritas solis, et alia lunae, alia etiam stellarum. Et stella a stella differt in claritate . Ideo omnes reges dormient in gloria; unusquisque tamen in domo sua. Est praeterea somnus contumeliosus iniquitas; somnus miserandus infirmitas; somnus gloriosus charitas. Contumeliose dormienti ait Paulus: Surge qui dormis esermo divinus: Usquequo, piger, dormies? At sponsae dormienti inter medios cleros quae de amplexibus sponsi sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Inter
Abbreviated transcription (Latin):
tum est Beati mortui qui
in dño moriuntur. Amodo
iam dicit sp̃c: ut requiescãt
& laborib suis. Omnes reges.
dormient in gła. Magnum
mire in gła. Alii enim dor¬
miunt in contumelia: alii
in misericordia: alii in glã
In contumelia. in peccatis
ꝑ seuerantes⁊ in misericordi¬
a penitentes: ingla. marty¬
res &e innocentes. Ob dormi¬
unt in concumelia. qui in
suis scelerib moriuntur⁊ in
misericordia. qui confessione
& lacrimis penitentie. q su¬
is scelerib abluti sopiuntur:
in gła. qui multarum uirtu¬
tum stipendiis głõsi. angłiciͤ
manib ad celestia transferũ¬
tur. Obdormuuit diues ille in
contumelia .&. sepultus est
in inferno⁊ lazarus in mise¬
ricordia. qui in sinu deducit᷑
abrahe: ipse abraham in gła.
qui ñ solum sibi s & lazaro
potuit esse consolationi.
Obdormiuit in contumelia
iudas qui laqueo se suspen¬
dit ÷ in miscdia paraliticus.
cui dñs peccata dimisit: in
gła petrus.qui xp̃m sua mor¬

Expanded text:
tum est: Beati mortui, qui tum est: Beati mortui, qui in Domino moriuntur. Amodo jam dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus suis . Omnes reges dormient in gloria. Magnum mire in gloria. Alii quidem obdormiunt in contumelia; alii in misericordia; alii in gloria. In contumelia, in peccatis perseverantes; in misericordia, poenitentes; in gloria, martyres et innocentes. Obdormiunt in contumelia, qui in suis sceleribus moriuntur; in misericordia, qui confessione et lacrymis poenitentiae a suis sceleribus abluti sopiuntur; in gloria, qui multarum virtutum stipendiis gloriosi angelicis manibus ad coelestia transferuntur. Obdormivit dives in contumelia, et sepultus est in inferno; Lazarus in misericordia, qui in sinum deducitur Abrahae; ipse Abraham in gloria, qui non solum sibi, sed etiam Lazaro potuit esse consolationi . Obdormivit in contumelia Judas, qui laqueo se suspendit ; in misericordia paralyticus, cui Dominus peccata dimisit; in gloria Petrus, qui Christum sua mor
Abbreviated transcription (Latin):
describens:onus quo ipse in
nouissimis erit oppͥmenduᷤ¬
ne in peniscum his quos ip¬
se oppressit peccatis. subiun¬
git. Omnes reges gentium
dormierunt in gła. unusqͥsq
indomo sua: tu autem pro¬
iectus es de sepulcro tuo sic̃
stirps inutilis: pollutus &
obuolutus cum his qui inter¬
fecti sunt gladio. Audite hȩc
reges terre: qui concussi a
satana. non pocuistis subuer¬
ti. hic timor. hic labor. hic
gemitus. Hic inꝓcinctu bel¬
li continuo positi. accipite
armaturam der: ut possitis
starc aduersus insidias diabol.
Est enim merces labori ur̃o.
Que merces inquis : Omnes
reges terre: dormient in gła.
Sompnus sane głosus.quo
reges post uctoriam sopi¬
untur: quia sicut preciosa
est inconspectu dñi mors san¬
ctoꝵ. eius: ita est nichilomi¬
nus glosa. Quam głose ille
rex magnus paulum dico
occubuit ⁊ qui tot uictoriis
coronatus sompnũ mortis
letus excepit: inter illos
pͥcipuum optinens locum.
de quib in apocalipsi scͥp¬

Expanded text:
describens, onus quo ipse in describens, onus quo ipse in novissimis erit opprimendus in poenis, cum his quos ipse oppressit peccatis, subjungit: Omnes reges gentium dormierunt in gloria, unusquisque in domo sua; tu autem projectus es de sepulcro tuo sicut stirps inutilis, pollutus et obvolutus cum his qui interfecti sunt gladio. Audite haec, reges terrae; qui concussi a Satana, non potuistis subverti. Hic timor, hic labor, hic gemitus. Hic in procinctu belli continuo positi, accipite armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidias diaboli . Est enim merces labori vestro. Quae merces, inquis? Omnes reges terrae dormient in gloria. Somnus sane gloriosus, quo reges post victoriam sopiuntur; quia pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus , ita est nihilominus gloriosa. Quam gloriose ille rex magnus, Paulum dico, occubuit! qui tot victoriis coronatus somnum mortis laetus excepit, inter illos praecipuum obtinens locum, de quibus in Apocalypsi scrip
Abbreviated transcription (Latin):
reges sunt. a spiritalibus
nequitiis impugnantur:
tercium quia nichil in se
habent constantie. s circũ¬
feruntur omni uento doc¬
trine: ab immundis spirici¬
b conteruntur. huiꝰ orbis
urbes. sunt conuenticula
eoꝵ de sanguinib preferẽ¬
tia speciem sc̃itatis: uim
eius & uirtutem ab negan¬
tes. Tales utiq urbes pͥncepͤ
destruit tenebrarum: om¬
nes eius munitiones. uirtu¬
tum uidelicet instrum̃ta.
cum uirtutib ipsis euer¬
tens. Et uinctis eius ñ aꝑu¬
it carcerem. Q enim in ta¬
lib urbib uincti tenentur
funib peccatoꝵ ⁊ rex confu¬
sionis ꝓsternit eos incarce¬
rem desꝑacionis: obcludens
eis ostium confessionis un¬
de psalmista. Non me demer¬
gat tempestas aquȩ. id est ñ
me deiciat uis temptationis :
neq ab sorbeat me ꝓfundũ
male consuetudinis: neq ur¬
geat suꝑ me puceus os suũ.
seris desꝑationis claudens
ostium confessionis. Ex hinc
finem ipsius temptationis

Expanded text:
reges sunt, a spiritualibus reges sunt, a spiritualibus nequitiis impugnantur; tertium, quia nihil in se habent constantiae, sed circumferuntur omni vento doctrinae , ab immundis spiritibus conteruntur. Hujus orbis urbes, sunt conventicula eorum de sanguinibus , praeferentia speciem sanctitatis, vim ejus et virtutem abnegantia. Tales utique urbes princeps destruit tenebrarum, omnes ejus munitiones, virtutum videlicet instrumenta, cum virtutibus ipsis evertens. Et vinctis ejus non aperiet carcerem. Qui enim in talibus urbibus vincti tenentur funibus peccatorum, rex confusionis prosternet eos in carcere desperationis, occludens eis ostium confessionis. Unde Propheta: Non me demergat tempestas aquae, id est non me dejiciat vis tentationis; neque absorbeat me profundum, malae consuetudinis; neque urgeat super me puteus os suum , seris desperationis claudens ostium confessionis. Ex hinc finem ipsius tentationis
Abbreviated transcription (Latin):
cussum est regnum. cuiꝰ pent
moti sunt pedeᷤ cuiꝰ pene ef¬
fusi sunt gressus: Concussus
pallium reliquit adulte¬
re ⁊ s non est subuersus. qͥ
carcerem stupro pretulit:
uncula adulterio. Et nos
quidem concutim. qͣndo
temptamur: s ñ subuerti¬
m. si ñ consentiamꝰ. Q posu¬
it orbem desertum. Orbis no¬
mine hoc in loco eos possu¬
mꝰ accipe. qui ita sunt in or¬
be quasi in urbe ⁊ circuitu
semꝑ laborantes: & ad fincm
numqͣm ꝑuenientes. De talib
ait ꝓph̃a. In circuitu impii
ambulant: id est morbe. hi
tales ñ solum conturbantur.
uel concutiuntur: s ita ȩci¬
am subuertuntur. ut nul¬
lum meis remaneat uircutis
uestigium⁊ ut quẽ admodũ
solitudo bestiis: ita ipsi exclu¬
sis uirtutib ã utiis conclu-¬
dantur. Nota hȩc tria gene¬
rahominum⁊quor pͥmũ
conturbatur. scđm concu-¬
titur: tercium subuertit᷑.
Primum quia terra sunt
contrariis passionib agi¬
tati turbantur: scđm qͥa

Expanded text:
cussum est regnum, cujus pene cussum est regnum, cujus pene moti sunt pedes, cujus effusi sunt gressus! Concussus pallium reliquit adulterae, sed non subversus; qui carcerem stupro praetulit, vincula adulterio . Et nos quidem concutimur, quando tentamur; sed non subvertimur, si non consentiamus. Qui posuit orbem desertum. Orbis nomine hoc in loco eos possumus accipere, qui ita sunt in orbe, quasi in orbe; circuitu semper laborantes, et ad finem nunquam pervenientes. De talibus ait Propheta: In circuitu impii ambulant , id est in urbe. Hi tales non solum conturbantur, vel concutiuntur, sed ita etiam subvertuntur, ut nullum in eis remaneat virtutis vestigium; ut quemadmodum solitudo bestiis, ita et ipsi exclusi virtutibus a vitiis excludantur. Nota haec tria genera Hominum: quorum primum conturbatur, secundum concutitur, tertium subvertitur. Primum, quia terra sunt, contrariis passionibus agitati turbantur; secundum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
docendo ñ extrahet: s artiꝰ
sue iniquitatis & ꝑfidie te¬
nebris inuoluet. Si autem
ꝑ uirum. diabolum ipsum¬
uelis intelligi. non erit ab.¬
lurdum: cum & in psolmis
& ineuangłio. & multis aliis
sc̃ẽ scͥpture locis appellatus
sit homo. scđm illud. Im¬
micus homo hoc fecit. Et.
Exurge dñe non preualeat
homo. Ipse nec adhuc qͥdẽ
cessat conturbare terram:
& concutere regna. Terra
dici possunt amatores mũ¬
di. & mundialis głe sectato¬
res: quos utiq nunc ira. nc̃
bellis seditionibq contur¬
bat. Quicumq etiam nr̃m
fratres terram sapimus.
aliquid etiam terrenum
diligimus⁊ huiꝰ conturbati¬
onis exꝑtes ni erimꝰ: s erimꝰ
ꝓfecto mincem mordentes
& comedentes: & alterutrũ
inuidentes. Quod si cor nr̃m
de terrenis ad celestia eleue¬
mus :audituri non terra esꝙ
in terram ibis. ẜ celum es &
in celum ibis: regna nr̃a idẽ
mus conregnare.concuti qui¬
dem possunt ÷ s subuerti ñ
poterunt. Quomͦ illius con¬

Expanded text:
docendo non extrahet, sed arctius suae iniquitatis et perfidiae tenebris involvet. Si autem per virum diabolum velis intelligi, non erit absurdum, cum et in Psalmis, et in Evangelio, et multis aliis sanctae Scripturae locis appellatus sit homo, secundum illud: Inimicus homo hoc fecit . Et: Exsurge, Domine, non praevaleat homo . Ipse nec adhuc quidem cessat conturbare terram et concutere regna. Terra dici possunt amatores mundi, et mundialis gloriae sectatores, quos utique nunc ira, nunc bellis seditionibusque conturbat. Quicunque etiam nostrum, fratres, terram sapimus, aliquid etiam terrenum diligimus, hujus conturbationis expertes non erimus, sed erimus profecto invicem mordentes, et comedentes, et alterutrum invidentes. Quod si cor nostrum de terrenis ad coelestia levemus, audituri, non terra es, et in terram ibis ; sed coelum es, et in coelum ibis; regna nostra, id est mus conregnare, concuti quidem possunt, sed subverti non poterunt. Quomodo illius con
Abbreviated transcription (Latin):
bus itaq sic dormientib⁊
quid erit de eo quo concus¬
si sunt: Quid erit: Tu aut̃
inquit ꝓ iectus es de sepul¬
cro tuo sicut stirps inutili.
Ipsius antixp̃i omniũq repro¬
boꝵ sepulcra. eoꝵ sunt corꝑa÷
in quib anima illoꝵ. putre¬
dine uitioꝵ. corrumpitur . &
omnium immunditiarum
sanie fedatur: de quib sepul
si stirps inutilis: cui nichil &¬
liud debetur quam ignis. Di¬

Expanded text:
bus itaque sic dormientibus, quid erit de eo, a quo concussi sunt? Quid erit? Tu autem, inquit, projectus es de sepulcro tuo, sicut stirps inutilis. Ipsius Antichristi, omniumque reproborum sepulcra eorum sunt corpora, in quibus anima eorum putredine vitiorum corrumpitur, et omnium immunditiarum sanie foedatur. De quibus sepulcsi stirps inutilis, cui nihil aliud debetur, quam ignis.
Abbreviated transcription (Latin):
sermone adlectionẽ. de lectione
transeuntes adorationẽ: ad pi.
as aures iħ̃u deuotis pulsate
precib. ut reuelet oculos nostrisᷤ.

Expanded text:
sermone ad lectionem, de lectione transeuntes ad orationem, pias ad aures Jesu devotis pulsate precibus ut revelet oculos nostros
Abbreviated transcription (Latin):
id quod uole est reuocentur: &
mens que ã notis fastidiosa resi.¬
lierat. renouata lectionis uel
sermonis suduitate. ad id salu¬
briter redeat ⁊ a quo fuerat
quasi insensibilicer auocata.
hmno est qđ nunc librũ ysaie

Expanded text:
id quod utile est revocentur, et mens, quae a notis fastidiosa resilierat, renovata lectionis vel sermonis suavitate, ad id salubriter redeat, a quo fuerat quasi sensibiliter avocata. Hinc est quod librum Isai
Abbreviated transcription (Latin):
riorib libidinem arcens: nob̃
non modo illa ꝑpetua p̾cipi¬
tur. s omniũ insuꝑ sensuum
castigatio sacratiori lege im¬
poniturs ut mundemur etiã
poris nr̃i membrũ castitatis
legib subdens ⁊ s omnes inte¬
rioris exteriorisq hominis
sensus. ꝑpetuo sibi iure sub¬
mittens. Itaq fratres. ñ sina¬
mus tempꝰ sub negligentia
p̾cerire ÷ s inspiciamꝰ dili¬
genter. si quid inpuritatis
adhuc in ocłis sit. si aures
uanis noxiisuesermonib
polluuntur⁊ si manus mũ¬
de. si cdefecate nares. si ser¬
mo sc̃s. si temꝑatior gustꝰ⁊
si uultus leuitate uacuus.
incessus uanitate: & sic om¬
nia que st̃ sc̃ificationi con¬
traria resecemus ut odor
quidam suauissimus de
singulis membris nr̃is sen¬
sibusq ꝓcedat: & sic holo¬
caustũ nr̃m pingue fict.
Inde ad spiritalem illã
quȩ ceteris excellentior
est conscendendes. omnes
affectus motusq cordis. ñ
solum ab omni inmun¬

Expanded text:
rioribus libidinem arcens: nobis rioribus libidinem arcens: nobis non modo illa praecipitur, sed omnium insuper sensum castigatio sacratiori lege imponitur, ut mundemur ab omnporis nostri membrum castitatis legibus subdens, sed omnes interioris exteriorisque hominis sensus perpetuo sibi jure submittens. Itaque, fratres, non sinamus tempus sub negligentia praeterire; sed inspiciamus diligenter si quid impuritatis adhuc in oculis sit; si aures vanis noxiisve sermonibus polluantur; si manus mundae, si defaecatae nares, si sermo sanctus, si temperatior gustus, si vultus levitate vacuus, incessus vanitate; et sic omnia quae sunt sanctificationi contraria resecemus, ut odor quidam suavissimus de singulis membris nostris sensibusque procedat; et sic holocaustum nostrum pingue fiat . Inde ad spiritualem illam, quae caeteris excellentior est, conscendentes, omnes affectus motusque cordis, non solum ab omni immun
Abbreviated transcription (Latin):
nes querens a sacerdote da¬
uid. cũ audiss ñ esse ibi pa¬
nes laicos. s tantũ panes ꝓ¬
positionis: sacerdoti interro¬
ganti. utrum mundi essent
pueri. maxime a mulieribi
respondit. Si quidem de
mulierib agitur ⁊ continui
rũ sancta. Unde apostolus.
Sciat unusqͥsq uas suũ pos¬
sidere in scificatione & hono¬
re:. & ũ inpassione desiderii.
Sciendum autem est. qͥa est .1.m.¬
castitas carnalis ⁊ castitas
sensualis: castitas spirituał.
Castitas carnalis est: si ho-¬
mo uoluntatẽ suam ab om¬
ni illicita comquinatione
cohibeat. Castitas sensuali
si membroꝵ omniũ sensus
ab omni illicita delectatio¬
ne contineat. Castitas sp̃u¬
alis: si omnes affectiones in¬
mundas. cogitationesq impurã
ã cordis sui ocłis abigens. cas
stringant. eiciat. Fia carissi¬
mi. carnali illi popło cui
temꝑalis quedã scificatio
indicebat᷑: illã que soluis car¬
nis cit. ã membris tantũ infe¬

Expanded text:
nes quaerens a sacerdote Danes quaerens a sacerdote David, cum audisset non esse ibi panes laicos, sed tantum panes propositionis, sacerdoti interroganti utrum mundi essent pueri, maxime a mulieribus, respondit: Siquidem de mulieribus agiturum Sciat unusquisque vas suum possidere in sanctificatione et honore, et non in passione desiderii . Sciendum autem est quia est castitas carnalis, castitas sensualis, castitas spiritualis. Castitas carnalis est, si homo voluntatem suam ab omni illicita coinquinatione cohibeat. Castitas sensualis, si membrorum omnium sensus ab omni illicita delectatione contineat. Castitas spiritualis, si omnes affectiones immundas, cogitationesque impuras a cordis sui oculis abigens, eas stringant, ejiciat. Eia charissimi, carnali illi populo, cui temporalis quaedam sanctificatio indicebatur, illam, quae solius carnis est a membris tantum infe
Abbreviated transcription (Latin):
rum scificatis. quos sua le¬
tificauit p̾sentias quos ꝓpͥi
oris erudiuit doctͥna:. quib
ascendens in cęlum. p̾dicati¬
onis officiũ. & dispensationẽ
iniũxit sacramentoꝵ. Fun¬
p̾sens diumitate uocauit
uocatos iustificauit: iustifi¬
catos.ad alios uocandose¬
rudiendosq transmisit.
eos appellare ꝓpter castita¬
tem⁊ fortes ꝓꝑter caritatẽ:
exultantes propter spem.
Nam castitate ꝑfecta. nicħ
sancuis ⁊ caritate. nichil fortius:
spe cęlestium. nichil iocundius.
tt hȩc quidem fide quesitast̃:
ruscante firmata. fides itaq
contulit sc̃imoniã ira ꝓbauit
dilectionem: spẽ inspectio gle
confirmauit. S & nos fratreᷤ
carissimi sc̃ificemur in gr̃a
eius⁊ fortes simus in ira illius.
exultantes in gla eius. Quod
nomine sc̃ificationis castitas
appellet᷑: scͥpturarũ consue¬
tudo commendat. Nam cum
indiem tertiũ: a carnali com¬
mixtione certis temꝑib ꝓhi¬
bentur. hinc est quod pa¬

Expanded text:
rum sanctificatis, quos sua laerum sanctificatis, quos sua laetificavit praesentia, quos proprii oris erudivit doctrina, quibus ascendens in coelum praedicationis officium et dispensationem injunxit sacramentorum. Eunpraesens divinitate vocavit, vocatos justificavit , justificatos ad alios vocandos erudiendosque transmisit.  appellare propter castitatem, fortes propter charitatem, exsultantes propter spem. Nam castitate perfecta nihil sanctius, charitate nihil fortius, spe coelestium nihil jucundius. Et haec quidem fide quaesita sunruscante firmata. Fides itaque contulit sanctimoniam, ira probavit dilectionem, spem inspectio gloriae confirmavit. Sed et nos, fratres charissimi, sanctificemur in gratia ejus; fortes simus in ore ipsius; exsultantes in gloria ejus. Quod nomine sanctificationis castitas appelletur. Scripturarum consuetudo commendat. Nam cum in diem tertium , a carnali commistione certis temporibus prohibentur. Hinc est quod pa
Abbreviated transcription (Latin):
artius uel infelitius damp-¬
narent᷑⁊ in hac inquã ira
dei martyres sancti fortes
inuenti sunt: qͥ ignem. fer-¬
rum. bestiasq ꝑpessi. fiduci¬
aliter ꝓclamabant. Quis
nos seꝑabit a caritate xp̃i
Tribulatio an angustia. an
ꝑ secutio. anfames. an gladi-¬
us: Hoꝵ itaq pacientia.
muri babilonis arietati.
corruerunt: latũ ducib re¬
linquentes ingresum. Sic
mirum in modũ pͥncipes
qui orbem sibi subiec erant
pugnando: marty resxp̃o
subiciunt patiendo. Tunc
uere leuatum est signum ⁊
qͣndo incorona regis. crux
locatur ꝓ gloria. quȩ fuerat
terrori ꝓ pena. ꝓ contumelia.
pudori. Tunc cepit appare¬
re etiã mundo gla xp̃i ⁊ qͣn¬
do ubiq ꝑ orbem templa
subuertebantur. idola con¬
culcabantur martyres corona¬
bantur: exultantib in hac
de quib ait. Nocaui fortes
meos in ira mear. exultantes
in gła mea. Itaq mandauit
sc̃ificatis: fortes uel exultan¬
tes uocauit. Precepit nmi¬

Expanded text:
arctius vel infelicius damarctius vel infelicius damnarentur; in hac, inquam ira Dei, martyres sancti fortes inventi sunt, qui ignem, ferrum bestiasque perpessi, fiducialiter proclamabant: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an gladius? Horum itaque patientia muri Babylonis arietati corruerunt, latum ducibus relinquentes ingressum. Sic mirum in modum principes, qui orbem sibi subjecerant pugnando, martyres Christo subjiciunt patiendo. Tunc vere levatum est signum, quando in corona regis crux locatur pro gloria, quae fuerat terrori pro poena, pro contumelia pudori. Tunc coepit apparere etiam mundo gloria Christi, quando ubique per orbem templa subvertebantur, idola conculcabantur, martyres coronabantur, exsultantibus in hac de quibus ait: Vocavi fortes meos in ira mea: exsultantes in gloria mea. Itaque mandavit sanctificatis; fortes vel exsultantes vocavit. Praecepit nimi
Abbreviated transcription (Latin):
entis. Quãuis hec ira uere
ad ipsos possit referri. qui
occasione ꝑsecutionis reces¬
serunt a fide: nec ad eam
ꝑpenitentie lamenta redi-¬
erunt. Istos uere iratꝰ ꝑmisit
affligis quib temꝑalis pena.
eterne dampnationis fuit occa¬
sio: qr melius illis erat uiã ue¬
ritatis ñ agnouisse÷ quã post
agnitam. retrorsum redisse.
Potest & hȩc ira dei inꝑsetu¬
tores scõꝵ uideri seuisse ⁊ qͥ
sicut dictũ est de pharaone
in hoc ipsum excitati sunt.
ut ostenderet in eos d̃s uͥtu¬
tem suam. & notam faceret
potentiam suar: quos ꝑmi¬
sit indurari ne crederent ⁊
excecari ne uiderent: com¬
moueri. ut credentes occi¬
derent. Unde scͥptũ ẽ in ħ
buius. & aures eius aggraua.
& oculos claude ⁊ ne forte
uideant ocłis suis. & aurib
audiant. & corde intelligãt.
& conuertantur: & sancm
clecti puniti sunt ut coro¬
narentur. siue reprobi ut
agnoscerent᷑. siue qua ꝑmis¬
si sunt seuire tiranni. ut

Expanded text:
entis. Quamvis haec ira vere entis. Quamvis haec ira vere ad ipsos possit referri, qui occasione persecutionis recesserunt a fide, nec ad eam per poenitentiam redierunt. Istos vero iratus permisit affligi, quibus temporalis poena aeternae damnationis fuit occasio; quia melius erat viam veritatis non agnoscere, quam post agnitam retrorsum rediisse. Potest et haec ira Dei in persecutores sanctorum videri saevisse; qui, sicut dictum est de Pharaone, in hoc ipsum excitati sunt , ut ostenderet in eos Deus virtutem suam, et notam faceret potentiam suam : quos permisit indurari, ne crederent; excaecari, ne viderent; commoveri, ut credentes occiderent. Unde scriptum est in hoc huius, & aures eius aggraua, & oculos eius claude: ne forte videat oculis, & auribus audiat, & corde intelligat, & conuertatur, & sanem electi puniti sunt, ut coronarentur; sive reprobi, ut agnoscerentur; sive qua permissi sunt saevire tyranni, ut
Abbreviated transcription (Latin):
exercenda. & ꝓbanda tempta¬
tionib: uocaui inquit fortes
meos in ira mea. Ira dex: mul-¬
tis modis intelligitur in scͥp¬
turis. Dicitur em̃ iratus ds
aliquando cũ affligit ⁊ aliqñ
cũ parcit ⁊ aliqñ cũ hominũ
resistit desideriis: aliqndo
cũ fauet. Nam commotus
aduersus iob dictus est. quẽ
ꝑmisit affugr: sicut ipse loqͥ¬
tur ad satħan. Et tu cõmouisti
me aduersus eum frustra.
Illis autem peꝑcit iratꝰ: de qͥb
dicit. Recedet zelus meus ab
eis. & ultra ñ irascar eis. S &
iratus dimisit quosdã scd̃m
si iratus sepit inas multoꝵ
spinis: ut ñ inueniant amato.¬
res suos quos querunt. Dicit᷑
itaq afflictio ipsa qua suosꝑ
mittit affligi: ira eius. Licet
tis detrim̃tum s admercedis
cumulum. a ꝑsecutorib ꝑmi¬
serit fatigari⁊ ipsa tam̃ pe¬
na. ira dei ñ incongrue ap-¬
pellat᷑: ñ scd̃m ꝓuidentiam
ymuttentis: s scãm dolorem
sentientis: & estimationẽ quid
inde futurum fuerat nesci-¬

Expanded text:
exercenda, et probanda tentationibus: vocavi, inquit, fortes meos in ira mea. Ira Dei multis modis intelligitur in Scripturis. Dicitur enim iratus Deus, aliquando cum affligit, aliquando cum parcit, aliquando cum hominum resistit desideriis, aliquando cum favet. Nam commotus adversus Job dictus est, quem permisit affligi, sicut ipse loquitur ad Satan. Et tu commovisti me adversus eum frustra . Illis autem pepercit iratus, de quibus dicit: Recedet zelus meus ab eis, et ultra non irascar eis . Sed et iratus dimisit quosdam secundsi iratus sepit vias multorum spinis, ut non inveniant amatores suos, quos quaerunt. Dicitur itaque afflictio ipsa, qua suos permittit affligi, ira ejus. Licet tis detrimentum, sed ad mercedis cumulum a persecutoribus permiserit fatigari; ipsa tamen ira Dei non incongrue appellatur, non secundum providentiam permittentis, sed secundum dolorem sentientis, et aestimationem quid inde futurum fuerat nesci
Abbreviated transcription (Latin):
liter in xp̃o requieuit pe¬
trus: qͣndo p̾cipientib sa¬
cerdotib ne loquerentur
in nomine ih̃u. respondit.
Obedire oportet magis dõ¬
quã hominib. Quanta
etiam fiducia quiescebat
paulus : qn in conspectu
iudicis stans. tam forcia
de xp̃o eiusq p̾ceptis disse¬
ruit: ut tonitruũ uerboꝵ
eius festus ñ sustinens. insa¬
nis inquit paule. multe
littere te ad insanam ꝓuo¬
cant. Sane quies ista tranqͥl¬
litatem mentis significat:
qua nec suis ꝑsecutorib iras¬
cebatur ⁊ qua nullo aduer¬
sus odientes se odio moue¬
bantur: qua & pro immicis
orare. malefacientib benefa¬
cere. ꝓ eor uita qui eoꝵ mor¬
tem sicicbant didicerant la¬
borare. Hinc ẽ qđ stephanus
ꝓlapidantib intercedit ⁊ pe¬
trus uerberantibus uerbum
salutis non subtrahit: pau¬
pidauerant. quinqͥes uerbera
ciam magnam habet & cor¬
dis continuum dolorem.
S illis fiducialiter agentib
& in caritatis suauitate
quiescentib ⁊ quid philiste¬

Expanded text:
liter in Christo requievit Petrus, quando, praecipientibus sacerdotibus, ne loquerentur in nomine Jesu, respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Quanta etiam fiducia quiescebat Paulus, quando in conspectu judicis stans, tam fortia de Christo ejusque praeceptis disseruit, ut tonitruum verborum ejus Festus non sustinens: Insanis, inquit, Paule, litterae multae te ad insaniam provocant . Sane quies ista tranquillitatem mentis significat, qua nec suis persecutoribus irascebatur; qua nullo, adversus odientes se, odio movebatur; qua pro inimicis orare, malefacientibus benefacere, pro eorum vita, qui eorum vitam sitiebant, didicerat laborare. Hinc est, quod Stephanus pro lapidantibus intercedit , Petrus verberantibus verbum salutis non subtrahit Paupidaverant, quinquies tiam magnam habet, et continuum dolorem cordis. Sed illis fiducialiter agentibus, et in charitatis suavitate quiescentibus, quid Philisthae
Abbreviated transcription (Latin):
suum ÷ sp̃c fornicationis
& singli ad terram suam
fugient ÷ in illis qui eoꝵ
fauentes suggestui. quȩ
terrena sunt sapiunt.qua-¬
lemcũq sibi requiem quȩ¬
ritantes. Infelix anima q̃
expulso ab alio. cuilibet de¬
moni in se locum parat:
ꝓpriumq suscipit hostẽ:
ab eo nimirũ inquitatis

Expanded text:
us fornicationis et singuli ad terram suam fugient, in illis qui eorum faventes suggestioni, quae terrena sunt sapiunt, qualemcunque requiem sibi quaeritantes. Infelix anima, quae expulso ab alio, cuilibet daemoni in se locum parat, propriumque sucipit hostem, ab eo nimirum gladio iniquitatis