comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lum leuentate debeant eil̃astia cobiber: ⁊ imbenos culp merdo ãd preliatos
Abicles rberant᷑. qr facicita culꝑam habet qui quocd potest corngere negligit eniadare
apud uos querelam deponunt nõ compellitis acl iusticiam exhibendam. Siuero alicͦs
interdum exromnunicatõni uel interdicto supponitis. sencentiam uram eildem
remictitis: inconsultis satisfactoñe congrua pͤtermissa. Quia igitur sustinere
nolumus nicorrectum. quod in uestrum ⁊ subiectoꝵ ur̃oꝵ periculum attemptat᷑.
unuiersitati uĩr̃ ꝑ aplica scupta mandamꝰ atq precipimꝰ. Quatmꝰ cuni diam
dictis alb̃e ⁊ conuentu de parrochiis uestrs querelam acceperitis eos ad erhiben¬
dam iustician onnigrã ⁊ timore postposito contia dictõne quoq ⁊ appll̃atirone re¬
mota ereliastica clistrictione cogatis: dttentus prouisur ne sencentiam qm̃ tuler¬
tis eiden ignorantibꝰ absq satisfactionc congrua relaxetis. scitui a uob̃ dampnd ar

Expanded text:
te debeant ecclesiastica cohiberi et inferiorum culpe merito ad prelatos desides referantur, quia facientis culpam habet, qui quod potest corrigere negligit emendare, apud vos querelam deponunt, non compellitis ad iustitiam exhibendam. Si vero aliquos interdum excommunicationi vel interdicto supponitis, sententiam vestram remittitis fratribus inconsultis satisfactione congrua pretermissa. Quia igitur sustinere nolumus incorrectum, quod in vestrum et subiectorum vestrorum periculum attemptatur, universitati vestre per apostolica scripta mandamus atque precipimus, quatinus cum a iam dictis fratribus de parrochianis vestris querelam acceperitis, eos ad exhibendam iustitiam omni gratia et timore postposito contradictione quoque et appellatione remota ecclesiastica districtione cogatis, attentius provisuri ne sententiam quam tuleritis fratribus ignorantibus absque satisfactione congrua relaxetis, scituri a vobis dampna ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
cuetis. ne a memoratis sñbꝰ d̾e laboribus uel de aliis tenis quo ꝓpris manibꝰ uel
sumptibꝰ excolunt. seu de nutͥmentis animaliũ ullatenꝰ decimas psumant exigere uẽl
quotulib extorq̃re. Aam si de noualibꝰ cantũ uellemꝰ incelligi ubi ponimꝰ de laboribus
de noualibꝰ ꝑonetemꝰ. sicut in pͥulegiis quoꝵdam alioꝵ appoumꝰ. Quia uero nõ est ꝯue¬
niens ul honestuꝑ ut contia iustituta secdis apl̃ice ueniant᷑ que obtinere debent inuio¬
labilem fumitatẽ. mandamꝰ uob̃ firmitq p̾cipimꝰ. ut si qui canotuc. clĩq̃. monachi.
uel laiq: cont᷑ pͥuilegia sedis aplicẽ pͤdictos frẽs deciaꝵ exactõne grauau̾int. Lai¬
cos extõmunicatõnu sententia ꝑcellati. canomies. ⁊ cl̾icos. siue monachos contͣdictõne
dilacõne. ⁊ appellatõne cessante abosficio snlpendatis. ⁊ tam excõmuniatõnis qmͣ

Expanded text:
prohibere curetis, ne a memoratis fratribus de noualibus uel de aliis terris, quas propriis manibus uel prohibere curetis, ne a memoratis fratribus de noualibus uel de aliis terris, quas propriis manibus uel sumptibus excolunt, seu de nutrimentis animalium ullatenus decimas presumant exigere, uel quomodolibet extorquere. Nam si de noualibus tantum uellemus intelligi, ubi ponimus de laboribus, de noualibus poneremus, sicut in priuilegiis quorundam aliorum apponimus. Quia uero non est niens uel honestum ut contra instituta Sedis Apostolice ueniatur, que obtinere debent inuiolabilem firmitatem, mandamus uobis firmiterque precipimus ut si qui canonici, clerici, monachi uel laici contra priuilegia Sedis Apostolice predictos fratres de Carauacos excomunicationis sententia percellatis, clericos, canonicos, siue monachos contradictione, dilatione et appellatione cessante ab officio suspendatis, et tam excomunicationis quam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omnibꝰ cistexxien ordinis fribus il patribꝰ ⁊ prcdecessoribꝰ nostris concessum sie: ⁊ a uob̃¬
ip̃is postmodum inlultum ⁊ aom̾rmatum. ut de laboribꝰ quos ꝓpͥis matubꝰ aut ꝓpscĩp¬
tibꝰ excolunt neminii clecimas soluere teneantur quidam ab eis nichlominis concra
tra interpectatone aploꝵ apl̃tõꝵ pͥulegioꝵ capitulum puertentos asserunt de noua¬
libꝰ debere intelligi ubi nolcicur cde laborib esse mscͥptum. Quonuã igitur manifestum ẽ
om̃ibꝰ qui recte sapiunt inter pͤcatõnẽ hiu̾nodi ꝑuerlam esle. ⁊ incellectui sano contra¬
riam cum icõm capitulũ illud solutõne. decimaꝵ tam de terus ill̃ qual dedux̃unt
uel declucunt ad cultum. quã de tenis cciam cultis quas ꝓpriis manibꝰ uel sumpti¬
bus excolunt liber sit penitus ⁊ inmunes. ne ullꝰ contra coł matenã habeat ma¬
lignandi. uel quomlibet ipos contra iusticiam molestandi. uob̃ ꝑtlliqͣ scͥpta ꝑ apb̃a

Expanded text:
sis a patribus & predecessoribus nostris concessum sit  a nobis postmodum confirmatum - ut de laboribus quos propriis manibus aut sumptibus excolunt nemini decimas soluere teneantur, quidam ab eis nichilominus contraistra interpretacione apostolicorum priuilegiorum Capitulum peruertentes - asserunt de noualibus debere intomnibus, qui recte sapiunt, interpretationem huiusmodi peruersam esse, et intellectui sano contrariam, cum secundum capitulum illud a solutione decimarum tam de terris illis, quas deduxerunt uel deducunt ad cultum, quam de terris etiam cultis, quas propriis manibus uel sumptibus excolunt, liberi sint penitus et immunes; ne ullus contra eos materiam habeat malignandi, uel quomodolibet ipsos contra iustitiam molestandi, uobis per apostolica scripta
Abbreviated transcription (Latin):
landi facultate nõ habcant. Aut suũ recdtũ ꝑ ꝑlonas aliqͣs defendendi. Sauctimꝰ pͤtera
ut si ep̃i tercio cum humilitate ⁊ a̾euctone qua conuenit requisiti substitutoꝵ albẽs forte
benedice noluerint. eilaem całbibꝰ liceat ꝓpͥos nou̾icios bñdicere ⁊ e alia que eãcl eoꝵ ostn
ꝑtinent extite. donec ep̃i ip̃i duriciam suam recogitent. ⁊ bñdicendos abb̃es bñdicͤe non
reculent. Sane si epͥi aliquid ab al̃b̃ibꝰ p̾ter obehientiã debitam contͣ n̾bertatẽ ordinil a uob ᷤ
⁊ a p̾descessoribꝰ nr̃is aliquid expetieruit. lib̾erum sit eisdem alb̃ibꝰ cluctoritate apł̃iãi de¬
gare. qued retitur. ꝰ se occ̾one ista ordo ip̾e qui bhactenꝰ liber exttit ꝑpetue senututiꝓ laqͥo

Expanded text:
landi facultatem non habeant, aut suum reatum per personas aliquas defendendi. Sanccimus preterea landi facultatem non habeant, aut suum reatum per personas aliquas defendendi. Sanccimus preterea ut si episcopi, tertio cum humilitate et devotione, sicut convenit, requisiti, substitutos abbates benedicere forte noluerint, eisdem abbatibus liceat novitios proprios benedicere, et alia que tinent exercere, donec episcopi ipsi duritiam suam recogitent, et benedicendos abbates benedicere non recusent. Sane si episcopi aliquid ab abbatibus preter obedientiam debitam contra libertatem ordinis a nobis et a predecessoribus nostris indultam expetierint, liberum sit eisdem abbatibus auctoritate apostolica denegare quod petitur, ne occasione ista ordo ipse, qui hactenus liber extitit, perpetue servitutis laqueo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iunuersis eiusdem ord̾mis dlb̃ib tam pꝰsentibꝰ qm̃ futuus Cãnonice ib̃su¬
quomͦ uoꝵ cd scdeuis uite lacitudine conuersos om̃ipcͦ ⁊ olemens dominis
ad angulte porta dedux maoitum. ⁊ uol tamꝙ̃ dcane aedipem separanit. Gdudio gdli¬
demꝰ ⁊ nuterna m̃tis leticia. ⁊ exultatone iͥccundicatᷤᷤ replem᷑. Qħ omentes paluite. ⁊ exhor¬
tantes ut sollicita uitencione. nitamini In uałis uris. elcum deferre. Quaginus mecdia
⁊ iusticie beatitudi̾e recipere. que uob  est releiuata in celig. Quappt᷑ quid uos elegit
dñs in hereditatẽ sibi. ⁊ a longe de alto respex᷑. Paci ⁊ tranquillitati nĩe qnͣcuiti nob̃ gr̾a
diuina conceslerit ꝓlpicere cupientes. Aplita uobꝰ auctoritate conteddimꝰ ⁊ indulgemꝰ u
albes iu̾i ordmis qui aliquo crimine f̾ama publicã rtsperb. aut publice cenuicti a pribꝰ
abb̃ibꝰ scd̃m formam orcdins comoniti platonsue ced̾ere noluent. Ac̃ sedem aplicam appel¬

Expanded text:
nonice subsquomodo vos, a secularis vite latitudine conversos, omnipotens et clemens Dominus ad anguste porte deduxit introitum, et vos tanquam a carne adipem separavit, gaudio gaudemus et interna mentis leticia et exultatione iocunditatis replemur monentes pariter et exhortantes, ut sollicita intentione nitamini in uasis uestris oleum deferre, quatinus media amum introire et iusticie beatitudinem recipere, que uobis est reseruata in celis. Quapropter, quia uos elegit dominus in hereditatem sibi et a longe de alto respexit, paci et tranquillitati uestræ, quantum nobis gratia diuina concedit, prospicere cabbates vestri ordinis, qui aliquo crimine fama publica respersi, aut publice convicti, a patribus abbatibus secundum formam ordinis commoniti, prelationi sue cedere forte noluerint, ad Sedem apostolicam appel
Abbreviated transcription (Latin):
Equitltis Rctio ꝑsudet ut quorumm Obsequia nos Suscepisse racolimꝰ. Coru deuo¬
tiõni non menlura pclii slec quantialte equdli. Dod ex habundintis gratie benualencia libeti
t nimo responiere curemus. Qeterum ꝙͣ firma ꝑseucrantiꝙ constantia. E dusam belti petͥ
itis defentondam ⁊ uos murũ ꝓ domo dñi opponentes. cliumos regum. nlc pͥncipu. ⁊ tłlicdrum
tam eccl̃ialitaꝵ qm̃ secullrium ꝑloriaꝵ idd catholice eccd̃ie unitatem. ⁊ bedci petͥ ne nostram
obedientiim inclucere. Laboraduientis. EHagnã que nobꝰ ⁊ eccd̃ie dei ꝓuenit utilitas euidentibuᷤ
inditus minifestat. Quãm obitm nestris iustis desidenas alcomodanto alsensum. bedte deigei¬

Expanded text:
Equitatis ratio persuadet, ut, quorum obsequia nos suscepisse recolimus, eorum devotioni non mensura pari nec quantitate equali, sed ex abundantis gratie benivolencia libenti animo respondere curemus. Ceterum, quam firma perseverantique constancia causam beati Petri eritis defendendam et vos murum pro domo Domini opponentes animos regum ac principum et aliarum tam ecclesiasticarum quam secularium personarum ad catholice Ecclesie unitatem et beati Petri ac nostram obedientiam inducere laboraveritis, magna que nobis et Ecclesie Dei provenit utilitas evidentibus indiciis manifestat. Quam ob rem vestris justis desideriis accommodantes assensum, beate Dei Geni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłicam ber᷑. Non absq dclore cordis ⁊ plurima rutbatone didicimꝰ. quod ita in
plerisq partibꝰ ecl̃iastica cenlura dissoluitur ⁊ canonice sententie seueritas encruat᷑
ut uir religiosi ⁊ hii maxime. qui ꝑ sedis aplice priuilegia madiori lonati sunt liberlate
passim a malettoribꝰ suis miurias sustineant ⁊ iapinas. dum iux nueuit᷑ qui congͥra ill̃
ꝓtectione subueniat. ⁊ ꝓ fouenda pauperũ inuocentid. se munĩ defensionis oponar
muiriis qmͣ de ip̃o cotidiano cdefectu iusticie conqueitutes. uniuensitatem ur̃am litt̾is
ꝑetienint apłicis exitar. ut ita uidelicet cis in cnbulãtouibꝰ suis contr malefactoꝵres¬

Expanded text:
ictionem. Non absque dolore cordis et plurima turbatione didicimus, quod ita in plerisque partibus ecclesiastica censura dissoluitur et canonice sententie seueritas eneruatur, ut uiri religiosi et hii maxime, qui per sedis apostolice priuilegia maiori donati sunt libertate, passim a malefactoribus suis iniurias sustineant et rapinas, dum uix inuenitur, qui congrua illis protectione subueniatiniuriis quam de ipso cotidiano defectu iusticie conquerentes, uniuersitatem uestram litteris petierunt apostolicis excitari, ut ita uidelicet hiis in tribulationib
Abbreviated transcription (Latin):
icto completorio eni sa¬
cerdos dixerit. benedicti¬
o dei omnipotentis. signent
se fratres.⁊ dicto amen dicãt
or̃onem. Pater noster. ⁊ credo
in deum. Odsi reuerso deuia
benedictio danda fuerit. si
conuentus suꝑformas ꝑstra¬
tus fuerit nequaquam sur¬
gat .s nec sacerdos. qui bene die¬
tionem dederit. Si uero suꝑ
miscd̾as sederint erigant se.
restent nersiad altare. dum
idieitur benedictio. Q dicta
itertłm̃ residentes suꝑmise¬
rieoidias solitam droncm fa¬
eiaut. Ip̃e autem frater quo lo¬
cobenedictionem accepit ⁊ o¬
rationem faciat. si tamen eñ
aliis inchoro ad completori¬
itm fuerit. Sompleta autem
orõne exiens abbas asꝑgat
singłos a qui łtotlicta post
se orcdinatim e gredientes qͥ
mox mitentes caputiam ca¬
tes p̃ter sacristant ⁊ eos qui¬
extra dormitorium iacent. ⁊ e¬
os qui ad uigilias remanent
p̃sentis defuncti. omnes ingre¬
diantur dormitorium Unde
nullus excepto sacrista cella¬
rario. hospitali. custode in fir¬

Expanded text:
icto Completorio, cum sacerdos dixerit, Benedictio Dei omnipotentis, signent se fratres, et dicto Amen, dicant orationem Pater noster, et Credo in Deum. Quod si reverso de via benedictio danda fuerit, si conventus super formas prostratus fuerit, nequaquam surgat, sed nec sacerdos qui benedictionem dederit. Si vero super misericordias sederint, erigant se et stent versi ad altare dum dicitur benedictio; qua dicta iterum residentes super misericordias solitam orationem faciant. Ipse autem frater quo loco benedictionem accepit et orationem faciat: si tamen cum aliis in choro ad Completorium fuerit. Completa autem oratione exiens abbas aspergat singulos aqua benedicta post se ordinatim egredientes: qui mox mittentes caputia in cates praeter sacristam, et eos quiextra Dormitorium jacent: et eos qui ad vigilias remanent praesentis defuncti omnes ingrediantur dormitorium, unde nullus, excepto sacrista, cellerario hospitali, custode infir
Abbreviated transcription (Latin):
tecostes dormitionis spatiũ
post sextam sacrista sic deb
temperare. ut subsequens in¬
teruallum officio qd ante
nonam celebrandum est: sul¬
ficere possit. fr̃ib uero solito
signo excitatis statim minl¬
stri altatis ad officium se p̃¬
parent. Interim autem cõ¬
uentus uacet lectioni ⁊ mi¬
nistris indutis pulsetur sig¬
num Ꝙdsi lies ieuimi non
fuerit. post terciam cum ho¬
ra fuerit ad ꝑcipiendum mix¬
tum pulsetur signum asa¬
crista eo modo quo diximꝰ
ost sextam eant in refectoriũ.
Post refectionẽ ad eccł̃iam ꝑ¬
gentib nullus fiat obuius.
nec quando post uersum ex¬
ierint. uł quando post no¬
nam inrefectorium. uelqn
post completorium indormi¬
torium: seu etiam quando

Expanded text:
tecostes dormitionis spatium tecostes dormitionis spatium post Sextam sacrista sic debet temperare, ut subsequens intervallum officio quod ante Nonam celebrandum est, sufficere possit: fratribus vero solito signo excitatis, statim ministri altaris ad officium se pparent: interim autem conventus vacet lectioni, et ministris indutis pulsetur signum. Quod si dies jejunii non fuerit, post Tertiam cum hora fuerit ad percipiendum mistum, pulsetur signum a sacrista modo quo diximus. Post Sextam eant in refectorium: post refectionem ad orationem pergentibus, nullus fiat obvius, nec quando post versum exierint, vel quando post Nonam in refectorium, vel quando post Completorium in dormitorium, seu etiam quando
Abbreviated transcription (Latin):
sionem in capitulo. possunt ⁊
orare ⁊ legere. Indutis minstriᷤᷤ
cantetur tercia. Si uero aliqͥs
ministrorum ebdomadariuᷤᷤ
inuitatorii fuerit. offm̃ euiᷤ
impleat qui eo absente in¬
plere debet. Post t̾ciam cante¬
tur missa. P ost missam sedeãt
inclaustro. Qsi cdies ieui¬
nii fuerit ominib ordine p̃¬
dicto celebratis. post sextam
laicis fr̃ib p̃euntib intrentiᷤᷤ
dormitorum pausent in lec¬
tis suis. usq ad horam octa¬
uam. Qe tunc sacrista ad so¬
nitum horrologii excitatus.
pulset campanam sicut aliiͤ
dieb fieri solet. Ad qͣ fĩs excita¬
ti scapłarib ndutis. abluant
qui uoluerint manus suas.
Demde tabula pulsata labo¬
rent usq ad pͥmum signum
hore none. Qsi dies fuerit
quo debeant ebdomadarii nux¬
tum sumere. sacrista millo
spatio qñ uiderit competere.
pulset mixtum. Refectiõe
autem ꝑacta. reliquum di
eiꝑagant sicut pͥuatis dieb
ꝑhyemem. Inuigilia ueropẽ¬

Expanded text:
sionem in capitulo, possunt et sionem in capitulo, possunt et orare et legere. Indutis ministris cantetur Tertia. Si vero aliquis ministrorum hebdomadarius Iuvitatorii fuerit, officium ejus impleat, qui eo absente implere debet. Post Tertiam cantetur missa, post missam sedeant in claustro: quod si dies jejunii fuerit omnibus ordine praedicto celebratis, post Sextam laicis fratribus praeeuntibus intrantes dormitorium pausent in lectis suis usque ad horam octavam, et tunc sacrista ad sonitum horologii excitatus pulset campanam, sicut aliis diebus fieri solet: ad quam fratres excitati, scapularibus induti, abluant qui voluerint manus suas deinde tabula pulsata laborent usque ad primum signum horae Nonae. Quod si dies fuerit, quo debeant hebdomadarii mistum sumere, sacrista in illo spatio quantum viderit competere, pulset mistum: refectione autem paracta reliquum diei paragant sicut privatis diebus per hiemem. In vigilia vero Pen
Abbreviated transcription (Latin):
Sigiliis ⁊ usq post uespe¬
pascha usq ad octauas
pentecosten. pͥuatis dieb.
cantatur uenite exultemus
domino ab uno fratre cuim
inuitatorio. ⁊ ab ocłau is pen¬
tecostes usq ad kalendas no¬
uembris alternatim ab utroq
choro sicut domine quid mul¬
tiplicati sunt. quo tempore sci¬
licet ab octauis pentecostes
usq adokalendas nouembris.
ꝑsternantur fratres suꝑ formaᷤᷤ
ad. oẽoñem. exceptis octauis as¬
samp̃tionis sc̃e marie. Cet̾a
ueto ficat suꝑiꝰ diximis se¬
cundum regulam compleãt᷑.
nuteruallo uero post notur¬
nos sedeant inelaustro qui uo¬
luerint lumine accenso aser¬
uitore eccłie si necesse fuerit.
ost matutinos dicant laudes
ꝑ defunctis. Qͥb dictis. ⁊ fc̃õ
interuallo sicut festis dieb
caltient se diurnalib ⁊ sumãt
cultellos qd ⁊ faciant quotiẽs
Dehinc eant incapłm. post hec
in laborem usq ad pͥmum sig¬
num t̾cie. Q auclito p̃parant
se qui missam canta turift̃.
nterim possunt ire ad confes¬

Expanded text:
sque post VespePascha usque ad Octavas Pentecostes privatis diebus cantatur Venite exsultemus Domino ab uno fratre cum invitatorio: et ab Octava Pentecostes usque ad Kalendas Novembris alternatim ab utroque choro, sicut Domine, quid multiplicati sunt: quo tempore, scilicet ab Octava Pentecostes usque ad Kalendas Novembris, prosternantur fratres super formas ad orationem, exceptis Octavis Assumptionis sanctae Mariae. Caetera vero, sicut superius diximus, secundum Regulam compleantur. In intervallo vero post nocturnos sedeant in claustro qui voluerint, lumine accenso a servitore ecclesiae, si necesse fuerit. Post Matutinas dicant Laudes pro defunctis, quibus dictis et facto intervallo sicut festis diebus calcient se diurnalibus et sumant cultellos: quod et faciant quoties cDeinde eant in capitulum, post haec in laborem usque ad primum signum Tertiae, quo audito praeparent se qui missam cantaturi sunt. Interim possunt ire ad confes
Abbreviated transcription (Latin):
icut in eccłiasticis aliisq
obseruationib cauemus
ne inueniamur discordes.
sicetiam in uictu cothidia¬
no diuersitas est cauenda.
ne fr̃s carnis uel sp̃c fragi¬
litate uicti grossiorem pa¬
nem ab horrere. ⁊lautiorẽ
incipiant desiderare. Ideo
stabilimus ne incenobiis
nostris fiat panis canclidus
nec etiam inp̃cipuis festi¬
uitatib. s grossus .i. cum
rribro fẽs. Ubi autem fru¬
mentum defuerit. cum sea¬
tio licet fieri. QElex infir¬
mis non tenebitur. S ⁊hoᷤᷤ¬
pitib quib uissum fue¬
rit. album panem apponi

Expanded text:
icut in ecclesiasticis aliisque observationibus cavemus ne inveniamur discordes, sic etiam in victu quotidiano diversitas est cavenda, ne fratres carnis vel spiritus fragilitate victi grossiorem panem abhorrere et lautiorem incipiant desiderare. Ideo stabilimus ne in coenobiis nostris fiat panis candidus, nequidem in praecipuis festivitatibus, sed grossus, id est cum cribro factus. Ubi autem frumentum defuerit, cum scatio liceat fieri, quae lex infirmis non tenebitur, sed et hospitibus quibus visum fuerit album panem apponi
Abbreviated transcription (Latin):
sia inter aliqͦs abb̃es ordiniᷤ
nostriorta fuerit. conuocẽt
iucmios abbates ordinis nr̃i.
⁊ eorum consilio pacem in¬
eant. Si uero nec sic sedare
poterunt.reser uetur causa
eorum ad annuum capłm
cistercii. ⁊ ibi ad arbitrium
⁊ ad nutum cisterciensis ca¬
płi terminet᷑. neq inde ad
aliam audientiam apellare
liceat. De domibus que in
uillis sunt.l. xx

Expanded text:
sia inter aliquos abbates ordinis nostri orta fuerit, convocent vicinos abbates ordinis nostri et eorum consilio pacem ineant; si vero nec sic sedari potuerint, reservetur causa eorum ad annuum capitulum Cistercii, et ibi ad arbitrium et ad nutum Cistercii capituli terminetur, neque modo ad aliam audientiam appellare liceat. CAP. LXIX. De domibus quae in villis sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dente festum. dicatur pe
tur duo libri machabeorũ
dũ canit᷑ ad apperiat dñs.
Q cũ ꝑlecti fuerit legimus
quatuor libros euangłiorum.
in refectorio tm̃. usq ad pas¬
siones. Et dimissis passioĩb:
quod reliquũ ẽ legat᷑ Alii uͦ
libri aliis temporib ꝑlegendi.
suꝑus ꝑ diusa capitula dipo¬
siti sunt. Ee notandum qd ꝙͣ¬
do renouat᷑ hystoria: liber
ille qui tune cum responso¬
riis in choatur: cum sua pfati¬
one incipiendus sit in eccłia.
legendus in refectorio. ubi
.uiII. lectio fecit finẽ lib ͦ tñ ma¬
chabeoꝵ. pͥmo ibi lector ĩ refectorio ĩcipi

Expanded text:
dente festum, dicatur Petdente festum, dicatur Pettur duo libri Machabaeorum dum canitur, Adaperiat Dominus. Et cum perlecti fuerint, legimus quatuor libros Evangeliorum in refectorio tantum usque ad passiones, et dimissis passionibus quod reliquum est legatur. Alii vero libri aliis temporibus perlegendi, superius per diversa capitula dispositi sunt. Et notandum quod quando renovatur historia, liber ille qui tunc cum Responsoriis inchoatur cum sua Praefatione incipiendus sit in ecclesia, legendus tamen in refectorio ubi octava lectio fecit finem. In libro autem Machabaeorum primo, ibi lector in refectorio incipi
Abbreviated transcription (Latin):
bri agencla sunt .xl.
iprima dies kalendarũ
mensis septembris: in
euen̾it.tunc agendi sunt
dies ieiuniorum ebdoma¬
da exaltationis sc̃e crucis.
Siuero kł septempbris in
quinta fr̃a. aut sexta. uel
tunc in illa septimana in
Quomodo legantur libri
in refectorio a pentecos¬
te usq ad kalendas
empore illo quo canit
tur qͥuatuor libri regum
⁊ postea duo libri paralipo¬
menon.Akl̾is uero augus¬
ti usq ad kł septẽbris ĩn¬
terim dum canitur inpͥnci¬
pio deus. legimus ꝑuerbia
salomonis. ⁊ postea eccłias¬
ten: ⁊deinde cantica can¬
ticorũ. ⁊ librũ saprentie .i.
diligite iusticiam. ⁊ poste¬
a librum iħu filii syrach:
.i. om̃is sapientia. In kalẽ¬
dis septembris qñ canitur
sibona suscepimus: iob In
eoclem mense mutatur ali
ac postremum ezras. Hãc
autẽ historiam .i. peto dñe
nec ante pͥdie idus septẽ¬
cisq̾miis excepto qđ̃ qñ sol¬
lempnitas sc̃e crucis die
dñica euenerit: dñica p̃ce¬

Expanded text:
bri agenda sunt. Si bri agenda sunt. Si prima dies Kalendarum mensis Septembris in evenerit, tunc agendi sunt dies jejuniorum hebdomada Exaltationis sanctae crucis. Si vero Kalendae Septembris in quinta feria vel sexta vel tunc in illa septimana, in CAPUT XLI. Quomodo legantur libri in refectorio a Pentecoste usque ad Kalendas empore illo quo canitutur quatuor libri Regum, et postea duo libri Paralipomenen. A Kalendis vero Augusti usque ad Kalendas Septembris interim dum canitur, In principio Deus, legimus Proverbia Salomonis, et postea Ecclesiasten, et deinde Cantica canticorum, et librum Sapientiae, Diligite justitiam, et postea librum Jesu filii Syrach, id est Omnis sapientia. In Kalendis Septembris quando canitur, Si bona suscepimus, Job. In eodem mense mutatur histac postremo Esdras. Hanc autem historiam, id est Peto Domine, nec ante pridie Idus Septemcipimus, excepto quod quando solemnitas sanctae crucis die Dominica evenerit: Dominica praece
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cia. aut .iiii. fr̃a euenerint.
in dñica que eãdem kłs p̃cedit
assumatur hystoria. Qd̾ siklłe
apparuerint: dñico sequẽ¬
ti imponat᷑ hystoria. Ꝙ id̾o
si festiuitas om̃ium sc̃orũ
quinta aut sexta feria illu¬
xerit legendum ⁊ cantandũ
ẽ de libris machabeorum ad
iugilias usq in dñicum seq̃¬
tem. in quo incipiendum est
legere ⁊ cantare de ibezechi¬
el ꝓpħa. Si autẽ festiuitas oĩ¬
um sc̃orum euen̾it die dĩnca:
ip̃a die celebretur. ⁊ sequen
ie zechiel ꝓpħa: ⁊ responsoria.
uididñm. Sequenti uero di¬
e dñco. non legantur lectio¬
nes adinitium illius libri
est consuetudo ut bis lega¬
tur.s legantur alie inlibro
lectionarii diei dominici.
scd̃i intitulate. Quiꝑpha
legendus est ꝑtres ebdoma¬
das tam pͥuatis quam dñi¬
Quod uero de his restat. legẽ¬
dum ad ugilias. ex quo ibi
legi desierit: legatur ui re¬
fectorio. Fiuito dauiele: le¬
gant᷑ in refectorio duodeci
iunia quatuor tempo¬
rum in mense septem¬

Expanded text:
tia aut quarta feria evenerint in Dominica quae easdem Kalendas praecedit, assumatur Historia. Quod si Kalapparuerint, Dominica sequenti imponatur historia. Et ideo si festivitas Omnium Sanctorum quinta aut sexta feria illuxerit, legendum et cantandum est de libris Machabaeorum ad Vigilias usque ad Dominicam sequentem, in qua incipiendum est legere et cantare de Ezechiele propheta. Si autem festivitas Omnium Sanctorum evenerit die Dominica, ipsa die ceEzechiel propheta, et Responsorium, Vidi Dominum. Sequenti vero die Dominico non legantur Lectiones ad initium illius libri est consuetudo ut bis legantur, sed legantur aliae in libro Lectionarii diei Dominici secundi intitulatae. Qui propheta legendus est per tres hebdomadas tam privatis quam DomiQuod vero de his restat legendum ad Vigilias, ex quo ibi legi desierit, legatur in refectorio. Finito Daniele, legantur in refectorio duodecimjunia Quatuor Temporum in mense Septem
Abbreviated transcription (Latin):
lectis. cum in sua dñica ali¬
qua .xii. lectionum sollem¬
nita celebrabitur: post bñdi¬
camus dño delaudib ⁊
uesꝑis. ob cõmemorationẽ
dñici diei dicunt᷑. In illo
tn sabbo non dicent᷑. qñ i
crastino nichil aget᷑ de dm̃¬
ca. qd aute aduentum con¬
tingit. cum unum dĩcale
officium duas tenet ebdoma¬
cdas. Tunc erim antiphe
illuis officii. scd̃a non repe¬
tent᷑ dñica. si in ea .xii. lectio¬
num so len nitas celebra¬

Expanded text:
lectis, cum in sua Dominica alilectis, cum in sua Dominica aliqua duodecim Lectionum solemnitas celebrabitur: post Benedicamus Domino de Laudibus et Vesperis ob commemorationem Dominici diei dicantur. In illo tamen Sabbato non dicentur quando in crastino nihil agetur de Dominica: quod ante Adventum contingit, cum unum Dominicale officium duas tenet hebdomadas; tunc enim Antiphonae illius officii secunda non repetentur Dominica, si in ea duodecim Lectionum solemnitas celebra
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. De antphonis in
sabbatis dicendis .xu .ii.¬
ntipħe uet̾m librorum.¬
rum pauli que ad magnifi¬
cat. dicunt᷑ .i. loquere domi¬
ne. cognouerunt om̃s ^ hec aũ
scͥpta sunt. ⁊ fr̃s confortami¬
ni. ⁊ consimiles. sab̾b̃is quib
intitulate sunt uel ad mag¬
nificat uel in cõmemoratio¬
ne dicantur. Si que suꝑfu¬
leri nt eo anno dimittant᷑:
si que defuerint. ultime re¬
petuntur. Quociens cumq
aũ aliqua cdñicalis missa quẽ
in sua dñica dici non potest.
antipħe de eodem officio:
si tũ insua dm̃ca dici non
possunt. &d añ aduentũ¬
poris aliquando contingit.
Notandum tñ quod quando
ꝓbreuitate temꝑis. sab̾bo
an septuagesimam dicet᷑
ad benedictus antipħa.
domine nonne bonum se¬
men: ad uesꝑas eiusdẽ. diei
int̾mittet᷑ antipħa. colligi¬
te pͥmum zizania. Similit̾
fiet de antipħis. nuptie fc̃e
sunt.⁊ deficiente uino. qñ¬
et̾e omnes antipħe dñicales.
ad benedictus. ⁊ magnifi¬
cat in titulate. cum sius col¬

Expanded text:
XLII. De Antiphonis in Sabbatis dicendis. Antiphonae veterum librorumrum Pauli quae ad Magnificat dicuntur, id est Loquere, Domine, Cognoverunt omnes, et Haec autem scripta sunt, et Fratres, confortamini, et consimiles, Sabbatis quibus intitulatae sunt, vel ad Magnificat, vel in commemoratione dicantur. Si quae superfuerint, eo anno dimittantur. Si quae defuerint, ultimae repetantur. Quotiescunque autem aliqua Dominicalis missa, quae in sua Dominica dici non potest, Antiphonae de eodem officio asi tamen in sua Dominica dici non possunt. Quod ante Adventuporis aliquando contingit. Notandum tamen quod quando pro brevitate temporis Sabbato ante Septuagesimam dicetur ad Benedictus Antiphona, Domine, nonne bonum semen; ad Vesperas ejusdem diei intermittatur Antiphona, Colligite primum zizania. Similiter fiet de Antiphonis Nuptiae factae sunt, et Deficiente vino, qCaeterae omnes Antiphonae Dominicales, ad Benedictus et ad Magnificat intitulatae cum suis Col
Abbreviated transcription (Latin):
tam ad uesꝑas quam ad
laucles. ⁊ ad missas conti¬
nuetur. Uerumtamen ⁊
siplures una die msse fiãt.
ad unam tm̃ dicetur. Eeno¬
exceptis missis ꝑ defunctis.
⁊ iiͦii. temporum ieiuniis.
A⁊ iuigilia natiuitatis dñi.
Lum tñ clñicales cõmemora¬
tiones in aliqua sollempni¬
tare que clm̃ica ueni̾t. post
matutinas laudes cantate
fuerint. Incrastino licet do¬
minicalis missa forte clif¬
ferri debeat. collatũ ad missa
matutitialem dicatur. Eer
tandum quia ad omnem
missam matutinalem si ea¬
clem que ⁊maior missa nor
fuerit. uel de eodem sc̃o colła
de maiori missa. pͥma post
colłam misse matutinalis
dicet᷑. excepto cum iugilia
natiuitatis dñi. uel appa¬
ritionis seu uigilia assump¬
tionis beate marie. die dñi

Expanded text:
tam ad Vesperas quam ad Laudes et ad Missas continuetur. Verumtamen et si plures in una die missae fiant, ad unam tantum dicetur. Et noexceptis missis pro defunctis et Quatuor Temporum jejuniis et Vigilia Natalis Domini. Cum tamen Dominicales commemorationes in aliqua solemnitate quae Dominica venerit post matutinas Laudes cantatae fuerint in crastino, licet Dominicalis missa forte differri debeat, Collecta tamen ad missam matutinalem dicatur. Et notandum quia ad omnem missam matutinalem, si eadem quae major missa non fuerit, vel de eodem sancto: Collecta de majori missa prima post Collectam missae matutinalis dicetur, excepto cum Vigilia Nativitatis Domini vel Apparitionis, seu Vigilia Assumptionis beatae Mariae d
Abbreviated transcription (Latin):
quod de illo pͥmo dicimus in
eccłia pͥmitus in choando. Siaũ
festo interueniente differat᷑
Hystoria. liber nichilominus
cum sua p̾fatione legatur
ad mensam: reincipiendus
in eccłia cum hẏstoria canta¬
bitur. Ee sciendum qͥa respõs
de hystoria. quod ꝓprium ĩ¬
titulat᷑ ad uesꝑas. quis se¬
niel aut it̾m festo intuemẽ¬

Expanded text:
quod de illo primo dicimus in ecclesia primitus inchoando. Si autem festo interveniente differatur historia, liber nihilominus cum sua Praefatione legatur ad mensam, reincipiendus in ecclesia cum historia cantabitur. Et sciendum quod Responsorium de historia quod intitulatur ad Vesperas, quamvis semel aut it
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens opus habuerint.
n quod ingredientes ponant
caputia in capitib siuis Intͣn¬
tes autem domum necessa¬
riam: quantum possunt abs¬
condant uultus in caputis
suis. ⁊ ita assideant manicis
ante se plicatis ⁊ cuculla añ
pedes dimissa. Si quando
uero sederint inscapularib.
nichilominus quantum po¬
tuerint se ab interiori parte
eooꝑiant. In dormitorio non
sedeant nisi quando se calci¬
ant. uel discalciant. uel qñ
mutant tunicas. si sedendo
hoc facere uoluerit. ⁊ tunc in
lectis sius. uel insupedaneis.
Exuentes ⁊ induentes se ho¬
neste ⁊ caute faciant ne nudi
appareant.dnon extra dor¬
nutorium sed ad lectum suũ
facere solent.& qui extia ia¬
ceut sumiliter ad lectos suos.
nere scriptorib cellerariis.
infirmariis. cocis utusq co¬
quine. abbas licentiam da¬
sum fuerit. hoc etiam ꝓuide¬
ant. ut ad minus quamꝰ potert̃
sine cuculla uel scapulari sĩt
Lam sine altero horum uelcĩ

Expanded text:
quoties opus habuerint, quoties opus habuerint, in quod ingredientes ponant caputia in capitibus suis. Intrantes autem domum necessariam quantum possunt abscondant vultus in caputiis suis, et ita assideant manicis ante se plicatis, et cuculla ad pedes demissa. Si quando vero sederint in scapularibus, nihilominus quantum potuerint se ab anteriori parte cooperiant. In dormitorio non sedeant, nisi quando se calciant vel discalciant, vel quando mutant tunicas si sedendo hoc facere voluerint, et tunc in lectis suis vel in supedaneis. Exeuntes et induentes se, honeste et caute faciant, ne nudi appareant: quod non extra dormitorium, sed ad lectum suum facere solent. Et qui extra jacent, similiter ad lectos suos hnere scriptoribus, cellerariis, infirmariis, cocis utriusque coquinae, abbas licentiam dasum fuerit. Hoc etiam provideant, ut ad minus quam poterunt sine cuculla vel scapulari sint. Nam sine altero horum vel ci
Abbreviated transcription (Latin):
excepto infirmario ⁊ coci
uttriusq coquine abbatis scil
⁊ fratrum pro officio munsterii
sui cum a refectorario ad se
adiuuandum uocati fue¬
rint ⁊ ecteris omnib qui bi¬
rio. Calefactorram posit̃
ingredi ad illa que suꝑrꝰ
diximus facienda ad subta¬
lares iguendos ad semi¬
muendamad calefatienedã.
honeste ⁊ non nudis pe¬
dib p̃sente aliqrto facien¬
dum ẽ. Notandum tamen
quia has tres supradictas
officinas ingredi poterunt
fratres illi qui scd̾m regu¬
lam ꝑ annum circumeũt
claustra monasierii. De
auditoriis. Auditoria nũ¬
quam ingrediuntur. Qd̃
si aliquod opus habuerĩt.
querant signo uel sonitu
.dostium. ⁊ tunc si conce¬
sum tucrit ingrediantur.
Ubi non loquatur plures
quam duo simul cum pͥore
tempore lectionis. nisi forte
pͥor pro aliqua necessitate plu¬
res sibi conuocandos uidica¬
uerit. Complets pro quo in¬
gressi sunt cito exeant. nisi de¬
tineantur. De dormitorio.
Uormitorium ingrediuntur

Expanded text:
excepto infirmario et cocis excepto infirmario et cocis utriusque coquinae, abbatis scilicet et fratrum, pro officio ministerii sui: et cum a refectorio ad se adjuvandum vocati fuerint, et caeteris omnibus qui birio. --Calefactorium possunt ingredi et ad illa quae superius diximus facienda, et ad subtalares ungendos, ad se minuendum, ad calefaciendum. Quod honeste et non nudis pedibus praesente aliquo faciendum est. Notandum tamen quia has tres supradictas officinas ingredi poterunt fratres illi, qui secundum Regulam per annum circumeunt claustra monasterii. § IV. De auditoriis. --Auditoria nunquam ingrediantur; quod si aliquod opus habuerint, quaerant signo vel sonitu ad ostium, et tunc si concessum fuerit, ingrediantur. Ubi non loquantur plures quam duo simul cum priore tempore lectionis, nisi forte prior pro aliqua necessitate plures sibi convocandos judicaverit. Completo pro quo ingressi sunt, cito exeant nisi detineantur. § V. De dormitorio. --Dormitorium ingrediantur
Abbreviated transcription (Latin):
tandum qd nulli suꝑiteni¬
entium abbatum inclaustͦ
inclinatur. nisi sicuti mona¬
cho. nisi illi tantum qui sedẽ
abbatis tenet. ⁊ ꝓpͥo abbati.
Nemo ꝑcapun um signum
faciat. nequis uocet aliquẽ
de longe ꝑ uocem uel ꝑsonitũ
Et notandum qͣd omni tem¬
pore lectionis possunt essefr̃s
ĩnoturnalib. Si quis in aliqͦ
modo fratrem suum scanda¬
lizauerit eum quo loqu̾i ñ
solet dicat pͥori ⁊ tunc si pͥor
iusserit uocato illo tamdiu
ante pedes eius ꝓstratus iace¬
at quousꝙ ille placatus cri
ingredi fratres. debeant
re ⁊ scriptoub ad planan¬
.dam̃ tabilam. ad liquefa¬
crendlum incaustum. ad
ediscandum pargamentm.
⁊ sacrista uel quolibet alio
ꝓaccendendo lumine mee¬
cłia uel primis in thuribu¬
lo uel patella imponendis.
uel sale benedicendo. s nec
isti intrare debent si mca¬
lefactorio ignem sufficiẽ
dam suꝑ ignem caldariã.
uel deponendam. De cel.
fectorio. In refectouo simi¬
liter nullus ingrediatur

Expanded text:
tandum quod nulli supervenitandum quod nulli supervenientium abbatum in claustro inclinatur, nisi sicuti monacho: nisi illi tantum qui sedem abbatis tenet, et proprio abbati. Nemo per caputium signum faciat, nec quis vocet aliquem de longe per vocem vel per sonitum. Et notandum quod omni tempore lectionis possunt esse fratres in nocturnalibus. Si quis aliquo modo fratrem suum scandalizaverit cum quo loqui non solet, dicat priori: et tunc si prior jusserit, vocato illo tandiu ante pedes ejus prostratus jaceat, quousque ille placatus erigingredi fratres debeant, re et scriptoribus ad planandam tabulam: ad liquefaciendum incaustum: ad exsiccandum pergamentum: et sacrista vel quolibet alio pro accendendo lumine in ecclesia, vel prunis in thuribulo vel patella imponendis, vel sale benedicendo: sed nec isti intrare debent, si in calefactorio ignem sufficientdam super ignem caldariam vel deponendam. § II. De refectorio. --In refectorium similiter nullus ingrediatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dum legerit. taliter habeat.
ut possit ꝑpendi si dormiat.Qd̾
si aliquis necesse habuerit di¬
uertere alicubi: librum suum
marmario reponat. aut si mr¬
sede sua eum dimittere uolu¬
erit faciat signum fr̃ĩ iuxta
sedenti ut illum custodiat.
d signum etiã post uesꝑas fa¬
cerelicet. Porro si quis ab aliqͦ
librum inquo legit uel cantat
acciꝑe uoluerit. necesse habẽs
in eo uidere tradat ei alium.
⁊ ille cui tradiderit in pace ei
dimittat. Quem siei acomo¬
dare noluerit. ille qui petit
in pace ferat donec suꝑ eo ui
capitulo inde ꝑclamationẽ
faciat. Ita se h̾abeant dum
sedent. Dum uero ambulãt
humiliter incedant ⁊ diseooꝑ¬
to capite supplicandes inuicẽ
obiuiando Qd̾ si abbati obui¬
auerint diuertant seinpar¬
tem supplicantes ei. d sup¬
plicatio ubiq fiat extra doi¬
mitorium quoci ens abbati
łs ĩuicẽ obiuauerint. In labo¬
re tamen cum sibi obuiant:
nec mutuo sibi supplicant
nec benedicite dicunt. Etno¬

Expanded text:
dum legerit, taliter habeat se dum legerit, taliter habeat se ut possit perpendi si dormiat. Quod si aliquis necesse habuerit divertere alicubi, librum suum in armario reponat; aut si sede sua eum dimittere voluerit, faciat signum fratri juxta sedenti ut illum custodiat. Quod signum etiam post Vesperas facere licet. Porro si quis ab aliquo librum in quo legit vel cantat accipere voluerit, necesse habens in eo videre, tradat ei alium, et ille cui tradiderit, in pace ei dimittat. Quem si ei accommodare noluerit, ille qui petit in pace ferat, donec super eo in capitulo inde proclamationem faciat. Ita se habeant dum sedent. Dum vero ambulant humiliter incedant, et discooperto capite supplicantes invicem obviando: quod si abbati obviaverint, divertant se in partem supplicantes ei. Quae supplicatio ubique fiat extra dormitorium, quoties abbati vel sibi invicem obviaverint. In labore tamen cum sibi obviant, nec mutuo sibi supplicant, nec Benedicite dicunt. Et no
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in eccłiam non so¬
lum tunc s ⁊ omni temꝑe
lectionis.⁊ ad omnia inter¬
ualla ubi non sedeant nec
caputia incapitib habeant.
nec legant uel librum tene¬
ant. Similiter cum opus
dei ineccłia celebratur nec
caputia habeant in capitib
nec legant preter illos
qui psalterium nesciunt.
⁊ qui ad p̃sens opus p̃iude¬
re. legere aut cantare aliqͥd
necesse habueruit. Qui uero
in claustro sederint. religiose
se habeant. singłi in singłis
libris legentes exceptis illis
qui mantiphonariis. hym¬
nariis gradalib cantaue¬
rint. ⁊ illi qui lectiones suaᷤᷤ
p̃uderint quos auscultet c̃ã¬
tor. uel quilibet frad hocido¬
neus. ab ip̃o p̃monitus. seq
in quietent se inuicem in
questionib facienciis nisi
de ꝑductis ⁊ corriptis accentib
⁊ de dictione quam legere igno¬
rauerint. ⁊ de pͥncipiis lectioñ
ad mensam ⁊ ad collationem
⁊ ad iugilias cum necesse fuerit
Que breuissime fiant. Si quis
habuerit caputium in capite

Expanded text:
sunt in Ecclesiam, non solum tunc, sed et omni tempore lectionis, et ad omnia intervalla ubi non sedeant, nec caputia in capitibus habeant, nec legant, nec librum teneant. Similiter cum opus Dei in ecclesia celebratur, nec caputia habeant in capitibus, nec legant praeter illos qui Psalterium nesciunt, et qui ad praesens opus praevidere, legere aut cantare aliquid necesse habuerint. Qui vero in claustro sederint, religiose se habeant, singuli in singulis libris legentes, exceptis illis qui in Antiphonariis, Hymnariis, Gradualibus cantaverint, et illis qui lectiones suas praeviderint, quas auscultet cantor vel quilibet frater ad hoc idoneus ab ipso monitus. Neque inquietent se invicem in quaestionibus faciendis, nisi de productis et correptis accentibus, et de dictione quam legere ignoraverint, et de principiis lectionum ad mensam, et collationem, et ad Vigilias cum necesse fuerit, quae brevissime fiant. Si quis habuerit caputium in capite
Abbreviated transcription (Latin):
libera nos amalo. subseꝗͣ¬
tur hii. quinq uersus sa¬
cetdate pͥmamꝰ partemꝰ u̾¬
sus dicente. ⁊ conuentu
ultimam respondente scił.

Expanded text:
libera nos a malo, subsequantur ii quinque versus, sacerdote primam partem dicente, et conventu ultimam respondente, scili
Abbreviated transcription (Latin):
uentu respondente ameu.
⁊ deo gr̃as. Ante cenam uero
dicitur. ẜ dent pauꝑes totu̾
uersus. ⁊ benedictio suꝑ lec¬
torem. Ad cenam ꝑpetuamͥ
ꝑducat nos rex eterne głe.
ost cenam uersus. Memoriã
totus uersus.⁊ postea bene¬
dictus deus in donis suis:
qui uiuit ⁊cetera. sicut su¬
ꝑius diximus. QEndo uero
semel reficimur. dicituran
refectionem. Edent pauꝑes.
&post memoriam. Cetera sĩc¬
÷ ad pranlium diximus.
Hecbenedictio in capło lecto¬
ri datur. Diuinum auxili¬
um.maneat semꝑ nobisẽ.
Hec ad collationem. Nocten
quietam. tribuat nobis oĩ¬
i potens ⁊ miseticors dominꝰ.
Hec ad biberes. Largitor õiũ
bonorum: benedicat potũ
seruorum suorum. Acñ.

Expanded text:
spondente Amen et Deo gratias. Ante coenam vero dicatur, Edent pauperes totus versus, et benedictio super lectorem, Ad coenam perpetuam perducat nos rex aeternae gloriae. Post coenam versus Memoriam totus, et postea Benedictus Deus in donis suis, qui vivit, etc., sicut superius diximus. Quando vero semel reficimur, dicitur ante refectionem, Edent pauperes, et post Memoriam. Caetera sicut ad prandium diximus. Haec benedictio in capitulo lectori datur, Divinum auxilium maneat semper nobiscum. Haec ad Collationem, Noctem quietam tribuat nobis omnipotens et misericors Dominus. Haec ad biberes, Largitor omnium bonorum benedicat potum servorum suorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
sumpturi. ꝑ dominum.
Lostea lectori det pͥor beneclie¬
tionem scił. Aense celestis
ꝑarticipes. faciat nos rex e¬
terne głe. Post prandium
dicatur confiteantur. totꝰ
gr̃as omnipotens deus. ꝑ
uniuersis beneficiis tuis:
qui uuis. Dcinde cantato
psalmo. Aliserere mei deuͤ.
dicatur Głapatri. Kyrieł.¬

Expanded text:
sumpturi: Per Dominum, etc. Postea lectori det prior benedictionem, scilicet Mensae coelestis participes faciat nos rex aeternae gloriae. Post prandium dicatur Confiteantur totus gratias, omnipotens Deus, pro universis beneficiis tuis, qui vivis, etc. Deinde cantato psalmo Miserere mei, Deus, dicatur Gloria, Kyrie
Abbreviated transcription (Latin):
Utum. ⁊ qui p̃sertim in uictu
fr̃s edificet. ⁊ eis magistrum
constituat. ⁊ confessorem.
÷ tamen de gramorib causis
uel de quib abbas p̃ceꝑit:
ad ip̃m eos remittat. sicut¬
sollem nitatũ. in quib cõ¬
municari debent post uesꝑas

Expanded text:
tum, qui presertim in victu t et edificet, eis magistrum constituat confessorem, qui tamen de gravioribus causis, vel de quibus abbas preceperit, ad ipsum eos remittat. Isolemnitatum, in quibus communicar
Abbreviated transcription (Latin):
Nuigilia epiphaniẽ domini
missa puer natus est nobis.¬
collecta. Corda nostra.⁊ pͦ
Deus qui salutis eterne.⁊
cetere usitate.Qe sciendum
quod colla. concede nos fa¬
mulos inter usitatas non
reprͥtatur. que etiam aui¬
gilia natiuitatis domini.
usq incrastinum epipħie
intermittendaᷤ. epła. Apparu¬
it benignitas. Euangłm. De¬
functo herode. Qdsi ugi¬
lia epiphame in dommica
euenerit. hec suꝑscripta miꝰ¬
sa.cum sua collecta epłi ⁊
euangłio post terciam ca¬
natur. Matutinalis uero:
sit puer natus est nobis.
cum colla. Deus qui salutis¬
nitas. Puangłm. Pastores lo¬
quebantur. Ee notandum.
quia cum hec uigilia indmnͣc
euen̾it. colła: deus qui salutis
eterne. in nocte post euange¬
lium.⁊ ad laudes ⁊ ad t̾ciam

Expanded text:
igilia Epiphaniae Domini missa, Puer natus; Collecta, Corda nostra: et post, Deus qui salutis et caeterae usitatae. Et sciendum quod Collecta, Concede nos famulos inter usitatas non reputatur: quae etiam a Vigilia Nativitatis Domini usque in crastinum Epiphaniae intermittenda est. Epistola, Apparuit benignitas: Evangelium, Defuncto Herode. Quod si Vigilia Epiphaniae in Dominica evenerit, haec suprascripta missa cum sua Collecta, Epistola et Evangelio post Tertiam canatur: Matutinalis vero Missa sit, Puer natus est, cum Collecta, Deus qui salutisnitas: Evangelium, Pastores loquebantur: Et notandum quia cum haec Vigilia in Dominica evenerit, Collecta Deus qui salutis aeternae: in nocte post Evangelium ad Laudes et ad Tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
ueneratione sc̃e natiuitatis
ꝓstratus. or̃onem breuẽ faciat.
taba te uel priore si abbas
defuerit sutgente. ceteri etiã
se erigant. ⁊ resideant. lector¬
q tunc reliqua lectionis ꝑse¬
quatur Si autem iugilia na¬
tiuitatis dñi euen̾it die dñi¬
ca: ita celebret᷑ Inuitatoriũ
Leuate capita ur̃a. In pͥmo

Expanded text:
veneratione sanctae Nativitatis veneratione sanctae Nativitatis prostratus, orationem brevem faciat: et abbate vel priore, si Abbas defuerit, surgente, caeteri etiam se erigant et resideant, lectorque tunc reliqua lectionis prosequatur. Si autem Vigilia Nativitatis Domini evenerit die Dominica, ita celebretur. Invitatorium, Levate capita vestra. In primo
Abbreviated transcription (Latin):
die in iordane diuidant᷑ tri¬
na ꝑsingłos dies pͥuatis dieb
ufq ad sextãferiã. Sexta uͦ
feria repetant᷑ a capite. excep¬
tis illis dieb qui habent ꝓpri¬
a responsoria. scilicet añ natł
dñi. ⁊ post.⁊ ante pascha. ⁊ dũ
ro aspiciens. qd̾ in dominica
cum tͥb uersib canit᷑ quoci¬
ens pͥuatis dieb repetet᷑. cum¬
Q solo ultimo u̾su cantabit᷑
O si aliqua festinitas duode¬
cim lectionum interuenit:
illa tͥa responsoria que dic̃e¬
da fuerant in ipsa quam os
lie ꝑ defunctis agantur. ⁊ ce¬
tera om̃ia sicuti aliis pͥua¬
tis dieb ꝑsoluantur. cum
flexione genuum usq ad
uesperas natalis domini.
excepto quod missa illius
diei post pͥmam sine flexi¬
one genuum.⁊ea uenera¬
tionẽ qua dominicis dieb
canitur. sit celebranda. Ad
quã una tm̃ or̃o dicatur.
nisi forte p̃sens defuncłꝰ fu¬
erit. Ee ꝑħ̾ia ysaie ante e¬
płam a quolibet fr̃e rogato
a cantore legatur. In capitu
nascit᷑ totus conuentus ꝑ

Expanded text:
die in Jordane, dividantur trina per singulos dies privatis diebus usque ad sextam feriam. Sexta vero feria repetantur a capite, exceptis illis diebus qui habent propria Responsoria: scilicet ante Natale Domini et post, et ante Pascha et dum ro Aspiciens quod in Dominica cum tribus versibus canitur, quoties privatis diebus repetetur, cum solo ultimo versu cantabitur. Quod si aliqua festivitas duodecim lectionum intervenerit, illa tria Responsoria, quae dicenda fuerant in ipsa die quamliae pro defunctis agantur: et caetera omnia sicut aliis privatis diebus persolvantur, cum flexione genuum usque ad Vesperas Natalis Domini; excepto quod missa illius diei post Primam sine flexione genuum, et ea veneratione qua Dominicis diebus canitur, sit celebranda. Ad quam una tantum oratio dicatur; nisi forte praesens defunctus fuerit. Et prophetia Esayae ante Epistolam a quolibet fratre rogato a cantore legatur. In capitulnascitur, totus conventus pro
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Confitebor. Beatus uir.
Laudate pueri. Qtuor scilicet
psalmi sub una antipħ. Capł
Collecta. Deus qͥ nos redemptio¬
nis. Post quas uesperas ñ fit
Nnocte natiuitatis dm̃ cel¬
lararius ꝑuideat duos conu̾¬
sos qui ignem incalefacto¬
rium monachis ad interual¬
lum calefaciendis p̃parent.
si tamen frigus hoc exeg̾it fi¬
nita namq pꝰ euangłm colła:
uentus de eccł̃ia. ⁊ candelis in
claustro ⁊ in lauatoro accen¬
sis ab illo fr̃e qui in capło ꝑ
interualla post nocturnos
lumen solet deferre sedeb̃t
fr̃s in claustro ⁊ qui uolue¬
rit calefaciat se. De hinc ut
tempus dictauerit pulsato
modice signo a sacrista. p̃pa

Expanded text:
nus. Confitebor. Beatus vir. Laudate, pueri, quatuor scilicet Psalmi sub una Antiphona. CaCollecta, Deus qui nos redemptionis. Post quas Vesperas non fit cIn nocte Nativitatis Domini cellerarius provideat de duobus conversis, qui ignem in calefactorio monachis ad intervallum calefaciendis praeparent, si tamen frigus hoc exegerit. Finventus de ecclesia: et lampadibus in claustro et in lavatorio accensis, ab illo fratre qui in capitulo per intervalla post Nocturnos lumen solet deferre, sedebunt fratres in claustro, et qui voluerit calefaciat se. Dehinc, ut tempus dictaverit, pulsato modice signo a sacrista, pra