comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liquias tuas int̾ficiã. Int̾¬
fecta radice. quidni rami
pariter moriant᷑i ut ꝑe¬
unte qđ pͥmũ est. etiam
ultima queq deleant᷑:
fides radix: cet̾e uirtutes.
reliquie. Itaq ubi fides cor¬
rũpitur. om̃s parit̾ u̾tutes
cuanescunt: quia omne qđ
ñ est exfide. peccatũ est. Qd
gͥe Nichil remedii. nichil
spei suꝑ est philisteis  Est
quidẽ: si fecerint qđ sub¬
iungit᷑. Ulula porta: clama
ciuitas. S quia hȩc necdũ
allegorice exposita sunt:
moralem hanc exposicio¬
nem nunc interim diffe¬
ramꝰ Uerũ quia onus phi
dicamꝰ philisteos. mmun¬
dos ẽẽ sp̃c: qui mebriati su¬
ꝑbia. a cęlesti illa mansio¬
ne corruerunt. Hi sunt qͥ
nos suis fatigant sugge¬
stionib ⁊ temptacionib
p̾munt: onerant dolorib
Aduersus hos. nob̃ est col¬
luctatio ⁊ & quib ñ nũqͣm
uulneram & ꝑcutimur: qͦs
nos uicissim & ꝑcutimus &
uulneramꝰ. Indinte ꝓinde
uos fr̃s armatura deriut
possitis stare adu̾sus insi¬

Expanded text:
liquias tuas interficiam. Interfecta radice, quidni rami pariter moriantur, ut pereunte quod primum est, etiam ultima quaeque deleantur? Fides radix, caeterae virtutes reliquiae; itaque ubi fides corrumpitur, omnes pariter virtutes evanescunt, quia, omne quod non est ex fide, peccatum est . Quid igitur? Nihil remedii, nihil spei superest Philisthaeis? Est, si quidem fecerint, quod subjungitur: Ulula, porta; clama, civitas. Sed, quia haec nondum allegorice exposita sunt, moralem hanc expositionem nunc interim differamus. Verum, quia onus Phildicamus Philisthaeos immundos esse spiritus, qui inebriati superbia, a coelesti illa mansione corruerunt. Hi sunt qui nos suis fatigant suggestionibus, tentationibus premunt, onerant doloribus. Adversus hos nobis est colluctatio, a quibus nonnunquam vulneramur et percutimur, quos nos vicissim et percutimus et vulneravos, fratres, armatura Dei, ut possitis stare adversus insi
Abbreviated transcription (Latin):
nec suꝑueniente turbine
clidi. Ibi enim idest in su¬
ꝑbia. ceciderunt qui oꝑant᷑
iniquitatem: expulsi sunt
nec potuerunt stare. Ipsi
sunt philistei cadentes poti¬
one: quib coluber radicẽ
suam inserit exqua regu¬
lus ꝓcreatur⁊ cuiꝰ sem̃ ab¬
sorbet uolucrem. De quib
ad huc ꝓpha subiungit. Et
interire faciam fame radi¬
cem tuam: & reliqͥas tuas

Expanded text:
nec superveniente turbine nec superveniente turbine illidi. Ibi, enim, id est in superbia, ceciderunt, qui operantur iniquitatem; expulsi sunt, nec potuerunt stare . Ibi sunt Philisthaei cadentes potione, quibus coluber radicem suam inserit, ex qua regulus procreatur, cujus semen absorbet volucrem, de quibus adhuc propheta subjungit: Et interire faciam radicem tuam fame, et reliquias tuas
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita exꝑiencia. quȩ
fidem ꝓbat & spem corro¬
borat: nutrit autẽ carita
nos docet de omnib: quȩ
quasdam nobis future bea¬
titatis infundit pͥmicias.
cor nr̃m simul illuminans
& accendens÷ ut uidede &
mus filii dei. He gͥ uirtutes
si sic pascantur. si sic nutͥant᷑ :
in ceteris facilius ꝓficimus.
quȩ ab his introducuntur:
cum fidei timor adhereat:
pacientia sper: castitas ca¬
ritati. Deinde timor parit
prudenciam: pacientia for¬
titudinem ⁊ tẽꝑanciam ca¬
stitas: caritas iusticiã. Per
bas postremo ascendit᷑ ad
lapienciam. quasi per ri¬
uulos ad fontem⁊ in qua¬
fides transit in speciẽ. spes
in possessionem: caritas in
plenitudinem. Tunc ꝓfecto
fiet quod sequitur. Et paupe¬
res fiducialiter requiescent.
Cum enim bumiles quiq
qui nesciunt in suis meritis
głari. quos pauꝑes uocat pro¬
pheta. ad uirtutũ culmen
ꝑuenerint. fiducialiter reqͥ¬
escent: quib se ñ ingerit pes
suꝑbie ÷ & ideo nec manu
peccatoris moueri possunt:

Expanded text:
in hac vita experientia, quae fidem probat, spem corroborat, nutrit charitatnos docet de omnibus: quae quasdam nobis futurae beatitudinis infundit primitias, cor nostrum simul illuminans et accendens, ut videat et mus filii Dei . Hae igitur virtutes si sic pascantur, si sic nutriantur, in caeteris facilius proficimus, quae ab his introducuntur, cum fidei timor adhaereat, patientia spei, castitas charitati. Deinde timor parit prudentiam, patientia fortitudinem, temperantiam castitas, charitas justitiam. Per has postremo ascenditur ad sapientiam, quasi per rivulos ad fontem, fides transiit in spem, spes in possessionem, charitas in plenitudinem. Tunc profecto fiet, quod sequitur: Et pauperes fiducialiter requiescent. Cum enim humiles quique, qui nesciunt in suis meritis gloriari, quos pauperes vocat propheta, ad virtutum culmen pervenerint, fiducialiter requiescent, quibus se non ingerit spes superbiae, et ideo nec manu peccatoris moveri possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cius. p̾dicatio eius. doctͥna ciͦ
quasi sem̃ eius absorbebit u¬
deos: ñ om̃s tam̃ s ullos qui
suꝑbia tumidi. nec ad celũ
possunt ascendere. nec in
terram ꝑ humilitatem uolũt
descendere: s sicut uolucres
in hoc mani inter celum pen¬
dentes & terram.coꝵ merent᷑

Expanded text:
ejus, praedicatio ejus, doctrina ejus, quasi semen ejus absorbebit Judaeos; non omnes tamen, sed illos, qui superbia tumidi, nec ad coelum possunt ascendere, nec in terram per humilitatem volunt descendere, sed, sicut volucres in hoc inani inter coelum pendentes et terra
Abbreviated transcription (Latin):
firmũ fundam̃tum dei stat:
habens signacłm hoc. Nouit
dñs qui sunt eius. Quod
autem sequitur & manꝰ eiꝰ
extenta. quis auercet eam:
ad reꝓbos ut suꝑius diximꝰ.
arbitror refcrendũ. Sicut
enim certa & stabilis est eiꝰ¬
do elector salute miscdia.
ita ꝓ certo stabilis est & in¬
cõmutabilis eiꝰ de reꝓbor
dampnatione iusticia. S iã
in fine huiꝰ oneris. finem fa¬
ciamus huiꝰ sermonis⁊ obse¬
crantes dñm & ddm nr̃m. ut
onꝰ qđ in uitus est caueamꝰ÷¬
onꝰ qđ intẽptationib & mise¬
riis est uiriliter sustineamꝰ᷑:
ut illud qđ in pena erit et̾¬
na euadere meream᷑⁊ ꝑdñm¬

Expanded text:
Firmum fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc. Novit Dominus qui sunt ejus . Quod autem sequitur, et manus ejus extenta, quis avertet eam, ad reprobos, ut superius diximus, arbitror referendum. Sicut enim certa et stabilis est de electorum salute misericordia, ita pro certo stabilis est et incommutabilis de reproborum damnatione justitia. Sed jam in fine hujus oneris finem faciamus hujus sermonis, obsecrantes Dominum et Deum nostrum ut onus quod in vitiis est caveamus: quod in tentationibus et miseriis est, viriliter sustineamus, ut illud quod in poena erit aeterna, evadere meream
Abbreviated transcription (Latin):
obdurans. De radice enĩ colu¬
bri. idest ex suggestione dia¬
boli. egressus est regulus. su¬
pbia odium indignatio
tor pessimꝰ nero regło uene¬
noso ñ immerito comꝑat᷑
cuius sem̃ idest uoluntas.
quã ex colubri afflatu con¬
cepit. uespasianũ misit in
iudeam: qui cum filio suo
tito. omnem potenciam
rũ ab sorbuit. Et pascent᷑
diu enim eorum durabat
imꝑium.ñ cessabat ã disci¬
pulis xp̃i ꝑsecutio iudeor:
a quib alii occisi. alii lapi¬
datri alii suis fugati sunt
sedib: alii flagellis attriti.
Cernens itaq ꝓph̃a in spu
post hȩc omnia iudeos mul¬
tis malis affectos ⁊ xp̃i uero
discipłos post eoꝵ ꝑsecutio¬
nem.immo & in ipsa eoꝵ
ꝑ secutione. bone conscienti¬
e confidentia alacres: & pas¬
centur inquit pͥmogeniti
pauꝑum. Paupes sunt:de
regnum celort. Isti sunt pau¬
pes qui abrenunciantes mũ.¬
do & omnib diuiciis eius: ua¬
lefacientes etiam patri&
matri. fr̃ib & sororib agrisq¬

Expanded text:
um. De radice enim colubri, id est ex suggestione diaboli egressus est regulus, superbia, odium, indignatio tor pessimus Nero, regulo venenoso non immerito comparatur; cujus semen, id est voluntas, quam ex colubri afflatu concepit, Vespasianum misit in Judaeam, qui cum filio suo Tito omnem potentiam, rum absorbuit. Et pascenturdiu eorum durabat imperium, non cessabat a discipulis Christi persecutio Judaeorum: a quibus alii occisi, alii lapidati, alii suis fugati sunt sedibus, alii flagellis attriti. Cernens itaque propheta in spiritu, post haec omnia Judaeos multis malis affectos, Christi vero discipulos post eorum persecutionem, imo et in ipsa eorum persecutione, bonae conscientiae confidentia alacres. Et pascentur. inquit, primogeniti pauperum. Pauperes sunt, de regnum coelorum . Isti sunt pauperes, qui abrenuntiantes mundo, et omnibus divitiis ejus, valefacientes etiam patri et matri, fratribus et sororibus, agris e
Abbreviated transcription (Latin):
la rupit: ut ad ultera libe¬
rata. illi sua sentencia feri¬
rentur⁊ & ꝓpͥe conscientie
accusationib lapidarentur.
Tandem ille samson amore
meretͥcis resolutus in somp¬
nũ. nudatꝰ crine. forticudiẽ
pariter spoliatꝰ: philistino¬
rumq traditꝰ potestati. irri¬
siom patuit & dolori.Sic &
meus samson amans mere¬
tcem. quȩ sub omni ligno
frondoso. & in omni colle ne¬
moroso ꝓstrata. quot idola
uenerabatur: tot quasi adul¬
teriis polluebatur. crmnem
deposuit ⁊ fortitudinem ab.¬
scondit: uincula suscepit.
Elapsis disciptis. quasi cal¬
uus ascendit locum calua¬
rie: & iudeoꝵ traditus uolũ¬
tati. irridetur pendens in
cruce. Cernens autem ꝓpħa
in sp̃u leticia insana ꝑfusoᷤͤ.
ante crucem agitare cap̃
improꝑare miracula: sua¬
dere descensum: hanc inep¬
tam compescit leticiam di¬
cens. Ne leceris philistea om¬
nis tu: quia cõminuta est
uirga ꝑcussoris tui. Pcusso¬

Expanded text:
la rupit, ut adultera libela rupit, ut adultera liberata, illi sua sententia ferirentur, et propriae conscientiae accusatione lapidarentur. Tandem ille Samson amore meretricis resolutus in somnum, nudatus crine, fortitudine pariter spoliatur, Philisthinorumque traditus potestati, irrisioni patuit et dolori. Sic et meus Samson amans meretricem, quae sub omni ligno frondoso et in omni colle nemoroso prostrata, quot idola venerabatur, tot quasi adulteriis polluebatur, crinem deposuit, fortitudinem abscondit, vincula suscepit. Elapsis discipulis quasi calvus ascendit locum Calvariae et Judaeorum traditus voluntati, irridetur pendens in cruce. Cernens autem propheta in spiritu, laetitia vesana perfusos ante crucem agitare caput, improperare miracula, suadere descensum, hanc ineptam compescit laetitiam, dicens: Ne laeteris, Philisthaea omnis tu, quia comminuta est virga percussoris tui.
Abbreviated transcription (Latin):
sacra narrat historia: ubi
manifeste philistei iudeor
sanson autem. dñi saluatoriᷤ
tenet imaginem⁊ qui missꝰ
ad oues que pierant domus
isrł. meretͥtis dalile. eccliȩ ui¬
delicet de gentib. concupiuit
amplexus. hic gͥ samson. a
philisteis quot sit passus in
sidias. quib appetitus uin¬
cłis. quib etiam minis pul¬
satus: sacra nobis eungłia
ꝓdunt. Obseruant os eius
scribe & phariser: questiones
obiciunt. diuersarũ causarũ
sentencias exigunt ⁊ multa¬
retur: unde iudici.unde mor¬
ti ex sentencia traderetur.
Ueniunt autẽ cũ quȩstionib
qͣsi cũ uincłis. quib ruptis
tociẽs liberexunt: quociens
ab ipsis fuerat impecitus.
Licet inquiunt censũ dare
cesari.annon: Laqueum
parauerunt pedib eius:
s inciderunt in illũ. Reddi¬
te inquit quȩ sunt cesarisce¬
sarrꝰ & que sunt deideo. Sic
& de adultera. Moy ses pre-¬
cepit huiꝰmodi lapidare ⁊
quid tu dicisꝰ Ille sic uincu¬

Expanded text:
sacra narrat historia: ubi sacra narrat historia: ubi manifeste Philisthaei Judaeorum, Samson autem Domini Salvatoris tenet imaginem: qui missus ad oves quae perierant domus Israel, meretricis Dalilae, Ecclesiae videlicet de gentibus, concupivit amplexus. Hoc igitur Samson a Philisthaeis quot passus sit injurias; quibus appetitus vinculis, quibus etiam minis pulsatus sacra produnt Evangelia . Observant os ejus Scribae et Pharisaei; quaestiones objiciunt, diversarum causarum sententias exigunt, utretur, unde judici, unde morti ex sententia traderetur. Veniunt autem cum quaestionibus quasi cum vinculis: quibus ruptis toties liber exivit, quoties ab ipsis fuerat impetitus. Licet, inquiunt, censum dare Caesari, an non? Laqueum paraverunt pedibus ejus, sed inciderunt in illum . Reddite, inquit, quae sunt Caesaris Caesari: et quae sunt Dei Deo . Sic et de adultera: Moyses praecepit hujusmodi lapidare; quid tu dicis? Ille sic vincu
Abbreviated transcription (Latin):
cõminuta est uirga ꝑcus¬
soris tui. Recordamini fr̃s
concilium illud qđ contͣ
dnm popłs ille legitur col¬
legisse: in quo & chaipha
pontifice decretũ est opor¬
tere unum mori homine
ne gens tota piret. Si eni
inquiunt dimittimꝰ eum
sic: om̃s credent in curi &
uenient romanr: & tollẽt
nr̃m locũ & gentem. Tre-¬
pidauerunt timore: ubi ñ
erat timor. Hiderat in sõp¬
nis sc̃s patͥarcha ioseph:. qđ
cẽt a fr̃ib adorandus. Qd
ne fieret uenditus est in e¬
giptum: ꝑ qđ tamꝰ accidit
ut fieret. Occidendũ itaq
xp̃m autumant. ne creden¬
tib in eum popłis. romani
cis & locum auferrent & gen¬
tem÷ cum ideo quia occisus
est. totus in eum crediderit
mundus: nicħominꝰq uene¬
rint romani. & gentem eis¬
abstulerint & locum. Uerũ¬
tam ab hoc timore sibi uide-¬
bantur liberatr: qͣndo posi¬
to incruce iħ̃u. & in morcẽ
resoluto. nom̃ eius & uirtu¬
tem se extinxisse gaudebãt.
Reuocemꝰ ad memoriam ea
quȩ de philisteis & samson.

Expanded text:
comminuta est virga percussoris tui. Recordamini, fratres, consilium illud, quod contra Dominum populus ille legitur collegisse: in quo a Caipha pontifice decretum est unum mori hominem, ne gens tota percat. Si enim, inquiunt, dimittimus eum sic, omnes credent in eum; et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem . Trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Viderat in somnis sanctus patriarcha Joseph, quod esset a fratribus adorandus. Quod ne fieret, venditur in Aegyptum ; per quod tamen accidit, ut fieret. Occidendum itaque Christum autumant, ne credentibus in eum populis, Romani eis et locum auferant et gentem; cum ideo quia occisus est, totus in eum crediderit mundus, nihilominusque venerint Romani, et gentem abstulerint, et locum. Verumtamen ab hoc timore sibi videbantur liberati, quando, posito in cruce Jesu et in mortem resoluto, nomen ejus et virtutem exstinxisse gaudebant. Revocemus ad memoriam ea quae de Philisthaeis et Samson
Abbreviated transcription (Latin):
nomine suo: illum rccipie¬
tis. Ipse est oꝑator erroris
ã iudeis in fine scł̃i suscipien¬
dus: digno dei iudicio⁊ ut qͥ
contempserunt xp̃m. habe¬
ant antixp̃m. Unde subiun¬
gitur. De radice cm̃ colubri
cgredietur regulus: & sem̃
cius absorbens uolucrem.
Cum sc̃s patͥarcha iacob fili¬
os benediceret. & inter ccte¬
ros dan b̃ndicendus accede¬
ret: ait de eo. fiat dan colu¬
ber inuia: cerastes in semi¬

Expanded text:
nomine suo, illum recipienomine suo, illum recipietis . Ipse est operator erroris, a Judaeis in fine saeculi suscipiendus, digno Dei judicio, ut qui contempserunt Christum, habeant Antichristum. Unde subjungitur: De radice colubri egredietur regulus, et semen ejus absorbens volucrem. Cum sanctus patriarcha Jacob filios benediceret, et inter caeteros Dan benedicendus accederet, ait de eo: Fiat Dan coluber in via, cerastes in semi
Abbreviated transcription (Latin):
liberati. insultant incruce
pendentr: p̾ leticia caput
mouentes. & dicentes. Si
filius dei est: descendat de
cruce. Ophilistea. s ebria. o
potionata.o insana: cadis
ruis. ꝓsterneris. Comminu¬
ta tͥ uidecur uirga. idest po¬
testas ꝑcussoris tur: capto
insultas samsomr⁊ cui capil¬
li abrasi sunt: cui c̃ruti sunt
ocłi. Ne leteris philistea oĩs
tu. Morietur samson. cõmi¬
nuta uidebitur potestas
eius⁊ s mors cius. tua est de¬
plri sublatio sacerdocii:to¬
tius plebis dispsio. Ideo ne
leteris philistea omĩs tir. qr
cõminuta est uirga ꝑcusso¬
ris tui. Quod autẽ dicit oĩs
tirꝰ. magnitudinẽ gaudii. qͦ
in xp̃i morte exultabant. ex¬
pressit. Ne leteris: ne gaude¬
as. ne exultes. uel insultes.
non enm tantũ scelus duu¬
na iusticia dimittet multũ.
tis non recepunt ut salui
fierent: mittet illis ds̃ oꝑ¬
atorem erroris ut credant
mendatio. Hinc dñs in eun¬
głio. Ego ueni inquit inno¬
mine patris mer. & ñ rece¬
pistis me. Alius ueniet in

Expanded text:
liberati, insultant in cruce pendenti, prae laetitia caput moventes et dicentes: Si Filius Dei est, descendat de cruce . O Philisthaea! o ebria! o potionata! o vesana! Cadis, ruis, prosterneris. Comminuta tibi videtur virga, id est potestas percussoris tui; capto insultas Samsoni, cui capilli abrasi sunt, cui eruti sunt oculi; ne laeteris, Philisthaea omnis tu. Morietur Samson, comminuta videbitur potestas ejus; sed mors ejus tua est depli, sublatio sacerdotii, totius plebis dispersio. Ideo ne laeteris, Philisthaea omnis tu, quia comminuta est virga percussoris tui. Quod autem dicit, omnis tu, magnitudinem gaudii, quo in Christi morte exsultabant, expressit. Ne laeteris, ne gaudeas, ne exsultes, ne insultes: non enim tantum scelus divina justitia dimittet inultum. tis non receperunt, ut salvi fierent, mittet illis Deus operatorem erroris, ut credant mendacio. Hinc Dominus in Evangelio: Ego veni, inquit, in nomine Patris mei, et non recepistis me; alius veniet in
Abbreviated transcription (Latin):
de radice dan qui dictus ẽ
coluber. egredictur regulus.
idest antixp̃c. Regulus qui
& basiliscus. rex serpencium
dicitur: afflacu suoatq con¬
spectu homines ꝑimens.
Comꝑat᷑ autem serpens iste
malicia plenuserit. & rex
est serpentium. id est pͥnceps
demonioꝵ ⁊ cuis afflatus
nequicia & illuminatus sc¬
encia. plures & fide ueritatiᷤᷤ
occidet. Quos enim fallit
astucia. aspectu eiꝰ puta ẽẽ.¬
ꝑcussos: quos autẽ malicia
cogit. eius afflatu scias esse
occisos. Et sem̃ inquit eius
absorbens uolucrem. Plura¬
ri. Sicut bonũ scm̃ uerbũ¬

Expanded text:
de radice Dan, qui dictus est coluber, egredietur regulus, id est Antichristus. Regulus, qui et basiliscus, rex serpentium dicitur, afflatu suo atque conspectu homines perimens. Comparatur autem serpens iste malitia plenus erit, et rex est serpentium, id est princeps daemoniorum; cujus afflatus nequitia, et illuminatus scientia, plures a fide veritatis occidet. Quos enim fallit astutia, aspectu ejus puta esse percussos; quos autem malitia cogit, ejus afflatu scias esse occisos. Et semen, inquit, ejus absorbens volucrem. Singulali. Sicut bonum sem
Abbreviated transcription (Latin):
sabantur. Inde & infelici¬
tas infelicitati. successit: do¬
nec abrasi de terra uiuenti¬
um.aterra etiam morientiũ
quȩ illis fuerant in heredita¬
tem concessa. penitꝰ dele-¬

Expanded text:
avari. Unde infelicitas infelicitati successit, donec abrasi de terra viventium, a terra etiam morientium, quae illis fuerat in haereditatem concessa, penitus dele
Abbreviated transcription (Latin):
in semecipso. Itaq fr̃s qͣm¬
diu diabolus iom̾s gen¬
tes habuit potestatem. po¬
pl̃s iudeor sua prospitate
gaudebat: habens templũ
altare: ephod. teraphin.sa¬
cerdotes. & sacrificia. At in
anno idest intemꝑe quo
mortuus est rex achar.quo
indelicet diaboli est destru
ccũ imꝑium: cepit plebs
illa graui miscriarũ onere

Expanded text:
in semetipso. Itaque, fratres, quanin semetipso. Itaque, fratres, quandiu diabolus in omnes gentes habuit potestatem, populus Judaeorum sua prosperitate gaudebat, habens templum, altare, ephod, theraphim, sacerdotes et sacrificia. At in anno, id est in tempore, quo mortuus est rex Achaz, quo videlicet diaboli destructum est imperium; coepit plebs illa gravi miseriarum on
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm sponsus de thalamo suo.
legalib sacram̃tis quasi umo
ueteri finem dedit: & eun¬
gliiuinum nouum.omnib
ad magni regis filii regis uo¬
Iudei gͥ legis littere inheren¬
tes. & legislatorem ignorã¬
tes: quasi potati & mebria¬
ti. clamauerunt dicentes.
Nos legem habcmiꝰ: & scd̃m
legem debet mori.Oruma:
o casus. Non habemꝰ regem:
nisi cesarem. Magnus casus.
& cesari adherere. Et congru¬
e satis de plurimarũ gen¬
tiũ tractaturus interitu.
a iudeis sumit exordiũ: qͥ
pͥmi omiũ xp̃m suscipien¬
tes. ab eius fide pͥmi oĩum
corruerunt. Sic gͦ incipit.
In anno quo mortuus est
rex achar: factum ẽ onus
istud. Achaz rex pessimus
& supbissimꝰ. diume legis con¬
temptor & idoloꝵ uenerator:
diabolũ significat. Nita au̾
eius. regnum eius potest in¬
telligi:. quod ingenere hu-¬
mano ob culpam pͥme pͥ
certe impletũ est qđ ait
a o mors. Deniq traduxit in
cruce pͥncipatus & pocesta¬
tes: palam tumphans eos

Expanded text:
quam sponsus de thalamo suo quam sponsus de thalamo suo legalibus sacramentis quasi vino veteri finem dedit, et Evangelii vinum novum omnibus ad magni regis filii nuptias voJudaei igitur legis litterae inhaerentes, et legislatorem ignorantes, quasi potati et inebriati clamaverunt, dicentes: Nos legem habemus, et secundum legem debet mori. O ruina, o casus! Non habemus regem, nisi Caesarem . Magnus casus et Caesari adhaerere. Et congrue satis de plurimarum gentium tractaturus interitu, a Judaeis sumit exordium: qui primi omnium Christum suscipientes, ab ejus fide primi corruerunt. Sic ergo incipit: In anno quo mortuus est rex Achaz, factum est onus istud. Achaz rex pessimus et superbissimus, divinae legis contemptor, et idolorum venerator, diabolum significat. Vita autem ejus regnum ejus potest intelligi: quod in genere humano ob culpam primae pcerte impletum est, quod aa, o mors! Denique traduxit in cruce principatus et potestates, palam triumphans eos
Abbreviated transcription (Latin):
magis orationib qͣm nr̃is
uirib freti.ꝓph̃a gͥ nomĩe
babilonis. generaliter mun¬
dũ. qui in electis reꝓbisq
diuidit᷑ intelligens. quo fu¬
erant onere uel p̾mendi uł
oppͥmendi. mistico sermoe
descͥpsit: dño accestante qui
ait. hoc consilium qđ cogi¬
taui suꝑ omnem terram:
& hȩc est manus extenta suꝑ
om̃s gentes. Nunc de genere
ad speciem tͣnͣsiens. singła¬
rum gencium singłã descͥbit
onera⁊ ut qđ paucis uerbis
de toto ꝓph̃auerat: ꝑ par¬
tes enuclcaciꝰ exequatur. Et
pͥmum quidem contra pħili¬
stum diuini iudicii ꝓdit
consilium: qui cadentes po¬
culo int̾pretant᷑. ꝑquos iu¬
deos arbitror designarr:. qui
legiᷤ littera quasi uino uet̾i
debriati. a gr̃a exciderunt.
Ignorantes enim dei iustici¬
am. & suam uolentes con¬
stituere: iusticie dei non st̃
subiecci. Qenim se inlege iu¬
stificari arbitrabantur: ã gr̃a
exciderunt. Hoc est uinum
illud uctus qđ defecit in nup
dens de utero uirginis tan¬

Expanded text:
magis orationibus, quam nostris viribus freti. Propheta igitur nomine Babylonis generaliter mundum, qui in electis reprobisque dividitur, intelligens, quo fuerat onere vel premendi vel opprimendi, mystico sermone descripsit, Domino attestante, qui ait: Hoc consilium, quod cogitari super omnem terram: et haec manus extenta super omnes gentes . Nunc de genere ad speciem transiens, singularum gentium singula describit onera, ut quod paucis verbis de toto prophetaverat, per partes enucleatius exsequatur. Et primum quidem contra Philisthiin divini judicii pandit consilium: qui cadentes poculo interpretantur. Per quos Judaeos arbitror designari: qui legis litteram quasi vino veteri debriati, a gratia exciderunt. Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti. Qui enim in lege justificari se arbitrabantur, a gratia exciderunt. Hoc est vinum illud vetus, quod defecit in nuptdens de utero Virginis, tan
Abbreviated transcription (Latin):
anxiis cogitationib fluctuaret:
subito ipsa quã diximus luce
ꝑfusa. cepit in eam modo mef¬
fabili subuer: & ad altiora sustol.¬
li. At illa radiantẽ in se lucẽ illã
inaccessibilẽ oculo infirmiori
non fercus: ad dominice passi.¬
onis intuitũ reuocari se ut po.¬
tint postulauit. Cũ ergo uidis¬
set quasi raptim id esse qͦđ est:
a suꝑioribus ad inferiora dela¬
ta. in illã spiritalẽ uisionem
transferturs uidetq in spiritu
dñm iħ̃m in cruce pendentẽ.
confixũ clauis: lancea ꝑfora.¬
cũ. sanguinẽq ꝑ qͥnq forami.¬
na ꝓfluentem: ipsamq mitis.¬
simo oculo respicientem:. Tũ
illa resoluta inlacrimas & in
se tandem reuersa÷ fidem soro.¬
ribus habuit: & se huic luci mi¬
nus idoncã estimainit. His for¬
te ñ muciliter insertis. intelli.¬
gamus hanc solam uisionẽ
quam intellectualẽ dicimus.
ꝓphecam facere: sicut de sapi.¬
entia scriptũ est. Ipsa inanimaᷤ

Expanded text:
anxiis cogitationibus fluctuaret, anxiis cogitationibus fluctuaret, subito ipsa, quam diximus, luce perfusa, coepit in eam modo ineffabili subvehi, et ad altiora sustolli. At illa radiantem in se lucem illam inaccessibilem oculo infirmiori non ferens, ad Dominicae passionis intuitum revocari se, ut potuit, postulavit. Cum ergo vidisset quasi raptim id esse, quod est a superioribus ad inferiora delata, in illam spiritualem visionem transfertur, videtque in spiritu Jesum in cruce pendentem, confixum clavis, lancea perforatum, sanguinemque per quinque foramina profluentem, ipsamque mitissimo oculo respicientem. Tum illa resoluta in lacrymas, et in se tandem reversa, fidem sororibus adhibuit, et se huic luci minus idoneam aestimavit. His forte non inutiliter insertis intelligamus hanc solam visionem, quam intellectualem dicimus, prophetam facere, sicut de sapientia scriptum est: Ipsa in animas
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa non habes. Roga inquit
deũ⁊ ut si ex ipso est:m hoc
ipsũ eueniat. Cumq aliquot
dieb orassent. & nichil profe¬
cissent ⁊ requisita iterũ que
supra. & unde supra: respon¬
dit. Oportet te omnib mun.¬
di huius. cuntorũq mortali¬
um renuntiare affectib: &
urca solius dei memoriam
occupari. Quid inquit illa
pro amicis meis. uel bene.¬
factorib non orabo: Cuu illa.
Eo tempore quo uolueris
ad suꝑiora. mentis contem¬
platione conscendere⁊ neces.¬
se est ut omnes quos diligis
deo commendes et commictã.
& quasi profect᷑a de mundo
omniq omnino creature ua.¬
le dicens. ad cius quẽ diligis
suspires aspectũ. Adhuc illa
non credens: rogat ut oratio.¬
nib eius. si ex deo essent ista.
uoti sui mereretur effectũ.
Nolo tam̃ inquit. ut amma
mea ita sustollat᷑ rapiaturq
ã corpe: ut amente mea om.¬
niũ rerũ. maxime amicorũ
deleatur memoria. Sufficit
autẽ mͥ: scire utrũ ex deo sint
ista. Itaq die parasceue cum

Expanded text:
ipsa non habes. Roga, inquit, Deum, ut si ex ipso est, mihi hoc ipsum eveniat. » Cumque aliquot diebus orassent, et nihil profecissent, requisita iterum quae supra et unde supra, respondit: « Oportet te omnibus mundi hujus, cunctorumque mortalium renuntiare affectibus, et circa solius Dei memoriam occupari. Quid, inquit illa, pro amicis meis, vel benefactoribus non orabo? » Cui illa. « Eo tempore, quo volueris ad superiora mentis contemplatione conscendere, necesse est ut omnes quos diligis, Deo commendes atque committas, et quasi profectura de mundo, omnique omnino creaturae valedicens, ad ejus, quem diligis, suspires aspectum. Adhuc illa non credens rogat, ut orationibus ejus, si ex Deo essent ista, voti sui mereretur effectum. Nolo tamen, inquit, ut anima mea ita sustollatur, rapiaturque a corpore, ut a mente mea omnium rerum, maxime amicorum deleatur memoria. Sufficit autem mihi scire utrum ex Deo sint ista. » Itaque die Parasceves, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cui tñ letificantis. ⁊ in¬
ebriantis sermonis ui¬
nũ sepe latent̾ inmis.¬
cuit. Ita est. Lac ipsiꝰ:
uini obtinebat uirtute.
Simplex eiꝰ institutio. atꝙ
sermo lacteꝰ. animũ au¬
ditoris in qͦndã inebriã

Expanded text:
cui tamen laetificantis et inebriantis sermonis vinum saepe latenter immiscuit. Ita est. Lac ipsius vini obtinebat virtutem. Simplex ejus institutio, et sermo lacteus animum auditoris in quemdam inebria
Abbreviated transcription (Latin):
ostendimꝰ. Destruet itaq ille
nequam conuenticula sc̃oꝵ
dissipabit congregationes
fidelium: uel suis decretis
subdendo ⁊ uel tormentis &
ꝓscͥptionib ꝑsequendo. Et
uinctis eius. idest orbis. ñ
aꝑuit carcerem. Uincti orb̃
sunt.hi qui in ȩccł̃ia ignoran¬
tie tenebris inclusi. uincłis
male consuetudinis constͥn¬
guntur: de quib ꝓph̃a. fu¬
nes inquit peccatoꝵ circũ¬
plexi sunt me. his uinctis
pestilens ille non aꝑiret car¬
cerem⁊ quos ab errore uera

Expanded text:
tis. Destruet etiam ille nequam conventicula sanctorum, dissipabit congregationes fidelium, vel suis decretis subdendo, vel tormentis et proscriptionibus persequendo. Et vinctis ejus, id est orbis, non aperuit carcerem. Vincti orbis sunt hi, qui in Ecclesia ignorantiae tenebris inclusi, vinculis malae consuetudinis constringuntur, de quibus Propheta: Funes, inquit, peccatorum circumplexi sunt me . His vinctis pestilens ille non aperiet carcerem, quos ab errore
Abbreviated transcription (Latin):
paratus est diabolo & anglis
eius. Qui te uiderine.ad te
inclinabuntur: teq ꝓspici¬
ent. Uere fr̃s. qui uiderito.¬
culis cordis diligenterq con¬
siderau̾it. ex quanta ꝑfectio¬
ne & gła corruerit diabolus
&eangłi eius : ex qͣnta sc̃ita¬
te cotidie in baratrum tur¬
pitudinis corruant suꝑbr:
mirum est si ñ inclinatur.
si non humiliatur ⁊ si ñ ti¬
culos suos &. pͥstinam eorũ
sentem infelicitatem obicit.
Hoc est qd dicie. Qui te ide¬
rint. adde inclinabuntur
humilitate: teq ꝓspicient.
iugi recordatione.Sane qđ
dicit ad te inclinabuntur.
ipsos maxime respicit: qui
post lucis oꝑa. post bona bo¬
ne conuersationis inicia. de
consortio scor quasi de celo
cadentes. ad oꝑa tenebrarũ
conuertuntur. Ad quos bo¬
ni quadam compassione in¬
clinantur: eorzlugentes per¬
ditionem⁊ quor approba¬
uerant scĩtatem. Recolice¬

Expanded text:
us est diabolo, et angelis ejus. Qui te viderint, ad te inclinabuntur, teque prospicient. Vere, fratres, qui viderit oculis cordis, diligenterque consideraverit ex quanta perfectione et gloria corruerit diabolus et angeli ejus; ex quanta sanctitate quotidie in barathrum turpitudinis corruant superbi: mirum est, si non inclinatur, si non humiliatur, si nculos suos et pristinam eorum sentem infelicitatem objicit. Hoc est quod dicit: Qui te viderint, ad te inclinabuntur, humilitate; teque prospicient, jugi recordatione. Sane quod dicit, ad te inclinabuntur, ipsos maxime respicit, qui post lucis opera, post bona conversationis initia, de consortio sanctorum quasi de coelo cadentes, ad opera tenebrarum convertuntur. Ad quos boni quadam compassione inclinantur, eorum lugentes perditionem, quorum approbaverant sanctitatem. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
buntur. Porro regna. illoꝵ re¬
gum incerpretare imꝑim.
quoꝵ cor in manu dei est:de
quib ait dñs ⁊ ꝑ me reges re-¬
gnant: quori. conuersatio in
celis est. Ipsi sunt tunc tẽꝑis
scĩ atq ꝑfecti: qui concutiqͥ¬
dem possunt ⁊ s subuerti ñ
possunt. De qua concussione.
dñs in euangło. Surgent in¬
ta: itaut in errorem ducan¬
tur. si ficri potest ȩtiam elecci.
Sequitur. Qposuit orbemde¬
sertum: & urbes eius destru¬
xit. Orbem uocat eccł̃iam: de
qua scͥptum est. Etenm cor¬
rexit orbem: qui ñ commo¬
uebitur. hunc orbem deser¬
tũ quodammꝰ faciet anti¬
xp̃c: qͣndo per eum desere¬

Expanded text:
ntiam. Porro regna, illorum regum interpretare imperium, quorum cor in manu Dei est, de quibus ait Dominus: Per me reges regnant , quorum conversatio in coelis est . Ipsi sunt tunc temporis sancti atque perfecti, qui concuti quidem possunt, sed subverti non possunt, de qua concussione Dominus in Evangelio: Surgent, inta, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Sequitur: Qui posuit orbem desertum, et urbes ejus destruxit. Orbem vocat Ecclesiam, de qua scriptum est: Etenim correxit orbem, qui non commovebitur . Hunc orbem desertum quodammodo faciet Antichristus, quando per eum desere
Abbreviated transcription (Latin):
scđm ordinem ꝓphecie ad an¬
dixp̃m & ipsius diaboli corpꝰ
retulimus ⁊ deinde quemad¬
modum ipsi capiti poterãt
conuenire disseruimus: & sic
utriusq etiam rumam a scõ
ꝓph̃a descͥptam. docuimus.
Cundem itaq ordinem in
his quȩ secuntur seruantes.
dicamus uirum nominari
antixp̃m: ñ pro uirtute. sed
pro potestate. Nunquid iste
est uir. qui conturbauit ter¬
ram: Potuit tamen cum ꝓ¬
pheta exprobrando uirum
appellare: sicut de quolibet
ignauo dicitur. O qualis uir.
Numquid iste est uir. qͥ con¬
turba. ant terram⁊ qui con¬
cussit. regna: Conturbabit¬
certe antixp̃c terram. & reg¬
na concutiet ⁊ qͣndo scđm
apocalipsim.homines terrã
inhabitantes mirabuntur
post bestiam: & reges&e. regna
quodam terrore concussi. ad
illius pauebunt potenciam.

Expanded text:
secundum ordinem prophetiae ad Antichristum, et ipsius diaboli corpus retulimus; deinde quomodo ipsi capiti poterant convenire, disseruimus, et sic utriusque ruinam a sancto propheta descriptam docuimus. Eumdem itaque ordinem in his, quae sequuntur, servantes, dicamus virum nominari Antichristum, non pro virtute, sed pro potestate. Nunquid iste est vir, qui conturbavit terram? Potuit tamen eum propheta exprobrando virum appellare, sicut de quolibet ignavo dicitur. O qualis vir! Numquid iste est vir, qui conturbavit terram, qui concussit regna, certe Antichristus terram, et regna concutiet, quando secundum Apocalypsim, homines terram inhabitantes mirabuntur post bestiam; et reges, et regna, quodam terrore concussi, ad illius pavebunt potentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
sultantium ei: & post tantã
felicitatem tantam eius mi-¬
seriam admirantium. Nonne
iste est uir. qui conturbauit
terram: Si placet caritati
ur̃e. differamus ista usq in
crastinum: ne onus istud ni¬
mis nos oneret. Qđ quia uos
aliquantulum onerat ut in¬
telligatur: rogemꝰ dm̃ ut ñ
sic oneret ut senciatur⁊ qđ¬

Expanded text:
sultantium ei: et post tantam felicitatem tantam ejus miseriam admirantium. Nonne iste est vir, qui conturbavit terram? Si placet charitati vestrae, differamus ista usque in crastinum, ne onus istud nimis nos oneret. Quod quia vos aliquantulum onerat, ut intelligatur; rogemus Dominum, ut non sic oneret, ut sentiatur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a aliqđ cius precederet me¬
ritum: ut felicitas ip̃sa &.
donum esset & premium.
Et temptationẽ hominis
manifeste sacra scͥptura de¬
clarat. Propositum est ei lig¬
num pulchrũ uisu. aspec¬
tuq delectabile. & ad uescen¬
dum suaue: & dictum est ei
ne tangeret. Hȩc ei demptati¬
onis materia: ut si uinceret
esset ei habundantioris głe
causa. forte gͥ sicut homini
lignum illud pulcrũ. ita¬
& angło aliquid in quo &
ipse temptaretur constat
ẽẽ ꝓposicum ÷ ut ipsa temp¬
tatione. & nature mutabili¬
tas probaretur. & libertas ar¬
bitrii comm̃daret᷑: cui ĩ aliis
gr̃a ꝯferret p̾miũ. in aliis iu¬
sticia irrogaret supplicium.

Expanded text:
 aliquod ejus praecederet meritum, ut felicitas ipsa et donum esset, et praemium. Et tentationem hominis manifeste sacra Scriptura declarat. Propositum est ei lignum pulchrum visu, aspectuque delectabile, et ad vescendum suave, et dictum est ei, ne tangeret . Haec ei tentationis materia, ut si vinceret, ei esset abundantioris gloriae causa. Forte igitur sicut homini lignum illud pulchrum, et angelo aliud, in quo et ipse tentaretur, constat esse propositum, ut ipsi tentatione et naturae mutabilitas probaretur, et libertas arbitrii commendaretur, cum in aliis gratia conferret praemium, in aliis justitia irrogaret supplicium.
Abbreviated transcription (Latin):
suis consulat. suos regat. suoᷤ¬
& ego habebo angłos meosre¬
ꝓphas & pseudo apłos dicim¬
ut meos mͥ attrahant. & me¬
e subdant ꝑ omnia uolun¬
tati. Hȩc non quasi uerus
ꝓpħ̃a uentura predicit: s¬
quasi deceptus superbia. ta¬
lem sibi dñãtum uana cogi¬
tatione ꝓmittit. Ea propter
licet uerum sit hoc eũ dixis¬
se. idest se ascensurum in celũ.
& solium suum suꝑ celi syde¬
ra positurum. & cetera huiꝰ¬
modr si sano intellectu ñ
pocest exponi. qđ hoc euene¬
rit. intelligendũ est cum cu-¬
pidum dñationis. in eos quos
in creatore uiderat ã creato¬
re relictos. ñ predixisse uen¬
tura: s uerba iactancie ꝓtu¬

Expanded text:
suis consulat, suos regat, suis consulat, suos regat, et ego habeo angelos meos, reprophetas et pseudoaposttrahant, et meae subdant per omnia voluntat. Haec enim quasi verus propheta ventura praedicit, sed deceptus superbia talem sibi dominatum vana cogitatione promittit. Eapropter licet verum sit, hoc eum dixisse, id est se ascensurum in coelum, et solium suum super coeli sidera positurum, et caetera hujusmodi, si sano intellectu non potest exsponi, quod hoc evenerit: intelligendum est eum cupidum dominationis in eos, quos in Creatore viderat a Creatore relictos, non praedixisse ventura, sed verba jactantiae protu
Abbreviated transcription (Latin):
& abiectionem ⁊omne sub¬
lime uidens. id est appro¬
bans. & abiecta despiciens.¬
&. ad illoꝵ. dñationẽ. istoꝵ
quoq oppressionem anhe¬
lans: supra astra dei inquit
exaltabo solium meũ. Et
quasi diceretur ei. quid gͥ
facies de iudeis. qui mons
tuis resistunt decretis: i¬
pia mox cogitatione respõ¬
dee. Sedebo in monte te¬
stamenti ⁊ & si non in om¬
nib. in laterib idest inpar¬
tib aquilonis: illis indeli¬
cet qui aquilonari frigore
uicioꝵ. in suis cordib m̃ se¬
dem parabunt. Ibi sullimes
ille ꝑsone anna & chaipbas
ibi scribe & phariseiz quib
ad effectum mee uoluntatis
abutar. Intuens deinde do¬
minũ. nubes suas ubiq ter¬
rarum ubi sibi resisterent
mittentem⁊ confidens in
uirtute sua. & de multitu¬
dine astuciarum suarũ p̾su¬
mẽs. ascẽdã in qͥt suꝑ altitu¬
os uel premens uel fallens
eroq similis altissimo: ut si¬
cut ds habet angłos suos. ꝓ¬
phetas suos. apłos suos ꝑ quos

Expanded text:
et abjectionem, omne subet abjectionem, omne sublime videns, id est approbans, et abjecta despiciens, ad illorum dominationem, istorum quoque oppressionem anhelans: Super astra Dei, inquit, exaltabo solium meum. Et quasi diceretur ei: Quid ergo facies de Judaeis, qui mons tuis resistunt decretis? impia mox cogitatione respondet: Sedebo in monte testamenti; et si non omnibus, in lateribus, id est in partibus aquilonis, illis videlicet, qui aquilonari frigore vitiorum in suis cordibus mihi sedem parabunt. Ibi sublimes illae personae Annas et Caiphas, id est Scribae et Pharisaei, quibus ad effectum meae voluntatis abutar. Intuens deinde Dominum nubes suas ubique terrarum, ubi sibi resisterent, mittentem, confidens in virtute sua, et in multitudine astutiarum suarum praesumens : Ascendam, inquit, super altitueos vel premens, vel fallens; eroque similis Altissimo: ut, sicut Deus habet angelos suos, prophetas suos, apostolos suos, per quos
Abbreviated transcription (Latin):
etatem illam scãm. in qua
regnaturus erat deus. celũ
uidit nominandum: ita ip¬
sos in quib ipse iam dñari
affectabat. suum celum arro¬
ganter appellat. Quamuis
in ipsam scãm societatem.
quasi in ipsum dei celum
quam a reprobis uidit im¬
pugnandam: ipse in eis &
ꝑ eos acrius impugnaturus.
nitatur ascendere. Supra
astra dei exaltabo solium
meum.Solium suum di-¬
cre reprobos quosq: in hoc
mundo sublimes. in quib
maxime diabolus regnat:
qui in hoc mundo ȩtiam
suꝑ astra dei.scõs scilicet ac¬
cipiunt pocestatem: ut
temptent.ut premant. ut
ꝑsequantur. ue puniant.
Recolite fr̃s mei.quã par¬
uus erat scõꝵ numerus. quã
abiectus. quã contemptibilis:
qͣndo omis gła mundi. re¬
ges & pͥncipes. & romani
suꝑ oĩa imꝑatores. contẽp¬
to do.&. contempti ã deo
dolis sacrificabant: & pau¬
cos dei cultores qui erant
in iudea. dura serintute p̾¬
mebãt. Hori itaq sublimi¬
tatẽ ĩ sp̃u intuens & potesta¬
tem. scõꝵ etiam paucitatẽ

Expanded text:
etatem illam sanctam in qua regnaturus erat Deus, coelum vidit nominandum, ita ipsos, in quibus ipse jam dominari affectabat, suum coelum arroganter appellat. Quamvis in ipsam sanctam societatem, quasi in ipsum Dei coelum, quam a reprobis vidit impugnandam, ipse in eis, et per eos acrius impugnaturus, nitatur ascendere. Super astra Dei exaltabo solium meum. Solium suum dicit reprobos quosque in hoc mundo sublimes, in quibus maxime diabolus regnat: qui in hoc mundo etiam super astra Dei, sanctos scilicet, accipiunt potestatem, ut tentent, ut premant, ut persequantur, ut puniant. Recolite, fratres mei, quam parvus erat sanctorum numerus, quam abjectus, quam contemptibilis, quando omnis gloria mundi, reges et principes, et Romani super omnia imperatores, contempto Deo, et contempti a Deo, idolis sacrificabant: et paucos Dei cultores qui, erant in Judaea, dura servitute premebant. Horum itaque sublimitatem in spiritu intuens, et potestatem, sanctorum etiam paucitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nib. montem testamenti
popłm dixerit iudeori &
qđ beatus ieronimus hãc
ipsam ꝓpheciam exponẽs.
astra celi eos qui fulgent
in eccłia intexp̾tatus sit:
montem ȩtiam testamenti
eccłiam. Quomͦ gͦ ante casũ.
in tanto decore positus. suꝑ
eos qui fulgent in eccl̃ia re¬
gnare.uel in ipsa eccł̃ia sede¬
re concupierit ⁊ nisi hec om¬
na ibi prius uidisset. ubi
erant etiam antequam fa¬

Expanded text:
nibus, montem testamenti nibus, montem testamenti populum dixerit Judaeorum: et quod beatus Hieronymus hanc ipsam prophetiam exponens, astra coeli eos qui fulgent in Ecclesia interpretatus sit; montem etiam testamenti, Ecclesiam. Quomodo ergo ante casum in tanto decore positus, super eos qui fulgent in Ecclesia regnare, vel in ipsa Ecclesia sedere concupierit, nisi haec omnia ibi prius vidisset, ubi erant, etiam antequam fa
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. Nam ꝓfecto suꝑb in
celo stare ñ potuit : qđ qui¬
dem aliquamdiu fecisset:si
post conceptam ambitionẽ
cum temꝑis mora. danta ei
cogitare licuisset.Si adme¬
tamus illam quorundam
opimonem. qua dicune. qđ
ipse cum his qui ceciderunt.
in inferiorib partib id est in
firmamento positus: ad sub.¬
lime illud cclum in quo d̃s
cum eis qui non ceciderunt
inhabitat. aspirauerit: ua-¬
cillabit illa beati gregorii
expositio suꝑ erechielis uer¬
ba dicentis. Tu signacłm simi¬
litudinis plenus sapientia
& ꝑfectus decore: in paradi¬
so dei fuisti. Omnis lapis pre¬
ciosus. oꝑimentum tuum.
Uerum si illa eius expositio
probabilis esse putatur⁊ in¬
telligendum est. primũ illũ
qui corruit inter ceteros an¬
głos pͥncipatum habuisse: in
quo scđm illum. dei simili¬
tudo expressius fuit inpres¬
sa: maxime cum plenus sa¬
piencia & ꝑfectus decore di¬
catur. Adiciamꝰ ȩtiam illud.¬
qd idem pacer suꝑ hȩc ipsa
uerba quȩ habemus in ma¬

Expanded text:
rotulisse. Nam profecto superbus in coelo stare non potuit: quod quidem aliquandiu fecisset, si post conceptam ambitionem cum temporis mora tanta ei cogitare licuisset. Sed omittamus illam quorumdam opinionem, qua dicunt, quod ipse cum his qui ceciderunt, in inferioribus partibus, id est in firmamento positus, ad sublime illud coelum, in quo Deus cum eis qui non ceciderunt, inhabitat, aspiraverit: vacillabit illa beati Gregorii expositio super Ezechielis verba dicentis: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore, in paradiso Dei fuisti. Omnis lapis pretiosus operimentum tuum . Verum, si illa ejus exspositio probabilis esse putatur, intelligendum est primum illum qui corruit, inter caeteros angelos principatum habuisse; in quo secundum illum, Dei similitudo expressius fuit impressa, maxime cum plenus sapientia et perfectus decore dicatur. Adjiciamus etiam, quod idem Pater super haec ipsa verba, quae habemus in ma
Abbreviated transcription (Latin):
infernum detraberis: in ꝓ¬
fundum laci. Digna retͥbu¬
uos ue qui celum conscen¬
dere uoluit clacus. in infer¬
num trahatur inuitus: nec
ad quamlibet partem infer-¬
ni⁊ s qui celi summa pete¬
bat: ad inferm ima descen¬
dat. hoc est qđ ait in ꝓfun¬
dum laci. Noc etiam de mẽ
qđ post mundi huiꝰ glam im¬
piumq dñatum. ad inferos

Expanded text:
infernum detraheris, in profundum laci. Digna retributio, ut qui coelum conscendere voluit elatus, in infernum trahatur invitus; nec ad quamlibet partem inferni, sed qui summa petebat, ad inferni ima descendat. Hoc est, quod ait, in profundum laci. Hoc etiam de memb quod post mundi hujus gloriam impiumque dominatum ad inferos
Abbreviated transcription (Latin):
secreta rimariz nc̃ ad firma.¬
demissus. misteria ꝓpalare
celestia: ñc leui uolatu ad
nos usq descendens. in cãpis
moralib spaciari⁊ nc̃ quasi
recipi inparadisũ. & iterum
redire ad nos: & referre inef.¬
fabilia uerba que ñ licet ho¬
mini loqui. hic omnia xp̃i
& ecclesiȩ sacramenta tam
manifesto reuelat oraculo:
ut non tam prenuntiasse futu.¬
ra. quã preterita narrasse pu¬
tetur. Que omnia licet ex sui
qualitate grata sint satis &
sapida. eloquentie tam̃ eius
mira suauitate. gratiora & dul¬
tiora redduntur. S placuit
uobis. ut ceteris interi inter.¬
missis. de undecim onerib de

Expanded text:
secreta rimari; nunc ad insecreta rimari; nunc ad indemissus, mysteria propalare coelestia; nunc levi volatu ad nos usque descendens, in campis moralibus spatiari; nunc quasi recipi in paradisum, et iterum redire ad nos, et referre ineffabilia verba, quae non licet homini loqui. Haec omnia Christi, et Ecclesiae sacramenta, tam manifesto revelat oraculo, ut non tam praenuntiasse futura, quam praeterita narrasse putetur. Quae omnia, licet ex sui qualitate grata sint satis, et sapida; eloquentiae tamen ejus mira suavitate gratiora et dulciora redduntur. Sed placuit nobis ut, caeteris intermissis, de undecim oneribus, de
Abbreviated transcription (Latin):
assumo in manib: cũ caritate
ur̃a quandam enis portiuncu¬
lam inspeccurus. Qui licet ex¬
positione sanctorũ uobis pos¬
sit esse notissimus ⁊ ꝑutile tñ
arbitror. ut si non alia. saltem
aliter ca que ab ipsis dicta sc̃
repetamꝰ: uel certe que ab ipsiꝰ
uelut munma uel manifesta
pretermisa uidentur. sũptis
ex eoꝵ uerbis rationũ seminib.
sicut deus dederit inmediũ
ꝓferamus ⁊ ut qui ad perfec¬
tas corũ sententias quasi ad
solidum panem aspirare non
audet: ad micas quas sub men¬
sa corum poterimꝰ ur̃is orati.¬
onib adiuti colligere. etiam¬
si fuerit catellus accedat.
Sic fratres carissimi. sic re.¬
dimamus tempus. uel illuda¬
mus tempori. qm̃ dies mali
sunt: & salutarib uerbis scĩsq
meditationib os ã sermonibus
ociosis ⁊ cor ã uanis cogitationib
riis⁊ infuturis predicendis cã
ꝑspicuus. in disciplinis mora.¬
lib tam iocundus: ut nunc
quasi in ipsum celũ subuectus.
uideatur diuinorũ confiliorũ

Expanded text:
assumo in manibus, cum charitate vestra quamdam ejus portiunculam inspecturus; qui, licet expositione sanctorum possit esse notissimus, perutile tamen arbitror, ut si non alia, saltem aliter ea, quae ab ipsis dicta sunt, repetamus; vel certe, quae ab ipsis velut minima, vel manifesta praetermissa videntur, sumptis ex eorum verbis rationum seminibus, sicut Deus dederit, in medium proferamus; ut qui ad eorum perfectas sententias, quasi ad solidum panem aspirare non audet, ad micas, quas sub mensa eorum poterimus, vestris orationibus adjuti, colligere, etiamsi fuerit catellus, accedat. Sic, fratres charissimi, sic redimamus tempus, ut illudamus tempori, quoniam dies mali sunt ; et salutaribus, verbis sanctisque meditationibus, os a sermonibus otiosis, cor a vatiis, in futuris praedicendis tam perspicuus, in disciplinis moralibus tam jucundus, ut nunc quasi in ipsum coelum subvectus, videatur divinorum consiliorum
Abbreviated transcription (Latin):
uit tibi gigantes. Suꝑaco ã
scĩs diabolo. turbatus occur¬
rit infernus÷ spirituum sci¬
licet societas immundorũ:
suscitans illi gigantes. quos¬
libet de suis sociis fortiores:
cum quib rediens ad domũ
de qua fuerat expulsus.si
copia fuerit remtrandi. faci¬
at nouissima hominis illius
peiora priorib. Hȩc uicissi¬
tudo temptationis & pacis
nobiscum agitur⁊: donec om¬
nes pͥncipes terre. id est ter¬
rena sectanciũ. omnes etiã
pͥncipes nationum. pͥnceps
indelicet regni ꝑsarum uł
grecor. sicut habes in da¬
mele. uel certe pͥncipes na¬
tionum. idest uitior. de su¬
is fugati sedib. pͥncipis sui
interitum lugcãt: cuiꝰ cada¬
uer id est omnis societas re-¬
probor cum eo eternis sup¬
pliciis data. tinea demolie¬
tur⁊ pucredine corrumpe¬
tur: uermib corrodetur.
Non miremini si uos hodi¬
e diutius tenui qͣm solebamr.
qm auidus ur̃i. post diutur¬
nam famem. non facile po¬
tui ur̃a presentia saciari. Nec

Expanded text:
vit tibi gigantes . Superato a vit tibi gigantes . Superato a sanctis diabolo, turbatus occurrit infernus, spirituum scilicet societas immundorum; suscitans illi gigantes, id est quoslibet de sociis fortiores, cum quibus rediens ad domum de qua fuerat expulsus, si copia fuerit reintrandi, faciet novissima hominis illius pejora prioribus . Haec vicissitudo tentationis et pacis nobiscum agitur, donec omnes principes terrae, id est terrena sectantium; omnes etiam principes nationum, principes videlicet regni Persarum vel Graecorum, sicut habes in Daniele , vel certe principes nationum, id est vitiorum, de suis fugati sedibus, principis sui interitum lugeant: cujus cadaver, id est omnis societas reproborum, cum eo aeternis suppliciis data tinea demolietur, putredine corrumpetur, vermibus corrodetur. Non miremini si vos hodie diutius tenui quam solebam; quoniam avidus vestri post diuturnam famem non facile potui vestra praesentia satiari. Ne