comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bolũ ⁊ tenet ligatũ. Chobias piscẽ exent̾᷑auit: ⁊ xp̃s occultã neqͥciã
diaboli cuictis electis manfestauit. E hobias cor piscis ⁊ fel iietͤ
Chobias quicqͥd de pisce sũpsit aissauit: ⁊ xp̃o electos quos predicatiõe
a corpore diaboli separat: sp̃s saucti gratia accendere nõ desistit.
Dixit thobias ad raguelẽ. Hic ego hodie nõ manducabo neq bibã
nisi puus petitionẽ meã confirmes. ⁊ promittas michi dare sarrã
filiã tuã. Quo audito raguel expeuit. sciens ꝙ euenerat ulł septẽ
gentiũ uerbũ fidei. ⁊ ãmonitus ab apłĩs. ut de sua stirꝑe xꝰ. daret
uxoiẽ. non sine timore uel exemplo uel ratione certa potuit noue
adei ur suscipere. quia cũ multos doctores habuit. qͥ õs qͣi septe¬
nario nũc cõpichensi hauc tantũ initã nouerat. de eterua nichil
eos interitus. Docente autẽ intriusecꝰ ueritate. ⁊ foris ꝑ doctorũ

Expanded text:
bolum, et tenet ligatum. Tobias piscem exenteravit; et Christus occultam nequitiam bolum, et tenet ligatum. Tobias piscem exenteravit; et Christus occultam nequitiam diaboli cunctis electis manifestavit. Tobias cor piscis, et fel et jTobias quidquid de pisce sumpsit assavit; et Christus electos, quos praedicatione a corpore diaboli separat, Spiritus sancti gratia accendere non desistit. Dixit Tobias ad Raguelem: Hic ego hodie non manducabo, neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas mihi dare Saram filiam tuam. Quo audito Raguel expavit, sciens quid evenerit illis segentium verbum Dei, et admonitus ab apostolis, ut de sua stirpe Christo daret uxorem, non sine timore vel exploratione potuit novae fidei jura susciperenario numero comprehensi, hanc tantum vitam noverant, de aeterna nihil mortis eos rapuit: docente autem intrinsecus veritate, et foris per doctorum
Abbreviated transcription (Latin):
gia eius secuti sũt. quia qͥd iussit ĩpleuerũt. Uude scriptũ ẽ. Eũtes
docete õs gs̃ baptizantes eos ĩ noĩe prĩs ⁊ filii⁊ sp̃s scuicti. Douiũ
auoq coruelii primo ip̃e dñs per se ĩpleuit spũ scuicto. ⁊ sic eũ petrꝰ
aiqua perfudit. Canes nocantur predicatores. quia dei doiũ et eiꝰ
substantiã ⁊ oues spũtiles. a furibus ⁊ s bestiailibus spiritibus
⁊ heretics defendũt. Profectus tobias iuxta flunẽ tygris primo mã
sit. s xp̃s ueniens in mundũ. mansit iuxta decursũ mortalitatis.
Exiuit tobias ut lauaret pedes suos. ⁊ xp̃s exunt a pr̃e ut abluẽt¬
a soidibus peccatorũ electos suos. uoluit piscis tobiã deuoiare. ⁊ dia¬
bolus couatus est. per satellites suos xp̃m extinguere. Extimuit
gestiouẽ ⁊ cooperationẽ diabolicã a uideis sibi ĩmmentẽ. Apprehẽ¬
uit thobias piscẽ et traxit ĩ sictũ. ⁊ xp̃s sua potencia superauit dia¬

Expanded text:
um est: Euntes, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Domum quoque Cornelii primo ipse Dominus per se implevit Spiritu sancto, et sic eum Petrus aqua perfudit . Canes vocantur praedicatores, quia Dei Domum, et ejus substantiam, et oves spirituales a furibus bestialibus spiritibus, et haereticis defendristus veniens in mundum, mansit juxta fluvium mortalitatis. Exivit Tobias, ut lavaret pedes suos: et Christus exivit a Patre, ut a sordibus peccatorum ablueret electos suos. Voluit piscis Tobiam devorare, et diabolus conatus est per satellites suos Christum exstinguere. Et entem. Apprehendit Tobias piscem, et traxit in siccum, et Christus sua potentia superavit dia
Abbreviated transcription (Latin):
plenũ gr̃e ⁊ ueritatis. Paratis oĩbus q̃ erant in uia portanda. fecit
tobias uale pr̃i suo ⁊ matri sue. ⁊ ambulauerũt ambosimul. Sic ap¬
parente dño in carne: parata sũt oiã q̃ ad redẽptionẽ urãm erant ne¬
ressaria. ⁊ quibus ecclesie fides ⁊ uita nutrictur ⁊ cõfirmetur. Douec
huius sclĩ uita fuuatur .i. uirtutes eiꝰ doctrina. Temptatio. passio.
resurrectio. ascentio. sp̃s sct̃i mussio. fides credentiũ. persecutio infide¬
liũ. his in iudea peractis. mediator dei ⁊ hominũ ideis contribuli¬
bus sius ⁊ gentibus gaudia suꝑue salutis et ꝑaicis predicauit. ⁊¬
his qui credere ⁊ accipere uolebant: ꝑ seip̃m ea donauit. et sic ad sa

Expanded text:
. Paratis omnibus, quae erant in via portanda secum, Tobias vale patri suo et matri dixit: et ambulaverunt ambo simul. Sic, apparente Domino, parata sunt omnia, quae ad redemptionem nostram erant necessaria, quibus Ecclesiae fides et vita nutriatur et confirmetur, donec hujus saeculi via finiatur, id est virtutes, ejus doctrina, tentatio, passio, resurrectio, ascensio, Spiritus sancti missio, fides credentium, persecutio infidelium. His in Judaea peractis, mediator Dei et hominum per apostolos Judaeis contribulibus suis, et gentibus gaudia supernae salutis et pacis praedicavit, et his qui credere, et accipere volebant per seipsum donavit, et sic per a
Abbreviated transcription (Latin):
ũ corda qui nichil subdole cogitationis habent. sed ea que in corde tenẽt
praua proferũt lingna. Cultri quibus utebantur ad incidendos
uel diuidendos ratione congruauctimarũ ut õibus ratiõe
distinctis pars ĩ altari consuunt ᷑ pars sacerdotibus. par leuitis. par
offerentibus daretur. illos significant qui discretionẽ habent qui
perfecte norũt de sacrificis salutari disceruere ꝙ cũ xp̃s que õibus
excedencia: igni sp̃s sancti tribuenda. Ciphi aurei sũt. qui maioris
sapiencie spleudore rutilant. Argẽtei: qui docendi uenustate inti¬
di. q̃ norũt planius exponũt...

Expanded text:
um corda, qui nihil subdolae cogitationis habent, sed ea, quae in corde tenent, pura proferunt lingua. Cultri ad incidendos vel dividendos ratione congrua artus victimarum ut, omnibus ratione distinctis, pars in altari consumeretur, pars sacerdotibus, pars levitis, pars offerentibus daretur, illos significant qui discretionem habent, qui perfecte norunt de sacrificio salutari discernere, quod est Christus: quexcedentia igni Spiritus sancti tribuenda. Scyphi aurei, sunt qui majori sapientiae splendore rutilant; argentei, qui docendi venustate nitidi, quae norunt planius exponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tas autẽ ex parte cõtigit in isrł. fatigatus a sepultura cecatus est.
enĩ ufatigabilis in bonis operibus persistit. lumẽ fidei non amitit
Ita et spũaliten fatigatus dorunt qui uigilare. stare. uiriliter agẽ
⁊ coufortari negglig̃t. cui dicitur. Surge qui dorms et exurge a
mortus. Hyrundines propter leuẽ uolatũ superbiã leuitatẽq sigñt
quarũ inmũditia quibus dñantur exeat. Nido hyrundinũ sup¬
positos dornut. quia leuitatẽ lascune acsuperbie se incautus sub¬
icit. hec cecitas populo isrł ĩmiente dñi aduentu in carne max ͤ.
preualint. cũ rouiaue seruitutis uigo laboraret. et diuine legis

Expanded text:
tas enim ex parte contigit in Israel . » Fatigatus a sepultura est caecatus. Qui enim infatigabilis in bonis operibus persistit, fidei lumen non admittit. Ita spiritualer fatigatus dormit, qui vigilare, stare, viriliter agere, et confortari negligit. Cui dicitur: « Surge qui dormis et exsurge a mortuis . » Hirundines propter levem volatum, superbiam levitatemque significant: quarum immunditia quibus dominatur excaecat. Nido hirundineo suppositus dormit, qui levitati lasciviae, ac superbiae se incantus subjicit. Haec caecitas populo Israel, imminente Domini adventu in carne, maxime praevaluit, cum romanae servitutis jugo laboraret, et divinae legis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s credentibus iudeis ꝙͣuis sĩt ceci. quia incarnationis sue sacramẽ¬
ta gentibus aperiat. ⁊ in fine tempoꝵ populo iubeoꝵ latius pandat
countante ⁊ cooperante diuinitatis sne fide deduitꝰ ad medos dicit.
Aliasones habeo que non sũt ex hoc ouili; De reduceudo dicit apłs. Do¬
noc plenitudo gentiũ intraret et sic oĩs isrł saluus fieret. Interrogauit

Expanded text:
s Judaeis quamvis plures sunt caecati quod incarnationis suae sacramenta gentibus aperiat, et in fine temporum populo Judaeorum latius pandat, comitante et cooperante divinitatis suae fide. Deducendo ad Medos dicit: Alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili . De reducendo dicit Apostolus: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Interrogavit
Abbreviated transcription (Latin):
na ut conterat ⁊ interficiat. ⁊ tabernaculũ suũ suꝑ montẽ inclitũ et
sanctũ ponet. ⁊ diuinitus contritus corruet. Hec est uestia tui uixta
apocalipss draco uirtutẽ ⁊ potenciã suã dabit. ut adorent oñs dia¬
couẽ. qui bestie talẽ dedit potenciã. Cũ ꝑtransisset holofernes fines
assyriorũ neuit ad magnos montes ange qui sũt a sistris cecilio.
xssceuditq oĩa castella coĩ ⁊ obtinunt dem munitionẽ. fregit autẽ opi¬

Expanded text:
ut conterat, et interficiat, et tabernaculum suum super montem inclytum, et sanctum ponat, ubi divinitus contritus corruat. Hic est bestia cui, juxta Apocalypsim, draco virtutem et potentiam suam dabit : ut adorent omnes draconem, qui bestiae talem dedit potentiam. Cum pertransisset Holophernes fines Assyriorum, venit ad magnos moascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civi
Abbreviated transcription (Latin):
sancti qui eius uite prouidebant ⁊ salrti. fugit autẽ cũ filio ⁊ uxore
quia nec fidẽ dñite incarnationis. nec statũ sẏnagoge deserum. qo u
machabeorũ agone luce clarius apparuit. Dctiso rege a filiis sius rettau¬
rata sũt oĩa tobie. ⁊ superato sepus a sceleribus sius diabola. qui uelut
pessimã piolem gignit. redibant ꝓspera populo dei. quia adhuc alt̃¬
nationibus ecclesie statũ fluituare iudemꝰ. Contigit cuitẽ quadam die
fatigatus a sepultura ueniens dom̃ iactasset se iuxta parictẽ et obdor¬
misset. ⁊ ex indo hyrundinũ dormuenti illi callida stercora maderẽt

Expanded text:
ores, qui ejus vitae providerent ac saluti. Fugit autem cum filio et uxore. Quia nec fidem dominicae incarnationis, nec statum synagogae potuMachabaeorum agonibus luce clarius apparuit. Occiso rege, a filiis suis restaurata sunt omnia Tobiae, quia superato a sceleribus suis saepius diabolo, qui velut pessimam prolem gignit; redibant prospera populo Dei, quibus adhuc alternationibus Ecclesiae statum fluctuare videmus. Contigit ut quadam die fatigatus ex sepultura veniens domum jactasset se juxta parietem, et obdormivisset: et ex nido hirundinum
Abbreviated transcription (Latin):
templũ dei. ⁊ ibi addorabat dñm deũ istł. e ñ autẽ factus fuit iui:
accepit uxorẽ noie eumã de tribu sua. et genuit ex ea filiũ. ⁊ nomẽ ĩxo¬
moniis legalibus ꝑ mopsẽ institutã. genuit ex ea filiũ. quia xp̃m cog¬
nouit ex genere suo gignendũ. Unde scriptũ est ꝑꝓphetam. suscitabit
uobis deus de fratribus ur̃is. ⁊ itẽ. De fructu uentris tui ponã suꝑ sedẽ
tuã. cui nomen suũ ĩposuit credendo. cõfitendo. scd̃m ꝙ paten deulo dic̃
Ego pͥmogenitũ ponã illũ. ħ est enĩ nomiẽ ip̃ius isrł. unde scriptũ est.¬

Expanded text:
templum Dei, et ibi adorabat Dominum Deum Israel. Cum autem factus esset vir, accepit uxorem Annam de tribu sua, et genuit ex ea filium et suum nomen impomoniis legalibus per Moysen institutam, et genuit ex ea filium, quia Christum cognovit ex genere suo gignendum. Unde scriptum est: Prophetam suscitabit vobis Deus de fratribus vestris ; et item: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Cui nomen suum imposuit credendo, confitendo quod Pater de illo dicit: Ego primogenitum ponam illum . Hoc est enim nomen ipsius Isr
Abbreviated transcription (Latin):
iber thobie in superficie littere ẽ salubrs. Maxime eiũ
uite moralis et exemplis habundat ⁊ monitis. Sed ꝙͣtũ
ponia foliis. tantũ hystoris allegone p̾cellunt. Maxima
enĩ ecclesic sacramenta continct. Ip̃e thobias: populũ isrł significat. qui
ceteris ydolatrie gentibus deditis precellens. fide recta et operibus deo¬

Expanded text:
iber Tobiae in superficie litterae est salubris. Maxime enim vitae moralis, et exemplis, abundat et monitis. Sed quantum poma foliis, tantum historiis allegoria praecellit. Maxima enim Ecclesiae sacramenta continet. Ipse enim Tobias populum Israel significat, qui caeteris idololatriae de
Abbreviated transcription (Latin):
et ad optat in filiã. qui est doctor genciũ ĩ fide ⁊ueritate. et est ue
stirpe gemuni. ħ ẽ de stirpe benianũ. hauc nabugodonosor spũalis
i. rex cõfusionis a naturali lege ⁊ cultu unius dei in confusionẽ pbo¬
latrie transtulit. sed pietas duuna ad mã ueritatis per prodicato¬
ios reuocauit. Placuit hesten regi. ⁊ data sũt ei ab usus necessaria
et xp̃o placuit ecclesia. et data ẽ ei doctriua sana. scripturarũ scĩa
uita honesta. hester accepit ĩ obsequiũ suũ septem puellas .s. p̾cio¬
sissimas. et ecclesia. autepit fideles aias sp̃s sct̃i gracia regeneratas
atq delicatas. q̃ eius sequitur uestigia. fide. doctina. operatione
bona. tr quibus dicitur. Adolescẽtule dilexerut te uinus. Hester
noluit indicare regi patriã suã. et scicta ecclesia bomis operibus

Expanded text:
et adoptat in filiam: qui est doctor gentium in fide, et veritate ; et est de stirpe Jemini, hoc est, de stirpe Benjamin. Hanc Nabuchodonosor spiritualis, et rex confusionis, a naturali lege et cultu unius Dei in confusionem idololatriae transtulit; sed pietas divina ad viam veritatis per praedicatores revocavit. Placuit Esther regi, et data sunt ei ad usum necessaria; et Christo placuit Ecclesia, et data est ei doctrina sana, Scripturarum scientia, vita honesta. Esther accepit in obsequium suum septem puellas speciosissimas, et Ecclesia fideles animas Spiritus sancti gratia regeneratas, atque delicatas, quae ejus sequuntur vestigia fide, doctrina, operatione bona, de quibus dicitur: Adolescentulae dilexerunt te nimis . Esther noluit indicare patriam suam regi, et sancta Ecclesia bonis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
ereptione filiorũ suorũ cocidie deũ oĩpotentem ꝑ fidẽ ⁊ misteria ĩ car¬
uationis exorait. ut hostiũ opiatur audatia. ⁊ fideliũ liberetun ⁊¬
nocentia. mardocheus itaq exaltatus ẽ ⁊ geuus eius. quia electi exal
tantur. et in piesenti ꝑ grãm ⁊ in futuro ꝑ gloriã. Amã ꝑunitus
ẽ.⁊ genus eiꝰ quia mali qͥq in presenti reprobantur ꝑculpã. ⁊ in

Expanded text:
ereptione filiorum suorum, quotidie Deum omnipotentem per fidem et mysteria incarnationis exorat, ut hostium comprimatur audacia, et fidelium liberetur intantur, et in praesenti per gratiam, et in futuro per gloriam. Aman punitus est, et genus ejus, quia mali quique in pr
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is fidelibus interficiant. Sed eorũ miquitatẽ scti doctores mam¬
festant. ut innocẽtes saluentur. ⁊ illi iusta ultione puniantun. Rex
bũ mardoche et sancte gentis inimicũ. iudei et potentes huiꝰ scli desig
ut facilius notũ suũ &pleatur. sic iudei libios legis diuine ĩ quibus ẽ
signaculũ sĩm regis .i. grã sancti sp̃s ad cõfirmandã heresim suã as¬

Expanded text:
s interficiant. Sed eorum iniquitatem sancti doctores manifestant, ut innocentes salventur, et illi justa ultione puniantur. Rex erbum, Mardochaei, et sanctae gentis inimicum, Judaei et potentes praesentis saecuut facilius votum suum expleatur, sic Judaei libros legis divinae, in quibus est signaculum s
Abbreviated transcription (Latin):
H honore cõdignus ẽ. ꝙ̃cũq rex uolu̾it honorare. Sic magr̃i ecclesie oũn
uirtutũ cultu. ⁊ decore sapiencie illustrati. honorantur diademate re¬
gie dignitatis. tanꝙͣ iembra sũmi regis ascendentes suꝑ equũ regiũ
.i. suꝑ populũ fideliũ ĩ quorũ cordibus residet rex angelorũ. Unde a ba¬
cuth ꝓphã. Ascendis suꝑ equos tuos et equitatus tuus sauitas. hiis ai¬
mã spũalis hostis populi dei licet nuitus prebet obsequiũ. cũ ꝑsecutores
uidebatur super alios gloriosior ⁊ potentior: infra alios apparuit uili¬
C onuertetur libanus ĩ cermel. ⁊ cermel ĩ salt̾ reputabitur. Sic syua
ecclesie ⁊ fidei ad nichilũ sunt redacti. Confessores xp̃i in toto orbe exal¬
tati caput in candã. ⁊ cauda ĩ caput conuersaẽ. quia oĩs qͥ se exaltat

Expanded text:
c honore condignus est quemcunque rex voluerit honorare. Sic magistri Ecclesiae omnium virtutum cultu, et decore sapientiae illustrati, honorantur diademate regiae dignitatis; tanquam membra summi regis ascendunt super equum regium, id est super populum fidelium, in quorum cordibus residet rex angelorum. Unde Habacuc propheta: « Ascendens super equos tuos, et equitatus tuus sanitas. » His Aman specialis hostis populi Dei, licet etiam invitus praebet obsequium cum persecutoresvidebatur super alios gloriosior et potentior, infra alios apparet viliConvertetur Libanus in charmel, et charmel in caltum reputabitur . Sic SynaEcclesiae et fidei ad nihilum sunt redacti, et confessores Christi in toto orbe exaltati. Caput in caudam, et cauda in caput conversa est, quia omnis, qui se humiliat,
Abbreviated transcription (Latin):
citq abscondere sauctins estimabant. seo postinodũ agnita ueritatis
iuce quasi aurora precunte. ⁊ crescente cantu pullorũ .i. uoce predica¬
torũ ueraciter xp̃m hoste superato sponsũ esse eclesie cognouerũt.
Letatur ragnel de uita thobie de cõuĩctione filie. Dicidit duas uac¬
cas. quatuoi arietes. parat enulas oĩbus iicuns ⁊ auucis suis.
Letatur ropulus gentiũ de fide xp̃i .⁊ de deuotione sue gentis ĩ doͥ.
fide proficicutis: unt caã de ip̃is doctores fierenit: qui pꝰ muodũ mrͣes
existerent. hi uacis sũt quĩ nigũ euuangelii portauerũt. ⁊ p̾dicando

Expanded text:
atque abscondere satius existimabant: sed post modum agnita veritatis atque abscondere satius existimabant: sed post modum agnita veritatis luce, quasi aurora praeeunte et crebrescente cantu, id est voce praedicatorum, veraciter Christum hoste superato, sponsum esse sanctae Ecclesiae cognoverunt. Laetatur Raguel de vita Tobiae, et de conjunctione filiae. Occidit duas vaccLaetatur populus gentium de fide Christi, et de vocatione suae gentis in Domini fide proficientis, ut etiam de ipsis doctores fierent qui postmodum martyres existerent. Hi, vaccae sunt qui jugum Evangelii portaverunt, et eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊ egiptus corda infideliũ sig̃t. q̃ adeo deserta sũt: quia eius habi¬
tatione nõ sũt digna. ⁊ iuxta interpretationẽ egipti perfidie sue
tenebrs obtecata. Merito autẽ qui a deo deseritun: a demonio re-¬
pletiu.Angls̃ uero demonẽ qui thobiã octidere uolebat ĩ deserto
accersiri iussit raguel seruos suos. ⁊ abierũt cũ eo ut foderent sepul¬
crũ. Enuebat enĩ ne similiter enenret ei q̃d aliis septẽ iuris qui
ingressi sunt aheam. Cũq parassent fossam. reuersus raguel ad
uxorẽ suã dixit ei. Mitte unã ex ancillis tuis ut uideat si mortu.
est ut sepeliã eñ cnteꝙͣ lucestat. ⁊ misit uuã de ancillis. Que ĩ¬
gressa ad cubiculũ inuenit eos saluos ⁊ incoluines ⁊ secũ pariter
dormientes. Cantus galloꝵ souus ẽ. predicatoꝵ. qui post ieuebras
erroꝵ diẽlucis ãm̃tiãt futurã. Erant in gentibus qui dubitarẽt
cui uero deus uicisset antiquũ hostẽ. ⁊ ideo fidem noĩs eiꝰ. obstruere

Expanded text:
t Aegyptus corda infidelium significant, quae a Deo deserta. quia ejus habitatione indigna, et juxta interpretationem Aegypti perfidiae suae tenebris obscurata. Merito autem et qui a Deo deseritur a daemonio repletur. Angelus vero daemonem qui Tobiam occidere volebat, in deserto accersiri iussit Raguhel servos suos et abierunt pariter ut foderent sepulchrum dicebat enim ne simili modo evenerit ei quod et ceteris iingressi sunt ad eam. Cumque parassent fossam, reversus Raguel ad uxorem suam, dixit ei: Mitte unam ex ancillis, ut videat, an mortuus est, ut sepeliam eum antequam illucescat. Et misit unam ex ancillis suis. Quae ingressa cubiculum, invenit eos salvos et incolumes, securiter dormientes, etc. Cantus pullorum sonus est praedicatorum qui post tenebras errorum, diem lucis annuntiant futuram. Erant in gentibus qui dubitabant an Deus vere vicisset antiquum hostem, et ideo fidem nominis ejus obstruere
Abbreviated transcription (Latin):
pastoribus quiđns fideliũ aĩarũ custodia datur. nõ eis uerbo et exemplo
munstrent quicquid adcultũ pietatis necessariũ uderint. Quicũq ret¬
tafide ⁊ cõsciencia pura regi altissimo placuerit ad ip̃m ingredietur
repudiata uasti. Multe puelle sũt quesite. multe ad curiã regis addu¬
te. sed mia eligitur. una ĩ regnã torouatur. quia unuuersis eccłie fi¬
menta puellañ. spũalia signͣt ornamenta fideliũ aĩarũ. Erat uit
iudeus ĩsusis ciuitate noĩe mardocheus filius iam filii semei filii cis
destirpe gemimi qui transiatus fuerat de ierłm eo tempore quo ieconiã
regem iuda nabugodonosor rex babilonis transtulerat. qui fuit nutri¬
cius filie frĩs su edisse q̃ altero noĩe hester uocabatur et utrũq parẽtẽ
cunserat pulcra nimis et decora facie. hestes interpietatur abscõsa¬

Expanded text:
pastoribus, quibus fidelium animarum custodia datur, ut verbo et exemplo ministrent quidquid ad cultum pietatis necessarium viderint. Quicunque recta fide, et conscientia pura regi altissimo placuerit, ad ipsum ingredietur repudiata Vasthi. Multae puellae sunt quaesitae, multae ad curiam regis adductae, sed una eligitur, una in reginam coronatur, quia universae Ecclesiae fimenta puellarum spiritualia significant ornamenta fidelium animarum. Erat vir Judaeus in Susis civitate vocabulo Mardochaeus, filius Jair filii Semei, filii Cis de stirpe Jemini, qui translatus fuerat de Hierusalem eo teregem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora facie mortuisque patre eius
Abbreviated transcription (Latin):
ceritate transcendit. cplos. euuãgelistas. pastores posuit. et recte
castigauit. filios transiuigrationis ab alienis uxonbus. quia illos
qui ꝓ confessione fidei mondo renũtiãt. illecebus mnudi seriure
prohibunt. Eiecit filios taliũ eciã matrũ de cetu transiuigrationis
ue forte adulti perfidiã sequerentim earũ. nou fidẽ patrũ. Dpera
enĩ nr̃a eciam que bona uidentur. si carnalibus delectationibus ꝑ¬
nuxta sũt. si originẽ de contagio humami furoris sũpserũt: repio¬
bare docuit. nec conuenire illis qui m̃dũ perferte reliquerũt. et tota
mente ad celestia transcendũt qui nõ temporalibus blandimentis
enumerari seo aduersitatibus exͥceri. ⁊ ad requiẽ sempiternã debenti¬

Expanded text:
ceritate transcendit apostolos, evangelistas, pastores posuit et rectores. ceritate transcendit apostolos, evangelistas, pastores posuit et rectores. Castigavit filios transmigrationis ab alienis uxoribus, quia illos qui professione fidei mundo renuntiant, illecebris mundi servire prohibuit. Ejecit filios talium, et matres de coetu transmigrationis, ne forte adulti perfidiam sequerentur earum, non fidem patrum. Opera enim nostra, quae bona videntur, si carnalibus delectationibus permista sunt, si originem de contagio humani favoris sumpserunt, reprobare docuit, nec illis convenire qui mundum perfecte relinquunt, et tota mente ad coelestia transcendunt. Qui non temporalibus blandimentis enervari, sed adversitatibus exerceri, et ad requiem sempiternam debent
Abbreviated transcription (Latin):
uiros describi fecit. i duxit populũ de captiuitate babilonica. et in
ierłin terrã ꝓuissionis liberatũ induxit. Ꝙ semel passus in cruce
mũdũ sanguine redemit. et descendens ad inferos ueros israelitas
inde admenia superne ciuitatis duxit. et gͣaudia piomisse heredi¬
tatis eius iuduxit. ⁊ cotidie fideles a perturbatione mundi cõgrega¬
tos ad consortiũ ecclesie regnũq perhenne cõuocat. Auxit ornatus
templi curos argento. ⁊ uasis preciosis. q̃ populus isrł ⁊ prĩcipes
psarũ ꝑ eũ miserũt. quia in se ccedentes de utroq populo in ecclesia
ducens: deritate fidĩ ⁊ oꝑis eoꝵ. hanc ornare ⁊ glorificare nõ desis¬
tit. Coustituit duces et pũcipes oĩ populo transflumẽ qui legẽ dĩ
noscerent ⁊ docerent. ꝙ in ecclesia q̃ in flunine baptisinatis ablu¬
ta est. ⁊ fiumẽ babiloniũ .i. ꝑturbationẽ scli fluctuantis fidei sin-¬

Expanded text:
 apostolicos viros describi fecit. Eduxit populum de captivitate Babylonica, et in  apostolicos viros describi fecit. Eduxit populum de captivitate Babylonica, et in Jerusalem terram promissionis liberatum induxit, quia semel passus in cruce mundum sanguine redemit, et descendens ad inferos, veros Israelitas inde ad moenia supernae civitatis duxit, et ad gaudia promissae haereditatis ejus induxit, et quotidie fideles a perturbatione mundi congregatos ad consortium Ecclesiae regnumque perenne convocat. Auxit ornatus templi auro et argento, et vasis pretiosis, quae populus Israel et principes Persarum per eum miserunt, quia in se credentes de utroque populo in Ecclesiam ducens, claritate fidei et operis eorum hanc ornare et glorificare non desistit. Constituit duces et principes omni populo trans flumen, qui legem Dei noscerent, quia in Ecclesia quae flumine baptismatis abluta est, flumen Babylonium, id est, perturbationem saeculi fluctualis fidei sin
Abbreviated transcription (Latin):
magistris qui pro eorũ salute laborauerũt. ⁊ õibus qui de cõfusiõẽ
pectatorũ ad urtutũ arcem terrã scilitet ꝓmissioĩs mente ⁊ opere
transiigrauerũt. Sacerdotes et leuite et oĩs populus in dedicatiõ¬
ne restaurate domus gaudent. quia om̃s doctores ecciesie reconsi¬
licitis per penitentiã pectatoribus gaudent. Esoras sig̃t xp̃m. q¬
sanctã scripturã renouauit. captiuos ĩ ierłm̃ reduxit. dom̃ toͬ
iaioribus donis sublimauit. et duces ac presides transalumen
eufratẽ qui legẽ dñi cognoscerent. constituit. ⁊ filios transinigra¬
tionis aib uxoribus extraneis castigauit. Renouaiuit enĩ rp̃s scrin¬
turã scicrã. quã scribe et pharisci per traditiones suas fedanerant.
uel iuxta litterã tantũ intelligi docebant: ip̃e spirituali sensu plenã
ostendit. ⁊ nonũ testaniẽtũ missospũ sancto per apłos. ⁊ aplics

Expanded text:
magistris qui pro eorum salute laboraverunt, et pro omnibus qui de confusione magistris qui pro eorum salute laboraverunt, et pro omnibus qui de confusione peccatorum ad virtutum arcem, terram scilicet promissionis, mente et opere transmigraverunt. Sacerdotes, et Levitae, et omnis populus in dedicatione restauratae domus gaudent, quia omnes doctores Ecclesiae de reconciliatis per poenitentiam peccatoribus gauden CAP. X. Qsanctam Scripturam renovavit, captivos in Jerusalem reduxit, domum Domini majoribus donis sublimavit, et duces, et praesides trans flumen Euphratem, qui legem Dei noscerent, constituit, filios transmigrationis ab uxoribus extraneis castigavit, et filios talisacram Scripturam, quam Scribae et Pharisaei per traditiones foedaverant, vel juxta litteram tantum intelligi docebant. Ipse spirituali sensu plenam ostendit, et Novum Testamentum misso Spiritu sancto per apostolos et per
Abbreviated transcription (Latin):
interserũt. Intrauerũt enĩ terrã filioꝵ isrł nõ a iosue introducti
nõ ierosolimoꝵ ĩperio subditi. sed a rege perfido. ab hoste. scilicz pplł
dei in terrã eius alducti. nõ ut dño sed regi aduersario seruiant
sic heretici et falsi catholici. cũ pacẽ ectlesie uiuendo peruerse uel
docendo ĩpugnãt: a ierosolimoꝵ regno sũt extranei. et ad gẽtiliũ
diabolo quẽ sig̃t rex assur. scuicte eccdesie fines iutroeunt. Sic sꝑ¬
mon magus baptismũ in ecclesia non pro sua salute accepit: sed
ut secreta in ecclesia familiarius discuteret. ꝙ exitus monstrauit.
cũ ecclesic̃ quã in persona fucti fr̃ĩs inquietare. neq̃ũt: in persona
aperti hostis acerrime turbauit. Capitulũ septimũ ocoꝵ. ure
gratioius coiuo  dñi ii gaudio. Recte dedicatur templũ
a sacerdotibus et leuitis et reliquis filiorũ transinigrationis ĩ gau¬
dio. et correctis peccatoribus fit gaudiũ in celis corã angelis dei et

Expanded text:
interserant. Intraverunt enim terram filiorum Israel, non a Josue introducti, non Hierosolymorum imperio subditi, sed a rege perfido: ab hoste scilicet populi Dei, in terram ejus adducti, non ut Domino, sed regi adversario serviant, sic haeretici et falsi catholici, cum pacem Ecclesiae vivendo perverse vel docendo impugnant, ab Hierosolymorum regno sunt extranei, et ad gentilium diabolo quem significat rex Assur, sanctae Ecclesiae fines introeunt, sicut Simon Magus baptismum in Ecclesia non pro sua salute accepit, sed ut secreta Ecclesiae familiarius discuteret: quod exitus monstravit cum Ecclesiam quam in persona ficti fratris nequivit turbare, in persona apertissimi hostis acerrime turbavit. CAP. IX. De ationem domus Domini in gaudio . Recte dedicatur templum a sacerdotibus, et Levitis, et reliquis filiorum transmigrationis in gaudio, quia correctis peccatoribus, fit gaudium in coelo coram angelis Dei , et
Abbreviated transcription (Latin):
erat uersucia hostis autiqui. tautus ẽ. furoi malicie eus cõtra
ecclesiã. ut nõ solũ predicatores ueritaris. sedi fe populus dei sẽ
per contra uigilare. ⁊ quasi ĩ aciestare. Edifĩdantes enĩ gl ab lo
accingũt reues. cũ hi qui bouis operibus insistere. nel sibi
cõmuissos curant regulari ratione disponere. Noc ẽ. uiuos la¬
pides ĩ edificio sancte cuutatis cõpetenter locare cũ fluxuluriu¬
rie i se aciiue uerbi dei scitagunt restringere. Capitulũ duodecimũ
ut uendant: nou accipianius ab eis in sabbato. Nobis quoq
salbatũ spũtile semꝑ agendũ ẽ. semꝑ aseruili opere .i. a pectato feriãdi
semper uacandũ. ⁊ usdendũ. quonã dñs ip̃e est deus. non post tale scib
n batũ a pectatis conscĩe peruenicimus ad sabbatũ future gle. S q̃rũt
populi terre nr̃m ꝓphanare sabbatũ uenalia inferendo in die sam̃fi¬
cata qm̃ ĩmundi sp̃s nundiciã cordis inaiculare initũtum. ⁊ ingerere

Expanded text:
iqui, tantus est furor malitiae ejus contra Ecclesiam, ut non solum praedicatores veritatis, sed ipse populus Dei semper eat contra vigilare, et quasi acie stare. Aedificantes enim gladio accingunt renes, cum ii qui bonis operibus insistere, et sibi commissos curant regulari ratione disponere hoc est enim vivos lapides in aedificio sanctae Trinitatis competenter locare, fluxa luxuriae in se acumine verbi Dei satagunt restringere. CAP. XV. Quomodo Sabbut vendant, non accipiemus ab eis in Sabbato . Nobis quoque Sabbatum spirituale semper agendum est: semper a servili opere, id est a peccato feriandum est; semper vacandum ntiae peccatis, perveniamus ad Sabbatum futurae gloriae. Sed quaerunt populi terrae profanare Sabbatum, venalia inferendo in die sanctificata, quando immundi spiritus munditiam cordis maculare nituntur, et ingerere
Abbreviated transcription (Latin):
rem Deũ suũ habeant aut auariciã sequantur. ꝙ ẽ. u̾doloꝵ seruitꝰ
autẽ ceteris mũdi illecebris macipati: creature magis sermant
ꝙ̃ creatori. Tales ergo sicut heretici. nolunt muros ecclesie ĩnoua¬
ri ne crescente statu pietatis. a sua coganturimpietate recedere.
Talos solerit ĩ hecilles appellare iudeoo .i. cõfelsoies fidei ⁊ facile .a.
gentibus superaudos. dñ ĩ condiauo aĩar̃ certamine plus amãt
uitia. ꝙ uirtutes uctoria paliã obtinere. Capitalũ. undecimũ.

Expanded text:
m suum deum habeant , et aut avaritiam sequantur, quod est idolorum servitus , aut caeteris mundi illecebris mancipati, creaturae magis serviant quam Creatori . Tales ergo sicut haeretici nolunt muros Ecclesiae innovari, ne crescTales solent imbecilles appellare Judaeos, hoc est confessores fidei, et facile a gentibus superandos, dum in quotidiano animarum certamine plus amant vitia quam virtutis victoriae palmam obti
Abbreviated transcription (Latin):
actũ est cũ audisset saunabalast ꝙ edificarent murũ: iratꝰ
Lest ualde. Plane hec ira hereticorũ est. Nec sunt uerba eo¬
rũ qui se scimaritanos cõnominant. i. austobes legis dei cũ sint deo
en legibus eius contrarii. tanꝙͣ a domo dauid.i. ab uuitate xp̃i ⁊
etrlesie ꝑ heresos ⁊ scismata ⁊ mala oꝑa separati. qui ne sua expug¬
netur impictas: nuiros edificari metuũt. Hec subsanatio estioñti

Expanded text:
Factum est cum audisset Sanaballat, quod aedificaremus murum, iratus est valde . Plane haec ira haereticorum est, haec sunt verba eorum, qui se Samaritanos nominant, id est custodes legis Dei, cum sint Deo et legibus ejus contrarii, tanquam a domo David, id est ab unitate Christi et Ecclesiae per haereses et schismata et mala opera separati. Qui, ne sua expugnetur impietas, muros aedificari metuunt. Et motus ni
Abbreviated transcription (Latin):
uocte. e ego et iuri pauti netũ ⁊ non indicaui cuic̃ ꝙ deus.
dedisset ĩ corde meo ut facerẽ in ierł̾m. ⁊ iumentũ nõ erat metũ. insi aĩail
cui sedebam. et egressus sũ ꝑuallis portã nocte. et ante fontẽ draconis
et per portã stertoris et cousiderabã murũ iersin discipatũ. et portas eius cõ¬
ẽ sẽpuis nocte surgere ⁊ sollerti indagatione statũ ecclesie quiescentibus
ceteris inspicere. ut ugilanter inquirant quomiodo ea que uitiorũ sordi
bus et bellis sordidata et deiecta sũt corrigant. ⁊ erigant. Murus autẽ
ierłin discipatus iacet. quando cõuersatio fideliũ ⁊ terrenis ⁊ ĩfius
sordet affectibus. Porte uero enis cõsumũtur ignibus. quando pr̃cipales
uirtutes et opera prĩcipalia ꝑ que debent fideies ingredi ad uitã: furore
temptationũ ⁊ uicendio uinoꝵ desteuũtur. Murus autẽ iste et poue ite
rũ reedificantur. quando ꝑ sollertiã doctorũ conuersatio fideliũ a ter¬

Expanded text:
octe ego et viri pauci mecum et non indicavi cuiquam quid Deus dedisset in corde meo ut facerem in Hierusalem et iumentum non erat mecum nisi animal cui sedebam et egressus sum per portam Vallis nocte et ante fontem Draconis et ad portam Stercoris et considerabam murum Hierusalem dissipatum et portas eius conspiritualium, saepius nocte surgere, ac solerti indagine statum sanctae Ecclesiae quiescentibus cbus, et bellis sordidata et dejecta sunt, corrigant, et erigant. Murus autem Hierusalem dissipatus jacet, quando conversatio fidelium terrenis, et infimis sordet affectibus. Portae vero ejus consumuntur igni, quando principales virtutes et opera principalia, per quae debet fidelis ingredi ad vitam, fervore tentationum, et incendio vitiorum destruuntur. que reaedificantur, quando per solertiam doctorum, conversatio fidelium a ter
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ operis. non ĩ societatẽ recepti. possent inferre dispendiũ
Hii ergo falsos frẽs .i. hereticos ⁊ malos catholicos expumũt. qui
hostes uide .i. confessionis. et laudis ꝙͣ ecclesia per fidẽ rectã ⁊ oꝑa
tiouẽ dignã offert. ⁊ benianũ .i. filii uextere: dũ eos qui audiunt¬
se separant a fidelibus qui ad dexterã iudicis beneditionẽ t
regnũ eternũ percepturi sũt. dicunt enĩ. Etificemꝰ. nobis cũ nc̃.
Cñ affectãt heretici cuutoritatẽ sibi predicandi unter catho

Expanded text:
auxilium operis, ut in societatem recepti, possint inferre dispendium. auxilium operis, ut in societatem recepti, possint inferre dispendium. Hi ergo falsos fratres, id est haereticos, et malos catholicos exprimunt, qui hostes Judae, id est confessionis et laudis quam Eccltionem dignam offert, et Benjamin id est, filii dexterae, dum eos qui se audiunt, separant a fidelibus, qui ad dextram judicis benedictionem et regnum aeternum percepturi sunt. Dicunt ergo: Aedificemus vobiscum, etc., cum affectant haeretici auctoritatem sibi praedicandi inte
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ oculis eorũ. fiebant uoce maigna In edificatione templi spiritua¬
lis fictus sinuil et leticia princibus nascitur. Eaubent enĩ uoc¬
tores in salute peuitentiũ. seolugent quia iniqua penitencia cõ¬
miserint. Exultant ip̃i de salute qui penitẽtia a morte aĩe re¬
surrexerũt. Lugent: quia pectando perdiderũt. Letantur neo¬
phiti gracia redemptoris se esse collectos in ecclesia. Dolent: cũ hu
mano genere perisse in primo parente et quasi corrupto ab hosti¬
bus templo dei. status scilicet corporis et cũe mortalis. in babilo
neni .i. confusionẽ presentis exilii trausingrasse. Sed quia crescẽ¬
tibus bonorũ ꝓfectibus crescit nundia malorũ. nec uiter auginẽ¬
dicit. quos captiuitatis decẽ tribus rex assiriorũ de diuersis gentiũ
populis in ciuitates eorũ et terras transtulit. qui postea acceptam
legẽ dei ex parte seruabenit. nd̃tamẽ nimꝰ simulacris quibus añ
seruiebant. hii qui ueri dei cultores abhoninabantur polliciũtur

Expanded text:
gna . In aedificatione templi spiritualis fletus simul et laetitia principibus nascitur. Gaudent enim doctores in salute poenitentium; sed lugent, quia iniqua poenitenda commiserunt. Exsultant ipsi de salute, quia poenitendo a morte animae resurrexerunt. Lugent, quia peccando perierunt. Laetantur neophyti gratia sui Redemptoris se esse collectos; dolent se cum toto genere humano in primo parente perisse, et quasi corrupto ab hostibus templo Dei, statu videlicet corporis et animnem, id est, in confusionem praesentis exsilii, transmigrasse. Sed quia crescentibus bonorum profectibus crescit invidia malorum, nec inter augmendicit, quos captivitatis decem tribubus rex Assyriorum de diversis gentium populis in civitates eorum et terras eorum transtulit, qui postea acceptam legem Dei ex parte servabant, non minus simulacris quibus ante serviebant. Hi qui videri Dei cultores abominabantur, pollicentur
Abbreviated transcription (Latin):
nesciebant. ideo a diabolo rapti qͣi ydolatrie mancipati ocaidebautur:
donec uenit xp̃s uerus spousus. qui eã sibi in fide desponsauit hoste
superato. sicut tobias sarrã alligato uiabolo angło presente s coope¬
rante. angelo in quo saluatoris diuinitas. sicut iu tobia figuratur
humauitas. Nec mirũ ꝙ ꝑ duas personas anglĩ et hoĩs uriã signisi

Expanded text:
nesciebant. Ideo a diabolo rapti, quasi idololatriae mancipati occidebantur, donec venit Christus, verus sponsus, qui eam in fide sibi desponsavit, hoste superato, sicut Tobias Saram, alligato diabolo, praesente et cooperante angelo; in quo Salvatoris divinitas, sicut in Tobia significatur humanitas. Nec mirandum quod per duas personas ang
Abbreviated transcription (Latin):
templũ dei in sacris sccipturis iuiusquisq electorũ et tota siuul ec¬
cdesia solet appellari. quia ĩ cordibus in se credẽtiũ et sperantiũ dili¬
gentĩq habitare cousueuit. Unde scriptũ est. Si quis diligit me

Expanded text:
templum Dei in sacris Scripturis, unusquisque electorum, et tota Ectemplum Dei in sacris Scripturis, unusquisque electorum, et tota Ecclesia solet appellari, quia in cordibus in se credentium, et sperantium, diligentiumque habitare consuevit. Unde scriptum est: Si
Abbreviated transcription (Latin):
suo. eciã per scripturã dicens. hec dicit tyrus rex
perstirũ. Diuma regna terre dedit michi dñs deus celi et ipse p̾ce¬
pit michi ut edificarẽ ei domũ in ierłm que est in uidea. Nuis est
in uidea et edificet domũ dm̃ dñ isrł. Sicut ꝙrus destruito calde¬
orũ imperio populũ dei liberauit. et in patuã remisit. et templũ
incensũ ierosolmus reedificari precepit. et hoc edutũ eciã per litte¬
ras mamfestauit: ita xp̃s destructo regno diaiboli. electos eius qui
erant dispsi ab eius tmũnde i ectlesiã congregauit. que in presẽ¬
ti iustificata per fidẽ pacẽ habet ad deũ per ipm. et ad uisionẽ perpe¬
tue pacis festinat. Ierusalẽ quupe: uisio pacis dicitur. Templũ
quos incensũ restaurari facit. cũ illos qui iusidiis diaboli fidem
pardiderant. ad salutẽ reducens habitatione sua dignos efficit Scp
lutis auictis qui ad regnũ suũ pertinẽt .i. electis predicat. Donius s

Expanded text:
iam per Scripturam, dicens: Haec dicit Cyrus rex Persarum: Omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus coeli, et ipse praecepit mihi ut aedificarem ei domum in Hierusalem, quae est in Judaea. Quis est in Judaea, et aedificet domum Domini Dei Israel Sicut Cyrus, destructo Chaldaeorum imperio, populum Dei liberavit et in patriam remisit, et templum incensum Hierosolymis reaedificare praecepit, et hoc etiam per litteras mandavit, ita Christus, destructo regno diaboli, electos suos qui erant dispersi ab ejus tyrannide in Ecclesiam congregavit, quae in praesenti justificata ex fide, pacem habet apud Deum, et per ipsum ad visionem perpetuae pacis festinat. Hierusalem quippe visio pacis dicitur. Templum quoque incensum restaurari fecit, cum illos qui insidiis diaboli fidem perdiderant ad salutem reducens, habitatione sua dignos efficit. Scrlutis, cunctis, qui ad regnum suum pertinent, id est electis praedicat. Domus vel
Abbreviated transcription (Latin):
stare duuii paratus est quandocũq dñs cũ enocauerit de carne exire .xiii.
montes et contereus petras ante domunũ. nõ in spiri
peinoi qui ex aduentu eius irruit. et altitudiuẽ cordis ĩi deicit:
et puritiã liquefacit. Spiritũ uero cõmotio sequitur. cũ post ip̃m
panorẽ cor nr̃m ad meliora piomonetm. Cõmotiom ⁊ igni sibilꝰ
succedit cũ diuinus amor post cinendationẽ cor calescicit. Spiritiu
uero ⁊ cõmotiomi ⁊ igni nõ in esse dñs dicitur. Esse uero in sibilo
cipiuuꝰ: cũ sciporẽ incirtũ specte ueritatis comtemplatione subdita
tegatur agnoscit. Uultui namq palliũ subdutere est: mentem con¬

Expanded text:
stare, dum paratus est quandocunque Dominus eum vocaverit de carne exire. CAP. Xstare, dum paratus est quandocunque Dominus eum vocaverit de carne exire. CAP. Xmontes, et conterens petras ante Dominum. Non in spiritu pavor, qui ex ejus adventu irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duritiem liquefacit. Spiritum vero commotio sequitur, cum post ipsum pavorem cor nostrum ad meliora promovetur. Commotioni etiam ignis succedit, cum divinus amor, post emendationem cor calefacit. Spiritui vero commotioni, et igni non inesse Dominus dicitur; esse vero in sibilo ercipimus, cum saporem in circumscriptae veritatis contemplatione subitegatur, agnoscit. Vultui namque pallium superducere est, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi Diceret. Si confidis in solo ordine: scias tibi nl pio¬
pesse. seculũ corporaliter tantũ dereliquisse: corã aspectibus
solũmodo habitũ religionis palliatũ cxistere. Studet pex ur¬
tutes ultra proficere. per opera iuiscricordie proxinis subue¬
nire. Lege. meditare. psalle. operare. grandis tibi restat
uia: quĩa parũ adhuc profecisti et multũ habes proficẽ.
omedit demq helyas t bibit et uadit in fortitudĩe ab a
Quadraguita diebus. et quadraginta noctibus ueniens ad montẽ
Dei oreb: dñ subiectus iterum per saicrã eruditionẽ bene eciã cõfortai
tus in prosperitatibus quasi indicbus. et in aduersitatibus quasi ⁊̃
noctibus per nirtutũ excercitionẽ et bonoꝵ operũ exhibitionẽ perfi¬
ciens: et quateruariũ euuangelii et denariũ legis perficiens ad cul¬
mẽ spiritualis sublimitatis ueiit ubi recte in hostio spelute dicit¬

Expanded text:
Quasi diceret: Si confidis in solo ordine, scias nil tibi proQuasi diceret: Si confidis in solo ordine, scias nil tibi prodesse saeculum tantum corporaliter derelinquere, coram oculis humanis solummodo habitum religionis palliatum exhibere; stude per virtutes ultra proficere, per opera misericordiae proximis subvenire. Lege, meditare, psalle, ora, operare, grandis tibi restat via, quia parum adhuc profecisti et multum habes proficere. Comedit denique Elias, et bibit, et vadit in fortitudine cibi illius quadraginta diebus, et quadraginta noctibus, usque ad montem Dei Oreb, dum subjectutus, in prosperitatibus quasi in diebus, et in adversitatibus quasi in noctibus per virtutum exercitationem, et bonorum operum exhibitionem proficiens, et quaternarium Evangelii et denarium legis perficiens, ad culmen spiritualis sublimitatis ve
Abbreviated transcription (Latin):
pescit. Angelus autẽ custos et excitator helye: pielatus custos et¬
excitator helpye: prelatus custos et excitator fidelis aĩe sibi subiet¬
te. qui dũ helyam idest aĩam sibi creditam cõlpicit dormire
sub iumpero idest sub ordine tepescere statim excitat. pascit ⁊¬
potat. Dum em̃ ad meliora admonet: ⁊ de sacra scriptura difsiti¬
liora que designantur per pastũ. ⁊ faciliora que figurantur per
potũ docet. Holyas quoq excitatus comedit ⁊ bibit. dũ ãmonitꝰ
subiectionis uerbis loquentis pacienter acquiescit nec hnis que
dicinitur contradicit. Rursum uero obdorunt quia subiectus nõ
nũꝙͣ multis tediis affectus post primã ãmonitionẽ et eruditio¬
nc̃ iterũ tepescit. sed helyas per cingelũ sido excitatur ⁊ pascitur.
dum subiectus per prudentẽ ⁊ fidelem prelatũ iterũ ãmouetur ⁊
instruitur. Surge inquit comede grandis tibi restat iua.

Expanded text:
pescit. Angelus autem custos et excitator Eliae, est pescit. Angelus autem custos et excitator Eliae, est praelatus custos et exhortator fidelis animae sibi subjectae. Qui, dum Eliam, id est animam sibi creditam, conspicit dormitare sub junipero, id est sub ordine torpescere, statim excitat, pascit et potat; dum eum ad meliora admonet, et de sacra Scriptura difficiliora quae designantur per pastum, et faciliora quae figurantur per potum docet. Elias quoque excitatus comedit et bibit, dum admonitus sub verbis loquentis patienter acquiescit, nec his, quae dicuntur, contradicit. Rursum vero obdormit, quia nonnunquam subjectus multis taediis affectus post primam admonitionem et eruditionem iterum tepescit. Sed Elias per angelum secundo excitatur et pascitur, dum subjectus per prudentem et fidelem praelatum iterum admonetur et instruitur: Surge, inquit, comede; grandis tibi restat via.
Abbreviated transcription (Latin):
quia occulta. Temptatio autẽ grauis et maifesta: incursus et
et demoniũ meridianũ. Ancursus: et demon: quia graius. Meri¬
dianus: quia maiifesta. Isti itaq quatuor temptationũ modi
sunt istius iumperi. indelicet ordinis aiculei. quia more aculeqꝵ
teneritudinẽ pungunt: et nõnũꝙͣ lacerant ar̃oꝵ corda. nõ quia
ordo malus sit. sed dyabolus tanto acrius iustũ per temptati
ones pungit: quanto eũ ad sublumora et secretiora per habitũ
et uitã ordinis cerint transire. Recte igitur scd̃m predicta or
nibus pungere compiobait. Ad hanc denq uimpen umbrã ue¬
int helyas. quando aliquis iustus secularia fugiens ordinis ali¬
cuius asperitatibus se sũmittit. Aĩe uero sue ut mouatur petit
quando mori penitus mondo. et uiuere deo cõcupiscit. Qui tñ
non mortẽ quã petit sed dormitionẽ quã non petit uiuenit. quia
plerũq religiosus diuersis in spirituali conuersatione fatigatus

Expanded text:
quia occulta. Tentatio autem gravis et manifesta, incursus et quia occulta. Tentatio autem gravis et manifesta, incursus et daemon meridianus est: incursus et daemon, quia gravis; meridianus, quia manifesta. Isti itaque tentationum modi sunt istius juniperi, scilicet ordinis aculei, quia more aculeorum teneritudinem pungunt, et nonnunquam lacerant, animorum. Non quod ordo malus sit, sed quod diabolus tanto acrius justum per tentones pungit, quanto eum ad sublimiora et secretiora per habitum et vitam ordinis cernit transire. Recte igitur secundum supradictnibus pungere approbatar. Ad hanc denique juniperi umbram venit Elias, quando aliquis saecularia fugiens, ordini alicujus asperitatis se submittit. Animae vero suae, ut moriatur petit, quando mori penitus mundo et vivere Deo concupiscit. Qui tamen non mortem, quam petit, sed dormitionem, quam non petit, invenit, quia plerumque religiosus diversis in spirituali conversatione fatigatus
Abbreviated transcription (Latin):
bi gratia. Quando aliquis de prelatione uel alio musterio grauit̾
temptatur: grauis temptatio est. quia temptatus est grauiter. et oc¬
culte: dũ nescit ꝙ ibi lateat diaboli fraudulentia. Ad hoc namq
dyabolus hominẽ de exaltatione temptat: ut per exaltationẽ magis
coiruat ad dampuationẽ. Temptatio granis et mainfesta est.
quando aliquis graniter temptatur. et manifeste de malo temp
tatur. Uerbi gratia. Nuaudo aliquis de fornicatione grauiter
temptatur. Temptatio grauis est. quia grauiter temptatur. Et
mamfesta: quia maifeste de malo est. Quos scilicet tenitatio¬
nũ quatuor modos psalmista bene desiguat ubi dicit. Nou time¬
bis a timore nocturno a sagitta uolante in die a negotio peram¬
bulante in tenebris ab incursu et demonio meridiano. Temptatõ
namq leius et occulta est. timor nocturnus. tunor. tamẽ quia leuis
Nocturnus: quia occulta. Temptatio uero leuis et manifesta: lagit¬
ta uolans in die est. Sagitta uolans: quia leuis. In die: quia aꝑ

Expanded text:
rio graviter tentatur, gravis tentatio est, quia graviter tentatur; et occulta, dum nescit quod ibi lateat diaboli fraudulentia. Ad hoc namque diabolus hominem de exsultatione tentat, ut per exaltationem magis corruat ad damnationem. Tentatio gravis et manifesta est, quando aliquis graviter ttatur. Verbi gratia; quando aliquis de fornicatione graviter tentatur, tentatio gravis est, quia graviter tentatur; et manifesta est, quia manifeste de malo est. Quos quatuor tentationum modos Psalmista bene designat, ubi dicit: Non timebis a timore nocturno, a sagitta volante in die, a negotio perambulante in tenebris, ab incursu daemonio meridiano . Tentatio namque levis et occulta timor nocturnus est; timor enim, quia levis; nocturnus quia occulta. Tentatio vero levis et manifesta, sagitta volans in die est; sagitta volans, quia levis; in die, quia man