comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eu frauitiones uideorũ uult obseruare. Penreent etia añs
mos si unt siquis leprosus mundatus eẽt ueniret dedsancer¬
aorem. et offerret duos paseres sac̾doti: ex quib ile ai nuinie¬
miolans decurrere faceret sanguinem eiꝰ maquas uiiue¬
t ec intinguens passerem uiuum inaquas. inquib San¬
guinem immolati passeris decurtere fecerat. Cu ligo o se¬
diuno. la nascoecinea. et ysopo asꝑgeret septies leprosum
a cunc rite mundaret᷑. ꝑ sac̃ dotem: xp̃sintelligitun

Expanded text:
 traditiones Judaeorum vult observare. Praecepit etiam Dominus Moysi, ut si quis leprosus mundatus esset, veniret ad sacerdotem, et offerret duos passeres sacerdoti. Ex quibus ille unum immolans, decurrere faceret sanguinem ejus in aquas viventes, et intingens passerem vivum in aquas, in quibus sanguinem immolati passeris decurrere fecerat, cum ligno cedrino, lana coccinea, et hyssopo aspergeret septies leprosum, et tunc rite mundaretur . Per sacerdotem Christus in
Abbreviated transcription (Latin):
seruare nititur: A qua doctrina paulus apłs galathas
reuocare studuit eũ diceret. Oinsensati galathe. quis uos
fascinauit ueritati non obedire: Dico enim uobis. qm̃ sicir¬
cũcidamini. xp̃s uob̾ nichil ꝓderit. Possumus etiam ꝑboue
quẽ libet sapientem p̃dicatorẽ: ꝑasinũ uͦ stultum intellige
Precipitur gͦ ut aratur simul iboue. et asmo: idẽ ut ñ eo¬
puletur stultus sapienti inp̃dicationis officio. Hoc aui
qd dicit. non induas uestes ex lana linoq contextas: scd̃n
supiorem sensum possumus intellige. ꝑ lanam nãcr q ere¬

Expanded text:
servare nititur. A qua doctrina Paulus apostolus Galatas revocare studuit, cum diceret: O insensati Galatae! quis vos fascinavit veritati non obedire? Dico enim vobis, quoniam si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest . Possumus etiam per bovem quemlibet sapientem praedicatorem, per asinum vero stultum intelligere. Praecipitur ergo ut non aretur simul in bove et asino, id est, ut non copuletur stultus sapienti in praedicationis officio. Hoc autem quod dicit: Non induas vestem ex lana linoque contextam , secundum superiorem sensum possumus intelligere; 528 per
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ apłi desiguantur: Abraham gͥ denocte surtexit qu
filiues di mundo intenebris ignorantie posito exmaria lux¬
gme nasci dignatus ẽ Srauit asinuĩ suũ quanddo aplo
sius mandata euangłii tradidit. ꝑ duos uero uauapl
duo p̃cepta caritatis designantur. Duos uiuenes sei
auxit . quia duo p̃cepta caritatis discipłis suis artus
et frequentius tradidit. Duxit et filium suci. quando
hominem quẽ asũpsit admoriendũ ꝓgene humano
tra didit sicut ipse dixit ieuangłio discipulis suat.¬

Expanded text:
vero apostoli designantur. Abraham igitur de nocte surrexit; quia vero apostoli designantur. Abraham igitur de nocte surrexit; quia Filius Dei, mundo in tenebris ignorantiae posito, ex Maria Virgine nasci dignatus est: stravit asinum suum, quando apostolis suis mandata Evangelii tradidit: per duos vero juvenes duo praecepta charitatis designantur. Duos juvenes secum duxit; quia duo praecepta charitatis discipulis suis arctius et frequentius tradidit: duxit et Filium suum, quia hominem quem assumpsit, ad moriendum pro genere humano tradidit, sicut ipse dixit in Evangelio discipulis su
Abbreviated transcription (Latin):
facti sunt. Columba gͥ ramũ oliuȩ cũ uirentib foliis in
ore suo ddetulit: cũ sp̃s scĩ grã eos quos ꝑlegem saluauãt
quodãm dõ optulit. Tercio noc colũbã exarcha emisit.
Que non ẽ reu̾sa ultra adeũ: quia fides euangłii tandiu
electis manebit. usq dũ ueniente dnõ adiuditiũ. electi qͥ
in hoc mundo inuenientur. rapientur corã domino maere
et sic semꝑ cũ dño erunt. Ad demonstrandam uero aꝑtiꝰ
sedi sigilli aꝑtionẽ: de tribus patriarchis pauca dicamus.
Ingenesi scriptum ẽ. qr temptauit ads abrabam: et dieit ad
cum. Tolle filiũ tuũ quẽ diligis ysaac. et uade interiam
uisionis. et offeres eũ ibi michi inholocaustũ suꝑ unum
montium quẽ monstrauero tibi. Abrabam uͦ de nocte con¬
surgens strauit asinum siuim: ducens secũ duos uiuenes.
et ysaas filium suum: Abrabam xp̃m scd̃m diuinitatem.
ysaac aucẽ hominẽ quẽ xp̃s assũpsit designat. E asinum

Expanded text:
facti sunt. Columba igitur ramum olivae cum virentibus foliis in facti sunt. Columba igitur ramum olivae cum virentibus foliis in ore suo detulit, cum Spiritus sancti gratia eos, quos per Legem salvaverat, quodammodo Deo obtulit. Tertio Noe columbam eQuae non est reversa ultra ad eum; quia fides Evangelii tamdiu cum electis manebit, usque dum veniente Domino ad judicium, electi qui in hoc mundo invenientur, rapientur coram Domino in aera, et sic semper cum Domino erunt . Ad demonstrandam vero apertius secundi sigilli apertionem, de tribus patriarchis pauca dicamus. In Genesi scriptum est, quia tentavit Deus Abraham, et dixit ad eum: Tolle filium tuum, quem diligis, Isaac, et vade in terram visionis, et offeres eum ibi in holocaustum super unum montium, quem dixero tibi . Abraham vero de nocte consurgens, stravit asinum suum, ducens secum duos juvenes, et Isaac filium suum. Abraham Christum secundum divinitatem: Isaac autem hominem, quem Christus assumpsit, designat: per asinum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ dũm descenderit. S querendũ nob ẽ quid signisice
tercia emissio colũbȩ: et bina reu̾sio Tres emissiones tu
tempora significant Primum. añ legẽ ⁊ scđm sublege.
tereium sub grã. In hoc loco uͦ noe dm̃: arcba uͦ cȩlestem
sp̃s scĩ dedit: et qui legẽ ñ habebant diuina p̃cepta q̃ postea
ric ũ requiesceret pes eius: quia ñ solũ cetere gentes. s
et ipsi uidei inegipto positi intantũ culturã dei relique¬
runt.i uit eo tempore quo moy ses natus ẽ. pene nullus in¬
ueniretur in quẽ sp̃s sẽs habitare dignaretur: et qͥdã
qua cosumba adnoe rediĩt: tempus quo xp̃s natus ẽ designat̃.
Deboc tempore dñs dicit ineuangłio. Lex et ꝓpbe usq ad
iobem: quia post quã euangłium cepit p̃dic̃ari. ecũcisio &e
multe obseruationes nichil profuerunt. Quãdui legis ob¬
seruatio dõ placuit: tam dui homines legem seruantes syp̃s
sc̃ĩ grã cõmunicauit Et sicut columba aduesꝑam ad

Expanded text:
um descenderit . Sed quaerendum nobis est quid significet trina emissio columbae et bina reversio. Tres emissiones tria tempora significant: primum ante Legem, secundum sub Lege, tertium sub gratia. In hoc vero loco Noe Deum, arca autem coelestem iam Spiritus sancti dedit: et qui Legem non habebant, divina praecepta quae postea us requiesceret; quia non solum caeterae gentes, sed et ipsi Judaei in Aegypto positi in tantum culturam Dei reliquerunt, ut eo tempore quo Moyses natus est, pene nullus inveniretur in quem Spiritus sanctus habitare dignaretur: et quodamquo columba ad Noe rediit, tempus quo Christus natus est, designat. De hoc tempore Dominus dicit in Evangelio: Lex et prophetae usque ad Joannem ; quia postquam Evangelium coepit praedicari, circumcisio et multae observationes legales nihil profuerunt. Quamdiu Legis observatio Deo placuit, tamdiu homines Legem servantes Spiritus sancti gratia comitavit: et sicut columba ad vesperam
Abbreviated transcription (Latin):
pereat . Non arabis simul inboue et asino. ꝑbouem aplos
ceterosq p̃dicatores: ꝑasinũ ppłm uideoꝵ possumus in¬
telligẽ. Aramus uero: quando scđm traditionẽ scõꝵ nos¬

Expanded text:
pereat. Non arabis simul in bove et asino . Per bovem apostolos, pereat. Non arabis simul in bove et asino . Per bovem apostolos, caeterosque praedicatores: per asinum populum Judaeorum possumus intel
Abbreviated transcription (Latin):
lacte matrissuȩ. Et iterũ. Non arabis simul inboue
et asmo: & non induas uestem quȩ exlana linoq con¬
texta ẽ. Quid enim peccat quis. si hedũ inlacte matris eoqu
Aut quid agrieola delinquit: sicũ bobus et asinis terram io¬
mere femalat  Aut quid offendit aliquis: fi uestẽ exlana lor
concertam induat: S spiricalit᷑ hec omĩa incelligenda funt. Phos
iamq: tinus quisq peccator designat᷑. Qat̾ aut nrã primi parents
fuerunt. ex quib om̃s ꝓcreati sumuis. Lac uero matris uicia sunt:
qus de originali peccato ꝓcesserunt. Nisi enm originate peccatem
tusset: uiciũ nullum esset: De hoc matris lacte. psalmista loqut̃
mea. Hedus igit᷑ inlacte matris eoquitur: dũ quilibet peceato
igne uitiorũ usq addiem mortis suȩ exuritur. Precepit
S dñs. ne coquatur hedus in lacte matris sue. idẽ ut pe¬
cator ñ sinatur usq addiem mortis suȩ inpeecatis ꝑmane.
sante diem mortis sue adbona oꝑa agenda reuocetur. ne

Expanded text:
 et iterum: Non arabis simul in bove et asino; et non indues vestem, quae ex lana linoque contexta est . Quid enim peccat quis, si haedum in lacte matris coquat? aut quid agricola delinquit, si cum bobus et asinis terram vomere scindat? aut quid offendit aliquis, si vestem ex lana linoque contextam induat? Sed spiritaliter haec omnia intelligenda sunt; per haedum namque unusquisque peccator designatur: mater autem nostra primi parentes fuerunt, ex quibus omnes procreati sumus: lac vero matris vitia sunt, quae de originali peccato processerunt; nisi enim originale peccatum fuisset, vitium nullum esset. De hoc matris lacte Psalmista loquitur, mea . Haedus igitur in lacte matris coquitur, dum quilibet peccator igne vitiorum usque ad diem mortis suae exuritur. Praecepit ergo Dominus, ne coquatur haedus in lacte matris suae, id est, ut peccator non sinatur usque in diem mortis suae in peccatis permanere: sed ante diem mortis suae ad bona opera agenda revocetur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
qiua apli uideoꝵ salutẽ desiderantes. eis doctrinam fidlo
p̃dicare noncessabant. Ooyses manum traxit et lepram
inuenat quia iudei expredicatione apłoꝵ multo detero¬
ros effecti. inpessimam lepram incredulitatis atq blaspbe¬
miarum dilapsisunt. Moyses iterum manũ insinũ mi¬
sit. ei sanã retraxit: quia pdicatores scĩ infine mundi uide¬
os insinum recipient. cum eis fidem xpĩ p̃dicabunt eosq
ad sanitatẽ quã amiserant reducent: Insequentib quoq
scriptũt. quia cum reu̾teret᷑ moyses megiptum occurrit
eiansi et uoluit eũ interficere: Tulit gͦ sephora acutis¬
simam petram et circũcidit carnem preputiĩ sui filii.
tetigitqs pedes eius et dixit Sponsus sangiunum tu
re nonfecit qđ uoluit. cũ psalmista dicat omiã quecũq

Expanded text:
quia Apostoli Judaeorum salutem desiderantes, eis doctrinam fidei quia Apostoli Judaeorum salutem desiderantes, eis doctrinam fidei praedicare non cessabant. Moyses manum retraxit, et leprosam invenit; quia Judaei ex praedicatione apostolorum multo pejores effecti, in pessimam lepram incredulitatis atque blasphemiarum delapsi sunt. Moyses iterum manum in sinum misit, et sanam retraxit; quia praedicatores sancti in fine mundi Judaeos in sinum recipient, cum eis fidem Christi praedicabunt, eosque ad sanitatem, quam amiserant, reducent. In sequentibus quoque scriptum est, quod cum reverteretur Moyses in Aegyptum, occurrit ei Dominus, et volebat interficere eum. Tulit illico Sephora acutissimam petram, et circumcidit carnem praeputii filii sui, tetigitque pedes ejus, et dixit: Sponsus sanguinum tu re non fecit quod voluit, cum Psalmista dicat: Omnia quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑamorẽ incorde tenebant: tota s uirtute laborabante ut
eos ꝑdoctrinam suȩ p̃dicationis ad salutem ꝑducerent.
iiecit moyses uirgam demanii: quia apłi uidentes ui¬
deos inxp̃m nullomodo uelle credere. amorem eoꝵ acor¬
dib suis ꝓ iecerunt ꝑ colubrũ uͦ: diabolus designatur.
ersa ẽ gͥ uirga ineolubrũ.: quia uidei exp̃dicatione apłoꝵ
deceriores effech. qui antea dicebantur popłs di. facti sunt
filis et menbra diaboli Fugit moyses: quia elect relictis
uideis transierunt ad gentes ꝑ caudã uero qui finis ẽ cor¬
miuigã usa ẽ.: quia p̃dicatores scĩ infine mundi iudeos qͥdla¬
modo apprehendent. cũ ꝑeoꝵ doctrinam adfidem
is diaboli efficientur
files ar aHIam et ulud qd̾ precipiente dnõ idem mo¬
yses manũ insinũ misit. et lepsã retraxit. et iterũ misit
en sana esfecta ẽ: eandẽ significationẽ hc̃ ꝑ manũ namq
moysi. iudei designantut: Oanum moyses insinũ misst.

Expanded text:
totaque virtute laborabant ut eos per doctrinam suae praedicationis ad salutem perducerent. Projecit Moyses virgam de manu, quia apostoli videntes Judaeos in Christum nullo modo velle credere, amorem eorum a cordibus suis projecerunt. Per colubrum vero diabolus designatur. Versa est igitur virga in colubrum, qudeteriores effecti, qui ante dicebantur populus Dei, facti sunt filii et membra diaboli. Fugit Moyses, quia apostoli, relictis Judaeis, transierunt ad gentes. Per caudam vero, quae finis est corquia praedicatores sancti in fine mundi Judaeos quodammodo apprehendent; cum per eorum doctrinam ad fidem is diaboli efficientur filii Dei. Nam et illud, quod praecipiente Domino, Moyses manum in sinum misit, et leprosam retraxit, et iet sana effecta est; eamdem significationem habet: per manum namque Moysi Judaei designantur. Manum Moyses in sinum misit;
Abbreviated transcription (Latin):
depedib tuis. locus enim in quo stas terra scã ẽ. csi alicu
exinagnis apłis dñs di xis Pset. Quãuis mortiroᷤs susci¬
ces quauis umbra corporis cui egrotos sanes. innul¬
lo tamen ce m cõparare audeas: quia magna quȩ agis
n sunt dece. s ego oꝑor ꝑte. Calciamenta autẽ pedes
muniunt: ne terram tangant ꝑterram uero. gentes de¬
signantur: Solue inquit calciamentũ depedib cuis.
de aufer odium et despectationẽ gentium de corde tuo
ocus enim inquo stas. terra scã ẽ: ide mundus inorio
habitas. meo sangune redẽptus ẽ: Et in sequentib
Dixitq dñs ad moysen: Quid ẽ qd tenes in manu: At
ille dixit Uirga. it illi Pidice eam interram Quã
cũ piecisset u̾sa ẽ incolubrũ: ita ut fugeret moysee:
Dixitq dñs ãpprehende caudam ciꝰ. Quã eũapprehen

Expanded text:
quo stas, terra sancta est , ac si alicui ex magnis apostolis Dominus dixisset: Quamvis mortuos suscites, quamvis umbra corporis tui aegrotos sanes; in nullo tamen te mihi comparare audeas: quia magna quae agis, non sunt de te, sed ego operor per te. Calceamenta autem pedes muniunt, ne terram tangant: per terram vero gentes designantur. Solve, inquit, calceamentum de pedibus tuis; id est, aufer odium et despectionem gentium de corde tuo. Locus enim in quo stas, terra sancta est: id est, mundus in quo habitas, meo sanguine redemptus est. Et in sequentibus dixit Dominus ad Moysen: Quid est quod tenes in manu tua? At ille dixit: Virga. Ait illi: Projice eam in terram. Quam cum projecisset, versa est in colubrum, ita ut fugeret Moyses, dixitque ei Dominus: Apprehende cauda
Abbreviated transcription (Latin):
crediderunt designat. Inmitio nãꝙ fidei. apłi et ceteri pre¬
dicatores considerantes in becillitatẽ gentiũ fidẽ xpi susei¬
pientiũ. noluerunt eis austeriora xp̃i p̃cepta primũ tra¬
dere: ne forte cerriti non auderent ad fidem suscipiendan
aecede: Hȩc ita eẽ apłs paulus demonstrat. qui eis qui
cegentib crediderant. ꝑepłam loquitur dicens Tanqͣm
pariuulis inxpõ. lac uob̃ potum dedi non escam. Non¬

Expanded text:
i et caeteri praedicatores considerantes imbecillitatem gentium fidem Christi suscipientium, noluerunt eis austeriora Christi praecepta primum tradere; ne forte territi non auderent ad fidem Christi suscipiendam accedere. Haec ita esse apostolus Paulus demonstrat, qui eis qui ex gentibus crediderant, per epistolam loquitur, dicens: Tamquam parvulis in Christo lac vob
Abbreviated transcription (Latin):
uidi afflictionẽ popłi mei qui ẽ in egipto. & gemitim
tius audius. & descendi libare eum. S ueni mutã
te adpharaonẽ: ut educas filios isrł deterra egypti.
Et post pauca. Dixitq moyses addñm. Quis ego sum
ut uadã ad pharaonẽ. et educã filios isrł decgipto
ent uocem meam. s dicent: Non apparuit tibi dñs.
se mandatis: ut educeret filios istł decerra egypti S.
querendũ nob̾ ẽ: curtantus uir dni p̃ceptũ inuitus ece¬
cutus sit. Uerum hanc eiꝰ ꝑtinatiam: sꝑitalit᷑ intelli¬

Expanded text:
i mei, qui est in Aegypto, et gemitum ejus audivi, et descendi liberare eum. Sed veni, mittam te ad Pharaonem, ut educas filios Israel de terra Aegypti . Et post pauca: Dixitque Moyses ad Dominum: Quis ego sum, ut vadam ad Pharaonem, et educam filios Israel de Aegyptoent vocem meam, sed dicent: Non apparuit tibi Dominusse mandatis Domini; ut educeret filios Israel de terra Aegypti: sed quaerendum nobis est, cur tantus vir Domini praeceptum invitus exsecutus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
rebatur: quia filius i hominem assumens. sicut eius
diunitas ñ ẽ mutata in humanitatem. ut amittẽt ꝙ erat sic
nec eiꝰ humanitaᷤ ꝑdiumitatẽ ardẽs ñ ẽ assũpta ita adiuinitate ut a¬
nittẽt humanitatẽ s exduab substãtu humanitatis atq ditatiꝰ urꝰ

Expanded text:
rebatur; quia Filius Dei hominem assumens, sicut ejus rebatur; quia Filius Dei hominem assumens, sicut ejus divinitas non est mutata in humanitatem, ut amitteret quod erat; sic nec ejus humanitas per divinitatem ardens, non est absumpta ita a divinitate, ut amitteret humanitatem: sed ex duab
Abbreviated transcription (Latin):
enum ex hoc beatam me dicent om̃s generationes: E flumen
ũ mundus. ꝑ carectum inquo moyses positus ẽ. iuder de-¬
signantur: Nam insequentib inpapirione a filia pha¬
ronis inuentus fuisse legitur: Eandem significatio¬
nem habet carectum in hoc loco: quã et papinus. Nam
carectum manus attrectantium uulnerare solet. ex papi¬
io autem antiquitus ubri conficiebantur: Ecarectum
g̃ uidei designantur: qui ꝓpħas medicos uidelicet sꝑita¬
ditis głarent᷑ quas legebant. et non custodiebant. Filia
uero pharaonis. filia iudelicet diaboli: popłm ex gentibꝰ
sigurauit Filia gͥ pharionis. moysen apapirione sustu¬
sit᷑ quia eccła degentib fidem xp̃i suscipiens. eundem
xp̃m aiudeis credẽ nolentib abstulit. P ostea cũ isdẽ
moyses oues ietro cognati sui pasceret apparuit ei dñs
migne flãmȩ rubi. et uidebat qd̃ rubus arderet et ñ
cõbureretur Possumus ꝑrubum qui flammas ex se ꝓdu¬
cebat et non cõburebatur beatam mariam uirginem in¬

Expanded text:
m me dicent omnes generationes . Per flumen vero mundus: per carectum in quo Moyses positus est, Judaei designantur; nam in sequentibus in papyrione a filia Pharaonis inventus fuisse legitur. Eamdem significationem habet carectum in hoc loco, quam et papyrus; nam carectum manus attrectantium vulnerare solet, ex papyro autem antiquitus libri conficiebantur. Per carectum ergo Judaei designantur, qui prophetas, medicos videlicet spiritaditis gloriarentur, quas legebant, et non custodiebant. Filia vero Pharaonis videlicet diaboli populum ex gentibus figuravit. Filia ergo Pharaonis Moysen a papyrione sustulit ; quia Ecclesia ex gentibus fidem Christi suscipiens, eumdem Christum a Judaeis credere nolentibus abstulit. Postea cum idem Moyses oves Jethro cognati sui pasceret, apparuit ei Dominus in igne flammae rubi, et videbat quod rubus arderet, et non combureretur . Possumus per rubum qui flammas ex se producebat, et non comburebatur, beatam virginem Mariam in
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ omiã habuit Cur aut̃ dignus sit acciꝑe librũ.
&e soluere sigracula euis. subdendo manifestat Qm̃
occisus es et redemisti nos dõ insanguine tuo: exomni tribu
et ppło. & natione. Hic demonstrat ex omĩb gentib ȩccłam
fuisse collecta Nã fuerunt quidã heretiei: qui hoc nega¬
regnare dicuntur Scĩ gͦ di. regnũ di sunt: quia in scĩs re¬
gnat đs. et reges sunt: quia se et alios optime regẽ noue¬
runt. Qui etiã sacdotes dnĩ sunt: quia semet ipsos con¬
die igne caritatis succensi. ꝑ conpunctionẽ cordis. et lacri

Expanded text:
omnia semper habuit. Cur autem dignus fuerit accipere librum, omnia semper habuit. Cur autem dignus fuerit accipere librum, et solvere signacula ejus, subdendo manifestat: Quoniam occisus es, et redemisti nos Deo in sanguine tuo ex omni tribu, et populo, et natione. Hic demonstrat ex omnibus gentibus Ecclesiam fuisse collectam; nam fuerunt quidam haeretici, qui hoc negaregnare dicuntur? Sancti ergo Dei regnum Dei sunt: quia in ipsis regnat Deus: et reges sunt; quia se et alios optime regere noverunt: qui etiam et sacerdotes dicuntur; quia semetipsos quotidie igne charitatis succe
Abbreviated transcription (Latin):
spectu creatoris sui et quanto se ꝑ humilitatẽ deiciunt.
tanto amplius mamorẽ eius exardescunt: qr humilitas q̃
sit inconspectu di. nutrit amorẽ dĩ. ꝑcitharas aut̃ quas
animalia &e seniores habuisse dicuntur. mortificatio car¬
nis designatur. sicut dicit apłs: Mortificate menbra utã
que sunt suꝑ terrã. fornicationẽ. inmunditiã. auariciã.
& ccta F iale uero aureȩ. corda sunt scõꝵ. spĩtali sapien¬
da repleta: quȩ odoramentis plena fuisse dicuntur: Quid
sint aut̃ odoramenta. ipse exponit cũ subiungit. Quȩ s̃
uationes scoꝵ Et ut hȩc odoramenta ad am̃ ascendant:
psalmista p̾eatur cũ dicit Dirigatur oratio mea. sicut incen¬
sũ in conspectu tuo Et cantabant canticũ nouũ dicentes
cum ẽ euangłii. Dignus es dñe ds̃ nr̃ acciꝑe librũ: et ap¬
re signacula eius Hoc qd dicit: adhumilitatẽ eius ꝑ¬
tinet Nam sedłm diuinitatẽ nichil acciꝑe poruit: qui

Expanded text:
er humilitatem dejiciunt, tanto amplius in amorem ejus exardescunt; quia humilitas quae fit in conspectu Dei, nutrit amorem Dei. Per citharas autem quae animalia et seniores habuisse dicuntur, mortificatio carnis designatur, sicut dicit Apostolus: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, avaritiam, et caetera . Phialae vero aureae corda sunt sanctorum, spiritali sapientia repleta, quae odoramentis plena fuisse dicuntur. Quid sint autem odoramenta ipse exponit, cum subjungit: Quae sunt orationes sanctorum. Et ut haec odoramenta ad Deum ascendant, psalmista precatur, cum dicit: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo. Et cantabant canticum novum dicentes. icum est Evangelii. Dignus es, Domine Deus, accipere librum, et aperire signacula ejus . Hoc quod dicit, ad humanitatem ejus pertinet; nam secundum divinitatem nihil accipere potuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
buarauerunt qui eam multiplicitꝰ exposuerune. Bena¬
tus autẽ: dm̃ ddesignat: Sine gͦ libre triciei denario
copulantut: quia qd scã scriptura loquitur. adumus
di omĩpotentiã. magnitudinẽ. bonitatẽ. ato seueruatent¬

Expanded text:
praeparaverunt, qui eam multipliciter exposuerunt: denapraeparaverunt, qui eam multipliciter exposuerunt: denarius autem Dominum designat. Binae ergo librae tritici denario copulantur; quia quod sancta scriptura loquitur, ad unius Dei omnipotentiam, magnitudinem, bonitatem, atque se
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enteiuge spitalit̾ scripturam quã legis. Et ccce eq
niger et qui sedebat suꝑ eũ habebat staterã in inanusuu
equuim ngrũ.: doctores legis possumus intelligẽ. Nigre¬
suã: eo qd splendor uultus eius. idẽ spiritalis infelliget¬
da inlege aliꝰpientib oculis nonpossec uideri. Sessor
aut̃ equi añs ẽ. Statera equitatẽ iuditĩ legalis demon¬
ꝓdente. pedem ꝓpede: & qͥualẽ infixerit quis maculã.
calem sustine cogatur: Et audiui uocẽ in medio qua¬
tuor animalum dicentem: Potest ꝑuocem quş facta ẽ
mmploiatis: Bilibris tricici denario. et tres bilibres odei
denario: et uinũ et oleum ne leseris. Magna sunt que
ꝓtulit: et ualde obscura Etriticũ exquo panis optimue
conficitur. diuuinam scripturam possumus acerꝑe. que
ammarum panis ẽ Duȩ uero libre tritici duotestam a
designant: in quib diuna scriptura diuiditur Srebis
auas libris tritici. magnã libroꝵ copiã nob scĩ patres

Expanded text:
 intellige spiritaliter 529 Scripturam Legis. Et ecce equus niger, et qui sedebat super eum, habebat stateram in manu sua. Per equum nigrum doctores Legis possumus intelligere; nigresuam, eo quod splendor vultus ejus, id est, spiritalis intelligentia in Lege a lippientibus oculis non posset videri. Sessor autem equi Dominus est: statera vero aequitatem judicii legalis demonpro dente, pedem pro pede , et qualem inflixerit quis maculam, talem et sustinere cogatur. Et audivi vocem in medio quatuor animalium dicentem. Potest per vocem quae facta est implorantis. Bilibris tritici denario, et tres bilibres hordei denario, et vinum et oleum ne laeseris. Magna sunt quae protulit, et valde obscura. Per triticum ex quo panis optimus conficitur, divinam Scripturam possumus accipere, quae est panis animarum: duae vero librae tritici duo Testamenta designant, quibus divina Scriptura dividitur. Ex iis duabus libris tritici magnam ciborum copiam nobis sancti patres
Abbreviated transcription (Latin):
conuenient pordeũ qͦd aꝑum ht̃ corticem aietus testamtu
Aesignatur : ꝓpt̾ aspentatẽ uidelicet p̃ceptoꝵ legaliam
Iam ficut or deũ infra aspitatẽ corticis sus mediustam eon¬
tinet yxqua panis conficit᷑ ita et infra litteram uetcer eon¬
stamenti spitalis intelligentia continet᷑ exqua ꝯmagisinis
eccle panũ doctrine sꝑitualis conficitur: adnuri menta

Expanded text:
Testamentum designatur, propter asperitatem videlicet praeceptorum legalium. Nam sicut hordeum infra asperitatem corticis sui medullam continet, ex qua panis conficitur, ita et infra litteram veteris Testamenti spiritalis intelligentia continetur, ex qua a magistris Ecclesiae panis doctrinae s
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ oꝑa designantur. possumus ꝑuinũ qui mentes ho¬
minũ alienat contẽplatiuã uitã acciꝑe: quȩ abamore
scłi mentes quorũdã electorũ insensibiles reddit Sibo
gͥ potuq sũpto ẏsaac iacob benedixit: quia illi benedie¬
tionẽ cȩlestis patriȩ adeo ꝑcipiunt. qui eũ usq ad finem
uitȩ suȩ bonis oꝑib placare student. Idem uero iacob
cũ fugeret esau fratrem suũ: uenit ad quendã locum:
Cũq posuisset capici suo lapidem dormiuit illie uiditq
insomnis scalã ad caput suũ aferra usq ad celũ erectã
et dñm innixũ scalȩ. angłos quoq dĩ ascendentes et descenden

Expanded text:
vitae opera designantur, possumus per vinum, quod mentes hovitae opera designantur, possumus per vinum, quod mentes hominum alienat, contemplativam vitam accipere, quae ab amore saeculi mentes quorumdam electorum insensibiles reddit. Cibo igitur potuque sumpto, Isaac Jacob benedixit; quia illi benedictionem coelestis patriae a Deo percipiunt, qui eum usque ad finem vitae suae bonis operibus placare student. Idem vero Jacob cum fugeret Esau fratrem suum, venit ad quemdam locum: cumque supposuisset capiti suo lapidem, dormivit illic; viditque in somnis scalam ad caput suum a terra usque ad coelum erectam, et Dominum innixum sca
Abbreviated transcription (Latin):
S: illud nob̾ querendũ ẽ: cur mat̾ pellib bedinis manus
iacob et colli nuda ꝓtexerit Pellis namq cũ ab hedo sub¬
crahitur caro apparet: unde delectabiles cibi confici possũt
Similit̾ et ab unoquoq peccatore eũ uicia detrahuntur. bo¬
nũ naturȩ cũ ratione apparet. Quȩ si fide decoquantur.
delectabiles eibi ex bono nature dõ p̃parantur. Ecollũ
ꝙͥ eo qd̵ incollo sepe suꝑbia appareat possumus elationẽ
mentis intellige ꝑmanus uero oꝑa designant᷑ Sollũs
unusquisq fidelis pellibus hedinis cireundat: eũ adm̃tis
elationẽ deponendã et humanitatis suȩ custodiã. peccã
ptita ante ocłos mentis reuocare ñ desinit. Manus eit¬
cundat: cũ ne inbonis oꝑib extollatur. peccata p̃terita
ante ocłos mentis sepe reducit Postquam ysaac cibũ
sũpsit: obtulit ei iacob etiam uiũ Si ꝑcibũ acliue

Expanded text:
Sed et illud nobis quaerendum est, cur mater pellibus haedinis manus Sed et illud nobis quaerendum est, cur mater pellibus haedinis manus Jacob et colli nuda protexerit. Pellis namque cum ab haedo subtrabitur, caro apparet; unde delectabiles cibi confici possunt: similiter et ab unoquoque peccatore cum vitia detrahuntur, bona naturae cum ratione apparent, quae si fide decoquantur, delectabiles cibi ex bono naturae Deo praeparantur. Per collum igitur, eo quod in collo saepe superbia appareat, possumus elationem mentis intelligere: per manus vero opera designantur. Collum ergo unusquisque fidelis pellibus haedinis circumdat, cum ad mentis elationem deponendam, et humilitatis suae custodiam peccata praeterita ante oculos mentis revocare non desinit. Manus circumdat, cum ne in bonis operibus extollatur, peccata praeterita ante oculos mentis saepe reducit. Postquam Isaac cibum sumpsit, obtulit ei Jacob etiam vinum. Si per cibum activae
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ideo in inꝑfecto numero ponuntur: quia nullũ ad
ꝑfectũ ad duxit lex. Fescas autẽ delectabiles que ysauc
adsumendũ ex duob hedis p̃parate sunt: penitemiȩ
oꝑa debemus intelligẽ. Dehis escis loquitur iobes bap¬
tista s acite fructus dignos penitentiȩ: ꝑ uestes uero ual¬
de bonas quas esau idẽ uidei domi reliquerat optima
precepta possumus intelligere: ut ẽ illud. diliges dñm
dm̃ duũ ex coto corde tuo. et extota anima tua. et ꝓximũ
tuũ sicut te ipsum. et multa alia sine quibus nulus ui¬
stus potest eẽ. Hȩ sunt optime uestes quas iudei domi
dẽ inueteri testamento reliquerant: eo qd ea obseruare
nollent. his popłs gentilis indutus et ornatus: addm̃
patre cũ cibis oꝑm bonoꝵ ꝑrexit. Cum cibis aut̃ et panes
detulit: ꝑpanem sepe u̾buĩ di designatur: quia ille congri¬
enter adddm̃ patrẽ cũ cibis oꝑum bonoꝵ ꝑgit. quiet alios
quoscũq potest adbona oꝑa agenda ad monẽ ñ desinis.

Expanded text:
in imperfecto numero ponuntur, quia nullum ad perfectum adduxit Lex . Per escas autem delectabiles, quae Isaac ad sumendum ex duobus 524 haedis praeparatae sunt, poenitentiae opera debemus intelligere. De iis escis loquitur Joannes Baptista, dicens: Facile fructus dignos poenitentiae . Per vestes vero valde bonas, quas Esau, id est, Judaei domi reliquerant, optima praecepta Legis possumus accipere, ut est illud, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et proximum tuum sicut te ipsum ; et multa alia, sine quibus nullus justus esse potest. Hae sunt optimae vestes, quas Judaei domi, id est, in veteri Testamento reliquerant, eo quod ea observare nollent: iis populus gentilis indutus et ornatus, ad Deum Patrem cum cibis operum bonorum perrexit. Cum cibis autem et panes detulit. Per panem saepe verbum Dei designatur, quia ille congruenter ad Deum Patrem cum cibis operum bonorum pergit, qui et alios quoscumque potest, ad bona opera agenda admonere non desinit.
Abbreviated transcription (Latin):
s dimitte auolare auem in cãpũ captos tenens fuliosed
ut longo uiuas tempore incerta quã dñs as tius dede¬
poteibi. Nunquio dimisio auicule dies alicuuis aug
eorealeguntur: Plam sicut auis pullos suios nibalas
congiegtat. ut eos fouendo nutriat. ita unaquȩq. sea
anima opasua intra cordis secreta recondit: et ea semꝑ
augenaloe multi plicat et nuttit. ut exeis mercedem ple¬
nis simã recipiat: uem itaq cũ pullis suis inueninue.
eñ aliquẽ iastum ꝓsuis bonis oꝑib amando amplecti¬
mls:Anem magro auore ꝑmuttimus: cũ eum quem
diligebamus ꝑmortem adcȩlestia regna conscenduse
oau demus Filios uero captos cenemus. sieius bona
opa hosionte redinemus atꝙ inẽorũ imitatione ꝓfici

Expanded text:
ene filios; ut longo vivas tempore in terra, quam Dominus Deus tuus dederit tibi . Numquid dimissio aviculae dies alicujus augeintelliguntur. Nam sicut avis pullos suos sub alas congregat, ut eos fovendo nutriat; ita unaquaeque sancta anima opera sua intra cordis secreta recondit, et ea semper augendo multiplicat et nutrit, ut ex iis mercedem plenissimam recipiat. Avem itaque cum pullis suis invenimus, cum aliquem justum pro suis bonis operibus amando amplectimur. Avem in agro avolare permittimus, cum eum quem diligebamus, per mortem ad regna coelestia conscendisse gaudemus: filios vero ejus captos tenemus, si ejus bona opera in mente retinemus, atque in eorum imitatione profici
Abbreviated transcription (Latin):
micbi duos edos optimos. ut faciam exeis escas patri tuo
qͥb libent̾ uescetur: et benedicat tibi eoram dño ante¬
qua moriatur. Abiit & attulit. deditq matri. Fauit
illa cibos ut nouerat uelle. patrem illius: et uestib esau
quas apud se habebat domi indiuit eũ: pelliculasꝙ edoꝵ
c̃cũdedit manib et eolli nuda ꝓtexit. Deditq pulmentum
et panes quos coxerat tradidit. ꝑduos bedos: confessione
peccatoꝵ popłi gentilis. et penitentiã possumus acciperes
Duos g hedos optimos iacob matri obtulit. quia ꝑ confesi¬
onem peccatoꝵ et penitentiã q̃ uia ẽ adfidem euntibus.
popls gentilis adeandẽ fidẽ ꝑcipiendam ꝓperauit. Qu
hedi optimi fuisse dicuntur: quia ualde acceptabilis doi¬

Expanded text:
mihi duos haedos optimos, et faciam ex eis escas patri tuo, mihi duos haedos optimos, et faciam ex eis escas patri tuo, quibus libenter vescitur; et benedicet tibi coram Domino, antequam moriatur . Abiit et attulit, deditque matri. Paravit illa cibos, sicut noverat velle patrem illius, et vestibus Esau, quas apud se habebat domi, induit eum, pelliculasque haedorum circumdedit manibus, et colli nuda protexit, deditque pulmentum, et panes quos coxerat, tradidit. Per duos haedos confessionem peccatorum populi gentilis, et poenitentiam, possumus intelligere. Duos ergo haedos optimos Jacob matri obtulit; quia per confessionem peccatorum et poenitentiam, quae via est ad fidem euntibus, populus gentilis ad eamdem fidem percipiendam properavit. Qui haedi optimi dicuntur fui
Abbreviated transcription (Latin):
sum oibem una eccła catholica diu̾sa e. siue diu̾sos ordines
possiumus intellige̾. Isaac diligebat esau. co quod deuena¬
tionibus sus uesceretur: s rebecea diligebat. iacobrr Isaas
sieut diximus: in hoc loco typũ dm̃ tenet ꝑ rebeoram aut̃.
p̃scientiã dĩ possumus intellige̾ Isaac gͥ diligebat esau
eo qd̃ deuenationib eius uesceret᷑ quia ds̃ diligebat po
płm uideorim. eũ ꝑp̃scientiȩ suȩ grãm multo ampluis¬
one moraretur ut deagrestib animalib cibos patriexibẽt
uationidus legalib deditus esset. atq ad fidem xp̃i ꝑcipien¬
dam tardus occurreret. mat̾ grã ipłm gentiũ eo qd fidem
xpĩ eũ auiditate suscepisset ad ꝑcipienda benedictionẽ
quȩ uideis debebatur dõ optulit. Qualit̾ autem ille
popłs gentiũ hoc benedictionis donũ ꝓmeruit. testant̾
oꝑa iacob ꝑsignificatione: q̃ ꝓbenedictione ꝑcipienda
igisse scribitur. Dixit gͥ rebecca filio suo iacõb Affer

Expanded text:
sa est, sive diversos ordines possumus intelligere. Isaac diligebat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur: sed Rebecca diligebat Jacob. Isaac, sicut diximus, in hoc loco typum Domini tenet: per Rebeccam autem praescientiam Dei possumus intelligere. Isaac igitur diligebat Esau, eo quodm Judaeorum, per praescientiae suae gratiam multo amplone moraretur, ut de agrestibus animalibus cibos patri exhiberet, vationibus legalibus deditus esset, atque ad fidem Christi percipiendam tardius occurreret; mater gratia populum gentium, eo quod fidem Christi cum aviditate suscepisset, ad percipiendam benedictionem, quae Judaeis debebatur, Deo obtulit. Qualiter autem ipse populus gentium hoc benedictionis donum promeruit, testantur opera Jacob per significationem, quae pro benedictione percipienda egisse describitur. Dixit igitur Rebecca filio suo Jacob: Affer
Abbreviated transcription (Latin):
mine: Respondit ei Iacob Dixitorei. Non uocaberis
ultra iacob s isrł erit nomen tuum: ꝑ iacob en hoc loco. qͥ¬
libet peccator et penitens designatur. Quod uero angb̃
cu iacob infigura dñ luctabatur. et ille cum anglo: illud
ignificat qd dñs dicit ineuangłio. Regnũ celorũ ium
patitur: et uolenti rapiunt ulud Qui sunt aute leii

Expanded text:
 dixit: Non vocaberis ultra Jacob, sed Israel erit nomen tuum . Per Jacob hoc in loco quilibet peccator et poenitens designatur. Quod vero angelus cum Jacob in figura Domini luctabatur, et ille cum angelo, illud significat quod Dominus dicit in Evangelio: Regnum coelorum vim patitur, et violenti r
Abbreviated transcription (Latin):
delicias scli ꝑtinent: Fuit et uenator: quia ꝑesfusione
sangunũ arietũ yreorũ. atq uitulorum. dm̃ placare consue¬
uerat Iacob autẽ simplex habitabat intabnaerilis: quia
electi exgentib sola fide bonaq uoluntate đo place̾ studu¬
eriuit E tabnacula uͦ siue diusas ȩccłas in quib ꝑuniu̾¬

Expanded text:
delicias saeculi pertinent . Fuit etiam Esau venator, quia per effusionem delicias saeculi pertinent . Fuit etiam Esau venator, quia per effusionem sanguinum arietum, hircorum atque vitulorum Deum placare consueverat: Jacob autem simplex habitabat in tabernaculis; quia electi ex gentibus sola fide, bonaque voluntate Deo placere studuerunt. Per tabernacula vero sive diversas Ecclesias, in quib
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sumẽ panẽ filioꝵ isrł. et mittere canib. Abrahã aui
queppads arietem afraxit atq inbolocaustũ ꝓfilio obtulit
quia pat̾ fuium et ipse filius semet ipsum abamore impioi
iideore sũ parait. atq hominẽ quẽ assũpsit ꝓsalate hiunu¬
su generis in holocaustũ obtulit. De eodem uero ysadt
scenptum ẽ. qt habuit duos filios esau et iacob Esau
uenator fuit et homo agricola: iacob uero simplex ha¬
bitabat intabnaculis. ꝑesau popłs ebraicus. ꝑ lacobũ
popłs gentiũ designatur. Isaac autẽ utriusq genitor¬
c illos. si paupes fueritis spũ. simites. si pacifici. simiseri¬
eordes. sipsecutiones ꝓnomine meo sustinueritis. beati
eiitis. et merces urã copiosa erit incęlis: s dictũ ẽ adillos
sicustodieritis mandata mea et uiditia mea seruauen¬
nscdabo uobis pluuiã tẽporibus suis: et cerra ꝓferit ger¬
nien suũ. & pomis arbores replebuntur: et ceta que ad

Expanded text:
umere panem filiorum, et mittere canibus . Abraham autem a vepribus arietem abstraxit, atque in holocaustum pro filio obtulit; quia Pater Filium, et ipse Filius semet ipsum ab amore impiorum Judaeorum separavit, atque hominem quem assumpsit, pro salute humani generis in holocaustum obtulit. De eodem vero Isaac scriptum est, quia habuit duos filios, Esau et Jacob. Esau venator fuit, et homo agricola: Jacob vero simplex habitabat in tabernaculis. Per Esau populus Hebraicus, per Jacob vero populus gentium designatur. Isaac autem utriusque genitim dictum est ad illos: Si pauperes fueritis spiritu, si mites, si pacifici, si misericordes, si persecutiones pro nomine meo sustinueritis; beati eritis, et merces vestra copiosa erit in coelis: sed dictum est ad illos: Si custodieritis mandata mea, et judicia mea servaveritis, dabo vobis pluvias temporibus suis, et terra proferet germen suum, et pomis arbores replebuntur, et caetera quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
edificamus. Concordat huic sensui: uisio scalȩ Duo
nãq ligna scale maiora. quȩ sunt exutraq parte: atq
ab inferiorib ad suꝑiora eriguntur: duo p̃cepta carita¬
tis designant: ꝑgradus uero. qui intransu̾sum exutraq¬
sui parte his duob lignis inseruntur: cetere uirtutes
designantur: Et sicut duo ligna nͥ agradib et gradus
ñ aduob lignis contineri ñ possunt: ita et caritas sine
cetens iurtutib et cet̾e uirtutes sine caritate eẽ ñ possunt
Et quẽ ad modũ diu̾si gradus nisi induob lignis maiorb
exutraq parte inserantur. ascensũ hominib p̃be ñpossũt
ita et cetere uirtutes n exdilectione dĩ et dilectio ꝓximi
nascantur. ire adcelum uolentib ascensum p̃bere ñ possũt

Expanded text:
er Christum aedificamus. Concordat huic sensui visio scalae; duo namque ligna scalae majora, quae sunt ex utraque parte, atque ab inferioribus ad superiora eriguntur, duo praecepta charitatis designant. Per gradus vero qui in transversum ex utraque parte illis duobus lignis inseruntur, caeterae virtutes designantur. Et sicut duo ligna nisi a gradibus, et gradus nisi a duobus lignis contineri non possunt: ita et charitas sine caeteris virtutibus, et caeterae virtutes sine charitate esse non possunt. Et quemadmodum diversi gradus nisi in duobus lignis majoribus ex utraque parte inserantur, ascensum hominibus praebere non possunt: ita et caeterae virtutes, nisi ex dilectione Dei et dilectione proximi nascantu
Abbreviated transcription (Latin):
iudetꝰ dm̃ quẽ ñ uidet quomͦ potest dilige: Et sicuc
scala exuna parte terrã. exaltera parte celum tange uisa
Ee ita et caritas ab inferiorib ꝓximis. asuꝑioribus uero.
deo coniungitur: Unde et angłi đi ꝑeam ascendentes
& d escenddentes monstrati sunt. quia scõs dĩ qui ꝑ angłos
designantur. aliquando amor dĩ ꝑ contẽplationis grãm
ad excelsa subleuat.aliquando amor et eurapximorum
adinferiora reducit. Dñm autẽ innixum scale uidit.
quia quicũq ꝑit uirtutũ addñm ascende satagunt.
postquã uiã sui itineris finierint. dñm omĩũ bonoꝵ aus¬
toem. p̃miorũq iargitorem inueniunt. eũ quo sine fine gau¬
debunt. Cum uero iddẽ iacob reu̾teret᷑ demesopotamia
serie uenissetq adiordanem cransductis omnib que ad
& ꝑtinebant. remansit solus: et ecce uir iuctabatur cũ eo
usq mane Cumq uideret qd eũ suꝑare ñ posset tetigit

Expanded text:
idet, Deum quem non videt, quomodo potest diligere ? Et sicut scala ex una parte terram, ex altera coelum tangere visa est: ita et charitas ab inferioribus proximis, a superioribus vero Deo conjungitur. Unde et angeli Dei per eam ascendentes et descendentes monstrati sunt; quia sanctos Dei, qui per angelos designantur, aliquando amor Dei per contemplationis gratiam ad excelsa sublevat, aliquando amor et cura proximorum ad inferiora reducit. Dominum autem innixum scalae vidit; quia quicumque per iter virtutum ad Dominum conscendere satagunt, postquam viam sui itineris finierunt, Dominum omnium bonorum auctorem, praemiorumque largitorem inveniunt, cum quo sine fine gaudebunt. Cum vero idem Jacob reverteretur de Mesopotamia Syriae, venissetque ad Jordanem, transductis omnibus quae ad se pertinebant, remansit solus. Et ecce vir luctabatur cum eo usque mane. Cumque videret quod e
Abbreviated transcription (Latin):
set adlocum eddi ficauit altare: et desuꝑ ligna cõpo¬
suit. Cumq colligasset ysaac filium suum: posuit
eũ maltar suꝑ struem lignoꝵ. ꝑaltare. crux intelli¬
nobmetipsis supponinus: ut ponde̾ nro suffocetur.
et pereat. Similit̾ redẽptor nrͣ. ligna idẽ peccata nra
meruce pendens sibi subposuit: ut eiusdẽ ponde̾ atq
iurtute peecata nr̃a suffocarentur. atq delerentur. Um¬
cula autem ysaac. affęctionẽ dnĩ ineruce designauert̃.
Sauero quȩ angłs adabrahã locutus ẽ: adhane exposi¬
cionẽ ñꝑtinẽt. Leuauit abrahã ocłos uiditq anetẽ¬

Expanded text:
desuper ligna composuit. Cumque colligasset Isaac filium suum, posuit eum in altari super struem lignorum. Per altare crux intellinobismet ipsis supponimus, ut pondere nostro suffocetur, et pereat: similiter et Redemptor noster ligna, id est, peccata nostra in cruce pendens sibi supposuit; ut pondere suo atque virtute suffocarentur ac delerentur. Vincula autem Isaac afflictionem Domini in cruce designaverunt. Ea vero quae angelus ad Abraham locutus est, ad hanc expositionem non pertinent. Levavit Abraham oc
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. tradetur enĩ gentib addeludendu et flagellan¬
dũ. et conspuendũ. et postquã flagellauer int. oceident
eũ. et die tercia resurget Die aut̃ tertia eleuatis oclis. uidi
locũ procul Tres dies tres decades annorũ. terq iinoi
menses designant: quo spacio tẽpor xp̃s inmundo conui¬
satus dicitur. Locus uero ierłm designabat: inquapa
corpore. ꝓpt̾ incredulitatẽ tamen longe ab illo recesserãt
ixit abrahã pueris sius. Expectate hic cũ asino. ego et puet
illucusq ꝓperantes postquã adorauerimus reltemur aduos
Similit̾ et xp̃s expectare suos discipłos ussit usq du resur¬
gens reuteretur ad eos: cũ diceret. Om̃s uos scandalũ pa¬
tiemini ime inĩsta nocte: Postquã autẽ resurrexero.
p̃cedã uos ingalileam. Et cũ cõphenderet᷑. dixit ii¬
aeis. Sigͦ me queritis: sinite hos abire: Tulitq abrahã ligna

Expanded text:
detur, et flagellabitur, et conspuetur: et postquam flagellaverint, occident eum, et die tertia resurget . Die autem tertia elevatis oculis, vidit locum procul. Tres dies tres decades annorum, terque binos menses designant, quo spatio temporum Christus in mundo conversatus dicitur. Locus vero Hierusalem designabat, in qua pcorpore, propter incredulitatem tamen longe ab illo recesserant. Dixitque Abraham pueris suis: Exspectate hic cum asino: ego et puer illuc usque properantes, postquam adoraverimus, revertemur ad vos . Similiter et Christus exspectare discipulos suos jussit, usque dum resurgens reverteretur ad eos, cum diceret: Omnes vos scandalum patiemini in me in ista nocte, postquam autem resurrexero, praecedam vos in Galilaeam . Et cum comprehenderetur, dixit Judaeis: Si ergo me quaeritis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i uenientib. amaritudo legis ꝑpassionem &e resutrec¬
tionem xpĩ indulcedinẽ uersa ẽ: quia ab eis spiritalit̾
non carnalit̾ intellecta ẽ. Illud etiam qd in helim.xii.
fontes repererunt. & castra metati sunt iuxta aquas.
eandem sigiuficationem habet ꝑ aquas namꝙ.xii. fon¬
tium. doctrina noui testamenti designatur. quȩ axii.¬

Expanded text:
Christi venientibus amaritudo Legis per passionem et resurrecChristi venientibus amaritudo Legis per passionem et resurrectionem Christi in dulcedinem versa est, quia ab eis spiritaliter, non carnaliter intellecta est. Illud etiam quod in Elim duodecim fontes repererunt, et castra metati sunt juxta aquas , eamdem significationem habet; per aquas namque duodecim fontium doctrina novi Testamenti designatur, quae a
Abbreviated transcription (Latin):
tismatis transierunt: Et aquȩ eis erant quasi ꝓmuro adex
nem uero cũ omib satellib suis necauit: quia aqua bap¬
tismatis imaginẽ di saluauit: peccata quib serui erani
retinxit. Diabolus autẽ unicuiq extinguitur: quando
que ꝓmuro erant adextris et asinistris. fidem designabant
ntam quã inbaptisinate accepimus. quȩ murus e nł. ex
utraq parte defendens nos. et auisibilib hostib et ab inr¬
uisibilib. Post cransitum maris rubri uenerunt imaran:
ubi aquas amaras muenerunt. quas bibẽ non poterant.
Et ostendit dñs moysi lignum: Quod cũ misisset in aqua
indulcedinem u̾se sunt. ꝑ aquas amaras lex moysi desi¬
gnatur: ꝑlignum autem passionem xpi eo qd inligno
crucis cõpleta fui̾t debemus intellige̾. Populus gex¬
egypto egressus aquas amaras inuenit: quia legẽ acce¬
perunt quã implere non pocerunt. S gentib ad side

Expanded text:
tismatis transierunt. Et qui antea erant filii diaboli, ex tismatis transierunt. Et qui antea erant filii diaboli, ex nem vero cum omnibus satellitibus suis necavit; quia aqua baptismatis imaginem Dei salvat, peccata quibus servierat, exstinguit: diabolus autem unicuique exstinguitur, qui eis erant a dextris et a sinistris, fidem designabant nostram, quam in baptismate percepimus, quae murus est noster, ex utraque parte defendens nos et ab invisibilibus hostibus et a visibilibus. Post transitum maris Rubri venerunt in Marath, ubi aquas amaras invenerunt, quas bibere non poterant. Et ostendit Dominus Moysi lignum, quod cum misisset in aquas, in dulcedinem versae sunt . Per aquas amaras lex Moysi designatur: per lignum autem passionem Christi, eo quod in ligno crucis completa fuerit, debemus intelligere. Populus egypto egressus est, aquas amaras invenit; quia Legem acceperunt, quam implere non potuerunt: sed gentibus ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
parent. tulit austeriora p̃cepta euangłii. & amputauit
acorporib filiorum suoꝵ omĩa nutrimenta uitiorũ. In
pedibus uero. finis ẽ corꝑis Sephora gͥ post curũcisionẽ.
pedes filiĩ sui tetigit: quia ille circũcisionẽ salutiferam
ꝑcipit. qui in bono qd cepit usq ad finẽ uitȩ ꝑseuerat.
Postquã autẽ sepbora pedes filii sui detigit: iam ñ filium
sponsam. sponsus ẽ. Quẽ et sponsum sanguinũ uocat.
cȩlis ꝑcopulationẽ menbroꝵ. qui sponsus eccłȩ interra uo¬
catur. et ẽ: Et quia non possumus omĩa quȩ ꝑmoysen
iegipto gesta sunt cõmemorare: pauea de his quȩ post
egressionem israhelitici ꝓpłi exegipto abeis gesta sunt
ponamus: Filiĩ gͥ isrł ut pharaonẽ et egiptios euaderent
ꝑ mediũ sicci maris transierunt: Et aquȩ eis erant qual
ꝓmuro adextris et asinistris Similit̾ et popłs gentium
ut diabolum om̃sq eius satellites euaderent: ꝑ aquã bap¬

Expanded text:
paret, tulit austeriora praecepta Evangelii, et amputavit paret, tulit austeriora praecepta Evangelii, et amputavit a corporibus filiorum suorum omnium nutrimenta vitiorum. In pedibus vero finis est corporis: Sephora igitur post circumcisionem pedes filii sui tetigit; quia ille circumcisionem salutiferam percipit, qui in bono quod coepit, usque in finem vitae perseverat. Postquam autem Sephora pedes filii sui tetigit, jam non filiumsponsam, sponsus est . Quem et sponsum sanguinum vocat; coelis per copulationem membrorum, qui sponsus Ecclesiae in terra vocatur, et est. Et quoniam non possumus omnia quae per Moysen in Aegypto gesta sunt, commemorare, pauca de iis quae post egressionem Israelitici populi ex Aegypto ab eis gesta sunt, ponamus. Filii igitur Israel ut Pharaonem et Aegyptios evaderent, per medium sicci maris transierunt, et aquae eis erant quasi pro muro a dextris et a sinistris . Similiter et populus gentium, ut diabolum omnesque ejus satellites evaderent, per aquam bap