comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ribulum. ad thurificandum
calicem. Diaconus uero posi¬
to offertorio suꝑ altare po¬
nat calicem suꝑ corꝑorale in
sed̾o plicatu anterioris ⁊ sini¬
stre dextreq partis.⁊ panem
ante calicem. reuoluens su
ꝑeun corꝑale. Quod si plu¬
res hostie fuerint: unan se¬
ꝑatim alias in simul mutat.
Deuide reportet patenam ⁊ of¬
fertorium suꝑ ministerium
Interim dum hec aguntur a sa¬
cerdote ⁊ diacono unus mini¬
strorum cuius officium est:
teneat thuribulum aute ab¬
batem uel ante sacerdotem.
si abbas de est subliacono in¬
censum tenente. Posito itaq
incenso inthuribulo: qui thu

Expanded text:
ribulum ad thurificandum ribulum ad thurificandum calicem. Diaconus vero posito offertorio super altare ponat calicem super corporale in secundo plicatu anterioris, et sinistrae dextraeque partis, et panem ante calicem, revolvens super eum corporale. Quod si plures hostiae fuerint, unam separatim, alias insimul mittat: deinde reportet patenam et offertorium super ministerium. Interim dum haec aguntur a sacerdote et diacono, unus ministrorum cujus officium est, teneat thuribulum ante abbatem vel ante sacerdotem si abbas deest, subdiacono incensum tenente. Posito itaque incenso in thuribulo, qui thu
Abbreviated transcription (Latin):
legit. quem ⁊ ip̃e oseuletur post
sacerdotem. ⁊ clausum analogi¬
um suꝑ. sub palla reponat. Sa¬
cerdos uero post fuiem euan¬
głii referens uultum ad alta¬
re. ibiden incipiat dominus
uobiscum uel ẽredo in unum
deum. Int̾im uero dum credo
inunum deum dicitur a con¬
uentu stet in codem loco douͤ
illo cantato dicat dominus
uobiscum ⁊ oremus. Deinde
sumens librum pouat ad sinis¬
trum cornu Diaconus autẽ
post euanglium displicet cor¬
ꝑale habens tres plicatus uila¬
tum. ⁊ quatuor in longum.
medium latitudinis ponens
inmedio altaris. Et statim pꝰ
oremus oꝑtis manib de offer¬
torio. tenens sinistra manu pe¬
dem calicis. clextra autem pa¬
tenanuofferat sacerdoti simł
utrumq manum eus semel
osculans. sacerdos simul utrũ¬
q assumens. deponat iuxta
corꝑale ad dexteram partem.
relinquens ea diacono p̃pa¬
randa ⁊postea trahat se ad si¬
nistrum cornu altaris. ibidẽ
consistens donec recipiat thu¬

Expanded text:
legit: quem et ipsum osculetur post legit: quem et ipsum osculetur post sacerdotem, et clausum super analogium sub palla reponat. Sacerdos vero post finem Evangelii referens vultum ad altare, ibidem incipiat Dominus vobiscum, vel Credo in unum Deum. Interim vero dum Credo in unum Deum dicitur a conventu, stet in eodem loco donec illo cantato dicat Dominus vobiscum, et Oremus. Deinde sumens librum ponat ad sinistrum cornu. Diaconus autem post Evangelium displicet corporale habens tres plicatus in latum et quatuor in longum, medium latitudinis ponens in medio altaris. Et statim post Oremus, opertis manibus de offertorio tenens sinistra manu pedem calicis, dextra autem patenam offerat sacerdoti simul utrumque, manum ejus semel osculans. Sacerdos simul utrumque assumens, deponat juxta corporale ad dexteram partem, relinquens ea diacono praeparanda, et postea trahat se ad sinistrum cornu altaris, ibidem consistens donec recipiat thu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ analogium p̃iudeat.
Lum autem fuerit hora le¬
gendi euangłium surgãt
⁊ sacerdos redeat ad dextrũ
cornu altaris suꝑ ponens
missale. Diaconus uero po¬
nens textum suꝑ analogiũ.
uertat se ad abbatem humi¬
liter petens benedictionem
sub silentio dicens. domne
iube bñdicere siue ad sacer¬
dotem. si abbas defuerit. Ad
quem sacerdos conuersus.
dicat hanc benedictionem.
dominus sit in corde ⁊ in ore
tuo ut digne annunties e¬
reducat uultum suum ad
altare. sicut erat pͥus: ita
se habens ti ꝙ pꝰ gła tibi domi¬
ne. Qd dum dicitur signet
se ⁊ conuertat faciem ad e
uangłium stans cum tre¬
more. Diaconus uero accepta be¬
nedictione uertat se ad librum.
Qui cum dixerit sequentia sc̃i e¬
uangłii signet se sicut alii sesig
rauerit in ip̃o uertat se ad oriẽ¬
tem satisfaciẽs. eomodo quo
subdiaconus. Deuide in elinet
se uersus orientem. Postea fe¬
rat librum aꝑtum sacerdoti
ad osculandum. ostendens ei
digito initium euangłii quod

Expanded text:
 analogium praevideat. Cum autem fuerit hora legendi Evangelium surgant, et sacerdos redeat ad dextrum cornu altaris superponens Missale. Diaconus vero ponens textum super analogium vertat se ad abbatem, humiliter petens benedictionem sub silentio dicens, Domne jube benedicere, sive ad sacerdotem si abbas defuerit; ad quem sacerdos conversus, dicat hanc benedictionem: Dominus sit in corde et in ore tuo, ut digne annunties Ereducat vultum suum ad altare sicut erat prius, ita se habens usque post Gloria tibi, Domine. Quod dum dicitur signet, et convertat faciem suam ad Evangelium stans cum tremore. Diaconus vero, accepta benedictione, vertat se ad librum. Qui cum dixerit, Sequentia sancti Evangelii, signet se sicut alii se signraverit in ipso, vertat se ad orientem satisfaciens eo modo quo subdiaconus. Deinde inclinet se versus orientem. Postea ferat librum apertum sacerdoti ad osculandum, ostendens ei digito initium Evangelii quod
Abbreviated transcription (Latin):
nus in aliquo nostri or¬
dinis monasterio receptꝰ.
eo ordine quo nouitius
benedicatur. si pͥus benedic
ferre puntam culcitram.

Expanded text:
nus in aliquo ordinis nostri monasterio receptus, eo ordine in quo novitius benedicatur, si prius benedictferre punctam culcitram.
Abbreviated transcription (Latin):
rint. ut simul dimittantur.
Dimissi uero deuidicio. ꝑpost
stantes redeant ad sedes su¬
as. Nemo ⁊̃ amplius quam
a trib clametur nisi forte ab
eo qui capitulum tenet. Et
nisi etiam postea in ip̃o capi¬
tulo aliquid deliquerit. Nlec
ꝓuno clamante.quis plusqͣm
unam ueniam petat. licet plu¬
res suꝑ eo culpas loquatur.
nisi rursum sicut exceptum
est in eodem aliquid excesse¬
rit capitulo. Nemo p̃sumat
loqui in ip̃o capitulo nisi cla¬
mando alium. aut clamatus
ab alio uel quando quis aliqͥd
ꝑdiderit preter abbatem ⁊ pͥo¬
rem ⁊ quosoam desemorib.
quib abbas consenserit.
nisi forte inssus uel interro¬
gatus ab abb̾e. aut ip̃e aliqͥd
de ordine. quesiturus. Qd si
forte aliquis iussu abbatis
salutationem domini pape
capitulo p̃sentauerit assur¬
gendo conuentus melinet ꝑ¬
funde. d salutationem regis.
ep̃i ab̃b̃is.⁊ aliarum quarum

Expanded text:
rint ut simul dimittantur. Dimissi vero de judicio, per post stantes redeant ad sedes suas. Nemo etiam amplius quam a tribus clametur, nisi forte ab eo qui capitulum tenet: et nisi etiam postea in ipso capitulo aliquid deliquerit. Nec pro uno clamante quis plus quam unam veniam petat, licet plures super eo culpas loquatur, nisi rursum sicut exceptum est in eodem aliquid excesserit capitulo. Nemo praesumat loqui in ipso capitulo, nisi clamando alium, aut clamatus ab alio: vel quando quis aliquid perdiderit, praeter abbatem et priorem, et quosdam de senioribus quibus abbas consenserit: nisi forte jussus vel interrogatus ab abbate, aut ipse aliquid de ordine quaesiturus. Quod si forte aliquis jussu abbatis salutationem Domini papae capitulo praesentaverit, assurgendo conventus inclinet profunde. Ad salutationem regis, episcopi, abbatis et aliarum quarum
Abbreviated transcription (Latin):
misse fuerit uel horas ꝑalio
cantare debuerit. innuat ali¬
cui qui responsoria ⁊ uersus
loco ebdomadarii compleat.
Similiter faciat qui inferior il¬
lo ẽ si ebdomadarius misse
fuerit. ⁊ ad eum aliquo casu
officium inuitatorii uenerit
Semꝑ autem ille qui inferior
ebdomadario muitatorii est
psalmos ⁊ cantica intonet: eb¬
doma dario incipiente antpħ.
n estate ad nõturnos pͥuatis
dieb post lectionem respon¬
sorium cantet. Domme labi
rem. ⁊ omnes hymnos pͥuatis
domadarius inuitatorii fue¬
rit: qui suꝑaor iuxta illum ẽ
hec omnia complere debet.¬

Expanded text:
missae fuerit, vel horas pro alio missae fuerit, vel horas pro alio cantare debuerit: innuat alicui qui Responsoria et versus loco hebdomadarii compleat. Similiter faciat qui inferior illo est, si hebdomadarius missae fuerit, et ad eum aliquo casu officium invitatorii venerit. Semper autem ille qui inferior hebdomadario invitatorii est, Psalmos et cantica intonet, hebdomadario incipiente Antiphonam. In aestate ad Nocturnos privatis diebus post lectionem Responsorium cantet, Domine, labem, et omnes hymnos privatis domadarius Invitatorii fuerit, qui supra juxta eum est, haec omnia complere debet.
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ epłam: si diaconus: epi¬
stolam ⁊ euangłium in sua
septimana ad generalem mi¬
samlegat. ⁊ nisequenti ad matu¬
tinalem. Insed̾a ⁊ t̾cia ebdomada
ad missas sicut diximus de sa
debet ebdomadarius cotidie
in sua ebdomada uenite exul¬
temus domino solus pͥuatis
dieb cantare ⁊ in eadem atq
insequenti in .xii. lectionib
cum socio. Insequenti si extra
chorum fuerit. alii commendet
officium suum. Uersus ꝑom̃s
peris in eccłia cantet. Inscd̾o
imponere. ad laudes ⁊ ad uesꝑ̾.
benedicamus dño. dicere. Inca¬
pitulo legere. Ad officiuni de¬
functorum pͥmam antipħam
inciꝑe. uersiculos. lectiones.¬
⁊ responsoror.um uersus dic̾e.
d benedictus ⁊ ad magnificat.
antipham imponat. Q si de¬
fuerit: qui iuxta eum suꝑius
steterit hec omnia ꝑ ip̃o com¬
pleat. nisi muia directus aut
inifirmitorio fuerit. Si suꝑ¬
iorem non habet. inferior faci¬
at. Qd si forte ille qui suꝑior
ebdomadario ẽ ebdomadarius

Expanded text:
rit, Epistolam; si diaconus, Epirit, Epistolam; si diaconus, Epistolam et Evangelium in sua septimana ad generalem missam legat, et in sequenti ad matutinalem. In secunda et tertia hebdomada ad missas, sicut diximus de sacdebet hebdomadarius quotidie in sua hebdomada, Venite exsultemus Domino solus privatis diebus cantare, et in eadem atque in sequenti in duodecim Lectionibus cum socio. In sequenti si extra chorum fuerit, alii commendet officium suum. Versus per omnes peris in ecclesia cantet. In secundo imponere: ad Laudes et ad Vesperas Benedicamus Domino dicere: in capitulo legere. Ad officium vero defunctorum primam Antiphonam incipere: versiculos, lectiones, Responsoriorum versus dicere: ad Benedictus et ad Magnificat Antiphonas imponere. Qui si defuerit, qui juxta eum superius steterit, haec omnia pro ipso compleat, nisi in via directus aut in Infirmitorio fuerit: si superiorem non habet, inferior faciat. Quod si forte ille qui superior hebdomadario est, hebdomadarius
Abbreviated transcription (Latin):
excitabit. nec de loco suo mõ
uebit. Qͥ si defuerit. sacer¬
dos qui supra eum in choro¬
stat. hec omnia ꝑeo comple¬
at. Si nillus supra eum fue¬
rit qui subtus iuxra eum fe¬
terit. Qdsim illo choro nul¬
lus sacerdos extiterit. quipͥor
fuerit ialtero choro hec ead̾
faciat. Qͥ ordo non tenebit᷑
si muia directus. aut inin¬
firmitorio fuerit. In labore
horas si affuerit incipiat. Cã¬
delas. inpurificatione sc̃e ma¬
rie. cineres in capite ieuinii.
ramos in palmis ignem in
sc̃õ sabbato benedicat ⁊ mi¬
sas sollem nes cantet. Insu¬
a septimana missas genera¬
les. ⁊ insequenti cum due
misse fuerint: matutinales
cantet. ⁊ ad generales ad in¬
duendum ⁊ exuendum. ⁊ ce¬
tera ibi necessaria adiuuet.
ntercia uero septimana cũ
due misse fuerint. ad matu¬
Atinalem similiter faciat.
Lum diaconus solus sangui¬
nem fr̃ib distribuerit. sic̃
Longe suꝑius diximus. loco
subdiaconi eum adiuuet.
Amister si subdiaconus fue¬

Expanded text:
excitabit, nec de loco suo se excitabit, nec de loco suo se movebit. Quod si defuerit, sacerdos qui supra eum stat in choro, haec omnia pro eo compleat: si nullus supra eum fuerit, qui subtus juxta eum steterit. Quod si in illo choro nullus sacerdos exstiterit, qui prior fuerit in altero choro haec eadem faciat. Qui ordo non tenebitur, si in via directus aut in infirmitorio fuerit. In labore horas, si adfuerit, incipiat. Candela in Purificatione sanctae Mariae: cineres in Capite jejunii: ramos in Palmis: ignem in sancto Sabbato benedicat, et missas solemnes cantet. In sua septimana missas generales, et in sequenti cum duae missae fuerint matutinales cantet, et ad generales ad induendum et exuendum et ad caetera ibi necessaria adjuvet. In tertia vero septimana, cum duae missae fuerint, ad matutinalem similiter faciat. Cum diaconus solus sanguinem fratribus distribuerit, sicut longe superius diximus, loco subdiaconi eum adjuvet: minister, si subdiaconus fue
Abbreviated transcription (Latin):
De ebdomadario sacerdote
cerdos horas incipit ⁊ oĩa
capitła. ⁊ ad laudes ⁊ ad ues¬
ꝑas dñs nobiscum. oremus.
⁊ collectas. ⁊ in commemora¬
tionib uersiculos. ⁊ oremus.
⁊ collectas ad nullius autẽ
commemorationis collec¬
tam. dicit dñs uobiscum. n
p̃ter post ultimam quando
nichil subsequitur. Cum ue¬
ropͥma. uel exultabunt sub¬
sequitur dicit quidẽ totum¬
ꝑ domimnum s non dominiis
uobiscum. nͨ benedicamus
domino. Dat etiam cocis. ⁊
inuiam euntib ⁊ redeunti¬
b benedictiones sicut in li¬
bro habentur. Hec omuia di¬
cit stando. nec inclinat nisi
post capła. Ad ceteras uero
horas ꝓstratus nel residens
suꝑ miscd̾ias dicat dñs nob̃¬
cum. orȩmus. ⁊ benedicamꝰ
domino. ⁊ ad officium defũc¬
porta inferi. ⁊ cetera dicat.
ncapitulo etiam ⁊ inrefecto¬
rio. uersus ⁊ benedictiones
dicat. Absente etiam abba¬
te. pͥore. subpͥore ꝑomnia sub¬
pͥoris officium in eccłia sup¬
pleat. excepto qd nec fratres

Expanded text:
De Hebdomadario sacerdote cerdos horas incipit et omnia capitula; ad Laudes, et ad Vesperas Dominus vobiscum, Oremus et Collectas: et in commemorationibus, versiculos, Oremus et Collectas. Ad nullius autem commemorationis Collectam dicit Dominus vobiscum, nec nisi post ultimam quando nihil subsequitur. Cum vero Prima vel Exsultabunt subsequitur, dicit quotidie Per Dominum, sed non Dominus vobiscum, nec Benedicamus Domino. Dat autem cocis et in via euntibus et redeuntibus benedictiones, sicut in libro habentur: haec omnia dicit stando, nec inclinat nisi post capitula. Ad caeteras vero horas prostratus, vel residens super misericordias, dicat Dominus vobiscum, Oremus et Benedicamus Domino; et ad officium defuncA porta inferi, etc., dicat. In Capitulo et in refectorio versus et benedictiones dicat. Absente etiam abbate, priore, subpriore, per omnia subprioris officium in ecclesia suppleat, excepto quod nec fratres
Abbreviated transcription (Latin):
insinistro choro fuerit: pͥrsꝑ
currat dextrum chorum qͣm
sinistrum. ⁊ inde exiens m̃te¬
tro chorum ꝑsternatur ad pe¬
des infirmorum. si affuerut.
O fc̃o reuertens ꝑ mediũ chorũ
ꝑsternat᷑ sub gradu. Circafi¬
nem uero psalmi. abbas cũ
baculo accedens ad gradum.
dicat. saluum fac seruum tu¬
collecte. Qib expletis. eriga¬
tur nouitius. Deinde bene¬
dicta cuculla. ⁊ aqua bene¬
dicta asꝑsa: exuens ab bas
ꝓpͥis uestib nouitum. di¬
cat. Exuat te dominus ⁊ cer̾a.
¶e frib respondentib amen:
induat eum cucullam dicẽ
nduat te dominus. ⁊ cetera.¬
frĩb respondentib am̃. ⁊ sicsta¬
tuatur in chorum. Post hec
abbas reuertens ad altare di¬
cat. credo inunumi deum. uel
ad missam benedicatur ⁊ ab¬

Expanded text:
in sinistro choro fuerit, prius in sinistro choro fuerit, prius percurrat dextrum chorum quam sinistrum: et inde exiens in retrochorum, prosternat se ad pedes infirmorum, si adfuerint: quo facto, revertens per medium chorum, prosternatur sub gradu. Circa finem vero psalmi, abbas cum baculo accedens ad gradum, dicat Salvum fac servum tuCollectae, quibus expletis, erigatur novitius. Deinde benedicta cuculla et aqua benedicta aspersa, exuens abbas propriis vestibus novitium, dicat Exuat te Dominus, etc., et fratribus respondentibus Amen, induat eum cucullam, dicens Induat te Dominus, etc., fratribus respondentibus Amen, et sic statuatur in chorum. Post haec abbas revertens ad altare, dicat Credo in unum Deum, vel ad missam benedicendus
Abbreviated transcription (Latin):
nu altaris osculans illud.
& iterum inclinans: reuertat᷑
ad gradum. Abbas uero inte¬
rim stans in dextro cormi alta¬
ris tollat inde cartulam. Inte¬
rim. nouituis ter dicat. susci¬
pe me domine. totum uersum:
petens ueniam. manib ⁊ge¬
nib interra positis tam fe¬
stis dieb quam ceteris. quo¬
tiens finierit ip̃m. Econuen¬
tus eumdem uersum ter res
autẽ dicat. ⁊ nenos. fr̃ib ꝙ
respondentib s libera nos a
malo: imponat cantor ssał
miserere mei deus. decantan¬
dum alternatun abutoq
choro. cum głaad ꝙͣ non ẽ
inclinandum sicut nec ad
illam que dicitur post sus¬
cipe me dñe. Nouitius uero
ter pet Ita uenia post susci¬
pe me domine. statim humi¬
liet se ad pedes abbatis. ⁊ ab¬
batum si plures fuerint. ⁊ mi¬
nistrorum. Postea humiliet
se ante pͥorem. ⁊ ꝑcurrat choꝵ
ip̃ius humilians se ad pedes
singłorum. ⁊ iterum rediens
ꝑmedium chorũ. ꝑcurrat dex¬
trum sicut fecit ⁊ sinistrum.
Porro absente pͥore nisi abbas

Expanded text:
nu altaris osculans illud; et iterum inclinans, revertatur ad gradum. Abbas vero interim stans in dextro cornu altaris, tollat inde chartulam: interim novitius ter dicat, Suscipe me, Domine, totum versum, petens veniam, manibus et genibus in terra positis, tam festis diebus quam caeteris, quoties finierit ipsum. Et conventus eumdem versum ter respautem dicat, Et ne nos, fratribusque respondentibus Sed libera nos a malo, incipiat cantor psalmum Miserere mei, Deus, decantandum alternatim ab utroque choro cum Gloria, ad quam non est inclinandum, sicut nec ad illam quae dicitur post Suscipe me, Domine. Novitius vero ter petita venia post Suscipe me, Domine, statim humiliet se ad pedes abbatis, et abbatum, si plures fuerint, et ministrorum. Postea humiliet se ante priorem et percurrat chorum ipsius, humilians se ad pedes singulorum: et iterum rediens per medium chorum, percurrat dextrum sicut fecit et sinistrum. Porro absente priore, nisi abbas
Abbreviated transcription (Latin):
potest recipi Qͥ uero monachꝰ
fieri uoluerit᷑. completo an¬
no ꝑbationis uocatus in ca¬
pitulo. coram omnib quid
de reb suis si quas habet fie¬
ridebeat. disponat. Postea be¬
nedicatur ei corona ab abba¬
te in eccłia silaicus fuerit as¬
sistente ei cantore. ⁊ sacrista.
compleatq benedictionem
sicut in collectaneo habetur.
Capillos uero comburat sacri¬
sta inpiscinam ad hoc depu¬
tatam. Demde tondeatur
inmonachum. Qd si missa
ea die postea celebranda ẽ:
statim post euangłium ac¬
cedens ad gradum p̃sbiterii.
legat ꝑfessionem si legere scit.
Sin autem: magister suns ꝑ
eo legat. Electa. ip̃e nouitiꝰ
crucem faciat in ip̃a. ⁊ tunc
inclinans. accedat ad altare
petens uenum ad gradum
ip̃ius. Deinde erectus ponat
ꝑfessionem suꝑ dexitum cor

Expanded text:
potest recipi. Qui vero monachus potest recipi. Qui vero monachus fieri voluerit, completo anno probationis, vocatus in Capitulo coram omnibus, quid de rebus suis, si quas habet, fieri debeat disponat. Postea benedicatur ei corona ab abbate in ecclesia si laicus fuerit assistente ei cantore et sacrista, compleatque benedictionem sicut in Collectaneo habetur. Capillos vero comburat sacrista in piscinam ad hoc deputatam. Deinde tondeatur in monachum: quod si missa ea die postea celebranda est, statim post Evangelium accedens ad gradum presbyterii legat professionem, si legere scit; sin autem, magister suus pro eo legat: qua lecta ipse novitius crucem faciat in ipsa, et tunc inclinans accedat ad altare, petens veniam ad gradum ipsius. Deinde erectus ponat professionem super dextrum cor
Abbreviated transcription (Latin):
annus incipiatur ꝓbationis.
neccłia in labore ad collatio¬
nem. ordine suo sicut mona¬
chi. conuentũtenea ⁊. Ante
monachos decoro post horam
exeat: post completoruim ora¬
tionem extra chorum faciat.
Hisdem horis quib monachi la¬
ẜ boral .t. quiescat. legat. dormiat.
Hisdem ceybis uescatur. hisdem
pannis induatur. excepto ha¬
bitu monachili ꝓ quo cappã
⁊ mantellum uel pelles habe¬
at. Cum monachis non signi¬
ficet. nec coronam nec ordines
accipiat:. Si contigerit ut aliqͥs
coni ugali nexuligatus. mona¬
chis hoc ignorantib suscipia¬
tur: dum cognitum fuerit ei¬
ciatur. Qdsi postea sigillum
ep̃i sui. uel certum testem ad¬
duxerit: quod uxor eius casti¬
tatem uouens eum absolue¬
rit: recipi poterit. annum in¬
tegrum inꝑbatione denuo
ꝑacturus. Edsi habitum mo¬
nachi iam receꝑit. similiter
recedat. Sim cella moritur.
de eo sicut de monacho fiat.
Si nouitius laieus monachi¬
lem habitum non ausus sus¬
ciꝑe conu̾sum se fieri petierit.

Expanded text:
annus incipiatur probationis. In ecclesia, in labore, ad collationem ordine suo, sicut monachi, conventum teneat. Ante monachos de choro post horam exeat, post Completorium orationem extra chorum faciat. Iisdem horis quibus monachi, laboret, quiescat, legat, dormiat. Iisdem cibis vescatur, iisdem pannis induatur, excepto habitu monachali, pro quo cappam et mantellum vel pelles habeat: cum monachis non significet, nec coronam, nec ordines accipiat. Si contigerit ut aliquis conjugali nexu ligatus, monachis hoc ignorantibus suscipiatur, dum cognitum fuerit, ejiciatur: quod si postea sigillum episcopi sui, vel certum testem adduxerit, quod uxor ejus castitatem vovens eum absolverit, recipi poterit, annum integrum in probatione denuo peracturus: quod si habitum monachi jam accepit, similiter recedat. Si in cella moritur, de eo sicut de monacho fiat. Si novitius laicus monachalem habitum non ausus suscipere, conversum se fieri petierit,
Abbreviated transcription (Latin):
eindi pͥor ꝑcutiat campa¬
nam. uno ictu postquem¬
nemo ingrediatur refectori¬
um. ⁊ facto interuallo seqͣn¬
tur tres alii ictus ad quossur¬
gentes ⁊ ante mensas uelad
capita mensarum inelman¬
tes exeant. Qͥ uero huic bi¬
beri defuerit: in capitulo sa¬
tisfatiat. exceptis cellerariis
infirmariis. hospitali. portari¬
o. his etiam qui in suscipien¬
dis occupantur hospitib.
s ⁊ illis quos certis ex causis
abbas hinc absoluendos iudica¬
uerit. Qͥ tamen omnes cum cõ¬
petenter ad ẽẽ poterunt de ẽẽ
non debent. Ad hos biberes sic̃
⁊ ad illos qui fiunt in estate pͦ
nonam si quis ante ictum no¬
le aliquid deliquerit. ibi satis¬
faciat. Siuero post in crastino¬
in capitulo ueniam petat.¬

Expanded text:
nde prior percutiat campanam uno ictu, post quemnemo ingrediatur refectorium, et facto intervallo sequantur tres alii ictus, ad quos surgentes et ante mensas vel ad capita mensarum inclinantes, exeant. Qui vero huic bibere defuerit, in capitulo satisfaciat, exceptis cellerariis, infirmariis, hospitali, portario, his etiam qui in suscipiendis occupantur hospitibus, sed et illis quos certis ex causis abbas hinc absolvendos judicaverit. Qui tamen omnes competenter adesse poterunt, deesse non debent. Ad hos biberes, sicut et ad illos qui fiunt in aestate post Nonam, si quis ante ictum nolae aliquid deliquerit, ibi satisfaciat: si vero post, in crastino capitulo veniam petat.
Abbreviated transcription (Latin):
ficut illi qui sunt in choro
usq ad finem or̃onis post
completorium. Si uero ali¬
cui de uia reuerso benedic¬
tio datur. ille qui huiusmo¬
difacit satufationem in par¬
tem ꝓpe gradum diuertat.
⁊data benedictione ibidem
post completorium.lxxxii.

Expanded text:
sicut illi qui sunt in choro sicut illi qui sunt in choro usque ad finem orationis post Completorium. Si vero alicui de via reverso benedictio datur, ille qui hujusmodi facit satisfactionem in partem prope gradum divertat, et data benedictione ibidem post Completorium. Di
Abbreviated transcription (Latin):
dium ꝓpe ostium refectorii
sedeat᷑ iugiter ut si quis bib̾e
uoluerit signum ei faciat. ⁊¬
ille eat cum eo ad solatium e¬
iuis. Si forte ille defuerit quod
tamen cauere debet. sine sig¬
no aliquo eat bibere. qui ne¬
cesse habuerit. In illis tamen
abbatiis ubitalis fr̃non fue¬
rit constitutus ab aliquo de
maturiorib fratrib signo li¬
centiam petat. ⁊ sic intret ⁊ bi¬
bat. Abbas non querat licen¬
tiam bibendi uel minuenddi.
nec pͥor nisi ab abbe s nec sub¬
pͥoi nisi ab abbe uel apͥore.
Lectione gͥ finita surgant õs
⁊ stantes uersi ad orientem
dicat abbas. aduitorium no¬
strum in nomine domini. ⁊
conuentus respondeat qui
fecit celum ⁊ terram. ⁊ in¬
elmantes omnes ingredi¬
antur eccłiam. Qdsiquis ad
collationem non occurrerit:
ita ut antequã tu autem
dicatur sedeat. cum incipi¬
etur hymnus completorii
eat ante gradum p̃sbite¬
rii. ⁊ uersus ad altare ibiꝑ
maneat. de cetero se habẽs

Expanded text:
dium prope ostium refectorii dium prope ostium refectorii sedeat jugiter, ut si quis bibere voluerit, signum ei faciat, et ille eat cum eo ad solatium ejus: si forte ille defuerit quod tamen cavere debet sine signo aliquo eat bibere qui necesse habuerit. In illis autem abbatiis ubi talis frater non fuerit constitutus, ab aliquo de maturioribus fratribus signo licentiam petat, et sic intret et bibat. Abbas non quaerat licentiam bibendi vel minuendi, nec prior nisi ab abbate: sed nec subprior, nisi ab abbate vel priore. Lectione igitur finita surgant omnes, et stantes versi ad orientem dicat abbas, Adjutorium nostrum in nomine Domini: et conventus respondeat, Qui fecit coelum et terram; et inclinantes omnes ingrediantur ecclesiam. Quod si quis ad collationem non occurrerit, ita ut antequam Tu autem dicatur, sedeat: cum incipietur hymnus Completorii, eat ante gradum presbyterii, et versus ad altare ibi permaneat, de caetero se habens
Abbreviated transcription (Latin):
ccedentes uero ad colla¬
tionem.melinent ⁊sic re¬
sideant. licet non dum signũ
pulsetur. Frater autẽ ibi lec¬
turus exquo uenerit eat ses¬
sum ad analogium. ⁊ aꝑto co¬
dice. usq ad abbatis aduen¬
tum ibi subsilentio si uolue¬
ritlegat. Sabbatis quamdui
pedes lauantur quamuis in¬
terim in illa sede sedeat legere
tamen ibi non solet.Adueni¬
ente abbate assurgant om̃s
⁊ mclinent illi ante quos tran¬
sient. Priori uero assurgant
tantum uel alii. qui conuen¬
tum tenuerit. Qͤ residente re¬
sideant. Tunc lector accepta
benedictione legat Nuicbe¬
nedictioni inter sint omnes
exceptis pͥore uel alio qui con¬
uentum tenuerĩt. celleratiis.
refictorario. ⁊ aduitorib eius.
grangiario. hospitali. magist᷑
nouitiorum. seruitorib ab̃bis.
⁊his qui signum pulsant ad
collationem. Interim quibibe¬
ri defuerit solus ⁊ sinelicen¬
tia in refectorio potest bibere.
etiam inscapulari. Abbas aũ
si expedire iudicauerit ꝑui¬
qui tempore lectionis post pͣn¬

Expanded text:
ccedentes vero ad collationem inclinent: et sic resideant, licet nondum signum pulsetur. Frater autem ibi lecturus ex quo venerit eat sessum ad analogium, et aperto codice usque ad abbatis adventum, ibi sub silentio si voluerit, legat. Sabbatis quandiu pedes lavantur, quamvis interim in illa sede sedeat, legere tamen ibi non solet. Adveniente abbate assurgant omnes et inclinent illi ante quos transierit: priori vero assurgant tantum, vel illi qui conventum tenuerit, quo residente resideant. Tunc lector accepta benedictione legat. Huic benedictioni intersint omnes: exceptis priore, vel alio qui conventum tenuerit, cellerariis, refectorario et adjutoribus ejus, grangiario, hospitali, magistro novitiorum, servitoribus abbatis, et his qui signum pulsant ad collationem. Interim qui biberi defuerit, solus et sine licentia in refectorio potest bibere, etiam in scapulari. Abbas autem si expedire judicaverit, proviqui tempore lectionis post pran
Abbreviated transcription (Latin):
respõsoriũ. Pater cum cem̃.
nt̾cia u̾sus. Pater sc̃c cum re¬
petitione. ⁊ ubi necesse fue¬
rit: dicat᷑ gła patri cum
repetitione. Ad introitum
in collecta. De uigilia
usq ad sextam.⁊ cantant
missas quiuoluerint. ñ tñ
de uigilia. Ante nonam ce¬
lebratur officium. ⁊ cet̾aut
inuigilia pasche aguntur.
excepto quod nec ignis. nec ce¬
teus benedicit᷑ r excepto qd̃
signum ad kyrieleison miᷤ
se sonatur. ⁊ qd̾ agnus dei

Expanded text:
sorium Pater cum essem. In tertia versus, Pater sancte cum repetitione: et ubi necesse fuerit dicatur Gloria Patri cum repetitione. Ad Introitum in Collecta. CAPUT XXX. usque ad Sextam, et cantent missas qui voluerint: non tamen de Vigilia. Ante Nonam celebratur officium, et caetera ut in Vigilia Paschae aguntur, excepto quod nec ignis nec cereus benedicitur, et excepto quod signum ad Kyrie eleison missae non sonatur; et quod Agnus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
prandii. ad mixtum ꝑeu¬
tiatur signum in eccłia trib
ictib ante sextam. Si autẽ
leuimi. totidem post sextam.
Quo audito mense lector ⁊ co¬
cus: ueniant in refectorium.
Deo si alter defuerit. qui ꝑsens ẽ
non eum expectet. Si ambo
ad erunt qui inferioris gra¬
dus est: dicat benedicite. Qͥ
maioris benedicens dicat lar¬
gitor omnium bonorum be¬
nedicat eybum ⁊ potum ser¬
uorum suorum. Post mixtũ
qui ante terciam nixtum su¬
munt. A ensura mixti sit.
quarta pars libre panis ⁊iii.
pars emine uini. Sumpto ita¬
ꝙ mixto. si quid residiuim
fuerit referant panem mar¬
cham ⁊ uinum inuas. Qe sei¬
endum qd a capite ieiurui.
usq ad pascha exceptis do¬
minicis dieb.⁊ intͥb dieb ro¬
gationum. ⁊ quatuor tempo¬
rum. ⁊ ugiliis domni ⁊ sc̃oꝵ¬

Expanded text:
prandii ad mistum percutiatur signum in ecclesia tribus ictibus ante Sextam. Si autem jejunii, totidem post Sextam. Quo audite mensae lector et cocus veniant in refectorium: quod si alter defuerit, qui praesens est non eum exspectet. Si ambo aderint, qui inferioris gradus est dicat Benedicite: qui majoris, benedicens dicat Largitor omnium bonorum benedicat cibum et potum servorum suorum. Post mistum qui ante Tertiam mistum sumunt. Mensura misti sit quarta pars librae panis et tertia pars heminae vini. Sumpto itaque misto si quid residuum fuerit, referant panem in arcam et vinum in vas. Et sciendum quod a Capite Jejunii usque ad Pascha exceptis Dominicis diebus et tribus diebus Rogationum, et quatuor Temporum, et Vigiliis et Domini et s
Abbreviated transcription (Latin):
ministris iterum signo pul¬
saio ut conueniant fratres
in chorum supradicta mͥssa
sicut in natale unius apłi
celebretur. Expleta missa
fc̃oq interuallo atq seden¬
tib fr̃ib inclaustro. eo or¬
dine quo supra taxauimꝰ.
signum asacrista pulset᷑.
⁊ matutinorum landes
in choentur. Post matuti¬
norum laudes. fratres lege
suprascͥpra inclaustro sede¬
ant. Secretarius uero signo
solito. altaris ministuos ad
p̃parandos se accersiat. tẽ¬
ꝑato sic hoc intet uallo post
matutinonim laudes. ut
incipiente diei aurora. in

Expanded text:
ministris, iterum signo pulsato ut conveniant fratres in chorum, supradicta missa sicut in natali unius apostoli celebretur. Expleta missa, factoque intervallo atque sedentibus fratribus in claustro, eo ordine quo supra taxavimus signum a sacrista pulsetur, et Matutinorum Laudes inchoentur. Post Matutinorum Laudes fratres lege suprascripta in claustro sedeant. Secretarius vero signo solito altaris ministros ad praeparandos se accersat, temperato sic hoc intervallo post Matutinorum Laudes, ut incipiente diei aurora, in
Abbreviated transcription (Latin):
aliis temꝑib int̾mitti solet.
Lotandum uero quia simis¬
bus supradictis euentib
in conuentu dici non po¬
terit pͥma eiusdem septi¬
mane die que uacua fue¬

Expanded text:
aliis temporibus intermitti solet. Notandum vero quia si misibus supradictis eventibus in conventu dici non potuerit; prima ejusdem septimanae die, quae vacua fue
Abbreviated transcription (Latin):
tus. si reus fuerit humiliter
culpam suam confiteatur.
⁊ de reliquo emendationem
ꝓmittat. Siautem culpa¬
bilem se non intelligit qui
eum clamauit ip̃am clama¬
tionem non repetat. nisi in¬
terrogatus. Alius tamensi
nouit qd̾ culpabilis sit po¬
test illud dicere. Ꝙ sciendũ
qd̃ qui clamatus fuerit non
faciat clamationẽ ip̃a die
suꝑ illum qui eum clama¬
uit. Qñ autem aliquis
surgit in iudicium. clama¬
tus abalio quociẽs clama¬
bitur in ip̃o iudicio toties
satisfatiat Qui dum inter¬
ra iacuerit. nemo loquat᷑.
At postquam erectus fuerit: di

Expanded text:
tus, si reus fuerit humiliter tus, si reus fuerit humiliter culpam suam confiteatur, et de reliquo emendationem promittat. Si autem culpabilem se non intelligit, qui eum clamaverit ipsam clamationem non repetat, nisi interrogatus: alius tamen si novit quod culpabilis sit, potest illud dicere. Et sciendum quod qui clamatus fuerit, non faciat clamationem ipsa die super illum qui eum clamavit: quando autem aliquis surgit in judicium clamatus ab alio, quoties clamabitur in ipso judicio toties satisfaciat. Qui dum in terra jacuerit, nemo loquatur. Sed postquam erectus fuerit di
Abbreviated transcription (Latin):
dominus. qui citca eum sedent.
Exposita uero sententia nemo
loqui p̃sumat neq ueniampe¬
tat. donec ille qui capitulum
tenet dicat. loquamur de ordi¬
ne nr̃o E tunc si absoluend
est defunctus. ad ammoniti¬
onem cantoris absoluatur.
Postea sidies ultimus tricena¬
rii commemorandus fuerit.
cantor eum commemoret.
Deinde sialiquod breue ꝑde¬
functo legendum fuerit le¬
gatur a cantore. ip̃o tamen
iubente qui capitulum te¬
net. Qͦ ꝑnunciato. dicat ab¬
bas requiescat inpace. & dic¬
to amen ab omnib instituat
qd̾ ei iusum fuerit ꝑ anima
enis. Postea uero petat ueniã
Aquise in aliquo reum nouent
Drindefiant clamationes si fa¬
ciende sunt. Qui autem cla¬
mauerit. non querat circui¬
tiones in clamatione sua s
aꝑte dicat ille fecit hoc. S qͥ
clamatus fuerit. mox utau¬
dierit nomensuum non res¬
pondens inisede sua: petatue¬
niam. Tenenti capitulum eũ¬
ꝙ interroganti quid diciti.
respondeat ꝑstratus meacul¬
pa. Ꝙad uissum illius erec¬

Expanded text:
Dominus qui circa eum sedent. Exposita vero sententia nemo loqui praesumat, neque veniam petat, donec ille qui capitulum tenet dicat Loquamur de ordine nostro. Et tunc si absolvendus est defunctus, ad admonitionem cantoris absolvatur. Postea si dies ultimus Tricenarii commemorandus fuerit, cantor eum commemoret. Deinde si aliquod breve pro defuncto legendum fuerit, legatur a cantore, ipso tamen jubente qui capitulum tenet. Quo pronuntiato dicat abbas Requiescat in pace. Et dicto Amen ab omnibus, instituat quod ei visum fuerit pro anima ejus. Postea vero petat veniam qui se in aliquo reum noverit. Deinde fiant clamationes si faciendae sunt. Qui autem clamaverit, non quaerat circuitiones in clamatione sua, sed aperte dicat: ille fecit hoc. Sed qui clamatus fuerit, mox ut audierit nomen suum, non respondens, in sede sua petat veniam. Tenenti capitulum eumque interroganti, Quid dicitis? Respondeat prostratus Mea culpa: et ad jussum illius erec
Abbreviated transcription (Latin):
N carta karitatis intercetera.
continetur qd̵ singłis annis
semelconueniant omnes
abbates xenobiorũ. que dei
gr̃a indiuersis sunt ordina¬
ta ꝓuinciis ad cisterciensã
eccłiam. ⁊ qd ibi de obserciati¬
one sc̃e regule ⁊ ordine tocius
uite sue. ac indissolubili int̾
se pace custodienda diligẽ¬
tissime tractent. ut tenor
iuuendi sepuis replicatus.
ac diuinatum scͥpturatum .xi.¬
auctorit᷑ate corroboratus.
na plurimorum annorum
spacia. possit iugere. Hac gͦ
rõne in locop̃licto congrega¬
ti. hec capła instituerunt. ⁊
ꝑuniuersam congregatioñ
nr̃arum fraternitatẽ tenẽ¬
da decreuerunt.¬

Expanded text:
n Charta Charitatis inter caetera continetur, quod singulis annis conveniant omnes abbates coenobiorum, quae Dei gratia in diversis sunt ordinata provinciis, ad Cisterciensem ecclesiam, et quod ibi de observatione sanctae Regulae et ordine totius vitae suae ac indissolubili inter se pace custodienda, diligentissime tractent: ut tenor vivendi saepius replicatus ac divinarum Scripturarum auctoritate corroboratus, na plurimorum annorum spatia possit vigere. Hac ergo ratione in loco praedicto congregati, haec capitula instituerunt, et per universam congregationum nostrarum fraternitatem tenenda decreverun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eandem post cõmunionẽ.
Leteris uero dieb scił fra t̾cia
⁊ fr̃a quarta admissam ma¬
tutinalem pͥma colla sit de
resurrectione ⁊ scd̾a de ip̃a
die. Porro una sola missatͥ¬
b dieb sequentib celebra¬
bitur. ⁊ ꝑtres dies istos post
pͥmam colłam de fr̃a. dicat᷑
de resurrectione. ds̃ qui ho¬
dierna die ꝑunigenitum
nĩca autem in octanis
pasche pͥma missa erit
resurrexi. ⁊ scd̾a. quasi modo
geniti. ⁊ prefatio. te quidẽ dñe
omni tp̃r. ⁊ cõmunicantes
⁊ hanc igit᷑ oblationem. ad
utramq missam dicantur.
Scd̾a uͦ huius diei missaea
ueneratione agatur qua fit
in festo unius apłi. Ee scien¬
dum ẽ quia euangłium qd̾
legitur in hac die ad maiorẽt.
missam scił cum ẽẽt sero di¬
eillo. post quam ex integro

Expanded text:
 eamdem post Communionem. Caeteris vero diebus, scilicet feria tertia quarta, ad missam matutinalem prima Collecta sit de resurrectione: et secunda de ipsa die. Porro una sola missa tribus diebus sequentibus celebrabitur: per tres dies istos post primam Collectam de feria, dicatur de Resurrectione, Deus qui hodierna die per Unigenitum nica autem in Octavis Paschae, prima missa erit Resurrexit, et secunda Quasi modo geniti, et Praefatio Te quidem, Domine, omni tempore, et Communicantes, et Hanc igitur oblationem ad utramque missam dicantur. Secunda hujus diei missa ea veneratione agatur, qua fit in festo unius apostoli. Et sciendum est quia Evangelium quod legitur in hac die ad majorem missam, scilicet Cum esset sero die illa, postquam ex integro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quandobim ⁊bini cantãt
letanias. illos qui dicturi st̃.
intabula scribere. Cum uero
una tantum ad missam le¬
gencda est lectio. signo p̃mo¬
nere. Ad cetera uero officia
.i. ad missam de sc̃a maria. ⁊¬
ad missam ꝑdefunctis.⁊ ad
missam inconuentu ad e¬
uitatorium. ad seruitium
eccłie. ad lectionem mense.
ad faciendam coquinam.
ad faciendum mandatũ
hospitum. fr̃s in tabula de¬
signabit. Qͥ si ꝑ quatuor di¬
es fecerint officia sua ꝑ eb¬
domada reputabitur. Si
minus. iterum faciant eb¬
domadam. Inçena quoqr do¬
mum ad manclatum mona¬
chorum. ad lectiones legen
ad missas indie natalis do¬
mini ⁊ inuigilia pasche ⁊
pentecostes. ⁊ ad illa que ad ip̃a
missas dicuntur. in tabula
scribere debet. Qd si quio hoꝵ
postquam in capłm recita¬
tum breue fuerit mutare o¬
pus fuerit. ⁊ illi quem delet.¬
⁊ illi quem scͥbit debet in di¬
care horum negligentias ex¬
cepto de coquina uel ꝑse uel

Expanded text:
et quando bini et bini cantant, litanias illos qui dicturi sunt, in tabula scribere. Cum vero una tantum ad missam legenda est lectio, signo praemonere. Ad caetera vero officia, id est ad missam de sancta Maria: ad missam pro defunctis: ad missam in conventu: ad Evitatorium: ad servitium ecclesiae: ad lectionem mensae: ad faciendam coquinam: ad faciendum mandatum hosptium, fratres in tabula designabit. Qui super quatuor dies fecerint officia sua, pro Hebdomada reputabitur: si minus, iterum faciant Hebdomadam. In Coena quoque Domini ad mandatum monachorum: ad lectiones legendad missas in die Natalis Domini: in Vigilia Paschae et Pentecostes: et ad illa quae ad ipsas missas dicuntur, in tabula scribere debet. Quod si quid horum, postquam in capitulo recitatum breve fuerit, mutare opus sit: et illi quem delet, et illi quem scribit debet indicare. Horum negligentias excepto de coquina vel per se
Abbreviated transcription (Latin):
temperare. ⁊ ip̃m in hye¬
me ante laudes pͥuatis dieb
nisi dies fuerit facere sona¬
re. & ante uigilias ad se ex

Expanded text:
temperare, et ipsum in hieme ante Laudes privatis diebus nisi dies fuerit facere sonare, et ante vigilias ad se ex
Abbreviated transcription (Latin):
Quel alii innuat deferendum
ui lector ostendat sententiã
quam exponere debet. ⁊ sic eat
inlocum suumbi eum ad¬
uenerit.non melinet ante
sedem. S postquam resederit.

Expanded text:
el alii innuat deferendum. Cui lector ostendat sententiam quam exponere debet, et sic eat in locum suum. Ubi cum advenerit, non inclinet ante sedem, sed postquam resederit
Abbreviated transcription (Latin):
nonam.Dicta nona eant in
refectorium p̃euntib uinio¬
rib eo ordine quo stant in cho¬
ro. bini ⁊ bim incedentes. Ptio
uero sequatur solus uel subpͥo
si pͥor defuerit. Qͥ uenientes:
ante sedes inelinent. ⁊ sicingre¬
diantur mensas stantes do
nasterium prandere ⁊ dormire
si necesse fuerit. cocus ⁊ lector mix¬
tum sumere. Qͥ autem in ab:¬
batia remanent ⁊ in refecto¬
rio comedunt seniꝑ in eccła gͣ¬
tias referant. p̃ter seruitores.
Unicuiq indie libra panis cõ¬
munis ⁊ dimidia dari potest
ubi opus fuerit ⁊ distribui sin¬
głis. ꝓut tempus ⁊ locus exe¬
gerit᷑. Hoc tempore exceptis die¬
b quib fratres uacant lectio¬
ni. unum pulmentum habe¬
mus ad prandium ⁊ alterum
ad cenam si fieri potest. Lacsi
habuerit conuentus siue coc¬
tum siue crudum ꝓuno gen̾a¬
lium pulmentoiuim reputa¬
bitur. De melle autem num¬
qͣm ⁊ nusquam fiat gen̾ale.
nisi id abbati uisum fuerit
ꝑpulmentorũ penuria ⁊ mel¬

Expanded text:
Nonam. Dicta Nona eant in Nonam. Dicta Nona eant in refectorium, praeeuntibus junioribus eo ordine quo stant in choro, bini et bini incedentes. Prior vero sequatur solus, vel subprior, si prior defuerit: qui venientes ante sedes inclinent, et sic ingrediantur mensas stantes donasterium prandere et dormire, si necesse fuerit, cocus et lector mistum sumere. Qui autem in abbatia remanent et in refectorio comedunt, semper in Ecclesia gratias referant praeter servitores. Unicuique in die libra panis communis et dimidia dari potest ubi opus fuerit, et distribui singulis prout tempus et locus exegerit. Hoc tempore exceptis diebus, quibus fratres vacant lectioni, unum pulmentum habeant ad prandium, et alterum ad coenam si fieri potest. Lac si habuerit convontus sive coctum sive crudum, pro uno generalium pulmentorum reputabitur. De melle autem nunquam et nusquam fiat generale, nisi id abbati visum fuerit pro pulmentorum penuria, et mel
Abbreviated transcription (Latin):
capitulum ingrediuntur.
xeuntib omnib de eccłia
sequentib pͥorem eo ordine
quo stant in choro nullus
se disiũgat de conuentu. do¬
nec intrent dormitouum p̃t̾
sacristam. ⁊ eos qui extra dor.¬
mitorium iacent. Unde nulliᷤ
exeat sine licentia excepto sa¬
crista. cellarario hospitaliso¬
latio coci ab̾b̃is. custode infir¬
morum. subportario. uel por¬
tario si affuerit t̾unc causa offi¬
cii sui. Seruitores uero post re¬
fectionem cantantes miserere
mei deus. u̾sum ibidem comple¬
ant. nullo tempore se ꝑsternen¬
tes. Deinde intrent dormitori¬
um. Porro cellarararius refe¬
rat scultellas seruitorum in
coquinam nepost nonam afr̃i¬
b in refectorio inueniantur.
Noxq ut expeditus fuerit. col¬
locet se in dormitorio sicut ⁊a¬
lii. facto uero signo ad surgẽ¬
dum. coci festinent parare aqni
in lauatoro ad lauandum.⁊
in refectorio ad potandum.
Leteri uero p̃parati ⁊ manus
abluti. aut intrent chorum aut
sedeant inclaustro donec sig

Expanded text:
capitulum ingrediuntur. Exeuntibus omnibus de ecclesia et sequentibus priorem eo ordine quo stant in choro, nullus se disjungat a conventu, donec intrent dormitorium: praeter sacristam et eos qui extra dormitorium jacent; unde nullus exeat sine licentia, excepto sacrista, cellerario, hospitali, solatio. Cocis abbatis, custode infirmorum, subportario vel portario, si tunc adfuerit causa officii sui. Servitores vero post refectionem cantantes Miserere mei, Deus, versum ibidem compleant, nullo tempore se prosternentes. Deinde intrent dormitorium. Porro cellerarius referat scutellas servitorum in coquinam, ne post Nonam a fratribus in refectorio inveniantur. Moxque ut expeditus fuerit, collocet se in dormitorio sicut et alii: facto vero signo ad surgendum, coci festinent parare aquam in lavatorio ad lavandum, et in refectorio ad potandum. Caeteri vero praeparati et manus abluti, aut intrent chorum, aut sedeant in claustro donec sign
Abbreviated transcription (Latin):
seruitorib reficere. Ubi uero st̃
quatuor ehdomadarii quoqui¬
ne duo seriuant ꝑdiem inte¬
grum: uͥ duo: unus sinuliter
serurat Si longe fuerint ab
oratoro possunt sinecesse fue¬
rit laborare post signum ad
uesꝑas. seu ad quamlibet ho¬
ram pulsatum qͣd numquã
alto tempore fieri debet.
pore numquam fiat. Qͥ mo¬
nachos suos ad grangias di¬
rigit uideat omnimodis qͣ¬
tinras illuc eundo uel ide te¬
deundo maximeq ibi remo¬
reͦndo. silentium seruent. Ui¬
deat etiam ut p̃paratas habe¬
ant domos ubi possint hone¬
ste orcdinateq simul come¬
dere simul etiam dormire. ⁊
singłi ꝑsingła lecta scd̾m re¬
gulam. Candela ardeat ubi
dormuiat. E aueant etiam nes
cum conuersiã uel cumi fami¬
lia significent Inter se etiam
horis ⁊ locisen competentib.
signa non fatiant. Nullus
positas metas absq licentia
transeat: nec uagando nẽe di

Expanded text:
bi vero sunt quatuor hebdomadarii coquinae, duo serviant per diem integrum: ubi duo, unus similiter serviat. Si longe fuerint ab oratorio, possunt, si necesse fuerit, laborare post signum ad Vesperas seu ad quamlibet horam pulsatum: quod nunquam alio tempore fieri debet. pore nunquam fiat. Qui monachus suos ad grangias dirigit, videat omnibus modis quatenus illic eundo vel inde redeundo, maximeque ibi remorando silentium servent. Videat etiam ut praeparatas habeant domos ubi possint honeste ordinateque simul comedere: simul etiam dormire: et singuli per singula lecta secundum Regulam. Candela ardeat ubi dormiunt. Caveant etiam ne cum conversis vel cum familia significent. Inter se etiam horis et locis incompetentibus signa non faciant. Nullus positas metas absque licentia transeat, nec vagando et di
Abbreviated transcription (Latin):
legantur uicissim afr̃ib in codice suꝑ analogium tres
tor diceteinox om̃s de sedilib suis surgant ob honorem
⁊ reu̾entiam sc̃e t̾nitatis. Codices autem legantur in ui
torũ orthodoxis catholicis patrib fcẽ sunt. Posthas
uero tres lectiones cum responsoriis suis. sequantur re¬
liqui sexpsalmi. cum alła canendi. Post hos lectio apsi
sequatur. excorde recitanda. ⁊ u̾sus. supplicatio letanie. idest
kẏrieleyson:⁊ sic finiantur uigilie nocturne. Qlit̾ estatis

Expanded text:
legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres tor dicere, mox omnes de sedilibus suis surgant ob honorem et reverentiam sanctae Trinitatis. Codices autem legantur in vigt orthodoxis catholicis Patribus factae sunt. Post has vero sex lectiones cum responsoriis suis sequantur reliqui sex psalmi cum alleluia canendi. Post hos lectio Apostoli sequatur ex corde recitanda: et versus et supplicatio Litaniae, id est, Kyrie eleison. Et sic finiantur vigiliae nocturnae. APPENDI
Abbreviated transcription (Latin):
pemis tempor̃ẽ De officiis diuinis in noctib
siderationem rationis. octaua hora noctis surgendumȩst:
ut modice ampluis de media nocte pausetur: ⁊ iam dige¬
sti surgant. Qduero restat post uigilias afr̃ĩb qui psalterii
uel lectionum aliquid indigent. meditationi in seruiat᷑
Apascha auteni usꝙ ad supradictaskalendas nouembris.
sic temꝑetur hora iugiliarum agenda: ut paruissimo in¬
t̾uallo. quo fĩs ad necessaria nature exeãt custodito. mox
matutim qui incipiente luce agendi funt subsequantur.
meum intende. dñe ad adiuuandũ me festina: in se¬
cunda ter dicendum. domine labia mea aꝑies.⁊ osmeũ
annunciabit laudem tuam. Cui subiungendus est t̾ci¬
uspsalmus. ⁊ gła. Post hunc psalmus nonagesimus quar¬
tus cum aintiphona: aut cte decantandus Inde sequatur
ambrosianũ: deinde sex psalmi cum antipħis. Qb dictis
dicto u̾su benedicat abbas: ⁊ sedentib om̃ib inscannis.

Expanded text:
PUT XXIII. DE OFFICIIS DIVINIS IN NOCTIBUSsiderationem rationis octava hora noctis surgendum est; ut modice amplius de media nocte pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias a fratribus qui psalterii, vel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviaA Pascha autem usque ad supradictas Kalendas Novembris, sic temperetur hora vigiliarum agenda, ut parvissimo intervallo, quo fratres ad necessaria naturae exeant, custodito, mox matutini qui incipiente luce agendi sunt, subsequantA Pascha autem usque ad supradictas Kalendas Novembris, meum intende: Domine, ad adjuvandum me festina. In secundo, tertio dicendum: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Cui subjungendus est tertius psalmus, et Gloria. Post hunc psalmus nonagesimus quartus cum antiphona aut certe decantandus. Inde sequatur Ambrosianum. Deinde sex psalmi; quibus dictis, dicto versu, benedicat abbas, et sedentibus cunctis in scamnis
Abbreviated transcription (Latin):
sedens ambulans uelstans. inclinato sit semꝑ capitẽ de¬
ficis int̾ram aspectib reum seomni hora depeccatis suis¬
existimans. iam setrem̃do udicio deip̃sentari estimet᷑
terram ocłis dixit. Dñe non sum dignus ego peccator leta¬
reocłos meos ad celum. Eit̾m cum ꝓpha. Incuruatus sum
⁊humiliatus sumusꝙ quaꝙ. Ergohis om̃ib humilitatis
gradib ascensis monachiis mox ad caritatem dei ꝑueni¬
et illam que ꝑfecta foras mitut timorem: ꝑ quam uniu̾¬
sa que pͥus non sine formidine obseruabat. absq ullo
labore uelut naturaliter exconsuetudine icipiet custo¬
dixꝰ non iam timoregehenne s amore xp̃i ⁊ consuetudi¬

Expanded text:
sedens, ambulans, vel stans inclinato sit semper capite, desedens, ambulans, vel stans inclinato sit semper capite, defixis in terram aspectibus, reum se omni hora de peccatis aestimans jam se tremendo judicio repraesentari aestimet. terram oculis dixit: Domine, non sum dignus ego peccator levare oculos meos ad coelos . Et item cum Propheta: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Ergo his omnibus hgradibus ascensis, monachus mox ad charitatem Dei perveniet illam, quae « perfecta foras mittit timorem , » per quam universa quae prius non sine formidine observabat, absque ullo labore velut naturaliter, ex consuetudine incipiet custodire; non jam timore gehennae, sed amore Christi