comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guis. Et ido sacerdotes dicuntur ꝯficere co̾r
rp̃i ⁊ sanguine. quia corum ministerio
sub̃a panis sit arro. ⁊ sub̾a uini fit sanguis
xp̃i. nec tam̃ aliquid ad ditur corꝑorii uł
misteriu fidci crecdi salubrit᷑ po̾t. ĩ uesti¬
gari salubrit᷑ nõ põt. Qd̾ ergo corpus xͥ
panis mutatoe mid ñ augm̾tatur nec
sanguis exumi ꝯu̾sione. gius uolũtati
⁊ potentie ascribanir qui corꝰ ecluxit de uir¬
Daugm̃to. nec tñ ꝯcelunt quida ꝙ sub̃a
farina facta ẽ panis.⁊ aqua facta ẽ uinu̾̃
nec tam̃ dr᷑ farma ẽ panis.⁊ a qua ẽ uinũ¬

Expanded text:
rdotes dicuntur conficere corpus Christi et sanguinem, quia eorum ministerio substantia panis fit caro, et substantia vini fit sanguis Christi; nec tamen aliquid additur corpori vel Mysterium fidei credi salubriter potest, investigari salubriter non potest. Quod ergo corpus Christi, panis mutatione in id, non augmentatur, nec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem corpus de Viraugmento. Nec tamen concedunt quidam quod substantia farina facta est panis, et aqua facta est vinum, nec tamen dicitur: Farina est panis, et aqua vinu
Abbreviated transcription (Latin):
panis nisi incarnẽ nec iim. nisi insan¬
guinem. ¶ xlec debent dici duo sacram̃¬
ta s unum. quia subutruq spẽ id̾ sumi¬
tur. Neq iteran sacram̃tum: quia u̾ndis¬
sułr insacrificium ueritatis offerri ictc̃t.
quia de alus nõ põt consetrari corpus ip̃
uł sangius. Quare aqua mucatur.
Qua uõ admiscenta ẽ uino: quia aquo
est. uñ uilius pp̃. Calix ergo dominicus
uirta canonum p̃ceptum. aqua ⁊ uino mu¬
tus debet offerri: quia uidemus ĩ aqua po¬
pulu intelligi. mumo ostendi saugni¬

Expanded text:
panis nisi in carnem, nec vini nisi in sanguinem. Nec debent dici duo sacramenta, sed unum, quia sub utraque specie idem sumitur. Neque debet iterari sacramentum, quia benedicin sacrificium veritatis offerri debent, quia de aliis non potest consecrari corpus Christi vel sanguis. 7. Quare aqua admisceatur. Aqua vero admiscenda est vino, quia aqua em redemptus est. Calix ergo dominicus, juxta canonum praeceptum, aqua in vino mixtus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino ostendi sangui
Abbreviated transcription (Latin):
lius quãu̾ sangumis siłituoine suma¬
mus. ut ita ⁊uentas ñ desit. ⁊ ndiculum
nullu fuat ipiganis .s. ꝙ ctuore occisi
hominiis bibumus. Ne igitur hoc fieret
ũs iam liqͥt quare sub alia sp̃e ⁊ qtͣ sub
ista. ħ sacram̃tu dñs celebrauent. ⁊ cele

Expanded text:
lius, quam ut sanguinis similitudinem sumamus; ut et ita veritas non desit, et ridiculum nullum fiat a paganis, quod cruorem occisi hominis bibamus. Ne ergo hoc fieret, ssis jam liquet, quare sub alia specie, et quare sub ista hoc sacramentum Dominus celebraverit, et c
Abbreviated transcription (Latin):
se.dicint ⁊. si hanc potentia alicui dare po¬
tuit. potuit ei dare creare creaturas. quia
ñ ẽ hec maioris potentie quam ulud. Adꝙ
dici põt. quia potuit eis tare potentia di¬
mittendi peccata. ñ ip̃ã eancem qua ip̃e
potens ẽ. s potentiam creata qua ẜiuisdi
ĩministerio ũt exterius scificare ita ĩ mi¬
ni steno hr̃et intus mudare. Et sicut illd̾
facit dõ auctore quicumeo ⁊ in co oꝑatur ild
exterius: ita mundaret interius dõ aucto¬
re. qui eiꝰ u̾bo uelud quoda ministerio u¬
teretur. Ita ⁊̃ poss d̾s. ꝑ alique creare aliqͣ.
ñ pcũ tanqua ꝑ auctore. s ministrur cu
quo ⁊ in quo oꝑartur. sicut in lonis oꝑib
nrĩs ip̃c oꝑatur ⁊ nos. nec ip̃e tm̃ nec nos
tantum. s ip̃e nob̾cm ⁊ innob̾. ⁊ tñ in illis
agendis ministri cuis sumus. ñ sumus
anctores It ergo potuit dare ẜuo potesta¬
te dimictendi peccata inbapt̃o .i. ut ĩ mũ¬

Expanded text:
se. Dicunt enim: Si hanc potentiam alicui dare potuit, potuit ei dare creaturas creare, quia non est hoc majoris potentiae quam illud. Ad quod dici potest quia potuit eis dare potentiam dimittendi peccata, non tamen ipsam eamdem qua ipse potens est, sed potentiam creatam qua servus pisterio habet exterius sanctificare, ita in ministerio haberet interius mundare; et sicut illud facit Deo auctore, qui cum eo operatur illud exterius, ita interius mundaret Deo auctore, qui ejus verbo velut quodam ministerio uteretur. Item etiam posset Deus per aliquem creare aliqua, non per eum tanquam auctorem, sed ministrum cum quo et in quo operaretur, sicut in bonis operibus nostris ipse operatur et nos; nec ipse tantum nec nos tantum, sed ipse nobiscum et in nobis; et tamen in illis agendis ministri ejus sumus, non auctores. Ita ergo potuit dare servo potestatem dimittendi peccata in Baptismo, id
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. ⁊ñ uenenu. si ita accedis sp̃uliter m̃a¬
ducans. Sp̃ualiter manducat. qui inno¬
centiam ad altore portat. Si illud sit sac
ꝙ offertur ⁊ consetratur a sacertote noca
molatus ẽ miemetit̃o. cotidie aũt ĩ mo¬
latur insacram̃to. quia in saccamto recor¬
dato fit illius ꝙ factum ẽ semel. Uñi añg

Expanded text:
n venenum. Si ita accedis, spiritualiter manducas. Spiritualiter enim manducat, qui innocentiam ad altare portat. 7. Si illud sit sacrquod offertur et consecratur a sacerdote vocarmolatus est in semetipso; quotidie autem immolatur in sacramento, quia in sacramento recordatio fit illius quod factum est semel. Unde Aug.,
Abbreviated transcription (Latin):
qr tropo quodam utitur aũghic: quo so¬
leut res significantos reru sortiri uoca¬
bula quas significant. Hic eni ut sibis
spes panis uocatur noĩe carnis. ⁊ uisibi¬
lis sp̃es uini noĩe sanguinis. Inusibił¬
sp̃e ñ iuuidetur caro. s intelligitur. Ita.
uisibił. quia carne ĩ uisibili .i. sp̃e. qũ¬

Expanded text:
ia tropo quodam utitur hic Aug., quo solent res significantes rerum sortiri vocabula quas significant. Hic enim visibilis species panis vocatur nomine carnis, et visibilis species vini nomine sanguinis; invisibispeciem non videtur caro, sed intelligitur; ita et visibilis, quia carne invisibili, id e
Abbreviated transcription (Latin):
.si duta strmulus sactime patiege por¬
tatua Eigo ⁊ mala ꝓsumt lonis. ficut ã¬
głs sathane paulo. ⁊ sc̃a obsunt malis.
amał male. iccipitur ꝙ ronu ẽ. Idem.
Indigne quis sumens corpus xͥ. ñ effi¬
cit ut quia malus ẽ malum sit ꝙ acci¬
pit. uł quia ñ ad salute accipit mł accipi¬
it. Corpus etum ⁊ sangius dñi nicħomi¬
nus erat muł quib ait apłs. Qui man¬
ducat. ⁊ c̃. His alusq płib aꝑte ostendi¬
tur: ꝙ ⁊ amał ueru corꝰ xͥ ⁊ sangius su¬

Expanded text:
 cum stimulus Satanae patienter portatur. Ergo et mala prosunt bonis, sicut angelus Satanae Paulo, et sancta obsunt malis; malus male accipit quod bonum est. IdeIndigne quis sumens corpus Christi, non efficit ut quia malus est malum sit quod accipit, vel quia non ad salutem accipit, nil accipiat. Corpus enim et sanguis Ddigne quis sumens corpus Christi, non efficit ut quia malus est malum sit quod accipit, vel quia non ad salutem accipit, nil accipiat. Corpus enim et sanguis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis. Exhis saris datur intelligi
ꝙ fraccio. ⁊ partes iue que ibi iutentur
da sunt ut sensualter ñ mõ sacromito
s inuentate dicatur xͥ corꝑus tractan
manib sac̾dotum. fuangi uõ ⁊aten fide¬

Expanded text:
sanguis. Ex his datur intelligi quod fractio et partes quae ibi videntur distinguenda sunt, ut sensualiter non modo in sacramento, sed in veritate dicatur corpus Christi tractari manibus sacerdotum; frangi vero et
Abbreviated transcription (Latin):
inquid eius ẽ. quam forma panis oꝑtã
insacram̃to accipimus.⁊ sangius cus q̃
subumni sp̾e ac sapore poramus. Caro uide¬
licet carnis. ⁊ sanguis sacum̃tu ẽ sangͥ¬
nis. Camne ⁊ sanguine utirq ĩuisibili ĩ¬
telligibii sp̃uasi. significatut corpus¬

Expanded text:
 eius est quam forma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis eius quem sub uini specie ac sapore potamus. Caro uidelicet 424 carnis, et sanguis sacramentum est sanguinis. Carne et sanguine, utroque inuisibili, intelligibili, sp
Abbreviated transcription (Latin):
ne baptismu ꝯsequantur. Nõ ergo ĩ
infantib creatum dĩ ex sufflatur ur
exortizatur: s diabolus ut uredat abho
dum ẽ. de cuius uirtute quen solet.
cro signat crimate. Qd̾ sacram̃tu abali¬
is ꝑ fici ñ põt nisi asũmis sacerdotib.
necͥ tp̃r apłorum abaliis quam. abip̃is
qui locum eorum tenent ꝑfici põt aut
cebet. Nam si aliter p̾sumptum fu̾̃t. ir¬
ritum h̾eatur ⁊ uacuu. nec inter eccłisti¬
ca repirrabinir sacrum̃ta. licet añt ap̃¬
lbiteris bapticatos tam gere ĩ pectore. s
tus ẽ adremissicẽm. uñ rabanus. d̾mai¬

Expanded text:
ptismum consequantur. Non ergo ab infantibus creatura Dei efflatur vel exorcizatur, sed diabolus ut recedat ab hodum est; de cujus virtute quaeri solet. cro signat chrismate. Hoc sacramentum ab aliis perfici non potest, nisi a summis sacerdotibus; nec tempore apostolorum ab aliis quam ab ipsis m ab illis qui locum eorum tenent, perfici potest aut debet. Nam si aliter praesumptum fuerit, irritum habetur et vacuum, nec inter ecclesiastica reputabitur sacramenta. Licet autem presbyteris baptizatos tangere in pectore, sed tus est ad remissionem. Unde Rabanus: A
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝙ uli dequib niula ertant inditia uitei
nitati fuisse deceantur. agendum ẽ. ut retia¬
scantur. ne perrnit. Inquib ꝙ ñ ostenditin
gestum. rõ ñ sirut ut uiteatur iteratum.
Sonferendum eis uicetur ꝙ colatum se̾ ne¬

Expanded text:
illi, de quibus nulla exstant indicia inter tizati fuisse doceantur, agendum est ut renascantur ne pereant. In quibus quod non ostenditur gestum, ratio non sinit, ut videatur iteratum, conferendum eis videtur, quod collatum esse ne
Abbreviated transcription (Latin):
debet. sicut ⁊ baptismus nrsi alr cogat ne¬
Et d iterr sicut nec baptismus uł ordo.
ꝯlulli enim sacram̃to facienda ẽ ĩ uina
ꝙ fieri putatur qñ ñ iterandũ iteratur.
S utru aliqua uł muulla iterari possĩt.
questio ẽ. ⁊lam debapt̃o ⁊ ordine.ꝙ ñ
debeant iterari. aꝑte aũg ostendit. utt̃¬

Expanded text:
debet, sicut et Baptismus, nisi aliter cogat ne sicut nec Baptismus, vel Ordo. Nulli enim sacramento facienda est injuria; quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur. Sed utrum aliqua vel nulla iterari possint, quaestio est. Nam de Baptismo et Ordine quod non debeant iterari, aperte Aug. dicit: Utrum
Abbreviated transcription (Latin):
mirtum discipur suis. corpus uõ tale de¬
dit quale tunc nũit .i. mortale. ⁊ passibile
ñc nõ sumitur a nob̾ ĩ mortale ⁊ inpassi¬
bile. nec tam̃ ut̃ maiore efficatiam. ¶ En¬
canstia quoq intincta. nõ d dari ppło ꝓsup¬
plem̃to amunionis. quia ñ logitur xͥ ali¬
cui discipulorũ p̃biusse ꝑme intinctu
nrsi uide. Tunc uõ ñ accepit uidus cõr xp̃i.

Expanded text:
it discipulis. Corpus vero tale dedit, quale tunc habuit, id est, mortale et passibile. Nunc vero sumitur a nobis immortale et impassibile; nec tamen majorem habet efficientiam. Eucharistia quoque intincta non debet dari populo pro supplemento communionis, quia non legitur Christus alicui discipulorum praebuisse panem intinctum nisi Judae Tunc vero non accepit Judas c
Abbreviated transcription (Latin):
ti sumus. ut calice dñi cum uino mixtũ
uidetur. ꝙ siquis simplict᷑ uł ignorant᷑
uinu offerat sine aqua sacramietu cõfi¬
tias. Aqua nõ millatenus sine uino pot
offem insacrificiui. nec panis nisi defru¬
ñ possis uinum solum offem. de t̾minar o¬
portet. Recipit crum exceptõem. nõ põt. nisi
sim pliciter uł ignoranter fiat. uł nonpõt

Expanded text:
ti sumus, ut calicem dominicum uino mixtum,videtur, quod si quis simpliciter vel ignoranter vinum offerat sine aqua, sacramentum conficiat. Aqua vero nullatenus sine vino potest offerri in sacrificio, nec panis nisi de frunon posse vinum solum offerri, determinari oportet: recipit enim exceptionem. Non potest, nisi simpliciter vel ignoranter fiat; vel non pot
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tu p̾ cenam dedit discipur. Icr. el n̾s
igitut iłe. admutsibilia patne maiesta¬
ts migriturus celebrato cum discipłis
tipico pasca. quoddam memorialẽ eis
ꝯmendare uolcus. subsp̃e panis ⁊ umii
corpus ⁊ sanguinem suu eis tradidit. ũ
ostenceret legis uetens sacramta iter¬

Expanded text:
amentum post coenam dedit discipulis. Dominus igitur Jesus ad invisibilia paternae majestatis migraturus, celebrato cum discipulis typico pascha, quoddam memoriale eis commendare volens, sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum ita eis tradidit, ut ostenderet legis
Abbreviated transcription (Latin):
tur u̾ba illa. anbap̃ts sit. De his cadimas
bonifacio scrib. Retuletunt micm nũcu tur
q fui̾t sacdes inead̾ ꝓuicia qui latinam
linguam penatus ignoratut. ⁊dum lupti¬
caret ncsius latimi cloguu. infringens lin¬
guam. digeret. baptico te ĩ nomine pactiar
ticare. S si ille qui iuptigauit ñ errorem ĩ

Expanded text:
tur verba illa, an Baptismus sit. De hoc Zacharias Bonifacio scribit: Retulerunt mihi nuntii tui quod fuerit sacerdos in eadem provincia, qui Latinam linguam penitus ignorabat; et dum baptizaret, nescius Latini eloquii, infringens linguam diceret: Baptizo te in nomine Patria, t
Abbreviated transcription (Latin):
gitur apatio diligens cuca ai ꝓ quo
respondit. sollicituto. De ħ. aũs. adt grar¬
nunos cͥtissimam emistitis autẽei. quare¬
niciare ponpis diatoli spoponditis. Deta
ditur eeorcismus. ant uiptia ab fit carhe¬
asmus ⁊ crortismus. Dost cauetisaitm
sequitut corcisiꝰ ut ab es qmi iaifiteo
stnicciuos eͦ adifsana uirtus pellatur. Exor
ere  ut desmbolo ac rudrãtis fidei. Exor¬
cizare ẽ adiurare. ut exiabeo sp̃c ĩmũde.
simbolum dicitur signum. ł collatõ. Si¬
gnum. qr eo fideles ab infidelib discer¬
nuntur. Collato quia ibi tocius fidei suf¬
ficientia ⁊ integritas collata ẽ. Catheciso
⁊ exorcisinus ne ophitorum st̃. magisq

Expanded text:
t sit diligens circa eum pro quo spondit sollicitudo. De hoc Aug.: Certissimam emisistis cautionem, qua renuntiare pompis diaboli spopondistis. 8. Dditur exorcismus. Ante Baptismum enim fit catechismus et exorcismus, post catechismum sequitur exorcismus, ut ab eo qui jam fide instructus est, adversaria virtus pellatur. Exorcere, ut de Symbolo ac rudimentis fidei. Exorcizare est adjurare, ut: Exi ab eo, spiritus immunde. Symbolum est signum vel collatio. Signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia ibi totius fidei sufficientia et integritas est collata. Catechismus et exorcismus neophytorum sunt, magis
Abbreviated transcription (Latin):
Llud ⁊̃ ignorandum ñ ẽ.q. ĩ mai̾no u̾teto
nis uteris sunt iõ bapticati nͥ possunt. ꝗa
quisquam renasci. añt qua natus sit ¶ Sĩ
uõ opponitur deierera ⁊ de iaĩne biptista.
quia abutero sc̃ifican leguntur. ꝙ ⁊̃ de iacou
interior emundatõ ĩ miracuł diumne pote̾¬
ait ambigue suꝑhor loquens. Siusqiad co
iquid nillo puero acceleratus ẽ irsus in¬
tõnis ⁊ uoliuntatis. ut mtra mat̾na uisce¬
i iam posset agnoscere. credert. ꝙ malus¬

Expanded text:
llud etiam ignorandum non est, quod in materno utero nis uteris sunt, ideo baptizari non possunt, quia quisquam renasci antequam natus sit. Si vero opponitur de Jeremia et de Joanne Baptista, qui ab utero sanctificati leginterior emundatio, in miraculis divinae potenait, ambigue super hoc loquens. Si usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et voluntatis, ut intra materna viscera jam posset agnoscere et credere, qu
Abbreviated transcription (Latin):
retur. canta eius merta usqi atuum ph̃u
martitu secuta sũt. ⁊ ut cantatis. aua erce¬
letant luce obũbrato illa fugaretur. ⁊ siq̃
purgandu erat ꝑifsionis falce tolleret᷑.
ores sumus sicut nec petro. quia gtͣs uidra¬

Expanded text:
 tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. ores sumus, sicut nec Petro, quia gentes juda
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ ꝙ ẽ uisibile ⁊ palpabile. ui insua fora¬
na appret.Ita ⁊ de sangunie. accipi de¬
ret. Que sensu ꝯfirmat au̾g apiens
quałr p̃ccã intelligenta sint. quia ob¬
scure dixetat ꝯ si quarter dicens. Itt pa¬
nem uocan corpus xͥ. cum uere sit sa¬

Expanded text:
 est visibile et palpabile, ubi in sua forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita panem vocari corpus Christi, cum vere sit sa
Abbreviated transcription (Latin):
fide. It. Simt̾ uonos miniaros cũ sit aliꝰ
alio melior. nõ ẽ melior bapĩt qui ꝑ me¬
liore datur. nullo m̃o malus ẽ qui ⁊ ꝑ ma¬
lu datur. quia id̾ bap̃ts datur. Et io ꝑmi
inpar ꝑꝑ inpares ministros: s par ⁊equa
le. ꝑꝓ hoc. hic ẽ qui baptigat. qt̃ aũg suꝑ
iobe. Ego dico ⁊ nos diñs om̃s. quia uistos
ursti si uolunt. si aũt nolunt eẽ iustiꝙ
incathedra moysi sedent. securum mete¬
iudas. x bap̾ticauit. Siquos eipo baptica¬
uit ebriosus. homicida. adult̃: sĩ bapiism̃
ñ ebriosu. ñ homicita. quia colũba at¬
tento ꝑqua michi dicitur. Uic ẽ quibap¬

Expanded text:
i inter bonos ministros cum sit alius alio melior, non est melior Baptismus qui per meliorem datur; nullo modo malus est qui etiam per malum datur, quia idem Baptismus datur, et ideo per impar propter impares ministros, sed par et aequale propter hoc, hic est qui baptizat.Item: Ego dico, et nos dicimus omnes, quia justos justi si volunt, si autem noluerunt esse justi qui in cathedra Moysi sedent, securum me feJudas, Christus baptizavit. Si quos ergo baptizavit ebriosus, homicida, adulter, si Christi enec ebriosum, nec homicidam, quia columbam attendo per quam mihi dicitur: Hic est qui bap
Abbreviated transcription (Latin):
te bap̃ti.ẜuis ministeriu declit. Siergo
ẜuus dicit se lupticare recte dicit si tanꝗͣ
munister uapticat. ⁊ ĩo ñdiffeit sine ho¬
nus sine malus bapticet. Iñ ⁊ nemo dit̃
iii. prudentia mea. licet ħ sint adõ inqui¬
oꝑatur ĩ enangłiganto: ⁊ alius alio prudẽ

Expanded text:
ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus baptizet. Inde etiam nemo dicit, um, prudentia mea, licet sint haec a Deo in quioperatur in evangelizando, et alius
Abbreviated transcription (Latin):
sociandũ corpori xͥ ⁊ añt oculos sacercotis
maltari uitetur. Sicut onũntas ũbi to¬
tuna ĩ pler mundũ. ita multis locis ills
siue plus siue minus quis in ꝑcipiat om̃
equałt corpus xͥ integerune sumunt. p̃

Expanded text:
 Christi, et ante oculos sacerdotis in altari videtur. Sicut divinitas Verbi totum implet mundum, ita multis locis illud sive plus sive minus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt. Post
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nõ nonetat. Pͥotestute ip̃ti dñici ĩ
nullum hominem a domino titinsitura
s ministeriu plane transituru. ꝑ otesta¬
te ad nõ ĩ nemine: s ministeriu in bono ᷤᷤ¬
⁊ malos. Nõ exorreat columba ministeniũ
maloꝵ. resꝑiciat domini potestate. pdind
facit tibi minister malus ubi bonus ẽ dñs:
qui ĩ .s.d. d̃s ẽ. si suꝑb fuerit minister.
reum canale transit agua: ad areolas. In
caali lapiteo nicħ gn̾ãtur. s ortus fructꝰ

Expanded text:
Quid non noverat? potestatem dominici Baptismi in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum; potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; respiciat potestatem Domini. Quid facit ibi minister malus, ubi bonus est Dominus?  1 Cor. 3. Si superbus fuerit minister, deum canalem transit aqua ad areolas; in canali lapideo nil generatur, sed hortus fructus
Abbreviated transcription (Latin):
Dent ħ sciend̾ ẽ sacram̃tu lupti. n
abonis ⁊ amał ministus dar. sicut ab¬
onis ⁊ amał sumitur. alec melior ẽ bapte
qui ꝑmeliore datur. nec minus bonus
qui ꝑminus bonu datur. nec malus ꝗ
ꝑ malu datur. ꝯl ec maius munus datĩ
bap̃to dato amalo.s equale. quia ñ ẽ hoĩs

Expanded text:
ec sciendum est sacramentum Baptismi a bonis et a malis ministris dari, sicut a bonis et a malis sumitur. Nec melior est Baptismus qui per meliorem datur, nec minus bonus qui per minus bonum datur, nec malus qui per malum datur, nec majus munus datur in Baptismo dato a malo, sed aequale, quia non es
Abbreviated transcription (Latin):
pectaro. ioiecti sumis. ñ tollatur. Hoc iõ
um. ñ et̾ium rogaum. sõ soluto reatu pec̾ci.
tpras pẽa tmĩmanet. ut illa uita studios ius
queratur que et it apenis om̃ib aliena. Iõ
⁊̃ manet. ut sit fideli certandi materia.⁊ iuĩ¬
cendi. cecasio. qui n̾uncẽt. si ñ pugnarei.
nec ꝓugnaret. si inbapto ĩ mortalis fieret.¬

Expanded text:
peccato addicti sumus non tollatur. Hoc ideoum, non aeternum regnum. Ideo soluto reatu peccati, temporalis poena tamen manet, ut illa vita studiosius quaeratur, quae erit a poenis omnibus aliena. Ideo etiam manet, ut sit fideli et certandi materia, et vincendi occasio, qui non vinceret si non pugnaret, nec pugnaret si in Baptismo fieret
Abbreviated transcription (Latin):
utius memorie discipuloru infigeret.
⁊ abeccłia de inceps fiequentaretur. si ñ
exinde disciplinam scuxit inposterum.
ut post alios cibos sumatur. Ponus aie¬
uinis sũmi oportet sicut apłs docet: ut
singłar reuerentia. dimdicetur .i. discer
nendum reliquid. uñ aũg. apparet cum¬

Expanded text:
tius memoriae discipulorum infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sed non exinde disciplinam sanxit in posterum, ut post alios cibos sumatur, sed potius a jejunis sumi oportet, sicut Apostolus docet, ut singulari reverentia dijudicetur, id est, discernnendum reliquit. Unde Augu
Abbreviated transcription (Latin):
tesignasti. Scuptum ẽ enim. Hunc iħ̾m a
nagaret quem uncxit d̾s sp̃u sc̃o. Et si patre
dicas. teum patrem aquo ꝓceclit ⁊ filiu eiꝰ
cuius ẽ sp̃e numcupasti. uñ ut rat̾oni copu¬
te posse baꝑticar in sp̾u sc̃o. ꝑ stringitur

Expanded text:
designasti. Scriptum est enim: Hunc Jesum a Nazareth, quem unxit Deus Spiritu sancto . Et si Patrem dicas, Deum Patrem a quo procedit et Filium ejus cujus est Spiritus, nuncupasti. Unde, ut rationi copute posse baptizari in Spiritu sancto. 5. Perstr
Abbreviated transcription (Latin):
p̃is crcipiantur. Sienim aliquis mĩs fidei
tate p̾uentus: supplet om̃ipotentis uenigͥ¬
tus.q sacram̃to tefuerat. Dum enm sol¬
uere põt: nisi soluat tenetur. S cum iam
ñ põt ⁊ tũ uult: nõ inputat ei ds. qui suã

Expanded text:
i excipiantur; si enim aliquis habens fidem tate praeventus, supplet Omnipotentis benignitas quod sacramento defuerat. Dum enim solvere potest, nisi solvat, tenetur, sed quod jam non potest et tamen vult, non imputat ei Deus, qui suam
Abbreviated transcription (Latin):
oĩsq uirtus augetur. ut uere nouus hõ
tunc dici possit: fomet quoq peactiti ĩ eo
implius debilitatur. Iõ ier dicit. ꝙ fides
q̃ fideles facit. maquis bapti datut uł m¬
tritur: quia ñ uñti aliqũ ibi datur. ⁊ iam
ligendum ẽ. orm ergo mundus. accedit.i¬
bi fit inundior: ⁊ om̃i hũti bi amplius
datur. Qd̾ oĩs extercor satisfatõ ibi dimit¬

Expanded text:
s in eo augetur, ut vere novus homo tunc dici possit. Fomes quoque peccati in eo amplius debilitatur. Ideo Hier. dicit quod fides quae fideles facit, in aquis Baptismi datur vel nutritur: quia non habenti aliquando ibi datur, et jam lligendum est. Qui ergo mundus accedit, ibi fit mundior, et omni habenti ibi amplius datur. Quod vero omnis exterior satisfactio ibi
Abbreviated transcription (Latin):
remissis peccatis iustificati sunt. ad qd̾
sane dici põt eos quid̃ ꝑfidem ⁊ contricto¬
nem iustificator .i. amacula peccati pur¬
gatos. ⁊ adebito et̃ue pene ib solutos. tñ
ad huc tenen saciffatee temporali. qua pe¬
nitentos ligaut᷑ meccłia. Cm aũt uap̃m

Expanded text:
atis justificati sunt. Ad quod sane dici potest eos quidem per fidem et contritionem justificatos, id est, a macula peccati purgatos, et a debito aeternae poenae absolutos; tamen adhuc teneri satisfactione temporali, qua poenitentes ligantur in Ecclesia. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
tatis arbiter ꝯstitutus ẽ. c̃ acceclit ad sa¬
cram̃tu fideliu. nisi peniteat eum ue¬
tens uite. noua ñ põt incͥrate. Ab hac
penitentia cum baptigant᷑ soli parnuli
in munes c̃. His alusq testimonus a¬
ꝑte ostenditur adultis sinc fide ⁊ perudĩa
uerã inbapt̃o ñ confer grãm remissio¬
nis. quia nee paruua siue fite̾ aliena. ꝙ
ipuia hr̃e nequeunt datur ĩ ruptismo te¬
missio. Siquis ergo ficte accedat. ñ hñs
dicit. imitio hanc oppinioem ⁊ p̾mifsarsẽ¬
tentiai ꝯferendo. ait enim sic. Inł.d̾ bapto.
pũcto ꝑuim sacrat̾nti dimissa itetu ꝑ
fictiem replicantur. Ut ⁊ illud neꝵ sit᷑.

Expanded text:
ccedit ad sacramentum fidelium, nisi poeniteat eum veteris vitae, novam non potest inchoare. Ab hac poenitentia, cum baptizantur, soli parvuli immunes sunt. His aliisque testimoniis aperte ostenditur, adultis sine fide et poenitentia vera in baptismo non conferri gratiam remissionis, quia nec parvulis sine fide aliena, qui propriam habere nequeunt, datur in baptismo remissio. Si quis ergo ficte accedit, non habedicit, imo hanc opinionem et praemissam sententiam conferendo, ait enim sic, lib. 1 de Baptpuncto per vim sacramenti dimissa iterum per fictionem replicantur, ut et illud verum sit:
Abbreviated transcription (Latin):
nuirens inuidea posten iterauit cum ad
gnĩs eos misit. Comodius ergo dicitur ĩ
dane. Quod disspensauit. ñ quia niunda¬
ti uoluit cum sine peccato fuĩt: s quia
contractu munde carnis suc. ium regi¬
neratiua ꝯtulit aquis ut qui postea ĩ¬
mergerẽtur ĩ uocato nomine trinita¬
tis apeccatis purgaretur. T̃unc igitur
ibi ĩ notuit interius hoi̾e uaptigaũ. Qĩ
m̃tui tm̃ maqua. ñ ĩ alio liquore u xͥ ait
formiter id fieni inaqua p̾cipitur. ut ĩ aq̃¬
telligatur ꝙ sicut aqna sordes corporis ac
uestis abluit: ita bapt̃s maculas aĩe sor¬
des q uitorum emundando abstergit. ul
ĩo. ut nullu ĩ oꝑia extusaret. ꝙ poss fĩ¬
si moleo ⁊ umo ficret. Et ut coĩs mateĩa
bapticandi ĩueniretur apud & .ꝙ aqua si¬
gnauit q̃ delatere xͥ manauit. sicut san¬
guis alterius sacram̃ti signum fuit. No¬
nisi magua. d̾ ĩ mer sicẽ qͦciẽs fieri de

Expanded text:
ns eos in Judaeam, post iteravit cum ad gentes misit. Commodius ergo dicitur insdane; quod dispensavit, non quia mundari voluit, cum sine peccato fuerit, sed quia contactu mundae carnis suae vim regenerativam contulit aquis, ut qui postea immergeretur, invocato nomine Trinitatis, a peccatis purgaretur. Tunc ergo invibi innotuit, interius hominem baptizat. 8. antum in aqua, non in alio liquore, ut ait formiter id fieri in aqua praecipitur, ut intelligatur quod sicut aqua sordes corporis ac vestis abluit, ita Baptismus maculas animae, sordesque vitiorum emundando abstergit. Vel ideo, ut nullum inopia excusaret, quod posset fi oleo fieret, et ut communis materia baptizandi inveniretur apud omnes; quod aqua signavit quae de latere Christi manavit, sicut sanguis alterius sacramenti signum fuit. Nonisi in aqua. 9. De immersione, quoties fieri de
Abbreviated transcription (Latin):
Itisuo sensu habundabat cipanus. cui
intelligebat studiose implebat bonis
oꝑib habunrdando. licet in hoc nescius de¬
linqueret. S qr bonis oꝑib habundabat.
postea coriettus adco habundauit altiori
sensu. ter illos mergendo. Etce habes. ꝗa
hic teliquid: qui semel mersit. s ħ ĩo. qr
quam nos credere ꝓmisimus. t̾tio capita
nra insacro fonte dimersimus. quia or
do bapt̃i duplici misteni significatõe ce¬
lebratur. Recte ergo itio m̾u estis: qui ac¬

Expanded text:
In suo sensu abundabat Cyprianus, cum , quia quod intelligebat, studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret: sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Deo abundavit altiori sensu, ter illos mergendo. Ecce habemus, quia deliquit qui semel mersit. Sed hoc ideo, quia quam nos credere promisimus, tertio capita nostra in sacro do baptismatis duplici mysterii significatione celebratur. Recte enim tertio mersi estis, quia ac
Abbreviated transcription (Latin):
nrũ his ꝓtui absentib ⁊ ultima langois
cogat necessitas. ꝙ ⁊ laicis fidelib ꝑmitti¬
tur. ¶ It exconcilio cartaginensi qu̾ito.
nisi necessitate cogente. Sire baptigandis
qui abhereticis sunt bapticuti.¬
re baptigandi sunt queri solet. Ad ꝙ brcur
dicumis. quia quitumq sit qui uaptizet.
si ẜuatur forma axp̃o tradita: uerum bap¬
t̃a dat.⁊ iõ qui illum sumit. nõ d rebap¬
uiͦ. siue scismanicus. siue fuciorosus ꝗs

Expanded text:
nisi procul absentibus, ultima languoris cogat necessitas; quod etiam laicis fidelibus permittitur. Ex concilio Carthaginensi quinto. nisi necessitate cogente. De illis vero qui ab haereticis baptizandi sint, quaeri solet. Ad quod breviter dicimus quia quicumque sit qui baptizet, si servatur forma a Christo tradita, verum baptismum dat; et ideo qui illum sumit non debet rebapsive schismaticus, sive facinorosus,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃o. cui ꝑ p̾uaricatõe ad am displicuerat. ¶ Si
ta ⁊̃ fuit insignui magne fitei habrahiꝗ
crelioit se uĩtirru filiu. inquo fieret uene¬
outo omĩn. de inde ut ħ signo aceteris nati¬
onb discerneretur p̾ͥp mue. Qrͣ ĩ carne p̃putu.

Expanded text:
em Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omnium. Deinde, ut hoc signo a caeteris nationibus discerneretur populus ille. In carne vero
Abbreviated transcription (Latin):
tutes augentin. uñ aqua refectõnis dicit᷑
que aritos fecundat. ⁊ iam fructificantes
ampliori ub̾tate donat. Quia quantum¬
iustus at bap̃m acceclit: uberiorẽ ibi recip̃
grãm. S ñ ita incircũcisioẽ. Uñ habrahe ꝑ
fize iam iustificaro signatulu q̃ fuit. in¬

Expanded text:
tutes augentur. Unde aqua refectionis dicitur, quia aridos fecundat, etiam fructificantes ampliori ubertate donat: quia quantumjustus ad Baptismum accedit, uberiorem ibi recipit gratiam; sed non ita in circumcisione. Unde Abrahae per fidem jam justificato signaculum tantum fuit, n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ poccatu habuerint. Nuita dñt sactificia
⁊ oblatde̾s eis ualusse. adremissicẽ porcam. S
melius ẽ dicere illos qui de nabraam ꝓdierũt
ꝑ curumcisicc̾m iustificatos. Mulicres uõ ꝑ
uł parentu si paruule. Eos nõ qui fuerunt

Expanded text:
 peccatum habuerint. Quidam dicunt sacrificia et oblationes eis valuisse ad remissionem peccati. Sed melius est dicere illos qui de Abraham prodierunt, per circumcisionem justificatos; mulieres vero per vel parentum, si parvulae. Eos vero qui f
Abbreviated transcription (Latin):
tuta sũt. s ⁊̃ scificandi. Que enim signifi¬
candi gr̃a tm̃ ĩstituta sũt: solu signa sũt
⁊ ñ sacram̃ta. sĩcut fuerunt sacrificia carna¬
lia.⁊ obꝑuantie cermoniales ueteris legis
que nũqua poterant iustos facere offerẽ¬
inquinat̾o illa erat ꝯtactus mortui hoĩs.
tui hominis.quẽ qui retigerat ĩmund̾
ret templu. Mundabãt ⁊̃ int̾du acor¬
porali lepra illa legalia: s nũqua ex opꝑ¬
ib legis aliquis urstificatus ẽ. utait apłs
⁊̃ si infide ⁊ caritate fierent. Qr̃. Quia mi¬
ꝑosunt ea d̾s in ẜuitute ñ ĩ iustificattẽm.⁊
ut figura futii eẽnt. uolens ea sibi pociꝰ
offerri quam ydoł. Illa ergo signa erant.
s tñ ⁊ sacram̃ta. licet minus ꝓͥe inscripni¬
ris sepe uccantur. quia signa erant rei
sacre. qua utiq ñ p̾stabant. Illa aũt apłs
honus institura sunt.d̾cã ĩ stitutõis sacͣm̃¬

Expanded text:
tiam sanctificandi. Quae enim significandi gratia tantum instituta sunt, solum signa sunt, et non sacramenta; sicut fuerunt sacrificia carnalia, et observantiae caeremoniales veteris legis, quae nunquam poterant justos facere offereninquinatio illa erat contactus mortui. Unde Atui hominis, quem qui tetigerat immundusaret in templum. Mundabant etiam interdum a corporali lepra illa legalia. Sed nunquam ex operibus legis aliquis justificatus est, ut ait Apossi in fide et charitate fierent. Quare? quia imposuit ea Deus in servitutem, non in justificationem, et ut figura futuri essent, volens sibi ipsi potius offerri ea, quam idolis. Illa ergo signa erant, sed tamen et sacramenta, licet minus proprie in Scripturis saepe vocantur, quia signa erant rei sacrae quam utique praestabant. Illa autem Aposonus instituta sunt. 3. De causa institutionis sac
Abbreviated transcription (Latin):
cisio inppło dĩ que erat tunc signacului in¬
sticie fidei. ad purgatõe ualebat magnis ⁊ pã¬
uirł originał ueccusq peccati. sicułt baptis¬
mus exillo ualere cepit adinnonatõe hõis.
ex quo institutus ẽ. Item becda. Id̾ saluti fere
cumtonis auxiliu cirtunicisio in loge ꝯͣ ori¬
ginał peanti uulnus agebat. ꝙ uaptismus¬

Expanded text:
cisio in populo Dei, quae erat tunc signaculum justitiae fidei, ad purgationem valebat magnis et parvulis originalis veterisque peccati, sicut Baptismus ex illo valere coepit ad innovationem hominis, ex quo institutus est. Item Beda: Idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis pe
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Res. ut iqua. oleum. ⁊ huius moĩ.
de diffr̃a sacram̃toru ueteru ⁊ uouoru.
am iuitere restat distuntia sacram̃torui uete¬
terum ⁊ nouorũ: ut sacram̃ta uecemus. q̃
antiquitus res sacras significabant. ut sa¬
crificia ⁊ oblaro̾es.⁊ hniusmõi. Eorum autez

Expanded text:
tatis; res, ut aqua, oleum et hujusmodi. 5. De differentia sacramentorum veterum et novorum. Jam videre restat differentiam sacramentorum veterum et novorum; ut sacramenta vocemus quae antiquitus res sacras signabant, ut sacrificia et oblationes, et hujusmodi. Eorum autem
Abbreviated transcription (Latin):
stitirrasunt: quia tõ cum ociosus ẽẽ ñpossit.
ꝓponitur ei utił ⁊ salubris excitatõ insacra¬
m̃tii. qua uana ⁊ noxiam declinet occupa¬
tc̃em. ꝯiõ enim facile capitur attenptato
diabolꝰ iueniat. d̾ inplici gnͣe excitatõis.
Unt aũt ex̾cimitenu tres spõs. una ad edifi¬
catc̃em anime ꝑtinet: altera ad corporis fom̃¬
tu. alia ad intinsq subiisicẽm. Cum igitur
absq sacram̃tis quib ñ alligauit pot̾ẽtia

Expanded text:
stituta sunt, quia cum homo otiosus esse non possit, proponitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatorediabolus inveniat. 4. De triplici genere exercitationis. Sunt autem exercitationum tres species. Una ad aedificationem animae pertinet; alia ad corporis fomentum; alia ad utriusque subversionem. Cum igitur absque sacramentis quibus non alligavit potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
unt qua rene oꝑari possiat. cu fuerint
ad ulti. n̾ ergo sufficit eis mixe statu gr̃a
nibaptodati. nec ꝑillam possunt mo bõ
due si ñ additur. ñ ẽ excorum cũlpa. qa
iustificati ñ sunt apercato. ꝯiut putat
lis inbapt̾o dan ĩmunere ñ misu: ut cũ¬

Expanded text:
nt, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni e si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant ulis in Bapt
Abbreviated transcription (Latin):
re pottuis. tñ insinu habeale post morte
beata requie ꝯsolati. suꝑne pacis ingressu
spe felici expetalunt. His aꝑte titditur ꝑ¬
cirtumcisioem ex quo insticuta fuit. remũ¬
sione pectati originał. ⁊ actuał paruuł et
maiorib. ado p̾stitam fuisse. sicut nunc per
bapnismu datur. D̾ uiris qui fucrũt añt
ꝙꝗrtumcision̾e ⁊ d̾frminis q̃ fuer̾t añt ⁊ pꝰ.¬

Expanded text:
e beata consolati, supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. His aperte traditur circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem peccati originalis et actualis parvulis et majoribus a Deo praestitam, sicut nunc per Baptismum datur. 7. De viris qui fuerunt ante circumcisionem, et de feminis quae fuerunt ante
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tu deitatis. u̾ sacram̃tu sit sacru sigñas
⁊ sacru signatu. s nunc agitur desacra
dres p̃ter sp̾em quam ingerit sensib. aliud
aliquid exse faciens incogniuõem uenire
Signorum uõ alia sunt naturalia. ut fumꝰ
significans ignez. alia data. Et corum que
data sunt: quedam sũt sacram̃ta. queda
ñ. Om̃e enim sacrum̃tum ẽ signu. s ñ

Expanded text:
mentum divinitatis, ut sacramentum sit sacrum signans, et sacrum signatum; sed nunc agitur de sacrares praeter speciem quam ingerit sensibus, aliquid aliud ex se faciens in cogitationem venire. Signorum vero alia sunt naturalia, ut fumus significans ignem, alia data. Et eorum quae data sunt quaedam sunt sacramenta, quaedam non. Omne enim sacramentum est sig
Abbreviated transcription (Latin):
Ic dicend̾ ẽ in quo manuta fucrit cutu ca¬
cisio. ⁊ quare. ⁊ cur mutata ꝑ uaptifmu. Ha¬
brtam primus mantatur cutũcisiõis hũit ad
ꝓbatt̾em obedientie. ꝯee ci soli p̾cepta fuit
Iata an̾t fuit curcũcisio plurib tecausis:

Expanded text:
ic dicendum est in quo instituta fuerit circumcisio, et quare, et cur mutata per Baptismum. Abraham primus mandatum circumcisionis habuit, ad probationem obedientiae; nec ei soli praecepta fuit Data autem fuit circumcisio pluribus de causis:
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuttice ꝯ ferunt: ut baptismus. alia inte¬
tute nos fultiunt. ut eucharistia ⁊ orto. Qr
menta instituta cum inhis sit iusticia ⁊ sa¬
morre ⁊ pafsione uirtute sortita sũt. Et p̃
autẽ uenire noluit. añ qua hõ delege natu

Expanded text:
adjutricem conferunt, ut Baptismus; alia in retute nos fulciunt, ut Eucharistia et Ordo 2. Quare nt institutamorte et passione virtutem sortita sunt. Christus autem venire noluit, antequam homo d
Abbreviated transcription (Latin):
sticil hi decimas inpignꝰ recipit tẽ fructꝰ
otũs quos inde ꝑcepit restitũe ũ layco qui
ea bona fide ꝯpoñe. bonã fide̾ dicas hoc cũ
ille qui facit restitutõem expõit se ad ple¬
uam restitutõem faciendã uͥ qͣtenꝰ fu̾it ei
remissum lib̾alit̾ ⁊ spontanea uolũtare. Si

Expanded text:
tur fructus omnes quos inde recepit restituere, non laico, qui ea bona fide componere. Fidem bonam dico, cum ille qui facit restitutionem, exponit se ad plenariam restitutionem faciendam, nisi quatenus fuerit ei remissum liberaliter et spontanee. Si
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepta cius conteput.⁊ se. ilieno dominio
mancipauit. D̾ hominis ⁊ initia ꝯuince¬
ietur diabolus. quia illũ ⁊ prius fallaci ꝓ¬
missio̾e tecepit. ⁊ poat mala infrrento lesit.
Iniuste igtur diabolus quantu ad se te¬
nebat homine. s hõ iuste tenebatr. oxa.
diabolus numqua hre potestate suꝑ ho¬

Expanded text:
praecepta ejus contempsit, et se alieno dominio mancipavit. De hominis injuria convinceretur diabolus, quia et illum prius fallaci promissione decepit, et post mala inferendo laesit. Injuste ergo diabolus, quantum ad se, tenebat hominem, sed homo juste tenebatur, quia diabolus nunquam meruit potestatem ha
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝓnob. Diu̾sa eigo intent̃o. diu̾sa facta¬
fitit᷑. cum tñ una sit res erdiu̾sis. ¶ Eccẽ
uniam r̾ẽ dicit ibi fuisse ⁊ diu̾sa fc̃a. quia
ibi una fuit passio. s du̾si actus. Et actuc
quid̃ inte ac iudeoꝵ mali quib oꝑati sũt

Expanded text:
nobis. Diversa ergo intentio diversa facit, cum tamen sit una res ex diversis. Ecce unam rem dicit ibi fuisse, et diversa facta, quia una ibi fuit passio, sed diversi actus. Et actus quidem Judae ac Judaeorum mali, quibus operati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendum ẽ. quasi nos ei sic reoncilia
nͣt x̾. nt inciperet amare quos oderat. sicut rr¬
conciliatur inimicus inimico. ut de inde sint
amiti qui añt se oderant. s iara nos dilige̾¬
ti do. reconciliati sumus..Xõ enim cxquo
ei reconciliati sumꝰ ꝑsanguine filii. nos
cepit diligere. s anr̃e numidu priusquam
nos aliquid ẽẽmtius. Qũo ergo diligenti nos¬
t̃o sumus reconciliati. ꝓꝑtet peccatu cũ eołr¬

Expanded text:
intelligendum est, quasi nos ei sic reconciliaverit Christus, ut inciperet amare quos oderat, sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici qui ante se oderant; sed jam nos diligenti Deo reconciliati sumus. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii nos coepit diligere, sed ante mundum, priusquam nos aliquid essemus. Quomodo ergo nos diligenti Deo sumus reconciliati? Propter peccatum eum eo
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. ñ te passm inuinar. siuestis maꝯfinda¬
tir. quamius uestis tua ñsis m. a Mlto mag̾
cigo quicquid pantur caro unita u̾bo. di dici pa¬
n d̾s. licet u̾bum nec mori. nec corrsipi. nec mu¬
tan potiuͣt. S quid quid rorum passus ẽ. incar¬
s̾ uͥ̾bu caro pacielutur. manẽs icarne u¬
uii inse ꝑcorporis assumpt̃at referebat. ut pi¬
ds uł dĩ filius passus uł mortuus dicitur. ñ
quia morter senẜit inquantu d̃s ẽ. si quia ca¬
ro ci unita mortua ẽ. ẜm quam raaroem dicit
dicc̾nt filiu di dm̃ passum math̃a sit. Ciuus¬

Expanded text:
 passum injuriam, si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sit tu? Multo magis ergo quidquid patitur caro unita Verbo, debet dici Deus pati, licet Verbum nec mori, nec corrumpi, nec mutari potuerit. Sed quidquid horum passus est, in carbi caro patiebatur, manens in carne Verbum in se pro corporis assumptione referebat, ut paDeus vel Dei Filius passus vel mortuus dicitur: non quia mortem senserit in quantum Deus est, sed quia caro ei unita mortua est. Secundum quam rationem dicit diderit Filium Dei Deum passum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃c h̃tabat. ⁊ uasa eius .s. nos diripuit. que
ille ĩpleuenit. miantudine sua. Bc aũt ñr
uasa cius enpicus.⁊ sua facicns. fudit ama¬
nitudinẽ.⁊ ĩpleuit dulcedine ꝑmorter suai
ipectutis reclimens. ⁊ adopio̾e głic filiorum
actus c̃ igitur iõ mortał. ut moriento diabo¬
lum iunceret. Atsi eiu hõ eẽt qui diabolum
uĩcẽt. ñ iste si molanter hõ ei tolli indecet᷑
qui sc illi sponte subiccit. s⁊ si cum Rõ mĩcit
natura ꝑse contet cecidisse. Idõ d̃i filius ro¬

Expanded text:
icet nos eripuit, quae ille impleverat amaritudine sua. Deus autem noster vasa ejus eripiens et sua faciens, fudit amaritudinem, et implevit dulcedine, per mortem suam a peccatis redimens, et adoptionem gloriae filiorum Factus est ergo homo mortalis, ut moriendo diabolum vinceret. Nisi enim homo esset qui diabolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit; sed si eum homo vincit, naturam per se constet cecidisse. Factus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diximus. Alii quoq auctoritati ĩ nitũtur. q
qui totum hoĩem que assũꝑsit dĩ filius. ⁊e¬
nuo assũptu uł lib̾atum. t̾tia die amortuis
tesurexifłe ñ ꝯficetur. piat fiat. ¶ Siinqui
Sẽpata ergo fuit diuiiutas ĩmorte ab humia¬

Expanded text:
m. Alii quoque auctoritati innituntur, qui qui totum hominem quem assumpsit Dei Filius, denuo assumptum, tertia die a mortuis resurrexisse non confitetur. Fiat, fiat. Si, inquiuseparata ergo fuit divinitas in morte ab huma
Abbreviated transcription (Latin):
diuisã. Si eium ĩquiunt aĩa mecia diumi¬
tas carne sib uuuit. sicut suꝑius p̾taxatũ
ẽ. ergo qñ diusa ẽ caro abanima. diuisa est
⁊̃ adiuinitate. Quia ñ potuit ab anima se iũ¬
gi. ꝑqua ito erat iuita: quin au̾bo diuide¬
uã mors ibi non funss. quia ut ait aũs. Mors
qu̾a timenst hominos. seꝑar̃o ẽ anime acar
ẽ. Si ergo inxp̃o homine uera mors fuit. di¬
uͥsa ẽ ibi aĩa ac phoc diuinitas acarne. Nuit
sue ꝓbabilitati. iddunt auccoritatis restimo¬
tis moriturus. ꝯlam cũdiuinitas morts liłu
sit. utiq ibi mors ẽẽ ñ poterit. iusiuita disce¬
teret. quia iuta diuinitas ẽ. Hic iuteturtͣ¬
di. ꝙ diuinitas seꝑata sit inmorte ab hoĩs.
que nis̃ discefsuł. N̾ ille mori nõ potħi. Et ꝙ
illi ad carne referunt. quam dũt adõ seꝑatã.
oruib rendemus. Iulam seꝑatõ̾m sic et̃ ac¬
cipiendam. sicut intelligitur detelicto que as

Expanded text:
enim, inquiunt, anima media divinitate sibi carnem univit, sicut superius praetaxatum est; ergo quando divisa est caro ab anima, divisa est etiam a divinitate, quia non potuit ab anima sejungi, per quam Verbo erat unita, quin a Verbo divideoquin vera mors ibi non fuisset; quia, ut ait August.: Mors quam timent homines separatio est animae a carnest. Si ergo in Christo homine vera mors fuit, divisa est ibi anima, ac per hoc divinitas, a carne. Huic suae probabilitati addunt auctoritatis testimoe moriturus. nam cum diuinitas mortis libera sit, utique mors esse non poterat, nisi uita discederet, quia uita diuinitas est. lam quaeadi quod divinitas separata sit in morte ab homine; quae nisi discessisset, homo ille mori non posset. Quod illi ad carnem referunt, quam dicunt a Deo separatam. Quibus respondemus illam separationem sic esse accipiendam, sicut i
Abbreviated transcription (Latin):
dit qim ⁊ iudci. hõe se miditit. quia spõ¬
te ad pasũoẽ accessit. Et pater eum tu¬
didit quia ueliuitate patris ĩ mo toctꝰ
trntatis passus ẽ. Iudas trrididit ꝑden¬
do. ⁊iudri mitit ando. Et fuit accus iud̾

Expanded text:
dit, et Judaei. Ipse se tradidit, quia sponte ad passionem accessit; et Pater eum tradidit, quia voluntate Patris, imo totius Trinitatis passus est; Judas tradidit prodendo, et Judaei instigando, et fuit actus Judae
Abbreviated transcription (Latin):
mabaat. ñ tetclmquendu. Sicigo illa dere¬
lict̃o unionis intelligatur. solo. añt facta fu¬
it soluts õi ⁊ hominis. quam x̃ mortuus cẽt.¬
mõ illu rominẽ ĩ morte desemisse. quia pote¬
stati ꝑsequentiu eum exposuit ad tp̃c. nͥ sua
potentia ex̃cendo illu defendit ut ñ moreret᷑
Seꝑauit se diuinitas quia subtrarit ꝓrecto̾e
s nõ soluit unicẽm. Seꝑauit se foris. ut nĩ
ad eẽt ad tefensice̾m. s ñ untus defuit ad uino¬
ne. Si ñ ibi coibuss porentia. s extuiss pot̃e

Expanded text:
mabat, non derelinquendum. Si ergo illa derelictio unionis intelligatur solutio, ante facta fuit solutio Dei et hominis, quam Christus morto illum hominem in morte deseruisse, quia potestati persequentium eum exposuit ad tempus, non suam potentiam exercendo illum defendit ut non moreretur. Separavit se divinitas, quia subtraxit protectionem, sed non solvit unionem. Separavit se foris, ut non adesset ad defensionem, sed non intus defuit ad unionem. Si non ibi cohibuisset potentiam, sed exercuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
iteru suma ea. nemo tollit aĩa iem ⁊ me.
s oo pono eam. ame ip̃o poreilate halto ro¬
dicit emissa. A quo emitĩa ẽ. Ase ip̃r ñ c̃tnus¬
sa quia se ip̃am ñ posuit. nec u̾biu animan
posuit uł carne. Caro eigo. nam posuit. s ro¬
testate uise manentis teitatis. ꝑuitutia s o̾.¬

Expanded text:
me, sed ego pono eam; a meipso potestatem habeo podicit emissam. A quo emissa est? A seipsa non est emissa, quia seipsam non posuit; nec Verbum animam posuit, nec carnem. Caro ergo animam posuit, sed potestate in se manentis deitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
discet. Pest uõ unesurecta̾m socuta ẽ porẽ¬
cia quia remxit mortiuis. nũquar postea
moritunis. S ñne uure cquissiino uinceͣ¬
ut prius ageret ꝙ oportuit. Insticia ergo hu¬
militatis homine lib̾auit. que sola potẽ¬
cia equissime lib̾are potuit. de causa iit̾¬

Expanded text:
ta est potentia, quia revixit mortuus, nunquam postea moriturus. Sed nonne jure aequissimo vincerut prius ageret quod oportuit. Justitia ergo humilitatis hominem liberavit, quem sola potentia aequissime liberare potuit. 2. De causa int
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens. occioit cum tm̃. Et utiq iustum
ẽ ut debitores quos tenebat. lib̾i dinitt̃atur
ineum credentes que sine uulo debito occi¬
dit. Idco ũt potentia uinccir noluit. quia di¬
abolus uito pu̾sitans sne amator ẽ potenti
e. ⁊certor obpugnatorꝙ iusticie. inquo hõi ᷤ¬
eu magis ĩ mittantur qui neglecta. uł ⁊̃ ꝑ

Expanded text:
veniret, occidit eum tamen. Et utique justum est, ut debitores quos tenebat liberi dimittantur in eum credentes, quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines mag
Abbreviated transcription (Latin):
inuificat om̃ia. ꝯlõ eipo d̃s homine deẜuit.
ut ñ se illi exibẽt deum. si inter mala pena¬
lia ⁊̃ mał multa p̾stiit bona. Et tande io
adiabolo eruit. ut sic iufticia utaceretur di¬
abolꝰ⁊ ñ potentia. Qua iusticia sit uictus

Expanded text:
ivificat omnia. Non ergo Deus hominem deseruit, ut non se illi exhiberet Deum; sed inter mala poenalia etiam malis multa praestitit bona, et tandem homa diabolo eruit, ut sic justitia vinceretur diabolus, non potentia. Sed qua justitia? Jes
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ sp̃m. ⁊ tam̃ quasi arbiter ciuendi suspendẽ¬
diqi corporis emusit sp̃m. ñamisit. Penteu¬
dicut enim mortuus diatur d̃s. q̃n mortu¬
us ẽ homo: ita mortuus dicitur uõ. qñ mortu¬
i c̃ caro. Sepat̃o anime: mors carnis fuit.
pp carnem eigo unita u̾bo que mortna eit.

Expanded text:
 et tamen quasi arbiter exuendi suscipiendique corporis, emisit spiritum, non amisit. Pendebistus. Sicut enim mortuus dicitur Deus, quando mortuus est homo; ita mortuus homo dicitur, quando mortua est caro. Separatio animae mors carnis fuit. Propter carnem ergo unitam Verbo, quae mortua est,