comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur ꝙ caritas semel ħita ñ admiita¬
tur. Id̾o quita ĩ p̾̃taxatam ꝓsiluerãt audu¬
tiami. dicentes caritati adamꝰpnantiᷤᷤ ñ hr̃i.
nec a quo qua hĩtam posse anniti quos rati¬
o uincit ⁊ auctorims. quitum eni ad ip̃e st̃
postea abierunt retro. S scriptum dicit. nõ¬

Expanded text:
amittatur. Ideo quidam in praetaxatam prosilierunt audaciam, dicentes charitatem a damnandis non haberi, nec a quoquam habitam posse amitti; quos ratio vincit et auctoritas. Quidam enim ad tempus sunt vitae, qui tamen postea abierunt retro. Sed scripta dicit no
Abbreviated transcription (Latin):
si derat. nullam ibi repugnantia fore aĩad¬
u̾tit. Nõ ignorans ⁊̃ ante gram p̾ueniẽ¬
te ⁊ oꝑante. qua uoluntas boti p̾ꝑatur
quib tam̃ uitam ñ meretur. nec gr̾ã qͣ iu¬
stificatur. Illius enim gr̾e ꝑcipiende q̃ uo¬
lu̾tate hoĩs sanat. ut sanata legẽ imple¬
at. nulla merita p̃ cecdũt. Ipã ẽ enĩ qua in¬
stificatur ĩ pius .i. fit uistus qui prius eaͣt
ĩpius. Meritis aũt impir. ñ gr̃a s penas̃¬
betur. ec ista e̾ẽt gr̾a.si ñ daretur gratuita
datur aũt gratuita quia nicħ uoni añt fe¬
ceramus. Uñ ħ merentur. ꝯdd̃ negamus

Expanded text:
nantiam forte animadvertit, non ignorans etiam ante gratiam praevenientem et operantem, qua voluntas bona praeparatur quibus tamen vitam non meretur, nec gratiam qua justificatur. Illius enim gratiae percipiendae, quae voluntatem hominis sanat, ut sanata legem impleat, nulla merita praecedunt. Ipsa est enim qua justificatus impius fit justus, qui pius erat impius: meritis autem impii, non gratia, sed poena debetur; nec illa esset gratia, si non daretur gratuita. Datur autem gratuita, quia nil boni ante feceramus, unde hoc mereremur. Non negamus
Abbreviated transcription (Latin):
nis pect̃i. assũpsit eni u̾bum carne pecratrici
simile inpẽa. ⁊ ñ inculpa.⁊ ĩo ñ pecanice. Ce¬
ter uo̾ hominu omis caro peccati ẽ. sola illiꝰ
tia. s gr̃a concepit. hd̃t tam̃ siłitudine ca̾i̾s
peccati. ꝑ passibilitate ⁊ mortalitate: quia e¬
suriit ⁊ siciit. ⁊ huiꝰ mõi. Licet ergo eade carosit
enim scificata inutero. ⁊ nata sine peccato. ⁊
cẽm qua exroncupiscentie motu ꝯcepta ẽ. oĩo
ñ hũit. nec excarnali delectatr̾e nata c̃. uenit
gͦ adcorpus ĩmaculatu. ꝙ p̾ter libidinis ꝯcu¬
pisdentia fucit ꝯceptũ. Nͣ ill d̾inse hũit uitiu¬

Expanded text:
nis peccati. Assumpsit enim Verbum carnem peccatrici similem in poena, et non in culpa, et ideo non peccatricem. Caetera vero hominum omnis caro peccati est. Sola illius tia, sed gratia concepit; habet tamen similitudinem carnis peccati per passibilitatem et mortalitatem, quia esuriit, sitiit, et hujusmodi. Licet ergo eadem caro sitenim sanctificata in utero, et nata sine peccato, etonem quae ex concupiscentiae motu concepta est, omnino non habuit, nec ex carnali delectatione nata est. Venit ergo ad corpus immaculatum, quod praeter libidinis concupiscentiam fuit conceptum; nec illud in se habuit vitiu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. quia nisi prius fides reneatur. nullate¬
nus ad spũale amore attingitur. ꝯlõ aute
caritas fidem. s fides caritate p̃cedit. quia
nemo põt amare. ꝙ ñ crecliterit. sicut nec sꝑ¬
are. S ħ accipi põt dictum defide. q̃ uirtus
ñ ẽ. Ip̃a enim spem ⁊ caritatem frequent᷑ p̾ce¬
dit. uł deactu fidei. qui forte naturałr actũ
caritatis p̾ceclit. sicut actum spei. Quod u̾ba
p̾missa diligent᷑ notata ĩniui̾t. ⁊ ea ⁊̃ que
addit dicens. rsi ea inquid que audis cre¬
dideris. ad amandu ea q̃ audis ñ inflãmaris.
q̃ tantu den̾o uisis ẽ. ut añ diximus. Unde

Expanded text:
cit quia nisi prius fides teneatur, nullatenus ad spiritualem amorem attingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit, quia nemo potest amare quod non crediderit, sicut nec sperare. Sed hoc accipi potest dictum de fide, quae virtus non est: Ipsa enim spem et charitatem frequenter praecedit; vel de actu fidei, qui forte naturaliter actum charitatis praecedit, sicut actum spei, quod verba praemissa diligenter notata innuunt, et ea etiam quae addit dicens: Nisi ea, inquit, quae audis credideris, ad amandum ea quae audis non inflammaberis; quae tantum de non visis est, ut ante diximus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ. In quib om̃ib gñb. manfestu ẽ ĩ
carelici hĩu. que accidit uł a teehit alicui.
citur. que nob ut habeatur accidit. Uerũtum̃¬
faciant. ñ mutãtur. s ip̾a mutunt inse
integra ⁊ incõcussa manentia. sicut sapi¬
entia accetẽs hõi. ñ ip̃a muttut. s hoĩem
mutat. que destulto sapiente facit᷑. Que¬
gors. inrobur atq ualentia mutumur. t̾¬
ciu genus ẽ. cũ ca q̃accidunt nec murãt
ea quib accitunt. nec ab eis ip̃a mutatur.
rissime reꝑuur. Quartu genus ẽ. aĩ en¬
q̃ accidũt mutantur. ñ asua natum. s a
deiecta atq depõmi. nõ yt eam forma quã
sumit induta. Indumn eciim m̾bris. acci¬
pit forma. qua ñ lx̾bat exnta. Ꝙ d̾ genus
ꝯgruit huic ꝯꝑatõi. Dei s enim filius semet¬

Expanded text:
smodi. In quibus omnibus generibus manifestum est in ea re dici habitum, quae accidit vel accedit alicui, citur, quae nobis ut habeatur vel accidit vefaciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaeguorem in robur atque valentiam commutat. Tertium genus est cum ea quae accidunt nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur,rissime invenitur. Quartum genus cum ea quae accidunt mutantur non a sua natura, sed dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habebat exuta; quod genus congruit huic comparationi. Deus enim Filius semet
Abbreviated transcription (Latin):
satis significit apłs quałr dixerit insiłitudi¬
ne hõĩu factus. quia ñ transfiguratõe ĩ
homine. s ħĩtu factus ẽ. cum indutus ẽ
hoĩez. que sͥ uniens quoda ño atq ꝯform̾ã
ĩ mortalitari et̾ntuti q scciaret. Nlonergo
oportet intelligi mutatu ẽẽ n̾bu susdeptr̃e
hominis. sicut nec m̾bra ueste induta mu¬
tantur. quãuis illa susceptõ hominis ĩ effa¬
biłr susceptu suscipienti copularet. ¶ Hĩs
u̾b̾ aꝑte ĩnuere uitetur. aũg. dm̃ dici ft̾m

Expanded text:
satis significavit qualiter dixit, in similitudinem hominum factus, quia non transmigratione in hominem, sed habitu factus est, cum indutus est hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique consociaret. Non ergo oportet inhominis, sicut nec membra veste induta mutantur: quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. His verbis aperte innuere videtur August. Deum dici factum
Abbreviated transcription (Latin):
tõe ñ unquam quã utiles s̃ iustificatre
d̾i. s infirmitate p̃ pedui aliqũ ñ defide¬
ramus. pꝰ uolat ergo intellectus. sequitur
tardus aut nullus affectus. Scimus uo¬
nu nec delectat agere. ⁊ cupimus ut de¬
lectet. Sic iste olim desiterare ꝯcupisceliit
q̃ bona ẽẽ tͥnebat. cuꝑiens eorum hr̃e delecta¬
tc̃e. quoꝵ potuit iudere racc̾em. Ostendit
itaq quib qiͣ grdib ad eas ꝑueniatur.
pruis enim ẽut iuteatur. qua sint uille̾
⁊ honeste. De m̾ ut earlim desideriu ꝯcupi¬
scatur. postremo ut ꝓficiente gra delec¬
tet carum oꝑatõ. quarũ sola mr̃o deloo¬
tabat. ¶Atrente hñt ordinem gr̾atu. q̃
⁊ ip̃a ꝯcupiscentia delectatr̃e q̃ ꝑfide ⁊ cari

Expanded text:
one nonnunquam quam utiles sunt justificationes Dei: sed infirmitate praepediti aliquando desideramus. Praevolat ergo intellectus, sequitur tardus aut nullus effectus. Scimus bonum, nec delectat agere; et cupimus ut delectet. Sic iste olim desiderare concupiscebat, quae bona esse cernebat, cupiens eorum habere delectationem, quorum potuit videre rationem. Ostendit itaque quibus quasi gradibus ad eas perveniatur; prius enim est ut videantur, quam sint utiles et honestae; deinde, ut earum desiderium concupiscatur; postremo ut proficiente gratia delectet earum operatio, quarum sola ratio delectat. Attende hunc ordinem gratiarum, quem et ipsa concupiscentia, delectationem quae fit et per
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ue uoluntas. que fide ⁊ caritat̾e alias¬
q urstificato̾es p̾cecdit. ñ sufficit ad salutẽ
nec recte uiuitur ea. Hac uoluntate ꝯcu¬
piscitur illa bõa uolũtas. q̃ ẽ magnu do¬
nu. Ista uõ.nõ. Alia ẽ ergo illa uoluntas
siue cegitat̾o: alia ista. Et sicut illa p̾ceclit istã
ita illa p̾uenit intellectus. Uñ au̾g uta di¬
stinguens suꝑ illu locum ꝑsint. Concupiu̾

Expanded text:
atem aliasque justificationes praecedit, non sufficit ad salutem, nec recte ea vivitur. Hac voluntate concupiscitur illa bona voluntas quae est magnum bonum, ista vero, non. Alia est ergo illa voluntas sive cogitatio, alia ista. Et sicut illa istam praecedit, ita illam praevenit intellectus. Unde August., ista distinguens super illum locum psal. 118: Concupivit
Abbreviated transcription (Latin):
nu dĩ ẽ. in quantum datur eis quib dat᷑.
Ap̾ se au̾t d̾s ẽ. ⁊ sinemini detur. ¶ Ecoe a
ꝑte dicit sp̃m .s. donu appellari quia datur.
si aũt exeo tm̃ appellatur donũ quia datur
ñ ab et̾no fuit donu. quia ñdatur nͥ extp̃r.¬

Expanded text:
num Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quiat Spiritum sanctum donum appellari, quia datur. Si autem ex eo tantum appellatur donum, quia datur, non ab aeterno fuit donum, quia non datur nisi ex tempo
Abbreviated transcription (Latin):
cipimus ꝑsonas. ut illi acupiunt sub̾as uł
ypostases. at illi aliter accipiunt ypostases
quam nos sub̾am. aliter nos ergo accipinꝰ
psonas quam subam. Cum ergo dicimus gͤ
ꝑsonas. nõ ibi ꝑsone nomine eẽntia signi¬

Expanded text:
cipimus personas, ut illi accipiunt substantias, vel hypostases; at illi aliter accipiunt hypostases, quam nos substantiam; aliter ergo nos accipimus personas quam substantiam. Cum ergo dicimus tres personas, non ibi personae nomine
Abbreviated transcription (Latin):
tari dicimur: quia moueniur. ꝯlõ eni siñ
motu aliquid facimus. D̾s ergo facere. ł
uit̾ existentium. dũ eius uoluntate res no¬
ue eẽ incipiunt que añ ñ erant ausq ip̃iꝰ
agitat̾ce ut actus ꝓͥe dici nequeat cũ ind̾¬
licet actus om̃is: inmotu ꝯsrstot. Indeo aũ
nullus motus ẽ. Sicut ergo excalore soł
aliqua fieri contingit. nulla tam̃ imp̃o. uł
meins calore. facta motc̾e. uł mutatõe: iti
exd̾i uolũtate noua hñt ẽẽ sine mutatr̃e
auctoris. qui ẽ unũ ⁊ solum principiu oim̃.¬

Expanded text:
tari dicimur, quia movemur; non enim sine motu aliquid facimus. Deus ergo aliquid viter existentium, dum ejus voluntate res novae esse incipiunt, quae ante non erant, absque ipsius agitatione; ut actus proprie dici non queat, cum videlicet actus omnis in motu consistat, in Deo autem motus nullus est. Sicut ergo ex calore solis aliqua fieri contingit, nulla tamen in ipso vel in ejus calore facta motione vel mutatione: ita ex Dei voluntate nova habent esse sine mutatione auctoris, qui est unum, et solum, et omnium
Abbreviated transcription (Latin):
fides mereri iustificatt̾e ⁊ uita et̾na. excti
ntt̾e dictu accipitur. quia ꝑactu fide mete¬
tur illa. Simiłr decaritate ⁊ deiusticia. ⁊ d̾ ali¬
is accipitur. Si enĩ fides ip̃a uirtus p̾ueniẽs
diceretur e̾e m̃tis actus qui ẽ meritu: ⁊ am
ip̃a exlib̾o.ar. origine habe̾t. Qd̾ quia ñ ẽ
sic dicit c̃e meutu. quĩa actus eius ẽ me¬
nitu. si tam̃ ad sit caritas. sine qua nec c̾ dere
tur. sine qua aĩe qualitus ñ d̾r uirtus quia

Expanded text:
fides mereri justificationem et vitam aeternam, ex ea ratione dictum accipitur, quia per actum fidei meretur illa. Similiter de charitate et justitiae, et de aliis accipitur. Si enim fides ipsa virtus praeveniens, diceretur esse mentis actus, qui est meritum, jam ipsa ex libero arbitrio originem haberet; quod quia non est, sic dicitur esse meritum, quia actus ejus est meritum; si tamen adsit charitas sine qua nec credere tur; sine qua animae qualitas non dicitur virtus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
actu constitit. ⁊ uoluntas actu p̾cessit. S
ip̃am uolu̾tate. alia hoĩs noluntas mala
bitrio illa uoluntas mala ꝓdiit. quia iusti¬
ciam deẜuit. ⁊ iniquitate in̾choauit. ⁊ ip̃a uo¬
luntas iniquitas fuit.

Expanded text:
tate, et in actu constitit; et voluntas actum praecessit, sed ipsam voluntatem alia hominis voluntas mala bitrio illa voluntas mala prodiit, qua justitiam deseruit, et iniquitatem inchoavit; et ipsa voluntas iniquitas fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
um suu factum exmuliere. factu sub
lege usq adeo. parii ut fuctu. eo itaq
missum quo factus. faternur ergo fact̾
⁊ ĩ tm̃ fc̃m inquant̃ missu. ecce hẽs quia
filius inquant̾ ẽ missus .i. fc̃ii̾ minorẽ
accepit columba ut fieret colimba. Gle
sp̃c sc̃s. minor patre: quia ñ sic e̾ assũpta
creatura in qua appareret sp̃c sc̃s: sicut af¬
sumptus ẽ filius hominis. in qua forma
ip̃ius dĩ u̾b i ꝑsona p̾sentaretur. ñ ut ha¬
ueret u̾bum dĩ. sicut alii sci sapientes.
ẜm ꝙ ip̃m u̾bum erat. Aliud ẽ enim u̾¬
ta ẽ creatura. inqua apparuit sp̃c .s. sic̾¬

Expanded text:
um suum factum ex muliere, factum sub lege, usque adeo parvum ut factum; eo itaque missum, quo factum. Fatemur ergo factum um, in quantum missum. Ecce habes, quia Filius in quantum est missus, id est, factus, minor est accepit columbam, ut fieret columba. De sanctus minor Patre, quia non sic est assumpta creatura in qua appareret Spiritus sanctus, sicut assumptus est Filius hominis in qua forma ipsius Dei Verbi persona praesentaretur, non ut haberet Verbum Dei sicut alii sancti sapientes, sed quod ipsum Verbum erat. Aliud est enim Veta est creatura in qua apparuit Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
Uud ⁊ ignorand̾ ñ ẽ. ꝙ ylatius afẜere s.
uidetur xp̃m ñ sibi. s suis orasse. cum dixit tͣn¬
seat ame calix iste. Sicut nec sibi. s suis rimu¬
it. nec eum uoluissẽ ut sibi ñ eẽt pafłio. s ut
a suis transiret calix passionis. Ita inquiens.
Si passio honorificatura eu erat. sicut uida
exeunte ait. nũc honorificatus ẽ filius ipĩs.
qũo trste meu metus passionis effecerat.
nͥͨ forte tam in rationabił suĩt. ut pati tunui
erit. que paciente se głificatura eeñt. S for¬
te timuisse usq eo estimabitur. ut transfer¬
ri ase calicem dep̾catus sit dicens. Pater.tͣ.
festinaret implere᷑ ꝯlõ enim ꝯuenit ut ꝑa¬
ti nolit. ꝙ pati uelit. ⁊ cum pari eu uelle co¬
gnosceres. religiosius fuerat ħ ꝯfiteri. qua
ad id impie stulticie ꝓrumꝑe. ut eum asse¬
reres nepateretur orasse: quem uelle ꝑati
passionis incu̾bat. que ase transire orat. ne

Expanded text:
 ignorandum non est quod Hilarius asserere videtur, Christum non sibi, sed suis orasse, cum dixit: Transfer a me calicem hunc, sicut nec sibi, sed suis timuit; nec enim voluisse ut sibi non esset passio, sed ut a suis transiret calix passionis, ita inquiens: Si passio honorificatura eum erat, sicut, Juda exeunte, ait: Nunc honorificatus est filius hominis; quomodo tristem eum metus passionis effecerat, nisi forte tam irrationabilis fuerit, ut pati mortem timuerit, quae patientem se glorificatura esset? Sed forte timuisse usque eo existimabatur, ut transferri a se calicem deprecatus sit dicens: Pater tranfestinaret implere? Non enim convenit ut pati nolit, qui pati velit; et cum pati eum velle cognosceres, religiosius fuerat hoc confiteri, quam ad id impiae stultitiae prorumpere, ut eum assereres ne pateretur orasse, quem pati velle passionis incumbat: quem a se transire orat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
licis transituru ꝗ nͥ eũ uibiss. tramsire ñ
poss. Nec finis t̾roris nͥ ꝯsumata passione
t̾rori succede̾t. quia post morte eius ꝑuirtu¬
tu głam apłice infirmitatis scandalu pelle¬
retur. Intende lector his u̾b̾ ꝑia diligentia.
ne snt tibi uasa mortis. Six metuit sibi ⁊

Expanded text:
licis transiturum, qui nisi cum bibisset transire non posset; nec finis terroris nisi consummata passione, terrori succederet: quia post mortem ejus per virtutum gloriam apostolicae infirmitatis scandalum pelleretur. Intende, lector, his verbis pia diligentia ne sint tibi vasa mortis. DISTINCTIO XVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ eod̾ au̾s ad darclanu .mł. de p̾sentia d̾i
ait. Cum d̾s sit natura ĩ corꝑea. ⁊ ĩ co¬
mutabiłr uiua. et̾na stabilitate ĩ se¬
ip̃o manens: totus ad ẽ reb oĩb: ⁊ sin¬
gulis totus. S inquib hĩtut. hñt eum
ꝓ sue capatitaris diu̾sitate. Aliĩ ampliᷤ
alii minus: quos ip̃e sͥ dilectussimu
templũ gr̾a sue boniratis ecdificat.Ula¬

Expanded text:
sentia Dei, ait: Cum Deus sit natura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest rebus omnibus, et singulis totus; sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat. Hila
Abbreviated transcription (Latin):
quia capacitate humane ĩ telligentie
exceclunt. falsitatis arguere aliqui p̃su¬
mant. scõꝵ auctoritatib mͥ numienda
uidentur. Beatus gg. suꝑ c̾a̾ticis canti¬
coꝵ inquid. Licet d̾s cõi mo oĩb reb ĩ sit:
p̾sentia potentia sub̾a. tñ familiariori¬

Expanded text:
quia capacitatem humanae intelligentiae excedunt falsitatis arguere aliqui praesumant, sanctorum auctoritatibus munienda mihi videntur. Beatus Gregorius super Cantica canticorum inquit: Licet Deus communi modo omnibus rebus insit praesentia, potentia, sub
Abbreviated transcription (Latin):
te longinqua cunitisq intheologia ꝑiti
patentia abicimus. responso indignã ad¬
uͥtentes. Id tam̃ adicientes: quia una¬
ẽ tantum sap̾ia patris. s ñ uno mo tm̃
dicitur. Nam sapientia pactis dr̃ illa qua
genuit. ⁊ sap̃ia patris dicitur ea qua sa¬
quia sapientia genitae̾ eatem sapia ⁊ ea
qua sapiens ẽ. Siue ea qua sapiens ẽ in¬
trlligatur ꝑsona patris. siue eẽntia patͥs
quiã ꝑsonã patris que intelligitur cu
dr sap̃ientia ingrnita. ⁊ ꝑsona filii que si¬
gnificatur cum dicitur sap̃ia genita. una
c̾ademq sapientia ẽ. Que ee̾ntia diuina ĩ¬
telligitur cõmunis trib ꝑsonis. u̾ ĩ trin¬

Expanded text:
te longinqua, cunctisque in theologia peritis patentia abjicimus, responso indigna advertentes; id tamen adjicientes, quia una tantum Sapientia Patris, sed non uno modo dicitur. Nam Sapientia Patris dicitur illa quam genuit, et Sapientia Patris dicitur ea qua saquia Sapientia genita est eadem Sapientia, et ea qua sapiens est; sive ea qua sapiens est intelligatur persona Patris, sive essentia Patris, quia persona Patris quae intelligitur cum dicitur Sapientia ingenita, et persona Filii quae significatur cum dicitur Sapientia genita, una eademque Sapientia est; quae essentia divina intelligitur communis tribus personis. 7. Quod in Trin
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis. Ex his satis datur intelligi.
ꝙ frãctio. ⁊ partes ille que ibi uidentur.
da sunt. ut sensualiter ñ m̾o sacrom̾ito
s inueritate dicatur xͥ corpus tractan
manib sac̾dotum. frangi uõ ⁊ ateri fide¬
liu dentib. uẽ quidem. s insacram̃to

Expanded text:
sanguis. Ex his datur intelligi quod fractio et partes quae ibi videntur istinguenda sunt, ut sensualiter non modo in sacramento, sed in veritate dicatur corpus Christi tractari manibus sacerdotum; frangi vero et atteri dentibus, vere quidem, sed in sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃e. ꝯle aũt mireris. uł insultes si as¬
cidentia uideantur frangi. cũ ibi sint sm̃
subieto. licet quida asẜant ea fundari ĩ
aere. Est ibi uera fractõ ⁊ partit̾o que fit
integer manet ⁊ totus ẽ insinguł. uñ
ducat me. uiuit ꝑꝑ me. Nec occiditur
x ut manducẽt: s mortuos niuificat.
q̃n manducat᷑ reficit. ñ deficit uiuit mã¬
ducatus. quia resurexit occisus. nec qñ
manducamꝰ partes d̾ illo facimus. ⁊ q¬

Expanded text:
est, specie. Ne autem mireris vel insultes si accidentia videantur frangi, cum ibi sint sine subjecto; licet quidam asserant ea fundari in aere. Est ibi vera fractio et partitio, quae fit integer manet, et totus est in singulis. Unde ducat me, vivit propter me. Nec occiditur Christus ut manducetur, sed mortuos vivificat; quando manducatur, reficit, non deficit; vivit manducatus, quia surrexit occisus; nec quando manducamus, partes de illo facimus, et q
Abbreviated transcription (Latin):
dent. Dñt equite adulteriu. ⁊ homicidium.
⁊ huiꝰ mõĩ ñ simplicit̃ actus denotare. s ⁊ ac¬
tuũ uicia. Accus quoci ip̃os adulteru. ⁊ homi¬
cidii. inquantu s̾. uł inquantu actus sũt.
ad̾o eẽ.⁊ bonas naturas cẽ. s ñ inquantum
ad ulteriu.⁊ homicidiu st̃.⁊ io̾ ñ sequi dñt. si
Alia illorop

Expanded text:
dent: dicunt equidem adulterium, homicidium, et hujusmodi, non simpliciter actus denotare, sed actuum vitia; actusque ipsos adulterii et homicidii, in quantum sunt, vel in quantum actus sunt a Deo esse, et bonas naturas esse, sed non in quantum adulterium et homicidium sunt. Et ideo non sequi dicunt, si Alia illor
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sitate. quib loquentes d̾unitate ac
irinitate mneffabili uimur. De m̃ ostend̾e¬
dum ẽ. quib mõis d̾ ea aliquid dicatur I¬
lud igitur p̾cipue tencamus. queda ẽẽ no¬
mina distincte ad singulas ꝑsonas ꝑtinẽ¬
cia. ut ait aũg̃. in .uiii.ł. detri. que de singu¬
ł tantũ dicuntur ꝑ sonis. ꝯuedam uõ u

Expanded text:
 loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Deinde demonstrandum est quibus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut ait Aug. in lib. 9 de Trin., quae de singulis tantum dicuntur personis; qu
Abbreviated transcription (Latin):
Alia noͣ sunt que translatiue ac ꝑsimili¬
tudinem de dõ dicuntur. uñ amb̃r. in .ii.ł.
detri. ait. Quo purius niteat fides. triꝑtita
uidetur deriuanda distinctõ. Sunt eni nõia
ne maiestatis exprimunt m̃tate. Alia uõ
sunt. que transsatine ꝑ ułitudme d̾ dõ¬

Expanded text:
Alia vero sunt quae translative ac per similitudinem de Deo dicuntur. Unde Ambr., in lib. 2 de Trin., ait: Quo purius niteat fides, tripartita videtur derivanda distinctio. Sunt enim nominanae majestatis exprimunt veritatem; alia vero sunt quae translative et
Abbreviated transcription (Latin):
õe sibi facta. maiorib credendo in herebdãt
quib fide sua qiͣ ꝯmittebãt. uñ iob. Bo
ues arabant ⁊ asine pascebantur iuxta eos.
Simplices ⁊ minores st̃ asine pascentes
irxta boues : quia humilitate maiorib ad¬
herento. ĩ misterio crelebant. q̃ ⁊ illi ĩ mi¬
steno docebant. Quał forte fuit uidua sa¬
eptuna. Que añt aduentu credere d̾ me

Expanded text:
one fidei facta majoribus credendo inhaerebant, one fidei facta majoribus credendo inhaerebant, quibus fidem suam quasi committebant, unde Job, c. 1: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos. Simplices et minores sunt asinae pascentes juxta boves; quia humilitate majoribus adhaerendo, in mysterio credebant quae et illi in mysterio docebant; qualis forte fuit vidua Sareptana. 3. Quae ante adventum Christi de Me
Abbreviated transcription (Latin):
qui nc ĩ eccłia st̃. ĩ mecliatorẽ di ⁊ hominu
creliterũt ⁊ credũt. His aliisq płib testi¬
moniis. ꝑspicue docetur. nulli unqua s̃alu¬
te ẽẽ factam. nis̃ ꝑfite mecdiatoris. Opor¬
uid ergo dicetur d̾ illis supplicib. quib ñ eaͣt
reuelatum mistestriu incarnatois. qui pie
credebant ꝙ eis traditum fuit. Dici põt. nal¬
lu fuisse iustu. uł saluu. cui ñ eẽt facta
misterio distincta. ut habrale.⁊ moysi. aliis¬
q maiorib. qui distincitẽm articulorum
fidei habebant. uelata ut simplicib quiu
reuelatu erat eu ẽẽ credenda. que cretebãt
illi maiores. ⁊ docebant: s corum distinctõ
aꝑtam. ñ h̾ebant. sicut ieccłia aliqui mi¬
nus capaces sũt. qui articulos sim boli di¬
stinguere ⁊ assignare ñ ualeãt oĩa tum̃ cre¬
dunt que insimbolo comtinentur. Crecdũt
eiu que ignorant. hñtes fide uelata ĩmi¬
sterio. Ita ⁊ it minus capaces exreuelati¬

Expanded text:
in Ecclesia sunt, in Mediatorem Dei et hominum crediderunt et credunt. His aliisque pluribus testimoniis perspicue docetur nulli unquam salutem esse factam, nisi per fidem Mediatoris. OporQuid ergo dicetur de illis simplicibus quibus non erat revelatum mysterium Incarnationis, qui pie credebant quod eis traditum fuit? Dici potest nullum fuisse justum vel salvum cui non esset facta mysterio. Distincta, ut Abrahae et Moysi, aliisque majoribus, qui distinctionem articulorum fidei habebant; velata, ut simplicibus quibus revelatum erat ea esse credenda, quae credebant illi majores et docebant, sed eorum distinctionem apertam non habebant: sicut in Ecclesia aliqui minus capaces sunt, qui articulos Symboli distinguere et assignare non valent, omnia tamen credunt quae in Symbolo continentur. Credunt enim quae ignorant, habentes fidem velatam in mysterio; ita et nunc minus capaces ex revelati
Abbreviated transcription (Latin):
nos saluat. saluos iustos faciebat antiquos.
pusillos cum magnis. quia sicut creclimus
xp̃m incarne uenisse. ita illi uenturu. Et sic̾
nos mortuu ita illi morituru. Et sicut nos
resurexisse. ita illi resurecturu. ⁊ nos ⁊ illi ad
ecechiele ⁊ qui p̃ibant. ⁊ qui.s.c.d.o. f. dd̾. ⁊ cͥ

Expanded text:
nos salvat, salvos justos faciebat antiquos, pusillos cum magnis, quia sicut credimus Christum in carne venisse, ita illi venturum; et sicut nos mortuum, ita illi moriturum; et sicut nos resurrexisse, ita illi resurrecturum; et nos et illi ad Ezech.: Et qui praeibant,
Abbreviated transcription (Latin):
Redictis adiciend̃ ẽ. de sufficientia fitei ad
cognit᷑oe. ⁊ articulorui quantitate. uł ꝯstantia
⁊ deuotõe. Est au̾̃t q̃ dam fidei m̃sura. sine qua
fitere. Oportet enim credere uniu̾sa que insim¬
bolo ꝯtientur. S nec añt adnentu nec añt
legem uidentur ħ suffecisse quia sine fide mi¬
diatoris. nullu homine. uł añt uł post fuis
nullu homnnie. siue maioris. siue paruule
etatis lib̾ari acontagic̾e mortis.⁊ obligatt̾e¬

Expanded text:
edictis adjiciendum est de sufficientia fidei ad cognitione, et articulorum quantitate, vel constantia, et devotione. Est autem quaedam fidei mensura, sficere; oportet enim universa credi quae in symbolis continentur. Sed nec ante adventum, nec ante legem videtur hoc suffecisse, quia sine fide Mediatoris nullum hominem, vel ante, vel post, fuisnullum hominem, sive majoris sive minoris aetatis, liberari a contagione mortis
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Solet aũt queri utru ꝓ hibitu sit om̃e
m̾datiu. Quidam dñt illud tantũ ꝓhiberi.¬
ꝙ obẽ. ⁊ ñ ꝓdẽ ei cui dicitur.ẽale enim ñ
e̾ adu̾sus ꝓximu ut idõ uideatur ħ addidis¬
se scriptura. s dem̃dat̾o magna questio ẽ.
nec cito explican põt.¬

Expanded text:
tur. Solet autem quaeri utrum prohibitum sit omne mendacium? Quidam dicunt illud tantum prohiberi obest et non prodest ei cui dicitur. Tale enim non est adversus proximum; ut ideo videatur hoc addidisse Scriptura. Sed de mendacio magna quaestio est, quae nec cito explicari pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ribi nonuis alii nefeceris. quam iũtas scͥp¬
sit incorte hominu. Et quia n̾ logebatur ĩ
corte. iterauit intabuł. ut ucce forinsecus
admota rediret adcoe.⁊ ibi inueniret ꝙ ex¬
tra legeret. Hant igitur illi p̾uaricati ui¬
dentur in illofacto. aliis facientes ꝙ nolebãt
Alioqum. huiꝰ p̾uaricator ẽ iudex dum pu̾it
reum. nolens aliquid tale sibi fieri. Ita ⁊̃ il¬

Expanded text:
 vis fieri, alii ne feceris. Quam Veritas scripsit in corde hominis; et quia non legebatur in corde, iteravit in tabulis, ut voce forinsecus admota rediret ad cor, et ibi inveniret quod extra legeret. Hanc ergo illi praevaricari videntur in illo facto, aliis facientes quod nolebaalioquin hujus praevaricator est judex, dum punit reum nolens aliquid tale sibi fieri. Ita eti
Abbreviated transcription (Latin):
nisteriũ p̾buerunt. Hoc eni d̾s iufsit qui
legem declit. sic̾ minister iudicis sine pcrẽo
occidit. que lex p̾cipit. S si id sponte faciat
romicida ẽ. ⁊̃ si cctidat que scit aiudite oc¬
cidendũ. Infirmi aũt qui excupiditate egip¬
tãs deceperunt. mag̾ ꝑmissi sunt ħ facere ilł
qui talia iure passi sunt. qua iussi. Hic oppo¬

Expanded text:
ysterium praebuerunt. » Hoc enim Deus jussit, qui legem dedit. Sicut minister judicis sine peccato occidit quem lex praecipit; sed si id sponte faciat, m si eum occidat, quem scit a iudice occidendum. Infirmi autem, qui ex cupiditate Egiptos deceperunt, magis permissi sunt hoc facere illis, qui illa iure passi sunt, quam iussi.
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾. Qũo eigo naturałr uult bonu: anẽ ca¬
d̾ uoluntas .i. id̾ motus quo lib̾eter pecc̾o
ẜuit ⁊ quo naturałr uult bonũ. Siñ ẽ ead̾
uoluntas. que ergo istaru ẽ que cu homo
iustificanur aẜuiture pecci lib̾atur. ut eͥ¬

Expanded text:
facit. Quomodo ergo naturaliter vult bonum? An est eadem voluntas, id est, idem motus, quo libenter peccato servit, et quo naturaliter vult bonum? Si non eadem voluntas, quae ergo istarum est, qua cum homo justificatur, a servitute peccati liberatur? Ut e
Abbreviated transcription (Latin):
ectẽ iudicandꝰ est qui dolo maso aut ꝑ ĩ¬
iuriã uiolent̾ ꝑietem fod̾it aut suffod̃¬
rit aut uitͤani aut serratam. aut hos¬
tia aut cardines aut uestes dũtenẽt
hostia fͥmlta aut ip̃m tectũ ecc̾e. defu¬

Expanded text:
ecclesie iudicandus est, qui dolo malo aut per iniuriam violenter parietem foderit aut suffoderit aut vitream aut seraturam aut ostia aut cardines aut vectes, dum tenent ostia firmata aut ipsum tectum ecclesie
Abbreviated transcription (Latin):
cia. audiet ergo dixit de eo ꝙ audiuit.⁊ au
de d̾o ꝙ fuit uł crit. ñ ẽ intelligendum qd̾ p̃¬
tenerit uł futurus sit. s ꝙ existat simpli¬
citer sine aliquo tꝑali motii. Licet enim u̾¬
ba sub̃a diu̾sorum ip̃erum d̃ dõ dicantur. ut
fuit. erit. ẽ. erat. ñ tam̃ tꝑales motus tũc

Expanded text:
tia. Audiet ergo dixit de eo quod audivit: ede Deo quod fuit vel erit, non est intelligendum quod praeterierit, vel futurus sit, sed quod existat simpliciter sine aliquo temporali motu. Licet enim verba substantiva diversorum temporum de Deo dicantur, ut fuit, erit, est, erat, non tamen temporales motus tunc
Abbreviated transcription (Latin):
rñ uidetur quia ñ ẽ tantum dicend̾ d̾ dõ
fuit. ł ẽ uł erit. Sienim dueretur tm̃ fuit.
putaret᷑ ꝙ desierit ẽẽ. Sidiceretur m̃ est
putarenr ꝙ ñ semꝑ fu̾it. s cẽ ceperit. Si
tm̃ dicerenir erit: putaretur nͥ ee m̃o. eli¬
catur ẽgo quia semꝑfuit. ⁊ ẽ.⁊ erit: ut in¬
telligatur quia nec cepit. nec desiit. nec d̾¬

Expanded text:
unde videtur quia non est tantum dicendum de Deo, fuit, vel est, vel erit. Si enim diceretur tantum, fuit, putaretur quod defuerit esse; si diceretur tantum, est, putaretur quod non semper fuerit, sed esse coeperit; si tantum diceretur, erit, putaretur non esse modo. Dicatur ergo quod semper fuit, est et erit, ut intelligatur, quia nec coepit, nec desiit, nec de
Abbreviated transcription (Latin):
toli. Materiã enim formauit d̾s. s stultitia
hominu. forma declit. Quecũq facta sunt
naturałr facta sũt ꝑubu s forma homimᷤᷤ
cum peccant. Q n e stio¬
Et qrͣ quo hic dicatur forma ydoli ñ ẽẽ facta ꝑ
su̾bum. cumalibi leganur oĩs forma oĩs conpa¬
ge. oĩs concoroia partum facta ẽ ꝑubu. Hoc ꝗ¬
aũt adiu̾sis uarie soluitur. Quidam enim di¬
cunt omeni formam ⁊ quic quitest ado̾ ẽẽ. ĩ

Expanded text:
doli, materiam enim formavit Deus, sed stultitia doli, materiam enim formavit Deus, sed stultitia hominum formam dedit. Quaecumque facta sunt, naturaliter facta sunt cum peccant. Sed quaeritur quomodo hic dicatur forma idoli non esse facta per Verbum, cum alibi legatur: Omnis forma, omnis compago, omnis concordia partium facta est per Verbum. Hoc autem a diversis varie solvitur. Quidam enim dicunt omnem formam, et quidquid est, a Deo esse in
Abbreviated transcription (Latin):
habebis dõs alienos. ñ facies nbi scultile. neq
omĩe similituoine.⁊c̾. H̾ origenes dicit duo¬
ẽe mandata s aũg. unum. H oc ip̃m etum
ꝙ dixerat. ñ h̾ebis deos alienos. ꝑfectius ex
no ita dicit distare. ut ydolum sit. ꝙ nicħ ħt
simile sui. similituto uõ: quod ħt sp̾em ali¬
cuius rei. U̾bi grã. Siauis inauro. uł ligno.
uł alia re. faciat sp̃em ypentis. uł auis. uł ali¬
cuius rei. ⁊ statuat ad adorandum.ñ ydolum.
s similitudin̾e fecit. Quiuõ fucit sp̾em qũa
ñ uidet oculus. s animus ũbi fing̃. ut siꝗs
humanis m̃bris caput ounis uł anetis forẽt.
uł inimo hĩtu hominis duas fucies. ñ ułmu¬
ĩmundo. Ed on enim aliqua. exreb ꝯstantib
assumitur sp̃es. s ꝙ mens ziosa ⁊ cuniosa reꝑ¬
it. Siłitudo uõ ẽ. ꝙ aliquid exhis q̃ s̃uuc uẽ ĩ
ita exponit illud suꝑ ioh̾e. ydolu nicħ est in
mundo .i. int̾ creatuas mmundi ñ ẽ ĩorma y¬

Expanded text:
habebis Deos alienos; non facies tibi sculptile, neque omnem similitudinem, etc. Haec Origenes dicit duo mandata; sed August. , unum; hoc enim ipsum quod dixerat, Non habebis Deos alienos, perfectius expnes ita dicit distare, ut idolum sit quod nihil habet simile sui; similitudo vero, quod habet speciem alicujus rei; ut, verbi gratia, si quis in auro vel in ligno vel alia re faciat speciem serpentis vel avis vel alterius rei, et statuat ad adorandum, non idolum sed similitudinem fecit. Qui vero facit speciem quam non vidit oculus, sed animus sibi finxit; ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu hominis duas facies, non similituin mundo. Non enim aliqua ex rebus constantibus assumitur species, sed quod mens otiosa et curiosa reperit. Similitudo vero est, cum aliquid ex his quae sunt vel in ita exponit illud: Idolum nihil est in mundo, id est, inter creaturas mundi non est forma i
Abbreviated transcription (Latin):
dese laudabilit̾ oꝑante inueniret. Ase aũt¬
hñt uoluntate malã: ab illo natum bona.
⁊ instam penã. Frustra ergo dr̃. ꝯlõ debeͣt d̾s
creare. quos p̾sciebat malos futuros. Scie¬
bat enui uonis ꝓfuturos. ⁊ iuste ꝓmala uolũ¬
minẽ face̾. qui nollet omĩo pectare. Conce¬
dimus quiã meliore natura eẽ. q̃ omĩo
peccare nollet. Concedant ⁊ ip̃i ñ eemala.
q̃ tał fc̃a ẽ ut poss ñ peccare s̃ uellet. ⁊ iuste
punita. q̃ uoluntate ñ necessitate pecca¬
uit. Cum ergo ħ bona sit. illa melior: cũ no
utrumq face̾t. ut uberius laudaretur d̾ utͣ¬
quiunt. Sid̾s uellet. ⁊ isti boni eẽnt. Et hoc
quide conceclimus. s melius uoluit. ut ꝙ
uellent. ex̃t. Et uoni quide ñ infructuose.

Expanded text:
dabiliter operantem invenirent. A se habent voluntatem malam, ab illo naturam bonam, et justam poenam. Frustra ergo dicitur: Non deberet Deus creare quos praesciebat malos futuros; sciebat enim bonis profuturos, et juste pro mala volunbere facere, qui nollet omnino peccare. Concedimus quidem meliorem naturam esse quae omnino peccare nollet. Concedant et ipsi non esse malam quae talis facta est, ut posset non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utrquiunt: Si, Deus vellet, et illi boni essent. Et hoc quidem concedimus; sed melius voluit, ut quod vellent essent; et
Abbreviated transcription (Latin):
qr nec ꝑiculosins allicubi erratur. nec la¬
boriosius aliquit qr. nec fructuosius ali¬
quid ĩuenitur. P m̃ om̃is qui audit. et
leg̃ ea que d̾ meffauili ⁊ mnaccessibili teiranᷤ
luce dñr studeat imitari atq ẜuare. ꝙue
de se ip̃oait. ꝯon ꝑigebit me inquid. sicu¬
ui hesito querrre. ñ pudebit sicubi end disce¬
mecum. ubi erore suũ aognoscit. reddeat
adme. uͥ meum iruocet me. Ita ing̾dia¬
mur sinł cantas ma. rententes adeu.
tequo dictum ẽ. Querite faciem eius sc̃ꝑ.¬

Expanded text:
quia nec periculosius alicubi erratur, nec laboriosius aliquid quaeritur, nec fructuosius aliquid invenitur. Proinde omnis, qui audit et legit ea, quae de ineffabili et inaccessibili Deitatis luce dicuntur, studeat imitari atque servare, quod de seipso ait: Non pigebit me, inquit, sicubi haesito, quaerere; nec pudebit, sicubi erro, discemecum; ubi errorem suum cognoscit, redeat ad me; ubi meum, revocet me. Ita ingrediamur simul charitatis viam, tendentes ad eum de quo dictum est: Quaerite faciem ejus s
Abbreviated transcription (Latin):
Et qrͣ qũo .uiͦi. die dicatur ds ꝯpleuifsẽ op̾
suu cum ab oĩ oꝑe die illo requieuit. nec ili¬
ꝙ genus nouum reru fecerit. Alia tñ mans¬
lat̃o ht̃. Cõ sumauit deus die .uiͦi. oꝑa sua.
que nich questionis affert. quia manifcsta
sunt. que meo fc̃a sunt. ⁊ oĩu consumatõ
eo die ꝑfata ẽ. sicut scciptum osendit. cũ
ait. uidit d̾s cuncta que fecerat. ⁊ erant uald̾

Expanded text:
die dicatur Deus complesse opus suum, cum ab omni opere illo die requieverit, nec aliquod genus novum rerum fecerit. Alia translatio habet: Consummavit Deus die sexto opera sua; quae nihil quaestionis affert quia manifesta sunt quae in eo facta sunt, et omnium consummatio eo die perfecta est, sicut Scriptura ostendit cum ai
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e cum subalterut᷑ totus sit x̃. ut osten¬
deretur totam humana natura afsũp¬
sisse. ut tota reclime̾t. Panis enim ad car¬
ne refertur. uiua ad anima. quia uinũ
oꝑatur sangume inquo sedes anime a
phisicis ẽẽ dicitur. Nõ ergo mduab sp̃eb
celebratur. ut aĩe ⁊ carnis susceptõ inxp̃o.
⁊ untiusq lib̾ato. in nob significetur. ua¬

Expanded text:
 cum sub alterutra totus sit Christus? Ut ostenderetur totam humanam naturam assumpsisse, ut totam redimeret. Panis enim ad carnem refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physicis esse dicitur. Ideo ergo in duabus speciebus celebratur, ut animae et carnis susceptio in Christo, et utriusque liberatio in nobis significetur. Va
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo ⁊ magisterio docuit. põt simplicita¬
ti eius indulgentia dñi uenia ꝯcedi. nob̾
uõ nõ põt ignosci qui nunc adn̾o instruc¬
ti sumus. ut calice dñi cum uino mixtũ¬
ẜ ꝙ dominus optulit offeramus. Ex hoc
uidetur. ꝙ siquis simplicit᷑ uł ignorant̃
uinu offerat sine aqua: sacrani̾etu cõfi¬
tiat. Aqua nõ nullatenus sine uino po̾t
offerri insacrificiu. nec panis nisi defru¬
menti se compͦrat.

Expanded text:
el magisterio docuit, potest simplicitati ejus indulgentia Domini venia concedi, nobis vero non potest ignosci, qui nunc a Domino instructi sumus, ut calicem Domini cum vino mistuod Dominus obtulit, offeramus. Et hoc videtur, quod si quis simpliciter vel ignoranter vinum offerat sine aqua, sacramentum conficiat. Aqua vero nullatenus sine vino potest offerri in sacrificio, nec panis nisi de frumenti se comparat.
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥuitur incod̾ carone. ꝯlonpõt inquid
calix dñi eẽ aqua sola. aut uinu solum:
nisi utriurq misceatur. sicut nec corpu
adimatu.⁊ panis unius ꝯpage solidatũ
Sigus tam̃ nõ intendens introducere
hrsim obliuione uł ignorantia aquam
p̾termiẜit. ñ uidetur ee irritum sacram̃¬
tu. s tñ ille grauit᷑ ẽ corripiendus. Na
⁊ grecorum eccłia. ñ apponere aqua dr᷑. Qrd

Expanded text:
sequitur in eodem canone: Non potest, inquit, calix Domini esse aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque misceatur; sicut nec corpus adunatum, et panis unius compage solidatum. Si quis tamen non intendens introducere haeresim, oblivione vel ignorantia aquam praetermiserit, non videtur esse irritum sacramentum; sed ille graviter est corripiendus. Nam et Graecorum Ecclesia non apponere aquam dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
to̾em ualere significarent. subutraq¬
tñ sp̃e totus sumitur x̾. nec plus subut᷑¬
q nec minus subaltera tm̃ sumitur.
panis nisi incarnẽ nec uini. nisi insan¬
guinem. ¶ꝓlec debent dici duo sacram̃¬
ta s unum. quia subutraq spe id̾ sumi¬
tur. Neq uterai sacram̃tum: quia u̾ndie¬
quia de aliis nõ põt consetrari corpus xp̃i
ppłm significat qui ꝑ xͥ passicẽm redẽptꝰ¬
iuxta canonum p̾ceptum. aqua ⁊ iino mir¬
tus debet offerri: quia uidemus ĩ aqua po¬
pulu intelligi. mumo ostendi sangni¬
ne xp̃i. Cum̾ igitur incalice uino aqui

Expanded text:
tem valere significareturn totus sumitur Christus; nec plus sub utraque, nec minus sub altera tantum sumitur. panis nisi in carnem, nec vini nisi in sanguinem. Nec debent dici duo sacramenta, sed unum, quia sub utraque specie idem sumitur. Neque debet iterari sacramentum, quia benedicquia de aliis non potest consecrari corpus Chrispopulum signat, qui per Christi passionem redempjuxta canonum praeceptum, aqua in vino mixtus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino ostendi sanguinem Christi. Cum ergo in calice
Abbreviated transcription (Latin):
na ñ ẽ marifia trium ꝑsonarum. ut aũg
cia. sicut ex eod auro si fierent tres statue di¬
ceremus tris statuas unu auru. n̾o aũt
sic trinitate .i. tres ꝑsonas din̾s una ee̾n¬
tiam ⁊ urui dm̃. tanquã exuna materia
tria q̃dam susistant. ĩ statius enim eqͣli¬
b plus auri ẽ tres simul. ꝗͣ singłe. ⁊ mi¬
nus auri ẽ una. quam due in illa nõ ee̾n¬
tia trinitatis. nullo m̾o ita ẽ. Nłõ ergo ẜ¬

Expanded text:
na non est materia trium personarum, ut Aug. una essentia; sicut ex eodem auro si fierent tres statuae, diceremus tres statuas unum aurum. Non autem sic Trinitatem in tres personas dicimus unam essentiam, et Deum unum, tanquam ex una materia tria quaedam subsistant. In statuis enim aequalibus, plus auri est tres simul quam singulae, et minus auri est una quam duae. In illa vero essentia Trinitatis nullo modo est ita. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
da facit que scelus corrrigit. Illa uõ scelus
corrigit. que odiu ꝯmissis criminis cõ¬
mitendi. cum desiderio satiffaciendi affert.¬
Iudas eium penituisse legitur sine saus¬
factõe uenie quia tali penitentia n̾ corre¬
ꝓfuit egisse penitentia ꝑ qua scelus cor¬
tigere uo potuit. Si qñ fr̃ sic peccat infr̾e
ut emĩdare ñ ualeat ꝙ peccanit. põt ei di¬
mitti. sin aũt ꝑmanet oꝑa. frustra uoce
assumitur penitentia. Hoc ẽ ꝙ d̾ eo dicit᷑.¬
Et oratõ eius fiat inpeccatum. ut ñ solu
em̃dare nequimͣt ꝓdit̾onis nefas s ꝓͥi
homicidii scelus addident. ¶ Caueat qͣłr
intelligas illud. ut em̃dade ualeat.⁊ c̾. głõ¬
enim em̃datõ hic intelligenda ẽ rai dẽpte
recompensatõ: s delicti exꝓbatõ ⁊ ab homi¬
natõ cum satiffactonis desiderio. Aemit eͥ¬
in iuste quis alicui. ꝙ restituere ñ ualet
penituerit peccati. cum amore ꝯdigne sa¬
tiffatõis. uenia ht̃. Nec i̾o quisqua pu¬

Expanded text:
quae scelus corrigit. Illa vero scelus corrigit, quae odium 328 commissi criminis et committendi cum desiderio satiJudas enim poenituisse legitur, sine assecutione veniae, quia tali poenitentia non correfuit egisse poenitentiam, per quam scelus corrigere non potuit. Si quando frater sic peccat in fratrem, ut emendare valeat quod peccavit, potest ei dimitti; sin autem permanent opera, frustra voce assumitur poenitentia. Hoc est quod iEt oratio ejus fiat in peccatum, ut non solum emendare nequiverit proditionis nefas, sed proprii homicidii scelus addiderit. Cave qualiter intelligas illud: Ut emendare valeat quodemptae recompensatio, sed delicti exprobratio et abominatio, cum satisfactionis desiderio. Demit enim injuste quis alicui quod restituere non valet, poenituerit peccati, cum amore condignae satisfactionis, veniam habet. Nec ideo quisquam pu
Abbreviated transcription (Latin):
tendunt. Mmali nõ simpliciter dici debent. q
Affectus nus. oꝑi tuo nom̃ imponit. Et añg
suꝑ psał. xxx. i nemo ꝯputet bõa oꝑa sua aũ
fide. Ita enim mͥ uidentur ẽẽ ut magne ui¬
ñ erat. bonu opus ñ enit. Bonum era opꝰ
intent̃o facit. intentõe fides dirigit. no ual
de attendas qued hõ faciat. s quid cum facit at¬
tendat quo lacertos opiime gub̾natõs diri¬
gat. ¶ Hĩs testimoniis ĩsinuari indetur ex
affectu ⁊ fine oꝑa d̾e boua uł mala: quib cõ¬

Expanded text:
tendunt; mali vero simpliciter dici debent quiAffectus tuus operi tuo nomen imponit. Et August. super psal. 31: Nemo computet bona opera sua ante fidem. Ita enim videntur mihi esse ut magnae vinon est, bonum opus non est. Bonum enim opus intentio facit, intentionem vero fides dirigit. Non vade attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. His testimoniis insinuari videtur ex affectu et fine opera bona esse vel mala. Quibus con
Abbreviated transcription (Latin):
ñ contradicant qui de dõ loquens ait. unlt
õs homines saluos ficri. Quoꝵ occasior u̾bo¬
rum. multa auentate demarunt dic̾etes dm̃
multa uelle fieri que ñfiunt. S ñ ẽ in tel¬
ligendum ea ratõe ulut ee dictu quai᷑ deus
noluit aliquos saluani. ⁊ ñ salu̾etur. Es
cium tã impie desipiat. ut dicat dm̃ ma¬
las hominu uoluntatos quas uoluit.⁊¬

Expanded text:
ult omnes homines salvos fieri. Quorum occasione verborum multi a veritate deviaverunt, dicentes Deum multa velle fieri quae non fiunt. Sed non est intelligendum ea ratione illud esse dictum, quasi Deus velit aliquos salvari et non salventur. Quis enim tam impie desipiat, ut dicat Deum malas hominum voluntates quas volu
Abbreviated transcription (Latin):
teris legimus. ꝙ uelit o̾s homines saluos
fieri. nͥ i̾o tam̃ debemus om̾ipotentissime
dĩ uoluntati aliquidderogare. s ita intel¬
ligere ꝙ scriptum ẽ uult om̃es hoĩes salu¬
os fieri. tanquam diceretur ꝯdullu hoĩem
fieri saluũ. nisi que fieri ip̃e uoliiͣt. Nlon
ꝙ nullus sit hominu nisi que saluu fici
uelit. s ꝙ nullus fiat saluus nrsi qu̾e nelit
saluari. Et iõ regandus ẽ ut uelit qr necee
ẽ fieri si uoluit. ꝯdon ẽ enim creclendus

Expanded text:
legimus, quod velit omnes homines salvos fieri, non tamen ideo debemus omnipotentissimae Dei voluntati aliquid derogare, sed ita intelligere quod scriptum est, vult omnes homines salvos fieri, tanquam diceretur nullum hominum fieri salvum nisi quem salvum fieri ipse voluerit: non quod nullus sit hominum nisi quem salvum fieri velit, sed quod nullus fiat salvus nisi quem velit salvari; et ideo rogandus est ut velit: quod necesse est fieri si voluerit. Non est enim
Abbreviated transcription (Latin):
brandum misteriu uapt̃i in angustuis tẽ¬
poꝵ succuri nõ põt. N enim lafro ille ꝓ
nomine xͥ crucifixus i ẽ. s ꝓmeritis faci¬
noꝵ fuorum. ꝯlec quia creclidit passus ẽt
s̃ dum patitur credqt. Quantum igitur
ualet ⁊ sine uisibili bapti sacram̃to. ꝙ ait
impletur ĩuisibiłr. cum misteriu bap̃ti.
ñ ꝯtemptus religionis. s articulus ne¬
cessitatis excludit. Etbaptismus quide
⁊̃ ꝑõt eẽ. ubi conu̾sio cordis defuerit. Con
cũ d̾i sacram̃tu ꝯtempnitur. Ecce hic h̃
conferre remissioe̾. ubi ñ cõcẽpnitur sa¬
cram̃tra.ut ĩ latrone illo ostenditur qui

Expanded text:
aptismi in angustiis temporum succurri non potest. Neque enim latro ille pro nomine Christi crucifixus est, si pro meritis facinorum suorum nec quia credidit passus est, sed dum patitur, credit. Quantum itaque valeat etiam sine visibili baptismi sacramento, quod ait impletur invisibiliter, cum mysterium Baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis, excludit. Et Baptismus quidem potest esse ubi conversio cordis defuerit; convcum Dei sacramentum contemnitur. Ecce hic habes conferre remissionem, ubi non contemnitur sacramentum, ut in latrone illo ostenditur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
exauditu p̃dicatoĩs. Ide inlibro detri. Certa fi¬
des ut cumq uncoat cognitõ̾em. Cognitõ uõ ⁊̾¬
ta ñ ꝑficitur. nisi post hanc uitam. amb̾r qͦ
ait. ubi fides p̾cedit ñstatim cognitõ. ubi cogͥ
rõ. fides p̾cedit. Ex his apparet aliqua crecli q̃
ñ intelliguntur. ł scuitur. nͥ prius creclãtur.
Quelam uõ intelligi aliqñ.⁊̃ ante qua crecłã¬
tur. nec tam̾ sic intelligunturmoto. ut ĩ futu¬
ro scientur. Et ñc ⁊̃ ꝑfitem qua mundantur
corta. ãpliꝰ intelliguntur. quia nisi ꝑfide dili¬
gatur d̾s. ñ muntatur cor ad en sciendu. uñ¬
cordib. nisi ꝑfide diligatur nõ potert cor mu̾
aꝑte habes. quia nõ põt scuri d̾s. nrsi prius di¬
ligento credatur. supͣ aũt dictum ẽ ꝙ nemo pͥ

Expanded text:
ex auditu praedicationis. Idem in libro de Trinit.: Certa fiex auditu praedicationis. Idem in libro de Trinit.: Certa fides utcumque inchoat cognitionem. Cognitio vero certa non perficitur nisi post hanc vitam. Ambros. quoque ait: Ubi fides, non statim cognitio; ubi cognitio est, fides prae cedit. Ex his apparet aliqua credi quae non intelliguntur vel sciuntur, nisi prius credantur; quaedam vero intelligi aliquando, etiam antequam credantur. Nec tamen sic intelliguntur modo, ut in futuro sciantur; et nunc etiam per fidem qua mundantur corda, amplius intelliguntur: quia nisi per fidem diligatur Deus, non mundatur cor ad sciendum cordibus, nisi per fidem diligatur non poterit cor munaperte habes, quia non potest sciri Deus, nisi prius credendo diligatur. Supra autem dictum