comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ inde pereginamur:
intantũ ñ sumꝰ in regione ui¬
uorũ: Confidim aũ & bene
arbitramur. magis peregri¬
nari acorpore. & immanere
quidem nunc: quia expectam
adhuc redemptionẽ corporis nr̃i
Et nullus lapsus. quia nulla
corruptio: Et ideo iam non
ambiemus placere. sed omnino
placebimꝰ inconspectu dni in
regione uiuorũ,¬
Quam diu sumꝰ incorpore. pere¬
grinamur adnõ: Et quid est
peregrinamur : Perfidẽ enĩ
Qui ergo peregrinat᷑. a ꝑfidẽ am¬
bulat : ñdũ ẽ inpatria. sed iam
ẽ inuia: Qui aũ nec credidit.
nec in patria ẽ. nec inuia.
Sic ergo ambulemus. tam quam
inuia simꝰ. quia ipse rex patriȩ.
tas. hic aũ qua imus ad
peregrinamur ad nõ ad ange uis
los scõs qui hȩc uident. Infantes
sum. lactandi fide. pascendi spe¬
cie: Sic enĩ dic̃ apłs. quã diu
sumꝰ incorpore : peregrinam᷑
adño: Perfidẽ enĩ ambulam:. ñ ꝑ
speciẽ: Uenturi sumꝰ aospeciẽ

Expanded text:
quantum inde peregrinamur, in tantum non sumus «in regione vivorum.» «Confidimus autem et bene arbitramur magis peregrinari a corpore, et immanere quidem nunc, qui exspectamus adhuc redemptionem corporis nostret nullus lapsus, quia nulla corruptio. Et ideo jam non ambiemus placere, sed omnino placebimus in conspectu Domini, in regione vivoruQuamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino.» Et quid est, «peregrinamur? Per fidem enim Qui ergo peregrinatur, et per fidem ambulat, nondum est in patria, sed jam est in via; qui autem non credit, nec in patria est, nec in via. Sic ergo ambulemus, tanquam in via simus; quia ipse Rex patriae tas, hic autem via. Quo imus? Ad peregrinamur a Domino, ad Angelos sanctos, qui haec vident, infantes sumus, lactandi fide, pascendi specie. Sic enim dicit Apostolus: Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, non per speciem
Abbreviated transcription (Latin):
ne desideriũ meũ. & gemitꝰ m̃s
ate non ẽ absconditus : In patria
Ñr. uero orandi locus nullus erit.
sed tantũ laudandi: Quare oran¬
di locus nullus erit: quia ni¬
hil de ẽ: Quod hic credit᷑ ibi ui¬
debit᷑: Quod hic sperat᷑. ibi te¬
nebitur : Quod hic p&itur.

Expanded text:
ne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus . In patria vero nullus orandi locus erit, sed tantum laudandi. Quare orandi locus nullus erit? Quia nihil deest. Quod hic creditur, ibi videtur; quod hic speratur, ibi tenetur; quod hic petitur,
Abbreviated transcription (Latin):
meritũ. uidenti credit᷑ p̃miũ
Fat ergo dñs. & p̃par& locum:
Eat. ne uideat᷑: Lateat. ut cre¬
datur : Tunc enĩ locus parat᷑
si ex fide uiuat᷑: Creditus de¬
sideret᷑. ut desideratus habeat᷑
Desideriũ dilectionis. p̃paratio
ẽ mansionis : Ita dñe para qđ
paras : Nos enim tibi paras.
& te nobis paras. Quõ locum
paras. & tibi in nobis. & inte nob̵¬

Expanded text:
meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod paras: nos enim tibi paras, et te nobis paras; quoniam locum paras, et tibi in nobis, et in te nob
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte aut salubrit᷑ potueruis.
quia suꝑbi fuer̃: Abscondisti
ergo hȩc asapientib & pruden¬
tib & reuelastiea paruulis:
Quib paruulis: Hunlib dicit:
Suꝑquẽ requiescit sp̃s meus:
Suꝑ humilẽ & qui&ũ. & tremex¬
tẽ uerba mea: Hec uerba pe¬
trus tremuit : plato ñtremu¬
it: Teneat piscator qđ ꝑdidit
nobilissimus disputator : Abscon¬
disti hȩc a sapientib & pruden¬
tib: & reuelasti ea paruulis.
Abscon disti suꝑbis & reuelasti
humilib: Que sunt ipsa None¬
ñ cũ hoc dicer& cęlũ & terrã
attendebat : & quasi manu de¬
monstrabat. cũ dicer& hȩc: Quis
enĩ nonuid& hȩc: Uident boni.
uident mali : quia facit solẽ suũ
oriri suꝑ bonos & malos: Que s̃
ergo ista Omna mihi tradita
sunt a patre meo
Nonne stulta fecit ds̃ sapien¬
tiã huius mundi
Dicitur aliquando inscriptu¬

Expanded text:
fecte aut salubriter non potuerunt, quia superbi fuerunt. Abscondisti ergo haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Quibus parvulis? Humilibus. Dic super quem requiescit Spiritus meus? Super humilem, et quietum, et trementem verba mea . Haec verba Petrus tremuit; Plato non tremuit. Teneat piscator, quod perdidit nobilissimus disputator. Abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Abscondisti superbis, et revelasti humilibus. Quae sunt ipsa? Non enim cum hoc diceret, coelum et terram attendebat, et quasi manu demonstrabat, cum diceret haec. Quis enim non videt haec? Vident boni, vident mali: quia facit solem suum oriri super bonos et malos . Quae sunt ergo ista? Omnia mihi tradita sunt a PNonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi? Dicitur aliquando in Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
uis ñ expediant: quanto pondere
ꝓhibemur in licita: Si aũ alicubi
apłus etiam illa quȩ̃ iubendas
monere designatur: hoc fecit par¬
cendo infirmitati: non p̃iudican¬
do iussioni Unde sidixit: non
ut confundã uos hȩc scribo. sed ut
filios meos carissimosmoneo: quid
hab& questionis ubi ñ ait ego di¬
conon dñs : Itẽ ubi ait. ecce ego
paulus dico uõb quiasi circumci¬
damini . xp̃c uob nihil proderit.
numquid etiã hic
dixit.
ego dico ñ
Non sunt
itaq ifta
similia
Quia
etiã illa quȩ
iub&
dñs: non ẽ indignum neq con¬
trarium si eadẽ mon& apłus:
Monemus enĩ quos caros habe¬
mus. ut faciant dñi p̃cepta uel
iussa : Cum uero ait. ego dico
non dñs. satis ostendit . dñm non
ꝓhibere quod ipse ꝓhibebat:
rohibuiss& autem dñs si ess&
inlicitum: Ergo scđm ea quȩ
supra diu diximus multumq
uersamus. licitũ erat ꝑ iustitiã
Sed etiã licitũ non erat᷑ facien¬

Expanded text:
uis non expediant, quanto pondere uis non expediant, quanto pondere prohibentur inlicita. si autem alicubi apostolus etiam illa, quae iubenda sunt! monere dignatus est, hoc fecit parcendo infirmitati, non praeiudicando iussioni. unde si dixit: non ut confundam uos, haec scribo, sed ut filios meos carissimos moneo, quid habet quaestionis, ubi ait: ego dico, non dominus? item ubi ait: ecce ego Paulus dico uobis, quia si circumcidamini, Christus uobis nihil proderit, numquid etiam hic dixit: ego dico, non non sunt itaque ista similia, quia etiam illa, quae iubet dominus, non est indignum neque contrarium, si eadem monet apostolus. monemus enim, quos caros habemus, ut faciant domini praecepta uel iussa. cum uero ait: ego dico, non dominus, satis ostendit dominum non prohibere, quod ipse prohibebat; prohibuisset autem dominus, si esset inlicitum. ergo secundum ea, quae supra diu diximus multumque uersauimus, licitum erat per iustitiam, sed etiam licitum non erat facien
Abbreviated transcription (Latin):
tiles gentilib comperit coniuges:
Ex quib si non ambo crederent.
sed unus aut una. & infidelis cũ
fideli consentir& habitare: nec
ꝓhiberi ad nõ debuit fidelis in¬
fidelẽ dimittere nec iuberi. Ideo
scilic& non ꝓhiberi : quia iustiti
a ꝑmittit a fornicante discede¬
re: Et infidelis hominis. forni¬
catio ẽ maior incorde Nec ue¬
ra eius pudicitia cũ coniuge di¬
ci potest : quia omne quod non ẽ
exfide: peccatum ẽ. Quamuis
ueram fidelis habeat pudicitiã.
etiam cũ infideli coniuge qui
non hab& ueram: Ideo aũ nec ui¬
beri debuerunt fideles ab infide¬
lib separari : quia non contra
iussionem dñi. gentiles fuerunt
ambo coniuncti: Quõ ergo ab
infideli fidelẽ discedere. nec ꝓhi¬
b& nec iub& dñs: ideo ut non dis¬
cedat : apłus dicit non dñs: Ha
s& utile & fidele consiliũ Quod
utiq: ideo monendũ non iubendũ
fuit : quia tanto pondere ꝓhiben¬
di sunt homines facere licita: quam¬

Expanded text:
tiles gentilibus comperit coniuges: tiles gentilibus comperit coniuges: ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a domino debuit fidelis infidelem dimittere nec iuberi: ideo scilicet non prohiberi, quia iustitia permittit a fornicante discedere et infidelis hominis fornicatio est maior in corde, nec uera eius pudicitia cum coniuge dici potest, quia omne quod non est ex fide, peccatum est: quamuis ueram fidelis habeat pudicitiam etiam cum infideli coniuge, qui non habet ueram. ideo autem nec iuberi debuerunt fideles ab infidelibus separari, quia non contra iussionem domini gentiles fuerunt ambo coniuncti. Quoniam ergo ab infideli fidelem discedere nec prohibet nec iubet dominus, ideo ut non discedat apostolus dicit, non dominus, habset utile et fidele consilium. undutique ideo monendum, non iubendum fuit, quia non tanto pondere prohibendi sunt homines facere licita, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere tales coniuges iuberen¬
tur : nullus locus ess& consilio mo¬
nentis apłi ne hoc fier&: Nullomo¬
fieri phiber&: Nam quia aliquan¬
do hoc dñs ꝑhesdram ꝓph&ã ius¬
sit & factum ẽ. Dimiserunt isra¬
helite uxores alienigenas quicumq
tunc habere potuerunt ꝑquas
fiebat ut & ipsi ad alienos seduce¬
rentur deos. non ut illȩ ꝑ maritos
uere adquirerentur dõ: Nondũ
enĩ tanta gratia saluatoris illuxe¬
rat : & ꝓmissis temporalib u& e¬
ris testamenti: adhuc inhiabat
illius populi multitudo: Et propt̃¬
ea cũ bona terrena quȩ pro
magno expectabant adño.
uiderent etiam his abundare
qui multos falsos colebant deos:
blanditiis uxorum. prius eos ue¬
rebantur offendere: deinde Indu¬
cebantur & colere:nde iusse
rem alienigenã ducer&: Meri¬
to ergo quas duxerant dno ꝓhi¬
bente : dnõ iubente dimiserunt:
Cum uero coepiss& gentib euan¬
geliũ p̃dicari: iã coniunctos gen¬

Expanded text:
dimittere tales conjuges juberendimittere tales conjuges juberentur, nullus locus esset consilio monentis Apostoli, ne hoc fieret. Nullo efieri prohiberet. Namque aliquando hoc dominus per Esdram prophetam iussit et factum est; dimiserunt Israhelitae uxores alienigenas, quicumque tunc habere potuerunt, per quas fiebat, ut et ipsi ad alienos seducerentur deos, non ut illae per maritos uero adquirerentur deo. nondum enim tanta gratia saluatoris inluxerat . et promissis temporalibus ueteris testamenti adhuc inhiabat illius populi multitudo. et propterea cum bona terrena, quae pro magno expetebant a domino, uiderent etiam his abundare, qui multos falsos colebant deos, blanditiis uxorum prius eos reuerebantur offendere, deinde inducebantur et colere. unde iusserrem alienigenam duceret. merito ergo quas duxerant domino prohibente, domino iubente dimiserunt. cum uero coepisset gentibus euangelium praedicari, iam coniunctos gen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhib& Quod enĩ dñsꝓhib& fie¬
ri omnino non lic&. Mon & ergo
apłs. quod possit eẽ multorii occa¬
sio lucrandorum Ut fideles con¬
iuges. in relinquendis infidelib
ꝑmissa licentia non utantur: Si
enĩ dimittere infidelẽ coniugem
dico non dñsiy Nam si propter
fornicationẽ carnis ꝑmittitur
homo a coniuge separari : quan¬
tomagis in coniuge mentis for¬
nicatio detestanda e̾. idest infi¬
delitas : dequa scriptum ẽ: Quõ
ecce quise longefaciunt ate pe¬
ribunt: ꝑdidisti omnẽ qui
fornicatur abste: Sed quia
ita licitum ẽ ut non expediat.
ne propt̃ coniugum separa¬
tiones offensi homines ipsam
doctrinã salutis qua inlicita ꝓhi¬
bentur exhorreant: acsic peiores
atq perituri In eadẽ infidelitate re¬
maneant . Interdicit apłus . & mo¬
nendo fieri u&at. qd ita licitum ẽ
ut non expediat : Sic enĩ recedere
ab infidelib uxorib ł maritis : fi¬
deles uiri ł feminae nonphibentur
adño : ut neq iubeantur: Nã si

Expanded text:
hibet. Quod enim Dominus prohibet fieri, omnino non licet. Monet enim Apostolus, quod possit esse multorum occasio lucrandorum, ut fideles conjunges in relinquendis infidelibus, permissa licentia non utantur. Tiem: Dimittere infidelem conjugem dico, non Dominus. Nam, si propter fornicationem carnis permittitur homo a conjuge separari, quanto magis in coniuge mentis fornicatio detestanda est, id est infidelitatis, de qua scriptum est: quoniam ecce qui se longe faciunt a te, peribunt; perdidisti omnem qui fornicatur abs te! Sed quia ita licitum est, ut non expediat, ne propter coniugum separationes offensi homines ipsam doctrinam salutis, qua inlicita prohibentur, exhorreant ac sic peiores atque perituri in eadem infidelitate remaneant, intercedit apostolus et monendo fieri uetat, quod ita licitum est, ut non expediat. sic enim recab infidelibus uxoribus vel maritis fideles viri vel feminae non prohibentur a Domino, ut neque jubeantur. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
coniuges infideles quam lib&
scĩs & iustis coniugib hereant:
ab iniquitate mundantur : quȩ
a regno dĩ separatos. Indamna¬
tionem uenire compellit. Nec
pariuili. dequibus lib& scĩs ius¬
tisq ꝓcreati: originalis peccati
reatu absoliuntur : nisi in xp̃o
fuerint baptilati: Pro quib tan¬
to impensius loqui debemus: quan¬
to ꝓ se ipsi minus possunt¬

Expanded text:
coniuges infideles, quamlibet coniuges infideles, quamlibet sanctis et iustis coniugibus haereant, ab iniquitate mundantur, quae a regno dei separatos in damnationem uenire conpellit, nec paruuli de quibuslibet sanctis iustisque procreati originalis peccati reatu absoluuntur, nisi in Christo fuerint baptizati, pro quibus tanto inpensius loqui debemus quanto pro se ipsi minus possunt
Abbreviated transcription (Latin):
cesserant: & uirorũ quos uxores
& feminarum quas mariti lucrife¬
cerant xp̃o & pariiuilorum : ad
quos faciendos xp̃ianos : uoluntas
xpiana etiam unius parentis e¬
uicerat: Aut si qͥđ magis uer¬
ba apłi uidentur sonare: & quo¬
dammodo cogere: aliqua illic
intellegenda ẽ scĩficatio : qua
scificabantur. uir łmulier in¬
fidelis inconiuge fideli: & qua scĩ
nascebantur filii fidelium . siue
quia inmenstruo cruore mulieris. ixliõ¬
a concubitu continebat : quicumqͣ a
uir ł femina id in lege didice¬
rat. Nam hoc hieT echiel inter
illa p̃cepta ponit. quae non fi¬
gurate accipienda sunt Siue
propt̃ aliam quãm lib& quae
ibi apeste ꝓposita nonẽ: ex ip¬
sa necessitudine coniugiorũ
atq filioriim sc̃itatis asperginẽ
illud tamen sine dubitationẽ
tenendũ ẽ: quȩcumq illa scĩfi¬
catiosit: nonualere ad xp̃ianos
faciendos atq ad dimittenda
peccata : nisi xpiana & ecclesias¬
tica institutione : sac ramentis
efficiantur fideles: Nam nec

Expanded text:
cesserant et uirorum quos uxores et feminarum quas mariti lucrifecerant Christo et paruulorum ad quos faciendos Christianos uoluntas christiana etiam unius parentis cuicerat, aut si, quod magis uerba apostoli uidentur sonare et quodam modo cogere, aliqua illic intellegenda est sanctificatio, qua sanctificabantur uir uel mulier infidelis in coniuge fideli et qua sancti nascebantur filii fidelium, siue quia in menstruo cruore mulieris a concubitu continebat, quicumque uir uel femina id in lege didicerat — nam hoc Hiezechiel inter illa praecepta ponit, quae non figurate accipienda sunt — siue propter aliam quamlibet, quae ibi aperte posita non est, ex ipsa necessitudine coniugiorum atque filiorum sanctitatis asperginem, illud tamen sine dubitatione tenendum est, quaecumque illa sanctificatio sit, non ualere ad Christianos faciendos atque ad  dimittenda peccata, nisi christiana et ecclesiasca institutione et sacramentis efficiantur fideles. nam nec
Abbreviated transcription (Latin):
cĩficatus ẽ enim inquit uir in fi¬
delis inuxore: & scĩficata ẽ mu¬
lier infidelis infratre: Credo :
Et quam¬
uis
non dicens
nomina : exemplis tamen osta¬
tus ẽ ad confirmandũ consiliũ
suũ : Deinde sequitur: Alio¬
quin filii ur̃i immundi essent
nunc aũ sc̃ĩ sunt : Iam enĩ erant
paruuli: xp̃iani Qui siue au¬
ctore uno exparentib siue u¬
troq consentiente: scĩ ficati erant
Quod ñ fier& si uno credente dis¬
sociar&ur conuigiũ. & non tole¬
rar&ur infidelitas coniugis. usq
adopostunitate credendi : Hoc ẽ
ergo consiliũ eius cui credo dictũ
eẽ. siquid suꝑ erogaueris. rediens
Quod ait apłus : cũ fideles mo¬
ner& ut se ab infidelib coniugib
non disiungerent: Sc̃ĩficatus ẽ
enĩ uir infidelis inuxore : & scĩfi¬
cata ẽ mulier infidelis infratre
Alioquin filii ur̃i immundi essent

Expanded text:
ificatus est enim, inquit, vir infidelis in uxore; et sanctificata est mulier infidelis in fratre. Credo, et quamvis non dicens nomina, exemplis tamen hortatus est, ad confirmandum consilium suum. Deinde sequitur: Alioquin filii vestri immundi essent; nunc autem sancti sunt . Jam enim erant parvuli christiani, qui sive auctore uno ex parentibus, sive utroque consentiente sanctificati erant: quod non fieret, nisi uno credente dissociaretur conjugium, et non toleraretur infidelitas conjugis usque ad opportunitatem credendi. Hoc est ergo consilium ejus, cui credo dictum esse, Si quid supererogaveris, rediens quod ait apostolus, cum fideles moneret, ut se ab infidelibus coniugibus non disiungerent: sanctificatus est enim uir infidelis in uxore et sanctificata est mulier infidelis in fratre; alioquin fi
Abbreviated transcription (Latin):
in istis similitudinib corporũ quȩ
spũ uidentur : ita & ab ipsis rapi¬
atur : ut in illã quasi regionem
intellectualiũ. uel intelligibiliũ
subueatur : Ibi sine ulla corpo¬
ris similitudine. ꝑspicua ueritas
cernitur : Nullis oppinionũ fal¬
sarũ nebulis offuscatur: Ibi uirtu¬
tes animȩ: non sunt operosȩ. ac
laboriosȩ : Neque enĩ opere tem¬
perantiȩ libi do frenatur. Aut
opere fortitudinis. tolerantur
aduersa Aut opere iustitiȩ
iniqua puniuntur : Aut opere
prudentiȩ : mala deuitantur
Vna ibi & tota uirtus ẽ: Amare
quod uideas & summa felicitas
habere qđ amas: Ibi enĩ beata ui¬
ta. in fonte suo bibitur. Vnde a¬
spergitur aliquid huic humanae
uitae : ut: intemptationib huius
scłi temperanter. fortiter. iuste.
prudenterq uiuamus ꝓpt̃ illud
quippe adipiscendũ ubi secura qͥ¬
eserit. & in effabilis uisio uerita¬
tis Iabor suscipitur : & continen¬
di auoluntate : & sustinendi ad¬

Expanded text:
in istis similitudinibus corporum, quae in istis similitudinibus corporum, quae spiritu uidentur, ita et ab ipsis rapiatur ut in illam quasi regionem intellectualium uel intellegibilium subuehatur, ubi sine ulla corporis similitudine perspicua ueritas cernitur, nullis opinionum falsarum nebulis offuscatur, ibi uirtutes animae non sunt operosae ac laboriosae; neque enim opere temperantiae libido frenatur aut opere fortitudinis tolerantur aduersa aut opere iustitiae iniqua puniuntur aut opere prudentiae mala deuitantur. una ibi et tota uirtus est amare quod uideas et summa felicitas habere quod amas. ibi enim beata uita in fonte suo bibitur, unde aspergitur aliquid huic humanae uitae, ut in temtationibus huius saeculi temperanter, fortiter, iuste prudenterque uiuatur. propter illud quippe adipiscendum, ubi secura quies erit et ineffabilis uisio ueritatis, labor suscipitur et continendi a uoluptate et sustinendi ad
Abbreviated transcription (Latin):
alis : Qua ꝓpt̃ cum rapitur anma
in ea uisa : quȩ spũ cernuntur. sim¬
lia corporalib: Ita ut omnino
as ensib corporis auertantur
Amplius quã in somnosol& sed mi¬
nus quã in morte: Iam diuinȩ ad¬
monitionis ẽ. & adlutorii. ut se non
corpora sed uisa corpora similia:¬
spiritaliter nouent cernere¬
Sicuti quȩ se in somnis uidere. diã
ante quã euigilent sciunt: Ibisi
&ĩa uidentur futura: Ita ut om¬
nino futura noscantur. Quorũ
imagines prȩsentes uidentur.
sine ipsa homines mente diuinitus
ad iuta : siue aliquo inter ipsa uisa.
quid significent exponente sicut
inapoca lypsin lohanni exponeba¬
tur : Magna reuelatio est ẽtiã¬
si forte ignor&. ille. cui hȩc de¬
monstratur : Vtrum ecorpore
exigerit: an adhuc sit incorpore
sed spũ asensib corporis alienato.
ista uideat: Potest enĩ sic abrep¬
tus. Id ignorare : siei & hoc non osten¬
datur: Porro aut̃ siquẽ ad modũ
raptus ẽ. a sensib corporis. ut ess&

Expanded text:
 Quapropter cum rapitur anima in ea uisa, quae spiritu cernuntur similia corporalibus, ita ut omnino a sensibus corporis auertatur amplius quam in somno solet, sed minus quam in morte, iam diuinae admonitionis est et adiutorii, ut se non corpora, sed uisa corporum similiaspiritaliter nouerit cerneresicuti qui se in somnis uidere, etiam antequam euigilent, sciunt. ibi si etiam uidentur futura, ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes uidentur siue ipsa hominis mente diuinitus adiuta siue aliquo inter ipsa uisa quid significent exponente, sicut in Apocalypsi Iohanni exponebatur, magna reuelatio est, etiamsi forte ignoret ille, cui haec demonstrantur, utrum e corpore exierit an adhuc sit in corpore, sed spiritu a sensibus corporis alienato ista uideat; potest enim sic raptus id ignorare, si ei et hoc non ostendatur. Porro autem, si quemadmodum raptus est a sensibus corporis, ut esset
Abbreviated transcription (Latin):
tecũ colentẽ. sed etiam continen¬
tem: Qui proculdubio ꝓposi¬
ti ur̃i non in memor. & site ad
coniugalia coger& indumenta:
adsuꝑba tam̃ ornamenta ñ coge¬
r& : Hȩc tibi scripsi. quõ me c̃¬
sulendũ putasti:. non ut tuum
rectũ inftitutum . sermone meo
frangerẽ: sed quod te in ordina¬
te & Incaute agente uiri tui uo¬
uĩ fractum dolerem: De cuius
reparatione : debes uehementis¬
sime cogitare : si uere ad xp̃m
uis ꝑuenire : Indue itaq: humi¬
litatẽ mentis. & ut dste conseru&
ꝑseuerantẽ noli maritũ contem¬
nere pereuntẽ : Sunde ꝓ illo pias
& assiduas orationes. sacrifica
lacrimas tamquã uulnerati san¬
guinẽ cordis: & scribe ad eum
satis factionẽ. petens ueniam.
quia in eũ peccasti: quod prȩter
eius consiliũ & uoluntatẽ. dereb
tuis fecisti ꝗd faciendũ putasti
Non ut te poeniteat tribuisse
pauperib sed eũ boni tui ope¬
ris pasticipẽ & moderatorem
habere noluisse: P romitte de

Expanded text:
tecum colentem sed etiam continentecum colentem sed etiam continentem, qui procul dubio propositi uestri non inmemor, etsi te ad coniugalia cogeret indumenta, ad superba tamen ornamenta non cogeret. Haec tibi, scripsi, quoniam me consulendum putasti, non ut tuum rectum institutum sermone meo frangerem, sed quod te inordinate et incaute agente uiri tui factum dolerem. de cuius reparatione debes uehementissime cogitare, si uere ad Christum uis pertinere. indue itaque humilitatem mentis et, ut te deus conseruet perseuerantem, noli maritum contemnere pereuntem. funde pro illo pias et assiduas orationes, sacrifica lacrimas tamquam uulnerati sanguinem cordis et scribe ad eum satisfactionem petens ueniam, quia in eum peccasti, quod praeter eius consilium et uoluntatem de rebus tuis fecisti, quod faciendum putasti, non ut te paeniteat tribuisse pauperibus sed eum boni tui operis participem et moderatorem haber
Abbreviated transcription (Latin):
si coniugale nonuiduale uoluis¬
s& ut acciperes indumentum.
ad indecentem quoq te compu¬
liss& ornatum: Quo & si aliqua
dura conditione cogereris. pos¬
seshabere insuꝑbo cultu corhu¬
mile: Nempe apud patres. hes¬
ter illa regina.. dm̃ timens. dm̃
colens. dõ subdita : marito regi
alienigenȩ: non eundem secum
colenti dm̃ : tam̃ subiecta seruie¬
bat: Quȩ cũpi extremo periculo
non suo tantum sed etiã gentis
suȩ. qui tunc erat populus dĩ.
dño ꝓsterner&ur orando . In ip¬
sa oratione dix̃ . Ita sibi eẽ orna¬
tum regium: sicut pannũ men¬
strualem : Et ita orantẽ. confes¬
tim ex audiuit : qui cordis in¬
spector : eam uerum dicere
sciuit: It utiq maritũ habebat.
multarũ mulierum uirum : &
deorũ alienorũ falsorumq cul¬
torem: Iu aũ &si ille in ꝓpo¬
sito quod tecum susceperat ꝑ¬
durar&. nec ate offensus infla¬
gitiũ corruiss&. maritũ habe¬
bas non solũ fidelẽ & uerum dm̃

Expanded text:
si coniugale non uiduale uoluissi coniugale non uiduale uoluisset ut acciperes indumentum, ad indecentem quoque te compulisset ornatum, quo etsi aliqua dura condicione cogereris. posses habere in superbo cultu cor humile. nempe apud patres Esther illa regina deum timens, deum colens, deo subdita marito regi alienigenae non eundem secum colenti deum tamen subiecta seruiebat. quae cum extremo periculo non suo tantum sed etiam gentis suae, qui tunc erat populus dei, domino prosterneretur orando. in ipsa oratione sua dixit ita sibi esse ornatum regium sicut pannum menstrualem; et ita orantem confestim exaudiuit, qui cordis inspector eam uerum dicere sciuit. et utique maritum habebat multarum mulierum uirum et deorum alienorum falsorumque cultorem. tu autem. si et ille in proposito. quod tecum susceperat, perduraret nec a te offensus in flagitium corruisset. maritum habebas non solum fidelem et uerum deum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: Sed est quidã ꝓ modu¬
lo ꝑsonȩ habitus matronalis. a
uidnali ueste diftinctus : qui
potest fidelib coniugatis: sal¬
ua religionis obseruantia
conuenire: Hunc te maritus
si deponere noluit: ne te uelut
uiduã illo uiuente iactares. pu¬
to quia non fuerat inhac re usq
ad dissensionis scandalum ꝑ¬
ducendus magis in oboedientiȩ
malo quã illius abstinentie bo¬
no: Quid est eñi absurdius.
quã mulierem dehumili ueste
uiro suꝑbire: Cui te potius ei¬
expedir& obtemperare candidis
morib : quã nigellis uestib re¬
pugnare : Quia usite indumen¬
tũ monachae delectabat : etiam
hoc poss& gratius marito obser¬
uato ex oratoq p̃sumi: Quod¬
si omnino ñ siner& quid tuo ꝓ¬
posito deperir& Absit ut
hinc displiceres dõ: quod coniu¬
ge tuo nondum defuncto i non
induereris sic̃ ann& sed sicut su
sanna : Neq enĩ & ille qui tecum
iam coeperat custodire tam mag¬
num continentiae bonum : etiam¬

Expanded text:
sunt. sed est quidam pro modusunt. sed est quidam pro modulo personae habitus matronalis a uiduali ueste distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentum monachae delectabat, etiam hoc gratius posset marito obseruato exoratoqsi omnino non sineret, quid tuo proposito deperiret? Absit ut hinc displiceres Deo, quod conjuge tuo nondum defuncto, non induereris sicut Anna, ssanna. Neque enim et ille, qui tecum iam coeperat custodire tam magnum continentiae bonum, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
suggereres uiroreueren¬
ter: eiusdemq auctoritatẽ. tam¬
quam tũ capitis. sequereris o¬
boedienter. Ut om̃s qui sanũ
sapiunt : adquos poss& hoc bo¬
num urm fama ꝑferre. de do¬
mus ur̃ȩ fructu ac pacegau¬
derent: Q aduersarius reuere¬
r&ur: nihil habens de uobis
dicere praui : Porro sidefaci¬
endis elemosinis & in pauperes
impendendis reb tuis. de quo
bono opere & magno.tam e¬
uidentia p̃cepta sunt dñi: cũ
uiro tuo fideli & tecum sc̃a
continentiae pacta seruante :¬
consilium communicare de¬
beres : eiusdemq: non spernere
uoluntatẽ : Quin tanto ma¬
gis dehabitu atq uestitir ni¬
hil tibi prȩter eius arbitrium
mutandũ ł usurpandũ fuit :
unde nihil diuinitus legimus
imperatum: Scriptum ẽ qui¬
dem mulieres eẽ debere Inha¬
bitu ordinato. Auriq cir¬
cumpositio & intostio crini¬
um & cȩtera. huius modi.
quȩ uel adinanem pompam.
uel ad in lecebram formȩ adhi¬
beri solent: merito rep̃hensa

Expanded text:
suggereres uiro reuerensuggereres uiro reuerenter eiusdemque auctoritatem tamquam tui capitis sequereris oboedienter. ut omnes, qui sanum sapiunt, ad quos posset hoc bonum uestrum fama perferre, de domus uestrae fructu ac pace gauderent et aduersarins reuereretur nihil habens de uobis dicere praui. Porro si de faciendis elemosynis et in pauperes inpendendis rebus tuis, de quo bono opere et magno tam euidentia praecepta sunt domini. cum uiro tuo fideli et tecum sancta continentiae pacta seruante consilium communicare deberes eiusdemque non spernere uoluntatem, quanto magis de habitu atque uestitu nihil tibi praeter eius arbitrium mutandum uel usurpandum fuit, unde nihil diuinitus legimus imperatum! scriptum est quidem mulieres esse debere in habitu ordinato aurique circumpositio et intortio crinium et cetera huius modi, quae uel ad inanem pompam uel ad inlecebram formae adhiberi solent. merito reprehensa
Abbreviated transcription (Latin):
Tatus fuerit debonis operibus
nr̃is. ab eis desistendum pute¬
mus : Sed alia causa ẽ alie¬
norum : Alia necessariarum
in soci&ate aliqua ꝑsonarũ:
Alia fidelis alia infidelis. A¬
lia parentũ erga filios. alia
filiorũ erga parentes: Alia
postremo eaquȩ in his rebus
ł maxime intuenda ẽ iuri &
uxoris : Ubi mulierem coniu¬
gatam non lic& dicere: facio
quod uolo demeo: cũ & ipsa
non sit sua sed capitis sui. hoc
ẽ uiri sui: Nam sic quȩdam
ut commemorat apłus p&rus:
Mulieres sc̃ę quȩ in dm̃ spera¬
bant ornabant se subiectȩ ui
rissuis. Sic sara obsequeba¬
tur abrahȩ . dnm eum uocans:
cuius uos facte estis filiȩ cum
adxp̃ianas non adiudeas femi¬
rit̃ moderaremini. qͥd thesau¬
rilandum e& incęlo : quid ad
uitȩ huius sufficientiã. uobis
& ur̃is ur̃oq filio relinquen¬
dum. Ne aliis e& refectio uo¬
Baũ angustia: & inhis dis¬
ponendis atq faciendis. siquid
tibi foste melius uider&ur.

Expanded text:
zatus fueiit de bonis operibus zatus fueiit de bonis operibus nostris, ab eis desistendum putemus; sed alia causa est alienarum alia necein societate aliqua personarum; alia fidelis, alia infidelis; alia parentum erga filios, alia filiorum erga parentes: alia postremo ea, quae in his rebus vel maxime intuenda est, viri et uxoris, ubi mulierem conjugatam non licet dicere, Facio quod volo de meo; cum et ipsa non sit sua, sed capitis sui, hoc est viri sui . Nam sic quaedam, ut commemorat apostolus Petrus, mulieres sanctae quae in Deum sperabant, ornabant se, subjectae suis viris: sicut Sara obsequebatur Abrahae, dominum eum vocans, cujus, inquit, factae estis filiae ; cum ad Christianas, non ad Judaeas femiriter moderaremini, quid thesaurizandum esset in caelo, quid ad uitae huius sufficientiam uobis et uestris uestroque filio relinquendum, ne aliis esset refectio. uobis autem angustia. et in his disponendis atque faciendis si quid tibi forte melius uideretur,
Abbreviated transcription (Latin):
quid tantũ honum ẽ. qͦd pau¬
perũ carnẽ largiorib elemosi¬
nis refecisti: quantũ malum ẽ
qͦd uiri tui mentẽ. Atam bono
ꝓposito subriusti. An cuius¬
quã tibi temporalissalus carior
eẽ debuerat: quã huius a&erna
Non ne si ampliorem miseri¬
cordiã cogitans: ideo pauperib
res tuas erogare differes. ne
scandali Tatus maritus tuus dõ
perir& : uberiores d̃s tibi ele¬
mosinas computar&: Prouide
si recolis quid adquisieras: quan¬
do lucrata fueras uirum tuum:
ut tecũ xp̃o sanctiore castitate
seruir& : Intellege: ꝑ illas ele¬
mosinas tuas quib cor eius euer¬
sum ẽ : quanto grauiore damno
ꝑcussa fueris : quã sunt illa lucra
quae caelestia cogitabas: Si
enim hab& ibi magnum locũ
panis fractus esurienti : quan¬
tum locũ ibi credenda ẽ habe¬
re misericordia. qua homo e¬
ripittir diabolo. tam quã le¬
oni rugienti. & quẽ deuor&
inquirenti. Neq hoc ita di¬
cimus : ut si quisquã scandali¬

Expanded text:
quid tantum bonum est, quod pauquid tantum bonum est, quod pauperum carnem largioribus elemosynis refecisti, quantum malum est, quod uiri tui mentem a tam bono proposito subruisti? an cuiusquam tibi temporalis salus carior esse debuerat quam huius aeterna? nonne, si ampliorem misericordiam cogitans ideo pauperibus res tuas erogare differres. ne scandalizatus maritus tuus deo periret, uberiores tibi deus elemosynas inputaret? proinde, si recolis. quid adquisiueras, quando lucrata fueras uirum tuum, ut tecum Christo sanctiore castitate seruiret, intellege, per illas elemosynas tuas. quibus cor eius euersum est, quanto grauiore damno percussa fueris, quam sunt illa lucra, quae caelestia cogitabas. si enim habet ibi magnum locum panis fractus esurienti, quantum locum ibi credenda est habere misericordia, qua homo eripitur diabolo tamquam leoni rugienti et. quem deuoret. inquirenti! Neque hoc ita dicimus. ut, si quisquam scandali
Abbreviated transcription (Latin):
& non di seruos. sed domus a¬
lienae penetratores : & tuos
captiuatores & dẽp̃datores
putans. tam scãm sarcinam
quam tecum subierat. Indig¬
natus abiecit: Infirmus enim
erat: Et ideo tibi quae in
communi proposito fortior
uidebaris . non erat p̃sumptio¬
ne turbandus. sed dilectione
portandus : Quia etiam si ad
ipsas elemosinas largius fa¬
ciendas. foste pigrius mo¬
uebatur : poss& & ista condis¬
cere . si tuis In opinatis non fe
hoc qd temere sola fecisti: mul¬
to consultius. dilectione concordi.
multoq ordinatius & honestius.
ambo facer&is. Ne blasphema¬
rentur serui dĩ.si tam̃ hoc fuer:
qͥ marito absente atq nesciente :¬
Abignota muliere. & aliena
uxore tanta sumpserunt: &
laudar&ur d̃s in operibus
Vr̃is quorii ess& tam fida soti¬
etas. ut a uob communiter tene¬
r&ur: non solũ summa caritas.
uerũ etiã gloriosa pauꝑtas:
Nunc aũ. inconsiderata festina¬
tione: xitende quid feceris: Num

Expanded text:
et non dei seruos sed domus aet non dei seruos sed domus alienae penetratores et tuos captiuatores et depraedatores putans tam sanctam sarcinam, quam tecum subierat, indignatus abiecit. infirmus enim erat et ideo tibi. quae in communi proposito fortior uidebaris, non erat praesumptione turbandus sed dilectione portandus, quia, etiamsi ad ipsas elemosynas largius faciendas forte pigrius mouebatur. posset et ista condiscere, si tuis inopinatis non ferhoc, quod temere so\'a fecisti, multo consultius dilectione concordi multoque ordinatius et honestius ambo faceretis nec blasphemarentur serui dei. si tamen hoc fuerunt, qui marito absente atque nesciente ab ignota muliere et aliena uxore tanta sumpserunt. et laudaretur deus in operibus uestris, quorum esset tam fida societas, ut a uobis communiter teneretur non solum summa castitas uerum etiam gloriosa paupertas. Nunc autem inconsiderata festinatione adtende quid feceris.
Abbreviated transcription (Latin):
seruatione debuisti: quanto ille
religiosius tibi rem magnam e¬
tiam imitando concesserat: Non
enim quia pariter temperaba¬
tis a commixtione carnali: ideo
tuus maritus esse destiterat:
Immo uero. sanctius inter uos
coniuges manebatis : quando
sanctiore concordia. placita
seruabatis : Nihil ergo de tua
ueste. nihil de auro uel argen¬
to. uel quacumq peccunia: re¬
busue ullis terrenis. sine arbi¬
trio eius facere debuisti: nescan¬
daliTares hominem. qui dõ te¬
cum. maiora uouerat. & ab eo.
qud de tua carne. licita potes¬
tate poss& exigere se continen¬
ter abstulerat : Deniq factũ ẽ
ut uinculum continentiae quo
se dilectus innexuerat: contem¬
ptus abrumper&. & iratus tibi.
non parcer& sibi : Sicut enim
retulit perlator epistolȩ tuȩ.
cum cognouiss& quod omnia
aut pene omnia quȩ habebas.
nescio quibus duob transeun¬
tib monachis. tamquam pau¬
perib eroganda donaueris:
tunc ille de testans eos tecum.

Expanded text:
ersatione debuisti, quanto ille ersatione debuisti, quanto ille religiosius tibi rem tam magnam etiam imitando concesserat. non enim. quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius facere debuisti, ne scandalizares hominem, qui deo tecum maiora uouerat et ab eo, quod de tua carne licita potestate posset exigere, se continenter abstinuerat. Denique factum est, ut uinculum continentiae. quo se dilectus innexuerat, contemptus abrumperet et iratus tibi non parceret sibi. sicut enim mihi rettulit perlator epistulae tuae, cum cognouisset, quod omnia uel paene omnia. quae habebas, nescio quibus duobus transeuntibus monachis tamquam pauperibus eroganda donaueris, tunc ille detestans eos tecum
Abbreviated transcription (Latin):
ae pacta ipse consensit. Et
tecum continentissime dui VI¬
xit. suoq consensu : A peccato il¬
lo. quo ei debitum carnis nega¬
bas. ipse te absoluit: Non ergo
intua causa ista uestitur ques¬
tio : utrum redire debeas ad con¬
cubitum uiri. Quod enim dõ
pari consensu ambo uoueratis.
ꝑseueranter usq infinem red¬
dere ambo debuistis: a quo pro¬
posito si lapsus ẽ ille : tu saltem
constantissimȩ ꝑseuera: quod
te non exhostarer : nisi quiati¬
bi ad hoc ipse consenserat:
Nam si numquam tenuisses e¬
ius assensum : numerus te nullus
defendiss& annorum: Sed post
quantum lib& tempus me con¬
suluisses : nihil tibi aliud respon¬
derem. nisi quod ait apostolus:
Vxor non hab& potestatẽ cor¬
poris sui. sed uir: De qua potes¬
tate : sic tibi iam ꝑmiserat con¬
tinentiam: ut eam tecum ipse
susciper& : Sed illud est. quod
minus te obseruasse contristor.
Quia tanto humilius & obedien¬
tius ei obsequi in domestica con¬
uer sa

Expanded text:
ae pacta ipse consensit et ae pacta ipse consensit et tecum continentissime diu uixit suoque consensu a peccato illo, quo ei debitum carnis negabas, ipse te absoluit. non ergo iam in tua causa ista uertitur quaestio, utrum redire debeas ad concubitum uiri. quod enim deo pari consensu ambo uoueratis, perseueranter usque in finem reddere ambo debuistis. a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime perseuera. quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. nam si numquam tenuisses eius adsensum, numerus te nullus defendisset annorum, sed post quantum libet tempus me consuluisses, nihil tibi aliud responderem. nisi quod ait apostolus: Uxor non habet potestatem corporis sui sed uir. de qua potestate sic tibi iam permiserat continentiam, ut eam tecum et ipse susciperet. Sed illud est, quod minus te obseruasse contristor, quia tanto humilius et oboedientius ei obsequi in domestica conuersa
Abbreviated transcription (Latin):
& uxor uiro. Vxor non hab&
potestatem corporis sui. sed
uir : Similiter aũ &uiri non
hab& potestatem corporis sui
sed mulier : Nolite fraudarẽ
inuicem: nisi exconsensu ad
tempus. ut uacetis orationi
Et iterum adidipsum estote.
ne uos tempt& satanas. propt̃
in continentiam vram : Icđm
hȩc uerba apostolica. etiam
si ipse continere uoluiss&. &
tu noluisses: debitum tibi red¬
dere coger&ur : & illi ds impu¬
tar& continentiam. si non suȩ
sed tuae cedens infirmitati.
ne in adulteri damnabile fla¬
gitium caderes. maritalem ti¬
bi concubitum non negar&:
Quantomagis te quã magis
subiectam eẽ decuerat: ne
ipse quoq: in adulterium. di¬
abolica temptatione trahe¬
r&ur: in reddendo huiusmo¬
di debito: uoluntati eius op¬
temperare conuenerat. cum
tibi uoluntatem continentiae
acceptar& ds. quia propt̃ ea
non faceres. ne perir& maritus :
Sed hoc ut dixi omitto : quõ
postea tibi: nolenti sibi ad red¬
denda coniugalia debita con¬
sentire : ad eadem continenti¬

Expanded text:
non habet potestatem corporis sui sed uir; similiter autem et uir non habet potestatem corporis sui sed mulier. nolite fraudare inuicem nisi ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi, et iterum ad id ipsum estote, ne uos temptet Satanas propter incontinentiam uestram. secundum haec uerba apostolica. etiam si se ipse continere uoluisset et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur et illi deus inputaret continentiam, si non suae sed tuae cedens infirmitati, ne in adulterii damnabile flagitium caderes, maritalem tibi concubitum non negaret; quanto magis te, quam magis snbiectam esse decuerat, ne ipse quoque in adulterium diabolica temptatione traheretur. in reddendo huius modi debito uoluntati eius obtemperare conuenerat, cum tibi uoluntatem continendi acceptaret deus, quia propterea non faceres, ne periret maritus! Sed hoc, ut dixi, omitto, quoniam postea tibi nolenti sibi ad reddenda coniugalia debita consentire ad eadem continenti
Abbreviated transcription (Latin):
iamq actu ipsq moribusq sus¬
ceptam : reuester&ur ad con¬
iugis carnem: quanto magis
nunc demersus In interitu
profundiore. lugendus est.
qui tam abrupta dissolutio¬
ne moechatur: iratus tibi. ꝑ¬
niciosus sibi: tamquam inte
a cerbius sȩuiat. si ipse pereat:
Hoc autem tantũ mali acci¬
dit : dum tu eius animum
non qua debuisti moderatio¬
ne tractasti. quia & si carna¬
li consortio iam ex consensu
uobis non miscebamini. Incȩ¬
teris tamen reb: coniugali
obsequio. Uro tuo mulzer
seruire debuisti Praesestim
cum ambo ess&is membra cor¬
poris xp̃i: Et utiq si maritum
infidelem habuisses: agere te
conuersatione subdita opor¬
tuit : ut eum dño lucrareris.
sicut apłi monuerunt: Omito
enim. quod ipsam continentiam.
ipso non dum uolente: non se¬
cundum sanam doctrinam te
suscepisse cognoui: neq enim
corporis tui debito fraudan¬
dus fuit: prius quam ad illud
bonum quod parat pudicitiã
coniugalem. tuae uoluntati.

Expanded text:
iamque actu ipso moribusque susiamque actu ipso moribusque susceptam reuerteretur ad coniugis carnem, quanto magis nunc demersus in interitum profundiorem lugendus est, qui tam abrupta dissolutione moechatur iratus tibi perniciosus sibi, tamquam in te acerbius saeniat, si ipse pereat! hoc autem tantum mali accidit. dum tu eius animum non, qua debuisti, moderatione tractasti, quia, etsi carnali consortio iam ei consensu uobis non miscebamini, in ceteris tamen rebus coniugali obsequio uiro tuo mulier seruire debuisti, praesertim cum ambo essetis membra corporis Christi. et utique, si maritum infidelem fidelis habuisses, agere te conuersatione subdita oportuit. ut eum domino lucrareris, sicut apostoli monuerunt. Omitto enim, quod ipsam continentiam illo nondum uolente non secundum sanam doctrinam te suscepisse cognoui. neque enim corporis tui debito fraudandus fuit, priusquam ad illud bonum, quod superat pudicitiam coniugalem, tuae uoluntati
Abbreviated transcription (Latin):
probem quia vir es: ir
es. uince libidinem : Quomo¬
do vir : quo uxor ẽ fortior:
Iu es caput mulieris uir.
uerum ẽ. Si caput est ducat
Sed uide qua eas: noli ire¬
quoquam. quo non uis ut se¬
quatur: Noli ire qua times
ruatis: Ne cum tu facis. doce¬
as quod facis: Doleat tibi a¬
nima : si infoueam adulteriiis
ambo ruatis: Doleat tibi. si
tu solus ruas: Telo non uis
ut ruat illa timore noli ru¬
ere tu: Nolite aũ pudicis¬
simȩ femine imitari impu¬
dicos uiros Vr̃os. Absit a
uobis. Aut uobiscum uiuan.
aut illi pereant: Impudico
marito. non deb& mulier
pudicitiam: sed dõ illam de¬
b&. xp̃o illam deb&. Non
propter illũ faciat. qui non
faciat: Pretium suum ad¬
tent᷑at : tabulas legas:
ehementer dolui. sic te uo¬
luisse agere cum marito: ut
edificium continentiaẽ quod
In eo iam construi coeperat.
amissa ꝑseuerantia. in adul¬
terii ruinam miserabi liter
laber& ur
Cum enim lugendus ess& si
post continentiam uotam dõ.

Expanded text:
probemus, quia vir es. Vir probemus, quia vir es. Vir es? vince libidinem. Quomodo vir, quo uxor est fortior? Tu es caput mulieris, vir, verum est. Si caput est, ducat, Sed vide quo eas. Noli ire quo non vis ut sequatur: noli ire quo times ruatis: ne cum tu facis, doceas quod facis. Dolet tibi anima, si in foveam adulterii ambo simul ruatis: doleat tibi, si tu solus ruas. Zelas, non vis ut ruat illa: time, tu noli ruere. Nolite autem, pudicissimae feminae, imitari impudicos viros vestros. Absit a vobis. Aut vobiscum vivant, aut soli pereant. Impudico marito non debet mulier pudicitiam, sed Deo illam debet, Christo illam debet. Non propter illum faciat, qui non faciat. Pretium suum attendat, tabulas suas ehementer dolui sic te uoluisse agere cum marito, ut aedificium continentiae, quod in eo iam construi coeperat, amissa perseuerantia in adulterii ruinam miserabiliter laberetur. cum enim lugendus esset, si post continentiam uotam deo
Abbreviated transcription (Latin):
Incȩteris omnib Ancillae
estote uirorum vrorum sub¬
ditȩ obsequimini: nulla sit
Inuob proteruitas. nulla su¬
ꝑbia. non contu meliosa cer¬
uix : non aliqua In oboedien¬
tia. prorsus. tamquam an¬
cille seruite. Sed ubi uen¬
tum fuerit ad illud negoti¬
um ubi uos beatus apostolus
equauit dicens. uxori uir
debitum reddat: similiter
di quod sequitur. similiter
foste ancillã. noli litigare.
noli contradicere: Contem¬
ptus auri tui: dilectio est
uiri tui: Si uillam tuam
sius quae non sit tua: si est
caritas inte quae deb& eẽ
inuxore. festo patienter:
Et si dubitat. tu offer: con¬
tempne omnia ꝓ amore ui¬
ri tui: Sed caftum opta.
pro castitate litiga: Pati¬
enter pereat uilla tua: non
anima ipsius te patiente pe
hac causa Telent uxores su¬
as: Scio quia faciunt: noui:
quis ferat adulteram uxo¬
rem: Et imperatur feminȩ.
ut ferat adulterum uirum:
Oiuistitia: Quare rogo te
quare : quia ego uir sum:
Uir es. infostitudine tua

Expanded text:
In caeteris omnibus ancillae In caeteris omnibus ancillae estote virorum vestrorum, subditae ad obsequium. Nulla sit in vobis protervitas, nulla superbia, non contumeliosa cervix, non aliqua inobedientia: prorsus tanquam ancillae servite. Sed ubi ventum fuerit ad illud negotium, ubi vos beatus Apostolus aequavit, dicens, Uxori vir debitum reddat, similiter di quod sequitur: Similiter rto, ancilla; noli litigare, noli contradicere. Contemptus auri tui, dilectio est viri tui. Si villam tuam sius, quae non sit tua, si est charitas in te, quae debet esse in uxore, ferto patienter; et si dubitat, tu offer: contemne omnia propter amorem viri tui. Sed castum opta, pro castitate litiga. Patienter pereat villa tua, non anima ipsius te patiente perhac causa zelent uxores suas. Scio quia faciunt, novi. Quis ferat uxorem adulteram? Et imperatur feminae ut ferat adulterum virum! O justitia! Quare, rogo te? quare? Quia ego sum vir. Vir es? in fortitudine tua
Abbreviated transcription (Latin):
r̃s mei : Audiunt me viri : Au¬
diunt me feminȩ : quid ad
me irascimini: Utinam fa¬
ciatis quod scriptum ẽ: irasci¬
mini. & nolite peccare: Lime¬
re debeo ne contingat mihi.
quod contigit tanto apostolo
paulo: Quomodo cum lege¬
r&ur : si intenti fuistis. Audi¬
stis: Ergo inimicus factus sũ
uobis. uerum predicans: Et
si ita ẽ fiat Si necesse est
custodiendos etiam uxoribus
Ur̃is: filiȩ meȩ sunt: sicut &
uos filii mei eftis: Audiant
me: Telent uiros suos: Non
sibi seruent vanam gloriam.
qua solent amaritis impudi¬
cis inatronȩ laudari : qui a
impudicitiam Uirorum suoꝵ.
e quo animo ferunt. Nolo
talem patientiam habeant.
xp̃ianae mulieres: Prorsus
Telent uiros suos: Non propt
carnem suam : sed propt᷑ Ani¬
mos illorum: Omnino ego
incuius conspectu ard& cor
meum Ego iubeo: nolite
Viros ur̃os ꝑmittere fornica¬
ri. Interpellate contra illos
ecclesiam: Non dico iudi¬
ces publicos: non proconsulẽ.
non uicarium: non comitem.
non imperatorem: sed xp̃m:

Expanded text:
res mei, audiunt me viri, audiunt me feminae, quid ad me irascimini? Utinam faciatis quod scriptum est, Irascimini, et nolite peccare . Timere debeo, ne contingat mihi quod contigit apostolo Paulo, quod modo cum legeretur, si intenti fuistis, audistis: Ergo inimicus factus sum vobis verum praedicans ? Et si ita est, fiat. Si necesse est custodiendos etiam uxoribus vestris. Filiae meae sunt, sicut et vos filii mei estis. Audiant me: zelent viros suos; non sibi servent vanam gloriam, qua solent a maritis impudicis matronae laudari, quia impudicitiam virorum suorum aequo animo ferunt. Nolo talem patientiam habeant christianae mulieres: prorsus zelent viros suos; non propter carnem suam, sed propter animas illorum. Omnino ego in cujus conspectu ardet cor meum. Ego, inquam, jubeo. Nolite viros vestros permittere fornicari. Interpellate contra illos Ecclesiam. Non dico, judices publicos, non proconsulem, non vicarium, non comitem, non imperatorem; sed Christum.
Abbreviated transcription (Latin):
sum dñs : Laudasti: audi quod
sequitur. Audi quod non uis
rogo ut uelis: Quid est hoc
Audi : Similit̃ & uir dñs ille
Similit̃ & uir non hab& potes¬
tatẽ corporis sui. sed mulier:
Hoc libent̃ audi: Uitium ty¬
pi tollitur : non dominium: Ad¬
ulteria tua ꝓhibentur : non fe¬
minȩ subriguntur: Iu uir es
ostende: Uir auistute : uel
uistus auiro: Habes ergo uistu
quatur: Sed uide qua ducas: Ca¬
put es. duc sequatur: Sed noli
nuptã ad illã pulchram ornatã
uiro suo. non monilib sed uistu¬
tib : Si enĩ casti& scĩ & boni in¬
traueritis. membra ipsius nouȩ

Expanded text:
sum dominus. Laudasti: audi quod sum dominus. Laudasti: audi quod sequitur, audi quod non vis, rogo ut velis. Quid est hoc? Audi: Similiter et vir; dominus ille; similiter et vir non habet potestatem corporis sui, sed mulier . Hoc libenter audi. Vitium tibi tollitur, non dominium: adulteria tua prohibentur, non feminae subriguntur. Tu vir es, ostende: vir enim a virtute, vel virtus a viro. Habes ergo virtutsequatur: sed vide quo ducas. Caput es, duc quo sequatur: sed noli nuptam, ad illam pulchram, ornatam viro suo, non monilibus, sed virtutibus. Si enim casti, et sancti, et boni intraveritis, membra ipsius novae