comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idest mesopotamiam syriam et syriam sobal o edom. facta sunt ista et quẽ¬
ad modum facta sunt. Itaibi conscripta sunt : ita legunt᷑ : legat quiuult : Verũ tñ
sicut sol& prophecicus sp̃s in ps almorumtitulis recedere aliquantum. ab ex¬
p̃ssione rerum gestarum & aliquid dicere quod instoria non inueniatur
Et hinc potius ad monere non propt̃rerum cognoscendas res gestas esse huiusce¬
modi titulos inscriptos : Sed propt̃ futura praefiguranda: sicut dictum est : qđ
coram ab imelech mutauit uultum suum. et dimisit eum et abiit: cum indicet
scriptura regnorum hoc eum non fecisse coram abi melech. sed corã achis re¬
ger. Ita & in hoc titulo inuenimus aliquid quo commoneamur adaliquid
Namq: in illa narratione bellorum fortiumq factorum regis dauid ubihi om¬
nes quos comie morauimus debellati sunt : eum ali quid succendirse non le¬
gimus : Hic autem maxime hoc positum est. quod ibi non scriptum est ÷ Quia

Expanded text:
id est Mesopotamiam Syriae, et Syriam Sobal, Joab, Edom . Facta sunt ista, et quemadmodum facta sunt ita ibi conscripta sunt, ita leguntur: legat qui vult. Verumtamen sicut solet propheticus spiritus in Psalmorum titulis recedere aliquantulum ab expressione rerum gestarum, et aliquid dicere quod in historia non invenitur, et hinc potius admonere, non propter cognoscendas res gestas esse hujusmodi titulos inscriptos, sed propter futura praefiguranda; sicut dictum est quod coram Abimelech mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit , cum indicet scriptura Regnorum hoc eum non fecisse coram Abimelech, sed coram Achis rege : ita et in hoc titulo invenimus aliquid, quo commoneamur ad aliquid. Namque in illa narratione bellorum fortiumque factorum regis David, ubi hi omnes quos commemoravimus, debellati sunt, eum aliquid succendisse non legimus. Hic autem maxime hoc positum est, quod ibi non est scriptum, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
saluam faci& sion: reparat aecłam suam. Gentes fideles incorporat unigenito suo
Non fraudat credentes inse p̃mio repromissionis suae : Quõ ds̃ saluam faci& sion.
& aedificabuntur ciuitates iudae: Ipsae sunt accłae : Nemodicat quando erit istud
utaedi ficentur ciuitates iudae : Osiuelles agnoscere structuram. & esselapis uiuus
ut intres in eum: Etnunc ciutates iudae aedificantur. iuda enim confessio int̃

Expanded text:
salvam faciet Sion. Reparat Ecclesiam suam: gentes fideles incorporat Unigenito suo; non fraudat credentes in se praemio promissionis suae. Quoniam Deus salvam faciet Sion: et aedificabuntur civitates Judaeae. Ipsae sunt Ecclesiae. Nemo dicat: Quando erit istud ut aedificentur civitates Judaeae? O si velis agnoscere structuram, et esse lapis vivus, ut intres in eam! Et nunc civitates Judaeae aedificantur. Juda enim Confessio inter
Abbreviated transcription (Latin):
transeamus. et tamen ipse transitus aliquantum amarus est.
ethabet fel quod dederuntdnõ in passione iuda ei Habet
acre quiddam tolerandum. quo ostenduntur qui eum a caeto
potauerunt .: Prae figurans ergo ettrans formans insenos ip¬
sos. hocait. saluum me facds̃ quõ intrauerunt aquã usq ad a¬
nimam meam : Potuerunt qui persecuti sunt etiam occidero.
sed am plius quid faciant non habebunt. Praemisitenim ex¬
hortationem ipsedñs dicens. Nolitetimere eos qui corpus octiduñs
Et amplius non habent quid faciant. sed eum timete qui habetpo¬
testatem et corpus etanimam occidere ingehennam ignis: maiore
timore : minora contemnimus. ⁊ Et maiore aeternitatis cupiditate.
omnia temporalice fastidimus: Nam hic etdiliciae temporalis

Expanded text:
transeamus; tamen ipse transitus aliquantum amarus est, transeamus; tamen ipse transitus aliquantum amarus est, et habet fel, quod dederunt Domino in passione Judaei, habet acre quiddam tolerandum, quo ostenduntur qui eum aceto potaverunt . Praefigurans ergo, et transformans in se nos ipsos, hoc ait: Salvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. Potuerunt qui persecuti sunt etiam occidere; sed amplius quid faciant non habebunt. Praemisit enim exhortationem ipse Dominus dicens: Nolite timere eos qui corpus occidunt, et amplius non habent quid faciant; sed eum timete qui habet potestatem, et corpus et animam occidere in gehenna ignis . Majore timore minora contemnimus, et majore aeternitatis cupiditate omnia temporalia fastidimus. Nam hic et deliciae temporales
Abbreviated transcription (Latin):
ri tamen nolumus.⁊ Etideo libenter. uel potius patienter pa¬
timur. quialius transitus nondatur perquem xp̃o coherea¬
mus : Nam si possemus aliter peruenire adxpm̃. Id est aduitã
aeternam quis uelletmori : : Naturam quippe nram̃ id est con¬
sortium quoddam animae et corporis. Et quandam his duob
familiaritatem conclutinationis atq conpaginis. exponens quo¬
dam loco a postolus aithabere nos domum non manu factam aeter¬
nam incaelis. Id est in mortalitatem p̃paratam nobis qua induendi
sumus infinem cumresurrexerimus amortuis: Et ait in quo nolu¬
mus spoliari sed superuestiri. Vt absorbeatur mortale auita:
Si fieri posset sic uellemus ait fieri inmortales. utiam ueniret
ipsa in mortalitas. Et modo sicut sumus mutaretnos. ut mortale
hocnrm̃ auita absorberetur. non permortem corporis puniretus
utinfine iterum reciperetur .: Quamuis ergo amalis ad bona

Expanded text:
ri tamen nolumus; et ideo libenter, vel potius patienter pari tamen nolumus; et ideo libenter, vel potius patienter patimur, quia alius transitus non datur, per quem Christo cohaereamus. Nam si possemus aliter pervenire ad Christum, id est ad vitam aeternam, quis vellet mori? Naturam quippe nostram, id est consortium quoddam animae et corporis, et quamdam in his duobus familiaritatem conglutinationis atque compaginis exponens quodam loco Apostolus, ait habere nos domum non manufactam, aeternam in coelis; id est immortalitatem praeparatam nobis, qua induendi sumus in fine, cum resurrexerimus a mortuis; et ait: In quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita , Si fieri posset, sic vellemus, ait, fieri immortales, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, ut mortale hoc nostrum a vita absorberetur, non per mortem corpus poneretur, ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo a malis ad bona
Abbreviated transcription (Latin):
siderate semen sinapis. minutum. fuscum. aspernabile prorsus
Vtibi impleatur quod dictumẽ. Vidimus eum et non habebat spe¬
ciem neq decorem. : Aquas autem intrasse . usq ad animam suam dic̃
quia potuerunt illae turbae quas a quarum nomine significauit
nendum. ad tenendum. adligandum. ad insultandum. ad cola fitan¬
dum ad conspuendum. adhuc quousq: usq ad mortem : Ergo in¬
troierunt aquae usq ad animam meam. Hanc quippe uitam. dix̃
animamsuam. quousq illi accedere saeuiendo potuerunt: Sed
nunquid hoc possent. nisi ab ipso permissae essent : Unde ergo
tam quam aliquid inuitus patiatur. sicclamat: Nisi quia caput
membra sua praefigurat: ⁊ Passus ẽ quippe ille quia uoluit :
martyres uero etiam sinoluerint: Petronamq: Ita praedixit
passionem suam: Cum senuerit inquit. alius tep̃ cinget. et feri
quotunonus.: Quamquam enim xpo inherere cupiamus : mo¬

Expanded text:
siderate semen sinapis minutum, fuscum, aspernabile prorsus; siderate semen sinapis minutum, fuscum, aspernabile prorsus; ut ibi impleatur quod dictum est: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem . Aquas autem intrasse usque ad animam suam dicit; quia potuerunt illae turbae, quas aquarum nomine significavit, nendum, ad tenendum, ad ligandum, ad insultandum, ad colaphizandum, ad conspuendum. Adhuc quousque? Usque ad mortem. Ergo introierunt aquae usque ad animam meam. Hanc quippe vitam dixit animam suam, quousque illi accedere saeviendo potuerunt. Sed numquid hoc possent, nisi ab ipso permitterentur? Unde ergo tanquam aliquid invitus patiatur sic clamat, nisi quia caput membra sua praefigurat? Passus est quippe ille, quia voluit; martyres vero, etiamsi noluerunt. Petro namque ita praedixit passionem suam: Cum senueris, inquit, alius te praecinget, et feret quo tu non vis . Quanquam enim Christo inhaerere cupiamus, mo
Abbreviated transcription (Latin):
hinc quomodo possimus : Qui non propter aliquid leuandum des¬
cendimus sed cetidimus ⁊ Ipse autem noncecidit. sed descendit : ut
eum qui cetiderat subleuaret. Transitus ergo et illius et nos ter
hinc ad patrem. de hoc mundo adregnum caelorum: deuitamor¬
tali aduitam aeternam. Deuita terrena aduitam caelestem.
Deuita corruptibili. ad incorruptionem. De tribulationum con¬
uersatione ad perpetuam securitatem.: Ideo prohis qui com¬
mutabuntur. psalmititulus ẽ : Causam igitur commutationis
nrãe. id est ipsam dñi passionem. Nram̃que intribulationibus
uocem intextu psalmi aduertamus. Cognoscamus. congemes¬
camus et audiendo cognoscendo. congemescendo. mutemur.
utimpleatur in nobis titulus psalmi prohis qui commutabuntur:¬
IAL UUM MEFACDS̃ QŨO INTRAUERUNT
aquae usque ad animam meam: Granum illud est con¬
temptum modo. quoduidetur humile dareuoces in orto
Oruitur miraturo mundo holeris magnitudinem.
Cuius holeris semen contemptu ẽ aiudaeis: Reuera enim con¬

Expanded text:
hinc quomodo possemus, qui non propter aliquid levandum descendimus, sed cecidimus? Ipse autem non cecidit; sed descendit, ut eum qui ceciderat sublevaret. Transitus ergo, et illius, et noster, hinc ad Patrem; de hoc mundo ad regnum coelorum, de vita mortali ad vitam aeternam, de vita terrena ad vitam coelestem, de vita corruptibili ad incorruptibilem, de tribulationum conversatione ad perpetuam securitatem. Ideo, Pro his qui commutabuntur, Psalmi titulus est. Causam igitur commutationis nostrae, id est ipsam Domini passionem, nostramque in tribulationibus vocem in textu Psalmi advertamus, cognoscamus, congemiscamus: et audiendo, cognoscendo, congemiscendo, mutemur, ut impleatur in nobis titulus Psalmi, Pro his qui commutabunturalvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. Granum illud est contemptum modo, quod videtur humiles dare voces. In horto obruitur, miraturo mundo oleris magnitudinem, cujus oleris semen contemptum est a Judaeis. Revera enim con
Abbreviated transcription (Latin):
quod in melius commutamur : dm̃ laudemus : Prohisergo istepsalnꝰ
qui commutabuntur : Vnde autem ista commutatio facta ẽ nisi expa¬
sionexp̃i ⁊ Pascha ipsum latine transitus interp̃tatur : Nonẽ enim
pascha grecum nomen sedhebrȩum: Resonat quidem ingreca lin¬
gua passionem. quia paschin. patidicitur : Sed consultum hebraeũ
eloquium. aliud indicat: Pascha transitum commendat: quod
am monuit etiam iohannes euangelista qui lmminente passione cum
ueniret dñs adcaenam. qua commendauit sacramentum corporis
et sanguinis sui. italoquitur: Cum autem uenis set hora quatransiret
ihs̃ de hocmundo ad patrem. Ex pressit ergo transitum paschae: sed
nisi ipse transiret hinc ad patrem qui propternos uenit. Nos transire

Expanded text:
quod in melius commutamur, Deum laudemus. Pro his ergo iste psalmus, quod in melius commutamur, Deum laudemus. Pro his ergo iste psalmus, qui commutabuntur. Unde autem ista commutatio facta est, nisi ex passione Christi? Pascha ipsum latine Transitus interpretatur. Non est enim Pascha graecum nomen, sed hebraeum. Resonat quidem in graeca lingua passionem, quia πασχεῖν, pati dicitur; sed consultum hebraeum eloquium, aliud indicat. Pascha transitum commendat. Quod admonuit etiam Joannes evangelista, qui imminente passione, cum veniret Dominus ad coenam qua commendavit sacramentum corporis et sanguinis sui, ita loquitur: Cum autem venisset hora, qua transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem . Expressit ergo transitum Paschae. Sed nisi ipse transiret hinc ad Patrem, qui propter nos venit, nos transire
Abbreviated transcription (Latin):
Quis autem deuiet a sententiis eorum. autquis agnus
non sequatur arietes:
Ergo xp̃s hicloquitur. magisq nobis de¬
monstrandumẽ. ubi eius membra loquantur : Etostendamus quia
totus hic loquitur. quam dubitandum quod xp̃s loquatur Titulus
mutationem in melius audi. Commutatio uel inderius ẽ uel in melius
Adam eteua indeterius. Qui exadam eteua xpo heserunt. in melius
cominutati sunt. : Sicutenim perunum hominem mors. Ita etper unũ
hominem resurrectio mortuorum: Et sicut inadam omnes moriuntur
sic et inxp̃o omnes uiuificabuntur: Abeo quod forma uitds̃ mutatus ẽ
adam. sedin peius iniquitatis suae: Ab eo quod operata ẽ iniquitas. mu¬
tantur fideles: sed in melius pergratiam dĩ.: Vt mutaremur inpeius
nrã iniquitas fuit. Vt mutaremur in melius non nrt̃ iustitia. sed
gratiadĩ prestat. Quodergo in peius mutati sumus. nobis in putemꝰ:

Expanded text:
Quis autem deviet a sententiis eorum? aut quis agnus Quis autem deviet a sententiis eorum? aut quis agnus non sequatur arietes? Ergo Christus hic loquitur: magisque nobis demonstrandum est ubi ejus membra loquantur, ut ostendamus quia totus hic loquitur, quam dubitandum quod Christus loquatur. 2. mutationem in melius audi: commutatio enim, vel in deterius est, vel in melius. Adam et Eva in deterius; qui ex Adam et Eva Christo adhaeserunt, in melius commutati sunt. Sicut enim per unum hominem mors, ita et per unum hominem resurrectio mortuorum: et sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur Ab eo quod formavit Deus, mutatus est Adam; sed in pejus iniquitatis suae: ab eo quod operata est iniquitas, mutantur fideles; sed in melius per gratiam Dei. Ut mutaremur in pejus, nostra iniquitas fuit: ut mutaremur in melius, non nostra justitia, sed gratia Dei praestat. Quod ergo in pejus mutati sumus, nobis imputemus:
Abbreviated transcription (Latin):
ab illa gloria ubi aues caeli requiescunt. a uocemus cogitatio¬
nem: Et haec magnitudo quaenos delectat inholere. quam de
paruo surrexerit audiamus.: Xp̃senim hic loquitur. sed lam
scientibus dicimus. Xp̃s non solum caput. sed et corpusẽ. Ex ipsis
uerbis agnoscimus. : Nam quia xp̃s hic loquitur. dubitare om¬
nino non permittimur.⁊ Hic sunt enim expressa uerba quae
in eius passione completa sunt: dederunt inescã meã fel et insi¬
timea potauerunt me aceco. : Quando ista adlitteram imple¬
ta sunt. et prorsus quomodo p̃dicta. sic reddita. : Cumq ipse
xp̃s dixisset sitio pendens incruce : Et adhoc uerbum ei
acetum inspongia datum eẽt
quoaccepto dixit consummatũ ẽ.
Et sic inclinato capite tradidit spm̃: ostendens ista omnia quaep̃¬
dicta sunt in illo fuisse tunc consummata. : Non licet hic aliud intel¬
legere : Apostoli etiam loquentes dexp̃o. testimonia ex isto psalmo
dederunt.

Expanded text:
ab illa gloria, ubi aves coeli requiescunt, avocemus cogitatioab illa gloria, ubi aves coeli requiescunt, avocemus cogitationem; et haec magnitudo quae nos delectat in olere, quam de parvo surrexerit audiamus. Christus enim hic loquitur sed jam scientibus dicimus; Christus non solum caput, sed et corpus. Ex ipsis verbis agnoscimus. Nam quia Christus hic loquitur, dubitare omnino non permittimur. Hic sunt enim expressa verba quae in ejus passione completa sunt: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto: quando ista et ad litteram impleta sunt, et prorsus quomodo praedicta, sic reddita. Cumque ipse us dixisset, Sitio, pendens in cruce, et ad hoc verbum ei acetum in spongia datum esset, quo accepto dixit, Consummatum est, et sic inclinato capite tradidit spiritum , ostendens ista omnia quae praedicta sunt in illo fuisse tunc consummata; non licet hic aliud intelligere. Apostoli etiam loquentes de Christo, testimonia ex isto psalmo dederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nis uocatur felicitas. plus sit timenda quam miseria. Quan¬
doquidem miseria plerumq adfert extribulatione fructum
bonum Felicitas autem corrumpit animam peruersa securi¬
tate. et datlocum diabolo temptatori.: Cumergo cogitauerimus
prudenter etrecte sicut psallit haec uictima. temptationem eẽ
Nec debereeẽ seturum donec ad illam patriam ueniatur undenemo
exit amicus. Quonemo admittitur inimicus.⁊ Etiam nunc
in ipsa ecclesiae gloria agnoscimus. uoces tribulationis nraẽ
Et tamquam membra xp̃i conpage caritatis subdita capiti nrõ.
Etnos inuicem retinentia dicemus depsalmis. Quod hic dix isse
inuenerimus martyres qui fuerunt antenos.: quia tribulectio
communis ẽ omnibus ab initio usq infinem: Tamen istum psal¬
mum quem tractandum suscepimus. Et dequo loqui caritati
uraẽ in nomine dñĩ proposumus. Ingrano sinapis agnoscamus.
aululum abaltitudine oleris. et diffusione ramorum. Et

Expanded text:
nis vocatur felicitas, plus sit timenda quam miseria; quannis vocatur felicitas, plus sit timenda quam miseria; quandoquidem miseria plerumque affert ex tribulatione fructum bonum, felicitas autem corrumpit animam perversa securitate, et dat locum diabolo tentatori: cum ergo cogitaverimus prudenter et recte, sicut salita victima, tentationem esse urum, nec debere esse securum, donec ad illam patriam veniatur, unde nemo exit amicus, quo nemo admittitur inimicus, etiam nunc in ipsa Ecclesiae gloria agnoscimus voces tribulationis nostrae; et tanquam membra Christi, compage charitatis subdita capiti nostro, et nos invicem retinentia, dicemus de Psalmis, quod hic dixisse invenerimus martyres qui fuerunt ante nos, quia tribulatio communis est omnibus, ab initio usque in finem. Tamen istum psalmum quem tractandum suscepimus, et de quo loqui Charitati Vestrae in nomine Domini proposuimus, in grano sinapis agnoscamus: paululum ab altitudine oleris et diffusione ramorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
et occidente. etaquilone. et austro. ueniunt qui recumbunt cum
patriarchis. Expulsis foras eis qui deillorum carne sunt nati. Et
quorum fidem non sunt imitati. ⁊ Ad hancergo xp̃i ecclesiae gloriã
oculos aperuimus. etillamsterilem cui gaudium indictum atq pre¬
dictumẽ quod plures filios habitura esset. quam illa quaehabebat
uirum. Iantalem inuenimus qua e obli ta esset obprobrium etigno¬
miniam uiduitatis suae.: Etideo possumus forte mirari cum uoces
humilitatis xp̃i uel nrae: degerimus in aliqua prophetia: Et fieri
potest utminus exeis efficiamur. Quia non eo tempore uenimus
quando ista cum sapore legebantur. abundante pressura : Sed
rursus sitribulationum abundantiam cogitemus. Et inqua ambu¬
lemus uia cognoscamus. sitamen in illa ambulamus quam sit
angusta. Et per pressuras atq tribulctiones perducat ad
reiquiem sempiternam: Quamque ipsa quae inrebus huma¬

Expanded text:
et occidente et aquilone et austro veniunt, qui recumbent cum et occidente et aquilone et austro veniunt, qui recumbent cum Patriarchis, expulsis foras eis qui de illorum carne sunt nati, et eorum fidem non sunt imitati . Ad hanc ergo Christi Ecclesiae gloriam oculos aperuimus; et illam sterilem, cui gaudium indictum atque praedictum est, quod plures filios habitura esset, quam illa quae habebat virum , jam talem invenimus quae oblita esset opprobriorum et ignominiae viduitatis suae: et ideo possumus forte mirari cum voces humilitatis Christi, vel nostrae, legerimus in aliqua prophetia. Et fieri potest ut minus ex eis afficiamur, quia non eo tempore venimus, quando ista cum sapore legebantur, abundante pressura. Sed rursus si tribulationum abundantiam cogitemus, et in qua ambulemus via cognoscamus si tamen in illa ambulamus, quam sit angusta , et per pressuras atque tribulationes perducat ad requiem sempiternam; quamque ipsa quae in rebus huma
Abbreviated transcription (Latin):
lis in scĩs sus ds̃ israhel. Tuncenim et nomen ipsum uerissime
acplenissime implebitur israhel quod est uidens dm̃. quõ uidebim¬
Seum sicutiẽ: Ipsedabit uirtutem et fortitudinem plebis suae
benedictus ds̃. ⁊ Nunc fragili et in firmi habemus thesaurum istum
inuasis fictilibus. Tunc uero etiam corporum gloriosissima cõ¬
mutatione ipsedabit uirtutem. et fortitudinem plebis suae
Semitur enim hoccorpus in infirmitate. surget inuirtute :
Ipseergo debit uirtutem quam in sua carne p̾misit. dequa
dicit apostolus uirtutem resurrectionis eius. fortitudinem aut̃
quia inimica destrueturmors : Quõ itaq prolixum ad intel¬
legendum. difficilem psalmum. tandem aliquando finiuimus
OTEMPORE INHOCSATCULO EXORTISUM
tad gregati populodĩ. quo lam holus illud ex
tetendit brachia sua. quolam fermentum illud quod primo con¬
temptibile fuit. fermentauit tresmensuras. Id est totum or¬
bemterrarum reparatum extribus filiis noȩ : Quoniam ab oriente

Expanded text:
s in sanctis suis, Deus Israel. Tunc enim et nomen ipsum verissime ac plenissime implebitur Israel, quod est Videns Deum; quoniam videbimus eum sicuti est . Ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae benedictus Deus: nunc fragili et infirmae. Habemus enim thesaurum istum in vasis fictilibus . Tunc vero, etiam corporum gloriosissima commutatione, ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae. Seminatur enim hoc corpus in infirmitate; surget in virtute . Ipse ergo dabit virtutem quam in sua carne praemisit, de qua dicit Apostolus: Virtutem resurrectionis ejus . Fortitudinem autem, qua inimica destruetur mors . Quoniam itaque prolixum, et ad intelligendum difficilem Psalmum tandem aliquando, tempore in hoc saeculo exorti sumus et aggregati populo Dei, quo jam olus illud ex grano sinapis tetendit brachia sua; quo jam fermentum illud, quod primo contemptibile fuit, fermentavit tres mensuras , id est, totum orbem terrarum reparatum ex tribus filiis Noe : quoniam ab oriente
Abbreviated transcription (Latin):
buntur & diuitiae nrae depaupertate ipsius: Quantas diuitias hab&
utdesua pau pertate nos diuites faceret: Quales nos facturus est dediui.¬
tus suis. quos diuites fecit depau perta te sua: Infixus sum inlimo pro¬
fundi & non est substantia: Intellegitur alio modo substantia illud
sumus quicquid sumus.: Sed hoc ad intellegendum

Expanded text:
buntur et divitiae nostrae de paupertate ipsius. Quantas divitias habet, buntur et divitiae nostrae de paupertate ipsius. Quantas divitias habet, ut de sua paupertate nos divites faceret! Quales nos facturus est de divitiis suis, quos divites fecit de paupertate sua! 5. Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Intelligitur alio modo substantia, illud quod sumus quidquid sumus. Sed hoc ad intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
sub stantia. id est ad pau pertatem peruentt. Namhic dicit pauꝑ
& dolens ego sum. Dicit &apostolus. Quõ propter uos pauper fac¬
tus est cum diues ess&. ut illius paupertatȩ uos ditaremini Ergo
substantia. Ad sum mam enim paupertatem peruenit. quando for¬
mam serui seinduit.: Diuitiae eius quae sunt: Quicum in forma dĩ
ess& non rapinam arbitratus est esse aequalis dõ : Hae magnae : in com¬
parabilesq: diuitiae. Vnde ergo ista paupertas : quia sem & ipsum
e inaniuit. formã serui accipiens. in similitudine hominum factus.
& habitu inuentus ut homo. Humilia uit se. factus oboediens. usq
ad mortem. utdicer&. introierunt aq: usq: ad animã meam : Adde
suꝑmortem. quid am plius additurus es : ignominiam mortis . Ideo
sequitur. mortem autem crucis.: Magna paupertas. sed hinc erunt
magnae diuitiae. Quia sicut impleta est paupertas eius. ita imple¬

Expanded text:
substantia, id est, ad paupertatem perveni. Nam hic dicit: Pauper substantia, id est, ad paupertatem perveni. Nam hic dicit: Pauper  domini nostri Iesu Christi, quoniam propter uos pauper factus est, cum diues esset, ut illius paupertate uos dsubstantia. Ad summam enim paupertatem pervenit, quando formam servi induit. Divitiae ejus quae sunt? Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Hae magnae incomparabilesque divitiae. Unde ergo ista paupertas? Quia semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo; humiliavit se, factus obediens usque ad mortem: ut diceret, Introierunt aquae usque ad animam meam. Adde super mortem: quid amplius additurus es? Ignominiam mortis. Ideo sequitur: Mortem autem crucis . Magna paupertas! Sed hinc erunt magnae divitiae; quia sicut impleta est paupertas ejus, ita imple
Abbreviated transcription (Latin):
ta est inmanus impii . An scđm corpus in fixus est quia teneri potuit.
Etipsa cruci fixionem habebat : Nisi enim clauis fixus ess&. crucifixus
non ess& : Vnde ergo non est substantia: Anlimus non est substantia
ntellegamus forte si potuerimus. quid sit non est substantia. si prius
intellexerimus quid sit substantia.: Substantia quippe dicitur & di¬
uitiarum. scdm̃ quam dicimus hab& substantiam. & perdidit substan¬
tiam suam.: Sed num quid hoc putabimus hicdictum eẽ & non est sub¬
stantia. id est non sunt diuitiae. quasi modo dediuitus aliquid age¬
retur Aut aliqua quȩstio dediuitus haberetur: Anforte quia ipse
limus paupertus erat. Etdiuitiae nonerunt nisi quando a &ernitatis
participes effecti fuerimus. : Tunc sunt enim uere diuitiae. quando
nihil nobis deerit.: Potest &iam scđm huius uerbi intellectum acci pi
sensus iste. id est ut diceretur infixus sum in limum profundi &nonẽ:

Expanded text:
ta est in manus impii . An secundum corpus infixus est, quia teneri potuit, ta est in manus impii . An secundum corpus infixus est, quia teneri potuit, et ipsam crucifixionem habebat? Nisi enim clavis fixus esset, crucifixus non esset. Unde ergo non est substantia? An limus ille non est substantia? Intelligemus ergo, si potuerimus, quid sit, et non est substantia, si prius intellexerimus quid sit substantia. Substantia quippe dicitur et divitiarum: secundum quam dicimus, Habet substantiam, et, Perdidit substantiam. Sed numquid hoc putabimus hic dictum esse, et non est substantia, id est, non sunt divitiae, quasi modo aliquid de divitiis ageretur, aut aliqua quaestio de divitiis haberetur? An forte quia ille ipse limus paupertas erat, et divitiae non erunt, nisi quando aeternitatis participes effecti fuerimus? Tunc sunt enim verae divitiae, quando nobis nihil deerit. Potest etiam secundum hujus verbi intellectum accipi sensus iste, ut diceretur, Infixus sum in limo profundi, et non est
Abbreviated transcription (Latin):
dulces sunt. & tribulationes temporales amarae sunt. ⁊ Sed quis nonbibat
tribulationis temporalis poculũ. metuens ignem gehennarum. Etquis non
contemnat dulcedinem scłi in hians dulcedini uitae a&ernae᷑ : Hinc ergo
ut liberemur lamemus. Neforte in pressuris consentiamus iniquitati. It
factus homo sedisticadendo aiusticia. limus profundi facti sunt.: Quib
persequentib &ad iniquitatem trahere cupientib. quis quis ñ consen¬
serit delimo suo aurum facit: Merebitur enim limus ipsius conuerti in
tabuntur. Istiaũt cum limus pro fundi essent. hesi in illis. id est tenuer̃
me. praeualuerunt mihi. occiderunt me .: In fexus ergo sum inlimũ pro¬
fundi & nonest substantia. Quidẽ hoc non est substantia. Num quid¬
nam ipse limus non est substantia: Anego inherendo factus sum non
esse substantia : Quid est ergo infixus sum : Num quid nam sic hesit
xp̃s: Autuero hesit : Ac non sicut dictum est in libro iob. Terra tradi¬

Expanded text:
dulces sunt, et tribulationes temporales amarae sunt: sed quis non bibat tribulationis temporalis poculum, metuens ignem gehennarum; et quis non contemnat dulcedinem saeculi, inhians dulcedini vitae aeternae? Hinc ergo ut liberemur clamemus, ne forte in pressuris consentiamus iniquitati, et factus est homo . Sed isti, cadendo a justitia, limus profundi facti sunt; quibus persequentibus et ad iniquitatem trahere cupientibus quisquis non consenserit, de limo suo aurum facit. Merebitur enim limus ipsius converti in i: Pro his qui commutabuntur. Isti autem cum limus profundi essent, haesi in illis; id est tenuerunt me, praevaluerunt mihi, occiderunt me. Infixus ergo sum in limo profundi, et non est substantia. Quid est hoc, non est substantia? Numquidnam ipse liumus non est substantia? An, ego inhaerendo factus sum non esse substantia? Quid est ergo, Infixus sum? Numquidnam sic haesit Christus? Aut vero haesit, ac non, sicut dictum est in libro Job, Terra tradi
Abbreviated transcription (Latin):
operatus est salutem in mediꝰ terrae. Tufecisti omnes terminos terrae.: Aesta¬
tem & uernum tufecistiea ⁊ feruentes spũ.estas est .: Tuinquam fecisti spũ
feruentes. tufecisti & nouellos infide. uer est: Aesta stem & uertufecisti ea.
tellectum pristinum. caecitam tuam ⁊ Inimicus tuus &ꝓbrauit dño ⁊ Dictumẽ

Expanded text:
operatus est salutem in medio terrae: Tu fecisti omnes terminos terrae. Aestatem et ver tu fecisti ea. Ferventes spiritu aestas est. Tu, inquam, fecisti spiritu ferventes: tu fecisti et novellos in fide; ver est. Aestatem et ver tu fecisti ea. intellectu pristinam caecitatem tuam! Inimicus exprobravit Domino. Dictum
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorumgente . quaegens ia colebat unum dm̃ qui fecit caelum et t̃¬
ram mare etomnia quae in ipsis sunt: Siue quae uident᷑ siue quae non
uidentur : Caeterae autem autidola colebant quae manib: suis fecerant

Expanded text:
udaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant
Abbreviated transcription (Latin):
indig& commendationis & expositionis aliquantulae: Cui. siintenti fu¬
eritis. fortassis in eo non laborabimus. : Dicitur homo. dicitur pecus.

Expanded text:
indiget commendationis et expositionis aliquantulae; cui tamen si intenti fueritis, fortassis in ea non laborabimus. Dicitur homo, dicitur pecus
Abbreviated transcription (Latin):
labe: Alius benedici seuult. si forte egrotet ut reparet sanitatem: Alius
desiderans filios et forte contristatus quod non nascantur. benedici seuult
ut habeat posteritatem.: Et quis enumeret diuersa uota hominum seadnõ
dõ benedici cupientium: Quis autem nostrum dicturus est. Nonesse illam
dĩ benedicti onem : Si uel agricultura ei fructum ferat. ueldomus cuiusque
abundet copia rerum temporalium. uel ipsa corporis salus. aut teneatur ne

Expanded text:
labe; alius benedici se vult, si forte aegrotat, ut reparet sanitatem; alius labe; alius benedici se vult, si forte aegrotat, ut reparet sanitatem; alius desiderans filios, et forte contristatus quod non nascantur, benedici se vult ut habeat posteritatem. Et quis enumeret diversa vota hominum se a Domino Deo benedici cupientium? Quis autem nostrum dicturus est non esse illam Dei benedictionem, si vel agricultura ei fructum ferat, vel domus cujusque abundet copia rerum temporalium, vel ipsa corporis salus, aut teneatur ne
Abbreviated transcription (Latin):
sua incrementum dare sarmentis non potest. formare fructus non potest. mo¬
dificare semina non potest. tempora gignendi temperare non potest:Ds
autem qui omnia potest. agricola noster est. Securi sumus forte ait aliquis.
tudicis agricolam nostram eẽ dm̃: Immo ego apostolos agricolas dico. quidix¬
erunt. ego plantaui. a pollo rigauit : Si ergo dico nemo credat. Si xp̃s dicit
meus agricola: Sitiet ergo terra. et edat uoces sitissuae qnm̃ scriptum est. anima
mea sicut terra sine aquatibi : Dicat ergo terra nostra. nos ipsi pluuiam deside¬
rans: Ds̃ misereatur nr̃i et benedicat nos : In luminet uultum suum supernos:
Quaesiturus eras fortasse quid est benedicat nos. multis modis seuolunt homi¬
nes benedici adõ Alius benedici seuult ut habeat domum plenam necessa¬
rus rebus huic uitae: Alius benedici se uult ut habeat salutem corporis sine

Expanded text:
sua incrementum dare sarmentis non potest, formare fructus non potest, mosua incrementum dare sarmentis non potest, formare fructus non potest, modificare semina non potest, tempora gignendi temperare non potest. Deus autem qui omnia potest, agricola noster est: securi sumus. Forte ait aliquis, Tu dicis agricolam nostrum esse Deum: imo ego Apostolos agricolas dico, qui dixerunt, Ego plantavi. Apollo rigavit. Si ego dico, nemo credat: si Christus dicit, meus agricola . Sitiat ergo terra, et edat voces sitis suae; quoniam scriptum est: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Dicat ergo terra nostra, nos ipsi, pluviam Dei desiderans: Deus misereatur nostri, et benedicat nos. 2. Illuminet vultum suum super nos. Quaesiturus eras sortasse quid est, benedicat nos. Multis modis se volunt homines benedici a Deo: alius benedici se vult, ut habeat plenam domum necessariis rebus huic vitae; alius benedici se cupit, ut obtineat salutem corporis sine
Abbreviated transcription (Latin):
que quirigat. sed qui incrementum datds̃: Ille ergo incrementum dat:
Num quid forte isti sunt agricolae: Agricola enim dicitur. qui plantat
quirigat. Dixit autem apostolus. ego plantaui apollo rigauit: Quaerimus
unde ipse iamfecerit: Respondit a postolus. Non ego autem sed gratia dĩ mecum:
Ergo quocumque tuuerteris. siue perangelos dm̃ inuenies agricolam tuum.
iue perprophetas ille est agricola tuus. Siue pera postolos eundem ipsum
agnosce agrico lamtuum: Quid ergo nos fortasse operarii sumus agricolae
illius. et hoc ipsum ab hoc ipso inpertitis uiribus. Et ab ipso donata gratia.
ipse ergo & colit et incrementum dat.: Agricola autem homo uintam colit.
actenus ut aret. potet adhibeat cetera quae pertinent ad agricolarum diligen¬
tiam: Pluere uineae suae non potest. Quod si forte inrigare potest. decuius po¬
test ipse quidem dicit inriguum. sedds̃ implet fontem , Postremo in uineu

Expanded text:
que qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Ille ergo incrementum dat. que qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Ille ergo incrementum dat. Numquid forte isti sunt agricolae? Agricola enim dicitur qui plantat, qui rigat: dixit autem Apostolus, Ego plantavi Apollo, rigavit. Quaerimus unde ipse hoc fecerit? Respondet Apostolus: Non ego autem; sed gratia Dei mecum . Ergo quocumque te verteris; sive per Angelos, Deum invenies agricolam tuum; sive per Prophetas, ipse est agricola tuus; sive per Apostolos, eumdem ipsum agnosce agricolam tuum. Quid ergo nos? Fortasse operarii sumus agricolae illius, et hoc ipsum ab ipso impartitis viribus, et ab ipso donata gratia. Ipse ergo et colit, et incrementum dat. Agricola autem homo vineam colit hactenus, ut aret, putet, adhibeat caetera quae pertinent ad agricolarum diligentiam: pluere vineae suae non potest. Quod si forte irrigare potest, de cujus potest? Ipse quidem ducit in rivum, sed Deus implet fontem. Postremo in vinea
Abbreviated transcription (Latin):
cat nobis: Benedicat anima nostra dnm. et ds̃ benedicat nos
um benedicit nos dñs. Nos crescimus. et cum benedic
nos crescimus. utrumq: nobis prodest., Non augetur ille benedictione
nostra. Nec minuitur maledictione nostra:: Qui maledicit dño ipse mi¬
dñi. Et consequens ut etnos benedi cam us dnm̃.: Illa pluuia iste fructus
est.. Ergo tamquam redditur fructus agricolaedõ. conpluentinos & co¬
lenti. Cantemus ista deuotione. Non sterili. Non inani uoce sed ueraci cor¬
de: Apertissime enim ds̃ pater dictus est agricola: Apostolus dicit:
Dĩ agricultura: dĩ aedificatio estis.: In rebus huius mundi. Visibilibus ui¬
tis non est aedificium. Et aedificium non est uinea.: Nos autem uineu
dñi sumus. quia colitnos ad fructum: Aedificium dĩ sumus. quia colit
nos habitat inno bis.⁊ Et quid ait idẽ apostolus. Ego plantaui. a pollo ri¬
gauit. Sed ds̃ incrementum dedit. Ergo neque qui plantat estaliquid. Ne¬

Expanded text:
cat nos. Benedicat anima nostra Dominum, et Deus benedicat nos. Cum benedicit nos Deus, nos crescimus; et cum benedicimus nos Dominum, nos crescimus: utrumque nobis prodest. Non augetur ille benedictione nostra, nec minuitur maledictione nostra. Qui maledicit Domino, ipse mibis benedictio Domini, et consequens est ut et nos benedicamus Dominum. Illa pluvia, iste fructus est. Ergo redditur tanquam fructus agricolae Deo, compluenti nos et colenti. Cantemus ista devotione non sterili, non inani voce, sed vero corde. Apertissime enim Deus Pater dictus est agricola. Apostolus dicit: Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis. In rebus hujus mundi visibilibus, vitis non est aedificium, et aedificium non est vinea: nos autem vinea Domini sumus, quia colit nos ad fructum; aedificium Dei sumus, quia qui colit nos habitat in nobis. Et quid ait idem Apostolus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergo neque qui plantat est aliquid, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uestris.: in istis autem laudibus periclitemur. ille nouerit qui nosabom
nibus periculis liberet. et nos uobiscum ab omni tẽptatione saluatos. inreg¬
no suo cognoscere et coronare dignetur. EXPLICIT DEPS ALMO LGI¬

Expanded text:
tibus vestris, in istis autem laudibus tibus vestris, in istis autem laudibus nibus periculis liberet, et nos vobiscum ab omni tentatione salvatos in regno suo cognoscere et coronare dignetur. IN PSALMUM L
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint. Sunueneris inscripturis crede. si non in ueneris dicinisi fama. Nec
ualde credas. Res ipsa forte est forte non estita. Tu proficetibi. ualeat ad sa¬
lutem ista similitudo Nonuis peristam similitudinem ꝑ aliam fac. Dum
tamen facias et securus expecta regnumdĩ. Nerixetur tecum oratio tuc
uenim xp̃iane quando dicis adueniat regnum tuum. quomodo dicis adue¬
mat regnum tuum. excute cortuum. Vide ecceueniat regnum tuum. cla¬
mattibi. uenio nontimes.: Saepe diximus caritati uraẽ. et praedicare utri¬
tatem nihil est. sicor alingua dissentiat: Et audire ueritatem nihilest. si
non auditionem fructus sequatur.⁊ Deisto loco quasi sublimiore loqui¬
mur aduos. quamscimus autem timorem sub pedibus ur̃is. ds̃ nouerit qui
propitius sit humilibus: Quia nonnos tam delectant uoces laudantium. quan
deuotio confitentium. et facta rectorum. Et quam non de lectemur nisi profec¬

Expanded text:
fuerint; si inveneris in Scripturis, crede: si non inveneris dici nisi fama, nec fuerint; si inveneris in Scripturis, crede: si non inveneris dici nisi fama, nec valde credas. Res ipsa forte ita est, forte non est ita. Tu profice; tibi valeat ad salutem ista similitudo. Non vis per istam similitudinem? Per aliam fac, dum tamen facias; et securus exspecta regnum Dei, ne rixetur tecum oratio tua. Tu enim, christiane, quando dicis, Veniat regnum tuum, quomodo dicis, Veniat regnum tuum ? Excute cor tuum: vide; ecce, Veniat regnum tuum. Clamat tibi, Venio: non times? Saepe diximus Charitati Vestrae: et praedicare veritatem nihil est, si cor a lingua dissentiat; et audire veritatem nihil est, si non auditionem fructus sequatur. De isto loco quasi sublimiore loquimur ad vos: quam simus autem timore sub pedibus vestris Deus noverit, qui propitius fit humilibus; quia non nos tam delectant voces laudantium, quam devotio confitentium et facta rectorum. Et quam non delectemur nisi profec
Abbreviated transcription (Latin):
fratres quaedicuntur deserpente. uel quaedicuntur deaquilu. siuesit fama
potius hominum quam ueritas. Ueritas est tamen inscripturis. et non sine causa
hoc dixerunt scripturae. : Nos quicquid illud significat faciamus. et quam sit
illud uerum non laboremus.⁊ Tuesto talis utuetustas tua renouari possit
sicut aquilae. Et scias eam non posse renouari. Nisi uetustas tua in petra conirita
fuerit. Idest nisi auxilio petrae. nisi auxilio xp̃i non poteris renouari. : Tunoli
dulcedine praeteritae uitae obsurdescere aduersus uerbum dĩ Noli praesen¬
tibus rebus sic teneri et inpediri ut dicas non mihi uacat legere. Non mihi uacat
audire. hoc aurem premere interra est. Tuergo talis noliesse. sed esto talis
quod contra inuenis. Idest ut praeterita obliuiscaris. In anteriora te exten¬
das. ut uetustatem tuam inpetra conteras. Et siquae tibi similitudines datae

Expanded text:
fratres, quae dicuntur de serpente, vel quae dicuntur de aquila, sive sit fama fratres, quae dicuntur de serpente, vel quae dicuntur de aquila, sive sit fama potius hominum quam veritas; veritas est tamen in Scripturis, et non sine causa hoc dixerunt Scripturae: nos quidquid illud significat faciamus, et quam sit illud verum non laboremus. Tu esto talis, ut juventus tua renovari possit sicut aquilae. Et scias eam non posse renovari, nisi vetustas tua in petra contrita fuerit: id est, nisi auxilio petrae, nisi auxilio Christi, non poteris renovari. Tu noli dulcedine praeteritae vitae obsurdescere adversus verbum Dei: noli praesentibus rebus sic teneri et impediri, ut dicas, Non mihi vacat legere, non mihi vacat audire. Hoc aurem premere in terra est. Tu ergo talis noli esse: sed esto talis quod contra invenis, id est, ut praeterita obliviscaris, in anteriora te extendas; ut vetustatem tuam in petra conteras. Et si quae tibi similitudines datae
Abbreviated transcription (Latin):
nit humilis. ueniexcelsus. : Qui uenit iudicandus. ueniet udicaturus
Agnoscamus humilem ut non ex paues camus excelsum: Amplectemur hu¬
milem. ut desideremus excelsum.: Desiderantib: enimse. propitius ue¬
niet .⁊ Illienim desiderant qui tenuerunt fidem eius. Et fecerunt man¬
data eius .: Nam & sinolumus ueniet. uelimus ergo ueniet: Quia ueniet
& sinolumus. Quomodo uelimus utueniat. Bene uiuendo bencꝰ agendo
Praeterita nos non delectent. praesentia non nosteneant.: Ne cludamus¬
aurem tamquam decauda. Ne praemamus aurem interra. : Ne praeteritis r¬
tardemur ab audiendo Ne praesentis implicemus a futura meditando. Extenda¬
mus nos in ea quae antesunt. obliuiscamur praeterita.: Et quod modo laboramus.
quod modo gemimus. quod modo susspiramus. quod modo loquimur. exquan¬
tula cumq parte sentimus: et capere non possumus: Capiemus perfruemus

Expanded text:
nit humilis, veniet excelsus; qui venit judicandus, veniet judicaturus. nit humilis, veniet excelsus; qui venit judicandus, veniet judicaturus. Agnoscamus humilem, ut non expavescamus excelsum; amplectamur humilem, ut desideremus excelsum. Desiderantibus enim se, propitius veniet. Illi eum desiderant qui tenuerint fidem ejus, et fecerint mandata ejus. Nam etsi nolumus, veniet. Velimus ergo veniat, qui veniet etsi nolumus. Quomodo velimus ut veniat? Bene vivendo, bene agendo. Praeterita non nos delectent, praesentia non nos teneant; ne claudamusurem tanquam de cauda, ne premamus aurem in terra; ne praeteritis retardemur ab audiendo, ne praesentibus implicemur a futura meditando; extendamus nos in ea quae ante sunt, obliviscamur praeterita . Et quod modo laboramus, quod modo gemimus, quod modo suspiramus, quod modo loquimur, quod ex quantulacumque parte sentimus, et capere non possumus, capiemus, perfruemur
Abbreviated transcription (Latin):
Benedicat nos ds̃ ds̃ noster. benedicat nosds̃. Et quo ualet ista benedictio .e Etme¬
tuant eum omnes fines terrae ⁊ Ergo fratres mei sic abundanter in nomine
xp̃i benedixit nos ds̃. Vt filius suus impleat uniuersam faciem terrae. adop¬
tatis in regnum suum coheredibus unigeniti sui. Vnicum genuit. et unum
noluit. Et unicum genuit inquam. & unum eum noluit: Fecit ei fratres.
et si nongignendo & tamen ad optandum. fecit ei coheredes.: fecit cum par¬
ticipem. prius mortalitatis nrãe. Vi trederemus nos eẽ participes diuinita¬
tis eius .: Adtendamus praetium nr̃m. praedicta sunt omnia exhibentur
omnia. ait euangelium ꝑ orbem terrarũ. omnis labor generis humani.
in hoc tempore Testimonium dicit : Implentur omnia quae in scripturis
praedicta sunt. sicut usq ad hodiernum diem omnia uenerunt. Sic & quae
restant uentura sunt . ⁊ Timeamus iudiciidiem. uenturus est dñs. qui ue¬

Expanded text:
Benedicat nos Deus, Deus noster; benedicat nos Deus. Et quo valet ista benedictio? Et meBenedicat nos Deus, Deus noster; benedicat nos Deus. Et quo valet ista benedictio? Et metuant eum omnes fines terrae. Ergo, fratres mei, sic abundanter in nomine Christi benedixit nos Deus, ut filiis suis impleat universam faciem terrae, adoptatis in regnum suum cohaeredibus Unigeniti sui. Unicum genuit, et unumnoluit: unicum genuit, inquam, et unum eum noluit remanere. Fecit ei fratres; etsi non gignendo, tamen adoptando fecit ei cohaeredes. Fecit eum participem prius mortalitatis nostrae, ut crederemus nos esse posse participes divinitatis ejus. 10. Attendamus pretium nostrum. Praedicta sunt omnia, exhibentur omnia, it Evangelium per orbem terrarum: omnis labor humani generis in hoc tempore testimonium dicit, implentur omnia quae in Scripturis praedicta sunt. Sicut usque ad hodiernum diem omnia evenerunt, sic et quae restant eventura sunt. Timeamus judicii diem; venturus est Dominus. Qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
et proprie intellegi.: Probemus hoc ingenesi. uideo opera dĩ .⁊ fecit ds̃
lucem &diuisit ds̃ interlucem &tenebras. Lutem uocauit diem. et tenebras
uocauit noctem Nondictum est benedixit lucem. et enim eadem lux redit &¬
alternat diebus ac noctibus.: Vlocauit caelum firmamentum. interaquas etaquas
Non dixit benedixit caelum. discreuit mare ab arida . et nominauit utrum que
aridam terram. Et congregationem aquarum mare: Nec hic dictum est bene¬
dixit ds̃.⁊ Ventum est adea quae fecunditatis habitura erant semen & exaquis
existentice : Ipsa enim maximam multiplicationis ubertatem habent: et bene
dixit ea dñs dicens. crescite &multiplicamini & replete aquas maris. Et uola¬
fecit ad imaginem suam. Scriptum est & benedixit eos ds̃dicens. Crescite &
multiplicamini &implete faciem terrae., Ergo benedictio propriȩ ad mul¬
tiplicationem ualet. Et ad implendam faciem terrae., Audi & in hoc psalmo:

Expanded text:
et proprie intelligi. Probemus hoc in Genesi: vide opera Dei. Fecit Deus et proprie intelligi. Probemus hoc in Genesi: vide opera Dei. Fecit Deus lucem; et divisit Deus inter lucem, et tenebras: lucem vocavit diem, et tenebras vocavit noctem. Non dictum est, Benedixit lucem. Etenim eadem lux redit et alternat diebus ac noctibus. Vocavit coelum firmamentum inter aquas et aquas: non dictum est, Benedixit coelum. Discrevit mare ab arida, et nominavit utrumque; aridam, terram, et congregationem aquarum, mare: nec hic dictum est, Benedixit Deus. Ventum est ad ea quae fecunditatis habitura erant semen, et ex aquis existentia. Ipsa enim maximam multiplicationis ubertatem habent; et bedixit ea deus dicens: crescite et multiplicamini et inplete aquas maris; et uolad imaginem suam, scriptum est: Et benedixit eos Deus dicens: Crescite et multiplicamini, et implete facient terrae . Ergo benedictio proprie ad multiplicationem valet, et ad implendam faciem terrae. Audi et in hoc psalmo:
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcessit fructus terrae hierusalem. Inde enim coepit ecclesia. Venit ibi spĩ
sc̃s et impleuit scõs in unum congregatos. facta sunt miracula. linguis
omniũ locuti sunt. Impleti sunt spũ dĩ. conuersi sunt qui ibi erant timentes
& suscipientes imbrem diuinum. dederunt in confessione tantum fructũ
utomnia sua in commune conferrent. distribuentes pauperibus ut nemo
diceret aliquid propriũ. sed essent illis omnia communia. et haberent
animam unam et corunum indm̃.: Donatus enim illis erat sangius dñi
quem funderant. Donatus erat agnoscente dño. ut iam quod fuderant
etiam libere discerent. magnus ibi fructus. terra dedit fructum suum
& magnum fructum. &optimum fructum.: Numquid terra illu sola
debuit dare fructum suum Benedicat nos ds̃ ds̃ noster benedicatnos ds̃ :¬
Ad huc benedicat.: Benedictio enim inmultiplicatione. solet maxime

Expanded text:
praecessit fructus terrae in Jerusalem. Inde enim coepit Ecclesia: venit ibi Spiritus praecessit fructus terrae in Jerusalem. Inde enim coepit Ecclesia: venit ibi Spiritus sanctus, et implevit sanctos in unum congregatos; facta sunt miracula, linguis omnium locuti sunt . Impleti sunt Spiritu Dei, conversi sunt qui ibi erant; timentes, et suscipientes imbrem divinum, dederunt in confessione tantum fructum, ut omnia sua in commune conferrent, distribuentes pauperibus; ut nemo diceret aliquid proprium, sed essent illis omnia communia, et haberent animam unam et cor unum in Deum . Donatus enim illis erat sanguis Domini quem fuderant; donatus erat ignoscente Domino, ut jam quod fuderant etiam bibere discerent. Magnus ibi fructus: terra dedit fructum suum, et magnum fructum, et optimum fructum. Numquid terra illa sola debuit dare fructum suum? Benedicat nos Deus, Deus noster; benedicat nos Deus. Adhuc benedicat; benedictio enim in multiplicatione solet maxime