comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Spualit enim recesserunt abeo.&. etiã multi
discipuloꝵ abierunt retro. ⁊ sic abiit xp̃e ab
eis. remotꝰ a lege eoꝵ. Matenia est. xp̃c scd̾m
hunc nouum statum. Hanc sic exequit᷑. In
net consortes suoᷤ. ut secum laudent dniñi.
In scd̾a admonet fideles ad participationẽ
dominici corꝑis: ut ad hoc se digno ᷤ p̃parent:
Intercia ammonet rudes. ut ad hane noui¬
tatem ꝑueniant. In quarta ponit causas
quare sit accedendum. scił quia ds bonis
bona retribuit. ⁊ mał mala. Item anmo¬
net homines ut ad hanc nouitatẽ accedant.

Expanded text:
ualiter recesserunt ab eo, et etiam discipuli abierunt retro, et sic Christus abiit ab eis remotus a lege eorum. Materia est Christus secundum hunc novum statum, hanc sic exsequitur: inet consortes suos, ut secum laudent Dominum. In secunda parte admonet fideles ad participationem Dominici corporis, ut ad hoc se dignos praeparent. In tertia parte admonet rudes, ut ad hanc novitatem accedant. In quarta parte ponit causas, quare sic accedendum, scilicet, quia Deus bonis bona retribuit, et malis mala. Item monet omnes, ut ad hanc novitatem accedant,
Abbreviated transcription (Latin):
do seruo diii. Qui bñ in hoc psalmo compliat
seruus domini. quia ui hoc psalmo ostendit
peccatorem omnia peccata sua ñ adeo s a se
omnia habere. iustũ uͦ nichil iusticiȩ. nisi
ex solius dĩ pietate habere. Ps̃ dico dirigens
psalmi: impuĩ cum sua exultatione descui¬
bit. Cum enĩ unpiꝰ diceret ñ possum me ab¬
stinere. quia sic sum citatꝰ talis ẽ m ea natura
ostendit eum falso queri de natura sua
corruptione ñ a sua cieatione uł natura.
s a sua uoliuitate habere. In scd̃a parte
describit iustum. ñ cum sua laude. s cum
laude dĩ. Iu stus enĩ ncħ boni ex se. s om̃a
bona ex solo dõ hic ostendit᷑ obtinere. In

Expanded text:
d servo Domini: qui bene in hoc psalmo comprobatur servus Domini, quia in hoc psalmo ostendit peccatorem omnia peccata sua non a Deo, sed ex se omnia habere. Justum vero nihil justitiae, nisi ex solius Dei pietate habere. Psalmus dico dirigpsalmi, impium cum sua accusatione describit. Cum enim impius diceret: Non possum me abstinere, quia sic sum creatus, talis est mea natura, ostendit eum falso queri de sua natura, et corruptionem non a sua creatione, et natura, sed a sua voluntate habere. In secunda parte describit justum non cum sua laude, sed cum laude Dei. Justus enim nihil boni ex se, sed omnia bona ex solo Deo hic ostenditur obtinere. I
Abbreviated transcription (Latin):
se nicħ habere ex humanitate orat. ũdet
aliis exemplum orandi. qͥ nichil ꝓrsus
in sua humanitate debent confidere.
sit factum de me. Tn dico qui es ds̃ m̃s
Et quia si solum iudicium aspiceret ha¬
beret eum furem. quia int̾ fures damꝑ¬
natꝰ erat : addit. atcende in causã meam.
qui es dominus mis̃. ntende in causã

Expanded text:
se nihil habere ex humanitate, orat, ut det aliis exemplum orandi, qui nihil prorsus in humanitate sua debent confidere. sit factum de me, tu dico qui es « Deus meus » . Et quia si solum judicium aspiceret, haberet eum furem quia inter fures damnatus est, addit: « et attende causam meam, » id qui es « Deus meus » . Intende in causam
Abbreviated transcription (Latin):
completum ẽ in occulta destructione ꝑ ty¬
tum et uespasianũ. ⁊ ñtantũ paret᷑. s hobe¬
at etiam efficatiam in cis. E hoc est. Cadat
ppls̃ ille in laqueum ip̃m. ut supͣ expositil
est. uel quod idem ẽ. in laqueo in ipso. Hel
cadat in laqueo in ipso.i. in ipsa machina¬
struant᷑ corporalit̃. Hic incipit scd̃a pars:

Expanded text:
completum est in occulta destructione per Titum et Vespasianum: et non tantum paretur, sed etiam habet efficaciam in eis: et hoc est « cadatpulus « in laqueum ipsum » ut supra expositum est. Vel idem est in laqueo, vel cadat in laqueum « in ipso, » id est, ipsa machinastruantur corporaliter. Hic incipit secunda pars.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere. Iniquitatẽ ꝑ partes exequit᷑. ⁊ osten
tñ seductoria intentione hoc facit. Et ne ille
ꝑ ignorantiam se excuset: ostendit eum uiex¬
tionẽ. qua quicqͥd qͥ eet̃ agendum. posset in¬
telligere. ⁊ lib̾um arbitrium restituerat. qͦ
posset diuinȩ grȩ assentire. Uerba sunt in¬
iquitas: & etiam in cogitatione ẽ iniquitaᷤ:
Et hoc est. Iniquitate medit᷑. e.i.c.i. in corde

Expanded text:
ium. » Iniquitatem per partes exsequitur, et ostendtamen hoc seductoria intentione facit: et ne ille per ignorantiam se excusaret, ostendit eum inextionem, qua quidquid sibi esset agendum posset intelligere: et liberum arbitrium restituerat, quo posset divinae gratiae assentire. Verba sunt iniquitas, et etiam in cognitione est iniquitas: et hoc est « iniquitatem meditatus est in cubili
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ omne bonum. sine ĩmmnutione. quia
eis omuia necessaria confert. Uel ita. Diuiteᷤ
eguerunt iurtutilb. ⁊ esurierunt dñicam
refectionem. ic incuit certia pars. inqͦ
rudes ad monet. Contõ. Quia inquirentes
dnm̃ nĩ minuent᷑ aliquo bono: gͦ uos filii

Expanded text:
qui est omne bonum sine imminutione, quia eis omnia necessaria conferet. Vel ita: divites eguerunt virtutibus, et esurierunt Dominicam refectionem. Hic incipit tertia pars, in qua rudes admonet. Continuatio: Quia inquirentes Dominum non minuentur aliquo bono, ergo vos « filii
Abbreviated transcription (Latin):
.I. xp̃o. dirigens nos in finem. Intendit enim
nos ammonere ad passiouẽ: Materia ẽ passi¬
o. ⁊ resurrectio. Eam sic exequit᷑. Primã part̃ẽ
ponit orationẽ. in scda enunerat passiones:
cum exultatione resurrectionis. In tercia qͥd
illa passio ⁊ resurrectio efficiat. Sicut autẽ in
s qmͣtus de eodem dicat. tam̃ semꝑ de eadem
mat̾ia diu̾sa dicit sic. In oratione qmͣ p̃porĩ
orat sͥ et inimicis. tam conuertendis qmͣ non
conuertendis. Non conuertendo ᷤ acciprinus
demones. & obstinatos iudeos: quib sic un¬

Expanded text:
isto, dirigens nos in finem. Intendit enim nos admonere ad passionem. Materia est passio et resurrectio. Eam sic exsequitur: In prima parte ponit orationem. In secunda enumerat passionem cum exsultatione resurrectionis. In tertia, quid illa passio et resurrectio efficiat, sicut in psalmosed quamvis de eodem dicat, tamen semper de eadem materia diversa dicit. In oratione quam praeponit, orat sibi et inimicis, tam convertendis, quam non convertendis; non convertendos daemones accipimus, et obstinatos Judaeos, quibus sic im
Abbreviated transcription (Latin):
iie qui uct̾um suum cum labore querit. sie
erat pauꝑ. quia modicus in eius cognitione
ꝓficiebat. Premissa exultatione. de passione
nariare ingredit᷑. Contõ. Quamuis ita exułte
anuna mea: tam̃ ñ remouent᷑ huinans mise¬
mea sterił. qđ incorporare mͥ eos non poterã.
cyb enĩ ms̃ eẽt salus et fides cors. Unde lo¬
quutus samanitanȩ: dixit discipuł rogantib¬
eum ut manducaret. Ego cibũ habeo man¬
ducaie. quẽ uos nescitis. Ipsi retͥbuebat mͥ
mala. ego autẽ. non uitdicabam me: de eis.¬

Expanded text:
 qui victum suum cum labore quaerit, sicerat pauper, quia modicum in ejus cognitione proficiebat. Praemissa exsultatione, de passione narrare ingreditur. Continuatio: Quamvis ita exsultet anima mea, tamen non removentur humanae misemea sterilis, quod incorporare eos mihi non poteram. Cibus enim meus, eorum salus et fides. Unde locutus Samaritanae, dixit discipulis rogantibus ut manducaret: « Ego cibum habeo quem vos nescitis . » Ipsi retribuebant mihi mala, « ego autem » non vindicabam me de eis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsit cognoscere peccatum. Belietum tͥ uotum
est. adũ. me: qui pͥus peccata mea defendere
penitet. tam̃ confitendũ est ministris eccłiȩ:
quia nisi confiterent᷑ ex sua inobedientia
dampnarent᷑. quod ostensum ẽ in lataro. qͥ
commendationẽ confessionis. cum dicit scõᷤ
orare ꝓ remissione impietatis. quȩ remissio
habet᷑ ex confessione. Bona ẽ impietati ᷤ re¬
m̃datio confessionis. Boni orabunt. uerũtũ

Expanded text:
prosit cognoscere peccatum. Delictum tibi feci est adversum me, qui prius peccata mea defendere poenitet, tamen confitendum est ministris Ecclesiae, quia, nisi confiterentur, ex sua inobedientia damnarentur. Quod ostensum est Lazaro, qui pcommendationem confessionis, cum dicit sanctos orare pro remissione impietatis, quae remissio habetur ex confessione. Bona est impietatis remendatio confessionis. Boni orabunt, « verumtamen »
Abbreviated transcription (Latin):
iuncentes. Expugnati fuerunt in resurre¬
ctione.xp̃i. quia ñ potuerunt eum retin̾e̾ in
morte sicut putauerunt. Et hic iam mcipit¬
Sͥ orare. Expugna dico: ꝙ& ut possis expugna
oꝑare: arma. quib possim uumicoꝰ deiun¬
cere. & scutũ. quo me defendas. Hec autẽ ar¬
ma ⁊ sccitũ. sunt uoluntas di. Et tu qui ali¬
quando uideris sedisse. exurge. manifeste.
conclud̃. inimicos. ne nom̃ coꝵs dilatet᷑. qd̾
in iꝑsa impletione rci. ego s .s. tua om̃imoda:
IHic incipit orare de conuetsione inumnicorp
quos p̾uiderat conuertendo ᷤ. Contõ. Effun

Expanded text:
ince. Expugnati erant in resurrectione Christi: quia non potuerunt eum retinere in morte, sicut putaverunt: et hic jam sibi incipit orare. Expugna dico, et ut possis expugnaroperare in me arma, quibus possim inimicos devincere: et scutum, quo me defendas. Haec autem arma et scutum sunt voluntas Dei, et tu qui aliquando videris sedisse, « exsurge » manifeste « conclude inimicos, ne nomen eorum dilatetur: quod in ipsa impletione rei: « Ego sum salus tua » omnimoda. Hic incipit orare de conversione inimicorum quos praeviderat convertend
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scutũ sit eiꝰ. in circuitu .t. eũ. hanc lit¬
teiaturã comꝓbat alia transiatio. quȩ
ht̃ circumdat angłs dñi. in giro tim̃tes
eum.s Hico accedite. illuminamini:
et accedentes ⁊ iluminari. g̾. dominici corpis
refectionẽ. Qui enĩ non accedens ꝑ tuirtutes.⁊ ñ
illuminatꝰ illud gustaret: udiciũ sͥ mandu

Expanded text:
i scutum sit « in circuitu timentium eum. » Hanc litteram comprobat alia translatio, quae habet: circumdat angelus Domini in gyro timentes eum. Dico accedite, illuminamini, et accedentes et illuminati « gustate » Dominici corporis refectionem. Qui enim non accedens per virtutes, et non illumin
Abbreviated transcription (Latin):
si fiat᷑ m̃s caruał eet̃. E cum nollent mͥ
quasi aliquis. li. ⁊ contristatꝰ. lugenᷤ in
corpore. contristatꝰ in auima. Ego sie ꝑeis hu¬
ẽ.alii autẽ non. s seducit turbas. Et in
passione ipsa cum uiderent terremotꝰ. Et
qmͣuis eent sio dissipati: nũqmͣ cum̃ sunt

Expanded text:
si frater meus carnalis esset: et cum nollet mihi « quasi » aliquis « lugens et contristatus, » lugens in corpore, contristatus in anima. Ego sic huest, alii autem non, sed seducit turbas, et in passione ipsa cum viderent terrae motus. Et quamvis essent sic dissipati, « nunquam » tamen sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dum. i .i. p̃dicemus eum głosum int̾ mul¬
tas gentes. Et ñsolumm ipsum dominũ.
mus. cum eum omnipotentem predicamꝰ:⁊ ec̃
nom̃ eiꝰ. cũ illud ꝑ multa loca effundimus.
dicit quȩ bona sͥ inde ꝓuenerint. Exquisius¬

Expanded text:
osum inter multas gentes, et non solum ipsum Dominum mus, cum eum omnipotentem praedicamus, et tum nomen ejus, cum illud per multa loca effundimus, dicit quae bona sibi inde provenerint. « Exquisi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniant ꝓ illis malis eis bona. Et hoc ẽ.
Ueniat .i. paret᷑. illi poꝑulo laqueus. idẽ.
sic illis ignorantib paret᷑. Q ñtantũ ꝑa¬
ret᷑ laqueus: s etiam .ca. popłs iuie ui
.Ia .i. ipsa doctrina efficax sit in eis. Ita di¬
co in laqueum quod in ip̃m .i. laqueꝰ iste
quare ipsi moriant᷑ peccatis. Uel sic pot̾ legi

Expanded text:
veniant eis pro illis malis bveniant eis pro illis malis best, paretur « illi » populo « laquens, » id est, sic illis ignorantibus paretur: et non tantum paretur laqueus, sed etiam « cadat » populus ille iid est, ipsa doctrina efficax sit in eis: ita dico in laqueum, quod « in idipsum, » quare ipsi moriantur in peccatis suis. Vel sic potest legi,
Abbreviated transcription (Latin):
quant᷑ me. & sic auersi confũ .i. crubescant
de peccatis preteritis. quȩ memoria crit eis¬
ad custodiam uirtutũ. ꝙ ponit ꝑ quod pos¬
Et orat qͦd sicut pulius uento mat̾iali a t̾ra
agit᷑. sic isti spũ sco̾ a t̾renis ad amorem ce¬
lestium eleuent᷑. Et si psi ñ assentiunt sp̃ui:
siue ꝑ infirmitat̾e. siue qͦlibet alio modo
In hoo uersu duo genera correptionis nota¬
mus. unĩ uoluntariũ. aliud coacticium:
ut ultenus timeant incedere ꝑ eam sic̃ ꝑ
tenebras. Et eadem in quib pͥus firie sta¬
re putabant. fiat cis lubricum .i. lubrico¬
sa. ut intelligant neminem in ea firiit̃.
posse consistere. Et si hec nolunt cogno ᷤ
Hic qͦ notant᷑ predicta duo genera correpti¬
ꝑauerunt mͥ. qui laqueus erat eis causa
interitꝰ. Auscond̾unt dico gratis .i. sine me¬
um habes. et similia. ⁊ hoc suꝑtiacue. In
hoc quide uacue. quia ñ erat quod dice¬
bant. in hoc suꝑuacue qͥa immunis a poc¬
cato filiꝰ dĩ eram. Et quia hoc feccrunt :

Expanded text:
 crubescant de peccatis suis praeteritis: quae memoria erit eis custodia virtutum. Et ponit per quod poset orat quod sicut pulvis vento materiali a terra erigitur, ita isti Spiritu sancto a terrenis ad amorem coelestium eleventur: et si ipsi non assentiunt Spiritusive per infirmitatem, sive quolibet alio modo. In hoc versu duo genera correctionis notamus, unum voluntarium, aliud coactum. ut ulterius timeant incedere per ea sicut per tenebras: et eadem in qua se prius firmiter stare putabant fiat eis « lubricum, » id est, lubricosa, ut intelligant neminem firmiter posse stare: si hoc nolunt cognosceHic quoque notantur duo genera correctierunt interitus: absconderunt dico « gratis, » id est, sine meum habes et similia: et hoc « supervacue. » In hoc quidem vacue, quia non erat quod dicebant: in hoc supervacue, quia immunis a peccato Filius Dei erat. Et quoniam hoc fecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
obseruantiis immorari uoluisset. intelligon ᷤ pꝰea
nichilualere. s in solo dõ confidendũ eẽ. licet
enim sođm legem. hostias immolaret. ñ tam̃
in illis confidebat. s ꝑ eas sacrificium ecłiȩ in¬
telligebat: mutauit dico coram ab imelech .i.
iudeis: qui dicunt᷑ regnum patris. Abimelech
autẽ regnum patͥs interpͣtat᷑. Dei autẽ patris
omnnĩ. iudei erant regnum. Coram iudeis
enim nicħ ualere sacrificia uideoꝵ. s solo dõ
reficiendum eẽ ꝓpħauit. cum dixit. Non acci¬
piam de domo tua untulos. & iterum. Saen¬
um ⁊ oblationẽ nolusti. Et sicut abunelech
reputauit eund̾e dauid insanum: sic uidei
reputauerunt eum in sanũ. cum eũ in rtus
fuo ᷤ non confidere cogno uerunt. Ꝙ tune
eum et sinon corporalit̾ tam̃ uoliuitate. et

Expanded text:
s immorari voluisset, intelligens postea eas nihil valere, sed in solo Deo confidendum esse. Licet enim secundum legem hostias immolaret, non tamen in illis confidebat, sed per eas sacrificium Ecclesiae intelligebat. Mutavit dico « coram Abimelech, » id est, Judaeis, qui dicuntur regnum patris: Deiur regnum patris: Dei autem patris omnium Judaei erant regnum. Coram Judaeis nihil valere sacrificia vitulorum, sed soli Deo sacrificandum esse prophetavit, cum dixit: « Non accipiam de domo tua vitulos, neque de greum Deoreputavit eumdem David esse insanum, sic Judaei reputaverunt eum insanum, cum in ritus suos non confidere cognoverunt, et tunc eum, et si non corporaliter, tamen voluntate: et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑate. ad eor p̃ces exaudiendas. ¶ Dominus
eraudit uistos: malos autẽ dampnat. Et hoc
cum nullus scõꝵ suꝑ eos aliqua ꝑia affectiõe
mouebit᷑. Unde dixit abiaham. Inter noᷤ
hoc possumus eẽ securi. quia dñs exaudiuit
pͥores patres. ꝙ hoc ẽ. Clamauerunt.iꝰ. ⁊ .d.

Expanded text:
ae « ad eorum preces » exaudiendas. Dominus exaudit justos, malos autem damnat, et hoc cum nullus sanctorum super eos aliqua pia actione movebitur. Unde dixit Abraham: « Inter nohoc possumus esse securi, quia Dominus exaudivit priores patres; et hoc est: « clamaverunt justi
Abbreviated transcription (Latin):
beatitidines. Bene dico quod illa gens ẽ bea¬
ta: quia ipsa est ppłs electus ii hereditatẽ di.
ditas illa. quia dominus excolit eam doctri¬
na. ꝙ intellectu diuinoꝵ sensuum. Eleg̃
dico. ñ quod det eam possidendam aliis. sed
sͥ. Seata est iterum illa gens: quia .d̾ .r. eã
sui. Magna enim miscdia di fuit. qd uer¬

Expanded text:
beatitudines. Bene dico, quod illa gens est beata, quia est populus electus in haereditatem Dei, i. » Ideo beata haereditas illa, quia Dominus excolit doctrina et intellectu divinorum fontium. Elegit dico, non quod det eam possidendam alii, sed sibi. Beata est iterum illa gens, quia « Dominus resui. Magna enim Dei misericordia fuit, quod Ver
Abbreviated transcription (Latin):
Spare est in nomine dñi. ex hoc qd nom iuũ
quod dauid fugiens ꝑsequutionẽ sauł fugit
ad rogem acħis. Cumq aliqmͣdni subeo mili¬
tasset. apud regem accusatus ẽ ꝓpt̾ inuidiam:
Timens gͦ dauid damnari ab eo se arrepticiuĩ
simulauit. & ꝓpt̾ea dimisit eũ abymelech uel
lech autẽ commune nomeu eiat regum t̾re
illius: & achis ꝓpͥum. Et ideo ponit ab ime
lech. qͥa conuenientiꝰ est hoc nom̃ scđ̃m hoc
quod inde agit. ꝓpt̾ interp̃tation̾e. Post illam
autẽ nuitationẽ dauid psalmũ istũ composuit.
nec ideo quod de illa mutatione carnali intende¬
ret. s ꝑ illam. sp̃uałe mutationẽ intelligebat.
Titulus sic exponit᷑. Ps̃ iste conuenit datud ꝓ¬

Expanded text:
Sperare in nomine Domini est, ex hoc quod nomen suum quod David fugit persecutionem Saulis, et venit ad regem Achis. Cumque aliquandiu sub eo militasset, apud regem accusatus est propter invidiam. Timens ergo damnari David ab eis, areptitium se simulavit, et propter ea dimisit eum Abimelech vel lech autem commune nomen erat regis terrae illius, et Achis proprium: et ideo ponit nomelech, quia et convenientius est, secundum hoc quod nunc agit, propter interpretationem. Post illam autem mutationem David psalmum istum composuit: nec ideo quod de illa mutatione carnali intenderet, sed per illam spiritualem mutationem intellexit. Titulus sic exponitur, Psalmus iste convenit David
Abbreviated transcription (Latin):
scił quo intellectu faciunt quicqͥd faciunt. ⁊ ħ
est maxima beatitudo. Cum enim nras infix¬
mitates intelligit: confert sua solatia nob̃. Ssioi
tantum hec pͣdicta facit ds̃. s etiam adiuuat
reges & gigantes. Quod auxiltum ad eo uere
necessarium ẽ. quia sine eo non saluat᷑.r.i. il

Expanded text:
 quo intellectu faciant quidquid faciunt: et haec est maxima beatitudo. Cum enim nostras infirmitates intelligit, confert sua solatia nobis. Non tantum praedicta haec facit Deus, sed etiam adjuvat reges et gigantes: quod auxilium a Deo vere n
Abbreviated transcription (Latin):
quia fluctuant sicut aquȩ maris. ponendo¬
scił eos in ȩccłia. sicut inutre. Quia sic̃ aquȩ
quȩ sunt in utre. coartant᷑ ne exeant. sie iu¬
sti positi in ȩcd̃ia diuinis paginis ⁊ instrucqo¬
nib reguł coartant᷑. ut non nisi eo ꝑmittente

Expanded text:
qui fluctuant sicut aquae maris, ponendo eos in Ecclesia « sicut in utrem » quia sicut aquae quae sunt in utre coarctantur ne exeant, sic justi positi in Ecclesia, divinae paginae instructione coarctantur, ut non nisi eo permittente
Abbreviated transcription (Latin):
ex coro mortui anunał. intelligimus ęccłiam.
quȩ carnales mortificat. concupiscentias. Ipse
do eis cognitionẽ sapientiȩ suȩ ⁊ scientiȩ. sic̃
fecit beato paulo. quia cognouit eum ꝓfun¬
Sicut enim sapientia data scis. est donum
dĩ. sic etiam mali donum di s̾unt. cũ scĩs
ad maiorẽ coronam a deo dant᷑: ut detius
beato laurengo datus fuit. ad maiorem
si ex se non ht̃ qd̾ timeat. ab eo dño. commo¬
ueant᷑ ꝑ inspirationem ad hoc ut timeant.
et ordinatim facta. sicut ꝑ angłm missuĩ moysi
lex fuit ordinata. et facta. Dominus fec̾ omĩa:

Expanded text:
ex corio mortui animalis, intelligimus Ecclesiam, quae carnales mortificat concupiscentias: ipse, do eis cognitionem sapientiae et scientiae suae, sicut fecit beato Paulo, qui cognovit eum profunSicut enim sapientia data est sanctis donum Dei, sic etiam mali donum Dei sunt cum sanctis ad majorem coronam dantur a Deo: ut Decius beato Laurentio datus fuit ad majorem si ex se non habet quod timeat, « ab eo » Domper inspirationem ad hoc timeant, id est, ordinatim facta. Sicut per angelum missum Moysi, lex fuit ordinata et facta. Dominus fecit omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
scił ue in aꝑto mala loquaris. nec etiã loqͣrs
ꝙ quia hec̃ ñ sufficiunt: addit ⁊ fac honũ:
Et quia caro semꝑ repugnat sp̃ui. & uult
ut non faciat uonum: dicit. Inquiro. pacẽ.
inuenire possis. qͥa semꝑ repugnat: tam̃ ꝑ

Expanded text:
st, ne in aperto mala loquaris, nec etiam mala loet quia haec non sufficiunt addit « et fac bonum. » Et quia caro semper repugnat spiritui, et vult ut non faciat bonum, dicit: « inquire pacem, invenire possis, quia semper repugnat, tamen s
Abbreviated transcription (Latin):
cipso sis. quod cum ante i gnorasset peccata
sua: iam recoguoscit. Pouit etiam ipsius confessi¬
ouem: deuide ipsiꝰ confessionis commendationẽ
nere ad intellectum huiꝰmodi confessioniᷤ. Lo¬
dit se peccata recognoscele: cum dicit. Beati fc̃¬
illi. quoꝵs inquitates .i. carnis naturales sugge
licet ad peccandum iustigent. ñ ad actum ꝑdu
etȩ. Ꝙ illi sunt bĩ quoꝵ peccata pꝰ bap̃tismũ
ꝑpetrata. sc̃ decta. ꝑ penitentiam. Cum dicit
tecta. dat intelligere ĩbi dictum eẽ de crimina¬
lib. quȩ indigent tegi. ne appareant in con¬
spectu domini ad pumendum. Ille etiam iur
catum. ñ fec̃ tale qd̾ dominus respiciat ad pu¬
uiendum. ꝑ quod notat᷑ peccatum. quod sola
oratione pot̾ deleri. Et cum ñ fecisset nisi le
liuitate. si diceret se sine peccõ eẽ: cum sciat
neminẽ sine peccõ uiuere. Unde ioh̃es.Sidi
xerimus quia peccatũ ñ habemus: nomet¬
ipso ᷤᷤ seducimus. Cum dicat beatoᷤ quib hec

Expanded text:
cum ante ignorasset peccata sua, jam recognoscit. Ponit etiam illius confessionem: deinde illius confessionis commendationnere ad intellectum hujusmodi confessionis. dit se peccata recognoscere, cum dicit: PSAi quorum iniquitates, » id est, carnis naturales suggeslicet ad peccandum instigent, non tamen ad actctae: et illi sunt beati « quorum peccata » post baptismum perpetrata « sunt tecta » per poenitentiam. Cum dicit tecta, dat intelligere ibi dictum esse de criminalibus quae indigent tegi, ne appareant in conspectu Domini ad puniendum. Ille etiam « vir catum, tale non fecit quod Dominus respiciat ad puniendum: per quod notatur peccatum, quod sola oratione potest deleri: et cum non fecisset nisi levid est, in voluntate, si diceret se sine peccato esse, cum sciat neminem sine peccato vivere. Unde Joannes: « Si dicimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimu
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m dĩtatẽ:
Ue fuit domue gphe clauid. quia fuit de sem¬
ne ipsius. Et huius domus fabricatio fuit in
conceptione: dedicatio in resurtectioe. Sicut
enim domus celebus fit in dedicatione: sie xõc
celebrior factus ẽ in resurtectione. assumpta un¬
passibilitate & immortalitate. Xp̃c ẽ materia:
eandem domino grates reddant. Quȩ libatio
illor est: qui ꝑ eam lib̃ati sunt. In scda parte
ostendit᷑ meriiũ. qͣre fuerit dignum ut liberaiet᷑.
In tercia parte circa finẽ. manifeste ponit re¬
surreconem. Intentio est hortari homines ad
laudem d̾i de sua libatione quȩ illoꝵ ẽ. quod

Expanded text:
dum deitatem: vel fuit domus prophetae David, quia fuit de semine David: et hujus domus fabricatio fuit in conceptione, dedicatio in resurrectione. Sicut enim domus celebris fit in dedicatione, sic Christus celebrior est factus in resurrectione, assumpta impassibilitate et immortalitate. Christus est materia, eadem Domino reddant grates, quae liberatio illorum est qui per eam liberati sunt. In secunda parte ostenditur meritum, quare fuit dignum ut liberarentur. In tertia parte circa finem manifeste ponit resurrectionem. Intentio est hortari homines ad laudem Dei de sua substantia, quae et illorum est: quae
Abbreviated transcription (Latin):
timere debeatis. Rudes qmuis extra ȩccłiam
filtum legit᷑ appellasse. Docebo uoᷤ timoi̾s
dño: ex qua doctruta uitã habebitiꝰ. Et hoc
tali interrogatione dicit. qmͣ omniũ seqͣo¬
qui dicat. aut uitã nolo. aut dies bonoᷤ

Expanded text:
timere debeatis. Rudes, quamvis extra Ecclesiam, positum legitur appellasse filium. Docebo timorem Domini, ex qua doctrina vitam habebitis: et hoc tali interrogatione dicit, quam omni asseqsit dicere, aut vitam nolo, aut dies bonos
Abbreviated transcription (Latin):
robora. conturbata st̃. ita ut quicũq putãt.
me aliquod robur habere. ego nichil puto¬
me ex me habere: Cum xp̃c dicit se ẽẽ in¬
firmũ & in corpore ⁊ in anuna: omnẽ a
se suꝑbiam remotam ostendit. ⁊ qđ aliquiᷤ
ñ debet de se p̃sumere. Item ponit alias mi-¬
serias dicens. factus s. etiam. ob. fr̃onis ini¬

Expanded text:
robora, sunt ita, ut quicunque putent me aliquod robur habere, ego nihil puto ex me habere. Cum Christus dicit se esse infirmum et in corpore et in anima, omnem a se superbiam remotam ostendit, et quod aliquis non debet de se praesumere. Ponit item alias miserias, dicens: « Factus sum » etiam « opprobri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃pat qͦsdam ut fiant similes cerius .i. pauidos
bono timore. & haurientes uenena huiꝰ mũdi.
ita quid̾e qd illa hausta ñ noceant illis. Su¬
stinent enuim ꝑsequugoneᷤ. ꝙ hereticoꝵ obiecti¬
sctipturarũ. Sicut enim ceruus ꝑ timorem tranᷤ¬
currit condensa spinarum. sic grã di dm̃ tmĩ¬
tib aꝑit occulta scripturar̃. Et quia ꝑ hec

Expanded text:
 quosdam ut fiant similes cervis, scilicet pavidos bono timore et haurientes venena hujus mundi, ita quidem quod illa hausta non noceant illis. Sustinent enim persecutiones et objectiScripturarum. Sicut enim cervus per timorem transcurrit condensa spinarum, sic gratia Dei Deum timentibus aperit occulta Scripturarum: et quia per haec
Abbreviated transcription (Latin):
uem. qmͣ facit xp̃c confitentib. Contõ. Benc dico
te eẽ refugium. quia tu ipse dicis. Da .t. inst̾.
quib possis pugnare. scił uirtutes. Ꝙ quia sic
instructꝰ. sine dĩ custodia ñ posset ꝑsistere: dicit.
quẽ portarent. siue dominũ. siue inimicum:
Similes eeñt mulo: si non consid̾arent sua ona
scił an portent peccã: uł bona oꝑa. Nel ꝑ qquũ
accipiamꝰ gentiłe popłm. qͥ indomitꝰ ⁊ effreuᷤ
legem ñ curabat. ꝑ mulũ iudaicũ popłm. qͥ
durus & piger erat ad legem implendam. ¶dio
qua ligant᷑ domita animalia: frenii qua in¬
ꝑ confesionem. Pcamũ ⁊ frenũ corrige eoᷤ. &
quia in nullo deficit ab eis miscđia. ħ uerba
sunt xp̃i ad ꝑatiem: ex quo dixit constringe.
securi de gła om̃s recti corde:¬
& facit cantilenã de laude dĩ. qui mitigat
temptationes diaboli. sicut cantilena daiuid
initigabat spm sauł. Materia est laus dei.
Eam ita tractat. Ammonet ad laudẽ dei. po¬
nendo causas quare debeamus dm laudare:

Expanded text:
em, quam facit Christus confitentibus. Continuatio: Bene dico te esse refugium, quia tu ipse dicis: « Dabo tibi inquibus possis pugnare, scilicet, virtutes: et quia sic instructus, sine Dei custodia non possis persistere, dicit: quem portarent, sive Deum, sive inimicum. Similes essent mulo, si non considerarent onera sua, an portarent peccata, sive bona opera. Vel per equum accipiamus gentilem populum, qui indomitur et effrenis legem non curabat: per mulum, Judaicum populum, qui durus et piger erat ad legem implendam. Dico qua ligantur domita animalia: frenus qua in confessionem. Per chamum et frenum corrige eos, et » quia in nullo deficiet eis misericordia. Haec verba sunt Christi ad Patrem, ex quo dixit confringe. Msecuri de gloria « omnes recti corde facit cantilenam de laude Dei, quae mitigat tentationes diaboli, sicut cantilena David mitigat spiritum Saulis. Materia est laus Dei. Eam ita tractat: admonet ad laudem Dei, ponendo causas quare debeamus Deum laudare.
Abbreviated transcription (Latin):
ficies eis. qui sꝑant in te. ita. quod confiteant᷑
incipit ds̃ dare fidelib in hac uita ⁊ ꝑficit
in alia. ⁊ utramqmͣ partem exequit᷑ meliore
ꝓ dignitate p̃ponens. Contõ. ꝑ ficies illamdul
tio tua est abcondita quid̾e hominib modo
in carne uiuentib. & ꝑ hoc remotis uẽbi ᷤᷤ a con¬
turbatione homiñ. ¶ Et ne aliquie dicent

Expanded text:
ficies eis qui sperant in te, » itaque confiteantur incipit Deus dare fidelibus in hac vita, et perficit in alia, et utramque partem exsequitur, meliorem pro dignitate praeponens. Continuatio: Perficies illam dultio tua, est abscondita quidem hominibus modo in carne viventibus, et per hoc remotos « a conturbatione hominum. » Et ne aliquis diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
ut alue exemplum relinquenet. nesi tutha¬
rent᷑ ominino desꝑarent. E oce p̃missȩ tribu¬
lationis partes excquit᷑. Uere tribulor: qm̃ra
uita mea hactenus acta in dolore. de. in
morte. Et quia uita illa posset ẽẽ acta in
morte. De quibdam menbris xp̃i pot̃ dici.
quia uita eoꝵs ꝑ multoᷤ fuit annos ĩ dolore
sicuti de paulo et similil. de quibꝰdam uͦ
aliis qđ uita eoꝵ defecit ui dolore breui. ut
de ypolito et similib. Uica defecit in dolo

Expanded text:
ut aliis exemplum relinqueret, ne si turbaut aliis exemplum relinqueret, ne si turbarentur, desperarent. Ecce praemissae tribulationis partes exsequitur. Vere tribulor, « quoniam vita mea » hactenus acta « in dolore deficiet, » in morte: et quia vita illa posset esse acta in dmorte. De quibusdam membris Christi potest dici, quia vita eorum per multos fuit annos in dolore, sicuti de Paulo et similibus, de quibusdam vero aliis, quia vita eorum defecit in dolore brevi, ut de Hippolyto et similibus. Vita defe
Abbreviated transcription (Latin):
immunis furt. animã suoꝵ. a criminalib. Uel
si sui habucrunt cuiminalia: ñ nocuerunt eis:
slecessitates peccata nominat. uel quia ineuttabi¬
les sunt hominib. uł quia necessitatẽ portant.
eẽt: si nullomͦ ab eiꝰ potestate egredi posset. S
aliqua possim incedere: sicut aliquis ens in spa¬
tioso loco lib̾e ineedit quo uult. uel ꝑ locum
spatiosum caritatẽ intelligamus. in qua xp̃c
cipit secd̾a paro de enumeratione miseriarũ
humanȩ fragilitatis. Postqmͣ dicit se esse
in spatioso loco ꝑ miscdiam dĩ: timens tam̃ de
sua fragilitate. enumerando suas miserias.
postulat misereri sic dicens. O domine.mi.¬
aggrauat sic .s. talis ẽ illa tribulatiorquod
ideo uent̃ dr̃. quia sicut in uentre esce recondim¬
t ita iN memoria audita recondunt᷑ ⁊ secre¬
ta. Tatrbatus est qmͣuis ocrtꝰ eẽt de ꝓmissioe¬
dei qui dixeiat. darificaui. ⁊ iterum danfica
tam suie memnoriam eẽ turbatam. ut aliqͦ
m̃ deficeret: ẜ sponte conturbari uoluit¬

Expanded text:
immunis fuit, animae suorum a criminalibus, vel si sui habuerint criminalia, non nocuerunt eis. Necessitates peccata nominat, et quia inevitabiles sunt hominibus, et quia necem portant. esset, si nullo modo ab ejus potestate egredi posset, sednsione possim incedere, sicut aliquis in spatioso libere incedit quo vult. Vel per locum spatiosum, charitatem intelligamus, in qua Christus cipit secunda pars de enumeratione miseriarum humanae fragilitatis. Postquam dixit se esse in spatioso loco per misericordiam Dei, timens tamen de sua fragilitate, enumerando miserias suas, postulat misereri, sic dicens: « O Domine miaggravat, scilicet, talis est illa tribulatio, quod ideo venter dicitur, quia sicut in ventre escae reconduntur, ita in memoria abdita reconduntur et secreta. « Turbatus est » quamvis certus esset de promisssione quae dixerat: « Clarificavi et iterum clarificabo tam, sive memoriam esse turbatam, ut aliquo modo deficeret, sed sponte conturbari voluit
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatẽ meã. In morte mea cito rodime
animas ab inferno. ne differas meã resurracti¬
onem usq in communẽ. Accelera dico: ut
eru .m. ut nicħ amplius ꝑsequittores nõce¬
re ualeant mͥ. nec meis p̃ualere. Et interun .i.
dum illa acceleratio erit. esto mͥ.i.d.ꝑ .i. tam
qua quiescam finitis laborib. Et quia possẽt
finiri labores ad dempiis. ⁊ reinciꝑent: addit.¬

Expanded text:
eam. In morte mea cito redime animas de inferno, ne differas resurrectionem usque in communem. « Accelera » dico, « ut, eruas me, » ut nihil amplius persecutores nocere valeant mihi, nec meis praevalere. Et interim, id est, dum illa acceleratio erit, « esto mihi in Deum qua quiescam finitis laboribus, et quia possent finiri labores ad tempus, et reinciperent, addit
Abbreviated transcription (Latin):
causa timoris. quia uidentes eum tradi in
mortẽ. tuuerunt. Uicino ᷤ uocat illo ᷤs qͥ
licet ñ eeñt discipuli domini. tam̃ accede
obꝓbrio. Item alia miseria. Et eciam illi
qui uidebant me.i. qui cognoscebant me
tiati sunt. Unde et ei resuscitato duo disci¬
puli dixerunt. Nos putabamꝰ quia ipse
cet᷑ redemptunis isr̃. Uelita. Illi qui ui¬
aebant me iti tiacfari. fi foras ame ut sup̃¬

Expanded text:
causa timoris, quia videntes eum tradi in mortem, timuerunt. Vicinos vocat illos qui licet non essent discipuli Domini, tamen accedebopprobrio. Item alia miseria, et etiam illi « qui videbant me, » id est, qui cognoscebant me trati sunt. Unde et ei resuscitato duo discipuli dixerunt: « Nos putabamus quia ipse esset redempturus Israel . » Vel ita, « illi qui videbant me » ita tractari « fugerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ser t. ⁊ meos. Hoc dicit ꝑsimle. slam sic̃
cum aliquis dñs ostendit seruo suio faciẽ
suam elatam. alii habent eum maiori
honore. sic xp̃c fuit in maiori honore cũ
dominus ostendit ei faciem suam eũ resus
ipsi abutebant᷑ doctrina eiꝰ uegligentes eam
habet alia tianslatio in suꝑbia ⁊ contemp¬
tu. Incipit hic tertia pais in qua ponit᷑ ex¬
uicatio lib̾ationis. & gr̃aruĩ actio. et inuitatio
ad dĩ dilectionẽ. Contõ. Miseriȩ humanȩ fra

Expanded text:
et meos: hoc dicit per simile. Nam sicut cum aliquis dominus ostendit servo suo faciem suam claram, alii habent eum in majore honore: sic Christus fuit in majore honore, cum Dominus ei ostendit faciem suam eum resuscipsi abutebantur doctrina ejus, negligentes eam. Et alia translatio: in superbia et in contemptu. Incipit tertia pars, in qua ponitur exsultatio liberationis, et gratiarum actio, et invitatio ad Dei d
Abbreviated transcription (Latin):
quia ego possim et mei. contͣ pugnantes resi¬
stere. E etiam tu es refugiũ meũ .i. securitas
in qua quiescamus ego & mei. Deus fuit iefu¬
gium. xp̃o in resurreccione. suis menbris ẽ dẽ ie¬
fugum: cum cos fac̃ securos. ꝑ sacram̃ta eccłiȩ:¬
dicationem apłorum nom̃ suũ extensum est.
deducunt᷑ sui ꝑ dilatationem famȩ. sicut dilati

Expanded text:
mei possimus contra repugnantes resistere, et etiam « tu es refugium meum, » id est, securitas in qua quiescamus et ego et mei. Deus fuit refugium Christo in resurrectione, suis membris est refugium, cum facdicationem apostolorum nomen suum extensum est, deducuntur sui per dilatationem famae, sicut Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
uocat. quia siout saccus uestis peniten¬
tialis ẽ. sic caro xp̃i fuit uestis penitenti¬
alis. ñ quod sua peccata portaret. s aliors.
Unde dr. Pecoata nĩa ipse potauit. Con¬
scissio illa facta fuit in ipsa passione:⁊ pꝰea¬
in ipsa resurrectione. Circum delisq.m .l.¬
.I. imꝑ assibilitate. & immortalitate. Ꝙ ab
hoc uersu manifeste incepit ostendere de
dabilem. Hoc enim xp̃i resurrectio effecit:¬
confessio quȩ ex hoc ꝓcedit erit ȩterna. Et hoc

Expanded text:
vocat, quia sicut saccus vestis poenitentialis est, sic caro Christi vestis poenitentialis est, non quod sua peccata portaret, sed aliorum. Unde dicitur: « Peccata nostra ipse portavit . » Confessio ipsa facta fuit in ipsa passione: et postea ipsa resurrectione « circumdedisti  impassibilitate et immortalitate, et ab hoc versu manifeste incipit ostendere de dabilem. Hoc enim resurrectio Chriconfessio quae ex hoc procedit, erit aeterna: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatus ab obedientia cessauit. Sgo contur¬
babar: s in ipsa conturbatione. o dñe .c. ac.¬
mouendis malis. Ad te clamabo sic dicens.
digor in puluerem. quę utilitas tunc erit in
gnis ins̃ effustis: Si sanguis uisti effundat᷑
debet ꝓficere. si sanguis unpii nulla utili¬
taᷤ debet queri. Si redigat᷑ in puluerẽ nul¬
la utilitas consequet᷑. quia neq confessio
neq uitatis ad inuitiatio: ad quȩ facien¬
da resurreccio. xp̃i necessaria fuit. Contõ. Ui¬
co si descendo in corruptionem nulla ent u¬
tilitas. quia nunquid pulius .i. caro reba
tietur: de reꝑatione humani gen̾is qua
tu ꝑ me facturus es: Non utiq. Ideo nolo
ut me ꝑmittas redigi inpuluerem: s ettore¬

Expanded text:
probatus, ab obedientia cessavit. Ego conturbor, sed in ipsa conturbatione « o Domine, cmovendis malis. « Ad te clamabo, » sic dicens: digor in pulverem, « quae utilitas tunc in guis meus effusus? Si sanguis justi effundatur, debet proficere: si sanguis impii, nulla utilitas debet quaeri. Si redigar in pulverem, nulla utilitas consequetur: quia neque confessio, neque veritatis annuntiatio, ad quae facienda resurrectio Christi necessaria fuit. Continuatio: Dico, si descendo in infernum, nulla erit utilitas, quia « nunquid pulvis » , id est, tietur de reparatione humani generis, quam tu per me facturus es? Non utique, ideo nolo ut permittas me redigi in pulverem, sed cito re
Abbreviated transcription (Latin):
scõ conuenit. Non det̾minat quid afferant.
s debemus intelligere seipso ᷤ. ꝑ puram con¬
scientiam. & puram uitam. Et ñ tm̃ moneo
uoᷤᷤ ut afferatis uoᷤ fiuo ᷤᷤ dĩ. s etiam si opuᷤ
ducatum. F arietes apłi designant᷑. quia sicut

Expanded text:
 convenit, non determinat quid afferant, sed debemus intelligere seipsos per puram conscientiam, et puram vitam: et non tantum moneo vos ut afferatis filios Dei, sed etiam si opus ducatum. Per arietes apostoli designantur: quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qua scĩficat alios. S ancttatis dico eiꝰ. id est
quȩ ab ipso ꝓcedit. sEit bene debemꝰ contil̃
ꝓpt̾ iusticiam. & ducit in uitam ȩternã. Ꝙ hic
nunit quod ñcantum debemꝰ domino confi¬
ten quia dat bona: s quia etiam mala temo¬
uet in quib uiste tenebam᷑. Dixit quia ira
ẽ in indignatione. ⁊ uita in uoluntate: nunc

Expanded text:
qua sanctificat alios: sanctitatis dico « ejus » , id est, quae ab ipso procedit. Et bene debemus confiteper justitiam, et ducit in vitam aeternam. Et hic innuit quod non tantum debemus Domino confiteri quia dat bona, sed quia etiam mala removet, in quibus juste tenebamur. Dixit quod ira est in indignatione, et vita in
Abbreviated transcription (Latin):
.i. fideles suo ᷤᷤ facit in habitare baptismum:
uiuunt enĩ iusti in baptismate uͥ mũdi
diluuio. in qͦ noe ꝓpt̾ suam usticiã securuᷤ
purgat eos ꝑ diluuium baptismatis: ⁊ dñs¬
debit ñtantũ usq ad finẽ mundi. s ine¬
ternum. Et illi ꝑopło suo ita purgato ꝑ spm̃¬

Expanded text:
 fideles facit habitare baptismum. Vivunt enim justi in baptismate ubi crimidiluvio, in quo Noe propter suam justitiam securus purgat eos per diluvium baptismatis; « debit non tantum usque in finem mundi, sed « in aeternum. » Et illi « populo suo » tam purgato p
Abbreviated transcription (Latin):
sum .i. peccatorem. Et p̾ponit causa conu̾sio¬
litudine magistri. qui aggrauat manũ suꝑ
discipulũ. ut faciat cum recognoscere delictum:
Conuersus dico. dum config̃. s.i. quia destruit᷑¬
fuꝑbia. Que ideo ꝑ spinã intelligit᷑. quia in
spina ẽ erecgo hominis. Uel bene dico in e¬
.i. punctio peccati. SHic incipit confiteri. dico
conuersus sum. ꝙ deinde cognitũ tͥ feci . l. con
fessus sũ. delictum .i. qđ dereliqui mͥ faciendũ.

Expanded text:
sum, id est, peccatorem: et praeponit causam conversiolitudine magistri, qui ingravat super discipulum, ut faciat eum recognoscere delictum: conversus dico « dum configisuperbia: quae ideo per spinam intelligitur, quia in spina est erectio hominis. Bene dico in aest, punctio peccati. Hic incipit confiteri. Dico conversus sum, et deinde « cognitum tibi feci, » id est, confessus sum « deli
Abbreviated transcription (Latin):
hic notat᷑ uitentio sicut & in oet̾is psalmis. Ma¬
teriam ht̃ in hoc psalmo duo opposita. auxili¬
iun diuinȩ pietatis. & miseriã humanȩ fra¬
gilitatis. Et in hoc psalmo tres partes facimns.
In pͥma parte xp̃c attendens miscđiam dei.
petit se ⁊̃ suoᷤ ꝑ diuinã dementiam a miserus
ne deficiant libari. In scła parte miserias
enumerat: quas ipse & sui patiunt᷑. In ter¬
cia parte ponit exultationẽ suȩ lib̃ationis.
& gr̃ãrum accionem. Inuitat etiam alioᷤ ad
dilectionem dĩ. Intendit autẽ homines am¬
monere. ut neq desꝑent attendentes suaᷤᷤ mi¬
nos dirigit. ⁊ ammoriens alioᷤᷤ sic dicit. No¬
lite presumere de uob̃ s sꝑate in domino.

Expanded text:
hic notatur intentio sicut et in caeteris psalmis. Materiam habet in hoc psalmo duo opposita, auxilium divinae pietatis, et humanae fragilitatis miseriam et hoc psalmo tres partes facimus, et in prima parte attendens misericordiam Dei, petit se et suos per divinam misericordiam, a miseriis ne deficiant, liberari. In secunda parte miserias enumerat, quas ipse et sui patiuntur. In tertia vero ponit exsultationem suae liberationis, et gratiarum actionem, invitat etiam alios ad Dei dilectionem. Intendit autem homines admonere, ut neque desperent, attendentes suas minos dirigit. Et admonens, alios sic dicit: Nolite praesumere de vobis, sed sperate in Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
conuersum. Ideo etiam exaltabote. quia. sa.mi.¬
⁊ in me &. iii meis. In me faciendo impassi¬
bilem ⁊ immortalem: in meis. libando eo ᷤ a
peccatis. & faciendo iustos. Et est p̃missa call¬
sa qd dignus sit sanatione. cum dicit᷑. Dñe¬

Expanded text:
ideo etiam « exaltabo te » quia « sanasti me » etiam in meis, me faciendo impassibilem et immortalem in meis, liberando eos a peccatis, et faciendo justos: et est praemissa causa, quod dignus salvatione sit, cum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ideo unicornes dicunt᷑. quia uno solo testam̃to
mus: qui feruent amore mali desiderii. ꝑ flam¬
mã furorẽ maloꝵ actuum: qͦs in scõ exeitent:
Hanc diuina inspuatio int̾cidit: qnͣ ustꝰ ille
cui illa flamma infert᷑. discernit eam ñ sibi
ad dampnũ eẽ. s eandẽ sͥ ubonũ estimat ꝓ¬
uenire. Ꝙ hic notat᷑ spc̃ scientię. Magna enĩ
scientia dat᷑ homini: cum ea quȩ aliis mala

Expanded text:
ideo unicornes dicuntur, quia uno solo Testamentomus, qui fervent amore mali desiderii per flammam, furorem malorum actuum, quos in sanctos exercent. Hanc divina inspiratio intercidit, quando justus ille cui illa flamma infertur, discernit eam non sibi ad damnum esse, sed eamdem sibi in bonum aestimat provenire: et hic notatur spiritus scientiae. Magna enim scientia
Abbreviated transcription (Latin):
etiam comm̃.i. ꝑ illam confractionẽ. ad tantã
humilitatem reducet eos. ⁊ tunc respicit ad
bani immolatꝰ. Iudeoꝵ enĩ consuetudo e¬
rat. ut uitulos q̃tios dño immolaturi erant.
in ub̃rimis pascius libani impinguarent.
& eos magis impinguatoᷤᷤ. magis deo acce¬
ꝑtabiles fore credebant. E hic notat᷑ spiritꝰ
fortitudmis. Magna enim di fortitudo est:
cum homo suꝑbiaem luam pot̃ hrangae. & ꝑ
comminutionẽ seipsum placentem hostiam
ficentia: ne istud .s. cedros confringere malum
uideiet᷑. ostendit etiam unicum di filium com¬
mimitũ ẽe ne alii tali comiminutionis lege¬
condoleant. Contõ. Comminuet. cedroᷤ. ⁊ ñ de¬

Expanded text:
t, per illam confractionem ad tantam humilitatem reducet eos: et tunc respicit ad bani immolatus: Judaeorum enim consuetudo erat, ut vitulos quos Domino immolaturi erant, in uberrimis pascuis Libani impinguarent: et quo magis eos impinguarent, eo magis Deo acceptabiles fore credebant, et hic notatur spiritus fortitudinis. Magna enim Dei fortitudo est, cum homo superbiam suam potest frangere, et per comminutionem suam seipsum placentem hostiam e et in magnificentia, ne istud, scilicet cedros confringere malum videretur, ostendit etiam unicum Dei Filium comminutum esse, ne alii tali lege comminutionis condoleant. Comminuet cedros, et non de
Abbreviated transcription (Latin):
tiesꝑum .i. unitantib casũ ade. rei enim ue¬
rita ẽ qd̾ adam in uesꝑe. scił post meridiem
declinante sole fregit obedicitiam. Dum enĩ
fuit adam in metidie .i. in feruore dilectioniᷤ
obediendic̃i uirilit̾ obscruauit. pꝰqm uͦ caritaᷤᷤ
in eo refriguit & post meridiem .i. caritatem¬
fuit. ab obedientia discessit. Cuiꝰ imitatore ᷤ
illi ẽẽ dicunt᷑. in quib non ardet cartas:
eius. demorabit᷑ leticia. Hic ostendit causã
& meritũ suę lib̾ationis: ꝙ ostendit eum ẽẽ

Expanded text:
id est, imitantibus casum Adae. Rei enim veritas est, quod Adam in vespera, id est, post meridiem declinante sole fregit obedientiam. Dum enim fuit Adam in meridie, id est, in fervore dilectionis, obedientiam viriliter servavit. Postquam vero charitas in eo refrifuit, ab obedientia discessit: cujus imitatores illi esse dicuntur, in quibus non ardet charitas, ejus « laetitia » . Hic ostendit et causam et meritum suae liberationis, et ostend
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus. Uox etiam illiꝰ dñi est in magnifi¬
centia .i. facienᷤᷤ magnifico ᷤᷤ. quia dat nob̾ rõnẽ
quȩ facienda sint ⁊ quȩ non. Qui autẽ facit
bona ⁊ dimittit mala. magnificus ẽ. & hic
principes. Libanus namq candidano inter¬
pretat᷑. ⁊ ideo ꝑ libanum accipit illo ᷤ qui in
candore diuiciarũ plus confidunt. Id eo ꝑ
cedroᷤ libani accipimus potentiores elatos.
quia ille cedri quȩ crescunt in libano. sunt
omnib aliis altiores. Uel confringentis cȩdioᷤ.i.

Expanded text:
intellectus. « Vox » etiam illius « Domini » est « in magnificentia, » id est, faciens magnificos, qui dat nobis rationem quae facienda sint et non. Qui autem facit bona et dimittit mala, magnificus est: et hic principes. Libanus namque candidatio interpretatur, et ideo per Libanum accipit illos, qui in candore divitiarum plus confidunt. Ideo per cedros Libani accipimus potentiores elatos, quia illae cedri quae crescunt in Libano monte, sunt omnibus aliis altiores. Vel « confringentis cedros »
Abbreviated transcription (Latin):
dominat᷑ homini. et scd̾m se facti oꝑari
hominem. ꝑuocẽ. ideo inspirationẽ intelligi¬
mus. quia sicut uox docet hominẽ ⁊ ostendit
uoluntatẽ alicuius. sic inspiratio diuina uo¬
luntatem dĩ. Hic determinat cuiꝰ dni sit uox
illa. et cuiꝰ modi uox illa sit. Cum dicit. d̾s. ma:
intonuit: uocem ẽẽ terribilem asserit. Teni¬
bilis enĩ est uox illa. quȩ penã minat᷑ iu¬
dicii. Nuit autẽ ds suo ᷤᷤ in terrore nutrire.¬

Expanded text:
natur homini, et secundum se facit operari hominem. Per vocem aspirationem ideo intelligimus, quia sicut vox docet hominem, et ostendit voluntatem alicujus, sic inspiratio divina voluntatem Dei. Hic determinat cujus Domini sit vox illa, et cujusmodi vox illa sit, cum dicit: « Deus maintonuit, » vocem esse terribilem ostendit. Terribilis est enim illa vox, quae poenam minatur judicii. Vu
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ consummata. hanc aut̃ hoo modo
exequit᷑. Inuitat homines ad honorandũ
ꝓpħa quosdam errores de spũ scõ futuroᷤ in
ȩccłia. scił. quod putaret᷑ eẽ minor patre ⁊ fili¬
o. & ideo sic̃ in plerisq aliis psalmis contͣ ali¬
o ᷤ errores. nos monuit. sic etiã in isto. ostendãs

Expanded text:
Spiritu sancto consummata. Hanc autem hoc modo exsequitur, invitat homines ad honorandum m quosdam errores de Spiritu sancto futuros in Ecclesia, scilicet, quod putaretur esse minor Patre et Filio: et ideo sicut in plerisque aliis psalmis contra alios errores nos munit, sic etiam in isto, ostendens
Abbreviated transcription (Latin):
nullis debet coartari tribulationib. Alia
translatio ht̃ in aula scã eius. & tunc similit̾
ꝑ aulam cor fideł accipimus. ꝙ sicut aula re¬
gia domus ẽ sic etiam fidelium corda. xp̃i au¬
la sunt. in quib habitat sicit rex ui aula sua:¬
¶ Hic .uii. dona scĩ spc incipit describere. ⁊ sep¬
numeiat. quo etiam ysaias. Prius enĩ ponit
donum sapientiȩ. deuide intellectus. Postmo¬
dum consiui. inde fortitudiniᷤ. pꝰmodum sc̃ę¬
deinde pietatis: ad ultimũ timoris dñi. Contõ:
Bene debetis hunc dñi honorare: quia uox¬

Expanded text:
nullis arctari debet tribulationibus. Alia translatio habet: in aula sancta ejus; et tunc similiter per aulam cor fidele accipimus, quia sicut aula regia domus est, sic et fidelium corda Christi aula sunt, in quibus habitat sicut rex in aula sua. Hic septem dona sancti Spiritus incipit describere, et sepnumerat, quo etiam Isaias . Prius ponit donum sapientiae, deinde intellectus, postmodum consilii, inde fortitudinis, postea scientiae, inde pietatis, ad ultimum, timoris Domini. Continuatio: Bene debetis hunc Dominum honorare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
one tabnaculi. Alibi legit᷑. Remissa ar
quia uir sauguinũt erat: fec tab nacłm de tem¬
doniis in quo reponeret archam dñi. quo con
hostias immolarent dño. Et post hanc
tabnacłi figura eiat: Quod sciens esdras ꝓpbas
intellexisse. sic intitulauit. Qui titulus sic leg̃r:
Ps iste conuenit dauid ꝓpłiȩ. qui hic loquit᷑.
Qsͣ dico habitꝰ in consummatione tab̾naculi.

Expanded text:
ione tabernaculi. Remissa arcquia vir sanguinum erat: fecit tabernaculum de tetoriis, in quo reponeret arcam Domini: quo conshostias immolarent Domino: et post hanc tabernaculi figura erat. Quod sciens Hesdras propheta David intellexisse, sic intitulavit. 125 Qui titulus sic legitur. Psalmus iste convenit David prophetae, qui hic loquitur. Psalmus dico, habitus in consummatione tabernaculi,