comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ. qͦd ledat alterum: damus uelut pro
remedio egroto cibos. qui uehement̾ affligãt.
Ipsam quoq legem frequent̾ offendimus
ignorantes. quam non licet ignorari dum
eam uoluerit diuinitas ageneralitate cog¬
nosci. semꝑq retineri. Alii autem dicunt
delicta ignorantiȩ etiam ad paruulos ꝑti¬
nere. qui licet inualido sensu sopiti sint:
tamen originali peccato probantur obnoxii
tis ad uindictam reseruare ñ uelit s tamqͣ
excidant illi ita ad iudicium ñ patiatur
adduci. Idõq p̃catur eccłia ne delicta memi¬
nerit. sed potiis memor sit eius scdm̃ mag¬
nam miscdĩam suam. Propter bonitatẽ
tuã dnẽ Dicendo propter bonitatẽ tuam
dñe. fecit intelligi: non propt̾ meritum mey.
Unde nulli fas est aliquando p̾sumere. nisi
quẽ grauiter contigit errare. Que figura dr̃
emphasis. idest ex aggeratio. S hic illa eius
species. est. quȩ significat id quod non dicit.

Expanded text:
silium, quod laedat alterum; damus velut pro silium, quod laedat alterum; damus velut pro remedio aegroto cibos qui vehementer affligant. Ipsam quoque legem frequenter offendimus ignorantes, quam non licet ignorari, dum eam voluerit Divinitas a generalitate cognosci semperque retineri. Alii autem dicunt delicta ignorantiae etiam ad parvulos pertinere, qui licet invalido sensu sopiti sint, tamen originali peccato probantur obnoxii. tiae ad vindictam reservare non velit, sed tanquam excidant illi, ita ad judicium non patiatur adduci. Ideoque precatur Ecclesia ne delicta meminerit, sed potius memor sit ejus secundum magnam misericordiam suam. Propter bonitatem tuam, Domine. Dicendo: Propter bonitatem tuam, Domine, fecit intelligi non propter meritum meum. Unde nulli fas est aliquando praesumere, nisi quem graviter contingit errare. Quae figura dicitur emphasis, id est exaggeratio: sed hic illa ejus species est, quae significat id quod non dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
naturam. Unde rogat. ut utramq rerũ
suarũ memor sit dñi. Melicta uiuentu¬
tis mee : & ignorantiȩ mee ne meminerĩ.
Scd̃m magnam miscdiam tuã memor
esto mei ds. Melictum quidam uolũt
ẽẽ leuius peccatum. dictumq ab eo quod
uiam linquat equitatis. ñ tamen in sũora
criminũ prauitate uersetur. Delictum ẽ¬
enim auidius cibum sumere. cachinno in cõ-¬
petent̃ resolui. otiosis uerbis operam dare. &
cetera huiusmodi quȩ grauissuma ñ uidentur
eẽ peccata s tamen constat esse prohibita. Iu¬
uentutẽ uero ñ tantum floridam exatẽ posu¬
it. s p̃cipitationis audatiam. quȩ in illa ȩta¬
te facillima. est: dum calor animi modestiã
conuersationis excedit. Nam multi iuuenes
morum grauitate maturi sunt. E contra quidã
senes leuitatis crimine maculantur. Ignoran¬
tiȩ autẽ dixit. quia multa facimus quȩ ma¬
la esse nescimus. Damus plerumq ignati cõ¬

Expanded text:
naturam. Unde rogat ut utrarumque rerum naturam. Unde rogat ut utrarumque rerum suarum memor sit Domitis et ignorantiae meae ne memineris; secundum magnam misericordiam tuam memor esto mei, Deus. Delictum quidam volunt levius esse quam peccatum, dictumque ab eo 84 quod viam linquat aequitatis, non tamen in summa criminum pravitate versetur. Delictum eenim avidius cibum sumere, cachinno incompetenter resolvi, otiosis verbis operam dare, et caetera hujuscemodi, quae gravissima non videntur esse peccata, sed tamen constant esse prohibita. Juventutem vero non tantum floridam aetatem posuit, sed praecipitationis audaciam, quae in illa aetate facillima est, dum calor animi modestiam conversationis excedit. Nam multi juvenes morum gravitate maturi sunt; econtra quidam senes levitatis crimine maculantur. Ignorantiae autem dixit, quia multa facimus quae mala esse nescimus; damus plerumque ignari con
Abbreviated transcription (Latin):
Subuiuxit. Et miscdiarum tuarũ quȩ a
scło sunt In his uerbis preclara nimis & regi-¬
laris uidetur relucere sententia: qͥa nullus
suis meritis ad eius gram uenit. dicendo
dñm miscdiarum approbat largitorem:
qui non ante hominum merita suscipit.
s pͥus sua dona concedit. Om̃s quidẽ he¬
reses detestabili cogitatione reperte sunt.
Pelagianũ uͦ malum quã sit ꝑnitiosum
hinc datur utelligi. quod tanta cognoscit᷑
assiduitate redargui: Ascło dicit. cũ cepit
ẽẽ seculum: quando administrare ceptus ẽ.
mundus. Seculum ẽ. enim mundi ordo de¬
currens. qui ad futura dentens preterita de-¬
serit. Hec aliqui in ebdomadis simihtudi¬
nem septenis annis determinanda eẽ pu-¬
tauerunt. Aliĩ enum scła dicta esse uoluert̃.
qͦd ii se iugit̾ reuoluant tempora. Et ne
distinctiones uerborũ pretermitte uide¬
amur. miserationes attinent ad oꝑationes
pias. misericordie uͦ ꝑtinent ad dementem

Expanded text:
Subjunxit, et misericordiarum tuarum, quae a Subjunxit, et misericordiarum tuarum, quae a saeculo sunt. In his verbis praeclara nimis et regularis nobis relucere videtur sententia; quia nullus suis meritis ad ejus gratiam venit. Dicendo Dominum misericordiarum approbat largitorem, qui non ante hominum merita suscipit, sed prius sua dona concedit. Omnes quidem haereses detestabili cogitatione repertae sunt: Pelagianum vero malum quam sit perniciosum, hinc datur intelligi, quod tanta cognoscitur assiduitate redargui. A saeculo dicit, cum coeperit esse saeculum, quando administrari coeptus est mundus. Saeculum est enim mundi ordo decurrens, qui ad futura tendens, praeterita deserit. Haec aliqui in hebdomadis similitudinem, septenis annis determinanda esse putaverunt. Alii enim saecula dicta esse voluerunt, quod in se jugiter revolvant tempora. Et ne distinctiones verborum praetermittere videamur, miserationes attinent ad operationes pias, misericordiae vero pertinent ad clementem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. Edoce me. Qui sermo ñ ad callem s
ad legem magis noscitur pertinere. He
tota die. Singłis sermonib suꝑiores
sensus hic uersus amplectitur. Dirige me:
ad uitam ꝑtinet. Doce.: ad scientiã. Seqͥt᷑.
Qͥa tues ds salutaris m̾s. & te sustinui to¬
ta die. Perfecte breuiterq nos imbuit.
Duȩ si quidem res sunt: quȩ bonos effici¬
unt xp̃ianos. Pma ut dm̃ nobis salutarẽ
credamus. Secunda ut sub totius uite
patientia retributionem ipsius expecta¬
re debeamus. Tota die. ac si diceret om̃i
die. scilicet non interpolato dempore:
sed continua uite significatione prolatũ est
Uenit ad scdm menbrum piissima humilita¬
te sua petens. quatinus scđm consuetudinẽ
eius miscdiam dñi consequatur. Humano
usu dicitur illi reminiscere. qui numquã
potest aliquid obliuisci. Nam qui sibi desid̾at
subueniri. largitorẽ beneficii putat oblitũ.
quando aliquã fuerit dilatione tardatus.

Expanded text:
enim, edoce me; qui sermo non ad callem, sed enim, edoce me; qui sermo non ad callem, sed ad legem magis noscitur pertinere Verstota die. Singulis sermonibus superiores sensus hic versus amplectitur. Dirige me ad vitam pertinet, doce ad scientiam. Sequitur, quia tu es Deus salutaris meus, et te sustinui tota die; perfecte breviterque nos imbuit. Duae siquidem res sunt quae bonos efficiunt Christianos: prima, ut Deum nobis salutarem credamus; secunda, ut sub totius vitae patientia retributionem ipsius exspectare debeamus. Tota die: ac si diceret, omni die, scilicet non interpolato tempore, sed continua vitae significatione prolatum est. Venit ad secundum membrum, piissima humilitate sua petens, quatenus secundum consuetudinem ejus, misericordiam Domini consequatur. Humano usu illi dicitur reminiscere, qui nunquam potest aliquid oblivisci. Nam qui sibi desiderat subveniri, largitorem beneficii putat oblitum, quando aliqua fuerit dilatione tardatus.
Abbreviated transcription (Latin):
tuum & sustine dnm̃. Et respice quia ꝑfi¬
guram anadiplosin: quȩ latine dicitur cõ¬
geminatio dictionis. sermonem geminat
ad decorem In suꝑiori quidem psalmo in uer¬
sib factum ẽ. hic autem in solis uerbis. est.
posita. Addidit confundantur. ipsum u̾bũ
quod ꝓfidelib in fine positum est. In parte
iniquorum fecit initium. sed illic optatur
ne ueniat. Hic petitur ut emergat. fatien¬
tes uana. idest quȩ adnõ probantur aliena.
Uanum enĩ diciinus infructuosum atq
gatur : quȩ dicta sunt a uehendo. Semite
uero sunt: quȩ angusto calle diriguntur.
nec uulgo note sunt: s occultis itinerib
ambulantur. Dicta est. enim semita qͣsi
semis uia. Qua propt̾ uias dicamꝰ ad
uite ordinem ꝑtinere. in quo ambulat¬
& doctorum conuersatio: & simplicium
multitudo. Semitas aut̾e legis intelligen¬
tiã debemus acciꝑe. quȩ & paucis note &
difficultate sui probantur anguste. Seqͥt᷑

Expanded text:
tuum, et sustine Dominum . Et respice quia per fituum, et sustine Dominum . Et respice quia per figuram anadiplosin, quae Latine dicitur congeminatio dictionis, sermonem geminat ad decorem. In superiore quidem psalmo in versibus facta est, hic autem in solis verbis est posita. Addidit, confundantur: ipsum verbum quod pro fidelibus in fine positum est, in parte iniquorum fecit initium; sed illic optatur ne veniat: hic petitur ut emergat. Facientes vana, id est quae a Domino probantur aliena. Vanum enim dicimus infructuosum atquegatur, quae dictae sunt a vehendo. Semitae vero sunt quae angusto calle diriguntur, nec vulgo notae sunt, sed occultis itineribus ambulantur. Dicta est enim semita, quasi semivia. Quapropter vias dicamus ad vitae ordinem pertinere, in quo ambulat et doctorum conversatio, et simplicium multitudo. Semitas autem legis intelligentiam debemus accipere, quae et paucis notae, et difficultate sui probantur angustae. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
animã suam. Ad contemplationem
scilicet celestiũ rerum: qua semꝑ dñm pius
animus intuetur. Quia facile humana
despicit: qui diuina conspexerit. Erubesce¬
re. est. autem repentina animi ꝑturbatioẽ
confundi. subitoq aliud respicere quã crede¬
batur euenire. Petit gͦ ne minor efficiatur
in conspectu eius. que de ipsius pietate con¬
fisa. est. Inrident uero inimici. quando uis¬
torum confidentiam ñ uident esse comple-¬
tam. & si alit̾ cedat quam secuturum ẽẽ p̃¬
dicebant. Sꝑat gͦ mat̾ eccłia ut promissa
sua prestet dũs. quatinus aduersarii eiꝰ unde
eam irridere eam possint ñ habeant. Ride¬
re enim plerumq benigne. irridere autẽ
sustinent te ñ confundentur. Confundant᷑
unqui. facientes uana. Expectare. est.
sub malorũ patientia dm̃ uiriliter sustine¬
re. ut ille ueniens in iudicio suo reddat qͦd
deuoti animꝰ expetebat. Sic & aliꝰ psalmꝰ
dic̃. Expecta dnm̃ uiriliter age. & confortet᷑ cor

Expanded text:
animam suam, ad contemplationem animam suam, ad contemplationem scilicet coelestium rerum, qua semper Dominum pius animus intuetur: quia facile humana despicit, qui divina conspexerit. Erubescere est autem repentina animi perturbatione confundi, subitoque aliud respicere quam credebatur evenire. Petit ergo ne minor efficiatur in conspectu ejus, quae de ipsius pietate confisa est. Irrident vero inimici, quando justorum confidentiam non vident esse completam, et si aliter cedat quam secuturum esse praedicebant. Sperat ergo mater Ecclesia, ut promissa sua praestet Dominus; quatenus adversarii, unde eam irridere possint, non habeant. Ridere enim plerumque benigni, irridere autem sustinent te non confundentur; confundantur iniqui facientes vana. Exspectare est sub malorum patientia Deum viriliter sustinere; ut ille veniens in judicio suo reddat quod devoti animus expetebat. Sic et alius psalmus dicit: Exspecta Dominum, viriliter age, et confortetur cor
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta etiam rerum nobis celestium in¬
dicare mysteria. Diuisio Ps almi¬
oto psalmo ꝑfiguram echopeiam mirabili
supplicatione dep̃catur eccł̃ia. ne ante conspec¬
tum dcũ contemptibilis appareat inimicis. P¬
mo menbro deposcit. ut instituta dm̃ uiasq
cognoscat. Que sectio continet supra memo¬
rati alfabeti littãs quinq. Sedõ menbro bene¬
ficia eius postulat. quȩ scĩs patrib ascło condo¬
nauit. hoc etiam continet sequentes litteras
.UI. Tercio loco dic̃ custodientes p̃cepta dni:
eterna premia promereri. protestans se in eadẽ
uoluntate iugit̾ ꝑmanere. ubi reliquas ht̃
litteras. uiiii. Sic totus psalmus memorata¬
rũ litterarum conscͥptione depictus est. Aleph¬
d te dñe leuaui animã meam. ds̃ ms̃
inte confido ñ erubescam. neq irride¬
ant me inimici mei. Lexare dicimꝰ. sursũ
erigere. Ergo de t̾rena conuersatione uitiisq
carnalibus ad dm̃ dicit eccłiam leuasse

Expanded text:
sacramenta, etiam rerum nobis coelestium insacramenta, etiam rerum nobis coelestium indicare mysteria. Divisio psalmoto psalmo per figuram ethopoeian, mirabili supplicatione deprecatur Ecclesia, ne ante conspectum Domini contemptibilis appareat inimicis. Primo membro deposcit ut instituta Domini viasque cognoscat. Quae sectio continet supra memorati alphabeti litteras quinque. Secundo membro beneficia ejus postulat, quae sanctis Patribus a saeculo condonavit; hoc etiam continet sequentes litteras sex. Tertio loco dicit custodientes praecepta Domini aeterna praemia promereri, protestans se in eadem voluntate jugiter permanere; ubi reliquas habet litteras novem. Sic totus psalmus memoratarum litterarum conscriptione depictus est. ExpAd te, Domine, levavi animam meam: Deus meus, in te confido, non erubescam: neque irrideant me inimici mei. Levare dicimus, sursum erigere. Ergo de terrena conversatione, vitiisque carnalibus ad Deum dicit Ecclesiam levasse
Abbreviated transcription (Latin):
uum meum iob quod ñ sit similis interra᷑:
Uir iustus os simplex & rectus timens deum
ac recedens amalo: Q cȩteri qui tantum
ipsi soli dõ sunt noti : S cum ad eos ꝑuen¬
tum fuerit. euidentius explanabitur. Ali-¬
ud genus est quod subtractis quibdam lit¬
teris ostendit tales in eccłia psallere. quib
non adeo om̃ium bonorum oꝑum arridet
integͥtas. ut est presens psalmus. tͥcesimꝰ t̾ciũ.
tͥcesimus sextus. & centesimus quadragesimꝰ
quartus. De quib suo loco latius distinctiusq
dicetur. Nunc autem nouerimꝰ hunc sextam
& nonã decimam litteras ñ habere. Reliqs
uero in textu psalterii minio fingendas eẽ
iudicaui. ne qua legentib confusa nasceret᷑
obscuritas. He autem alfabeti litere quȩ uer¬
ba significent. hieronimi patris breuiter
labor̾e collecꝰte sunt. quod tamen scͥpturis di¬
uinis ñ cognoscitur insuetum. Nam & hie¬
remias captiuitatẽ iherłm quadruplici alfa¬
beti lamentatione defleuit:. docens litt̾arum

Expanded text:
Job, quod non sit ei similis in terra, vir justus et simplex et rectus, timens Deum, ac recedens a malo ? Et caeteri qui tantum ipsi soli Deo sunt noti. Sed cum ad eos perventum fuerit, evidentius explanabitur. Aliud genus est, quod subtractis quibusdam litteris, ostendit tales in Ecclesia psallere, quibus non adeo omnium bonorum operum arridet integritas, ut est praesens psalmus, trigesimus tertius, trigesimus sextus, et 83 centesimus quadragesimus quartus, de quibus suo loco latius distinctiusque dicetur. Nunc autem noverimus hunc sextam et decimam nonam litteras non habere; reliquas vero in textu Psalterii minio pingendas esse judicavi, ne qua legentibus confusa nasceretur obscuritas. Hae autem alphabeti litterae, quae verba significent, Hieronymi Patris breviter labore collectae sunt; quod tamen Scripturis divinis non cognoscitur insuetum. Nam et Jeremias captivitatem Jerusalem quadruplici alphabeti lamentatione deflevit, docens litterarum
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam tituli uerba iam notata
sunt. & psalmus iste hebreorum
primus alfabetodes est. de eius ma¬
gis uirtute dicendum est. ꝑ totũ
gͦ librum duo istorum genera
sunt psalmorum. Unum quod integrum
alfabetum continere monstratur. ut est cen¬
tesimus decimus. centesimus undecimus. et
centesimꝰ octauus decimꝰ. qui iustos ut puto
indicant laudes dñi. ipso largiente ꝑfecta
meritorum deuotione cantare. ut fuit na¬
thanael. de quo dñs dicit in euangłio. Ecce
uere ifrahelita. in quo dolus non est. Et hie¬
remias propħa de quo idem dñs are. De uen

Expanded text:
uoniam tituli verba jam nota sunt, et psalmus iste Hebraeorum primus alphabeto descriptus est, de ejus magis virtute dicendum est. Per totum igitur librum, duo istorum genera sunt psalmorum: unum quod integrum alphabetum continere monstratur, ut est centesimus decimus, centesimus undecimus, et centesimus decimus octavus, qui justos, ut puto, indicant laudes Domini, ipso largiente, perfecta meritorum devotione cantare; ut fuit Nathanael, de quo Dominus dicit in Evangelio: Ecce vere Israelita in quo dolus non est ; et Jeremia
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat morti tradere maluissent. Sed̾m
species retributionũ. quarum una est. cum
retribuuntur ab hominib mala pio bonis.
sicut uidei xpo recribuerunt. Qͥ cum ad eol
saluandos uenissoe illi eum crucifigere decͦ¬
uert̃. Altera. cum retribuitur bonum ꝓ
bono: quando dicit ds electis suis. Uenite
benedicti patris mei ꝑcipite regnum quod
uobis paratum. ẽ. ab origine mundi. Tercia

Expanded text:
venerat, morti tradere maluissent. 92 Vervenerat, morti tradere maluissent. 92 Verspecies retributionum: quarum una est, cum tribuuntur ab hominibus mala pro bonis, sicut Judaei Christo retribuerunt, qui cum ad eos salvandos venisset, illi eum crucifigere decreverunt. Altera cum retribuitur bonum pro bono, quando dicet Deus electis suis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab in
Abbreviated transcription (Latin):
idest irrisio. quotiens aliquid quõd sub laude
dr̃. intellectum uituperationis habere demons¬
tratur proximo suo. De se dicit. quia eis carnis
origine iungebatur. Quȩ iuste mala diceban¬
turꝰ. quia proximũ malitioise ꝑdere festinarũt.
a illis secundum oꝑa eoiuim: & scđ̃m ne¬
quitiã studiorum ipsorum. ¶ Uuei uołe¬
tes oꝑati sunt quidem malũ. s fecerunt nolẽ¬
tes bonum: ut mortem inferrent xp̃o. qua
mors ipsa finiretur. Sanguinem funderent.
quo mundi crimina lauarentur. Id̃o petit
illis dare secundũ oꝑa ipsorum id est uolun¬
tatem. quia unusquisq hoc oꝑatur quod
uult. Nam frequent̾ & prestant qui nocere
contendunt. ut diabolus facit: qui dum in¬
nocentibꝰ ingerit mortis penas. transmittit
martyres ad coronas. Expressit quoq quod
suꝑius dixit. dicendo secunidum nequitiam
studiorũ ipsorum: idest ambitũ malum ut
in noxio nocerent. & qui ad eos saluandos

Expanded text:
id est irrisio, quoties aliquid quod sub laude id est irrisio, quoties aliquid quod sub laude dicitur, intellectum vituperationis habere monstratur. Proximo suo, de se dicit, quia eis carnis origine jungebatur. Qui juste maledicebantur, quia proximum malitiose perdere festinabant.a illis secundum opera eorum, et secundum nequitiam studiorum ipsoram. Judaei volentes operati sunt quidem malum, sed fecerunt nolentes bonum; ut mortem inferrent Christo, qua mors ipsa finiretur; sanguinem funderent, quo mundi crimina lavarentur. Ideo petit illis dari secundum opera ipsorum, id est voluntatem; quia unusquisque hoc operatur quod vult. Nam frequenter et praestant qui nocere contendunt, ut diabolus facit, qui dum innocentibus ingerit mortis poenas, transmittit martyres ad coronas. Expressit quoque quae superius dixit, dicendo, Secundum nequitiam studiorum ipsorum, id est ambitum malum, ut innoxio noceren
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̾ nr̃ qui es in cęlis. Non est. gͦ absurdũ
templum accipi celum. quoniam dñi se
e simul tradas cum peccatorib aiãm
meã : & cum oꝑantib iniquitatẽ ne
ꝑdas me. Guia moriturum se nouerat:
merito petebat ne inferis tradita anima¬
eius cum peccatorib misceretur. aut cum
oꝑantib iniquitatẽ haber& aliquã porti¬
onẽ. S omĩno salutarit̾ ista discretio ab
illo petitur. ut nr̃ã spes ad uota talia con¬
citetur. Quod reuera implens hominẽ
a se fieri deprecatur alienum:ͥ sunt
illi qui xp̃m putant animã ñ habuisse:
Sed hec michi uidentur aut non legere. aut
quȩ legerint om̃imodis obliuisci. Cum hiꝰ
qui locuntur pacem cum proximo suo: mala
autẽ in cordib eorum.  Ureos cõmemorat.
qui ei dicebant temptantes. scimus quia adeo
uenisti magister. In istorum gͦ labiis erat pax.
sed in corde malitia. Que figura dr̃ yronia.

Expanded text:
Pater noster, qui es in coelis . Non est ergo absurdum Pater noster, qui es in coelis . Non est ergo absurdum templum accipi coelum, quoniam Domini s. Vers. 3. Ne simul tradas cum peccatoribus animam meam, et cum operantibus iniquitatem ne perdas me. Quia moriturum se noverat, merito petebat ne inferis tradita ejus anima cum peccatoribus misceretur, aut cum operantibus iniquitatem haberet aliquam portionem. Sed omnino salutariter ista discretio ab illo petitur, ut nostra spes ad vota talia concitetur; quod revera implens, hominem a se fieri deprecatur alienum. Ubi sunt illi qui Christum putant animam non habuisse? Sed haec mihi videntur aut non legere, aut quae legerint omnimodis oblivisci. Vers. 4. Cum his qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem sunt in cordibus eorum. Judaeos commemorat, qui ei dicebant tentantes: Scimus quia a Deo venisti magister . In istorum ergo labiis erat pax, sed in corde malitia. Quae figura dicitur ironia,
Abbreviated transcription (Latin):
extollo manus meas adtemplum scm̃ tuum.
Sempus significat sacratissime passionis.
Orat ut eius audiatur oratio. quod fecit an¬
tequã traderetur. Relictis autem discipłis:
secessit & orauit dicens. Pater si fieri potest:
transeat a me calix iste: Ueriuntam̃ non fic̃
ego uolo: s sicut tu uis. Qd autem dicit ad
templum scm̃. ut michi uidetur illam con¬
suetudinẽ hebrei popłi fortasse mauult intel¬
ligi. cui preceptum fuerat ut in qualibet ẽẽt
positus regione ad illam partem semꝑ orara&:
ubi iherłm nouerat constitutã. sicut & da¬
nihelem aput babylonem tercio in die le¬
gunꝰ effecisse. Qd necesse erat xp̃m dnm fa¬
cere. qui non uenerat legem soluere sed ad¬
implere. Siue ad templum sc̃m ad celum
uult intelligi quod orantes homines facẽ
consueuerunt. Nam desideriũ postulan¬
tiũ. est. ut lic& ubiq dm̃ esse non ambi¬
gant: de cęlo sibi auxiluim uenire confĩ¬
dant. Unde & in dñiea oratione dicimus.

Expanded text:
o manus meas ad templum sanctum tuum. Tempus significat sacratissimae passionis, et orat ut ejus audiatur oratio, quod fecit antequam traderetur; relictis enim discipulis secessit et oravit dicens: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis . Quod autem dicit, ad templum sanctum, ut mihi videtur, illam consuetudinem Hebraei populi fortasse mavult intelligi, cui praeceptum fuerat ut in qualibet esset positus regione, ad illam partem semper oraret ubi Jerusalem noverat constitutam; sicut et Danielem apud Babylonem tertio in die legimus effecisse; quod necesse erat Christum Dominum facere, qui non venerat legem solvere, sed implere . Sive ad templum sanctum, ad coelum vult intelligi, quod orantes homines facere consueverunt. Nam desiderium postulantium est, ut licet ubique Deum esse non ambigant, de coelo sibi auxilium venire confidant. Unde et in Dominica oratione dicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. ꝓtector. quia eum ab infidiis diaboliciꝰ
sua defensione uallauit. S post quã ista fac¬
ta sunt. fidelit̃ se dicit sꝑasse de domino. Nã
cum dicit cor meum. anime designat archa¬
num. quod sacͥficium constat esse iusticiae.
Aadidit quoq it̾m adiutus sum: ut quãdo
impendebatur pura deuotio. tantum adui¬
torii crescer& magnitudo. Bene autem dixit
refloruit caro mea. quia & primo floruit. flo¬
ruit quippe. quȩ ex uirgine quȩ sine peccato
tamquã pulcherrimi floris singlare decus
emicuit: sicut ysaias dic̃. Et flos de radice
eius ascendet. Refloruit gͦ significat resurrex̃.
quasi in ethereas auras ammirabili decore ꝓ¬
rupit. Sequitur. Et ex uoluntate mea confi¬
tebor illi. Post resurrectionẽ seilicet quando
humana natura fuerat acorruptione libe¬
rata. & ad in estimabilem głam ꝑmanens
in uerbi humanitate perducta.

Expanded text:
ravit. Protector, quia eum ab insidiis diabolicis ravit. Protector, quia eum ab insidiis diabolicis sua defensione vallavit. Sed postquam ista facta sunt, fideliter se dicit sperasse de Domino. Nam cum dicit, cor meum, animae designat arcanum, quod sacrificium constat esse justitiae. Addidit quoque iterum, adjutus sum; ut quantum impendebatur pura devotio, tantum et adjutorii cresceret magnitudo. Bene autem dixit: Refloruit caro mea, quia et primo floruit: quippe quae ex Virgine sine peccato tanquam pulcherrimi floris singulare decus emicuit, sicut Isaias dicit: Et flos de radice ejus ascendet . Refloruit ergo significat resurrexit: quasi in aethereas auras admirabili decore prorupit. Sequitur, et ex voluntate mea confitebor illi, post resurrectionem scilicet, quando humana natura fuerat a corruptione liberata, et ad inaestimabilem gloriam permanens, in Verbi unitate perducta.
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilib non crederet. demersit altissimus
ut perira. Sic gͦ illis dicit destrui. ut non ite¬
rum debeant edificari. Quod dictum sicut se¬
pe nouimꝰ ad prophetiam potius uidetur ꝑ¬
tinere quam ad iracundiȩ qualitatem. mim
quȩ petebat. partem scdẽ sectionis ingre¬
ditur: grãs agens quod uindicatus sit ab ini¬
micis sius. dum adhuc nullatenus extitissẽt.
Hec figura dr prolensis. latine p̃oc cupa¬
tio: quando res secuture pro preteritie po¬
nuntur. S discutiã quid sibi uelit dispositio
ista uerborum. Benedictus dñs quoniã exau¬
diuit. qui est. utiq & si non exaudiat bene¬
dictus. Sed benedictum proprie dicimus.
cui grãs agimus: id est quando illi benedi¬
cimus. Apte gͦ positum. ẽ benedictus. qui
exaudire dignatus. est. Pũs adiutor ins̃¬
aduitus sum: & refloruit caro mea. & ex uo¬
luntate mea confitebor illi. Aduitor ad
ꝑicula uitȩ ꝑtin&e. quȩ ipso aduiuante supe¬

Expanded text:
mirabilibus non crederet, demersit Altissimus mirabilibus non crederet, demersit Altissimus ut periret. Sic ergo illos dicit destrui, ut non iterum debeant aedificari. Quod dictum, sicut saepe monuimus, ad prophetiam potius videtur pertinere quam ad iracundiae qualitatem. Versquae petebat, partem secundae sectionis ingreditur: gratias agens quod vindicatus sit de inimicis suis, dum adhuc nullatenus exstitissent. Haec figura dicitur prolepsis, Latine praeoccupatio, quando res secuturae pro praeteritis ponuntur. Sed discutiamus quid sibi velit dispositio ista verborum, Benedictus Dominus, quoniam exaudivit; qui est utique, etsi non exaudiat, benedictus. Sed benedictum proprie dicimus, cui gratias agimus, id est quando illi benedicimus. Apte ergo positum est, benedictus, qui exaudire dignatus est. Vers. 9. DominuVers. 10. Et refloruit caro mea, et ex voluntate mea confitebor illi. Adjutor ad pericula vitae pertinet, quae ipso adjuvante supe
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ dõ. quatinus ubi ñ poterat uitiata
natura conscendere. dnĩce uisitationis munere
ꝑueniret. Et ne filio dei uera docenti mens ob¬
stinata ñ crederet. hoc quoq miraculorũ ingen¬
tium uirtute firmauit: ut quod intelligerent
iudei cõmunem hominẽ non posse facere. lac
euident᷑ agnoscerent potentiã diuinitatis im¬
plere. S illi dementes dum tantumin homi¬
nẽ credunt. filium dĩ dici indignissime ꝑtule¬
runt. Sequitur. Et in oꝑa manuũ euis non
considerauerunt. tiq si considerauissent. expa¬
uissent potiꝰ quam spreuissent. Plorassent. quã
conspuisent. Adorassent: quã crucifixissent.
Tale enini sacrilegiũ aliis prouenire ñ potuit.
nͥ illis qui ueritatis intelligentiã ꝑdiderunt.
d enim alios destruit ad correctionem: alioᷤ
deicit ad runã. Paulum destruxit ut in i¬
melius constr ueret. & de ꝑsecutore apostolã
faceret. sedimpium pharaonem cum tantis

Expanded text:
hominem Deo; quatenus ubi non poterat vitiata hominem Deo; quatenus ubi non poterat vitiata natura conscendere, Dominicae visitationis munere perveniret. Et ne Filio Dei vera docenti meus obstinata non crederet, hoc quoque miraculorum ingentium virtute firmavit; ut quod intelligerent Judaei communem hominem non posse facere, hoc evidenter agnoscerent potentiam Divinitatis implere. Sed illi dementes, dum tantummodo hominem credunt, Filium Dei dici indignissime pertulerunt. Sequitur, et in opera manuum ejus non consideraverunt. Utique si considerassent, expavissent potius quam sprevissent, plorassent quam conspuissent, adorassent quam crucifixissent. Tale enim sacrilegium aliis provenire non potuit, nisi illis qui veritatis intelligentiam perdiderunt. Deus enim alios destruit ad correctionem, alios dejicit ad ruinam. Paulum destruxit, ut in melius construeret, et de persecutore apostolum faceret; sed impium Pharaonem cum tantis
Abbreviated transcription (Latin):
In mensura qua mensi fueritis. in eadem me¬
tietur uohis. Quarta. cum retribuet quod hic
dicit bonum pro malo. ut qui ꝑsecutores ex¬
titerunt fiant conuersi post ea laudatores.
Uerum ista omĩa quȩ de iuimicis suis predic̃
ñ sunt uota malitie s prescientie futurorum.
Nam in euangłio dicit. Dat̃ dimitte illis. nõ
enim sc̃iunt quid faciunt. S utrumq pium
ẽ.łtic enim cõminatur ut terreat. ne scelera
sua p̃sumpfione desperata ꝑficiant. Ibi autẽ
cum patitur. orat ut ad penitudinẽ eorũ corda
ꝑducat. Nec uacat quod totiens sententie ip¬
sius t̾rores iterauit. ut corda lapidea magne
commonitionis incendio soluerentur. ni¬
m̃ ñ intellexerunt oꝑa dnĩ. & in opera
manuum eius non considerauerunt:
destrues ialos nec ȩdificabis eos. Suꝑiorem
ex colit sensum. Dicie enĩ ideo debere illis reddi
quia ñ intellexerunt oꝑa diũ. Oꝑa si quidem eꝰ¬
fuerunt ut doceret populum uram ueritatis &
fidei & sacrȩ incarnationis archano reconciliare

Expanded text:
 Mensura qua mensi fueritis, in eadem remetietur vobis . Quarta cum retribuit quod hic dicit, bonum pro malo, ut qui persecutores exstiterunt, fiant conversi, postea laudatores. Verum ista omnia quae de inimicis suis praedicit, non sunt vota malitiae, sed praescientia futurEvangelio dicit: Pater, dimitte illis, non enim sciunt quid faciunt . Sed utrumque pium est; hic enim comminatur ut terreat, ne scelera sua praesumptione desperata perficiant; ibi autem cum patitur, orat ut ad poenitudinem eorum corda perducat. Nec vacat quod toties sententiam ipsius terroris iteravit, ut corda lapidea magnae comminationis incendio salvarentur. m non intellexerunt opera Domini, et in opera manuum ejus non consideraverunt; destrues illos, nec aedificabis eos. Superiorem excolit sensum. Dicit enim, ideo debere illis reddi, quia non intellexerunt opera Domini. Opera siquidem ejus fuit, ut doceret populum viam veritatis et fidei, et ex sacrae incarnationis arcano reconciliaret
Abbreviated transcription (Latin):
carnis assũpsit. excellentiã tamen om̃ium
creaturarum deo unitam ꝓmeruit. De
qua dicit apłs. Cui autem aliquando ange¬
lorum dixit filius meus estu ego hodie ge¬
nui de: Siue lacum sepulchrum dicit. ubi
ꝑacta passione repositus. est. Exaudi dñe

Expanded text:
carnis assumpsit, excellentiam tamen omnium carnis assumpsit, excellentiam tamen omnium creaturarum Deo unita promeruit; de qua dicit Apostolus: Cui autem aliquando angelorum dixit: Filius meus es tu, ego hodie genui te ? Sive lacum sepulcrum dicit, ubi peracta passione repositus est. Vers. 2. E
Abbreviated transcription (Latin):
tempore passionis. Secundo grãs agit. qm̃
exauditus ẽ. in his quȩ fieri p̾ostulabat. In
psalini fine subiuingens ut sicut ipse suscitat᷑
est. potestade diuinitatis sue. ita saluus fiat
x popłs eius nomini crediturus. p̃s. Sine.
p̃s dũs clamat ad patrem tempore passi¬
onis. ne abipso sileat. hoc ẽ ne petenti nõ
annuat: sed magis respondeat. Pulcherrima
quoq uerborum ẽ. facta diuersitas. Clamat
homo ne sileat deus. quia uit̃ silentio ille ta¬
cet: & nobis negligentib in memoria non
habemur. Contra si dnõ prestante respicim᷑.
respicit. Si clamnaxinus: exaudit. Si diligimꝰ:
dest si silueris : ero similis in mundi Fin lacũ.¬
huius profunditate uersantib. Lacus enĩ
quidam hoc scłm est: qui quasi delectabilis
ac tranquillus creditur. s quas profunditatẽ
& mersuras habeat ignoratur. Lacꝰ quippe
dr: quod sub ipso t̾ra lateat : Precatur gͦ
humanitas uerbi: ne similis ess& hominibꝰ
ceteris. quia & si cominunem conditionem

Expanded text:
tempore passionis. Secundo gratias agit, quoniam exauditus est in his quae fieri postulabat. In fine psalmi subjungens, ut sicut ipse suscitatus est potestate divinitatis suae, ita salvus fiat populus ejus nomini crediturus. Expositio Dominus clamat ad Patrem tempore passionis, ne ab ipso sileat, hoc est, ne petenti  ed., patienti non annuat, sed magis respondeat. Pulcherrima quoque verborum est facta diversitas. Clamat homo ne sileat Deus, quia nostro silentio ille tacet, et nobis negligentibus in memoria non habemur. Contra si, Domino praestante, respicimus, respicit; si clamamus, exaudit; si diligimus,n lacum. Id est, si silueris, ero similis in mundi hujus profunditate versantibus. Lacus enim quidam hoc saeculum est, qui quasi delectabilis ac tranquillus creditur, sed quas profunditates et mersuras habeat ignoratur. Lacus quippe dicitur, quod sub ipso terra lateat. Precatur ergo humanitas Verbi, ne similis esset hominibus caeteris: quia etsi communem conditionem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi noui nichil ẽ quod requiratur.
Noc tantum cõmemorandum. est.
yt nomina tituli huius adsꝑitalẽ
sicut prefati sumus intelligentiã ꝑducere
debeamus. Loquitur enim ꝑ totum psalmum
pͥmi hominis uetustate deposita ingenerat᷑
ex aqua & sp̃u scõ. fidelissimus xp̃ianus. grãs
agens. quoniam de ariditate peccati ad loca
pascue & ad aquã refectionis dño sit largiente
ꝑductus. Et notandum quia sicut antea de¬
calogum legis accepit. ita hic decem beneficiis
se gaudet eẽ ditatum. Quod ñ singulis uersib
dicitur. sed ꝑ commata succincꝰta narratur.

Expanded text:
ubi novi nihil est quod requiratur. Hoc tantum commemorandum est, ut nomina tituli hujus ad spiritualem, sicut praefati sumus, intelligentiam perducere debeamus. Loquitur enim per totum psalmum, primi hominis vetustate deposita, regeneratus ex aqua et Spiritu sancto fidelissimus Christianus: gratias agens quoniam de ariditate peccati ad loca pascuae, et ad aquam refectionis Domino sit largiente perductus. Et notandum quia sicut antea Decalogum legis accepit, ita hic decem beneficiis se gaudet esse ditatum; quod non singulis versibus dicitur, sed per commata succincte narratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ordine totum psalmum gloriosissimꝰ propħa
cantauit: Laudauit dñi p̾redicatores. ipse qͦq
aduentum sacratissime incarnationis edocu¬
it. magnalia eiꝰ uaria diffinitionũ qualitate
cõmendans. Reuersusq in memoriã fragilita¬
tis sue adelictis se petiit debere mundari. ut
tantorum sacram̃torum relator dignus exis¬
teret. qui docuit scͥpturas dñi apurissima
conscientia debere narrari. Numerꝰ quoq pre¬
sens uirtutẽ psalmi declarare sentitur. Nam
sic̃ in euangłio octauo decimo anno curuata
mulier iubente xp̃o asua infirmitate saluata
est: ita se in hoc psalmo petiit pecc̃is propriis
propħa liberari. Phunc calculum significanꝰ
tempus aptissimum. in quo & iste dñi salu¬
tifera beneficia mereretur

Expanded text:
ordine totum psalmum gloriosissimus propheta ordine totum psalmum gloriosissimus propheta cantavit! Laudavit Domini praedicatores; ipse quoque adventum sacratissimae incarnationis edocuit, magnalia ejus varia definitionum qualitate commendans. Reversusque in memoriam fragilitatis suae, a delictis petiit debere se mundari; ut tantorum sacramentorum relator dignus existeret, qui docuit Scripturas Domini a purissima conscientia debere narrari. Numerus quoque praesens, virtutem psalmi declarare sentitur. Nam sicut in Evangelio, decimo octavo anno curvata mulier, jubente Christo, a sua infirmitate salvata est : ita se in hoc psalmo petiit peccatis propriis propheta liberari, per hunc calculum significans tempus aptissimum in quo et iste Domini salutifera beneficia mereretur.
Abbreviated transcription (Latin):
magna sit : hinc datur intelligi. quȩ ex
angło diabolum fecit. que homini mortẽ
intulit. & concessa beatitudine uacuauit.
Om̃ium malorum mat̾. scelerum fons:
uena nequitie. Scriptum ẽ. enim. Initiũ
peccati: omĩs suꝑbia. Quam tamen dñs
ueniens. sua humilitate deiecit. Et ert̃
ut complaceant eloquia oris mei. et medi¬
tatio cordis mei in conspectu tuo semꝑ. do¬
mine aduitor meus & redemptor meus.
icit quando eloquia oris eius dño pla¬
cere p̾ualeant. uidelic& si auitiis quȩ
suꝑius dixit reddatur alienus. Propt̃ illud
quod dicitur pecc̃ori. Quare tu enarras
iusticias meas: Que est autẽ meditatio cor¬
dis. quȩ potest ad dñm ꝑuenire: Spes. ca¬
ritas: & fides quȩ utiq sunt digna d̃o Illa
enim merentur in conspectu eius ascendere.
quȩ ipse cognoscitur approbare. Aduitorem
uero suum dic̃ in bonis. redemptorẽ amalis:
ut nemo suis meritis applicet qͣd celesti largita

Expanded text:
magna sit, hinc datur intelligi, quae ex magna sit, hinc datur intelligi, quae ex angelo diabolum fecit, quae homini mortem intulit, et concessa beatitudine vacuavit. Omnium malorum mater, scelerum fons, vena nequitiae; scriptum est enim: Initium peccati omnis superbia , quam tamen Dominus veniens sua humoris mei: et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper. Domine, adjutor meus et redemptor meus. Dicit quando eloquia oris ejus Domino placere praevaleant; videlicet, si a vitiis quae superius dixit, reddatur alienus; propter illud quod dicitur peccatori: Quare tu enarras justitias meas ? Quae est autem meditatio cordis, quae potest ad Dominum pervenire? Spes, charitas, et fides, quae utique digna sunt Deo. Illa enim merentur in conspectu ejus ascendere, quae ipse cognoscitur approbare. Adjutorem vero suum dicit in bonis, redemptorem a malis, ut nemo suis meritis applicet quod coelesti largitat
Abbreviated transcription (Latin):
est quod malis hominib siue diabolo suaden¬
te cõmittitur. S fit proprium. quia con¬
sensus plectibilis adhibetur. Ex illa enim
traduce mortalium massa corrupta. ab hoste
sꝑitali sine diuina grã uelociter subuertit᷑.
quia in primo homine ꝑ inobedientiã ui-¬
ciata monstratur. Nam quam facile est an-¬
tiquo insidiatori infectis uetita suadere:
qui potuit liberos atq incorruptos sua cal¬
liditate decipere: Qua propt̾ ab originali
peccato unde usq ad scł̃i finem uiuenꝰ nul¬
lus excipitur. propħa mundari se petit:
quasi adhuc carnalib uitiis non omnino
purgatus. S cum dicit seruo tuo. iam se
ostendit legi dñice iure famulari. Dñant
autem errores. cum in eis fallaci uoluntate
p̃sumitur. Tunc uero imꝑium ꝑdunt. qñ
ab ipsis homines ꝑ dei gram subtrahunt᷑.
Iure gͦ se propħa immaculatum confidit
fieri. cum eum iam contigerit ab eorũ do¬
minatione liberari. Maximũ uͦ delictum
est. suꝑbia. qua & diabolus cecidit. & ho¬

Expanded text:
est, quod malis hominibus, sive diabolo suadente committitur, sed fit proprium, quia consensus plectibilis adhibetur. Ex illa enim traduce mortalium massa corrupta, ab hoste spirituali sine divina gratia velociter subvertitur, quia in primo homine per inobedientiam vitiata monstratur. Nam quam facile est antiquo insidiatori infectis vetita suadere, qui potuit liberos atque incorruptos sua calliditate decipere! Quapropter ab originali peccato, unde usque ad saeculi finem vivens nullus excipitur, propheta mundari se petit, quasi adhuc carnalibus vitiis non omnino purgatus. Sed cum dicit, servo tuo, jam se ostendit legi dominicae jure famulari. Dominantur autem errores, cum in eis fallaci voluntate praesumitur: tunc vero imperium perdunt, quando ab ipsis homines per Dei gratiam subtrahuntur. Jure ergo propheta immaculatum se confidit fieri, cum eum jam contigerit ab eorum dominatione liberari. Maximum vero delictum est superbia, qua et diabolus cecidit, et ho
Abbreviated transcription (Latin):
diem dñi. Hec autem uidicia utriusq testa¬
menti quȩ dicta sunt: ueritati immoblli ꝑ¬
seueraut. & tantum in illis. ẽ. bonum. ut cũ
ã piis mentib recipiuntur: ueraces faciant¬
& beatos. Hoc enim dant quod non habent:
quia necesse. ẽ. ut iustificatione plenum sit.
quod iustos facit. Pacta est proposite laudis
senaria diuersitate conclusio. predicando le¬
gem dñi. Testimonia dñi: uidicia đi. Qui
numerus in arithinetica disciplina noscitur
eẽ ꝑfectus. Singulis enĩ uersib quasi quib̾dã
calamis compactis oꝑa dñi laudis studio pro¬
bantur ẽẽ cantata. ut docer&ꝵ ꝑfectionem
atq conuenientiã eorum quȩ sub tali calallo

Expanded text:
diem Domini ! Haec autem judicia utriusque Testadiem Domini ! Haec autem judicia utriusque Testamenti, quae dicta sunt, veritate immutabili perseverant; et tantum in illis est bonum, ut cum a piis mentibus recipiuntur, veraces faciant et beatos. Hoc enim dant, quod habent: quia necesse est ut justificatione plenum sit, quod justos facit. Peracta est propositae laudis senaria diversitate conclusio, praedicando legem Domini, testimonium Domini, judicia Dei; qui numerus in arithmetica disciplina noscitur esse perfectus. Singulis enim versibus, quasi quibusdam calamis compactis, opera Domini laudis studio probantur esse cantata; ut doceret perfectionem atque convenientiam eorum quae sub tali calculo
Abbreviated transcription (Latin):
fusio. s imꝑturbata constantia. est. cuius stat᷑
nulla temporali conuersatione mutatur.
s in ipsum sinceritate bone conscientie ꝑ¬
seuerat. Nam humana formido cum temꝑe
cõmutatur & non. est. scã. quia non potest
ẽẽ proficua. Timor autem dei: nichil ꝑtur¬
bationis habet. Nam licet recte auctorem
suum timeat. scit uͦ supplicantib misericord̾e
ẽẽ qui iudicat. In omni gͦ sanctitate uersat᷑.
qui suum uidicem & timere cognoscitur et
amare. Mixta enĩ cum pauore dilectio. timor
est. dñi. qui usu seculi reuerentia nuncupat᷑.
Udicia dñi dicit ut arbitror mandata. quȩ
in ueteri & nouo testam̃to conscripta sunt: qͥa
reuera ex iudicio sunt probata. Illud engni
iudiciũ singulari nuimero dr̃ ubi boni maliq
diuiduntur. Nam qͦd sequitur desiderabilia.
prohiba ad illud tempu s futurȩ iudicatioĩs
aptari. quia legitur: ue illis qui concupiset᷑

Expanded text:
fusio, sed imperturbata constantia est, cujus status fusio, sed imperturbata constantia est, cujus status nulla temporali conversione mutatur, sed in idipsum sinceritate bonae conscientiae perseverat. Nam humana formido cum tempore commutatur, et non est sancta, quia non potest esse proficua; timor autem Dei nihil perturbationis habet. Nam licet recte auctorem suum timeat, scit vere supplicantibus misericordem esse, qui judicat. In omni ergo sanctitate versatur qui suum judicem et timere cognoscitur et amare. Mixta enim cum pavore dilectio, timor est Domini, qui usu saeculari reverentia nuncupatur.etipsa. Judicia Dei dicit, ut arbitror, mandata quae in Veteri et Novo Testamento conscripta sunt: quia revera ex judicio sunt prolata. Illud enim judicium singulari numero dicitur, ubi boni malique dividuntur. Nam quod sequitur: Desiderabilia, prohibet ad illud tempus futurae judicationis aptari, quia legitur: Vae illis qui concupiscunt
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura diuina uelit minus mauisue sentiri.
ut nec ipsa nomina patiatur ẽẽ diuisa: imim¬
ysticiȩ dñi recte letificautes corda. Peuera
recte. qui non alit̾ cognoscitur fecisse quam
docuit. Quia illorum iusticia recta non est:
quib aliud. est. in ore: aliud in opere. Letifi¬
cantes corda. subaudi iustorum. qui de iudicio
d̃i letificantur: quia norunt se miscłiȩ dñi
premia consecuturos. sicut dicit apłs. De re¬
liquo reposita. ẽ. michi corona iusticie. quam
reddet michi dñs in illa die iustus uidex.
IReceptum dñi lucidum illuminans oculos
euera lucidum quia sincere purum. im
Lmaculatũ: quale a patre luminũ ꝓdire
decet. Hoc illuminat oculos non istos carnales.
quos & pecora nobiscum possunt habere com-¬
munes. s illos utiq interiores qui diuino mu¬
nere spiritalit̾ clarificantur. Timor dñi¬
sc̃s ꝑmanens in scłm scłi. U ideamus quid
sibi uelit ista diffinitio. dñ non trepida con¬

Expanded text:
Scriptura divina velit minus majusve sentiri, Scriptura divina velit minus majusve sentiri, ut nec ipsa nomina patiatur esse divisa. er aequalis est. Nam cum venit a summo, in rectae, quia non aliter cognoscitur fecisse quam docuit: quia illorum justitia recta non est, quibus aliud est in ore, aliud in opere. Laetificantes corda, subaudi justorum, qui de judicio Dei laetificantur: quia norunt se misericordisit. In Actibus enim apostolorum legitur ignem apparuisse, qui supra unumquemque eorum insidens, gentium variis linguis eos faciebat effari. Ipse eceptum Domini lucidum, illuminans oculos. Revera lucidum, quia sincere purum et immaculatum, quale a Patre luminum prodire docet. Hoc illuminat oculos, non istos carnales quos et pecora nobiscum possunt habere communes, sed illos utique interiores qui divino munere spiritualiter clarificantur. VerSic enim loquitur dicendo, ejus, tanquam de sibi velit ista definitio. Deum timere non trepida con
Abbreviated transcription (Latin):
cum rem aliquã subbrein preconio quȩ sit os
tendimus. Nunc ad singula ueniamus. Lex
quia ꝑfecta caritate consistit. quȩ per dnm̃
saluatorem non reprehensa: s potius probat᷑
impleta. Ait enim in euangłio. Non ueni le¬
gem soluere. sed adimplere. Et ne esset nobis ri¬
goris eius ꝑnitiosa desperatio: aduixit. Con¬
uertens animas. Illius enim distinctionis metͥ
errantem corrigie. & ad xp̃i grãm facit recurre¬
monia quȩ dedit populo israhelitico fidelia u¬
tiq fuerunt. quia plenissima ueritate recog¬
nita sunt: & sapientiã paruulis prestiterunt.
non utiq suꝑbis. nec tumida se elatione iac-¬
tantib sed paruulis. Paruuli autẽ sunt hu¬
miles & innocentes. sicut apł̃s monet. Nolite
paruuli effici sensib sed malitia paruuli esto¬
te. Testimonium quoq dat filius. sicut ad ti¬
motheũ ait apls. Precipio tibi coram dõ qui
uiuificat omĩa. & xp̃o ib̃u qui testimoniũ
spũi nr̃o. Uides in illa scã tͥnitate quã nichil

Expanded text:
dus. Congrue namque sponsus a spondendo dicitur Christus, qui toties promissus est per quia perfecta veritate consistit, quae per Dominum Salvatorem non reprehensa, sed potius probatur impleta; ait enim in Evangelio: Non veni legem solvere, sed implere . Et ne esset nobis rigoris ejus perniciosa desperatio, adjunxit, contorum non stelit . Haec via cursum ejus vitae errantem corrigit, et ad Christi gratiam facit recurremonia quae dedit populo Israelitico, fidelia utique fuerunt, quia plenissima veritate recognita sunt: et sapientiam parvulis praestiterunt, non utique superbis, nec tumida se elatione jactantibus, sed parvulis. Parvuli autem sunt humiles et innocentes, sicut Apostolus monet: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Testimonium quoque dat Filius, sicut ad Timotheum ait Apostolus: Praecipio tibi coram Deo, qui vivificat omnia, et Christo Jesu, qui testimonium spiritui nostro . Vides in illa sancta Trinitate, quam nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Loquele ad publicas suasiones. Ed utrumq
apłos fecisse certissimum. est. INomnem
terram exiuit sonus eorum. & infines orbis
t̾re uerba eorum: in sole posuit tabernacu¬
lum suum. Ierram hic hominẽ debemꝰ
acciꝑere. qui & audire possit & credere. Sonꝰ¬
uͦ flamia miraculorum. ẽ: que pro ipsa no¬
uitate ꝑ gentes singulas excellenti opinione
currebat. fines autem terrȩ sunt reges. qui¬
quasi termini agrorum sua regna custodiunt:
ut ñ solum ad humiles. uerum etiam ad princi¬
pes gentium euangłii uerba fuenisse declaren¬
tur. Sequitur de incarnato uerbo prophete
scã predicatio. ut hoc quod alios gessisse lau¬
dauit. ipse quoq fecisse uideretur. Ab apłis
quippe transit ad ꝑsonam dñi. Quȩ figura dr̃
ex allage. idest ꝑmutatio. Insole. in manifesta¬
tione mundi dicit. Tabernaculum. iclest uiha¬
bitaculum corporis sui. Quod ideo arbitror in
sole positum: ut qui oculũ cordis habet puris¬

Expanded text:
loquelae ad publicas suasiones; quod utrumque loquelae ad publicas suasiones; quod utrumque apostolos fecisse certissimum est. Vers. 4. In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum; in sole posuit tabernaculum suum. Terram hic hominem debemus accipere, qui et audire possit et credere. Sonus vero miraculorum fama est, quae pro ipsa novitate per gentes singulas excellenti opinione currebat. Fines autem terrae sunt reges, ququasi termini agrorum sua regna custodiunt; ut non solum ad humiles, verum etiam ad principes gentium Evangelii verba pervenisse declarentur. Sequitur de incarnatione Verbi prophetae sancta praedicatio; ut hoc quod alios gessisse laudavit, ipse quoque fecisse videretur. Ab apostolis quippe transiit ad personam Domini. Quae figura dicitur exallage, id est permutatio. In sole, in manifestatione mundi dicit. Tabernaculum, id est inhabitaculum corporis sui. Quod ideo arbitror dictum, in sole positum, ut qui oculum cordis habet puris