comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem cũ fr̃ĩb suis: eque nepoti¬
bus apostolor. Illi dominantur
inclero: istȩ dum eẽt liber exom¬
nibus omnium se seruum fecit
Illi aut̃ non eugłizantes mandu¬
cant. aut eu̾głizant ut manducent.
Malachias initans paulũ mandu¬
cat ut euangeliret. Illi fastum
⁊ questum estimant pietatem:
malachias hereclitate uendicat
sibi opus: ionus. Illi felices se cre¬
dunt si dilatauerint terminos
suos: malachias indilatanda cari¬
tate głatur. Illi congregant in hor¬
rea i dolia replent. unde onerent
mensas: malachias colligit in de¬
serta ⁊ isolitudines unde impleat
celos. Illi cũ accipiant decimas &
primicias: ioblationes. insuꝑ
de cesaris beneficio delonea ⁊ ⁊tribu¬
ta ⁊ alios reditus infinitos solliciti
sunt nichilominus qͥd mandricent
aut quid bibant. malachias nichil
horum habens multos tam̃ locu¬
pletat de promptuario fidei. Illis
nec cupiditatis nec sollicitudinis
ullus ẽ finis: malachias cupiens

Expanded text:
tatem cum fratribus suis, aeque nepotitatem cum fratribus suis, aeque nepotibus Apostolorum. Illi dominantur in clero: iste dum esset liber ex omnibus, omnium se servum fecit. Illi aut non evangelizantes manducant, aut evangelizant ut manducent: Malachias imitans Paulum, manducat ut evangelizet. Illi fastum et quaestum aestimant pietatem: Malachias haereditate vindicat sibi opus et onus. Illi felices se credunt, si dilataverint terminos suos: Malachias in dilatanda charitate gloriatur. Illi congregant in horrea, et dolia replent, unde onerent mensas: Malachias colligit in deserta et solitudines, unde impleat coelos. Illi, cum accipiant decimas, et primitias, et oblationes, insuper et de Caesaris beneficio telonia, et tributa, et alios redditus infinitos, solliciti sunt nihilominus, quid manducent, et quid bibant: Malachias nihil horum habens, multos tamen locupletat de promptuario fidei. Illis nec cupiditatis, nec sollicitudinis ullus est finis; Malachias 677 cupiens
Abbreviated transcription (Latin):
incessanter eireuens parrochias
omnes euangłio seruiens ⁊ de e¬
uangelio uiuens sicut constituit
ei dñs. aignus ẽ inquiens oꝑarius
mercede sua. Nisi quod frequen¬
tius ipsum eũgłium sine sumptu
ponens. de laborib suis suoriqz
ferebat. unde se ⁊ eos qui secum
Porro si interdũ quiescere oporte¬
ret in scĩs hoc faciebat locis: que
ipse ꝑhyberniam sparserat uni¬
uersam. Apud quos uͦ moram
facere libuisset illoꝵ se conforma¬
uit morib. ⁊ obseruantiis cõmu¬
ni contentus uita ⁊ meusa. Non
fuit inuictu. ñ fuit inuestitu in qͦ
potuisset malachias dinosei inter
ceteros fr̃s: intantum cũ maior eẽt
humiliauit se in omnibz. Deniq
cũ exitet adp̃dicandũ cũ peditibꝰ
pedes ⁊ ipse ibat. ep̃c ilegatus. fõr¬
ma apłica hȩc : ⁊ inde magis mira
in malachia quo rara numis in
aliis. Uerus profecto apłor he¬
res est istȩ: qui talia agit. S aduer¬
tere ẽ quomodo diuidat heredi¬

Expanded text:
incessanter circuiens parochias incessanter circuiens parochias omnes, Evangelio serviens, et de Evangelio vivens sicut constituit ei Dominus: Dignus est, inquiens, operarius mercede sua . Nisi quod frequentius ipsum Evangelium sine sumptu ponens, de laboribus suis suorumque ferebat, unde se et eos qui secum Porro si interdum quiescere oporteret, in sanctis hoc faciebat locis, quae ipse per Hiberniam sparserat universam: apud quos vero moram facere libuisset, illorum se conformavit moribus et observantiis, communi contentus vita et mensa. Non fuit in victu, non fuit in vestitu, in quo potuisset Malachias dignosci inter caeteros fratres: in tantum, cum major esset, humiliavit se in omnibus. 44. Denique cum exiret ad praedicandum, cum peditibus pedes et ipse ibat, episcopus et legatus. Forma apostolica haec: et inde magis mira in Malachia, quo rara nimis in aliis. Verus profecto apostolorum haeres est iste, qui talia agit. Sed advertere est, quomodo dividat haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
iit iul ꝓrsus appareret in eo quod
posset offendere intuentes. Et
quidem qui ñ offendit in uerbo:
ille ꝑfectus ẽ uir. At uͦ in oialachia.
quis uinqͣm etiã si curiosus ob¬
seruauerit dep̃hendit ociosum
ñ dico uerbũ s nutũ: Quis ma¬
ium pedem ue mouentẽ frustra :
mio quid ñ edificans in eius m¬
issu. aspectu. habitu. uultu: De¬
lq uultus hilaritatẽ nec fuscauit
meror: nec leuigauit risus. Totũ
ineo disciplinatũ: totum insigne
uircutis: ꝑfectionis forma. Pomĩa
serus: si non austerus. Remissus
interdũ: dissolutus nunqͣm. Negli¬
gens nichil: ⁊ si ꝓtemꝑe multa dissi¬
mulans. Quietus sepe: s minime
aliquando ociosus. A die primo
conu̾sionis suȩ usq adextremũ
uite suȩ sine ꝓprio uixit. Non ser¬
uos. ñ ancillas. ñ uillas. ñ uiculos.
ñ deniq quicqͣm redituũ excłiasti¬
corum seculariũ ue uł in ipso ha¬
buit ep̃atu. Mense episcopali ni
ꝓpriam habuit. Erat autẽ pene

Expanded text:
ut nil prorsus appareret in eo, quod ut nil prorsus appareret in eo, quod posset offendere intuentes. Et quidem qui non offendit in verbo, ille perfectus est vir . At vero in Malachia quis unquam, etiamsi curiosius observarit, deprehendit otiosum, non dico verbum, sed nutum? Quis manum, pedemve moventem frustra? Imo quid non aedificans in ejus incessu, aspectu, habitu, vultu? Denique vultus hilaritatem nec fuscavit moeror, nec levigavit risus. Totum in eo disciplinatum, totum insigne virtutis, perfectionis forma. Per omnia serius, sed non austerus. Remissus interdum, dissolutus nunquam. Negligens nihil, etsi pro tempore multa dissimulans. Quietus saepe, sed minime aliquando otiosus. A die primo conversionis suae usque ad extremum vitae, sine proprio vixit. Non servos, non ancillas, non villas, non viculos, non denique quidquam redituum ecclesiasticorum saeculariumve, vel in ipso habuit episcopatu. Mensae episcopali nihim vel domum propriam habuit. Erat autem pene
Abbreviated transcription (Latin):
uindietam innationib in crepa¬
tiones i popłis. Terror eius siꝑ
facientes mala. Clamat iniquis
ꝓpagatur. fouetur. Oculi eius suꝑ
eos: ⁊icura eius ad necessitates eoꝵ
Inconciliis quȩ passim ceiebraus
repetunt᷑ antiq traditioues quas
tamen bonas fuisse constiterit. abo¬
litas uͦ negligentia sacerdotũ. Nec
mͦ uetera instauratur. cuduntur
tanqͣm celitus edita acceptantur.
tenent᷑. seripto mandant᷑ ad me¬
moriam posteroꝵ. Quidni celitꝰ
missa crecderentur quȩ dot cȩle¬
stia confirmauͣt miracula : Et
ut fidem dictis faciam: ꝑstringam
ñnulla paucis. Quis enim cuncta
enumeret: Quãquam libentius
fateor imitandis immorer. quã
cio pͥmum ⁊ maximũ miraculũ
qͦd dedit: ipse erat. Ut enĩ taceam
interiorem hominem eiꝰ. cuius
pulcritudinem. fortitudinem.
puritatẽ satis indicabant mores
ipsius. iuita: ipsum exderiorẽ.
ia uno semꝑ modo.ipsoq mo¬
destissimo ⁊ decentissimo gessit.

Expanded text:
vindictam in nationibus, increpavindictam in nationibus, increpationes in populis. Terror ejus super facientes mala. Clamat iniquis,propagatur, fovetur. Oculi ejus super eos, et cura ejus ad necessitates eorum. In conciliis, quae passim celebrantur, repetuntur antiquae traditiones, quas tamen bonas fuisse constiterit, abolitas 676 vero negligentia sacerdotum. Nec modo vetera instaurantur, cuduntur tanquam coelitus edita acceptantur, tenentur, scripto mandantur ad memoriam posterorum. Quidni coelitus missa crederentur, quae tot coelestia confirmant miracula? Et ut fidem dictis faciam, perstringam nonnulla paucis. Quis enim cuncta enumeret? Quanquam libentius, fateor, imitandis immorer, quam cio primum et maximum miraculum, quod fecit, ipse erat. Ut enim taceam interiorem hominem ejus, cujus pulchritudinem, fortitudinem, puritatem satis indicabant mores ipsius et vita, ipsum exteriorem ita uno semper modo, ipsoque modestissimo et decentissimo gessit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsequamur. A scendit oialachias
nauem: ⁊ ꝓspe nauigans applicuit
monasterio suo benchorensi: ut
pͥmi filii pͥmam reciꝑent gratiam.
Quid anuni putas gessisse illos sa¬
no de uia tam longa recepto patre.
uillo patre: Ne mirum si se dota
ingaudiũ effuderunt uiscera eoꝵ
in reditu eius: quando ⁊ exteriscir¬
cũquaq gentib incredibilem mox
letieiam uelox rumor inuexit.
Deniq de ciuitatib ⁊ castellis . iui¬
cis occurrunt ei: ⁊i quocũq diu̾tat
suscipit᷑ exultatione uniuerse t̾re.
⁊lerumtam̃ non sapit honor: opus
exerret᷑ legationis. Multis in locis
celebrant᷑ conuentus multi. ne qua
re gio seu portio regionis legatio¬
nis  fructu ⁊ utilitate̾ fraudetur.
Seminatur suꝑ om̃s aquas. ñ est
qui se abscondat. ab oꝑa sollicitu¬
dinis eius. Non sexus. ñ etas non
conditio. ñ ꝓfessio reputat᷑. Uuiq
semen spargitur salutare: ubiq
intonat tuba cȩlestꝰ. Ibiq discurrit ubiq
irrumpit. euaginato gladio lingͤ ao faterdi

Expanded text:
. Ascendit Malachias navem, et prospere navigans, applicuit monasterio suo Benchorensi, ut primi filii primam reciperent gratiam. Quid animi putas gessisse illos, sano de via tam longa recepto patre, et illo patre? Nec mirum, si se tota in gaudium effuderunt viscera eorum in reditu ejus, quando et exteris circumquaque gentibus incredibilem mox laetitiam velox rumor invexit. Denique de civitatibus, et castellis, et vicis occurrunt ei; et quocumque divertat, suscipitur exsultatione universae terrae. Verumtamen non sapit honor. Opus exercetur legationis: multis in locis celebrantur conventus multi, ne qua regio, seu portio regionis, legationis fructu et utilitate fraudetur. Seminatur super omnes aquas: non est qui se abscondat ab opera sollicitudinis ejus. Non sexus, non aetas, non conditio, non professio reputatur. Ubique semen spargitur salutare, ubique intonat tuba coelestis. Ubique discurrit, ubique irrumpit, evaginato gladio linguae ad faciendam
Abbreviated transcription (Latin):
ribile dictu est. uenenatũ ⁊ tumi¬
dum animal qͦd buphonem uocant.
uisum ẽ. reptans exire deint̃ femora
mulieris. Quid plura: Terrefactus
resiligt hõ: ⁊ datis saltibus festinus
oratorio. exilit. Ille confusus absces¬
sit ⁊ illa intecta remansit: magno
quidem ⁊ dei miraculo ⁊ merito
oialachiȩ. Et pulchre oꝑi fedo ⁊ ab¬
hominando fedum interuenit &
abhominabile monstrum. Non ꝓr¬
sus aliter decuit bestialem extin¬
gui libidinem. quã ꝑfrigidissimũ
uermem: nec aliter temerarium
frenari ausum. frustrari conatũ.
quã ꝑulem inittilemq bestiolam.
Et hec loco isto sufficiant pauca

Expanded text:
ribile dictu est venenatum et tumiribile dictu est venenatum et tumidum animal, quod bufonem vocant, visum est reptans exire deinter femora mulieris. Quid plura? Terrefactus resilit homo, et datis saltibus, festinus oratorio exsilit. Ille confusus abscessit, et illa intacta remansit, magno quidem et Dei miraculo, et merito Malachiae. Et pulchre operi foedo et abominando foedum intervenit et abominabile monstrum. Non prorsus aliter decuit bestialem exstingui libidinem, quam per frigidissimum vermem: nec aliter temerarium frenari ausum, frustrari conatum, quam per vilem, inutilemque bestiolam. Et haec loco isto sufficiant pauca
Abbreviated transcription (Latin):
sepem textis oratoriũ ipso iubente
ipso oꝑante parit̃. Consumiatũ
circiundedit uallo: atq interiaceas
spaciũ incuniteriũ benedix̃. S me¬
rita benedicentis miracula satis de¬
clarant quȩ usq hodie ibi actitari
ferunt᷑. Inde ẽ. quod de finitunis lo¬
eis infirmos ⁊ male habentes illo
portare consueuerunt: ⁊ sanant᷑
multi.¶ Mulier totis dissoluta
menbris. plaustro uecta illuc. pedi¬
bus sius remeauit domũ unadũ¬
taxat nocte ñ frustra in loco sc̃o
prestolata miscłiam dñi. EAlia que¬
cdam ibidem ꝑnoctabat inoratione:
quã forte reppiens solam hõ barbarꝰ
accensus libidine ⁊ sui minime com¬
pos: irruit rabiosus in eam. Conu̾sa
ilia ⁊ itremefacta suspiciens ad uertit
hominem plenum diabolico spũ.
niheu tu inquit miser quid agis:
Considera ubi es: reuerere hȩc sc̃a.
defer. defer seruo eius mialachiȩ:
parce ⁊ tibi. ipsi. Non destecit ille fu¬
riis agitatus iniquis. Et ecce qͦd hor¬

Expanded text:
sepem textis oratorium, ipso jubente, sepem textis oratorium, ipso jubente, ipso operante pariter. Consummatum circumdedit vallo, atque interjacens spatium in coemeterium benedixit. Sane merita benedicentis miracula satis declarant, quae usque hodie ibi actitari feruntur. 41. Inde est, quod de finitimis locis infirmos et male habentes illi portare consueverunt, et sanantur multi. Mulier totis dissolutis membris, plaustro vecta illuc, pedibus suis remeavit domum, una duntaxat nocte non frustra in loco sancto praestolata misericordiam Domini. Alia quaedam ibidem pernoctabat in oratione: quam forte reperiens solam homo barbarus, accensus libidine, et sui minime compos, irruit rabiosus in eam. Conversa illa, et tremefacta, suspiciens advertit hominem plenum diabolico spiritu: « Heus tu, » inquit, « miser, quid agis? Considera ubi es, reverere haec sancta, defer Deo, defer servo ejus Malachiae, parce et tibi ipsi. » Non destitit ille, furiis agitatus iniquis. Et ecce quod hor
Abbreviated transcription (Latin):
omnes. nec enĩ qͦd indomo regia
i regis acciderat filio latere po¬
suit. Et. cce ubiq resultans gra¬
lite dñi. cũ ꝓ miraculi nouita¬
R. henricus ẽ iste. nam uiuit
eohuc unieus patris sui: miles
fortis ⁊i prudens. patrissans ut auint
insectando iusticiam: ⁊ amore ueri.
Et amauit uterq oialachiã qͣmdiu
uixit: tanqͣm qui illũ amorte reuo¬
casset. Rogabant eũ manere ꝑali¬
quot dies. sed ille declinans głam.
moram ñ sustinuit: ⁊ mane carpe¬
mine crugeldum. occurrit puella
muta. Orante illo solutũ ẽ iuneulũ
lingue eus: ⁊ loquebat᷑ recte. P̃¬
De hinc uillam ingrediens quam
nominant ȩccłiam sci onchaelis.
oblatam sibi mulierem fẽneticam
⁊ unctam funib coram omĩ popło
curat: ⁊ dimissa in columi ꝓficiseit᷑.
ꝑueniens uͦ ad portũ lapasperi tran¬
situm ibi ꝑ aliquot dies prestolabat᷑.
s mora minime transiit ociosa.
Construitur interim de uirgis in

Expanded text:
omnes, nec enim quod in domo regia omnes, nec enim quod in domo regia et Regis acciderat filio, latere potuit. Et ecce ubique resultans gralute domini, tum pro miraculi novitate. Henricus est iste: nam vivit adhuc unicus patris sui, miles fortis et prudens, patrizans, ut aiunt, in sectando justitiam et amorem viri. Et amavit uterque Malachiam, quandiu 675 vixit, tanquam qui illum a morte revocasset. Rogabant eum manere per aliquot dies: sed ille declinans gloriam, moram non sustinuit, et mane carpemine Crugeldum, occurrit puella muta. Orante illo, solutum est vinculum linguae ejus, et loquebatur recte. Dehinc villam ingrediens, quam nominant ecclesiam Sancti-Michaelis, oblatam sibi mulierem phreneticam, et vinctam funibus, coram omni populo curat, et dimissa incolumi, proficiscitur. Perveniens vero ad portum Laperasperi, transitum ibi per aliquot dies praestolabatur: sed mora minime transiit otiosa. Construitur interim de virgis in
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt. Et dimissis quatuora
latere suo abiit. Qui ꝓbatr idigl
inuenti: monachi facti sunt. Post
ali quod tempꝰ cũ iam sc̃s eẽt mnus¬
similiter. Quib ꝑ aliquantũ tempꝰ
instructis. ieruditis corde insapi.¬
entia: dato eis in patrem scõ fr̃e
xp̃iano qui erat unus exipsis. emi¬
simus eos: adiungentes de nr̃is qͣn¬
ti sufficerent ad numerũ abbatiȩ.
Quȩ concepit ⁊ peꝑit filias qͥnq.
⁊ sic multiplicato semine augescit
indies numerus monachor. iuxta
desideriũ ⁊ uaticiniũ oialachiȩ.
Nunc iam repetamꝰ ordinem nar¬
nit dauid regem qui adhuc hodie
suꝑ ẽ in quodam castello suo: eus
filius infirmabatur ad mortem.
Ad quem ingressus honorifice a
rege susceptus ⁊ humilit̃ exoratꝰ
ut sanaret filiũ suũ: aqua cuibe¬
nedixit asꝑsit iuuenem untu¬
ens in eum ait. Confide fili: non
morieris hac uice. Dixit hoc: ⁊
clamor: istrepitus totius exul¬
iantis familiȩ. Exiit sermo ad

Expanded text:
viderunt. » Et dimissis quatuor a viderunt. » Et dimissis quatuor a latere suo, abiit: qui probati, et digni inventi monachi facti sunt. Post aliquod tempus, cum jam Sanctus esset in term est similiter. Quibus per aliquantum tempus instructis, et eruditis corde in sapientia, dato eis in patrem sancto fratre Christiano, qui erat unus ex ipsis, emisimus eos, adjungentes de nostris quanti sufficerent ad numerum abbatiae. Quae concepit, et peperit filias quinque: et sic multiplicato semine, augescit in dies numerus monachorum, juxta desiderium et vaticinium Malachiae. Nunc jam repetamus ordinem narnit David regem, qui adhuc hodie superest, in quodam castello suo: cujus filius infirmabatur ad mortem. Ad quem ingressus, honorifice a rege susceptus, et humiliter exoratus, ut sanaret filium suum; aqua, cui benedixit, aspersit juvenem, et intuens in eum, ait: « Confide, fili, non morieris hac vice. » Dixit hoc, clamor et strepitus totius exsultantis familiae. Exiit sermo ad
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc petit oyalachias confirmari
noue metropolis constitutionem:
⁊ utriusq sedis sibi dari pallea. Et
confirmationis quidem pͥuilegiũ
mox accepit: de palleis aut̃ opor
concilium: isic comiuentia ⁊⁊ cõ¬
muni uoto uniuersoꝵ ꝑhonestiᷤ
ꝑsonas requiretis palleum ⁊dabi¬
tur uobis. Deinde dollens mitrã
de capite suo. imposuit capiti eiꝰ.
s ⁊ stolam cũ manipulo dedit illi
quib uti inter offerendũ solebat.
Et salutatũ in oscło pacis dimist
eũ. apłica fultũ benedictionr ⁊ au¬
ctoritate. Qui reuertens ꝑclaram¬
uallem suam: scdam nob̾ largiuis
ẽ benedictionem. Et alta suspiria
trabens quod ñ liceret sibi ꝓsuo
desiderio remanere: hos inquit in¬
terim ꝓme oro ut retineatis: qui
auobis discant qͦd nos post modũ
doceant. Et infert. Erunt nobis
in semen: & in semine isto benad¬
centur gentes: & ille gentes que
adiebus antiquis monachi qͥdam
nom̃ audierunt monachũ noll

Expanded text:
haec petit Malachias confirmari haec petit Malachias confirmari novae metropolis constitutionem, et utriusque sedis pallia sibi dari. Et confirmationis quidem privilegium mox accepit: « De palliis autem, concilium: et sic conniventia et communi voto universorum per honestas personas requiretis pallium, et dabitur vobis. » Deinde tollens mitram de capite suo, imposuit capiti ejus: sed et stolam cum manipulo dedit, quibus uti inter offerendum solebat. Et salutatum in osculo pacis dimisit eum, apostolica fultum benedictione et auctoritate. 39. Qui revertens per Claram-Vallem, suam secundo nobis largitus est benedictionem. Et alta suspiria trahens, quod non liceret sibi pro suo desiderio remanere: « Hos, » inquit, « interim pro me, oro ut retineatis, qui a vobis discant, quod nos postmodum doceant. » Et infert: « Erunt nobis in semen, et in semine isto benedicentur gentes, et illae gentes, quae a diebus antiquis monachi quidem nomen audierunt, monachum non
Abbreviated transcription (Latin):
uere ⁊ mori in claraualle ꝑmissu
⁊ benedictione sũmi pontificis.
Et petiit hoc ñ oblitus ad qͦd uene¬
rat: s affectus qua uenerat deside¬
rio clareuallis. Non autẽ obtinuit.
qd uiapłicus lucris potius uberiori¬
bus occupandũ decerneret. Nec
tam̃ omnino frustratus ẽ. adeside¬
rio cordis sui: cui mori ibi i si non
uiuere donatũ ẽ. Mensem inte¬
grum fecit in urbe: loca sc̃a ꝑ ã¬
bulans ⁊ frequentans causa oratio¬
nis. Cumq ꝑ id temꝑis sepe ac dili¬
genter ab eo ⁊ abhis qui cũ eo erãt.
summus pontifex inquisisset ẽẽ
patrie. mores gentis. statũ eccłia¬
rum. ⁊ quanta in terra ꝑ eum ds̃
oꝑatus fuisset: paranti iam repa¬
triare commisit uices suas. ꝑ uni¬
uersam hyberniam legatũ illũ
constituens. Significatum siqͥdẽ
era ⁊ ei abep̃o Gilberto qͥ ut su¬
pra memorauimꝰ tunc legatus ex¬
stiterat quod iam ñ posset p̃ semo
⁊ debilitate corꝑis uillicare. Post

Expanded text:
vere, et mori in Clara-Valle, permissu vere, et mori in Clara-Valle, permissu et benedictione summi Pontificis. Et petiit hoc, non oblitus ad quod venerat, sed affectus quo venerat desiderio Clarae-Vallis. Non autem obtinuit, quod virum Apostolicus lucris potius uberioribus occupandum decerneret. Nec tamen omnino frustratus est a desiderio cordis sui, cui mori ibi, etsi non vivere, donatum est. Mensem integrum fecit in Urbe, loca sancta perambulans, et frequentans causa orationis. Cumque per id temporis saepe ac diligenter ab eo, et ab his qui cum eo erant, summus Pontifex inquisisset esse patriae, mores gentis, statum Ecclesiarum, et quanta in terra Deus per eum operatus fuisset: paranti jam repatriare commisit vices suas, per universam Hiberniam legatum illum constituens. Significatum siquidem erat ei ab episcopo Gilleberto, qui, ut supra memoravimus, tunc legatus exstiterat, quod jam non posset prae senio et debilitate corporis villicare. Post
Abbreviated transcription (Latin):
cepit albescere. ⁊ ñ multo post uix
inueniebat᷑ albior illo. Michi qͦ¬
in uia hac datum ẽ. uidere uirũ
⁊ in eius uisu ⁊ uerbo refectus sũ.
& delectatus sum sic̃ in omnibus
diuiciis. Et ego uicissim peccator
licet iuueni gr̃am in ocłis eiꝰ. ex¬
tunc deinceps usq adobitũ ipsius.
sicut in ꝓemio p̃facus sum. Ipse
ȩtiã dignatus diuertere claram¬
uallem uisis fr̃ib compunelus
ẽ. ⁊ illi ñ mediocriter edificati
in presentia. ⁊ sermone eiꝰ. Et ac¬
ceptans locũ ⁊ nos. atq inrtimis
uiscerib colligens ualedixit
nobis ⁊ abiit. Qui transalpinans
cũ uenisset yporiam ciuitatem
italie : hospitis sui paruulũ filiũ
qͥ male habens erat moriturus
in sede apłica felicis memoriȩ scd̾s
innocentius papa qui eũ benigne
suscepit: humanȩ satis illi super
longa ꝑegrinatione compassus.
Ot primo quidem oialachias qͦd
altius infixerat animo cũ multis
lacrimis implorabat: licere sibi ui¬

Expanded text:
coepit albescere, et non multo post vix coepit albescere, et non multo post vix inveniebatur albior illo. CAPUT in hac via datum est videre virum, et in ejus visu et verbo refectus sum, et delectatus sum, sicut in omnibus divitiis. Et ego vicissim, peccator licet, inveni gratiam in oculis ejus extunc, et deinceps usque ad obitum ipsius, sicut in prooemio praefatus sum. Ipse etiam dignatus divertere ad Claram-Vallem, visis fratribus, compunctus est: et illi non mediocriter aedificati in praesentia et sermone ejus. Et acceptans locum, et nos, atque intimis visceribus colligens, valedixit nobis, et abiit. Qui transalpinans, cum venisset Iporiam civitatem Italiae, hospitis sui parvulum filium, qui male habens moriturus in Sede apostolica felicis memoriae 674 Innocentius secundus papa: qui eum benigne suscepit, humane satis illi super longa peregrinatione compassus. Et primo quidem Malachias, quod altius infixerat animo, cum multis lacrymis implorabat, licere sibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
seculũ. uuallenus nomine tẽ pͥor
nunc uͦ monachus ⁊ monachoꝵ
pater in mailros monasterio ordi¬
nis nr̃i: qui deuotus mialachie se
orationib⁊ satis humiliter com¬
mendauit. Is aduertens multos
habere ep̃m socios ⁊ equos paucos.
nam preter ministros .elericos
quo ipse uehebatur: hoc solum
dolere se inquiens quod ẽẽt run¬
emus dure portans. Et addit. La¬
bentius dedissem si melior fuissẽt.
ẜsi dignamini ducite qualem¬
rem: quia ñ pocest michi uile esse
Qucquid tam p̃ciosa uoluntas optu¬
sternite mͥ: quia cõmodus satis ꝙ
sufficiens erit in longum. Qͦ facto
ascendit: & pͥmo qͥdem durum ut
erat sentiens postinodũ mira mu¬
tatione ualde cõmodum sibi ⁊ su¬
auiter ambulantem inuenit. Et
ne caderet suꝑ terram de sermone
quem dixerat. usq ad nonũ annũ
quo mortuus ẽ ipse. ñ defecit ei:
factus optimus ⁊ p̃ciosissimus pale¬
fridus. Quodq euidentiꝰ miracu¬
lum cernentib fecit: de sub nigro

Expanded text:
saeculum, Wallenus nomine, tunc Prisaeculum, Wallenus nomine, tunc Prinunc vero monachus, et monachorum pater in Mailros monasterio ordinis nostri, qui devotus Malachiae se orationibus satis humiliter commendavit. Is advertens multos habere Episcopum socios, et equos paucos nam praeter ministros, et clericquo ipse vehebatur, hoc solum dolere se inquiens, quod esset runcinus dure portans. Et addidit: « Libentius dedissem, si melior fuisset: sed, si dignamini, ducite qualemrem: quia non potest mihi vile esse, quidquid tam pretiosa voluntas obtu« sternite mihi, quia commodus satis, et sufficiens erit in longum. » Quo facto, ascendit: et primo quidem durum, ut erat, sentiens, postmodum mira mutatione valde commodum sibi et suaviter ambulantem invenit. Et ne caderet super terram de sermone quem dixerat, usque ad nonum annum, quo mortuus est ipse, non defecit ei, factus optimus et pretiosissimus palefridus. Quodque evidentius miraculum cernentibus fecit, de subnigro
Abbreviated transcription (Latin):
ante: s cum haberet sp̃m ꝓpsuȩ.
de illo. Et nunc incunctanter
circumstantib digito eũ demoni¬
strans: mie ẽ inquit de quo dixe¬
ram. quia de hybernia sc̃s uenu¬
et pontifex qui scit cogitationes
hominũ. Sic ñ potuit latere licer¬
na submodio: ꝓdente eam possy¬
cari spũ scõ. qui illam accenderu
Nam ⁊ multa secreta de eẽ suo su¬
orum q dicta sunt ei a sycaro. qui
ita eẽ uel fuisse omĩa recognouit.
Sri socus malachiȩ ꝑcunctantibꝰ
de suo reditu respondit sycarus in¬
cunctanter. quod post rei ꝓbauit
euentꝰ. paucos uidelicet admodũ de
numero illo cũ ep̃o redituros. Iui
audito hoc suspicati sunt mortem:
s deus aliter adimpleuit. Nempe
rediens ab urbe quibrdam apud
nos qͥbusoa ⁊ in aliis locis addiscen¬
dam conuersationis formam re¬
lictis: iuxta uerbũ sycari cũ pau¬
cis admodum repatriauit. Hȩc de
sycaro. In ipsa urbe eboracensi
accessit ad eum uir nobilis scd̾m

Expanded text:
ante: sed cum haberet spiritum propante: sed cum haberet spiritum propde illo. Et nunc incunctanter circumstantibus digito eum demonstrans: « Hic est, » inquit, « de quo dixeram, quia de Hibernia sanctus veniet pontifex, qui scit cogitationes hominum. » Sic non potuit latere lucerna sub modio, prodente eam per os Sycari Spiritu sancto qui illam accenderat. Nam et multa secreta de esse suo, suorumque dicta sunt ei a Sycaro, quae ita esse vel fuisse omnia recognovit. Sed et sociis Malachiae percontantibus de suo reditu, respondit Sycarus incunctanter quod post rei probavit eventus, paucos videlicet admodum de numero illo cum Episcopo redituros. Illi, audito hoc, suspicati sunt mortem: sed Deus aliter adimplevit. Nempe rediens ab Urbe, quibusdam apud nos, quibusdam et in aliis locis ad discendam conversationis formam relictis, juxta verbum Sycari, cum paucis admodum repatriavit. Haec de Sycaro. 36. In ipsa urbe Eboracensi, accessit ad eum vir nobilis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
interrogaret᷑. Prohibente illo ni¬
chilominus mittunt: s illa ꝓ ora¬
lachiȩ parte der respondisse in¬
uenta ẽ. Nec enĩ una contenti
uice fuere cupidi retinendi eũ.
Demum cedentes dimittunt illũ.
ñ cam̃ sine ploratu ⁊ ululatu multo.¬
¶ Sed nequid imꝑfectum relinqͤ¬
ret: tractare cepit quomͦ defun¬
cti fratris semen suscitaret. Et
accersitis adse discipulis suis: an¬
xiuis estuabat quisnam dignior
adhoc opus siue utilior uideretur.
Et diligenter intuitus singulos.
tu inquit o edane. sic enim uoca¬
batur unus: suscipe onus. Illo
cunctante ⁊ flente: ne timeas ait.
tu enim mͥ adomino designatus
es. quia anulum aureũ quo des¬
ponsandus ẽ iam nẽ preuidi in
digito tuo. Acquieuit ille: ⁊on
lachias eo consecrato ꝓficiscitur
Cumq egressus de scotia pue¬
nisset eboracum: sacerdos quid̃
sycarus nomine intuitus eum ag¬
nouit. Nec enim faciem eiꝰ uiderat

Expanded text:
interrogaretur. Prohibente illo, niinterrogaretur. Prohibente illo, nihilominus mittunt: sed illa pro Malachiae parte ter respondisse inventa est. Nec enim una contenti vice fuere, cupidi retinendi eum. Demum cedentes, dimittunt illum, non tamen 673 sine ploratu et ululatu multo. Sed ne quid imperfectum relinqueret, tractare coepit, quomodo defuncti fratris semen suscitaret. Et accersitis ad se tribus discipulis suis, anxius aestuabat, quisnam dignior ad hoc opus, sive utilior videretur. Et diligenter intuitus singulos: « Tu, » inquit, « o Edane » sic enim vocabatur unus, « suscipe onus. » Illo cunctante, et flente: « Ne timeas, » ait, « Tu enim mihi a Domino designatus es, quia annulum aureum, quo desponsandus es, jam nunc praevidi in digito tuo. » Acquievit ille, et Malachias, eo consecrato, proficiscitur. 35. Cumque egressus de Scotia, pervenisset Eboracum, sacerdos quidam, Sycarus nomine, intuitus eum agnovit. Nec enim faciem ejus viderat
Abbreviated transcription (Latin):
subdita tanqͣm pͥmati: ⁊ huic qͦ
optabat nichilominus palleũ oia¬
lachias confirmariq auctoritate
sedis apostolicȩ prerogatiuam qͣm
beneficio celsi adipisci meruerat.
Innotescente ꝓposito displicuit
fr̃ib. necnon ⁊ magnatib ⁊ppło
terre. Omnes enim intolerabilẽ
sibi iudicabant tam diutinam
omniũ pi parente̾s absentiam:
⁊ qͦd metuerent de morte ipsius.
Contigit interea mori germanũ
eius xp̃inum nomine: uirũ bo¬
opinione: s uite sc̃imonia. &
iusticiȩ zelo forte ñ impar. huiꝰ
decessus magis terruit uniu̾sos:
& discessum Malachiȩ reddidit
molestiorem. Dicebant autẽ nullo
mͦ assentiendũ unici ꝑegrinatio¬
ni patroni: ut ñ desoletur omĩs
terra si duab tantis columpnis
subuno momento temporis de.¬
stituatur. Esrgo om̃s pariter con¬
tradicunt. Et uim faciebant: cũ
ille diuinam ultionem minatus
ẽ. Non tam̃ destitere illi: nͥ missa
sorte pͥus dei uoluntas suꝑ hoc

Expanded text:
subdita, tanquam primati. Et huic quoque subdita, tanquam primati. Et huic quoque optabat nihilominus pallium Malachias, confirmarique auctoritate Sedis apostolicae praerogativam, quam beneficio Celsi adipisci meruerat. Innotescente proposito, displicuit fratribus, necnon et magnatibus et populo terrae. Omnes enim intolerabilem sibi judicabant tam diutinam omnium pii parentis absentiam, et quod metuerent de morte ipsius. 34. Contigit interea mori germanum ejus, Christianum nomine, virum boopinione, sed vitae sanctimonia et justitiae zelo forte non impar. Hujus decessus magis terruit universos, et discessum Malachiae reddidit molestiorem. Dicebant autem nullo modo assentiendum unici peregrinationi patroni, ut non desoletur omnis terra, si duabus tantis columnis sub uno momento temporis destituatur. Ergo omnes pariter contradicunt. Et vim faciebant, cum ille divinam ultionem minatus est. Non tamen destitere illi, nisi missa sorte, prius Dei voluntas super hoc
Abbreviated transcription (Latin):
orandi assiduitatẽ. Quȩ tam̃ omĩa
uoto magis ualuit dui tenere qͣm
actu. Et enĩ uniuersi confluebant
ad eũ: nec mͦ mediocres s inobiles
⁊ potentes illius se sapientiȩ ⁊sc̃ita¬
mittere festinabant. Et ipse iuter¬
dum ibat ⁊ exibat seminare se¬
men suũ: disponens ⁊ decernens
tota auctoritate de reb eccłiasti.¬
cis tanqͣm ex apłis unus. Et nemo
illi dicebat in qua potestate hȩc
facis: uidentibus cunctis signa
⁊ ꝓdigia quȩ faciebat: ⁊ quia ubi
tute satis actitari ista absq sedis
apłicȩ auctoritate:⁊ romã ꝓficis¬
ci deliberat. Maximeq qͦd metro¬
police sedi deerat adhuc. ⁊ defue¬
rat abinitio pallei usus: quod ẽ ple¬
nitudo honoris. Et uisum ẽ bonũ
in oculis eiꝰ si eccłia ꝑqua tantum
laborarat quem hactenus ñ habu¬
erat suo acquireret studio ilabore.
Erat ⁊ altera metropolica sedes
quã de nouo constituerat celsus:
prime tam̃ sedi ⁊illius archiep̃o

Expanded text:
orandi assiduitatem: quae tamen omnia orandi assiduitatem: quae tamen omnia voto magis valuit diu tenere, quam actu. Etenim universi confluebant ad eum: nec modo mediocres, sed et nobiles et potentes, illius se sapientiae et sanctitamittere festinabant. Et ipse interdum ibat, et exibat seminare semen suum, disponens et decernens tota auctoritate de rebus ecclesiasticis, tanquam ex Apostolis unus. Et nemo illi dicebat, In qua potestate haec facis? videntibus cunctis signa et prodigia, quae faciebat; et quia ubi tute satis actitari ista absque Sedis apostolicae auctoritate, et Romam proficisci deliberat: maximeque quod metropolicae sedi deerat adhuc, et defuerat ab initio pallii usus, quod est plenitudo honoris. Et visum est bonum in oculis ejus, si Ecclesia, pro qua tantum laborarat, quem hactenus non habuerat, suo acquireret studio et labore. Erat et altera metropolica sedes, quam de novo constituerat Celsus, primae tamen sedi, et illius archiepiscopo
Abbreviated transcription (Latin):
dem alteri ep̃o cedens. partem reti¬
nens sibi. Eit ꝓpterea ñ uenit con¬
nereth quod in ea iam ep̃m ordi¬
nasset: sed dunum se contulit.
disterminans parrochias sic̃ indiebꝰ
antiquis. O purum cor oocłm
columbinum. Locum tradidit
nouo ep̃o qui uideretur paratior
pͥncipalior haberetur: locũ in qͦ
sederat ipse. Ubi sunt qui deter¬
minis litigant ꝓ uno uiculo ꝑpe¬
tes adinuicem inimicitias exer¬
centes: Nescio si quod genus
hominum magis quã istos anti¬
quũ uaticinium tangat: secue¬
runt pregnantes galaad adcdila¬
tandum cerminos suos. S hȩc
alias. Malachias factus dunen¬
sis ep̃c confestim more suo cu¬
rauit asciscere adsolatiũ sibi de
filiis suis: conuentũ regulariũ
dericoꝵ. Et ecce rursus acein¬
stur quasi nouus xp̃i tyro ad
spirttale certamen: rursus indait᷑
arma potentia deo. sc̃e pauꝑtatis
ꝯumilitatem. rigorem discipline
cenobialis. ocium contemplandi.

Expanded text:
tem alteri episcopo cedens, partem retitem alteri episcopo cedens, partem retinens sibi. Et propterea non venit Connereth, quod in ea jam episcopum ordinasset: sed Dunum se contulit, disterminans parochias, sicut in diebus antiquis. O purum cor! o oculum columbinum! Locum tradidit novo episcopo, qui videretur paratior, principalior haberetur; locum, in quo sederat ipse. Ubi sunt, qui de terminis litigant, pro uno viculo perpetes ad invicem inimicitias exercentes? Nescio si quod genus hominum magis, quam istos, antiquum vaticinium tangat: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminos suos . Sed hoc alias. 32. Malachias factus Dunensis episcopus, confestim more suo curavit asciscere ad solatium sibi de filiis suis conventum regularium clericorum. Et ecce rursus accingitur, quasi novus Christi tiro, ad spirituale certamen; rursus induitur arma potentia Deo, sanctae paupertatis humilitatem, rigorem disciplinae coenobialis, otium contemplandi,
Abbreviated transcription (Latin):
digne commemoret: Non tamen
omnia preterimus. &. si ñ sufficimꝰ
adomnia. Propter seriem autem
narrationis ne impediatur. aliqua
quȩ dicturi sumus reseruamus in
ennium reddita retributione su¬
perbis. ⁊ libertate eccłiȩ resticuta.
pulsa barbariȩ: ⁊ reformatis ubi¬
q morib xp̃ianȩ religionis. ui¬
dens omuia in pace eẽ: cepit cogi¬
tare ⁊ de sua pace. Et memor ꝓpo¬
siti sur. constituit ꝓse gelasium
uirum bonum ⁊ dignum tali ho¬
nore coniuente clero popło quin
potius sustinentib ꝓpter pactũ.
Nam alias durum usum omĩo
Q uo consecrato regibq ac prin¬
cipibus attentius commencdato.
ipse clarus miraculis ⁊ triumphis
adsuam parrochiam redit. Non
tamen connereth:⁊audi causam
dignam relatu. Diocesis illa duaᷤ
fertur habuisse antiquitus episco¬
pales sedes: ⁊ duo extitisse ep̃atus.
Id uisum melius malachiȩ. Itaq
quos ambitio conflauit inunum.
Malachias reuocauit incduos: par¬

Expanded text:
digne commemoret? Non tamen digne commemoret? Non tamen omnia praeterimus, etsi non sufficimus ad omnia. Propter seriem autem narrationis ne impediatur, aliqua quae dicturi sumus reservamus in ennium reddita retributione superbis, et libertate Ecclesiae restituta, pulsa barbarie, et reformatis ubique moribus christianae religionis, videns omnia in pace esse, coepit cogitare et de sua pace. Et memor propositi sui, constituit pro 672 se Gelasium, virum bonum, et dignum tali honore, conniventibus clero et populo, quin potius sustinentibus propter pactum. Nam alias durum visum omnino. Quo consecrato, regibusque ac principibus attentius commendato, ipse clarus miraculis et triumphis, ad suam parochiam redit - non tamen Connereth. Et audi causam dignam relatu. Dioecesis illa duas fertur habuisse antiquitus episcopales sedes, et duos exstitisse episcopatus. Id visum melius Malachiae. Itaque quos ambitio conflavit in unum, Malachias revocavit in duos, par
Abbreviated transcription (Latin):
demum horreuda luit pe ccatũ
blasphemie. Sic misera assumeis
aduersus oralachiao imꝓꝑium
helisei: uere illum sibi atterum
exꝑta ẽ heliseum. Porro qͥa causa
pestilentiȩ cuiusdam orte inci
quidem pretereundũ qͦd orante
malachia. pestilentia ilico con.¬
quieuit. Ex hoc iam qui mutiret
aduersus eum ñ fuit: dicentibus
qui de semine chanaan sunt. fu¬
giamus mralachiam quia dñs pug¬
nat ꝓ eo. At sero istud: quia delus
dñi ubiq occurrens eis. ꝑsecutus
ẽ cos usq ad internitionem. Quo¬
modo iutra paucos dies ꝑit me¬
moria eoꝵ cũ sonitu: Q uomͦ fa¬
cti sunt indesolationem subito
defecerunt ꝑierunt ꝓpt̃ iniqui¬
tatem suam: Grande hodieq mi¬
raculum facit tam uelox genera¬
tionis illius dele tio: his presertĩ
qui eoꝵ nouerant suꝑbiam atq
potentiam. Multa quidem ⁊ alia
signa fuere quib deus glorificauit
nom̃ suum: ⁊ seruum aiũ inter su¬
dores ⁊ꝑicula confortauit. Quis

Expanded text:
demum horrenda luit peccatum demum horrenda luit peccatum blasphemiae. Sic misera assumens adversus Malachiam improperium Elisaei , vere illum sibi alterum experta est Elisaeum. 30. Porro quia causa pestilentiae cujusdam ortae in cquidem praetereundum, quod orante Malachia, pestilentia illico conquievit. Ex hoc jam, qui mutiret adversus eum, non fuit, dicentibus qui de semine Chanaan sunt: Fugiamus Malachiam, quia Dominus pugnat pro eo. At sero istud: quia zelus Domini, ubique occurrens eis, persecutus est eos usque ad internecionem. Quomodo intra paucos dies periit memoria eorum cum sonitu? quomodo facti sunt in desolationem, subito defecerunt, perierunt propter iniquitatem suam! Grande hodieque miraculum facit tam velox generationis illius deletio, his praesertim qui eorum noverant superbiam atque potentiam. Multa quidem et alia signa fuere, quibus Deus glorificavit nomen suum, et servum suum inter sudores et pericula confortavit. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
uerenter occurrens ei in omĩ loco.
maximeq ubi celebriorib illũ
sciret intereẽ conuentib. Si cito
digna luigue ꝓcacis mercede do¬
natus ẽ. Intumuit. ⁊ computruit
lingua maledica: uermib ex ea
scatentib ⁊ diffluentib. toto ore
blasphemo. Quos ꝑseptem ferme
dies incessanter uomens: taneem
cum illis miseram expuit animã.
Loquente coram aliquando mala¬
chia populum exhortante: mulier
quedam infelix ausa ẽ interrũpere
sermonem clamorib imꝓbis: not
deferens sacerdoti ⁊ spũi qͦui loque¬
batur. Erat autẽ de ꝓgenie impia:
⁊ sp̃m habens in naribus blasphemi¬
as contumeliasq euomebat in sc̃m.
dicens hẏpocritam ⁊ inuasorem
aliene hereditatis: s ⁊caluiciei il¬
lius imꝑperans. At ille nichil res¬
pondit ei. sicut erat u̾ecundus &.
mitis: s dñs respondit ꝓ eo. Uersa
illa munsaniam ẽ dño iudicante:
⁊crebris uocib elami tans
se suffocari a Malachia: morte

Expanded text:
verenter occurrens ei in omni loco, verenter occurrens ei in omni loco, maximeque ubi celebrioribus illum sciret interesse conventibus. Sed cito digna linguae procacis mercede donatus est. Intumuit et computruit lingua maledica, vermibus ex ea scatentibus, et diffluentibus toto ore blasphemo: quos per septem ferme dies incessanter vomens, tandem cum illis miseram exspuit animam. 29. Loquente coram aliquando Malachia, et populum exhortante, mulier quaedam infelix ausa est interrumpere sermonem clamoribus improbis, non deferens sacerdoti, et spiritui qui loquebatur. Erat autem de progenie impia, et spiritum habens in naribus, blasphemias contumeliasque evomebat in Sanctum, dicens hypocritam et invasorem alienae haereditatis, sed et calvitiei illius improperans. At ille nihil respondit ei, sicut erat verecundus et mitis: sed Dominus respondit pro eo. Versa illa in insaniam est, Domino judicante: et crebris vocibus clamitans se suffocari a Malachia, morte
Abbreviated transcription (Latin):
iocte: s ille magis in dño confi¬
sebat. Fi uit uͦ consilium p̃fatum
seismaticũ insequi: eo quod sedu¬
ceret multos exinsignib quȩ fere¬
bat. suadens omnib se ep̃m esse de¬
bere: isic sollicitans plebes aduersus
oralachiam atq eccłiȩ unitatem. Et
fecit sic. Et sine difficultate tta in
breui unuiersas sepiuit uias eius
ꝑgiam sibi adomino datam : ⁊ quã
habebat adom̃s: ut malignus ille
coactus sit dare manus. reddere in¬
signia. ⁊ quiescere de reliquo in om̃ĩ
subiectione. Ita malachias licet de¬
reliquo ꝑ multa ꝑicula ⁊⁊labores
ꝓsperabat᷑ ii dies ⁊ confortabatur:
magis ac magis habundans inspe
ctores sed ⁊decractores malachie
corri la puit deus. Quidam uer¬
bigr̃a. gr̃am habens pͥncipum &
potentum. eciam ipsius regis qͦd eẽt
adulator ⁊garrulus ⁊ podens inlin¬
gua: fauebat pomĩa aduersariis
oialachiȩ: & ꝓcaciter tuebatur par
in facie. ⁊ detrahebat absenti:. irre¬

Expanded text:
nocte: 671 sed ille magis in Domino confinocte: 671 sed ille magis in Domino confidebat. Fuit vero consilium, praefatum schismaticum insequi eo quod seduceret multos ex insignibus quae ferebat, suadens omnibus episcopum se esse debere; et sic sollicitans plebes adversus Malachiam, atque Ecclesiae unitatem. Et fecit sic: et sine difficultate ita in brevi universas sepivit vias ejus per gratiam sibi a Domino datam, et quam habebat ad omnes, ut malignus ille coactus sit dare manus, reddere insignia, et quiescere de reliquo in omni subjectione. Ita Malachias, licet per multa pericula et labores, prosperabatur in dies, et confortabatur magis ac magis, abundans in spectores, sed et detractores Malachiae corripuit Deus. Quidam, verbi gratia, gratiam habens principum et potentum, etiam ipsius Regis, quod esset adulator et garrulus, et potens in lingua; favebat per omnia adversariis Malachiae, et procaciter tuebatur partin facie, et detrahebat absenti, irre
Abbreviated transcription (Latin):
subditum. s deuotum. Quo audi¬
dofideles quiq gauisi sunt: quod
ñ mͦ saluatus sit sanguis in noxiꝰ
indie illa: s ⁊ nocentium multoꝵ
animȩ. malachiȩ meritis euase¬
rint adsalutem. Et apprehendit
omnes circumquaq timor. audi¬
entes quomꝰ duos inimicoꝵ eius
qui uiderentur ferociores ifor¬
tiores ingeneratione sua.sic su¬
bita uirtute ꝓstrauit ds̃: istum
loquor qui in manib ẽ. ⁊ eũ de
quo suꝑius dixi. Alterum enĩ
terribiliter multatũ incorꝑe. al¬
terum misericordit̃ mutatũ in
corde: ambos mirabilit cõpre¬
hendit in consiliis que cogitabãt.
his ita ꝑactis cepit iam inciuita¬
de ep̃c tota libertate disponere &
ordinare de omnib ꝑtinentib
dministeriũ suum: ñ tam̃ sine
continuo discrimine uitȩ suȩ.
llam ⁊ si iam nemo qui palam
noceret: ab insidiantib tam̃ nec
locus satis tutus ep̃o erat. nec tem¬
pus feriatũ. Et deputati sunt ei
uri armati adcustodiã die ac

Expanded text:
subditum, sed devotum. Quo audisubditum, sed devotum. Quo audito, fideles quique gavisi sunt, quod non modo salvatus sit sanguis innoxius in die illa; sed et nocentium multorum animae, Malachiae meritis, evaserint ad salutem. Et apprehendit omnes circumquaque timor, audientes quomodo duos inimicorum ejus, qui viderentur ferociores et fortiores in generatione sua, sic subita virtute prostravit Deus: istum loquor, qui in manibus est, et eum de quo superius dixi. Alterum enim terribiliter mulctatum in corpore, alterum misericorditer mutatum in corde, ambos mirabiliter comprehendit in consiliis, quae cogitabant. 27. His ita peractis, coepit jam in civitate Episcopus tota libertate disponere et ordinare de omnibus pertinentibus ad ministerium suum, non tamen sine continuo discrimine vitae suae. Nam etsi jam nemo qui palam noceret, ab insidiantibus tamen nec locus satis tutus Episcopo erat, nec tempus feriatum. Et deputati sunt ei viri armati ad custodiam die et
Abbreviated transcription (Latin):
totam spem suã ponens in dño.
tota alacritate ꝑrexit: trib tantũ
comitatus discipłis. ꝑatis mori cũ
eo. Qui ut calcato limine domus.
repente se medio intulit arma¬
torum scuto fidei ipse munitus:
concidere facies omniũ. quia pa¬
uor irruit suꝑ eos: ita ut dicere
posset ep̃c. Qui trbulant me ini¬
mici mei: ipsi infirmati st̃ ⁊ceci¬
derunt. Hoc uerbum uerumẽ.
Uideres hostiã stantem: carnifi¬
ces ferro armatis manib undiq
curumstantes: ⁊qui immolaret
ñ erat. Putares stupere lacertos:
sic ñ fuit qui extenderet manũ.
Nam iis quoq qui caput malicie
uidebatur: assurgit ei potius qͣm
insurgit. ubi signum o homo qͦs
dederas in mortem pontificis:
Hoc magis honoris qͣm mortis
inferre. Res mira. Pacem offent̃.
qui necem parauerant. Non ẽs
abnuat: qui i uitȩ ꝑiculo quesi¬
erat eam. Itaq facta ẽ pax: ⁊ tam
firma. ut ab illa die hostem sacer¬
dos non mͦ paccatum habuertt. s

Expanded text:
totam spem suam ponens in Domino, totam spem suam ponens in Domino, tota alacritate perrexit, tribus tantum comitatus discipulis, paratis mori cum eo: qui ut calcato limine domus repente se medio intulit armatorum, scuto fidei ipse munitus; concidere facies omnium, quia pavor irruit super eos, ita ut dicere posset Episcopus: Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt, et ceciderunt . Hoc verbum verum est. Videres hostiam stantem, carnifices ferro armatis manibus undique circumstantes: et qui immolaret, non erat. Putares stupere lacertos: sic non fuit, qui extenderet manum. Nam et is quoque, qui caput malitiae videbatur, assurgit ei potius quam insurgit. Ubi, quaeso, signum, o homo, quod dederas in mortem Pontificis? Hoc magis honoris signum, quainferre. Res mira! pacem offerunt, qui necem paraverant. Non est quod abnuat, qui et vitae periculo quaesierat eam. Itaque facta est pax, et tam firma, ut ab illa die hostem Sacerdos non modo pacatum habuerit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
competentiorem locum firmandȩ
pacis: siquidem p̃senserant dolũ:
subiungunt qui missi erant hoc
tutũ non ẽẽ principi: dimere eũ
capiti suo: nec se credere turbis
quȩ se ante hos dies causa ep̃i ꝓpe¬
modum interemissent. Conten¬
dentib inhunc modũ illis qͥdem
ut iret. istis uͦ ne iret: ep̃e cupi¬
dus pacis. ⁊ mortis ñ dimidus. si
flecto humilitate tyrannum.
& si non. iunco tam̃: exhibens
oui pastor. sacerdos laico. quod
michi ille debuerat. Ipĩ queꝙ
quod in me ẽ ñ parũ edifico. ex¬
emplo tali. Quid enĩ si contingat
occidi: Non recuso mori: ut uoᷤ
uite exme deneatis exemplum.
mam fieri gregis. Haud aliã sa¬
ne formam quam abillo acce¬
pimus. qui humiliauit semet¬
ipsum factus obediens usq ad
mortem. Quis michi det hanc
relinquere filiis signatam sangui¬
ne meo: Exꝑimini certe. an sacer¬
dos ur̃ digne satis axp̃o didicerit
gens cepit ire: flentib cunctis
desolatum relinqueret. Uerũ ille

Expanded text:
competentiorem locum firmandae competentiorem locum firmandae pacis: siquidem praesenserant dolum. Subjungunt qui missi erant, hoc tutum non esse principi: timere eum capiti suo, nec se credere turbis, quae se ante hos dies causa Episcopi propemodum interemissent. Contendentibus in hunc modum, illis quidem ut iret, istis vero ne iret; Episcopus cupidus pacis, et mortis non timidus: « Sflecto humilitate tyrannum, et si non, vinco tamen exhibens ovi pastor, sacerdos laico, quod mihi ille debuerat. Vos quoque, quod in me est, non parum aedifico exemplo tali. Quid enim si contingat occidi? Non recuso mori, ut vos vitae ex me teneatis exemplum. mam fieri gregis . Haud aliam sane formam, quam ab illo accepimus, qui humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem. Quis mihi det hanc relinquere filiis signatam sanguine meo? Experiemini certe, an sacerdos vester digne satis a Christo didicerit,gens, coepit ire flentibus cunctis desolatum relinqueret. 26. Verum ille
Abbreviated transcription (Latin):
rens. Quȩ ubiq ostentans. ubiq
eorum gratia receptabat᷑ concili¬
ans sibi ꝑ hȩc animos omnium.
⁊amalachia quosq potuisset au̾¬
tens. Hec ille. Erat autẽ pͥnceps
quidam de potentiorib iniquȩ
ꝓgeniei. quem rex priusqͣm ciui¬
tatem exiret. iurare coegerat pa-¬
cem denere ep̃o: acceptis abeo in¬
suꝑ obsidib multis. Is post regis
exitum nichilominus ciuitatem
ingressus: consilium habuit cũ
ꝓpinquis ⁊amicis: quomͦ sc̃m do¬
lo denerent nocciderent. Timebanł
uͦ plebem. Et coniuirantes in ne¬
cem malachiȩ. constituere locũ
idiem: ⁊ draditor dedit eis signũ.
Ipso die cũ uesꝑtina iam sollemp¬
nia in eccłia celebraret antistescũ
uniuerso clero ⁊ multitudine po¬
puli: mittit ad ipsum nequã ille
in uerbis pacificis in dolo. rogans
quatinus adse dignetur descendere.
ut faciat pacem. Respondentib
qui assistebant ipsum potius ad
ep̃m debere uenire: eccłiam esse

Expanded text:
rens: quae ubique ostentans, ubique rens: quae ubique ostentans, ubique eorum gratia receptabatur, concilians sibi per haec animos omnium, et a Malachia, quosque potuisset, avertens. Haec ille. 25. Erat autem princeps quidam de potentioribus iniquae progeniei, quem Rex priusquam civitatem 670 exiret, jurare coegerat pacem tenere Episcopo, acceptis ab eo insuper obsidibus multis. Is post Regis exitum nihilominus civitatem ingressus, consilium habuit cum propinquis et amicis, quomodo sanctum dolo tenerent, et occiderent: timebant vero plebem. Et conjurantes in necem Malachiae, constituere locum et diem, et traditor dedit eis signum. Ipso die cum vespertina jam solemnia in ecclesia celebraret Antistes cum universo clero et multitudine populi, mittit ad ipsum nequam ille in verbis pacificis in dolo, rogans quatenus ad se dignetur descendere, ut faciat pacem. Respondentibus qui assistebant, ipsum potius ad Episcopum debere venire; ecclesiam esse