comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dita sũt doo. quia ñ nouit .i. ñ approbut. Et
creo sensu. aug dixit ca abscondi alumine
dĩ. orui ⁊̃ in .ł. ad culcudium insinuat a¬
toem d̃i. narus modis accipienda. inquies.
Siad scientia referas ñ ignorat d̾s aliquos
uł aliqua. qui tr̃i ĩ iudito quibdam dicet.
sinuata ẽ. ¶ Etce nõ cognosetre dicitur ds.
que ñ approbat que ci ñ plicent. Apparet
la. Puit᷑ quide utraq codemq m̾o noscit.
quantum ad noticiam. s bona ⁊̃ approbatõr
licet in d̾o aliqua dicantur et̃ ꝑꝑ cognit̾onis
p̃ sentiar.⁊ ds uona ⁊ mala cognoscat. mala
tam̃ ñ cegnoscit nsi ꝑ noticiam. bona uõ
neplacitum. Et obtale agnito aliqua di
ret ⁊ placeant .i. ita scit ut eorum sit auctõ.
cantur eẽ exdõ. uł ꝑ ip̃m. nõ solum qui
ut ead̾ ratc̃e ea ẽẽ ind̾o dicantur .ẜ. quia
scit ⁊ corum auctor eẽ dicat. quia ĩ illo ui¬
ñ sit auccor nisi bonorum. metito sola uo¬
ra inco eẽ dicuntur sicut exip̃o uł ꝑ ip̃m

Expanded text:
ndita Deo sunt, quia non novit, id est, approbat. Et ex eo sensu Aug. dixit ea abscondita a lumine Dei. Qui etiam in lib. ad Helvidium insinuat cognitionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam referas, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibusdam dicet: sinuata est. Ecce non cognoscere dicitur Deus quae non approbat, quae ei non placent. Apparet la. Pariter quidem utraque eodem modo noscit, quantum ad notitiam, sed bona, etiam approbatione licet in Deo aliqua dicantur esse propter cognitionis praesentiam, et Deus bona et mala cognoscat, mala tamen non cognoscit nisi per notitiam, bona vero neplacitum.bet et placeant, id est, ita scit, ut eorum sit auctor. cantur esse ex Deo, vel per ipsum, non solum quiaut eadem ratione ea esse in Deo dicantur, scilicet quia scit, et eorum auctor esse dicitur, quia in illo vin sit auctor nisi bonorum, merito sola bona in eo esse dicuntur, sicut ex ipso, et per ipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ qualitates intenoros uł extenores q̃ sũt
in ip̃a ir que mutatur. ut qn̾ suscip̾ uicis¬
situome gaudn. doloris scientie obliuio¬
nis. ł uanatcem forme siue aliauus qua¬
litatis exterioris. H eni mutatõ que fit

Expanded text:
m qualitates interiores vel exteriores, quae sunt in ipsa re quae mutatur: ut quando suscipit vicissitudinem, gaudii, doloris, scientiae, oblivionis: vel variationem formae, sive alicujus qualitatis exterioris. Haec enim mutatio quae fit
Abbreviated transcription (Latin):
peninuis ñ circum scribitur loco. quia nec ita
ħt. sicut corpus cui ẜm locum assignatur
pͥncipiu. mediu ⁊ finis ⁊ añ ⁊ retro. dextra
⁊ sinistiti. sursum ⁊ deorsumi. ꝙ. sui int̾põi¬
tẽe facit distantia: cicũ stantii. Quib¬
his mõĩs dicitur inscciptura aliquid loca a¬

Expanded text:
penitus non circumscribitur loco, quia nec ita habet, sicut corpus, cui secundum locum assignatur principium, medium et finis, et ante et retro, dextera et sinistra, sursum et deorsum; quod sui interpositione facit distantiam, circumstantiam. Duobdicitur in Scriptura aliquid loca
Abbreviated transcription (Latin):
sitas. humanc m̃tis sensu oiõ sxceceret.
breos. sicut multa de do̾ intelligimus que
loqni penitus ñ ualemus: ita multa icq¬
mur q̾ intellige̾ ñ sumus idonei. U̾bigr̃a
sit. intellectu ũ capimius. It̾. ꝯd̾ ẽ incor¬
porea quedam uirtus que oĩm ẽ c̃ã lons¬
num scimus. quo. iũt uł que ista sit. pe¬

Expanded text:
sitas humanae mentis sensum omnino excederet, br. Sicut multa de Deo intelligimus quae loqui penitus non valemus, ita multa loquimur quae intelligere non sumus idonei. Verbi gratia, sit, intellectu non capimus. Item: Quod est incorporea quedam virtus, que omnium est causa bonorum, scimus; quomodo autem vel que ista sit, pe
Abbreviated transcription (Latin):
ait au̾g. p̃ sciuit: s ñ p̾paraiuit. Cu crgo pec¬
cat om̃ium scat. nũquid utelligendu ẽ
ea inludi ĩ illa gn̾alitatr locutõis qua dicit
lla enim ce ind̾o intelliguntur. que exip̃o.¬
c̃. S ñ ẽ auctor nsi bonorum. nõ eigo exip̃o.
uł ꝑ ip̃m s̃ nisi bona. Ita ergo nec nup̃o sũt
nͥ bona. ñ ergo mala s̃ int̃o. quia licet ca no¬
d̾ mał ait.d̾ absconditis tius adĩpletus ẽ ue̾¬
ter corum. ord̾ exponens. uĩg. abscondita in¬
quid pectata sunt q̃ alumine tue uiͣtatis ab¬
sconduntur. S qũo port̾a alumine dut̃ie
uĩtatis ad scõduntur: ci ato sciantur. Sienu
aboccitente teẽ. Qd̾ exponeno cas si ꝯcorus
inquid. ndeque a bonis n amal deẽ deus
S oĩb p̾sens. ⁊cognitor ẽ. Cognosat crgo ds
⁊ bona ⁊ mala ꝑscientiã. S uona cegnoscit.¬

Expanded text:
aravit. Cum ergo peccata omnium sciat, nunquid intelligendum est, ea includi in illa generalitate locutionis, qua dicitnim esse in Deo intelliguntur, quae ex ipsoest, sed non est auctor nisi bonorum: non ergo ex ipso vel per ipsum sunt nisi bona. Ita ergo nec in ipso sunt, nisi bona, non ergo mala in Deo sunt; quia licet ea node malis, ait: De absconditis tuis adimpletus est venter eorum. Quod exponens Aug.: Abscondita, inquit, peccata sunt, quae a lumine tuae veritatis absconduntur. Sed quomodo peccata a lumine veritatis divinae absconduntur, cum a Deo sciantur? Si enim ab Occidente deest. Quod exponens Cassiodorus, inquit: Neque a bonis, neque a malis deest Deus, sed omnibus praesens et cognitor est. Cognoscit ergo Deus et bona et mala per scientiam; s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ds̃ sciat hona ⁊ mala. utrum ꝯcedendum
sit simplicit mala er̾ ind̾o. siuc ẽe̾ indo ꝑco
t̾am bona quai mala. ⁊̃ añ qua fierent. ⁊ p̾¬
scinit ab etno ca futura. Iõ qi cumoĩa bona
dirimus ee̾ indo ꝑꝑ p̾scicutiar cognit̾õnis¬

Expanded text:
Deus sciat bona et mala, utrum concedendum sit simpliciter mala esse in Deo, sive esse in Deo per tam bona quam mala antequam fierent et praescivit ab aeterno ea futura. Ideoque cum omnia bona diximus esse in
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃e loci. ⁊ ꝙ dim̾sic̾e̾ recipiens dutantia
oitur. cu ita sit alicubi ꝙ ñ alibi. s noc di¬
m̾sicc̃m recipit nec dutantia in loro facit.
locum quo minus decorporib contrrẽt. Iõ¬
qr añs atrribuit mutatre loci corꝑi n̾sp̾iu¬
quia licet sp̃c transcat d̾ loco ad locum. ñ tn̾
ita ut dim̃sionib ciramiscriptus int̾po̾mi¬

Expanded text:
 dimensionem recipiens distantiam ditur, cum ita sit alicubi, quod non alibi, sed nec dimensionem recipit, nec distantiam in loco facit, ngustarent locum quominus de corporibus contineret. Ideoque Aug. attribuit mutationem loci corpquia licet spiritus transeat de loco ad locum, non tamen ita ut dimensionibus circumscriptus, interpositi
Abbreviated transcription (Latin):
illus ẽ multu mirauiliꝰ. ꝙ cum d̾s u̾q sit
cotus. ñ tam̃ in oĩb uabitat. Quis porro¬
audeat opinari. nisi inseꝑ abilitates trimni¬
tatis. penitus ignoret. ꝙ maliquo possit
h̃tare pat̾. uit filius. in quo ñ h̾itat sp̃c¬

Expanded text:
illud est multo mirabilius, quod cum Deus ubique sit totus, non tamen in omnibuaudeat opinari, nisi inseparabilitatem Trinitatis penitus ignoret, quod in aliquo possit habitare Pater et Filius, in quo non habitet Sp
Abbreviated transcription (Latin):
mutabiłr uiua. et̾na stabilitate ĩ se¬
ip̃o manens: totus ad ẽ reb oĩb: ⁊ sin¬
gulis totus. S inquib uĩtat. hñt eum
ꝓsue capacitatis du̾sitate. Alũ amplĩ
alii minus. quos ip̃e s̾ dilectussimu
templũ gra sue bonitatis eclificat. Y la¬

Expanded text:
mutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest rebus omnibus, et singulis totus, sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii plus, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat,
Abbreviated transcription (Latin):
it ai. Elegit nos ant muridi ꝯ iliturõem.
Uius suffĩcit hoc explicare Eliguntur ꝗ ñ
u̾nt. nec cruit. qui clegit. nec uane cligit.
Negit tam̾ ⁊ ht clectos quos creaturus est
eligendos. quos ht̃ ap̃ semctip̃m ñ inna¬
tum sua. s inp̾sdatia sua. Nondum er̃t
si sũt quib ꝓmittebatur. ¶ Etoe hic̾ aꝑte
dicit. ⁊ om̃ aput semetipm hre electos anͣt
mundũ. ñ ĩ natura sua. s inp̾sentia. cum¬
tam̃ cius p̾scrtia ñ sit aliud qua eius natu¬
ra: quia ip̃iis p̾sentia cius ẽ noticia. ꝑ õt tn¬

Expanded text:
i: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos quos creaturus est eligendos, quos habet apud semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nondum erant, ssi sunt, quibus promittebatur. Ecce hic aperte dicit Deum apud semetipsum habere electos ante mundum, non in sua natura, sed in praesentia; cum ejus praesentia non aliud sit quam ejus natura, quia ipsius praesentia est ejus notitia. Post pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ futuru erat. ⁊ sciuit ĩ mutabiłr. Sit qͦq
ñ minus p̃tita uł futura quam p̾scientu
⁊ sua etna sapĩa ⁊ ĩmutabili scit ip̃e om̃ia
q̃ sciuntur. oit̃is enimi rato suꝑne ⁊ rter¬
rene sapientie ut ait amb̾r inco c̃. quia¬
omẽm sapĩam ⁊ scientiam. giꝑit sua in

Expanded text:
 futurum erat, et scivit immutabiliter. Scit quoque non minus praeterita et futura quam praesentia, et sua aeterna sapientia et immutabili scit ipse omnia quae sciuntur. Omnis enim ratio supernae et aeternae sapientiae, ut ait Ambrosius, in eo e
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m d̾s.⁊ uitebatur ħ qiͣ nom inflatiõis
⁊ nuimoris. uñ humana ꝯ sc̾ĩa ad dm̃ ꝓ
rigore. ⁊ crudelitate accedere metuit. Sõ
nu nominans. ne cruteł pucaretur q
mitis erat. Nõ ꝙ pater solus sit potẽe
uł mag̾ porens. ⁊ filius solus ut mag̾ sa

Expanded text:
et videbatur hoc quasi nomen inflationis et tumoris. Unde humana conscientia ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque num nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non quod Pater solus sit potens vel magis potens, et Filius solus sa
Abbreviated transcription (Latin):
quedam diximus tanslatiue ac ꝑ siłi¬
tudine dedo dici ut spoculu splentor. ca¬
ract̃ figum.⁊ huiꝰ mõi. dequib ꝑio lec¬
tori breuiter trato ꝙ scntio. ut .s. nno̾e̾
silitudinis ꝯsiterata excausis dicendi
dictorum ĩ telligentia xssumat. s cath¬

Expanded text:
s translative et per similitudinem de Deo dici; ut speculum, splendor, character, figura, et hujusmodi; de quibus pio lectori breviter trado quod sentio, ut si ratione similitudinis considerata ex causis dicendi dictorum intelligentiam assumat, sed cath
Abbreviated transcription (Latin):
Adħ iuxta modulum nt̾e intelligentie
ita dicimus. Prescientia. disposuo. uł p̾ce¬
stinato ad aliquid dici uidentur. Sicut e
to̾ ad facienda. ac p̃cestinatõ ad saluanda
nulla eẽnt futura. nõ ce̾t indeo p̾scientia
uł nõ ee̾t ceus presciuo. quia uana ẽ ibi
ca dicendi. dritingui oportet mid̾em dicti.
Cum ergo dicis ũ nulla eẽnt finura. non
cendo hanc cãm attendis .s. quia nulla cs¬
sent subiacta eius ꝑscientie uti ip̃a possit
ꝑꝑ futura. Uerus ẽ intellectus.Sm autan
exea ratioe id dicis ꝙ ñ sit ineo scientia qua
p̾sit futuri. uł ꝙ ip̃e nõsit dr̃ qui ẽ futu¬
rorum p̾sçius: falsa ẽ intelligetia. Siłr.
ille locutões de t̾minande sũt. Potuit ñ ex̃¬

Expanded text:
 juxta modulum nostrae intelligentiae ita dicimus. Praescientia vel dispositio vel praedestinatio ad aliquid dici videntur. Sicut enim tio ad facienda, ac praedestinatio ad salvanda. nulla essent futura, non esset in Deo praescientia, vel non esset Deus praescius, quia varia est ibi causa dicendi, distingui oportet rationem dicti. Cum ergo dicis: Si nulla essent futura, non cendo hanc causam attendis, scilicet, quia nulla essent subjecta ejus praescientiae, unde ipsa possit propter futura, verus est intellectus; sin autem ea ratione id dicis, quod non sit in eo scientia qua praescit futura, vel quod ipse non sit Deus qui est futurorum praescius, falsa est intelligentia. Similiter et illae locutiones determinandae sunt. Potuit non e
Abbreviated transcription (Latin):
concilio inceno adn̾sus hrticos amanos
nẽsi ꝑꝑ nonitate u̾bi.minus qua potu¬
it intellectam. qua tñ ficis antiqua peꝑ¬
erat multis fidelib ꝑaucoꝵ fraud̃ decẽp¬
ꝯ stantio labe factare trptauit.S post
ñ longum tp̃e lib̾tate fitei carholice̾ p̃ua¬
lente. posqua ius uͥbi sicut debuit mte¬
lecta ẽ. homo usion illud catholice fidei
sanitate. longe lateq defusumẽ ⁊ difẽ¬
fusu. Nuid enum ẽ homo usion. n imius

Expanded text:
concilio Nicaeno adversus haereticos Arianos inensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum, quod tamen fides antiqua pepererat, multis paucorum fraude decepio labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, posteaquam vis verbi, sicut debuit, intellecta est, Homousion illud catholicae fidei sanitate longe lateque defensum est. Quid est enim Homousion, nisi unius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de honis quib ⁊ hic libantur.⁊ ĩ futurro
coronabuntur. Precestmauit eni d̾s ab
et̾no. homĩos ad bona eligento.⁊ p̾testina¬
uit cis bona p̃ꝑando. Qd̾ homines p̃testi¬
nauit. apłs ostendit dicens. pre destina

Expanded text:
 bonis, qui et hic liberantur, et in futuro coronabuntur. Praedestinavit enim Deus ab aeterno homines, ad bona eligendo; et praedestinavit, eis bona praeparando. Quod homines praedestinavit, Apostolus ostendit dicens, Rom.
Abbreviated transcription (Latin):
aquib ħ nomina minslata sũt. ad c̾aro¬
wi. in quib pater ẽ prior filio. filius est
postenor pant.⁊ erantiquitate ĩ pattes
factus. ex postenitite infilio. inꝑfatõ so¬
sus solet notan. io occunit scriptum
dicens patre potente. ne uiceanir por
filio. ⁊o̾ minus potens. ⁊ filim sapientt̃.¬

Expanded text:
aec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptura dicens Patrem potentem, ne videatur prior Filio,
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾o relatiue ex tp̃r ẽ d̾o. lon enim se¬
pit̾na creatum ẽ. cuius ille dñs ẽ. Ergo
⁊̃ c̾aturam sempit̾na dicere. quia ille ñ¬
sempit̾ne dñaretur. nisi ⁊̃ ista sempit᷑¬
ne famularetur. sicut aũt ñ põt ẽe ẜn¬

Expanded text:
 ex tempore est Deo, non enim sempiterna creatura est, cujus ille Dominus est. Ergo etiam creaturam sempiternam dicere, quia ille sempiterne non dominaretur, nisi etiam ista sempiterne famularetur. Sicut autem non potest
Abbreviated transcription (Latin):
quando significan filium. ut cu dicit ĩ sp̃i
di cicio demonia. nature sue potestute se
demones eicere temonstians. Aliquando
sp̃m scm̃. ut ibi. Effundam de sp̃u meo srͥ
om̃e canem. Qd̾ dicit ꝯsumitum fuisse.

Expanded text:
quando significari Filium, ut cum dicitur: In Spiritu Dei ejicio daemonia, naturae suae potestate se daemones ejicere demonstrans; aliquando Spiritum sanctum; ut ibi: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem. Quod dicit consummatum fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ que sua sunt. ita ut nõ insint illi sic dicc̃s.
ho. uit aliꝙ ei simile cum alicubi erit. ili¬
forma. ut ñ ubiq sit. qui insistens ilicubi
sit. ds autem mm̃se uititis uiuens pote¬
stas. que nusquam ñ adsit nec desit usꝙͣ.
se rõmune ꝑ sua edocet. ⁊ sua ñ aliud qua
se cẽ sigͥficat ita it ubi sua ĩ sint. ip̃e ee ꝑ

Expanded text:
ae sua sunt, ita ut insint illi, sic dicens: Homo aut aliquid ei simile cum alicubi erit, alijus, ut ubique sit, qui insistens alicubi sit. Deus autem immensae virtutis vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit usquam, se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse significat: ut ubi sua insint, ip
Abbreviated transcription (Latin):
filius apatre qui ẽ unigenitus ab ingemi¬
to. ꝓgemos aparente. uuius auiuo. qło̾ na¬
tura deitatis. alia ⁊ alia. quia ambo unu.
Hoc credendo. incipe. ꝑcurre. ꝑsiste. ⁊ si ñ
ꝑuentuꝵ scĩam tñ gratulabor ꝓfecturum.
Qui eni pie infinita ꝑsequitur. ⁊ si ñ con¬
nngat aliqͣn tam̾̃ ꝓficiet ꝓd̾und᷑. s ne
te inscras ra illud secretum ⁊ archano ĩ o¬
pinabił natiuitatis. ne te inmergas. sũ¬
mam intelligentie ꝯ p̾hendere p̃sumens.
s intellige inco̾p̾hensibilia er̾.¶ His
aliis q multis cuitent᷑ ostenditur. nobis
nullatenus licere maiestate ꝑscrutari. ĩ
ponere potestati: modum circum scribe
infinito. Quib auctoritatib oꝑmioe̾ suaꝵs¬

Expanded text:
Filius a Patre, qui est unigenitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita prosequitur, etsi non contingat, aliquando tamen proficiet prodeundo. Sed ne te inseras in illud secretum et arcanum inopinabilis nativitatis, ne le immergas, summam intelligentiae comprehendere praesumens; sed intellige incomprehensibilia esse. His aliisque multis evidenter ostenditur nobis nullatenus licere majestatem perscrutari, jus ponere potestati, modum circumscribere infinito. 9. Quibus auctoritatibus opinionem sua
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾nitatei ⁊ filiaroem. ip̃a ⁊ generat. ⁊ gi¬
neratur. Ques dicentes in sabesliania hrͣsi
ꝑtrahuntur. extendentes patre ĩfiliu c̃
ip̃m sͥ filium. ip̃m ꝓponant ⁊ parre. Si
noͣ negauĩt ĩ una di eẽnna patennitate
His itaq atq alus argum̃toꝵ aculeis. u¬
tuntur inisue opinionis asẜ̃tione: ut ue¬
ontatis formam dissecent. Rnsio ꝯͣ hãc eoꝵ¬

Expanded text:
paternitatem et filiationem, ipsa generat et generatur: quod dicentes, in Sabellianam haeresim pertrahuntur, extendentes Patrem in Filium, cum ipsum sibi Filium proponant et Patrem. Si vero negaverint in una Dei essentia paternitatem His atque aliis argumentorum aculeis utuntur in suae opinionis assertionem, ut veritatis formam dissecent. 7. Re
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sũt. s ꝑ sonis ac nomimi b distingu¬
tur. S iterum ad ount. Si pͥetates ip̃e di¬
unnia eẽntia sũt. cũ eẽntia ñ differant tres
ꝑ sone. noc ꝓͥctatib differ. Qũo enim dif¬
fcit pater afilio. eo q diuina cemia ẽ. cu
inc̾entia unu sĩt. rxnsio ad p̾missã auctõĩtat

Expanded text:
nominibus distinguuntur. Sed iterum addunt: Si proprietates ipsae divina essentia sunt, cum essentia non differant tres personae, nec proprietatibus differunt. Quomodo enim differt Pater a Filio, eo quod divina essentia est, cum in essentia unum sunt? 5. Responsio ad praemissa auctoritat
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie ibi sunt. quia sapientia que ꝓ¬
pric t̾ filius ẽ sapicntia que ẽ trinitas.
ip̃a tom̃ ñẽ minitas. Sicut filius ẽ eẽn¬
na que ẽ trinitas. ip̃e tn nõ ẽ ninitas.
Qua mtt̾e pat̾ ñ dicitur sapies ea sap̾ia q̃
diligens pater uł filius dilecto̾e que ab
utioq praceclit.
Reterra diligenter notandu ẽ: q. ea rõe
qua pater nõ dicitur ee sapiens sap̃ia qũa
gcnuit iudetur fore dicendum q̃ pater ñ
diligat filiu uł filius patre ea dilactoe̾ q̃

Expanded text:
Sapientiae ibi sunt, quia Sapientia quae proprie est Filius est Sapientia quae est Trinitas, ipsa tamen non est Trinitas, sicut Filius non essentia quae est Trinitas, ipse tamen non est Trinitas. 8. Qua ratione Pater non dicitur sapiens ea Sapientia quam diligens Pater vel Filius dilectione, quae ab utroque procedit. Praeterea diligenter notandum est quod ea ratione qua Pater non dicitur sapiens ea Sapientia quam genuit, videtur fore dicendum quod Pater non diligat Filium, vel Filius Patrem ea dilectione quae
Abbreviated transcription (Latin):
an ũa sint inꝑsonis. ut nõsuit ꝑsone.
ac ꝑ hoc nec diuma et̾mia. Nd̾ cnim in
ꝑ sonis nõ sint ꝓprietates. nemo inficia¬
ri audet. tum aꝑte clamet auctoritus. q̃
ꝑiũs quoq multis sc̃orum testimõus aita¬

Expanded text:
an ita sint in personis, ut non sint personae, ac per hoc nec divina essentia. Quod enim in personis sint proprietates, nemo inficiari audet, cum aperte clamet auctoritas quodperius quoque multis sanctorum testimoniis astr
Abbreviated transcription (Latin):
stenus. Caracteristica idiomata sũt .i. det̾
Iõq licet paternitas ⁊ filiato sint ĩ diuina
cẽntia: cum eã ñ det̾minent. ñ ĩo põt dici
eas̾ res sit. s pater ⁊ filius. Ita enim ꝓͥctaᷤᷤ
tet̾minat ꝑsonam. ut hac ꝓprictatẽ ypo¬
stasis sit gnans ⁊ illa alia. ypostasis alia¬
sit genita᷑. Et ita ñ idem gelierat ⁊ generat᷑

Expanded text:
. Characteristica idiomata sunt, id est, Ideoque licet paternitas et filiatio sint in divina essentia, cum eam non determinent, non ideo potest dici eadem res sit sibi Pater et Filius. Ita enim proprietas determinat personam, ut hac proprietate hypostasis sit generans, et illa alia hypostasis sit genita; et ita non idem generat
Abbreviated transcription (Latin):
tum. q̾ intrinitate tua suat. uinis dili¬
gens cum qui de illo ẽ ⁊ unus diligens
cum de quo ẽ.⁊ ip̃i dilecrõ. Et ñ ẽ aliqs
duorum quo genitus agignente diliri¬
tur ⁊ genitorem suu diligit. quib ubis
diug̾.Cum ideo pater negetur sapete sa¬
pientia qua genuit.ne ea ec̃ inteiligi¬

Expanded text:
unt, unus diligens eum qui de illo est, et unus diligens eum de quo est, et ipsa dilectio; et non est aliquis duorum quo genitus a gignente diligitur, et genitorem suum diligit. Quibus  diligit, cum ideo Pater negetur sapere Sapientia quam genuit, ne ea esse intellig
Abbreviated transcription (Latin):
nitate sũma ee̾ ꝑfecto. Si enm ibi de¬
ẽet potentia uł sapientia uł bonitas.
ptentia muinita sapientia. incõp̾ hen¬
fus ronitas. rate dicitur. ⁊ c̾ditur sum¬
mu lonũ. Cumq unũ ⁊ ide⁊ penitus
sit ind̾o potentia. sapĩa. lonitas. ĩsacta
tam̃ scriptura frequent solent ħ̃ noiã

Expanded text:
ibi deesset potentia, vel sapientia, vel bonitas, potentia, infinita sapientia, incomprehensibilis bonitas, recte dicitur et creditur summum bonum. Cumque unum et idem penitus sit in Deo potentia, sapientia, bonitas, in sacra tamen Scriptura fre
Abbreviated transcription (Latin):
tus quia ca sapit. unia e̾ tam̃ saꝑĩa patris.
quia sapientia genitae̾ eatem sap̾ia ⁊ ca
qua sapiens ẽ. Siue ea quasapiens ẽ in¬
telligatur ꝑsona patris. suic ce̾ntia patͥs
quiã ꝑsonã patris que intolligitur cu
dr̃ sap̃iantia ingrnita.⁊ ꝑsona filu que si¬
gnificatur cum dicitur sap̃ia genita. una
cademq sapientia ẽ. Que ce̾ntia diuina ĩ¬
telligitur cõmunis trib ꝑsonis. u̾ ĩ trini¬

Expanded text:
is, quia ea sapit. Una est tamen Sapientia Patris, quia Sapientia genita est eadem Sapientia, et ea qua sapiens est; sive ea qua sapiens est intelligatur persona Patris, sive essentia Patris, quia persona Patris quae intelligitur cum dicitur Sapientia ingenita, et persona Filii quae significatur cum dicitur Sapientia genita, una eademque Sapientia est; quae essentia divina intelligitur communis tribus personis. 7. Quod in Trini
Abbreviated transcription (Latin):
patus ꝯt̃. zaplentia ingenit c̃. sap̃ia pa¬
itis. ⁊ sapia grĩta ÷ sapicnna patris. Nlõ ẽ
aut sapientia genita. sapia mn̾genita.&ł
⁊ his similia tanquam sophilica ⁊ auerita¬
te longinqua cumtisq intheologia ꝑiti
patentia abicimus. responso indignã ad¬
u̾tentes. Id tam̃ adicientes. quia una¬
ẽ tantum sapĩa patris: si ñ unꝰ m̾o tm̃
dicitur. Nam sapientia pattis dr̃ illa quar

Expanded text:
ia Patris, et Sapientia genita est Sapientia Patris; non est autem Sapientia ingenita Sapientia genita; non aec et his similia, tanquam sophistica et a veritate longinqua, cunctisque in theologia peritis patentia abjicimus, responso indigna advertentes; id tamen adjicientes, quia una tantum Sapientia Patris, sed non uno modo dicitur. Nam Sapientia Patris d
Abbreviated transcription (Latin):
tese. s apatir ⁊d̾ patre. Queri aũt solet. uirũ
filius sit sapicus se ip̃o. uł ꝑ se ip̃m. ¶ N¬
dum dicunt muluplice hic̾ ficti intellige̾¬
ciam ⁊ iõ distingucndum fore ita. ut cum
dicis filium ee sapiente se ip̃o. uł ꝑ seip̃m.
si sui natura ⁊ cẽntia sapiente intelligas.

Expanded text:
sed de Patre et a Patre. Quaeri autem solet utrum Filius sit sapiens seipso vel per seipsum? Quidam dicunt multiplicem hic fieri intelligentiam, et ideo distinguendum fore; ita ut cum dicis Filium esse sapientem seipso vel per seipsum, si sui natura et essentia sapientem intelligas,
Abbreviated transcription (Latin):
dit ueritas dicens. Ego ⁊ pater unu sumꝰ
acaribdi.⁊ ascilla liberateris. Quod enim di¬
xit urui lib̾at te abario. Qd̾ dixit sumtus.
liberat te a sabellio. Si unu ergo ñ diu̾su
ergo sabelliam qui dñt ce ip̃m patiri ꝗ¬

Expanded text:
inus ait: Ego et Pater unum sumus . a Charybdi et a Scylla liberaberis. Quod enim dixit unum, liberat te ab Ario; quod dixit sumus, liberat te a Sabellio. Si unum, ergo non diversum; ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse
Abbreviated transcription (Latin):
dm imũ p̃dicari natura imius ĩ nascibił
dĩ exigit. Cum gͦ d̾s unus sit. duo ĩnasci¬
bił ee᷑ nõ possim̾t. Cum id aroo unus d̾s sit.
aĩ ⁊ pater d̾s sit. ⁊ filuis di d̾s sit. quia inna¬
scibilitas sola penes unu sit. Filius au̾t
id cireo ds̃. quia exinnascibili eentia nat᷑

Expanded text:
Deum unum praedicari natura unius innascibilis Dei exigit. Cum ergo unus Deus sit, duo innascibiles esse non possunt: cum idcirco Deus unus sit cum et pater Deus sit, et filius Dei Deus sit, quia innascibilitas sola penes unum sit. Filius autem idcirco Deus, quia ex innascibili essentia natus
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt. licet tante sit ꝓfunditatis ut ĩ
adhibita exp̃oitte uix aliquatenus ea ĩtel¬
ligere ualcat hũanus scrisus. cum ⁊ ip̃a co¬
nim cxplanatõ qua hic aũg elidit psimũ
ntse hãt difficultatis ⁊ ambiguitatis. Ꝙ ẜ̃

Expanded text:
da sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic Aug. edidit, plurimum in se
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sum sit genitus ⁊ ingenitus. mñ ñ indi¬
cat diu̾sam sub̃am quia sicut filius. ad pa¬
trem. ⁊ ñ filius ad ñ patrem refectur. itags¬
nitus. it genitore. ⁊ ñ genitus adñgeni¬
stẽdit qd̾ ingenitus relatiue dr̃. ⁊ te solo
patir iccipinur. Alia quoq nocio ẽ quatẽ
ingenitus. alia qua patet. Atq tantum
ualet cum dicitur ingenitus. quantu n̾
genitus. ł ñ filius. An sic̃ solus pat̾ dicit̃
ĩ ge̾itus dici debeat ñ genitus ł ñ filius
do solet queri uirum sicut solus pater.
ingenitus. iu ip̃e solus debeat dici il geni¬
tus. uł nõ filius. ut uoc ⁊̃ sp̃t sanctus p̾¬
sit dici ñ filius uł ñ genitus. ¶ inubus

Expanded text:
sum sit genitus et ingenitus, non indicat diversam substantiam: quia sicut filius ad patrem, et non filius ad non patrem refertur; ita genitus ad genitorem, et non genitus ad non genistendit quod ingenitus relative dicitur, et de solo Patre accipitur. Alia notio est qua dicitur ingenitus, alia qua Pater. Atque tantum valet cum dicitur ingenitus, quantum non genitus, vel non Filius. 2. An sicut solus Pater dicitur ingenitus, dici debeat non genitus vel non filius. Ideo solet quaeri utrum sicut solus Pater dicitur ingenitus, ita ipse solus debeat dici non genitus, vel non Filius; ut nec etiam Spiritus sanctus possit dici non Filius, vel non genitus.
Abbreviated transcription (Latin):
imũ sunt. Cum uõ additur quid unu. pͥ
aliquid significari expłib uniu factu qͣ¬
ius diu̾sis natura. sic ⁊ animaꝰ corpus n̾ p̃
sũt utiq dici unu. Quio aum ta duisum
nisi iꝑdatux uł sub intelligatur. quid unũ¬

Expanded text:
icatur. Cum vero additur quid unum, potest aliquid significari ex pluribus unum factum, quamvis diversis natura. Sicut anima et corpus non sunt utique unum; quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unu
Abbreviated transcription (Latin):
sinat dici usus ẜmonis nui. s quis reru
ip̾arim intellectus cluceat. nõ ergo iam
cimus. quam ñ filiu. Qlegatiua porto ꝑ¬
ticula ñ id efficit. ut ꝙ sine illa rrsatiuẽ
dicitur. eade p̾põita sub̾aliter dicatur. s
id tm̃ negatur ꝙ sine illa. aiebatur. Sic̃
inalus p̾dicam̃tis. cum dicimus homo c̃
sub̾am designamus. qui ergo dicit ñ hõ
h̾o ẽ.at sitantum ualet qͦ dicitur genitꝰ
quantum ualet ꝙ dr᷑ filius. tm̃te̾m apo¬

Expanded text:
sinat dici usus sermonis nostri, sed quis rerum ipsarum intellectus eluceat. Non ergo jam jam o aliud dicimus quam non Filium? Negativa porro particula non id efficit, ut quod sine illa relative dicitur, eadem praeposita substantialiter dicatur, sed id tantum negatur quod sine illa aiebatur; sicut in aliis praedicamentis, cum dicimus: Homo est, substantiam designamus. Qui ergo dicit: Non homo homo est. At si tantum valet quod dicitur genitus, quantum valet quod dicitur Filius; tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̾hensibile extra significantia ẜmonis¬
ẽ. extru humani sensus intentõe. Non
enũciatur. ñ attrugitur. ñ tenctutꝰ. u̾bo¬
rum significãtia rei ip̃ius natura ꝯsu¬
mit. Sensus ꝯtemplatõe ĩ ꝑspicabile
lum̃ obcecat. Intellig̾etie aipacitatem
q. sine nullo continetur exceclit. M eigo
er sensu labes ẽ. In incelligentia stupor
ẽ. In ẜmõe uõ ñ iam ĩ sirmitate s silenti¬
um ꝯficebor. ꝑ iculosum nimis ẽ dereb
tantis ac tam reconditis aliquid ultra
p̃ scriptum celeste ꝓferre: ut ultra p̾fin¬
Nõ ergo aliquio ad dend̾ ẽ. s modus ꝯsti¬
tuendus audatie. Quid̃ ultra q̃ntur nõ
diabolice finudulentie. excitata ñdũ ꝗe¬
scit : s nitanta reru q̃stio̾e addit. Si pat̾¬
nitas ⁊ filiato ind̾o sie ĩ diuma eẽntia

Expanded text:
comprehensibile; extra significantiam est sermonis, extra sensus intentionem; non enuntiatur, non attingitur, non tenetur; verborum significantiam rei ipsius natura consumit; sensus contemplationem imperspicabile lumen obcaecat, intelligentiae capacitatem quod fine nullo continetur excedit. Mihi ergo in sensu labes est, in intelligentia stupor est; in sermone vero non jam infirmitatem, sed silentium confitebor; periculosum nimis est de rebus tantis ac tam reconditis aliquid ultra prescriptum celeste proferre, ut ultra prefinnon ergo addendum est, sed modus constituendus audacie; quicquit ultra queritur, non diabolicae fraudulentiae excitata, nondum quiescit, sed in tanta rerum quaestione addit: Si paternitas et filiatio in Deo sive in divina essentia
Abbreviated transcription (Latin):
cum ut̾ p̃tatõnib suis debeir nos dicere ñ
negamus. S mͥ credite. uenenu sub mel
le latet. transfigurat etum se angłs sa
utendum eẽ nomine ypostasis: s hr̃ticos
eo praue usos ostendit. conti quos caute¬
ola opus erat indistincto̾e significatõnis.
alioqumn sibi contradiceret qui sup̃ tres y¬

Expanded text:
cum interpretationibus suis debere nos dicere, non cum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, uenenum le latet. Transfigurat enim se angelus Sutendum esse nomine hypostasis, sed haereticos eo prave usos ostendit; contra quos cautela opus erat in distinctione significationis; alioquin sibi contradiceret, qui supra tres hy
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ h̃rtici eo utebantur ut simplices se duce
na tm̃ ypostasis siue tres.minus ꝑitos ad
inconueniens. declucerent. cũ ñ erat hoc
nom̃ ita aput catholicos uulgatum. net ita
eius significatõ de t̾minata ut m̃o. Et iõ
ie̾r dicit᷑ ħ nomine ñ utend̾ fore sine distĩc
tendebatur ita scribens defide catholicaad
damasum papam. Abanianorum p̃sule.
ypostasion nouellum nom̾ ame hõie ro¬
mano exigitur. ĩ t̾rogamꝰ quid tres yposta¬
ses arbitrentur intelligi. Tres ꝑsonas sub¬
sistentes auint. Rntemus nos ita crede᷑.
Uon sufficit eis sensus. Ip̃m nom̃ effla¬
gitant. quia nesio. quid ueneni ĩ silłis la¬
tet. Clamamus. Siquis tres ypostases.i.
tres subsistentes ꝑsonas ñconfitetur. a¬
nath̾a sit. siquis au̾t ypostasim usiam
dicens sub nomine pietans tresnaturas co¬
naturas. asserxere. sufficiat nob̾ diceͣ una
sub̾a. ⁊ tres ꝑsonas. ꝑfectas equalos. tacea¬
unt. aAut si rectum putatis trer ypostases

Expanded text:
 haeretici eo utebantur ut simplices seduceretantum hypostasis, sive tres, minus peritos ad inconveniens deducerent, cum non erat hoc nomen ita apud Catholicos vulgatum, nec ita ejus significatio determinata ut modo. Et ideo Hieron. dicit hoc nomine non utendum fore sine distinctereticis contendebatur, ita scribens de fide catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogamus quid tres hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid veneni in syllabis latet. Clamamus: Si quis tres hypostases, id est, tres subsistentes personas non confitetur, anathema sit. Si quis autem hypostasim usiam t tres hypostases dicens, sub nomine pietatis tres naturas conatur asserere. Sufficiat nobis dicere unam substantiam et tres personas perfectas aequales; taceaunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ substinsse doceatur nouit eccłia imunt
ĩ nascibilem dm̃ nouit imigenitum dĩ
filiu. conficetur patre aborigine libeꝵ
confitetur ⁊ filu origine ab mitõ ñ ip̃n
o qui anemine ẽ. natuͣ ab eterno natim¬
tate .s. expat̾na et̾nitate sum̃te. edita
ẽ hic fitei ꝑfessio. s ꝓfessionis raat̾o nõdu
expõita c̃. Aꝑit exquo sensu illa u̾ba dix̃

Expanded text:
est substitisse doceatur. Novit Ecclesia unum innascibilem Deum; novit unigenitum Dei Filium. Confitetur Patrem ab origine liberum; confitetur et Filii originem ab initio, sed o qui a nemine est, natum ab aeterno, nativitatem scilicet ex paterna aeternitate sumentem. Edita est hic fidei professio, sed professionis ratio nondum expo
Abbreviated transcription (Latin):
unt ⁊ enim q̃ dum qͥ nõ tante st̃ religioĩs
⁊ auctoritatis ut eis nos oporteat sẽꝑ confi¬
uunt ꝑ isitatis. quin cum oportunu fu̾it
aliud ẽ dicere ingenitum. aliud patri.
⁊ ꝙ diu̾sum sit genitus ⁊ ingeutus unu
simiłr diu̾sum sit ẽe patre ⁊ c̃e filiu an
d ꝙ dicimus quia exeo d̾ serrsu quo dr̃ oiue¬
sum genitus ⁊ ingenitus.⁊ quo dr̃ nõ eẽ id̾
dicere genitui ⁊ ĩ geuitũ. po̾t dici nõ c̾e̾ id̾
scm. quia ñ ea norõe patet ẽ pater. qua
sensu conceclimus. quia aliut c̾ eẽ parr̾e
⁊ aliud ẽ ce filium quia alia noto ẽ qua
pater ẽ pater. ⁊ alia qua filius ẽ filius. S
si transponas ut dicas aliud ẽ patrem ẽẽ
aliud ẽ filiu c̾e. uaniatur intesligena.⁊
ĩo nõ conteclitur. Eit enim sensus talis
at sĩ dicatur. Aliuo ẽ quo pater ẽ. nõ ꝗd̾
pater s ẽ. ⁊ aluit quo filius ẽ nõ quiter
flius s ẽ ꝙ penitus falsum ẽ. eo enim
naturam. At filius eod̾s est. quo pater

Expanded text:
Sunt etenim quaedam quae non tantae sunt religionis et auctoritatis, ut eis non oporteat semper confisunt perversitatis, quin, cum opportunum fuerit, aliud est dicere ingenitum, aliud Patrem, et quod diversum sit genitus et ingenitus, utrum simid dicimus quia ex eodem sensu quo dicitur diversum genitus et ingenitus, et quo dicitur non esse idem dicere genitum et ingenitum, potest dici non esse idem, m; quia non ea notione Pater est Pater, qua sensu concedimus quod aliud est esse Patrem, et aliud est esse Filium; quia alia notio est, qua Pater est Pater, alia qua Filius est Filius. Sed si transponas, ut dicas: Aliud est Patrem esse, aliud Filium esse, variatur intelligentia; et ideo non conceditur. Est enim sensus taluo Pater est, non quidem Pater, sed est; aliud quo Filius est, non quidem Filius, sed est; quod penitus falsum est. Eo enim entiam vel naturam; at Filius eo Deus est, quo Pater
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃o sãpicus ẽ. Siuõ sapientia genita sapi
ita ñ uidetur sapiens eẽ apatre. cum apatir
sap̃ia ingenita. uł asapientia ingenita. Et c̃
item sit ibi cc. qd̾ sapiente cẽ. relinquitur
ut sapientia genita sit sapnus te sapia ra
genita. Non cigo filius dicitur sap̃ia di.
tanquas ip̃e solus sit inteiligens uł sap

Expanded text:
 Sapientia genita sapiens ita non videtur esse sapiens a Patre, cum a PatreSapientia ingenita, vel a Sapientia ingenita. Et cum idem sit ibi esse quod sapientem esse, relinquitur ut Sapientia genita sit sapiens de Sapientia ingenita. Non ergo Filius dicitur Sapientia Dei, tanquam ipse solus intelligens s
Abbreviated transcription (Latin):
tib nob̾ filiur di qui gn̾atus ẽ. patii qui
gnͣauit inoquale oẽ nõ posse. quamiuis il
cem sibi arbitrantur. ac dusam. si reigi u̾¬
sati̾r cumpnabili in cos̾ loco uestigium u¬
tunt. ut putent mutacoem ficri q̃stionis¬
ĩmutatre ẜmonis.dicentes quo possunt
ingenitus ⁊ genitus eẽ inius natuir at¬
nusquam ĩuemio. ñ logi. ñ audiui. cuius
igitur mutabilitatis sunt homines hui¬
mõi ut nos dicant ea u supare q̃ ñ sũt
scripta. cum ca q̃ sunt scapta dicamus.⁊
ip̃i obitiant ꝙ scriptum n sit. adonne pp̃
sibi ad u̾santur ⁊ auctoritatem calũpnic

Expanded text:
tibus nobis Filium Dei qui generatus est, Patri qui generavit inaequalem esse non posse, qucem sibi arbitrantur occlusam: sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent mutationem fieri quaestionis, mutatione sermonis, dicentes: Quomodo possunt ingenitus et genitus esse unius naturanusquam invenio: non legi, non audivi. Cujus igitur mutabilitatis sunt homines istiusmodi, ut nos dicant ea usurpare, quae non sunt scripta; cum ea quae sunt scripta, dicamus: et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritatem calumniae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ unus ab imo.s. ab ingenito genitus ꝓͥ¬
tatis ⁊ originis. significata ergo inscuiptiũs
ꝑ sonarum intelligentia. ⁊ orstincto ĩ nasci¬
bilitatis natiuitatis q sensu solitarius d̃
ñ ẽ oppinandus. discret̾o ergo uł distinct̃o
pͥrum inscripturis poita ẽ. in nullo aute
nature distincto. amani intebatur pbre¬

Expanded text:
Est unus ab uno, scilicet ab ingenito genitus, prinnascibilitatis. Significata ergo in Scripturis personarum intelligentia, et distincto innascibilitatis nativitatisque sensu, solitarius Deus non est opinandus. Discretio ergo vel distinctio personarum in Scripturis posita est, in nullo autem naturae distinctio. 4. Ariani niteba
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo nũmus põt nulla sui mutatã
ntiens dici relatine. utn cum ĩ apit di
ꝙ. n cum desunt. aliquid meius natiua
forma qua nuimus ẽ mutatõis siat. qͣto
fucilius d̾illa ĩ ꝯmutabili d̃i suł delrm᷑¬

Expanded text:
Si ergo nummus potest nulla sui mutatione toties dici relative ut neque cum incipit dici, neque cum desinit, aliquid in ejus natura vel forma qua nummus est mutationis fiat; quanto facilius de illa incommutabili Dei su
Abbreviated transcription (Latin):
die. s filii dĩ ꝑ adoptice̾ effetu sumnis pori¬
us quam nascimur. Et quia õe ꝙ fit añt¬
quam fiat ũ fuit: nos cum filu nõ fuisse¬
mus efficimur. Añt enim filu ñ etamus.
s ꝑ gnitiam facti sumus. ñ nati n regñati.
set acquisiti. Acquisiuit enim nõ d̃s sibi.
⁊ ꝑ hoc dr̃ nos genuisse. genuisse anuim de¬
um filios. numꝗͣ cum ꝓrietatis significati¬
one cgnoscimus dici. Ex ad optce enim
unigenitus aũt dẽ. nec fuit alignanto ñ fi¬
lius nec fuit aliquid. añt quar filius: noc ꝗc¬
quar ip̃e insi filius. atq ita qui semꝑẽ filiꝰ
nascibilitatis ꝓpͥctate ac uentate filius ẽ etꝰ
solius qui genuit. Et ille qui tantur gritu¬
it pater ip̃ius ẽ: quia sicut ille filius origi¬
ne. ita ⁊ ille pater generatr̃e. Qd̾ hõ dĩ fili¬

Expanded text:
d filii Dei per adoptionem effecti sumus potius quam nascimur: et quia omne quod fit, antquam fiat non fuit, nos cum filii non fuissemus, efficimur. Ante enim filii non eramus, sed per gratiam facti sumus, non nati neque generati, sed acquisiti. Acquisivit nos Deus sibi, et per hoc dicitur nos genuisse. Genuisse enim Deum filios, nunquam cum proprietatis significatione cognoscimus dici. Ex adoptione enim Unigenitus autem Deus nec fuit aliquando non Filius, nec fuit aliquid antequam Filius, nec quidquam ipse nisi Filius. Atque ita qui semper est Filius, nascibilitatis proprietate ac veritate Filius est solius qui genuit, et ille tantum qui genuit Pater ipsius est, quia sicut ille Filius origine, ita ille Pater generatione. 5. Quod homo dici
Abbreviated transcription (Latin):
quide possumius dicerr patrem dom aut
filiũs doni. S ut ħ incissim ixndeant. dm̃s
donum conatoris ⁊ tonatorez doni. qr hic po¬
tuit in ueniri iisitatum nocabulũ. illic ñ
potuit. donum gͦ conatoris ⁊ donator doni c̃
dm̃s. relatiue uttuq ad inuice dm̃is. Aõator
tam̃ nõ fuit ds̃ nisi exip̃r. cum spt sc̃s sit do¬

Expanded text:
 patrem doni aut filium doni; sed ut haec vicissim respondeant, dicimus donum donatoris, et donatorem doni; quia hic potuit inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit. Donum ergo donatoris, et donator doni cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus: donator tamen non fuit Deus, nisi ex tempore, cum Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
filius sit principin deprincipio. ⁊ pater
prinapiu ñ de principio. ñ est pͥncipiu̾
de pͥncipio. pͥncipium sine principio. sic̃
fibus ñ ẽ ꝑat̃. Neq duo tam̾ prncipia.
s inu. Sicut pat̾ ⁊ filius ñduo creatore.
s unus creator. Cum pat̾ ⁊ filius ut miu

Expanded text:
s sit principium de principio, et Pater principium non de principio, non est principium de principio principium sine principio; sicut Filius non est Pater, neque tamen duo principia, sed unum; sicut Pater et Filius non duo creatores, sed unus Creator. 4. Cum Pater et Filius sint unum
Abbreviated transcription (Latin):
illi dñt sisbas .i. ypostases. si ergo nos itaac¬
cipimus ꝑsonas. ut illi accipiunt sub̾as uł
ypostases. at illi aliter accipiunt ypostasos
quam nos sub̾am. aliter nos eigo accipinꝰ
psonas quam subum. Cum ergo dicimus gͦͤ
ꝑsonas. nõ ibi ꝑsone nominc eẽntia signi¬

Expanded text:
ias, id est, hypostases. Sic ergo nos ita accipimus personas, ut illi accipiunt substantias, vel hypostases; at illi aliter accipiunt hypostases, quam nos substantiam; aliter ergo nos accipimus personas quam substantiam. Cum ergo dicimus tres personas, non ibi personae nomin
Abbreviated transcription (Latin):
cut pat̾ ad filium. ⁊ filius adpatre. ꝙ ñ est¬
accitens. quia ⁊ ille semꝑ pater. ⁊ ille sẽꝑ
filius. Et ita semꝑ quia semꝑ natus ẽ filiꝰ.
nec cepit unquam ẽẽ filius. Nuod si aliq̾n
eẽ cepifs. aut aliquanto desinent eẽ filius.
ẜm iccidens diceretur. Et quia pater ñ dr᷑
pateransi exeo ꝙ ẽ ei filius. ⁊ filius ñ dicitur

Expanded text:
cut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem, quod accidens non est, quia ille semper Pater, et ille semper Finec coepit unquam esse Filius. Quod si aliquando esse coepisset, aut aliquando desineret esse Filius, secundum accidens diceretur. Et quia Pater non dicitur Pater nisi ex eo quod est ei Filius, et Filius non dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ꝙ aũg̃ licet obĩcure. ieod̾ libro it̾a
dicit. ħ solum d̾ eis dici ñ põt illũ d̾ illo.
q̃ ficnul ambo nõ sinit .i. illo solo nomine
ñ possumus uti. ad ostendendum unu
d̾ uno. q̃ simuil amibob nͥ ꝯuenit. Sicut uer¬
uiumi deu̾bo dici no põt. quia nõ simul a¬
to u̾bum nec imago d̾imagine. nec filiꝰ
defilio. quia ñ simuil ambo filius uł ima¬
go. Et sicut nomina sute aliquantio in¬
tellicentia pͥrum distincte facuĩt.ita ⁊ ĩ
terdum taciũs mnitatis simul. uñ au̾s ĩ
eod̾ .ł. ait. In patris nomine. ip̃e pat̾ ꝑse

Expanded text:
 eodem lib. ita dicit: Hoc solum de eis dici non potest illud de illo, quod simul ambo non sunt, id est, illo solo nomine non possumus uti ad ostendendum unum de uno, quod simul ambobus non convenit; sicut Verbum de Verbo dici non potest, quia non simul ambo Verbum; nec imago de imagine, nec Filius de Filio, quia non simul ambo Filius vel imago. Et sicut nomina substantiae aliquando intelligentiam personarum distincte faciunt, ita etiam interdum totius Trinitatis simul. Unde Aug., in eodem libro, ait: In Patris nomine, ipse Pater per se
Abbreviated transcription (Latin):
tib .i. paternali ⁊ filiali ⁊ ꝓcrfsibili. rergno¬
scimus. insc cessibilos aũt ip̃as ypostasq
⁊ indistabiles inuice. ⁊ unitas quite in¬
confusibiliter. T̃res enm sut. ⁊ si iute
duusas aũt indistanter. Et enim singła
ꝑfecta ẽ. ypostasis. ⁊ ꝓpriam pͥetatem .s. cx¬

Expanded text:
t, paternali, et filiali et processibili recognoscimus. Insecessibiles autem ipsas hypostases et indistabiles invicem et unitas quidem inconfusibiliter; tres enim sunt etsi unitae; divisas autem indistanter. Etenim singula perfecta est hypostasis, et propriam proprietatem, sc
Abbreviated transcription (Latin):
dñt ꝙ sułam corum ostendat. ambosi¬
mul dicuntur. Eigo nec pater ẽ d̾s sine
filio. nec filius sine patre: s ambo simul
d̃s. S nõ amibo simul pater. nec ambo
simul filius. uł u̾bu uł ymago. An ẜ̃m¬

Expanded text:
ntiam eorum ostendat, ambo simul dicuntur. Ergo nec Pater est Deus sine Filio, nec Filius sine Patre, sed ambo simul Deus; sed non ambo simul Pater, non ambo simul Filius, vel Verbum, vel imago. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
s quia unum filiu genuit. ꝓ priuq soli
fili. ñ quia ip̃e ñ genuit. s quia de ꝑatris
nec natus ẽ ip̃e. nec genuit. s quia solus¬
de patre filio ꝓceclit. ¶ Ecce breuiter
assignauit tres ꝓͥetates triu pͥrum. qͣrũ
una ñ ẽ alia. Hoc enim significauit cum
dixit. aluit ẽ genuisse quam natu ẽ.ali¬
ud q̃ ꝓcedere .i. alia ꝓprietas. siue norio ẽ
gñato. ⁊ alia natiuitas.alia ꝓcessio. Que

Expanded text:
sed quod unum Filium genuit; propriumque solius Filii, non quia ipse non genuit, sed quia de Patris nec natus est ipde Patre Filioque procedit. Ecce breviter assignavit tres proprietates trium personarum, quarum una non est alia. Hoc enim significavit cum dixit: Aliud est genuisse quam natum esse; aliudque procedere, id est, alia proprietas sive notio est generatio, et alia
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝓpͥctate sua pater ẽ. alius quam filius. ⁊ fi¬
lius ꝓprietate sua: alius qua pater. P at̾na¬
li aute emi pͥetate distinguitur ypostasis
patris. ab ypostasi filui. Et ypostasis filu. fi¬
liali ꝓprietute discernitur apatie. Et sp̃c¬

Expanded text:
ietate sua Pater alius est quam Filius, et Filius proprietate sua alius quam Pater. Paternali enim proprietate distinguitur hypostasis Patris ab hypostasi Filii; et hypostasis Filii filiali proprietate discernitur a Patre: et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendum sit ꝙ ait. filis originem
abili. ł utiq subtens det̾minauis. qu̾o
accrperit initium inquiens oricine filu
ce adinitõ. Ac si deceret. ꝯlon ita intelli¬
gas originem filu ce abinito quasi ip̃e
tilius lũt initium. s quia ip̃e ẽ abintia¬

Expanded text:
originem abili. Hoc utique subdens determinavit quomodo acceperit initium, inquiens originem Filii esse ab initio, ac si diceret: Non ita intelligas originem Filii esse ab initio, quasi ipse Filius habeat initium; sed quia ipse est ab initia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ damascenus ꝑ sonas dicir e̾e ypostases.
unam natura ꝯfitemur. ⁊tres ypostasers
mictatu ꝯmemorauimus. aliquid nos loꝗ
oportet. s primu audiamus quid d̾ hoc
nomine .s. ypostasis ier̾ dicit. Ait enuim sb̃¬

Expanded text:
 Dam. personas dicit esse hypostases; unam naturam confitemur, et tres hypostases tractatu commemoravimus, aliquid loqui nos oportet. Sed primum audiamus quid de hoc nomine
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur.⁊ cẽ cia aliqñ significet. supͣ excc̾is
aug̃i aꝑte ostendimus. quod aũt ꝓyposta¬
si atq ꝓprietate accipiatur. exauctoritati¬
b sc̾̃orum ostendi oportet. ne ꝯiecturis no¬
stris a liquid ansi dicere uiteamur. Ae hoc
icr. in expo̾itõr ficei catholice ad alippiu⁊¬
nitate gradus. ncħ ꝙ infenus suꝑius ue
dici possit. s tota deitas sui ꝑfectõe cquał
ẽ. ut exceptis nocabuł que pprictute in¬
dicant ꝑ sõatum. quicquid d una ꝑsona
dicitur de trib digͥssime poffit intelligi. dt¬
fatemur dm̃. ita inpretite sabellu decli¬
nantes tres ꝑsonas ex pͥsłas sub ꝓprietate
distingiumus ñ ip̃m sibi patre. ip̃m sibi
patris. aliam filii. aliam sp̃e .s. ce̾ ꝑ sona.

Expanded text:
dicatur, et essentiam aliquando significet, supra ex dictis Aug. aperte ostendimus. Quod vero pro hypostasi atque proprietate accipiatur, ex auctoritatibus sanctorum ostendi oportet, ne conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. De hoc Hieron. in Expositione fidei catholicae ad Damasunitate gradus, nihil quod inferius superiusve dici possit, sed tota Deitassui perfetione aequalis est, ut exceptis vocabulis quae proprietatem pedicant, quidquid de una persona dicitur, de tribus dignissime possit intelligi. Atfatemur Deum: ita impietatem Sabellii declinantes, tres personas expressas sui proprietate distinguimus: non ipsum Patris, aliam Filii, aliam Spiritus sancti esse
Abbreviated transcription (Latin):
nb lignificuur. Et cum dm̃is. aliam ⁊
iliam. ñ diu̾sitae uł alienant̾m ibi põi¬
mus. s conussone sabellianam excli¬
mus. Qũo ibi accipiatur discetio
Ta ⁊̃ cam dituntur discrete ꝑ sonc uł aun
dicitur discreto eẽ inꝑsonis. eande intel¬
ligentiam façimus. co enim mõ ibi acci¬

Expanded text:
ignificamus. Et cum dicimus, aliam et aliam, non diversitatem vel alienationem ibi ponimus, sed confusionem Sabellianam excludimus. 8. Quomodo ibi accipiatur discretio. Ita et cum dicuntur discretae personae, vel cum dicitur discretio in personis esse, eamdem intelligentiam facimus. Eodem enim modo ibi acci