comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ tugi pascuo uegetatꝰ om̃s quoq psalmorũ affect inse recipien
ueluncipiat derañtart. ut eos nortamqua aꝓph&. compositose sec
uelut ase editos quasi orationẽ ꝓfunda cordis compune t ione depmat
uel ces te adsiũ ꝑsonam aestim& eos fuisse diretisso repum q⁊ sente ncpm
Nic ner i antũ modo ꝑprophetã aut in ꝓph&u fuisse cõpletonq sea inse ooti¬
lie geri umpleiq eegͥnoscat. Tunc enĩ sripturȩ diurȩ nob. darus cot¬
ꝓpcescurt & quocla nodo earum uenȩ medulleq p anduos ÷ quando
sensuis uerboꝵ non pexpostione nob ses perdo urenont uotionem¬
undem namq recipientes cordis affectũ. quoquisq decantatus
uł conscriptus est psalmꝰ: uelut auctores eius facti precedemꝰ magi
intellectũ ipsius quã sequam: id est ut prius dictoꝵ ueritatom
qũa notitiam colligentes : quid in nob gestũ sit uł cotidianis

Expanded text:
quorum iugi pascuo uegetatus omnes quoque psalmorum adfectus in se recipiens quorum iugi pascuo uegetatus omnes quoque psalmorum adfectus in se recipiens ita incipiet decantare, ut eos non tamquam a propheta conpositos, sed uelut a se editos quasi orationem propriam profunda cordis conpunctione depromat uel certe ad suam personam aestimet eos fuisse directos, eorumque sententias non tunc tantummodo per prophetam aut in propheta fuisse conpletas, sed in se cotidie geri inplerique cognoscat. tunc enim scriptnrae diuinae nobis clarius perpatescunt et quodammodo earum uenae medullaeque pandnntur, quando sensusque uerborum non per expositionem nobis, sed per documenta reseraundem namque recipientes cordis affectum, quo quisque decantatus uel conscriptus est psalmus, uelut auctores eius facti praecedemus magis intellectum ipsius quam sequemur, id est ut prius dictorum uirtutem quam notitiam colligentes, quid in nobis gestum sit uel cotidianis
Abbreviated transcription (Latin):
effectꝰ. iugi euuangelicȩ illius petrȩ uelamine ꝓtegat: id est memo¬
ria dñicȩ passionis p̃dictiq uersiculi incessabili meditatione munitꝰ
infestantis inimici declin& insidias. Dehis spiritalib herinacuis: et
in puerbus ita dicit᷑. Herinacis gens in ualida: quifecer inpetri
domos suas. Et reuera. quid in ualidius xp̃iano. quid infirmꝰ monacho
cui non solũ nulla iniuriarũ uindicta suppeditat: sed neleuis quidem
tacitaq commotio saltim intrinsecꝰ pullulare conceditur e usce
aut̃ ex hoc ꝓficiens statu. ñ solũ in nocentiȩ simplicitatt̃ possidetuscu
etiam discretionis uirtute munitꝰ. urulentoꝵ serpentiũ extminator
effectus est. habens contritũ sathanan sub pedibssilis : & ae figunanat
raci onubilis cerui mentis alacritate p̃uenit : pasciẽ in ꝓph&itis et
a postolicis montib id est excelsissimis eoꝵ ac sublimis simis sacram̃tis

Expanded text:
effectus iugi euangelicae illius petrae uelamine protegatur, id est memoeffectus iugi euangelicae illius petrae uelamine protegatur, id est memoria dominicae passionis praedictique uersiculi incessabili meditatione munitus infestantis inimici declinet insidias. de his spiritalibus erinaceis et in Prouerbiis ita dicitur: et erinacei gens inualida, qui fecerunt in petris domos suas. et re uera quid inualidius Christiano, quid infirmius monacho, cui non solum nulla iniuriarum uindicta subpeditat, sed ne lenis quidem tacitaque commotio saltim intrinsecus pullulare conceditur ? quisquis autem ex hoc proficiens statu non solum innocentiae simplicitatem possidet, sed etiam discretionis uirtute munitus uirulentorum serpentium exterminator effectus est habens contritum Satanan sub pedibus suis, et ad figuram rationa- . bilis cerui mentis alacritate peruenit, pascetur in propheticis atque apostolicis montibus, id est excelsissimis eorum ac sublimissimis sacramentis.
Abbreviated transcription (Latin):
egregius pauper existens : illud ꝓpheticũ impleu̾it eloquium: paus
& in obs laudabit nom̃ dñi. Et reuera quȩ maior aut sanctior
potest. ec̃. pauꝑtas. quã illius qui nihil se p̃sidii. nihil uriũ habere
cognoscens. de aliena largitate cotidianũ poscit auxilium et
uitam suam atq subs tantiã singulis quibq mom̃tis. diuina ope in¬
telligens sustentari. uerum se mendicũ dñ ñ in merito ꝑfitetur.
suppliciter ad eũ quotidie clamans : ego autẽ mendicꝰ & pauꝑsum
ds̃ adiuuame: Ac sic ad illã multi formẽ scientiã dĩ ipso illum¬
nante conscendens : incipiat deinceps sublimiorib ac sacrutiorib
coaptat᷑: eo qđ quis qͥs insimplicitate atq in nocentia ꝑseuerans. nulli
est noxius ł molestꝰ. sed su. tantũ simplicitatȩ c̃tontus. solũ modo
se ab insidiantiũ preda desiderat contutari : uelut herinacius spalis

Expanded text:
egregius pauper exsistens illud propheticum inplebit eloquium: pauper egregius pauper exsistens illud propheticum inplebit eloquium: pauper et inops laudabit nomen domini. et re nera quae maior aut sanctior potest esse paupertas quam illius, qui nihil se praesidii, nihil uirium habere cognoscens de aliena largitate cotidianum poeoit auxilium, et uitam suam atque substantiam singulis quibusque momentis diuina ope intellegens sustentari uerum se mendicum domini non inmerito profitetur, suppDeus, adjuva me ? Et sic ad illam quoque multiformem scientiam Dei ipso illuminante conscendens, incipiat deinceps sublimioribus ac sacratioribus coaptatur, eo quod quisquis in simplicitate atque innocentia perseuerans nulli est noxius uel molestus, sed sua tantum simplicitate contentus solummodo se ab insidiantium praeda desiderat contutari, uelut erinaceas spiritalis
Abbreviated transcription (Latin):
deinceps ad om̃e opꝰ actusq deducat. Hic te om̃i tẽpore ꝓsequatur.
Hunc meditaberis scđm p̃ceptalegis latoris sedens indomo. & ambu-¬
lans initinere dormiens atq consurgens ⁊ hunc scribes in limine
& ianuis oris tui: hunc inparietib domꝰ tuę ac penȩtrabilib tui
pectoris collocabis : ita ut haet ad orationẽ ꝓcumbenti. sit tibi ad¬
clinis decantatio: & ex inde consurgenti atq ad om̃s usus uitę
necessarios incedenti. fiat erecta & iugis oratio. Istam mens inde¬
sinenter formulã teneat: donec usu eiꝰ incessabili & iugi meditatione
formata. cunctarũ cogitationũ diuitias amplasq substantias
abiciat ac refutet: atq ita uersiculi huius pauꝑtate constricta:
ad illam euuangłicã beatitudinẽ qua int̃ceteras beatitudines
primatũ tenet ꝓna facilitate ꝑueniat. Beati eni inquit pauperes

Expanded text:
deinceps ad omne opus actusque deducat, hic te omni tempore prosequatur. deinceps ad omne opus actusque deducat, hic te omni tempore prosequatur. hano meditaberis secundum praecepta legislatoris sedens in domo et ambulans in itinere, dormiens atque consurgens. hane scribes in limine et ianuis Oris tui, hano in parietibus domus tuae ac penetralibus tui pectoris eonlooabis, ita at haec ad orationem procumbenti sit tibi adclinis decaotatio et exinde consurgenti atque ad omnes usus uitae necessarios incedenti fiat erecta et iugis oratio. Istam, istam mens indesinenter formulam teneat, donec usu eius incessabili et iugi meditatione firmata cunctarum cogitationum diuitias amplasque substantias abiciat ac refutet, atque ita uersiculi huius paupertate constricta ad illam euangelicam beatitudinem, quae inter ceteras beatitudines primatum tenet, prona facilitate perueniat. beati enim inquit pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
ne ex tollamur : in cessabili iugitate fundenda est. Huiꝰ inquam
uersiculi meditatio in tuo pectore indisrupta uoluatur : hunc
in ope quolib& seu ministerio uł itinere constitutꝰ. decantare non
desinas. Hunc & dormiens & reficiens : in ultimis naturȩ necessi¬
tatib meditare. Haec uolutatio cordis uelut formula tibi
salutaris effecta. non solum illesũ ab om̃i dȩmonũ incursione custo¬
di& sed etiã cunctis te uitiis terrenȩ contagionis expurgans.
ad illas in uisibiles theorias cęlestesq ꝑducit: atq ad illũ ineffabiẽ
ac ꝑ paucis expertũ ꝓuehit orationis ardorem. Hunc uersic ulun
meditanti tibi. somnꝰ in repat: donec incessabili eiꝰ exercitation
formatꝰ : etiã ꝑsoporem eum decantare consuescas. Hic tibi exꝑg¬
facto primꝰ occurrat: iste euigilanti cogitationes anticip& uniue¬
sas : iste te detuo surgentẽ cubili curuationi genuũ tradat: atq

Expanded text:
nec extollamur incessabili iogitate fundenda est. huius, inquam, nec extollamur incessabili iogitate fundenda est. huius, inquam, uersiculi meditatio in tuo pectore indisrapta uoluatur. hunc in opere quolibet seu ministerio uel itinere constitutus decantare non desinas. hunc et dormiens et reficiens et in ultimis naturae necessitatibus meditare. haec uolutatio cordis uelut formula tibi salutaris effecta non solum inlaesum ab omni daemonum incursione custodiet, sed etiam cunctis te uitiis terrenae contagionis expargans ad illas inuisibiles theorias caelestesque perducet atque ad illum ineffabilem ac perpaucis expertum prouehet orationis ardorem. hunc uersiculum meditanti tibi somnus inrepat, deaec incessabili eius exercitatione formatus etiam per soporem eum decantare consuescas. hic tibi expergefacto primus occurrat, iste euigilantis cogitationes anticipet oniaenas, iste te de tuo surgentem cubili oaruationi genuum tradat atque iliiae
Abbreviated transcription (Latin):
frequenterq clamandũ. Ds in adiutoriũ meũ intende : dñe
ad adiuuandũ me festina. Nocturnis demonũ terrorib circũ¬
uael atꝰ exagiton: & in mundoꝵ sp̃uũ fantas inatib inquidx cirt
spes ipsumiin salutis ac uitȩ trepidationis horrore subtrahiẽ:
aaslutorom uersiculihuiꝰ portum confugiens tocis inrib ex¬
elamabo: Ds in adiutoriũ meum intende : dñe ad adiuuandũ
ne sestincum Rursus cumfuero consolutione dñi reparaturo
nipsius anomat aduentu : uelut innumeris angłoꝵ milibus
me sensero circũ septũ ita ut eoꝵ quos mortegiaur antea
mentescelanu er quoꝵ prius tactũ immo uiciniã. horrore
mentis &corpouis sentiebam⁊ repente congressus expetere
dude aria cipuo care conflictꝰ ut inme constantiȩ huĩ uigor
Ses di atun dutuis inmoretur : totis mihi ẽ iurib ꝓclanandum
Huiꝰ igit᷑ uersiculi oratio in aduersis ut eruam̃. in ꝓsperis ut seruem

Expanded text:
frequenterque clamandum: deus in adiutorium meum intende: domine frequenterque clamandum: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. nocturnis daemonum terroribus circumuallatus exagitor et inmundorum spirituum phantasmatibus inquietor, spes ipsa mihi salutis ac vitae, trepidationis horrore subtrahitur, ad salutarem versiculi hujus portum confugiens totis viribus exclamabo: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Rursus cum fuero consolatione Domini reparatus, et ipsius animatus adventu velut innumeris angelorum millibus me sensero circumseptum, ita ut eorum quos morte gravius antea tremiscebam, et quorum tactum, immo viciniam, horrore mentis et corporis sentiebam, repente congressus expetere audeam ac provocare conflictus, ut in me constantiae hujus vigor per Dei gratiam diutius immoretur, totis mihi est viribus proclamandum: hnios igitur uersiculi oratio in aduersis ut eruamur, in prosperis at seraemar
Abbreviated transcription (Latin):
nec cogitationũ dispersiones ualeo coercere : ipsamq orationẽ
meam fundere. absq int̾pellatione atq fantas mate in aniũ figu¬
rarũ. sermonũq & ac tuum retractatione ñ possum : tantaq:
me sentio sterilitatis huiꝰ ariditate constrictũ. ut nullas om̃ino
sp̃aliũ sensuum generationes parturire me sentiam: ut de hoc
animi squalore merear liberari. unde megemitib multis
atq suspiriis experire non possum: necessarie proclamabo:
ds in ad utoriũ meũ intende: dñe ad adiuuandũ me festina.
Directionẽ rursus animȩ. stabilitatẽ cogitationũ alacri¬
tatem cordis. cũ in effabiligaudio & mentis excessu. uisitatione
scisps me sentio consecutũ : exuberantia quoq spiritalium
sensuum redundare . reuelationẽ sacratissimoꝵ intellec tuũ
& antea mihi penitꝰ occultoꝵ. repentina dñi illus tratione
ꝑcipi. ut in his merear diutius immorari. sollicite mihi est

Expanded text:
nec cogitationum disparsiones ualeo eohercere, ipsamque orationem nec cogitationum disparsiones ualeo eohercere, ipsamque orationem meam fundere absque interpellatione atque phantasmate inanium figurarum sermonumque et actuum retractatione non possum, tantaque me sentio sterilitatis huius ariditate constrictum, ut nullas omnino spiritalium sensuum generationes parturire me sentiam: ut de hoc animi squalore merear liberari, unde me gemitibus multis atque suspiriis expedire non possum, necessarie proclamabo: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. directionein rursns animae, stabilitatem cogitationum, alacritatem cordis cum ineffabili gaudio et mentis excessu uisitatione sancti spiritus me sentio consecutum, exuberantia quoque spiritalium sensuum redundare reuelationem sacratissimorum intellectuum et antea mihi penitus occultorum repentina domini inlustratione percepi: ut in his merear diutius inmorari, sollicite mihi est
Abbreviated transcription (Latin):
rumpere lenitatem: ne in amaritudinẽ fellis ꝑ turbatione furoris
abducar : cũ summo mihi gemitu ꝓclamandũ est. Ds̃ in ad intorium
meũ intende : dñe ad aduiuandũ me festina. Accidiȩ. ce nodoxiẽ.
suꝑbiȩ. elatione ꝑtẽptor : ac de alioꝵ negligentia ł tepore qͥddan
sibimens subtili cogitatione blandit᷑: ne in me p̃ualeat haec ini¬
mici permtiosa suggestio: cũ om̃i contritione cordis orandũ ẽ.
mihi. Ds in adiutoriũ meũ intende : dñe ad ad iuuandũ mefesi
umilitatis & simplicitatis grãm superbiȩ tumore deposito. iusi
conpunctione sp̃s ad quisiui: merursum ueniat mͥ pes superbis
& manꝰ percatoris nemoueat me. grauiusq deuictoriȩ meas
elatione confodiar: totis mihi proclamandũ est uirib:. Ds̃ in ad.¬
iutoriũ meũ intende : dñeꝰ adiuuandũ me festina. Euagationib
animȩ innumeris ac diuersis. & instabilitate cordis exaestuo

Expanded text:
rumpere lenitatem; ne in amaritudinem fellis perturbatione furoris rumpere lenitatem; ne in amaritudinem fellis perturbatione furoris abducar, cum summo mihi gemitu proclamandum est: Deus, in adjutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. acediae, cenodoiiae, superbiae elatione pertemptor ac de aliorum neglegentia uel tepore quiddam sibi mens subtili cogitatione blanditur: ne in me praeualeat haec inimici perniciosa anggeatio, cum omni contritione cordis orandum est mihi: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. humilitatis et simpucitatis gratiam superbiae tumore deposito iugi conpunctione spiritus adquisiui: ne rursum ueniat mihi pessuperbiae et manus peccatoris moueat me grauiusque de uictoriae meae elatione confodiar, totis mihi proclamandum est uiribus: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. euagationibus animae innumeris ac diuersis et instabilitate cordis exaestuo
Abbreviated transcription (Latin):
impressio : similiter ꝓclamandũ.ẽ. mihi. Ds̃ in adiutoriũ meumn
intende : dñe ad adiuuandũ me festina. Sublato ab oculis meis
sopore. multisq me noctib: diabolicis in somnus uideo fatigatum
omnemq apalpebris meis refectionẽ nocturnȩ quietis exclusam:
cũ suspiriis orandũ. ẽ. mihi. Ds in adiutoriũ meũ intende: dñe
ad adiuuandũme festina. Adhuc me incolluctatione positũ
uitioꝵ titillatio carnis repente conpungit: & ad consensum
ꝑtrahere dormientẽ blanda oblectatione conat᷑: ne ignis alienꝰ
exaestuans. urat suaue olentes flosculos castitatis: clamandum
mihi est. Ds in adiutoriũ meũ intende : dñe ad ad iuuandũ me
festina: Extincta sentio libidinis incentiua. & genitalẽ membris
meis intepiusse feruorem : ut parta hȩc uirtus immo gr̃a dĩ in me
tristitiȩ stimulis inquietor: cogorq ꝓpositã atq amicã mihi inter¬

Expanded text:
impressio; similiter proclamandum est mihi: Deus, in adjutorium meum impressio; similiter proclamandum est mihi: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Sublato ab oculis meis sopore, multis me noctibus, diabolicis insomniis, video fatigatum, omnemque a palpebris meis refectionem nocturnae quietis exclusam; cum suspiriis orandum est mihi: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Adhuc me in colluctatione positum vitiorum titillatio carnis repente compungit, et ad consensum pertrahere dormientem blanda oblectatione conatur; ne ignis alienus exaestuans urat suave olentes flosculos castitatis, clamandum mihi est: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Exstincta sentio libidinis incentiva, et genitalem membris meis intepuisse fervorem, ut parta haec virtus, immo gratia Dei in me tristitiae stimulis inquietor, cogorque propositam atque amicam mihi inter
Abbreviated transcription (Latin):
stomachi ꝓhibet lassitudo seu uentris ariditas. constrictioq decerret
ut effcetꝰ meo desiderio tribuat᷑. uł certe ut cestus carnalis concupiscentiȩ
Ibsq temperañto districtioris ieninii conquiescant : orandũ mihi es ł
Ds inadiutorũ ineũ intende : dñe ad adiuuandũ me festina : Accedens
aghre feomoos hora legitimu suggorente : ꝑceptione panis ex horole
acq abom̃i esi naturalis necessitatis ex cludor: cũ eiuilatu ꝓclomiondũ
est mihi. Ds in adiutoriũ meũ intende : dñe ad adiuuandũ me
festina: Uolentem me obstabilitatẽ cordis insistere lectioni
in terpellans ꝓ hib& capitis dolor: horaq tertia faciem meam
ad sacram paginã somnꝰ allidit. ac deputatũ quieti tempꝰ uel
trans gredi uł preuenire compellor: ipsum deniq: canonicum
synaxeos. psalmorũq modũ int̾cidere me grauissima somni cogt

Expanded text:
stomachi prohibet lassitudo seu uentris ariditas constrictioque deterret: stomachi prohibet lassitudo seu uentris ariditas constrictioque deterret: ut effectus meo desiderio tribuatur uel certe ut aestus carnalis concupiscentiae absque temperamento districtioris ieiunii conquiescant, orandum mihi est: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. accedens ad refectionem hora legitima suggerente perceptionem panis exhorreo atque ab omni esu naturalis necessitatis excludor: cum heiulatu proclamandum est mihi : deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. uinterpellans capitis prohibet dolor, horaque tertia faciem meam ad sacram paginam somnus allidit; ac deputatum quieti tempus, vel transgredi, vel praevenire compellor, ipsum denique canonicum synaxeos psalmorumque modum intercidere me gravissima somni cogit
Abbreviated transcription (Latin):
festit ꝗd ñ tantũ in reb duris ac tristib. sed etiã insecundis ac lȩtis. pari
modo dõ egeat adiutore: ut que ad modũ ex illisse erui. ita in istis eum
faciat immorari: in neutrosciens humanã fragilitatẽ sine illiꝰ opitulatio¬
ne subsistere ñ posse. Gastrimargiȩ passione ꝑstringor: cibos quos heremꝰ
ignorat inquiro : & insqualida solitudine ingerunt᷑ mihi odores regaliũ
ferculoꝵ: atqad illorũ desideria sentiome inuitissimũ trahi: dicendũ
mihi pinde est. Bs̃ in adiutoriũ meũ intende : dñe ad adiuuandũ mefestina
Anticipare horã statutȩ refectionis instigor: seu modũ iustȩ ac solitȩ
parcitatis retinere cũ magno cordis mei dolore contendo: cũgemitu mihi
est pclamandũ. D̾s in adiutoriũ meũ intende : dñe ad adiuuandũ me
festiua Ieiunus me obiñ pugnationẽ carnis districtiorib indigentẽ

Expanded text:
festat quod non tantum in rebus duris ac tristibus, sed etiam in secundis ac laetis pari festat quod non tantum in rebus duris ac tristibus, sed etiam in secundis ac laetis pari modo Deo egeat adjutore; ut quemadmodum ex illis erui, ita in istis eum faciat immorari, in neutro sciens humanam fragilitatem sine illius opitulatione subsistere. Gastrimargiae passione perstringor, cignorat inquiro et in squalida solitudine ingeruntur mihi odores regalium ferculorum atque ad illorum desideria sentio me inuitissimum trahi: dicendum proinde mihi est: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihifestina. anticipare horam statutae refectionis inetigor seu modum iustae ac solitae parcitatis retinere cum magno cordis mei dolore contendo: cum gemitu mihi est proclamandum: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. ieiuniis me ob inpugnationem oarms districtionbus indigentem
Abbreviated transcription (Latin):
fensoris auxilio liberari. Hic uersiculꝰ om̃ib infestatione dȩmonũ labo¬
rantib: in expugnabilis murus .ẽ. & in penetrabilis lorica : ac munitis simꝰ
clipeus Iste in accidia & anxietate animi collocatos. seu tristitia ł cogita¬
tionib quib cũq depressos. salutis remedia desꝑare ñ patit᷑: ostendems: qũẽ: illu
inuocat inspicere iugit̃ nr̃a cermina. atq asuis supplicib ñ abeẽ. Iste nos
insp̃italib successib cordisq lȩtitia constitutos. ad mon& extolli penitus
non debere: nec inflari de ꝓsꝑostatu: qũe sine ꝓtectore dõ retineri non
posse testat᷑: dũ nonsolũ eũ semꝑ sed etiã uelocit̾ ut sibi auxiliet᷑ ĩmplorat:
Iste in qua uersiculus unicuiq nr̃m inqͣlib& qualitate degenti: necessarius
& utilis inuenit᷑. Nam qui se semꝑ atq: in om̃ib: desiderat adiuuari ⁊ mani-

Expanded text:
fensoris auxilio liberari. hic uersiculus omnibus infestatione daemonum labofensoris auxilio liberari. hic uersiculus omnibus infestatione daemonum laborantibus inexpugnabilis murus est et inpenetrabilis lurica ac munitissimus clypeus. iste in acedia et anxietate animi conlocato9 seu tristitia uel cogitationibus quibuscumque depressos salutis remedia desperare non patitur, ostendens illum quem inuocat inspicere iugiter nostra certamina atque a suis supplicibus non abesse. iste nos in spiritalibus successibus cordisque laetitia constitutos admonet extolli penitus non debere nec inflari de prospero statu, quem sine protectore deo retineri non posse testatur, dum non solum eum semper, sed etiam uelociter ut sibi auxilietur inplorat. iste, inquam, uersiculus unicuique nostrum in qualibet qualitate degenti necessarius et utilis inuenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ formula pietatis: Deus in ad iutoriũ meũ intende : dñe adadiuuandũ
me festina. Hic namq: uersiculꝰ : non inmerito de toto scrꝓturarũ ex¬
cep̃tꝰ .ẽ. instrum̃to. Recipit enĩ om̃s effectꝰ quicũq inferri humanȩ pss
naturȩ: & ad omnẽ statũ atq uniuersos incursus ꝓprie satis & cõpeteũ
aptatur. Hab& siquidẽ aduersus uniuersa discrimina in uocationẽ da
habet humilitatẽ piȩ confessionis: habet sollicitudinis ac timoris ꝑpeaes
uigilantiam: habet considerationẽ fragilitatis suȩ exauditionis fidus
confidentiã p̃sentis semꝑ adstantisq p̃sidii. Qui em̃ iugiter suũ inuocat
ꝓcectorem: certus est eum semꝑ esse presentẽ. Habet amoris & caritatis
ardorem: hab& insidiarũ contẽplutionẽ. inimicorũq formidinẽ. Quib
perspiciens semet ipsũ die noctuq uallatũ : confitetꝰ se ñ posse sine sui de¬

Expanded text:
nobis formula pietatis: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum nobis formula pietatis: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mi festina. hic namque nersicnlus non inmerito de toto scripturarum excerptus est instrumento. recipit enim omnes adfectus quicumque inferri humanae possunt naturae et ad omnem statum atque uniuersos incursus proprie satis et conpetenter aptatur. habet siquidem aduersus uniuersa discrimina inuocationem dei, habet humilitatem piae confessionis, habet sollicitudinis ac timoris perpetui uigilantiam, habet considerationem fragilitatis suae, exauditionis fiduciam, con- : fidentiam praesentis semper adstantisque praesidii. qui enim iugiter suum inuocat protectorem, certus eat eum semper esse praesentem. habet amoris et caritatis ardorem, habet insidiarum contemplationem inimicorumque formidinem, quibus perspiciens semet ipsum die noctuque uallatum confitetur se non posse sine sui de
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatione iugi ⁊ cotidiana imitatione consuescant: Huuꝰ qͦq spĩ talis
theoriȩ tradenda uob ÷ formula. ad quã semꝑ tenacissime ur̃m intuitũ
defigentes. uł eadẽ salubrit̃ uoluere indisrupta iugitte discatis: uł sublri¬
ores intuitꝰ scandere. illiꝰ usu ac meditatione possitis. Haec igit᷑ uob hu
qua queritis disciplinȩ atq: orationis formula ꝓponetur : qua unꝰqusq
monachus adiugem dĩ memoriã tendens. incessubili cordis uolutatione
meditari. expulsu om̃iũ cogrtionũ uarietate consuescat. Iuia nec aias
eã ullomͦ poterit retentare : nisi ab om̃ib fuerit corporadib curis acsollio¬
tudinib absolutꝰ. Iuȩ sic̃ nob̵ a paucis quiantiqͥssimoꝵ patrũ residueror
tradita est: ita a nobis quoq ñ nisi rarissimis ac uere sitientib intimat᷑
Erit itaq ad ꝑp&uã dĩ memoriã possidendam: hat insepurtibilit̾ ꝓposita

Expanded text:
contemplatione iugi et cotidiana imitatione consuescant, huius quoque spiritalis contemplatione iugi et cotidiana imitatione consuescant, huius quoque spiritalis theoriae tradenda nobis est formula, ad quam semper tenacissime uestrum intuitum defigentes uel eandem salubriter uoluere indisrupta iugitate discatis uel sublimiores intuitus scandere illius usu ae meditatione possitis. haec igitur nobis huius quam quaeritis disciplinae atque orationis formula proponetur, quam unusquisque monachus ad iugem dei memoriam tendens incessabili cordis uolutatione meditari expulsa omnium cogitationum uarietate consuescat, quia nec alias eam ullo modo poterit retentare, nisi ab omnibus fuerit corporalibus curis ac sollicitudinibus absolutus. quae sicut nobis a paucis qui antiquissimorum patrum residui erant tradita eet, ita a nobis quoque non nisi rarissimis ac uere sitientibus intimatur. erit itaque ad perpetuam dei memoriam possidendam haec inseparabiliter proposita
Abbreviated transcription (Latin):
introducam: mec uos ad introspicienda haec quȩ de monstranda s̃. ullo dist
tatis obstaculo retardandos. Proximꝰ enĩ cognitioni est: qui qͥd inqura
debeat prudent̃ agnoscit. Nec ascientia longe. ẽ: qui coepit intelligere que
ignoret. Et idcirco ñ uereor notã ꝓditionis uł leuitatis in currere: si ca
quae insuꝑiore tractatu deꝑfectione orationis disserens disputatione sub¬
traxeram ꝓpalauero: quoꝵ uirtutẽ uob in hoc exercitio acstudio collocats
etiã sine ministerio nr̃i sermonis. ꝑ dĩgrãm arbitror fuisse reserandam.
Qua ꝓpt̃ scđm illam institutionẽ qũã paruuloꝵ eruditioni prudentis sime
comparastis. qui alias elem̃toꝵ traditionem primã ꝑcipere ñ possune.
eoꝵ uł agnoscere lineas. ł intrepida manii queunt describere caracteres
quã ꝓtrpis quibusdã & formulis cerȩ diligent̃ impressis. effigies eoꝵ expͥre

Expanded text:
introducam, nec uos ad introspicienda haec quae demonstranda sunt ullo difficul. introducam, nec uos ad introspicienda haec quae demonstranda sunt ullo difficul. tatis obstaculo retardandos. proximus enim cognitioni est, qui quid inquirere debeat prudenter agnoscit, nec a scientia longe est, qui coepit intellegere quid ignoret. et idcirco non uereor notam proditionis uel leuitatis incurrere, si ea, quae in superiore tractatu de perfectione orationis disserens disputationi subtraxeram, propalaro, quorum uirtutem uobis in hoc exercitio ac studio conlocatis etiam sine ministerio nostri sermonis per dei gratiam arbitror fuisse reserandam. Quapropter secundum illam institutionem, quam paruulorum eruditioni prudentissime conparastis qui alias elementorum traditionem primam percipere non possunt nec eorum uel agnoscere lineas uel intrepida manu queunt describere characteres, quam protypiis quibusdam et formulis cerae diligenter inpressis effigies eorum exprimere
Abbreviated transcription (Latin):
uanios reuocui ⁊ post longa naufragia uelut portũ quietis intrare
errabundi semꝑ & uelut ebria ꝑ diuersa iactet᷑. Et ne illud quidem
qđ casu potius qũa industriu sibim& occiorerit sp̃ali : diu acformiter
teneat sdit. Aiid exalio semꝑ recipiens sic̃ intrortũ eoꝵ atqꝙ principia
ita ettiã finẽ discessumq nonsentiat Io Ao teoꝵ ates prncipia¬
Inqus tio uẽa t ateniuut⁊ atq subcilis ꝓximȩ puritatis p̃signat inditiũ
Mec eni debis saltem incrogire. ñ dicam introspicere Ags Oscet uai
quispũ preualebit: nisi quẽ diligens & efficax mentis industrilcac sollici¬
pastitate qiut e uigis initentio pexpenientiã fecerit ac tualaexereptare
quodi modo experentiȩ manb pentraliu. enꝰ antenorapapire
et quedã mẽbra iam iãq contingere : net me laboraturũ credo ut iamn
aulam quodã modo ipsius oberrantes. in adita qͦq inquantũ dñs direxerit

Expanded text:
uarios reuocari et post longa naufragia uelut portum quietis intrare. uarios reuocari et post longa naufragia uelut portum quietis intrare. errabunda semper et velut ebria per diversa jactetur; et ne illud quidem quod casu potius quam industria sibimet occurrerit spiritale, diu ac firmiter teneat, dum aliud ex alio semper recipiens, sicut introitus eorum atque principia, ita etiam finem discessumque non sentiat. CAPUT IX. Responsiio uestra tam minuta atque subtilis proximae puritatis praesignat indicium. nec enim de his saltim interrogare, non dicam introspicere atque discernere quispiam praeualebit, nisi quem diligens et efficax mentis industria ac sollicicastigataeque uitae iugis intentio per experientiam fecerit actualem adtemptare quodammodo experientiae manibus penetralia eius et interiora palpare et quaedam membra iam iamque contingere, nec me laboraturum credo, ut iam intra aulam quodammodo ipsius oberrantes in adyta quoque, in quantum dominus direxerit,
Abbreviated transcription (Latin):
mente c̃cipiat᷑ uł ꝑp&uo teneat᷑. nob cupimꝰ demons trari: ut eam
preoculis retentantes: cũ elapsos nos ab eadẽ senserimꝰ. habeamꝰ
in ꝓnitu. quoresi piscentes ilico reuertam : ac resumere illã sine ulla
circuitꝰ mora & inquisitionis difficultate possimꝰ. Euenit namq ut
dũ detheoruis sp̃alib euagati. ad nosmet ipsos uelut deloctali sopore
c̃uersi: et tanquã exꝑgefacti mat̾eriã reqͥrimꝰ. qua illũ quȩ abrupta
est spiritale memoriã resuscitare possimꝰ. recardarti ipsius inquisiti¬
onis mora. priusꝗ repperiamꝰ eam. anr̃o conatu iterũ reuoluamur.
Et antequã sp̃alis quidam pariat᷑ intuitꝰ: concepta cordis euane scat
intentio. Qua confusionẽ id circo nobis accidere satis certũ est:
qi spetiale aliqͥd p̃oculis ꝓpositũ uelut formułã quandã stabiliter
non tenemꝰ. Ad quã possit uagꝰ animꝰ post multos anfractꝰ ac discursus

Expanded text:
mente concipiatur uel perpetuo teneatur, nobis cupimus demonstrari, ut eam mente concipiatur uel perpetuo teneatur, nobis cupimus demonstrari, ut eam prae oculis retentantes, cum elapsos nos ab eadem senserimus, habeamus in promptu quo resipiscentes ilico reuertamur ac resumere illam sine ulla circuitus mora et inquisitionis difficultate possimus. euenit namque, ut cum de theoriis spiritalibus euagati ad nosmet ipsos uelut de letali sopore conuertimur et tamquam expergefacti materiam quaerimus, qua illam quae obruta est spiritalem memoriam reanscitare possimus, retardati ipsius inquisitionis mora, priusquam repperiamus eam, a nostro conatu iterum deuoluamur, et antequam spiritalis quidam pariatur intuitus, concepta cordis euanescat intentio. quam confusionem idcirco nobis accidere satis certum est, quia speciale aliquid prae oculis propositum uelut formulam quandam stabiliter non tenemus, ad quam possit uagus animus post multos anfractus ac discursus
Abbreviated transcription (Latin):
quispiam simplices poterit copulas sillabarũ anisi prius elem̃toꝵ caractat
diligent̃ agnouerit: uel quomꝰ citatã legendi peritiam consequet᷑: quiboas
& ꝑ angustas descriptiones nominũ nec dũ .ẽ. idoneus coniugare eꝰ qua aut
rationeis qui peritia grammaticȩ disciplinȩ minꝰ instructꝰ÷ uł retheraa
disciplinȩ ꝑqũã instruim̃ dõ iugit̃ in herere : ñ dubito quedã institutionus
fundamina. Iuib pramũ firmis sime collocatis : post haec suꝑ posita extol¬
ꝑfectionis excelsa fastigia. Cuiꝰ hac. eẽ. principia tenuit̃ suspicamꝰ
ut primũ nouerimꝰ qua meditatione teneat᷑ uł cogitet᷑ deus.
deinde hanc eandem quȩcũq ͤ matheriã. que ad modũ ualeamꝰ immobi¬
lit̃ cus todire: qđ etiã non ambigimꝰ culmen totiꝰ perfectionis
existere. Et idcirco quandam memoriȩ huiꝰ materiã. quads

Expanded text:
quispiam simplices poterit copulas syllabarum, nisi prius elementorum characteres quispiam simplices poterit copulas syllabarum, nisi prius elementorum characteres diligenter agnouerit? uel quomodo citatam legendi peritiam consequetur, qui breues et perangustas descriptiones nominum necdum est idoneus coniugare? qua autem ratione is qui peritia grammaticae disciplinae minus instructus est truimur deo iugiter inhaerere, non dubito quaedam institutionis inesse fundamina, quibus primum firmissime conlocatis post haec superposita extolrfectionis excelsa fastigia. cuius haec esse principia tenniter suspicamur, ut primum nouerimus qua meditatione teneatur uel cogitetur deus, deinde hanc eandem quaecumque est materiam quemadmodum ualeamus inmobiliter custodire, quod etiam non ambigimus culmen totius perfectionis exsistere. et idcirco quandam memoriae huius materiam, qua deus
Abbreviated transcription (Latin):
flãmam᷑ : tantũ maiori desꝑatione concidimꝰ : ignorantes que ad modim
disciplinã tantȩ sublimitatis expetere ł optinere possimꝰ. Qua ꝓpter
que incella positi diutina meditatione uoluere cȩperamꝰ: qͣi necesse et
admittas. quãquã sciamꝰ beatitudinẽ tuã nullis offendisolere ineptis
infirmoꝵ⁊ quae uł obhoc sunt in mediũ ꝓferende. ut quȩ in eis obsirdasite
corrigant᷑. Quantũ itaq opinio nr̃a sese hab&: cuiꝰ lib& artis seu dsciplins
perfectio. necesse est ut aquib dã mollib incipiens blandim̃tis faciliorib
primũ ac tenerrimis initiis inbuat᷑: ut quodã rationabili lacte nutrita
paulatimq educata suc crescat : atq ita abimis ad summa. sensimgradit̃e
conscendat. Quib cũ fuerit planiora principia & quodã modo ianuas amr
ꝓfessionis ingressa: ad penętrabilia qͦq ꝑfectionis & excelsa fastigia co¬
sequent̃ & sine̾ labore ꝑueniat. Nam quẽ ad modũ ꝓnuntiare pueror ia

Expanded text:
ignorantes quemadmodum disciplinam tantae sublimitatis expetere vel obtinere possimus. Quapropter quae in cella positi diutina meditatione volvere coeperamus, quia necesse est admittas. Quamquam sciamus beatitudinem tuam nullis offendi solere ineptiis infirmorum, quae vel ob hoc sunt in medium proferendae, ut quae in eis absurda sunt, corrigantur. quantum itaque opinio nostra sese habet, cuiuslibet artis seu disciplinae perfectio necesse est ut a quibusdam mollibus incipiens rudimentis facilioribus primum ac tenerrimis initiis inbuatur, ut quodam rationabili lacte nutrita paulatim educataque succrescat atque ita ab imis ad summa sensim gradatimque conscendat: quibus cum fuerit planiora principia et quodammodo ianuas adreptae professionis ingressa, ad penetralia quoque perfectionis et excelsa fastigia consequenter et absque labore perueniat. nam quemadmodum pronuntiare puerorum
Abbreviated transcription (Latin):
est inme: deseruit me fortitudo mea: & lum oculoꝵ meoꝵ. et
ipsũ ñ .ẽ. mecũ. Ds̃ reppubstime & destruxistime: ostendisti
mihi dur: potasti me uino conpunctionis Ex pulsasum aboculis
tuis: iam non adiciam ut respiciam ad templũ scͣm tuum. Facta
reuocare om̃ia: et ab inferis animas reuocas : Tu soluis compe
glutiat me. Multi dicunt animae meae: non .ẽ. tibi salus in
dõ tuo: Sed tuũ consilium tecum est. Quot sunt dies famulȩ tuȩ
quando facies mecum iudicium: De fecit anima mea insalutari
tuo: defecer̾ in lacrimis oculi mei: effusa est in terra gła mea

Expanded text:
 me, dereliquit me virtus mea, et lumen oculorum meorum et ipsum non est mecum . Deus, repulisti me, et destruxisti me, ostendisti mihi dura, potasti me vino compunctionis . Expulsa sum ab oculis tuis, jam non adjiciam ut resurgam ad templum sanctum tuum, et facta renovare omnia, et ab inferis animas revocas. Tu solvis compedglutiat me. Multi diDeo ejus . Sed tuum consilium tecum est. Quot sunt dies famulae tuae, quando facies meum judicium? Defecit anima mea in salutari tuo, oculi mei in lacrymis defecerunt ; effusa est in terra gloria mea.
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis substantiã. liniamentis nr̃is & humana figuratione compost̃ã
ꝑtinaci ꝑuersitate contendit. Qua tam̃ siqͥs fuerit catholicis dognath n
stitutꝰ : ut gentilẽ blasphemiã detestabit᷑. Et ita ad illã orationis posstõ
ꝑ ueni& qualitatem: quȩ ñ solũ nullã diuinitatis effigiem nec linuñta ta¬
porea qđ dic tuqͦq ne fas est insupplicatione miscebit: sed neullã quat
inse memoriã dic ti cuiꝰꝗ uł factispeciem seu formã cuiꝰ libet caracters¬

Expanded text:
Divinitatis substantiam lineamentis nostris et humana figuratione compositam, Divinitatis substantiam lineamentis nostris et humana figuratione compositam, pertinaci perversitate contendit. Quam tamen si quis fuerit catholicis dogmatibus institutus, ut gentilem blasphemiam detestabitur, et ita ad illam orationis purissimam perveniet qualitatem, quae non solum nullam Divinitatis effigiem, nec lineamenta corporea, quod dictu quoque nefas est, in sua supplicatione miscebit, sed nec ullam quidem in se memoriam dicti cujusquam, vel facti speciem, seu formam cujuslibet character
Abbreviated transcription (Latin):
rore pristino ꝑdurare. Quinon recenti sic̃ putatis dȩmonũ illusione &
ignorantia pristinȩ gentilitatis infert᷑ : dũ scđm consuetudinẽ errors u
quo dȩmonas hominũ figura cõpositos excolebant: nunc qͦq illã incot¬
hensibilẽ atq ineffabilem ueri nominis maiestatem. sub circũ scriptionu
ferant mente. ac p̃oculis teneant semꝑ affixam. Suꝑquoꝵ hoc ermos
competent̃ dirigit᷑ illa sententia. Et mutauer̃ głam incorruptibils do
insimilitudinẽ imaginis hominis corruptibilis. Hieremias quoq Posat
quorundã sensib sit inolitꝰ mihilominꝰ tam̃ in illoꝵ qͦq animis quine q
gentili suꝑstitione polluti sum. sub colore testimonii huiꝰ quo dr̃. facims
contractꝰ. ẽ: itt ut etiã heresis quȩ dicit᷑ antropomorfitarũ. sub occusiore
detestandȩ huiꝰ interp̃tationis emerserit: qua immensã illam ae sirplicẽ

Expanded text:
errore pristino perdurare, qui non recenti sicut putatis daemonum inlusione, sed errore pristino perdurare, qui non recenti sicut putatis daemonum inlusione, sed ignorantia pristinae gentilitatis infertur, dum secundum consuetudinem erroris illius, quo daemonas hominum figura conpositos excolebant, nunc quoque illam inconprehensibilem atque ineffabilem ueri numinis maiestatem sab circumscriptione alicuius ferant mente ac prae oculis teneant semper affixam. Super quorum hoc errore competenter dirigitur illa sententia: « Et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis hominis corruptibilis. Jeremias quoque: « Popquorumdam sensibus sit inolitus, nihilominus tamen in illorum quoque animis qui nunquam gentilica superstitione polluti sunt, sub colore testimonii hujus quod dicitur: «contractus est, ita ut etiam haeresis Anthropomorphitarum sub occasione detestandae hujus interpretationis emerserit, quae immensam illam ac simplicem
Abbreviated transcription (Latin):
dei cubititoñ demonũ calliditate conceptꝰ. Non em̃ parua desꝑatione
deicui e considerantes eũ labores tantos quos ꝑ quinqͥginta anpo
miac beremo taml audabilit̃ exegit. ignorantiȩ huiꝰ uitio ñ solũ ꝓnihili
penitꝰ ꝑdidis se : sed etiã ꝑpetuȩ mortis in currisse discrimen Vnde
erg. ł cur ei hic tam grauis error in repserit: primũ desideramꝰ ag¬
noscere Deinde que sumꝰ edoceri que ad modũ ad illã orationis quali¬
dosi deq̃ pridem ñ solũ copiose sed etiã magnifice disputasti ꝓuenire
pcossinꝰ ⁊ oioc em̃ĩ ꝑfecit in nob̵ ad mirabił illa conlatio. ut ftuporem
tantuomodo mentis incuteret :ñ que admnodũ eam ꝑficere uł apphendere
Qu est taga idũ bhominẽ simplicissimũ & de substantiu ac natura
cͥiuunitatis nimqua pent᷑ er uditũ: rasticitatis uitio consuetudine
erroris antiqui usq nunc detineri uł decipi potuisse: et ut uerius dicio

Expanded text:
at arbitramur daemonum calliditate conceptus. non enim parua desperatione at arbitramur daemonum calliditate conceptus. non enim parua desperatione deicimur considerantes eum labores tantos, quos per quinquaginta annos in hac heremo tam laudabiliter exegit, ignorantiae huius uitio non solum penitus perdidisse, sed etiam perpetuae mortis incurrisse discrimen. nnde ergo uel cur ei hic tam grauis error inrepserit, primum desideramus agnoscere. deinde quaesumus edoceri quemadmodum ad illam orationis qualitatem, de qua pridem non solum copiose, sed etiam magnifice disputasti, peruenire possimus. in hoc enim profecit in nobis admirabilis illa conlatio, ut stuporem tantummodo mentis incuteret, non quemadmodum eam perficere uel adprehendere icissimum et de substantia ac natura diuinitatis numquam penitus eruditum rusticitatis uitio et consuetudine erroris antiqui usque nunc detineri uel decipi potuisse et ut uerius dicam in
Abbreviated transcription (Latin):
consueuerat aboleri desuo corde sentiret: ut in amarissimos fletus
crebrosq singultꝰ repente ꝓrumpens : in t̾rã ꝓstratꝰ. cũ heiulatu uali¬
dissimo ꝓclamaret. Heume miserũ. Tuler̃ ame dñm meũ. & quem
nunc teneam ñ habeo: ł quẽ ad orẽ aut int̾pellem iam nescio. Super
quare ualde ꝑ moti: nec non etiã p̃terite conlationis uirtute adhu
in nr̃is animis insidente : ad abbatẽ isaac rediuimꝰ. Iuẽ cõminꝰ intu¬
entes : his sermonib: ad orsisumus: DEREDITUNRΟ AT abbaTEa
AAE QINQVISIHONE ERROrIS QŨA SENEXP̃DICTꝰ INCINNIT
icet nos etiã cetera eius reiquȩ nuꝑ exorta ẽ. nouitate. p̃teritȩ
collationis quȩ suꝑ orationis statu diges ta est desideriũ recurrere
Adtuã beatitudinẽ post positis om̃ib inuitaret : adiecit tam̃ aliquid
huic cupiditati etiã abbatis serapionis tam grauis error neqͥssimoꝵ

Expanded text:
consueuerat, aboleri de suo corde sentiret, ut in amarissimos fletus consueuerat, aboleri de suo corde sentiret, ut in amarissimos fletus crebrosque singultus repente prorumpens in terramque prostratus cum heiulatu ualidissimo proclamaret: heu me miserum! tulerunt a me deum meum, et quem nunc teneam non habeo uel quem adorem aut interpellem iam nescio. super qua re ualde in nostris cordibus insidente, ad abbatem Isaac redivimus, quem cominus intuentes his sermonibus adorsi sumus. CAPUT IV. De reditu aicet nos etiam citra eius rei quae nuper oborta est nouitatem praeteritae conlationis, quae super orationis statu digesta eet, desiderium recurrere ad tuam beatitudinem postpositis omnibus inuitaret, adiecit tamen aliquid huic cupiditati etiam abbatis Sarapionis tam grauis error, nequissimorum
Abbreviated transcription (Latin):
sonũ. sed spirit᷑alit̃ imaginẽdĩ acsimilitudinẽ tradi abimuersis
ecclesiarũ principib explanaret. idq copioso sermone ac pluri¬
mis scripturarũ testimoniis apꝓbass&: nec posse in illã immeni
quȩ incorporea & in composita simplexq natura sit. queq sicit
oculis dep̃hendi. itamente ñ ualeat estimari: tandẽ senex
multis ac ualidissimis doctissimi uiri as sertionib motꝰ. adfidẽ
catholicȩ traditionis ad tractꝰ est: Cumq suꝑ hoc eiꝰ assensu infinita
uł abbatẽ pafnutiũ ł nos om̃s lȩcitia repleuis set: qđ scilic& uirum
tantȩ antiquitatis. tantisq uirtutib consummatũ. imperitia sola et
simplicitate rusticitatis errantẽ. neqͥqua usq: ad finem de uiare dñs a
tramite recte fidei ꝑmississet: & ꝓ gr̃arũ actione surgentes preces
dño parit̃ funderemꝰ : ita est in oratione senex mente confusus. eo qđ
illã antropomor fon imaginẽ deitatis qu̾a ꝓponere sibi in oratione

Expanded text:
sonum, sed spiritaliter imaginem dei ac similitudinem tradi ab uniuersis ecclesiarum principibus explanaret idque copioso sermone ac plurimis scripturarum testimoniis adprobasset, nec posse in illam inmensaquae incorporea et inconposita simplexque natura sit quaeque sicut oculis deprehendi, ita mente non ualeat aestimari, tandem senex multis ac ualidissimis doctissimi uiri adsertionibus motus ad fidem catholicae traditionis adtractus est. cumque soper hoc eius adsensu infinita uel abbatem Pafnutium uel nos omnes laetitia repleuisset, quod scilicet uirum tantae antiquitatis tantisque uirtutibus consummatum, inperitia sola et simplicitate rusticitatis errantem, nequaquam usque ad finem deuiare dominus a tramite rectae fidei permisisset, et pro gratiarum actione surgentes preces domino pariter funderemus, ita est in oratione senex mente confusus, eo quod illam anthropomorphon imaginem deitatis, quam proponere sibi in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
modũ satis & utile. hora nona refectionis tempꝰ indultũ est: in quo refi¬
ciens monachus. non solũ in nocturnis uigiliis leuis ac uacuus: uerũ etiã
in ipsis uesꝑtinis solemnitatib digesto iam cibo inueniet᷑ aptissimus:
alib nos sc̃s moyses. geminȩ institutionis epulis saginauit: Non solum dis¬
cretionis gaatq uirtutẽ p̃senti eruditione uerborũ : sed etiam abrenun¬
tiandi rationem & destinationẽ finemq ꝓpositi. anteactt disputatione
demonstrans: ut qđ ante feruore tantusps ac zelodĩ. clausis quodã mod
oculis sectabamur : luceclarius aꝑir& faceretq: sentire. quantũ a puria¬
te cordis & directionis linea fuissemꝰ id temporis euagati. Quippe cum
etiam om̃iũ uisibiliũ in hoc scło artiũ disciplina. absq destinutionis rati¬
one subsistere. ac sine contemplatione certifinis. at tingiom̃ino non

Expanded text:
modum satis et utile hora nona refectionis tempus indultum est, in quo refimodum satis et utile hora nona refectionis tempus indultum est, in quo reficiens monachus non solum in nocturnis uigiliis leuis ac uacuus, uerum etiam in ipsis uespertinis sollemnitatibus digesto iam cibo inuenietur aptissimus. Talibus nos sanctus Moyses geminae institutionis epulis4 saginauit, non solum discretionis gratiam atque uirtutem praesenti eruditione uerborum, sed etiam abrenuntiandi rationem et destinationem finemque propositi ante acta disputatione demonstrans, ut quod ante feruore tantum spiritus ac zelo dei clusis quodammodo oculis sectabamur, luce clarius aperiret faceretque sentire quantum a puritate cordis et directietiam omnium visibilium in hoc saeculo artium disciplina absque destinationis ratione subsistere, ac sine contemplatione certi finis attingi omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
uno paximatio p̃libato. aliud huiꝰ expectationis grã inuesperã reseruemꝰ.
Qđ si suꝑuenerit quispiam fratrũ: cum ipso parit̃ insumamꝰ: nihil consuetu¬
dini solitȩ amplius adiungentes: & hac dispensatione nequaqũa nos fr̃is
contristabit aduentꝰ.: qui nob deb&. eẽ. gratissimꝰ. Siquidem ita ei exhi¬
bebimꝰ humanitatis obsequiu : ut nihił arigore continentiȩ relaxemꝰ :
Siuero nullꝰ aduenerit: hunc qͦq uelut decanonico modo debitũ nob̾. liben
p̃sumimꝰ. Qua parcitate. nec stomacꝰ uesꝑe poterit agͥgrauari : quippe
hortnona unopaximatio iam p̃misso. Qđ plerumq: his qui districtiorem
abstinentiam se tenere credentes. totam refectionẽ ad uesꝑam differut:
euenire consueuit. Nam recens aescȩ ꝑceptio : tam inuesꝑtinis qũa in
nocturnis orationib. tenuem leuemq sensũ ñsinit inueniri. Idõq cõ¬

Expanded text:
uno paxamatio praelibato aliud huius expectationis gratia in uesperam reseruemus, uno paxamatio praelibato aliud huius expectationis gratia in uesperam reseruemus, quem si superuenerit quispiam fratrum cum ipso pariter insumamus, nihil consuetudini solitae amplius adiungentes. et hac dispensatione nequaquam nos fratris contristabit aduentus, qui nobis debet esse gratissimus. siquidem ita ei exhibebimus humanitatis obsequia, ut nihil a rigore continentiae relaxemus. si uero nullus aduenerit, hunc quoque uelut de canonico modo debitum nobis libere praesumemus. qua parcitate nec stomachus uespere poterit adgrauari, quippe hora nona uno paxamatio iam praemisso: quod plerumque his, qui districtiorem abstinentiam se tenere credentes totam refectionem ad uesperam differunt, euenire consueuit. nam recens escae perceptio tam in uespertinis quam in nocturnis orationibus tenuem leuemque sensum non sinit inueniri. ideoque com