comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
heret: alius quasi impelleret dum seuiret. Et plebs in
seruitio turpiter fixa: uł ꝓuocata bonis. uel malis impul¬
sa moueret᷑. Hoc cotidie agitur. dum p̃dicatis cȩlestibus
p̃miis. seuire in electis repbi ꝑmittuntur: ut si ad repro¬
missionis terram uocati exire negligimus: p̃ssuris saltẽ
seuientibꝰ impellam᷑: atq hȩc egiptus. uidelic& uita p̃sens.
quȩ nos oppssit blandiens aduruet p̃mens: & quȩ dũ foue¬
r& seruitutis uigo contriuit: libertatis uiã dum cruci¬
at ostendat. Hȩc itaq causa ẽ. qͦd ab iniustis iusti sinunt᷑
affligi: ut scilic& dum fittura audunt bona quȩ cupi¬
ant.  patiant᷑ etiam mala p̃sentia quȩ ꝑhorrescant: atq
ad faciliorem exitum dũ amor ꝓuocat. cruciatirs impellat

Expanded text:
heret, alius quasi impelleret dum saeviret; et plebs in heret, alius quasi impelleret dum saeviret; et plebs in servitio turpiter fixa, vel provocata bonis, vel malis impulsa moveretur. Hoc quotidie agitur, dum praedicatis coelestibus praemiis, saevire in electos reprobi permittuntur, ut si ad repromissionis terram vocati exire negligimus, pressuris saltem saevientibus impellamur, atque haec Aegyptus, videlicet vita praesens, quae nos oppressit blandiens, adjuvet premens; et quae dum fovit, servitutis jugo contrivit, libertatis viam dum cruciat ostendat. Haec utique causa est quod ab injustis justi sinuntur affligi, ut scilicet dum futura audiunt bona quae cupiant, patiantur etiam mala praesentia quae perhorrescant, atque ad faciliorem exitum dum amor provocat, cruciatus impellat
Abbreviated transcription (Latin):
foris mentibꝰ ad sem& ipsas redire difficile ẽ: quia pͣua
itinera semel captos tanto delectabilit tenent: quanto
in eis omne qͦd libuerit lic&. Nullus quippe discipli
murus obuiat qui constringat: nulla
tributionis ꝓspicitur pena quȩ treat:
s clausis ocłis cordis eo anima p̃cipitat᷑ in infimis. quo obscu¬
ratur insummis: & tanto securius mala temporalia ꝓpe¬
trat: quanto durius bona etna desperat: S ista rẽpboꝵ
nequitia. triturȩ molem electorum uitam quasi grana
a paleis separans premit & purgat. M ali enim bonos ma¬
gis ab huius mundi desideriis expediunt dum affligunt:
quia dũ multa eis hic uiolenta ingerunt: festinare illos¬
ad suꝑna compellunt: Quod bene isrłitico ppło moyse uo
cantẽ. ⁊ pharaone rege seuiente. signatum est: Tunc namq
moyses ad uocandum missus est: cum ĩa pharao auris oꝑi¬
bus ad oppͥmendum fuerat excitatus  ut isrłtticarum m̃¬
tes egipto deformĩt inherentes. alius dũ uocar& quasi tra¬

Expanded text:
foris mentibus ad semetipsas redire difficile est, quia prava itinera semel captas, tanto delectabiliter tenent, quanto in eis omne quod libuerit, licet. Nullus quippe disciplinae murus obviat qui constringat, nulla retributionis prospicitur poena quae terreat, ed clausis oculis cordis, eo anima praecipitatur in infimis, quo obscurantur a summis, et tanto securius mala temporalia perpetrat, quanto durius bona aeterna desperat. Sed ista reproborum nequitia, triturae more electorum vitam, quasi grana a paleis separans, premit ut purget. Mali enim bonos magis ab hujus mundi desideriis expediunt, dum affligunt, quia dum multa eis hic ad superna compellunt. Quod bene de Israelitico populo vocante Moyse et Pharaone rege saeviente signatum est . Tunc namque Moyses ad vocandum missus est, cum jam Pharao duris operibus ad opprimendum fuerat excitatus, ut Israelitarum mentes Aegypto deformiter inhaerentes, alius dum vocaret quasi tra
Abbreviated transcription (Latin):
nitus missa humanum cor fuerit illustrare dignata:
mox ab occulto adu̾sario contͣ fulgent̾ẽ mentẽ. tempta m̃ta
succrescunt: Nã callidus hostis quos luce iusticiȩ enitesc̾e
conspicit: eorum mentes illicitis desideriis inflãmare con¬
tendit: ut plerumq plus se urgeri temptationibꝰ sentiant.
labore conquęrunt᷑ dicentes Uideat dñs uudic&: qm fe
Uolentibꝰ quippe ex egipto discedere. pharao paleas subtra¬
xerat: ⁊ tamen eusdem mensurȩ oꝑa requirebat. Quasi
gͦ contra legẽ mens submurmurat. post cuiꝰ cognitionẽ
temptationĩi stimulos acriores portat: ⁊ cum sibi labores
crescere conspicit. in eo qͦd adu̾sario displic&. quasi fete¬
re se in ocłis pharaonis dolet In com̃tar iez echieł: omeł¬

Expanded text:
nitus missa humanum cor fuerit illustrare dignata, mox ab occulto adversario contra fulgentem mentem tentamenta succrescunt. Nam callidus hostis quos luce justitiae enitescere conspicit, eorum mentes illicitis desideriis inflammare contendit, ut plerumque plus se urgeri tentationibus sentiant, labore conqueruntur, dicentes: Videat Dominus, eVolentibus quippe ex Aegypto discedere, Pharao paleas subtraxerat, et tamen ejusdem mensurae opera requirebat. Quasi ergo contra legem mens submurmurat, post cujus cognitionem, tentationum stimulos acriores portat. Et cum sibi labores crescere conspicit, in eo quod adversario displicet, quasi fetere se in oculis Pharaonis dolet. CAP. XI.-- Ite
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ ds̃ : sicut nunc ad moysen in monte. cum uissionis
suȩ uerba edidit: ignem rubumq sociauit: atq aliud su¬
perius. aliud inferuis iunxit. Qd̾ tam̃ tunc solum agit᷑:
cum exipsa aliquid conuinctione signat᷑. Ilam ꝑ succensũ
rubum moysen alloquens. quid aliud ostendit: nisi qͦd
eius ppłi ductor fier&. qui & legis flamma ꝑciꝑet. ⁊ tam̃
peccati spinã nequaquã uitar&: uł qͦd ex illo ppło exire
qui in igne deitatis. carnis nr̃e peccata quasi rubi spiña
acciꝑet: & inconsumptã humanitatis nr̃e substantiam
etiam in ipsa diuinitatis flama seruaret In codice regłe¬

Expanded text:
loquitur Deus, sicut ad Moysen in monte, cum jussionis suae verba edidit, ignem rubumque sociavit, atque aliud superius, aliud inferius junxit. Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum Moysen alloquens, quid aliud ostendit nisi quod ejus populi ductor fieret, qui et legis flammam perciperet, et tamen peccati spinam nequaquam vitaret? Vel quod ex illo populo exiret, qui in igne deitatis, carnis nostrae dolores quasi rubi spinas acciperet, et inconsumptam humanitatis nostrae substantiam, etiam in ipsa divinitatis flamma servaret?
Abbreviated transcription (Latin):
uigilabat: iccirco uocem dñi in egipto positus non audi¬
ebat: S extincto egiptio postquam in desertum fugti. illic
dum quadraginta annis deguit. quasi ab inquietis t̃renoꝵ
desideriorum tumultibꝰ obdormiurt: atq iccirco diuinã
uoc̃ẽ ꝑciꝑe meruit: quia ꝑ suꝑnam gr̃am. quanto magis
ab appetendis exterioribus toepuit. tanto uerius ad cogno¬
scendda interiora uigilauit: Cum enim ab externis actionibꝰ
mens sopit. tunc uerba dei mens ueracius penetrat: cum ac
se admittere curarum scłarium recusat tumultus: M ale
autẽ homo uigilat: quando eum scłarium negociorum estͦ
insolent̃ inquietat: Aures quippe cordis terrenarum cogita¬
tionum turba dum ꝑstrepit claudit: atq in secretario m̃¬
tis qͣnto minus eurarũ tum ultuantiũ sonꝰ compescitur.
tanto ampliꝰ uox p̃sidentis uidicis non audit᷑ Neq enĩ ꝑfecte
homo sufficit ad utraq duiisus: s dum sic interius erudiri
appetit. ut tam̃ exterius implicetur: unde exterius auditũ

Expanded text:
vigilabat, idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat; sed exstincto Aegyptio postquam in desertum fugit, illic dum XL annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit; atque idcirco divinam vocem percipere meruit, quia per supernam gratiam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Cum enim ab externis actionibus mens sopitur, tunc verba Dei veracius penetrat; cum ad se admiautem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, claudit; atque in secretarium mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, sed dum sic interius erudiri appetit ut tamen exterius implicetur, unde exterius auditum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯd nullus iudeorum qui plene legẽ didicit: aduentum re¬
demptoris nr̃i ignorauit. Unde & herodes rex magorum oc¬
cursione ꝑterritus. sacerdotes ac principes studuit sollerter
inquirere: ubi xp̃m nasciturum ẽẽ p̃scirent Cui ꝓtinus res¬
ponderunt. In bethleem uidȩ. Prius gͦ nouerant: quȩ passi¬
onis suȩ temp̾r dum despicerent ignorabant. Quorum & no¬
ticia prior & ignorantia posterior. bene ac breuit̃ ysaac caligã¬
te signatur: qui dum iacob benedicer& ⁊ quid euenir& in
fituro p̃uidebat: & quis ille p̃seris assister& nesciebat. Sic qͥp-¬
pe isrłitarum ppłs fuit: qui ꝓpħiȩ misteria accepit. s tamen
cȩcos oculos in contemplatione tenuit: quia eum p̃sente non
uidit. de qͦ tam multa infuturum p̃uidit Ante se enĩ positũ
nequaqͣm cernere ualuit: cuiꝰ aduentus potentiã longe ante

Expanded text:
quod nullus Judaeorum qui plene legem didicit, adventum Redemptoris nostri ignoravit; unde et Herodes rex, magorum occursione perterritus, sacerdotes ac principes studuit solerter inquirere ubi Christum nasciturum esse praescirent. Cui protinus responderunt: In Bethlehem Judae. Prius ergo noverant quem passionis tempore, dum despicerent, ignorabant. Quorum notitia prior, et ignorantia posterior bene ac breviter Isaac caligante signatur, qui dum Jacob benediceret, et quid eveniret in futuro praevidebat, et quis illi praesens assisteret nesciebat. Sic quippe Israelitarum populus, qui prophetiae mysteria acceperunt, sed tamen caecos oculos in contemplatione tenuit, qui eum praesentem non vidit, de quo tam multa in futuro praevidit. Ante se enim positum nequaquam cernere valuit, cujus adventus potentiam longe ante
Abbreviated transcription (Latin):
cecidisse mem oeat᷑ In faciem enim cadere ẽ: in hac uita suas
unum quemq culpas agnoscere: easq penitendo deflere..
Retro uͦ quo ñ uidet᷑ cadere ẽ : ex hac utta repente decedere.
& ad quȩ supplicia ducat᷑ ignorare: & quia uidȩa erroris sui
laqueis capta. ꝓ xp̃o antixp̃m expectat: bene iacob eodem lo¬
co repente in electorum uoce conuersus ẽ. dicens Salutare tu¬
um expectabo dñe: id ẽ. non sicut infideles antixp̃m. s eum
qui in redemptionẽ nr̃am uenturus ẽ. uerum credo fideliter

Expanded text:
cecidisse memoratur . In faciem enim cadere est in hac vita suas cecidisse memoratur . In faciem enim cadere est in hac vita suas unumquemque culpas agnoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero quo non videtur, cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea erroris sui laqueis capta, pro Christo Antichristum expectat, bene Jacob eodem loco repente in electorum voce conversus est, dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine ; id est, non sicut infideles Antichristum, sed eum qui in redemptionem nostram venturus est, verum credo fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
orem ẽẽ quã uiam  Eit gͦ dan coluber in uia: qr in presen¬
tisuttȩ latitudine eos ambulare ꝓuocat. quibꝰ quasi parcen
buit. erroris sui ueneno consumit: Eit cerastes in semita: qr
quos fideles repꝑit:⁊ sese ad p̃cepti cȩlestis angusta itinera c̃o¬
stringentes : non solum nequitia callidȩ ꝑsuasionis impetit.
s etiam t̃rore potestatis p̃mit: ⁊ in ꝑsecutionis angore post
beneficia fictȩ dulcedinis. exercet cornua potestatis. Quo
in loco equus etiam hunc mundum significat: qui ꝑ elati-¬
onem suam incursum labentũi temporum spumat. Et qr
antixp̃c extrema mundi app̃hendere nititur: cerastes iste
equi ungulas mordere ꝑhibet᷑. Ungulas quippe equi mor¬
dere ẽ. extrema scłi feriendo conuingere: ut cadat ascensor
eius retro Ascensor equi ẽ: quisquis extollit᷑ in dignitatibus
mundi. Qui retro cadere dicit᷑. ⁊ non in faciem: sicuit saulus¬

Expanded text:
orem esse quam viam? Fit ergo Dan coluber in via, quia in praesenorem esse quam viam? Fit ergo Dan coluber in via, quia in praesentis vitae latitudine eos ambulare provocat, quibus quasi parcendbuit, erroris sui veneno consumit. Fit cerastes in semita, quia quos fideles reperit, et sedem ad praecepti coelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impedit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore post beneficia fictae dulcedinis exercet cornua potestatis. Quo in loco equus etiam hunc mundum significat, qui per elationem suam in cursum labentium temporum spumat. Et quia antichristus extrema mundi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulam mordere perhibetur. Ungulam quippe equi mordere, est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est, quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem: sicu
Abbreviated transcription (Latin):
mine: nisi p̃sens scł̃m designat᷑. Iuo in testimonio qͥa eq̃¬
signific& cuiꝰ ungulas coluber mord& meluis ostendimꝰ: si &
ea quȩ cireumstant paulo subtilius exponamꝰ. Nõnulli enin
de tribu dan uenire antixp̃m ferunt: ꝓ eo qͦd hoc loco dan &¬
coluber asserit᷑ & moedens Unde ⁊ñ immerito dũ isrłiticus
ppłs terras in castroꝵ particione susciꝑet. prius dan ad aqui¬
lonem castra metatus ẽ: illum scilicoe signans. qui in corde
suo cdixerat. sedebo inmonte testamenti in lateribꝰ aquilonis:
ascendam suꝑ nubum altitudinẽ: similis ero altissimo De¬
quo ⁊ ꝑ ꝓpħam dicit᷑. A dan auditus ẽ fremitus equorũ eiꝰ:
Qui non solum coluber. s etiam cerastes uocatur. Cȩrasta
enim grece: cornua dicunt᷑. Serpensq hic cornutus ẽẽ ꝑhi¬
bet᷑. ꝑ quem digne antixp̃i aduentus asserit᷑: quia contra
uitam fidelium. cum morsu pestiferȩ p̃dicationis. armatur
etiam cornibꝰ potestatis Quis aut̃e nesciat semitã angusti-¬

Expanded text:
mine, nisi praesens saeculum designatur? quo in testimonio quid equsignificet, cujus ungulas coluber mordet melius ostendimus, si et ea quae circumstant, paulo subtilius exponamus. Nonnulli enim de tribu Dan venire Antichristum ferunt, pro eo quod hoc loco Dan coluber asseritur et mordens. Unde non immerito dum Israeliticus populus terras in castrorum portione susciperet, prius Dan ad aquilonem castrametatus est, illum significans scilicet, qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero altissimo quo et per prophetam dicitur: A Dan auditus est fremitus equorum ejus . Qui non solum coluber, sed etiam cerastes vocatur. Κέρατα enim Graece cornua Latine dicuntur, serpensque hic cornutus esse perhibetur, per quem digne Antichristi adventus asseritur, quia contra fidelium vitam cum morsu pestiferae praedicationis armatur etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angusti
Abbreviated transcription (Latin):
eius consilio militant. etiam quȩ eius consilio repugnant.
Hinc eñi ꝑ psalmistam dr. Magna oꝑa dñi: exquistta in
om̃s uoluntates eiꝰ: Sic quippe eiꝰ oꝑa magna sunt: ut ꝑ
omne qͦd abhominibꝰ agit᷑. eius uo. luntas exquirat᷑. Nã sepe
inde ꝑficitur: unde repelli putabatur. Hinc rursum dic̃.
Omnia quecumq uoluit dñs fȩcit. in cęlo & int̾ra. Hinc salo¬
mon ait. Non ẽ sapientia. non ẽ prudentia: non ẽ consiliũ
nȩ uoluntatis inquiramꝰ Cui udelic& cognitę. debet nr̃a
actio de uote famulari: ⁊ quasi ducẽ sui itineris ꝑsequi: ne
ei etiam uolens seruiat. si hanc suꝑbiens declinat. Uitari
enim uis suꝑni consilii neꝗͣ. quam potestꝰ s nagna sibi uir
tute hanc temꝑat. qui se sub eius nutibus refrenat: euisq sibi
pondera leuigat. qui hȩc ex subiecto cordis humero uolens por

Expanded text:
ejus consilio militant etiam, quae ejus consilio repugnant. ejus consilio militant etiam, quae ejus consilio repugnant. Hinc per psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque voluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium ernae voluntatis inquiramus. Cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne etiam ei et nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest, sed magna sibi hunc virtute temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui haec ex subjecto cordis humero volens por
Abbreviated transcription (Latin):
ut uideamus quid ꝓuidendo ꝓhibuit: quid ꝓhibendo ꝓuoca¬
uit. Certe eũ ad redemptoris nr̃i miracula credentium tͣͥba
conflueret: cum sacerdotes ppłi inuidiȩ facibꝰ accensi. mundũ
post eum ire ꝓclamarent dicentes. uidetis quia nichil ꝓficimꝰ
ecce inundus totus post eum abiit: ut ab illo uim tante con¬
cursionis absciderent. finire eiꝰ potentiã morte conati sunt
dicentes: expedit ut unus homo moriatur: & ñ tota gers
est ęccłiȩ ualuit: non ad separationem Redigit ergo ⁊ hoc
ad pietatis suȩ obsequium: qd̾ contra illũ humana crudeli¬
tas exarsit. Iustus namq & misericors mortaliũ acta dispo¬
nens: alia concedit ꝓpitius. alia ꝑmittit iratus: atq ea quę
ꝑmttit sic tolerat. ut hȩc in sui ꝯsilii usum uertat. Unde mi¬
ro mͦ fit. ut & qd̃ sine uoluntate dei agct᷑. uoluntati dei con¬
trarium ñ sit: quia dũ in bonũ usum mala facta u̾tunturs

Expanded text:
ut videamus quid providendo prohibuit, quid prohibendo provocaut videamus quid providendo prohibuit, quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi, invidiae facibus accensi, mundum post eum ire proclamarent dicentes: Videtis quia nihil proficimus, ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis absciderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens est Ecclesiae valuit, non ad separationem. Redegit ergo et hoc ad pietatis suae obsequium, quod contra illum humana crudelitas exarsit. Justus namque et misericors mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus, atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit, ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad medium alium sapiente deducere: ⁊ quo sinu int̾na con¬
silii astutia mortalium comphendatur demonstrare. Pru-
denter quippe ionas sapere uoluit. cũ ad p̃dicandam nniui¬
tarum pęnitentiam mis sus: quia electis gentibꝰ uidȩam
deseri timuit. p̃dicatio nis officium implere recusauit:
nauim pȩtiit: fugere tharsis elegit: s: ꝓtinus tempestas
exortt᷑. sors mitiitur: ut uidelic& cognosceret᷑. cuiꝰ mare
culpa turbetur: Lonas inculpa dephenditur: in ꝓfundũ
mergitur: cȩce sorbente deuorat᷑: atq illuc gestañte belua
quia auctoris uoci obędire renititur. ad locum quo missus
fuerat. suo reus carcere portatur: Iubente deo ministrare
honio ꝓpħiam noluit: aspirante deo belua ꝓpħam uomit:
gͦ dns prudentiam hominũ ad ministerium suũ: quando
⁊ hoc in usum suȩ uoluntatis redigit: ꝑ quod sibi uoluntas
humaua contͣdicit. ꝑ serutemur adhuc hebrerũ sapientiã

Expanded text:
ad medium alium sapientem deducere, et quo sinu interni conad medium alium sapientem deducere, et quo sinu interni consilii astutia mortalium compdenter quippe Jonas se sapere putavit, cum ad praedicandum poenitentiam Ninivitarum missus, quia electis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit, navem petiit, fugere Tharsis elegit. Sed protinus tempestas exoritur, sors mittitur, ut videlicet cognoscatur, cujus culpa mare turbetur. Jonas in culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua quia auctoris voci obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo bellua prophetam s prudentiam hominum ad ministerium suum, quando et hoc in usum suae voluntatis redigit, per quod sibi voluntas humana contradicit. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
militauit: Sic saul ddũi dauid subiectum cotidiano succrescere
uirtutum successu conspicer&. suam ei in coniugio filiam spo¬
ponditꝰ atq in eius dote centum dari ab eo philistinorum pͥ¬
putia petiit: ut cũ ꝓuocatus miles ultra se excrescere quȩreret.
inumicorim gladuis traditus uitam finiret. sicut scriptum ẽ.
Non habet rex necesse sponsalia. nisi tantum centũ p̃pittia
philistinorum: ut fiat ultio de inimicis: Porro saul cogita¬
bat tradere dauid in manꝰ philistinoꝵ: s dauid dispositi¬
onis intimȩ fauore roboratus. centum se dare ꝑhibuit: &
ducenta p̃putia reportauit:. Euiꝰ nimirũ operis saul argu¬
mento suꝑatus: suꝑna ꝓuidentia in sapientiȩ suȩ ẽ consilio
comp̃hensus: q unde succrescentis militis uitam se extingue¬
re credid̾it: uirtutis eius głam inde cumulauit: S quia
ñ num qͣm astitte aliquid saꝑe etiam electi moliunt᷑. libet

Expanded text:
militavit. Sic Saul dum David subjectum quotidiano succrescere militavit. Sic Saul dum David subjectum quotidiano succrescere virtutum successu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus dotem centum dari ab eo Philisthinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles, ultra se excrescere quaereret, inimicorum gladiis traditus vitam finiret, sicut scriptum est: Non habet necesse rex sponsalia, nisi tantum centum praeputia Philisthinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul cogitabat tradere David in manus Philisthinorum, sed David dispositionis intimae favore roboratus, centum se dare perhibuit, et ducenta praeputia reportavit. Cujus nimirum operis. Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus, quia unde succrescentis militis vitam se exstinguere credidit, virtutis ejus gloriam inde cumulavit. Sed quia nonnunquam astute se aliquid sapere etiam electi moliuntur, libet
Abbreviated transcription (Latin):
atq ut mererent᷑ alimenta ꝑciꝑe. eoruum dispensatorẽ c̃opul¬
si sunt pnis u t̾ra ceruicibꝰ adorare Pensemus gͥ gestȩ rei oe¬
dinẽ: pensenꝰ quomͦ sapientes in ipsa sua astitia uis diuina
comp̃bendat: Ideo ioseph ab eis uenditus fuerat. ne adora
ret᷑: s. ideo ẽ adoratus: qi uenditus. Astirte namq aliquid
agere ausi sunt. ut dei consilium mutaret᷑: s diuino uidi¬
cio qd̾ declinare conati sunt: renttendo seruierunt. Inde
quippe conati sunt dei uoluntate ꝑagere: unde hanc̃ moli¬
tisunt astute cõmutare. Sic diuinũ consilium dũ deuitat
implet᷑: sic humana sapientia dum reluctatur comp̃ben¬
ditur: Timuerunt fr̃s ne ioseph super eos excrescer&: sed
hoc qd̾ diuinitus dispositũ fuerat caueno actum ẽ. ut eue¬
nir&. Humana gͦ sapientia uise ipsa comphensa ẽ: quȩ
uoluntati dĩ unde ꝑ iitentionem resistit inde eus impletĩ

Expanded text:
atque ut mererentur alimenta percipere, eorum dispensatorem compulatque ut mererentur alimenta percipere, eorum dispensatorem compulsi sunt pronis in terram cervicibus adorare. Pensemus ergo gestae rei ordinem, pensemus quomodo sapientes in ipsa sua astutia vis divina comprehendat. Ideo ab eis vendituretur, sed ideo est adoratus, quia venditus. Astute namque aliquid agere ausi sunt, ut Dei consilium mutaretur, sed divino judicio quod declinare conati sunt, renitendo servierunt. Inde quippe coacti sunt Dei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt astute commutate. Sic divinum consilium dum devitatur completur, sic humana sapientia dum reluctatur comprehenditur. Timuerunt fratres ne Joseph super eos excresceret, sed hoc quod divinitus dispositum fuerat cavendo actum est ut veniret. Humana ergo sapientia in seipsa comprehensa est, quae voluntati Dei unde per intentionem restitit, inde ejus impletioni
Abbreviated transcription (Latin):
manipulo fratrum eiꝰ se manipuli ꝓsternebant: Somntum
uiderat: qͦd sol acluna se cum reliquis stellis adorabant:. Iue
quia pure fr̃ibus retulit: corum corda ꝓtinus futurȩ dña¬
tionis inuidia pauorq ꝑcussit Cumq adse hunc uenire
conspicerent: malicia seuiente dixerunt: Ecce somniator¬
ille uenit: uentte occidamꝰ eum: & uideamus quid illi ꝓsit
atorem in puteum deponuit: eumq hismahelitis transeum¬
tibꝰ uendunt. Sui in egiptum ductus. seruituti subditus. lu¬
xuriȩ accusatione dampnatus. castitatis merito adductus.
ꝓpħie iudicio ereptus: om̃i egipto p̃latus ẽ Per suꝑnam uero
sapientiã ꝓuidus frumenta congessit: ⁊ futuro ꝑiculo necessi¬
tatis obuiauit. Cumq in oebe fames uihoerutt: de alim̃torũ
p̃paratione sollicitus iacob filios in egiptitm misit. Iui fru
mentorũ dispensationi p̃positum iosepħ nescientes inuenuũt

Expanded text:
manipulum fratrum ejus se manipuli prosternebant. Somnium manipulum fratrum ejus se manipuli prosternebant. Somnium viderat, quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pie fratribus retulit, eorum corda protinus futurae dominationis invidia pavorque percussit. Cumque ad se hunc venire conspicerent, malitia se vertentes dixerunt: Ecce somniator venit: Venite, occidamus eum, et videamus quid illi proderunt atorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt. Qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxuriae accusatione damnatus, charitatis merito adjutus, prophetiae judicio ereptus, omni Aegypto praelatus est. Per supernam vero sapientiam providus frumenta congessit, et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem famis inhorruit, de alimentorum praeparatioeniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
illi ꝓderint somnia sua: Sepe ñnulli humana sapientia
inf̾lati. dum desidiis suis auuna uidicia contraire conspi¬
ciunt: astutis eis reluctari machinationibꝰ conant᷑: ⁊ quod
ad uotum sium ium suꝑnȩ dispensatioĩs intorqueant. cal¬
lidis cogitationibꝰ insistunt subtiliora consilia exquirunt.
s inde uoluntatẽ dĩ ꝑagunt. unde hãc immutare contendt̃.
atq om̃ipotentis dĩ consilio dũ resistere nitunt᷑ obsequunt᷑:
quia sepe ⁊ hoc eius dispositioni apte militat. qͦd ei ꝑ huma¬
num studiũ friuole resultat. sicut scriptum ẽ. qui comp̃¬
hendit sapientes in astutia eorum: In astutia namq sua
sapientes dñs comp̃hendit: quando eius consiliis humana
facta etiam tc̃ congrue seruiunt. eũ resistunt. Unde .i per
psalmistam dicit᷑. Nouit dñs cogitationes hominũ: q̃m uanȩ
sunt.Quod melius ostendimꝰ: si pauca ad medium gestarũ
rerum exempla ꝑferamus. Ioseph somniuum uiderat: qd suo

Expanded text:
 vescebatur. Saepe nonnulli humana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis ejus reluctari machinationibus conantur, et quo ad votum suum vim supernae dispositionis intorquent, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt. Sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt; atque omnipotentis Dei consilio dum resistere nituntur, obsequuntur, quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat sicut scriptum est: Qui comprehendit sapientes in astutia eorum . In astutia namque sua sapientes comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Unde et per Psalmistam dicitur: Novit Dominus cogitationes hominum, quoniam vanae sunt . Quod melius ostendimus, si pauca ad medium gestarum rerum exempla proferamus. Joseph somnium viderat, quod ad suum
Abbreviated transcription (Latin):
menti nr̃ȩ t̾renarum cogitationum puluere asꝑgunt:
ut intentiõis nr̃e oculos. a luce intimȩ uisiõis obscurent:
Qd̾ etiam in ysaac oꝑe allophilorum pͣuitate cognosermꝰ
designari: qui puteos quos ysãac foderat. t̃rȩ congerie
replebant: Nos enĩ. nos nimirum puteos fodimus: cũ
inscripturȩ abditis sensibꝰ alta penetramꝰ Quos tam̃ occulte
replent allophili. quando nobis ad alt& tendentibꝰ immun-¬
di sp̃c terrenas cogitationes ingerunt: & quasi inuentã di¬
uinȩ scientiȩ aqͣm tollunt. N d̾ nimirũ psalmista ꝑtulerat
cũ dicebat Declinate a me maligni. ⁊ scrutabor mandata
dĩ mci: uidelic& patent̃ insinuans. quia mandata dei ꝑ¬
scrutari ñ poterat. cũ malignorũ spuum insidias in men-¬

Expanded text:
menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent. Quod etiam Isaac opere et Allophylorum pravitate cognovimus designari, qui puteos quos Isaac foderat terrae congerie replebant. Nos enim, nos nimirum puteos fodimus, cum Scripturae abditis sensibus alta penetramus: quos tamen occulte replent Allophyli, quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt et quasi inventam divinae scientiae aqcum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans, quia mandata Dei perscrutari non poterat, cum malignorum spirituum insidias in men
Abbreviated transcription (Latin):
enam gentẽ puteos fodit. quos allophili insidiantes. hu¬
mo implentes replent Quid nobis ꝑ effossos ab ysãac pu¬
teos. atq ab allophilis repletos innuitur :ͥ nisi ut in hac
ꝑegrinatiõis erumna positi. cogitationum nr̃arum ꝓfun¬
da penetremus: & quousq nobis uerȩ intelligentiȩ aqͣ
respondeat. nequaqͣm nr̃e inquisitionis manus ab exhau¬
rienda cordis terra torpescat: Quos tam̃ puteos allophi¬
li ursidiantes replent: quia nimirum immundi sp̃c cum
nos studiose cor fodere conspitiunt: congestas nobis tem¬
ptationum cogitationes mergunt. Unde semꝑ mens eua¬
cuanda ẽ. incessant̃q fodienda: ne si indiscussa relinqͥ¬
tur: ⁊ usq ad tumorem ꝑuersorum oꝑm cogitationum
suꝑ nos terra cumuletur. Unde ⁊ ad erechielem dictt᷑.
Fili hominis fode parietem: id ẽ. cordis duriciã crebris
epe cum eloquiis sacris intendimꝰ. bro xyi. uñ suꝑͣ.
malignorum sp̃uum insidias gͣuius toleramꝰ: quia¬

Expanded text:
enigenam gentem puteos fodit, quos Allophyli insidiantes humo implentes replent . Cum teos atque ab Allophylis repletos innuitur, nisi ut in hac peregrinationis aerumna positi, cogitationum nostrarum profunda penetremus, et quousque nobis verae intelligentiae aqua respondeat, nequaquam nostrae inquisitionis manus ab exhaurienda cordis terra torpescat? Quos tamen puteos Allophyli insidiantes replent, quia nimirum immundi spiritus cum nos studiose cor fodere conspiptationum cogitationes inmergunt. Unde semper / mens evacuanda est incessantitur, usque ad tumorem perversorum operum cogitationum super nos terra cumuletur. Unde ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem , id est, cordis duritiam crebris  Cum eloquiis sacris intendimus, plerumque malignorum spirituum insidias g
Abbreviated transcription (Latin):
tii subderent᷑. ad esum frumenta ꝑceperunt: post modũ uͦ¬
cum sem& ipsos urgente fame in famulos uendiderunt. tunc
frumenta ad semen acceꝑunt: E gyptii seruitio publico ioseph
dispensante subiecti: cum iuri regis semet ipsos tradentes
humiliant: frumenta etiam ad semen reportant. Erugem
quippe ad ęsum etiam liberi accipimus. cum & sacro eloquio
pascimur: & tam̃ ad quȩdam quȩ in hoc mundo appetimus.
in nr̃is uoluptatibꝰ uagamur: S serui facti ⁊ ad semen frum̃¬
ta ꝑcipimus: quia dum plene deo subdimur. etiam uerbo

Expanded text:
tii subderentur, ad esum frumenta perceperunt; postquam vero semetipsos urgente fame in famulos vendiderunt, tunc frumenta ad semen acceperunt dispensante, subjecti, cum juri regis semetipsos tradentes humiliant, frumenta etiam ad semen reportant. Frugem quippe ad esum etiam liberi accipimus, cum et sacro eloquio pascimur, et tamen ad quaedam quae in hoc mundo appetimus, in nostris voluptatibus vacamus. Sed servi facti et ad semen frumenta percipimus, quia dum plene Deo subdimur, etiam verbo
Abbreviated transcription (Latin):
Lsachar asinus fortis. accubans it̾ terminos. uidit reqͥ¬
em qd esset bona: & terram qͦd ẽẽt optima: ⁊ subposuit hu¬
merum ad portandum. Int terminos namq accubare ẽ. pre¬
stolato mundi fine reqͥescere: nichilq de his quȩ nunc in me¬
dio u̾santur querere. s ultima desiderare & fortis asinus
requiem ac terrã optimã uid&: cum simplex gentilitas ic¬
circo se ad robur boni oꝑis erigit: quia ad et̾ne uitȩ patriã
tendit: Quȩ & ad portandum humerũ apponit᷑: quia con-¬
specta suꝑna requie. p̃ceptis etiam gͣuibus in oꝑatione se sũ¬
bicit: & quicquid intolerabile pusillanimitas asserit. hoc ei
leue ac facile spes remuneratiõis ostendit: In exposit̾ libri¬

Expanded text:
nus fortis, accubans inter terminos, vidit requiem quod esset bona, et terram quod optima, et supposuit humerum ad portandum Genes, 14, 15. Inter terminos namque accubare, est praestolato mundi fine requiescere, nihilque de his quae nunc in medio versantur quaerere, sed ultima desiderare. Fortisque asinus requiem ac terram optimam videt, cum simplex gentilitas idcirco se ad robur boni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam tendit. Quae ad portandum humerum supponit; quia conspecta superna requie, praeceptis etiam gravibus in operatione se subjicit, et quidquid intolerabile pusillanimitas asserit, hoc ei leve ac facile spes remunerationis ostendit. Quia er
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ Ea quȩ sc̃i uiri orando efficiunt: ita p̃destinata st̃.
ut p̃cibus obtineantur: Nam ipsa quoq ꝑhennis regni
p̃destinatio. tta ẽ ab omnipotente deo disposita: ut ad hoc
electi ex labore ꝑueniant: quatinꝰ postulando mereant᷑
acciꝑe. qͦd eis om̃ipotens d̃s̃ ante scła cusposuit donare:
Quod utrum tta sit: concite ual& ꝓbari Certe eñi nouimꝰ.
quia ad abraham dñs dixit: in ysa̾ac uocabit᷑ tibi semen.
Cui etiam dixerat: patrem multarũ gentium constitui te
Cui rursum ꝓmittit dicens Benedicam tibi: & inultiplica¬
bo semen tuum. sicut stellas cęli: ⁊ uelut haren

Expanded text:
ed ea quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio, ita est ab omnipotente Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere, quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. Quod utrum ita sit concite valet probari. Certe etenim novimus quod ad Abraham Deus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen . Cui etiam dixerat: Patrem multarum gentium constitui te ; cui rursum promisit, dicens: Benedicam te, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et velut aren
Abbreviated transcription (Latin):
Factus ẽ. esau uir gnarus uenandi. ⁊ homo agricola: iacob
autẽ uir simplex habitabat in tabernaculis. uł sicut in
alia translatione dicit᷑. habitabat domi Quid ꝑ uenatio¬
nem esau. nisi eorum utta figurat᷑: qui in exterioribꝰ
uoluptatibꝰ fusi carnem sequunt᷑ s Qui etiam agri¬
cola esse describitur: quia amatores huiꝰ scłi. tantomãg̾
exteriora incolunt: quanto interiora sua inculta derelii¬
quunt: Ia cob uͦ uir simplex in tabernaculis uel in domo
habitare ꝑhibetur: quia nimirũ om̃s qui in curis exteri¬
oribus spargi refugint: simplices in cogitatione atq in cõ¬
scientiȩ suȩ habitatione consistunt. In tab̾naculis eñi aut¬
in domo habitare ẽ. se contra mentis secreta restringere: ⁊
nequaqͣm exterius ꝑ desideria dissipare: ne dum ad multa
foras inhiant. a se ipsis alienatis cogitationibꝰ recedant. In¬

Expanded text:
 Esau vir gnarus venandi, et homo agricola; Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis . Vel sicut in alia translatione dicitur, Habitabat domi. Quid enim per venationem Esau, nisi eorum vita figuratur, qui in exterioribus voluptatibus fusi carnem sequuntur? Qui etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi tanto magis exteriora colunt, quanto interiora sua inculta derelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnes, qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabin domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a seipsis, alienatis cogitationibus, recedant.
Abbreviated transcription (Latin):
ui si inter p̃tari ipsa eorum nõia curamus: ysaac risus.
rebecca autẽ patientia dicit᷑ Risus uͦ ex leticia ẽ: patien¬
tia aute dde tribulatione: & quãuis sc̃a ȩccłia iam incȩle¬
stis sit gaudii contẽplatione suspensa: hab& tam̃ adhuc
qͦd triste de mortalis carnis pondere toleret: Isaac uͦ et
rebecca uiii. U gunt᷑  i est risus & patientia ꝑ miscent᷑:
quia fit insc̃a eccłia hoc qͦd scriptum ẽ. sp̃e autem
gaudentes. in .I. tribulatione patientes: ut hanc ⁊ ꝓspera
de contemplatione lȩtificent: ⁊ adhuc aduersa de tribu¬

Expanded text:
Qui si interpretari ipsa eorum nomina curabimus, Isaac Risus, Qui si interpretari ipsa eorum nomina curabimus, Isaac Risus, Rebecca autem Patientia dicitur; risus vero ex laetitia est, patientia autem de tribulatione. Et quamvis sancta Estis sit gaudii contemplatione suspensa, habet tamen adhuc quod triste de mortalis carnis pondere toleret. Isaac vero et Rebecca conjungitur, id est, risus et patientia permiscetur, quia fit in sancta Ecclesia hoc quod scriptum est: Spe autem gaudentes, in tribulatione patientes , ut hanc et prospera de contemplatione laetificent, et adhuc adversa de tribu
Abbreviated transcription (Latin):
uiso dño infirmitatẽ suȩ actionis erubuit: & illa quȩ pri
in camelo libere gestabatur. descendens post modum ue¬
sibiq pallium suꝑducenti. dicit᷑ Quem enĩ fructũ habustis
tunc in allis. in quibꝰ nunc erubescitis: Quam ysaac in tab̾¬
naculo suȩ matris introduxit. atq uxorem accepit: quia lo¬
diligit¬
ugit eamq sibi in amore ⁊ contemplatione coniun-¬
git: ut
quȩ prius ꝓxima ex cognatione id ẽ cog¬
nata ꝑ
p̃destinationem fuerat: post modũ iam
coniuncta.
in amore ꝯtinuo uxoe fiat. Qu̾ã intan-¬
tum dilexit. ut dolorem qui ex morte matris accesserat
temꝑaret: quia ex lucro sc̃ȩ ȩccłiȩ redemptor ñr eam quȩ
ex ꝑaitione synagogȩ accedere potuit tristiciam detersit:
Dum enĩ rebecca conuingitur. dolor de morte matris am-¬
putat᷑: quia dũ sc̃a ęccłia ex gentilitate ueniens usq ad
thorum contemplationis ꝑtucit᷑: uidȩa ꝓ nichilo habet᷑:

Expanded text:
viso Domino, infirmitatem suae actionis erubuit, et illa quae prius viso Domino, infirmitatem suae actionis erubuit, et illa quae prius in camelo libere gestabatur, descendens postmodum, vesibique pallium superducenti, dicitur: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus tunc erubescitis? Quam Isaac in tabernaculdiligit, eamque sibi in amore et contemplatione conjunxit: ut quae prius proxima ex cognatione, id est, cognata ex praedestinatione fuerat, postmodum jam conjuncta in amore continuo uxor fuit. Quam in tantum dilexit, ut dolorem qui ex morte matris accesserat temperaret, quia ex lucro sanctae Ecclesiae Redemptor noster eam quae ex perditione Synagogae accedere potuit, tristitiam detersit; dum enim Rebecca conjungitur, dolor de morte matris amputatur, quia dum sancta Ecclesia ex gentilitate veniens usque ad thorum contemplationis perducitur, Judaea pro nihilo habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃icatores scĩ. quamuis iam ad suꝑiora intelligenda atq
ꝓferenda & intellectu ⁊ uita emicent: adhuc tamen in se¬
met ipsis contͣdictionem carnis sentiunt: Nã uident aliã
legem in menbris suis repugnante legi mentis suȩ: ⁊ capti
uos se ducentẽ in lege peccati. & diuitias in camelis portãt
quia ne magnitudo reuelationũ extollat eos. datur eis
stimulꝰ carnis suȩ: Habent enĩ thesauritm istũ in uasis fi¬
ctilibus: ut sublunitas uirtutis dei sit. ⁊ ñ eorum:. Iui ergo
adhuc de uitio sentiunt: quid aliud quã suꝑ tortuosa
camelorum dorsa diuitias ferunt:  Rebecca uero ysaac
uiso quis ille homo sit. requisito puero cognoscit: quia eo
redemptore suo credere debeat intelligit: Que sese mox
pallio oꝑuit: quia qͣnto subtilius saluatoris sui misteria
penetrat. tanto altius de anteacta uita confundit᷑: & ꝙ
ꝑuerse egerit uerecundatur: Pallio se oꝑire curauit: qr

Expanded text:
praedicatores sancti, quamvis jam ad superiora intelligenda atque praedicatores sancti, quamvis jam ad superiora intelligenda atque praeferenda intellectu et vita emicent, adhuc tamen in semetipsis contractionem carnis sentiunt: nam vident aliam legem in membris suis, repugnantem legi mentis suae, se seducentem in quia ne magnitudo revelationum extollat eos, datur eis stimulus carnis suae. Habent enim thesaurum istum in vasis fictilibus, ut sublimitas sit virtutis Dei, et non ex eis. Qui ergo dictionem de vitio sentiunt, quid aliud quam super tortuosa camelorum dorsa divitias ferunt? Rebecca vero Isaac viso, quis ille homo sit, requisito puero, recognoscit, quia redemptore suo credere debeat intelligit. Quae sese mox pallio operuit, quia quanto subtilius Salvatoris sui mysteria penetrat, tanto altius de anteacta vita confunditur; et quia perverse egerit, verecundatur. Pallio se cooperire curavit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi a sem& ipsis eis onus in dorso excreuerat qͦd portarent:
Rebecca gͦ ad ysaãc ueniens dorso cameli deducitur: quia
adxp̃m ex gentilitate ȩccłia ꝓperans ui tortis uiciosisq uitȩ
ueteris conu̾sationibꝰ uiuenit᷑. Quȩ ut ysaac uidit de camelo
descendit: quia sc̃a eccłia quanto redemptorẽ suum subtilius
agnoscit: tanto carnalis uitȩ studia humiliꝰ deserit: atq in
sem &. ipsa tortitudini uiciosȩ contradicit. Isaac igit᷑ uiso de¬
scendit: quia dño cognito uitia sua gentilitas deseruit: et
ab ȩlatione celsitudinis ima humilitatis petiit Quid ẽ aut̃e
qd̾ ysaac in camelo sedens rebecca conspexit: nisi qͦd redempto¬
rem suum ȩccłia ex gentibꝰ ueniens. dum adhuc uiciis ẽẽt
iinixa. & necdum spualibus s animalibus motibus in here¬
r& aspexit: Nec mouere deb&. qͦd puer quoq cum camelis
uenerat. in quibꝰ sui dñi diuitias ferebat: quia ipsi quoꝙ

Expanded text:
quasi a semetipsis eis onus in dorso excreverat quod portarent. quasi a semetipsis eis onus in dorso excreverat quod portarent. Rebecca ergo ad Isaac veniens dorso cameli deducitur, quia ad Christum ex gentilitate Ecclesia properans in tortis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae ut Isaac vidit, de camelo descendit, quia sancta Ecclesia quanto Redemptorem suum subtilius agnoscit, tanto carnalis vitae studia humilius deserit, atque in semetipsam tortitudini vitiosae contradicit. Isaac igitur viso descendit, quia Domino cognito vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis ima humilitatis petiit. Quid est autem quod Isaac in camelum sedens Rebecca conspexit, nisi quod ad Redemptorem suum Ecclesia ex gentibus veniens, dum adhuc vitiis esset innixa, et necdum spiritalibus sed animalibus motibus inhaereret, accessit? Nec movere debet quod puer quoque cum camelis venerat, in quibus sui domini divitias ferebat. Quia ipsi quoque
Abbreviated transcription (Latin):
onis in se: ⁊ patientiȩ exempla monstrauit: M editatio quippe
armorum ẽ: frequentatio passionum: Qui enĩ uerba. manũ.
lanceam. crucem ꝑtulit: passionem suam. usq ad mort̾ẽ in
se frequentare ꝑmisit. Passiones uͦ arma dicimꝰ: quia ꝑ ip¬
sas ab adu̾sario occulto liberam᷑. sicut ꝑse ipsum dñs dicit.
Inpatientia ur̃a possidebitis animas ur̃as. Qui ad meditan¬
dum in agro inclinata iam die exiit: quia passionum exerci
tia uixta finem mundi suscepit: sicut ꝑ psalmistam de cru-¬
cifixionis suȩ expressione loquit᷑ dicens: Eleuatio manurum
mearum. sacrificium uesꝑtinum: Quid ẽ. autem qͦd rebec¬
ca adysaac dorso cameli deducitur: nisi qd̃ ꝑ rebeccam sicut
p̃fati sumus ȩccłia. & ꝑcamelum cui p̃sid&. tortus moribus.
atq onustus idolorum cultibꝰ gentilium ppłs designatur:
Qui eñĩ ex sem& ipsis sibi inuenerunt deos quos colerent:

Expanded text:
onis in se, et patientiae exempla monstravit. Meditatio quippe onis in se, et patientiae exempla monstravit. Meditatio quippe armorum est, frequentatio passionum. Qui enim verba, manum, lanceam, crucem pertulit, passionem suam usque ad mortem in se frequentari permisit. Passiones vero arma dicimus, quia per ipsas ab adversario occulto liberamur, sicut per seipsum Dominus dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Qui ad meditandum in agro, inclinata jam die exiit, quia ptia juxta finem mundi suscepit, sicut per Psalmistam de crucifixionis suae expressione loquitur dicens: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quid est autem quod Rebecca ad Isaac dorso cameli deducitur, nisi quod per Rebeccam, sicut praefati sumus, Ecclesia, et per camelum cui praesedit, tortus moribus atque onustus idolorum cultibus gentilium populus designatur? Qui enim ex semetipsis sibi invenerunt deos quos colerent,
Abbreviated transcription (Latin):
tate passionis ẽ: tot aduersitates & ꝓbra diu̾sis modis iteran¬
do ꝑtulisse: Qui ysaac rebecca ueniente in terra australi habi¬
tabat: quia unigenitus dñs ac redemptor ñr. ueniente ad se
eccłia in illorum mentibꝰ mansit: quos ex iuidȩa editos non
torporis frigus. s feruor caritatis tenuit: Ex illo quippe pło
anna ꝓphetissa: ex illo symeon extitit qui in ulnas dñm acce-¬
pit Egressus aut̃e fuerat ad meditandum in agro. Quia
ager mundus accipitur: ipse ꝑ se dñs exponit dicens Ager
autem ẽ. mundus. Qui in hoc egressus est. quod uisibilis
apparere dignatus est: sicut scriptum ẽ. Existi in salutem
ppłi tui: ut saluos facias xp̃os tuos. Solent aute exerceri ui
uenes in armorum usu ⁊ meditatione. Isaac gͦ ad meditan¬
dum in agro exiuit: quia redemptor ñr se sequentibꝰ formã
humilitatis prebens: ꝑ exercitium longanimitatis suȩ passi¬

Expanded text:
tate passionis est, tot adversitates et probra diversis modis iterantate passionis est, tot adversitates et probra diversis modis iterando pertulisse. Qui Isaac, Rebecca veniente, in terra australi habitat; quia unigenitus Dominus ac Redemptor noster, veniente ad se esia in illorum mentibus mansit, quos ex Judaea editos non torporis frigus, sed fervor charitatis tenuit. Ex illo quippe populo Anna prophetissa, ex illo Simeon exstitit, qui in ulnas Dominum accepit . Egressus autem fuerat ad meditandum in agro, quia ager mundus accipitur, ipse Dominus per se exponit, dicens: Ager autem est mundus. Qui in hoc egressus est, eo quod visibilis apparere dignatus est, sicut scriptum est: Existi in salutem populi tui, ut salvojuvenes in armorum usum meditari. Isaac ergo ad meditandum in agro exiit, quia Redemptor noster se sequentibus formam humilitatis praebens, per exercitium longanimitatis suae passi
Abbreviated transcription (Latin):
atq ascensionem eius: sacri eloquii paginȩ loquunt᷑. Quȩ
quia facta cognouimus: iam nunc intelligimus audita.
Hȩc autẽ prius legi põterant: s quia nondum euenerant.
intelligi non ualebant. Unde & ꝑ ioħm dictt᷑. Hicit leo de
tribu uida: aꝑire librum & soluere signacula eius: Ipse eñi
librum aꝑuit. & signacula illius soluit: quia nascendo. mori
endo. resurgendo. atq ad cȩlos ascendendo. scripture sacrę
nobis archana patefecit Et notandum qͦd non dicitur am¬
bulabat ꝑuiam quȩ ducit adpitteum : s deambulabat.
Deambulat quippe: qui uiam ꝑ qͣm ambulat. eundo ⁊ rede¬
undo conculcat: In humilitate aitt̃e passionis dñs ceambu¬
lauit: quia mͦ a uideis uerborum contumelias. mͦ contra se
falsum testimoniũ. modo alapas. n sputa. mͦ spineam eoronã.
modo crucem tolerando sustinuit Deambulasse gͦ in humili-¬

Expanded text:
atque ascensionem illius, sacri eloquii paginae loquuntur, quae atque ascensionem illius, sacri eloquii paginae loquuntur, quae quia facta cognovimus, jam nunc intelligimus audita. Haec autem prius legi poterant; sed quia necdum venerant, intelligi non valebant. Unde et per Joannem dicitur: Vicit leo de tribu Juda, aperire librum et solvere septem signacula ejus . Ipse enim libruendo, resurgendo atque ad coelos ascendendo Scripturae sacrae nobis arcana patefecit. Et notandum quod non dicitur: Ambulabat per viam quae ducit ad puteum, sed deambulabat. Deambulat quippe qui viam per quam ambulat, eundo et redeundo conculcat. In humilitate autem passionis Dominus deambulavit, quia modo a Judaeis verborum contumelias, modo contra se falsum testimonium, modo alapas, modo sputa, modo spineam coronam, modo crucem tolerando sustinuit. Deambulasse ergo in humili