comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃tu ẽ gemine rei. qruttamq rem
significat.⁊ ntriusq rei fiłitudine ge¬
nt exp̃ssam. Nam sicut panis p̾ceteris
cibis corpus reficit ⁊ subitentat᷑. ⁊ uinũ
homine lenficat. atq in ebriat. sic caro
xͥ interiorem homine plus ceteris gratuꝰ

Expanded text:
cramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et ħ ultimia auctoritas decõcubinis lo¬
quitur. ꝑ hibens ꝯcubinas posse tran¬
sire ad honestu placitum nuptiarum
si castitate ⁊ fide ẜuare uelint. Prima
nõ auctoritas augi d̾ ilł ait qui depec̾co
penituerũt ⁊ nicħ̾ ĩmorte uiri machi¬
nati sunt. nec niuente uiro fide ad ul¬
tere declit mechus. ꝙ eam inꝯnigio du¬
ceret si suꝑuiueret. Qui nõ ħ faciunt.
aliis p̾missis auctoritatib ꝓhibentur co

Expanded text:
ec ultima auctoritas de concubinis loquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de peccato poenituerunt, et nihil in mortem viri machinatae sunt, nec vivente viro fidem adulterae dedit moechus, quod eam in conjugio duceret si superviveret. Qui vero haec faciunt, aliis praemissis auctoritatibus prohibentur cop
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑ ignorãtia possit errari. ñ ẽ tam̃ ꝯsequens.
ut continuo erret. quisquis aliquid nescit.
s quis quis se existimat scire ꝙ nescit. ꝓ uoͣ
tñ inqua re quisq erret. int̾ ẽ plurimum.
Sunt enimq̃ nescur sit melius quam scire.
ñ inuia morum.

Expanded text:
rum ignorantia possit errari, non tamen est consequens ut continuo erret quisquis aliquid nescit, sed si quis se existimat scire quod nescit. Pro vero um. Verumtamen in qua re quisquis erret interest plurimum. Sunt enim quae nescire sit melius quam scire. non in via morum.
Abbreviated transcription (Latin):
añt oĩa. ꝯlon enim añt uoluit. uł potuit qu̾a
genuit: sicut nec añt fuit qua genuit. quit
ib eĩno fuit ⁊ ab em̃o genuit. Exsimili quoq
ħ uidere possumus. pͦaterenim põt ẽẽ pat̾
Ergo pat̾ põt uł uult ẽẽ aliquid ꝙ ñ pot. uił

Expanded text:
ante omnia. Non enim ante voluit vel potuit, quam genuit: sicut nec ante fuit quam genuit; quia ab aeterno fuit, et ab aeterno genuit. Ex simili quoque hoc videre possumus. Pater enim potest esse Pater, ergo Pater potest vel vult esse aliq
Abbreviated transcription (Latin):
c̾l au̾t mulier sine uiro gustat: aliqñ ẽ
mortale. aliqñ ẽ ueniale peccatũ. ut enim
dictu ẽ. t̾c mulier sine uiro gustat: cũ ita
delectatt̾e cogitatoi̾s peccatũ tenetur. ut fa¬
ciend̾ ñ decernatur. uł cũ quid̾a t̾minus.
⁊m̃sura pec̾co at hibetur auiro. ut ñ liceat
mulieri effrenata lib̾tate ĩ pecaitũ ꝓg̾di.
Siergo peccatũ ñ diu teneatur delectatõe
cogitatõis. s stati ut muliere tetigiͣt uiri
auctoritate repellatur. ueniale ẽ. Suiõdi¬
u indeloctatoe togitatõis teneatur.⁊ si uo¬
limitas ꝑficiendi tesit. mortale ẽ. ⁊ ꝓeodãp¬
dĩci ꝯ sensisse.
:. Reꝑetitõ su̾ma ꝑstringe̾s.
t̃aq ut breuit sum̾a ꝑ string̾a. qñ peccatũ
tale ẽ. Cum nõ insensuali motu tm̃ ẽ ut
p̾ diximus: t̾c leuissimũ ẽ. quia rõ tunc
ñ delectatur. Nõ au̾t dixi supͣ aliud freque̾¬
q̃ dam s̾ q̃ si tm̃ semel fiant uł facienda
dispon̾atur. dampnãt Quedam uõ ñ nsi

Expanded text:
 autem mulier sine viro gustat, aliquando est mortale, aliquando veniale peccatum. Ut enim dictum est, tunc mulier sine viro gustat, cum ita delectatione cogitationis peccatum tenetur, ut faciendum non decernatur; vel cum quidam terminus et mensura a peccato adhibetur a viro, ut non liceat mulieri effrenata libertate in peccatum progredi. Si ergo peccatum non diu teneatur delectatione cogitationis, sed statim ut mulierem tetigit, viri auctoritate repellatur, veniale est. Siu in delectatione cogitationis teneatur, etsi voluntas perficiendi desit, mortale est; et pro eo damisse. 9. Repetitio summam perstringens. Itaque ut breviter summam perstringam, quando peccatum tale est. Cum vero in sensuali motu tantum est, ut praediximus, tunc levissimum est, quia ratio tunc non delectatur. Ideo autem supra dixi aliud frequenquae si tantum semel fiant, vel facienda disponantur, damnant; quaedam vero non, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ar. insi diuinũ p̾b̾etur adiutoriu. ¶ Et¬
ce his u̾bis satis ostentitur: ꝙ añt pec̾c
hõ indigebat gr̃a oꝑante ⁊ cooꝑante. Nõ eͥ
he̾bat quo pede mouere poss une gr̾a oꝑ¬
antis ⁊ co oꝑantis auxilio. huĩt tñ quo
poterat stare
Qd̾ ho añ lapsu uirtutes

Expanded text:
isi divinum praeberetur adjutorium. Ecce his verbis satis ostenditur quod ante peccatum homo indigebat gratia operante et cooperante. Non enim habebat quo pedem movere posset sine gratiae operantis et cooperantis auxilio; habuit tamen quo poterat stare. 2. Quod homo ante lapsum virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
his mõĩs dicitur inscriptura aliquid lati cil¬
nis. ⁊ altitutĩs distantiã facit in loco. utdo̾r
uł quia loco diffinitur ac det̾minatur. qm̃
cũ sit alicubi ñ uͥq inuenitur. Qd̾ ñ solũ
corpori. s ⁊̃ om̃i creato sp̃ni ꝯgruit. Omie

Expanded text:
 modis dicitur in Scriptura aliquid locanis et latitudinis, distantiam facit in loco, ut corpus, vel quia loco diffinitur ac determinatur, quoniam cum sit alicubi, non ubique invenitur, quod non solum corpori, sed etiam omni creato spir
Abbreviated transcription (Latin):
dat depatre. ⁊ sit de sub̾a patris. cur ñ dicat᷑
ẽẽ natus. s pocius ꝓcedere. ⁊ cur ñ dicatur
iorum utiq filius diceretur. q̃. ab surdissi¬
mum ẽ. Filius quippe nullus ẽ duoru.
nisi patris ⁊ maitis. Absit aũt ut int̾ dm̃
patrem. ⁊ deum filium tale aliquid suspi¬
cemur. ab surdissime ergo filius diceret᷑.
amborum .i. patris ⁊ filii. Amborum eni
filius diceretur. sie um ambo genuissẽt.
ꝙ aborret abom̾ sanorum sensib. ꝯłõ
igitur abutroq ẽ genitus. s ꝓceclit abu¬
troq aniborum sp̃e. ¶ His u̾bis ostendit᷑.

Expanded text:
dat de Patre, et sit de substantia Patris, cur non dicatur esse natus, sed potius procedere; et cur non dicatur mborum utique Filius diceretur: quod absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum, nisi patris et matris. Absit autem ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Absurdissime ergo Filius diceretur amborum, id est. Patris et Filii. Amborum enim Filius diceretur, si eum ambo genuissent, quod abhorret omnium sanorum sensus. Non ergo ab utroque est genitus, sed procedit ab utroque amboru
Abbreviated transcription (Latin):
do aliquidñt. ꝙ ĩmortalitat̾ẽ denatura ha¬
rebat. qua poterat ñ mori q̃ alioꝵ lignoꝵ
tire suꝑ genesim dicens. Hoc quaq adde
tale cibu illam arbore p̃stitisse. quo cor
hominis stabili sanitate firmaretur. ñ sic̃
exalio cibo. s inspntt̾ce salubritatis occul¬
ta. Hic ĩ miere uidetur. ꝙ cum aliis cibis
poss corpus substentari. ħ cibo ĩ deficient
sanitate firmaretur. Ex quo ꝯsequi uidet᷑.
ĩmortalitat̾e. ĩ natura sui hu̾it .i. aptitu¬
die qua poterat ñ mori. cibis ad iutus s
si ꝑstitiss. in mortalitatis ꝑfect̾o. eẽt ei
de ligno uite. S qui ħ tratunt. qũo suꝑi¬
ora augi u̾ba quib dicit q̃ erat ĩmortał
ex ligno uite. huic sententie ñ contra di

Expanded text:
o aliqui dicunt, quod immortalitatem de natura habebat, qua poterat non mori; quae aliorum lignorum tire, super Genesim dicens: Hoc quoque addo, talem cibum illam arborem praestitisse, quo corpus hominis stabili sanitate firmaretur; non sicut ex alio cibo, sed inspiratione salubritatis occulta. Hic innuere videtur quod cum aliis cibis posset corpus sustentari, hoc cibo indeficiente sanitate firmaretur. Ex quo consequi videtuimmortalitatem in natura sua habuit, id est, aptitudinem qua poterat non mori, cibis adjutus; sed si perstitisset, immortalitatis perfectio esset ei de ligno vitae. Sed qui hoc tradunt, quomodo superiora Aug. verba, quibus dicit quod erat immortalis ex ligno vitae, hu
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt angustie priores. ⁊ ascondite ab
ecuł nr̃is. Quod de futurd cxponẽs ier
ait. Obliuioni muidentur priora mala.
quia forsitan infuturo pristine ꝯ u̾sa¬
tõis memoria. oĩo delebitur succeden¬
tib uonis et̃nis. ne sit pars malorum
prioris angiritie memorari. S hee ⁊ his
similia possunt accipi sic. ut ñ exclu¬
dant memoria p̾cedentiu maloꝵ. s ex
ea molestiam ⁊ lesionem amoueant.
glõ enim eorum memoria. scos ꝯtitita¬
b. uł eorum uanitudine obfuscabit.
s gratiores dõ regldet. uñ suꝑ psalmu.
na beatitudo si memoria reatus m̃tem
tangit: S sepe leti tristiu meminimꝰ.
⁊ sani dolorum meminimus sine dolo¬
ix. ⁊ inte amplius leti ⁊ gratsumus.
Exhis apparet. ꝙ si priorum maloru
memoria scĩ habebunt infuturo. ⁊ ñ
pect̃a que fecerunt electi ꝓteant tune
innocentiã tunom̃u sicuͣt mala dãpna¬
toru oĩb erũt nota. ñ legi ħ exp̾ssum
indiuina scriptura. uñ nõ uiratõna¬

Expanded text:
e sunt angustiae priores, et absconditae ab oculis nostris. Quae de futuro exponens Hieron. ait: Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria sanctos contristabit, vel eorum beatitudinem obfuscabit, sed gratiores Deo reddet. Unde super psalmum na beatitudo, si memoria reatus mentem tangit? Sed saepe laeti tristium meminimus, et sani dolorum meminimus sine dolore; et inde amplius laeti et grati sumus. Ex his apparet quod si priorum malorum memoriam sancti habebunt in futuro, non peccata quae fecerunt electi, prodeant tunc in notitiam omnium, sicut mala damnandorum omnibus erunt nota, non legi hoc expressum in Scriptura. Unde non irrationa
Abbreviated transcription (Latin):
Glimtus ⁊̃ mea tota ĩtelligentia totãq
memoria capit. dum utor toto eo q̃ ĩ telli¬
go ⁊ memini. Cum itaq inuice asingłis
⁊ om̃ia ⁊ tota capiuntur. equalia tota sũt
singła. totis singłis. ⁊ tota singła simul
om̃ib totis. Et ħ tria. uuimi. mia uita.
una mens. una eẽntia. ¶ Ecce illiꝰ sũme
unitatis atq ninitatis. ubi una ẽ cẽn¬
tia ⁊ tros ꝑsone. ymago ẽ hũana mens
tur. ubi ẽ illa ymago tranitans. pͥe uero¬

Expanded text:
m mea totam intelligentiam totamque memoriam meam capit, dum toto eo utor, quod intelligo, et memini. Cum itaque invicem a singulis et omnia tota capiantur; aequalia sunt tota singula totis singulis; et tota singula simul omnibus totis: et haec tria unum, una vita, una mens, una essentia. Ecce illius summae unitatis atque Trinitatis ubi una est essentia et tres personae, imago est humana mens, tur, ubi est illa imago Trinitatis. Proprie v
Abbreviated transcription (Latin):
filius uiginis. cũ ⁊ de illo ⁊ d̾ illa sit natus.
explicare difficileẽ. ꝓcul dubio ñ sic d̾ illou̾
te patre. Sic aũt illa ut dematre natus ẽ. Nlõ
c̃. nuit ꝯcedentum. quicquid d̾ aliqua re nasci¬
tur. continuo eiusde rei filiu nũcupandu.
ut enim omittã alit̃ d̾ homine nasci filium.
formit̾ ꝯꝑantur. Certe qui nascuntur exaqͣ
⁊ sp̃u sc̃o. ñ aque filios eos ute dixerit quispi

Expanded text:
Filius Virginis, cum et de illo et de illa sit natus, explicare difficile est. Procul dubio non sic de illo, ut de Patre; sic autem de illa, ut de matre natus est. Non est autem concedendum quidquid de aliqua re nascitur, continuo ejusdem rei filium nuncupandum. Ut enim omittam aliter de homine nasci filium, formiter comparantur, certe qui nascuntur ex aqua et Spiritu sancto, non aquae filios eos recte quispi
Abbreviated transcription (Latin):
ut illi qui adoptantur dicuntur ⁊̃ filii gehen¬
ne. ñ exilla nati. s inillam p̾ꝑati. Cum itaq¬
d̾aliquo nascatur aliquid. ⁊ n̾o ita ut sit filius
nec rursus onĩis qui dicitur filiꝰ d̾ illo sit na¬
tus. cuius dr᷑ filius. ꝓfecto modus iste quona¬
tus ẽ x̾ demaria sicut filius. ⁊ desp̾u sancto n̾o
sicut filius. insinuat nob̾ grãm dĩ qua homo
sone unitate. ut idem cẽt filius d̾i qui fili᷑
hominis. ⁊ filius hoĩs qui filius d̾i. ⁊ sic ĩ na

Expanded text:
sicut sunt qui adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae, non ex illa nati, sed in illam pde aliquo nascatur aliquid, et non ita ut sit filius; nec rursus omnis qui dicitur filius, de illo sit natus, cujus dicitur filius, profecto modus iste quo natus est Christus de Maria sicut filius, et de Spiritu sancto non sicut filius, insinuat nobis gratiam Dei, qua homo ersonae unitatem ut idem esset Filius Dei, qui filius hominis, et filius hominis qui Filius Dei:
Abbreviated transcription (Latin):
cod̾ m̃o accipi. congruentius tam̃ exratp̃e
dicti alia uariatur intelligentia. ut hic ꝑ no
lñis ꝓprietate sua: alius qua pater. Pat̃na¬
li anͣte eni pͥetate distinguitur ypostasis
partis. ab ypostasi filii. Et ypostasis filii. fi¬
liali ꝓprietuit discernitur apaire. Et sp̃c¬

Expanded text:
odo accipi, congruentius tamen ex ratione dicti alia variatur intelligentia, ut hic persolius proprietate sua alius quam Pater. Paternali enim proprietate distinguitur hypostasis Patris ab hypostasi Filii; et hypostasis Filii filiali proprietate discernitur a Patre: et Spir
Abbreviated transcription (Latin):
genuẽ si ep̃o. ꝯlonficamus tbi. ut cum
sint. remoto amore ⁊ timore. p̾cio ⁊ oĩ¬
malo studio. p̃dicto m̃o firmauerĩt. si
ne mora ꝯiugia dissoluantur. Consan¬
gumcos nõ extrancorum nullus accu¬
set. uł ꝯsanguinitate ĩ sincdo ꝯputet.
s ꝓpinqui ad quorum notinam ꝑtinz.
Si aũt ꝓgenies tota defecerit. ab antiqꝗ¬
ta sit nota. ep̃is canonice ꝑ quirat. ⁊ si
inuenta fuerit separentur. ¶Ecce qui

Expanded text:
si se recognoscunt consanguineos. Si se sint, remoto amore, timore, pretio et omne mora conjugia dissolvantur. Consanguineos vero extraneorum nullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet; sed propinqui ad quorum notitiam pertinet. Si autem progenies tota defecerit, ab antiqunota sit, episcopus canonice perquirat; et si inventa fu
Abbreviated transcription (Latin):
gõ alio magnus aliod̾s ẽ. s eo magnus
liud dm̃ eẽ. Eadem quippe cius ẽ magnitu
do que uirtus. ⁊ eadem ẽ ec̾nnia queniag̾¬
tudo. Pater ꝯgitur ⁊ filius simul una eẽn¬
cia ⁊ una magnitudo. Sta ⁊̃ ⁊ potentia di.
eẽntia diumna ẽ ũtaũg . in uii.ł. confessio

Expanded text:
on alio magnus, alio Deus est; sed eo magnus, liud Deum esse. Eadem quippe ejus magnitudo est, quae virtus; et eadem essentia, quae magnitudo. Pater ergo et Filius simul una essentia, et una magnitudo. Ita etiam et potentia Dei, essentia divina est. Unde Aug. in lib. 7 Confess.:
Abbreviated transcription (Latin):
gnãtionum auni tui dicens. Est generatõ
genemtõnum q̃ nõ transit. collecta d̾ oĩb
transeunt .i. et̾nitas dĩ. ñ enim aliud sunt
le. inconcusse igitur teneamus. ꝙ unu id̾¬
gnitudo. Et tamĩ ꝯsucuit scriptura ħ ⁊ his
quia alius alium. nec et̃nitate. nec magni¬
tudine. nec potentia suꝑat. Supͣ egit d̾et̾
ꝑsonarum aliam non excedat.

Expanded text:
ationum anni tui , dicens: Et generatio generationum quae non transit, collecta de omnibutransient, id est aeternitas Dei. Non enim aliud sunt le. Inconcusse igitur teneamus quod unum idegnitudo; et tamen consuevit Scriptura, haec et his plexus; qua alius alium nec aeternitate, nec magnitudine, nec potentia superat. Quod autem personarum aliam non excedat
Abbreviated transcription (Latin):
salmi. Incensa igni ⁊ suffossa. His eni duo
b dicit oĩa pacrata mortalia mcludi. Et ĩcensa
ea dicit. q̃ excupłtate male ĩcẽdente oriũtur.
suffo ssa uõ quẽ extimore male hũ̾iliante
ꝓueniũt. Quod ẽ. qñ quis cupit ñ cupienda:
uł timet non timenda. MNibi uõ dicitur pec̾c¬

Expanded text:
sal. 79: Incensa igni et suffossa. His enim duobus modis dicit omnia peccata mortalia includi. Et incensa igni ea dicit quae ex cupiditate male incendente oriuntur: suffossa vero, quae ex timore male humiliante proveniunt; quod est quando quis cupit non cupienda, vel timet non timenda. Alibi vero dicitur pecc
Abbreviated transcription (Latin):
ano laçaro significatu ẽ. D̾r quoq hõ percare
ĩ dm̃. inse.⁊ ĩ ꝓximu. In dm̃: cum de do male
sentit ut hr̃ticus. uł que d̾ĩ sunt usipare p̃¬
sumit indigne participando sacram̃tis. uł qñ
nom᷑ d̾i peierando ꝯtẽptibile facit. In ꝓximũ
pecrat. cũ ꝓximũ ĩ iuste ledit. Insẽnõ: cũ s̾ ñ

Expanded text:
ano Lazaro significatum est. Dicitur quoque homo peccare in Deum, in se et in proximum. In Deum, cum de Deo male sentit, ut haereticus; vel quae Dei sunt usurpare praesumit indigne, participando sacramentis; vel quando nomen Dei pejerando contemptibile facit. In proximum peccat, cum proximum injuste laedit, in
Abbreviated transcription (Latin):
fieret siue ꝯponeretur. S ilł duob uelut᷑ ĩ¬
dum̃to u̾bu dĩ nestiretur. ut mortaliũ o¬
cuł ꝯgruent̾ appareret. Qui ido dicitur fac¬
tus uerus hõ. quia ueritate carnis ⁊ aie ac¬
ceꝑit. Que duo ⁊̃ inisingłatiture ⁊ imuitarẽ
sue ꝑsõe. accepisse legitur. Nõ quia illa
duo. uł aliqua res exilł cõpõita sit una pͦ
ut fieret quat̾nitas intrinitate.⁊ quia ip̃a
ꝑ sõa u̾bi. que prius erat sine indum̃to.
ñ ẽ diu̾sa uł mutatu. s una cade̾q ĩ mu¬
tata ꝑmansit. Quia ym hĩtu deu fc̾m

Expanded text:
fieret sive componeretur, sed illis duobus velut indumento Verbum Dei vestiretur, ut mortalium oculis congruenter appareret. Qui ideo dicitur vere factus homo, quia veritatem carnis et animae accepit. Quae duo etiam in singularitatem vel unitatem suae personae accepisse legitur, non quia illa duo, vel aliqua res ex illis composita sit una persona ut fieret quaternitas in Trinitate; et quia ipsa persona Verbi quae prius erat sine indumento, non est divisa vel mutata, sed una eademque immutata
Abbreviated transcription (Latin):
Umn enim dr ũnus d̾s. natitudo dõꝵ ex¬
duditur. nec mũ quantitas indiuinitate
ponitur. tamꝗͣ diceretur. ds ẽ. nec multi
deorum. nec quantitute ind̾o̾ ponit. quia
nec nũs nec qu̾a̾titas ibi ẽ. dͦr se su dr miꝰ ẽ¬

Expanded text:
um enim dicitur, unus Deus, multitudo deorum excluditur, nec numeri quantitas in divinitate ponitur: tanquam diceretur: Deus est, nec multi deorum: nec quantitatem in Deo ponit, quia nec numerus nec quantitas ibi est. 4. Quo sensu di
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aliunde s inse augm̃taretur illa sub̾a
sicut costa de qua fc̃a ẽ mułr. ⁊ sicut paẽs
euangłici. ꝯl õ inficiamur tñ. quin ci¬
bi ⁊ humores incarnez ⁊ sanguinez se tͣn¬
seant. s ñ inueritate humane nature
q̃ aprimis descendit parentib. Que sola
inreẜrectc̃e erit. Reliqua uõ caro ĩ quã ci¬
bi tirseũt tanqua suꝑflua inreẜrectõe
deponetur: que tñ ciborum ⁊ aliaru reꝵ
fom̃tis coalescit

Expanded text:
n aliunde, sed in se augmentaretur illa substantia. Sicut costa de qua facta est mulier, et sicut panes evangelici. Non inficiamur tamen quin cibi et humores in carnem et sanguinem transeant; sed non in veritate humanae naturae, quae a primis descendit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen ciborum aliarumque rerum fomentis coalescit
Abbreviated transcription (Latin):
dit ⁊ inse cessu emittitur. Qd̃ ⁊̃ intoe o¬
stendi põt. ħ m̾o. Puer qui statu post or¬
tu̾m moritur. in illa statura resinget. ꝗͣ
hĩturus erat si uiuẽt usq ad etate .xxx.
annoꝵ nullo uitõ corporis ĩ peditus. uñ¬

Expanded text:
dit, et in secessum emittitur. Quod etiam ratione ostendi potest hoc modo: Puer qui statim post ortum moritur, in illa statura resurget quam habiturus erat si viveret usque ad aetatem triginta annorum, nullo vitio corporis impeditus. Un
Abbreviated transcription (Latin):
On sine cã quoa dormienti niro potiꝰ qua
ne simul potentie opus mirabile ostende
retur. q̃ hoĩs dormientis latus aꝑuit. nec
tñ eum aquiete soporis excitauit. Inquo
sicut mułr delatere uiri dormientis forma¬
imur aculpis.
Qd̾ d̾ illa costa sine eytrin¬
sedo aditamto fc̃a fuit ꝑ dĩ pot̾etiã sicut ⁊¬
Mlet ⁊ queri .u. panes irse multiplicati

Expanded text:
 est. Et dormienti viro potius quam e simul potentiretur, quae hominis dormientis latus aperuit, nec eum tamen a quiete soporis excitavit. In quo sicut mulier de latere viri dormientis formaimur a culpis. 5. Quod de illa costa sine extrinseco additamento facta fuit per Dei potentiam, sicut quinque panes in se multiplicati
Abbreviated transcription (Latin):
dimuti ca fornicatõis uiro. eadẽ licen¬
cia n̾o tollitur feminis. uñ icr̃. ad occea¬
⁊ si dimissa fui̾t manere ĩ nuꝑtil. Quic¬
quid uiris p̾cipitur. ħ ꝯsequenter redi¬
dat ad feniliras. ꝯdõ enum adultera iõ
dimittenda ẽ. ⁊ uir mechus tenendus. st.¬

Expanded text:
dimitti causa fornicationis viro, eadem licentia non tollitur feminis . Unde Hieroet si dimissa fuerit, manere innuptam. Quidquid viris jubetur, hoc consequenter redundat ad feminas. Neque enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. S
Abbreviated transcription (Latin):
gio adulteriu ĩ uireq sexu pari ratc̃e
ꝯdempnat. S uiros suos mulieros. ñ
facae d̾adulterio accusant. uui aũt li¬
renus uxores suas adulteras ap̃ sacerdo¬
tes deferre ꝯ sueuerunrt. ⁊ io mulierb ꝓ
dito earm crimine ꝯmunio negatur.
uiroꝵ aũt latente ꝯmissio. ñ facile quiꝰ¬
uchitur si eius flagicium detegatur.

Expanded text:
gio adulterium in utroque sexu pari ratione condemnat; sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant, viri autem liberius uxores suas adulteras apud sacerdotes deferre consueverunt. Et ideo mulieribus, prodito eorum crimine, venia denegatur. Virorum autem latente commisso non facile quisique submovebitur, si eius flagitium detegatur.
Abbreviated transcription (Latin):
negare ⁊ sp̃m sc̃m recte dici principium.
quia ñ eũ seꝑamus ab appellatc̾e ceatois
ꝗa scriptum̃ ẽ d̾ illo ꝙ oꝑetur. Et utiq in
se man̾gis oꝑatur. loñ enim maliquit
eorum q̃ oꝑatur ip̃e mutatur ⁊ u̾titur.u¬

Expanded text:
 sanctum recte dici principium, quia non eum separamus ab appellatione Creatoris, et scriptum est de illo quod operetur, et utique in se manens operatur. Non enim in aliquid eorum quae operatur, ipse mutatur et vertitur
Abbreviated transcription (Latin):
pintssionis iftsu ꝓmissa tenebant. d̾ yisqĩ
uii. fontib cũcte a̾aru mortifere corniptese
omanãt. Et dñr ħ̾ capitula. quia exeis orũt
gine trabat.
it.d̾ suꝑbia q̃ ẽ radis omnis

Expanded text:
ssam tenebant. De his quasi septem fontibus cunctae animarum mortiferae corruptelae emanant. Et dicuntur haec capitalia, quia ex eis oriuntur ginem trahat. 9. De superbia, quae est radix omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uoͣ .s. ñ dicitur ꝑzincipiu nͥ ad c̾aniras. ad
dicitur c̾aturarum. Pat̾ eigo principiu
ẽ sine principio. filius principium d̾ pͥn¬

Expanded text:
sanctus non dicitur principium nisi ad creaturas, ad dicitur creaturarum. Pater ergo principium est sine principio, Filius principium de prin
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia ratb̃ali. ⁊ lib̾tate arbitrii que
oĩb inerant. de̾s equales fuerint. ui sit
tertia de potestate. ꝑꝰ sõa quippe sub̾a ẽ.
sapientia forma. atͣbitriu potestas. Et
ad sub̾am quid̾ ꝑtinet nature subtilitas
ad forma uõ. intelligentie ꝑspitantas.
⁊ ad potestates uoluntatis inttał ab ilita̾.

Expanded text:
sapientia rationali et libertate arbitrii quae omnibus inerant, omnes aequales fuerint; ut sit tertia de potestate. Persona quippe substantia est; sapientia forma; arbitrium potestas, et ad substantiam quidem pertinet naturae subtilitas, ad formam vero intelligentiae perspicacitas, et ad potestatem rationalis voluntatis habilitas.
Abbreviated transcription (Latin):
illorum malũ sit qui fide nõ hñt. Si eiu
fides intentõe dirigit. ⁊ intent̾o opus boñ
facit. ubi ñ est fides nec intent̾o lona. nec
bonũ opus eẽ uidetur. Quod aquibdam
ñ unrato̾abiłr astruitur.: qui dñt om̃s ac¬
tc̃es.⁊ uoluntates hoĩs. sine fide malas eẽ. q̃
fide ħ̾ita lõe existunt. Uñ apłs ait. Om̃e ꝙ¬

Expanded text:
malum sit, qui fidem non habent. Si enim fides intentionem dirigit, et intentio bonum opus facit, ubi non est fides, nec intentio bona, nec opus bonum esse videtur. Quod a quibusdam non irrationabiliter astruitur, qui dicunt omnes actiones et voluntates hominis sine fide malas esse, quae fide habita bonae existunt; unde Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
incuitate stus ẽ om̃iu reus. Qui gͦ fite
adcaritate ñ refertur. Quod eni ad carita¬
te ñ refeitur. ut s̃ meminit aug. n fit quͣe¬
ad motu fieri oportet. Iõq malũ c̃. Ñ gͥ
te n ulu̾ mandaroꝵ custeditur. uñ aug sr
epłam ad galatus ait. Custodito̾e legis dicit
ad bonos mores ꝑtin̾etia. que nisi caritate
fide ⁊ spe mpłi ñ possũt. Nullu ergo impl¬

Expanded text:
actus est omnium reus. Qui ergo fidem ad charitatem non refertur. Quod enim ad charitatem non refertur, ut supra meminit Aug., non fit quemadmodum fieri oportet, ideoque malum est. Non ergo te nullum mandatorum custoditur; unde Aug. super Epistolam ad Gal., ait: Custoditionem legis dicit ad bonos mores pertinentia, quae sine charitate, fide, et spe, impleri non possunt. Nullum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
filii ⁊̃ ip̃o natiuitatis exordio ꝑfecti existe¬
rent. qui ambulare ⁊ loqui. ⁊ cũctu facere
possent. responteri põt ꝙ filios paruos na¬
sci oportebat ꝑꝑ mat̾ni uteri necessitatem.
s̃ utru mox nati ꝑfectae stature.⁊ m̾uroꝵ
usum haber ent. an pariili ⁊ ĩminoriꝰ
etate constuuti. uti possent mbroru offi¬
cus. an ꝑuit̾ualla tp̃rum. eo mõ quo mĩc
fit. ꝑfectd̃e stature ⁊ usum m̃broru recep

Expanded text:
dio perfecti existerent, qui ambulare et loqui, et cuncta facere possent, responderi potest quod filios parvulos nasci oportebat, propter materni uteri necessitatem; sed utrum mox nati perfectionem staturae et membrorum usum haberent, an parvuli et in minore aetate constituti uti possent membrorum officiis, an per intervalla temporum eo modo quo nunc fit perfectionem staturae et usum membrorum rece
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑies. si diligent̾ an notiunͣt loca scripture. ĩ
ciam. s tñ ñ remanet cum ca.ĩ mo foras ex̃.
ta sap̃ia. que cumquis hr̃e incipit. sap̃ia
dicitur iniciał. ꝙ iuenire poteris. ꝑ diu̾¬
sa scripture loca. ut̾q ⁊̃ timor uit̾du dr¬

Expanded text:
peries, si diligenter adnotaveris loca Scripturae in tiam; sed tamen non remanet cum ea, imo foras exit.ta sapientia, quem cum quis habere incipit, sapientidicitur initialis; quod invenire poteris per diversa Scripturae loca. Uterque etiam timor interdum d
Abbreviated transcription (Latin):
bra eius sumus. ꝯłos aũt cansa pectati
nr̃i his defectib necessario subiacemus. ⁊
enim inpeccatis gradus quida notantur.
b. afficitur eni quis int̃du timore uł tri¬
stitia. ita ut m̃ m̃tis intellectus moueatur
arectitudine.uł d̾i ꝯtemplatc̃e.⁊ tunc pro¬
passio ẽ. Aliqñ uõ mouetur ⁊ turbatur. ⁊ tẽ
passio ẽ. Xp̃c uoͣ ñ ita fuit turbatus ĩ aĩa

Expanded text:
bra ejus. Nos enim causa peccati nostri his defectibus necessario subjacemus, et enim in peccatis gradus quidam notantur bus. Afficitur enim quis interdum timore vel tristitia, ita ut mentis intellectus non inde moveatur a rectitudine vel Dei contemplatione, et tunc propassio est. Aliquando vero movetur et turbatur, et tunc passio est. C
Abbreviated transcription (Latin):
eius ñ erat uerum. Qincquic ergo d̾ illo scrip¬
tum ẽ uetu ẽ ⁊ factu ẽ. ergo istis fuit. s
uolũtate initicia suscepit uera quo uolũ¬
tate carne uera. Etce a ꝑte noscis eunde sͥ
inhis u̾b̾̃ conuadicere. nisi uarias dictorũ
discerneret cãs. ex quib intelligentia u̾boꝵ
afsum̃da ẽ. Si enim discernatur intellige̾

Expanded text:
pus non erat verum. Quidquid ergo de illo scriptum est, verum est, et factum est. Ergo tristis fuit; sed voluntate tristitiam suscepit veram, quomodo voluntate carnem veram. Aperte noscis eumdem sibi in his verbis contradicere, nisi varias dictorum discerneret causas; ex quibus intelligentia verborum assumenda est. Si enim discernatur intelligent
Abbreviated transcription (Latin):
detur contrariu ei ꝙ incanonib reꝑitur.
ut nemo .s. alterius parrichianu ĩudica¬
re p̃sũmant. S aluid ẽ fauore uł odio ꝓͥ¬
ui sacerdotem contempnere ꝙ canones
phitent. aliũ cecum uitare. Qd urbanirs
facere monet. ne si cerus cecum ducat ã¬
bo infoneam cadant. ait enim urbamus.
Iͦ. Placuit ut nulli sacerdotum deinceps
liceat quemlibet ꝯmissu alteri sacerdoti
ad penitentia susciꝑe. sine eius consensu
cui se prius ꝯmrsit. nisi ꝓignorantia illiꝰ
cui prius ꝯfessus ẽ. Qui uero contra hoc fa¬
cere temptauiͣt. gradus sui ꝑiculo subra¬
cebit.

Expanded text:
detur contrarium ei quod in canonibus reperitur, detur contrarium ei quod in canonibus reperitur, ut nemo, scilicet, alterius parochianum judicare praesumat. Sed aliud est favore vel odio proprium sacerdotem contemnere, quod canones prohibent; aliud caecum vitare, quod Urbanus facere monet, ne si caecus caecum ducat, ambo in foveam cadant. Ait enim Urbanus II, 16, q. 1: Placuit ut nulli sacerdotum deinceps liceat quemlibet commissum alteri sacerdoti ad poenitentiam suscipere, sine ejus consensu cui se prius commisit, nisi pro ignorantia illius cui prius confessus est. Qui vero contra hoc facere tentaverit, gradus sui periculo subjacebit.
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis cã fat̾i se reuiñ illiuis ꝙ se no
ꝯmisisse i noscit auia incauta ẽ tał hũi¬
litas ⁊ pertatores ꝯstituit. uñ añs. d̾ u̾bis
apłi. Cum humilitatis cã mentiris. si nõ
etas peccator añt quam mentireris. men¬
ciento efficeris ꝙ ui tãas. ueritas inte non
ẽ nisi inte ita te dixeris ꝓeccatore. ut ẽẽ co
gnoscas. ueritas ante ip̃a est ut ꝙ es dicas.
flam quo ẽ ueritas. ubi regnat faritas. p̃e
penis sac̾dotis qui peccatu publicat ꝯfitẽtis.
aueant añt sacerdotes ne peccã penitentiu.
aliis ꝓdant. alioqumn deponantur. uñ. ggͣ.
Sacerdos añt oĩa candat. ne dehiis qui ei ꝯ¬
fitentur. peccata sua alicui recitet. ñ ꝓpin¬
quis. ñ extraneis. nec quod absit ꝓaliquo
scandalo. glam si hoc fecerit deponatur. ⁊ oĩ¬
b dieb nite sue ignominiosus ꝑegrinan¬
do pergat. Qd̾ uõ dictum ẽ ut penitens eli¬
gat sacerdotem sciente ligare ⁊ soluere. ui¬

Expanded text:
humilitatis causa, fateri se reum illius quod se non commisisse noscit; quia incauta est talis humilitas, et peccatorem constituit. Unde August., de Verbis humilitatis causa mentiris, si non eras peccator antequam mentireris, mentiendo efficeris quod evitaras. Veritas in te non est, nisi te ita dixeris peccatorem, ut etiam gnoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam quomodo est veritas ubi regnat falsitas? 7. De poenis sacerdotis qui peccatum publicat confitentis. Caveat autem sacerdos ne peccata confitentium aliis prodat; alioquin depoSacerdos ante omnia caveat ne de his qui ei confitentur peccata alicui recitet, non propinquis, non extraneis; nec, quod absit, pro aliquo scandalo. Nam si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregrinando pergat. Quod vero dictum est, ut poenitens eligat sacerdotem scientem ligare et solvere, vi
Abbreviated transcription (Latin):
si amistss abscedens. Ht̃ aũt ħ qui re¬
cesẜit ad cumulu supplicii. ñ admeritũ
p̾mii. It in cod̾ quib placuit exconsen¬
su abusu carnał ꝯcuꝑiscentie. ĩ ꝑpetiũ
contiriẽ: ab sit ut uuiculu ut̃ illos ꝯu¬
gule rũpatur. Inmo firmius ent. quo
mag̃ ea pacta socum ger̃ que carius ꝯ¬
cordiisq ẜuanda sñt᷑. ñ uolunturiis
cõꝑm nexib s uoluntarus aĩoꝵ affec¬

Expanded text:
si amisisset abscedens. habet hoc autem qui recesserit ad cumulum supplicii, non ad meritum praemii. Quibus uero placuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut uinculum inter illos coniugale rumpatur; immo firmius erit, quo magis ea pacta secum inierunt, quae carius concordiusque seruanda sunt, non uoluptariis corporum nexib
Abbreviated transcription (Latin):
si legutume ꝑ sone sint. Manet eͥ nin¬
dulu ꝯiugałe int̾ eos. ⁊̃ si aliis ase disce¬
iugali. Usq ad eo manent int̾ uiuen¬
tes semel mita ium nuptiaru ut pociꝰ
sit inter se coniuges ⁊̃ seꝑati. qua cu¬

Expanded text:
si legitimae personae sint. Manet enim vinculum conjugale inter eos, etiamsi aliis a se disceit. usque adeo manent inter uiuentes semel inita iura nuptiarum, ut potius sint inter se coniuges qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
apponi gr̃a quib ñ apponitur. ꝑ qu̾a sal¬
uarentur. ꝑ ussent ergo saluan hĩtt
gr̃a. qui tn sine ea dampnabũtur. pos¬
s utiq augeri numerus oectoru.
uib rendemus exea ratõe l¬

Expanded text:
apponi gratia quibus non apponitur, per quam salvarentur. Possent ergo salvari habita gratia, qui tamen sine ea damnabuntur; posset itaque augeri numerus electorum. Quibus respondemus ex ea ratione
Abbreviated transcription (Latin):
nitentie .s. contrtõis cordis.⁊ humiliato¬
id efficit ꝙ figurat. Exterior enim peni¬
tentia nõ efficit interiore. Potius inte¬
nor cã exterioris ẽ. S ad hoc inquiunt
illi ħ ẽẽ intelligendũ. de ilł sacram̃tis
que in nouo .t. instituta sũt. ut ẽ sacͣ¬
m̃tu bap̃ti. ꝯfirmat̃onis corporis xͥ. Sacͣ
tp̃e gr̃e ⁊ aprimordio humani gn̾is fuit.
utrumq enim urstitutu fuit inpmis
parentib. Ite. Siexterior penĩt sacrã¬
m̃tum ẽ. ⁊ interior res saccam̃ti. sepius
p̾cedit res sacram̃tu. quã sacrantu
re. S nec hoc inconuenie̾s ẽ. Nam ⁊ ĩ
aliis sacram̃tis que effitiunt ꝙ figurãt
ħ sepe ꝯtingit.

Expanded text:
icet, contritionis cordis et humilitaid efficit quod figurat. Exterior enim Poenitentia non efficit interiorem; potius interior causa est exterioris. Sed ad hoc, inquiunt illi hoc esse intelligendum de illis sacramentis quae in novo Testamento instituta sunt: ut est sacramentum Baptetiam a primordio humani generis fuit. Utrumque enim institutum fuit in primis parentibus. Item, si exterior Poenitentia sacramentum est, et interior res sacramenti, saepius praecedit res sacramentum, quam sacramentum rem. Sed nec hoc inconveniens est. Nam et in aliis sacramentis quae efficiunt quod figurant, hoc saepe contingit.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s co oꝑatur om̃ia ĩ bonu. ut siqui hoꝵ
deuiant ⁊ exorbitãt. ⁊̃ hoc ip̃m eis faciat
ꝓficere ĩ bonu quia humiliores redeũt.
atq doctores ut petrus. Illa ⁊̃ mala q̃ ab
iniquis fideles pis ꝑferunt utait aug.
mł. detrinitate ip̃ius utiq ꝓsunt ur
ad dem̃da pecca uł ad excrrenda ꝓbantũ¬

Expanded text:
atur in bonum, ut si qui horum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum; quia humiliores redeunt, atque doctiores, ut Petrus. Illa etiam mala quae ab iniquis fideles pie perferunt, ut ait Aug., in lib. de Trin., ipsis utique prosunt, vel ad delenda peccata, vel ad exercendam probandam
Abbreviated transcription (Latin):
qui suscitauit xp̃m ĩ nob̾ ẽ sp̃c. ⁊ sp̃e in
tantis. Et quero nunc in sp̃u dĩ. utrui na¬
turam. an re nature significatam esti¬
mes. Nõ idem ẽ euim natura: ꝙ resi
nature. sicut ñ id̾ ẽ hõ. ⁊ ꝙ hominis est.

Expanded text:
n tantis. Et quaero nunc, in Spiritu Dei utrum naturam, an rem naturae significatam existimes. Non est enim idem natura quod res natu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quidam ꝑu̾si sensus homines m
tinitam ꝓsilueru̾nt ĩ samam. ut dicẽnt
ñ ide c̃e̾ naturam di ⁊ ꝑsonam siue ypo¬
stasim. dicentes eande eentia ñ posse c̃ẽ
patrem ⁊ filium sine ꝑsonarum cõfusi¬
&e. Sienim ĩ quiunt ea centia que pat

Expanded text:
d quidam perversi sensus homines in tantam prosiluerunt insaniam, ut dicerent non idem esse naturam Dei et personam sive hypostasim; dicentes eamdem essentiam non posse esse Patrem et Filium sine personarum confusione. Si enim, inquiunt, ea essenti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ imutate qu̾ada ut se ostendunt.⁊ sp̾emt
ordine. ꝯlamꝙq horum c̾atoru.⁊ unu̾
aliquid ẽ. sicut sunt nature corpoꝵ aĩa
figuire. uł qualitates corporũ ac doctune.
ut tenet. sicut sunt pondera. uł collocati¬
ones corporum. ⁊ amores uł delectatioes
animanim. Et it młaturis: p̾lucet ue¬
stigium uinitatis/ In illa enim trinita
te: su̾ma origo ẽ om̃iu retum. ⁊ ꝑfectissi¬
ma pulcrituto. ⁊ bratissima delectato. Sũ¬
ma au̾t origo ut aũg ostendit mlibrõ d̾
nera religione. intelligitur d̾s pater. a
quo sunt om̃ia. a quo filius fit sc̃r. ꝑꝰ
nuł. quam cump̾o ⁊ ĩ ip̾o patre uenera¬
mur. q̃ forma ẽ om̃iu q̃ abimo facta st̃.
⁊ adimn refeuntur. Que tnm oĩa necfi¬
erent a patre ꝑfiliu. n suis finib saluas
c̾ent: mũ d̾s sume uonus e̾et. qui ⁊ nulli
nature que ab illo uona eẽt inuidit. ⁊ ut ĩ
bono ip̃o maneret. aliqua quantu uellz.
alia quatu poss. declit. Que bonitas in¬

Expanded text:
unitatem quamdam in se ostendunt, et speciem et ordinem. Nam quodque horum creatorum, et unum aliquid est, sicut sunt naturae corporum etfigurae vel qualitates corporum, ac doctrinae ut tenet, sicut sunt pondera vel collocationes corporum, et amores vel delectationes animarum, et ita in creaturis praelucet vestigte summa origo est omnium rerum, et perfectissima pulchritudo, et beatissima delectatio. Summa autem origo, ut Aug. ostendit in lib. de vera Religione, intelligitur Deus Pater, a quo sunt omnia; a quo Filius et Spiritus smilis; quem cum ipso, et in ipso Patre veneramur; quae forma est omnium quae ab initio facta sunt, et ad unum referuntur, quae tamen omnia nec fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset; qui et nulli naturae quae ab illo bona esset, invidit; et ut in bono ipso maneret, alia quantum vellet, alia quantum poss
Abbreviated transcription (Latin):
gi potent. uñ illud intribuliensi ꝯcilio.
Platum ẽ ad sc̃a sinodum. ꝙ quidam
ingenuus ĩgenua acceꝑit uxore.⁊ post
filioꝵ ꝓcitat᷑te occasione diuortu. cuiꝰ¬
dam ẜuum se fecerit. utru mulierem
necessario tenere debeat.⁊ si tenuit an
illa ⁊ ẜuituti subici debeat quesitumẽ.
Iudicatum ẽ uxore minime dełe di¬
tutem redigi. dum ille ñ exconsensu
ꝯiugis se ẜuum fecĩt q̃ liberum ip̃a
maritum accepat.

Expanded text:
gi poterit, unde illud, in Tiburiensi concilio: Perlatum est ad sanctum synodum quod quidam ingenuus ingenuam acceperit uxorem, et post filiorum procreationem occasione divortii, cujusdam servum se fecerit. Utrum et mulierem necessario tenere debeat; et si tenuerit, an illa etiam servituti subjici debeat quaesitum est. Judicatum est uxorem minime debere ditutem redigi, dum ille non ex consensu conjugis se servum fecerit, quem liberum ipsa maritum accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui me uitet uidet ⁊ patrez meuz cuz hir
gnificat. ⁊ indifferente tam̃ natiua ꝓfel¬
sio decet. Uisus e̾ enim infilio pater ꝑna
ture unitate siłi tudine. unu sũt enim
natus ⁊ generans. unum sunt. ñ urius.
ñ itaq solitarius filius ẽ. nec singłans.
nec dup̃ar. It meod̃. Sicut inpatre ⁊ filio
credere duos dn̾s impiu ẽ. ita putre ⁊ filiũ
singłam dm̃ p̾dicare. saccilegum ẽ. m¬
cħ inhis nouum. nicħ diu̾sum. nich̾ alie¬

Expanded text:
Qui me videt, videt et Patrem. Cum hoc gnificat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visus est enim in Filio Pater per naturae unitam similitudinem. Unum sunt enim natus et generans; unum sunt, neque unus. Non itaque solitarius Filius est, nec singularis, nec dispar. Item in eodem: Sicut in Patre et Filio credere duos deos impium est, ita Patrem et Filium singularem Deum praedicare, sacrilegum est. Nihil in his novum, nihil di
Abbreviated transcription (Latin):
tcem ñ hñt. Item in eod̾̃. Pat̃ ⁊ filius duu¬
rentia. nec ulla diu̾sitas. Alioqum quo
unu dm̃ dñis. Diu̾sitas enim. pliues fu¬
cit. Constut exgo exp̃dcis. quia utrinita¬
ie nulla ẽ diu̾sitas. Sitam̾ aliquando ĩscrip¬
tura inuenitur dicin. tres diuesse persc̃e
huius mõi. diu̾sas dicit distinctas.

Expanded text:
non habent. Item in eodem: Pater et Filius divrentia, nec ulla diversitas; alioquin quomodo unum Deum dicimus? diversitas enim plures facit. Constat ergo ex praedictis quia in Trinitate nulla est diversitas: si tamen aliquando in Scriptura invenitur dictum, tres diversae personae, et hujusmodi, diversas dicit distinctas.
Abbreviated transcription (Latin):
głantatis s muitatis. d̾s u̾nus cu dr. ne¬
qu quã dĩtas inũtatem exludit. Et it̾o
nõ ꝙ singłantatis s ꝙ unitatis ẽ p̃dicatur
Ecce exp̾dictis ostenditur. ꝙ nec singłais.
nec diuersus. nec unicusuł solitarius ꝯfi¬
tens̃ ẽ d̾s. quia singłaritas. uł so litudo ꝑ¬
sonarum płalitem excludit. ⁊ diu̾sitas ñ¬

Expanded text:
unus cum dicitur, nequaquam deitatis Trinitatem excludit: et ideo non quod singularitatis, sed quod unitatis est praedicatur. Ecce ex praedictis ostenditur quia nec singularis, nec diversus nec unicus vel solitarius confitendus est Deus, quia singularitas vel solitudo personarum pluralitatem excludit, et di
Abbreviated transcription (Latin):
ut puto ostensum ẽ. qua necessitate di¬
camus tres ꝑsonas. ⁊ quare ĩmmułr ñ tres
scriptura. maltero diu̾sitatis inrelligemti¬
a. quia ibi nulla penitus ẽ du̾sitas. sic̃
nec singłaritas uł solitudo s unitas ⁊ tͥ¬

Expanded text:
ut puto, ostensum est qua necessitate dicamus tres personas, et quare non similiter tres Scriptura, in altero diversitatis intelligentia, quia ibi nulla penitus est diversitas, sicut nec singularitas vel solitudo, sed unitas et Tr
Abbreviated transcription (Latin):
rent. nec cũ ardore seminarent. uł cui do¬
lore parcrẽt. S post poccatu. motũ illu
menuerũt. q̃ nuptie ordinãt. ꝯtinentia co¬
hibet. Infirmitas eni ꝓna ĩruin̾a turpi¬
tudias. excipitur honẽstatẽ nuptiali. Et
ꝙ sanis eẽt offm̾: egrotis ẽ inremediui. E¬
missi quid de ꝑadiso. ꝯuenerũt ⁊ genuerũt:
s potuerunt inꝑadiso eis ẽẽ nuptie honora¬
biles ⁊ thorus ĩ maculatus. sine ardore libidi¬

Expanded text:
rent, nec cum ardore seminarent, vel cum dorent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum motum illum meruerunt, quem nuptiae ordinant, continentia cohibet. Infirmitas enim prona in ruinam turpitudinis, excipitur honestate nuptiali: et quod sanis est officium, aegrotis est remedium. Emissi quidem de paradiso convenerunt, et genuerunt; sed potuerunt in paradiso eis esse nuptiae honorabiles et thorus i
Abbreviated transcription (Latin):
cato ħ ꝯsecutirsũt. Ad ꝙ dicend̾ ẽ. ꝙ si no
peccassẽt primi hoĩes sme oĩ perrato ⁊ ma¬
cula ĩ ꝑadiso carnali copula ꝯuenissent.
⁊ eẽt ibi thorus ĩmaculatus. ⁊ ꝯmixtio siñ
ꝯcupiscentia.atq genialib m̃bris sicut
ceteris imꝑarent. ut ibi nullu motum
illicitu señtirenis ⁊ sicut alia mbra corꝑis
aliis ad mouenius. ut manũ ori sine ardo¬
ir libidinis: ita genitalib uterẽtur m̾e¬
bris sine aliquo pruritu carnis. Hec enĩ
letał egritudo. m̃bris hũanis expeccato ĩ¬
hesit. Genuissẽt unq filios inꝑadiso: ꝑ coi¬
tu ĩ maculatu. ⁊ sine corrupĩte. uñ aũgsr¬
genesi. Cur ñ credamus prĩos hoĩes añt
peccatu genitalib m̃bris ad ꝓcreattẽ ĩ ꝑa¬
re potuisse. sicut ceteris in quolibet oꝑt̃ si¬
ne uolũptatis pruritu utuntur. Incredi¬
bile enu ñ ẽ om̃i talia fecisse illa corꝑa. ut
si ñ peccassẽt. ilł m̃bris sicut pedib ĩꝑa¬

Expanded text:
consecuta sunt. Ad quod dicendum est quod si non peccassent primi homines, sine omni peccato et macula in paradiso carnali copula convenissent, et esset ibi thorus immaculatus, et commixtio sine concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illicitum sentirent, et sicut alia membra corporis aliis admovemus, ut manum ori, sine ardore libidinis; ita genitalibus uterentur membris sine aliquo pruritu carnis. Haec enim lethalis aegritudo, membris humanis ex peccato inhaesit. Genuissent itaque filios in paradiso per coitum immaculatum, et sine corruptione; unde Aug Cur non credamus primos homines ante peccatum genitalibus membris ad procreationem imperare potuisse, sicut caeteris in quolibet opere sine voluptatis pruritu utimur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus impera
Abbreviated transcription (Latin):
tes si nõ peccassent. filios ꝓcreussent. ⁊ qnã¬
les ip̃i filii nascerẽtur. Qu̾ida putãt ad gł¬
gnendos filios primos hoĩes inꝑadiso misa¬
ri nõ potnisse. nisi post peccatu. dicentes
ꝯcubitu sine cormptr̃e. uł matula ñ pos¬
se fieri. S añt parcatu nec corrupt̾o nec

Expanded text:
 si non peccassent, filios procreassent, et quales ipsi filii nascerentur. Quidam putant ad gignendos filios primos homines in paradiso misceri non potuisse, nisi post peccatum; dicentes concubitum sine corruptione vel macula non posse fieri. Sed ante peccatum nec corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
parentib: nisi maiori dilectẽe forent dili¬
gendi. S ħ illi referendu ce dñt ad ext̃ioꝵ
exisbitd̾em. inqua ꝓponendi sunt parentes.
diligatur ⁊ mat̾. ⁊ filius ⁊ filia. fr̃ ⁊ soror.
amb̾r queq diligendi exprimens ordiẽ.
suꝑiͦ capiꝰ cãtcoꝵnt ordinauit ĩ me carita¬
di sunt. Scdo ħ in euangłio ad cuiꝰq dilecto̾e

Expanded text:
parentibus, nisi majori dilectione forent diligendi? Sed hoc illi referendum dicunt ad exteriorem exhibitionem, in qua praeponendi sunt parentes. diligatur, et mater, et filius, et filia, frater, soror. Ambrosius quoque diligendi exprimens ordinem super illud Canticorum: Ordinavit in me charitadi sunt. Secundum hoc in Evangelio ad cujuscunque dilectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
tercio parentes. ĩ filios ⁊ si̾s. post domesti os
demu iuimicos diligamꝰ. S inquiũt illi q̃ d̾
ordine dilcctõnis supra dicuntur. eẽ refere̾¬
da. ad oꝑis exibutẽm. que differenter ꝓxĩs
exibenda sunt. primo parentib. inde filiis.
post domesticis. de inde inimitis. deu uõ ta
affectu. quam obsequii exibuir. añ om̃ia di¬
ligendu. Quod aliqui eoꝵde tradũt tm̃ ꝗͣ

Expanded text:
filios et fratres, post domesticos, demum inimicos diligamus. Sed inquiunt illi, quae de ordine dilectionis supra dicuntur, esse referenda ad operum exhibitionem, quae differenter proximis exhibenda sunt. Primo parentibus, inde filiis, post domesticis, demum inimicis. Deum vero tam affectu quam obsequii exhibitione ante omnia diligendum. 4. Quod aliqui eorumdem tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Erum nob̾ mag̾̃ placet ut ip̃a lib̾tas arbitu
sit. ⁊ illa quaquis lib ẽ admalu. ⁊ ila quats
libet ẽ ad bonu faciendum. Excansis enim̃
nariis. sortitur diu̾sa uocabula. Dicitur enĩ

Expanded text:
erum nobis magis placet ut ipsa libertas arbitrii sit, et illa qua quis liber est ad malum, et alia qua quis liber est ad bonum faciendum. Ex causis enim variis sortitur diversa vocabula. Dicitur enim
Abbreviated transcription (Latin):
cetur. cassiodorus ostendere iudetur dicens. Iac¬
tus ẽ ut ita dixerim hu̾anatus d̾s: qui ⁊̃ ĩ as¬
sũptõe carnis d̾s eẽ nõ destitit. Qd̾ tam̃ uarie
accipi põt: ut dicatur d̾s fcͥs hu̾anatus. uł xp̾e
factus d̾s humananis. utruma enim sane
ẜ istos fit intelligentia. ut natura hu̾nam
accepisse. uł hu̾anatu u̾bu ẽẽ incepisse ĩtel¬
ligatur. glec tam̃ si incepit e̾e̾ hu̾anatu u̾bũ.

Expanded text:
cetur, Cassiodorus ostendere videtur dicens: Factus est, ut ita dixerim, humanatus Deus, qui etiam in assumptione carnis Deus esse non destitit. Quod tamen varie accipi potest, ut dicatur Deus factus humanatus, vel Christus factus Deus humanatus; utrumque enim sane  multiplex secundum istos fit intelligentia; ut naturam humanam accepisse, vel humanatum Verbum incoepisse intelligatur. Nec tamen si incoepit esse h
Abbreviated transcription (Latin):
iustificatõe nulla sint merita. multo
mirius ⁊ ip̃ius p̾cestinatõnis qua abe¬
t̾no elegit ds quos uoluit aliqua posst̃
existere merita. Ira nec reꝓbatonis qua
abet̃no quosdam p̾sciuit malos futuros

Expanded text:
justificationem, nulla sint merita, multo minus et ipsius praedestinationis, qua ab aeterno elegit Deus quos voluit, aliqua possunt existere merita. Ita nec reprobationis, qua ab aeterno quosdam praescivit futuros malos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊insc̃is hĩtat ꝑgrãm. Cumq suꝑius licet
tenuit᷑ ostemsu sit qua ratre dicatur hĩta¬
sitas. humanc m̃tis sensu oĩo exceceret.
breos. sicut multa de d̾o intelligimus que
loqui penitus ñ ualamus: ita multa laq̃¬
mur q̃ intellige̾ ñsumus idonei. U̾bigr̃a

Expanded text:
nctis habitat per gratiam. Cumque superius, licet tenuiter, ostensum sit qua ratione dicatur habitasitas humanae mentis sensum omnino excederet, br. Sicut multa de Deo intelligimus quae loqui penitus non valemus, ita multa loquimur quae intelligere non sumus idonei. Verbi gra
Abbreviated transcription (Latin):
ti inuut̾aq parte acciꝑi oportet ẜ̃m sta¬
tum in quo c̾ata sũt. Talis enim ⁊ hõ ⁊ an̾¬
głs creatus ẽ. qd̃ ad utramq flecti pote¬
ita int̾o obdurati ut uene̾ uiuere neq̃ãt.
Simiłr ⁊̃ illud ysidori intelligendum
ẽ. Angłi mutabiles natura. ĩmutabile̾
sut gma. Quia exnatura ĩ primordio sue
mutari uequeãt. ad ħ enim ixpugnat gͣ. ⁊
ñ naturã.

Expanded text:
ccipi oportet secundum statum in quo creata sunt. Talis enim et homo et angelus creatus est, qui ad utrumque flecti poteita in vitio obdurati, ut bene vivere nequeant. Similiter etiam illud Isid. intelligendum est: Angeli mutabiles sunt natura, immutabiles sunt gratia; quia ex natura in primordio suae mutari nequeant. Ad hoc enim repugnat gratia, non natura.