comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceperat. huius doctrinã omnb
scottorum traditionib iure p̃¬
ferendam sciebat. Vnde ei&iã
donauerat monasteriũ .Xl. fami¬
liarũ in loco qua̧ dicit᷑ inrhypũ
Quem uidelic& locũ. paulo ante
eis quiscottos sequebantur in
possessionem monasterii dederat:
sed quia. illi postmodum data
sibi optione magis lococedere
quam suã mutare consu&udi¬
nem uolebant. Dedit eum illi
qui dignã loco & doctrinã habe¬
r& &uitam. Uenerat eotemre
agilberectus occidentaliũ saxonũ
ep̃s cuius supra meminimus. am¬
cus aluc fridiregis & uilfridi ab¬
batis ad pumtĩa nordan hymbro¬
rũ & apud eos aliquam diu de¬
morabatur: Qui &iam uilfri¬
dum rogatu aluc fridi in prae¬
fato suo monasterio prb̃m fecit
habebat aũ secum ipse presbłte¬
rum nomine agathonem. Mota
ergo ibi questione depascha ł
tonsura ł aliis rebus ecclesiasti¬
cis dispositũ est ut in monaste¬
rio quod dicitur streanaes halch
quod interp̃tat᷑ sinus fari: Cui

Expanded text:
ceperat, hujus doctrinam omnibus ceperat, hujus doctrinam omnibus Scottorum traditionibus jure praeferendam sciebat: unde ei etiam donaverat monasterium quadraginta familiarum in loco qui dicitur Inhrypum; quem videlicet locum paulo ante eis qui Scottos sequebantur in possessionem monasterii dederat. Sed quia illi postmodum data sibi optione, magis loco cedere quam suam mutare consuetudinem volebant, dedit eum illi qui dignam loco et doctrinam haberet, et vitam. Venerat eo tempore Agilberctus, Occidentalium Saxonum episcopus, cujus supra meminimus, amicus Alchfridi regis, et Uilfridi abbatis, ad provinciam Nordanhymbrorum, et apud eos aliquandiu demorabatur; qui etiam Uilfridum, rogatu Alchfridi, in praefato suo monasterio presbyterum fecit. Habebat autem secum ipse presbyterum nomine Agathonem. Mota ergo ibi quaestione de Pascha, vel tonsura , vel aliis rebus ecclesiasticis, dispositum est ut in monasterio quod dicitur Strenaeshalch, quod interpretatur Sinus fari, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipsis quoq ep̃is honorio cantu¬
ariorum & flice orientalium
anglorum ueneratior habitusẽ.
De functo aũt finano quipost
illum cum colmanus inepiscopa
ascottia grauior deobseruatione
nonpascha nec non &dealiis ec¬
clesusticae uita disciplinis con¬
trouersia nataẽ. Vnde merito¬
mouit haec questio sensus & corda
multorũ timentiũ neforte accep¬
to xp̃ianitatis uocabulo inuacuũ
currerent autcucurrisseNT.
ꝑuenit &adipsas principum
aures osuiu uidelic& regis & filu
eiꝰ alucfridi quanimirum osui.
ascottoͥs edoctus acbaptilatus:
illorum &am lingua optime
imbutus. nilmelius quam quod
illi docuis sent autumabat.
Porro a lucfrid magistrum habens
eruditionis xp̃ianȩ uilfridum
uirum doctissimũ . Nam Rromã
propter doctrinã eccle siasticã
adierat &sapud dalfinum archi¬
epm galliarum lucddni multũ
temporis egerat a quo &iam ton¬
sure ecclesiasticae coronam sus¬

Expanded text:
ab ipsis quoque episcopis, Honorio Cantuab ipsis quoque episcopis, Honorio Cantuariorum, et Felice Orientalium Anglorum, venerationi habitus est. Defuncto autem Finano qui post illum fuit, cum Colmanus in episcopata Scottia, gravior de observatione Paschae necnon et de aliis ecclesiasticae vitae disciplinis controversia nata est: unde movit haec quaestio sensus et corda multorum, timentium ne forte accepto Christianitatis vocabulo, in vacuum currerent, aut cucurrissent. Pervenit et ad ipsas principum aures, Osuiu, videlicet, regis, et filii ejus Alchfridi; qui nimirum Osuiu a Scottis edoctus ac baptizatus, illorum etiam lingua optime imbutus, nihil melius quam quod illi docuissent autumabat. Porro Alchfrid magistrum habens eruditionis Christianae Uilfridum virum doctissimum: nam et Romam prius propter doctrinam ecclesiasticam adierat, et apud Dalfinum archiepiscopum Galliarum Lugduni multum temporis egerat, a quo etiam tonsurae ecclesiasticae coronam sus
Abbreviated transcription (Latin):
castigando &aꝑtum ueritatis
aduersarium reddut. Obser¬
uabat aũia cob diãc quondam.
ut supra docuimus uenerabilis
archi ep̃i paulir. Verũ &catho¬
licum pasca cum omnib quos ad
ta qđ incantia fieri uiderat ha¬
bens secum decantia prb̃m catho¬
licae obseruationis. nomine roma¬
num. Vnde nonnum quã conu¬
gisse feltur illis temporib ut
bis in anno uno pascha caelebraret᷑¬
& cum rex pasc& dominicum
solutis ieunis facer& : Tum re¬
gina cum suis ꝑsistens adhuc
inieiunio diem palmarũ caele¬
brar& haec aũ dissonantia pas¬
chalis obseruantie uiuente au¬
dano patient̃ ab omnib: tolerabat᷑
Qui patenter intellexeran
quã & si pasc& contramore meoꝵ
quipsum miserant facere non
potuit operatam̃ fidei pi&atis
& dilectionis iuxta morem omnib
scis consu&um diligenter exse¬
qui curauit. Vnde ab omnib
&iam his quide pascha aliter
senti ebant merito diligebat᷑
Nec solum amediocrib uerum

Expanded text:
castigando, et apertum veritatis castigando, et apertum veritatis adversarium reddidit. Observabat autem Jacob diaconus quondam, ut supra docuimus, venerabilis archiepiscopi Paulini, verum et catholicum Pascha, cum omnibus quos ad ta quod in Cantia fieri viderat, habens secum de Cantia presbyterum catholicae observationis, nomine Romanum: unde nonnunquam contigisse fertur illis temporibus, ut bis in anno uno Pascha celebraretur. Et cum rex Pascha dominicum solutis jejuniis faceret, tunc regina cum suis persistens adhuc in jejunio diem Palmarum celebraret. Haec autem dissonantia paschalis observantiae vivente Aedano patienter ab omnibus tolerabatur, qui patenter intellexerant, quia etsi Pascha contra morem eorum qui ipsum miserant facere non potuit, opera tamen fidei, pietatis et dilectionis, juxta morem omnibus sanctis consuetum, diligenter exsequi curavit: unde ab omnibus etiam his qui de Pascha aliter sentiebant, merito diligebatur: nec solum a mediocribus, verum
Abbreviated transcription (Latin):
nterea audano ep̃o dehac
uita sublato finan ꝓillogra¬
dum episcopatus ascottisor¬
dinatus acmissus acceperat
cit ecclesiã episcopali sede
congruã. Quã tamen more
scoctoꝵ non delapide sed de
robore sectototam composu¬
it atꝙ harundine texit.
quã tem̃r sequenti reueren¬
tissimꝰ archi ep̃s theodorus in
honore beati apł peri dedica¬
ablata harundine. plumbi lami¬
nis eam totam. hoc est & tectum
& ipsos quoque pari&es eius coope
paschȩ. confirmantibus eis qui de
cantia uel degallis aduenerant
quod scotti dominicum paschae
diem contra uniuersalis ecclae
morem caelebrareNt. Erat in
his a cerrimꝰ ueripaschȩ defen¬
sor. nomine ronannatione qui¬
dem scottus sed ingalliae uel
italiae partibus. regulam eccle¬
siastica ueritatis edoctus. Quicũ
finano confligens multos quidem
correxit uel ad solertiorem ueri¬
tatis in quisitionem accendit.
nequaquã tamen finanum emen¬
dare potuit. Quin potius qđ et̃
homo ferocis animi acerbiorem

Expanded text:
nterea Aidano episcopo de hac vita sublato, Finan pro illo gradum episcopatus, a Scottis ordinatus ac missus acceperat cit ecclesiam episcopali sedi congruam; quam tamen more Scottorum, non de lapide, sed de robore secto totam composuit, atque harundine texit, quam tempore sequenti reverentissimus archiepiscopus Theodorus in honore beati apostoli Petri dedicaablata harundine, plumbi laminis eam totam, hoc est, et tectum et ipsos quoque parietes ejus cooperPaschae , confirmantibus eis qui de Cantia, vel de Galliis advenerant, quod Scotti Dominicum Paschae diem contra universalis Ecclesiae morem celebrarent. Erat in his acerrimus veri Paschae defensor, nomine Ronan  Al., Sonan, natione quidem Scottus, sed in Galliae vel Italiae partibus regulam ecclesiasticae veritatis edoctus; qui cum Finano confligens, multos quidem correxit, vel ad sollertiorem veritatis inquisitionem accendit: nequaquam tamen Finanum emendare potuit; quin potius, quod esset homo ferocis animi, acerbiorem
Abbreviated transcription (Latin):
mertiorũ gentinec non &cȩteris
australiũ ꝓuntuarũ populis p̃¬
fuit qui &iã gentem pictorum.
maxima ex parte regno angloꝵ
eoquod ess& cognatus suus regñ
astraliũ mertiorũ qui sunt ut
peada. ꝓximo uere multũ nefa¬
riae ꝑemptus est. proditione
ut dicunt coniugis suae in ipso
fectionem pendan regis rebel¬
larunt aduessus regem osuiu.
duces gentis mertiorũ. immin
in regem uulfere filio eius dẽ
peidan adolescente quem oc¬
cultum seruaueranT & ciectis
principlis regis ñ ꝓprus fines
suos fostiter simul & liber¬
tatem receperunt. Sicque
cum suo rege liberi xp̃o uero
regi ꝓsempit̃ no incaelis regno
seruire gaudebant. p̃fuit
aũ rex idem genti mertiorum
m& succedentes subrege uudf¬
here gentis mestiorũ episco¬
patu functi¬

Expanded text:
Merciorum genti, necnon et caeteris Merciorum genti, necnon et caeteris Australium provinciarum populis praefuit: qui etiam gentem Pictorum maxima ex parte regno Anglorum eo quod esset cognatus suus, regnum Australium Merciorum, qui sunt, ut Peada proximo vere multum nefarie peremptus est, proditione, ut dicunt, conjugis suae, in ipsofectionem Pendan regis, rebellarunt adversus regem Osuiu duces gentis Merciorum Immin, in regem Wlfhere, filio ejusdem Pendan adolescente, quem occultum servaverant, et electis principibus regis non proprii, fines suos fortiter simul et libertatem receperunt: sicque cum suo rege liberi, Christo vero regi pro sempiterno in caelis regno servire gaudebant. Praefuit autem rex idem genti Merciorum met succedentes sub rege Uulfhere, gentis Merciorum episcopatu sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uenerant decembriũ cumagna
utriusq populi utilitate confe¬
cit. Nam essuã gentem ab hosti¬
li paganorũ depopulatione li¬
berauit. &ipsam gentem mer¬
ciorum finitimarũq ꝓuintiarũ
dese eto capite ꝑfido ad fidei
xp̃ianȩ gratiã conuertit. Primꝰ
aũ in ꝓuintia mertioꝵ simul &
lindis farorũ acmediterraneoꝵ
anglorũ factus ẽ ep̃s diuma. ut
supra diximꝰ quiapud mediter¬
raneos anglos defunctus ac se
qui relicto episcopotus offit̾io
uiuens adscotiam rediit uterq
degenere scottorum. Tertius
trum heri denatione quidem
anglorum sed edoctus & ordina
sterio quod dicitur ing& hlingum
ipse est locus ubi occisus est rex osuui
ut supra meminimus.: Nam
regina eanfled propinqua illius
ob caftigationem necis eius iniuste
postulauit a rege osuuin ut donar&¬
ibi locum monasterio construendo
p̃fato dĩ famulo trumhere qui a
ꝓpinquus & ipse erat regis occisi
Inquo uidelic& monas terio ora
ldem aũ rex osuiu tribus annis
post occisionem pendan regis

Expanded text:
endarum Decembrium cum magna utriusque populi utilitate confecit. Nam et suam gentem ab hostili paganorum depopulatione liberavit, et ipsam gentem Merciorum finitimarumque provinciarum, desecto capite perfido, ad fidei Christianae gratiam convertit. Primus autem in provincia Merciorum, simul et Lindisfarorum ac Mediterraneorum Anglorum, factus est episcopus Diuma, ut supra diximus , qui apud Mediterraneos Anglos defunctus  Al. qui relicto episcopatus officio vivens ad Scottiam rediit, uterque de genere Scottorum: tertius Trumheri, de natione quidem Anglorum, sed edoctus  Al., dosterio quod dicitur Ingetlingum. Ipse est locus in quo occisus est rex Osuini, ut supra meminimus . Nam regina Aeanfled propinqua illius, ob castigationem necis ejus injustae, postulavit a rege Osuio  Ai  Al., monasterio construendo praefato Dei famulo Trumheri, quia propinquus et ipse erat regis occisi: in quo videlicet monasterio oratIdem autem rex Osuiu tribus annis post occisionem Pendan regis,
Abbreviated transcription (Latin):
simul & duodecim possessiones
p̃diorum ad construenda monas¬
teria donar&. Et siccum paucis¬
simo exercitu secerta mini dedit
Deniq festur quo dtricies maiem
pagani habuerint exercitum.:
siquidem ipsi xxx. legiones
ducibus nobilismis instructas
in bello habuere. Quibus osuiu
habens exercitũ. Sed xp̃o duce
confisus occurrit : Nam alius
filius eius aegifrid eotempore¬
in prouintia mertioꝵ apud re¬
ginã cynuisse obsestenebatur:
filius aũ osualdi regis. ordiluald.
qui eis auxilio esse debuerat. in
paste erat aduersarioꝵ. Fisdem¬
q contra patriã. & patruum suũ
pugnaturis ductor extiterat.
quãuis ipsotempore pugnandi
sese pugna subtraxcerat. euen¬
tumq discriminis tuto in loco
exspectabat .. In ito ergo certami¬
ne fugatis & caesi pagam duces

Expanded text:
simul et duodecim possessiones praediorum ad construenda monasteria donaret: et sic cum paucissimo exercitu se certamini dedit. Denique fertur quia tricies majorem pagani habuerint exercitum; siquidem ipsi triginta legiones ducibus nobilissimis instructas in bello habuere, quibus Osuiu habens exercitum, sed Christo duce confisus, occurrit. Nam alius filius ejus Ecgin provincia Merciorum apud reginam Cinewissem obses tenebatur. Filius autem Oswaldi regis Edilwald, qui iis auxilio esse debuerat, in parte erat adversariorum, iisdemque contra patriam et patruum suum pugnaturus ductor exstiterat. Quamvis in ipso tempore pugnandi sese pugnae subtraxerat, eventumque discriminis tuto in loco exspectabat. Inito ergo certamine, fugati sunt et caesi pagani duces
Abbreviated transcription (Latin):
paterctur in ruptiones sepe dicci
regis mercioꝵ qui fratrem eius
occiderat. Ad ultimũ nec essita.¬
te cogente ꝓmisit seei innume¬
ra & maiora quã credi potest
ornamenta regia ueldonaria
inp̃tium pacis largiturũ. dũ mo¬
do ille domũ redir& & ꝓuintias
regnieius usq ad internitionem
uastare desiner&. Cumq: rex
ꝑfidus nullatenus p̃cibus illius
assensum p̃ber& quitotã eiusgen¬
tem a paruo usq ad magnũ delere
atq exterminare decreuerat:
Res pexit ille ad diuinȩ auxilium
pieatis quo ab impiecite barbara
poss& eripi. Votoq seobligans sipa¬
ganus nescit inquit accipere nr̃a
donaria. offeramus ei qui nouit

Expanded text:
pateretur irruptiones saepe dicti pateretur irruptiones saepe dicti regis Merciorum, qui fratrem ejus occiderat, ad ultimum necessitate cogente promisit se ei innumera et majora quam credi potest ornamenta regia vel donaria in pretium pacis largiturum, dummodo ille domum rediret, et provincias regni ejus usque ad internecionem vastare desineret. Cumque rex perfidus nullatenus precibus illius assensum praeberet, qui totam ejus gentem a parvo usque ad magnum delere atque exterminare decreverat, respexit ille ad divinae auxilium pietatis, quo ab impietate barbarica posset eripi: votoque se obligans: « Si paganus, inquit, nescit accipere nostra donaria, offeramus ei qui novit
Abbreviated transcription (Latin):
quod inuenitur omnes sacer¬
dotes dñi fuere p̃clari & duo
exeis &iã summi siccerdotu
gradu functis. Cumergo
monasterio homines circiter
.xxx. cupientes ad corpus sui
patris autuiuere sisic dõ pla¬
cer& autmorientes ibi sepeliri
Quilibenter asuis fratrib &
cormilitonib: suscepti omnes
ibidem suꝑueniente p̃fatae
pestilentie clade defunctis
excepto unopuerblo quem
orationib patris sui amorte con¬
stat eẽ seruatum  Nu cum
multo posthec tempore uiue¬
r& & seripturis legedis ope¬
rãtlar& tandem didicit se
aqua baptisnatis non ẽẽ rege¬
neratũ & mox fonte lauacri
salutaris ablutus. &iã post modũ
tisq in ecłã. utilis fuit. De quo
dubitandum haec crediderim
quin intercessionib ut dixi sui
patris ad cuius corpus dilectionis
ipsius gratia uenerat sit ab asticu¬
lomortis retentus ut & ipse sic mor¬
tem euader& aeternã. stalus
quoq fratrib ministerium uite
ac salutis docendo exhiber&. XIIIi.
aceruas atque into lerabiles

Expanded text:
o invenitur, omnes sacerdotes Domini fuere praeclari, et duo ex eis etiam summi sacerdotii gradu functi sunt. Cum ergo monasterio homines circiter triginta, cupientes ad corpus sui Patris, aut vivere si sic Deo placeret, aut morientes ibi sepeliri: qui libenter a suis fratribus et commilitonibus suscepti, omnes ibidem superveniente praefatae pestilentiae clade defuncti sunt, excepto uno puerulo, quem orationibus patris sui a morte constat esse servatum. Nam cum multo post haec tempore viveret, et Scripturis legendis operam daret, tandem didicit se aqua baptismatis non esse regeneratum, et mox fonte lavacri salutaris ablutus, etiam postmodum tisque in Ecclesia utilis fuit: de quo dubitandum non crediderim, quin intercessionibus, ut dixi, sui patris, ad cujus corpus dilectionis ipsius gratia venerat, sit ab articulo mortis retentus, ut et ipse sic mortem evaderet aeternam, et aliis quoque fratribus ministerium vitae ac salutis docendo exhiberet.acerbas atque intolerabiles
Abbreviated transcription (Latin):
colligende. relicto monasterio ꝑ nota
sibi loca dispersi uagarent᷑. At uero
hieme succedente redirent. & his quȩ
dissensioni remediũ. & circumiens om̃a
propeł longe inuenit locũ inhibernia
insula. aptũ monasterio construendo.
quod lingua scottorũ mageo nominat᷑.
łmitq partẽ eius ñ grandẽ. ad consti¬
tuendũ ibi monasteriũ a comite. adcu
tione addita ut ꝓipso &iã qui eis locũ
cõmodar&. consistentes ibi monachi
dño preces offerrent. Et constructo
statim monasterio iuuante &iã comi¬
te acuicinis omnib: anglos ibidẽ loca
Quod ui delic& monasteriũ. usq hodie
ab anglis ten&ur in colis Ipsũ nãq
est. quod nunc grande demodico effec
ta omnib: egregiũ ex am̃ continet mo¬
nachorũ. quide prouincia anglorũ ibidẽ
collecti. ad exemplum uenerabiliũ patrũ.
subregula & abbate canonico. inmagna
continentia & sinceritate proprio la

Expanded text:
colligendae, relicto monasterio per nota colligendae, relicto monasterio per nota sibi loca dispersi vagarentur; at vero hieme succedente redirent, et his quaedissensioni remedium, et circumiens omnia, prope vel longe, invenit locum in Hibernia insula, aptum monasterio construendo, qui lingua Scottorum Mageo nominatur; emitque partem ejus non grandem, ad construendum ibi monasterium, a comite ad cujditione addita, ut pro ipso etiam qui eis locum commodaret, consistentes ibi monachi Domino preces offerrent. Et constructo statim monasterio, juvante etiam comite ac vicinis omnibus, Anglos ibidem locavQuod videlicet monasterium usque hodie ab Anglis tenetur incolis. Ipsum namque est quod nunc grande de modico effectta omnibus, egregium examen continet monachorum, qui de provincia Anglorum ibidem collecti ad exemplum venerabilium Patrum sub regula et abbate canonico, in magna continentia et sinceritate proprio la
Abbreviated transcription (Latin):
prouintus merciorũ & medi terraneorũ
anglorũ & lindis farorũ episcopatus of¬
ficio p̃ess&¬
ss& In quib cunctis. ualpheri
qui adhuc suꝑ erat sceptrũ regni tenebat:
Erat aut̃ uin frid leclero eiꝰ cuupse sue¬
cesserat antistitis & dia conatus officio.
subeo ñ pauco tẽpore fungebatur . IIII.
quos in lindis farnensiũ insula congre¬
gauerat scotos. & degente anglorum
uiros circiter .xx. qui utriq mona chicȩ
conuersationis erant studiis imbuti
Etrelictis in ecła sua fratrib aliquot.
primouenit adinsulã hii. Unde erat
stinatus : deinde secessit ad in sulã quan¬
dã paruã quae ad octidentalẽ plagã
abhibernia ꝓcul secr&a. sermone sco¬
tico inisbouiundȩ idẽ insula uitulae
albae nuncupatur. In hanc ergo per¬
ueniens construx̃ monasteriũ. & mo¬
nachos inibi quos deutraq natione col¬
lectos ad duxerat collocauit. Quicũ
inuicem concordare ñpossent eo quod
scotti tempore aestatis quo fruges erant

Expanded text:
Mediterraneorum Anglorum et Lindisfarorum episcopatus officio praeesset: in quibus cunctis Uulfheri, qui adhuc supererat, sceptrum regni tenebat. Erat autem Uynfrid de clero ejus cui ipse successerat, antistitis, et diaconatus officio sub eo non pauco tempore fungebatur. CAPUT quos in Lindisfarnensium insula congregaverat Scottos: sed et de gente Anglorum viros circiter triginta, qui utrique monachicae conversationis erant studiis imbuti. Et relictis in Ecclesia sua fratribus aliquot, primo venit ad insulam Hii, unde erat stinatus. Deinde secessit ad insulam quandam parvam, quae ad occidentalem plagam ab Hibernia procul secreta, sermone Scottico Inisboufinde, id est, insula vitulae albae, nuncupatur. In hanc ergo perveniens, construxit monasterium, et monachos inibi, quos de utraque natione collectos adduxerat, collocavit. Qui cum invicem concordare non possent, eo quod Scotti tempore aestatis quo fruges erant
Abbreviated transcription (Latin):
currer&. deuenit ibi uespere. nescientib
siue non curantib loci custodib &ibi
tota nocte requiescens. mane sanato
sensu egressus. mirantib & gaudentib
cunctis quid ibi sanitatis dño largiente
idem sepulcri. tumba lignea inmodũ
domunculi facta coopertus. habens fo¬
ram̃ in pari&e. ꝑ quod solent hi quicau¬
sadeuotionis illo adueniunt manum
suã inmittere: ac partem pulueris inde
adsumere. Quam cum in aquas mise¬
rint. atq has infirmantib ium̃tis siue
hominib gustandas dederint. mox in¬
firmitatis ablata molestia cupitae sospi¬
tatis gaudia redibunt: Incuius locũ or

Expanded text:
curreret, devenit ibi vespere, nescientibus, curreret, devenit ibi vespere, nescientibus, sive non curantibus loci custodibus, et ibi tota nocte requiescens, mane sanato sensu egressus, mirantibus et gaudentibus cunctis, quid ibi sanitatis  Al., quod sanidem sepulcri tumba lignea in modum domunculi facta coopertus, habente  Al., habens foramen in pariete, per quod solent hi qui causa devotionis illo adveniunt, manum suam immittere, ac partem pulveris inde adsumere: quam cum in aquas miserint atque has infirmantibus jumentis sive hominibus gustandas dederint, mox infirmitatis ablata molestia,  Al. add. ad cupitae sospitatis gaudia redibunt  Al., r
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. Cũ ergo uenir& adeũ longo
pꝰ tempore gratia uisitationis debrit¬
tania. uir scĩssimus & continentissimus
uocabulo hygͦbald. quierat abbas in ꝓ¬
uintia lin si. & ut scõs decebat deuita
priorũ patrũ sermonẽ facerent. atq
hanc ȩmulari gauderent: int̾uenit
mentio reuerentissimi antistis caeadda
Dix̃q ec gbrehit. Scio hominẽ in hac
Scio hominẽ in hac
insula adhuc in carne manentẽ. quicũ
uir ille demundo transir&. uidit animã
caddi fris ipsius cũ agmine angelorũ des
eius ad caelestia regnaredire. Quod
Quod
utrũ dese. andealio aliquo dicer&. nobis
die nonar̃ martiarũ & sepultus ẽ primo
quidẽ iuxta ecłam scaẽ mariae: sed post¬
modũ constructa ibidẽ eđa beatissimi
a postolorũ principis p&ri. in eandẽ eius
sunt ossa trans lata. In quo utruꝙ loco
ad indiciũ uirtutis illius. solent crebra
sanitatũ miracula operari. Deniq nuꝑ
fren&icus quidã dũ ꝑcuncta errando dis¬

Expanded text:
mansit. Cum ergo veniret ad eum longo mansit. Cum ergo veniret ad eum longo post tempore, gratia visitationis, de Brittania vir sanctissimus et continentissimus, vocabulo Hygbald, qui erat abbas in provincia Lindissi, et ut sanctos decebat, de vita priorum Patrum sermonem facerent, atque hanc aemulari gauderent, intervenit mentio reverentissimi antistitis Ceadda; dixitque Ecgbert: « Scio hominem in hacScio hominem in hac insula adhuc in carne manentem, qui cum vir ille de mundo transiret, vidit animam Ceddi fratris ipsius cum agmine angelorum descejus, ad caelestia regna redire. » Quod utrum de se an de alio aliquo diceret, nobis die Nonarum Martiarum, et sepultus est primo quidem juxta ecclesiam sanctae Mariae; sed postmodum constructa ibidem ecclesia beatissimi apostolorum principis Petri, in eandem sunt ejus ossa translata. In quo utroque loco, ad indicium virtutis illius, solent crebra sanitatum miracula operari. Denique nuper phreneticus quidam, dum per cuncta errando dis
Abbreviated transcription (Latin):
trem̃do illo tempore. quo ipse caelis ac
terris ardentib uenturusẽ in nubib.¬
in potestate magna & maiestate. ad
iudicandos uiuos ac mortuos. Prop¬
ter qua inquit. oport& nos admonitio¬
nieius taelesti debito cum timore & a¬
more respondere. ut quoties a erae
cõmoto. manũ quasi ad feriendũ mini¬
tans exerit. nec adhuc tam̃ ꝑcutit. mox
imploremus eius misericordiã. & discus¬
sis pen&rabilib cordis nr̃i atq expur¬
gatis uitiorũ ruderib. solliciti neumꝗͫ
ꝑcuti mereamur agamus. Conuent
aut̃ reuelationi &relationi p̃fati fris.
deobitu huius antiftis. &iã sermo reue¬
rentissimi patris egebrechti de quo
supra diximus
Quidũ cũ eodẽ cae¬
adda adolescente. &ipse ad olescens in
hibernia monachicam inorationibus
& continentia. meditatione diuinarũ
scriptura rum uitam sed lus agebat.
Sed illo post modum patriã reuerso. ipse
pere grinus ꝓdño usq ad finẽ uitae per¬

Expanded text:
tremendo illo tempore, quando  Al., cum ipse caelis ac tremendo illo tempore, quando  Al., cum ipse caelis ac terris ardentibus, venturus est in nubibus potestate magna et majestate ad judicandos vivos et mortuos. Propter quod, inquit, oportet nos admonitioni ejus caelesti, debito cum timore et amore respondere; ut quoties aere commoto, manum quasi ad feriendum minitans exerit, nec adhuc tamen percutit, mox imploremus ejus misericordiam, et discussis penetralibus cordis nostri, atque expurgatis vitiorum ruderibus, solliciti nunquam percuti mereamur, agamus. » Convenit autem revelationi et relationi praefat fratris de obitu hujus antistitis etiam sermo reverentissimi Patris Ecgbercti, de quo supra diximus, quidudum cum eodem Ceadda adolescente, et ipse adulescens in Hibernia monachicam in orationibus et continentia, et meditatione divinarum Scripturarum vitam sedulus agebat. Sed illo postmodum patriam reverso, ipse peregrinus pro Domino usque ad finem vitae per
Abbreviated transcription (Latin):
militatis orationum uoluntariae
Paupertatis. & c&erarũ uirtutum
merita. Ita tam̃ erat timori dñi sub¬
ditus. ita nouissimorũ suorum
in omnib: operib suis memor
lo trumberecht referre solebat. si
forte legente eo ł aliud quid agente.
repente flatus uenti maior aessurge¬
r& continuo miseri cordiã dñi inuocar&̃.
& eam generihuma no ꝓpiciare roga¬
r& Si aut̃ uolentior aura insister&. iã
clauso codice. ꝓcider& in faciem. atq ob¬
nixius orationi in cumber& At si ꝓ¬
cella fortior amplius ꝑ urger&: uel
&iam corusci ac tonitrua terras & ae¬
ra terrẽrent: tunc ueniens ad ecłam
sollicitius orationib ac psalmis donec
serenitas aeris redir&. fixa mente ua¬
car& Cumq interrogar&ur asuis
quare hoc facer&. respondit. Non
legistis quia intonuit decaelo dns̃
latur fulgura. de caelo intonat. ut ter¬
rigenas ad timendũ se suscit&. ut cor¬
da eorum in memoriã futuri iudicu
reuoc&. ut suꝑbiã eorũ dissip&. & con¬
tineat audaciam. reducto admentẽ

Expanded text:
m  Al., orationis, voluntariae paupertatis, et caeterarum virtutum merita, in tantum erat timori Domini subditus, in tantum novissimorum suorum in omnibus operibus suis memor, lo Trumberet, referre solebat, si forte legente eo vel aliud quid agente, repente flatus venti major adsurgeret, continuo misericordiam Domini invocaret, et eam generi humano propitiari rogaret. Si autem violentior aura insisteret, jam clauso codice procideret in faciem, atque obnixius orationi incumberet. At si procella fortior, aut nimbus perurgeret, vel etiam corusci ac tonitrua terras et aera terrerent; tunc veniens ad ecclesiam sollicitus orationibus ac psalmis, donec serenitas aeris rediret, fixa mente vacaret. Cumque interrogaretur a suis, quaere hoc faceret, respondebat: « Non legistis, quia intonuit de caelo Domilatur fulgura, de caelo intonat, ut terrigenas ad timendum se suscitet, ut corda eorum in memoriam futuri judicii revocet, ut superbiam eorum dissipet; et conturbet audaciam, reducto ad mentem
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatis dubios circulos sequentes.
ut pote quib: longe ultra orbem
positis. nemo synodalia paschałis
obseruantiae decr&a porrexe¬
ratTantũcaquȩ in ꝓph&icis.
euangelicis . & aposto licis litteris
discere poterant. pi&atis & casti¬
tatis opera diligenter obseruan¬
tes. : Permansit aut̃ huius modi
obseruantia paschalis apud eos
temp̃ non pauco. hoc est usq ad an¬
num dominicae incarnationis
ente ad eos reuerentissimo & scĩssi¬
mo patre & sacerdote etgbe recto
denatione anglorum. qui in hibnia
diutius exulauerat proxp̃o. Fratq
& doctissimus inscripturis. & lon¬
geua uitae perfectione eximius cor¬
recti sunt pereum & aduerum ca¬
noni cumq paschae diem trans¬
lati: Quae tamen & antea non semꝑ
rebantur. sed indie quidem domi

Expanded text:
tivitatis dubios circulos sequentes, tivitatis dubios circulos sequentes, utpote quibus longe ultra orbem positis nemo synodalia paschalis observantiae decreta porrexerat; tantum ea quae in propheticis, evangelicis et apostolicis literis discere poterant pietatis et castitatis opera diligenter observantes. Permansit autem hujusmodi observantia paschalis apud eos tempore non pauco, hoc est, usque ad annum dominicae Incarnationisente ad eos reverentissimo et sanctissimo Patre et sacerdote Ecgbercto, de natione Anglorum, qui in Hibernia diutius exulaverat pro Christo, eratque et doctissimus in Scripturis et longae vitae perfectione eximius, correcti sunt per eum et ad verum canonicumque Paschae diem translati, quem tamen et antea non semperebantur, sed in die quidem
Abbreviated transcription (Latin):
est. sed quasi miliarum quinque :
Iuxta aestimationem anglorum.
qua succes sores eiꝰ usq hodie te¬
nent: Vbi & ipse sepultus. eẽt an
taniam prȩdicaturus adiit. Fece¬
rat aut̃ priusquam brittani am ue¬
nir& monasterium nobile in hib¬
nia: qđ a copia roborum dearmach
lingua scottorũ. hocest campus
roborum cognominat᷑ : Ex quo
inde monasteria: ꝑ discipulos eiꝰ
& inbrittania & inhibnia ꝓpaga¬
ta sunt.. Inquib: omnib: idem mo¬
nasterium insulanum. in quo ipse
requiescit corpore. principatũ
insula rectorem semꝑ abbatẽ pres¬
błterum. cuius iuri &omnis ꝓuin¬
tia. & ipsi &iam epĩordine in usi¬
tato debeant esse subiecti Iuxta
exemplum primi doctoris illius.
chus: Decuius uita & uerbis. non¬
nulla adiscipuł ferunt᷑ scripta
haberi. uerum quał cumq fue¬
rit ipsenos hocdeillo certũ tene¬
mus: quia reliquid successores mag¬
na continentia acdiuino amore
regulari que institutione insig¬
nes: Intem̃p quidem sum mȩ fes¬

Expanded text:
asi familiarum quinque, juxta aestimationem Anglorum: quam successores ejus usque hodie tenent, ubi et ipse sepultus est DXCVtaniam praedicaturus adiit. Fecerat autem, priusquam Brittaniam veniret, monasterium nobile in Hibernia, quod a copia roborum Dearmach lingua Scottorum, hoc est, Campus roborum, cognominatur. Ex quo inde monasteria per discipulos ejus et in Brittania et in Hibernia propagata sunt: in quibus omnibus idem monasterium insulanum, in quo ipse requiescit corpore, principatum insula rectorem semper abbatem presbyterum, cujus juri et omnis provincia, et ipsi etiam episcopi, ordine inusitato, debeant esse subjecti, juxta exemplum primi doctoris illius, chus: de cujus vita et verbis nonnulla a discipulis ejus feruntur scripta haberi. Verum qualiscumque fuerit ipse, nos hoc de illo certum tenemus, quia reliquit successores magna continentia ac divino amore regularique institutione insignes: in tempore quidem summae fes
Abbreviated transcription (Latin):
tulit quincontinuo quod mente con¬
coeperat expler&
Perducta namq
mo erat. ubi fidẽ suae sanationis inte
flexis genib orar& nihilotardius
meruit ex audiri. Nã ex surgens
aboratione prius quã exir& de loco.
p&itȩ lucis gratiã recepit. & quae
famularũ manib adducta fuerat.
ipsa libero pedũ in cessu domũ lae¬
ta reuersa ẽ. Quasi solum modo

Expanded text:
tulit quin continuo, quod mente conceperat, expleret. Perducta namque mo erat, ubi fidem suae sanationis integflexis genibus oraret, nihilo tardius meruit exaudiri. Nam exsurgens ab oratione, priusquam exiret de loco, petitae lucis gratiam recepit: et quae famularum manibus adducta fuerat, ipsa libero pedum incessu domum laeta reversa est; quasi ad ho
Abbreviated transcription (Latin):
mus quisq legerit inueni& Sane
nulla tenus p̃tereundũ arbitror mi¬
raculũ sanitatis quod ad ipsũ cymite¬
riũ dõdicatȩ congregationis factũ¬
idem libellus refertFrat quipp
in proximo comes quidã. cuius uxor
ingruente oculis caligine. subito ta¬
m̃ ꝑ dies eadẽ molestia crebrescente
grauata ẽ. ut neminimã quidẽ lucis
alicuius poss& particulã uidere. Cui
dũ aliquam diu caecitatis huius nocte
clausa maner&. repente uenit in men¬
tẽ quia si admonasteriũ delata uirginũ¬

Expanded text:
mus, quisque legerit, inveniet. Sane mus, quisque legerit, inveniet. Sane nullatenus praetereundum arbitror miraculum sanitatis, quod ad ipsum cymiterium Deo dicatae congregationis factuidem libellus refert. Erat quippe in proximo comes quidam, cujus uxor ingruente oculis caligine subita, tantum per dies eadem molestia crebrescente gravata est, ut ne minimam quidem lucis alicujus posset particulam videre. Cui dum aliquandiu caecitatis hujus nocte clausa maneret, repente venit in mentem, quia si ad monasterium  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
inquit mea matre ae dilburga ex
quo intellexere quod ipsa ei temp.
suae trans migrationis ꝓximũ nunci¬
are ueniss&: Nam & ita int̃rogabiat
trans acta unadie & nocte soluta car¬
nis simul &infirmitatis uinculdadae¬
terna gaudia salutis intrauit X¬
uccessit aut̃ aedilburge in officium
abbatissȩ. deuota dõ famula nomine
hildilid: multisq annis idest usq adulti¬
mã senec tutẽ eidẽ monasterio strenu¬
issimae & in obseruantia disciplinae re¬
gularis & in earũ quȩ ad cõmunes usus
ꝑtinent rerũ prouidentia p̃fuit. Cui
cũ ꝓpter angustiã loci in quo monaste¬
riũ constructũ ẽ placuiss& ut ossa fa¬
mulorũ famularũq xp̃i quȩ ibidẽ
fuerant tumulata tollerent᷑ & trans¬
ferrent᷑ om̃a in ecłam beatȩ dĩ genẽ¬
tricis unoq condirent᷑ in loco Quo¬
cies ibi claritas luminis cȩlestis quan¬
ta saepe flagrantia mirandi a paru¬
erit odoris: Qua lia sint signa
ostensa in ipso libro dequo excerpsi¬

Expanded text:
inquit, mea matre Aedilberge. » Ex quo intellexere quod ipsa ei tempus suae transmigrationis in proximum nunciare venisset. Nam et ita ut rogabat, transacta una die ac nocte, soluta carnis simul et infirmitatis vinculis, ad aeternae gaudia salutis intravituccessit autem Aedilburgi in officio abbatissae devota Deo famula, nomine Hildilid, multisque annis, id est, usque ad ultimam senectutem eidem monasterio strenuissime, in observantia disciplinae regularis, et in earum quae ad communes usus pertinent rerum providentia praefuit. Cui cum propter angustiam loci in quo monasterium constructum est, placuisset ut ossa famulorum famularumque Christi quae ibidem fuerant tumulata, tollerentur, et transferrentur omnia in ecclesiam beatae Dei Genitricis, unoque conderentur in loco: quoties ibi claritas luminis caelestis, quanta saepe fragrantia mirandi apparuerit odoris, quae alia sint signa ostensa, in ipso libro de quo haec excerpsi
Abbreviated transcription (Latin):
solitas dnõ laudes decantarent: Ecce
subito lux emissa caelitus ueluti linteũ
magnũ uenit suꝑ om̃s. tantoq eds stupo¬
re ꝑculit. ut &iã canticũ qđ canebant
treme factae in t̾mitterent. Ipse aut̃
splendor emissae lucis incuius cõparatio¬
ne solmeridianus uideri poss& obscurus:
ñ multo p̾illo eleuatus de loco in meridia¬
nã monasterii . hoc ẽ ad occidentẽ orato¬
ri secessit. ibiq aliquãdiu remoratur.
& ealoca operiens sic uidentib cunctis
ad caeli se alta subduxit. ut nulli e&
dubiũ quin ipsa lux quae animas fa¬
mularũ xp̃i e& ductura ł susceptura
in caelis : &iã corporib earũ locũ in quo
requi& ur&e & diẽ resurrectionis eent̃
expecture monstrar& Cuius radius
alio iuniore positus fuerat referr&
fenestrarũ radulucis omnẽ diurni lu¬
minis uiderent᷑ superare fulgorẽ .UIIII.

Expanded text:
solitas Domino laudes decantarent, ecce solitas Domino laudes decantarent, ecce subito lux emissa caelitus veluti linteum magnum venit super omnes, tantoque eas stupore perculit, ut etiam canticum quod canebant tremefactae intermitterent. Ipse autem splendor emissae lucis, in cujus comparatione sol meridianus videri posset obscurus, non multo post illo elevatus de loco, in meridianam monasterii partem, hoc est, ad occidentem oratorii secessit, ibique aliquandiu remoratus et ea loca operiens, sic videntibus cunctis ad caeli se alta subduxit; ut nulli esset dubium, quin ipsa lux quae animas famularum Christi esset ductura vel susceptura in caelis, etiam corporibus earum locum in quo requietura, et diem resurrectionis essent exspectatura, monstraret. Cujus radius alio juniore positus fuerat, referrefenestrarum radii lucis, omnem diurni luminis viderentur superare fulgorem.
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽq sequentiũ ab his quinouere de¬
scripta habent᷑ amultis. equib & nos ali¬
qua hystoriae nrae eclesiasticae in sere¬
re curauimus Cum tẽpestas sepȩ dic¬
tae cladis late cuncta depopulans &iã
partẽ monasterii huius illã quã uiri te¬
nebant in uasiss& & passim cottidie ra¬
perent᷑ ad dnm. sollicita mat̃ congrega¬
tionis quahora &iã eã monasterii partẽ.
qua ancillarũ dĩ caterua auirorũ erat
secr&a contubernio eadẽ plaga tange¬
r& Crebrius inconuentu sororũ ꝑ qui¬
pora sua poni & cymiteriũ fieriuellent.
cũ eas eodẽ quo c&eros exterminio rap¬
tari emundo continger&. Cũꝙ nihil
certi responsi tam &si sae pius in qui¬
rens a sororib accepiss&. accepit ipsa
cũ omnib certissimũ suꝑnae ꝓuisiors
responsũ. Cũ enĩ nocte quadã expla¬
tis matutinae laudis psalmodiis.
egressȩ deoratorio famulae xp̃i ad se¬
pulcra fr̃m quieas ex hac luce p̃cesserant

Expanded text:
tionemque sequentium, ab his qui novere, detionemque sequentium, ab his qui novere, descripta habentur a multis: e quibus et nos aliqua Historiae nostrae ecclesiasticae inserere curavimus. Cum tempestas saepe dictae cladis late cuncta depopulans, etiam partem monasterii hujus illam qua viri tenebantur, invasisset, et passim quotidie raperentur ad Dominum; sollicita mater congregationis, qua hora etiam eam monasterii partem, qua ancillarum Dei caterva a virorum erat secreta contubernio, eadem plaga tangeret, crebrius in conventu sororum perquipora sua poni et cimiterium fieri vellent, cum eas eodem quo caeteros exterminio raptari e mundo contingeret. Cumque nihil certi responsi, tametsi saepius inquirens, a sororibus accepisset, accepit ipsa cum omnibus certissimum supernae provisresponsum. Cum enim nocte quadam expletis matutinae laudis psalmodiis, egressae de oratorio famulae Christi, ad sepulcra fratrum, qui eas ex hac luce praecesserant,
Abbreviated transcription (Latin):
tate londonia. Cuius uidelic& uiri¬
& inepiscopatu & ante episcopatũ uita
& conuersatio fertur fuisse scissima
sicut &iã nunc caelestiũ signa uirtutũ
indicio s̃ & enim usq hodie fer&rum
eiꝰ caballariũ quo infirmus uehi solebat.
seruatus a disciplilis eiꝰ multos febrici¬
tantes uel alio quolib& in cõmodo fes¬
sos sanare ñ desistit
Nonsolũ aut̃
sub positi eidẽ fer& ro ł ad positi curant᷑
egroti: ẜ & astulae deillo abscisae atq
ad infirmos adlatȩ. citã illis solent
adferre medelã. Hic sane prius¬
quã ep̃s factus e&̃ duo p̃clara monaste¬
ria unũ sibi. alterũ sorori suae edil
Sibi quidẽ in
regione suder geona iuxta fluuiũ
tam̃ sem. in loco qui uocat᷑ cerota esei.
id ÷ ceroti insula
cupat᷑ inberechingũ. inquo ipsa dõ de¬
uotarũ mat̃ ac nutrix poss& existere
feminarũ. quae suscepto regimine
caelestia indicio fuere miracula.UIĨ¬
signa patrata quȩ & ad memoriã aedifica¬

Expanded text:
tate Lundonia: cujus videlicet viritate Lundonia: cujus videlicet viri in episcopatu, et ante episcopatum vita et conversatio fertur fuisse sanctissima, sicut etiam nunc caelestium signa virtutum indicio sunt. Etenim usque hodie feretrum ejus caballarium, quo infirmus vehi solebat, servatum a discipulis ejus, multos febricitantes vel alio quolibet incommodo fessos sanare non desistit. Non solum autem subpositi eidem feretro vel adpositi curantur aegroti, sed et astulae de illo abscissae atque ad infirmos adlatae, citam illis solent adferre medelam. Hic sane priusquam episcopus factus esset, duo praeclara monasteria, unum sibi, alterum sorori suae AedilSibi quidem in regione Sudergeona, juxta fluvium Tamensem, in loco qui vocatur Cerotaesei, id est, Ceroti insula;cupatur In Berecingum, in quo ipsa Deo devotarum mater ac nutrix posset existere feminarum. Quae suscepto monastericaelestia indicio fuere miracula. CAPsigna patrata, quae et ad memoriam aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aut̃ hȩc synodus anno ab incarnatione
rũ ecgbrehet mense iulio obierat.
succedente in regnũ fratre hlothere
ipse erat successor bonifacii cuius sup
adhuc suꝑstite. s grauissima in firmi¬
tate ab administrando episcopatu pro¬
hibito duos ꝓillo. aecci. & baduimi elec¬
ti & consecrati epĩ. Ex quo usq hodie
prouincia illa duos habere solet epõs
onmulto post haec elapsotem
pore. offensus auuin frido mer¬
ciorũ ep̃o. ꝑmeritũ cuiusdã in oboedien¬
tiae theodorus archi eps deposuit eum
deepiscopatu. post annos acceptie pisco¬
patus ñ multos & in loco eius ordinauit
epm̃ sex uulsũ quierat constructor &
abbas monasteri qđ dr̃ medes hamstedi
in regione giruiorũ. De posito uero¬
uun frido. rediit admonasteriũ suũ
quod dicit᷑ adbaruȩ ibiq in optima con¬
entalib saxonib quib eo tempr̃ p̃fuer̃
saebbi & sigheri quorũ supra meminimꝑ
earcan uualdum constituit ep̃m inciiui¬

Expanded text:
est autem haec synodus anno ab incarnatione est autem haec synodus anno ab incarnatione rum Ecgberct mense Julio obierat, succedente in regnum fratre Hlothere, ipse erat successor Bonifacii, cujus supadhuc superstite, sed gravissima infirmitate ab administrando episcopatu prohibito, duo sunt pro illo, Aecci, et Baduvini, electi et consecrati episcopi: ex quo usque hodie provincia illa duos habere solet epison multo post haec elapso tempore DCLXXIV, offensus a Uinfrido Merciorum episcopo per meritum cujusdam inobedientiae Theodorus archiepiscopus, deposuit eum de episcopatu post annos accepti episcopatus non multos; et in loco ejus ordinavit episcopum Sexuulfum, qui erat constructor et abbas monasterii quod dicitur Medeshamstedi, in regione Gyrviorum. DeposituUinfrid rediit ad monasterium suum quod dicitur Ad Baruae, ibique in optima vitam conentalibus Saxonibus, quibus eo tempore praefuerunt Sebbi et Sigheri, quorum supra meminimus, Earconvaldum constituit episcopum in civi
Abbreviated transcription (Latin):
propriã nisi ut scm̃ euangeliũ doc&
fornicationis causa relinquat. Qđ
siquisquã ꝓpriã epulerit coniugẽ legitim
tur ẜ ita ꝑmaneat aut ꝓp̾ae recon¬
cili& coniugi His itaq capituł in cõ¬
mune tractatis ac definitis ut nullũ de¬
inceps abaliquo nrm oriat᷑ sontentio¬
nis scandalũ aut alia ꝓalus diuulgarent᷑
Placuit ut quȩq definitas unus quisq
nr̃m manus ꝓpriae subscriptione con¬
firmar&. Quã sententiã difinitions¬
nr̃ȩ titillo notario scribendã dictaui : UI¬
Actũ in m̃se & indictione supͣ scripta.
Quis quis igit᷑ contra hanc sententiã
iuxta decreta canonũ nr̃a &iã sentione
ac subscriptione manꝰ nrãe confirmatã
quo quomodo uenire eãq in fiaͥngere temp¬
tauerit. nouerit se ab omni officiosa¬
cerdotali & nr̃a soci&ate separatũ. Di¬
uina nos gracia inunitate scaẽ suȩ ecłȩ
uiuentes custodiat incolomes. Facta

Expanded text:
propriam, nisi, ut sanctum Evangelium docet, propriam, nisi, ut sanctum Evangelium docet, fornicationis causa, relinquat. Quod si quisquam propriam expulerit conjugem legitimotur; sed ita permaneat, aut propriae reconcilietur conjugi. « His itaque capitulis in commune tractatis ac definitis, ut nullum deinceps ab aliquo nostrum oriatur contentionis scandalum aut alia pro aliis divulgarentur, placuit ut quaeque definita sunt unusquisque nostrum manus firmaret. Quam sententiam diffinitionis Titillo notario scribendam dictavi. Actum in mense et indictione suprascriptis. Quisquis igitur contra hanc sententiam juxta decreta canonum, nostra etiam consensione ac subscriptione manus nostrae confirmatam quoquo modo venire eamque infringere tentaverit, noverit se ab omni officio sacerdotali et nostra societate separandum. Divina nos gratia in unitate sanctae suae Ecclesiae viventes, custodiat incolumes. » Facta
Abbreviated transcription (Latin):
rium nisi ꝑdimissionẽ ꝓprii abbatis. s
in ea ꝑmaneant oboedientia quã tempo
ũ epm passim quolib& discurrat. neq¬
alicubi ueniens absq cõm̃daticus lite¬
ris sui p̃sulis suscipiatur. Quod si semel
re & susceptor &is qui susceptus ẽ ex cõ¬
municatione subiacebit. Sextum¬
Sextum
ut epĩ atq clerici peregrini. contenti
sint hospitał munere oblato. nulliq
eorũ liceat ullũ officiũ sacerdotale
absq ꝑmisso epĩ incuius parrochia
eẽ cognoscit᷑ agere
Septimũ utbis
in anno synodus congreg&ur. Sed
quia diuersae causae impediunt. pla¬
cuit omnib in cõmune ut Kalendis
augustis in loco qui appellatur clofaes¬
hoc semel in anno congregetur
Octauũ. ut nullus episcoporũ sep̃fe¬
rat alteri ꝑ ambitionẽ. s omnes cog¬
te numero fideliũ augerent᷑. s de
hac re adp̃sens siluimus Decimũ¬
si legitimũ habere conubium. Nul¬
lus incestũ faciat. nullus coniugem

Expanded text:
rium, nisi per dimissionem proprii abbatis, sed rium, nisi per dimissionem proprii abbatis, sed in ea permaneant obedientia, quam temporum episcopum, passim quolibalicubi veniens absque commendatitiis litteris sui praesulis suscipiatur. Quod si semel re, et susceptor et is qui susceptus est excommunicationi subjacebit. Sextum. Ut episcopi atque clerici peregrini contenti sint hospitalitatis munere oblato; nullique eorum liceat ullum officium sacerdotale absque permissu episcopi in cujus parochia esse cognoscitur, agere. Septimum. Ut bis in anno synodus congregetur; sed quia diversae causae impediunt, placuit omnibus in commune, ut Kalendis Augustis in loco qui appellatur Clofeshoch, semel in anno congregemurtu. Ut nullus episcoporum se praeferat alteri per ambitionem: omnes agte numero fidelium augerentur; sed de hac re adsi legitimum habere connubium. Nullus incestum faciat, nullus conjugem
Abbreviated transcription (Latin):
tractemus. ut quaeq decr&a ac defidui¬
ta s̃ ascĩs ac probabilib patrib incorrup¬
tȩ ab omnib nobis seruentur. Haec
& alia quã plura quae ad caritatẽ ꝑti¬
nebant unitatemq: ecłae conseruandã
prosecutus sum. Cumq explessẽ pro¬
locutionẽ. interrogaui unũ quemq
eorũ ꝑ ordinẽ si consentirent ea quae
a patrib canonicae sunt antiquitus de¬
cr&a custo dire. Ad quod omnes con¬
sacerdotes nr̃ĩ respondentes dixerunt.
optime omnib plac& quaeq diffin¬
erunt scõrũ canones patrũ nos quoq
om̃s a lacrianimo libentissime seruare
Quib statim ꝓtuli eundẽ librũ canonũ
& ex eodẽ libro :x. capitula quȩ ꝑ lo¬
ca notauerã. quae maxime nob neces¬
saria sciebam illis coramostendi. Etut
haec diligentius ab omnib susciperen
Secđm ut nullus episcoporũ parrochi¬
ã alterius inuadat. sed contentus sit
gubernatione creditae sibi plebis
in aliquo inqui &are. nec quicquã deeo
ad locũ . hoc ẽ demonasterio ad monaste¬

Expanded text:
tractemus; ut quaeque decreta ac definita sunt a sanctis et probabilibus Patribus, incorrupte ab omnibus nobis serventur. Haec t alia quamplura quae ad caritatem pertinebant, unitatemque Ecclesiae conservandam, prosecutus sum. Cumque explessem praelocutionem, interrogavi unumquemque eorum per ordinem, si consentirent, ea quae a Patribus canonice sunt antiquitus decreta, custodire. Ad quod omnes consacerdotes nostri respondentes dixerunt: Optime omnibus placet, quaeque definierunt sanctorum canones Patrum, nos quoque omnes alacri animo libentissime servare. Quibus statim protuli eundem librum canonum, et ex eodem libro decem capitula quae per loca notaveram, quia maxime nobis necessaria sciebam, illis coram ostendi, et ut haec diligentius ab omnibus susciperens Ut nullus episcoporum parochiam alterius invadat, sed contentus sit gubernatione creditae sibi plebis.in aliquo inquietare, nec quidquam de eoad locum, hoc est, de monasterio ad monaste
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabiliũ tractaturos denec essarus
Conuenimus aut̃ die
uicesimo quarto m̃sis septẽbris indictio¬
Ego quidẽ theodorus quã uis indignus
ab apostolica sede distinatus doruuenen
tissimus bisi orientaliũ anglorũ eps.:
quib &iã fr̃ & consacerdos uuil fred nor¬
dan hymbrorũ gentis ep̃s ꝑ proprias

Expanded text:
enerabilium, tractaturos de necessariis Convenimus autem die vigesima quarta mensis Septembris, indictioEgo quidem Theodorus, quamvis indignus, ab apostolica sede destinatus Doruvernentissimus Bisi Orientalium Anglorum episcopus: quibus etiam frater et consacerdos noster Uilfrid Nordanhymbrorum gentis episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
ne declarans legitimum paschae tem¬
pus. plurimos corum & pene om̃s qui
abhensium domino erant liberi. ab
errore auito correctos. adunitatem
reduxit catholicã. ac legitimum pas¬
chȩ tempus obseruare per docuit
Quicum caelebrato in hibnia canoni¬
co pascha ad suam insulam reuertis
temporis paschał obseruantiam instan¬
tissime prȩdicar&. Nec tamen perfice¬
re quod conabatur poss&
Contigit cum ante expl&um anni cir¬

Expanded text:
ne declarans legitimum Paschae temne declarans legitimum Paschae tempus, plurimos eorum, et pene omnes qui ab Hiiensium dominio erant liberi, ab errore avito correctos ad unitatem reduxit catholicam, ac legitimum Paschae tempus observare perdocuit. Qui cum celebrato in Hibernia canonico Pascha, ad suam insulam revertisstemporis Paschalis observantiam instantissime praedicaret, nec tamen perficere quod conabatur posset, contigit eum ante expletum anni cir