comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ale facere intencłit. Pagens cium gn̾alia ũ ẽ abso¬
lutus a sp̃alibꝰ que supplicans s̾ uitellexi pmiti It̃¬
artem magicam uertunt celebrando iuissas suꝑ
ymagines cereas ad imp̃caulum alicui. Etiam a¬
licui imprecantes missaui fidelium decit̾ uł psic
decautant ut añ decimam cliem uel pꝰ in bui mori¬
quideui trat altare inocnsi : s in illo ũ offc̾latur
nͥ uicdicura incensum. Hant pliuulttatem al¬
tariun: detestaus osee ait. Quia multiplicauit
ppss uicus altaria ad p̃candum fc̃c sunt q areim
delictum. Osfert bostias. ⁊ dũs ñ suscipit cas. Etẽplo
gͦ uuiti templi: in singulis ciuitatibꝰ unica deberi

Expanded text:
si speciale intenderit. Peragens enim generalia, non est absolutus a specialibus, quae supplicans sibi intellexit promittitartem magicam verterunt, celebrando missas super imagines cereas ad imprecandum alicui, etiam alicui imprecantes, missam fidelium decies vel pluries decantant, ut ante decimum diem vel post in brevi moriquidem erat altare incensi, sed in illo non offerebatur nisi modicum incensum . Hanc pluralitatem altarium detestans Osee, ait : « Quia multiplicavit » populus meus « altaria ad peccandum, factae sunt arae ei in delictum. Offerunt hostias, Dominus non suscipiet eas. » Exemplo ergo unici tem
Abbreviated transcription (Latin):
gãnr in erẽdo ⁊ in deut̾onomio lixisse moyli: iunt
causam ⁊ causami a mane nsq ad uesꝑam chinlicã¬
cli ab om̃ibꝰ ita habito quod se ip̃im ñ hũit. Stulto inꝙ
labore ꝯsumeris : partire onus tuum in plures: ⁊ cl̃s
pluribꝰ actionibꝰ nuis intentum. d̾o quodammodo¬

Expanded text:
 in Deuteronomio dixisse Moysi inter causam et causam a mane usque ad vesperam dijudicanti, ab omnibus ita habito, quod se ipsum non habuit. « Stulto, inquit, labore consumeris ; » partire onus tuum in plures, etc. pluribus actionib
Abbreviated transcription (Latin):
Item ad terrorem incuticudum accedentibꝰ ad eu¬
charistiam. ualet exemplumn illus peccatricis sc̃e¬
egyptiace. que in deserto penitentiam agens. semel
primo ꝯfessa ẽ. Scclo accedens ad eam ut claret ei e¬
uchanstiam: in aduentu cdm̃ci corporis tota esfusa¬
c̃ in latrimas. licet enii suigulis liebꝰ lacͥmata fũ¬
cocam mactat in lacͥmis. calici q eraptat. It augͥ¬

Expanded text:
edentibus ad eucharistiam valet exemplum illius sanctae peccatricis Aegyptiacae, quae in deserto poenitentiam agens, semel primo confessa est; secundo accedens ad eam, ut ei daret eucharistiam, in adventu Dominici corporis tota est effusa in lacrymas. Licet enim singulis diebus lacrymata fuetotam mactat lacrymis, calicique coaptat. It
Abbreviated transcription (Latin):
euis iuicario in die representetur inmolatus. Itẽ si
lcinel muuolatus sufficiens fuit bostia ⁊ redẽptioge¬
ueris bumani: sufficit uiuco sat̾cloti scinel passum
stinelin die rep̃sentarc imolatum. & ampliu̾ẽ
net uituꝑo. ueriunt᷑n hoc inuiscuiusq conscĩe re¬
linquo ut liulliuis sibi oscius fu̾it. si sp̃ẽ ꝯtribulati
ubaristiam. ẽ om̃ium ⁊p̃ianorum: conficẽ paucoꝵ¬

Expanded text:
ejus vicario in die repraesentetur immolatus . Item: Si Christus, semel oblatus, sufficiens fuit hostia et redemptio generis humani, sufficit unico sacerdoti semel passum, semel in die repraesentare immolatum. « Quod nec vitupero; verumtamen hoc uniuscujusque conscientiae relinquo, ut si nullius sibi conscius fuerit, seucharistiam est omnium Christianorum, conficere pauco
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inarsisse sicut ꝑ uenalitate colunbe: maxunem
in eccłis. Obhanc enim pestem purgantlam ⁊ eiciẽdã
de cccłia. legitur cdũs ardore spẽ ocitatus ad horam : gͥ¬
cum flagello fcõ de fuuiculis. uendentes ⁊ traentẽ oui
⁊ columbas in templo. eiecisse de eo. ⁊ mensas ñmula
quomodo ab cis inun̾a accipiat ⁊ rapiat. Daintẽ qͥdem
necat sp̃ualit̾. Quia clum lesionem ⁊ rapinam bonoꝵ

Expanded text:
 inarsisse, sicut pro venalitate columbae, maxime eucharistiae. Ob hanc enim pestem purgandam, et ejiciendam de Ecclesia, legitur Dominus ardore Spiritus concitatus, ad horam inna« cum flagello facto de funiculis, vendentes et ementes oves et columbas in templo, ejecisse de eo, et mensas nummulquomodo ab eis munera accipiat et rapiat. Dantesque necat spiritualiter, qui dum laesionem et rapinam bono
Abbreviated transcription (Latin):
ariarei. bicorpores tricor pores belue: multorum ͥ¬
capitum ionstruose ꝯtenclunt cdõ tͥno in ꝑsoniᷤ
inno in sustantia assimilari. Horum enini qͥlib ⁊
ꝑlone in ꝑsonatibꝰ ⁊ clignitatibꝰ ecclie. Si diffiuita
cĩnt officia. diguitates ⁊ ꝑsonatus uere t̾ribilis ess
latus eccłia: ⁊ ut castrorun a cies ortliuata. aduersꝰ
qͣm ñ p̃ualerent porte inferi. Si autem in acie ⁊ bł¬
a iliustri .÷ aquilonaris ⁊ australis. qͣntomagis
ꝑmisten offitiã Obhanc incliuisionem ꝑsonatuũ
ioficiorum de facili tumphatur eccłia. adiabolo
mundo. ⁊ uicis ut iam clicat. Si ꝯfistant aduersũ

Expanded text:
riarei, bicorpores, tricorpores, belluae multorum capitum monstruosae, contendunt Deo trino in personis, et uni in substantia, assimilari. Horum enim quilibet,personae in personatibus et dignitatibus Ecclesiaessent officia, dignitates et personatus, « vere terribilis esset locus Ecclesia, et ut castrorum acies ordinata , adversus quam non praevalerent portae inferi . » Si autem in acie et beet sinistri, idem aquilonaris et australis, quanto magis permisceri officia? Ob hanc indivisionem personatuum et officiorum de facili triumphatur Ecclesia a diabolo, mundo, et vitiis, ut jam dicat: « Si consistant adversum
Abbreviated transcription (Latin):
ent .i. multarum facierum celebrent. Item quidiꝰ¬
pius qmsi ad pͥmam faciem ⁊ pͥmum intͦitumũt
fritur aliam assumere faciem innno t̾cianr ⁊ qͥtꝰ
ut offa̾tur: Hii similes sunt cautantibꝰ fabula is
ñ cluppliceutur ⁊ istud solum otra institutiorẽ dis
mouiace extu pande Sic bũdicam te in uita mer¬

Expanded text:
est, multarum facierum celebrent. Item: Quid turpius quam, si ad primam faciem et primum introitum non offertur, aliam assumere faciem, imo tertiam et quartam, ut offeratur? Hi similes sunt cantantibus fabulas et non duplicentur, et istud solum contra institutionem suam imoniacae exstirpandae, « Sic benedicam te in vita mea
Abbreviated transcription (Latin):
ca sauitas. Item hoc ostiola siit merguli quas aues
beatus martiuus circa fincm urte sue uidens in flu¬
ne assilus capturis piscium urtendentes ⁊ inhiau¬
larent a flumine. Item hec sunt musce ꝑdeutes su¬
auitatem ungucuti .i. oĩouis ⁊ pacis eccłiastice qͣs
utinam abͣħam cum flagello abegisset a sacͥficii

Expanded text:
c concedo. Item: Haec ostiola sunt merguli, quos beatus Martinus circa finem vitae suae videns in flumine assiduis capturis piscium 69 intendentes, et inhianlarent a flumine. Item: Hi sunt « muscae perdentes suavitatem orationis » et pacis ecclesiasticae, quas utinam Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
ut sine oretine iudiciario pec̃a ꝓximoruim alia nõ
accusemiis ñ ꝓpalenius ħ tegamus ⁊ susfincane
ut ip̃e ꝓtlicionem uide: hoc solum flagiciumñ p¬
tuit sustuiere. quin illud statim ⁊ corporalit̾ piu
cum cecera u̾bo tm̃ corriꝑet ⁊ puniret. Item. Qudi

Expanded text:
iario peccata proximorum alia non accusemus, non propalemus, sed tegamus et sustineamus, ut ipse proditionem Judae; hoc solum flagitium non potuit sustinere, quin illud statim et corporaliter puniret, cum caetera verbo corripuerit et puniverit. Item: I
Abbreviated transcription (Latin):
es que aput illoꝰ sunt ñ que apud illos non finit is
ut er deliciis ex ferculis exqusitis. cum singuliꝰ per
crerabili ẽ hochie exxommimicatꝰ ñ absoluit᷑ uͥ pͥ¬
us prestito sacrauieuto quod ad uidicium p̃latista¬
bit: satisfacturꝰ de contunatia ⁊ transgressiõe.
Qui absolutus statim condempnatur in pecuniã
tione siue añ uł post. absolutionem fcãm pariat
smouiam. absolutio enun sp̃ualis ẽ. ꝑtinens ad
potestatem clauium. Si aũ adiudicaretur ut a¬
natheiia suum pauꝑibꝰ erogaret: hoc quidem ra¬
tonabile ⁊ bonum cẽt. S nͥ p̃uncta manu ñ faci
unt inulgentiam ⁊ remissionem inurriarum
ad quam tenemur ex precepto clñi dicentis. Si
nittite ⁊ climittetur uobis Item ut execrabile eͣrͫͣ
dehiuusmoli hostiolis ponaniꝰ: quidam ꝓ cã ꝓpͥa
lubire debuit idicium aque. Aqua bñtlicta. ecq
capliato ligato ⁊ seclente suꝑ tabulam cuppe ut
dimitt̾etur in aquam. cum renutt̾et᷑ ad u̾sarius

Expanded text:
tes quae apud illos sunt , » non quae apud illos non sunt. Non ut in deliciis et ferculis exquisitis, cum singulis per crabilius est, hodie excommunicatus non absolvitur, nisi prius praestito sacramento, quod ad judicium praelati stabit satisfacturus de contumacia et transgressione. Qui absolutus statim condemnatur in poenam tione, sive ante, vel pro absolutione facta, pariat Simoniam. Absolutio enim est spirituale pertinens ad potestatem clavium. Si autem ei adjudicaret, ut anathema suum pauperibus erogaret, hoc quidem tolerabile et bam indulgentiam et remissionem injuriarum, ad quam tenemur ex praecepto Domini dicentis: « Dimitte, et dimittetur vobis . » Item: Ut exsecrabile exemplum de hujusmodi ostiolis ponamus. Quidam pro causa pecuniaria subire debuit judicium aquae. Aqua benedicta, eoque spoliato, ligato et sedente super tabulam cuppae, ut demitteretur in aquam, cum remitteret ei adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ questor. Erepositus enum sepus pena certa ⁊ cliffi¬
nita reuni puuit. Questor uͦ incerta ⁊ uoluntari
a ꝑ moclica tulpa maximam penam infligeus. cꝰ
iudicium ⁊ laquei solo autlitu tũnetur. Quispe
exemplo Quidam clicus cum ad alcam omũai
habuit preter quinq solidos amisisset: cepit les
uotare. tłm blasphcinare ⁊ ꝑmittere hõ quinq
solidos homini qui eum doceret qͦm magis d̾m ofĩ¬
deret. Aderat qui hoc doceret. sub testimonio oñui
⁊ questor palatii nr̃i. Item uiustri ⁊ officiales p̃la¬
torum hostiola sunt absconclita sub nitusa belis
subterranea ꝑ que furtim ingrediclant᷑ sacdoti
eius ut asportareut ⁊ deuorarent posita a rege su
mensani. Quos occitlit rex clarius coruu fraudẽ
comꝑicus. traclidit q bel in potestatem dambeh

Expanded text:
ositus enim saepius poena certa et definita reum punit: quaestor vero, incerta et voluntaria, pro modica culpa maximam poenam infligens. Cujus judicium et laquei solo auditu timentur: quippe exemplo. Quidam clericus, cum ad aleam omnia quae habuit, praeter quinque solidos, amisisset, coepit se devotare, Deumque blasphemare, et promittere hos quinque solidos homini, qui eum doceret, quomodo magis Deum offenderet. Aderat qui hoc doceret, sub testimonio omniumvel quaestor palatii episcopi. Item: Ministri et officiales praelatorum ostiola sunt abscondita, sub mensa Belis, subterranea per quae furtim ingrediebantur sacerdotes ejus, ut asportarent et devorarent posita a rege super mensam: « Quos occidit rex Cyrus eorum fraudem comperiens, tradiditque Bel in potestatem Danie
Abbreviated transcription (Latin):
miracula facere uoluit ꝓꝑt̾ questum repullat
passus ẽ a symone petro. Obꝙͣ ulciscendam. qͣ l
ei. eu repellis mne ⁊ ego trumphabo de te tmimods
toto corpore eccł̾e in ip̃is q altaribꝰ ponam sa u
cubile ⁊ thronum. ⁊ dñium meum ⁊ ut ẽ p̾scudꝰ¬

Expanded text:
miracula facere voluit propter quaestum, repulsam passus est a Simone Petro: Ob quam ulciscendam quasi dixit ei: Tu repellis me, et ego triumphabo de te, imo de toto corpore Ecclesiae . In ipsis etiam altaribus « ponam solium, cubile, et thronum , » et dominium meum; ut
Abbreviated transcription (Latin):
In eccliasticis officus agendis. dũs ñ frequentiam
multorum approbat.: s deuotionem aĩorum. Item
quidam p̃bendatus in luab eccłus uicinis. noctniᷤᷤ
horis erat assuetꝰ in nna cdiurnis in alia: ⁊ tta obui¬
o curreute ⁊ sic utrimq rẽpondente: festinanter
ditabatur. Item quidam ostitutus pensionarius
suꝑ huiuscemocdistipentlium distribuendum cũ
uideret mułtitudinem cłicorum horis int̾ee̾: mͣ¬
horis ⁊ multi. Item quid uilius qmͣ duas horas in et¬
clesia quatlam. qr ad illas decantantlas ñ ẽ ꝯstituta
certa pecimia. a laicis dici horas clũi ⁊ ceteras denarii
immo diaboli: Immo ad hashoras decantandas.
horas &̃ beate uirginis ñ adsunt cłici. s p̃sentes in aliis

Expanded text:
In ecclesiasticis officiis agendis, Dominus non frequentiam multorum probat, sed devotionem animorum. ItemQuidam praebendarius in duabus ecclesiis vicinis, nocturnis horis adfuit in una, diurnis in alia, et ita Oliverio currente, et sibi utrinque respondente, festinanter ditabatur. Item: Quidam constitutus certus pensionarius super hujuscemodi mercimonium distribuendum, cum videret multitudinem clericorum horis interesse, muhoris et multi. Item: Quid vilius quam duas horas in ecclesia quadam quia ad illas decantandas non est constituta certa pecunia a laicis dici horas Domini, caeteras denarii, imo diaboli? imo, ad has horas decantandas, et horas etiam beatae Virginis non adsunt clerici, sed praesentes in aliis,
Abbreviated transcription (Latin):
gum. Nulla enim reꝯciliare facilius beniuolentiã
multrtudinis possunt li. qui rei publice p̃sũt
Qui uͦ ppłares eẽ nolunt. ⁊ ammninistrationem n¬
publice atremptant. ut questuͥ ⁊ głe studeant
fiuidamenta rei publice labefactant. Item exadi

Expanded text:
um. Nulla autem re conciliare facilius benevolentiam multitudinis possunt hi qui reipub. praesunt, Qui vero populares esse volunt, et administrationem reipublicae attentant, ut quaestui et gloriae studeant, fundamenta reipublicae labefactant. Item idem: Ex
Abbreviated transcription (Latin):
uicdicum hucusq. Hinc ꝑsequaniuir ⁊ utiuam
ꝑsequamur p̃latorum fuscimilas. hostia ⁊ nulle a¬
lia frauclis comimenta. quibꝰ loculos pauꝑuni exa¬
uriunt. fc̃i piscatores pecumi arum non animarũ
de fusniculis hiis ⁊ tridentibꝰ legitur in libro regũ
de filus hely: qui fusniculas ⁊ uncinos mittebant

Expanded text:
udicum hucusque. Hinc prosequamur, verum utinam persequamur praelatorum fuscinulas, ostia, et mille alia fraudis commenta; quibus loculos pauperum exhauriunt, facti piscatores pecuniarum, non animarum. De fuscinulis his et tridentibus, legitur I Reg., cap. II, de filiis Heli qui fuscinulas et uncinos mi
Abbreviated transcription (Latin):
m᷑murabunt. accusabunt. extorquebunt ⁊ ra¬
pient. Item qũa detestabile ẽ quod sputa. &la¬
gella. lanceam. clauos ⁊ crucem xp̃i conu̾timꝰ¬
⁊ comiflamꝰ in fornatem auaricie: in laqueos
⁊ retia pecunie. Item clignꝰ ẽ oꝑanriꝰ cibo suo. Qs¬

Expanded text:
murmurabunt, » accusabunt, extorquebunt et rapient. Item: Quam detestabile est, quod sputa, flagella, lanceam, et clavos, et crucem Christi convertimus, conflamus in fornace avaritiae, in laqueos et retia pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
molanti tlicełit. Da mͥ carnem ut coquam sac̃doti.
anima tua. Qui respondens aiebat ei. sleqͣqͣ. slũc
enim dabis: alioquin tollam ui. In quo ꝑcuciũ
tur prelati quistipentliis suis ñ.ꝯtenti ꝑ fusni¬
culas ⁊ officiales suos laxant retia sua in captur̾a
petuniarum ⁊ mittenteᷤᷤ rete in altum ⁊ in ꝓfũ
usq ad fundamentum loculoꝵ horum aũ offici¬
alium: tria sunt gn̾a. Confessor: cui ep̃c uicẽsuaᷤᷤ
in spiritualib. sclt in auclientlis ꝯfessionibꝰ ⁊ tu¬
rantlis animabꝰ cominittit. Questor palatii. de

Expanded text:
molanti: Da mihi carnem, ut coquam sacerdoti:anima tua. Qui respondens aiebat ei: Nequaquam: nunc enim dabis, aliotur praelati qui, stipendiis suis non contenti, per fuscinulas et officiales suos, retia sua in capturam pecuniarum laxant, mittentes rete in altum , id est iusque ad fundamentum loculorum . » Horum autem officialium tria sunt genera. Confessor, cui episcopus vices suas in spiritualibus, 66 in audiendis confessionibus et curandis animabus committit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Item in exodo. ilon accipies munera. q̃ extecan
ẽ prudentes. ⁊ subu̾tunt u̾ba iustorum. Item
to. ⁊ fc̃o diserto impensis cuiuldam diuitis aͥpͥꝰ
ꝓ re publica rogatus. tetit in cã contͣ patronim
suum. otͣ .s. cliuitem illum: in qua obtinun ci¬
ues. uñ ⁊ oratorem illura in iusuocauit accil
cum suꝑ ingratitudine. Qui cum accusarte
ait chiuiti illi. Dñe mi tu scis qr nichil trudelei
te iutorsi: nichil cã oclii. s ꝓ libertate rei pup¬
ce ⁊ honestate ꝑsonc mee immo &ẽ ⁊ tue stens

Expanded text:
ium; nec accipies munera quae excaecant etiam prudentes, et subvertunt verba justorum . Item dito, et facto diserto impensis cujusdam divitis, qui postea pro republica rogatus loqui, stetit in causa contra patronum suum, contra divitem illum; in qua obtinuit dives. Unde et oratorem illum in jus vocavit, accusans eum super ingratitudine. Qui cum accusaretur, ait diviti illi: Domine mi, tu scis, quia nihil crudele in te intorsi, nihil causa odii, sed pro libertate reipublicae, et honestate personae
Abbreviated transcription (Latin):
hostiola officiales scłt p̃latorui ⁊ ministros pͥna¬
pum. ait dñs ꝑ ioħ̾em haptistam militibꝰ ⁊ pͥncpi¬
bꝰ ⁊ ministͥ principum. Neminem ꝯtusseritis ait
oppͥmatis. Crimen aũ concussionis ẽ: cum ꝑ meti
uel iolentiam ab officialibꝰ exigitur ⁊ extorqͥt
petunia a subditis. Huins criminis pena sccłmn
statuta c̾ in quadruplum. que utinam hodie in
cduplinu statucretur. Ibcronimꝰ. Ob hoc militibul
quasi predo grassetur. Item ꝓpt̾ hoc ait dñs apłis
⁊ ministris suis. Ego elegi nos ut catissine mora.⁊

Expanded text:
cet praelatorum et ministros principum, ait Dominus per Joannem Baptistam 67 militibus et ministris principum: « Neminem concusseritis . » Augustinus : Crimen concussionis est, cum per metum aut violentiam ab officialibus exigitur et extorquetur pecunia a subditis. Hujus criminis poena, secundum jus statuta est in quadruplum, quae utinam hodie in duplum statueretur. Item Hieronymus: Ob hoc militibus tur, praedo grassetur. Item: Propter hoc ait Dominus apostolis et ministris E
Abbreviated transcription (Latin):
tet ꝑesfron: cuiꝰ nomen mutatum ẽ in signͣ
ualis mutationis : qr ꝓ agro suo ad sepelien¬
msaram sumpsit pecuniam ab abraham
cactus. Nolelat enim gratis abhã agrũ
uar: ⁊ in hocfcõ abraham excusat᷑⁊ effron
elatur. S uomine si fencratore uł symõĩa¬
cum coge̾m acciꝑe. cũ gͣtis uł mutuum uellr mͥ

Expanded text:
er Ephron, cujus nomen mutatum est in signum spiritualis mutationis; quia pro agro suo ad sepeliendum Saram, sumpsit pecuniam ab Abraham licet coactus. Nolebat enim gratis Abraham agrum accipere: et in hoc facto Abraham excusatur, Ephron accusatur . Sed nonne si feneratorem vel Simoniacu
Abbreviated transcription (Latin):
dancius hebetat ingenium: ita ⁊ munusculum
iulicis uidicium ne possit cernere uerum. Itemin¬
exodo ietro moysi. Quid ẽ quod facisin plebe: Eur
solussedes ad iudicanlum: ⁊ om̃is ppłs p̃stolat᷑ de
mane usq ad uespam. slon bonam rem inqͥt facis
stulto labore ꝯsumi̾s tu ⁊ ppłs tuus tecum. ultraui¬
res tuas ẽ negocium: non poteris solus sustinere. S
antli u̾bamea ⁊ consilia: ⁊ domuiꝰ er̃ tecum. Riemo¬

Expanded text:
 hebetat ingenium; ita et munusculum judicis judicium, ne possit cernere verum. Item« Jethro Moysi: Quid est hoc quod facis in plebe? Cur solus sedes, » ad judicandum, « et omnis populus praestolatur de mane usque ad vesperam? Non bonam rem, inquit, facis: stulto labore consumeris tu et populus tuus tecum; ultra vires tuas est negotium, non poteris solus sustinere. Sed audi verba mea atque consilia et Dominus erit tecum,
Abbreviated transcription (Latin):
eati pauꝑes sp̃u. Sicut spũalis pauꝑtatis hoc
est humilitatis nutrix ẽ ⁊ fomentum istasẽ¬
uitiarum. Est aũ questus magnus pietas cum
intulimus in hunc mundum: haud clubiũ
quia nec auferre quid possumus. h̃ntes aut̃¬
alimenta simplicia ñ delectamenta non gu

Expanded text:
vitiarum. Sicut spiritualis paupertatis, hoc est humilitatis, nutrix est et fomentum ista senvitiarum: « Est autem quaestus magnus pietas cum intulimus in hunc mundum, haud dubium quia nec auferre quid possumus. Habentes alimenta, » simplicia, non delectamenta, non gu
Abbreviated transcription (Latin):
pħs memini me attalum cum magna ad¬
miratione hominum hoc cdixisse. Diuĩposu
alio atq alio loco fulserat: existimalum filia
taq mͥ dico. quociens tale aliquid. ꝑstriux¬
crit crulos meos. Eciens oc t᷑rit domꝰ splendi¬
da calta choris seruorum lectica. formosis ini¬
posita colonib. Quid miraris: Quem stupes:
sompa ẽ. Ostendunt᷑ isteres ñ possidentur: ⁊ cdũ¬
polcntam. Turpe ẽ beatam uitam inauro ⁊ ar¬
gtnto reponere. Eque fͦix ẽ in aqua ⁊ polenta
Euid gͦ faciam si ista ñ fuu̾t: Queris qd̾ sit re¬
ielium inopie: famem fames tiuit. Alio¬
qui quid interest. uiagna sint an exigua q̃
amiie te cogant: Quid refert qntulumcinnq
quad tibi uegare possit fortuna. Hcc ip̃a aqͣ⁊
lanta in alienum cacłit arbitrium. Liberũ
ttm ẽ nom̃e quem pariun licet fortune. s mn
nsm uichil ita ẽ. si nichil horum desideres a na

Expanded text:
 Memini Attalum cum magna admiratione omnium haec dixisse: « Diu, inqalio atque alio loco fulserat. Existimabam similia ipse mihi dico, quotiens tale aliquid praestrinxerit oculos meos, quotiens occurrit domus splendida, cohors culta servorum, lectica formonsis inposita calonibus: Quid miraris ? Quid stupes ? Pompa est. Ostenduntur istae res, non possidentPOLgento reponere; aeque turpe in aqua et polenta. Quid ergo faciam, si ista non fuerint? Quaeris quod sit remedium inopiae? famem fames finit. Alioquin quid interest, magna sint an exigua, quae servire te cogant? Quid refert quantulumcunque sit, quod sibi negare possit fortuna? Haec ipsa etiam aqua et polenta in alienum cadit arbitrium. Liber est autem, non in quem parum licet fortunae, sed in quem nihil. Ita est, si nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uium usq ad cͣrnem: immo tonsore̾ ft̾us ad sã¬
baiulos tousure. scrutatores q ⁊ indagatores
cum de raptis nichil possint restituere. Uñ in¬
psalmo. sionue cognoscent in futuro om̃s qͥ
oꝑantur iniquitatem multiplicem. Et qͥ st̾
qui deuorant plebem meam ⁊ cotidiana rapĩa
⁊ multi plici sicut escam panis .i. qui minist̾io
suo utuntur ꝓpt̾ capienda mun̾a ab hõibꝰ. nõ
ad salutem hominuni uł ad głiam cl̃i. Item¬

Expanded text:
vium usque ad carnes, imo tonsores usque ad sanbajulos tonsurae scrutatoresque et indagatores tamen de raptis nihil possint restituere. I Nonne cognoscent, » in futuro, « omnes qui operantur iniquitatem, » multiplicem? Et qui sunt  devorant plebem meam, » quotidiana rapina et multiplici, « sicut escam panis, » id est, qui ministerio suo utuntur propter capienda munera ab hominibus, non ad salutem hominum, vel ad gloriam Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ue eorum more qui ñ ꝓficere. s conspiti cu¬
piunt facias aliqua que in habitu tuo. aut gn̾e
uite noͣbilia sunt. scł hasꝑum cultum ⁊ intõsũ
caput. ⁊ negligentiorem barbam. ⁊ iudictum ai¬
ud ꝑu̾sa uia sequitur deuita. Satis ip̃m nomen
plulosophie aẽ celestis si modeste tractetur: inuidi¬
osum t̃. Quid si nos hominum osuetucdinemce¬
a. frons ppło nr̃a conueniat: toga ñ splendeat.
nec sorleat quidem. slon habeamꝰ aurum in qͦ
solicli auri celatura descencłit. s ñ putemus fru¬
galitatis indicium. auro agento q caruisse:
Id aganiꝰ ut mełiorem uitam seqͣm᷑ ꝙͣ uulgͦ ñũ¬
contrariam Alioquin quos emendari uolumꝰ:
fugamꝰ a nobis ⁊ auertimꝰ. Illd̾ quoq facimꝰ᷑ ut
nichil uelint imitari nr̃i. clum timent ueimi¬
nr̃a intͥ bonos mores ⁊ publicos. suscipiant om̃s

Expanded text:
e eorum more, qui non proficere, sed conspici cupiunt, facias aliqua, quae in habitu tuo aut genere vitae notabilia sint. Asperum cultum et intonsum caput, et negligentiorem barbam, et quidqui via sequitur, evita. Satis ipsum nomen philosophiae, etiamsi modeste tractetur, invidiosum est. Quid si nos hominum consuetudini csint, frons populo nostra conveniat. Non splendeat toga, ne sordeat quidem. Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis indicium auro argentoque caruisse. Id agamus, ut meliorem vitam sequamur quam vucontrariam, alioquin quos emendari volumus, fugamus a nobis et avertimus. Illud quoque facimus, ut nihil velint imitari nostri, dum timent ne imi inter bonos mores et publicos; suspiciant omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Et in actibꝰ apłoꝵ. uossectis a pͥma die qͦ ingressus
sum asiam qͣlit̾ uobiscum ꝑ om̃e tempꝰ fuiꝰm⁊
uersatus : seruiens dño in humilitate ⁊ lacrimis
ꝯtexens sermonem moralissimum. ultuno aũ¬
annectit de officio p̃latorum: docens eos cau̾e aua¬
riciam exemplosui cum ait. argentun ⁊ aurum
aut uestem ullius ñ desicdaui uosscitis: qm̃ ad ea
que opus mͥ erant ⁊ hiis qui mecum sunt mini¬

Expanded text:
 cap. XX: « Vos scitis a prima die qua ingressus sum in Asiam, qualiter vobiscum per omne tempus fuerim conversatus, serviens Domino in humilitate et lacrymis. » Et texens sermonem moralissimum, ultimo annectit de officio praelatorum, docens eos cavere avaritiam exemplo sui, cum ait: « Argentum, aut uestem nullius concupiui. ipsi scitis quoniam ad ea quae mihi opus erant et his qui mecum sunt mini
Abbreviated transcription (Latin):
d corrigiam calige: ñ accipiam ex om̃ibꝰ q̃ tua
unt: ne dicas ego ditaui abħam. Dicebat ei cñ
er da mͥ animas. cetera tolletibi. Idem uitiũ
ampnauit bcatus thonas. cantuariensis ar¬
ꝑtpiscopꝰ. Qui cum cancellariam dediss cͥdã:
abibuit ne ymaginem uencderet : uͭ cẽ arta¬
um uł cultellũ acciꝑet: ⁊ ne in manubriõ

Expanded text:
n accipiam ex omnibus quae tua sunt, ne dicas: Ditavi Abraham; dicebat enim ei rex: Da mihi animas, caetera tolle tibi . Idem vitium damnavit B. Thomas Cantuariensis archiepiscopus, qui cum cancellariam dedisset cuidam, inhibuit ne imaginem venderet, nec etiam arcanum vel cultellum acciperet, ne in manubrio
Abbreviated transcription (Latin):
in ore hũit ⁊ ip̃e dixit. beatiꝰ c̃ inquit magis dare
qͣm acciꝑe. Item exemplo bĩ thome. qui cancella¬
rium suum instituens sacramento iri siur̃acli
enm astriuxit: ncunqͣm aliquidusq ad cãipu¬
lum in administratione cancellarie acciꝑet¬

Expanded text:
in ore habuit. « Beatius est, » inquit, « magis dare quam accipere. » Item: exemplo beati Thomae, qui cancellarium suum instituens, sacramento jurisjurandi eum astrinxerat, ne unquam aliquid, usque ad canipulum, in administratione cancellariae accipe
Abbreviated transcription (Latin):
Item stem. ue qui opulenti estis iu syon. ⁊ conficli¬
tis in monte samarie. Optimates capita ppłorũ.
transite in calanne. descendite in gech. ⁊ uidete. si la¬
solio iniguitatis : qui dormitis in lectis eburneis
⁊ lascuutis in stratis ur̃is ⁊ agnum de gͦge comedẽ.

Expanded text:
onfiditis in monte Samariae; optimates capita populorum. Transite in Chalane: descendite in Geth, et videte, si lasolio iniquitatis, qui dormitis in lectis eburneis, et lascivitis in stratis vestris, com
Abbreviated transcription (Latin):
uaricie: magiũ ponlus auriꝓiecit: putans
señ simul possidere cliuitias ⁊ uͥtutes. Ad idem
facit clyogenes. qui tam spe uacuꝰ qͣm tunori ex¬
pers. tutam dolio. tentꝰ tͥnsegit pauptatem. sui
cum uidiss lauantemiolera. fert᷑ dixisse aristi¬
pͥ aulicꝰ ciuldam pͥncipis. Si mͥ credidisse mͦ

Expanded text:
varitiae magnum pondus auri projecit putans se non simul posse possidere divitias et virtutes. Ad idem facit Diogenes, qui tam spe vacuus quam timoris expers, tutam, dolio contentus, transegit paupertatem. Cui, cum vidisset 385 lavantem olera, fertur dixisse Aristippus aulicus cujusdam
Abbreviated transcription (Latin):
quos petis utrum uaturasem liãt. ⁊ ancertã
cupiditatem ꝯsidera. Si ũ possit alicui o sistere¬
⁊ si longe ꝓgresso semꝑ aliquid longuis restat
scito id naturale ñ ce̾ qr crescit amor ninumi
qͣntum ip̃a pecunia cir̾cit. Sidiuitiasũ hr̃em᷑
auari ⁊ cupicli ñ eẽmꝰ. uñ salomon Sanguisu
ge sunt due filie: diaboli in cessant̾ clam̾ates
affer. affer. libido incessaut̾: ⁊ iucessanciu̾ cu¬
piditas. Illi ciuni etate uł alio metlicamẽto
octuritur: isti uullo. Item tupiclitas ydropi¬

Expanded text:
quod petis, utrum naturalem habeat aut caecam cupiditatem, considera si non possit alicubi consistere. Si longe progresso semper aliquid longius restat, scito id naturale non esse, quia, Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. Si divitias non haberemus, avari et cupidi non ee sunt » diaboli incessanter « clamantes: Affer, affer. » Libido incessanter, et incessantius cupiditas. Illi enim aetate vel medicamento occurritur aliquo, isti nullo. Item
Abbreviated transcription (Latin):
fundit. Item Ioseph uitium auaricie detisti
ẽ: qui cũ ꝑpallium ab egyptiaca m̾etrite int
dana ccupiscentia traheretur: donec rumꝑe
laciuiam uł scinderet. expectare noluit: h
llio cũ lacinus relicto cicius aufugit iurta

Expanded text:
 Item: Joseph vitium avaritiae detestatus est; qui, cum per pallium ab Aegyptiaca meretrice, id est mundana concupiscentia traheretur, donec rumperet laciniam, vel scinderet, exspectare noluit; sed pallio cum laciniis relicto citius aufugit, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ñꝗͣ eris pauꝑ. si ad opinionem ñ ꝗͣ eris dine
Exiguum uatura desicdat. opinio inmet¬
ti locupletes posselerant: ultra priuatũ ȩie
modum fortuna te ꝓuehat. auro tegat pͦpi¬
picture. ⁊ quicquid ultra ars luxurie elabea¬
sicłia fiuita sunt. ex falsa aũ opinione nais¬

Expanded text:
am eris pauper; si ad opiniones, numquam eris dives." Exiguum natura desiderat, opinio inmeulti locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat, auro tegat, purpupicturae et quicquid ars ulla luxuriae elabsideria finita sunt; ex falsa autem opinione nasce
Abbreviated transcription (Latin):
antalus a labris sitieus fugientia captat.
tumina. Quid rides : aitato nõie de te fabu¬
a narratur: qui a congestis undiq saxis. iuudor¬
uil iuhians. ⁊ taiꝗͣ. parcere sacris. congi̾sim
inctis taniqͣ. gaudere tabellis. Ad hoc faciat¬
picio. Ingredior enini mãastium. cuiꝰ aurum
⁊ argentum in uasis templi aspicio. Pasco ocłos
ꝑ in pecunia. Est enim in partem uł sortẽ dñi
assumptus iu opꝰ dñi. ilos cnĩ sumꝰ deqͥbꝰ ait:
fines ceciderunt mͥin p̃claris. qui oculos añ ⁊re¬
tro hre debemus. nobis scł ⁊ aliis p̃uidentes. slõne
÷ qͥ gͣtiosus e̾et qui transituro ad mundinas ꝑ lo¬
cum ꝑiculosum latrumculis obsitum. peciũ¬
am ad locum tutiorem deferret. ut saluã illã
in thesauros celestes deportetur. ubi fures ñ fu¬

Expanded text:
antalus a labris sitiens fugientia captat flumina — quid rides? mutato nomine de te fabula narratur: congestis undique saccis indormis inhians et tamquam parcere sacris cogeris aut pictis tamquam gaudere tabellis. picio. Ingredior enim monasterium, cujus aurum et argentum in vasis templi adspicio, pasco oculos: cientia, pauper in pecunia: est enim in partem vel sortem Domini assumptus, imo pars Domini. Nos enim sumus de quibus ait: « Funes ceciderunt mihi in praeclaris : » qui oculos ante et retro habere debemus, nobis scilicet et aliis providentes. Itetibi gratiosus esset, qui tibi transituro ad nundinas per locum periculosum, latrunculis obsitum, pecuniam tuam ad locum tutiorem deferret, ut salvam illam in coelestes thesauros deportetur, ubi fures non fu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium. s maleclictum ⁊ mendacium. furtum ⁊
bomicichium inunclauerunt. Oblitisunt legis cĩu
sui: ⁊ ego obliuiscar eorum ⁊ filiorum corum. Glã
torum in ignominian commutabo. pec̾ẽa ppłi
mei comedent. Nou clicit comedentes tm̃ oblata ꝑ
pet̾cis. uł ea absorbentes ⁊ destruentes ꝑ or̃oneui. doctͥ¬
nam ⁊ conftilionem quod bouum ẽ. S iustificanteᷤ

Expanded text:
ientia, sed maledictum, mendacium, furtum et homicidium inundaverunt, oblita legis Domini Dei sui; et ego obliviscar eorum, et filiorum eorum: Gloriam eorum in ignominiam commutabo. Peccata populi mei comederent, » non dico comedentes tantum oblata pro peccatis, vel ea absorbentes et destruentes per orationem, doctrinam et confessionem 64 quod bonu
Abbreviated transcription (Latin):
s qui plus cupit pauꝑc̃. Quid enim refert qͣn¬
tuu illi in aicha. qͣntũ in horreis iaccat. qͣntũ¬
pascat uł feneret ⁊ si alieno innuinet. si acqͥsi¬
ta. si acquisita computat: Qaud sit cliuiciar̃
supͣ necessitatem possidet. Natura eñꝯ tenta ẽ
autem que suꝑsunt supra fam̃ẽ ⁊ sitim satiat᷑¬

Expanded text:
sed qui plus cupit pauper est. Quid enim refert quantum illi in arca, quantum in horreis iacet, pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed adquirenda computat ? Quis sit divitiarum  necessitate, possidet. Natura enim contenta autem quae supersunt, supra famem et sitim satiat
Abbreviated transcription (Latin):
in sinistram. entes ũ ambiclextricum a oth: ħ ãbi¬
sinistii. Ido̾q nec regem eglon pinguissimum ꝯfo¬
adme. uide quod ẽ quod egrecditur. Et cdixi. Quid¬
nam ẽ: Et ait ħ ẽ amphora egrecliens. Et dixi. ħ
ẽoculus omnium in terra. Et ecce talentum plũ¬
bi portabatur. Et ecce auaricia mulier sedeus in

Expanded text:
in sinistram, existentes non ambidextri cum Aod, sed ambisinistri; ideoque nec regem Eglon pinguissimum confoad me: Vide quid est hoc quod egreditur. Et dixi: Quidnam est? Et ait: Haec est amphora egrediens. Et dixi: Hic est oculus omnium in terra, et ecce talentum plumbi portabatur, et ecce mulier sedens in
Abbreviated transcription (Latin):
Et per simile ñ licet talibus impenitentibꝰ iexi¬
tum uite counnunem sepulturam cõmrãcare
Sicut otigit de quodam us airario apb̾scm̃ clyo¬
uisium: ad quemi laborantem in extreinis cũ
ueniss sacerlos cum eu charistia uiuenit eum
impotem sui ⁊ innuentem ei quod a fãmiliari de¬
mone ꝯstringebatur ꝑ fauces nec ꝑmittebat᷑
restituere rapta uł diuicde tͣpit̾. gregata. uł con¬
fiteri pecca : uł susciꝑe eucharistiam.: ⁊ sic miser
de hac uita uusera raptus ẽ ad misĩam ĩt̾m ĩ abłem
s a quibusdan monachis ela incło sepultus ẽ. Qͦ
oꝑto extractum ẽ fetens caclauer de tumulo: ⁊ ad
cautelam ⁊ t̾rorem aliorum publice tractum in

Expanded text:
Et per simile, non talibus impoenitentibus in exitu vitae communem sepulturam communicare, sicut contigit de quodam usurario apud S. Dionysium apud quem laborantem in extremis, cum venisset sacerdos cum Eucharistia, invenit eum impotem, ita innuentem ei, quod a familiari daemone constringebatur per fauces, nec permittebatur restituere rapta, vel dividere turpiter congregata, vel confiteri peccata, vel suscipere Eucharistiam; et sic miser de hac vita misera raptus est ad miseriam interminabilem; sed a quibusdam monachis clanculo sepultus est. Quo comperto, extractum est fetens cadaver de tumulo et ad cautelam et terrorem aliorum publice retractum in
Abbreviated transcription (Latin):
miles funt uabal stulto. qui tondeus oues ñ rtͤ¬
penit clauid: nec ẽ misertus suꝑ ꝯtͥtionẽ ioseph
su ñ sunt pastores ouium. s tonsores excoria¬
tores. depilatores. lupi ⁊ enunctores pecuniar̃ ⁊
ac ⁊ lanam in ouibz q̃rentes:lucro inhiantes
otiꝰ qͣm saluti aĩatum intencdentes. Legit᷑ eiũ¬

Expanded text:
tondens oves, non respexit David, nec est misertus super contritione Joseph. Hi non sunt pastores ovium, sed tonsores, excoriatores, depilatores, lupi et emunctores pecuniarum, lac et lanam in ovibus quaerentes, lucro inhiantes potius quam saluti animarum intendentes. Legitu
Abbreviated transcription (Latin):
in agone ꝯtendit ab om̃ibꝰ se abstin⁊ offenclitis
⁊ sarcinulis. Per suum ꝯtͣri um ꝯiendanda ẽ pa¬
ꝑtas. uicium enim sodomorum a dinuenrt habsi¬
dautia panis .i. quarumilib⁊ copia cliuiciarim
⁊ supbia uite. Inde ẽ subsequta ẽ ociositas: cuig

Expanded text:
in agone contendit, ab omnibus se abstinet, offendiculis et sarcinulis. Per suum contrarium commendanda est paupertas. Vitium enim Sodomorum adinvenit abundantia panis , id est quarumlibet copia divitiarum et superbia vitae. Inde etiam subsecuta est oti
Abbreviated transcription (Latin):
unuꝑtatis ⁊ cuis electionem. libet intueri illoᷤ
u̾sus lucans. Quite tuta facultas. exigni q la¬
res : o uumn̾a ñclum intellecta dm: quib hoc
ꝯtingere cłmuris. aut eremplis potuit. nullo
trepidare tumultu. Cesarea pulsante manu

Expanded text:
usque electionem, libet intueri illos versus Lucani: O vitae tuta facultas Exigui parvique lares, o munera nondum 42 Intellecta deum, quibus hoc contingere muris Aut templis potuit, nullo trepidante tumultu Caesaraea pulsante manu
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ elucescit: qͣm in illo apologo flacii oratui di¬
herbis. Sellebat ⁊ donec minor in certamine lõgo
Implorauit opes hominis frenum q recepit
s pꝰqͣm uictor molans dissessit ab hoste Non e¬
quitem dorso ũ freuum depulit ore. Sic qͥ pauꝑi¬
em u̾itus pociore netallis. Libertate caret dĩmi.¬
uiet et̾num qui paruo nesciet uti. Item uixta
qͣm d̾iues quiescit ⁊ dormit uñ iuuenalis. et no.

Expanded text:
lucesci quam in illo apologo Flacci Horatii diherbis Pellebat, donec minor in certamine longo, Imploravit opes hominis, frenumque recepit Sed postquam victor violens discessit ab hoste, Non equitem dorso, non frenum depulit ore. Sic qui pauperiem veritus, potiore metallis Libertate caret, domiviet aeternum, qui parvo nesciet uti. Item juxta quam dives quiescit et dormit. Unde Juvenalis, sat.
Abbreviated transcription (Latin):
tib preferre. ita quisq ea ornatus cunctisse mmi¬
tandum debet ostendere. ut exemplo suo nulli no¬
cere. s uitam potius ualeat componere subiectoꝵ
Nam si actus dissentiat a nomine. qñ pontisi

Expanded text:
tibus eminere, ita quisquis ea ornatus est, cunctis se imitandum debet ostendere, ut exemplo suo nulli nocere, sed vitam potius valeat componere subjectorum. Nam si actus dissentiat a nomine, quanto pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
future. Non enim maceratio carnis. ħitus
incultus. crebre uigike. ieiunia assidua.
et arta. aust̾itas uite. et horror in facie
concupiscas. si nichil ꝑtimescas: sciens

Expanded text:
futurae. » Non maceratio carnis, habitus incultus, crebrae vigiliae, jejunia assidua et arcta, austeritas vitae, et horror in facie concupiscas, si nihil pertimescas, sciens
Abbreviated transcription (Latin):
Orimum est corporale pecem gula. ioest
intẽꝑans cibi uel potus uoluptas ꝑ qm
pͥmi parentes humani generis paradysi
felicitatem ꝑdiderunt. ⁊ in hanc erũpnosã
huiꝰ uite miseriã deiccti sunt iͥ om̃is homo
ꝑ peccatum nascitur. ꝑ laborem inuit. ꝑ dolorẽ
noritur. Que tribs modis regnare uidet᷑ in
causagule antieipare euꝑit. aut exqͥsitõres
cibes sibi parari iubet qmͣ necessitas corꝑis
uel sue qualitatis qualitas ꝑsone exigat
uel si plus accipit in edendo uel bibendo.
propt̾ desid̾ium incontinentie sue. qmͣ
sue profieiat saluti. de qua .i. gula niscit᷑

Expanded text:
rimum est corporale peccatum gula, id est, intemperans cibi vel potus voluptas, per quam primi parentes humani generis paradisi felicitatem perdiderunt, et in hanc aerumnosam hujus vitae miseriam dejecti sunt; ubi omnis homo per peccatum nascitur, per laborem vivit, per dolorem moritur. Quae tribus modis regnare videtur in xquisitiores cibos sibi praeparare jubet, quam necessitas corporis, vel suae qualitas personae exigat, vel si plus accipiet in edendo vel bibendo propter desiderium intemperantiae suae, quam suae proficiat saluti. De qua gula nascit
Abbreviated transcription (Latin):
pcẽ sunt uitia pͥncipalia uel originalia
fomium uitiorum. Ex quib quasi radicibus
omĩa corrupte mentis uel incesti aorpis duer¬
sarum uitia pullulant iniquitatum. De
quib pauica dicete: tatum duximus. uel
ex quibs radicib rami uiciose germinatõis
crescere uideantur ut sciat unisquisq m
regina est omĩum malorum ꝑ quam angłi
ceciderunt de celo. que fit ex contẽptu man¬
datorum dei. fit etiam qñ extollitur de bons
oꝑib suis aliquis. ⁊ se meliorem estimat
aliis. dum ineo ip̃o peior est aliis. quo se me¬
liorem putat. fit qͦ ꝑc̃õtumatiã suꝑbia.
qñ despiciunt ħoies semorib obedire suis.
Ex ip̃a uͦ nascitur oĩs inobedientia. omĩs
p̃sũptio. ⁊ oĩs pertinatia contentiones heses.
arrogantia. que omĩa mala uera ħuilitas.

Expanded text:
cto sunt vitia principalia vel originalia omnium vitiorum, ex quibus quasi radicibus omnia corruptae mentis vel incasti corporis diversarum vitia pullulant iniquitatum. De quibus pauca dicere ratum duximus, vel ex quibus radicibus qui rami vitiosae germinationis crescere videaregina est omnium malorum, per quam angeli ceciderunt de coelo, quae fit ex contemptu mandatorum Dei. Fit etiam, quando attollitur mens de bonis operibus, 142 et se meliorem aestimat aliis, dum in eo ipse pejor aliis est, quo se meliorem putat. Fit etiam per contumaciam superbia, quando despiciunt homines senioribus obedire suis. Ex ipsa vero nascitur omnis inobedientia, et omnis praesumptio, et omnis pertinacia, contentiones, haereses, arrogan
Abbreviated transcription (Latin):
tant. Iusticia nichil est aliud quam
non peccare. Non peccare autem. legis p̃cepta¬
seua seruare. Peceptorum uero obseruatio.
dupplici genẽ custoditur. ut nicħ eorum que
prohibentur facias. et que iubentur imple¬
In utrocp legis p̾uaricatis continetur. Qlm̃
qui dicit recede a malo. ⁊ ip̃e dicit ⁊ fac bo¬
mun. Si a malo recesseris ⁊ non feceris
bonum. transgressor es legis. Parum est

Expanded text:
. Justitia ergo non est aliud, quam non peccare. Non peccare autem legis praecepta servare. Praeceptorum vero observatio duplici in genere custoditur: ut nihil eorum quae prohibentur facias, et cuncta quae jubentur implein utroque legis praevaricatio commitatur. Quoniam qui dicit: Recede a malo : et ipse dicit, fac bonum. Si a malo recesseris, et non feceris bonum, transgressor es legis: quae non
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum quod quia occulta hominum
non uidentur: datus est suspicionib
locus. Quas dominus in euuangłio eum de
eam suspicari propt̾ hoc fcãm probibuit dicens.
Nolite udicare alios ex suspicionib. et non
iudicabimini .i. non condempnabimini. Ad¬
hec: dubia in meliorem partem int̾pretanda
sunt. Iniquissimum enim et diabolicum ẽ
in aliam partem declinare: et magis isse pro¬
num ad mala quam ad bona. Si alit̾ de re

Expanded text:
ciendum quod quia occulta hominum non videntur, datus est suspicionibus locus, quas Dominus in Evangelio , cum deam suspicari propter hoc factam, prohibuit dicens: « Nolite judicare » alios, ex suspicionibus, « et non judicabimini , » non condemnabimini, : Dubia in meliorem partem interpretanda sunt. Iniquum enim et diabolicum est in aliam partem declinare, et magis pronum esse ad mala quam ad bona. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tentia singłorum. ut ita baculus pastoralis
conu̾tatur inse. et os turturis retorqueatur
heu. translata est gła domini de isrł: quia
capta est archa dei. Philistum asportauer̃t
eam a lapide ad uitorii in arotum. sccł. ignẽ¬

Expanded text:
tentia singulorum, ut ita baculus pastoralis convertatur in se, « et os turturis retorqueatur « Heu! translata est gloria Domini de Israel, quia capta est arca Domini. Philisthiim enim asportaverunt eam a lapide adjutorii in Azotum , » id e
Abbreviated transcription (Latin):
deus soũum uniu̾se caris. uirum qui sit dug
añeos ẜxire. ut pastor pro ip̃is contra hodes uisibi¬
les et inuisibiles. interre tab̾naculum et ecłion
ut pro eis oret. Et ducere eos ad bellum contrasi¬
rituales nequicias. u̾to et exemplo sicut oux te.
Et introducerr eos tandem in iherłm suꝑnam. nn¬

Expanded text:
Deus spirituum omnis carnis, virum qui sit superare ante eos. » Exire, ut pastor, pro ipsis contra hostes visibiles et invisibiles; intrare, tabernaculum et ecclesiam, ut pro eis oret. « Et ducere illos, » ad bellum « contra spiritales nequitias , » verbo et exemplo, sicut dux eorum; « et introducere eos
Abbreviated transcription (Latin):
nem. et edncam filios isrł de egẏpto : Eur dñs.
Signum habebis quod miserim te scł mutatio¬
sanate. Signum etiam mutationis aque in sã¬
fitebatur se ineloquentem moyses dominis dedit¬
ad egẏptios sonore uocis. et eloquentie in compa-¬
rabilis. s se reputabat ad hoc officium insuffici¬
entem. Qui autem credit se sufficientem eẽ:
insufficiens est. Qui putat et credit se ẽẽ insuf¬
ficientem sufficiens est. et beneplacens et hũilis
cłiam dei. recte tractantes u̾bum ueritatis. recte¬

Expanded text:
nem, et educam filios Israel de Aegypto? » Cui Dominus: « Signum habebis quod misero te, » scilicet mutatiomundatae: signum etiam mutationis aquae in sanfitebatur se ineloquentem. Erat enim, quantad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae incomparabilis, sed se reputabat ad hoc officium insufficientem. Qui autem credit se esse sufficientem, insufficiens est; et qui putat et credit se esse insufficientem, sufficiens est, et benepatiens, et humilis, , regere Ecclesiam Dei. Recte tractantes veritatis ve
Abbreviated transcription (Latin):
sit hodie cura de adhibendis eustodib animarũ
regendarum. qͣm de adhibendis eustodib pomoꝵ¬
uiluim. ut minor sit sollicitudo de clauib
petri. qm de clauib cellarii. Item ad romanos
custoditis aureolam accipient. Mrelatus me¬

Expanded text:
sit cura hodie de adhibendis custodibus animarum regendarum, quam de adhibendis custodibus pomoi, » ut minor sit sollicitudo de clavibus Petri, quam de clavibus cellarii. Item ad Rom. I: custoditis aureolam accipiet. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
uinctum et uenditum in carcerem phu¬
tifari eunucho. eum eccłia et sacramenta
eccłiastica eumichis mollib et sterilib et in¬
doctis dispensanda commutunt᷑. Hoc idem ceslet
iheremias intrenis dicens. Egressus est a filia
sẏon omĩs occor eius: fcĩ sunt om̃s pͥncipes u¬
uelut arietes non inuenientes pascua: et

Expanded text:
in carcerem Putiphari eunucho, , cum Ecclesia et sacramenta ecclesiastica eunuchis mollibus, sterilibus et indoctis dispensanda committuntur. Hoc idem deflet Jeremias in Threnis, dicens : « Egressus est a filia Sion omnis decor ejus. Facti sunt omnes principes velut arietes non invenientes pa
Abbreviated transcription (Latin):
qui suecessit in locum et ministĩum helye. Cui
cum igneo curru insistenti quatuor rotis ra-¬
ꝑetur in celum: ait helyseus. Pat̾ mi. pr̃ mi.
currus isrł et auriga eius. Geminatio dictio¬
nis notat pat̾num affectum et officium
quatuorrotis subuehi .i. quatuor cardinalib
uirtutib. Oportet enim prelatum eẽ iustum.
fortem. temꝑatum. prudentem: qui est currꝰ
dei ⁊ eccłie. non pharaonis. Ht enim eam reg̾e.
riga eccłie. sibilum et cantum. ⁊ alia leni-¬
mina debet habere. quib demulceat et
consoletur eam. Unicum etiam aculeum inma¬
nu: ut boues raro cum recalcitrent stimulet
et flagellet. ut composito gradu uehant sp̃m

Expanded text:
qui tamen successit in locum et ministerium Eliae. Cui cum igneo curru insistente quatuor rotis raperetur in coelum, ait Eliseus: « Pater mi, pater mi, currus Israel et auriga ejus . Geminatio dictionis notat paternum affectum, et officiumquatuor rotis, id est, quatuor cardinalibus virtutibus. Oportet enim praelatum esse justum, fortem, temperatum, prudentem, qui est currus Dei et Ecclesiae, non Pharaonis. Habet enim eam regere, riga Ecclesiae, sibilum, et cantum, et alia lenimenta habere debet, quibus demulceat et consoletur eam. Unicum etiam aculeum in manu, ut boves id est caro cum recalcitrant, stimulet et flagellet; ut composito gradu vehat sessor
Abbreviated transcription (Latin):
uerit uos pharao ⁊ dixerit. quod est opuis uesitũ.
respondebitis. Uiri pastores sumus ab infantia
ma enim pars religionis animo constat. Anmo¬
sitas enim ualde necessaria est prelato. Qui si ti
catus ex utero et domino etiam iubente. officiũ
et onus pastorale iussus est subire. Dominꝰ apłis¬
Ituro enin ad bellum pͥmo est infrenandum n¬
mentum corpouis: crucisigendo illud cum ui¬
tiis et concupiscentiis. Abstinentia ⁊ continen¬
tia. ne homo ruat in p̃cipicium et ut composi¬
ad quod rigida et austera uita decet p̃dicatorem.
non mollis et eneruis. Melatus autem est¬
cnutas munita uirtutib. columpna srsten¬
tans eccłiam. Murus circuendo. ad quem
sicut ad ciuitatem refugii confrgiendum.
luboitis. quia głosa dicta sunt & te ciuitas dei. ħ¬

Expanded text:
verit vos Pharao et dixerit: 146 Quod est opus vestrum? respondebitis: Viri pastores sumus ab infantia. ma enim pars religionis animo constat; animositas enim valde necessaria est praelato, qui si timcatus ex utero, et Domino etiam jubente, officium et onus pastorale veritus est subire , diIturo enim ab bellum, primo est infrenandum jumentum corporis, crucifixione illius « cum vitiis et concupiscentiis , » abstinentia et continentia, ne homo ruat in praecipitium, et ut composiAd quod rigida et austera vita decet praedicatorem, non mollis et enervis. Praelatus autem civitas est munita virtutibus, columna 147 sustentans Ecclesiam; murus, eam tuendo, ad quem, sicut ad civitatem refugii, confugiendum subditis, quia: « Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei