comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matibꝰ et figͥis. ꝑ qͣsdã similitudines aũim cͥcũduẽ Mens uert
ipsam rẽ sicuti ẽ absq aliqͥbꝰ fantasmatũ simulac̾s. ad liqͥdũ
intuitu mundo intelligit: Uidet balthasar. articłm manus
scͥbentis in pariete: Et qd̾ uid̾at spũ retractans. iã alit̃ in co¬
gitatioẽ c̃spex̃ Sciebat et idebat intꝰ ꝑ sp̃m. qr qd̾ ostñsũ¬

Expanded text:
ines animum circumducit; mens vero ipsam rem sicuti est, absque aliquibus phantasiarum simulacri ad liquidam intuitu mundo intelligit. Vidit Balthasar articulum manus scribentis in pariete : et quod viderat spiritu retractans jam aliter in cogitatione conspexit. Sciebat et videbat intus per
Abbreviated transcription (Latin):
Ita et apd̾ iezechiel faciẽ et pedes dñi. qiͣ pͥma et nouissima che¬
rubin contegt̃. media tm̃ uidenda expont̃. qr q̃ añ mundi co¬
stitutionẽ apd̃ ipsũ erant. ł qͥs status rerũ futurus sit pꝰ iũ¬
diciũ ultimũ. cibꝰ ẽ fidei et spei. Int̾imꝰ intellig̾e satagit: que
scđm carnẽ gesta st̃ Et hũanitatis indagari affectus. qiͣ exca

Expanded text:
ita et apud Ezechielem faciem et pedes Dei quasi prima et novissima cherubim contegunt, media tantum videnda exponunt , quia quae ante mundi constitutionem apud ipsum erant, vel quis status rerum futurus sit post judicium ultimum, cibus est fidei et spei. Interim dum intelligere satagit quae secundum carnem gesta sunt, et humanitatis indagare affectus quasi ex
Abbreviated transcription (Latin):
modico delinqͥtur. et in magnis miserationibꝰ denuo conggat᷑.
labit᷑. ⁊ erigitur: Defic̃. ñ suffiẽex se: ut ad medicũ recurrat:
Ad hanc inquisitiõis formã ꝓposita a xp̃o in cruce q̃stio nos
inuitat. qͦtiens nos pung̃ stimulꝰ carnis. ł rap̃ in mirabilibꝰ sui¬
nos elatio m̃tis: Nec tam̃ pemptoriꝰ estimandꝰ ẽ ret̾rudeseñtis
pec̃ci pruritꝰ᷑. cui obuiã ꝑgit rõ. et serp̃ñti scabiei opponit cau¬
teriũ: Licet enĩ suf fumigent afflata meñdia. ⁊ flãma uorax
iã tectoꝵ lambat fastigia. una gr̃e stilla subitꝰq respectꝰ clem̃tie.
uno flatu ea in ciñes redig̃: Sedataꝙ ꝓcella diuinitꝰ: qd̾ puta¬
bat᷑ detͥmentũ. inuenit᷑ solaciũ. et qd̾ relictũ et. obitũ: assũp¬

Expanded text:
modico derelinquitur, et in magnis miserationibus denuo congregatur. modico derelinquitur, et in magnis miserationibus denuo congregatur. Labitur et erigitur; deficit, nec sufficit ex se ut ad medicum recurrat. Ad hanc inquisitionis formam proposita a Christo in cruce quaestio nos invitat, quoties non pungit stimulus carnis, vel raptis. Nec tamen peremptorius aestimandus est recrudescentis peccati pruritus, cui obviam pergit ratio, et serpenti scabiei opponit cauterium. Licet enim suffumigent afflata incendia, et flamma vorax jam tectorum elambat fastigia, una gratiae stilla subitusque respectus clementiae uno flatu ea in cineres rediget, sedataque procella divinitus, quod putabatur detrimentum, invenitur solatium, et quod relictu
Abbreviated transcription (Latin):
uictorie uexilla erex̃. qr neq mors in eũ usq̃quaq p̃ualuit. neq
pat̃ ullo mͦ negare filio indulgñtie pͥuilegiũ potuit. qd̾ ad pede
eiꝰ ꝓstrata caritas postulaũ Oꝑtinuit itaq deiectio capitis ue¬
niam corꝑi. et ꝑcusso u̾tice solidata st̃ m̃bra. ut ñ segnis sit re¬
genda q̃stio ẽ inqͥre cur d̾elinqͥm᷑. et intellectis causis: indaga¬
ri remedia: Qͥa ñ pot̾it in illa m̃te dui labes obreꝑe. q̃ se ꝓui¬
da studuerit cͥcũspectiõẽ munire: Deserim᷑ ñ ñqͣm. cũ hanc
curã negligimꝰ. ⁊ c̃monent nos c̃tumelie ꝓpulsantes. ut sollici¬
ti simꝰ. et medet᷑ qñq negligñtie c̃fusio. c̃pellt̃q ad remedia ẽfe¬
ssionũ ñ nullos. cũ se erubuerint aberrasse ipsa tẽptacionũ
ludibͥa Castigat᷑ sepe ex casu suꝑbia. et p̃sũptio ex ruina
Pulsat᷑ scĩtas ne extollatur. ⁊ ut ex̾ceat᷑ uexatur: Ad tꝑs in

Expanded text:
victoriae vexilla erexit, quia neque mors in eum usquequaque praevaluit, neque victoriae vexilla erexit, quia neque mors in eum usquequaque praevaluit, neque Pater ullo modo negare Filio indulgentiae privilegium potuit, quod ad pedes ejus prostrata charitas postulavit. Obtinuit itaque dejectio capitis veniam corpori, et percusso vertice, solidata sunt membra, ut non segnis sit regenda quaestio est, inquirere cur derelinquimur, et intellectis causis indagare remedia. Quia non poterit in illa mente diu labes obrepere, quae se provida studuerit circumspectione munire. Deserimur nonnunquam, cum hanc curam negligimus, et commonent nos contumeliae propulsantes, ut solliciti simus, et medetur quandoque negligentiae confusio; compelluntque ad remedia confessionum nonnullos cum se erubuerint aberrasse ipsa tentationum Indibria. Castigatur saepe ex casu superbia, et praesumptio ex ruina. Pulsatur sanctitas, ne extollatur et ut exerceatur, vexatur; ad tempus in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ morit᷑. et scd̾m qd̾ homo. dispñsatoria rone adtꝑs moriturus
deserit᷑ Deserit᷑ itaq: cũ delictus ꝓ nat᷑a qͣm assumpserat. tͥbu¬
tum ꝑsoluit. et euecturus sec̃ genus suũ ultͣ huiꝰ scłi pelagus.
pyratis rapacibꝰ naulũ carnis sue ꝓtulit. inuiscatisq dñtibus
eorũ allusit uoracibꝰ. et tã se qͣm p̃dam suã abstrax̃. et euexit:
abnuit: Id̾oq totiꝰ debiti sũmã. ab eo qͥ ꝓ oĩbꝰ se tͣdebat exactor
exeg̃: Relictũ uidit ad tꝑs. et penitꝰ posse extingui arbtͣtꝰ ẽ
S abiectio uolũtaria. ñ expers oĩpotentie erat Et calix ille
amaritudinis. c̃cupiscñtie uenena infusa antiquitꝰ. ab imo auul.¬
sit. et uomitu repñtino tota uet̾is ferm̃ti ẽsꝑsio eiecta ẽ Ex¬
plexꝰ est : Et sub alis cruçis agg̃gato gen̾e nr̃o. ibi et ꝓtex̃ ⁊ fõ¬
uit. uͥ nil posse putabat᷑ Et in quo uictꝰ estimatꝰ ẽ. maxime

Expanded text:
non moritur; et secundum quod homo, dispensatoria ratione ad tempus moriturus non moritur; et secundum quod homo, dispensatoria ratione ad tempus moriturus deseritur. Deseritur itaque cum derelictis et pro natura quam assumpserat, tributum solvit, et evecturus secum genus suum ultra hujus saeculi pelagus, piratis rapacibus naulum carnis protulit, inviscatisque dentibus eorum, illusit voracibus, et tam se quam praedam suam abstraxit et evexit. abnuit: ideoque totius debiti summam, ab eo qui pro omnibus se tradebat, exactor exegit. Relictum vidit ad tempus, et penitus posse exstingui arbitratus est; sed abjectio voluntaria non expers erat omnipotentiae, et calix ille amaritudinis, concupiscentiae venena infusa antiquitus, ab imo avulsit, et vomitu repentino tota veteris fermenti conspersio ejecta est. Explexus est; et sub alis crucis aggregato genere nostro, ibi et protexit et fovit, ubi nihil posse putabatur, et in quo victus aestimatus est, maximae
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ ds̃ meus. quare me d̾eliqͥsti: S ħ erant u̾ba delictorũ. idẽ
in ꝑsona eorũ quibꝰ ipse se uniuerat. qͥbꝰ ꝑ omĩa absꝙ peccato
simił erat: Suos dicit peccatores ꝓpt̾ quos uen̾at. quoꝵ caput
erat: Neꝙ m̃bra sua a se abscindi. cueniens udicabat: Alioqͥn:
absꝙ nota et labe pecc̃i si corpꝰ inqͥras. caput sine corꝑȩ c̃sti¬
tuas. nec erit cui ꝓficiat bonitas. si ñ sit infra q̃ regat᷑ infir¬
mitas : Ag̃ gͥ caput causam corꝑis sui. et ꝓ infirmis suis sol.¬
licitꝰ medicꝰ. in tantũ compatit᷑. ut et̃ se ex parte infirmari ñ
dedignet᷑ Et ut ampliꝰ dicã: fit pecem qͥ abradebat pecẽm:
In qua parte patit᷑. delinqͥtur. quia nat᷑e impassibili in nul¬
lo ẽgruit inuiriã ł penã pati Absentat se passioni diuinitã:
ħ solius carnis ẽ: In hoc solo se deseri filiꝰ innuit. ut undiq
sane fid̾i uitas elucescat. et palã sit. qr scd̃m qd̾ ds̃ ẽ. omĩno

Expanded text:
erant verba delictorum , id est in persona eorum quibus ipse se unierat, quibus per omnia absque peccato similis erat . Suos dicit peccatores, propter quos venerat, quorum caput erat; neque membra sua a se abscindi conveniens judicabat. Alioquin absque nota et labe peccati si corpus inquiras, caput sine corpore constituas, nec erit cui proficiat bonitas, si non sit infra quae regatur infirmitas. Agit igitur caput causam corporis sui, et pro infirmis suis sollicitus medicus, in tantum compatitur, ut etiam ex parte se infirmari non dedignetur, et, ut amplius dicam, sit peccatum qui abradebat peccatum. In qua parte patitur, derelinquitur, quia naturae impassibili in nullo congruit injuriari vel pati. Absentat se passioni divinitas: hoc solius carnis est, in hoc solo se deseri Filius innuit, ut undique sanae fidei veritas elucescat, et palam sit, quia secundum quod Deus est omnino
Abbreviated transcription (Latin):
Ñe dñs nr̃. qm ad mirabile ẽ nom̃ tuũ in uniu̾sa t̾ra:
qͥ et ex lpioꝵ ore. ꝑficis laudẽ: Ecce unꝰ ex delicts tuis
assumit᷑: Latro ille collatał tuus. dãpnatꝰ ob sceła: Illũ uictorie
tue p̃cursorẽ constituis. et iustificatũ gr̃a in ꝑadisũ p̃mittis:
In quo ẽfusus ẽ inimicus et ultor. ħeticus et ꝓditor. ꝑu̾sus
heticus. et detractor uideus O pponebat᷑ a phariseis xp̃o ꝓ cri¬
ex ritu et dec̾to extͣ castra depelłent. ab rasisq parietibꝰ earũ
domuũ in qͥbus fuerãt conuersati. ipsisq in qͥbus c̃sedissent
subselliis. ꝓpria mundaret p̾gatio ÷ hoc arguębant in xp̃o. qd̾
huiꝰmodi ꝑsonaꝵ nec m̃sã uitaret᷑. nec domũ. s susciꝑetꝰ et sa¬
naret: Inoleu̾at suꝑsticio. et occasione legiꝰ intellecte carnalĩt
ꝑseq̃bant᷑ qͥdẽ ministͥ legꝰ pecc̃m. cũ tñ nec ipsi e̾e̾nt a pecc̃o
ñ posse restitui illa dogmatizat impietas.quẽ in aliqd̾ cͥmen

Expanded text:
 nomen tuum in universa terra , qui et ex impiorum ore perficis laudem. Ecce unus de derelictis assumitur. Latro ille collateralis tuus, damnatus ob scelera, illum victoriae tuae praecursorem constituis, et vivificatum ex gratia in paradisum praemittis: in quo confusus est inimicus, et ultor haereticus, et proditor perversus discipulus, et detractor Judaeus. Opponebatur a Pharisaeis Christo pro criex ritu et decreto extra castra depelleret, abrasisque parietibus earum domorum, in quibus fuerant conversati, ipsis quoque in quibus consedissent subselliis, propria mandaretur purgatio , hoc arguebant in Christo, quod hujusmodi personarum nec mensam vitaret nec domum, sed susciperet et sanaret. Inoleverat superstitio, et occasione legis intellectae carnaliter, persequebantur quidem ministri legis peccatum, cum tamen nec ipsi essent a peccato non posse restitui dogmatizat illa impietas, quem in aliquod crimen
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃i uerecundari debuit: Erubescebat quidẽ de rebellioẽ aĩ.
de uͥtute pecc̃i. de irrep̃nte tinea uoluptatis. s habundantio¬
re pudore suꝑ hoc affici debuisset. qd̾ ueste nuptiali spoliatꝰ.
de illiꝰ c̃uiuii głia ligatis manibꝰ et pedibꝰ in tenebras ext̾iores
p̃cipitari meruerat: Tułant recedentes uͥtutes oꝑim̃ta digni¬
tatum. qͥbꝰ ornabant adã.dũ obediret dõ. et relinqñtes spo¬
liatũ in medio. tͣnsg̃ssorẽ c̃tumelia affecer̃: Iã texebat miser
fila m̃dacii. et excusatioĩs ordiens telã. ñ conficebat᷑ errorem.
s qiͣ subtem̃ in uoluens arundini. et intͣ susp̃nsos tele diffun¬
dens parietes. responsioẽ cauillata latent̃ in auctorẽ erroris
causam refundebat. et culpã : Abscondi inqͥt me. eo qđ̾ nudꝰ eẽ:

Expanded text:
peccati verecundari debuerit. Erubescebat quidem de rebellione animi, peccati verecundari debuerit. Erubescebat quidem de rebellione animi, de virtute peccati, de irrepente tinea voluptatis; sed abundantiore pudore super hoc affici debuisset, quod veste nuptiali spoliatus de illius convivii gloria ligatis manibus et pedibus in tenebras exteriores praecipitari meruerat. Tulerant praecedentes virtutes operimenta dignitatum quibus ornabant Adam, dum obediret Deo, et relinquentes spoliatum in medio transgressorem contumelia affecerunt. Jam texebat miser folia mendacii, et excusationis ordiens telam, non confitebatur errorem, sed quasi subtegmen involvens arundine, et intra suspensos telae diffundens parietes, responsione cavillata, latenter in auctorem erroris causam refundebat et culpam. Abscondi, inquit, me, eo quod nudus essem .
Abbreviated transcription (Latin):
ret adã: In uocatioẽ. in inc̾patioẽ. in deãbulatioẽ migͣtionem
significans. qr iã tepeseñte caritatis feruore. et u̾itatis luce.
ad u̾sꝑã ignorantie ꝓpinqͣnte. deserto hoĩe de corde eiꝰ migͣbat.
et lñto incessu ꝓtͣhens allocutionẽ. forsitan id̾o morabat᷑ et pe¬
detentĩ accedebat. ut si c̃punctꝰ hõ in illo qͣntocũq spacio cognos¬
ceret facinꝰ. et se ipsũ udicans penit̾et. ł ex toto dimitteret᷑ fla¬
giciũ. ł aliqͥd statueret᷑ clem̃tius in humiliatũ: Non ut ait am¬
brosiꝰ in libro de ꝑadiso uoce corꝑea dñs adã appellat. sed in uir¬
tute quadã p̃stantiore qͣm uox corꝑis pot̃ ẽẽ. fudit oracłm. eo
scił mͦ qͦ ꝓpħas alloq̃bat᷑. ł ipse moyses clamasse legit᷑. cũ nulluᷤ
audiretur sonꝰ uocis: sed m̃tis: Int̾rogatꝰ latebraꝵ eausã. et cõ¬
fusioĩs nuditatẽ fatet᷑. cũ ampliꝰ de ipso pecc̃o qm de pena

Expanded text:
 increpationem, in deambulatione migrationem significans, quia jam tepescente charitatis fervore, et veritatis luce ad vesperam ignorantiae propinquante, deserto homine de corde ejus migrabat, et lento incessu protrahens allocutionem forsitan ideo morabatur et pedetentim accedebat, ut si compunctus homo in illo quantocunque spatio cognosceret facinus, et seipsum judicans poeniteret, vel ex toto dimitteretur flagitium vel aliquid statueretur clementius in humiliatum. Non, ut ait Ambrosius, de paradiso voce corporea Dominus Adam appellat, sed virtute quadam et praestantiore qu prophetas alloquebatur, vel ipse Moyses clamasse legitur, cum nullus audiretur sonus vocis, sed mentis. Interrogatus latebrarum causam et confusionis nuditatem fatetur, cum amplius de ipso peccato quam de poena
Abbreviated transcription (Latin):
ens iħc. qͥa ei oĩa ded̾at pat̾ in manꝰ. cũ dare posset qđ petebat.
et qd̾ potestatiue ħ ꝓpͥa c̃tin̾et auctoritas. supplicantis tam̃
ꝓ tꝑe ꝑsonã exhibuit. ut ex affectu caritas. et ex subiectioẽ
humilitas. et ex effectu innotesc̾e̾t. qd̾ in tanti absolutioẽ
cͥminis nulla ẽẽt int̾ aduocatũ et iudicẽ c̃pugnantia uolun¬
tatum. s una et concors ẽẽt in hoc negocio allegatio utͥusꝙ
tam̃ gͣtis accip̃. ingens erogat p̃ciũ. ut com̃det᷑ his. ꝓ quibꝰ
res tanti pondis agit᷑ Quã desꝑata eẽt hũai gen̾is causa.
q̃ alit̃ c̃poni ñ pot̾at. nͥ ex solueret᷑ ꝓ pace eiꝰ tanti p̃mii qͣnti

Expanded text:
 omnia dederat ei Pater in manus : cum dare posset quod petebat, et potestative hoc propria contineret auctoritas, supplicantis tamen pro tempore personam exhibuit, ut ex affectu charitas, et ex subjectione humilitas, et ex effectu innotesceret veritas, quod in tanti absolutione criminis nulla esset inter advocatum et judicem compugnantia voluntatum, sed una et concors esset in hoc negotio allegatio utriusqtamen gratis accipit, sed ingens erogat pretium; ut commendetur his pro quibus res tanti ponderis agitur, quam desperata esset humani generis causa, quae aliter componi non poterat nisi exsolveretur pro pace
Abbreviated transcription (Latin):
alio ꝑadiso ñ deliciarũ s abstinentie agg̃di saluatorẽ. ꝑsuadñ
ut panẽ de lapidibꝰ fac̾et. ut se de pinna templi deorsum mit¬
teret. et uecordiori dem̃tia ut se demonẽ ꝓcidñs adoraret: Xp̃c

Expanded text:
altero paradiso non deliciarum, sed abstinentiae aggredi Salvatorem, persuadens altero paradiso non deliciarum, sed abstinentiae aggredi Salvatorem, persuadens ut panem de lapidibus faceret, ut se de pinna templi deorsum mitteret, et vecordi dementia ut se daemonem procidens adoraret ; C
Abbreviated transcription (Latin):
diffusio frenesim. q̃ apoplexiã creat : Et qͦsdã qͥd̃ eadẽ tabe su
int̾cipi. et emori uideas: quosdã uͦ diu languere: Duo ꝓmi¬
ssa st̃ mulieri. immortalitas et diuinitas Neutrũ ꝓuenit
sed ium̃torũ c̃ditio et hoĩũ. sub uniꝰ similitudinis ẽꝑatione.
dãpnatione ꝓmulgata censet᷑ Eoce adã in cuiꝰ faciem insuffla¬
u̾at ds̃ qͣi õs sensus. quoꝵ ibi sedes ẽ. et domestica cathedra
purificans et fecũdans. bestiali irr̾onabilitate. ocłos et au¬
res et reliqͦs sensus ad inferiora rep̃ssit Et au̾tens a spua¬
libꝰ diuinũ intellectũ. uentͥs aĩal inferioribꝰ m̃bͥs degenĩ po¬
ruit famulatu Et sensit caro nudata u̾ͥtutibꝰ. caumata et
algores. sensit uacuus spũ scõ: putredines et fetores. sensit in¬
ans gr̃a: miserias et dolores Sic ille idẽ serpens. ausus ẽ in

Expanded text:
diffusio phrenesim quae apoplexiam creat, et quosdam quidem eadem tabe subito diffusio phrenesim quae apoplexiam creat, et quosdam quidem eadem tabe subito intercipi et emori videas, quosdam vero diu languere. Duo promissa sunt mulieri, immortalitas et divinitas: neutrum provenit, sed jumentorum conditio, et hominum sub unius similitudinis comparatione et damnatione promulgata censetur. Ecce Adam, in cujus faciem insufflaverat Deus, quasi omnes sensus, quorum ibi sedes est, et domestica cathedra, puricans et fecundans, bestiali irrationabilitate oculos et aures et reliquos sensus ad inferiora repressit, et avertens a spiritualibus divinum intellectum, ventris animal inferioribus membris degeneri paruit famulam, et sensit caro nudata virtutibus caumata et algores; sensit vacuus spiritus putredines et fetores, sensit inanis gloria miserias et dolores. Sic ille idem serpens ausus est in
Abbreviated transcription (Latin):
tor. semꝑ est aliene felicitatis detractor: Ita prudñtia q̃ in bo
ne głiari pot᷑. nec de iusticia Unũ ẽ corpꝰ uͥtutũ. qd nec scisma
scintlat. nec heresis. et uniu̾sitas gr̃arũ ex radice pullulat
caritatis: F undam̃tũ ẽ. et origo om̃is malicie suꝑbia : Et li¬
cet ipsa õe uicioꝵ uulgꝰ parturiat. sic tñ ht̃ in sẽ unita et
coherentia sua genimina. ut absq sua sobole nicħ omĩno effi¬
ciat. nec ũꝗͣ. possit solitaria inueniri Suꝑbiũ. et in eod̾ mo¬
adulterini surcłi lasciuiente radice. ñ nũꝗͣ. ẽsertis simł mani¬
puł exurgt̃. ita ugulas qͥd̃ disc̾nas num̾o: s inc̾m̃ti ñ uideas
rõnem. Unus sapor uiti et palmiti. unꝰ color cͥm et corꝑi. unꝰ
odor ligno et cortici. et omĩb m̃bͥs hũanis. licet ualde diu̾sa¬
sint. et multiplex sit eoꝵ accio: unũ tñ ẽ pͥncipiũ. et indui¬
sa c̾atio: Unum uenenũ diu̾sas efficit passiones. et eadem

Expanded text:
tor semper est alienae felicitatis detractor. Ita prudentia, quae in ne gloriari potest, nec de justitia. Unum est corpus virtutum quod nec schisma scindat nec haeresis, et universitas gratiarum ex radice pullulat charitatis. Fundamentum et origo est omnis malitiae superbia; et licet ipsa omne vitiorum vulgus parturiat, sic tamen habet in se unita et coessentia sua genimina, ut absque sua sobole nihil omnino efficiat, nec unquam possit solitaria inveniri. Superbivit, et in eodem moAdulterini surculi lasciviente radice nonnunquam consertis simul manipulis exsurgunt, ita ut virgulas quidem discernas numero, sed incrementi non videas rationem. Unus sapor viti et palmiti, unus color carni et corpori, unus odor ligno et cortici, et omnibus membris humanis licet sint valde diversa et multiplex eorum sit actio, unum tamen principium et indivisa creatio. Unum venenum diversas efficit passiones, et eadem
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ omibꝰ bonis. nulla erit dilationis afflictio In ebriabunt᷑¬
ab ub̾tate illiꝰ głie patͥs bñdicti. satiabunt᷑ a multitudine dul¬
cedinis om̃s electi: Non erit eu̾sio m̃tis illa ebrietas. s obliuii
o crũpnaꝵ. et leticie sc̃e ꝑẽpnitas: Nec erit gͣuis aspectui
lucis illiꝰ ĩm ensitas. immo tota erit illiꝰ sũma batitudinis.
qd̾ intelliget᷑ in suo puro ẽẽ sincera diuinitas Uidebit᷑. cognos¬
cet᷑. intelliget᷑. amabit᷑ ds̃: Et ħ uisio. ł cognitio. intellectus:
dilectio. tota ẽ illiꝰ felicitatis ꝑfectio: Quã głosa dicta st̃ dete:
ciuitas dĩ Sed in laudibꝰ tuis. hũane lingue succubuere p̃co¬
nia Nullus stisꝰ. nullus te exp̃ssit affectꝰ Magnũ ẽ qͥcqͥd in
teͥ ocłs corꝑalit̾ uidet. maiꝰ qd̾ sapit sp̃s. ampliꝰ qd ꝑcipit.

Expanded text:
ntibus omnibus bonis, nulla erit dilationis afflictio. Inebriabuntntibus omnibus bonis, nulla erit dilationis afflictio. Inebriabuntur ubertate gloriae illius Patris benedicti, satiabuntur a multitudine dulcedinis omnes electi. Non erit eversio mentis illa ebrietas, sed oblivio aerumnarum et laetitiae sanctae perennitas. Nec erit gravis aspectui lucis illius immensitas: imo tota erit illius summa beatitudinis, quod intelligitur in suo puro esse sincera divinitas. Videbitur et cognoscetur, intelligetur et amabitur Deus: et haec visio vel cognitio, intellectus et dilectio tota erit illius felicitatis perfectio, quoniam gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei; sed in laudibus tuis humanae linguae succubuere praeconia; nullus stylus, nullus te expressit affectus. Magnum est quidquid in te oculus corporaliter videt, majus quod sapit spiritus, amplius quod percipit
Abbreviated transcription (Latin):
etatis plenitudinis .xͥ. ad sonũ nouissime̾ tube resurgentẽ
occurremꝰ : et sic semꝑ cũ dño erimꝰ Corpꝰ humilitatis nr̃e
illi diuine c̃figurabitur claritati. et regẽ in decore suo in
erit caritatis: Ibi nicħ ꝑ speculũ. neq in enigmate. s facie
ad faciẽ illud suiũ bonum uidebit᷑. et cognoscemꝰ sic̃ et cogni
ti sumꝰ Uidebit᷑ .xͨ. intelliget᷑ ds̃: implebit corda om̃iũ sp̃s sẽs
Comp̃hendet᷑. mͦ inẽp̃hensibił tͥnitas. et archana diuinitatis
uniuerse patebt̃ eccłie Cessabt̃ minist̾ia angłica. nec opus
erit legationũ discursu. cũ ciuitate dĩ ꝑfecta. et electionis
unꝰ affectꝰ. amor et̾nus. unũ erit gaudiũ. de stabilitate se¬
curitas. una erit pax. sufficientie et̾nał tͣnqͥllitas: Patebit
ueritas. ĩplebit caritas. et erit integͣ corꝑis et aĩe sanitas:
fulgebit sic̃ sol głificata humanitas. qͥeta erit et concors sp̃s et

Expanded text:
simae tubae occurrentes resurgemus, et sic semper cum Domino erimus . Corpus humilitatis nostrae illi divinae configurabitur claritati , et regem in decore suo in erit charitatis. Ibi nihil per speculum, neque in aenigmate, sed facie ad factur Christus, intelligetur Deus, implebit corda omnium Spiritus Sanctus. Comprehendetur modo incomprehensibilis Trinitas, et arcana Divinitatis universae patebunt Ecclesiae. Cessabunt ministeria angelica, nec opus erit legationum discursu, cum civitate Dei perfecta et electionis unus affectus, amor aeternus. Unum erit gaudium, de stabilitate securitas, una erit pax, sufficientiae aeternalis tranquillitas. Patebit veritas, implebit charitas, et erit integra corporis et animae sanitas. Fulgebit sicut sol glorificata humanitas, quieta erit et concors spiritus et
Abbreviated transcription (Latin):
quo titillatiõis pruritu. ordinatis accessionibꝰ sua ꝑagt̃ insti¬
tuta: hoc et̃ in huiꝰmodi languore iã senesentibꝰ et ares eñtib
causarũ effectibꝰ. cãphora sacis efficacit᷑ ag̃. et sepe olfacta. ł
hausta. desiccat receptacła sꝑmatũ. et illiꝰ negocii instrum̃¬
ta ẽgelata corrugat: hoc multa semina. radicesq iã fere effe¬
te efficiunt: Quanto mag̃ uirente mundo et in ꝑadiso. cum
oĩa pͥmitiui succi nouitate et puritate feruernt. not
erant. et alia qͥd̃ scđm hanc. alia uͦ scd̾m aliã causã salutis et ĩ¬
corruptibilitatis pocłm. suo ꝓpinarent dño et cultori Qd̃ si sa¬
lomon ab ysopo qͥ nascit᷑ in macheria usꝙ ad cedrũ liban dispy¬
tauit. et tot phisici inqͥsitores natͥe. ꝑ c̃iecturas. ł exꝑientias a¬
sseqͥ potuer̃ tã ꝓfunde rei doctͥnã. nũqͥd adam qͥ fuit dĩ. ħ potu¬

Expanded text:
quo titillationis pruritu ordinatis accessionibus sua peragunt instiquo titillationis pruritu ordinatis accessionibus sua peragunt instituta. Hoc etiam in ejusmodi languore jam senescentibus et arescentibus causarum effectibus camphora satis efficaciter agitur, et saepe olfacta vel hausta desiccat receptacula spermatum, et illius negotii instrumenta congelata corrugat. Hoc multa semina radicesque jam fere effetae efficiunt. Quanto magis virente mundo, et in paradiso, cum omnia primitivi succi novitate et puritate ferverent occuerant et alia quidem secundum hanc, alia vero secundum aliam causam salutis incorruptibilitatis poculum suo propinarent Domino et cultori. Quod si Salomon ab hyssopo quae nascitur in maceria, usque ad cedrum Libani disputavit, et tot physici inquisitores naturae per conjecturas vel experientias assequi potuerunt tam profundae rei doctrinam, nunquid Adam qui fuit Dei, hoc potu
Abbreviated transcription (Latin):
mus. et aliis ꝙͦ arboribꝰ noĩa uͥtutũ scd̾m suas efficientias mini¬
me defuisse. nullomͦ ambigimꝰ: Nec nos mat̾alem plantã illiꝰ ꝑa¬
disi corꝑał eradicare p̃sumimꝰ. sed spualem fruetũ inuisibili colo¬
na metimꝰ. et de oluus fructũ sumimꝰ et liquorẽ: In geminis qͥd.
q̃ int̾ glareas fontis illiꝰ cardinał uoluunt᷑. et ad nos fluminum
illapsu delata ꝑueniunt. plurimã ẽẽ uͥtutẽ exꝑti sumꝰ: Ita et
in arboribꝰ q̃ odore et sapore sensuũ nr̃oꝵ c̃suetudinẽ excedt̃. qͥs
dubitet singłarẽ ineẽ grãm addiu̾sarũ causarũ remedia: Ut
lignũ uite senectutis morbũ cohibeat. et lignũ tẽꝑantie inglu¬
uiei ardorẽ extinguat. ita et lignũ castitatis ibi ꝓculdubioerat
cuiꝰ esus ita pot̾at temꝑare naturã. ut ñ mag̃ genitales corꝑis
partes mouerent᷑ ad copulã. qm reliqua m̃bra. q̃ singła sineali¬

Expanded text:
mus, et aliis quoque arboribus nomina virtutum secundum suas efficientias minimus, et aliis quoque arboribus nomina virtutum secundum suas efficientias minime defuisse nullo modo ambigimus. Nec nos materialem plantam illius paradisi corporalis eradicare praesumimus, sed spiritalem fructum in visibili colonia metimur, et de olivis fructum sumimus et liquorem. Et in gemmis quidem quae inter glareas fontis illius cardinalis volvuntur, et ad nos fluminum allapsu delatae perveniunt plurimam esse virtutem experti sumus, ita et in arboribus, quae odore et sapore sensuum nostrorum consuetudinem excedunt, quis dubitet singularem inesse gratiam an diversarum causarum remedia, ut et lignum vitae senectutis morbum cohibeat, et lignum temperantiae ingluviei ardorem exstinguat, ita et lignum castitatis ibi procul dubio erat, cujus ejus ita poterat temperare naturam, ut non magis genitales corporis partes moverentur ad copulam, quam reliqua membra: quae singula sine ali
Abbreviated transcription (Latin):
bił honorabat dignitatẽ. et dñabat᷑ affectibꝰ suis moderatioẽ dis¬
tis ꝑseu̾antia habebant lampades accñsas sñ aliqͣ curiositatis amͦ¬
ca. puro obseqͥo uenienti sponso cũ luminibꝰ om̃iũ sensuũ occure¬
bant agmina insopita De lignis ilł q̃ in orto pͦlantau̾at ds̃. p̃t̾
ea q̃ diximꝰ. multa iã spualit̾ restant incelligenda. qͥa ex qͣdam
uicinia. s sibi ex ꝓximo bona corꝑalia et spũalia iungebant᷑:
ut fere unirentur Et tñ seꝑatim et ꝓͥe uisibilia corꝑi. inuisib¬
lia uero m̃ti destinata. s̃s distinctionibꝰ necẽe ẽ adaptari: De ligni¬
uo tm̃ de oĩbꝰ lignis ꝑadisi geneseos lib̾ ẽmemorat. in paradiso cõ¬
lignũ uite. et lignũ scĩe boni et mali. cũ multa alia in illa
silua densissima ñ dubiũ sit fuisse: Qͥa et lignũ sapi̾e legi¬

Expanded text:
bilis honorabat dignitatem, et dominabatur affectibus suis moderatione disbilis honorabat dignitatem, et dominabatur affectibus suis moderatione diste perseverantia, habebant lampades accensas, sine aliqua curiositatis amurca, et puro obsequio, venienti Sponso cum luminibus omnium sensuum occurrebant agmina insopita. De lignis illis quae in illo horto plantaverat Deus praeter ea quae diximus, multa jam spiritualiter restant intelligenda; quia ex quadam vicinia sic sibi e proximo bona corporalia et spiritualia jungebantur, ut fere unirentur: et tamen separatim, et proprie visibilia corpori, invisibilia menti destinata suis distinctionibus necesse est adaptari. Duo tamen de omnibus lignis paradisi Geneseos liber commemorat, lignum vitae et lignum scientiae boni et mali: cum multa alia in illa silva densissima non dubium sit fuisse, quia et lignum sapientiae legi
Abbreviated transcription (Latin):
sibat: Intͣ p̃ceptũ se c̾tinens. ⁊ formã omĩum a c̾atore descͥptã.
c̃tis regłis intͣ metas p̾fixas motus uoluntarios cohibebat. et
qͥescebat habundans in rõnabili sufficientia. ñ tabescebat estu¬
ans in intẽꝑantia infinita: Om̃ĩs qͥppe usus intẽꝑans. feda ẽ
et turpis abusio Et miserũ fac̃ q̃cꝙ non ĩplet̾. et c̾tis ñ utitur
pondibꝰ et m̃suris. et num̃is. q̃rũc̃q rerũ exꝑientia Idoq effre¬
n et dissoluto aĩo appetitus et usus uoluptatũ irruit in torm̃¬
tũ. qr uehem̃tia et ingliuues intẽꝑantie subpositis stipuł ñ sed.¬
tur. s irritat᷑ Non sic añ p̃uaricationẽ hõ corꝑalibꝰ illis utebat᷑
deliciis. ut se uagabundꝰ merg̾et ꝑ singłas usq in feces ꝓfundi¬
tates. s honesto et modesto accessu delibans uiniu̾sa p̃posit᷑e rõna¬

Expanded text:
nsiliebat, intra praeceptum se continens; et formam omnium a Creatore descriptam nsiliebat, intra praeceptum se continens; et formam omnium a Creatore descriptam certis regulis, intra metas praefixas motus voluntarius cohibebat, et quiescebat et abundans in rationabili sufficientia non tabescebat aestuans in intemperantia infinita. Omnis quippe usus intemperans foeda est et turpis abusio, et miserum facit quaecunque non impletur, et certis non utitur ponderibus, et mensuris, et numeris quantumque rerum experientia. Ideoque effreni et dissoluto animo appetitus et usus voluptatum irruit in tormentum, quia vehementia et ingluvies intemperantiae suppositis stipulis non sedatur, sed irritatur. Non sic ante praevaricationem homo corporalibus illis utebatur deliciis, ut se vagabundus mergeret usque in faeces profunditatis, sed honesto et modesto accessu deliberans universa, praepositurae rationa
Abbreviated transcription (Latin):
differentiis ad uniꝰ puncti reu̾tebant᷑ armoniã : F istula et sam¬
buca. et cet̾a naturã imitantia drgana : q̃ satis oblectant huiuᷤ
temꝑis auditores. tm̃ ab illiꝰ monocordi uiuis et claris uocibꝰ di¬
ffer̃t. qͣntũ qͥcqͥd aliũ sũptũ ẽ disc̾pat ab exemplari Om̃o mi¬
nor ẽ gr̃a in raucis follibꝰ. et c̃pactis calamis. siue in testudineiᷤᷤ
c̃cauis. q̃ huãnũ instauraũ ingeniũ. qm in uiuis ilł instrum̃ti:
q̃ artifex nat᷑a dictaũ huiꝰmodi ad m̃sam ꝓthoplasti excubabãt
tibicines. tales citharistas habebat illa originał antiqͥtas  Et tñ
erat. nec histrio : Alludebant sͥ cuncta simplicit. nec deceptoriiᷤ
illusionibꝰ simulatio ꝑsonarũ scenas comicas expͥmebat: Non
emolliebat ad lasciuiã dissolutas aĩas sensualitas satiata. neq
extͣ ordinariis pruritibꝰ. carnał affectus legittimos t̾minos tnͣ¬

Expanded text:
differentiis ad unius puncti revertebant harmoniam. Fistula et samdifferentiis ad unius puncti revertebant harmoniam. Fistula et sambuca et caetera naturam imitantia organa, quae satis oblectant hujus temporis auditores, tantum ab illius monochordi vivis et claris vocibus differunt, quantum quidquid aliunde scriptum est discrepat ab exemplari. Omnino minor est gratia in raucis follibus et compactis calamis, sive in testudinibus concavis quae humanum instauravit ingenium, quam in illis vivis instrumentis quae artifex natura dictavit. Hujusmodi ad mensam protoplasti excubabant tibicines, tales citharistas habet illa originalis antiquitas, et taerat, nec histrio. Alludebant sibi cuncta simpliciter, nec deceptoriis illusionibus simulatio personarum scenas comicas exprimebat. Non emolliebat ad lasciviam dissolutas animas sensualitas sauciata, neque extraordinarius pruritus carnalis affectus legitimos terminos tra
Abbreviated transcription (Latin):
fatui sens. et pecc̃i labe infecti. integͥs ilł et uginib sensibꝰ quibꝰ
pura utebat᷑ nat᷑a. omĩno c̃quadrari ñ posst̃ Et omẽm huiꝰ cor¬
ruptionis exꝑientiã. illiꝰ ioc̃ditatis purissime ub̃tas ex suꝑat: Et
ne auditui desit. q̃ demulceat melodia. suꝑne in ramis cedrõꝵ ł ali¬
arũ arboꝵ fenꝑx uiuqx psallebat. et psitacꝰ. et multiplici c̃cinenti¬
um auiũ sono una erat ẽsonantia. quarũ hilaris uniu̾sitas lau¬
dabat scđm modũ suũ auctorẽ suũ. in uoce exultatioĩs iubilans
c̾atori. blandiens hoĩ. moũns ad muleñdũ eos naturalia organa.
et originał musice adeo condita instrum̃ta: Gemitꝰ tͥturis et co¬
lũbe: huiꝰ temꝑis suspiria p̃signabant: Alie singłe uolucres de
arctas. siue ꝑ amplas fauciũ fistulas. cͥcũflexioes iubiloꝵ ĩpel¬
lerent᷑ ascnsiones et descensiones uocũ. conuenientibꝰ in unum

Expanded text:
fatui sensus, et labe peccati infecti integris illis et virginibus sensibus quibus fatui sensus, et labe peccati infecti integris illis et virginibus sensibus quibus pura utebatur natura, omnino conquadrari non possunt; et omnem hujus corruptionis experientiam illius jucunditatis purissimae ubertas exsuperat; et ne auditui desit, quae demulceat, melodia, superne in ramis cedrorum vel aliarum arborum phoenix vivax psallebat, et psittacus, et multiplici concinentium avium sono una erat consonantia: quorum hilaris universitas laudabat secundum modum suum auctorem suum, in voce exsultationis jubilans Creatori, blandiens homini, movens ad mulcendum eum naturalia organa, et originalis musicae a Deo condita instrumenta. Gemitus turturis et columbae hujus temporis suspiria praesignabant. Aliae singulae volucres de arctas sive per amplas faucium fistulas circumflexiones jubilorum impellerentur, ascensiones et descensiones vocum convenientibus in unum
Abbreviated transcription (Latin):
ste pͥpuree sedes aptabant intumeseñtibꝰ glebis. ne recũbñtiũ
c̾uicem ł humos susp̃nsio aggͣuaret : fundebant se humi pro
tapetibꝰ strata aneto et croco odorata cubilia: nec mordax ei¬
nomia nudis artubꝰ assidebat: Qd̃ genꝰ si ibi erat: inerme erat.
nõ terebrantibꝰ spicłis qͥetis illiꝰ delicias infestabat: Et qͥdẽ in il¬
lis minimis c̃tẽptibilibꝰꝙ uolatilibꝰ pꝰ pecẽm miranda ẽ adeo acris
efficientie importunitas. qd̾ fere inusibili. et oĩno fragili sti¬
uuln̾i. qͥcqͥd intꝰ ẽ humoꝵ uł sangͥnis ebibit et exhaurit: ante
pecẽm qͥdẽ qͥa culpa ñ erat: nec pena: Nec pot̾at eẽ aliqua mo
iestia ab inferioribꝰ uͥ suꝑiori suo purũ exibebat famulatũ rõniᷤᷤ
hũane humił obedientia Uiderer exced̾e: si ñ descb̾em uolupta¬
tem : S qͥcqͥd dici pot̃. minus ẽ ab illis deliciis Qͥ ppe deliri et

Expanded text:
stae purpureae sedes aptabant intumescentibus glebis, ne recumbentium stae purpureae sedes aptabant intumescentibus glebis, ne recumbentium cervicem vel humeros suspensio aggravaret. Fundebant se humi pro tapetibus strata anetho et croco odorata cubilia, nec mordax cynomyia nudis artubus assidebat: quod genus, si ibi erat, inerme erat, nec terebrantibus spiculis quietis illius delicias infestabat. Et quidem in illis minimis contemptilibusque volatilibus post peccatum miranda est adeo acris efficientiae importunitas, quae fere invisibili et omnino fragili stivulneri, quidquid intus est humorum vel sanguinis ebibit et exhaurit. Ante peccatum quidem, quia culpa non erat, nec poena poterat aliqua esse molestia ab inferioribus, ubi superiori suo purum exhibebat famulatum rationis humanae humilis obedientia, viderer excedere si non describerem voluptatem; sed quidquid dici potest, minus est ab illis deliciis: quippe deliri et
Abbreviated transcription (Latin):
Quare ñ ibi. ubi neꝙ horror hyemis. neq ulla intẽꝑies ing̃di¬
tur. s c̃tinua ueris fixa ẽ nouitas. cũ ex ipsus temꝑis armoni.
q̃c̃ꝙ ibi sc̃. in augm̃to sint. et qͥcqͥd uiuit ex nat᷑a et rõne mate¬
rie p̃gnantis parturiat. dicamꝰ ligna imputͥbilia. poma ĩcor¬
ruptibilia. et efficacissimos illoꝵ sapoꝵ ł odoꝵ effect᷑. ad impłn¬
dos usq ad sufficientiã om̃s ł gustuum ł olfatuũ. ł aspectuum
appetit᷑: Qͣd deerat illi m̃se. illi singłari ẽiuio. uͥ et ocłs pulcͥ̾¬
tudine. et gustꝰ dulcedine. et olfatus ẽdito spiramine imple¬
bat᷑: Aderat ꝙͦ ad deliciarũ cumulũ fons ille ex uicinis et intͣ
se natis gͣminibꝰ saporis gͣci refrig̾andi et humectandi calorẽ
intͥns ecꝰ habens effectũ Temꝑabat et mundabat uenas corꝑis
gebant labra fontis iacinetini et smaraugdini flores. et cru¬

Expanded text:
Quare ergo ibi, ubi neque horror hiemis, neque ulla intempories ingrediQuare ergo ibi, ubi neque horror hiemis, neque ulla intempories ingreditur, sed continua veris fixa equaecunque ibi sunt, in augmento sint; et quidquid vivit, ex natura et ratione materiae praegnantis parturiat, non dicamus ligna imputribilia, poma incorruptibilia, et efficacissimos illorum saporum vel odorum effectus, adimplendos usque ad sufficientiam omnes vel gustuum vel olfactuum, vel aspectuum appetitus. Quid deerat illi mensae, illi singulari convivio ubi et oculus pulchritudine, et gustus dulcedine, et olfactus condito spiramine implebatur? Aderat quoque ad deliciarum cumulum fons ille ex vicinis et intra senatis graminibus saporis grati refrigerandi et humectandi calorem intrinsecum habens effectum. Temperabat et mundabat corporis venagebant labia fontis hyacinthini et smaragdini flores, et cru
Abbreviated transcription (Latin):
ad satiandũ carnis appecitũ. qm etiã ad c̃seruandũ hũane nat̾e
integrũ statũ: Nicħ extͣ. nicħ ultͣ ea. q̃ p̃ ocłis et manibꝰ erant am¬
bire pot̾at c̃cupiseñtia : Totũ erat in prontu qd̾ postulabat.
non dico necessitas. s uoluntas: Nec erat illa uoluntas aliqͣ pa¬
ssione desidii inflaminata Nec erat ardor lasciuientis petulantie.
s erat in exub̾anti copia temꝑans sufficientia. et satietas qͥeti¬
ssima : alia qͥdem erat arboꝵ głia. alia fructuũ: Nec erat ibi
qͥcqͣm inutile. nicħ suꝑfluũ. uͥ et stipes pinguedinẽ. et frondeᷤᷤ
umbrã. et poma pabulũ porrigebant: Gumma languoribus
umbra arboribꝰ. cibus defectibus occurrebat: Erant qͥdẽ extͣ
et ultͣ exꝑientiã nr̃ã ille dulcedines. s nos ex c̃suetis inexꝑto
metimꝰ U̾ idi ego ligna quoꝵ folia ł fructꝰ bruma ñ urit. ⁊
in cicro ł pinu qͥntił sexti anni poma ĩ marcescibilia ꝑseu̾a

Expanded text:
m etiam ad conservandum humanae naturae integrum statum. Nihil extra, nihil ultra ea quae prae oculis et manibus erant, ambire poterat concupiscentia. Totum erat in promptu quod postulabat, non dico necessitas, sed voluptas. Nec erat ulla voluptas aliqua passione desiderii inflammata, nec erat ardor lascivientis petulantiae: sed erat in exuberanti copia temperans sufficientia et satietas quietissima. Alia quidem erat arborum gloria, alia fructuum; nec erat ibi quidquam inutile, nihil superfluum, ubi et stipes pinguedinem, et frondes umbram, et poma pabulum porrigebant. Gummi languoribus, umbra ardoribus, cibus defectibus occurrebat. Erant quidem extra, non ultra experientiam nostram illae dulcedines; sed nos ex consuetis inexperta metimur. Vidi ego ligna quorum folia vel fructus bruma non urit, et in citro vel pinu quinti vel sexti anni poma immarcescibilia perseverant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbauimꝰ ẽdẽpnamꝰ. et in nos ipsos seu̾issimi uidices uanita¬
tũ et uoluptatũ c̃suetudines ꝓseͥbimꝰ et delemꝰ: Irascimͣ et in¬
dignam. qd tales aliq̃n fuimꝰ. qͣles nos sine horrore et torm̃to
ñ possumꝰ reminisci Mutam᷑ om̃s cũ sepultis uicioꝵ monsts.
qͣi resurgñtes ex mortius abdicamꝰ qd coluimꝰ. et u̾itatis cau¬
sam coram hoĩb rõne. corã dõ zelo et constantia allegamus
Sic t̾rã euilath. q̃ luctũ ł partũ significat sap̾ia cͥcũit. qͥa oĩs¬
c̾atura usq ad huc ingemiscat ⁊ parturiat non ẽ sapientis hi¬
laresc̾e in loco formidinis. neꝙ ibi q̃rere cubicłm pacis. uͥ ẽ
torcular dołis Non inuenit᷑ prudñtia int̾ra eoꝵ qui uiuuN

Expanded text:
erissimi judices vanitatum et voluptatum consuetudines praescribimus et delemus. Irascimur et indignamur quod tales aliquando fuimus, quales nos sine horrore et tormento non possumus reminisci. Mutamus os, cum sepultis vitiorum monstris, quasi resurgentes ex mortuis abdicamus quod volumus et veritatis causam coram hominibus ratione, coram Deo zelo et constantia allegamus. Sic terram Hevilath quae lutum vel partum significat, sapientia circuit, quiatura usque adhuc ingemiscat, et parturiat , non est sapientis hilarescere in loco formidinis, nec ibi quaerere cubiculum pacis, ubi est torcular doloris. Non invenitur prudentia in terra eorum qui vivunt
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ naturã fit. res miracłi ẽ et u̾tutis Nec debet in il¬
la et̾na rõne q̃ uoluntas dĩ ẽ aliqͥd hũane ronis ausus de¬
traheꝰ. Pocuit tñ illa pauli tẽꝑalis inmo mom̾itanea ass¬

Expanded text:
contra naturam fit, res miraculi est et virtutis, nec debet in ilcontra naturam fit, res miraculi est et virtutis, nec debet in illa aeterna ratione quae voluntas Dei est, aliquid humanae rationis ausus detrahere. Potuit tamen illa Pauli temporalis, imo momentanea ass
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ꝑsonã qui pͥmitie dormientiũ surrexit unꝰ int̾ mortu¬
os liber. de nullo manifeste. scͥpture tradt̃ canonioe. qd̾ iam
duplicia in t̾ra possideat. ł qd̾ corruptibile hoc añ gen̾alẽ
resurrectionẽ induat incorruptionẽ. ł mortale ĩmortalita¬
tem Ut taceamꝰ modo de ipsa theotocon. ł de his qͥ cũ xp̃o
resurrexert. qm alta ẽ et nodosissima q̃stio: de paulo qnͣtũ
possumꝰ. qd̾ cepimꝰ ꝓsequam᷑ Certe cũ ħ scͥb̾et. in carne erat:
et in ea carne. de qua alibi scͥpserat: Sentio aliã lege̾ in m̃¬
bris meis. repugnantẽ legi mentis mee Et post cet̾a In¬
felix ego hõ. qͥs me lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ : Et datũ
sibi stimulũ carnis sue angłm sathane colaphirantẽ se.
ipse testat᷑ Q uomͦ in corꝑe rapi potuit sursũ. nͥ forsitã
eo modo qͦ raptꝰ ẽ in babilonẽ abacuch a uidea. ł philippu
de aroto in eunuchi occursũ: Qd̃ si aliqͥd huiꝰmodi a deo

Expanded text:
personam quae primitiae dormientium surrexit , unus inter mortuos libet de nullo manifeste Scripturae tradunt canonicae quod jam duplicia in terra sua possideat ; vel quod corruptibile hoc ante generalem resurrectionem, induat incorruptionem vel mortale immortalitatem , ut taceamus modo de ipsa theotoco, vel de his qui cum Christo resurrexerunt: quam et alia est, et nodosissima quaestio. De Paulo, quantum possumus, quod coepimus persequamur. Certe cum haec scriberet, in carne erat, et in ea carne de qua alibi scripserat: Sentio aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae . Et post caetera: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Et datum sibi stimulum carnis suae, angelum Satanae colaphizantem se ipse testatur . Quomodo in corpore rapi potuit sursum, nisi forsitan eo modo quo raptus est in Babylonem Abacuc a Judaea , vel Philippus de Azoto in eunuchi occursum ? quod si aliquid hujusmodi a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
rum qͥ parit̃ assistebant: Ita potuit paulus c̃figuratꝰ ad
horã illi głie qm p̃dicabat in similitudinẽ sp̃ualui corꝑm.
quã resurrectio reformabit. sine sensu alicuiꝰ infirmitatis.
aliqͥd ãplius p participibꝰ suis. qͥplꝰ oĩbꝰ in ꝑicłis ⁊ diuersis
laboribꝰ edificans eccłiam : desudabat Et sic̃ adhuc petͦ morta¬
li adhuc mare adhuc fuit calcabile: ita potuit paulo in cor¬
ꝑe celum fi̾ penetͣbile Si uͦ paulũ raptum in spũ dicimꝰ: iã
tione dĩ fixꝰ tͣnsgͣdiens. et in c̾atore qͥescens. nec infra manere
uir plenꝰ sp̃ũ scõ. nec tͣnsg̃di maiestatẽ p̃sumebat: Ascnd̾at
qi duas scalas. ronabiles c̾aturas. Et ꝑ ea q̃ facta sunt : ad c̾a¬
torẽ qi ad t̾ciũ celũ ꝑuen̾at: In ipso qͥppe : intellectualem

Expanded text:
potuit Paulus configuratus ad horam illi gloriae quam praedicabat, et in similitudinem spiritualium corporum quae resurrectio reformabit, sine sensu alicujus infirmitatis, aliquid amplius prae participibus suis, qui plus omnibus in periculis et diversis laboribus aedificans Ecclesiam desudabat. Et sicut Petro adhuc mortali mare fuit calcabile , ita potuit Paulo in corpore coelum fieri penetrabile. Si vero Paulum raptum in spiritu dicimus, jam ediens, fixus et in Creatore quiescens, nec infra manere vir plenus Spiritu Sancto nec transgredi majestatem praesumebat. Ascenderat quasi duas scalas, rationabiles creaturas, et per ea quae facta sunt, ad Creatorem quasi ad tertium coelum pervenerat. In ipso quippe
Abbreviated transcription (Latin):
lectũ: De cuiꝰ ꝑad̾i batitudine. nos aliqͣ scdm seusus nr̃i angusti
as et donationis m̃surã. spualibꝰ sp̃ualia c̃ꝑantes. in seqñtibꝰ
ꝑstringemꝰ. sic̃ de corꝑali ꝑadiso sensibilia sensibilibꝰ c̃ferñteᷤ.
et secꝰ doctoꝵ limitẽ incedntes: loqͥ ꝓposuimꝰ: Et de odoribuᷤ
qͥdẽ orti illiꝰ aliqͣ dicta st̃ alia uͦ q̃ ad reliqͦs usus ꝑtinent:
disserenda suꝑst̃ Erant ibi ligna fructifera. q̃ gustui et aspectui

Expanded text:
lectum . De cujus paradisi beatitudine, nos aliqua secundum sensus nostri angustilectum . De cujus paradisi beatitudine, nos aliqua secundum sensus nostri angustiam donationis, spiritualibus spiritualia comparantes in sequentibus perstringemus: nunc de corporali paradiso sensibilibus sensibilia conferentes, et secus doctorum limitem incedentes loqui proposuimus. Et de odoribus quidem horti illius aliqua dicta sunt; alia vero quae ad reliquos sensus pertinent, differenda supersunt. Erant i
Abbreviated transcription (Latin):
dia g̾minabant. Oꝑabat᷑ hõ. ñ aliqͥd nouũ ex̃citio laborioso
edificans. s deliciosa cultura. aut elucidans aliqͥd. aut obũbͣnᷤ.
aut aliqͣ claustra uł diu̾soria aĩalibꝰ aptans. ne passi ab erran¬
tia. ea maxime loca qͥbꝰ reuerentiã pigm̃toꝵ dignitas exige¬
bat: inẽsid̾atis passibꝰ c̃culcarent: ħ ec atq alia huiꝰmodi. sine
tedio. sine molestia pot̾at hõ cultor. diligñs oꝑari. q̃ et̃ exhil¬
ratiom eiꝰ maxime cooꝑantia. delicatã oꝑã desectabant: Custo
a deo c̃mendata. et subiecta gaudens mobedientia uniu̾sorũ:
posteritati successure ꝓuidꝰ conseruabat: Sibi et̃ ipsi ẽserua
uigilasset. oꝑans utilia et conseruans. discñs ex inferioꝵ obe¬
dientia qͣntam c̾atori subiectionẽ deb̾et: In cuiꝰ si ꝑseu̾asset in¬
pio. et custodisset qd̾ fu̾at imꝑatũ. solidaret᷑ cito. qd̾ ad huc e¬

Expanded text:
dia germinabant. Operabatur homo non aliquid novum exercitio laborioso dia germinabant. Operabatur homo non aliquid novum exercitio laborioso aedificans, sed deliciosa cultura aut elucidans aliquid, aut obumbrans, aut aliqua claustra vel diversoria animalibus aptans, ne passim aberrantia ea maxime loca quibus reverentiam pigmentorum dignitas exigebat inconsideratis passibus conculcarent. Haec atque alia hujusmodi sine taedio, sine molestia, poterat homo cultor diligens operari: quae etiam exhilarationi ejus maximae cooperantia delicatam operam delectabant. Custoda Deo commendata et subjecta, gaudens in obedientia universorum posteritati successurae providus conservabat, sibi etiam ipsi conservabvigilasset, operans utilia et conservans, discens ex inferiorum obedientia quantam Creatori subjectionem deberet! In cujus si perseverasset imperio et custodisset quod fuerat imperatum, solidaretur cito quod adhuc e
Abbreviated transcription (Latin):
tͥste. nicħ corruptũ qd̾ cet̾a impediret. qr omĩa orti illiꝰ plas¬
taria. plantatoris sui redolebant uͥtutem. et celestis głiegͣti¬
am p̃dicabant Sudabant ligna pinguedinẽ E missura erat
scõꝵ caritas puritatẽ. et in illiꝰ suauitatis odore tã p̃dicatiõĩ
honestas. qͣm b̾atitudinis et̾ne intimabat᷑ ebͥetas Erat quasi
q̃dã extasis. illa delinens et demulcens sensus carnał flagran¬
tia. ñ tñ consopiens. ł adebitis officiis hominẽ reuocans. sed
ad quãẽꝙ oꝑam. et studiũ subtilitatẽ m̃tis acuens et emun¬
dans. Stacten et mirra. amoniũ. et spica. et medicata semi¬
na ult᷑ ꝓlapsa. glebes fertiles impinguabant: Et licet ñ indi¬
geret. nat̾a copiosiore tñ gr̃a iuuabatur Non erat febͥs : et iã
erat antidotũ: Nulla adhuc nat᷑e defectio. et iã langoꝵ reme¬

Expanded text:
triste, nihil corruptum, quod caetera impediret quia omnia horti illius plantriste, nihil corruptum, quod caetera impediret quia omnia horti illius plantaria, plantatoris sui redolebant virtutem, et coelestis gloriae gratiam praedicabant. Sudabant ligna pinguedinem, emissura erat sanctorum charitas puritatem, et in illius suavitatis odore tam praedicationis honestas quam beatitudinis aeternae intimabatur ebrietas. Erat quasi quaedam exstasis illa deliniens sensus carnis fragrantia, non tamen consopiens, vel a debitis officiis hominem revocans, sed ad quamcunque operam et studium subtilitatem mentis acuens et emundans. Stacte et myrrha, amomum et spica, et medicata semina ultro prolapsa glebas fertiles impinguabant, et licet non indigeret natura, coposiore tamen gratia juvabatur. Non erat febris, et jam erat antidotum; nulla adhuc naturae defectio, et jam languorum reme