comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Est publica spe¬
cies humauitatis
ut pegnus hospi¬
cõ non egeat. sus¬
cipiat᷑ ofticõse pa¬
tcat aduenienti ia¬

Expanded text:
 publica species humanitatis, ut peregrinus hospitio non egeat, suscipiatur officiose, pateat advenienti ja
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ucclttis imponit
castitati. au̾ctas datur
libidini Itaq nec ea¬
stitus est que metu:
cogitur. nec honesta

Expanded text:
ubi necessitas imponitur castitati, auctoritas libidini datur. Itaque nec casta est, quae metu cogitur: nec honesta,
Abbreviated transcription (Latin):
¶⁊ Disferũt quid int̾
se homo pudicus et
augelꝰ s felicitate si
uututr . S ⁊ si illius
castitas felicõr. huiꝰ
tũ fortõe esse cognos¬
ritate. lampas est sũ
oleo. sb̃trabe oleuni
lanipus nõ lucet. tol¬
le caritatem castitas
non placet .b̾. ĩ eẜͣ

Expanded text:
 Differunt quidem inter se homo pudicus et angelus, sed felicitate, non virtute; sed et si illius castitas felicior, hujus tamen fortior esse cognosritate, lampas est sine oleo. Subtrahe oleum, lampas non lucet. Tolle charitatem, castitas non placet. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
¶Audeo drẽ suꝑbis
ꝯtinentib expedit
cadere. ut meo ipõ n
quo se excollũt hu¬
nulientur.¶Quid enũ
ꝑdest cui est ꝯtineuͣ¬

Expanded text:
audeo dicere, superbis continentibus expedit cadere, ut in eo ipso in quo se extollunt humilientur. Quid enim prodest cui inest contine
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ad finem debet ꝑou¬
ce que prutenciũ intẽ¬
cio uisa est suscepisse.
qr sicut ꝑ fcã lautem
ꝑunt. Ita et uituꝑa¬
cõnem genant que
deserũtꝰ. deffcũs enĩ

Expanded text:
 Ad finem debet perducere, quae prudentum intentio visa est suscepisse: quia sicut perfecta laudem pariunt, ita et vituperationem generant, quae deseruntur. D
Abbreviated transcription (Latin):
ducum diligcere qrͣ
a quo modicum dimi¬
icum est. set pociꝰ i
multũ dilige qquo
tibi multis tributũ ẽ
si eiũ diligit ꝙ dona¬
tuui est. ne redderet.
quto magis diligere¬
drbet cui donatũ est
ut hẽrxt. nam ⁊ qͥs¬
quis ab mmicõ pudicꝰ
ꝑmanet ab illo iogi¬
tur. ⁊ quisquis ab ĩ¬
quisquis usq sri finẽ
sꝑudicuo fcũs est ab
illo desent᷑ . ħ ã illes
occulto iũdicõ facere
fortasse i̾o lacet ut
plus tumeat᷑ ⁊ musꝰ
¶Quid melius ga
aniuo gcalui ⁊ ore
promauuos. et ca¬
lamus oxprima¬
mius quam deo g¬
cias ħ nec dici bre¬
nius. nec autoi
lecius. nec uitollis
graci nec agi fru¬
ctuotiꝰꝰ potest. auꝰ¬

Expanded text:
dicum diligere, quasi a quo tibi modicum dimissum est: sed potius multum dilige, a quo tibi multum tributum est. Si enim diligit, cui donatum est ne redderet; quanto magis debet diligere, cui donatum est ut haberet? Nam et quisquis ab initio pudicus permanet, ab illo regitur; et quisquis ex imuisquis usque in finem inpudicus est, ab illo deseritur. hoc autem ille occulto iudicio facere fortasse ideo latet, ut plus timequid melius et animo geramus, et ore promamus, et calamo exprimamus quam, Deo gratias? Hoc nec dici brevius, nec audiri laetius, nec intelligi grandius, nec agi fructuosius potest.
Abbreviated transcription (Latin):
bit. ꝙͣ diu utił fuerit.
luc re fiorentes ami¬
corum turba cclĩsedit.
circa eilsos solliᵈ ͦ est.
et inde annci fugũt

Expanded text:
bit, quamdiu utilis fuerit. Hac re florentes amicorum turba circumsedet; circa eversos solitudo est, et inde amici fugiunt
Abbreviated transcription (French):
⁊ ipẽ qui de precatur
ut tribuat aimi acceꝑ¬
bu uiliorem te ui dicat
⁊ nursi in modum fi
eum rogdutem ꝯtẽp¬
seris plus te pocis

Expanded text:
 ipse qui deprecatur, ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat, et mirum in modum si eum rogantem contempseris, plus te pos
Abbreviated transcription (Latin):
o louio faciem tuam
non uidebas ad celsi
attolłe oculos tuos
in t̾ram digebas et
subito accepisti grãm
no frũs est bonne fi¬
lius Ideo presume ã
de opõne cua s des
estis. dict a postolus

Expanded text:
O homo, faciem tuam non audebas ad coelum attollere, oculos tuos in terram dirigebas; et subito accepisti gratiarvo, factus es bonus filius: ideo praesume non de operatione tua, sed de estis , Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Abat ut alt̾ius co¬
lor comiꝑabił sit ua¬
tiuo. quiuo cum fa¬
çies adult̾iuo colore
fuscatur. os ablo

Expanded text:
 ut adulterinus color comparabilis sit nativo: quinimmo, cum facies adulterino colore fuscatur, os abho
Abbreviated transcription (Latin):
pło iũgitur. nec pͥualet
meus ꝑturbata ꝯspic̾e
ad qnod uir tnͣsquilla
ualet nihiare. qr uec
solis radius cerint᷑.
cum ꝯmote nubes celi
faciem obducũt itͨ tur¬
batus fous respiaien¬
tis ymagniem reddit.
qmͣ tũsquillus ꝓpries
da palpitat eo n se sp̃ez
silituorns obscuuit.

Expanded text:
o jungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vix tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotae nubes coeli faciem obducunt; nec turbatus fons inspicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie da palpitat, eo in se speciem similitudinis obscurat.
Abbreviated transcription (Latin):
pũtis oꝑis laborat.
illa u̾o sapore iutuno
uenturam requiem de¬
ti dum soliꝰ ꝯtẽpsons
studus Tardescunt: pa
secretũ quietis diligi.
secessum specibus ap¬
pecit. de quo si dist̾ͥcoe
iudiceut  : ex tontis ꝓ¬
cul dubio rei sist ꝙtis
ueuientes ad publicum
prodesse pot̾unt. Etge̾.

Expanded text:
tis operis laborat, illa vero sapore intimo venturam jam requiem deti, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parsecretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt. De quo si districte judicentur, ex tantis proculdubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
de ubra egrediẽs ad
solem corꝰ afsuetũ tu¬
nica lorice honꝰ ũ sustim
capud oꝑtũ liucheo ga¬
leam recusat molleu
ocio manũ durꝰ oxas¬

Expanded text:
de umbra egrederis ad solem? Corpus assuetum tunica, loricae onus non fert. Caput opertum linteo, galeam recusat. Mollem otio manum, durus exas
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Iuuentꝰ . ir cui defen¬
est ꝯuuttẽda fortuua.
⁊ gise si copia suppetat
⁊ iuorib debet exclle.
louestas ydoneũ mi¬
litẽ redoit. urcundia
dũ ꝓ hibet fugere fa¬

Expanded text:
 Iuventus enim cui defenest committenda fortuna, et genere, si copia suppetat, et moribus debet excellere. Honestas enim idoneum militem reddit, verecundia, dum prohibet fugere, fa
Abbreviated transcription (Latin):
nio ammamn necce
se bessumi gerere supͣ
iures aguoscat. nec
labore uł studio ꝓpͥo
uictoriam optiuere
se posse uͥ diui fu̾it
auxilio ac proteccõ¬
ne suffulta. Ioh̾s

Expanded text:
io animam necesse se bellum gerere supra vires suas agnoscat; nec labore, vel studio proprio victoriam obtinere se posse, nisi Domini fuerit auxilio ac protectione suffulta. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nec legere dobenius
alterui res ꝯst̾uabit
bires ⁊ ox haurizet. de
stilo dico. ait̃i soluet
elllo cõmeandꝰ est.
e alc̾um altero tẽꝑan¬
iui est ut quidquid
ledigut incorpꝰ¬

Expanded text:
 legere debemus: altera res contristabit vires et exhauriet, de stilo dico, altera solvet et illo commeandum est et alterum altero temperandum, ut quicquid redigat in corp
Abbreviated transcription (Latin):
quidem. sed tameu
largo sanguine be¬
dũdantes sunt ad
bolla ꝓmꝑtistimi.
gendi suut plagis.
quib ⁊ copia san¬
gumis suppetat ad
uluera mortisq ꝯ¬
tẽptum. ⁊ non pos¬
sit deesse pruteuͣ
que ⁊ modestian
seruat nicastris ⁊
nou parum prodere

Expanded text:
quidem sed tamen largo sanguine redundantes, sunt ad bella promptissimi. gendi sunt plagis, quibus et copia sanguinis suppetat ad vulnerum mortisque contemptum et non possit deesse prudentia, quae et modestiam servat in castris et non parum prodest
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nou ira mꝑat. set
indulget nattire qmͣ
lpmo preueuire uon
potest. nutigare potest
gͦ et si irascini᷑ affc̃s
noster motũ recipiat
ẜm naturam. non p¬
catum pret̾ rram.¬
preclauim est motũ
tempare ꝯsilio nec
nunoris uirtutis d.
cohibere iracũdiam.
indignatõnemq cõ¬
pescere ꝙͣ oĩo nõ ira¬
sci cum plerumq id

Expanded text:
Non iram imperat, sed indulget naturae: quam homo praevenire non potest, mitigare potest. Ergo etsi irascimur, affectus noster motum recipiat secundum naturam, non peccatum praeter npraeclarum est enim motum temperare consilio nec minoris uirtutis ducitur cohibere iracundiam indignationemque conpescere quam omnino non irasci, cum plerumque illud
Abbreviated transcription (Latin):
at adult̾iua fallacia
est. qua non dubito
ipõs maritos se uolle
decipi quibus solum
ꝑuuttende suut feĩe
oruari scd̃m uemiam

Expanded text:
at, adulterina fallacia est, qua non dubito etiam ipsos maritos se nolle decipi, quibus solis permittendae sunt feminae ornari secundum veniam,
Abbreviated transcription (Latin):
xpiane anucicie pu¬
taude fuit in quibꝰ
magis ualet uulga¬
re prou̾bium. obseqͥ¬
uni amicos ueritas
odium parit. quam
suut uoluera dili

Expanded text:
ianae amicitiae putandae sint, in quibus magis ualet uulgare prouerbium: Obsequium amicos, ueritas odium parit>, quam sunt uulnera amici
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nuuquĩ alien pecĩ ob¬
uirgañdi suscipiendũ
in t̾rogacõnib exami¬
liquido nobis coran doo.
kend̾imus dileccõne nos
¶Quicquid laceracon
amino dix̾is pũientis
est impetiis non cantus
corrigentis. dilige et
dic quicquid uoles

Expanded text:
que alieni peccati objurgandi suscipiendum interrogationibus examiliquido nobis coram Deo responderimus, dilectione nos quid enim lacerato animo dixeris, punientis est impetus, non charitas corrigentis. Dilige, et dic quod voles
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mplestus est medicus.
furenti freuetico ⁊ pr̃¬
lu disciplinato filio. ille
ligando. Iste cedendo s
anibo diligendo. Si aut̃
fa mansuetudo ẽ ciudes.¬

Expanded text:
 Molestus est medicus furenti phrenetico, et pater indisciplinato filio: ille ligando, iste caedendo, sed ambo diligendo. Si autemfalsa mansuetudo crude
Abbreviated transcription (Latin):
huilitas in panpe
gruta est. in duute
gloriosa. Huilrtas
nitꝰ minucos blanda.
et officõsa sr̃ hũli¬
tus. ⁊namciois gra¬
sa. non octollit̾ pro¬
sꝑis non ĩmutatur
ad ir̾sis non extorq̃t¬

Expanded text:
Humilitas in paupere grata est, in divite gloriosa; humilitas inter inimicos blanda, et officiosa semper humilitas, in amicitiis grasa: non extollitur prosperis, non mutatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶Etubescant elati
ubi creount locum
her̃e suꝑbiam cum
celum. et terra abhu¬
militare uittant oc¬
illud p̃s et hũiliã¬

Expanded text:
Erubescant elati. Ubi credunt locum habere superbiam, cum celum et terram ab humilitate videant ocillud Ps.: Humilia
Abbreviated transcription (French):
¶Que utilitas est ce du¬
tenus sũmas ⁊ sophis¬
matum u̾saucias nu̾sa¬
re dãpnare scripta ueteꝵ
⁊ reprobare ounua que
non ĩuenuũtur in suoꝵ¬

Expanded text:
quae utilitas est, schedutenus summas, et sophismatum versutias inversare, damnare scripta veterum et reprobare omnia quae non inveniuntur in suo
Abbreviated transcription (Latin):
acuciꝰ arista. ⁊ iuquo
est utił. tale est inquit
ingceuiũ. quod sola sb̾¬
tilitate lascunẽs ulła
iuse residet grauita

Expanded text:
acutius arista, et in quo est utilis? Tale est, inquit, ingenium, quod sola subtilitate lasciviens nulla in se residet gravita
Abbreviated transcription (Latin):
fuguuit. cum effuge̾ se¬
¶ Nos ⁊ uenturo torquẽ¬
uiurꝰ ⁊ p̾t̾ito. multa boua
urã uobis noħ uocent
tunoris tormentũ memõ
reduat prouideuͣ auticipat.

Expanded text:
fugiunt, cum effugere se: nos et venturo torquemur et praeterito. Multa bona nostra nobis nocent. Timoris enim tormentum memoria reducit, providentia anticipat
Abbreviated transcription (Latin):
¶ꝓlura machinat᷑ cor
ones hoĩes ꝑficere
possent uno anue hug̃ lo¬
¶Slus is begnat a
de posito cordis ĩꝑio
cia hbrci ꝑ abstĩenciam.
si ferocitas apri per
mansuietudĩem. si sr̃bia

Expanded text:
lura machinatur cor omnes homines perficere possent uno anno. Cum lus is regnat, qui deposito cordis imperitia hirci, per abstinentiam: si ferocitas apri, per mansuetudinem: si superbia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quod nosti si¬
ne arroganitia po¬
stulanti imꝑcies
Que nescis sme
occultatõne iguo¬
raucie tibi postu¬
la in partiri.

Expanded text:
quae nosti, sine arrogantia postulanti imparties; quae nescis, sine occultatione ignorantiae tibi postula impartiri.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ubi honor non est
ibi ꝯtemptꝰ est ubi
ꝯtemptꝰ est ibi freꝙ̃s
posito fepe deicitur.
ubi qutem ꝑ inquiem¬
diuem aliquld aufer¬
tutꝰ qr studio unus
fit ab eo quod tollit
supputator isla sĩa¬
ac
nascitur. monachũ

Expanded text:
ubi honor non est, ibi contemptus est. Ubi contemptus est, ibi frequens a proposito deducitur. Ubi autem per inquietudinem aliquid aufertur ex studio, minus fit ab eo quod tollitur. supputatione illa sua nascitur, monachum
Abbreviated transcription (Latin):
stus nurauda agit.
et oꝓpbria recipit.
ut qui exire foras
ꝑ laudes potui.re¬
pulsus ꝯtielris
ad semetipũi redait.
isitus indoo salidat
quo foris non mue¬
uit bbi requiescat.

Expanded text:
tur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; ustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si prudeus est aĩ¬
mus tuus tribust
tẽporib disponset.
presentia ordiua. fu¬
cordare. Nain qui uil
de futuro p̾meditat᷑
m omina incautus

Expanded text:
si prudens es, animus tuus tribus temporibus dispensetur : praesentia ordina, fucordare. Nam qui nihil de futuro praemeditatur per omnia incautus
Abbreviated transcription (Latin):
Tpprudentis ꝓpriun
eit oxami iare ꝯcilia
⁊ non cito facili ere¬
dulitate ad fła prola¬
bi. de dubue non dif¬
fuuas. s suspensam

Expanded text:
Prudentis proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolabi. De dubiis non definias, sed suspensam
Abbreviated transcription (Latin):
pabulatõ et auuona.
iu ucaͣtate uemiediũ ñ
exstet maximũ teluut.
ut tibi sufficiat bictus¬
⁊ hostes fuͣgat ĩopia.

Expanded text:
pabulatio et annona in necessitate remedium non est et maximum telum ut tibi sufficiat victus, hostes frangat inopia.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid tibi fidelica¬
me opus sũt anuci
qui lrre talia ꝑba¬
ris auxilia ip̃e em̃
pro te pugnat cui
nullꝰ resiftit ipẽin¬
sequit᷑ ꝙ ulłs de cli¬

Expanded text:
Quid tibi, fidelissime, opus sunt arma, qui habere talia probaris auxilia? Ipse enim pro te pugnat, cui nullus resistit; ipse insequitur, quem nullus decli
Abbreviated transcription (Latin):
douec ex turbone ie¬
centi. ad huc est ĩ qui¬
etor̃ eger animꝰ cau¬
ta dissiłatõne opꝰ
est. donec mẽtis nu¬
bilo seienato auris

Expanded text:
 ex turbatione recenti adhuc est inquietior aeger animus, tanta dissimulatione opus est, donec mentis nubilo serenato
Abbreviated transcription (Latin):
uolt accipr deo pocius
iuisute non acciptt.
hroilde si hoc abisio
exauditum. mag̃ me¬
tuend̾ est ne ꝙ possi
non dare ꝓpicius. det

Expanded text:
vult accipere, Deo potius miserante non accipit. Proinde si hoc ab illo exauditus, magis metuendum est, ne quod posset non dare propitius, det
Abbreviated transcription (Latin):
dant  sicut ⁊ seuinua
iuessiũ gelu pressa
solidautur ⁊ quo ad
sr̃ficiem tardeus eec¬
uit eo ad frugetu l¬
tiplicora cõsurgilt.¬
ut proficiant peofia

Expanded text:
plentur; sicut et semina messium gelu pressa solidantur, et quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multipliciora consurgunt.ut proficiant
Abbreviated transcription (Latin):
cissis ac fidclissims.
¶Milites tĩor ⁊ pena
pedicone spes ac pre¬
ima facũt meliores
boni duces publico c̾¬
te ꝯfligũt cagna di¬
spõ est hostẽ fame iua¬
gis urg̾c ꝙ ferro. ue

Expanded text:
is ac fidelissimis Milites timor et poena peditione spes ac praemia faciunt meliores. Boni duces publico cete confligunt. Magna dispositio est hostem fame magis
Abbreviated transcription (Latin):
cum p̃partitam mẽtem
ad tollerantiam uidet.
quid abea maxime di¬
ligatur exquirit et ibi
scandali laqueos m¬
serit. ut quo magis
ies queq diligitur. eo

Expanded text:
cum praeparatam mentem ad tolerantiam videt, quid ab ea maxime diligatur exquirit, et ibi scandali laqueos inserit, ut quo magis res quaeque diligitur, eo
Abbreviated transcription (Latin):
cessum hẽ auius ad
filiũ o beuedcã s̃uen¬
tux gr̃e genitrix uite
mat̾er s̃alutis. ut ꝑ
ꝑte datus est nobis
excuset apud ipm̃
lutogxutas tua cul¬
⁊ hũilitas deo gta
urẽ ueniam ĩpetret
uauitati copiosa ca¬
at mltituduiem põcõr
⁊ fecuuditas gsosa
fecũditatem uobis
ꝯferat meritoꝵ .ħ.

Expanded text:
cessum habeamus ad Filium, o benedicta inventrix gratiae, genetrix vitae, mater salutis: ut per te datus est nobis. Excuset apud ipsum integritas tua culet humilitas Deo grata nostrae veniam impetret vanitati. Copiosa chaat multitudinem peccatorum, et fecunditas gloriosa fecunditatem nobis conferat meri
Abbreviated transcription (Latin):
COseum payris est
que adulouibz ⁊ blan¬
diũtis urãs mẽtes
belud olei pinguedo
libent̾ ingrediens ui¬
gorem u̾itatis emos¬
lit. ⁊ ad norias cogita¬
tõnes amoris ficti po¬
cius ostentatoẽ ꝑdui¬

Expanded text:
oleum peccatoris est que adulationibus et blandimentis nostras mentes, velut olei pinguedo, leniter ingrediens rigorem veritatis emollit, et ad noxias cogitationes amoris ficti potius ostentatione perdu
Abbreviated transcription (Latin):
aui sectari desid̾it¬
et auia ut ameris
ateo. Amabis onim
deum si in hoc islum
nuitabis. ut uelis
ommbus prodesse
nusli nocere et tu̾c
te iurum iustum
appellabũt omnes.
seqͥuentur uen̾abũ¬
tur et diligent. iu¬
stus enĩ ut sis non
soluni non nocebis
sed ł nocentes pro¬
hi bebis. nam nichil
nocere non iusticia
sed abstiẽntia alie¬
reuentiam discipli¬
ne eius ueq numia
negligentie coitate
de specta uilescat.
neq seniori atroci¬
tate durata grãm¬
huiuanam huane
amabilititris amttut

Expanded text:
anc sectari desidet ama, ut ameris a Deo. Amabilis eris Deo, si in hoc illum imitaberis, ut velis omnibus prodesse, et nulli nocere. Et tunc te justum virum appellabunt omnes, sequentur, venerabuntur et diligent. Justus enim ut sis, non solum non nocebis, sed etiam nocentes prohibebis: nam nil nocere, non est justitia, sed abstinentia aliereverentia disciplinae ejus neque nimia negligentiae communitate despecta vilescat, neque severiori atrocitate diuturna gratiam humanae amabilitatis amitt
Abbreviated transcription (Latin):
et in amplexus uache¬
ꝑfca iusticia iubet
iuiruicos daligere.
pentes ꝓpria queq
ueliuquere illatauia¬
la pacͥient̾ ferte ob¬
latam gloriam ubi¬
mũdi amatoribus
quio stulteꝰ. quio
labriosiꝰ eẽ peputat᷑

Expanded text:
mplexus Racherfecta justitia jubet inimicos diligere, parentes; propria quaeque relinquere, illata mala patienter ferre, oblatam gloriam ubimundi amatoribus, quid stultius, quid laboriosius esse reputatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Iusticia est auum li¬
b̾tas tribuens unncui¬
q scd̃ui ꝓpriam digni¬
rentiami. pari ꝯcordi¬
am iumori discipli¬
uam.deo obedientiani.
sibi sc̃unoniam ini¬
mico pacĩam egeno
oposam inisicordio¬

Expanded text:
 justitia est animi libertas tribuens unicuique secundum propriam dignirentiam, pari concordiam, minori disciplinam, Deo obedientiam, sibi sanctimoniam, inimico patientiam, egeno operosam misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
brĩe ĩliuinitas ple¬
bis. oummentis ge¬
tis
cura laugorũ gau¬
duun hominũ tem¬
penes aeris sereui¬
tas maris. t̾re fecũ¬
ditas. solacium pau¬
penim lreditas fi¬
liorum. et sibupr spes
future beatitudiius.

Expanded text:
riae, inmunitas plebis, munimentum gentis, cura languorum, gaudium hominum, temperies aeris, serenitas maris, terrae fecunditas, solacium pauperum, hereditas filiorum et sibimet ipsi spes futurae beatitudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
non em̃ tẽporis longi¬
Latro ille qui peude¬
bat iu cruce non egur
ꝓ lixitute tẽporis ul
gressummi ꝑ adisi mere¬
ffecit. quͣtumi expeudi
potuit . dones unss po¬
Ita ut nitra moniẽtĩ
tẽporis tocius uit sa¬
łibus absolutus p̃ce

Expanded text:
emporis longilatro ille qui pendebat in cruce, non eguit prolixitate temporis ut ingressum paradisi merefficit quantum expendi potuit, donec unum poita ut intra momentum temporis totius vitae sceleribus absolutus, p
Abbreviated transcription (Latin):
¶ O feliceui islũ qui sic
Aliꝙ̃ beren potest ut ad
memoriam quoq eius
se ꝯpouat atqr ordiuet
qui nc aliꝙ̃ beri potest ci¬

Expanded text:
 O felicem, qui sic aliquem vereri potest, ut ad memoriam quoque se componat atque ordinet! Qui sic aliquem vereri potest, ci
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tiuc totũ rei publi¬
ce corꝰ roboris sui iute
pulcritudĩs decorem ĩ¬
duet si sĩgula queq
locum teueant sortita

Expanded text:
im totum reipublicae corpus roboris sui integpulchritudinis decorem induet, si Singula quaeque locum teneant sortita
Abbreviated transcription (Latin):
bũgitͫ et dolet. aut
sauũ est. aut ert m
ilo spes aliqua sani¬
tatis. qũ aũ tangit᷑
dolet pro mortuo ha

Expanded text:
pungitur et dolet, aut sanum est, aut est in illo spes aliqua sanitatis: quando autem tangitur, dolet; pro mortuo ha
Abbreviated transcription (Latin):
diũ luctaturus iutrorat.
aut quis certanieni mi
uon suadet. in ip̃is co¬
natib egͣ languescũt

Expanded text:
dium luctaturus introeat? aut quis certamini misccientia non suadet? in ipsis conatibus aegra languescunt
Abbreviated transcription (Latin):
te eẽ peiora monstra¬
biuit tenebras her̃e
non potes. sequetur
inocumq fugeris ui
tiuiũ prestine̾ lucis.
quietem potes uendi¬
uire siueillius odio

Expanded text:
tamen priora monstrabunt. Tenebras habere non potes; sequetur, quocumque fugeris, multum pristinae lucis. Quietem potes vindicare sine ullius odio
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui in ociulto bene
uiuit si alieuo ꝓfectui
minime proficri. Car¬
bo est. Qui uero ĩ iuuta¬
cõue scc̃tatis positus
est. qi ⁊ sͥ arcet ⁊ alus

Expanded text:
ur in occulto bene vivit, sed alieno profectui minime proficit, carbo est. Qui vero in imitatione sanctitatis positus est, qui et sibi ardet et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtem uehem̃cius estu¬
at. et clamosas taci¬
tas̾ uoces format.
u̾ba sͥ quibus exas¬
cause oramine posi¬
ta duciꝰ exasꝑata.
respondet. Eg̃ id¬

Expanded text:
mentem vehementius aestuat, et clamosas tacita voces format, verba sibi quibus exascausae examine posita durius exasperata respondet. Nonnu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Rec studium bone
¶ꝓfecta obedieutia
legci nescit t̾imuis
non Artatur nec ꝯteu¬
ta augustus ꝓfessio¬
nus largior daluntate
ferturꝰ ini latitudinem
caritatis ⁊ ad omne
iugore lib̾alis alac̾ s
anuni modum non cõ¬

Expanded text:
nec studium bonaefecta obedientia legem nescit, terminis non arctatur: neque contenta angustiis professionis, largiori voluntate fertur in latitudinem charitatis, et ad omne vigore liberalis alacrisque animi, modum non co
Abbreviated transcription (Latin):
teo qm̃ hominib et
ip̃is mxlius magris¬
quĩ discipulis. porro ma¬
gistris mellus nr̃is qmͣ
oxtraneis. Quibus &̾
melius autem coustat
obedue ip̃is proculdu¬
bio non obedire est de

Expanded text:
Deo, quam hominibus; et in ipsis melius magisquam condiscipulis; porro in magistris, melius nostris, quam extraneis. Quibus autem melius constat obedire, ipsis procul dubio et non obedire de
Abbreviated transcription (Latin):
sa. ꝙͣ hũores tiuurdant
dolores orteuuant. ardores
desiccant. aera morbidãt
esce uiflant. Ieuuua ma¬
ꝯ sumũt. sollicitudo co¬
artat. saturitas. hebetat
uectus ĩcũat Infiriuitas

Expanded text:
am humores tumidant, dolores extenuant, ardores exsiccant, aera morbidant, escae inflant, jejunia maconsumunt, sollicitudo coarctat, securitas hebetat, nectus incurvat, infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ne hu qui ordĩati
suut peant ꝓuideri
debet quales orduẽt
ut prius aspiciatur
si uita eoꝵ ꝯtiueus
iñ aunis płuuis fuit.
si stiroiũ lectõnis. si

Expanded text:
 ii qui ordinati sunt pereant, provideri debet quales ordinentur, ut prius aspiciatur si vita eorum continens in annis plurimis fuit, si studium lectionis, si
Abbreviated transcription (Latin):
¶Gribuenda est iustis
psis palina desig̃t
dores bellicos cuuca
corrona testarͦ. oxpe¬
sua. tuuta iusticie uis
est ut noc illis taxdiꝰ
detͥ laboris precium

Expanded text:
ribuenda est iustis populis palma designat dores bellicos civica corona testatur. exspesua et tanta iustitiae vis est, ut nec illis tardius det
Abbreviated transcription (Latin):
te. magna uobis e
aute oculos agitis
iudicis cũcta tenẽtis
uirtutes. noc qͥsqmͣ
est qui non ad moꝵ
teste laudarͫ. Caso¬

Expanded text:
te. Magna uobis esante oculos agitis iudicis cuncta cernentisvirtutes nec quisquam est, qui non ad moruteste laudatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ anucicia se se iuge¬
uentis ad amiciciam
copulaudam. non ut
stacim iccipiat᷑. Set
ut recipiendꝰ optet᷑
atq ita tracbetur ut
recipi possit. itlum

Expanded text:
est amicitia, sese ingerentis ad amicitiam copulandam, non ut statim recipiatur, sed ut recipiendus optetur, atque ita tractetur ut recipi possit; illum
Abbreviated transcription (Latin):
aa qua pocius pocõ¬
ra et minora diligi
ligãt qualem iudet
iciam. stultom non
ꝓ ficiet ad sapienti¬
aur uec fiet quis ꝙ
oderit quał est. augꝰ¬

Expanded text:
a, qua potius potiora, et minus minora diligimligat, qualem illam videt; stultam non proficiet ad sapientiam; nec fiet quisquis oderit qualis est.
Abbreviated transcription (French):
taut et quidquid ad
officium suum ꝑtines
constant ex̾crint .n
quis ert alienus a
fide nt dubitet ꝯtert¬
tales ꝯtemplatine inte

Expanded text:
t, et quidquid ad officium suum pertinet, constanter exerceant: quis sic erit alienus a fide, ut dubitet tales contemplativae virt
Abbreviated transcription (Latin):
¶aoyses amicus dei cͥ
facie ad faciem doꝰ lo¬
qutus est potuit utios
successores pͥncipatꝰ fi¬
lios suos face ⁊ postłs
ꝓpriam reluiq̃te dig̾ta¬
temi. s cx̃neus deauia

Expanded text:
Moyses amicus Dei, cui facie ad faciem Deus locutus est, potuit utique successores principatus filios suos facere, et posteris propriam relinquere dignitatem; sed extraneus de ali
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eccã erige̾ columpnas.
s quos ł ip̃i amant.
uł quoꝵ sunt obseqͥ¬
is deliuiti uł pro qui¬
bus maior quispiam
rogau̾it. ⁊ ut det̾iora
taceam qui ut clerici

Expanded text:
esiae erigere columnas; sed quos vel ipsi amant, vel quorum sunt obsequiis deliniti, vel pro quibus majorum quispiam rogaverit, et ut deteriora taceam, qui ut clerici
Abbreviated transcription (Latin):
uirum fortem e¬
atat ad uirtutis &¬
cicim. aliem liuoris
oculos torpere ꝑui¬
tit iuuidia de tͣctor
iacob qui nubaculo
cuo iordanem transi¬
erat non reousset
cum duabus turmis
nͥ eui inuidia esau
agitarcet. Ioseph ũ
nou potest quem ca¬
ym uialicia non ex¬

Expanded text:
irum fortem excitat ad virtutis exercitium alieni livoris oculos torpere permittit invidia detractorum. Jacob, qui in baculo suo Jordanem transierat, non red iisset cum duabus turmis, nisi cum invidia Esau agitasset. Joseph nonnon potest, quem Cain invidia non ex
Abbreviated transcription (Latin):
prosꝑitas adu̾sa
aliena adusitas ꝓ¬
sꝑa irdicatur. hii
inaliena gratula¬
tõne tustantur. In
aliena tristiçia gra¬
tulantꝰ Isci sucs
maliena iqugtate
diuicios suam pau¬
ptatenr in alien.
sci aut aliens fame
senitatem de extobs
nubilo uubilare
gliam sola tacitiu¬
nitate furari Isti
ferniẽtant. aut ue¬
maritant. Sapienͤ
nũ. que culpabi¬
lior clpa que pe¬
ualior pena. ħ est
errouee cecitatis abyss
humane mentis infir¬
uius. ꝯtentonis sti

Expanded text:
prosperitas adversa, aliena adversitas prospera judicatur. Hi in aliena gratulatione tristantur, in aliena tristitia gratulantur. Isti suas in aliena paupertate divitias, suam paupertatem in alienis Isti aut alienae famae serenitatem detractionis nubilo nubilare gloriam sola taciturnitate furari. Istifermentant, aut vemaritant. Proh num? quae culpabilior culpa? quae poenalior poena? haec est erroneae caecitatis abyssus, humanae mentis infernus, contentionis sti
Abbreviated transcription (Latin):
palbor more sedat
macies incor pore
tta açies luuat a
rubignie dentes
pectora felle uren¬
uurent. lnigua est
susfossa ueueno ris

Expanded text:
Pallor in ore sedet, macies in corpore cta acies, liuent rubigine dentes, pectora felle uirent, lingua est suffusa ueneno. Ris
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃auit ut laboris siu
p̾cia recipiant qui pu¬
blicis utilitatib obsc¬
uudant ne quis lẽret
p̾cĩtus qui ꝓbabili fu¬
erat aciõne landiudꝰ¬

Expanded text:
st ut laboris sui pretia recipiant, qui publicis utilitatibus obsecundant; ne quis haberetur praeteritus, qui probabili fuerat actione laud
Abbreviated transcription (Latin):
tibi dabo. qui nou ami¬
cus. s amicicia carue¬
runt. lx pot̃ accidere
cum aiõs ĩ societatẽ
houesta cupiendi par
bolũtas truhit. scuĩt¬

Expanded text:
tibi dabo, qui non amico, sed amicitia caruerunt. Hoc non potest accidere, cum animos in societatem honesta cupiendi par voluntas trahit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
c.
clausit. ꝑmogenitũ
uendidit. sinpendit
pistorem. decolauit
baptista nabusar¬
dam princeps cocoꝵ.
tempiñ iucendit. et
bulthazar in ꝯuuio
uauũ ꝯtra se scͥbon¬
ten a spexit. maue.
techel fares. et eadez

Expanded text:
. clausit, primogenita vendidit, suspendit pistorem, decollavit Baptistam. Nabuzardam princeps cocorum templum incendit et Balthasar in convivio manum contra se scribentem aspexit: «Mane, Thecel, Phares», et eade
Abbreviated transcription (Latin):
sis non sufficult fu¬
ctuy arborr non gra¬
dices herhazꝵ. non pi¬
sces maris nou bestie
non aues cell s que¬
apomata ⁊ nutriũt᷑.
altilia. capint̾ obse¬
ssa. que studiose a¬
laute Purt officio
dit. ⁊ colat. allus ꝯ¬
ꝯu̾tit in accidens.
uũã uuitat in artẽ.
ut saturitas tran¬
seat mesuriem reuo¬

Expanded text:
sis non sufficiunt fructus arborum, non gendices herbarum, non pisces maris, non bestie terre, non aves celi, sed quearomata, nutriuntur altilia, capiuntur obesa, que studiose claute parantur officio dit et colat, alius ctit in accidens, naturam mutat in artem, ut saturitas transeat in esuriem, u
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Fft̃t plm̾q ut in ip̃is pus .l
flecib illa iurm gandii
claritas erũpat ⁊ mõs
cu̾at ad inspectoñem ful¬
goris intii suspirus
uegeta ꝯualescat. Id̾.

Expanded text:
 fit plerumque ut in ipsis piis fletibus illa interni gaudii claritas erumpat, et mens cuerat, ad inspectionem fulgoris intimi suspiriis vegetata convalescat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tibus oculis eiecta
ceruice. lato pecto
exilior crurib: su¬
ris ⁊ pedibus nou
su ꝑ flua carne diste

Expanded text:
tibus oculis, erecta cervice, lato pectorexilior cruribus, suris et pedibus non superflua carne diste
Abbreviated transcription (Latin):
uis ac p̾cõsis incutre¬
uent oꝑib easd̃ penit
abicẽ mualiuit.Idem
¶Płiq tanto zelo co¬
dicem ẜuant ut enuii nͤ
leuit qui legi ł ꝯtiugi
ab aliquo siuaut. ⁊ in¬
de occõnes ĩpacĩe ac

Expanded text:
is ac pretiosis incurrerent opibus, easdem penitus abicere maluerunt. nam ulli tanto zelo codicem seruant, ut eum ne leuiter quidem legi uel contingi ab aliquo sinant, et inde occasiones inpatientiae ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ postea doleat penitu¬
do ⁊ aluid est semare
in si dias inclusas in
aluid dcm̃ est. Qui od
frem suũ honucida est
multũ int̾ est ncc̾ tur¬
batum oculum ⁊ extuic
ira festuca est s festu¬
com si iutrias trabes
ent. si euellas ⁊ pro¬
hicias nichil eut.
duitur no tempore ꝑ

Expanded text:
quod postea deleat poenitendo; et aliud est, servare insidias inclusas in quid dictum est? Qui odit fratrem suum, homicida est . Multum interest inter turbatum oculum, et ira festuca est. Sed festucam si nutrias, trabes erit. Si evellas et projicias, nihil erit. qui
Abbreviated transcription (Latin):
tantenii. excitandi st̃
remauẽtes. recro rede¬
untes. renoandi ertan¬
tes uruiam reduceud.
tardi exhprtandi. celes
liuitandi. qui non pro¬
ficit iemausit iu uia.
Qui forte a meliore ꝓ¬
posito decliuat. ad illd
ꝙ tet̾ius ienuquetat
reilsus est retro. Qui
fidem deserit a uia er¬

Expanded text:
ant. Excitandi sunt ergo remanentes, retro redeuntes revocandi, errantes in viam ducendi, tardi exhortandi, celeres imitandi. Qui non proficit, remansit in via: qui forte a meliore proposito declinat ad id quod deterius reliquerat, reversus est retro: qui fidem deserit, a via er
Abbreviated transcription (Latin):
tudo eoꝵ sb̃ pauꝑtatis
obscuro latet il eam
diguitas duuilgassi
creuit houor. et cũ ho¬
nore in famia. priua

Expanded text:
tudo eorum sub paupertatis obscuro lateret, nisi eam dignitas divulgasset. Crevit honor, et cum honore infamia; na
Abbreviated transcription (Latin):
opus nẽ. unde gros¬
sessit m iide sarcina
leuigat᷑. et qnͣtum
crescit in massa tã¬
tun de cresçit in pou¬

Expanded text:
opus naturae! Unde grossescit materia, inde sarcina levigatur; et quantum crescit in massa, tantum decrescit in pon
Abbreviated transcription (Latin):
suta .¶Et esca
usura est ⁊ irestis
urã est ⁊ ꝙ cumuq sorti
accedit usura est. quod
uelis nom̃ ei ĩpauas: U¬

Expanded text:
t. et esca usura est et uestis usura est et quodcumque sorti accedit usura est. quod uelis ei nomen inponas, u
Abbreviated transcription (French):
feci mẽtõnem tot itiue¬
ra tot prelia tot hde¬
mes ꝑ que uicta tẽpor
locoꝵ q difficultate
tuͣsicrat. tot fliuiu̾a
ex ignoto cadeuͣ tot
luaria tutum dnuise¬
di est ĩlle ħculaneus

Expanded text:
tot itinera, tot proelia, tot hiemes, per quas victa temporum locorumque difficultate transierat, tot flumina ex ignoto cadentia, tot maria tutum dimisedi et ille Herculaneus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui emͣ acceptis rebus
nõ oxcollit  qui eas ad
usum uaue glie non ĩtor¬
quet. qui solus uõ pouid
hũdare. Qui acceptis ali
scit saciari qui alusitor
ĩ opiam siue uuirmura¬
te uictus agit aliquio
uicurrat. scit esurire ꝙ̃
Iabũdare nouit peui¬

Expanded text:
Qui enim acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet abundare, qui acceptis alimScit satiari, qui alimentorum inopiam sine murmurate victus agit aliquid, incurrat, scit esurire. Quabundare, novit penu
Abbreviated transcription (Latin):
sticoiss q̃ iendi uita qui¬
eta sautuns̃ tacitum.
ł alieua ħ reserare so¬
leut młtis obscura legẽ¬
di audierat. puto ꝙ docũ
ta quoq uiuendi adiũ¬
git. ut et mod̾ iute sue
⁊ studii sui rõueur lector
aguoscut. Ilaudabilis¬
ciũ est scĩa qmͣ uita ma¬
culat ĩpudica. ⁊ Idcirco
sũmno oꝑe cauend̾ est ei

Expanded text:
studium quaerendi, vita quieta, scrutinium tacitum, haec reserare solent nonnulla obscura legenti. » Audierat puto quod dictum ta quoque vivendi adjungit, ut et modum vitae suae et studii rationem lector agnoscat. Illaudabilis est scientia, quam vita maculat impudica. Et idcirco summopere cavendum est ei
Abbreviated transcription (Latin):
in tam longo tempore
et tanta in firmitate
deus id ꝑpeti non ult.
et fideles ducet ⁊ ue
cred̾eut ĩpediret ꝙ ue
faceret asligtitus est
breue tempꝰ erit. nan.

Expanded text:
in tam longo tempore et tanta infirmitate Deus perpeti id non vult et fideles dejiceret et ne crederent impediret, quod ne faceret alligatus est. breve tempus e
Abbreviated transcription (Latin):
qualitas ueꝵ talis
deforis appere curat
ut uon iuuiꝰ a spectꝰ
quĩ gustus delecte.
tͥ cumi Iam scoinach
crebris iuctib reple¬
dum cumi curiositas
saçiat᷑. S dim ocħĩ

Expanded text:
qualitas rerum talis deforis apparere curatur, ut non minus aspectus, quam gustus delectetur: et cum jam stomachus crebris ructibus repledum tamen curiositas satiatur. Sed dum oc
Abbreviated transcription (Latin):
rari. p̃cipue cũ ⁊ esau
non de carne. E de len¬
te sit reprehensus
⁊ de ligus adam nõ
de carne dampuatꝰ
t iouathas o gustu
mellis non caris
morti adiudicatus
E ꝯtra uero helyas
ĩuorie carnem come¬
dit. a braham ange¬
les gratissime cor

Expanded text:
rari: praecipue cum et Esau non de carne, sed de lente sit reprehensus ; et de ligno Adam, non de carne damnatus ; et Jonathas ex gustu mellis, non carnis, morti adjudicatus : econtra vero Elias innoxie carnem comederit ; Abraham gratissime car
Abbreviated transcription (Latin):
¶priuai piũ disciplie
humilitus est omus
am multa suit docu¬
menta hoc tria pre¬
apue ad lectoreui ꝑ¬
tiuent. primsi ut nul¬
lam scĩam uullam:
scripturaui ulem te¬
uine discere erubes¬
entiam adeptus fue¬
nt. ceteros uon cõ¬

Expanded text:
Principium discendi humilitas est, cujus cum multa sunt documenta, haec tria praecipue ad lectorem pertinent. Primum ut nullam scientiam, nullam scripturam vilem temine discere erubesentiam adeptus fuerit, caeteros non s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑu̾si cordis est oc¬
casiones ingratitu¬
dinis inuestigrire.
nemo id facit nisi
qui t̾ gratis est iu¬
gratus. ꝑemptoria

Expanded text:
si cordis est occasiones ingratitudinis vestigare. Nemo id facit, nisi qui etiam gratis est ingratus. Puto
Abbreviated transcription (Latin):
isieis altius uitẽdit
uude uec eleuãtur tote
quia il legrutiũ mẽtes
ad alta profecerut di¬
uon intellecta iacerti
auu enim legenti au¬
libet scupture sacre s

Expanded text:
in eis altius intendit. Unde nec elevantur rotae, Quia nisi legentium mentes ad alta profecerint, dinon intellecta jacent. Cum enim legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
lam que suppͥmo car
⁊ uespectu exempli
eius cursũ uite diri¬
gere. ꝙ qui focent
non iactabr̃ uane
gli̾e uento. uec frau¬
geturꝰ scopulis adu̾¬
sorũ uec ab sorbebr
scilloa uoragine uo¬
luptatum. s ꝓsꝑe
uemet ad portuͣ quie¬

Expanded text:
am, quae supremo rerum et respectu exempli ejus cursum vitae dirigere. Quod qui fecerit non jactabitur vanae gloriae vento, nec frangetur scopulis adversorum, nec absorbebitur scyllaea voragine voluptatum, sed prospere veniet ad portum quie
Abbreviated transcription (Latin):
ipam bogans non de¬
demas ip̃a tenente ñ
corrius ipã ꝓtegente
non muetuis. ipã
duce uon fatigaris
⁊ sic intemetipõ ox¬
uerito dcã sit nom̃

Expanded text:
ipsam rogans non deerras. Ipsa tenente non corruis; ipsa protegente non metuis; ipsa duce non fatigaris; et sic in temetipso exmerito dictum sit, Et nomen
Abbreviated transcription (Latin):
suos recipiũt de altari
ut ꝓfiteantͦ se filios
ecc̃e atq ad honorem
sacerdocis ⁊ ad tuicõne
pauper ad uĩ dcãm ma¬
lefcor̃ ⁊ prĩe liberacõe

Expanded text:
suos recipiunt de altari, ut profiteantur se filios Ecclesiae, atque ad honorem sacerdotii, ad tuitionem pauperum, ad vindictam malefactorum et patriae liberatione
Abbreviated transcription (Latin):
honne flãma deuo¬
rat. a uisione uen
luĩs cecat. utͥet
foras gos dolor cõ¬
bustiomis cruciet
et nitus pena ceci¬
tatis obscuret qua¬
einus qui actori suo.
corpoie ⁊ corte deli¬
querunt simł. et cor¬
pore et corde paũant
⁊ utrobiq penas sen¬
tiant. qui dum hic
uin̾ent praiis suis

Expanded text:
hennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corpore et corde puniantur, et utrobique poenas sentiant qui dum hic viverent pravis suis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ille iutesligit sr̃ pau¬
peni qui largitur̾ pau¬
peti. nam quid ꝓres
mise̾ri ĩopis a ali¬
moniam eidem largi¬

Expanded text:
ique intelligit super pauperem, qui largitur pauperi. Nam quid prodest misereri inopis, nisi alimoniam eidem largi
Abbreviated transcription (Latin):
que siue foueat infir¬
mos siue exceat pro¬
uectos. suie apguat
ñ quietos. diu̾sis di¬
u̾sa exsiscens sic̃ fili¬
Los diligit uuulsos.
¶Cuui te arguit nutis
est. cum blabdit̾ sim¬
plex est. pie solet ser¬
iuire. siue dolore nul¬
ceix. pacient̾ nouit¬

Expanded text:
quae sive foveat infirmos, sive exerceat provectos, sive arguat inquietos, diversis diversa exhibens, sicut filios diligit universos. Cum te arguit, mitis est; cum blanditur, simplex est: pie solet saevire, sine dolo mulcere; patienter novit
Abbreviated transcription (Latin):
¶pascit esurientem
caritas. pascit ⁊ suꝑ¬
bia. carites ut deus
laudetur sr̾bia ipũ lau¬
detur. uestit iuidos. ca¬
nitas uestit ⁊ srbia
⁊eiuuat caritas. Ieu¬
uat et suꝑbia : Auꝰ.

Expanded text:
Pascit esurientem charitas, pascit et superbia; charitas ut Deus laudetur superbia ut ipsa laudetur: vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et superbia;
Abbreviated transcription (Latin):
¶Caritas ad cu̾tra uu
tutura fes̃ dilatatur̾
incipit. Red se abm
amorem dei amor ꝓri¬
mi grgnit᷑ ⁊ ꝑ amorẽ
¶Nam qui deum ama¬
re neguigit ꝓfecto pri¬

Expanded text:
. Charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur, incipit, sed se ad amorem Dei, amor proximi gignitur, et per amorem Nam qui Deum amare negligit, profecto
Abbreviated transcription (Latin):
¶Caritatis ⁊ piẽta¬
itis miracula amate.
que tanto securiora
slis. quͣto ł occulta
de quib Apud deu
deo maufit retribu¬
tio quo ad apud
ẽ miues inmor ẽ glia.

Expanded text:
aritatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
pro aĩ salute mutacõ
loci płmq enĩ dum
nuitat locus. nurta¬
gruum est enĩ uide ⁊̃
mentis opponit. ꝙ sꝑ iͥ¬

Expanded text:
pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutagruum est enim inde etipectu mentis opponit quod
Abbreviated transcription (Latin):
deffendi non potest
ablui potest. lauent
laccune delictum ꝙ¬
ncoe pudor est dr̃e.¬
uł confiteri. lacrime¬

Expanded text:
defendi non potest, ablui potest. Lavant enim lacrymae delictum quod pudor est voce confiteri; lacrym
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quidam oa sꝑ deferũt
que differri uõ expedit.
ibiq sũt p̾cipites. ubi
res samore ꝯsilio iudi¬
geret. quidam ouumia ĩ¬

Expanded text:
Quidam ea semper differunt, quae differre non expedit: ibique sunt praecipites, ubi res saniore consilio indigeret. Quidam in
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non disponet singula:
siu̾tudinem reddet: nͥ
Iam ꝯstet quid uent pĩ¬
petat ille qui sagittum
uult nuctere. et cuuc d̾i
suus uentus est. uocẽ
est multũ inpita ur̃a

Expanded text:
non disponet singula, similitudinem reddet, nisi iam constat, quid velit pinpetat ille, qui sagittam vult mittere, et tunc derigsuus ventus est. Necesse est multum in vita
Abbreviated transcription (Latin):
la te oraculo. nec
quasi incertu dem̃¬
de exemplo. s qli
leta pro noto. re¬
ligiosa pro officõ.
festiua pro ꝯcaidas
inmontana ꝑrent
quo enl deo plena.
iusi ad srĩora cum

Expanded text:
la de oraculo, nec quasi incerta de nde exemplo: sed quasi laeta pro voto, religiosa pro officio, festina pro gaudio, in montana perrexit. Quo enim jam Deo plena, nisi ad superiora cum
Abbreviated transcription (Latin):
penetrabilib quiͣ
nemo uirorũ uid̾at.
solus angelus repit.
solam siue comitẽ.
folam siue teste ne
retur affatu disce
Maria etiam angeli¬
salutatõnem uere

Expanded text:
penetralibus, quam nemo virorum videret, solus angelus reperiret: sola sine comite, sola sine teste; ne retur affatu, ab anMaria etiam salutationem ange
Abbreviated transcription (Latin):
siũe ꝙ nulla abstinenͣ
fit a uoluptate corna¬
li. que non hẽat ĩ exor¬
dio dolorem. donec r
meliorem ꝑteni ꝯsue¬
tudo flectas. ꝙ cum
tudiuem bonam que
ꝯsuetudo ut nasc̾etur
cum dolore reluctand̾

Expanded text:
quod nulla abstinentia fit a voluntate carnali, quae non habeat in exordio dolorem, donec in meliorem partem consuetudo flectatur. Quodtudinem bonam. Quae consuetudo ut nasceretur, cum dolore relucta
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si fidemi amici ex¬
tui cordas archana. cõ¬
nitas . s aliqͣ ext̾ĩora
⁊ modica. de quib nõ
maguũ eiu̾gat dispẽ¬
diũ. Si fuluit reuela¬
ta. et ea nommnꝰ sõ
ea caucoñe. ⁊ adiuroͣ¬
ne t̾ribili credas ac si

Expanded text:
ergo fidem amici extui cordis arcana committas, sed aliqua exteriora et modica, de quibus non magnum emergat dispendium, si fuerint revelata, et ea nihilominus sub ea cautione et adjuratione terribili credas, ac si
Abbreviated transcription (Latin):
huic deus radium sue
ꝯgͦms abscondit.
splendor excutit᷑ qui¬
ni quiete mẽti sub¬
trahit. suam sancto
habitatonem claudi.
cuius recessione ani¬
mus uacuus aꝑtam

Expanded text:
huic Deus radium sue cognitionis abscondit. splendor excluditu quietem menti subtrahit, suam sancto habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Imudi color pal¬
lore afficitur. oculi
deprimũt᷑ mens a¬
ccendĩ. menbra fri¬
gescũt. fit in cogi¬
tatõne ribies. in
tentib stridor. nau¬

Expanded text:
m color pallore afficitur, et oculi deprimuntur. Mens accenditur, et membra frigescunt. Fit in cogitatione rabies, in dentibus stridor. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
erudcõ que nlũ lauda¬
blem exiuue ieddit
oruatam. ibi eĩ prudẽs
iueuit uñ sapiencis
fiat. Ibi bellator repit
de pͥnceps accipit quõ¬

Expanded text:
rum, quae naturam laudabilem eximie reddit ornatam. ibi prudens invenit, unde sapientior fiat: ibi bellator reperide princeps accipit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui infirmi ex p̾sti¬
aliis molestũ eẽ itͨ ĩui¬
stum utõ eis quos fe¬
cit aliꝗͣ ꝯsuetudo for¬
cõres. nec illos felicõ¬
sͥ pociꝰ gratuleut᷑ qr
ualeut ꝙ nou ualent.
audeo ut domus mea
cillami et filist eius. ͭ
melior sit ꝙͣ domꝰ ysa¬
ac cui de duobꝰ gem̃is
dom̃ est. Iacob diloxi
esau ant odio hũr si

Expanded text:
Qui infirmi sunt ex pristialiis molestum esse nec iniustum videri eis quos fecit aliqua consuetudo fortiores Nec illos felicsibi pocius gratulentur quia valent quod non valent audeo ut domus mea cillam et filium eius, aut melior sit quam domus Ysaac, cuius de duobus geminis dictum est: Iacob dilexi, Esau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ po situm reddit oem
⁊ iuẽtis hĩtum discipli¬
na ceruicem subinittit
pouit sr̃cilia componi
uultũ. ligat oculos.
cachinos cohibet mo

Expanded text:
positum reddit omnem et mentis habitum disciplina, cervicem submittit, ponit supercilia, componit vultum, ligat oculos, cachinnos cohibet, mo
Abbreviated transcription (Latin):
sua milla uis excu¬
tit. qui mala iu bonu
u̾cit. certus indicui.
mo cussus intrepidꝰ
queni aliqua uis mo¬
uet nulla ꝑ turbat
inꝙ̃ fortuna cum ꝙ
hũit celum nocenti¬
ssimũ ui marima re¬
torsit psĩgit non

Expanded text:
sua nulla vis excutit, qui mala in bonum vertit, certus iudicii, inconcussus, intrepidus, quem aliqua vis movet, nulla perturbat, quem fortuna, cum quod habuit telum nocentissimum vi maxima intorsit, pungit, non
Abbreviated transcription (Latin):
quera. rigida cerui
sustollit. eo qui ẜupͣ
forturam ex̾tãt uõ
mirum est in trans¬
quillitutẽ non ꝯcuti
iltud uirare ibi ox¬
tolli. aliquem ubi

Expanded text:
onera rigida cervice sustollat, qui supra fortunam existat. Non mirum est in tranquillitate non concuti; illud mirare, ibi extolli aliquem ubi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Facilior caucõ est ubi
mendꝰ ẽ ⁊ cauendꝰ mi
inmicus cum latent̾
sb̾ripit. cum ꝑ pacis y¬
magĩem fallens occul¬
tis accessib ẜpit. uude
⁊ nom̃ ẜpentis accepͭ.¬

Expanded text:
facilior cautio est ubi mendus est et cauendus inimicus, cum latenter obrepit, cum per pacis imaginem fallens occultis accessibus serpit, unde et nomen serpentis accep
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uiduar ac uirga¬
adire non est opirs
et hoc cni semorib
hoc est cum xp̃s epõ
uł si giauior cã est

Expanded text:
iduarum ac virgiadire non est opus: et hoc cum senioribus, hoc est, vel cum episcopo, vel si gravior est
Abbreviated transcription (Latin):
ac inirabilia usqueq
mõstrata noscũtᵇ ca
hus omuib naułta¬
sse cum uoluut in
naui fragili nainga
firmitas delicata q̃
de magnis efficit pre
er auttio precõsus
¶Sampson ualidꝰ
⁊ fortis leonem suf¬
focauit. ẜ amoren su¬
um suffocore non po¬
tuit. uuicula soluit.
hostiũ. s suaꝵ uon
soluit nerus cupidi¬
totũ. metses nccudͥ
iulieris accensus
igniculo messem sue
iurtutis amisit.

Expanded text:
vel mirabilia usquequaque monstrata, noscuntur cum his omnibus naufragasse, cum volunt in navi fragili navigarnfirmitas delicta, quae de magnis efficit praeer autem pretiosas Samson ualidus et fortis leonem suffocauit, sed amorem suum suffocare non potuit. uincula soluit hostium, sed suarum non soluit nexus cupiditatum. messes incendit mulieris accensus igniculo messem suae uirtutis amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
Onfidentia
uitam suam ꝓio certo
ꝯmendat. et subrica
in certa uictoria est
nit̾ hostiua arma
bugnare ⁊ uuposu¬
bilis liberatio ẽ flã¬
mis arcũdao ⁊ nou¬

Expanded text:
onfidentia uitam suam pro certo commendat, et lubrica incerta uictoria est inter hostilia arma pugnare, et inpossibilis liberatio est flammis circumdari n