comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tilabat: ut hoĩem illũ dm̃q eẽ ⁊ t̾rena matͣ. ⁊ signũ celeste
monstraret. Quib uͦ radiis: qͦnto ue lumine illã dm̃ stellã an¬
tiqͣ crediniꝰ tẽ int̾ astra fulsisse:Quantũ in splendore p̃cessit:
q̃ tantũ p̃ibat in munere: quȩ uelut qͥdã totiꝰ cubis ocłs ca¬
ligantis mundi ueterẽ nouauit aspectũ. Eoce fr̃s ad inqͥrendũ
regẽ regũ una caldeos stella ꝑtraxͣ: iudaicũ uͦ popłm ado¬
bedientiã dĩ sui nec ignea qͦndã potuit colũpna c̃uertere.
ẽpulerit: qͥ nec tũ qͥdẽ dõ credidere suoͥ cũ illos ꝑ arentia de¬
serta ipso conutante do cęlũ pasceret petͣ potaret.S iã ad
alud p̃cipuũ. xp̃i miracłm ueniamus. qͦ ꝓ docum̃to deitatis
suȩ aqͦs uertit in uinũ. Inuitatꝰ itaq ut legit᷑ dñs prexit
ad nuptiasͥ s ut dignaret᷑ hoc uirginis fili. nr̃e eruditionis est

Expanded text:
tilabat, ut hominem illum, Deumque esse et terrena mater, et signum coeleste tilabat, ut hominem illum, Deumque esse et terrena mater, et signum coeleste monstraret. Quibus vero radiis, quantove lumine illam Domini stellam antiqua credimus tunc inter astra fulsisse? Quantum in splendore praecessit, quae tantum praeibat in munere; quae velut quidam totius orbis oculus caligantis mundi veterem 67 novavit aspectum? Ecce, fratres, ad quaerendum Regem regum una Chaldaeos stella pertraxit; Judaicum vero populum ad obedientiam Dei sui, nec ignea quondam potuit columna convertere. compulerit; qui nec tunc quidem Deo credidere suo, cum illos per arentia deserta, ipso comitante Deo, coelum pasceret, petra potaret. Sed jam ad illud praecipuum Christi miraculum veniamus, quo pro documento deitatis suae aquas vertit in vinum. Invitatus itaque, ut legitur, Dominus perrexit ad nuptias; sed, ut dignaretur hoc virginis filius, nostrae eruditionis est
Abbreviated transcription (Latin):
mortał matͥs ub̃a sugentẽ: s nescielut ipsũ eẽ qͥ esurien¬
tẽ hebreũ popłm angłico fec̃ pane uelut cęlesti lacte pin¬
guescere. Uidelit paruulũ angustis in cunabulis qͥescentẽ.: s
uidere ñ poterat ipsũ ẽẽ qͦm ñ capit mundꝰ. Quanto gͥ unmi¬
cus in hac xp̃i humilitate ꝑincerta distractꝰ stupore nutalit
cũ ꝑ caldeos p̃cipuos utiq ty rannidis suȩ ministros. nouũ
uideret infantulũ. uelut noui ĩꝑii regẽ regiis munerib ho¬
norari:Aut qͦmͦ ñ stuperet. cũ turlutꝰ inspiceret ã magis su¬
is adorari puerũ qͦm ipse nesciret. Quo torquebat᷑ langͣore ÷
cũ parit̃ eius ⁊ cunas in t̾ris despiceret. ⁊ stellã miraret᷑ in ce¬
lo: Ulnigenitꝰ aut̃ altissim sic humilit̾ ingressus ẽ mundũ:
ut indubitata diuinitatis sus deferret indicia. Natꝰ eniͣ de
femina ẽ. s natꝰ ex uirgine. Iacebat in p̃sepi᷑ s in sy dere ru¬

Expanded text:
 matris ubera sugentem; sed nesciebat ipsum esse qui esurientem Hebraeum populum angelico fecit pane, veluti coelesti lacte, pinguescere. Videbat parvulum angustis in cunabulis quiescentem; sed videre non poterat ipsum esse quem non capit mundus. Quanto igitur inimicus in hac Christi humilitate, per incerta distractus stupore nutabat, cum per Chaldaeos, praecipuos utique tyrannidis suae ministros, novum videret infantulum, velut novi imperii regem regiis muneribus honorari? Aut quomodo non stuperet, cum turbatus inspiceret a magis suis adorari puerum, quem ipse nesciret? Quo torqueba tur languore, cum pariter ejus et cunas in terris despiceret, et stellam miraretur in coelo? Unigenitus autem Altissimi sic humiliter ingressus est mundum, ut indubitata divinitatis suae deferret indicia; natus enim de femina est, sed natus ex virgine; jacebat in praesepi, sed in sidere ru
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc uisus ẽ in t̃ris: et cũ hominib c̃uersatꝰ. ÷. Ecce quẽ ad mo¬
dũ sibi c̃ueniunt testes ueritatis: ecce quẽ adniodũ c̃uincunt
filios falsitatis. Sufficiunt uobis ista o iuidei: an adhuc ad ur̃am
confusionẽ ex lege ⁊ gente ur̃a alios intͦduc miiꝰ testes. ut illi testi¬
moniũ ꝑhibeant cui ꝑdita m̃te insultantes dicebatis. tu de te ipso

Expanded text:
s visus est, et cum hominibus conversatus est . Ecce quemadmodum sibi conveniunt testes veritatis, ecce quemadmodum convincunt filios falsitatis. Sufficiunt vobis ista, o Judaei, an adhuc ad vestram confusionem ex lege et ex gente vestra alios introducemus testes, ut illi testimonium perhibeant cui perdita mente insultantes dicebatis: Tu testimo
Abbreviated transcription (Latin):
pliora suꝑnę dispensationis miracła replicat: ut q̃ dñm ur¬
go erat paritura. p̃cursorẽ qͦ dñi de anu ac diu sterili parente
cognosceret eẽ nasciturũ. Nec imiranđu uixta historiã qͦd elixa¬
beth cognata dicit᷑ marię. cũ suꝑiꝰ hec de domo dauid. illa de fili¬
de qͥ dauid ortꝰ ẽ uxorẽ acceperit. uidelicet elisabeth filiã abmi
nadab sororẽ naason qͥfuit diꝑx tͥb uida i deserto. cũ eg̃de¬
rent᷑ ex egipto. Rursq regnantib dauid posteris. legimꝰ qͣd io¬
uda pontifex maximꝰ. uxorẽ habuit de tͥbu regali. hoc ẽ iosa¬
beth filiã regis iorã. Ipse ÷ ioiada cuiꝰ siliũ ⁊achariã uirũ iustũ

Expanded text:
pliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virpliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filide qua David ortus est, uxorem acceperit, videdab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque
Abbreviated transcription (Latin):
meridiano sole. ł arborẽ mediã. ł aliud qͦdlibet ũbracłi genus
int̃ nos ⁊ solẽ opponimꝰ: qͦ ardorẽ eiꝰ ł lucẽ nob̃ tolerabiliorem
reddamꝰ. Redeptor gͥ nrͣ ñ in merito solis luce ł ardore designa¬
tur. qͥ nos ueritatis scientia illustrat: ⁊ amore inflãmat. Unde
ipse ꝑ pħam dic̃. Uob̾ autẽ tim̃tib nom̃ meũ. oriet᷑ sol iusticię.
Cuiꝰ uidelicet solis radios beata uirgo suscep̃. qu ando dñm c̃õe¬
pit. S ide sol idẽ diuinitas redeptoris nr̃i tegnune se humanę
nat᷑e qͣsi ũbracło qͦda texit. qͥ mediante. uirginis eũ uiscera
ferre sufficerent. Sicq uirtꝰ altissimi obũbrauit ei. dũ diuina
xp̃i potentia.⁊ eã p̾sentialit̃ ĩpleuit. ⁊ ut capi ab illa posset sub¬
stantia se nr̃e fragilitatis obnubit. Et ecce elisabeth cognata
tua. & ipsa ẽcepit filiũ in senectute sua. Non qͣsi incredulã
exeplis hortat᷑ ad fidẽ. s ut bene iã credenti que audierat q̃¬

Expanded text:
mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, am
Abbreviated transcription (Latin):
tũ feminis de tͥbu in tͥbũ. ut manifeste beatã dei genitͥaẽ q̃ de
tͥbu regia descendit cũ tͥbu sac̃dotali cagnationẽ generis habu¬
ise constaret. qͦd n steriis cȩlestib aptissime c̃uenit. Oportebat
nãq ut apparens mundo mediatoe dĩ ⁊ hominũ de utͣq tͥbu
carnis originẽ haberet. qͥa nimirũ i humanitate assũpta u¬
trãq habiturꝰ erat ꝑsonã: sac̃dotis  legis. Siqͥdẽ de regia eiꝰ po

Expanded text:
tum tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis s
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ scilicet babilonis ñ p̃t̃mittã. Dic nabuꝗͥodonosor qͥd in
fornace qͦ tres uiros iustos iniuste miseris: dic. dic. qͥd tͥ fuerit
reuelatũ. Nonne inqͥt tres uiros misimꝰ in fornace ligatos: &
aiunt ei. Uere rex. Ecce inqͥt ego uideo quatuor uiros solutos
deãbulantes in medio ignis. ⁊ corruptio nulla ẽ in eis: ⁊ aspectꝰ
quarti similis c̃ filio dei. O alienigena unde tͥhoc : Iuis tͥ ãnun¬
ciauit filiũ dei : quȩ lex. qͥs ꝓpħa annuntiauit filiũ dĩ: Nunꝰ¬
dũ qͥdẽ inundo nascit᷑: ⁊ similitudo nascentis a te c̃gnoscitur.
Unde hoc tͥ: Qiuis tͥ istud admuineiauit: nͥ qͥa sic te diuinꝰ ignis in¬
tus illuminauit. ut cũ illic apud te captiui tenerent᷑ ininci
iudei sic diceres testimonĩ filioałi: S qͥa in ore duoꝵ ł tͥtasti¬

Expanded text:
regem scilicet Babylonis non praetermittam. Dic, Nabuchodonosor, quid in regem scilicet Babylonis non praetermittam. Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo tres viros revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce, inquit, ego video quatuor viros solutos deambulantes in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et aspectus quarti similis est Filio Dei . O alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium Dei? Quae lex, quis propheta annuntiavit tibi Filium Dei? Nondum quidem mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur. Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit, nisi quia sic te ignis divinus intus illuminavit, ut cum illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres testimonium Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel t
Abbreviated transcription (Latin):
eũ gaudio gaudet ꝓpt̾ uocẽ sponsi. Sufficiunt uob̾ ista oiu¬
dei. sufficiunt uob̃ tanti testes. tanta testimonia ex lege ur̃a.
ex gente ur̃a : an adhuc ĩpudentia nimia audebitis dicere. qͦd
alteriꝰ gentis uł nationis homines. xp̃o deberent testimoniũ
ꝑhibere : S si hoc dicitis. respondet qͥdẽ ille uob̃. Non sũ iniss
nisi ad oues que ꝑiert̃ domus isrł.  sicut uos in actib apłoꝵ
s dͥa expulistis illud. nec uos dignos ȩ̨t̾nę uitȩ iudicastis. ecce
etiã ꝑ linguas inimicoꝵ suoꝵ. Honne quando ille pocta fac̃¬
dissimꝰ int̾ sua carmina iã noua ꝓgenies cȩlo demittit᷑ alto di¬
celut. xp̃o testimoniũ ꝑhibebat: hidubiũ hoc ueniat. nͥ alios
ex gentib idoneos testes. pluraq dicentes. in mediũ introduc̃a.
Illũ regẽ qͥ ur̃am suꝑbiã captiuando ꝑdomuit. nabugodonosor

Expanded text:
eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Sufficiunt vobis ista, o Jueum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Sufficiunt vobis ista, o Judaei, sufficiunt vobis tanti testes et testimonia ex lege vestra, ex gente vestra, an adhuc impudentia nimia audebitis dicere quod alterius gentis vel nationis homines Christo debent testimonium perhibere? Sed si hoc dicitis, respondet quidem ille vobis, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed sicut vos in Actibus apostolorum  Verbum Dei, sed quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce,etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando ille poeta facundissimus, inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium hoc veniat, nisi alios ex gentibus idoneos testes pluraque dicentes in medium introducam. Illum regem qui vestram superbiam captivando perdomuit, Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sũ ego. s ecce uenit post me cuiꝰ pedib ñ sũ dignꝰ soluere
corrigiã calciam̃ti eiꝰ. Ofidelis testis. & amicus ueri sponsi. qͥto
te humiliasses si ad corigiã calciam̃ti eiꝰ soluendã dignũ te esse di¬
xisses. S dũ hoc ñ te dignũ dicis: uideis falsis testib contradiciᷤ.
t hec a te dicta st̃ antequã. xp̃m uideres. Qui cũ ad te ipse ueñ
excelsus humilis. ĩplendȩ dispensationis suę gr̃a. ut a te bapti¬
cognoueris. quale testimoniũ ꝓtuleris. audiant inmici qui
audire nolt. Eece inqͥt agnꝰ dĩ. ecce qͥ tollit peccata mundi.
Et adiecit. Lu ãoe uenis baptizari: ego ate debeo luptirari.
Agnouit seruus dñm. agnouit uincłis originalis peccati obli¬
gatꝰ ab om̃i nexii peccati liberũ: agnouit p̃co udicẽ. agnͦuit
creat᷑a creatorẽ : agnouit param̃phus sponsũ. Nã ⁊ hȩc uor iohiᷤ
c̃. Qui habet sponsã sponsus ẽ.Amicus aut̃ sponsi qͥ stat ⁊ audit

Expanded text:
n sum ego, sed ecce venit post me, cujus pedibus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . O fidelis testis et amice veri sponsi, quanto te humiliasses, si ad corrigiam calceamenti ejus solvendam dignum te esse dixisses. Sed dum hoc te non dicis dignum, Judaeis falsis testibus contradicis. Et haec ante dicta sunt quam Christum videres, qui cum ad te venit excelsus, humilis implendae dispensationis suae gratia, ut a te bapticognoveris, quale testimonium protuleris, audiant inimici qui audire nolunt. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et adjecit, Tu ad me venis baptizari? Ego a te debeo baptizari . Agnovit servus Dominum, agnovit vinculis originalis peccati obligatus, ab omni nexu peccati liberum, agnovit praeco judicem, agnovit creatura Creatorem, agnovit paranymphus sponsum. Nam et haec vox Joannis est: Qui habet sponsam, sponsus est. Amicus autem sponsi stat, et audit
Abbreviated transcription (Latin):
angłs ad eã : dyx̃. aue gr̃a plena. dñs tecũ: benedicta in muli¬
erib. Quȩ salutatio quantũ ẽ humanę c̃suetudim inaudita.:
tantũ beatȩ marię dignitati congrua. Uere ⁊ enĩ gr̃a erat ple¬
na: cui diuino munere collatũ ẽ. ut pͥma int̾ feminas głosis¬
simũ d̃o uirginitatis munꝰ offerret. Unde uire angłico aspectu
rat: quã ⁊ pͥus nouo castitatis amore ã tͣrenis ad cęlestia deside¬
randa sustulit. ⁊ post modũ mediante humana nat᷑a om̃i ple¬
nitudine diuinitatis consecrauit. Uere benedicta uit̾ mulieres.¬

Expanded text:
angelus ad eam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in muliangelus ad eam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu rat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis ad coelestia desideranda sustulit, et postmodum, mediante humana natura, omni plenitudine divinitatis consecravit. Vere quoque benedicta i
Abbreviated transcription (Latin):
plurimȩ a pttͥb rationabiles causȩ ꝓferunt᷑. E qͥb ꝑmaxima ẽ
ne uelut stupri rea dãpnaret᷑. si uirũ ñ habens filiũ ꝓcrearet.
deinde ut in his etiã que domestica cura naturalit̾ exigelut pu¬
erpera solatio sustentaret᷑ uirili. Opoetebat gͦ beatã mariã
habere uirũ: qͥ ⁊ testis integritatis eiꝰ certissimꝰ. ⁊ nati ex ea
nis articło in egyptũ cũ matre ferret ac referret. alia qͣ illi ꝑ¬
plura q̃ assũptę humanitatis fragilitas poscebut. necessaria mi¬
nistraret. Nec multũ obfuit. si qͥs illũ ad tẽpꝰ eiꝰ filiũ credidit.
cũ p̃dicantib apłis post ascensionẽ eiꝰ cunctis palã credentib
qͦd de uirgine nasci dignatꝰ eẽt patuerit. Hec p̃tere undũ qͦd be¬
ata dĩ genitrix meritis p̃cipus. etiã nomine testimoniũ red¬
dit. int̾pretat᷑ enĩ stella maris. ⁊ ipsa quasi s dus ęxunũ int̃
fluctꝰ scłi labentis gr̃a pͥuilegii specialis refulsit. Ingressꝰ aut̃

Expanded text:
plurimae a patribus rationabiles causae proferuntur, e quibus permaxima est, ne velut stupri rea damnaretur, si virum non habens filium procrearet: deinde ut in his etiam quae domestica cura naturaliter exigebat, puerpera solatio sustentaretur virili. Oportebat ergo beatam Mariam habere virum, qui et testis integritatis ejus certissimus, et nati ex ea nis articulo, in Aegyptum cum matre ferret ac referret, aliaque illi perplura, quae assumptae humanitatis fragilitas poscebat, necessaria ministraret. Nec multum obfuit si quis illum ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem ejus cunctis palam credentibus, quod de virgine natus esset, patuerit. Nec praetereundum quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella maris. Et ipsa quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit. Et ingressus autem
Abbreviated transcription (Latin):
in ea diuinitatis suę efficaciã ostendit: qͥa ⁊ m̃tẽ illiꝰ adeo in
quantũ humana fragilitas patit᷑ ab oñu uicioꝵ sorde castifi¬
cauit. ut cęlesti esset digna partu:⁊ in utero illiꝰ scm̃ ac uene¬
rabile redeptoris nr̃i corpꝰ sola sui oꝑatione creauit. id ẽ nullo
uirili int̾ueniente attactu. carnẽ de carne uirginis sacͦscãm¬
tute ex alto. Obũbrauit autẽ beate di genitͥci uirtꝰ altissum. q

Expanded text:
e efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut coelesti digna esset partu; et in utero illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id est, nullo interveniente virili attactu, carnem de carne virginis sacrosancue induamini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: q
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ honore parentis: qͦdq uirginẽ matrẽ decebat. dm̃ filiũ ꝓ-¬
creauit. Quȩ postquã more humanę fragilitatis ⁊ uisione angłi¬
ca. ⁊ insolita ẽ salutatione t᷑bata : mox idẽ angłs repetito serino¬
ne ne timeat hortat᷑. Qdq maxime repellerẽ tunorẽ c̃sueuit.
qͥsi bene cognitã ac domesticã ꝓpͥo eã nomine uocat: ⁊ qͦre gr̃a
plenã diceret diligent̃ edocet. He tuneas inqͥt maria: inueni

Expanded text:
atrem decebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, in
Abbreviated transcription (Latin):
radice eis ascendet. ⁊ reqͥescet suꝑ eũ sp̃s dñi. sp̃s sapientię ⁊ in¬
tellectꝰ. Qd gͦ hȩc uirga nuces ꝓdipx̃. unago dñici corporis fuit.
Iux enĩ tͥnã habet in suo corpore substantie unionẽ: coriũ. testã.
⁊ nucleũ. In corio caro. in testa ossa: in nucleo int̾ior anima q̃pa¬
tur. In corio nucis. carnẽ significat saluatoris: q̃ habuit in se asꝑi¬
tatẽ ł amaritudinẽ passionis. In nucleo int̾iore declarat didec¬
dinẽ d̃itatis. q̃ tͥbuit pastũ. iluminis subministrat officiũ. In tes¬
lestia fuerant mediatoris. ligni int̃positione sociauit. dicente

Expanded text:
sapientiae et intellectus . Quod ergo haec virga nuces produxit, imago Dominici corporis fuit. Nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio caro, in testa ossa, in nucleo interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In teslestia fuerunt mediatoris ligni interpositione sociavit, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
deserit. Ueruntam̃ senẽ illũ ex gente ur̃a natũ. s in errore ur̃o ñ
relictũ. sy. meonẽ sc̃m in medio introducã. qͥ meruit teneri de¬
crepitꝰ in hac luce. qͦusq uideret uerã lucẽ. Iuẽ qͥdẽ iã ętas q̃pel¬
lebat ire: s expectalut susciꝑe. quẽ sciebat uenire. Cũ iste senex
natũ. quẽ cagnoscens. ꝑrexit ad tẽplũ. Ubi uͦ eũ portari matris
manib uidit. ⁊ diuinã infantiã pia senectꝰ agnouit: tulit in
Regebat qͥ portabat᷑: ne ille ante ꝓmissũ a corpore solueret᷑. Quid
tam̃ dixerit. quẽ tam̃ confessus fuerit. aduertite inunici ñ. xp̃i¬

Expanded text:
illum ex gente vestra natum, sed in errore vestro non relictum, Simeonem sanctum introducam, qui meruit teneri decrepitus in hac luce quousque videret veram lucem, quem quidem jam aetas compellebat ire, sed exspectabat suscipere quem sciebat venire, cum iste senex natum. Quem cognoscens perrexit in templum. Ubi vero eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit, tulit infRegebat qui portabatur, ne ille ante promissum a corpore solveretur. Quid tamen dixerit, quem tamen confessus fuerit, advertite inimici, n
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuerit. s ita pociꝰ hoc dictũ intelligamꝰ qͥa potentiã diuin
maiestatis quã dĩ filius ęt̃nalit̃ habuit. hanc idẽ homo na¬
tꝰ ex tp̃r acceꝑit . ut una in duab natis ꝑsona esset media¬
toris ac redẽptoris nr̃i. Et dabit illi dñs ds̃ sedẽ dauid patris
eiꝰ. Sede dauid regnũ dicit ifrahelitiee plebis. qͦd suo tp̃r dauid
iubente dño parit̃ ⁊ niuante. fideli deuotione gub̃nauit.
Pedit gͦ dñs redẽptori nr̃o sedẽ dauid patͥs eiꝰ. quando hunc de
genere dauid incarnari disposuit: ut popłm quẽ dauid tẽpo
apłs ait. Qui eruit nos de potestate tenebrarũ harũ. ⁊ trans¬
tulit in regnũ filii claritatis suȩ. Hinc ẽ qͦd idẽ popłs diuino

Expanded text:
rit, sed ita hoc potius dictum intelligamus, quia potentiam divinae majestatis quam Dei Filius aeternaliter habuit, hanc idem homo natus ex tempore acceperit, ut una in duabus naturis persona esset mediatoris ac Redemptoris nostri. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus. Sedem David regnum dicit Israeliticae plebis, quod suo tempore Daante Domino, fideli devotione gubernavit. Dedit ergo Dominus Redemptori nostro sedem David patris ejus, quando hunc de genere David incarnari disposuit, ut populum quem David tempApostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae . Hinc est quod ide
Abbreviated transcription (Latin):
dñc seruũ tuũ scđm uerbũ tuũ in pace. qͥa uider̃ ocłi mei salu¬
tare tuũ. Illi etiã parentes ioħis racharias ⁊ elrz abeth iuuenes ste¬
lires. in senectute fecundi. dicant etiã ipsi testimoniũ xp̃o. Bicant
de. xp̃o qͥd sentiant. et testẽ idoneũ xp̃o nutͥant. Aiunt eniͣ suo
parnulo nato. Lu puer ꝓpħa altissimi uocabis. p̃ibis enĩ aute fa¬
ciẽ dñi parare uias eiꝰ. Ipsiꝰq matͥ & uirgini ait. Unde hoc mͥ ut ue¬
niat mat̃ dm̃i mei ad me: Eece enĩ ut facta ẽ uox salutationis tue
in aurib meis. exultauit in guidio infans in utero ineo. Intelli¬
gens enĩ ioħs matrẽ dñi sui uenisse ad matrẽ suã. int̾ ipsas angꝰ¬
tias uteri. adhuc positꝰ. motu salutauit quẽ uoce ñ poterat.
postea ipse ioħs p̃cursor ⁊ amicus. humilis & fidelissimꝰ seruus

Expanded text:
 oculi mei salutare tuum . Illi etiam parentes Joannis Zacharias et Elizabeth juvenes steriles, in senectute fecundi, dicant etiam ipsi testimonium de Christo, dicant de Christo quid sentiant, et testem idoneum Christo nutriant. Aiunt enim suo parvulo nato: Tu puer, propheta Altissimi vocaberis, praeibis enim ante faciem Domini parare vias eenim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo . Intelligens enim Joannes matrem Domini sui venisse ad suam matrem, inter ipsas angustias uteri adhuc positus, motu salutavit quem voce non poterat. Qui postea ipse Joannes praecursor et amicus et humilis et fideliss
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ ap̃i ad patͥarcharũ ꝑtinet sortẽ: siue inhis qͥ de patͥarcha¬
rũ stirpe carnis originẽ duxert̃. seu in illis qͥ de aliis nationib
domo regnabit inet̃nũ: ⁊ regni eiꝰ ñ erit finis. Regnat qͥppe
in ea in p̃senti uita. cũ electoꝵ corda ꝑfidẽ & dilectionẽ suã
in habitans regit. atq ad ꝑcipienda suꝑnę retͥbutionis dona c̃ti¬
nua ꝓtectione gub̾nat. Regnat in fut᷑a. cũ cosđẽ finito statu
tẽporalis exilii ad habitationẽ patͥe glestis intͦducit. in qͣ pre¬
senti eiꝰ uisione sẽꝑ ãmoniti. nicħ aliud agere. qua eiꝰ uaccare
laudib gaudent. Dix̃ aut̃ maria ad angłm. Quomͦ fiet istud.
qm̃ urũ ñ cognosco: Quomͦ inqͥt fieri potest ut c̾cipiã pariã¬

Expanded text:
sionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibudomo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda supernae retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu temporalis exsilii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus gaudent. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, am virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ in medio t̾rȩ. salutẽ adicientes in malo aistis. Lu tle teipso
testimoniũ dicis: testimoniũ tuũ ñ ẽ uerũ. S adhȩc qͥd ille
uob̾ responderit. auertere noluistis. Nonne scͥptũ ẽ i lege
ur̃a qͦd duoꝵ hominũ testimoniũ uerũ sit : Preuaricatores
legis. intendite legẽ. Lestimoniũ queritis de xp̃o: In lege ur̃a
scriptũ ẽ qͦd duoꝵ hominũ testimoniũ uerũ sit. ꝓcedant ex
lege ñ tantũ duo s etiã plures testes xꝑi: ⁊ c̃iunc̾ant auditorẽ
legis. nec factores. Hic esaya testimoniũ xꝑo. Ecce inqͥt uirgo
in utero c̃cipiet ⁊ pariet filiũ. ⁊ uocabitis nom̃ eiꝰ ẽmanuel. qͦd

Expanded text:
o testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra, quod duorum hominum testimonium verum sit? Praevaricatores legis, intendite legem. Testimonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant auditores legis, nec factores. Dic, Isaia, testimonium Christo. Ecce virgo, inquit, in utero concipiet, et pariet Filium, et vocabitur no
Abbreviated transcription (Latin):
stantiȩ. S dic̃ mͥ hereticꝰ. Ergo si unũ st̃: om̃s in carnati. Non.
Ad solũ xp̃m ꝑtinet caro. Nẽpe aliud ÷ aniina  aliud.÷ ratio. ⁊ tam̃
in anima ẽ iratio : ⁊ una.÷ anima. s aliud anima agit: aliud ratio.
Anima uiuit : ratio sapit. Et ad animã ꝑtinet uita. ⁊ ad rationẽ
ꝑtinet sapientia. Et cũ unũ sint: anima sola suscipit uitã. ra¬
cio sola suscip̃ sapientiã. ⁊ tam̃ nec anina sine ratione. nec ratio
ꝑtinet caro sic̃ ad solã rationẽ ꝑtinet sapientia : licet ñ rece¬
dat ab anima. ii Ecce aluid. In sole caloe ⁊spendor in uno
radio st̃: s calor exicat. spendor illuminat. Aliud suscipit ca¬
lor: aliud splendor Et licet abinucẽ calor ⁊ splendor ñ que¬
ant seꝑari: suscip̃ splendor illuminationẽ ñ feruorẽ. suscip̃
calor feruorẽ ñ illuminationẽ. Aliud simul. aliud singłart᷑
agt. & tam̃ ab inuicẽ ñ seꝑant᷑. Sic et filiꝰ suscep̃ carne̾. ⁊ non

Expanded text:
ae. Sed dicit mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio  solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab nt separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt audiui auditũ tuũ ⁊ timui: ẽsideraui oꝑa tua ⁊ expaui. A
oꝑa dĩ iste miratꝰ expauit: Nũqͥd fabricã mundi iste miratꝰ expa¬
uit : Absit. S audi ad qͦd expauit. In medio inqͥt duũ animaliũ
cognosceris. Oꝑa tua ds̃ ũbũ caro factũ ÷. In medio duũ anima¬
liũ cognosceris qͥ qͦusq descendisti. me expauere fecisti: ũbũ ꝑ qͦd

Expanded text:
i auditum tuum, et timui: consideravi opera tua, et expavi . Quae opera Dei iste miratus expavit? Nunquid fabricam mundi iste miratus expavit? Absit. Sed audi quid expavit. In medio, inquit, duum animalium cognosceris. Opera tua, Deus, verbum caro factum est. In medio duum animalium cognosceris, qui quousque descendisti; ex
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. Ecce duo testes idonei. ex lege ur̃a: ex quoꝵ testimonio
ñ sunt c̃puncta corda ur̃a. S alii atq alii ex lege: xp̃i testes
intͦducant᷑: ut frontes durissimȩ inimicoꝵ ẽterant᷑. Ueniat ⁊
ille sc̃s daniel iuuenis qͥdẽ ȩtate. senior uͦ scientia. ac mansue¬
tudine. cu̾ncat om̃s falsos testes: sic̃ c̃uicit seniores ĩpudicos.
ita suo testimonio xꝑi c̃terat inimicos. Dic sc̃e damel. dic de
illo p̃sente cui insultantes dicebatis tu de teipso testimonium
dicis testimoniũ tiiũ ñ ẽ uerũ. cessauit unctio ur̃a. nͥ qͥa ipse:¬

Expanded text:
tus est . Ecce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur, ut frontes durissimae inimicorum conterantur. Veniat et ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte Daniel, dicillo praesente cui insultantes dicebatis, Tu de te testimonium dicis, testimonium tuum non est verum, cessavit unctio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex ũlis qͥ st̃ in negotiis secłarib. ⁊ ex illis qͥđo ministrant in ec
hominib dictũ: s de duob generib affectionũ in singłis gẽ¬
nerib tͥum ꝓfessionũ. In illa gͦ nocte dix̃. in illa tͥbulatiõne
Ad ipsa tͥa gña q̃ assumunt᷑. arbitror ꝑtinere etiã tͥa illa no¬
regit᷑. sic̃ ꝑ illũ in aqͥs archa gub̃nata ẽ. q̃ figurã gestabat istiꝰ¬
sit : ut sic̃ dic̃ apłs sine sollicitudine uiueret cogitans q̃ ft̃ dei.
genꝰ eoꝵ significat qͥ st̃ in otio. s tam̃ fortissimi in tẽptationib ut
possint assumi. Iob aut̃ qͥa ⁊ uxorẽ habuit. ⁊ filios. ⁊ ãplas t̾renarũ re
copias ad illud genꝰ ꝑtinet cui molendinũ deputatũ ẽ: s tam̃
ut suit fortissimi in t̾ẽptationib. sic̃ ille fuitͥ. Non enĩ alit̃ as¬
sium potert̃. Nec puto alia eẽ gn̾a hominũ qͥb c̃stat eccła. quã

Expanded text:
et ex illis qui sunt in negotiis saeculi, et ex illis qui Deo ministrant in Eccet ex illis qui sunt in negotiis saeculi, et ex illis qui Deo ministrant in Ecchominibus dictum est, sed de duobus generibus affectionum, in singulis generibus trium professionum. in illa nocte ergo dixit "in illa tribulatione". Ad ipsa tria genera, quae assumuntur, arbitror pertinere etiam tria illa noregitur, sicut per illum in aquis arca gubernata est, quae figuram gestabat ecclueret, cogitans quae sunt dei, genus eorum significat qui sunt in otio, sed tamen fortissimi in temtationibus, ut possint assumi. Iob autem, quia et uxorem habuit et filios et amplas terrenas rerum copias, ad illud genus pertinet, cui molendinum deputatum est, sed tamen, ut sint fortissimi in temtationibus, sicut ille fuit ; non enim aliter assumi poterunt. nec puto alia esse genera hominum, quibus constat ecclesia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
testates aerias debellare. ⁊ ab earũ tẏrannide mundũ uenie¬
bat eriꝑe. Ad uirginẽ desponsatã iuiro cui nom̃ erat ioseph
de domo dauid: ⁊ nom̃ uirginis maria. Qd de domo dauid dicit᷑.¬
ñ tantũ ad ioseph. s etiã ꝑturt ad mariã. lectio secuuda.
egis nãq p̃ceptũ erat. ut de sua qͥsq tͥbu ac familia duce¬
ret uxorẽ: apło quoq attestante qͥ ad timotheũ scͥbens ait. Me¬

Expanded text:
testates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum venietestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait: Me
Abbreviated transcription (Latin):
to humanę restaurationis pͥncipiũ. ut angłs a deo mitteret᷑
ad uirginẽ partu c̃secrandã diuino: qͥa pͥma ꝑditionis huma¬
ne fuit causa cũ serpens ã diabolo mitrebat᷑ ad mulierẽ spũ
suꝑbic decipiendã: ĩmo ipse in serpente diabolꝰ ueniebat. qͥ ge¬
nus humanũ deceptis parentib pͥmis inmortalitatis gła nu¬
daret. Quia gͦ mors intrauit ꝑfeminã: apte redit ⁊ uita ꝑfe
minã. Illa a diabolo seducta ꝑserpentẽ uiro gustũ necis obtu
Missus ÷ gͦ angłs gabriel a do. Raro aut̃ legimꝰ.: qͥa apparentes
hõib angłi designent᷑ ex nomine. Ulerũ qͦciensc̃q fit. ideo uti¬
q fit : ut etiã nomine ipso qͥd ministraturi ueniant insinuent.
Gabriel nãq fortitudo dĩ dicit᷑. Et merito tali nomine p̾fulget.
qͥ nascit᷑o dõ in carne testimoniũ ꝑhibet. de qͦ ꝓpħa in psalmo.¬
dñs fortis ⁊ potens. dñs potens in p̃lio: illo nimirũ p̃lio qͦ po¬

Expanded text:
s a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtulMissus est ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo po
Abbreviated transcription (Latin):
secłm om̃e cucũeat: hoc ẽ. inferna uisitet: celestia penetret: t̃¬
rena collustret. Qd eugłm tanquã suꝑioe mola. cunctos cre¬
dentes suscipit: om̃s aduenientes accip̃ͭ ⁊ ueluti ꝑ quascła cau̾¬
nulas p̃ceptoꝵ ad int̾iora transmittit. ut ibi hinc inde duoͣꝵ
testam̃toꝵ salitarib mandatis gentilitatis asꝑitate mollita.
ꝓducat om̃e qͦd purũ ẽ. Quã similitudinẽ testam̃toꝵ ez echie¬
lẽ ꝓpħam arbitror ꝑstrurcisse: cũ dic̃ rotã in medio rote ͤᷤ one
xã. Narũ gͥ molarũ oꝑatione. id ẽ noui ac ueteris testam̃ti. ħ
agit scã eccła cura ꝑuigłi. ut peccatoꝵ asꝑitate discussa. ex
occultis cogitationib medullã mundi cordis eliciat. ⁊ celesti¬
b mandatis mundata. ex intimis sp̃ualia alim̃ta ꝓducat.
de qͥb alim̃tis paulus apłs ait. lac uob̃ potũ dedi ñ escã: et ite¬
similaginẽ đo offerre c̃tendit:. sic̃ sc̃s dauid ait. Uacͥficiũ dõ

Expanded text:
saeculum omne circumeat; hoc est inferna visitet, coelestia penetret, terrena collustret. Quod Evangelium tanquam superior mola cunctos credentes suscipit, omnes advenientes accipit, et velut per quasdam cavernulas praeceptorum ad interiora transmittit: ut ibi hinc inde duorum Testamentorum salutaribus mandatis gentilitatis asperitate mollita, producat omne quod purum est. Quam similitudinem Testamentorum Ezechielem prophetam arbitror perstrinxisse, rum operatione, id est Novi ac Veteris Testamenti hoc agit sancta Ecclesia cura pervigili, ut peccatorum asperitate discussa, ex occultis cogitationibus medullam mundi cordis eliciat, et coelestibus mandatis mundata ex intimis spiritalia alimenta producat. De quibus alimentis Paulus apostolus ait: Lac vobis potum dedi, non escam . Et itesimilaginem Deo offerre contendit; sicut David sanctus ait: Sacrificium Deo
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta sentencia. qͥd necesse fuit nos ad illiꝰ intelligentiã p̃pa
habuerit. uł m̃surã. S ⁊ uttȩ austertas rigor q m̃tis eliȩ ⁊ ioħis
pares st̃. Ille in heremo: iste in hereino. Ille rona pellicia cinge¬
lut᷑ ⁊ iste simile habuit cingłum. Ille qm̃ regẽ achub ⁊⁊ ieꝵ abel
ĩpietatẽ arguit fugere c̃pulsus ẽ: iste qͥa herodis ⁊ herodiadis u¬
licitas arguit nuptias. capite truncat᷑. Stͣ qͥ ꝓpterea aoħem

Expanded text:
manifesta sententia, quid necesse fuit nos ad illius intelligentiam praeparhabuerit, vel mensuram. Sed et vitae austeritas rigorque mentis Eliae et Joannis pares sunt. Ille enim in eremo, iste in eremo: ille zona pellicea cingebatur, et iste simile habuit cingulum. Ille quoniam regem Achab et Jezabel impietatis arguit, fugere compulsus est ; iste quia Herodis et Herodiadis illicitas arguit nuptias, capite truncatur. Sunt qui propterea Joannem,
Abbreviated transcription (Latin):
iacet. ⁊ pene nicħ ꝓdest. Ille uͦ alt̃ que inferunt᷑ cuncta suscipit:
que ueniunt uniuersa c̃plectit᷑. ⁊ ꝑ cauernulas quasdã. ut̃q qͦd
głi cura grauaꝵ asꝑitate confracta. ex intimis uiscerib eoꝵ ⁊ oec

Expanded text:
jacet, et pene nihil prodest; ille vero alter, quae inferuntur, cuncta suscipit, jacet, et pene nihil prodest; ille vero alter, quae inferuntur, cuncta suscipit, quae veniunt, universa complectitur, et per 10 cavernulas quasdam uterque, quigili cura granorum asperitate confracta, ex intimis eorum, oc
Abbreviated transcription (Latin):
duo in lecto uno. ⁊ reliqͦ. Nunc gͦ uideamꝰ qͦd reliquũ ẽ. Bicit ea¬
dẽ diuina sentencia. Erunt duę molentes in pistrino una as
lentis officiũ: deinde q̃ duȩ sint q̃ molere dicunt᷑. t̾cio qͥd pist̾¬
nũ sit. qͥd ue molutionis effectus. Nulli dubiũ ẽ. qͦs molere alit̃¬
qͥs ñ potest̃ nͥ duob lapidib apparatis ⁊ c̃uenientib sibi: ut alt̾i
ex his magnitudo alteriꝰ ĩponat᷑. ⁊ illũ qͥdẽ lapidẽ. lapidẽ. qͥ pͥor
solo stͣmt᷑ esse pigrũ ⁊ tardui. ⁊ pene ut ita dixerĩ ociosũ: ac nͥ suꝑ¬
oris participatione lapidis ornaret᷑: forsitan necessariꝰ ñ uidet᷑
taq dũ ille oꝑat᷑: etiã iste itilis inuenit᷑. Ille autẽ idẽ. suꝑiar lapiꝰ
tanta uelocitate oꝑis circũnfert᷑: ut fallens ocłos in ipsa celerita¬
te stare credatꝰ  ⁊ putet᷑ ĩmobilis ẽẽ du currat: qͥ quanto uelocius
actꝰ fuerit : tanto opꝰ ꝑfectius csũmat᷑. łeui Ita gͦ pͥor lapis stat.

Expanded text:
n lecto uno, etc.; nunc ergo videamus, quod reliquum est: dicit enim divina sententia: Erunt duae molentes in pistrino; una aslentis officium; deinde quae sint duae, quae molere dicuntur; tertio quid pistrinum sit, quisve molitionis effectus. Nulli dubium est, quod molere aliter non constat, nisi duobus lapidibus apparatis, et convenientibus sibi, ut alteri ex his magnitudo alterius imponatur: et illum quidem lapidem, qui prior sternitur, esse pigrum et tardum, et pene, ut ita dixerim, otiosum ac nisi superioris participatione lapidis ornaretur forsitan necessarius non videretur. Ita dum ille operatur, etiam iste utilis invenitur. Ille autem id est superior lapis tota velocitate operis circumfertur, ut fallens oculos in ipsa celeritate stare credatur, et putetur immobilis esse, dum currit. Qui quanto violentius actus fuerit, tanto opus perfectius consummatur. Ita ergo prior lapis stat,
Abbreviated transcription (Latin):
uos cũ uideritis hȩc fieri: scitote qm̃ ꝓpe ẽ regnũ dĩ. Aꝑte gͦ docet.
qͥa sic̃ ex fructu arboꝵ uent᷑a ęstas agnoscit᷑: ita ex ruina mundi
ꝓpe eẽ cognoscit᷑ regnũ. di. Quib ꝓfecto uerbis ostendit᷑: qͥa fructꝰ
mundi ruina ẽ. Adħ enĩ crescit. ut cadat : ad ħ germinat. ut q̃q
germinauerit cladib consumat. Bene aut̃ regnũ dĩ estati c̃pa¬
rat᷑: qͥa tc̃ meroris nr̃i nubila transeunt. ⁊ uitȩ dies. ęt̾ni solis cla¬
ritate fulgescunt. Quȩ om̃ia cũ magna certitudine confirman¬
tur: cũ sententia subiungit᷑. qͣ dicit᷑. Am̃dico uob: qͥa ñ p̃teribit
generatio hȩc. donec om̃ia fiant. Multũ qͥppe cm̃dat dñs. qͦs

Expanded text:
 videritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Aperte ergo docet, quia sicut ex fructu arborum ventura aestas agnoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei, quibus profecto verbis ostenditur, quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit ut cadat, ad hoc germinat ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt, quae omnia cum magna certitudine confirmantur, cum sententia subjungitur, qua dicitur: Amen dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fian
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ: int̾̃pretat᷑ uerũ. Et tam̃ ñ ẽ. int̃pretatũ : cũ potuisset dici
uerũ dico uob̃. Nec grecus ħ int̾pres ausus ẽ facere. nec latinꝰ. Sic
mansit. ñ ẽ. int̾pretatũ : ut haberet uelam̃to secreti. ñ ut eẽt
negatũ: sed ne uilesceret nudistũ. Igit᷑ uerũ dico uob̃: ueritas
dic̃. Que utiq isiñ diceret. ñttiri om̃ino ñ posset CLa ep̃ne ndiuit¬

Expanded text:
pretatur verum, et tamen non est interpretatum, cum potuisset dici Verum dico vobis, nec Graecus hoc interpres ausus est facere, nec Latinus. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti, non ut esset negatum, sed ne vilesceret nudatum. Igitur Verum dico vobis Veritas dicit, quae utiq
Abbreviated transcription (Latin):
ut intelligeret ioħem ñ sibi it̾rogasse s discipłis suisꝗͥd existis in¬
qͥt in desertũ uidere. Nũqͥd obħ ut hoĩem uideretis chalamo simi¬
lẽ qͥ om̃i uento cucunfert᷑: ⁊ leuitate m̃tis de eo ambigeret. quẽ
as cupiat. ut affluat dapib. qͥ locustis uescit᷑. ⁊ meͥ ͤ siluestri an
ut mollib uestiatur: Pili cameloꝵ: tegum̃ eiꝰ st̃. Istiꝰmodi &b
⁊ uestis. carceris hospicio recipiunt᷑: ⁊ p̾dicatio ueritatis. tale ha¬
st̃. Ex qͦ ostendit᷑. rigidã uitã ⁊ austerã p̃dicationẽ. uitare debe

Expanded text:
rogasse, sed discipulis suis. Quid existis, inquit, in desertum: nunquid ob hoc ut hominem videretis calamo similem, qui omni vento circumfertur, ut levitate mentis de eo ambigeret, quem as cupiat, ut affluat dapibus. Locustis vescitur et melle silvestri. An ut mollibus vestiatur? Pili camelorum tegmen ejus sunt. Istiusmodi cibus et vestis carceris hospitio recipiuntur, et praedicatio veritatis tale hasunt. Ex quo ostenditur rigidam vitam et austeram praedica
Abbreviated transcription (Latin):
equauit. Non enĩ statĩ sequit᷑. ut si alii maiores ñ ft̃. ille maior
aliis sit: uerũ ut ęqͣlitatẽ habeat cũ cet̾is sc̃ĩs. Qui aut̃ minor ẽ
in regno celaꝵ: maior ẽ. illo. Multi de saluatore ħ uitelligi uo¬
lt̃: qͦd qͥ minor ẽ.tp̃r maior sit dignitate. Nos autẽ sĩplicit᷑ intel¬
ligamꝰ: qͦd om̃is sc̃s qͥ iã cũ dõ ẽ.maior sit illo. qͥ adh ͫ cͣsistit in p̃lio.
Aliud ẽ coronã uictorię possidẽ: aliud mnacie diicare. Quidã¬

Expanded text:
aequavit. Non enim statim sequitur ut si alii majores eo non sunt, ille major aliorum sit, verum ut aequalitatem habeat cum caeteris sanctis. Qui autem minorin regno coelorum major est illo. Multi de Salvatore hoc intelligi volunt, quod qui minor est tempore, major sit dignitate. Nos autem simpliciter intelligamus quod omnis sanctus qui jam cum Deo est, major sit illo qui adhuc consistit in praelio. Aliud est enim coronam victoriae possidere, aliud adhuc in acie dimicare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Lurbȩ etiã opinionem de eiꝰ nuntio intellexerat: in cruciᷤ
scandalo ingens sidei ꝑicłm senciebat. ire pociꝰ ad oues ꝑditas
isrł apłos uisserat: ipsos constitui oportebat in regno: uin abrahȩ. ⁊¬
u. saãc. ⁊ iacob familia atq agnitione retineri. S õmis hȩc p̃dica¬
tio: ꝓfectũ publicanis ⁊ peccatorib afferebat. Ex his enĩ iã creden¬

Expanded text:
e etiam opinionem de ejus nuntio intellexerat, in crucis scandalo ingens fidei periculum sentiebat. Ire potius apostolos ad oves Israel perditas jusserat: ipsos constitui oportebat in regno, et in Abrahae et Isaac et Jacob familia atque agnatione retineri. Sed omnis haec praedicatio profectum publicanis et peccatoribus afferebat. Ex his enim jam creden
Abbreviated transcription (Latin):
surue sũ tutiũ te ⁊ inferis debeã nunciare. qͥ nunciaui fuꝑis. an
ñ euemit filio dĩ ut gustet moriẽ: ⁊ aliũ ad hec sacinenta milu¬
res. Et respondens ihxrait illis. Cuntes renunciate iohi: que iudi¬

Expanded text:
surus sum, utrum te et in inferis debeam nuntiare, qui nuntiavi superis, an surus sum, utrum te et in inferis debeam nuntiare, qui nuntiavi superis, an non conveniat Filio Dei, ut gustet mortem, et alium ad haec sacramenta missurus es. Et respondens Jesus, ait illis: Euntes renuntiate Joanni quae
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ enĩ dixerint pax ⁊ securitas: tc̃ repentinꝰ eis suꝑueniet interitꝰ.
Qc̃ itaq suꝑueniente uniu̾so orbi timore. ⁊ expectatione distiti
examinis: multi qͥ in b̾ mundo florere uidebant᷑. cũ se sine frac¬
tu conspexerunt. arescent. Lunc fides quȩ sine oꝑib uiruerat: ꝓban.¬
te se iusti uidicis igne arescet. Nec mirũ hoĩes ħ ẽ uel nat᷑a uel sensu
terrestres. ad eiꝰ uidiciũ turbari: cuiꝰ aspectũ ⁊ ipsę &eloꝵ uirtutes. ħ
ẽ angłicȩ trement potestates: beato qͦ iob attestante qͥait. Colũp¬
nȩ celi contremesct̃: ⁊ pauent ad nutũ eiꝰ. Qd gͦ faciunt tabulȩ qͣn¬
do trem nt colũpne Qd uirgultũ deserti patit᷑. cũ cedrus para¬
disi c̃cutit᷑. Et tẽ uidebt̃ filiũ hõis uenientẽ in nube: cũ potesta¬
te magna ⁊ maiestate. In potestate ⁊ maiestate uisuri st̃. quẽ in
humilitate positũ audire noluert̃: ut uirtutẽ eiꝰ tanto icͣ distͥc

Expanded text:
Cum enim dixerint, Pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus . Tunc itaque superveniente universo orbi timore et exspectatione districti examinis, multi qui in hoc mundo florere videbantur, cum se sine fructu conspexerint, arescent. Tunc fides quae sine operibus viruerat, probante se justi Judicis inarescet. Nec mirum homines, hoc est vel natura, vel sensu terrestres, ad ejus judicium turbari, cujus aspectum et ipse coelorum virtutes, hoc est, angelicae trement potestates, beato quoque Job attestante, qui ait: Columnae coeli contremiscunt et pavent ad nutum ejus. Quid ergo faciunt tabulae, quando tremunt columnae? Quid virgula deserti patitur, cum cedrus paradisi concutitur? Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nube cum potestate magna et majestate. In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto
Abbreviated transcription (Latin):
capita. id ẽ. exhilarate corda : qͥa dũ finit᷑ mundꝰ ci amici ñ estiꝰ :ͤ¬
ꝓpe fit redeptio quã quesistis. In scͥptura etenĩ sacͣ sepe caput ꝓm̃
te ponit᷑  qͥa sic̃ capite reguntur m̃bra. ita cogitationes m̃te disponan¬
t᷑. Leuare itaq ẽ. capita. m̃tes nr̃as ad gaudia patͥȩ &lestis erigere.
Qͦd aut̃ calcari mundꝰ ac despici debeat: ꝓuida dñs c̃paratione ma¬
ifestat. Nã seqͥtur. Et dix̃ illis similitudinẽ. Ulidete ficulneã:⁊

Expanded text:
capita, id est, exhilarate corda: quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur: quia sicut capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita, est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Quod autem calcari mundus ac despici debeat, provida Dominus comparatione manifestat. Nam sequitur: Et dixit illis similitudinem: Videte ficulne
Abbreviated transcription (Latin):
dent de celo: ipsã uidicii p̃sentiã significat: quando apparente
uere gła lucis. om̃ia mundi lumuna tenebris timbrisq c̃parant᷑.
d uͦ dic̃ lucas ert̃ signa in sole. ⁊ luna. ⁊ stellis. p̃cursores uicini

Expanded text:
dent de coelo, ipsam judicii praesentiam significat, quando apparente dent de coelo, ipsam judicii praesentiam significat, quando apparente verae gloria lucis omnia mundi lumina tenebris umbrisque comparantur. Quod vero dicit Lucas, erunt signa in sole et luna et stellis, praecursore