comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed quia suscipi non potuit. nisi eo loco quo debuit. non enim deserurt illã
partem quasi integer apud ipsos ut apparer& eum non necessitatę sed delec¬
tatione fecisse: quia ibi ergo habere non potuit quod quaerebat. Quaerebat
aũt uanam elationem. & falsum honorem & quiahĩc non inuenit quod ibip¬
didit & ipseperut gemebat saucius & non consolabatur: Erant enim in consti¬
entia eius aculei horribilis. taciti temptauimus consolari eum in uerbo dĩ.
sed ille nonerat desapientib formicis. quaesibi aestate colligunt. unde hie¬
me uiuant : Cum enim sunt res tranquillae. tum homo sibi colligere deb&
uerbum dĩ & recondere inintimis cordisui quem ad modum formea abscon¬
dit in cauernosis penetrabilibus labores aestatis Per aestatem enim uacathoc
agere: uenit aũt hiemps id est superuenit tribulatio. & nisuntus inuenerit
quod edat netesse est ut fame dispereat: isteergo sibi non collegerat uerbum dĩ suꝑ¬

Expanded text:
Sed quia suscipi non potuit, nisi eo loco quo debuit: non enim deseruit illam partem quasi integer apud ipsos, ut appareret eum non necessitate, sed electione fecisse: quia ibi ergo habere non potuit quod quaerebat, quaerebat autem vanam elationem et falsum honorem, et quia hic non invenit quod ibi perdidit, et ipse periit. Gemebat saucius, et non consolabatur: erant enim in conscientia ejus aculei horribiles taciti. Tentavimus consolari eum de verbo Dei: sed ille non erat de sapientibus formicis, quae sibi aestate collegerunt unde hieme vivant. Cum enim res sunt tranquillae, tunc homo sibi colligere debet verbum Dei, et recondere in intimis cordis sui, quemadmodum formica abscondit in cavernosis penetralibus labores aestatis . Per aestatem enim vacat hoc agere: venit autem hiems, id est, supervenit tribulatio; et nisi intus invenerit quod edat, necesse est ut fame dispereat. Iste ergo sibi non collegerat verbum Dei, sup
Abbreviated transcription (Latin):
Quid illi prodest quia corpusiac& incinnamis & a romatibus. in uolutum preciosis linteis.
Tamquam sidominus domus mittatur in exiliũ . & tuornes pari& es ipsius: Ille in exi¬
lio eg&. fame deficit. uixsibi unam cellaminuenit. ubi somnum capiat. & tudicis.
felix est. Namor nata est domusillius :: Quiste ñ aut iocari. aut insanire arbi tretur:
Ornas corpustor quetur sp̃s : Da aliquid spiritui. & dedisti aliquidmortuo.: Sed quid
illidabis quando unam guttam desiderauit . & non accepit. Hic enim contempsit mit¬
tere ante se aliquid: Quare contempsitꝰ Quia haec uia eorum scandalum estillis:
Non putauit uitamnisi p̃sentem. Non cogitauit nisiquẽ ammodum p̃tiosis uestibus
obuolutus sepelir&ur. Ablata est ab illo amma eius. sicut dñsdicit. Stulte hac nocte
psalmus dicit. Netimueris cũ diues factus fuerit homo & cũ multiplicata fuerit gloria

Expanded text:
quid illi prodest, quia corpus jacet in cinnamis et aromatibus, involutum pretiosis linteis? quid illi prodest, quia corpus jacet in cinnamis et aromatibus, involutum pretiosis linteis? Tanquam si dominus domus mittatur in exsilium, et tu ornes parietes ipsius. Ille in exsilio eget, et fame deficit, vix sibi unam cellam invenit ubi somnum capiat, et tu dicis: Felix est, nam ornata est domus illius. Quis te non aut jocari, aut insanire arbitretur? Ornas corpus, torquetur spiritus. Da aliquid spiritui, et dedisti aliquid mortuo. Sed quid illi dabis, quando unam guttam desideravit, et non accipit? Hic enim contempsit mittere ante se aliquid. Quare contempsit? Quia haec via eorum scandalum est illis. Non putavit vitam nisi praesentem, non cogitavit nisi quemadmodum pretiosis vestibus obvolutus sepeliretur. Ablata est ab illo anima ejus, sicut Dominus dicit: Stulte, hac noctpsalmus dicit: Ne timueris, cum dives factus fuerit homo, et cum multiplicata fuerit gloria
Abbreviated transcription (Latin):
us ẽ. quam quod non sentit.. Quam quam & illud. cum
rit nonerittam̃ dormienti magis illuderat. quod in somnis uidebat
quam illud quod non sentiebat.: Quidergo fr̃s: dicant sibi homines. eroget᷑
admortem meam. Quare dimitto heredes meos diuites. multa habebunt
demeo: Habeam et ego aliquid demeo incorporemeo. Quidhabebit cor¬
pus mortuum. Quid habebit caro putres cens. Quid habebit caro non
sentiens  Si aliquid habuit diues ille cuius lingua siccauerat. tunc hab& homo
aliquid de suo: Pr̃s : Num quid siclegimus in euangelio quia diuesille cumholo¬
sericis. & byssinis tegumentis apparebat in igne᷑. Numquid qualis erat inepulis
admensam. talis erat & apud inferos cum sitir&. & stillam desiderar&. Nonibi erant
illa omnia : Nonergo secum accipit homo omnia. Nec quod tollit sepulturam. tollit
di camusdomum. Spm̃ di camus habitatorẽ domus. Sp̃stor quetur apud inferos.

Expanded text:
us est, quam quod non sentit. Quanquam et illud cum evigilaverit non erit: tamen dormienti magis illud erat quod in somnis videbat, quam illud quod non sentiebat. Quid ergo, fratres dicant sibi homines, Erogetur ad mortem meam; quare dimitto haeredes meos divites? Multa habebunt de meo, habeam et ego aliquid de meo, in corpore meo, quid habebit corpus mortuum? quid habebit caro putrescens? quid habebit caro non sentiens? Si aliquid habuit dives ille, cujus lingua sicca erat , tunc habet homo aliquid de suo. Fratres, numquid sic legimus in Evangelio, quia dives ille cum holosericis et byssinis tegumentis apparebat in igne? Numquid qualis erat in epulis ad mensam, talis erat et apud inferos? Cum sitiret, et stillam desideraret, non ibi erant illa omnia. Non ergo secum accipit homo omnia, nec quod tollit sepultura, tollit dicamus domum, spiritum dicamus habitatorem domus. Spiritus torquetur apud inferos:
Abbreviated transcription (Latin):
re nisi inp̃sentia. futura promisit qui resurrexit. pacẽ in hac t̃ra. & qui etem
non promi sit: Omnis homorequiem querit. bonam remquerit. sed non inregionẽ
sua Illamquerit Non est paxinhac uita. in caelo nobis promissum est quod in
t̃ra querimus Infuturo seculo ꝓmissũ est quod in isto scło querimus: Netimueris
cogita morientem: Quid hichabeat atten dis. quid secumtollat attendam.
Quid secũ tollit: multũ aurihab&. multũ argentiheb&. multũ prediorum. man¬
iorum moritur. remanent illa. nescit quibus: & si enim
sibi dimis sa perdiderunt.: Rem̾anent enimilla omnia. Et tulit secum. quid.
Forte dicit aliquis. illud secumtulit unde inuoluitur : Et quid illi erogatur
ad pretiosum &marmoratum sepulchrum. ad instruendam memoriam : hoc
secumtulit : Egodico Nec hoc. Exhibentur enimista. Nonsent sidormientẽ

Expanded text:
re, nisi in praesentia? Futura promisit qui resurrexit, pacem in hac terra et requiem re, nisi in praesentia? Futura promisit qui resurrexit, pacem in hac terra et requiem in hac vita non promisit. Omnis homo requiem quaerit; bonam rem quaerit, sed non in regione sua illam quaerit. Non est pax in hac vita: in coelo nobis promissum est quod in terra quaerimus; in futuro saeculo promissum est quod in isto saeculo quaerimus. 7. vercogita morientem. Quid hic habeat attendis, quid secum tollat attende. Quid secum tollit? Multum auri habet, multum argenti habet, multum praediorum, mancipiorum: moritur; remanent illa, nescit quibus. Etsi enim sibi dimissa perdiderunt. Remanent ergo illa omnia, et tollit secum, quid? Forte dicit aliquis: Illud secum tollit unde involvitur, et quod illi erogatur ad pretiosum et marmoratum sepulcrum, ad instruendam memoriam, hoc secum tollit. Ego dico: Nec hoc; exhibentur enim ista non sentienti. Si dormientem
Abbreviated transcription (Latin):
titubabunt pedestui. & dicturus es inanimatua: Dse gonout facta huius hominis¬
& Quaecelera fecit iste homo &ecceflor& terr& dominatur extollitur. Caput
illi non dol& nihilindomo eius diminutũ est. &timebis quia credi disti. & forte
dic& cortuum. memiserũ puto sine causa credidi : Ds̃ non respicit res humanas
Excitat nosergods̃ & quiddicit Necimueris cum diues factus fuerit homo:S
Quare enimtimebas  quia diues factus est homo: Timebas nesine causa crederes
ne forte perdides ses laborem fideituae. & spemconuersionistuae: Quia forte
in currittibrucrum cum fraude & potuisti facere ipsumlucrum cum fraude . diues
nlaborare. Et atten dens qui dminatus est ds̃. Temperasti
tempsisti lucrum: Vides alium fecisse lucrũ defraude. &ni hil malipati. & times
eẽ bonis Netimueris aitibis p̃s dĩ cũdiues factus fuerit homo: Oculos ñuis laua¬

Expanded text:
titubabunt pedes tui, et dicturus es in anima tua, Deus, ego novi facta hujus hominis, quae scelera fecit iste homo, et ecce floret, terret, dominatur, extollitur, caput illi non dolet, nihil in domo ejus diminutum est: et timebis, quia credidisti, et forte dicit cor tuum, Me miserum! puto sine causa credidi, Deus non respicit res humanas. Excitat ergo nos Deus: et quid dicit? Ne timueris, cum dives factus fuerit homo. Quare enim timebas, quia dives factus est homo? Timebas ne sine causa crederes, ne forte perdidisses laborem fidei tuae, et spem conversionis tuae: quia forte incurrit tibi lucrum cum fraude, et potuisti, si faceres ipsum lucrum cum fraude, dives esse, et non laborare; et attendens quid minatus est Deus, temperasti a fraude, et contempsisti lucrum: vides alium fecisse lucrum de fraude, et nihil mali pati; et times esse bonus. Ne timueris, ait tibi Spiritus Dei, cum dives factus fuerit homo. Oculos non vis habe
Abbreviated transcription (Latin):
Nrelaxanda. imperio domanda: Attende secu rus. siñ habesunde mouearis.
Sedrespondis. fortiter teneo. Numquid tufortior quam dauid. ammonet etiã
tale exemplum . non sequemquã debere extollere in prosperis rebus .: Multi

Expanded text:
relaxanda; imperio domanda, non in imperio collocanda. Attende securus, si non habes unde movearis. Sed respondes: Fortiter teneo. Numquid tu fortior quam David? 4. Admonet etiam tali exemplo, non se quemquam debere extollere in prosperis rebus. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
re desiderare. creatorem laudare & inherere illi: Haec oma accepit
& peccator sed non bene uiuendo non redd& quod deb&: Ergo fenaera¬
tur peccator & non solu&. non reddit ei a quo accipit. Non agitgratias.
immo uero repend& mala probonis: Blas phemias. murmur aduersus
dm̃ indignationem : ergo ille feneratur & non solu&: iustus aut̃ miser&ur
& commodat: illeergo nihil hab& iste hab&: Vid&eegestatem. uid&e
diuitias: ille accipit & non solu& istemiser&ur & commodatꝰ abundat illi .
quod si pauper est: &iam sic diues est: tutantum ad diuitias eius pios oculos
intende Respicis enim arcam in anam. conscientiam dõ plenam non respi¬
cis: non hab& ex trinsecus facultatem: sed hab& intrinsecus caritatem: De
caritate quanta erogat & nonfinitur & enim sih ab& foris facultatem. dat
ipsacat̃ sed e eo quod hab& : Si aut̃ non inuenitforis quod d&. datbeniuolentiam.

Expanded text:
re, desiderare Creatorem, laudare et inhaerere illi. Haec omnia accepit et peccator, sed non bene vivendo non reddit quod debet. Ergo feneratur peccator, et non solvet, non reddet ei a quo accepit, non aget gratias: imo vero rependet mala pro bonis, blasphemias, murmur adversus Deum, indignationem. Ergo ille feneratur, et non solvet: justus autem miseretur, t commodat. Ille ergo nihil habet, iste habet. Videte egestatem, videte divitias. Ille accipit, et non solvet: iste miseretur, et commodat; abundat illi. Quid si pauper est? Etiam sic dives est. Tu tantum ad divitias ejus pios oculos intende. Respicis enim arcam inanem, conscientiam Deo plenam non respicis. Non habet extrinsecus facultatem, sed habet intrinsecus charitatem. De charitate quanta erogat, et non finitur! Etenim si habet foris facultatem, dat ipsa charitas, sed ex eo quod habet: si autem non invenit foris quod det, dat benevolentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aliis uita ipsius: quaeritergo mortificare. quid dñs austodit
quicum illo habitat. quideoreusipsius quide corde non receditꝰ Di¬
mittit eum. ubi est quod superius dictum ẽ & non derelinqu& scõs
suos: Ergo considerat peccator iustum & querit mortificare eum
Dñs aut non derelinqu& eum inmanibus eius: quare ergo dereli¬
quit martyres inmanibus impiorum: Quare fecerunt illis quȩ cũ¬
q: uoluerunt. alios gladio percus serunt. alios crucifixerunt. aliis
bestiis subrepserunt. alios ignib cremauerunt. Aliis incatena ducen¬
tes. tabe diuturna confecerunt. Certe non derelinqu& scõs suos: Dñs
quare dimisit inmanibus iudaeorum. & hic tectum aperistuis. om¬
ni interiori membro constringe. perueni ad dnm̃ audi qui ddicat alia
scriptura. dnm̃ praeui dens passurum ab impus: quid ait. terratra¬
dita ẽ in manus impii: quidẽ. terra tradita ẽ in manus impii. Caro

Expanded text:
 aliis vita ipsius . Quaerit ergo mortificare. Quid? Dominus qui custodit, qui cum illo habitat, qui de ore ipsius, qui de corde non recedit, dimittit eum? Ubi est quod superius dictum est, Et non derelinquet s Considerat peccator justum, et quaerit mortificare eum: Dominus autem non derelinquet eum in manibus ejus. Quare ergo dereliquit martyres in manibus impiorum? Quare fecerunt illis quaecumque voluerunt? Alios gladio percusserunt, alios crucifixerunt, alios bestiis tradiderunt, alios ignibus cremaverunt, alios in catena ducentes tabe diuturna confecerunt. Certe non derelinquet Dominus sanctos quare dimisit in manibus Judaeorum? Et hic tectum aperi , si vis omni interiori membro constringi; perveni ad Dominum: audi quid dicat alia Scriptura, Dominum praevidens passurum ab impiis, quid ait? Terra tradita est in manus impii ? Quid est, Terra tradita est in manus impii? Caro
Abbreviated transcription (Latin):
uantum nobis ualeat sermodĩ ad correctionem uitȩ Nirãe. &ad
sperinda praemia eiꝰ poenaq metuenda : unus quisq insemeti¬
atur. & conscientiam suam ante oculos eiussine dolo ponat. Nec
sibiblandiatur intanto periculo. quoniam & ipsedm̃ nr̃ uidetis quia
nulliblanditur. Et si consolatur nos promittendo bonasua. & confir¬
mando spemnram̃ maleuiuentibus. tam̃ & contempnentibus uerbũ

Expanded text:
uantum nobis valeat sermo Dei ad correctionem vitae nostrae, et ad speranda praemia ejus poenasque metuendas, unusquisque in se metiatur ; et conscientiam suam ante oculos ejus sine dolo ponat, nec sibi blandiatur in tanto periculo; quoniam et ipse Dominus Deus noster videtis quia nulli blanditur: et si consolatur nos promittendo bona sua, et confirmando spem nostram; male viventibus tamen, et contemnentibus verbu
Abbreviated transcription (Latin):
iustum uere solum iustum & iustificantem qui & pauper hic fuit & diuitias mag¬
nas attulit. quibus facer& diuites eos quos inuenit pauperes: Ipscestenim. qui
sp̃u scõ ditauit corda pauperum. & e in anitas animas confitendo peccata lm¬
pleuit opulentia iustitiae. qui potuit diuitem facere piscatorem. dimittendo
infirma enim mundi elegit dr̃ ut confunder& fortia: & non deoratore pisca¬
torem. sed depiscatore lucratus estoratorem: depiscatore lucratus estse¬
dequa dicitur in alio psalmo. Spes mea estu. portio mea interra uiuentium :
Tues in ipsa portio mea inquit dõ. & non dubitabit dm̃ sibi facere portionem: he¬
reditate possidebunt terram. Maledicentes aut̃ illum disperient: Vt autem
benedicant quibenedicunt: prestitum est eis: Nam uentum est ad male¬
dicentes & facti sunt benedicentes. &iam sic disperi erunt maledicentes eum: ẽi

Expanded text:
justum, vere solum justum et justificantem, qui et pauper hic fuit, et divitias magjustum, vere solum justum et justificantem, qui et pauper hic fuit, et divitias magnas attulit, quibus faceret divites eos quos invenit pauperes. Ipse est enim qui Spiritu sancto ditavit corda pauperum, et exinanitas animas confitendo peccata, implevit opulentia justitiae; qui potuit divitem facere piscatorem, dimittendoInfirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Et non de oratore piscatorem, sed de piscatore lucratus est oratorem, de piscatore lucratus est se de qua dicitur in alio psalmo: Spes mea es tu, portio mea in terra viventium . Tu es ipsa portio mea, inquit Deo, et non dubitavit Deum sibi facere portionem. Haereditate possidebunt terram. Maledicentes autem eum, disperient. Ut autem benedicant qui benedicunt, praestitum est eis. Nam ventum est ad maledicentes, et facti sunt benedicentes: et jam sic disperierunt maledicentes eum, cum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
restat conspnestat auxilium si potest: ad extremum nec auxilio. nec consilio adiu¬
uari potest uel uoto ad iuuat. uel orat pro contribulato. & fortemagis ipse
auditor quam qui porrigit panem: hab& semper unded&. cui plenum pec¬
tus est caritatis: Ipsa est caritas. quaedicitur & uoluntas bona: plus ateds̃ ñ
&ũt : quam quod tibi intus dedit : Vacare enimꝰ potest uoluntas bona: Non
enim habes uoluntatem bonam. & sinum tibi supersit. non porrigis pauperi:
ipsi interse pauperes prestant sibi deuoluntate bona. non suntinse infruc¬
tuosi: uides caecum duci auidente quianum mos non habuit quos dar& egen
commodauit oculos non habenti Unde hoc factum est. ut membra sua
commodar& ei qui non hab& nisi quia intus inerat uoluntus bona. thesaurus
pauperum : inquo thes auro dulcissima requies. & uera securitas: ad ipsum
amitendum nec latro ammititur nec naufragium i&uitur: Seruat se¬
cum quod intus hab& nudus euadit Etplenus : & iustus ergo miser&ur & cõ

Expanded text:
est; praestat auxilium, si potest: ad extremum si nec consilio nec auxilio adjuvare potest, vel voto adjuvat, vel orat pro contribulato, et forte magis ipse exauditur quam qui porrigit panem. Habet semper unde det, cui plenum pectus est charitatis. Ipsa est charitas, quae dicitur et voluntas bona. Plus a te Deus non exigit, quam quod tibi intus dedit. Vacare enim non potest voluntas bona. Non enim habens voluntatem bonam, etsi nummus tibi supersit, non porrigis pauperi: ipsi inter se pauperes praestant sibi de voluntate bona, non sunt inter se infructuosi. Vides caecum duci a vidente: quia nummos non habuit quos daret egens, commodavit oculos non habenti. Unde hoc factum est, ut membra sua commodaret ei qui non habet, nisi quia intus inerat voluntas bona, thesaurus pauperum? In quo thesauro dulcissima requies, et vera securitas. Ad ipsum amittendum nec latro admittitur, nec naufragium metuitur. Servat secum quod intus habet, nudus evadit, et plenus est. Justus ergo miseretur, et c
Abbreviated transcription (Latin):
Neq sperare in incerto diuitiarum. sed in dõ uiuo. qui prestat nobis omnia abux¬
danter: ad fruendum. Non dixit qui prestat illis. sed qui prestat Nobis
Numquid ipse paulus habebat diuitias. Habebat plane: quas diuitias. u¬
Audi & ipsum confitentem quasi nihil habentes & omniu possidentes.: Qui uult
ergo eẽ diues. non hereat pasti. & totum possidebit. Illi hereat . qui totum cre¬
auit : Simulinunum diues & pauper: Dicit in alio psalmo. Edent pauperes & satura¬
buntur: Quomodo commendauit pauperes. edent pauperes & saturabunt᷑: Quideduat:
Quod sciunt fideles: Quomodo saturabuntur: imitando passio nis dm̃ siui :¬
& non sine causa accipiendo pretium suum: Edunt pauperes & satura¬
buntur. & laudabunt dnm̃ qui requirent eum:. Diuites quid etiam
psi edunt.: sed quomodo edunt.: Manducauerunt. omnes diuites ter

Expanded text:
Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abunNeque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum . Non dixit, qui praestat illis; sed, qui praestat nobis. Numquid ipse Paulus non habebat divitias? Habebat plane. Quas divitias? Audi et ipsum confitentem: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Qui vult ergo esse dives, non haereat parti, et totum possidebit: illi inhaereat qui totum creavit. Simul in unum dives et pauper. Dicit in alio psalmo; Edent pauperes, et saturabuntur. Quomodo commendavit pauperes? Edent pauperes, et saturabuntur. Quid edunt? Quod sciunt fideles. Quomodo saturabuntur? Imitando passionem Domini sui, et non sine causa accipiendo pretium suum. Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum. Divites quid? Etiam ipsi edunt. Sed quomodo edunt? Manducaverunt et adoraver
Abbreviated transcription (Latin):
uites. Intellege superbos. pauperes. humiles: Habeat multas facultates
pecuniarum. Si in eis non extollitur pauper ÷: Non haberit aliquid. & cupiut
& infletur. Inter diuites reprobos. eum deputut ds̃: Et diuites & pauperes in
corde in terrogat dñs. non in area & domo. Nonne pauperes sunt: qui acci¬
piunt mandatum a postoli: dicentis adtimotheum. Precipe diuitib: huuis scł
Non superbe sapere.: Quomodo eos qui diuites erant facit pauperes: tulit illis
quare diuitiae queruntur. Nemo enim uulteẽ diues nisi ut infletur inter
eos inter quos uiuit. ut superior illis uidetur.:. Cum autem dixit non superbe
sapere. aequales eos faecit. non habentib: Vt fortussis pauculis nummis
mendicus extollitur. quam ille diues qui audit apłm dicentem. Precipe diuitib
huius scłi. non superbe sapere :: Vnde non suꝑbe sapere si faciant quod seqͥtur¬

Expanded text:
vites intellige superbos, pauperes humiles. Habeat multas facultates vites intellige superbos, pauperes humiles. Habeat multas facultates pecuniarum; si in eis non extollitur, pauper est: non habeat aliquid, et cupiat et infletur; inter divites et reprobos eum deputat Deus. Et divites et pauperes in corde interrogat Deus, non in arca et domo. Nonne pauperes sunt qui accipiunt mandatum Apostoli dicentis Timotheo: Praecipe divitibus hujus saeculi non superbe sapere? Quomodo eos qui divites erant fecit pauperes? Tulit illis quare quaeruntur divitiae. Nemo enim vult esse dives, nisi ut infletur inter eos inter quos vivit, et superior illis videatur. Cum autem dixit, non superbe sapere, aequales eos fecit non habentibus; ut fortassis pauculis nummis mendicus plus extollatur, quam ille dives qui audit Apostolum dicentem: Praecipe divititibus hujus saeculi non superbe sapere. Unde non supe
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ait terrigenȩ adpeccatores retulit. quod ait filii homi¬
num ad fideles & iustos: Uid etis ergo quia seruatur ista distinctio: Qui sunt
ergo terrigenȩ filii terrae. Qui sunt filii terrȩ : qui hereditates terrenas re¬
quirunt: Qui sunt filii hominum: qui pertinent ad filium hominis: Aliquan¬
do iam ista distinximus scĩtati uestrȩ. & inuenimus quia adam homo erat
filius hominis non erat As autem filius hominis erat & ds̃ erat Quic¬
Us autem filius hominis erat. & ds̃ erat. Quicu
q enim pestinent
adadam terrigenȩ.⁊ Quicumq enim pertinent ad
xp̃m̃ filit hominum. Omnes tamen audieNt. Ego nulli subtraho sermonem
meum: Terrigena est. audiat propter iuditium. Filius hominis ÷ audiat ꝓp¬
ter regnum : Simul inunum diues & pauper.: Iterum ipsa sunt repetita
Quod ait diues. ad terrigenas ꝑtin&. quod ait pauper ad filios hominum. Di¬

Expanded text:
Quod ait Ex eodem Terrigenae, ad peccatores retulit. Quod ait, Et filii homiQuod ait Ex eodem Terrigenae, ad peccatores retulit. Quod ait, Et filii hominum, ad fideles et justos. Videtis ergo quia servatur ista distinctio. Qui sunt ergo terrigenae, nisi filii terrae? Qui sunt filii terrae? Qui haereditates terrenas requirunt: Qui sunt filii hominum? Qui pertinent ad filium hominis. Aliquando jam ista distinximus sanctitati vestrae. Et invenimus quia Adam homo erat, filius hominis non erat. Et Deus non erat ipse Adam: Christus autem et filius hominis erat, et Deus erat. Quicumque enim pertinent ad Adam, terrigenae: quicumque pertinent ad Christum, filii hominum. Omnes tamen audiant, ego nulli subtraho sermonem meum. Terrigena est, audiat propter judicium; filius hominis est, audiat propter regnum. Simul in unum dives et pauper. Iterum ipsa sunt repetita. Quod ait dives, ad terrigenas pertinet; quod ait, pauper, ad filios hominum. Di
Abbreviated transcription (Latin):
& tenent. et dominantur. & gubernant: Qui autem condempnuntur. Nor
quasi in habitant. sed subiecti sunt: Ita autem dixit. Subditus uolo esse
in domo dnĩ. magis quam regnare in tabernaculis peccatorum.: Itaq sic
est aliqͣ distinctio inter om̃s gentes. & habitatores orbis. sicut ÷ distinctio
inter audite & aurib: percipite .: Hoc quidem uidetur repeusse. sed tameN
aliud ÷: quid sane uoluit significare: quia ista eloquia audituri erant.
Non solum peccatores & impii. sed et iusti: Permixte modo audiunt omnes
sed cum uentum fuerit adreddendam rationem. separabuntur qui sine
causa audierunt. ab illis qui aurib perceperunt: Audiant ergo & pec¬
catores. audite hȩc omnes gentes. Audiant &iusti. quisine causa acidi¬
erunt. & regunt potius terram. quam reguntur a terra.. Aurib perci¬
pite omnes qͦ habitatis orbem. Etiterum dicit. Quiq terrigenȩ & filu
hominum.

Expanded text:
 tenent, et dominantur, et gubernant: qui autem contemnuntur, non  tenent, et dominantur, et gubernant: qui autem contemnuntur, non quasi habitant, sed subjecti sunt. Ita autem dixit: Subditus volo esse in domo Dei, magis quam regnare in tabernaculis peccatorum. Itaque si est aliqua distinctio inter omnes gentes, et habitatores orbis, sicut est distinctio inter audite, et auribus percipite, hoc quidem videtur repetisse; sed tamen aliud est, quod sane voluit significare; quia ista eloquia audituri erant non solum peccatores et impii, sed et justi. Permixte modo audiunt omnes: sed cum ventum fuerit ad reddendam rationem, separabuntur qui sine causa audierunt, ab illis qui auribus perceperunt. Audiant ergo et peccatores: Audite haec, omnes gentes. Audiant et justi, qui non sine causa audierunt, et regunt potius terram, quam reguntur a terra: Auribus percipite omnes qui habitatis orbem. Et iterum dicit: 3. Quique terrigenae, et filii hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
bem: Forte & hic ÷ aliqua distinctio: N on quidem nos cohastare debemus.
sed mhil mali ÷ etiam istam explicare sententiam: Forte aliquid distat.
inter id. quod dixit om̃s gentes. & quod dixit. omnes qui habitatis orbem:
ut gentes intellegamus. omnes iniquos. Habitatores aũ orbis. omnes iustos:
ille enim habitat. qui non tenetur: Nam qui tenetur habitatur Non habi¬
tat. quomodo ille possid&. quaecumq hab&. qui dominus : rerum suarũ.
Dominus autem qui non ÷ in retitus cupiditate: Qui aũ cupiditate tenetur.
possessus ÷ non possessor : Habemus enim quod dam uerbum. habitatio
possessus: Nonpossessori ⁊⁊ abemus erum qbctin donuerdrũ i agiscuiaie
signatum. inscriptura dĩ. ubi ait. Elegi abici indomo dnĩ. magis quam
habitare in tabernaculis peccatorum:: quid enim si abicieris in domo dñi.
non ibi habitas: Noluit significare habitationem. nisi in eis qui regunt.¬

Expanded text:
bem. Forte et hic est aliqua distinctio. Non quidem nos coarctare debemus, bem. Forte et hic est aliqua distinctio. Non quidem nos coarctare debemus, sed nihil mali est etiam istam explicare sententiam. Forte aliquid distat inter id quod dixit, omnes gentes, et quod dixit, omnes qui habitatis orbem. ut gentes intelligamus omnes iniquos, habitatores autem orbis omnes, justos. Ille enim habitat qui non tenetur: nam qui tenetur, habitatur, non habitat. Quomodo ille possidet quaecumque habet, qui dominus est rerum suarum; dominus autem est, qui non est irretitus cupiditate: qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. Habemus enim quoddam verbum habitatiopossessus est, non possessor. Habemus enim quoddam verbum habitatione signatum in Scriptura Dei, ubi ait, Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Quid enim, si abjiceris in domo Domini, non ibi habitas? Noluit significare habitationem, nisi in eis qui regunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
&iam in isto psalmo loqͥturnobis.: Adquem psalmum. intentã ego facerem
scitatem uram. nisi ipse nos faceret omnes intentos.  Nec nos solos. sed totum
orbem terrarum. Audite enim quem ammodum coepit.
ante Non recitabatur. nisi in una
insynagoga udeorum. recitun
ꝑ totũ orbem terrirum. ꝑ omnes ecclesias.
hic dictum ÷ Audite haec om̃s gentes: Ad hoc solum uolo intentos facere
anmos urõs ne propterlaborem corporalem NoN erigatis ammum
terrente uos longitudine psalmi huius.. Si potuerit. finietur hodie. Si
non . restabit nobis aliquid in crastinum diem. Tamen uos semꝑ intend estote.
Hoc iterum uidetur repetisse. quasi parum fuerit qđ dixit audite
ter audire
qui d est
Cum omnes qui in conspectu eius erant. utiq haberent aures. Quas ille au¬
res querebat : nisi cordis. cum dicer& Qui hab& aures audiendi audiat
Has & iste psalmus aures pulsat. Aurib percipite omnes qui habitatis or¬

Expanded text:
et jam in isto psalmo loquitur nobis. Ad quem psalmum intentam ego facerem et jam in isto psalmo loquitur nobis. Ad quem psalmum intentam ego facerem Sanctitatem Vestram, nisi ipse nos faceret omnes intentos; nec nos solos, sed totum orbem terrarum. Audite enim quemadmodum coepit. ante non recitabatur nisi in una um, recitari per totum orbem terrarum, per omnes Ecclesias, hic dictum est, Audite haec omnes gentes. Ad hoc solum volo intentos facere animos vestros, ne propter laborem corporalem non erigatis animum, terrente vos longitudine psalmi hujus. Si potuerit, finietur hodie: si non, restabit nobis aliquid in crastinum diem; tamen vos semper intenti estote. Hoc iterum videtur repetisse, quasi parum fuerit quod dixit, Auditeter audire. Quid est,cum omnes qui in conspectu ejus erant, utique haberent aures; quas ille aures quaerebat nisi cordis, cum diceret, Qui habet aures audiendi, audiat? Has et iste psalmus aures pulsat. Auribus percipite, omnes qui habitatis or
Abbreviated transcription (Latin):
terit oculos. areb humanis. uel securitatem suam. ꝑturbari nolit t ut hȩc
Non attendat. quia cum labore. ista dr̃ aut uid& aut corrigit: Murmu¬
rant ergo homines. qui propterea dm̃ uolunt colere. ut hic illis benesit.
quando uiderint eos. qͥ dm̃ non colunt pollere. atq florere felicitate ter¬
rena. se aũ dm̃ colentes laborare in angustus. in necessitatibus. in erumna.
Cȩterisq difficultatib: mortalitatis humanȩ.: Contra istam uocem. & contra
blasphemias murmurantium in cantat semꝑsermo diuinus. curans amor¬
bo serpentis.: Uenenati enm cordis ÷ ista sanies. eructans in dm̃ putoremblas
phemiȩ.: Et quod peius : manus scrutantis repellens. morsum serpentis nor
repellens: Hoc dixi repellit a secorhominis uerbi dĩ seueritatem. & admit¬
tit adse male suadentis blanditias.: Contra hos ergo cantat sermo diuinus.

Expanded text:
tat oculos a rebus humanis, vel securitatem suam perturbari nolit, ut haec tat oculos a rebus humanis, vel securitatem suam perturbari nolit, ut haec non attendat, quia cum labore ista Deus aut videt, aut corrigit. Murmurant ergo homines, qui propterea nolunt Deum colere, ut hic illis bene sit, quando viderint eos qui Deum non colunt, pollere et florere felicitate terrena: se autem colentes Deum laborare in angustiis, in necessitatibus, in aerumna, caeterisque difficultatibus mortalitatis humanae. Contra istam vocem, et contra has blasphemias murmurantium, incantat semper sermo divinus curans a morbo serpentis. Venenati enim cordis ista sanies, eructans in Dphemiae, et quod pejus est manus curantis repellens, morsum serpentis non repellens. Hoc dixi, repellit a se cor hominis verbi Dei severitatem, et admittit ad se male suadentis serpentis blanditias. Contra hos ergo cantat sermo divinus,
Abbreviated transcription (Latin):
nos. non frangitnos: Nam quos non regit. frangit Reges eos inquit in
uirga ferrea. & tamquamuas figuli conteres eos: Sed sunt quos non
regit. ipsis non parcit. sed tamquam uas figuli conter& eos: Ab illo
ergo optemus regi & liberari. quia hic est ds̃ noster in aeternum & in
saeculum saeculi. & ipse regetnos in saecula: EXPLICIT DEESAT¬
XL UII.
mnia diuina eloquia salubria sunt bene intellegentibus
Periculos a uero his. qui ea uolunt ad suicordis ꝑuersitatem
gere : haccenim in hominib: magna &usitata ꝑ uersitas. quia
cum debeant uiuere ipsi secundũ uoluntatẽ dĩ. dm̃ uo¬
lunt uiuere. secundum UO LiiNta te m.
suam. Et cum ipsi nolunt corrigi illum uolunt de prauari: Rectum por
arbitrantes. quod ille uult. sed quod ipsi uolunt. Solemus autẽ audire
homines. murmurantes aduersus dm̃. quod malis in hac uita benesit. Et la¬
borent boni quasi ille ꝑuersus sit. & nesciat quod agat .: Aut omnino auer¬

Expanded text:
nos non frangit nos; nam quos non regit, frangit. Reges eos, inquit, in nos non frangit nos; nam quos non regit, frangit. Reges eos, inquit, in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Sed sunt quos non regit: ipsis non parcit, tanquam vas figuli conterens eos. Ab illo ergo optemus regi et liberari: quia hic est Dsaeculum saeculi  et ipse reget nos in saecula. XLVIXLVIII Omnia divina eloquia salubria sunt bene intelligentibus; periculosa vero his qui ea volunt ad sui cordis perversitatem Haec est in hominibus magna et usitata perversitas, quia cum debeant vivere ipsi secundum voluntatem Dei, Deum volunt vivere secundum voluntatem suam: et cum ipsi nolunt corrigi, illum volunt depravari: recte non arbitrantes, quod ille vult, sed quod ipsi volunt. Solemus autem audire homines murmurantes adversus Deum, quod malis in hac vita bene sit, et laborent boni, quasi ille perversus sit, et nesciat quid agat: aut omnino aver
Abbreviated transcription (Latin):
Ex semine enim abraam uirgo maria: ad carnem reman¬
serunt. diuinitatem non intellexerunt.: Da postoli.
Ociuitas magna inturribus tuis. Predica et dic
Hicest ds̃ noster. Sic sic quomodo contemptus est
quomodo lapis ante pedes iacuit offendentium
humiliaret corda con fitentium. Sic
noster : Certe uisus est. sicut dictum est Post haec
interris uisus est. et cum hominibus conuersatus est.
du falsi . Quia enim uocari possunt. dii esse autem non
possunt adtempus uel uocantur. Nam quid eis dicit
propheta: Uel quid monet ut eis dicatur:
Haec dicetis eis Quid: Dii qui caelum et terram non fe¬
cerunt pereant de terra. et de his qui sub caelo sunt.
Non est iste talis ds̃. Quõ dr̃ noster super omnes deos.
Super quos omnes deos:
quõ omnes du gentium daemonia
dñs autem caelos fecit :
Ipse est ergo ds̃ noster. Hic est ds̃
dr̃ est nemoriamur. Regetnos quia rex est. ne cadamus. Regendo a ũt

Expanded text:
ex semine Abrahae enim virgo Maria: ad carnem remanex semine Abrahae enim virgo Maria: ad carnem remanserunt, divinitatem non intellexerunt. O Apostoli, o civitas magna! in turribus tu praedica, et dic, Hic est Deus, Deus noster. Sic, sic quomodo contemptus est, quomodo lapis ante pedes jacuit offendentium, ut humiliaret corda confitentium; sic hic est Deus noster. Certe visus est, sicut dictum est: Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . dii falsi. Quia enim vocari possunt dii, esse autem non possunt, ad tempus vel vocantur. Nam quid eis dicit propheta, vel quid monet ut eis dicatur? Haec eis dicetis: Quid? Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant de terra; et de his quae sub coelo sunt . Non est iste talis Deus, quoniam Deus noster super omnes deos. Super quos omnes deos? Quoniam omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Ipse est ergo Deus noster, hic est DeusDeus est, ne moriamur; regit nos, quia rex est, ne cadamus. Regendo autem
Abbreviated transcription (Latin):
magis intellegendum ẽ. Nam sequitur etostendit quod hoc
p̃dicatoribus dictum sit. Et distribuite domus eius. Utenarre¬
tis in progenie altera: Idest utetiam adnos post futuros illo¬
rum euangelii dispensatio perueniret. Nonenim illis tan¬
tum laborauerunt cum quibus in hac terra uixerunt
Nec dñs illis tam quam a postolis quibus se uiuum etiam
postresurrectionem dignatusẽ ostendere. sed et nobis¬
tam quam illis loquebatur. et nos significabaat cũ
diceret
Ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usq ad consumma¬
tionem saeculi.: Num quid illi hic futuri erant usque in con¬
sum mationem saeculi: Item dicit. Non pro his rogo tan¬
tum. sed et prohis qui crediturisunt peruerbum illor
in me: Ergo adtendit nos. quia passus est et pronos:
Terra uidebatur. terrae conditor non uidebatur. Ca¬
ro tenebatur. sed ds̃ in carne non agnoscebatur . Tene¬
batur caro ab eis ex quibus fuerat sumpta ipsacaro.

Expanded text:
magis intelligendum est. Nam sequitur, et ostendit quod hoc magis intelligendum est. Nam sequitur, et ostendit quod hoc praedicatoribus dictum sit, Et distribuite domos ejus: ut enarretis in progenie altera, id est, ut etiam ad nos post futuros illorum Evangelii dispensatio perveniret. Non enim illis tantum laboraverunt, cum quibus in hac terra vixerunt; nec Dominus illis tantum Apostolis, quibus se vivum etiam post resurrectionem dignatus est ostendere, sed et nobis. Nam illis loquebatur, et nos significabat, cum diceret: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . Numquid illi hic futuri erant usque in consummationem saeculi? Item dicit: Non pro his rogo tantum, sed pro his qui credituri sunt per verbum illorum in me : Ergo attendit nos, quia passus est propter nos. Terra videbatur, terrae conditor non videbatur: caro tenebatur, sed Deus in carne non agnoscebatur. Tenebatur caro ab eis ex quibus fuerat sumpta ipsa caro,
Abbreviated transcription (Latin):
Quidhic intellegimus. ponite cordaura in uirtute eius. & distri¬
buite domus eius : idest distinguite domum adomo. Nolite confunderȩ:¬
X. Tuncautem distribuitis & non confunditis. quando corda ur̃a in uirtu¬
te eius ponitis. idestcum facti fueritis percaritatems piritales. Tunc
temere non iudicabitis. tunc uidebitis nihilesse bonis malos. Quã¬
diusumus in haçarea. distribuite domus eius.: Potest & alius esse in¬
tellectus : Domus illas duas unam excircum cisione alteram
ex preputio uenientem. a postolis dictum est ut distribuerent
Cum enim uocatus esset saulus. et factus a postolus paulus con¬
ueniens inunitatem coapostolorum suorum sic cumeis ha¬
buit placitum. ut illi irent incircum cisionem. iste in praepu¬
tium: Ista dispensatione a postolatus sui distribuerunt domꝰ
ciuitatis magniregis. et concordantes in angulo euangelium
dispensatione diuiserunt. caritate iunxerunt : Et reuerahoc

Expanded text:
Quid hic intelligimus, Ponite corda vestra in virtute ejus; et distriQuid hic intelligimus, Ponite corda vestra in virtute ejus; et distribuite domos ejus? Id est, distinguite domum a domo, nolite confundere. Tunc autem distribuitis et non confunditis; quando corda vestra in virtute ejus ponitis, id est; cum facti fueritis per charitatem spirituales. Tunc temere non judicabitis; tunc videbitis nihil obesse bonis malos, quamdiu sumus in hac area: Distribuite domos ejus. Potest et alius esse intellectus. Domos illas duas, unam ex circumcisione, alteram ex praeputio venientem, Apostolis dictum est ut distribuerent. Cum enim vocatus esset Saulus, et factus apostolus Paulus, conveniens in unitatem coapostolorum suorum, sic cum eis habuit placitum, ut illi irent in circumcisionem, iste in praeputium . Ista dispensatione apostolatus sui distribuerunt domos civitatis magni regis, et concordantes in angulo, Evangelium dispensatione diviserunt, charitate junxerunt. Et revera hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dõ : Hac caritate accensi martyres. nonsimulati. non uana
tas perduceret ad passionem: Quid ẽis fecerunt tempta¬
tiones saeiuentium: Malorem iolentiam haberunt oculi
flentium suorum quam ꝑ secitiones insectantiũ Quam
multos enim tenebant filii. nepaterentur : quam multorũ
Domus est enim formam habens: & pietatem non habens : Est aũt domus & formam
Apor& pie tatem habens distribuite nolite confundere
genibus prouoluebantur uxores. ne uiduȩ derelinquentur.
quam multos parentes prohibebant mori. Sicut nouimus & le¬
gimus in passionebeatȩ perpecuae: Iacta sunt ista: Sed lacrimae
quante lib&. & quanto lib& impetu fluerent. quando ardoremça¬
ritatis extinguerent : Hȩc est uirtussion. cui& a libi dicitur. Fiat
pax inuirtute tua . & abundantia in turrib: tus. Adnuntiate in
turribus. Ponite corda ur̃a in uirtute eius . & distribuite domꝰ euis

Expanded text:
Deo. Hac charitate accensi martyres, non simulati, non vana Deo. Hac charitate accensi martyres, non simulati, non vana tas perduceret ad passionem; quid eis fecerunt tentationes saevientium? Majorem violentiam habuerunt oculi flentium suorum, quam persecutiones insectantium. Quam multos enim tenebant filii ne paterentur! quam multorum Domus est enim formam pietatis habens, et pietatem non habens: est autem domus et formam et pietatem habens. Distribuite, nolite confunderegenibus provolvebantur uxores, ne viduae relinquerentur! quam multos parentes filii prohibebant mori, sicut novimus et legimus in passione beatae Perpetuae! Facta sunt is a. Sed lacrymae quantaelibet et quantolibet impetu fluerent; quando ardorem charitatis exstinguerent? Haec est virtus Sion, cui et alibi dicitur: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus tuis . Annuntiate in turribus ejus, Ponite corda vestra in virtute ejus, et distribuite domos ejus. 14.
Abbreviated transcription (Latin):
complectimini eam: Nolite scandalis circumdare. sed caritate.
Circumdate. ut quiuuiunt bene in medio urm̃. eos imitemini. & eo¬
rumimitatione xpõ cuius membra suntin corporemini: Circum¬
dactesion & complectiminieam: Narrate inturrib eius.. In altitudi¬
eius negetis. sed inuirtute eius ponite cordaurã. Quae est
uirtus cuutatis huius. Qui uult intellegere uirtutem huius ci¬
uitatis. intellegat ium caritatis. Ipsa estuirtus. quamnemo uin¬
cit. Hliuus ignem. nulli fluctus saeculi. nulla flumina tempta¬
tionis extingunt De hoc dictum est. Ualida est sicutmors di¬
lectio: Quomodo enim mors quandouenit resisti ei non potest
quib: lib& artibus : quibus lib& medicamentis occurras. UI¬
olenti ammortis uitare non potes quimortalis natus es. Sic
contra iuolentiã caritatis mundus: potest. Econtrario enim
similitudodata est demorte. Quomodo enimmors adccufe¬

Expanded text:
Complectimini eam. Nolite scandalis circumdare, sed charitate Complectimini eam. Nolite scandalis circumdare, sed charitate circumdate; ut qui bene vivunt in medio vestrum, eos imitemini, et eorum imitatione Christo, cujus membra sunt, incorporemini. Circumdate Sion, et complectimini eam. Narrate in turribus ejus. In altitudiejus abnegetis ; sed in virtute ejus ponite corda vestra. Quae est virtus civitatis hujus? Qui vult intelligere virtutem hujus civitatis, intelligat vim charitatis. Ipsa est virtus quam nemo vincit. Hujus ignem nulli fluctus saeculi, nulla flumina tentationis exstinguunt. De hac dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Quomodo enim mors quando venit, resisti ei non potest, quibuslibet artibus, quibuslibet medicamentis occurras; violentiam mortis vitare non potest, qui mortalis natus est: sic contra violentiam charitatis mundus nil potest. A contrario enim similitudo data est de morte; quomodo enim mors ad aufe
Abbreviated transcription (Latin):
uenti labrum portabit. Ut unum granum tritici non cadat
naceruum paleae conburendum. nec una
ter iudiciadĩ nonerrantis: et nolite modo temere iudicare
aduos pertineat colligere : ad illum pertineat separtcre.
Laetetur monssion etexultent filiae iudae propter iudicia
tua dnẽ. Ne autem putetis filia e iudae iuda eos esse. Iuda
confessio est. Om̃s filii confessionis filiae iudae sunt. Quia sa¬
lus ex iuda eis. Nihilest aliud quam xp̃s ex iudaeis. hoc ati
et apostolus: Non enim qui in manifesto iuda eus ẽ. Neqͥ in
et circum cisio cordis. qui spũ non littera. cuius laus non
ex hominibus sed exdõ Talis iudaeus esto gloriare de¬
circum cisione cordis. et sinon habes circum cisionẽ carnis:
sion & complectimini eam : dicitureis quim ale uiuunt. Inquo¬
rum medio est populus ille qui suscipit misericor diam dĩ. In me¬
diourm est populus beneuiuens. Circumdatesion: sed quomodo

Expanded text:
ventilabrum portabit, ut unum granum tritici non cadat ventilabrum portabit, ut unum granum tritici non cadat in acervum paleae comburendum, nec una ter judicia Dei non errantis; et nolite modo temere judicare. Ad vos pertineat colligere, ad illum pertineat separare. Laetetur mons Sion, et exsultent filiae Judaeae, propter judicia tua, Domine. Ne autem putetis filias Judaeae Judaeos esse. Juda Confessio est. Omnes filii confessionis, filii Judaeae sunt: quia, Salus ex Judaeis, nihil est aliud quam Christus ex Judaeis . Hoc ait et Apostolus: Non enim qui in manifesto Judaeus est, neque quet circumcisione cordis, qui spiritu, non littera, cuius laus non ex hominibus, sed ex deo. hic circumcisione cordis, etsi non habes circumcisionem carnis. E et complectimini eam. Dicatur eis qui male vivunt, in quorum medio est populus ille qui suscepit misericordiam Dei: In medio vestrum est populus bene vivens, Circumdate Sion. Sed quomodo?
Abbreviated transcription (Latin):
infinesterrae. Quid est hoc. Quoniam magnus dñs & lau¬
dabilis ualde: In ciuitatedĩ nostri inmonte sco eius:
non eum laudant ⁊ sed quia & sip̃dicant lingua. blasphe¬
Qui. pauci sumus & a turba separati. nos iusteuiuimus.
Nos laudamus dm̃ non solum loquendo. uerum &iam
conuersando: Respond& ur eis ex hocpsalmo. Quid
uos dicitis in parte laudaredm̃ Cuidictum ẽ. scđm̃
nomentuum ds̃ ita & laustua infines terrȩ : idest quomodo no¬
minatuses per omnes terrasᵈ nec desunt quite nunc lau
dent peromnes terras: Illi autem laudant quibene ui¬
uunt: : Secundum enim nomentuum ds̃. ita & laus tua
non in parte sed infines terrae .: Iustitia plenaẽ dextera
tua: Id est multi sunt et illi quistabunt addextertẽ. Non
soli illi multi erunt quistabunt ad sinistram
laboratis modo intertitania inter paleam. Interspinas
laborttis. sed exultate propter iudicia dĩ : Nonerrat ds̃ in
iudicando: discrete uiuitae. et si concrete natȩ aestis. Non

Expanded text:
in fines terrae. Quid est hoc? Magnus Dominus et laudabilis valde, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus; non eum laudant; sed etsi praedicant lingua, blasphequia pauci sumus, et a turba separati; nos juste vivimus, nos laudamus Deum, non solum loquendo, verum etiam conversando. Respondetur eis ex hoc psalmo: Quid vos dicitis in parte laudare Deum, cui dictum est, Secundum nomen tuum Deus, ita et laus tua in fines terrae? Id est, quomodo notus es per omnes terras, sic dant per omnes terras. Illi autem laudant, qui bene vivunt. Secundum enim nomen tuum, Deus, ita et laus tua, non in parte, sed in fines terrae. Justitia plena est dextera tua: id est, multi sunt et illi qui stabunt ad dexteram. Non solum illi multi erunt qui stabunt ad sinistram, laboratis modo inter zizania, inter paleas, inter spinas laboratis; sed exsultate propter judicia Dei. Non errat Deus in judicando. Discretae vivite, etsi concretae natae estis, non
Abbreviated transcription (Latin):
die& nocte: Quando enim audis autquando legis manducas quando indeco¬
gitas ruminas: utsis animal mundu: non in mundum: quod significat. &iam
sapientia persalamonem dicens. Thesaurus desiderabilis requiescit inore
sapientis. uir aũt̃ stultus glutit illud qui enim glut tit ut non in illo appa¬
reat quod uorauit. oblitus est quod audiuit: Qui aũt̃non ẽ oblitus. cogitat.
& cogitando ruminat . ruminando delectatur: Vndedicitur. cogitatio scã
seruabit te: eccesi seruat te inruminatione panis huius scã cogitationum¬

Expanded text:
die ac nocte. Quando enim audis, aut quando legis, manducas; quando inde codie ac nocte. Quando enim audis, aut quando legis, manducas; quando inde cogitas, ruminas, ut sis animal mundum, non immundum . Quod significat etiam sapientia per Salomonem dicens: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum . Qui enim glutit, ut non in illo appareat quod voravit, oblitus est quod audivit. Qui autem non est oblitus, cogitat, et cogitando ruminat, ruminando delectatur. Unde dicitur: Cogitatio sancta servabit te . Et ecce si servat te in ruminatione panis hujus sancta cogitatio