comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatõem iusticie ꝓuocare ⁊ dic̾e ei: cur in
reb humans tanta u̾sat᷑ iniqͥtas: usꝙ¬
quo dñe clamabo ⁊ ñ exaudies ⁊ c̃. Si in¬
ꝙͣ hic dĩ colluctator fortis ⁊ rigidus stãs
suꝑ custodiam suam ⁊ figens gradum
suꝑmunitõem suam dũ xp̃m in cruce
cõt̾ẽplat᷑ ⁊ uidet cornua in manũb eiꝰ
q minorẽ in die iudicii fiduciã haben¬
tes. qñ uidebimꝰ manifestã in nubib ce¬
li fortitudinẽ illam: quã hic timet ab¬
sconditã in cornib crucis: q̃ erant in
manib eiꝰ: Quid facient tabule si tre¬
munt colũpne: recte gͦ ut nr̃m tractꝰ
hic magis ac magis excitet timore in
pleris q eccłiis religiõe imitandis: ita
cantat᷑: ut post singłos u̾sus semꝑ pͥmꝰ
uicissim ñca prĩcipio ñca medio repe¬
tat᷑. Sequens tractus. eripe me dñe ab
hoĩe malo: scd̾m titulũ eidẽ psalmi qͥ
ẽ in fiũc psalmꝰ. dd̾. uox ẽ eiꝰdem manu for¬
tis ꝓpugnatoris nr̃i ꝓ ñra salute in pas¬

Expanded text:
r in rebus humanis tanta versatur iniquitas? Usquequo, Domine, clamabo et non exaudies? , etc. Si, inquam, hic Dei colluctator fortis et rigidus stans super custodiam suam et figens gradum super munitionem, dum Christum in cruce contemplatur, et videt cornua in manibus ejusque minorem in die judicii fiduciam habentes quando, videbimus manifestam in nubibus coeli fortitudinem illam, quam hic timet absconditam in cornibus crucis, quae erant in manibus ejus? Quid facient tabulae, si tremunt columnae? Recte ergo, ut nostrum tractus hic magis ac magis excitet timorem, in plerisque ecclesiis religione imitandis ita cantatur, ut post singulos versus semper primus vicissim nunc a principio, nunc a medio reputatur. Sequens tractus: Eripe me, Domine, ab homine malo , secundum titulum ejusdem psalmi, qui est: In finem psalmus David, vox est ejusdem manu fortis propugnatoris nostri, pro nostra salute in pas
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Mensis iste principiũ uob̾ m̃siũ pͥmus
erit in m̾sib anni: decima die m̃sis huiꝰ
tollat unꝰqͥsq agnũ ꝑ domos ⁊ familias
p̃coniũ ẽ: scd̾a passiõis. ⁊ eidẽ passiõi q̃ hac
testimoniũ: os ñ cõminuetis ex eo. Singu¬

Expanded text:
mus erit in mensibus anni. Decima die mensis hujus, tollat unusquisque agnum per domos et familias praeconium est; secunda passionis, et eidem passioni, quae hac testimonium: « Os non comminuetis ex eo . » Singu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendata festiuitas: nobłis admirabłis.
decora ⁊ suauis. splendida desid̾abłis. Nõ
enĩ parũ ẽ ꝙ in illa nobis octaua reposi¬
tũ ẽ. Nam sic̃ octaua dies ẽadẽ que pͥma
ẽ sic illa etate restituet᷑. h̃o in hoc ip̃m
ad qͦd conditꝰ ẽ: erit ꝙ corpore ⁊ aĩa ĩmor¬
talit̾ felix. ⁊ felicit̾ ĩmortalis sic̃ angłi
dĩ. Imo supͣ pͥme originis reꝑabit᷑ digni¬
tatem: eo ꝙ suam in unitate ꝑsoe filii dĩ
a corꝑib głam sẽpit̾nam iam adepti sunt
diem q celebramꝰ octauũ beatificantes
hoc ⁊ ꝑ .uiii. beatitudines eugłicas sig¬
nificat᷑. uͥ octaua redit ad caput. Nãq
⁊ in pͥma ⁊ in octaua hec eadẽ beatitudi

Expanded text:
commendata festivitas, nobilis, admirabilis, decora et suavis, splendida et desiderabilis. Non enim parum est quod in illa nobis octava repositum est. Nam sicut octava dies eadem quae prima est, sic in illa aetate restituitur homo in hoc ipsum, ad quod conditus est, eritque corpore et anima immortaliter felix, et feliciter immortalis sicut angeli Dei imo supra primae originis reparatus dignitatem, eo quod suam in unitate personae Filii Dei, a corporibus gloriam sempiternam jam adepti sunt, diem quoque celebramus octavum, beatificantes Hoc et per octo beatitudines evangelicas significatur, ubi octava redit ad caput. Namque et in prima, et in octava haec eadem beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ. Octaua inquit siũa q̃ ad caput re¬
dit ꝑfectũq hoĩem declarat significat
fortasse ⁊ circũcisio̾em octaua die in ue¬
teri testam̃to. ⁊ dni resurrectõem post
sabb̾m. qui ẽ utiq octauus idẽ qͥ primꝰ
dies: ⁊ celebratõem octauaꝵ fr̃iaꝵ qͣs in re¬
gen̾atõe noui hoĩs celebramꝰ. De illa igit᷑¬

Expanded text:
aec octava sententia, quae ad caput redit perfectumque hominem declarat, significat fortasse et circumcisionem octava die in Veteri Testamento, et Domini resurrectionem post Sabbatum, qui est utique octavus dies idemque primus dies, et celebrationem octavarum feriarum quas in regeneratione no
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cursor nͣr introiit ꝑ eandẽ obedientie ui¬
am ꝙͣ ip̃e fc̃s obediens usq ad mortẽ exem¬
plo suo p̃monstcauit. Nã ⁊ ip̃e mox ascen¬
surus in celũ hoc idẽ significare dignatꝰ est
sic̃ lucas eugłista refert. Cũ enĩ dixisset dñs
ego mitta ꝓmissũ patris mei inuos: uos
au̾t sedete in cuuitate quo adusq indua

Expanded text:
eamdem obedientiae viam, quam ipse, factus obediens usque ad mortem , exemplo suo praemonstravit. Nam et ipse mox ascensurus in coelum, hoc ipsum significare dignatus est, sicut Lucas evangelista refert. Cum enim dixisset Dominus: « Ego mittam promissum Patris mei in vos, vos autem sedete in civitate, quoadusque i
Abbreviated transcription (Latin):
do ascend̾e ualeamꝰ. Recte itaq de respon¬
soriis ꝙ mag̾ ad eand̾e ꝑtineat educt̾oem di¬
ligẽtiores eccł̃ie ordĩs cantant in hac ꝓces¬
sio̾e: ut nos responsoriũ hoc. Edux̃ dñs iħc
discipłos suos foras in bethaniã ⁊ bñdixit
eis. Qd̃ ex eugłio luce sũptũ ẽ. hoc eĩ cantã¬
do ⁊ ꝓcedendo nob̾ inuicẽ loquim᷑. ⁊ cõmemo¬
ramꝰ id ip̃m ꝙ illa dñs eductoe significa¬
bat: uidel ꝙ sequaces eiꝰ de mondo foras exi¬
re debeant sic̃ iam dixat illis: ego elegiuos

Expanded text:
aleamus. Recte itaque de responsoriis, quod magis ad eamdem pertineant eductionem, diligentioris Ecclesiae ordines cantant in hac processione, ut nos responsorium hoc: Eduxit Dominus Jesus discipulos suos foras in Bethaniam, et benedixit eis, quod ex Evangelio Lucae sumptum est. Hoc enim cantando et procedendo nobis invicem loquimur, et commemoramus idipsum, quod illa Dominus eductione significabat, videlicet, quod sequaces ejus de mundo foras exire debeant, sicut jam dixerat illis: « Ego elegi vos
Abbreviated transcription (Latin):
nã osferenda. letent᷑ celi. letantib angłis.
⁊ gła ĩ excelsis. canẽtibꝰ succinit: ⁊ ĩcolłis.
natiuitatis qͥdẽ dͥ cõmemoratio fit. s in¬
carnatio u̾bi nͨ ĩ ilł ad huc expͥmit᷑. s ma¬
gis claritas u̾ luminis. ꝑspicue diuinã
humanã eꝰ natiuitatẽe narrã¬
ti: Plane ꝑ imũ illud dem̃ splendide ac ue¬
n̾ande dignitatis. qd̾ impurus heluidiꝰ
cecis nõ uidens ocłis ⁊ uen̾ari nesciens. ini
contumeliã u̾tit. intem̾ate ⁊ ꝓpetue uͥgĩs.
Hoc .n. ibi legis. ⁊ peꝑit filiũ suũ pͥmogeni¬
tum. heluidio qͥdẽ putide argum̃tãti qd̵
eũ. cͥ frẽs ñ sũt. atq ꝑ illud ancecedens. cõ¬
sequẽt̾ ħ debere recipi: bñ. ⁊ discͤte. respõ¬
sũ ẽ a b̾o ieronimo pͥmogenitũ eẽ oẽ qd̾ a¬

Expanded text:
nam offerenda: Laetentur coeli , laetantibus angelis et gloria in excelsis canentibus succinit, et in collectis nativitatis quidem Domini commemoratio fit, sed incarnatio Verbi nec in illis adhuc exprimitur, sed magis claritas veri luminis, perspicue divinam humanam ejus nativitatem enarranti? Plane per unum illud dictum splendidae et venerandae dignitatis, quod impurus Helvidius caecis non videns oculis, et venerari nesciens, in contumeliam vertit intemeratae et perpetuae Virginis. Hoc enim ibi legis, « et peperit filium suum primogenitum . » Helvidio quidem putide argumentanti, quod eum, cui fratres non sunt, atque per illud antecedens consequenter hoc debere recipi, bene et diserte responsum est a beato Hieronymo primogenitum esse
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ nobilissima matͦnaꝵ. sub diocleciano
imꝑatore. pꝰ longũ laborẽ castitatis ⁊ mi¬
nist̾ium scõꝵ. pꝰ diut᷑nos carc̾iꝰ squalores:
tãdem ꝑ manꝰ ⁊ pedes extensa. ⁊ ad palos li¬
gata. ⁊ cͥcumposito igne:tremata: ip̃o die na¬
talis dñi. celo nata ẽ.¬

Expanded text:
 sub Diocletiano imperatore post longum laborem castitatis, et ministerium sanctorum, post diutinos carceris squalores, tandem per manus et pedes extensa, et ad palos ligata, et circumposito igne cremata, ipso die Natalis Domini coelo nata e
Abbreviated transcription (Latin):
.hͥ. f. in .c. a. ⁊ lapis offensiõis ⁊ pet᷑ scã¬
dali: his qui offendunt u̾bo nͨ credũt in
quo ⁊ positi st̃ hiuiꝰ modi offensio uł scã¬
dalũ manifeste paci opposita st̃: ꝑ qũe
uidei rebellionis ⁊ incredulitatis argu¬
unt᷑. Eo ꝙ odio gentiũ cõcurrentiũ. que
ris stando ꝑire: ꝙ̃ cũ societate gentiũ
ad fidẽ passioĩs xp̃i introire. his gͥ. ire
⁊ rixe filiis exhereditatis. bĩ pacifici

Expanded text:
 lapis offensionis, et petra scandali, his qui offendunt verbo, nec credunt in quo et positi sunt . Hujusmodi offensio vel scandalum manifeste paci opposita sunt, per quae Judaei rebellionis, et credulitatis arguuntur, eo quod odio gentium concurrentium, quaeris stando perire, quam cum societate gentium ad fidem passionis Christi introire. His ergo irae et rixae filiis exhaeredatis, « Beati pacifici
Abbreviated transcription (Latin):
.xuii. cantauert ⁊ illi pueri qui uenienti
ad passic̾em saluatori occurrert: in ma¬
nib portantes ramos palinaꝵ. Addit qͦ
mater ecclia dicens pueris suis. bñdiximꝰ
iumꝰ uos qui sumꝰ familia dñi: q d̾s dñs il¬

Expanded text:
i cantaverunt et illi pueri, qui venienti ad passionem Salvatori occurrerunt, in manibus portantes ramos palmarum . Addit quoque mater Ecclesia dicens pueris suis: Benediximumus vos, qui sumus familia Domini, quia Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ta misticũ eugłii sensũ gentes admisse st̃
tabat᷑. depositis albis. ĩa ab hac die pareᷤ
ad ip̃os qui recenti baptismate pueri .i. puri
ftĩst̾ auitiis ut laudent dm̃ ⁊ uoce ⁊ oꝑe.
Quia sic̾ in petro figuratũ ẽ qui pͥor introi¬
ens in monum̃tũ: uidit linteamina posi¬
ta ⁊ sudariũ capitis dñi. sic ip̃i ad fidẽ ĩgre¬
ssi qui erant absq d̾o̾ noticiã acceꝑunt hu¬
manitatis ac diuinitatisxͥ. Totꝰ enĩ ille¬
psalmꝰ ad dilecto̾em gentiũ dirigit᷑: ꝙ ma¬
xume ex eo cõꝓbat᷑ ꝙ in fine eiꝰ dicit. Qui h̃i¬

Expanded text:
ta mysticum Evangelii sensum, gentes admissae suntabatur depositis albis, jam ab hac die pares ad ipsos qui recenti baptismate pueri, id est puri facti sunt a vitiis ut laudent Dominum voce et opere, quia, sicut in Petro figuratum est, qui prior introiens in monumentum vidit linteamina posita, et sudarium capitis Domini , sic ipsi ad fidem ingressi, qui erant absque Deo , notitiam acceperunt humanitatis ac divinitatis Christi. Totus enim psalmus ad electionem gentium dirigitur, quod maxime ex eo comprobatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad fid̾e accessit. Uerũ ad p̃sens ꝑtinet
negociũ quer̾e ꝓpt̾ p̃dc̃am beatitudinis
sententiam qͥd ad eccłiam spectet in eo
fidelis indagatõ citiꝰ conseqͥ pt̃. Nã tum
p̃misisset apłs petrꝰ de lapide xp̃o dicens:
ad qu̾e accedentes lapidẽ uiuũ ab hoĩb
qͥd̾e reꝓbatũ a d̾o u̾o̾ electũ ⁊ honorifica¬
tũ: paulo post subumxit. Uob̃ gͥ honor

Expanded text:
 accessit. Verum ad praesens pertinet negotium, quaerere propter praedictam beatitudinis sententiam, quid ad Ecclesiam spectet in eo fidelis indagatio citius consequi potest. Nam cum praemisisset apostolus Petrus de lapide Christo dicens: Ad quem accedentem lapidem vivum, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum et honorificatum , paulo po
Abbreviated transcription (Latin):
int se dm̃q accepta niliam ꝙ d̾o repug¬
net admittentes: simł ⁊ hoc satagunt
ut in uia uite p̾sentes ad oe̾m hoĩem cũ
pace ambulent: iuxta apłm qui ait. Si fi¬
eripotest ꝙ ex uobis ẽ cũ o̾ĩb hõĩb pacem
habentes. huiꝰ rei nob̃ exemplũ in sũmo
neg̾o p̾sentis sabb̾i p̃dicat offm. ꝙ ut ma¬
nifestius fiat: nusticũ in primis. hodierni
eugłii ponamꝰ intellectũ. Currebant inqͥt
monum̃tũ uenit: s ñ introuut. synago¬
gam significari: que hñs legem ⁊ ꝓph̃as
pͥor dñicã passio̾em legit: s crede̾ in mor¬
tuu̾ noluit. Per petrũ u̾o qui post̾ĩor ue¬
nit. s prior introuut młtitudinẽ gẽ¬
tiũ designari: que post̾ior ad eiꝰdẽ dñi¬

Expanded text:
inter se Deumque accepta, nihil jam, quod Deo repugnet, admittentes, simul et hoc satagunt, ut in via vitae praesentis ad omnem hominem cum pace ambulent, juxta Apostolum qui ait: « Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . » Hujus rei nobis exemplum, in summo negotio praesentis Sabbati praedicat officium. Quod ut manifestius fiat, mysticum imprimis hodierni Evangelii ponamus intellectum: Currebant, inquimonumentum venit, sed non introivit, Synagogam significari, quae habens legem et prophetas, prior Dominicam passionem legit, sed credere in mortuum noluit. Per Petrum vero, qui posterior venit, sed prior introivit, multitudinem gentium designari, quae posterior ad e
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ qr uerus sol xp̃c ab inferis uictor ascendit.
Oniis aĩa xp̃iana uigilant̃ attendens ⁊
p̃exultans plaudit sibimet ⁊ dicit. Et nox
iure ꝓ tanti regis uictoria tuba intonamꝰ
salutari iuixta illd̃ psalmiste. Bucinate
ineomenia tuba in insigni die sollẽpni¬
tatis eiꝰ. Quis eñ dies nocte hac insignior
q̃ sollẽpnitas hac iuctoria p̃stantior q̃ alia
est nr̃a neomenia: nͥ illa qͣ hac nocte in xͦ
ꝑbaptismũ renascit᷑ noua eccłia. Iure gͦ
ñc angli̾ca turba celoꝵ exultat.: tuba sa¬
lutaris insonat. gaudet tellus. mater et¬
cłia letat᷑: ⁊ om̃is aula diuini nominis
magnus resultat popłoꝵ uocib¬

Expanded text:
 ab inferis victor ascendit. Omnis anima Christiana vigilanter attendens et praeexsultans, plaudit sibimet et dicit: Et nox jure pro tanti regis victoria tuba intonamus salutari, juxta illud in psalmo: « Buccinate in neomenia tuba, in insigni die solemnitatis vestrae . » Quis enim dies nocte hac insignior? quae solemnitas hac victoria praestantior? quae alia nostra est neomenia, nisi illa, qua hac nocte in Christo per baptismum renascitur nova Ecclesia? Jure ergo nunc angelica tuba coelorum, exsultat, tuba salutari insonat, gaudet tellus, mater Ecclesia laetatur, et omnis aula divini nominis magnis resultat populorum vocib
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius dñi sanguiñe fuder̃t. At uero hic
pastor bonꝰ in illo deserto animã suam
posuit ꝓ ouib fuis. Recte gͦ qui exem¬
plo ciꝰ idẽ face̾ debent uoce eiꝰ excitantur
ut ad dñm de luce ugilent supͣ greg̾e
suũ: ad dm̃. ñ ad m̾cedem tp̃ralem. ani
tantes lupũ ñ timeant: neq dimissis
ouib fugiant.¬

Expanded text:
ipsius Domini sanguinem fuderunt. At vero hic pastor bonus illo deserto animam suam posuit pro ovibus suis. Recte ergo, qui exemplo ejus idem facere debent, voce ejus excitantur ut ad Deum de luce vigilent supra gregem suum, ad Deum non ad mercedem temporalem, animtantes , lupum non timeant, neque dimissis ovibus fugiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ci ñ sua fortitudine s u̾bi d̾i iurtute tales
effecti st̃. ut uidentes lupũ uenientẽ ñ fu¬
giant neq oues dimittant ut m̾cenarii
implet offm̾: ubi p̾misso de hoc singlariter
bono pastore qui posuit aĩam suam ꝓ ouib¬

Expanded text:
ci, non sua fortitudine, sed verbi Dei virtute, tales effecti sunt, ut videntes lupum venientem, non fugiant, neque oves dimittant, ut mercenarii implet officium, ubi praemisso de hoc singulariter bono pastore, qui posuit animam suam pro ovib
Abbreviated transcription (Latin):
posita descript̾oe mercennarii: sue q it̾ata
cõm̃datõe bonitatis: liqͥdũ p̃bet oĩb uidi¬
ciũ quo disc̾nant. qͦs fuge̾: quib suaꝵ de¬
beant animaꝵ curã cred̾e̾. Boni forma pa¬
storis: cetẽ collaudant ꝑtes officii. Orimo
ad introitũ cantamꝰ de illa mĩa .d.p. ẽ. t̃.¬

Expanded text:
posita descriptione mercenarii suaeque iterata commendatione bonitatis, liquidum praebet ovibus judicium, quod discernant, quos fugere, quibus suarum debeant animarum curam credere. Boni formam pastoris caeterae collaudant partes officii. Primo ad introitum cantamus de illa: Mise
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ in his qͦ agnoscimꝰ de qua nũꝙͣ aliquit
arriꝰ ⁊ inanis bibit macedoniꝰ: desq alii qͥ¬
cti rei cõuincunt᷑. Qd̾ ut manifestiꝰ fiat pͥ¬
mo ponendũ ẽ illd̃ de quo nemo dubitat .s.
potũ hũc ñ carne s spũ ꝑcipi. ñ ore s corde:
ñ palato s rat̾oe discerni. Qd aũt bibit᷑ ꝓfe¬
cto bibentis int̾iora penetrat: sua q subtili¬
tate capabłi crassiora atq id̾o sui capacia
cõplet receptacła. Constat igͣr ꝙ sp̃c sc̃s hu
riora: ut pote ꝙ̃ illa bibit: ⁊ in int̾iora sue

Expanded text:
tatem in his quoque agnoscimus, de qua nunquam aliquid aridus et inanis bibit Macedonius, omnesque alii qucti rei convincuntur. Quod ut manifestum fiat, primo ponendum est illud, de quo nemo dubitat, scilicet potum hunc non carne, sed spiritu percipi, non ore, sed corde, non palato, sed ratione discerni. Quod autem bibitur, profecto bibentis interiora penetrat, suaque subtilitate capabile, crassiora atque ideo sui capacia complet receptacula. Constat igitur quod Spiritusriora, utpote quem illa bibit, id est in interiora suae
Abbreviated transcription (Latin):
isse credat᷑. ut̃ꝙ enĩ creatꝰ ẽ: neut̃ ab altero
ad̾o subtilior ut alter alti capabli̾s: alt̾iꝰ ue
capax sit. S ita plenus demone quis ẽe p̃t:
qͦmͦ mero aut febri int̾dũ ñ incõgrue plenꝰ
dr᷑. Qd utiq scd̾m corpꝰ accipit᷑. qr uenas ner¬
uosꝙ uł des occultos meatꝰ corporis ñ etiam
ãĩe sub̾am ingressa febris aut ebrietas: ha¬
bitantẽ illic in suis sedib fatigat aĩam. Igr¬

Expanded text:
isse credatur. Uterque enim creatus est, neuter altero adeo subtilior, ut alter alteri capabilis, alteriusque capax sit: sed ita plenus daemone quis esse potest, quo modo mero aut febri interdum non incongrue plenus dicitur. Quod utique secundum corpus accipitur, quia venas nervosque vel omnes occultos meatus corporis, non etiam animae substantiam ingressa febris aut ebrietas, habitantem illic in suis sedibus fatigat animam. Ig
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o orõne p̾uenimꝰ: qͥa rogaredebemꝰ
dñm messis. ut mutat oꝑarios ĩ messẽ. ut
aꝑiat cor nr̃m ĩ lege sua.⁊ ĩ p̾ceptis suis. ne
sem̃ u̾bi d̾i. ꝙ audituri sumꝰ. aut uolucres
comedãt : ant spine suffecent: ant duricia
petre. frustͣta radice supplantet. de Iube dñe
dicandi usur pare debeat. Qͦ mͦ p̾dicabt̃ ait¬

Expanded text:
 quia rogare debemus Dominum messis ut mittat operarios in messem , et ut aperiat cor nostrum in lege sua et in praeceptis suis , ne semen verbi Dei, quod audituri simus, aut volucres comedant, aut spinae suffocent, aut duritia petrae frustrata radice supplantet . CAPUT XII. Dpraedicandi usurpare debeat. « Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotal ac leintici gm̃s. longissime distans a
tumcis pelliceis q̃ de mortius aĩalib fiunt: qͥ¬
bus pꝰ pcc̃m uestitꝰ ẽ adam: ut pote nͭ mortis ha¬
bens. s tota candida. nouã uitã sac̾dotii eꝰ de¬
signat. quã docuit.⁊ in baptõ dedit: ut de baptõ
surgentes. cingamꝰ lumbos nros ĩ u̾itate: ⁊ to¬
ta pͥstinoꝵ pecõꝵ turpitudo celet᷑. unde ⁊ dd̾¬

Expanded text:
sacerdotalis ac levitici generis, longissime distans a tunicis pelliceis, quae de mortuis animalibus fiunt, quibus post peccatum vestitus est Adam , utpote nihil mortis habens, sed tota candida, novam vitam sacerdotii ejus designat, quam docuit et in baptismo dedit, ut de baptismo surgentes, cingamus lumbos in veritate , et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. Unde et D
Abbreviated transcription (Latin):
tegebat᷑ eadem trux. qͦdq aufertur.
dicendo ecce lignũ crucis: uelam̃ illd̾ signi¬
ficat. sub quo sese dñs ante. uideis abscon¬
dit: qd̾ q cordib eoꝵ oppansũ ẽ: nob̾ aũt
reuelat᷑. qr ut ait apłs in xp̃o aufertur.¬

Expanded text:
tegebatur eadem crux, quodque aufertur, dicendo: Ecce lignum crucis, velamen illud significat, sub quo sese Dominus a Judaeis abscondit, quodque cordi eorum oppansum est, nobis autem revelatur, quia, ut ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. uix litt̾am qͥd̾ magnitudo signoꝵ ẽ.:
ꝙ crucifixũ dnm celũ ⁊ t̾ra ⁊ oĩa cõtre¬
miscant. S mistice tremorẽ significat
credentiũ: ꝙ pͥstinis erroꝵ uiciis delictis
⁊ mollita cordis duricia qͥ prius erant si¬
nules tumulis mortuoꝵ: postea cogno¬
uer̃t creatorẽ. Uñ ⁊ in psõ. Cõmouisti dñe
t̾ram ⁊ cõturbasti ẽa. It cõmota ẽ ⁊ cõtre¬
muit t̾ra. hec gͦ crucis adorande reuela¬
tio. sic̃ ⁊ illa ueli ⁊ tẽpli scissio nob̃ illd̃
mustice significat ꝙ credentib in cruci¬
fixũ clausa prius scͥpturaꝵ mist̾i̾a pate¬
fiant. Nam ꝑ creditam xͥ passio̾em uł cru
cẽ intelligimꝰ sacram̃ta legis ⁊ archana.¬
ni uicta filios isrł dimisit. Et quis ille sit
sit ⁊ sicut agnũ corã tondente se obmutuerit
⁊ ñ aꝑuit os suũ hec ⁊ cet̾a clausa prius:
fcm̃ ẽ ut bib̾e possimꝰ iam de aquis in ara:
qͣs sĩc in exodo legimꝰ ñ pot̾at bib̾e ppłs.

Expanded text:
ta litteram quidem magnitudo signorum est, quod crucifixum Dominum coelum et terra et omnia contremiscant, sed mystice tremorem significat credentium, quod pristinis errorum vitiis derelictis et emollita cordis duritia, qui prius erant similes tumulis mortuorum, postea cognoverint Creatorem. Unde et in psalmo: « Commovisti, Domine, terram et conturbasti eam . uce. Haec ergo crucis adorandae revelatio, sicut et illa veli templi scissio, illud mystice significat, quod credentibus in crucifixum clausa prius Scripturarum mysteria patefiant. Nam per creditam Christi passionem vel crucem, nunc intelligimus sacramenta legis et arcanani victa, filios Israel dimisit, et quis ille sit sit, et sicut agnus coram tondente se obmutuerit, et non aperuerit os suum . » Haec et caetera clausa prius, factum est, ut bibere jam possimus de aquis Mara, quas, sic
Abbreviated transcription (Latin):
oportuña ut ait apłs głam: salutẽ acqͥsi¬
tam: reduc̃e uitã. saluat̾oem ꝑfc̃am. li¬
berat̾oem ꝑpetuã. Adoramꝰ crucẽ fidi p̃si¬
diũ: spei firmam̃tũ. caritatis soliũ. mu¬
scd̾ie titulũ. pietatis argum̃tũ. gr̃e ue
hicłm: pacis uexillũ. Adoramꝰ cruc̾e q̃ suꝑ¬
biam excidit. inuidiã obtͥuit: culpam
correxit. Penã destruxit. Crux xͥ ianua
celi. clauis ꝑadisi. diaboli deiectõ. hoĩs e¬
rectio: captiuitatis n̾re solatiũ: lib̾tatis
p̃ciũ. Crux expectat̾o patarchaꝵ: ꝓmissi
oꝓph̃aꝵ. triũphus regũ. dignitas sac̾dotũ
tyrannos increpat potentes inclinat. affli¬
ctos subleuat. pauꝑes honestat. Crux te¬
nebraꝵ excidiũ. lucis in fuforiũ. mortis
effugiũ. uite nauigiũ: salutis imperiũ.
sꝑamꝰ adorande trucis ẽ fructus. Per cruc̃e
xp̃c ad se traxit oĩa. Regnũ patris. sceptr
filii. sigillũ sp̃c sci. tocius ẽ testimonium

Expanded text:
portunam, ut ait Paulus, gloriam, salutem acquisitam, reducem vitam, salvationem perfectam, liberationem perpetuam. Adoramus crucem, fidei praesidium, spei firmamentum, charitatis solium, misericordiae titulum, pietatis argumentum, gratiae vehiculum, pacis vexillum. Adoramus crucem, quae superbiam excidit, invidiam obtrivit, culpam correxit, poenam destruxit. Crux Christi, janua coeli, clavis paradisi, diaboli dejectio, hominis erectio, captivitatis nostrae solatium, libertatis pretium. Crux exspectatio patriarcharum, promissiophetarum, triumphus regum, dignitas sacerdotum. Crux tyrannos increpat, potentes inclinat, afflictos sublevat, pauperes honestat. Crux tenebrarum excidium, lucis infusorium, mortis effugium, vitae navigium, salutis imperium. speramus, adorandae crucis est fructus. Per crucem Christus ad se traxit omnia . Regnum Patris, sceptrum Filii, sigillum Spiritus sancti, totius est testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
te sp̃m uelum tẽpli scissum ẽ a sũmo usq
deorsũ. Ex t̃c cnĩ oĩa legis sacͣm̃ta patuer̾t
atꝙ ad gentiliũ fid̾e archana uid̃oꝵ tnͣsi
nimꝰ fractũ ẽẽ alꝙ diuisum legimꝰ. Pre¬
t̾ea iosephus refert. uirtutes angłicas

Expanded text:
mo usque deorsum . » Extunc enim omnia legis sacramenta patuerunt, atque ad gentilium fidem arcana Judaeorum transienymus, fractum esse atque divisum legimus. Praeterea Josephus refert virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
mus resurrectoem. Constat ẽi ꝙ cõtraria
siue repugnãtia ñ possunt simul uno eod̃̾¬
ꝙ actu cõuenient̾ exhib̾i. hec aũt mani¬
feste dissident sibi ꝙ cõtraria sunt. Qͥb eĩ
magis cõtrariũ ꝙͣ tristicie. gaudiũ. mor¬
tiuita. occasui resurrectio. Singłis do¬
minicis a pͥma sabb̾i qͣ dñs resurrexit dedi¬
catis: hoc ꝓcessiois ord̾ie significamꝰ. ꝙ ut
galileam .i. in tͣnsmigrato̾em ad uidendũ
galileam seqium᷑. Et locus ip̃e quo ꝓcessi¬
oñe sup̃ma statoe t̾minamꝰ: recte a nob̾
galilea nũcupat᷑. Hanc u̾o̾ annuã pal¬
maꝵ ꝓcessio̾em nemo qui nesciat pas¬
sionis ẽẽ p̃coniũ ⁊ illd̾ nobis ob recreati¬
oñe deuotionis actu renouari: qͦd pue¬
ri hebreaꝵ tollentes ramos oliuarũ
obuiauer̃t dño elamantes ⁊ dicentes
O. iii.e. rectiꝰ gͥ faciunt hii qui sic̃ acce¬
pimus añ terciam memoriam dñice
resurrectois q̃ ꝑ totũ annũ decurrit de
more ꝑagentes sic̃ i cet̾is dñicis: ⁊ post

Expanded text:
mus resurrectionem. Constat enim quod contraria sive repugnantia non possint simul uno eodemque actu convenienter exhiberi. Haec autem manifeste dissident, sibique contraria sunt. Quid enim magis contrarium quod tristitiae gaudium, morti vita, occasui resurrectio? Singulis Dominicis a prima Sabbati, qua Dominus resurrexit, dedicatis, hoc nobis processionis ordine significamus, quod in Galilaeam, id est in transmigrationem, ad videndum Galilaeam sequimur, et locus ionem suprema statione terminamus recte a nobis Galilaea nuncupatur. Hanc vero annuam palmarum processionem, nemo qui nesciat passionis esse praeconium, et illud nobis ob recreationem devotionis actu renovari, quod pueri Hebraeorum tollentes ramos olivarum obviaverunt Domino, clamantes et dicentesis. Rectius igitur faciunt hi, a quibus accepimus ante tertiam memoriam Dominicae resurrectionis, quae per totum annum occurrit, de more peragentes, sicut in caeteris Dominicis, et post
Abbreviated transcription (Latin):
tium: illũ inꝙͣ carnalem ppłm hoc mͦ int̾¬
fecit: ablato a corde eiꝰ interiore sensu legi̾
seu litt̾am solam in manu eiꝰ derelĩqͥt: qua
accusante reus teneat᷑: sic̃ ait ip̃e dñs. Est
qͥ accuset uos moyses in quo uos sꝑatis.
hoc bñ ꝑ illd̃ figurat᷑. ꝙ cũ script̃a arege
.dd̾. mortis sue siu̾am urias ip̃e portare ui¬
bet᷑. Igr celebrata ut supͣdcm̃ ẽ sollẽpnitate
de aduentu sci sp̃c: quo accepto statĩ scẽ tri¬
nitatis fid̾e p̾dicare ceꝑunt apłi: recte huiꝰ
seꝙ̃tis dñice tã nocturno ꝙͣ diurno offõ
magna ⁊ digna cõscribentes sua qͣi uin¬
demiantes repleuere torcularia: nos qͣi col¬
ligendo racemos pꝰ uindemiatores ⁊ ipsi
in benedictoem d̾̃i sꝑantes nouissimi ꝓ ead̾
fide: u̾ba catholice pacis effari cupuus.

Expanded text:
um illum, inquam, carnalem populum hoc modo interficit, ablato a corde ejus interiore sensu legis suae, litteram solam in manu derelinquit, qua accusante reus teneatur, sicut ait ipse Dominus: « Est qui accusante vos Moses, in quo vos speratis . » Hoc bene per illud figuratur, quod conscriptam a rege David mortis suae sententiam Urias ipse portare jubetur . Igitur celebrata, ut supradictum est, solemnitate de adventu sancti Spiritus, quo accepto, statim sanctae Trinitatis fidem praedicare coeperunt apostoli recte hujus sequentis Dominicae, tam nocturno quam diurno ofmagna et digna conscribentes, sua quasi ut vindemiantes, replevere torcularia, nos quasi colligendo racemos post vindemiatores, et ipsi in benedictione Dei sperantes, novissimi pro eadem fide verba catholicae pacis effari cupimus.
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ ꝙͣ ꝑlustrans. millum fidei passa ẽ ꝑicl̃m.
satisq confidit in d̾o iã adulta uel excercita¬
ta fides: qͥa qͦtiens cũq ꝑ ħ ꝓfundũ fui̾t na¬
iugandũ: millũ alicꝰ obice saxi inc̾ret nau¬
fragiũ. Nũc iuxͣ ppositũ nr̃m ad ordinẽ anni
qͥ cͥca iỹm agitur sacͣm̃tũ ingredientes. ip̃m
qͦ regim̃ scm̃ poscimꝰ sp̃m. ut placida sui fa¬
uoris. aura nrm implere uelũ ñ desmat:
donͤ ppositũ opꝰ adoptate cõsũmatioĩs por¬
tum ꝑducat. Qd̾ ab aduentu dͥ inchoq̃tes

Expanded text:
potius quam perlustrans, nullum fidei passa est periculum, satisque confidit in Deo jam adulta vel exercitata fide, quia quotiescunque per hoc profundum fuerit navigandum, nullum alicujus obice saxi incurrit naufragium. Nunc juxta propositum nostrum, ad ordinem anni, qui circa ipsum agitur sacramentum, ingredientes, ipsum, quo regimur, sanctum poscimus Spiritum ut placida sui favoris aura nostrum implere velum non desinat, donec propositum opus ad optatae consummationis portum perducat
Abbreviated transcription (Latin):
atq apłicis edocta p̾coniis. Q ꝓptͥ in sed̾a.¬
ta din̾ca que semꝑ dñci natalis diẽ nouis¬
sima respicit. tp̃s illud cõmemorat quo
illam sue ligabat incarnatõnis. quã in
solu̾e proficet᷑¬

Expanded text:
apostolicis edocta praeconiis. Quapropter in secunta Dominica, quae semper Dominici natalis diem novissima respicit, tempus illud commemorat, quoillam suae ligabat incarnationis , quam in solvere profitet
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ repente fc̾s ẽ de celo signum
fuit soni qui in oẽm t̾ram exiturus erat¬
e celis ilł quos ñc firmare ueniebat. enar¬
rantib głam dĩ ⁊ firmam̃to cõstãtissime
fidi illoꝵ annũciante oꝑamanuũ eiꝰ cũ
magnifico u̾bi tonitru ⁊ miracłoꝵ cho¬
ruscantib. Sic enĩ mox futm erat hoc
spũ ꝑ os illoꝵ intonante xp̃i p̾conia: ut
ad penit̾etiam cõmouerent᷑ ⁊ cõtremis¬
ce̾nt. t̾ra ⁊ fundam̃ta montiũ .i. corda sr̃¬

Expanded text:
sancto repente factus est de coelo , signum fuit soni, qui in omnem terram exiturus erat, coelis illis, quos nunc firmare veniebat enarrantibus gloriam Dei et firmamento constantissimae fidei illorum annuntiante opera manuum ejus , cum magnifico verbi tonitru et miraculorum coruscationibus. Sic enim mox futurum erat, hoc Spiritu per os illorum intonante Christi praeconia, ut ad poenitentiam commoveretur et contremisceret terra, et fundamenta montium, id est corda s
Abbreviated transcription (Latin):
mutabiliũ uiuu̾sitate ꝯtinet᷑. aut est totum.
aut est pars. uel quasi totum. uel quasi pars.
uel ꝓp̾etas totuis uel ꝑtis. Quasi totum ideo di¬
tas. s potentias nat᷑ales .s. potentrã. intlłigendi. mem¬
orandi. ⁊ huiusmõi. ħ aut̃ oĩa ab illo esse oꝑtet. ħull¬
umi aut̃ totũ est a se. eo namq qͥ a se ẽ. nicħ est. pͥus¬

Expanded text:
mutabilium universitate continetur; aut est totum, aut est pars, vel quasi totum, vel quasi pars, aut proprietas totius vel partis. Quasi totum ideo ditae sed potentiales, id est potentia intelligendi, memorandi. Haec autem nomina ab uno esse oportet. Nullum enim totum a se est. Eo namque quod a se e
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ĩ tellexit. Ait .it. ambrosiꝰ. Ut deus qui inui¬
sibilis euit nat᷑aͣ. a uisibilib sciri posset. opus fe¬
cit qd̾ sui uisibilitate opiefioem suum demonstra¬
ret. ut iucertum ꝑ certum eog noseeret. It̃. Caueqͥd
mus acciꝑe .s. ꝓ omni eo qd nõ est sub̃a. Non aut̃¬

Expanded text:
sibilia, ut ait Ambrosius. « Ut Deus qui invisibilis erat natura, a visibili sciri posset, opus fecit quod sui visibilitate Opificem demonstraret; ut per certum meritum cognosceretur, et mus accipere pro omni eo quod non est substantia: non aut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ forma cõm̃dat᷑. postque oia mutuus affec¬
tus uoluntariꝰ ꝙ puelle exigit᷑ assensus: ⁊¬
tũ demũ ꝑcõuentũ amoris. isqui in suis
placuerat totus in se ip̃o cognoscit᷑. ita crea
iam passurꝰ dñs: ⁊ pꝰ eandẽ passio̾em suã h̃c
sp̃m daturꝰ. dilect̾oem attentiꝰ cõm̃dabat: ui¬
ad suꝑiora reu̾tam᷑. talem dilectois sitim
requirebat. cũ in tẽplo stans ⁊ clamans di¬
cebat. Si quis sitit. ueniat ⁊ bibat. Ubi ⁊
scenophegie festiuitas qñ memores bñfi

Expanded text:
et forma commendatur, per quae omnia mutuus affecet forma commendatur, per quae omnia mutuus affectus, voluntariusque puellae exigitur assensus et demum per conventum amoris, is, qui in suis placuerat, totus in seipso cognoscitur. Ita, Crea post eamdem passionem suam hunc Spiritum daturus, dilectionem attentius commendabat , viad superiora revertamur, talem dilectionis sitim requirebat, cum in templo stans et clamans dicebat: « Si quis sitit, veniat et bibat. » Ubi et Scenopegiae f
Abbreviated transcription (Latin):
hõĩ amant̾e reclamare: ⁊ opus qͦd laude di¬
gnũ ꝙ ue indignũ sit posse discern̾e. Qd̃ qr
uitio suo. uidel q st̃ ingrati erga dm̃ fac̾e
nolunt: ñto semet ip̃m sp̃c dĩ ñ credit eis:
eosq in desid̾ia cordis eoꝵ ininmũdiciam
in passic̃es ignominie ⁊ in o̾em reꝓbum
sensũ sic̃ apłs ait traditos d̾elinqͥt. At uero
quoꝵ intuitũ diabolice ñ cecauit telũ inui¬
dentie. cognoscentes ex oꝑib mundi artifi¬
c̃ẽ uenerant᷑ illũ: ⁊ beniuole sapientiã eiꝰ
laudant in qͣlitate oꝑum: magis aũt in¬
carnatũ ⁊ passũ ꝓ oĩb audientes dĩ uirtu¬
tẽ ⁊ d̾i sapientiam xp̃m diligunt. appro¬
bant. amplectunt᷑ honorant. Unde ẽ illd̾
incaticis. Oleũ effusũ nom̃ tuũ: id̾o adoles¬
centule dilexerunt te. Itaq ꝙ̃ admodũ in sp̃o¬
salib primũ sponse ostendit᷑ sponsus. lauda¬
tur genꝰ. fortitudo p̃dicat᷑ diuicie numer̾at᷑

Expanded text:
homini amantem redamare, et opus quod laude dihomini amantem redamare, et opus quod laude dignum, quodque indignum sit, posse discernere. Quod quia vitio suo, videlicet quia ingrati sunt erga Deum, facere noluneosque in desideria cordis ipsorum, in immunditiam, in passiones ignominiae, et in omnem reprobum sensum, sicut Apostolus ait, traditos derelinquit . At vero quorum intuitum diabolicae non caecavit telum invidentiae, cognoscentes ex operibus mundi Artificem, venerantur illum, et benevole sapientiam ejus laudant in aequitate operum, magis autem incarnatum et passum pro omnibus audientes, Dei virtutem et Dei sapientiam Christum , diligunt, approbant, amplectuntur, honorant. Unde est illud in Canticis: « Oleum effusum nomen tuum, ideo adolescentulae dilexerunt te . » Itaque quemadmodum in sponsalibus, primum sponsae ostenditur sponsus, laudatur genus, fortitudo praedicatur, divitiae numerantur
Abbreviated transcription (Latin):
ord̾ie ueniat sp̃c̃ sc̃s. Qd̾ ubi aĩadu̾sũ fu̾it cla¬
rebit ⁊ ħ:. ꝙͣ recte in euglĩo ꝓcedens d̾es sit. Or¬
do necessariꝰ hic ẽ: ut prius in creat᷑a ratio¬
nali bona uoluntas excitet᷑ erga creatorem:
cõsideratc̃e bñficioꝵ eiꝰ. Hec u̾o ut ñ deee̾nt
ille ꝓpͥo filio suo ñ pepercit. s ꝓnobis õĩb tra
didit illũ. Quo mͦ inqͥt apłs ñ etiã cũ illo no¬
bis d̾ia donauit: S ft̃ hoĩes ingrati qui sic̃
in oꝑib mundi nlła beniuolentia laudãt
dm̃ artificẽ. quos apłs ꝑcutit dicens: qui
cũ cognouissent dm̃ ñ sic̃ dm̃a glorificauñt
aut gr̾as egert. ita cũ p̃dicat᷑ eis tanta ca
ritas di ꝙ ꝓ nob̾ filiũ suũ tradidit. ñ uene¬
rant᷑ magnitudin̾e bñficii: s irrident ut
stulticiam u̾bũ  crucis xp̃i. Tales sp̃c sc̃s
nũꝙͣ dignat᷑. qi dõ odibłes ingratitudine ni¬
mia legẽ nat᷑alem p̃uaricant᷑. Nat᷑a nãq ẽ

Expanded text:
ordine veniat Spiritus sanctus. Quod ubi animadversum fuerit clarebit et hoc quam recte in Evangelio, procedens dictus sit. Ordo necessarius hic est, ut prius in creatura rationali bona voluntas excitetur erga Creatorem, consideratione beneficiorum ejus. Haec vero ut non deessent, « ille proprididit illum . » Quomodo, inquit Apostolus, non cum illo nobis omnia donavit? Sed sunt homines ingrati, qui sicut in operibus mundi nulla benevolentia laudant Deum artificem, quos Apostolus percutit dicens: « Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, auritas Dei, quod pro nobis Filium suum tradidit, non venerantur magnitudinem beneficii, sed irrident ut stultitiam verbum crucis Christi . Tales spiritus nunquam dignatur, quia Deo odibiles, ingratitudine nimia legem naturalem praevaricantur. Naturale namque est
Abbreviated transcription (Latin):
erat que nr̃is in m̃tib splende debet: ꝯtem¬
plantib bñficia dĩ que ꝑ filiũ suũ redẽp¬
torẽ nrm magnifice nobiscũ egit. ⁊ ob hoc
sictientib illũ in se ip̃o cõstueri quẽ in
tantis suis exꝑte st̃ bñficiis. In his nimi¬
rũ clamor ille dñi ñ surdas aures inuenit di¬
centis. Si qͥs sitit .ii. a̾me ⁊ bi. Et expones qͣm
siti querat: qͥd bibendũ offerat adĩgit. Qͥ
Quid eni ẽ in xp̃m cred̾e. nisi xp̃m sitire: ꝓlꝰ

Expanded text:
ris in mentibus splendere debet, contemplantibus beneficia Dei, quae per Filium suum Redemptorem nostrum magnifice nobiscum egit, et ob hoc sitientibus illum in seipso contueri, quem in tantis suis experti sunt beneficiis. In his nimirum clamor ille Domini non surdas aures invenit, dicentis: « Si quis sitit, veniat et bibat. » Et exponens quam sitim quaerat, quid bibendum offerat, adjungit: « Quid enim est in Christum credere, nisi Christum sitire? Plus
Abbreviated transcription (Latin):
eꝰ diei osfm. ꝓpͥe ꝑtin̾e manifestũ ẽ. Nã ex
eũgłi. dñica recitat᷑ m̾nũciatio ł incar¬
natio ꝓpħ̾icis tubis añ declamata: ꝑ ãgłm
p̾sencialit̾ allataͥ ꝑ fidẽ b̾e uͥgĩs suscepta
ꝑ incorruptũ eiꝰ ut̾um completa. ⁊ reddita.

Expanded text:
ie pertinere manifestum est . Nam ex Evangelio Dominica recitatur annuntiatio vel incarnatio, propheticis tubis ante declamata, per angelum praesentialiter allata, per fidem beatae Virginis suscepta, per incorruptum ejus uterum comp
Abbreviated transcription (Latin):
Sergius. lxxxꝰ. ultimũ ħ insticuit: ut inter
cõicandũ agnꝰ dĩ a clero cantetur. Sic.
studiosa diuine legis eccͥ romana ꝑ au¬
latĩ ꝓtulit. de thesauro suo noua pietatis
monim̃ta. ⁊ qd̾dã uelut ex auro lapidib¬
q p̾ciosis. religiosi officii. sacͦ sacͥficio fa¬

Expanded text:
Sergius, LXXX, ultimum hoc instituit, ut inter communicandum, « Agnus Dei » a clero cantetur. Sic studiosa divinae legis Ecclesia Romana paulatim protulit de thesauro suo nova pmonumenta, quoddam velut ex auro lapidibusque preciosis religiosi officii sancto sacrificio fa
Abbreviated transcription (Latin):
oratioẽm consec bat᷑: s maxĩe deeunt. ut fi¬
des q̃ ad huc erat illo tꝑ̃e rudis.: ⁊ ut ait qͥdam
tã doctꝰ. ꝙͣ fideł. agͤstit᷑bida cłtu. nuda hume¬
ros. intonsa comal. exerta lac̾tos. uͥornari po¬
tins. maxĩe ĩ h ꝑte. tãꝗͣ ĩ capite suo de aura¬

Expanded text:
ominicam consecrabatur; sed maxime decuit, ut fides quae adhuc erat illo tempore rudis, et ut ait quidam tam doctus quam fidelis, agresti turbida cultu, nuda humeros, intonsa comas, exerta lacertos, ubi ornari potuit, maxime in hac parte tanquam in capite suo deaura
Abbreviated transcription (Latin):
apparatu decoris missaꝵ solẽpiia. xxui.¬
celebrabant᷑: nͨ ab uno qͦlib. hec omĩs reli¬
giosi obseqͥi gła consumata ⁊ ꝑpolita ẽ Pon¬
tifices qͥppe sacͥ splendida romane sedis lu¬
minaria. sic̃ diu̾sis tꝑib effulserũt: ica
paulatĩ. studii sui claritate uemistatẽ
h̾ salutaris officii ꝑ fecerũt. Et sic̃ traditũ
a dño ꝓ moysen. sacͥficii ord̾is uet̾is ordinẽ.

Expanded text:
apparatu decoris missarum sollemnia celebrabantur, nec ab uno quolibet haec omnis religiosi obsequii gratia consummata et perpolita est. Pontifices namque sacri splendida Romane sedis luminaria sicut diversis temporibus affulserunt, ita paulatim studii sui claritate venustatem huius salutaris officii perfecerunt; et sicut traditum a Domino per Moysen sacrificii veteris ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
inteltione: qr uidelicz maiora contiuẽt
salutis nr̃e sacram̃ta. Sicut .n. pꝰ passionem
dm̃. marora qmͣ añ carismatũ dona. gr̃a lar¬
giente effusa sũt sic pꝰ eu̾głii lectoẽm maiora
sacram̃ta ordinata sũt. Tuc̃ gͦ. sisit dies diñica
uł aliqua condigna festiuitas. decorata: can
ua soboles eccͤ uitalis foncis ingressura laua¬
rus. catholicꝰ doct̾ue respondec eugłice:
⁊ ne dicat ei puer electꝰ.celestis cantilene
doctor iocundꝰ musicꝰ. cantauimꝰ uob ⁊ non
saltastis: cautando ⁊ alacri mente saltande
ostendit: qmͣ bene suauem cantilene. eiꝰ mo¬
antea gestabat clau̾sam. aꝑtam ostend̾e fidẽ¬

Expanded text:
continent salutis nostrae sacramenta. Sicut enim, post passionem Domini, majora quam ante charismatum dona gratia largiente effusa sunt, sic post evangelii lectionem majora sacramenta ordinata sunt. Tunc ergo, si sit dies Dominica, vel aliqua condigna festivitate decorata, cantva soboles Ecclesiae vitalis fontis ingressura lavarus catholicus doctrinae respondet evangelicae, et ne dicat ei puer electus, coelestis cantilenae doctor, jucundus musicus: « Cantavimus vobis, et non saltastis , » cantando et alacri mente saltando ostendit quam bene suavem cantilenae ejus moantea gestabat clausam, apertam ostendere fide
Abbreviated transcription (Latin):
auit d̾s .c. ⁊ t̾. Quod aliud pͥncipiũ intelli¬
gendũ putabimꝰ nisi filiũ: Ip̃e eĩ de se ipso
int̾rogantib uideis qͥs eẽt: principiũ ait. qͥ
⁊ loquor uob̾. Ergo principiũ filius. Per fi¬
lium: fecit d̾s celum ⁊ t̾ram. Oi̾a ꝑ ip̃m fc̃a

Expanded text:
am . » Quod aliud principium intelligendum putabimus, nisi filium? Ipse enim de seipso interrogantibus Judaeis quis esset: « Principium, ait, qui et loquor vobis . » Ergo principium Filius. Per Filium fecit Deus coelum et terram. « Omnia per ipsum facta
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ aquas: ut similitudinẽ d̾i q̃ in ho¬
mine ꝑ pecc̃m abolita fu̾at: ꝑ regene¬
rantẽ baptismi gr̾am restituat. Qd̃ ut
cõmodius fieri possit: dicendũ prius est
q̃ int̃ ymaginẽ ⁊ similitudinẽ di distan¬
cia fit

Expanded text:
super aquas, ut similitudinem Dei, quae in homine per peccatum abolita fuerat, per regenerantem baptismi gratiam restituat. Quod ut commodius fieri possit, dicendum prius est quae inter imaginem similitudinemque Dei distantia sit
Abbreviated transcription (Latin):
lectio libri genesis. In principio creauit .xui
sus adhuc sacculus ẽ. qͥ ante ꝙͣ excuciatur.
manifesta ꝓced̾ent. Qd̾ qi pͥmitꝰ apłi fecert.
Ip̃i nãcy primi post xp̃m qͣi excutiendo nob̃
ꝓphas aꝑuerunt: iccirco dnͣr in psalmo
filii excussoꝵ. Et hec maxi̾e lc. ĩa a magnᷤ
⁊ fortib uris excussa ⁊ exposita ẽ: ⁊ a qͥb¬

Expanded text:
lectio, libri Genesis, In principio creavit Deus sus adhuc sacculus est, qui antequam excutiatur manifesta procederent. Quod quia primitus apostoli fecerunt, ipsi namque primi post Christum quasi excutiendo nobis prophetas aperuerunt, idcirco dicuntur in psalmo « filii excussorum . » Et haec maxime lectio jam a magnis, et fortibus viris excussa et exposita est, a q
Abbreviated transcription (Latin):
turris fortitudinis nom̃ dñi ꝓpugnatib
magni dauid regis xp̃i ducib: ip̃o qͥd̾e corpo¬
ralit̾ absente: s ꝑ diuinitatis p̃sentiã totam
belli sũmã regente ac disponente: sũmaq cu¬
ra nitentib fidissimis ciꝰducib dũ capit᷑ ci¬
uitas adu̾sa ut ñ suo s eiꝰ nõi ascribat᷑ uic¬
toria: ꝙ̃admodũ ⁊ dauid illi dcm̃ legimꝰ

Expanded text:
ugnantibus magni David regis Christi ducibus, ipso quidem corporaliter absente, sed per divinitatis praesentiam totam belli summam regente ac disponente, summaque cura nitentibus fidissimis ejus ducibus, dum capitur civitas adversa, ut non suo, sed ejus nomini ascribatur victoria, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
suam coronauit. Uñ eid̾e eccłie sue dicit
in canticis. Coronaberis de capite amaua.
de u̾tice sanyr ⁊ hermon: de cubilib leo¬
nũ de montib pardoꝵ. Nã ⁊ t̾̃c tulit idem
dauid uxor̃e urie ethei: ip̃m q uriã fecit
occidi ferent̾e in manu sua scriptã sue mor¬
tis sentenciã: graue qͥdẽ cõmitens piacłm ẜ¬
in solario domꝰ sue deambularet .i. in pat̾ue
maiestatis solioĩã regnaret pꝰ meridiẽ .i. pꝰ
passionis sue pondus ⁊ estũ: iãq misisset
apłos suos ad p̃dicandũ cunctis ꝑ orb̾e genti

Expanded text:
suam coronavit. Unde eidem Ecclesiae suae dicit in canticis: « Coronaberis de capite Amana, de vertice Sanir et Hermon, de cubilibus leonum, de montibus pardorum . » Nam et tunc tulit idem David uxorem Uriae Ethaei, ipsumque Uriam fecit occidi, ferentem in manu sua scriptam suae mortis sententiam , grave quidem committens piacin solario domus suae deambularet, id est in paternae majestatis solio jam regnaret post meridiem, id est post passionis suae pondus et aestum, jamque misisset apostolos suos ad praedican
Abbreviated transcription (Latin):
tamus ⁊ in tenebris cõsũmamꝰ: exequias
ẽẽ triduane mortis dñi: ⁊ id̾o mortis eidẽ
luctui. uͤ. ferie iugłias attributas quia
modio resurgens dñs totã noctẽ ip̃am cũ
p̃cedente uesꝑa iuctorie sue gaudiis illu¬
strauit. Ex tc̃ nãꝙ ceptũ ẽ: ut in oi sollẽp¬
nitate diẽ p̃cedat nox: semꝑq uesꝑa futuri
dieĩ claritate p̾fulgeat. Ut igͣr triduane
mortis dñi triduo ꝑagamꝰ exeqͥas: noctẽ
fixe.uͤ. ascuumꝰ: simul qr miserrimi iu¬
de infami cõm̾tio iã uenditꝰ fu̾at dñs. Ita
ꝙ ꝙ canonici nũꝙͣ in pͥuatis dieb: mo¬
nachi u̾o̾ neq priuatis neq sollẽpnib
unꝙͣ fac̾e cõsueuer̾t: ut̾ꝙ ordo nocturnã¬

Expanded text:
tenebris consummamus, exsequias esse triduanae mortis Domini, et ideo mortis ejusdem luctui quintae feriae vigilias attributas, quiamedio resurgens Dominus, totam noctem ipsam cum praecedente vespera victoriae suae gaudiis illustravit. Extunc namque coeptum est, ut in omni solemnitate diem praecedat nox, semperque vespera futurae diei claritate praefulgeat. Ut ergo triduanae mortis Domini triduo peragamus exsequias, noe ascivimus simul, quia miserrimi Judae infami commercio jam venditus fuerat Dominus. Itaque quod canonici nunquam in privatis diebus, monachi vero neque privatis neque solemnibus unquam facere consueverunt, uter
Abbreviated transcription (Latin):
ne huic obseruantie etiã penthecostes ex
sta ꝑtineant. hec semꝑ ad eũ diem qui de¬
resurrecto̾e dñi insignis ẽ occurrit porri¬
gens qͦdãmͦ auxiliantis gre manũ: ⁊ eos
quos a die pasche aut molestia infirmi¬
tatis aut longinqͥtas itiu̾s aut nauiga¬
tõis difficultas int̾clusit inuitans: ut qͥb¬
lib necessitatib ĩpediti: desiderii sui effec¬
nos ñ ex nr̃a ꝑsuasio̾e defendimꝰ s ex apłica
auctoritate satis idonea ꝓbamꝰ exẽplo seꝙ̃¬
tes beatũ petrũ apłm: qui in ip̃o die quo oĩ¬
um credentiũ numerũ ꝓmissus sp̃c scĩ re

Expanded text:
ne huic observantiae etiam Pentecostes ex sta pertineant, haec semper ad eumdem qui resurrectione Domini est insignis, occurrit, porrigens quodammodo auxiliantis gratiae manum, ut hi quos a die Paschae, aut molestia infirmitatis, aut longinquitas itineris, aut navigationis difficultas interclusit invitos, aut quibuslibet necessitatibus inos non ex nostra persuasione defendimus, sed apostolica auctoritate satis idoneo probamus exemplo, sequentes B. Petram apostolum qui, in ipso die, quo omnium credentium numerum promiss
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta tanti dñi reuerentia: qu̾o equitas pa¬
rib iureb paria uira desiderat: ut qi filus
ñ nisi indigito d̾i fort̾e armatũ resurgendo
deuicit ⁊ uasa eiꝰ dirupuit atq mnundauit:
⁊ filio resurgenti suũ rep̃sentet᷑ opus .i. sacri
baptismatis effectꝰ. maxime qi baptismatis

Expanded text:
justa tanti Domini reverentia, quoniam aequitas paribus in rebus paria jura desiderat, ut quia filius non nisi in digito Dei fortem armatum resurgendo devicit, et vasa ejus diripuit atque mundavit , et Filio resurgenti suum repraesentetur opus, id est sacri baptismatis effectus, maxime quia baptismatis
Abbreviated transcription (Latin):
quicũq dicant᷑ uł aliqñ dicti fu̾int dii siue
in celo siue in t̾ra cunctã amputans t᷑ͣbam.
quoꝵ õium alii falso dicti st̃ dii: qͦs uario
errore delusa gentilitas coluit: alii ñ nat᷑a¬
lr dii s accidentali dono a u̾o dõ deificati
iuxta ilid̃. Ego dixi dii estis ⁊ filii excelsi o̾es.¬
tis nõia humana p̾sũptio falsis diis affmx̃
ut creatores atq rectores orbis t̾raꝵ ĩ mor¬
tales ac sempit̾nos celestes atq õĩpot̾etes
eos nũcuparet ⁊ similia que poeticis qͦꝙ
figm̃tis inserta demones pasc̾e cõsueu̾e
uocabła illis ĩponeit. At u̾o nom̃ hoc a se¬
culo ñ fuit auditũ. nͨ hoĩes de corꝑe suo

Expanded text:
icunque dicuntur, vel aliquando dicti fuerint dii, sive in coelo, sive in terra, cunctam amputans turbam, quorum omnium alii falso dicti sunt dii, quos vario errore delusa gentilitas coluit, alii non naturaliter dii, sed accidentali dono a vero Deo deificati, juxta illud: « Ego dixi: dii estis, et filii Excelsi omnestis nomina, humana praesumptio falsis diis affinxit, ut creatores, atque rectores orbis terrarum, immortales ac sempiternos, coelestes atque omnipotentes eos nuncuparet, et similia, quae poeticis quoque figmentis inserta daemones pascere consuevere, vocabula illis imponeret. At vero nomen hoc a saeculo non fuit auditum, nec homines de corde suo
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis mistic̃a cõmemoratioñe
qua uasa dñi tẽpli sustulit rex babiloniᷤᷤ
tipũ ut dc̃m est gens diaboli: seꝙͣti hac
triũ suũ forciore suꝑueniente. uasa ł
arma in quib confidebat amitt̾e nar¬

Expanded text:
itatis mysticam commemorationem, qua vasa templi Domini sustulit rex Babylonis, typum, ut dictum est, gerens diaboli, sequenti hatrium suum, fortiore superveniente, vasa vel arma, in quibus confidebat, amittere nar