comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tulet fortit̃ dimicat. Tunc fidelis qͥsq colũbaerit.
si pia longanimitate usq insinẽ in eccłiȩ catholicȩ
manserit unitate : & si legitime ꝓ fidĩ defensione
certauerit. Et ecce homo erat in ierłm cui nomen
symeon: & homo iste iustus & tinoratus. expectans
consolationẽ isrł. Ecce: desidantis signat affectũ.
qͥa symeonis animo xp̃m uidere cupienti nil satis
Unde tot & tanta bona quȩ in p̃senti euangłio memo¬
irant᷑ seni sy meoni collata fuerint siqͥs desiderat nosse:
ex eiꝰ nominis inc̃p̃tatione discat. Srmeon enĩ audiuit
tristitiã int̾p̃tat᷑. & tristitia signisicat penitentiã
Si meon in quo om̃s penitentes figurant᷑ ꝑpęnitentiã
desiit. ee. peccator: & factꝰ. ẽ. uistꝰ expeccatore. Iui ñ
solũ dese. sed etiã de ꝓximis sius sollicitus: orabat
ꝓ illis assidue. Orabat ꝓillis: & ꝓillis timebat. Sciebat

Expanded text:
tulet, fortiter dimicat. Tunc fidelis quisque columba erit, tulet, fortiter dimicat. Tunc fidelis quisque columba erit, si pia longanimitate, usque in finem in Ecclesiae catholicae manserit unitate, et si legitime pro fidei defensione certaverit. Et ecce homo erat in Hierusalem, nomine Simeon; et homo iste justus et timoratus, exspectans consolationem Israel . Ecce, desiderantis signat affectum, quia Simeonis animo Christum videre cupienti nil satis Unde tot et tanta bona, quae in praesenti Evangelio memorantur, seni Simeoni collata fuerunt; si quis desideraret nosse, ex ejus nominis interpretatione discat. Simeon enim audivit tristitiam interpretatur, et tristitia significat poenitentiam. Simeon, in quo omnes poenitentes figurantur, per poenitentiam desiit esse peccator, et factus est justus ex peccatore. Qui non solum de se, sed etiam de proximis suis sollicitus, orabat pro illis assidue. Orabat pro illis et pro illis timebat. Siebat
Abbreviated transcription (Latin):
a dño retributionẽ. hoc modo sit hostia grata dõ.
gratũq sibi dm̃ facit. qͥsic pauꝑi porrigit manũ.
Furtur auis casta ẽ. quȩ numerosa conuigia respu¬
ens blandicias ñcurat alioꝵ: uno solo coniuge
contenta. Per hanc ȩccłia catholica signat᷑ quȩ
corrũpit᷑. & quasi numerosa coniugia despiciens.
hereticoꝵ uitat consortia. Duo pulli colũbarũ nixta
legis decretũ in olochaustũ offerunt᷑. Q.d duo sunt
cõmendat caritatẽ qđ pulli innocentiã signat. qd
colũbarũ dicunt᷑ indicat unitatẽ. Merito duob
caritas cõmendat᷑. qm̃ in ea duo continentur
paruulis recte signat᷑ innocentia. aqͥb ñ ꝓpria
iundicat᷑ sed condonat᷑ in nria. In colũba ñ incon¬
grue ȩccłiȩ unitas figurat᷑: sic̃ dñs dicit. Una ẽ. co¬
lũba mea. Columba pret̾ea cohabitantiũ secũ
unitatẽ ñ deserit. sed fidelit̃ seruat. & si causa expos¬

Expanded text:
a Domino retributionem. Hoc modo fit hostia grata Deo, a Domino retributionem. Hoc modo fit hostia grata Deo, gratumque sibi Deum facit, qui sic pauperi porrigit manum. Turtur avis casta est, quae numerosa conjugia respuens, blanditias non curat aliorum, uno solo conjuge contenta. Per hanc Ecclesia catholica signatur, quacorrumpitur, et quasi numerosa conjugia respuens, haereticorum vitat consortia. Duo pulli columbarum, juxta legis decretum, in holocaustum offeruntur. Quod duo sunt, commendat charitatem; quod pulli, innocentiam signat; quod columbarum dicuntur, indicat unitatem. Merito duobus charitas commendatur, quoniam in ea duo continentur parvulis, recte signatur innocentia, a quibus non propria vindicatur, sed condonatur injuria. In columba non incongrue Ecclesiae unitas figuratur, 376 sicut Dominus dicit: Una est columba mea . Columba praeterea cohabitantium secum unitatem non deserit, sed fideliter servat; et si causa expos
Abbreviated transcription (Latin):
in una ꝑsona d̃s & homo. Cuiꝰ beatissima mat̾ licet
ñ ignoraret qͥs. ẽẽt. que genuisset. cui uidelicet ñ
erat lex posita sed subiecta: intẽplo tam̃ filiũ op¬
tulit iuxta legis mandatũ . Expectauit qͥdẽ diẽ
purgationis. & occultauit filuꝰ deitatẽ. Nã si xp̃i m
carnacio finsset noca diabolo. nec xp̃c ꝓnob̾ more¬
ret᷑. nec nr̃a fieret redẽptio. Hata ꝓle agnũ par
turturũ. & duospullos colũbarũ offerriꝓea suerat
legis p̃ceptũ. đ si forte alicui agnꝰ deessec. alterũ
horũ uł utrũq par uidelicet turturũ. aut duos
pullos colũbarũ dño infilii oblationẽ offerret.
In utroq testam̃to & in lege & in euangłio: m̃tis &
corporis parilitatẽ dñs exigit. Parilitas illa hȩc ẽ.
quȩ a dño exigit᷑: ut bonũ qđ a nob̾ foris ostendit᷑.
priꝰ concipiat᷑ in m̃te. Non eni cũ difficultate bo-¬
nũ opus fieri debet. sed cũ hilaritate. Nec inde
affectare debemꝰ laude hominũ. sed expectare

Expanded text:
in una persona Deus et homo. Cujus beatissima mater, licet non ignoraret quis esset quem genuisset; cui videlicet non erat lex posita, sed subjecta in templo tamen filium obtulit, juxta legis mandatum. Exspectavit quidem diem purgationis, et occultavit filii deitatem. Nam si Christi incarnatio fret nostra redemptio. Nata prole agnum, par turturum, aut duos pullos columbarum offerri pro ea fuerat legis praeceptum . Quod si forte 375 alicui agnus deesset, alterum horum vel utrumque, par videlicet turturum, aut duos pullos columbarum, Domino in filii oblationem offerret . In utroque Testamento, et in lege, et in Evangelio mentis et corporis parilitatem Dominus exigit. Parilitas illa haec est, quae a Domino exigitur, ut bonum quod a nobis foris ostenditur, prius concipiatur in mente. Non enim cum difficultate bonum opus fieri debet, sed cum hilaritate; nec inde affectare debemus laudem hominum, sed exspectare
Abbreviated transcription (Latin):
hominib ꝑsecuciones sustinuit. & contu¬
melias. Ipse uͦ pius deus & misericors dñs
non ulcionẽ in hominib desiderans. sed
eori ab solucionẽ ñ solũ suas condonauit
in urias uerũ eciã ꝓiniuriosis crucẽ pasfus
est᷑ moitẽ. Ita lux uera & beatauita ds̃ filiꝰ
dĩ nosmiseros qͥ de ire & lucro peccati in tene¬
briseramꝰ & ĩ morte sepulti. pietate sua & miscdia
suscitauit : & quȩ ob ab ipso dita pꝰ suerant ha
media terũ dedit. Unde licet eiꝰ graciȩ
& misericordiȩ nos indignos fuisse & ẽẽ non
dubitemꝰ. nr̃o tam̃ conditori & redemp¬¬
tori grates & grãs referamꝰ eo auxiliante:
sine quo nehilboni facere possumꝰ. Ipsũ
quoq hodierna die ꝓnr̃a salute dm̃ & ho¬
minem de mana uirgine natũ pura fide
credamꝰ. & uera confiteamur dilectione :
cui eõĩs honor & gła cũ deo patre suo &¬

Expanded text:
hominibus persecutiones 352 sustinuit, et contuhominibus persecutiones 352 sustinuit, et contumelias. Ipse vero pius Deus et misericors Dominus, non ultionem in hominibus desiderans, sed eorum absolutionem, non solum suas condonavit injurias, verum etiam pro injuriosis crucem passus est et mortem. Ita lux vera et beata vita Deus Filius Dei nos miseros, qui de jure et lucro peccati in tenebris eramus et in morte sepulti, sua pietate et misericordia suscitavit; et quae nobis ab ipso data prius fuerant, media iterum dedit. Unde licet ejus gratiae et misericordiae nos indignos fuisse et esse non dubitemus, nostro tamen Conditori et Redemptori grates et gratias referamus, eo auxiliante, sine quo nihil boni facere possumus. Ipsum quoque hodierna die pro nostra salute Deum et hominem de Maria virgine natum pura fide credamus, et vera confiteamur dilectione, cui est omnis honor et gloria cum Deo Patre suo
Abbreviated transcription (Latin):
posset facere quetumq uellet. ꝑfectusitaq
deus adeo patre xp̃c. ꝑfectus homo. anime &
carnis assumpcione. Et licet aliud sit deus & ali¬
ud homo. non est tam̃ alius filius dĩdeus. & alius
filius uirginis homo: sed filius dei & filius uirginsᷤ
substanciis constans. uerbo uidelicet. carne. &
anima. hic unigenitus dei patris & primo genitꝰ
uirginis matris. in mundũ uenit plenꝰ miseri cordie
& ueritatiᷤᷤ Uenit misericordit̾ uenit ueracit̃. qui nos
& apotestate satanȩ liberauit. & sicut se
uenturum ꝑppħas suos dixerat ante. iam
uenisse nouimus eũ ÷ non paruas paruo
tempore in hoc mundo ꝓ nobis passum
mniurias. Ab illo enim die quo patris ca¬
ritas. & sua uoluntas. xp̃m deposuit ad t̾ras.
& apparuit mundo: homo ꝓcuius salu-¬
te uenerat. ut eum occideret fallacit̃ ei te¬
tendit insidias. Et ut breui narracione cõ¬
prehendã multiplices ab hominib & pro

Expanded text:
posset facere quaecunque vellet. Perfectus itaque posset facere quaecunque vellet. Perfectus itaque Deus a Deo Patre Christus; perfectus homo, animae et carnis assumptione. Et licet aliud sit Deus, et aliud homo; non est tamen alius Filius Dei, Deus, et alius filius virginis, homo. Sed Filius Dei et filius virginissubstantiis constans, verbo videlicet carne, et anima. Hic Unigenitus Dei Patris, et primogenitus virginis matris in mundum venit plenus misericordiae et veritatis. Venit misericorditer, venit veraciter, qui nos a potestate Satanae liberavit, et sicut se venturum per prophetas suos dixerat ante, jam venisse novimus eum, non parvas parvo tempore in hoc mundo pro nobis passum injurias. Ab illo enim die quo Patris charitas et sua voluntas Christum deposuit ad terras et apparuit mundo, homo, pro cujus salute venerat, ut eum occideret, fallaciter ei tetendit insidias. Et ut brevi narratione comprehendam, multiplices ab hominibus, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
& uten uirginalis portã clausam prrit̃ & obse¬
ratã exiuit. & mundo apparuit. Una eadẽq
diuinitatis omnipotencia. & ad discipulos clau¬
sis ianuis ingrediens in sua resurrectione : & clau¬
sa suȩ matris uteri porta in sua natiuitate egre¬
diens. Uoluit ds̃ & homo concipi infemina &
homo de femina nascr:ut ꝑ hoc quod factus
est homo. ueritatẽ ostenderet carnis. & in eo
quod in uirgme homo conceptꝰ est. & homo
de uirgine natus. se dm̃ monstraret omnipo¬
tentem. quioĩa creauit ex inchilo. Ad huc fortassii
aliquis querit quomodo fieripotuit: dm̃ ui¬
delicet homine factũ de femina nasci. seruata
feminȩ uirginitate. Qui hoc inquiris nondu¬
bites sed firmiter erede: quia sideũ om̃ĩ poten¬
tẽ ueracit̾ credis: nullatenꝰ suꝑ hoc poteris
dubitare. Quoniã si omĩa posse consiteris eũ :¬
& istud posse negare non poteris cũ sit ex õĩb
unum. Non ens deus omnipotens eẽt: nisi

Expanded text:
et uteri virginalis portam clausam pariter et obseet uteri virginalis portam clausam pariter et obseratam exivit, et mundo apparuit, una eademque divinitatis omnipotentia, et ad discipulos clausis januis ingrediens in sua resurrectione, et clausa suae matris uteri porta in sua nativitate egrediens. Voluit Deus et homo concipi in femina, et homo de femina nasci, ut per hoc quod factus est homo veritatem ostenderet carnis, et in eo quod in virgine homo conceptus est, et homo de virgine natus, se Deum monstraret omnipotentem; qui omnia 351 creavit ex nihilo. Adhuc fortassis aliquis quaerit, quomodo fieri potuit, Deum videlicet hominem factum de femina nasci, servata feminae virginitate. Qui hoc inquiris, non dubites, sed firmiter crede, quia si Deum omnipotentem veraciter credis, nullatenus super hoc poteris dubitare, quoniam si omnia posse confiteris eum, et istud posse negare non poteris, cum sit ex omnibus unum. Non enim Deus omnipotens esset, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ portã templi quȩ respicit ad orientẽ
quȩ nec ꝑ se patuit nec ab alio aꝑta fuit.
ꝓcessit de uirgine matre. Cadẽ quippe
possibilitate uulua suȩ matris clausa pro¬
quis dm̃ hominẽ factum attendat. qua¬
re de partu uirgins dubitat: Non enĩ
minoris miraculi fuit dm̃ fieri hominem.
quã parere femina uirgmem. ħ reuit̃ dicã
ne fastidiũ faciã audienti. Quero unde & aqͦ
facta st̃ oĩa. Aqͦ siquidẽ facta st̃ scit᷑: sed
unde facta fc̃ nescit᷑. Ds̃ utiq oĩa fecit. sed
milla mat̾ia fuerat ante de qua facceret
ea. Solũm uoluntatẽ habuit faciendi.
Dix & facta sunt. Mandauit & creata st̃.
Eece dĩ sine difficultate & sine mat̾ia ere¬
uuut umuersa. Nonne quedã ex his que fec̃.
malios usus conuertere. & quib uoluit
&si c̃ uoluit uti potuit: Potuit plane.¬
addiscipulos ianuis clausis intrauit. licet ꝑ
ipsas ianuas clausas & propt̃ metũ iudeonũ etiã
obseratas intrauerit: ita ꝑ illam beatitudinis

Expanded text:
e respicit ad Orientem, quae nec per se patuit, nec ab alio aperta fuit, processit de virgine matre. Eadem quippe possibilitate vulva suae matris clausa proquis Deum hominem factum attendat, quare de partu virginis dubitat? Non enim minoris miraculi fuit Deum fieri hominem quam parere feminam virginem. Breviter dicam, ne fastidium faciam audienti. Quaero unde, et a quo facta sunt omnia? A quo siquidem facta sunt, scitur; sed unde facta sunt nescitur. Deus utique omnia fecit, sed nulla materia fuerat ante, de qua faceret ea. Solummodo voluntatem habuit faciendi: Dixit et facta sunt, mandavit et creata sunt . Ecce Deus sine difficultate, et sine materia creavit universa. Nonne quaedam ex his quae fecit, in alios usus convertere, et quibus voluit, et sicut voluit, uti potuit? Potuit plane.ad discipulos januis clausis intravit , licet per ipsas januas clausas, et propter metum Judaeorum etiam obseratas intraverit, ita per illam beatitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
solus qui est deus & homo. Quicumq igtur suꝑ
hoc aliter sapiunt. desipiunt. & quod est pror¬
sus alienũ aueritate narrant sed errant. & ni¬
chil ꝓdest eis matrẽ saluatoris & ante partũ
& post partũ confiteri uirginẽ. qui eam in suo
partu fuisse uirginẽ negant. Uirgo etenim
sc̃a fuit ante partũ & in partu uirgo sanctior.
& scĩssima uirgo post partũ: quia quanto ma¬
iora egit in ea diuina oꝑacio. tanto maior in ipsa
sc̃itas creuit atq religio. Hoc docem᷑ fide catho¬
lica & xp̃iana doctrina contrariũ execratur.
Numquã itaq aꝑta sed clausa semꝑ & sigillata
fuit uteri matris nr̃i saluatoris ianua ꝑ quam
exiuit ipse deus homo tamquã sponsus ꝓcedeis
de thalamo. Uterus bonȩ & beatȩ uirginie¬

Expanded text:
solus, qui est Deus et homo. Quicunque igitur super solus, qui est Deus et homo. Quicunque igitur super hoc aliter sapiunt, desipiunt, et quod est prorsus alienum a veritate narrant, sed errant, et nihil prodest eis matrem Salvatoris, et ante partum, et post partum confiteri virginem, qui eam in suo partu fuisse virginem negant. Virgo etenim sancta fuit ante partum, et in partu virgo sanctior, et sanctissima virgo post partum, quia quanto majora egit in ea divina operatio, tanto major 349 in ipsa sanctitas crevit atque religio. Hoc docemur fide catholica, et Christiana doctrina contrarium exsecratur. Nunquam itaque aperta, sed clausa semper et sigillata fuit uteri matris nostri Salvatoris janua, per quam exivit ipse Deus homo, tanquam sponsus procedens de thalamo . Uterus bonae et beatae virgini
Abbreviated transcription (Latin):
tem consequitur. hoc idcirco dixerĩ: quia qui¬
busdã ꝑsonis ascribitur. quod matrem dñi. &
ante partũ & post partum predicant quidẽ
uirginẽ. sed portam uentris eius apertam in suo
partu & post partum statim clausam fuisse fa¬
tentur ꝓquasi ad horam fuerit iurgo
& ad horam perdidertt uirgiit̾atẽ. In¬
sanũ est hoc dicere: & credere profanum¬
bitanter ꝓficeor & ad horã & admorã. & ante
partum. & in partu. & post partũ. eam fuis¬
se urginẽ & pepisse in una psona dm̃ & hoĩem
& sine cartis apercione. & sme corporis & ani.¬
Qr S eor rupcione. In paradiso fuisset quidem
ntc cordicio nsi primi parentes peccissent.
quos site cor rupcione. id est sine lesione cor¬
pods & inimȩ crearent & crearentur: non
tion sine carnis apercione. Ham si deeẽt car
ns apercio uirginitaᷤ seruaretur. & ita unꝰ¬
qiisq nasceretur de uͥgne. Sed fieri mimime
outiat ua rasceretur de uͥgine hõ ⁊ nisulle

Expanded text:
tem consequitur. Hoc idcirco dixerim, quia quitem consequitur. Hoc idcirco dixerim, quia quibusdam personis ascribitur quod matrem Domini et ante partum et post partum 348 praedicant quidem virginem, sed portam ventris ejus apertam in suo partu, et post partum statim clausam fuisse fatentur, quasi ad horam fuerit virgo, et ad horam perdiderit virginitatem. Insanum est hoc dicere, et credere profanumrofiteor, et ad horam, et ad moram, et ante partum, et in partu, et post partum eam fuisse virginem, et peperisse in una persona Deum et hominem, et sine carnis apertione, et sine corporis et animae corruptione. In paradiso fuisset quidem ista conditio, nisi primi parentes peccassent, quod sine corruptione, id est sine laesione corporis et animae crearent et crearentur, non tnis apertio, virginitas servaretur, et ita unusquisque nasceretur de virgine. Sed fieri minime potuit ut nasceretur de virgine homo, nisi ille
Abbreviated transcription (Latin):
angelo nunciante fide & dilectione conce¬
pit: clausa euis uteri porta. peperit filium.
in deo quidem hominem. & in homine dm̃.
Hoc in esfabili & in excogitabili modo. uer¬
bum factum est caro. deus scilicet deipats
filius. factus est filius feminȩ ũrginis : na¬
turaliter simul & potencialiter natueo
Naturaliter utiq. quia ex ea parte cor¬
poris mariȩ uirginis. qua homo quisq de sua
matre nascitur. natus est ꝓp̃c: sed potenciali¬
ter.quia sicut dictum est.porta uentris eius¬
dem uirginis clausa. Seruans igtur in uno na¬
turam humanitatis: in altero uero humanam
naturam suꝑans omnipotencia diuinitatis.
Si quis suꝑ hoc aliter sentit uel alit̃ loquit᷑.
uitandus est non sequendus: qm̃ ipse deuia
sequitur. Dedocet enĩ ueritatem : & docet
scõrum suorum locutus est dicere nititur:
quasi nouam sibi gloriam pingit. Et dum
falsam sequitur felicitatẽ : uerã infelicita.¬

Expanded text:
angelo nuntiante fide et dilectione conceangelo nuntiante fide et dilectione concepit, clausa ejus uteri porta peperit filium, in Deo quidem hominem et in homine Deum. Hoc ineffabili et inexcogitabili modo, Verbum factum est caro , Deus scilicet Dei Patris Filius, factus est filius feminae virginis, naturaliter simul et potentialiter natus. Naturaliter utique, quia ex ea parte corporis Mariae virginis, qua homo quisque de sua matre nascitur, natus est Christus; sed potentialiter, quia, sicut dictum est, porta ventris ejusdem virginis clausa, servans igitur in uno naturam humanitatis, in altero vero humanam naturam superans omnipotentia divinitatis. Si quis super hoc aliter sentit, vel aliter loquitur, vitandus est, non sequendus, quoniam ipse devia sequitur. Dedocet enim veritatem, et docet tus per os sanctorum suorum locutus est, dicere nititur, quasi novam sibi gloriam pingit, et dum falsam sequitur felicitatem, veram infelicita
Abbreviated transcription (Latin):
momer concosoia quo fuerat aute asil a iie
hominẽ & drabolu discor dia giaui e si aent
non Solũ uictũ erubescit. Sed quc̃ dcrse
hominẽ etiã arigelis eoce prdatacn in¬
dubitanc̃ agnoscit. ille pessimꝰ emulator
Saluatorem nr̃m scriptura sacra merito fon¬
tem appellauit. quia ipse unda aquȩ & san¬
guinis. suo proflutis ex latere. genus huma¬
num lauit asordib peccatorum : & creauit
exclesiam sine ruga & macula ad est sine de¬
formitate & inmundicia. & sibi sponsam ele¬
git & templum. Fons iste. ẽẽ. signatus non in¬
congrue ꝑ hibetur : quia in omni ueritate &
sanctitate est apatre scĩficatus. Fons iste
manens & indeficiens suo rore. scĩ sp̃e scili¬
cet infusione. rigauit uiscera gloriosȩ ma-¬
riȩ: quam plenitudo diuinitatis corporali¬
ter in habitans. dedit illi suam benignita¬
tem. nouam & solam sine exemplo concep¬
cionem. Illa autẽ sanctissima terra dedit
fructum suum. uirgo uidelieet maria. quẽ

Expanded text:
oncordia quam fuerat ante casum, et inter hominem et diabolum discordia gravior; qui se non solum victum erubescit, sed quem vicerat hominem, etiam angelis esse praelatum indubitanter agnoscit ille pessimus aemulatorSalvatorem nostrum Scriptura sacra merito fontem appellavit, quia ipse unda aquae et sanguinis, suo profluentis ex latere, genus humanum lavit a sordibus peccatorum, et creavit Ecclesiam sine ruga et macula , id est sine deformitate et immunditia, et sibi sponsam elegit et templum. Fons iste esse signatus non incongrue, perhibetur , quia in 347 omni veritate et sanctitate est a Patre sanctificatus. Fons iste manens, et indeficiens suo rore, sancti Spiritus scilicet infusione, rigavit viscera gloriosae Mariae, quam plenitudo divinitatis corporaliter inhabitans , dedit illi suam benignitatem , novam et solam sine exemplo conceptionem. Illa autem sanctissima terra dedit fructum suum , virgo videlicet Maria, quem
Abbreviated transcription (Latin):
mane uhalamus dicitur. quia ieo sociata st
ua mulieris porta uentris eius recte dietꝰ quia
pillã ext homo & uenit in hunc mundũ. Qũ
ipse nascitur. Quȩ in aluis quid ẽ mulieribus
ꝓle exeunte apitur.: in sola autẽ matre dñi
& eonascente. & ante. & postea. clausa fuisse
legitur ueraciter. & firmiter creditur. hie¬
⁊echiele propħa attestante qui dicit. Est
porta in domo dñi clausa : quȩ non apietur.
honorabilis & p̃dicabilis femina digna deo
uirgo maria domus dñi apellatur mqua
porta orientalis clausa semper eẽ ꝑhibetur.
Recto nomine maria domꝰ ad est cẽplum
d̃ dicitur. quia deus ipse habitauit iea:
cionẽ. Seruata itaq diuinȩ proprietate
naturȩ. in utero uirginis factus est caro. &

Expanded text:
ae thalamus dicitur, quia in eo sociata sunt Vulva mulieris, porta ventris ejus recte dicitur, quia per illam exit homo, et venit in hunc mundum cum ipse nascitur. Quae in aliis quidem mulieribus, prole exeunte, aperitur, in sola autem matre Domini, et eo nascente, et ante, et postea clausa fuisse legitur veraciter, et firmiter creditur, Ezechiele propheta attestante, qui dicit: Est porta in domo Domini clausa, quae non aperietur . Honorabilis et praedicabilis femina, digna Deo virgo Maria domus Domini appellatur, in qua porta orientalis clausa semper esse perhibetur. Recto nomine Maria, domus, id est templum Domini dicitur, quia Deus ipse habitavit in ea, tionem. Servata itaque divinae proprietate n
Abbreviated transcription (Latin):
niã multiplicat. & sc̃e eccłȩ uiolat
castitatẽ. ꝑ ecunia itaq ꝓ ȩccłiis
sub palliata cupiditate extorta. quȩ
frequenciꝰ. sub qualicũq noĩe uel occa¬
siõ e extorqueat᷑ simoniaca pͣuitas. ex̃
nulla racioe dubitat᷑: illa tam̃ gͣuior

Expanded text:
niam multiplicat, et sanctae Ecclesiae violat niam multiplicat, et sanctae Ecclesiae violat castitatem. Pecunia itaque pro Ecclesiis sub palliata cupiditate extorta, quae frequentius, sub qualicunque nomine vel occasione extorqueatur, Simoniaca pravitas esse nulla ratione dubitatur; illa tamen gravio
Abbreviated transcription (Latin):
in .xl. aliqͣndo eciã in .lx. annis solueba¬
t ep̃is. Qui aũ redempcionẽ altariũ quȩ
inplurib annis ñ nͥ semel ꝑuicarios fieri
solebat. heresim uocauit & dammpnauit :
sub noĩe annui census predẽpcione uicarioꝵ
siue altariũ. annuã pecuniã extorquere
dedocuit. ñ p̃cepit : immo oĩa quecũq
abbates & monachi in eecłiis sub redẽp¬
eiõe uicarioꝵ tenuerant. ut qͥete demn¬
ceps & sine cuiꝰlib& exactiõe pecunie
possiderent. beatoꝵ apłoꝵ petri &
pauli auctoritate firmauit. Nã si
inplurib annis ñ nͥ semel ut dictũ ÷
ꝑuicarios pecunia paltarib: dabat᷑
ep̃is:⁊ pecuniã ipsa apłica auctori¬
tate ꝓbatũ sit simoniã ẽẽ : singuł¬
annis ep̃is ꝓuicariis altariũ pecuniã
dare. qͥd est aliud ꝗͣ pplurimoꝵ annoꝵ
simonia ꝑ annos singulos sub noie¬
annuicensus. annuam simoniã ex¬
ercere : Non ⁊ hoc doctrina xp̃iane
fidei. s exactio pessima : quȩ & simo¬

Expanded text:
inta annis solvebatur episcopis. Qui autem redemptionem altarium, quae in pluribus annis non nisi semel per vicarios fieri solebat, haeresim vocavit, et condemnavit, sub nomine annui census pro redemptione vicariorum, 124 sive altarium annuam pecuniam extorquere dedocuit, non praecepit, imo omnia quaecunque abbates et monachi in Ecclesiis sub redemptione vicariorum tenuerant, ut quiete deinceps, et sine cujuslibet exactione pecuniae possiderent, beatorum apostolorum Petri et Pauli auctoritate firmavit. Nam si in pluribus annis non nisi semel, ut dictum est, per vicarios pecunia pro altaribus dabatur episcopis, et pecuniam ipsam apostolica auctoritate probatum sit Sis altarium pecuniam dare, quid est aliud, quam pro plurimorum annorum Simonia, per annos singulos, sub nomine census, annuam Simoniam exercere? Non est hoc doctrina Christianae fidei, sed exactio pessima quae Simo
Abbreviated transcription (Latin):
ueris noe sc̃ĩ patriarehȩ contẽpsit imꝑiũ. Pꝰ
qͥdẽ ut colũba acceper ranuĩ oliuȩ cũ qͦ ad
artã redirent ⁊ in arca manerent: s defenes¬
tris artȩ ad qͣs fide baptismatis ⁊ monastia
ꝓfessioe iã uolauerant. ñ redit᷑i euolauer̃
De qͦrũ numero quelibet hõiẽ multom mnꝰ
gͥ dñici gregis pastorẽ ⁊ custodẽ ẽẽ ñ opto:
ne forte contingat qͦd ds abnuat. illũ ex
pastore lupũ fieri. ⁊ eł custode latrone. Uale

Expanded text:
i patriarchae contempsit imperium. Prius quidem, ut columba, acceperunt ramum olivae, 189 cum quo ad arcam redirent, et in arca manerent, sed de fenestris arcae, ad quas fide baptismatis et monastica professione jam volaverant, non redituri evolaverunt. De quorum numero quemlibet hominem, munici gregis pastorem et custodem esse non opto, ne forte contingat, quod Deus abnuat, illum ex pastore lupum fieri, et ex custode latronem. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
tio enĩ infirmoꝵ publice pęnitentiȩ. ẽ. sac̃¬
mentũ: quã ñ. eẽ. repetendã sic̃ nec̾ baptismũ
testat᷑ augustinꝰ testat᷑ ambrosius. Augustinꝰ
in epła ad macedoniũ. Caute salubrit̾q ꝓu¬
sum.ẽ. ut locus illius humillime pęnitentię
semel in eccłia c̃cedat᷑. ne medicina uilis minꝰ
utilis. ãt.egrotis. que tanto magis salubris. ẽ.
quanto minꝰ contẽptibilis fuerit. Ambrosiꝰ
in scđo libro de penitentia. Sic̃ est unũ bap¬
tisma. ita &una pęnitentia : quȩ tam̃ publi¬
ce agit᷑. Nam cotidie nos debet penitere
peccati. S hec delictoꝵ leuioꝵ: illa gra

Expanded text:
itentiae est sacramentum, quam non esse repetandam sicut nec baptismum testatur Augustinus, testatur Ambrosius. Augustinus in epistola ad Macedonium: « Caute salubriterque provisum est, ut locus illius humillimae poenitentiae semel in Ecclesia concedatur, ne medicina vilis minus utilis esset aegrotis; quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit. Ambrosius in secundo libro de Poenitentia: Sicut est unum baptisma, ita et una poenitentia; quae tamen publice agitur. Nam quotidie nos debet poenitere peccati; sed haec, delictorum leviorum illa gra
Abbreviated transcription (Latin):
re ces abaplea sede. Quod nous ego ipse
se lll ciuiuis aures crant ados dormiar
eoms  hibiens: Ubi sc̃s benedictus de pegͥnis
mosalibs ircione facit : de illis loquitur
qi otis me inundo quide reminciabatł.
sese in diñ seriuitutẽ ꝓfitentes. nuilla cam̃
ssa psessione alicubi firmantes stabilita¬
tua ẜos a qͥ certo in loco ꝓfitentur. ubiꝓ
secesse e s. pegͥna querere sepultura. N
⁊ sub occasice ierusolimitani itineris deuiemꝰ
abitinere nr̃e ꝓfessionis: ne dũ falsa beatitu¬
dine querimꝰ. uerã ⁊ corporis ⁊ animȩ inue¬
niamꝰ miseriã. Carnalis amore fr̃is ur̃i qui
licitacioẽ fideiurȩ regendos suscepistis: depi
exponere. ⁊ qͦs semel ingilans peꝑit. dormien¬
do oppͥmere. Hac arte satanȩ multi qͥ in rext¬
neracioẽ pͥma drabolo.⁊ seda diabolo sĩmi
uersi ⁊ manna fastidientes. ollas carniũ : ata
quȩ diuinȩ legi erant contͣria pecier̃. habuer̃
utiq escas. s inescis ilł recia qͥb capti: acu

Expanded text:
a sede. Quod novi ego ipse, sicut ille, cujus aures erant ad os domini chis prohiberet. Ubi sanctus Benedictus de peregrinis monachis mentionem facit, de illis loquitur qui eo tempore mundo quidem renuntiabant, sese in Domini servitutem profitentes, nullam 188 tamen sua professione alicubi firmantes stabilitatem. Eos vero, qui certo in loco profitentur, ubi necesse est, non peregrinam quaerere sepulturam. Non igitur sub occasione Hierosolymitani itineris deviemus ab itinere nostrae professionis, ne, dum falsam beatitudinem quaerimus, veram et corporis et animae inveniamus miseriam. Carnalis amore fratris vestri,licitatione fidei vestrae regendos suscepistis, et deexponere, et quos semel vigilans peperit, dormiendo opprimere. Hac arte Satanae multi, qui in regeneratione prima diabolo, et in secunda diabolo simul eversi, et manna fastidientes, ollas carnium, et caetera, quae divinae legi erant contraria, petierunt. Habuerunt itaque escas; sed in escis illis retia, quibus capti, et
Abbreviated transcription (Latin):
gant᷑. nulla ratione putat᷑ posse c̃cedi. Quid ta¬
in suꝑ hoc magnitudo ur̃ȩ discretionis senti¬
at. & quid tenendũ doccat scire desideramꝰ. qͥa
quãuis ista & ratione & auctoritate. eẽ. uera
iñ dubitemꝰ. ea tam̃ ur̃e auctoritatis de creto
nensi abbati salutẽ & dilectionẽ Unctionẽ
infirmoꝵ ñ estimo repetendã. quia sic̃ ipse

Expanded text:
gantur, nulla ratione putatur posse concedi. Quid tagantur, nulla ratione putatur posse concedi. Quid tamen super hoc magnitudo vestrae discretionis sentiat, et quid tenendum doceat, scire desideramus, quia quamvis ista et ratione, et auctoritate esse vera non dubitemus, ea tamen vestrae auctoritatis decreto nensi abbati, salutem et dilectionem. Unctionem infirmorum non aestimo repetendam, quia, sicut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ adeo. & ase debitȩ dilectionis seruitutẽ.
Sic̃ consuetudines monachoꝵ beati benedic¬
ti regulȩ concordantes laudamꝰ. sic eas qͣs
sc̃s benedictus nec docet nec p̃cipit. & quȩ
aratione penitꝰ discrepare uident᷑ laudare
ñ possumꝰ. Sunt erũ quȩdã apud monachos
institutiones quas ratio nullatenꝰ admittit
nec scõꝵ qui libet patrũ inuenit. s insipienti¬
ũ consuetudo hominũ instituit. Has in mo¬
nasteriis quidã monachi sibi ꝓ lege uindicant.
& cũ xp̃c dixerit ego sum ueritas nec dixe¬
rit ego sum c̃suerido. ꝓsua tam̃ c̃suetudine
legẽ ueritatis imnutant. Et ut cȩt̾a taceamꝰ
in hoc ut nob̾ uidet᷑ ñ mediocrit̃ errant. qd̾
unctionẽ infirmoꝵ. cũ a scã catholica ⁊ apłi¬
ca sede sacram̃tũ uocet᷑. & cũ nullũ sacram̃tũ
iterari debeat. it erandã putant. Unctionis uti¬
q sacram̃ tũ beatꝰ innocentiꝰ papa adeo magnũ
dicit. qđ pęnitentib quib cȩta sacram̃ta ne¬

Expanded text:
salutem a Domino, et a se debitae dilectionis sevitutem. Sicut consuetudines monachorum B. Benedicti regulae concordantes laudamus, sic eas, quas sanctus Benedictus nec docet, nec praecipit, et quae a ratione penitus discrepare videntur, laudare non possumus. Sunt enim quaedam apud monachos institutiones, quas ratio nullatenus admittit, nec sanctorum quilibet Patrum invenit, sed insipientium consuetudo hominum instituit. Has in monasteriis quidam monachi sibi pro lege vindicant, et cum Christus dixerit: Ego sum veritas , nec dixerit: Ego sum consuetudo, pro sua tamen consuetudine legem veritatis immutant. Et, ut caetera taceamus, in hoc, ut nobis videtur, non mediocriter errant, quod unctionem infirmorum, cum a sancta catholica et apostolica sede sacramentum vocetur, et cum nullum sacramentum iterari debeat, iterandum putant. Unctionis utique sacramentum B. Innocentius papa adeo magnum dicit, quod poenitentibus, quibus caetera sacramenta ne
Abbreviated transcription (Latin):
tmiseras & miseros uocat ds̃misericors om̃s ad
penitertiã & pollicetur ueniã. Contẽptor peni¬
tentie solus. ẽ expers uenie. factor miscdiȩ. xp̃e nr̃i
lacrimarũ fluuiũ. fluxũ reftrinxit criminũ. H &
subdita demoniis. atq dedita uitiis ate prius olti¬
nuit: qͥc qͥd tibi ex̾ibuit. Ate cordis cõpunctio.
& capillorũ tersio. & pedũ osculatio. & uuguend
spũi paradyto. honor uirtus & głia in sempit̃na scła aõ¬
E

Expanded text:
misericors, Omnes ad poenitentiam. 321 Et pollicetur veniam. Contemptor poenitentiae Solus est expers veniae: Factor misericordiae Christlacrymarum fluvium Fluxum restrinxit criminum. Haec subdita daemoniis, Atque dedita vitiis, A te prius obtinuit, Quidquid tibi exhibuit. A te cordis compunctio, Et capillorum tersio, Et pedum osculatio, Et unguenti Spiritui paraclito, Honor, virtus, et gloria In sempiterna sae
Abbreviated transcription (Latin):
uindocinensis monasteri humił seruꝰ
dilectis in xp̃o discipuł hamelino &
añores bona principia sorte meliori cer¬
minare Multis ac diuersis actibus scđi
deditus frib quos meȩ in ꝑfectioniduu.¬
ned padientia regendos cõmisit loquent
seribert que debeo ñ possũ. Iustũ tam eri
est uelle magis prodesse quã preesse nec
pastorẽ eccłie decet minꝰ de slute ani¬
marũ quã de rerũ ad ministratione
esse sollicitũ. Unde licet animꝰ meus ꝑro
sua consuetudine eirta alia uersaret᷑.¬

Expanded text:
Vindocinensis monasterii humilis servus, dilectis in Christo discipulis Hamelino et Andreae, bona principia sorte meliori terminare. Multis ac diversis actibus saeculi deditus, fratribus, quos meae imperfectioni divina patientia regendos commisit, loqui vel scribere quae debeo non possum. Justum tamen est velle magis prodesse quam praeesse; nec pastorem Ecclesiae decet minus de salute animarum quam de rerum administratione esse sollicitum. Unde, licet animus meus pro sua consuetudine circa alia versaret
Abbreviated transcription (Latin):
Oratio ad matrem dñi:
maria gloriosa iesse ꝓles generosa.
Tẽplũ sacrũ saluatoris. refugiũ peccatoris
mundi salus. mors peccati. sũmi facta paren
nati. Iuȩ filiũ habes regẽ. qui diuinã dedit
legem tumat tu spansi dai enarmiserere

Expanded text:
ORATIO AD MATREM DOMINI. O Maria gloriosa, Jesse proles generosa, Templum sacrum Salvatoris, Refugium peccatoris, Mundi salus, mors peccati. Summi facta parens nati. Quae filium habes regem, Qui divinam dedit legem: Tu mater, tu sponsa Dei, Mei miserere
Abbreviated transcription (Latin):
conuerti. Amantiũ ardentiora utiq desĩderia
sunt : &tam̃ necessitatis contuitu tẽperant᷑. Et si
dolent discedere: Iugere tam̃ ñ solent destituti.
Amare inpatientus erubescunt. Ita patientia
desiderii plus ꝓbat᷑. Quid aut̃ dehis loquar.
qui defunctos putant uitȩ suauitate priuari
tulla potest.ẽẽ. iocunditas int̾has uite nr̃ae

Expanded text:
desideria sunt, et tamen necessitatis contuitu temperantur: et si dolent deseri, lugere tamen non solent: destituti amare impatientius erubescunt. Ita patientia desiderii plus probatur. 18. Quid autem de his loquar, qui defunctos putant vitae suavitate privari? Nulla potest esse juc
Abbreviated transcription (Latin):
tenera infancia
lactis exꝑin dul cedi¬
nem: ⁊ de exiguis
eximia cogitãre qͣli¬
ter fauente dõ persĩ¬
gulos annos tota hec
dies expendatur in
laudem. ⁊ cũ gaudio

Expanded text:
tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
drupedum et serpentium. Propt̃ quod tradidit illos deus in deside¬
ria cordis eorum. in inmunditiam. ut contumeliis afficiant cor¬
pora sua in semet ip̃is. qui conmutauerunt ueritatem dei ui me¬
datium. et coluerunt. et seriuierunt creature potuis ꝙͣ creatori
est benedictus in secula. amen. ¶Sicut non probauerũt deum hr̃e

Expanded text:
drupedum et serpentium. Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semet ipsis. Qui commutaverunt veritatem Dei in mendatium et coluerunt et servierunt creature potius quam creatori, qui est benedictus in secula. Amen. Quocirca non su
Abbreviated transcription (Latin):
sosipater. cognati mei. Saluto uos ego
tercius: qui scripsi epistolã in dño. Salu¬
tat uos gauis hospes ms: et uniuersȩ ec¬
clesiae. Salutat uos erastus arcarius ciui¬
confirmare iuxta euangeliũ meũ & predi¬
tẽporibus aeternis taciti. qđ nunc pate factũ
ẽ. ꝑscripturas propħarũ scđm prȩceptũ ȩter¬
ni dĩ ad oboeditionẽ fidei in cunctis gentibus.

Expanded text:
Sosipater, cognati mei. Saluto vos ego Tertius, qui scripsi epistolam, in Domino. Salutat vos Caius hospes meus, et universa Ecclesia. Salutat vos Erastus arcarius civiconfirmare juxta Evangelium meum, et praeditemporibus aeternis taciti quod nunc patefactum est per scripturas prophetarum secundum praeceptum aeterni Dei ad oboeditionem fidei in cunctis gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ tribulamur pro ur̃a exhortatione & salute
quȩ operatur in tolerantiam earundem passio¬
tium. quas et nos patimur: est spes nr̃a. firma
pro uobis: scientes qm̃ sicut socui passionũ estis.
sic eritis et consolationis

Expanded text:
em tribulamur pro vestra exhortatione et salute quae operatur in tolerantia earundem passionum quas et nos patimur et spes nostra firma pro vobis scientes quoniam sicut socii passionum estis sic eritis et consolationis
Abbreviated transcription (Latin):
crescit sicut in uobis ex ea die qua audistis
& cognouistis gr̃am dĩ in ueritate. sicut
didicistis ab epaphra carissimo conseruo
qui etiam manifestauit nobis dilectionem

Expanded text:
crescit sicut in vobis ex ea die qua audistis et cognovistis gratiam Dei in veritate sicut didicistis ab Epaphra carissimo conservo qui etiam manifestavit nobis dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
sosi pater. cognati mei. Saluto uos ego
tercius: qui scripsi epistolã in dño Salu¬
tat uos gauis hospes ms: et uniuersȩ ec¬
clesiae. Salutat uos erastus arcarius ciui¬
confermare uxta euangeliũ meũ & predi¬
cationẽ iħu xp̃i. scđ̾m reuelationẽ mysteru
tẽporibus aeternis taciti. qđ nunc pate factũ
ẽ. ꝑscripturas propħarũ scđm prȩceptũ eter¬
ni dĩ ad oboeditionẽ fidei in cunctis gentibus

Expanded text:
Sosipater, cognati mei. Saluto vos ego Tertius, qui scripsi epistolam, in Domino. Salutat vos Caius hospes meus, et universa Ecclesia. Salutat vos Erastus arcarius civiconfirmare iuxta evangelium meum et praedicationem Iesu Christi secundum revelationem mysterii temporibus aeternis taciti quod nunc patefactum est per scripturas prophetarum secundum praeceptum aeterni Dei ad oboeditionem fidei in cunctis gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sosipater. cognati mei. Saluto uos ego
tercius: qui scripsi epistolã in dño. Salu¬
tat uos gauis hospes ms: et uniuersȩ ec¬
clesiae. Salutat uos erastus arcarius ciui¬
confirmare iuxta euangeliũ meũ & predi¬
cationẽ iħui xp̃i. scđm reuelationẽ mysteru¬
ni dĩ ad oboeditionẽ fidei in cunctis gentibus.

Expanded text:
Sosipater, cognati mei. Saluto vos ego Tertius, qui scripsi epistolam, in Domino. Salutat vos Caius hospes meus, et universa Ecclesia. Salutat vos Erastus arcarius civiconfirmare juxta Evangelium meum, et praedicationem M PRAECEPTUM AETERNI DEI, AD OBOEDITIONEM FIDEI IN CUNCTIS GENTIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
scđm promissionem uit e
quȩ ẽ. in xp̃o iħu: ti motheo
cui seruio a progenitoribꝰ in con¬
scientia pura: quã sine in termis¬
sione habeam tui memoriam in
orationibus meis nocte acdie de¬
siderans de uidere. memor lacri¬
marum tuarũ ut gaudio imple¬
ar recordationẽ accipiens eius fidei
quȩ.ẽ.in te non ficta: quȩ et habitauit pri¬
mum in auia tua loid e. et matre tua eu¬
niche: certus sum autẽ quod et in te
ropter quã causam ad moneo te: ut re¬

Expanded text:
secundum promissionem vitae quae est in Christo Iesu Timotheo cui servio a progenitoribus in conscientia pura quam sine intermissione habeam tui memoriam in orationibus meis nocte ac die desiderans te videremarum tuarum, ut gaudio implear, recordationem accipiens ejus fidei, quae est in te non ficta, quae et habitavit primum in avia tua Loide, et matre tua Eunice, certus sum autem quod et in te. Propter quam causam admoneo te, ut re
Abbreviated transcription (French):
auitas auro mũdo ĩntro. Fund am̃ta muriciuita¬
ꝯsomtĩlapide pͥnosoornata. E undam̃tũ pri¬
mũ iaspiqis. Se d̾e saphyrus. ẽcrtius calcedonius.
Quartis smatagdꝰ. Qantus sardomt. Eȩxtꝰ sardus.
Suptm ĩsolinis. Otaius derillus. Nonus topaçꝰ
Decimus cͥsopassus. Undecimꝰ iacinctus. Duod̾amꝰ

Expanded text:
muri civitatis omni lapide pretioso ornata fundamentum primum iaspis secundus sapphyrus tertius carcedonius quartus zmaragdus quintus sardonix sextus sardinus septimus chrysolitus octavus berillus nonus topazius decimus chrysoprassus undecimus hyacinthus duodecimus
Abbreviated transcription (Latin):
tur ħ abacus .ci. qiͣ decuplatio . qr in abaco
st̃ decẽ arcꝰ sese decuplantes. In pͥmo ẽ uni¬
tus. In ẜo denariꝰ. In t̾cio cẽtenariꝰ. Est ⁊̃
abacꝰ uł abux uͥga geometre. uł tabula
quã hñt ph̾i iubi figuras in pulu̾e sup¬

Expanded text:
 abbacus -ci quasi decuplatio, quia in abbaco sunt decem arcus sese decuplantes: in primo est unitas, in secundo denarius, in tertio centenarius; et est abbacus vel abbax geometralis tabula quam habent phisici ubi figuras in pulvere sup
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur. spicanardi intłir.¬
ardus celtica sƿica celtica id̾.¬
cerasa. nigra d̃ cuiꝰ cortice. sophiscicͣt᷑
cassia lignea ut in psio sen peccassie
ceraso
Ianscurtium cardauiii. tã semen.¬

Expanded text:
ponitur, spica nardi intelligitur.NARDUS CELTICA, id est, spica celtica.cerasa nigra, de cuius cortice sophisticatur cassia lignea, ut in Persio, seu pectent cassie ceraso. NASTURCIUM, cardamum tam semen
Abbreviated transcription (Latin):
Anthos. flos rors marini id̾ gnͣałr.
noĩe ħ nomen. anthos .ꝓ. qͦl flore.
ponitur apud grecos.
catia fnictus primellaꝵ. ĩmatur¬
atoꝵ. It̃ acatia cirra .i. dura.
Tlasantos. Nlos sał. idẽ. alos eĩ .i.sal.

Expanded text:
ANTHOS, flos roris marini; unde hoc nomen anthos pro quolibet flore sumitur apud grecos. ACATIA, succus prunellarum immaturarum. Item acatia cirra, id est, dura. ALOSANTOS, flos salis idem; alos enim est sal,
Abbreviated transcription (Latin):
nũor quinq nerina lanceolata. idẽ
Aspaltum bichumen indaicum.
Anancia pes leporinus. gario fil¬
ata. sanamunda. idẽm¬
tur mextincta
Elcanna hba ẽ. q̃ afeitur. ad nos
puliũsata ht̃ uim trgẽti capillos.
Nchorus ndix gladiolus id̾.Eͫ tu¬
rus. qui discernitur in flore ci et
radir. rub̾a. sꝑacula fecida. que dis¬
rem. Unde nerssus. uris purpuresi
Norẽ. gerit proos albiur ꝙladrosꝰ
ciocenm. s sꝑatulafetida millum

Expanded text:
minor et quinquenervia et lanceolata idem. ASPALTUM, bitumen iudaicum iAVANTIA, pes leporinus, gariofilata, sanamunda idemtur inextincta. ALCANNA, herba est que affertur ad nos pulverizata habens vim tingendi capillos. ACORUS, gladiolus idem. Quaturus qui discernitur flore citrino et radice rubea; spatula fetida que dism; unde versus: yris purpureum florem gerit, yreos album gladiolus croceum, sed spatula fetida nullum.
Abbreviated transcription (Latin):
tsa fecida. lazaꝵ. opium sqͥnãtiũ
silphum. ideui et sulphur .e. fer¬
maraco sansucus .i maioraua.
psa olimbium. idem.
mantilla portentilla .i. mature¬
lla. fu. uałianͣ. idem.¬
fodillus albutim cẽtũ capita
tholica idem tͥ. ẽ semẽ. coconidium
Igaricꝰ. fungus abiectis corallã

Expanded text:
ASA FETIDA, lazar, opium quirinacium, silphium idem; et silphium est ferAMARISCUS, sansucus, maiorana, persa, olimbrum idem. AMANTILLA, potentilla, marturella, fu, valeriana idem.AFFODILLUS, albucium, centum capita tholica idem, cuius semen est coconidium. AGARICUS, fung
Abbreviated transcription (Latin):
Ecolopendrie. lingue ternine. id̾.¬
oda penfiligos . ẽ. fuligo. illa. quẽ
fuit penfiligos añꝙͣ. caderet ad. tram
S igillum. sc̃e. marie h̾ba .ẽ. et siłr
sigisluur. salouionis.¬
Sperule. pona st̃ colloquintidaꝵ. ut ĩ
Spalangia genus ẽ.aranea. ut in.al¬
masaĩo. rasis.¬
S corpena scarꝰ. sepia. noĩa. sc̃ pistium.
ut in. alexͦ.¬
Etilio pua. lac̾ta. ẽ.¬
Stellio. aĩal ẽ ꝑuum lucens d̾. nocte

Expanded text:
COLOPENDRIA, lingua cervina idemSPODO, ponfiligos est, fuligo illa que fuit ponfilingos antequam caderet ad terram. SIGILLUM SANCTE MARIE herba est,et alia est sigillum Salomonis.SPERULE, poma sunt coloquintidarum, ut in SPALANGIA, genus est aranee, ut in Almansorio Rasis.SCORPENA, SCARUS, SEPIA nomina sunt piscium, ut in Alexandro.STILIO, parva lacerta est.STELLIO, animal parvum lucens d
Abbreviated transcription (Latin):
S anabugla. siłis. ẽ. centum granis et
ẽ. uald̾ duretica. et nal ad lapidem.¬
cietiir. abhiis que colantur
tigo¬
S talticon .ł. stalticontiẽ. in t̾pr̃ costri¬
S eliros int̾p̃r durum. inde. sclirosis¬
ut uri passionario.¬
S opħue ruene. et sunt in talo tam
S usane dr̃ ptes corporis sr̃iores in¬
sane. infĩores¬
Serdeue ⁊ lapis maguetes¬
Sicida. brionia cucurbita. cucurbita.
agxestis . id̾.¬
cordeon aliumr ẽ. id̾¬
Sanͣmunda auontiua id̾¬
imphomaca caiculata id̾ ł. cami

Expanded text:
SANABULLA similis est centum granis, et est valde diuretica et valet ad lapidem.abiciuntur ab hiis que colantur.tigoSTALTICON sive STALTICONTRIUM interpretatur constri.SCLIROS interpretatur durum; inde sclirosiut in Passionario.SOPHENE VENE sunt in talo tam SUSANE dicuntur partes corporis superiores, iusane inferiores.SERDENE, id est, lapis magnetesSICIDA, brionia, cucurbita agrestis idem.SCORDEON, allium agreste idem.SANAMUNDA, avancia idem.SIMPHONIACA, caniculat
Abbreviated transcription (Latin):
S pasnins ẽ. molenta neruoꝵ cõcͣccio
uoluntarium moꝵ impediens
ꝙl .ł. festuca quale in. pede ł. alibi ĩ figĩ¬
de lacte et dissiucia¬
yposarcha. sarcophagꝰ et porꝰ sardydeᷤᷤ
multum. humorem. contines ad instar
D patomele instrĩ ẽ. cyrurgic̃.¬
E cothonus sine scotouna ẽ ten̾bͦsico
ocloꝵ¬

Expanded text:
SPASMUS est violentanervorum contractio voluntarium motum impediens. festuca, quale in pede vel alibi infigitde lacte et dissinteriayposarca, sarcofagus, et porus multum humorem continens adinstar SPATOMELE instrumentum est cyrurgicum.SCOTOSIS sive SCOTOMIA est tenebrositas oculor
Abbreviated transcription (Latin):
inde. strangiria. inde guctatim. imicrus
nide. ec sanduicidiꝰ ẜ dissuria surria spori¬
asis et multa siłia que sc̃ passiones ue.
et passionariõ.¬
Sciptiriasis ⁊ passio quedam uesice.
Siantis inc̃p̃tr̃ p̾focano ind̾ smãtia.

Expanded text:
inde stranguiria, id est, guttatim minctus. Item sansudis, dissuria, suria, sporiasis, et multa similia que sunt passiones vesice, ut in Passionario.STIPTIRIASIS, id est, passio quedam vesice. SINANCIS int
Abbreviated transcription (Latin):
Lapis pirites. dr̃. lapis a. quo. pali¬
conem exponit lap̾ pirides .i. lapis.
milicaris qd quidam dũt d̾ lapide

Expanded text:
LAPIS PIRITES dicitur lapis, per alliconem exponit: lapis pirites, id est, lapis militaris, quod quidam intelli
Abbreviated transcription (Latin):
intreolum. et dr̃ .a. claritate uitrea.
q̃. ĩ eleccõribus gͣnis eius ĩuenitur
qũ atramentum. ꝑ se ponitur. d̾ uili¬
ori intłir.
Tlabaustrum genus ẽ. marmoris
pades et lat̾ne
Aspleuis hba .l. splendilidion ħba
est siłima. et in ext̾ioribus et inuir¬
cute. scolopendris.
recipit dr̃ alipca mnusc̾ta.
Anthofili .i. maiores gariofili. et
sunt anthofili. idem. gariofił. ꝙ gro¬
ales.ficus qrflores arboris.uude.
illud ficus proculit grossos suos.¬

Expanded text:
itreolum, sic dictum a claritate vitrea que in electioribus eius granis invenitur. Quando atramentum per se ponitur de viliori intelligitur. ALABAUSTRUM genus est marmoris,mpades et lanterne. ASPLENIS herba est; asplendilidion herba est simillima et in exterioribus et in virtute scolopendrie. recipit, dicitur alipta muscata. ANTOFILI, id est, maiores sunt idem antofili gariofili quod gromi ficus quasi flores arboris, unde illud protulit ficus grossos suos.
Abbreviated transcription (Latin):
tn uauira fes. e oli inferior et est
et ut in dietis ꝑticularibꝰ. lergitur
cer foliur. gens. ẽ. apu¬
Anecum absinchium dulce idẽ.
Arilli. sunt arida unaꝵ gͣna et dic¬
unnitur. abaridicͣte.¬
lapsa qñz .ẽ. galla. et alapssa. qñz
ẽ.alupta.

Expanded text:
 murca est fex olei inferior, et est etur in dietis particularibus, cerfolium est genus apii.ANETUM, absinthium dulce idem. ARILLI sunt arida uvarum grana, et dicuntur ab ariditate.ALAPSA quandoque est galla, et alapsa quandoque est aluta.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quilla scilla cepa marnia. id̾.¬
Scrucio. anis ẽ. crudelissima et tm̃
cogitans. de futuro que ouasra ex¬
pouit nec ĩ fetũ calefac̾. s sine calore
fꝯmẽto amoris et pietatis et spe prol
teliquit in deponentia carnis om̾̃a fac̃.
et ẽ. rub̾a. ut dcm̃. ẽ.s̃ ẽ. et alia liquida

Expanded text:
SQUILLA, SCILLA, cepa marina idem.STRUCIO avis est crudelissima, tantum cogitans de futuro que ova sua exponit nec in fetum calefacit, sed sine calore, fomento amoris et pietatis et spe prolis relinquet, et inde ponencia carnis omnia facit.et est rubea, ut supra; et est alia liquida
Abbreviated transcription (Latin):
punit pro radice. narcisci.
Dulbus astus. barba. ionis. id̾.
ulb. sqͥllititus. ł bulb. ruffus
ulbus scudius .i. flos. lupini.
alation. rglans ind̾. mirabolaꝰ.
qͣr glans uendibił muiripion etiam.

Expanded text:
piunt pro radice narcisi. BULBUS ASTUS, barba iovis idem. BULBUS SCILLITICUS vel bulbus rufus, BULBUS STUDIUS, id est, flos lupini. BALANON, id est, glans, inde mirabolanus quasi glans vendibilis; miripson enim
Abbreviated transcription (Latin):
mũlla nt malexandro. de occłis E
inqnta picula amphorisuũ pro
niellicrato. accpinꝰ. ydromel. qui¬
dam tũ exponinit mellictum .⁊. de
uino et melle. sed hii. exponu̾t d̾ii¬
no. et melle ł inc̃cipiunt mellicͣ¬

Expanded text:
mulsa, ut in Alexandro de oculis, sed in quinta particula Afforismorum pro mellicrato accipimus ydromel. Quidam tamen exponunt mellicratum de vino et melle, sed hii exponunt vel intercipiunt mellicr