comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui uoliũt int̾̃ uos pͥmꝰ esse: erit uester
seruus.Sicut filius hominis ñ uenit mi¬
nistrari: s ministrare. Hinc ẽ qͦd seruũ
ex suscepto regimine elatum. q̃ post suppli¬
tia maneant : indicat dicens. Qͦd si dix̃it
malus ille seruus incorde suo. moram facit
met dns sarmilius indie quin sperate
⁊ hora qua ignorat. ⁊ duudet eum partemq
eiꝰ ponit̃ cum hypocritis. Int̾ hypochritas
enim iure deputat᷑: qui ex simulatione disci¬
pline. mustĩum regiminis uercit inusum
dominationis. Et camenñ nunqͣm grauius
delinquitur. si int̾ ꝑu̾sos plus equalitas qͣm
disciplina custodit᷑. Quia enim falsa pietate
superatꝰ ferire heli delinq̃ntss filicis noluit:
aput districtum iudicẽ semet ip̃m cum filiis
crudeli dampnatione ꝑcussit. Hinc namq ei
diuina uoce dicit᷑. honorasti filios tuos. ma¬
gisqm me. hinc pastores increpat ꝑ prophetã
dicens: qͦd fractumẽ non allesastis: ⁊ qͦd ab¬
iectum non reduxistis. Abiectus enim redu¬

Expanded text:
qui voluerit inter vos primus esse, erit vester servus: sicut Filius hominis non venit ministrati, sed ministrare . Hinc est quod servum ex suscepto regimine elatum, quae post supplicia maneant, indicat, dicens: Quod si dixerit mallus ille seniet dominus servi illius, in die qua non sperat, et hora qua ignorat, et dividet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis . Inter hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione disciplinae ministerium regiminis vertit in usum dominationis; et tamen nonnunquam gravius delinquitur si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custoditur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Hinc namque divina ei voce dicitur: Honorasti filios tuos magis quam me . Hinc pastores increpat per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis . Abjectus enim redu
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ aquilonis ostenditur. nisi hoc
peccatorib. sed pꝰ peccata conuersis
eque aditus regni celestis aꝑitur:
arga est enim miscdia crẽatoris
ditate demersi sunti ad secreta gaudia
ꝑueniant. Pateat porta ad aquilonem
ut hi qui pꝰ inchoationem caloris et lu¬
minis. in peccatoꝵ suorum frigore et
obscuritate dilapsi sunt. ꝑ compune tio¬
nem penitentie adueniam redeant. et
que sit interne retributionis uera letici¬
a cognoscant. P ateat porta admeridiem.
ut hi qui scĩs desiderus in uirtutib fer¬
uent. ꝑspalem intellectum eotidie in¬
t̃ni gaudii misteria penetrent. Inter
hec autem queri potest eum quatuor hu¬
uis mundi partes: cur in hoc edificio ex
terioris atru. nonquatuor sed tres porte
eẽ memorantur. Quod recte querendũ
uidisset. Sc̃a enim eccła. id ẽ sp̃ale edificiũ
ut ad secreta gaudia ꝑtingat. tres solu¬
modo portas habet. iudelicet fidem. sp̃e.
atq caritatem. unam ad orientẽ. aliam

Expanded text:
tis et aquilonis ostenditur, nisi hoc tis et aquilonis ostenditur, nisi hoc peccatoribus, sed post peccata conversis, aeque aditus regni coelestis aperitur? Larga est enim misericordia Creatoris ditate demersi sunt, ad gaudia secreta perveniant. Pateat porta ad aquilonem, ut hi, qui post inchoationem caloris et luminis in peccatorum suorum frigore et obscuritate delapsi sunt, per compunctionem poenitentiae ad veniam redeant, et quae sit internae retributionis vera laetitia cognoscant. Pateat porta ad meridiem, ut hi, qui sanctis desideriis in virtutibus fervent, spiritali intellectu quotidie interni gaudii mysteria penetrent. Inter haec autem quaeri potest, cum quatuor hujusmodi partes sint, cur in hoc aedificio atrii exterioris non quatuor, sed tres portae esse memorantur: quod recte quaerendumvidisset. Sancta enim Ecclesia, id est spiritale aedificium, ut ad secreta gaudia pertingat, tres solummodo portas habet, videlicet fidem, spem, atque charitatem: unam ad Orientem, aliam
Abbreviated transcription (Latin):
cum eos dep̃dicatione redeuntes et de sub¬
iectione demonum letantes admonet di¬
cens. Nolite gaudere suꝑhoc: sed potius
gaudete et exultate. quia nomina ur̃a sc̃p¬
tasunt incelo. Hon enim omnes electi
demonia eicuuit. sed tamen electorum
omnium nonuina celo tenentur ad scͥp¬
ta. Ad monent᷑ ergo discipuli priuatam
leticiam deponere: communi autẽ et ꝑ¬
petua felicitate gaudere. Qiusquistaq
ineo gaudet quod al t non habet. ex ip¬
sa sua habundantia deterior factuis. yͥua¬
tũ gaudiũ habet. Contra huuis appeti¬
tum habundantie. nos iohannes ad mo¬
uet dicens. Holite diligere mundũ. neꝙ

Expanded text:
cum eos de praedicatione redeuntes, et de subcum eos de praedicatione redeuntes, et de subjectione daemonum laetantes admonet, dicens: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete et exsultate, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Non enim omnes electi daemonia ejiciunt, sed tamen electorum omnium nomina coelo tenentur ascripta. Admonentur ergo discipuli privatam laetitiam deponere, de communi autem et perpetua felicitate gaudere. Quisquis itaque in eo gaudet quod alter non habet, ex ipsa sua abundantia deterior factus, gaudium privatum habet. Contra hujus nos appetitum abundantiae Joannes admonet, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
tibulum eus uixta mensuras suꝑiores:
et fenestras eius et uestibula incircui¬
tu sicut feneftras ceteras. Qiuinquagin¬
ta cubitorum longitudinem. ⁊ latitu¬
dinem uiginti quinq cubitorũ. et in
gradib septem ascendebatur ad eam.
et uestibulum ante fores euis. Cuncta
hec iuorientis et aquilonis porta iam
dicta sunt: et congruũ non ẽ ut ea que
semel ac scd̃o exponentes diximus. sepiꝰ
replicemus. Notandum tamen nobis ẽ.
quia inspãli edificio alter aditus ad ori¬
entem alius ad aquilonem atq alius
ad austrum patet. Sicut enĩ aquilo¬
nis frigore peccatores. ita ꝑ australem
uiam feruentes sp̃u designant᷑: qui ca¬
lore scĩ sp̃c accensi. uelut in meridia¬
na luice uirtutibus excrescunt. Pate¬
at itaq porta ad orientem ut hi qui
sacramenta fidĩ bene inchoauerunt.
et in nulla pꝰ modũ uitioꝵ profun
prio letetur. apriuato gauclio ueritas ad
commune bonum discipulos reuocat.

Expanded text:
tibulum ejus juxta mensuras superiores; tibulum ejus juxta mensuras superiores; et fenestras ejus, et vestibula in circuitu, sicut fenestras caeteras, quinquaginta cubitorum longitudinem, et latitudinem viginti quinque cubitorum. Et in gradibus septem ascendebatur ad eam, et vestibulum ante fores ejus. 13. Cuncta haec in Orientis et Aquilonis porta jam dicta sunt, et congruum non est ut ea quae semel ac secundo exponentes diximus saepius replicemus. Notandum tamen nobis est quia in spiritali aedificio alter aditus ad Orientem, alius ad Aquilonem, atque alius ad Austrum patet. Sicut enim Aquilonis frigore peccatores, ita per Australem viam ferventes spiritu designantur, qui, calore sancti Spiritus accensi, velut in meridiana luce virtutibus excrescunt. Pateat itaque porta ad Orientem, ut hi qui sacramenta fidei bene inchoaverunt, et in nulla postmodum vitiorum profunprio laetetur. A privato gaudio Veritas ad commune discipulos revocat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectos se ẽẽ crediderant. Qua ex re agi¬
tur. ut se a̾semet ipsos colligant. et apud se
tacite obꝓbrium sue infirmitatis eru¬
bescant: atq exipsa confusione sua ro¬
borati. contra aduersa pacientiam opponant.
et extribulatione proficiant qui prius in
otio exipsa sua securitate torpebant. et ue¬
raciter ẽẽ tales incipiant. quales se ẽẽ pͥus
in aniter putauerunt. Hi itaq cum apor¬
tis exterioribus usq ad interiorem portã
ꝑbomi studu atrium differuntur. hoc
ipsum ineis atrium cẽtum cubitis men
suratur: quia dilatione et exercitatione
deria inmente per fici. quasi centum
cubitis interius atrium mensurar i.
dcirco ergo aportis usq adportam cen¬
tum sunt cubiti. ut quasi quedam mo¬
ra eundi sit ipsa dilatio uiuendi ꝑquã
cotidie inurtutib crescitur. ut ad inte¬
riorem aditum ꝑfectus ꝑueniatur. Se
lem. et ecce porta que respiciebat ad au¬
strum. Et mensus ẽ frontẽ eius et ues¬

Expanded text:
perfectos se esse crediderunt. Qua 1384 ex re agiperfectos se esse crediderunt. Qua 1384 ex re agitur ut se ad semetipsos colligant, et apud se tacite opprobrium suae infirmitatis erubescant, atque, ex ipsa sua confusione roborati, contra adversa patientiam opponant, et ex tribulatione proficiant, qui prius in otio ex ipsa sua securitate torpebant. Et veraciter esse tales incipiunt quales se esse prius inaniter putaverunt. Hi itaque cum a portis exterioribus usque ad interiorem portam per boni studii atrium differuntur, hoc ipsum in eis atrium centsuratur: quia dilatione et exercitio in sderia in mentem perfici, est quasi centum cubitis interius atrium mensurari. Idcirco ergo a portis usque ad portam centum sunt cubiti, ut quasi quaedam mora eundi sit ipsa dilatio vivendi, per quam quotidie in virtutibus crescitur, ut ad interiorem aditum perfectius perveniatur. Seqlem, et ecce porta quae respiciebat ad Austrum; et mensus est frontem ejus, et ves
Abbreviated transcription (Latin):
enim dilec tum querit: quando in ip¬
so suo ocio et uacatione quam appetit.
iam uidere anima dnm concupiscit. ĩa
ad eum exire desiderat. iam carere p̃sen¬
tis uite tenebris anhelat. Sed querit il¬
lum et non inuenit: quia quam uis
amore magno desideret. ad huc tamen
ei non conceditur uidere quem amat
Tales itaq scõꝵ mentes. quid aliud in
hoc desiderio faciunt. nisi quod iam a
portis exteriorib ꝑatrium in terus ad
portam currunt: Quibus sepe euenit.
ut si se uiderint magno celestis gre
munere compunctos. iam se ꝑfectos
existiment. et obedientes putent: sed qͥa
nullus ẽ qui dura precipiat. pacientes
ẽẽ secredant : quia nemo eos ꝑcontu¬
melias et aduersitates pulsat. Et ple¬
rumq contingit: ut sp̃ale ministeriũ.
uel inuiti suscipiant. atq ad guber¬
nationem fidelium deducantur. Qui
cum magnis tribulationib fuerint
hinc inde pulsati. turbati mente se se
in ꝑfectos inueniunt. qui non pulsati

Expanded text:
enim dilectum quaerit, quando in ipenim dilectum quaerit, quando in ipso suo otio et vacatione quam appetit jam videre anima Dominum concupiscit, jam ad eum exire desiderat, jam carere praesentis vitae tenebris anhelat. Sed quaerit illum, et non invenit, quia quamvis magno amore desiderat adhuc tamen ei non conceditur videre quem amat. 12. Tales itaque sanctorum mentes quid aliud in hoc desiderio faciunt, nisi quod jam a portis exterioribus per atrium interius ad portam currunt? Quibus saepe evenit ut cum se viderint magno coelestis gratiae munere compunctos, jam se perfectos existiment, et obedientes putent; sed quia nullus est qui dura praecipiat, patientes esse se credant, sed quia nemo eos per contumelias et adversitates pulsat. Et plerumque contingit ut spiritale ministerium vel inviti suscipiant, atque ad gubernationem fidelium deducantur. Qui cum magnis tribulationibus fuerint hinc inde pulsati, turbati mente, sese imperfectos inveniunt, qui non pulsati,
Abbreviated transcription (Latin):
onera deponunt. atq ut ad celeste de¬
siderium latius animi sinum laxent.
uitam remotam petunt. et ineascĩs
precib intenti. sacris meditationibis
dediti. cotidiano se fletu afficiunt. et
uetustatem cordis igne amoris conflat
atq ad celeste gaudium ascendendo se
innouant. Hũ plerũꝙ in ipso suo de¬
sid̾io accensi exire iam de carne con¬
cupiscunt: atq ad uitam presentẽ
redire post fletus nolunt. Sed tam̃ dif¬
feruntur. ut dilatus amor exipsa sua
dilatione proficiat. et ardente desid̃io
quasi quod negat᷑ crescat. Sic inregione
gerasenoꝵ homo qui liberatꝰ alegione
demoniorum fuerat.ire iam cum do¬
mino uolebat: sed tamen ei dr̃. Reu̾te¬
re indomum tuam. et narra quanta¬
tibi fecerit dominꝰ. Sic ⁊ sponsa ucanti¬
co canticorum scĩs desideriis anxia lo¬
quitur dicens. In lectulo meo ꝑ noctes
quesiui quem diligit anima mea. que¬
siui illum et non inueni. In lec tulo

Expanded text:
pondera deponunt, atque ut ad coeleste depondera deponunt, atque ut ad coeleste desiderium latius animi sinum laxent, vitam remotam petunt, et in sanctis precibus intenti, sacris meditationibus dediti, quotidiano se fletu afficiunt, et vetustatem cordis igne amoris conflant, atque ad coeleste gaudium accendendo se innovant. Hi plerumque, in ipso suo desiderio accensi, exire jam de carne concupiscunt, atque ad vitam praesentem redire post fletum nolunt. Sed tamen differuntur, ut dilatus amor ex ipsa sua dilatione proficiat, et ardenti desiderio quasi quod negatur crescat. Sic in regione Gerasenorum qui liberatus a legione daemonum fuerat jam cum Domino ire volebat, sed tamen ei dicitur: Revertere in domum tuam, et narra quanta fecerit tibi Dominus . Sic sponsa in Canticis canticorum sanctis desideriis anxia loquitur, dicens: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea. Quaesivi illum, et non inveni . In lectulo
Abbreviated transcription (Latin):
ad gaudia secreta ꝑueniat. ꝑ atrium
ꝑfectionis currat. Sunt et enim multi
qui lam septem gradib aditum porte
exterioris intrauerunt. iuxta quendã
suꝑne dispensationis modum. ꝑtimo¬
rem dĩ humiles. ꝑ pietatis studium mi¬
sericordes. ꝑscientiam aiscreti. ꝑ men¬
tis fortitudinem liberi. ꝑ consilium
cauti ꝑ intellectum prouidi. ꝑ sapien¬
tiam maturi. sed ad huc quibus dam
necessitatib obligati. Huius mundi
curis in seruiunt. ⁊unde iam ex mag¬
na parte excisserunt animum: ibi
ad huc tenentur inuiti. Cumq suꝑ¬
imposita terrene occupationis portant
onera minus in preceptis celestib exer¬
centur. anhelare meullitus ad et̾nam
patriam non uacat: Ipsa ineis sua ali¬
quomodo desideria languescunt. quia
animum curis temporalib p̃peditum.
uera gaudia que cognonit amare tan
tum non licet quantum libet. Hui ple¬
rumq a iugo mundi colla mentis ex¬
cutiunt. omnia deserunt. trene cure

Expanded text:
ad gaudia secreta perveniat, per atrium ad gaudia secreta perveniat, per atrium perfectionis currat. Sunt etenim multi qui jam in septem gradibus aditum portae exterioris intraverunt, juxta quemdam supernae dispensationis modum, per timorem Dei humiles, per pietatis studium misericordes, per scientiam discreti, per mentis fortitudinem liberi, per consilium cauti, per intellectum providi, per sapientiam maturi; sed, adhuc quibusdam necessitatibus obligati, hujus mundi curis inserviunt, et unde jam ex magna parte excusserunt animum, ibi adhuc tenentur inviti. Cumque superimposita terrenae occupationis portant onera, minus in praeceptis coelestibus exercentur. Anhelare medullitus ad aeternam patriam non vacat, ipsa in eis sua aliquo modo desideria languescunt, quia nimirum curis temporalibus praepeditum vera gaudia quae cognovit amare non tantum licet quantum libet. Hi plerumque a jugo mundi colla mentis excutiunt, omnia deserunt, terrenae curae
Abbreviated transcription (Latin):
tu illiuis contremiscit. quia infirmitas
nr̃a ꝑhoc quod celestis gaudii intellectu
tangitur. ipsa sua exultatione turbat᷑.
Et fit inmente pauor ileticia. quia iã
sentit quod de celesti gaudio diligat.¬
⁊ adhuc metuit. ne non ꝑcipiat. quod
iux tenuit̃ sentit. Quid igitur restat
nisi ut se ad ꝑfectioris uite cursum di¬
rigant omnes qui illa gaudia patͥe
rius num̃us quia decies ꝑdenariũ
ducitur iam suꝑius diximus ẽẽ per¬
fectum. His itaq qui aditum atrii
interioris uider: ꝓfecto necesse ẽ ut
ꝑuitam ꝑfectionis currat. ut a porta
inchoationis usq ad consummatioĩs
in gressum ꝑueniat. Mensuretur gͦ
atrium interius quod aportis exteriorib
usq ad portam interiorem tenditur: Cen¬
tum cubitis. ut qui intrare amando cepit.
latitudine ꝑfectionis habeat inmente.
quatinis in eo quem diligit. hune nec
aduersa coangustent. nec ꝓsꝑa eleuent.
sed transitoria cuncta despiciens. quo usq

Expanded text:
tu illius contremiscit, quia infirmitas tu illius contremiscit, quia infirmitas nostra per hoc quod coelestis gaudii intellectu tangitur, ipsa sua exsultatione turbatur, et fit in mente pavor cum laetitia, quia jam sentit quid de coelesti gaudio diligat, et adhuc metuit ne non recipiat quod vix tenuiter sentit. Quid igitur restat nisi ut se ad perfectionis vitae cursum dirigant omnes qui illa gaudia patriarium numerum, quia decies per denarium ducitur, jam superius diximus esse perfectum . Is itaque qui aditum atrii interioris videt, profecto necesse est ut per vitam perfectionis currat, et a porta inchoationis usque ad consummationis ingressum perveniat. Mensuretur ergo atrium interius, quod a portis exterioribus usque ad portam interiorem tenditur, centum cubitis, ut qui intrare amando coepit, latitudinem perfectionis habeat in mente, quatenüs in eo 1383 quem diligit hunc nec adversa coangustent, nec prospera elevent, sed, transitoria cuncta despiciens, quousque
Abbreviated transcription (Latin):
habundantia non eleuet. ne fortasse
gaudeat. quia hoc ad est sibi quod deẽ
alteri. ⁊ non iam communi bono sed ꝓ¬
nr̃i. Et porta interior non solum portam
orientis respicit. sed etiam aquilonis.
quia non solis his qui imnnocentia per¬
manent. sed etiam peccatorib percata
sua penitendo dãpnantib aꝑiuntur in¬
terioris atrii gandia. ut in effabilia mis¬
teria patrie celestis agnoscant. agnos¬
cendo siciant. siciendo currant. currendo
ꝑueniant. Hec interm gaudii secreta cog¬
nouerat: qui dicebat. Sitiuit anina
mea ad dm̃ uiuum. Quando ueniam
i apparebo ante faciem dĩ : Predicator
gentium adhunc aditum regni celestis
anhelabat. cum dicẽt. Cupio dissolui:
et ẽẽ cum xp̃o. Hec exultationis occulte
secreta cognouerat sponsa. que dicebat.
Milectus meus misit manum suam ꝑ
foramen: ⁊ uenter meus intremuit
ad tactum eius. Dilectus et enm ma¬
num ꝑ foramen mittit. quando uir
intellectum pulsat: Et uenter irtac¬

Expanded text:
abundantia non elevet, ne fortasse abundantia non elevet, ne fortasse gaudeat quia hoc adest sibi quod deest alteri, et non jam communi bono, sed ri. Et porta interior non solum portam Orientis respicit, sed etiam Aquilonis, quia non solum his qui in innocentia permanent, sed etiam peccatoribus peccata sua poenitendo damnantibus aperiuntur interioris atrii gaudia, ut ineffabilia mysteria patriae coelestis agnoscant, agnoscendo sitiant, sitiendo currant, currendo perveniant. Haec interni gaudii secreta cognoverat, qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Praedicator gentium ad hunc aditum regni coelestis anhelabat, cum dicebat: Cupio dissolvi et esse cum Christo . Haec exsultationis occultae secreta cognoverat sponsa, quae dicebat: Dilectus meus misit manum suam per foramen, et venter meus intremuit ad tactum ejus . Dilectus etenim manum per foramen mittit, quando virtubtilem intellectum pulsat. Et venter in tac
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia eleuat. nec in necessitate cupidi¬
tas irritat: nouit habundare. nouit pe¬
nuriam pati. Qui cum statim subderet.
omnia possum: ne elationis ẽẽ uerba crede¬
remus. adiunxit inquo: in eo qui me confor¬
tat. Ecce in altum ramus produt. sed qͥa
in radice se tenet. in uiriditate ꝑ mansit.
naltum enim surgens aresceret. si se a
radice diuisisset. Si bi enim nichil tri¬
buit. qui omnia se posse non inse. sed in
eo qui se confortat fatetur. Hinc et inde
ergo p̃dicator eg̾gius palmã habet. quem
nec habundantia insuꝑbiam. nec inopia
ad auariciam ꝑtrahit. Discamus itaq
fr̃s non solum inprosperis. sed inadu̾sis
quoq gras agere. Pater enim nobis ex
pietate sua factus ẽ conditor nr̃. Hos qͦq
ad optiuos filios adhereditatem regni
celestis nutrit. ⁊ non solũ donis reficit.
sed etiam flagellis erudit. Discamꝰ gͥ ha
bundare: ut cuncta que abeo accepimꝰ
eũ indigentibus parciamur: Et mentẽ

Expanded text:
superbia elevat, nec in necessitate cupidisuperbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Qui cum statim subderet, Omnia possum, ne elationis esse verba crederemus, adjunxit in quo, In eo qui me confortat. Ecce in altum ramus prodiit, sed quia in radice se tenuit, in viriditate permansit. In altum enim surgens aresceret, si se a radice divisisset. Sibi enim nihil tribuit, quia omnia se posse non in se, sed in eo qui se confortat fatetur. Hinc et inde ergo praedicator egregius palmam habet, quem nec abundantia in superbiam, nec inopia ad avaritiam pertrahit. 17. Discamus itaque, fratres, non solum in prosperis, sed in adversis quoque gratias agere. Pater enim nobis ex pietate sua factus est conditor noster, nosque adoptivos filios ad haereditatem regni 1387 coelestis nutrit. Et non solum donis reficit, sed etiam flagellis erudit. Discamus igitur abundare, ut cuncta quae ab eo accepimus, cum indigentibus partiamur. Et mentem
Abbreviated transcription (Latin):
humiliari ⁊ habundare. saciari et esurire.
habundare ⁊ penuriam pati. ut promag¬
no se scire ista tantus p̃dicator insinuets
rs omnino. ⁊ mire discipline scientia:
que toto nobis est cordis ad nsu discenda.
uem enu penuria sua non frangit. a
gr̃arum ac tione non retrahit. in rerum
temporalium desiderium uon accendit. scit
humiliari. Hoc enĩ loco apłs dicit humi¬
liari. penuriam pati. Nam statim econt᷑¬
rio subunxit. Scio et habundare. Qui enĩ
acceptis rebus non extollitur: qui eas ad usũ
uane głe non intorquet. qui solus non pos¬
sidet quod accepit. sed hoc cum indigenti¬
bus miscđit̃ diuidit. scit ⁊habundare.
Qui et acceptis alimentis non ad ingurgi¬
tationem uentris utitur. sed ad reparati¬
onem uirtutis. nec pliis carni tribuit.
quam necessitas petit: scit saciari. Qui
alientoꝵ in opiam sine murmuratio¬
ne tolerat. nec ꝓnecessitate uictus agit
aliquid iuide anima peccatum incurrat.
scit esurire. Quem nec inhabundantia

Expanded text:
humiliari et abundare, satiari et esurire, abundare et penuriam pati; ut pro magno se habere ista tantus praedicator insinuet? Ars omnino, et mira disciplinae scientia, quae toto nobis cordis est annisu discenda. Quem enim penuria sua non frangit, a gratiarum actione non retrahit, in rerum tempohumiliari. Hoc enim loco Apostolus humiliari, dicit penuriam pati. Nam statim e contrario subjungit: Scio et abundare. Qui enim acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit, sed hoc cum indigentibus misericorditer dividit, scit abundare. Qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit quam necessitas petit, scit satiari. Qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus agit aliquid unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo nec in abundantia
Abbreviated transcription (Latin):
meus. nisi super humilem et quietũ
et trementem sermones meos. De quo
ꝑpsalmistam dicitur. Ascensuis incor¬
de eius disposuit. in conualle lacri¬
marum. Conuallis quippe. humilis ÷¬
locus. Et peccator quisq dum se in
lacrunis humiliter affligit. in cor
de ꝑascensum adiurtutem proficit.
Qui rursus ait. Emittit fontes u
conuallib: quia omnipotens deus.
quippeẽ ante gradus et portam. quia prius
ad fidem uenimus. ⁊ post modum ꝑspĩali¬
um donoꝵ gradus celestis uite aditũ in¬
tramus. Non enim ꝑ uirtutes uenitur
ad fidem. sed ꝑfidem ꝑtingitur ad uir¬
tutes. Cornelius enim centurio cius
elemosine baptismĩ angło teste landate ͥ: noꝑibꝰ uen̾

Expanded text:
meus, nisi super humilem et quietum, meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos . De quo per Psalmistam dicitur: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum . Convallis quippe humilis locus est, et peccator quisque dum se in lacrymis humiliter affligit in corde, per ascensum virtutum proficit. Qui rursus ait: Emittit fontes in convallibus , quia omnipotens Deus dquippe est ante gradus et portam, quia ad fidem venimus, et postmodum per spiritalium donorum gradus coelestis vitae aditum intramus. Non enim virtutibus venitur ad fidem, sed per fidem pertingitur ad virtutes. Cornelius enim Centurio cujus eleemosynae ante baptismum, Angelo teste, laudatae sunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ consiliũ non potest. si intellectus de¬
ẽ: Quia qui non intelligit malum qͦd
agentem grauat. quomodo potest bo¬
num solidare quod aduuiat: Itaq a con¬
silio ascendamus adintellectum. Sed
quid si intellectus magno quidem a cu¬
mine iugilet. et moderari se nesciat. ꝑ
maturitatem: Ab intellectu ergo as¬
cendatur ad sapientiam. ut hoc quod
intellectus acute inuenit. sapientia
mature disponat. Quia gͥ ꝑtimorem
surgimiis ad pietatem. ꝑ pietatẽ ad sci¬
entiam ducimur. ꝑscientiam ad forti¬
tudinem roboramur. ꝑ fortitudinem
ad consilium tendimiis. ꝑconsilium
in intellectu proficimus. ꝑ intellec¬
tum admaturitatem sapientie ꝑ ue¬
nimiis. septem gradib ad portam ascen¬
dimus. ꝑquam nobis aditus uite sp̃alis¬
bulum erat ante eam: Quia nisi quis
prius humilitatem habuerit ad hos gͣdꝰ
donorum sp̃aliũ non ascendet. sicut
scriptumẽ. Suꝑ quem requiescet sp̃e

Expanded text:
esse consilium non potest, si intellectus deesse consilium non potest, si intellectus deest, quia qui non intelligit malum quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare quod adjuvat? Itaque à consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem? Ab intellectu ergo ascendatur ad sapacute intellectus invenit, sapientia mature disponat. Quia igitur per timorem surgimus ad pietatem, per pietatem ad scientiam ducimur, per scientiam ad fortitudinem roboramur, per fortitudinem ad consilium tendimus, per consilium in intellectu proficimus, per intellectum ad maturitatem sapientiae pervenimus; septem gradibus ad portam ascendimus, bulum erat ante eam: quia nisi quis prius humilitatem habuerit, ad hos gradus donorum spiritalium non ascendet, sicut scriptum est: Super quem requiescet spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
huius timor ante ommipotentis dĩ
nullus ẽ: quia non sublenatur ad pieta¬
tem. Sed sepe pietas ꝑ in ordinatam mi
parcenda non sunt. Peccata enim que
feriri gehenne ignib possunt: discipli¬
ne sunt uerbere corrigenda. Sed inor¬
dinata pietas. cum teraporalit̃ parcit.
ad et̃na supplicia ꝑtrahit. Ut gͦ uera
et ordinata sit pietas: ad gradum ẽ aliũ
subleuanda. id ẽ adscientiam: ut sciat.
uel quid exiudicio puniat. uel quid
ex miscd̾ia dimittat. Sed quid si sciat
quid agere quisq debeat. uirturtẽ uero
agendi non habeat: Scientia ergo nr̃a
crescat ad fortitudinem: ut cum uidet qͥd
agendum sit. hoc agere ꝑmentis fortitu¬
dinem possit: Ne timore trepidet: et pauo¬
re colapsa. non ualeat bona defendere q̃
sentit. Sed sepe fortitudo siinꝑiida fuerit
et minis contra uitia cirenspecta. ipsa sui
presũptione in casumruit. Ascendat gͦ
ad consilium: ut p̃uidendo premuniat
ommne quod agere fortiter potest. Sed

Expanded text:
hujus timor ante omnipotentis Dei oculos hujus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est, quia non sublevatur ad pietatem. Sed saepe pietas per inordinatam misparcenda non sunt. Peccata enim quae feriri gehennae ignibus possunt disciplinae verbere sunt corrigenda. Sed inordinata pietas cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut ergo vera et ordinata sit pietas, ad gradum est alium sublevanda, id est ad scientiam, ut sciat vel quid ex judicio puniat, vel quid ex misericordia dimittat. Sed quid si sciat quid agere quisque debeat, virtutem vero agendi non habeat? Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem, ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit, ne timore trepidet, et, pavore collapsa, non valeat bona defendere quae sentit. Sed saepe fortitudo si improvida fuerit, et minus contra vitia circumspecta, ipsa sui praesumptione in casum ruit. Ascendat ergo ad consilium, ut praevidendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
numerauit. uidelicet sapientiam.
intellectum. consilium. fortitudinẽ.
scientiam. pietatem. timorem. Et cum
scriptum sit initium sapientie timor
domini: constat proculdubio quia atimo¬
re adsapientiam ascenditur: non aut̃
a sapientia ad timorem reditur: Quia
nimirum ꝑ fectam habet sapientia ca¬
ritatem. ficut scriptum est. ꝑfecta ca¬
ritas: foras mittit timorem. Propħa gͦ
quia decelestib adima loquebatur:
cepit magis a sapientia et descendit ad
timorem. Sed nos quia at̾renis ad celes¬
tia tendimus. eosdem gradus ascenden¬
do numeremus. ut atimore ad sapien¬
tiam ꝑuenire ualeamus. Inmente et¬
enim nr̃a pͥmus ascensionis gradus ẽ
timor dñi. scd̾iis pietas. tercius scientia.
quartus fortitudo. quintus consilium.
sextus intellectus. septimiis sapientia
Est enim timor dĩu inmente. Sed qͣlis
iste timorẽ. si cũ eo pietas nonẽ ͤ Qui
enim misereri proximo ignorat. qui
compati euis tribulationi dissimulat:

Expanded text:
numeravit, videlicet sapientiam, numeravit, videlicet sapientiam, intellectum, consilium, fortitudinem, scientiam, pietatem, timorem. Et cum scriptum sit: Initium sapientiae timor Domini , constat procul dubio quia a timore ad sapientiam ascenditur, non autem a sapientia ad timorem reditur, quia nimirum perfectam habet sapientia charitatem. Et scriptum est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Propheta ergo, quia de coelestibus ad ima loquebatur, coepit magis a sapientia, et descendit ad timorem. Sed nos qui a terrenis ad coelestia tendimus, eosdem gradus ascendendo enumeremus, ut a timore ad sapientiam pervenire valeamus. In mente etenim nostra primus ascensionis gradus est timor Domini; secundus, pietas; tertius, scientia; quartus, fortitudo; quintus, consilium; sextus, intellectus; septimus, sapientia. Est enim timor Domini in mente. Sed qualis est iste timor, si cum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationibus dissimulat,
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ẽ depeccatorib: quod olim incili¬
cio ⁊cinere penitentiam egissent. Ci¬
nis ergo sicut panis comeditur. quando
ad auctoris sui grãm peccator ꝑpeni¬
tentiam sicut in nocens reuocatur.
Porta gͥ ad aquilonẽ habet fenestras. ha¬
bet uestibulum. habet sculpturas: qͥa
cum peccator ad uitam pꝰ culpas redu¬
citur. sepe lumen contemplationis ac¬
cipit. atq de ipsa memoria iniqutatis
sue grãm magne humilitatis. bone
quoq oꝑationis efficatiam sumit. ut
omne quod fieri precipitur. in uita eiꝰ
quasi sculptum ẽẽ uideatur. Septem
uero graduum erat ascensus eus. et
aꝑitur. Quam septi formẽ grãm isaias
inpso nr̃o capite. uel in eius corpore qd̾¬
nos sumus enumerans dicit. Requies¬
cet suꝑ eum sp̃c sapientie et intellectus.
sp̃c consili ⁊ fortitudinis. sp̃c scientie
et pietatis. et replebit eum sp̃c timoris
dñi. Quos gradus decelestib loquens.
descendendo magis quam ascendendo

Expanded text:
quippe est de peccatoribus: « Olim in ciliquippe est de peccatoribus: « Olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent. » Cinis ergo sicut panis comeditur: quando ad auctoris sui gratiam peccator per poenitentiam sicut innocens revocatur. Porta igitur ad aquilonem habet fenestras, habet vestibulum, habet sculpturas: quia cum peccator ad vitam post culpas reducitur, saepe lumen contemplationis accepit, atque de ipsa memoria iniquitatis suae gratiam magnae humilitatis, bonae quoque operationis efficaciam sumit: ut omne quod fieri praecipitur, in vita ejus quasi sculptum esse videatur. « Septem vero graduum erat ascensus ejus, et aperitur. Quam septiformem gratiam Isaias in ipso nostro capite, vel in ejus corpore quod sumus enumerans, dicit: « Requiescet super eum spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Quos gradus, de coelestibus loquens, descendendo magis quam ascendendo
Abbreviated transcription (Latin):
porta ad aquilonem ea omnia habere
phibetur que porta ad orientẽ. fenestras
scilicet contemplationis uestibulum
humilitatis. sculturam bone oꝑationis
Omnes enim qui ꝑ hoc quod deo inconuer¬
satione natisunt. ininnocentia ꝑftite¬
runt. Portam ad orientem habent.
quia eis celestis regni aditus patet. alu¬
mine quod acceꝑunt. Et omnes qui in
peccatis post modũ lapsi. torporis sui
frigore sunt dep̃ssi. sed dum ꝑpeniten¬
tiam redeunt ad amorẽ celestis patrie.
recalescunt: Portam adaquilonẽ ha¬
bent: quia eis etiam post peccati sui fri
gora celestis regni aditus ꝑmiscdiam pa¬
tet. Eagͦ habere dicitur. porta ad aquilo¬
nem que habet porta ad orientem. quia
et conuersi peccatores. sic ditantur uir¬
tutib. sicut illi diuites sunt qui cadere
in peccatum uitauerunt. Unde et
psalmiste uoce ꝑdnm̃ dicit᷑. Cinerem
sicut panem manducabam: quia sic pe
nitentes recipit sicut uistos. S criptum

Expanded text:
porta ad aquilonem ea omnia habere porta ad aquilonem ea omnia habere perhibetur, quae porta ad orientem, fenestras scilicet contemplationis, vestibulum humilitatis, sculpturas bonae operationis. Omnes enim qui per hoc quod Deo in conversatione nati sunt in innocentia perstiterunt, portam ad orientem habent: quia eis coelestis regni aditus patet a lumine quod acceperunt. Et omnes qui in peccatis postmodum lapsi torporis sui frigore sunt depressi, sed per poenitentiam redeunt, ad amorem coelestis patriae recalescunt, portam ad aquilonem habent: quia eis etiam pgus coelestis regni aditus per misericordiam patet. Ea ergo habere dicitur porta ad Aquilonem quae habet porta ad Orientem, quia et conversi peccatores sic ditantur virtutibus, sicut illi sunt divites qui cadere in peccatum vitaverunt. Unde et Psalmistae voce per Dominum dicitur: Cinerem sicut panem mnitentes recepit ut justos. Scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
omne quod potest bon oꝑis exercet. Cunc¬
ta autem bona quecorporalit fiunt. ꝑqͥnq
corꝑis sensus exhibentur: uidelicet ꝑ uisũ
auditum. tactum. gustum. odoratum.
Quinaruis uero nimerus. ꝑsemet ipsum
ductiis. ad uicesimum et quintum ꝑue
et ꝑ semet ipsa multiplicantur. Unde
et latitudinem menti faciunt. ut non
sit angusta ꝑ teporem. sed expansa inbo¬
nis actib ꝑcaritatem. Omnis enĩ tor
por teporis: angusta ẽ. Omnis uero be¬
nignitas caritatis magna latitudo. Nã¬
⁊ si ipse res desunt que fortasse indigen¬
ti proximo porrigantur. ampla ẽ sub¬
stantia uoliutatis bone. que sufficit
ad regni retͥbutionem. sicut scͥptum ẽ
nterra par hominib bone uoluntatis
Sequitur. Fenestre aut̃ euis. et uestibulũ.
nsculpture. scd̾m mensuram porte que
respiciebat adorientem: cuncta hec iam
supuis latius dicta sunt: udcirco ser¬
mo non debet morosa exposicione tarda¬
ri. Hoc tamen magnoꝑe notandũi ẽ: qd̾

Expanded text:
omne quod potest boni operis exercet. Cuncomne quod potest boni operis exercet. Cuncta autem bona opera quae corporaliter fiunt, per quinque corporis sensus exhibentur, videlicet per visum, auditum, tactum, gustum, odoratum. Quinarius vero numerus per semetipsum ductus ad vicesimum et quintum pervet per semetipsa multiplicantur. Unde et latitudinem menti faciunt, ut non sit angusta per teporem, sed expansa in bonis actibus per charitatem. Omnis enim por teporis angustia est, omnis vero benignitas charitatis magna latitudo. Nam et si res desint, quae fortasse indigenti proximo praebeantur, ampla est substantia voluntatis bonae, quae sufficit ad regni retributionem, sicut scriptum est: In terra pax hominibus bonae voluntatis. » « Fenestrae, inquit, ejus et vestibulum, et sculpturae secundum mensuram portae quae respiciebat ad orientem. » Cuncta haec jam superius latius dicta sunt, et idcirco sermo non debet morosa expositione tardari. Hoc tamen magnopere notandum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
et circulos aureos: intellectum scilicet
uera sapientia fulgentem. Qui intellec¬
tus quia ẽẽ debet ꝑ omnia circũspectus.
⁊ caute sollicitudinis iugilantia muni¬
tus. rec te ꝑcirculi ddesignatur. Et notan¬
dum quod alatere et sũmitate iubentur
ansule uel eirculi incortinis fieri: quia
precepta celestia et intellectus sp̃alis. non
solum nos debet sursum indi amore sus¬
pendere. sed etiam ꝓximo incaritate socia¬
re.ineo enim quo conditorem nr̃m diligi¬
mus. quasi ꝑsuꝑiores ansulas inaere
pendemus. In eo uero quod sicut nos met¬
isos ꝓximoᷤ dimamiis ansulas ⁊circulos alatere
habemiis: ut cortine tabnaculi. idẽ fideli¬
um anime per caritatem con uinc te
sint. non ꝑdiscordiam diuise. Unde et hic
post longitudinem quinquaginta cubito¬
rum. protinus latitudo srb ungitur
uiginti quinq cubitoꝵ. Qne uidelicet la¬
titudo ad caritatem ꝑximi ꝑtinet. Ipsa eñĩ
infratrum amorem se dilatat. atq erga eos

Expanded text:
et circulos aureos, intellectum scilicet et circulos aureos, intellectum scilicet vera sapientia fulgentem. Qui intellectus, quia esse debet per omnia circumspectus, et cautae sollicitudinis vigilantia munitus, recte per circulos designatur. 5. Et notandum quod a latere et summitate jubentur ansulae, vel circuli in cortinis fieri, quia praecepta coelestia et intellectus spiritualis, non solum debet nos sursum in Dei amorem suspendere, sed etiam proximo in charitate sociare. In eo enim quod conditorem nostrum diligimus, quasi per superiores ansulas in aere pendemus. In eo vero quod sicut nosmetipsos proximos amamus, ansulas et circulos a latere habemus, ut cortinae tabernaculi, id est fidelium animae per charitatem conjunctae sint, et non per discordiam divisae. Unde et hic post longitudinem quinquaginta cubitorum protinus latitudo subjungitur viginti et quinque cubitorum, quae videlicet latitudo ad charitatem proximi pertinet. Ipsa enim in fratrum amorem se dilatat, atque erga eos
Abbreviated transcription (Latin):
ad et̾nam requiem prouocam᷑. hoc etiam
omnino nos instruit quod intab̾naculo
decem cortine uisse sunt fieri que habe¬
rent ansulas quinquagenas. ⁊ circulos
aureos quinquagenos alatere ⁊ sumita¬
te. Cortine ⁊⁊ enĩ tab̾naculi scĩ om̃s sunt.
qui exdiu̾sis uirtitũ colorib in sc̃e eccłie
ornamento proficiunt. Qui et interiora
uelant. et exteriora omnimodo exornant.
quia eoꝵ uita inquantũ uidetur orna¬
mentum ẽ. et eoꝵ intellectus intus ab¬
sconditur dum celeftia que inmente ser¬
uant et dicere non possunt. meis aliqͦmͦ
uelant᷑. Recte autẽ decem cortine sunt:
quia ꝑdecalogi custodiam. ipsa scõꝵ corda ꝓ¬
fecerunt. Ia cintine uero ansule cortinaꝵ
fieri quinquaginta p̃cepte sunt. Iacinctꝰ
celi speciem habet. Ansule gͦ cortuiarum
sunt precepta celestia: in quib ligantur
anime. ut ab inferiorib subleuate. suꝑus
pendeant. Que uidelicet ansule habent

Expanded text:
1379 ad aeternam requiem provocamur, etiam 1379 ad aeternam requiem provocamur, etiam hoc nos omnino instruit quod in tabernaculo decem cortinae jussae sunt fieri, quae haberent ansulas quinquagenas, et circulos aureos quinquagenos a latere et summitate . Cortinae etenim tabernaculi sancti omnes sunt, qui ex diversis virtutum coloribus in sanctae Ecclesiae ornamento proficiunt. Qui et interiora velant, et exteriora omnimodo exornant, quia eorum vita in quantum videtur, ornamentum est; et eorum intellectus intus absconditur, dum coelestia quae in mente servant, et dicere non possunt, in eis aliquo modo velantur. Recte autem decem cortinae sunt, quia per Decalogi custodiam ipsa sanctorum corda profecerunt. Hyacinthinae vero ansulae cortinarum fieri quinquaginta praeceptae sunt. Hyacinthus coeli speciem habet. Ansulae ergo cortinarom sunt praecepta coelestia, in quibus ligantur animae, ut ab inferioribus sublevatae superius pendeant. Quae videlicet ansulae habent
Abbreviated transcription (Latin):
ta habet ⁊ frontem. quia sunt in p̃dica¬
toris uita apta oꝑa que uidentur.
Habet ⁊ante frontem uestibulũ: quia
priusquam bona oꝑa in siniet. p̃dicat
fidem. ꝑquã anima humilit̃ ueniens.
adbonorum actuũ altitudinẽ sub¬
leuetur. Quecuncta scłm mensurã
porte prioris sunt. iuxta hoc quod sub¬
ditur. quia mensus quinquaginta¬
suꝑuis latius me dixisse meministis.
ꝑquinquagenarium enim numerũ
requiem diximus figurari. quia et qͥn¬
quagesimus annus ueteri populo in
reriuem datus ẽ. qui appellatus ẽ uibe¬
leus. ⁊ septenarius numerus ꝑquẽ hoc
omne tempꝰ euolutt᷑. septies multipli¬
eatus ad quadraguita ⁊ nouem ducit᷑.
ui monas additur. quia inunius con¬
templatione requies et̾na ꝑficitur.
sdem quinquagenarius numerꝰ nobẽ
in longitudinem: quia puemre ad illam
requiem non potest. nisi qui ad eam sp̃ẽ
suam modo tendere longanimit̃ potest
Quia enim ꝑquinquagenarium numerũ

Expanded text:
ta habet et frontem, quia sunt in praedicata habet et frontem, quia sunt in praedicatoris vita aperta opera quae videntur. Habet et ante frontem vestibulum, quia priusquam bona opera insinuet, praedicat fidem, per quam anima humiliter veniens ad bonorum actuum altitudinem sublevetur. Quae cuncta secundum mensuram portae prioris sunt, juxta hoc quod subditursuperius latius me dixisse meministis . Per quinquagenarium enim numerum requiem diximus figurari, quia et quinquagesimus annus veteri populo in requiem datus est, quia appellatus est jubilaeus; et septenarius numerus, per quem hoc omne tempus evolvitur, septies multiplicatus ad quadraginta et novem ducitur. Cui monas additur, quia in unius contemplatione requies aeterna perficitur. Idem ergo quinquagenarius numerus nobis in longitudinem est, quia pervenire ad illam requiem non potest, nisi qui ad eam spem suam modo tendere longanimiter potest. Quia enim per quinquagenarium numerum
Abbreviated transcription (Latin):
autem et̃ni gaudii etiam carnem ina¬
cerant. omnesq actus terrenos refu¬
giunt. et incura huiris scłi implica¬
ri contẽpnunt: Alii uͦ et terrena bo¬
na despiciunt. et celestia gaudia p̃di¬
cant que cognouerunt: quid isti insi
in sp̃ali edificio thalami sunt. inqͦꝵ
cogitatione. et meditatione anima
celesti sponso sociatur. Quos tres bo¬
noꝵ ordines quia non solum eccła
degentib habet. sed aliquando etiam
sinagoga habuit. diun magna multi¬
tudo patrum sp̃alium redemptoris
grãm ardenter expectauit. porta celes¬
tis edificu tres hinc et tres inde thala¬
celesti desidio demonstrat. Plus enĩ
plerũq exempla quam ratiocinationis
uerba compungunt. Et cũ predicator
dicit. quales alii in conuigio. uel incon¬
tinentia. uel inp̃dicatione. erga omĩ¬
potentis dĩ amorem in nouo testam̃¬
to fuerint. uiel alii quales in ueteri:
porta que loquit᷑. t̾nos exutroq latere
habere se thalamos ostendit. Que por¬

Expanded text:
autem spe aeterni gaudii etiam carnem maautem spe aeterni gaudii etiam carnem macerant, omnesque actus terrenos refugiunt, et in cura hujus saeculi implicari contemnunt, alii vero et terrena bona despiciunt, et coelestia gaudia praedicant, quae cognoverunt, quid isti nisi in spiritali aedificio thalami sunt in quorum cogitatione et meditatione anima coelesti sponso sociatur? Quos tres bonorum ordines, quia non solum Ecclesia ex gentibus habet, sed aliquando etiam Synagoga habuit, dum magna multitudo spiritalium Redemptoris gratiam ardenter exspectavit, porta aedificii coelestis tres hinc, et tres inde thalacoelesti desiderio demonstrat. Plus enim plerumque exempla quam ratiocinationis verba compungunt; et cum praedicator dicit quales alii in conjugio, vel in continentia, vel in praedicatione erga omnipotentis Dei amorem in novo testamento fuerint, vel alii quales in veteri, porta quae loquitur ternos ex utroque latere habere se thalamos ostendit. Quae por
Abbreviated transcription (Latin):
Que ẽ enun nr̃a spes aut gaudium: Hon¬
ne uos ante dĩn: Longitudo ergo etlati¬
tudo porte ẽ: que adaquilonem respicit.
quia cum infidelem quempiam inpec¬
cati su frigore torpontẽ. p̃dicator ad fi¬
dem conuerterit. ꝑhoc quod eum in
longitudinẽ spei tendit. et inamplitu¬
dinem caritatis dilatat. eius głam suã
facit. Et quia in cognitione sc̃e tͥnitatis
ex uerbo p̃dicationis auditores quiq in
euisdem trinitatis amore proficunt.
habet hec eadem porta thalamos tres
huic et tres inde. quia omne quod per
testamentum nouu de trinitate con¬
ditoris loquitur. hoc etiam de testam̃¬
to ueteri ostendit. et coraudientium
in amorem celestis patrie proficit. ut
anima inherens deo quasi sponsa cum
sponso inquodam iam thalamo sedeat
atq a terrenis se se desideriis funditꝰ
uiuentium. bonoꝵ scilicet coniuga¬
toꝵ continentium atq p̃dicatorum:
et quia alii etiam inconiugiis positi.
amorȩ celestis patrie anhelant. alui

Expanded text:
Quae est nostra spes aut gaudium? NonQuae est nostra spes aut gaudium? Nonne vos ante Dominum ? Longitudo ergo et latitudo portae est quae ad Aquilonem respicit, quia cum infidelem quempiam in peccati sui frigore torpentem praedicator ad fidem converterit, per hoc quod eum in longitudinem spei 1378 tendit, et in amplitudinem charitatis dilatat, ejus gloriam suam facit. Et quia in cognitione sanctae Trinitatis ex verbo praedicationis auditores quique in ejusdem Trinitatis amore proficiunt, habet haec eadem porta thalamos tres hinc, et tres inde, quia omne quod per Testamentum Novum de Trinitate conditor loquitur, hoc etiam de Testamento Veteri ostendit. Et cor audientium in amore coelestis patriae proficit, ut anima inhaerens Deo quasi sponsa cum sponso in quodam jam thalamo sedeat, atque se a terrenis desideriis funditus viventium, bonorum scilicet conjugatorum, continentium, atque praedicatorum, et quia alii etiam in conjugiis positi amore coelestis patriae anhelant, alii
Abbreviated transcription (Latin):
Que tam in longitudine quam in latitu¬
dine mensuratur: quia cum ad fidem
peccator ducitur. nec ẽe ẽ ut eius doc¬
tor consideret. uel quantum in longi¬
tudine spei. uel quantum in latitudi¬
ne caritatis. ex eius admonitione pro¬
ficiat. Qui enim addim conuertitur
si adhuc bona uite p̃sentis sꝑat: lon¬
gitudinem non habet. quia breuis ẽ
uita inqua spem posuit. Si ꝑterrena¬
rum rerum concrpiscentiam. ⁊ ad¬
huc ꝑꝑximi odium coagitat᷑. latitu¬
dinem non habet. quia nescit uel tran-¬
sitoria contempnere. uel se inproximi
amore dilatare. Cõ uero conuersus
quisq et̃ne uite gaudia longanimi¬
ter sꝑat. proximorum molestias cũ
caritate tolerat. et ea que non habet concu¬
piscere contẽpnit. longitudinem et lati-¬
tudinem porta habet. quia gła p̃dicato¬
ris est. profectus auditoris. Unde quibꝰdã
ineum ⁊ corona mea. Et rursum. Ecce
nunc uiuo: si uos statis in dño. Atq tterũ

Expanded text:
Quae tam in longitudine quam in latituQuae tam in longitudine quam in latitudine mensuratur, quia cum ad fidem peccator ducitur, necesse est ut ejus doctor consideret, vel quantum in longitudinem spei, vel quantum in latitudinem charitatis ex ejus admonitione proficiat. Qui enim ad Deum convertitur, si adhuc bona vitae praesentis sperat, longitudinem non habet, quia brevis est vita in qua spem posuit. Si per terrenarum rerum concupiscentiam, et adhuc per proximi odium coangustatur, latitudinem non habet, quia nescit vel transitoria contemnere, vel se in proximi amore dilatare. Cum vero conversus quisque aeternae vitae gaudia longanimiter sperat, proximorum molestias cum charitate tolerat, et ea quae non habet concupiscere contemnit; longitudinem et latitudinem porta habet, quia gloria praedicatoris est profectus auditoris. Unde quibusdamGaudium meum et corona mea . Et rursum: Ecce nunc vivo, si vos statis in Domino . Atque iterum:
Abbreviated transcription (Latin):
tres hinc et tres inde: et frontem eiꝰ ⁊ uesti¬
bulum eius. scd̃m mensuram porte pͥoris
quinquaginta cubitoꝵ longitudinem eiꝰ¬
⁊ latitudinem uiginti ⁊quinq cubitorũ
enestre autem eius et uestibulum et sculptu¬
re.scd̃m mensuram porte que respiciebat
adorientem: et septem graduum erat as¬
census eius et uestibulum ante eam. De
atru extioris. ea ipsa replicant que iam de
porta alia suꝑiꝰ dicta sunt. atq alia sub¬
tungũt᷑. que de p̃dicta porta ꝓpħa tacue¬
rat. Ut ergo latius de his disserannis.
que necdum discussa sunt: debemus ea
que iam dicta sunt subbreuitate repli¬
care. Porta et enim uiã aquilonis res¬
picit. cum predicator quisq uitam pecca¬
toris agnoscit. eiq interiora uite ꝑuer
bum predicationis aꝑit. Que porta atru
exterioris dicitur. Exterius quippe ẽ atͥũ
uita p̃sens: in qua omne quod corpora¬
lit̃ agitur. corporalit̃ etiam uidetur.

Expanded text:
tres hinc, et tres inde; et frontes ejus, et vestitres hinc, et tres inde; et frontes ejus, et vestibulum ejus secundum mensuram portae prioris: quinquaginta cubitorum longitudinem eet latitudinem viginti quinque cubitorum fenestrae autem eius et vestibulum et scalpturae secundum mensuram portae quae respiciebat ad orientem et septem graduum erat ascensus eius et vestibulum ante eam et atrii exterioris, ea ipsa replicantur quae jam de porta alia superius dicta sunt, atque alia subjunguntur quae de praedicta porta propheta tacuerat. Ut ergo de his latius disseramus quae necdum discussa sunt, debemus ea quae jam dicta sunt sub brevitate replicare. Porta enim viam Aquilonis respicit, cum praedicator quisque vitam peccatoris agnoscit, eique interiora vitae per verbum praedicationis aperit. Quae porta atrii exterioris dicitur. Exterius quippe est atrium vita praesens, in qua omne quod corporaliter agitur corporaliter etiam videtur.