comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
SALMI TITULUS HUIUS EST. CANTICVM PSALMIASAUEI : IAMSEPE DIXIN
quid interpretetur a saph. id est congregationem: homo illeergo qui
uocabatur asaph infigura congregationis populidĩ. Inmultorũ psalmo¬
rum titulis ponitur : Grecȩ aut̃ congregatio synagoga dicitur. quod ue¬
lut proprium nomen iuda eorum populus detenuit: ut synagoga appellu¬
retur : sicut populus xp̃ianus usitatius uocatur . cumetipse utique congre
getur. Populus itaque dĩ in isto psalmo dicitꝰ
s quissimiliserit tibi: Quodego arbitror accomodatius accipi inxp̃o.
quia insimilitudine hominum factus putatus ẽ ab eis a quibus contemptꝰ
est ceteris hominibus comparandus : Nam et inter iniquos deputatus est
ad hoc ut iudicaretur: Cum aũ ueniet iudicaturus tunc fiet quod hic dicit᷑.
Ds̃ quis similiserit tibi: Si enĩ psalmi non solerent loqui ad dnm xp̃m. non dice
retur etiã illud quod ipsidictũ esse nullus potest dubitare fidelium. Ihronus

Expanded text:
salmi hujus titulus est, «Canticum Psalmi Asaph.» Jam saepe diximus quid interpretetur Asaph, id est, Congregatio. Homo ergo ille qui vocabatur Asaph, in figura congregationis populi Dei in multorum psalmorum titulis ponitur. Graece autem congregatio synagoga dicitur, quod velut proprium nomen Judaeorum populus tenuit, ut Synagoga appellaretur; sicut populus Christianus usitatius vocatur Ecclesia, cum et ipse utique congregetur. 2. «vers.» 2. Populus itaque Dei in isto psalmo dicit: «Deus, quis similis erit tibi?» Quod ego arbitror accommodatius accipi in Christo, quia in similitudine hominum factus, putatus est ab eis a quibus contemptus est, caeteris hominibus comparandus: nam et inter iniquos deputatus est ; sed ad hoc ut judicaretur. Cum autem veniet judicaturus, tunc fiet quod hic dicitur, «Deus, quis similis erit tibi?» Si enim Psalmi non solerent loqui ad Dominum Christum, non diceretur etiam illud, quod ipsi dictum esse nullus potest dubitare fidelium: «Thronus
Abbreviated transcription (Latin):
Horum enim facies salubriter impletur ignominia utquerant nomendnĩ. Et in illis qui
usq infinem in eadem malitia pers euerant : Qui ponuntur ut stipula ante faciemuenti
Etsiluae montibus que infructuosis similes comburuntur. ad quos denuore uertitur
dicens: Frubescant & conturbentur in saeculum saeculi : non enim in saeculum saeculi
contur bantur. quiquerunt nomendni sed respicientes ignomiam peccatorũ suorum :
ad hoc conturbantur ut quaerant nomendnĩ. perquod non conturbentur . Rursusq
ad hos redit qui in eadem sociecate in imicorum. ad hoc confundendi sunt necon funden¬
tur in aeternum. Etad hoc perdendi funt in quantum mals ult̃ boni factunueniant᷑ in

Expanded text:
horum enim facies salubriter impletur ignominia, ut quaerant nomen Domini; et in illis qui horum enim facies salubriter impletur ignominia, ut quaerant nomen Domini; et in illis qui usque in finem in eadem malitia perseverant, qui ponuntur ut stipula ante faciem venti, et silvae montibusque infructuosis similes comburuntur. Ad quos denuo revertitur, dicens: «Erubescant, et conturbentur in saeculum saeculi.» Non enim in saeculum saeculi conturbantur qui quaerunt nomen Domini; sed respicientes ignominiam peccatorum suorum, ad hoc conturbantur, ut quaerant nomen Domini, per quod non conturbentur. 14. Rursusque ad hos redit, qui in eadem societate inimicorum ad hoc confundendi sunt, ne confundantur in aeternum; et ad hoc perdendi in quantum mali sunt, ut boni facti inveniantur in
Abbreviated transcription (Latin):
atq punientẽ dm̃: Quod autemait intempestatetua hocidem consequenter exposuit
dicens in iratua s et quod supra dixit persequeris eos. hoc postea conturbabis eos: memi¬
nerimus saneiramdĩ sine affectiot urbolenta nos debereintellegere: Ira quippecius
dicitur ratio iuxta uindictã ẽ tam quã silex dicatur irasci. quod ministrieius secundum
tũm dñe: hoc saneillirbonũ & optabile prophetatur. nec ꝓphetaretur nisi es sent
in ea societate in imicorum populidĩ etiam tales homines. quibus hoc ante ultimum iu¬
dicium praestaretur : Quia & nuncidem ipsi sunt. & ipsum corpus est in imicorum. secundũ
inuidentiã quae mulantur populumdĩ : Et nuncubi possunt & sonant& leuant caput.
ed particulatim nonuniuersaliter. sicut in fines aeculi. nouissimo imminenteiudicio. ta¬
menipsum corpus est. Etin his qui inde credituri sunt atq in corpus aliud transituri :¬

Expanded text:
atque punientem Deum. Quod autem ait, «in tempestate tua;» hoc idem consequenter exposuit atque punientem Deum. Quod autem ait, «in tempestate tua;» hoc idem consequenter exposuit dicens, «in ira tua:» et quod supra dixit, «persequeris eos;» hoc postea, «conturbabis eos.» Meminerimus sane iram Dei sine ulla affectione turbulenta intelligere: ira quippe ejus dicitur, ratio justa vindictae; tanquam si lex dicatur irasci, cum ministri ejus secundum tuum, Domine.» Hoc sane illis bonum et optabile prophetatur: nec prophetaretur, nisi essent in ea societate inimicorum populi Dei etiam tales homines, quibus hoc ante ultimum judicium praestaretur; quia et nunc idem ipsi sunt, et ipsum corpus est inimicorum secundum invidentiam qua aemulantur populum Dei. Et nunc, ubi possunt, et sonant et levant caput; sed particulatim, non universaliter, sicut in fine saeculi, novissimo imminente judicio. Tamen ipsum corpus est et in his qui inde credituri sunt, atque in corpus aliud transituri
Abbreviated transcription (Latin):
Poneillos utrotã: quod rota ex hir queretrosunt ex tollitur x his quȩ ante sunt deicit᷑
Sic fiunt omnes in imici populidĩ. Non enim haecoptatio. sed prophetatio est: adiungit
etiam. Sicut supulã ante faciemuenti: Faciem dicitprȩsentiam. namq facies estuenti
cuinulla liniamenta suntcorporis. Cumsit motus id estquas ifluctus aeris : Ponitur
autem protemptatione qua leuia & inania corda rapiuntur. Leuitatem porroqua¬
si facile consentitur admala. Grauis sequitur cruciatus. undedeinceps dicitur: Sicut
ignis qui conburit siluam. sicut flamma comburens montes. Itapersequeris eosintẽ pe¬
statetua & iniratua conturbabis eos : Siluam dixit propt̃ sterilitatem. montes propt̃
elationem : Tales enim sunt in imici populidĩ in anesiustitiae. pleni superbiae: Ignem
uero & flammam dicens hoc idemalio nomine repetiuit. quod intelligiuoluit iudicantẽ

Expanded text:
«Pone illos ut rotam,» quod rota ex his quae retro sunt extollitur, ex his quae ante sunt dejicitur: «Pone illos ut rotam,» quod rota ex his quae retro sunt extollitur, ex his quae ante sunt dejicitur: sic fiunt omnes inimici populi Dei. Non enim haec optatio, sed prophetatio est. Adjungit etiam: «Sicut stipulam ante faciem venti.» Faciem dicit praesentiam: nam quae facies est venti, cui nulla lineamenta sunt corporis; cum sit motus, id est, quasi fluctus aeris? Ponitur autem pro tentatione, qua levia et inania corda rapiuntur: 12. «ver facile consentitur ad mala, gravis sequitur cruciatus; unde deinceps dicitur: «Sicut ignis qui comburit silvam, sicut flamma comburens montes; ita persequeris illos in tempestate tua, et in ira tua conturbabis eos.» Silvam dixit propter sterilitatem, montes propter elationem: tales enim sunt inimici populi Dei; inanes justitiae, pleni superbia. Ignem vero et flammam dicens, hoc idem alio nomine repetivit, quo intelligi voluit judicantem
Abbreviated transcription (Latin):
perducit aduitam. ubi nonnubent neq uxoresducent. non enimincipient mori: Me¬
ritoergo de hirdictum est. facti sunt utstercus terrae . dequib: nihil propagatum est.
nis i terrena fecunditas : Si enimilliomnes infigura superatisunt apopulodĩ. Sic istos¬
in imicos p̃catur ueritate superari: : Omnes inquit principes eorum qui dixerunt he¬
reditate possideamusscũ ariũ dĩ: Ipse est sonus in anis quout supradictum est. in imici
tuis onuerunt. Scũarium aut̃ dĩ quid intellegendum estꝰ. nisi templum dĩ. de quo a pos¬
tolusait. Tem plumenimdi scm̃ est quodestis uos : Namquidali ud in imici nis i populi
dĩ possidere id est subiugare moliuntur. ut cedat in eorum impias uoluntates Sed¬
quid sequitur: Dr̃ meus poneillos utrotam : Conuenienter quidem accipitur . ut non
sint in eo quod cogitant stabiles. Verum tamen etiam sic recte posre intellegi existimo:

Expanded text:
perducit ad vitam, ubi non nubent, neque uxores ducent; non enim incipient mori . Meperducit ad vitam, ubi non nubent, neque uxores ducent; non enim incipient mori . Merito ergo de his dictum est, «Facti sunt ut stercus terrae;» de quibus nihil propagatum est, nisi terrena fecunditas. Sicut ergo illi omnes in figura superati sunt a populo Dei; sic isto veritate superari. 10. «Omnes,» inquit, «principes eorum, qui dixerunt, Haereditate possideamus sanctuarium Dei.» Ipse est sonitus inanis, quo, ut supra dictum est, «inimici tui sonuerunt.» Sanctuarium autem Dei quid intelligendum est, nisi templum Dei, de quo Apostolus ait: «Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos» ? Nam quid aliud inimici, nisi populum Dei possidere, id est, subjugare moliuntur, ut cedat in eorum impias voluntates? quid sequitur? «Deus meus, pone illos ut rotam.» Convenienter quidem accipitur, ut non sint in eo quod cogitant stabiles; verumtamen etiam sic recte posse intelligi existimo,
Abbreviated transcription (Latin):
pheticus sp̃s. magis predicens quammaledicens. Fac illis sicutmadian.
ut stercus terrae: hosomnes secundum historiã populus isrł quituncerat
populus dĩ debellauit etuicit: Sicut etiam illos quos dein ceps cominemorat
dicens: Pone principes eorum sicut oreb & zeb & rebee & salmana : Interp̃ta¬
tiones autem eorum nominum istȩ sunt : Madian interp̃tatur declinans iudici¬
um: Sisara gaudii excdusio : Iabi sapiens : Sed in his inimicis apopulodĩ supera¬
tis ille intellegendus est sapiens dequo a postolus dicit. Vbis apiens ubi scriba
ubi conquisitor huiussaeculi : Orebsiccitas. Zeb lupus Zebee uictima sed
lupi: Hab& enĩ &ipse uictimas suas : salmana ũbra commotionis: haccom¬
ma congruunt malis. quos in bono uincit populus dĩ. Porro autem erson inquotor¬
rente uicti sunt int̃p̃tatur duritia eorum : endor ubi perierunt. int̃p̃tatur fons gene¬
rationis. sedutiq carnalis cui deditiperierunt. non curantes regenerationẽ quae

Expanded text:
pheticus spiritus, magis praedicens quam maledicens. «Fac illis,» inquit, «sut stercus terrae.» Hos omnes secundum historiam populus Israel, qui tunc erat populus Dei, debellavit et vicit; sicut etiam illos quos deinceps commemorat, dicens, «Pone principes eorum sicut Oreb, et Zeb, et Zebee, et Salmana» . Interpretationes autem eorum nominum istae sunt: Madian interpretatur Declinans judicium; Sisara, Gaudii exclusio; Jabin, Sapiens. Sed in his inimicis a populo Dei superatis, ille intelligendus est sapiens, de quo Apostolus dicit: «Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor hujus saeculi» ? Oreb, Siccitas: Zeb, Lupus: Zebee, Victima, sed lupi; habet enim et ipse victimas suas: Salmana, Umbra commotionis. Haec omia congruunt malis, quos in bono vincit populus Dei. Porro autem Cison, in quo torrente victi sunt, interpretatur Duritia eorum. Endor, ubi perierunt, interpretatur Fons generationis, sed utique carnalis, cui dediti perierunt: non curantes regenerationem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
re: aures hominum feriat: mutus ẽ dõ: Uid &e quomodo erant amatares
huiusciuitatis ardentes illi ipsi perquos hȩc dicta sunt. perquos hat
nobis commendata sunt : Quanto pereos affectu ista cantata sunt: af¬
fectum istum gerebat in eis amore ciuitat.s: amorem aũt̃ ciuitatis infu¬
derat sp̃s dĩ : Caritas inquitdĩ diffusa ẽ in cordib nr̃is. perspm̃ scm̃ quida
ixerat psalmus hic incipit & ait : fundamenta eius in montib scĩs:
Cuius fundamenta : non dubium est quia fundamenta. prȩsertim in mon¬
tib: ciuitatis alicuus sunt. Repletus ergo spũ ciuds iste . & multa deamore
& desiderio ciuitatis huius uoluens secum : Tam quam plura intus apud seme¬
ditatus erupit in hoc fundamenta eius inmontib scĩs: quasi iam deilla
dixerit aliquid: Quo modo deilla nihil dixerat: quinum quã de illa
corde tacuerat : quo modo enimdicitur : eius dequo nihil dictũ ẽ

Expanded text:
re aures hominum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores re aures hominum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores hujus civitatis ardentes, illi ipsi per quos haec dicta sunt, per quos haec nobis commendata sunt, quanto per eos affectu ista cantata sunt. Affectum istum generabat in eis amor civitatis; amorem autem civitatis infuderat Spiritus Dei: «Charitas,» inquit, «Dei diffusa est in corbus nostris per Spiritum sadixerat Psalmus; hinc incipit, et ait: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Cujus fundamenta? Non dubium est quia fundamenta, praesertim in montibus, civitatis alicujus sunt. Repletus ergo Spiritu sancto civis iste, et multa de amore et desiderio civitatis hujus volvens secum, tanquam plura intus apud se meditatus, erupit in hoc, «Fundamenta ejus in montibus sanctis;» quasi jam de illa dixerit aliquid. Quomodo de illa nihil dixerat, qui nunquam de illa corde tacuerat? Quomodo enim dicitur «ejus,» de qua nihil dictum est?
Abbreviated transcription (Latin):
Repentina propositio megrauar&: nisi me continuo proponentis ora¬
tio sub leuar&: Intendat ergo caritas urã: ciuitas quȩdam in isto psal¬
mo cantata & commendata ẽ: Cuius ciues sumus inquantum xpĩa¬
nisumus : et unde peregrinamur. quam diu mortales sumus: & ad quam
tendimus per eius uiam : quae omnino quasi dum etis & sentibus inter¬
clusa non inuemebatur. Rex ipsius ciuitatis sefecit uiam: ut ad ciurtatẽ
ꝑueniremus: ambulantes ergo inxpo & adhuc peregrinantes donec ꝑ¬
ueniamus & suspirantes desiderio : cuiusdam in effabilis qui&is. qui habi¬
tat in illa ciuitate : dequa qui &e dictum est. hoc nobis esse ꝓmissum qđ
oculus non uidit nec auris audiuit. nec in corhominis ascendit : Ambulan¬
tes ergo sic cantamus ut desideremus: nam qui desiderat & silingua tace¬
at. cantat corde : Qui aut̃ non desiderat quo lib& amore. quo lib& clamo¬

Expanded text:
Repentina propositio me gravaret, nisi me continuo proponentis oraRepentina propositio me gravaret, nisi me continuo proponentis oratio sublevaret. Intendat ergo Charitas vestra. Civitas quaedam in isto psalmo cantata et commendata est: cujus cives sumus, in quantum christiani sumus; et unde peregrinamur, quamdiu mortales sumus; et ad quam tendimus, per cujus viam, quae omnino quasi dumetis et sentibus interclusa non inveniebatur, rex ipsius civitatis se fecit viam, ut ad civitatem perveniremus. Ambulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non desiderat, quolibet clamo
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ : quite manducant iterum esurient : & quite bibunt iterum
sitient immo uero non dixit iterum : sed dixit adhuc: Nam iterum si¬
cient : quasi primo saginatus discesserit. et digesserit . etredierit bibe¬
re Tale estquiteȩdunt adhuc esurient: sic cumȩdunt esurient: et
quite bibunt. sic bibendo sitient: Quid ẽ bibendo sitire : num quam
fastidire : Si ergo ista in effabilis & sempiterna dulcedo erit: Modo
quid anobis p&it fr̃s. nisi fidem non fictam : spem firmam : caritatem
puram: et ambul& homo inuia quam dñs̃ dedit. ferat temptiones
et suscipiat consolationes.
SALMUS ISTE QUIMODO CANTATUS EST.BREUIS EST
numero uerborum : magnus est pondere omnium sententiarũ ::
Nam totus lectus est : & uidetis quam &iguo tempore. ad terminum
usq: perductus: Hic nobis quantum dñs donare dignatur. cum ura cari¬
tate tractandus modo est: propositus ab eatissimo prȩsente patrenro:

Expanded text:
de Sapientia, «Qui te manducant, iterum esurient: et qui te bibunt, iterum de Sapientia, «Qui te manducant, iterum esurient: et qui te bibunt, iterum sitient» . Imo vero non dixit, «iterum;» sed dixit, «adhuc:» nam, Iterum sitiet, quasi primo saginatus discesserit et digesserit et redierit bibere. Tale est, «Qui te edunt, adhuc esurient:» sic cum edunt, esurient; et qui te bibunt, sic bibendo, sitient. Quid est, bibendo sitire? Nunquam fastidire. Si ergo ista ineffabilis et sempiterna dulcedo erit; modo quid a nobis petit, fratres, nisi fidem non fictam, spem firmam, charitatem puram, et ambulet homo in via quam Dominus dedit, ferat tentationes, et suscipiat consolationes? salmus qui modo cantatus est, brevis est numero verborum, magnus pondere sententiarum. Nam totus lectus est, et videtis quam exiguo tempore ad terminum usque perductus. Hic nobis, quantum Dominus donare dignatur, cum vestra Charitate tractandus, modo est propositus a beatissimo praesente patre nostro.
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo nos inluminabit : quomodo nos mutabit: quid denobis facia&.:
quid ergo agemus fr̃s psalmus nobis dicat: beatiquihabitant indomotua.
Vnde : in scłã scloꝵ laudabunt te: haec erit actio nr̃a : laus dĩ : amas &
laudas: desines laudere : sidesines amare : Non aut̃ desines amare. quia
talis est quem uides quinullo te offendat fastidio: & saciat te. & nonte
saciat: mirum est quod dico Si dicam quia satiatte. timeo nequasi
satiatus uelis abscedere. quo modo deprandio. quo modo decaena: er¬
go quid dico : nonte satiat : Timeo rursus. nesi dixero nontesatiat Indi¬
gens uidearis & quasi in anior. e istas : et minus intesit aliquid quod debe¬
at impleri: Quid ergo dicam: nisi quod dici potest. cogitari uix potest: &
satiat te & nonte satiat : quia utrumq: inuenio inscriptura : Nam cum
dicer& beati esurientes. quia ipsi saturabuntur : & rursus desapientia

Expanded text:
quomodo illuminabit? quomodo nos mutabit? quid de nobis faciet? quomodo illuminabit? quomodo nos mutabit? quid de nobis faciet? Quid ergo agemus, fratres? Psalmus nobis dicat: «Beati qui habitant in domo tua.» Unde? «In saecula saeculorum laudabunt te» . Haec erit actio nostra, laus Dei. Amas, et laudas. Desines laudare, si desines amare. Non autem desines amare, quia talis est quem vides, qui nullo te offendat fastidio: et satiat te, et non te satiat. Mirum est quod dico. Si dicam quia satiat te, timeo ne quasi satiatus velis abscedere; quomodo de prandio, quomodo de coena. Ergo quid dico? Non te satiat? Timeo rursus ne si dixero, Non te satiat, indigens videaris; et quasi inanior existas, et minus in te sit aliquid quod debeat impleri. Quid ergo dicam, nisi quod dici potest, cogitari vix potest? Et satiat te, et non te satiat: quia utrumque invenio in Scriptura. Nam cum diceret, «Beati esurientes, quia ipsi saturabuntur» : est rursus dictum
Abbreviated transcription (Latin):
sanitas in mortalitasq ꝑman& : Nemo tibi dicit sepeli mortuum:
om̃s inuita a &erna erunt᷑. Cessant opera misericordiae : quia mise¬
ria non inuenitur : Et quid ibi faciemus: dormiemus fortasse: Si
modo pugnamus contranos. quamuis geramus. domũ somnii carnem
istam euigilamus in his luminarib: & sollem nitas istadat nobis animũ
uigilandi. Dies illequales uigilias nobis dabit: ergo uigildmus. non
dormiemus : Quid agemus: opera misericordiȩ ista nonerunt : qui a nu
quia nec essitas nonerit: Sic nonerunt opera misericordiae. quia
qui dibierunt : qđ neçotium nrm: quae actionrã : an nulla acti o
quia quies : sed ebimus ergo & torpebimus & nihil agemus: si refrigescit
amornr̃ refrigescat & actio nr̃a: Amor ergo qui&us in uultudĩ : quem
modo desideramus : cuisuspiramus : cum ad eum uenerimus. quomodo nosac¬
cend&. inquem non dum uisum suspiramus : cum ad eum uenerimus.

Expanded text:
sanitas immortalitasque permanet. Nemo tibi dicit, sepeli mortuum: sanitas immortalitasque permanet. Nemo tibi dicit, sepeli mortuum: omnes in vita aeterna erunt. Cessant opera misericordiae, quia miseria non invenitur. Et quid ibi faciemus? Dormiemus fortasse? Si modo pugnamus contra nos, quamvis geramus domum somni carnem istam, et vigilamus in his luminaribus, et solemnitas ista dat nobis animum vigilandi; dies ille quales vigilias nobis dabit? Ergo vigilabimus, non dormiemus. Quid agemus? Opera misericordiae ista non erunt, quia nullquia necessitas non erit. Sic non erunt opera misericordiae, quia Quid ibi erit? quod negotium nostrum? quae actio nostra? An nulla actio, quia quies? Sedebimus ergo, et torpebimus, et nihil agemus? Si refrigescet amor noster, refrigescet actio nostra. Amor ergo quietus in vultu Dei, quem modo desideramus, cui suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo nos accendet? In quem nondum visum sic suspiramus, cum ad eum venerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
intribulationib: istis in peregrinatione sua: It quia agnoscunt seesse in
ista miseria &gemunt: beati sunt: Quare lugent Contristatus cipria¬
nus est beatus inpassione: modo consolatus est in corona: modo & ton¬
nobis: Omnes martyres qui cum illo sunt. interpellant ꝓnobis .: Non
transeunt interpellationes ipsorum. nisicum transierit gemitus nr̃:
Cum aut transierit gemitus nr̃ : om̃s una uoce in uno populo inuna pa
testatum : in una ciuitate uiuentium: Quisibigemit: quis ibi suspirat.
quis ibi laborat: quis ibi eg& : quisibi moritur : quis ibi miseri cordiam prȩ¬
b& : quis ibi frang& panem esurienti ubiom̃s pane iustitiȩ saginantur. o¬
Nemo tibi dicit hospitem suscipe : Peregrinus ibi nemoerit : om̃s inpatri¬
a suauiuunt. Nemo tibi dicit concorda amicos tuos litigantes: in pace
sempitema dĩ uultu ꝑ fruuntur. Nemo tibidicit. uisita ȩgrotum :

Expanded text:
in tribulationibus istis, in peregrinatione sua; et quia agnoscunt se esse in in tribulationibus istis, in peregrinatione sua; et quia agnoscunt se esse in ista miseria, et gemunt, beati sunt. Quare lugent? Contristatus est beatus Cyprianus in passione; modo consolatus est in corona. Modo et connobis : omnes Martyres qui cum illo sunt, interpellant pro nobis. Non transeunt interpellationes ipsorum, nisi cum transierit gemitus noster: cum autem transierit gemitus noster, omnes in una voce, in uno populo, in una patestatum in una civitate viventium. Quis ibi gemit? quis ibi suspirat? quis ibi laborat? quis ibi eget? quis ibi moritur? quis ibi miseriordiam praebet? quis frangit panem esurienti, ubi omnes pane justitiae saginantur? Nemo tibi dicit, Hospitem suscipe: peregrinus ibi nemo erit; omnes in patria sua vivunt. Nemo tibi dicit, Concorda amicos tuos litigantes: in pace sempiterna Dei vultu perfruuntur. Nemo tibi dicit, Visita aegrum:
Abbreviated transcription (Latin):
felices estis. seducunt uos: populus meus qui uos felices dicunt : inerrorem
uid&is quae audistis: quando nobis haec dicerentur inregione securitatis :
Vtique regio ista scandalorum est & temptationum. & omniũ malorũ. Vt
anus hic & mereamur gaudere ibi : tribulare hic. & consolari
regione uiuorum: Ista regio mortuorum ẽ: transit regio mortuorum. ue¬
nit regio uiuorum : Inregione mortuorum labor &dolor timor tribula¬
tio. temptatio gemitus. suspirium : Hic falsi felices : ueri infelices : quia
falsa felicitas. uera miseria est qui uero seagnoscit inuera esse miseria.
erit &iam inuera felicitatẽ. Et tamen nunc quia miser es: dnm̃ audi dicentẽ:
beati lugentes: Obeati lugentes: Nihil tam coniunctum miseriȩ quã luctus:
Nihil tame remotum & contrarium miseriae. quam beatitudo : Tudicis lu¬
gentes. & tudicis beatos : Intellege inquit quod dico: beatos dico lugentes:
quare beati : inspe : quare lugentes: in re Etenim iugent inmorte ista.

Expanded text:
lus meus» , «Populus meus, qui vos felices dicunt, in errorem nvertatur» . Videtis quae audistis: quando nobis haec dicerentur in regione securitatis? Utique regio ista scandalorum est, et tentationum, et omnium malorum, ut gemamus hic, et mereamur gaudere ibi; hic tribulari, et consolari regione vivorum» . Ista regio mortuorum est. Transit regio mortuorum, venit regio vivorum. In regione mortuorum labor, dolor, timor, tribulatio, tentatio, gemitus, suspirium: hic falsi felices, veri infelices; quia falsa felicitas, vera miseria est. Qui vero se agnoscit in vera esse miseria, erit etiam in vera felicitate: et tamen nunc quia miser es, Dominum audi dicentem, «Beati lugentes» . O, «beati lugentes!» Nihil tam conjunctum miseriae quam luctus; nihil tam remotum et contrarium miseriae quam beatitudo: tu dicis lugentes, et tu dicis beatos! Intelligite, inquit, quod dico: beatos dico lugentes; quare beati? In spe. Quare lugentes? In re. Etenim lugent in morte ista,
Abbreviated transcription (Latin):
centeos ex aduerso iniquitates eorum: Quomodo confundentur: quando
dicent: hi sunt quos aliquando habuimus irisu. & insimilitudine in pro¬
perii: nos in sensati uitam illorum aestimam us insaniam: Quomodo conputa
ti sunt interfilios dĩ : quid nobis profuit superbia tuncdicent: modo dicant
cat modo : quid mihi pro fuit superbia: & audiat ab apostolo: Quam enim
gloriam habuistis in his quibus nunc erubescitis : uid&is essemodo confu¬
sionem salubrem in loco paenitentiae : tunc aut̃ seram. in utilem infruc¬
tuosam: quid nobis profuit superbia : aut quid diuitiarum iactatio con¬
tulit nobis: transierunt omnia tam quam umbra: quid enim quando hic
uiuebas non in debas. quia transierunt ista om̃a tam quã umbra : ture lin¬
queres umbram ut esses inluce : Non postea diceres. transierunt om̃a uel ut
tribulatione : Nemo enĩ consolationem quaerit. nisi quiẽ inmiseria.:
no uultis consolari: dicite quia felices estis & auditis: Populus meus lam¬

Expanded text:
cent eos ex transverso iniquitates eorum, et dicturi sunt: Quodicent: Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum et in similitudinem improperii. Nos insensati, vitam illorum aestimabamus iti sunt inter filios Dei? Quid nobis profuit superbia?» Tunc dicent: modo dicant, odo dicat, Quid mihi profuit superbia? et audiat ab Apostolo, «Quam enim gloriam habuistis in his, in quibus nunc erubescitis» ? Videtis esse et modo confusionem salubrem in loco poenitentiae; tunc autem seram, inutilem, infructuosam. «Quid nobis profuit superbia? aut quid divitiarum jactantia contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Quid enim? quando hic vivebas, non videbas quia transiebant ista omnia tanquam umbra? Tunc relinqueres umbram, et esses in luce; non postea diceres, «Transierunt omnia velut tristitia. Nemo enim consolationem quaerit, nisi qui est in miseria. Non vultis consolari? Dicite quia felices estis. Et auditis, «Populus meus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis : quia cecitas &x parte isrł facta est utplenitudo gentiũ intrar&: & sic
quȩ est substantia mea : Daui diste dicit positus in carne. in iudaeis: positus
in spe in xpo : mem̃to quae est substantia mea. Non enim quia iuda ei defe¬
cerunt : defeut substantia mea : Etenim deillo populo uirgo maria: de uirgi¬
nemaria caro xpĩ : Etcaro illa non peccatrix: sed peccatorum mundatrix ⁊
ibi estinquit substantia mea: mem̃to quae est substantia mea. Non enĩ omnino
interut radix : ueni& semen cui ꝓmissum est : dispositũ ꝑ angelos inmanu medi¬
atoris: memento quae est substantia mea : Non enĩ uane constituisti om̃s fili¬
os hominum Ecce om̃s filii hominum ierunt inuanitatem : Tutam̃ non uane
illos constituisti: Cumergo ierunt omnes inuanitatem quos tu non uane

Expanded text:
ipsis; quia caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium iipsis; quia caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium iquae est substantia mea.» David iste dicit positus in carne in Judaeis, positus in spe in Christo, «Memento quae est substantia mea.» Non enim quia Judaei defecerunt, defecit substantia mea. Etenim de illo populo virgo Maria, de virgine Maria caro Christi; et caro illa non peccatrix; sed peccaterum mundatrix: ibi est, inquit, substantia mea. «Memento quae est substantia mea.» Non enim omnino interiit radix; veniet semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu Mediatoris . «Memento quae est substantia mea: non enim vane constituisti omnes filios hominum.» Ecce omnes filii hominum ierunt in vanitatem; tu tamen non vane illos constituisti. Cum ergo ierunt omnes in vanitatem, quos tu non vane
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓqua dnm̃ occidit : auertisti adiutorium gladii eius. & es opitulatus ei in bello :
Dissoluisti eum ab emundatione: Quid est hoc . interomã mala. magnus hic terror,
quantum cumque enĩ celit ds̃ : quantum lib& irascatur : quantum lib& uerber& :
flagell& : ligatum tamen flagell&: quem mund&. non dissolu& ab emun¬
datione : Sienim dissoluat ab emundatione: lam non hab& mundandum sed
ꝓiciendũ : a qua ergo mundatione dissoluitur iuda eus afide Exfide enim uiuimꝰ
& defidedictum est fidemundans corda eorũ : Etquia fidesola xp̃imundat non
ne : & sedem eius in terra conlisisti: merito & fregisti minuisti dies sedis eꝰ:
ti eum confusione. Haec om̃a uenerunt iud aeis: non tamen ab lato xpo
memorauit euenisse ipsipopulo & illi regno : neibi putar&ur ds̃ impleuis se
qđ ꝓmiserat. & ñ dar& alterũ regnũ in xpo cuius regni nonerit finis: Allo quit᷑
cum ꝓph&a & dicit : Quo usque dñe auerteris infinẽ : forternĩ non in finẽ & ab

Expanded text:
Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es opitulatus ei in bello. Dissolvisti eum ab emundatione.» Quid est hoc? Inter omnia mala magnus hic terror. Quantumcumque enim caedat Deus, quantumlibet irascatur, quantumlibet verberet, flagellet; ligatum tamen flagellet, quem mundet, non dissolvat ab emundatione: projiciendum. A qua ergo emundatione dissolvitur Judaeus? A fide. Ex fide enim vivimus , et ex fide dictum est: Fide mundans corda eorum . Et quia sola fides Christi mundat, non em ejus in terra collisisti: merito et fregisti. Minuisti dies sedis ejus: ti eum confusione.» Haec omnia evenerunt Judaeis, non tamen ablato Christo,memoravit evenisse illi populo et illi regno, ne ibi putaretur Deus implevisse quod promiserat, et non daret alterum regnum in Christo, cujus regni non erit finis; alloquitur eum Propheta, et dicit: «Quousque, Domine, averteris in finem?» Forte enim non in finem et ab
Abbreviated transcription (Latin):
pens nostis quomodo supra illum calc& aeclesia quȩ non uincitur. quica¬
tur. leo erat saeuiens. Quando heretici insidiantur. draco insidians.:
Uicisti leonem. uince  &draconem: Nonte frangat leo : nonte decipi&
draco: Probemus quia leo erat. quando aperte sae uiebat: Ex hortans
martyres petrus : ait: nescitis quia aduersarius ur̃ diabolus tamquam
leo rugiens circuit quaerens quẽ deuor& A perte sae uiens leo. que¬

Expanded text:
et draconem». Quis sit serpens, nostis: quomodo super illum calcet Ecclesia, quae non vincitur, quia caet draconem». Quis sit serpens, nostis: quomodo super illum calcet Ecclesia, quae non vincitur, quia catur, leo erat saeviens: quando haeretici insidiantur, draco est subrepens. Vicisti leonem, vince et draconem: non te fregit leo, non te decipiat draco. Probemus quia leo erat, quando aperte saeviebat. Exhortans martyres Petrus ait: «Nescitis quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret» ? Aperte sae
Abbreviated transcription (Latin):
pum confessus ẽ. quem negauerat: Non mirum quia dñs ipsum trinum
timorem trino amore dissoluit: Resurgens enim amortuis. ait petro:
Petre amas me : non dixit times me : Nam siadhuc timeret. offender&
ad lapidem pedem suum: Amas me inquit . : & ille: amo: Sufficiebat
semel: Forte mihi sufficeret quicor non uideo. quanto magis sufficer&
dño qui uidebat quibus medullis uiscerum suorum dicebat petrus: amo:
Non sufficit dño respondere semel. interrogat iterum & respondit ille:
Interrogat tertio . &iam tedio affectus petrus quasi dubitar& dns̃ nr̃
illo sic egit tamquam dicer&. terme negasti timendo: terme confite¬
re amando: Isto amore & ista caritate. repleuit discipulos suos:
Quare : altissimum posuit refugium suum: quia clarificatus misit spm
scm̃: Soluit credentes areatu legis. ne in lapidem offender& pedes eius.

Expanded text:
pum confessus est quem negaverat . Non mirum; quia Dominus ipsum trinum pum confessus est quem negaverat . Non mirum; quia Dominus ipsum trinum timorem trino amore dissolvit. Resurgens enim a mortuis ait Petro: «Petre, amas me?» Non dixit: Times me? Nam si adhuc timeret, offenderet ad lapidem pedem suum. «Amas me?» inquit; et ille: «Amo.» Sufficiebat semel. Forte mihi sufficeret, qui cor non video; quanto magis sufficeret Domino, qui videbat quibus medullis viscerum suorum dicebat Petrus: «Amo?» Non sufficit Domino respondere semel; interrogat iterum, et respondet ille: «Amo». Interrogat tertio, et jam taedio affectus Petrus, quasi dubitaret Dominus illo sic egit, tanquam diceret: Ter me negasti timendo, ter confitere amando. Isto amore et ista charitate replevit discipulos suos. Quare? Quia altissimum posuit refugium suum: quia clarificatus misit Spiritum sanctum, solvit credentes a reatu Legis, ne in lapidem offenderent pedes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
non offenderent. nepedes huius capitis incurrerent in legis reatum.
missus ẽ sp̃s sc̃s ut amorem facer& et soluer& atimore : Timor legem
non implebat : amor impleuit . Timuerunt homines & non impleuer̃.:
amauerunt &impleuerunt. Quo modo timuerunt & ñ impleuer̃.
amauerunt &impleuerunt:. Timebant homines & rapiebant res ali¬
enas : a mauerunt & donauerunt suas. Ergo non est mirandum quia
ideo inmanibus angelorum assumptus ẽ dñs in caelum neoffender&
ad lapidem pes eius. neilli qui in terra laborabant incorpore eiꝰ peragran¬
tes totum orbem terrarum. fierent rei legis Subtraxit ab eis timorẽ.
&impleuit eos amore : Timore petrus ter negauit : nondum enim acce¬
perat spm̃ scm̃ accepto postea spũ scõ. cum fiducia coepit prȩdicare.
qui ad uocem ancillae ter negauit: Accepto spũ scõ inter flagella princi¬

Expanded text:
non offenderent. Ne pedes hujus capitis incurrerent in Legis reatum, non offenderent. Ne pedes hujus capitis incurrerent in Legis reatum, missus est Spiritus sanctus ut amorem faceret, et solveret a timore. Timor Legem non implebat, amor implevit. Timuerunt homines, et non impleverunt; amaverunt et impleverunt. Quomodo timuerunt, et non impleverunt; amaverunt, et impleverunt? Timebant homines, et rapiebant res alienas; amaverunt, et donaverunt suas. Ergo non est mirandum quia ideo in manibus Angelorum assumptus est Dominus in coelum, ne offenderet ad lapidem pes ejus: ne illi qui in terra laborabant in corpore ejus, peragrantes totum orbem terrarum fierent rei Legis, subtraxit ab eis timorem, et implevit eos amore. Timore Petrus ter negavit ; nondum enim acceperat Spiritum sanctum: accepto postea Spiritu sancto, cum fiducia coepit praedicare. Qui ad vocem ancillae ter negavit; accepto Spiritu sancto, inter flagella princi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed data ẽ lex illa adtimorem non ad amorem : Vt autem timor
conuerteretur in amorem. occisus est iustus iam in ueritate. Cuĩ
typus erat ille agnus quem occidebant iudeiꝰ Resurrexit & adie
poena timoris: Quare hoc dixit : ad hoc ergo resurrexit dñs & glo¬
in caelo est. pedes in terra. Si caput in caelo pedes in terra. Quidest
pedes dñĩ interra : nisi scĩ dĩ in terra: quid sunt pedes dni: aposto¬
li missi per orbem omnem terrarum.: qui sunt pedes dm̃. omnes enĩ¬
euangelistae inquibus peragrat dñs uniuersas gentes Metuendũ
erat nee uangelistae offenderent in lapidem . : Illo enim incaelo posi¬
to capite. pedes qui in terra laborabant. possent offendere ad lapidẽ
Inquem lapidem : Inlegem intabulis lapideis datam neergo legis rei
fierent. non accepta gratia. & inlege rei tenerentur . Ipsa ẽ enim of¬
fensio reitus Quos enim lex tenebat reos: absoluit dñs: ut iam in lege

Expanded text:
Sed Lex illa ad timorem, non ad amorem: ut autem timor Sed Lex illa ad timorem, non ad amorem: ut autem timor converteretur in amorem, occisus est justus jam in veritate; cujus typus erat ille agnus quem occidebant Judaei. Resurrexit; et a die poena timoris. Quare hoc dixi? Ad hoc ergo resurrexit Dominus et gloin coelo est, pedes in terra. Si caput in coelo, pedes in terra; quid est, pedes Domini in terra, nisi sancti Domini in terra? Qui sunt pedes Domini? Apostoli missi per totum orbem terrarum. Qui sunt pedes Domini? Omnes Evangelistae, in quibus peragrat Dominus universas gentes. Metuendum erat ne Evangelistae offenderent in lapidem: illo enim in coelo posito capite, pedes qui in terra laborabant, possent offendere in lapidem. In quem lapidem? In Legem in tabulis lapideis datam. Ne ergo Legis rei fierent, non accepta gratia, et in Lege rei tenerentur; ipsa est enim offensio reatus: quos Lex tenebat reos, absolvit Dominus, ut jam in Legem
Abbreviated transcription (Latin):
pter iustificationem nr̃am: Item despũ scõ euangelium: Sp̃s inquit
nondum erat datus. quia itis nondum erat clarificatus: quȩ est clarifica¬
tio itũ: resurrexit &ascendit in caelum: Adõ clarificatus ascensione
in caelo. misit spm̃ scm̃ suum die pente costen in lege autem
in libro morsi &odo: adie agni occisi & manducati quinqua ginta
dies numerantur: It data est lex intabulis lapideis scripta dĩ
Quid sit digitus dĩ euuangelium nobis & ponit. quia digitus dĩ sp̃s¬
scs ẽ. Quomodo probamus : Ons respondens eis qui illuman
cio daemonia. Alius euuangelista cum hoc narrar&. Siego inquit.
indigito dĩ eicio daemonia : Quod ergo positum ẽ in uno apte positũ
est in altero obscure Nesciebas quid sit digitus dĩ Euuangelista
ex ponit alius. eum esse spm̃ dĩ: Digito ergo dĩ scripta lex data die
est agnus pascha. impleti sunt quinquaginta dies : data ẽ lex:

Expanded text:
pter justificationem nostram» . Item de Spiritu sancto Evangelium: «Spiritus,» inquit, pter justificationem nostram» . Item de Spiritu sancto Evangelium: «Spiritus,» inquit, «nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus» . Quae est clarificatio Jesu? Resuitum suum sanctum die Pentecostes. In Lege autem, in libro Moysi Exodo, a die agni occisi et manducati quinquaginta dies numerantur; et data est Lex in tabulis lapideis scripta digito Dei . Quid sit digitus Dei, Evangelium nobis exponit: quia digitus Dei Spirtus est. Quomodo probamus? Dominus respondens eis qui illum dicio daemonia» : alius evangelista cum hoc narraret, «Si ego,» inquit, «in digito Dei ejicio daemonia» . Quod ergo positum est in uno aperte, positum est in altero obscure: nesciebas quid sit digitus Dei, exponit alius evangelista, dicens eum esse Spiritum Dei. Digito ergo Dei scripta Lex data est , factum est Pascha, impleti sunt quinquaginta dies, data est Lex.
Abbreviated transcription (Latin):
propter uerba psalmi. Angelissuis inquit mandauit dete. ut custo¬
diant te in omnibus uiis tuis.: In manibus tollent te. nequando offen¬
das ad lapidem pedem tuum. Sublatus ẽ xp̃s in manibus angelorum.
quando assumptus ẽ in caelum. Nonquia si non portarent angeli ruitu¬
rus erat sed quia obsequebantur regi Uneforte dicatis meliores sunt
qui portabant. quam ille qui portabatur .: Ergo meliores sunt iumenta
quam homines : Sed quia infirmitatem hominum portant ium enta
nec hoc debemus dicere: It enim iumenta sise subtrahunt. cadunt qui
sedent: Sed quomodo debemus dicere : Nam & dedõ dictum ẽ. caelũ
mihi sedes ẽ quia ergo caelum portat. & d s̃ sed &. ideo melius ẽ cȩ¬
lum : Sic ergo & deobsequio angelorum in hoc psalmo intellegere pote¬
rimus non ad infirmitatem dñi pertin&. sed ad illorum honorificenti¬
a postolum audite mortuus ẽ propter delicta nr̃a : & resurrexit pro¬

Expanded text:
propter verba Psalmi. «Angelis suis,» inquit, «mandavit de te, ut custopropter verba Psalmi. «Angelis suis,» inquit, «mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. In manibus tollent te, nequando offendas ad lapidem pedem tuum.» Sublatus est Christus in manibus Angelorum, quando assumptus est in coelum; non quia, si non portarent Angeli, ruiturus erat; sed quia obsequebantur regi. Ne forte dicatis: Meliores sunt qui portabant, quam ille qui portabatur. Ergo meliora sunt jumenta quam homines? Sed quia infirmitatem hominum portant jumenta; nec hoc debemus dicere: etenim jumenta si se subtrahant, cadunt qui sedent. Sed quomodo debemus dicere? Nam et de Deo dictum est: «Coelum mihi sedes est» . Quia ergo coelum portat, et Deus sedet, ideo melius est coelum? Sic ergo et de obsequio Angelorum in hoc psalmo intelligere poterimus, non ad infirmitatem Domini pertinet, sed ad illorum honorificentiApostolum audite. «Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit pro
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo quid si sic tetempt& fac miracula: Netu temptes dm̃ : quid debes
respondere : quod respondit dñs: ait illi diabolus. mitte te deorsũ.
quia scriptum ẽ angelissuis mandauit dete. ut in manibus tollant te
neforte offendas ad lapidem tuum. site miseris: angeli tesuscipiunt:
Et poss& quidem fratres ut sise misiss& dns̃ obsequia angelorum suscipe¬
rent carnem dñi Sed quid illiait: Iterum scriptum ẽ. non temptabis
dnm̃ dm̃ tuum : hominem meputas. ad hoc enim accessit diabolus
ut temptar& utrum filius dĩ ess& ipse : Videbat carnem. sed maiestas
in operibus apparebat.: Angeli testimonium dixerunt.: Ille uidebat
mortalem ut temptar&. utxpõ temptato. doceretur xp̃ianus .: Quider¬
go scriptum ẽ: non temptabis dnm̃ dm̃ tuum. Itaq non temptemus
dñm ut dicamus si ad te pertinemus miracula faciamus.: Redeamus

Expanded text:
Ergo quid, si sic te tentet, Fac miracula? ne tu tentes Deum, quid debes Ergo quid, si sic te tentet, Fac miracula? ne tu tentes Deum, quid debes respondere? Quod respondit Dominus. Ait illi diabolus. «Mitte te deorsum; quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut in manibus tollant te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum.» Si te miseris, Angeli te suscipient. Et posset quidem fieri, fratres, ut si se misisset Dominus, obsequia Angelorum susciperent carnem Domini: sed quid illi ait? «Iterum scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum.» Hominem me putas. Ad hoc enim accessit diabolus, ut tentaret utrum Filius Dei ipse esset. Videbat carnem; sed majestas in operibus apparebat. Angeli testimonium dixerant. Ille videbat mortalem, ut tentaret, ut Christo tentato doceretur christianus. Quid ergo scriptum est? «Non tentabis Dominum Deum tuum.» Itaque non tentemus Dominum, ut dicamus. Si ad te pertinemus, miraculum faciamus. 8. Redeamus
Abbreviated transcription (Latin):
reclin&. Vulpes foueas intehabent: uolucres cȩli nidos intehabent:
Vulpes dolus ẽ : uolucres caeli. superbia ẽ : Sicut enim uolucres alta
petunt : sic superbi: Itut uulpes cauernas habent dolosas : ita omnes
insidiatores: Quid ergo respondit: potest intehabitare superbia & do¬
lus : xp̃s non hab& ubi inte habit& ubi reclin& caput suum. quia recli¬
natio capis. humilitas xp̃i est: nisi reclinar& caput : non iustificareris:
Talia desiderantes & discipuli & uolentes iam appetere sedem regni. ante¬
quam uiam humilitatis caperent. quando illi suggestum ẽ amatre disci¬
pulorum dic ut sed eat unus ad dexteram & alius ad sinistram tuam
Potentiam quȩ rebant sed perpassionem humilitatis uenitur ad potenti¬
am regni: Ait dñs  Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum:
Quid cogitatis altitudinem regni. & non imitamini humilitatem meam:

Expanded text:
reclinet» . Vulpes in te foveas habent; volucres coeli nidos in te habent. reclinet» . Vulpes in te foveas habent; volucres coeli nidos in te habent. Vulpes dolus est; volucres coeli superbia est: sicut enim volucres alta petunt, sic superbi; ut et vulpes cavernas habent dolosas, ita omnes insidiatores. Quid ergo respondit Dominus? Potest in te habitare superbia et dolus; Christus non habet ubi in te habitet, ubi reclinet caput suum. Quia reclinatio capitis, humilitas Christi est. Nisi reclinaret caput, non justificareris. Talia desiderantes et discipuli, et volentes jam appetere sedem regni, antequam viam humilitatis caperent, quando illi suggestum est a matre discipulorum, «Dic ut unus sedeat ad dexteram, et alius ad sinistram tuam;» potentiam quaerebant: sed per passionem humilitatis venitur ad potentiam regni. Ait Dominus: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Quid cogitatis altitudinem regni, et non imitamini humilitatem meam?
Abbreviated transcription (Latin):
nia: ego sum panis uiuus quidecaelo descendi. Didicisti ergo quid
respondeas temptatori. in angustia famis: quodsite sic temptat ut
dicat tibi. sixpianus esses faceres mirabilia quomodo fecerunt multi
xpiani : Tuiam suggestione mala deceptus temptares dnm̃ dm̃ tuum
quo numero tuorum me computas. faciam &ego aliquid qualia multa
fecerunt scĩ tui: Temptasti dm̃ quasi non sis xp̃ianus. si hoc non facias:
Multi talia desiderantes. ceciderunt. : Nam simon ille magus talia desi¬
derauit ab apostolis. qui spm̃ scm̃ perpecuniam uoluit comparare.
I mauit potentiã miraculorum . & non amauit imitationem humilitatis:
Ideo quidam discipulus uel quidam de turba cum uell& sequi dnm̃. ad ten¬
dens miracula quae faciebat. uidit illum dñs superbum non quȩrere
uiam humilitatis. sed typum potentiae. & ait: Vulpes foueas habent:
&uolucres caeli nidos: filius Saũ hominis non hab& ubi caput suum¬

Expanded text:
: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Didicisti ergo quid respondeas tentatori in angustia famis. 7. Quid, si te sic tentat, ut dicat tibi: Si christianus esses, faceres miracula, quomodo fecerunt multi christiani? Tu jam suggestione mala deceptus, tentares Dominum Deum tuum,quo numero tuorum me computas, faciam et ego aliquid, qualia multa fecerunt sancti tui? Tentasti Deum, quasi non sis christianus si hoc non facias. Multi talia desiderantes ceciderunt. Nam Simon ille magus talia desideravit ab Apostolis, qui Spiritum sanctum pecunia voluit comparare . Amavit potentiam miraculorum, et non amavit imitationem humilitatis. Ideo quidam discipulus, vel quidam de turba cum vellet sequi Dominum, attendens miracula quae faciebat; vidit illum Dominus superbum non quaerere viam humilitatis, sed typhum potentiae, et ait: «Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput
Abbreviated transcription (Latin):
Nam lignum hoctuum. ligneum tefacit. lignum xpĩ marete traicit. :¬
audi psalmum dicentem. correxit orbem terrae. qui non commo uebitur.
ettu dicis non solum motum post correctionem. sed &iam diminutum.:
Tu uerum dicis. iste mentitur.⁊ pseudo prophetae clamantes. ecce hic
est xp̃s. ecce illic uerum dicunt. et propheta istementitur.⁊ fratres con¬
tra istas apertissimas uoces auditis in angulis strepitum. ille tradidit &
ille tradidit. quid dicis. uoces tuae audiendae sunt. anuoces di:: etenim
correxit orbem terrae qui non commouebitur. Ego tibi orbem terra

Expanded text:
Nam lignum hoc tuum ligneum te facit: lignum Christi per mare te trajicit. Nam lignum hoc tuum ligneum te facit: lignum Christi per mare te trajicit. Audis Psalmum dicentem, «Correxit orbem terrae, qui non commovebitur;» et tu dicis non solum motum post correctionem, sed etiam diminutum. Tu verum dicis; iste mentitur? Pseudoprophetae clamantes, «Ecce hic est Christus, ecce illic,» verum dicunt; et propheta iste mentitur? Fratres, contra istas apertissimas voces auditis in angulis strepitum, Ille tradidit, et ille tradidit. Quid dicis? Voces tuae audiendae sunt, an voces Dei? «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Ego tibi orbem terra
Abbreviated transcription (Latin):
parietem dealbatum uocatis. in atrio scõ eius ad oro dnm̃meum. ⁊ Commo¬
ueatur a facie eius uniuersa terra. dicite innationibus. dñs regnauit aligno.
Et enim correxit orbem terrae qui non commouebitur. ⁊ Quae testimonia
aedificationis domusdĩ intonant nubes caelorum pertotum orbem terrarũ.
aedificari domum dĩ. &clamant ranae depaludibus nos soli sumus xp̃ia¬
ni ⁊ quae testimonia profero psalterii : profero quod surdus cantas. a pe¬
riaurestu. cantas ista. : Cantas mecum & non concordas mecum.: Lingua
tua sonat quod sonat mea . & cortuum dissonat a cordemeo. : Non ne tu can¬
tas ista : uide testimonia orbis terrarum. ⁊ Commoueatur a facie eius uniuer¬
sa terra. & tudicis. non commoueri: : Dicite innationibus. dñs regnauit a
ligno ⁊ anforte hic obtinebunt. &dicent seregnare aligno. quia fustib:
circum cellionum regnant.⁊ Decruce. xp̃i regna. sialigno regnaturus es.⁊

Expanded text:
parietem dealbatum vocatis; in atrio sancto adoro Deum meum. 11. «Commoparietem dealbatum vocatis; in atrio sancto adoro Deum meum. 11. «Commoveatur a facie ejus universa terra: dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno. Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Quae testimonia aedificationis domus Dei! Intonant nubes coelorum per totum orbem terrarum aedificari domum Dei; et clamant ranae de palude, Nos soli sumus christiani. Quae testimonia profero? Psalterii. Profero quod surdus cantas: aperi aures, tu cantas ista; cantas mecum, et non concordas mecum; lingna tua sonat quod sonat mea, et cor tuum dissonat a corde meo. Nonne tu cantas ista? Vide testimonia orbis terrarum: «Commoveatur a facie ejus universa terra:» et tu dicis non commoveri? «Dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno.» An forte hic obtinebunt, et dicent se regnare a ligno, quia fustibus Circumcellionum regnant? De cruce Christi regna, si a ligno regnaturus es.