comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matrẽ cidoniã ex cuiꝰ pomo cido¬
nicũ conficitur. Fit quoq ex ea
& uinũ. quo languentiũ desidia
fallunt᷑. Nam sp̃e & gustu & o¬
dore ciuꝰlibet uini ueteris imagi¬
nẽ representat. Malomellus a
dulcedine appellata. qd̃ fructus
eius mellis saporẽ habeat: uel
melle ponuntur. dicas ħ malomel¬
la placent. Malum punicum
dici eo quod expunica regione sit
genus eiꝰ translatũ. Idem & malo¬
granatũ: eo quod intra corticis ro¬
tunditatẽ granoꝵ contineat mul
gñis. Flores maloꝵ agrecis appel¬
lati sunt quintines. Latini cadu¬
cum uocant. Agrestiũ uͦ maloꝵ
alii albi. alii purpurei. alii rosei
repꝑiunt᷑. similes florib mali
punici. Negant medici mali pu¬
mei cibo corpora nr̃a nuturi. s
eo sic opinant᷑ utendũ. ut me¬
dicare potius ñ alere iudeatur.
uita concessa ẽ trium generum
fert᷑ ẽẽ duracenũ. armeniacũ
& ꝑsicum. Duracenũ nuncupa¬
tum eo quod pomũ eiꝰ ingustu

Expanded text:
matrem Cydoniam; ex cuius pomo cydomatrem Cydoniam; ex cuius pomo cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum quo languentium desideria falluntur: nam specie et gustu et odore cuiuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Malomellum a dulcedine appellata, quod fructus eius mellis saporem habeat, vel melle ponentur, dicas: Haec melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multutri est generis. Flores malorum a Graecis appellati sunt κύτινος; Latini caducum vocant. Agrestium autem mallaverunt; quorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur utendum ut medicare potius, non alere videatur.a vita concessa est, trium generum fertur esse: duracenum, Armeniacum et Persicum. Duracenum nuncupatur eo quod pomum eius in gustu
Abbreviated transcription (Latin):
thebaici. qui & nicholai. alii mica¬
les quos greci cariatos uocant.
Hac enĩ cũ laudib uictoꝵ capita
coronabant᷑. Apud antiquos aut̃
laudea nominabat᷑. postea .d. sub¬
lata littera. & subrogata.r. dicta
ẽ laurus. ut in auricłis quȩ ini¬
tio audicule dictȩ sunt. & medidieᷤ.
que nunc meridies dr. Hanc ar-
borem greci dafidem uocant. qd̃
nunqm deponat uiriditatẽ. Iñ
illa potius uictores coronantur.
Sola quoq hec arbor uulgo ful¬
minari minime creditur. Malꝰ
agrecis dicta quod sit fructus eiꝰ¬
pomoꝵ omniũ rotundissimꝰ. Uñ
& hȩc sunt uera mala quȩ uehe¬
ment̾ rotunda sunt. Malum ma-¬
tianũ aloco uocatũ. unde prius
aduectũ ẽ. Nammuldȩ arbores
nomina exꝓuntiis & ciuitatib
de quib allatȩ sunt acceꝑunt.
Uirgilius amantib quid ex malo¬
queri soleat ostendit. Malus ci¬
donia nom̃ sũpsit ab oppido qd̾
ẽ mninsula creta de qua greci di¬
cere solent. urbium cretensiũ

Expanded text:
tebaice, que et nicholai; alii mucatebaice, que et nicholai; alii mucales, quos Greci cariatos vocant. hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur: postea d littera sublata, et subrogata r dicta est laurus: ut in auriculis, quae in initio audiculae dictae sunt: et medidies, qui nunc meridies dborem Graeci δάφνην vocant, quod numquam deponat viriditatem; inde illa potius victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur. Malum a Graecis dictpomorum omnium rotundissimus: unde et haec sunt vera mala, quae vehementer rotunda sunt. Mala Matiana a loco vocata, unde prius advecta sunt. Nam multae arbores nomina ex provinciis vel civitatibus, de quibus allatae sunt, acceperunt. Virgilius amantibquaeri soleat ostendit. Mala Cydonia nomen sumpsit ab oppido qui est in insula Creta; de qua Graeci dicere solent urbium Cretensium
Abbreviated transcription (Latin):
le ambustȩ. aut ligna cauata &
cepto. quod ita capiat ignem.
De quo uirgilius. Rapuitq in
fomite flammã. Corris lignum¬
adustum quẽ uulgus titionem
appellat. extractũ foco. semi us¬
tum exanctum. Quisquiliȩ
stipulȩ immixtȩ surculis. ac fo¬
liis aridis. Sunt autẽ purgam̃¬
ta terrarũ. Caries. putredo lig¬
noꝵ dictum hoc nom̃ qd̃ eueniat
lignis uirtute carentib. Deꝓpͥis¬
alma dictan
quia manus uitricis ornatꝰ.
ł quod oppansis ẽ ramis in mo¬
dũ palmȩ hominis. Est enim
arbor insigne uictoriȩ ꝓceroq
ulla suecessione conseruans.
Hanc gͦci phenicem dicunt qd̵
diu duret. ex nomine auis
illius arabiȩ. quȩ multis annis
uiuere ꝑhibetur. quȩ dũmmul¬
tis locis nascatur: ñ in om̃ib fru-¬
ctus ꝑficit maturitatẽ. frequent̾
autẽ in egipto & insiria. Fructus
autẽ dactili a digitoꝵ similitudine¬
uariantur. Nam alii appellantur
palmule.similes mirobalani. alii

Expanded text:
lae ambustae, aut ligna cavata; a lae ambustae, aut ligna cavata; a cepto: quod ita capiat ignem, de quo Virgilius: Rapuitque in fomite flammam. adustum, quem vulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum et extinctum. Quisquiliae stipulae inmixtae surculis ac foliis aridis: sunt autem purgamenta terrarum. Caries putredo lignorum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtute carentibus. De palma dicta, quia manus victricis ornatus est, vel quod oppansis est ramis, in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroulla successione conservans. Hanc Graeci Phoenicem dicunt, quod diu duret, ex nomine avis illius Arabiae, quae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem. Frequenter autem in Aegypto et Syria. Fructus actili dicuntur a digitorum similitudinevariantur. Nam alii appellantur palmule, similes mirobalanis; alii
Abbreviated transcription (Latin):
ac sese uaga ꝓ ceritate diffundant.
Chorimbi sunt anuli qui ꝓxima
quȩq ligant & comp̃hendunt. ne
longius laxati palmites. uentoꝵ
flatib dissipentur. liue dicte qd̾
intrinsecus humore suit plenȩ.
succiq & pinguedinis. Nam hu¬
midũ ẽ quod exterius humorẽ
ħt: uuidum quod interius. Ex¬
ẽ botrionis pars. & botrio grecũ
ẽ. Suburbane uue quedam dñr.
quia fructus earũ ad escam. ue¬
luti pomũ inurbib uenditur.
Commendat enĩeas & spẽs &
saporis iocunditas. ex quib sunt
precoq. duracine. purpurȩ. dactili.
rodie. libiȩ. ceraunie. stephanitȩ.
trepidane. unciariȩ. cidonite. nu¬
misiane. Durabiles autẽ ꝑtotã
hiemem. uennicule. & numisi¬
ane. Precoq uocate quod cito ma¬
turescunt: & ante om̃s sole coqͣnt᷑
Has greci lagios dñt quod currant
ad maturitatẽ uelot̾ ut lepus. Pur¬
puree a colore dñr. lintiariȩ: ama-¬
gnidudine. Dactili: a longitudine.

Expanded text:
ac sese vaga proceritate diffundant. ac sese vaga proceritate diffundant. 12. Corymbi sunt annuli qui proxima quaeque ligant, et comprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. 13. Uvae dictae, quod intrinsecus humore sunt plenae, succique et pinguedinis. Nam humidum est quod exterius humorem habet, uvidum quod interius. est botrionis pars, et botrio Graecum est. 15. Suburbanae uvae quaedam dicuntur, quia fructus earum ad escam velut pomum in urbibus venditur. Commendat enim eas et species et saporis jucunditas, ex quibus sunt praecoquae, duracinae, purpureae, dactyli, Rhodiae, Libycae, cerauniae, stephanitae, tripedaneae, unciariae, Cydonitae. Durabiles autem per totam hiemem vennuculae et Numisianae. Praecoquae vocatae quod cito maturescant et ante omnes sole coquantur. Has Graeci lageos dicunt, quod currant ad maturitatem velociter ut lepus. Purpureae a colore dicuntur; unciariae a magnitudine; dactyli a longitudine;
Abbreviated transcription (Latin):
a matre. & quasi ꝓsilut seu quia
acuminis tenuitate teli speciem
prefert. Sũmitates uidium. &
fruticũ. flagella nuncupant᷑. eo
quod flatu agitent᷑. Palmes uitis
mat̾ĩa mollis. qui ꝑ nouella bra¬
chia emissus fructũ affert. Nã
dicunt. Palmes enĩ diminutiuũ
nomen ẽ. quod nom̃ paragogũ dr.
qd̃ a palma diriuet᷑. Palma enĩ
habet nomen ꝓpriũ. quod dicit᷑¬
principale ab eo qđ ex se diriuati¬
uum faciat. Pampinus ẽ folium.
cuius subsidio uitis a frigore uł
ardore defenditur. atꝙ adũsus
omnẽ inuiriam munitur: qͥ ido
alicubi intercisus ẽ. ut ⁊ solem ad
maturitatem fructꝰ admittat. &¬
umbram faciat. Et dictus pam¬
pinus: quod de palmite pendeat.
Capͥoli dicti. quod capiant arbores.
Sunt enĩ cincinni siue uncinuli.
quib se innectere uites & suspen¬
dere solent arborib. quo ammini¬
culo freti palmites. uendos ac tur¬
bines continere queant. & sine
lapsu ꝑiculoꝵ fructꝰ suos sustineãt.

Expanded text:
a matre et quasi prosilivit, seu quia a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam dicunt. Palmes enim diminutivum nomen est, quod nomen paragogum dicitur, quod a palma derivetur. Palma enim habet nomen prprincipale, ab eo quod ex se derivatum faciat. 10. Pampinus est folium, cujus subsidio vitis a frigore, vel ardore defenditur, atque adversus omnem injuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat, et umbram faciat. Et dictus pampinus, quod de palmite pendeat. 11. Capreoli dicti, quod capiant arbores, sunt enim cincinni, 318 sive uncinoli, quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant, et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant,
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd sit ueruina.
qd̃ aliqͣnti uerrutũ uocant.
Nauei enĩ quasi ꝓnichilo dici uo¬
luerunt. Nam & plautꝰ inuactia¬
de sic ait. Si tibi machera ẽ foris.
at mͥ ueruina ẽ intus. quia ego de¬
iuidias di¬
xert̃ tristicias sic̃ ꝓꝑtius¬
diuidias mentis conficit oĩs amor.¬
inoratione ꝓnucerinꝰ ait. Deniq
iusticiũ plebindicit᷑. Qͥdsit coragiũ.
oragiũ dr uirginale funus
sicut apuleius in metamor¬
foseon ait. Coragio itaq ꝑfecto om̃s
domuitionẽ parant. Qͥd sit desiduo.
esiduo dr̃ diuturne. Uñ &
uarro incorallio ait. Duuidie
mͣ fuerunt. tum desiduo affuisse te.
ait. floccipendo quid rerũ geras.

Expanded text:
d sit ueruina. quod aliquanti uerrutum uocant, nauci enim quasi pro nihilo dici uoluerunt. Nam et Plautus in Baccide sic ait: ‘Si tibi macera est foris, at mihi ueruina est domi, qua te ego eiuidias dixerunt tristitias, sicut Pr‘Diuidias mentis conficit omnis amoin oratione pro Nucerinis ait: ‘Denique iustitium plebi indicitur’. Quid sit coragium. Coragium dicitur uirginale funus, sicut Apuleius in metamorfoseon ait: ‘Coragio itaque perfecto omnes domuitionem parant’. Quid sit desiduo. Desiduo dicitur diuturno; unde et Varro in Corallaria ait: ‘Diuidiae mihi fuerunt tum desiduo afuisse te’. ait: ‘Flocci pendo quid rerum geras’.
Abbreviated transcription (Latin):
amarachina dicunt᷑. Sunt autem
ex genere florum. Idem alia quȩ
a materie suȩ qualitate dicuntur:
ut rosaceũ a rosa: cyprinũ a flore
cypri: unde & ꝓpͥȩ materiȩ odorẽ
referunt. Ex his queda simplicia
unguenta sunt que ex una tantũ speue
existunt. unde & sui nominis refer̃t
odoratũ: ut anethynũ. Est enĩ since¬
rum. ex oleo &e aneto tantũ. Com¬
posita autẽ sunt. quȩ plurib admix¬
tis fuint. unde & nominis sui odo¬
rem ñ habent. qͥa obtinentib aliis
quȩ admiscent᷑ incertũ odorem duc̃t

Expanded text:
Amaracina dicuntur, sunt autem Amaracina dicuntur, sunt autem ex genere florum. 9. Item alia quae a materiae suae qualitate dicuntur, ut rosaceum a rosa; Cyprinum a flore Cypri; unde et propriae materiae odorem referunt. 10. Ex his quaedam simplicia unguenta sunt, quae ex una tantum specie existunt, unde et sui nominis referunt odoratum, ut Anethinum; est enim sincerum ex oleo et anetho tantum. Composita autem sunt, quae pluribus admistis fiunt; unde et nominis sui odorem non habent; quia obtinentibus aliis quae admiscentur, incertum odorem ducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dor uocatꝰ ab aere. T ymia¬
ma lingua greca uocatur:
qͦd sit odoiabile. Nam thymo. dicit᷑
flos: lꝰ qui odorem refert. De quo uir
dictum: quia igne consumit᷑ dũ offert᷑.
Thetraydos formulȩ incensi in longi¬
tudinem porrecte: quȩ fuint ex. nii
pignientis. Quatuor eñ grece thetra:
formula ydos dicit᷑. Stacten ẽ in¬
censum quod ex p̃ssura manat. dic
Myrobalanũ: quia fit ex glande odo¬
rata. De quo oratiꝰ: & p̾ssa tuis ba¬
lanus capillis. Oleum ẽ purum:
nulliq rei admixtũ. Unguentũ
uͦ est. om̃e quod ex communz oleo
confectũ aliarum specierũ commix¬
tione augetur. odoris iocunditatẽ
sumens. & longiꝰ redolens. Ungen¬
ta autẽ quȩda dicuntur a locis.
ut delinum: cuiꝰ iulius cesar me¬
minit dicens. Corpꝰq suaui telino
ut amarachinũ. Nlam qͥdam tra¬
dunt regiũ quendam puerũ ama¬
racum nomine cõplura ungentoꝵ
genera ferentẽ casu ꝓlapsum ẽe: &
maiorem ex cõmixtione odorem cre¬
asse. Unde nunc optima ungenta.

Expanded text:
dor vocatus ab aere. 2. Thymiama lingua Graeca vocatur, uod sit odorabile. Nam thymus dicitur flos, qui odorem refert, de quo Virgdictum, quia igne consumitur dum offertur. 4. Tetraidos, formulae incensi in longitudinem porrectae, quae fiunt ex quatuor pigmentis. Quatuor enim Graece τέτταρα, formula εἶδος dicitur. 5. Stacte est incensum quod ex pressura manat, dictMyrobalanum, quia fit ex glande adorata, de quo Horatius: Et pressa tuis balanus capillis. Oleum est purum, nullique rei admistum. Unguentum vero est omne quod ex communi oleo confectum, aliarum specierum commistione augetur, odoris jucunditatem sumens, et longius redolens. 7. Unguenta autem quaedam dicuntur a locis, ut Telinum, cujus Julius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi Telino ut Amaracinum. Nam quidam tradunt regium quemdam puerum, Amaracum nomine, complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et majorem ex commistione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta
Abbreviated transcription (Latin):
lat. cũ manifestũ sit aues in aere
uolare. & nos inconsuetudinem.
hunc aerem cęlũ appellamꝰ. Nam
cũ desereno uel nubilo querimus.
aliqñ dicimus quał ẽ aer. aliqñ
quale est cęlum.¬

Expanded text:
li, cum manifestum sit aues in aere uolare. et nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus; nam cum de sereno uel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: qualis est aer? aliquando: quale est caelum
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti signa. Nam cęlatum uas
dr. quod signis eminentiorib re¬
fulget. Distinxit enĩ eum ds claris
luminib & impleuit. sole scilicet.
& lunȩ orbe fulgenti. & astroꝵ mi¬
cantiũ splendentib signis ador-¬
dendo. eo quod aer ꝑspicuus sit.
& ad speculandũ purior. Celum
autẽ inscripturis scĩs ideo firma¬
mentũ uocatũ. quod sit cursu si de¬
rum. & ratis legib fixisq firmatỹ.
Interdu & celũ ꝓ aere accipit᷑. ubi
uenti & nubes. & ꝓcellȩ. & turbi

Expanded text:
eluti signa: nam caelatum dicitur vas, quod signis eminentioribus refulget. Distinxit enim illud Deus claris luminaribus et implevit, sole scilicet et luna orbi fulgentibus, et astrorum micantium splendentibus signis adordendo, eo quod aer perspicuus sit et ad speculandum purior. Coelum autem in Scripturis sanctis ideo firmamentum vocatur, quod sit cursu siderum, et ratis legibus fixisque firmatum. Interdum et coelum pro aere accipitur, ubi venti et nubes, proc
Abbreviated transcription (Latin):
beritia dicta. deinde migdonia.
mox abithinio rege bithinia est¬
nucupata. Ipsa ẽ &. maior frigia.
Nichomedia urbs inea ẽ ubi han¬
nibal fugiens. ueneni haustu a¬
nimam exspirauit. Galatia dicta
a priscis galloꝵ gentib. aquib
extitit nuncupata. Nam galli in
auxilium arege bithinie euoca
ti. regnum cum eo ꝑacta uictoria
diuisert̃. sicq deinde grecis admi¬
xti primũ galli greci. nunc exantz¬
quo galloꝵ nomine galathȩ dnr:
& eoꝵ regio galatia nuncupatur.
frigia dicta afrigia europis filia.
hec & dardania adardano ioius
hic enim ꝓfectus decorintho euu¬
tade primus uenit infrigiam. Est
autẽ regio troadi suꝑiecta. ab aqͥ¬
lonis parthe galatie. ameridiana
uitina ẽ licaonie. aboriente lidie
adheret. ab occidente ellesponto
mari terminat᷑. Huiꝰ regio troia ẽ
quam ex suo nomine appellauit.
tros troianoꝵ rex ganimedis pat̾.
Duȩ sunt autẽ frigie. maior & mi¬
nor. Maior phrigia smirnam ħt.

Expanded text:
Bebrycia dicta, deinde Mygdonia, Bebrycia dicta, deinde Mygdonia, mox a Bithyno rege Bithynia nuncupata. Ipsa est et maior Phrygia. Nicomedia urbs in ea est, ubi Hannibal fugiens veneni haustu animam exspiravit. Galatia dicta a priscis Gallorum gentibus, a quibus extitit occupata. Nam Galli in auxilium a rege Bithyniae evoti, regnum cum eo post peractam victoriam diviserunt: sicque deinde Graecis admisti, primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae dicuntur, et eorum regio Galatia nuncupatur.Phrygia dicta a Phrygia Europis filia. Haec et Dardania a Dardano Iovis Hic enim profectus de Corytho civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae; a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellesponto mari terminatur. Huius regio Troia est, quam ex suo nomine appellavit Tros, Troianorum rex, Ganymedis pater. Duae sunt autem Phrygiae: maior et minor. Maior Phrygia Smyrnam habet,
Abbreviated transcription (Latin):
babilon urbs ẽ. aquo & nuncupa¬
ta. tam nobilis ut caldea & assiri¬
a. & mesopotamia. in eiꝰ nomeit
aliqñ transiert̃. Arabia appellata.
.i. sacra. hoc enĩ significare int̾p̃tat᷑.
eo quod sit regio thurifera. odo¬
res creans. Hinc eam greci eude
Inciuus saltib. & mirra & cina-¬
moniũ ꝓuenit. Ibi nascit᷑ auis
fenix. sardonix gemina. & hiris.
melocides. & pedorata. ibi inueni¬
untur. Ipsa ẽ & sabba appellata.
a filio chus qui nuncupatus ẽ sa¬
ba. Hec autẽ angusto terrȩ tractu.
adorientẽ uersus. adꝑsicum sinũ
extenditur. cuius septentriona la
caldea claudit. occasum: sinus
arabicus. Siriam sirus quidam
ꝑhibet᷑ indigena. a suo uocabulo
nuncupasse. ħ aboriente fluuio
eufrate. ab occasu. mari nr̃o et
egipto terminat᷑. hñs aseptentͥone
armeniã & capadotiã. ameridie
sinũ arabicũ. Situs eiꝰ porrectus
in inmensã longitudinẽ. inla¬
to angustior. Ht̃ autẽ inse ꝓun¬

Expanded text:
Babylon urbs est, a qua nuncupaBabylon urbs est, a qua nuncupata, tam nobilis, ut Chaldaea, et Assyria, et Mesopotamia in ejus nomen aliquando transierint. 15. Arabia appellata, id est, sacra. Hoc enim significare interpretatur, eo quod sit regio thurifera, odores creans. Hinc eam Graeci εὐδαin cujus saltibus et myrrha et cynnamum provenit; ibi nascitur avis phoenix; sardonix gemma, iris, malochites, et paederotes ibi inveniuntur. Ipsa est, et Saba appellata, a filio Chus, qui nuncupatus est Saba. Haec autem angusto terrae tractu ad Orientem versus Persicum sinum extenditur, cujus Septentrionalia Chaldaea claudit, Occasum sinus Arabicus. Syriam Syrus quidam perhibetur indigena a suo vocabulo nuncupasse. Haec ab oriente fluvio Euphrate, ab occasu mari nostro et Aegypto terminatur, tangens a septentrione Armeniam et Cappadociam, a meridie sinum Arabicum. Situs eius porrectus in inmensam longitudinem, in lato angustior. Habet autem in se provin
Abbreviated transcription (Latin):
bellando adgressi sunt. Exquib
media ab occasu transuersa. par-¬
thia regna amplectitur. a septen-¬
trione armenia circumdatur.
ab ortu. caspios uidet. ameridie
ꝑsidam. Huius terra medicam
arborem gignit. qmͣ alia regio
mimime parturit. Sunt autem¬
tendens abortu usq adindos: ab
occasu rubrũ mare ht̃. ab aquilo¬
ne uͦ meridie̾m tangit. ab austro
germaniã que ꝑside annectitur.
Quib ẽ susa oppidum nobilissimũ.
Inꝑsida pͥmũ orta ẽ ars magica.
ad qmͣ nem broth gigas pꝰ confusionẽ
linguarũ abiit. ibiq ꝑsas. colere
docuit ignem. Nam om̃s i illis par¬
tib solem colunt qui ipsoꝵ lingua
el d̾ir. Mesopotamia grecam ethi¬
mologiã possidet. quod duob flu¬
uiis ambiatur. Nam aboriente ti¬
grim ħt. aboccidente uͦ eufraten.
Incipit autẽ ãseptentrione inter
montẽ caurũ & caucasũ. cuius a
meridie sequitur babilonia. deiñ
caldea. nouissime arabia eude
mon. Babilonie regionis caput

Expanded text:
bellando adgressi sunt. Ex quibus bellando adgressi sunt. Ex quibus Media ab occasu transversa Parthia regna amplectitur, a septentrione Armenia circumdatur, ab ortu Caspios videt, a meridie Persidam. Huius terra Medicam arborem gignit, quam alia regio mi. Persis tendens ab Ortu usque ad Indos; ab Occasu Rubrum mare habet, ab Aquilone vero Mediam tangit, ab Austro Carmaniam, quae Persidi annectitur, quibus est Susa oppidum nobilissimum. In Persia primum orta est ars magica, ad quam Nemroth Gigas post confusionem linguarum abiit, ibique Persas ignem colere docuit; nam omnes in illis partibus Solem colunt, qui ipsorum lingua El dicitur. 13. Mesopotamia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur. Nam ab Oriente Tigrim habet, ab Occiduo Euphratem; incipit autem a Septentrione inter montem Taurum et Caucasum, cujus a Meridie sequitur Babylonia, deinde Chaldea, novissime Arabia εὐδαίμων. 14. Babyloniae regionis caput
Abbreviated transcription (Latin):
rbis arotunditate cireuli
dictus. quia sicut rota est.
Unde breuis etiam rotella. orbicl̃s
appellatur. Undiq enim occeanus
cucunfluens. eius incircuitu am¬
bit fines. Diuisus ẽ autẽ trifarie.
Ex quib una pars asia. altera eil¬
cupat᷑. Quas tres partes orb̃ uet̾es
non equalit̾ diuiserunt. Nã asia
ameridie ꝑorientem usq ad sep¬
tentrionẽ ꝑuenit. Europa uero
a septentrione usq ad occidentẽ.
atq inde affrica ab occidente usq
ad meridiem. Unde euidenter
orbem dimidiũ duȩ partes tenẽt
europa & affrica. aliũ mediũ
sola asia tenet. S ideo iste due
partes facte sunt. quia int̾ utm¬
q partẽ. ab occeano mare mag¬
num ingreditur. quod eas inter¬
secat. Qua ꝓpter siin duas parteᷤᷤ
orientis & occidentis orbem diui¬
das. asia erit in
una. in altera uͦ
eriropa. & affrica.
De asia & par

Expanded text:
rbis a rotunditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Eucupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde evidenter orbem dimidium duae tenent, Europa et Africa, alium vero dimidium sola Asia; sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter si in duas partes orientis et occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera vero Europa et Africa. De asia . A
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstatum causȩ ꝓferebant᷑. nun.
sam sepe seruus metu dominan¬
tis: testimoniũ supͥpmit ueritatis
Natura. si uir ñfemina. Nam
uariũ & mutabile semꝑfemina
Uita.si innocens. & integer actu.
Nam si uita bona de fuerit: fide
carebit. N on enĩpot̾ usticia cũ
scelerato habere societatẽ. Duo¬
sunt genera testium. aut dicen¬
do id quod uiderunt: aut ꝓfe¬
rendo id quod audierunt. Duob
autẽ modis testes dolinquunt:
cum aut falsa ꝓmunt. aut u̾a
silentio obtegunt.
nominant᷑. uoluptates que
non ꝑsemet ipsas inquinant: s
ꝑ ea quȩ illic geruntur. Dicta aũt
spectacula: eo quod hominibus

Expanded text:
super statum causae proferebantur. Nunc, super statum causae proferebantur. Nunc, Nam saepe servus metu dominantis testimonium supprimit veritatis. Natura, si vir, non femina. Nam varium et mutabile semper femina. Vita, si innocens, et integer actu. Nam si vita bona defuerit, fide carebit. Non enim potest justitia cum scelerato habere societatem. autem sunt genera testium: aut dicendo id quod viderunt, aut proferendo id quod aautem modis testes delinquunt, cum aut falsa promunt, aut vera silentio obtegunt. nominantur voluptates, quae non per semetipsa inquinant, sed per ea quae illic geruntur. Dicta autem spectacula, eo quod hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
tio incõmertiis dr. ubi aliquid dat᷑.
ut maiora lucrentur. Iurgiũ dic¬
tũ quasi iuris garriũ. eo quod hii
qui causam dñt. iure disceptent.
Lis a contentione limitis pͥus no¬
men sumpsit. De quo uirgilius.
Limes erat positus litẽ ut discer¬
neret agri. Causa autẽ aut argu¬
mento aut ꝓbatione constat. Ar-¬
gumentũ nunqmͣ testib. nunqmͣ
tabulis dat ꝓbationẽ: sed sola
inuestigatione inuenit uerita¬
tẽ. unde & dictũ argum̃tũ .i. ar¬
gutũ inuentũ. srobatio autem
cestib. & fi de tabularũ constat.
querunt᷑. iudex. accusator. reus.
& tres testes. Iudex dictus. quasi
uis dicens ppło: siue quod uire dis¬
ceᷤtet. Iure autẽ disceptare ẽ: ius¬
te iudicare. Nonẽ autẽ iudex:
si non ẽ in eo iusticia. Accusator uo¬
cat᷑ quasi ad causator: quia ad cau-¬
sam uocat eum quẽ appellat.¬
Reus are qua petitur nuncupat᷑.
quia qmius sceleris conscius ñ
tiquitus suꝑstites dicebant᷑. eo qd

Expanded text:
tio in commerciis dicitur, ubi aliquid datur tio in commerciis dicitur, ubi aliquid datur ut maiora lucrentur. Iurgium dictum quasi iuris garrium, eo quod hi qui causam dicunt iure disceptent. Lis a contentione limitis pmen sumpsit; de quo Virgilius: Limes erat positus litem ut discerneret agris. Causa autem aut argumento, aut probatione constat. Argumentum nunquam testibus, nunquam tabulis dat probationem: sed sola investigatione invenit veritatem, unde dictum est argumentum argutum inventum. Probatio ex testibus et fide tabularum constat. queruntur: iudex, accusator, reus et tres testes. Iudex quasi ius dicens populo sive quod iure disceptet. Iure autem disceptare est iuste iudicare. Non est ergo iudex, si non est in eo iustitia. Accusator vocatus est quasi adcausator, quia ad causam Reus a re quam petitur nuncupatus, quia quamvis sceleris conscius non tiquitus superstites dicebantur, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ensiũ rostra ablata sunt. & info¬
ro romano p̃fixa: ut eẽt huiꝰ insi¬
gne uictorie. Prima spẽs fori locꝰ
inciuitate adexercendas nundi¬
nas relictus. Scd̾a ubi magistratꝰ
iudicare solet. tercia qm supra
diximus. quẽ calcatoriũ nomi¬
namꝰ. quarta spatia plana in
nauib de quib uirgilius. laxa¬
tosq foros. Constat autẽ forus.
causa. lege. & iudice. Causa uo¬
cata a casu quoeuenit. Est enĩ
mat̾ia & origo negocii. nec dum
discussionis examine patefac¬
ta. quȩ dum ꝓponit᷑ causa ẽ. dũ
discutitur uidiciũ ẽ. dum finit᷑
quasi uiris dictio : & iusticia qͣsi
iuris status. Iudiciũ autẽ pͥus in¬
quisitio uocabat᷑: uñ & actores iu¬
dicioꝵ. & prepositos. questores ł que¬
sitores uocamus. Negociũ multa si¬
gnificat. modo actum rei alicuius.
cui contrariũ ẽ ociũ: mͦ actionẽ
cause que ẽ iurgiũ litis. & dictũ
negotiũ quasi necotiũ .i. sine ocio.
Negociũ ẽ autẽ in causis. negotia¬

Expanded text:
ra ablata sunt, et in foro Romano praefixa, ut essent hujus insigne victoriae. Prima species fori, locus in civitate ad exercendas nundinas relictus. Secunda, ubi magistratus judicare solet. Tertia, quam supra diximus, quam calcatorium nominavimus. Quarta, spatia plana in navibus. De quibus Virgilius: . . . . Laxatque foros. . . . Constat autem forus causa, lege et judice. Causa vocata a casu, quo evenit: est enim et materia et origo negotii, necdum discussionis examine facto. Quae dum proponitur, causa est: dum discutitur, judicium est: dum finitur, quasi iurisdictio, et iustitia quasi iuris status. Iudicium autem prius inquisitio vocabatur; unde et actores iudiciorum et praepositos quaestores vel quaesitores vocamus. Negotium multa significat: modo actum rei alicuius, cui contrarium est otium; modo actionem causae, quod est iurgium litis. Et dictum negotium quasi nec otium, id est sine otio. Negotium autem in causis, negotia
Abbreviated transcription (Latin):
flagitauit gloriam suggestio: quia multũ
in concilio ꝓ inuestiganda opus est ueri¬
tate. De cetero creatoris altissimi pietatem
efflagito ut coronã beatitudinis ur̃ȩ
ꝓ integritate fidei & statu ecclesiȩ suȩ.
longo tempore p̃cipiat conseruare: meq
uter oblatrantia p̾sentis mundi uaria
& innumerabilia discrimina munitũ
reddat tuȩ intercessionis gr̃a. ac recon¬
ditum in gremium memoriȩ tuȩ tutũ
ab om̃i tempestate peccati. oratu ur̃o
efficiat trinitas sacratissima. Et ma¬
nu sua. Ego seruus di braulio. ysidoro
in dño fruar te lucerna ardens & ñ
marcescens

Expanded text:
flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia discrimina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac, reconditum in gremium memoriae tuae, tutum ab omni tempestate peccati oratu vestro efficiat Trinitas sacratissima. Et manu sua. Ego servus Domini Braulio Isidoro: in Domino fruar te, lucerna ardens, et non marcescens
Abbreviated transcription (Latin):
yllaba grece: latine concep¬
tio. siue complexio dicit᷑. Nã
conciꝑe. Unde uere illa est sillaba: quȩ
ex plurib nascitur litt̾is. Nam una uo¬
quȩ ñ tam sillaba dicenda est quã ra¬
cio tempoꝵ. Sillabȩ autẽ aut breues
sunt. aut longe aut communes. Bre¬
ues uocate: quia numquã ꝓduci pos
cũ necessitas cogit & ꝓducuntur et
corripiunt᷑. Lege donatũ. Ideo autem
sillabȩ longe breuesq dicunt᷑: quia
ꝑ uarias uocũ moras aut dupla
aut simpla spatia temporis hab̾e
uidentur. Diptongȩ sillabȩ greco no¬
mine dictȩ. qͦd in eis bine uocales
ungantur. ex his apud nos ueras
ẽẽ quatuor. ae. oe. au. eu. Ci uͦ apud
maiores tantũ celebrata fuit Sillaba
autẽ apud metricos ideo semipes no
Nam pes duab constat sillabis. Cum
gͦ sillaba una ẽ: quasi dimidiꝰ pes ẽ.
Dionisius lintius. sillabarũ om̃ium
singłas formas aꝑtissimas fecit: &¬
ob id statua honoratꝰ est.¬
De pedur

Expanded text:
yllaba Graece, Latine conceptio, sive complexio dicitur. Nam concipere. Unde vere illa est syllaba, quae ex pluribus nascitur litteris. Nam unam voquae non tam syllaba dicenda est quam ratio temporum. Syllabae autem, aut breves sunt, aut longae, aut communes. 2. Breves vocatae, quia nunquam produci posscum necessitas cogit, et producuntur, et corripiuntur. Lege Donatum. Ideo autem syllabae longae, brevesque dicuntur, quia per varias vocum moras aut dupla aut simpla spatia temporis habere videntur. Dipthongae syllabae Graeco nomine dictae, quod in eis binae vocales jungantur. 3. Ex his apud nos veras esse scimus quatuor: ae, oe, au, eu. Ei vero apud majores tantum celebrata fuit. Syllaba autem apud metricos ideo semipes nomNam pes duabus constat syllabis. Cum ergo syllaba una est, quasi dimidius pes est. Dionysius Lintius syllabarum omnium singulas formas aptissimas fecit, et ob id statua honoratus estDe ped
Abbreviated transcription (Latin):
copiam aduexit. enulius paulꝰ.:
ꝑsa macedonũ rege deuicto
Deinde lucullus: ex pontica p̃da. Ptꝰ
hoc cesar dedit marco uarroni ne
struende. Primũ autẽ rome biblio¬
thecas publicauit pollio. hinc gre¬
cas simul atq latinas additis au¬
ctoꝵ ymaginib in atͥo quod de oib
magnificentissimũ instruxerat.¬
xi. Qui apd̾ nos bibliothecas institu

Expanded text:
copiam advexit Emilius Paulus Persa, Macedonum rege devicto: deinde Lucullus e pontica preda, post hos Cesar dedit Marco Varroni negstruende. Primum autem Rome bibliothecas publicavit Pollio, grecas simul atqctorum imaginibus in atrio, quod de manubiis magnificentissimum instruxerat. Qui apud nos bibliothecas institu
Abbreviated transcription (Latin):
EREDis nom̃. imposuit cen¬
sus eris. Soluit enĩ tributũ
actoris. In hoc enim uocabulo: pͥ¬
ma successio est. hereditatis & gene¬
ris: ut sunt filii &e nepotes. Pro¬
heres est: qͥ loco heredis fungitur.
quasi ꝓ herede. Est enĩ aut institutꝰ: aut
substitutꝰ. Pater est: a quo uuciũ nasci¬
tur generis. Itaq is: pat̾familias uoci¬
tatur. Pat̃ autem dictꝰ: eo quod patra¬
tione ꝑacta filiũ ꝓcrearet. Patratio enĩ
est: rei ueneriȩ consũmatio. Lucretius.
Et bene patratio patrũ. Genitores autẽ
a gignendo dicti: & parentes quasi pa¬
rientes. Idem & creatores. Crem̃tum est
enũ semen mascłi: unde & animaliũ
& hominũ corpora concipiunt᷑. Hinc
creatores parentes dicunt᷑. Mater di¬
citur: qͦd exinde efficiat᷑ aliquid. Nat̃
uͦ quasi materia: nã causa pater est.
at̾familias autẽ dictꝰ. quod omnibꝰ
in familia sua positis seruis tamꝗͣ
pat̃ filiis pat̾a dilectione consulit. ser¬
uorumq conditionẽ a filioꝵ affectu

Expanded text:
eredis nomen imposuit census aeris, solvit enim tributum auctoris. In hoc enim vocabulo prima successio est haereditatis et generis, ut sunt filii et nepotes. 2. Prohaeres est qui loco haeredis fungitur, quasi pro haerede; est enim, aut institutus, aut substitutus. 3. Pater est a quo nascitur initium generis; itaque is paterfamilias vocitatur. 439 Pater autem dictus, eo quod patratione peracta, filium procreet. Patratio enim est rei venereae consummatio. Lucret.: Et bene parta patrant. 4. Genitores autem a gignendo; et parentes quasi parientes. Idem et creatores. Crementum enim est semen masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc creatores parentes dicuntur. Mater dicitur, quod exinde efficiatur aliquid. Mater enim quasi materia; nam causa pater est. Pater familias autem dictus, quod omnibus in familia sua positis servis tamquam pater filiis patria dilectione consulit, servorumque condicionem a filiorum affectu
Abbreviated transcription (Latin):
ela ꝓlongitudine stami-¬
num dicta: cuiꝰ diriuati-¬
uum ẽ telaria. In subuli qͥa infra
& supra sunt: uel qͥa insubulant᷑.
Radii dicti: quia radendo fiũt.
Pectines quod plexa fila reddant.
& impͥmant. Colum quod sit
in longitudine & rotunditate:
quasi colũpna. fusũ quod ꝑipsũ
fundatur quod netũ ẽ. Alibrũ.
quod in eo librant᷑ fila .i. soluant᷑.
Calatũ leue gestam̃ exligno uel
canna. aut ex iunco factũ: inquo
łpensa ponuntur. ł legunt᷑ flores.
Cala enĩ grece. lignũ ẽ. ã quo di¬
riuatũ ẽ calatũ. Nam latine qua¬
rũ. sensum. mulierũ apendendo
dictũ. Unde pensa & impensa.
Netũ. fila dicta ł quia expilis ani¬
maliũ sunt. ł quia laneficiũ filis
tenuib constat: inmodũ pilorꝰ
ta cucuitꝰ: uł quod tnͣfferat᷑. Glo¬
bellum. corrupte aglobo dictũ
ꝑ diminutionẽ: quasi paruum¬
globũ. Panuli quod ex eis panni
texant᷑. Ipsi enĩ discurrt̃ ꝑtelã.
Stamen dictũ. quia rectũ stat.

Expanded text:
 longitudine staminum dicta, cuius dirivativum est telaria. Insubuli, quia infra et supra sunt, vel quia insubulantur. Radii dicti quia radendo fiunt. Pectines, quod pexa fila reddant et inpremant. Colum, quod sit in longitudine et rotunditate quasi columna. Fusum, quod per ipsum fundatur quod netum est. Alibrum, quod in eo liberantur fila, id est solvantur. Calathum leve gestamen ex lino vel canna aut ex iunco factum, in qua vel pensa ponuntur vel leguntur flores; κᾶλα enim Graece lignum est, a quo dirivatum est calathum. Nam Latine quarum.' Pensum mulierum a pendendo dictum; unde pensa et inpensa. Netum. Fila dicta vel quia ex pilis animalium sunt, vel quia lanificium filis tenuibus constat in modum pilorumta circuitus; vel quod transferatur. Gubellum corrupte a globo dictum per diminutionem, quasi globellum. Panuliae, quod ex eis panni texantur; ipsae enim discurrunt per telam. Stamen dictum quia rectum stat.
Abbreviated transcription (Latin):
io functus lacedemonius
qui de sacris deoꝵ scͥpsitait.
apud athenas mara solere sacsi¬
cari sacrũ quod ecatonpe foneu¬
ma appellatur. Siquis enĩcentũ
hostes int̾fecisset marti de noĩe
sacͥficabat apud insulã blẽnon.
quod sacͥficatũ ẽ aduob cretensibꝰ
& uno locro .i. tininecortiniensi
ꝓ culo locro. sic̃ solierates seͥpsit.
S pꝰ ea qmͣ hoc atheniensib dis¬
plicuit ceꝑunt offerre porcũ cas¬
tratũ quem nefrendũ uocabant.
.i. quasi sine renib. & ap̃romanos
uarro scͥpsit sitiũ dentatũ centies
se uicies pugnasse singulari cer¬
tamine cicatrices habere econtra
marti. Quid sint ambigne oues.

Expanded text:
iofontus Lacedemonius, qui de sacris deorum scripsit, ait aput Athenas Marti solere sacrificare sacrum quod ecatonpefoneuma appellatur; si quis enim centum hostes interfecisset, Marti de homine sacrificabat aput insulam Blennon, quod sacrificatum est a duobus Cretensibus et uno Locro, id est Timne Cortiniensi, Proculo Locro, sicut Solicrates scribit. Sed posteaquam hoc Atheniensibus displicuit, coeperunt offerre porcum castratum quem neferendum uocabant, id est quasi sine renibus. Et aput Romanos Varro scribit Sitium Dentatum centies et uicies pugnasse singulari certamine, cicatrices habere econtra Marti. Quid sint ambignae oues.
Abbreviated transcription (Latin):
cernit ut fulgore luminis noctis de¬
nebras suꝑet. Unde & agreco uenit
Tenebrosos enum & occultos cunicłos
effodit. & eicit predam qmͣ inuemit.
Nelo uel qd̾ sit rotundissimo menbro.
uel quod fauos petat & assidue mel¬
la captet.
II. De minutis animantib.

Expanded text:
cernit, ut fulgore luminis noctis tecernit, ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde et a Graeco venit Tenebrosos enim et occultos cuniculos effodit, et ejicit praedam quam invenerit. 40. Melo, quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat, et assidue mella captet. CAPUT III. De minutis animantib
Abbreviated transcription (Latin):
bestia modica. & ex eo ita uocata qr
necant. si quantulũcũq ex illis sũp¬
serint. S trix animal immite i¬
affrica ermatiis simile uocatũ ab
stridore spinar̃: quas tergo laxataᷤ
emittit ut canes uulneret in sequen¬
tes. Enidros bestiola ex eomincu¬
pata quod inaquis uersetur. & ma¬
xime innilo. quȩ simuenerit dor¬
mientẽ cocodrillũ. uolutat se inluto
primũ. & intrat ꝑos eiꝰ inuentrem.
hunc neomon grece uocatꝰ: eo quod
odore suo. & salubria ciboꝵ & uene¬
nosa ꝓdantur. De qua dracondius
ait. Predicit suillus ium ciuꝰcũq
uenẽni. Siuillus autẽ ã setis ẽ uocatꝰ.
hic etiam serpentes insequit᷑. Qui
cũ aduersus aspidem pugnat: caudã
erigit. qmͣ aspis maxime incipit ob¬
seruare. quasi minantẽ ad qmͣ cum
uim suam tranffert decepta corripi¬
tur. Nusio appellatꝰ quod muribus
infestus sit. Hunc uulgus captũ
a captura uocat. Alidicunt qd̾
captat .i. uidet. Nam tanto acute

Expanded text:
bestia modica; et ex eo ita vocata quia bestia modica; et ex eo ita vocata quia necant, si quantulumcumque ex illis sumpserint. Histrix animal in Africa erinacii simile, vocatum ab stridore spinarum, quas tergo laxatas emittit ut canes vulneret insequentes. Enhydros bestiola ex eo nuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem corcodilum, volutat se in luto primum, et intrat per os eius in ventrem, 37. Ichneumon Graece vocatus, eo quod odore suo et salubria 60 ciborum et venenosa prodantur. De quo Dracontius ait: Praedicit suillus vim cujuscunque veneni. Suillus autem a setis est nuncupatus. Hic etiam serpentes insequitur, qui cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare, quasi minantem, ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. 38. Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus catum a captura vocant. Alii dicunt quod catat, id est videt. Nam tanto acute
Abbreviated transcription (Latin):
in linguã nram tranffertur. lupos
enim illi licos dicunt. Licos autẽ
grece amorsib appellat᷑. quod rabie
rapacitatis queq inuenerit trucidet.
Alii lupos uocatos auint. quasi leo¬
pos. quod quasi leonis ita sit illi uirtꝰ
inpedib. Vnde & quicquid depede
presserit non uiuit. Rapax autẽ
bestia. & cruores appetens. De quo
rustici auint. uocem hominẽ ꝑdere.
si lupus eum prior uiderit. Unde
subito tacenti dr. Lupus infabula.
Certe si se preuisum senserit. de¬
ponit feritatis audatiã. Lupi doto
anno non amplius qmͣ duodecim¬
dies coeunt. famem diu portant. &.
post longa ieiunia multũ deuorans.
Lupos ethiopia mittit ceruice iuba¬
tos. & tantum uarios. ut nullũ colo¬
latinum. grecam ethimologiã uidet᷑
habere. Grece enĩ cenos dr. Licet
eum quidam a canore latratus ap¬
pellatũ existiment. eo quod insonat.
U nde & canere. Nichil autẽ sagatiꝰ
canib. Plus enim sensus ceteris
animalib habent. Namq soli sua

Expanded text:
in linguam nostram transfertur. Lupos in linguam nostram transfertur. Lupos enim illi λύκους dicunt, λύκος autem Graece a morsibus appellatur, quod rabie rapacitatis quaeque invenerit trucidet. Alii lupos vocatos aiunt, quasi leopos, quod quasi leoni, in pedibus. Unde et quidquid pede presserint non vivit. Rapax est bestia, et cruoris appetens. De quo rustici aiunt vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dCerte si se praevisum senserit, deponit feritatis audaciam. Lupi toto anno non amplius dies duodecim coeunt; famem diu portant, et post longa ieiunia multum devorant. Lupos Aethiopia mittit cervice iubatos, et tanto varios ut nullum coloLatinum Graecam etymologiam videtur habere. Graece enim κύων dicitur; licet eum quidam a canore latratus appellatum aestiment, eo quod insonet, unde et canere. Nihil autem sagacius canibus, plus enim sensus caeteris animalibus habent. 26. Namque soli sua
Abbreviated transcription (Latin):
ne talis egestio transeat inusum
humanũ. Linces dicit plinius scd̃s
Castores acastrando dicti sunt. Nã
testiculi eoꝵ apti sunt medicaminib.
ꝓpt̾ quos cum presenserint uenatores
ipsi se castrant. & morsib uires suas
amputant. De quib cicero inscauri-¬
ana redimunt se aparte corporis.
ꝓpt̾ quod maxime expetuntur. Iu¬
uenalis qui se eunucũ ipse facit.
cupiens euadere damno testieuli.¬
Ipsi sunt & fibri. qui etiam ponti¬
ci canes uocantur. Unsus fertur
dictus quod ore suo formet fetus.
quasi orsus. Nam auint eos infor-¬
mes generare partꝰ. & quandam
carnẽ nasci quam mater lambendo
in menbra componit. Uñ ẽ illud.
Sic format lingua. fetum cum ꝓtulit
ursa. S hoc inmaturitas partus fac̃.
Deniq trecesimo diegenerat. Vnde
euenit: ut p̾cipitata fecunditas in¬
formis ꝓcreetur. Ursoꝵ caput inua¬
lidum. iuis maxima inbrachiis et
lumbis. Unde interdũ erectunsis¬
tunt. Iupus greca diriuatione

Expanded text:
ne talis egestio transeat in usum ne talis egestio transeat in usum humanum. Lynces dicit Plinius SecundCastores a castrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus, propter quos cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana2, 7: 'Redimunt se ea parte corporis, propter quod maxime expetuntur.' Iuvenalis12, 34: Qui se eunuchum ipse facit, cupiens evadere damno testiIpsi sunt et fibri, qui etiam pontici canes vocantur. 22. Ursus fertur dictus, quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quamdam nasci, quam mater lambendo in membra componit. Unde est illud: Sic format lingua fetum, cum protulit ursa. Sed hoc immaturitas partus facit; denique tricesimo die generat. Unde evenit ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum; vis maxima in brachiis, et in lumbis; unde interdum erecti insistunt. 23. Lupus Graeca derivatione
Abbreviated transcription (Latin):
corporis parte leones sunt. alis & fa¬
cie aquilis similes. equis uehem̃ter
infesti. Nam & homines iuios decer-¬
punt. Cameleon non ħt unũ colo¬
rem. s diuersa ẽ uarietate conꝑsus.
ut pardus. Dictus autẽ ita quod
huius cameleontis corpuseulum
ad colores quos iudet facillima con-¬
uersione uariatur quando alioꝵ
animaliũ non ẽ ita ad conuersionẽ
facilis corpulentia. Cameleo pardꝰ
dictus. quod dum sit ut pardus
albis maculis suꝑ asꝑsus collo equo
similis. pedib bubalis: capite tñ
camelo ẽ similis. Hunc ethiopia gi¬
gnit. Lincis dictus. quod in lupoꝵ
genere numerat᷑. bestia maculis
distincta terga ut pardus. s similis
lupo. Unde & ille licos iste lincis.
huiꝰurinã conuertere se induritiã
preciosi lapidis dicunt. quiliguriꝰ
appellat᷑: quod & ipsi linces sentire
hoc documento ꝓbant᷑. Nam egestũ
liquorem marenis inquantũ potue¬
rint condegunt inuidia quadanat᷑e.

Expanded text:
parte corporis leones sunt; alis et faparte corporis leones sunt; alis et facie aquilis similes; equis vehementer infesti. Nam et homines visos discerpunt. Chamaeleon non habet unum colorem, sed diversa est varietate consparsus, ut pardus. Dictus autem ita . . . Huius chamaeleontis corpusculum ad colores quos videt facillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Camelopardus dictus, quod dum sit ut pardus albis maculis superaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Lyncis dictus, quia in luporum genere numeratur; bestia maculis terga distincta ut pardus, sed similis lupo: unde et ille λύκος, iste lyncis. Huius urinam convertere in duritiam pretiosi lapidis dicunt, qui lyncurius appellatur, quod et ipsas lynces sentire hoc documento probatur. Nam egestum liquorem harenis, in quantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmuscida dr. qm̃ illo pabulumori
ad mouet. & ẽ angui similis. ual¬
lo munitus eburneo. Hos boues
lucas dictos ab antiquis romanis.
Doues quia nullũ grandius uidebãt.
Lucas quia in lucania illos pͥmus
pirrus inprelio obiecit romanis.
Nam hoc genus animantis inreb
bellicis aptũ ẽ. Incis enim ꝑse &
indi ligneis turrib collocatis. tan¬
qmͣ demuro iaculis dimicant. In
tellectu autẽ & memoria multa
iugent. gregatim incedunt. motu
quo ualent salutant. murem fu¬
giunt. auersi coeunt. Quando aut̃
pariunt. inaquis uel in insulis di¬
mittunt fetus ꝓpt̾̃ dracones. quia
in unici sunt. & ab eis implicati ne¬
cantur. Biennio autẽ portant fetꝰ.
nec ampliꝰ qmͣ semel gignunt nec
plures. s tm̃ unũ. Uiuunt autem
annos trecentos. Apud affricã & in¬
diam elephanti prius nascebantur.
nunc sola eos india gignit. G rifes
uocatur quod sit animal pennatum.
& quadrupes. Hoc genus ferarum
in hisꝑboreis nascitur montib. Oĩ

Expanded text:
promuscis dicitur, quo ille pabulum ori promuscis dicitur, quo ille pabulum ori admovet, et est angui similis, vallo munitus eburno. 15. Hos boves lucas dictos ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal grandius videbant; lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus in praelio objecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est. In eis enim Persae, et Indi, ligneis turribus collocatis, tanqtellectu autem et memoria multa vigent. Gregatim incedunt; motu, quo valent, salutant; murem fugiunt; aversi coeunt; quando autem parturiunt, in aquis vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt et ab eis inplicati necantur; biennio autem portant fetus, nec amplius quam semel gignunt nec plures, sed tantum unum; vivunt autem annos trecentos. Apud solam Africam et Indiam elephanti prius nascebantur; nunc sola eos India gignit. Grypes vocatur, quod sit animal pinnatum et quadrupes. Hoc genus ferarum in Hyperboreis nascitur montibus. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
pardũ cũleena concũb̾e. & exutroq
coitu degeneres partus creari. ut
mulus & burdo. Ninoceron agreci ᷤ
uocatus. latine interp̃tat᷑ in nare cor¬
nu. Idem & monoceron .i. unicornis
eo quod unũ cornu in media frante
habeat pedum quatuor ita a cu¬
tum & ualidũ. ut quicquid impe¬
cierit. aut uentilet. aud ꝑforet. Nã
& cum elephante sepe certamen ħt.
& inuentre uulneratũ ꝓsternit.
Tante audẽ fortitudinis ẽẽ đr. ut
nulla uenantiũ uirtute capiatur.
s sicut asserunt qui naturã anima¬
lium scͥpserunt. uirgo ei puella ꝓ¬
ponidur. que uenienti sinũ aꝑit.
in quo ille om̃i feroritate deposita
caput deponit. sicq soporatus. ue¬
lut mermis capit᷑. El ephantem
greti amagnitudine corporis uoca¬
tum putant: quod formam montis
preferat. Grece enim mons elefio dr̃.¬
Apud indos autẽ: auoce barro uo¬
catur. Unde & uox eius. barritus.
& dentes eius ebur. rostrum autẽ

Expanded text:
pardum cum leaena concumbere et ex utroque pardum cum leaena concumbere et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulus et burdo. Rhinoceron a Graecis vocatus. Latine interpretatur in nare cornu. Idem et monoceron, id est unicornus, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quattuor ita acutum et validum ut quidquid inpetierit, aut ventilet aut perforet. Nam et cum elephantis saepe certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. Tantae autem esse fortitudinis ut nulla venantium virtute capiatur; sed, sicut asserunt qui naturas animalium scripserunt, virgo puella proponitur, quae venienti sinum aperit, in quo ille, omni ferocitate deposita, caput ponit, sicque soporatus, velut inermis capitur. 14. Elephantem Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, 54 quod formam montis praeferat. Graece enim mons λόφος dApud Indos autem a voce barrus vocatur. Unde, et vox ejus barritus dicitur, et dentes ebur. Rostrum autem