comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Snistus exfide uiuit. Iustos gͦ dix̃ fideles. Ex qͦ credidisti iã incipis uocari iustus.
Facta ẽ enĩ dimissio peccatoꝵ. Et si deiusta residua uita qͣda peccata tua s̃ qͦ ñ
om̃ino au̾sus ẽ ado occidi in illa cecitate. suꝑ cadente illo igne ñ uidẽ sołs tu
qͥ iã ꝑfidẽ uides xp̃m. ut uideas ꝑspeciẽ. qr iustus exfide uiuit. atende impiũ
morientẽ.⁊ purga te apeccatis. Ita lauabis qͦdamꝰ manꝰ tuas insanguine peccatori.
hĩc in hac u̾ita c̃ fructus iusto. Qui fructus: Spe gaudents: inibulatiõne pati¬
entes. Qui fructꝰ iusto. ħsam᷑ int̾bulationib: scientes qđ tͥbulatio patienti am
opat᷑ patientia aut̃ ꝓbationt̃ ꝓbatio ũ spẽ Spes aut̃ ñ confundit: ꝗa lantas¬
iustus. In caritate ẽ fructus iusto. Aiser ctiã ille cũ se inebriat : beatus etã iste
cũ esurit: sitit. Ilłu ingurgitat uiolentia: istũ spes pascit. Nidcat gͦ illiꝰ penã suũ

Expanded text:
justus ex fide vivit . Justos ergo dixit fideles: et ex quo jam credidisti, jam incipis vocari justus. Facta est enim dimissio peccatorum. Etsi de ista residua vita quaedam peccata tua sunt, omnino aversus est a Deo occidi in illa caecitate, supercadente illo igne non videre solem, tu qui jam per fidem vides Christum, ut videas per speciem, quia justus ex fide vivit, attende impium morientem, et purga te a peccatis. Ita lavabis quodammodo manus tuas in sanguine peccatoris. hic in hac vita est fructus justo. Qui fructus? Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Qui fructus justo? Gloriamur in tribulationibus: scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationjustus? In charitate est fructus justo. Miser ille, etiam cum se inebriat: beatus iste, etiam cum esurit et sitit. Illum ingurgitat vinolentia; istum spes pascit. Videat ergo illius poenam, suum
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ ocłis obiciebat. maiestatẽ aut̃ diuinitatis in corꝑis tegmine tamꝗͣ t̾re
abdito c̃tegebat. Illigͦ ñ cognoscentesd̾m: cruxi fixert̃ hominẽ Nec mori potuit
ñ in hõre nec erucifigi potuit ñ in hoĩe: qͥa nec teneri posset nͥ in hoĩs Opposuit
male qͣrentibꝰ t̾ram: seruauit bene ꝗͣrentibꝰuitã. fugit enĩ scđm carnẽ inspeluncã
passus ẽ usq ado se occultare iudeis ut moreret᷑. Qntũ libet enĩ seuirent incũ

Expanded text:
infirmitatem solum objiciebat, et majestatem divinitatis corporis tegmine tamquam speluncae abdito contegebat. Illi ergo non cognoscentes persecuti sunt hominem, nec mori potuit nisi in homine, nec crucifigi potuit nisi in homine, quia nec teneri potuit nisi in homine. Opposuit ergo male quaerentibus terram, servavit bene quaerentibpassus est: usque adeo se occultans Judaeis ut moreretur. Sed quare usque
Abbreviated transcription (Latin):
caput & corpꝰ ciꝰ ꝓpt̾ta in om̃ĩbꝰ psalmis sic audiamꝰ uoces capitis. ut & audiamꝰ
uoces corꝑis. Holuit enĩ loqͥ separatĩ : qã noluit eẽ separatus dic̃s. sece ego uo¬
biscũ sũ usq inẽsũmationẽ scłi. Si nob̾cũ ẽ: loquit᷑ innob̾ loquit᷑ denob̾. loqͥt᷑
ꝑnos. qa & nos loquim in illo. & iđo uerũ loquim̃ qͥa in illo loqͥm̃. Nã qñ in
dicimꝰ afine dicimꝰ. S alit̃ dicimꝰ finitꝰ ẽ panis: alit̃ dicimꝰ. finita ẽ tunica finitꝰ
ẽ panis qͥ manducabat᷑: finita ẽ tunica qͣ texebat᷑ Panis qͦ finuꝰ ẽ ut õsumeret᷑:

Expanded text:
orpus ejus; propterea in omnibus Psalmis sic audiamus voces capitis, ut audiamus et voces corporis. Noluit enim loqui separatim, quia noluit esse separatus, dicens: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Si nobiscum est, loquitur in nobis, loquitur de nobis, loquitur per nos; quia et nos loquimur in illo: et ideo verum loquimur quia in illo loquimur. Nam quando in dicimus, a fine dicimus. Sed aliter dicimus, Finitus est panis; aliter dicimus, Finita est tunica: finitus est panis qui manducabatur, f
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatẽ ꝗͣ cognoscebant᷑ qđ uiuebant. qđ ñ mortificabant᷑. qđ gaudebant.
qđ multos ditabant. qđ oiã possidebant. in sinistra uͦ qđł ignobrles. : mals
famȩ habebant᷑. qđ seductores putabant. qđ ignorabant᷑ ocerdebant᷑. co¬
hercebant᷑ c̃tͣstabant᷑ egẽre atq nihil habe uidebant᷑. Et qͥd mirũ simi
lites xp̃i. ⁊ decct̾s, sinistris armis diabołu ex pugnant: dis aut̃ pax hoĩbꝰ
bonȩ uoluntatis. ⁊ qñ st̃ aliis odor mortis in mortẽ sic interitꝰ hõĩbꝰ ma¬
lȩ uoluntatis. ⁊ qñ uistis arma s̃ sinistra ad salutẽ. Itaq reddet illis ñ scđm

Expanded text:
ua cognoscebantur, quod videbant, quod non mortificabantur, quod gaudebant, quod multos ditabant, quod omnia possidebant. Sinistra vero, quod ignobiles et malae famae habebantur, quod seductores putabantur, quod ignorabantur, occidebantur, coercebantur, contristabantur, egere ac nihil habere videbantur. 11. mis diabolum expugnant? Sicut autem pax hominibus bonae voluntatis , et quando sunt aliis odor mortis in mortem; sic interitus hominibus malae voluntatis, et quando justis arma sinistra sunt ad salutem. Itaque reddet illis non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
statẽ malꝙ ñ solu adnrãm eruditionẽ ꝑtinet ut fiat nob̾ans inrefugiũ.
 ds nr̃ in auxiliũ speinr̃e. s etiã adipsiꝰ peccatoris foueã ꝓficit. de qͦ inalio
uob longitudo sermonis ꝗꝗͣ inista alac̾tate studũ ur̃i ñ hoc appareat. S
uob in ꝓuectũ salitis. ñ intestimoniũ accusationis. Hoc dico fr̃s. ut ereo
qđ audistis ꝓficiatis.: ruminetis uobiscũ. N uos ꝑmittatis obliuiscr ñ so¬
lu ista recogitando⁊ collo qͦndo. ẜ etiã ita uiuendo. Bona uita enĩ ex p̃cep¬
tis di qͣ agit᷑. tãq stilus ẽ qđ audit᷑ sebens incorde.Si incera sc̃beret᷑ facile¬

Expanded text:
 eruditionem, ut fiat nobis Dominus in refugium, et Deus in auxilium spei nostrae; sed etiam ad ipsius peccatoris foveam proficit, de quo in alio vobis longitudo sermonis: quanquam in ista alacritate studii vestri non hoc appareat. Sed vobis in provectum salutis, non in testimonium accusationis. Hoc dico, fratres, ut ex eo quod audistis, proficiatis, et ruminetis vobiscum: non vos permittatis oblivisci, non solum ista recogitando et colloquendo, sed etiam ita vivendo. Bona vita enim ex praeceptis Dei quae agitur, tanquam stilus e
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ÷ nũ qͥd adherit tͥ sedes impiq qͥ fingis dolorẽ in p̃cepto qͥ iuistos filies
sic uolusti exerce ⁊ erudire. sic uoliusti ens p̃cepta dare. ut ñ eent sine tuno¬
re. ne amarent aliqͥil aliud.⁊ obliuiscerent᷑ te uerũ bonũ suũ : Bonꝰ ẽ dđs. Si
cessaret ds.⁊ ñ misceret amarttu dines felicitatibꝰ scłi obliuisceremͣ eũ. S:
uͥ angores molestia faciĩt fluctꝰ aĩc. fides illa ꝗͦ ibi dormi ebat ex citat᷑
qi qͥde obliui scunt᷑ fide suã ⁊ prelitant᷑.S. qͦmͦ illa nauis cũ fluctuaret er¬

Expanded text:
Numquid adhaeret tibi sedes impiorum; «qui fingis dolorem in praecepto,» qui et istos filios sic voluisti exercere et erudire, sic voluisti eis praecepta dare, ut non essent sine timore, ne amarent aliquid aliud, et obliviscerentur te verum bonum suum? Bonus est Deus: si cessaret Deus, et non misceret amaritudines felicitatibus saeculi, oblivisceremur eum. 25. Sed ubi angores molestiarum faciunt fluctus animae, fides illa quae ibi dormiebat, excitetur.quia quidam obliviscuntur fidem suam, et periclitantur. Sed quomodo illa navis cum fluctuaret, e
Abbreviated transcription (Latin):
uuit credat sͥ fut᷑am reqͥẽ pꝰ p̃sentẽ laborẽ⁊ illif sempĩnos crucratꝰ ptꝰ p̃¬
senttẽ ea ultanonẽ. Et si fides ꝑdilectionẽ oꝑat᷑ diligat etiã inimicos qͣntũ
imipso ẽ ꝓdẽe illis uelit. lta enĩ faciet ne s obsint illi cũ hoc uelint. Et qñ
forte potestatẽ acceꝑint qͣsi nocendi : d̾nandi sur sũ cor habeat ũ er nemo
nocet: doctꝰ atq eruditꝰ ex lege di ut mitiget᷑ adiebꝰ malignis. donec fo
diat᷑ peccatori fouea.Si inlege dni uoluntas eiꝰ ẽ: inlegȩ eiꝰ meditabit̃ die
aenocte euiꝰ c̃ũ satio incelis ẽ. de firmam̃to lucet suꝑ t̾rã. uñ iste ps almꝰ ti¬
tulu de qͣrta sabbati accepit. qñ facta s̃ luminaria. ut oĩã faciat sine mur¬
muratione ũbũ uitȩ ħns innatione tortuosa ꝑu̾sa. Sicuti enĩ stellas incȩ
loñ eatinguit noꝙ sic m̃tes fideliũ inherentes firmam̃to di scͥptẽ ñ uincit¬

Expanded text:
ntem laborem, et illis sempiternos cruciatus post praesentem exsultationem. Et si fides per dilectionem operatur, diligat etiam inimicos, et quantum in ipso est, prodesse illis velit: ita enim faciet ne sibi obsint illi, cum hoc velint. Et quando forte potestatem acceperint quasi nocendi et dominandi; sursum cor habeat, ubi ei nemo nocet, edoctus et eruditus ex lege Dei, ut mitigetur a diebus malignis, donec foe ac nocte , cujus conversatio in coelis est ; de firmamento lucet super terram: unde iste psalmus titulum de «quarta sabbati» accepit, quando facta sunt luminaria ; ut omnia faciat sine murmuratione, verbum vitae habens in natione tortuosa et perversa . Sicut enim stellas in coelo non extinguit no
Abbreviated transcription (Latin):
git dolorẽ in p̃cepto. fac̃ mͥ de malicia malq tͥbulationẽ. punctꝰ tͥbulatio¬
ne. cepi qͣrere refugiũ qł in illa felicitate scłari desierã qͣrere. Gs enĩ fa¬
cile recordet᷑d̾m. qͥ semꝑ felix ẽ.⁊ spe p̃senti gaudet: Recedat spes scłi. ⁊ acce¬
dat spes di. ut possit dic̾e. Et factꝰ ẽ mͥ dns inrefugiũ. Ad hoc doleã. ut fiat
mͥ dns inrefugiũ. Et d̾s m̃s inauxilũ spei meȩ. Nodo enĩ dns spes. Puadui
enĩ hio sumꝰ. in spe sumꝰ ñ du inre .S nedeficiamꝰ in spe. adẽ ꝓmissor erigens

Expanded text:
 de malitia malorum, tribulationem; punctus tribulatione coepi quaerere refugium quod in illa felicitate saeculari desieram quaerere. Quis enim facile recordatur Deum, qui semper felix est, et spe praesenti gaudet? Recedat spes saeculi, et accedat spes Dei; ut possis dicere, «Et factus est mihi Dominus in refugium:» ad hoc doleam, ut fiat mihi Dominus in refugium. «Et Deus meus in auxilium spei meae.» Modo enim Dominus spes quamdiu enim hic
Abbreviated transcription (Latin):
adũsariꝰ p̃mit urguet. qd peiꝰ ẽ ex emplo xp̃ianꝙ suffõcat axp̃ranos. sudat᷑.
estuat᷑. tbulat᷑ aĩã xp̃iana. uinc̾e ħt tam̃ s nũqͥd dese. ido uide qͥd dicat. re
te ȩt̃nȩ. mittet me ingehennas qͣs gehennas ȩt̃ni uidicu di ue̾ nͥ putas qͥa
as curat. qͦmͦ uiuant horẽs. : hoc forte ñ inplatea tͥ dic̃ amicꝰ.s in domo
uxor aut forte maritꝰ uarori fideli bone : sc̃ẽ deceptor ipsiꝰ. si mulier ma¬
rito eua ẽ illi. siuir uacori diabol ẽ illi. aut ipsa tͥ eua ẽ.aut tu illi serpens
es aliqͣndo uult pat̾ c̃u̾tere cogitationẽ suã ł adfiliũ suũ. inuenit⁊ ipsũ ma¬
su neqͥssimũ. estuat. fluctuat. qͣrit qͦmͦ uincat. ꝓpe sorbet᷑. ꝓpe c̃sentti. s assit
Ouacũq respicio. ipsi occurrt̃. Es occurret pͥncipi iniqͥtatis diabolo⁊ angłis

Expanded text:
adversarius premit, urget; quod pejus est, exemplo christianorum suffocat christianos. Sudatur, adversarius premit, urget; quod pejus est, exemplo christianorum suffocat christianos. Sudatur, aestuatur; tribulatur anima christiana: vincere habet tamen; sed numquid de se? Ideo vide quid dicat. Restae futurae, mittet me in gehennas. Quas gehennas? Aeterni judicii Dei. Vere, nisi putas quia Deus curat quomodo vivant homines? Et hoc forte non in platea tibi dicit amicus, sed in domo uxor, aut forte maritus uxori fideli bonae et sanctae, deceptor ipsius. Si mulier marito, Eva est illi; si vir uxori, diabolus est illi: aut ipsa tibi Eva est, aut tu illi serpens es. Aliquando vult convertere pater cogitationem suam vel ad filium: invenit et ipsum malum, nequissimum; aestuatquacumque respicio, ipsi occurrunt. Quis occurret principi iniquitatis diabolo, et angelis
Abbreviated transcription (Latin):
stea uidicante d̾no tuo. ñ sołu ñ ex pauesces mala. s: etiã głaberis de corona
uides. Crede qł ñ du uides. ne erubescas cũ uideris. Ouo adusq iustieia c̃u¬
lignantes. Aut qͥs c̃sistet mͥ adũsus oꝑantes iniqͥtatẽ. Esuadent multi
multa mala. susurrare serpens ñ desinit ut facias iniqͥtatt᷑. Quacũq
te conu̾teris forie si ꝓfecisti qͣris cũ qͦ bene uiue qͣas ⁊ux inuenis. Multi
mali te eircũdant. qr pauca gͣna. multa palea . Nabet heç area g̃na sua .s.
adhuc laborant. Seꝑata gͦ apalea tota massa. g̃diserit. Pauca g̾na s̃ s incõ¬
pasatione palea multa aut̃ in se Gꝰ cũ undiq mali ꝑstrepant ⁊ dicant qͣre
sic uuus. tu solus xp̃ranꝰ es. qͣre ñ facis qđ facuint: alii qͣre ñ expectas ꝗͣ ad¬
modu : alii. qͣre ñ remedia : ligaturas ad hibes. ꝗͣre ñ mathematicos: aru spr¬
ces c̃sulissic̃ ⁊ alii. ⁊tu signas te: dicis xp̃ianꝰ sũ. ut repellas istos nescio qͦss

Expanded text:
stea judicante Domino tuo, non solum non expavesces mala, sed etiam gloriaberis de corona.am: modo non vides; crede quod nondum vides, ne erubescas cum videris. «Quousque justitia conlignantes? aut quis consistet mihi adversus operantes iniquitatem?» Persuadent multi multa mala, susurrare serpens non desinit, ut facias iniquitatem: quacumque te converteris, forte si profecisti, quaeris cum aliquo bene vivere, et vix invenis; multi mali te circumdant, quia pauca grana, multa palea. Habet haec area grana sua, sed adhuc laborant. Separata ergo a palea tota massa grandis erit: pauca grana sunt, sed in comparatione palearum; multa autem in se. Ergo cum undique mali perstrepant, et dicant, Quare sic alii? quare non remedia et ligaturas adhibes? quare non mathematicos et aruspices consulis, sicut et alii? et tu signas te, et dicis, Christianus sum, ut repellas istos nescio quos: sed
Abbreviated transcription (Latin):
na milia annq labora. ñ dic̃ ł mille annos labora. ñ dic̃ qͥngentos annos
labora. sũ uius labora in paucis annis. inde iã reqͥes erit. finẽ ñ habebit
Et adhuc audi c̃seqͣntia. Dnẽ. scđ̾m multitudinẽ dolq meq incorde meo
et hortationes tuȩ iocundauert̃ aiãm meã. Et paucos annos laboras. ⁊ in
ipsis laboribꝰ ñ de ẽ c̃solatio. ñ de st̃ gaudia cottidiana .S noli gaudẽ in
scło. gaude in xp̃o. gaude inu̾bo eiꝰ gaude inlege eiꝰ. ddipsa gaudia pti

Expanded text:
ena millia annorum labora; non dicit, vel mille annos labora; non dicit, quingentos annos labora: cum vivis labora, in paucis annis: inde jam requies erit, et finem non habebit. Et adhuc audi consequentia: «Domine, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae jucundaverunt animam mest consolatio, non desunt gaudia quotidiana. Sed noli gaudere in saeculo: gaude in Christo, gaude in verbo ejus, gaude in lege ejus. Ad ipsa gaudia pert
Abbreviated transcription (Latin):
dr tͥ qͣntꝰ fut᷑us sit labor iste. ł qͣntũ laboris dete eaigat᷑. Illd tͥ dic̃ ds.
Ego ostendo qͣnta sit illa reqͥes. tu uidica qͣnto labore emenda sit. Dicat
ꝗͦ ds qͣnta fut᷑a sit ipsa reqͥes. B eati qͥ habitant indomo tua. inscła scłꝙ¬
laudab̾t te. E ec ẽ reqͥes sempit̾na. sine fine erit reqͥes ista. sine fine erit
gaudiũ hoc. sine fine erit letieia ista. sine fine erit in corruptio. bitã et̃nã

Expanded text:
r tibi quantus futurus sit labor iste, vel quantum laboris de te exigatur: illud tibi dicit Deus, Ego ostendo quanta sit illa requies; tu judica quanto labore emenda sit. Dicat ergo Deus quanta futura sit ipsa requies. «Beati qui habitant in domo tua; in slaudabunt te.» . Haec est requies sempiterna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ habitauerat inin ferno arã mea. Qa iã nutabat. iã ꝓpe c̃senti ebat.
respeit addnm. ut puta u̾b grã. Insultabat᷑ illi ut fac̾e̾t iniqͥtatẽ. Aliqͣn¬
do enĩ c̃gregant se mali⁊ insultant bonis. maxime si fuerint illi plures
cũ fuerit massa uentilata. capit᷑ int̃ multos iniqͦs ille. insultat᷑ illi. cͥcũ
qͣndo adtendens ad linguã humanã. erubescat e̾e bonꝰ int̃ malos. Resistat
gͦ malis s ñ de uiribꝰ sins. ne efficiat᷑ suꝑbꝰ cũ uult euadere suꝑbos. ⁊ au¬

Expanded text:
no habitaverat anima mea.» Quia jam nutabat, jam prope consentiebat, respexit ad Dominum. Ut puta, verbi gratia, insultabatur illi, ut faceret iniquitatem. Aliquando enim congregant se mali, et insultant bonis; maxime si fuerint illi plures,cum fuerit massa ventilata: capitur inter multos iniquos ille, insultatur illi, circuquando attendens ad linguam humanam, erubescat esse bonus inter malos. Resistat ergo malis; sed non de viribus suis, ne efficiatur superbus, cum vult evadere superbos, et au
Abbreviated transcription (Latin):
dns abstulit. si c̃ dno placuit ita factũ ẽ. sit nom̃ dmi benedictũ. Ecce rectũ cor. lit¬
rũ ingͣui uulniẽ qͥd dix̃ uaxori ꝙ̃ ꝓpt̾ea religͤrat diabolꝰ: ñ occiderat ut ipse habe̾t
adiutricẽ ñ ut maritꝰ c̃solatͥcẽ. Meminerat enĩ q ꝑilła euã deceptꝰ erat ada.
⁊ necessariã s putabat hãc euã. accessit adiobilla tãꝗ̃ eua. S ada melior fuit
paratũ. uide cor rectũ. Nũ qͥd ñ patiebat᷑ ꝑsecutiones: ques . Et õs xpiani pati¬

Expanded text:
i benedictum» . Ecce rectum cor. Iterum in gravi vulnere quid dixit uxori, quam propterea reliquerat diabolus et non occiderat, ut ipse haberet adjutricem, non ut maritus consolatricem? Meminerat enim quia per illam Evam deceptus erat Adam , et necessariam sibi putabat hanc Evam. Accessit ad Job illa, tanquam Eva; sed Adam melior fuit paratum, vide cor rectum. Numquid non patiebatur persecutiones, et graves? Et
Abbreviated transcription (Latin):
mnꝰ inutero odos fecerat. G̃ qđ dix̃. nũ qͥd ad heret tͥ sedesiniqͥtans. qͥ
finqis dolorẽ in p̃cepto. sic dicamꝰ. Nũqͥd ad heret ł sedes iniqͥtatis. qͥ for¬
mas dolorẽ in p̃cepto: Formas inqͥt dolorẽ in p̃cepto .i. de dolore p̃ceptũ nob̾
facis ut ipse dolor p̃ceptũ nob̾ sit. Quomͦ nob̾ dolor ẽ p̃ceptũ: Eͣndo te flagel¬
finꝗit dolorẽ in p̃cepto. labor ẽ hic tuus. ⁊ reqͥes tͥ ꝓmittu᷑. adtendis te hic
habe laborẽ .s ad tende qͣle ille reqͥẽ pollicet᷑. Nũ qͥd cogitare poteris: Si ilła
posses cogitare. uideres te nihil laborare ad cõpensationẽ. dudi eũ qͥ illd̃ ex

Expanded text:
minem fecerat . Ergo quod dixit, «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» sic dicamus, Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui formas dolorem in praecepto? Formas, inquit, dolorem in praecepto, id est, de dolore praeceptum nobis facis, ut ipse dolor praeceptum sit nobis. Quomodo nobis dolor est praeceptum? Quando te flagelndis te habere hic laborem; sed attende qualem ille requiem pollicetur. Numquid cogitare, potes? Si illam posses cogitare, videres te nihil laborare ad compensationem. Audi eum qui illud ex
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. qͥ fingis dolorẽ in p̃cepto. Hoc dix̃. nemo sedet tecũ iniquus. nec tu sede
iniqͥtatis habebis. ⁊ uñ hoc intelligat. reddit rationẽ. qͥ fingis in qͥt dolorẽ in
p̃cepto. Ea hoc enĩ intelligo qł ñ tͥ adheret sedes iniqͥtatis. q nec nob peꝑcisti
Nabes hoc in epła apłi pet̾. ⁊ adhoc testimoniũ posuit de scͥpt᷑ã. Ip̃s ait ẽ in¬
Si flagellant᷑ filii. qͥd debent sꝑare serui neqͣssimi. Id̾oq addidit. Si aut̃
iniciũ anob. qͥs finis eq qͥ ñ cređdt di euglio: Deinde ad iung̃ aliud testimo¬
niũ. Et si iustꝰ uix saluabit᷑ peccator⁊ impiꝰ uͥ pareb̾t. Tuomꝰ gͦ ert̃ tecũ in iqͥ¬
qñ nec tuis fidelibꝰ pareis ut exerceas. ut erudias eos. E qr ꝓpt̃ hoc ñ parcu
ut erudiat. idđo dix̃. qͥ fingis dolorẽ in p̃cepto. fingis enĩ ẽ. facis. formas pla¬
mas. uñ ⁊ figuli dicunt᷑. ⁊ uas fictile d̾r. ñ fictũ illdꝰ qđ m̃ daciũ ẽ.ẜ quł for¬

Expanded text:
itatis, qui fingis dolorem in praecepto?» Hoc dixit, Nemo sedet tecum iniquus, nec tu sedem iniquitatis habebis. Et unde hoc intelligat, reddit rationem: «Qui fingis,» inquit, «dolorem in praecepto.» Ex hoc enim intelligo quod non tibi adhaeret sedes iniquitatis, quia nec nobis pepercisti. Habes hoc in Epistola apostoli Petri, et ad hoc testimonium posuit de Scriptura; Si flagellantur filii, quid debent sperare servi nequissimi? Ideoque addidit: «Si autem initium a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio?» Deinde adjungit illud testimonium: «Et si nec tuis fidelibus parcis, ut exerceas et erudias eos? Sed quia propter hoc non parcit, ut erudiat; ideo dixit, «Qui fingis dolorem in praecepto. Fingis» enim est, Facis formas, plasmas; unde et figuli dicuntur, et vas fictile dicitur: non fictum illud quod mendacium est; sed quod for
Abbreviated transcription (Latin):
tua dne aduiuabat me. bide qͦmͦ c̃fessionẽ amat ds. Mouet᷑ pes tuus.
nñ dicis. mouet᷑ pes m̃s. ẜ stare tedicis cũ iã ruas. Immosi iã ceprsti
moueri si iã cepisti fluctuari. c̃fitere motũ. ne plangas ruinã. ut ad iuuet
te ille. ne in inferno sit aiã tua. Confessionẽ uult do. humilitatẽ uult. Morꝰ s
ut ho. adiuat ille te ut ds. S̾ dictam̃ motꝰ ẽ pesm̃s. Quare iã moueris. ⁊dicis
ñ inuiribꝰ sius. uidebat᷑ dns ambulare suꝑmare. calcans capita om̃iũ suꝑbꝙ
in isto scło. ipsũ it̃ suũ calcantis capita suꝑbq significaũ ambulans suꝑtumi¬
dos fluetꝰ calcat⁊ eccła nã ipsa ẽ petrꝰ ñ tam̃ ausus ẽ petrꝰ ꝑse ipsũ ambulare
suꝑ aqͣs. S qͥd ait. Dnẽ si tues. uibe me uenire adte suꝑ aqͣs. Ille in potestate
sua. petrꝰ inuissu illiꝰ. lube in qͥt tu uenire me adte. B espondit ille. ueni. sal¬

Expanded text:
tua, Domine, adjuvabat me.» Vide quomodo confessionem amat Deus. Movetur pes tuus, et non dicis, Movetur pes meus; sed stare te dicis, cum jam ruas. Imo si jam coepisti moveri, si jam coepisti fluctuare, confitere motum, ne plangas ruinam; ut adjuvet te ille, ne in inferno sit anima tua. Confessionem vult Deus, humilitatem vult. Metus es, ut homo; adjuvat te ille, ut Deus: sed dic tamen, «Motus» «est pes meus.» Quare jam moveris, et dicis, non in viribus suis. Videbatur Dominus ambulare super mare, calcans capita omnium superborum in isto saeculo. Ipsum iter suum calcantis capita superborum, significavit ambulans super tumidos fluctus. Calcat et Ecclesia: nam ipsa est Petrus. Non tamen ausus est Petrus per seipsum ambulare super aquas: sed quid ait? «Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas.» Ille in potestate sua, Petrus in jussu illius. «Jube,» inquit, «venire me ad te.» Respondit ille: «Veni.» Cal
Abbreviated transcription (Latin):
cor forma tͥ sit. ut sit tͥ cor rectũ. fige gͦ cor tuũ inillo. ⁊ rectũ ł cor eritꝰ
S surrepebat uoluntas humana. nescio qͥ de carnas infirmitate lactabat
m̃tẽ tuã. noli iã desꝑare. Te p̃signauit dns insua in firmitate ñ se. N enĩ tine¬
bat dns pati. t̃cio die resurrecturꝰ Si ꝓrsus qͦmͦ ho pateret᷑: ñ qͦmͦ ds pati ue¬
niret. ⁊si sciret se ptꝰ iͥdiũ resurrecturũ. nullomꝰ formidaret morit᷑us qł
ñ formidauit apłs paulus in fine scłi resurrect᷑us. dit enĩ. Cõpellor aut̃ ex
duobꝰ c̃cupiscentiã ħns dissolui ⁊ c̾e cũ xp̃o. multomagis optimũ mane̾ aut̃¬

Expanded text:
orma tibi sit, ut sit tibi cor rectum. Fige ergo cor tuum in illo, et rectum cor erit. Sed subrepebat voluntas humana; nescio quid de carnis infirmitate lactabat mentem tuam: noli jam desperare. Te praesignavit Dominus in sua infirmitate, non se: non enim timebat Dominus patiet si sciret se post triduum resurrecturum, nullo modo formidaret moriturus, quod non formidavit apostolus Paulus, in fine saeculi resurrecturus. Ait enim: «Compellor autem ex duobus: concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo, multo enim magis opt
Abbreviated transcription (Latin):
adusq iusticia c̃utat᷑ inuidiciũ. Et qͥħnt eã : Om̃s qͥ rectos̃ corde. Qui s̃
recti corde. Tui hoc uolt qđ d̾s uult. Ds̃ partit peccatoribꝰ. tu uis ut iã ꝑdat
peccatores.: Distorti cordis es⁊ p̃uȩ uoluntatis qñ aliud uis malis. aliud
uult ds. Uult enĩ as parcẽ malis tu ñ uis parci Patiens ẽ ds peccatoribꝰ.
tun ius tolerare peccatores. S ut dic̃e ceꝑam. aliud iustu. aliud uult ds son¬
i in ecła sua in firmos ꝗͥ pͥmo uolunttatẽ suã seqͥ tẽptarent. ẜ cũ uiderent uo¬
luntatẽ di aliã eẽ. dirigerent se: eor suũ. ad suscipienda: seqͣnda uoluntatẽ
đi Ne uoluntatẽ di uelis torqͤre ad uoluntatẽ tuã. ẜ tuã corrige ad uoluntatẽ
dĩ uoluntas d̾i sic ẽ qͦmͦ regła. Ecce puta. Tor sisti te nũ qͥd regłam uñ habes
corriqi : lila aut̃ integramanet. Regła ẽ enĩ in cõmutabilis. Euã di integra ẽ
reusa habes qͦ te c̃u̾tas. ⁊ corrigas putatẽ tuã. habes uñ corrigas qđ inte tortũ ẽ.¬

Expanded text:
orde.» Qui sunt «recto corde?» Qui hoc volunt quod Deus vult. Parcit peccatoribus, tu vis ut jam perdat peccatores. Distorti cordis es et pravae voluntatis, quando aliud vis, aliud vult Deus. Vult autem Deus parcere malis, tu non vis parci: patiens est Deus peccatoribus, tu non vis tolerare peccatores. Sed ut dicere coeperam, aliud vis tu, aliud Deus: conve in Ecclesia sua infirmos, qui primo voluntatem suam sequi tentarent; sed cum viderent voluntatem Dei aliam esse, dirigerent se et cor suum ad suscipiendam et sequendam voluntatem Dei. Ne voluntatem Dei velis torquere ad voluntatem tuam, sed tuam corrige ad voluntatem Dei. Voluntas Dei sic est quomodo regula: ecce, puta, torsisti regulam; unde habes corrigi? Illa autem integra manet: regula est enim incommutabilis. Quamdiu integra est regula, habes quo te convertas et corrigas pravitatem tua
Abbreviated transcription (Latin):
tigat uos ds adiebꝰ malignis. doneo fodiat᷑ peccator fouea. ñ cogitetis qr
mꝰ inaliqͦ loco stant angłi cũ uidentibꝰ.: fodiunt istã foueã magnã qͣ pos
Reuera tantã multitudinẽ iniquo tantã turb̾a peccantiũ ꝙ̃ fouea potẽ
cape: Euando fodit᷑ talis fouea. ꝗͣ os capiat. Cnͣdo exhaurit᷑: Ldo pareit ds.
ñ hoc ẽ. fossa peccat&. ipsa felicitas peccatq ẽ. Inalła enĩ cadent tãꝗͣ infoueã.
Intendite fr̃s ꝙr magna resẽ ut fouea dicat᷑. Donec fodiat᷑ peccatori fouea.
Parcet enĩ illi d̾s ꝗͣ nouit peccatorẽ⁊ impiũ occulta uisticia sua. ⁊ hoc ipsũ
qđ ei pareit ds. ꝑimpunitatẽ fac̾ eũ elatũ.Ille se altũ putat: cadit. in eo ipso
cadit. qđ se altũ putat. Hoc se ille putat sublimit̃ ire.⁊ ds hoc fossã uocat. fõssa
adima tendit ñ ad cełu. Peccatores aut̃ suꝑbi qͣsi incełu eunt.⁊ int̾̃ra mer¬

Expanded text:
tigat vos Deus a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea; non cogitetis quia tigat vos Deus a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea; non cogitetis quia modo in aliquo loco stant Angeli cum bidentibus, et fodiunt istam foveam magnam quae poRevera tantam multitudinem iniquorum, tantam turbam peccantium quae fovea potest capere? quando foditur talis quae omnes capiat, quando exhauritur? ideo parcit Deus. Non est hoc: fossa peccatorum, ipsa felicitas peccatorum est; in illam enim cadent tanquam in foveam. Intendite, fratres, quia magna res ut peccatorem et impium, occulta justitia sua; et hoc ipsum quod ei parcit Deus, per impunitatem facit eum elatum. Ille se altum putat, et cadit: in eo ipso cadit, quo se altum putat. Hoc se ille putat sublimiter ire, et Deus hoc fossam vocat. Fossa ad ima tendit, non ad coelum: peccatores autem superbi quasi in coelum eunt, et in terram mer
Abbreviated transcription (Latin):
paganis. uñ nob̾ in sultant. Quałe đm colitis qͥ natꝰ ẽ. Tuale dm colitis qͥ cru¬
orfirus ẽ. Hlumilitas xp̃i suꝑbis displicet. t aut̃ xp̃ĩano si placet imitare.
Si imitatꝰ fueris ñ laborabis. qr ipse diã benite adme õsqͥ laboratis ⁊ onerat
estis. : discite ame qr mitis sũ : humilis corde. Hec ẽ gͦ disciplina axp̃iana. Ne
beneficio di fac̃ sũ ceꝑit fac̾e bene. ñ sͥ tͥbuat. Cũ ñ sͥ tͥbuerit. gr̃as agat ei
aqͥ acceꝑit. Cũ aut̃ bene fac̃ ñ in sultet illi qͥ ñ fac̃ illd. aut extollat se suꝑ
cũ ñ enĩ in illo finita ẽ gã di ut ad aliũ ñ ꝑueniat. Ut mitiges eũ adiebꝰ
malignis. donec fodiat᷑ peccatori fouea. Mitis gͦ esto qͥsqͥs xp̃ianꝰ es adiebꝰ
malianis. Maligni enĩ s̃ dies. qͥbꝰ uident᷑ florere peccatores: laborare ui¬
stis iabor iusto flagelłu patͥs ẽ⁊ felicitas peccatꝙ fouea ipsꝙ ẽ. Ca enĩ mi¬

Expanded text:
colitis qui natus est? qualem Deum colitis qui crucifixus est? Humilitas Christi superbis displicet: tibi autem christiano si placet, imitare. Si imitatus fueris, non laborabis; quia ipse dixit, «Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde» . Haec est ergo disciplina christiana: nembeneficio Dei facit. Cum coeperit facere bene, non sibi tribuat: cum non sibi tribuerit, gratias agat ei a quo acceperit. Cum autem bene facit, non insultet illi qui illud non facit, aut extollat se super eum: non enim in illo finita est gratia Dei, ut ad alium non perveniat. 16. «Ut mitiges eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea.» Mitis ergo esto, quisquis christianus es, a diebus malignis. Maligni enim sunt dies quibus videntur florere peccatores et laborare justi; sed labor justorum flagellum est Patris, et felicitas peccatorum fovea ipsorum est. Quia enim mi
Abbreviated transcription (Latin):
nires ad et̃nã qͥrtẽ. Semꝑ laborans. qñ ꝑuentũs eras addilld̃ qđ digne qͥde¬
potẽ emi sempit̾nolabore . Ca sempit̾na reqͥes ẽ. eqͣ p̃ciũ. Et̃ nocerte labo¬
redigna ẽ et̃na reqͥes cõparari.S̾ si semꝑ laborares. nũꝗ ad reqͥt̃ ꝑuenires
G̃ ut aliqͣndo ꝑuenias adid qł emis ñ in et̾nũ laborandu ẽ. ñ qr ñ ualet tam
s ut possideat᷑ qđ emit᷑. Digna ẽ qłe emi labore ꝑpetuo.ẜ necesse ẽ ut la¬

Expanded text:
d digne quidepotest emi sempiterno labore, quia sempiterna requies est? Aequa pretium: aeterno certe labore digna est aeterna quies comparari. Sed si semper laborares, nunquam ad requiem pervenires. Ergo ut aliquando pervenias ad id quod emis, non in aeternum laborandum est: non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ ħnt flagellant. illos uͦ qͦs oĩno uiderint sine spe. ⁊ indomitos e̾ẽ dimittũt
filiũ. currat submanu pat̾s flagellantis. qͥa flagellat. adhereditatẽ erudit.
dbhereditate ñ repellit filiũ siũ ꝗͦ castigat. s. iđo flagellat ut reciprat. Nsit
qͥcqͥd uult. Ego si me mouero ẽt᷑ iussionẽ patͥs mei. flagella inuenio. Tu gaude
sub flagellis. qr tͥ seruat᷑ hereditas. qr ñ repellit d̾ns pleb̾e suã. dd tp̃s em̃dat.
ñ in ȩt̃nũ damnat. Illis aut̃ ad tp̃s pareit. in ȩt̃nũ illos damnabit. Elige tͥ. Tp̃ra¬
le uis laborẽ. an sempit̾nã penã.tp̃rale felicitatẽ.an sem prt̾nã uitã . Ed mi¬
nat᷑ ds : Sempit̃nã penã. Qd ꝓmitit ds : Semptt̃nã reqͥẽ. In qͦ flagellat dsbo

Expanded text:
eos qui spem habent, flagellant; illos quos omnino viderint sine spe et indomitos esse, dimittunt eos qui spem habent, flagellant; illos quos omnino viderint sine spe et indomitos esse, dimittunt filium, currat sub manu Patris flagellantis; quia qui flagellat, ad haereditatem erudit: ab haereditate non repellit filium suum quem castigat; sed ideo flagellat, ut recipiat. Non sit it facere quidquid vult; ego si me movero contra jussionem patris mei, flagella invenio. Tu gaude sub flagellis; quia tibi servatur haereditas, «Quia non repellet Dominus plebem suam.» Ad tempus emendat, non in aeternum damnat: illis autem ad tempus parcit, in aeternum illos damnabit. Elige tibi: temporalem vis laborem, an sempiternam poenam? temporalem felicitatem, an sempiternam vitam? Quid minat
Abbreviated transcription (Latin):
los ẽ do. t̃nscendit õs angłos. Qntũ habes eriqi ut adilłu ad tingas ex celsũ
Nolo te rũ pas extendendo te. aliud c̃siliũ t᷑ do. ne in ista eatensione forte
crepes ꝑsuꝑbrã. Certe altꝰ ẽ ds. tu humiliate. ⁊ descendet adte.duduumꝰ¬
qͣre parcat malis. Hoc ipsũ fossa ipsꝙ ẽ. Dic̃ tͥ ds. Quomͦ illis fodit᷑⁊ qͣre illis
fodit᷑ fouea. ñ ẽ tuũ cognosc̾e. s exlege mea disce patientẽ te e̾e debere. do¬
nec fodiat᷑ peccatori fouea. Et qͥd deme in qͥs qͣ laboro . ⁊ laboro int̃ ipsos pec¬
catores : Respondet᷑ tͥ qđ seqͥt᷑. qͥa ñ repellet dns pleb̾e suã. Ex ercet. ñ repellit.
Quomꝰ enĩ dic̃ in alio loco scͥptura. Euõ ꝗͦ diligit ds corripit. flagellat aut̃ oẽm
filiũ ꝗͣ recipit. llle flagellatũ recipit. tu dicis qr repellit: Uidemꝰ hor̃es infilus

Expanded text:
los est Deus, transcendit omnes Angelos: quantum habes erigi, ut attingas ad illum excelsum? los est Deus, transcendit omnes Angelos: quantum habes erigi, ut attingas ad illum excelsum? Nolo te rumpas extendendo te; aliud consilium tibi do, ne in ista extensione forte crepes per superbiam: certe altus est Deus; tu humilia te, et descendet ad te.re parcat malis; hoc ipsum fossa ipsorum est. Dicit tibi Deus: Quomodo illis foditur, et quare illis foditur fovea, non est tuum cognoscere; sed ex lege mea disce patientem te esse debere, «donec fodiatur peccatori fovea.» Et quid de me, inquis, qui laboro, et laboro inter ipsos peccatores? Respondetloco Scriptura? «Quoniam quem diligit Deus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit» . Ille flagellatum recipit, tu dicis quia repellit? Videmus homines in filiis
Abbreviated transcription (Latin):
naria qͣrto die qͥ đr qͣrta sabbi. uñ titułu psalmꝰ iste ꝑcepit. Quomͦ uides lu¬
minaria cũ tota patientia dirigȩ curs suos. ⁊ ñ curare ꝙ inse dicat hor̃es. sic
tu ñ cures qͥrqͥd t̃ fecerit caro. Om̃is enĩ ho. caro ⁊ sangius ẽ. N enĩ uilis es in
lnmitis ẽ aut̃ ħo. cũ uult c̃t᷑ dic̾e aut bonitati d̾ni. aut patientię. aut pote¬
stati. aut iusticiȩ uidicis. Erigit᷑ suꝑbꝰ indm mergit ilłu ds. ⁊ in eo ipsomer¬
git᷑ qͦ erigit᷑ in dm. Nã in alio psalmo sic ait. Derecisti eos du extollerent᷑ n
dix̃ deiecisti eos qi elati s̃. aut derecisti eos postea ꝙ̃ elatis̃. ut aliud tp̃s sit ela¬
tionis eq ⁊ alud tp̃s eiectionis eq s. in eo ipso qͦ eaxtollebant᷑ in eo deiciebant᷑.
Qntũ enĩ suꝑbu ẽ cor hõis. tantũ recedit ado. Et si recedit ado. in ꝓfundu it.
Nã c̃t᷑ cor humile decelo adduc̃ đm. ut ꝓximꝰ fiat. Certe altꝰ ẽ ds. suꝑ õs cȩ¬

Expanded text:
 qui dicitur «quartu sabbati,» unde titulum psalmus iste percepit. Quomodo vides luminaria cum tota patientia dirigere cursus suos, et non curare quae in se dicant homines; sic et tu non cures quidquid tibi fecerit caro. Omnis enim homo caro et sanguis est. Non enim vilis es in Immitis est autem homo, cum vult contradicere aut bonitati Domini, aut patientiae, aut potestati, aut justitiae judicis. Erigitur superbus in Deum, mergit illum Deus; et in eo ipso mergitur, quo erigitur in Deum. Nam in alio psalmo sic ait: «Dejecisti eos, dum extollerentur» . Non dixit, Dejecisti eos, quia elati sunt; aut, Dejecisti eos, posteaquam elati sunt; ut aliud sit tempus elationis eorum, aliud tempus dejectionis: sed in eo ipso quo extollebQuantum enim superbum cor hominis, tantum recedit a Deo; et si recedit a Deo, in profundum it. Contra, cor humile de coelo adducit Deum, ut proximus fiat. Certe altus est Deus, supe
Abbreviated transcription (Latin):
ne se face̾ : ab illo se fac̾ẽ bñ gͦ imꝓbatꝰ ẽ. ea in sultabat publicano. ut ꝑficiami¬
ni adtendite. Primo p̃cedere debet siue uirũ siue feminã õfessio peccatꝙ
salubris penitentia. q ualeat ad corrigendu horem. ñ adirridendu đm. sũ
fac̃ ẜ illi grãs agat. cuiꝰ grã factũ ẽ ut bene uiueret. q ille ilłu uocaũ ile ilłu

Expanded text:
ne se facere, et ab illo se facere. Unde ergo improbatus est? Quia insultabat Publicano. Ut perficiamine se facere, et ab illo se facere. Unde ergo improbatus est? Quia insultabat Publicano. Ut perficiamini attendite. Primo praecedere debet, sive virum, sive feminam confessio peccatorum, salubris poenitentia quae valeat ad corrigendum hominem, non ad irridendum Deum: facit, sed illi agat gratias, cujus gratia factum est ut bene viveret; quia ille illum vocavi
Abbreviated transcription (Latin):
di. quõ uistȩ s̃. Ille scit cogitationes hoĩnũ quõ uane s̃.⁊ hores scrert̃ cogitati¬
onesdi s qͥbꝰ iã amicꝰ factꝰ ẽ. ꝓdit c̃siliũ suũ. Et uos fr̃s mei nolite uos cõtẽpne̾.
si cũ fide acceditis addm. duditis cogitationes di. eas mͦ discitis. Hoc mͦ uob̾
đr ⁊ ad hoc instriumini qͣre parcat đs mͦ malis. ne murmuretis adusđm
s̃. S qͥs ẽ qͥ cõp̃hendit cogitationes di: Qui ponit᷑ in firmam̃to cȩli lã hoc can¬
docueris eũ. ut mitiges eũ adiebꝰ malignis. donec fodiat᷑ peccatori fouea. lex
habes c̃siliũ di. ꝗͣre parcat malis. fodit᷑ peccatori fouea. tu iã uis ilłu sepelir
ddhuc fouea illi fodit᷑. noli festinare sepelire. Qd ẽ donec fodiat᷑ peccatori
fouea. dut ꝗͣ ponit peccatorẽ. Unũ horẽm. ñ. Qd gͦ. Om̃e genꝰ hor̃nũ peccatt¬
catori s̾ qr ñ suꝑbꝰ erat. d̾s aut̃ reddet retͥbutionẽ suꝑbis. ñ uli s talibꝰ foar̾

Expanded text:
Dei, quoniam justae sunt; ille «scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt.» Et homied quibus jam amicus factus est, prodit consilium suum. Et vos, fratres mei, nolite vos contemnere: si cum fide acceditis ad Dominum, auditis cogitationes Dei; eas modo discitis, hoc vobis dicitur, et ad hoc instruimini quare parcat modo Deus malis, ne murmuretis adversusunt. Sed quis est qui comprehendit cogitationes Dei? Qui ponitur in firmamento coeli. Jam hoc cans eum: ut mitiges eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea.» Ecce habes consilium Dei, quare parcat malis: foditur fovea peccatori. Tu jam vis illum sepelire: adhuc fovea illi foditur; noli festinare sepelire. Quid est, «donec fodiatur peccatori fovea?» Aut quem ponit peccatorem? unum hoon superbus erat, Deus autem reddet retributionem superbis; non illi, sed talibus foditur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnt᷑ iniqͥtatẽ. loqͣnt᷑ os qͥ oꝑant᷑ inuisticiã. Et dicent oiã oꝑa. R espondent
⁊loqͣnt᷑ iniqͥtatẽ. Ed ẽ respondent.: Cont̃ uistũ ħnt qđ respondeant. beñ uise
aliqͥs: dic̃. Noli fac̾e iniqͥtatẽ Quare: Nemoriaris scce feci iniqͥtatẽ qͣre ñ nꝰ¬
rior : Ile fec̃ uisticã. ⁊ mortius ẽ Cre mortuus ẽ Ego feci inaqͥtatẽ qͣre mo
ñ abstulit ds: Eece ille fec̃ iusticiã.⁊ qͣre sic inilłu uindicauit : Ouare illo so
laborat: Bespondent. hoc ẽ respondent. qr bnt qđ dicant. Ea pareit illis &s a
patientia di inuenunt argum̃tũ responsionis suȩ. Parcit ille ꝓpt̃ aliud n¬
spondent illi ꝓpt̾ aluid. qr uuint. Gre enĩ parcat ille dic̃ apłs. ex ponens c̃siliu
patientiȩ di. Earistimas inqͥt qͥ talia agis qr tu effugies uidiciũ dĩ. dn diumas
benignitatis: patientiȩ.: longanimitatis eiꝰ ẽtẽpnis. Ignoras qi patientia di as

Expanded text:
 omnes qui operantur injustitiam?» Et dicit omnia opera. «Respondent, et loquentur iniquitatem.» Quid est, «respondent?» Contra justum habent quod respondeant. Venit justus aliquis, et dicit: Noli facere iniquitatem. Quare? Ne moriaris. Ecce feci iniquitatem; quare non morior? Ille fecit justitiam, et mortuus est: quare mortuus est? Ego feci iniquitatem; quare me non abstulit Deus? Ecce, ille fecit justitiam; et quare sic in illum vindicavit? quare ille sic laborat? respondent; hoc est, «respondent,» quia habent quod dicant; quia parcitur illis, de patientia Dei inveniunt argumentum responsionis suae. Parcit ille propter aliud, respondent illi propter aliud, quia vivunt. Quare enim parcat ille, dicit Apostolus, exponit consilium patientiae Dei: «Existimas,» inquit, «qui talia agis, quia tu effugies judicium Dei? An divitias benignitatis et longanimitatis ejus contemnis, ign
Abbreviated transcription (Latin):
de. Nã si ilła speret fut᷑am ñ illa ꝑdit. qi ñ du uenit tp̃s ut accrpiat eã. Inui¬
nea oꝑaris. fac opꝰ tuũ.⁊ accipies mercedẽ tuã. d pat᷑ familias ñ erigeres ante
mercede tuã ꝑtinet. Minꝰ uis fac̾ẽ iniunea. qͥ ñ uis tolerare qr nipsa toleran¬
na adipsã oꝑationẽ ꝑtinet ut inuenias m̃ceđe. Qđ si dolosus es. uide nen̾ so¬
l ñ accipras mercede .s⁊ penã inuenias qr uoliusti ẽẽ oꝑariꝰ dolosus. Et qͥłe
opariꝰ dolosus ut inciprat ñ bene fac̾e. ocłos patͥs familias ad tendit. ad ilłu aspi¬
cit qͥ c̃durit ad uineã. ut cũ ille au̾terit ocłos. cesset iñ bene oꝑet᷑. cũ aut̃ ille
c̃uterit ocłos bene oꝑ et᷑. d̾s aut̃ qͥ te c̃duxcit ñ aitit ocłos. ñ tͥ licet dolose oꝑari
suꝑ te semꝑ s̃ ocłi patͥs familias. Quere uͥ fallas ilłu. ⁊ cessa si potes. Gͦ si qͥ forte
aliqͥd cogitabatis. qñ uidebatis malos florere. ⁊ cogitationes urẽ faciebant

Expanded text:
 speret futuram, non illam perdit; quia nondum venit tempus ut accipiat eam. In vinea operaris, fac opus tuum, et accipies mercedem tuam. A patrefamilias non exigeres anteqmercedem pertinet: minus vis facere in vinea, qui non vis tolerare; quia et ipsa tolerantia ad ipsam operationem pertinet, ut invenias mercedem. Quod si dolosus es, vide ne non solum non accipias mercedem, sed et poenam invenias; quia voluisti esse operarius dolosus. Et quidem operarius dolosus ut incipiat non bene facere, oculos patrisfamilias attendit, ad illum aspicit qui conduxit ad vineam, ut cum iconverterit oculos, bene operetur. Deus autem qui te conduxit, non avertit oculos; non tibi licet dolose operari: super te semper sunt oculi patrisfamilias; quaere ubi illum fallas, et cessa si potes. Ergo si qui forte aliquid cogitabatis, quando videbatis malos florere, et cogitationes vestrae faciebant
Abbreviated transcription (Latin):
umoĩe dni nr̃i iħu axp̃i. Eui egert̃ penitentiã humiles fuert̃. Ngͦ illis redditũ
ẽ q uide qd̃ dicat psalmꝰ iste. Ex altare qͥ uidicas t̾rã redde retͥbutionẽ suꝑbis.
Abillo nũo gͦ excepti erant illi. Inillis ualuit uoa illa dñi pendentis ineruce,
setbutionẽ suꝑbis. G̃ redditurꝰ ẽ retͣbutionẽ. Bedditurꝰ ẜ suꝑbis. S qͣndo. En¬
do readd et: Interĩ mali t̾umphant. exultant mali. blasphemant mali oĩa ma¬
la faciunt. Mouet te cũ pietate qͣre. ñ eũ suꝑbra rep̃hende. Mou et te. cõpatit᷑¬

Expanded text:
u Christi» . Qui egerunt poenitentiam, humiles fuerunt: non ergo illis redditum est. Quia, vide quid dicat psalmus iste: «Exaltare, qui judicas terram; redde retributionem superbis.» Ab illo numero ergo excepti erant illi; in illis valuit vox illa Domini pendentis in cruce, retributionem superbis.» Ergo redditurus est retributionem? Redditurus, sed sdo reddet? Interim mali triumphant, et exsultant mali, blasphemant mali, omnia mala faciunt. Movet te? Cum pietate quaere, non cum superbia reprehende. Movet te? Compatit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ facimꝰ ds. Ẽa enĩ uiuunt. putant dm nescire qd faciũt uide qͥd mali illis
ẽtingat. qr si stationariꝰ sciret teneret illos.: ido uitant ocłos stationarii. ne
s. Ista placent do. Et reuera si illi displice̾nt facta nr̃a. qͦmͦ displicent uidicibꝰ.
ldo in alio psalmo peccatori dr: Hes fecisti: tacui. suspicatꝰ es iniqͥtatẽ qđ
ero tͥ similis. Qͥd ẽ qłero tͥsimilis: Ut qͦmͦ tͥ placet factũ tuũ mału. sic pu¬
tes qr im placet. Et minat᷑ in posterũ. arguã te. G ñ tacet qͥ dic̃. Tacui sũ dic̃.
heg frcisti⁊ tacui suspicatꝰ es iniqͥtatẽ qđ ero tͥ similis. ⁊ ñ tacuit. sũ enĩ
nos loqͥm̃. ille ñ tacet. Cũ enĩ lector legit. ille ñ tacet. sũ psalmꝰ ista can¬
tat. ille ñ tacet. Et istȩ õs uoces di ꝑorbe t̾ra fuint. Quomꝰ gͦ tacet: Quomͦ
ñ tacet: N tacet inu̾bo. tacet inuindicta. Qd ẽ ꝙͦ hȩc fecisti ⁊ tacui. Nec fe¬

Expanded text:
quae facimus Deus? Quia enim vivunt, putant Deum nescire quod faciunt. Vide quid mali illis contingat! Quia si stationarius sciret, teneret illos; et ideo vitant oculos stationarii, ne sibi: Placent ista Deo; et revera si illi displicerent facta nostra, quomodo displicent judicibus, dicitur, «Haec fecisti, et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis.» Quid est, «ero tibi similis?» Ut quomodo tibi placet factum tuum malum, sic putes quia et mihi placet. Et minatur in posterum: «Arguam te» . Ergo non tacet qui dixit, «tacui.» Cum diceret, «Haec fecisti, et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tui similis;» et non tacuit. Cum enim nos loquimur, ille non tacet cum enim lector legit, ille non tacet; cum Psalmus ista cantat, ille non tacet: et istae omnes voces Dei per orbem terrarum fiunt. Quomodo ergo tacet, quomodo non tacet? Non tacet in verbo, tacet in vind
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ ꝓselitũ. Mani festa s̃ ista singła. nec opꝰ ẽ in his immorari. Et dixert᷑. ñ uideht
uoces malq una. ꝙͣ iã dixi. E ex fecisti ⁊tacui. suspicatꝰ es iniqͥtatẽ. qđ ero t simils¬
Gd ẽ. qđ erot̃ similis. Putas qi uideo facta tua: placent mͥ qr ñ uindico. dliaẽ
uor iniguq Qa nec adtendit ista ds. nec adu̾tit. ut serat ꝗͦ admͦdu uiuã. ñ me a¬
rat ds. bͦ int̾ aligͣ me cõputat ds. Aut ue me numerat ds: Aut ipsos hor̃es numet

Expanded text:
dicit proselytum. Manifesta sunt ista singula, nec opus est in his immorari. 11. «vers. 7. Et dixsunt malorum: una quam jam dixi, «Haec fecisti, et tacui: suspicatd ero tibi similis?» Putas quia video facta tua, et placent mihi, quia non vindico. Alia est vox iniquorum: Quia nec attendit ista Deus, nec advertit ut sciat quemadmodum vivam, non me curat Deus. Ergo inter aliqua me computat Deus? aut vere
Abbreviated transcription (Latin):
r. nulli peꝑcit inu̾bo. Oui inu̾bo ñ peꝑcit passurꝰ parcet in
sententia uidicatus. Qui neminẽ timuit in humilitate. timebit ꝗͣ ꝗͣ in
flagelloñ partat. ⁊ infinẽ parcat inuidicio. Ds̃ ultionũ dns ds ultionũ.
nerat. ⁊ carne mortali indutꝰ erat. ⁊ mori uenerat. ñ fac̾e qđ peccatores.
ẜ pati qđ peccatores q ꝓpt̾ea uenerat. cũ fident̃ egisset. ⁊ illi ferre ñ pos¬
sent. fiduciã eꝰ inu̾bo. qͥd fecert̃. Tenuert̃ flagellauert̃. ulusert̃ cola fiba¬
uert̃ sputis illiniert̃ spinis coronauert̃ in eruce leuauert̃ postremo oca¬
dert̃ S̾ qͥd seqͥt᷑. qđ fident̃ egerit.: Ex altare qͥ uidicas t̾rã Puta qr tenuent
humile. tenebunt excelsũ : Puta. qr uidicauert̃ mortałe. ñ ne abinmortdli
uidicabunt᷑. Ed gͦ ait. Ex altare tu qͥ fident̃ egisti. Et fiduciã ubi tui no
passi iniqͥ ⁊ putauert̃ se aliqͥd egisse. qr te cõp̃hendentes cruci fixert̃. Qutt

Expanded text:
 nulli pepercit in verbo. Qui in verbo non pepercit passurus, parcet in sententia judicaturus? qui neminem timuit in humilitate, timebit quemquam in flagello non parcat, et in fine parcat in judicio. «Deus ultionum Dominus, Deus ultionum t mori venerat; non facere quod peccatores, sed pati quod peccatores; quia propterea venerat, cum fidenter egisset, et illi ferre non possent fiduciam ejus in verbo, quid fecerunt? Tenuerunt, flagellaverunt, illuserunt, colaphizaverunt, sputis illinierunt, spinis coronaverunt, in cruce levaverunt, postremo occiderunt. Sed quid sequitur quod fidenter egerit? «Exaltare, qui judicas terram.» Puta quia tenuerunt humilem, tenebunt excelsum? Puta quia judicaverunt mortalem, nonne ab immortali judicabuntur? Quid ergo ait? «Exaltare,» tu qui fidenter egisti, et fiduciam verbi tui non sunt passi iniqui, et putaverunt se aliquid egisse, quia te comprehendentes crucifixerunt; qu
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ ultionũ dns. d̾s ultionũ fident̃ egit. Tu putas qr ñ undicat᷑ bina¬
cat. ds ultionũ. Od ẽ ds ultionũ. Ds̃ uindictas In eo certe murmuns
qr ñ uindicat᷑ inmalos . Noli murmurare. ne int̃ illos sis in qͦs iundicat᷑ faet
tuã.Si iã incȩlo firus es. recole t̾rã tuã. Inuenis te forte furẽ fuisse aliqͥnaa
⁊ aliꝗͣ aliũ forte stomachatũ. qr rtu furtũ faciens uiristi ⁊ ñ es mortuus uon
murares. si adũs te audiret᷑ qͥ pͥꝰ dete murmurauit : Et tam̃ mc̃ optas iundi¬
de instatera eqͥtatis. furẽ: blasphemũ. lã dicis qr fur ñ es .s. murmurando
his ut ille corrigat coradũsꝰ horẽm : Tu corrigecor adũs đm ne forte sin
optas undictã dĩ cũ ł si uenerit. te pͥorẽ inueniat. Nã ille ueniet. ueniet

Expanded text:
s ultionum Dominus, Deus ultionum fidenter egit.» Tu putas quia non vindicat? Vindicat «De is ultionum.» Quid est, «Deus ultionum?» Deus vindictarum. In eo certe murmuras, quia non vindicatur in malos. Noli murmurare, ne inter illos sis in quos vindicatur. Facit s in coelo es, recole terram tuam. Invenis te furem forte fuisse aliquando; et aliquem alium forte stomachatum, quia et tu furtum faciens vixisti, et non es mortuus: quomodo murares, si adversus te audiretur qui prior de te murmuravit? Et tamen et nunc optas vindir. Appende in statera aequitatis furem et blasphemum: jam dicis quia fur non es; sed murmurando vis ille ut corrigat cor adversus hominem, tu corrige cor adversus Deum; ne forte cum optas vindictam Dei, si venerit, te priorem inveniat. Nam ille veniet, venie
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ ut liber: Cui gͦ sursũ ħt cor. ipsũ cor ipsiꝰ luminare ẽ incȩlo. Fulget. nec
uineit᷑ tenebris. Infra enĩ s̃ tenebrȩ. Tenebre aut̃ iniqͥtas. ñ in cõmutabiles tene¬
bre iã : hesterno die cõmemorauimꝰ.s. qͥ hodie tenebrȩ s̃. si uelint eras lux ert̃.
Oͥtenebre buc ingͣssi s̃. si uelint iã lux e̾e̾ posst̃. Aꝑte enĩ apłs neqͥs putaret na
turales e̾e̾ iniqͥtates ꝗͣ mutari ñ posst̃i fuistis enĩ in qͥt aliqͥndo tenebrȩ. nc̃ aut̃
cor in libro cor infirm am̃tto celi. Si ibr ẽ cor: iñ lucet. ⁊ ñ cõmouebit᷑ iniqͥ tanbꝰ
subt̃ positis. ñ qr ibi ẽ incelo ꝑcarnẽ .ẜ ꝙ ibi ẽ ꝑ cu̾sationẽ scãm qđ dictũ ẽ Ihrã¬

Expanded text:
bitur ut liber» . Qui ergo sursum habet cor, ipsum cor ipsius luminare est: in coelo fulget, nec vincitur tenebris. Infra enim sunt tenebrae: tenebrae autem iniquitas; non incommutabiles tenebrae. Jam et hesterno die commemoravimus. Sed qui hodie tenebrae sunt, si velint, cras lux erunt: qui tenebrae huc ingressi sunt, si velint, jam lux esse possunt. Aperte enim e mutari non possunt: «Fuistis enim,» inquit, «aliquando tenebrae; nunc autem cor in libro, cor in firmamento coeli. Si ibi est cor, inde luceat, et non movebitur iniquitatibus subterpositis: non quia ibi e
Abbreviated transcription (Latin):
turbȩ suꝑ doctͥna eiꝰ. Erat enĩ docens eos tãꝙ̃ potestatẽ ħns. ñ qͣsi sc̾bȩ eq⁊ pha

Expanded text:
turbae super doctrina ejus. Erat enim docens eturbae super doctrina ejus. Erat enim docens e