comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre. Abyssus circtmdedit¬
me: postremo mersit caput meũ
infissuras montium. Heu me. qr
factus sum sicut sodoma: & cõ¬
bustus sum sic̃ gomorra. Quis
mis erebitur cinerum meorum:
Durius offendi quam sodoma:
quia illa legem nesciens deli¬
querat. ego autem accepta gr̃a
peccaui domino. Quem pro¬
piciatorem inueniam: Concepi
dolorem. & peperi iniquitatem.
Lacum aꝑui a effodi eum.: & inci¬
oꝑatus sum. Ideo conuersus est
dolor meus in capite meo: & in
uertice meo iniquitas mea des¬
cendit. Immunditia mea: ante
pedes meos est.Non fui memor
nouissimorum. & cecidi misera¬
biliter: nec est qui cons oletur
O quam acerbus fruc̾tus luxu¬
rieͥ amarior felle: crudelior
gladio. Quomodo fact: : sum in
des olationem: subito defeci: perii
ꝓpt̾ iniquitatem meam. Uelut
somno exurgens. Ideo in ciuitate
domini. nullificata est imago mea.
Deletum est de libro nomen meũ.
facto̾s sum sicut noct̾ua in domi¬
cilio: sicut passer unicus in edifi¬

Expanded text:
tenebrae . Abyssus me circumdedittenebrae . Abyssus me circumdedit, postremo mersit caput meum, in fissuras montium. Heu me! quia facta sum sicut Sodoma et combusta sum sicut Gomorrha . Quis miserebitur cineres meos? Durius offendi quam Sodoma, quia illa legem nesciens deliquerat, ego autem accepta gratia peccavi in Dominum, quem propitiatorem inveniam ? Concepi dolorem, et peperi iniquitatem: lacum aperui et effodi eum, et incierata sum. Ideo conversus est dolor meus in caput meum, et in verticem meum iniquitas mea descendit. Immunditia mea ante pedes meos: non fui memor novissimorum, et cecidi miserabiliter . Non est qui consoletur me. O quam acerbus fructus luxuriae! Amarior felle, crudelior gladio. Quomodo facta sum in desolationem? Subito defeci, perii propter iniquitatem meam velut e somno exsurgens; ideo in civitate Domini nullificata est imago mea . Deletum est de libro vitae nomen meum, facta sum sicut nectua in domicilio, sicut passer unicus in aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
uis consoletur te uirgo filia
syon. quia magna facta ẽ
sicut mare contritio tua᷑ Effun¬
de sicut aquam cor tuum ante
faciem domini: extolle ad eum
manus tuas. pro remedio pecca¬
torum tuorum. Accipe gͥ lamen¬
tum. Et primum quidem
nullo die quinquagesimꝰ
psalmus intermitatur. qͥ a
in negotio tali cantatus est.
& usq ad uers icłm illum cor
contritum & humiliatum. ds ñ
spernit. cum lacrimis gemituq
percurrens. suꝑ etiam haue lam̃¬
tationem. non sine compunetiõe
cordis in conspectu dei iudieis
funde. Quis clabit capiti meo
aquam. & oculis meis fontem la¬
crimarum: & defleam uulnera
amme mee: Conũsi sunt dies¬
mei in luctum: & cantica in lam̃¬
tationem. Recessit sonꝰ hymnoꝵ.
& letieia psalmorum: & succes¬
cit stridor denttum. & fletus
oculorum. Obmutui & humi¬
liatus sum & silui a bonis: &
dolor meus renouatus est.Con¬
caluit cor meum intra me: &
in meditatione mea exardescet
ignis.Timor &e tremor uenert̃
super me: & contexerunt me

Expanded text:
uis consoletur te, virgo filia Sion; quia magna facta est sicut mare contritio tua. Effunde sicut aquam cor tuum ante faciem Domini : extolle ad eum manus tuas pro remedio peccatorum tuorum. Accipe igitur lamentum. Et primum quidem nullo die quinquagesimus psalmus intermittatur; quia in tali negotio cantatus est: et usque ad versiculum illum: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit , cum lacrymis gemituque percurre. 44. Insuper etiam hanc lamentationem non sine compunctione cordis in conspectu Dei judicis funde: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum , ut defleam vulnera animae meae? Conmei in luctum, et cantica in lamentationem: Recessit sonus hymnorum et laetitia psalmorum, et successit stridor dentium et fletus oculorum. Obmutui et humiliata sum, et silui a bonis, et dolor meus renovatus est. Concaluit cor meum intra me et in meditatione mea exardescet ignis . Timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me
Abbreviated transcription (Latin):
terra gloria mea. Quando respi
ciens restitues animam meam:
Propter iniquitatem meam cor¬
ripuisti me: & tabescere fecisti sicut
araneam aminam meam. Memento
domine quod puluis sum. uide hu¬
militatem meam ⁊ laborem meum:⁊
remitte omnia peccata mea. Remit¬
te michi ut refrigerer. priusquam
abeam: ⁊ amplius non ero: nec iN
inferno erit confessio. Potens es con¬
Scindere saccum meum: & precin¬
rumpere uicula mea. quibus ligat᷑
sum atq constrictus: qui raab sor¬
didam non aspernatus es. Iram tu¬
am domine aufer a me. quia peccaus
tibi crudeliter. donec iustifices cau¬
Sam meam: & educas me ad lumen.
Deus uirtutum: da peniten¬
tie effectum: confessioni per¬
Seuerantiam. ne me induret deceptor
amme. Hoc michi donum. hane
michi gratiam de tuo fonte prestari
trinitate. in secula seculoꝵ. amen.

Expanded text:
terra gloria mea. Quando respterra gloria mea. Quando respciens restitues animam meam ? Propter iniquitatem meam corripuisti me, et tabescere fecisti sicut araneam animam meam . Memento, Domine, quod pulvis sum: vide humilitatem meam, et laborem meum, et remitte omnia peccata mea . Remitte mihi ut refrigerer, priusquam abeam, et amplius non ero, nec in inferno erit confessio . Potens es, Domine, conscindere saccum et praecinrumpere vincula mea, quibus ligata sum atque constricta, qui Rahab sordidam non aspernatus es . Iram tuam, Domine, aufer a me, quia peccavi tibi crudeliter, donec justifices causam meam, et educas me in lumine. Deus virtutum, da poenitentiae effectum, confessioni perseverantiam; ne me induret deceptor animae. Hoc mihi donum, hanc mihi gratiam de tuo fonte praestari Trinitate in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
deteriorauerunt cicatrices mee:
a facie insipientie mee. Miseriiᷤᷤ
afflictꝰ sum. & curuatus sum us¬
q in finem: rugio agemitu cor¬
dis mei. Cor meum conturbatũ
est intra me: dereliquit me uir
non est mecum. Deus reppulisti
me & destruxisti me: ostendisti michi
dura. potastime uino compunctiõis.
Expulsus sum ab oculis tuis:. iam
non adiciam ut resurgam ad tem¬
plum sc̃m tuum: &e factus sum in
exterminio. Quȩ utilitas in sangui¬
ne meo: dum des cendo in corruptio¬
nem: Hunquid mortuis facies
mirabilia. aut medici suscitabuñ.
Tuus sermo ẽ: tua promissiõ. Nolo
mortem peccatoris: s conuersionẽ.
uis compeditos. tu deus allisos
erigis: cecos illuminas: mortuos
suscitas. Erraui sicut oius ꝑdita:
require famulum tuum. ne lupꝰ
crudelis glutiat me. Multi di¬
eunt anime meȩ:non est salus¬
illi in deo eius. Sed tuum consiliũ
tecum est. Quot sunt dies famuli
meum iudicium: Defecit anima
mea in salutari tuoͥ. defecerunt in
lacrimis ocłi mei: effusa est in

Expanded text:
terioraverunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae. Miseriis afflicta sum et curvata sum usque in finem, rugio a gemitu cordis mei. Cor meum conturbatum est intra me, dereliquit me virtrum et ipsum non est mecum . Deus, repulisti me, et destruxisti me, ostendisti mihi dura, potasti me vino compunctionis . Expulsa sum ab oculis tuis, jam non adjiciam ut resurgam ad templum sanctum tuum, et facta sum in exterminio . Quae utilitas in sanguine tuo, dum descendi in corruptionem ? Numquid mortuis facies mirabilia, aut medici suscitabunt ? Tuus sermo est, tuapromissio est: Nolo mortem peccatoris, sed conversionem vis compeditos: tu, Deus, allisos erigis, caecos illuminas, mortuosuscitas . Erravi sicut ovis perdita, require famulam tuam , ne lupus crudelis glutiat me. Multi dicunt animae meae: Non est illi salus in Deo ejus . Sed tuum consilium tecum est. Quot sunt dies famulae meum judicium? Defecit anima mea in salutari tuo, oculi mei in lacrymis defecerunt ; effusa est in
Abbreviated transcription (Latin):
b.e. ⁊ b. tͥ.e. Qͥd autem erit illis qͥ
in labore hominum ñsunt: Ipsi
ñ flagellabunt᷑ lexib pęnis: s tor¬
mentis grauiorib cruelabuntur.
Qͥd autem dicam de his qͥ uagi &
ociosi uacantes fabulis. & inun¬
dantes agmine u̾boꝵs. fr̃ib labori
manuum statutis horis instantib.
subsannantes detrahunt : ħ un¬
quid labor labioꝵ ipsoꝵ oꝑiet
eos: De his mordinate ⁊ ñ scd̃m for¬
mam apłicam ambulantibus: ad
thessalonicenses scͥbit apłs dicens.

Expanded text:
bi erit . Quid autem erit illis, qui in labore hominum non sunt? Ipsi non flagellabuntur levibus poenis, sed tormentis gravioribus cruciabuntur. Quid autem dicam de eis, qui vagi et otiosi vacantes fabulis, et inundantes animae verborum fratribus labori manuum statutis horis instantibus subsannantes detrahunt? Nunquid non labor labiorum ipsorum operiet eos? De his inordinate, et non secundum formam apostolicam ambulantibus, ad Thessalonicenses scribit Apostolus dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
s in labore ⁊ fatigatione die ac noc
mus formam uob ad imitandũ nos.
Nam cum eẽmꝰ apd̃ uos. hoc denun¬
ciabamus uob̃. quod siqͥs ñ uult
oꝑari ñ manducet. Audiuimus
enim int̾ uos quosdam ambulare

Expanded text:
 in labore et fatigatione, die ac noctmus formam vobis ad imitandum nos. Nam cum essemus apud vos, hoc denuntiavimus vobis, quod si quis non vult operari, nec manducet. Audivimus enim int
Abbreviated transcription (Latin):
ce egresse sunt aquȩ largissimȩ:⁊
factum est irriguum suꝑius & irri
mitate.
erciam petram quȩ ẽ longani¬
mitas sperapud ioh non dubi¬
to posse reꝑiri: de qua s fundebat
riuos olei:unde ce lenibat dolorẽ
corporis sui. Sꝑabat enim usq ad
mane: int̾ tot damna dolorumos
uulnera. nunquam exhaustꝰ oleo
spei sue: nusquam diffidens de un¬
ctione diuinȩ miscdiȩ: etiam si
occidit me inquiens in ipsosꝑa

Expanded text:
et egressae sunt aquae largissimae, et et egressae sunt aquae largissimae, et factum est irriguum superius, et imitate. Tertiam petram, quae est longanimitas spei, apud Job non dubito posse reperiri, de qua sibi fundebat rivos olei, unde et lenibat dolores corporis sui. Sperabat enim usque ad mane inter tot damna, dolorumque vulnera, nunquam exhaustus oleo spei suae, nusquam diffidens de unctione divinae misericordiae: Etiamsi occiderit me, inquiens, in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
am utilem queso putamus il¬
lum lapidem quem pͥmoloco
Sposuimꝰ soliditatem uidelicet ti¬
morisꝑ quem mens fundat᷑ in so¬
lido humilitatis: Quantum au¬
tem ualeat: dñica illa sententia ꝓ¬
bat que diẽ. Suꝑ quem reqͥescet
sp̃s m̃s̾nisi suꝑ humilem &e quie¬
tum. & trementem sermoneᷤᷤ meoᷤ:
Hic ẽ lapis offensionis & pet̾ scan¬
dali: nͥ forte dubites hẽ ẽẽ lapidẽ.
quem reꝓbauerunt edificantes.
& factꝰ ẽ in caput anguli. Suꝑbe
etenim mentes. & suam iusticiã
statuere uolentes nil solent mo¬
lestius pati. nicħ ampliꝰ indigna¬
ri: quam apparere despecti. & ui
punctionis. apud iheremiam
puto posse reꝑiri: qui petiuit ca-¬
ꝑia suo aqͣs. ut lugeat int̾fectos po¬
puli sui: & datum ei ñ dubito ab eo
qͥ conu̾tit petram in stagna aqͣrũ.
&e rupem in fontes aquarum. Hãc
eandem petram apd̃ petrum puto
inueniri posse: eoquod tactꝰ dolo¬
re cordis intͥnsecꝰ. egressꝰ sit foras ce
fleuit amare: ꝑcutiens bis silicem.

Expanded text:
am utilem, quaeso, putamus illum lapidem quem primo loco posuimus, soliditatem videlicet timoris per quem mens fundatur in solido humilitatis. Quantum autem valeat Dominica illa sententia probat, quae dicit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem, et quietum, et trementem sermones meos? Hic est lapis offensionis et petra scandali, nisi forte dubites hunc esse lapidem quem reprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli. Superbae etenim mentes, et suam justitiam statuere volentes, nil solent molestius pati, nihil amplius indignari quam apparere despecti et vilpunctionis, apud Jeremiam puto posse reperiri, qui petivit capiti suo aquas ut lugeat interfectos populi sui , et datum ei non dubito ab eo qui convertit petram in stagna aquarum et rupes in fontem aquarum. Hanc eamdem petram apud Petrum puto inveniri posse, eo quod tactus dolore cordis intrinsecus egressus sit foras, et flevit amare, percutiens bis silicem,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩbeat᷑ iob. Ecce nẽ inpuluere
ĩgͦmio dormiens mulieris. amise¬
rit sffectũ u̾tutis. Nicħ enĩ m̃tem
citiꝰ eneruat: ꝗͣ cũ aliqͥs ad luxu¬
riam affectũ cordis inclinat. Petrꝰ tͦ
dormit ĩ carc̃e:i. ĩ obliuione fui:

Expanded text:
enim beatus Job: Ecce nunc in pulvere enim beatus Job: Ecce nunc in pulvere itur, quod in gremio dormiens mulieris amiserit affectum virtutis. Nihil enim mentem citius enervat, quam cum aliquis ad luxuriam affectum cordis inclinat. Petrus vero dormit in carcere, id est, in oblivione sui et
Abbreviated transcription (Latin):
tia resistebant: amanti quietẽ uircu¬
tes obseqͥa p̃stant. felix aĩa. cuiuitia
serurunt: cui uͥtutes obediunt: qͦ
in dormitorio tnqͥllitatis ordinauit
lectulum m̃tis. ut somno frueret᷑
pacis. qͦ ñ egredit᷑ sub obscuritate
noctis: i. ñ recedit tp̃r temptatiõis.
qͣñ discurrit ꝑ plateas leuitatis.
nec intͣ lupanar libidinose uolu¬
ptatis: q̃ capta ñ trahit᷑ ad obscu¬
ritatem carceris.i. ad obliuionẽ
m̃tis: nec iacet in gͣbbato dissolu¬
tionis. ĩ uoluptate uidł dissolutȩ
carnis. Hõsiquidẽ int̾ior indutꝰ
uestibꝰ eg̃dit̃: qñ ꝑ plateas ciuita¬
tum scłariũ meditando delectat᷑.
Ad hoc forsitan ꝑtinet. qͦd scͥꝑtura
sacra qͦsdam dormire dic̃ inpulu̾e.¬
&e qͦsdã ĩ gremio mulieris: qͦsdã ĩ
glbato: qͦsdã in carcere. Iobĩpul¬
tiere: sanson ĩ gͤmio mulieris: pe¬
trꝰ in ꝓfundo carceris: paraliticꝰ
ĩ gͣbbato iacuisse referunt᷑. Ait

Expanded text:
prius resistebant, amanti quietem virtuprius resistebant, amanti quietem virtutes obsequia praestant. Felix anima, cui vitia serviunt, virtutes obediunt, quae in dormitorio tranquillitatis ordinavit lectulum mentis, ut somno frueretur pacis, quae non egreditur sub obscuritate noctis, id est, non recedit tempore tentationis, quae non discurrit per plateas civitatis, nec intrat lupanar luxuriosae voluptatis, quae capta non trahitur ad obscuritatem carceris, id est, ad oblivionem mentis, nec jacet in grabbato dissolutionis, in voluptate videlicet dissolutae carnis. Homo siquidem interior indutus vestibus egreditur, quando per plateas civitatem saecularium meditando delectatur. Ad hoc forsitan pertinet, quod Scriptura sacra quosdam dormire dicit in pulvere, quosdam in gremio mulieris, quosdam in grabbato, quosdam in carcere: Job in pulvere , Samson in gremio mulieris , Petrus in profundo carceris . Paralyticus in grabbato jacuisse refertur . Ait
Abbreviated transcription (Latin):
pacem sp̃alis dormitorii sollicitant:
qr tranquillitatem quiete mentis
turbant. Incipientem enim dor¬
mire. rumor exagitatꝰ curiositas
excitat: ⁊ sic de unolat̾e in alurd.
uelut dormiens u̾tit᷑: dum curiosi
gͥ ihezechiel ꝓpħa dicit. E tu dor¬
mies suꝑ latꝰ tuum sinistrum. Cũ
hec ꝓpħa dic̃: ꝑsonam cuiuslibet
nouit̾ conu̾si. moralit̾ inducit.
Suꝑ latꝰ enim sinistrum dormit:
qui quelibet sͥ adu̾santia subse
equanimiter p̾mit.S ce iniqui¬
tates domus isrł suꝑ se portat. .i.
meritis suis ascͥbens peccata que
fecerat.⁊ elationem que de contẽp¬
tu uitioꝵ nascit᷑ p̾mit: dum an¬
nos iniquitatis sub certo numero
dierum ponit: ⁊ licet ditpeccato
seruierit.tamen post laborempe¬
nitentie. ueniam sꝑat. Accidit gͦ
qͦd sequit᷑. Et cum compleueris
hec: dormies suꝑ latꝰ tuum dextrỹ.
Cumenim uitia succumbunt: dr̃
uirtutes obediunt. tunc animꝰ¬
latere indextrum seuertit: &e cui pͥui

Expanded text:
pacem spiritualis dormitorii sollicitant, pacem spiritualis dormitorii sollicitant, quia tranquillitatem quietae mentis turbant. Incipientem etenim dormire rumor exagitat, curiositas excitat, et sic de uno latere in alterum latus dormiens vertitur, dum curiositigitur Ezechiel propheta dicit: Et tu dormies super latus suum sinistrum . Cum hoc propheta dicit, personam cujuslibet noviter conversi moraliter inducit. Super latus enim sinistrum dormit, qui quaelibet sibi adversantia sub se aequanimiter premit. Sed cum iniquitates domus Israel super se portat, et meritis suis ascribens peccata quae fecerat, elationem quae de contemptu vitiorum nascitur premit, dum annos iniquitatis sub certo numero dierum portat, licet diu peccato servierit, tamen post laborem poenitentiae veniam sperat. Audi igitur quod sequitur; et cum compleveris haec, dormies super latus tuum dextrum. Cum enim vitia succumbunt, dum virtutes obediunt, tunlatere in dextrum se vertit, et cui vitia
Abbreviated transcription (Latin):
clesiis euenire solet:dum simul in
rumoꝵs: aerem folles attrahunt.⁊
emittunt: Cum rumores audiunt
fãs. ⁊ dicunt. audit᷑ ib tumultus
follium.i. disfensio impatientiũ:
commouent᷑ emeres. quia cito
turbant᷑ leuiores: crescit flamina.
ron fecisset uitulum conflatilem:
a filiis isrł petiit inaures. In au¬
res sunt rumores: qr sic̃ inauris
imponit᷑ aurisic rumor auditui.
Ec his gͥ ꝓcedit uitułꝰ petulantie:
qui si p̾cedat aufert a nob̃ recti¬
tudinem uie. Non enim grauit̃
incedit: s ludendo discurrit. Cũ
gͥ aliqui de scło ad domum religi¬
onis ueniunt. & hec inueniunt:
domum miche se reꝑisse credt̃.
Michas enimꝰ interp̃tat᷑ quis est
hic. Dum autem inueniunt e¬
phod .i. habitum religionis.⁊con¬
unt qñq & recedunt: & ammi¬
rantes huius modi conu̾iones.
quis est hic dicunt. Multi siqͥd̃
istorum societate peiores funt :
multiuͦ ab eis discedentes ad melio¬
ra transcendunt. Hec sunt km̃e qͤ

Expanded text:
clesiis evenire solet, dum simul in clesiis evenire solet, dum simul in rumorum. Aerem folles attrahunt et emittunt, cum rumores audiunt fratres et dicunt. Auditur ibi tumulus follium, id est, dissensio impatientium, commoventur cineres, quia cito turbantur leviores, crescit flamma ut faciat vitulum conflatilem, a filiis Israel petiit inaures . Inaures sunt rumores; quia, sicut inauris imponitur auri, sic rumor auditui. Ex his igitur procedit vitulus petulantiae, qui si praecedat, aufert a nobis rectitudinem viae. Non enim graviter incedit, sed ludendo discurrit. Cum igitur aliqui de saeculo ad domum religionis veniunt, et haec inveniunt, domum Michae se reperisse credunt. Michas enim interpretatur, quis est hic? dum autem inveniunt ephod, id est, habitum religionis, et conunt quandoque, et recedunt, et admirantes hujusmodi conversionem, quis est hic, dicunt. Multi quidem istorum societate pejores fiunt, multi vero ab eis discedentes ad meliora transcendun
Abbreviated transcription (Latin):
autem habitꝰ. cor.⁊ lingua concor¬
dant: pacem seruant. Ubi uero lin¬
gua dissoluta discurrit: pacem
soluit. adhoc ꝑtinere moraliter
uidet᷑. quod cum tͥb dan posses¬
sionem sibi quereret. ut in ea ha¬
bitaret usq ad illum enim diem
int̾ cȩt̾as tͥbus sortem non acceꝑat:
uenerunt de filiis dan ad domũ
miche:⁊ inuenerunt ibi ephod.
⁊ sculptile. atq conflatile.Dan
int̾ptat᷑ iudicium. Iustus enim
in rudicio acusator est sui. filii
dan querentes sibi sortem here¬
ditatis: designant quosdam de
scło ꝓuidentes sͥ ad habitandum
domum conu̾sionis. Inueniunt
gͥ ibi quandoꝙ ephod .i. habitũ
religionis: & cum eo sculptile ꝑ¬
uersi oꝑis: ⁊ conflatile confabu¬
lationis. Nostis fr̃s. quod cum
fieri debeat. conflatile metalli
species circumpositis follibus
ponit᷑ in igne. fit tumultꝰ folliũ.
a tracto ⁊ emisso aere: commo¬
uentur cineres: crescit flamma:
uolant scintille. Sic in quibdam ec¬

Expanded text:
autem habitus, cor et lingua concorautem habitus, cor et lingua concordant, pacem servant. Ubi vero lingua dissoluta discurrit, pacem solvit. Ad hoc pertinere moraliter videtur, quod cum tribus Dan possessionem sibi quaereret, ut in ea habitaret usque ad illum enim diem inter caeteras tribus sortem non acceperat venerunt de filiis Dan ad domum Michae, et inverunt ibi ephod, et sculptile, atque conflatile . Dan interpretatur judicium. Justus enim in initio accusator est sui . Filii Dan quaerentes sibi sortem haereditatis, designant quosdam de saeculo providentes sibi ab habitandum domum conversionis. Inveniunt igitur ibi quandoque ephod, id est, habitum religionis, et cum eo sculptile perversi operis, et conflatile confabulationis. Nostis, fratres, quod cum fieri debeat conflatile, metalli species circumpositis follibus ponitur in igne, fit tumultus follium attracto et emisso aere, commoventur cineres, crescit flamma, volant scintillae. Sic in quibusdam ec
Abbreviated transcription (Latin):
& eos discipline legib non coartant:
solummꝰ pacem docent. s ñ tenent.
as etiam manum correptionis. Ui¬
desne qͦmͦ cum non sit in nob. esti¬
ment pacem scłares:. simulent ꝑu̾si
claustrales. imꝑent ce non deneãt
tepidi doct̾ores: Sic gͥ estimatur
a nescientib: simulat᷑ a non haben¬
tibusimꝑat᷑. añ tenentib. Uerȩ
siquidem paeis tres species ẽẽ ꝑhi¬
pax confirmata. Pax enim d hõibꝰ
firmat᷑: confirmata certificat᷑. Pro¬
batur temptatione: confirmat᷑
tͥbulatione: c̾tificat᷑ cohabitatiõe.
Cohabitatione siquidem pax ue¬
ra cognoseit᷑: quam lingua uel
habitꝰ ext̾ius simulatorie loquun¬
tur. Dicunt enim quandoq
lingua & habitus pax pax:. si au¬
tem requirat᷑ animus:. respondae
quod non sit pax anuera enim
sit pax anmi assidue cohabitatioĩs
spacium demonstrabit: ut sit pax
inoꝑe. nonin ore: lingua qñꝙ pa¬
cem p̾dicat: s sepius turbat. Cum

Expanded text:
et eos disciplinae legibus non coarctant, et eos disciplinae legibus non coarctant, solummodo pacem docent, sed non tenent. « as etiam manum correctioni. » Videsne quomodo cum non sit in nobis, opinentur pacem saeculares, simulent perversi claustrales, imperent et non teneant tepidi doctores? Sic igitur existimatur a nescientibus, simulatura non habentibus, imperatur a non tenentibus. Verae siquidem pacis tres esse species perhipax confirmata, pax certa. Pax enim Dei hominibus firmatur, confirmata certificatur. Probatur tentatione, confirmatur tribulatione, certificatur cohabitatione. Cohabitatione siquidem pax vera cognoscitur, quam lingua et habitus exterius simulatorie loquuntur. Dicunt enim quandoque lingua et habitus, pax pax; si autem requiratur animus, respondet quod non sit pax. An vera enim sit pax animi, assiduae cohabitationis spatium demonstrat, ut sit pax in opere non in ore. Lingua quandoque pacem praedicat, sed saepius turbat. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
diligit᷑. quid aliud agitur. nͥ qͦd
pax ex omni parte stabilit᷑: Int̾ b
Non enim ad odium frĩs:. non ad
amorem carnis. non ad suꝑbiam
mundi: non ad maliciam diaboli.
Ecce quomodosalomon habet pa¬
cem. ex omni parte in circuitũ. In
circuitu pacem habet. qui non tur¬
batur memoria p̾t̾itorum delicto¬
rumꝰ non inquietat᷑ desidio fut᷑o¬
rum: nec frangit᷑ aduersis: nec ele¬
uatur ꝓsꝑis. Hec ẽ tiera yax. Est enĩ
uera pax: & falsa pax. De falsa pace
pace dicit. ab ysai ad dauid pax
pax dauid: & pax adiutorib suis.
false uͦ pacis tres spẽs st̾. Est enim
pax e stimata: pax simulata: pax
imꝑata. Dum enim int̾ scłares pa¬
cem querimus: dum discordes ad
concordiam reuocamus: estimant
scłares quod pacem int̾ nos hamꝰ
Dum in uestimentis ourum foris ex¬
imus: tintꝰ quasi lupi rapaces ggem
simplicium fr̃m lacerando disꝑgimꝰ:
pacem simulam. s ñ habemus.Dũ
uero p̾lati pacem subiectis imꝑant:

Expanded text:
diligitur, quid aliud agitur, nisi quod diligitur, quid aliud agitur, nisi quod pax ex omni parte stabilitur? Inter non enim ad odium fratris, non ad amorem carnis, non ad superbiam mundi, non ad malitiam diaboli. Ecce quomodo Salomon habet pacem ex omni parte per circuitum . In circuitu pacem habet, qui non turbatur memoria praeteritorum delictorum, nec inquietatur desiderio futurorum, non frangitur adversis, nec elevatur prosperis. Haec est vera pax. Est enim vera pax, et falsa pax. De falsa pace vera dicitur ab Abisai ad David: Pax, pax tibi et pax adjutoribus tuis . Falsae vero pacis tres species sunt. Est enim pax opinata, pax simulata, pax imperata. Dum enim inter saeculares pacem quaerimus, dum discordes ad concordiam revocamus, opinantur saeculares, quod pacem inter nos habeamus, dum in vestimentis ovium foris incedimus, et intus quasi lupi rapaces gregem simplicium fratrum lacerando dispergimus , pacem simulamus, sed non habemus. Dum vero praelati pacem subditis imperant,
Abbreviated transcription (Latin):
otest mentis tranquil. ¶sumas.¬
litas. anime dormitorium ꝑ
similitudinem nuncupari: in qua
ponit᷑ lectus conscientie: subst̾nit᷑
fenum carnis: carpit᷑ pacis somnꝰ.
Inhis siquidem dormit anima: dor¬
dormitorii tectum discooꝑiat᷑
turbine temptationum: compone
lectum conscientie: ne mens inc̃õ¬
positiͥ cesset a quiete. Subst̾ne fe¬
num earnis. ut animalitas ratio¬
bam uitiorum: ne impediant qͥes¬
centis somnum. Oedo siquidem
dormitorii. talis eẽ debet̾. ut clau¬
stralium nullꝰ aliquid ꝓpͥum circa
lectum repositum seruet sic ⁊ lectuᷤ
nicħ in ea ꝓpͥe uoluntatis inuenia¬
tur. Oportet etiam ne sub feno car¬
nis absconditum lateat: qͦd ocłos
p̾lati omnia uidentis offendat. Ut
autem in pace in id ipsum dormi¬
mentis. Quatuor gͥ sunt attenden¬
da. que solent inquietare somnũ
pacis. Uidelicet hostis. seruus. uxor.
⁊ uicinus. Hostis. est diabolꝰ. seruus.
mundus: uxor caro: uicinus. qͥliba
subicitur. caro affligit᷑. proximꝰ

Expanded text:
otest mentis tranquillitas animae dormitorium per similitudinem nuncupari, in qua ponitur lectus conscientiae, substernitur fenum carnis, carpitur pacis somnus. In his siquidem dormit anima, dordormitorii tectum discooperiatur turbine tentationum; compone lectum conscientiae, ne mens incomposita cessat a quiete. Substerne fenum carnis, ut animalitas subjarbam vitiorum, ne impediant quiescentis somnum. Ordo siquidem dormitorii talis esse debet, ut claustralium nullus aliquid proprium circa lectum repositum servet. Sic et conscnihil in ea propriae voluntatis inveniatur. Oportet etiam ne sub feno carnis absconditum lateat, quod oculos abbatis omnia videntis offendat. Ut autem in pace et in idipsum dormimentis. Quatuor igitur sunt attendenda, quae solent inquietare pacis somnum, videlicet hostis, servus, uxor et vicinus. Hostis est diabolus, servus mundus, uxor caro, vicinus quilibet subjicitur, caro affligitur, proximus
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am doct᷑nã scͥpta st̃ hec omĩa :
Uidesne qͦm ꝑpuluerẽ designat᷑
leuitas: ꝑ gͥmiũ mulieris uolup¬
tas: ꝑ ꝓfundũ carceris ignoran¬
diȩ cȩcitas: ꝑ gͣlbatũ paralitici cõ¬
turbatiofr̃is dissoluti: Excut̾e gͥ
mio mulieris : solue umela colli
tui: tolle gͣbbatũ tuũ ⁊ ambula.

Expanded text:
ta sunt haec omnia? Videsne quod per pulverem designatur levitas, per gremium mulieris voluptas, per profundum carceris ignorantiae caecitas, per grabatum paralytici conturbatio fratris dissoluti? Excutere igmio mulieris, solve vincula colli tui, tolle grabatum tuum et ambula.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate. oĩno saluari non po¬
tes: cum bona uoluntate omĩno
ꝑire non potes. O donum mirabi¬
le:o donum singłare. Hoc ẽ illud
pͥmum uł pͥncipale donum. qͦd
pͥmogenito ruben tͥbuit᷑: qr absq
dubio ꝑ timorem dñi uoluntas
mala in bonam commutat᷑. Cur
itaq pͥmꝰ in donis ñ sie. qͥ pͥmum
& yͥncipale donum accipit᷑ Fri¬
mum:qr abona uoluntate bonũ

Expanded text:
voluntate omnino salvari non povoluntate omnino salvari non potes, cum bona voluntate omnino perire non potes. O donum mirabile! o donum singulare! Hoc est illud primum, vel principale donum quod primogenito Ruben tribuitur, quia absque dubio per timorem Domini voluntas mala in bonam commutatur. Cur itaque primus in donis non sit qui primum et principale donum accipit? Primum quia a bona vo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ autem sit eiꝰ fortitudo & cet̾a q̃
de eo dñr. facile ostendi pͣ. Tu inqͥt
fortitudo mea. Qͥs enim in illo um¬
quam p̾lio uictor extitit. tibi sp̃s
adu̾sus carnem. caro adu̾s sp̃m cõ¬
clipiscit: quis inquam tam nume¬
rosum concupiscentiaꝵ suarum
ex̾citum debellauit. si sine timore
pugnauit: Recte gͦ pͥmogenitus:
qr a timore dñi õe bonũ inchoat᷑. rec¬
ꝯcupiscentiaᷤ suaᷤ roborat᷑: recte pͥnci¬
pium dolori fui: qr timorẽ dñi utił
dolor comitat᷑. Ut enĩ animi dolor
euiq suus sit. & sib
utilis existat: necesse ẽ ut eũ timor
nis: maior imꝑio.
Nt̃ omnia łi dona. que ad salutẽ
hominis spectare tudent᷑ : pͥmum
& pͥncipale donum bonauolun¬
tas ẽẽ cognoscit᷑: ꝑ qmͣ in nob̃ drui¬
ne similitudinis imago reparat᷑.
Quicquid homo agat. bonum
ẽẽ ñ pot̃. nͥ ex bona uoluntate ꝓce¬
dat. Quicquid ex bona uolunta¬
te fit: malum ẽẽ ñ pot̾it. Sine bona

Expanded text:
quomodo autem sit ejus fortitudo, et caetera quae quomodo autem sit ejus fortitudo, et caetera quae de eo dicuntur, facile ostendi potest: Tu, inquit, fortitudo mea. Quis enim in illo unquam praelio victor exstitit, ubi spiritus adversus carnem, caro adversus spiritum concupiscit? Quis, inquam, tam numerosum concupiscentiarum suarum exercitum debellavit, si sine timore pugnavit? Recte ergo primogenitus, quia a timore Domini omne bonum inchoatur, recconcupiscentias suas roboratur, recte principium doloris sui, quia timorem Domini utilis dolor comitatur. Ut enim animi dolor cuique suus sit, et sibi utilis existat, necesse est ut eum timor nis, major imperio. Inter omnia Dei dona quae ad salutem hominis spectare videntur primum et principale donum bona voluntas esse cognoscitur, per quam in nobis divinae similitudinis imago reparatur. Quidquid homo agat, bonum esse non potest, nisi ex bona voluntate procedat. Quidquid ex bona voluntate fit, malum esse non poterit. Sine bona
Abbreviated transcription (Latin):
ben pat̾ suus de corruptione bale
ei imꝓpando loquit᷑. Effus essic̃ aqͣ
non eres cas: qr ascendisti cubile
patͥs dui. & macłasti stratum eiꝰ.
S ut de hoc affectu aliquid loqͣm
aꝑtius. maiorem p̃cet̾is siue adbo¬
num siue ad malum efficientiã
hab̾e uidet᷑. Siquidem ab illo fre¬
quent̾i a suo mens rectitudinis
statu deicit᷑: s qͣlibet mͦ deiect̾a. sine
illo nũqͣm reparat᷑. Qͥs enim de qͦuis
pecc̃o quamlibet paruo. sine timore
lib̾at᷑: Sine timore mala nr̃a nunꝙͣ
deserimus: sine timore bona oꝑari.
nec saltem inchoamꝰ. Nonne hoc il
sirectȩ intelligunt᷑. ubi dr. ruben pͥ¬
mogenitꝰ m̃s. tu fortitudo mea. pͥn¬
cipium doloris mei. pͥmus indonis.
maior imꝑto: Ubi & illud sequit᷑.:
de qͦ aliqua iam diximus. Eftusus
es siẽ aqua: ñ crescas. Qͦmͦ autem
iste ruben sit pͥmogenitꝰ. ł qͦmͦ sit
pͥncipium doloris: ex suꝑiꝰ iam dicꝰ¬
tis satis ut arbitͦr manifestum est.

Expanded text:
ben pater suus de corruptione Balae ben pater suus de corruptione Balae ei improperando loquitur. Effusus es sicut aqua, non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti st ut de hoc affectu aliquid loquamur apertius, majorem prae caeteris sive ad bonum, sive ad malum efficaciam habere videtur. Siquidem ab illo frequenter a suo mens rectitudinis statu dejicitur, sed quolibet modo dejecta sine illo nunquam reparatur. Quis enim de quovis peccato quamlibet parvo sine timore liberatur? Sine timore mala nostra nunquam deserimus; sine timore bona operari, nec saltem inchoamus. Nonne de eo si recte intelligantur ubi dicitur: Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, principium doloris mei, primus in donis, major imperio . Ubi et illud sequitur, de quo aliqua jam diximus: Effusus es sicut aqua, non crescas. Quomodo autem iste Ruben sit primogenitus, vel quomodo sit principium doloris ex superius jam dictis satis, ut arbitror, manifestum est;
Abbreviated transcription (Latin):
ancillam. S si ꝑ balam imaginatio
intelligit᷑ qͦmͦ putamꝰ huiꝰ modi an¬
enim q̃nq timor suꝑfluus imagi¬
nationem ñ dicam corrumpit. s ꝓ¬
a suisse fornicationib temꝑare uix
aut omnino ñ possit. Cum enim p̃
nimia sollicittidine int̾orandum
etiam sepe mundanoꝵ negotiorum
fantasias mens ꝑimaginationem reci¬
pit: qͥd aliud bala quam ad fornica¬
tioneᷤᷤ ruben sinum fuum expandit:
Cogita ñe gͦ qm sit meptum. ut eo
tempore qͦ debes ꝓ ȩt̾nis malis re
ce illa sola corde reuoluere: illorũ
ꝓpt̾ que ueneras obliuiscił illa qͦs
obliuisci debueras. sola reminisei:
Hinc ẽ qͦd mens sepe que pꝰ solebat
ꝑ imaginationem. sola sibi fut᷑oꝵ
bona ł mala omni hora ante po¬
nere: postmodum ꝑ suꝑfluum ti¬
morem subacta. ñ possit uel ad mo¬
dicum scłarium euraꝵs incursus
pe imaginatio ꝑ suꝑfluum tuorẽ.
ad tam impudentem cogitationũ
euagationem deducit᷑: rectȩ ad ru¬

Expanded text:
ancillam. Sed si per Balam imaginatio ancillam. Sed si per Balam imaginatio intelligitur, quomodo putamus hujusmodi anenim quandoque timor superfluus imaginationem, non dicam, corrumpit, sed pa suis se fornicationibus temperare vix, aut omnino non possit. Cum enim prae nimia sollicitudine inter orandum etiam saepe mundanorum negotiorum phantasias mens per imaginationem recipit, quid aliud Bala quam ad fornicationes Ruben sinum suum expandit? Cogita nunc ergo quam sit ineptum, ut eo tempore quo debes pro aeternis malis rems habere, et illa sola corde revolvere, illorum propter quae veneras oblivisci, illa quorum oblivisci debueras sola reminisci. Hinc est quod mens saepe, quae prius solebat per imaginationem sola sibi futurorum bona vel mala omni hora anteponere, postmodum per superfluum timorem subacta non possit vel ad modicum curarum saecularium incursus pe imaginatio per superfluum timorem ad tam imprudentem cogitationum evagationem deducitur, recte ad Ru
Abbreviated transcription (Latin):
Solet enim ꝑ aqͣm qñq carnis pry¬
dentia: sic̃ ꝑuinum intelligi sepe
spalis intelligentia. Hec aqua. cui
bilium intelligentiam subleuatur
qñ inuisibilia di a creat᷑a mundi
pea que facta fc̃ intellecta conspi¬
plius abundat: qͦ eiꝰ animꝰ in ext̾ioꝵ
scientia copiosiꝰ se dilatat. Hȩc utiq
aqua qͣnto ub̃iꝰ excrescit. dum omĩa
cautȩ circumspicit. tanto ꝓculdu-¬
biotormidolose sollicitudinis siluã
densiorem gignit. ⁊ latiꝰ expandit. Uñ
recte hic dr. Effusꝰ es sic̃ aqͣ ñ crescas.
Cauendum itaq summoꝑe. cũ mun¬
dane scientie aqͣ abundat: ne mul¬
diplicis sollicitudinis timor ultra
ben adhuc paruulꝰ eẽt. & annos pue¬
riles ageret. patͥs stu cubile incesta¬
re non p̃sumpsit: uł qr ñ potuit.
uł qr minime ausꝰ fuit. Adultꝰ tñ
in tantam ut de ipso legit̾ ꝓrupit
audat̾iam: ut patͥs sui corrumꝑet
concubinam᷑:. balã uideł. rachelis

Expanded text:
Solet enim per aquam quandoque carnis pruSolet enim per aquam quandoque carnis prudentia, sicut per vinum intelligi saepe specialis intelligentia. Haec aqua cuiqubilium intelligentiam sublevatur, quando invisibilia Dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiplius abundat, quo ejus animus in exteriorum scientia copiosius se dilatat. Haec utique aqua quanto uberius excrescit, dum omnia caute circumspicit, tanto procul dubio formidolosae sollicitudinis silvam densiorem gignit, et latius expandit, unde recte hic dicitur: Effusus es sicut aqua, non crescas. Cavendum itaque summopere est, cum mundanae scientiae aqua abundat, ne multiplicis sollicitudinis timor ultra ben adhuc parvulus esset, et annos pueriles ageret, patris sui cubile incestare non praesumpsit, vel quia non potuit, vel quia minime ausus fuit. Adultus tamen in tantam, ut de ipso legitur, prorupit audaciam ut patris sui corrumperet concubinam, Balam videlicet Rachelis
Abbreviated transcription (Latin):
libet ꝑfectꝰ. dum subiectis furis ne
cessaria p̃uidet. tea sollicrtudimꝰ
sue curas temꝑet: ut ꝓadu̾sis rer̃
casib nunqͣm plus iusto formidet:
Etinet autem ad ruben tc̃ tantũ
timor huiꝰmodi: eum surgit qͥdem
ñ ex amore mundi. s de dilect̾ione
ꝓximi. S qͥs enumerare sufficiat
om̃s ancipites incommodorum ca¬
sus hinc indeq surgentium : ꝓ qͥb
eum trepidare cogit ⁊ si non sua.
suorum saltem infirmitas subiec¬
torum: Et qͥs ñ uideat qm sit diffi¬
cile. immno qͣmpene impossibile:
iuste formidinis metas nunquam
excedere᷑. Inde fit sepe. ut qͣnto qͥs
prudentior: tanto inueniat᷑ & solli¬
cior. Iqͣnto qͥsq nouit ꝑspicatius
circumstantium ꝑicłoꝵ eas anci¬
pites ꝓspicere: tanto cogit᷑ timidȩ
sollicitudinis sue habenas multi¬
plicius relaxare. De qͦ ⁊ illud con¬
uenient̾ intelligit᷑: qͦd ad ruben ꝑ¬
lacobđr. Effusꝰ es sic̃ aqͣnon crescaᷤ.

Expanded text:
libet perfectus dum subjelibet perfectus dum subjecessaria providet, ita sollicitudinis suae curas temperet, ut pro adversis rerum casibus nunquam plus justo formidet? Pertinet autem ad Ruben tunc tantum timor hujusmodi, cum surgit quidem, et non ex amore mundi, sed de dilectione proximi. Sed quis enumerare sufficiat omnes ancipites incommodorum casus hinc indeque surgentium, pro quibus eum trepidare cogit et si non sua, suorum saltem infirmitas subjectorum? Et quis non videat quam sit difficile, imo quam pene impossibile justae formidinis metas nunquam excedere? Inde fit saepe ut quanto quis prudentior, tanto inveniatur et sollicitior; et quanto quisque novit perspicacius circumstantium periculorum casus ancipites prospicere, tanto cogitur timidae sollicitudinis suae habenas multiplicius relaxare. De quo et illud convenienter intelligitur quod a Ruben escas .
Abbreviated transcription (Latin):
immodatꝰ ꝑicłos noneẽt. iacob ad
ruben loquens minime dixisset. Ef¬
fusus essic̃ aquã. ñ crescas: qr ascen¬
disti cubile patͥs tui.⁊ maculasti
stratum eiꝰ. Si ꝑruben debemus
ordinatum timorem intelligere.
cͣ queso iubet eumiacob ñ crescẽ:
nͥq malum est. in quolibet ordi¬
nato timore. modum equitatis
filius. equitatis mensuram sepe
suꝑgredit᷑. aut qr cirea unum ali¬
quid nimis extendit᷑. aut qͥa ad
innumera. uł etiam inutilia
post ꝓditionis sceł iure timere
debuisse: s illud in eo quis non
uideat supra omnia execrabile
fuisse: quod dum in suo timore
modum seruare noluit uel neᷤ¬
ciuit. semet ipsum desꝑando. ma¬
lam qͦd corrigere potuit. dete¬
stabiliori exitu qͣm exordio cu¬
mulauit: S illa timoris numie¬
tas. que se passim ad multiplici¬
a rerum effundit. faciliꝰ decipit.
ꝑfectis etenim uiris qͣndoq sub¬
repit. Qͥs nanq p̾latoꝵ quam¬

Expanded text:
immoderatus periculosus non esset, Jacob ad immoderatus periculosus non esset, Jacob ad Ruben loquens minime dixisset: Effusus es sicut aqua; non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus . Si per Ruben debemus ordinatum timorem intelligere, cur, quaeso, jubet eum Jacob non crescere, nisi quia malum est in quolibet ordinato timore modum aequitatis filius aequitatis mensuram saepe supergreditur, aut quia circa unum aliquid minus extenditur, aut quia ad innumera, vel etiam inutilia post proditionis scelus jure timere debuisse? Sed illud in eo quis non videat supra omnia exsecrabile fuisse, quod, dum in suo timore modum servare noluit vel nescivit, semetipsum desperando malum quod corrigere potuit, detestabiliori exitu quam exordio cumulavit? Sed illa timoris nimietas quae se passim ad multiplicia rerum effundit facilius decipit: perfectis etenim viris quandoque subrepit. Quis namque praelatorum quam
Abbreviated transcription (Latin):
diximus: quos cum in nobis ordi¬
namus. innumerum uirtutum
redigimus. Primo itaq ordinat᷑
timor: deinde dolor: post hos. spes
ce amor. Post hos .iiiiͦ. ordinantur
leticia. &e ira: nouissime autem om¬
nium. uerecundia. Itaq mchil
aliud est iacob huiꝰ modi lib̃os ex
lia genuisse: quam animum. affec¬
tionis sue motꝰ ordinando. dignã
uirtutum sobolem de se ipso ꝓcre¬
asse Pruben gͥ pͥmogenitum iacob
intelligimus ordinatum timorem:
ꝑ symeonem. ordinatum dolorem:
ꝑ leui & iudam. ordinatam spem.
& ordinatum amorem. ł ys achar
autem intelligit᷑ ordinata leticia:
ꝑ rabulon ordinata ira: ꝑ dinam.
ordinata uerecundia. Sciendum
citer credunt᷑ boni:qñ sunt non
solum ordinati. s etiam modati.
Sepe nanq cum discretionis mo¬
deramen excedunt:uirtutis no¬
men amittunt. S hoc fortassis
meliꝰ ꝑ exemplum ostendimus:
quaꝓpt̾ de se ipsofr̃m pͥmogenito
exempla sumamꝰ. Certeͥ si timor

Expanded text:
diximus: quos cum in nobis ordidiximus: quos cum in nobis ordinamus in numerum virtutum redigimus. Primo itaque ordinatur timor, deinde dolor, post hos spes et amor. Post hos quatuor ordinantur laetitia et ira; novissime autem omnium verecundia. Itaque nihil aliud est Jacob hujusmodi liberos ex Lia genuisse, quam animum affectionis suae motus ordinando dignam virtutum sobolem de seipso procreasse. Per Ruben igitur primogenitum Jacob intelligimus ordinatum timorem, per Simeonem ordinatum dolorem, per Levi et Judam ordinatam spem et ordinatum amorem. Per Issachar autem intelligitur ordinata laetitia, per Zabulon ordinata ira, per Dinam ordinata verecundia. CAPUT citer creduntur boni, quando sunt non solum ordinati, sed etiam moderati. Saepe namque cum discretionis moderamen excedunt, virtutis nomen amittunt. Sed hoc fortassis melius per exemplum ostendemus, si de ipso fratrum primogenito exempla sumamus. Certe si timor
Abbreviated transcription (Latin):
fundit᷑. Homines itaq ꝓpt̾ dm̃ eru¬
bescere.est bonam uerecundiam
hab̾e: & qualem non dubitamus ad
dinam ꝑtinẽ. Uerecundia itaq tał.
& ordinata ẽ: & iuxta aliquid recte
humana dicipͣ. Reuera tamen huiꝰ¬
modi bona est:si non sit nimia.Cer¬
te sidina adhuc paruula eẽt. uel in¬
tra thalami sui sec̾ta se ipsam cohi¬
beret: corruptionis macłam ñ in¬
currisset: & tantoꝵs malorum cau¬
sa non extitisset. Hec est dina. que¬
post ysachar ⁊ ⁊abulon nascitur:
quia post degustatum internȩ
dulcedinis gaudium. ce pꝰuerum
uitiorum odium. qͣnto ueriꝰ tanto
uehementiꝰ quisq de sua infir¬
mitate confundit᷑. ꝑysachar
etenim intelligimꝰ gaudium con¬
scientie: ꝑ zabulon odium mali¬
cie: ꝑ dinam. uenustatem uerecũ¬
die: &e sunt qͥdem hi nouissimi tͤs
liberorum lic. Qͦs si cum .iiii. suꝑ¬
dubio inuenimꝰ. Principales enim
affectꝰ .Uͭii. ẽẽ. longe suꝑius iam

Expanded text:
funditur. Homines itaque propter Deum erufunditur. Homines itaque propter Deum erubescere, est bonam verecundiam habere, et qualem non dubitamus ad Dinam pertinere. Verecundia itaque talis et ordinata est, et juxta aliquid recte humana dici potest. Revera tamen hujusmodi bona est, si non sit nimia. Certe si Dina adhuc parvula esset, vel intra thalami sui secreta seipsam cohiberet, corruptionis maculam non incurrisset, et tantorum malorum causa non exstitisset. post Issachar et Zabulon nascitur, quia post degustatum internae dulcedinis gaudium, et post verum vitiorum odium, quanto verius tanto vehementius quisque de sua infirmitate confunditur. Per Issachar etenim intelligimus gaudium conscientiae, per Zabulon odium malitiae, per Dinam venustatem verecundiae: et sunt quidem hi novissimi tres liberorum Liae. Quos si cum quatuor supdubio invenimus. Principales enim affectus septem esse longe superius jam
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑtinax: & indignatio eorum. qr
dura. Alirabilis ꝑtinatia. s non mi¬
nor insania. ab impetu cursꝰ sui.
a deuio erroris sui. ñ nͥ solo ipos¬
sibilitatis frenoposse retineri. Ecce
quomͦ p̃liarinorunt uasa iniqui¬
tatis bellantia: ecce quanta faciũt:
ecce quanta fiunt ꝓdina. ⁊ dina.
mascłi circumcidunt᷑: ꝓdina cir¬
cumcisi ꝑimunt᷑. Totum hoc ste ꝓ
dina: totum ꝓ humana uerecun
cum ꝑdinam solam ordinatam ue¬
recundiam intelligere debeamus
S aliud ẽ homines erubesc̃e ꝓpter
dm̃: ce aliudeos dem erubesc̃e ꝓpt̾
se ipsum. Sic luceat lux tira dicit
scͥptura. ut uideant oꝑa ur̃a bona:
& głificet᷑ pat̾ ũr qui in cęlis est.
Bonumẽ gͥ erubescere infamiã.
non tam ad nr̃am qm ad głiam di¬
uinam. Ihoc ẽ forte dinam exire:
hominum infamiam ꝓpt̃ dm̃ eru¬
bescere. Nam tẽꝓculdubio dina
intꝰ inuenit᷑: qñ de occultis etiam
suis coram deo conscientia nr̃a con¬

Expanded text:
quia pertinax, et indignatio corum, quia quia pertinax, et indignatio corum, quia dura . Mirabilis pertinacia, sed non minor insania, ab impetu cursus sui, a devio erroris sui, nonnisi solo impossibilitatis freno posse retineri. Ecce quomodo praeliari norunt vasa iniquitatis bellantia, ecce quanta faciunt, ecce quanta fiunt pro Dina. Pro Dina masculi circumciduntur, pro Dina circumcisi perimuntur. Totum hoc fit pro Dina, totum pro humacum per Dinam solam ordinatam verecundiam intelligere debeamus. Sed aliud est homines erubescere propter Deum, et aliud eosdem erubescere propter seipsos: Sic luceat lux vestra, dicit Scriptura, ut videant opera vestra bona, et glorificetur Pater vester qui in coelis est . Bonum est ergo erubescere infamiam, non tam ad nostram quam ad gloriam divinam. Et hoc est forte Dinam exire, hominum infamiam propter Deum erubescere. Nam tunc procul dubio Dina intus invenitur, quando de occultis etiam suis coram Deo conscientia nostra con
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Quid ꝑuirum. nͥ uigor m̃¬
tis: quid ꝑ murum . nͥ disciplina
intelligit᷑ corꝑis: Uir itaq ille. a¬
mator dine. tc̃ ueracit̾ occiditur:
qñ ꝑ afflictionem nimiam. uigore
mentis exhausto.usq ad aꝑtam
impudentiam animꝰ effrenat᷑. Tẽ
amator dinȩ absq dubio. gladio
ꝑit: qñ ꝑ afflict̾ionis imietatẽ.
uigor m̃tis eousq deficit. ut afu¬
is ut dictum est excessib ꝓhuma¬
na saltem uerecundia se demꝑare
nonpossit. Tunc murꝰ destruitur.
qñ ꝑ immodatam abstinentiam.
rigor pͥoris discipline penitus
dissipat᷑. S hoc ẽ in huiꝰ mod bel¬
latorib p̃ omnib ammirabile.
immosuꝑ omnia decestabile. q̃d
nullius umquam quamlibet pru-¬
dentis uiri consilio adquiescunt:
immo nec ꝓpͥe saltem exꝑientie ce¬
dunt: nec tẽ quidem cum iam in¬
cipiant &e corpore deficere.⁊ corde
tabescere. Quors ꝑtinatia. malecdiẽ¬
tionis iacło ꝑcuttt᷑: cum ad illos
ꝑ iacob dr. Maledictꝰ furor eorum.

Expanded text:
r. Quid per virum nisi vigor mentis? quid per murum nisi disciplina intelligitur corporis? Vir itaque ille amator Dinae tunc veraciter occiditur, quando per afflictionem nimiam vigore mentis exhausto, usque ad apertam impudentiam animus effrenatur. Tunc amator Dinae absque dubio gladio perit, quando per afflictionis nimietatem vigor mentis eo usque deficit, ut a suis, ut dictum est, excessibus pro humana saltem verecundia se temperare non possit. Tunc murus destruitur, quando per immoderatam abstinentiam rigor prioris disciplinae penitus dissipatur. Sed hoc est in hujusmodi bellatoribus prae omnibus admirabile, imo supra omnia detestabile, quod nullius unquam quamlibet prudentis viri consilio acquiescunt, imo nec propriae saltem experientiae cedunt, nec tunc quidem cum jam incipiunt et corpore deficere, et corde tabescere. Quorum pertinacia maledictionis jaculo percutitur, cum ad illos per Jacob dicitur: Maledictus furor eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid ł ipsi qui aliorum cul¬
pas corripiunt. se ab õi peccati
contagiopenttꝰ exuunt: Immo
eos sepe ꝑ qͦs d̾s abioꝵ errata cor¬
rigere disponit. ex magnȩ pieta¬
tis dispens atione. grauit̾ cadere
ꝑmittit: ut ex ꝓpͥa culpa discant.
quam miscdes in alioꝵ correptio¬
ne ẽẽ debeant. S quantum pu¬
tas erubescunt. cum quali se hu¬
militate deiciunt. cum se in id
unde alios corripiunt ul forte
in aliquod grauius lapsos con¬
spiciunt: qͥ aliis in statu rectitu¬
dinis formam p̾b̃e debuerunt:
Quis putas digne pensare suffi¬
ciat. quanta confusio corda eoꝵ
tͣnsfigat: cum in sua uita uide¬
ant quod iure ualeat ab ipsis ⁊̃
rep̃hendi.quos ꝓeulpa eorum
reminiscunt᷑ a se sepe & acerbiꝰ
corripi. & duriꝰ castigari: Hinc
est quod post ⁊abulon nascitur.
terueniente culpa sequit᷑ uerecũ¬
diã. Nicħ enim aliud intelligimꝰ
ꝑdinam. nͥ uerecundiam. s ordina¬
tam. Solum peccm̃ erubescere: est

Expanded text:
Nunquid vel ipsi qui aliorum culNunquid vel ipsi qui aliorum culpas corripiunt se ab omni peccati contagio penitus exuunt? Imo eos saepe per quos Deus aliorum errata corrigere disponit, ex magnae pietatis dispensatione graviter cadere permittit, ut ex propria culpa discant quam misericordes in aliorum correptione esse debeant. Sed quantum putas erubescunt, cum quali se humilitate deliciunt, cum se in id unde alios corripiunt, vel forte in aliquid gravius lapsos conspiciunt, qui aliis in statu rectitudinis formam praebere debuerunt? Quis putas digne pensare sufficiat quanta confusio corda eorum transfigat, cum in sua vita videant quod jure valeat ab ipsis etiam reprehendi, quos pro culpa eorum reminiscuntur a se saepe et acerbius corripi et durius castigari? Hinc est quod post Zabulon nascitur Dterveniente culpa, sequitur verecundia. Nihil enim aliud, intelligimus per Dinam nisi verecundiam, sed ordinatam; solum peccatum erubescere, est