comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in lapidẽ. ⁊ factũ ẽ in eis qͦd scͥptũ. Qui ceciderit suꝑ lapidem
istũ conquassabit᷑: ⁊ suꝑ qͦs ceciderit lapis ille conteret eos. Pͥmo
suꝑ humilẽ cecidert᷑: ⁊ excelsus supͣ illos uenturꝰ ẽ. S ut eos uen¬
turꝰ excelsus conterat : pͥmo eos humilis quassauit. Offendert̃ in
eũ ⁊ qͣssati st̃: ñ contͥti. s quassatit. Ueniet excelsus: et cͣteret
eos. S ignoscendũ ẽ uideis: qͥa offendert̃ in lapidẽ qͥ ñ creuerat
Quales stͣ illis qͥ in ipsũ montẽ offendt̃. Iã de qͥb dicã cognoscitis:
qͥ negant eccłam toto orbe diffusã. Non in humilẽ lapidẽ. s in
ipsũ montẽ offendunt: quod factus ẽ ille lapis cũ cresceret. Ceci
iudei : ñ uidert̃ humilẽ lapidẽ. Quanta cecitas ẽ ñ uidere mon¬

Expanded text:
lapidem: et factum est in eis quod scriptum est, Qui ceciderit super lapidem istum, conquassabitur; et super quos ceciderit lapis ille, conteret eos . Primo super humilem ceciderunt; excelsus super illos venturus est: sed ut eos venturus excelsus conterat, primo eos humilis quassavit. Offenderunt in eum, et quassati sunt; non contriti, sed quassati: veniet excelsus, et conteret eos. Sed ignoscendum est Judaeis, quia offenderunt in lapidem qui nondum creverat. Quales sunt illi qui in ipsum montem offenderunt? Jam de quibus dicam cognoscitis. Qui negant Ecclesiam toto orbe diffusam, non in humilem lapidem, sed in ipsum montem offendunt: quod factus est ille lapis dum cresceret. Caeci Judaei non viderunt humilem lapidem: quanta caecitas est
Abbreviated transcription (Latin):
sic ab eis ignoralut᷑ ⁊ p̃sens. Uenerat enĩ humilit̾ pͥmo. ⁊ occultꝰ. tan¬
to occultior quanto humilior. Popłi aut̃ suꝑbia sua sꝑnentes hu¬
milicatẽ xꝑi. crucifixert̃ saluatorẽ suũ: ⁊ fecert᷑ dãpnatorẽ suũ.
S qͥ pͥmo ueñ occultꝰ. qͥa ueñ humił.: nũqͥd deinceps ñ ẽ uenturꝰ ma¬
⁊ ñ silebit. Siluit ut iudicaret᷑: ñ silebit cũ ceꝑit iudicare. N ai¬
ceret᷑ manifestꝰ ueniet: nͥ pͥmo uenisset occultꝰ. Non diceret᷑ ñ si¬
lebit. nͥ qͥa pͥmo siluit. Quomͦ siluit: Int̾roga isaiã.Sic̃ ouis ad
xcisionẽ ductus ẽ: ⁊ sic̃agnꝰ corã eo qui se tonderet suit sine uo¬
ce : sic ñ apperuit os suũ. Uleniet aut̃ manifestꝰ. ⁊ ñ silebit. Quo¬
mͦ manifestꝰ. Ignis ante ipsũ p̾ibit: ⁊ in circuitu eiꝰ tẽpestas ua¬
lida. Lẽpestas illa tollere htͣ totã paleã de area quȩ mͦ tritura¬
tur: & ignis incendere qͦd tẽpestas abstulerit. Modo autͣ tacet uidi¬

Expanded text:
sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes natorem suum. 2. Sed qui primo venit occultus, quia venit humilis, numquid deinceps non est venturus ma noster et non silebit. Siluit ut judicaretur, non silebit cum coeperit judicare. Non diceretur, manifestus veniet, nisi primo venisset occultus; nec diceretur, non silebit, nisi quia primo siluit. Quomodo siluit? Interroga Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. qͦ p̃cio nos redemit. Ut aut̃ daret ꝓ nobis p̃ciũ crucisixꝰ ẽ ut
crucisigeret᷑ c̾tẽptꝰ ẽ. ut c̃tẽpneret᷑ humilis apparuit. Lam̃ qͥa qͣsi
in nocte apparuit in corpore mortali. lucernã sibi accendit unde
uideret᷑. Ipsa luẽna ioħ̃s erat. de qͦ iã multa audistis: ⁊ lectio pͣ¬
sens euugłii. u̾ba ioħis c̃tinet. pͥmo qͦd p̃cipuũ ẽ c̃fitentis. qͥa ñ
ipse erat. xp̃c. Lanta aut̃ excellentia erat in ioħe: ut posset credi
xp̃c. Et in eo ꝓluta ẽ humilitas eiꝰ.: qͥa dix̾ se ñ eẽ: cũ posset credi
eẽ. Ergo ħ ẽ testimoniũ ioħis. quando misert᷑ ã iherosolimis sac̾do¬
tes ⁊ leuitas ad eũ: ut int̾rogarent eũ tuqͥs es. Naut̃ mitterent.

Expanded text:
obis, crucifixus est; ut crucifigeretur, contemptus est; ut contemneretur, humilis apparuit. 3. Tamen quia quasi in nocte apparuit in corpore mortali, lucernam sibi accendit unde videretur. Ipsa lucerna Joannes erat , de quo jam multa audivistis: et pii, verba Joannis continet, primo, quod praecipuum est, confitentis quia non ipse erat Christus. Tanta autem excellentia erat in Joanne, ut posset credi Christus: et in eo probata est humilitas ejus, quia dixit se non esse, cum posset credi esse. Ergo, Hoc est testimonium Joannis, quando miserunt Judaei ab Jerosolymis sacerdotes et Levitas ad eum, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ nec xp̃m eẽ. Et utiq sic̃ uerũ c̾fessus ẽ xp̃m se ñ eẽ: sic ue¬
rũ confessus ẽ nec heliã se eẽ. Quomͦ gͦ q̃parabimꝰ dicta p̃conis:
cũ dictis udicis: Absit ut p̃co m̃tiat᷑. Noc enĩ loqͥt᷑. qͦd audit
ã iudice. Quare gͦ ille dix̃. ñ sũ helias: ⁊ dñs. ipse ẽ heleas: Quia
cere qͥa in spũ heliȩ erat ioħ̃s: ⁊ qͦd erat ioħs ad pͥmũ aduentũ.

Expanded text:
se non esse, sic verum confessus est nec Eliam se esse. Quomodo ergo comparabimus dicta praeconis cum dictis judicis? Absit ut praeco mentiatur: hoc enim loquitur quod audit a judice. Quare ergo ille, Non sum Elias: et Dominus, Ipse est Elias? Quia cere, quia in spiritu Eliae erat Joannes. Et quod erat Joannes ad primum adventum,
Abbreviated transcription (Latin):
di. Lã de gentib cotidie fieri uidemꝰ atq c̃pleri. omis uallis ĩ¬
collis humiliabitur. Mons erat qͦndã ille popłs ⁊ collis: qͥ depo¬
sitꝰ atq descructꝰ. illooꝵ delicto salus gentib data ẽ: ad emulan¬
dũ eos. Qd ⁊si cͣtrarias fortitudines quȩ adu̾sũ mortales erige¬
bant᷑ dixeris montes ⁊ colles depositos: ñ peccabis. Ult enĩ ĩple¬

Expanded text:
 de gentibus quotidie magis fieri videmus, atque compleri, Omnis vallis imit mons et collis humiliabitur. Mons erat quondam ille populus et collis, qui depositus est atque destructus. Illorum delicto salus gentibus data est ad aemulandum eos . Quod et si contrarias fortitudines, quae adversus mortales erigebantur, dixeris montes et colles esse depositos, non peccabis. Ut enim imple
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in carne aduenerat: nec fubito carnalit̾ genitꝰ ẽ. s ꝑfecta
deitas in corpore ueñ. Integer gͦ iste ⁊ indiuisus ds̃ in huma¬
no aduenit ł genitꝰ ẽ corpore : quiꝰ ᷤ ds̃ ⁊ dñs figurã serui suscep̃.
I enĩ pars unigeniti ueñ in corpore. nec se ipse diuisit ut dimi
diꝰ apud patrẽ ⁊ dimidiꝰ eẽt in uirgine: s totꝰ apud patrẽ t̾otꝰ
in uirgine : totꝰ in sinu patͥs. totꝰ in humano corpore. ñ relin¬

Expanded text:
qui in carnem advenerat. Nec subito carnaliter genitus est, sed perfecta qui in carnem advenerat. Nec subito carnaliter genitus est, sed perfecta deitas in corpore venit. Integer ergo iste et indivisus Deus in humano adveniens vel genitus est corpore, quique Deus et Dominus figuram servi suscepit. Non enim pars unigeniti venit in corpore, nec se ipse divisit, ut dimidius esset apud Patrem, et dimidius esset in Virgine, sed totus apud Patrem, et totus in Virgine, totus in sinu Pat
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis in sinu ẽ matͥs. Omagnę ãmirationis gr̃a. o inenarrabi¬
lis suauitas: o ineffabile magnũq sacram̃tũ. Ipsa ẽadẽ uirgo.
ipsa et mat̾ dñi. ipsa ⁊ genitͥx. ipsa eiꝰ ancilla : plasmatio eius.
ipsa q̃ genuit. Quis ũquã ista audiuit: qͥs uidit talia: Quis
ħ excogitare potuit: ut mat̾ uirgo eẽt. intacta generaret: q̃
⁊ uirgo ꝑmansit ⁊ genuit: Sic̃ enĩ ꝗͦndã rub cburi uideba¬
t᷑ nignis eũ ñ tangebat. ⁊ sic̃ tres pueri in camino inclusi habe¬
bant᷑ ⁊ tam̃ eos ñ ledebat incendiũ. nec odor fumi erat in eis:
aꝑtis allatũ: ei prandiũ ab alaciic. ita & hęc uirgo scã genuit
dñm: s intacta ꝑmansit. Mit̾ effecta ẽ. s uirgunitatẽ ñ amisit
Genuit ufantẽ. ⁊ ut dictũ ẽ uirgo ꝑmansit. Uirgo gͦ genuit.⁊
⁊ uirgo ꝑmansit. Mat̃ filii facta ẽ. & castitatis sigillũ ñ ꝑdidit
Quare: Quia ñ homo iste tantũ qͥ uidebat᷑ s unigenitꝰ erat deus

Expanded text:
m, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacramentum! Ipsa eademque virgo, ipsa et mater Domini, ipsa et genitrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat in eis: ertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infantem, et ut dictum est virgo permansit. Virgo ergo genuit, et virgo permansit. Mater filii facta est, et castitatis sigillum non perdidit. Quare? Quia non homo iste tantum qui videbatur, sed unigenitus erat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
niũquã factꝰ ẽ ad ꝓpħas in deserto. S qͥa plures filii credituri erant
deserie mag̃ quã eiꝰ q̃ habelaat uirũ : idcirco factũ ẽ u̾bũ dñi ad
ioħem filiũ rachariȩ in deserto. Simulq c̃si dera qͦd magͣ ratio¬
nẽ habeat. si my stice intelligat᷑ desertũ: ⁊ ñ scd̾m sĩplicẽ litterã.
Qui enĩ in deserto p̃dicat. suꝑflue fac̃. ubi uociferari. uͥ se loquen

Expanded text:
numquam factus est ad prophetas in deserto. Sed quia plures filii credituri erant desertae magis quam ejus quae habet virum : idcirco factum est verbum Dei ad Joannem filium Zachariae in deserto. Simulque considera quod magis rationem habet si mystice intelligatur desertum, et non secundum simplicem litteram. Qui enim in deserto praedicat, superflue facit ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ad inferiorẽ: ut inferior adiuuet᷑. Maria ad elisabeth. xp̃s
ad ioħem. Beniq etiã postea ut scĩficaret baptismũ ioħis:
dñs ueñ ad baptismũ. Cito qͦ aduentꝰ mariȩ.⁊ pͣsentiȩ dñice¬

Expanded text:
ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, Maria ad Elisabet, Christus ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, Maria ad Elisabet, Christus ad Iohannem, denique etiam postea, ut sanctificaret baptismum Iohannis, dominus uen
Abbreviated transcription (Latin):
mor. affectu uigente ñ sexu. relicta domo ꝑręx̾. Discite uirgnieᷤᷤ
ñ circ̃cursare. ꝑ alienas domos: ñ demorari in plateis: ñ aliqͦs
in publico ꝓferre sermones. Maria in domo sera. festina in pu¬
blico: mansit apud cognatã suã. etiã tͥb m̃sib Et enĩ quȩ ꝓptͣ
officiũ uenerat: inherebat officio. Mansit tͥb m̃sib ñ qͦd domꝰ
eã delectaret aliena : s quia frequentiꝰ uideri in publico displi¬
cebat. Didicistis uirgines pudorẽ maris̨ : discite humilitatẽ.
Ueñ ꝓpinqͣ ad ꝑximã: iunior ad seniorẽ. nec solũ uenit sed etiã
pͥoi salutauit. Decet enĩ: ut quanto castior uirgo.tanto hu¬
milior sit. Nouerit reuerentiã deferre seniorib: sit magist̃
humilitatis. in qua ẽ ꝓfessio castitatis: sit ⁊ causa pietatis:
sit eriã norma doctͥnę. Contu endũ ẽ enĩ. qͥa suꝑior uenit

Expanded text:
mor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, mor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam suam tribus mensibus; etenim quae propter officium uenerat inhaerebat officio. mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit
Abbreviated transcription (Latin):
ne. in ciuitatẽ ude: ⁊ intͣuit in domũ ⁊acarię.⁊ salutaũ elisa¬
orale est om̃isus. ut qͥ fidẽ exigt̃. fidẽ astruant. ÷ one¬
⁊ ido angłs cũ abscondita ñciaret. ut fides adstrue¬
ret᷑. excͣplo seniaris seminę sterilisq c̃ceptũ turgini ma¬
riȩ nuntiaũ. ut possibile do om̃e qͦd ei placuerit assereret. Ubi
audiuit ħ maria  . ñ qͣsi incred  de oracło. nec qͣsi incerta de ñtio.
nec qͥsi dubitans de exẽplo: s qͣsi lȩta ꝓ uoco religiosa ꝓ offi¬
cio: festina ꝓ gaudio: in montana ꝑrex̃. Quo enĩ iã do̾ plena :¬
nͥ ad suꝑiora cũ festinatione cͣtenderet. Nescit tarda molimina:
b debeatis exhibere cognatis. Mania quȩ ante sola in uitimis
penetͣlib u̾sabat᷑. ñ a publico uirginitatis pudor. nͣ a studio
asꝑitas montiũ: ñ ab officio ꝓlixitas itineris retardauit. In
montana cũ festinatione uirgo officii memor. iniuriȩ inme¬

Expanded text:
et intrauit in domum Zacchariae et salutauiorale est omnibus, ut qui fidem exigunt fidem adstruant. et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides adstrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum uirgini Mariae nuntiauit, ut possibile deo omne quod ei placuerit adsereret. ubi audiuit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo nec quasi incerta de nuntio nec quasi dubitans de exemplo, sed quasi laeta pro uoto, religiosa pro officio, festina pro gaudio in montana perrexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet? nescit tarda molimina sbus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inme
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie cũ psalmodia uesꝑtm laudis ab oĩb canatꝰ: quatinꝰ
ex hoc animos fideliũ. ⁊ frequentior dñice incarnationis memo¬
ria. ad affectũ deuotionis accendat. ⁊ recogitata sepiꝰ exẽpla
genitͥcis illiꝰ in uirtutũ soliditate c̃firment. Et hoc oportu¬
ne ad uesꝑos fieri ẽplacuit. ut uidelicet fatigata ꝑ diẽ ac
distenta diuersis cogitationib mens nr̃a. inc̃bente tp̃r qͥetiꝰ
ad unionẽ se suȩ c̃siderationis colligeret. iãq salubrit̾ ãmo¬
nita qͥcqͥd suꝑfluũ ł nociu̾ũ diurna uagatione ẽtraxisset.
totũ hoc nocturnis denuo p̾cib ac lacͥmis ex tẽpore mundaret.
Uerũ nos qͥa in longũ diꝑximꝰ sermonẽ. iã conuersi ad dñm dem̃tiã
enda dona cęlestia desideriũ nr̃m : qͥ ꝓ nob̾ incarnari. atq int᷑ ho¬
mines uiuendi formã dare uoluit uiugenitũ suũ iħ̃o xp̃m dñm¬

Expanded text:
quotidie cum psalmodia vespertinae laudis ab omnibus canatur, quatenus quotidie cum psalmodia vespertinae laudis ab omnibus canatur, quatenus ex hoc animos fidelium et frequentior dominicae incarnationis memoria ad affectum devotionis accendat, et recogitata saepius exempla genitricis illius in virtutum soliditate confirment. Et hoc opportune ad vesperas fieri complacuit, ut videlicet fatigata per diem et distenta diversis cogitationibus mens nostra, incumbente tempore quietis, ad unionem se suae considerationis colligeret; jamque salubriter admonita quidquid superfluum vel nocivum diurna negatione contraxisset, totum hoc nocturnis precibus denuo ac lacrymis ex tempore mundaret. Verum nos quia in longum duximus sermonem, jam conversi ad Dominum clementiam enda dona coelestia desiderium nostrum, qui pro nobis incarnari, atque inter homines vivendi formam dare voluit unigenitum suum Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipsa ꝑpetuo sublimari. Studeamꝰ sollicite ne nos indebite
laudm fauor extollat. cũ illã uideamꝰ int̾ ũba uerx laudati¬
onis inc̃cussã humilitatis tenuisse ẽstantiã Si ĩmodatꝰ tẽpo¬
raliũ rerũ nos appetitꝰ delectat. reminiscam qͥa iudex nr̃ diui¬
tes dimit̾it in anes. Si tẽporalis afflictio forte m̃tẽ cont᷑bat.
recogitemꝰ qͥa ⁊ humiles exaltat. Nũquã de ĩpetranda ad¬
eũ. Nulli int̾ mala que fecit grauior in penitendi culpa sub¬
ripiat. qͥa ds̃ suꝑbis resistit: eosq abeatoꝵ sorte secernens
ꝑ uaria pęnarũ loca. ꝓpeccatoꝵ uarietate disꝑgit. fit aut̃
largiente dño ut si beatȩ marię sẽꝑ actꝰ ⁊ dicta recolamꝰ.
seꝑ in nob̾ ⁊ obseruantia castitatis ⁊ uirtutis ꝑseuerent. Nã
⁊ optimꝰ ac salub̃rimꝰ in scã eccłia mos inoleuit. ut ęninꝰ ipsiꝰ

Expanded text:
cum ipsa perpetuo sublimari gaudio. Studeamus sollicite ne nos indebite cum ipsa perpetuo sublimari gaudio. Studeamus sollicite ne nos indebite laudantium favor extollat, cum illam videamus inter verba verae laudationis inconcussam humilitatis tenuisse constantiam. Si immoderatus temporalium rerum nos appetitus delectat, reminiscamur quia judex noster divites dimittit inanes. Si temporalis afflictio forte mentem conturbat, recogitemus quia et humiles exaltat. Nunquam de impetranda adeum. Nulli inter mala quae fecit gravior impoenitendi culpa surripiat, quia Deus superbis resistit, eosque a beatorum sorte secernens, per varia poenarum loca pro peccatorum varietate dispergit. Fit autem, largiente Domino, ut si beatae Mariae semper actus et dicta recolamus, semper in nobis et observantia eastitatis et virtutis opera perseverent. Nam et optimus ac saluberrimus in sancta Ecclesia mos inolevit, ut hymnus ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ dic̃ electos qͥ ex abrahę ꝓgeni ͤ st̃ corporalit̾ editi: uerũ
etiã nos qͥ de gentib ad xp̃m cong̃gati illis fidei societate pa¬
tͥb copulam᷑: a qͥb ꝓsapię carnalis origine longe segregam᷑.
Et nos enĩ sem̃ ac filii sumꝰ abrahę cũ sacram̃tis nr̃i redempto¬
ris qͥ de genere abrahe carnẽ assũpsit renascim᷑. Nos sumus
silii abrahȩ cũ illũ uidere sollerti intentione querimꝰ. cuiꝰ
diẽ beatꝰ abrahã exultauit. ut uideret. & iudit & gauisus
in scła : qͥa nimirũ p̃fata ꝓmissio suꝑnę hereditatis nullo ũꝗͣ
ces a dño ꝓmittit᷑. in defesso nisu m̃tis ꝓ eiꝰ ꝑceptione luctari.
O portet enĩ ut ꝓ obtinendo bono qͦd sine fine cupimꝰ habere
sine ulla int̾missione donec accipiamꝰ certare curemꝰ. Uerba gͥ
eugłicȩ lectionis frequenti meditatione reuoluamꝰ: exẽpla bea¬
inuenti. ⁊ ꝑximis qͦ debito honore subinissi meream᷑ una

Expanded text:
it electos, qui ex Abrahae progenie sunt corporaliter editi, verum etiam nos qui de gentibus ad Christum congregati, illis fidei societate patribus copulamur, a quibus prosapiae carnalis origine longe segregamur. Et nos enim semen ac filii sumus Abrahae, cum sacramentis nostri Redemptoris, qui de genere Abrahae carnem assumpsit, renascimur. Nos sumus filii Abrahae, cum illum videre solerti intentione quaerimus cujus diem ipse Abraham exIn saecula, quia nimirum praefata promissio supernae haereditatis nullo unquaces a Domino promittitur, indefesso nisu mentis pro ejus perceptione luctari. Oportet enim ut pro obtinendo bono, quod sine fine cupimus habere, sine ulla intermissione donec accipiamus, certare curemus. Verba igitur evangelicae lectionis frequenti meditatione revolvamus, exempla beainventi, et proximis quoque debito honore submissi, mereamur una
Abbreviated transcription (Latin):
głantes suꝑbiunt. ł de opib se bonoꝵ oꝑũ quasi ꝑ se hȩc habe¬
ant extollt̃ intꝰ a lumine ueritatis in anesc̃t̃. Uingłis aut̃
bis uersicłis qͦs de diũso suꝑboꝵ atq humiliũ statu beata
maria ꝓtulit: adiungendũ ẽ qͦd p̃misit in ꝓgenies ⁊ ꝓgenies:
qͥa ni mirũ ꝑ om̃e labentis scłi tẽpꝰ creator iustꝰ ⁊ misericoes
⁊ suꝑbis resistere. ⁊ humilib gr̃am dare consueuit. Unde beno

Expanded text:
gloriantes superbiunt, vel de opibus se bonorum operum quasi haec per se habegloriantes superbiunt, vel de opibus se bonorum operum quasi haec per se habeant, extollunt, intus a lumine veritatis inanescunt. Singulis autem his versiculis, quos de diverso superborum atque humilium statu beata Maria protulit, adjungendum est quod praemisit, A progenie in progenies, quia nimirum per omne labentis saeculi tempus Creator justus ac misericors et superbis resistere, et humilibus dare gratiam consuevit. Unde ben
Abbreviated transcription (Latin):
illo ad humilitatis gr̃am redeunt. sicq merito deuot humi¬
litatis crigunt᷑ ad głam. Peniq saulus ob suꝑbiã de sede doctͥ¬
nȩ legalis depositꝰ ẽ: s mex obhumilitatis subiectionẽ ad eiiu¬
angłizandi. xͥ fidẽ leuatꝰ. Efurientes ĩpleuit bonis: ⁊ diuites
dimisit inanes. Qui ęt̃na bona ꝑfecte nc̃ esuriunt. atq ad hȩc
appetenda infatigabili oꝑũ iustoꝵ instantia certare ñ desisti¬
nt. saciabunt᷑ utiq cũ sui redeptoris gła quã desiderabant
apparuit. at qͥc̃q celestib diuiciis t̾rena p̃ponere gaudent.
hi nimirũ tp̃r ultię discretionis in anes totiꝰ beatitudinis
duncttuint᷑ a dño: id̾oq cũ diabolo ꝑhennis miseriȩ pena ple¬
tunt᷑. qd etiã in hac uita ex parte ñ minima uidemꝰ ĩpleri.
ut ⁊ humiles ut delicet suꝑnę bonitatis alimoniis repleant᷑.
uitutũ q celestiũ largitate ditescant. ⁊ qͥ ł de t̾renis diuitus

Expanded text:
ilitatis gratiam redeant, sicque merito devotae humilitatis erigantur ad gloriam. Denique Saulus ad superbiam de sede doctrinae legalis depositus est, sed mox ob humilitatis subjectionem ad evangelizandam Christi fidem levatus. Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes. Qui aeterna perfecte nunc esuriunt, atque ad haec appetenda infatigabili operum justorum instantia certare non desistunt, satiabuntur utique cum sui Redemptoris gloria, quam desiderabant, apparuerit. At quicunque coelestibus divitiis terrenas praeponere gaudent, hi nimirum tempore ultimae discretionis inanes totius beatitudinis dimittuntur a Domino, ideoque cum diabolo perennis miseriae poena plectuntur. Quod etiam in hac vita ex parte non minima videmus impleri, ut et humiles videlicet supernae bonitatis alimoniis repleantur, virtutumque coelestium largitate ditescant: et qui vel de terrenis divitiis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tat᷑. Quo nomine om̃is redẽptoꝵ hominũ cętꝰ designat᷑. ꝓpt̃
qͦs ut dm uidere ualeant ipse ds̃ homo uisibilis int̃ homĩnes
apparuit. Qui suscep̃ isrł qͣsi medicꝰ ęgrũ quẽ curaret. qͣsi rex
popłm quẽ abhostiũ incursione defenderet. ĩmo hoste ꝓstrato
liberũ redderet. ac secũ ꝑpetuo regnare donaret. Et bene ad¬
didit puerũ suũ. udelicet humilẽ obedientẽq significans.
qͥ ñ nͥ ꝑ uirtutẽ hulitatis qͥs ad sortẽ potest redeptoris attin¬
gere. Dnde dñs ait. Nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut

Expanded text:
tur. Quo nomine omnis redemptorum hominum coetus designatur, propter quos ut Deum videre valeant, ipse Deus homo visibilis inter homines apparuit. Qui suscepit Israel quasi medicus aegrum quem curaret, quasi rex populum, quem ab hostium incursione defenderet, imo hoste prostrato liberum redderet, ac secum perpetuo regnare donaret. Et bene addidit, Puerum suum, videlicet humilem obedientemque significans, quia non nisi per virtutem humilitatis quis ad sortem potest redemptionis attinger
Abbreviated transcription (Latin):
ente om̃s eiꝰ sapientiã ac uirtutes mirarent᷑. extollens uocẽ
ubera q̃ su xisti. At ille testimoniũ ueritati ꝓlatũ libent᷑ ac¬
cipiens continuo respondit. beati qͥ audiunt uerbũ dei. ⁊ eu¬
stodiunt illud: ut ipsa qͦ mulier ĩmo uniuersi qͥ audiebant
se beatos fore considerarent. si diuinis uellent optẽꝑare man¬
datis. Ac si aꝑte dicat. Quãuis singłare pͥuilegiũ beatitudini
habeat quę filiũ dĩ incarnatũ ut̃o gestare. parere. ac nutͥre

Expanded text:
arentur, extollens vocem ubera quae suxisti . At ille testimonium veritatis prolatum libenter accipiens, continuo respondit: Beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud, ut ipsa quoque mulier, imo universi qui audiebant, se beatos fore confiderent, si divinis vellent obtemperare mandatis. Ac si aperte dicat: Quamvis singulare privilegium beatitudinis habeat, quae Filium Dei incarnatum virgo in uter
Abbreviated transcription (Latin):
la mex euglizanti crediderit: qͦd hęc diuina oꝑante gr̃a absq
ulla dubietate ẽẽnt c̃plenda. Mirũq in modu id̾e sp̃s eã cũ re¬
pleuit. p̃sentiũ simul p̃teritoꝵ. ⁊ fut᷑oꝵ scientia instrux̃. De pre¬
sentib nãq edoctã monstrauit.: cũ beatã mariã matrẽ dñi sui
uocans. qͥa redeptorẽ humani generis in ut̾o gestaret indicauit.:

Expanded text:
la mox evangelizanti crediderit, quod haec, divina operante potentia, absque la mox evangelizanti crediderit, quod haec, divina operante potentia, absque ulla essent dubietate complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit. De praesentibus namque se edoctam monstravit, cum beatam Mariam matrem Domini sui vocans, quia Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
meriti reppiens qͦ digna fieret a tanta hospite usitari. Unde hoxmͥ in qͥt
genitͥcẽ ad se aduentasse saluatoris intellex̃. s hmilitatis sp̃u cur̃¬
specta. minꝰ dignã se eiꝰ aduentin dep̃hendit. Ecce enĩ ut facta est
uox salutationis tuȩ in aurib meis. exultaũ in gaudio infans in
ut̃o m̃o. Intellex̃ helisabett eode qͦ repleta erat sp̃u reuelante qͥd
n uno eodeq mom̃to cũ uoce salutantis gaudiũ nascit᷑ in fanti.
qͥa dũi uox ad aures ꝑueñ corporal es. uirtus sp̃ualis cor uttͣuit aui¬
dieutis: nec solũ genitͥcẽ s ⁊ sobolẽ amore đni aduenen accendit.¬
nde mex eadẽ p̾cursoris dñi genitͥr. ea q̃ in occulto cagnouerat
his qͥ simul aderant ⁊ audiebant palã euigłi zare curauit. Nam
subdit. Et beata q̃ credidit. qͣm ꝑficient᷑ ea q̃ dicta s̃ ei a dño. Nã¬
⁊ ħ qͦ ꝑ sp̃m didic̃ elisabeth q̃ angłs ad mariã u̾ba ꝓtulerit. qͦdul¬

Expanded text:
meriti reperiens quo digna fieret a tanta hospite visitari, Unde hoc mihi, inqgenitricem ad se adventasse Salvatoris intellexit, sed humilitatis spiritu circumspecta minus dignam se ejus adventu deprehendit. Ecce enim ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo impleta erat Spiritu revelante, quid In uno eodemque momento cum voce salutantis gaudium nascitur infantis, quia dum vox ad aures pervenit corporales, virtus spiritualis cor intravit audieUnde mox eadem praecursoris Domini genitrix ea quae in occulto cognoverat, his qui simul aderant et audiebant palam evangelizare curavit. Nam subdit: Et beata quae credidit, quoniam perficientur in ea; quae dicta Spiritum didicit Elizabeth, quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod il
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sũ helias. Nec ioħs falsũ. nec dñs falsũ: nec pͣco falsũ. nec ude
salsũ. S si intelligas qͥs aut̃ intelliget: Qui imitatꝰ fuerit hummi¬
litatẽ p̾conis. ⁊ cagnouerit celsitudinẽ iudicis. Nicħ enĩ humilius
ipso p̾conc fr̃s mei. Nullũ tantũ meritũ ioħs habuit. quã de ista
humilitate. qͦd cũ posset fallere hoĩes. ⁊ putari xp̃c.⁊ haberi ꝓ xp̃o.

Expanded text:
. Nec Joannes falsum, nec Dominus falsum: nec praeco falsum, nec Judex falsum; sed si intelligas. Quis autem intelliget? Qui imitatus fuerit humilitatem praeconis, et cognoverit celsitudinem judicis. Nihil enim humilius ipso praecone. Fratres mei, nullum tantum meritum Joannes habuit quam de ista humilitate, quod cum posset fallere
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ eiꝰ certamine parabat᷑: Heniq tãdui mansit maria: quam¬
diu elisabeth pariendi tẽpus impler et. Id si diligent᷑ aduertas.
inuenies hoc nusquã positũ nͥ in generatione iustoꝵ. Peniq im¬
pleti st̃ dies ut pareret maria: impletũ ẽ. tẽpus ut pareret eli¬
sabeth: impletũ ẽ uttȩ tempꝰ cũ scĩ uiri ex hoc uitę currieło
deinigrarent. Plenitudinẽ usti uita habet. in anes autem
dies st̃ impioꝵ¬

Expanded text:
uirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamuirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleti sunt dies, ut pareret Maria, inpletum est tempus, ut pareret Elisabet, inpletum est uitae tempus, cum sancti uiri ex hoc uitae curriculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem dies sunt inpio
Abbreviated transcription (Latin):
xiosum uidetur łͧͦ ante iolĩem elisabeth ꝓpħat: ⁊ maria ante
dñi generationẽ. Serpunt enĩ iã tẽp̃tamenta salutis humanȩ
Nã sic̃ peocatũ a mulierib cepͣ: ita etiã bona ã mulierib in¬
choant᷑. Ut feminȩ qͦq muliebria oꝑa deponentes infirmitati
renuncient ⁊ anina quę ñ habet sexũ ut maria quę nescit er¬
rorẽ: religioso imitet᷑ studio castitatẽ. Mansit aut̃ maria cum
exhibuisse officiũ. et inysticũ nuinerũ custodisse. Non enĩ sola
familiaritatis ẽ causa qͦd diu mansit: s etiã tan̾ti uatis ꝓfectꝰ
Iam si pͥmo ingressu tantꝰ ꝓfectus extitit. ut ad salutationem
mariȩ erustaret infans in utero. repleret᷑ spũ sco mat̾ infantis:
quantũ putamꝰ. usu tanti tẽporis scẽ marie addidisse p̾sentiã:
Mansit autẽ maria cũ illa m̃sib tͥb Vnguebat᷑ itaq: ⁊ qͣsi bo¬
nus adhleta exercebat᷑ in utero matͥs ꝓpħa. Amplissimo enun

Expanded text:
iosum uidetur quod et ante Iohannem Elisabet prophetat et Maria ante domini generationem; serpunt enim iam temtamenta salutis humanae. nam sicut peccatum a mulieribus coepit, ita etiam bona a mulieribus inchoantur, ut feminae quoque muliebria opera deponentes infirmitati renuntient et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. Mansit autem Maria cum exhibuisse officium, et mysticum numerum custodisse. Non enim sola familiaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti vatis profectus. Nam si primo ingressu tantus processus extitit; ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur Spiritu sancto mater infantis: quantum putamus usu tanti temporis sanctae Mariae addidisse praesentiam? mansit autem Maria cum illa mensibus tribus. unguebatur itaque et quasi bonus athleta exercebatur in utero matris propheta; amplissimo enim
Abbreviated transcription (Latin):
uota. unũ dm̃ ex qͦ om̃ĩa: ⁊ unũ dñi ꝑquẽ om̃ia pio ueneret᷑
affectu. Sequit᷑. Marie qͦ ꝑsona melior. eo ꝓphetia pleniorł nec

Expanded text:
uotuotadfectu. sequitur Mariae, quo persona melior, eo prophetia plenior. nec
Abbreviated transcription (Latin):
nerat dei uerbũ. ⁊ oꝑa eiꝰ agnoscit. Sit in singłis marię anima. ut
ciis. intemerato castimoniȩ pudore oustodiat eũ. Quȩc̾q gͥ tał
eẽ poterit anima magnificat dñm: sic̃ anima marię mag¬
nificauit dñm ⁊ exultaũ sp̃s eiꝰ in dõ salutari. Magnificat᷑ enĩ
uoce possit adiungi aliqͥd: s qͥa magnificat᷑ in nob̃. Imago enim
dĩ : xp̃c ẽ. Et id̾o si qͥd iustũ religiosũq fecerit anima illa. ima¬
ginẽ dĩ ad cuiꝰ ẽ similitudinẽ creata. magnificat. Et ido dũ mag¬
nificat eã. magnitudinis eiꝰ quadã participatione sublimior fit.
ut illã imaginẽ splendido colore bonoꝵ factoꝵ. ⁊ qͣdã emulati¬
one uirtutis in se uideat᷑ expͥmere. Magnificat aut̃ anima ma¬
riȩ dñm: ⁊ exultat sp̃s eiꝰ in dõ: eo qͦd ⁊ anima ⁊ sp̃s patͥ filioq de¬

Expanded text:
nerat dei uerbum et opera eius agnoscit. sit in singulis Mariae anima, ut nerat dei uerbum et opera eius agnoscit. sit in singulis Mariae anima, ut iis intemerato castimoniam pudore custodiat. quaecumque igitur talis esse potuerit anima magnificat dominum, sicut anima Mariae magnificauit dominum et exsultauit spiritus eius in deo salutari. magnificatur enimuoce possit adiungi, sed quia magnificatur in nobis: imago enim dei Christus est et ideo si quid iustum religiosumque fecerit anima illam imaginem dei. ad cuius est similitudinem creata, magnificat et ideo, dum magnificat eam, magnitudi nis eius quadam participatione sublimior fit, ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum et quadam aemulatione uirtutis in se uideatur exprimere. magnificat autem anima Mariae dominum, et exsultat spiritus eius in deo, eo quod et anima et spiritu patri filioque de
Abbreviated transcription (Latin):
hereditas dñi : filii merces sructꝰ uentͥs: Hoc ẽ. hereditas dñi: fili st̃.
qͥ merces st̃ fructꝰ illiꝰ. qͥ de marię uentre ꝓcessit. Iste frudꝰ uent̾s ẽ
flos radicis : de qͦ bene ꝓpħauit ysaias dicens. Exiet uirga ex radice
iesse: et flos ex radice eiꝰ ascendet. Radix enĩ ẽ familia iuideoꝵ. iuirga
maria. flos mariȩ xp̃c : qͥ ueluti boni arboris fructꝰ. ꝓ nr̃e uirtutis
ꝓcessu. nc̃ floretꝰ nc̃ fructificat. in nob nc̃ rediuiua corporis reꝑat᷑
ficia feminaꝵ st̃: ut ueniat mat᷑ dñi mei ad me. Muacłm sencio:¬
misteriũ cognosco: matͣ dñi u̾bo ͤ ͭ do plena ẽ. Ecce enĩ ut facta c̃.
uox salutationis tuȩ in aurib meis: exultauit gaudio infans in u¬
tero med. Et beata quȩ credidisti. Uides ñ dubitasse mariã. s credi¬
disse. ⁊ ideo fructũ sidei consecutã. Beata inqͥt quę credidisti: s ⁊ uoᷤ
beati qͥ auditis ⁊ creditis. Quec̃q enĩ crediderit anima. ⁊ cͣcipit. ⁊ ge¬

Expanded text:
ditas domini fili sunt, qui mercis sunt fructus illius, qui de Mariae uentre processit. ipse fructus uentris est, flos radicis, de quo bene prophetauit Esaias dicens: exiet uirga ex radice Iessae et flos ex radice ascendet; radix enim est familia Iudaeorum, uirga Maria, flos Mariae Christus, qui ueluti bonae arboris fructus pro nostrae uirtutis processu nunc floret, nunc fructificat in nobis, nunc rediuiua corporis resurreficia feminarum sunt, ut ueniat mater domini mei ad me. miraculum sentiomater domini uerbo feta, deo plena est. Ecce enim ut facta est uox salutationis tuae in auribus meis, exsultauit gaudio infans in utero meo. et beata quae credidisti. uides non dubitasse Mariam. sed credidisse et ideo fructum fidei consecutam. beata inquit quae credidisti. sed et uos beati, qui audistis et credidistis; quaecumque enim crediderit anima et concipit et ge
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. ⁊ translationes m̃siũ. annoꝵ curulos. ⁊ syderũ sedes. natas
animaliũ ⁊ surores bestiaꝵ. sp̃uũ q uiolentias. ⁊ cogitationeᷤ hoĩnũ.
diu̾sitates arboꝵ: ⁊ uĩ radicũ. Ulides ñ paruũ eẽ cor hõis. qͦd tanta
capiat: ñ corporis quantitate. s in fortitudine sensus. Magnitu¬
dinẽ eiꝰ intellige: quȩ tantã scientiã capiat ueritatis. Ut aut̃ i
sip̃lices qͥq de cotidianis exẽplis ad credendũ adducã. qͦd gͣnde sit
cor hoĩs: uideamꝰ sequentia. Quasc̃q urbes transiuimꝰ. habemꝰ illa ᷤᷤ
in anima. ⁊ qualitates. ⁊ sitꝰ plateaꝵ : muroꝵ qͦ ⁊ ędificioꝵ in ar¬
de nr̃o uersam᷑. Uiã ꝗͣ ing̃ssi sumꝰ: in memorię pictura hac dis¬
cretione retinemꝰ. Mare qͦd nauigamꝰ : tacita cogitatione c̃plecti¬
mur. Non ẽ paruũ ut dixi cor hõis: qͦd potest tanta caꝑe. Si aut̃
fit seinita : ut ãbulet in illa sermo dĩ. atq sapientia. Pͣpara

Expanded text:
tates, et translationem mensium, annorum circulos, et siderum sedes, naturas animalium, et furores bestiarum, spirituum violentias, et cogitationes hominum, versitates arborum, et vim radicum . Vides non parvum esse cor hominis, quod tanta capiat. Neque in corporis quantitate, sed in fortitudine ejus intellige, quae tantam scientiam capiat veritatis. Ut autem et simplices quosque quotidianis exemplis ad credendum adducam, quod grande sit cor hominis, videamus. Quascumque urbes transivimus, habemus illas in animo, et qualitates, et situs platearum, murorumque, et aedificiorum in corde nostro versantur. Viam quam ingressi sumus, in memoriae pictura ac descriptione retinemus: mare quod navigavimus tacita cogitatione amplectimur. Non est parvum, ut dixi, cor hominis, quod potest tanta capere. Si autfit semita, ut ambulet in illa sermo Dei, atque sapientia. Praepara
Abbreviated transcription (Latin):
lasset: qͣliter uellet ostenderet. At postquã eadẽ q̃ sibi erant
charismata p̃stita. ꝑ alios sp̃u sc̃o reuelante ẽẽ patefacta çernebat.
mex etiã ipsa thesaurũ celi qͦd in corde seruabat apꝑuit. Ait gͦ.

Expanded text:
lasset, quandocunque vellet, ostenderet. At postquam eadem quae sibi erant lasset, quandocunque vellet, ostenderet. At postquam eadem quae sibi erant charismata praestita per alios Spiritu revelante esse patefacta cernebat, mox ipsa etiam thesaurum coeli quem in
Abbreviated transcription (Latin):
credentis s̃ innotuisse ꝓdidit. S ⁊ fut᷑oꝵ scientiã s ñ negatã inti¬
mauit: cũ ꝑficienda a dno q̃ ei dicta eẽnt apꝑuit. Quis aut̃ fr̃s
ũ tanta in matre p̃cursoris lux doni cȩlestis emicuit: Alerũ au¬
diamꝰ ũba q̃ dix̃. si focte ex his ualeamꝰ ali quantulũ dinoscere
qͥd intꝰ habuerit. Audita gͦ responsione elizabeth qua eã beatã
int̾ mulieres p̃dicauit: matrẽ dñi sui cognominauit. fidẽ for¬
tit̃ laudauit: ad cuiꝰ ing̃ssũ. se ipsam cũ filio spũ sc̃õ repletã ẽẽ sig¬
nauit. Non ãplius tacere poterat dona que acceꝑat. s que sẽꝑ ani¬
mo gerebat ubi aptũ tẽpus uenit etiã deuota oris ꝓfessione pa¬
tefecit. Nãq ut uirginase decebat pudorẽ acceptũ diuinitꝰ ora¬
łm aliquandiu tegebat ardinũ mysterii cęlestis: In sui pecto¬
ris abdito uenerabat᷑ occultũ. Expectabit reuerent̃ donec ipse
donoꝵ distͥbutor qͥd sibi doni specialis tͥbuisset. qͥd secreti reue¬

Expanded text:
credentis sibi innotuisse prodidit. Sed et futurorum scientiam sibi non negatam intimavit, cum perficienda a Domino, quae ei dicta essent aperuit. Quis autem, fratres  repleverit, cum tanta in matre praecursoris lux doni coelestis emicuit? Verum audiamus verba quae dixit, si forte ex his valeamus aliquantulum dignoscere quid intus habuerit. Audita ergo responsione Elizabeth, qua eam beatam inter mulieres praedicavit, matrem Domini sui cognominavit, fide fortem laudavit, ad cujus ingressum seipsam cum filio Spiritu sancto repletam esse signavit, non amplius tacere potuit dona quae perceperat, sed quae semper animo gerebat, ubi aptum tempus invenit, etiam devota oris professione patefecit. Namque ut virginalem decebat pudorem, acceptu silentio tegebat, arcanum mysterii coelestis in sui pectoris abdito venerabatur occultum, exspectabat reverenter donec ipse donorum distributor quid sibi doni specialis tribuisset, quid secreti reve
Abbreviated transcription (Latin):
ac reqͥrit alloqͥa. Et apte post uisionẽ angłi in montana su¬
biit. quȩ gustata suauitate suꝑnoꝵ ciuiũ. humilitatis se¬
gressib ad uirtutũ alta transtulit. Intrauit gͦ domũ ⁊ acba¬
riȩ atq elisabeth quã seruũ ac p̃cursorẽ dñi pariturã noue¬
rat salutat. ñ qͣsi dubia de oracło qͦd acceꝑat. s ut c̃gratula.¬
tura de dono qͦd c̃seruã accepisse didicerat. ñ ut ũbũ angłi
mulieris attestatione ꝓbaret. s ut mulieri ꝓuectȩ etatis uir¬
go iuuencta ministeriũ sedula impenderet. Ut aut̃ audiuit
repleta ẽ spu scõ elisabeth. repletꝰ ẽ ⁊ ioħs: atq uno eodẽq spũ
ãbo edocti. illa salutatẽ q̃ esset agnouit. ⁊ ut matrẽ dñi sui
uirginis portaret᷑ intellexit: ⁊ qͥa lingua nec dũ ualuit animo
exultante salutauit: officiũ q suę p̃cursionis quã libent̃ quã

Expanded text:
ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana suac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut autem ritu sancto Elizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui utero virginis portaretur intellexit: et quia lingua necdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecursio
Abbreviated transcription (Latin):
ãq sic̃ p̃cedente scĩ eiigłii lectione cognouimꝰ. postquã angłi¬
ea uisione ⁊ allocutione meruit sublimari. postquã se celesti ho¬
nestanda partu didicit. neqͣquã se donis cęlestib quasi a se eẽnt
extulit. s ut mag̃ magisq donis eẽt apta diuinis in custodia
humilitatis g̃ssũ m̃tis fixit. ita eugłizanti sibi archangło res¬
pondens. Ecce ancilla dni. fiat mͥ scđm ũbũ tuũ. Ut uͦ ex hodi¬
erna lectione audiuimꝰ eandem quã angło exhibuerat humi¬
litatẽ hominib qͦ curauit exhibere : ⁊ qͦd maioris ẽ urtutiᷤᷤ
hoc etiã minorib Quis enĩ nesciat uirginẽ dõ c̾secratã mu¬
liere dõ dedita gͣđu habere pociorẽ : Quis dubitet matrẽ
regis ęt̃ni iure matͥ militis ẽẽ p̃ferendã : At tam̃ ipsa memor
conscendit : gestansq in utero dm̃. seruoꝵ  habitacła. petit.

Expanded text:
Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angeliNamque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut vero ex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit,
Abbreviated transcription (Latin):
sancti euugłir⁊ redẽptionis nir̃ȩ nobis semꝑ ueneranda pͥmordia
p̃dicat : ⁊ salutaria sẽꝑ imitandę humilitatis remedia conm̃dat.
Nam quia peste superbiȩ adtactũ genus humanũ perierat.
decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur pri¬
ma mox incipientis salutis tempora pretenderent.
Et quia per temeritatem seducte muleris mors in mund
introierat: congruum fuit ut in indicium u
uertentis muleres se deuotę humilitatis inuicẽ ac pietatis p̃¬
uenirent obseqͥis. Pͥor gͦ nob̃ bęta dĩ genitͥx ad sublimitatẽ
patͥȩ glestis it̃ ostendit humilitatis: ñ ininꝰ religionis quã
castitatis exẽplo uenerabilis. Siqͥđe gła uirginei ⁊ intemera¬
ti corporis qualis sit uita suꝑnę aiuitatis ad quã suspiramꝰ in¬
sinuat. ubi neq nubent neq nubent᷑. s st̃ sic̃ angłi dĩ in cę¬
lis. atq uirtutẽ eximiã qua ad hanc ꝑtingere debeamꝰ indicat.

Expanded text:
rae nobis semper veneranda primordia praedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, congruum fuit  Al., fuerat ut in indicium vitae revertentis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genittendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertinge
Abbreviated transcription (Latin):
uitam᷑. ubi ñ inuenit᷑ &b hõinũ s panis reperit᷑ angłoꝵ Et
ideo uideamꝰ ne forte in nob̃ uitꝰ in auima nr̃a uͥ debeniꝰ boneꝵ
oꝑũ margaritis ornari : ibi appareamꝰ uitioꝵ pamͥis ueterib in¬
uoluti. Et quando eos qͥ boni st in ocłis dm castitas reddit can¬
didos: tt̾ eos qͥ mali st̃ reddit luxuria sordidatos. Et ido qͦtiens
sic̃ frequent᷑ ãmonui. ante plures dies nͣ sołũ ab infelici concu¬
binaꝵ consortio. s etiã ã ꝓpͥis urorib atq ã mał om̃ib abstinete.
ab om̃i iracundia uos alienos efficite: ut peccata pͣterita ꝑ ele¬
mosgnas ⁊ penitentiã redimant᷑. Contͣ nulłũ hoĩem odiũ in
corde teneat᷑. Et qͦd solebat uanitatis gła ꝑdere. incipiat iusti
cȩlo. Et licet ħ expediat ut semꝑ elemosynas facere debeamꝰ. p̃¬
cipue tam̃ in scĩs solẽpnitatib scd̾m uires mͣas habundantu ᷤᷤ

Expanded text:
anis ponitur Angelorum. Et ideo videamus ne forte intus in anima, ubi debemus bonorum operum margaritis ornari, ibi appareamus vitiorum pannis veteribus involuti: et quando eos qui boni sunt in oculis Dei castitas reddet candidos, tunc eos qui mali sunt, reddet luxuria sordidatos. 3. Ante solemnisicut frequenter admonui, ante plures dies, non solum ab infelici concubinarum consortio, sed etiam a propriis uxoribus abstinete, ab omni iracundia vos alienos efficite: peccata praeterita per eleemosynam et poenitentiam redimantur: contra nullum hominem odium in corde coelo. Et licet hoc expediat, ut semper eleemosynas facere debemus, praecipue tamen in sanctis solemnitatibus secundum vires nostras abundanter 24
Abbreviated transcription (Latin):
qͥntodecimo eiꝰ anno u̾bũ dñi ad ioħ̃em factũ eẽ descͥbit᷑. Et si
tantũ his qͥ de nationib credituri erant adnuncianda salus fuis¬
set. ⁊ penitꝰ excludendus isrł : suffecerat dicere. in qͥntoxͦ anno
tyberii cesaris p̃side uideȩ pontio pilato. Quia uͦ ⁊ de iudea. ⁊
de galilea multi credit᷑i erant: idcirco ⁊ hęc nomina ponunt᷑
in titulo. dr̃q tethrarcha t̾rȩ galileȩ herode. ⁊ philippo frẽ eius¬

Expanded text:
o verbum Domini ad Joannem factum esse describitur. Et si tantum his qui de nationibus credituri erant annuntianda salus fuisset, et penitus excludendus Israel, suffecerat dicens: In quintodecimo anno Tiberii Caesaris, praeside Judaeae Pontio Pilato. Quia vero et de Judaea et de Galilaea multi credituri erant, idcirco et haec regna ponuntur in titulo, d
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate c̃substanciałe. Ne hoc ⁊isaias tẽpꝰ humanȩ recdeptionis in¬
Tt̃rę sublimis. Germ̃ nãq dñi fuit in magnificentia ⁊ gła cũ
sẽpit̃nus dĩ filiꝰ in carne t̃pralit̃ appurens magnitudine uirtutũ
clestiũ mundo clarꝰ effulsit. Fructꝰ qͦ t̾rȩ sublimis effect ẽ: quan¬
do carnẽ quã de nr̃a nat᷑a mortalẽ ds̃ susceꝑit. uirtute resurrec¬
hionis inmortalẽ iã redditã ad cȩlos subleuauit. Recte gͦ dicit᷑ bũ¬

Expanded text:
veritate consubstantialem. De hoc et Isaias humanae redemptionis tempus in et fructus terrae sublimis . Germen namque Domini fuit in magnificentia et gloria, cum sempiternus Dei Filius in carne temporaliter apparens, magnitudine virtutum coelestium mundo clarus effulsit. Fructus quoque terrae sublimis effectus est, quando carnem quam de nostra natura Deus mortalem susceperat, virtute resurrectionis immortalem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ apud illos putat᷑. mͥ salutis occasio ẽ. Nisi enĩ fuisset olestis ⁊ibea¬
ta natiuitas saluatoris: nͥ habuisset diuini aliqͥd. ⁊ humilitatẽ hõinũ
suꝑgrediens: ñuquã in toto orbe. illiꝰ doctrina ꝑtransisset. Si tantũ¬
nc̃. ñ solũ corpora. s etiã animaꝵ morbi multiplices curarent᷑: ꝗͥs

Expanded text:
tum apud illos putatur, mihi salutis occasio sit. Nisi enim fuisset coelestis, et beatum apud illos putatur, mihi salutis occasio sit. Nisi enim fuisset coelestis, et beata nativitas Salvatoris, nisi habuisset divini aliquid, et humanitatem hominum superegrediens, numquam totum orbem illius doctrina penetrasset. Si tantumnc, non solum corporum, sed etiam animarum morbi multiplices curarentur? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
negauit. Porro assert̃ eã nupsisse post partũ: s unde approbent
nen ẽ ulla scͥptura quȩ ista c̃memoret. Benedicta tu int̾ mulieres.
et benedictꝰ fructꝰ uentͥs tui. Et uñ ħ mͥlut ueniat mat̾ dñi mei
pleta: quasi nesciat. qͦd uixta dñi uoluntatẽ mat̾ dñi ueniret᷑
ad eã. S isto sensu loqͥt᷑. Qd boni feciͥ que mea oꝑa tanta st̃. ut
mat̃ dñi mei ad me ueniat: ꝑ quã iusticiã. ex qͥb bonis. de qua
felicitate m̃tis ħ merui: ut mat̾ dnĩ mei ueniat ad me.  Loce
in mundo erant sciebat : quȩ isrł ignorabat. Ulnde ⁊ exiluit. Et
ñ simplicit᷑ exiluit. s in gaudio. Senserat eiũ uenisse dnm suũ.
ut scificasset seruũ: antequã de matͥs ut̃o ꝓcederet. Utinã mͥ ue¬
mat. ut ab infidelib stultꝰ dicar. qui talib credidi. Ipsũ opsũ opꝰ¬
ostendit ⁊ ueritas: ñ me stultitię s sapientiȩ credidisse.: qͥa ħ qͦs stul¬

Expanded text:
negavit? Porro quod asserunt eam nupsisse post partum, unde approbent neque est ulla Scriptura quae ista commemoret. Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui. Et unde mihi hoc, ut veniat Mater Domini mei plena, quasi nesciat quod juxta Dei voluntatem Mater Domini venerit ad eam; sed isto sensu loquitur: Quid boni feci? quae opera mea tanta sunt, ut Mater Domini ad me veniat? per quam justitiam, ex quibus bonis, de qua fidelitate mentis hoc merui, ut Mater Domini mei veniat ad me? Ecce e sensum, sciebat quae Israel ignorabat. Unde exsilivit: et non simpliciter exsilivit, sed in gaudio. Senserat enim venisse Dominum suum, ut sanctificaret servum suum, antequam de matris utero procederet. Utinam mihi eveniat, ut ab infidelibus stultus dicar, qui talibus credidi. Ipsum opus ostendit et veritas, non me stultitiae, sed sapientiae credidisse; et quia hoc quod stul