comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑciuitates munitas expͥmitur. nisi suspecte m̃ts
et fallaci seꝑ defensione circũdate.quȩ quotiens ed
culpa corripit᷑ ueritatis xose iacula ñ amit tunt
Et qd ꝑexelsos angulos duplex ꝗppe seꝑest i an¬
gulis paries nisi impura corda signant᷑. Quedũ
ueritatis si plicitatẽ fugiunt. Adsemet ipsa quod¬
amodo duplicitatis ꝑuersitate replicant᷑ st quod est
detenus apito cogitationes suas in fastu prudentic
ex ip̃se culpa impuritatis ex tollunt.. bes igitur
dñi uindicte atꝙ anĩ aduersionis plena suꝑ eiuitates
munitas et suꝑ exelsos angulos uenit. Quia ira extre¬
mi iudicii humana corda et defensionib contra ueri¬
tatẽ clausa destruit. et duplicitationib inuoluta
dissoluit. Iunc enĩ munite ciuitatis cadunt ꝗa men¬
tes deo inpenetãte dãpnabuntur. Iunc excelsi anguli
corruunt ꝗa corda que seꝑ impuritatis prudentiam
Cerigunt. ꝑiustitiȩ sententiã ꝓsternunt. xxui.

Expanded text:
per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes et fallaci semper defensione circumdatae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitate replicantur, et, quod est deterius, apud cogitationes suas in fastu prudentiae ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae atque animadversionis plena super civitates munitas et super excelsos angulos venit, quia ira extremi judicii humana corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae se per impuritatis prudentiam erigunt, per justitiae sententiam prosternuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̃. Ambulant consident̃. Fiducia ꝗppe magne securita¬
tis est simplicitas actionis. Audiant gosa pientis orex
tura rursũ ceste ꝑhibet᷑. sũ siplicib sermoͬnatio a. bee
eni sermocinari est. ꝑ illustrazoomẽ sue p̃iencie. humanis
m̃tib arcana reuelare. sũ siplicb igitur sermocinar
dicit᷑ ꝗa desupnis mysteriis illt mtes reho suec uisita¬
tionis in luminat quos hulla :u̾bra . iupaditatis obsorert
It aũt speciale. duplict̃t mali ꝗa dũ ꝑeeria ed dupli¬
ci actione cȩteris falbuint: quasi pͥstantias: &ȩ teris penden¬
tes se esse gloriant̃. Ce ꝗa districtionẽ recributionis
non considerant dedapans suis miseri exultant. Aadiant¬
sionis intendat dicers. Ecce ches dni uenit magnus
et horribilis. dies ire. lies illa dies tenebrarũ et caliginis
dies nubitet turbinis. dies tubȩ etclangoris. suꝑ om̃s
ciuitatis munitas. et suꝑ om̃s angalos exelsos. Luto

Expanded text:
mpliciter, ambulat confidenter : fiducia quippe magnae securitampliciter, ambulat confidenter : fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapientis ore dtura rursum teste perhibetur: Cum simplicibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur, quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum; quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur. Et quia districtione retributionis non considerant de damnis suis miseri exsultant, et caetsionis intentat, dicens: Ecce dies Domini venit magnus, et horribilis. Dies irae, dies illa, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes civitates munitas, et super omnes angulos excelsos . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tit̾. ꝗd tota simul ante uidebat᷑. sic nimirũ. sic impare
cernit᷑. ꝗa quo initio ad culpã peccator accesserit indec̃.
Pedes erici conspiciunt̃ ꝗa ꝗb uestigiis neꝗtiasit ꝑpetͣta
cognoscit̃. et tam̃ adductis repente excusationib inpura
mens. intorsus pedes colligit. Quia cuncte iniꝗtatis suȩ
uesligia abicondit: capisd sub trahit. ꝗa mirs oefensionib
nec in roasse semalũ aligo ostendit. Et quasi sphera in
manu tenentis remanet ꝗa his ꝗ corripit. cuncta que ia
cognouerat subito amit teas inuolitũ eontra conserntia
peccatorẽ tenet. et ꝗ totũ iã dephendendo. uderiutenmi¬
uersatione pͥue defencionis inbasus totũ p̾anter ignorti.
souea ergo ericius habet inreꝓb ꝗa malitiose mentis
duplicitas sese intrase colligens abscondit intenebris be¬
fensionis. Audi ant impum. ꝗd scriptũ est. Qui ambulant si¬

Expanded text:
titur, quod totum simul ante videbatur. Sic nimirum, sic impurae titur, quod totum simul ante videbatur. Sic nimirum, sic impurae cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit, videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur; et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit, et quasi sphaera in manu tenentis remanet; quia is qui corripit cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet. Et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis inclusus totum pariter ignorat. Foveam ergo ericius habet in reprobis, quia malitiosae mentis duplicitas sese inter se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat si
Abbreviated transcription (Latin):
poterant ut peccent. Iaborant ib cũꝙ uiuere sipliciter
rennuunt laborib exigunt ut moriant᷑. Na plerũq
in culpa dephensi dũ qualessint cognoscere fugiunt iese
sub falla cie uelam̃ abscondunt. et hoc qd peccant qdq
iã aꝑte cernit᷑. ex cusare molliunt̾. Ita ut sepe ins ꝗeon
cul pas corripere studet. asperse falsitatis nebulis seduc¬
tus pene amisisse se uideat. ꝗo de eis iã certũ tenebat
Unde recte sub iudee specie ꝑ ꝓpħam contra peccan¬
tẽ amãm ex cusantẽq se dictt̃. Ibi habuit foueã ericius.
Cricii ꝗppe nomine impure mentis seleq callide de¬
fendentis duplicitas designat᷑. Quia uideliet ericius
cũ ñ app̃hendit̃ eiꝰ et capitd cernit᷑ et pedes uident᷑.
et corpꝰ om̃e conspicit᷑. Sed mox ut apphiensus fuerit
semet ipsũ inspherã collegit. pedes in trorsus subtrahit.
capito abscondit. et int̾ tenentis man totũ simul anit¬

Expanded text:
poterant, ut peccent laborant; cumque vivere simpliciter poterant, ut peccent laborant; cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur. Nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaciae velamine abscondunt, et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur, excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus, pene amisisse se videat quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra peccantem animam excusantemque se, dicitur: Ibi habuit foveam ericius . Ericii quippe nomine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur; quia videlicet ericius cum apprehenditur, ejus et 48 caput cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur; sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum simul amit
Abbreviated transcription (Latin):
serpentis acuere. Et serpentis astutiã colũbe simplici¬
tas cẽperaret. Quatenꝰ nec seducti ꝑprudentiã calleant
nec ab intellec tus studio. exsiplicitatẽ torpescant.
It contͣ ãmonendi sunt impuri. ut quã grauissint quẽ
cũ culpa sustinent duplicitatis labor agnoscant
Dũ eñi dep̃hendi me tuunt sẽꝑ imꝓbas defensiones quer̃.
seꝑ pauidis suspitionis agitant᷑. Tul aũt est ad defen¬
dendũ puritate tutius. Pil ad dicendũ ueritace faci¬
lius. Nã dũ fallaciã suã tueri cogit̾. duro cor laborare
fatigat᷑. ħinc naq scriptũ est.Labor labioꝵ ipsori
openet eos. Qui enĩ nunc implet tunc operit. ꝗa cui
nẽ animũ ꝑblandã inꝗetudinẽ ererit. tunc ꝑ asperã
retributionẽ p̃mit. loinc ꝑ hieremiã dicit̃. Docuer̃
lingũa suã loꝗ m̃daciũ ut iniq agerent laborauer̃
Iesi apte diccret᷑. Qui amici esse ueritatis sine labore

Expanded text:
serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simpliciserpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare: quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant.At contra admonendi sunt impuri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos . Qui enim nunc implet, tunc operit, quia cujus nunc animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Docuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore
Abbreviated transcription (Latin):
LITER AMMONEN DISUI SIM PLICES ADQ
alit̃ impuri. Laulandisunt simplices q̃studeant
nũ quã falsa dicere. Sed Ammonendisunt ut nouerus
ñ nũ quã uera reticere. Sicut enĩ sẽꝑ dicentẽ falsitas
lesit. ita ñ nũquã ꝗbdã audita uera nocuer̾. Unde
corã discipłis dñs locutionẽ suã silentio tẽperans
ait. Multa habeo uob dicere sed ñpotestis illa por¬
tare. Ammonendi sunt igit̾ simplices. ut sicut falla¬
ciã seꝑ utiliter uitant. ita uerita t̾e sẽꝑ utilit̃ ꝓfe¬
rant. Ammonendisunt ut siplicitas bono prudentiã
ad iungant: quatenꝰ sic securitatẽ desiplicitate pos¬
sideant. ut circũ spec tonẽ prudentie ñ amit tant
Hinc nãꝙ ꝑdoctore gentiũ dicit̃. Uolo uos sapientes
esse inbono. siplices aũt in malo. Hinc elec tos suos ꝑse
met ipsã ueritas amones dicens. Estote prudentes
sicut serpentes et simplides sicut colũ be. Quia indelicet
in electon cordib debet. et simplicitatẽ colube. astutia

Expanded text:
liter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. Laudandi sunt simplices quod studeant nunquam falsa dicere, sed admonendi sunt ut noverint nonnunquam vera reticere. Sicut enim semper dicentem falsitas laesit, ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans, ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia
Abbreviated transcription (Latin):
operandi studio cessat᷑. Ubi recte sub iungit̾ Et am̃a dis¬
soluta esuriet Nã ꝗse adsuperiora stringendo non
dirigit. neglectã se inferius ꝑdesideria expandit. Et
dũ studior sublimiũ uigore ñ constringit̃. cupiditatis
infime famȩ sauciat̃. ut quos se ꝑdisciplinã ligare
dissimulat: eose esuriens ꝑ uoluptatũ desideria spargat
Ninc ab eodẽ rursus salomone scribit̃ Indesideriis est
om̃is otiosus. H inc ipsa ueritate p̃dicante Uno ꝗdẽ
eteunte sp̃u munda dom̃ dicit̃. sed multiplicius redeunte
dũ uacat occupat᷑. Plerũq piger dũ necessaria agere
neglegit. quedã sibi difficilia oppotiit. quedõe uõ incaute
formidat. et dõ qͤsi inuenit qd ueato iuste metuat:
ostendit q̃t inotio q̾si ñ in iuste torpescat E rec
te ꝑsalomonẽ dicit̾ Ipt̃ frigus piger m̃ arat dũ desi¬

Expanded text:
operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima disoperandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger ara
Abbreviated transcription (Latin):
de eo indiem iudicu Otiosũ ꝗppe uerbũ est. go aut
racione iuste necessitatis. aut intentione pię utili¬
tatis caret Siergo ratio de otiosa uerbas exigitur.
pensemꝰ que pena multiloꝗũ maneat. in quo etiam
ꝑ noxia uerba peccat᷑: .xxx uiiii.
¶lit̃ amonen disunt pigri. at ꝙ alit̾ p̾cipites: Illi nãꝙ¬
suadendisunt ne agenda bona dũ difer̃ amit tant:
ti uo amonendis.: ne dũ bonor tẽp incaute festinando
pueniunt eoii merita immitent: Pigns itaqrranan¬
duest qd sepe dũ oportune agere que possum nolum.
Nulo post cũ uolumꝰ ñ ualem. Ipsa ꝗppe mentis desiona
dũ congruo feruore ñ accendit̃. abonoꝵ desiderio fun¬
dit. conualescentẽ furtĩ torpore mactat̃. Unde apte
ꝑ silomonẽ dicit̃. Pigredo inmittit soporẽ. sigerenim
rette sentiendo quasi uigilat qͣm uis nil operando tor¬
pescat. sed pigredo soporẽ inmit tere dicit᷑ ꝗa paulis ꝑ
etiã ret t sentiendi uigilantia amitut᷑. tũ abene

Expanded text:
e judicii. Otiosum quippe verbum est quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquium maneat in quo etiam per innoxia verba peccatur. CAP. LXII.liter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namqsuadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene
Abbreviated transcription (Latin):
ta salus cordisit molestia corporalis. que ad cogritionẽ
sui ntt reuoeat. Et qua plerũꝙ s alus abicit. infirmidatis
memoriã reformnat. ut animꝰ ꝗer trase inelacioñe ducit̃.
cuisit condicioni subditꝰ. exꝑcussa qua sustinet sarne
memoret̃ Q uot rec te ꝑbala ã sitam uocẽ dĩ subseꝗ obe

Expanded text:
olestia corporis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quae plerumque salus abjicit infirmitatis memoria reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam, si tamen vocem Dei subsequi ob
Abbreviated transcription (Latin):
inet̾̃num. S ubi ẽ fenum qd̾ aruit.
ubi flos qui decidit: ꝓp ħ̃a rendeat.
Om̃is caro fenum. ⁊ oĩs gła eris tanqͣ
flos feni. Si om̃is caro fenuni. ergo car¬
nalis ille. ppłs iudeoꝵ fenũ fuit. An¬

Expanded text:
in aeternum. Sed ubi est fenum quod aruit? ubi est flos qui decidit? Propheta respondeat. Omnis caro fenum; et omnis gloria ejus, tanquam flos feni . Si omnis caro fenum; ergo carnalis ille populus Judaeorum ut
Abbreviated transcription (Latin):
tũ suũ. Et it̾m. De fructu uentris
tui ponam sr̃ sedẽ tuam. In uaz areth
re sperat᷑ fiictus ꝓcessimis. S ꝓ deũ¬
te fnistu flos decidit. qr u̾itire apparẽ¬
te incarcie figura ꝑtrasit. Uñ ana

Expanded text:
et iterum: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . In Nazareth re speratur fructus processurus. Sed prodeunte fructu, flos decidit, quia veritate apparente in carne, figura pertransiit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
tius quã uirginitatẽ. Et si placu¬
it ex iuxgiitate. tñ ex hũilitate
ꝯcepit. Uñ constat quia eciã ut
place̾t isrrgiuitas: humilitas pro¬
culclubio fecit. Quid dicis uirgo
superba: Maria iurginẽ se oblita
głatur de humititate. ⁊ tu nelige¬
do hũilitatẽ. blandiris tͥ de uixti
quid tu castior uia: Nũ quid deuo¬
cior: Aut nũquid tua forte pudici¬
tia gratior castitate marae ut tu
salic sñ huimilitate placcte sufficaᷤ.
ex tua. ꝙ illa ñ potuit ex sua: Beni¬
q quanto honorabilior es ex sin¬
głari mun̾e castimonie. tante tibi
tu maiorẽ iniuriã facis. qd̾ eius ĩ
te decorẽ fedas. ꝑmutione sr̃bie.

Expanded text:
placuit ex virginitate, tamen ex humilitate concepit. Unde constat, quia etiam ut placeret virginitas, humilitas procul dubio fecit. 6. Quid dicis, virgo superbe? Maria virginem se oblita gloriatur de humilitate: et tu negligendo humilitatem, blandiris tibi de virgevota. Nunquid tu castior illa? nunquid devotior? Aut nunquid tua forte pudicitia gratior castitate Mariae; ut tu scilicet sine humilitate placere sufficias ex tua, quod illa non potuit ex sua? Denique quanto honorabilior es ex singulari munere castimoniae, tanto tibi tu majorem injuriam facis, quod ejus in te decorem foedas permi
Abbreviated transcription (Latin):
cas paitus ꝯsecrat uirguutatẽ: Au¬
dis uirginẽ auclis hũilem si ñ po¬
tes uirginitatẽ hunulis: unitare
hũslitatẽ uirginis. laudabsł urctus
uirginitas. s magis nocia hũilitaᷤ
Illa suadetur. ista p̃cipitur. Ad illã¬
uni ĩuiitatis. ad istam cogeris. De n¬
la dr̃ qui pot̃ capere capiat. de ista
dr̃. uͥ quis efficiatur sic̃ paruulus
iste ñ intrabit ĩ regnũ celoꝵ. Iila
gͦ remuneratur: ista digitur. Po

Expanded text:
rginitatem? Audis virginem, audis humilem: si non potes virginitatem humilis, imitare humilitatem virginis. Laudabilis virtus virginitas, sed magis necessaria humilitas. Illa consulitur, ista praecipitur. Ad illam invitaris, ad istam cogeris. De illa dicitur: Qui potest capere, capiat ; de ista dicitur: Nisi quis efficiatur sicut parvulus iste, non intrabit in regnum 735 coelorum . Illa ergo remuneratur, ista
Abbreviated transcription (Latin):
cati st̃ angłi. testante clauid. Qui fa¬
at ĩquit angłos suos spt̃. Mlaria ulo ma¬
trem seagriosces maiestatẽ criã cui illi
c̃ teu̾entia senint᷑. cũ fidutia suũ nũ¬
cupat faliũs. siec de dignatur nũ cuparide.
ꝙ eẽ dignatus ẽ. sã paulo post subdit
eĩgłista. Et eit inquiens subdit e

Expanded text:
cati angeli, testante David: Qui facit, inquit, angelos suos spiritus . Maria vero matrem se agnoscens, majestatem illam, cui illi cum reverentia serviunt, cum fiducia suum nuncupat filium. Nec dedignatur nuncupari Deus quod esse dignatus est. Nam paulo post subdit evangelista: Et erat, inquiens, subditus
Abbreviated transcription (Latin):
h̾o obedire. clisce t̾ra subdi. clisce pul¬
uis ob tẽperare. De actore tuo loq̃ns
euͣngłista. ⁊ erat inqͥt subclitus allis:
haut dubiũ quin marie ⁊ ioseph. S¬
iubesce superbe cinis. Deus se humili
at. ⁊ tu te exaltas: Deus se hõib sub¬
dit.⁊tu dñari gestiens hõib tuo te
pp̃onis actori᷑ Utinã mͥ aliqñ tale a¬
liquitl cogitanti ds̃ i̾ndere dignet᷑ ꝙ
⁊ suo increpando respõdit apło. Uade
dc̃m ẽ: ⁊ erat subclitus ilł. Si hõis o ho¬
mo mutari dedignaris exẽplum: certe
ñ erit tͥ indignũ sequi actorẽ tuũ. S
ñ potes forsitan sequi eũ quocũq ie¬
rit: dignare uł sequi quo tͥ ꝯdescendit.
Hoc est siñ potes sblimem inced̾e semi¬
tam uirginitaris. seq̃re uł dm̃ ꝑtutissi¬
mam uiã hũilitaris. A cuiꝰ rectitudĩe si

Expanded text:
homo, obedire; disce, terra, subdi; disce, pulvis, obtemperare. De auctore tuo loquens evangelista, Et erat, inquit, subditus illis; haud dubium, quin Mariae et Joseph. Erubesce, superbe cinis! Deus se humiliat, et tu te exaltas? Deus se hominibus subdit, et tu dominari gestiens hominibus, tuo te praeponis auctori? Utinam mihi aliquando, tale aliquid cogitanti, Deus respondere dignetur, quod et suo increpando respondit apostolo: Vade, dictum est: Et erat subditus illis. Si hominis, o homo, imitari dedignaris exemplum, certe non erit tibi indignum sequi Auctorem tuum. Si non potes forsitan sequi eum quocunque ierit, dignare vel sequi quo tibi condescendit. Hoc est, si non potes sublimem incedere semitam virginitatis, sequere vel Deum per tutissimam viam humilitatis: a cujus rectitudine si
Abbreviated transcription (Latin):
da sit fecunditas in uirgine an ĩ mr̃e
integritas. sb̃limitas in ꝓle. ancũ tã¬
ta sublimitate hũilitas. nͥ ꝙ indu¬
bitant̃ hoꝵ singłis p̃ferenda st̃ simł
cũcta ⁊ in ꝯparabilit̾ excellentius ẽ
acq felicius oĩa percepisse ꝙͣ aliqua.
Et quid mirũ si d̾s qui mirabił leg᷑ ⁊
c̃nitur in sc̃ĩs suis mirabłiorẽ se exhi¬
buit in mr̃e sua᷑ Ueneramini gͦꝯ
iuges in carne cormptibili camis in¬
tegritatẽ. Miramini ⁊̃ uos sacreuir¬
gines in uirgine feculditatẽ. iinitami¬
ni om̃s hoĩes dei mr̃s hũilitatẽ. ho¬
norate scĩ angłi ut̃i regis mr̃em qui
nĩr adoratis uirgius ꝓlẽ ip̃m utiq

Expanded text:
da sit fecunditas in virgine, an in matre da sit fecunditas in virgine, an in matre integritas; sublimitas in prole, an cum tanta sublimitate humilitas: nisi quod indubitanter horum singulis praeferenda sunt simul cuncta, et incomparabiliter excellentius est atque felicius, omnia percepisse, quam aliqua. Et quid mirum si Deus, qui mirabilis legitur et cernitur in sanctis suis , mirabiliorem se exhibuit in Matre sua? Veneramini ergo, conjuges, in carne corruptibili carnis integritatem: miramini etiam, vos sacrae virgines, in virgine fecunditatem: imitamini, omnes homines, Dei Matris humilitatem. Honorate, sancti Angeli, vestri Regis Matrem, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur ⁊ uirgo superb. s neut̃ quai
ierit. qr nec ule ascend̾e pot̾ ad mũdiciã
agni. qui sine macula ẽ. nec is ad enisd̾
mansnetudiuẽ descende̾ diganatur. qua
scilioet ñ coram tondẽte s coram occidẽ¬
te se obmutuit. Attñ salubriorẽ ele¬
git seqndi partẽ in hũilitate peccator qͥ
in uiginitate superb: cũ ⁊ ullius un¬
muncliciã sua humilis satisfrĩo pur¬
bia inquiuet. S felix mana. cui nec
hũilitas defuit. nec uirginitas. Et qͥ¬
dẽ singłꝰ aris uirginitas ꝙͣ ñ temera¬
uit si honoranit fecunditas.⁊ nͥlouu¬
nus specialis humrlitas. sp̃ ñ abstulit
s extunt fecunda uirginitas. ⁊ in cõ¬
parabił ꝓrsus fecunditas. ꝙͣ uirginitaᷤ
simł comitat᷑. ⁊ humilitas. Qͥd hoꝵ
ñ mirabile. qͥd ñ in ꝯparabłe. qͥd ñ sin¬
głare : Alnũ u̾o si ñ hesitas. in eoꝵ põ¬
deratõe. quid tua iudices digniꝰ am¬
miratione. utrũ indel pociuis stupen¬

Expanded text:
sequitur et virgo superbus; sed neuter quocunque ierit: quia nec ille ascendere potest ad munditiam Agni, qui sine macula est; nec is ad ejusdem mansuetudinem descendere dignatur, quia scilicet non coram tondente, sed coram occidente, se obmutuit. Attamen salubriorem elegit sequendi partem in humilitate peccator, quam in virginitate superbus: cum et illius immunditiam sua humilis satisfactio purbia inquinet. 9. Sed felix Maria, cui nec humilitas defuit, nec virginitas. Et quidem singularis virginitas, quam non temeravit, sed honoravit fecunditas: et nihilominus specialis humilitas, quam non abstulit, sed extulit fecunda virginitas: et incomparabilis prorsus fecunditas, quam virginitas simul comitatur et humilitas. Quid horum non mirabile? quid non incomparabile? quid non singulare? Mirum vero si non haesitas in eorum ponderatione, quid tua judices dignius admiratione, utrum videlicet potius stupen
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ ẽ uuginitas. mnulto tũ pauci¬
orẽ. cũ uirginitate hũilitas. Sigͥ
uiginitatẽ inmania ñ potes nͥ mi¬
rari: stude hu̾ilitatẽ nnitari ⁊ suf¬
ficitt᷑. & si ⁊ uirgo ⁊ humilis es. qͥs¬
eiuis mirabili. celsitudine ducet amnii¬
nitõ. Noune adhoc ut te uideas nec saciᷤ
posse mirari: Nonne tuo ĩmo ilitats
iuditio iia q̃ dñ habuit filiũ. super
om̃it eciã choros eraltabĩ angłoꝵ: ma¬

Expanded text:
ginitas: multo tamen pauciorum est cum virginitate humilitas, Si igitur virginitatem in Maria uon potes nisi mirari, stude humilitatem imitari, et sufficit tibi. Quod si et virgo, et humilis es, quisejus mirabili celsitudine ducet admiratio? Nonne ad hoc, ut te videas nec satis posse mirari? Nonne tuo, imo Veritatis judicio, illa quae Deum habuit filium, super omnes etiam choros exaltabitur angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ: missus ẽ angłs gabriel a
dõ. Ad ꝙ̃: Ad uirginẽ desponsatã
uiro cui nomen erat ioseph. Q̃ ẽ
ħ uirgo tam uenerabilis ut salu¬
tetur ab angło. tam humilis. ut deᷤ¬
ponsata sit fabro: Pulcra permix¬
tio uirginiratis ⁊ hũilitatis. nec
inediocrit̾ placet dõ illa aĩa in qua
⁊ humilitas ꝯm̃dat uirginitatẽ:

Expanded text:
s Gabriel a Deo. Ad quem? Ad Virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Quae est haec Virgo tam venerabilis, ut salutetur ab angelo; tam humilis, ut desponsata sit fabro? Pulchra permistio virginitatis et humilitatis: nec mediocriter placet Deo illa anima, in qua et humil
Abbreviated transcription (Latin):
pauidam. simplicẽ uecundã. de
nuracubi nonitate ñ ex pauescere¬
s ꝯfortare deb̾et. Qͦd ⁊ fecit. ne te¬
meas iuquiens maria: inuenisti
gram ap̃dr̃a. S ⁊ ip̃ius sponsũ
hoiem utiq nlominus hũse acti¬
moratũ. ñ urõnabilit̾ forsitan id̃
ab eimgsista ñ nominetur. Io¬
seph inqrit fri dauid: netmeas
accipere mariam ꝯiuge tuam. Põ¬
uemient᷑ itaq gabuel ad boc opuselli¬
gitur. immo qr tale ili negociũ inĩ

Expanded text:
pavidam, simplicem, verecundam, de miraculi novitate ne expavesceret, confortare deberet: quod et fecit, Ne timeas, inquiens, Maria, invenisti gratiam apud Deum. Sed et ipsius sponsum, hominem utique nihilominus humilem ac timoratum, non irrationabiliter forsitan idem ab evangelista non nominetur. Joseph, inquit, fili David, ne timeas accipere Mariam conjugem tuam . Convenienter itaque Gabriel ad hoc opus eligitur: imo quia tale illi negotium in
Abbreviated transcription (Latin):
dor.⁊ calor: uideamꝰ enim solem
in celo currentem. fulgentẽ. calẽ¬
tem Diuide gͦ si potes artiane
solem. ⁊ cum demũ cliuide trini¬
tatem S fortassis de sole cliscer¬
nendo difficilis est ratio. quia in
celo. est. et a nob̾ longe positus ẽ.
Ecce aliud ꝓponimꝰ clementũ qd̃
minꝰ. est. et interra nob̾cum est
Ignem dico qui in manib nr̃is
haletur: et tam̃ nunqͣm diuidit᷑
Ignus enim tria habet: s diuidi ñ
potest: Hoc est motũ. lucem et fer¬
uorem: Si gͥ nefande heretice di¬
uidere nõ potes creatũ solem. ⁊ ignẽ.
quomͦ potes diuidere deum õium
magnam. ⁊ unicam trrnitatem ab
exordio generis humani fuisse os¬
tensam Audi inlege et in ꝓphetis
in psalmis et in euangłio: audi in
apło ꝓculdubio declaratum Nu¬
di inquam ingenesi: fecit ds ho¬
minem ad ymaginem dei Ut osten¬
deret simul in seꝑabilem trinitatẽ:
ait in eo libro Et sp̃s dei ferebatur

Expanded text:
dor, et calor. Videmus enim solem dor, et calor. Videmus enim solem in coelo currentem, fulgentem, calentem. Divide ergo, si potes, ariane, solem, et tum demum divide Trinitatem. Sed fortassis de sole discernendo difficilis est ratio, quia in coelo est, et a nobis longe positus est. Ecce aliud proponimus elementum quod minus est, et in terra nobiscum est: ignem dico, qui in manibus nostris habetur, et tamen non dividitur. Et ignis enim tria habet, et dividi non potest: hoc est, motum, lucem et fervorem. Si igitur, nefande haeretice, dividere non potes creatum solem et ignem, quomodo potes dividere Deum omnium magnam et unicam Trinitatem ab exordio generis humani fuisse ostensam. Audi in Lege et Prophetis, in Psalmis et in Evangelio, audi in Apostolo procul dubio declaratam. Audi, inquam, in Genesi: Fecit Deus hominem ad imaginem Dei. Ut simul ostenderet inseparabilem Trinitatem, ait in eo libro, Et Spiritus Dei ferebatur
Abbreviated transcription (Latin):
instructi kĩni: nefandos atrianos
hereticos qui se hoc tempore ĩpie
ducendo corrũpunt atq decipi¬
unt breuit̾ ꝑ contemur quomodo
orant dñm: qui sentiũt ꝯtra dñm:
Respondent nob̾ licentes Oramꝰ
colitis dm̃s Sic plane legimus s
colimus sic oramꝰ: Ad hos dicimꝰ.
Si gͦ ita dm̃ colitis ⁊ oratis: hoc
nõ est dm̃ magnũ unũ colere ⁊
rogare: s tres deos facere: ⁊ ubr
qd̃ in lege diuina colitur. audi
aliud. est. pater. aliud filius. ali¬
ud sp̃c sanctus. iam nõ est una tͥ.¬
nitas. s diuisa potestas Quomͦ
aut̃ liscrepans potestas stare po¬
test. Iuxta qd̾ in euangłio legitur.
Domus insemet ip̃a diuisa uł reg¬
num stare ñ potest Quomͦ autẽ
diuinitas a semet ip̃a discernitur.
cum lucis splendor. aut solis calor
nullatenus seꝑatur: Ecce enim
sicut uidemꝰ in sole tria sũt: et se¬
ꝑari omino nõ possunt: Que aut̃
tria sunt: uideamꝰ Cursus. splen¬

Expanded text:
instructi, charissimi, nefandos Arianos instructi, charissimi, nefandos Arianos haereticos, qui se hoc tempore impie ducendo corrumpunt atque decipiunt, breviter percontemur, quomodo orant Dominum, qui sentiunt contra Dominum. Respondent nobis, dicentes: Oramuscolitis Deum? Sic plane; sic legimus, sic colimus, sic oramus. Ad hos dicimus: Si ergo ita Deum colitis et oratis, hoc non est Deum magnum unum colere et rogare, sed tres deos facere: et ubi est quod in lege divina legitur, Audi,vies . Si enim aliud est Pater, aliud Filius, aliud Spiritus sanctus; jam non est una trinitas, sed divisa potestas. Quomodo autem discrepans potestas stare potest, cum juxta quod in Evangelio legimus, Domus in semetipsa divisa vel regnum, stare non potest ? Quomodo autem divinitas a semetipsa discernitur, cum lucis splendor aut solis calor nullatenus separetur? Ecce enim sicut videmus, in sole tria sunt, et separari omnino non possunt. Quae autem tria sunt videamus: cursus, splen
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. ineffabilis incõp̾hensibilis.
ultra om̃ia. extra om̃ia. p̾ter oĩa:
Om̃em enim creaturam suã excedit.
om̃em facturam p̾terit: uniu̾sam
p̾cellit Si enĩ queras magnitudi¬
nem: maior est Si pulchritudinẽ:
pulcrior Si dulcedĩem dulcior: Si
splendorem: splendidior: Si iꝰticiã.
iuistior Si fortitudinẽ: fortior Si
pietatẽ: clementior Nulla enĩ ratõ
patitur. ut uł factura factori suo
Sicut legitut in ꝓpħa: Qui fecit
fortia fortior est: et qui fecit pulchea
pulchrior est illis: Si aut̃ huius
ter fateamur: Sicut enim omp̃c ⁊
ineffabłis pater est: ita omp̃c et ĩ¬
cõprehensibilis filius. ita etiam sp̃c
sc̃s in patre. ⁊ filio indiscrete cone¬
xus. ineffabilis atq imm̃sus est.
in potestate: Unita trinitas. sempi¬
terna maiestas. unũ potens ꝑor̃a
et unitas intrinitate ⁊ trinitas ĩ
unitate consistit S nec trinitaᷤ
diuiditur: nec unitas seꝑatur:
Hac gͥ satho lica fide armati atq

Expanded text:
bilis, ineffabilis, incomprehensibilis, ultra omnia, extra omnia, praeter omnia? Omnem enim creaturam suam excedit, omnem facturam praeterit, universa praecellit. Si enim quaeras magnitudinem, major est; si pulchritudinem, pulchrior; si dulcedinem, dulcior; si splendorem, fulgidior; si justitiam, justior; si fortitudinem, fortior; si pietatem, clementior. Nulla enim ratio patitur, ut vel factura factori suo sicut legitur in propheta, Qui fecit fortia, fortior est; et qui fecit pulchra, pulchrior illis est . CAPUT II. ter fateamur. Sicut enim omnipotens et ineffabilis Pater est, ita omnipotens et incomprehensibilis Filius: ita etiam Spiritus sanctus in Patre et Filio indiscrete connexus, ineffabilis atque immensus est. Pin potestate, unitas, trinitas, sempiterna majestas, unum potens per omnia, et trinitas in unitate, et unitas in trinitate consistit: sed nec trinitas dividitur, nec unitas separatur. Hac igitur catholica fide armati atque
Abbreviated transcription (Latin):
est. cinis est. ossa sunt: Et hoc itẽ
accipiet uitam. cutem. pulpas.
carnem ⁊ resurget: Quid fauil¬
la ista. ossa ista. que uideo ĩ sepul¬
chro: Uel insepulchro uides fa¬
uillam: uides ossa. in utero ma¬
tris tue nicħ erat: Hoc uides: uł
fauille sunt. uł ossa sũt: Tu añ¬
qͣm esses: nec fauilla erat. nec
ossa erant Et tam̃ factus es cũ¬
hec om̃ino nõ essent Et nõ credis
quia osia ista quo quomͦ sunt. qͣ¬
liacũq sunt. sunt tam̃. recipiẽt
formam qͣm habuerunt. cũ tu
acceperis qd̃ non habebas: Cre¬
de quia si credideris hoc:tunc
suscitabitur aĩa tua Et si sus¬
citabitur aĩa tua ñc: uenit ho¬
ra et ñc est Tunc bono tuo resur¬
get caro tua: qñ ueniet hora.
et om̃s qui sunt in monum̃tis
audie̾nt uocem eiꝰ et ꝓcedant :
Non enĩ quia audis ⁊ ꝓdis: iã

Expanded text:
est, cinis est, ossa sunt: et hoc item est, cinis est, ossa sunt: et hoc item accipiet vitam, cutem, pulpas, carnem, et resurget? quid, favilla ista, ossa ista, quae video in sepulcro? Vel in sepulcro vides favillam, vides ossa: in utero matris tuae nihil erat. Hoc vides, vel favilla sunt, vel ossa sunt: tu antequam esses, nec favilla erat, nec ossa erant; et tamen factus es, cum omnino non esses: et non credis quia ossa ista quoquo modo sunt, qualiacumque sunt, sunt tamen recipient formam quam habebant, cum tu acceperis quod non habebas? Crede: quia si credideris hoc, tunc suscitabitur anima tua. Et si suscitabitur anima tua nunc; Veniet hora, et nunc est: tunc bono tuo resurget caro tua, quando veniet hora, ut omnes qui sunt in monumentis, audiant vocem ejus, et prodeant. Non enim quia audi
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ: om̃e qd̃ periit. ĩmo perisse
putatur: restituetur Sienĩ fec̃
ds hoĩem qui nõ erat: nõ pot̃
taturꝰ. est: nõ res incredibłis dr̃.
quia de deo nõ homine dr̃: Mag¬
na res. est. que fiet. incredibilis
res est q̃ fiet. s nõ sit incredibli
quia uide quis facit. Ille dicitur
qd̃ suscitabit te: qui creauit te
Non eras. et es: et factus nõ eris:
Absit: Ne credas: Mirabilius a¬
liquid fecit d̾s: qñ fecit qd̾ nõ
erat. et tam̃ fecit qd̾ nõ erat Et
nõ creditur repparatus. qd̾ erat
ab eis ip̃is quos fecit qd̃ nõ erãt:
Hoc est quod rep̾hendimꝰ deũ:
qui nõ eramus et facti sumꝰ: hoc
rep̾hendimus. ut eũ resuscitare
posse qd̃ fecit nõ credamus: hec
est merces. qͣm illi recdlit creatura
sua: Ido te feci clicit tibi cdñs ohõ
anteqͣm esses: ut nõ mͥ credas fu¬
turum te ẽẽ qd̃ eras. qui potuis¬
ti ẽẽ qd̃ non eras: S ecce inquit
insepulchro quod indeo: fauilla

Expanded text:
orum: omne quod periit, imo perisse orum: omne quod periit, imo perisse putatur, restituetur. Si enim Deus fecit hominem qui non erat, non potest taturus est, non res incredibilis dicitur: quia de Deo, non de homine dicitur. Magna res est quae fiet, et incredibilis res est quae fiet. Sed non sit incredibilis, quia vide qui facit. Ille dicitur quod suscitabit te, qui creavit te. Non eras, et es; et factus, non eris? Absit, ne credas. Mirabilius aliquid fecit Deus, quando fecit quod non erat: et tamen fecit quod non erat; et non creditur reparaturus quod erat, ab eis ipsis quos fecit quod non erant? Hoc est quod rependimus Deo, qui non eramus, et facti sumus? Hoc illi rependimus, ut eum resuscitare quod fecit non posse credamus? Haec est merces quam illi reddit creatura sua? Ideo te feci, dicit tibi Deus, o homo, antequam esses, ut non mihi credas futurum te esse quod eras, qui potuisti esse quod non eras? Sed ecce, inquit, in sepulcro quod video, favilla
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ de futura resurrectõne corpiᷤ
et nõ dimutens: ait Potestatẽ
dedit iudiciũ facere: qm̃ filius
hõis est: Nolite muari hoc. qui¬
a uent hora. ibi nõ addidit ⁊ nc̃
est: quia ista postea erit: qr ista
hora infine scł̃i erit. quia ista hora
nouissima erit: innouissuma tuba
erit: Nolite mirari hoc quia hoc di¬
xi: dedit ei potestatẽ uidiciũ facere:
qm̃ filius hõis. est. nolite mirari hoc
Id̾o dixi quia hoĩem ab hoĩb oport
iudicari Quib hominib: Quos
iuenit uiuos: Non solum autem¬
hoc: S quid: ueniet hora. qñ hii
qui sunt in monum̃tis: Quomͦ
exp̾ssit carne mortuos : Qui sũt
in monum̃tis. quoꝵ iacent sepul¬
ta cadauera quoꝵ fauille tecte sũc.
quoꝵ ossa displa sunt. quoꝵ caro
iam nõ est. et tam̃ deo integra ẽ:
ueniet hora qñ om̃s qui sunt
in monũtis audient uocem eiꝰ
et ꝓdient om̃s: Boni sint ma¬
li sint. audient uocem: et exiẽt:
Rumpentur oniia iuncłã infer¬

Expanded text:
ergo de futura resurrectione corporis, et non nos dimittens, ait: Potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Nolite mirari hoc, quia veniet hora. Ibi non addidit, et nunc est: quia ista hora postea erit, quia ista hora in fine saeculi erit, quia ista hora novissima erit, in novissima tuba erit. Nolite mirari, quia hoc dixi, Dedit ei potestatem et judicium facere, quoniam filius hominis est. Nolite mirari. Ideo dixi, quia hominem ab hominibus oportet judicari. Quibus hominibusinvenit vivos? Non solum. Sed quid? Veniet hora, quando hi qui sunt in monumentis. Quomodo expressit carne mortuos? qui sunt in monumentis, quorum jacent sepulta cadavera, quorum favillae tectae sunt, quorum ossa dispersa sunt, quorum caro jam non est, et tamen Deo integra est. Veniet hora, quando omnes qui sunt in monumentis audient vocem ejus, et prodient omnes. Boni sint, mali sint, audient vocem, et exient. Rumpentur omnia vincula infer
Abbreviated transcription (Latin):
s ab ip̃o dõ mitti ꝑ hibetur ꝓt̃ hoc
g᷑ positũ est a dõ. Uł ido dc̃m est a
añ quam uirgini reuelasse pute¬
tur ꝯsiliũ. excepto dũtarat arthã¬
tio. Hei quippe iurtute̾ xp̃m ꝙ
melius nuntiare decebat. ꝙͣ hc̃
quẽ simile nom̃ honoratͭã ꝙͥ
e aliud fortitudo quã uurtus: Aõ
aũ dedecens aut inꝯgrũ uidea¬
tur drim ⁊ nuntiũ õlum cense¬
ri uccabło cũ siruilis inutroq ap¬
plłatõis. ñ sit tñ utriusq sists
cã. Alicer quipe x p̃c fortitudoł

Expanded text:
oc ergo positum est, a Deo; vel ideo dictum est, a antequam Virgini, revelasse putetur consilium, excepto duntaxat archantio. Dei quippe virtutem Christum quem melius nuntiare decebat, quam hunc, quem simile nomen honorat? Nam quid est aliud fortitudo, quam virtus? Non autem dedecens aut incongruum videatur, dominum et nuntium communi censeri vocabulo; cum similis in utroque appellationis, non sit tamen utriusque similis causa. Aliter quippe Christus fortitudo vel
Abbreviated transcription (Latin):
Quando ab eis uidebatur a quib
nõ diligebatur: Quomͦ gͦ se osten¬
surꝰ erat dilectorib sius: nͥ quia ta¬
lem qualem nõ uidebant dilectores
siu: Et quia forma dei seruabatuꝵ:
forma hõis ostendebatur: Performã
hõis hominib loq̃ns conspicuus et
uisibłis. et bonis ⁊ malis om̃ib ostẽ¬
debat se: dilectorib siuis seruabat se:
sius Post resurrectõem corporis. qñ
colletur impius. ne uideat clarita¬
tem dñi Tunc enĩ cum apparuerit¬

Expanded text:
Quando et ab eis videbatur, a quibus Quando et ab eis videbatur, a quibus non diligebatur. Quomodo ergo se ostensurus erat dilectoribus suis, nisi quia talem qualem non videbant dilectores sui? Ergo quia forma Dei servabatur, forma hominis ostendebatur: per formam hominis hominibus loquens, conspicuus et visibilis, et bonis et malis omnibus ostendebat se, dilectoribus suis servabat se. suis? Post resurrectionem corporis, quando tolletur impius, ne videat claritatem D
Abbreviated transcription (Latin):
sericordes. hoc uidebũt fideles.
hoc uidebunt qͥ habebũt bonã
sortem. in resurrectõe cordis: Er¬
go et malus dm̃ uisurꝰ non ẽ.
de quo dicit ysaias: Tollatur im¬
pius. ne uideat claritatẽ cdñi:
Ergo impii et pii uidebũt for¬
mam illam: et cũ fu̾it dicta seu¬
tentia. tolletur impius.ne ui¬
deat claritatẽ dei. testat ut cir¬
ca pios ⁊ bonos impleatur. qd̃
dñs ip̃e ꝓmisit. cũ hic in carne
eẽt. ⁊ uideretur nõ solum a bõis.
s etiam a malis: Loquebatur¬
aut̃ inter bonos ⁊ malos: ꝯspi¬
cuus om̃ib Deus occultus:
homo manifestus: Deus regens
homines: homo apparens int̾ hõĩes
Loquebatur gͦ int̾ illos: et dicebat:
Qui diligit me: mandata mea cus¬
todit Et qui diligit me: diligetur
a patre meo. ⁊ ego diligam eum. Et
quasi diceretur illi . ⁊ quid ei dabiss
Et ostendam inquit meip̃m illi
Quando hoc dixit: Quando ab hõi¬
bus uidebatur Quando hoc dixit:

Expanded text:
sericordes, hoc videbunt fideles, sericordes, hoc videbunt fideles, hoc videbunt qui habebunt bonam sortem in resurrectione corgo et malus Deum visurus est? de quo dicit Isaias, Tollatur impius, ne videat claritatem Dei . Ergo et impii et pii videbunt formam illam: et cum fuerit dicta sententia, Tollatur impius, ne videat claritatem Dei; restat ut circa pios et bonos impleatur quod Dominus ipse promisit, cum hic in carne esset, et videretur non solum a bonis, sed etiam a malis. Loquebatur inter bonos et malos, et conspicuus omnibus, Deus occultus, homo manifestus; Deus regens homines, homo apparens inter homines: loquebatur ergo inter illos, et dicebat, Qui diligit me, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et quasi diceretur illi, Et quid ei dabis? Et ostendam, inquit, me ipsum illi ? Quando hoc dixit? Quando ab hominibus videbatur. Quando hoc dixit?
Abbreviated transcription (Latin):
et. In ip̃a forma ueniet Potesta¬
tem enĩ dedit ei iuditiũ facere: qͣ¬
niam filius hõis est uidete aut̃
qua ratõne hoc oportebat. ⁊ hoc
rectũ erat. ut uidicandi uiderent
iudicem Iudicandi aut̃ erant et
boni ⁊ mali Beati enim mũdo cor¬
de: qm̃ ip̃i dm̃ uidebũt Restabat
ut iuditio forma serui ⁊ bonis et
malis ostenderetur: forma dĩ so¬
lis bonis seruaretur: Quid enĩ
paulo ante nõ dixi: et tam̃ clicen¬
do nõ dico: Dixienu quia erimꝰ
illic salui: erunus incolumes. eri¬
mus uiuentes. erimus sine peniᷤ.
erimus sine fame. ⁊ siti erimus
sine defectu: erimus sine orbitate
ocłoꝵ nr̃oꝵ. Totum hoe dyxi. Et
quid habemus plus: Non dixi
cademus qd̃ somnꝰ nõ nos p̾met:
Totum hoc quid est ad illam
felicitatẽ qua dm̃ uidebimus:
Quta gͦ ds̃ ip̃e ut est mͦ ostendi
nõ potest quẽ tam̃ uidebimus:
ido qd̾ ocłs nõ uidit. nec autis
dit hoc uidebunt boni. hoc
uidebunt pii. hoc uidebũt mi¬

Expanded text:
rma veniet, Potestatem enim dedit ei judicium facere, quoniam filius hominis est. Videte autem qua ratione hoc oportebat, et hoc rectum erat, ut judicandi viderent judicem. Judicandi enim erant et boni et mali. Beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Restabat ut in judicio forma servi et bonis et malis ostenderetur, forma Dei solis bonis servaretur. 11. Deum vpaulo ante non dixi; et tamen dicendo non dico. Dixi enim quia erimus illic salvi, erimus incolumes, erimus viventes, erimus sine poenis, erimus sine fame et siti, erimus sine defectu, erimus sine orbitate oculorum nostrorum. Totum hoc dixi: et quid habebimus plus, non dixi.cademus, quod somnus non nos premet. Totum hoc quid est ad illam felicitatem, qua Deum videbimus? Quia ergo Deus ipse ut est, modo ostendi non potest, quem tamen videbimus; ideo quod oculus non vidit, nec auris vit, hoc videbunt boni, hoc videbunt pii, hoc videbunt mi
Abbreviated transcription (Latin):
uatorẽ. qũ d̃o dante benignitatẽ ⁊
t̾ra nr̃a dante fructũ suũ. suꝑ illũ
montẽ montiũ. montẽ coagula¬
u̾nt sͥ. iusticia ⁊ pax osculate st̃. Ii¬
lo quoz in tp̃re unus iste int̾ cetos
montes ñ modicus. Beatus hic ui¬
delicet eunͣgłista. dũ desid̾atũ nr̃e
nob̾ salutis exordiũ suo mellifluo
cõmendauit eloquio. ueluti ꝑflan¬
ce austro. atq euicino sole radiã¬
te iusticie. q̃dam ex eo sp̃ualia pro¬
flux̃unt a romata. Utirã ⁊ nũc
ds̃ emitat u̾bum suũ. ⁊ liq̃ faciat
ea nob̾. ꝑflet sp̃c eius. ⁊ fiant nob̾
intlligibilia ũba euugłica. siant
tũ. ⁊ lapidẽ p̃tõsum multũ. fi̾at̃

Expanded text:
vatorem : quando Domino dante benignitatem, et vatorem : quando Domino dante benignitatem, et terra nostra reddente fructum suum, super illum montem montium, montem coagulaunt sibi, justitia et pax osculatae sunt . Illo quoque in tempore unus iste inter caeteros montes non modicus, beatus hic videlicet evangelista, dum desideratum nobis nostrae salutis exordium suo mellifluo commendavit eloquio, veluti perflante austro, atque e vicino sole radiante justitiae, quaedam ex eo spiritualia profluxerunt aromata. Utinam et nunc Deus emittat verbum suum, et liquefaciat ea nobis; perflet spiritus ejus, et fiant nobis intelligibilia verba evangelica: fiant aurum et lapidem pretiosum multum, fiant
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ erat ioseph de domo dauit: ⁊ no¬
mẽ uirgmis maria.
uidsͥ uoluit enͣugłista. tot ꝓ¬
pͥa nõia reꝵ in hoc loco tam sig¬
iant̃ exprim̾e: Credo quia noluit
ios negligent̃ audire. ꝙd̾ tam dili¬
gent̾ studuit enatrare. Noĩat siqui
dẽ nuntiũ qui mittit᷑. uirginẽ ad
amboꝵ genus. ciuitatẽ. ac ragionẽ ꝓp̾¬
is designat nõib. Ut quid hoc : Pu¬
tas ne aliqͥd hoꝵ suꝑuatue positũ fitt
Nequaꝙͣ. Si .n. nec foliũ de arbore si¬
ne cã. Alit̃ quippe nec unus expasse¬
rib sñ patre celesti cadit super f̾ram.
ꝓutem ego de ore sci euugłute. super¬
fluum defluere ũbum. p̃sertim in
sacra hystorta ulbi᷑ Non puto. ꝑle¬
na quippe st̃ om̃ia supernis mistus.
ac celesti gła singula dulcedine redũ¬
dantia. si tñ diligentẽ ħeant in spec¬
torẽ. qui nou̾it suggere mel de petͣ.
oleũq de saxo durissimo. Nempe in
illa die stillarunt montes dulcedinẽ
stũ. aperta est t̾ra. leta gñunans sal¬

Expanded text:
erat Joseph, de domo David: et nomen Virginis Maria . 1. Quid sibi voluit evangelista, tot propria nomina rerum in hoc loco tam signanter exprimere? Credo quia noluit nos negligenter audire, quod tam diligenter studuit enarrare. Nominat siquidem nuntium qui mittitur, Dominum a qamborumque genus, civitatem ac regionem propriis designat nominibus. Utquid hoc? Putasne aliquid horum supervacue positum sit? Nequaquam. Si enim nec folium de arbore sine causa, nec unus ex passeribus sine Patre coelesti cadit super terram ; putem ego de ore sancti Evangelistae superfluum difluere verbum, praesertim in sacra historia Verbi? Non puto. Plena quippe sunt omnia supernis mysteriis, ac coelesti singula dulcedine redundantia; si tamen diligentem habeant inspectorem, qui noverit sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo Nempe in illa die stillarunt montes dulcedinem,stum, aperta est terra laeta germinans Sal
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ ẽ: que forti armato qͥ suũ
atriũ in pace custodire solebat.
fortior sr̃ueniens ip̃o suo brachi¬
o debeslauit. ⁊ sic ei uasa sue cap¬
tiuitatis potent᷑ eripuit. Ange¬
luis uo fortitudo dei applłatus e.¬

Expanded text:
et est, quae forti armato, qui suum atrium in pace custodire solebat, fortior superveniens, ipsum suo brachio debellavit; et sic ei vasa captivitatis potenter eripuit. Angelus vero fortitudo Dei appellatus e
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑteq ꝓbatum est diuinam uni
hereticum post unam correptõem de¬
uita. iam fideles nr̃os popłos. de ipsa
fide catholica confirmemus: Nulle st̃
quippe maiores diuitie. nlłi thesauri
nulli honores. nulla mundi huius
maior substantia. qͣm est fides catho¬
lica. que peccatores homines saluat.
cecos illuminat: infirmos curat. ca¬
thecuminos baptizat. fideles tꝰtificat.
penitentes reparat: ustos augmen¬
tat: martyres coronat uirgines. ui¬
duas. ⁊ conuigales. casto pudore con¬
seruat: cłicos ordinat. sacerdotes cõ¬
sectat. regnis celestib p̾patat. ineter¬
na hereditate cum angłis scĩs cõmu¬
nicat sicut ip̃e dñs ꝓmittendo confir¬
mat: In resurrectõe neq nubent. ne¬
q uxores ducent serunt equales

Expanded text:
aperteque probatum est divinam unitstolum dicentem, Haereticum post unam correptionem devita ; jam fideles nostros populos de ipsa fide catholica confirmemus. Nullae quippe sunt majores divitiae, nulli thesauri, nulli honores, nulla mundi hujus major substantia, quam est fides catholica, quae peccatores homines salvat, caecos illuminat, infirmos curat, catechumenos baptizat, fideles justificat, poenitentes reparat, justos augmentat, martyres coronat, virgines, viduas et conjugales casto pudore conservat, clericos ordinat, sacerdotes consecrat, regnis coelestibus praeparat, in aeterna haereditate cum Angelis sanctis communicat. Sicut ipse Dominus promittendo confirmat: In resurrectione neque nubunt, neque uxores ducunt, sed erunt aequales
Abbreviated transcription (Latin):
ecerna: ut cognoscant. uideant. ca¬
prant norint qd̃ credidetant ꝑcipi¬
ant qd̃ nundũ capere poterant:
Iam uideat mens qd oculus nõ
uiderat: nec auris audierat: nͦ
incor hõis ascenderat: Hoc illis
dicetur infine: uenite benedic¬
ti patris mei ꝑcipite regnũ qd
uob̾ paratũ. est. ab origine mũ

Expanded text:
aeterna, ut cognoscant, videant, capiant, norint quod crediderant, percipiant quod nondum capere poterant. Jam videat mens quod oculus non viderat, nec auris audierat, nec in cor hominis ascenderat: hoc illis dicetur in fine, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio