comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem tuã: & qui omĩa sub iecit subpedib eius. Si ergo
cdaniheli & pat̃̾ dans regnũ. & filius accipiens apparuerunt
inspecie corporali: quomodo isti dicunt patrẽ nũ quam
iusũ eẽ. ꝓphȩtis. & ideo solum debere intelligi inuisibilem: quẽ
nemo hominũ uidit nec uidere potest: Ita enĩ narrauit dani¬
hel. Aspiciebam inquit. donec throni positi sunt: & uetust
dierũ sedebat. Et indumentũ eius quasi nex album: & ca¬
pilli capitis eius quasi lana munda. Thronus eius flamma
ignis. rotȩ eius ignis flagrans. & flumen ignas trahebat incons¬
pectu eius: & mille milia. deseruiebant ei. & dena milia denum
milium adsistebant ei : & iudiciũ collocauit & libri aꝑti sunt.¬
& cetera Et paulo post. Aspiciebam inquit inuisione noctis:
& ecce cum cęli nubibus. quasi filius homnis ueniens erat. et
usq ad ueterem dierũ ꝑuenit & oblatus est ei: & ipsi datus
est principatus. & honor. & regnũ : & om̃s popłi. trib & linguȩ

Expanded text:
atem tuam ; et qui omnia subjecit sub pedibus ejus . Si ergo Danieli et Pater dans regnum, et Filius accipiens, apparuerunt in specie corporali; quomodo isti dicunt, Patrem nunquam visum esse Prophetis, et ideo solum debere intelligi invisibilem quem nemo hominum vidit, nec videre potest? Ita enim narravit Daniel: Aspiciebam, inquit, donec throni positi sunt, et Vetustus dierum sedebat: et indumentum ejus quasi nix album, et capillus capitis ejus quasi lana munda; thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis flagrans, et flumen ignis trahebat in conspectu ejus. Et mille millia deserviebant ei, et dena millia denum millium assistebant ei. Et judicium collocavit, et libri aperti sunt, etc. Et paulo post: Aspiciebam, inquit, in visione noctis: et ecce cum coeli nubibus, quasi Filius hominis veniens erat, et usque ad Veterem dierum pervenit, et oblatus est ei. Et ipsi datus est principatus et honor et regnum; et omnes populi, tribus, et linguae
Abbreviated transcription (Latin):
Quitam insem& ipso ut significar& qr sic genuit filiũ: anex
dictũ est. scđm quẽ dĩ filius excitatus est amortuis. Ille quip¬
pe informa dĩ est &qualis patri. exqua se ex inaniuit formã
serui accipiens. In ipsã formã serui & agit & patitur. Et ac¬
cipit quȩ consequent̃ contexuit apłs. humiliauit se factus
obȩdiens usq admortẽ. mortẽ aut̃ crucis. Propt̃ quod eum¬

Expanded text:
uitam in semet ipso, ut significaret, quia sic genuit filium, an ex uitam in semet ipso, ut significaret, quia sic genuit filium, an ex dictum est, secundum quem dei filius suscitatus est a mortuis. ille quippe in forma dei aequalis est patri, ex qua se exinaniuit formam serui accipiens; in ipsa forma serui et agit et patitur et accipit, quae consequenter contexit apostolus: humiliauit se, factus oboediens usque ad mortem, mortem aut
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis iudicaturus est: nec tamen exhumana potestate.
sed ex ea qua filius dĩ est. Et rursus filius dĩ uidicaturus est. nec
tamen in ea forma apparens inqua ds̃ est ȩqualis patriꝰ sed
in ea qua filius hominis est. Itaq utrũq dici potest & filius
hominis iudicabit: & non filius hominis uidicabit : qr filus homins
iudicabit ut uerũ sit qđ ait: cũ uenerit filius hominis tunc con¬
gregabunt᷑ ante eũ om̃s gentes. Et nonfilius hominis udicabit
ut uerũ sit qđ ait : ego non uidicabo. & ego non quero głam meã.
est quiquerat & iudic&. Nam scđm id qđ inuidicio nonforma
dĩ. sed forma filii hominis apparebit: nec ipse pat̾ uidicabit. Se¬
cundũ hoc enĩ dictũ est: pat̾ noniudicat quen quã. sed om̃e
iidiciũ dedit Ufilio. Quod utrũ ex illa locutione dictũ
sit quã supra com memorauimꝰ ubi ait. sic dedit filio habere

Expanded text:
Filius hominis judicaturus est; nec tamen ex humana potestate, Filius hominis judicaturus est; nec tamen ex humana potestate, sed ex ea qua Filius Dei est. Et rursus Filius Dei judicaturus est, nec tamen in ea forma apparens in qua Deus est aequalis Patri, sed in ea qua Filius hominis est. Itaque utrumque dici potest, et Filius hominis judicabit, et non Filius hominis judicabit, quia Filius hominjudicabit, ut verum sit quod ait, Cum venerit Filius hominis, tunc congregabuntur ante eum omnes gentes; et non Filius hominis judicabit, ut verum sit quod ait, Ego non judicabo ; et, Ego non quaero gloriam meam; est qui quaerat et iudicet. nam secundum id quod in iudicio non forma dei, sed forma filii hominis apparebit, nec ipse pater iudicabit. secundum hoc enim dictum est: pa ter non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio. quod utrum ex illa locutione dictum sit, quam supra commemorauimus, ubi ait: sic dedit filio habere
Abbreviated transcription (Latin):
pupugerunt: Cũ enuĩ & boni & mali iusuri soit udicẽ uiuorũ
& mortuoꝵ Procul dubio eũ uidere mali non poterunt. nisi
scđm formã qua filius hominis est: sed tamen inclaritate in qua
iudicabit. non inhumilitate in qua udicatus est. Cȩterũ illã
dĩ formã inqua ȩqualis est patri: procul dubio impi non uide¬
bunt. Non enĩ sunt mundi corde. Beati enĩ mundi corde.
qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Et ipsa uisio est facie ad faciem qua
sum mũ p̃miũ ꝓmittitur iustis. & ipsa fi& cũ tradiderit reg¬
nũ dõ & patri: in quo & suȩ formȩ usione uult intelligi:
sub iecta dõ uniuersa creatura. et ipsa. inqua filius hominis
ei subiecit omĩa: ut sit ds̃ omĩa inomĩb Alioqumn si filius
dĩ udex informa in qua aequalis est patri. etiã impiis cũ uidi¬
caturiis est apparebit: quid est qđ ꝓmagno dilectori suo pol¬
licet᷑ dicens: ego diligã eũ & ostondam me ipsũ illi: Qua ꝓpt̃

Expanded text:
pupugerunt . Cum enim et boni et mali visuri sint judicem vivorum pupugerunt . Cum enim et boni et mali visuri sint judicem vivorum et mortuorum, procul dubio eum videre mali non poterunt, nisi secundum formam qua filius hominis est; sed tamen in claritate in qua judicabit, non in humilitate in qua judicatus est. Caeterum illam Dei formam in qua aequalis est Patri, procul dubio impii non videbunt. Non enim sunt mundicordes: Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt . Et ipsa visio est facie ad faciem , quae summum praemium promittitur justis; et ipsa fiet, cum tradet regnum Deo et Patri; in quo et suae formae visionem vult intelligi, subjecta Deo universa creatura, et ipsa in qua Filius Dei filiei subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus . Alioquin si Filius Dei judex in forma qua aequalis est Patri, etiam impiis cum judicaturus est apparebit, quid est quod pro magno dilectori suo pollicetur di
Abbreviated transcription (Latin):
huius mundi : si erũ cognouissent. num quã dñm głȩ crucifixis¬
fixus est. Talis enĩ erat illa susceptio: quȩ dm̃ homine̾ faceret:
& hominẽ dm̃. Quid tamen ꝓpt̃ quid. & quid scdm quid dicat᷑.¬
ad uiuante dño prudens & diligens & pius lector intellig&.
Nam ecce cdixinus qr scđm id qđ odeus est glorificat suos. sed̃m
recte dicit᷑ & ds̃ crucifixus. non exiuirtute diumitatis. sed
dicat: hoc est expotestate duuna ñ exhumana : & tamen ipse
homo uidicaturus est. sicut dñsgłe crucifixus est. Ita enim
aꝑtẽ dicit. Cũ uenerit filius homonis ingła. sua. & om̃s angłi
cũ eo: tunc congregabunt᷑ ante eũ omnes auigentes. & cetera
que defuturo udicio usq adultimã sententiã in eo loco p̃di-¬
cantur. Et uidȩi quippe qui inmalitia ꝑseuerantes in illo-
iudicio puniendi sunt: sicut alibi scriptũ est. uidebunt inquem

Expanded text:
huius saeculi: si enim cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixishuius saeculi: si enim cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixis crucifixus est; talis enim erat illa susceptio, quae deum hominem faceret et hominem deum. quid tamen propter quid et quid sadjuvante Domino prudens, et diligens, et pius lector intelligit. Nam ecce diximus quia secundum id quod Deus est, glorificat suos, secundrecte dicitur et Deus crucifixus, non ex virtute divinitatis, sed s est judicat, hoc est ex potestate divina, non ex humana; et tamen ipse homo judicaturus est, sicut Dominus gloriae crucifixus est: ita enim aperte dicit, Cum venerit Filius hominis in gloria sua, et omnes Angeli cum eo, tunc congregabuntur ante quae de futuro judicio usque ad ultimam sententiam in eo loco praedicantur. Et Judaei, quippe qui in malitia perseverantes, in illo judicio puniendi sunt, sicuti alibi scriptum est, videbunt in quem
Abbreviated transcription (Latin):
idest ab illo qui eũ misit uoluit separari : sed ut sic in eum
crederet᷑: quomodo inpatrẽ cui aqualis est: qđ aꝑte alio loc
dicit. Credite indm̃: & in me credite. I est sicut creditis in
dm̃ sic & nme: quia ego & pat̾ unus deus. Sicuti ergo hic
tan quã abstulit a se fidẽ hominũ & inpatrẽ transtulit. dicen¬
do non ime crecht sed in eũ qui me misit: a quo tamen se
non utiq separauit : sic etiã quod ait non est meũ dare. sed
quib paratũ est apatre meo: puto clarere scđm qđ utrumq
accipiendũ sit. Tale est enĩ & illud. ego non iudicabo cũ ipse
udicaturus sit uiuos & mor tuos sed quia non expotestate
humana: propterea p̃currens ad deitatẽ sursum erigit corda
hominũ : propt̃ quȩ subleuanda descendit. oeunitate ꝑ sone
formã serui quam accepit ÷ qui est filius dĩ propter dĩ¬
formã in qua est: non dicer& apostolus paulus deprincipibus

Expanded text:
id est ab illo qui eum misit, uoluit separari, sed ut sic in eum id est ab illo qui eum misit, uoluit separari, sed ut sic in eum crederetur, quomodo in patrem, cui aequalis est. quod aperte alio loco dicit: credite in deum, et in me credite, id est "sicut creditis in deum, sic et in me, quia ego et pater unus deus". sicut ergo hic tamquam abstulit a se fidem hominum et in patrem transtulit dicendo: non in me credit, sed in eum qui me misit, a quo tamen se non utique separauit: sic etiam quod ait: non est meum dare, sed quibus paratum est a patre meo puto clarere, secundum quid utrumque accipiendum sit. tale est enim et illud: ego non iudicabo, cum ipse iudicaturus sit uiuos et mortuos, sed quia non ex potestate humana, propterea recurrens ad deitatem sursum erigit corda hominum, propter quae subleuanda descendit. CCXXVIIII. DEformam serui, quam accepit, qui est filius dei propter formam dei, in qua est, non diceret apostolus Paulus de principibus
Abbreviated transcription (Latin):
est. nisi scđm aliud suã dixerit : scđm aliud non suã : Scđ̾m
formã dĩ suã: scđm formã serui non suã. Cũ enĩ dicit non est
meã sed eius qui me misit : ad ipsũ uerbũ nos facit recurrere.
Doctrina enĩ patris est. & uerbũ patris: qui est unicus filius. Quid
sibi & illud uult. qui inme credit non inme credit: quomodo
ipsum. quomodo non in ipsum: Quomodo tam contrarium
sibiq ad uersũ potest intelligi. qui inme credit in quiđ non in
me credit. sed in eum qui me misit: nisi ita intelligas : qui in
me credit. non in hoc qđ iud& credit. ne sit spes nrã in creatu
ra. sed millo qui suscepit creaturã in qua humanis oculis appare¬
r& ac sic ad se equalem patri contemplandũ ꝑ fidẽ corda mun¬
dar&. Ideoq ad patrẽ referens intentionẽ credentiũ. & dicens
non inme credit sed ineũ quime misit: mon utiq se apatre

Expanded text:
est, nisi secundum aliud suam dixerit, secundum aliud non suam, secundum est, nisi secundum aliud suam dixerit, secundum aliud non suam, secundum formam dei suam, secundum formam serui non suam? cum enim dicit: non est mea, sed eius qui misit me, ad ipsum uerbum nos facit recurrere; doctrina enim patris. est uerbum patris, qui est unicus filius. quid sibi et illud uult: qui in me crin ipsum? quomodo non in ipsum? quomodo tam contrarium sibique adversum potest intelligi? Qui in me credit, inquit, non in me credit, sed in eum qui me misit, nisi ita intelligas: Qui in me credit, non in hoc quod videt credit, ne sit spes nra, sed in illo qui suscepit creaturam, in qua humanis oculis appareret, et sic ad se aequalem patri contemplandum per fidem corda mundaret. ideoque ad patrem referens intentionem credentium et dicens: non in me credit, sed in eum qui me misit, non utique se a patre,
Abbreviated transcription (Latin):
mandatũ patris: ipsũq mandatũ. uitã ȩternã. Et sic inquit.
quia mandatũ eus uita eterna est. Quero itaq quomodo
intelligamꝰ. ego nonuidicabo: uerbũ qđ locutus sũ iudica¬
bit : quod ex consequentib appar& ita dictũ. acsi diceret:
ego non iudicabo: sed uerbũ patris uidicabit. Uerbũ autem
patris est: ipse filius dĩ. Sic ne intelligendũ est ego non iudica¬
bo sed ego iudicabo: Quomodo istud potest. eẽ. uerũ. nisi ita :
ego scilic& non iudicabo expotestate humana. qr filius homi¬
nis sum. sedego udicabo ex potestate uerbi. qm̃ filius dĩ sum:
Aut si contraria & repugnantia uident᷑. ego non uidicabo.
sed ego iudicabo: quid illic dicemꝰ ubi ait. mea doctrina non
est mea: quomodo mea. quomodo non mea : Non enĩ dixit
ista doctrina non est mea: sed mea doctrina non est mea.
Quã dixit suã : eandẽ dixit nonsuã. Quomodo istud uerũ

Expanded text:
mandatum Patris, ipsumque mandatum vitam aeternam? Et scio, inquit, mandatum Patris, ipsumque mandatum vitam aeternam? Et scio, inquit, quia mandatum ejus vita aeterna est. 27. Quaero itaque quomodo intellegamus: ego non iudicabo, sed uerbum, quod locutus sum, iudicabit. quod ex consequentibus apparet ita dictum, ac si diceret: "ego non iudicabo, sed uerbum patris iudicabit." uerbum autem patris est ipse filius dei. sicine intellegendum est: "ego non iudicabo, sed iudicabo"? quomodo istud potest esse uerum nisi ita: negoego scilicet non iudicabo ex potestate humana, quia filius hominis sum, sed ego iudicabo ex potestate uerbi, quoniam filius dei sum." aut si contraria et repugnantia uidentur: „ego non iudicabo, sed iudicabo", quid illic dicemus, ubi ait: mea doctrina non est mea? quomodo mea? quomodo non mea? non enim dixit: "ista doctrina non est mea," sed: mea doctrina non est mea; quam dixit suam, eandem dixit non suam. quomodo istud uerum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ dedisse ut haberet. geniusse est. ut eẽt. Non eñi sicut
creatura ita dĩ filius ante in carnationẽ. & ante ad sumptã
creaturã imigenitus ꝑ quẽ facta sunt omĩa aliud est & aliud
hab& : sed hoc ipsum est. qđ est id qđ hab&. Quod illo loco¬
manifestius dicitur. siquis ad capiendũ sit idoneus ubi ait :
sicut hab& pat̃ uitã in sem& ipso: ita dedit filio habere utã
insem& ipso. Neq enĩ iam existenti. & uitã non habenti.
dedit ut haber& uitã insem& ipso: cũ eo ipso qđ est uita sit.
Hoc est ergo dedit filio habere uitã insem& ipso: genuit
filiũ . ee. icom mutabilẽ uitã: qđ est uita eterna. Cũ ergo uer¬
bũ dĩ sit filius dt̃. & filns dĩ sit uerusds̃ & uita eterna: sicut
in epistola sua dicit iohannes: etiã hic quid aliud agnosci¬
mus cũ dicit ch̃s. uerbũ qđ locutus sũ ipsũ udicabit eũ in-
nouissima die: Et ipsũ uerbũ patris uerbũ eẽ. dicit et

Expanded text:
ipsum dedisse, ut haberet, genuisse est, ut esset. non enim sicut ipsum dedisse, ut haberet, genuisse est, ut esset. non enim sicut creatura, ita dei filius ante incarnationem et ante assumtam creaturam unigenitus, per quem facta sunt omnia, aliud est et aliud habmanifestius dicitur, si quis ad capiendum sit idoneus, ubi ait: Sicut habet Pater vitam in semetipso, ita dedit Filio habere vitam in semet ipso; neque enim iam exsistenti et uitam non habenti dedit, ut haberet uitam in semet ipso, cum eo ipso quod est uita sit. hoc est ergo: dedit filio habere uitam in semet ipso, genuit filium esse incommutabilem uitam, quod est uita aeterna. cum ergo uerbum dei sit filius dei et filius dei sit uerus deus et uita aeterna, sicut in epistula sua dicit Iohannes, etiam hic quid aliud agnoscimus, cum dicit dominus: uerbum, quod locutus sum, ipsum iudicabit eum in nouissimo die? et ipsum uerbum patr
Abbreviated transcription (Latin):
quia ego inquit non exme locutussum: sed ille qui me¬
misit pat̃. ille mandatũ mihi dedit. quid dicã. & quidloquar
& scio quia mandatũ eius uita aeterna est qđ ego loquor.
ita ut dixit mihi pat̾. sic loquor. Si ergo non iudicat filius.
filius. sed qui misit eũ pat̾ mandatũ ei dedit quid dicat et
quid loquatur : pat̾ utiq uidicat: cuius uerbũ est qđ locu¬
tus est filius. Atq ipsũ uerbũ patris. idem ipse est filius.
Non enĩ aluid est mandatũ patris: aliud uerbũ patris. Nam
& uerbũ hoc appellauit: & mandatũ. Uideamus ergo ne for¬
te qđ ait ego non exme locutus sũ. hoc itelligi uoluerit:
ego non exme natussum. Si enĩ uerbũ patris loquit᷑ . se ipsũ
loquit᷑ : quia ppse est uerbũ patris. Plerumq erã dicit. dedit
mihi pat̾.: in quo uult intelligi qđ eũ genuerit pat̾: ut non
tar quã iam existenti & non habenti dederit aliquid: sed

Expanded text:
quia ego, inquit, non ex me locutus sum, sed ille qui quia ego, inquit, non ex me locutus sum, sed ille qui misit me pater, ille mandatum mihi dedit, quid dicam et quid loquar. et scio, quia mandatum eius uita aeterna est. quae ego loquor ita ut dixit mihi pater, sic loquor. si ergo non iudicat filius, filius, sed qui misit eum pater mandatum ei dedit, quid dicat et quid loquatur: pater utique iudicat, cuius uerbum est, quod locutus est filius, atque ipsum uerbum, uerbum patris, idem ipse est filius. non enim aliud est mandatum patris, aliud uerbum patris; nam et uerbum hoc appellauit et mandatum. uideamus ergo, ne forte quod ait: ego non ex me locutus sum, hoc intellegi uoluerit: "ego non ex \'me natus sum". si enim uerbum patris loquitur, se ipsum loquitur, quia ipse est uerbum patris. plerumque enim dicit: dedit mihi pater; in quo uult intellegi, quod eum genuerit pater, ut non iam tamquam exsistenti et non habenti dederit aliquid, sed
Abbreviated transcription (Latin):
non est meũ dare uobis : ac si diceret᷑. non est humanȩ potesta¬
potestate ista do: sed quib paratũ est apatre meo. Sed iam
tu urtellige. quia siomĩa que hab& pat̃ mea sunt : & hoc utiq
meũ est. & cũ patre ista paraui. Nam & illud quero quomo¬
do dictũ est : siquis non audit uerba mea. ego non uidicabo
illũ. Tortassis enĩ ita hoc dixit: ego non iuidicabo illũ: quem¬
admodũ ibi. non est meũ dare. Sed quid hic sequit᷑: non
eñĩ ueni inquit ut uidicẽ mundũ: sed ut saluũ faciã mun¬
dum. De uide adiungit & dicit : quime spernit & non acci¬
pit uerba mea: hab& qui se iudic&. Hic iam intelligeremus
patrẽ: nisi adiunger& et dicer&: uerbũ qđ locutus sũ ipsũ
iudicabit illũ uinoiussima die. Quid igit᷑ iam nec filius uidi¬
cabit quia dixit: ego non uidicabo illũ: nec pat̃.
sed uerbũ qđ locutus est filius: Immo audi adhuc qđ sequit᷑.⁊

Expanded text:
non est meum dare uobis, ac si diceretur: "non est humanae potestanon est meum dare uobis, ac si diceretur: "non est humanae potestapotestate ista do, sed quibus paratum est a patre meo; sed iam tu intellege, quia, si omnia quae habet pater mea sunt, et hoc utique meum est et cum patre ista paraui" . Nam et illud quaero, quomodo dictum sit: si quis non audit me, ego non iudicabo illum. fortassis enim ita hoc dixit: ego non iudicabo illum, quemadmodum ibi: non est meum dare uobis. sed quid hic sequitur? non enim ueni, inquit, ut indicem mundum, sed ut saluum faciam mundum. deinde adiungit et dicit: qui me spernit et non accipit uerba mea, habet qui se iudicet. hic iam intellegeremus patrem, nisi adiungeret et diceret: uerbum, quod locutus sum, ipsum iudicabit illum in nouissima die. quid igitur? iam nec filius indicabit, quia dixit: ego non iudicabo illum, nec pater sed uerbum, quod locutus est filius? immo audi adhuc quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
substantiȩ: sicut & de spũ scõ dicit. Cũ ego iero: mittã illũ
aduos. Non dixit. mittemus: sed ita quasi tantũ filius eum
missurus eẽt. non & pat̾: cũ alio loco dicat. Hec locutus sũ
uobis: apud uos manens. Ad uocatus aut̃ ille sp̃s sc̃s. quẽ mitt&
pat̃ mnomine meo : ille uob̃de clarabit omĩa. Hic rursus ita
dictũ est. quasi non eum missurus eẽt & filius: sed tantũ pater
Sicut ergo ista ita & illud qđ ait. sed quib paratũ est apatre
med: cũ patre se intelligi uoluit parare sedes głe quib uell&
Sed dicit aliquis. Illic cũ de spu sco loqueret᷑. ita semissurum
ait. ut non negar& patrẽ missurũ : & alio loco ita patrem
ut non negar& se missurũ  hic uero aꝑte ait. non est meum
dare: atq: ita secutus apatre dixit ista p̃paranda. Sedhoe est
quod ꝑstruximus scđm formã serui dictũ : ut ita intelligerem

Expanded text:
substantiae. Sicut de Spiritu sancto dicit: Cum ego abiero, mittam illum substantiae. Sicut de Spiritu sancto dicit: Cum ego abiero, mittam illum ad vos. Non dixit mittemus, sed ita quasi tantum Filius eum missurus esset, non et Pater, cum alio loco dicat: Haec locutus sum vobis apud vos manens, advocatus autem ille Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vobis declarabit omnia. Hic rursus ita dictum est, quasi non eum missurus esset et Filius, sed tantum Pater. Sicut ergo ista, ita et illud quod ait: Sed quibus paratum est a Patre meo: cum Patre se intelligi voluit parare sedes gloriae quibus vellet. Sed dicit aliquis: Cum de Spiritu sancto loqueretur, ita se missurum ait, ut non negaret Patrem missurum: et alio loco ita Patrem, ut non negaret se missurum; hic vero aperte ait: Non est meum dare; atque ita secutus a Patre dixit ista praeparata. Sed hoc est quod praestruximus secundum formam serui dictum, ut ita intellegeremus:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ primogenitus omĩs creaturę : & ipse est ante om̃s: & omĩa illi
constant. Scđm formã serui: ipse est caput corporis eccłi x.
Scđm formã dr̃ cbĩs głe: unde manifestũ est qđ ipse glorific&
scõs suos. Quos oũ predestinauit: ipsos & uocauit. Eet quos uo-
cauit: ipsos & iustificauit. Quos aut̃ iustificauit: ipsos & glo¬
rificauit. De illo quippe chictũ est : qđ iustific& impnũ. Qe
illo dictũ est : qđ sit uistus & iustificans. Si ergo quos iustifica¬
uit. ipsos & glorificauit : qui ustificat ipse & glorificat ⁊ qui est
de glorificatione sua: respondit. Sedere ad dexterã meã. aut¬
ad sinistrã. non est meũ dare uobis : sed quib paratũ est apatre
est: qr ipse & pat̾ unũ suit. Iam enũ ostendimus inhac trmitate
ꝑmultos locutionũ diuinarũ modos: etiã desingulis dici qđ
omĩum est. propt̃ inse parabilẽ operationẽ unuis eiuisdemq

Expanded text:
dei primogenitus omnis creaturae et: ipse est ante omnes et omnia illi dei primogenitus omnis creaturae et: ipse est ante omnes et omnia illi constant; secundum formam serui ipse est caput corporis ecclesiae. secundum formam dei dominus gloriae, unde manifestum est, quod ipse glorificet sanctos suocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, ipsos et glorificauit de illo quippe dictum est, quod iustificet impium; de illo dictum est, quod sit iustus et iustificans. si ergo quos iustificauit ipsos et glorificauit, qui iustificat, ipse gloride glorificatione sua, respondit: Sedere ad dexteram vel ad sinistram meam non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre est, quia ipse et Pater unum sunt. Jam enim ostendimus in hac Trinitate per multos locutionum divinarum modos, etiam de singulis dici quod omnium est, propter inseparabilem operationem unius ejusdemque
Abbreviated transcription (Latin):
occulta est. Neq enũ aliquo genere loquuntur scripture
qđ inconsuetudine humana non inuenaatur: quia utique
hominib loquntur. Ocdđm formã dĩ dictũ est. ante om̃s colles
goiuit me : id est ante om̃s altitudines creaturarũ. Ett ante
luciferũ genuite : id est ante omĩa tempora & temporalia. Se¬
cundũ formã aut̃ serui dictũ est: dñs creauit me in proxcipio
ui arũ suarũ. Quia scđm formã dĩ dixit: egosũ ueritas: & scđm
formã serui. ego sũ uia. Quia eũ ipse est primogenitus amortuis.¬
iter fecit ecctȩ suȩ ad regnũ dĩ adiuitam ęt̃nã ciui capusest.
Admortalitatẽ etiã corporis ideo creatus est: in principio ui¬
arũ dĩ in opera eius. Ocd̾m formã enĩ dĩ principiũ est qđ & lo¬
quitur nobis : i quo principio fecit ds̃ cȩlũ & terrã. Deðn for¬
mã aut̃ serui: sponsus ꝓcedes de talamo suo. Seđm formã

Expanded text:
occulta est. Neque enim aliqocculta est. Neque enim aliqquod in consuetudine humana non inueniatur, quia utique hominibus locuntur. Secundum formam dei dictum est: ante omnes colles genuit me, id est ante omnes altitudines creaturarum, et: ante luciferum genui te, id est ante omnia tempora et temporalia; secundum formam autem serui dictum est: dominus creauit me in principio uiarum suarum, quia secundum formam dei dixit: ego sum ueritas, secundum formam serui: ego sum uia. quia enim ipse est primogenitus aiter fecit Ecclesiae suae ad regnum Dei ad vitam aeternam, cui caput est ad immortalitatem etiam corporis, ideo creatus est in principio viarum Dei in opera ejus. Secundum formam enim Dei, principium est quod et loquitur nobis, in quo principio fecit deus caelum et terram; secundum formam autem serui sponsus procedens de thalamo suo. secundum formam
Abbreviated transcription (Latin):
non uosdicã seruos. sed amicos. Seruus enĩ nescit uoluntatem
chũ sui. Uos aut̃ dixi amicos: qr omĩa quȩ audiui apatre meo
nota uobis fecio. Quod non dũ fecerat: sed quia certo factu¬
rus erat. quasi iam feciss& locutus est. Ipsis enĩ ait. multa ha¬
beo uobis dicere: sed non potestis illa modo portare. Hiter̃ que
intelligit᷑ & de die & hora. Nam & apłis. neq enĩ uidicaui
me inquit scire aliquid in uobis nisi iħm xp̃m : & hunc cruci
non poterant. Quib etiã paulopost dicit : non potui loqui
uobis quasi spualib sed quasi carnalib Hoc ergo uit̃ illos
nesciebat: qđ ꝑ illũ scire non poterant. Et hoc solũ se scrre
dicebat. qđ eos ꝑ illũ scire oportebat. Deniq sciebat int̾
ꝑfectos: quod int̾ paruulos nesciebat. Ibi quippe nt: sapi¬
entiã loquimur it̃ ꝑfectos. Eo namq genere locutionis
nescire quisq dicit᷑ quod occultat: quo dicitꝰ fossa cȩca quȩ

Expanded text:
non dicam uos seruos, sed amicos; seruus enim nescit uoluntatem non dicam uos seruos, sed amicos; seruus enim nescit uoluntatem domini sui, uos autem dixi amicos, quia omnia, quae audiui a patre meo, nota uobis feci; quod nondum fecerat, sed quia certo facturus erat, quasi iam fecisset locutus est. ipsis enim ait: multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo, inter quae intellegitur et de die et de hora. nam et apostolus: neque enim iudicaui me, inquit, scire aliquid inter uobis nisi Iesum Christum, et hunc non poterant; quibus etiam paulo post dicit Non potui loqui ui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Hoc ergo inter illos nesciebat, quod per illum scire non poterant. Et hoc solum se scire dicebat, quod eos per illum scire oportebat. Denique sciebat inter perfectos, quod inter parvulos nesciebat: ibi quippe ait, Sapientiam loquimur inter perfectos . Eo namque genere locutionis nescire quisque dicitur quod occultat, quo dicitur fossa caeca quae
Abbreviated transcription (Latin):
formã dĩ sicut hab& pat̾ uitã insem& ipso: sic dedit & filio
habere uitã insem & ipso. Scđm formã serui. tristis est anima
mea usq ad mortẽ : & pat̾ inquit si fieri potest transeat am̃e
calix ifte. Scdm formã dĩ : ipse est ds̃ uerus & uita ȩterna.
Scđm formã serui factus est obediens usq ad mortẽ : mor tem¬
aut̃ crucis. Scdm formã dĩ omĩa quȩ hab& pat̃ ipsius sunt :
& omĩa tua mea sunt in quiđ. & mea tua. Scđm formã ser-¬
ui: non est doctrina ipsius. sed illius qui eum misit. Qua ratio
IDEDIE EIHIORANEMO SciT NEQUE AOLuixCE¬
lo. neq filius. nisi pat̾. Hoc enĩ nescit. qđ nescientes facit:
idest qđ ita sciebat. ut non tunc discipłis indicar&  sicut dic¬
tum est ad abraham. unc cognoui qr times dm̃: id est nunc
feci ut cognosceres: quia & ipse tibi iailla temtatione ꝓbatus
omotueris. Nam & illud utiq dicturus erat discipłis tẽpore
opor tuno : de quo futuro tamquã preterito loquens ait. ⁊ iam

Expanded text:
mam dei, sicut habet pater uitam in semet ipso, sic dedit filio habere uitam in semet ipso; secundum formam serui tristis est anima eius usque ad mortem et: pater, inquit, si fieri potest, transeat hic calix; secundum formam dei ipse est uerus deus et uita aeterna; secundum format. 11. Secundum formam Dei, omnia quae habet Pater ipsius sunt: Et omnia tua mea sunt, inquit, et mea tua: secundum formam servi, non est doctrina ipsius, sed illius qui eum misit. Et de die et hora nemo scit, neque angeli in caelo neque filius, nisi pater. hoc enim nescit quidquid nescientes facit, id est quod non ita sciebat, ut tunc discipulis indicaret, sicut dictum est ad Abraham: nunc cognoui, quia times deum, id est "nunc feci, ut cognosceres", quia et ipse sibi in illa temtatione probatus innotuit. nam et illud utique dicturus erat discipulis tempore opportuno, de quo futuro tamquam praeterito loquens ait: iam
Abbreviated transcription (Latin):
recur flatus uehemens  & uise sunt illis lingue diuise sicuit
ignis: qui & pisedit suꝑ unũ quemq eoꝵ. Hȩc operatio uisi¬
bilit̃ expressa. & oculis oblata mortalib missio sp̃s sc̃ĩ dicta estcũ
non apparer& eus ipsa substantia: quȩ & ipsa ininsibilis & mcõ¬
mitabilis est sicut pat᷑ a& filius: sed ut exteriorib uisis hominũ
cor da cõmota atemporali manifestatione uenientis. ad occul¬
tam eternitatem semꝑ p̾sentis conuerterentur. a uto si. quoo¬

Expanded text:
latus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super unumquemque eorum. haec operatio uisibiliter expressa et oculis oblata mortalibus missio spiritus sancti dicta est, non ut appareret eius ipsa substantia, quia ipse inuisibilis et incommutabilis est sicut pater et filius, sed ut exterioribus uisis hominum corda commota a temporali manifestatione uenientis ad occultum aeternitatis semper praesentis conuerterentur. QVOD O
Abbreviated transcription (Latin):
tus est: am in promptu est intelligere etiã de spũ sc̃o. eur
missis & ipse dicatur. Facta est enĩ quedã creature species
ex tempore. inqua iusibilit̾ ostenderet᷑ sp̃s scs: suie cũ in ipsũ¬

Expanded text:
tus est, iam in ptus est, iam in pmissus et ipse dicatur: facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua visibiliter ostenderetur Spiritus sanctus; s
Abbreviated transcription (Latin):
iniusibili. eundẽ filiũ uisibilẽ faciendo: misisse eum dictus est.
Qui si eo modo uisibilis fier&. ut cũpatre minsibilis esse desis¬
ter&. Id est si substantia in uisibilis uerbi. uicreaturã uisibilem
mutata & transiens uerteret᷑ : ita missus apatre intelligeret᷑
filius: ut tantũ missus ñ etiã cũ patre mit tons inuemretur.
Cũ uero sic accepta est forma serui. ut maner& in cõmutabilis
formadĩ: manifestũ est qđ apatre & filio non apparentib
factũsit qđ apparer & infilio: id est abun iusibili ptitre cũ
rnusibili filio. idemipse filius mit teretur insibilis. Cur er goait¬
& tunc & ame ipso non ueni : Iam hoc scđm formã seriu dic¬
tum est: scđm quã dictũ est. ego non udico quemquã. Si
ergo missus clicitur iiquantũ apparuit foris increatura cor¬
porali. qui uitus innatura spuali oculs mor taliũ semꝑ oceul¬

Expanded text:
invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo misisse eum dictus est: invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo misisse eum dictus est: qui si eo modo visibilis fieret, ut cum Patre invisibilis esse desisteret, id est, si substmutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est: ego non iudico quemquam. Si ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in creatura corporali qui intus in natura spiritali oculis mortalium semper occul
Abbreviated transcription (Latin):
& ds̃ erat uerbũ sine ullo tempore : in ipso uerbo erat quotẽ¬
pore uerbũ caro fier&. & habitar& in nobis. Quȩ plenitudo
temporis cũ ueniss& : misit ds̃ filiũ suũ factũ ex muliere: ĩd
est factũ intempore: ut incarnatũ uerbũ hominib appa¬
rer& .: qđ impso uerbo sine tempore erat. in quo tempore
fier&. Ordo quippe temporum: inȩt̃na dĩ sapientia sine
tempore est. Cum itaq hoc apatre & filio factũ eẽt. ut incar¬
ne filius apparer&: congruent̃ dictus est missus: ille qui
i ea carne apparuit. Alisit aut̃ ille qui mea non apparu¬
it : qm̃ illa quȩ corã corporeis oculis foris gerunt᷑. ab interi¬
ore apparatu naturȩ sp̃ualis existunt .: ꝓpterea conuenient᷑
nuissa dicuntur. Torma porro illa suscepti hominis filui ꝑsona
est: non etiã pat̾ris. Qua ꝓpt̾ pat̾ inuisibilis. una cũ filio secũ

Expanded text:
et Deus esset Verbum; sine ullo tempore in ipso Verbo erat, quo temet Deus esset Verbum; sine ullo tempore in ipso Verbo erat, quo tempore Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Quae plenitudo temporis cum venisset, misit Deus Filium suum, factum ex muliere , id est, factum in tempore, ut incarnatum Verbum hominibus appareret; quod in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei Sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; misisse autem ille qui in ea non apparuit. Quoniam illa quae coram corporeis oculis foris geruntur, ab interiore apparatu naturae spiritualis existunt, et propterea convenienter missa dicuntur. Forma porro illa suscepti hominis, Filii persona est, non etiam Patris. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum
Abbreviated transcription (Latin):
separato sp̃u scõ. de quo aperte dicit᷑. ⁊ inuentaest inutero ha¬
bens de spũ scõ. Nam etiam si ita queramꝰ : enodatius fortassis
qđ dicimus apparebit. Quomodo misit ds̃ filiũ suũ uissit ut ue¬
tum modo admonuit.: Sed qđ lib& hoꝵ sit: uerbo utiq fac¬
tum est. Dei aut̃ uerbũ: ipse est dĩ filius. Qua ꝓpt̃ cũ eum
pat̃ uerbomisit : apatre & uerbo eius factũ est ut mitte¬
retur. Ergo apatre missus est idem filius: quia uerbũ patris
est ipse filius. Quis enĩ se tam sacrilega induat oppinione.
ut put& temporale uerbũ apatre factũ esse: ut ȩter nus
filius mit teret᷑ & in car ne apparer& ex tempore: Sed utiq
in ipso dĩ uerbo. qđ erat in principio apud dm̃. & ds̃ erat :
In ipsa scilic& sapientia dĩ sine tempore erat : quo tempore
illã in carne apparere opor ter&. Itaq cũ soie ullo ontio
temporis inprincipio erat uerbũ. & uerbũ erat apud deum

Expanded text:
separato Spiritu sancto, de quo aperte dicitur, Inventa est in utero haseparato Spiritu sancto, de quo aperte dicitur, Inventa est in utero habens de Spiritu sancto. Nam etiam si ita quaeramus, enodatius fortassis quod dicimus apparebit: Quomodo misit Deus Filium suum? Jussit ut vetummodo admonuit? Sed quodlibet horum sit, verbo utique factum est, Dei autem Verbum ipse est Dei Filius. Quapropter cum eum Pater verbo misit, a Patre et Verbo ejus factum est ut mitteretur. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, quia Verbum Patris est ipse Filius. Quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet temporale verbum a Patre factum esse, ut aeternus Filius mitteretur et in carne appareret ex tempore? Sed utique in ipso Dei Verbo quod erat in principio apud Deum et Deus erat, in ipsa scilicet Sapientia Dei, sine tempore erat, quo tempore illam in carne apparere oporteret. Itaque cum sine ullo initio temporis in principio esset Verbum, et Verbum esset apud Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
iam inquis pat̾ eũ nusit: si ipse senusit : Cui primũ respondeo
querens ut dicas sipotes: quomodo eũpat̾ sanctificauit si ipse se¬
sc̃ificauit. Utrunq enĩ ipse dĩs ait.⁊ quẽ pat̾ in quid sc̃ĩficauit
& misit in hunc mundũ: uosdicitis quiablasphemat. qm̃ dicit. filius
dĩ sum. Alio aut̃ locodicit: & ꝓ eis scĩfico me ipsum. Item quero
quomodo eũpat̾ tradidit: si ppse setradidit. Utrumq enĩ
dicit apłs paulus: qui filio inquit ꝓprio nonpeꝑeit sed ꝓnobis
om̃ib tradidit eum. Alibi aut̃ de ipso saluatore ait: qui me
dilexit & tradidit sem& ipsũ ꝓ me. Credo respondebis. Sihȩc
sapit ꝓse sapit : quia una uoluntas est patris & filui. & insepa¬
rabilis operatio. Sic ergo intelligat illã incarnationẽ & ex
uirgine natiuitatẽ. in qua filius intelligit᷑ missis: unã eam dẽ
operationẽ patris & filii inseparabilit̾ eẽ. factam: non utiq inde

Expanded text:
jam, inquit, Pater eum misit, si ipse se misit? Cui primum respondeo, jam, inquit, Pater eum misit, si ipse se misit? Cui primum respondeo, quaerens ut dicat, si potest, quomodo Pater eum sanctificavit, si se ipse sanctificavit? Utruet misit in hunc mundum, vos dicitis, Quia blasphemas; quoniam dixi, Filius Dei sum . Alio autem loco ait: Et pro eis sanctifico me ipsum . Item quaero quomodo eum Pater tradidit, si se ipse tradidit? Utrumque enim dicit apostolus Paulus: Qui Filio, inquit, proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Alibi autem de ipso Salvatore ait: Qui me dilexit, et tradidit se ipsum pro me . Credo respondebit, si haec probe sapit, quia una voluntas est Patris et Filii, et inseparabilis operatio. Sic ergo intelligat illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii inseparabiliter esse factam, non utique inde
Abbreviated transcription (Latin):
qui sublege erant redimer&. Misit inquit filiũ suũ fac¬
tum exmialiere. Quo nomine quis catholicus nesciat. non
eũ priuationẽ uirginitatis: sed differentiã sexus hebrȩo lo¬
quendi more significare uoluisse: Cũ itaq ait. misit ds̃ fi¬
liũ suũ factũ ex muliere: satis ostendit. eo ipso missũ filiũ.
quo factus est ex muliere. Quod ergo dedeo natus est in
hoc mundo erat: qđ aut̃ de maria natus est. pihunc mundũ
missus ad uenit. Pro inde mitti apatre sine spũ scõ nonpotuit:⁊
non solum quia intelligitur pat̾ cũ eum misit. idest fecit exfemi¬
na non utiq sine spusuo fecisse: uerũ etiã qđ manifestissime
atq aꝑtissime in euangelio dicitur uirgiu mariȩ quęrenti ab
tero habens de sp̃u scõ. Quam quam & apud ysaiam ꝓphȩtam
ipse xp̃c itelligitur de aduentu suofuturo dicere: & nunc
ase ipso missũ ẽẽ. filiũ: quia ille mariȩ conceptiis & par tus ope¬
ratio trinitatis est: qua creante onia creantur. Et quomodo

Expanded text:
qui sub Lege erant redimeret . Misit, inquit, Filium suum factum ex muliere. Quo nomine quis catholicus nesciat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria natus est, in hunc mundum missus advenit. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit: non solum quia intelligitur Pater cum eum misit, id est, fecit ex femina, non utique sine Spiritu suo fecisse; verum etiam quod manifestissime atque apertissime in Evangelio dicitur virgini Mariae quaerenti ab utero habens de Spiritu sancto . Quanquam et apud Isaiam prophetam ipse Christus intelligitur de adventu suo futuro dicere, Et nunca se ipso missum esse Filium; quia ille Mariae conceptus et partus operatio Trinitatis est, qua creante omnia creantur. Et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
mittã uobis apatre qui apatre ꝓcedit: ille testononiũ ꝑhibebit
de me : Procedere itaq apatre dicit᷑: non loqui asemet ipso.
Et sicut non exeofit ut minor sit filius qr dixit non potest
filius ase facere quic quã nisi qđ uderit patrẽ facientẽ. non oũ¬
exforma hoc serui dixit. sed exforma dĩ. sicut iam ostendimus:
ec aut̃ uerba non idicant qđ minor sit. sed qđ de patre
non enĩ loquet᷑ asemet ipso: sed quȩcumq audi& loquet᷑. Dedm¬
enĩ hoc dictũ est: qr depatre ꝓcedit. C ũ uero a filius depatre
sit & sp̃s sc̃s apatre ꝓcedit.÷ cur non ambo filii dicant᷑.
nec ambo geniti. sed ille unus filius unigenitus. hic autem
sp̃s sc̃s nec filius nec genitus: Qua sit genitus utiq filius
alio loco sids̃ donauerit. & quantũ donauerit disseremus.

Expanded text:
itum ueritatis, qui a patre procedet, ille testimonium perhibebit de me? procedendo itaque a patre dicitur non loqui a semet ipso; et sicut non ex eo fit, ut minor sit filius, quia dixit: non potest filius a se facere quicquam, nisi quod uiderit patrem facientem — non ex forma servi dixit, sed ex forma Dei, sicut jam ostendimus: haec autem verba non indicant quod minor sit, sed quod de Patre Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur: secundum hoc enim dictum est quod de Patre procedit. Cnctus a Patre procedat, cur non ambo Filii dicantur, nec ambo geniti, sed ille unus Filius unigenitus, hic autem Spiritus sanctus nec filius nec genitus, quia si genitus utique Filius, alio loco, si Deus donaverit, et quantum donaverit, disseremus
Abbreviated transcription (Latin):
for casse homines putarentur. Sedrursus molut faririsi
ingeli dĩ cognoscerentur: non ad orarit loth rnfacre siuꝑ
terrin Gur ergo tamquã tali humaniate incligentibus
tehospitium prebetur & inctus : Sed quod librt bielo¬
teat : illud nunc qđ suscepimus exsequamurt Quo appu¬
roit angłi ambo dicuntur: pluralit iniutantur ꝓ tarquã
cũ duob pluralit̃ loquitur : donec exeatur asodamost
Si midbsequitur scriptura : et dicit. Et factũ est post¬
quor e dircerunt eũ foras et dixerunt⁊ sal uans salua aninã
tuã nerepexeris recro. neq stes i hac unuaersa phrridres¬

Expanded text:
fortasse homines putarentur. 22. Sed rursum movet, quia nisi fortasse homines putarentur. 22. Sed rursum movet, quia nisi angeli Dei cognoscerentur, non adoraret Loth in faciem super terram. Cur ergo tanquam tali humanitate indigentibus, et hospitium praebetur et victus? Sed quodlibet hic lateat, illud nunc quod suscepimus exsequamur. Duo apparent, angeli ambo dicuntur, pluraliter invitantur, tanquam cum duobus pluraliter loquitur, donec exeatur a Sodomis. Deinde sequitur Scriptura et dicit: Et factum est postquam eduxerunt eos foras, dixerunt: Salvans salva animam tuam; ne respexeris re
Abbreviated transcription (Latin):
uespere: hic ad tentius considerandũ est : quod ostendere institi¬
it: cũ trib certe loquebatur abraham: & eũ dm singula¬
rit̾ appellauit. Norte inquit aliquis. unũ extrib agnoscebat
dnm alios aut̃ duos. angłos tius. Quid sibi ergo uult᷑ quod
consequent̃ dicit scriptura: abiit aut̃ dñs post quã cessauit
loquens ad abraham. & abraham reuersus est ad locũ suũ: uene¬
runt aut̃ duo angeli in sodomis uespere: Anforte ille unus
abscesserat qui dñs cognoscebatur intrib : & duos angelos
qui cũ illo erait ad consumendam miserat sodomã: Ergo se¬
quentia uideamus. Uenerunt inquit duo angłi in sodomis
uespere: loth aut̃ sedebat ad portam sodomoꝵ. Et con
uidisset eos loth. surrexit in obuiam illis: & ad orauit in
facuem suꝑ terrã & dixit. Ecce dñi. diuertite indomũ pueri
ulti.TDic manifestũ est & duos angłos fuisse ⁊ et inhospitium
pluralit biuitatos & honorifice appellatos dominos: cum

Expanded text:
vespere. Hic attentius considerandum est, quod ostendere institui. Cum tribus certe loquebatur Abraham, et eum Dominum singulariter appellavit. Forte inquit aliquis: Unum ex tribus agnoscebat Dominum; alios autem duos, angelos ejus. Quid sibi ergo vult, quod consequenter dicit Scriptura, Abiit autem Dominus postquam cessavit loquens ad Abraham, et Abraham reversus est ad locum suum: venerunt autem duo angeli in Sodomis vespere? An forte ille unus abscesserat, qui Dominus agnoscebatur in tribus, et duos angelos qui cum illo erant ad consumenda miserat Sodoma? Ergo sequentia videamus. Venerunt, inquit, duo angeli in Sodomis vespere. Loth autem sedebat ad portam Sodomorum. Et cum vidisset eos Loth, surrexit in obviam illis, et adoravit in faciem super terram, et dixit: Ecce, domini, divertite in domum pueri vestri. Hic manifestum est, et duos angelos fuisse, et in hospitium pluraliter invitatos, et honorifice appellatos dominos, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uisi sunt. nec quis quam in xis uel forma uel etate uel potes¬
tate maior ceteris dictus est: cur hic non accipiamus uisibilit̃
insinuatam ꝑcreaturã. inuisibilẽ trinitatis ȩqualitatem ÷ atq¬

Expanded text:
viri visi sunt, nec quisquam in eis vel forma, vel aetate, vel potesviri visi sunt, nec quisquam in eis vel forma, vel aetate, vel potestate major caeteris dictus est; cur non hic accipiamus visibiliter insinuatam per creaturam visibilem Trinitatis aequalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
IONPARMAM NEO TEANSITORIAM COM¬
siderationẽ postulat iste scripture locus. Si enĩ uir
ums uisus fuisset ⁊ um illi quidicunt & priusquã de iuirgine
nascereur ꝑsuã substantiã uisibibem filium: quid aliud qͦuã
psũ eẽ clamarent: Qm̃ de patre inquiunt dictum est.
muisibili solidõ. et tunc possemus adhic querere. quomodo
me susceptam car rẽ hibtar piuentus ut homo: quando¬
quidem pedes ei loti sunt. et humanis epulis epulatus est quo¬
modo stud fueri poterat. ⁊ cum adhuc informa dĩ eet. non
rapinã arbitratus eẽ equalis deo: Num quid enĩ iam femet¬
ipsum exianierat formã serui accipiens. insimilitudinem
ħominũ factus & habitu iuentus ut homo: cũ hoc quando
fecertt ꝑ partũ uirginis nouerimus: Quomodo igtur
atequãhoc fecisset ⁊ ut ur ũus aꝑparuit abrabe : an illa
forma uera non erat : Possem ista quȩrere. si unus ur appa¬
ruisiet abrahȩ. demq di filus crederetur. Cũ uero dres

Expanded text:
parvam neque transitoriam conparvam neque transitoriam considerationem postulat iste Scripturae locus. Si enim vir unus visus fuisset, jam illi qui dicunt et priusquam de Virgine nasceretur per suam substantiam visibilem Filium, quid aliud quam ipsum esse clamarent? Quoniam de Patre, inquiunt, dictum est, Invisibili soli Deo . Et tamen possem adhuc quaerere, quomodo ante susceptam carnem, habitu est inventus ut homo: quandoquidem ei pedes loti sunt, et humanis epulis epulatus est? Quomodo istud fieri poterat, cum adhuc in forma Dei esset, non rapinam arbitratus esse aequalis Deo? Numquid enim jam semetipsum exinanierat, formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo ? cum hoc quando fecerit per partum Virginis noverimus. Quomodo igitur antequam hoc fecisset, ut vir unus apparuit Abrahae? An illa forma vera non erat? Possem ista quaerere, si vir unus apparuisset Abrahae, idemque Dei Filius crederetur. Cum vero tres
Abbreviated transcription (Latin):
quã arbitraret᷑ filiũ significatũ: & ideo dictũ sp̃m propt̃
in corporeã substantiam: secutus contexuit : ubi aut̃ sp̃s dñi
tuũ ad orabis & illi soli seruies uisus fuerit abrahe. Dub ilict
aiut̃ manbrȩ tres uiros uidit: quib & muitatis hospitioq
susceptis. & epulantib ministrauit: sic tunc scriptura
llam rem gestam narrare cȩpit : ut non dicat uisi sunrt
ei tres uri. sed uisus est ei dñs: atq inde consequenter
ex ponens quomodo uisus sit dñs: ađ texuit narrationẽ
ae trib iuris quos abraham ꝑ pluralẽ numerũ mautat ut hos¬
pitio suscipiat : et postea siigularit̾ sicut unũ alloquitur:
& sicut unis ei desara filiũ pollicetur: quẽ dnm̃ dicit scrip¬
cura sicut in euisdẽ narrationis exordio: uisus est inquit
dr̃s abrahȩ Anuitat ergo et pedes lauat: & deducit abe-¬
untes tam quã homines. Lo quitur aut̃ tamquã cũ domino
dõ ⁊ siue cũ ei ꝓmittitur filius. siue cũ ei sodomȩ inminens

Expanded text:
quam arbitraretur Filium significatum, et ideo dictum spiritum propter incorpoream substantiam, secutus contexuit, Ubi autem Spiritus Dtuum adorabis, et illi soli servies , visus fuerit Abrahae. Sub ilice autem Mambre tres viros vidit, quibus et invitatis hospitioque susceptis et epulantibus ministravit. Sic tamen Scriptura illam rem gestam narrare coepit, ut non dicat, Visi sunt ei tres viri; sed, Visus est ei Dominus. Atque inde consequenter exponens quomodo ei visus sit Dominus, attexit narrationem de tribus viris, quos Abraham per pluralem numerum invitat, ut hospitio suscipiat; et postea singulariter sicut unum alloquitur; et sicut unus ei de Sara filium pollicetur, quem Dominum dicit Scriptura, sicut in ejusdem narrationis exordio, Visus est, inquit, Dominus Abrahae. Invitat ergo, et pedes lavat, et deducit abeuntes tanquam homines: loquitur autem tanquam cum Domino Deo, sive cum ei promittitur filius, sive cum ei Sodomis imminens
Abbreviated transcription (Latin):
cunq hab& pat̾ mea sunt. propt̃ea dixi quia de meo accipi&
& adndntiabit uobis: crederetur fortasse ita natus de xp̃o sp̃s
na non est mea. sed eius qui me misit: de spu scõ aut̃. non enim
de meo accipi&. ait enĩ omĩa quȩ cumq hab& pat̾ mea sunt : ꝓͥp¬
terea dixi qr demeo accipi&. Restat ut intelligatur etiã sp̃rrit

Expanded text:
quae habet pater, mea sunt; propterea dixi: de meo accipiet et annuntiabit uobis, crederetur fortasse ita natus de Christo spna non est mea, sed eius qui me misit; de spiritu autem sancto: node meo accipiet — ait enim: omnia, quaecumque habet pater, mea sunt; propterea dixi, quia de meo accipiet — restat, ut