comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi emĩexetranda est ĩpacĩa. ne nocens ĩfelici
dampnet᷑. hic seruanda est pacĩa. ut ĩnocens fe¬
licius coronetur. De obedĩa u̾o hoc mandat
co obeditis. Sic illd̾ accipit uelut si sibi obedur¬
tur. ĩ mo tanto gracius qmͣ si sibi obediretis.
qnͣto ipẽ ꝑ sem illi obedire desid̾at. et qnͣto ĩ eo
qd̾ nõ solã ip̃i . s ⁊ alii pp̃ ip̃m obeditis. maiorẽ ip̃a
nr̃am obedĩam consid̾at. Qmͣqm si consid̾emꝰ
nos ⁊ illũ cui nos obedire inuitamꝰ: młta ꝓcut
dubio ĩ nob̾ ⁊ĩ illo sint cur nosilli sponte studiose¬
q obedie debeamus. Ualete.
uo ĩ xp̃o duecto. desid̾ato. sperato. expͤtato
Rogerio. fs. anselmus suns diloctor. ꝙ d̾o gra¬
ciuis ⁊ sibi est. s alubrius prudent̾ elig̾o. ꝑ seue¬
rant tenere. felicit̾ ꝯsũmare. ꝙ solius d̾i ꝯmi¬
simus cõsilio. nõ audeo ꝓpͥo discern̾e arbito. lic

Expanded text:
Ibi enim exsecranda est impatientia, ne nocens infelicius damnetur: hic servanda est patientia, ut innocens felicius coronetur. De obedientia vero hoc mandat chiepiscopo Lanfranco obeditis, sic illud accipit, velut si sibi obediretur: imo tanto gratius quam si sibi obediretis, quanto ipse per semet illi obedire desiderat; et quanto in eo quod non solum ipsi, sed et alii propter ipsum obeditis: majorem ipsam vestram obedientiam considerat. Quanquam si consideremus nos et illum, cui vos obedire invitamus, multa procul dubio in nobis et in illo sint cur nos illi sponte studioseque obedire debeamus. Valete.isto dilecto, desiderato, sperato, exspectato ROGERIO, frater ANSELMUS suus dilectus: quod Deo gratius et sibi est salubrius prudenter eligere, perseveranter tenere, feliciter consummare. Quod solius Dei commisimus consilio, non audeo proprio decernere arbitrio. Licet
Abbreviated transcription (Latin):
rico fr̃ anselmꝰ ĩ e̾ra seminare scitatẽ. in
ur̃. qui aduos reducitur. sic p̾stine uite ꝑu̾si¬
tatem sponte actusat. et execratur. atq ĩ qnͣtũ
ex ea qmͣ nob̾cum hũit ꝯu̾sacõne palam ⁊ se¬
crete exꝑiri potui. sic iite laudabilis a mo¬
re accenditur. ut nõ ĩm̾ito int̾ior hõ eiꝰ ĩ me¬
lius aut iam mutatus aut ꝓculdubio facile
mutandꝰ ex istimetur. Et ur̃ẽ quid̾m notũe̾
prudencie. qr ñꝙͣ tanta benignitatis opꝰ est
ex hibicõne. qnͣta in noua ⁊ rudi de reꝓbis
ad ꝓbos mores ꝯu̾sacõne. Ne bona incepta
q̃ nutͥri ⁊ ad ꝓfectum duci possũt ꝑ fonĩta
lenignitatis. ĩpediantur. ut c̾te frungũ¬
tur ꝑ aust̾itatẽ seu̾itatis. Precor gͥ dilectã
reginuns. et pͥfato frĩ expedit. oẽm p̾tire ꝑ¬

Expanded text:
i vester, qui ad vos redit, sic pristinae vitae perversitatem sponte accusat et exsecratur; atque, inquantum ex ea quam nobiscum habuit conversatione palam et secrete experiri potui, sic vitae laudabilis amore accenditur, ut non immerito interior homo ejus in melius aut jam mutatus, aut procul dubio facile mutandus existimetur. Et vestrae quidem notum est prudentiae quia nunquam tanta benignitatis opus est exhibitione, quanta in nova et rudi de reprobis ad probos mores conversione, ne bona incepta quae nutriri et ad profectum duci possunt per fomenta benignitatis, impediantur aut certe fragantur per austeritatem severitatis. Precor igitur dilectam regiminis et praefato fratri expedit, omnem pr
Abbreviated transcription (Latin):
s maiorẽ prudent̾ p̾cauendo. maioris u̾o eni¬
minis auctor eẽ iudetur ad qd̾ młtos ĩposuit ĩ¬
si nõ uolendo. tũ ĩ ordinate plus qd̾ minꝰ. qm̃
qd̾ maiꝰerat timĩdo. q manifm̃ eit qd̾ illi quihu¬
mili ꝯtͥcõne suꝑbam u̾ecundtã ꝯculcando se¬
ni ip̃os iudicãtes. in dicenti cessacõem spõte
ꝯsentiunt. Multo tucuis ininustrant ꝑmissi seu
⁊̃ iussi qmͣ illi qui u̾ecundia humana: int̾ d̾m
⁊ se iuste uidicare refuguint. licot is cui ꝯfi¬
tentur uaide ꝑcculosius ꝓhibeat istos ĩiuitos
ut sup̃ dcm̃ est. qm̃ illes spontanoos. Et cũ ut sꝙ¬
nitsũ sit uł ad tempꝰ abstinere. putoqr illi qluĩ
libent᷑ cessant. ad qd̾ nõ beno ꝓperant sunt
tiñ relaxandi. hũ u̾o quisponte abstinent
contur obediẽ tegmine p̾supcõ panatur. In
istis u̾o humilitas obedĩe robore adiuuat᷑.

Expanded text:
cavendo; majoris vero criminis auctor esse videtur, ad quos multos impellit, etiamsi non volendo, tamen inordinate plus quod minus, quam quod majus erat, timendo. Sed manifestum est quia illi, qui humili contritione superbam verecundiam conculcando semetipsos judicantes, indicenti cessationem sponte consentiunt: multo tutius ministrant permissi seu etiam jussi, quam illi qui verecundia humana inter Deum et se juste judicare refugiunt; licet is cui confitentur, valde periculosius prohibeat istos invitos, ut supra dictum est, quam illos spontaneos. Et cum utium sit vel ad tempus abstinere, puto quia illi, qui non libenter cessant, ad quod non bene properant, sunt tantum relaxandi; hi vero qui sponte abstinent,centur, obedientiae tegmine praesumptio palliatur; in istis vero humilitas obedientiae robore ad
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nos ip̃os diligemꝰ ⁊ qr ibi equalt̾ ad ip̃is di¬
ligemur. Indecens .n. est si ĩ hm̃do bũeriꝰ i d¬
odio quosibisumꝰ hĩturi carissimos. Sciend̾ est eĩ
ꝙ quiꝯq ibi adherĩt. nob̾ ĩuicẽ reddent ꝓ duecti¬
one presenti. de spe comodi¬

Expanded text:
sicut nosipsos diligemus, et quia ibi aequaliter ab ipsis diligemur. Indecens enim est si in hoc mundo habuerimus odio quos ibi sumus habituri charissimos. Sciendum est enim quod quicunque ibi aderunt, nobis vicem reddent pro dilectione praesenti. Spe eti
Abbreviated transcription (Latin):
facitis qd̾ facitis. Ita ip̃e uob̾ retͥbuat ꝓ nob̾
quib facitis. Instante tũ illo fr̃e quõ a sius ꝑ¬
ditim nob̾ misistis. ⁊ in magna desolacõnebe¬
nigipssimã exhibiustis ꝯsolacõnem. hanc re¬
u̾onde scĩtati ur̃e scͥpsi epłam ĩ qua cognos¬
c̾etis. qr nõ alit̾ michi gratũ est ꝙ illi fecistis
qm̃ simichi ip̃i eẽt fcm. et qr u̾mi est quicquid

Expanded text:
facitis quod facitis, ita ipse vobis retribuat pro nobis, quibus facitis. Instante tamen illo fratre, quem a suis perditum nobis misistis, et in magna desolatione benignissimam exhibuistis consolationem: hanc reverendae sanctitati vestrae scripsi epistolam, in qua cognosceretis quia non aliter mihi gratum est quod illi fecistis, quam si mihi ipsi esset factum: et quia verum est quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
nit ignem. qm̃ quẽ demulcet caritater hunc pea
torquet ustione. & qnͣto ꝯsulcius. qnͣto fetitiꝰ. ie¬
tate sua uen̾it x  uidicaretis mnudũ cũ xp̃s ⁊ cẽ
tuplã ietipientes uitam etͥnã possidetis qd̾ u¬
tinam fiat amen.

Expanded text:
num ignem; quoniam quem demulcet claritate hunc postea torquet ustione. O quanto consultius, quanto felicius retate scentuplum recipientes, vitam aeternam possideretis : quod utinam fiat. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ est tñ est qnͣtũ amoris ⁊ reu̾encie possũ exhi¬
bere. s hec dõ ĩ nob̾ seruanda ⁊ augenda cõmit¬
tens: ad ea de quib meam paruitatẽ ur̃a cõ¬
suło dignataest prudentia. nõ p̾sumendo s obe¬
diendo Rndebo. forte nõ ꝙ suffitiat. s ꝙ mͥ iude¬
se audiri cũ audiũtut. et suꝑni cũ sꝑnĩtur. seliga¬
re cũ ligant. ⁊ soluere eĩ soluunt aggͣuet suꝑ se
d̾i iudiciũ a quo fug̾e nusꝙͣ hõ pot̃. Quatt me¬
liuis illi et̃ ut ꝑ salubrem huũlitatẽ abstineat.
ab hiis a qrib eum apłica sogregat sentencia
offend̾e nolitis d̾m ⁊ sedis apłice auct̾itatẽ gͣ¬
uit̾ irritetis ad quos pacandos illũ aduitorẽ hr̃e
nou̾it reu̾itũ. Quot si comes idem hant adnio¬
uicõem respu̾it. scitis qr plus est deꝰ tiniendꝰ ꝙͣ
homo. Qua pp̃ aut scd̃m iam ꝓlatam apficã
sissam erga illũ agend̾: aut ipm apłicũ siue
aliquẽ eius uices gentẽ. deħ ipo denuo ꝯsulẽd̾

Expanded text:
tamen est, quantum amoris et reverentiae possum, exhibere. Sed haec Deo in nobis servanda et augenda committens, ad ea de quibus meam parvitatem vestra consulere dignata est prudentia, non praesumendo, sed obediendo respondebo; forte non quod sufficiat, sed quod mihi videse audiri cum audiuntur, et sperni, cum spernuntur; se ligare, cum ligant et solvere, cum solvunt; aggravet super se Dei judicium, a quo fugere nusquam homo potest. Quare melius illi esset, ut per salubrem humilitatem abstineat ab his, a quibus cum apostolica segregat sententia,offendere nolitis, Deum et sedis apostolicae auctoritatem graviter irritetis: ad quos placandos illum adjutorem habere noverit reveritum. Quod si comes idem hanc admonitionem respuerit, scitis quia plus est Deus timendus quam homo. Quapropter aut secundum jam prolatam apiam, erga illum agendum, aut ipsum apostolicum, sive aliquem ejus vices gerentem, de hoc ipso denuo consulendum
Abbreviated transcription (Latin):
qr tanto affectu est. ĩ t̾bułone gaudend̾. qnͣto
de illi placemus. ⁊ si ĩ nr̃a adn̾sitate eł uolũta¬
ts hylarit̾ consentimꝰ Et qnͣqmͣ sit ustissimti
neqͣqm tñ cũ sit misiꝰcordissimꝰ coget nos pet¬
cata ĩ futuro scło uindicta repetita luere. quos
hit iud̾it ultiomi cũ hylaritate aĩ occiurere. Tã¬

Expanded text:
quia tanto affectu est in tribulatione gaudendum, quanto itate ejus voluntati hilariter consentimus. Et quanquam sit justissimus, nequaquam tamen, cum sit misericordissimus, coget nos peccata in futuro saeculo vindicta repetita luere, quos hic viderit ultioni cum animi hilaritate occurrere. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
suauis est doꝰ. In eb̾abatur ab ub̃tate domus
di. ⁊ cortente uoluptatis eiꝰ potabat᷑. Nec mit̾
qm̃ apd̾ eam. ĩmo intra eã erat sons uite de qͦ
ingnabat tanta ꝑfc̃io utusq uite. Circa plu¬
rima ut marcha ocrupabatur circa unũ ut
maria delectabatur. qr unũ est nccͣm. płim a
s ꝑs marthe ꝑs ei auf̾tur. Iam eĩ nõ erit solli¬
cita. ut ministret ei sicut puero cui õi ange¬
loꝵ ordines ministrant. sicut dño. Iam ñ tur¬
babitur fugiens cũ eo ĩ egyptũ a facie hodis
qr ipõ ascendit ĩ celum. ⁊ hodes descendit ĩ ĩf̾nũ
a facie eius Iam nõ turlabitur erga̾płia q̃
fet̾unt filio suo ud̾i qr oĩa sb̾ietta sũt ei. lam
filius marie aid̾is uł amilib nõ flagelia¬

Expanded text:
suavis est Dominus . Inebriabatur ab ubertate domus Dei, et torrente voluptatis ejus potabatur . Nec mirum; quoniam apud eam, imo intra eam erat fons vitae , de quo manabat cuncta perfectio utriusque vitae. Circa plurima, ut Martha, occupabatur; circa unum, ut Maria, delectabatur, quia unum est necessarium ; Sed pars Marthae ei aufertur. Jam enim non erit sollicita ut ministret ei sicut puero, cui omnes angelorum ordines ministrant sicut Domino. Jam non turbabitur fugiens in Aegyptum cum eo a facie Herodis, quia ipse ascendit in coelum, et Herodes descendit ad infernum a facie ejus. Jam non turbabitur erga plurima quae fecerunt filio suo Judaei, quia omnia subjecta sunt ei. Jam filius Mariae a Judaeis vel militibus non flagella
Abbreviated transcription (Latin):
etͥ̾nam felicitatẽ. Exqio urã ꝓbitas michi suã
dignata ẽ p̾bere notitiam. tantã eiꝰ ꝯcepi dilec¬
reu̾entia dignam agnoui exist̾e. et pat̾nitatẽ
ur̃am nõ sũ affectu dilcõnis erga ꝑuitatẽ meã
eẽ. sepe namq frẽs auob uenientes me nõ solã sc̃ĩ¬

Expanded text:
eternam felicitatem. Ex quo vestra probitas mihi suam dignata est praebere notitiam, tantam ejus concepi dilec amore et reverentia dignam agnovi existere; et paternitatem vestram non sine affectu dilectionis erga parvitatem meam esse. Saepe namque fr
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ seͥptura sacra res una ⁊ eadem instociens
ĩuenitur diu̾sa sigͥficare. sicut leo. hedꝰ. ignisaqͣ
peciata nr̃a portauit Est edꝰ a smist̾s qui damp¬
natur Est ignis quẽ doꝰ misit ĩ t̾ram. ⁊ quẽ uit
ut ardeat. est ignis qui suꝑ ĩpios cadit. ut nõ
iudeant solem. est a qua cuiꝰ flumina fluunt.
de uentre credentis. est aqua cuiꝰ tempestas nõ
lios dem̾gat. est sol uisticie qui nos illiũet. est solqͥ¬

Expanded text:
n Scriptura sacra res una et eadem multoties invenitur diversa significare, sicut leo, haedus, ignis, peccata nostra portavit, est haedus a sinistris , qui damnatur. Est ignis quem Dominus misit in terram, et quem vult ut ardeat : est ignis, qui super impios cadit, ut non videant solem . Est aqua cujus flumina fluunt de ventre credentis ; est aqua cujus tempestas non nos demergat . Est Sol justitiae, qui nos illuminet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfcm̃ ht̃: nulluis iustius petitis ⁊ suscipitis cõ¬
silium: qmͣ illius cui debetis obedĩam. ⁊ nit ser¬
uatis ꝑfectius qm̃ cũ fortit̾ tenetis plicientiã.
hoc gͥ ꝯsuluit dõnus albas. ħ rogat. ⁊ ut ñ solã
ꝯsulenti i roganti ur̃a strenuitas adquiestat.
qd̾ est. laudand̾. si ⁊ p̾cipi enti obediat ꝙeit
coronand̾. ħ p̾cipit. hoc ego fr̃ ⁊ amator uent᷑
consulo ⁊ flagito. ut tocius urtestatus hus

Expanded text:
 , nullius justius petitis et suscipitis consilium quam illius cui debetis obedientiam; et nullum servatis perfectius, quam cum fortiter tenetis patientiam. Hoc igitur consulit domnus abbas, hoc rogat, et ut non solum consulenti et roganti vestra strenuitas acquiescat, quod est laudandum: sed et praecipienti obediat, quod est coronandum: hoc praecipit, hoc ergo frater et amator vester consulo et flagito, ut totius vitae status his
Abbreviated transcription (Latin):
auctumant. S qr pͣuo usu uretiti ab hoste tenẽ¬
tur uo ẽtes ĩ eadem uitia demũtu fitq ħ sepiꝰ. nec
oĩodis lib̾antur. nisi magno conatu ⁊ gr̃adi fums
rũpatur prane ꝯsuetudinis. Qui supra. uutmi.
inf̾m horrorem ⁊ ncuo uni eoꝵ hrẽm ĩmergi
Mallem .i. putꝰ a pectato ⁊ ĩnocens gehẽnã ĩtra
erba defuncti osberui monachi ad . A. ĩ sp̃u
ille defunctus antiq serpens ĩsurrexit ĩme. s ur

Expanded text:
autument. Sed quia pravo usu irretiti ab hoste tenentur, nolentes in eadem vitia dejiciuntur; fitque hoc saepius, nec omnimode liberantur, nisi magno conatu et gratia Dei funis rumpatur pravae consuetudinis. » CAPUT CXCI. rem immergi, Mallem enim purus a peccato et innocens gehennam intrarVerba defuncti Osberni monachi, ad Anselmum in ille defunctus, antiquus serpens insurrexit in me, sed Ur
Abbreviated transcription (Latin):
dinis ꝑsecuti sũt. crudelit̾ assũt ꝑati eam raꝑe
⁊ ĩ mortẽ et̾nam p̾cipitare. At ipa minis anxia
cupiscit. Demones aut̃ eqͣrio rident. ⁊ ĩmensa
leticia gaudent. si nlło eam ãmmucło fultam
inuenire q̃ant. Quib dictis laxato freno it̾ ar¬
tipuit bestiam ultra ꝑsequi el arauoce canib
uit̾dixit. tunc illa ab oĩ lesione ĩmunis exuitĩs
⁊ hysaris ꝓpeti cursu campos siluas reuisit.
filo ĩnexũ hñs: sepe cũ laxius ire ꝑmittebat᷑
fuga sibi ꝯsulere cupiens auolare intebatur.
At puer filũ manu tenens retractã anicłam ad
se usꝙ deiciebat. ⁊ ħ ingens gaudiũ. pulchrĩq
iucule ꝯdoluit. ⁊ ut rupto silo lib̾tati ieddetur
p̾cepit. ot ecte filũ rũpitur. aius auolat. puer
plorat. pat̾ exultat ⁊ uocatis qui aderant ꝯside¬
rastis ĩquit locũ pũi. Et̃ ꝯfessisꝯsed̾asse ait. siłiio

Expanded text:
dis persecuti sunt, crudeliter adsunt, parati eam rapere, et in mortem aeternam praecipitare. At ista nimis anxia,oncupiscit. Daemones autem econtrario rident, et immensa laetitia gaudent, si nullo eam adminiculo fultam invenire queant. » Quibus dictis laxato freno iter arripuit, et bestiam ultra persequi clara voce canibus interdixit. Tunc illa ab omni laesione immunis, exsultans et hilaris praepeti cursu campos silvasque revisit. filo innexum habens, saepe cum laxius ire permittebatur, fuga sibi consulere cupiens avolare nitebatur. At puer filum manu tenens, retractam usque ad se dejiciebat, et hoc ingens gaudium illi iculae condoluit et ut rupto filo libertati redderetur praecepit. Et ecce filum rumpitur, avisque avolat: puer plorat, Pater exsultat. Et vocatis qui aderant: « considerastis, inquit, jocum pueri? » Et confessis considerasse, ait: « Simili
Abbreviated transcription (Latin):
iturã certissime sciebat. ħ de iurgmitate. de
hiũlitate u̾o est dicend̾. ꝙ cũ ab angło salutare¬
tur. mat̾ di elig̾etur. quo fiet salua urgĩtate
cui tisi timen. bat docetur. benedicta suꝑ omãe
młieres p̾dicaret᷑. Rnd̾. eite ancilla dñi. et ĩ alto

Expanded text:
ituram certissime sciebat. Haec de virginitate. De humilitate vero dicendum est quod cum ab angelo salutaretur, mater Dei eligeretur, quomodo fieret salva virginitate cui tantum timebat doceretur, benedicta super omnes mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
quel turris ⁊ murꝰ ĩ c̾tuitu eius. que duo ĩuicẽ¬
se de fendunt. ita ut hostes ꝑ mur̃ ab arte ⁊ a mu
ria assimłatur. ꝙͣ̃ uirguntas m̃tis ⁊ corꝑis qĩ
murus. itrundiq ualauit. ut ulłus inꝙͣ libidĩ
cebra. Et qr uirgmitatẽ cũ libido nõ possit. sol¬

Expanded text:
et turris et murus in circuitu ejus. Quae duo invicem sese defendunt, ita ut hostes per murum ab arce, et ria assimilatur, quam virginitas mentis et corporis quasi murus ita undique vallavit, ut nullus unquam libidini cebra. Et quia virginitatem, cum libido non possit, sol
Abbreviated transcription (Latin):
satagebat cta fresns mĩst̾iũ. Conp̾henso ⁊ cru¬
cifixo qiͣ ĩ cart̾e posito affuit sicut scͥptũ est.
stabat aut̃ iuxͣ crucẽ ih̾u mat̾ eius. Int̾ ħ aut̃
sollitita erat. ⁊ turbabatur cũ fug̾et ĩ egypt̃
a facie hodis qui suũ talẽ filiũ adeo ꝑseq̃lat᷑

Expanded text:
satagebat circa frequens ministerium . Comprehenso, et crucifixo, quasi in carcere posito adfuit, sicut scriptum est: Stabat autem juxta crucem Jesu mater ejus . Inter haec autem sollicita erat, et turbabatur, cum fugeret in Aegyptum a facie Herodis, qui suum talem filium adeo persequebatur
Abbreviated transcription (Latin):
iscedento aut̃ quadã uice eodem patre nrõ
a p̾dictti regis curia pũi quos nutͥebat lepo¬
rem sibi occursantẽ in uia canib insecuti sũt
fugientẽ. ⁊ intͣ pedes equi ꝙ̃ pr̃ ipẽ nisi diebt
sosidentẽ ꝯsecuti sũt. ile u̾osciens miserã be¬
stiolã sic serefugio ꝯsuluisse retentis haboĩs
eqũ loco fixit. nec tupitũ uoluit bestie p̾sidiũ
denegare. qm̃ canes ccũdantes ⁊ lignis suis hãc
grato obsequio hinc inde lingentes nec de ss̾
equo pot̾ant eit̾e. nec ĩ aliquo led̾e ꝙ udẽ tes
ad mirati sũt qui aderant. At pat̾ piꝰ insi quosd
ticio frena laxare. solutus ĩ latͥmas ait ridẽs
Et huic itaq infeliti nullus risus. seticia nlła
hostes eius cca eam sũt rip̃a sola deuita sollici¬
ta ꝯfugit. ad nos p̾sidiũ suo modo flagitans

Expanded text:
Discedente autem quadam vice eodem Patre nostro a praedicti curia regis, pueri quos nutriebat leporem sibi occursantem in via canibus insecuti sunt fugientem, etiam intra pedes equi, quem Pater ipse insidebat, subsistentem consecuti sunt. Ille vero sciens miseram bestiolam sic se refugio consuluisse, retentis habenis equum loco fixit, nec cupitum bestiae voluit praesidium denegare. Quam canes circumdantes, et linguis suis hanc grato obsequio hinc inde lingentes, nec de sub equo poterant ejicere, nec in aliquo laedere. Quod videntes, admirati sunt qui aderant. At Pater pius, ubi quostitiae frena laxare, solutus in lacrymas, ait: « Ridetis; et huic utique infelici nullus risus, nulla laetitia, hostes ejus circa eam sunt, et ipsa sola de vita sollicita confugit ad nos, praesidium suo modo flagitans.
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e de hꝰ dissentem. Necquidm mit̃. molr es est
cera ⁊ qͥi liq̃ne. nec ymaginẽ sigiii quoq modo
recipiens. Mediꝰ hoꝵ adolescens ⁊imenis est. ex
ten̾itudius atq duricia qͣi ex senectute ⁊ pue¬
ricia ꝯgrue temꝑatur. Si hime gͥ instrut̾is as

Expanded text:
di disserentem. Nec quidem mirum. Mollis enim est cera, et quasi liquens, nec imaginem sigilli quoquomodo recipiens. Medius horum adolescens et juvenis est, ex teneritudine atque duritia quasi ex senectute et pueritia congrue temperatus. Si ergo hunc instruxeris, ad
Abbreviated transcription (Latin):
le itaq mͥ est qñ sic siue: ac tremẽs ꝑtimesco.
aĩe mee dispñdiũ hic id̾m pat̾ ñ qͣdam uice de
trans mare reg̾ssum regemi Wiłłm ĩ morẽ adiit
⁊ ut romani ad ppͣm urbanũ ꝓ stola sui arͥep̃a¬
tus enndi sibi licenciam daret hũilit̾ ⁊ in ansu¬
ete petunt. At rex ad nom̃ urbani turbatꝰ dixit
se illũ ꝓ papa ñ ten̾e. nec sue ꝯsuetudũ eẽ. ut ab¬
sq sua eiectõne quẽ lit̾et ĩ regno suo papam
noĩare. huic gͥ orta q̃dam giauis dissensio est
int̾ regnũ ⁊ sacerdociũ ado̾ quid̃ magna. qd̾ ⁊ ip̃e
absq assensu regis angliam exiuit romã pecut
Ibiq aliqm diu cũ in aet̃o honore ⁊ reu̾encia tã
ab ipo papa qm̃ a romanis sullintit̾ ꝯmorans.¬

Expanded text:
le itaque mihi est, quando sic sum, ac tremens pertimesco animae meae dispensum. Hic idem Pater noster quadam vice de trans mare regressum regem Guillelmum Juniorem adiit, et ut Romam ad papam Urbanum pro stola sui archiepiscopatus eundi sibi licentiam daret humiliter et mansuete petiit. At rex, ad nomen Urbani turbatus, dixit se illum pro papa non tenere, nec suae consuetudinis esse ut absque sua electione alicui liceret in regno suo papam nominare. Hinc igitur orta quaedam gravis dissensio est inter regnum et sacerdotium, adeo quidam magna quod et ipse absque assensu regis Anglia exivit et Romam petiit. Ibique aliquandiu cum maximo honore et reverentia, tam ab ipso papa quam
Abbreviated transcription (Latin):
onus homo de ommibz de oĩbrbo¬
homĩb bonis ⁊ malis utilitatẽ
sibi adquirit. si quidm cũ aliquid boni de hoĩe
bono uł malo audit gaudet. ⁊ d̾o gr̃as m̃ agit
qd̾ dũ facit m̾cedem adeo bone uolũtatis acti¬
pit. ac si oꝑator fuiss eiusd̾ oꝑis. Malũ aut̃ si
audierit: dolet. ꝙ sũ ĩm̾cedem reputat᷑ qĩ eꝰ¬
dem mali destructor uł diminutor fuus . S dicit
aliqias. de bono ⁊ ꝓsꝑitate in imicunei neq̃o
gratulari: neꝙ de dampno eiꝰ ꝯtͥstari. Qid̾ si ore
confiteor me ꝯdempno. cordo ⁊ enĩ mencior.¬
dħ ꝯsid̾and̾ est qualit̾ mi
is qui ĩ bono ꝓfic̾e desidat sibi ip̃i uim inste
deb. ut ꝓfic̾e ualeat. Licet carnał appetitꝰ mt̾
dampnũ ĩmicimei appetat. nõ tñ ħ ore ꝯfit̾¬

Expanded text:
onus homo de omnibus bonis et malis utilitatem sibi acquirit. Siquidem, cum aliquid boni de homine bono vel malo audit, gaudet et Deo inde gratias agit: quod dum facit, mercedem a Deo bonae voluntatis accipit, ac si cooperator fuisset ejusdem operis. Malum autem si audierit, dolet quod sibi in mercedem reputatur, quasi ejusdem mali destructor fuisset vel diminutor. Sed dicit aliquis: « De bono et prosperitate inimici mei nequeo gratulari, neque de damno ejus contristari; quod si ore confiteor, me condemno, corde etenim mentiorconsiderandum est qualiter is qui in bono proficere desiderat, sibi ipse vim inferre debet ut proficere valeat. Licet carnalis appetitus meus damnum inimici mei appetat, non tamen hoc ore profit
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ huic sũe q̃ ad sac ordinis offm̃. reditũ pos
lapsum ꝯcedit. neqͣqmͣ aliꝗͣ rõne uisi aucte
clusum. ubiꝑ ip̃i hanc siũam sic sirime ⁊ pone
eis dem rõnib ⁊ auct̾itatib ꝯfirmant. ut niłateᷤ
ne sibi ip̃e ꝯͣrus sit. de aꝑtis quid̾m ꝓhibune
de atuitis u̾o post dignam pnĩam ꝯcessisse in¬
tiłr. Nam cͥmen ꝙ adeo ñ ĩputatur. net ab ho¬
minib eẽ putatir. nõ reꝓbat nec decolorat¬

Expanded text:
ae, quae ad sacri ordinis officium reditum post lapsum concedit; nequaquam alia ratione nisi auctoritate nclusum: ubi ipsi hanc sententiam sic firmis et pene eisdem rationibus et auctoritatibus confirmant, ut nullatenne sibi ipse contrarius sit, de apertis quidem prohibuisse, de occultis vero, post dignam poenitentiam concessisse intelligitur. Nam crimen quod a Deo non imputatur, nec ab hominibus esse putatur, non reprobat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtransitiue sibi retinuit. Caritatis eĩ offm̃ ab
eo qui ħ suscipit ab eo tranfit caritas u̾o ip̃a q̃
deus ẽ ĩ eo remanet qui eam aliis ĩpendit. bonũ
nec ego alicui. ergo caritas est exhibenda nõ exigẽ
uicquid amatur. aut natura amat᷑. aut r ͤ¬
te aut spe ꝯmodi. Nlatura .n. est. ut oẽ bonũ
amaemꝰ ⁊ utile. Rectũ uo: ut bens faciontẽ nob
amemꝰ. sepe ꝯmodi. qñ res amat᷑ alia pp̃ usũ. ut
mel eo ꝙ sit bonũ ⁊ suaue ⁊̃ sm usũ. Alia no smn¬
effectũ. ut abscinciũ ⁊ nõnlła naturał pot̾o q̃

Expanded text:
ibi retinuit. Charitatis enim officium ab eo qui hoc suscipit, transit. Charitas vero ipsa, quae Deus est, in eo remanet qui eam aliis impendit; bonum nec ego alicui; ergo charitas est exhibenda, non exigenmatur. Quidquid amatur, aut natura amatur, aut recte, aut spe commodi. Natura enim est ut omne bonum amemus et utile. Rectum vero, ut benefacientem nobis amemus. Spe commodi quandoque res amatur. Alia propter usum, ut mel, eo quod sit bonueffectum, ut absinthium, et nonnulla naturalis potio, quae
Abbreviated transcription (Latin):
caut ⁊ fruitificent d̾o. uos aut̃ ĩ tm̃ t̾rorib mi¬
nis ⁊u̾b̾ib undiq illos coartatis. ut iła pem¬
tus liceat sibilibtate potiri. Itaq indiscrete
circa se ĩ nob̾ sencumt nͨ illi alicuiꝰ bomi ĩuob̾. ẜ
quicquid odii impietatis maliuolẽcie postea qp̃
hx̃ant sontingit itaq miserabiti modo ut sic̃¬
corꝑe cresunt. sic ⁊ in eis timor tm̃ ⁊ ĩuidia ⁊ suspi¬
cõ omĩs mali cresdat ex nob̾ semꝑ ꝓni i incurui
ad uitia secum pͥmeditantes. aut qũo ur̃as in sidi¬
as ⁊ machinatõnes ualeant enitare. aut de m̃
seculo redire.
eculo redite. eremplẽ de lamina auri
Idistis q̃so imꝙͣ artificõ ex lamina auri uł
argenti: soł ꝑcussionib ymaginẽ specõsã
formasse. Nõ puto. Quid tunc. quatmꝰ aptã
leuamine leuiuis leuat ⁊ ĩformat. sic ⁊ uos si
pũos nr̃os capitis morib ornatos ẽẽ ncc̃e est
ut tũ de pͥssionib u̾beꝵ impondatis eis patͥne

Expanded text:
ant et fructificent Deo. Vos autem in tantum terroribus, minis et verberibus undique illos coarctatis, ut nulla penitus liceat sibi libertate potiri. Itaque indiscrete circa se in nobis sentiunt, nec illi alicujus boni in vobis; sed quidquid est odii, impietatis, malevolentiae, postea spem habeant. Contingit itaque miserabili modo ut sicpore crescunt, sic et in eis timor tantum, et invidia, et suspicio omnis mali crescat ex vobis, semper proni et incurvi ad vitia, secum praemeditantes aut quomodo vestras insidias et machinationes valeant evitare, aut deinde saeculo redire. CAPUT CLXXIX. Exemplum de lamina auri. Vidistis, quaeso, unquam artificem ex lamina auri vel argenti solis percussionibus imaginem speciosam formasse? Non puto. Quid tunc? Quatenus aptam levamine levius levat et informat. Sic et vos, si pueros vestros cupitis moribus bonis ornatos esse, necesse est ut cum depressionibus verberum, impendatis eis paternae
Abbreviated transcription (Latin):
intitur tũ ꝯu̾satõnis ĩ qua ẽ cs breue fastidio
cogitatõnib demitaudo. aut si mutari ñuas¬
displicet. ułatenꝰ ei sructurã bone urte suꝑedi¬
ficare libet. Uñ fit ut qm̃ admod̾ arbuscła si
sepe transplantet᷑. aut inꝑ plantata ĩ codem
loco crebra ꝯcultatõne inqͥetet᷑. neqͣ qm indica¬
re ualons ariditatẽ cito aitrahit. nec ad aliꝙͣ
fructus f̾tilitatẽ ꝓuehit᷑. sic infelix monach
si sepiꝰ deloco ad locum ꝓpͥo appetitu mouet᷑. aut
ĩ uno ꝑmanens: sreqn̾t euis odio ꝯcutt᷑ de¬
arboris ĩ orto tuo plantates. ⁊ mox illam
omni ex ꝑte ita ꝯcludes ut ramos suos nułatenꝰ
extend̾e p̾oss cũ eam post annos exclud̾es quales
gosa ⁊ gabis plena rams sius incuruis pplexa.

Expanded text:
ititur eum conversationis in qua est subruere, fastidio. cogitationibus de mutadisplicet, nullatenus illi structuram bonae vitae superaedificare libet. Unde fit ut quemadmodum arbuscula, si saepe transplantetur, aut nuper plantata in eodem loco, crebra convulsione inquietetur, nequaquam radicare valens, ariditatem cito attrahit nec ad aliquam fructus fertilitatem pervenit: sic infelix monachus, si saepius de loco ad locum proprio appetitu movetur, aut in uno permanens, frequenter ejus odio crboris in horto tuo plantares, et mox illam ex omni parte ita concluderes ut ramos suos nullatenus extendere posset, cum eam post annos excluderes, qualigosa et gibbis plena, ramis suis incurvis perplexa.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ aia negetabił. sẽsibił. rõnalis. s cũ pła no¬
mina hẽat. ad illa. ad huc redeamꝰ de quib ser
ꝯcordau̾it legittime uuat. Si u̾o appetitui for
sponsa. appetitus carnis qͣi adult̾ Non g ͦ ei uo¬
lũtas ĩ aliquo ꝯsenciat. Scͥptum est cñ. sõcu¬
pescencia cũ ꝯceꝑit. ꝑit pectatũ. cũ ꝯsũmat̃ fint¬
remadinodũ si sordidus aliquis ⁊ oĩ fetore
plenus occurr̾et alicui. dicens se cũ eo uelle
consitiari. nõ debͥet mundꝰ s̾siffe: sic nec uolũ¬
nicid̾t firmir̾ iacebit. sic ꝓuidend̾ estiuiro
iusto ut ĩiusto suo ꝑsistat ꝓposito. Huiꝰ aut̃ la
cõ. ĩ secreto eõ. in publico. In quib siigłis ciadia¬
bolo impulsetur. sternec a ꝓpoĩto mouertur¬

Expanded text:
nima vegetabilis, sensibilis, rationalis. Sed cum plura nomina habeat, ad illa adhuc redeamus de quibus sermconcordaverit, legitime vivit; si vero appetitui, forsponsa; appetitus carnis, quasi adulter. Non igitur ei voluntas in aliquo consentiat; scriptum est enim: Concupiscentia, cuuemadmodum si sordidus aliquis et omni fetore plenus occurreret alicui dicens se cum eo velle consiliari, non deberet mundus subsistere, sic nec volunceciderit, firmiter jacebit; sic providendum est viro justo, ut in suo io, in secreto esse, et in publico; in quibus singulis, si a diabolo impulsetur, stet, nec a proposito moveatur
Abbreviated transcription (Latin):
res namq delectacõnes
sunt unã q̃ sentit᷑ ĩ carne p̾t̾ noluntatẽ
Iuocatur suggestio. Alia q̃ sentitur ĩ uolũta¬
te cogitacõnis. nõ tũ ĩuolũtate actõnis q̃ dr
delectatõ. tercia q̃ sentit᷑. cũ uolũtate oꝑm¬

Expanded text:
Tres namque delectationes sunt: una quae sentitur in carne praeter voluntatem, quae vocatur suggestio. Alia quae sentitur in voluntate cogitationis, non tamen in voluntate actionis, quae dicitur delectatio. Tertia q
Abbreviated transcription (Latin):
numnculi dicit. ad quid istud tantillũ seruare
Nõ pp̃ ħ diues ero. expendam itaqħ t̃ponus aut
nutib. aut qual alia re. michi deleitabili. Nõ
enĩ istud custodiendo sollicitus uolo hñ siestoli¬
dus dũ ꝑipendit modica. nũqmͣ ꝑficit ad maiora
sapiẽs aut̃ piuꝑ ħ ꝑua q̃nã sciscit᷑ custodit. ⁊ quo
minus sehrẽ ꝯsid̾at. eo magis nacca retin̾e desidat
quatiuus ex ꝑuuloꝵ ꝯgerie ad maiora q̃at. qñ¬
ꝑting̾e. sic in mr̃ is qui se pauꝑem scĩe at bri¬
⁊ gutte flumen ⁊ młti nũmi duitẽ fatunt᷑
sic młte scĩaꝵ sentencie sapientẽ ⁊ płes boĩta¬
tis actõnes boñ ꝙ̃l efficunt. e scĩa ⁊ t̾b ꝑtibe

Expanded text:
munusculi, dicit: « Ad quid illud tantillum servarem? Non propter hoc dives ero. Expendam itaque hoc in pomis, aut nucibus, aut qualibet alia re mihi delectabili. Non enim istud custodiendo sollicitus volo haberi. » Sic stolidus, dum parvipendit modica, nunquam proficit ad majora. Sapiens autem pauper parva quae nanciscitur, custodit, et quo minus se habere considerat, eo magis nacta retinere desiderat, quatenus ex parvulorum congerie ad majora queat qtingere. Sic nimirum is qui se pauperem scientiae ac boniet guttae flumen, et multi nummi divitem faciunt; sic multae scientiarum sententiae sapientem, et plures bonitatis
Abbreviated transcription (Latin):
poĩtus ⁊ ĩ extasi quodã modo exͣ seraptꝰ u
dit inꝙͣ fluuiũ unũ rapidũ atq p̾cipitẽ in ꝙ̃
ꝯflueliuit oñ fluxuũ purgature. ⁊ quaꝵcq
horrida. Rapiebat gͥ ĩ se quicquid acting̾e pot̾at
⁊ deuoluebat tam iuros qm̃ młres. infra se
diuites ⁊ mopes simł feda quid̃ erat aqua. ex
ea tñ uiuebant ⁊ delectalunt᷑ ĩ illa ut ile asse¬
rebat qui eũ ducebat. Illo u̾o ab ip̃o inqͥrente qͥs¬
nam torrens ille ẽẽt. uł quid instrtudo illa ĩ eo
uolitans p̾tend̾et. adducit ilo p̾dux pat̾s nr̃i
atq ait. senureris. torrens m̃d̾ sig̾cat quora¬
piunt᷑ ⁊ ĩ cuiꝰ ellecebrosis spurcus ĩuotim̃tur õs
ip̃m amantes ⁊ hus dictis inquit. de monach¬
cũspice. aspexit ⁊ ille. et ecce ꝑietes clanse allius
⁊ redolous. ⁊ uttra humanã opimonẽ delectabił¬
Hec more alt̾ius ħ̾be ss̾ hus qui mn ea pausabst.
lenit̾ flectebit᷑ et surgentib illis. pp̃a quo eri¬

Expanded text:
positus, et in exstasi quodammodo extra se raptus, vidit, inquam, fluvium unum rapidum atque praecipitem, in quem confluebant omnium fluxuum purgahorrida. Rapiebat igitur in se quidquid attingere poterat, et devolvebat tam viros quam mulieres infra se, divites et inopes simul. Foeda quidem erat aqua, ex ea tamen vivebant, et delectabantur in illa, ut ille asserebat qui eum ducebat. Illo vero ab ipso inquirente quisnam torrens ille esset, vel quid multitudo illa, in eo volutans, praetenderet, adjecit ille praedux Patris nostri, atque ait: « Ne mireris. Torrens mundum significat quo rapiuntur, in cujus illecebrosis spurcitiis involvuntur omnes ipsum amantes. » Et his dictis, inquit. Ccumspice. Aspexit, et ecce parietes claustri illius m et ultra humanam opinionem delectabiHaec more alterius herbae sub his qui in ea pausabant leviter flectebatur, et surgentibus illis, ipsa quoque eri
Abbreviated transcription (Latin):
debemus ꝙ deus b̾m martinũ ab haciuta tolle¬
re. s si eius discipuli ħ tũc uoluissent: crudeles itaꝙ
Qui g ͦ cũ scĩa uolũtatẽ bene oꝑandiportat. maxi¬
ma exꝑte bonitati apinquat. Uñ sciend̾ est. qr qͥt̃¬
q bonam uolũtatẽ hr̃e desidãt nãe est ut a uanitate
sese alienare studeat. Nam sicut una oꝑacõ. aliam
ase diu̾samoꝑacõem excludit. sic cogitacõ cogitacõm
mane quid cogito: nõ int̾mi utilitatẽ penso. ⁊ cũ
postea utile quid pensau̾o manitatẽ expeno.
biis gͥ q̃ diximꝰ de scĩa ⁊ uolũtate tnͣscursis: ui¬

Expanded text:
enim Deus beatum Martinum ab hac vita tollere; sed si ejus discipuli hoc tunc voluissent, crudeles utique Qui ergo cum scientia voluntatem bene operandi portat, maxima ex parte bonitati appropinquat. Unde sciendum est quia quicunque bonam voluntatem habere desiderat, necesse est ut a vanitate sese alienare studeat. Nam sicut una operatio aliam a se diversam operationem excludit, sic cogitatio cogitationeinane quid cogito, non interim utilitatem penso; et cum postea utile quid pensavero, inanitatem expello. His igitur quae diximus de scientia et voluntate transcursis, vi
Abbreviated transcription (Latin):
nc aut̃ uidemꝰ eum ĩ engmate ⁊ qi ĩpic¬
tura ea q̃ dm̃s ueluti pictũ solẽ aut mare
uidemus. solem quippe aut mare cũ depictaui¬
demus ñ sic̃ est ĩ ip̃a re hõmus. cũ n̾o solem cue
lutẽtẽ ꝑspicimꝰ. aut mare tur bulentũ uł trã

Expanded text:
nc autem videmus eum in aenigmate , et quasi in pictura ea quae dicimus, veluti pictum solem aut mare videremus. Solem quippe aut mare cum depicta videmus, non sicut est in ipsa re, ea habemus. Cum vero solem clare lucentem perspicimus, aut mare tu
Abbreviated transcription (Latin):
qr me pure diligebatis. s qm̃ a me lucran uo¬
lebaris. sicuti hu qui regi seruiũt. nõ itgẽ mł¬
ti s donarca diligunt regis. Alius est qui uere
d̾m diligit ⁊ solo amore p̾cepta eius custodit
iste ꝓfecto legałr seruit ⁊ bonam ꝑfectã ꝙ m̾¬
cedem sibi acquitit. ig̾r sicut ille do mł pposu¬
erilit. sic illi deus iusta reꝯpõsacõne redde̾
d seip̃m qui reb oĩb excetlit. de rõn

Expanded text:
quia pure me diligebatis, sed quoniam a me lucrari volebatis. » Sicut hi qui regi serviunt, non regem multi, sed donaria diligunt regis. Alius est qui vere Deum diligit, et solo amore ejus praecepta ejus custodit. Iste profecto legaliter servit, et bonam perfectamque mercedem sibi acquirit. Igitur, sicut Deo ille nihil praeposuit, sic illi Deus justa recompensatione reddere debet seipsum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tas uolũtatis qͥ semꝑ ost bona. hanc paucessi¬
mi uolunt .i. ut ea uelint q̃ debent. Notand̾
ꝙ lib̾tas actionis. sũ lib̾tate bone uolũtatis
semꝑ est malaum lib̾tas intlłi gendi est me¬
dia q̃ bona est. quociensq sib̾tati recte uolũt¬
tis adħet. ꝙala aut̃ cũ sñ illa est. ht̃ pͥmo quit
sibi expedit uelit illam ĩ bono. ⁊ sic m̾ebitur
ad ipisci lib̾tatẽ intlłidi quicquid expedit. uolẽ¬
di. ꝙ cumq d agendi. quicquid ꝓdest sb̾lib̾ta¬
te uolendi: est lib̾tas arbrti. deuen a cõne dia
nec dolor ꝓ pcc̃o ꝓpͥo afficit. Mos aut̃ iam amit̾e
incipit: quos ꝓ carius ĩ tẽꝑie lug̾e tam ꝯspi¬
cit. Quosd̾ aut̃ t̾tii ordinis .i. sanatos a carnali¬
doleant adhuc scd̾i. t̾tii u̾o gandeant. ꝓ de ñb

Expanded text:
tae voluntatis, quae semper est bona: hanc paucissimi volunt, id est ut ea velint quae debent. Notandum quod libertas actionis sine libertate bonae voluntatis semper est mala. Verum libertas intelligendi est media, quae bona est, quotiescunque libertati rectae voluntatis adhaeret; mala autem, cum sine illa est. Habet primo quis sibi expedit; velit illam in bono, et sic promerebitur adipisci libertatem intelligendi quidquid expedit, volendi quodcunque debet, agendi quidquid prodest. Sub libertate volendinec dolor pro peccato proprio afficit. Illos autem jam amittere incipit quos pro carnis intemperie lugere jam conspicit. Quosdam autem tertii ordinis, id est sanatos a carnalid
Abbreviated transcription (Latin):
qñ do obedimꝰ. qmͣ faciamꝰ cũ carnali uolũtate
ꝯsentimꝰ. p̾ceptũ ⁊ eiĩ dñe: ut ĩnuuicos diliga¬
mus. si ego eos affectuose dilig̾e neq̃o. qm̃ carna¬
litatẽ meam ad amorẽ eoꝵ ad ħ flerte nõ ualeo.
tñ uelle debeo eos me posso amare ⁊ donec uaie

Expanded text:
imus, quam faciamus quando carnali voluptati consentimus. Praeceptum etenim Domini est ut inimicos diligamus. Si ergo eos affectuose diligere nequeo, quoniam carnalitatem meam ad amorem eorum adhuc flectere non valeo, tamen velle debeo eos me posse amare; et, donec vale
Abbreviated transcription (Latin):
qui g ͦ dilectõem quad aĩa sustentari tollit qnͣ¬
aliquidsmistr ĩ de aliquo loqui pͥsunat nispp̃
to posse ꝯsulere pecianti. ⁊ uicõꝵ uulnem me¬
deri. debeo alt̾ius malestã pp̃ emendacõem dex¬
ge̾. que ꝑ mei ip̃m neq̃o em̃dare. et ne asꝰ oq¬
rumpatur. ip̃im offensione ꝯpendiose ⁊̃ possũ
eum mou̾e. ne tali iungatur singłari ultqͣ fam¬
liaritate Alit̾ u̾o ulło modo de aliquo quicqm̃
adũsi loqui debeo.ultt̃
sic płib sol ꝓdesse. de aliis bona audat. Na̾
cͥuͣ bona cũ aliquo referũt᷑. hii qui boni sunt
eius fc̃a emulant᷑. eoq ꝓpensius ĩ sua bonitate
ꝑseu̾are nitũtur. quo alii eiusdem bonitatis
sectatores laudant᷑ Si aut̃ penitẽtes sũit:
tanto studiosius suam pm̃am ut boni effici¬
antur ꝑagunt. qnͣto gratiosiores bonos eẽ mas
sedulã relone ꝑcipiunt. porro si mali fu̾int
erubescunt cũ de alus boua ref̾ri audiant a qͥ¬
b sem ipõs uacuos eẽ ꝯsid̾ant. tanoq facilius

Expanded text:
Qui igitur dilectionem, qua debet anima sustentari, tollit, quaaliquid sinistrum de aliquo loqui praesumat, nisito posse consulere peccanti et vitiorum vulnera mederi, debeo alterius malefacta propter emendationem detegere, quae per meipsum nequeo emendare. Et ne alius corrumpatur ipsius offensione, compendiose etiam possum eum monere, ne tali jungatur singulari aliqua familiaritate; aliter vero, nullo modo de aliquo quidquam adversi loqui debeo. CAPUTsic pluribus solet prodesse de aliis bona audire. Nam cum bona de aliquo referuntur, hi qui boni sunt ejus facta aemulantur; eoque propensius in sua bonitate perseverare nituntur, quo alii ejusdem bonitatis sectatores laudantur. Si autem poenitentes fuerint, tanto studiosius suam poenitentiam, ut boni efficiantur, peragunt, quanto gloriosiores bonos esse malis sedula relatione percipiunt. Porro si mali fuerint, erubescunt, cum de aliis bona referri audiant, a quibus semetipsos vacuos esse considerant; tantoque facilius
Abbreviated transcription (Latin):
captiuetur ⁊ ad capitis plexionẽ uenit᷑ no sugi¬
at ugatur. hinc aut̃ si forte aliquis dicat fuge
ꝓte me ĩ iliiculis istis ponã: penã ꝓ te excii¬
am. bona quid̃ talis p̾cepcõ. qr ex ꝑfecta cari¬
tate descendit. s mala ad ħ ꝯcefłio. qr ꝓrsus
obuiat caritati. Nlam ubi dom̃ et alt alt̾uis on̾a
portate: nõ dc̃m est or̾a ĩponite. inala eit ĩso
i boñ est obedicõ. ut si quis poma cedrina uł ad
ferri p̾ciꝑet. uñ dauid. aqm̃ de cist̾na sibi affi¬

Expanded text:
captivetur, et ad capitis plectionem veniatur, ne fugiat, ligatur. Huic autem si forte aliquis dicat: « Fuge, pro te in vinculis istis me ponam, poenam pro te excipiam. » Bona quidem talis praeceptio, quia ex perfecta charitate descendit; sed mala ad hoc concessm ubi dictum est: Alter alterius onera portare , non dictum est, onera imponite. Mala est jussio, et bona obeditio, ut si quis poma cedrina, vel qferri praeciperet. Unde David aquam de cisterna sibi aff
Abbreviated transcription (Latin):
duriciã. penitõtib retidiuacõem. tempostatis.
exemplũ pectandi. qĩ fom̃ta malicie p̾stat. Natu¬
rale si quid̾ est. ut sic̃ id ꝙ a nulł fĩ audio fatere
faciliꝰ p̾suino. ⁊ quo płes eandẽ remfecisse ꝯno¬
u̾o eommꝰ eam fac̾e dubito. bonusquo si ner po¬
intens de aliquo cͥminali fu̾it nec tẽptacõem
aliqmͣ inde hũerit. ⁊ aliũd̾ illa uł illa e̾mmalia
ppetrasse. ꝑ derractõom audierit. insi sibi uigi¬
lanti oculo p̾uid̾it mat̾iam suꝑbiẽdi accipit. ꝓ¬
pͥm namq est suꝑbio głaritates semꝑ gaudere

Expanded text:
duritiam, poenitentibus refrigerationem, tentatis exemplum peccandi, quasi fomenta malitiae praestat. Naturale siquidem est ut, sicut id quod a nullis fieri audio, facere facilius praesumo: et quo plures eamdem rem fecisse cognovero, eo minus eam facere dubito. Bonus quoque, si nec poenitens de aliquo criminali fuerit, nec tentationem aliquam inde habuerit et alium illa vel illa criminalia perpetrasse per detractionem audierit, nisi sibi vigilanti oculo providerit, materiam superbiendi accipit. Proprium namque est superbiae singularitate semper gaudere.
Abbreviated transcription (Latin):
sibun ip̃is male consulu̾it: if mseri attendũt
qnͣta erroris caligine int̾uis obtenebrant᷑. Nã
qnͣto sũt pectatis obligati maiorib achonita¬
te pauꝑiores. tanto deb̾ent eẽ ad oẽ delectam̃tũ di¬
abłicẽ suggestionis excuciend̾. ardencõres sicut

Expanded text:
sibimet ipsis prave consulunt; nec miseri attendunt sibimet ipsis prave consulunt; nec miseri attendunt quanta erroris caligine interius obtenebrentur. Nam quanto sunt peccatis obligati majoribus, ac bonitate pauperiores, tanto deberent esse ad omne delectamentum diabolicae suggestionis excutiendum ardentiores. Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
rientes nõ sũt. hec ⁊ huc siłia pig̾ ⁊ insipiẽs
sibun ꝓponit. nec ꝑcipit qr antiqꝰ hostis ad ĩ¬
pore semꝑ uiuat ut ꝑeat. Ampsiꝰ quo satis
inquit sũt sapientes. ĩ mundo sat̃scͥptores. sa¬
tis qui hũt ꝑiciam artium. nõ est opurut me
ego discendo fatigẽ. p̾t̾ea pu̾iciam. iam exui
senectuti aꝑꝓiquẽ nec iampossẽ ad magñscĩe
fructũ uenire. si modo nciꝑem laborare. Sic se
pig tractat ⁊ ĩ sui torporis desidia ꝑseuerat. siłi
ĩ modonõ nũꝙͣ pettator irretit᷑. ne ad bone oꝑa¬
cõnis ex̾cituũ aliqñ exurgat. soli emĩ ꝯting̾e
uen̾it. ⁊ locus pectandi affłut dicit. Quare istã
uoluptatẽ ꝑd̾em. satis ⁊̃ hanc admitt̾e pot̾o sic̃
tũt tot afflictõnib tot u̾b̾ib corpus cactiga¬
me remaneat dignũ supplicõ. Cum eiuĩ ad huc
illa ⁊ illa ĩ me restant sũ ꝯfõne. cur me ab hac
sola cõpescͥem deiectacõne. talia nõ nulli ĩtdũ

Expanded text:
on sunt. » Haec et his similia piger et insipiens sibimet proponit nec percipit quia antiquus hostis ad inpore semper vivat et pereat. Amplius quoque: « Satis, inquit, sunt sapientes in mundo, satis scriptores, satis qui habent peritiam artium, non est opus ut ego me dicendo fatigem. Praeterea pueritiam jam exui, jam senectuti appropinquo, nec jam possem ad magnum scientiae fructum venire, si modo inciperem laborare. » Sic secum piger tractat, et in sui torporis desidia perseverat. Simili etiam modo nonnunquam peccator irretitur ne ad bonae operationis exercitium aliquando exsurgat. Solet enim contingere venerit, et locus peccandi affuerit, dicit: « Quare istam voluptatem perderem? Satis etiam hanc admittere potero, sicut tunc tot afflictionibus, tot verberibus corpus meum castigail remaneat dignum supplicio. Cum enim adhuc illa et illa in me restant sine confessione, cur me ab hac sola compescerem delectatione? » Talia nonnulli interdum
Abbreviated transcription (Latin):
postea octupatur dui intendit. Si aut̃ tatendo sa¬
pientiũ u̾ba ꝯtempnit audire. noc ad illam aitẽ
cendo gͥ sapiẽtiũ u̾bis attendat. ut ad sc̃iam spũas
uite doct̾na eoꝵ ꝑtingat. Continendo aut̃ corꝑis
una ꝑtesolis suscipit radia. ex altriquietũ ⁊
ip̃m aliquo ĩ ꝑtete reddit. sic mens patata susci¬
piens aure tuiꝰ piam u̾bum ore remittit ⁊ ip̃m
pectatũ ut u̾o aqͣ ꝯmota radiũ ꝯmotũ. sit et
mens turbata u̾bũ reddit curbatũ. s ⁊ oẽm extiꝰ
actũ. ut gͦ ad quietem mentis ⁊ oris ⁊ oꝑ c̃ sibi
ꝓficiat. iuuenis q̃q m̃bra decent̾ ꝯtineat. Crube¬
scendo a̾ sicut ⁊ dcm̃ est ĩ meliꝰ ꝓficit. qr u̾ecun¬

Expanded text:
one officii cui intendit. Si autem tacendo sapientium verba contemnit audire, nec ad ullam ascendentium verbis attendat, ut ad scientiam spiritualis vitae doctrina eorum pertingat. Continendo autem corporis parte solis suscipit radium, ex altera quietum et ipsum aliquo in pariete reddit, sic mens pacata suscipiens aure cujuspiam verbum, ore remittit et ipsum pacatum. Ut vero aqua commota, radium commotum, sic et mens turbata verbum reddit turbatum, sed et omnem exterius actum. Ut ergo ad quietem mentis, et oris, et operis sibi proficiat juvenis, quaeque membra decenter contineat. Erubescendo autem, sicut et dictum est, in melius proficit, quia verecun
Abbreviated transcription (Latin):
olet eĩ ꝯting̾e. ut ignis ĩ aliqͣ
mat̾ia alt̃ paululũ ardeat. ⁊ siuento ĩplite.
ad maiorẽ ardorẽ crescat talit ĩ mens humana
salub̾ admoĩcõne pulsata ad opus agend̾ p̾sug¬
gestionẽ ocius surgit ad ꝙ pͥus surg̾e negligit¬
neglexit. sicq ut ignis uento mouet᷑ siemenca¬

Expanded text:
t enim contingere ut ignis in aliqua materia aliquando paululum ardeat; et si vento impellitur, ad majorem ardorem crescat. Taliter et mens humana salubri admonitione pulsata ad opus agendum, post suggestionem ocius surgit ad quod prius surgere neglexerat. Sicque ut ignis vento movetur, sic men
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsumitur ab eo ꝙ̃ morsib detractõnis ꝯsume ge¬
stit. Naicũ eius uitam ꝑ detractõem dilacerat
torã do ĩdampnatõnẽ cadat. qm̃ius ille cuidetta¬
hitur nicħ lesionis ex ip̃a detractõne sentiato
aut̃ detraitõ oꝑetur. uł quid sit ĩ quinamꝰ ⁊ ĩ qui¬

Expanded text:
sumitur ab eo quem morsibus detractionis consumere gestit. Nam cum ejus vitam per detractionem dilacerat,coram Deo in damnationem cadat; quamvis ille cui detrahitur, nihil laesionis ex ipsa detractione sentiat. Quid autem detractio operetur, vel quid sit inquiramus, et inqui
Abbreviated transcription (Latin):
lilicuiꝰ penitet cͥmĩs sibi eẽ agend̾ more ar¬
borem magnũ sucund̾e uolentis. sicut .n. iia
minora ĩ cͥtuitu arbusta pͥus curat suctid̾s nosibi
arborẽ ip̃am suctidenti possint obẽe. sic ⁊ huic in¬
ciaminora illi cͥmani utina pͥus sunt. exstit¬
panda: ne qua sibicͥmen ip̃m desteuenti ferant
tlemeus int̾ cetͥa q̃ ab orõ beatipetͥ sedidicisse

Expanded text:
alicujus poenitet criminis, sibi esse agendum more arborem magnam succidere volentis. Sicut enim ille minora in circuitu arbusta prius curat succidere, ne sibi arborem ipsam succidenti possint obesse, sic et huic vitia minora illi crimini vicina prius sunt exstirpanda, ne qua sibi crimen ipsum destruenti ferant Clemens inter caetera quae ab ore beati Petri se didicis
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝑit̾ siue m agͥ uł miꝰ nõ possũt ĩ tsłigi usta
uisi ꝑ usticiã q̃ nõ est aluid ⁊ aluid ĩ diu̾sis. gͦ cĩ
certũ sit qd̾ onma bona si ad ĩuicem ꝯferant᷑: ai
equalit̾ aut ĩ equalit̾ sint bona. uitẽ estnt oñ
iuidetur dici bonus equs qr fortis est ⁊ ꝑ aliud
bomis equs ꝙ uelox et. Cũ enĩ uideatur bonꝰ
ꝑ fortitudine̾ ⁊ bonus ꝑ uelocitatẽ. nõ tñ iude¬
ꝑ est fortis aut uelox idc̾co bomis est. qũo for¬
tis ⁊ uelox latro malus est. pocuis gͥ quẽ ad mod̾
fortis ⁊ uelox latro idb malus est qr noxius est.
Ita fortis ⁊ uelox equs id cͥto bonus estqr utił
est Et quidm nicħ solet putari bonũ. nisi aut

Expanded text:
ossunt intelligi justa nisi per justitiam, quae non est aliud et aliud in diversis. Ergo cum certum sit quod omnia bona, si ad invicem conferantur, aut aequaliter, aut inaequaliter sint bona, necesse est ut omnia videtur dici bonus equus, quia fortis est; et per aliud bonus equus, quia velox est. Cum enim videatur dici bonus per fortitudinem, et bonusia est fortis et velox, idcirco bonus est; quomodo fortis et velox latro malus est? Potius igitur quemadmodum fortis et velox latro ideo malus est quia noxius est; ita fortis et velox equus idcirco bonus est, quia utilis est. Et quidem nihil solet putari bonum, nisi aut
Abbreviated transcription (Latin):
tiñ sic rnterĩ uidi posse dicat᷑. facile et gͥ ut al¬
quis sic secũ tacitus dicat. cũ tñ ĩ num̾abłia bo
credend̾ eẽ unũ aliquid ꝑ qd̾ unũ sint bona q̃¬
cumq bona sũt an sũt bona alia ꝑ aliuid: Certis¬
simnũ quid̾m ẽ ⁊ oĩb uolentib adu̾t̾e ꝑspicuũ.¬

Expanded text:
tum sic interim videri posse dicatur. Facile est igitur ut aliquis sic secum tacitus dicat: Cum tam innumerabilia boncredendum esse unum aliquid, per quod unum sint bona quaecunque bona sunt; an sunt bona alia per aliud. Certissim