comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos residere ꝑmitter&. Resumensq: ad monitionẽ senex : Ecce inquit dñs
tibi ueritatẽ sermonũ meoꝵ insibilit̃ apꝓbauit: ut passionis illiꝰ incenton
decorde tuo salubri confessione depulsum. oculis ꝑuideris. pate factum¬
que hostem ne quaqu̾a locũ inte ulterius habiturũ. aꝑtaeiꝰ expulsione cog¬
nosceres: Itaq scđm sententiã senis: itaest inquit inme confessionis huꝰ
uirtute. dñatio diabolicȩ illiꝰ trrannidis extincta. atq in ꝑp&uo̾ conso¬
inimicꝰ ingerere : nec me post hȩc aliquando pulsatũ furtuilliꝰ desiderii
instigatione ꝑsenserim Quem sensum : in ecclesiasten quoq pulcherrim
legimꝰ figuratum. Si momorderit inqͥt serpens ñ insibilo: non est
habundantiu incantatori: Taciti serpentis morsũ ꝑnitiosũ. eẽ. designans:
id est si ꝑ confessionẽ. suggestio seucogitatio diabolica. incantatori cuiquã.

Expanded text:
nos residere permitteret. resumensque af monitionem senex, ecce, inquit, dominus nos residere permitteret. resumensque af monitionem senex, ecce, inquit, dominus tibi ueritatem sermonum meorum uisibiliter adprobauit, ut passionis illius incentorem de corde tuo atabri confeesione depnlsum oculis peruideres, patefactumque hostem nequaquam locum in te ulterius habiturum aperta eius expelsione cognosceres. itaque secundum sententiam senis ita est, inquit, in me confessionis huius uirtute dominatio diabolicae illius tyrannidis extincta atque in perpetuum consoemptauerit inimicus ingerere nec me post haec aliquando pulsatum furtiui illius desiderii instigatione persenserim. quem sensum in Ecclesiaste quoque pulcherrime legimns figuratum. si momorderit, inquit, serpens non in sibilo, non est abundantia incantatori, taciti serpentis morsum perniciosum esse designans, id est: si per confessionem suggestio seu cogitatio diabolica incantatori cuiquam,
Abbreviated transcription (Latin):
implortui: Tum senex. Confide ait opuer: absoluit te haec acapͤtiuitato
etiam me tacente confessio tua: Uic torem namq aduersariũ tuũ hodie
triumphasti: ualidius eum tua confessione ꝓsternens. quã ipse fueras
abeo: taciturnitate deiectꝰ. Quẽ utiq nequaquã uł tua ł alteriꝰ respon.¬
sione confutans. inte nunc usq ꝑmiseras dominari : scđm illam salomonis
sententiam. Quia non fit contradictio abhis qui faciunt malũ cito : ideo
repletũ est corfilioꝵ hominũ in ipsis ut faciant malu. Et idcirco ⁊amte
posthanc publicationẽ tuã. iste nequissimꝰ sp̃s inqui&are non poterit :¬
nec inte latibulũ sibi teterrimꝰ serpens deinceps usurpabit : detenebrs
cordis tui. salutari confessione ꝓtractꝰ adlucem: Nec dum senex haec
uerbu compleuerat: & ecce lam pas accensu demeo sinu ꝓcedens. it a
cellam repleuit odore sulphureo: ut uehementi fecoris ipsius. uix mea

Expanded text:
inploraui. tum senex: confide, ait, o puer. absoluit te ab hac captiuitate inploraui. tum senex: confide, ait, o puer. absoluit te ab hac captiuitate etiam me tacente confessio tua. uictorem namque aduersarium tuum hodie triumphasti, ualidius eum tua confessione prosternens quam ipse fueras ab eo tua taciturnitate deiectus. quem utique nequaquam uel tua uel alterius responsione confutans in te nunc usque permiseras dominari secundum illam Salomonis sententiam: quia non fit contradictio ab his qui faciunt malum cito, ideo repletum est cor filiorum hominis in ipsis ut faciant mala. et idcirco iam te post hanc publicationem suam iste nequissimus spiritus inquietare non poterit nec in te latibulum sibi taeterrimus serpens deinceps usurpabit, de tenebris cordis tui salutari confessione protractus ad lucem. necdum senex haec uerba conpleuerat et ecce lampas accensa de meo sinu procedens ita cellam repleuit odore sulpureo, ut uehementia foetoris ipsius uix in ea
Abbreviated transcription (Latin):
collatio sp̃alis cępiss& agitari: respondensq senex ꝓpositis in t̃rogationib: eoꝵ
de gastrimargie uicio & occultarũ cogitationũ dominatione disserer& : earũq
naturam & atrocissimam iim: quae haberent dampnu quicelarent exponer&:
ego conlationis huiꝰ uirtute compunctꝰ. et conscientiu redarguente ꝑ territꝰ
uelut quicrederem obhoc ea fuisse ꝓlata. qđ senidñs secreta mei pectoris re¬
uelas set : In occultos primũ gemitꝰ excitatꝰ : deinde cordis mei compunctione
crescente. in aꝑtos singultus lacrimasq prorũ pens: paximatiũ qđ consuetu¬
dine uiciosa subtraxeram clancule comedendũ. de sinufurtimer conscio ac
susceptore produxi : eumq inmediũ ꝓferens: que ad modũ quotidie latent
efenemi pstritꝰ interra cun ueniȩ postulatione confessus sum: et uberto
ꝓfusis lacrimis: ut absolutionẽ dirissimȩ captiuitatis adño poscerent

Expanded text:
conlatio spiritalis coepisset agitari respondensque senex propositis interrogationibus eorum conlatio spiritalis coepisset agitari respondensque senex propositis interrogationibus eorum de gastrimargiae uitio et occultarum cogitationum dominatione dissereret earumque naturam et atrocissimam uim, quam haberent donec celarentur, exponeret, ego conlationis huius uirtute conpunctus et conscientia redarguente perterritus, uelut qui crederem ob hoc ea fuisse prolata, quod seni dominus secreta mei pectoris reuelasset, in occultos primum gemitus excitatus, dein cordis mei conpunctione crescente in apertos singultus lacrimaaque prorumpens paxamatium, quod consuetudine uitiosa subtraxeram clancule comedendum, de sinu furti mei conscio ac susceptore produxi, eumque in medium proferens, quemadmodum cotidie latenter ederem, prostratus in terram cum ueniae postulatione confessus sum, et ubertim profusis lacrimis ut absolutionem dirissimae captiuitatis a domino poscerent
Abbreviated transcription (Latin):
um adhuc inquit essem puerulus &cũ abbate theone PΡRIC C̃FITE
consuetudo: ut postquã refecissem horanona cũ sene: unũ paximatium
cotidic insinu meo latenter absconderem. Qđ sero ignorante illo occulte
edebam. Qđ furtum lic& coniuentia uoluntatis. & in oliti semel desiderii
in continentia sinecessatione cõmitterem : expleta tamen concupiscentia
fraudulenta: ad memet ipsum reuertens. grauius suꝑ ad misso furti crimine
cruciabar: qũã suꝑ esu eius fueram iocundatus: Cumq istud molestissimũ
opꝰ uelut ab exactorib mihi fartionis indictũ. uice laterũ singulis dieb ex¬
plere ñ sine dolore cordis mei compellerer: nec tamen eruere me possẽ abhac
eoꝵ seuissima tyrannide: & clandestinũ furtũ seni manifestare confunderer:
contigit dei nutu. de hoc me captiuitatis iugo uolentis eripere: ut quidam fr̃s
cellam senis obtentu adificationis expeterent. Cumq refectione transacta

Expanded text:
um adhuc essem puerulus, et cum abbate Theone consuetudo, ut postquam refecissem hora nona cum sene, unum pazamatium cotidie in sinu meo latenter absconderem, quod sero ignorante illo occulte edebam. quod furtum licet coniuentia uoluntatis et inoliti semel desiderii incontinentia sine cessatione conmitterem, expleta tamen concupiscentia fraudulenta ad memet ipsum reuertens grauius super admisso furti crimine cruciabar quam super esu eius fueram iucundatus. cumque istud molestissimum opus uelut ab exactoribus mihi Pharaonis indictum uice laterum singulis diebus explere non sine cordis mei dolore conpelierer nec tamen eruere me possem ab hac eorum saeuissima tyrannide et clandestinum furtum seni manifestare confunderer, contigit dei nutu de hoc me captiuitatis iugo uolentis eripere, ut quidam fratres cellam seius obtentu aedificationis expeterent. cumque refectione transacta
Abbreviated transcription (Latin):
Cum consilio om̃a fac: cum consilio uinũ bibe Et̃ iterum. Sicut ciuitas
muris diruta & non circunduta: sic estuir quiñ cũ consilio aliquid agit :
Cuius priuatio quam ꝑnitiosu sit monacho: testimoni huiꝰ exemplum
ac figura declarat: disruptȩ eũ ac sine muris comparans ciuitati. In hac
sapientia: in hac intellectus sensusq insistit : sine quib nec interior
nr̃a edificari domus: nec sp̃ales poterunt diuitiȩ congregar: sedmillud
Cum sapsentia adificatur domus: & cũ intelle tuiterũ erigit : Cum sensu
implant tellariãt : om̃ibidiutus p̃tiosis & magnis. Hec in quam est solidꝰ
inbuse tunsia ꝑfectis tantum ac robustis non potest sumi: secundũ illud
Per fertoruest autem solidus cybus: eor qui ꝓconsuetudine exerenobois
habent sensus ad discretionẽ boniacmali. Quae intantũ utilis nobis
de heressaria comprobatur: ut etiã uerbodei eiusq uirtutib coaptetir:

Expanded text:
cum consilio omnia fac, cum consilio uinum bibe, et iterum: sicut ciuitas cum consilio omnia fac, cum consilio uinum bibe, et iterum: sicut ciuitas muris diruta et non circumdata, sic est uir qui non cum consilio aliquid agit. cuius priuatio quam perniciosa sit monacho, testimonii huius exemplum ac figura declarat, dirutae eum ac sine muris comparans ciuitati. in hac sapietra aedificari domus, nec spiritales poterunt divitiae congregari, secundum illud: Cum sapientia aedificatur domus, et cum intellectu iterum erigitur; cum sensu implentur cellaria omnibus divitiis pretiosis et bonis . Haec, inquam, est solidus cibus, qui nisi a perfectis tantum ac robustis sumi non poterit, secundum illud: Perfectorum autem est solidus cibus, eorum qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni ac mali . Quae in tantum utilis nobis ac necessaria comprobatur, ut etiam verbo Dei ejusque virtutibus coaptetur,
Abbreviated transcription (Latin):
illum sublimissimȩ uictoriȩ triumphum quieifuerat dĩ fauore concessus:
compulit credere meliorẽ esse miscđiam suam. quam diuini seuerissimam
executionẽ precepti: Et quẽ ad modũ ipse uidebat᷑ crudelis imperii Iua
consideratione mollitꝰ. dum mauult cruentem uictoriam clementia tem¬
perare : ob indiscretam miscđiã uelut toto corpore redditꝰ tenebrosus. in¬
reuocabili morte damnatur: QUE DEBONO DISERETIORIS INSCNIPTU¬
abapło nuncupatur : scđm illđ : Sol non occidat : suꝑ iracundiam urãm.
Haec etiam uitȩ nr̃ȩ dicitur gub̃natio: scđm illud. Quib: non est gubnatio:
cadunt ut folia. Haec consilium rectissime nominatur. sine quo nihil agere
om̃ino. scripturȩ auctoritate ꝑmittim᷑ : itt ut neipsũ quidem spiritale iunũ
qđ lȩtificat corhominis sine ipsius sinam᷑ moderatione ꝑcipere : scđm illud

Expanded text:
illum sublimissimae uictoriae triumphum, qui ei fuerat dei fauore concessus, illum sublimissimae uictoriae triumphum, qui ei fuerat dei fauore concessus, conpulit credere meliorem esse misericordiam suam quam diuini seuerissimam exsecutionem praecepti et quemadmodum ipsi uidebatur crudelis imperii. qua consideratione mollitus dum mauult cruentam uictoriam clementia temperare, ob indiscretam misericordiam uelut; toto corpore redditus tenebrosus inreuocabili morte damnatur. Haec est discretio, quostolo nuncupatur secundum illud: so1 non occidat super ir\'acundiam uestram. haec etiam uitae nostrae dicitur gubernatio secundum illud: quibus non est gubernatio, cadunt ut folia. haec consilium rectissime nominatur, sine quo nihil agere omnino scripturae auctoritate permittimur, ita ut ne ipsum quidem spiritale uinum, quod laetificat cor hominis, sine ipsius sinamur moderatione percipere secundum illud:
Abbreviated transcription (Latin):
Eo qđ ipsu cogitationes hominisuniuersas. actusq discernens:
cuncta quȩ gerenda sunt preuideat atq ꝑ lustret
Quae si in homine nequã fuerit. id est ñ uero iudicio & scientia
communita. seu quolib& errore acp̃sumptione decepti: totũ corpꝰ nr̃m
faciat tenebrosum: hoc. ẽ. omnẽ aciem mentis actusq nr̃os reddat obscuros
cecitate scilic& uitiorũ & ꝑ turbationũ tenebris in uolutos Si eñ inqui
lumen qđ inte est tenebre sunt. tenebrȩ ipse quante erunt: Nulli namq
dubium. ẽ. errante iuditio cordis nr̃i. & ignorationis nocte possesso:
eniq: ille qui primus iudiciodĩ regnũ popłi israhelis TIONIS imꝑn¬
emeruit : quia hunc discretionis oculũ nequaquam habuit: uelut S
toto corpore tenebrosus. etiam ipso deiectꝰ est regno : dum lucerne¬
offensionis incurrit : exqua re propitiandam sibi diuinam sperauerat
maiestatem. Huius in quam discretionis ignoratio achab regem isrł. post

Expanded text:
eo quod ipsa cogitationes hominis uniuersas actusque discernens eo quod ipsa cogitationes hominis uniuersas actusque discernens cuncta quae gerenda sunt peruideat atque perlustret: quae si in homine nequam fuerit, id est non uero iudicio et scientia communita seu quolibet errore ac praesumptione decepta, totum corpus nostrum faciat tenebrosum, hoc est omnem aciem mentis actusque nostros reddat obscuros, caecitate scilicet uitiorum et perturbationum tenebris inuolutos. si enim inquit lumen quod in te est tenebrae sunt, tenebrae ipsae quantae erunt! nulli namque dubium est errante iudicio cordis nostri et ignorationis nocte possesso ce ille, qui primus iudicio dei regnum populi Israhelis emeruit, quia hunc discretionis oculum nequaquam habuit, uelut tototo corpore tenebrosus etiam ipso deiectus est regno, dum lucernoffensionis imaiestatem. huius, inquam, discretionis ignoratio Achab regem Israhel post
Abbreviated transcription (Latin):
dde ficiens : usq ad finẽ ea durare ñsiuit. Nec enĩ alia lapsus eoꝵ causa
dep̃hendit᷑ nisi qđ minꝰ a seniorib instituti: nequaquũ potuerunt
rationẽ discretionis adipisci: quȩ pret̃mittens utramq nimietatẽ:
uia regia monachũ docet semꝑ incedere : et nec dextra uirtutũ per¬
mittit extolli. id est feruoris excessu iustȩ continentiȩ modum
inepta presũptione transcendere: nec oblectatũ remissione. de¬
flectere aduitiu sinistra c̃cedit: hoc est subp̃textu gubnandi cor¬
poris. contrario spũ tepore lentescere. Haec namq est discretio
quȩ oculꝰ et lucerna corporis in euuangłio nuncupatur: scđm
illam sententiam saluatoris:: Lucerna corporis tui: est oculꝰ tuus.
Qđ si oculus tuus simplex fuerit: totũ corpꝰ tuũ lucidum erit.
Si autẽ oculꝰ tuus neqũã fuerit: totũ corpꝰtuum tenebrosũ erit.

Expanded text:
deficiens usque ad finem ea durare non sinit. nec enim alia lapsus eorum causa deficiens usque ad finem ea durare non sinit. nec enim alia lapsus eorum causa deprehenditur, nisi quod minus a senioribus instituti nequaquam potuerunt rationem discretionis adipisci, quae praetermittens utramque nimietatem uia regia monachum docet semper incedere et nec dextra uirtutum permittit extolli, id est feruoris excessu iustae continentiae modum inepta praesumptione transcendere, nec oblectatum remissione deflectere ad uitia sinistra concedit, hoc est sub praetextu gubernandi corporis contrario spiritus tepore lentescere. haeo namqae est discretio, quae oculus et lucerna corporis in euangelio nuncupatur secundum illam sententiam saluatoris: lucerna corporis tui est oculus tuus: quodsi oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit: si autem oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit,
Abbreviated transcription (Latin):
modũ diuersis urtutib aditũ certiorẽ addm pariposse decer neneulit
esscta. noeris maximum tempꝰ ac in quisitione consum tiemes arcasum
esemũ bect antonius. Om̃ia quidem haec quae dixistis necessarrasienta
lem tribucre gram: nequaqũa nos in numeri me toninas ue degues¬
remnenta ꝑinttunt. Nam sepe non nulli acerrome ueninus seidugmius
in eubantes. ac mirifice insolitudine secedentes: priuationẽ quo ꝙ omiuc
faculiatũ ita sec ⁊ antes. ut ex ipsis ne uniꝰ quidẽ diei uuctũ sibim& enũue
denariũ suꝑesse paterentur : humanitatis etiam studue tota deuoti¬
ont complentes: Ita uidimꝰ repente deceptos: ut arreptũopus
i potuerint congruo exitu terminare: Summumq feruorẽ &con¬
uersationẽ laudabilem. detestabili fine concluserint: Qua obrum
quid principalit ducat addm manifeste poterimꝰ agnoscere : siruine
ac deceptionis illoꝵ causu diligentius a nob fuerit indagata
Inillis namq cũ exuberent predictarũ oꝑa uirtutũ: discretiosolu

Expanded text:
modum diversis virtutibus aditum certiorem ad Deum parari posse decernerent, essetque noctis maximum tempus hac inquisitione consumptum; intulit demum beatus Antonius: Omnia quidem haec quae dixistis necessaria sunt lem tribuere gratiam nequaquam nos innumeri multorum casus et exrimenta permittunt. nam saepenumero acerrime ieiuniis seu uigiliis incubantes ae mirifice in solitudine Mcedentes, priuationem quoque omnium facultatum ita sectantes, ut ex ipeis ne unius quidem diei motam sibimet unumue denarium superesse paterentur, humanitatis etiam studia tota deuotione conplentes ita uidimus repente deceptos, ut arreptum opus non potuerint congruo exitu terminare summumque feruorem et conuersationem laudabilem detestabili fine concluserint. quamobrem quid principaliter ducat ad deum manifeste poterimus agnoscere, si ruinae ac deceptionis illorum causa diligentius a nobis fuerit indagata. in illis namque oum exuberarent praedietarum opera uirtutum, discretio sola
Abbreviated transcription (Latin):
qua nouiti omencuos sonplici confessione ꝓdente postincidũ qualam
indiguatione cõmotũ easdem grauit᷑ ex probasse. Inde fionũr emedi
ras omnob pnim ai semiorib: erubescimꝰ publicare : curationũ remedic
Irses i icut non sunt om̃s iuuenes parimodons iistoclenis¬
uel feruentes sp̃u. uł disciplinis ac morib optimis tsbatis simi
ita nec senes quidem cuncti uno modo. uł ꝑfecti possunt E pba usunt
repperiri: Diutic eñ seni ñ sunt canitie capitis: sed industru iuuentutis
net numes nꝰ muenies insenee tatua : Senectꝰ namqi honora biquit quituor¬

Expanded text:
fratri cogitationes suas simplici confessione prodenti postmodum quadam indignatione commotum easdem grauiter exprobrasse. unde fit, ut dum eas in nobis premimae ac senioribus erubescimus publicare, curationum remedia Sicut non sunt omnes iuuenes pari modo uel feruentes spiritu uel disciplinis ac moribus optimis instituti, ita nec Senes quidem cuncti uno modo uel perfecti possunt uel probatissimi repperiri. diuitiae enim senum non sunt canitie capitis, sed industria iuuentatistute, quomodo inuenies in senecta tua? senectus namque honorabilis no
Abbreviated transcription (Latin):
sue ꝓferret unusquisq sententiã : & alii quidem hoc inieiuniorum
uigiliarumq studio collocarent: qđ his in delic& extenuata mens
ac puritatẽ cordis & corporis assecuta: dõ facilius umiretur: Ali
in contẽptu uniuersarũ rerũ: quib mens sipenitꝰ nudaret᷑: tã quã
nullis deinceps retinentib laqueis: addm̃ expeditior ꝑueniret
Alii anachoresim necessariam. id est remotionẽ & heremi secreta
censerant : in qua commanens quis. familiarius int̃pellare dm̃: eique
possit peculiarius inherere : Nonnulli sectanda caritatis id est
humanitatis offitia definirent: qđ his regnu cęloꝵ se dñs in euanglio

Expanded text:
suae proferret unusquisque sententiam et alii quidem hoc in ieiuniorum suae proferret unusquisque sententiam et alii quidem hoc in ieiuniorum uigiliarumque studio eonlocarent, quod his uidelicet extenuata mens ac puritatem cordis et corporis adsecuta deo facilius uniretur, alii in contemptu uniuersarum rerum, quibus mens si penitus nudaretur, tamquam nullis deinceps retinentibus laqueis ad deum expeditior perueniret, alii anachoresin necessariam, id est remotionem et heremi secreta censerent, in qua commanens quis familiarius interpellare deum eique possit peculiarius inhaerere, nonnulli sectanda caritatis, id est humanitatis officia definirent, quod bis regna caelorum daturum se do
Abbreviated transcription (Latin):
nec paruũ. eẽ. discretionis munus: sed diuinȩ gãe maximũ p̃miũ:
Iuam nisi monacꝰ om̃i intentione fuerit ad secutꝰ & ascendentium
in sese sp̃uum discrecionẽ certaratione possederit: necesse est eum
uelut in nocte cȩta tetrisq tenebris oberrantẽ: non solũ inper¬
nitiosas foueas ac p̃rupta decidere: sed etiã in planis ac directis
constitutꝰ : in partib thebaidis. ubi beatꝰ antonius morabat᷑
seniores adeum ꝑfectionis in quirendȩ gr̃a conuenisse : Cumque
auesꝑtinis horis usq adlucem fuiss& ꝓtracta collatio: questionem
hanc maximũ noctis spatiũ consumpsisse. Nam diutissime quere¬
bat᷑: quȩ nam unrtꝰ uł obseruantia monachũ possit adiaboli laques
ac deceptionib custodire semꝑ illesum: uł certe recto tramite fir¬
moq gressu ad ꝑfectionis culmen euehere. Cumq ꝓcapacitate m̃tis

Expanded text:
nee paruum esse discrationis munus, sed diuinae gratiae maximum praemium. nee paruum esse discrationis munus, sed diuinae gratiae maximum praemium. quam nisi monachus omni intentione fuerit adsecutus et ascendein sese spirituum discretionem certa ratione possederit, necesse est eum velut in nocte caeca tetrisque tenebris oberrantem, non solum perniciosis foveis praeruptisque incidere, sed etiam in planis ac directis constitutus in partibus Thebaidis, ubi beatus Antonius morabatur, seniores ad eum perfectionis inquirendae gratia convenisse. Cumque a vespertinis horis usque ad lucem fuisset protracta collatio, quaestionem hanc maximum noctis spatium consumpsisse. Nam diutissime quaerebatur quaenam virtus vel observantia monachum ac deceptionibus custodire semper inlaesum uel certe recto tramite firmoque gressu ad perfectionis culmen euehere. cumuque pro captu mentis
Abbreviated transcription (Latin):
nocturne collationis ingressus. finem nr̃e disputatiomi dedit. congruum
credimꝰ excellentiã eiꝰ patrũ primũ consignare sententus. At cũ patuerit
quid deilla senserint uł ꝓnuntiauerint maiores nr̃i : tum prolatis ta
antiquis qũa recentib ruinis & casib diuersorũ: qui ꝓeo qđ minꝰ eam fuerĩn
ad secuti ꝑnitioso deiecti sunt lapsu: in quantũ possumꝰ utilitates eiꝰ
et cõmoda retractemꝰ: Iuib discussis. quem ad modũ eam expetere
atq: excolere debeamus: efficatius instruam᷑: considerantes meritieiꝰ
& gr̃e dignitatẽ Est enĩ ñ mediocris quedam uirtꝰ nec quȩ humana passi
ualeat industria comp̃hendi: nisi diuna fuerit largitate collata¬
Et post pauca . Ali discretio sp̃uum. Deinde completo om̃i catalogo
spiritaliũ charismatum : subdit: Om̃a autẽ hȩc oꝑat᷑ unus atqͦ
idem sp̃s : diuidens unicuiq prout uult. Uidetis ergo ñ terrenũ

Expanded text:
nocturnae conlationis ingressus finem nostrae disputationi dedit, congruum nocturnae conlationis ingressus finem nostrae disputationi dedit, congruum credimus excellentiam eius patrum primo consignare sententiis, ut cum patuerit quid de illa senserint uel pronuntiauerint maiores nostri, tum prolatis tam antiquis quam recentibus ruinis et casibus diuersorum, qui pro eo quod minus eam fuerant adsecuti pernicioso deiecti sunt lapsu, in quantum possumus utilitates eius et commoda retractemus: quibus discussis quemadmodum expetere eam atque excolere debeamus efficacius instruamur, considerantes meriti eius et gratiae dignitatem. est enim non mediocris quaedam uirtus nec quae humana passim ualeat industria conprehendi, nisi diuina fuerit largitate conlata sanitatum in uno spiritu, et post pauca: alii discretio spirituum. deinde conpleto omni catalogo spiritalium charismatum suMit: omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus, diuidens unicuique prout uult. uidetis ergo non terrenum
Abbreviated transcription (Latin):
huindr o gitio nꝰ possie una sonp endenq ñ sura seruar ⁊ier. Responsio de ñ ercedendo
refectionis modo
egustato itaq matutino sopore : cum ortũ lucis tanden¬
nob claruisse gaudentes. repromissam narrationẽ reposcere
cepissemus: beatꝰ moyses ita exorsus est : Cum uideom uos
tanto desideru ardore flammatos. ut nec ipsũ quidem pariussimum
quietis mom̃tũ qđ spiritali collatione subtrahens. refectioni carnis
malueram deputare ad requiem credam ur̃i corporis ꝓfecise: mihi ꝗͦq
hunc urm consideranti feruorem : sollicitudo maior incumbit. Mecesse
est enĩ etiã me in ꝑsoluendo debito. tancomaiorem deuotionis curaon
gerere : quantouos id attentius uideo postulare: scđm illã sententiam
Si sederis cenare ad mensam potentis: sapient̃ intellige quȩ apponunt᷑
tibi : et immitte manũ tuam: sciens quia taliu te oport& p̃pararȩ
Quam obrem debono discretionis eiusq uirtute dicturi. inquã sermo

Expanded text:
gatio, quomodo possit una semper eademque mensura seruari. Responsio de non excedendo refectionis modo. Degustato itaqnobis claruisse gaudentes, repromissam narrationem reposcere coepissemus, beatus Moyses ita exorsus est: Cum videam vos tanti desiderii ardore flammatos, ut ne ipsum quidem parvissimum quietis momentum, quod spiritali collationi smalueram deputare, ad requiem credam uestri corporis profecisse, mihi quoque hunc uestrum consideranti feruorem sollicitudo maior incumbit. necesse est enim etiam me in persoluendo debito tanto maiorem deuotionis curam gerere, quanto uos id adtentius uideo postulare, secundum illam sententiam: si sederis cenare ad mensam potentis, sapienter intellege quae adponuntur tibi, et inmitte manum tuam, sciens quia talia te oportet praeparare. quamobrem de bono discretionis eiusque uirtute dicturi, in quam sermo
Abbreviated transcription (Latin):
eobetiac eueuabuntur siue linguȩ cessabunt : siue scientiacdestro¬
etun. Ae bac autẽ: caricas num quã excidet. Om̃ianamq dona
pusu ac n ecessitate tribuuntur ad tempus consũmata dispentaeto¬
reeiiox ꝓeuldubio transitura : caritas uero nullo int̃cipietur
tempore. Non solũ enĩ in p̃senti mundo utilit̃ opatur innobis:
sd ecun infucuro sarcina corporeae necessitatis abrec scu penlie ase fet¬

Expanded text:
phetiae. euacuabuntur: sine linguae, cessabunt: siue scientia, destruphetiae. euacuabuntur: sine linguae, cessabunt: siue scientia, destruetur, de hac autem: caritas numquam excidit omnia namque dona pro usu ac necessitate tribuuntur ad tempus, consummata dispensatione mox procul dubio transitura, caritas uero nullo intercipietur tempore. nen solum enim in praesenti mundo utiliter operatur in nobis, sed etiam in futuro sarcina corporeae necessitatis abiecta effica
Abbreviated transcription (Latin):
erie bue actioe ecesaria & utilis exercenti destauens qudero bono
uffecens a urae uoluytaci retributionẽ haereditatus nt erilero bono
fuorit fucuro saeculo parilitate regnante cessitit : uteriane non
fuerit in aequalitas ꝓpc̃ quam haec debeant exerceri Sed euneti
ablrac rerultiplici id est accuali oꝑatione : ad caritatem di & diuina¬
riun herum contẽplationẽ ꝑpetua cordis puritate transibantira
curse hi quib cura .ẽ. uel scientiae uel emundacioni inusteremtis¬
tam in hoc seło consticuti : elegerunt om̃i conatu aciuribi mmaones¬
porti dlli seilicet semet ipsos officio adhue in carne corruptionir
positi deputantes : in quo erunt corruptione deposita ꝑmar¬
suri ÷ pouenientes ad illam ꝓmissionem dñi saluatoris qua dict
Beatimundo corde : qm̃ ipsi dm̃ uidebure sa
equid miramini si illa officia superius cõphensa transibune
sohem uero caritatẽ designet sine fine mansurã : Siue inquiens pro¬

Expanded text:
erit haec actio necessaria et utilis exercenti, restituens quidem bono affectui et piae uoluntati retributionem hereditatis aeternae: ipsa uero in futuro saeculo parilitate regnante cessabit, cum iam non fuerit inaequalitas propter quam haec debeant exerceri, sed cuncti ab hac multiplici, id est actuali operatione ad caritatem dei et diuinarum rerum contemplationem perpetua cordis puritate transibunt. cui se hi, quibus cura est uel scientiae uel emundationi mentis insistere, iam in hoc saeculo constituti elegerunt omni conatu ac uiribus mancipare, illi scilicet semet ipsos officio adhuc in carne corrnptionis positi deputantes, in quo erunt corruptione deposita permansuri, peruenientes ad illam promissionem domini saluatoris qua dicitur: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. Et quid miramini si illa officia superius conprehensa transibunt,solam uero caritatem designet sine fine mansuram sine, inquiens, pro
Abbreviated transcription (Latin):
rursus ad eum cordis oculos recorquentes: uelut rectilina lreees
mentis acium reuoccmus : T otum namq: in animȩ consistit recenu
unde expulso diabolo ac nequaquã in eaiam regrantibus uitus: con¬
sequenter regnumdĩ fundatur in nobis dicente euangelista. Reg¬
num dĩ non ueniet cũ obseruatione : neq dicent ecce hic. aut ecce
illic est. Amen enĩ dico uobis: quia regnũ dĩ intrauos ẽ Intra
nos uero nichil aliud ẽẽ potest : quã sc̃ientia aut ignorantia
ueritatis : & uel uitiorũ amicitia uel uirtutũ : perquam aut
diabolo aut xp̃o regnum paremus incorde. Cuius etiam regni
qualitatem de scribit apłs ita dicens. Non enim regnũ dĩ est
uesca & potus : sed iustitia & pax & gaudium. in spũ sco. Itaq:
si regnum dĩ intra nos ẽ. & ipsum regnũ dĩ iustitia & pax &gau

Expanded text:
rursus ad eum cordis oculos leiorquentes uelut rectissima linea rursus ad eum cordis oculos leiorquentes uelut rectissima linea mentis aciem reuocemus. totum namque in animae consistit recessu, unde expulso diar bolo ac nequaquam in ea iam regnantibus uitiis consequenter regnum dei fundatur in nobis dicente euangelista: regnum dei non ueniet cum obseruatione, neque dicent: ecce hic aut eeoe illic est: amen enim dico uobis quia regnum dei intra nos est. intra nos uero nihil aliud esse potest quam scientia, ant ignoratio ueritatis et uel uitiorum amicitia uel uirtutum, per quae aut diabolo aut Christo regnum paramus in corde. cuins etiam regni qualitatem describit apostolus ita dicens: non enim regnum dei est esca et potus, sed iustitia et pax et gaudium in spiritu sancto. itaque si regnum dei intra nos
Abbreviated transcription (Latin):
dꝑlncot peost fegllicarne circun dacusrta ede lune theor iaeiẽp
ustigos ctnu maua cogre deti aduente. de uistitione in firmis
de oper e manum certe de humantate: beret cursors eosus ipero¬
tibus rhibentumꝰ: Postremo quis non intpelledur couo dlis polsisibro¬
cibore uhebena : Aut quem almodũ mens uel inquo illi inuisibrlo
colo comẽ sansibili dõ ualent coherere: cupimus edoceriue ad medũ
nhcentre quiders dõ iugiter⁊ & contemplationi enu siques ta exehi
dicnis inse paragilite copulari : impossibile ẽ. hordinrat mentis
fiaenls ane circum datos Puerũ oportet nos seire addi nadienẽ eop
inimi meaa y cuocemus intuitiũ. Quam cũ potuerit obtinere mens
taudeat & aqua distractam se doleat. atꝙ suspiret lotiee shend
Asummo bono sentiat recidissẽ : quotiens se ab illo intuitu dephenoe¬
rit separatam : fornicationem iudicans uel mom̃taneum aauiceaor
templatione discesiums. A quo cum deuiauerit paululũ nr̃ obtutus

Expanded text:
a esse huic theoriae semper adfixus, ut numquam cogitet de fratris aduentu, de uisitatione infirmi, de opere manuum, certe de humanitate peregrinis uel aduenientibus exhibenda? postremo quis non interpelletur corporis ipsius prouisione uel cura? aut quemadmodum mens uel in quo illi inuisibili et inconprehensibili deo ualeat cohaerere, cupimus edoceri. MOVSES: Inhaerere quidem deo iugiter et contemplationi eius quemadmodum dicitis insfragilitate circumdato. uerum oportet nos scire ubi nostrae mentis per animae nostrae reuocemus intuitum: quam cum potuerit obtinere mens, gaudeat et a qua distractam se doleat atque suspiret totiensque se a summo bono sentiat reccidisse, quotiens se ab illo intuitu . deprehenderit separatam, fornicationem iudicans uel momentaneum a Christi contemplatione discessum. a quo cum deuiaaerit paululum noster obtutus,
Abbreviated transcription (Latin):
dimus. Obquem nos leiuniorum inaedia non fatigat : uigiliarũ
Cassitudo delectat: Lectio ac meditatio seripturarũ continuata. non
satiat. Labor etiam incessabilis: nuditasq & om̃ium rerũ priuatio.
horror quoq huius uastissimae solitudinis. non de terret. Obquã
rem. ipsi ꝓcul dubio. parentum spreuistis affectum : & patrium solũ
ac delitias mundi tot pertransitis regionib despexistis : ut ad nos ho¬
mines rusticos & idiotas atq in hoc heremi squalore degentes. ꝑuenire possetis
ropt̃ quod respordete inquit michi. quae sit destinatio ur̃a uł finis
qui ad hȩc om̃ia libentissime sustinenda uofpuocat. Et cũ per¬
sisteret nrãm elicere suꝑ hac interrogatione sententiã : Pespondimꝰ¬

Expanded text:
dimus, ob quem nos ieiuniorum inedia non fatigat, uigiliarum dimus, ob quem nos ieiuniorum inedia non fatigat, uigiliarum lassitudo delectat, lectio ac meditatio scripturarum continuata non satiat, labor etiam incessabilis nuditasque et omnium rerum priuatio, horror quoque huius uastissimae solitndinis non deterret. ob quem uos ipsi procul dubio parentum spreuistis affectum et patrium solum ac delicias mundi tot pertransitis regionibus despexistis, ut ad nos homines rusticos et idiotas atque in hoc heremi squalore degentes peruenire possetis. propter quod respondete, inquit, mihi quae sit destinatio uestra uel finis, qui ad haec omnia libentissime sustinenda nos prouocat. Et cum persisteret nostram elicere super hac interrogatione sententiam, respondim
Abbreviated transcription (Latin):
epcurum se ee caonfiders. quo uel ipse deinceps uitam securus e horrea ueb
sucur uons it amplificare substantia. Referta etiam sriagibi hore ea dibe¬
fes exhaurit eaq putribus sulcis in stanti labore cõmendat: psentem
diminutionẽ futurarum segetũ concẽplatione non sentiens: Iuieciam
qui negociationis solent exercere cõmercia. non incertospelaguestuesee
cusise non ulla discrimina ꝑhorrescunt : dum ad finem quo estus spe
ppeti prouocantur Nec non etiam hii qui militiae mundialis abicione
flim mantur dum ꝓspiciunt honorum ac porentiae finem: pere¬
ginationum exitia ac pericula non sentiunt : nec p̃sent ib erumnis
bellisq franguntur : dũ ꝓpositũ sibi dignitatis finem cupiunt obtinere
Habec ergo & nr̃a professio scopon ꝓpriũ. ac finem suũ : proquo
labores cunctos non solũ infatigabiliter : uerũ etiam gratant̃ impen¬

Expanded text:
pturum se esse confidens, quo uel ipse deinceps uitam securus exigere uel pturum se esse confidens, quo uel ipse deinceps uitam securus exigere uel suam possit amplificare substantiam. refertJ, etiam frugibus horrea libenter exhaurit easque putribus sulcis instanti labore commendat, praesentem deminutionem futurarum messium contemplatione non sentiens. illi etiam, qui negotiationum solent exercere commercia, non incertos pelagi timent casus, non ulla discrimina perhorrescunt, dum ad finem quaestus spe praepeti prouocantur. nec non etiam hi qui militiae mundialis ambitione flammantur, dum prospiciunt honorum ac potentiae finem, peregrinationum exitia ac pericula non sentiunt nec praesentibus aerumnis bellisque franguntur, dum propositum sibi dignitatis finem cupiunt obtinere. habet ergo et nostra professio scopon proprium ac finem suum, pro quo labores cunctos non solum infatigabiliter, uerum etiam gratanter inpen
Abbreviated transcription (Latin):
solis ꝑfectionem cupientibus debent eẽ compertae in dignis & fastidiose
suscipientib pandens : aut lactantiae uitium. aut ꝓditionis crimen
uideretur incurrere : tandem fatigatus p̃cibus nr̃is ita exorsus ẽ
m̃s inquit artes ac disciplinae: scoponquendã. id est destinati¬
onem: & telos hoc est finem ꝓprium habent. Adquemres¬
piciens unius cuiusq artis industrius appecitor: cunctos labores
& pericula acq dispendia : ae quanimiter libenterq sustentat. Nam et
agicola nunc torridos solis radios. nunc pruinas & glatiem non declinans
terram infatigabilit̃ scindit. & indomitas agriglebas frequenti subigic uo¬
mere. dum scopon seruat. ut eam cunctis sentibus expurget: uniuer iisq
gaminibus ab solutam in modũ solubilis arenae exercendo cõminuat : finẽ
uest ꝑrepionem copiosarum frugũ & exuberantiam tucusexigerelia fueđ¬

Expanded text:
solis perfectionem cupientibus debent esse conpertae, indignis et fastidiose solis perfectionem cupientibus debent esse conpertae, indignis et fastidiose suscipientibus pandens aut iactantiae uitium aut proditionis crimen uideretur incurrere, tandem fatigatus precibus nostris ita exorsus est. Omnes, inquit, artes ac disciplinae scopon quendam, id est destinationem, et telos, hoc est finem proprium habent, ad quem respiciens uniuscuiusque artis industrius adpetitor cunctos labores et pericula atque dispendia aequanimiter libenterque sustentat. nam et agricola nunc torridos solis radios, nunc pruinas et glaciem non declinans terram infatigabiliter scindit et indomitas agri glaebas frequenti subigit uomere, dum scopon seruat, ut eam cunctis sentibus expurgatam uniuersisque graminibus absolutam in modum solubilis harenae exercendo comminuat, finem, id est perceptionem copiosarum frugum et exuberantiam segetum non alias ade
Abbreviated transcription (Latin):
UUI IN HEREMO ESSEMSCI¬
ci: ubi monachorum ꝓbatis simi patres. & om̃is cõmo¬
rabatur ꝑfectio : & abbatem moysen qui inter illos
egregios flores suauius non solum actuali uerũ etiam
theorica uirtute flagrabat. institutione eius fundari
cupiens expetissem una cum scõ germano cum quo
michi ab ipio tyrocinio ac rudimentis miliciȩ spiritualis
ita indiuiduum deinceps contuberniũ cam in coenobio quã in heremo fuit.
ut cuncti ad significandam sod alicatis ac propositi nr̃i parilitatem pro¬
nuntiarent unam mentẽ atq: animam duobus in ẽẽ corporibus: paritq
ab eodem abbate. aedificationis sermonẽ fusis lacrimis posceremus : quip¬
peicunis hunc animi rigorem manifestissime noueramus: ut nisi fidelit̃
desiderantibus. & cum om̃i cordis contritione quaerentibus nequaquã
adquiesceret lanuã ꝑfectionis aperire: ne scilicet si passim uel nolen¬
tibus eam uel tepide sitientibus ex hiberet ⁊ res necessarias. & quae

Expanded text:
um in heremo Sciti, ubi monachorum probatissimi patres et omnis commorabatur perfectio, abbatem Moysen, qui inter illos egregios flores suauius non solum actuali, uerum etiam theoretica uirtute fragrabat, institutione eius fundari cupiens expetissem una cum sancto abbate Germano cum quo mihi ab ipso tirocinio ac rudimentis militiae spiritalis ita indiuiduum deinceps contubernium tam in coenobio quam in heremo fuit, ut cuncti ad significandam sodalitatis ac propositi nostri parilitatem pronuntiarent unam mentem atque animam duobus in- Be corporibus, pariterque ab eodem abbate aedificationis\' sermonem fusis lacrimis posceremus quippe cuius hunc animi rigorem manifestissime noueramus, ut nisi fideliter desiderantibus et cum omni cordis contritione quaerentibus nequaquam adquiesceret ianuam perfectionis aperire, ne scilicet, si passim uel nolentibus eam uel tepide sitientibus exhiberet, res necessarias et quae
Abbreviated transcription (Latin):
ada centendas eẽ decernimus : quia uniuerse cuirtistesc eunaus u¬
us uos uertun obcentu. Dicens enĩ dñs ollicta es ee curbaris erta mulsa
paleis uero opus est aut etiam uno summũ bonũ non in aceuali quãuis
laudabili opere &multis fruccibus habunduro ⁊ seom maconcei quiut¬
one quide uere simplex &una ẽ collocauit : paucis opus ẽe ꝓnuntians
ꝑseeta o beaticidinẽ idest illa theoriam qua eprsus Ingnucoꝵ
ser uacur consideratione scorum a quorũ concemplatione conscendensis
qui ad hue in ꝑfectu positus ẽ : ad illud quoq quod unũ dicitur id est di eolus
intuitum ipso adiuuante ꝑueniet : ut scilicet etiam sc̃orum actus ac
ministeria mirifica suꝑ gressus solius dĩ iam pulcricudine scientiaque
pascatur Maria ergo bonam partem elegit quae non auferet᷑ ab ea
Et hoc diligentius intuendum ẽ. Nam cũ dicit maria bonam partẽ
elegit : licet taceat de martha. & nequaquã eam uituperare uideã

Expanded text:
gradu censendas esse decernimus, quia uniuersae huius unius patrantur obtentu. dicens enim dominus: sollicita es et turbaris erga multa, paucis uero opus est aut etiam uno, summum bonum non in actuali quamuis laudabili opere et multis fructibus abundanti, sed in sua contemplatione quae uere simplex et una est collocauit, paucis opus esse pronuntians ad perfectam beatitudinem, id est illa theoria quae prius in paucorum seruabatur consideratione sanctorum. a quorum contemplatione conscendens is qui adhuc in profectu positus est ad illud quoque quod unum dicitur, id est dei solius intuitum ipso adiuuante perueniet, ut scilicet etiam sanctorum actus ac ministeria mirifica supergressus solius dei iam pulchritudine scientiaque pascatur. Maria ergo bonam partem elegit, quae non auferetur ab ea. et hoc diligentius intuendum est. nam cum dicit Maria bonam partem elegit, licet taceat de Martha et nequaquam eam uituperare uideatur,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti quã in futuro exercitatio corporalis coceterna eẽ ñ possit:
uel certe qubgi r uiute agl itatis quae de carnali exercitatione conq̃¬
rituti scoquod aist letio cor ponlis bitia que dai ꝓtereus non pous

Expanded text:
praesenti quam in futuro exercitatio corporalis coaeterna esse non possit, praesenti quam in futuro exercitatio corporalis coaeterna esse non possit, uel certe ad paruitatem utilitatis quae de carnali exercitatione conquiritur, eo quod adflictio corporalis initia quaedam profectus, non ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
abhis qui labore nimio seu uegricudine corporis. senioue defessi sunt.
etiam in p̃senti uidemus auferri inec ab homine posse iugiter exerceri
Quantomagis ergo hȩc infucuro cessabunt. cũ corruptibile hoc indu¬
erit incorruptionem : corpusq istud qđ nunc animale ẽ. surrexerit sp̃i¬
ricuale: & coeperit caro non ẽẽ iã calis ut ad uersus sp̃m concupiscat :
Dequib etiam beatus apłs manifeste ꝓnuntiat. Corporalis in qui¬
ens exercitatio. ad modicũ utilis ẽ: pietas autẽ quae sine dubio cari
tas intelligit᷑ ad omia utilis est. ꝓmissionẽ habens uitae quae nẽ
est a futurae. Quae ergo dicit̾ ad modicũ ẽẽ utilis: manifeste pro¬
nuntiatur nec pomne tempus exeri : nec sũmã ꝑfectionis ꝑsẽ solam
laboranti posie conferre. Modicũ quippe ad utrumq referri
pocest: id est uel ad breuitatẽ tẽporis. qđ scilicet homini tam in

Expanded text:
ab his qui labore nimio, seu aegritudine corporis, seniove defessi sunt, ab his qui labore nimio, seu aegritudine corporis, seniove defessi sunt, etiam in praesenti videmus auferri, nec ab homine posse jugiter exerceri. Quanto magis ergo haec in futuro cessabunt, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, corpusque istud quod nunc animale est, surrexerit spiritale, et coeperit caro non esse jam talis ut adversus spiritum concupiscat! De quibus etiam beatus Apostolus manifeste pronuntiat. Corporalis, inquiens, exercitatio ad modicum utilis est; pietas autem, quae sintas intellegitur ad omnia utilis est, promissionem habens uitae quae nunc est et futurae. quae ergo dicitur ad modicum esse utilis, manifeste pronuntiatur nec per omne tempus exerceri nec summam perfectionis per se solam laboranti posse conferre. modicam quippe ad utrumque referri potest, id est uel ad breuitatem temporis, quod scilicet homini tam in
Abbreviated transcription (Latin):
ponarere   usue rostudium nullo prorsus aeuo docer ponen sorun
r quod nos ualde ꝑmmoti÷ quid ergo diximu sere cacbor heuimontatio
auferencus inobis a non ꝑmanebunt cũ auecoribus suis: ꝑsertimeũ
ipse dnsretributionẽ regii caclorũ his operibus repromittat dicens : ue¬
nite benedicci patris mei. possidete paratum uobis regnũ a consticu¬
tone mundi esuriui enĩ & dedistis michi manducare: sitiui & dedi¬
stis michi bibere: & cecera : Quomodo ergo auferent᷑ haec. quae
codem dño. qui potum dederit uni exminimis istis çalicem aquae
frigidae tancũ in nomine discipuli : amendico uobis non ꝑdet merce¬
dem suam : sed actionẽ dico quã uel necessitas corporalis. uł impugna¬
tio carnis. seu mundi huius inaequalitas administrari exigit. aufe¬
rendam. Nam lectionis instantia. uł leiuniorum afflictio: ad
emundationẽ cordis & castigationẽ carnis. in p̃senti tantũ modo utilit̃
exercentur donec caro concupi scit aduersus sp̃m : quae nonnum quã

Expanded text:
nere, illius uero studium nullo prorsus aeuo docet posse finiri. Ad quod nos ualde permoti: Quid ergo? diximus : labor ieiuniorum, auferentur a nobis, et non permanebunt cum auctoribus suis? Praesertim cum ipse Dominus retributionem regni coelorum his operibus repromittat, dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete regnum vobis paratum a constitutione mundi: Esurivi enim, et dedistis mihi manducare: Sitivi, et dedistis mihi bibere, etc. . Quomodo ergo auferentur haec quae eodem Domino, Qui potum dederit uni ex minimis istis calicem aquae frigidae tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam . Sed actionem dico, quam vel necessitas corporalis, vel impugnatio carnis, seu mundi hujus inaequalitas administrari exigit, auferendam. Nam lectionis instantia vel jejuniorum afflictio, ad emundationem cordis et castigationem carnis, in praesenti tantummodo utiliter exercentur, donec caro concupiscit adversus spiritum ; quae nonnumquam
Abbreviated transcription (Latin):
poris uulnera si negligant᷑ inferunt mortẽ : sed & animȩ similiter
Et nos tam stulti erimꝰ.ut corpori quidẽ si uulnꝰ eueniat adhibeamꝰ
continuo medicinã: innullo uero animȩ uulnerib medeamur
Equidẽ in uulnerib corpoꝵ sur multa quȩ sanari om̃ino ñ possunt:

Expanded text:
poris vulnera, si negligantur, inferunt mortem, sed et animae similiter, poris vulnera, si negligantur, inferunt mortem, sed et animae similiter, et jam nos tam stulti erimus, ut corpori quidem, si vulnus eveniat, adhibeamus continuo medicinam, in nullo vero animae vulneribus medicemur: et quidem in vulneribus corporum sunt multa quae omnino
Abbreviated transcription (Latin):
sodh̃ss regir sucegrũ dicit Ait enĩ. Scindens scindã regnum
sem̃ambtuis: & dabo illd seruo tuo. Uerũ tam̃ in diebtuis non
Sea detechias cum inpericulu extrema uenisset: qu̾auis & ipse
efset iust tamen ꝓbeato dauid dicit se ei dñs auxiliũ laturu
Ait oni. Protegã ciuitatẽ hanc: & saluã faciã eã ꝓpt̾ me. et
ꝓptor dauid puerũ meum Uides quanta est uirtꝰ paenitentiae :
uides quantũ meriti conuersio reparauit. Quod si uoluis set & ille
haec cogitare quȩ tu nunc animo geris. & dicere: quia impossibile
ẽ.iam mhi ꝓpiciũ fieridm̃: honorauit enĩ me honore ingenti.
et ꝓph&icã mihi głam contulit: Regnietiã magnificentiã dedit:
De periculis qͦq innumeris me eripuit: Et qͦmͦ potero. cũ post
hec tanta eiꝰ beneficia deciderim & offenderĩ. atq in ultima flagitia
deuolutꝰ sim. propitium rursus ꝓmereri dm̃ Sihȩc cogitas sec
dauid: cũ priorib parit̃ & nouissima ꝑdidisset. Non enĩ sola cor¬

Expanded text:
 ei integrum dicit. Ait enim: Scindens scindam regnum tuum et dabo servo tuo. Verumtamen in diebus tuis non . » Sed et Ezechias, cum in pericula 381 extrema venisset, quamvis ipse esset justus: tamen pro bono David dicit se ei Dominus auxilium laturuait enim: « Protegam enim civitatem hanc et salvam faciam illam propter me, et propter David servum meum . » Vides quanta est virtus poenitentiae, vides quantum meriti conversio reparavit. Quod si voluisset et ille haec cogitare quae tu nunc animo geris, et dicere quia impossibile est jam mihi propitium fieri Deum, « Honoravit enim me honore ingenti, et propheticam mihi gloriam contulit, regnum etiam dedit, » de periculis quoque innumeris me eripuit, et quomodo potero, cum post haec tanta ejus beneficia deciderim et offenderim, atque in ultima flagitia devolutus sim, propitium rursus promereti Deum? si haec cogitasset David, cum prioribus pariter et novissima perdidisset; non enim sola cor
Abbreviated transcription (Latin):
minime. est contacta. Nutu uero diumo factũ. ẽẽ. credit᷑. ut quȩ principis
nuptias deuitauerat. postea clodoueũ dagoberti quondã regis filiũ in conu¬
giũ acciper&. & merito humilitas ad altiorẽ gradũ tam adtoller&. Inquo
diuina dispensatio. eandẽ honorare decreuerat. utdũ ministrũ regis com¬
tẽpserat. adregis copulam ꝑuenir&e: acquȩ ex ipsa regalis ꝓgenies ꝓcedera:¬
grꝰa. uigilanti studio & regi obtẽperabat ut dño. & principibus se ostendebat

Expanded text:
minime est contacta. Nutu vero divino factum esse creditur, ut, que prminime est contacta. Nutu vero divino factum esse creditur, ut, que prnuptias devitarat, postea Clodoveum Dagoberti quondam regis filium in conjugium acciperet, et merito humilitas ad altiorem gradum eam adtolleret. In quo divina dispensatio eandem Honorare decreverat, ut, dum ministrum regis contegratia, vigilanti studio et regi obtemperabat ut domino, et principibus se ostendebat