comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demptã sanguine suo. Quã aut̃ faciat in uiriã udete fr̃s. Scͥpt᷑a dic̃. In
lata gente gła rrgis. indiminutione ppłi ẽtͥtio pͥncipis. G̾ hãc iniuriã fa¬
cis xp̃o. ut dicas ppłm eiꝰ adistã exiguitatẽ diminutũ. Idonatꝰ es. uło xpĩa¬
& decorde ꝑdidisti Inlata gente gła regis dgnosce regẽ tuũ. da illi
głam. da illilatã gentẽ. Quã latã gentẽ dabo ur qͥs. Noli eatuo corde
ꝯado et .d. Dic hoc ẽfitere hoc. & dedisti latã gentẽ qr osg̃s̃ in uno. una
spes qr una caritas ẽ ꝙ una erpectato. Postremo qͣre ñ una gęns. si una pat̾a.
qͥlone ⁊mare distendit᷑ ꝑ qͣtuor partes totiꝰ orbis. Hoc đs diẽ aboriente:
occidente. & ab aqͥlone:⁊ mari date głam do. Noc p̃dix̃. hoc impleũ qͥ solꝰ

Expanded text:
demptam sanguine suo! Quam autem faciat injuriam videte, fratres. Scriptura dicit: «In lata gente gloria regis; in diminutione populi contritio principis» . Ergo hanc injuriam facis Christo, ut dicas populum ejus ad istam exiguitatem diminutum. Ideo natus es, ideo christiaet de corde perdidisti? «In lata gente gloria regis:» agnosce regem tuum; da illi gloriam, da illi latam gentem. Quam latam gentem dabo, inquis? Noli ex tuo corde Domine.» Dic hoc, confitere hoc, et dedisti latam gentem: quia omnes gentes in uno una; spes, quia una charitas, quia una exspectatio. Postremo quare non una gens, si una patria?quilone et mari distenditur per quatuor partes totius orbis. Hoc Deus dicit: Ab oriente et occidente, ab aquilone et mari date gloriam Deo. Hoc praedixit, hoc imp
Abbreviated transcription (Latin):
riã. cuiꝰ m̃bra sc̃a
ñ st̃. lã inde uͥ ipsis. & de capite tuo dignitatẽ cape. Et¬
tenebrȩ. nc̃ aut̃ lua in dno. fustis inꝗt aliqͣndo tene¬
bre. ẜ nũqͥd tene
brȩ remansistis. Ad hoc illuminator ueñ. ut & tenebrȩ
remaneretis. anu¬
dicat totũ corpꝰ ep̃¬
.i.clamet ubiq patiens tͣbulationes. diu̾sas tẽptati¬
ones.⁊ scandala in¬

Expanded text:
riam, cujus membra sancta non sunt. Jam vide ubi sis, et de capite tuo dignitatem cape. Ettenebris, «nunc autem lux in Domino. Fuistis,» inquit, «aliquando tenebrae» brae remansistis? Ad hoc illuminator venit, ut et tenebrae remaneretis, an udicat totum corpus Christi, clamet ubique patiens tribulationes, diversas tentationes et scandala in
Abbreviated transcription (Latin):
& horribilia ⁊ heç qde fuistis. s abluti estis s scĩficati estis. Si gͦ sc̃ificatos
erte tͥ uolebas e̾e qł habes. Immo & hab̾e te cognosce. & eate nihil hab̾e.
ut nec suꝑbꝰ
sis nec ingratꝰ. Dic d̾o tuo. Sc̃s sũ qr scĩficasti me. qr accepi
tu dedisti. ñ qr ego merui. Et enĩ ex alio latere incipis in
in illo ipsũ ind

Expanded text:
et horribilia: «Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis» . Si ergo sanctificatos ex te tibi volebas esse quod habes. Imo et habere te agnosce, et ex te nihil habere, ut nec superbus sis, nec ingratus. Dic Deo tuo: Sanctus sum, quia sanctificasti me; quia accepi, tu dedisti, non quia ego merui. Etenim ex alio latere incipis injin illo ipsum ind
Abbreviated transcription (Latin):
peccato erat in hoc mũdo. peccatꝙ omniũ ñ cõmissor s̃. dimissor agnoscamꝰ
uocẽ dicentis quõ sc̃s sũ. custodi animã meã. utiq in illa forma serui ꝗͣ
assũp̃serat. Ibi enĩ caro. ibi & aiã.Neq ut ñ nulli dixert̃ caro sola erat ⁊¬

Expanded text:
peccato erat in hoc mundo; peccatorum omnium non commissor, sed dimissor. Agnoscimus peccato erat in hoc mundo; peccatorum omnium non commissor, sed dimissor. Agnoscimus vocem dicentis, «Quoniam sanctus sum, custodi animam meam:» utique in illa forma servi, quam assumpserat. Ibi enim caro, ibi et anima. Neque enim, ut nonnulli dixerunt, caro sola erat
Abbreviated transcription (Latin):
uissus adn̾o filiũ suũ immolaret cui seruabat diuitias. Discite ꝗͦ e̾e̾ in opes
& pauꝑes. siue qͥ habetis aliqͥd in isto scło. siue qͥ ñ habetis. Nã & hoĩem m̃dicũ
inuenis suꝑbientẽ.⁊ horẽm suꝑ habundantẽ diuituis inuenis c̃fitentẽ. Besissit
minat. Statẽrã di ñ uides. cogitatio tua in ilła leuat᷑. Uidete qr m̾itũ ex audi¬
tionis suȩ .i. qͦ ex audiret᷑ in eo posuit ut dic̾et. Quõ egenꝰ⁊ inops ego sũ. Obserua
ne ñ sis egenꝰ nnops. Si ñ fueris. ñ exaudieris. Ecqͥd ẽ cͥcate ł inte uñ possis
p̃sumẽ abice ate. ⁊ tota p̃sũ ptiotua ds sit. Vlliꝰ indigens esto. ut ipsorm¬
plearis. Qc̃qͥd enĩ aliud habueris sine ipso. latiꝰ in anis es. sustodi aiam meã.
quõ sc̃s sũ. Noc uͦ quõ sc̃s sũ. nescio utrũ potuerit forte aliꝰ dic̾e. nͥ ille qͥ sine

Expanded text:
jussus a Domino filium suum immolaret , cui servabat divitias. Discite ergo esse inopes jussus a Domino filium suum immolaret , cui servabat divitias. Discite ergo esse inopes et pauperes; sive qui habetis aliquid in isto saeculo, sive qui non habetis. Nam et hominem mendicum invenis superbientem, et hominem habentem divitias invenis confitentem. Resistit minat: stateram Dei non vides; cogitatio tua in illam levatur. Videte quia meritum exauditionis suae, id est, quo exaudiretur, in eo posuit ut diceret, «Quoniam egenus et inops ego sum.» Observa ne non sis egenus et inops: si non fueris, non exaudieris. Quidquid est circa te vel in te unde possis praesumere, abjice a te; tota praesumptio tua Deus sit: illius indigens esto, ut ipso implearis. Quidquid enim aliud habueris sine ipso, latius inanis es. 4. «vers.«quoniam sanctus sum,» nescio utrum potuerit forte alius dicere, nisi ille qui sine
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ. diues aut̃ ille qͥ induebat᷑ purputa: bysso. & epulabat᷑ cottidie splendide
ablatꝰ ẽ ad inferos ad torm̃ta. Nũqͥil uͦ ille pauꝑ merito illiꝰ in opiȩ ablatꝰ ẽ
ab angłis. diues aut̃ ille peccato diuitia suax ad torm̃ta missẽ. In illo paupe
humilitas intelligit᷑ honorificata. in illo diuite suꝑbia dapnata. Breuit̃ ꝓbo.
qr ñ diuitie s suꝑbia in illo diuite cruciabat᷑. serte ille pauꝑ insinũ abrahȩ
sublatꝰ ẽ. De ipso abraħa diẽ sc̃pt̾ã. qr habebat hic plurimũ argenti : auri. &
diues fuit int̾̃ra.Si qͥsqͣs diues ẽ ad torm̃ta rapit᷑. qͦmͦ abrab̾a p̃cesserat pauꝑem
ut ablatũ insinũ suũ susciꝑet : S erat abraħa indiuitus pauꝑ. humilis. tre¬
mens. ⁊ oiã p̃cepta obaudiens. Usq adeo aut̃ ꝓnihilo habebat illas diuitias. ut

Expanded text:
dimus: dives autem ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, dimus: dives autem ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, ablatus est ad inferos ad tormenta . Numquid vere ille pauper merito illius inopiae ablatus est ab Angelis; dives autem ille peccato divitiarum suarum ad tormenta missus est? In illo paupere humilitas intelligitur honorificata, in illo divite superbia damnata. Breviter probo quia non divitiae, sed superbia in illo divite cruciabatur. Certe ille pauper in sinum Abrahae sublatus est: de ipso Abraham dicit Scriptura quia habebat hic plurimum auri et argenti, et dives fuit in terra . Si qui dives est, ad tormenta rapitur; quomodo Abraham praecesserat pauperem, ut ablatum in sinum suum susciperet? Sed erat Abraham in divitiis pauper, humilis, tremens omnia praecepta, et obaudiens. Usque adeo autem pro nihilo habebat illas divitias, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad saturatũ aut̃ ⁊ extollentẽ se ziactantẽ se qͣsi nihil ei desit. ⁊dicentẽ. Grãs
tͥ ago. qr ñ sũ sic̃ publicanꝰ iste. Diues enĩ phariseus iactabat m̾ita sua. in ops
publicanꝰ c̃fitebat᷑ peccata sua. Neo sic accipiatis fr̃s qđ dixi. addiuitẽ ñ
inclinat aurẽ suã. tãꝗ̃ ñ exaudiat eosđs qͥ ħnt aurũ ⁊ argentũ. & familiã.
suã ñ c̾e in auro ⁊ argento. neq in illis rebꝰ qͥbꝰ ad tp̃s circũ fluere udent᷑ duf¬
fic̃ ut diuitiȩ ñ illos ꝑdant. ut ñ obsint satis ẽ. Nã ꝓdc̾e̾ nihil posst̃. Plane
ꝓdẽ opꝰ mĩȩ.⁊ indite & in pauꝑe. indiuite exuoluntate: oꝑe. in paupe eax so¬
lauoluntate sũ gͦ talis ẽ ẽtemnens inse qͥcqͥd ẽ uñ suꝑbia solet in flare. pauꝑ
di ẽ. Indinat illi aurẽ suã. noũ enĩ c̃tbulatũ cor eiꝰ. Certe fr̃s̃ ille pauꝑ añ ia¬
nuã diuitis ulceros qͥ iacebat ab angłis ablatꝰ ẽ insinũ ab rahȩ sic legimꝰ. sic cre¬

Expanded text:
l ei desit, et dicentem, «Gratias tibi, quia non sum sicut Publicanus iste.» Dives enim Pharisaeus jactabat merita sua: inops Publicanus confitebatur peccata sua . 3. Nec sic accipiatis, fratres, quod dixi, Ad divitem non inclinat aurem suam, tanquam non exaudiat Deus eos qui habent aurum et argentum, et familiam suam non esse in auro et argento, neque in illis rebus quibus ad tempus circumfluere videntur. Sufficit ut divitiae non illos perdant; ut non obsiniae et in divite et in paupere: in divite ex voluntate et opere, in paupere ex sola voluntate. Cum ergo talis est contemnens in se quidquid est unde superbia solet inflari, pauper Dei est: inclinat illi aurem suam, novit enim contribulatum cor ejus. Certe, fratres, ille pauper ante januam divitis ulcerosus qui jacebat, ab Angelis ablatus est in sinum Abrahae, sic legimus, sic cre
Abbreviated transcription (Latin):
qe lina dne aurẽ tuã. ⁊ ex audi me. Ille ea forma serui dic̃. tu serue
informa dnitui. Inclina dne aurẽ tuã. Inclinat aurẽ. si tu ñ erigas
ceruicẽ. Humiliato enĩ apꝓpinqͣt. ab exaltato longe discedit. nͥ ꝗͣ ipse
humiliatũ ex altauerit. Inclinet ꝗͦ d̾s aurẽ suã adnos. Ille enĩ sursũ ẽ nos
deorsũ. ille in altitudine. nos in humilitate .s. ñ relicti. Ostendit enĩ di¬
lectionẽ suã d̾s in nob̾. Si enĩ cũ ad huc peccatores cemꝰ xp̃c ꝓnob̾ mortuus

Expanded text:
lina, Domine, aurem tuam, et exaudi me.» Ille ex forma servi dicit; tu, serve, in forma Domini tui: «Inclina, Domine, aurem tuam.» Inclinat aurem, si tu non erigas cervicem: humiliato enim appropinquat; ab exaltato longe discedit, nisi quem ipse humiliatum exaltaverit. Inclinat ergo Deus aurem suam ad nos. Ille enim sursum est, nos deorsum; ille in altitudine, nos in humilitate, sed non relicti. «Ostendit» enim «dilectionem suam Deus in nobis: etenim cum adhuc peccatores essemus, Christus
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ parte scͥpt᷑a uelut grmentẽ orantẽ c̃fitentẽ.: dubitamꝰ ei tͥbuere
u̾ba hec. ex eo qł cogitatio nr̃a derecenti eiꝰ c̃tẽplatione qͣ erat in diuinita¬
te pigrescit descendẽ adeiꝰ humilitatẽ. tãꝗ faciat illi in dio uiriã. sieiꝰ
ũba in hore agnoscat ad ꝗͣ u̾ba dirigebat. cũ đm dep̃caret᷑. heret plerũ q
ille qͣ c̃tẽplabat᷑ paulo añ informa di. formã serui accep̃. insimilitudine
hoĩnũ factꝰ⁊ habitu inuentꝰ ut ħo. Numiliaũ se factꝰ obediensusq ad mortẽ.¬
rdiqͥsti : Orat᷑ gͦ in forma di. orat in forma serui. ibi creator. hic creatꝰ ereatam
mutanda ñ mutatꝰ assum ens⁊ secũ nos faciensunũ hor̃em caput⁊ corpꝰ. Oamꝰ

Expanded text:
parte Scripturarum velut gementem, orantem, confitentem; et dubitamus ei tribuere verba haec, ex eo quod cogitatio nostra de recenti ejus contemplatione quae erat in divinitate, pigrescit descendere ad ejus humilitatem; et tanquam faciat illi injuriam, si ejus verba in homine agnoscat, ad quem verba dirigebat cum Deum deprecaretur, haeret plerumque, ille quem contemplabatur paulo ante in forma Dei, formam servi accepit, in similitudine horeliquisti» ? Oratur ergo in forma Dei, orat in forma servi: ibi Creator, hic creatus, creaturam mutandam non mutatus assumens, et secum nos faciens unum hominem, caput et corpus. Oramus
Abbreviated transcription (Latin):
ne t̃ren& in¬
dulcari uoluit.⁊ qͦsiuit fontẽ dulcedinis. & intt̾ra ñ in¬
enĩ se u̾tebat. scandala. timores. tͥbulationes. tẽpta¬
tiones inuenie¬
bat. In qͦ horẽ securitas. De qͦ certũ gaudiũ. Nec de se
ipso utiq qͣnto
minꝰ de alio: dut malis̃ & necesse ẽ eos pati. s sꝑare
qr mutari posst̃.
aut boni s̃. & sic eos oportet dilig̾e̾. ut timeamꝰ qr p
osst̃ mutari ne
mali sint. Ibi malicia eq fac̃ amaritudinẽ aũe. hic
sollicitudo ⁊ timq
ne labat᷑ qͥ bene ambulat. Quocũq enĩ se corc̃ũte¬
orit int̃renis rebꝰ.
amaritudinẽ inuenit. Uñ dulcescat ñ ħt nͥ leuet

Expanded text:
ne terrenorum indulcari voluit, et quaesivit fontem dulcedinis, et in terra non inenim se vertebat, scandala, timores, tribulationes, tentationes inveniebat. In quo homine securitas? de quo certum gaudium? Nec de se ipso utique; quanto magis de alio? Aut mali sunt, et necesse est eos pati, et sperare quia mutari possunt; aut boni sunt, et sic eos oportet diligere, ut timeamus quia possunt mutari ne mali sint: ibi malitia eorum facit amaritudinem animae; hic sollicitudo et timor, ne labatur qui bene ambulat. Quocumque ergo se converterit, in terrenis rebus amaritudinem invenit; unde dulcescat non habet, nisi levet
Abbreviated transcription (Latin):
ũ.⁊ intueat᷑ se si ne
adulatione ⁊ sine palpatione. Nihil enĩ ẽ stul¬
palpet atq seducat. attendat gͦ ⁊ uideat qͣnt¬
a agunt᷑ in corde
tationibꝰ ita ut uix stet cor addm suũ. Et uult setenere ut stet ⁊ qͦdamꝰ fu¬
git ase. nec inuenit cancellos qͥbꝰ se includat. aut obices qͦ sda qͥbꝰ retineat auo¬
lationes suas. & uagos qͦ sd̾a motꝰ & stet iocundari ado suo. bix ẽ ut occur

Expanded text:
um, et intueatur se sine adulatione, et sine palpatione. Nihil est enim stulpalpet atque seducat. Attendat ergo et videat quanta aguntur in corde tationibus, ita ut vix stet cor ad Deum suum: et vult se tenere ut stet, et quodammodo fugit a se, nec invenit cancellos quibus se includat, aut obices quosdam quibus retineat avolationes suas et vagos quosdam motus, et stet jucundari a Deo suo. Vix est ut oc
Abbreviated transcription (Latin):
Tugͦ usqui ñ egredieris inuirtutib nr̃is: da nob̾ auxiliũ det̾bulatione: &e uana
salus hominis. Eant nẽ qui salutẽ ñ habent: & optent salutẽ temporalẽ
suis qͥẽ uana uetustas: danobis auxiliũ. Indeda. unde putaberis descrere.
inde subueni. Banob̃ auriliũ detͥbulatione: e uana salus hominis. Indo¬
faciemꝰ uirtutẽ: & ipse ad nichiłu deducet tͥbulantes nos. Non faciemꝰ uirtu¬
tem inꝗladio. ñ inequis. ñ inloricis. ñ in scutis. ñ in potentatu exercitꝰ. ñ foris.
s ubi. Intus: ubilatemus. Ibi intus: Indo faciemꝰ uirtutt̃. Et qͥsi abiecni &
infinẽ ꝑseuerando. Indo fecert̃ uirtutẽ: fecit & ipse quod sequit᷑ Ad nichi su
dedux it inimicos eorũ. lbi s̃ mͦ inimicieoꝵ. Sbi inimici mr̃um: Hisi forte
qͥa mͦ eos ebriosi calcibus ꝑsecunt᷑: quos tunc lapidibus furiosi ꝑsequebantur.¬

Expanded text:
us, qui non egredieris in virtutibus nostris, Da nobis auxilium de tribulatione; et vana salus hominis. Eant nunc qui salem non habent, et optent salutem temporalem suis, quae est vana vetustas. Da nobis auxilium: inde da unde putabaris deserere, inde subveni. Da nobis auxilium de tribulatione; et vana salus hominis. faciemus virtutem, et ipse ad nihilum deducet inimicos nostros. Non faciemus virtutem in gladio, non in equis, non in loricis, non in scutis, non in potentatu exercitus; non foris. Sed ubi? Intus, ubi latemus. Ubi intus? In Deo faciemus virtutem: et quasi abjecti, et in finem perseverando, in Deo fecerunt virtutem. Fecit et ipse quod sequitur: ad nihilum deduxit inimicos eorum. Ubi sunt modo inimici martyrum, nisi forte quia modo eos ebriosi calicibus persequunt
Abbreviated transcription (Latin):
spei mee ñ consũptionis mce. Uide int̾bulationib: olła spei audi apłm
Merito moabolla speimet. Spes aut̃ ñ confundit. Et quid. Ferues contra ollam.
extencła calciamentũ meũ. Eccłia loquit᷑ ꝑ ueniã usq adidumẽã. Seuiais
tribulationes. bulliat scandalis mundus. extenda calciam̃tũ meũ. usq mi
idumcã. usq ad eos ipsos qui t̃renã uitã degunt. quõ idumea int̃pͣtat᷑ t̃rena:
usq ad ipsos usq inidumeã extenda calciamentũ meũ. suiꝰ rei calcram̃tũ:
nͥ euglii. Quã speciosi pedes eoꝵ qͥ annuntiant pacẽ qͥ annuntiat bona: & cal¬

Expanded text:
spei meae, non consumptionis meae. Vide in tribulationibus ollam spei; audi Aposspei meae, non consumptionis meae. Vide in tribulationibus ollam spei; audi Aposibulatio quae operatur spem; merito Moab olla spei meae. Spes autem non confundit. Et quid? Ferves contra ollam? extendam calceamentum meum. Ecclesia loquitur: Perveniam usque in Idumaeam. Saeviant tribulationes, bulliat scandalis mundus, extendam calceamentum meum usque in Idumaeam; usque ad eos ipsos qui terrenam vitam degunt quoniam Idumaea interpretatur Terrena; usque ad ipsos, usque in Idumaeam extendam calceamentum meum. Cujus rei calceamentum, nisi Evangelii? Quam speciosi pedes eo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hinc eecłia & ꝓpt̾ olła idẽ abundantiã scandaloꝵ ñerit ꝑ seueratura usq
infinẽ: Nonne iudas rexilliꝰ p̃dix̃ hoc ei : Nonne ait illi qͥa habundauit ini¬
qͥias. refrigesect haritas multox: Olła ebullientẽ: karitas refrigescct. Quart
ñ potĩ ocaritas. & tu cont᷑ ilła feruescis. An ignoras tͥ eẽ dictũ. cũ deilla ha¬
bundantia scandaloꝵ rex tuus loquerẽt: qͥ ꝑseuerauit usq infinẽ. hic saluus
ent ꝑ seuera ꝗͥ usq infinẽ contͣ olła scandaloꝵ. Ardet olla inqͥtatis: ẜ maior
ẽ flama karitatis. Noliuncr: ꝑseuera usq infinẽ. Quid times moabitas: oꝑa
mala eoꝵ: qͥ lege male utunt᷑: Tcͥl enĩ iuda rex tuus qͥ p̃cessit Honne talt̾ ꝑtulit.
escis iudeos male utendo lege xp̃m occidisse: Ergo spera: & qͣ p̃cessit rextiuis se¬
quere. Hic iuda rex meus: & ex eo ꝗã iuda rex meus: moab qͥd factusc̃. Olla

Expanded text:
esia, et propter ollam, id est abundantiam scandalorum, non erit perseveratura usque esia, et propter ollam, id est abundantiam scandalorum, non erit perseveratura usque in finem? Nonne Juda rex illius praedixit hoc ei? Nonne ait illi: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Olla bulliente charitas refrigescit. Quare non potius, o charitas, et tu contra ollam fervescis? An ignoras tibi esse dictum, cum de illa abundantia scandalorum rex tuus loqueretur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit? Persevera ergo usque in finem contra ollam scandalorum. Ardet olla iniquitatis, sed major est flamma charitatis. Noli vinci; persevera usque in finem. Quid times Moabitas, opera mala eorum qui lege male utuntur? Quid enim, Juda rex tuus qui praecessit, nonne tales pertulit? Nescis Judaeos male utendo lege, Christum occidisse? Ergo spera, et qua praecessit rex tuus sequere. Dic, Juda rex meus. Et ex eo quia Juda rex meus, Moab quid factus est? Olla
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑ frcuficatio. Iuda rex m̃s. Ergo ꝗͦ iudartx m̃s: moab olla speimat.
Moab intelligit᷑ ingentib. Hata t̃ enĩ ista gens depeccato: nata ẽ ista gens defiliab
loth: q̃eũ patre inebriato concubucrĩ: male uientes patre. Neli erat ut steri¬
les remancrent. ꝗ sic matres fierent Erat aut̃ illa figura qͣdã cox qͥ malt utuẽs
lege Noli enĩ attenłe qͥa lex inlatina lingua feminim genĩsẽ ing̾ra mascu
Tex enĩ masculinã ium habet: ꝗa regit ñ regit᷑ Porro aut̃ apłs Paulus qͥd ait.
Bona ẽ sex siquisca legitime utat᷑. Iilȩ filic loth ñ legitimȩ use sunt patre.
Quomꝰ aut̃ nascunt᷑ oꝑa bona: cũ quisq bene lege utit᷑: sic nascunt᷑ oꝑa mala.
ge nerauert̃ moabitas. ꝑqs significant᷑ mala oꝑa. Inde tbulatio eccłie: inde
n apartib diaboli qui dix̃ ponã sedẽ meã aclaquilonẽ. Tribulationes ꝗͣ mari¬
me ñ oriunt᷑ adu̾sus ercłiam: ñ abeis qͥ legȩ male utunt᷑ Quid gͦ: Befeetura¬

Expanded text:
sequetur fructificatio. Juda rex meus. Ergo quia Juda rex meus: Moab olla spei meae. Moab intelligitur in Gentibus. Nata est enim ista gens de peccato, nata est ista gens de filiabus Lot quae cum patre inebriato concubuerunt, male utentes patre . Melius erat ut steriles remanerent, quam sic matres fierent. Erat autem illa figura quaedam eorum qui male utuntur lege. Nolite enim attendere quia lex in latina lingua feminini generis est; in graecLex enim magis masculinam vim habet, quia regit, non regitur. Porro autem apostolus Paulus quid ait? Bona est lex, si quis ea legitime utatur . Illae autem filiae Lot non legitime usQuomodo autem nascuntur opera bona, cum quisque bene lege utitur: sic nascuntur opera mala, generaverunt Moabitas; per quos significantur opera mala. Inde tribulatio Ecclesiae, inde nisi a partibus diaboli qui dixit: Ponam sedem meam ad aquilonem ? Tribulationes ergo maximae non oriuntur adversum Ecclesiam, nisi ab eis q
Abbreviated transcription (Latin):
deserebat corda eoꝵ: ubi homo habitat insilentio. bene sibonus. male simalus.
Iunqͥd uͦ qͥa ñ egrediebat᷑ inuirtutib eoꝵ: ido dȩscrebat. Honne magis ñ egre¬

Expanded text:
aeternae? quomodo non deserebat corda eorum, ubi homo habitabat in silentio, bene si bonus, male si malus? aeternae? quomodo non deserebat corda eorum, ubi homo habitabat in silentio, bene si bonus, male si malus? Numquid ergo quia non egrediebatur in virtutibus eorum, ideo deserebat? Nonne magis non egre
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne tu ds qͥ reppulisti nos: & ñ egredieris dđs in uirtutib nr̃s: Nonne iuds
nos deluces qͥ reppulisti nos .S qͣre reppulisti nos. Quia destruxisti nos. Qrt
destruristi nos. Quia iratꝰ es: & miscrius es nobis. Tuꝗͣ deduces q̃ reppulisti
Qui ñ egredieris ds in uirtutib nr̃is: tu deduces. Quid ẽ ñ egredieris inurtu¬
tibus nr̃is. Scuiturus ẽ mundus. c̃culcaturus ẽ nos mundus: futurus ẽ
ñ ostendes potentiã tuã. qͣse ostendisti in dauid. in moyse. inihesu naue
qñ eo fortitudini gentes cessert̃. & strage facta magnaq reddita uastua¬
te int̾ram qͣm ꝓmisisti. pleb̾e tuã induristi. Hoc tune ñ facies. Noncgre¬
dieris dsᷤ inurtutib nr̃is s intus oꝑaberis. Quid ẽ ñ eg̾dieris. Nonapparebis.
Terte enĩ qͣndo catenati mr̃es ducebant᷑ qñ in eludebant᷑ incarẽc: qn ludi¬
brio habendi ꝓducebant᷑. qñ bestus subrigebant᷑ qñ ꝑcutiebant᷑ ferro. q̃nigni

Expanded text:
Nonne tu nos deduces qui nos repulisti? Sed quare repulisti nos? Quia destruxisti nos. Quare destruxisti nos? Quia iratus es, et misertus es nostri. Tu ergo deduces qui repulisti, qui non egredieris Deus in virtutibus nostris, tu deduces. Quid est, non egredieris in virtutibus nostris? Saeviturus est mundus, conculcaturus est nos mundus, futurus est non ostendes potentiam tuam, qualem ostendisti in David, in Moyse, in Jesu Nave, quando eorum fortitudini Gentes cesserunt, et strage facta, magnaque reddita vastitate, in terram quam promisisti, plebem tuam induxisti. Hoc tunc non facies; non egredieris, Deus, in virtutibus nostris, sed intus operaberis. Quid est, non egredieris? Non apparebis. Certe enim quando catenati martyres ducebantur, quando includebantur in carcere, quando ludibrio habendi producebantur, quando bestiis subrigebantur quando percutiebantur ferro, quando igne
Abbreviated transcription (Latin):
pias: & ꝑseueres usq infinc̃ cũ dat̾us c̃ qđ ꝓmisit. Es locutꝰ ẽ in scõ suo. Inqͥͦ
scõ suo: Bserat in xp̃o mundu reconcilians sͥ: in seõ illo deqͦ alibi audistis.
locutus c̃ fiet. Nox eccłie ẽ. ħs locutꝰ ẽ inscõ suo. Honu̾ba dic̃ ꝗͣ d̃s locutꝰ ẽ¬
s̃ quõ đs locutus ẽ in scõ suo. nec fieri aliqͥd potẽ. ñ qͣm ad modum locutꝰ ẽ
alaban soccro suo cũ om̃ib suis. ab seondit ydola in sẏcima. ꝗͣ habebat desy¬
na ubi diu pigrinatꝰ tandẽ aliqͣndo inde uemiebat. Tab̾nacula aut̃ fecit
ibi ꝓpt̃ oues suas & arm̃ta: & appellauit locũ ilłũ tabnacula. Et hec diuidã

Expanded text:
s locutus est in sancto suo. In quo sancto suo? Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . In sancto illo, de quo alibi audistis: locutus est, fiet: vox Ecclesiae est, Deus locutus est in sancto suo. Non verba dicit quae Deus locutus eus locutus est in sancto suo, nec fieri aliquid potest, nisi quemadmodum locutus esta Laban socero suo cum omnibus suis, abscondit idola in Sichima quae habebat de Syria, ubi diu peregrinatus, tandem aliquando inde veniebat . Tabernacula autem fecit ibi propter oves suas et arm
Abbreviated transcription (Latin):
clificatio inrtsurrtetione. Et effrẽ forttudo capitis mei Pendebãt. & c̃tẽpnebat᷑.¬
ħ ranũ erat: int̾ habebat uircst̃hendi pꝰse om̃a. Quom in grano numcri seminũ
latentiũ int̾ra nescio qͥd apparit ocłis. ẜ. uis c̃u̾tens inst mateniã & ꝓferens
fructũ abscondia c̃: sic in xp̃i cruce abscondita erat uirtꝰ apparebat ĩ firmitã
Omagnũ granũ. serit in firmꝰ ẽ pendens. cerit anit ilłu caput plebsilla agi¬
tabat cerit dixert̃. Si filiꝰ di c̃ descendat decruce. dudi fortiudinẽ eiꝰ. Qd infir¬

Expanded text:
ctificatio in resurrectione. Et Ephraem fortitudo capitis mei. Pendebat et contemnebatur: granum erat intus, habebat vires trahendi post se omnia . Quomodo in grano numeri seminum latent; abjectum nescio quid apparet oculis, sed vis convertens in se materiam et proferens fructum abscondita est: sic in Christi cruce abscondita erat virtus; apparebat infirmitas. O magnum granum! Certe infirmus est pendens, certe ante illum caput plebs illa agitavit, certe dixerunt: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Audi fortitudinem ejus: Quod infir
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ gͦ futurũ ẽ imudicio arcꝰ ẽ extent᷑ꝰ Adhuc in cõminatione ẽ. ñdu in p̃sen¬
tauone. Et uidete qͥd sit in arcu. Nonne sagita in p̾ore mittenda ẽ. Heruu
tñ ret̾ extendit᷑ in cont̃riũ. ꝗͣ illa mntenda ẽ: & qͣnto plus crit eiꝰ extensio

Expanded text:
Quid ergo futurum est in judicio? Arcus est extentus; adhuc in comminatione est, nondum in praesenQuid ergo futurum est in judicio? Arcus est extentus; adhuc in comminatione est, nondum in praesentatione. Et videte quid sit in arcu. Nonne sagitta in priora mittenda est? Nervus tamen retro tenditur in contrarium qua illa mittenda est; et quanto plus
Abbreviated transcription (Latin):
ostendisti plebi tuȩ dura. iã plebi tuȩ. iã faetȩ tributarit. pꝰ uictonã dauid.
mr̃um sanguis effusus ẽ ostendisti plebi tuȩ dura. potasti nos uino stimulati¬
onis. qͥd c̃ stimulationis. ñ ꝑemptionis. ñ enĩ erat ꝑemptio ꝑdens ẜ medicina
ut fugiant a facie arcus: ꝑtͥbulationes inqͥt temꝑales significasti tius fugere
abira ignis sempit̃ni. Dic̃ enĩ apł̃s Petrus. Tem pꝰ ẽ ut iudiciũ incipiat adomodi
Exhortans mr̃es ad tolerantiã. cũ seiuret mundꝰ. cũ strages apsecutorib ficrẽis
cũ longe lateq sanguis fideliũ funde̾t᷑ cũ incatenis. incarceribꝰ. intorm̃tis.
multa dura xp̃iani paterent᷑: ne in his gͦduris defic̾ent alloquit᷑ Petrus.
Tempꝰẽ ut iudiciũ incipiat adomodĩ. Et si miciũ a nob: qͣlis finis erit cis qͥ
ñ credunt dĩ eugłio: Et siiustus uix saluus crit: peccator & impiꝰ ubi pareb̃t.¬

Expanded text:
Ostendisti plebi tuae dura: jam plebi tuae, factae tributariae post victoriam David. Ostendisti plebi tuae dura: jam plebi tuae, factae tributariae post victoriam David. potasti nos vino stimulationis. Quid est, stimulationis? Non peremptionis. Non enim erat peremptio perdens, sed medicina ut fugiant a facie arcus. Per tribulationes, inquit, temporales, significasti tuis fugere ab ira ignis sempiterni. Dicit enim apostolus Petrus: Tempus est ut judicium incipiat a domo Dei. Et exhortans martyres ad tolerantiam, cum saeviret mundus, cum strages a persecutoribus fierent, cum longe lateque sanguis fidelium funderetur, cum in catenis, in carceribus, in tormentis, multa dura Christiani paterentur; ne in his ergo duris deficerent, eos alloquitur Petrus: tempus, ut iudicium incipiat a domo domini, et si initium a nobis, qualis finis erit eis qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluus erit, peccator et impius ubi pareb
Abbreviated transcription (Latin):
illegladiꝰ iubratus ẽ. Agite penitentiã: apꝓpinqͣuit enĩ regnũ celoꝵ. Commo¬
uisti t̃ram & conturbasti eã : sana c̃triciones eiꝰ qͥa mota ẽ. ñ digna sanari. si
mota ñ ẽ. S loqueris. p̃dicas. minaris. deo uenturũ iudiciũ ñ taces. p̃ceptũ dĩ
mones. abhis reb ñ quiescis: & qui audit. si ñ umet. si ñ mouet᷑ ñẽ dignꝰ sanart.
Audit alius. mouet᷑ stimulat᷑ pectus tundit. lacͥmas fundit : sana ẽtritiones
meliꝰ. facta luce cis qui tenebre: fuert̃: scquit᷑ qđ alibi scͥptũ ẽ. fili accedens
ad seruitutẽ dĩ : sta iniusticia & timore. & p̃para animã tuã ad tẽpiationẽ.
Prior labor ut displiceas tͥ ut peccata expugnes. ut muttris inmidliꝰ : scd̾s
labor: ꝓeo qđ mutatus es ferre tribulationes & tẽptationes huiꝰ scłi. & intͣ̃
illas ꝑseuerare usq infinẽ Bchis gͦ cũ loqͣret᷑: has significat qđ subiungit.

Expanded text:
enim regnum coelorum ? Commovisti terram, et conturbasti eam. Sana contritiones ejus, quoniam mota est. Non digna est sanari, si mota non est: sed loqueris, praedicas, minaris de Deo, venturum judicium non taces, praeceptum Dei mones, ab his rebus non quiescis; et qui audit, si non timet, si non movetur, non est dignus sanari. Audit alius; movetur, stimulatur, pectus tundit, lacrymas fundit: Sana contritiones melius, facta luce eis qui tenebrae fuerunt, sequitur quod alibi scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Prior labor ut displiceas tibi, ut peccata expugnes, ut muteris in melius: secundus labor, pro eo quod mutatus es, ferre tribulationes et tentationes hujus saeculi, et inter illas perseverare usque in finem. De his ergo cum loqueretur, has significans, quid subjungit?
Abbreviated transcription (Latin):
uerim qͥd petã: peto aut̃ uitã ȩt̃nã. Ergo eraudime: qi addertam tuã pcto
Intelligat ꝗ haritas ur̃a omnẽ sidese habentt̃ in corde ubudi cũ tamore ti¬
mentt udiciũ futurũ uuentẽ ꝓbabilit̃ ne deillo blasphemct᷑ nom̃ sc̃m
Potẽ ficri ut hinc ñ exaudiaris: ñ iñ craudiaris ad uolumtatẽ ut ciaudiaris
adutilitait̃. At ũ cũ illud pctis ut det tͥ unã etnã ds. ut det tͥ regnũ eclox ds̃.
ut der tͥ addext̾am filii sui start cũ uenĩt iudicare. tͣram: securus esto. ac¬
eipies simͦ ñ accipis. Non enĩ iãuenit tp̃s ut accipias. Exaudiris & nescis:
cunis ẽ Si haberes aliqͣm grauẽ amicũ & sapientẽ : qͦmͦ diecres. Ille locutus ẽ.
faciat necesse ẽ qđ locutꝰ ẽ. Sir grauis ẽ ñ leuitate utit᷑ ñ facile desententia
dimouct᷑ qd ꝓmisit fixũ ẽ S̾ tam̃ homo c̃ qͥa aliqͣndo qd ꝓmisit fac̾t uult:
& ñ porest. Iu de do ñ ẽ qđ timcas qͥa uerarẽ constat qͥa om̃ps ẽ: ẽstat qͥa fallẽ¬

Expanded text:
audi me, quia dexteram tuam peto. Intelligat ergo Charitas Vestra omnem fidelem habentem in corde verbum Dei, cum timore timentem judicium futurum, viventem probabiliter, ne de illo blasphemetur nomen sanPotest fieri ut hinc non exaudiaris: non tamen exaudiris ad voluntatem, ut exaudiaris ad utilitatem. At vero cum illud petis, ut det tibi vitam aeternam Deus, ut det tibi regnum coelorum Deus, ut det tibi ad dexteram Filii sui stare, cum venerit judicare terram; securus esto; accipies, si modo non accipis: non enim jam venit tempus ut accipias. Exaudiris, et nesciscutus est? Si haberes aliquem gravem amicum et sapientem, quomodo diceres? Ille locutus est haec, fiat necesse est quod locutus est: vir gravis est, non levitate utitur, non facile de sententia dimovetur, quod promisit fixum est. Sed tamen homo est, qui aliquando quod promisit facere vult, et non potest. De Deo n
Abbreviated transcription (Latin):
abexp̃ssione rerũ gestarũ ⁊ aliqͥd dicẽ qđ inhystoria ñ inueniat᷑ & hinc potiꝰ
admonẽ ñ ꝓpt̃ cognoscendas res gestas eẽ huiꝰ modi titulos in scͥptos. s. ꝓpt̃ fut᷑a
pͣsiguranda sic̃ dictũ ẽ qđ corã abimelech mutauit uultũ suũ. & dimisit cũ
& abiit eũ in dicet sc̃pt᷑a regũ. hoc eũ ñ fecisse corã abimelech. s corã achis regȩ
ita & in hoc titulo inuenimꝰ aliqͥd qͦ cõmoneam᷑ ad aliqͥd. Namq in illa narra¬
tione belloꝵ fortiũq factoꝵ regis dauid ubi hii om̃s quos cõmemorauimꝰ debel

Expanded text:
ab expressione rerum gestarum, et aliquid dicere quod in historia non invenitur, et hinc potius ab expressione rerum gestarum, et aliquid dicere quod in historia non invenitur, et hinc potius admonere, non propter cognoscendas res gestas esse hujusmodi titulos inscriptos, sed propter futura praefiguranda; sicut dictum est quod coram Abimelech mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit , cum indicet scriptura Regnorum hoc eum non fecisse coram Abimelech, sed coram Achis rege : ita et in hoc titulo invenimus aliquid, quo commoneamur ad aliquid. Namque in illa narratione bellorum fortiu
Abbreviated transcription (Latin):
mo uł potꝰ in huiꝰ psalmi titulo dicunt᷑ ꝗͣdã uictoriosa dauid qͣ fortit̃ fecerit
debellando qͦ sła inimicos suos: cos tͥbutarios faciendo: qñ pꝰmortẽ saulis ꝑ¬
secutoris su illiꝰ rtgnũ accepit manifestũ inisrł. Nam & ante ꝗͣ ꝑsecutionẽ
paterct᷑ rexerat: s. dõ tantũ notꝰ erat. Postea gͦ iã manifestoͣ regno eiudenter
atq eminent᷑ accepto. debellauit cos qͥ in hoc titulo cõmemorant᷑: & notatꝰ ẽ
psalmi ttulus ita. In finẽ ꝓhis qͥ cõmutabunt᷑ intnuli inscͥpnonẽ ipsi dauid
in doctrinã: cũ suecendit mesopõtamiã. syriã. & sẏriã sobal⁊ conu̾tit ioab.¬
& pcussit eadom inualle salinarũ duodecĩ milia. Legimꝰ hȩc in libro regũ. istos
om̃s quos nomin aui debellatos ẽt̃ adauid: idẽ mesopotamiã. syriã. ⁊ syriã sobal¬
& ioabedom. Facta s̃ ista: & qͣm admodũ facta s̃ ita ibi oscͥpta s̃. ita leguntur.

Expanded text:
potius in hujus psalmi titulo, dicuntur quaedam victoriosa David, quod fortiter fecerit debellando quosdam inimicos, et eos tributarios faciendo; quando post mortem Saülis persecutoris sui, regnum illius accepit manifestum in Israel. Nam et antequam persecutionem pateretur, rex erat, sed Deo tantum notus erat. Postea ergo jam manifesto regno, et evidenter atque eminenter accepto debellavit eos qui in hoc titulo commemorantur; et notatus est Psalmi titulus ita: In finem, pro his qui immutabuntur in tituli inscriptionem ipsi David in doctrinam, cum succendit Mesopotamiassit Edom, in valle Salinarum duodecim millia. Legimus haec in libris Regnorum, istos omnes quos nominavit, debellatos esse a David, id est Mesopotamiam Syriae, et Syriam Sobal, Joab, Edom . Facta sunt ista, et quemadmodum facta sunt ita ibi conscripta sunt, ita leguntur:
Abbreviated transcription (Latin):
doquiũ: qͦ pͥmũ hȩç sẽptã locuta ẽ. Alesopotamiã dicunt inp̃tari eleuatã
uocationẽ. Iam totꝰ mundꝰ uocatione eleuatꝰ c̃ Syria int̃pretat sublimis.
Silla ꝗͦ erat sublimis incensa ẽ: humiliata: ut qͣ ad modu humiliata ẽ qͣ fu¬
erat exaltata. sic exalitt᷑ qͦ faeta ẽ humiliata. Sobal intptat᷑ uana uetustas.
hrãs xp̃o: quicã succendit. Qndo ueta uirgulta suecendunt᷑. iurccta succeduã.

Expanded text:
Elevatam vocationem. Jam totus mundus vocatione elevatus est. Syria interpretatur Sublimis. Sed illa quae erat sublimis, incensa est et humiliata: et quemadmodum humiliata est quae fuerat exaltata, sic exaltetur quae fuerat humiliata. Sobal interpretatur Vana vetustas. Gratias Christo qui eam succendit. Quando vetera virgulta succenduntur, vireta succed
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus breuis ẽ. Tanꝗͣ gͦ aliqͣntulũ plixiorẽ psalmũ audi¬
remus sic intendamꝰ: quõ in nomine xp̃i nutͥtis & nutendis
loquim᷑ in eccłia dĩ. nec alienis asapore litt̾arũ istarũ aquib
mundus alienꝰ ẽ: nec qͣsi rudia uob̃ semꝑista ẽẽ debent. Sieñ ca ꝗͦ sepissi¬
me audistis cũ iocunditate in ore cogiationis ruminastis. nec obliuiscen
tes tanꝗͣ inuent᷑ sepelistis: eadẽ ipsa recorilatio ur̃a & memoria multũ
nos poterit adiuuare. ne multũ loqͣm᷑ ad enodanda qͣsi rudib ea qͣ iam
uos nosse nouimꝰ. Certe illud meminimꝰ sepe uos audisse qđ dicimus.

Expanded text:
Psalmus brevis est. Tanquam ergo aliquantulum prolixiorem Psalmum audierimus, sic intendamus: quoniam in nomine Christi nutritis et nutriendis loquimur in Ecclesia Dei, nec alienis a sapore istarum Litterarum a quibus mundus alienus est, non quasi rudia vobis ista semper esse debent. Si enim ea quae saepissime audistis cum jucunditate in ore cogitationis ruminastis, nec oblivione tanquam in ventre sepelistis; eadem ipsa recordatio vestra, et memoria multum nos poterit adjuvare, ne multum loquamur ad enodanda quasi rudibus ea quae jam vos nosse novimus. Certe illud meminimus saepe vos audisse quod dicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
Qntus aceruus testimoniꝰ inmr̃ib. Neus ẽ galaad : m̃s ẽ aceruus testimonii:
mei s̃ mr̃cs ueri. Noriant᷑ alii ꝓuetusta uanitate sine sale: nũqͥd ꝑtinent
ad aceruũ testimonii qͥa & si tradidcro corpꝰ meũ ut ardeã. karitatẽ auit̃

Expanded text:
Quantus acervus testimonii in martyribus? Meus est Galaad: meus est acervus testimonii, Quantus acervus testimonii in martyribus? Meus est Galaad: meus est acervus testimonii, mei sunt Martyres veri. Moriantur alii pro vetusta vanitate sua sine sale; numquid pertinent ad acervum testimonii? Quia et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm nõis int̃p̃tationẽ diuidunt᷑ humeri: ut alios grauent peecata sua. alii
te. Alia sarcina pondus habet: xp̃i sarcina pennas habet. Nã & aui si pennas
detrahas. qͣsi onus tollis: & qͦ magis onus abstulisti. eo magis int̾ra remanebit
Qm exonerare uoluisti iacet & ñ uolat: qͥa tulistionus. Redeat onꝰ & uolat.
Talis ẽ xp̃i sarcina. P ortent ilła om̃s homines ñ sint pigri: ñ attendant᷑
illi qͥ cã ferre nolunt: ferant ilła qͥ uolunt: & inueniant ꝗ̃ sit leuis. ꝗͣ sua¬
uis. ꝗͣ iocunda. ꝗͣ rapiens incełu & at̾ra eripiens. Diuida sẏcimã: & ẽualle
tabnaculox dimetiar. Forte ꝓpt̃ oues ia cob c̃uallis tabnaculoꝵ intelligñ
gens iudcoꝵ: & ipsa diuidit᷑ Nam t̃nsiert̃ inde qui credider̃t: foris reliqͥ reman
serunt. Meus ẽ gala ad. Nomina s̃ ista lecta in lnt̾is di. h alaad habet int̾p̃¬
tationis suȩ uocẽ. & magni sacramenti Int̃ p̃tat᷑ enĩ aceruus testimonii

Expanded text:
minis interpretationem dividuntur humeri, ut alios gravent peccata sua, alii te: alia sarcina pondus habet; Christi sarcina pennas habet. Nam et avi si pennas detrahas, quasi onus tollis; et quo magis onus abstulisti, eo magis in terra remanebit. Quam exonerare voluisti, jacet: non volat, quia tulisti onus; redeat onus, et volat. Talis est Christi sarcina. Portent illam homines; non sint pigri: non attendantur illi qui eam ferre nolunt; ferant illam qui volunt, et invenient quam sit levis, quam suavis, quam jucunda, quam rapiens in coelum et a terra eripiens. Dividam Sichimam, et convallem tabernaculorum dimetiar. Forte propter oves Jacob, convallis tabernaculorum intelligitur gens Judaeorum, et ipsa dividitur: nam transierunt inde qui crediderunt; foris reliqui remanserunt. 9. vers. 9. Meus est Galaad. Nomina sunt ista lecta in Litteris Dei. Galaad habet interpretationis suae vocem et magni sacramenti: interpretatur enim Acervus testimonii.
Abbreviated transcription (Latin):
differt᷑ iudiciũ: tanto maiore impcui uenturũ ẽ Ergo & dettm ꝑalibꝰ tri¬
bulationib gr̃as dno agam̃: qa. dedit plebi suȩ significationt̃ ut fugant
a facie arcus: ut ex ercitati fideles ciꝰ intͥbulationib tp̃ralibꝰ digni sint eua¬
dere dampnationẽ ignis ȩt̃ni ꝗͣ inuenturi s̃ om̃s qͥ ista ñ eredunt. Bedisti¬
metuentib te significationẽ ut fugiant a facie arcus. ut cruant᷑ electitui
Saluũ me fac dexta tua: & exaudi me. Bext̾a tua d̾ne saluũ me fac. Ita¬
me saluũ fac: ut ad dexterã stem. Saluũ me fac dexta tua ñ salutẽ tẽpo¬
ralem peto: dehaç fiat uoluntas tua. Adtempꝰ qͥd nob̾ ꝓsit penuꝰ ignora¬
mus. qͥd enĩ oremꝰ sic̃ oportet nescimꝰ: s saluũ mesdext̾a tua: ut & si in¬

Expanded text:
r judicium, tanto majore impetu venturum est. Ergo et de temporalibus tribulationibus gratias Deo agamus, quia dedit plebi suae significationem, ut fugiant a facie arcus: ut exercitati fideles ejus in tribulationibus temporalibus, digni sint evadere damnationem ignis aeterni, quruantur dilecti tui. Salvum me fac dextera tua, et exaudi me. Dextera tua, Domine, salvum me fac: ita salvum me fac, ut ad dexteram stem. Salvum me fac dextera tua: non salutem temporalem peto; de hac fiat voluntas tua. Ad tempus quid nobis prosit, penitus ignoramus; quid enim oremus sicut oportet, nescimus : sed salvum me fac dextera tua, u
Abbreviated transcription (Latin):
Et ignẽ uenit mitt̾e in hunc mundu habes ineugłio: & gladiũ uenit mitt̾t int̾rã
habes ineugłio. Aitulit ignẽ unde succenderet᷑ mesopotamia. sẏria. & sẏria
sobal: attulit gladiũ unde ꝑcut̾et᷑ c̃dom. lamꝗͦ illa strages facta c̃ ꝓpt̃ eos qui
doctͥnã. ipsi dauid: dicant. Bs reppulistinos & destruxisti nos: iratꝰ es & miscrtꝰ
es nobis. Bestruxisti nos ut edificares nos: destruxisti male edificatos: destruxisti
uanã uetustatẽ ut sit edificatio innouũ homint̃ edificatio mansura in ęt̃nũ.
Merito iratꝰ es: & misertꝰ es nr̃i. Non misereris: nͥ irascerereris. Destruxisti nos ira
tua: s. ira tua inuetustatẽ nr̃am fuit. ut destrueret᷑ uetustas: ẜ misertꝰ es nr̃i
ꝓpt᷑ nouitatẽ ꝓpr̃ eos qͥ cõmutant᷑ inutuli inscͥptionẽ : qͥa & si exterior homo

Expanded text:
Et, Ignem veni mittere in mundum , habes in Evangelio et, Gladium veni mittere in terram , Et, Ignem veni mittere in mundum , habes in Evangelio et, Gladium veni mittere in terram , habes in Evangelio. Attulit ignem unde succenderetur Mesopotamia Syriae, et Syria Sobal; attulit gladium unde percuteretur Edom. Jam ergo ista strages facta est propter eos doctrinam ipsi David; dicant: Deus repulisti nos, et destruxisti nos: iratus es, et misertus es nostri. Destruxisti nos, ut aedificares nos; destruxisti nos male aedificatos, destruxisti vanam vetustatem, ut sit aedificatio in novum hominem, aedificatio mansura in aeternum. Merito iratus es, et misertus es nostri. Non miserereris, nisi irascereris. Destruxisti nos in ira tua; sed ira tua in vetustatem nostram fuit, ut destrueretur vetustas. Sed misertus es nostri propter novitatem, propter eos qui immutantur in tituli inscriptionem: q
Abbreviated transcription (Latin):
Quare ñ ꝓpt̃ dm̃ Quare ñ ꝓpt̃ saport̃ salis. Annescis tͥ cẽ dictũ. uoscsus sal
t̃re & si sal infatuatũ fuerit. ad nichil ualebit aliud: ñ ut foras ꝓiciatur.
onũ t̃ gͦ sapient̃ humiliari. Ecce nunc. nonne humibiant᷑ heretici Nonne
leges contͣ illos datȩ s̃ euã ab hominib: eont̃ quos diuine regnant q̃ illos ante
etã condempnauerant: Ecce humiliant᷑ ecce fugant᷑. cece ꝑsccutionẽ patiunt᷑.
s sine sapore: ꝓfatuitate. ꝓuanitate. Iamenĩ sal infatuatũ ẽ. idõ ꝓiectũ ẽ foras.
ut coneulcet᷑ ab hominib. Audimꝰ ttułu psalmi: audiamus ctiã u̾ba psalmi.
Nũqͥd ille dauid loquit᷑ qͥ ꝑcussit. qͥ succendit. qͥ debellauit: &
ñ ille qͥ hec fecit ut ꝑcuterent᷑ & repellerent᷑ qui malierant. &
rursus uiuificarent᷑ & redirent ut bonicẽnt. Istã qͥdt̃ stragem
fecit ista. dedit hanc stragẽ gladio & igne suo. Nam utrũq attulit in ħc mundu.

Expanded text:
r Christum? quare non propter saporem salis? An nescis tibi esse dictum, Vos estis sal terrae; et, Si sal infatuatum fuerit, ad nihilum vaiebit aliud, nisi ut foras projiciatur ? Bonum est ergo sapienter humiliari. Ecce nunc nonne humiliantur haeretici? Nonne leges contra illos datae sunt etiam ab hominibus, contra quos divinae regnant, quae illos ante etiam condemnaverant? Ecce humiliantur, ecce fugantur, ecce persecutionem patiuntur, sed sine sapore; pro fatuitate, pro vanitate. Jam enim sal infatuatum est: ideo projectum est foras, ut conculcetur ab hominibus. Audivimus titulum Psalmi; audiamus etiam verba Psalmi.Numquid ille David loquitur, qui percussit, qui succendit, qui debellavit; et non illi quibus haec fecit, ut percuterentur et repellerentur qui mali erant, et rursus vivificarentur et redirent ut boni essent? Istam quidem stragem fecit ista, dedit hanc stragem gladio suo et igne suo: nam utrumque attulit in hunc mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit᷑ adbaptismũ: ut ab igne ad aꝗͣ. ab aqͣ in refrigeriũ. Qđ aũ ignis insac̃m̃tis:
hoc intẽptationibꝰ huiꝰ scłi. Angustia timoris accedit pͥma uice ignis: pꝰea ablato
timore metuendu ẽ. ne felicitas humana corrũpat.sũ aut̃ te ignis crepare
ñ feci̾t. ⁊ in aꝗͣ ñ merseris. s denataueris ꝑdisciplinã t̃nsis ad requiẽ & tͣnsien
ꝑignẽ & aꝗͣ. educeris inrefrigeriũ. Qrũ enĩ rerũ signas̃ insacm̃tis: ipsȩ ress̃
in illa ꝑfectione uite et̃ne Iã cũ tͣnsierimꝰ ad illud refrigeriũ fr̃s Rm̃i: nulłu
ibi tenebimꝰ inunicũ. nulłu tẽptatorẽ. nulłu inuidũ. nulłu ignẽ. nulła aqͣm.
ꝑpetuũ ibi refrigeriũ erit. Pefrigeriũ ꝓpt̃ quietẽ d̾r. Nã si dicascalorẽ uęrũ ẽ.
si dicas refrigeriũ uerũ ẽ Si enĩ refrigeriũ male accipias : qͣsi torpescimꝰ ibi

Expanded text:
venitur ad Baptismum; ut ab igne ad aquam, ab aqua in refrigerium. Quod autem in Sacramentis, venitur ad Baptismum; ut ab igne ad aquam, ab aqua in refrigerium. Quod autem in Sacramentis, hoc in tentationibus hujus saeculi: angustia timoris accedit prima, vice ignis; postea ablato timore, metuendum est ne felicitas mundana corrumpat. Cum autem te ignis crepare non fecerit, et in aquam non merseris, sed enataveris; per disciplinam transis ad requiem, et transiens per ignem et aquam educeris in refrigerium. Quarum enim rerum signa sunt in Sacramenti, ipsae res sunt in illa perfectione vitae aeternae. Jam cum transieibi timebimus inimicum, nullum tentatorem, nullum invidum, nullum ignem, nullam aquam; perpetuum ibi refrigerium erit. Refrigerium propter quietem dicitur. Nam si dicas, Calor est, verum est: si dicas, Refrigerium, verum est. Si enim refrigerium male accipias, quasi torpescimus ibi.
Abbreviated transcription (Latin):
s̃: quib habundat hec uita. Ignisurit : aqͣ corrũpit. Utrũq metuendu: & ustio
tͥbulationis: & aqͣ corruptionis. Qnͣdo s̃ res anguste.: & aliquȩ ꝗ infeluntates¬
dicunt᷑ in hoc mundo: qͣsiignis ẽ Qndo s̃ resꝓspere & habundantia scłicir¬
cũfiuit qͣsi aqͥ ẽ. Nide ne te ignis erurat: ne aqͥ corrumpat. firmꝰ esto ad u̾ss
ignẽ : coqui te oportet. tanꝗͣ uasfictũ: mitteris incaminũ. ut firmet᷑ qd forma¬
tũ ẽ. Uas qͦ iã migne qd firmatũ ẽ aqͣm ñ timet. uas aũ si solidatũ igne ñ fuerit.
tanꝗͣ lutũ aqͣ soluct᷑. Noli festinare adaꝗͣ. ꝑ ignc̃ tñsi ad aꝗͣ: ut tnseas ⁊ aqͣ. ꝓpt̾r̾a
⁊ insac̃m̃tis ⁊ incathelilando & in exorcihando adhibet᷑ pͥus ignis. Hã unde
plerũq inmundi sp̃c clamant ardeo : si ille ignis ñẽ. Post ugnẽ aũ exoreismi

Expanded text:
sunt, quibus abundat haec vita. Ignis urit, aqua corrumpit. Utrumque metuendum est, et ustio sunt, quibus abundat haec vita. Ignis urit, aqua corrumpit. Utrumque metuendum est, et ustio tribulationis, et aqua corruptionis. Quando sunt res angustae, dicitur in hoc mundo, quasi ignis est: quando sunt res prosperae, et abundantia saeculi circumfluit, quasi aqua est. Vide ne te ignis exurat, ne aqua corrumpat. Firmus esto adversus ignem; coqui te oportet: tanquam vas fictum mitteris in caminum ignis, ut firmetur quod formatum est. Vas ergo jam igne firmatum aquam non timet; vas autem si solidatum igne non fuerit, tanquam lutum aqua solvetur. Noli festinare ad aquam; per ignem transi ad aquam, ut transeas et aquam. Propterea et in Sacramentis, et in catechizando, et in exorcizando, adhibetur prius ignis. Nam unde plerumque immundi spiritus clamant, Ardeo, si ille ignis non est? Post ignem autem exorcismi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hoc etiã singillatĩ : etiã mͦpatit᷑. Nonenĩ quis ꝗͣ ẽ: qͥ se in hac uita ab his tĩpta¬
tionibus possit dicẽ inmunẽ. Ergo inponunt᷑ & homines suꝑcapita nr̃a . Iole¬
ramus quos nolumꝰ: patim᷑ suꝑiores aliqndo qͦs nouimꝰ peiores. Peccata aũsi
desint: bene suꝑior ẽ ħo. Qnͣto aut̃ plura assunt : tanto ẽ inferior. Etbonũ
ẽ ut considemꝰ nos peccatores et̃.⁊ sic toleremꝰ impositos suꝑcapita nr̃a. ut
& nos đõ efitram̃. qa digne patim᷑. Qd enĩ indigne pateris. qđ fac̃ qͥ iustus ẽ.
uidet᷑ ds. cũ ista facit. Ne metuas: pat̃ ẽ. Nunꝗͣ sic seuit ut ꝑdat. Qndo male
uuis: si parcit plusirascit᷑. Om̃ino istȩ tribulationes flagella s̃ corrigentis: ne
suꝑcapita nr̃a. Tñsiuimꝰ ꝑignẽ: aqm. Ignis & aqͣ. utrũq pieulosũ t̃ inhac uita
Serte uidet᷑ aqͣ ignẽ extinguere: & ignis uidet᷑ aqͣm siccare. Iste ipse temptationes

Expanded text:
 hoc singillatim, etiam modo patitur. Non enim quisquam est, qui se in hac vita ab his tentationibus possit dicere immunem. Ergo imponuntur et homines super capita nostra: toleramus quos nolumus, patimur superiores aliquando quos novimus pejores. Peccata autem si desint, bene superior est homo; quanto autem plura adsunt, tanto est inferior. Et bonum est ut consideremus nos peccatores esse, et sic toleremus impositos super capita nostra; ut et nos Deo confiteamur quia digne patimur. Quid enim indigne pateris quod facit qui justus est? videtur Deus, cum ista facit. Ne metuas, pater est. Nunquam sic saevit, ut perdat. Quando male vivis, si parcit, plus irascitur. Omnino istae tribulationes flagella sunt corrigentis, ne . Ignis , et aqua utrumque periculosum in hac vita. Certe videtur aqua ignem extinguere, et ignis videtur aquam siccare. Istae ipsae tentationes
Abbreviated transcription (Latin):
moysescũ ppsõ isrł tñsiret. Idẽ dns illa faciebat. Qui fec̃ ista ꝑcarnẽ suã: ipse faciebat

Expanded text:
Moyses cum populo Israel transiret ? Idem Dominus illa faciebat. Qui fecit ista per carnem suam, ipse illa faciebat Moyses cum populo Israel transiret ? Idem Dominus illa faciebat. Qui fecit ista per carnem suam, ipse illa faciebat