comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gua srra aceruus igar. appellatur testimoniũ sedutha. lacob
igitur aceruũ testimoni. hoc ẽ. gala ad lingua appellauit hebrea
Laban uõ ipsũ id .ẽ. a ceruum testimonii igar sed utha gentissuae
sermone uocauit. Erat enim srrus & antiquã linguã parentum
ꝓuincia in qua habitabat sermone mutauerat. Dixitq laban.
Lumulus iste testis erit inter me &te hodie. Etid circo appellatũ
termȩ &te quando recesstrimus a nob̵ siad flixeris filias meas &
suntro duxeris uxores alias suꝑ eas nullus sermonis nr̃i testi est
absq dõ quip̃sens respicit. Quid ẽ qđ dicit laban nullus sermo¬
nis nr̃ĩ est testis. nisi forte nemo extraneoꝵ aut ꝓpt̃ testifica
tionẽ dĩ quẽita habere deberent tã quã nemocũ eis ess& quem
testimonio eius adiungerent: Et iurauit ia cobꝑtimorẽ pa¬
trissui nsaac. Pertimorẽ utiq quotimebat dm̃ que timorem
& iam cõmendauit cum dicer&. Ds̃ patris mei abrahae &timor

Expanded text:
a lingua acervus igar, appellatur, testimonium saadutha, . Jacob igitur acervum testimonii, hoc est Galaad, lingua appellavit Hebraea; Laban vero ad ipsum, id est, acervum testimonii, igar saadutha gentis suae sermone vocavit. Erat enim Syrus, et antiquam linguam parentum provinciae in qua habitabat sermone mutaverat. Dixitque Laban: Tumulus iste testis erit inter me et te hodie, et idcirco coappellatum ter nos, quando recesserimus a nobis. Si afflixeris filias meas, et si introduxeris uxores alias super eas, nullus sermonis nostri testis est, absque Deo qui praesens aspicit. Quid est quod Laban dicit: Nullus sermonis nostri est testis, nitionem dei, quem ita habere deberent, tamquam nemo cum eis esset, quem testimonio eius adiungerent. Et iurauit Iacob per timorem patris sui Isaac. "per timorem" utique, quo timebat deum, quem timorem  commendauit, cum diceret : deus patris mei Abrahae et timor
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo qđ alia dicitur. & uicinatate significationis quidq ap¬
pell&ur nam postea dicitur. Propter hoc appellatũ .ẽ. nom̃
aceruus testatur. hoc enim medie positũ ẽ. qd utriq conue¬
nir&. & ei quidicerat. acer uustestimonii. & ei qui dixeratacer¬
uus testis. Mrstice aut̃ int̃ fideles tã iudeos quam gentes tes¬
tis .ẽ. lapis eminens insimilitudinẽ . xp̃i. & aceruus lapidum.
qui est multitudo credentium: Sumpsit aut̃ ia coblapidem
& constituit eum titulũ. &c&. Diligenter anim aduertendũ est quo¬
modo istos titulos in rei cuiusq testimonio constituebant. non uteos
ꝓdus colerent sedut eis aliquid significarent: Poxit ia cob fratribussu¬
is. Colligamus lapides Et congregatis lapidib: fecer aceruũ. Etuo¬

Expanded text:
uerbo, quod alia dicitur, et uicinitate significationis quidque appelletur. nam postea dicitur: propter hoc appellatum est nomen "aceruus testatur". hoc enim medie positum est, quod utrique conueniret, et ei qui dixerat ,,aceruus testimonii et ei qui dixerat "aceruus testis". tis est lapis eminens in similitudinem Christi, et acervus lapidum qui est multitudo credentium. Intueatur Dominus t constituit eum in titulum, etc. Diligenter animadvertendum est quomodo istos titulos in cujuslibet rei testimonio constituebant, non ut eos pro diis colerent, sed ut eis aliquid significarent. Dixit Jacob fratribus suis: Colligamus lapides, et congregatis lapidibus fecerunt acervum et
Abbreviated transcription (Latin):
laban fris matrissuae accessit & reuoluit lapidẽ ab ore putei.
Magis notandũ .ẽ. aliquid scripturã p̃termittere. qđ intel¬
legere debemus quã ulla questio cõmouenda. Intellegit᷑
enĩ qđ illicũ quib. primo loquebat᷑ ia cob in terro gatiqua
ess& quae ueniebat cũ ouib: ipsi dixer̃ filiã eẽ. laban quam
utiq iacob ñnouerat. Ded illius interrogationẽ responsio¬
nẽq. illoꝵ scriptura p̃t̃mittens intellegiuo luit. qđ scrip¬
tũ ẽ. Osculatus .ẽ. ia cob rachel & exclamans uoce sua fle¬
uit. & indicauit ei quia fr̃ est eiꝰ & quia filius rebeccȩ ẽ. Con¬
su& idinis quidẽ fuit maxime in illa simplicitate antiquoꝵ
ut ꝓpin qui p. quas oscurarent᷑. & hoc hodieq fit inmultis

Expanded text:
Laban fratris matris suae, accessit et reuoluit lapidem ab ore putei, Laban fratris matris suae, accessit et reuoluit lapidem ab ore putei, magis notandum est aliquid scripturam praetermittere quod intellegere debemus quam ulla quaestio commouenda. intellegitur enim quod illi, cum quibus primo loquebatur Iacob. interrogati, quae esset quae ueniebat cum ouibus, ipsi dixerunt filiam esse Laban, quam utique Iacob non nouerat; sed illius interrogationem responsionemque illorum scriptura praetermittens intellegi uoluit. Quod scriptum est: et osculatus est Iacob Rachel et exclamans uoce sua fleuit. et indicauit ei quia frater <patris> est eius et quia filius Rebeccae est, consuetudinis quidem fuit maxime in illa simplicitate antiquorum, ut propinqui propinquas oscularentur, et hoc hodie fit in multis
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ aut tres greges ouium accubare dicuntur iuxta puteũ¬
signicat eos qui ad scã trinitatis fidẽ capiendã ꝑtinent inhu¬
militate expeterebaptis mnigratiã. Lapis quiclau debat ospu¬
tei duritiã infidelitatis insinuat. Qua abiecta homines por¬
sunt rite baptis mũ ꝑcipere. Pastores aut̃ doctores sunt ȩcdae
quia moto lapide ꝑ iacob adquabant greges quia xp̃o au¬
ferente omnẽ infidelitatẽ ab eoꝵ cordi quos p̃distinauit
adbaptis mi sacramentũ ꝑtinere nte credentes abluunt un¬
da purificationis. Itẽ a qua putei signicat scientiã u& eristes¬
tamenti quã lapis claudebat. quia littera legis sensum spi¬
ritalẽ in eo celabat. sed ueniente xp̃o lapis remotus. ẽ. cũ ꝑ
p̃dicationẽ nouitestam̃ti umbra legis exclusa. & ueritas cua¬
gelu patefacta.ẽ. Ad huc loquebant᷑ & ecce rachel ueniehat
patris sui & dic̃ scriptura. qđ cũ uidiss& ia cob rachel filiam

Expanded text:
Quod autem tres greges ovium accubare dicuntur juxta puteuQuod autem tres greges ovium accubare dicuntur juxta puteusignificat eos, qui ad sanctae Trinitatis fidem capiendam pertinent, in humilitate expetere baptismi gratiam. Lapis, quia claudebat os putei, duritiam infidelitatis insinuat, qua abjecta, homines possunt rite baptismum percipere. Pastores autem doctores sunt Ecclesiae, quia, amoto lapide per Jacob, adaquabant greges; quia, Christo auferente omnem infidelitatem ab eorum cordibus quos praedestinavit ad baptismi sacramentum pertinere, rite credentes abluuntur unda purificationis. Item aqua putei significat scientiam Veteris Testamenti, quam lapis claudebat, quia littera legis sensum spiritualem in eo celabat; sed veniente Christo lapis remotus est, cum per praedicationem Novi Testamenti umbra legis exclusa, et veritas Evangelii patefacta est. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat patris sui et dicit scriptura quod, cum uidisset Iacob Rachel filiam
Abbreviated transcription (Latin):
Hlauitq nomen urbis bethelqua prius luzauocabat᷑ur Nunc
deridicule quidã uerbũ ebraicũ ulam. nomen esse urbisputant
cũ ulam int̃pt̃ prius. Ordo itaq iste . ẽ. lectionis. Etuocauit᷑
nom̃ locuillius bethel. & prius lu a uocabulum ciuitatis antiquȩ
Om̃s scripturae uerbo ula siue aelam plenęsunt qđ nihil aliud
sigf nisi ante aut prius. uel uestibulum. siue suꝑ liminare. uel
postes U
cundo & redeundo & decimas ꝓmisit domuidi futura in loco
illo ꝓph&ia .ẽ. domus dĩ : ubi & ipse rediens dõ sacrauit. non
illũ lapidẽ dm̃ appellans sed domũ di idest quia millo loco
futura erat domusdĩ Profectus ergo iacob uenit ad ter
significantur Dicut illud qđ dictum est in euangelio. Ota¬
teo suꝑpositus figuram dñi p̃ferebat. puteus gratia sp̃ssci
Mtecta erat nondũ adueniente & homine facto xp̃o. Aliter
ꝑputeum baptismum. ꝑ agrũ hic mundus exprimitur.

Expanded text:
lavitque nlavitque nde ridicule quidam verbum Hebraicum cum Ulam interpretatur prius. Ordo itaque est iste locutionis: Et vocavit nomen loci illius Bethel et prius Luza vocabulum civitatis. Antiquae omnes Scripturae verbo Ulam, sive Elem plenae sunt, quod nihil aliud significat, nisi ante aut prius, vel vestibulum, sive super liminare, vel postes. eundo et redeundo, decimasque promisit domui Dei futurae in loco illo, prophetia est domus Dei, ubi et ipse rediens Deo sacrificavit; non illum lapidem Deum appellans, sed domum Dei, id est, quia in illo loco futura erat domus Designificantur, sicut illud, quod dictum est in Evangelio: Stateo superpositus figuram Domini praeferebat; puteus, gratiam Spiritex gentibus, quae obtecta erat, nondum adveniente et homine facto Christo. Aliter, per puteum baptismus, per agrum hic mundus exprimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sapientie feruoreq dilectionis. Bene aut̃ subditur Cumq
euigilass& iacob desomno ait. uero dñs . ẽ. in loco isto & ego nescie¬
futurũ erat tabernaculum qđ constituit ds̃ in omnib: in primopo¬
pulo suo: porte aũt cęli sicut intellegere debemus tam quã in de
fuit aditus credentis ad capessendũ regnũ celoꝵ. Spiritaliteraũt¬
quis quis postitor porẽ inertiȩ rite cuigilauerit & ꝑ ex ercitium
bonieris uere surrexerit. sine dubio in ecła suꝑ eminentẽ gra¬
tiã dĩ. & introitũ regni cęlestis esse intellegit. Qđ statuit lapidẽ
iacob quẽ sibi ad caput posuerat. & constituit eu titulum. & ꝑ¬
fu dit illũ oleo. non aliquid idolatriȩ simile fecit. non ueltunc
uel postea frequentauit lapidẽ ad orando. aut cisacrificando sed
signum fuit in ꝓph&a euidentissime constitutũ. quȩ ꝑtinet ad
unctionẽ unde xpĩ nomen achrismate appellatu .ẽ.Napi¬

Expanded text:
nem sapientiae et fervorem dilectionis. Bene autem subditur: Cum nem sapientiae et fervorem dilectionis. Bene autem subditur: Cum evigilasset Jacob de somno ait: Vere Dominus est in loco isto, et ego nesciefuturum erat tabernaculum, quod constituit deus in hominibus in primo populo suo. portam caeli autem sic intellegere debemus, tamquam inde fiat aditus credentibus ad capessendum regnum caeloruquisquis post torporem inertiae rite evigilaverit, et per exercitium boni operis vere resurrexerit, sine dubio in Ecclesia supereminentem gratiam Dei et introitum regni coelestis esse intelligit. Quod statuit lapidem Jacob, quem sibi ad caput posuerat, et constituit eum in titulum, et perfudit eum oleo, non aliquid idololatriae simile fecit, non vel tunc vel postea frequentavit lapidem adorando aut ei sacrificando, sed signum fuit in prophetia evidentissime constitutum, quae pertinet ad unctionem. Unde Christi nomen a chrismate est appellatum. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
dicens ei E gosudns dr ab nahã pitristui & dsisaac. Terrainquador¬
mis tibi dabo & seminituo. eritq germ̃tuũ quasi puluistrae. Dila¬
taberis ad occidentẽ & orientẽ septentrionẽ & meridiẽ. & bene di¬
cent᷑ inte &iͦseminetuo cunctae trib: trae &rł. Mystice designat
muandatũ diuinitatis adhumanitatẽ xp̃i directũ cuitra ȩcclesa
ꝓmittit᷑ & semini illius id ẽ. populo xp̃ĩano usq in sẽpit̃nũ. Cui
dicitpat̃. Postula ame & dabotibi gentes hereditatẽ tuam & posses¬
sionẽtua t̃minostrae. Alit occidens in hocloco. occasũ uitiorũ &
peccatoꝵ designat. Oriens lucẽ fidei uel ortũ bonorũ operũ. Sep¬
tetrio constrictionẽ uoluptatis & mortificationẽ desideriorum
Meridies claritatẽ sapientia & feruorẽ ẽ aritatis non in conueni¬
enter ostendit. Ialit̃ enĩ ueri ia cobpotestas dilatat᷑. hoc ẽ infide¬
acbonoꝵ operum ꝑ continentiã uoluptatũ. Nec non ꝑ meditatio¬

Expanded text:
inus Deus Abraham, patris tui, et Deus Isaac. Terram, in qua dormis, tibi dabo et semini tuo. Eritque semen tuum quasi puluistaberis ad Occidentem et Orientem, Septentrionem et Meridiem, et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae, etc., mystice designat, mandatum divinitatis ad humanitatem Christi directum, cui terra Ecclesiae promittitur et semini illius, id est, populo Christiano usque in sempiternum. Cui dicit Pater: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Aliter, Occidens in hoc loco occasum vitiorum et peccatorum designat, Oriens lucem fidei vel ortum bonorum operum, Septentrio constrictionem voluptatis et mortificationem desideriorum. Meridies claritatem sapientiae et fervorem charitatis non inconvenienter ostendit. Taliter enim veri potestas Jacob dilatatur, hoc est, infideac bonorum operum, per continentiam voluptatum, necnon per meditatio
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. quo articulo euidentissime sol& di ueri unius fieri sig¬
eloquiũ audire & intellegere solent. Ux frẽ cõpellente sus¬
cipiens ait. Gradiamur simul eroq socius itineristui. Drcit¬
q iacob. Nosti domine mi quia paruulos habeã teneros & o¬
ues acboues fo& os mecum. quasi plus in ambulando fecero
laborare morientur una die cunctigreges. Prȩcedat dominus
ms̃ ante seruũ suũ & ego sequar paulatim uestigia cius. situt
uidero posse paruulos meos donec ueniã ad dominũ meũ in se¬
ir Queritur utrum mendaciter ꝓmiserit ia cobfrĩsuo qđ
sequens pedes suoꝵ: in itere ꝓpt̃ quossic moraret᷑. uenturus
ess& adeum inseir. Hoc enim sicut scriptura deinde narrat
non fec̃ sed porrexit eo itinere quo dirigebut ad suos. An
forte ueraci suo animo ꝓmiserat. sed aliud postea cogitan¬
do delegit: Reuersus ẽ itaq illo die esauitinere quouene¬

Expanded text:
ctum est, quo articulo evidentissime solet Dei veri unius fieri sigctum est, quo articulo evidentissime solet Dei veri unius fieri sigeloquium audire atque intelligere solent. Vix fratre compellente suscipiens ait: Gradiamur simul; eroque socius itineris tui. Dixitque Jacob: Nosti, domine mi, quod parvulos habeam teneros, et oves ac boves fetas mecum, quas si plus in ambulando fecero laborare, morientur uno die cuncti greges. Praecedat dominus meus ante servum suum, et ego sequar paulatim vestigia ejus, sicut videro posse parvulos meos, donec veniam ad dominum meum in Seir. Quaeritur utrum mendaciter promiserit Jacob fratri suo quod sequens pedes suorum in itinere, propter quos immoraretur, venturus esset in Seir ad eum. Hoc enim, sicut Scriptura Dei deinde narrat, non fecit, sed eo perrexit in itinere quod dirigebat ad suos. An forte veraci animo promiserat, sed aliud postea cogitando elegit? Reversus est itaque illo die Esau itinere quo vene
Abbreviated transcription (Latin):
Dix̃ iacob. nolita obsecro. sed siinueni gratiã ioculistuis ac¬
cipe munusculũ demanibus meis. Dic enim uidifaciemtuam
quasi uiderẽ uultũ dĩ: &rt. Quid sibi uult qđ ia cobait frĩsuo:
ꝓt̃hoc uidifaciẽtuã quẽ ad modũ cũ uid& aquis faciẽdĩ. utrũ
pauentis & ꝑturbati animi uerba usq inhanc adulationẽ pro¬
rũperit ansecundũ aliquẽ intellectũ sine peccato dicta acci¬
pͥpossint. Portas si s enim quia dicti sunt & gentium du quae sunt
demonia : non piudic&ur ex his uerbis hominidĩ qđ & sic benig¬
no animo dicta hȩc uerba fratnasunt. quõ pͥostbonã suscep¬
tionem maus ipse transsierit. Potuit sic dici que ad modum
& morses faraoni ds̃ dictus .e. Scđm qđ dicit apostolus. Etsi sunt
quidicuntur dusiue in cęlo siue intra quẽ ad modũ sunt du
multi & domini multi: maxime quia sine articulo ingrecodi¬

Expanded text:
Dixit Jacob: Noli ita, obsecro, sed si inveni gratiam in oculis tuis, acDixit Jacob: Noli ita, obsecro, sed si inveni gratiam in oculis tuis, accipe munusculum de manibus meis Sic enim vidi faciem tuam, uae factae sunt. Quid sibi uult quod Iacob ait fratri suo: propter hoc uidi faciem tuam, quemadmodum cum uidet aliquis faciem dei? utrum pauentis et perturbati animi uerba usqruperunt? an secundum aliquem intellectum sine peccato dicta accipi possunt? Fortassis enim quia dicti sunt et gentium dii, qui sunt daemonia, non praejudicetur ex his verbis homini Dei; quod et si benigno animo dicta haec verba fraterna sunt, quoniam et post bonam susceptionem metus ipse transierat, potuit sic dici, quemadmodum et Moyses Pharaoni deus dictus est, secundum quod dicit Apostolus: Et si sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, si quidem sunt dii multi et domini multi , maxime quia sine articulo in Graeco di
Abbreviated transcription (Latin):
cognitionẽ plenis scͥ me fieripaulus infine testatur dicens. lunc
cognoscam sicut & cognitussum. Leuans aut ia coboculossu¬
os uidit uenientẽ esau & cũeo quad ringentos uiros. diuisitq
filios liae & rachel ambarũq famularũ & posuit utrãq ancil¬
lã & liberos earum in principio. liam uero. & liberos eiꝰ insecun¬
doloco. Rachel aut̃ & ioseph nouissimos &ipse ꝓgrediens. ad¬
Non ut pleriq estimant trestur mas fecit sed duas: deniq ubi
nos habemes diuisit : Alqua posuit ΗMΙCΕΥCΕΝ. Idẽ dimi¬
diauit : ut unũ cuncĩ facer& ancillarum cũ paruulissuis. &
facer& ancillas. secundas liberas. ipseaut ante utrũq gregẽ¬
frẽm adoraturus occurrer&: Etait esau quae nã sunt istȩtur¬
mȩ quas obuias habui: Respondit. Vt inueniã gratiã coram
domino meo. Atille. habeo ait plurima fr̃mi. sint tuatibi.

Expanded text:
cognitionem plenissime fieri Paulus in fine testatur dicens: Tunc cognitionem plenissime fieri Paulus in fine testatur dicens: Tunc cognoscam sicut et cognitus sum . CAPUT t venientem Esau, et cum eo quadringentos viros; divisitque filios Liae et Rachel famularumque ambarum, et posuit utramque ancillam et liberos earum in principio, Liam vero et liberos ejus in secundo loco, Rachel autem et Joseph novissimos; et ipse progrediens adetc. Non, ut plerique aestimant, tres turmas fecit, sed duas. Denique ubi nos habemus divisit, Aquila posuit ἡμίσυσεν, id est, dimidiavit, ut unum cuneum faceret anmitteret ancillas, secundas liberas: ipse ante omnes fratrem adoraturus occurreretmae, quas obvias habui? Respondit: Ut invenirem gratiam coram domino meo. At ille: Habeo, ait, plurima, frater mi, sint tua tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ab sorb& ur. & quasi post defectum uita p̃sentis ultra
serapta aliquo modo in quadã nouitate recreatur. Ibimens¬
ex immenso fonte. fusione suꝑniroris aspargitur ibi non se
sufficere adid qđ rapta .ẽ. contẽplat᷑ : & ueritatẽ sentiendo
to magis selonge existimat quanto magis adꝓpinquat. Quia
nisullã ut cũq conspicer& : nequa quã eã conspicere senon
imm̃sitatis eĩ corus cante circustantia reuerberat᷑ ipsa quip¬
pe cuncta imple̾s cuncta circũstat. & idcirco mens nra nequa¬
quã sedad conp̃hendã in circũ scriptã substantiã dilatat. qͥa
eã in opia suae circũ scriptionis angustat. Vnde & ad semetip¬
sã. citius relat᷑ : & ꝓspectis quasi quib dã ueritatis uestigus ad
nis imitatio dĩ facies dicitur quia enĩ ꝑfaciẽ que lib& agnostimus
ñ immerito cognitione dĩ faciẽ uocamus. Hinc ergo iacob post
cer& Cognouidm̃ quime cognos cereipse dignatus .ẽ. Quam

Expanded text:
tatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra tatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta, aliquoex immenso fonte infusione superni roris aspergitur, ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur, et veritatem sentiendo to magis se quisque longe existimat, quanto magis appropinquat; quia nisi illam utcunque conspiceret, nequaquam eam conspicere se nonimmensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe, cuncta implens, cuncta circumstat; et idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam circumstantiam dilatat, quia eam inopia suae circumscriptionis angustat. Unde et ad semetipsam citius labitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad nis imitatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cognitionem Dei faciem vocamus. Hinc ergo Jacob postqceret: Cognovi Deum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
templando ꝓficit. a prauo foris opere quiescit. Deniq qđ idiccit¬
itẽ patriarcha uidisse dm̃ facie ad faciẽ . Cũ superius inrusctũ nar¬
r& fuisseluctatũ. Id signat quia idẽ ds̃ homo erat futurus quicũ
ia cob populo luctar&. Querit᷑ duipsa ꝑse ueritatis dicit: Ne¬
mouidit faciem meã uquã: quomodo ia cob testatur dicens
Vididnm̃ facie ad faciẽ. humana & enimens oculo interiore
purgato duuitioꝵ omniũ tribulationis igne fuerit concrema¬
ta : tunc mundatis oculis cordis illa l&itia patriȩ cęlestis ape¬
ritur. Vt purgemus lugendo prius qđ fecimus: & qđ pmo¬
dũ manifestius ctẽplemur ꝑgaudia quȩ ramus. Prius enĩa m̃¬
tisacie exurente tristitia in t̃posita malorũ caligo de tegitui
& respondente raptim caruscatione incircũ scripti luminis
in lustratur: Quout cũq conspectu ingaudio cuiusdã securi¬

Expanded text:
templando proficit, a pratemplando proficit, a praidem patriarcha vidisse se Deum facie ad faciem, cum superius virum secum narret fuisse luctatum, id significat quia idem Deus homo erat futurus qui cum Jacob populo luctaretur. Quaeritur dum ipsa per se Veritas dicit: Nemo vidit faciem meam unquam, quomodo Jacob testatur dicens: Vidi Dominum facie ad faciem? Humanae etenim mentis oculo interiore purgato, dum vitiorum omnium tribulationis igne erugo fuerit concremata, tunc, mundatis oculis cordis, illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut purgemus lugendo prius quod fecimus, et postmodum manifestius contemplemur per gaudia quod quaeramus. Prius enim a mentis acie, exurente tristitia, interposita malorum caligo detegitur, et tunc resplendente raptim coruscatione, incircumscripti luminis illustratur, quo utcunque conspectu in gaudio cujusdam securi
Abbreviated transcription (Latin):
tenemus angelum un oclaudicamus pede : quia dũ crescit in
nob̵ fortitudo amoris in timi infirmatur ꝓcul dubio fortitudo
carnis. Omnis quippe quiuno pede claudicat. soli illipedi in
nititur quẽ sanũ hab& : quiu & cui desideriũ iamterrenũ are¬
factũ fuerit : in solo pede amoris di tota uirtute sesustin&.
& in ipsostat : quia pedẽ amoris sdi quẽ ponere int̾rã c̃sueuerat
iamat̃ ra suspensũ portat. Et nos ergo siad parentes ꝓprios
id .ẽ. ad spiritales patres redimus : teneamus in uia angelũ ut
sua intate intima app̃hendamus dm̃. Contẽ platiuȩ & enĩ uite
amabilis ualde dulcedo . ẽ. quȩ quia suꝑsemetipsũ animũ
rapit cȩlestia aperit. Terrene aũt debere eẽ. contemptui os¬
tencit : spiritalia mentis oculis pate facit: corporalia abscondit.
Vin debene eccła in canticis canticoꝵ dicit. ego dormio & cormeũ
uigilat. Vligilante & enĩ corde dormit quiꝑhoc qđ interius con¬

Expanded text:
tenemus angelum, uno claudicamus pede, quia dum crescit in tenemus angelum, uno claudicamus pede, quia dum crescit in nobis fortitudo amoris intimi, infirmatur procul dubio fortitudo carnis. Omnis quippe qui uno pede cnititur, quem sanum habet, quia et si cui desiderium terrenum jam arefactum fuerit, in solo pede amoris Dei tota virtute se sustinet, et in ipso stat, quia pedem amoris saeculi quem ponere in terra consueverat, jam a terra suspensum portat. Et nos ergo, si ad parentes proprios, id est ad spirituales patres redimus, teneamus in via angelum, ut suavitate intima apprehendamus Deum. Contemplativae etenim vitae amabilis valde dulcedo est, quae super semetipsum animum rapit, coelestia appetit, terrena autem debere esse contemptui ostendit, et spiritualia mentis oculis patefacit, corporalia abscondit. Unde bene Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat . Vigilanti etenim corde dormit, qui per hoc quod interius con
Abbreviated transcription (Latin):
riorẽ se. aliquando eo cũ quo contendit. inferiorẽ inuenit.
Designat ergo angelusdm̃ & ia cob quicũ angelo contendit u¬
nius cuiusq uri ꝑfecti & in contẽplatione positi animã expri¬
mit. Quȩ uidelic& anima cum contemplari dm̃nititur. ue¬
lut incertamine posita. modo quasi ex superat quia intellegen¬
do & sentiendo de in circũ scripto lumine aliquid degustat. mo
do uõ subcumbit quia & degustado iterum deficit. Quasi¬
Quasi
ergo uincitur angelus quando intellectu intimo appenditur
ds̃ Sed notandum qđ isdẽ uictus angelus. neruũ femoris ia cob
tenuit eũq marcescere fecit. atq ab eo ia cob tempore. uno clau¬
& quiprius quasi duob. pedib. innitentes & dm̃ uideba mur
quȩ rere & sđm tenere. post agnitionẽ suauitatis di unus in no¬
b pessanus remansit atq alius claudicat. quia necesse .ẽ. ut de¬
bilitato amore sȩcłi solus in nobamor conualescat dĩ. Diergo

Expanded text:
riorem se, aliquando vero eum cum quo contenderit inferiorem invenit. riorem se, aliquando vero eum cum quo contenderit inferiorem invenit. Designat ergo angelus Dominum, et Jacob qui cum angelo contendit uniuscujusque perfecti viri et in contemplatione positi animam exprimit. Quae videlicet anima cum contemplari Deum nititur, velut in quodam certamine posita, modo quasi exsuperat, quia intelligendo et sentiendo de incircumscripto lumine aldo vero succumbit, quia degustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo apprehenditur Deus. Sed notandum quod idem victus angelus nervum femoris Jacob tetigit, eumque marcescere statim fecit, atque ab eo Jacob tempore uno clauet quia prius, quasi duobus pedibus innitentes, et Deum videbamur quaerere, et saeculum tenere, post agnitionem suavitatis Dei, unus in nobis pes sanus remansit, atque alius claudicat; quia necesse est ut, debilitato amore saeculi, solus in nobis convalescat amor Dei. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quidegenerantes a fide patrum & pceptis auctoris sui deuiantes
inerrore sui seminis claudicant. Dequib: ꝓph&ice p̃dictum est
Et claudicauer̃ a semitis suis. Quitam̃ populus posttactis sibiuir¬
bus ñsolum claudicat. sed & torpescit neultra iã generare filiospos¬
sit. Potest & scđm tropologiã in eadẽ. utiliter aliquid intellegi
Magna ẽ. in contẽplatiua uita mentis contentio cũsese ad cdes¬
tia erigit cũin reb: spiritalib: animũ tendit. Cũ trans grediniti¬
tur omne qđ corporaliter id&ur. cũ sese angustat ut dilat&
& aliquando quidẽ uincit & reluctates tenebras sua cecitatis
exsuperat. & de incirtum scripto lumine quiddã furtim &
cũ angelo luctantẽ narrat. Cũ enim ad parentes propriosre¬
dir& inuia angelũ inuenit. cum quo in lucta mine magnum
certamen habuit. Is quicertat in luctamine ali quando supe¬

Expanded text:
qui degenerantes a fide patrum, et a praeceptis auctoris sui deviantes, qui degenerantes a fide patrum, et a praeceptis auctoris sui deviantes, in errorem sui seminis claudicant, de quibus prophetice praedictum est: Et claudicaverunt a semitis suis . Qui tamen populus post, tactis sibi viribus, non solum claudicat, sed et torpescit, ne ultra jam filios generare possit. Potest et secundum tropologiam in eadem re, utiliter aliquid intelligi. Magna est in contemplativa vita contentio mentis, cum sese ad coelestia erigit, cum in rebus spiritualibus animum tendit, cum transgredi nititur omne quod corporaliter videtur, cum sese aEt aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat, ut de incircumscripto lumine quiddam furtim etcum angelo luctatum narrat. Cum enim ad parentes proprios rediret, in via angelum invenit, cum quo in luctamine magnum certamen habuit . Is enim qui certat in luctamine, aliquando supe
Abbreviated transcription (Latin):
legitur. In quo principater sacramenti dominici imago p̃fa¬
gurata .ẽ. uirenim ille trpũxp̃i euidentissime gesserat: cui
passionis dnĩ. Vbiuisus ẽ ia cob iniud ȩor ũtrpohoc ẽ incorporis¬
sui sobole pualuissedõ & quisi cumin firmo itacumcarne eius luo¬
tamen inir& & in ualescere in passio necius sicut scriptum ẽcũdice¬
r& crucifige Et tam ia cob ab eode angelo benedictionẽ quẽ uictor
superauerat impõrauit : cuius nominis impositio utiq benedictbo
fuit. Intrep̃tatur aut i srahel uiruidens dm̃ qđ erit infine pre¬
mium scoꝵ omnium. Ietigit porro illi idẽ angeliis latitudinem
semoris & daudum reddidit. Sic que erat unus atq idemia¬
cobbenedictus & claudus. Benedictus in his qui inxp̃m̃ ex eodem
populo cediderunt. atque in infidelib: claudus. Namin femoris
neruo ualitudo generis multitudo .ẽ. Nures quippes instirpe

Expanded text:
legitur. In quo principaliter-sacramenti Dominici imago praefilegitur. In quo principaliter-sacramenti Dominici imago praefigurata est. Vir enim ille typum Christi evidentissime gesserat; cui passionis Domini. Ubi visus est Jacob in Judaeorum typo, hoc est in corporissui sobole praevaluisse Deo, et quasi cum infirmo, ita cum carne ejus luctamen inire, et invalescere in passione ejus, sicut scriptum est cum diceret, Crucifige ; et tamen Jacob ab eodem angelo benedictionem quem victor superaverat impetravit. Cujus nominis impositio utique benedictio fuit. Interpretatur Israel videns Deum, quod erit in fine praemium sanctorum omnium. Tetigit porro ille idem angelus latitudinem femoris, et claudum reddidit. Sicque erat unus atque idem Jacob benedictus et claudus: benedictus in his qui in Christum ex eo populo crediderunt, atque in infidelibus claudus. Nam in femoris nervo valetudo, generis multitudo est: plures quippe sunt in stirpe
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis cũ hominib: hoc . ẽ. cũ esau quẽ formidare non
debes Illud aũt qđ in libro nominũ int̾p̃tatur isrł uir uidens
dm̃ siuemens uidens dm̃. omnium pene sermone d&ritum
nontã uere quã uiolent̃ mihi int̾p̃tatũ uid&ur. Hic enimisrł
ꝑas litteras scribitur. lod Sin Res Aleph. Lamed qđ int̃p̃ta¬
Porro el ex duabus. Aleph. & lamed. & inter pretatur ds̃
siue fortis. Quã uisigit᷑ grandis auctoritatis sint. & cloquen¬
tiae. ipsoꝵ umbra nos opprimat qui isrł uirũ siuementem
uidentẽ dm̃ transtuler̃. nos magis scripture & angeli ueldĩ
qͥisrł ipsũ uocauit auctoritate ducimur. quã cuius lib& elo¬
quentia secularis. Illud quoq qđ postea sequitur. Etbene
dixit euĩbi & uocauit ia cob nom̃ lociillius facies dĩ dicens. Vi¬
dienim dm̃ facie ad faciem & salua facta ẽ animamea. In he¬
brȩo dicitur fanuhel. ut sciamus ipsũ eẽ. locũ qui in c&eris

Expanded text:
quanto magis cum hominibus, hoc est cum Esau, quem formidare non quanto magis cum hominibus, hoc est cum Esau, quem formidare non debes. Illud autem quod in libro Nominum interpretatur Israel vir videns Deum, sive mens videns Deum, omnium pene sermone detritum, non tam vere quam violenter mihi interpretatum videtur. Hic enim Israel per has litteras scribitur: iod, sin, res, aleph, lamech, quod interpreta RAA  . Porro EL,   ex duabus ALEPH et LAMED: et interpretatur Deus, sive fortis. Quamvis igitur grandis auctoritatis sint, et eloquentiae ipsorum umbra nos opprimat, qui Israel virum, sive mentem videntem Deum transtulerunt: nos magis Scripturae, et Angeli, vel Dei, qui ipsum Israel vocavit, auctoritate ducimur, quam cujuslibet eloquentiae saecdixit eum ibi, et vocavit Jacob nomen loci illius, Facies Dei, dicens: Vidi enim. Deum facie ad faciem, et salva facta est anima mea , in Hebraeo dicitur phanuel, , ut sciamus ipsum esse locum qui in caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
tinebant remansit solus. Etecceuir luctalatur cum eo usq mane
Quicũuider& qđ cum superare ñposs& tetigit neruũ semorisciꝰ
& statim e marcuit. Dixitq ad cum. Dimitteme laenim ascendit
aurora Respondit non dimitãte nisi benedieris mihi. Ait ergo
qđ nom̃ est tibi. Respondit ia cob Atille nequaquã inquit ucob
appellabit᷑ nomentuũ. sedisrahel. Qm̃ si contradm̃ fortis fuisti
quanto magis contra hominẽ p̃ualebis. Int̾rogauit eumia cob
dicmihi quo appell eris nomine. Respondit. Curqueris
nomen meum Et benedixit ci in eodẽ loco. Vocauitq ia cobno¬
m̃ loci illius phanuhel dicens. Vididnm̃ facie ad faciem & salua
cipẽ sonit. Sensusitaq hic .ẽ. Nonuocabitur nomentuũ sub¬
plantator hoc ẽ. ia cob Sed uocabitur nomentuũ princepscum
dñõ hoc estistahel. Quomodo enim ego princeps sũ sic & tuqͥ
mecum luctari potuisti princeps uocaberis. Siaut̃ mecũ quids̃¬
sũ siue angłs qm̃ pleriq uarie int̾p̃tantur pugnare potuisti

Expanded text:
r luctabatur cum eo usque mane qui cum videret quod eum superare non posset tetigit nervum femoris eius et statim emarcuit dixitque ad eum dimitte me iam enim ascendit aurora respondit non dimittam te nisi benedixeris mihi ait ergo quod nomen est tibi respondit Iacob at ille nequaquam inquit Iacob appellabitur nomen tuum sed Israhel quoniam si contra Deum fortis fuisti quanto magis contra homines praevalebis interrogavit eum Iacob dic mihi quo appellaris nomine respondit cur quaeris nomen meum et benedixit ei in eodem loco vocavitque Iacob nomen loci illius Phanuhel dicens vidi Deum facie ad faciem et salva e dixit: sensus itaque hic est: non vocabitur nomen tuum supplantator, hoc est, Jacob; sed vocabitur princeps cum Deo, hoc est, Israel. Quomodo enim ego princeps sum, sic et tu, qui mecum luctari potuisti, princeps vocaberis. Si autem cum Deo sive angelo quoniam plerique varie interpretantur pugnare p
Abbreviated transcription (Latin):
qđ agypto reliquerat : sed utꝑ austrum quia quiloni ẽtrari¬
us ẽ uenir& ad domũ dĩ uibi erat tabernaculũ cius in medio
teram euntib neapolĩ qua prius luta iđ amigdalon uocabat᷑¬
ai. oculus ł fons & beneabrã tabernaculũ suũ int̃b& hel & ai
principe. & seđi uoluptatib recesserint. abluti fonte sacri
baptis matis cursũ p̃sentis uita caute & consid erate ducen¬
tes hostiã laudis acbonoꝵ operum in altari recte fidei dõ ex¬

Expanded text:
cum Aegypto reliquerat, sed ut per Austrum qui Aquiloni contraricum Aegypto reliquerat, sed ut per Austrum qui Aquiloni contrarius est, veniret ad domum Dei, ubi tabernaculum ejus in medio teram euntibus Neapolim: quae prius Luza, id est Amygdalus, vocabatHai, oculus vel fons: bene ergo taprincipe et saeculi voluptatibus recesserint, abluti fonte sacri baptismatis, cursum praesentis vitae caute et considerate ducentes, hostiam laudis ac bonorum operum in altari rectae fidei Deo ex
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore solaregi in pere grinis locis marito conhibente re
excusari quod uxta librũ esther quȩcũq mulierẽ pla¬
cuiss& regi. apud u&eres. sex mensib: unguebat᷑ oleo
myrteo. & sex mensib: inpigm̃tis uaris erat. & curatio¬
nib: feminarũ & tunc demũ ingrediebat᷑ ad regẽ. Atq
potest ita ficri. ut sarai post quã placuerat regi dũpost
annũ eiꝰ ad regẽ p̃paratur introitus. Etabraae pharao mul¬
ta donauerit. & postea pharaosit ꝑcussus ad nõ. illa ad¬
huc intacta ab eius concubitu ꝑmanente. Et ascendit
beratus ascendisse dicit᷑. Sed occurrit huic sensui illud.
qđ sequit᷑. quomodo poterit exiens deȩgrpto fuisse di
& lic& uideantur esse pecoris diuitiae. auri. & argenti
Lam̃ si egrptiae sint uiro scõ sunt graues: Peniq nonut in¬
lxx legimus abiitunde uenerat in desertum usq bethel:
Sed sicut ihebreo scriptũ .ẽ. ab iit itineresuo ꝑ austrũ usq betl
idcircoenim de xgrpto ꝓfectus ẽ ñut desertũ ingreder & ur

Expanded text:
tempore sola regi in peregrinis locis, marito connivente  excusari, quod juxta librum Esther quaecunque mulierum placuisset regi apud veteres, sex mensibus ungebatur oleo myrteo, et sex mensibus in pigmentis variis erat, et curationibus feminarum, et tunc demum ingrediebatur ad regem. Atque ita potest fieri, ut Sarai postquam placuerat regi, dum per annum ejus ad regem praepararetur introitus, et Abrahae Pharao multa donaverit, et Pharao postea sit percussus a Domino, illa adhuc intacta ab ejus concubitu permanente. Et ascendit beratus ascendisse dicitur. Sed occurrit huic sensui illud quod sequitur, quomodo potuerit exiens de Aegypto fuisse divet licet videantur esse divitiae pecoris, auri et argenti, tamen si Aegyptiae sunt, viro s legimus, abiit unde venerat desertum usque Bethel, sed, sicut in Hebraeo scriptum est, abiit itinere suo per Austrum usque Bethel. Idcirco enim de Aegypto profectus est, non ut desertum ingrederetur quod
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso orationis nrae sacrificio. in portunȩ secogitationes in¬
gerunt. quae hoc rapere uelmaculare ualeant. qđ in nob dõ
placens immola us. Sed nos ad exemplũ abraha. manu scaẽ
uersa cogitationes rapiant qđ mens nostra offerre se
Isdõ utiliter speratꝰ. Quod uero dictũ ẽ ad abrã quia pere

Expanded text:
in ipso orationis nostrae sacrificio, importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant, quod in nobis Deo placentes immolamus. Sed nos ad exemplum Abrahae, dum in aras et perversae cogitationes rapiant, quod mens nostra offerre se Deo utiliter sperat. Quod vero dictum est ad Abram, Scie
Abbreviated transcription (Latin):
Vincunt & sennaar regẽ ad amae id .ẽ. terraenȩ cũ eos qui
carnalia tantũ sapiunt & decȩlestib ñ cogitant ut in luxu
uoluptatũ ꝑmaneant exortant᷑. Quatenus iuxta illud
ꝓph&icũ actib: suis dicant. Comedamus & bibamus. Cras
enimoriemur Uincunt & semeber qui int̾ p̃tat᷑ ibi ꝑditi¬
o. & rex ẽ. sebo im iđ cinguli meroris : cũ ꝑiracudiã & inui¬
diã in cautos quosq decipiunt. Vndescriptũ .ẽ stultos
int̃ficit iracundia ac paruulos occidit india Quintũ
ergo regẽ hocẽ regẽ balȩ similit̾ uincunt spiritales ne¬
quitia cupu sillamines acformidolosos in desperationẽ
mittunt Baleeni int̃p̃tat᷑ p̃cipitatio uel obsorbitio. Et
innullare antiquus hostis magiscertat acsatagit : quam
ut post lapsũ peccati de ceptos in desperationẽ neserecupe¬

Expanded text:
Vincunt et Sennaar regem Adamae, hoc est terrae, cum eos qui Vincunt et Sennaar regem Adamae, hoc est terrae, cum eos qui carnalia tantum sapiunt, et de coelestibus non cogitant, ut in luxu voluptatum permaneant exhortantur, quatenus juxta illud propheticum, actibus suis dicant: Comedamus et bibamus, cras enim moriemur . Vincunt et Semeber, qui interpretatur ibi perditio, et rex est Seboin, id est, cinguli moeroris, cum per iracundiam et invidiam incautos quosque decipiunt. Unde scriptum est: Stultos interficit iracundia, ac parvulos occidit invidia . Quintum ergo regem, hoc est regem Balae similiter vincunt spirituales nequitiae, cum pusillanimes ac formidolosos in desperationem mittunt. Bala enim interpretatur praecipitatio vel absorbitio, et in nulla re antiquus hostis magis certat ac satagit, quam ut post lapsum peccati deceptos, in desperationem, ne se recupe
Abbreviated transcription (Latin):
quunt̃ p̃tat᷑ quasi decoꝵ manipulũ łtrex ẽ elã hoc est
sȩculi uel orbis ypochrisinninuenient̃ exprimit. quaelic&
uanasit & ꝑnitiosa. tamendo cora suꝑ ficie imperito uul¬
go in p̃senti esse uid &ur sed in futbro ꝑ aduentũ ueriluminis
qualis fuerit apparebit: Locro thadal quisciens iugũ siue
explorator dicitur & rex est gentiũ apte ad significationẽ
auaritia trans ferri potenst: quae sagax atque uersuta.
multos suo subiugat imperio. lales ergoreges uincunt pri¬
mũ bara qui malitiã sonat siue creaturam & rexẽ. sodo¬
moꝵ hoc ẽ. ciuitas siue pecudissilentis.: Cũeis qui in malitiae
u&ustate ꝑseuerant. quatenus more pecudũ caecitatem.
libidinis sequantur ꝑsuad &. Vincunt &bsa hoc ẽ. in angus¬
tia c̃stitutũ regem scilic& gomorrȩ id populi tim̃tis ac se.¬
ditiosi. Cũ eos quip̃sentiũ rerũ curis angustantur ac nefas
rapinȩ agere non formidant obruunt acꝓsternunt:

Expanded text:
nterpretatur quasi decorus manipulus, et rex est Elam, hoc est, saeculi, vel orbis, hypocrisin non inconvenienter exprimit, quae licet vana sit et perniciosa, tamen decora superficie imperito vulgo in praesenti esse videtur, sed in futuro per adventum veri luminis qualis fuerit apparebit. Porro Thadal, qui sciens jugum, sive explorator dicitur, et rex est gentium, apte ad significationem avaritiae transferri potest, quae sagax atque versuta, multos suo subjugat imperio. Tales ergo reges primum vincunt Bara, qui malitiam sonat, sive creaturam, et rex est Sodomorum, hoc est caecitatis, sive pecudis silentis, cum eos qui in malitia vetusta perseverant, quatenus more pecudum caecitatem libidinis sequantur, persuadet. Vincunt et Bersa, hoc est, in angustia constitutum regem scilicet Gomorrhae, id est populi tumentis ac seditiosi, cum eos, qui praesentium curis angustantur rerum, ac nefas rapinae agere non formidant, obruunt ac prosternunt.
Abbreviated transcription (Latin):
supiecto dorsis pullio auersis uenientes operiunt: quia
bonis subditis. sic prȩpositoꝵ suoꝵ mala displicent ut tam̃
haec ab alus occultent. Operimtũ auersi defer̃ quia diui¬
dicantes factũ. & uenerantes magis teriũ nolunt uidere
oꝵ. id eo medius quia nec primatũ a postr tenuit. necul¬
timus ingentib credidit udit nuditatẽ patris. quia con¬

Expanded text:
superjecto dorsis pallio, aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia didicantes factum et venerantes magisterium, nolunt videri populus Judaeorum, ideo medius, quia nec primatum apostolorum tenuit, nec ultimus in gentibus credidit, vidit nuditatem patris, quia con
Abbreviated transcription (Latin):
simul cueis & ommeos in sauhe ciuitate: Antequã sodo¬
mã ꝑuenirent. quattuor reges ꝓfecti debabilone int̃ fecer
gigantes hocẽ. raphaim robustos quos que arabiȩ & iu¬
Nim. homim & enĩ inciuitate sauhe quȩ usq hodie sicuo¬
ferentes gentes fortissimas posuer: Et reuertentes uene¬
r̃ ad fontẽ iudicii hoc .ẽ. cad est cades : ł anticipationem
dr̃ qđ postea sicuocatũ .ẽ. Significat aũ locũ apud pe¬
trã. qui fons iudicii nominat᷑. quia ibi ds̃ populũ iudica¬
rit: Et ꝑcus ser̃ omnẽ regionẽ amalechitarũ & a mor¬
reoꝵ sedendẽ in a sa sonthamar. Hocopidũ ẽ. qđ nuno
uocatur engad di. basami & palmarũ fertile. Porrosa
sonthamar in lingua nostra. urbs palmarũ resonat. Tha¬
mar quippe palma dicitur. Sciendũ aũ ꝓeo quod post
paulolũ sequitur & direxer̃ contra eos aciẽ adbellum.
in ualle salinarũ. Inhebrao hab&ur inualle sed dim: Quod

Expanded text:
simul, et Ominaeos in Sabe civitate. Antequam Sodomam pervenirent quatuor reges profecti de Babylone, interfecerunt gigantes hoc est Raphaim, robustos quosque Arabiae, et Zuzim in Hom, Emim in civitate Save, quae usque hodie sic voferentes, gentes fortissimas posuerunt. Et revertentes venerunt ad fontem Judicii, hoc est Cades. Per anticipationem dicitur, quod postea sic vocatum est. Significat autem locum apud petram, qui fons Judicii nominatur quia ibi Deus populum judicarit. Et percusserunt omnem regionem Amalecitarum, et Amorrhaeum sedentem in Asasonthamar. Hoc oppidum est quod nunc vocatur Engaddi, balsami et palmarum fertile Porro Asonthamar, in lingua nostra resonat, urbs Palmarum. Thamar quippe palma dicitur. Sciendum autem pro eo, quod post paululum sequitur: Et direxerunt contra eos aciem ad bellum in valle Salinarum, in Hebraeo haberi, in valle SEDDIM  : quod
Abbreviated transcription (Latin):
noc & supputantes annos uita ipsius ostendunt cũ adisaacusq
uxisse omnesq primogenitos a noe donec sacerdotio funge¬
ex quo colligiuult sacerdotiũ ȩcclesia habentis p̃putiũ bene¬
dixisse circũcisio sacerdotio sinagogȩ. quod autẽ ait. Tuessa¬
cerdos in & enũ secundũ adinẽ mel chisedech. Mysterium nr̃m
uerbo &dinis designat᷑. nequaquã ꝑ aaron in rationaba libus
uictimis immolandis. sed oblato pane & uino id .ẽ. corpore

Expanded text:
Noe: et supputantes annos vitae ipsius, ostendunt eum ad Isaac usque vixisse, omnesque primogenitos Noe donec sacerdotio fungeEx quo colligi vult, sacerdotium Ecclesiae habentis praeputium, benedixisse circumciso sacerdotio Synagogae. Quod autem ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech , mysterium nostrum in verbo ordinis significatur, nequaquam per Aaron irrationabilibus victimis immolandis, sed oblato pane et vino, id est, corpore
Abbreviated transcription (Latin):
senser apud uallẽ salsã . hoc ẽ mare salis. Balelingua hebrȩ
scripturarũ loco salisa nominari. Diciq rusũ uitulã con¬
t̃nantẽ qđ scilic& tertio terrȩ motu absorte sit : Etex eo
tẽpore qđ sod oma & gomorra adama. & seboim. diuino
igne subuersȩ sunt. illa paruula nuncup&ur. Diquidẽ segor
salinarũ sicut in hoc eodẽ libro scribit᷑. in qua fuerunt an¬
tea puteibituminis post dĩ irã . & sulfuris pluuiã. in mare

Expanded text:
senserunt apud vallem Salsam, hoc est, mare Salis. Bale lingua HebraeScripturarum loco Salisa nominari: dicique rursum, sternantem, quod scilicet tertio motu terrae absorpta sit, et ex eo tempore quo Sodoma et Gomorrha, Adama, et Seboim divino igni subversae sunt, illa parvula nuncupatur; si quidem Segor  silvestris dicitur, sicut in hoc eodem libro scribitur, in qua fuerunt antea putei bituminis, post Dei iram et sulphuris pluviam in mare
Abbreviated transcription (Latin):
diderit. Arfaxad a quo chalder ludi a quo lidia: arã aquo
siri quorũ maropolis ẽ. da mascus Filu arã .us & ul
& gether & mes. Vs traconitidis &da masci conditoꝵ Int̃
tidẽ quasi usitidẽ transtulerunt. Vl a quo ar menii ge¬
tes mosoch dixer̃ quinunc uocant᷑ meones. Arfax ad ge¬
norant᷑ ł ossederaũ a cofene fluuio omnẽ indiȩ regionẽ¬
isi quia precapitulationẽ postea cõmemorat. qđ prius
erat. Ded obscuritatẽ facit qđ eo genere locutionis con¬
texit ista quasi narratio dehis quae postea factas conse¬
quat᷑ Cũq ꝓficiscerent᷑ deoriente usque cȩlebremus¬
ser̃ & uener̃ in cãpũ sennaar. qui int̃p̃tat᷑ excussio dentiũ
statĩ aduersus dm̃ impi&atissuae turrẽ edificant ac dogma¬
tũ suꝑbiã nefano ausu confingunt. uolentes curiositate
ñ licita ipsius cȩ̨li alta pen&rare. Sed ab unicȩ fidei confes

Expanded text:
diderit. Arphaxad, a quo Chaldaei. Ludim, a quo Lydia. Aram, a quo diderit. Arphaxad, a quo Chaldaei. Ludim, a quo Lydia. Aram, a quo Syri, quorum metropolis est Damascus. Filii Aram, Us et Hul, et Gether et Mes. Us, Trachonitidis et Damasci conditor, intetidem, quasi Ussitidem transtulerunt. Hul, a quo Armenii; Geginta interpretes Mosoch dixerunt, qui nunc vocantur Meones. Arphaxad genoratur. Possederunt autem a Cofene fluvio omnem Indiae regionequia per recapitulationem postea commemorat quod prius erat? sed obscuritatem facit, quod eo genere locutionis contexit ista, quasi narratio de his quae postea facta sunt consequatur. Cumque proficiscerentur de Oriente, inveneruserunt, et venerunt in campum Sennaar qui interpretatur excussio dentium, statim adversus Dominum, impietatis suae aedificant turrim, ac dogmatum superbiam nefario ausu confingunt, volentes curiositate non licita ipsius coeli alta penetrare, sed sicut illi pe
Abbreviated transcription (Latin):
nicis littore separatã. Sa mariae emissa nobilis syriae coe¬
lesciuitatis: emath usq ad nrm̃tẽpus tã a srris quã ab he¬
breis : ita ut apud u& eros dicta fuerat appellat᷑: Hanc ma¬
cedones qui post alexandrũ in oriente regnar̃. epiphaniã
nuncupauer. Nonnulli antio chiã ita appellatã putant.
Aliilic& ñuere : tam̃ opinionẽ suã quasi ueri simili uocabu¬
lo consolantes emmaus. primã ab antio chia mansionẽ ae¬
dessem ꝑgentib appellari putant : & ende esse qua apud
u&eres dictasit emath Et fuit terminus chananeorum
boim note sint omnib: hoctantũ adtandũ uidet᷑ qđ lesa
ipsasit quȩ nunc callir hoe dr̃ ubia quȩ calidȩ prũpen¬
tes inmare mortuũ defluunt: Filii sem clam. Rasur
us ad indicũ oceanũ tenent Estaũ ȩlã. a quo ȩlamitȩ prin¬
cipes ꝑsidis. Deassur anteiã dictũ ẽ. qđ ninum urbẽ condi¬

Expanded text:
nicis littore separatam. Samaraei; quibus Emessa nobilis Syriae Coenicis littore separatam. Samaraei; quibus Emessa nobilis Syriae Coeles civitas. Amath usque ad nostrum tempus, tam a Syris quam ab Hebraeis, ita ut apud veteres dicta fuerat, appellatur. Hanc Macedones, qui post Alexandrum in Oriente regnaverunt Epiphaniam nuncupaverunt. Nonnulli Antiochiam ita appellatam putant. Alii licet non vere, tamen opinionem suam quasi verisimili vocabulo consolantes, Emath primam ab Antiochia mansionem Edessam pergentibus appellari putant: et eamdem esse quae apud veteres dicta sit Emach. Et fuit terminus Chananaeorum boim notae sunt omnibus, hoc tantum annotandum videtur, quod Lesa ipsa sit quae nunc Callirhoe dicitur, ubi aquae calidae prorumpentes in mare Mortuum defluunt. Filii Sem, Aelam et Asusque ad Indicum oceanum tenent. Est autem Aelam, a quo Aelamitae, principium Persidis. De Assur ante jam dictum est, quod Ninum urbem con