comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dic̃ ipsẽ pax nr̃a qui fẽc utraq unũ
S hauc tͥ gr̃mm adõ concessam plures no¬
bilium romanorũ ꝑ nos cognoscentes bo¬
nitatem ⁊ uͥtutes tuas omnino admirant᷑
⁊ p̾dicant. Int̾ quos duo familiares nr̃i
albicus ⁊ cincus. ⁊ abipsa pene adoles¬
centia in romano palatio nobcũ enutͥ¬
ti multum desid̾antes in amiciciã et
amoriem tuum deuenire. ⁊ de his que
inpartib nr̃is placu̾it tͥ libent̾ seruire
mittunt ad te homines suos ut ꝑ eos in¬
celligas quantũ te prudentẽ ⁊ nobilem
ant. Quos magnificentie tue ꝯm̃dantes ro¬
gamus ut eam caritatẽ qͣm pͥ tiusq om̃i¬
b semꝑ impende desid̾amus eis ꝓ amore
nr̃o ⁊ recompensatione fidelitatis p̾dicto

Expanded text:
s dicit: Ipse est pax nostra qui fecit utraque unum . Sed hanc tibi gratiam a Deo concessam plures nobilium Romanorum per nos cognoscentes, bonitatem et virtutes tuas omnino admirantur et praedicant. Inter quos duo familiares nostri Albericus et Cincius, et ab ipsa pene adolescentia in Romano palatio nobiscum enutriti, multum desiderantes in amicitiam et amorem tuum devenire, et de his quae in patribus nostris placuerit tibi libenter servire, mittunt ad te homines suos, ut per eos intelligas quantum te prudentem et nobilem ant. Quos magnificentiae tuae commendantes rogamus, ut eam charitatem, quam tibi tuisque omnibus semper impendere desideramus, eis pro amore nostro et recompensatione fidelit
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ihu xͥ dicentis ad discipulos suos. Di¬
ligite uos inuicem sicut ⁊ ego dilexi uos.
Maiorem caritatẽ nemo ht̃ ut animã
suam ponat quis ꝓ amicis suis. Apł qͦ
sius ac dedit sanguine suũ redẽptionem
ꝓmultis debemus . i nos ꝓfr̃ĩb animam
pon̾e. Sic itaq uos sedulos erga cultum
pͥane religionis exhibete diłmi atq a¬
mantissimi fĩs. quatenꝰ pꝰ huiꝰ uite pelagꝰ
ad portum ꝑpetue quietis. atq et̾ne bea¬
titudinis felictt̃ ꝑuenire possitis. largi¬
ente ipso redemptore dño nr̃o iħu xͦ qui¬

Expanded text:
i, dicentis ad discipulos suos: Diligite vos invicem, sicut ego dilexi vos. Majorem charitatem nemo habet ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Apostol suam pro ovibus suis, ac dedit sanguinem suum redemptionem pro multis, debemus et nos pro fratribus animam ponere. . Sic itaque vos sedulos erga cultum Christianae religionis exhibete, dilectissimi atque amantissimi fratres, quatenus post hujus vitae pelagus ad portum perpetuae quietis atque aeternae beatitudinis feliciter pervenire possitis, largiente ipso Redemptore Domino nostro
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃am sccu̾m legem nr̃am diuina fauente
clem̃tia consecrauimꝰ. atq consecratum
nr̃isq legalib morib inqͣntũ possibili¬
tas spaciumq tpris indulsit diligent̃
instructum aduos remisimus. Qmn cũ
om̃i cdeuotione mutue caritatis omniq
t̾na caritate uos monemus susciꝑe et
omnẽ obedientiã diuine legis uos hor¬
tamͣ sibi humilit̃ exhibere. Quatenus
mutue int̾ uos diuine caritatis ac fr̃¬
ne dilectionis potiꝰ ad emulationẽ qͣm

Expanded text:
ram, divina favente clementia consecravimus, atque consecratum, nostrisque legalibus moribus, in quantum possibilitas spatiumque temporis indulsit, diligenter instructum, ad vos remisimus. Quem cum omni devotione mutuae charitatis omniqueterna charitate vos monemus suscipere, et omnem obedientiam divinae legis vos hortamur sibi humiliter exhibere, quatenus mutuae inter vos divinae charitatis ac fraternae dilectionis potius ad aemulationem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ⁊ honorem eius diligat ⁊ eius p̾cepta
scłari commodo ⁊ gr̃e t̾renorum pͥncipũ
p̾ponat. S ille qui ñ repellit plebẽ suã
⁊ cotidie pecc̃ores a sinistra in dext̾am ꝯ¬
mutat. uos ꝓpicio acsereno uultu res¬
pexit ⁊ contͣ suos inimicos ad salutẽ mł¬
torum gentium erex̃ ut magis uob libe¬
at imꝑicło transitorie uite consist̾ẽ qͣm
et̾ni regis głam ⁊ honorem humane
gr̃e pꝰpon̾e. Hec itaq facientes ñ aure
surda apłorũ pͥncipem dicentẽ transits
dire magis oportet do qͣm hominibus
Nam ur̃a fr̃nitas minime ignorat qͣnto
tp̃r sc̃ã eccła in auditas pͣuitates ⁊ diu̾saᷤ
ipso auetore hoste antiquo p̾cecdente pa¬
tuit. Cui nos dilectione fr̃na ⁊ amore
patͥs ⁊ matͥs cius ducti ad huc in diaco¬
natupositi. amonitionis u̾ba tͣnsinisi¬
mus. ⁊ pꝰ qͣm ad officium sac̾docii licet
indigni uenimus ut resipisce̾t sũmo¬
ꝑe ⁊ frequent̾ ꝑ uiros religiosos ꝓcura¬

Expanded text:
 honorem ejus diligat, ejus praecepta saeculari commodo et gratiae terrenorum principum praeponat. Sed ille qui non repellit plebem suam, et quotidie peccatores a sinistra in dexteram commutat, vos propitio ac sereno vultu respexit, et contra suos inimicos ad salutem multarum gentium erexit, ut magis vobis libeat in periculo transitoriae vitae consistere quam aeterni Regis gloriam et honorem humanae gratiae postponere. Haec itaque facientes, non aure surda apostolorum principem dicentem transitisacerdotium : Obedire magis oportet Deo quam hominibus . Nam vestra fraternitas minime ignorat quanto tempore sancta Ecclesia inauditas pravitates et diversas ipso antiquo hoste auctore praecedente, patuit. Cui nos fraterna dilectione et amore patris et matris ejus ducti, adhuc in diaconatu positi admonitionis verba transmisimus, et postquam ad officium sacerdotii, licet indigni, venimus, ut respiceret summopere, et frequenter per viros religiosos procura
Abbreviated transcription (Latin):
ordinaremus. Qd qr peticio tua iusta ⁊
optima uidebat᷑ fac̾e stutluimꝰ. Alissis
⁊̃ ad nos mun̾ib xͥanos qui apud uos cap¬
tiui tenebantur reu̾entia beati petͥ pͥn¬
cipis apłorum ⁊ amore nr̃o dimisisti. Ali¬
os quoq captiuos te dimissurum ꝓmi¬
sisti. Hanc deniq bonitatẽ creator õiũ
d̃s sine quo nichil boni fac̾e̾ umo nͨ co¬
gitare possumus cordi tuo inspirauit ip̃e
qui illuminat omnẽ hominẽ uementẽ
inhunc mundũ inhac intentione m̃tẽ
cuam in lumineuit. Ham omp̃s as qͥ õs

Expanded text:
ordinaremus; quod, quia petitio tua justa et optima videbatur, facere studuimus. Missis etiam ad nos muneribtivi tenebantur, reverentia beati Petri principis apostolorum, et amore nostro dimisisti, alios quoque captivos te dimissurum promisisti. Hanc denique bonitatem Creator omnium Deus, sine quo nihil boni facere, imo nec cogitare possumus, cordi tuo inspiravit; ipse qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum in hac intentione mentem tuam illuminavi
Abbreviated transcription (Latin):
Scõs quidẽ patros nr̃os dixisse scimꝰ qui
pͣuis hominib sui consid̾atione officii
ñ ꝯͣdicit consentit ⁊ qui resecanda ñ aufert
ꝯmittit. Omp̃o d̾s a quo cuncta bona ꝓce¬
dunt m̾itis cłne nr̃e celestis regine acbe¬
atorum apłorũ pet ⁊ pauli int̾cessione cor¬
da ur̃a ꝯfirmet ⁊ custodiat ⁊ sp̃s sui gr̃am
semꝑ infundat. ut que sunt ei placita
facientes mereamini sponsam eiꝰ mat᷑m
tudelicet nr̃am de faucib luporum eriꝑe
atq ad suꝑnam illuis głam ab omnib

Expanded text:
Sanctos quidem patres nostros dixisse scimus: Qui Sanctos quidem patres nostros dixisse scimus: Qui pravis hominibus sui consideratione officii non contradicit, consentit; et qui resecanda non aufert, committit. Omnipotens Deus, a quo cuncta bona procedunt, meritis dominae nostrae coelestis reginae ac beatorum apostolorum Petri et Pauli intercessione corda vestra confirmet et custodiat, et Spiritus sui gratiam superinfundat, ut quae sunt ei placita facientes mereamini sponsam ejus, matrem videlicet nostram, de faucibus luporum eripere, atque ad supernam illius gloriam ab omnib
Abbreviated transcription (Latin):
tñ negare sicut dic̃ apłs. ore quidẽ faten¬
tur dm factis aũt negant. Uos fĩs mei
⁊ consac̾dotes illos auctoritate beati pe¬
eccłẽ reducite. ut mereamini gaudiũ
ur̃i apłorum pͥncipis p̾oculis habete.
uł gr̃a humana seducti a commnunione
regiᷤ se ñ subtraxerunt s ei fauentes ani¬
mam suã ⁊ illiꝰ diabolo trade ñ timu¬
erunt. si ñ resipu̾nt ⁊ condignã peni¬
tentiam egi̾nt nullã cũ eis ꝯmunionẽ
ł amicitiam habeatis. Isti enim sunt qͥ
nu tua requirã. ⁊ maledictus qui ꝓhib
gladiũ suum a sangͥne idẽ u̾bũ correc¬
tionis apͣue uiuentib increpatione. ita
illis imminet si ñ obedierint ira diuini
udicii ⁊ ultio testante samuele ydola
ꝯsidatio nr̃i officii ⁊ potestas qua cotidie
angustam᷑. apłice secł. Meluis ẽ enim no¬
b debitam mortẽ carnis ꝑtyrannos soopor¬
tu̾it subire qͣm nr̃o silentio timore uł cõ¬
mõdo xͥane legis destructioni consentire

Expanded text:
n negare, sicut dicit Apostolus: Ore quidem fatentur Deum, factis autem negant ; vos fratres mei et consacerdotes illos auctoritate beati Pe sanctae Ecclesiae reducite, ut mereamini gaudium vestri apostolorum principis prae oculis habete. timore vel gratia humana seducti a communione regis se non subtraxerunt, sed ei faventes animam suam et illius diabolo tradere non timuerunt, si non resipuerint et condignam poenitentiam egerint, nullam cum eis communionem vel amicitiam habeatis. Isti enim sunt qui equiram ; et Maledictus qui prohibet gladium suum a sanguine , id est verbum correctionis a prave viventium increpatione; ita illis imminet, si non obedierint, ira divini judicii et ultio, testante Samuele, idoloconsideratio nostri officii, et potestas, qua quotidie angustamur, apostolicae sedis. Melius est enim nobis debitam mortem carnis per tyrannos, si oportuerit, subire, quam nostro silentio, timore, vel commodo Christianae legis destructioni consentire.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam qͣm sibi om̃pc ds cominisit scin¬
mundi iam ꝑsonuit climata. S qi nr̃i
ẽ officii hoĩes ñ uicia dilig̾e̾ ⁊ pͣius ut re¬
sipiscant resist̾e̾. ⁊ impietates ñ hominiᷤ
abhorrere. auctoritate beati petͥ apłoꝵ
rogamus amodostudete illũ de manu
diaboli eruere ⁊ aduerã penitentiã ꝓuo¬
care. ut eũ possimus d̾o fauente adsinĩ
ꝯmunis matͥs nr̃e qͣm conatus ẽ scindẽ
fr̃na ducti caritate reuocare. ita tam̃
dierit ⁊ diabolum potius qͣm xp̃m seqͥ
eleg̾ti. ⁊ eorũ qui ꝑsymoniac̃a heresi
iam ꝑlonga tpr̃a ex cominunicati surte
ꝯsilium uob̾ p̃tułit diuma inspirante
potentia simul inueniamꝰ simulq statu¬
amus ut dm homini p̾ponentes uniu̾¬
sali eccłe iam iã pene labenti urilit̾ suc¬

Expanded text:
esiam, quam sibi omnipotens Deus commisit, scinmundi jam personuit climata. Sed quia nostri est officii homines, non vitia diligere, et pravis, ut resipiscant resistere, et impietates, non homines abhorrere, auctoritate beati Petri apostrogamus, amodo studete illum de manu diaboli eruere, et ad veram poenitentiam provocare, ut eum possimus, Deo favente, ad sinum communista tamendierit, et diabolum potius quam Christum sequi elegerit, et eorum qui pro Simoniaca haeresi jam per longa tempora excommunicati sunt consilium vobis praetulerit, divina inspirante potentia, simul inveniamus, simulque statuamus, ut Dominum homini praeponentes, universali Ecclesiae jamjam pene labenti suc
Abbreviated transcription (Latin):
m̾itati uirib totis resiste̾ p̾cipimꝰ. De
legato aũt nr̃o quem mitti ad se de
uotio tua poposcit. noui̾s itẽ nos p̃ces tuaᷤ
ad p̃sens cominode effice̾ minime potuisse
tñ in hoc anno diuina fauente clem̃tia
tales ꝓcurabimus inuenire ꝑsonas que ec
nehociis ur̃is ualeant utilit̾ deputari ⁊ nc¬
cessitudines ur̃as plemꝰ cognoscentes ad no¬
ticiam nrãm deduce̾. Ut gͦ tute possimus
ad uos legntos nr̃os dirige̾. necc̃e arbit᷑mur
ec uolumꝰ. ut filiũ nr̃m frełicũ. ⁊ hunc fe¬
licem ãdnos itm studeas. aut horũ alterũ
mitt̾e. qͣtinꝰ ita possint quos destinabimꝰ
secure uenire. Data rome.iiii. noñ iañ in

Expanded text:
meritati viribus totis resistere praecipimus. De meritati viribus totis resistere praecipimus. De legato autem nostro, quem mitti ad se tua votio poposcit, noveris item nos preces tuas ad praesens commode efficere minime potuisse: tamen in hoc anno, divina favente clementia, tales procurabimus invenire personas quae et negotiis vestris valeant utiliter deputari, et necessitudines vestras plenius cognoscentes ad notitiam nostram deducere. Ut ergo tute possimus ad vos legatos nostros dirigere, necesse arbitramur et volumus ut filium nostrum Fredericum et hunc Felicem ad nos iterum studeas aut horum alterum mittere, quatenus ita possint quo destinabimus secure venire. Data Romae, quarto Non
Abbreviated transcription (Latin):
hec adte specialit ex nob immo ex bea¬
to petͦ missa sunt: usta frequentiꝰ reco¬
gitando pot̾is dõ ꝓpiciante ad potiora
cognoscenda exurgere. Quia uͦ nobili¬
tas tua postulauit quo scđm sclauoni¬
cam linguam apud nos diuinũ celebͣ¬
ri annueremꝰ officiũ. scias nos huic
rito sacram scpturã oip̃ti dõ placuisse
quib dã locis ẽẽ occultam. ne si ad liqͥ¬
dũ cunctis pat̾e̾t. forte uilesce̾t ⁊ subia¬
cẽt despectui aut pͣue intellecta a me¬
diocrib inerrorem inducet. Neq it
ad excusationem uiuat. Qd̃ quidam
religiosi itixi hoc simplicit̾ ppłs querit
pacient̃ tulerunt. seu incorrectũ di¬
miserunt. cum pͥmitiua eccł̃a multa
dissimulauit. que ascĩs patͥb postio¬
dum firmata xͥanitate ⁊ religione cres¬
cente fubtili examinatione correcta st̃.
Unde ne id fiat qd̾ aur̃is imprudenter
exposct᷑. auctoritate beati Petͥ inhibemꝰ
teq ad honorẽ oip̃tis di huic uane te¬

Expanded text:
haec ad te specialiter ex nobis, imo ex beahaec ad te specialiter ex nobis, imo ex beato Petro missa sunt, et ista frequentius recogitando poteris, Deo propitiatore, ad potiora cognoscenda exsurgere. Quia vero nobilitas tua postulavit quod secundum Sclavonicam linguam apud vos divinum celebrari annueremus Officium, scias nos huic rito sacram Scripturam omnipotenti Deo placuisse quibusdam locis esse occultam, ne, si ad liquidum cunctis pateret, forte vilesceret et subjaceret despectui, aut prave intellecta a mediocribus in errorem induceret. Neque enim ad excusationem juvat, quod quidam religiosi viri hoc quod simpliciter populus quaerit patienter tulerunt, seu incorrectum dimiserunt, cum primitiva Ecclesia multa dissimulaverit quae a sanctis Patribus, postmodum firmata Christianitate, et religione crescente, subtili examinatione correcta sunt. Unde ne id fiat quod a vestris imprudenter exposcitur auctoritate beati Petri inhibemus, teque ad honorem omnipotentis Dei huic vanae te
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ putare debet sibi ꝯmissas. deniq
ñ tantũ scłarib honeri uidet᷑ in opia
quantum spũales iuros gͣuant diui¬
ne simul ⁊̃ diffusa potestas. E penduis
quippe si ille cui una ouis sub necis sue
ꝯdicione commnittit᷑. ñ solũ centum eo¬
dem pacto ñ cuꝑet reciꝑe. uerũ etiã illã
ne aliquo casu dispereat haud sine ti¬
more sollicitꝰ est obseruare q̃ sͥ tanto sit in¬
remissius uigilandũ magisq tim̃dum
quanto suꝑ plures curam seu potestatẽ
tas inuitat. ⁊ cum illud ꝙ in hac luce
magis diligit᷑ uita scilicet p̃sens ad occa
stricti examinis diem ꝓpinquas. eo am¬
plius ad et̃na ꝓmeditanda et ad ipiscen¬
da tesana ratio mittit. Hec itaq nr̃a mo¬
nita siue mandata uolumꝰ. imo iube¬
mus ut ante sue m̃tis ocłos excellentia
tua sepius ponat. ⁊ crebͥus legendo audi¬
endo meditet᷑.ñ qd̃ elegantius scͥpta ne¬
queas inscõrum paginis inuenire. s qr

Expanded text:
dinem putare debet sibi commissas. Denique dinem putare debet sibi commissas. Denique non tantum saecularibus oneri videtur inopia, quantum spirituales viros gravant divitiae, simul etiam diffusa potestas. Perpendunt quippe si ille cui una ovis sub necis suae conditione committitur non solum centum eodem pacto non cuperet recipere, verum etiam illa ne aliquo casu dispereat haud sine timore sollicitus est observare, quod sibi tanto sit irremissius vigilandum magisque timendum, quanto super plures curam seu potestatem tas invitat; et cum illud quod in hac luce magis diligitur, vita scilicet praesens, ad occasstricti examinis diem propinquas, eo amplius ad aeterna praemeditanda et adipiscenda te sana ratio mittit. Haec itaque nostra monita, sive mandata volumus, imo jubemus, ut ante suae mentis oculos excellentia tua saepius ponat, et crebrius legendo et audiendo meditetur, non quod elegantius scripta nequeas in sanctorum paginis invenire, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
tacioĩs nr̃e ꝯsuetudinẽ scilicet apłice
benedictionis eam cͥ mittentes ñ sine
cũ diripiunt. ł ab aliqͣ ꝑsona accipiũt
luti tue int̾ne ꝓuidẽ. ñ modo ex antiqͣ
tui dilectione monemur. uerũ ⁊̃ ex suᷤ u¬
cepti honoris imino laboris intuitu
ꝓfecto ꝯpellim eoꝙ magis qd̾ multorũ
ꝓfectui tua sublimitas ẽẽ pocest exem¬
plũ. Neq enim hoc tͥ relinquit᷑ ł dice
ł cogitare. meũ ñẽ alienam uitã ł mo¬
res inspũalib exquirere siue distrin¬
g̾e ꝓculdubio namq cantorũ reus existĩ
quantorũ uias abint̾itus p̾cipicio pote¬
ras uolens reflecte̾. Illud quoq ugili
m̃te ꝑtractes. oportet ne honorẽ tuum
diuino honori seu pecuniã p̃ponas iusti¬
cie neu qd̾ inte cinerẽ asubdito tͥ ꝯsimmi¬
li fieri ñsine gui animadu̾sione ꝑat̾e̾ris
increatore tuũ ⁊ omniũ p̾sum eqͣuimit̃
liuionem. Diuitias aũt potentia tua
quas ht̃ ñ obimitũ datas s ob sollicitu¬

Expanded text:
tationis nostrae consuetudinem, scilicet apostolicae benedictionis, eam tibi mittentes, non sine tum diripiunt, vel ab aliqua persona accipiunt, luti tuae internae providere non modo ex antiqua tui dilectione movemur, verum etiam ex suscepti honoris, imolaboris intuitu, profecto compellimur, eo magis quod multorum profectui tua sublimitas esse potest exemplum. Neque enim hoc tibi relinquitur vel dicere vel cogitare: Meum non est alienam vitam vel mores in spiritualibus exquirere sive distringere. Procul dubio namque tantorum reus existis, quantorum vias ab interitus praecipitio poteras volens reflectere. Illud quoque vigili mente pertractes oportet, ne honorem tuum divino honori, sive pecuniam praeponas justitiae, neu quod in te cinerem a subdito tibi consimili fieri non sine gravi animadversione patereris, in creatorem tuum et omnium praesumi aequanimiter livionem. Divitias autem potentia tua quas habet, non ob meritum datas, sed ob sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii querere. Interea frat̾nitatem tu¬
am ex parte omnipotentis dei ꝑ aucto¬
ritatem beati Petri monemꝰ ut si tei ha
causa culpabilẽ cognoscis potiꝰ quã aliqͦ
scłari ingenio te excusandũ existimes. stu¬
deas animam tuã ꝑdignos penitendie
fructus lib̃are. Data rome.iii. noñ iañ¬

Expanded text:
judicii quaerere. Interea fraternitatem tujudicii quaerere. Interea fraternitatem tuam ex parte omnipotentis Dei per auctoritatem beati Petri monemus, ut, si te in hac causa culpabilem cognoscis, potius quam aliquo saeculari ingenio te excusandum existimes, studeas animam tuam per dignos poenitentiae fructus liberare. Data Romae tertio Nonas Jan
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ut si iminunis es aculpa collauda¬
tione synodali infamie tue silentium
quemeidẽ synodo int̾eẽ sꝑamꝰ. res tua dili¬
gentius retractare ꝗsi aliqua nimis dura
inte daret᷑ sententia iusticie mod̾amine
utentes. ñ solum ꝯt᷑ te ñ age̾nt. uerũ ⁊̃ ꝑ te
laborantes p̃proꝑe dictum ł fc̃m corrig̾e̾nt
Qd si forte ad p̃dictum ꝯciliũ ñ iueris au¬
rẽ debite obedientie matͥ tue roãe ecclẽ di¬
u te supportanti ñ inclinau̾is si quid ꝯtͣ te
diensis cũ ꝯsensu religiosorũ frm̃ nr̃orum
egi̾t. ñ solum sententiã inte platã ñ im
mabimus. Qd̃ si fr̾nitati tue uidebtt᷑ pla¬
te sententie rõnabilit̾ posse obiuari. uolumꝰ
te mag̃ corã uicario nr̃o diensi idł ep̃o abi
isq religiosis inpatͥa illa uͥ accusatorũ et
defensorũ maior copia inuenit᷑. rõnes tu¬
as exponẽ. quam romã ꝑtot labores ec
difficultates ubi utrũꝙ de ẽ. frustra sp̃e

Expanded text:
fuit, ut si immunis es ea culpa, collaudafuit, ut si immunis es ea culpa, collaudatione synodali infamiae tuae silentium quem eidem synodo interesse speramus, res tua diligentius retractaretur: in te daretur sententia, justitiae moderamine utentes, non solum contra te non agerent, verum etiam pro te laborante praepropere dictum vel factum corrigerent. Quod si forte debitae obedientiae matri tuae Romanae Ecclesiae diu te supportanti non inclinaveris; si quid contra te Diensis cum consensu religiosorum fratrum nostrorum egerit, non solum sententiam in te prolatam non immumabimus. Quod si fraternitati tuae videbitur prolatae sententiae rationabiliter posse obviari, volumus te magis coram vicisque religiosis, in patria illa, ubi accusatorum et defensorum major copia invenitur, rationes tuas exponere, quam Romam per tot labores et difficultates, ubi utrumque deest, frustra spe
Abbreviated transcription (Latin):
ret inlict̾a̾rum nr̃arũ exemplarib digneᷤ¬
sime rep̾hensus es. Hunc uͦ immemor ꝑ¬
missionis tue qua rome tesupͣ beati pet
corpꝰ obligasti aliã excusationẽ obtendiᷤ
timore udelicet dissidentis regni ad lug¬
duuense ꝯciliũ ad qd̾ uocatꝰ es uenire ñ
posse. Inqua re qͣntum excusatio tua nu¬
tet liquido ualet ꝑpendi. nã neq legatꝰ
romane eccłe in negocio tuo ꝯtempnen¬
dꝰ fuit. qͥ sic̃ noscit fr̃̾nitas tua. maximiᷤ
i p̃cipus ꝯciliis uidelicet uiceno ⁊ calce.¬
donensi. aliisq multis p̃fuit. et huiꝰ¬
modi q̃stionib certũ diffinitionis ter¬
minũ dedit. neq illud nunc assumen¬
dum cͥ fuit. te lugdugnũ ñ posse ueni¬
re. cum omnia uie illus ꝑicula. si quaft̃
tutissimꝰ ⁊ secissimiᷤ ductorib pose tͣnsire
ep̃o. qui fr̃na te caritate tractarenti ec
sine omni formidine ad p̾nominatũ
ꝑduc̾ent locũ. Ad qͤm niirũ locũ sp̃o¬
te ⁊ sine inuitatione aliqͣ accedendum

Expanded text:
mplaribus dignissime reprehensus es. Nunc vero immemor promissionis tuae, qua Romae te supra corpus beati Petri obligasti, aliam excusationem obtendis, timore videlicet dissidentis regni, ad Lugdunense concilium, ad quod vocatus es, venire non posse. In qua re quantum excusatio tua nutet, liquido valet perpendi. Nam neque legatus Romanae Ecclesiae in negotio tuo contemnendus fuit, qui sicut noscit fraternitas tua maximis et praecipuis conciliis, videlicet Nicaeno et Chalcedonensi, aliisque multis praefuit, et hujusmodi quaestionibus certum definitionis terminum dedit; neque illud nunc assumendum tibi fuit, te Lugdunum non posse venire, cum omnia viae illius pericula, si qua sunt, tutissimis et securissimis ductoribus posses transireepiscopo, qui fraterna te charitate tractarent, et sine omni formidine ad praenominatum perducerent locum. Ad quem nimirum locum sponte et sine invitatione aliqua accedendum
Abbreviated transcription (Latin):
si. Taurinensi. ⁊ electo aquensi sał.
chio germanꝰ mainfredi ⁊ anselmi nuꝑ
int̾emptorũ eiusde anselmi desponsatã
legib alienum. nemo qui sacͦs canoneͤ
nouit potest ambige̾. Quaꝓpt̾ dilecti¬
patrui statuta tali tãq nefario conubi¬
o desistat ult̾ius oꝑam dare. Qd̾ si se ad
hoc ꝑꝓetrandum iuram̃to putat aftͥc¬
tum teneri ꝑniciose obligationis stul¬
tum pactũ ñobseruandum. s in irri¬
tum deuocandũ ẽẽ censemꝰ ⁊ uob̃ talit̾
habentlũ mandamꝰ. Sin uͦ ꝯͣ salutẽ
suã animo indurato implacito tam
nefando ꝑstitẽt ⁊ salubrib monitis
firmabimus. et apłica potestate robora¬
bimꝰ. ne cet̾i hoc exemplo ducti aut inde¬
t̾iora labant᷑. aut similia sibi lice̾ forte

Expanded text:
si, Taurinensi, et electo Aquensi, saluchio, germanus Mainfredi et Anselmi, nuper interemptorum, ejusdem Anselmi desponsatam legibus alienum, nemo qui sacros canones novit potest ambigere. Quapropter dilectisanctorum Patrum statuta tali tanquam nefario connubio desistat ulterius operam dare. Quod si se ad hoc perpetrandum juramento putat astrictum teneri, perniciosae obligationis stultum pactum non observandum, sed in irritum devocandum esse censemus, et vobis taliter habendum mandamus. Sin vero contra salutem suam animo indurato in placito tam nefando perstiterit, et salubribus monitis,firmabimus, et apostolica potestate roborabimus, ne caeteri, hoc exemplo ducti, aut in deteriora labantur, aut similia sibi licere forte
Abbreviated transcription (Latin):
dinali in legatione hispanie cõ
massiliensiũ inlitt̾is s̃ sc̃e memorie
fr̃is tui memorans obitũ. nouo me
dolore sauciauit. petens insuꝑ ꝯtẽ¬
platione amoris sc̃i fr̃is tui teq uelut
ipsum altm futurũ sperans. uti si¬
bi te ꝯcederẽ in ab̃bem. Qd̃ et feci.
Uolo gͦ ut fr̃s tuos nullomͦ ꝑtinaci¬
t̃ resistendo contͥstes. s uoluntati dĩ
⁊ scõrũ fr̃m facile acquiescas. Uolu¬
mus ⁊̃ atq monemus ut inqͣntũ po¬
te astringas. ne accasione tue iuuen¬
tutis. monastiũ scm̃ qd̾ au̾tat ds pa¬
tiatur aliqd̃ detͥm̃tũ retigionis. No¬
tum aut tͥ facio qr desid̾iũ mͥ ẽ mo¬
nast̾ium beati Pauli apłi et monasti¬
ũ massiliense tanta caritatis uniõe
constringe̾. ut et illud semꝑ ꝓ amore
beatissimi sauli et apłica auccorita¬
te succrescat. et beatissimi pauli me¬
nastĩum ad scãm religionẽ ex illiꝰ
monast̾ii religione ꝓficiat. Postqͣ
autẽ dõ auctore monast̾ia tua beui

Expanded text:
dinali in legatione Hispaniae conMassiliensium, in litteris suis sanctae memoriae fratris tuis memorans obitum, novo me dolore sauciavit, petens insuper contemplatione amoris sancti fratris tui, teque velut ipsum alterum futurum sperans, uti sibi te concederem in abbatem; quod et feci. Volo ergo ut fratres tuos nullo modo pertinaciter resistendo contristes, sed voluntati Dei et sanctorum fratrum facile acquiescas. Volumus etiam atque monemus ut, in quantum pote astringas, ne occasione tuae juventutis monasterium sanctum, quod avertat Deus, patiatur aliquod detrimentum religionis. Notum autem tibi facio, quia desiderium mihi est monasterium beati Pauli apostoli et monasterium Massiliense tanta charitatis unione constringere, ut et illud semper pro amore beatissimi Pauli ex apostolica auctoritate succrescat, et beatissimi Pauli monasterium ad sanctam religionem ex illius monasterii religione proficiat. Postquam autem, Deo auctore, monasteria tua bene
Abbreviated transcription (Latin):
ur qd uiuendo ꝓmeruit obeundo in¬
cunctant̃. ẽ abrahe sinu receptus. nos
dulci illuis memoria a uob stricti p̾¬
cipue etiam diuino amore monen¬
te. locum ur̃m specialtt᷑ dilige uiuare
rentẽ defend̾e decͤuimꝰ ⁊ ꝙ̃ admõdũ cluni¬

Expanded text:
uod vivendo promeruerit, obeundo incunctanter est Abrahae sinu receptus, nos dulci illius memoria a vobis stricti, praecipue etiam divino amore monente, locum vestrum specialiter diligere, juvare, rentem, defend
Abbreviated transcription (Latin):
Infructuosã enĩ penitentiam dicimus
que ita accipit᷑ ut in eadẽ culpa ł simi¬
li det̾iori ł parũ minori. ꝑmaneatur.
Uñ quisquis digne uult penit̾e. necẽẽ
est ut ad fidi recurrat originẽ et qd̾ in
baptismo ꝓmisit diabolo scilicet põpis¬
q illiuis abrenuntiare ⁊ indm credere
tudelicet recta de eo sentiendo. manda¬
tis ipsius obedire. sollicitus sit uigilan¬
tentia. illi pecc̃orũ suorũ remissionẽ apł̃i¬
ca freti potestate largimͣ. insuꝑ tt̃nc be¬
atitudinis gaudia deoĩptis dii mĩa¬

Expanded text:
sam enim poenitentiam dicimus, quae ita accipitur, ut in eadem culpa, vel simili deteriori, vel parum minori, permaneatur. Unde quisquis digne vult poenitere, necesse est ut ad fidei recurrat originem, et, quod in baptismo promisit, diabolo scilicet pompisque illius abrenuntiare, et in Deum credere, videlicet recta de eo sentiendo mandatis ipsius obedire, sollicitus sit vigilantentia, illi peccatorum suorum remissionem apostolica freti potestate largimur, insuper aeternae beatitudinis gaudia de omnipotentis Dei mi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstat eẽ unitũ. ita qͦq ur̃m deincepͤut
hereat imꝑpetuũ. uolumus atq san
elig̾e̾. qͣm deniq electionem nos appro¬
bamus ⁊ apłica auccoritate firmamus
hoc item uob obnoxii ⁊ qͣi uincuł ge¬
minatis annexi qd̃ sce romane eccłe filiũ
rectorem uob̃ appetitis. O portẽ gͥ arbit᷑¬
mur omniũ bonorũ dispensatorẽ exora¬
re quatinus ipsũ eũ saluti ur̃e ita uigi¬
lant̾e ꝓuisorẽ efficiat. ut his ꝓ salubri
cura et talentis multiplicatis et̾ne he¬
reditatis dona ꝑcipiat. ⁊p̃mia beata re¬
portans matrẽ suam letificet. Data ro

Expanded text:
stat esse unitum, ita quoque vestrum deinceps, ut haereat in perpetuum volumus atque sanceligere, quam denique electionem nos approbamus, et apostolica auctoritate firmamus, in hoc item vobis obnoxii, et quasi vinculis geminatis annexi, quod sanctae Romanae Ecclesiae filium rectorem vobis appetitis. Oportere igitur arbitramur omnium bonorum dispensatorem exorare, quatenus ipsum eum saluti vestrae ita vigilantem provisorem efficiat, ut is pro salubri cura et talentis multiplicatis aeternae haereditatis dona percipiat, et praemia beata reportans matrem suam laetificet. Data Ro
Abbreviated transcription (Latin):
da iusticia sua ł dñi ł amici seu ⁊̃ pau¬
ꝑum. nͨ ꝓdefendis eccłiis. nec tñ sine
religiosorũ uirorũ ꝯsilio sumpserit. qͥ
et̾ne salutis ꝯsilium dare sapient̃ no¬
uerunt. aut aliena bona inuste posse

Expanded text:
da justitia sua vel domini, vel amici, seu etiada justitia sua vel domini, vel amici, seu etiandendis ecclesiis nec tamen sine religiosorum virorum consilio sumpserit, qui aeternae salutis consilium dare sapienter noverunt, aut aliena bona injuste posse
Abbreviated transcription (Latin):
cia. tũ negligentia sacerdotũ sicut ur̃a
dilectio nouit ex longo iam tp̃r peccis ex¬
gentib olim fuit colapsa. Exqua qͥdẽ
re qͣi ex pestifera radire. innumera ma¬
la. ex orta sunt. ad eo utusq ad hec nr̃a
tp̃a int̾ cetã que male pullulant ui
possumus dño largiente corrige̾. uolu¬
mus. atq apłica auctoritate p̾cipimꝰ
ut legatum nr̃m amatũ uidelicet olo¬
rensem ep̃m cui uicẽ nrãm in partib
ur̃is ꝯmisimus. studeat ur̃a fr̃nitas
reue̾nt̃ ꝯuocare. ⁊ ut illo agente synoda¬
le concilium cong̾get᷑ nͥ cum de aliis q̃
ad salutẽ ꝑtinent anmarũ tũ ĩ de pe¬
nitentie ꝯsultatione diligentius ꝓtrac¬
tet᷑. Quia in re hoc summoꝑe uos ca¬
u̾c oportet aliosq mon̾e̾ debetis. qr siqͥs
in homicidiũ adult̾iũ. ꝑuiriũ. ł aliqͥd
huiusmõi lapsus in aliqͦ taliũ cͥminũ per¬
manserit. aut negociationi que uix sine
pecc̃o agi potest oꝑam dedit aut arma
militaria portauit excepto si ꝓtuen¬

Expanded text:
um negligentia sacerdotum, sicut vestra dilectio novit, ex longo jam tempore, peccatis exigentibus, fuit collapsa. Ex qua quidem re, quasi ex pestifera radice innumera mala exorta sunt, adeo ut usque ad haec nostra tempora, inter caetera quae male pullulant vitpossumus, Deo largiente, corrigere, volumus atque apostolica auctoritate praecipimus, ut legatum nostrum, Amatum videlicet Olorensem episcopum, cui vicem nostram in partibus vestris commisimus, studeat vestra fraternitas reverenter convocare, et ut, illo agente, synodale concilium congregetur, ubi cum aliis quae ad salutem pertinent animarum, etiam de poenitentiae consultatione diligentius pertractetur. Qua in re hoc summopere vos cavere oportet, aliosque monere debetis, quia si quis in homicidium, adulterium, perjurium, vel aliquid hujusmodi lapsus, in aliquo talium criminum permanserit, aut negotiationi, quae vix agi sine peccato potest, operam dederit aut arma militaria portaverit, excepto si pro tuen
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑m. Uñ nos qͦ tanti culminis onꝰ q.
ultͣ uires ẽ sustinentes eiꝰmõi solatio
sublato. cũ neminẽ aut uix paucos suf¬
fragatores. similes inueniamꝰ. qͣnto m̃¬
tis angore teneam᷑. liquido qͥdẽ potestiͤ
iipsi ꝑpende. Uerũ qr oĩptentis cłi in¬
estimabił ꝓuidentia iuste oĩa ⁊ sapient̃

Expanded text:
um. Unde nos quoque tanti culminis onus, quod ultra vires est, sustinentes, ejusmodi solatio sublato, cum neminem, aut vix paucos suffragatores similes inveniamus, quanto mentis angore teneamur, liquido quidem potestis et ipsi perpendere. Verum quia omnipotentis Dei inaestimabilis providentia omnia
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiam: ad hoc tot occasiones inue¬
nire ut ininfamia sua et eccłe sue tp̃r lõ¬
go ꝑmaneat.⁊ qd̾ opimioni relinquit᷑ ni¬
dicuĩ subt̃ fug̾e. uideat᷑. cũ magis ad hoc
ꝓfecto eã decuĩt laborare. ut suspicionem
tanti reat᷑ a se et eccła sua excludet. Imp̾t̾i¬
to siquidem anno ad argum̃tum excusa¬
tionis cue qͣndã nob obstulistis auctorita¬
t̾e. te uidelicet ñ alicuiꝰ s nr̃e tantũ p̾sen

Expanded text:
prudentiam ad hoc tot occasiones invenire, ut in infamia sua et ecclesiae suae tempore longo permaneat, et, quod opinioni relinquitur, judicium subterfugere videatur, cum magis ad hoc profecto eam decuerit laborare, ut suspicionem tanti reatus a se et ecclesia sua excluderet. In praeterito si quidem anno ad argumentum excusationis tuae quamdam nobis obtulisti auctoritatem, te videlicet non alicujus, sed nostrae tantu
Abbreviated transcription (Latin):
et apłicum uolumus. ⁊ appro¬
bamus plecet uob̃. placet. uul¬
tis eum. uolumus. laudatis
eum. laũdamus. Acta rome
Regorius in romanũ pon¬
tificem electus. Desiderio
abbati monasterii sci benedicti
montis cassini. salutem in xp̃o
ihu. Dñs nr̃ papa alexander
mortuus est. cuius mors suꝑ
me cecidit. et omnia uiscera
mea concutiens penitus con¬
turbauit. nam in morte qui¬
oem eius romanus popłs con¬
tra mortem ita quieuit ⁊ in
manu nr̃a consilii frena dimi¬
sit. ut eudent̃ appareret excłi

Expanded text:
et Apostolicum volumus et approet Apostolicum volumus et approbamus. Placet vobis? Placet. Vultis eum? Volumus. Laudatis eum? Laudamus. Acta Romae regorius, in Romanum Pontificem electus, Desiderio Abbati Monasterii S. Benedicti montis Casini, salutem in Christo Jesu. Dominus Papa Alexander mortuus est: cujus mors super me cecidit, et omnia viscera mea concutiens, penitus conturbavit. Nam in morte quidem ejus Romanus populus contra morem ita quievit, et in manu nostra consilii frena dimisit, ut evidenter appareret ex
Abbreviated transcription (Latin):
gesimo t̾cio. indictione ⁊ luna
macdii.feria sccła die sepulture
domini alexandri bone memo¬
rie sccłi p̃p̃. ne sedes apłica diu lu¬
geat ꝓprio destituta pastore con¬
gregati in basilica beati petri
clerici. acoliti. subdiaconi. diaco¬
ni.presbiteri. p̾sentib uenera¬
bilib ep̃is ⁊ abbatib. clericis ⁊
monachis consentientib pluri¬
mis turbis utriusq sexus diu̾¬
siq orcdinis acclamantib ele¬
gimus nob̾ in pastorem ⁊ sum¬
mum politificem uirĩr religi¬
osum gemine scientie prũden¬
tia pollentem equitatis et iu¬
sticie p̾stantissimũ amatorem
nis morib ornatum. pudicum.
mõdestum. sobͥum. castum. hoᷤᷤ¬
pitalem. domũ suam bene re¬
gentem. ing̾mio huius matri
eccłe apueritia satis nobiliter
eclucatum et doctum. atq pro
uite merito in archidiaconatꝰ
honorem usq hodie sublima¬
tum. Helclibrandum iudeli¬
cet archidiaconum quemad¬
modum ⁊ usq in sempit̾num
nẽe ⁊ dici oregorium papam.

Expanded text:
s 183, Indictione et Luna Maii feria secunda, die sepulturae Domini Alexandri bonae memoriae secundi Papae. Ne sedes Apostolica diu lugeat proprio destituta Pastore, congregati in Basilica B. Petri Clerici, Acolythi, Subdiaconi, Diaconi, Presbyteri; praesentibus venerabilibus Episcopis; Abbatibus, Clericis et Monachis consentientibus; plurimis turbis utriusque sexus diversique ordinis acclamantibus; elegimus nobis in Pastorem et Summum Pontificem, virum religiosum, geminae scientiae prudentia pollentem, aequitatis et justitiae praestantissimum amatorem, nis moribus ornatum, pudicum, modestum, sobrium, castum, hospitalem, domum suam bene regentem, in gremio hujus Matris Ecclesiae a pueritia satis nobiliter educatum et doctum, atque pro vitae merito in Archidiaconatus honorem usque hodie sublimatum, Hildebrandum videlicet Archidiaconum; quem amodo usque in sempiternum et esse et dici Gregorium Papam
Abbreviated transcription (Latin):
ut illud qd̾ apłs dic̃ ñ postpone̾s. uide¬
licet caritas ñ que sua sunt querit.
Et illud incorde ut soles hab̃es. qui di¬
ligit ꝓrimum segẽ impleuit. Ed tͥ di¬
efficiat᷑ monachus. Hec ideo dicimus qr
qd̾ uix aliquis pͥnceps bonus inueniret᷑
dolemus. Monachi uͦ do miserante. sa¬
c̾dotes et milttes et ñ pauci pauꝑes ꝑ di¬
u̾sa loca qui dm cimeant repꝑiuntur.
Orincipes autẽ d̃m timentes et aman¬
niunt᷑. Omittimꝰ iam de hac re tͥ scͥbere
let habitare me uindicando cor tuũ tͣns¬
fodiet. et quantus mͥ dolor ẽẽ ddebeat de
bono pͥncipe ablato matͥ sue ostendet.
Qd si non illo peior ei successit in regimi¬
ne possumus hr̃e ꝯsolationẽ. Pret̾ea
monemus fr̃nitatẽ tuam ut intalib
caucius te habeas. omnibq urtutib
dilectionẽ dĩ et ꝓximi p̃ponas. Hec ⁊̃
te compellat ut manũ orationis nobis
porrigas. om̃sq fr̃s tͥ creditos ad hoc ꝓ¬

Expanded text:
ut illud quod apostolus dicit non postponeres, videut illud quod apostolus dicit non postponeres, videlicet: « Caritas quæ sua sunt non quærit »; et illud, in corde, ut soles, haberes: « Qui diligit proximum legem implevit ». Quid tibi diefficiatur monachus: hæc ideo dicimus, quia quod vix aliquis princeps bonus invenitur, dolemus. Monachi vero, Deo miserante, sacerdotes et milites, et non pauci pauperes, per diversa loca qui Deum timent reperiuntur: principes autem Deum timentes et amanniuntur. Omittimus jam de hac re tibi scribelet habitare me vindicando cor tuum transfodiet, et quantus mihi dolor esse debeat de bono principe ablato matri suae ostendet. Quod si non illo pejor ei successit in regimine, possumus habere consolationem. Praeterea monemus fraternitatem tuam, ut in talibus cautius te habeas, omnibusque virtutibus dilectionem Dei et proximi praeponas. Haec etiam te compellant ut manum orationis nobis porrigas, omnesque fratres tibi creditos ad hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
Siromam ad urãs partes sicut ur̃ates
ad nos sepe uenirent frequentius tͥ litt̾is
seu u̾b qualit̾ circa nos gerunt᷑ que t̾rena
sunt ⁊ celestia indicaremꝰ. S qi dum sa¬
tis intendis aulicos nutͥre de rusticis pa¬
rum tͥ ẽ cure. int̾ hoc debes ad memoriã
eccła: ubi sunt qui se sponte ꝑ amore
dĩ opponant ꝑiculis. resistant impiis
et ꝓiusticia et uitate queant mortem
subire: Ecce qui ̃m uident᷑ tim̾e ł a¬
mare de bello xͥfugunt salutẽ frũm
postponunt et se iꝑsos tantũ amantes
quietem requirt̃. Fugiunt pastores. fu¬
giunt et canes gͥgum defensores. inua¬
dunt oues xͥ nullo contͣdicente lupi la¬
trones. Tulisti ł recepisti ducẽ incluni¬
acensẽ quietẽ. et fecisti ut centũ milia
xͥanorum careant custodẽ. Qd̃ si nr̃a
exhortacio apud te parum ualuit et
apłice sed p̃ceptum obedientiam inte
rum. clamor orphanorũ. doloi et mur¬
mͣ sacerlotũ et monachorũ ce ñ t̾ruert̃

Expanded text:
Si Romani ad vestras partes, sicut vestrates ad nos, sæpe venirent, frequentius tibi literis seu verbis qualiter circa nos geruntur quæ terrena sunt vel cœlestia indicaremus: sed quia dum satis intendis aulicos nutrire, de rusticis parum tibi est curæ, ultra hæc debes ad memoriam ecclesia? Ubi sunt qui se sponte pro amore Dei opponant periculis, resistant impiis, et pro justitia et veritate non timeant mortem subire? Ecce qui Deum videntur timere vel amare, de bello Christi fugiunt, salutem fratrum postponunt, et seipsos tantum amantes, quietem requirunt. Fugiunt pastores, fugiunt et canes gregum defensores. Invadunt oves Christi, nullo contradicente, lupi, latrones. Tulisti vel recepisti ducem in Cluniacensem quietem, et fecisti ut centum millia Christianorum careant custode. Quod si nostra exhortatio apud te parum valuit, et apostolicæ sedis præceptum in te rum, clamor orphanorum, dolor et murmur sacerdotum et monachorum, te non terruerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipatũ adiuient. apłica auctorita¬
te p̾cipiemꝰ. Qc quid aut̃t int̾ eos ate
de hoc cdiffinitum fui̾t. qͣntociꝰ nobis
litt̾is intimare immo si oportunum
su̾i̾t te ipsũ nob reꝑ̾sentare curabis
Pret̾ea de fr̃e tuo narbonensi magis
qͣm accenus fiu̾s uolo te ẽẽ sollicitum
qr ego satis de ꝑdicione illius doleo.
et miror si tu ilbam cui gemina ger¬
minate coheres ad salutem ñ studes
sus illũ ex nr̃e fiducia admonitionis
aggrede ꝯmemorans illi et p̾ti̾tos lon¬
gese etatis excessus. et ꝓpinquui iam
sibi diuine ultionis umminere uidi¬
cium. si forte possis eũ abipso moriᷤ
et̃ne limine reuocare et de salute fr̃i
ñ solũ cordis gaudium uerũ ⁊̃ maxi¬
mum et̾ne retͥbutionis adiuina lar¬
gitate p̾mium ꝓmereri. Dat̾a rome

Expanded text:
a auctoritate praecipiemus. Quidquid autem de hoc a te inter eos diffinitum fuerit, quantocius nobis litteris intimare, imo si opportunum fuerit, teipsum nobis repraesentare curabis. Praeterea de fratre tuo Narbonensi, magis quam hactenus fueris, volo te esse sollicitum; quia ego satis de perditione illius doleo, et miror si tu illum, cui gemina germanitate cohaeres, ad salutem non studes sus illum ex nostrae fiducia admonitionis aggredere, commemorans illi et praeteritos longaevae aetatis excessus, et propinquum jam sibi divinae ultionis imminere judicium, si forte possis eum ab ipso mortis aeternae limine revocare, et de salute fratris non solum cordis gaudium, verum etiam maximum aeternae retributionis a divina largitate praemium promereri.
Abbreviated transcription (Latin):
et a .b. Audiuimꝰ de te ꝑtales qͥb
fidem habemꝰ ea que xͥanũ pͥncipem
bonis omnib debeant ꝯm̃dare. qͥa
sis iudelicet amator iusticie. defensor
pauꝑm. et ꝓpagator pacis. Uñ te in
dilectionẽ et grãm sicut filiũ eccłe ro¬
mane suscipimꝰ et ut inbonis ceptis
de die in diem ꝓfic̾e̾ studeas ammone¬
mus. Cam̃ rep̾hensibile quiddã inte
eẽ cognouimꝰ qi scilicet ꝯsangumeã
tuam habes uxorem. et inde nimis ca
cet̾a quecumq agis bona dispereant.
age gͦ et scd̃m ꝯsilium amati ep̃i elo¬
rensis. et bernardi massiliensis abb̃is
siquidẽ ad urãs partes poti̾t ꝑuenire
p̾dictum reatũ em̃dare et penitenti¬
am inde age̾ stude. ne ꝓ hoc animã
tuã ꝑdeis et nobilem feminam que
sub tutela tua ẽ: ꝯmissa ꝯfundas. Añ
omnia eccłam di uenerari semꝑ et
honorare atq defendere stude. et ep̃ĩs
qirasi patͥb tius reu̾entiã et obedien¬
tiam exhibe. Scias q ꝓhoc te et inħ
niendi ad nos desidamus te uid̾e. ac

Expanded text:
em. Audivimus de te per tales quibus fidem habemus ea quae Christianum principem bonis omnibus debeant commendare, quia sis videlicet amator justitiae, defensor pauperum, et propagator pacis. Unde te in dilectionem et gratiam sicut filium Ecclesiae Romanae suscipimus, et ut in bonis coeptis de die in diem proficere studeas admonemus. Tamen reprehensibile quoddam in te esse cognovimus, quia scilicet consanguineam tuam habes uxorem; et inde nimis cavcaetera quaecunque agis bona dispereant. Age ergo, et secundum consilium Amati episcopi Elorensis et Bernardi Massiliensis abbatis, siquidem ad vestras partes poterit pervenire, praedictum reatum emendare, et poenitentiam inde agere stude, ne pro hoc animam tuam perdas, et nobilem feminam, quae sub tutela tua est commissa confundas. Ante omnia Ecclesiam Dei venerari semper et honorare atque defendere stude, et episcopis quasi Patribus tuis reverentiam et obedientiam exhibe. Scias pro hoc te et in hniendi ad nos, desideraremus te videre ac
Abbreviated transcription (Latin):
tor ero adcenendũ et defendendũ sal¬
damnum. legatũ romanũ ecindo et
redeundo honorifice tractabo. ⁊ inne¬
cessitatib suis adiuuabo. His qͦe noĩa¬
tim ex communi cau̾i̾nt scient̃ ñ com¬
mmunicabo. Romanã eccłam ꝑscłarem
miliciã fidelit̾ adiuuabo cũ inuitatꝰ
fũo. Hec oĩa obseruabo nͥ quantũ sua
certa licentia remanserint.
sine spe recuꝑationis archiep̃s nar
mediolanensis. Sigefredus dictus ep̃s bo¬
noniensis. Rolandus taruiensis. Itẽ ep̃i
firmanꝰ et camerinus. Hi om̃s cũ seqͣci¬
b suis tã cħcis qͣm ⁊̃ laicis.
oo gandulfus regiensem ep̃atum
contͣ int̾dictum nr̃m aut ur̃i le¬
gati octo dieb ñ tenebo neq aliquo
inueniam studio quo ur̃e legationi re¬
sistat᷑. Sime ds adiuuet. et hec sacͤ eu̾g̾.¬

Expanded text:
tor ero ad retinendum et defendendum, saltor ero ad retinendum et defendendum, saldamnum. Legatum Romanum eundo et redeundo honorifice tractabo, et in necessitatibus suis adjuvabo. His quos nominatim excommunicaverint scienter non communicabo. Romanam Ecclesiammilitiam fideliter adjuvabo, cum invitatus fuero. Haec omnia observabo, nisi quantum sua certa licentia remanserit  sine spe recuperationis archiepiscopus NarbMediolanensis, Sigefridus dictus episcopus Bononiensis, Rolandus Tarvisiensis, item episcopi Firmanus et Camerinus. Hi omnes cum sequacibus suis tam clericis quam etiam laicis.o Gandulphus Regiensem episcopatum contra interdictum vestrum, aut vestri legati, octo diebus non tenebo, neque aliquo inveniam studio, quo vestrae legationi resistatur. Sic me Deus adjuvet, et haec sa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Iadenq todulfi qͥd sequt᷑
i colloqͥum ex ur̃o p̃cepto constitu¬
tũ fui̾t inpartib teutonicis loco
paratusq erit iudiciũ qd̃ scã romana
eccła decreuit decausa regni subire nul¬
laq malo ingenio conuentum auob̃ si¬
uelegatis ur̃is constitutũ impediet. et
postqͣm certum inde urm nuntiũ uide¬
bit de pace inregno statuenda et confir¬
manda studebit. ut legatio urã ꝓueni¬
read pacem regni et concordiã possit. ħ
omnia obseruabunt᷑ nͥ quantũ ex ur̃a
certa licentia remanserit. ł eximpedim̃¬
to legitimo scilicet morte łgͣui infirmi¬
sis hemricus sccłm ħ u̾ba. Ab hac hora
et uantea fidelis eid et obediens letro
beato et pape gͥs̾. suisq successorib qui
ꝑmeliores cardinales intͣtunt. Non
ero inconsilio neq infacto. ut uitã aut
m̃bra aut papatũ ꝑdant aut capti sĩt.
mala captione. Ad synodum ad qͣm me
aut si ñ potõ legatos meos mittam. a¬
patum romanũ et regalia sci Petͥ adiu¬

Expanded text:
idemque Rodulphi, quod sequitur. Si colloquium ex vestro praecepto constitutum fuerit in partibus Teutonicis, loco paratusque erit judicium quod sancta Romana Ecclesia decreverit de causa regni subire, nulloque malo ingenio conventum a vobis sive legatis vestris constitutum impediet, et, postquam certum inde vestrum nuntium videbit de pace in regno constituenda et confirmanda, studebit ut legatio vestra provenire ad pacem regni et concordiam possit. Haec omnia observabuntur, nisi quantum ex vestra certa licentia remanserit, vel ex impedimento legitimo, scilicet morte, vel gravi infirmisis Henricus secundum haec verba: Ab hac hora et inantea fidelis ero beato Petro et papae Gregorio, suisque successoribus, qui per meliores cardinales intraverint: Non in consilio, neque in facto, ut vitam aut membra aut papatum perdant, aut capti sint mala captione. Ad synodum ad quam meaut, si non potero, legatos meos mittam. Papatum Romanum et regalia sancti Petri adju
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ti in uerã et ꝓpriam ac uiuificatͥcẽ car¬
tum incruce pependit et qd̃ sedet ad
dextãm patͥs. et uerum sanguinẽ xp̃i
qui delat̾e eius effusus ẽ ñ tantũ ꝑsigiꝰ
et uirtutem sacͣmti. s inꝓpͥetate natute
et iu̾tate sub̃e. Sic̃ in hoc breui contine¬
tur. et ego legi et uos intelligitis sic cre¬
do. nͨ cont᷑ hanc fidẽ ult̾ius ddocebo. sic
docẽ p̾sume̾t. excepto causa reducendi
adhanc fidẽ eos qui ꝑ euis doctrinã ab
ea recesserant.
regis. rodulfi suꝑ henrico qd̾ milli loco
hulliq ꝑsone parcets. religionẽ tͣns¬
alpinam cont̾eret et conculcaret. ne¬
minẽ debitus honor ł reuentia ł dig¬
nitas tueret᷑. et ceu uilia mancipia
nidem gladium apłicũ deb̃e euagi¬
nari. s distulit apłica mansuetudo
Iurauerunt gͥ legati hemrici regis
uenient infra t̾minũ ascensionis
dnĩ exceptis legitimiᷤᷤ sonus. idẽ mor¬
te ł gͣui infirmatate ł captione absq

Expanded text:
verti in veram et propriam ac vivificatricem carverti in veram et propriam ac vivificatricem cartum in cruce pependit et sedet ad dexteram Patris, et verum sagwinem Christi, qui de latere eius effusus est non tantum per signum et virtutem sacramenti, sed in proprietate nature et veritate substancie. Sicut in hoc bretur, et ego legi, et vos intelligitis. Sic credo, nec contra hanc fidem ulterius docebo. Sic docere praesumeret excepta causa reducendi ad fidem hanc eos qui per ejus doctrinam ab ea recesserant regis Rodulphi super Henrico, quod, nulli loco nullique personae parcens religionem Transalpinam contereret et conculcaret: neminem debitus honor vel reverentia vel dignitas tueretur, et ceu vilia mancipia nidem gladium apostolicum debere evaginari; sed distulit apostolica mansuetudo. Juraverunt igitur legati Henrici regis venient infra terminum Ascensionis Domini, exceptis legitimis soniis id est morte, vel gravi infirmitate, vel captione absque
Abbreviated transcription (Latin):
tis gͥ ineo concilio qd̾ nuꝑ celebraui¬
minũ uiginti dierum postqͣm hecle
detinetis. aut redditis aut de manu
onis subiaceatis. Siuͦ resipiscentes
ad epm̃ ueni̾tis et sepe nominata bo¬
na restitiu̾tis liceat ep̃o uos excõmu¬
nicationis uinculo solue̾. Data syno¬

Expanded text:
tis igitur in eo concilio quod nuper celebravitis igitur in eo concilio quod nuper celebraviminum viginti dierum, postquam haec ledetinetis, aut reddideritis aut de manu onis subjaceatis. Si vero resipiscentes ad episcopum veneritis, et saepe nominata bona restitueritis, liceat episcopo vos excommunicationis vinculo solvere. Data in