comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑtinere udrũ ipie mitꝰ anforis noctẽ transigeret. Vui respondens
sationiemie a estones tue mestitie & in somnioꝵ & forinsece ac solit arie
eisiqͥs s̃t quibis te merorib absoluat & reualdo suda dete urrucli
ipse ꝑ aliqͥed malifaciat. nec tius te hostib ꝑĩdũ tradat Quicũ seom̃i
que postt buuc tali ꝓmercede bencficia daitirũ et responderat adicrt

Expanded text:
pondens ait: « Ne me aestimes tuae moestitiae et insomniorum, et forinsecae et solitariae ei, si qui sit, qui his te moeroribus absolvat, et Redualdo suadeat, ut nec ipse tibi aliquid mali faciat, nec tuis te hostibus perimendum tradat. » Qui cum se omnia quae posset, huic tali pro mercede beneficii daturum esse responderet, adjecit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cadato redimebat redeptos pꝰ modũ suos discipłos fecit atq ad
Ncdocałe usẽ gradũ erudiendo atqi urcituendo ꝓuerit łerunt aut̃
qe cũ de puntia scottoꝵ rex osuald postulas ct antistitẽ qͥ sibi sueq
gent ũbũ fidĩ mores traret missis fuerit aliꝰ austerioris anomi untꝰ
Quicũ aliqͣndiu genti anploꝵ p̃clicans nhil ꝓficeret nec libent̃ a popło
auderet̃ redierit᷑ patriã atq in conuentu semoꝵ riculerit qr nihil p¬
elc̃e. docendo centi ad quã mosus erat potuissc̃t eoqđ cent homoies in¬
domabiles & dure ac lurbare m̃tis a tilliut ꝑhibent tractatũ map nũ
piconcilio qͥd ẽt apendũ habe ceꝑunt disicłantes qcde gentiquã precedu
salit e iol el de ñ recepto quẽ iuerant p̃elicatore dolentes ũ xt aida
Nacs ipse concilio diterait aclcũ de quo apebat saclott Vdcẽ mfaiguia¬
cutiebert & ipsũ et̃ disnũ episcopatu ipsũ ad crũdien dos incredulos
dũ & cetis untutib ornatꝰ apparuit

Expanded text:
pretio dato redemerat, redemptos postmodum suos discipulos fecit, atque ad sacerdotalem usque gradum erudiendo atque instituendo provexit. Ferunt autem quia cum de provincia Scottorum rex Osuald postulasset antistitem, qui sibi suaeque genti verbum fidei ministraret, missus fuerit primo alius austerioris animi vir, qui cum aliquandiu genti Anglorum praedicans nihil proficeret, nec libenter a populo audiretur, redierit patriam, atque in conventu seniorum retulerit, quia nil prodesse docendo genti ad quam missus erat, potuisset, eo quod essent homines indomabiles, et durae ac barbarae mentis. At illi, ut perhibent, tractatum magnum in concilio quid esset agendum, habere coeperunt; desiderantes quidem genti quam petesalutem esse, sed de non recepto quem miserant praedicatore dolentes. Tunc ait Aedan, nam et ipse concilio intererat, ad eum de quo agebatur sacerdotem: « Viscutiebant, et ipsum esse dignum episcopatu, ipsum ad erudiendos incredulos dum et caeteris virtutibus ornatus apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
mnecłia sc̃i petri apłi quã ibidẽ ipse de lignocũ cather ret atq ad pci¬
penlũ baptesma imbueret᷑ citato oꝑe construxit. biqua etia cuttati
ipsi doctori atq antstiti suo paulmno sedẽ episc̃opatꝰ donauit. ¶ox
auit̃ u. baptema consetutꝰ ẽ curauit docente eodẽ paulnio maiorẽ ipso
piloco & auqustinẽ de lapide fabricart bufilica iicuĩ medio ipsũ qđ
orator ũ ꝑqua drũ coepit eclificare biilicã Sed pͥuqua abtitucloparie¬
pficie cõusumnata rex iprempia nece occisis opꝰ ide fuccesonfuo esuuitoe
ꝑre enedũ reliqͥt. P aultꝰ aut exco tẽpore sexannis contnus id. inquo¬

Expanded text:
esia sancti Petri apostoli, quam ibidem ipse de ligno cum catechizaretur atque ad percipiendum baptisma imbueretur, citato opere construxit. In qua etiam civitate ipse doctori atque antistiti suo Paulino sedem episcopatus donavit. Mox autem ut baptisma consecutus est, curavit, docente eodem Paulino, majorem ipso in loco et augustiorem de lapide fabricare basilicam, in cujus medio ipsum quod oratorii per quadrum coepit aedificare basilicam. Sed priusquam altitudo parietis esset consummata, rex ipse impia nece occisus opus idem successori suo Osualdo perficiendum reliquit. Paulinus autem ex eo tempore sex annis continuis, i
Abbreviated transcription (Latin):
ambulabunt. Soniles gͦ esficunit᷑ hos qͥ sp̃c suc conficlentie ponunt
mens. Quomͦ enĩ iuuandi quelib& possunt habere uirtute hi qui
excorruptibili materia infesoꝵ etiã fub positoꝵ quet manib con¬
strus  Quib uidelicet artificũ humanũ ac cõmodans es inamatã
menbroꝵ sonilitudinẽ contulisti. Qui nusi atemoti fucruit ambulan
ledendi neqi uiiandi facultatt̃ adepti sunt. Qu agͦ m̃tis eleceptio¬
ne cos cleos quib uos ipsi imagriẽ corporis tradidistas colentes seqͥ min

Expanded text:
iuntur his qui spem suae confidentiae ponunt in eis . Quomodo enim juvandi quemlibet possunt habere virtutem hi, qui ex corruptibili materia inferiorum etiam, subpositorumque tibi manibus construuntur? quibus videlicet artificium humanum adcommodans eis inanimatam membrorum similitudinem contulisti? qui nisi a te moti fuerint, ambulare laedendi neque juvandi facultatem adepti sunt? Qua ergo mentis deceptione eos deos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
me & a pd̃ regẽ illiꝰ familiarit̃ cũ socus habitare cognouit. misit nuntior
qui redualdõ pecuniã multã ꝓnece eiꝰ offerrent neq aliqͥd ꝓfeit
Mlisit scđo misit t̃tio & copiosiora argentidona offerens & bellũ insuꝑ
illi si cõtẽpneret᷑ indicens. Qui uł minis fractꝰ uł corruptꝰ muncrib
cessit depͥcanti. & siue occidẽ se aediunũ seu legatarus trađe ꝓmisit
Qđ ubi fidissimꝰ qͥdã amicus illiꝰ anĩadũtit. intraut cubiculũ quodor¬
mire disponelat ł rat oñĩ pͥma hora noctis. & euocatũ foras qdera
eũ agere rex ꝓmisis ecdocuit & insuꝑ adiecit Si gͦ uos hac ipsa hora edũc̃a¬

Expanded text:
et apud regem illius familiariter cum sociis habitare cognovit, misit nuncios, qui Redualdo pecuniam multam pro nece ejus offerrent: neque aliquid profecit. Misit secundo, misit tertio, et copiosiora  Al. add. auri et argenti dona offerens, et bellum insuper illi si contemneretur, indicens. Qui vel minis fractus, vel corruptus muneribus, cessit deprecanti, ut sive occidere se Aeduinum, seu legatariis tradere promisit. Quod ubi fidissimus quidam amicus illius animadvertit, intravit cubiculum quo dormire disponebat; erat enim prima hora noctis, et evocatum foras; quid erga eum agere rex promisisset, edocuit et insu
Abbreviated transcription (Latin):
suteris uuiilit ut ad dilatandã xp̃ianã fide incessabilit̃ non desistat
oꝑ e comodare. Cũq ległoso coniuge ur̃o put̃na caritas sollicite ꝑqͥst̃
set cognoumꝰ qđ eatenꝰ ab hominanclis idolis serinens ad fuscipier¬
dã uo̾cẽ p̃dicatorꝰ suã distulerit obedientiã exhibe. Qua exre
non modica nob̵ a maritudo congesta ẽ. obeo qđ pars corporis uri ab
asuttone sũme & induudue tronitatis remansit ȩxtranea. Vnde pat̃¬

Expanded text:
ersistens invigilet, ut ad dilatandam Christianam fidem incessabiliter non desistat ersistens invigilet, ut ad dilatandam Christianam fidem incessabiliter non desistat operam commodare. Cumque de glorioso conjuge vestro paterna charitasset, cognovimus quod eatenus abominandis idolis serviens ad suscipiendam vocem praedicatorum suam distulerit obedientiam exhibere. Qua ex re non modica nobis amaritudo congesta est, ab eo quod pars corporis vestri ab agnitione summae et individuae Trinitatis remansit extranea. Unde pat
Abbreviated transcription (Latin):
acculbge uxoriaccluon regs. Dñe glose filie acdilbot regoe bonefacius
ep̃s seruus seruoꝵ dĩ Redeptori ñr̃i benionitas hum̃ anogeneri qđ p̃cio¬
si sanguius suieffusione a ubieuł̃ diabolic̃e captiuitatis eripuit. multe
ꝓuidentie qͥb saluaret᷑ ꝓpinauit remedia qͣtoiꝰ sui nominis agnaitionẽ
diũsomͦ gentib innotescens creatorẽ suũ suscepto xp̃iane fidĩ agnoscerent
regenerationis ur̃e purglitio patent̃ riuit. Magno cͦ largitatis
dñce beneficio mens nr̃a caudio exultaut qđ scintillã orthõdoxe re¬
ligionis inur̃i dignatꝰ ẽ conssesione cordis fuccenđẽ. Ex qua re ñ solũ
glosi coniugos ur̃i inmo totiꝰ gentis supposite uob intelligentiã mamore
sui faciliꝰ iñflãmaret. Didicimꝰ nãq referentib: his qui ad nosgłoñ filu nr̃i
opib entescat. abidoloꝵ &iã cultu scu fanoꝵ augurioꝵq in lecebris se di¬
ligent̾ abstiieat. & ita mamore redẽptoris sui inmutilata deuotione p¬

Expanded text:
urneum. Dominae gloriosae filiae Edelburgae reginae, Bonifacius episcopus servus servorum Dei. Redemptoris nostri benignitas humano generi, quod pretiosi sanguinis sui effusione a vinculis diabolicae captivitatis eripuit, multa providentia, quibus salvaretur, propinavit remedia; quatenus sui nominis agnitione diverso modo gentibus innotescens, creatorem suum suscepto Christianae fidei agnoscerent regeneratio vestrae purgationis patenter innuit. Magno ergo largitatis Dominicae beneficio mens nostra gaudio exsultavit, quod scintillam orthodoxae religionis in vestri dignatus est conversione succendere. Ex qua re non solum gloriosi conjugis vestri, imo totius gentis suppositae vobis intelligentiam in amorem sui facilius inflammaret. Didicimus namque, referentibus his qui ad nos gloriosi filii operibus enitescat. Ab idolorum etiam cultu, seu fanorum auguriorumque illecebris se diligenter abstineat, et ita in amore Redemptoris sui immutata devotione p
Abbreviated transcription (Latin):
ec quidẽ memor atꝰ papa bone faciꝰ desalute regis ac luni ac gento
appiuas littis agebat. Secl& or aculũ celeste qđ iłli qͦndã exulantiapo
redualdũ ragẽ a neloꝵ pictas cliuina reuelare dignata t̃ nonminimũ
a dsicppienda uł intelligenda doctrine monita salutaris sensũ uiuit
illiꝰ. Eu gͦ uideret ꝓaulmꝰ difficulter posse sublimitatẽ animi re ał
adhimilĩtatẽ uiȩ salutaris & suscipiendũ mysteriũ uiuifice crucs in¬

Expanded text:
ec quidem memoratus papa Bonifacius de salute regis Aeduini ac gentis ipsius, literis agebat. Sed et oraculum caeleste quod illi quondam exulanti apud Redualdum regem Anglorum pietas divina revelare dignata est, non minimum ad suscipienda vel intelligenda doctrinae monita salutaris sensum juvit illius. Cum ergo videret Paulinus difficulter posse sublimitatem animi regalis, ad humilitatem viae salutaris, et suscipiendum mysterium vivificae crucis in
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e singulare misteriũ. Magnõ enĩ p̃mio fastigioꝵ uroꝵ delecta¬
bilẽ cũrsũ bonitato fue susfragios illus trauit cdũ creditoꝵ uob talen¬
son sidelissone ngotiationis officis ubere fructũ ipendensci qda
sipnare posẽtos mult iplicatis generationib p̃parauit Hocq etia
illa uob repenatione conlatũ ẽ qua mplcto minsterio uigit ꝓsus¬
te ds laudabili pacientia redẽptionẽ gentis illiꝰ expetas stn &
uris ue peficerent meritis eoꝵẽ saluati oppinatũ dicent e dño
Q preuerauerit iq̃ infoie hic saliuo eritr Saluatis estes spep¬
qienti a tolerantie untute ut infideliũ corda naturali ac sup¬
sti ioso morbo purtata sui consequerent᷑ miscđiã saluatoris. Siscep¬
ers iũo apicib filii nr̃i adulualdi regos reppimꝰ quanta sacridoq

Expanded text:
ectabilem cursum bonitatis suae suffragiis illustravit, dum creditorum vobis talentorum fidelissimae negotiationis officii uberem fructum, impendens ei quod signare possitis, multiplicatis generibus praeparavit. Hocque etiam illa a vobis repensatione collatum est, qui injuncto ministerio jugiter persistentes, laudabili patientia redemptionem gentis illius exspectatis, et vestris ut proficerent meritis eorum est salvatio propinata, dicente Domino: Qui perseveravit usque in finem, hic salvus erit . Salvati ergo estis spepatientiae et tolerantiae virtute, ut infidelium corda naturali ac superstitioso morbo purgata sui consequerentur misericordiam Salvatoris. Susceptis namque apicibus filii nostri Adelvaldi regis, reperimus quanta sac
Abbreviated transcription (Latin):
screnitatis ad mom̃tũ excurso. mox de hieme ihiemc̃ regrediens tius ocu¬
lis elabit᷑. ita hec uita hominũ ad modicũ apparet. Quid aut̃ seqͣt᷑ qͥduc p̃¬
cesserit. prorsus ignoramꝰ Unde si hec noua doctrina cerciꝰ aliqͥd attulit
gis consiliaru diuonitꝰ ad moniti psẽquebant᷑ Idiccit aut̃ cotfi qi
uellet ipsũ pauliũ diligentiꝰ audire declõ quẽ p̃dicabat ũbũ faci

Expanded text:
serenitatis ad momentum excurso, mox de hieme in hiemem regrediens, tuis ocuserenitatis ad momentum excurso, mox de hieme in hiemem regrediens, tuis oculis elabitur. Ita haec vita hominum ad modicum apparet; quid autem sequatur, quidve praecesserit, prorsus ignoramus. Unde si haec nova doctrina certius aliquid attuligis consiliarii divinitus admoniti prosequebantur. Adjecit autem Coifi, quia vellet ipsum Paulinum diligentius audi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ se subdidit. & nihlominꝰ multi sunt qͥ ampliora ate beneficia quã go
& maiores accipuit clignitaties: magisq ꝓsꝑant᷑ inom̃ib que agenda uł ad¬
qͥrenela doponunt. Si aut̃ lii aliqͥd̃ ualerent. me potiꝰ uiuarẽ ueller it
qui illis inpensius seriuire curaui. Unde restat. ut n ea que nc̃ nob noua p̃di¬
cant᷑. meliora ẽẽ & fortiora halnta examinatione ꝓspexeris. absq ullo conc¬
tamine susciꝑe illa festinemꝰ. Cuiꝰ suasioni. ũbisq prudentib aliiꝰ optona¬
tũ regis tribuens assensũ contoiuo subdidit: Talis inqͥens mͥ iudetur rex
uitã homiiũ p̃senis int̾ris ad comparationẽ eiꝰ qđ nob incertũ ẽ tẽporis qͣle
cũ te residente ad cenã cũ ducib ac ministris tius cẽpore brumali. accenso
qͥdẽ foco inmedio & calido effecto coenaculo furentib aut̃ foris ꝑ om̃ia
turboib hemalib pluuiarũ uł nuũ adueniens uiꝰ paserũ donũ citos¬

Expanded text:
ficia quam ego, et majores accipiunt dignitates, magisque prosperantur in omnibus quae agenda vel adquirenda disponunt. Si autem dii aliquid valerent, me potius juvare vellent, qui illis impensius servire curavi. Unde restat, ut si ea quae nunc nobis nova praedicantur, meliora esse et fortiora, habita examinatione, perspexeris, absque ullo cunctamine suscipere illa festinemus. Cujus suasioni verbisque prudentibus alius optimatum regis tribuens assensum, continuo subdidit: « Talis, inquiens, mihi videtur, rex, vita hominum praesens in terris, ad comparationem ejus quod nobis incertum est temporis, quale cum te residente ad coenam cum ducibus ac ministris tuis tempore brumali, accenso quidem foco in medio et calido effecto coenaculo, furentibus autem foris per omnia turbinibus hiemalium pluviarum vel nivium, adveniensque unus passerum domum citis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ine. bẽntto paulno rex & abrenuntia ta idolatria fide sȩxpi si
Q fana idoloꝵ cũseptis qͥb erant corcũdata priꝰꝓphanare deberet
alre ĩ sponedit Coo. Quserĩ eaque ꝑstultitiã colui niic adereplũ
ornũ aptiꝰ quã ĩpie ꝑsapientiã mͥado uero donatã destrua etepia
abietar supstione uanitatis rogauit sibi reẽ arma dare & cerũ
erusartũ quiẽ asc̃endens ad idola destruenda ueniret. Noneni¬

Expanded text:
i beato Paulino rex, et abrenunciata idolatria, fidem se Chriset fana idolorum cum septis quibus erant circumdata, primus profanare deberet; ille respondit: « Ego. Quis enim ea quae per stultitiam colui, nunc ad exemplum omnium aptius quam ipse pabjecta superstitione vanitatis, rogavit sibi regem arma dare et equum emissarium, quem ascendens, ad idola destruenda veniret
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ut in regnũ ꝑueniret adiuuit. Nã max redeuntib domũ nuotus.
exercitũ ad debellandũ aedilfridũ colligit copiosũ. eũq sibi occurren¬
tẽ cũ exercitu multũ impari. Nonenĩ dederat illi spaciũ qͦ totũ suũ
congregaret atq adunaret exercitũ occidit infinib gentis mercioꝵ
ad orientalẽ plagã amnis qͥ uocat᷑ ielle. In qͦ cercamine & filiꝰ relualdi
uocabulo ragenheriꝰtꝰ oceisus ẽ. ac sic aedurii upicit᷑ or aculũ qđ acceꝑpa

Expanded text:
eum ut in regnum perveniret, adjuvit. Nam mox redeuntibus domum nunciis, exercitum ad debellandum Aedilfridum collegit copiosum, eumque sibi occurrentem cum exercitu multum impari, non enim dederat illi spatium quo totum suum congregaret atque adunaret exercitum, occidit in finibus gentis Merciorum ad orientalem plagam amnis qui vocatur Idlae: in quo certamine et filius Redualdi, vocab
Abbreviated transcription (Latin):
uusc frea. Quoꝵ pͥmi albati adhuc raptisunt de hac uita. & eburaci
meccła sepulti. Baptizatꝰ : & yffi filius offridi sed & alii nobiles ac
regu uiri non pauci. Tantꝰ aut̃ fert᷑ tuic fuisse feruor fidĩ ac detĩ¬
dñi lauacris alitaris genti nord anhymbroꝵ ut qͦlã tẽpore paulmꝰ¬
ibidẽ cũ eis cathetitandi & baptitandi officio deditꝰ moraretur
Quib dieb cunctis amane usq ad uesꝑã nil aliud ageret quã conflu¬
entẽ eo decunctis uiculis ac locis plebẽ xp̃i ũbosalutis intuer&. atq
pistructã in flinuo gleniqui pximꝰ erat lauacraᷤ remissionis abluer&
hec uilla tẽpore sequentiũ regũ deserta & alia ꝓilla ẽ. facta in loco qͥ
eccłȩ poterant eclificari Attam̃ in cãpodono ubi tc̃ etiã uilla regia
erat fecit banlicã quã pꝰ modũ pagani aqͥb ediunꝰ rexoccisus ẽ. cũ tota
cadẽ uilla succendinit ꝓqͣ reges postiores fecere sibi uillã in regione que

Expanded text:
uscfrea quorum primi albati adhuc rapti sunt de hac vita, et Eburaci in ecclesia sepulti. Baptizatus est et Yffi filius Osfridi, sed et alii nobiles ac regii  Al., et egregii viri non pauci. Tantus autem fertur tunc fuisse fervor fidei ac desiderium lavacri salutaris gente Nordanhymbrorum, ut qibidem cum eis catechizandi et baptizandi officio deditus moraretur: quibus diebus cunctis a mane usque ad vesperam nil aliud ageret quam confluentem eo de cunctis viculis ac locis plebem Christi verbo salutis instruere, atque instructam in fluvio Gleni, qui proximus erat, lavacro remissionis abluere. Haec villa tempore sequentium regum deserta, et alia pro illa est facta in loco quiEcclesiae poterant aedificari. Attamen in Campodono, ubi tunc etiam villa regia erat, fecit basilicam, quam postmodum pagani a quibus Aeduini rex occisus, cum tota eadem villa succenderunt: pro qua reges
Abbreviated transcription (Latin):
indundua trinitas abortu solũ usq ad occasũ. humanũ genꝰ qͥppe
ut creatorẽ omiũ atq factorẽ suũ salutifera confemĩone fide uene¬
t᷑ & colit. Cuietiã sumitates imꝑu rerũq potestates submine ÷
scđta totiꝰ creatdre sue clilatañdi. subdi etiã in ex̾tremitate Tre
posttarũ gentiũ corda ꝑfrigida sc̃ĩ sp̃s feruore in suiqͦq agnitione
mirabilit᷑ ẽ. dignata nccenđe. Que enĩ ingłosi filu nr̃i audubaledi
regos gentib que ei subpositis in lustratione clemtu redẽptoris
fuerit opata plenius ex incinitate locoꝵ ur̃am głam conicimus
mitate conferri confidimꝰ. cũ ꝓfecto głosã conuigẽ uram que uri cor¬
poris pars ce clinoscit᷑. etnitatis p̃mio ꝑsacribaptismatis regenera¬
cũ om̃i affectu intime caritatis curauimꝰ. qͣtenꝰ ab hominatis idolis
eoꝵq cultu spreesqr fanoꝵ fatuitatib & augurion decept aͥbilib
blandim̃tis: credatis inelm̃ patre om̃ipotentt̃ enuisq filiũ iłm xp̃¬

Expanded text:
individua Trinitas, ab ortu solis usque ad occasum, humanum genus, quippe ut creatorem omnium atque factorem suum, salutifera confessione fide veneratur et colit: cui etiam summitates imperii rerumque potestates submissae sericordia totius creaturae suae dilatandi subdi etiam in extremitate terrae positarum gentium corda frigida, sancti Spiritus fervore in sui quoque agnitione mirabiliter est dignata succendere. « Quae enim in gloriosi filii nostri Andubaldi regis, gentibusque ei subpositis illustratione, clementia Redemptoris fuerit operata, plenius ex vicinitate locorum vestram gloriam conjicimus mitate conferri confidimus. Cum profecto gloriosam conjugem vestram, quae vestri corporis pars esse dignoscitur, aeternitatis praemio per sacum omni affectu intimae caritatis curavimus; quatenus abominatis idolis, eorumque cultu, spretisque fanorum fatuitatibus, et auguriorum deceptabilibus blandimentis, credatis in Deum Patrem omnipotentem, ejusque Filium
Abbreviated transcription (Latin):
elehis agendũ arbitrarent᷑. Sed & ipse cũ ẽẽc iur natura sagacis¬
simꝰ sepẽ diu solus resdens ore qͥdẽ tacito s: miit imicor dõ multa
secũ colloquens qͥd sibi eẽt faciendũ que religioser uanda tracta
Uotẽpore exortatorias ad fidẽ
lictas a pontifice sedis aplice bonefacio accepit quarũ ista ẽ
bcrifacui Dilecto uro gloso edimo regi angloꝵ bone facius ep̃s serui
seruors di. Licet sios diumitatos potent ie humanc locut ionu
officus explanari ñ ualeat. Quippe que sui magnitudineita
iniusibili atq inuestigabili ae t̃nitate consistit : ut hec nulla ingenu
sagacitas qͣnta sit cõnp̃hende dinẽrereq sufficiat. Quiꝰa tam̃cuñ
humanitas ad insinuationẽ sui reseratis coredis ianuis desem& ipsa quȩ¬
ꝓfert᷑ secreta humanis m̃tib inspiratione clem̃t in fundit ad ad¬
nuntiandu uob plenitudonẽ fidĩ xp̃iane. sac̃dotalẽ curauimꝰ sol

Expanded text:
de his agendum arbitrarentur. Sed et ipse cum esset vir natura sagacisde his agendum arbitrarentur. Sed et ipse cum esset vir natura sagacissimus, saepe diu solus residens, ore quidem tacito, sed in intimis cordis multa secum conloquens, quid sibi esset faciendum, quae religiuo tempore exhortatorias ad fidem eras a pontifice sedis apostolicae Bonifacio accepit, quarum ista est iscopus servus servorum Dei. « Licet summae divinitatis potentia humanae locutionis officiis explanari non valeat, quippe quae sui magnitudine ita invisibili atque investigabili aeternitate consistit, ut haec  Al., eam nulla ingenii sagacitas, quanta sit, comprehendere disserereque sufficiat: quia tamen ejus humanitas ad insinuationem sui reseratis cordis januis, quae de semetipsa proferetur, secreta humanis mentibus inspiratione clementer infundit; ad adnunciandum vobis plenitudinem fidei Christianae, sacerdotalem cu
Abbreviated transcription (Latin):
uitq qͣsi nuntiũ d̃sui referens & cũ simulatã leationẽ oreastu¬
to uolueret exurreixit repente & euagniata sub ueste sicca im¬
suit corpus iuũ ante ictũ piigentis : Sed tantaui hostis ferrũ
infixit : ut ꝑ corpꝰ militis occisi & regẽ uulneraret. Qui cũ mox
undiq gladus impeteret᷑ in ipsotionultu & iã aliũ demilitib cui
sca ch̃ce pasche pepat regina filiã regi. cui nom̃ eanflet. Cũq idẽ
rex p̃sente paulmo ep̃o gr̃as ageret diis suis ꝓnata sibi filia econt᷑
suñ a pđ illũ obt muerit ut regmã sospes & absq dolore graui. sobo¬
lẽ ꝓerearet. Cuiꝰ ubis delectatus rex ꝓmisit se abrenuñtiatis idola
xpio seruiturũ siuitã sibi & uictoriã donaret pugnandi a dũsus regẽ
a qͦ omicida ille qͥ eũ uulnerarerat misfus .ẽ. Et iñ pigus ꝓmissionis
unplende eandẽ filiã suã xp̃o consecrandã paulino ep̃o assignauit
occidit. aut indeditionẽ recepit Sicq uictor inpatriã reũsus. non

Expanded text:
vitque quasi nuncium domini sui referens: et cum simulatam legationem ore astuto volveret, exsurrexit repente, et evaginata sub veste sica, imsuit corpus suum ante ictum pungentis: sed tanta vi hostis ferrum infixit, ut per corpus militis occisi etiam regem vulneraret. Qui cum mox undique gladiis impeteretur, in ipso tumultu etiam alium de militibus, cui sancta Dominici Paschae pepererat regina filiam regi, cui nomen Eanfled. Cumque idem rex, praesente Paulino episcopo, gratias ageret diis suis pro nata sibi filia, e contsuis apud illum obtinuerit, ut regina sospes et absque dolore gravi sobolem procrearet. Cujus verbis delectatus rex, promisit se abrenunciatis idolis Christo serviturum, si vitam sibi et victoriam donaret pugnanti adversus regem, a quo homici Christo consecrandam Paulino episcopo adsignavit; occidit, aut in deditionem recepit. Sicque victor in patriam reversus, non
Abbreviated transcription (Latin):
medi& ꝓpine̾e᷑. Suꝑnegͥ maiestatis clem̃tia que cuicta solo ũbo
p̃ceptionis sue condidit & creauit celũ udelicet & trã mare & om̃na
que meis sunt dispositis ordinib qͥb subnsterent coetni ũbi sui consĩ¬
lio & sc̃ĩ sp̃s unitate dirpensans: hominẽ ad imaginẽ & similitudiñe suã
exlimo t̾re plasmatũ constituit eiq tantũ premii p̃rogatiuã indul¬

Expanded text:
tia, quae cuncta solo verbo praeceptionis suae condidit et creavit, caelum videlicet et terram, mare et omnia quae in eis sunt, dispositis ordinibus quibus subsisteret, coaeterni Verbi sui consilio, et sancti Spiritus unitate dispensans, hominem ad imaginem et similitudinem suam ex limo terrae plasmatum constituit, eique tantam praemii praerogativa
Abbreviated transcription (Latin):
quin& meuanias insulas sic & supͣ docioꝰ imꝑio sũbiugauit andoꝵ
Quarũ pͥor que ael austr̃u ẽ. & ñtu ãplior & frugũ puentu at̃q
ꝑcipiende fidi qđ p̃fatꝰ rexeiꝰ copnatione iunctꝰ . ẽ repib cantuari¬
tos regis consortio pfanarent᷑ regis queridi cultu ẽ& prsus ignarus
Quẽ cũ edumo ũba nincu referrent ꝓmis sẽ nihil omimodis contra¬
riũ xp̃iane ficlĩ quã ungo colebat eẽ facturũs. qͥn podiꝰ ꝓmissurũ ut
fidẽ cultũq sue religionis cũ om̃ilqͥ secũ uenissent uiris nue feminis

Expanded text:
io subjugavit Anglorum: quarum prior quae ad austrum est et situ amplior, et frugum proventu atque percipiendae fidei, quod praefatus rex ejus, cognatione junctus est regibus Cantuaritis regis consortio profanarentur regis qui veri Dei cultus esset prorsus ignarus. Quae cum Aeduino verba nuncii referrent, promisit se nil omnimodis contrarium Christianae fidei quam virgo colebat, esse facturum: quin potius permissurum ut fidem cultumque suae religionis cum omnibus qui secum venissent, vi
Abbreviated transcription (Latin):
non arũ februariarũ. Post quẽ mellitus qͥ erat luidonie ep̃s sedẽ
doruuernensis eccłe t̃ciꝰ abaugust mosuscepit iustꝰ aut̃ ad huc
suꝑstes: hrofensẽ regebat eccłam. Quicũ magna eccłam anglort
cura ac labore gub̾narent susceper̃ scripta exortatoria apontifice
romane & apłice sedis bonefacio qͥ pꝰ deusẽdit eccłe p̃fuit annoui¬
carnationis cbuce sex centesimo . xuiiii. Erat aut̃ mellitꝰ corporis¬
renda ꝑtiolans. Frat carnis origine nobił. sed culm̃ m̃tis nobilior
Deniqͣ iniũ uircutis eiꝰ uide cẽtaitelligi positꝰ testimoniũ
refera: tẽpore qͦdã ciuitas doruuernensis ꝑculpãicurie ignicor

Expanded text:
tus, qui erat Lundoniae episcopus, sedem Doruvernensis Ecclesiae tertius ab Augustino suscepit: Justus autem adhuc superstes Hrofensem regebat Ecclesiam, qui cum magna Ecclesiam Anglorum cura ac labore gubernarent, susceperunt scripta exhortatoria a pontifice Romanae et apostolicae sedis Bonifacio, qui post Deusdedit Ecclesiae praefuit, anno incarnationis dominicae sexcentrenda pervolans. Erat carnis origine nobilis, sed culmine mentis nobilior. Denique ut unum virtutis ejus, unde caetera intelligi possint, testimonium referam; tempore quodam civitas Doruvernen
Abbreviated transcription (Latin):
heredes reliqͥt ceꝑunt illi mox idolat rie quã uiuente᷑ eo aliꝗt ulũ ut̃¬
momse iudebantur palã feruirt subiectiq̃ popłis iclola colligendi
liberã dart licentiã Cũq uiderent ponti ic̃ẽ celebratis in
eccła missarũ sollẽpnus eucharistia popłodare dicebant
uuib illȩ r espondebat. Si uultis abliu fonte illo salut ariqͦ pa
cipes Smaut̃ liuaerũ uit e contẽpnitu nullatenꝰ ualets pane
illo nos habe nouiꝰ sed tam̃ pane illo refici uolumꝰ. Cuiq diliꝰ¬

Expanded text:
heredes reliquit, coeperunt illi mox idolatriae, quam vivente eo aliquantulum inteheredes reliquit, coeperunt illi mox idolatriae, quam vivente eo aliquantulum intermisisse videbantur, palam servire, subjectisque populis idola colendi liberam dare licentiam. Cumque viderent pontificem celebratis in ecclesia missarum sollemniis, Eucharistiam populo dare, dicebant, » Quibus ille respondebat: « Si vultis ablui fonte illo salutari quo pacipes: sin autem lavacrum vitae contemnitis, nullatenus valetis panem illo nos habere novimus, sed tamen pane illo refici volumus. » Cumque dili
Abbreviated transcription (Latin):
uł ep̃i uł reliqͦrũ ordoiũ furto auferret. uolens scilicet tuitionẽ cis
orincas cognomiari cuiꝰ pat̃ hengit qͥ cũ filionuo oysic inuitatꝰ auirã per
nobritanõã pͥmꝰ intrauit ut supra reculinꝰ. At uͦpꝰ martẽ edilbticũ
filiꝰ eiꝰ eadbaltꝰ regnigubnacula suscepisset magnotenellis ibi adhuc
eccłe crem̃ti dẽtrĩto fuit. Siqͥdẽ nonsolũ fidẽ xp̃i recipe noluerat
sed & fornicatione pollutꝰ ẽ tali qͣlẽ nec it̃ g̃s auditã apł cestae᷑¬
ita ut uxorẽ patriᷤ haberet. Quo utroq scelere occassonẽ dedit
apͥorẽ uomitũ reũtendi his qui subimꝑio su parentis uł fauore ułtimi
regiofidĩ & castimonie iura susceꝑant. Uec suꝑne flagella districtio¬
nĩs ꝑfido regi castigando & corrigendo de fuere. Nã crebram̃tis uesã¬
niã & sp̃i pñmuidi inuasione p̃mebat᷑. Auxit aut̃ ꝓcellã husee ꝑtur
nia petens tres filios suos qui pagani ꝑclurauerant regni tẽparalis

Expanded text:
el reliquorum ordinum furto auferret: volens scilicet tuitionem eis, Oiscingas cognominare. Cujus pater Hengist, qui cum filio suo Oisc invitatus a VurBrittaniam primus intravit, ut supra retulimus. At vero post mortem Aedilbercti, cum filius ejus Eadbald regni gubernacula suscepisset, magno tenellis ibi adhuc Ecclesiae crementis detrimento fuit. Siquidem non solum fidem Christi recipere noluerat, sed et fornicatione pollutus est tali, qualem nec inter gentes auditam Apostita ut uxorem patris haberet. Quo utroque scelere occasionem dedit ad priorem vomitum revertendi, his qui sub imperio sui parentis, vel favore vel timore regio, fidei et castimoniae jura susceperant. Nec supernae flagella districtionis perfido regi castigando et  Al., vel corrigendo defuere: nam crebra mentis vesania et spiritus immundi invasione premebatur. Auxit autem procellam hujusce  nia petens, tres suos filios, qui pagani perduraverant, regni temporalis
Abbreviated transcription (Latin):
lacrinas ad cbr̃m ꝓstatu eccłe fusas ad qͥescendũ m̃bra posu sẽt
depore sẽcrete nocto flagellis artiorib ꝓfficiens siscitabat᷑ apłica
ipsa postrenomondi mortẽ aut̃ crucis ab infidelib & mimicis xp̃i
ipie cũ xpocoronandꝰ ꝑtuliꝰ hi beati petriflagellis fimul&cxo¬
earionib aommatꝰ famulus xp̃i laurentius mox̾mane facto uenti
om̃i idolatrĩe cułtu. abdicato conubio non legitimo suscepit fidẽ¬

Expanded text:
l. Deum pro statu Ecclesiae fusas, ad quiescendum membra posuisset lto illum tempore secretae noctis flagellis artioribus afficiens, sciscitabatur apostolica  mortem, mortem autem crucis, ab infidelibus et inimicis Christi ipse cum Christo coronandus pertuli? » His beati Petri flagellis simul et exhortationibus animatus famulus Christi Laurentius, mox mane facto venit omni idolatriae cultu, abdicato connubio non legitimo, suscepit fide
Abbreviated transcription (Latin):
uentis flãmisq mundialib p̃ualere & ne sibi suisq nocerent obtinere
migrauit ad celos sẽpultꝰq ẽcũ patrib: suis onsepedicto monasterioͦ
&ececla beat issõni apłoꝵ pͥncipis anno abicarnatione cbũ sexcentesi

Expanded text:
ventis flammisque mundialibus praevalere, et ne sibi suisque nocerent, obtinere ventis flammisque mundialibus praevalere, et ne sibi suisque nocerent, obtinere migravit ad caelos, sepultusque est cum patribus suis in saepedicto monasterio et ecclesia beatissimi apostolorum principis, anno ab incarnatione Domini sexcentesi
Abbreviated transcription (Latin):
tu poset obsĩstere ⁊ãq ciuitat is ẽẽt pars uastata ñ mouma atq
adepiscopiũ furens se flãma dilatar&. confidens ep̃s indiuinũ  hu¬
ubi
manũ leerat auxiliũ. uisit sẽ obiuã seruentab & huc illueq uolantib
igniũ globis offerri Erat aut̃ eo loco ubi flãmarũ ĩpetꝰ maxime incũ¬
bebat᷑: mart yrũ beatoꝵ reliqͥe qͣtuor coronatoꝵ Ibi ꝑlatꝰ obsequentitũ
manil ep̃s cepit or ando ꝑiculũ infirmꝰ abigere qđ firma fortiũ man
multa labor ando neqͥuerat. Nec mora ucntꝰ qͥ a meridie flans ubi
icendia sparserat contͣ metidic̃ reflenxus pͥmo iũ fufurors alefso¬
ne l ocor que cont᷑ eranit abstraxit ac mox funditꝰ qͥescendo flamiso
parit̃ sopie atq eat inctis conpescuit : & er uidi ione diuine caritati
forit ardebat er cẽpestaces potestatũ acriarũ ania suoq lesione¬
crebris orationib uł exor̾tationib repellere consuererat merieo

Expanded text:
uis obsistere, jamque civitatis esset pars vastata non minima, atque ad episcopium furens se flamma dilataret, confidens episcopus in divinum, ubi humanum deerat, auxilium, jussit se obviam saevientibus, et huc illucque volantibus ignium globis efferri. Erat autem eo loci ubi flammarum impetus maxime incumbebat, martyrium beatorum quatuor Coronatorum. Ibi perlatus obsequentum manibus episcopus, coepit orando periculum infirmus abigere, quod firma fortium manus multum laborando nequiverat. Nec mora, ventus qui a meridie flans, urbi  Al., ubi incendia sparserat, contra meridiem reflexus, primo vim sua furoris a laesione locorum quae contra erant, abstraxit, ac mox funditus quiescendo, flammis pariter sopitis atque extinctis compescuit. Et quia vir Dei igne divinae caritatis fortiter ardebat, is orationibus vel exhortationibus repellere consueverat, merito
Abbreviated transcription (Latin):
les fidi barbaros soie fructu residerent: Dicessere itaq: pͥmũ
mellitꝰ & iustꝰ atq ad partes callie secessẽre ibi finẽ rerũex pet¬
tare disponentes Sed non multo tẽpore qui p̃conẽ ase ueritato¬
auctorib ꝑclitis excitatũ ad scelera uulgus potuit recorrigi
atq ad simplicitatẽ fidĩ & caricatis quẽ ẽ uixp̃oreuocari
ũ uͦ & laurentiꝰ mellitũ iustũq secuturus ac britannã eẽtre

Expanded text:
lles fidei barbaros sine fructu residerent. Discessere, itaque primi Mellitus et Justus atque ad partes Galliae recessere, ibi finem rerum exspectare disponentes. Sed non post multo tempore reges, quiauctoribus perditis, excitatum ad scelera vulgus potuit recorrigi  Al. corrigi, atque ad simplicitatem fidei et caritatis quae est in Chri et Laurentius Mellitum Justumque secuturus ac Brittaniam esset
Abbreviated transcription (Latin):
Las queuit britaoniã & hibniũ site sunt angloꝵ subiecit imꝑno
Sextꝰ osualđ & ipse nordanhi mbroꝵ rexxpianissimꝰ isdẽ fonbo
nullo tẽpore coercens. Pictoꝵ qͦq at qstottoꝵ gentes que sẽptẽ¬
trionales britomie foiestenent maxima exparte ꝑclomuit
accrbutius fecit Sed hec pꝰmodũ. Defuccis uͦ e rexedilbt¬

Expanded text:
am et Brittaniam sitae sunt, Anglorum subjecit imperio; sextus Osuald et ipse Nordanhymbrorum rex Christianissimus, hisdem finibus nullo tempore coercens, Pictorum quoque atque Scottorum gentes, quae septemtrionales Brittaniae fines tenent, maxima ex parte perdomuit, ac tributarias fecit. Sed haec postmodum. Defunctus vero est rex Aedilbe
Abbreviated transcription (Latin):
acex i esũo nettionis chucediẽ obseruadũ c̃ẽ putarent. Scr ipste cũ
coep̃is sus exorcatoriã ad eos epłam obsecrans eos & contestans unitatẽ
pacis & catholice obseruationu. cũ eõquetoto orbedi fua ẽ eccł axp̃itent
nos secles aplicamore suo sic̃ inũ ooorbe trarũ inho occidius partib
ad p̃dicandũ gentib paganis lirigeret atq inhanc insulã que bri¬
tamia nuncupat᷑ cont̾igit introisse. anteꝗ cognosceremꝰ credentes
qđ iuxtamorẽ uniũsalis eccłe ingrederentur imagna reuerentia

Expanded text:
ae resurrectionis diem observandum esse putarent; scripsit cum coepiscopis suis, exhortatoriam ad eos epistolam: obsecrans eos et contestans unitatem pacis et catholicae observationis cum ea quae toto orbe diffusa est Ecclesia nos sedes apostolica, more suo sicut in universo orbe terrarum, in his Occiduis partibus ad praedicandum gentibus paganis dirigeret, atque in hanc insulam, quae Brittania nuncupatur, contigit introisse antequam cognosceremus: credentes quod juxta morem universalis Ecclesiae ingrederentur, in magna reverentia
Abbreviated transcription (Latin):
am ne ꝑgeret mint̾itũ. Quia p̾uel¬
ente diuina gracia ĩ oꝑatione be
nostrum libeꝵ arbitrum sequn
nosmnet ip̃i nos liberare dicimu
liberanti nos dommno ꝯsen
onde paulus cumrdiceret. abin¬
aius illis onbus laboram ne l¬
bores suos sibi tubuisse uidetur¬
ico adiurrit. Non autem ego:s¬

Expanded text:
itum. Quia praeveniente divina gratia in operatione bona nostrum liberum arbitrium sequitur, nosmetipsi nos liberare dicimur, quia liberanti nos Domino consentimus. Unde Paulus cum diceret, Abundantius illis omnibus laboravi, 377 ne labores suos sibi tribuisse videretur, adjunxit: Non autem ego
Abbreviated transcription (Latin):
ut hona loquantur ⁊ mali multa
helui fortia paulo suꝑuis sedxisse
memmerat ut secutus idarco ne
fortasse emauit requirebat. Neq
requireret. si se errasse tredidisset.
Est namq ut dixi ꝓpria arrogan¬
qm frars: ut iunic de errore reqͥ¬
re studeant quando se nouerim
non eirasse. Qu rursum require¬
re uł argui de errore despicuĩt. s
qnͣdo se errasse uerãcit̾ presognostũt.
Non enĩ esse s ud̾i humiles appe¬
tunt. et tunc requirendo speciem
humilitatis assumunt. quaudo de
ipsa magis requisitione laudan¬
tur. S qr ominno difficile est ut
elatio que regnat incorde nõ erũ¬
ꝑat. in uoce: auditores anoganciũ
sieorum dicta paulisꝑ taccti expec¬
tant. atq considerant᷑: aicus corda
o deus consid̾are non creditur. Qui
miseretur intima cogitationis in

Expanded text:
ut bona loquantur et mali, multa Eliu fortia paulo superius se dixisse meminerat, et securus idcirco ne fortasse erraverit requirebat. Neque enim requireret, si se errasse credidisset. Est namque, ut dixi, propria arrogantium fraus ut tunc de errore requirere studeant, quando se noverint non errasse. Qui rursum requirere vel argui de errore despiciunt, si quando se errasse veraciter praecognoscunt. Non enim esse, sed videri humiles appetunt; et tunc requirendo speciem humilitatis assumunt, quando de ipsa magis requisitione laudantur. Sed quia omnino difficile est ut elatio quae regnat in corde non erumpat in voce; auditores arrogantium si eorum dicta paulisper taciti exspectant atque considerant, citius corda o Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis in
Abbreviated transcription (Latin):
alia ꝓprium solent: qd̾ co
auditoribus sius ne quid for¬
tasse mordinatum dpxerint
tunc requinuint: cum se lau¬
dabilit̾ aliquid drxisse cognos¬
cunt. Hoc uidel faciunt. non
qd̾ de dictis sius ambigunt. s¬
¶Diuod ab audientium iudicio fa¬
uores requirunt. Nam inuenin
facile poterunt quo ammo ꝑcime¬
tantur. si quisꝙͣ cum eoꝵ bona lau¬
dat etiam mala rep̾hendat. Certũ
quippe est. qr sicut inflantur laudi¬
b: ita corr ptionib intlammantur.
Et cum aquolz se uł iuste repiehen¬
di conspicunit: mox in malis sius
fomitem defensiomis exquirut. Qᷤ¬
modo ergo debonis sius humiliter
ambigirat. qͥ mala sua defendere
etiam ꝑuerse moliuntur. Ille eĩe
uere humilis in bonis: qui non est
defensor mialis. Ram qui de ma¬
lis suis arguitur: ⁊ contrauerba
arguentis accenditur. qnͣdo de bo¬
nis sius quasi humihit titubat ꝑ
humilitatis uocem ornan appetit
non docen Heliu itaq utam arro¬
gancum signans postꝙͣ młta ro¬
teim  sublina intulit ecce muer¬

Expanded text:
alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de bonis suis humiliter ambigunt, qui mala sua defendere etiam perverse moliuntur? Ille est enim vere humilis in bonis, qui non est defensor in malis. Nam qui de malis suis arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat, per humilitatis vocem ornari appetit, non doceri. Eliu itaque vitam arrogantium signans, postquam multa interna et sublimia intulit, ecce in ver
Abbreviated transcription (Latin):
Elic mõtes herbas ferunt Elati
nãq scłi. hiuic N ehemot herbas
ferunt. Q ex eo illũ reficiunt qd̾ nequi¬
ter oꝑant᷑. Hine uehemot herbas fe¬
runt qr suas illi offerunt fluxas ⁊ lu¬
bricas uoluptates. Erunt enĩ ait apłs
hoĩes seip̃os amantes. quoꝵ descriptio¬
nem ꝯplexus est dicens. Noluptatũ
amatores magis qmͣ dei. Que est ergo
herba mõtiũ: nisi uoluptas fluxa q̃
brica lasciuiendo ꝑpetrarent. Quib¬

Expanded text:
Huic montes ferunt herbas. Elati namque saeculi huic Behemoth herbas ferunt, quia ex eo illum reficiunt, quod nequiter operantur, Huic Behemoth herbas ferunt, quia suas illi offerunt fluxas et lubricas voluptates. Erunt enim, ait Apostolus, homines seipsos amantes . Quorum descriptionem complexus est, dicens: Voluptatum amatores magis quam Dei . Quae est ergo herba montium, nisi voluptas fluxa, quae brica lasciviendo perpetrarent. Quib
Abbreviated transcription (Latin):
Qui eni uenturũ se ꝑ testam̃ti sui pa¬
ginas spondit. qiͣ inde uenit iuide
uelut sub ꝓmissione se tenuit. Qd̃
iudel cestanĩetũ bñ mons umbrosꝰ¬
⁊ ꝯdensus d̾r. qr spissis allegoriaꝵ obscu¬
ritatib opacat᷑. Rursũ ꝑ mõtẽ angłs
apostata designatur. sic̃ sub babilonis
rogis specie de antiquo hoste ẜdicato¬
rib dr. Suꝑ montẽ caligosũ leuate
signũ. Predicatores enĩ scĩ suꝑ caligo¬
sum montẽ signũ eleuant. qñ ꝯtra sa¬
tane supbiam qui sepe sub nebula siła¬
tionis abscondit᷑᷑ irtutẽ crucis exal¬

Expanded text:
Qui enim venturum se per testamenti sui paginas spopondit, quasi inde venit, unde velut sub promissione se tenuit. Quod videlicet testamentum bene mons umbrosucondensus dicitur, quia spissis allegoriarum obscuritatibus opacatur. Rursum per montem angelus apostata designatur, sicut sub Babylonis regis specie de antiquo hoste praedicatoribus dicitur: Super montem caliginosum levate signum . Praedicatores quippe sancti super caligsum signum elevant, quando contra Satanae superbiam, qui saepe sub nebulis simulationis absconditur, virtutem crucis exal
Abbreviated transcription (Latin):
nͥi. Qui sũ ꝓ montes secłariũ potestatũ
tumor expͥmit᷑. de quib ꝓsalmista ait
pͥus alta rigiditate tumuerunt deo in
timore liq̃ facti. uł sic̃ ifdẽ ꝓpħa it̾ui di¬
cit. Ascendũt mõtes ⁊ descendũt camꝑi
Pleriq eñi ꝑsecutores dñi suꝑbi ꝯtra
eũ ueniunt. s ab eo hũiles reu̾tunt᷑.

Expanded text:
. Rursum per montes saecularium potestatum tumor exprimitur, de quibus Psalmista ait:, quia multi qui prius alta rigiditate tumuerant. Deo in timore liquefacti. Vel sicut idem Propheta iterum dicit: Ascendunt montes, et descendunt campi . Plerique enim persecutores Domini superbi contra eum veniunt, sed ab eo humiles
Abbreviated transcription (Latin):
sem ipm̃ loquit᷑ sola nob̾ uis inter¬
ne inspiratõis aꝑitur. Cũ ꝑsemet¬
ipm loquitur de u̾bo eiꝰ sine uerbił
ac sillabis cor docetur qr uirtus eiꝰ
in intima quadã subleuatõe coguosci¬
tur. D quã mens plena suspendit᷑ꝰ ia
it dampna
pignoꝵ. post uul¬
nera corꝑis post
uerba miale suaden¬
tis uxoris. post ꝯtumeliosa di¬
cta ꝯsolantiũ. post suscepta forti¬
cer iacula tot d̾oloꝵ de tanta uir¬
Te constantie laudãndꝰ a iudice be¬
atus iob fuerat.S si iam de p̾senti
secło eẽt euocandus. At postꝙͣ hic ad¬
huc duplicia recepturꝰ est. p̃ostquã
tis diutius utatͣ ne ꝑ clatõis gladi¬
um ip̃a illũ sua itoria sternat. de¬
bet omp̃c deus increpare ꝑ distric¬
tam iusticiam quẽ scruat ad̾ uitam.
Quid enĩ penis plerũq ais̃m qmͣ cõ¬
scia uirtus interficit. Queillã dũ
ꝯsid̾atõne sua inflat a plenitudine
ueritatis euacuat. Et dũ se ad perci¬
pienda p̾mia suffic̾e̾ suggerit eã a

Expanded text:
 sola nobis vis internae inspirationis aperitur. Cum per semetipsum loquitur, de verbo ejus sine verbis ac syllabis cor docetur; quia virtus ejus in intima quadam sublevatione cognoscitur, ad quam mens plena suspenditur, vat damna pignorum, post vulnera corporis, post verba male suadentis uxoris, post contumeliosa dicta consolantium, post suscepta fortiter jacula tot dolorum, de tanta virtute constantiae laudandus a judice beatus Job fuerat, si jam de praesenti saeculo esset evocandus. At postquam hic adhuc duplicia recepturus est, postquam tis diutius utatur, ne per elationis gladium ipsa illum sua victoria sternat, debet omnipotens Deus increpare per districtam justitiam quem servat ad vitam. Quid enim pejus plerumque animam quam conscia virtus interficit? Quae illam dum consideratione sua inflat, a plenitudine veritatis evacuat; et dum se ad percipienda praemia sufficere suggerit, eam a
Abbreviated transcription (Latin):
bine dixit. Notandũ uideo.:
qr si sano atq incolumi loqueret᷑ ex
tnͣsquillicate dñica locutio facta di¬
ꝑhibetur. Alit̾ enĩ dñs seruis suis
Toquit᷑ cũ eos intͥnsecus ꝑ ꝯpunctio¬
nem ꝓuehit. Alit̾ cũ ꝑ discretionẽ
ne extollantur p̾mit. ꝑ blandam enĩ
locutõem dñi amando dulcedo eiꝰ ostẽ¬
ditur. ꝓ terribilem u̾o potestas eius
metuenda monstratur. In illa ꝑsua¬
detur aĩe ut ꝓficiat. n ista repr̃imi¬
tur que ꝓficit. In illa discit ꝙ appe
tat: in ista qd̾ metuat. ꝑillam dicit
gaude et letare filia lyon. qr ecce ego¬
uenio ⁊ habitabo ĩ medio tui. Per
istam d̾r. dñs ĩ tempestate ueniet. et¬
in turbineuie eiꝰ. blandus quippe ẽ
qui ut ĩ medio in habitet uenit. Cũ
uero se ꝑ tẽpestatem et turbinem
insinuat. nimirũ que tangit corda
ꝑturbat. atq ad edomandam elatio¬
nem se exerit qñ potens et t̾ribilis

Expanded text:
bine dixit . Notandum video, quia si sano atque incolumi loqueretur ex tranquillitate Dominica locutio facta diinus servis suis loquitur, cum eos intrinsecus per compunctionem provehit, aliter cum per districtionem ne extollantur premit. Per blandam enim locutionem Domini amanda dulcedo ejus ostenditur; per terribilem vero potestas ejus metuenda monstratur. In illa persuadetur animae ut proficiat, in ista reprimitur quae proficit. In illa discit tat: in ista, quod metuat. Per illam dicit: Gaude et laetare, filia Sion, quia ecce venio et habitabo in medio tui ; per istam dicitur: Dominus in tempestate et in turbine viae ejus. Blandus quippe est, qui, ut in medio inhabitem, venit: cum vero se per tempestatem et turbinem insinuat, nimirum quae tangit corda, perturbat atque ad edomandam elationem se exerit, quando potens et terribilis
Abbreviated transcription (Latin):
quid occultos ordines iudicioꝵ celestiũ
ꝯp̾hendis. aut aperire humanis auri¬
b sufficis Beatus igit᷑ iob de iudici¬
oꝵ ĩ ꝯp̃hensibihũ ĩuestigatõe requirite
ac si ei aꝑte diceretur. Cuncta q̃ pateris
tanto tolerare patientiꝰ debes qnͣto

Expanded text:
quid occultos ordines judiciorum coelestium comprehendis, aut aperire humanis auribus sufficis? Beatus igitur Job de judiciorum incomprehensibilium investigatione requiritur, ac si ei aperte diceretur: Cuncta quae pateris tanto tolerare patientius debes, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ĩ illa celsitudine subuecta caro ꝑ¬
manet. a qͣ tantꝰ ip̃e sp̾̃s sñ fine ꝓiec¬
tus iacet. S loca mẽtiũ mutauit or¬
do meritoꝵ. Sic sic suꝑbia meruit
deier sic humilitas exaltari. qͣtenꝰ ⁊
celestis sp̃s erigẽdo se tartarũ tole¬
ret. ⁊ t̾ra humilis sñ t̾mino supei
celos regnet.

Expanded text:
situdine subvecta caro permanet, a qua tantus ipse spiritus sine fine projectus jacet. Sed loca mentium mutavit ordo meritorum. Sic sic superbia meruit dejici, sic humilitas exaltari, quatenus et coelestis spiritus erigendo se tartarum toleret, et terra humilis sine termino super coelos regnet.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m accipit: s tñ ad ꝓmerendami sã¬
tatis głiam nõ ꝑtingit. ut ⁊ supͣ se
loquendo emineat. ⁊ infra se uiuendo
torpescat. unde numc helui redemptori
nostri aduentum humilem non hu¬
milis conspicit ⁊ eum ꝓpħando p̃di¬
cat quem elatis moribus impugnat.

Expanded text:
pit, sed tamen ad promerendam sanctitatis gloriam non pertingit, ut et supra se loquendo emineat, et infra se vivendo torpescat. Unde nunc Eliu Redemptoris nostri adventum humilem non humilis conspicit, et eum prophetando praedicat, quem elatis moribus impugnat,
Abbreviated transcription (Latin):
toribus. Ac si dicat. Qui hũilis uide¬
bitur minfirmitate excelsus manet
infortitudine. Paulo hec etiam attes
tante qui ait. Quia ⁊ si crucifieus ẽ.
ex infirmitate. s uiuit ex iurtute
dei. De quo recte sb̃iungitur. Nullus
ei similis in legis latoribus. Legis
sb̾nexa st̃. langore allegatione pro¬
crahuntur: istum libellum hoc fi¬
ne constringimus ne ĩmodatius ex¬
tendamus¬

Expanded text:
t. Ac si dicat: Qui humilis videtur in infirmitate, excelsus manet in fortitutante, qui ait: Quia et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo recte subjungitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Legisbnexa sunt longiori allegatione protrahuntur, istum libellum hoc fine constringimus, ne immoderatius extendatu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uir arrogans impler ꝓphĩco sꝑuitu
potuit: cum saul etiam ninimo̾ pro¬
pharum fuit. S hoc de saule cur di¬
cimus. cum exuisione angeli accepi¬
se u̾ba rationabilia ⁊ asmam nouero¬
muo. S sicut urationale al̃al ratio¬
mo iͥba edidit. siec tñ ad ꝑmtatio¬
neri nature nationalis accessit ita

Expanded text:
 vir arrogans impleri prophetico spiritu potuit, cum Saul etiam in numero prophetarum fuit . Sed hoc de Saule cur dicimus, cum ex visione angeli accepisse verba rationabilia et asinam noverimus ? Sed sicut irrationale animal rationis verba edidit, nec tamen ad permutationem n