comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luce namq quod uidemus agnoscimus: in te¬
nebris uero aut omnino nichil cerraimus:
aut incerto uisu caligamus. O cculta ergo
iudicia quasi quedam ante nr̃os oculos te¬
nebrȩ sunt: quia ꝑscrutari nequaqũa posst̃.
Unde & de deo scriptum est. Posuit tene¬
bras latibulũ suum. Et quia absolui non
merentur agnoscimus: sed preueniente nos
diuina gr̃a. per eius iudicia occulta libera¬
niur. Diem igitur tenebre obscutrant: cum
flendo nostrȩ delectationis gaudiũ. ab illo
uiste ani maduersionis radio inscrutabilia
euis iudicia misericordit̾ occultant. Elbi et
apte subiungitur: et umbra mortis. In scri
obliuio mentis accipitur: aliquando imita¬
tio diaboli: aliquando mors carnis. Elmba
enim mortis obluuo mentis accipitur: quia et
ut superuis diximus. sicut mors hoc quod
interficit agit ut non sit in uita: ita obliui¬
o hoc quod intercipit agit ut non sit in me¬
moria. Unde et recte quia ioh̃s ebreorum

Expanded text:
luce namque quod videmus agnoscimus; in teluce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Occulta ergo judicia quasi quaedam ante oculos nostros tenebrae sunt, quia perscrutari nequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: Et umbra mortis.  Vet. Xoblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non sit in memoria. Unde et recte, quia Joannes Hebraeorum
Abbreviated transcription (Latin):
cultatur: in die extremi iudicii non illustratir
lumine. quod non discutit᷑ ultione. Actis ñ¬
q nostros quos tunc iuste punire noluerit ap¬
sa sibi aliquomodo sciens diuina misericordi
abscondit. In lumine uero ostenditur.: quic¬
quid tunc in conspectu omnium demonstratꝰ
Hic ergo dies uertitur in tenebras: ut uides¬
cet omne quod delinquimus nos per peniten¬
tiam feriamus. H unc diem dominus nonn
quirat. & lumine non illustret: ut scilicet
nobis culpam nostram ferientibus: ipse hanc
extremi udicii animaduersione non increpet
netret: cuncta ꝑstringat. Qui quia ubiq et
locus quo fugiatur non est. Sed quia corry¬
tionis nostrȩ fletibus placatur: solus ab illo
locum fuge inuenit: qui post perpetratam
culpam nunc se ei in penitentia abscondit.
Unde & aꝑte adhuc de hoc delectationis die
quando delectationẽ mentis inflicta peniten¬
tie lamenta transtierberant. P ossunt etiam
per tenebras. occulta iudicia designari. In

Expanded text:
ultatur; in die extremi judicii non illustratur ultatur; in die extremi judicii non illustratur lumine, quod non discutitur ultione. Actus namque nostros, quos tunc juste punire noluerit, ipsa sibi aliquo modo sciens divina misericordia abscondit. In lumine vero ostenditur, quidquid tunc in conspectu omnium demonstratur. Hic ergo dies vertatur in tenebras, ut videlicet omne quod delinquimus, nos per poenitentiam feriamus. Hunc diem Dominus non requirat, et lumine non illustret; ut scilicet nobis culpam nostram ferientibus, ipse hanc extremi judicii animadversione non increpet.netret, cuncta perstringat. Qui quia ubique est, locus quo fugiatur, non est. ctionis nostrae fletibus placatur, solus ab illo locum fugae invenit, qui post perpetratam culpam nunc se ei in poenitentia abscondit. Unde et apte adhuc de hoc delectationis die quando delectationem mentis inflicta poenitentiae lamenta transverberant. Possunt etiam per tenebras occulta judicia designari. In
Abbreviated transcription (Latin):
itaq dies. idest hec peccati delectatio a dño
non requiritur. si animaduersione sponta¬
nea punitur: paulo attestante qui ait.
Si nos met ipsos duudicaremus: non utiq
a domino iudicareniur. Ocum ergo diem
nostrum requirere est: contra mentẽ no¬
stram subtilit̾ in udicio omne quod de
culpa gratulatur inagare. In qua scilicet
requisitione illum seueruis tunc ꝑcitit:
quem sibi nunc mollius peꝑcisie deprehen¬
dit. Hene autem sequitur: & non illu¬
stret lumine. In uidicio nauiq dominꝰ
appareus: omne quod tune redarguit li¬
mine illustrat. Quasi enim sub quada
obscuritate tegitur: quicquid tunc in memori¬
am uidicis non reuocatut. Scriptum quippe
est. Ouinia autem quȩ arguuntur. alumine
manifestantirr. Quasi quedam tenebre pecca¬
ta penitentiȩ abscondunt. De quibus per
ꝓpħam dicitur. Beati quorum remis se sunt
iniquitates: & quoꝵ tecta sunt peccata. Oa
ergo omne quod tegituer uelut in tenebris oc¬

Expanded text:
itaque dies, id est, haec peccati delectatio, a Domino itaque dies, id est, haec peccati delectatio, a Domino non requiretur, si animadversione spontanea punitur, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique a Domino judicaremur . Deo ergo diem nostrum requirere, est contra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit. Bene autem sequitur: Et non illustret lumine. In judicio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, lumine illustrat. Quasi enim sub quadam obscuritate tegitur, quidquid tunc in memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur . Quasi quaedam tenebrae peccata poenitentium abscondunt, de quibus per Prophetam dicitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quia ergo omne quod tegitur, velut in tenebris oc
Abbreviated transcription (Latin):
culpa inchoat: ad quantũ interitũ mens tra¬
hatur agnoscat.. Unde & aꝑte subditur.¬
in tenebras uertitur: cum culpa delectationis
crordio. ad quem ꝑditionis finem rapiat ui¬
detur. Dies in tenebras uertimus: cum nos¬
met ipsos districtȩ punientes. ipsa delectati¬
onis praue blandim̃ta per districta peniten¬
tiȩ lamenta cruciamuis: cum flendo inseqͥ¬
mur quicquid in corde tacite ex delectatio¬
ne peccamus. Ꝙ a enim fidelis quisq cogi¬
tationes in uidicio exquiri subtilit̾ non igno¬
rat. paulo attestante qui ait. inter se mui¬
cem cogitationum accusantium. aut etiã
defendentium: semet ipsum introrsus discu¬
tiens. ante uidiqium uehementer examinat:
ut districtus uidex eo iam tranquillus ue¬
niat: quo reatum suum quem discutere ap¬
petit. iam pro culpa punitũ cernit. Unde
ds desuper. R equirit ds que indicando
aiscutit: non requirit quȩ ignoscendo i
suo iam uidicio impunita relinquit. Fł ic

Expanded text:
culpa inchoat, ad quantum interitum mens traculpa inchoat, ad quantum interitum mens trahatur, agnoscat. Unde et apte subditurin tenebras vertitur, cum culpa in ipso delectationis exordio, ad quem perditionis finem rapiat, videtur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetipsos districte punientes, ipsa delectationis pravae blandimenta per districta poenitentiae lamenta cruciamus, cum flendo insequimur quidquid in corde taciti ex delectatione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde ur. --Requirit Deus quae judicando discutit; non requirit quae ignoscendo in suo jam judicio impunita derelinquit. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ego dixi dii estis. &. filii excelsi omnes:
uos autẽ sicut homines moriemini. Nc si aꝑ¬
te dicat: ficut delinquentes obitis. Unde
mentes dricitis: nonne adhuc ex reprehensibili
hum anitate peccatis:  E omo per infirmita
tem. siccit scriptum est. Maledictus qui spem
suam ponit in homine: ac si aꝑte diceret.
in infirmitate. Hõ gͦ in die nascitur. sed in
nocte concipitur: quia nequaquam ad delec¬
tationem peccati rapitur: nisi priꝰ per uolun¬
tarias mentis tenebras infirmetur. Ante enĩ
cecus in mente fit. & postea se reprobe delecta¬
tioni substernit. Dicatur ergo. pereat dies
in qua natus sum. & nox in qua dictum est
conceptus est homo: idest pereat delectatio q̃
in culpam hominẽ rapuit : pereat in ciluta m̃¬
tis infirmitas. quȩ usq ad tenebras praui con¬
sensus excecauit. E omo enun dum blandi¬
m̃ta delectationis caute non ꝑspicit: etiam
in noctem nequissime ꝑpetrationis ruit. Sol¬
lerter ergo uigilandũ est. ut cum blandiri

Expanded text:
i omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut delinquentes obibitis. Unde mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis? Homo per infirmitatem dicitur, sicut scriptum est: Maledictus homo, qui spem suam ponit in homine . Ac si aperte diceret, in infirmitate. Homo nocte concipitur, quia nequaquam a delectatione peccati rapitur, nisi prius per voluntarias mentis tencaecus in mente fit, et postmodum se reprobae delectationi substernit. Dicatur ergo: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo: id est, pereat delectatio, quae in culpam hominem rapuit, pereat incauta mentis infirmitas, quae usque ad tenebras pravi consensus excaecavit. Homo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimae perpetrationis ruit. Solerter ergo vigilandum est, ut cum blandiri
Abbreviated transcription (Latin):
nos aduersarii diligunt. loquentes odert̃:
recte apud tacentẽ iobdicitur : nemo loque¬
batur ei uerbum. Nonnum quam tamen cũ
per torporem uertie fidelium corda conside¬
rant: erroris semina spargere loquendo non
cessant. Cum uero mentes bonoꝵ uident
alta sapere: ad patriam reditũ querere: de
erumna huixis exilii strenue dolere: circũ¬
spectione sollicita linguã refrenant: quia
uident quod contra corda dolentiũ in cassum
loquentes cituis obmnutescunt. Q nde et rec¬
te cum diceretur. nemo loquebatur uerbum.
mox causa silentii subinfertur cum dicit᷑.¬

Expanded text:
nos adversarii diligunt, loquentes oderunt, nos adversarii diligunt, loquentes oderunt, recte apud tacentem Job dicitur: CAPUtur haeretici. --Nonnunquam tamen cum per torporem inertia fidelium corda considerant, erroris semina spargere loquendo non cessant. Cum vero mentes bonorum vident alta sapere, ad patriam reditum quaerere, de aerumna hujus exsilii strenue dolere, circumspectione sollicita linguam frenant, quia ident quod contra corda dolentium incassum loquentes citius obmutescant. Unde et recte cum diceretur: Nemo loquebatur ei verbum, mox causa silentii subinfertur, cum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt. uel in hoc quod suȩ stulticię tenebri
excecantur: incarnationis inysteriũ negare
non possunt. Cum beato igitur iob in terra
sedere est: ueram redemptoris carnem cũ
ei contra nos etiam suppliciis seuiunt: aliqͣn
nos solis uerbis insecuntur: aliqͣndo no̾ quie¬
tos lacescunt: aliquando si nos tacentes ui¬
deant quiescunt. & mutis amici sunt: lo¬
quentibus aduersant᷑. U nde quia beatus
iob nec dum ad illos aliquid disserens aixerat:
recte adiungit᷑. Et nemo loquebatur ei uerbũ.
Tacentes enim aduersarios habemus: si ue¬
rȩ fidei filios predicando generare negligimꝰ.
Si autem recta loqui incipimus: graries mox
contumelias ex eoꝵ. responsionibus sentimus.
Protinus in aduersitate prosiliunt: & contra
nos in uocem doloris crumpunt: quia uide¬
licet metuunt. ne corda quȩ in infimis pondꝰ
stulticie ag grauat. ad altum uox recta loq̃n¬
tis trahat. Quia ergo ut diximus mitoᷤ

Expanded text:
ligunt, vel in hoc quod suae stultitiae tenebris ligunt, vel in hoc quod suae stultitiae tenebris excaecantur, incarnationis mysterium negare non possunt. Cum beato ergo Job in terra sedere, est veram Redemptoris carnem cum , connos solis verbis insequuntur, aliquando quietos lacessunt, aliquando autem, si nos tacentes videant, quiescunt; et mutis amici sunt, loquentibus adversantur. Unde quia beatus Job necdum ad illos aliquid disserens dixerat, recte subjungitur: Et nemo loquebatur ei verbum. Tacentes enim adversarios habemus, si verae fidei filios praedicando generare negligimus. Si autem recta loqui incipimus, graves mox contumelias ex eorum responsione sentimus; protinus in adversitatem prosiliunt, et contra nos in vocem doloris erumpunt, quia videlicet metuunt ne corda, quae in infimis pondus stultitiae aggravat, ad altum vox recta loquentis trahat. Quia ergo, ut diximus, mutos
Abbreviated transcription (Latin):
tis ostendere: ut dum humilia exhibent. ꝑ¬
suadeant suꝑba quȩ docent. Potest uero ꝑ
terram: ipsa nnediatoris in carnatio designari.
Unde & ad ifrł̃ dicitur. Altare de terra
facietis michi. Altare enim de terra deo fa¬
cere est: incarnationem mediatoris sperare.
Tunc quippe a deo nostrum munus accipit᷑.
quando in hoc altari nostra humilitas. id est
super dominicȩ in carnationis fidem posue¬
rit quicquid operatur. In altari ergo t̃ra ob-¬
latum muintis ponimris: si actuis nostros do¬
minice incarnationis fide solidamus. Sed
sunt non nulli heretici qui factam mediatori
incarnationẽ non denegant: sed aut de diui¬
sa a nobis incarnationis qualitate discordant.
Qui ergo ueram nobiscum in carnationẽ redẽptori
ꝑhibent. quasi cum iob in terra pariter sedẽt.
Septem uero diebus & septem noctibus in
terra consedere describunt᷑: quia uel in hoc
quod aliquid de plenitudine ueritatis intel¬

Expanded text:
tis ostendere, ut, dum humilia exhibent, ptis ostendere, ut, dum humilia exhibent, persuadent superba quae docent. Potest etiam per terram ipsa Mediatoris incarnatio designari. Unde ad Israel difacietis mihi . Altare enim de terra Deo facere, est in incarnationem Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo munus nostrum accipitur, quando in hoc altari nostra humilitas, id est, super Dominicae incarnationis fidem, posuerit quidquid operatur. In altari ergo de terra oblatum munus ponimus, si actus nostros Dominicae incarnationis fide solidamus. Sed sunt nonnulli haeretici qui factam Mediatoris incarnationem non denegant, sed aut de divisa a nobis incarnationis qualitate discordant. Qui ergo veram nobiscum incarnationem Redemptoris perhibent, quasi cum Job in terra pariter sedent. Septem vero diebus et septem noctibus in terra consedere describuntur, quia vel in hoc quod aliquid de plenitudine veritatis intel
Abbreviated transcription (Latin):
In die quȩ uidemus agnoscimus: in nocte aũt
aut cecitate nil cernimus: aut dubietate ca¬
ligamus. Per diem itaq intelligentia: per
no etem uero ignorantia designat᷑. Septenario
aũt numero: sũma uniuersitatis exprimit᷑.
Unde & non amplius quam diebis septẽ
omne hoc tempus transitorium consumat᷑.
Quid est gͦ quod amici beati iob consedere
ei septem diebus et septem noctibus referunt᷑:
nisi quod heretici uel in his in quibus uerũ
lumen intelligunt. uel in his in quibus igno¬
rantiȩ tenebras paciuntur. quasi infirmita¬
ti scẽ eccłie se condescendere simulant: eiq
sub blandim̃toꝵ. specie. dolos deceptionis pa¬
rant : Et quamuis uel in his quȩ intelli¬
gunt uel in his quȩ intelligere non possunt
elationis typo turgidi magnos se apud semet¬
ipsos existimant: nonnũquam tamen sc̃e
eccłiȩ specietenus se inclinant: & dum uerba
molliunt. uirus infundunt. In terra ergo
consedere est: aliquid de imagine humilita

Expanded text:
In die quae videmus agnoscimus; in nocte autem, aut caecitate nil cernimus, aut dubietate caligamus. Per diem itaque intelligentia, per noctem vero ignorantia designatur. Septenario autem numero summa universitatis exprimitur. Unde et non amplius, quam diebus septem, omne hoc tempus transitorium consummatur. Quid est ergo, quod amici beati Job consedere ei septem diebus et septem noctibus referuntur, nisi quod haeretici, vel in his in quibus verum lumen intelligunt, vel in his in quibus ignorantiae tenebras patiuntur, quasi infirmanti sanctae Ecclesiae se condescendere simulant, eique sub blandimentorum specie, dolos deceptionis parant? Et quamvis vel in his quae intelligunt, vel in his quae intelligere non possunt, elationis typo turgidi, magnos se apud semetipsos existimant, nonnunquam tamen sanctae Ecclesiae specie tenus inclinant; et dum verba molliunt, virus infundunt. In terra ergo consedere, est a
Abbreviated transcription (Latin):
quid sathane uerbis ueritas accenditur: ut
in subiectoꝵ. suoꝵ eruciatibus instigetur. Ss
hec de deo senserit: que recto etiam homuri in¬
digna ꝑpendit. Sed quia nos ferire nisi
cõmoti nescimus: ipsa diuina ꝑcussio cõmotio
uocatur ÷ & ad nostra uerba diuina uoce
descendit᷑: ut euis factum ab homine ut cũq
capiatur. Illa enim uis quȩ absq necessitate
omnia creauit. & sine defectu om̃ibus presi¬
det:  sine labore cuncta sustentat: et sine
occupatione regit: etiam sine comotione corri¬
git: sicq humanas mentes ad ea que uolue¬
rit flagellis format᷑: ut indiuersitatis umbr̃a
a sue in cõmutabilitatis luce non transeat. Se¬

Expanded text:
quid Satanae verbis Veritas accenditur, ut in subditorum suorum cruciatibus instigetur? Quis haec de Deo senserit, quae recto etiam homine indigna perpendit? Sed quia nos ferire nisi commoti nescimus, ipsa divina percussio commotio vocatur; et ad nostra verba divina voce descenditur, ut ejus factum ab homine utcunque capiatur. Illa enim vis quae absque necessitate omnia creavit, et sine despectu omnibus praesidet, et sine labore cuncta sustentat, et sine occupatione regit, etiam sine commotione corrigit, sicque humanas mentes ad ea quae voluerit flagellis format, ut in diversitatis umbram a suae incommutabilitatis luce non transeat. Se
Abbreviated transcription (Latin):
quiescentes. quia nec dum intercessio media-¬
toris ad uenerat. qͥ ab ĩgressii regna reatus pri-¬
me culpe prohiberet. Unde uxta euisdem¬
nr̃i redemptoris testimoniũ. diues qui apud
uiferos torquetur: in sinu abrahe lazarum
requiescere contemplat᷑. Qui profecto si ad¬
huc in unis non essent: hos ille in torm̃tis
penetrat: unt suos qui ei inheserant ad celos re¬
diicat. Sed quo nunc homo redemptus ascen¬
dit: illuc profecto si peccare uoluisset. etiam
sine redemptione ꝑtingeret. Consideret ergo
sanctus uir. quia si non peccasset. illuc etiani
non redemptus ascenderet. ad quod predica¬
tores sanctos post redemptionẽ necesse est cũ
magno labore ꝑuenire: & cum quibus iã nũc
qͥesceret isinuet. diceñ. Cũ regib & c̃sulib t̾rȩ. Reges¬
qͥppe sũt scĩ p̃dicatores ȩccl̃e ⁊ qͥe cõmissos sibi recte
disponere. & sua bñ regere corpora sciũt: qͥdũ desi-¬

Expanded text:
quiescentes, quia necdum intercessio Mediaquiescentes, quia necdum intercessio Mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohiberet. Unde juxta ejusdem Redemptoris nostri testimonium, dives qui apud inferos torquetur, in sinu Abrahae requiescere Lazarum contemplatur . Qui profecto si adhuc in imis non essent, hos ille in tormentispenetrat; ut suos, qui ei inhaeserant, ad coelestia reducat. Sed quo nunc homo redemptus ascendit, illuc profecto si peccare noluisset, etiam sine redemptione pertingeret. Consideret ergo vir sanctus quia si non peccasset, illuc etiam non redemptus ascenderet, ad quod praedicatores sanctos post redemptionem necesse est cum magno labore pervenire. Et cum quibus jam nunc quiesceret, insinuet, dicens: Cu sunt sancti praedicatores Ecclesiae, qui et commissos sibi recte disponere, et sua bene regere corpora sciunt. Qui dum desi
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ex preterito diceret. Usq ad noctem
increpuerunt me renes mei. Potest autẽ per
diem peccati delectatio: per noctẽ uero cecitaᷤ
mentis intelligi: per quam se homo patit᷑
in culpa ꝑpetcationis prosterns. Optat igitur pe
rire diem: ut omne quod blandiri culpa cernit᷑.
uigore iusticiȩ interueniente destruatur. Optat
etiam perire noctem: ut quod cecata mens etiam
per consensum ꝑpetrat: animaduersione peniten¬
tie extinguat. Sed querendum nobis est. cur
in die homo natus dicitur: in nocte conceptus.
Scriptura lacra tribus modis hominẽ appellat:
scilicet aliquando ꝑ naturam. aliquando per
culpam: aliquando per infirmitatẽ. E omo qͥp¬
pe in ea per naturam dicitur: sicut scriptũ est.
Faciamus hominẽ. ad imaginẽ & similitudi¬

Expanded text:
quasi ex praeterito diceret: Usque ad noctem quasi ex praeterito diceret: Usque ad noctem increpuerunt me renes mei . Potest autem per diem, peccati delectatio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. rire diem, ut omne quod blandire culpa cernitur, vigore justitiae interveniente, destruatur. Optat etiam perire noctem, ut caesata mens etiam per consensum perpetrat, animadversione poenitentiae exstinguat. Sed quaerendum nobis est cur in die homo natus dicitur, in nocte autem conceptus. Scriptura sacra tribus modis hominem apscilicet aliquando per naturam, aliquando per culpam, aliquando per infirmitatem. Homo quippe per naturam dicitur, sicut scriptum est: Faciamus hominem ad imagine
Abbreviated transcription (Latin):
nibus loquimur: quia capturis suis donant
choatione repetere: atq ex eo quod in usu pre¬
sentis uitȩ recognoscimus. moralit̾ retractare.
statu occubuit genus humanũ quantaĩrebꝰ
prosperis fidutia subleuetur. uel quanta ex
aduersis ꝑturbatione frangatur: ad illum
quem in paradiso habere potuit in cõmuta¬
bilitatis statum mente recurrit: & mortali¬
tatis lapsum per prospera & aduersa uari-¬
antem. quam despicabilem cerneret. male¬
dicendo declarauit dicens. Pereat dies in qͣ
natus sum: & nox in qua dictum est con¬
ceptus est homo. Quasi dies quedam est.
cum mundi hizus prosperitas arridet. Sed
dies iste in noctẽ desinit: quia sepe tempora¬
lis prosperitas ad tribulationis tenebras ꝑdu¬
cit. Hunc prosperitatis diem ꝓpħa despexe¬
rat: cum dicebat. Diem hominis non con¬
cupiui. tu scis. Hanc tribulationis noctẽ
postremo suȩ in carnationis tempore passurũ
se dominus nuintiabat. cum per psalmistã¬

Expanded text:
nibus loquimur, quia captivis suis donant nibus loquimur, quia captivis suis donant choatione repetere, atque ex eo quod in usu praesentis vitae recognoscimus, moraliter retractare.statu succubuit genus humanum, quanta in rebus prosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adversis perturbatione frangatur, ad illum, quem habere in paradiso potuit, incommutabilitatis statum mente recurrit, et mortalitatis lapsum per prospera et adversa variantem, quam despicabilem cerneret, malednatus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Quasi dies quaedam est, cum mundi hujus prosperitas arridet. Sed dies iste in noctem desinit, quia saepe temporalis prosperitas ad tribulationis tenebras perducit. Prosperitatis diem propheta despexerat, cum dicebat: Diem hominis non concupivi, tu scis . Tribulationis noctem postremo incarnationis suae tempore passurum se Dominus nu
Abbreviated transcription (Latin):
ta propaginis foras emanauit. Ibi conceptio
nostra cõaluit: ubi origo hominũ homo pͥmꝰ
habitauit. Sed huius uentris ostia serpes
aperuit: qͥa ꝑsuasione callida ĩ corde hominis
mãdatũ celeste dissolurt. Huiꝰ uentriᷤ ostia serpens
apperuit: qͥa munita suꝑnis monitis claustra
sa nox. idest ãtiqͥ hostis obscura suggestio. hu¬
manis mentibus intulit ÷ doleat hoc quod
sug gestioni callide humana mens in sua de¬
ceptione consensit. & dicat. quia non conclu¬
sit ostia uentris qui portauit me: nec abstu¬
lit mala ab oculis meis. Nec moueat. quod
non conclusisse queritur: quem aperuisse pa¬
radisi ianuam detestatur. N on conclusit enĩ
dicit. aperuit: & mala non abstulit. dicit. ir¬
rogauit. Qͦsi auferret enim si quiesceret: &
quasi clauderet. si ab irruptione cessaret. Pen¬
sat namq de quo loquitur: & ꝑpendit quod
prauo sp̃ui quasi lucra nobis dedisse fuerat:
si dampna non intulisset. Sic nos de latro¬

Expanded text:
ta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio ta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida in corde hominis mandatum coeleste dissolvit. Hujus ventris ostia serpens aperuit, quia munita supernis monitis claustra sa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione consensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Nec moveat quod non conclusisse queritur, quem aperuisse paradisi januam detestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit; et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret; et quasi clauderet, si ab irruptione cessaret. Pensat namque de quo loquitur, et perpendit quod pravo spiritui quasi lucra nobis dedisse fuerat, si damna non intulisset. Sic nos de latro
Abbreviated transcription (Latin):
re ueniente conspicere: euisq cecitatis damna
per uerba hȩc quasi exoptantis qualitate ꝓro¬
pħare. ut dicat. expectet lucem et non ui¬
deat: nec ortum surgentis aurore. Iudea
quippe lucem expectariit. & non uidit: qu
humani generis redemptorem uenturum
quidem ꝓpħando sustinuit. sed uenientem
minime cognouit: & quos ad spem aperuit
mentis oculos. ad presentiam lucis clausit.
Quȩ & surgentis aurore ortum non uidit
quia infirma illa scẽ eccłie primordia uene¬
rari contempsit: dumq hanc labefactari suo¬
rum mortibus credidit: ad quȩ fortia ꝑue¬
niret ignorauit. Sed quia de in fidelibus
loquens iniqui capitis menbra in notuit: ad
ipsum rursum ini quoꝵ caput uerba conuir¬
qui portauit me: nec abstuilit mala ab oculis
meis. Quod unicuiq homini uenter est
matris: hoc uniuerso humano generi exti¬
tit habitatio illa sũma paradisi. Ex ipsa ña
& quasi ad increm̃ta corporis. sic ad augm̃¬

Expanded text:
re veniente conspicere, ejusque caecitatis damna re veniente conspicere, ejusque caecitatis damna per verba haec quasi ex optantis qualitate prophetare, ut dicat: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Judaea quippe lucem exspectavit, et non vidit; quia humani generis Redemptorem venturum quidem prophetando sustinuit, sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba converqui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. - Quod unicuique homini venter est matris, hoc universo humano generi exstitit habitatio illa summa paradisi. Ex ipsa namq quasi ad incrementa corporis, sic ad augmen
Abbreviated transcription (Latin):
norum facta exteruis aspicunt: eosq in factis
suis laudari ab hominibus agnoscunt: eorũq
çelebre nomen mirantur ÷ & quod pro bene
gestis laudes suscipiunt uident. sed quanto
studio easdem laudes fugiant uon uident.
lꝑta coruir oꝑa considerant: sed quod sola spe
intina hec operentur ignorant. Qui enim
uera luce iusticiȩ clarescunt: prus a tenebris in¬
trnȩ intentionis uat ratant᷑: ut obscuritatẽ int̾¬
terrene appeticionis plene deserant. et corda si¬
a ad suꝑnȩ lucis desideria ꝑfecte conuertant.
ne cum aliis apparent lucidi. siit sibi met
obscuri. Arrogantes ergo quia bonoꝵ facta
considerãt. & corda non pensant: imitantur
unde laudari foris ualeant. non unde intus
ad iusticiȩ lumen surgant: & quasi ortum
surgentis aurore uidere nesciunt: quia in¬
tentionẽ religiose mentis considerare contemp¬
nunt. Potest etiam sanctus uir gratia pro
phetici sp̃s plenus. uidee ꝑfidiam redempto¬

Expanded text:
norum facta exterius aspiciunt, eosque in factis norum facta exterius aspiciunt, eosque in factis suis laudari ab hominibus agnoscunt, eorumque celebre nomen mirantur, et quod pro bene gestis laudes suscipiant vident; sed quanto studio easdem laudes fugiant, non vident. Aperta eorum opera considerant; sed quod sola spe intima haec operentur, ignorant. Qui enim vera luce justitiae clari sunt, prius a tenebris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intterrenae appetitionis plene deserant, et corda sua ad supernae lucis desideria perfecte convertant, ne cum aliis apparent lucidi, sibimetipsis sint obscuri. Arrogantes ergo quia bonorum facta considerant, et corda non pensant, imitantur unde laudari foris valeant, non unde intus ad justitiae lumen surgant: et quasi ortum surgentis aurorae videre nesciunt, quia intentionem religiosae mentis considerare contemnunt.  Vephetici spiritus plenus, Judaeae perfidiam Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
na aurora fit. cum mortalitatis atq ignorantiȩ
sue tenebras funditus amittit. In uidicio ergo
adhuc aurora est. sed in regno dies: quia &es¬
si iam cũ restauratione corporum uidere lucẽ
in udicio inchoat: eius tamen uisum plenaus
in regno consumat. Ortus itaq aurore est.
exordium cdarescentis eccłiȩ÷ quem uidere
reprobi nequerint: quia a conspectu districti
iudicis maloꝵ suoꝵ pondere ad tenebras pres¬
si ꝑtrahuntur. Unde recte quoq per ꝓpħam
dicitur. Tollatur impius ne uideat głam dñi.
Hinc est quod de hac aurora per psalmistam
dicitur. Abscoudes eos in abscondito uultus
in udicio per internum uisum in uultu diui¬
nitatis absconditur: dum reproborum foris ce¬
citas a districta anĩaduer si iuisticiȩ repissa tur¬
batur. Quod etiam ad presens non inconue¬
nienter accipimus: si simulatoꝵ corda subtiliꝰ
uidagemus. Arrogantes nas & hypocrite bo¬

Expanded text:
na aurora fit, cum mortalitatis atque ignorantiae na aurora fit, cum mortalitatis atque ignorantiae suae tenebras funditus amittit. In judicio ergo adhuc aurora est, sed in regno dies; quia etsi jam cum restauratione corporum videre lumen in judicio inchoat, ejus tamen visum plenius in regno consummat. Ortus itaque aurorae est exordium clarescentis Ecclesiae, quem videre reprobi nequeunt, quia a conspectu districti judicis malorum suorum pondere ad tenebras pressi pertrahuntur. Unde recte per prophetam dicitur: Tollatur impius ne videat gloriam Dei . Hinc est quod de hac aurora per Psalmistam diin judicio per internum visum in vultu Divinitatis absconditur, dum reproborum foris caecitas districta animadversione justitiae repulsa turbatur. nienter accipimus, si simulatorum corda subtilius indagamus. Arrogantes namque et hypocritae bo
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Amen dico uobis receperunt mercedẽ
suam. U bi & bene subditur. Nec ortum
dicitur: quȩ a peccatoꝵ suoꝵ tenebris ad
lucem iusticie ꝑmutatur. Unde & hanc
sponsus in canticoꝵ cantico miratur dicens.
Que est ista que progreditur. quasi autrora
consurgens Q uasi aurora quippe electoꝵ
surgit᷑ ecclia: quȩ prauitatis pristinȩ tene-¬
bras deserit: & sese in noui luminis fulgo¬
rem conuertit. In illa igitur luce quȩ in di¬
stricti iudicis aduentii monstratur. corpus
damynati hostis ortum surgentis aurore ñ
uidet: quia cum districtus uidex ad retribu¬
tionẽ uenerit: inicꝰ quisq suoꝵ caligine me¬
ritoꝵ pressus. quanta claritate sancta ȩccłia
in uitimũ cordis lumen surgat ignorat.
Cunc namq electoꝵ. mens in altum rapitur.
ut diuinitatis radiis illustretur ⁊ & quo
cius respectu ꝑfunditur: eo ultra se gratia
coruscante subleuatur. Tunc sancta eccłia ple¬

Expanded text:
ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem 113 ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem 113 suam . Ubi et bene subditur: Nec ortum dicitur, quae a peccatorum suorum tenebris ad lucem justitiae permutatur. Unde et hanc sponsus in Canticorum cantico miratur, dicens: Quae est ista, quae progreditur quasi aurora consurgens ? Quasi aurora quippe electorum surgit Ecclesia, quae pravitatis pristinae tenebras deserit, et sese in novi luminis fulgorem convertit. In illa igitur luce, quae in districti judicis adventu monstratur, corpus damnati hostis ortum surgentis aurorae non videt; quia cum districtus judex ad retributionem venerit, iniquus quisque suorum caligine meritorum pressus, quanta claritate sancta Ecclesia in internum cordis lumen surgat, ignorat. Tunc namque electorum mens in altum rapitur, ut divinitatis radiis illustretur; et quo ejus respectu perfunditur, eo ultra se gratia coruscante sublevatur. Tunc sancta Ecclesia ple
Abbreviated transcription (Latin):
querunt. Et tamen quia quasi sanetos lau-¬
dari se audiu̾t. esse se ueraciter sanctos arbi¬
trantur ÷ & quanto se ex multoꝵ. estimati¬
one in reprehensibiles putant: tanto dier
districti uidicii securius expectant. De quibꝰ
bene per propham dicitur. Ue desiderantibꝰ
diem domini. Quibus beatus iob debitã
sententiam profert: predicantis non optan-¬
tis uoto dicens. Expectet lucem & non ui¬
deat. Nox quippe illa uidelicet tenebrosus
hostis in menbris suis lucem expectat &
non uidet: quia uel hi qui fidem sine oꝑihꝰ
retinent cum pro eadem fide in extremo iu¬
dicio saluari se posse confidunt. spes corum
frustrabitur. qͥa hanc uiuendo demoliti sunt
quam confitendo tenuerunt: uel qui pro hu¬
mana laude in bona actione se exhibent.
in cassum a ueniente uidice. retributionẽ bo¬
norum operum sperant: quia dum hec in o¬
stensione faciunt laudis iam premiũ ab hu¬
mano ore receperunt: ueritate. attestante q̃

Expanded text:
quaerunt; et tamen quia quasi sanctos lauquaerunt; et tamen quia quasi sanctos laudari se audiunt, esse se veraciter sanctos arbitrantur; et quanto se ex multorum aestimatione irreprehensibiles putant, tanto diem districti judicii securius exspectant. De quibus bene per prophetam dicitur: Vae desiderantibus diem Domini . Quibus beatus Job debitam sententiam profert, praedicentis studio; non optantis voto dicens: Exspectet lucem, et non videat. Nox quippe illa, videlicet tenebrosus hostis, in membris suis lucem exspectat, et non videt, quia vel hi qui fidem sine operibus retinent, cum pro eadem fide in extremo judicio salvari se posse confidunt, spes eorum frustrabitur, quia hanc vivendo demoliti sunt, quam confitendo tenuerunt, vel hi qui pro humana laude in bona actione se exhibent, incassum a veniente judice retributionem bonorum operum sperant; quia dum haec in ostentationem faciunt laudis, jam praemium ab humano ore receperunt, Veritate attestante, quae
Abbreviated transcription (Latin):
gentis aurore. In euangłio ueritas dicit.
Ego sum lux mundi. Sicut autem re-
demptor noster una ꝑsona est cum congre¬
gatione bonorum: ipse nainq caput est cor¬
poris. & nos huzus capitis corpus: ita ati¬
tiquus hostis una ꝑsona est. cum collectio¬
ne cuncta reprobraꝵ: quia ipse eis ad mi¬
quitatẽ quasi caput preminet: illi autem
dum d ꝓsuasa deseruiunt. uelut subrun¬
ctum capiti corpus inherent. Quod ergo
de hac nocte idest antiquo hoste. dicitur:
dignum est ut ad corpeis eiis. id est ad ins¬
quos quosq deriuetur. Quia igitur hu¬
quod de hac nocte dicitur. expectet lucem
& non uideat: nisi quod sunt non nulli
qui fidem quam operibus destruunt. tenere
se ser monibus ostendunt. De quibus per
paulum dicitur. Qui confitentur se nosse d̃m.
factis au̾t negant. Eł i nimirũ aut praua st̃
quȩ faciunt: aut recta oꝑa non recto corde
sectantur. Non enim de siis oꝑibus retri¬
butiones ꝑpetuas: sed transitorios fauores

Expanded text:
nt. --In Evangelio Veritas dicit: Ego sum lux mundi . Sicut autem isdem Redemptor noster una persona est cum congregatione bonorum; ipse namque caput est corporis, et nos hujus capitis corpus; ita antiquus hostis una persona est cum cuncta collectione reproborum, quia ipse eis ad iniquitatem quasi caput praeeminet, illi autem dum ad persuasa deserviunt, velut subjunctum capiti corpus inhaerent. Quod ergo de hac nocte, id est antiquo hoste dicitur, dignum est ut ad corpus ejus, id est ad iniquos quosque, derivetur. Quia igitur Requod de hac nocte dicitur: Exspectet lucem, et non videat: nisi quod sunt nonnulli qui fidem, quam operibus destruunt, tenere se sermonibus ostendunt? De quibus per Paulum dicitur: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi nimirum aut prava sunt quae faciunt, aut recta opera non recto corde sectantur. Non enim de suis operibus retributiones perpetuas, sed transitorios favores
Abbreviated transcription (Latin):
libus promittendo. quasi eis aliquid ultra
quam erant se addere spospondit: sed dũ
blande non habita se daturũ ꝑhibuit. callide ce
habita subtraxit. Unde & dominus erndẽ
leuiathan. ita per ꝓpħam describit dicenᷤ
Super leuiathan serpentẽ uectẽ: super le¬
uiathan serpentẽ tortuosum. Leuia¬
than quippe iste in eo quod se addere ho¬
mini spopõdit. tortuosis ad eum sinib ir rep¬
sit: quia dum falso impossibilia promtitit.
uera & possibilia sustulit. Q uerendum
uero nobis est. cur qui serpentẽ dixerat tor¬
tuosum ilico subiungendo interposuit uec¬
tem: nisi forte quod in serpentis tortitudi¬
ne fluxa mollicies: in uecte aũt est duritie
rigiditas. Ut ergo dur̃um hũnc signaret
& mollem: & uectem nominat & serpen¬
tem. Durus quippe est per malitiã: molliᷤᷤ
per blandimenta. Ul ectis ergo dicitur. qͥa
usq ad necem percutit. serpens aũt. qͥa
leulathun. electi angłoꝵ spiritꝰ nunc in

Expanded text:
libus 111 promittendo, quasi eis aliquid ultra libus 111 promittendo, quasi eis aliquid ultra quam erant se addere spopondit. Sed dum blande non habita se daturum perhibuit, callide et habita subtraxit. Unde et eumdem Leviathan ita propheta describit dicens: Super Leviathan serpentem vectem, super Leviathan serpentem tortuosum . Leviathan quippe iste in eo, quod se addere homini spopondit, tortuosis ad eum sinibus irrepsit; quia dum falso impossibilia promisit, vere et possibilia sustulit.  Vet. XII.  Quaerendum vero nobis est cur qui serpentem dixerat, tortuosumque illico subjungens, interposuit vectem, nisi forte quod in serpentis tortitudine fluxa mollities, in vecte autem est duritia rigiditatis. Ut ergo hunc et durum signaret, et mollem; et vectem nominat, et serpentem. Durus quippe est per malitiam, mollis per blandimenta. Vectis ergo dicitur, quia usque ad necem percutit; serpens autem, quia Leviathan electi angelorum spiritus nunc in
Abbreviated transcription (Latin):
tis extollens. tot post se ad interitũ legiones
traxit. Sed hi nimirum qui in arictore suo
humili corde ꝓstiterunt. cum errori eius noc¬
tem inesse conspicerent: diem claritatis illuis
de semet ipsis homilia sentiendo caletuerunt:
qui nunc nobis doli euis tenebras indicant:¬
& quam sit illius despicienda ficta claritas
demonstrant. Dicat᷑ ergo de tenebrosa nocte.
que infirmitatis humane oculos daudit. ma¬
ledicant ei qui maledicunt dici: idest illi elec¬
ti spiritus erroris eius tenebras dampnando
denuintient : qui magnitudinẽ claritatis il¬
luis iam ab exordio fictam uident. Bene aũt
tum eoꝵ dicitur: quia post quam primam
culpam mala suggestione intulit: hane au¬
gere cottidie grauioribus ꝑsuasionibus non de¬
sistit. U el certe per exprobrationẽ leulathan
uocatus est: idest additam̃tum hominu̾
dictus. Eos naniq in paradiso immor¬
tales repperit: sed diuinitatem immorta¬

Expanded text:
tis extollens; tot post se ad interitum legiones tis extollens; tot post se ad interitum legiones traxit. Sed hi nimirum, qui in auctore suo humili corde perstiterunt, cum errori ejus noctem inesse conspicerent, diem claritatis illius de semetipsis humilia sentiendo calcaverunt: qui nunc nobis doli ejus tenebras indicant, et quam sit illius despicienda ficta claritas, demonstrant. Dicatur ergo de tenebrosa nocte, quae humanae infirmitatis oculos claudit: Maledicant ei, qui maledicunt diei, id est, illi electi spiritus erroris ejus tenebras damnando denuntient, qui magnitudinem claritatis illius jam ab exordio fictam vident. Bene autem ntum eorum dicitur, quia postquam primam culpam mala suggestione intulit, hanc quotidie augere gravioribus persuasionibus non desistit. Vel certe per exprobrationem Leviathan vocatus est, id est, additamentum hominum dictus. Eos namque in paradiso immortales reperit; sed divinitatem immorta
Abbreviated transcription (Latin):
Malignus namq spiritus qui per meritum
nox est. diem se in mundi fine simulat. cura
bus ostendet: cum claritatem sibi diuinitatis
fallaciter tribuet: & supra omne se quod ds̃
uel dicitur. uel colitur. extollet. N octem igͥ
maledicit. qui maledicit diem: quia nunc
ille eius malitiam destruit: qui illustratione
aduentus sui tunc etiam potentiam eus fortitu¬
dinis extinguet. Ubi & bene subiungitur.
Qui capturus est grandem gtum Huius e¬
nim ceti in aquis fortitudo capitur: quia anti¬
qui hostis uersutia baptismi sacram̃to superat᷑.
Sed quod trans latione ueteri de auetore om¬
nium dicitur: hoc translatione hac quȩ apud
nos ex hebseo est arabicoq sermone deriuata:
de electis eus angłis memoratur De his ñaq
dicitur : maledicant ei qui maledicunt diei.
Diem se quippe iste suꝑbiens spiritus osten¬
tare etiam angelicis potestatibus uoluit: cũ
se super ceteros. quasi in potentiam diuinita¬

Expanded text:
Malignus namque spiritus, qui per meritum Malignus namque spiritus, qui per meritum nox est, diem se in mundi fine simulat, cum stentat, cum claritatem sibi Divinitatis fallaciter tribuit, et se supra omne quod Deus vel dicitur, vel colitur, extollit. Noctem igitur maledicit, qui maledicit diem; quia ille nunc ejus malitiam destruit, qui illustratione adventus sui tunc etiam potentiam ejus fortitudinis exstinguet. Unde et bene subjungitur: Qui capturus est grandem cetum. Hujus enim ceti fortitudo in aquis capitur, quia antiqui hostis versutia baptismi sacramento supera--Sed quod translatione veteri de auctore omnium dicitur, hoc translatione hac, quae ad nos ex Hebraeo est Arabicoque sermone derivata, de electis ejus angelis memoratur De his namque dicitur: Maledicant ei qui maledicunt diei.  Rec. XIII.  Diem se quippe iste superbiens spiritus ostentare etiam angelicis potestatibus voluit, cum se super caeteros quasi in potentia divinita
Abbreviated transcription (Latin):
cum sublatis eis qui electi sunt. solus anti¬
quus hostis ȩtͣnis ignibus gehenne mancipa¬
tur. Bene aũt dicitur: nec laude digna
Cum enum humanũ genus erroris tenebris
pressum deos lapides crederet: per hoc quod
Ydolis seruiebet. quid alsud quam seducto¬
ris sui facta laudabat. Unde bene per
paulũ dicitur. Scimus aũt quod nichil
est ydolum: sed que unmolant gentes de¬
moniis immolant. Qui ergo y dolorum uene¬
rationi substrati sunt. quid aliud. quam noc¬
tis tenebras laudauerunt. Sed ecce iam cer¬
nimus. quia nox illa non esse laude digna
cognoscitur. cum a redempto humano genere
y doloꝵ ueneratio reprobatur: & solitaria nox
relinquitur: quia cum dampnato apostata an¬
gło. ad tormentũ non itur. Sequitur. Ua
ita dicitur: sed maledicat eam qui malledixit
diem: qui captuirus est grandẽ cȩtum. Quibꝰ
uerbis aꝑte ostenditur: quia a sancto uiro in
fine mundi uentura antixp̃i ꝑditio preuidetur.

Expanded text:
cum sublatis eis qui electi sunt, solus hosticum sublatis eis qui electi sunt, solus hostis antiquus aeternis ignibus gehennae mancipatur. Bene autem dicitur: Nec laude digna. Cum enim humanum genus, erroris tenebris pressum, deos lapides crederet, per hoc quod idolis serviebat, quid aliud quam seductoris sui facta laudabat? Unde bene per Paulum dicitur: Scimus, quia nihil est idolum; sed quae immolant gentes, daemoniis immolant . Qui ergo idolorum venerationi substrati sunt, quid aliud quam noctis tenebras laudaverunt? Sed ecce jam cernimus, quia nox illa non esse laude digna cognoscitur, cum jam a redempto humano genere idolorum veneratio reprobatur; et solitaria nox relinquitur, quia cum damnato apostata spiritu ad tormenta non itur. Sequitur: CAnon dicitur; sed, Maledicat eam, qui maledixit diem, qui capturus est grandem cetum. Quibus verbis aperte ostenditur quod a sancto viro in fine mundi ventura Antichristi perditio praevidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne agminũ. menses uocantur. Sed quia an¬
tiquus hostis nequaqua ad meritũ licis. ne¬
quaqu̾a ad ordinẽ suꝑnoꝵ agminũ reducit᷑:
nec in diebus anni. nec in mensibus numera¬
tur. Sic quippe illum ꝑpetrate suꝑbiȩ ce¬
citas grauat: ut ultra ad illa claritatis intine
agmina suꝑna non redeat. N equaqu̾ã iam¬
ut stantibus licis dignitatibus admiscetur:
quia tenebrarũ suarum merito semper ad
ima deprimitur. Qui quia ab illa patriȩ cȩ¬
lestis frequentia exsors in ꝑpetuum ꝑmanet:
recte adhuc subiungitur. Sit nox illa so¬
litaria nec laude digna. Nox illa solitaria
efficitur: quia districtione ꝑpetua. a freq̃nti
a sriꝑnę patriȩ separatur. Quod tamen intel¬
ligi & aliter potest: ut uidelicet hominem
quem sibi socium ad ꝑditionem fecerat amit¬
tat: & solus cum suo corpore hostis pereat.
dum multos quos destruxerat redemptoris
gra reformat. Solitaria ergo nox efficitur:

Expanded text:
ne agminum, menses vocantur. Sed quia anne agminum, menses vocantur. Sed quia antiquus hostis nequaquam ad meritum lucis, nequaquam ad ordinem supernorum agminum reducitur: nec in diebus anni, nec in mensibus numeratur. Sic quippe illum perpetratae superbiae caecitas gravat, ut ultra ad illa claritatis intimae agmina superna non redeat. Nequaquam jam stantibus lucis dignitatibus admiscetur, quia tenebrarum suarum merito semper ad ima deprimitur. Qui quia ab illa patriae coelestis frequentia exsors in perpetuum permanet, recte adhuc subjungitur: CAPUT VIII. litaria, nec laude digna. Nox illa solitaria efficitur, quia districtione perpetua, a frequentia patriae supernae separatur. Quod tamen intelligi et aliter potest, ut hominem videlicet, quem sibi socium ad perditionem fecerat, amittat, et solus cum suo cdum multos quos destruxerat, Redemptoris gratia reformat. Solitaria ergo nox efficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis lumine illustranda predicatur. Od
uero ꝑdies. nisi singule queq electoꝵ. men¬
tes: Quid per menses nisi multiplicate c¬
cam faciunt designantur lla ergo nox
non computet᷑ in diebus anni. nec numeritꝰ
in mensibus: quia antiquus hostis suꝑbie
sue tenebris pressus. aduentum quidẽ re¬
demptoris conspicit: sed nequaquã ad uieni¬
am cum electis redit. E inc enim scrip¬
tum est. Nusquam enim angłos apprehen
ctus est: quia hoc proculdubio fieri debuit.
quod redemit: ut & ꝑditum angl̃m non ap¬
prehendentlo deseieret. & homine in semet¬
ipso apprehendendo repararet. Possunt etiam
dies hi qui interna luce permanent angłici
spiritus: menses autem corum ordines et di¬
gnitates intelligi. Singuli enim quiq sp̃c.
quia luicent. dies sunt: sed quia certis
quibusdam dignitatibus distinguntur. ut
alii throni. alii dominationes. alii principatꝰ.
alii potestates sint: pro hac ipsa distributio¬

Expanded text:
ritatis lumine illustranda praedicitur. Quid ritatis lumine illustranda praedicitur. Quid vero per dies, nisi singulae quaeque electorum mentes; quid per menses, nisi multiplicatae ecam faciunt, designatur? Illa ergo nox non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus; quia antiquus hostis superbiae suae tenebris pressus, adventum quidem Redemptoris conspicit, sed nequaquam ad veniam cum electis redit. Hinc enim scriptum est: Nusquam enim angelos apprehenctus est, quia hoc procul dubio fieri debuit, quod redemit; ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et hominem in semetipso apprehendendo repararet.  Vet. XI.  Possunt etiam dies hi qui in interna luce permanent, angelici spiritus; menses autem, eorum ordines et dignitates intelligi. Singuli enim quique spiritus, quia lucent, dies sunt. Sed quia certis quibusdam dignitatibus distinguuntur, ut alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates sint; pro hac ipsa distributio