comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ cum iueneris. ubi cum eodẽ cõmo¬
rari debeas: cognosce. ne forte ante dis-¬
cedat. Cito enim deserit negligentes.
Quis igit᷑ te nisi sc̃a eccł̃ia debet docere:
quẽadmodum xp̃m timeas: Immo iã
docuit: si quȩ legis intelligas. Quã mo-¬
dicum inquit fuit cum transiui ab ip¬
sis. donec inueni quẽ dilexit anima
non restium nodis: s uinculis caritatiᷤᷤ.
Mlentis habenis stringit᷑: & animȩ tenet᷑
affectu. Si uis & tu tenere. xp̃m: quere
iugit᷑. neᷤᷤ penam metuas. Inter suppli¬
cia enim frequent̾ corporis. inter ipsas
ꝑsecutoꝵ manus. xp̃c melius inuenit᷑.
Quam modicum in quit fuit: cũ tran¬
siui ab ipsis. Eaxiguo enim spacio. breuiq
momento. cum ꝑsecutoꝵ manus euase¬
ris. nec succubueris potestatib mundi:
tibi xp̃c occurret. nec te diu temptari
non relinquam eũ. donec introducã
eum in domum matris mee. & in cubi-¬
culum eiꝰ quȩ me concepit. Que ẽ domꝰ

Expanded text:
quem cum inveneris, ubi cum eodem commoquem cum inveneris, ubi cum eodem commorari debeas agnosce, ne forte a te discedat; cito enim deserit negligentes.Quis igitur te nisi sancta Ecclesia debet docere quemadmodum Christum teneas? immo jam docuit, si quae legis, intelligas: Quam modicum, inquit, fuit, cum transivi ab ipsis, donec inveni quem dilexit anima uriae nexibus, non restium nodis: sed vinculis charitatis, mentis habenis stringitur, et animae tenetur affectu. Si vis et tu tenere Christum, quaere jugiter, nec poenam metuas; inter supplicia enim frequenter corporis, inter ipsas persecutorum manus Christus melius invenitur. Quam modicum, inquit, fuit, cum transivi ab ipsis. Exiguo enim spatio, brevique momento cum persecutorum manus evaseris, nec succubueris potestatibus mundi, tibi Christus occurret, nec te diu tentari pnec relinquam eum; donec introducam eum in domum matris meae, et in cubiculum ejus quae me con
Abbreviated transcription (Latin):
Accede ad ipsum & illuminaberis. Te-¬
ne illũ. roga ne cito abeat: obsecra ne
recedat. Uerbum enĩ dĩ currit: fasti¬
dio ñ capit᷑. negligentia ñ tenet᷑. Obe¬
ata anima tu: in uerbo eiꝰ & cȩlesti
sermonis insiste uestigio. Cito enim
transit. Deniq quid ait illa:. Quesiui
eum. & non inueni eum. Uocaui eũ. &
ñ obaudiuit me. Ne putes displicere te
quȩ uocasti. quȩ rogasti. quȩ aꝑiusti: qd̃
tam cito abiit. Sinit nos sepe tempta¬
ri. Deniq turbis rogantib ne recederet:
quid ait in euanglio: & aliis ciuitatib
opoitet me euangelizare uerbum di: qr idõ
missus sum. S etiam si ille tͥ abisse iudet᷑:
extrorsus explorat. Noli iam deo deuota.
illos metuendos cirtumforanos intelligi¬
biles timere custodes. Noli timere eosqͥ
circumeunt quitatẽ: noli uulnera for¬
midare. quȩ sequentib xp̃m nocere ñ
possunt.. Etiam si corpus tuũ hoc ẽ uitã
corporis tui auferant: uicinus ẽ. xp̃c.

Expanded text:
accede ad ipsum, et illuminaberis: teaccede ad ipsum, et illuminaberis: tene illum, roga ne cito abeat, obsecra ne recedat; Verbum enim Dei currit, fastidio non capitur, negligentia non tenetur. Obeat anima tua in verbo ejus, et coelestis sermonis insiste vestigio; cito enim transit. 75. Denique quid ait illa? Quaesivi eum, et non inveni illum: vocavi eum, et non obaudivit me . Ne putes displicere te, quae vocasti, quae rogasti, quae aperuisti, quod tam cito abiit: sinit nos saepe tentari. Denique turbis rogantibus ne recederet, quid ait in Evangelio? Et aliis civitatibus oportet me evangelizare verbum Dei; quia ideo missus sum . Sed etiam si tibi ille abiisse videtur, exi, rursus explora . 76. Noli Jam Deo devota illos metuendos circumforaneos intelligibiles timere custodes, noli timere eos qui circumeunt civitatem, noli vulnera formidare, quae sequentibus Christum nocere non possunt. Etiamsi corpus tuum, hoc est, vitam corporis tui auferant, vicinus est Christus:
Abbreviated transcription (Latin):
as eam. obliuiscaris & nescias: & quasi
iam dñs assistat. ex sors sis corporalium
iunculoꝵ. turbata consurgas. In terr᷑ã
orationib p̃pares mentẽ dum surgis:
ut ex humilib ad suꝑna contendas.
& studeas fores tui cordis apire. Dum
manꝰ tuas tendes ad xp̃m. fidelẽ tua
gesta spirabunt odorem. Admoue gͥ
manus narib tuis: & odorem accuũ
tuoꝵ in defessa ac ꝑuigili alacritate
mentis explora. Mulcebit te odor dex¬
terȩ tue: & fraglantiam resurrectioĩs
tua membra redolebunt. Sirrã di-¬
giti sudabunt tui: hoc est fidei uere
grãm. spũalia gesta fraglabunt. Ca¬
pis gͦ uirgo ex interiori tuo corpore uo¬
luptatẽ: & ipsa tibi dicis. ipsa tibi su-¬
auis: & ipsa tͥ quod peccantib sepe con-¬
tingit. non incipit displicere. Pius enĩ
tͥ placebit nuda simplicitas: corporee
fraudis exuta tegminib. Calem te
potest fallere: qui se ingressurũ ẽẽ ꝓ-¬
misit. Complectere igit᷑ quẽ quefisti.

Expanded text:
as eam, obliviscaris, et nescias: et quasi as eam, obliviscaris, et nescias: et quasi jam Dominus assistat, exsors corporalium vinculorum turbata consurgas: internam orationibus praepares mentem dum surgis; ut ex humilibus ad superna contendas, et studeas fores tui cordis aperire: dum manus tuas tendes ad Christum, fidelem tua gesta spirabunt odorem. 73. Admove igitur manus naribus tuis, et odorem actuum tuorum indefessa ac pervigili alacritate mentis explora. Mulcebit te odor dexterae tuae, et flagrantiam resurrectionis tua membra redolebunt, myrrham digiti tui sudabunt, hoc est, fidei verae gratiam spiritalia gesta flagrabunt. Capis ergo, virgo, ex interiore tuo corpore voluptatem, et ipsa tibi dulcis, ipsa tibi suavis es, et ipsa tibi quod peccantibus saepe contingit non incipis displicere; plus enim tibi placebit nuda simplicitas, corporeae fraudis exuta tegminibus. 74. Talepotest fallere, qui se ingressurum esse promisit. Complectere igitur quem quaesisti:
Abbreviated transcription (Latin):
qi caput tuum. xp̃c ẽ. qui plenꝰ est
semꝑ. nec liberalitatib exhaurit᷑ suis.
aut diuturne deficit largitate. In ħ
caput ferrum non ascendit. quod ẽ
instrumentũ belli: insigne discordie.
Nunc expecta & uide ros ille qualis sit.
scilicet non uulgaris humoris. Cincin¬
ni autẽ sunt in eo: guitarum noctis.
Noli ꝓxima mea acciꝑe citinnos corpo¬
ralium capilloꝵ. Non illi ornamenta
s crimina sunt: ienocinia forme. ñ
precepta uirtutis. Auos cicinnos ha-¬
cendit. quos nemo precidit. Qui ñ
calamistris compositi. & arte digesti:
s multiplici crispantes uirtutũ niten¬
tium gr̃a refulserunt. Disce in historia:
quales nazareus cicinnos habeat. Cos
ꝗͣdiu sãson habuit intactos: numquã
uinci potuit. Cincinnos ꝑdidit: &
meritum uirtutis amisit. Auditagͥ
ne queras quẽ admodũ induas eam.
Offendit᷑ enim: & frequent̃ offert᷑ ꝑ neqͥ-¬
tiam spualẽ. Quẽadmodũ in quã indu¬

Expanded text:
quia caput tuum Christus est, qui plenus est quia caput tuum Christus est, qui plenus est semper, nec liberalitatibus exhauritur suis, aut diuturna deficit largitate. In hoc caput ferrum non ascendit, quod est instrumentum belli, insigne discordiae. 71. Nunc specta, et vide ros ille qualis sit, scilicet non vulgaris humoris: cincinni autem sunt in eo guttarum noctis. Noli, proxima mea, accipere cincinnos corporalium capillorum . Non illi ornamenta, sed crimina sunt: lenocinia formae, non praecepta virtutis. Alios cincinnos Nazcendit, quos nemo praecidit: qui non calamistris compositi, et arte digesti, sed multiplici crispantes virtutum nitentium gratia refulserunt. Disce in historia quales Nazaraeus cincinnos habeat, quos quamdin Samson habuit intactos, numquam vinci potuit . Cincinnos perdidit, et meritum virtutis amisit. 231 72. Ane quaeras quemadmodum induas eam; offenditur enim, et frequenter offertur per nequitiam spiritalem. Quemadmodum, inquam, indu
Abbreviated transcription (Latin):
ad xp̃m triũphatura de scło. Audisti q
teꝰ leonum & pardoꝵ. idest a spiritualiũ
neqͥtiarũ incursionib separauit: au-¬
disti qͥa placet ei tuarum pulchritudo
uirtutũ: audisti qr uestimentoꝵ tuoꝵ
aromata. hoc est bonum odorẽ integri¬
tatis. om̃ib odorib pretulit: audisti
qr ortus es clausus. suauiũ pomiferaꝵ
refertus fructib. Pete igit᷑ ut aspirett
odorem piȩ mentis & gr̃e sp̃ualis accu¬
mulet. Respondebit tͥ. Ego dormio: &
cor meum iuigilat. Audisti uocẽ pul¬
santis ad ianuam: & dicentis. Aꝑi mͥ
soror mea: surge ꝓrima mea. colũba
mea ꝑfecta mea. Caritate ꝓxima sim¬
plicitate columba. uirtute ꝑfecta Ee
caput meum repletum est rore. Sic̃
enim ros cęli nocturnas amouet siccita¬
di nesciuit arescere. Unde ait. Si in
humido hoc faciunt: in arido qͥd fa¬
cient: hoc igit᷑ caput rorat aliis. sibi
abundat. E bene abundat caput xp̃i:

Expanded text:
ad Christum triumphatura de saeculo. Audisti quia ad Christum triumphatura de saeculo. Audisti quia te a leonum et pardorum, id est, a spiritalium nequitiarum incursionibus separavit: audisti quia placet ei tuarum pulchritudo virtutum: audisti quia vestimentorum tuorum aromata, hoc est, bonum odorem integritatis omnibus odoribus praetulit: audisti quia hortus es conclusus, suavium pomiferarum refertus fructibus. Pete igitur ut aspiret todorem piae mentis, et gratiae spiritalis accumulet. Respondebit tibi: Ego dormio, et cor meum vigilat . 70. Audis vocem pulsantis ad januam, et dicentis: Aperi mihi, soror mea: surge, proxima mea, columba mea, perfecta mea : charitate proxima, simplicitate columba, virtute perfecta; quia caput meum repletum est rore. Sicut enim ros coeli nocturnas amovet siccitadi nescivit arescere; unde ait: Quia si in humido hoc faciunt, in arido quid facient ? Hoc igitur caput rorat aliis, sibi abundat. Et bene abundat caput Christi;
Abbreviated transcription (Latin):
gitationum & cordis interna rimat᷑.
secłarium discrimina dignitatũ. nec
auratã uestẽ aut monile preciosum.
aut nobilia choruscantium gẽmaꝵ
serta mirat᷑. quoꝵ dispendis. sepe
lis mouetur in ȩcł̃ia. pax sugat᷑. Certe
tu una de uirginib quȩ corporis tui
grãm. splendore mentis illuminas: ꝓpͥa
enim es quȩ ecdĩȩ compararis: tu inquã
in cubili tuo & nocturno in tempore
constituta. semꝑ meditare. xp̃m: & eiꝰ
aduentum om̃ib sꝑato momentis. Si
cardare tͥ uidetur: exurge. Tardare ui¬
det᷑: cum diu dormis. Tardare uidet᷑:
cum ab oratione uacas. Tardare uidet᷑:¬
cum uoce ñ uoce ñ excitas: ꝓsalmis Pri¬
micias uigiliarum tuaꝵ xp̃o dicato:
pͥmicias actuum tuoꝵ. xp̃o immola.
Audisti in suꝑiorib qr inuocauit te di¬
cens. ueni a libano sponsa: ueni alibano.
Transibis & ꝑtransibis. A principio sid̃i
transibis in scłm certatura: ꝑtransibis

Expanded text:
gitationum, et cordis interna rimatur gitationum, et cordis interna rimatur 30 aliqua saecularium discrimina dignitatum, ne auratam vestem, aut monile pretiosum, aut nobilia coruscantium gemmarum serta miratur, quorum dispendiis saepe lis movetur in Ecclesia, pax fugatur, certe tu una de virginibus, quae corporis tui gratiam splendore mentis illuminas propior enim es quae Ecclesiae compararis, tu, inquam, In cubili ergo tuo et nocturno in tempore constituta, semper meditare Christum, et ejus adventum omnibus sperato momentis. Si tardare tibi videtur, exsurge. Tardare videtur, cum diu dormis: tardare videtur, cum ab oratione cum vocem non excitas psalmis. Primitias vigiliarum tuarum Christo dicato, primitias actuum tuorum Christo immola. Audisti in superioribus quia vocavit te, dicens: Veni a Libano, Sponsa, veni a Libano; transibis et pertransibis a principio fidei ; transibis in saeculum certatura, pertransibis
Abbreviated transcription (Latin):
unguento uncta ẽ Maria: & uirgo
concepit. uirgo peꝑit bonum odorem
dĩ filium. Hoc unguentũ effusum est
suꝑ aquas: & scĩficauit eas. Hoc unguen¬
to uncti sunt tres pueri: & bumorem
his flãma rorauit. Hoc danihel unctꝰ
ẽ. & leonũ ora molliuit: feritatẽq ꝑ
& nunquã deficit. Accipe uas tuum
uirgo & accede: ut possis boc unguen¬
to repleri. Accipe unguentũ estima¬
tum trecentis denariis: s gratis da-¬
tũ non uenditũ. ut om̃s haberent
gratis. Uirgo ungere. Noli contristari
sicut iudas quod hoc unguentũ effun¬
dit᷑. s consepeli in te xp̃m. Claude sa¬
ne uas tuum: ne unguentũ effluat.
Et ideo quȩ habebat: ait. Aꝑui inquit
fr̃i meo. Frat̃ m̃s transiuit. Quomodo
transiuit: Idest mentis interna pene¬
trauit: sic̃ dictum ẽ osariȩ : & tuam
ipsiꝰ animã ꝑtransiet gladius. Uiuũ
enĩ uerbum di sic̃ gladiꝰ acutus. pe¬
netrans: & corporalium repagula co-¬

Expanded text:
unguento uncta est Maria, et virgo unguento uncta est Maria, et virgo concepit, virgo peperit bonum odorem, Dei Filium. Hoc unguentum effusum est super aquas, et sanctificavit aquas. Hoc unguento uncti sunt tres pueri, et humorem iis flamma roravit . Hoc Daniel unctus est, et leonum ora mollivit, feritatemque pet numquam deficit. Accipe vas tuum, virgo, et accede, ut possis hoc unguento repleri. Accipe unguentum aestimatum trecentis denariis, sed gratis datum, non venditum; ut omnes haberent gratis. Virgo, ungere: noli contristari sicut Judas , quia hoc unguentum effunditur, sed consepeli in te Christum. Claude sane vas tuum, ne unguentum effluat. et ideo quae habebat, ait: Aperui, inquit, fratri meo, frater meus transivit . Quomodo transivit? Id est, mentis interna penetravit, sicut dictum est Mariae: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius . Vivum enim Verbum Dei, sicut gladius acutus, penetrans, et corporalium repagula co
Abbreviated transcription (Latin):
odorem fraglat anima quȩ. xp̃o aꝑire
incipit: ut accipiat primo odorẽ domi¬
nicȩ sepulture. & credat quia caro eiꝰ
ñ uidit corruptionẽ. nec odore aliquo
mortis emarcuit. s eterni illius floris
& semꝑ uirentis odore condita surrex̃
Quomͦ enim poterat uel in carne mar¬
tum ẽ : Exin aniuit se: ut spiraret tͥ.
Demꝑ uinguentũ hõc erat: s erat apd̃
patrẽ. Erat in patre. olebat tantum
celi. Aꝑuit os pater dicens. Ecce po-¬
sui te in testamento generis mei in lu¬
cẽ gentium: ut sis in salutẽ usq ad
extremum terre. Descendit filiꝰ: reple¬
ta sunt omĩa nouo odore uerbi. Cruc¬
tauit cor patris uerbum bonum: fra-
in uase odorem primo cohibebat suũ.
dicere sermonẽ. Uenit hora: & apu¬
it os. Exinaniuit unguentũ: quan¬
do uirtꝰ exibat de eo. Floc unguen¬
tum exinanitũ est supͣ iudeos: &
collectũ ẽ a gentib. Exmanitũ ẽ in
iudea: & redoluit in om̃ib terris. ħ

Expanded text:
odorem fragrat anima quae Christo aperire odorem fragrat anima quae Christo aperire incipit, ut accipiat primo odorem Dominicae sepulturae, et credat quia caro ejus non vidit corruptionem, nec odore aliquo mortis emarcuit: sed aeterni illius floris, et semper virentis odore condita surrexit. Quomodo enim poterat vel in carne martum est ? Exinanivit se, ut spiraret tibi. 63. Semper unguentum hoc erat, sed erat apud Patrem, erat in Patre. Olebat tantum coeli. Aperuit os Pater dicens: Ecce posui te in testamentum generis mei, in lucem gentium; ut sis in salutem usque ad extremum terrae . Descendit Filius, repleta sunt omnia novo odore Verbi. Eructavit cor Patris Verbum bonum , fraguam in vase odorem primo cohibebat, suum dicere sermonem . Venit hora, et aperuit os, exinanivit unguentum, quando virtus exibat de eo. 65. Hoc unguentum exinanitum est super Judaeos, et collectum est a gentibus: exinanitum in Judaea, et redoluit in omnibus terris. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad aluentũ dñi interiora turbent᷑.
Si ad angłi aduentum maria turbata
ẽ. quantomagis ad xp̃i nos turbam᷑
aduentum: in fluentib qiuppe di¬
uinis. corporeus ꝑegrinat᷑ affectꝰ: &
uisus ille exterioris hominis exolescit.
Et tu turbare: & tu festina. festinan¬
tes illi: agnum mandueare p̃cipiunt᷑
Surge aꝑi. Ad ianuã xp̃c ẽ: uestibula
domꝰ tuȩ pulsat. Si aꝑueris introibit:
& introibit cum patre. Nec solum cũ
ingressus fuerit mercedem relinquet:
s etiam prĩquã ingrediat᷑ mercedẽ
ꝓmittit. Adhuc anima turbat᷑: ad¬
huc parietes domꝰ tuȩ palpat: adbuc
ti mei pleni in manib clausure. Quã
myrrã stillant animȩ manus.nͥ illã
quã obtulit iustus ille nichodemꝰ
magister in isrł. Iule qui meruit la¬
uachri primꝰ audire mystertũ: Qͥ aitii¬
lit mixturam mẏrre & aloes quasi
ubras centum & misit in corpꝰ iħu:
ẜfectum utiq odorem fidei acculit. Hũc

Expanded text:
ut ad adventum Domini interiora turbentur. ut ad adventum Domini interiora turbentur. Si ad angeli adventum Maria turbata est , quanto magis ad Christi nos turbamur adventum! Influentibus quippe divinis, corporeus peregrinatur affectus, et usus ille exterioris hominis exolescit. Et tu turbare, et tu festina. Festinantes illi agnum manducare praecipiuntur . Surge, aperi, ad januam Christus est, vestibula domus tuae pulsat: si aperueris, introibit, et introibit cum Patre. 61. Nec solum cum ingressus fuerit, mercedem relinquit; sed etiam prius quam ingrediatur, mercedem praemittit. Adhuc anima turbatur, adhuc parietes domus suae palpat, adhuc , et digiti mei pleni in manibus clausurae . Quam myrrham stillant animae manus, nisi illam quam obtulit justus ille Nicodemus magister in Israel , ille qui meruit lavacri primus audire mysterium, qui attulit mixturam myrrhae et aloes quasi libras centum, et misit in corpus Jesu : fectum utique odorem fidei attulit? 62. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
igitur in ministeri o corpora¬
li quem admodum spiritale de¬
beamus actuum nostrorum
diluere uestigium. Ita que
pedes cum semel la ueris
eterni fontis irriguo.⁊
misteri i mundauerie
sac ram ento. caue igitur¬
ne corporee cupiditatis illiuiue lutu¬
lentiq actus terrenis sordib inquinẽt᷑.
Isti sunt pedes quos dauid lauit in spũ:
qui te docet quẽ admodũ eos inquina¬
re non possis dicens. Stantes erant pe¬
des nr̃i: in atriis tuis iherłm. Utiq hic
ñ corporis s animȩ intellige pedes. Qmͦ
enĩ terrenꝰ homo in celo hab̾et corpr̃ĩs pe¬
des: Hierłm enĩ sic paulus te docuit:
in celo ẽ. Ꝙ idem te docuit. quẽadmo¬
dum in cęlo stare possis cum dicit.
Hrã autẽ conuersatio: in cęlis ẽ. Conuer¬
satio mõtum. conuersatio factoꝵ. con¬
cere. frat̾ m̃s misit manum suã ꝑ ꝓ-¬
spectũ: & uenter m̃s turbatus ad il¬
lum. Surrexi aꝑire fr̃ĩ meo. Bonũ ẽ

Expanded text:
igitur in ministerio corporaigitur in ministerio corporali quemadmodum spiritale debeamus actuum nostrorum diluere vestigium. Itaque pedes cum semel laveris aeterni fontis irriguo, et mysterii mundaveris sacramento; cave ne iter cupiditatis illuvie, lutulentique actus terrenis sordibus inquinentur. 59. Isti sunt pedes quos David lavit in spiritu, 228 qui te docet quemadmodum eos inquinare non possis, dicens: Stantes erant pedes nostri in atriis tuis, Hierusalem . Utique hic non corporis, sed animi intellige pedes. Quomodo enim terrenus homo in coelo haberet corporis pedes? Hierusalem enim, sicut Paulus te docuit , in coelo est. Et idem te docuit quemadmodum in coelo stare possis, cum dicit: Nostra autem conversatio in coelis est ; conversatio morum, conversatio factorum, concere: Fraternus meus misit manum suam per prospectum, et venter meus turbatus est ad illum: surrexi aperire fratri meo . Bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
exuendꝰ. Exuit enĩ se carne dñs ut ꝓ te
de dñationibꝰ ⁊ potestatibꝰ mundi istiꝰ tri¬
umpharet. Quomodo uiduam illam: uide
anima deo deuota quiddicat. si se actꝰ cor¬
pr̃is. ⁊ t̾renos exuit mores. ut nesciat qͦmͦ
eẽ si uelit rursus possit induere. Quomͦ
induã illã : Hoc est qͣ uerecundia. qͦ pu¬
dore. qͣ postremo memoria: Consuetudo
illos. Didicisti in eugłio quod pedes
signe sit: Iurta qđ scͥptũ ẽ. Si ergo
laui pedes meos ur̃os dñs ⁊ magist.
quantomagis uos debet p̃edes lauare:¬
Sed hoc ad humilitatẽ ꝑtinet. Quantum
uero ad mysteriũ. pedes debet lauare
enim non lauero inquit tibi pedes
non habebis partem mecum. Cum
hoc petro dicitur. quid de nobiscen¬
setur: Qui lauit igitur pedes non
necesse habet iterum lauare. Et idõ
caueat. ne inquinet eos. Et bene scã
eccła dicit. laui yedes meos. Non
dicit quomodo iterum lauabo eos
sed quomodo iterum inquinabo
eos quasi oblita macule ueteris
oblita contagii. Ammonet

Expanded text:
se carne Dominus, ut pro te de dominationibus et potestatibus mundi istius triumpharet. 56. Quomodo induam illam ? Vide anima Deo devota quid dicat. Sic se actus corporis et terrenos exuit mores, ut nesciat quomodo, etiamsi velit, rursus possit induere. Quomodo induam illam? hoc est, qua verecundia, quo pudore, qua postremo memoria? Consuetudo illos ? Didicisti in Evangelio quod pedes signe sit; juxta quod scriptum est: Si ego lavi pedes vestros Dominus et magister, quanto magis vos debetis Sed hoc ad humilitatem pertinet. Quantum vero ad mysterium, pedes debet lavare enim non lavero, inquit, tibi pedes, non habebis partem mecum . Cum hoc Petro dicitur, quid de nobis censetur? 58. Qui lavit igitur pedes, non necesse habet iterum lavare; et ideo caveat ne inquinet eos. Et bene sancta Ecclesia dicit: Lavi pedes meos. Non dicit: Quomodo iterum lavabo eos; sed, quomodo iterum inquinabo eos? quasi oblita maculae veteris, oblita contagii. Admonet
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit: piscatoris istiꝰ mens. ñ nu-¬
bib caligat᷑. ñ temporib indudit᷑.
ñ mysteruis naturȩ celestis exdudit᷑. si
omnẽ corporalẽ materiã suꝑgressa. uer-¬
bũ apud dm̃ uidit: & quod uerbũ ip¬
sum ds esset aspexit. Nec obtutu carnis
in petro infirmata trepidauit: s dĩ
filium etiã in homine dep̃hendit. ut
assumpto corporis. ab huiꝰ diuinitate
assumentis ascita. in nomen transiret
huc ignorabam. Deniq post legem po-¬
pulꝰ errauit: post euuangłiũ credidit.
Magna in diuersis ȩtatib di gr̃a. In il¬
lo quia mundum descripsit: in isto

Expanded text:
ascendit: piscatoris istius mens non nuascendit: piscatoris istius mens non nubibus caligatur, non temporibus includitur, non mysteriis naturae coelestis excluditur; sed omnem corporalem materiam supergressa, Verbum apud Deum vidit, et quod Verbum ipsum Deus esset, aspexit : nec obtutu carnis in Petro infirmata trepidavit, sed Dei Filium etiam in homine deprehendit ; ut assumptio corporis ad jus divinitatis assumentis adscita, in nomen transiret huc ignorabam. Denique post Legem populus erravit, post Evangelium credidit. Magna in diversis virtutibus Dei gratia. In illo, quia mundum descripsit: in isto,
Abbreviated transcription (Latin):
lembũ deserint. dm̃ repꝑit. scalmũ reliqͥt.
uerbũ inuenit. lina laxauit. fidẽ iunõe.
Plicauit reta homines eleuauit. Mare spre¬
uit celũ acqͥsiuit. Hic gͦ piscator dũ ipse t̾bato
agitat᷑ salo. mobili m̃tes statione nutanteᷤᷤ. fũ
nister ignobilis: ut sit euangłista no¬
bilior. Pauꝑtate egens: ut uirtute
locupletior. Uilis ad honorem uidet᷑:
s p̃ciosus ad fidem. Quanto minꝰ cre-¬
aufeit sapientiȩ sdaris: opinionẽ au-¬
get sapientiȩ spiritualis. Qui legem
ñ didicit. & quȩ legis sunt sapit: ipse
sibi lex ẽ. U legẽ ñ didicit. & ultra
legem loquit᷑: ab eo accipit a quo ip-¬
sa lex uenit. Quȩ tam repentina dig-¬
nitas. piscatores duo in monte dum
uni latorilegis executori conferunt᷑
Hidece qualis iste piscator sit. Moyses
quidem terrena om̃ĩa. mundane
sapientiȩ altitudinẽ suꝑgressus. usq
ad celũ & sidera. prudentia mentis

Expanded text:
Lembum deseruit, Deum reperit: scalmum reliquit, Lembum deseruit, Deum reperit: scalmum reliquit, Verbum invenit: lina laxavit, fidem vinxit: plicavit retia, homines elevavit: mare sprevit, coelum acquisivit. Hic ergo piscator dum ipse turbato agitatur salo, mobili mentes statione nutantes fundavnister ignobilis, ut sit evangelista nobilior: paupertate egenus, ut virtute locupletior: vilis ad honorem videatur, sed pretiosus ad fidem. Quanto minus creaufert sapientiae saecularis, opinionem auget sapientiae spiritalis. Qui Legem non didicit, et quae Legis sunt sapit, ipse sibi Lex est: qui Legem non didicit, et ultra Legem loquitur, ab eo accepit, a quo ipsa Lex venit . 133. Quae tam repentina dignitas? Piscatores duo in monte Domini , uni latori Legis, exsecutori alteri conferuntur. Videte qualis sit iste piscator. Moyses quidem terrena omnia et mundanae sapientiae altitudinem supergressus, usque ad coelum et sidera prudentia mentis
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑ hanc plebẽ: p̃sertim cũ tantȩ tẽpesta¬
tis & ꝓcellȩ mundi huiꝰ obsistant :S
quando uult dñs iubet laxare retia. &
capit᷑ multidudo piscium: nec solũ una
s etiã altera nauis implet᷑. quia plures
eccłiȩ. immaculata plebe complent᷑. Ebe¬
ne accidit. quia nos laboraturos dñs sci-¬
ebat: auxilium de socuis ministrauit. Adẽ
piscator eccliȩ bononiensis: aptus ad
hoc piscandi genus. Da dñe pisces:
dua int̾uenit: quanto magis pro uir¬
gine: Qui diutiꝰ uiduas flere ñ passꝰ
motꝰ earum lacrimis. resuscitauit al¬
tricẽ. Uiuificet uos paulus. qͥ & p̃ce¬
pit honorare: qͥ ait bonum ẽ. si sic ma¬
meant sic̃ & ego. Honore ꝓuocat. ma-¬
gisterio docet. inuitat exemplo. Uiuificet
ille: qui relictis suis õib: secutꝰ ẽ dnm̃. Se¬
cutꝰ est petrꝰ: secutꝰ est ioh̃es. Hide qͥd pis-¬
caror etiã iste ꝓfecerit. Dum in mare lu-
crũ suum querit: uitam inuenit om̃iũ.

Expanded text:
cetur hanc plebem; praesertim cum tantae tempestates et procellae mundi hujus obsistant? Sed quando vult Dominus, jubet laxare retia, et capitur multitudo piscium: nec solum una, sed etiam altera navis impletur; quia plures Ecclesiae immaculata plebe complentur. Et bene accidit quia nos laboraturos Dominus sciebat, et auxilium de sociis ministravit. Adest piscator Ecclesiae Bononiensis aptus ad hoc piscandi genus. Da, Domine, piscdua intervenit , quanto magis pro virgine! Qui diutius viduas flere non passus, motus earum lacrymis, resuscitavit altricem. Vivificet vos Paulus, qui vos praecepit honorari , qui ait: Bonum est si sic maneant sicut et ego . Honore provocat, magisterio docet, invitat exemplo . 246 Vivificet ille, qui relictis suis omnibus, secutus est Dominum: secutus est Petrus, secutus est Joannes. 131. Vide quid piscator etiam icrum suum quaerit, vitam invenit omnium.
Abbreviated transcription (Latin):
tuor affectiones sunt S non ita ut ille
quas supͣ descripsimꝰ Adhuc enĩ illȩ
erudiunt᷑ anime. ꝓcessũq accipiunt:
hsc iam ꝑfecta describit᷑. Deniq illȩ
inuitant᷑ ad cȩlum: hȩc in cęlo est cum
dĩ uerbo. Habet autẽ quattuor affecti¬
ones. idest similitudini hominis. leonis.
uituli. & aquilȩ comparandas: quas
formas pro libroꝵ euanglicoꝵ ꝓprietate ac¬
cipimꝰ figuratas. & ideo quoq hic in homi¬
ne rationabiles: in leone impetibiles. in ui¬
tulo concupiscibiles: in aquila uisibiles.
ꝑfiguras animalium: species affectionis ex¬
pressȩ sunt. Nam in om̃i sapienti uiro. pru¬

Expanded text:
n ita, ut illae quas supra descripsimus; adhuc enim illae erudiuntur animae, processumque accipiunt: hic jam perfecta describitur. Denique illae invitantur ad coelum, haec in coelo est cum Dei verbo. Habet autem quatuor affectiones, id est, similitudini hominis, leonis, vituli, et aquilae comparandas. Quas formas pro librorum Evangelicorum proprietate accepimus figuratas. Et ideo hic quoque in homine rationabilis, in leone impetibilis, in vitulo concupiscibilis, in aquila visibilis per figuras animalium species affectionis expressa est. 114. Nam in omni sapiente viro Pru
Abbreviated transcription (Latin):
nec sponse amorem coniugii interuentꝰ
aboleuit. Itaq sc̃s patriarcha nos do¬
cuit. quantũ deferre primis nuptiis
debeamus: cum tantũ primis sponsa¬
lib ipse detulerit. Cauete igit filie.
ne & grãm nuptiarum tenere neque¬
atis: & molestias augeatis. Explic̃¬

Expanded text:
nec sponsae amorem conjugii interventus nec sponsae amorem conjugii interventus abolevit. Itaque sanctus patriarcha nos docuit, quantum deferre primis nuptiis debeamus, cum tantum primis sponsalibus ipse detulerit. Cavete igitur, filiae, ne et gratiam nuptiarum tenere nequeatis, et molestias augeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
s aduersarios filioꝵ. Quid ergo est ali¬
os generare liberos. nisi spoliare quos
habes liberos: Quib pariter auferũt᷑
& pietatis officia. & compendia facul¬
tatum. Lex diuina cȩlesti inter se con¬
iuges auctoritate constrinxit: & dif¬
ficile manet mutuus amor. Tulit
enim costã de uiro. & formauit femi¬
nã: ut sibi eos inuicẽ copularet di¬
cens. & erunt duo in carne una. Non
hoc de scdis: s primis nuptiis dixit.
Neq eua secundum accepit uirum: neq
scã eccłia secundũ agnouit uirũ. Sa¬
cramentũ enim illud magnum ẽ in
xp̃o & in eccłia: & ideo custodiendũ
est. Sed neq isaac aliam pret̃ rebeccã
sciuit uxorem: neq abraham patrẽ
cum alia nisi cum sara sepeliuit uxo
re. Nam in sca rachel magis figura
mysterii fuit: quam ordo coniugii.
Ettamen in ea quoq habemꝰ quod ad
primi coniugii grãm referre possimꝰ.
si quam primo sponsam habuit plus
amauit. nec fraus exclusit affectum:

Expanded text:
sed adversarios filiorum. Quid est ergsed adversarios filiorum. Quid est ergo generare alios liberos, nisi spoliare quos habes liberos: quibus pariter auferuntur et pietatis officia, et compendia facultatum? 89. Lex divina coelesti inter se conjuges auctoritate constrinxit, et difficile manet mutuus amor. Tulit enim costam de viro, et formavit feminam; ut sibi eos invicem copularet, dicens: Et erunt duo in carne una . Non hoc de secundis, sed primis nuptiis dixit; neque enim Eva secundum accepit virum, neque sancta Ecclesia secundum agnovit virum: Sacramentum enim illud magnum est, in Christo et in Ecclesia ; et ideo custodiendum est. Sed neque Isaac aliam praeter Rebeccam scivit uxorem , neque Abraham patrem cum alia nisi Sara sepelivit uxore . 90. Nam in sancta Rachel magis figura mysterii fuit, quam ordo conjugii . Et tamen in ea quoque habemus, quod ad primi conjugii gratiam referre possimus; si quam primo sponsam habuit, plus amavit, nec fraus exclusit affectum,
Abbreviated transcription (Latin):
di: forte leuitatis error. & intemꝑan¬
tiȩ usus: & saucii cogit pectoris consci¬
entia: S consiliũ sobriis ñ ebriis dat᷑. Et
idõ apud liberam conscientiã michi ser¬
mo est. cui utrumq integrũ ẽ. Ha-¬
beat saucia remediũ: honesta consi-¬
lium. Tu in quã filia quid moliris:
Cur heredes queris extraneos. cum ha-¬
beas tuos: Non filios desideras quos
habes. s seruitutẽ quam non habes.
Hec est enim uera seruitꝰ. in qua infrac¬
tior amor. quẽ non defloratȩ pignus
uirginitatis. & plena sc̃i pudoris &
gr̃ȩ ȩtas prima cõmendat: ubi offen-¬
sa grauior. suspectior insolentia. con¬
cordia infrequentior. Quam ñ tẽpo¬
rib molitꝰ amor: non uigens annis
forma conciliat. Molesta pietas. us
am are libos metuas. aspice libos erubes¬
cas. atq inde oriat᷑ causa discordiȩ. uñ solet
mutuus amor mulcere affectꝰ parentũ. Gene¬
rare liberos uis. non frẽs futuros tuoꝵ:

Expanded text:
di? Forte levitatis error, et intemperandi? Forte levitatis error, et intemperantiae usus, et saucii cogit pectoris conscientia. Sed consilium sobriis, non ebriis datur; et ideo apud liberam conscientiam mihi sermo est, cui utrumque integrum est. Habeat saucia remedium, honesta consilium. Tu, inquam, filia, quid moliris? Cur haeredes quaeris extraneos, cum habeas tuos? Non filios desideras, quos habes: sed servitutem, quam non habes. Haec est enim vera servitus, in qua infractior amor, quem non defloratae pignus virginitatis, et plena sancti pudoris et gratiae aetas prima commendat: ubi offensa gravior, suspectior insolentia, concordia infrequentior, quam non temporibus inolitus amor, non vigens annis forma conciliat. Molesta pietas, ut amare liberos metuas, aspicere liberos erubescas; atque inde oriatur causa discordiae, unde solet mutuus amor mulcere affectus parentum. Generare liberos vis, non fratres futuros tuorum,
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ubi fructus est filioꝵ: causa
non suppetit. quãquã cuiusce con-¬
silii sit. iterũ exꝑiri uelle frustra
temptatam fecunditatẽ: aut subire
quam ꝑtuleris orbitatẽ. hȩc enim
iterandi causa est.filios non haben-¬
tib. G illa quȩ liberos suscepit &
ꝑdidit. cum ipsa enĩ maior conten¬
tio. quȩ sp̃e generandi habet: illa
inquã. nonne sibi uidet᷑. inter ipsa
repetitarum federa nuptiarũ. amis
soꝵ pretexere funera filioꝵ: Nonne
iterũ passura quod repetit. & ad ipsos
uotoꝵ tumulos. exceptarũ orbitatũ
imagines. lamentoꝵ strepitus ꝑhorres¬
cit. Uel cum accensis funalib. nox du¬
cit᷑. nonne pompe funebris exequias
magis putat quã thalamũ p̃parari:
Cur igit᷑ filia dolores magis quos times
repetis. quã filios quos iam non sꝑas
requiris: Si grauis est dolor: subt̃¬
fugienda causa eiꝰ est. non repetenda.
Nam tibi quid consilii tribuam. quȩ
liberos habes: Quȩ tibi causa nuben¬

Expanded text:
utique ubi est fructus filiorum, causa utique ubi est fructus filiorum, causa non suppetit. Quamquam cujusce consilii sit iterum experiri velle frustra tentatam fecunditatem, aut subire, quam pertuleris, orbitatem? Haec enim iterandi causa est filios non habentibus. 87. Ergo illa quae liberos suscepit et perdidit cum ipsa enim major contentio, quae spem generandi habet, illa, inquam, nonne sibi videtur, inter ipsa repetitarum foedera nuptiarum, amissorum 210 praetexere funera filiorum? Nonne iterum passura quod repetit, et ad ipsos votorum tumulos, exceptarum orbitatum imagines, lamentorum strepitus perhorrescit? Vel cum accensis funalibus nox ducitur, nonne pompae funebris exsequias magis putat, quam thalamum praeparari? Cur igitur, filia, dolores magis quos times, repetis; quam filios quos jam non speras, requiris? Si gravis est dolor, subterfugienda causa ejus est, non petenda. 88. Nam tibi quid consilii tribuam, quae liberos habes? Quae tibi causa nuben
Abbreviated transcription (Latin):
Uitem facilius est tondere quã pre¬
mere: ut iuuenescentẽ luxuriam
reprimat. & adolescentẽ lasciuiam
faice succidat. parcoꝵ quandam
parcuũ castitatẽ. docens etiam
in uitib expetendam. Similis hu¬
ic uidua uelut emeritis ueterana
stipendiis castitatis. & si coniugii ar-¬
ma deponat: domꝰ tam̃ totiꝰ pacẽ
gubernat. & si uehendis onerib
ociosa: maritandis tamen iunioribꝰ
prouida. Ubi cultus utilior. ubi fru¬
ctus uberior sit: quoꝵ copula ap-¬
tior: senili grauitate disponit. Itaq
si maturiorib potiꝰ quã iuniorib cõ-¬
mittit᷑ ager. cur putes utiliorẽ nup¬
tam ẽẽ quã uiduã: Quod si ꝑse¬
cutores fidei. ꝑsecutores fuerunt etiã
uiduitatis: utiq fidem sequentib
uiduitas non pro supplicio fugien¬
da est: s tenenda pro premio. S for¬
tasse aliquib ꝓpter suscipiendos
liberos: comugia iteranda uideant᷑.
Id̾ si filioꝵ studiũ causa nubendi ẽ:

Expanded text:
vitem facilis tondere quam previtem facilis tondere quam premere, ut juvenescentem luxuriam reprimat, et adolescentem lasciviam falce succidat, parcorum quamdam partuum castitatem docens etiam in vitibus expetendam. 85. Similis huic vidua velut emeritis veterana stipendiis castitatis, etsi conjugii arma deponat; domus tamen totius pacem gubernat: etsi vehendis oneribus otiosa, maritandis tamen junioribus provida: ubi cultus utilior, ubi fructus uberior sit, quarum copula aptior, senili gravitate disponit. Itaque si maturioribus potius quam junioribus committitur ager, cur putes utiliorem nuptam esse quam viduam? Quod si persecutores fidei, persecutores fuerunt etiam viduitatis: utique fidem sequentibus viduitas non pro supplicio fugienda est, sed tenenda pro praemio. tasse aliquibus propter suscipiendos liberos conjugia iteranda videantur. Quod si filiorum studium causa nubendi est,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Nam & si diuersi: uniꝰ tamen
agri fructꝰ sunt. Nec tanta ortoꝵ
lilia. quantȩ ariste segetum. messiũ
syice. cũ pluriũq spacia cap̃oꝵ recipiẽdis
aptant᷑ seminib: quã redditis no-¬
ualis fructib feriant᷑. Bona ergo
uiduitas : que tociens aplico iudi-¬
cio p̃dicatur. Hec enim magistra fi-¬
dei: magistra est castitatis. Unde &
illi qui deoꝵ suoꝵ adulteria & ꝓbra
uenerant᷑. cȩlibatus & uiduitatis
statuere penas: ut emuli criminũ.
multarent studia uirtutum. Spe
cieꝰs qua feͬdicatẽ quererent: s stu¬
dio quo ꝓpositum castitatis abole¬
rent. Nam confectis stipendiis &¬
rura dimittit᷑ : ut & ipse exercite la-¬
boub uite requiẽ consequat᷑. & ali-¬
osspe futurȩ quietis. subeundis fa-¬
ciat oꝑib ꝓpͣtiores. Agricola nãq
maturior. torquendã alii stiuã cõ-¬
mittit. & iuuenili grauatus oꝑa.
ꝓuidentiã curȩ senilis explorat:

Expanded text:
tem. Nam etsi diversi, unius tamen tem. Nam etsi diversi, unius tamen agri fructus sunt: nec tanta hortorum lilia, quantae aristae segetum, messium spicae, compluriumque spatia camporum recipiendis 209 aptantur seminibus, quam redditis novales fructibus feriantur, 84. Bona ergo viduitas, quae toties Apostolico judicio praedicatur; haec enim magistra fidei, magistra est castitatis. Unde et illi qui deorum suorum adulteria et probra venerantur, coelibatus et viduitatis statuere poenas; ut aemuli criminum multarent studia virtutum: specie quidem qua fecunditatem quaererent, sed studio quo propositum castitatis abolerent. Nam confectis et miles stipenrura dimittitur; ut et ipse exercitae laboribus vitae requiem consequatur, et alios, spe futurae quietis, subeundis faciat operibus promptiores. Agricola quoque maturior torquendam aliis stivam committit, et juvenili gravatus opera, providentiam curae senilis explorat:
Abbreviated transcription (Latin):
bonum ẽ enim mulierẽ ñ tangere.
Et iterũ. Uolo sic om̃s homines ẽẽ.sic̃
& me ipsum. Et tercio. Bonum ẽ illis.
si sic maneant sic̃ & ego. Et quarto.
Bonum ẽ ꝓpter instantem necessitatẽ.
& hoc placere dño: & hoc honestũ eẽ.
Postremo beatiorem eẽ in uiduitate ꝑse-¬
uerantiã : non tancũ suo consilio: s
etiã dĩ sp̃u definiuit. Quȩ nam igit᷑
talis consiliarii benignitatẽ recuset.
qui & uoluntati habenas indulgeat:¬
& id suadeat aliis quod in se exꝑtꝰ uti¬
le iudicauit: Non facilis comprehen-¬
di: nec fastidiosus ȩquari. Que igit᷑
refugiat sc̃a fieri copore & sp̃u. cũ supͣ¬
laborẽ sit p̃mium. supra usum gr̃a.
supra opus merces: Atq hoc ita dico
non ut laqueum ceteris iniciam: s
ut cõmissi michi ruris oꝑarius. agrũ
hunc eccłiȩ fertilẽ cernam: nunc in-¬
tegritatis flore uernantẽ. nunc ui-¬
duitatis grauitate pollentẽ. nunc
etiam coniugii fructib redundan-¬

Expanded text:
Bonum est enim mulierem non tangere ; Bonum est enim mulierem non tangere ; et iterum: Volo sic omnes homines esse sicut et meipsum ; et tertio: Bonum est illis, si sic maneant sicut et ego ; et quarto: Bonum est propter instantem necessitatem : et hoc placere Domino, et hoc honestum esse: postremo beatiorem esse in viduitate perseverantiam, non tantum suo consilio, sed etiam Dei Spiritu definivit. Quaenam igitur talis consiliarii benignitatem recuset, qui et voluntati habenas indulgeat, et id suadeat aliis quod in se expertus utile judicavit, non facilis comprehendi, nec fastidiosus aequari? Quae igitur refugiat sancta fieri corpore et spiritu; cum suplaborem sit praemium, supra usum gratia, supra opus merces? 83. Atque hoc ita dico, non ut laqueum caeteris injiciam, sed ut commissi mihi ruris operarius agrum hunc Ecclesiae fertilem cernam, nunc integritatis flore vernantem, nunc viduitatis gravitate pollentem, nunc etiam conjugii fructibus redundan
Abbreviated transcription (Latin):
uirium habere mensurã. Diuinȩ mu¬
nus miscđie confitet᷑ in se ẽe collatũ:
ut fidelit̾ sciret prima p̾ferre. scd̃a
disponere. & ideo existimo inquit. ñ
statuo. Et existimo bonum ẽẽ. ꝓpt̃ i¬
stantẽ necessitatẽ. Non ergo culpͣa
nuptials quasi culpa uitanda: s qͣsi
necessitatis sarcina declinanda. Lex .N.
astrinxit uxorem. ut in laborib & tri-
sticia filios generet: conuersio eiꝰ ad
uirum sit. quod ei ipse dominet᷑. G
laborib & dolorib in generatione fi-¬
loꝵ addicit᷑ nupta non uidua: &
dñatui uiri sola subdit᷑ copulata ñ
uirgo. Om̃ium autẽ hoꝵ uirgo libe-¬
ra est: quȩ uerbo d̃i suum spopon-¬
dit affectum. quȩ sponsum benedic¬
tionis cum facib expectat. bone lu-¬
mine uoluntatis accenso. E iđo pro¬
uocat᷑ consiliis: non uinculis illigat᷑.¬
S nec uidua preceptũ accepit: sed con¬
silium. Consilium autẽ ñ semel datũ:
s sepe repetitum. Nam & pͥmo dixit.

Expanded text:
virium habere mensuram: divinae muvirium habere mensuram: divinae munus misericordiae confitetur in se esse collatum; ut fideliter sciret prima praeferre, secunda disponere. Et ideo Existimo, inquit, non statuo, sed existimo bonum esse propter instantem necessitatem . 81. Non ergo copula nuptialis quasi culpa vitanda, sed quasi necessitatis sarcina declinanda. Lex enim astrinxit uxorem, ut in laboribus et in tristitia filios generet, et conversio ejus ad virum sit, quod ei ipse dominetur . Ergo laboribus et doloribus in generatione filiorum addicitur nupta, non vidua: et dominatui viri sola subditur copulata, non virgo. Omnium autem horum virgo libera est, quae Verbo Dei suum spopondit affectum, quae sponsum benedictionis cum facibus exspectat , bonae lumine voluntatis accenso. Et ideo provocatur consiliis, non vinculis illigatSed nec vidua praeceptum accipit, sed consilium: consilium autem non semel datum, sed saepe repetitum. Nam et primo dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃miis ꝓuocauit. ñ infirmitatẽ uincuł al¬
ligauit. Sic ⁊ ille gentiũ doctor: bonꝰ moꝵ
auriga nrõꝵ ⁊ qͥdã int̾ioꝵ rector affectutĩ
ꝗ de se ipso didicerat. legim̃tis legẽ cor¬
inquã uarioꝰ cursꝰ mentiũ repugnare.
& ideo neq intantũ adhortatione in-¬
tegritatis intendit. ut aboleret grãm
nuptiarum: neq ita coniugiũ p̾tu¬
lit: ut studia integritatis extingue¬
ret: s a continentie ꝑsuasione incipi¬
ens. ad incontinentie remedia descen¬
dit. & cum brauiũ suꝑnȩ uocatio¬
nis fortiorib demonstrasset: deficere
tamen in uia neminẽ passus est. ita
plaudens priorib ut non despiceret
& sequentes. Didicerat enim & ipse
quia dñs iħo. aliis panẽ ordeaceũ. ne
in uia deficerent: aliis corpus suum.
ut ad regnum contenderent ministra¬
uit. Hec dñs ipse p̃ceptum imposuit:
s uoluntatẽ inuitauit. Hec apłs pre¬
ceptũ statuit: s consiliũ dedit. S: ñ
hoc humanũ consiliũ. humanarum

Expanded text:
n infirmitatem vinculis alligavit. Scit et ille gentium Doctor , bonus morum auriga nostrorum, et quidam interiorum rector affectuum, qui de se ipso didicerat legi mentis legem corinquam, varios incursus mentium repugnare; et ideo neque in tantum adhortationem integritatis intendit, ut aboleret gratiam nuptiarum: neque ita conjugium praetulit, ut studia integritatis exstingueret. Sed a continentiae persuasione incipiens, ad incontinentiae remedia descendit: et cum bravium supernae vocationis fortioribus demonstrasset; deficere tamen in via neminem passus est: ita plaudens prioribus, ut non despiceret et sequentes; didicerat enim et ipse, quia Dominus Jesus aliis panem hordeaceum , ne in via deficerent, aliis corpus suum , ut ad regnum contenderent, ministravit. 80. Nec Dominus ipse praeceptum imposuit, 208 sed voluntatem invitavit: nec Apostolus praeceptum statuit, sed consilium dedit . Sed non hoc humanum consilium, humanarum
Abbreviated transcription (Latin):
Donus quidem seruus: debet preciũ suũ
reparare dño suo. Si non potest p̃cium
reddere: uel hoc faciat. ne p̃cio uideat᷑
indignꝰ. S& tu dignũ te gere. tali p̃cio.¬
ne ueniat. xp̃c. qui te mundauit. qui ce
redemit. & si te in peccato inuenerit. di
D ne mireris quomͦ descendit in corrup¬
tionẽ: cuiꝰ caro ut alibi scriptũ est. non
uidit corruptionẽ: descendit quidem in
locum corruptionis. quia penetrauit in-¬
ferna: s corruptionẽ incorruptꝰ exclusit.

Expanded text:
Bonus quidem servus debet pretium suum Bonus quidem servus debet pretium suum reparare Domino suo: si non potest pretium reddere, vel hoc faciat, ne pretio videatur indignus. Ergo et tu dignam te gere tali pne veniat Christus qui te mundavit, qui te redemit; 245 et si te in peccatis invenerit, dicd ne mireris quomodo descenderit in corruptionem, cujus caro, ut alibi scriptum est , non vidit corruptionem. Descendit quidem in locum corruptionis, qui penetravit inferna: sed corruptionem incorruptus exclusit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ infirmor: Nolite facere. ut ꝓuobis la¬
borẽt apłi Apłi. ergo dicunt ei. ꝑ totam no¬
ctem laborantes. nichil cepimꝰ. Nullus
certe de ditiorib ieiunauit. Quib hodie be¬
ne respondit petr̾. In timore hoc incolatꝰ
ur̃i tempꝰ conuersamini. scientes quod ñ
corruptilib auro uel argento redempti
estis de uana ur̃a conuersatione paternȩ
traditionis: s precioso sanguine quasi
agni incontaminati. & immaculadi iħu
xp̃i. Non gͦ aurum & argentũ. uos lib̾a¬
uit: s ꝓbatio fidei multo preciosior au
parare filia. noli argentũ: ñ diuitiis isti
xp̃c te redemit. Paratum habeto p̃cium.
ñ semꝑ exigeris. s semꝑ debes. Sangui¬
nẽ soluit: sanguinẽ debes. Ille pro te sol¬
uit: tu pro te redde. Cramꝰ oppigndran¬
ti malo creditori peccatis: contraximꝰ
ciro graphum culpȩ. pęnam sanguinis de¬
bebamꝰ. Uenit dñs iħc. suum pro nobis
obtulit: s non potes sanguinem reddere.

Expanded text:
non infirmor ? Nolite facere ut pro vobis lanon infirmor ? Nolite facere ut pro vobis laborent apostoli. Ergo dicunt ei: Per totam noctem laborantes nihil cepimus. Nullus certe de ditioribus jejunavit. Quibus hodie bene respondit Petrus: In timore hoc incolatus vestri tempore conversamini, scientes quod non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traagni incontaminati et immaculati Christi Jesu . Non ergo aurum et argentum vos liberavit, sed probatio fidei multo pretiosior aurparare, filia, noli argentum. Non divitiis istis te Christus redemit. Paratum habeto pretium. Non semper exigeris, sed semper debes. Sanguinem solvit, sanguinem debes. Ille pro te solvit, tu pro te redde. Eramus oppignorati malo creditori peccatis; contraximus chirographum culpae, poenam sanguinis debebamus: venit Dominus Jesus, suum pro nobis obtulit; sed non potes sanguinem reddere. 127.
Abbreviated transcription (Latin):
ut scias quia de fide dicit duc in altum:
ait petrꝰ. Preceptor ꝑ totam noctẽ loboran¬
des nichil cepimꝰ: s in uerbo tuo laxabo
retia. Noctẽ habebat petrꝰ: ante quã xp̃m
uideret. Nondũ enĩ ei uenerat dies: quia
ueram non uiderat lucẽ. Sẏnagoga nox
est: dies ȩccłia ẽ. Vnde & paulꝰ ait. Nox
precessit: dies appropinquauit. Bona lux.
quȩ ꝑfid̾em discussit caliginẽ: fidĩ diem
effecit. Dies factus ẽ petrus. dies paulꝰ. id̃oq
Dies diei eructat uerbũ. hoc ẽ ex intimo
thesauro cordis. fidem predicans. xp̃i. Et
muit. Hȩc in euuangłio legimꝰ. & fortasse
in cȩlo hodie de nobis:. xp̃i & petri iste
sit sermo. Cotidie piscat᷑ petrꝰ: cotidie ei
dicit dñs. duc in altum. Uideor mͥ au-¬
noctẽ laborantes. nichil cepimꝰ. Nox fu¬
it. pauciores ad uigilias conuenerunt. La¬
borat in nobis petrus. quando nr̃a laborat
deuocio: laborat & paulus. Deniq audi¬
stis dicentẽ hodie. Quis infirmat᷑ & ego

Expanded text:
ut scias quia de fide dicit: Duc in altum; ait Petrus: Praeceptor, per totam noctem laborantes nihil cepimus, sed in verbo tuo laxabo retia . Noctem habebat Petrus, antequam Christum videret. Nondum enim ei venerat dies; quia veram non viderat lucem. Synagoga nox est, dies Ecclesia est. Unde et Paulus dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Bona lux, quae perfidiae excussit caliginem, fidei diem fecit. Dies factus est Petrus, dies Paulus, ideoquDies diei eructat verbum , hoc est, ex intimo thesauro cordis fidem praedicant Christi. Et muit. 125. Haec in Evangelio legimus. Et fortasse in coelo hodie de nobis Christi et Petri iste sit sermo. Quotidie Piscatur Petrus, quotidie ei dicit Dominus: Duc in altum. Videor mihi aunoctem laborantes nihil cepimus. Nox fuit, pauciores ad vigilias convenerunt. Laborat in nobis Petrus, quando nostra laborat devotio: laborat et Paulus. Denique audistis dicentem hodie: Quis infirmatur, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
uam: Non gͣ ducere in altũ poterat.
credebat. Quia etiam de puteo aquam
haurire ñ poterãt: Ideo dicit᷑ petro. Duc
puer. ꝓph̃a altissimi uocaberis. Duc gͦ ad
xp̃m. Et bene altũ: in quo ẽ altitudo diui-¬
tiarũ sapientiȩ & scientiȩ dĩ. Duc in altũ:
qui altꝰ suꝑ altum. custodit & exaltat. bi
aquei qui diment dnm: quales ille. uide¬
runt te aquȩ ds. uiderunt te aque & ti-¬
muerunt. Apud iudeos alta aqua ñ erat:
quia ñ erat in corde uiri. Ideoq dñs ait:
popłs hic labiis me honorat: cor autẽ eoꝵ

Expanded text:
vam ? Non ergo ducere in altum poterat, vam ? Non ergo ducere in altum poterat, credebat, qui etiam de puteo aquam haurire non poterant. Ideo dicitur Petro: Duc puer, propheta Altissimi vocaberis . Duc ergo ad Christum. Et bene altum, in quo est altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei . Duc in altum; qui altus super altum custodit, et exaltat. 123. Ibi aquae, quae timent Dominum, quales illae: Viderunt te aquae, Deus, viderunt te 244 aquae, et timuerunt . Apud Judaeos aqua alta non erat, quia non erat in corde viri. Ideoque Dominus ait: Populus hic labiis me honor