comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Recipientib se uidelicet: et credentib in nomine eius.
unt eum: s N credt̃ in nomine eiꝰ. Non credunt unige
gant. hoc ẽ patͥ coẽentialem: et epoysien. etm affir¬
mant. hoc ẽ alt̾ius eẽntiȩ qͦm pat̾ ẽ. Ac ꝑ hoc ñ ꝓdest eis
xp̃m acciꝑe: dum conant᷑ ueritatem eiꝰ negare. Qͥ uͦ reci¬
piunt xp̃m. uerum dm̃. & uerum hominem. & hoc fir¬
missime credt: eis possibilitas data ẽ filios di fieri. Qͥ ñ
ex sanguinib. neq ex uoluptate carnis. neq ex uolup¬
tate uiri: s ex deo nati st̃. N ex sanguinib inqͥt. hoc est
cum corporalib ꝓcreationib: qͥ ad optionem filioꝵ des
Ñ ex uoluptate carnis. neq ex uoluptate uiri: s ex d̃o nat¬
sunt. Duplex intͦducit᷑ sexus: ex qͦ in carne nascentium. car¬
naliter numerositas ꝓpagat᷑. Carnis qͥdem noĩe femineũ:
uiri uͦ masculinum. euangłista significauit habitum.

Expanded text:
Recipientibus se, videlicet credentibus in nomine ejus. Recipientibus se, videlicet credentibus in nomine ejus. unt eum, sed non credunt in nomine ejus, non credunt unigengant, hoc est, Patri coessentialem; ἑτεροούσιον eum affirmant, hoc est, alterius essentiae quam Pater est. Ac per hoc non prodest eis Christum recipere, dum conantur veritatem ejus negare. Qui vero recipiunt Christum verum Deum et verum hominem, et hoc firmissime credunt, eis possibilitas data est filios Dei fieri. Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex non corporalibus procreationibus, qui adoptionem filiorum Dei Neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri. Duplex introducitur sexus, ex quo in carne nascentium carnaliter numerositas propagatur; carnis quidem nomine femineum, viri vero masculinum evangelista significavit habitum.
Abbreviated transcription (Latin):
tem.: se. In ꝓpͥa uenit. In ea uidelicet q̃ ꝑ ipsum facta st̃. Ac ꝑ
hoc ꝓpͥa illiꝰ ñ immerito st̃. Et sui eum ñ recepert̃. Sui sunt
om̃s homines: qͦs uoluit redimere & redemit. Quot qͦt
aut̃ receꝑunt eum dedit eis potestatem filios di fieri:. cre¬
dentib in noĩe eiꝰ. Iam diuidit᷑ ñ humanitas rationabił
mundi: s uoluntas. Segregant᷑ receptores incarnati u̾bi:
a respuentib illud. tideles credt̃ aduentum t̾b: et liben¬
ter recipiunt dm̃ suum: impii negant. & contumacit̃
renuunt. Iudei ꝑ inuidiam: pagani ꝑ ignorantiã. Reci¬
pientib dedit potestatem filios difieri: ñ recipientibus
dat adhuc spacium recipiendi. Anullo enim aufert᷑
possibilitas credendi in di filium: & possibilitas efficien¬
di dei filium. Hoc enim in arbitͥo hominis. & cooꝑatiõe
gr̃ȩ constitutum ẽ. Quib dedit potestatẽ filios difierr

Expanded text:
tem. In propria venit, in ea videlicet, quae per ipsum facta sunt, ac per tem. In propria venit, in ea videlicet, quae per ipsum facta sunt, ac per hoc propria illius non immerito sunt. Et sui eum non receperunt. Sui sunt omnes homines, quos voluit redimere et redemit. Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, credentibus in nomine ejus. Jam dividitur non humanitas rationalis mundi, sed voluntas; segregantur receptores incarnati Verbi a respuentibus illud. Fideles credunt adventum Verbi et libenter recipiunt Dominum sui. Impii negant et contumaciter renuunt, Judaei per invidiam, pagani per ignorantiam. Recipientibus dedit potestatem filios Dei fieri, non recipientibus dat adhuc spatium recipiendi. A nullo enim aufertur possibilitas credendi in Dei Filium, et possibilitas efficiendi Dei filium; hoc enim in arbitrio hominis et cooperatione gratiae constitutum est. Quibus dedit potestatem filios Dei fieri?
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥ rationem medietatis. et suꝑiorẽ sp̃ialium. & inferiorẽ
corporaliũ in se ipso copulat. et de duob unum facit: &
in hoĩe solo intelligit᷑: in qͦ oĩs creat᷑a adunat᷑. Corpore enĩ
constat et aĩa. Corpꝰ de hoc mundo: & aĩam de alt̾o mun¬
do colligens: unum facit ornam̃tũ. E corpꝰ qͥdem omnẽ
corpoream: aĩa uͦ omnẽ incorpoream possidet nat᷑am. Qe
dum cõpagine una conglobant᷑: omne mundanum ho¬
minis conficiunt ornam̃tum. Idoq hõ dr omnis. Omnis
nãq creat᷑a in ipso ueluti in officina qͣdam conflat᷑. Hĩc
cognoiit. Neq ꝑlegis scͥptȩ symbola. neq ꝑ uisibilis crea-¬
ture paradigmata dm̃ suum uoluit cognoscere: carnali
diuinitate nudũ: nec post inhumanationem: sola incar-¬
natione uestitum. Inuisibilem ignorabat: uisibilem ne-¬
gabat. Noluit q̃rere querentem se: noluit audire uocan¬
temse: noluit colere d̃ificantem se:noluit recipe recipien¬

Expanded text:
etatis habet, et superiorem spiritalium, et inferiorem corporalium in se ipso copulat, et de duobus unum facit, et in homine solo intelligitur, in quo omnis creatura adunatur. Corpore enim constat et anima. Corpus de hoc mundo, animam de altero mundo colligens, unum facit ornatum. Et corpus quidem omnem corpoream, anima vero omnem incorpoream possidet naturam. Quae, dum compagine una conglobantur, omne mundanum hominis conficiunt ornamentum. Ideoque homo dicitur omnis; omnis namque creatura in ipso velut in officina quadam conflatur. Hinccognovit, neque per legis scriptae symbola, neque per visibilis creaturae paradigmata Deum suum voluit cognoscere, carnaliuem ejus per se sola divinitate nudum, nec post humanationem sola incarnatione vestitum. Invisibilem ignorabat, visibilem negabat. Noluit quaerere quaerentem se; noluit audire vocantem; noluit colere deificantem; noluit recipere recipien
Abbreviated transcription (Latin):
os ñ aꝑiunt ad loquendum. neq qͥministnͣt. neq quibꝰ
ministrat᷑. s nutibꝰ oĩbꝰ ministrantib p̃cipiunt. Hanc cõ-¬
suetudinem ꝓ mandato a pͥorib accipientes. et uelut le-¬
gem hanc cum sollicitudine obseruantes: et qͥ hanc uio¬
lauerint.tanquam maxima tͣnsgrediens iura tor¬

Expanded text:
os non aperiunt ad loquendum, neque qui ministrant, neque quibus ministratur; sed nutibus omnibus ministrantibus praecipiunt: hanc consuetudinem pro mandato a prioribus accipientes, et velut legem hanc cum sollicitudine observantes; et qui 491 hanc violaverit, tanquam maxima transgrediens jura tor
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i. Si gͦ de xp̃o ꝑ se ipsum uis acciꝑe qͦd dictum ẽ plenũ
gr̃e: de plenitudine dificationis. & sc̾ĩficationis scd̃m hu-¬
manitatem cognosce. Deificationis aut̃ dico: qͣ d̃s & homo
in unitatem uniꝰ sub̃ȩ adunati st̃. Sc̃ĩficationis uͦ qua ñ so¬
lum de sp̃u scõ conceptꝰ: uerum etiam plenitudine dona-¬
tionis eiꝰ repletꝰ est. Ac ueluti insummitate mystici ȩcclesiȩ
candelabri: grãrum lampades in ipso & de ipso fulsere. Si
uͦ plenitudinem gr̃e & ueritatis incarnati u̾bi de nouo te-¬
stamento mauis intelligere. sic̃ idem euangłista paulopꝰ
intellectꝰ appellans: quos xp̃s in carne ueniens. in se ipso
corporalit̾ hoc ẽ ueracit̾ habitasse. & docuit. & manifesta¬
uit: qm ipse ẽ fons. & plenitudo gr̃arum. ueritas sym-¬
boloꝵ legalium: finis ꝓpħicarum uisionum: eui gloria

Expanded text:
 quod dictum est plenum gratiae, de plenitudine deificationis ejus et sanctificationis secundum humanitatem cognosce. Deificationis autem dico, qua homo et Deus in unitatem unius substantiae adunati sunt; sanctificationis vero, qua non solum de Spiritu sancto conceptus, verum etiam plenitudine donationum ejus repletus est; ac veluti in summitate mystici ecclesiae candelabri gratiarum lampades in ipso et de ipso fulsere. Si vero plenitudinem gratiae et veritatis incarnati Verbi de Novo Testamento mavis intelligere, sic idem evangelista paulo post intellectus appellans, quos Christus in carne veniens in se ipso corporaliter, hoc est, veraciter habitasse et docuit et manifestavit, quoniam ipse est fons et plenitudo gratiarum, veritas symbolorum legalium, finis prophetalium visionum, cui gloria
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscens et dicens. tu es xp̃s filiꝰ di uiui.altissime uola¬
uit: s altiꝰ ille qͥ eundem xp̃m dm̃ de deo ante omnia
tempora genitum intellex̃ dicens. In pͥncipio erat u̾bum.
Nemo nos existimet petͦ ioħm p̃ferre. Q̾s hoc fecerit: Qͥs¬
gando adhuc animo ꝑfecte purgatum:ascendent adhuc
uirtut ad incommutabilem habitum ꝑuenientem iã
tiam. Petrus itaq hoc ẽ actio uirtutum. dĩ filium mirabili
et ineffabili mͦ carne circumseͥptum ꝑuirtutem fidei &
actionis conspicat᷑: ioħs uͦ. hoc ẽ altissima ueritatis con
finitum in pͥncipio suo. hoc ẽ in patre suo mirat᷑. łetrꝰ
et deificatꝰ in dm̃ inttͣ se dificantem. Obeate patile. rap¬
spector. ultͣ omne cȩlum in paradyso paradysors. hoc
est in causa auium. audiuit unum u̾bum. ꝑ quod fae¬
tast̾ omnia: & licuit ei illud u̾bũ dicere. hominibq
p̃dicare: qͣntum hominib p̃dicari potest. ac fiducia¬

Expanded text:
cognovit, et ait: « Tu es Christus Filius Dei vivi » . Altissime volacognovit, et ait: « Tu es Christus Filius Dei vivi » . Altissime volavit. Sed altius ille, qui eundem Christum Deum de Deo ante omnia tempora genitum intellexit, dicens: In principio erat Verbum. Nemo nos existimet Petro Joannem praeferre. Quis hoc fecerit? Quisgando adhuc animo perfecte purgatum, ascendenti adhuc virtute ad incommutabilem habitum per venientem jam tiam. Petrus itaque, hoc est actio virtutum, Dei Filium, mirabili et ineffabili modo carne circumscriptum, per virtutem fidei et actionis conspicatur: Joannes vero, hoc est altissima contemplatio finitum in principio suo, hoc est, in Patre suo miratur. Petrus et deificatum in Deum intrat deificantem. O beate Paule, rapspector, ultra omne caelum in paradiso paradisorum, hoc est in causa omnium, audivit unum Verbum, per quod facta sunt omnia, et libuit ei illud Verbum dicere, hominibusque praedicare, quantum hominibus praedicari potest, ac fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
tutum: aliquando fallit᷑ eiꝰ iudicium. carnalium cogitatio¬
num nebulis obumbratum. Intime uͦ theorĩe acies. postquã
semel ueritatis ꝑspexerit uultũ. neqͦqͣm reꝑcutit᷑: nunquã
fallit᷑: nulla caligine obcecat᷑ inꝑpetuum. Ambo tam̃ cur¬
runt ad monum̃tum. Monumentum xp̃i est diuina scͥp.¬
tura: in qͣ diuinitatis et humanitatis eiꝰ mist̾i̾a. densitate¬
litt̾e. ueluti qͣdam muniunt᷑ petͣ. S ioħs p̃cucurrit citius
pet᷑. Acuti nanq atq uelociꝰ intima diuinoꝵ apicum pe-¬
netrat secreta uirtꝰ contemplationis pęnitꝰ purificate : ꝙͣ
actionis ad huc purificande. Ueruntam̃ pͥmum intrat petrꝰ
in monum̃tum: deinde ioħs. Ac sic ambo currt̃: amboin¬
trant. Petrꝰ siqͥdem fidei ẽ symbolum: ioħs significat intel¬
lectum. Ac ꝑ hoc qm̃ scͥptum est. nͥ crediditis. ñ intellige¬
tis. necessario p̃cedit fides in monum̃tum sc̃e scͥpture ⁊

Expanded text:
tutum, aliquando fallitur ejus judicium, carnalium cogitatiotutum, aliquando fallitur ejus judicium, carnalium cogitationum nebulis obumbratum. Intimae vero theoriae acies, postquam semel veritatis perspexerit vultum, nequaquam repercutitur, nunquam fallitur, nulla caligine occultatur in perpetuum. Ambo tamen currunt ad monumentum. Monumentum Christi est divina Scriptura, in qua divinitatis et humanitatis ejus mysteria densissima veluti quadam muniuntur petra. Sed Joannes praecurrit citius Petro. Acutius namque atque velocius intima divinorum operum penetrat secreta virtus contemplationis penitus purificatae, quam actionis adhuc purificandae. Verumtamen primo intrat Petrus in monumentum, deinde Joannes, ac sicut ambo currunt, ambo intrant. Petrus siquidem fidei symbolum, Joannes significat intellectum. Ac per hoc, quoniam scriptum est: « Nisi credideritis, non intelligetis » , necessario praecedit fides in monumentum sanctae Scripturae,
Abbreviated transcription (Latin):
merito uocitaris ioħs. Ioħs: hebreum nom̃ est. Cui int̃p̾ta¬
tio grece.cu.y. exa pycato: latine cui donatum ẽ. Cui enĩ
theologoꝵ donatum ẽ qͦd tͥ est donatum : Abdita uide¬
licet sumii boni penetrare mist̾ia: et ea q̃ tͥ reuelata &
declarata st̾. humanis m̃tibꝰ ac sensib intimare : Dic q̃so
cui talis ac tanta donata ẽ gr̃a : fortassis qͥs dicet summo
u̾tici apłoꝵs: petͦ dico: qͥ dño int̾roganti quem se ẽẽ existima
qͥs dixerit. pł in typofidi et act̾ionis: qm scientie et con¬
templationis. petrum talia dixisse. Quare: Ea scilicet
ratione. qͣ petrꝰ in forma actionis ac fidei ponit᷑. ioħ̃s
aut̃ contemplationis atq scientie typum imitat᷑. Unus
siqͥdem recumbebat suꝑ pectꝰ dnicum. qͦd est contempla¬
tionis sacram̃tum: alt̾ sepe titubabat. quasi trepide actio¬
ꝑueniat in habitum. puras aliqͣndo discernit species uir-¬

Expanded text:
merito vocitaris Joannes. Ebreum nomen est Joanmerito vocitaris Joannes. Ebreum nomen est Joantio graece ᾧ ἐχαρίσατο, latine vero cui donatum est. Cui enim theologorum donatum est, quod tibi est donatum, abdita videlicet summi boni penetrare mysteria, et ea, quae tibi revelata et declarata sunt, humanis mentibus ac sensibus intimare? Dic, quaeso, cui tanta ac talis est donata gratia? Fortassis quis dicet: summo vertici apostolorum, Petro dico, qui Domino interroganti, quem se esse existimarquis dixerit, plus in typo fidei et actionis, quam scientiae et contemplationis Petrum talia dixisse, ea scilicet ratione, qua Petrus in forma actionis ac fidei ponitur, Joannes autem contemplationis atque scientiae typum imitatur. Unus siquidem decumbebat super pectus Dominicum, quod est contemplationis sacramentum, alter saepe titubabat, quasi trepidae actiousquam perveniat in habitum, puras aliquando discernit species vir
Abbreviated transcription (Latin):
ox spĩtalis aquile: auditum pulsat eccłie. Ext̾ior
sensus tͣnseuntem accipiat sonitum: int̾ior ani¬
mus manentem penetret intellectum. Uox alti¬
uidi uolatilis. ñ aerem corporeum. u ł ethra. uel totꝰi sensi¬
bilis mundi ambitum suꝑuolitantis. s õẽm theoriã ultͣ
oĩa q̃ st̃. et q̃ non st̃. citiuolis intime theologie pennis. cla-¬
rissime suꝑeque contemplationis obtutib tͣnscendentis.
Dico aut̃ q̃ st̃. q̃ siue humanum. siue anglicum. ñ õm̃ofun
theologꝰ ioħs. ñ solum q̃ intelligi uł dici possunt: uerum
etiam in ea q̃ suꝑant omnẽ intellectum et significationẽ
suꝑuehit᷑: extͣ omnia in esfabili m̃tis uolatu archana uniꝰ
õium pͥncipii exaltatꝰ: incõp̃hensibilemq ipsiꝰ pͥncipii &
ũbi. hoc ẽ patͥs et filii unitam suꝑessentialitatem. nec ñ et
distinctam suꝑ sub̃alitatem pure dinoscens: eugłm suum
inchoat dicens. In pͥncipio erat ũbum. Obeate ioħs: nonim¬

Expanded text:
ox spiritualis aquilae auditum pulsat Ecclesiae. Exterior sensus transeuntem accipiat sonitum; interior animus manentem penetret intellectum. Vox altividi volatilis, non aera corporeum vel aethera vel totius sensibilis mundi ambitum supervolitantis, sed omnem theoriam, ultra omnia, quae sunt, et quae non sunt, citivolis intimae theologiae pennis clarissimae superaeque contemplationis obtutibus transcendentis. Dico autem quae sunt, quae sive humanum sive angelicum non omnino theologus Joannes non solum quae intelligi ac dici possunt, verum etiam in ea, quae superant omnem intellectum et significationem, supervehitur, extraque omnia ineffabili mentis volatu in arcana unius omnium principii exaltatur, incomprehensibilemque ipsius principii et verbi, hoc est Patris et Filii, unitam superessentialitatem, nec non et distinctam supersubstantialitatem pure dinoscens, Evangelium suum inchoat, dicens: In principio erat Verbum. O beate Joannes, non im
Abbreviated transcription (Latin):
concordes uariat uices
Q pugnãcia semma
Fedus perpetuũ tenẽt
Q phebus roseum diem
Curru prouehit aureo
Ut quas duxerit hesperus
P hebe noctibus imperet
Ut fluctus auidũ mare
Certo fine coherceat
Nec terais liceat uagis
La tos tendere tez minos
hanc rerum seriem ligat
Terras ac pelagus regens
Et celo imperitans amor
hic si frena remiserit
Quicquid nũc amat muicem
Bellũ cõtinuo geret
t quã nũc sotia fide
Pulcris motib nicitant¬
Certent soluere machinam
hic sancto populos quoqz
Iunctos federe continet
hic et cõuigni sacrum
Castis nectit
dictat iura sodalibus
O felix hommũ genus
Si urõs ammos amor
Quo celũ regitur. ⁊ egat

Expanded text:
concordes uariat uices, concordes uariat uices, quod pugnantia semina foedus perpetuum tenent, quod Phoebus roseum diem curru prouehit aureo, ut quas duxerit Hesperos Phoebe noctibus imperet, ut fluctus auidum mare certo fine coherceat, ne terris liceat uagis latos tendere terminos, hanc rerum seriem ligat terras ac pelagus regens et caelo imperitans amor. Hic si frena remiserit, quicquid nunc amat inuicem bellum continuo geret et quam nunc socia fide pulchris motibus incertent soluere machinam. Hic sancto populos quoque iunctos foedere continet, hic et coniugii sacrum castis nectit dictat iura sodalibus. O felix hominum genus, si uestros animos amor quo caelum regitur regat
Abbreviated transcription (Latin):
fortunã Illa enĩ semper felicitatis¬
specie cũ uidetur blanda mẽtitur
het semper uera est cũ se instabilem
nuitacione de mõstrat. Illa fallit. hec ĩstouit
illa mẽdatiũ specie bonoꝵ mẽtes fruen¬
ciũ ligat. hec coginicione fragilis felici¬
tatis ab soluit. Itaqz illam uideas uen¬
tosam fluẽtẽ suiqz semper ignaram
hanc sobriã succnnctãqz. et ipĩus ad¬
uersitatis excercitacione prudentem
postremo felix a uero bono deuios blã¬
diciis trahit. Aduersa plerũq ad uera
bona ⁊ educe unco ⁊etrahit An hoc
inter mĩmnia estimãdum putas ꝙ
amicoꝵ tibi fideliũ mentes. het aspeta
hec horribilis fortuna deterit hec
tibi certos sodaliũ uultus ãbiguos¬
qz secreuit discedẽs suos abstulit
tuosqz reliquit Euanti hoc inte¬
ger et ut uidebaris tibi fortunatꝰ
emisses Nunc desme et amissas
opes querere. q̃d preciosissimũ diui¬
ciaꝑ genus est. amicos inuenisti
mundus stabili fide¬

Expanded text:
fortunam; illa enim semper specie felicitatifortunam; illa enim semper specie felicitatis, cum uidetur blanda, mentitur, haec semper uera est, cum se instabilem mutatione demonstrat. Illa fallit, haec instruit; illa mendacium specie bonorum mentes fruentium ligat, haec cognitione fragilis felicitatis absoluit; itaque illam uideas uentosam fluentem suique semper ignaram, hanc sobriam succinctamque et ipsius aduersitatis exercitatione prudentem. Postremo felix a uero bono deuios blanditiis trahit, aduersa plerumque ad uera bona reduces unco retrahit. An hoc inter minima aestimandum putas quod amicorum tibi fidelium mentes haec aspera, haec horribilis fortuna detexit? Haec tibi certos sodalium uultus ambiguosque secreuit, discedens suos abstulit, tuos reliquit. Quanti hoc integer et, ut uidebaris tibi, fortunatus emisses? Nunc amissas opes querere: quod pretiosissimum diuitiarum genus est, amicos inuenisti. Quod mundus stabili fide
Abbreviated transcription (Latin):
Licet ⁊emotos fama ꝑ ppłos meãs
d iffusa linguas euplicet
Et magna titulis fulgeat claris domꝰ
Mors sperint altam glĩam
Inuoluit humile parites et celsũ caput
Equatqz sũmis infima
Dbi nũt fidelis ossa fabricii manẽt
Quid brutus aut rigidus catho
Signat suꝑstes fama tenuis ⁊ pauculis
In ane nomẽ litteris
Sed ꝙ decora nouimus uocabula
Nuin strre cõsumptos datur
Iacetis ergo prorsus ignorabiles
Nec fama notos efficit
Quod si putatis longus uitã trahi
Mortalis aura nomĩs
Cũ sera nobis rapiet hoc eciã dies
Iam uos secũda mors manet
ed ne me mexorabile cõtra fortunã
gerere bellũ putes. est aliqñ tũ de
homĩb nõ nichil fallax illa bene mere¬
atur. tũ scilz cũ se aperit. cũ frontẽ dete¬
git. moresqz proficetur Nondũ forte
quid loquar intelligis. Mirũ est q̃d
dicere gestio. eoqz sẽtenciã uerbis
explicare uix queo Et enĩ plus homĩ¬
b ⁊ eor aduersã ꝙͣ prosperã prodesse

Expanded text:
Licet remotos fama per populos means Licet remotos fama per populos means diffusa linguas explicet et magna titulis fulgeat claris domus, mors spernit altam gloriam, inuoluit humile pariter et celsum caput aequatque summis infima. Vbi nunc fidelis ossa Fabricii manent, quid Brutus aut rigidus Cato? Signat superstes fama tenuis pauculis inane nomen litteris. Sed quod decora nouimus uocabula num scire consumptos datur? Iacetis ergo prorsus ignorabiles nec fama notos efficit. Quodsi putatis longius uitam trahi mortalis aura nominis, cum sera uobis rapiet hoc etiam dies iam uos secunda mors manet. Sed ne me inexorabile contra fortunam gerere bellum putes: est aliquando cum de hominibus fallax illa nihil bene mereatur, tum scilicet cum se aperit, cum frontem detegit moresque profitetur. Nondum forte quid loquar intellegis; mirum est quod dicere gestio, eoque sententiam uerbis explicare uix queo. Etenim plus hominibus reor aduersam quam prosperam prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
lemter pacienterqz tollerasset Ille
paciẽciã paulisper paciẽter assũpsit
acceptaqz cõtumelia uelut insultans
iã tãdem in quit intelligis nõ habet¬
ne philosophũ. tũ ille nimiũ mordaci¬
ter. intellexerã inquit. si tacusses
Quid autẽ est. ꝙ ad precipuos uiros
de hiis enĩ sermo est qui uirtute gliam
petũt Quid inꝙͣ est q̃d ad istos de fama
post resolutũ morte supprema corpꝰ
attineat Nam si q̃d nr̃e rationes cre¬
di uetant. toti moriũtur homĩes nul¬
la est ommno glĩa. cũ is cuiꝰ ea esse
dicitur. nõ extat om̃ino Sm uero
benesibi conscia mens terreno car¬
tere resoluta celũ libera petit Nõne
se. celo fruens terrems gaudet exẽ¬
ptam
uicũqz solam mẽte precipiti petit
dũmũ qz credit gloriam
Late patẽtes etheris cernat plagas
Artumqz terraꝵ situm
B reuẽ ⁊ eplere nõ ualentis ãbitũ
Pudebit aucti nomĩs
Quid.o. superbi colla mortali Iugo
Frustra leuare gestĩt

Expanded text:
leniter patienterque tolerasset, ille leniter patienterque tolerasset, ille patientiam paulisper assumpsit acceptaque contumelia uelut insultans: “Iam tandem,” inquit, “intellegis me esse philosophum?” Tum ille nimium mordaciter: “Intellexeram”, inquit, “si tacuisses”. Quid autem est quod ad praecipuos uiros - de his enim sermo est - , qui uirtute gloriam petunt, quid, inquam, est quod ad hos de fama post resolutum morte suprema corpus attineat? Nam si, quod nostrae rationes credi uetant, toti moriuntur homines, nulla est omnino gloria, cum is cuius ea esse dicitur non exstet omnino. Sin uero bene sibi mens conscia terreno carcere resoluta caelum libera petit, nonne se caelo fruens terrenis gaudet exemptam? Quicumque solam mente praecipiti petit summumque credit gloriam, late patentes aetheris cernat plagas artumque terrarum situm; breuem replere non ualentis ambitum pudebit aucti nominis. Quid, o superbi, colla mortali iugo frustra leuari gestiunt?
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ et enĩ mora momẽti si decem
nulib cõferatur ãnis. qm̃ utrũq
spaciũ definitũ est. mĩmã licet
habet tamẽ aliꝙͣ ꝓporcionẽ. At hic
ip̃e numerꝰ ãnoꝵ eiꝰqz ꝙͣlibet mul¬
tiplex ad ĩtermĩabilẽ diuturntatẽ
nec cõparari quidẽ potest Et enĩ
terit esse collacio Ita fit ut q̃libet pro¬
lixi tẽporis fama sit. se cũ in exhausta
eterntate cogitetur nõ parua. sed
plane nulla esse uideatur uos autẽ
nisl ad ppłares aures manesqz rumo¬
res ⁊ ecte facere nescitis Et reluta cõ¬
sciencie uirtutisqz prestãtia de alie¬
nis premia sermonculis postulatis Accipe
in huiꝰmoĩ aerogãcie leuitate ꝙͣ festine
aliquis illuserit Nã cũ quidã adortꝰ
esset hoiẽm cõtumeliis. qui non ad
uere uirtutis usũ. sed ad superbã gliãm
falsũ sibi philosophi nomẽ induerat
adiecissetqz se iam sciturũ. an ille philo¬
sophus esset. si quidẽ illatas muirias

Expanded text:
 etenim mora momenti si decem  etenim mora momenti si decem milibus conferatur annis, quoniam utrumque spatium definitum est, minimam licet habet tamen aliquam portionem; at hic ipse numerus annorum eiusque quamlibet multiplex ad interminabilem diuturnitatem ne comparari quidem potest. Etenim terit esse collatio. Ita fit ut quamlibet prolixi temporis fama, si cum inexhausta aeternitate cogitetur, non parua sed plane nulla esse uideatur. Vos autem nisi ad populares auras inanesque rumores recte facere nescitis et relicta conscientiae uirtutisque praestantia de alienis praemia sermunculis postulatis. Accipe in huius modi arrogantiae leuitate quam festiue aliquis illuserit. Nam cum quidam adortus esset hominem contumeliis, qui non ad uerae uirtutis usum sed ad superbam gloriam falsum sibi philosophi nomen induerat, adiecissetque iam se sciturum an ille philosophus esset si quidem inlatas iniurias
Abbreviated transcription (Latin):
ne igitur qmͣ sit angusta ꝙͣ ꝯpressa
glĩa. qmͣ dilatare ac propagare
laboratis an ubi romam nomĩs
trãsire fama nequit. romam hoĩs
glĩa progredietur siud ꝙ diuer¬
sarũ genciũ mores inter se atq
istituta discordãt. Ut quod apud
illos laude. apud alios supplicio
dignũ iudicetur. Suo sit ut si ꝙͣ
fame predicatio delectat. huic in
plurmios populos nomẽ proferte
nullo modo cõducat Erit igitur ꝑua¬
gata suos glĩa quisqz cõtentus et
intra uniꝰ gentis termĩos preclara
illa fame ĩmortalitas coartabitur
Sed qmͣ multos clarissimos suis
tẽporibz uiros scriptoꝵ mops dele¬
uit obluuo qmͣꝙͣ quid ip̃a scripta pro¬
ficiãt. que cũ sus auctoribz premit
longior atqz obscura uetustas uos
uero ĩmortalitatẽ bobis propagare¬
uidemim cũ futua tẽporis samã co¬
gitatis ꝙ si ad eterntatis infmita
spacia pertractes. quid habes ꝙ
de tui nomĩs diuturntate leteris

Expanded text:
ne igitur quam sit angusta, quam compressa ne igitur quam sit angusta, quam compressa gloria, quam dilatare ac propagare laboratis? An ubi Romani nominis transire fama nequit Romani hominis gloria progredietur? Quid quod diuersarum gentium mores inter se atque instituta discordant, ut quod apud alios laude apud alios supplicio dignum iudicetur? Quo fit ut si quem famae praedicatio delectat huic in plurimos populos nomen proferre nullo modo conducat. Erit igitur peruagata inter suos gloria quisque contentus et intra unius gentis terminos praeclara illa famae immortalitas coartabitur. Sed quam multos clarissimos suis temporibus uiros scriptorum inops deleuit obliuio! Quamquam quid ipsa scripta proficiant, quae cum suis auctoribus premit longior atque obscura uetustas? Vos uero immortalitatem videmini, cum futuri temporis famam cogitatis. Quod, si ad ecternitatis infinita spatia pertractes, quid habes, quod nomine tui diuturnitate leteris
Abbreviated transcription (Latin):
sti Que a nobis cognitis aĩãntibz
incolatur. huic quarte si qnͣtum
maria paludesq premũt ꝙͣtũ sicci
uasta alia usta regio discenditur
cogitacione subtraxeris uix angu¬
stissima in habitandi homĩbz area
relinꝯtur In hoc igitur mĩmo pũcti
quodã puncto circũcepti atq cõclu¬
si de ꝑuulgãda fama de proferẽdo
nomĩe cogitatis. At quidhabeat
amplũ magnificũqz glĩa. tam
ãgustis exigiusq limitib artata
Aode ꝙ hoc ip̃m breuis habitaculi
septũ plures ĩcolũt nationes. sed¬
lingua. morib tocius uite ratione
distãtes ad quas cũ difficultate
itieꝵ. cũ loquẽdi diuersitate. cũ
cõmercii insolencia Non solũ modo
fama hõm singuloꝵ. sed nec urbiũ
quidẽ peruenire queat Etate demq
marci tulii. sicut ip̃e quodã loco si¬
gnificat. nõdum cancasũ romane
rei publice sama trãscenderat Et
erat tũc adulta parchis ceteris¬
q id locoꝵ gẽtib formidolosa. uides¬

Expanded text:
sti, quae nobis cognitis animantibus sti, quae nobis cognitis animantibus incolatur. Huic quartae si quantum maria paludesque premunt quantumque siti uasta regio distenditur cogitatione subtraxeris, uix angustissima inhabitandi hominibus area relinquetur. In hoc igitur minimo puncti quodam puncto circumsaepti atque conclusi de peruulganda fama, de proferendo nomine cogitatis, ut quid habeat amplum magnificumque gloria tam angustis exiguisque limitibus artata? Adde quod hoc ipsum breuis habitaculi saeptum plures incolunt nationes lingua, moribus, totius uitae distantes, ad quas tum difficultate itinerum tum loquendi diuersitate tum commercii insolentia non modo fama hominum singulorum sed ne urbium quidem peruenire queat. Aetate denique M. Tullii, sicut ipse quodam loco significat, nondum Caucasum montem Romanae rei publicae fama transcenderat et erat tunc adulta Parthis etiam ceterisque id locorum gentibus formidolosa. Vides
Abbreviated transcription (Latin):
Quos prem septem gelidi triones
Quos nothus sicco uiolentus estu
Torret ardentes recoquẽs harenas
Celsa nõ tandem ualuit potestas
Uertere prai rabiem neroins.
heu grauem fortem quociẽs miqꝰ
Additur seuo gladius ueneno
uni ego. scie in ꝙͣ ip̃a. mĩmũ nobis
ambicionẽ mortaliũ repsuisse
dommatã Sed materiã gerendis
reb optauimꝰ. quo ne uirtus tacita
cõfenesceret. Et illa atqui hoc unũ
est ꝙ prestãtes quidẽ natura mẽ¬
tes. fed nondũ ad extremã manũ
uirtutũ perfectione perductas alli¬
cere possit. glĩe .s. cupido. et optimoꝵ
in rem publicã meritoꝵ fama Que
quã sit exilis et tocius uacua
ponderis sic cõsidera Omẽm terre amn¬
bitũ. sicuti astrologicis demõstracio¬
nib accepisti ad celi spaciũ. puncti
cõstat optinere rationẽ. id est ut si
ad celestis globi magiitudine cõse¬
ratur. nichil spacii prorsus habere
iudicetur. huiꝰ igitur tã exigue Re
est. sicut ptholomeo probante didici¬

Expanded text:
quos premunt septem gelidi triones, quos Notus sicco uiolentus aestu torret ardentes recoquens harenas. Celsa num tandem ualuit potestas uertere praui rabiem Neronis? Heu grauem sortem, quotiens iniquus additur saeuo gladius ueneno! – Tum ego: Scis, inquam, ipsa minimum nobis ambitionem mortalium rerum fuisse dominatam; sed materiam gerendis rebus optauimus, quo ne uirtus tacita consenesceret. – Et illa: Atqui hoc unum est quod praestantes quidem natura mentes sed nondum ad extremam manum uirtutum perfectione perductas allicere possit, gloriae scilicet cupido et optimorum in rem publicam fama meritorum. Quae quam sit exilis et totius uacua ponderis sic considera. Omnem terrae ambitum, sicuti astrologicis demonstrationibus accepisti, ad caeli spatium puncti constat obtinere rationem, id est, ut, si ad caelestis globi magnitudinem conferatur, nihil spatii prorsus habere iudicetur. Huius igitur tam exiguae in est, sicut Ptolomaeo probante didici
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ res sese aliter hñtes. falsis cõpellare
nom̃b. que facite ipã p rerũ redar¬
guũtur effectu Itaqz nec ille diuicie.¬
tota concludere fortuna licet in qua
nichil expetendũ. nichil natiue bo¬
intatis in esse manifestũ est Eue nec
se bomis semper adiuĩgit. et bonos
quibz fuerit adiũcta non esficit
oui mus quãtas dederit minas
urbe flãmata patribzqz cesis
Fratre qui condam ferus interempto
Matris effuso maduit cruore
Corpus et uisu gelidũ pererrans
Ora nõ tinxit lacoius sed esfe
Censor extincti potuit decoris
Hic tñ septro populos Regebat
Quos uidet condens ⁊ adios sub nudas
P hebus extremo uemens ab ortu

Expanded text:
enim res sese aliter habentes falsis compellare nominibus, quae facile ipsarum rerum redarguuntur effectu; itaque nec illae diuititota concludere fortuna licet, in qua nihil expetendum, nihil natiuae bonitatis inesse manifestum est, quae nec se bonis semper adiungit et bonos quibus fuerit adiuncta non efficit. Nouimus quantas dederit ruinas urbe flammata patribusque caesis fratre qui quondam ferus interempto matris effuso maduit cruore corpus et uisu gelidum pererrans ora non tinxit lacrimis, sed esse censor exstincti potuit decoris. Hic tamen sceptro populos regebat quos uidet condens radios sub undas Phoebus, extremo ueniens ab ortu
Abbreviated transcription (Latin):
putabat tyrãnus materiã coudelita¬
tis. uir sapiẽs secit esse uirtutis Euid
autem est q̃d in aliũ facere quisꝙͣ
possit. q̃d sustinere ab alio ip̃e non
possit Busiridẽ accepimꝰ necare
hosxites solitũ ab hercule hospite
fuisse mactatũ regulus plures
penoꝵ bello captos in unicula ꝯie¬
cerat ded mox ip̃e manus uictoꝵ¬
in alio potest ne id in se alter ualeat
efficere nõ possit. Ad hec sl ipis dig¬
nitatib et potestatib ĩesset aliqͥd
naturalis ac proprii bom nũꝙͣ
pessimis prouenirẽt. neqz enĩ a bi
solent aduersa sociari Natura
respuit ut cõtraria q̃q ĩgãtur
Itaq cũ pessimos pleꝵq dignita¬
tib fungi dubiũ nõ sit Illud etiã
liquet. natura sui nõ esse bona

Expanded text:
putabat tyrannus materiam crudelitatis, uir sapiens fecit esse uirtutis. Quid autem est quod in alium facere quisquam 1 possit, quod sustinere ab alio ipse non possit? Busiridem accipimus necare hospites solitum ab Hercule hospite fuisse mactatum. Regulus plures Poenorum bello captos in uincla coniecerat, sed mox ipse uictoin alio potest, ne id in se alter ualeat efficere non possit? Ad haec si ipsis dignitates ac potestatibus inesset aliquid naturalis ac proprii boni, numquam pessimis prouenirent. Neque enim sibi solent aduersa sociari; natura respuit ut contraria quaeque iungantur. Ita cum pessimos plerumque dignitatibus fungi dubium non sit, illud etiam liquet natura sui bona non
Abbreviated transcription (Latin):
qui presidere uideamim Nũc si inter
mures uideres unũ aliquẽ ius sibi
ac potestatẽ pre ceteris uendicantem
qnͣto mouereris cachuo sud uero
si corpus spectes imbecilliꝰ homĩe ⁊ epe¬
rire queas Quos sepe muscularum
quoqz uel morsus uel in secreta uel queq¬
loca ⁊eptãciũ necat introitus. buo
uero quisꝙͣ ius aliq̃d in ꝙͣ piã insi
in solum torpus et q̃d infra corpus
mentẽ firma sibi ratione coherentẽ
de statu proprie quietis amouebis
cũ liberũ quẽdam uirũ suppliciis se
sum se facte cõuirationis constios
prodez et. liuguã ille momordit
atq abscidit. et in os tyrãm seuiẽ¬
tis abiecit. ita couciatus quos

Expanded text:
qui praesidere uideamini? Nunc si inter mures uideres unum aliquem ius sibi ac potestatem prae ceteris uindicantem, quanto mouereris cachinno! Quid uero, si corpus spectes, imbecillius homine repperire queas, quos saepe muscularum quoque uel morsus uel in secreta quaeque reptantium necat introitus? Quo uero quisquam ius aliquod in quempiam nisi in solum corpus et quod infra corpus um mentem firma sibi ratione cohaerentem de statu propriae quietis amouebis? Cum liberum quendam uirum suppliciis sesum se factae coniurationis conscios proderet, linguam ille momordit atque abscidit et in os tyranni saeuientis abiecit; ita cruciatus, quos
Abbreviated transcription (Latin):
qz disseram quas uos uere dignita¬
tis ac potestatis inscii. exequatis celo
Quesi in improbissimũ quẽq cecide¬
eructuãtib Quod diliuuũ tantas
strages dederint certe uti memĩsse
te arbitror cõsulare imꝑiũ. ꝙͦ liberta¬
probitas utẽciũ placet. ita fit ut
dat Que uero est ista expetibilis
ac preclara potencia Nonne .o. ter

Expanded text:
que disseram, quas vos, verae dignitatis ac potestatis inscii, coelo exaequatis? 146 Quae si in improbissimum quemque cecideeructantibus, quod diluvium tantas strages dederint? Certe, uti meminisse te arbitror, consulare imperium, quod libertaprobitas utentium placet? Ita fit ut dat. 147 Quae vero est ista vestra expetibilis ac praeclara potentia? Nonne o ter
Abbreviated transcription (Latin):
Potum quoq lubricus annis
u mbras altissima pius
Nondum maris alta secabat
N ec mercibus undiqz lectis
N oua lictora uiderat hospes
Tunc classica seua tacebant
O diis neqz fusus acerbis
Cyuor horrida tiuxerat arua
Quid eñ furor hosticus ulia
utinam nr̃a modo redirent
In mores tempora priscos
s ed seuior ignibus ethue
Feruens amor ardet habendi
heu primus quis fuit ille
Aura qui pondera tecti
Semmasqz latere uolentes
preciosa pericula fodit

Expanded text:
Potum quoque lubricus amnis, Umbras altissima pinus. Nondum maris alta secabant, Nec mercibus undique lectis, Nova littora viderat hospes, Tunc classica saeva tacebant, Odiis neque fusus acerbis, Cruor horrida tinxerat arva. Quid enim furor hosticus ulla Utinam modo nostra redirent In mores tempora priscos! Sed saevior ignibus Aethnae Fervens amor ardet habendi. Heu! primus quis fuit ille Auri qui pondera tecti, Gemmasque latere volentes, Pretiosa pericula fodit
Abbreviated transcription (Latin):
que se pessimis habere paciũtur qd
quidẽ de cũctis fortune muneribz
digniꝰ estimari potest. que ad ĩpro¬
bissimũ ꝙͣqz uberiora peruemũt
de quib etiã illud cõsidezandũ puto
ꝙ nemo dubitat esse fortẽ. cui forti¬
tudinẽ in esse cõspexit et cuicũq uelo¬
citas adest. manifestũ est eẽ uelocem
Sic musica quidẽ musicos medicina
medicos rethorica rethoricos facit
Agit enĩ cuiꝰqz rei natura quod
propriũ est .Nec cõtrariaꝵ ⁊erũ mis¬
cetur effectibz Eg. ultro que sunt
aduersa depellit At qui nec opes
iexpletam restringere auaritiã
queũt. nec potestas sui cõpotẽfecerit
quẽ uiciose libidines insolubilibz astric¬
tũ retinẽt tathenis. et collata ĩprobis
dignitas nõ tm̃modo nõ efficit dig¬
nos sed prodit pocuis. et ostentat
indignos Cur ita prouent gaudetis

Expanded text:
quae se pessimis haerere patiantur. Quod quidem de cunctis fortunae muneribus dignius existimari potest, quae ad improbissimum quemque uberiora perueniunt. De quibus illud etiam considerandum puto quod nemo dubitat esse fortem cui fortitudinem inesse conspexerit et cuicumque uelocitas adest manifestum est esse uelocem; sic musica quidem musicos, medicina medicos, rhetorica rhetores facit: agit enim cuiusque rei natura quod proprium est nec contrariarum rerum miscetur effectibus et ultro quae sunt aduersa depellit. Atqui nec opes inexpletam restinguere auaritiam queunt, nec potestas sui compotem fecerit quem uitiosae libidines insolubilibus adstrictum retinent catenis, et collata improbis dignitas non modo non effecit dignos sed prodit potius et ostentat indignos. Cur ita prouenit? Gaudetis
Abbreviated transcription (Latin):
remediis nondũ tempꝰ est. Et eam mẽ¬
ciũ cõstat esse naturã ut quotiens
abiecerũt ueras falsis opimonibz
induãtur Ex quib ort᷑a perturba¬
tionũ caligo ueꝵ illũ cõfundit ĩtiu¬
tũ hãc paulisper leuibz mediotrib¬
qz somẽtis actenuare tẽptabo ut
dimotis fallaciũ affectõnũ tenebri
splendorẽ uerelucis possis agnoscere

Expanded text:
ribus remediis nondum tempus est, et eam mentium constat esse naturam ut quotiens abiecerint ueras, falsis opinionibus induantur, ex quibus orta perturbationum caligo uerum illum confundit intuitum, hanc paulisper lenibus mediocribusque fomentis attenuadimotis fallacium affectionum tenebris splendorem uerae lucis possis agnoscere
Abbreviated transcription (Latin):
Cernere uerum¬
e zamite ⁊ecto
Carpere callem
Gaudia pelle
Pelle tuorem
S pemq fugato
Nec dolor assit
Nubila mens est
hec ubi regnant

Expanded text:
Cernere uerum, Tramite recto Carpere callem, Gaudia pelle, Pelle timorem Spemque fugato Nec dolor adsit. Nubila mens est Haec ubi regnant.
Abbreviated transcription (Latin):
Rium ergo uateris nẽ me pau¬
culis rogationibus statum tue
m̃entis actingere atq actemptare
ut quie modus sit ie curationis
intelligam. eu uero arbitratu tuo¬
inꝙͣ me que uoles responsurum rõ¬
gato cñ illa hunccine inquit
mundũ temeraruis agi fortiutis¬
qz casibus putas An ullum cre

Expanded text:
ur paterisne me pauculis rogationibus statum tuae mentis attingere atque temptare, ut qui modus sit tuae curationis intellegam? – Tu uero arbitratu, inquam, tuo quae uoles ut responsurum rogato. – Tum illa: Huncine, inquit, mundum temerariis agi fortuitisque casibus putas an ullum cred
Abbreviated transcription (Latin):
quis sit reꝵ sims ignores uerũ
hii sunt perturbationũ mores
autẽ sibi qz extirpare totum¬
non possint Sed adhac quoqz
respondeas uelin homiem ne
te esse meninisti. quid in in quã me¬
minermi Quid igitur homo sit ro¬
teris ne proferre Ro. heccine ĩter¬
rogas. an esse me sciam rationa¬
le ammal atq mortale scio et
id me esse confiteor Et illa mͬchil
aliud ne te nouisti .Bo. nichil
nosse desusti. quare plenissime

Expanded text:
quis sit rerum finis, ignores? Verum hi perturba- . tionum mores, autem sibiaue totum exstirpare non possint. Sed hoc quoque respondeas velim, hominemne te esse meministi. — Quidni, inquam, meminerim? — Quid igitur homo sit, poterisne proferre? — Hocine interrogas, an esse me sciam rationale animal atque mortale? Scio et. id me esse confiteor. — Et illa: Nihilne aliud te esse novisti? - Nihil. nosse desisti. Quare plenissime
Abbreviated transcription (Latin):
mueni Nam qm̃ tui obliuone
confunderis exulem te et exp̃o¬
liatum propriis bonis doluisti
Qm̃ uero quis sit rerum fims
ignoras. neqͣm hommes atque
nesarios potentes felicesqz ar¬
bitraris Qm̃ uero quibus guͣ¬
bernaculis mundus regatur
sine rectore fluitare. Magne non
ad morbum modo ueꝵ ad interitũ
quoq cause Sed sospitatis actori
tura totũ destituit. habemꝰ maximũ
tue fomitẽ salutis uerã de mundi
gubernatione sẽtentiã ꝙ eam non
casuũ temeritati. sed diume ratiom
subditã credis Nichil igit᷑. ꝑtimescas
bo. corporali. Uigente pͥncipali.

Expanded text:
quia tui obliuione confunderis, exulem te et expoliatum propriis bonis doluistiam uero quis sit rerum fanis ignoras, nequam homines atque nefarios potentes felicesque arbitraris. Quoniam uero quibus gubernaculis mundus regatur sine rectore fluitare—magnae non ad morbum modo uerum ad interitum quoque causae. Sed sospitatis auctori tum natura destituit. Habemus maximum tuae fomitem salutis ueram de mundi gubernatione sententiam, quod eam non casuum temeritati sed diuinae rationi subditam credis. Nihil igitur pertimescasbo corporali uigente principali
Abbreviated transcription (Latin):
uimi acrioris medicaminis dequi¬
uni phebi ⁊ a diis graue
Cancri sydus inestuat
Tumͣ qui larga negantibus
Sulcis semina credidĩt
Elusus ce reris fide
Lecturus uiolas petas
Cum seuis aquilombus
Stridens campus inhorrurt
Uuis si libeat frui
Autonmo pocus sua
Bachus munera contulit
Signat tempora propriis
Aptans officnis deus
Nec quãs ipse cõhercuit¬
Misceri patitu⁊ ułces¬
Sic quod precipiti uia
Certum deserit ordinem
Letos non habet exitus

Expanded text:
im medicaminis recCum Phoebi radiis graue Cancri sidus inaestuat, tum qui larga negantibus sulcis semina credidit elusus Cereris fide lecturus uiolas petas cum saeuis Aquilonibus stridens campus inhorruit;uuis si libeat frui; autumno potius sua Bacchus munera contulit. Signat tempora propriis aptans officiis deus nec quas ipse cohercumisceri patitur uicesSic quod praecipiti uia certum deserit ordinem laetos non habet exitus.
Abbreviated transcription (Latin):
delatoꝵ recte. tu quidẽ sroictĩ actingẽ¬
dũ putasti. ꝙ ea meliꝰ ubẽrius q̃z
recognoscẽtis omĩa uulgi ore celebrẽ¬
tur Incpeyiusti etiã uehemẽter iniusti
factũ senatus de nr̃a etiã crimina¬
tione doluisti. Lese quoz oyimonis
dãyna fleuisti. postremo ͤ aduersus
fortunã dolor ncãduit Conquestus¬
qz non equa meritis prepna pẽfari
in extremo muse seuientis utr que¬
celũ terras quoq pax regeret uota
uosuisti Sed qm̃ plurmꝰ tibi affectuũ
es nondũ te ualidiora remedia cõtin¬

Expanded text:
delatorum recte tu quidem strictim attingendum putasti, quod ea melius uberiusque recognoscentis omnia uulgi ore celebrentur. Increpuisti etiam uehementer iniusti factum senatus. De nostra etiam criminatione doluisti, laesae quoque opinionis damna fleuisti. Postremus aduersum fortunam dolor incanduit conquestusque non aequa meritis praemia pensari. In extremo Musae saeuientis, uti qelum terras quoque pax regeret, uota posuisti. Sed quoniam plurimus tibi affectuum es, nondum te ualidiora remedia contin
Abbreviated transcription (Latin):
Et ubi contruato dolore delatra¬
ui Illa uultu placido. nichil qz
meis questibus moͬta. cͤum te inqͣt
iestum lacrnnantemqz uidissem
ilico miserum exulem qz cognoui
Sed ꝙͣ id longnicum esset exilium
insi tua prodidisset oratio nesciẽ¬
bam sedtu ꝙ procul a patria
non quidẽ pulsus es sed abertasti
cuius oriundus patrie sis reminis¬
caris. Non uti athemensiũ condam
multitudinis imperio regitur. sed

Expanded text:
ec ubi continuato dolore delatraui, illa uultu placido nihilque meis questibus mota: Cum te, inquit, maestum lacrimantemque uidissem, ilico miserum exsulemque cognoui. Sed quam id longinquum esset exilium, nisi tua prodidisset oratio, nesciebam. Sed tu quam procul a patria non quidem pulsus es sed aberrasti;cuius oriundo sis patriae reminiscare, non uti Atheniensium quondam multitudinis imperio regitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tue ciuitatis antiquissimã legem qua
sangitum est ei Ins  exulare si¬
non esse ꝯuisquis in eam sedem sun¬
dare maluerit Nam qui uallo euis
ac munimine continẽtur. nullus
in habitare eam uelle destiterit. pa¬
riter desmet mereri Itaqz noñ tam
ac uitro parietes. ꝙͣ tue mentis se¬
quod libris precium facit librorũ
quondam meoꝵ sentencias collocãui
Et tu quidem detius in cõmune bo¬
num meritis uera quidem Sed
pro multitudine gestorum tibi pau¬
ca dixisti/ de obiectorum tibi uel ho¬
nestate uel falsitate cunctis nota

Expanded text:
tuae ciuitatis antiquissimam legem qua sanctum est ei ius exsulare non esse quisquis in ea sedem fundare maluerit? Nam qui uallo eius ac munimine continetur, nullus inhabitare eam uelle desierit pariter desinit etiam mereri. Itaque non tam ebore ac uitro parietes quam tuae mentis sequod libris pretium facit, librorum quondam meorum sententias collocaui. Et tu quidem de tuis in commune bonum meritis uera quidem, sed pro multitudine gestorum tibi pauca dixisti. De obiectorum tibi uel honestate uel falsitate cunctis nota
Abbreviated transcription (Latin):
uehementer admiroz. Cur in tam
celebri sentencia locatus egrotes
uerum alciis perscoutemur
nestio qulo ab esse comecto Sed
non ambigis Siubus etiam gu¬
bernaculis regatur. aduertis
sentenciam nosco Ne dum ad in qui¬
sita respondere queam . P. Non me
in quit fefellit abesse aliquid per
quod uelud hyante ualli roborẽ in
animũ tuũ perturbationũ morb
irrepserit Sed dic michi memi¬
insti ne quis sit rerum fiis Quo¬
be totius nature tendat intencio
bo Audieram inq̃uã sed memoriam
meror hebetauit P. At qui scis

Expanded text:
iror cur in tam salubri sententia locatus aegrotes. Verum altius perscrutemur; nescio quid abesse coniecto. Sed non ambigis, quibus etiam gubernaculis regatur aduertis? uae sententiam nosco, nedum ad inquisita respondere queam. – Num me, inquit, fefellit abesse aliquid, per quod uelut hiante ualli robore in animum tuum perturbationum morbus inrepserit? Sed dic mihi, meministine quis sit rerum finis quoue totius naturae tendat intentio? – Audieram, inquam, sed memoriam maeror hebetauit. – Atqui scis
Abbreviated transcription (Latin):
Euid tantum mĩseri seuos tyrannos
Mirantur sine uiribus furentes
Nec speres aliquid nec extimescas
Ex armaueris ĩpotentis Iram
it quisquis treyidus pauet uel optãt
E̾ non sit stabilis sui qz iuris
A biecit clipeum locoq mõtus
N ectit qua ualeat trahi cathenam

Expanded text:
uid tantum miseri saeuos tyrannos mirantur sine uiribus furentes? Nec speres aliquid nec extimescas, exarmaueris impotentis iram; at quisquis trepidus pauet uel optat, quod non sit stabilis suique iuris, abiecit clipeum locoque motus nectit qua ualeat trahi catenam
Abbreviated transcription (Latin):
tis in me intenta luminibus Tu¬
ne in quit es ille qui nr̃o condam
lacte nutritus nrĩs educatus alimẽ¬
tis In uirilis amii robur euaseras

Expanded text:
tis in me intenta luminibus: Tune ille es, ait, qui nostro quondam lacte nutritus nostris educatus alimentis in uirilis animi robur euaseras
Abbreviated transcription (Latin):
nunc quidem ad cõmunem hom̃i
mensuram. sese cohibebãt. Nũnc
uero pulsare celum sumimu uerticis
cacumine uidebatur. Que cũ alciꝰ
caput extulisset: et ͦ ip̃m celum

Expanded text:
nunc quidem ad communem sese hominum mensuram cohibebat, nunc uero pulsare caelum summi uerticis cacumine uidebatur; quae cum altius caput extulisset, ipsum etiam caelum
Abbreviated transcription (Latin):
Insemet reditũra mẽat mẽtem q ꝓfundã
Circuit et simili cõuertit ymagiẽ celum
Que cõsecta duoi motũ glomerauit ĩ orbes
Tu causis parib aĩas uitasq mmores
p rouehis et leuib sublimes cutrib aptãs
In celũ terrã qz seris. quas lege benigna

Expanded text:
in semet reditura meat mentemque profundam; circuit et simili convertit imagine caein semet reditura meat mentemque profundam; circuit et simili convertit imagine caelumTu causis animas paribus uitasque minores prouehis et leuibus sublimes curribus aptans in caelum terramque seris, quas lege benigna
Abbreviated transcription (Latin):
que sperauerũt effecisse uehemẽter
admiror Ilan deteriora uelle nostai
fuerit. fortasse defectus posse uero¬
contra inocenciam que sceleratꝰ
quisqz conceperit inspectante deo
mala. bona uero uñde si non est
Sed fas fuerit nepharios homĩes
qui bonoꝵ ommũ totius qz senatus
sanguinem ꝑetunt nos etiam quos
proyugnare boms senatui qz uide¬
rant peritum ire uoliusse Sed nẽ
idem de patribus quoq merebam᷑
mhemmisti ut opmor qm̃ me dictuꝵ
quid facturum ue presens semper
ipsa dirigebas memimnisti inquã
uerone cum ⁊ex auidus exicn cõmu¬
ms maiestatis conien in albinum

Expanded text:
quae sperauerint effecisse uehementer admiror. Nam deteriora uelle nostri fuerit fortasse defectus, posse contra innocentiam, quae sceleratus quisque conceperit inspectante deo,mala? Bona uero unde, si non est?' Sed fas fuerit nefarios homines qui bonorum omnium totiusque senatus sanguinem petunt, nos etiam quos propugnare bonis senatuique uiderant, perditum ire uoluisse. Sed num idem de patribus quoque merebamur? Meministi, ut opinor, quoniam me dicturum quid facturumue praesens semper ipsa dirigebas, meministi, inquam, Veronae cum rex auidus exitii communis maiestatis crimen in Albinum