comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abhac consue tudine ꝓhibendi. si ꝗͥ xp̃i anoꝵ istum
in mortuis suis numerũ seruant. qui magis ÷ ingen¬
tiliũ c̃suetudine. Septimus uero dies auctorita¬
te inscripturis hab&. Unde dealio loco scriptũ
÷ luctus mortui ui dierũ fatui aut̃ om̃s dies uitȩ
eiꝰ Septenarius aut̃ numerus pp̃t sabbati sacra¬
m̃tũ p̃cipue qͥ &is indiciũ ÷:. Undemerito mor¬
tuis tãquã reqͥercentib exhib&. Quẽ tam̃ nume¬
rũ in luctu ia cob deculpauer̃ egnptu qui eũ lxx¬

Expanded text:
ab hac consuetudine prohibendi, si qui christianorum istum ab hac consuetudine prohibendi, si qui christianorum istum in mortuis suis numerum seruant, qui magis est in gentilium consuetudine. septimus uero dies auctoritatem in scripturis habet. unde alio loco scriptum est: luctus mortui septem dierum, fatui autem omnes dies eius. septenarius autem numerus propter sabbati sacramentum praecipue quietis indicium est; unde merito mortuis tamquam requiescentibus exhibetur. quem tamen numerum in luctu Iacob decuplauerunt Aegyptii, qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
inquib: & iacobusq adhunc locũ quoeos adue¬
nire narrat᷑. Na post factũ ibiluctũ & planc¬
tũ magnũ redier̃ ad locũ quã p̃terierant rursus
iordane transiecto. Nis forte quis dicat aliquo¬
rũ hostiũ uitandoꝵ causa ꝑheremũ eosuenisse
cũ corpore. Quia &iã populus israhel ductus:
ꝑmorsen ab egrpto liberatus illo quippe iti¬
nere & plurimũ circuit᷑ & ꝑiordanẽ uenit᷑ ad
habra hamiũ ubis corpora patriarcharũ id÷
adtra chanaan. Sed quo modo factũsit ut trans
illa loca adorientẽ uersus tantũ ir& Etinde ad
ca piordanẽ uenir& : significationis causa factũ eẽ
credendũ : qđ ꝑior danẽ uenturus erat adeas¬
tras p̾ea istahel infilus urł. Etfecit luctũ patri
suo septẽ diebꝰ Nescio utrũ inueniat᷑ alicui sc̃oꝵ
inscripturis celebratã eẽ luctũ nouẽ dies qđ apud
latinos nouendial appellant. Vnde mihi uident᷑

Expanded text:
in quibus et Iacob, usque ad hunc locum, quo eos aduein quibus et Iacob, usque ad hunc locum, quo eos aduenisse narratur. nam post factum ibi luctum et planctum magnum redierunt ad locum quem praeterierant rursus Iordane transiecto. nisi forte quis dicat aliquorum hostium uitandorum causa per heremum eos uenisse cum corpore, qua etiam populus Israhel ductus est per Moysen ab Aegypto liberatus. illo quippe itinere et plurimum circuitur et per Iordanem uenitur ad Abrahamium, ubi sunt corpora patriarcharum, id est ad terram Chanaan. sed quoquo modo factum sit, ut trans illa loca ad orientem uersus tantum iretur et inde ad ea per Iordanem ueniretur, significationis causa factum esse credendum terras postea Israhel in filiis suis. Et fecit luctum patri suo septem diebus. nescio utrum inueniatur alicui sanctorum in scripturis celebratum esse luctum nouem dies, quod apud Latinos nouendial appellant. unde mihi uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
mineeius pat̃ms adiurauit me dicens In monum̃to
qđ ego fodimihi intrachanaan ibime sepelies. Quae¬
ripotest quo modo uerũ sit cũ haec uerba patris eiꝰ
quando desua sepultura mandauit ñ legant᷑ sed
entiã uerba referre debemus sic̃ inaluis sup̃ si¬
lit̃. Iteratis uerbis uel narrationib: ãmonuimus: uo¬
luntati enĩ enuntiandȩ & innotitiã ꝑferendę opor¬
t& uerba seruire. fodisse aut̃ sibiiacob sepulchrũ
essent modo ñ dicer&: Ueneruntq: ad aream
atad quaesita ÷ trans iordanẽ ubi cęle brantes
exequias planctu magno atq uehem̃ti impleue¬
Quid sibi uult. qđ cũ ꝑ¬
gerent adsepeli endũ iacob. scriptura dicit &¬
aduenerunt ad areã atadquae : transiorda¬
nen: praet̃ gressisunt enĩ locũ. in quo erat mor¬
tuus sepeliendus. milia sicut ꝑhibent qͥ nouer
plus quã quinqua ginta tantũ quippe spatii:
plus minus ab eo loco ubi sepultis patriarcha

Expanded text:
mine ejus: Pater meus adjuravit me dicens: In monumento mine ejus: Pater meus adjuravit me dicens: In monumento quod ego fodi mihi inri potest quomodo uerum sit, cum haec uerba patris eius. quando de sua sepultura mandauit. non legantur. sed ad sententiam uerba referre debemus, sicut in aliis supra similiter iteratis uerbis uel narrationibus admonuimus. uoluntati enim enuntiandae et in notitiam perferendae oportet uerba seruessent, modo non diceretur: Veneruntque ad aream Atad, quae sita est trans Jordanem. Ubi celebrantes exsequias planctu magno atque vehementi, impleveQuid sibi uult quod cum pergerent ad sepeliendum Iacob scriptura dicit: et aduenerunt ad aream Atad, quae est trans Iordanem? praetergressi sunt enim locum in quo erat mortuus sepeliendus milia —r- sicut perhibent qui nouerunt plus quam quinquaginta: tantum quippe spatii est plus minus ab eo loco, ubi sepulti sunt patriarchae,
Abbreviated transcription (Latin):
morare. nint̃p̃tationis seruitute: ꝓ ph&iȩ auctoritate
uoluer. Nonergo dicamus unũ hoꝵ falsũ eẽ & paliis
int̃p̃tib aduersus alios litigemus. Cũ & illi qͥex hebre¬
iã diuinitus facto miraculo cõmendat᷑ tanta in ec¬
clesiis u&ustate fir m&. Et expleto planctustẽ¬
pore locutus ÷ io seph ad familiã pharaonis. Sunue¬
nigratiã inc̃spectuuro loqͥmini in aurib: pharaonis.
eo qđ pat̃ ms̃ adiura uerit me dicens enmorior in
sepulchromeo qđ fodi mihi int̾ra chanaan sepeliesme
Ascendã igit᷑ & sepeliã patrẽ meũ acreuertar. Dix̃q
eipharao ascende & sepeli patrẽtuũ sicut adiuratus
es. Quo ascendente ier cũeo omnes senes domuspha¬
raonis. Cunctiq maiores natu agrpti domus ioseph
cũ fribsuis absq paruulis & gregib: atq arm̃tis quae¬
reliquerant intragessen habuit quoq in comitatu¬
ao currus & aqͥtes & facta ÷ t̾ba ñ modica. Qđ manda¬
uit ioseph potentes aegypti ut dicerent pharaonino¬

Expanded text:
morare non interpretationis seruitute, sed prophetiae auctoritate uoluerunt. non ergo dicamus unum horum falsum esse et pro aliis interpretibus aduersus alios litigemus, cum et illi qui ei hebraetiam divinitus facto miraculo commendatur, tanta in Ecclesiis vetustate firmetur. Expleto planctus tempore, locutus est Joseph ad familiam Pharaonis: Si inveni gratiam in conspectu vestro, loquimini in auribus Pharaonis, eo quod pater meus adjuraverit me dicens: En morior, in sepulcro meo quod fodi mihi in terra Chanaan sepelies me. ascendam igitur et sepeliam patrem meum ac revertar dixitque ei Pharao ascende et sepeli patrem tuum sicut adiuratus es quo ascendente ierunt cum eo omnes senes domus Pharaonis cunctique maiores natu terrae Aegypti domus Ioseph cum fratribus suis absque parvulis et gregibus atque armreliquerant in terra Gessen. Habuit quoque in comitatu currus et equites, et facta est turba non modica. Quod mandavit Joseph potentes Aegypti, ut dicerent Pharaoni no
Abbreviated transcription (Latin):
latũ duxer: uel qͥb eũ suspensũ in lignũ crucifixer̃. re¬
omnipotentis diia cob ex cuius femore ipsedñs bonus
pastor egressus: lapis & firmitas credentiũ inisra hl
Ds patristui erit adiutor tuus: quis adiuuit filiũ nisiso
lꝰds pat̃: quidixit. iacob puer meus suscipiat eũ anima
mea : & omp̃s benedic& tibi. benedictionib caeli desuꝑ.
benedictionib abissi lacentis deorsũ.: uniuersa enĩ sub

Expanded text:
rucifixerunt. Reomnipotentis Dei Jacob, ex cujus femore ipse Dominus bonus pastor egressus est, lapis et firmitas credentium in Israel. Deus patris tui erit adjutor tuus. Quis adjuvit Filium nisi solus Deus Pater, qui dixit: Jacob puer meus, suscipiat eum anima mea? Et omnipotens benedicet tibi benedictionibus coeli desuper, benedictionibus abyssi jace
Abbreviated transcription (Latin):
pacis et ammiciarum : sanguinem fuderint in nocen¬
tum. It quasi quoda furore sic crudelitate raptatimu¬
ros hospitȩ urbis euerterunt. Vnde seqt̃ & dicit.
Mile dictus furor eoꝵ quia ꝓcax & iracoꝵ quia du
raꝰ iuida eos in iacob. & disꝑgã eosinisrł: Leui enim
here ditatẽ ꝓpriam non accepit. sed in omnib: sceptris
paucas urbes ad inhabitandum habuit. Desimeon ue
lum non fuerit consecutus. sed detribu iuda quiddã
acceperit. In paralipomenonis autẽ manifestius seri¬
bitur quod cum multiplicatus fuiss&: Et non habe¬
r& possessionis locum exierit in desertum: quidã¬
aut hoc quod inseptua ginta legit᷑ infurore suo in¬
terfecerunt homines. & in desiderio suo subnerua¬
uerunt taurũ proph&iã eẽ interfectos homines apos
tolos & subneruatum taurum. aphariscis xpł inter¬

Expanded text:
pacis et amicitiarum sanguinem fuderint innocenpacis et amicitiarum sanguinem fuderint innocentem, et quasi quodam furore, sic crudelitate raptati, muros hospitae civitatis everterint. Unde sequitur et dicit: Maledictus furor eorum, quia procax; et ira eorum, quia dura. Dividam eos in Jacob, et dispergam eos in Israel. Levi enim haereditatem propriam non accepit, sed in omnibus sceptris, paucas urbes ad inhabitandum habuit. De Simeon velum non fuerit consecutus, sed de tribu Juda quiddam acceperat. In Paralipomenis autem manifestius scribitur quod cum multiplicatus fuisset, et non haberet possessionis locum, exierit in desertum. Quidam hoc quod in Septuaginta legitur: In furore suo interfecerunt homines, et in desiderio suo subnervaverunt taurum, prophetice intolos, et subnervatum taurum a Pharisaeis Christum inter
Abbreviated transcription (Latin):
ascendisti cubile patristui & maculasti stratum eius:
est aũsensus hic tues primo genitus meus. maior in li¬
beris. Et debebas iuxta o dinem natiuitatistuae. Et¬
hereditate quȩ primo genitis iure deb& sacerdotium¬
accipere & regnũ. hoc quippe inportando onere & prae¬
ualido robore de monstratur. Uerum quia peccasti¬
& quasi aqua quae uasculo nonten&ur uoluptatis ef¬
fusus es imp&u idcirco precipiotibi ut ultra non pecces
sisq infrm̃numero poenas peccati lu ens quod primo¬
geniti ordinẽ ꝑdidisti. principiũ aut̃ doloris ÷ omnis
primogenitus quia ꝓeo cõmouentur primum uiscera
parentum: Si meon & leui fr̃s uasainiquitatis bellan¬
tia in consilio eorum neueniat animamea. & in coe¬
tuilloꝵ non sit gloria mea quia infurore suo occide¬
runt uirum. & inuoluntatesua suffoderunt murũ.
HSignificat aut̃ non sui fuisse consilu quod srchem &
emmor foederatos uiros interfecerint contraqius

Expanded text:
ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus . ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus . Est autem sensus hic, tu es primogenitus meus, major in liberis, et debebas, juxta ordinem nativitatis tuae, ereditatem, quae primogenitis jure debebaturaccipere et regnum. Hoc quippe in portando onere et praevalido robore demonstratur. Verum quia peccasti, quasi aqua quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus es impetu, idcirco praecipio tibi ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero poenas peccati luens, quod primogeniti ordinem perdidisti. Principium autem doloris est omnis primogenitus, quia pro eo commoventur primum viscera parentum. Simon et Levi fratres, vasa iniquitatis bellantia. In consilia eorum ne veniat anima mea, et in coetu illorum non sit gloria mea, quia in furore suo occiderunt virum, et in voluntate sua suffoderunt murum. Significat autem non sui fuisse consilii, quod Sichem et Emor foederatos viros interfecerunt, contraque jus
Abbreviated transcription (Latin):
ra erant quȩ tam̃ & secđ hrstoriam dediuisione t̾rae
reꝓmissionis. Quo modo diuidenda fuerit ne potibus
illoꝵ accipiendas. & secundum allegoriã dexp̃o & ȩc¬
clesia p̃dictura certismae ueraci intellectu sentien¬
dũ ÷ sed prius hrstoriȩ fundamenta ponenda st̃ ut
aptius allegoriae culm̃ priori structurae suꝑponatur.¬
iiii. Congrega mini & audite filiua cob audite isrł patrẽ
urm: sed furtasse requiras quare filiiia cob dicuntus
i conueniunt. Isł uero dr̃ quibene dicit eos.
deneforte hoc indic&ur quod illi nõdumeo usq pri¬
fecerant. ut isrł meritis ȩquarentur. Etideo illi fi¬
luia cob dicunt᷑ tamquã inferiores illeuero quiam
ꝑfectus erat : & benedictiones. futuroꝵ conscius dabat.
isrł appellat᷑ : Ruben primo genitus meus tuforti¬
tudomea & principiũ doloris mei prior indonis ma¬
ior imperio effusus es sicut aqua non crescas quia

Expanded text:
ra erant, quae tamen et secundum historiam de divisione terrae ra erant, quae tamen et secundum historiam de divisione terrae repromissionis, quomodo dividenda fuerit nepotibus illorum, accipienda sunt, et secundum allegoriam de Christo et Ecclesia praedicta certissime veraci intellectu sentiendum est. Sed prius historiae fundamenta ponenda sunt, ut aptius allegoriae culmen priori structurae superponatur. Congregamini et audite, filii Jacob, audite Israel patrem vestrum. Sed fortasse requiras quare filii Jacob dicuntur qui conveniunt, Israel vero dicitur qui benedicit eos. Vide ne forte hoc indicetur, quod illi nondum eousque profecerant, ut Israel meritis aequarentur, et ideo illi filii Jacob dicuntur tanquam inferiores; ille vero qui jam perfectus erat, et benedictiones futurorum conscius dabat rponatur. Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, principium doloris mei: prior in donis, major imperio. Effusus es sicut aqua; non crescas: quia
Abbreviated transcription (Latin):
fieri utiustũ bellum cumeis gestũ indeat᷑ quitantam
priores in iuriã fecerunt in eius filia contuminanda.
Curnonergo illis illã terrã dedit qui hoc ꝑp&ra uert̃
hoc ÷ maiorib filiis suis deinde si modo ex illa uictoria
glorians dat eamtram filio suo ioseph. Curei displier
tunc filii qui hoc cõmiser̃ curdeniq & iamnunc cũcos
benedicer& exꝓbrando id cõmemorauit infactis eorũ
procul dubio ergo aliqđ hiclat& ꝓph&icum sacramen¬
tum. quia & ioseph quadã p̃cipua significatione xpm̃
p̃figurauit. & eidatur illa terra ubi disꝑ diderat. obru¬
endo deos alienos ia cobutxp̃s intellegat᷑ possessurus
gentes. diis patrum suorum renuntiantes & credentes
in eum: his cõpl&is uocauit iacob filios suos ut benedi¬
cer& eos. Arstico ordine loquens tã quã futurũ uere
Mprescius. Dixitq eis quae temporib: nouissimis futu¬

Expanded text:
fieri, ut iustum bellum cum eis gestum uideatur, qui tantam fieri, ut iustum bellum cum eis gestum uideatur, qui tantam priores iniuriam fecerunt in eius filia contaminanda? cur non ergo illis illam terram dedit, qui hoc perpetrauerunt, hoc est maioribus filiis suis? deinde si modo ex illa uictoglorians, dat eam terram filio suo Joseph, cur ei displicuerunt tunc filii qui hoc commiserunt? Cur denique etiam nunc cum eos benediceret, exprobrando id commemoravit in factis eorum? Procul dubio ergo aliquod hic latet propheticum sacramentum, quia et Joseph quadam praecipua significatione Christum praefiguravit, et ei datur illa terra ubi disperdiderat obruendo deos alienos Jacob, ut Christus intelligatur possessurus gentes diis patrum suorum renuntiantes, et credentes in eum. His completis, vocavit Jacob filios suos. ut benediceret eos. Mystico ordine loquens, tanquam futurororum vere praescius, dixit eis quae temporibus novissimis futu
Abbreviated transcription (Latin):
rentilli uel certe sic intellegendũ dabotibisicimã quam
absq sorte dedissese eã tribui ioseph. Si quidẽ eodẽ loco
sepultus : ioseph. & maus oleũ eiꝰ ibi hodie que cernitus¬
suꝑfrs̃suos. plus quã frib: tuis quã accepi de manibus
amorreoꝵ ingladio meo & sagitta. Sicima iuxta gre¬
cã & latinã consu&udinẽ declinata ÷ alio quin hebraicȩ
sichem dicit᷑ ut iohannes quoq euangesta testatur.
lic& uiciose ut sycharlegat᷑ error inoleuit. & enunc ne¬
a polis urbs samarita norũ quia igit᷑ sychẽ. lingua hebre¬
a trans fertur inumerum pulchrȩ adlusit ad nomen¬
ac dicens. Et ego dabotibi umerũ unum. Quaritam̃ non¬
in conuenient̃ potest quẽ ad modũ ualeat adlitteram
conuenire emit enim centũ agnis possessionẽ illã non
coepit iurae uictoriae bellicȩ an quia salẽ ciuitatẽ sici¬
morũ filuieius expugnauerunt. & iure belli potuit eius

Expanded text:
rent illi. Vel certe sic intelligendum: Dabo tibi Sicimam, quam rent illi. Vel certe sic intelligendum: Dabo tibi Sicimam, quam absque sorte dedisse eam tribui Joseph. Siquidem eodem loco sepultus est 374 Joseph, et mausoleum ejus ibi hodieque cernituuam, super fratres tuos, plus quam fratribus tuis: quam accepi de manibus Amorrhaeorum in gladio meo et sagitta. Sichimam, juxta Graecam et Latinam consuetudinem declinata est, alioquin Hebraice Sichem dicitur, ut Joannes Evangelista testatur. Licet vitiose ut Sichar legatur, error inolevit, et est nunc Neapolis, urbs Samaritanorum. Quia igitur Sichem lingua Hebraea transfertur in humerum, pulchre allusit ad nomen, dicens: Et ego dabo tibi humerum unum; pro quaeri potest quemadmodum ualeat ad litteram conuenire. emit enim centum agnis possessionem illam, non cepit iure uictoriae bellicae. an quia Salem ciuitatem Sicimorum filii eius expugnauerunt et iure belli potuit eius
Abbreviated transcription (Latin):
capita eoꝵ denotata iudȩisscandalũ xpĩanis futuram
gloriam p̃signauit. seniorẽq ꝑcrucis mrsterium factũ
dedextro sinistrum. & uniorẽ dextrũ desinistro qͥa
iudeis in nostra deserta labentib nos illoꝵ gratiã ad¬
eptisumus. Laliq sacram̃to maiori populo iudeorum
p̃positus ÷ minor populus gentium. Vnde & idẽ patri¬
archa ait. Hic quidẽ erit inpopulũ. sed hic ex altabit᷑.¬
Etait adioseph filiũ suum. Enego morior. Eterit ds̃ uob¬
cum reduc&q uos adtra patrũ ur̃orũ dotibi partem
unam extra sr̃stuos quamtuli demanu amorrei ingla¬
ł dio & inarcumeo Arcumhic & gladiũ iustiam uocat
ꝑ quã meruit peregrinus & aduena interfecto sychẽ
& ẽmor depericulo liberari. Timuit enĩ ut supra legimꝰ
neuicini᷑ oppida atq castella obeuersionẽ foederatȩ ur¬
bis aduersum se csurgerent. Et dns non dedite is ut noce¬

Expanded text:
capita eorum denotata Judaeis scandalum, Christianis futuram capita eorum denotata Judaeis scandalum, Christianis futuram gloriam praesignavit; senioremque per crucis mysterium factum de dextero sinistrum, et juniorem dextrum de sinistro, quia Judaeis in nostra deserta labentibus, nos illorum gratiam adepti sumus: talique sacramento majori populo Judaeorum praepositus est minor populus gentium. Unde et idem patriarcha ait: Hic quidem erit in populum, sed hic exaltabitEt ait ad Joseph filium suum: En ego morior, et erit Deus vobiscum, reducetque vos ad terram patrum vestrorum. Do tibi partem unam extra fratres tuos, quam tuli de manu Amorrhaei in gladio et in arcu meo. Arcum hic et gladium justitiam vocat, per quam meruit peregrinus et advena, interfecto Sichem et Emor, de periculne vicina oppida, atque castella ob eversionem foederatae urbis adversum se consurgerent : et Dominus non dedit eis ut noce
Abbreviated transcription (Latin):
uolenti corrigere quasi errantẽ atq nescientẽ itares¬
pondit. Scio filiscio & hicerit inpopulum. & hic exal¬
tabitur. sed fr̃ eiusiunior. maior illo erit & semen eiuserit
in multudine gentiũ. Hlactenus dexp̃o accipiendu est
quatenus &iã deipso iacob & frẽ eius dictum est. quia ma¬
ior serui& minori. scđm hoc enĩ significauit aliquid ꝓphe¬
tice hoc faciendo isrł qđ populus posterior ꝑxp̃m futu¬
rus regeneratione spiritali superaturus erat populum
is priorem de carnali patrũ generatione gloriantẽ. nam
um populi iunioris qui corpus est xp̃i qui foe cundat᷑
ẽ. in latitudine mundi. Hos quidẽ cum benedicere uel¬
l& ia cob posuit iosephephraim adsinistrã. manase aut̃
ad dexterã aui constituit. Atille cancellatis manibus
cucis irsteriũ p̃figurans trans lata inminore dexte¬
ra maiori sinistrã suꝑposuit. sicq. crucis similitudo suꝑ

Expanded text:
volenti corrigere quasi errantem atque nescientem ita resvolenti corrigere quasi errantem atque nescientem ita respondit: Scio, fili mi, scio, et hic erit in populum, et exaltabitur. sed frater eius iunior maior illo erit et semen eius erit in multitudine gentium, hactenus de Christo accipiendum est, quatenus etiam de ipso Iacob et fratre eius dictum est quia maior seruiet minori. secundum hoc enim significauit aliquid prophetice hoc faciendo Israhel, quod populus posterior per Christum futurus generatione spiritali superatu priorem, de carnali patrum generatione gloriantem. Nam um populi junioris, qui corpus est Christi, qui fecundatus est in latitudine mundi. Hos quidem cum benedicere vellet Jacob, posuit Joseph Ephraim ad sinistram, Manasse autem ad dexteram constituit. At ille cancellatis manibus crucis mysterium praefigurans, translata in minore dextera, majori sinistram superposuit, sicque crucis similitudo super
Abbreviated transcription (Latin):
ubrxp̃s fuerat nasciturus: Videns aut̃ filios eius dixit ad
cum. Qui sunt isti. Respondit. Filiimeis quosdedit mihi
ds̃ in hoc loco. adduceos inquit ad me ut benedicã illis. O¬
culienĩ isrł caligabant p̃mmia senectute & clare uidere
non poterat. adplicitosq adse deosculatus : & circũ plex¬
us dixit adfiliũ . non fradatus a conspectutuo insuꝑ osten¬
dit mihi dr̃ sem̃tuũ. Cumq: tuliss& eos ioseph degremio
patris adorauit ꝓnus intrã. & posuit ephraim addexte¬
ram suã idest ad sinistrã isrł. manassẽ uõ insinistra sua
addexterã scilic& patris. adplicuitq ambos adeũ. qui
extendens manũ dexterã posuit suꝑ caput ephraĩ iuni¬
oris fris. sinistrã aut̃ suꝑ caput manasse qui maior natu
erat cõmutans manus benedixitq filio suoio seph. &rł.
AC Qđ ita benedĩc nepotes suosisrł ut dexterã manũ mino¬
rimponat. maioriautẽ sinistrã. & hoc filio suo ioseph

Expanded text:
ubi Christus fuerat nasciturus. Videns autem filios ejus dixit ad ubi Christus fuerat nasciturus. Videns autem filios ejus dixit ad eum: Qui sunt isti? respDeus in hoc loco adduc inquit eos ad me ut benedicam illis oculi enim Israhel caligabant prae nimia senectute et clare videre non poterat adplicitosque ad se deosculatus et circumplexus dixit ad filium non sum fraudatus aspectu tuo insuper ostendit mihi Deus semen tuum cumque tulisset eos Ioseph de gremio patris adoravit pronus in terram et posuit Ephraim ad dexteram suam id est ad sinistram Israhel Manassen vero in sinistra sua ad dexteram scilicet patris adplicuitque ambos ad eum qui extendens manum dextram posuit suoris fratris, sinistram autem super caput Manasse, qui major natu erat, commutans manus; benedixitque filio suo Joseph, etc. Quod ita benedicit nepotes suos Israel, ut dexteram manum minori imponat, majori autem sinistram, et hoc filio suo Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
suis uocabulis appellabuntur. sicut ephraim
mei. reliquos aut̃ ait filios quos post mortẽ meã genu¬
eris. Ostendens necdum illo tempore ꝓcreatos tierunt
Inꝰomne frum suoꝵ uocabuntur inhereditate sua. non
inquit accipient separatim terrã nec funiculos hibe¬
bunt ꝓprios utreliqua trib sed intrihubus ephraim.
& manase quasi ad pendices populi cõmiscebuntur. Mi¬
hiaut̃ quando ueniebã de mesopotamia morta ẽ. ra chel
interra chanaan in ipso itinere : atq uernum tempus &
ingrediebar ephratã & sepeliuieã iuxta uiã ephratȩ. qu&¬
AG alio nomine appellatur b&hleem. Qđ ia cobfilio suo ioseph
tam quã nescienti uoluit indicare ubi& quando sepelient
matrem eius cum & ipse simul fuerit cũ fratrib suis sed &
sierat tam paruus a&ate & illudł curare ł animo r&i¬
nere non poss& quaeres compulit modo dici. nisi forte ad
remꝑtinuit cõmemo rare ibi sepultã matrem ioseph

Expanded text:
ex suis vocabulis appellabuntur, sic Ephraim ex suis vocabulis appellabuntur, sic Ephraim mei. Reliquos autem, ait, filios, quos post mortem meam genueris, ostendens necdum illo tempore procreatos, tui erunt, et in nomine fratrum suorum vocabuntur in haereditate sua. Non, inquit, accipient separatim terram, nec funiculos habebunt proprios, ut reliquae tribus, sed in tribubus Ephraim et Manasse, quasi appendices populi commiscebuntur. Mihi autem quando veniebam de Mesopotamia, mortua est Rachel in terra Chanaan, in ipso itinere; eratque vernum tempus et ingrediebar Ephratam, et sepelivi eam juxta viam Ephratae, quae alio nomine appellabatur Bethlehem. Quomodo Jacob filio suo Joseph tanquam nescienti, voluit indicare ubi et quando sepelierit matrem ejus, cum et ipse simul fuerit cum fratribus suis? Sed et si erat tam parvus aetate, ut illud vel curare vel animo retinere non posset, quae res compulit modo dici, nisi forte ad rem pertinuit commemorare ibi sepultam matrem Joseph,
Abbreviated transcription (Latin):
nit adte. qui confortatus sedit in lectulo. & ingresso
in t̾ra chanaan. bene dixitq mihi &ait. Ego te augebo
memorat ia cob ꝓmissiones dĩ ergase factas dicit sibi
dictum faciamte in congregationes gentium. Quib:
uerbis magis fidelium uocationẽ significat quam car¬
nalis generis ꝓpagationẽ : Duo igitur filiitui quina¬
tisunt tibi int̾ra aegrpti ante quã hucuenirẽ ad temei
er̃ ephraim & manasses sicutruben & simeon reputabun¬
turmihi requos aut̃ quosgenueris post eos tuier̃. &
nomine frm̃ suoꝵ uocabuntur in possessionib: suis.
HSiquis ambigebat qđ lxx animae introissent aegrptũ
cob ñuiii. sed duos filios tantũ habuerit presenti
capitulo confirmatur. Siquidẽ ipseia cob loquitur
duos eum filios habuisse non nouẽ. qđ aut̃ dicit ephra¬
im & manase sicutruben & sicut simeon erunt mihi
illud significat sicut ruben & simeon duae tribus er̃.

Expanded text:
nit ad te. Qui confortatus sedit in lectulo. Et ingresso nit ad te. Qui confortatus sedit in lectulo. Et ingresso in terra Chanaan: Benedixitque mihi, et ait: Ego te augebo memorat Jacob promissiones Dei erga se factas, dicit sibi dictum: Faciam te in congregationes gentium. Quibus verbis magis fidelium vocationem significat quam carnalis generis propagationem. Duo igitur filii tui qui nati sunt tibi in terra Aegypti, antequam venirem huc ad te, mei erunt, Ephraim et Manasses, sicut Ruben et Simeon, reputabuntur mihi. Reliquos autem quos genueris post eos, tui erunt, et nomine fratrum suorum vocabuntur in possessionibus suis. Si quis ambigebat, quod septuaginta animae introissent Aegyptum cob, non novem sed duos filios tantum habuerit, praesenti capitulo confirmatur. Siquidem ipse Jacob loquitur, duos eum filios habuisse, non novem. Quod autem dicit: Ephraim et Manasse, sicut Ruben et Simeon, erunt mihi, illud significat: sicut Ruben et Simeon duae tribus erunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
paressunt. It ab eis quiista nouerunt in codicib: ñ con¬
tepnunt᷑. Ualent enĩ ad magnã discr&ionẽ quãuis
& unã plus litterã habere poss& siess& suae ut non ess&
autũ. sed eautu. ac ꝑ homerito quaerit᷑ quid sit qđ dic¬
tum est. nam facile in telleger&ur senẽ qui uirgã fe¬
rebat eomore quo illa a&as baculũ sol& ut seinlina¬
uit addm̃ adorandum idutiq fecerit suꝑ cacumen
uirgae suae quã sic ferebat ut suꝑ eã caput inclinando ad¬
orar& dm̃. Quid est ergo ad orauit suꝑ camen uirga
eius id: filii suiio seph. anforte tulerat ab eo uirgam
quando eiiurabat idem filius. Etdũ eam ten& postuer¬
ba iurantis non dũ illã redditã moxadorauit dm̃ ñ
enim pudebat eũ ferretantis ꝑ insignȩ̨ potestatis filii sui
trans actis nuntiatum. ioseph qđ xgrotar& pater eius
qui assumptis duobus filiissuis manasse & ephraim
ire prexit. Dictumq estseni. Ecce filius tuus ioseph ue¬

Expanded text:
pares sunt et ah eis qui ista nouerunt in codicibus non conpares sunt et ah eis qui ista nouerunt in codicibus non contemnuntur. ualent enim ad magnam discretionem; quamuis et unam plus litteram habere posset, si esset suae, ut non esset autoO, sed eaotoO. ac per hoc merito quaeritur quid sit quod dictum est. nam facile intellegitur senem, qui uirgam ferebat eo more, quo illa aetas baculum solet, ut se inclinauit ad deum adorandum, id utique fecisse super cacumen uirgae suae, quam sic ferebat, ut super eam caput inclinando adoraret deum. quiejus, id est, filii sui Joseph? An forte tulerat ab eo virgam, quando ei jurabat idem filius? et dum eam tenet, post verba jurantis, nondum illa reddita, mox adoravit Deum? Non enim pudebat eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, transactis, nuntiatum est Joseph quod aegrotaret pater ejus. Qui assumptis duobus filiis suis, Manasse et Ephraim, ire p
Abbreviated transcription (Latin):
dis corporib: suis. cum sit atq eẽ debeat fideliũ ista
sccuritas. qđ ubi cumq corpora eoꝵ sepeliant᷑ ł in se¬
pulta & iã obinimicoꝵ rabiẽ reliquant᷑. aut ꝓ eorum
libidine dilacerata assumant᷑. nonideo ł minus inte¬
grã ł minus gloriosam eoꝵ resurrectionẽ futurã:
Cuires pondit ioseph. Ego faciã qđ iussisti. Etille. lu¬
ra ergo inquit mihi. Quoiurante ad orauit isrł dm̃¬
Nconuersus adlectuli caput. Scs quippe & dõ deditus
uir oppressus senectute sichabebat lectulũ positum
ut ipse iacentis habitus absq difficultate ulla adora¬
AGtionẽ ess& paratus. Qđ habent quidã latini codices &
ad orauit suꝑ caput uirgae eius non nulli emendatius ha¬
bent adorauit suꝑ caput uirgȩsuȩ ł incapite uirgȩ suae
siue incacum̃ ł suꝑ cacum̃. Fallit enimeos grecũ uerbũ
qđ eisdẽ littęris scribit᷑ siue eiꝰ siue suae sed accentus dis¬

Expanded text:
dis corporibus suis, cum sit atque esse debeat fidelium ista dis corporibus suis, cum sit atque esse debeat fidelium ista securitas, quod ubicunque corpora eorum sepeliantur, vel insepulta etiam ob inimicorum rabiem reliquantur, aut pro eorum libidine dilacerata absumantur, non ideo vel minus integram, vel minus gloriosam eorum resurrectionem futuram. Cui respondit Joseph: Ego faciam quod jussisti. Et ille, jura ergo, inquit. Quo jurante, adoravit Israel Deuconversus ad lectuli caput. Sanctus quippe et Deo deditus vir, oppressus senectute, sic habebat lectulum positum, ut ipse jacentis habitus absque difficultate ulla ad orationem esset paratus. Quod habent quidam Latini codices: Et adoravit suver caput virgae ejus, nonnulli emendatius habent: adoravit super caput virgae suae, isiue in cacumen uel super cacumen. fallit eos enim graecum uerbum, quod eisdem litteris scribitur siue eius siue suae: sed accentus dis
Abbreviated transcription (Latin):
tuo: Etiterũ tangit illum. quid ꝓficit lauatio eius. sicut¬
& quii eiunat suꝑpeccata sua: Etiterũ ambulans. hȩc
eadẽ facit. sepultura ergo mortuoꝵ. remissionẽ signi¬
ficat peccatoꝵ. eoꝑtinens qđ dictũ ÷ Beati quoꝵ re¬
misses̃ iniquitates . & quoꝵ tectas peccata. Ubiergo se¬
pelienda erat hoc significantia cadauera patriarcha¬
rum: nisiinea terra. ubi ille crucifixus : cuiꝰ sanguine
facta ÷ remissio peccatoꝵ. Mortib enim patriar¬
charũ peccata hominũ figurata sunt. Dr̃ aũabeo lo¬
co qđ abrahamiũ uocat᷑. Uibis ista corpora. ab eẽ locũ
ubi crucifixus : dñs. fere triginta milib:. Vt &iã ip¬
se numerus eũ significare intellegatur. qui in baptis
mo apparuit ferme triginta annoꝵ. Etsi quid ali¬
ud dere tanta uel hoc modo uel sublimius intellegi
potest : dumtam̃ non frustra arbitremur. tales ac
tantos homines di. tantam gessisse curã ꝓsepelien¬

Expanded text:
tuo et iterum tangit illum, quid proficit lauatio eius? sic ettuo et iterum tangit illum, quid proficit lauatio eius? sic et qui ieiunat super peccata sua et iterum ambulans haec eadem. facit. sepultura ergo mortuorum remissionem significat peccatorum, eo pertinens quod dictum est: beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. ubi ergo sepelienda erant hoc significantia cadauera patriarcharum nisi in ea terra, ubi ille crucifixus est cuius sanguine facta est remissio peccatorum ? mortibus enim patriarcharum peccata hominum figurata sunt. dicitur autem ab eo loco, quod Abramium uocatur, ubi sunt ista corpora, abesse locum, ubi crucifixus est dominus, fere xxx milibus, ut etiam ipse numerus eum significare intellegatur qui in bmo apparuit ferme triginta annorum; et si quid aliud de re tanta vel hoc modo vel sublimius intelligi potest, dum tamen non frustra arbitremur, tales ac tantos homines Dei tantam gessisse curam pro sepelien
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. Quando quidẽ quodã loco scriptũ ÷ Vniuer¬
sae uiae dñĩ misericordia & ueritas. Itahaec duomultũ cõ¬
mendata multũ consideranda sunt. seruus aut̃ abrahȩ
dixerat. Facitis indominũ meũ misericordiã & iustitia.
sicut & iste filio suo dic̃ut faciasinme misericordiã & ue¬
ritatẽ. Quid sibi aut̃ uelit. atanto uiro tam sollicita cor¬
poris com mendatio. ut non inȩgrpto sepeliatur sed int̃¬
ra chanaan iuxta patressuos. mirum uid&ur. Et qua¬
si absur dũ nec conueniens tantȩ excellentie mentisp¬
ph&ia . si hoc exhominũ consu&udine m&iamur. Siaũ
in his omnib: sacramenta querantur: maioris ammira¬
tionis gaudiũ ipsi qui inuenerit ori&ur cada ueribus
quippe mortuoꝵ peccata significari inlege. ñdubium
est: cumiubentur homines posteoꝵ contractionẽ siue
qualecũq contractũ : tã qua ab inmundicia purifica¬
ri: & hinc illa sententia ducta ÷: quibapti ⁊at᷑ amor¬

Expanded text:
ueritas, quando quidem quodam loco scriptum est: uniuerueritas, quando quidem quodam loco scriptum est: uniuersae uiae domini misericordia et ueritas. ita haec duo multum commendata multum consideranda sunt. seruus autem Abrahae dixerat: si facitis in dominum meum misericordiam et iustitiam; sicut et iste filio suo dicit: ut facias in me misericordiam et ueritatem. quid sibi autem uelit tanto uiro tam sollicita corporis commendatio, ut non in Aegypto sepeliatur, sed in terra Chanan iuxta patres suos, mirum uidetur et quasi absurdum nec conueniens tantae excellentiae mentis propheticae, si hoc ex hominum consuetudine metiamur. si autem in his omnibus sacramenta quaerantur, maioris admirationis gaudium ipsi qui inuenerit orietur. cadaueribus quippe mortuorum peccata significari in lege non dubium est, cum iubentur homines post eorum contrectationem siue qualemcumque contactum tamquam ab immunditia purificari. et hinc illa sententia ducta est: qui baptizatur a mor
Abbreviated transcription (Latin):
to id .ẽ intragesen. & possedit eã auctusq est & multi¬
plicatus nimis. & uixit in ea decẽ & septẽ annis. factiqs
cerner& mortis diem uocauit filiũ suum iosepħ & dixit
adcum. Sunueni gratiã in conspectutuo ponemanum
subfemoremeo. & facies mihi misericordiã & ueritatẽ ut
non sepelias me in egrpto seddormiã cumpatrib: meis
& auferasme dehacterra condasq insepulchro maioꝵ¬
AG Moriturus ia cob filio suo iosephdic. Simuem gratiam
in conspectutuo subice manũtuã subfemore meo & faci¬
es in me misericordiã & ueritatẽ. Lafiliũ iuratione con¬
stringit. qua seruũ constrinxit abrahã . Ille mandans
unde uxor ducatur filio suo iste sepulturã commendans
corporissui. In utraq: tamen causa nominata sunt duo
illa qua magni habenda atq pendenda sunt inscriptu¬
ris omnib: quacumq disꝑsim leguntur miscricordia
& iustitia ł misericordia & iudicium ł misericordia &

Expanded text:
to id est in terra Gessen et possedit eam auctusque est et multito id est in terra Gessen et possedit eam auctusque est et multiplicatus nimis et vixit in ea decem et septem annis factique cerneret mortis diem vocavit filium suum Ioseph et dixit ad eum si inveni gratiam in conspectu tuo pone manum sub femore meo et facies mihi misericordiam et veritatem ut non sepelias me in Aegypto sed dormiam cum patribus meis et auferas me de hac terra condasque in sepulchro maio Moriturus Iacob filio suo Ioseph dicit: si inueni gratiam in conspectu tuo, subice manum tuam sub femore meo, et facies in me misericordiam et ueritatem. ea filium iuratione constringit, qua seruum constrinxerat Abraham: ille mandans unde uxor ducatur filio suo, iste sepulturam commendans corporis sui. in utraque tamen causa nominata sunt duo illa, quae magni habenda atque pendenda sunt in scripturis omnibus, quacumque dispersim leguntur, misericordia et iustitia uel misericordia et iudicium uel misericordia et
Abbreviated transcription (Latin):
nificatxpm suadoctrina. & suisanguinis p̃tio. uniuersum
mundum redimere: qđq dicit: accipite semina & serite
agros ut fruges habere possitis quintã partẽ regidabitis
quat tuor reliquas ꝑmitto uob insementẽ & incibos fa¬
miliis & liberis uris accipere semen mandat. hoc .ẽ. uer¬
bumdĩ & serere agros. corpora uidelic& sua: quae uome¬
re euangelico exarata. & semine spiritali seminata. fruc¬
tus uirtutũ germinant : ꝑ quiꝰtã partẽ quȩ regib daba
intimat᷑: quattuor uõreliqui insementẽ & incibos pos¬
sessoribus ꝑmittuntur. quia actualis uitae usus unicuiq
concedit᷑ : quatenus semin& opera uirtutum. ut fructus
iustitia m&at inuita ęt̾na: qđ asaluatore nr̃o ueraciter
nob̵tribuit᷑. Vnde ioseph aegrptii dicunt. salus nr̃a in ma¬
nutua ÷ quia manifestũ ÷ qđ salus mundi in xp̃i po¬
testate est constituta Habitauit ergo israhel inagip

Expanded text:
nificat Christum sua doctrina et sui sanguinis pretio universum nificat Christum sua doctrina et sui sanguinis pretio universum mundum redimere. Quodque dicit: Accipite semina et serite agros, ut fruges habere possitis: quintam partem regi dabitis, quatuor reliquas permitto vobis in sementem, et in cibos familiis et liberis vestris, accipere mandat semen, hoc est verbum Dei, et serere agros, corpora videlicet sua, quae vomere evangelico exarata, et semine spirituali seminata, fructus virtutum germinant. Per quintam partem quae regibus dabatintimatur. Quatuor vero reliqui in sementem et in cibos possessoribus permittuntur, quia actualis vitae usus unicuique conceditur, quatenus seminet opera virtutum, ut fructus justitiae metat in vitam aeternam: quod a Salvatore nostro veraciter nobis tribuitur. Unde Joseph Aegyptii dicunt: Salus nostra in manu tua est, quia manifestum est quod salus mundi in Christi potestate est constituta. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
uepeccati in mortẽ siue oboeditionis adiustitiam. lã¬
dehebreis scriptũ ÷ qđ uiolenter inseruitutẽ redactis
aegrptiũ uõpopulũ facile inseruitutẽ regͥit.pharao.
Vendider̃ enim sem &ipsos. nonergo dispensatoriscul¬
pa ÷ ubi digna dispensant᷑ ꝓmeritis. Hoc & paulus fecit
cũ illũ quiindignus scoꝵ consortio fuit tradidit sata¬
nȩ nemoitaq paulum dicat durũ egisse qui homi¬
ne de ȩcła eiecit ut expulsus discer&
re. Hominis enim uoluntas inqua ÷ cuamans t̃rena
deserit cęlestit ꝓpt̃ auaritiã sesubicit diabolo. Dñi aut̃
sessiones suas qui illis statuta cibaria exhorreis publicis
p̃bebant᷑ : significat terrã ecłae quaueri sunt sacerdotes
liberam eẽ a censii mundi aliquia uerbo diuino in desinen¬
ter pascitur. nec damnũ famis spiritalis ullum sustinebit.
Aliter aut̃. emptio ioseph quo frugib emit terrã egrptisig¬

Expanded text:
ue peccati ad mortem siue oboeditionis ad iustitiam. ue peccati ad mortem siue oboeditionis ad iustitiam. de Hebraeis scriptum est quod violenter in servitutem redacti sunt. Aegyptium vero populum facile in servitutem redegit Pharao. Vendiderunt enim semetipsos. Non ergo dispensatoris culpa est, ubi digna dispensantur pro meritis. Hoc et Paulus fecit, cum illum qui indignus sanctorum consortio fuit tradidit Satanae . Nemo itaque dicat Paulum dure egisse, qui hominem de Ecclesia ejecit, ut expulsus disceret non blasphemare. Hominis enim voluntas iniqua est, cum amans terrena, deserit coelestia, et propter avaritiam se subjicit diabolo. Domini autsessiones suas, quia illis statuta cibaria ex horreis publicis praebebantur, significat terram Ecclesiae, qua veri sunt sacerdotes, liberam esse accessu mundiali, quia verbo divino indesinenter pascitur, nec damnum famis spiritualis ullum sustinebit. Aliter autem emptio Joseph qua frugibus emit terram Aegypti, sig
Abbreviated transcription (Latin):
terram sacerdotum quae a rege tradita fuerat eis quib:
& statuta cibaria exhorreis publicis p̃bebant᷑. & idcir¬
m cononsunt conpulsi uendere possessiones suas &rł. In co
qđ io seph omnem trã egrptiemit subiecitq eã phara¬
oni & cunctos populoseiꝰ: non in iustitia ł miquitatis ar¬
gui potest. maxime cum fidelitas eiꝰ in de cõmendet᷑. qͥa
nullius ꝑsone. gratiam suscepit : sediuxta emptoris p̃ti¬
um. xquo libramine stipẽ regiã indigentib reconpen¬
sauit. Arsticeaũ significat. om̃qui in egrpto spirita¬
enim sibieos subicit & fortasse ideo alibi dictum: Ego
sum dñs dstuus quie dixitẽ det̾ra xgrpti dedomoser¬
uitutis. Vnde apostolus fidelib: p̃cipit dicens non ergo
regn& peccatũ in urõ mortali corpore adoboediendum
desiderus eiꝰ. Et item : annescitis inquit quo cui exhibe
tis uos adobediendum. serui estis eius cuioboe distis si¬

Expanded text:
terram sacerdotum, quae a rege tradita fuerat eis, quibus terram sacerdotum, quae a rege tradita fuerat eis, quibus et statuta cibaria ex horreis publicis praebebantur, et idcirco non sunt compulsi vendere possessiones suas, etc. In eo quod Joseph omnem terram Aegypti emit, subjecitque eam Pharaoni, et cunctos populos ejus, non injustitiae vel iniquitatis argui potest, maxime cum fidelitas ejus inde commendetur, quia nullius personae gratiam suscepit, sed juxta emptoris pretium, aequo libramine stipem regiam indigentibus compensavit. Mystice autem significat omnes qui in Aegypto spirituaenim eos sibi subjicit; et fortasse ideo alibi dictum est: Ego sum Dominus Deus tuus, qui duxi te de terra Aegypti, de domo servitutis . Unde Apostolus fidelibus praecipit dicens: Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desideriis ejus . Et item: An nescitis, inquit, quoniam cui exhibetis uos seruos ad oboediendum, serui estis eius, cui oboedistis, si
Abbreviated transcription (Latin):
regiam & pbesemina neꝑ eunte cultore redigat᷑ terra
collegent unde homines uiuerent peccora unde uiue¬
bant cumtanta fames inualescer&. Maxime quia
frsioseph pharaoni dicerant. Non sunt enim pascua
peccorib pueroꝵ tuorum Inualuit enim fames inter¬
ra chanaan fȩꝓpthanc &iam inopiã pascuorũ seue¬
nisse commemo rauerant. Proinde siea fame pascua
defecerant in terra chanaan. Cur in aegrpto nonde¬
fecerant eadẽ tunc fame ubiq inualescente. ansic
ꝑhrb&ur ab eis que loca sciunt: inmultis aegrpti pa¬
ludibus poterant pascua nonde eẽ. &iam cum fames
eẽt frumentoꝵ quȩsolent nili fluminis inundatio¬
ne ꝓuenire. Magis enim dicuntur paludes illae fe¬
racius pascua gignere. quando aqua nili minus ex¬
uendentib singulis possessiones suas p̃magnitudine
famis subiecitq eã pharaoni & cunctos populos ei.¬
a nouissimis terminis aegrpti usq ad extremos fines eꝰ pt̃

Expanded text:
regiam et praebe semina ne pereunte cultore redigatur terra regiam et praebe semina ne pereunte cultore redigatur terra collegerit unde homines uiuerent, pecora unde uiuebant, cum tanta fames inualesceret, maxime quia fratres Ioseph Pharaoni dixerant: non sunt enim pascua pecoribus puerorum tuorum; inualuit enim fames in terra Chanaan, et propter hanc etiam inopiam pascuorum se uenisse commemorauerant. proinde si ea fame pascua defecerant in terra Chanaan, cur in Aegypto non defecerant eadem tunc fame ubique inualescente? an, sicut perhibetur ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus poterant pascua 11011 deesse, etiam cum fames esset fi-umentomm, quae solent Nili fluminis inundatione prouenire? magis enim dicuntur paludes illae feracius pascua gignere, quando aqua Nili minus exssessiones suas prae magnitudine famis. Subjecitque eam Pharaoni, et cunctos populos eja novissimis terminis Aegypti, usque ad extremos fines ejus praeter
Abbreviated transcription (Latin):
in toto enim orbe panis deerat & oppresserat fames
terra maxime aegrpti & chanaan. Etquib omne
pecuniam congregauit ꝓuendtione frumenti & in¬
tulit eam inaerarium regis: Pertinuit adscripturã
in hac &iamrẽ commendare fidem famulidi: Cum¬
q defecisso emptoris p̃tium uenit cuncta agrptus ad
ioseph dicens. Da nobis panes quare morimur coramte
deficiente pecunia
Quibus ille respondit. Adducite
peccora urã. & dabo uob ꝓeis cibos siprecium non hab &is
Quȩtum addux issent dediteis alimenta ꝓequis & ouib
& bubus & asinis sestentauitq eos illo anno ꝓ cõmutatio¬
nepeccoꝵ. Uenerunt quoq annosecundo & dixerunt
ei. Non celamus dominonr̃o qđ deficiente pecunia &¬
peccora simul defecerint. nec clate : qđ absq corpori¬
bus & terra nihil ab eamus. Curergo morimur teuiden¬
te. & nos & tranrã tiuerimus. emenos inseruitutẽ

Expanded text:
In toto enim orbe panis deerat, et oppresserat fames In toto enim orbe panis deerat, et oppresserat fames terram, maxime Aegypti et Chanaan. E quibus omnem pecuniam congregavit pro venditione frumenti, et intulit eam in aerarium regis. Pertinuit ad Scripturam, in hac etiam re commendare fidem famuli Dei. Cumque defecisset emptoribus pretium, venit cuncta Aegyptus ad Joseph dicens: Da nobis panes. Quare morimur coram te, deficiente pecunia? Quibus ille respondit. Adducite pecora vestra, et dabo pro eis vobis cibos, si pretium non habetis. Quae cum adduxissent, dedit eis alimenta pro equis, et ovibus, et bobus, et asinis; sustentavitque eos illo anno pro commutatione pecorum veneruntque anno secundo et dixerunt ei non celamus dominum nostrum quod deficiente pecunia pecora simul defecerint nec clam te est quod absque corporibus et terra nihil habeamus cur ergo morimur te vidente et nos et terra nostra tui erimus eme nos in servitutem
Abbreviated transcription (Latin):
indomo ingernũ: Iosephpͣatri & frib: suis dedit posses¬
sionẽ inaegrpto inoptimo terraesolo ramesses. ut p̃cepe¬
rat pharao & alebateos omnemq domũ patris sui pre¬
ao bens cibaria singulis: Querendum utrum terra ramas¬
se ipfa sit gessem ipsam enim p&ierant & ipsameispha¬
Srao daripeceparat. Ira dit ioseph parentib & fratrib
optimam terrã gessen prebens eiscibaria quia famer
oppresseram̃ terram sic & dñs eligens optimam terra
parentib: id est patri archis & ꝓph&is ex quib: xp̃sscdm
carnẽ siue omnib scĩs de quib: in euangelio dicit. His
frs mei qui faciunt uoluntatẽ meam Hisigitur datur
terra scilic& reꝓmissionis regnidĩ. Dequa dicit ꝓph&¬
AG Credo uidere bona dnĩ interrauiuentiũ. Etmetiebatur
triticum patri suo ioseph. & tameneũ pater nec quan¬
do uidit ad orauit nec quando ab illotriticũ accipie¬
bat. Quo modo ergo sõniũ ioseph modo impl&ũ puta¬
uimus & non potius maionsrei continere ꝓph&iam

Expanded text:
num. Joseph vero patri et fratribus suis dedit possessionem in Aegypto in optimo terrae solo Ramesses, ut praeceperat Pharao; et alebat eos omnemque domum patris sui, praebens cibaria singulis. Quaerendum utrum terra Ramasse ipsa sit Gessen. Ipsam enim petierant, et ipsam eis Pharao dari praeceperat . Tradidit Joseph parentibus et fratribus optimam terram Gessen, praebens eis cibaria, quia fames oppresserat terram. Sic et Dominus eligens optimam terram parentibus, id est, patriarchis et prophetis, ex qcarnem, sive omnibus sanctis, de quibus in Evangelio dicit: Hi sunt fratres mei, qui faciunt voluntatem meam . His igitur dat terram, scilicet promissionis regni Dei, de qua dicit Propheta: Credo videre bona Domini, in terra viventium . Et metiebatur Joseph triticum patri suo, et tamen eum pater nec quando vidit adoravit, nec quando ab illo triticum accepit. Quomodo ergo Joseph somnium modo impletum putabimus, et non potius majoris rei continere prophetiam?
Abbreviated transcription (Latin):
nis totam̃lte desi derabat. In colatũq egypti detes¬
tabat᷑ moralit̃ nos instruit ut quã diusimus in hoc
mundo seꝑ desideremus ingredit̾rã uiuentiũ ibiq
requi escere optemus ꝙ tunc dignefit sinume¬
rũ annoꝵ aetatis ipsius morib imitemur. Centũ
ergo & decẽ uitae sua annis expletis mortuus : Et
nos studeamus ꝙ ꝑdecalogi obseruantiã ad ater¬
nã beatitudinẽ quã centenarius numerus desig¬
nat ꝑueniamus. cditus quoq ÷ ipse ioseph aroma¬
tib & repositus in loculo in egrpto loculũ ÷ uas
corpusculo degens cottidie ꝓfitendo ꝑ enniuitȩ
reseruat᷑. sine dubio sitali c̃dim̃to c̃dita infide in
adeptio ꝑfecta ÷ l&ititia quã psal mista oculis
fidei aspiciens ait. adimplebme lxitia. Cũ uultu¬

Expanded text:
nis tota mente desiderabat, incolatumque Aegypti detestabatur, moraliter nos instruit, ut quamdiu simus in hoc mundo, semper desideremus ingredi terram viventium, ibique requiescere optemus: quod tunc digne fit, si numerum annorum aetatis ipsius moribus imitemur. Centum ergo et decem vitae suae annis expletis, mortuus est. Et nos studeamus quo per decalogi observantiam ad aeternam beatitudinem, quam centenarius numerus designat, perveniamus. Conditus quoque est ipse Joseph aromatibus, et repositus in loculo in Aegypto. Loculus est vas corpusculo degens, quotidie proficiendo perenni vitae reservatur! Sine dubio, si tali condimento condita, in fide, adeptio perfecta est laetitia, quam Psalmista oculis fidei aspiciens ait: Adimplebis me,