comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ manens uerbũ carnem assũp¬
sit ut ẽẽt quodammͦ contextum.
Quod est nõ corrupit nõ cõmuta¬
uit. ut ꝑhabitum tuũ tibi loque¬
retur: nõ in hoĩem transmutatus
atq comuersus. Incõmutabilis enĩ
et inconuertibilis. ⁊ om̃ino inuiola¬
bis manens. factus est qd̃ tiuad te
firmis quid dixit. ut possint recu¬
perato illo uisu. uerbum ex aliqua
parde attingere per qd̃ facta sunt
oinia. Llentte ad me om̃s qui labo¬
ratis et onerati estis: ⁊ ego uos refi¬
ciam Tollite iugum meũ suꝑ uos:
et cliscite a me quia mitis sum ⁊ hu¬
milis corde. Quid magist̾ filius dei.
sapientra dei: per quẽ facta sunt oĩ¬
a. concionatur: uocat humanum
genus ⁊ dicit: Nenite ad me omneᷤ
qui laboratis: et cliscite ame Puta¬
bas forte dictutam sapientiam dei:
discite quomodo celos feciĩ et astra
numerata erant Quomodo inuir¬
tute ratõnum incõmutabiliũ: etrã
capilli ur̃i numerati sunt. hec puta¬

Expanded text:
autem manens Verbum carnem assumpautem manens Verbum carnem assumpsit, ut esset quodam modo contextum. Quod est, non corrupit, non commutavit, ut per habitum tuum tibi loqueretur, non in hominem transmutatus atque conversus Inconvertibilis enim et incommutabilis, et omnino inviolabilis manens, factus est quod tu ad te,firmis quid dicit, ut possint recuperato illo visu Verbum ex aliqua parte attingere, per quod facta sunt omnia? Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde . Quid magister Filius Dei, Sapientia Dei, per quem facta sunt omnia, concionalur? Vocat humanum genus, et dicit, Venite ad me, omnes qui laboratis, et discite a me. Putabas forte dicturam Sapientiam Dei, Discite quomodo coelos feci et astra: numerata erant; quomodo in virtute rationum incommutabilium etiam capilli vestri numerati sunt . Haec puta
Abbreviated transcription (Latin):
dei sumus:et nondum apparuit
quid erimus Scimus qura cũ appa¬
ruerit. similes erimus ei: qm̃ uide¬
bimus eum sicuti est: Hoc nobis
si nõdum possumꝰ uidere uerbum
dñi. audiamus uerbũ carnem. Ca
carnales facti sumus: audiamꝰ uer¬
bum carnem factũ. Ideo enĩ uenit:
ideo suscepit infirmitatẽ nr̃am.
ut possis firmam locutẽem capere
dei portantis infirmitatẽ tuam⁊
uere clictum est lac Lac enim dat
pariuslis: ut cibũ sapientie det
maiorib. Lactare pacient̾: ut aui¬
de pascaris: Quomꝰ enim fit ⁊̾ lac
quo lactantur infantes: Nonne
esca erat in mensa:S inualidus
est infans. adcomedendam escam:
que inmensa est Quid facit mat̾:
incarnat escam. ⁊ conficit lac de ip̃a.
conficit nob̾ qd̃ capere possimus:
Sic uerbũ caro factum. est. ut lac¬
te paruuli nuttirem᷑: qui ad cibũ
quidem eramus infantes Uerũ
hoc inter est. quia quando cibum
mater incarnatũ lac facit: cibus
in lac conu̾titur. Incõmutabilit̾

Expanded text:
t nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Hoc nobissi nondum possumus videre Verbum Deum, audiamus Verbum carnem: quia carnales facti sumus, audiamus Verbum carnem factum. Ideo enim venit, ideo suscepit infirmitatem nostram, ut possis firmam locutionem capere Dei portantis infirmitatem tuam. Et vere dictum est lac. Lac enim dat parvulis, ut cibum sapientiae det majoribus. Lactare patienter, ut avide pascaris. Quomodo enim fit etiam lac, quo lactantur infantes? Nonne esca erat in mensa? Sed invalidus est infans ad comedendam escam, quae in mensa est: quid facit mater? Incarnat escam, et conficit lac de ipsa. Conficit nobis quod capere possimus. Sic Verbum caro factum est, ut lacte parvuli nutriremur, qui ad cibum quidem eramus infantes. Verum hoc interest, quia quando cibum mater incarnatum lac facit, cibus in lac convertitur: incommutabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
te. uł cordis acie interiore uidere dm̃.
Peceatis acies nr̃e obtrite. obtunse.
infirmitate. deiecte. cupiunt uidere.
S in spe sumus: in re nondũ fumꝰ.
Filii dei sumus. Hocait ioh̾es qui
ait. Inpͥncipio erat uerbũ. ⁊ u̾bũ
erat apud dm̃: et d̾s erat uerbũ.
Qui suꝑ pectus cdñi cliscũbebat: qͥ

Expanded text:
te vel cordis acie interiore videre Deum. te vel cordis acie interiore videre Deum. Peccatis acies nostrae obtritae, obtusae, infirmitate dejectae cupiunt videre: sed in spe sumus, in re nondum sumus. Filii Dei sumus. Hoc ait Joannes, qui ait, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: qui supra pectus Domini discumbeba
Abbreviated transcription (Latin):
honiine. ea que inuenimus. hõ ⁊ hõ
duo hoĩes sunt. Ibi: pater ⁊ filins
ago in enarrabiles. quod ex hoc loco
scrupulosissimo. ⁊ laboriosissimo in¬
firmitatẽ meam liberare lignatus
est. pecentib uob̾ Ante om̃ra tam̃
seruate hoc quicqͥd de creatura potui¬
mus colligere. aut sensu corporis.
aut cogitatõe animi menarrabilit᷑
transcendere creatorem. S siius illũ
mente contingere: purga mentẽ:
purga cortuũ mundũ fac oculũ
unde illud quicqͥd. est. possit aitĩ¬
gi. Mundatũ fac ocłm cordis:
Beati enun mundo corde. quia ip̃i
deum uidebũt. Nonautẽ mundato
corde qui potuit misericordius pro¬
curari aut donari ab eo. nisi ut illd̾
uerbum de quo tanta ⁊ tam młta
diximus. ⁊ nicħ clignũ diximus.
nͥ ut illud uerbũ ꝑ quod facta sũt
om̃ia fieret qd̃ nos sumus. ut attĩ¬
gere possimus illud qd̾ nõ sumuse
Non enim deus sumꝰ. s possumuiᷤ mẽ¬

Expanded text:
homine ea quae invenimus homo et homo, homine ea quae invenimus homo et homo, duo homines sunt: ibi Pater et Filius ago inenarrabiles, quod ex hoc loco scrupulosissimo et laboriosissimo infirmitatem meam liberare dignatus est, petentibus vobis. Ante omnia tamen servate hoc, quidquid de creatura potuimus colligere, aut sensu corporis, aut cogitatione animi, inenarrabiliter transcendere Creatorem. Sed vis illum mente contingere? Purga mentem, purga cor tuum. Mundum fac oculum, unde illud quidquid est, possit attingi. Mundum fac oculum cordis: Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Non autem mundato corde, quid potuit misericordius procurari aut donari ab eo, nisi ut illud Verbum, de quo tanta et tam multa diximus, et nihil dignum diximus; nisi ut illud Verbum, per quod facta sunt omnia, fieret quod nos sumus, ut attingere possimus illud quod non sumus? Non enim Deus sumus: sed possumus men
Abbreviated transcription (Latin):
tinctõem. dederas coet̾nitatẽ. da ꝓpt̾
istam equalitatẽ: et ꝑfecta est nati¬
uitas eiusdem sub̾e Quid enim dem̃
aturam. qd̃ non sit in creatore: Lau¬
do in hoĩc equalitatẽ nature: et nõ
credo ineo qui fecit hõĩem: Quod de
homine natumest: homo est. Et qid̃
de deo natũ est: non iderit qd̃ ille de
quo natus est:Non uersor inoꝑ ib
que cłs non fecit: Laudent gͦ crea¬
torem: om̃ia opera sua. Inuenio hic
coeuũ: cognosco ibi coetͥnum: Hic e¬
qualitatẽ inuenio nature: ibi intel¬
ligo equalitatẽ substantie. Totum
ergo ibi qd̃ hic ex partib singulis:
et rebus singulis inuenitur. Totũ
gͦ simul ibi ⁊ nõ hoc solũ qd̃ in cre¬
aturis totum inuenio ibi: s tanꝙͣ
in creatore. Quanto amplius qd̃ hec
uisibilia illa iniusibilia. hec tẽpora¬
lia illa eterna: hec cõmutabłia. illa
incõmutabilia: hec corruptibilia.
illa incorruptibilia: Postremo ĩ ip̃o

Expanded text:
tinctionem dederas coaeternitatem; da propter tinctionem dederas coaeternitatem; da propter istam, aequalitatem; et perfecta est nativitas ejusdem substantiae. Quid enim demenaturam, quod non sit in Creatore? Laudo in homine aequalitatem naturae, et non credo in eo qui fecit hominem? Quod de homine natum est, homo est; et quod de Deo natum est, non id erit quod ille de quo natum est? Non versor in operibus quae Deus non fecit. Laudent ergo Creatorem omnia opera sua. Invenio hic coaevum, cognosco ibi coaeteruum. Hic aequalitatem invenio naturae, ibi intelligo aequalitatem substantiae. Totum ergo ibi quod hic ex partibus singulis et rebus singulis invenitur. Totum ergo ibi simul, et non hoc solum quod in creaturis: totum invenio ibi, sed tanquam in Creatore, tanto amplius, quod haec visibilia, illa invisibilia; haec temporalia, illa aeterna; haec commutabilia, illa incommutabilia; haec corruptibilia, illa incorruptibilia. Postremo in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
mus de splendore ignis. ⁊ de yma¬
gine uirgulti: equalitatẽ nature
nõ inuenis. inuenis coeuitatem:
Quid hic laudamus: Coeiutatem:
Quid deest: Equalitas nature. Cõ¬
iunge que laudas: In creaturis
enum deest aliquid qd̃ laudas. in
creatore. de esse. nicħ potest. quia ꝙ
inuenis increatura a creatore arti¬
fice ꝓcessit: Quid gͦ in coeuis: Nõ¬
ne hoc deo dandum. quod ibi lau¬
das: Quod aut̃ deest nõ tribuen¬
dum maiestati: in qua nullus defe¬
ctus est. Etce offero tibi genitis co¬
eua gignentia: laudas ibi coeui¬
tatem: s clisparilitatẽ rep̾hendi:
Quod rep̾hendis noli tribuere dõ:
quod laudas tribuez Et tebus
illi ex isto genere similitudinũ: ꝓ co¬
euitate coet̾nita tẽit coeternus sit
natus cum eo. a quo natus sit. De a¬
lio autẽ similitudinũ genere. quod
et ip̃a creatura dei est. ⁊ debet laudare
creatorem. quid ibi laudas: Equa¬
litatem nature. Iam ꝓpt̾ illam dis¬

Expanded text:
mus de splendore ignis et de imamus de splendore ignis et de imagine virgulti, aequalitatem naturae non invenis, invenis coaevitatem. Quid hic laudamus? Coaevitatem. Quid deest? Aequalitas naturae. Conjunge quae laudas. In creaturis enim deest aliquid quod laudas, in Creatore deesse nihil potest: quia quod invenis in creatura, a Creatore artifice processit. Quid ergo in coaevis? nonne hoc Deo dandum quod ibi laudas? Quod autem deest non tribuendum majestati, in qua nullus defectus est. Ecce offero tibi genitis coaeva gignentia: laudas ibi coaevitatem, sed disparilitatem reprehendis. Quod reprehendis, noli tribuere Deo; quod laudas, tribue: et tribuis illi ex isto genere similitudinum pro coaevitate coaeternitatem, ut coaeternus sit natus cum eo a quo natus sit. De alio autem similitudinum genere, quae et ipsa creatura Dei est, et debet laudare Creatorem, quid ibi laudas? Aequalitatem naturae. Jam propter illam dis
Abbreviated transcription (Latin):
istis collationib et generis duob
similitudinũ fortassis inuenimꝰ
incieatura: quomͦ intelligamꝰ fili¬
umi ⁊ coec̾num patri.⁊ nequaqͣm
minorem: S nõ possumꝰ illud in¬
uenire: inuno genere siłitudinũ.
Iungamus ambo genera. Quoni
ambo genera: Unum unde ip̃i dãt
similitudines: et alt̾um unde nos
dedimus Dederunt enĩ illi siłitu¬
dines ex his que nascuntur intẽ¬
pore. et p̾cedunt tempore. ab eis a
quib nascuntur sicut hõ de hõie.
Maior illo tempore prior natus s
tam̃ homo et homo. id est eiuidem
substantie. Homo enim hoĩem gene¬
rat: et equus equũ.⁊ pecus pocudem:
Ad eamdem substantiam gen̾ant is¬
ta. s nõ adid tempꝰ. Diuetsa sunt
tempore: s nõ sunt diu̾sa natura
Quid gͦ hic laudamus in ista na¬
tiuitate: Certe equalitacem nature.
Quid aut̃ deest: Equalitas temꝑi.
Teneamus hic unum qd̃ laudatur.
id est equalitatẽ nature. In illo añ
genere similitudinem qd̃ nos dedi¬

Expanded text:
istis collationibus et generibus duobus, similitudinem fortassis invenimus in creatura, quomodo intelligamus Filium et coaeternum Patri et nequaquam minorem. Sed non illud possumus invenire in uno genere similitudinum: jungamus ambo genera. Quomodo ambo genera? Unum unde ipsi dant similitudines, et alterum unde nos dedimus. Dederunt enim illi similitudines ex his quae nascuntur in tempore, et praeceduntur tempore ab eis a quibus nascuntur, sicut homo de homine. Major ille tempore prior natus: sed tamen homo et homo, id est ejusdem substantiae. Homo enim hominem generat, et equus equum, et pecus pecudem. Ad eamdem substantiam generant ista; sed non ad idem tempus. Diversa sunt tempore; sed non sunt diversa natura. Quid ergo hic laudamus in ista nativitate? Certe aequalitatem naturae. Quid autem deest? Aequalitas temporis. Teneamus hic unum quod laudatur, id est, aequalitatem naturae. In illo autem genere similitudinum, quod nos dedi
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o alienum pro sedat: s quod
per ip̃m uerbũ factumest: Hoc ei red¬
ditur: ut reficiatur Om̃ta ꝑ ipsũ
facta sunt: Si om̃ia: utiq ⁊ homo:
Si celum et terra. si mare. si omnia
que in ip̃is sunt. si uniu̾sa creatura:
utiq ille manifestius. qui ad ymagi¬
nem dei factus. ꝑ uerbum factus est

Expanded text:
ab ipso alienum, pro quo se dat; sed quod ab ipso alienum, pro quo se dat; sed quod per ipsum Verbum factum est, hoc ei redditur ut reficiatur. Omnia per ipsum facta sunt. Si omnia, utique et homo. Si coelum, si terra, si mare, si omnia quae in ipsis sunt, si universa creatura; utique ille manifestius, qui ad imaginem Dei factus per Verbum factus est
Abbreviated transcription (Latin):
qui se ip̃m ꝓse ip̃o dederit hiuc
uerlo: Itaq qͣndo aliquid emimꝰ.
querimus aliquid qd̃ demus: ut
habeamus rem dato p̾tio qͣm uo¬
lumus emere: et extra nos est qd̃
damus: ⁊ si apud nos erat. extra
nos fit illud qd̾ damus: ut sit a¬
est. ut tale inueniat. ut det quod
habet: et accipiat qd̃ non habet:
stlanet tam̃ ille a quo abscedit
p̾cium: et accedit illud ꝓ quo dat
preciũ Qui autẽ uult comparare
uerbũ hoc qui uult habere: non
querat extra se ip̃m qd̃ det: Se
ip̃m det Quod cum fecerit: nõ
dei ꝓpositũ est om̃ib: Comparẽt
qui possunt: Possunt aut̃ qui pie
uoluerint: In illo enim uerbo pax
et pax interra hominib bone
uoluntatis: Ergo qui uult cõꝑa¬
re: det se ip̃m Quasi p̾cium est.
hoc uerbi. si cdicialiquo modo pot̾.
qͣndo nec se ꝑdit. qui dat: ⁊ ad qͥ¬
rit uerbum ꝓ quo se dat: Et se
ip̃m inuerbo ad quirit cui se dat:
Et qui dat uerlo. non aliquid

Expanded text:
qui se ipsum pro se ipso dederit huic qui se ipsum pro se ipso dederit huic Verbo. Itaque quando aliquid emimus, quaerimus aliquid quod demus, ut habeamus rem dato pretio quam volumus emere. Et extra nos est quod damus; et si apud nos erat, fit extra nos illud quod damus, ut sit aest ut tale inveniat, ut det quod habet, et accipiat quod non habet; maneat tamen ille a quo abscedit pretium, et accedat illud pro quo dat pretium. Qui autem vult comparare Verbum hoc, qui vult habere, non quaerat extra se ipsum quod det, se ipsum det. Quod cum fecerit, non Dei propositum est omnibus: comparent qui possunt; possunt autem qui pie voluerint. In illo enim Verbo pax: et pax in terra hominibus bonae voluntatis . Ergo qui vult comparare, det se ipsum. Quasi pretium est hoc Verbi, si dici aliquo modo potest, quando nec se perdit qui dat, et acquirit Verbum pro quo se dat, et se ipsum in Verbo acquirit cui se dat. Et quid dat Verbo? Non aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
accepimus sccłm cliuinitatẽ. ad con¬
dendam uniu̾sam creaturam ⁊ sco
humanitatẽ ad reparandam lapsã
creaturam: euangłi zante ioħe. In
ip̃o autẽ euangłio qualis ⁊ qͣntus
ur ioħs fu̾it inuenimꝰ. ut ex clig¬
nitate dispensatoris intelligatim
qͣnti precii sit uerbũ. qd̾̃ ꝑ talem
dici potuit. immo qͣm nullius
precii sit qd̃ super om̃ia. Precio
enim aut comꝑatur res uenalis:
aut subicitur. aut excedit eam:
Quando tanto quisq comparat
qͣnto ualet: equatur p̾tium rei
que cõparatur: Quando iulius:
subicitur ei Quando carius: su¬
perat eam: Herbo aut̃ dei nec eqͣri
aliquid potest: nec ad mutatõem
subici. nec suꝑponi aliquid Subi¬
ci enun om̃ia possunt uerbo der:
quia om̃ia ꝑ ip̃m facta sunt: Nõ
tam̃ subiciũtur quasi p̾cium sĩt
uerbi: ut quisq det aliquid ut
iluo accipiat. Cam̃ si dici potest.
et admutit nomen hoc ratio aliqͣ.
ur loquendi consuetudo: p̾cium cõ¬
parandi uerbi ip̃e comparator. est.

Expanded text:
accepimus secundum divinitatem ad condendam universam creaturam, secundum humanitatem ad reparandam lapsam creaturam, evangelizante Joanne. In ipso autem Evangelio qualis et quantus vir Joannes fuerit, invenimus, ut ex dignitate dispensatoris intelligatur quanti pretii sit Verbum, quod per talem dici potuit: imo quam nullius pretii sit quod superat omnia. Pretio enim aut comparatur res venalis, aut subjicitur, aut excedit eam. Quando tanto quisque comparat quanto valet, aequatur pretium rei quae comparatur: quando vilius, subjicitur ei: quando carius, superat eam. Verbo autem Dei nec aequari aliquid potest, nec ad mutationem subjici, nec superponi aliquid. Subjici enim omnia possunt Verbo Dei, quia omnia per ipsum facta sunt: non tamen subjiciuntur, quasi pretium sint Verbi, ut quisque det aliquid, ut illud accipiat. Tamen si dici potest, et admittit nomen hoc ratio aliqua vel loquendi consuetudo, pretium comparandi Verbi ipse comparator est,
Abbreviated transcription (Latin):
contingendo corde illud qd̃ semꝑ
beatum manet. Et est illud ipsa be¬
atitudo ꝑpetua. Et unde fit homo
uiuus. uita ꝑpetua: unde fit homo
sapiens sapientia ꝑfecta Unde fit
hõ illuminatus lumen sempit̾nũ
est: ⁊uide quẽadmod̾ tu contin¬
gendo efficeris qd̃ non eras: non
illud quod contingis facis. eẽ. qd̃
nõ erat: Hoc dico cls non crescit ex
cognitore: s cognitor ex cogni
quia beneficiũ p̾stamus dõ: quia
diximus p̾cium nos dare quodã
modo: Non enim unde augeatur
ili damus. qui et te lapso integ̾
est:et te redeunte integer manet:
Paratus uideri ut beatificet ꝯu̾sos
et auersos puniat cecitate: Nindi¬
tat enim pͥmo in anima auersa a se
exordium penatũ ip̃a cecitate: Qui
enim se auertit alumine u̾o. id est.
a deo: iam cecus efficitur: Nondum
sentit penam: suam habet: Itaq u̾¬

Expanded text:
contingendo corde illud quod semper contingendo corde illud quod semper beatum manet: et est illud ipsa beatitudo perpetua, et unde fit homo vivus, vita perpetua; unde fit homo sapiens, sapientia perfecta; unde homo fit illuminatus, lumen sempiternum est. Et vide quemadmodum tu contingendo efficeris quod non eras, non illud quod contingis facis esse quod non erat. Hoc dico, Deus non crescit ex cognitore, sed cognitor ex cognitquia beneficium praestamus Deo, quia diximus pretium nos dare quodam modo. Non enim unde augeatur, illi damus, qui et te lapso integer est, et te redeunte integer manet, paratus videri ut beatificet conversos, et aversos puniat caecitate. Vindicat enim primo in anima aversa a se, exordio poenarum, ipsa caecitate. Qui enim se avertit a lumine vero, id est, a Deo, jam caecus efficitur. Nondum sentit poenam, sed jam habet. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
tempore quo faciem uides Qndo
dorsum uides: eo tempore factẽ ñ
uides: Non sic gͦ uides: ut comp̾¬
hendas: S qͣndo aspicis aliam ꝑ¬
tem qͣm non uideras: nͥ memoria
tecum faciat. ut memineris te ui¬
disse unde recedis: nunqͣm te dices
aliquid uł insuꝑficie comp̾hendis¬
se. Tractas quod uides uersas huc
atꝙ illuc: uł ipse circius ut cotum
uideas: Uno gͦ aspectu totum iudẽ
nõ poteo: et quã diu̾sas ut uideas
partes uides. Et contexendo quia
ulisti alias partes: uideris totũ ĩ¬
spicere: Non autẽ hic ocłoꝵ uisus.
s memorie uiuacitas intelligitur:
Quid gͦ de illo uerbo fr̃s dici potest:
fcce de corporib dicimus subiacen¬
tib oculis nostris: nõ illa possunt
comp̾hendi aspectu Quis gͦ oculꝰ
cordis comp̾hendit dñi: Sufficit
ut attingat si purus est oculus:
Siautẽ attingit tactu quodam:
incorporeo et sꝑitali attingit:
Non tam̃ comprehendit et hoc:
sipurus est: Et fit beatus homo:¬

Expanded text:
tempore quo faciem vides: et quando tempore quo faciem vides: et quando dorsum vides, eo tempore faciem non vides. Non sic ergo vides, ut comprehendas: sed quando aspicis aliam partem, quam non videras, nisi memoria tecum faciat ut memineris te vidisse unde recedis, nunquam te dixeris aliquid vel in superficie comprehendisse. Tractas quod vides, versas huc atque illuc, vel ipse circuis ut totum videas. Uno ergo aspectu totum videre non potes. Et quamdiu versas ut videas, partes, vides: et contexendo quia vidisti alias partes, videris totum inspicere. Non autem hic oculorum visus, sed memoriae vivacitas intelligitur. Quid ergo de illo Verbo, fratres, dici potest? Ecce de corporibus dicimus subjacentibus oculis nostris, non illa possunt comprehendere aspectu: quis ergo oculus cordis comprehendit Deum? Sufficit ut attingat, si purus est oculus. Si autem attingit, tactu quodam attingit incorporeo et spirituali, non tamen comprehendit; et hoc, si purus est. Et homo fit beatus
Abbreviated transcription (Latin):
est. quia totũ corpus cuiꝰ caput est
Sic omia que sunt in loco: mino¬
ra sunt in paite qͣm in toto: Nlich̃
tale de illo uerbo sentiamus nich̾
tale cogitemus: Non de suggestione
carnis sꝑitalia ymaginemus: Nõ
est ille sermo. nõ. est. ille ds̃ minor
in parte qͣm in toto: S non potes¬
tale aliquid cogitare: magis pia
est talis ignorantia qͣm p̾sump¬
ta scientia Loquimur enim de dõ.
Dictum est: et deus erat uerbum.
De deo loquimur. Quid mirum si¬
si non cõprehendis: Sienim comp̾¬
hendis: non est ds̃: Sit pia confessio
ignorantie: magis qͣm temeraria
ꝓfessio scientie: Attingere aliquan¬
tum inmente dm̃: magna beatitu¬
do est: Comp̾hendere aut̃ om̃ino: ⁊̃¬
Ergo mente intelligendus est: ab
oculis cordis uidendus est Ad ocłos¬
corpus ocło comp̾hendere te putas:
om̃ino nõ potes: Quicqͥd enimas¬
picis: nõ totum aspicis Ciuuiꝰ hoĩs
faciem uides: dorsum nõ uides eo

Expanded text:
est quam totum corpus, cui caput est. est quam totum corpus, cui caput est. Sic omnia quae sunt in loco, minora sunt in parte quam in toto. Nihil tale de illo Verbo sentiamus, nihil tale cogitemus. Non de suggestione carnis spiritualia imaginemur. Non est ille Sermo, non est ille Deus minor in parte quam in toto. 5. tale aliquid cogitare. Magis pia est talis ignorantia, quam praesumpta scientia. Loquimur enim de Deo. Dictum est, Et Deus erat Verbum. De Deo loquimur, quid mirum si non comprehendis? Si enim comprehendis, non est Deus. Sit pia confessio ignorantiae magis, quam temeraria professio scientiae. Attingere aliquantum mente Deum; magna beatitudo est: comprehendere autem, omnino imrtinet, intelligendus est: ad oculos corpus, videndum est. Scorpus oculo comprehendere te putas? Omnino non potes. Quidquid enim aspicis, non totum aspicis. Cujus hominis faciem vides, dorsum non vides eo
Abbreviated transcription (Latin):
moueret ea: et inhyaret ꝑceptioni
incõmutabilis uerbi ipse ex deterio¬
re ĩmelius cõmutatus Nonenim
uerbum ꝓficit ut crescit accedente
cognitore: s integrum si ꝑmanseris
indegrum si recesseris. integrũ cum
redieris. manens inse ⁊ innouans
om̃ia Ergo forma. est. oĩum rerũ
forma infabricata: sine tempore ut
diximus. ⁊ sine spaciis locoꝵ. Quic¬
quid enĩ loco capitur: circũscribi¬
tur: Sorma drcumscribit᷑ finibus.
halet metas: unde et quousq sic:
Deinde qd̃ loco capitur. et mole qͣ¬
dam. ⁊ spatio distenditur minus
inparte qͣm in toto: faciat ds̃ ut
demus. que tangimus. inter que
sumus possumꝰ uidicare. corpus qd̾¬
libet in loco habere formam. Om̃e
aut̃ quod spacium loci occupat. mi¬
nus est. in parte qͣm in toto: Part cor¬
poris humani: uerbi gr̃a. brachiũ.
Utiq minus est bracium: qͣm totũ
locũ occupat. Item caput qr pars ẽ
corporis: inminore loco est ⁊ minus

Expanded text:
moveret ea, et inhiaret perceptioni moveret ea, et inhiaret perceptioni incommutabilis Verbi, ipse ex deteriore in melius commutatus. Non enim Verbum proficit aut crescit accedente cognitore: sed integrum, si permanseris; integrum, si recesseris; integrum, cum redieris; manens in se, et innovans omnia. Ergo est forma omnium rerum, forma infabricata, sine tempore, ut diximus, et sine spatiis locorum. Quidquid enim loco capitur, circumscribitur. Forma circumscribitur finibus, habet metas unde et quousque sit. Deinde quod loco capitur et mole quadam et spatio distenditur, minus est in parte, quam in toto. Faciat Deus ut demus, quae tangimus, inter quae sumus, possumus judicare corpus quodlibet in loco habere formam. Omne autem quod spatium loci occupat, minus est in parte quam in toto. Pars corporis humani, verbi gratia, brachium: utique minus est brachium quam totum locum occupat. Item caput, quia pars est corporis, in minore loco es
Abbreviated transcription (Latin):
pio erat uerbum. ⁊ uerbũ erat apd̃
dm̃: et ałs erat uerbũ: Ineffabiliter
potest intelligi: nõ uerbis hominis
fit ut intelligatur. Uerbum dĩtrac¬
tamus: et dicimꝰ quare nõ intelliga¬
tur: Non nunc dicimus ut intelli¬
gatur: s dicimꝰ quid impediat ne ĩ¬
telligatur. Est enim forma quedã.
forma nõ formata: s forma oĩum
formatoꝵ: Forma incõmutabilis.
sine lapsu: sine defetu: sine tempore:
sine loco: suꝑans om̃ia: existens oĩ¬
bus: ⁊ fundamentũ quodam inquo
sint: et fastigium sub quo suit. S
dicis quia om̃ia millo sint: non
mentiris: Et cdictum est: Ip̃m enim
uerbum: sapientia dei Habemus ã
scriptũ: om̃ia in sapientia fecisti
Ergo in illo sunt om̃ia. Et tam̃ ꝙpi
ds est: sub illo sunt om̃ia: Dicimꝰ
qͣm in comp̾hensibłe sit qd lectũ est:
Tamen lectumest. nõ ut comp̾hen¬
deretur ab homine. s ut doleret hõ
quia non comp̾hendit: et inueniret
unde impeditur a comp̾hensione. ⁊ re¬

Expanded text:
rat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ineffabiliter potest intelligi: non verbis hominis fit ut intelligatur. Verbum Dei tractamus, et dicimus quare non intelligatur. Non nunc dicimus ut intelligatur, sed dicimus quid impediat ne intelligatur. Est enim forma quaedam, forma non formata, sed forma omnium formatorum: forma incommutabilis, sine lapsu, sine defectu, sine tempore, sine loco, superans omnia, existens omnibus et fundamentum quoddam in quo sint, et fastigium sub quo sint. Si dicis quia omnia in illo sunt, non mentiris. Dictum est enim ipsum Verbum Sapientia Dei: habemus autem scriptum, Omnia in Sapientia fecisti . Ergo in illo sunt omnia: et tamen quia Deus est, sub illo sunt omnia. Dicimus quam incomprehensibile sit quod lectum est: tamen lectum est, non ut comprehenderetur ab homine, sed ut doleret homo quia non comprehendit, et inveniret unde impeditur a comprehensione, et re
Abbreviated transcription (Latin):
re mundũ Premagnitudine ire sue
non exquirit: Ideo non exquirit: qr
multum irascitur. stlagna est ua eiꝰ.
Pͥarcendo seuit: s iuste seuit: Est enĩ
seueritas: quasi seua ueritas: Si ergo
aliqͣndo seuit parcendo: bonum ẽ nob̾
ut seui.t castigando. Et tamen si fa¬
cta generis humani consideremus:
quid patitur: sion scd̾m peccata nr̃a
fecit nobis: Filii eius sumus unde ħ
probamus: ENortuis est ꝓ nob̾: unicu̾.
non remaneret unus: Noluit. ẽẽ amus
qui mortuus est unus. Multos enum
bit tibi bona sua. qui nõ dedignatus
est suscipere mala tua: Ergo fr̃s gau¬
dete in dño: non inscło: id est gaudete
inueritate nõ miniquitate Gaudete
inspe et̾nitatis: nõ inflore uanitati
Ita gaudete. ⁊ ubiq et quandiucũq
hic fueritis: ñs inꝓximo est. nicħ
sollictti fueritis Explicit sermo sc̃i.¬

Expanded text:
re mundum. Prae magnitudine irae suae re mundum. Prae magnitudine irae suae non exquirit. Ideo non exquirit, quia multum irascitur. Magna est ira ejus. Parcendo saevit, sed juste saevit. Est enim severitas, quasi saeva veritas. Si ergo aliquando saevit parcendo, bonum est nobis ut subveniat castigando. Et tamen si facta generis humani consideremus, quid patimur? Non secundum peccata nostra fecit nobis . Filii enim sumus. Unde hoc probamus? Mortuus est pro nobis Unicus, ne remaneret unus. Noluit esse unus, qui mortuus est unus. Multos enim bit tibi bona sua, qui non dedignatus est suscipere mala tua? Ergo, fratres, gaudete in Domino, non in saeculo: id est, gaudete in veritate, non in iniquitate; gaudete in spe aeternitatis, non in flore vanitatis. Ita gaudete: et ubicumque, et quamdiucumque hic fueritis, Dominus in proximo est, nihil solliciti fueritis. SERMO C
Abbreviated transcription (Latin):
raui. nõ castiget fames. non belli ti¬
mor non aliquis timor. non aliqͥs
morbus. non alique ad uersitates. s
sint om̃ta in rerum abundantia. ĩ
pace carnis. insecuritate male m̃tis.
ccre inde scli gaudium. S nõ cogi¬
tat deus sicut homo: Alta est dei
cogitatio: alia hominis: Magne
miscd̾ie est nequitie impunitatem
nõ relinquere: et ne cogatur in extͤ¬
mo gehenne dampnare. mͦ flagello
nulla pena qͣnta sit pena. nõ tamẽ
uisto s peccatori: cui est temporał pe¬
na. ne succedat et̾na: Uis gͦ nosse
nulla pena quanta sit pena: Psalmũ
interroga. Irritauit dñm peceator:
Exclamauit uehement̾: Aitendit cõ¬
siderauit: exclamauit: itritauit do¬
minũ peccator: Quare obsetro: Quid
uidisti: Qui aut̃ hoc exclamauit:
iudit pecratorem inpune luyxurran¬
tem. malefacientẽ. bonis abundantem:
et exclamauit: Iixitauit dñn pecator:
Quare hoc dixit: Quid enim iudisti:
Premagnitudine ire sue nõ requirit:

Expanded text:
ravi, non castiget fames, non belli tiravi, non castiget fames, non belli timor, non aliquis timor, non aliquis morbus, non aliquae adversitates; sed sint omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate malae mentis: ecce videte saeculi gaudium. Sed non cogitat Deus sicut homo: alia est Dei cogitatio, alia hominis. Magnae misericordiae est, nequitiam impunitam non relinquere: et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello nulla poena quanta sit poena, non tamen justo, sed peccatori, cui est temporalis poena, ne succedat aeterna? Vis ergo nosse, nulla poena quanta sit poena? Psalmum interroga: Irritavit Dominum peccator. Exclamavit vehementer, attendit, consideravit, exclamavit: Irritavit Dominum peccator. Quare, obsecro? quid vidisti? Qui autem hoc exclamavit, vidit peccatorem impune luxuriantem, male facientem, bonis abundantem, et exclamavit: Irritavit Dominum peccator. Quare hoc dixisti? Quid enim vidisti? Prae magnitudine irae suae non requirit .
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortali Non est factus peccator.
qd̾ tu: s factus est mortał quod
tu Manens iꝰ: tus: factus est.
mortalis. Sus et cipiendo ponam.
et nõ suscipien.I. do culpam: cui¬
pam delenũt et penam Oñs ergo
in proximo est: nicħ solliciti fue¬
ritio: Et si suꝑ om̃s celos ascen¬
dit corpore: nõ recessit maiesta¬
te: ubiq p̾sens est: qui fecit oĩa
gaudere de dedecore: de deformitate.
De his gͦ om̃ib gaudet scłm. q̃
om̃ta non eẽnt. nisi homines
uoluissent: Alia sunt q̃ faciũt
homines: alia que patiuntun.
t si nolunt ferunt: Quid ergo est
hoc seculum: et quod est gaudium
seculi: Dico fratres breuiter qͣntũ
possum: quantũ deus adiuuat. festi¬
nanter ac breuiter dico: Seculi le¬
ticia est: impunita nequitia: Luxu¬
rientur homines. ⁊ fornicentur. in
spectacailis nugentur. ebriositate in¬
gurgitentur. turpitudine fedent᷑:
nichil malipatiantur: et uidete scli
gaudium: Ista mala que cõmenio.¬

Expanded text:
immortali. Non est factus ille peccator, immortali. Non est factus ille peccator, quod tu: sed factus est mortalis, quod tu. Manens justus, factus est mortalis. Suscipiendo poenam et non suscipiendo culpam, et culpam delevit et poenam. Dominus ergo in proximo est, nihil solliciti fueritis. Etsi super omnes coelos ascendit corpore, non recessit majestate. Ubique praesens est, qui fecit omnia.gaudere de dedecore, de deformitate. De his omnibus gaudet saeculum. Quae omnia non essent, nisi homines voluissent. Alia sunt quae faciunt homines, alia quae patiuntur, etsi nolunt, ferunt. Quid ergo est hoc saeculum, et quod est gaudium saeculi? Dico, fratres, breviter quantum possum, quantum Deus adjuvat; festinanter, breviter dico. Saeculi laetitia est impunita nequitia. Luxurientur homines, fornicentur, in spectaculis nugentur, ebriositate ingurgitentur, turpitudine foedentur, nihil mali patiantur: et videte saeculi gaudium. Ista mala quae commemo
Abbreviated transcription (Latin):
bus hominib dicimus: quid de dõ
et hominib : Cum gͦ longe a nobis
esset ĩmortalis et iustus: tanqͣma
mortalib et peccatorib: descendit
ad nos ut fieret nob̾ ꝓximus. ille
longinquus Et quid fecit cũ ha¬
beret ip̃e duo bona: et nos duo ma¬
la: Ille duo bona. iusticiam et im¬
mortalitatẽ: nos duo mala iniqͥ¬
tadem et mortalitatẽ. Si utrum¬
q malum nr̃m suscepisset: par
nr factus. esset. ⁊ liberatore nobis¬
cum opus haberet: Quid gͦ fecit.
ut ẽẽt ꝓximus nobis : Proximꝰ
non hoc qd̃ nos: s ꝓpe nos. Duo
attende: iustus. est. ĩmortalis. est.
Induob tius malis: una est culpa
altera pena: Culpa est qd̾ inuistuᷤ
es: pena est quia mortalis est Ille
ut eẽt ꝓximus suscepit penam
tuuam: nõ suscepit culpam tuam:
Et si suscepit: delendam suscepit.
non faciendam. Iustus ⁊ ĩ mortar.
longe ab inuistis et mortalib. Pec¬
cator mortalis: longe eras a uisto

Expanded text:
bus hominibus dicitur, quid de Deo bus hominibus dicitur, quid de Deo et hominibus? Cum ergo longe a nobis esset immortalis et justus, tanquam a mortalibus et peccatoribus, descendit ad nos, ut fieret nobis proximus ille longinquus. Et quid fecit? Cum haberet ipse duo bona, et nos duo mala; ille duo bona, justitiam et immortalitatem; nos duo mala, iniquitatem et mortalitatem: si utrumque malum nostrum suscepisset, par noster factus esset, et liberatore nobiscum opus haberet. Quid ergo fecit, ut esset proximus nobis? Proximus non hoc quod nos, sed prope nos. Duo attende: Justus est, immortalis est. In duobus tuis malis, una est culpa, altera est poena: culpa est quod injustus es, poena est quia mortalis es. Ille ut esset proximus, suscepit poenam tuam, non suscepit culpam tuam: et si suscepit, delendam suscepit, non faciendam. Justus et immortalis, longe ab injustis et mortalibus. Peccator mortalis, longe eras a justo
Abbreviated transcription (Latin):
Norne uerum dicimus qr samatitañ
es: et demoniũ habes: Cum gͦ duo
eẽnt uerba conuitiosa obieta dño.
dictumq illi. esset nonne uerum
Dicimus quia samaritanus es ⁊ demo¬
nium habes: poterat respondere. nec
samaritanus sum. nec demoniũ ha¬
beo: respondit aut̃ ego demoniũ nõ
haleo: Quod respondit refutauit:
qd̾ tacuit confirmauit: Negauit
se habere demonium: Qui se noue¬
rat demonioꝵ exclusortem: non se
negauit infirmi custodem. Ergo
dñs in proximo. est: qr dñs nobis
factus est inꝓximo. Quid tam
longinquũ. quid tam remotũ qͣm
dm̃ ab hominib: ĩmortalem a
mortalib: iustũ a peccatorib. nõ
loco longe s dissimilitudine. Nã
solemus ⁊ ita loqui: cum de duob
hominib dicimus. qͣndo liu̾si sẽ
mores: Iste longe est ab illo: etiam¬
si iuxta steterint. etiam si iuicinus
in habitet. etiam si una tathena col¬
ligentur: Longe est purs ab impio
longe est ignocens a reo: Longe est
iustus ab iniusto: E hoc de cluo¬

Expanded text:
cimus, quia Samaritanus es, et daemonium habes? Cum ergo duo essent verba conviciosa objecta Domino, dictumque illi esset, Nonne verum dicimus, quia Samaritanus es, et daemonium habes? poterat respondere, Nec Samaritanus sum, nec daemonium habeo: respondit autem, Ego daemonium non habeo . Quod respondit, refutavit: quod tacuit, confirmavit. Negavit se habere daemonium, qui se noverat daemoniorum exclusorem: non se negavit infirmi custodem. Ergo Dominus in proximo est; quia Dominus nobis factus est in proximo. longinquum, quid tam remotum, quam Deus ab hominibus, immortalis a mortalibus, justus a peccatoribus? Non loco longe, sed dissimilitudine. Nam solemus etiam ita loqui, cum de duobus hominibus dicimus, quando diversi sunt mores: Iste longe est ab illo. Etiamsi juxta steterint, etiamsi vicinius inhabitent, etiamsi una catena colligentur; longe est pius ab impio, longe est innocens a reo, longe est justus ab injusto. Si hoc de duo
Abbreviated transcription (Latin):
tum ipse me facio O peior ⁊ decesta¬
bilior phariseo: Phariseus ille suꝑ¬
be quidem iuistũ se dicebat: s tam̃
tibi ds̃: quia nõ sum situt ceteri
hoĩes Gratias tibi cło Gr̃as dõ agit
quia nõ est sicut ceteri hoĩes: ⁊ tñ
tanquã suꝑbus et intlatus uepre¬
henditur: Non quia deo gr̃as agebat.
s quia uelut nicħ sibi addi cupieba.
Gr̃as tibi: quia non sum sicut ceteri
homines: Iniusti: Ergo tu iustus. gͦ
nich rogas: Ergo iam plenus es: gͦ
non est temptatõ uita humana su

Expanded text:
tum ipse me facio. O pejor et detestatum ipse me facio. O pejor et detestabilior Pharisaeo! Pharisaeus ille superbe quidem justum se dicebat, sed tamen tibi, Deus, quia non sum sicut caeteri homines. Gratias tibi Deus: gratias Deo agit, quia non est sicut caeteri homines: et tamen tanquam superbus et inflatus reprehenditur; non quia Deo gratias agebat, sed quia velut nihil sibi addi cupiebat. Gratias tibi, quia non sum sicut caeteri homines, injusti. Ergo tu justus; ergo nihil rogas; ergo jam plenus es; ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
Ad huc audi. ꝑcutiebat pectus
luiunz Penas de se ip̃o exigebat:
aptͥta dñs confitenti parcebat. ꝑcu¬
ciebat pectus suum dicens: Oñe ꝓpi¬
cius esto mͥ peccatori: Ecce qͥd rogat:
Quid miraris si cłs ignoscit: qͣndo
ip̃e se agnoscit: De phariseo ⁊ pu¬
blicano accepisti controu̾siam audi
sententiam. Audisti suꝑbũ accu¬
satorem. audisti reũ humilem. au¬
di nũc uidicem: Amen dico uobis.
ueritas dicit. ds̃ dicit: uidex dicit:
Amen dico uob̾: descendit iustifica
tus de templo publicanus ille: mag̃
quam ille phariseusz Dic dñe cãm¬
Ecce uideo publicanũ ustificatum
magis de templo descendere quã pha¬
riseum Quero quare: Queris qͣre:
Audi quare: Quia om̃is qui se ex¬
altat humiliabitur. et qui se hu¬
miliat exaltabitur Nudisti senten¬
tiam: caue causam malam: Aliud
dico Audisti sententiã: caue super
uirtutib p̾sumentes: audiant qui
dicunt. Deus me hoĩem fecit: uis¬

Expanded text:
Adhuc audi: Percutiebat pectus Adhuc audi: Percutiebat pectus suum. Poenas de se ipso exigebat: propterea Dominus confitenti parcebat, Percutiebat pectus suum, dicens: Domine, propitius esto mihi peccatori. Ecce qui rogat. Quid miraris, si Deus ignoscit, quando ipse se agnoscit? De Pharisaeo et Publicano accepisti controversiam; audi sententiam: audisti superbum accusatorem, audisti reum humilem; audi nunc judicem. Amen dico vobis. Veritas dicit, Deus dicit, judex dicit: Amen dico vobis, descendit justitus de templo publicanus magis quam ille pharisaeus. Deinde caEcce video Publicanum justificatum magis de templo descendere quam Pharisaeum. Quaero quare. Quaeris quare? Audi quare. Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Audisti sententiam, cave causam malam: aliud dico, Audisti sententiam, cave superbviribus praesumentes audiant qui dicunt, Deus me hominem fecit, jus
Abbreviated transcription (Latin):
publicanus iste. Ego enim inquit
solus sum: iste de ceteris est: Non
sum inquit talis qualis iste. per
uisticias meas. quib iniquus nõ
sum: Ieuino bis in sabbato decimaᷤᷤ
do om̃ium quecũq possideo Qͥd
rogauerit dñm quere: in uerbis
eius nicħ inuenies: Ascendit o¬
rare. noluit dm̃ laudare. s se lau¬
dare. Parum est nõ dm̃ rogare.
s se laudare: insuꝑ et roganti ĩ sul¬
tare Publicanus aut̃ de longinqͦ
stabat: et deo tam̃ ip̃e ꝓpinqͣbat.
Cordis conscientia remouebat:
pietas applicabat: Publicanus
autẽ de longinquo stabat: s dñs
eum de ꝓpinquo atdendebat: Recel¬
sus aut̃ dñs: et humilia respicitz
Excelsos autẽ qualis erat ille pha¬
riseus: excelsa aut̃ alonge cognoscitz
Deus aut̃ a longe cognoscit: s nõ
ignoscit: Adhuc audi humilita¬
tem publicani parum est quod
de longinquo stabat: nec oculos
suos ad celum leuabat: ut respi¬
bat conscientia: spes subleuabat:

Expanded text:
publicanus iste. Ego, inquit, publicanus iste. Ego, inquit, solus sum, iste de caeteris est. Non sum, inquit, talis qualis iste, per justitias meas, quibus iniquus non sum. Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo. Quid rogaverit Deum, quaere in verbis ejus, nihil invenies. Ascendit orare: noluit Deum rogare, sed se laudare. Parum est, non Deum rogare, sed se laudare; insuper et roganti insultare. Publicanus autem de longinquo stabat: et Deo tamen ipse propinquabat. Cordis conscientia removebat, pietas applicabat. Publicanus autem de longinquo stabat: sed Dominus eum de propinquo attendebat. Excelsus enim Dominus, et humilia respicit. Excelsos autem, qualis erat ille pharisaeus, a longe cognoscit. Excelsa quidem a longe cognoscit , sed non ignoscit. Adhuc audi humilitatem Publicani. Parum est, quia de longinquo stabat: nec oculos suos ad coelum levabat? Ut aspibat conscientia, spes sublevabat.
Abbreviated transcription (Latin):
fidem: Et tam̃ si plenam fidem ha¬
berent: non clicerent dño: Auge
nob̾ fidem: Uide ectam illũ utrũ¬
q de se confitentẽ: iude fidem. et
nõ plenam fidem. Qui cũ obtulis¬
set dño filium suũ amalo demo¬
nio sanandũ: et eẽt interrogatꝰ
utrum crederet: respondit et ait.
Credo dñe: adiuua incredulitatẽ
meam Credo inquit: credo dñe.
Ergo. est. fides s adiuua increduli¬
tatem meam Ergo nõ plena est
fides: S quia fides non est super¬
dam qui sibi iudebantur iusti. et
spernebant ceteros: similitudinẽ
hanc: Ouo homines ascenderunt
intemplũ orare: unus phariseuᷤ
et alter publicanus Phariseus di¬
nõ sum sicut ceteri hõies: Diceret
saltem: sicut młti hõĩes: Quid
est ceteri hõies: nisi om̃s p̾ter ip¬
sum: Ego inquit iustus sum. cetͥi
pectatores: Non sum sicut cederi ho¬
mines iniusti. raptores adulteri:
Et ecce tibi ex uicino publicano ma¬
ioris tumoris occasio: Sicut inqͥt

Expanded text:
fidem; et tamen si plenam fidem hafidem; et tamen si plenam fidem haberent, non dicerent Domino, Auge nobis fidem . Vide etiam illum utrumque de se confitentem vide fidem, et non plenam fidem, qui cum obtulisset Domino filium suum a malo daemonio sanandum, et esset interrogatus utrum crederet, respondit et ait: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Credo, inquit, Credo, Domine: ergo est fides. Sed adjuva incredulitatem meam: ergo non plena est fides. CAPUT II. 2. Fides non est superdam, qui sibi iusti uidebantur et spernebant ceteros, similitudinem hanc: Duo quidam ascenderunt in templum orare, unus Pharisaeus et alter publicanus et non sum sicut caeteri homines. Diceret saltem, Sicut multi homines. Quid est, sicut caeteri homines, nisi omnes praeter ipsum? Ego inquit, justus sum, caeteri peccatores. Non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri. Et ecce tibi ex vicino publicano majoris tumoris occasio. Sicut, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
temptatõem: Quid est intẽptatio¬
intretis intẽptatõem Quid. est. in
temptatõem intrare: nisi a fide exi¬
re: Intantũ enim tẽptatio ꝓficit:
inqͣntum fides deficit. Et intantũ
temptatõ deficit: inqͣntum fides ꝓ¬
ficit: Nam ut aꝑtius nouerit cari¬
tas ur̃a de fide ne deficeret ⁊ periret
dixisse dñm: iugilate ⁊ orate ne in¬
tretis intẽptatõem: eo loco euangłis
ait: Hac nocte postulauit sathanaᷤᷤ
uexare uos sicut triticum: et ego
rogaui ꝓ te petre. ne deficiat fides
tua Rogat qui tuetur: et ñ rogat
qui periclitatur: Quod aut̃ ait
dominus. cũ uenerit filius hoĩs
putas inueniet fidem interra: de
fide dixit que ꝑfecta est Ipsa enim
uix inuenitur interra Eoce plena
est eccłia deiz Quis huc accederet:
si nulla esset fides: Quis nõ mõtes
tranfferret: si plena eẽt fides: Aitẽ¬
dite ip̃os apłos. dimissis om̃ibus
suis. salcata sꝑe seculi dñm non se¬
querentur: nisi magnam haberẽt

Expanded text:
is in tentatiointretis in tentationem. Quid est, in tentationem intrare, nisi a fide exire? In tantum enim tentatio proficit, in quantum fides deficit; et in tantum tentatio deficit, in quantum fides proficit. Nam ut apertius noverit Charitas vestra, de fide ne deficeret et periret, dixisse Dominum, Vigilate et orate, ne intretis in tentationem: eo loco Evangelii ait, Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua . Rogat qui tuetur, et non rogat qui periclitatur? Quod autem ait Dominus, Cum venerit Filius hominis, putas inveniet fidem in terra? de fide dixit, quae perfecta est. Ipsa enim vix invenitur in terra. Ecce plena est Dei Ecclesia: quis huc accederet, si nulla esset fides? Quis non montes transferret, si plena esset fides? Attendite ipsos Apostolos: dimissis omnibus suis, calcata spe saeculi, Dominum non sequerentur, nisi magnam haberent
Abbreviated transcription (Latin):
tamq sententiam: ꝓcedunt et par¬
iuli. ĩmo asꝑnuntur. ⁊ offeruntur
tangendi: Cui tangendi nisi medico:
Certe sani: Cui offeruntur infantes
tangendi: Cui : Saluatori: Si sal¬
uatori: utiq saluandi Cui nisi illi
qui uenit querere ⁊ saluare qd̃ peri¬
erat: Ubi isti perierant: Quantũ
ad ip̃os ꝓprie ꝑtinet: innocentes ui¬
deo. reatum quero unde apłm audi¬
o per unũ hoĩem: intrauit pecra¬
tum in orbem t̾rarum Per unum
inquit hoĩem intrauit pecc̃m in

Expanded text:
mque sententiam procedunt et parvuli, imo apportantur et offeruntur tangendi. Cui tangendi, nisi medico? Certe sani: cui offeruntur infantes tangendi? Cui? Salvatori. Si Salvatori, utique salvandi. Cui, nisi illi qui venit quaerere et salvare quod perierat . Ubi isti perierant? Quantum ad ipsos proprie attinet, innocentes video, reatum quaero. Unde? Apostolum audio: Per unum hominem intravit peccatum in orbem terrarum. Per unum, inquit, hominem peccatum in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximus: nisi qui nobis miscõia
factus est ꝓximus: Totum enim
iacebat in uia semiuiuus a latro¬
nib de relictus: quẽ contẽpsit tͣn¬
siens sacerdos et leuites: ⁊ accesit
ad eum curandum. eiq opitulandum
transiens samaritanus. Ut aut̃ nar¬
raret unde ad causam descendit. quẽ¬
dam querentẽ que sunt optima p̾¬
cepta ⁊ sũma in lege: ad monuit duo

Expanded text:
proximus, nisi qui nobis misericordia proximus, nisi qui nobis misericordia factus est proximus? CAPUT II. jacebat in via semivivus a latronibus relictus, quem contempsit transiens sacerdos et Levites, et accessit ad eum curandum eique opitulandum transiens Samaritanus. Ut autem narraret hoc, unde causa descendit? Quemdam quaerentem quae sint optima praecepta et summa in Lege
Abbreviated transcription (Latin):
scl̃i huiꝰ. ininicus dei reputabit᷑.
Sicut aut̃ non potest homo duo¬
sunto om̃ino contraria Quando
gaudetur inscło. non gaudetur
in dño: et quando gaudetur in dño.
non gaudetur in scło: Uincat gau¬
dium in domino: donec finiatiur
gaudium in scło: Gaudiũ indno
semꝑ augeatur: gaudiũ inscło sem¬
per minuatur: donec finiaturi. Nõ
ideo ista dicuntur: qm̃ cum sumuᷤᷤ
etiam in hoc scło constituti. iam ĩ
dño gaudtamꝰ: E ait aliqiuis. In
sclõ ittiq si gaudeo: ibi gaudeo ubi
sum. Quid enim: Quia es inscło:
in dño nones : Audi eundem apo¬
stolum ad athenienses loq̃ntem.
et inactib apło rum dicentem.
de dño. ⁊ de dño I creatore nr̃o: In
illo uiuimus: .. et mouemur et
sumus. Qui enim ubicũq est ibi
noir est: Nonne ad hoc nos exhor¬
tabatur: dñs inꝓximo est. nichil
solliciti fueritis: Magnũ est hoc
qd̃ asdendit super om̃s celos: et
proximus est eis qui uersantur in
terris: Quis est iste longinquus et

Expanded text:
cit, inimicus Dei reputabitur . Sicut autem non potest homo duosuntque omnino contraria. Quando gaudetur in saeculo, non gaudetur in Domino: quando gaudetur in Domino, non gaudetur in saeculo. Vincat gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Gaudium in Domino semper augeatur: gaudium in saeculo semper minuatur, donec finiatur. Non ideo ista dicuntur, quoniam etiam in hoc saeculo constituti, jam in Domino gaudeamus. Sed ait aliquis: In saeculo sum; utique si gaudeo, ibi gaudeo ubi sum. Quid enim? quia es in saeculo, in Domino non es? Audi eumdem apostolum ad Athenienses loquentem, et in Actibus apostolorum dicentem de Deo et de Domino Creatore nostro, In illo vivimus, et movemur, et sumus . Qui enim ubique est, ubi non est? Nonne ad hoc nos exhortabatur? Dominus in proximo est, nihil solliciti fueritis. Magnum est hoc, quod ascendit super omnes coelos, et proximus est eis qui versantur in terris. Quis est iste longinquus et
Abbreviated transcription (Latin):
to corde tuo. ⁊ ex tota anima tua. ⁊ ex
tota mente tua: et cdiliges ꝓximũ tu¬
um tanqͣm te ip̃m. Ille aut̃: Et quiᷤᷤ
est meus ꝓximus: Et narrauit dñs.
Homo quidam desdendebat ab ierłm
miherico: Ostendit illum quodam
modo israelitam Et incidit in latrone:¬
Quẽ cuni expoliassent et plagas ei gͣ¬
ues itrogassent: dimiserunt eum
inuta semiuiuũ: Transiit sacerdos.
utiq genere ꝓximus: preteriit iacen¬
tem. Transuit leuites. et hic genere
ꝓximus: iacentem ⁊ ipse coritemplit:
Transũt samaritanꝰ genere longinqruꝰ.
milcõia aximus: fecitq qd̃ nostis s
quo samaritano: se uoluit intelligi

Expanded text:
ma tua, et ex tota mente tua; et diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Ille autem: Et quis est mihi proximus? Et narravit Dominus, Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho. Ostendit illum quodam modo Israelitam. Et incidit in latrones. Cum exspoliassent, et plagas ei graves irrogassent, dimiserunt eum in via semivivum. Transiit sacerdos, utique genere proximus, praeteriit jacentem. Transiit Levites, et hic genere proximus, jacentem etiam ipse contempsit. Transiit Samaritanus, genere longinquus, misericordia proximus, fecitque quod nostis . In quo Samaritano se voluit intelligi