comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicare. Grecorum aliquorũ pbrorũ consuetudo ẽ.: ut quin¬
ta fenia se p̃parent ⁊ scĩficent se ad missam celebrandam. Potest
euenire ut intercia. siue inquarta feria peccatum cõmittamꝰ. qͦs
non abluatur usq pꝰ finitum diem dnĩcum. Qua propt̃ ñ
rite cõmunicamus ꝑ singłos dies dñicos. Et potest fieri ut do pla¬
ceamus ꝑ singłos dies unius ebdomade: ĩ qͥbꝰ gͦtare ⁊ uid̾e fa̾ẽ ꝗͣ dul¬
cis sit dñs. Atam dilecco hospite non oportet dilectores diu ab¬
eẽ. quẽ cõpulerunt hospitari indie resurrectionis eiꝰ: duo ex dis¬
cipulis ei inemaus. fuge filimi apelago ad tutum portũ augu¬
tinum: ipse enim dicit ad ianuarium. Rectius inter eos for¬
tasse quispiam dirimit litem: qui monet ut in xp̃i pace ꝑ¬
maneant. faciat uinisquisq quos scđm suam fidem. pie credit
faciendum eẽ. Neutereꝵ ab horreat corpus. ⁊ sanguinem dnĩ. s sa¬

Expanded text:
communicare: Graecorum aliquorum presbyterorum consuetudo est, ut a quincommunicare: Graecorum aliquorum presbyterorum consuetudo est, ut a quinta feria se praeparent et sanctificent ad missam celebrandam; potest evenire ut in tertia feria sive quarta peccatum committamus, quod non abluatur usque post finitum diem Dominicum. Quapropter non rite communicamus per singulos dies Dominicos: et potest fieri ut Deo placeamus per singulos dies unius hebdomadis, in quibus gustare et videre fas est quam dulcis sit Dominus. A tam dilecto hospite non oportet dilectores diu abesse, quem compulerunt secum hospitari in die resurrectionis ejus duo ex discipulis in Emmaus. Fuge, fili mi, a pelago ad tutum portum Augustinum, ipse enim tibi dicit ad Januarium : « Rectius inter eos fortasse quispiam dirimit litem, qui monet ut in Christi pace permaneat. Faciat unusquisque quod secundum suam fidem pie eredit faciendum esse: neuter eorum exhorreat corpus et sanguinem Domini, sed sa
Abbreviated transcription (Latin):
cente dño. Die qͥd inos intrat inuentrem uadit:⁊ in secessum emit¬
titur. Hoc solum cauendum ẽ ne iude corde sumam illud ⁊ con
tẽptui habeatur: s discernatur saluberrime ac̃munib cyb
de altero unde redarguusti patrem: non mͦ respondeo ꝑ om̃ia.
illud. frigidus o pueri fugite hinc latet ãgui ĩ herba Precipitur
incanonib: ut om̃s ingredientes eccłiam cõmunicent. Ꝙ siñ ꝯmunicaitint: di
nabilis extiterit indulgeatur eis: sinautem excomumanicẽtur.
Gomꝑite anc horam mentis tnȩ fixisse in pelago: ⁊ non in portu
Finsti illam ingennadio masfiliensi ep̃o. Ditor ut potuis figal
illam in portu tutissimo. augustino scilicet. testificato ꝑuniũ¬
sas eccłias. Ortatus ẽ te gẽnadius: ut p̃cipue ꝑ dies dnĩcos cõmunices.
forte non erat consuetudo illtꝰ ut ꝑsingłos dies missam cele¬
braret. Si enim eẽt ñ hortaretur ꝑsolos dñicos dies potissimum

Expanded text:
cente Domino: Omne quod intrat in os in ventrem vadit, et in secessum emitcente Domino: Omne quod intrat in os in ventrem vadit, et in secessum emittiturtemptui habeatur, sed discernatur saluberrime a communibus cibis. De altero unde redarguisti patrem, non modo respondeo per omnia: istud: Frigidus, o pueri, fugite hinc, latet anguis in herba. Praecipitur in canonibus ut omnes ingredientes ecclesiam communicent, quod si non communicaverint, dinabilis exstiterit, indulgeatur illis, sin autem, excommunicentur. Comperi te anchoram mentis tuae fixisse in pelago et non in portu; fixisti illam in Gennadio Massiliensi episcopo. Hortor ut potius figas illam in portu tutissimo Augustino, scilicet testificato per universas ecclesias. Hortatus est te Gennadius ut praecipue per dies Dominicos communices: forte non erat consuetudo illius ut per singulos dies missam celebraret. Si enim esset, non hortaretur per solos Dominicos dies potissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habebitis uitam in uobisinet ipsis. Si enim ipsum corpꝰ iũta nob̃
ẽ. non ei aufertur propter nr̃am separationem uͥcumq fuerit.
quod ex se habet: ⁊ nobis ex se tribuit. filimi dic pb̃ris cuifut ca¬
ueant ne unum uerbum ex hisquȩ dñs locutus ẽ. in ęuangłio
Dnis dicit in euangłio. Uerba quȩ ego locutus sum uobis. sp̃s
⁊uita sunt. Precẽptum in lege michi ẽ. si aliquid remanserit
de agno: ut igne comburam illud. Ille agnus xp̃i carnem p̃fi¬
consum̃da sunt incelesti oblatione. Iii eid̃ igni caritatis omĩa
cõmedo iea: ut ⁊ illo uicia consumantur: ⁊ bona affectus adsu¬
mantur. Ita uͦ sumptum corpꝰ dñi bona intentione ñ ẽ mͥ dispu¬
tandum utrum inusibilit assumatur incęlum. aut reseruetur
incorpore nr̃o usq indiem sepulturȩ. aut exaletur in auras.
aut exeat decorpore cum sanguine: aut ꝑ os emitatur di¬

Expanded text:
non habebitis vitam in vobismetipsis . Si enim ipsum corpus vita nobis non habebitis vitam in vobismetipsis . Si enim ipsum corpus vita nobis est, non ei aufertur propter nostram separationem ubicunque fuerit quod ex se habet, et nobis ex se tribuit. Fili mi, dic presbyteris tuis, ut caveant ne unum verbum ex his quae Dominus locutus est in Evangelio, Dicit Dominus in Evangelio: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . Praeceptum est mihi in lege: Si aliquid remanserit de agno, ut igne comburam illud . Ille agnus Christi carnem praefiassumenda sunt in coelesti oblatione. Illi, id est igni charitatis, omnia commendo, mea ut et illo vitia consumantur, et boni affectus assumantur. Ita vero sumptum corpus Domini bona intentione, non est mihi disputandum, utrum invisibiliter assumatur in coelum, an reservetur in corpore nostro usque in diem sepulturae, aut exhaletur in auras, aut exeat de corpore cum sanguine, aut per poros emittatur, di
Abbreviated transcription (Latin):
dñm cor mundũsuũ ẽ corpus suum ꝑartus & uenias diffundẽ
ad salutem nob̃ ecernam. Ip̃se enim militib dixit quando panẽ
tradidit apłis. hoc ẽ. corpus meum quod ꝓ uob̃ tradetur. Suum
corpus quando uoluit. & quando uult interra u̾satur. Etiam
post ascensionem suam non dedignatꝰ ẽ se paulo apło monstia¬
re intemplo ierosolimis: quod erat interra. Dnĩ e terra ⁊ ple¬
nitudo enis. Oiĩs terra in sua conditione sistens benedicit dño.
Sola mala uoluntas facit uas suum pollutum: ad suscrpiendũ
dñm hec propterea dico. ut si forte me ignorante. aut non
consentiente exierit deore meo excorpore ilnĩ ñ me putes ali¬
enum a religione xp̾iana quasi contemꝑtui habeam corpͣ
dni mei: aut ipsum illuc dirigatur quo ñ uoluit seu ñ uult
uenire. ꝑ hoc corp̃ anima nr̃a uiuit: dicente eodem dño:
Hisi manducaueritis carnem filii hominis ⁊ bibitis eius sanguinẽ:

Expanded text:
inum cor mundum, suum est corpus suum per artus et venas diffundere inum cor mundum, suum est corpus suum per artus et venas diffundere ad salutem nobis aeternam. Ipse enim dixit quando panem tradidit apostolis: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur . Suum corpus quando voluit, et quando vult in terra versatur. Etiam post Ascensionem suam non dedignatus se Paulo apostolo monstrare in templo Jerosolymis quod erat in terra: Domini est terra et plenitudo ejus . Omnis terra in sua conditione consistens benedicit Domino. Sola mala voluntas facit vas suum pollutum ad suscipiendum Dominum. Haec propterea dico, ut si forte me ignorante, aut non consentiente exierit de ore meo ex corpore Domini, non me putes alienum a religione Christiana, quasi contemptui habeam corpus Domini mei; aut ipsum illuc dirigatur quo non voluit, seu non vult venire. Per hoc corpus anima nostra vivit, dicente eodem Domino: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem,
Abbreviated transcription (Latin):
candam: i quod exeundum ẽ. propt̃ sanitatẽ corporis faciat exire s̃ine
dispendio animȩ. Siquis hoc ñ credit eum posse si uoluerit. ñ credut
eum omnipotentem eẽ. Et qui ñ sperat eum hoc uelle ñ recipit
saluationi deputati sunt. filimi recordare quod sepissime solebas
michi proferre. nͥ dñs custodierit ciuitatem frustra uigilant qui
custodiũt eãdi aliqđ̃ scrupulũ tue menti adhuc heret de re p̃¬
libata: uita comite noli patri tuo absconde. Tene quod tenes dñs tibi
multiplicet sensus p̃libatos: ultra quam petere scis. De corpore dnĩ
quod sumimus. ẽ mͥ dicendum quamuis sit dispar exemplũ p̃sentirei
qͥd ualentinianus imꝑator. dx̃ militib qͥ e socium ad sciscere uo¬
luerunt. Urm fuit inqui quod me constitiustis imꝑatorem: me
ũ. socium eligere quem uoluero. Ita uͦi urm̃ ẽ. uelle ⁊ p̾cari dnm¬

Expanded text:
candam, et quod exeundum est propter sanitatem corporis, faciat exire sine candam, et quod exeundum est propter sanitatem corporis, faciat exire sine dispendio animae. Si quis hoc non credit eum posse si voluerit, non credit eum omnipotentem esse. Et qui non sperat eum hoc velle, non recipit salvationi deputati sunt. Fili mi, recordare quod saepissime solebas mihi proferre: Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam . Si aliquod scrupulum tuae menti adhuc haeret de re praelibata, vita comite noli patri tuo abscondere. Tene quod tenes, Dominus tibi multiplicet sensus praelibatos, ultro quam petere scias. De corpore Domini quod sumimus, est mihi dicendum, quamvis sit dispar exemplum praesenti rei, quod Valentinianus imperator dixit militibus, qui ei socium adsciscere voluerunt: Vestrum fuit, inquit, quod me constituitis imperatorem, meum est socium eligere quem voluero. Ita vero vestrum est velle et precari Dom
Abbreviated transcription (Latin):
sputo proiciam. Fili non ite retur animus patris tui. Illum p̃cor. cui
dicit psalmista. Fortitudinem meam ad te custodiam. flegiaticꝰ hõ.
si studuerit sanitati sue: sepius curabit flegina eicere. Non ẽ ꝓhibitꝰ
flegiaticꝰ a ꝓmotione sacroꝵ ordinum. Non enim ggnorauit pau¬
ius humores nox ios i nimiũ abundantes sepius fore necesse exire
forte dui animales inflati mundicia corporis. possunt uide uicia
inspu scõ: Absit. filimi si potuissem me abstinere tam diu a
sputo quam diu satis facerem tuis. ut ñ haberent quod rep̾hen¬
derent in me. hoc ultro turarem p̃cipiente apło ꝓuidentes bona
non contum coram dõ. syiiam coram omib hominib s quia mͥ hoc ditfi¬
csle ẽ. tamen confido in domino si mens mea pia fuerit ⁊ humilis
in conspectu eiꝰ ut faciat intrare corp̾ suum ad animam meam unuifi¬

Expanded text:
sputo projiciam. Fili, non ita retur animus patris tui: illum precor qui sputo projiciam. Fili, non ita retur animus patris tui: illum precor qui dicit Psalmista: Fortitudinem meam ad te custodiam . Flegmaticus homo si studuerit sanitati suae, saepius curabit flegma ejicere. Non est prohibitus flegmaticus a promotione sacrorum ordinum. Non enim ignoravit Paulus humores nocivos, et nimium abundantes, saepius fore necesse exire Forte tui animales inflati munditia corporis, possunt videre vicia forte videre in Spiritu sancto. Absit, fili mi. Si potuissem me abstinere tandiu a sputo quandiu satisfacerem tuis, ut non haberent quod reprehenderent in me, hoc ultro curarem, praecipiente Apostolo: Providentes bona non tantum coram Deo, sed etiam coram omnibus hominibus . Sed quia hoc mihi difficile est, tamen confido in Domino, si mens mea pura fuerit et humilis in conspectu ejus, ut faciat intrare corpus ad animam meam vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
tunc fortior sum ⁊ poter. Camen santtati studebat ut nouimus
ex admonitione fac̾ta ad thimoteum: cum dicat. Noli aquam
bibe s modico uino utere propt̾ stomachum: i frequentes tuas
infirmitates. Tu fili in redargutione tua ñ propt̾ aliud ostei¬
disti mͣ displicere me spuere. nisi quia ceteros sac̾dotes ꝑsperisti
asputo diutiusse abstinere pꝰ sacrificium. Tu adhuc puerulus ñ
uidisti multos sacerdotes: forsan quos sepissime uidisti. uenatorib
iuncti sunt. qui solent manus suas lauare arecenti sanguine
bubalorum. suum.⁊ hircorum. sicut ⁊ populares faciunt quan¬
do ad cõmunẽ mensam accedunt. Non hoc dico quod non debea¬
mus corpus domini uenerari p̾omĩb sumptib:s quod si uenera¬
honori deputatur Quamuis sagacitas infantie tue nobilissi¬
ma mͥ quod displiceret non ostendit: tamen ut reor. uideo quod
tibi displiceat in meo sputo. hoc ẽ. quasi sumptum corpꝰ simul cũ

Expanded text:
tunc fortior sum et potens . Tamen sanitati studebat, ut novimus tunc fortior sum et potens . Tamen sanitati studebat, ut novimus ex admonitione facta ad Timotheum cum dicat: Noli aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum, et frequentes tuas infirmitates . Tu, fili, in redargutione tua non propter aliud ostendisti mihi tibi displicere me spuere, nisi quia caeteros sacerdotes perspexisti a sputo diutius se abstinere post sacrificium. Tu adhuc puerulus non vidisti multos sacerdotes; forsan quos saepissime vidisti venatoribus juncti sunt, qui solent manus lavare a recenti sanguine bubalorum suorum et hircorum, sicut et populares faciunt quando ad communem mensam accedunt? Non hoc dico, quod non debeamus corpus Domini venerari prae omnibus sumptibus, sed quod si venerahonori deputatur. Quamvis sagacitas infantiae tuae nobilissima mihi quod displiceret non ostenderet, tamen, ut reor, video quod tibi displiceat meo sputo, hoc est, quasi sumptum corpus simul cum
Abbreviated transcription (Latin):
manet. eaq̃ ꝑ corpꝰ geruntur recta deputantur: dicente eodẽ
apło. Omĩa munda mundis. Uulti sunt qui mundiciã
corporis obseruant scđm usum phariseorum: ex quorum tam̃
mentib ꝓcedunt in munda quȩ dñs cõputat in ȩuangłio
dicens decorde tt exeunt cogitationes male. homicidia. ao¬
ulteria. fornicationes. furta. falsa testimonia: blasphemi .ẜ.
Hec sunt quȩ coinquinant hominẽ. sputum naturale ẽ no¬
bis. sine peccato ꝓ cedit ex nob̃: sanitati nre̾ ꝑficit eius ꝓces¬
sio. Sine uituꝑatione religiosorum hominum agimus: quod
suos inauriculas: eius & expuens tetigit linguam eiꝰ. Corpꝰ Ani
saluiti hominum consecratum ẽ inȩternum. Piectiosputi. sa¬
lutem prat temporalem. Adhoc dep̾camur sanitatem temporalẽ.
ut potius occuramus ȩt̾nȩ saluti. Qd officium ȩt̾nȩ salutis. ñẽ
contra institutionem dñi quãuis apłs dixisset. quando infirmor.

Expanded text:
manet, ea quae per corpus geruntur recta deputantur, dicente eodem manet, ea quae per corpus geruntur recta deputantur, dicente eodem Apostolo: Omnia munda mundis . Multi sunt qui munditiam corporis observant secundum usum Pharisaeorum, ex quorum tamen mentibus procedunt immunda, quae Dominus computat in Evangelio dicens: De corde enim exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blase quae coinquinat hominem. Sputum naturale est nobis, sine peccato procedit ex nobis, sanitati nostrae proficit ejus processio, sine vituperatione religiosorum hominum agimus quod Csuos in auriculas, et expuens tetigit linguam ejus . Corpus Domini saluti hominum consecratum est in aeternum. Ejectio sputi salutem praestat temporalem. Ad hoc deprecamur sanitatem temporalem, ut potius occurramus aeternae saluti. Quod est officium aeternae salutis, non est contra institutionem Domini. Quamvis Apostolus dixisset: Quando infirmor
Abbreviated transcription (Latin):
ilimi recor P datus sum ꝑcunctasse pollens ingeniũ tuũ
quare ñ mecũ maiore cautela custodirẽ: ne ilico post ꝯsũ¬
matũ sacrificium spuerẽ dddidisti quod ñ uideres cecõs sac̾¬
dotes hoc facere: idẽ statim spuere pꝰ cõmestã eucaristiam. Q ñ
hoc audiui ate: nec multum tibi dixi. neq cogitaui ex hoc tibi
respondere. Nauci duxi talem ꝑcunccationẽ. nam ĩitinere
degens aporiatus sum tua dilectione ne aliqua suspitio rema¬
neret tibi falsa inpectore quasi ego prot̾ue hoc agerem contͣ
nram religionem:⁊ neq remaneres inaliquo errore gnoran¬
tie Ideirco potissimum qm̃ sensi te sensisse meagere contra
consuetudinẽ religiosorum prb̃orum: malui exttinere forma¬
re tibi animum nrm quam dutiꝰ remanere ardens ingeni¬
ũ tuum insuspitione. inutili. Adtende primo filimi sen¬
tentiȩ pauli dicentis. Sp̃italis iudicat omĩa: ipse autem
a nemine iudicatur. Si quod circa sp̃itum ẽ in suo ordine

Expanded text:
ili mi, recordatus sum percunctatum esse pollens ingenium tuum, quare non me cum majori cautela custodirem, ne illico post consumptum sacrificium spuerem. Addidisti, quod non videres caeteros sacerdotes hoc facere, id est statim spuere post comestam eucharistiam. Quando hoc audivi a te, nec multum tibi dixi, nec cogitavi ex hoc tibi respondere, nauci duxi talem percunctationem; jam in itinere degens aporiatus sum tua dilectione, ne aliqua suspicio remaneret tibi falsa in pectore. Quasi ergo propterve hoc agerem contra nostram religionem, et ne remaneres in aliquo errore ignorantiae, idcirco potissimum quoniam sensi te sensisse me agere contra consuetudinem religiosorum presbyterorum, malui ex itinere formare tibi animum meum; quam diutius remanere ardens ingenium tuum in suspicione inutili. Attende primo, fili mi, sententiae Pauli dicentis: Spiritalis judicat omnia; ipse autem a nemine judicatur . Si quod circa spiritum est in suo ordine
Abbreviated transcription (Latin):
ligionis ꝑtineat: nos quidem nicħ sufficimus cogitare. s ut sufficia¬
mn. ipsas adõ cogitationes bonas accepimꝰ. Item de inicio fidi. s miscdiã
consecutus sum ait. ut fidelis eẽm. Nõ enim ait. qui fidelis suimis¬
cdiam c̃secutꝰ sum: s misediam consetutꝰ sum ut fidelis eẽm. De ꝑfec¬
tione autem fidi. gra salui facti estis ꝑfidem. ⁊ hoc ũ ex uob̾. dĩ ẽ do¬
num. Itemq ñ de fide solum s de ipsa bona uoluntate. Us ẽ inquit
qui oꝑatur in uob̃ ⁊ uelle ⁊ ꝑficere. Quo uͦ inbonis actib ꝑseuerantia sit¬

Expanded text:
ligionis pertineat, nos quidem nihil sufficimus cogitare; sed ut sufficialigionis pertineat, nos quidem nihil sufficimus cogitare; sed ut sufficiamus, ipsas a Deo cogitationes bonas accipimus. Item de initio fidei: Sed misericordiam consecutus sum, ait, ut fidelis essem . Non enim ait, quia fidelis fui misericordiam consecutus sum, sed misericordiam consecutus sum ut fidelis essem. De perfectione autem fidei: Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non est vobis, Dei enim donum est . Itemque non de fide solum, sed de ipsa bona voluntate: Deus est, inquit, qui operatur in vobis et velle et perficere . Quod vero in bonis actibus perseverantia
Abbreviated transcription (Latin):
qͦo meis uirib inplere ñ ualeo. Uates p̃terea clarissimus esaias. totũ dõ.
nicħ nodis penitus tribuendum confirmans. dnẽ inquic pacẽ dab nob̃.
omnia enim oꝑa nr̃a oꝑatꝰ es nob. Namq si nob̾ tenere sanitatem lib̃i
arbitrii arrogamus. ftustra diu multa conati. sic impossibilitate ut
hoste acerrimo c̃fli gimus. molestoq bello laboramus. quo usq de¬
fessi ad diuinũ recurramus auxilium. Quo impetͣto. pacem de qua
dr̃. pax multa diligentib legẽ tuam ꝯsequimur. dum ꝑhonum affeccũ
indõ mens nr̃a uelut inmunitione tutissima requiescit: eçiã sulutar: a
aliquis ne parua quidẽ bona nob a nob. s ipsa quoq ad eo et̃. niss cog¬
ꝑeum di sp̃s publicans. ñ quasi sufficientes simus inquic cogitare aliqͥd
a nob quasi ex nob̃. s sufficientia nr̃a ex dõ. ẽ. hoc ẽ quod ad scĩtatẽ re¬

Expanded text:
quod meis viribus implere non valeo. Vates praeterea clarissimus Isaias totum Deo, 220 quod meis viribus implere non valeo. Vates praeterea clarissimus Isaias totum Deo, 220 nihil nobis penitus tribuendum confirmans, Domine, inquit, pacem da nobis: omnia enim opera nostra operatus es nobis . Namque si nobis temere sanitatem liberi arbitrii arrogamus, frustra diu multa conati, sic impossibilitate ut hoste acerrimo confundimur, molestoque bello laboramus, quousque defessi ad divinum recurramus auxilium. Quo impetrato, pacem de qua dicitur, Pax multa diligentibus legem tuam , consequimur; dum per bonum affectum in Deo mens nostra velut in munitione tutissima requiescit, et jam salutaria paliquis ne parva quidem opera nobis a nobis, sed ipsa quoque a Deo esse, nisi cogper eum Dei Spiritus publicans. Non quasi sufficientes simus, inquit, cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Hoc est, quod ad sanctitatem re
Abbreviated transcription (Latin):
recurrat unde petendo. querendo. pulsando accipiat qͦo desidat.
⁊ non inse s in dũo de om̃ib: eiꝰ beneficiis głetur. nec sibi seruo forti¬
tudinr: detrahi opinetur. subiecte deo deuotꝰ cũ ꝑse nichil boni
posse facere tom euidentib en instruatur testimoniis. Necu me
meritũ minui. qm̃ solum hominẽ p̃stantĩ ꝗͣ dõ cooꝑante posse aliquid
bonitatis. gram rependit beate retbutionis. Non habere hominẽ inbono
lib̾um arbitͥũ ⁊ iã ieremias ꝓpħa ñ dubitans: scio inquit dnẽ. qi ñste homi¬
nis uia eiꝰ. Nec uiriẽ ut ãbulet. ⁊dirigat gressus suos. Proinde mox ad¬
ad phendam ⁊ teneam rectitudinem. tu adhibe correctionem iudicii.
cuiꝰ teriore salubrit sanas infirmos. ñ correctionẽ furors seueritate horri¬
bilit dãnas suꝑbos. ut mutata ⁊ c̃firiata uoluntate: faciam ce cooꝑante

Expanded text:
recurrat unde petendo, quaerendo, pulsando, accipiat quod desiderat, recurrat unde petendo, quaerendo, pulsando, accipiat quod desiderat, et non in se, sed in Domino de omnibus ejus beneficiis glorietur. Nec sibi nervos fortitudinis detrahi opinetur subjecte Deo devotus, cum per se nihil boni posse facere tam evidentibus instruatur testimoniis. Nec vero meritum minui: quoniam solum hominem praestantius quam Deo cooperante posse aliquid bonitatis, gratiam rependit beatae retributionis. Non habere hominem in bono liberum arbitrium etiam Jeremias propheta non dubitans: Scio, inquit, Domine, quia non sit hominis via ejus, nec est ut ambulet et dirigat gressus suos . Proinde mox adustitiae tuae apprehendam et teneam rectitudinem, tu adhibe correctionem judicii, cujus terrore salubriter sanas infirmos, non correptionem, cujus severitate horribiliter damnas superbos, ut mutata et confirmata voluntate faciam, te cooperante,
Abbreviated transcription (Latin):
queunt. Dñs quoq iħic qui singłarit ut conditor. sciebat quideẽt in
homine. inbecillitatis nre nos ãmonens. sine me inquit nichil potes¬
tis facere. Hicħ scilicet boni. nichil salutis ccubi. le: Nec indignetut saliatꝰ
i saluarous sine saluatore se nichil posse facere. qui pollicetur. siuos fili
lib̾auerit tunc uere lib̾i eritis. Et cur dicat aliquis uelut possibile p̃cipi¬
tur. quod pꝰea inpossibile demonstratur. Diliges dnm̃ dm̃ tuum
ex coto corde tuo iextota anima tua. iex omĩ m̃te tua. idiliges ꝓxim
tuũ canquã te ipsum. Et dilige̾ inimicos ur̃os. benefacite his qui
uos oderunt. Et qui uult p̃ me uenire : ab neget semet ipsum ⁊ tol¬
lat crucẽ suam ⁊ seqͣtur me. Et alia multa que nunc peccata ꝓhi¬
bent. nc̃ struunt fidẽ. nc̃ uires informant. Profecto ut dum conat᷑
quis nec sufficit quȩ iubentur implere. illuc fatigatione humiliat᷑

Expanded text:
queunt. Dominus quoque Jesus, qui singulariter ut conditor sciebat quid esset in queunt. Dominus quoque Jesus, qui singulariter ut conditor sciebat quid esset in homine, imbecillitatis nostrae nos admonens: Sine me, inquit, nihil potestis facere , nihil scilicet boni, nihil saluti conducibile. Nec indignetur salvatus et salvandus sine Salvatore se nihil posse facere, qui pollicetur: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . Et cur, dicat aliquis, possibile praecipitur quod postea impossibile demonstratur? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua ; et: Diliges proximum tuum tanquam te ipsum ; et: Diligite 219 inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt ; et: Qui vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me ; et alia multa, quae nunc peccata prohibent, nunc instruunt fidem, nunc vires informant. Profecto ut dum conatur quis, nec sufficit quae jubentur implere, illuc fatigatione humiliatus
Abbreviated transcription (Latin):
Habem̃ autẽ ut supͣ telatum ẽ.ex.. adam lib̃um arbitrium ñ ab
bonum ⁊ malum quale ipse aconditore accepit. s quale sponte ini
ina uergens elegit. ⁊ peccando cõmeruit. Hoc e ad malum lib̾um: ad bonũ
autẽ si tam̃ id nob̃ diuino munere ꝯtigerit: ut supͣiam chiximꝰ dĩ grã
libandum. Mentior. nisi hoc pͥmꝰ liber diuine auct̾oritatis ostendit his
u̾b. sensus ⁊ cogitatio humani cord̃ ad malum ꝓna sunt ab adolescentia
illi profecto ̃ sãccit. Non concupisces: uideo autem aliam legem in m̃¬
bris meis repugnantẽ legi m̃tis mee. ⁊captium me ducentem in lege
peccati quȩ ẽ in m̃bris meis. Legem in menbris ꝯcupiscenciam uocat.
quam pꝰ peccatũ in m̃bris genitalib p̾mi senserunt parentes. Qũa
sibi ohu̾santẽ diuino spͣti adiutorio &e sã continentes quiq repellunt.
s penitꝰ nũquã reusuram dum hic mortalit̾ uiuunt excludere ne¬

Expanded text:
Habemus autem, 218 ut supra relatum est, ex Adam liberum arbitrium, non Habemus autem, 218 ut supra relatum est, ex Adam liberum arbitrium, non bonum et malum, quale ipse a Conditore accepit, sed quale ipse sponte in ima vergens elegit et peccando commeruit, hoc est ad malum liberum; ad bonum autem, si tamen id nobis divino munere contigerit, ut supra jam diximus, Dei gratia liberandum. Mentior nisi hoc primus liber divinae auctoritatis ostendit his verbis: Sensus et cogitatio humani cordis ad malum prona sunt ab adolescentia illi profecto quae sanxit: Non concupisces, video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Legem in membris concupiscentiam vocat, quam post peccatum in membris genitalibus primi senserunt parentes, quam sibi adversantem divino freti adjutorio etiam continentes quique repellunt, sed penitus nunquam reversuram dum hic mortaliter vivunt excludere ne
Abbreviated transcription (Latin):
mistica p̃figuratione signauerint. Nam ⁊ pͥmi parentis peccatũ
num. cũ multis aliis locis tum in illo summe atq clarissime. dña¬
bitur a mariusq ad mare. iaflumine usq ad terminos orb t̾rarũ.
Subtilit̾ gͥ expendat fidelis examiuator. ⁊ pius quanta fuerit hominis
iniquitas. quam nec quisꝗͣ hominum nec quislibet angłorũ nisi dĩ soliꝰ
sanguis ualuit exprare. Hec se mereri aliud quã suppliciũ credat ho¬
mo. qͥ pꝰ purgationẽ baptismi qua etiam paruuł regni cȩlestis ianua aꝑit᷑.
tã i siquedam digna uenia suspicat᷑ se gessisse magis quã nouit. Nul¬
to st̃ tam̃ plura suꝑ quib diuini uidicii seueritatẽ formioet. Quãqͣ
etiã de bene gestis tim̃dũ ẽ cum tantꝰ uir dicat. om̃s iusticiȩ nrȩ q̃si¬
pannꝰ menstruate. Iusticia enim nr̃a licet int̾dum coram hominib
splenoeat oꝑe i sermone. inconspectu dĩ sordescit praua cogitatione.

Expanded text:
mystica praefiguratione signarunt. Nam et primi parentis peccatum mystica praefiguratione signarunt. Nam et primi parentis peccatum num, cum multis aliis locis, tum in illo summe atque clarissime: Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum . Subtiliter igitur expendat fidelis examinator et pius quanta fuerit hominis iniquitas, quam nec quisquam hominum nec quilibet angelorum nisi Dei solius sanguis valuit expiare; nec se mereri aliud quam supplicium credat homo, qui post purgationem baptismatis, qua etiam parvulis regni coelestis janua aperitur tametsi quaedam digna venia suspicatur se gessisse magis quam novit, multo sunt tamen plura super quibus divini judicii severitatem formidet. Quanquam etiam bepannus menstruatae . Justitia enim nostra, licet interdum coram hominibus splendeat opere et sermone, in conspectu Dei sordescit prava cogitatione.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑeum qui obrumbrante sp̃u scõñ fuiss ꝯceptꝰ estu libidinis. eorũ
quimn peccatis c̃cepti ecnt abholeret omẽ peccatum. Hic uirgine satꝰ.
uirgine natꝰ. ut absq delicto c̃cept᷑ ⁊ nat᷑. sic absq ulla offense macula
ꝯu̾satꝰ pꝰquam dispensationem nr̃e salutis docendo sufficient̃ exercuit.
ds uerus. homo uerꝰ. utrumq unus. hocẽ. inutroq iexutroq unꝰ:
dignatione mirabili mortẽq̃ peccato debetur coti ex pers contagii
sponte ꝑtulit .⁊ nos peccatores ȩt̃na morte lib̾auit.. Cum intͣ tridu¬
um resurgens. spem nr̃am incelum sustulit: Et paulatim p̾stini lap¬
sus ueritatem. inrȩ instaurationis integritatẽ exposuit. ñ suis u̾b
solum. uetum etiam discipulorum uib ⁊ scriptis. quãquã ⁊ sc̃ẽ littẽ
quȩ dicunt᷑ uetis testam̃ti. alterum mira ꝓp̾etate ex p̃sserint. alt̾m

Expanded text:
ut per eum qui obumbrante Spiritu sancto non fuisset conceptus aestu libidinis, eorum ut per eum qui obumbrante Spiritu sancto non fuisset conceptus aestu libidinis, eorum qui in peccatis concepti essent aboleret omne peccatum. Hinc virgine satus, virgine natus, ut absque desufficienter exercuit, Deus verus, homo verus, utrumque unus, hoc est in utroque et ex utroque unus, dignatione mirabili, mortem quae peccato debetur, totius expers contagii sponte pertulit, et nos peccatores aeterna morte liberavit. Tum intra triduum resurgens, spem nostram in coelum sustulit, et paulatim pristini lapsus veritatem et nostrae instaurationis integritatem exposuit, non suis verbis solum, verum etiam discipulorum et verbis et scriptis. Quanquam et sanctae litterae, quae dicuntur Veteris Testamenti, alterum mira proprietate expresserunt, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
antib exercet scõꝵ pacientiã. sempit̾no quodam p̾mio coronandã.
nec mnꝰ ex mał bonum agit. cum singłis eis meritum repensat
supplicium. Bonum enim ẽ. malos ñ conu̾sos puniri ut cõpͥmat᷑
suꝑborum elatio. crescat humiliũ deuotio augeat᷑ exutrisq diui¬
na laudatio. Inuicta ut opinor suꝑiorum ratione coligitur. homi¬
nem tã aĩã quã corpore fuisse dampnatum. Nec infortuiiũ alãp¬
nationis eiꝰ abi quam ipsi i seduc̾tori eiꝰ aliguatenus imprton¬
dum. Inluo etiam claruit potis isse sius uirib hominẽ pecrando
cade. uerũ ñ posse unquam sua uirtute resurgere. Pinde pĩartifex
quod homoñ posset ut ipse ꝑficeret: filiũ sibi coȩt̾num eqͣlitate uo¬
luntatis ⁊ potestatis consimilẽ. ñ ex mare ifemina s ex sp̃u sc̃o ⁊ ma¬
ria uirgine nouo nascendi pͥuilegio hominẽ absq peccato instituit.

Expanded text:
antibus, exercet sanctorum patientiam sempiterno quondam praemio coronandam. antibus, exercet sanctorum patientiam sempiterno quondam praemio coronandam. Nec minus ex malis bonum agit, cum singulis eis meritum repensat supplicium. Bonum enim est malos non conversos puniri, ut comprimatur superborum elatio, crescat humilium devotio, augeatur ex utrisque divina laudatio. Invicta, ut opinor, superiorum ratione colligitur hominem tam anima quam corpore fuisse damnatum, nec infortunium damnationis ejus alii quam ipsi et seductori ejus aliquatenus imputandum. Illud etiam claruit, potuisse suis viribus hominem peccando cadere, verum non posse unquam sua virtute resurgere. Proinde pius artifex, quod homo non posset ut ipse perficeret, filium sibi coaeternum, aequalitate voluntatis et potestatis consimilem, non ex mare et femina, sed ex Spiritu sancto et Maria virgine, novo nascendi privilegio, hominem absque peccato instituit,
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ habebat cognouerat moriturum. quamquã eet diuine bo
facere posset ñ condere. Aut cale fecisse subiciat qui peccare ñ posset.
quo itañ queratur. cur homo cũtalis factꝰ eet ut posset ñ peccare si
uellet. in hoc statu manere noluit. ut quandoq tantũ de dõ mere¬
monstratum pati cogeretur torm̃tũ. Constant᷑ dixerim nullã dm̃
creaturã quȩ mala peccando futura eẽt facturũ fuisse. nͥaut eã ite¬
rũ bonã. aut exea bomaliquid facere decreuisset. Ualut enim
ex mał bonos uł bona facere. quã mnala nulla eẽ ꝑmutere: ihomi¬
nũ quidẽ plerosq uł originali uł ꝓpͥo uicio malos reformat inbo¬
nos nulla eis imputata iniquitate sua. qͦd firmissime tenendũ ẽ.
gͣtuita bonitate. Sp̃uum autẽ inmundorum neminẽ hac digna
tom̃ eorumq participum hominũ ꝑditoꝵ quãqͣ. ipsis nolentib
bene utitur famulatu. dum his uł aꝑte seuientib uł occulte insidi¬

Expanded text:
fidem habebat, cognoverat moriturum: quanquam esset divinae bonfidem habebat, cognoverat moriturum: quanquam esset divinae bonfacere posset, non condere. Aut talem fecisset, subjiciat, qui peccare non posset. Quid ita non queratur: Cur homo, cum talis factus esset ut posset non peccare si vellet, in hoc statu manere noluit ut quandoque tantum de Deo mereaemonstratum pati cogeretur tormentum? Constanter dixerim, nullam Deum creaturam, quae mala peccando futura esset, facturum fuisse, nisi aut eam iterum bonam aut ea boni aliquid facere decrevisset. Maluit enim ex malis bonos vel bona facere quam mala nulla esse permittere. Et hominum 216 quidem plerosque vel originali vel proprio vitio malos reformat in bonos, nulla eis imputata iniquitate, sua, quod firmissime tenendum est, gratuita bonitate. Spirituum autem immundorum neminem hac dignattamen, eorumque participum hominum perditorum, quanquam ipsis nolentibus, bene utitur famulatu, dum his vel aperte saevientibus vel occulte insidi
Abbreviated transcription (Latin):
niᷤᷤ quẽ ⁊ rectũ condidit.i posse si uellet in suo statu manere monen¬
do monstrauit. Hamq nec dum erat eius uiciata natura ut uelsci¬
enda nesciret: impediente difficultate cognita implere ñ posset.
Nimirũ sibimet ipsi homo. aut ex seipso aut exdiabobo malũ con¬
cepit ⁊ ꝑeꝑit. dũ asediuinã amouendo reuerentiam deceptori
credidit. ⁊ cibum usurpando illicitum. capttale crim̃ cõrusit.
stuo plane mortaliũ generiomĩum causa fuit malorum. Pec¬
catiim siquidẽ pena ꝯsequicur. & quicquid ñ consumit remittendo
p̃sens miscdia. rependit ulciscendo quandoq rep̃sentata iusticia.
S insurgit aliquis ex numero mordacit᷑ querulorum. qͥlicat: ñ fecis¬
set d̾s hominẽ quẽ pecraturũ sciebat quanto rectius diceret. ñ fe¬
cisset homo qͦd sũma felicitate uitare poterat peccatũ. quo se si u̾b dĩ

Expanded text:
ni, quem et rectum condidit, et posse, si vellet in suo statu manere monenni, quem et rectum condidit, et posse, si vellet in suo statu manere monendo monstravit. 215 Namque necdum erat ejus vitiata natura ut vel scienda nesciret, vel impediente difficultate cognita implere non posset. Nimirum sibimetipsi homo, aut ex seipso, aut ex diabolo, malum concepit et peperit, dum a se divinam amoliendo reverentiam deceptori credidit, et cibum usurpando illicitum capitale crimen commisit. Istud, istud plane mortalium generi omnium causa fuit malorum. Peccatum siquidem poena consequitur; et quidquid non consumit remittendo praesens misericordia, rependit ulciscendo quandoque repraesentata justitia. Sed insurgat aliquis ex numero mordaciter querulorum et dicat: Non fecisset Deus hominem, quem peccaturum sciebat. Quanto rectius diceret: Non fecisset homo quod summa facilitate vitare poterat peccatum, quo se, si verbis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
utͥusq copula manentẽ merito sẽpit̾nȩ dãpnationis obstrĩ.x. ꝗͣ cũ ea¬
de cusa sit omĩum cõmunit os paterentur. quippe qui ñ deo sdia¬
incomꝑabilit rustus. ita ineffabilit̾ pus. Immo ut uerbo nrarũ
scripturarum utam᷑. qͦ coligim᷑. qͦ saluam misericors. E ũ itaq suo me¬
rito ꝑeundĩeet omib plures diuina honitate saluant᷑. In his cognos
camꝰ iamplectam᷑ miscdĩa eiꝰ: iut his aggregari mereamur. supplici
obseruantia mandatoꝵ ipsius. ⁊ p̃cib assiduis flectamꝰ indulgentia
enis. Cum uͦ itidem plures dampnantur. ñ rep̾endamus. qr merito
suo iuste danant᷑. s ꝑtimescamꝰ iudicrã uidicium eiꝰ qͥ ẽ terribilis in
consiliis suꝑ filios hominum. Nosq̃q pauia merentes mirem᷑ potu¬
isse saluari ⁊ õi considatione feruentius accendamur ad amandã. lau¬
dandam. p̃dicandam. mniscdiam eiꝰ. His constitutis ⁊ fideli assensu re¬

Expanded text:
 damnationis obstrinxit; quam, cum eadem causa sit emnium, communiter omnes paterentur, quippe qui non Deo, sed diaincomparabiliter justus, ita ineffabiliter pius, imo ut verbo nostrarum Scripturarum utamur, quo colligimur, quo salvamur, misericors. Cum itaque suo merito pereundum esset omnibus, plures divina bonitatcordiam ejus; et ut his aggregari mereamur supplici observantia mandatorum ipsius et precibus assiduis flectamus indulgentiam ejus. Cum vero itidem plures damnantur, non reprehendamus, quia merito suo juste damnantur; sed pertimescamus judicium ejus qui est terribilis in consiliis super filios hominum, nosque paria merentes miremur potuisse salvari: ut horum consideratione ferventius accendamur ad amandam, laudandam, praedicandam misericordiam ejus. His constitutis et fideli assensu re
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui ẽ uera par:⁊ in quo falli non potest. quia ñ nisi apaciti¬
cula iohanne dicente. Qui tollit peccata mundi. Et dum ipse a fideli¬
b ꝑcipitur. dignum ẽ ut cõmuno sacramñti modulationis lenitate
aures accipientium mulceat. ut ociosa queq minus recordari ac ẽi
delectari adhac uocẽ intenti ualeant. cordaq eoꝵ ad cõpunctionem
eius aoioris quem accipiunt excitentur. Beinde orationes a sacerdo¬
te sacre cõmunionis ꝑaguntur. ⁊ benedictio suꝑ populum. ut a no¬
b digne ꝑcepta. stabiles infide. tales mutato corde maneamus ut
nob̃ salutẽ anumarum ⁊ corporũ habere credamus. ꝑ dñm nr̃m iħm xp̃m.
Beinde a diacono petro pronuntiatur. dicit inde ite missaẽ Missa
enĩ dicitur eo quod tempore sacrificii cathe cuminus foras mutitur.
fostea uͦ aclero respondetur deo grãs: Quia in huius misse celebrati¬

Expanded text:
tur, qui est pax vera, et in quo falli non potest. Quia a non nisi pacifitur, qui est pax vera, et in quo falli non potest. Quia a non nisi pacificula Joanne dicente: qui tollit peccata mundi. Et dum ipse a fidelibus percipitur, dignum est, ut communio sacramenti modulationis lenitate aures accipientium mulceat, ut ociosa quaeque minus recordari, ac eis delectari ad hanc vocem intenti valeant, cordaque eorum ad conpunctionem ejus amoris, quae accipiunt, excitentur. Deinde orationes a sacerdote sacrae communionis peraguntur, et benedictio super populum, ut a nobis digne percepta stabiles in fide, et mundo corde maneamus, et nobis salutem animarum et corporum habere credamus. Per Dnm nostrum Jesum Xpm, qulorum amen. Deinde a diacono populo pronuntiatur dicendo: Ite missa est. Missa enim dicitur, eo quod tempore sacrificii catecumeni foras mittuntur. Postea vero a clero respondetur: Deo gratias, quia in hujus Missae celebrati
Abbreviated transcription (Latin):
ut miscđie suȩ cutumdati mereamur eẽ abhis libis Et abom̃i ꝑtur¬
butione obnoria corpus i sanguinem xp̃i sumam sectiri. Quia non nr̃a
iuiticte sꝑamus nos abhisdem lib̾ari s magis credimus per illoꝵ
ꝑ xp̃m dñm nr̃m qui cum patre uiuit ⁊ regnat in scła scłorum
et debet. quia ꝑ ipsum ⁊icum ipso ⁊ in ipso facta sunt omĩa ⁊ sineqͦ
factum ẽ nichil. inquo uiuimus mouemur &e sumus. Deinde sac̾¬
et plebs ineadem concordia respondendo sub iungit. ⁊ cum sp̃u
tuo. Dignum iemm ẽ ut p̾tanti sacram̃ti celebiata mistĩa ⁊ pꝰ corp̾¬
⁊sangiunem dñi nr̃i ariħu xp̃i ꝯsecratum pax accepturis pronun¬
cutur: quia ipse ẽ quẽ sumimus pax nr̃a qui fecit utraq unũ
pso ad testante discipulis. Pacem relinquo uob̃. pacem meam meã¬
do uob. Et iterum. Pacem habete inter uos. Post pacem autẽ om̃ib
fide lib in ecł̃ia dĩ ꝑactam iuste illius corp̾. ⁊ sangius ⁊ ignis ꝑcipi¬

Expanded text:
uxilio circumdati, mereamur esse ab his liberi, et ab omni perturbatione noxia corpus, et sanguinem Xpi sumamus securi, quia non nostra virtute speramus nos ab hisdem liberari, sed magis credimus per illorum  Xpm Dnm nostrum, qui cum Patre vivit et regnat in saecula saeculorum esse debet, quia per ipsum et cum ipso et in ipso facta sunt omnia, sine quo factum est nihil, in quo vivimus, movemur, et sumus. Deinde Sace vobiscum. Et clerus, et plebs in eadem concordia respondendo subjungit: Et cum spiritu tuo. Dignum etenim est, ut post tanti sacramenta celebrata mysterii, et post corpsanguinem Dni nostri Jesu Xpi consecratum, pax accepturis praenuntietur, quia ipse est, quem sumimus, pax nostra, qui fecit utraque unum, ipso attestante discipulis: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Et iterum: Pacem habete intra vos. Post pacem autem omnibus fidelibus in ecclesia Dei peractam, juste illius corpus, et sanguis a dignis percipi
Abbreviated transcription (Latin):
defensa ẜ dnm. E mittit in eacrisma: icundit ex ipsa aqua calcen
et facit muldam. unde recdudat ipsas reliquias .i baptiszat ipsũ
altare de illa aqua cum spongia una uice. Demde iungunt᷑ reliqͥe¬
ante ecdiam. & dicit scola letaniam. Qua expleta. egreditur ep̃s iclat
orationem ante hostium. Ds qui in om̃ loco tuę idñãtionis de¬
suꝑ altare nouum. iantequam recludantur ponit crisma intus in
confessione ꝑangulos quatuor in cruce dicendo. In nomine patris
et filii i spu scĩ. Par tibi. Nesp̃. Et cum spu tuo. Peinde ponit tres¬
seꝑ mertus adiuuemur.ꝑ. Deinde linit eum cum calce que
antea fuerant Epata. et p̾quã linita fuerint facit crucẽ desuꝑ cũ

Expanded text:
disti, etc. Et mittit in ea chrisma, et condit ex ipsa aqua calce, et facit maldam, unde reclaudere debet ipsas reliquias; et baptizat ipsum altare de ipsa aqua cum spongia una vice; deinde dicit scola letaniam; ipsa completa egreditur Episcopus, et dat orationem ante hostium. Deus qui in omni loco tuae dominationis desuper altare novo; et antequam recludantur, ponit chrysma intus in confessione per angulos quatuor in cruce intra dicendo: In nomine Patris et Filii et Ser meritis adjuvemur. Per. Tunc lineat eam cum calce quae ante fuerat praeparata, et postquam linita fuerit faciat crucem desuper cum
Abbreviated transcription (Latin):
de adipib gregis sui ⁊ iuste labore adquisitis: hoc dõ cum intimo
cor d̾ amore ac tota mentis deuotione obtulit. Idẽ d̃s ad munera
Ieius sereno uultu respexit. Abrahã uͦ uoci dñi obediens. filio
suo ñ peꝑcit ꝓpt̾ eum. s inmolare illũ uoluit. ideo reputatu¬
ẽ illi fides adiusticiã. Melchisedech sũmus sacdos. primũ

Expanded text:
de adipibus gregis sui, et justo labore adquisitis. Hoc Deo cum intimis de adipibus gregis sui, et justo labore adquisitis. Hoc Deo cum intimis cordis amore, ac tota mentis devotione optulit. Ideoque Deus ad munera ejus sereno vultu respexit. Abraham vero voci Domini obediens filio suo non pepercit propter eum, sed immolare eum voluit, ideoque reputatum est ei ad justitiam. Melchi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nequitie carentem maiestati tuȩ corde puro offerimus. Quia
sicut illi auxilium ate credebant impetrare uic̃torie. ita ⁊ nos
ꝑ corpꝰ fililii tui qui ẽ uera hostia salutẽ animarũ nr̃arũ. nob
ipse sine macula peccati ex maria uirgine natus. ⁊ incruce sus¬
pensus. redeundo ad celos ascendit. Panẽ sc̃m uitȩ ȩt̾ne offeri¬
mus. quia uitam quicũq eum acceꝑint ꝑcipiant indeficien¬
tem. Ipse ẽ enim panis uiuiis. Et calice salutis ꝑpetue. Si uͦ
calicem dñi eĩt digne sũpserimus. salutẽ anime sẽꝑ manẽtẽ
habemus:. Supͣꝙ̃ subauditur munera. Propitio ac sereno
uultu respicere digneris. hoc ẽ miscđia ⁊ daro ꝑciꝑe. Et accep
tui iusti abel ⁊ sacrificium patriarche nr̃i abrahe ⁊ quod tibi ob¬
tulit sũinus sacerdos tuus mechi sedech sc̃m sacrifictum inmaculatã
hostiã. Abel nãq de pͥmogenitis quicquio optimum duxit. ac dem¬

Expanded text:
et nequitiae carentem majestati tuae corde puro offerimus, quia et nequitiae carentem majestati tuae corde puro offerimus, quia sicut illi auxilium a te credebant impetrare victoriae, ita et nos per Corpus Filii tui, qui est vera hostia salutem nostrarum nobis ipse sine macula peccati ex Maria Virgine natus, et cruce suspensus, redeundo ad coelos ascendit. Panem sanctum vitae aeternae offerimus, quia vitam, quicunque eum acceperunt, percipient indeficientem, ipse est enim panis vivus. Et Calicem salutis perpetuae. Si vero calicem Domini condigne sumpserimus, salutem animae semper manentem habebimus. Supra quae; subauditur munera, propitio ac sereno vultu respicere digneris, hoc est, misericordi et claro obtulit summus Sacerdos tuus Melchisedech, sanctum sacrificium immaculatam hostiam. Abel namque de primogenitis quicquid optimum duxit, ac
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus. nisi manducaueritis carnem filii hominis ⁊ biberitis
eiꝰ sanguinem. ñ habebitis uitam in uob̃ et̃nam. Hec quociens¬
cumq feceritis. in mei memoriam facietis. Unde apłs. Q uociens¬
cumq inquit manducabitis panem hunc ⁊ calicem bibitis.
mortem dnĩ annuntiatis donec ueniat. Unde ⁊ memores dnẽ¬
ammonitione xp̃i inbuti memores illius eẽ se profitentur qr
uenit cȩlebratio sacrificii huuis. Commissa ẽ ad consecrandum:
de inde subditur. S et plebs tua scã. ut intelligamus non solũ
sacerdotib dignum eẽ memoriã xp̃i uenerari. uerum & iam¬
resurrerit ⁊iad celos uistor. ascendit. Ipsa ienim scã dicitur.:
quia ꝑ ministerium sacri baptismatis ẽ abluta:i iustã aodi¬
credimus eẽ saluandos. Et iccirco offerimus p̾clare maiestati tue
de tuis donis ac datis. Hostiam purã. hostiam scãm. hostiam
inmaculatã. Panem sc̃m uite ętne icalicẽ salutis ꝑpetue.
ꝑgerent. Hunc autẽ hostiam puram .i. omi ferm̃to maliciȩ

Expanded text:
ritis ejus sanguinem, non habebitis vitam aeternam. Haec quotiescunque feceritis, in mei memoriam facietis. Unde Apostolus: Quotiescunque, inquit, manducatis panem hunc, et calicem bibitis, mortem Domini adnuntiabitis donec veniat. Unde et memores admonitione Christi imbuti, memores illius se esse profitentur, quia ipsis celebratio sacrificii hujus commissa est ad consecrandum. Deinde subditur, sed et plebs tua, ut intelligamus non solum Sacerdotibus dignum esse memoriam Chriresurrexit, et ad coelos victor ascendit. Ipsa etenim sancta dicitur, quia per mysterium sacri baptismatis est abluta. Et juste adjinos credimus esse salvatos. Et idcirco offerimus praeclarae majestati tuae de tuis donis ac datis, Hostiam puram, Hostiam sanctam, Hostiam immaculatam. pergerent. Nunc autem Domine Hostiam puram, id est, omni fermento malitiae
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ uerꝰ sac̾dos in ȩtnum. corpꝰ suum ⁊ sanguinem dõ offe¬
rendo patri adipleuit. Dixit enim discipulis suis. dans
panem ⁊ calicem. hocẽ corpꝰ me tum. Et hic calix sanguinis mei:
qui ꝓ multorũ redẽptione fundetur. Cum omĩ gͦ puritate m¬
tis implorare omĩpotentẽ dm̃ debemus. ut sicut horum triũ

Expanded text:
um corpus suum et sanguinem offerendo Deo Patri adimplevit. Dixit enim discipulis suis, dans eis panem et calicem: hoc est Corpus meum; et hic est Calix Sanguinis mei, qui pro multorum redemptione effundetur. Cum omni ergo puritate mentis implorare omnipotentem Deum debemus, ut sicut, horum trium
Abbreviated transcription (Latin):
suit altaria usq mane sabb̃o sc̃o. i ipsa die aduefpas non cantant᷑
eria sexta hora . iͦi. procedit pontifex uł qui uicem illiꝰ tenuerit
inȩccłia statuta infra urbem. ñ tamen in maiore ȩccłia. Quidũ
ieniens desacrio ꝓcesserit ante altare adorandum suꝑ oratorium
sic̃ mos ẽ. Statim ut surrex̾it: cum silentio ascendit ad sedem: Quo se¬
dente statim subdiaconus ascendit ad legendum. Et pꝰ lectionem:
tamꝰ gentia. leuate: Et dic̃ orationẽ Ds̃ aqͦ ⁊ iudas. Beinde seqͥtur alia
sub euangłio posita in modum furantis. Tunc uenit pontifex ante

Expanded text:
sint altaria usque mane Sabbati, et ipsa die ad Vesperas non cantatur sint altaria usque mane Sabbati, et ipsa die ad Vesperas non cantatur Feria in ecclesia statuta infra urbem, non tamen in majore ecclesia; qui dum veniens de sacrario processerit ante altare ad orandum super oratorium, sicut mos est, statim ut surrexerit, cum silentio ascendit ad sedem, quo sedente sttamus genua, Levate. Et dat Orationem Deus a quo et Judas. Deinde sequitur alia sub Evangelio posita, in modum furantis. Finito Evange
Abbreviated transcription (Latin):
aduob diaconib utrũq de sindone inunda ꝙͣ. pͥus p̃parauerant
inore altaris: erig̃ione pontificis pꝰ corporalem expansam: ⁊ continuo
duo acoliti. inuolutas ampullas cum sindone alba sirica ita ut uidi
possint a medio. tenent inbrachio sinistro ꝓiectis sindonib suꝑ scapu¬
lam sinistrã. ita ꝑtingant ad scapulam dextram. quatinus possint
dependentia retineri. aquib sub humero stantibꝰ uenit subdiaco¬
niis. i accipit ampullã cõmixtã una cum sindone. idat eã archi¬
diacono. ⁊ ille defert pontifici ante altare. Tunc pontifex respicit
luta sindone ut sup̃diximus. Et dicit pontifex. Surfum corda
S anteꝗͣ. dicatur. anhelat t̃ inãpullam. Qua expleca benedicit am¬
pullam olei tacite ordine quo supͣ delatã. Similit̃q anhelat ter in
ut anemine nuda uideatur. Et tenente eam acolito. om̃s eam pordi
& cõmunicat omĩs popłs ordine suo. dfẽria quinta uespe nuda

Expanded text:
a duobus diaconibus utrumque de sindone munda, quam prius praeparaverant in ora altaris e regione pontificis. 7. Post corporalem expansam, continuo duo acolythi involutas ampullas cum sindone alba serico, ita ut videri possint, a medio tenent in brachio projectis sindonibus super scapulam sinistram, ita ut pertingant scapulam dextram, quatenus possint dependentia retineri; a quibus sub humero stantibus venit subdiaconus, et accipit ampullam commistam unam cum sindone, et dat eam archidiacono, et ille defert pontifici ante altare. Tunc pontifex respicienlutam sindone, ut supra praefiximus. Et dicit pontifex Sursum corda. RSed antequam benedicatur, halat ter in ampullam. Qua expleta, benedicit ampullam olei tacite, ordine quo supra delatam, et similiter halat in ut a nemine nuda videatur; sed tenente eam acolytho, omnes eam per et communicat omnis populus ordine suo. A feria quinta vespere nuda