comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inte ipso suauitas tuȩ gr̃a est. ex
te pullulat. inte manet. intꝰ tͥ inẽ: in
te ipso querenda iocunditas tudẽ
ꝯscientia. ⁊ idõ ait. bibe aquam de
tuis uasis: ⁊ de puteoꝵ. tuoꝵ fontib
Drimũ omniũ nichil gratiꝰ florentis
odore uitis. si quidẽ de flore earuoi
sucus exp̃ssus: poculi genꝰ conficit.
quod ⁊ uoluptati ⁊ saluti sit. Dem̃
quis ñ miretur: ex acini uinatio ui¬
tem usq in arboris sumum cacum̃
prorumpere: quam uelut quodam
amplexu fouet. ⁊ quibdam brachiis
ligat. ⁊ circumdat lacertis. pampinis
uestit. sertis coronat quarũ: quȩ ad
initationẽ uitȩ nr̃e pͥmum iuiuam
defigit radicem. deinde qr natura flex¬
ibilis ⁊ caduca ẽ: quasi brachiis quibꝰdã
ita clauiculis quicqͥd conp̃henderit
stringit. hisq se erigit ⁊ attollit. huiꝰ
ẽ similis plebs eccłe quȩ uelut quadã
ficui radice plantat᷑ ⁊ repͥmitur humi¬
litatis ꝓpagine. De qud pulchre ait

Expanded text:
in te ipso suauitas tuae gratiae est, ex in te ipso suauitas tuae gratiae est, ex te pullulat, in te manet, intus tibi inest, in te ipso quaerenda iocunditas tuae est conscientiae. ideo ait: bibe aquam de tuis uasis et de puteorum tuorum fontibus. primum omnium nihil gratius florentis odore uitis, siquidem de flore earum sucus expressus poculi genus conficit, quod et uoluptati et saluti sit. deinde quis non miretur ex acini uinacio uitem usque in arboris summum cacumen prorumpere, quam uelut quodam amplexu fouet et quibusdam brachiis ligat et circumdat lacertis, pampinis uestit, sertis coronat uuarum? quae ad imitationem uitae nostrae primum uiuam defigitdeligit radicem, deinde, quia natura flexibilis et caduca est, quasi brachiis quibusdam ita clauiculis quidquid conprehenderit stringit hisque se erigit et adtollit. huius est similis plebs ecclesiae, quae uelut quadam fidei radice plantatur et reprimitur humilitatis propagine, de qua pulchre ait
Abbreviated transcription (Latin):
uernabat. postea spina sepsit grãm
floris. tanquam humanȩ speculuor
uitȩ p̃ferens. que suauitatẽ ꝑfuncti¬
onis sue. finitimis curarũ stimulis se¬
pe cõpungat. Uallataẽ enĩ elegan¬
tia uitȩ nr̃e &. quibdam sollicitudi¬
nib obsepta. ut tristicia adiuncta
sit gr̃e. Unde cum unusquisq aut
suauitate rõnis aut ꝓsperioris cursus
successib gratulat᷑. meminisse culpe
eaͣm ꝯuenit. ꝑ quã nobis in paradysi
animiq sentes: iure condẽpnationis
asscripti sunt. Rutiles gͥ licet ohomo
aut splendore nobilitatis. aut fasti¬
gio potestaris aut fulgore uirtutis:
riora tua respice. suꝑspinas germinas.
nec ꝓlira gra manet. breui unꝰ quisq
de cursu etatis flore marcescit. Sane
ut caduca tͥ noueris cõmunia ẽe cũ
florib: ita ̃ leta cum uitib quib
generatur uinum quo cor hominis
letificat᷑. Atq utinã homo huius
generis imiteris exemplum : ipse tͥ
leticiam iocunditatemq fructificẽ.

Expanded text:
uernabat, postea spina saepsit gratiam uernabat, postea spina saepsit gratiam floris tamquam humanae speculum praeferens uitae, quae suauitatem perfunctionis suae finitimis curarum stimulis saepe conpungat. uallata est enim elegantia uitae nostrae et quibusdam sollicitudinibus opsaepta, ut tristitia adiuncta sit gratiae. unde cum unusquisque aut suauitate rationis aut uiscerum cursus successibus gratulatur, meminisse culpae eum conuenit, per quam nobis in paradisi animique sentes iure condemnationis ascripti sunt. inrutiles igitur licet, o homo, aut splendore nobilitatis aut fastigio potestatis aut fulgore uirtutis, riora tua respice. super spinam germinas, nec prolixa gratia manet. breui unusquisque decurso aetatis flore marcescit. Sane ut caduca tibi noueris communia esse cum floribus ita etiam laeta cum uitibus, quibus generatur uinum, quo cor hominis laetificatur. atque utinam, o homo, huius generis imiteris exemplum, ut ipse tibi laetitiam iocunditatemque fructifices.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ facta sunt. Et subito ut supra flori¬
bus. herbarumq uiriditatib ita hic
nemorib terra uestita ẽ. Concurrer̃t
arbores. ꝯsurrexere silue uertices re¬
pente montium fronduerunt. Hinc
pmus. hinc cup̃ssus in alta se extule¬
runt cacumina cedri ⁊ picee ꝯuene¬
runt. Abies quoq ñ contenta terre¬
nis radicib atq aerio uertice: etiam
casus marinos tuto subitura remigio
nec solum uentis s etiam fluctibus
certatura ꝓcessit. Necñ ⁊ laurus as¬
surgens odorẽ suũ dedit. nunquã
suo exuenda uelamine. umbrose
quoq ilices. uerticẽ ꝓtulerunt. in¬
horrentẽ comam. Hibnis quoq
temporib seruature Hoc enĩ in sin¬
gulis pͥuilegium natura tenuit in
reliquum: quod sub ictu mundi sur¬
gentis accepit: ⁊ inde manet sua
ut nulli uenti eas crinis sui honore
dispolient. surrexerat ante florib
inmixta terrenis sine spinis rosa.
⁊ pulcherrimꝰ flos sine ulla fraude

Expanded text:
et facta sunt et subito ut supra floriet facta sunt et subito ut supra floribus herbarumque uiriditatibus ita hic nemoribus terra uestita est. concurrerunt arbores, consurrexerunt siluae, uertices repente montium fronduerunt. hinc pjnuspinus, hinc cypressus in alta se extulerunt cacumina, caedri et piceae conuenerunt. abies quoque non contenta terrenis radicibus atque aerio uertice etiam casoscasus marinos tuto subitura remigio nec solum uentis, sed etiam fluctibus certatura processit. nec non et laurus adsurgens odorem suum dedit numquam suo exuenda uelamine. umbrosae quoque ilices uerticem protulerunt inhorrentem comam hibernis quoque temporibus seruaturae. hoc enim in singulis uincula natura tenuit in reliquum, quod sub ictu mundi surgentis accepit. et inde manet sua ut nulli uenti eas crinis sui ueste dispolient. \' surrexerat ante floribus inmixta terrenis sine spinis rosa et pulcerrimus flos sine ulla fraude
Abbreviated transcription (Latin):
alimenta nescire. Deniq hodieq
fecunditas terrȩ ueteris affluentiȩ
spontanee fertilitatẽ oꝑatur. Quã
multa sunt enĩ que adhuc sponte
generantur: s &̃ in his ipsis que manu
querunt᷑ magna ex parte manent
nobis diuina beneficia. ut frumenta
ipsa quiescentib inferant᷑: quod
propositȩ docet lectionis exemplũ.
dicente dño. quia sic ẽ regnũ di
quẽ admodũ si homo iactet semen
suꝑ terram. ⁊ obdormiat inquit:⁊
exurgat nocte ⁊ die ⁊ semen germi¬
net ⁊ increscat dum nescit ille. Ult᷑¬
enĩ terra fructificat primo herbam.
demde spicam. deinde plenũ triticũ
in spica. Et cum ꝓduxerit fruc¬
tum: statim mittit falcem qm̃ adẽ
messis. Dormienti gͥ tibi ohomo ⁊
nescienti. fructus suos ultro terra
producit. dormis ⁊ surgis. ⁊ frumenti
ꝑ noctem incrementa miraris. Dix¬
imus de herba feni. nunc dicamꝰ de
ligno fructuoso faciente fructum
scãm genꝰ cuiꝰ semen eiꝰ in ipso. dixit

Expanded text:
alimenta nescire. I denique hodieque alimenta nescire. I denique hodieque fecunditas terrae ueterem affluentiam spontaneae usu fertilitatis operatur. quam multa sunt enim quae adhuc sponte generantur. sed etiam in his ipsis quae manu quaeruntur magna ex parte manent nobis diuina beneficia, ut frumenta ipsa quiescentibus inferantur. quod propositae docet lectionis exemplum dicente domino quia sic est regnum dei, quemadmodum si qui iactet semen super terram et obdormiat mquitinquit et surgat nocte et die, et semen germinet et increscat, dum nescit ille. ultro terra fructificat primo herbam, deinde spicam, deinde plenum triticum in spica. et cum produxerit fructum, statim mittit falcem, quoniam adest messis. dormiente te igitur, homo, et nesciente fructus suos ultro terra producit. dormis et surgis et frumenti per noctem incrementa miraris. Diximus de herba faeni, nunc dicamus de ligno fructuoso faciente fructum secundum genus, cuius semen eius in ipso. dixit
Abbreviated transcription (Latin):
gra: abundantiam pabuli ministra¬
uit. inde campoꝵ. spica flauescens:
imaginẽ pelagi fluctuantis cõmotio¬
ne segetis uberioris exp̃ssit. Sponte
om̃s fructus terra suggessit: ⁊ si arata
sine cultore ẽe ñ poterat. nondum
eiũ erat formatꝰ agricola. inarata
tam̃ opimis messib redundabat. &¬
haut dubito anmaiore ꝓuentu. siqͥ¬
dem nec cultoris desidia terrarũ desti¬
tuere poterat ub̃tatẽ. Rlunc enim
fecunditas unicuiq ꝓ merito labo¬
ris adquirit᷑. ubi cultꝰ pectatur agro¬
rum. Et negligentia uel offensa aut
diluuns pluuiarum. aut terrarũ
ariditatib aut grandinis iactu. aut
quacũq ex causa soli ubtas sterilitate
inultatur. Tunc aũt ꝓuẽtu sponta¬
neo. terra fructꝰ locis omnib inuehe
nitudo. Uerbum enĩ d̃ĩ fructificabat
in terris. nec ullo adhuc erat terra
dãpnata maledicto. antiquiora enĩ
mundi nascentis exordia: quã nr̃a
peccata sunt. & recentior culpa ꝓpt̃

Expanded text:
gratia abundantiam pabuli ministragratia abundantiam pabuli ministrauit, inde camporum spica flauescens imaginem pelagi fluctuantis commotione segetis uberioris expressit. sponte omnis fructus terra suggessit. etsi arata sine cultore esse non poterat — nondum enim erat formatus agricola —, inarata tamen opimis messibus redundabat et haut dubito an maiore prouentu, siquidem nec cultoris desidia terrarum destituere poterat ubertatem. nunc enim fecunditas unicuique pro merito laboris adquiritur, ubi cultus spectatur agrorum, et neglegentia uel offensa aut diluuiis pluuiarum aut terrarum ariditatibus aut grandinis iactu aut quacumque ex causa soli uberis sterilitate multatur. tunc autem prouentu spontaneo terra fructus locis omnibus inuehebnitudo. uerbum enim dei fructificabat in terris, nec ullo adhuc erat terra damnata maledicto. antiquiora enim mundi nascentis exordia quam nostra peccata sunt et recentior culpa, prop
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Adu̾timꝰ utiq qͦd rirania ⁊ tri¬
ticum ut nominib ita ⁊ genere ui¬
deant᷑ eẽ discreta. Deniq ⁊ serui doc¬
erunt ad patrẽ familias. Dñe ñ ne bo¬
ñ sem̃ seminasti in agro tuo: unde gͦ
habet zirania: & ait illis. Innnicus
homo hoc fecit. Aliud enĩ semenẽ di¬
aboli. aliud semen ẽ xp̃i: quod serit᷑
ad iusticiam Deniq aliud filiꝰ homi¬
nis aliud diabbolus seminauit. Ad eo
diu̾sa natura utriusq seminis: ut ꝯtͣ¬
rius seminator sit. Quod seminat xp̃c
regnum ẽ di: quod seminat diabolus
peccatum ẽ. Quomͦ gͥ pot̃ uniꝰ gene¬
ris ẽẽ. regnum atq peccatum: sic est
inquit regnum cđi. quẽ ad modum si
homo iactet semen semen suꝑ terrã.
Est ⁊ homo qui seminat uerbum: de
quo scriptum ẽ. Qui seminat. uerbũ
seminat. hic homo u̾bum seminauit
suꝑ terram: quando dixit. Germinet
terra herbam ⁊ subito terrarum ger¬
mina pullularunt. diu̾seq rerum spẽ¬
cies refulserunt. Hinc pratoꝵ uirens

Expanded text:
. Advertimus utique quod zizania et triticum ut nominibus, ita et genere videantur esse discreta. Denique et servi dixerunt ad patremfamilias: Domine, nonne bonum semen seminasti in 50 agro tuo? Unde ergo habethomo hoc fecit . Aliud enim est semen diaboli, aliud semen est Christi quod seritur ad justitiam. Denique aliud Filius hominis, aliud diabolus seminavit. Adeo diversa natura utriusque seminis, ut contrarius seminator sit. Quod seminat Christus, regnum est Dei: quod seminat diabolus, peccatum est. Quomodo igitur potest unius generis esse regnum atque peccatum? Sic est, inquit, regnum Dei, quemadmodum si homo jactet semen super terram. 45. Est et homo qui semiquo scriptum est: qui seminat uerbum seminat. hic homo uerbum seminauit super terram, quando dixit: germinet terra herbam: et subito terrarum germina pullularunt et diuersae rerum species refulserunt. hinc pratorum uirens
Abbreviated transcription (Latin):
discutiamꝰ. Ista sane inuenio quȩ
nullo discreta sint sexu: & cum ꝯci
uuluam natura in qua unius cuiꝰq
amantis generatio ꝑ menstruas for¬
matur etates. ita ẽ quędam uirtus
animȩ: quȩ uelut quodam uuluȩ
genitalis secreto cogitationũ nr̃a¬
rum suscipere semina. ꝯceptꝰ fouere.
partꝰq solet edere. Neq enĩ aliter
diceret ysayas: in utero accepimus
& parturiuimꝰ sp̃m salutis. nisi uul¬
uam animȩ nouisset. Harum ge¬
nerationũ quedam femineȩ sunt
malitia: petulantia: iuxuries: in¬
temꝑantia: impurdicitia. aliaq hu¬
iusmodi uitia. quib animi nr̃i q̃dã
eneruatur uirilitas. Masculinȩ st̃
castitas: ꝑacientia: prudentia:

Expanded text:
discutiamus. istam sane inuenio, quae discutiamus. istam sane inuenio, quae nullo discreta sit sexu. et cum sexuuuluam natura, in qua uniuscuiusque animantis generatio per menstruas formatur aetates, ita est quaedam uirtus animae, quae uelut quodam uuluae genitalis secreto cogitationum nostrarum suscipere semina, conceptus fouere partusque solet edere. neque enim aliter diceret Esaias: in utero accepimus et parturiuimus spiritum salutis, nisi uuluam animae nouisset. harum generationum quaedam femineae sunt: malitia petulantia luxuries intemperantia inpudicitia aliaque huiusmodi uitia, quibus animi nostri quaedam eneruatur uirilitas. masculinae sunt castitas patientia prudentia
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut e contrario illa quȩ cum in¬
eo usu nature humane st̃. ñ comqui¬
nant hominẽ. s quod exit de ore:
furta falsa testimonia sacrilegia.
Hec sunt quȩ comquinant homi¬
nem. In teriora gͦ nr̃a mundemus.
ut possit oblatio ñ dispicere. Ibi
queramꝰ omne quod aꝑit uuluã
masculinũ. hoc ẽ iustum & pͥnci
conceptꝰ partꝰq significant. quib
uulua feminea deflorato pudore
uirginitatis aꝑit᷑. Nam ⁊ si mulier
scificat uirum. & uir mulierẽ. tam̃
plerũq ꝯtingit uirginis uuluam
etiam sine conuigii sc̃itate reseçari.
Neq rursum sola uirilis ẽ grͣa: muli¬
er autẽ sc̃ificationis aliena ẽ: aut utri¬
usq serus confusa natura ẽ. ut
uterq corporeos fundat᷑ in partus.
habent suami muniã uiri. habent
mulieres sexus sui officia discreta.
Generatio ista successionis huma¬
ne mulierem decet. impossibilis ea¬
dem uiro. Ergo si carnis usui non
quadrat hic sensus. offitia animȩ

Expanded text:
sicut e contrario illa quae cum insicut e contrario illa quae cum in usu naturae humanae sunt non coinquinant hominem, sed quod exit de ore, furta, falsa testimonia, sacrilegia, haec sunt quae coinquinant hominem. iotenora ergo nostra mundemus, ut possit oblatio non displicere. ibi quaeramus omne quod aperit uuluam masculinum, hoc est iustum et principconceptus partusque sanctificant, quibus uulua feminae deflorato pudore uirginitatis aperitur. nam etsi mulier sanctificet uirum et uir mulierem, tamen plerumque contingit uirginis uuluam etiam sine coniugii sanctitate reserari. neque rursum sola uirilis est gratia, mulier autem sanctificationis aliena est, aut utriusque sexus confusa natura est, ut uterque corporeos fundatur in partus. habent sua munia uiri, habent mulieres sexus sui officia discreta. generatio ista successionis humanae mulierem decet, inpossibilis eadem uiro. ergo si carnis usui non quadrat hic sensus, officia animae
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ut eam cultu quodam tran¬
quilitatis exerceas. & fructũ ex
ea capias. nec sustineas in eam chana¬
neos. hoc ẽ turbidos sensus. recurre¬
radices gentiliũ. uitioꝵ. omne ꝯsep¬
tum. locos eoꝵ diruas. quib obum¬
brat᷑ ueritas: ꝙ quidã celestis liber¬
uisus cogitationis: horrore tenebro¬
sȩ disceptationis abscondit᷑. S hoc
nisi diumno donatꝰ munere: effice¬
re ñ potes. & ido ait. Dabit tibi ds
hoc ẽ cogitationes optimas. placi¬
da consilia. tranquillas inuentiones.
Cum dederit hec: tolles omne qͦd
aꝑit uuluam masculinũ & sc̃ifica¬
bis dño. Non totũ exigit a te deus:
qui totum donauit. multa enĩ ad
usum substantiȩ largitur humanȩ
& hoc ñ potest ẽẽ diuinũ sacrifitiũ
ubi ẽ usus nature. Edere bibere. dor¬
mire aliaq mysteria corꝑis donost̃
tibi collata ñ ate relata dõ mune¬
ra. Quicquid aũt scm cogitaueris
hoc di munꝰ ẽ. di inspiratio. d̃i gr̃a.

Expanded text:
tis, ut eam cultu quodam trantis, ut eam cultu quodam tranquillitatis exerceas et fructum ex ea capias nec sustineas in eam Chananaeos, hoc est turbidos sensus recurrere, eradices gentilicium uitiorum omne consaeptum, lucos eorum diruas, quibus obumbratur ueritas et quidam liber caelestis uisus cognitionis horrore tenebrosae disceptationis absconditur. Sed hoc nisi diuino donatus munere efficere non potes. et ideo ait: dabit tibi deus, hoc est cogitationes optimas, placida consilia, tranquillas inuentiones. cum dederit haec, tolles omne quod aperit uuluam masculinum et sanctificabis domino. non totum exigit a te deus, qui totum donauit. multa enim ad usum substantiae largitur humanae, et hoc non potest esse diuinum sacrificium, ubi est usus naturae. edere bibere dormire aliaque ministeria corporis dono sunt tibi conlata, non a te relata deo munera. quicquid autem sanctum cogitaueris, hoc dei munus est, dei inspiratio, dei gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝓpt̾ sacram̃tum fidelis ds. s
propt̃ dm̃ &̃ sacramentũ fidele:
Qua ratione gͥ moyses iurantem
dm̃ inducit: Quia nos usu quodã
mortalium claudimur. & uelut
echim cortice quodã nos opinio¬
nis uulgaris inuoluimꝰ. aut uelut
cocleȩ que nisi intra teste oꝑim̃¬
tum sint spirare ñ possunt. nec
aerem liberum capere aut susti¬
nere.Sic nos nisi intra quȩdam
humane ꝯsuetudinis latibula t̃¬
rena uersemur. Unde qr illud ue¬
rius solemꝰ credere quod iure ui¬
rando firmatur ne nr̃a claudicet
rantium. Deniq scriptum ẽ. Iura¬
uit dñs & ñ penitebit eum. tu
es sac̾dos inet̃num. Seruauit ita¬
q quod iurauit: dedit nobis et̃¬
num pͥncipem sac̾dotũ. ut & tu
quod iuraueris ita noueris seruan¬
dum: ut qr ꝑ eum iuras qͦd men¬
titur. sciãs futurũ si mentiaris ulto¬
rem. Expulsis gͥ inquietis & mo¬
bilib cogitationib dabit tibi ds̃
uacuam possessionẽ. cordis & men¬

Expanded text:
enim propter sacramentum fidelis deus, sed enim propter sacramentum fidelis deus, sed propter deum etiam sacramentum fidele est. qua ratione igitur Moyses iurantem deum inducit? quia nos usu quodam mortalium claudimur et uelut echini cortice quodam nos uulgaris opinionis inuoluimus aut uelut cocleae, quae nisi intra testae operimentum sint spirare non possunt nec aerem liberum carpere aut sustinere, sic nos <non> nisi intra quaedam humanae consuetudinis latibula terrena uersamur. unde quia illud uerius solemus credere quod iure iurando firmatur, ne nostra claudicet rantium. denique scriptum est: iurauit dominus, et non paenitebit eum: tu es sacerdos in aeternum. seruauit utique quod iurauit, dedit nobis aeternum principem sacerdotum, ut et tu quod iuraueris ita noueris esse seruandum, ut quia per eum iuras qui non mentitur scias futurum si mentiaris ultorem. expulsis igitur inquietis et mobilibus cogitationibus dabit tibi deus uacuam possessionem cordis et men
Abbreviated transcription (Latin):
tium: Dep̃hendas licet atq hauri¬
as ub tatem gr̃e sp̃alis. Chananei
& enĩ mobiles inquieti sunt. Cum
quos au̾tis ꝓpt̾ leuitatẽ & inquie¬
tudinẽ. instabilitatemq moꝵ pos¬
sessione deiectos: tu teneto ꝯstantiã.
ñ te uilis ratio leiuis sermo ꝑturbet.
Hoc ẽ enĩ chananeus: mobilis ser¬
mo. affectus instabilis. & inquieta
contentio. S magis tranquillita¬
tẽ cordis. & animi serenitatẽ placitꝰ
seruato. ut tanquã in salo maris
tutam nauib stationẽ portu quo¬
dam tuȩ mentis exhibeas. Hanc
possessionẽ tibi dñs pollicet᷑. & quo¬
dam sacramenti ꝓmittit uinculo.
ut constantiã tuam firmet. Neq
enĩ ds ido iurat quod fide creden¬
tis indigeat: aut testimonioꝵ asti¬
pulationib destitutꝰ suffragium
sacramenti requirat. sic̃ homines
qui fidem nobis asciscimꝰ sacram̃to
& ido iuramꝰ. ut credam uera dixis¬
se. Deus aũt & cum loquit᷑ fidelis
ẽ. Cuiꝰ sermo sacramentũ: Non

Expanded text:
cium deprehendas licet atque hauricium deprehendas licet atque haurias ubertatem gratiae spiritalis? Chananaei etenim mobiles, inquieti sunt. cum quos aduertis propter euitatem et inquietudinem instabilitatemque morum possessione deiectos, tu teneto constantiam. non te uilis ratio, leuis sermo perturbet — hoc est enim Chananaeus. mobilis sermo, affectus instabilis et inquieta contentio —, sed magis tranquillitatem cordis et animi serenitatem placidus seruato, ut tamquam in salo maris tutam nauibus stationem portu quodam tuae mentis exhibeas. hanc possessionem tibi dominus pollicetur et quodam sacramenti promittit uinculo, ut constantiam tuam firmet. neque enim deus ideo iurat, quod fide credentis indigeat aut testimoniorum adstipulationibus destitutus suffragium sacramenti requirat sicut homines, qui fidem nobis adsciscimus sacramento et ideo iuramus, ut credamur uera dixisse. deus autem et cum loquitur fidelis est, cuius sermo sacramentum est; non
Abbreviated transcription (Latin):
tus. &. tactus. odor. uox. mens aũt¬
& sensus pars animȩ: pars corporis
ẽ. Tamen priores st̃ disciplinis. qua¬
rum primitua ẽ. puro corde & sim¬
plici sermone oblata do gr̃arum actio.
hec munera obtulit abel: & ido re¬
spexit deus in munera eiꝰ. qm̃ apri¬
mitius obtulit. Accedit gͦ quia de
primitiuis ouiũ obtulit. & de adipi¬
malis quã terrenus. Siqͥdẽ animalis
proximus sp̃alis ẽ. Non enĩ priꝰ qͦd
sp̃ale ẽ: s quod animale. deinde qͦd
sp̃ale Quod animale spirat: habet
uitalem sp̃m. non itẽ quod de t̾ra¬
rum ẽ fructib Deinde obtulit ñ
scd̾a s prima. ñ exigua. s pinguia.
Qualia enĩ lex ꝓbauit. & iussit of¬
ferri: sicut scriptum ẽ. Et erit in
quit cum inducet te deus in t̾ram
& dabit tͥ: & tolles omne qͦd aꝑit
culina sc̃ifica dño. Omne quod
aꝑit uuluã asinȩ mutabis illud
oue: si autẽ non mutabis: redimes
illud. Quid tam ꝓfundi mysterii tã

Expanded text:
tus et tactus, odor, uox — mens autem ettus et tactus, odor, uox — mens autem et sensus pars animest, tamen priores sunt disciplinis. Quarum primitiva est puro corde et simplici sermone oblata Deo gratiarum actio. 42. Haec munera obtulit Abel, et ideo respexit Deus in munera ejus, quoniam e primitivis obtulit. Accedit ergo quia de primitivis ovium, et de adipimalis, quam terrenus; siquidem animalis proximus spiritali est. Non enim prius quod spiritale est, sed quod animale, deinde quod spiritale. Quod animale spirat, habet vitalem spiritum: non ita quod de terrarum est fructibus. Deinde obtulit non secunda, sed prima; non exigua, sed pinguia: talia enim lex probavit, et jussit offerri, sicut scriptum est: Et erit, inquit, cum inducet te deus in terramt tibi. et tolles omne quod aperit culina sanctifica domino. omne quod aperit uuluam asinae mutabis illud oue; si autem non mutabis, redimes illud. quid tam profundi mysterii, tam
Abbreviated transcription (Latin):
humanis artib hoc ẽ medendi ꝑi¬
tia herbarumq sucis sꝑasse remedia.
magis quam de do subsidiũ popos¬
cisse. Ad ipsum enĩ pͥus ẽ ꝯfugien¬
dum. qͥ nr̃ȩ curare possit ani¬
mȩ pai siones. uerum homi¬
nes p̃postero ordine ante sibi opẽ
ab hominib arcescunt. Ubi autem
humana subsidia defecerint. tc̃
opinant᷑ diuini postulandã fauo¬
ris grãm. Concluso gͦ illo ⁊ ꝯuido
caym crimine. aliud oblationis
uitium discutiamꝰ. Obtulit de fruc-¬
tib terrȩ. Non de pͥmis fructibꝰ
primitias dõ. hoc ẽ primitias sibi
priꝰ uendicare. do autẽ sequentia
deferre. Itaq cum anima corꝑi
canquã seruo dña sit p̃ferenda.
utiq pͥmitias eiꝰ hoc ẽ animi priꝰ
quam corꝑis offerre debemus. Pri¬
mitiȩ animȩ. primatꝰ sunt bonarũ
disciplinarũ. Quȩ licet tẽpore pos¬
teriores sint quã corꝑis primitiȩ
quȩ st̃ esca. incrementũ. uisus. audi¬

Expanded text:
humanis artibus, hoc est medendi perihumanis artibus, hoc est medendi peritia herbarumque sucis sperasse magis remedium quam de deo subsidium poposcisse. ad ipsum enim prius est confugiendum, qui nostrae curare possit animae passiones. uerum homines praepostero ordine ante sibi opem ab hominibus arcessunt, ubi autem humana subsidia defecerint, tunc opinantur diuini postulandam fauoris gratiam. concluso ergo illo et conuicto Cain crimine aliud oblationis uitium discutiamus. optulit a fructibus terrae. non a primis fructibus primitias deo: hoc est primitias sibi prius uindicare, deo autem sequentia deferre. itaque cum anima corpori tamquam seruo domina sit praeferenda, utique primitias eius, hoc est animi prius quam corporis offerre debemus. primitiae animae primi motus sunt bonarum disciplinarum. quae licet tempore posteriores sint quam corporis primitiae, quae sunt esca, incrementum, uisus, audi
Abbreviated transcription (Latin):
tiones tuȩ : in quo uersantur
sensus tui. Hoc orationis tuȩ cu¬
biculum ubiq tectum ẽ. & ubiq
secretum ẽ: cuiꝰ arbit nullus ẽ.
nisi solus ds. Orandum autẽ p̃-¬
cipue & ꝓpopulo doceris. hoc
ẽ ꝓ toto corpore. ꝓ menbris oĩb
matris tuȩ. in quo mutuȩ carita¬
tis insigne est. Si enim ꝓ te ro¬
ges: tantũmͦ pro te rogabis. W si
pro se tantum singłi orent: mi¬
nor peccatoris quam int̾ceden¬
tis ẽ gr̃a. Nunc aũt qr singłi
orant ꝓ omnib: etiã om̃s orant
ꝓ singulis. Ergo ut ꝯcludamꝰ si
om̃s pro te rogabunt. Si quidem
& tu in omnib es. Ita magna remu¬
neratio ẽ. ut orationib singuloꝵ
adquirant᷑ singulis totiꝰ plebis
suffragia. in quo arrogantia nulla
s humilitas maior ẽ. & fructus ube¬
rior. S iam tempꝰ ẽ alio transire
qm̃ de eo quod pꝰ dies obtulit capm
plene diximꝰ. factus ẽ inditiũ resu¬
pini cum ipsa postulatio uoti ma¬
tura ẽẽ debeat. ne uideamur de

Expanded text:
tiones tuae, in quo uersantur tiones tuae, in quo uersantur sensus tui. hoc orationis tuae cubiculum ubique tecum est et ubique secretum est, cuius arbiter nullus est nisi solus deus. orandum autem praecipne et pro populo doceris, hoc est pro toto corpore, pro membris omnibus matris tuae, in quo mutuae caritatis insigne est. si enim pro te roges, tantummodo pro te rogabis, et si pro se tantum singuli orent, minor precatoris quam intercedentis est gratia; nunc autem quia singuli orant pro omnibus, etiam omnes orant pro singulis. ergo ut concludamus, si omnes pro te rogabunt, siquidem et tu in omnibus es. ita magna remuneratio est, ut orationibus singulorum adquirantur singulis totius plebis suffragia. in quo adrogantia nulla, sed humilitas maior est et fructus uberior. Sed iam tempus est alio transire, quoniam de eo quod post dies optulit Cain plene diximus fastus esse indicium resupini, \' cum ipsa postulatio uoti matura esse debeat, ne uideamur de
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ñ possint: & semiustulent᷑.
plurima: ne p̃maturo sermone
& infidis aurib uel infirmis quasi
incocta cõmittas: atq au̾tatur
auditor ⁊ cum horrore fastidiat.
Si coctiora gustaret: sp̃alis cibi
patris. qui bona nouerit dare:
aut que bona sunt a bono pos¬
cas. & impense & frequent̃ monu¬
it orandum: ñe ut fastidiosa ꝯti¬
nuet᷑ oratio. s assidua. frequent̃:
offundunt᷑ plerũq inania lon¬
ge p̃cationi: int̾misse autẽ pror¬
sus obrepit incuria. Deinde monet
ut cum ipse ueniam tibi poscis:
tum maxime aliis largiendam
noueris: quo p̃cem tuam oꝑis
tui uoce cõmendes. Apłs quoq
docet orandum. sine ira & dis-¬
ceptatione ut ñ turbet᷑ & non
int̃polet᷑ oratio tua. Docet etiã
orandum in omni loco: cum sal¬
uator dicat intra in cubiculũ
tuũ. s intellige ñ cubiculũ ꝯclu¬
sum parietib quo tua menbra
claudant᷑: s cubiculum quod
in te ẽ. In quo includunt᷑ cogita¬

Expanded text:
ferre non possint, et semiustulentur ferre non possint, et semiustulentur steria, ne praematuro sermone et infidis auribus uel infirmis quasi incocta committas atque auertatur auditor et cum horrore fastidiat. < at> si coctiora gustaret, spiritalis cipatris, qui bona nouerit dare, ut quae bona sunt a bono poscas, et inpense et frequenter monuit orandum, non ut fastidiosa continuetur oratio, sed adsidua frequenter. offunduntur plerumque inania longae precationi, intermissae autem prorsus obrepit incuria. deinde monet, ut cum ipse ueniam tibi poscis, tum maxime aliis largiendam noueris, quo precem tuam operis tui uoce conmendes. apostolus quoque docet orandum sine ira et disceptatione, ut non turbetur, non interpoletur oratio tua. docet etiam orandum in omni loco, cum saluator dicat: intra in cubiculum tuum. sed intellege non cubiculum conclusum parietibus, quo tua membra claudantur, sed cubiculum quod in te est, in quo includuntur cogita
Abbreviated transcription (Latin):
tua: clamet fides: clamet affectꝰ.
clament passiones tuẽ clamet
sanguis tuus. sicut sc̃i abel: de qͦ
dixit deus ad caym. Uox sanguinis
fr̃is tui ad me clamat. Audit te
in occultis: qui mundat in occul¬
tis. Nos nͥ loquentẽ audire ñ pos-¬
sumꝰ. Apud dm̃ loquunt᷑ ñ uerba
s cogitationes. & ut hoc uerũ sci-¬
as: dicebat dñs iħc ad iudos. Quid
cogitatis inala in cordib ur̃is: Non
interro gantis uox ẽ ista. s scientis.
Quod tib manifestat eũgłista di¬
cens. Iħe aũt sciebat cogitationes
eoꝵ. Sicut gͦ filius nouit: nouit
patrẽ nosse audi ꝯsiliariũ & tes¬
tem patris dicentẽ. Scit enĩ pat̃
ur quid uobis opꝰ sit: ante quã
petatis ab eo. Coque ergo subci-¬
neritiam tuã uapore sp̃c sc̃i. Co¬
quȩ &iã animi passiones uerbi
calore. & si crudiores sunt passi¬
ones tuȩ nuꝑ fortasse de egypto
egredientes. oꝑito eas: & lento
calore excoque: ne fortiorẽ ignẽ

Expanded text:
tua, clamet fides, clamet affectus, tua, clamet fides, clamet affectus, clament passiones tuae, clamet sanguis tuus, sicut sancti Abel, de quo dixit Deus ad Cain: Vox sanguinis fratris tui ad me clamat . Audit enim te in occultis, qui mundat in occultis. Nos nisi loquentem aliquem audire non possumus: apud deum loquuntur non uerba, sed cogitationes. et ut hoc uerum scias, dicebat dominus Iesus ad Iudaeos: quid cogitatis mala in cordibus uestris? non interrogantis uox ista est, sed scientis. quod tibi manifestat euangelista dicens: Iesus autem sciebat cogitationes eorum. sicut ergo filius nouit, nouit Patrem nosse, audi consiliarium et testem Patris dicentem: Scit enim Pater vester quid vobis opus sit, antequam petatis ab eo . Coque ergo subcinericiam tuam vapore Spiritus sancti; coque etiam animi passiones verbi calore. Et si crudiores sunt passiones tuae nuper fortasse de Aegypto egredientes, operito eas, et lento calore excoque; ne fortiorem ignem
Abbreviated transcription (Latin):
ore eiꝰ ꝓdibat uita ppłoꝵ. Nos aũt
claudamꝰ ostiũ. ne culpa intret:
ne lapsus aliquis sermonis exeat.
Intrat culpa si lapsus exierit. Audi
quomodo intret culpa. Ex multi¬
loquio inquit ñ effugies peccatũ.
catum: ꝙr in multiloquio nequaꝗͣ
qui exeat sermo trutinat᷑. impru¬
dent̃ labit᷑. Licet ipsum ultra men¬
suram aliquid loqui grande pecca¬
tum sit: & ido caue ne inprudent̃
loquaris. Labia enĩ inprudentis. ĩ¬
ducunt eum ad mala. Caue ne
in oratione te extollas. Oratio enĩ
humiliantis se: nubes penetrauit.
Caue ne incaute symb oli uel
diuulges
mysteria. An nescis quam graue
sit in oratione ꝯtrahere peccatum.
ubi sꝑas remedium: Certe dñs ꝑ
ꝓpħam docuit hoc graue ẽẽ male¬
dictum dicens. & or̃o eius fiat in
percatũ: nisi forte id mediocre tͥ
putas ẽẽ diffidere. Est enĩ de po-¬
tentia di estimare quod ñ audia¬
ris: nisi clamaueris. Clament oꝑa¬

Expanded text:
ore illius prodibat uita populorum: nos autem ore illius prodibat uita populorum: nos autem claudamus ostium, ne culpa intret, ne lapsus aliquis sermonis exeat. intrat culpa, si lapsus exierit. audi quomodo intret culpa. ex multiloquio inquit non effugies peccatum. uit, quia in multiloquio nequaquam qui exeat sermo trutinatur. inprudenter labitur, licet ipsum ultra mensuram aliquid loqui grande peccatum sit. et ideo caue ne inprudenter loquaris; labia enim inprudentis inducunt eum ad mala. caue ne in oratione te extollas; oratio enim humiliantis se nubes penetrauit. caue ne incaute symboli uel diuulges mysteria. an nescis quam graue sit in oratione contrahere peccatum, ubi speras remedium? certe dominus per prophetam docuit hoc graue esse maledictum dicens: et oratio eius fiat in peccatum, nisi forte mediocre id putas esse. diffidere est enim de potentia dei aestimare quod non audiaris, nisi clamaueris. clament o
Abbreviated transcription (Latin):
in cinere: significantes fermentũ
illud quod abscondit mulier illa
euangłica mensuris tribꝰ donec fer¬
mentaret᷑ totum. Misterioꝵ. quoq
p̃mendam ẽẽ doctrinam. Quod aꝑ¬
tius dñs in eugłio docuit suo diceis.
Tu aũt cum orabis intra in cubicu¬
lum tuũ. & clauso ostio ora patrẽ
tuum in abscondito: & ꝑat̃ tuus
qui uidet in abscondito reddet
tibi. Orantes autẽ nolite multum
eo. Cubiculum tuũ. mentis archamũ
aninuiq secretum ẽ. In hoc cubicu¬
lo tuo intra: hoc ẽ intra in alta
p̃cordia. totꝰ ingredere de corꝑis
tui exteriore uestibulo: & claude
ostium tuum. Quod sit ostiũ disce.
Pone dñe custodiã ori meo: & osti¬
um circuitꝰ labiis meis. & paulus
petit orari ꝓse: ut aꝑiatur michi¬
inquit ostium u̾bi. ad loquendũ
mysteriũ xp̃i. S ille ut pote
electus ad eugłii p̃dicationẽ recte
sibi ostium u̾bi optabat aꝑiri: qr
de ore eiꝰ exibat salus gentiũ: de

Expanded text:
in cinere, significantes <sicut> fermentum in cinere, significantes <sicut> fermentum illud, quod abscondit mulier illa euangelica mensuris tribus, donec fermentetur totum, mysteriorum quoque premendam esse doctrinam. quod apertius dominus in euangelio docuit suo dicens: tu autem cum orabis, intra in cubiculum tuum et clauso ostio patrem tuum ora in abscondito, et pater tuus qui uidet in abscondito reddet tibi. orantes autem nolite multum eo. cubiculum tuum mentis arcanum animique secretum est. in hoc cubiculum tuum intra, hoc est intra in alta praecordia, totus ingredere de corporis tui exteriore uestibulo et claude ostium tuum. quod sit ostium tuum disce: pone, domine, custodiam ori meo et ostium circuitus labiis meis. et Paulus petit orari pro se, ut aperiatur inquit mihi ostium uerbi ad loquendum mysterium Christi. sed ille utpote electus ad euangelii praedicationem recte sibi ostium uerbi optabat aperiri, quia de ore eius exibat salus gentium, de
Abbreviated transcription (Latin):
Iustus aũt sic̃ iacob ad auctorem
dm̃ refert quecũq bona fu̾it ꝯse¬
cutꝰ: dicens de omnib quȩcũq
sibi ꝓsꝑare cognouerit. qm̃ tra¬
didit ea dñs d̃ m̃s in manus me¬
as. Hec gͥ melior uotoꝵ. solutio
ẽ: sicut & dauid ait. Immola dõ
sacrifitiũ laudis. & redde altissi¬
mo uota tua. Laudare dm̃ cõ¬
mendare ẽ uotum. & soluere.
Unde & samaritanus ille aliis
antefert᷑. qui cum leꝓsis aliis no¬
uem scd̃m p̃ceptum dñi munda¬
tus a lepra. solus regressus ad xp̃m.
magnificabat dm̃. & agebat gr̃as.
hic alienigena . A. ait illi. Surge &
uade. quia fides tua te saluũ fecit.
Est etiam illa cõmendandȩ oratio¬
nis & uoti disciplina. ut ñ diuulge¬
mus orationẽ s abscondita teneamꝰ
mysteria sic̃ tenuit abraham qui
subcineritias fecit. Tenuerunt et
patres qui coxere consꝑsum. quod
extulerant de egypto subcineritia
fatientes arima: quȩ grece engry¬
fia dicunt. eo quod abscondantur

Expanded text:
iustus autem sicut Iacob ad auctorem iustus autem sicut Iacob ad auctorem deum refert quaecumque bona fuerit consecutus dicens de omnibus quae sibi prosperare cognouerit quoniam tradidit ea dominus deus tuus in manus meas. haec igitur melior uotorum solutio est, sicut et Dauid ait: immola deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. laudare deum commendare est uotum et soluere. unde et Samaritanus ille aliis antefertur, qui cum leprosis aliis nouem secundum praeceptum domini mundatus a lepra solus regressus ad Christum amplificabat deum et agebat gratias. hic alienigena? et ait illi: surge et uade, quia fides tua te saluum fecit. Est etiam illa commendandae orationis et uoti disciplina, ut non diuulgemus orationem, sed abscondita teneamus mysteria, sicut tenuit Abraham, qui subcinericias fecit. tenuerunt et patres, qui coxere conspersum quod extulerant de Aegypto subcinericia facientes azyma, quae graece !v%p6<pia dicunt, eo quod abscondantur
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendat orationẽ. Siquidem
& pharisseus ille rep̃hensus est
qui ieiunia sua uelut benefitia
enumerabat: & tamquã obiec¬
tabat do. & se criminũ memo¬
rabat exortẽ. Predicatꝰ ẽ autẽ
publicanus qui a longe stans.
nolebat oculos ad celum leuare.
s ꝑcutiebat pectus suum dicens.
dñe ds̃ ꝓpitiꝰ esto mͥ peccatori.
Et ido diuina eum sententia
p̃tulit dicens. Quia descendit hic
publicanꝰ iustificatꝰ magis quam¬
ille phariseus. Ille enĩ iustificatur.
quia peccatum ꝓpriũ ꝯfitet᷑. sic̃
locutꝰ ẽ ipse dñs. Dic miquitatẽ
tuas: ut iustificeris. & dauid ait.
Sacrifitium do sp̃o contribula¬
tus. &. iterum. Cor contritũ & hu¬
miliatum: deus ñ sꝑnit. Iheremi¬
as quoq ait. Anima in angustiis
& sp̃s anxius clamat ad te. Ergo
& pharao assirtꝰ qui dicebat.
quis deoꝵ gentiũ istarũ lib̃abit
terram suam de manu mea. qm̃
lib̾abit ds tuus ihrłm de manu
mea: Exaltatione sua deiecti st̃

Expanded text:
commendat orationem. Siquidem commendat orationem. Siquidem et Pharisaeus ille reprehensus est qui jejunia sua velut beneficia enumerabat, et tamquam objectabat Deo, et se criminum memorabat exsortem. Publicanus autem praedicatus est, qui a longe stans nolebat oculos ad coelum levare, sed percutiebat pectus suum dicens: Domine Deus, propitius esto mihi peccatori . Et ideo divina eum sententia praetulit dicens: Quia descendit hic publicanus justificatus magis, quam pharisaeus . Ille enim justificatur qui peccatum proprium confitetur, sicut locutus ipse est dominus: dic iniquitates tuas ut iustificeris. et Dauid ait: sacrificium deo spiritus contribulatus et iterum: cor contribulatum et humiliatum deus non spernit. Hieremias quoque ait: anima in angustiis et spiritus ancxius clamat ad te. ergo et Pharao et Assyrius, qui dicebat: quis deorum gentium istarum liberauit terram suam de manu mea, quoniam liberabit deus tuus Hierusalem de manu mea? exaltatione sua deiecti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ filio dĩ. Medius ur̃m stat
quẽ uos nescitis. Ubicumq enim
sc̃i ido in medio di u̾bum in sin¬
guloꝵ p̃cordiis cõplens maria &
terras. Et cum hic ẽ & alibi est.
ñ mutato loco s repleto ubiq
su p̃sentia. Ubiq enim qui ẽ ꝑ
omnia & in omnib: nullum locũ
inmunem sui relinquens. Et ubi
adẽ erat. & ubi erat adẽ. & ido
qui nouit uelox e̾ẽ u̾bum di. ci¬
to petit & cito impetrat. At uͦ
pharao qui opinionib uanis &
in anib studium impendebat suũ:
ranis repleta egypto. sonum in a¬
nem rerum & strepitũ uanum
reddentib dicenti moyst. Consti¬
tue mͥ quando ꝓ te orem. & pro
famulis tuis & populo tuo. ut ex¬
terminet dñs ranas. cum debue¬
rit in tanta positꝰ necessitate ro¬
gare ut iam oraret. nec differret.
respondit. Crastina die. Otosus
& negligens: morȩ penam. egypti
soluturus excidio. Itaq iste ubi
impetrabat ĩmemor fiebat gr̃ȩ.
& exaltatꝰ mente carnis suȩ. ob-¬
liuiscebatur dm̃. Humilitas aũt

Expanded text:
hoc est filio dei: medius uestrum stat quem uos nescitis. ubicumque enim sancti, illic in medio dei uerbum in singulorum praecordiis conplens maria et terras. et cum hic est, et alibi est non mutato loco, sed repleto ubique sui praesentia; ubique enim est qui est per omnia et in omnibus nullum locum inmunem sui relinquens et ubi adest erat et ubi erat adest. et ideo qui nouit uelox esse uerbum dei cito petit et cito inpetrat. At uero Pharao, qui opinionibus uanis et inanibus studium inpendebat suum ranis repleta Aegypto, sonum inanem rerum et strepitum vanum reddentibus dicenti Moysi: Constitue mihi quando pro te orem, et pro famulis tuis, et pro populo tuo, ut exterminet Dominus ranas ; cum debuerit in tanta positus necessitate rogare, ut jam oraret nec differret, respondit: Crastina die; otiosus et negligens, morae poenam Aegypti soluturus excidio. Itaque iste ubi impetrabat, immemor fiebat gratiae; et exaltatus mente carnis suae, obliviscebatur Deum. 34. Humilitas autem
Abbreviated transcription (Latin):
currit unguenti. mox cum in tabͥ¬
naculũ uenerit. unguentũ mutat᷑
a castellis. Deniq quo ͤ uadit. uide.
Si murus inquit est: edificemꝰ suꝑ
eum turres argenteas. Quȩ lude¬
bat osculis. iam turres erigit: ut
preciosis scoꝵ turrita fastigiis. non
solum hostiles frustet᷑ incursus: ue-¬
rum etiã bonoꝵ ꝓpugnacula stru-¬
at tuta meritoꝵ Explicit liber

Expanded text:
currit unguenti: mox cum in tabecurrit unguenti: mox cum in tabernaculum venerit unguentum mutatur a castellis. Denique quo vadit, vide: Si murus, inquit, est, aedificemus super eum turres argenteas . Quae ludebat osculis, jam turres erigit; ut pretiosis sanctorum turrita fastigiis, non solum hostiles frustretur incursus, verum etiam bonorum propugnacula struat tuta meritorum. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
cernere coronatos: & thori strepen-¬
tis interiꝰ haurire delicias: ne se
priꝰ dñico iugo timefacta subducẽt.
quam uocata inclinaret. Ueni huc
igit᷑. alibano sponsa: ueni huc a li-¬
bano. Transibis & ꝑtransibis. Sepiꝰ
si qua non credit humanis. Hoc nos
magisterium non inuenimꝰ s accepimꝰ.
Sic instituit mistici carminis doctrina
celestis. Osculet᷑ me ab oscl̃is oris sui: qr
ub̾a tua suꝑ uinum. & odor unguen¬
toꝵ tuoꝵ suꝑ omĩa aromata. Unguen¬
tum exinanitũ est nom̃ tuum. Totꝰ
iste deliciarum locus. ludũ sonat.
plausum excitat: amorem ꝓuocat.
deo inquit adolescentulȩ dilexerunt:
& attraxerunt te. Retro odorem un¬
guentoꝵ tuoꝵ curramꝰ. Induxit me
rex in tab̾naculũ suum. Ab osculis
cepit: ut ad tab̾naculũ ꝑueniret. At
illa tam paciens duri laboris exerci¬
tateq iurtutis. ut aꝑiat manu dau¬
stra. in agrum exeat. in castellis ma¬
neat : in principio tam̃ retro odorẽ

Expanded text:
cernere coronatos, et chori strepencernere coronatos, et chori strepentis interius haurire delicias; ne se prius Dominico jugo timefacta subduceret, quam vocata inclinaret. 42. Veni igitur huc a Libano, Sponsa, veni huc a Libano, transibis et pertransibis . Saepius uatur, si qua non credit humanis. Hoc nos magisterium non invenimus, sed accepimus; sic instituit mystici carminis doctrina coelestis: Osculetur me ab osculis oris sui, 174 quia ubera tua super vinum, et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Unguentum exinanitum est nomen tuum . Totus iste deliciarum locus ludum sonat, plausum excitat, amorem provocat. Ideo, inquit, adolescentulae dilexerunt, et attraxerunt te: retro odorem unguentorum tuorum curramus: Induxit me Rex in tabernaculum suum . Ab osculis coepit, ut ad tabernaculum perveniret. 43. At illa tam patiens duri laboris, exercitataeque virtutis, ut aperiat manu claustra, in agrum exeat, in castellis maneat; in principio tamen retro odorem
Abbreviated transcription (Latin):
legant. Si quid decoctum: maturi-¬
ores ꝓbent. Si qͥd modestum: pecto¬
rib inhereat. genas pingat. Si quid
florulentũ: etas florulenta non imꝓb&.
est enim. Diliges dñm dm̃ tuum. De¬
buimꝰ innuptis. calamistris quibdã
crines saltem orationis ornare. Scͥp-¬
tum ẽ enim. Plaude manu: & ꝑcute
pede. Debiumꝰ ꝑpetuos spargere tha-¬
lamos rosis. Etiam in his coniugiis tẽ-¬
poralib. nubenti prius plaudit᷑. qͣm
imꝑatur: ne ante dura offendant
imꝑia. quã blandiciis amor fotus in-¬
olescat. Equoꝵ uis: plause sonitum
discit amare ceruicis. ne recuset iu-¬
gum. Deniq priꝰ assuescit᷑ uerbo
lasciuie: quã uerbere discipline. Ast
ubi colla subdiderit iugo: & habena
constringit. & stimulus urget: & cõ-¬
pares trabunt. & iugalis muitat. Sie¬
etiam uirgo nr̃a. debuit priꝰ amore
pio ludere. aurea thori cęlestis ful-¬
chra mirari in ipso uestibulo nup¬
tiarum. & postes. frondium sertis

Expanded text:
legant: si quid decoctum, maturilegant: si quid decoctum, maturiores probent: si quid modestum, pectoribus inhaereat, genas pingat: si quid florulentum, aetas florulenta non improbeest enim: Diliges Dominum Deum tuum . Debuimus in nuptiis calamistris quibusdam crines saltem orationis ornare; scriptum est enim: Plaude manu, et percute pede . Debuimus perpetuos spargere thalamos rosis. Etiam in his conjugiis temporalibus nubenti prius plauditur, quam imperatur; ne ante dura offendant imperia, 173 quam blanditiis amor fotus inolescat. 41. Equorum vis plausae sonitum discit amare cervicis, ne recuset jugum. Denique prius assuescitur verbo lasciviae, quam verbere disciplinae. Ast ubi colla subdiderit jugo; et habena constringit, et stimulus urget, et compares trahunt, et jugalis invitat. Sietiam virgo nostra debuit prius amore pio ludere, aurea thori coelestis fulcra mirari in ipso vestibulo nuptiarum, et postes frondium sertis
Abbreviated transcription (Latin):
quam tetendit aruit. nec sua ei que
inuocabat idola ꝓfuerunt. Deide
conuersus ad dm̃. rogauit ueniam:
statimq manus eiꝰ quȩ aruerat sa¬
crilegio. sanata est religione. Lam
maturũ in uno & miscdiȩ diuine.
& indignationis exemplum extitit:
ut sacrificanti. subito dextera adime¬
ret᷑: penitenti. uenia daret᷑. Hlȩc ego
nalis sacerdos munuscula paraui:
usu indoctus licet. s urĩs edoctus mo-¬
rib. Quantus enĩ adolescere potuit
usus. tam parua mmitiatȩ religions
etate: Si quos hic flores cernitis: de
ur̃ȩ uitȩ collectos legite sinu. Non st̃
hec precepta uirginib: s: de uirgini¬
bus exempla. Urẽ uirtutis effigiem:
nr̃a depinxit oratio. Ur̃ȩ grauitatis
imaginẽ: quasi in speculo quodam
sermonis istiꝰ. cernitis refulgere. Uos
si qua ẽ. nr̃o gr̃a inhalastis ingenio:
urm̃ est quicqͥd iste redolet liber. Et
qm̃ quot homines. tot sententie: si
quid defecatũ est in sermone nr̃o. õs

Expanded text:
quam tetendit, aruit, nec sua ei quae quam tetendit, aruit, nec sua ei quae invocabat, idola profuerunt? Deinde conversus ad Dominum, rogavit veniam, statimque manus ejus quae aruerat sacrilegio, sanata est religione . Tam maturum in uno et misericordiae divinae et indignationis exemplum exstitit, ut sacrificanti subito dextera adimeretur, poenitenti venia daretur. CAPUT VI. nalis sacerdos munuscula paravi, licet usu indoctus, sed vestris edoctus moribus. Quantus etenim adolescere usus potuit tam parva initiatae religionis aetate? Si quos hic flores cernitis, de vestrae vitae collectos legite sinu. Non sunt haec praecepta virginibus, sed de virginibus exempla. Vestrae virtutis effigiem nostra depinxit oratio, vestrae gravitatis imaginem quasi in speculo quodam sermonis istius cernitis refulgere. Vos si quam nostro gratiam inhalastis ingenio, vestrum est quidquid iste redolet liber. Et quoniam quot homines, tot sententiae: si quid defaecatum est in sermone nostro, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
lapĩ barbam uidisset aureã: tolli
imꝑauit. incongruũ eẽ apellans.
ut filiꝰ barbam haberet. patre ñ
habente. Idem simulachris tenen¬
tib aureas pateras ademit: allegãs
acciꝑe se debere quod dii darent.
ut a diis quȩ bona sunt adipiscant᷑.
Nichil autẽ auro melius. Qd̃ tam̃ si
malũ est: habere deos non debere. Si
bonum: habere magis homines deb̃e.
Sui irtscirent: Ita iudibrio babiti sũt:
ut neq iupiter uestem suã defend̃e
potuerit. nec barbam escolapius. nec
apollo pubescere adhuc ceꝑit: neq
om̃s qui dicunt᷑ dii retrahere potu¬
erint pateras quas tenebant. non
tam furti reatum timentes. quam
sensum ñ habentes. Quis igit᷑ eos co-¬
lat. qui nec defendere se quasi dii.
nec abscondere se quasi homines pos¬
sunt: At in templo di nr̃i cũ hie¬
roboã rex sceleratissimꝰ. dona quȩ
pater eiꝰ posuerat auferret. ac suꝑ
scm̃ altare libaret idolis: dextera eiꝰ

Expanded text:
lapii barbam vidisset auream, tolli lapii barbam vidisset auream, tolli imperavit, incongruum esse appellans ut filius barbam haberet, patre non habente. Idem simulacris tenentibus aureas pateras ademit, allegans accipere se debere, quod dii darent: 172 ut a diis quae bona sunt, adipiscantur: nihil autem auro melius: quod tamen si malum est, habere deos non debere: si bonum est, habere magis homines debere, qui uti scirent. 37. Ita ludibrio habiti sunt, ut neque Jupiter vestem suam defendere potuerit, nec barbam Aesculapius, nec Apollo pubescere adhuc coeperit, neque omnes qui dicuntur dii, retrahere potuerint pateras quas tenebant: non tam furti reatum timentes, quam sensum non habentes. Quis igitur eos colat, qui nec defendere se quasi dii, nec abscondere quasi homines possunt? 38. At in templo Dei nostri cum Jeroboam, rex sceleratissimus, dona quae pater ejus posuerat, auferret, ac super sanctum altare libaret idolis; nonne dextera ejus