comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t: in die consũmationis. Sisꝑc creat: ergo ds̃ ẽ. Ita
enim creat: quomͦ ⁊ pat̾. Sit gła dñi in scłm. Ergo ⁊ nos
qui glorificamus: sempit̾m erimus. Retabitur dñs
in oꝑib suis. Leticia ẽ. enim dñi: quando nos creatu¬
ra ipsius benedicimus eum in die resurrectionis. Qui
respicit t̾ram: ⁊ facit eã tremere. Tremet enĩ t̾ra nr̃a
indie udicu. fignificat autẽ peccatores t̾renos. Qui can¬
mur. Non enim haberet fumum: nsi ignis eet sanao
año inuita mea: psallam deo meo quan disi lincdue¬
ad modum ⁊ alibi dixit. Dimitte me ut refrige rrp¬
usquam habeam:⁊ amplius ñ ero. Himitte me pau¬
lulum temporis ut agam penitentam pro peccatis
meis. qm̃ in inferno non ẽ qui possit confiteri peccati
sua hocumdum sit ei eloquium meũ. Iocundum siti.
ut merito aliquis possit laudare ⁊ benedicere deur̃ s
Beati qui post iudicium hoc dicunt. Deficiant pecdo¬

Expanded text:
tur. In die consummationis. Si spiritus creat: ergo Deus est. Ita tur. In die consummationis. Si spiritus creat: ergo Deus est. Ita enim creat, quomodo et Pater. Sit gloria Domini in saeculum. Ergo et nos qui glorificamus, sempiterni erimus. Laetabitur Dominus in operibus suis. Laetitia est enim Domini, quando nos creatura ipsius, benedicimus eum in die resurrectionis. Qui respicit terram, et facit eam tremere. Tremet enim terra nostra in die judicii. Significat autem peccatores terrenos. Qui tanm salvabimur. Non enim haberent fumum, nisi ignis esset. Cantabo Domino in vita mea: psallam Deo meo quamdiu sum. Quemadmodum et alibi dixit: Dimitte me ut refrigerer priusquam abeam, et amplius non ero . Dimitte me paululum temporis, ut agam poenitentiam pro peccatis meis: quoniam in inferno non est qui possit confiteri peccata sua. Jucundum sit ei eloquium meum. Jucundum sit ei ut merito aliquis possit laudare et benedicere Deum. OBeati qui post judicium hoc dicunt. Deficiant peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ne ẽ. hoc mirȩ sapientiȩ. quomͦ in mari sunt reptilia quo¬
rum non ẽ. numerus. et pisces tam maiores quam mino¬
res. ⁊ quomodo sunt in profundo. ⁊ inde resumunt ui¬
tam: ubi si homo ceciderit moritur. ⁊ ipsi si uenerint
in t̾ram moriuntur. Illic naues ꝑtransibunt. Quis ex
nobis ẽ. nauis fortis. qui possit istud scłm fugere. ut
ñ submergatur. aut offendat in petram. s habeat sẽ¬
sum qui eum gubernet. ut possit saluus fieri: Braco
iste quem formasti. ad illudendũ ei. Iudei dicunt. Dra¬
conem magnum fecit ds̃. qui drͣ leuiatã: ⁊ ẽ. in mari.
Et quando aiunt recedit occeanus: draco uertitur. Nos
Quantos enim monachos⁊ clericosprecipitauit. Omĩa
a te expectant. ut desillis escam in tempore. Quia oĩa
dei nudu uiuunt. Auferes sꝑm eoꝵ ⁊ deficient. Consũ¬
mationem mundisignificat: quomͦ precepto
dñi omnia ext̾minentur. sic̃ scriptum ẽ. Ter¬
ra es: ⁊ int̾ram ibis. Emitte sp̃m tuũ ⁊ creabun¬

Expanded text:
ne est hoc mirae sapientiae quomodo in mari sunt reptilia, quorum non est numerus? Et pisces tam majores quam minores: quomodo sint in profundo, et inde resumunt vitam, ubi si homo ceciderit, moritur, et ipsi si venerint in terra, moriuntur? Illic naves pertransibunt. Quis ex nobis est navis fortis qui possit istud saeculum fugere et non submergatur aut offendat in petram: sed habeat sensum qui eum gubernet, ut possit salvus fieri. Draco iste quem formasti ad illudendum ei. Judaei dicunt, draconem magnum fecit Deus, qui dicitur Leviathan, et est in mari: et quando, aiunt, recedit Oceanus, draco vertitur. Nos Quantos enim monachos et clericos praecipitavit. Omnia a te exspectant ut des illis escam in tempore, etc. Quia omnia Dei numationem mundi significat: quando praecepto Dei omnia exterminantur, sicut scriptum est: Terra es et in terram ibis . Emitte spiritum tuum et creabun
Abbreviated transcription (Latin):
ligita. aut ingłam dei. hoc ẽ głam iusti. quemad¬
modũ in euangłio ipse saluator dicit. confitebor d¬
mi pat̾. hoc ẽ. glorificote:aut quia confitemur pecca
canra. dño. In eo enim quod confitem᷑ peccata nr̃a dõ:
glorificamus eũ. Et decorẽ induisti. Uide ordinem. Pri¬
mum aliquis conficet᷑ ⁊ sic accipit pulchritudinẽ et
decorẽ: ⁊ postea lumen. Hoc enim sequitur. amictus

Expanded text:
tia, aut in gloria Dei: Hoc est, gloriam induisti: quemadmodum in Evangelio ipse Salvator dicit: Confitebor tibi, Pater: hoc est, glorifico te: aut quia confitemur peccata nostra Domino. In eo enim quod confitemur Deo peccata nostra, glorificamus eum. Et decorem induisti. Videte ordinem. Primum aliquis confitetur, et sic accepit pulchritudinem, et decorem, et postea lumen. Hoc enim sequitur: Amictus
Abbreviated transcription (Latin):
dño ⁊ inuocate nomen eius. Conficemmi. et
dicite: qm̃ peccatores sumus. Tu aut̃ misericor¬
es. ⁊ nos miserisumus. Et inuocate nom̃ eits
iergentes opa eius. Erubescant iudei. qui dicunt ii
esri i antum facta eẽ. mirabilia. ⁊oꝑa enuis. Cantate
err psallite ei. Qui intelligit scãs scripturas. et in le¬
ge dñĩ medicat᷑ iugiter. et mens eius contemplã
elestia: hic canit deo. Qui autem inse habet om̃s uir
nens uirtutum: psallit dño. Narrate omna mirabi¬
ua eius. Incentesimo sexto psalmo dicit. Qui descendt̃
mare in nauib facientes oꝑationem in aquis multis:
psi uiderunt oꝑa dñi ⁊ mirabilia eius in ꝓfundo.
sim naui nr̃a corꝑali transicrimus illesi. ⁊ nusquã
nos tempestas opprimat: nec inpetram offenderimus
ut frangamus nauĩ nr̃am: possumus narrare mira¬
bilia. Et reuera grande miracłm ẽ. transire mundũ is¬
cum sine macła. haudamin in nomine sco ei. Pro¬
phecia ẽ. de popło gentium. hoc ẽ. ut simus ⁊ uocem̃¬

Expanded text:
et dicite: quoniam peccatores sumus. Tu autem misericors, et misereris nobis. Et invocate nomen ejus. inter gentes opera ejus. Erubescant Judaei qui dicunt in Israel tantum facta esse mirabilia et opera ejus. Cantate ei, et psallite, ei. Qui intelligit sanctas Scripturas, et in lege Domini meditatur jugiter, et mens ejus contemplatur coelestia, hic canit Deo. Qui autem habet in se omnes vinens virtutum, psallit Domino. Narrate omnia mirabilia ejus. In centesimo sexto psalmo dicit: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis. Ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo. Si in navi nostra corporali transierimus illaesi, et nusquam nos tempestas opprimat: nec in petram offenderimus et frangamus navem nostram, possumus narrare mirabilia Dei. Et revera grande miraculum est, transire mundum istum sine macula. Laudamini in nomine sancto ejus. Prophetat enim de populo gentilium. Hoc est, ut simus
Abbreviated transcription (Latin):
bris benedici ⁊ laudari ñ potest: ẜ in luce benedit
Rem dico miram. Et si m nocte surgimus: aminli¬
ce. benedicimus. Nunqͣm.rꝑiano nor. Semꝑapiu
ratum cormeum ds̃: paratum cormeũ. Paratus sim
hic: paratus sum in fuc̃o. Psallo int̾ris: psallo ⁊nc¬

Expanded text:
bris benedici et laudari non potest: sed in luce benedicitur. bris benedici et laudari non potest: sed in luce benedicitur. Rem dico miram: Et si nocte surgimus, Deum in luce benediParatum cor meum, Deus, paratum cor meum. Paratus sum hic: paratus sum in futuro. Salvo et in terris; salvo
Abbreviated transcription (Latin):
lius ẽ. scđm hebraicum. legere in gła mea.Quod di¬
cit hoc ẽ. Cantabo ⁊ psallam ingła mea. Hoc dnẽ qđ
cbipsallo. qđ tibi canto: ñ tibi grãm facio.s michi.
In alio enim psalmo dicit. qm̃ bonor meorum ñ
eges. Quod ego facio: ꝓme facio. Quod enim seruio
cibi: mea gła ẽ. Ieiunamus. Nunquid aliquid deo do¬
namus: Pro peccatis nr̃is hoc facimus. Iacemus insac¬
co. quid ex hoc prestamus dño: Hoc illi tantũ preste¬
mus. ut saluemus animas nr̃as. ipse enĩ nos desiderat.
sic̃ bonus ⁊ misericors medicus: si aliquẽ sanauerit
gaudet quidẽ ⁊ ipse zille qui sanatus ẽ. ita ⁊ dñsnr̃.
ut ꝓsallas deo. Oxurge et psalle. quare iaces: Omoni¬
che quistas corporẽ. quare iacet anima tua. et nou
us dño: Maledictus homo. qui facit opus ani aui¬
gent. Si psalterium es si cithara es. quare surdues
non glorificas dm̃ : Exurgam dilucło. Os in cen¬

Expanded text:
lius est secundum Hebraicum legere, in gloria mea. Quod dilius est secundum Hebraicum legere, in gloria mea. Quod dicit, hoc est: Cantabo et psallam in gloria mea: Hoc, Domine, quod tibi psallo, quod tibi canto, non tibi gratiam facio, sed mihi. In alio enim psalmo dicit: Quoniam bonorum meorum non eges . Quod ergo facio, pro me facio. Quod ergo servio tibi, gloria mea est. Jejunamus: numquid aliquid Deo donamus? Pro peccatis nostris hoc facimus. Jacemus in sacco. Quid ex hoc praestamus Domino? Hoc tantum illi praestamus, ut salvemus animas nostras. Ipse enim hoc desiderat. Sicut bonus et misericors medicus: si aliquem sanaverit, gaudet quidem et ipse et ille qui sanatus est: ita et Dominusut psallas Deo: exsurge et psalle, quare jaces? O monache, qui stas corpore, quare jacet anima tua, et non psallis Domino? Maledictus homo qui facit opus Dei negligenter . Si psalterium es, si cithara es, quare surdus es, et non glorificas Deum? Exsurgam diluculo. Deus in tene
Abbreviated transcription (Latin):
Canticũ. semꝑ refertur in sensum. Psalmus ut
refcitur in corꝑalla. ut autem manifestius dicamus:
canticum ad theoricã refertur. psalmus aut̃ in prac¬
cicem: hoc ẽ. in oꝑe. Qm̃ ergo in titulo. prescriptum ẽ
canticũ psalmi: rectae ⁊ consequent̾ in scđo u̾sicło ait.
cantabo ⁊ psallam in gła mea. P aratum cor meũ
ałs: paratum cormeũ. Paratus sum ñ solũ oꝑe: s etiã
corde ⁊ sensu. Paratũ cormeũ ds̃. in sensu. paratũ cor
meũ in oꝑe: hoc ẽ. in practice. Qm̃ ñ solum corde sen¬
suq s et inoꝑe paratus sum: ꝓpt̾ea ⁊ in scđ̃o dico. cã¬
tabo ⁊ psallam ingła mea. Cantabo hoc ẽ. in corde meo.
et psallam. Sicut psalterium ex multis cordis compo¬
situm ẽ. ⁊ si una corda rupta fuerit. ext̾minat᷑ psalt̾iũ.
ita ⁊ in actib nr̃is si unũ mandatũ p̾tergressi fuerimͦ.
psalt̾ium nr̃m rumpit᷑. Ideo dixit. Cantabo ⁊ psallã
ingła mea. In aliis codicib legitur. in gła tua.S me¬

Expanded text:
Canticum semper refertur in sensum: psalmus vero refertur in corporalia. Ut autem manifestius dicamus, canticum in theoriam refertur: psalmus autem in practicen, hoc est, in opera. Quoniam ergo in titulo scriptum: Canticum psalmi: recte et consequenter in secundo versiculo ait: Cantabo et psallam in gloria mea. Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum. Paratus sum non solum opere, sed etiam corde et sensu. Paratum cor meum, in sensu: paratum cor meum, in opere, hoc est, in practice. Quoniam non solum corde et sensu, sed et in opere paratus sum. Propterea et secundo dico: Cantabo et psallam in gloria mea. Cantabo, hoc est, in corde meo, et psallam. Sicut psalterium ex multis chordis compositum est, et si una cet si in actibus nostris unum praeceptum praetergressi fuerimus, psalterium nostrum rumpitur. Ideo dixit: Cantabo et psallam in gloria mea. In aliis codicibus legitur, in gloria tua. Sed me
Abbreviated transcription (Latin):
qiut: Ee omnia quȩ intra me sunt nomini scõeius.
aauentus filii: nomen patris ẽ. ante aduentum. xpi.
sebatur ds: pater ignorabatur. Deniq ipse dicit in
euangłio. Pater reuelaui nomen tuum hominibNõ
posumus in singłis uersicłis immorari: qm̃ longus
c̃psalmus S breuessententiolas. debemus singlis uer¬
scłis coaptare: magis exponentes. quam u̾ba texences.
Benedic anima mea dño: ⁊ noli obliuisci omnes recri¬
butiones eius. Multas retributiones nobis prestiat dñs.
gandia nobis beneficia prestitit: quia cęlum. qr t̾ram.
ꝑ elementa omnia ꝓnobis fȩcit. Sol ipse. ⁊luna. ⁊stel

Expanded text:
dicit: Et omnia quae intra me sunt nomini sancto ejus? Adventus Filii, nomen Patris est. Ante adventum Christi sciebatur Deus: Pater ignorabatur. Denique ipse dicit in Evangelio: Pater, revelavi nomen tuum hominibus . Non possumus in singulis versiculis immorari: quoniam longus est psalmus: sed breves sententiolas debemus singulis versiculis coaptare, magis sensum exponentes, quam verba texentes. Benedic, anima mea, Domino: et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Multas retributiones nobis praestitit Dominus: grandia nobis beneficia praestitit: quia coelum, quia terram, quia elementa omnia pro nobis fecit. Qui propitiatur
Abbreviated transcription (Latin):
rescuas. Oultas infirmitates habet anima nle. Qur
peccata: tot infirmitates. Deniq ⁊ illa mulierm au
ꝗio. quȩ decem rocto annos habebat sp̃m infirmia¬
cis caput sursum erigere ñ poterat: Uidece quia diat
Quando aliquis habet infirmitatis sp̃m contractus
ẽ. deorsum conspicit.: terram intuetur: cȩlum uder
non pot̾. Qui redimit de interitu intam cuã. Preco
inquit empti estis magno: nolite fieri serui hominũ
Quod ẽmaius precium. quã creatorem ꝓ creatura san

Expanded text:
ris. Multas infirmitates habet anima nostra. Quot peccata, tot infirmitates. Denique et illa mulier, in Evangelio, quae decem et octo annis habebat spiritum infirmitatis, et caput sursum erigere non poterat . Videte quid dicat: Quando aliquis habet spiritum infirmitatis, contractus est, deorsum conspicit, terram intuetur, coelum videre non potest. Qui redimit de interitu vitam tuam. Pretio, inquit, redempti estis: nolite fieri servi hominum . Quod est maju
Abbreviated transcription (Latin):
autem: dert̾ uocat᷑. Ab aquilone in quit exardeset
mala suꝑ t̾ram. Mare legitur ⁊ innumeris ⁊ ineo¬
dor⁊in omni scriptura sc̃a. Et ubicũq mare audits
scđm climata semꝑ intelligitur occidens. asitu em
iberłm: mare hoc magnum qđ dr̃ in occidente ẽ ini¬
dece igitur mist̾ium scripturarũ. In isto locobis ot¬
dens nominatur:⁊ nec semel nothus. Hoc quare dr
dus: s tantum gentium.Iemq quid dicit: Errauc¬
runt in solitudine mninaquoso: uiam ciuitatis h¬
bitacłi non inuenerunt. esurientes ⁊ sicientes. Et ut
sciatis quia ꝓprie de uocatione gentium scribit᷑. a
de repulsione iudeorum: in sequentib ipsiuspsalm
scriptum ẽ. Posuit flumina in deserto: udelicet¬

Expanded text:
autem dexter vocatur. Ab aquilone, inquit, exardescent autem dexter vocatur. Ab aquilone, inquit, exardescent mala super terram . Mare legitur in Numeris, et in Exodo, et in omni Scriptura sancta, et ubicumque mare auditis, secundum climata semper intelligitur occidens. A situ enim Jerusalem mare hoc magnum, quod dicitur, in occidente est. Videte igitur mysterium Scripturarum. In isto loco bis occidens nominatur, et nec semel notus. Hoc quare dicndus, sed tantum gentium. Denique quid dicit? Erraverunt in solitudine in inaquoso: viam civitatis habitaculi non invenerunt. Esurientes et sitientes. Et ut sciatis quia proprie de vocatione gentium scribitur, et de expulsione Judaeorum, in sequentibus ipsius psalmi scriptum est: Posuit flumina in desertu
Abbreviated transcription (Latin):
manus di aboli possidebat nos. asolis ortu ⁊ occasu:
abaquilone ⁊ mari. Uidecur qui de quatuor dixisse
climata. orientem. occidentem .meridiem. ⁊ boream.
hoc ẽ. climata mundi: s ñ ita psalmus continet. hic
enim habet asolis ortu ⁊ occasu: ecce duo climata. Ab
aquilone: hoc ẽ. aseptemtrione.Ecce tria climata.
Et a mari. Mare utiq in occidente ẽ. Ergo uidete.qm̃
occidentẽ bis nominauit: ⁊ nec meridiem semeb
Quare gͥ tria climata nominauit:⁊uũ noluit ñ¬
rłm. bethleem in austro posita ẽ. Propt̾ea dr̃: deus
ab austro ueniet. Si autem ds ab austro ueniet qu¬
mͦ nunc dr̃ a solis ortu et occasu. ab aquilone. et a¬
ster.⁊ nothus tacitus ẽ: A solisortu ⁊ occasũ. ama
uobis. quia inulti uemient ab oriente et occidentes
recumbent insinũ abrahe. Filii autem generations
huius: longe erunt. asolis ortu ⁊ occasũ. utiq allen¬
genȩab aquilone.aquilo durissimus uent᷑ nomine

Expanded text:
manus diaboli possidebat nos. A solis ortu et occasu, manus diaboli possidebat nos. A solis ortu et occasu, ab aquilone et mari. Videtur quidem quatuor dixisse climata: Orientem, Occidentem, Meridiem, et Boream: haec sunt quatuor climata mundi. Sed non ita psalmus continet. Hic enim habet: A solis ortu et occasu: Ecce duo climata: Ab aquilone, hoc est, a septentrione: Ecce tria climata. Et mari. Mare utique in occidente est. Ergo videte quoniam occidentem his nominavit, et meridiem nec semel. Quare igitur tria climata nominavit, et unum noluit nunrusalem, Bethleem in austro posita est. Propterea dicitur, Deus ab austro veniet. Si autem Deus ab austro veniet: quomodo nunc dicitur, A solis ortu et occasu, et ab aquilone? Auster et notus tacituobis, quia multi venient ab oriente et occidente, et recumbent in sinu Abrahae: filii autem generationis hujus longe erunt . A solis ortu et occasu: utique alienigenae. Et ab aquilone. Aquilo durissimus ventus est: nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Inimicꝰ homo suꝑseminauit zitania. Inimicus aũ
ẽ. tipse possessor: ꝓpt̾ea manu sua nos tenet:ñ qi
diligit: s quia odit. Quos redemit de manum
mici. Grandis in aiestas ẽ. ⁊ grandis potentia sang¬
nis dni: quȩ soluit manum diaboli. Quomͦ enĩ sunt
aliqua animalia ⁊stringunt aliquid intra se inclu¬
sum. sicut dicunt ⁊ medici. ⁊ phisici. ut nisi fractum
fuerit ase ñ diuidit᷑. nec dimitait illud quod intrin¬
secus clausum tenet. si aut̃ missum fuerit oleum sta¬
tim dissoluitur. et quod strictum fuerat dissipatur.
⁊diuiditur in partes: sic ⁊ manum durissimã diabo¬
u. soluit sanguisxꝑi. Nolebat nos dimittere. sangui¬
nẽ suum fudit dñs. quasi oleum miscđiȩ: ⁊ ꝑ ipsum
nos liberauit. De regionib congregauit eos. Uide
quam grandis sit manus diaboli. Quos redemit de
manu inimici. Hos aut̃ om̃s quosredemit de ma¬
nu mimici: in cunctis regionib tenebant᷑ in manu
mimici. De regionib congregauit eos. In doto orbe

Expanded text:
avit zizania. Inimicus autem est ipse et possessor. Propterea manu sua nos tenet: non quia diligit, sed quia odit. Quos redemit de manu inimici. Grandis majestas et grandis potentia sanguinis Domini, qui solvit manum diaboli. Quomodo enim sunt aliqua animalia quae stringunt aliquid intra se inclusum, quod dicunt et medici, et physici, ut nisi fractum fuerit, a se non dividitur, nec dimittit illud quod intrinsecus clausum tenet: si autem missum fuerit oleum, statim dissolvitur, et quod strictum fuerat dissipatur et dividitur in partes: sic et manum durissimam diaboli solvit sanguis Christi. Nolebat nos dimittere diabolus. Sanguinem suum fudit Dominus quasi oleum misericordiae, et per ipsum nos liberavit. De regionibus congregavit eos. Vide quam grandis sit manus diaboli. Quos redemit de manu inimici. Hos autem quos redemit de manu inimici, in cunctis regionibus tenebantur in manu inimici. De regionibus congregavit eos. In toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ de titulo disputamus: ut x ciii.¬
ex ciculo intelligatur ⁊ psalmus. Psalmꝰ daiud
quarta sabbati. Quarta sabbati in mediosabbati ẽ. quas
incorde sabbati: hoc ẽ. inmedio ebdomadis. Dies enim
quarta ẽ. Et quarta dies: ex utroq: latere equales dies¬
habet.: Habet enim ex uno latere diem primum. scdm ⁊es¬
des quarta hoc ẽ quarta sabbati: exutroq latere duplic
trinitate firmatur. Simulq considerandum: quia que¬
tusnumerus uirtute decimus ẽ. Si enm computes⁊ ert
nem facias. unus. duo.tres. quatuor: decimus numerꝰe
ficitur. Uidetisigitur qm̃ quartus numerꝰ efficit decimis
Et considerate ex hoc: quia quatuor euangłia indecalog
non dissentiat lex uetus. ab euangłii dignitate. hoc in¬
terim diximus de titulo: nunc dicamus de psalmo.
sultionum dñs: deus ultionum libere egit. Etant
dempore latuit.⁊ non parebat in popło: postea liben
egit. Qui ante ignorabatur: postea triumphauit in cu¬

Expanded text:
er de titulo disputamus, ut ex titulo intelligatur et psalmus. Psalmus David quarta sabbati. Quarta sabbati, in medio sabbati est: quasi in corde sabbati, hoc est, in medio hebdomadis. Dies enim quarta est, et quarta dies habet ex utroque latere aequales dies. Habet enim ex uno latere diem primum, secundum, terVidetis igitur quoniam dies quarta, hoc est, quarta sabbati, ex utroque latere duplici trinitate firmatur. Simulque considerandum: quia quartus numerus, virtute decimus est. Quomodo? si enim computes, et ordinem facias: unum, duo, tres, quatuor, decimus numerus efficitur. Vidistis igitur quoniam quartus numerus efficit decimum, et considerate ex hoc: quia quatuor Evangelia in decalognon dissentiat lex vetus ab evangelica dignitate. Hoc interim diximus de titulo, nunc veniamus ad psalmum. Deus ultionum Dominus, Deus ultionum libere egit. Qui tanto tempore latuit, et non apparebat in populo: postea libere egit. Quia antea ignorabatur, postea triumphavit in cru
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: neq possunt ea sustinere. quȩ preciosa st̃. Vnde di
zin alio loco dedeo. Posuit cenebras lacibum suum
hoc ẽ. dñs posuit cenebras latibulum suum. Et uenti
ergo dñi annuntiat᷑ in nocte. Quasi quibdam ũbor

Expanded text:
sunt: neque possunt ea sustinere quae pretiosa sunt. Unde dicitur sunt: neque possunt ea sustinere quae pretiosa sunt. Unde dicitur et in alio loco de Deo: Posuit tenebras latibulum suum , hoc est, Dominus posuit tenebras latibulum suum. Et veritas ergo Domini ann
Abbreviated transcription (Latin):
numtandum mane mĩam tuam. Si confiteris dño: an¬
nuntias mane miscđias dñi. Et psalle̾ A nomini tuo
altissime. Istum u̾sicłm refert adhunc. qui sequitur:
⁊ueritatem tuam ꝑ noctem. Quando enim confitem᷑ deo:
spamus miscđiam. Quando enĩ psallimus deo: oꝑam᷑
inrtutes. ad annuntiandũ mane miscłiam tuã. Ubist̃
qui scđm lict̾am scripturas intelligunt: Media die
miãm dei. annuntiare ñ possu. hi mus: Et certe. xͥa¬
norum ⁊ monachoꝵ ẽ maxime. in noctib peccata sua¬
confiteri. Et quomͦ nunc dicit: Ad annuntiandũ manc
rum lum̃ lucẽ. nisi precesserint tenebrȩ. ⁊ mane factũ
fuerit: miscdiam dñi consequi non possumus. ⁊̃ inca¬
tem annuntia mane miscdiam dñi: cum sol iusticra
cus in corde cuo fuerit. Et ueritatem tuã ꝑnoctem Vt¬
cas dñi non annuntiat᷑ nisi innocte: in die ñ pot̃ane¬
tiari. Non enim possunt imbecilles ferre.quȩ mago

Expanded text:
nuntiandum mane misericordiam tuam. Si confiteris Domino, annuntiandum mane misericordiam tuam. Si confiteris Domino, annuntians mane misericordias Domini. Et psallere nomini tuo, Altissime. Istum versiculum refert ad hunc qui sequitur, et veritatem tuam per noctem. Quando enim confitemur Domino, speramus misericordiam. Quando vero psallimus, operamur virtutes. Ad annuntiandum mane misericordiam tuam. Ubi sunt qui secundum litteram Scripturas intelligunt? Media die misericordiam Dei annuntiare non possumus? Et certe Christianorum et monachorum est, maxime in noctibus peccata suaconfiteri. Et quomodo nunc dicit: Ad annuntiandum mane rum lumen lucere. Nisi praecesserint tenebrae, et mane factum fuerit, misericordiam Domini consequi non possumus. Tunc autem annuntias mane misericordiam Domini, cum sol justitiae ortus in corde tuo fuerit. Et veritatem tuam per noctem. Veritas Domini non annuntiatur, nisi ad noctem: in die non potest annuntiari. Non enim possunt imbecilles ferre quae magna
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt minist̾ia: ⁊ hostias immolant. Hoc totum quaredixi:
bati. ab oꝑib mundi: ⁊ ea facere quȩ ad dm̃ ꝑtinent. Psalmꝰ
igit᷑ cantici ẽ. in die sabbati: quando ñ oꝑamur mundo.
zoꝑamur deo. Uideamus gͥ quid nobis sit cantandum in
sabbato: quando amundi cessamus oꝑib Bonum ẽ con¬
fiteri dño: ⁊ psallere nomini cuo altissime. Non dixit boñ
ẽpsallere. ⁊ postea confiteri: suide ordinem. Bonum ẽcon¬
ficeri: ⁊bonum ẽ. psallere. Primum agere penitentiam.
⁊lacrimis delere peccata: ⁊ postea cantare dño.Bonumẽ
confiteri dño. Non hominib s deo. Illi confitere peccata:
quisanare pot̾. Et psallere nomini tuo altissime: ad annũ¬
uandum mane miscdiam duam. ⁊ ueritatem cuã ꝑnoctẽ.
Diligent̾ intelligite quid drͣ ad annuntiandũ mane
miscdiam tuam: ⁊ ueritatem tuam ꝑ noctem. Singłiu
sicłi: ad singłos referunt᷑. Bonum ẽ. confiteri dño: ad an¬

Expanded text:
ciunt ministeria, et hostias immolant. Hoc totum quare dixi?ciunt ministeria, et hostias immolant. Hoc totum quare dixi?bati ab operibus mundi, et ea facere quae ad Deum pertinent. Psalmus igitur cantici est in die sabbati: quando non operamur mundo, et operamur Deo. Videamus quid nobis sit cantandum in sabbato, quando a mundi cessamus operibus. Bonum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime. Non dixit: bonum est psallere, et postea confiteri: sed vide ordinem: Bonum est confiteri, et bonum est psallere. Primum age poenitentiam, et lacrymis dele peccata, et postea canta Domino: Bonum est confiteri Domino; non hominibus, sed Deo; illi confitere peccata, qui sanare potest. Et psallere nomini tuo, Altissime. Ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem tuam per noctem. Diligenter intelligite quod dicitur: Ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem tuam per noctem. Singuli versiculi ad singulos referuntur. Bonum est confiteri Domino: ad an
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati. Non potest diem sabbaci agerere: nisi qui sex dies
transierit. Sex dieb laboramus:in die septima requiescin
Ergo dño cantare non posumus: nisi in cie sabbati. Quan¬
diu oꝑa istius mundi facimus. hoc ẽ. sex dieb: cantare dño
non possumus. Deniq dr̃ in leuitico. Non facietis in die sab¬
bati omne opus seruilȩ. Quicumq ergo insabbato ẽ.⁊ in
requie dm̃. opus seruile facere ñ debet. Hoc ẽ. quod ad mun¬
dum istum ꝑtinet: s illud debet opus facere. qđ ad sabba¬
tum ꝑtinet. Uultis scire. qm̃ in sabbato oꝑantur sacerdotd
in templo dñi: Non licet in sabbato cuicumq ligna cał
Deniq unus qui inuentus ẽ. in heremo: lapidatus ẽ ⁊ocq¬
susẽ. Deinde ñ licet ignem succenderere. Non licet etiamd
liquid opis facere. Uidecis engo qm̃ ceree omnia hȩc qll
inmundo alicui facẽ non licet insabbato. sacerdotib solis
uicet: Ilam et ligna cedunt. ⁊ignem supponunt. ⁊ alia fa¬

Expanded text:
n potest diem sabbati agere, nisi qui sex dies transierit. Sex diebus laboramus, in septima die requiescimus. Ergo Domino cantare non possumus, nisi in die sabbati. Quamdiu opera istius mundi facimus, hoc est, sex diebus, Domino cantare non possumus. Denique dicitur in Levitico: Non facietis in die sabbati omne opus servile . Quicumque ergo in sabbato est, et in requie Domini, opus servile facere non debet, hoc est, quod ad mundum istum pertinet: sed illud debet opus facere, quod ad sabbatum pertinet. Vultis scire quoniam in sabbato operantur sacerdotes in templo Domini? Non licet in sabbato cuicumque ligna caedere . Denique unus qui inventus est in eremo, lapidatus est, et occisus. Denique non licet ignem succendere: non licet etiam aliquid operis facere. Videtis autem quoniam omnia haec quae in mundo alicui facere non licet in sabbato, sacerdotibus solis licet. Nam et ligna caedunt, et ignem supponunt, et alia fa
Abbreviated transcription (Latin):
ego enim quasi oliua uberis indomo dñi. Accendamꝰ
ergo ⁊ nos lucernam nrãm de ista oliua: ⁊statm cũ xꝑo
iemus ad regna cȩloꝵ. Et enim correxit orbem: qui ñ

Expanded text:
Ego enim quasi oliva uberis in domo Domini. Accendamus Ego enim quasi oliva uberis in domo Domini. Accendamus ergo et nos lucernam nostram de ista oliva, et statim cum Christo ibimus ad regna coelorum. Etenim correxit orbem terrae, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
spassionem. Cetẽam crux ista. ⁊ in britanna ẽ.⁊inin
dia ẽ: ⁊ inuniu̾so orbe terrarum. Deniq quid dicit ⁊
meuangłio. Nisi tuleritis crucem meam:⁊ cotidie secu¬
a fueritis me. Uidete quid dicat. Nisi anima ur̃a ita ad
crucem fuerit preparata. sic̃ mea fuit pro uobis: mei
dicipłi eẽ. ñ potestis. felix qui crucem ⁊ resurredionem.
locum natiuitatis xpi. ⁊ locũ ascensionis. portat in pec¬
torc suo. felix ẽ qui bechleem habet in corde suo: incuiꝰ
muspanis. Simus ⁊ nos domus panis: eius qui de cȩlo
descendit. Cotidie nobis. xꝑc crucifigitur: Nos mundo
crucifigimur: ⁊ xꝑc innobis crucifigit᷑. felix ẽ in cuius
corde cotidie xꝑc resurrexit: si cotidie pro peccatis etiã
leuib agit pęmitentiam. felix ẽ. qui coudie de monde
oliueti ascendit. adregna cȩlorum: ubi sunt oliuȩ dñi
uberes: ubi lumen.xꝑ̃i nascitur: ubi sunt oliueta dni.

Expanded text:
sed passionem. Caeterum crux ista et in Britannia est, et in sed passionem. Caeterum crux ista et in Britannia est, et in India est, et in universo orbe terrarum.Evangelio? Nisi tuleritis crucem meam, et quotidie secuti fueritis me . Videte quid dicat: Nisi anima vestra ita ad crucem fuerit praeparata, sicut mea fuit pro vobis, mei discipuli esse non potestis. Felix qui crucem, et resurrectionem, et locum nativitatis Christi, et locum ascensionis portat in pectore suo. Felix est qui Bethlehem habet in corde suo: in cujumus panis. Simus et nos domus panis ejus, qui de coelo descendit. Quotidie nobis Christus crucifigitur: nos mundo crucifigimur: et Christus in nobis crucifigitur. Felix est, in cujus corde quotidie Christus resurgit: si quotidie pro peccatis suis, etiam levibus, agit poenitentiam. Felix est qui de monte Oliveti ascendit ad regna coelorum: ubi sunt olivae Domini uberes, ubi lumen Christi nascitur: ubi sunt oliveta Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
qui non commouebit᷑. Nunquã corrigitur. nisi quod
ante rectum fuit: ⁊ postea de prauatum ẽ. Sic igit᷑ mned
zomne humanum genus. naturalit̾ intelligunt dm̃.
Nullȩ enim gentes sunt: quȩ naturalr ñ intelligant
creatorem suum. Licet enim̾ lapides ⁊ ligns uenerent̃
tam̃ intelligunt aliquid maius eẽ. quam ipsi sunt:
et merrore suo indicant se habere sapientiam. hoci
nulla gens ẽ. quȩ naturalr̃ non intelligat dm̃. Dems
gentilẽs colunt ydola:hoc ẽ. lapides ⁊ ligna ueneraĩ
Et si forte rixam fecerint. ⁊ si iuramentum aliquod nt̃
illos uenerit: non dicunt lapides isti uident. lignaus
aefcit orbem terie: qui non commouebit᷑. Ideo uenit
iꝑx. ⁊ correxit genus humanĩ: quodante fuerat depra¬
uacum: ut in et̾num non cõmoueat᷑. Ctux enim ipssꝰ
columpna ẽ. generis humani. In ipsa enim colunna
edificata ẽ. domus eius. Ego crucem dico ñ lignum:

Expanded text:
qui non commovebitur. Numquam corrigitur, nisi quod qui non commovebitur. Numquam corrigitur, nisi quod ante rectum fuit, et postea depravatum est. Sic igitur et nos, et omne humanum genus naturaliter intelligit Deum. Nullae enim gentes sunt, quae naturaliter non intelligant Creatorem suum. Licet enim lapides, et ligna venerentur: tamen intelligunt aliquid majus esse quam ipsi sunt, et in errore suo indicant se habere sapientiam, hoc est, nulla gens est quae naturaliter non intelligat Deum. Denique gentiles idola colunt: hoc est, lapides et ligna venerantur: et si forte rixam fecerint, et si juramentum aliquod inter illos venerit, non dicunt lapides isti vident, ligna vicorrexit orbem terrae qui non commovebitur. Ideo venit Christus, et correxit genus humanum, quod ante fuerat depravatum, ut in aeternum non moveatur. Crux enim ipsius columna est generis humani. In ipsa columna aedificata est domus ejus. Ego crucem dico, non lignum,
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui habebat plures margaritas. uendidit plurs.
dñi: ⁊ inquirite inquit uiam dñi. Nisi steterimus muui
plurimis: unam uiam inuenire non possumus. Quȩs
istȩ margaritȩ plures. quȩ sunt uiȩ plures. quȩ suncit
atria plura. ut inueniamus unam margaritam: unan
uiam. ⁊ unum atriũ: Abraham.ysaac iacob. morses i
naue. ysayas. iheremias. iezechiel duodecim ꝓphetȩ. dau
salomon: fuerunt atria. hȩc atria nr̃a sunt. Primum
in illa si in trauerimus: de illis atriis. postea ueniemus
ad atria euangłii. ubi inuenit᷑ rꝑc. Cõmoueaturafi¬
cie eius unnu̾sa t̾ra. Uidete quid dicat. Cȩlum ñ mout̃
afaciȩ dei.ẜ quicũq t̾renus ẽ. ille respicit dñm: ⁊ comno¬
uetur ⁊ contremiscit. Dicite ingentib quia dñs regnane
Nisi terra commota fuerit. ⁊ a sua t̾rena oꝑa recessert.
dñs non regnat ingentib Et enim correxit orbem tͥt

Expanded text:
ille qui habebat plurimas margaritas: vendidit plures, ille qui habebat plurimas margaritas: vendidit plures,  viis Domini, et inquirite, inquit, viam Domini . Nisi steterimus in viis plurimis, unam viam invenire non possumus. Quae sunt istae margaritae plures? Quae sunt viae plures? Quae sunt ista atria plura: ut inveniamus unam margaritam, et unam viam, et unum atrium? Abraham, Isaac, et Jacob, Moyses, Jesu Nave, Isaac, Jeremias, Ezechiel, duodecim Prophetae, David, Salomon fuerunt atria, hoc est, atria nostra sunt. Primum in illa intramus, de illis atriis postea venimus ad atrium Evangelii, ubi invenitur Christus. Commoveatur a facie ejus universa terra. Videte quid dicat: Coelum non movetur a facie Dei: sed quicumque terrenus est, ille respicit Dominum: et commovetur, et tremiscit. Dicite in gentibus quia Dominus regnavit. Nisi terra commota fuerit, et a suo terreno opere recesserit, Dominus non regnabit in gentibus. Etenim correxit orbem terrae
Abbreviated transcription (Latin):
año patrie gentium: afferte dño głam ⁊ honorem: gen¬
tium multitudo. uocatio gentium: ȩccłiȩ congregãtioẽ.
afferte dño głam ⁊ honorem. Quando honoramusdñm
mini eius. Sta serur: gła dñi ẽ. Qui uos recipit: me recipit.
ite matria eius. Hostiam scãm: uiuam. placentẽ deo. Tol¬
lite hostias. uos ipsi afferte hostias. Quas hostias. Uos ipsi
estote hostiȩ Uirginitas holocaustum. xꝑi ẽ: uniu̾sa casti¬
tas. siue inuirginitate. siue minduitate. siue in continẽ¬
ua hostia xꝑ̃i ẽ Remnouam loquor.hostia castitatis: ip¬
sase portat. Tollite hostias: ⁊ introite matria enis:adorate
dñm mnatrio sco eius. uideo plura atria: undeo unum
atrium. Tollice hostias. ⁊introite ⁊ matria enuis. Ecce plu¬
sa atria. Rursum adorate dñm: matrio sco eius. Ecce unũ
atrium. Uidete ergo qm̃ non pot̾ deuno atrio uenire ad
plura atria: s de plurimis atriis. uenit᷑ ad unum atrium.
lulcis scire hoc ipsum mist̾ium. ⁊ inalio loco: Negotiator

Expanded text:
am et honorem? Gentium multitudo, vocatio gentium, et Ecclesiae congregatio est. Afferte Domino gloriam et honorem. Quando honoramus Domimini ejus. Gloria servi, gloria Domini est. Qui vos recipit, me recipit .ite in atria ejus. Hostiam sanctam, vivam, placentem Deo . Tollite hostias. Vos ipsi afferte hostias. Quas hostias? Vos ipsi estote hostiae. Virginitas, holocaustum Christi est. Universa castitas, sive in virginitate, sive in viduitate, sive in continentia, hostia Christi est. Rem novam loquor, hostia castitatis ipsa se portat. Tollite hostias, et introite in atria ejus. Adorate Dominum in atrio sancto ejus. Video plura atria: video unum atrium. Tollite hostias, et introite in atria ejus. Ecce plura atria. Rursum: Adorate Dominum in atrio sancto ejus: ecce unum atrium. Videte ergo quoniam non potest de uno atrio veniri ad plura atria: sed de plurimis atriis venitur ad unum atrium. Vultis scire hoc ipsum mysterium? Ecce in alio loco negotiator
Abbreviated transcription (Latin):
cum patrib nr̃is. filii secuti sumus patres: hoc fecimus
uodet patres nr̃i fecerunt. Omnes enim sub peccato con¬
disit: ut omniũ misereret᷑. In iuste inquit egimus. im¬
quicadem fecimus. Diligent̾ animadu̾tite quid dicit
Deccauimus cũ patrib nr̃is. iniuste egimus. iniquicatem
tcius. Nunquid dixit impie egimus. imquitatẽ feci¬
nus: Alud ẽ. peccatorem ee. ⁊ inustum: aliud ẽẽ aimpiũ.
Auecator frequent᷑ uincit᷑ infirmitate corꝑoris: impius aũ
negat adñĩm. Propt̾ea ergo qm̃ ego ñ sum impiuss. pec¬
autor: propt̾ea audeo rogare pro peccatis meis. Pacresnr̃i
in egypto ñ intellȩxerunt mirabilia tua. Uiderunt ⁊
nuderunt biderunt carnalib oclis: ⁊ spualibroclis¬

Expanded text:
cum patribus nostris. Filii secuti sumus patres. Hoc fecimus cum patribus nostris. Filii secuti sumus patres. Hoc fecimus quod et patres nostri fecerunt. Omnes enim sub peccato conclusit, ut omnibus misereretur . Injuste egimus: iniquitatem fecimus. Diligenter animadvertite quid dicat: Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Numquid dixit, impie egimus? aliud est peccatorem esse et injustum, aliud est esse impium. Peccator frequenter vincitur infirmitate corporis: impius autem negat Deum. Propterea ergo quoniam ego non sum impius, sed peccator, propterea audeo rogare pro peccatis meis. Patres nostri in Aegypto non intellexerunt mirabilia tua. Viderunt, et non viderunt. Viderunt carnalibus oculis
Abbreviated transcription (Latin):
Seas qra prior popls osfẽ dit ce. ⁊ nouus paops
ereatur qui seruiet cibi. Scio quia ueniet filius tus
s salueabit omne genus humanum: ⁊ credent inã
dun electi erunt. Propt̾ea ergo rogo qm̃ ego prius nt
sum in ueti lege ut imputes michi mercedem. cũ ouie
popło. Ui detur ñra sententia eẽ hȩc ł. egamus ip soi
ũsicłos: ⁊ inueniemus ipsum sensum eẽ. quẽ dirimis.
Uisita nos in salutari tuo: hoc ẽ infilio tuo. quando
uenerit. Aduidendum in bonitate electors cuoꝵ.
hoc ẽ.da nobis partem cum apłis. Qm̃ nos quidẽ an¬
decessimus eos in tempore: illi antecedunt nos inspia¬
lb hoc ẽ. ut uideamus bonitatem tuam: quã factur̾
es cum electis tuis. Ad lȩtandum in leticia gentis cuȩ
Gens dni nos sumus: si tñ cantum gens ipsius sumis.
Dopło inquit qui nascetur: quẽ fecit dñs. Ut laude¬
mus cum hereditate tua. Hoc ẽ. ut cum euangłio: nos
habeamus partem: qui inueceri lege factisumus. dba¬

Expanded text:
am prior populus offendit te, et novus populus creatur, qui serviat tibi. Scio quia veniet filius tuus, et salvabit omne genus humanum, et credent in eum, qui electi erunt. Propterea ergo rogo quoniam ego prius natus sum in veteri Lege, ut imputes mihi mercedem cum novo populo. Videtur nostra esse sententia haec. Legamus ipsos versiculos, et inveniemus ipsum sensum esse quem diximus. Visita nos in salutari tuo. Hoc est, in Filio tuo, quando venerit. Ad videndum in bonitate electorum tuorum. Hoc est, da nobis partem cum apostolis. Quoniam nos quidem antecessimus eos in tempore: Illi vero antecedent nos in spiritualibus: hoc est, ut videamus bonitatem tuam, quam facturus es cum electis tuis. Ad laetandum in laetitia gentis tuae. Gens Domini nos sumus; si tamen gens ipsius sumus. Populo, inquit, qui nascetur, quem fecit Dominus. Ut laudemur cum haereditate tua. Hoc est, ut cum Evangelio et nos habeamus partem, qui in veteri lege facti sumus . Abra
Abbreviated transcription (Latin):
Dixeram enim de hereticis hoc dici. Uiduam zaducnã
interfecerunt. Uiduam illam: quȩ deum uirum habe
desiuit. Anma peccatoris: aduena ẽ. Quinon ẽhabitat:
hocẽ. qui non habitat. Ille qui nuꝑ crediderat: repent
scandaliratusꝑit. Et pupillos occiderunt: ⁊ dixeruntĩ
indebit dñs. Miramur si pupilli dicunt᷑. ubiuidua est:
Sicut enim uidua anma peccatoris ẽ sic pupilli dicunt᷑.
qui patrem amiserunt habere dm̃. Et dixerunt. Quida
xerunt: Non uidebit dñs: nec intelliget deus iacob. hoc
dicunt omnes: qui opprimunt scõs. Itis dicentibꝰ. indete

Expanded text:
dixeram enim de haereticis hoc dici. Viduam et advenam dixeram enim de haereticis hoc dici. Viduam et advenam idesivit, anima est peccatoris. Advena est qui non est habitator, hoc est, qui non habitat. Ille qui nuper crediderat, repente scandalizatus perit. Et pupillos occiderunt, et dixerunt: non videbit Dominus. Miramur si pupilli dicuntur, ubi vidua est? sicut enim vidua, anima peccatoris est: sic pupillos illos dicit, qui Patrem amiserunt habere Deum. Et dixerunt. Quid dixerunt? Non videbit Dominus: nec intelliget Deus Jacob. Hoc dicit omnis
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores głabunt᷑: Inpatientia humana: non uult
pacientem cupimus. Si quando aliquis in nos deliquerit:
impsoñ uolumus patientẽ ẽẽ dm̃. Isquequo peccatores
głabuntur: Non eis suficit peccare: s etiam in peccatis glo¬
nant᷑ Prima infelicitas ẽ. peccare. Scda infelicitas. im¬
mo nouissima: non agere penitentiam. Isti autẽ pecca¬
tores. non solum nonflectunt ceruicem: slibere post pec¬
loquitur. necesse ẽ. ut male faciat: ex habundantia emĩ
coedis os loquit᷑. Ubicunq conscientia uulnerata ẽ: ibi
in ore facile peccat᷑. Popłm tuum dñe humiliauerunt.
fuit:⁊ mittis corde. uiduam ⁊ aduenam interfecerunt.
⁊pupillos occiderunt. Et dixei. aint non uidebit dñs
Licet hoc manifestum sit. scđ̾m hrstoriam. semꝑenimn
quicunq presidio indiget. facile opprimitur: ⁊ quano
aliquis humilior fuerit. tanto ille magis qui opprimit
offendit deum: tamen ⁊ scđim tropologiam int̾preters

Expanded text:
peccatores gloriabuntur? Impatientia humana non vult peccatores gloriabuntur? Impatientia humana non vult patientem cupimus Deum. Si quando aliquis in nos deliquerit, in ipsum non volumus esse patientem Deum. Usquequo peccatores gloriabuntur? Non eis sufficit peccare, sed etiam in peccatis gloriantur. Prima infelicitas est peccare: secunda infelicitas, immo novissima, non agere poenitentiam. Isti ergo peccatores non solum non flectunt cervicem, sed libere post pectur, necesse est ut male faciat. Ex abundantia enim cordis os loquitur . Ubicumque conscientia vulnerata est, ibi in ore facile peccatur. Populum tuum, Domine, humiliaverunt.  mitis corde. Viduam et advenam interfecerunt, et pupillos occiderunt: et dixerunt, non videbit Dominus. Licet hoc manifestum sit secundum historiam, semper enim quicumque praesidio indiget, facile opprimitur, et quanto aliquis humilior fuerit, tanto ille magis qui opprimit, offendit Deum: tamen et secundum tropologiam interpretemur:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enim faciens: carbones ignis congregabis suꝑ capẽ
eius. Hoc non uidetur eẽ. pietatis: s crudelitatis Si em̃
bene illi facio. ut illi male faciat ds̃: non uenit hocde
pietate. s de crudelitate mentis. Quid enim dicit aps̃
Si esurierit inimicus cuus: ciba illum. Sisicit: da illi
potum. Hucusq uidetur miscdia. Hocuero qđ infete
hoc enim faciens. carbones ignis congregabis supcaput es.¬
lon igitur sic ẽ accipiendum: s alio sensu. Si te ꝑcutit
mimicus: prebe illi ⁊alteram maxillam.Si tibi ille male¬
facit: tu illi facbene. Si enim hoc feceris: carbonesigniscon¬
Degabis suꝑ caput eius. Quod dicit hocẽ. Mundabiseũ
apeccatis. Uindicatur einm crudelitas illiuis: patientia
uia Si sagitam dirigis in lapidem. ⁊ lapis durus fuent.
non solum non infigitur. s resilit. Sic imimicus tuui site¬
ꝑcusserit ⁊ reꝑ cussus non fuerit: pacientia tua supatus.
aameliora reuertitur: Usq quo peccatores ñe: usqueqͦ

Expanded text:
iens, carbones ignis congregabis super caput ejus . Hoc non videtur pietatis esse, sed crudelitatis. Si enim bene illi facio, ut illi malefaciat Deus; non venit hoc de pietate, sed de crudelitate mentis. Quod enim dicit Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitit, da illi potum: hucusque videtur misericordia. Hoc vero quod infert; Haec enim faciens, carbones ignis congregabis super caput ejcrudelitatem docet? Non igitur sic accipiendum, sed alio sensu. Si te percutit inimicus, tu ei praebe et alteram maxillam . Si tibi ille malefacit, tu illi fac bene. Si enim hoc feceris, carbones ignis congregabis super caput ejus. Quod dicit, hoc est, mundabis eum a peccato. Vincitur enim crudelitas illius patientia tua. Si sagittam dirigas in lapidem, et lapis durus fuerit: non solum non infigitur, sed resilit. Sic inimicus tuus si percusserit, et repercussus non fuerit, patientia tua superatus, ad meliora convertitur. Usquequo peccatores, Domine, usquequo
Abbreviated transcription (Latin):
c. Dicat aliquis. Quȩ ẽ. ista uallis oliuarum: Habet da¬
bolus oliuas suas: habet philosophos. habet hereticosh¬
bent ⁊ ipsi oleum: ⁊ipsi lumen scientiȩ ꝓmictunt: silla
oliueta in ualle deducunt. Oleum autem peccatoris. ĩ
impinguet caput meum. Nos ergo rogemus dñm: ut se¬
nectus nr̃a. ⁊ omnis ñr labor.⁊ om̃s cenebie nr̃ȩ. oleo añ
illuminentur. Diligenter attende inscripturis: ubi pri¬
mum legerimus senectutem. adam nungentis. xxxan

Expanded text:
ti. Dicat aliquis: Quae est ista vallis Olivarum? Habet diati. Dicat aliquis: Quae est ista vallis Olivarum? Habet diabolus olivas suas: habet philosophos: habet haereticos: habent et ipsi oleum. Et ipsi lumen scientiae promittunt, sed illa oliveta in perditionem deducunt: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Nos ergo rogemus Dominum, ut senectus nostra, et omnis noster labor, et omnes tenebrae nostrae, oleo Domini illuminentur. Diligenter attendo in Scripturis, ubi primum legerim senectutem. Adam nongentis trigint
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑa nr̃a quando laboramus. loquor simplicĩ ꝓpter
simpliciores fr̃s. qui non possunt incelligere sublimitis.
quomodo corꝑa nĩa. quando laborant ñ reficiunt᷑. ni¬
siunctione olei. quomͦ lumen quod in lucerna. nisi ole¬
um iniseris extinguit᷑: sic ⁊ lumen senectutis meȩ. oleo
⁊miscłia dei indiget. ut crescat. Deniq ⁊ apłi ascendunt
in montem oliuetr: ut qm̃ lassi erant. ⁊ in digebant lu¬
cernȩ ipsorum oleo dm̃i. de oleo dñi illuminantur. Un¬
itumense tuȩ. Nullus alius monserat. de quo ascender&
dñs in cȩloꝵ regna: nisimons oliueti. Nonquid ñ erat¬
mons sublimior in galilea thabor: Quid necesse fuit ut
dñs de monte oliueti. conscenderet inregna cȩloꝵ eSui¬
de quid te scriptura doceat. Ilisi cibi ⁊ lampadib tuis &¬
um miseris: non poteris ascendere in regna cȩlor. Debes
eẽ in monte oliueti: ñ inualle oliuarum: s in monte olue¬

Expanded text:
corpora nostra quando laboramus loquor simplicius propter corpora nostra quando laboramus loquor simplicius propter simpliciores fratres, qui non possunt intelligere sublimius quomodo corpora nostra, quando laborant, non reficiuntur, nisi unctione olei: quomodo lumen quod in lucerna est, nisi oleum miseris, exstinguitur: sic et lumen senectutis meae, oleo et misericordia Dei indiget ut crescat. Denique et apostoli ascendunt in montem Oliveti, ut quoniam lassi erant, et indigebant lucernae ipsorum oleo Domini, de oleo Domini illuminentur. Unitu mensae tuae . Nullus alius mons erat, de quo ascendit Dominus regna coelorum, nisi mons Oliveti? Numquid non eratmons sublimior in Galilaea, Thabor? Quid necesse fuit ut Dominus de monte Oliveti conscenderet in regnum coelorum? Sed vide quid te Scriptura doceat: Nisi tibi et lampadibus tuis oleum miseris, non poteris ascendere in regna coelorum. Debes esse in monte Oliveti, et non in valle Olivarum, sed in monte Olive
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os uencilabimus cornu. Deniq nullũ animal in tẽ¬
plo ĩmolatur dño: nisi quod cornu habet. Tria nimo¬
labant᷑ dño in templo: Immolat᷑ taurus: ĩmolat᷑ ane
ĩmolatur hyrcus. Tria ĩmolant᷑: ⁊ uniu̾sa cornuta ss
susi enim aliquis habuerit cornu. inquo inimicosuentilet.
iumicos. Ibi confudit diabolum: ⁊ omnẽ eius exercitũ.
łp̃s quidẽ crucifixus erat incorpore: siuere crucifige¬
bat ibi demones. Nonfint crur. s criumpbus fuit: sed
uexillum fuit. Proc̾ea conscendit in erucem: ut nosde
cetram alcum colleret. Ego puco crucem saluatoris istã
cendunt iudȩi ⁊ con̾cendunt gentiles. Et exaltabit̃
sicut unicornis cornir meum. Aln habebant plura cor¬
nua: ego unum solũ habeo habeo cornu. Michi autẽ
absit gloriari. msi in cruce dñi ꝑ quem michi mundꝰ
crucifsxus ẽ. ⁊ ego mundo. Et senectus mea in miscdia
uberi. Senectus nr̃a: oleo dei indiget. Quomodo enĩ

Expanded text:
nostros ventilabimus cornu . Denique nullum animal in temnostros ventilabimus cornu . Denique nullum animal in templo immolatur Domino nisi quod cornu habet. Tria immolabantur Domino in templo, immolabatur taurus, immolabatur aries, immolabatur hircus. Tria immolabantur, et universa cornuta sunt. Nisi enim aliquis habuerit cornu in quo inimicos ventilet, entilavit inimicos. Ibi confudit diabolum, et omnem ejus exercitum: Christus quidem crucifixus erat in corpore: sed vere crucifigebat ibi daemones. Non fuit crux: sed triumphus fuit, sed vexillum fuit. Propterea conscendit crucem, ut nos de terra in altum tolleret. Et puto crucem Salvatoris istam cendunt Judaei, et conscendunt gentiles. Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum. Alii habeant plura cornua: ego unum solum cornu habeo. Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini: per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Et senectus mea in misericordia uberi. Senectus nostra oleo Dei indiget. Quomodo enim