comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mei barthimeus cecꝰ sedebat uxta uiã mendicans. Quintade¬
cima uirtute illuminat cecuis. Cecitas ex parte facta ẽ in iu¬
deis. illustrat᷑ in finẽ. quando eis mutet heliã ꝓpħam. Iuxta
iudaioꝰ illuminat᷑ popłs. cũ misericors et miserator dñs ẽ illu¬
minans cecos. erigens allisos. diligens pauꝑes. custodiens ad¬
uenas. Et cõminant᷑ ei multi ut taceat. Peccata &e demonia¬
cõpescunt clamorẽ pauꝑis. quẽ exaudiuit dñs. At ille magis
clamabat. In grauescente bello. manus ad lapidẽ adutorii.
Hoc ẽ iħm natarenũ. cũ clamore leuande st̃. Q p̾cepit eũ¬

Expanded text:
maei Bartimaeus caecus sedebat juxta viam mendicans. Quinta decima virtute illuminatur caecus. Caecitas ex parte facta Judaeis illustrabitur in fine, quando eis mittet Eliam prophetam. Juxta Judaicus illuminatur populus. Cui misericors et miserator Dominus adest: illuminans caecos, erigens elisos, diligens pauperes, custodiens advenas. Et comminabantur illi multi ut taceret. At icompescunt clamorem pauperis, quem exaudivit Dominus. At ille magis clamabat. Ingravescente bello, manus ad lapidem adjutorii, hoc est, Jesum Nazarenum, cum clamore levandae sunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ nosse. uoce ancillaꝵ ext̃riti. excitam̃ ad amarissimos pꝰ
lapsũ fletus. qui male cogitamꝰ de deo. Q male locuti sumꝰ ad
ꝓximos: &e male fecimus ad nosmet ipsos. Et ueniunt in p̃dium
getsemani. id ẽ uallis pinguedinũ. ubi tauri pingues obsedet᷑̃
eũ. et uituli multi etreundedert̃ eũ. Sedete hic doͦnec orẽ. Se¬
parat᷑ in oratione. qui separat᷑ in passione. Quia ille orat. illi
dormiunt. pinguedine cordis opp̃ssi. Cepit pauere et ait. Tristis¬
ẽ anima mea usq ad mortẽ. Pauere et tristificari docem ante iu¬
dieiũ mortis. qui ñ possumꝰ ꝑ nos dicere nisi ꝑ illũ. uenit pͥnceps
mundi huiꝰ. et in me ñ habet quicꝗͣ. & dix̃ abba pat̾. Hebraice
&e grece loquit᷑. quia ñ ẽ distinctio iudei et greci. Si possibile

Expanded text:
vimus nosse, voce ancillarum exterriti, excitamur ad amarissimos post lapsum fletus: qui male cogitavimus de Deo, et male locuti sumus ad proximos: et male fecimus ad nosmetipsos. Et venit in praedium Gethsemani, id est, vallis pinguedinum: eum et vituli multi circumdederunt eum. Sedete hic. Separantur in oratione qui separantur in passione: quia ille orat, illi dormiunt pinguedine cordis oppressi. Donec orem. Cet dixit: Abba, Pater. Pavere et tristificari docemur ante judicium mortis, qui non possumus per nos dicere nisi per illum: Venit princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam. Et dixit: Abba, Pater. Hebraice et Graec
Abbreviated transcription (Latin):
mandata st̃. quib tegit᷑ corpus eiꝰ qd̃ ẽ ȩccła. Quȩ diui¬
dunt᷑ int̾ milites gentiũ. ut sint quatuor homnes ordines
cũ una fide. id ẽ coniugati. et uiduati. p̾positi. et separati.¬
sortiti. Cunica indiuisa. pax &e unitas. inconsutib. in mo¬
dũ anuli regał. Erat aut̃ hora t̃cia et crucifixe̾rt̃ eũ.
Hoc uere et ꝓpͥe marcꝰ tulit. Nam sexta hora tenebrȩ sus¬
fuder̃ terrã. ut ñ quis potuisset mouere cap̃. Atricesimo
namq fructu marcꝰ ascendit ad centesimũ. id ẽ at̾cia hora
erucis usq ad t̾ciã resurrectionis. Post tres dies. tricesimus
fruclus est in cruce. sexagesimus in inferno. centesimꝰ in para¬
diso. Et erat titulus cause eiꝰ inscriptꝰ. rex iudeoꝵ. Qd in
titulis p̃ponatur psalmoꝵ. in finẽ ne corrũpas. & hoc in¬

Expanded text:
mandata sunt, quibus tegitur corpus eius, id est Ecclesia. Quę diuidunt inter se milites gentium, ut sint quattuor ordines cum una fide, scilicet coniugati et uiduati, prępositi et separatinconsutilis in modum annuli regalis. Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum. Hoc vere et proprie Marcus intulit: nam sexta hora tenebrae suffuderunt terram, ut non quis potuisset movere caput. A tricesimo namque fructu Marcus ascendit ad centesimum, id est, a tertia hora crucis usque ad tertiam resurrectionis post tres dies. Tricesimus fructus, est in cruce: sexagesimus in inferno: centesimus in paradiso. Et erat titulus causae ejus inscriptus, Rex Judaeorum. Quod in titulis praenotatur Psalmorum, in finem ne corrumpas. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ci indomesticos surgentes. ab ominatio in cemplo. fuga in
montes sut ñ descendat adima. qui ascendit ad alta. Orate ut ñ¬
bie me fiat suga urã uł sałbato idẽ ne finiant᷑ fructꝰ nrĩ operis.
cũ fine temporis. Hyene enĩ finit᷑ fructꝰ. Salbati uͦ tẽpꝰ tribu¬
latio ingens. &e dies breues ꝓpt̾ electos ne malicia hui tẽporis
mutet intelleotũ illoꝵ sic̃ de noe dr̃. Post hec sol tenebricabi¬
tur: ad gelida corda eut hieme. & luna ñ splendebit serena
nubib celi cũ uirtute. qͥ priꝰ sic̃ pluuia inuellꝰ gedeon descendit
cũ humilitate. & congregabit electos a quatuor uentis ut t¬
ticũ uentilatũ de area totiꝰ t̾re. Fici parabola hȩc ẽ ꝓphetica. fola
nata uerba st̃ p̾sentia. E stas uͦ ꝓxima dies ẽ uidicii. in qͣunaq̃ꝙ
arbor manifestabit quȩ intꝰ habuit. anaridũ ad cõburendũ.
an uiridr ad plantandũ inedẽ cũ ligno uite. cuiꝰ st̃ folia in sa¬

Expanded text:
ci in domesticos surgentes, abominatio in templo, fuga in montes, ut non descendat ad ima, qui ascendit ad alta. Orate ut hieme non fiat fuga vestra, vel sabbato, id est, ne finiantur fructus vestri operis, cum fine temporis. Hieme enim finitur fructus, sabbato vero tempus. Tribulatio ingens, et dies breves propter electos: ne malitia hujus temporis mutet intellectum eorum! Sicut de Noe dicitur. Post haec sol contenebrabitur ad gelida corda ut hieme: et luna non splendebit serena nubibus coeli cum virtute: qui prius sicut pluvia in vellus Gedeon descendit, cum humilitate. Et congregabit electos a quatuor ventis, ut triticum ventilatum de area totius terrae. Fici parabola haec est prophetia. Folia nata, verba sunt praesentia: aestas vero proxima, dies est judicii: in quo unaquaeque arbor manifestabit, quae intus habuit, an aridum ad comburendum, an viride ad plantandum, in Edem cum ligno vitae: cujus folia in sa
Abbreviated transcription (Latin):
mini eũ qui ducit in altũ. ubi ẽ refectio xp̃i. Unde raab ex¬
ploratorib mandat. ut ñ irent ꝑima. s ꝑ excelsa ꝑgerent.
Cenacłm grande ȩccła magnaẽ. in qua narrant nom̃ dñi.
sbrata uarietate uirtutũ et singuaꝵ. ut ẽ illud. citũ amicta
uarietate. Inqua parat᷑ dnõ pascha. Dominꝰ doniꝰ. petrus apłs
ẽ. cui dñs donũ stiã credidit. ut sit una fides sub uno pastore.

Expanded text:
imini eum, qui ducit in altum, ubi est refectio Christi? Unde Raab eximini eum, qui ducit in altum, ubi est refectio Christi? Unde Raab exploratoribus mandat, ut non irent per ima, sed per excelsa pergerent. Coenaculum grande Ecclesia magna est: in qua narratur nomen Domini, strata varietate virtutum et linguarum, ut est illud: Circumamicta varietate in qua paratur Domino pascha. Dominus domus, Petrus apostolus est. Cui Dominus domum suam credidit, ut sit una fides sub uno pastore.
Abbreviated transcription (Latin):
asticã fiaẽ quȩ dic. Nardꝰ mea dedit odorẽ suũ. Pisticꝰ nardꝰ
dr̃ id ẽ misticꝰ et p̃ciosus. Domꝰ impleta odore: cȩlũ et tra ẽ.
fractũ alabastrũ carnale ẽ desideriũ: qd̾ frangit᷑ ad caput.
ex quo omne corpꝰ cõpaginatũ ẽ. Recumbente ipso ibẽ hu¬
miliante ut eũ cangeret fides pecoatͥeis. q̃ de pedib ascendit
ad cap̃. et ad pedes a capite descendit ꝑfidẽ idẽ ꝑxp̃m et¬

Expanded text:
icam fidem, quae dicit: Nardus mea dedit odorem suum. Pistica nardus dicitur, id est, mystica et pretiosa. Domus impleta odore, coelum et terra est. Fractum alabastrum, carnale est desiderium: quod frangitur ad caput, ex quo omne corpus compaginatum est. Recumbente ipso, id est, humiliante, ut eum tangeret fides peccatricis: quae de pedibus ascendit ad caput, et ad pedes a capite descendit per fidem: id e
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie sale salit᷑ ut custodia putredinis et mat̾ uermiũ
conficeri. ne de synagoga eiciat᷑. diligens głam homint̃
magisquã dei. Habete in uobis sal. & pace habete int̃ uos.
Salsitudinẽ correptionis amor ꝑximi temꝑet. & dilectiorẽ
ꝓximic sal uisticie cond̾at. & in domo iterũ discipłi eiꝰ int̾ro¬
gabunt eũ decodẽ. & hoc ꝓͥe. In tanta scientia uerbi. non
fastidium s esuriẽ parant. & sitt̃ ut ẽ illuo sapientie. Qui
me edunt adhuc esurient. & qui bibunt me adhuc sitient.
Melliflua sapientiȩ eloquia gustata. diligentiꝰ inultimo¬
dum saporẽ reddunt. Quando pliuit manna ad manducan¬
dũ sub sole liquescens ut cera. reddens mollita dicta ut ẽ
illud. stlgebt̃ usti sic̃ sol in regno patris eoꝵ. Adignẽ du¬
raf ut panis. cor hominis confirmans. ad asꝑa. ut est illud.

Expanded text:
ptio sanguinis custodia putredinis, id est, mater vermium confiteri, ne de synagoga ejiciatur: diligens gloriam hominum magis, quam Dei. Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos. Salsitudinem correctionis, amor proximi temperet, et dilectionem proximi sal justitiae condiat. Et in domo iterum discipuli ejus interrogabant eum de eodem. Et hoc proprie: in iterata scientia verbi non fastidium, sed esuriem et sitim praestat: ut est illud Sapientiae: Qui me comedunt, adhuc esurient, et qui me bibunt, adhuc sitient. Melliflua sapientiae eloquia gustata diligentius, multimodum saporem reddunt. Quando pluit Dominus manna ad manducandum sub sole liquescens ut cera, reddens mollita dicta, ut est illud: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum. Ad ignem duratur: ut, Panis, cor hominis confirm
Abbreviated transcription (Latin):
lasciua carne. s iusticia et pap & gaudiũ in spũ scõ. M ulti
Qui st̃ pedes. nisi qui portant. & extremi quos adiudican¬
dum constituit apłs. qͥ et ipsi et si ñ ft̃ dorsũ in quo sedit dñs.
tñ cũ militib a ioħe iustruunt᷑. Alii aut̃ cedebant frondes
sacramentũ ꝑtinet. quã ad necessitatẽ. Iusti ut palma flore¬
uocit. id est lex legẽ alcerã. Osanna id ẽ saluifica dicentes mey¬
cessis. & in sũmis ut iusticie edificent᷑ in ruinã angłoꝵ.ee t̾rem
et sus t̾ranei. soluant᷑. ab eo benedicto: uincente et ueniente in

Expanded text:
pax, et gaudium in Spiritu sancto. Multi Qui sunt pedes, nisi qui portant, et extremi quos ad judicandum constituit apostolus? Qui et ipsi, et si non sunt deorsum, in quo sedit Dominus: tamen cum militibus a Joanne instruuntur. Alii autem frondes sacramentum pertinet, quam ad necessitatem. Justi ut palma floreyssum invocat, id est, lex legem alteram. Osanna, id est, salvifica: dicentes in excelsis et imis: ut justi aedificentur in ruinam angelorum, et terreni et subterranei salvent
Abbreviated transcription (Latin):
sam radios. Citi sccredit olitia pus c. fruclitera uocata aanõ.
Aiae sequit᷑. Amen dico uobis quioũq ex uobis dixerit
huic monti idẽ yp̃o qui ẽ mons crescens de lapide absciso si¬
ne manib tollere et mittere in mare. & ñ hesitauerit. in
iudicastis audiendi uerbi dei. Sequit᷑. Q̾ cũ statis ad oratio¬
Septem uersus orationis dnĩcȩ. marcꝰ suo more in una orati¬
one domprebendit. Is iamꝙ cui dimissa st̾ omĩa. quid amplius
uogadit ussqu& ꝑseueret in eo qd̾ obtinuitꝰ Et ueniunt rar¬

Expanded text:
edit oliva pulchra, fructifera, vocata a Domino. Unde sequitur. Amen dico vobis, quia quicumque dixerit huic monti. Id est, Christo, qui est mons crescens de lapide abscisso sine manibus. Tollere et mittere in mare, et non haesitaverit in judicastis audiendi verbum Dei. Sequitur: Et cum stabitis ad oraSeptem versus orationis Dominicae Marcus suo more in una oratione comprehendit. Is namque cui dimissa sunt omnia: quid amplius rogabit, nisi quod perseveret in eo, quod obtinuit? Et veniunt rur
Abbreviated transcription (Latin):
paruit. ut om̃s testes enarrent
iuder̃ & audier̃. Exꝓbat incredt᷑i¬
litatem. ut succedat crł¬
delitas. Exꝓbat duritiã cordis
lapidei. ut succedat
cor carneum caritate plenum
Hinc ẽi qd̾ martyrũ
cat̃ue mortẽ huiꝰ scłi libent̃ affectant. qͥa norͣ ꝓisto tem¬

Expanded text:
runt. Ut omnes testes enarrarent viderunt et audierunt. Exprobrat incredulitatem, ut succedat credulitas: exprobrat duritiam cordis lapidei, ut succedat cor carneum charitate plenum. Hinc est, quod martyrum catervae mortem hujus saeculi libenter affectant: quia noverunt
Abbreviated transcription (Latin):
side prersoꝵ signat᷑. Uersa uice ꝑysaiã ar̃. App̃hendent septẽ
mntute se custigat. adorant eũ una fide. He Et̃ septe spores
Quos panes ihic benedicens fregit et discipłi eꝰ diuiser̃ turbe.
aũ ddie septi mno bene dix̃ oiã oꝑa sua: requieseens in eis.i luce
⁊ arida tcio quȩ ẽ consibi. et luminarib accensis quarto. que
Cur aũt eccła septiformis id ẽ ꝑfecta timore repletͦ. Quia iustus
seruo tuo dñe.qr non iustificabit᷑ in conspectu tuo om̃ĩs uiuens.

Expanded text:
prehendent septem arguit et castigat, adorant eum una fide. Hae sunt septem sportae Quos panes Jesus benedicens fregit, et discipuli ejus diviserunt turbae: dum die septimo benedixit omnia opera sua, requiescens in eis. Unde luce et arida tertio, qui est consilii: et luminaribus accensis quarto, quaeCur autem Ecclesia septiformis, id est, perfecta, timore repletur? Quia justus servo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
alio redimanꝰ a penis. Sanguine nãq agni seruant᷑ domus¬
a ꝑsecutione angłi. & aqua maris rubri extingunt᷑ ininuci.
Et iudas bibit. s ñ saturatur. nec sitĩ extinguit ignis et̾ni. qr indign

Expanded text:
alio redimaalio redimaa percussione angeli, et aqua maris Rubri extinguntur inimici;  dignatur. Et Judas bibit, sed non saturatur, nec sitim exstinguit ignis aeterni, quia indigne
Abbreviated transcription (Latin):
elebat panes meos. in agnificabat aduersũ me supplantationẽ.
Om̃s tangunt᷑ ut fiat armonia cithare. om̃s nerui bene sus¬
pensi. consona uoce respondent. Numquid ego sũ dnẽ: Unus
remissus. et pecuniȩ amore affectꝰ. dix̃. Numꝗͥd ego sũ rabi:
& dix̃ illi. Uniis de duodecĩ. Separat lupꝰ seorsũ ouẽ quã ca¬
pit. Ouis quȩ de ouili egredit᷑: lupi patet morsib. Filiꝰ ho¬
minis uadit sic̃ scriptũ ẽ. s ue homini ꝑ quẽ tradet᷑. Multi
bonũ ut udas faciunt. s omnino illis ñ ꝓficit. Bonũ ei erat
si non eẽt natus. immo latens inutero mat̾no. Meliꝰ ẽ ñ ȩẽ
quã ad tormenta eẽ. Accepit iħo panẽ. benedicens fregit tra¬
dens et figurans corpus suũ in pane. quod ẽ eccła p̃sens quȩ
accipit᷑ infide: benedicit᷑ in numero. frangit᷑ in passionibus.
Batur in exemplis. sumit᷑ in doctrinis. formans sanguinẽ sut̃
in calice uino et aqua cõmixto. ut alio purgemur aculpis.

Expanded text:
s meos, magnificabat super me supplantationem. Omnes tanguntur, ut fiat harmonia in cithara: omnes nervi bene suspensi, consona voce respondent: Numquid ego sum, Domine? Unus remissus, et pecuniae amore affectus, dixit: Numquid ego sum, Rabbi? Et dicit illis: Unus de duodecim. Separat lupus seorsum ovem, quam capit. Ovis, quae de ovili egreditur, lupi patet morsibus. Filius hominis vadit: sed vae homini per quem tradetur. Multi bonum, ut Judas, faciunt, sed omnino illis non proficit. Bonum erat ei si non esset natus: intimo latens utero materno, melius est non esse, quam ad tormenta esse. Accepit Jesus panem, et benedicens fregit, transfigurans corpus suum in panem, quod est Ecclesia praesens, quae accipitur in fide, benedicitur in numero, frangitur in passionibus, datur in exemplis, sumitur in doctrinis: formans sanguinem suum in calicem, vino et aqua mixtum, ut alio purgemur a culpis,
Abbreviated transcription (Latin):
sic et corpore. Uigilace et orate ne intretis intẽptationẽ. Intẽpta
tionẽ intrat. qui orare negligit. Ter discipłi dormiunt &e d̃
eos dñs orans suscitat. Terna dormitatio tres mortuos qͦs dñs
suscitat significat. Primꝰ in domo: scds ad sepulchrũͥ t̃ciꝰ de
sepulchro. Terna dñi uigilia. tres ꝑsonas habere nos docet
morando. & de p̃teritis et futuris. et de p̾sentib ueniã rogare.
Uenit iudas cũ gladiis et lignis. Incumbit uirtuti scłi. qͥ desꝑat
de adiutorio dei. Bat signũ oscłi cũ ueneno doli. sic̃ cam obtult
sacrificiũ sub dolũ et reꝑbatũ. unde uinũ cũ aceto in cruce
ponio. Ec tenuert̃ iħm. Hic adẽ ioseph uinctꝰ uenditꝰ a frib
et ferrũ ꝑtransurit animã eiꝰ. Unus educens gladiũ amputa¬
uit auriculã ⁊t serui. Predicatio pet̾. auditũ a iudeis abscidit

Expanded text:
sti una hora vigilare? Usque in finem non cessat nos docere patribus obedire: et voluntatem eorum voluntati tionem intrat, qui orare negligit. Ter discipuli dormiunt, et ter Dominus orans suscitat. Terna dormitatio, tres mortuos quos Dominus suscitavit significat. Primum, in domo: Secundum, ad sepulcrum: Tertium, de sepulcro. Terna vigilia Domini, tres personas habere nos in orando docet, et de praeteritis' , et futuris, et de praesentibus veniam rogare. Venit Judas cum gladiis et lignis. Incumbit virtuti saeculi, qui desperat de adjutorio Dei. Dat signum osculi cum veneno doli: sicut Cain obtuce ponunt. Et tenuerunt Jesum. Hic adest Joseph vinctus, venditus a fratribus: et ferrum pertransivit animam ejus. Unus educens gladium, amputavit auriculam servi. Praedicatio Petri auditum a Judaeis abscidit
Abbreviated transcription (Latin):
et mictunt᷑ bini discipłi xp̃i. qm̃ caritas ñ consistit cũ uno
ut dicat᷑ ue soli. & reł. Duo edurunt hebreos de egypto.
opus et scientia. & duo mandata de duab tabulis et duob
tes. Pullũ ligatũ ducunt et indomitũ quẽ soluunt & domant.
qui ẽ popłs gentił ligatꝰ ante ianuã fidei criniculis peccatoꝵ
suoꝵ. In biuio stãtẽ. in libertate arbitrii dubitantẽ int̃ mor

Expanded text:
isti: quoniam charitas non consistit cum uno, unde dicitur: Vae soli, et reliqua. Duo educunt Hebraeos de Aegypto. opus et scientiam: et duo mandata de duabus tabulis proferantes. Pullum ligatum ducunt et indomitum: quem solvunt et domant, qui est populus gentilis, ligatus ante januam fidei, cum vinculis peccatorum suorum: in bivio stantem, in libertate
Abbreviated transcription (Latin):
uit pascha arimoꝵ post triduũ. Nc̃ asꝑgane librrũ indemles
singuine ut limina domoꝵ et funẽ coxeineũ eureunderus
omui orationis nr̃e. &e coccũ in manu ñaut tara ligenꝰ uit
uacra ufa in ualle occisã enarrare possimꝰ. Pascha transio
intpretat᷑. phase unmolatio. De mmniolatione agodet insitu
popli ꝑinare. ut ꝑ egyptũ. p̃figunt passis uͥet redempes
popli de inferno quando nos post biditã uusitaui cei deeste
una domo que ẽ dicta matͥssue eccła catholica calciati carita¬
te & armati uirtute comedans: dicentes. & enĩ pascha nr̃m
ĩmolatus ẽ xp̃c. ꝙ querebant sũmi sacerdotes & serib. er it¬
apncipib egressa ẽ iniquitasin babilone. Oociso et enĩ capite.
totũ corpꝰ inerme efficit᷑. Uñ miseri faciunt qd capita mo¬
liunt Uisttant ediẽ festũ qd̾ euenit ilł. Non ẽ enĩ festiułtas uis

Expanded text:
 Pascha et azyma post biduum. Nunc aspergamus librum nostrum sanguine, et limina domorum, et funem coccineum circumdemus domui orationis nostrae, et coccum in manu nostra, ut Sara ligemus: ut vaccam rufam in valle occisam enarrare possimus. Pascha, transitus interpretatur: Phase vero immolatio. In immolatione agni et transitu populipopuli de inferno, quando nos post biduum visitat, id est, una domo, quae est una electa matris suae Ecclesia catholica: calciati charitate, et armati virtute comedamus, dicentes: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus. Et quaerebant summi sacerdotes et scribae, ncipibus egressa est iniquitas in Babylone. Occiso etenim capite, totum corpus enerve efficitur. Unde miseri faciunt, quod capita moliuntur. Vitant diem festum, quod convenit illis. Non est enim festivitas his
Abbreviated transcription (Latin):
nunciaueris iniqͦ iniqͥtatẽ suã. sanguinẽ tuũ de inanu cua
requirã. Uigilate gͦ ce reł. Sero. anmedia nocte. qñ st̃ oc¬
cisa egyptioꝵ pͥmogenita ne inueniat uos dormientes. Nã
qilat abhis quȩ uiderat. Sic nimirũ st̃ quos mundi amor ra¬
pt inulta: deserit post uitã. qd̾ somniabat ꝑcerto. Srno¬

Expanded text:
nem suum de manu tua requiram. Vigilate ergo, et reliqua. Sero, an media nocte, quando sunt occisa Aegyptiorum primogenita: ne inveniat vos dormientes. Nam gilat de his, quae viderat. Sic nimirum sunt, quos mundi amor rapit in vita, deserit post vitam, quod somniabant pro certo. S
Abbreviated transcription (Latin):
possidet. Scientia diuitie fidei & salutis adquirunt᷑. Pietate
ꝓsꝑitas p̾sentis uitȩ et future consistit. Timore. humilitas
conseruat᷑. & omne peccatũ expellit᷑. qr initiũ sapientiȩ ti¬
mar dnĩ. De mortuis aut quod resurgant ñ legistis in libro
moysi suꝑ rubũ: In quo ẽ similitudo urã in quo ignis arde¬
bat. s ñ eiusspinas consumebat. Sic uos inflãmat eloquiũ
meũ. nec spinas ur̃as sub maledicto germinatas absumit. In¬
quiens dis abrahã. d̃s ysaac. ce d̾s iacob. ter dm̃ nominando tͥni¬
tatẽ nominauit. Non ẽ ds mortuoꝵ s uiuoꝵ. Unũ dm̃ ite¬
rans. unã substantiã significat. Uiiunt namq qͥ portionẽ

Expanded text:
possidet: scientia divitiae fidei et salutis acquiruntur. Pietate possidet: scientia divitiae fidei et salutis acquiruntur. Pietate prosperitas praesentis vitae et futurae consistit. Timore humilitas conservatur, et omne peccatum expellitur. Quia initium sapientiae timor Domini est. De mortuis autm erratis. In quo est similitudo vestra: in quo ignis ardebat, sed non ejus spinas consumebat. Sic vos inflammat eloquium meum: nec spinas vestras sub maledicto germinatas assumpsit: inquiens, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob: ter Deum nominando, Trinitatem intimavit. Non est Deus mortuorum, sed vivorum. Unum Deum iterans, unam substantiam significat. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
clamiaui. Terciũ incerta & occulta sapienti̧ tuȩ¬
manifestastimͥ. Quarcũ. inunici mei animã meã circundederunt
Quintũ. obliuioni datꝰ sũ tãquã mortuus a corde. Sextũ. qm̃ lũ¬
bi mei impleti st̃ illusionib. Septimũ. delicta uuentutis mes
&e ignorantias meas ne memineris dñe. Quos affectꝰ sp̃c septifor¬
mis emundat at illuminat. ut septẽ lucerne de abstro arden¬
tes aquilonares tenebras expellant. tabernaculi testamenti.
Sp̃c sapientie inpigre negligentiã repellit. Spc̃ intellectus.
diligentiã rationabilit̾ qͦuerit. Sp̃c consilii. diuinã ꝓuiden¬
tiã prudent̃ inuenit. Sp̃o uirtutis instigationẽ fortit᷑ retun
dit. Sp̃c scientie obluuonẽ lubricã diuꝰ eẽ integre ñ sinit.
Spc̃ pietatis. humanã fragilitatẽ clement̃ indulget. Sp̃c ti
Sapientia di mit̃ edificat. Intellectus. gubernacła inuenit.
Consiliũ bona discreta facit. Uirtus inpatientia animã

Expanded text:
 Incerta et occulta sapientiae tuamanifestasti mihi. Quartus: Inimici mei animam meam circumdederunt. Quintus: Oblivioni datus sum tamquam mortuus a corde. Sextus: Quoniam lumbi mei impleti sunt illusionibus. Septimus: Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris, Domine. Quos affectus spiritus septiformis emundat et illuminat: ut septem lucernae ab austro ardentes, aquilonares tenebras expellant in tabernaculo Domini. Spiritus sapientiae in pigro negligentiam repellit. Spiritus intellectus diligentiam rationabiliter quaerit. Spiritus consilii, divinam providentiam prudenter invenit. Spiritus scientiae, oblivionem lubricam diu esse integre non sinit. Spiritus pietatis humanam fragilitatem clementer indulget. SpiritusSapientia domum aedificat: intellectus gubernacula invenit: consilium bona discreta facit: virtus in patientia animam
Abbreviated transcription (Latin):
ens dñs salutẽ hominũ. uidit a longo ficũ foliis ñ fructib or¬
natũ. id e synagogã itistietã uestitã mandatis hominẽ. ar suꝑ¬
Ricionib scopatã. eui denegat fructũ ineuĩ. UInde templĩ
in grediens. eitcit uendentes et ementes mensas et cathedras
mus mea domꝰ orationis uocabit᷑. iuxta ysaiam. uos ailt feer¬
sis eã speluncã latrontũ iuxta iheremiã. Q cũ uosꝑa facta ẽet.
& res. & hoc ꝓpͥe post se relinquens cenebras ut solaui
deom cordibꝰ egrediebat᷑ de ciuitate ad aliã que ẽ benuuto¬
la & obediens. Mane reuertentes. uiderũtficũ aridan. Scei¬
dit sol. oritur sol. Lux ablata ẽ abscribis. lucet in apłis. Fleus
arida a radicibꝰ sinagoga ẽ a cain et acetis. aquib om̃is san¬
quis ab ab el usq ad rachariã requirit᷑. Et dyõ pecrus. Eoce

Expanded text:
fructibus ornatam, id est, synagogam vestitam mandatis hominum, et superstitionibus scopatam: cui denegat fructum in aevum. Inde templum ingressus, ejecit vendentes et ementes, et mensas et cathedras Domus mea, domus orationis vocabitur, juxta Isaiam. Vos autem fecistis eam speluncam l Et hoc proprie. Post se relinquens tenebras, ut sol in Judaeorum cordibus egrediebatur de civitate ad aliam, quae est benevola et obediens. Mane revertentes viderunt ficum aridam. Occidit sol, oritur sol: lux ablata a scribis, lucet in apostolis. Ficus arida a radicibus, synagoga est a Cain, et a caeteris, a quibus omnis sanguis ab Abel usque ad Zachariam requiritur. Et recordatus Pe
Abbreviated transcription (Latin):
Puuiꝑcula uͦ que ẽ: Similes mei qui mtto qd̃ possũ. et de¬
sidero quod ñ possũ uob̾ explanare. Non quantũ ut audistis
s ex quanto considerat d̾s. Unusquisq quadrantẽ potest of¬
ferre. Hec ẽ torta panis in leuitico que
ẽ uoluntas
ꝓmpta. Que cur quadrans dr̃: Quia cũ
trib consistit.
cogitatu. u̾bo. ac facto. Qd̃ dic̃ totũ uictũ
suũ misit.
tota enĩ uoluntas corporis inuictu consistit.
Unde
dr. Totꝰ labor hominis in ore suo ẽ.  cũ egredit᷑
temporis. idẽ destructionẽ templi. cũ plebe et litta
apłm in esclram. ⁊orobabei in machabeos. Quȩ enumerat
omia sꝑanda st̃ potiꝰ quã tractanda. pseudo xp̃i. & pseudo

Expanded text:
si et ego, et similes mei: qui mitto, quod possum, et desidero, quod non possum vobis explanare? Non quantum ut audistis, sed ex quanto considerat Deus. Unusquisque quadrantem potest offerre. Haec est torta panis in Levitico, quae est voluntas prompta. Quae cur quadrans dicitur? Quia ex tribus consistit, cogitatu, verbo, ac facto. Quod dicit totum victum suum misit. Tota enim voluptas corporis in victu consistit. Unde dicitur: Totus labor hominis in ore suo est. CAPUT temporis, id est, destructionem templi, cum plebe et littera Apostolum, in Esdram, in Zorobabel, in Machabaeos. Quae enumerat, omnia speranda sunt, potius quam tractanda. Pseudochristi, et pseudo
Abbreviated transcription (Latin):
uaueã. It̃ extra plebẽ. dicentes samaritanus es. et demonũ
habes. Batur uinea aliis id ẽ ab oriente et occidente a adtro
et ab aꝯunlone uenientibꝰ. et recumbentib cũ abrahã. et ysadc.
os racobi inregno dei. Hic lapis repb quẽ gestait angulus. con¬
cobigensincena pura agnũ cũ pane. finiens ue e nouis an¬
cohans testamentã. Hic̾ pstat mira in oculis nr̃is uut topation
uo uifroesant eĩ mellicis uerbis et curcundant eu sic̃ apes nei
portantes ore. aeuleũ inẽga. dicentes Magist scinꝰ q lieue¬

Expanded text:
est, extra plebem, dicentes: Quia Samaritanus es, et daemonium habes. Datur vinea aliis, id est, ab Oriente et Occidente, et Austro, et ab Aquilone venientibus, et recumbentibus cum Abraham, Isaac et Jacob in regno Dei. Hic est lapis reprobus, quem gestat angulus, conjungens in coena pura agnum cum pane: finiens vetus, novum inchoans Testamentum. Hic praestat mira in oculis nostris: ut topazion. Tunc interrogant eum mellitis verbis: et circumdabant eum sicut apes, mel portantes
Abbreviated transcription (Latin):
exiliens uenit. Exilire nudus uet̾e homine dr̃. ut hinulꝰ sa¬
liens suꝑ montes exiliens suꝑcolles. Segniciẽ deponens. patͥar
chas et ꝓpħas &e apłos. in altis considerans ad suꝑna se tendit.
luntatẽ completione desiderii remunerat. Unde & alias dic̃.
Omne qd̃oũq petieritis in oratione. credentes accipietis. Cecus
aũt dix̃ ei. Rabi ut uideã. Unã petiit a d nõ hanorequirgt.

Expanded text:
xit illi. Exsilire nudus veteri homine dicitur: ut hinnulus saliens super colles, exsiliens super montes: segnitiam deponens, patriarchas, prophetas, et apostolos in altis considerans, ad superna se extendit. luntatem, completione desiderii remunerat. Unde et alias dicit: Omne quodcumque petieritis in oratione, credentes, accipietis. Caecus autem dix
Abbreviated transcription (Latin):
Quinꝰ iccłiastici regiminis curã q̃ iudeł acho spũał ÷ agendi susciput. I asec̾to int̾ue qͥetis
ĩ erunbitioue s ex p̃cepto obedientie ad priblicũ ueniunt. similes sut̃ noe qͥ exiens dearcha
uficiũ obtulit. qͥa sepe tales eo mag̃ ꝑ abstmentiã onis iuse carius motꝰ excidunt. qͥ gͣuiora
ntnis quictis aanpna ꝑ occupationẽ sẽ ꝑtulisse cognoscũt. Ili aũ qͥ ꝓpt̾ głam ꝓpͥam honoros ni ec¬
Ui sisciput᷑.  cũ insulliii se positos uidñt. cet̾os despiciũ. ⁊ in firmiorib qͥbq ineccłia posi¬
ts grempassione condescend̾e uolũt similes sũt cham qui denudati patͥs uerẽoa derisit. Iobli

Expanded text:
to internae quietis, non ex ambitione, sed ex praecepto obedientiae ad publicum prodeunt; similes sunt Noe, qui exiens de arca sacrificium obtulit, quia saepe tales eo magis per abstinentiam omnes in se carnis motus occidunt, quo graviora internae quietis damna per occupationem sese in sublimi positos vident, caeteros despiciunt, et infirmioribus quibusque in Ecclesia positis ex compassione condescendere nolunt, similes sunt Cham, qui denudati patris verenda derisit, et ab hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Slccipe beneficiũ. Redde debitũ. hige suppliciũ.
onnist᷑ cͥ luc̃ẽ indie ũ uigiles. cenebras iunocte. ut pauses. Ego ad oblectationẽ tuã gtas ten¬
Aꝑm uicissituduas pario teporẽ ueris ⁊ estatis feruorẽ. autt̃ui plenitudinẽ.Ialgorẽ hẏemis. Ego
alt̾nantib inc̾m̃tis dicr̃ ⁊ noctiũ spacia simili racione dissumlit̃ ex̧tendo. ut ⁊ uarietas tollat fastidiũ.
⁊ rõ parut olectam̃tũ. der dic̃. Nitalẽ t̾ p̃beo flatũ. ⁊ oniẽ geuꝰ auiũ ad tuũ metto obsequiũ. Aq̃ dic̃
Ego te porto. ego te nuto. pane conforto. Hino letisico onũ gen̾is fructib oblecto. din̾sis aialib m̾¬
sas tuas replio. Nox adnionentis ÷. Ound̾ dic̃. Nide hõ quonͦ amaũ te qui ꝓpt̾ te fec̾ me. Seriuo tͥ
x debitũ. Accipis benigintatẽ. redde caritatẽ. Hoc tͥbuit. ⁊ hoc exigͥ ds̃. Nox ꝯminantis ÷. Igiis

Expanded text:
Accipe beneficium, redde debitum, fuge supplicium. tas temporum vicissitudines pario, tempore veris, et aestatis fervorem, autumni plenitudinem et algorem hiemis. Ego alternantibus incrementis dierum et noctium spatia simili ratione dissimiliter extendo, ut et varietas tollat fastidium et ratio pariat oblectamentum. Aer dicit: Vitalem tibi praebeo flatum, et omne genus avium ad tuum mitto obsequium. Aqua dicit: Ego te porto, te nutrio, pane conforto, vino laetifico, omnigenis fructibus oblecto, diversis animalibus mensas teas repleo. Vox admonentis est. Mundus dicit: Vide homo quomodo amade debitum. Accipis benignitatem, redde charitatem. Hoc tribuit, et hoc exigit Deus. Vox comminantis est. Ignis
Abbreviated transcription (Latin):
tuicioꝵ ꝓteg̾. Iaẽ gͦ nob̾ ⁊ ligñ uite. ⁊ lib uite efficit᷑. ligũ qͥa obũbs̃ ⁊ pascit. lib̾ q intpat
⁊erudit. Ic̃pat elatos. illumiuat cecos. esurieutes cibat. estuantes obũbrat. Audiant clariĩ¬
c̃pationẽ ⁊ huuulient᷑. Audint ceciaio doctͥiã. ⁊ illumiuent. Quosesurit estus uicioꝵ ũ
bm̃ pecnuit. ut refrigerent᷑. Qui esuruit᷑ ⁊ siciunt iusticã huc ꝓꝑeut. ut satenit᷑ ħ crio se ex¬
cuset. Omĩ hõ congruũ suo morbo remcdiũ inueñ. uͥ ⁊ mał locꝰ dat ut se corrigant abo¬
nis ut meliores fiant. Asceno aui gͦ omi occosioe p̃ posita. Asccndaiꝰ alacs. ascenam̃letent

Expanded text:
 nobis et lignum vitae, et liber vitae efficitur, lignum, quia obumbrat et pascit, liber quia increpat et erudit. Increpat elatos, illuminat caecos, esurientes cibat, aestuantes obumbrat. Audiant elati increpationem, et humilientur, audiant caeci animo doctrinam, et illuminentur. Quos exurit aestus vitiorum, umbram petant ut refrigerentur. Qui esuriunt et sitiunt justitiam, huc properent ut saturentur. Nemo se excuset, omnis homo congruum suo morbo remedium invenit, ubi et malis locus datur, ut se corrigant, et bonis ut meliores fiant. Ascendamus ergo omni occasione postposita. Ascendamus alacres, ascendamus laetant
Abbreviated transcription (Latin):
i Nañs incircuitu ppłi sui. Nonsunt gͦ tales mesopotamie montes. s
te sti sunt montes inqͥb ẽ oĩs exultacio extollens se adusu scientiã dĩ.
Abistis gͥ montib accer sit ⁊balaã hic Quales aũt sunt isti montes. ta¬
lem hñt etia: orientẽ. ht̃ enĩ ⁊ focũ luminis sui ille qͥ conutit se sic̃
angłmi lucis. Ht̃ illã lucẽ de qua scͥptũ ẽ. Luximpiorũ extinguet᷑.
t sic ista lur impiorũ ⁊illa qua conu̾tit se sic angłm lucis contraria ẽ illi
luci q̃ dicebat ego sũ lix mundi: ĩta⁊ iste oriens contrariꝰ ẽ illi ori
nis finib ueniebat bala ã. illuminatꝰ sine dubio ab illo lucifero de qͦ¬

Expanded text:
inus in circuitu populi sui . Non sunt ergo tales Mesopotamiae montes, sed te. Isti sunt montes, in quibus est omnis altitudo extollens se adversus scientiam Dei. Ab istis ergo montibus accersitur et Balaam hic. Quales autem sunt isti montes, talem habent et Orientem. Habet enim et ortum luminis sui ille, qui convertit se sicut angelum lucis. Habet illam lucem de qua scriptum est: Lux impiorum exstinguetur, et sicut ista lux impiorum, et illa quae convertit se sicut in angelum lucis, contraria est illi luci, quae dicebat: Ego sum lux mundi , ita et iste Oriens, contrarius est illi Orieo non istius Orientis finibus veniebat Balaam, illuminatus sine dubio ab illo Lucifero de q
Abbreviated transcription (Latin):
coris uiuentẽ.s decet drl̃icicã uirtatẽ excidẽ ⁊ resecare tͤpia.⁊ pia
queq in aĩã reedificare. atq houesta acreligiosa plantare. De regno aut̃ seon
ñ ẽ scͥptũ ut nullꝰ uiuus relinquat᷑. nec de regno moab. forte enĩ exist opis habe¬
mꝰ aliqͥb ⁊ ñnulł eorũ ꝓuitȩ huiꝰ agonib ⁊ exertiis indigemꝰ. Alioqͥn debuisse¬
niꝰ de ħ mundo exisse. De basan tũ h ẽ de t᷑pitudine nullo mͦ penitꝰ indigemꝰ
nich exea relinquamꝰ excidenda oĩa subuertenda sunt oꝑa tͤpitudinis. Et ꝓfe¬
cti iñ fili isrt̃ colloc auerunt castra ab occidente moab. uixta iordauẽ conia
iherico. Et ut udit balac filiꝰ sephor. ⁊ reliqua oĩa. Iã que de balaã y asiua¬
eiꝰ scbunit᷑. historia plena negociis int̾ior uͦ uitellectus multo negociosior.
⁊ nescio si facile sit uł ipsas tantũ huboricas explanare sententias. do tũ¬

Expanded text:
coris viventem, sed decet Israeliticam virtutem excidere et resecare turpia, et pia coris viventem, sed decet Israeliticam virtutem excidere et resecare turpia, et pia quaeque in animo reaedificare, atque honesta ac religiosa plantare. De regno Seon non est scriptum. Et nullus vivus relinquatur, nec de regno Moab. Forte enim ex illis opus habelis eorum pro vitae hujus agonibus et exercitibus indigemus. Alioquin debuissemus de hoc mundo exisse. De Basan enim, hoc est, de turpitudine, nullo penitus indigemus; nihil ex eo relinquamus, excidenda omnia, subvertenda sunt opera fortitudinis, in cti filii Israel collocaverunt castra ab Occidente Moab juxta Jordanem contra Jericho, et vidit Balac filius Sephor, et reliqua omnia quae de Balaam et asino scribit historia plena negotiis . Interior vero intellectus multo negotiosior: et nescio si facile sit vel ipsas tantum historicas explanare sententias: Deo t
Abbreviated transcription (Latin):
liei ⁊ potestas eiꝰ plurima in cogitationib regnat. Sic eiũ dic̃ añs qͥa¬
in qͥuant homuinẽ. Et ideo uecessario incendit᷑ ista ciuitas. ⁊ nicendit᷑¬
igni. Quo igni: Illo ꝓfecto qͦ dic̃ saluator. Ignẽ uem mictere int̾ram.
uiã q̃ duc̃ ubasan. uͥ erat ogrex basan. S ad hunc neq legatos mit¬
tere diguant᷑. ueq petere ab eo ut ꝑterrã eiꝰ trauseant. s continuo.
tudo. Merito ꝗͦ nec legati mittunt᷑ adistã gentẽ. nec transitꝰ eiꝰ ꝑt̾rã
s ab iuitio statĩ expugnanda. ⁊ oĩ modis cauenda ẽ. Og aut̃ qͥ rexẽẽ
đs basan int̾clusio int̃p̃tat᷑. Potest hic figurã tenere oĩũ carnaliũ ⁊ ma¬
terialiũ rerũ. quarũ amore ⁊ desidio detenta aĩa exdudit᷑. ⁊ seꝑa¬
t᷑ ado. Adu̾sũ hos gͣ ita p̃cipit᷑ bellũ gerendã ut ñ relinquat exeo ui
uentẽ. Nullũ gͦ afiliis isrł oportet relinqͥ in regno tͦpitudinis ⁊ dede¬

Expanded text:
lici, et potestas ejus plurima, in cogitationibus regnat. Sic enim dixit inquinant hominem . Et ideo necessario incenditur ista civitas et igni exuritur. Quo igni? illo profecto quo dicit Salvator: Ignem veni mittere in terram, viam, quae ducit in Basan, ubi erat Og rex Basan. Sed ad hunc neque legatos mittere dignantur, neque petere ab eo, ut per terram ejus transeant; sed cotudo: merito sed ab initio statim expugnanda, et omnimodis cavenda est. Og aut Basan, interclusio interpretatur. Potest hic figuram habere omnium carnalium et materialium rerum, quarum amore et desiderio detenta anima excluditur, et separatur a Deo. Adversus hos ergo ita praecipitur bellum gerendum, ut non relinquatur ex eo vi dede
Abbreviated transcription (Latin):
quaisi eretus unitaib inopinuõe erat oĩb qͥerant moriente. Nisi enĩ expiñ¬
ta eiꝰ plurima p̃cessissent qđ frequent hostẽ maledictis uertisset aris¬
tũ: Nutiq ꝑ̃ sũ psisset rex s posse fieri sermonib. qđ ferro ⁊ acie uir pos¬
set inpleri. Certus gͣbalaac ae ħ ⁊ frequent erytus omissis cĩb bellicis¬
nistrunitis.⁊ auriliis bellicis mittit adeũ legatũ dicens. E ece ppłs erat.¬

Expanded text:
quasi expertus in talibus, in opinione erat omnibus qui erant in Oriente. Nisi enim experimenta ejus plurima praecessissent, quod frequenter maledictis hostem vertisset armatum, non utique praesumpsisset rex hoc posse fieri sermonibus, quod ferro et acie vix posset impleri. Certus ergo Balac de hoc, et frequenter expertus, omissis omnibus instrumentis et auxiliis bellicis, mittit ad eum legatos, dicens: Veni, nunc ma
Abbreviated transcription (Latin):
adcalorẽ atidentis crcidit q̃udo pꝰ pecc̾m aliam legẽ in m̃bris suis repugnautẽ legi iñtis suc¬
esũ obliusci cepit. In calore ouentis pͥncipui ÷ bone natr. In frigore orientis. inucuĩ culpe
In calore ⁊ frigore occidentis. pena corꝑis ⁊ aĩc. In calore ouentis. in alto c̾atꝰ fuit hõ. in si¬
gore ouentis suꝑbe ex altare se uoluit hõ. Iiccirco in calore ⁊ frigore occidentis ad ina corrut
hõ. Si ꝑmediatorẽ dĩ ⁊ hõtũ iħ̃ni xp̃m. eceo isti iani ueniunt aboriente. ⁊ alii aoccidente. uͥ

Expanded text:
do post peccatum aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis esum oblivisci coepit. In calore orientis principium est bonae naturae, in frigore orientis initium culpae. In calore, et frigore occidentis poena corporis et animae. In calore orientis in alto creatus fuit homo in frigore orientis, superbe exaltare se voluit homo, et idcirco in calore et frigore occidentis ad ima corruit homo. Sed per mediatorem Dei et ho
Abbreviated transcription (Latin):
cens sic̃ ablingit uitułꝰ herbã cãpis Obħ sine dubio qͥa uitulꝰ ore abrũpit herbã
cãpi. ⁊lingua tanquã falce q̃cũq inuenerit secat. Ita : ppł̃s hic quasi uita
ut ⁊ ipse deferat uerba uerbis contraria. ⁊ p̃cib p̃ces. Db ħ gͦ mittit ad eũ rex
ꝑcutere aliqͦs exeis ⁊ eicere at̃ra. Uidet᷑ mͥ rexhic ñ exincegro confidẽ inhaliã
diuino. ingenti credo deuirtutib q̃ in ppło di factȩ sunt auditione ꝑt̃ritꝰ. ⁊ idõ
dicit si forte uł eo usq p̃ualeant maledictiones balaã. ut aliqͥs ex ipsis possit
qđ qͥb bñ dixeris bñ dicti erunt.⁊ qͦs maledireris maledicti erunt sgoñ
credo qđ sciret rex qđ qͥbuscũq bñdixisset balaã bñdicti essent. s uidet᷑ di
adulandi gra ħ̃ dixisse. ut artẽ eiꝰ esferens ⁊ extollens ꝓmptiorẽ sibi reddat¬
eũ ad facinꝰ. Ars enĩ magica uescit bñdicere. qͥa nec demones sciunt bñdi

Expanded text:
unt, sicut ablinget vitulus herbam campi. Ob hoc sine dubio, quia vitulus ore abrumpit herbam de campo, lingua tanquam falce, quaecunque invenerit secat. Ita et populus hic quasi vitulus, ut et ipse deferat verba contraria, et precibus preces. Nec mireris, si est in percutere aliquos ex eis, et ejicere eos a terra. Videtur mihi rex hic non ex integro confidere in Balaam divino ingenti; credo de virtutibus quae in populo Dei factae sunt auditione perterritus, et ideo dicit, si forte vel eo usque praevaleant maledictiones Balaam, ut aliquos ex ipsis possit quod quos maledixeris, maledicti erunt: et quos benedixeris, benedicti erunt. Ego non credo quia sciret rex quod quibuscunque benedixisset Balaam, benedicti essent. Sed videtur mihi adulandi gratia haec dicere, ut artem ejus efferens et extollens, promptiorem sibi eum reddat ad facinus. Ars enim magica
Abbreviated transcription (Latin):
to incantatores ⁊ magi. Auis potest hominũ fortitudine corporis uirguã
mutare inserpeatẽ. qeđ ab illis factũ referf᷑: Aut quis potest uirib corbo¬
nlra quã uis anguinẽ uertere: feceriut iñ ħ egrptiorũ in cantatoresina
yi fecerat ent i puis moyses. S qͥa sciebat rerẽgipti qđ possent Narte
quads fieri u̾borũ q̃ habet̾ uit̃ homines. putauit ⁊ mopserate dĩui si pate¬
pmagta ar e fecise. ⁊ qđ humana arte fecerat. id di uirtute factũ sinui¬
lanet. &onuocat continuo egiptiorũ in cantatores ꝯ magos. int̃ eũ qͥdĩ uitu

Expanded text:
to incantatores et magi. Quis potest hominum fortitudine corporis virgam mutare in serpentem, quod ab illis factum refertur? Aut quis potest viribus corporis aquam in sanguinem vertere? Fecerunt tamen hoc Aegyptiorum incantatores et magi. Fecerat enim haec prius Moyses. Sed quia sciebat rex Aegypti, quod possent haec arte quadam fieri verborum, quae habentur inter homines, putavit et Moysen non magica arte fecisse, et quod humana arte fecerit, id Dei factum virtute simulare. Convocat continuo Aegyptiorum incantatores et magos, inter eum qui virtu
Abbreviated transcription (Latin):
uasset q̃ uidit ⁊ reuerita ẽ eũ. qͥuenit ad uineã ⁊stat int̾ uineas.
as̃pressit tñ pedes sedentis suꝑse in maceriã. Et idõ fexte ĩ gotest
cipłis. ⁊ cui er̃ sedebat balaã mercedis cupidꝰ. nc̃ ei seaet ihẽ.
Nec mireris si eũ quẽ aiximꝰ scͥbarũ ⁊ doctorã ppłi formã denere.
uideas ꝓphetantẽ dexpo. hoc enĩ legimꝰ fecisse ⁊ cayphan q di

Expanded text:
vasset; quae vidit et reverita est eum, qui venit ad vineam, et stat inter vineas; compressit tamen pedes sedentis super se in maceriam, et ideo non potest cipulis; et cui tunc sedebat Balaam mercedis cupidus, nunc ei sedet Deus. Nec mireris, si eum quem diximus scribarum et doctorum populi formam tenere, videas prophetantem de Christo. Hoc enim fec
Abbreviated transcription (Latin):
iaboc. Int̃ptat᷑ arnon maledictiones corũ. Initiũ gͦ regni seon huiꝰ elati : ui¬
fructuosi: maledictiones sunt. finis uͦ ẽ iaboc. qđ int̾p̃tat᷑ luctanĩ. Necesse
ẽ enĩ ut oĩs qͥuult exire de egipto di aboli ⁊ fines eiꝰ euadẽ. luctam̃ inueni¬
at. ⁊ certamina ei a ministris eiꝰ ⁊ satellitib suscitent᷑. S si luctatus fuerit
⁊de patriarea iacob. qm̃ cũ uenisset ad quenid a locũ luctam̃ enp̃uiatĩe

Expanded text:
Jaboc. Interpretatur autem meledictiones eorum. Initium ergo regni Seon, hujus elati et infructuosi maledictiones sunt; fines vero est Jaboc, quod interpretatur luctamen. Necesse est enim ut omnis qui vult exire de regno diaboli et fines ejus evadere, luctamen inveniat, et certamina ei a ministris ejus et satellitibus suscitentur. Sed si luctatus fuerit et de patria
Abbreviated transcription (Latin):
uere cũ illo. nec morari. nec aliqͥd eiꝰ uelle contingere. Et ido dic̃. Congre
uauit in qͥt seon omnẽ ppłm suũ. ⁊ exiit confligere adu̾sũ ysrł. Quis est
oĩs ppłs seon quẽ concitat adu̾sũ ysrł: Principes ac iudices mundi cun¬

Expanded text:
nere cum illo nec morari, nec aliquid ejus velle contingere. Inde magis enere cum illo nec morari, nec aliquid ejus velle contingere. Inde magis egavit iniquus Sehon populum suum, et exiit confligere adversum Israel. » Quis est omnis populus Sehon, quem concitat contra Israel? Principes ac judices mundi, cun
Abbreviated transcription (Latin):
ñ magice. ñ ulliꝰ oĩno doctrinȩ q̃ contra aĩ pietatẽ aliqͥd doceat. pocu¬
lũ sumit fidet. Habet enĩ suos fontes. ⁊ bibit de fontib ilrł. Bibit de:
ad oꝑa. neq ad sensus diabolicos. declinare ultra meus fideliũ debet. Qm
q uolumꝰ fines amorreorũ cũ pace transire : Amorrei infideliũ qͥ sunt
iuhoc mũdo pars accipi potest. S isti int̃p̃tant᷑ ut supra diximꝰ uł inama¬
ritudine adducentes. uł loquentes. Et qmͦ qͥdẽ in a maritudinẽ adducãt
dm̃ infideles ⁊ increduli expositiõe ñ indiget. Qđ aut̃ ait loquentes.
ad illã partẽ trahi potest. qͥa infideles qͥq ⁊ sub pͥncipe diabolo agentes
loqͥ norunt tantũ mͦ. s locunt᷑ inania. Uerbi causa ut poete eorũ. ut astio¬
logi. ut ñnulli etiã philosoplorũ. qͥ in ania locunt᷑ ⁊uana. fideliũ gͦ
regnũ qͦd ado ẽ ñ insermone ẽ. s inuirtute. Uolumꝰ g nos transire pacifi

Expanded text:
non magiae, non ullius omnino doctrinae quae contra Dei pietatem aliquid doceat, populum sumet. Fidelis enim habet suos fontes, et bibit de fontibus Israel, bibit de st, neque ad opera, neque ad sensus diabolicos declinare ultra mens fidelium debet. Quomodo volumus ergo fines Amorrhaeorum cum pace transire? Amorrhaei, infidelium qui sunt in hoc mundo, pars accipi potest. Sed isti interpretantur, ut supra diximus ritudinem adducentes. Et quomodo quidem in amaritudinem adducant Deum infideles et increduli, expositione non indiget. Quod autem ait loquentes, ad illam partem trahi potest, quia infideles quippe et sub principe diabolo agentes, loqui norunt tantummodo, sed loquuntur inania. Verbi causa, ut poetae eorum, ut astrologi, ut nonnulli etiam philosophorum: qui inania loquuntur et vana. Fidelium autem regnum quod a Deo est, non in sermone est, sed in virtute. Volumus ergo nos pacifice transire
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. ⁊ eicere. It aĩ as̃ aabalaã. Neas cũ eis neq maledicas ppłm. ẽ enĩ.
bñdictus. Altior hic exorit᷑ questio ⁊ nescio utrũ conueniat rẽ tã ꝓfandi
misterii denudare ⁊ ꝓferre adtͣbas. ⁊ ad eas t̾bas q̃ ad auditoriũ uerbi
dĩ ñ ħͥ paucis dieb adueniunt. ⁊ cito discedunt. uec inmeditatiõe u̾bi¬
splã sensũ. pauca aliqua dicenꝰ ex multis. Potest gͦ obici tale aliqͥd. Inuo¬
cet licet demones balaã. maledicat ppło. inuocati demones faciunt qđ pos¬

Expanded text:
e. Et dixit Dominus ad Balaam: Non eas cum eis, neque maledicas populum. Est enim benedictus. Altior hic exoritur quaestio; et nescio utrum conveniat rem tam profundi mysterii denudare, et proferre ad turbas, et eas turbas, quae ad auditorium verbi Dei, non nisi paucis diebus adveniunt, coensum pauca aliqua dicimus ex multis. Potest ergo objici tale aliquid ac dici. Invocet daemones Balaam, maledicat populo: invocari daemones faciant quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
Neui dirit bibe aquas de cuo uase s de ciis nasis. ⁊ n dirit de putertiu
fonte. s. de priceorũ tuorũ fonte. Leginꝰ habuisse⁊ patarchas puteos. ha¬
bun ab rahã⁊ habuit. ysaac. puto aut̃ habuisse ⁊ iacob. Ab istis puteis
borẽ. tẽ cũ ueniente muliere samaritana ⁊ uolente haurire aquã depu¬
teo. q̃ ẽet inscpt̾is putei uł puteorũ uirtꝰ erponit᷑. ⁊ copatio fit aquarũ.
u: auini misteri pandunt᷑ archana. dicit᷑ cuĩ qͥa siqͥs bibat erhis aqͥs
quas continelut puceus ille t̾reuꝰ sitiat rursus. Qui aũt crilis bibit quas
lot socisiat neo fons aquȩ salientis inutã etuã. In eugłipalio leo am

Expanded text:
sed de tuis vasis; et non dixit, de putei tui fonte, sed de puteorum tuorum fonte. Legimus habuisse et patriarchas puteos. Habuit Abraham, habuit Isaac puteos, habuit autem et Jacob. Et ab istis puteis borem; tunc cum veniente muliere Samaritana, et volente haurire aquam de puteo, quae esset in Scripturis putei vel puteorum virtus exponitur, et comparatio fit aquarum, ubi et divina mysterii panduntur arcana . Dicitur enim: Si quis bibat ex his aquis, quas continebat puteus ille terrenus, sitiet rursus. Qui autem ex illis biberit, quas dat Jesus, fiet in eo fons aquae sal
Abbreviated transcription (Latin):
niet ipsa. desidabilia suꝑ aurũ ⁊ lapide pciosũ nimis.⁊ Aulciora suꝑ mel
n fauũ. Nisi gͣ eent singła ista a semet ipsis diu̾sa. nũquã utiq ꝓpͥas un¬
cuiq septa diuina differentias iudidisset. ut aliud de lege dñi diceret
aliud de mandato. aliua de iustificationib. aliuad de iudiciis. Est gͦ
ut ex huis ostendimꝰ aliua lex. aliud p̃ceptũ. aliud testimoniũ. aliud uisti¬
ficatio. aliua iudiciũ. S: in ipsa lege eudentior horũ differentia
de signat᷑ eũ dr̃. Hec ẽ lex: maudatã. iustificationes. p̃cepta. ⁊ testi¬
nonii. iudicia q̃ p̃cepit añs moysi. Cũ gͦ hec ita se hab̃e. ⁊ aliis ase
inuicẽ differre distinctionib legis ipsiꝰ testimoniis approbent᷑. dili¬
genti debemꝰ intendẽ ns q̃ recitant᷑ ex lege. qͥa sicubi sebit᷑ ubi grã
hoc ẽẽ mandatũ. ñ continuo mandatũ ler accipienda ẽ. Uel sicubi¬

Expanded text:
etipsa; desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum nimis et dulciora super mel et favum . Ni ergo essent singula ista a semetipsa diversa, nunquam utique proprias unicuique Scriptura divina differentias indidisset, ut aliud de lege Domini diceret, aliud de mandato, aliud de justificationibus, aliud de judiciis. Est ergo ut in his ostendimus, aliud lex, aliud praeceptum, aliud testimonium, aliud justificatio, aliud cepta, et testimonia, et judicia, quae praecepit Dominus Moysi. Cum ergo haec ita se habere, his a se invicem differre distinctionibus legis ipsius testimoniis approbentur, diligentius debemus intendere his quae recitantur ex lege. Quia sicubi scribitur, verbi gratia hoc esse mandatu