comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reiuxit. ꝑierat ⁊ inuentus est. Lxxx. uIIII.
ctum fortasse putas ⁊ plenam iactas uictoriam. si nulla
molesta. nulla leta ꝓpositum tͥ religionis extorseruit.
Ceterum male te decipis. ⁊ inanem sompnias ualitudinem.
sinondum suꝑbie tumores humilitatis cathaplasmate sub¬
sederunt: Suꝑbia totum uircutis corpus inficitur. uita¬
le columen emarceseit. formosa queq deformat: Suꝑbia
uatione celestis. sublimes appetit mentes. ⁊ uelud ad ꝓpͥos
ortus reuolans in giam ⁊ puritatem irrumpit hominũ.
que agła ⁊ puritate ꝓrupit angłorũ. Ea prius in celis de¬
hinc dint̾ra triumphans. sic angłis innata ẽ. ut abeis non
recederet. sic homines infecit. ut ad̾o separaret. ⁊ quasi e¬
modicum ꝓfec̾it. cum angłm deiecit ⁊ hominem ad iec it¬
dm̃ temptare. parit̾ ⁊ hominem. ut quẽ iudebat simul
consortem nature consortem fac̾et et ruine. Prima
et ultima ꝑnicies ante omnia uicia suꝑauit. post

Expanded text:
et revixit, perierat et inventus est . Valete. et revixit, perierat et inventus est . Valete. ctum fortasse putas, et plenam jactas victoriam, si nulla molesta, nulla laeta propositum tibi religionis extorserint. Caeterum male te decipis, et et inanem somnias valetudinem, si nondum superbiae tumores humilitatis cataplasmate subsederunt. Superbia totum virtutis corpus inficitur, vitale columen emarcescit, formosa quaeque deformantur. Superbia natione coelestis, sublimes appetit mentes, et velut ad proprios ortus revolans, in gloriam et puritatem irrumpit hominum, quae a gloria et puritate prorupit angelorum. Ea prius in coelis, dehinc in terra 30 triumphans, sic angelis innata est, ut ab eis non recederet; sic homines infecit, ut a Deo separaret. Et quasi modicum profecerit, cum angelum dejecit et hominem, adjecit tentare Deum pariter et hominem, ut quem videbat similis consortem naturae, consortem faceret et ruinae. Prima haec et ultima pernicies ante omnia vitia superavit, pos
Abbreviated transcription (Latin):
nerent assensiones in corde suo. defccer̃t in lacum mortis.
sieuti quendam psendo ꝓpħam. que qui secuti st̃. ꝑsecuti st̃
semet ipsos. Hanricus is erat magnus diaboli laqueus. ⁊ cele¬
bris amiger antixp̃i. Huic ⁊ habitu religioneni. ⁊ u̾b̃ litte¬
raturam simulanti. tam diu p̃seͥpti fr̃s adheserunt donec
eis ⁊ turpitudo in uita. ⁊error in nocuit in doctrina. Ubi eñt
cognouer̃t uias eius. uias cẽ ñ rectas. pͥus adse reuersi sunt.
de hinc ad nos tͣnsier̃t. euius diocesim pestis easic infecerat.
ut renicens ei. clerus uix intra parietes eccłe suam tueret᷑
lib tatem. Post multas autẽ tͥbulationes dõ auxiliante ser¬
pens ille crepuit. apud nos patefacta parit̾ ⁊ ignominia u¬
te.⁊ ueneno doctrine. Ex tune idem fr̃s nr̃o parentes con¬
silio. ad qd̾ ꝓposuerant studium redier̃t. uestim̃to seducti¬
rochias ex huiusmodi mutatione aliqua notentur infami¬
a.s potius utriq congaudeatis.q uterq mortuus fuerat.

Expanded text:
nerent ascensiones in corde suo, descenderunt in lacum mortis, secuti quemdam pseudoprophetam, quem qui secuti sunt, persecuti sunt semetipsos. Henricus is erat, magnus diaboli laqueus et celebris armiger Antichristi. Huic et habitu religionem et verbis litteraturam simulanti tandiu praescripti fratres adhaeserunt, donec eis et turpitudo in vita et error innotuit in doctrina. Ubi enim cognoverunt vias ejus, vias esse non rectas, prius ad se reversi sunt, dehinc ad nos transierunt, cujus dioecesim pestis ea sic infecerat, ut renitens ei clerus vix intra parietes ecclesiae suam tueretur libertatem. Post multas autem tribulationes, Deo auxiliante, serpens ille crepuit apud nos, patefacta pariter et ignominia vitae et veneno doctrinae. Ex tunc iidem fratres nostro parentes consilio, ad quod proposuerunt studium 120 redierunt, vestimento seductirochias, ex hujusmodi mutatione aliqua notentur infamia, sed potius utrique congaudeatis, quia uterque mortuus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
me: qui ad tempus credunt. ⁊ in tẽp̃r temptationis rece¬
dunt. Oues st̾ s infirme: qui eum intelligant suꝑ ege¬
num ⁊ pauꝑem. cum bouas faciant uias suas ⁊ studia su¬
a cedunt tam̃ imminentib adu̾sis: cedunt amissione so¬
bolis. cedunt dampno rei cemporalis. Petrus ouis infir¬
ina fuit: cum in cayphe atrio ad uocem ostiarie. xp̃m ne¬
gauit. Ouis infirina fuit marcellinus papa: qui temp̃r
ꝑsecutionis thus ydolis adoleuit. Cum gͥ pastor ouem sen¬
serit infirmam.cum flagella timentem. debicum confor¬
tationis adhibens solatium dicat: fili p̃ꝑa animan tuã
ad temptationem. Cum temporał tͥbulatio aderit. ꝓferat.
Diligit pat̾ filium quem corripit. habet ⁊ hoc qd̾ subiun¬
gaz. Oporcet nos ꝑ multas cribulationes introire in regnũ
dei. ⁊ illud fideł d̾s ẽ qui non pacietur uos temptari suꝑ id

Expanded text:
mae, qui ad tempus credunt, et in tempore tentationis recemae, qui ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt; oves sunt, sed infirmae, qui cum intelligant super egenum et pauperem, cum bonas faciant vias suas et studia sua, cedunt tamen imminentibus adversis cedunt amissione sobolis, cedunt damno rei temporalis. Petrus ovis infirma fuit, cum in Caiphae atrio, ad vocem ostiariae Christum negavit. Ovis infirma fuit Marcellinus papa, qui tempore persecutionis 667 thus idolis adolevit. Cum igitur ovem pastor senserit infirmam, cum flagella timentem, debitum confortationis adhibens solatium, dicat: « Fili, praepara animam tuam ad tentationes . » Cum temporalis tribulatio aderit, proferat: « Diligit pater filium quem corrigit. » Habet et hoc quod subjungat: « Oportet vos per multas tribulationes intrare in regnum Dei. » Et illu
Abbreviated transcription (Latin):
foro.cum ei dicitur aue rabi: lana p̾betur. Hec sunt que
pastores quert. qui se ipsos pascunt: ⁊ oues negligunt. cõmo¬
dum scilicet supplende necessitatis. ⁊ a ur̃a fauoris: Nlaudis
S fortassis ad hec dicitis. Numquid de altario non uuuiN
qui de altario deseruiunt: Quis plantauit uineam ⁊ de f¬
fructu eius non comedit: Quis ligauit os boui iͥturanti:
Ita quidem. ita inqm ẽ. Dignus ẽ oꝑarius mercede sua. Licet
⁊ uob ouium lacte uesci. licet lacte potari. licet etiam in¬
du lana. cum lanam querere nec liceat nec expediat. Ce¬
terum his tantum qui cum lacte ⁊ lana temporalem sus¬
tentent necessitatem: ouium non negligunt infirmitatẽ
Si enim non confortatis ouem infirmam: si non roboratis
egrotam. si non requiritis erroneam: ꝑicłose lac ouium
tis. discite: si scitis. scire uos oꝑib ostendite. Oue st̾ s in fir¬

Expanded text:
foro, et eis dicitur: « Ave, Rabbi , » lana praebetur. Haec sunt quae foro, et eis dicitur: « Ave, Rabbi , » lana praebetur. Haec sunt quae pastores quaerunt, qui se ipsos pascunt, et oves negligunt. Commodum scilicet supplendae necessitatis, et aura favoris et laudis. Sed fortassis ad haec dicitis: Nunquid non de altario vivunt, qui altario deserviunt? « Quis plantavit vineam, et de fructu ejus non comedit? Quis alligavit os bovi trituranti? » « Ita, inquis, dignus est operarius mercede sua . » Licet vobis ovium lacte vesci, licet lacte ovium potari, licet et indui lana, cum tanam quaerere nec liceat, nec expediat. Caeterum his tantum licet, qui cum lacte et lana temporalem sustentent necessitatem, ovium non negligunt infirmitatem. Si enim non confortatis ovem infirmam, si non roboratis aegrotam, si non requiritis erroneam, perniciose lac confirmae? Si nescitis, discite; si scitis, scire vos operibus ostendite. Oves sunt, sed infir
Abbreviated transcription (Latin):
indiunt. Qui sunt isti qui non querunt ea que sunt iħu
xp̃i : Qui qd̾ infirmum ẽ non confortant: qd egrotum non
corroborant. qd̾ ꝑit non quert: qd̾ forte ẽ ⁊ pinguę confrin¬
gunt. Lac ouium ẽ quicquid ad sustentandum temporalẽ
necessitatem p̾latis exhibent subiecti: Exhibent decimas
⁊ pͥmitias. Decime ⁊ pͥmicie st̃ lac oiium. Exhibent obla¬
tiones altarium: ⁊ el emosinas defunctorum. Oblationes et
elemosine. lac ouium st̃. Q. qm̃ diximus quid sit lac: ꝗdi
camus quid sit lana. Quidlac p̾bet: potum p̾bet. Qui lanã
prebet: honorem p̃bet. Lana enim: honor corporis ẽ. Te¬
gitur inde nuditas eius: regitur infirmitas ⁊ confusio eius.
Est itaq lana quicquid honoris pastorib asubiectis impendi¬
tur. Cum gͦ exhibentur primi recubitus incenis. cum pͥme
cathedre in synagogis: lana p̾betur. Cum salutantur in

Expanded text:
induunt. Qui sunt isti qui non quaerunt ea quae sunt Jesu induunt. Qui sunt isti qui non quaerunt ea quae sunt Jesu Christi? Qui quod infirmum est, non confortant; quod aegrotum est, non corroborant; quod perit, non quaerunt; quod forte est et pingue, confringunt. Lac omnium ovium est quidquid ad sustentandam temporalem necessitatem praelatis exhibent subjecti. Exhibent decimas et primitias: decimae et primitiae lac ovium sunt. Exhibent oblationes altarium, et eleemosynas defunctorum: oblationes et eleemosynae lac ovium sunt. Et cum diximus quid sit lac ovium, dicemus et quid sit lana. Qui lac praebet, potum praebet; qui lanam praebet, honorem praebet: lana enim est honori corpori. Tegitur inde nuditas ejus, tegitur infirmitas et confusio ejus. Est itaque lana quidquid honoris a subjectis praelatis impenditur. Cum ergo exhibentur primi recubitus in coenis, cum primae cathedrae in synagogis, lana praebetur. Cum salutantur in
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enim reminisci debent mortis ⁊ crucis iłmi xp̃i: ut eiꝰ
gr̃a mortificent ⁊ crucifigant caruem suam cum uitiis ⁊
concupiscentiis. Sic recolere renouationem resurrectionis.
ut eius exemplo aspirent ad anime resurrectionem: Sic re¬
cordari głose ad celos ascensionis: ut illum imitantes. scalã
qͣm uidit iacob ascendere laborent. Hȩc ꝓfecto st̃. que res¬
picit ꝓfessio sac̾dotum: Ex eo autẽ qd̃ ouium pastores estis:
oues pascere debetis Hinc ẽ qd̃ ezechieli dñs ait. Fili homi¬
res pascunt oues: Pastoris enim ẽ querere. non que sua funt:
s que iħu xp̃i. Non commoda temporalium rerum: s salutẽ
aiumarum. De his autẽ qui se ipsos pascunt ⁊ oues negligunt:
consumitis. ⁊ lanis uos tetigitis.⁊ qd̾ infirmum ẽ non con¬
sit pastor. Arguuntur his u̾bis pastores qui se pascunt ⁊ ñ
oues. Qui sunt qui se ipsos pascunt: De quib ait apłs.
qui sua querunt: Qui lac ouium comedunt: qui lauis se

Expanded text:
» Sic enim reminisci debent mortis et crucis Jesu Christi, ut ejus gratia mortificent et crucifigant carnem suam cum vitiis et concupiscentiis suis; sic recolere renovationem resurrectionis, ut ejus exemplo aspirent ad animae resurrectionem; sic recordari gloriosae ad coelos ascensionis, ut illum imitantes, scalam quam vidit Jacob, ascendere laborent. Haec profecto sunt quae respicit professio sacerdotum. Ex eo autem quod pastores estis, oves pascere debetis. Hinc est quod Ezechieli Dominus dicit: Fili homires, sed oves. Pastoris enim est quaerere non quae sua sunt, sed quae Jesu Christi ; non commoda temporalium rerum, sed salutem animarum. De his autem qui se ipsos pascunt, et oves negligunt, consumitis, et lanis vos tegitis, et quod infirmum est, non cons meae, eo quod non sit pastor . » Arguuntur his verbis pastores, qui se pascunt, et non oves. Qui sunt qui se ipsos pascunt? De quibus ait Apostqui sua quaerunt? Qui lac ovium comedunt, qui lanis se
Abbreviated transcription (Latin):
ualescat. Necẽe ẽ enim tectum domum aꝑiri. Nisi api¬
atur tectum: non demutetur paraly ticus ante xpͥm
Tectum domus. scripturarum ẽ in tellectus. Latet ibi
gr̃a medici. latet benignitas. latet potestas. Cum gͥ eg
nitatem. in habita t̾ram ⁊ pasceris indiuitiis eius. Cum
de medici benignitate diffidit: discat quid medicus
dicat. Nolo mortem peccatoris: s ut magis couuertatur
⁊ uiuat. Cum medici potestatem ignorat a pastore au¬
oues egrotas roboratis. Incumbit etiam nobis oues re
reticorum fallitur: que ab unitate eccłe separatur.
Inhis ab errore reuocandis estote uos pastores solliciti:
estote inportuni. Audite apłm dicentẽ. Predica u̾bũ: instaoportu
ne inportune. Quib oportune: qͥb inportune: O portune qu¬
dem uolentibꝰ: inportune aut̃ uolentibus. Sunt enim
pine ꝓsceutionum fatigent: cum t̾roat in saina prinei¬
puni ditalatrat uarietas torm̃torum. pastor amenbo¬

Expanded text:
valescat. Necesse est ei tectum domus aperiri: nisi aperivalescat. Necesse est ei tectum domus aperiri: nisi aperiatur tectum, non demittetur paralyticus ante Christum. Tectum domus Scripturarum est intellectus. Latet ibi gratia medici, latet benignitas, latet potestas. Cum igiturnum, et inhabitabis terram, et pasceris in divitiis ejus . » Cum de benignitate medici diffidit, discat quid medicus dicat: « Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur, et vivat . » Cum medici potestatem ignorat, a pastore auoves aegrotas roboratis. Incumbit et vobis oves requirus haereticorum fallitur; quae ab unitate Ecclesiae separatur. In his ab errore revocandis, estote vos pastores solliciti, estote importuni. Audite Apostolum dicentem: « Praedica verbum; insta opportune et importune . » Quibus opportune et quibus importune? Opportune quidem volentibus, importune autem nolentibus. Sunt enim spinae persecutionum fatigent, cum terreat insania principum, cum laniet varietas tormentorum. Pastor tunc bo
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt filii tenebrarum: impliciti carnalib desideriis
que militant aduersus animam. Beniq miserabili egri¬
modi uelut egroti iacent: uelut quedam paralysi tor¬
pentes languent. Unde ⁊ animas ꝑalysi hac resolutas ille
paralyticus figurasse legitur: qui delatus ad xp̃m. ꝑ aꝑ
tum tectum demissus ẽ ance eum. Anima siquidem que
aiuersis aggrauata uitiis entendi ad meliora uires amisit
quid aliud qm male torquens paralẏtieus ⁊ omnino iuri¬
b corporis destitutꝰ: Porro ur̃m ẽ huiusmodi ꝑalyticum
quasi quibdam scapuł deferre: tectum ei domꝰ apire
medico eum p̃sentare. Inime enim huiuscemodi egͥ tu¬
dine decumbenti compassionis humerũ suppon̾e uos
conuenit: ea infirmante infirmari: ea scandali totite
urit ut eum apło dicamus. Quis infirmat᷑ ⁊ ego ñ infit¬
mor: Quis seandalizatur ⁊ ego non urors o fortasse cõ¬
tus desꝑat egrotus: fortasse suum neseit medicum. Pos¬
cit quo manum dante surgat. nescit quo curante con¬

Expanded text:
otae sunt filii tenebrarum, impliciti carnalibus desideriis, quae militant adversus animam. Denique miserabili aegrimodi velut aegroti jacent, velut quadam paralysi torpentes languent. Unde et animas has paralysi resolutas, ille paralyticus figurasse legitur, qui delatus ad Christum per apertum tectum demissus est ante Christum. Anima siquidem, quae diversis aggravata vitiis, enitendi ad meliora vires amisit, quid aliud est, quam male torpens paralyticus, et omnino viribus corporis destitutus? Porro vestrum est hujusmodi paralyticum quasi quibusdam scapulis deferre, tectum ei domus aperire, medico eum praesentare. Animae enim hujusmodi aegritudine decumbenti, compassionis humerum supponere vos convenit; ea infirmante, infirmari; ea scandalizante uri, ut cum Apostolo dicatis: « Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? » Sed fortassis tantus desperat aegrotus; fortassis suum nescit medicum; nescit quo manum dante surgat; nescit quo curante con
Abbreviated transcription (Latin):
Si in quam mentiris. ue tͥ quia siluisti: quia qd̃ erralia
non reuocasti: qd̾ ꝑierat non requisisti. Audi quio sp¬
ꝑ er echiechaelem loquatur. Si me dicente ad impium.
impie morte morieris. si non fueris loquutus ut se cus¬
todiat impuis auia sua. ipse impius in impietate sua
morietur: sanguinem autem eius de man̾u tua requi
hereat ibi tremendi tempestas ⁊ terror diei. Uenturus ẽ
pater familias ut oues abedis separaret. ut ad litus trahat
sazepai suam. ut emundet a paleis aream suam.e pa¬
storibis ouium. turc inter hedos nimerandis: episea¬
codibus arimnarum. dunc inter malos pisces foris pitrese¬
ais. d s oꝑaris dominice messis. tunc igne ꝑpet̾po erei
palea fone consumptione consumendis. Hogate fr̃o ro
rude dominum messis. uit indie uentilationis ex mise¬
icordia recondat uos in horreo suo. qd neminem ere¬
diius assequi ex merito suo. Bignetur auitenaañt

Expanded text:
Si, inquam, mentiris, vae tibi, quia siluisti; quia quod erraverat, Si, inquam, mentiris, vae tibi, quia siluisti; quia quod erraverat, non revocasti; quod perierat, non requisisti. Audi quid Spiritus per Ezechielem loquitur: « Si me dicente ad impium: Impie, morte morieris: si non fueris locutus ut se custodiat impius a via sua, ipse impius in impietate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiraHaereat ibi tremendi tempestas et terror diei. Venturus est paterfamilias, ut oves ab haedis separet, ut ad littus trahat sagenam suam, ut emundet a paleis aream suam. Vae pastoribus ovium tunc inter haedos numerandis! Vae piscatoribus animarum tunc inter malos pisces foras projiciendis! Vae operariis Dominicae messis tunc igne perpetuo cum palea sine consumptione consumendis! Rogate, fratres, rogate Dominum messis, ut in die ventilationis ex misericordia recondat vos in horrea sua. Quod neminem credimus assequi ex merito suo. Dominus nost
Abbreviated transcription (Latin):
toris negligentia ouis que fortis ẽ confringitur. quia qui
catholicus. ẽ hereticorum ꝑfidie sociatur. Ecce patet km̃i
fr̃s solius silentii culpam ẽẽ non exempli: qd̾ non confor¬
uoeatur aberrans. qd̃ fortis confringitur. S foccassis pa¬
stornitetur tam noxium purgare silentium: Fortassis
deferet ad dum ouis: pellem mortuȩ ouis. Increpatus
enin. qd̾ ad ouem errantem siluerit. qd̾ silens confrege¬
rit. fortem etiam occid̾it. excusationem de morte eiis.
quasi quandam pellem patrifamilias sic assignabit
Monui ne abertaret.⁊ non audiuit uocem meam. Oo¬
cui ut non formcaretur abste: ⁊ contempsit doctrina
meam. Urebar gelu ⁊ estu: nec somnum capiebant o¬
culi mei. Di res ita se habet: de mortua oue pastor bon
reddidisti rationem Si argiusti. si in crepasti. anima
tuam lib̾asti. Si autem mentiris. scrutator cordium fil¬
li non potest: pellis excusationis libare te non potest

Expanded text:
toris negligentia ovis quae est fortis, confringitur; quia qui toris negligentia ovis quae est fortis, confringitur; quia qui catholicus est, haereticorum perfidiae sociatur. Ecce patet, charissimi fratres, solius silentii culpam esse, non exempli; quod non conforans non revocatur, quod fortis confringitur. Sed fortassis pastor nitetur tam noxium purgare silentium; fortassis deferet ad Dominum pellem ovis, mortuae ovis. Increpatus enim, quia ad ovem errantem siluerit, quod silens confregerit, fortem et occiderit: excusationem de morte ovis quasi quamdam pellem patrifamilias sic assignabit: « Monui ne aberraret, et non audivit vocem meam; docui ne fornicaretur abs te, et contempsit doctrinam meam; urebar gelu et aestu, nec somnum capiebant oculi mei. » Si res ita se habet, de mortua ove, pastor, bonam reddidisti rationem. Si arguisti, si increpasti, animam tuam redemisti. Si autem mentiris, scrutator cordium falli non potest; pellis excusationis liberare te non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
englio. pignat apło Hio atq aliis aitenticis pagnits reuo¬
ea et cantem: requirit ꝑeuntem. Cui ÷ hec ritio ẽ quã re¬
Nocet perantem. quare ꝑeintem: quia timet nedum ne¬
da neglagit reuocare errantem: requirere ꝑeuntem. ho
eatholici fide ꝑmanet: que ab unitate fidei non receqit: ⁊i
peris retia non rumpit: hanc tam̃ pastor confringit. hanc
ecioit. si non reuocat errantes: si non requirit peuntes.
Qne enien fortis ẽ. nuillum eredit ꝑieulum. inerrando. nia¬
lem inpeuindo: eum uidet pastorem silentem. Cm ide
uegligentem :elim remissum circai errantes. cirea ꝑeunces.
ide fit: uit ipso non uereatur errare. non uereacur pire
bicit eium apd̾ se. Si malum eẽt in heresim labi. si sequi at¬
rium. si unitari donatum: pustores contra loquerent reuo¬
ear ute errantes. requirerent ꝑeuntes. Quia itaq silent post
ilos ire. eum̃ illis eredere suo me docent silentio C ui gͥ pastor
silet non reuocans crrantem. non requirens ꝑeuntem. pas¬

Expanded text:
et cum Apostolo. His atque aliis authenticis paginis revocet errantem, requirat pereuntem. Cui et haec ratio est, qua revocet errantem, qua requirat pereuntem; quia timet et negligit revocare errantem, et requirere pereuntem. Hoc catholica fide permanet, quae ab unitate fidei non recedit, quae Petri retia non rumpit. Hanc tamen pastor confringit, hanc occidit, si non revocat errantem, si non requirit pereuntem. Quae enim fortis non est, nullum credit periculum in errando, nullum in pereundo, cum videt pastorem silentem, cum videt negligentem, cum remissum circa errantes, circa pereuntes. Unde fit ut et ipsa non vereatur errare, non vereatur perire. Dicit enim apud se: Si malum esset in haeresim labi; si sequi Arium, si imitari Donatum, pastores contra loquerentur, revocarent errantes, 669 requirerent pereuntes. Quia itaque silent, post illos ire, cum illis credere, suo me docent silentio. Cum igitur pastor silet, non revocans errantem, non requirens pereuntem, pas
Abbreviated transcription (Latin):
agere ẽ. Eercia. ascensiones incorde disponere ẽ. De pͥma:
sic apłs ait. Qui furabatur: iam non furetur. De scd̾a idẽ
dias diaboli. Terciam salomon in canticis canticorum admi
dietam. Si iuxta eiudem indiustis nouum hominem qͥ
exercituum uota ur̃a. In his enim fit iudea sanctificatio
eius: in his isrł fit pocestas eius. Ista triplex dieta. qr p̃cet̾is¬

Expanded text:
agere est; tertia, ascensiones in corde disponere est. De prima agere est; tertia, ascensiones in corde disponere est. De prima Apostolus sic ait: « Qui furabatur, jam non furetur . » De secunda idem adversus insidias diaboli . » Tertiam Salomon in Canticis canticorum admirdiaetam. Si juxta eumdem, novum induitis hominem, qui exercituum exaudiet vota vestra. In his enim fit Judaea sanctificatio ejus. In his Israel fit potestas ejus. Ista triplex diaeta, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ysaiam dñs ait. Facinorosus qui mͥ sacrificat: tanqͣm qui
canem occidat. Immolat iniquus: s teste sapientia. ñ res¬
picit altissimus oblationes iniquorũ: nec multitudine sacri¬
ficiorum ꝓpicietur peccatis eorũ. Q ꝓpħa. Iniquitatem in¬
quit si aspexi incorde meo non exaudiet dñs Credite mͥ fr̃s
credite ⁊ sac̾dotes. Non placatur talib uotis ds̃. Eo teste lo¬
quor. Amplius aliquid loquor. Exacerbatur hostuis impio
d̾s. Simͥ non creditis: maiorum credite auctoritati Grego¬
rius em̃i dicit. Cum his qui displicet ad int̾cedendum muti¬
tur: iudicis animus ad iracundiam ꝓuocatur. Exacerbant
his ostendit uerbis. Ibimus uiam trium dierum in solitu¬
qua prius qm sacrificet uibetur fatigari ppłs d̾i: Que st̃
iste tres diete. quib ꝑactis offertur beneplacitum d̾o sacͥfi¬
cium: Prima sane dicta: amalo declinare ẽ. Secła: bene

Expanded text:
Isaiam Dominus sic ait: « Facinorosus qui mihi sacrificat, tanquam qui Isaiam Dominus sic ait: « Facinorosus qui mihi sacrificat, tanquam qui canem occidat. » Immolat iniquus; sed, teste Sapientia, « non respicit Altissimus in oblationes iniquorum, nec in multitudine sacrificiorum propitiabitur peccatis eorum . » Et Propheta: « Iniquitatem si aspexi credite, consacerdotes, non placatur talibus votis Deus. Eo teste loquor; amplius aliquid loquor. Exacerbatur hostiis impiorum Deus. Si mihi non creditis, majori credite auctoritati. Gregorius enim dicit: « Cum is qui displicet, ad intercedendum mittitur, judicis animus ad iracundiam provocatur. » Exacerbant his ostendit verbis: « Ibimus viam trium dierum in solituquam priusquam sacrificet, jubetur fatigari populus Domini? Quae sunt istae tres diaetae, quibus peractis, offertur beneplacitum Deo sacrificium? Prima sane diaeta a malo declinare est; secunda, bene
Abbreviated transcription (Latin):
spui scõ. extinguetur que diffusa ẽ in cordib ur̃is caritas
Quia gͥ fid̾i huius ꝓmissio facta ẽ: qr fundam̃tum positũ
ẽ: suꝑ edificate lopides. rutilos lapides. p̃ciosos. Eorũ struc¬
tura nicħ patietur ꝑicłi: quando d̾s manifeste ueniet. Ni
ehil exustionis: cum ignis in conspectu eius exardesoet: ni
chil cõmotionis: cum in circuitu eius tempestas ualida de¬
seuiet:. His itaq decursis que ex xp̃iana fide ur̃a debet
fr̃nitas: id quod ex sacerdote debetis. sequens pagina uos
docebit. Offensus d̾s primo transgressione originali: freq̃n¬
⁊̃ offendit᷑ actuali. Ia semel cõmissa delata ẽ. xp̃o semel in eruce
passo: hec acta cotidie: deletur xp̃o maltari cotidie in molato¬
Ad ur̃m spectat ministerium: ꝑministerium dñici corporis
peccatores in diuinam reuocare grãm. Non omnis tam̃ apd̃
dm̃ impetrant. quicũq ꝓ alus int̾pellant. Neq eñi omnes
dm̃ placant: qui do imolant. Immolat facinorosus: s per

Expanded text:
usa est in cordibus vestris charitas. Quia igitur fidei hujus promissio facta est, quia fundamentum positum est, superaedificate lapides rutilos, lapides pretiosos. Eorum structura nihil patietur periculi, quando « Deus manifeste veniet ; » nihil exustionis, cum « ignis in conspectu ejus exardescet ; » nihil commotionis, cum « in circuitu ejus tempestas valida » desaeviet. His itaque decursis, quae ex Christiana fide vestra debet fraternitas, id quod ex sacerdote debetis, sequens pagina vos docebit. Offensus primo Deus transgressione originali, frequenter offenditur actuali. Illa semel commissa, deleta est Christo semel in cruce passo. Haec acta, quotidie deletur Christo quotidie in altvestrum spectat ministerium per mysterium Dominici corporis peccatores in divinam revocare gratiam. Non omnes tamen apud Deum impetrant, quicunque pro aliis interpellat, neque enim omnes Deum placant qui Deo immolant. Immolat facinorosus; sed per
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Uerum minime oportuit piam occultari deuotionem.
si tͣnsicorie laudis cupidus ipse non fiusti. Siquidem lau¬
ais huius contemptores. grauis offensa respicit. si qd̾ be¬
ne agunt. latere qm uideri malunt. Unde ⁊ sic. gg. ait.
Quisquis humanam laudem calcare iam sufficit. pena¬
liter peccat. si bona que agit occultat.Lx XX .UII.¬
ota loquor ⁊ usu frequenti comꝑbata:Dicienti satius
ẽ. de fonte qm de riuo sitis ardorem extinguere:
uina quoq de pͥmo sumpta dolio. natiuum sapo¬
rem p̃tendunt. eadem sepius de alio in aliud tranfusa
degen̾ant. Sic ub̃ius meum ad implet desid̾ium. que cir¬
ca uos aguntur agnoscere pagina ur̃a.qm relatione alie¬
ua. Q uicquio enim de uobis accipiam. a uob̾ cercuis in fu¬
turum ẽ.qmͣ si ad aures meas ad ipsum uulgi rumor pro¬
tulerit. E x quo gͥ comꝑi uentos inuentos. ur̃m aspirare ob
sequium. satim litteras ad uos dedi. ratus aduectum de

Expanded text:
ti. Verum minime oportuit piam occultari devotionem, ti. Verum minime oportuit piam occultari devotionem, si transitoriae laudis cupidus ipse non fuisti. Siquidem laudis hujus contemptores gravis offensa respicit, si quod bene agunt latere quam videri malunt. Unde et sic Gregorius ait: « Quisquis humanam laudem calcare jam sufficit, poenaliter peccat, si bona quae agit occultat. » EPIota loquor et usu frequenti comprobata. Sitienti satius est de fonte, quam de rivo sitis ardorem exstinguere. Vina quoque de primo sumpta dolio, nativum saporem praetendunt. Eadem de alio in aliud transfusa degenerant. Sic uberius meum implent desiderium, quae circa vos aguntur agnoscere pagina vestra quam relatione aliena. Quidquid enim a vobis accipiam de vobis, certius mihi futurum est quam si ad aures meas idipsum vulgi rumor protulerit. Ex quo igitur comperi ventos in vestrum obsequium aspirare, statim litteras ad vos dedi, ratus advectum de
Abbreviated transcription (Latin):
ere qui dicerent. inter sex oꝑa Dis¬
miscõie. nicħ eorum hospitalitati p̃ferendum. Hos
attendisse arbitror. non nulla in hospitio repꝑiri. qͥb
auiersa susceptorum incommoda ꝓpulsari noserintur: Id¬
braham qr consueu̾ant homines. angłos hospitari merii¬
ert. P ret̾ea uelut in ampliorem huius gr̃e mercedem. alt̃
sodome subu̾sionem euasit. alter filium de sterili conui¬
ge meruit optinere. T̃ ibi quoq de suꝑ nͥ fallor accessit. uit
dum p̃fatam frequentas bñficentiam. tres. xp̃os&ͥ colliges
ras. hy laritates fac̾es gͣtiorem: Sane dum collecti transitũ
curonis hab̾ent. plenas mͥ gr̃as eger̾t. in nomine ieo p̃stitũ
sͥ hospicium asserentes Recordari tam̃ non potui. quid ege¬
rim tͥ uł alicui ꝓpt᷑ ce. quo ministrare mn ñ deb̾es. aut alicui
ꝓpt̾ me. fieri autẽ potuit. ut euitande causa iactancie dieeᷤᷤ
collatum ꝓme bñficium qd̾ eis ꝓ dño. ⁊ in eis dño contulis.¬

Expanded text:
ere qui dicerent inter sex opera misericordiae, nihil eorum hospitalitati praeferendum. Hos attendisse arbitror nonnulla in hospitio reperiri, quibus diversa susceptorum incommoda propulsari, noscuntur. Idbraham, quia consueverant homines, angelos etiam hospitari meruerunt. Praeterea velut in ampliorem hujus gratiae mercedem, alter Sodomae subversionem evasit, alter filium de sterili conjuge meruit obtinere. Tibi quoque desuper, ni fallor, accessit, ut dum praefatam frequentas beneficentiam, tres christos Christi cras, hilaritate faceres gratiorem. Sane dum collecti tui transitum Turonis haberent, plane mihi gratias egerunt, in nomine meo praestitum sibi beneficium asserentes. Recordari tamen non potui quid egerim tibi, vel alicui propter te, quo ministrare mihi deberes, aut alicui propter me. Fieri autem potuit, ut evitandae causa jactantiae, diceres collatum pro me beneficium, quod eis pro Domino et in Domino contulis
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ paruitatem meam ur̃a docuit pagina. cum la-¬
tro quidam portitorem p̾sentium sac̾dotem inuaderet.⁊
pannis eius lancea ꝑforatis eum uellet occidere. saẽdos latͦ¬
nem lapide ꝑcussit. ⁊ ictus occasione latro mortuus aquibꝰ¬
dam putatur ꝓ quo scilicet delicto iam ꝑ sepnium ab of¬
ficio dñice m̃se ꝓuidentie ur̃e eundem suspendit sac̾dotẽ
Sane suꝑ hoc dignatus estis mecum querere consilium. nͥ
fallor id ad ur̃am rescribi desid̾antes inquisicionem. si sac̾¬
doti liceat ad sacrum redire officium. qd ei medicinaliter
abstulistis. Considanti gͦ mͥ quanta in sac̾dote postuletur
innocentia.⁊ maxime qm inmunis ee debeat a sanguine
non iudetur. sac̃dotem reum sanguinis oportere deinceps
menisterre. quamnuis tuende salutis necefsitate homicidium
meue rerit. Etd enim uir xp̃ianus querere sͥ iuitam aliena o¬

Expanded text:
Sicut parvitatem meam vestra docuit pagina, cum latro quidam portitorem praesentium sacerdotem invaderet, et pannis ejus lancea perforatis, eum vellet occidere, sacerdos latronem lapide percussit, et ictus occasione latro mortuus a quibusdam putatur. Pro quo scilicet delicto, jam per septennium, ab officio Dominicae mensae providentia vestra eumdem suspendit sacerdotem. Sane super hoc dignatus estis meum quaerere consilium, ni fallor, id ad vestram rescribi desiderantes inquisitionem; si sacerdoti liceat ad sacrum redire officium, quod ei medicinaliter abstulistis. Consideranti ergo mihi quanta in sacerdote postuletur innocentia, et maxime quam immunis debet esse a sanguine, non videtur sacerdotem reum sanguinis oportere deinceps ministrare, quamvis tuendae salutis necessitate homicidium incurrerit. Quod enim vir
Abbreviated transcription (Latin):
pͣuas illas consuetudines a comite britannie .e. in ma
nu p̃fati archi ep̃i. in conspectu synodi refutatas. quar
fragium euaserant. ⁊ in portu postmodum spoliabantur.
dampnamus. ⁊ nequis eas futuris tẽporib renouare p̃su¬
mat. auctoritate apłica int̾dicimꝰ. Iniquum eñi eẽ cense¬
mus. ut que diuine clem̃tie magnitudo. aseuientis pelagi
Niorũ namq imꝑatorum emanauit auctoritas. ut ⁊ ear̃
rerũ que in tempestate maris leuande nauis causa erti¬
untur. ñ amictatur dñium Non enim eos quis eo animo
abicit qd̾ hab̾e nolit. s qd̾ ꝑicłm effug̾e possit. ⁊ qui res
ipsas lucrandi animo abstułit furcum cõmittit. Ual.¬

Expanded text:
pravas illas consuepravas illas consuenu praefati archiepiscopi in conspectu synodi refutatas, alterfragium evaserant, et in portu postmodum spoliabantur, damnamus, et ne quis eas futuris temporibus renovare praesumat auctoritate apostolica interdicimus. Iniquum enim esse censemus ut quem divinae clementiae magnitudo a saevientis pelagi Piorum namque imperatorum emanavit auctoritas, etiam ut earum rerum quae in tempestate maris, levandae navis gratia emittuntur, non amittatur dominium. Non enim quis eas eo animo abjecit, quod habere nolit, sed quod periculum effugere possit; et qui res ipsas lucrandi animo abstulerit, furtum committit. Da
Abbreviated transcription (Latin):
bonus pastor ꝓ grege suo uigilans. conuocatis fr̃ib sapi
entib ⁊ aliis religiosis uiris. quẽ ad modum ex suarũ lit¬
t̾arum inspectione cognouimius. in uannetensi ciuitate
demore metropolico. concilium celebrauit. Ibiq de in¬
cestis nuptiis ⁊ de spuriis sac̾dotum filiis. ⁊ de his quib q̃si
hereditaria successione eccłastica patebant bñficia. ⁊ de
aliis diligenter ꝑtractans. correxit corrigenda. ⁊ statuen¬
da constituit. Uniu̾sitati gͦ ur̃e mandamus. quatinus
eai. que ab ipso iuxta scõrũ patrũ decreta. ibi ad honorẽ
d̾̃i. ⁊ salutem popłi statuta ẽẽ noscuntur. irrefragabilit̃
obseruetis: Sic̃ enim in humane compage corꝑis. menbra
famulantur. ⁊obediunt capiti. tanqͣm sup̃mo ⁊ ꝓuisori.
ut sic ꝑsona seruetur in columis. ita fidelium m̃tes unius
affecte uoluntatis. ꝓ custodienda unitate fidei ⁊ statu
eccłe. suis debent humilit̾ parere p̃ceptis p̃latis. Ad hoc

Expanded text:
bonus pastor pro grege suo vigilans, evocatis fratribus et aliis religiosis viris, quemadmodum ex suarum litterarum inspectione cognovimus, in Namnetensi civitate de more metropolitico concilium celebravit. Ibique de incestis nuptiis, et de spuriis sacerdotum filiis, et de his qui quasi haereditaria successione, ecclesiastica petebant beneficia, et de aliis diligenter pertractans, corrigenda correxit, et statuenda constituit. Universitati ergo vestrae mandamus quatenus ea quae ab ipso juxta sanctorum Patrum decreta ibi ad honorem Domini et salutem populi statuta esse noscuntur, irrefragabiliter observetis. Sicut enim in humani compage corporis membra famulantur et obediunt capiti, tanquam supremo provisori, ut sic persona servetur incolumis, ita fidelium mentes, unius effectae voluntatis, pro custodienda unitate fidei et statu Ecclesiae suis debent humiliter parere praelatis. Ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
norũ archiep̃e. debite integritatem obedientie. ntis
tribulationum turbinib turonensis agitetur eccła. u
ur̃am uen̾ande pbr. lat̾e ñ credo sanctitatem. Adhuc e¬
uuim francorum rex innocentiam meam. tanto ꝓsequitur
qͣndam.beati.m.curtem. p̃fate abstulit eccłe. ⁊ qd̾ constat
ẽẽ sanctuarii. fisco ascͥpsit. Tota quoq t̾ra ipsius. ita mͥ et
his qui mecum st̃ in dño. inꝑfecta ẽ ⁊ clausa. ut nec ego
nec illorui aliquis inea pedem pon̾e audeat: His aliisq p̃¬
mor angustiis. qr zelo telatus sum legem d̾i mei.qr ñ sũ
tͥnsgressus t̃minos quos patres nr̃i posuert̃. qr dignitates
eccłasticas. nec ex regis p̃cepto disposui. nec ei disponendi
facultatem indulsi: Sciens enuim qz oportet magis obedire
d̾o qͣm hominib. ꝑsonas elegi que in exequendis eccłe ne
alti decaniam dedi. Nullus omnino fuit. qui ei que in deca¬
num ꝓmoui. qñ ꝓmotus ẽ aliquid oppon̾et. s q̃n fuit in

Expanded text:
num archiepiscopus, debitae integritatem obedientiae. Quantis tribulationum turbinibus Turonensis agitetur Ecclesia, vestram, venerande Pater, latere non credo sanctitatem. Adhuc enim Francorum rex innocentiam meam tanto persequitur auricii curtem praefatae abstulit Ecclesiae; et, quod constat esse sanctuarii, fisco ascripsit. Tota quoque terra ipsius, mihi, et his qui mecum sunt in domo, suspecta est et clausa, ut nec ego, nec aliquis illorum in ea pedem ponere audeat. His, aliisque premor angustiis, quia zelo zelatus sum legem Domini Dei, quia non sum transgressus terminos quos patres nostri posuerunt, quia dignitates ecclesiasticas nec ex regis praecepto disposui, nec ei disponendi facultatem indulsi. Sciens enim quia oportet magis Deo obedire quam hominibus, prius elegi qui in exsequendis Ecclesiaeaconatum, alteri decaniam dedi. Nullus omnino fuit, qui ei, quem in decanum promovi, quando promotus est, aliquid opponeret, seu quando in
Abbreviated transcription (Latin):
rentissime anglorum regine sał ⁊ orationũ. instantiã.
ĩ rauffretare gͥ.tͥ.o regnia illustris ut fertur ineumbit.
et regno corone tue tuo reditu iocunditatem restituere. et
exultationem Nolumus te de normania in salutatã egre¬
di. cuius int̾ salutem. suos successus. xͥ pauꝑes enuntiant
Audiuimus eñi te de illis curam agere. ⁊ eos frequenti be¬
uedictione consolari. Optunum hoc ⁊ timorate m̃tis consili¬
um. Aucturi sumus om̃s coram om̃ium redemptore simul
⁊ iudice. Illuc necesse ẽ ut nos p̃ueniant. si uolumus ut
nob̾ subueniant aduocati. Aduocati illi st̃.
de quibus
iui cugłio dñs dicit. Facite nob̾ anncos de
mnammo

Expanded text:
rendissimae Anglorum reginae, salutem et orationum instantiam. rendissimae Anglorum reginae, salutem et orationum instantiam. Transfretare tibi, o regina illustris, ut fertur, incumbit, et regno coronae tuae, tuo reditu, jucunditatem restituere et exsultationem. Nolumus te de Normannia insalutatam 58 egredi, cujus salutem inter successus Christi pauperes enumerant. Audivimus enim te de illis curam gerere, et eos frequenti benedictione consolari. Optimum hoc et timoratae mentis consilium. Acturi sumus omnes coram omnium Redemptore simul et Judice. Illuc necesse est nos praeveniant, si volumus ut nobis subveniant advocati. Advocati autem illi sunt de quibus in Evangelio Dominus ait: Facite vobis amicos de m
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ sce̾ pat̾ significanda censiumus. qͣti¬
nus
re ⁊ datis ad ep̃os. littͥis. cõmunit̾ exhortari om̃s.
ut que cum eis facienda. sanximus in xp̃o ⁊ do¬
cenda. ipsi qͦ cum xp̃o fac̾e studeant ⁊ doc̾e. Illam p̃¬
terea manumissionem de naufragiis. & de sub̃a mori
ac ꝓhibere nequis omnino eam recindere uł aliqua ex
parte minuere p̃sumat. Conseruet dñs uos eccłe sue pat̾¬
exub̾at. quotiens obsequio. fame uos bñ ualere cognosco.
Et enim sollempne mͥ ẽ. uos colere. uos amplecti. urãmq
ꝓmotionem. inter ineos assignare successus Inde ẽ ut mͥn
ad plenitudinem gaudii cedant. que circa uos ꝓsꝑa st̃. ad
eumulum uͦ uos ẽẽ incoluñ Mendatii arguar. si frustra
postulatis a me qd̾ possit. ⁊ expediat amico erogari. Inte¬
rim rogo ut ad me ur̃a tnsferatur pagina. qua misteri¬
um ur̃e uoluntatis ⁊ salutis agnoscam. Lxx.iui¬
umilis turonorum archepͣs .a. excellentissime ac reue¬

Expanded text:
e Pater, significanda censuimus, quatenus s, et datis ad episcopos litteris, communiter exhortari omnes, ut quae cum eis facienda sanximus in Christo, et docenda, ipsi quoque cum Christo facere studeant et docere. Illam praeterea manumissionem de naufragiis et de substantia ica roborare, ac prohibere ne quis omnino eam rescindere, vel aliqua ex parte minuere praesumat. Conservet vos Dominus Ecclesiae, Patexuberat, quoties obsequio famae bene vos valere cognosco. Etenim solemne est mihi vos colere, vos amplecti, vestramque promotionem inter meos assignare successus. Inde est ut mihi ad plenitudcumulum vero vos esse incolumem. Mendacii arguar si frustra postulatis a me, quod possit et expediat amico erogari. Interim rogo ut ad me vestra transferatur pagiua, qua mysterium vestrae voluntatis et salutis agnoscam. EPIimae ac reve
Abbreviated transcription (Latin):
alteratas circa se ostendat. Aliud ẽẽ quoq gaudere hoĩ
que posita ẽ lex: dole. Illa enim beatum te faciunt hec
traq s ea diligis adu̾sus que non ẽ lex. imago dei apud
te suum explicat ⁊ ꝑagit officium Cum autẽ utraq e
cognoscens ea diligis ꝓpt̾ que posita ẽ lex imago dei apd̃
te quidem ẽ. s uelud obducta sordib aut pulu̾e scali¬
dior a suo excidit ⁊ ꝑcul ẽ officio. Amalis enim bona e¬
ligere ac diligere dm̃ imaginari ẽ. Abonis mala elig̾e¬

Expanded text:
alteratas circa se ostendat; aliud esse quo gaudere hominemalteratas circa se ostendat; aliud esse quo gaudere hominemquae posita est lex, dole. Illa enim beatum te faciunt, haec traque, si ea diligis adversus quae non est lex, imago Dei apud te suum explicat et peragit officium. Cum autem utraque cognoscens ea diligis propter quae posita est lex, imago Dei apud te quidem est, sed velut obducta sordibus, aut pulvere squalidior a suo excidit et procul est officio. A malis enim bona eligere ac diligere, Deum imaginari est. Quanto aute
Abbreviated transcription (Latin):
disceptatur. in manib leges decreta p̃ ocłis. nec ullum iam
tempus ẽ in quo uł eccł̃e desint quos eliminet: uł curie
quos dampnet. E cce uides quanta mundꝰ laboret insania.
Gaudere nescit donec ad eptus quo gaudium in merorem.
cithara in luctum conuertatur. His in uigilat ad quirendiᷤᷤ
que si sero ueniunt prius dilatione crueiant: qmͣ usu
pascant. Si cito de ꝓpinquiorib angustiis faciunt certio¬
res O in sani quib celebre ẽ sollicitos ẽẽ ne sͥ de sit mat̾ia
sollicitudinum ne causa tormentorum. Que tam̃ cim
sapiens assequitur. inter uarios euentus. uariari ipse non
nouit Ratione regitur qm ingubnandis actib. humanis
non dubitat obtin̾e pͥncipatum. Huie sapiens assid ⁊. hanc
attendit pedagogam. Decet hec uti submisse ꝓsꝑis. adu̾siᷤ
insultanter ⁊ biformis euentus uniformi constantia su¬
ꝑare. Docet eadem ne discipłs suus exalt̾ato uultu res

Expanded text:
disceptatur. In manibus leges, decreta prae oculis, nec ullum jam disceptatur. In manibus leges, decreta prae oculis, nec ullum jam tempus est in quo vel Ecclesiae desint quos eliminet, vel curiae quos damnet. Ecce vides quanta mundus laboret insania. Gaudere nescit, donec adeptus sit quo gaudium in moerorem, cithara in luctum convertatur. His invigilat acquirendis, quae si sero veniunt, prius dilatione cruciant, quam usu pascant. Si cito, de propinquioribus angustiis faciunt certiores. O insani! quibus celebre est sollicitos esse, ne sibi desit materia sollicitudinum, nec causa tormentorum. Quae tamen cum sapiens assequitur, inter varios eventus, variari ipse non 44 novit. Ratione regitur, quam in gubernandis actibus humanis non dubitat obtinere principatum. Huic sapiens assidet, hanc attendit paedagogam. Docet haec uti submisse prosperis, adversis insultanter et biformes eventus uniformi constantia superare. Docet eadem ne discipulus suus ex alterato vultu, res
Abbreviated transcription (Latin):
eui nichil de ẽ ad naturam gr̃a conuigii in sobole. suam de¬
osculatur imaginem. in cellariis clausa ẽ totius anni fecun¬
dicas. in lociilis opes cresci. ⁊ qd̾ cumq circumiectat ocłos:
dentintiat. Bona uaga: bona pennata st̃ ħ omnia. Eorum
c̃e: nusquam ẽẽ diueius Eorum status nemini statum p̃¬
figere cerciorem. Pret̾ea dubium ẽ in fidelib. ne morentur
nob̾cum an hostilius. Quippe res in infinitum cedet. si re¬
censere uelum discrimina principum si turbati querelas
conuigii. si mille menedemos deplorantes filios scortatores
si conflatas miq uł acͥtas turpiter diuitias. si possessiones
arrogatas armis erogatas flagitiis. sublatas dolo. tͥnslata p̃¬
uiditio ⁊ quib in hoc tempore nicħ ẽ abiectius iactura no¬
minis quesita ⁊ honesti. Huiusmodi querimoniis fora ꝑstre¬
punt. resonant auditoria. litigatur intriuiis. in conuiuiis

Expanded text:
cui nihil deest ad gratiam conjugii; in sobole suam decui nihil deest ad gratiam conjugii; in sobole suam deosculatur imaginem; in cellariis clausa est totius anni fecunditas, in loculis opes Croesi, et quocunque circumjectat oculos, denuntiat. Bona vaga, bona sunt pennata haec omnia. Eorum esse, nusquam esse diutius. Eorum status, nemini statum praefigere certiorem. Praeterea dubium est infideliusne morentur nobiscum an hostilius. Quippe res in infinitum cedet, si recensere velim discrimina principum, si turbati querelas conjugii, si mille Menedemos plorantes filios scortatores, si conflatas inique, vel attritas turpiter divitias; si possessiones arrogatas armis, erogatas flagitiis, dolo sublatas, translatas praejudicio, et quibus in hoc tempore nihil est abjectius, jactura nominis quaesitas et honesti. Hujusmodi querimoniis fora perstrepunt, resonant auditoria; litigatur in triviis, in conviviis
Abbreviated transcription (Latin):
que iiutuitis sunt uera eẽ bona.⁊ hȩc eẽ intra nos. Que uͦ
temporalit᷑ possidemus opinione eẽ boua.⁊ hec eẽ cͥea uos.
sorro que circa nos st̃. non nr̃is alt̾uis uiris st̃ Casus eis
pͥncipatur. Nosciunt ex nr̃o uł uenire uł stare arbitrio.
pit cum tamqm p̃caria st̃.: tamqͣm seruus alienus. Nicħ
pe nomo felix nemo miser ex alieno ẽ. Suum ẽ hominis qͥe¬
quid hominem uł beatum facit ẽẽ uł miserum. E ugłii fi¬
culnea ex fecunditate sua: grãm adquirit. ex defectu suci¬
dium. Sic̃ scribit philosophus. equum sua facit insignem
uelocitas. In ercior ad molam destinatur: Nullus ei contẽpt
humili. nulla gr̃a ex ambitioso ꝓuenit apparatu. Ut̾q alien
ẽ. ut̾q ut equo melius non meliore utamur deforis ad iunc¬
tus ẽ Sic ⁊ homini alienum ẽ quicquid non in homine s
circa hominem ẽ. Assignantur ei dignitates. nascitur uxor.

Expanded text:
quae virtutis sunt, vera esse bona, et haec esse intra nos. Quae vero quae virtutis sunt, vera esse bona, et haec esse intra nos. Quae vero temporaliter possidemus, opinione esse bona, et haec circa nos. Porro quae circa nos sunt, non nostri, sed alterius juris sunt. Casus eis principatur. Nesciunt ex nostro vel venire, vel stare arbitrio. Nobiscum tanquam precaria sunt, tanquam servus alienus. Nihilpe nemo felix, nemo miser 43 ex alieno. Suum est hominis quidquid vel bonum facit esse, vel miserum. Evangelii ficulnea ex fecunditate sua gratiam acquirit, ex defectu succidium. Sicut scribit philosophus, equum sua facit insignem velocitas, inertior ad molam destinatur. Nullus ei contemptus ex humili, nulla gratia ex ambitioso provenit apparatu. Uterque alienus est. Uterque ut equo melius, non meliore utamur deforis adjunctus est. Sic et homini alienum est quidquid non in homine, sed circa hominem est. Assignantur ei dignitates; ascitur uxor,
Abbreviated transcription (Latin):
bene regitur. idem animo siue pulsetur adu̾sis. seu leta
bladiandiantur. Tunc ea leges nnuendi p̃seribit. decernit
mobilia. dispensandis inclinatur. Tunc ad cõponendũ
pectus humanum cir cumspectis inuigilat institutis. tẽ
ercat. ⁊ edueat sapientem. Que iudelicet insticuta cũ
ad me traducib paginis ꝑuenirent. publicis conspectib
exhibenda decreui ͥ ueritus inuidiam pꝰtorũ. si ea pꝰteris
inuidem. Hec gͥ illis exaraui qui nec ꝓsꝑis reu̾enter
utuntur: nec immoci dura ꝑtͣnseunt. Consi¬
danti diligentius quid sit homo. nicħ ꝓbabilius occur¬
rit. qm ipsum ẽẽ ał diuinũ: ⁊ qͣi quodam participio numi¬
nis insigniri. Ossib ⁊ carnem parentem circunfert. et
sapit t̾ram. Ratione do se ꝓpinquum ⁊ affinem denun¬
tiat. Hac sane progatiua eum ad imaginem dei ⁊ similitudi¬
quib oportet non diligat . Ratione si quidem doceintr e iͥ

Expanded text:
bene regitur, idem est animus, sive pulsetur adversis, seu laeta bene regitur, idem est animus, sive pulsetur adversis, seu laeta blandiantur. Tunc ea vivendi leges praescribit, decernit immobilia, dispensandis inclinatur. Tunc ad componendum pectus humanum, circumspectis invigilat institutis; tunc et creat et educat sapientem. Quae videlicet instituta cum ad me traducibus paginis pervenirent, publicis conspectibus exponenda decrevi, veritus invidiam posterorum, si ea posteris inviderem. Haec igitur illis exaravi, qui nec prosperis reverenter utuntur, nec immoti dura pertranseunt. Consideranti diligentius quid sit homo, nihil probabilius occurrit, quam ipsum esse animal divinum, et quasi quodam participio numinis insigniri. Ossibus et carne parentem circumfert et sapit terram. Ratione, Deo se propinquum et affinem denuntiat. Hac sane praerogativa eum ad imaginem Dei et similitudiquibus oportet non diligat. Ratione siquidem docemur, ea