comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
det saluatori. Unde recte seqͥt᷑.
Et ait. Adolescens: tͥ dico surge.
Et resedit qui erat mortuus &
cepit loqui : & dedit illũ matri
suȩ. Residet quipꝑe qͥ erat mor¬
tuus: cum int̾na cõpunctione
reinuscit peccator. Incipit loqͥ:
cum reducis indicia uitȩ cunc¬
tis qui peccatũ luxerant osten¬
dit. Redditur matri: cũ ꝑ sa-¬
cerdotalis decreta iudicii com¬
munio ni sociat᷑ eccłȩ. Um̃c¬

Expanded text:
det Salvatori, unde recte sequitur: det Salvatori, unde recte sequitur: Et dixit adolescenti, tibi dico surge, Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ccessit iħs & tetigit locu.¬
lum: hi autẽ qui portabati
steterunt. Loculus in quo mor¬
tuus effert᷑: male secura desꝑati
peccatoris conscientia ẽ. Qui uͦ se¬
peliendũ portant: uł ĩmunda de¬
sideria quȩ hominẽ rapiunt in in-¬
teritii: uel lenocinia blandienti¬
ũ sunt uenenata socioꝵ. Que pec¬
cata nimirũ dũ fauorib attollunt
acciumilant: peccantesq contẽp¬
tu quasi aggere t̾rȩ obruunt.
De quib alibi drͣ. Dimitte mortu.¬
os: sepelire mortuos suos. S dr¬
tuos quippe mortui sepeliunt:
cũ peccatores quiq sui similes ali¬
os. nociuo fauore demulcent:
congestaq pessimȩ adulationis
mole ne qua aliquando spe re¬
surgencli pociantur oppͥmunt.
Dño gͦ loculũ tangente fineris
bauili stetert̃: quia suꝑni formi¬
line iudicii ac tacta conscientia
& carnaliu̾ sepe affluentia uolup.¬
tatũ & iniuste laucdantiũ turbã
cohercens ad se ipsam reu̾titur:⁊
uocantiq ad uitã festina respon¬

Expanded text:
ccessit et tetigit loculum, hi autem qui portabant steterunt. Loculus in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quae peccata nimirum dum favoribus tollunt, accumulant, peccantesque contemptu, quasi aggere terrae obruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidineet carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad seipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respon
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra coram archa dm̃i. caput
autẽ dagon & duȩ palmȩ ma¬
niũ euis abscisȩ erant suꝑ lim̃.
Porro dagon: truncus solus re¬
manserat in loco suo. Propter
hanc causam non calcant sacer.¬
dotes dagon. &. om̃s qͥ ingredi-¬
untur tẽplum eiꝰ suꝑ limen da-¬
gon in aroto: usq in hodiernũ
ggrauata est Ui.  diem.
manꝰ dñi suꝑ azotos & demo.¬
litus ÷ eos: I & ꝑcussit in secreti¬
ori parte natium azotum & fines
eiꝰ. Uidentes autẽ uiri atoti huiꝰ¬
cemodi plagam: dixerunt. Non
maneat archa dĩ isrł apud nos:
qm dura ÷ manꝰ eius suꝑ nos &
suꝑ dagon dm̃ nr̃m. Et̃ mitten.

Expanded text:
ra coram arca Domini: caput autem Dagon, et duae palmae manuum ejus abscissae erant super limen: porro Dagon truncus solus remanserat in loco suo. Propter hanc causam non calcant sacerdotes Dagon, et omnes qui ingrediuntur templum ejus, super limen Dagon in Azoto, usque in hodiernum diem. Aggravata est autem manus Domini super Azotios et demolitus est eos et percussit in secretiori parte natium Azotum et fines eius videntes autem viri azotii huiuscemodi plagam dixerunt non maneat arca Dei Israhel apud nos quoniam dura est manus eius super nos et super Dagon deum nostrum et mitt
Abbreviated transcription (Latin):
nolle adquiescere. A ed gͦ qđ abie¬
cisti sermonẽ dñi: abiecit de dñs.
ne sis rex. Dixitq saul ad samu.¬
elem. Peccaui: quia pͦuaricatus
sum sermonẽ dñi. &. uerba tua:
timens popłm & obediens uoci eoꝵ.
S nunc porta queso peccatũ me.¬
um: & reuertere mecũ ut ad orẽ
dnm. Et ait samuel ad saul. Non
reuertar decum: ꝙr ꝓiecisti sermo.

Expanded text:
nolle acquiescere. Pro eo ergo quod abjecisti sermonem Domini, abjecit te, ne sis rex. Dixitque Saul ad Samuelem: Peccavi, quia praevaricatus sum sermonem Domini, et verba tua, timens populum, et obediens voci eorum. Sed nunc porta, quaeso, peccatum meum, et revertere mecum, ut adorem Dominum. Et ait Samuel ad Saul: Non revertar tecum,
Abbreviated transcription (Latin):
Prtus humanitatis
Lxp̃i uelut testa exam¬
it. quia abigne passionis
ad uirtutẽ ĩ corrupcõis creuit
Sed sola redẽptoris nr̃i ꝑcep¬
ta sacramic̃ta ad uerã solẽni¬
latẽ mẽtis nõ sufficiũt: ii¬
si eis quoqz et bona opera
iungantur. Quidenĩ pro¬
dest corpus et sãguinẽ illius
ore pertipere: et peruersis mo¬
rib cõtrant: Uude bene
adhuc ad comedẽdũ subdi¬
tur. Et azimos panes cũ lac¬
tucis agrestibus. Panes
quippe sinc fermẽto comedit:
qui recta opeui sinc corruptõe
cati exhibet: peruerse diripi¬
at. qd̃ quasi recte dispensat.
Hoc quoq pct̃i fermẽtũ bo¬
ue sue actioni miscuerut.
quibz. ꝓph̾e uoce per increpa¬
cionẽ dñs dicebat. Uenite
ad le tel. et impie agite. Atq
post pausa. Et sacrificate.

Expanded text:
ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit. Sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungantur. Quid enim prodest corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus. Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptionetione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerunt, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicit: Venite ad Bethel, et impie agite. Atque post pauca: Et sacrificate
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ lectũ: In sua uenit: & sui eum uon
piint. Uere iudea durissi.¬
ma. suaq infidelitate ceca¬
ta. ñ uidebat qđ stella radia¬
bat: nec audire poterat qu
angeli conclamabant. iiii.¬
oitur inquirentib magis
clicentib. ubi ẽ qui

Expanded text:
sicut lectum est: In sua venit, et sui eum non receperunt . Vere Judaea durissima, suaque infidelitate caecata, non videbat quod stella radiabat, nec audire poterat quod angeli conclamabant. Igitur, inquirentibus magis et dicentibus: Ubi est qui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ꝓuoros erant in bethle.¬
in quit. & unfra. Etas scribitur
cisooꝵ: ut occidentis irinoces¬
cat acerbitas. O ira ꝓuersa: in¬
consultaq seuientis indignatio.
Chadeis irascitur: innocentes
int̾ficit. Et dum in mortẽ ĩma¬
culti fertur infasitis. lactenti
premit tubas quatmꝰ iniqͥs¬
suum regem qui ui debitũ que¬
rebat sanguinẽ. ꝓstratę mubti¬
tudinis multiplex reatꝰ inuol¬
uerȩt. Hec auertere poterat fu¬
rentis insania qđ ille qui mor¬
ebat cogi in mortẽ ñ posset
intuitus.

Expanded text:
omnes pueros, qui erant in Bethlehinquit, et infra: aetas scribitur occisorum, ut occidentis innotescat acerbitas. O ira perversa inconsultaque saevientis indignatio! Chaldaeis irascitur, innocentes interficit; et dum in mortem immaculati fertur infantis, 82 lactentium perimit turbas: quatenus iniquissimum regem, qui indebitum quaerebat sanguinem, prostratae multitudinis multiplex reatus involveret; nec advertere poterat furentis insania quod ille qui morebat cogi in mortem non possit invitus.
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ sociare t̾remĩ: Here stei¬
la hec dm̃io natiuitatis miniftra¬
fuit.⁊ quȩ tanto chaldeis e. obse¬
cuta famulatu: ut in inqͥrendo
xpͣm ñ solũ eos moneret e ce
s e ducatũ illis p̾berae̾ in tris.
sdorato itaq chĩo magi. obla¬
tisq muneribiis. p̾tauites he¬
rodẽ. ꝑ aliã uiam reuersi st̃ in
regiont suam. Noq uͦ poterant
pherodẽ id ẽ tinera moros re

Expanded text:
regnum sociare terrarum. Vere stella haec dominicae nativitatis ministra, quae tanto est Chaldaeis obsecuta famulatu, ut in inquirendo Christo non solum eos moneret e coelo, sed et ducatum illis praeberet in terris. Adorato itaque Domino magi oblatisque muneribus, praetereuntes Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem suam. Neque vero poterant per
Abbreviated transcription (Latin):
imiis quidẽ xp̃s. s mirabi¬
lis uenit: ut parit᷑ in
Et qua quã nascente illũ cuna¬
bula t̾rena suscepint. ñ tam̃ eẽ
t̾renũ oeleste sign̾aculũ testaba¬
tur. In cunis namiq iacebt:s.
radiabai e celo. Hagiebai lipud
iudeos. apud gentiles regnabat.
cunt᷑. qui adoraturi sempit̾nũ
ueniunt orientẽ. de quo dictũ
ẽ usitauit nos oriens ex alto:
illuminare his qͥ in tenebriꝰ sedent.¬

Expanded text:
umilis quidem, sed mirabilis venit: ut pariter inEt quanquam nascentem illum cunabula terrena susceperint, non tamen esse terrenum coeleste signaculum testabatur. In cunis namque jacebat, sed radiabat in coelo; vagiebat apud Judaeos, et apud gentiles regnabat; cuntur, qui adoraturi sempiternum veniunt Orientem, de quo dictum est: Et visitavit nos Oriens ex alto: illuminare his qui in tenebri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriȩ xp̃i erat quȩ specialit᷑
eius nunciabat aduentũ. Et
cetere quidẽ factę sunt stellȩ ut
mundi iftius tẽpora. cursusq
distinguerent: hec uͦ ꝓdire uiͦ¬
sa ẽ.ut ipsũ mundi dnm. .ẜ. reg.¬
ni celestis adesse tepus ostende.¬
rcc. Aiunt itaq magi. Uidimꝰ
stllã eius. & uenimts adorare
eum. Ecce xp̃m qui ñ habent
inuentre contẽpnuni. Iudeus

Expanded text:
at, quae specialiter ejus nuntiabat adventum. Et caeterae quidem factae sunt stellae, ut mundi istius tempora cursusque distinguerent; haec vero prodire jussa est ut ipsum mundi Dominum et regni coelestis adesse tempus ostenderet. Aiunt itaque magi: Vidimus stellam ejus, et venimus adorare eum. Ecce Christum qui non habent invenire contendunt. Judaeus
Abbreviated transcription (Latin):
cupas oꝑis: Aline iudiciũ ex¬
tremȩ dĩstrictionis. Persemus
quã diftrictꝰ iudex ueniat qui
iudiciũ minatur & laret. tro¬
res peccatorib intentat. s. tam̃
achuc sustinet: & icdeirco ueni¬
ie cicius differt. ut minus inue¬
niat quos condepnet. Pum imꝰ
fletib culpas: & eum psalmist
uoce pueniamꝰ faciẽ euis in c̾fes¬
sione. Uo luptatii gͦ fallacia nos¬
nulla decipiat. nulla uana leci¬
cia seducat. Inpximo namq ẽ
nidex: qui dixit. Ue uobis qui
ridetis miic: qm lugoitis & fu¬

Expanded text:
icium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confessione . Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et f
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e tam̃ fructũ querit indus¬
trie. Non enĩ dormientib ꝓue¬
nit regnũ celoꝵ: s in mandatiꝰ
di laborantib atq uigilantib:
ut si dona ipsiꝰ non irrita fece¬
rimꝰ : ꝑ ea quȩ dedit mereamur
acciꝑe qͦd ꝓmisit. Unde cohor¬
dmur dilectionẽ ur̃am: ut
abstinenteᷤᷤ uos ab om̃i oꝑe ma-¬
lo. quȩ sunt casta & iusta secte¬
mini. filii enĩ lucis: abicere de¬
bent oꝑa tenebrarũ. Itaq odi¬
um declinate: mendatia abicice:
suꝑhiã humilitate destruite : aua.¬
riciã ꝓicite. largitatẽ diligite. De¬
cet enĩ ut capiti suo mbra conie¬
niant: ut ꝓmissarũ beatitucinũ

Expanded text:
nostrae tamen fructum quaerit indusnostrae tamen fructum quaerit industriae: non enim dormientibus provenit regnum coelorum, sed in mandatis Dei laborantibus atque vigilantibus; ut si dona ipsius non irrita fecerimus, per ea quae dedit mereamur accipere quod promisit. Unde cohortamur dilectionem vestram ut abstinentes vos ab omni opere malo, quae sunt casta et justa sectemini . Filii enim lucis abjicere debent opera tenebrarum. Itaque odia declinate, mendacia abjicite, superbiam humilitate destruite, avaritiam projicite, largitatem diligite: decet enim ut capiti suo membra conveniant, ut promissarum beatitudinum
Abbreviated transcription (Latin):
istis regnũ eiꝰ reciꝑe: cuiꝰ opidũ
potiustis ostendere. Illi potuert᷑
ꝓeo mori: quẽ nondũ poterant
confiteri. Ita xp̃s. ne ullũ ei
tempus eẽt absqͣ nuraculo: an¬
te usum linguę potestatẽ uerbi
tacitus exerebat. a quasi iam
cus sius. paruuloꝵ pͥmordia
secrabat: ut disceretur neminẽ
hominũ diumni in capi ẽ eẽ sa¬
crañiti: quando etiã illa ecas
fideiq pͥmicias. & exultantib
ariuus. Geate spei initia cȩlebre¬
mus. Exinde enĩ in et̾nã heredi¬
dit̾ cepiraꝰ introͥre: ex inde no¬
bis cxp̃m loquentia scͥpturarum
sacratisuimꝰ dies. ⁊ in qͦ salutiꝰ nr̃e
auctor apparuit: & quẽ magi
infantẽ uenerati stͣ in cunabu¬
lis: nos om̃ipotentẽ adoremus
in cęlis. Ac sic̃ illi de thesauris
suis. misticas dño munerũ spe¬
ties obtulerunt : ita &. nos
de cordib nr̃is que dõ st̃ dig¬
na ꝓmamus. Quãuis enĩ õiũ
bonoꝵ sit ipse largitor: etiam

Expanded text:
istis regnum ejus recipere, cujus oppidum istis regnum ejus recipere, cujus oppidum potuistis ostendere. Illi potuerunt pro eo mori, quem nondum poterant confiteri. Ita Christus, ne ullum ei tempus esset absque miraculo, ante usum linguae potestatem Verbi tacitus exerebat; et quasi jam tiis suis parvulorum primordia consecrabat: 117 ut disceretur neminem hominum divini incapacem esse sacramenti, quando etiam illa aetasfideique primitias, et exsultantibus animis beatae spei initia celebremus. Exinde enim in aeternam haereditatem coepimus introire; exinde nobis Christum loquentia Scripturarum sacratissimus dies, in quo salutis nostrae auctor apparuit; et quem magi infantem venerati sunt in cunabulis, nos omnipotentem adoremus in coelis. Ac sicut illi de thesauris suis mysticas Domino munerum species obtulerunt, ita et nos de cordibus nostris, quae Deo sunt digna promamus. Quamvis enim omnium bonorum sit ipse largitor, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ scriptũ ẽ. ꝑ ꝓpħam. Et
tu bethleem t̾ra uida: ñ es mni¬
ma int̾ pͥncipes uida. Ex te enis
pͥnceps. qui regat ppłm meu isrł.
natũ & pastorib angłi. &
nob nunciauere pastores. hunc
pͥncipẽ natũ longinq̃ orientaliũ
gentiũ nationes. insolito noui
s deris splendore clidicert̃: & ne
de loco editi regis ambige̾nt. urã¬
õuide erulitio ꝓdidit: qͣd stella
non docuit. Cur uobis uiam
quã aliis aperitis obstruitis: Cur
ĩ ura infidelitate resedit dubium:
qđ ex ur̃a fit responsione mani¬
festũ: Locum natiuitatis de scͥp¬
turarũ testimonio demonstratis:
p̾sentiam teporis cęli & t̾rȩ attes¬
tatione cognoscitis: &. tam̃ ubi
ad ꝑsequendũ animꝰ herodis ex¬
arsit.⁊ ibi ad ñ credendũ ur sen¬
sus obduruit. Felicior gͦ ignoran¬
tia infantiũ. qͦs ꝑsecutor occidit:
quã ur̃a scientia. quos in sua ꝑ¬
turbatione cͣsuluit. Uos nolu¬

Expanded text:
Sic enim scriptum est per prophetam: Et Sic enim scriptum est per prophetam: Et tu, Bethleem terra Juda, non es minima inter principes Juda. Ex te enim exiet princeps qui regat populum meum Israel natum, et pastoribus angeli , et vobis nuntiavere pastores . Hunc principem natum longinquae Orientalium gentium nationes insolito novi sideris splendore didicerunt. Et ne de loco editi regis ambigerent, vestra eruditio prodidit quod stella non docuit. Cur vobis viam quam aliis aperitis obstruitis? Cur in vestra infidelitate residet dubium quod ex vestra fit responsione manifestum? Locum nativitatis de Scripturarum testimonio demonstratis, praesentiam temporis de coeli et terrae attestatione cognoscitis; et tamen ubi ad persequendum animus Herodis exarsit, ibi ad non credendum vester sensus obduruit. Felicior ergo ignorantia infantium quos persecutor occidit , quam vestra scientia, quam in sua perturbatione consuluit. Vos nolu
Abbreviated transcription (Latin):
rum testimonia nasceret᷑. hoc res.¬
pondert̃ de ꝓphetico eloquio.
qͦd indicabat stella de celo: Quȩ
utiq poterat magos ierosolimiᷤᷤ
pͣt̾millis. usr ad cunabula pueri
sic̃ pꝰmodũ fecit sua significatione
ꝑ dicere: nisi ad confutancdam
iudeoꝵ duriciã ꝑtinuisset: ut
ũ solũ ductu syderis. s etiã ipłox
ꝓfessione. innotesceret natiuitas
saluatoris. Iam gͦ ad eruditionẽ
gentiũ ꝓpheticus sermo transi¬
bat : & pͣnuntiatũ antiqͥs oraculiᷤᷤ
xp̃m alienigenarũ corda disce¬
bant: eũ iudeoꝵ infidelitas ueri¬
tate̾ ore ꝓferret : & mendacium
corde retineret. Noluerunt eniͣ
agnoscere oculis. quẽ de sacris
indicabãt libris: ut quẽ ñ adora¬
bant in infantiȩ uifrmitate humi¬
lẽ: post ea crucifigerent. in uirtu¬
tum sublimitate fulgentẽ. Quę
bis scientia est. & tam indocta
doctrina: Int̾rogati ubi xp̃s nas¬
ceret᷑ : ueracit᷑ ꝙ memorit᷑ dicii¬
tis qđ legitis. In bethleem uide.

Expanded text:
rum testimonium nasceretur , hoc responderunt de prophetico eloquio, 116 quod indicabat stella de coelo. Quae utique poterat magos Jerosolymis praetermissis usque ad cunabula pueri, sicut postmodum fecit, sua significatione perducere; nisi ad confutandam Judaeorum duritiam pertinuisset, ut non solum ductu sideris, sed etiam ipsorum professione innotesceret nativitas Salvatoris. Jam ergo ad eruditionem gentium propheticus sermo transibat, et praenuntiatum antiquis oraculis Christum alienigenarum corda discebant: cum Judaeorum infidelitas veritatem ore proferret, et mendacium corde retineret. Noluerunt enim agnoscere oculis quem de sacris indicaverant libris: ut quem non adorabant in infantiae infirmitate humilem, postea crucifigerent in virtutum sublimitate fulgentem. CAP. bis scientia est, et tam indocta doctrina? Interrogati ubi Christus nasceretur , veraciter et memoriter dicitis quod legistis: In Bethleem Judae .
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ etiã in nr̃a fuisse carne mor-¬
tale: quauis in auro. thure & myr¬
ra. intelligi & aliud podest ⁊ luro
namq sapientia designat᷑. salo.¬
mone attestante qͥ ait. Thesaurꝰ
desidabilis. reqͥescit in ore sapi¬
entis. Thure aut̃ qđ dõ incendi.¬
tur. uirtiis orationis expͥmitur:
psalmista atcestante qui dicit. Diri¬
gatur oratio mea. sic̃ incensum in
c̃spectu tuo. ꝑ myrrã uͦ: carnis

Expanded text:
damus etiam in nostra fuisse carne mordamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Aurum namque sapientiam designat, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thus autem, quod Deo incenditur, virtus orationis exprimitur. Psalmista attestante: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carn
Abbreviated transcription (Latin):
rã deferunt. Aurũ quippe.
regi congruit. Ihus uero: in dei
sacrificio ponebat᷑. Mirra autẽ:
mor tuoꝵ corpora condiunt᷑. Eum
gͦ magi quẽ ad orant etiã misticis
munerib pdicant: auro regem:
thure dm̃: mirra mortalẽ. Sunt
uͦ n null heretici. qͥ hc̃ dm̃ credunt.
s ubiq regnare nequaꝙͣ crediuit.
Hi ꝓfecto ei thus offerunt: s offerre
etiam aurũ nolunt. Et sunt non¬
nulli. qui hẽ rege̾ existimant: sed
dm̃ negant. Hi uid licet aurum ei¬
offerunt: s offerre thus nolunt.
Et st̃ non nulli. qͥ hunc &. dm̃ & re¬
gem fatentur. s assũpsisse carnem
mortalẽ negant. Hi nimirũ ei
aurũ & thus offerunt: s offer¬
re myrram assũpte mortalitatiᷤᷤ
nolunt. Nos itaq nato dño offe¬
ramꝰ aurũ: ut hunc ubiq regna¬
re fateam᷑. Offeramiꝰ thus: ut cre¬
damꝰ qđ is qͥ in tẽpore apparuit:
ds̃ ant̾e tempora exticit. Offera¬
mꝰ myrram: ut eũ quẽ credimus
in sua diuinitate impassibilẽ: ere¬

Expanded text:
ham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem crein sua divinitate impassibilem, cre
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe in stercore suo cõputresce¬
re est: carnales homines in feco.¬
re luxurię uitã finuire. Cr¬
ram gͦ dõ offerimꝰ: qͣndo hoc
mortale corpꝰ a lircurie putre¬
dine ꝑ condim̃tũ continentiȩ
custodimꝰ. Magnũ uero nobis
aliqͥq magi inn̾uunt: qͦͦđ in re¬
gione̾ suam ꝑ aliã uiam reuer.¬
tuntur. In eo nãq qđ ãmoni¬
ti faciunt: nob̾ ꝓfecto insinuãt
qͥd faciamꝰ. Regio qͥipe nr pa¬
radisus est: ad quã ihu cognio
redire ꝑ uiam qua uio m ꝓhi¬
bemͣ. A regione & enĩ na. suꝑb¬
endo. in obediendo. uilibila se
quendo. cibũ uetitũ gustancio.
discessimꝰ: s ad eam necesse est
ut flendo. obediendo. insibili¬
a conte᷑ pnendo. atq appetitũ
carnis refrenando redeamus.
P aliã gͦ uiam ad regionẽ nr̃am
regredim᷑: qm qͥ a pardisi gau¬

Expanded text:
putrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, quendo, cibum vetitum gustando, discessimus, sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando redeamus. Per aliam viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gau
Abbreviated transcription (Latin):
iste manifestatione dñi con-¬
secratus. specialẽ in toto
mũdo obtinuit dignitat̾e: que
in cordib nr̃is digno debet
splendore clarescere:: ut reru̾
gestarũ ordine̾ ñ solũ credendo.
s etiam intelligendo uenerem᷑.
Quantã enĩ gr̃arũ actionẽ debe

Expanded text:
iste manifestatione Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intelligendo veneremur. Quantam enim gratiarum actio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerantiã gaudioꝵ: ut int̾
cognatarũ sollẽpnitatũ uicina
sacram̃ta exultationis uigor
& feruor fidei ñ tepescat. Ad
om̃iũ enĩ hominũ spectat sa¬
lutẽ: qͦd infantia mediatoris dĩ
& hominũ. ia uniuerso declara¬
bat᷑ mundo: cũ adhuc exiquo
detineret᷑ opidulo. Qũauis enĩ
israheliticã gentẽ. & ipsiꝰ gentis
tinã familiam delegisset: de qua
naturã uniuerse humanitatis
assumeret: noluit tam inter
mat̾ne habitationis angustias
ortꝰ sui latere pͥmordia: s mox
ab om̃ib uoluit agnosci: qui

Expanded text:
ntiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci,
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ dãpnationis. ⁊ẽ. nobis
ad adiutoriũ credulitatiꝰ. Quos
ꝓfecto bene isaac cũ iacob filiũ sitũ
benediceret designauit: quiq ca¬
ligans oculis & ꝓphetans. inp̾sea.¬
ti filiũ ñ uidit.⁊ cui tam multa in
eum de quo multa in futurũ pͣdixͦ:⁊
inplenti positũ ñ agnouit. S nati.¬
uitade regis nr̃i cognita. herodes ad
callida argum̃ta conu̾ertit᷑. ne t̾re¬
no regno pͥuaretur. Renunciari si¬
bi ubi puer inueniretur postulat :
adorare se uelle simulat: ut quasi
hẽ siin uenire possit extinguat.
S quanta ẽ. Humana malicia con-¬

Expanded text:
testimonium damnationis, et nobis testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam multa in eum de quo multa in futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit exstinguat. Sed quanta est humana malitia con
Abbreviated transcription (Latin):
auetoae dũ uenisse testata sc̃.
Ut enĩ de eis quiddã usu huma.
Mare cognouit: quia sub plantiᷤᷤ
eiꝰ se calcabile pͣbuit. Terra cogno¬
uit : quia eomoriente contremui.¬
it. Sol cognouit: qr lucis sue ra.¬
dios abscondit.
Laxa & parietes agnouerunt¬
dm̃: quia dẽꝑe mortis eius
scissa sunt. Inferinis cognouit.:
qͥa hos qͦs tenebat mortuos reddid̾it.
ta insensibilia senserunt: adhuc
unfideliłi iudeoꝵ corda. dm̃ ee mi.¬
nime cognoscunt: q. duriosa saxis.
scindi adpenitendũ nolunt : eũq
c̃fiteri abnegant. quẽ clem̃ta ut
dixiniꝰ. aut̃ signis aut scssionib:
dm̃ clamant. Qui etiã ad dãpna-¬
tionis suę cumulũ eũ quẽ natum
despiciunt. nascituru longe ante
prescierunt : & ñ solũ qr ñasceretur
nouerant.⁊ s etiã ubi nasceretur.
Mam ib herode reqͥsiti locũ natiui¬
tatis eiꝰ expͥmũt: quẽ seripture aus.¬
toritate didicerunt. Et testimoni¬
um ꝓferunt. Qđ bethleem honora:¬
ut ipsa eoꝵ scientia & ilis fieret ad

Expanded text:
auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humanoMare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis eius scissa sunt. Infernus cognovit, quia hos, quos tenebat, mortuos reddidit. ia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Iudaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et, duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt, eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praesciverunt. Et non solum quia nasceretur, noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honoraut ipsa eorum scientia et illis fieret ad
Abbreviated transcription (Latin):
do poscebat ut & loquente̾ iam
dñm loquentes nob̾ p̾dicatores
innotescerent. & necdũ loquentẽ
elementa muta p̾dicarent. Sed
in om̃ib signis quȩ uel nascen¬
te dño uel moriente mom̾trati
st᷑: lonsideranduͦ nob̾ ẽ quanta
fuerit in quorundã iudeoꝵ cor¬
de duricia. quȩ hc̃ nec ꝑ ꝓphe

Expanded text:
do poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent, et necdum loquentem elementa muta praedicarent. 2. Sed in omnibus signis quae vel nascente Domino vel moriente monstrata sunt, considerandum nobis est quanta fuerit in quorumdam Judaeorum corde du
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: &. ĩ õẽtram sonꝰ ueritatis exi¬
uit: quands & pastorib exercitꝰ
angłoꝵ laluatoris editi annun¬
tiator apparuit: & magos ad
eũ adorandũ. pͣuia ste̾na ꝑdu¬
xit: ut a solis ortu usq adoc¬
casu ueri regis genatio chorus¬
caret : cũ rerũ fidẽ. & regna
orientis ꝑ magos discerent: &.
romanu ĩꝑiũ non lateret. Nã
seuicia herodis uolens pͥmor¬
dia suspecti sibi regis extingue¬
re:⁊ huic dispensationi nescienᷤ
seruiebat: ut dũ atroci intentꝰ
facinori ignotũ sibi puerũ in¬
disscreta infantiũ cede ꝑsequit᷑
annuntiatũ celitus dñatoris
ortũ inisignior ubiq fama loqͦ¬
retur. Quã ꝓmptiorẽ ad narran¬
dũ diligentiorẽq faciebat. &
suꝑnę significationis nouitas:

Expanded text:
Dei , et in omnem terram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et saevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis
Abbreviated transcription (Latin):
diuersũ. Reunsis aut magis in
regionẽ suã & translato tħu in eoy¬
ptum. ex ãmonitione diuina: exar¬
descit frustrata in meditationib
sins herodis psania: necari om̃s
am insispectã sibĩ tendi ȩtatem.
S qͦs rex imnbins exinut mundo.
guinis sui impendit redẽptionẽ:
iam martyrũ tribuit dsgnitatẽ.
Trigite gͦ dilectissimi fideles animoᷤ:
ẜ. choruichantẽ gram luminis sem.¬
piterni. & impeusa humanȩ salu¬
tis sacram̃ta uenerantes: studium
ur̃m his quȩ ꝓ uob gesta st̃ subdi¬
dẽ. Diligite castimonie puritatẽ:
q. xp̃s uirginitatis ẽ. filiꝰ. Absti.¬
nete uos a carnalib desiderus quę
militant adiisus animã. quieadmo¬
dũ nos p̾sens beatꝰ apłs. suis ut
legimꝰ libis hotat᷑. Malicia par¬
uuli estote : qͥa dñs głȩ. morta¬
liuͭ se conformauit infantie. Sectamini
humilitatẽ: quã dĩ filiꝰ discipłos
suos docere dignatꝰ ẽ. Induite
uos uirtute patiencie in qͦ ani.¬
mas ur̃as possitis adqͥrere : qm̃

Expanded text:
I. Reversis autem magis in regionem suam, translatoque Jesu in Aegyptum ex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus suis Herodis insania. Necari omnes in pectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, guinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igitur, dilectissimi, fideles animos 114 ad coruscantem gratiam luminis sempiterni, et impensa humanae salutis sacramenta venerantes, studium vestrum iis quae pro vobis gesta sunt subdite. Diligite castimoniae puritatem, quia Christus virginitatis est filius. Abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens B. apostolus suis, ut legimus, verbis hortatur. Malitia parvuli estote , quia Dominus gloriae mortalium se conformavit infantiae. Sectamini humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas vestras possitis acquirere: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ato regi dño aurũ offertmꝰ:
si in conspectu illiꝰ claritate
suꝑͥnȩ sapientiȩ resglendemꝰ. T hus
offerimꝰ: si cogitationes carnis.
ꝑscã orationũ studia. in ara
cordis incendimus: ut suaue ali.¬
quid deo ꝑ cęleste desideriu re¬
dolere ualeamꝰ. Myrrã offerimꝰ.
si carnis uicia ꝑ abstinentiã mor.

Expanded text:
Nato ergo Regi aurum offerimus si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus, thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta operationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per absti
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: non est tẽporis tui. ete
condendiun ẽ. euangłiũ: ante p̃di¬
candũ dĩ regnũ ⁊ ante sanitates
donanne: ante sunt facienda
miracula. Cuer qã alieni futurũ
habitur̾ effectũ sceleris. in solum
te reatti p̾cipitas uosuntatis:
Nichil hac molitione ꝓficis. nicħ
ꝑagis. Qui uoluntate natꝰ est: ar.
bitrii sui potestate morietur.

Expanded text:
Christi non est temporis tui. Ante Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ tam insolitũ uidebat᷑. Dedit
g aspicientib intellectũ: qͥ p̃sti¬
tit signũ. Et qđ fecit intelligi.
fecit inquiri: & se inueniendum
uii fulgoris indiciũ intenta contẽ¬
platione comitantes: ad agnitionẽ
ueritatis. gr̃ę splendore ducunt᷑.
Qui humano sensu significatum
sibi regis ortũ. estimauert̃ in ci¬
uitate regia ẽẽ. querendũ: s qui
serui susceꝑat formã. & nͣ uidica¬
re uenerat s iudicari: bethleem
preelegit natiuitati: ierosolimã
passioni. Herodes uero audiens
iudeoꝵ pͥncipẽ natũ: successorẽ
suspicatus expauit: & molitus
necẽ salito. s auctori: falsũ spo¬
poridit obsequiũ. Qua felre foret
teret ad religionẽ qͦd disponebat
ad fraudẽ. O ceca stultȩ emula¬
tionis impietas: quȩ ꝑturban¬
dũ putas diuisiũ tuo furore
c̃siliũ. Dñs mundi tẽporale ñ
querit regnũ: qͥ prestat eteriũ.
Qͥd in cõmutabilẽ dispositarum
rerĩ ordiune uertere: & alioꝵ fa¬
ci us pocupare coronaris: Mors

Expanded text:
edit ergo aspicientibus intellectum, qui praestitit signum; et quod fecit intelligi, fecit inquiri, et se inveniendum vii fulgoris indicium intenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significatum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, teret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem vertere, et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors
Abbreviated transcription (Latin):
te exorta ẽ. Iexłm uero.
manifestũ ẽ ee. fidelisi cuutatem.
Unde nos frͣs qui portas cęlestis
ierłm cepimꝰ introire illuminati
salutarib sacram̃tis. in c̃spetu
di nr̃i nouo gaudio necesse ẽ exu¬
temꝰ: qͥa noua hodię stella. nouũ
mundo hominẽ reuelauit. Hac

Expanded text:
te orta est. Jerusalem vero manifestum est esse fidelium civitatem. Unde nos, fratres, qui portas coelestis Jerusalem coepimus introire, illuminati salutaribus sacramentis in conspectu Dei nostri novo gaudio necesse est exsultemus, quia nova hodie stella novum mundo hominem revelavit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
S querendũ nob̾ẽ. qͥdnã sit qd̃
redẽptore nato pastorib in iu-¬
dea angłs apparuit ÷ atq ad ad¬
orandum hunc ab oriente magoᷤ
ii angłs. s stella ꝑduxit: qͥa inde¬
licet iudeiᷤᷤ tanquã ratione uten¬
tibus rationabile animal id est
angłs p̃dicare debuit: gentiles
uͦ quia uti ratione nesclebant ad

Expanded text:
 quaerendum nobis est quidnam sit quod, Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos non angelus, sed stella perduxit? Quia videlicet Judaeis, tanquam ratione utentibus, rationale animal, id est angelus, praedicare debuit; gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tiauert̃ nasciturũ: cęl uero atq
angłi natĩ. Iacebat in pͣsepio con-¬
tinens mundũ : ꝙ infans erat ꝙ.
uerbũ. Quẽ gli ñ capumt. uniꝰ
feminȩ sinus ferebat: illa regem
nr̃m regebat: in quo sumꝰ. illa
tas. & mira humanitas: in qua
sic latuit tanta diuinitas. Matrẽ
eui subiacebat infantia. regebat
ra. ueritate pascebat᷑. Pficiat in
nob̾ sua munera. qͥ sumere non
abhorruit etiã nr̃a pͥmordia: &
ip se faciat nos dĩ filios. qui ꝓpt̃
nos fieri uoluit hominis filutꝰ

Expanded text:
tiaverunt nasciturum, coeli vero atque Angeli natum. Jacebat in praesepio continens mundum: et infans erat et Verbum. Quem coeli non capiunt, unius feminae sinus ferebat. Illa regem nostrum regebat; in quo sumus, illa tas, et mira humilitas, in qua sic latuit tota divinitas! Matrem cui subjacebat infantia, regebat am veritate pascebat. Perficiat in nobis sua munera, qui sumere non abhorruit etiam nostra primordia: et ipse faciat nos Dei filios, qui propter nos fieri voluit hominis filius.
Abbreviated transcription (Latin):
cui sine corruptione nubatis:
quȩ nec concipiendo. nec pa¬
riendo potestis ꝑdere qđ ama¬
tis. Exultate iusti: natalis ẽ
iustificatoris. Exultate b¬
les &. egroti: natalis ẽ.saluato¬
ris. Exultate captiui. natalis
ẽ redẽptoris. Exultate omnas
liberantis. Hic de matre natus.
re matrẽ: nec ista quesunt ho¬
minẽ patrem. Deniq natus ẽ.¬

Expanded text:
cui sine corruptione nubatis; quae nec concipiendo, nec pariendo potestis perdere quod amatis. Exsultate, justi: Natalis est Justificatoris. Exsultate, debiles et aegroti: Natalis est Salvatoris. Exsultate, captivi: Natalis est Redemptoris. Exsultent infante. Hic de matre natus iit matrem, nec ista quaesivit hominem patrem. Denique natus e
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatẽ miraculis refulgentẽ.
.& intelligentes diuinitatẽ intus la¬
titantẽ : illi maxime qͥ & eiꝰ clari¬
tatẽ ante passionẽ transfigurati.
in monte scõ contẽplari merue¬
runt. uoce delapsa ad eũ huius¬
cemodi a magnifica gła: hic est
filius m̃s dilectus in quo mͥ cõpla

Expanded text:
humanitatem miraculis refulgentem, humanitatem miraculis refulgentem, et intelligentes divinitatem intus latitantem; illi maxime, qui et ejus claritatem, ante passionem transfigurati in monte sancto, contemplari meruerunt, voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi comp
Abbreviated transcription (Latin):
Et filiꝰ dĩ homo factꝰ est: & inter
homines conuersatꝰ est. Solet nã¬
q scriptura. mͦ animȩ. modo car¬
nis uocabulo: totũ hominẽ desig¬
nare. Anime uidelicet ut scriptũ
e: quia descendit iacob in egy ptũ
in animab septuaginta. Carnis uͦ
ut rursũ scriptũ ẽ: & uidebit om̃is
caro salutarẽ dĩ. Nleq enĩ uel ani¬
mȩ sine corporib: in eoyptũ descen¬
dere Icaro sine anima uidere aliqͥd
potest: s hic ꝑ aniniã totus homo.
ibi signat᷑ ꝑ carne̾. Sic gͦ hoc loco
qͦd dr̃. & uerbũ caro factũ ẽ. nichil
aliud debet intelligi quã si diceret᷑¬
& ds̃ homo factus e carnẽ uidelicet
ita unus ab incarnationis tẽpore
constet: ds ab gtͣno ineternũ exi¬
stenᷤᷤ. uerus ut erat: hominẽ ex
tempore assumens. in unitate suȩ
ꝑsonȩ uerũ quẽ ñ habuerat. Seqͥ¬
ti a patre: plenũ gr̃e & ueritatis.
Głam. xp̃i quã ante incarnationẽ
uidere non poterant homines post
incarnationẽ uiderunt. aspicientes

Expanded text:
et Filius Dei homo factus est, et inter homines conversatus est. Solet namque Scriptura modo animae, modo carnis vocabulo, totum designare hominem; animae videlicet, ut scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum, in animabus septuaginta ; carnis vero, ut rursus scriptum est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Neque enim vel anie sine corporibus in Aegyptum descendere, vel caro sine anima videre aliquid potest; sed hic per animam totus homo, ibi signatur per carnem. Sic ergo hoc loco quo dicitur: Et Verbum caro factum est, nihil aliud debet intelligi quam si diceretur: Deus homo factus est, carnem videlicet et anima, ita unus ab incarnationis tempore constet: Deus ab aeterno in aeternum existens verus ut erat, hominem ex tempore assumens in unitatem suae personae verum, quem non habuerat. Sequti a Patre, plenum gratiae et veritatis. Gloriam Christi quam ante incarnationem videre non poterant homines, post incarnationem viderunt, aspicientes
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑpetrasse. Neq enim par fric¬
minꝰ. & eius qui ampliꝰ deliquit:
aut eiꝰ qui in nullis. & eius qui in
qͥbusdã facinorib cecidit. Per hoc
gͦ quod dr̃. facite fructus dignoꝰ
penitentiȩ. uniuscuiꝰq conuenit᷑
conscientra: ut tanto maiora que
rat bonoꝵ operũ lucra. ꝑ peni¬
tentiam: quanto grauiora sibi in
tulit damna ꝑ culpam. Sed udes
de generis nobilitate głiantes: ic¬
circo se agnoscere peccatores nole¬
bunt: quia de abrahe stirpe des¬
cenderant. Quib recte dicit᷑. Et
ne ceperitis dicere: patrẽ habe¬
mus abraham. Dico enĩ uobis: qͥa

Expanded text:
ta perpetrasse. Neque enim par fructa perpetrasse. Neque enim par frucminus, et ejus qui amplius deliquit, aut ejus qui in nullis, et ejus qui in quibusdam facinoribus cecidit. Per hoc ergo quod dicitur: Facite fructus dignos poenitentiae, unusquisque conscientia convenitur, ut tanto mrat bonorum operum lucra per penitentiam quanto gravitulit damna per culpam. Sed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus Abraham. Dico
Abbreviated transcription (Latin):
secuntur. qͦd quibusdã mala retri¬
buunt: quod lesiones ꝓximis
exquirunt : qͣm in his om̃ib pͥoꝵ
suoꝵ carnalium inas secuntur:
quasi uenenati filii. de uenenatiᷤ
parentib nati sunt. S quia iã
peccauimꝰ: quia usu malȩ con.¬
suetudinis inuoluti sumus: dicat
quid nob̾ faciendũ sit ut fugere
a uentura ira ualeamus. Sequt᷑.
łacite gͦ fructꝰ dignos penitentie
In quib uerbis notandũ est quod
amicus sponsi non solũ fructus
penitentiȩ: s dignos penitendie
adionet eẽ. faciendos. Aliuid ua
penitentiȩ facere. Vt enĩ scdmds
nos penitentiȩ fructus loquamus.
scienqũ quia quisqͥs illicita nula
cõmistt: huuic iuire concedit᷑. ut ll¬
citis utatur: sicq pietatis oꝑa faci¬
at: ut tam̃ si noluerit. ea quȩ mill¬
di sunt ñ relinquat. At siquis i
fornicationis culpã. uel fortase
quod ẽ grau: in acdulteriũ laplis
est: tanto a se licita debet alsi¬
derȩ: quanto se memnit & illici¬

Expanded text:
ersequuntur, quod quibusdam mala retriersequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, quod laesiones proximis exquirunt, quoniam in his omnibus priorum suorum carnalium vias sequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. 8. Sed quia jam peccavimus, quia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira valeamus. Sequitur: Facite ergo fructus dignos poenitentiae. In quibus verbis notandum est quod amicus sponsi non solum fructus poenitentiae, sed dignos poenitentiae admonet esse faciendos. Aliud namqpoenitentiae fructum facere. Ut enim secundum dignos poenitentiae fructus loquamur, sciendum est quia quisquis illicita nulla commisit, huic jure conceditur 1520 ut licitis utatur; sicque pietatis opera faciat, ut tamen, si noluerit, ea quae mundi sunt non relinquat. At si quis in fornicationis culpam, vel fortasse, quod est gravius, in adulterium lapsus est, tanto a se licita debet abscindere quanto se meminit et illici
Abbreviated transcription (Latin):
caro salutare sĩ. Quia omĩs caro
accipit᷑ om̃is homo: salutare
ergo in hac sententia ꝓpħa. ꝓphe¬
tiẽ oculum nisi ad extremilm
nudicii diem tendit̾: ubi cũ aꝑtiꝰ¬
apłis in sede maĩestatis suȩ xp̃s
apparuerit. om̃s hunc electi &.
repbi parit᷑ uidebunt: ut  iusti
de munere retributionis sine fi¬
ne gaucdeant:⁊ & iniusti in ultio¬
ne supplicii in ꝑpetiũ geniant:
Nam qr hoc ista sententia inten¬
dit. quod in extremo examine
ab om̃i carnȩ uidebit᷑: recte sub¬
iungitur. Dicebat autẽ ad tur¬
bas: quȩ exi bant ut baptita.¬
rentur ab eo. Genimina upera.¬
rũ: quis ostendit uob̃ fugere
a uentura ira: Uentura ĩra enĩ
ẽ animauersio ultionis extreme:
qua tunc fugere peccator non
ualet: qui nuncad lamenta pe¬
nitentiȩ non reci.t. Et notan¬
dum quod male soboles inaloꝵ
parentũ actiones imitantes ge¬
nimina uiꝑarũ uocantur: quiã ꝑ
hoc qͦd bonis inuident. eosq ꝑ¬

Expanded text:
caro salutare Dei. Quia omnis caro caro salutare Dei. Quia omnis caro accipitur omnis homo, salutare ergo in hac sententia propheta prophetiae oculum, nisi ad extremi judicii diem tendit? Ubi cuis, in sede majestatis suae Christus apparuerit, omnes hunc et electi et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia ad hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur: Dicebat autem ad turbas quae exibant ut baptizarentur ab eo: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Ventura enim ira est animadversio ultionis extremae, quam tunc fugere peccator non valet, qui nunc ad lamenta poenitentiae non recurrit. Et notandum quod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina viperarum vocantur, quia per hoc quod bonis invident, eosque p
Abbreviated transcription (Latin):
tu. quia in cordis humilitate ꝑdu¬
rauit: & multi iocireo ceciderunt
quia apud semet ipsos elata cogita¬
tione tumuerunt: dicatur recte.
Omis uallis implebit᷑. & omnis
mons & collis himiliabitur: quia
humiles donũ accipiunt: quod
a se corda suꝑbientiũ repellunt.
Sequitur. Et erunt praua indi¬
recta: & aspera in uias planas. Pra-¬
ua in directa fiunt: cũ malorũ
corda ꝑ in iusticiam detorta: ad
iusticiȩ regulã dirigunt᷑. Et aspe¬
ra inuias planas. ĩmmnutantur.
cũ ĩmites atq iracund ȩ mentes
ꝑ infusione̾ suꝑnȩ gr̃ȩ. ad lenita¬
rẽ mansuetudinis redeunt. Quã
do enĩ uerbũ ueritatis ab iracun¬
da mente ñ recipit᷑: quasi asꝑitas
itineris gressum ꝑgentis repellit.
Seo cum mens iracunda ꝑ acceptam
mansuetudinis grͣam. correptionis
uel exhortationis uerbu recipit. ibi
planam uiam predicator inuenit.
ubi pͥus ꝓ asꝑitate iti neris ꝑgere.
to ẽ p̃dicationis gressu ponert non
ualebas. Sequitur. Et uidebit ois

Expanded text:
tit, quia in cordis humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudido enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam correptionis vel exhortationis verbum recipit, ibi planam viam praedicator invenit, ubi prius pro asperitate itineris pergere, id est, praedicationis gressum ponere non valebat. Et videbit omnis
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ nos a bouo oꝑe cessantes mex.¬
cisatione nr̃a dicturi sumꝰ. qui
pene a matris udero ad fide ueni¬
mus: qui uerba uitȩ ab ipsiscu.¬
nabulis audiuimꝰ: qui ab uberi¬
tionis sũpsimꝰ cũ lacte carns.: xi
ossumus & easdẽ diuersitates
horarũ: etiã ad unũ quẽq
hominẽ ꝑ etatũ mom̃ta distin¬
guere. Mane quippe: intellectus
nr̃i ꝓuericia ẽ. Hora aut̃ tercia
adolescentia intelligi potest: qͥa
quasi iam sol in altũ ꝓficit. dũ
calor etatis crescit. Sexta uͦ uiuen¬
tus ẽ: quia uelut in centro sol fi¬
gitur: dũ in ea plenitudo roboriᷤ
solidatur. Nona aut̃ senectꝰ intel¬
ligitur: in qua uelut sol ab alto
axe descendit.: quia ea etas a
calore uiuentutis deficit. Undeci¬
ma uͦ hora ẽ: ea etas quȩ decre¬
pita uel ueterana dr̃ Unde & greci
hiteros appellant. ut plus qͣm senes
e̾e̾ insinuent.⁊ qͦ: ꝓuectiores uocañ.
Quia gͦ ad uitã bonã. alius in pue¬

Expanded text:
ergo nos, a bono opere cessantes, in exergo nos, a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audivimus, qui ab uberitionis sumpsimus cum lacte carnis? 2. Possumus vero et easdem diversitates horarum, etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto axe descendit, quia ea aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. Unde Graeci βυτέρονς appellant, ut plus quam senes esse insinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pue