comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intendere dicitur. Epĩ enĩ
greces latine speculatores
int̃pretantur Nã specula¬
tor est p̃positus in ȩccłia
dictus : eo qđ speculetur
atq prospiciat. popłorũ
infra se positoꝵ mores. &
hi ordines. uno eodẽq uo¬
cabulo epĩ nominantur.:
sed inde priuato nomine
quidã utuntur ꝓpt̃ distin¬
ctionẽ potestatũ quã sin-¬
gulariter acceperunt.
prudentũ ait: nom̃ est
operis non honoris. Grecũ
qđ ille qͥ suꝑ efficitur suꝑ-¬
intendit : curã scilicet sub¬
iectoꝵ gerens. Scopin qui¬
dẽ : suꝑintentio est. Ergo
possumꝰ dicere : ut intelli-¬
gat non sẽ.eẽ. episcopũ. qui
non prodesse: sed prȩesse
dilexerit.
Epysinaliffe. conglũtinatio
duarũ syllabarum inunã
facta contraria diheresi:

Expanded text:
intendere dicitur. Episcopi vero Graece, Latine speculatores interpretantur; nam speculator est praepositus in Ecclesia, dictus, eo quod speculetur, atque prospiciat populorum infra se positorum mores et rdines uno eodemque vocabulo episcopi nominantur, sed inde privato nomine quidam utuntur, propter distinctionem potestatum quam singulariter acceperunt. prudentium ait, nomen est operis, non honoris. Graecum  ille qui super efficitur superintendit, curam scilicet subditorum gerens; scopus quidem intentio est. Ergo possumus dicere, ut intelligat non se esse episcopum, qui non prodesse, sed praeesse dilexerit.episynaliphe est conglutinatio duarum syllabarum in unam facta, contraria diaeresi,
Abbreviated transcription (Latin):
Eprtri & claui st̃ : quibus
lignũ ligno adhȩret. Claui
aũ dicti. quasi calibi : quia
excalibe fiunt. id ẽ ferro
Eprlensia: uocabulũ sũpst :
qđ mente appendens. parit̃
etiã corpus possideat. Greci
uocant. Fit aũ ex melancolico humore
quotiens exuberauerit :¬
& ad cerebrũ conuersus fu-¬
erit. Hȩc passio & caduca
uocatur : eo qđ cadens eger
spasmos patiat᷑. hos etiã
uulgus lunaticos uocat : qđ
plunȩ cursũ comitat᷑ eos
insidia dȩmonũ. Idẽ & bar¬
bati. Ipse .ẽ. & morb comi¬
tialis id ẽ. maior & diuinꝰ
quo caduci tenent᷑. Cui tanta
uis ẽ: ut homo ualens ca-¬
dat spumetqi Cõmitialis
aũ dictus: qđ apđ gentiles
cũ cõmitioꝵ die cuiquã acci¬
disset : comiti admittebant᷑.
Erat aũ apđ romanos comiti-¬
orũ dies sollemnis: in kalen¬
dis ianuarii.

Expanded text:
Epigri et clavi sunt, quibus lignum ligno adhaeret. Clavi autem dicti, quasi calibi, quia e calibe fiunt, id est ferro; Epilemsia vocabulum sumsit, quod mentem adpendens pariter etiam corpus possideat. Graeci pellant. Fit autem ex melancholico humore, quotiens exuberaverit et ad cerebrum conversus fuerit. Haec passio et caduca vocatur, eo quod cadens aeger spasmos patiatur. Hos etiam vulgus lunaticos vocant, quod per lunae cursum comitetur eos insidia daemonum. Item et larvatici. Ipse est et morbus comitialis, id est maior et divinus, quo caduci tenentur. Cui tanta vis est ut homo valens concidat spumetque. Comitialis autem dictus, quod apud gentiles cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Erat autem apud Romanos comitiorum dies sollennis in kalendis Ianuarii.
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ dierũ : quoꝵ repetitio¬
guntur. Epta enĩ greci. septẽ
dicunt. hanc nos septimanã
uocamꝰ: quasi septẽ luces.
Nã mane. lux est. Octauus aũ lisiłr
dies. idem primus. ẽ adquẽ
reditur : & aquo rursus eb¬
domadis series orditur.
Ebdomada. apđ grecos & roma.¬
nos .uͭͭ. dierũ cursu ꝑagit᷑ .
apđ hebrȩos aũ. septe anni
st̃. Declarat hoc daniel : de
septuaginta ebdomadis: Eb¬
domada aũ: septẽ feriis con¬
stat: feria quoq afando di¬
cta. quasi fari : eo qđ increa¬
tione mundi. ꝑsingulos dies
dexit ds̃. fiat. Itẽ : quia dies
sabbat. ab inito feriatꝰ habet᷑:
Inde dies solis. prima feria
nuncupatur : quia primus. ẽ
a feria lunȩ. Itẽ luna ꝓ inde
scđa feria : quia scđs ẽ. aferia
id ẽ. a sabbato. Quẽ feriantes
sic. & ceteri dies: tali exnu-¬
mero sũpser̃ uocabula

Expanded text:
septem dierum quorum repetitioguntur; ἑπτὰ enim Graeci septem dicunt. Hanc nos septimanam vocamus, quasi septem luces. Nam MANE lux est. Octavus autem dies, idem primus est, ad quem reditur, et a quo rursus hebdomadis series orditur.Hebdomada apud Graecos et Romanos septem dierum cursu peragitur. Apud Hebraeos autem septem anni sunt. Declarat hoc Daniel de septuaginta hebdomadis. Hebdomada autem septem feriis constat. Feria quoque a fando dicta est, quasi fari, eo quod in creatione mundi per singulos dies dixit Deus fiat. Item quia dies Sabbati, ab initio feriatus habetur. Inde dies Solis prima feria nuncupatur, quia primus est a feria. Item dies Lunae proinde secunda feria, quia secundus est a feria, id est, Sabbato, qui est feriatus. Sic et caeteri dies tali ex numero sumpserunt vocabula
Abbreviated transcription (Latin):
płam: proprie greci uo-¬
cant: qđ interpretat᷑ lati-¬
ne missa. Stͦila enĩ. siue
Ante cartȩ & mẽbranarũ usũ.
indedolatis exligno codicellis
epłarũ alloquia scribebant᷑ :
unde & porutores earũ ta-¬
bellarios uocauerunt
pytaphiũ. grece : latine su¬
pra tumulũ. Est enĩ titulus
mortuoꝵ : qͥ indormitione
eoꝵ sit qͥiã defuncti sunt
Scribitur enĩ ibi : uita mores
& ȩtas eoꝵ¬

Expanded text:
lam proprie Graeci vocant, quod interpretatur Latine missa. Στόλα enim sive Ante cartae et membranarum usum in dedolatis ex ligno codicellis epistolarum alloquia scribebantur, unde et portitores earum tabellarios vocaveruntpitaphium Graece, Latine supra tumulum. Est enim titulus mortuorum, qui in dormitione eorum fit, qui iam defuncti sunt. Scribitur enim ibi vita, mores et aetas eo
Abbreviated transcription (Latin):
isiđr E pactas. greci uocant: latini
adiectiones. annuas lunares :
quȩ ꝑundenariũ numerum.
usq ad trecenariũ inse reuol¬
ĩdeo egy ptui
adiciunt : ut lunaris emensi
rationẽ solis sequat᷑. Luna
enĩ iuxta cursũ suũ. uiginti
nouẽ semesdies lucere dino-¬
scitur : & fiunt in anno luna¬
anni solaris. dies .xi . quos
egyptii adiciunt : unde &
adiectiones uocantur. Absq
hns. non inuenies lunã quota
sit : in quolibet anno & m̃se
& die. Istȩ epactȩ semꝑ unde
riuntur : in eadẽ luna quȩ
fuerit eo die. Continent᷑ aũ
circulo decẽnouenali. Sedcũ
adiugintinouẽ epactas ꝑue-¬
nerint qͥ est ciclus nonus de¬
cimus: iã sequenti anno ad des
su ꝑuiginti nouẽ undec̃i. ut decẽ ununties
detractos triginta : sed inde reuerteris
ut undecĩ ꝓnunties:
qͥ ꝑ singulos annos ad cursũ
lunarẽ accrescunt. Nã dũ
Limn. dies habent᷑: remaneNt
ad cursũ anni solaris. dies .xi.
runtꝰ: ꝓeo qđ ad inueniendã

Expanded text:
 Epactas Graeci vocant, Latini adjectiones annuas lunares, quae per undenarium numerum usque ad tricenarium in se revolideo Aegyptii adjiciunt, ut lunaris emensio rationi solis aquetur. Luna enim juxta cursum suum viginti novem semis dies lucere dignoscitur, et fiunt in anno lunaanni solaris dies undecim, quos Aegyptiadiectiones vocantur: absque his non invenies luna quota sit in quolibet anno et mense et die. Istae epactae semper riuntur in eadem luna quae fuerit eo die. Continentur autem circulo decemnovenali; sed cum ad viginti novem epactas pervenerint, qui est circulus nonus decimus, iam sequenti anno non addes super viginti novem undecim, ut decem adnunties detractis triginta, sed inde reverteris, ut undecim pronuntper singulos annos ad cursum lunarem accrescunt. Nam dum LIV dies habeant, remanent ad cursum anni solarem dies XI, runt, pro eo quod ad inveniendam
Abbreviated transcription (Latin):
apẏrro achillis filio cogno-¬
minata. Cuiꝰ pars caonia
quȩ ante molosia dicta est:
amoloso filio pyrri. quẽ
deandromacha habuit. Sed
postquã occisus ẽ pyrrus
orestis insidiis: andromachã
helenus suscepit : tenuitq
regnũ preiugni. qͥ successe¬
rat patri: a quo molosia
dicta .ẽ. pars epyri : quam
helenus postea a fratre
caone. quẽ inuenatu ꝑig
rantiã dicit᷑ occidisse. cao¬
niam cognominauit : quasi
ad solaciũ fr̃is extincti:¬

Expanded text:
Pyrrho Achillis filio cognominata. Cuius pars Chaonia, quae antea Molosia dicta est, a Moloso filio Pyrrhi quem de Andromacha habuit. Sed postquam occisus est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepit tenuitque regnum privigni qui successerat patri; a quo Molosia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone, quem in venatu per ignorantiam dicitur occidisse, Chaoniam nominavit, quasi ad solacium fratris extincti
Abbreviated transcription (Latin):
Enidros bestiola. dicuN:¬
mũ. & intrat ꝑos eiꝰ inuen¬
trẽ. & carpens omĩa intra¬
nea eius: & sic moritur.
Exuiͣdat enĩ aquã : ita ut clusa
in ea putes. fontaneam scatu-¬
riginẽ¬

Expanded text:
Enhydros bestiola mum, et intrat per os eius in ventrem, et carpens omnia intranea eius, sic moritur. exuberat aqua ita, ut clausam in eo putes fontaneam scaturigine
Abbreviated transcription (Latin):
tio uł ostensio dicit᷑. Trib
ex causis hic dies hoc uocabu¬
lũ sũpsit : siue qđ tunc i
baptismo suo xp̃c popło fu¬
erit ostensus: siue qđ ea die
sideris ortu magis est ꝓditus:
siue qđ primo signo ꝑ aquã
inuinũ uersã multis ẽ ma-¬
nifestatus. Refert aũ cassia¬
nus apđ egyptios natiuita¬
tis diem & epiphanioꝵ sol¬
lemnitatẽ non bifarie ut
unius festiuitatẽ celebrari
epłȩ quoq pontificis alexan¬
drim ꝑ uniuersas ȩgypti
ȩccłias uł monasteria diri-¬
gunt᷑: quib & mitiũ quadra¬
gesimȩ. & dies paschȩ de¬
nuntiantur

Expanded text:
tio vel ostensio dicitur. Tributio vel ostensio dicitur. Tribus igitur ex causis hic dies hoc vocabulum sumpsit sive quod tunc in baptismo suo Christus populis fuerit ostensus, sive quod ea die sideris ortu magis est proditus, sive quod primo signo per aquam in vinum versam multis est manifestatus. 3. Refert autem Cassianus apud Aegyptios Nativitatis diem, 394 et epiphaniorum solemnitatem non bifarie, ut unius festivitate celebrari. Epistolae quoque pontificis Alexandrini per universas Aegypti Ecclesias vel monasteria diriguntur, quibus et initium Quadragesimae, et dies Paschae denuntiatur
Abbreviated transcription (Latin):
Epiphania grece: latine appa¬
ritio. siue manifestatio uo¬
eatur. Eo enĩ die. xp̃c sideris
inditio magis apparuit ad¬
orandus: quȩ fuit figura
primitiȩ credentiũ gentiũ
Quo die dominici baptis matis
Duȩ st̃ aũ epiphaniȩ. Prima.
apparuit : scđa inqua exgen-¬
tiũ popłis stella indice. pre¬
sepis cunabula magos adora¬
turos exhibuit.
piphanioꝵ diem. ꝓinde festa
sollẽnitate uaria apłi desig-¬
nauer̃ : quia in eo ẽ ꝓditus
stella saluator. quando i¬
iacentẽ adoratũ. offerentes
cõpetentia munera trinita¬
tis aurũ .tus & myrram :
regi. dõ. atq passuro ideo
ergo diẽ hunc annua festi¬
uitate sacrauer̃: ut mundꝰ
agnoscat dm̃ quẽ elem̃ta
cęlitus ꝓdiderunt. Si quidẽ
eodẽ die. idem iħc etiã ior¬
danis lauacro tinguitur :
diuisoq cęlo. sp̃s scĩ descen¬
dentis testimonio. dĩ. eẽ. fi¬
lius declarat᷑. Cuius diei no¬
m̃: exeo qđ apparuit gentͥb sigłs
epiphania nuncupatur
Epiphanẽ enĩ grece: appari¬

Expanded text:
Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio Magis apparuit adorandus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die et Dominici baptismatis sDuae sunt autem epiphaniae: prima, apparuit; secunda, in qua ex gentium populis stella indice praesepis cunabula Magos adoraturos exhibuit.piphaniarum proinde festa solemnitate viri apostolici signaverunt, quia in eo est proditus stella Salvator, quando jacentem adoraverunt eum, offerentes ei competentia munera Trinitatis, aurum, thus, et myrrham, regi Deo atque passuro. Ideo ergo diem hunc annua celebritate sacraverunt, ut mundus agnoscat Dominum, quem elementa coelitus prodiderunt. Siquieodem die idem Jesus etiam Jordanis lavacro tingitur, divisoque coelo Spiritus sancti descendentis testimonio Dei esse Filius declaratur ; cujus diei nomen, ex eo quod apparuit gentibus, Epiphania nuncupatur. Epiphania enim Graece, Latine appari
Abbreviated transcription (Latin):
int̾est. Cõmune dictũ. quia
duob generib nomen unũ
enĩ incerti sexus. qđ nec na-¬
tura. nec oculis discernitur:
sed sensus tantũ peritia.

Expanded text:
inum. Commune dictum quia duobus generibus nomen unum enim incerti sexus, quod nec natura nec oculis discernitur, sed sensus tantum peritia.
Abbreviated transcription (Latin):
Epanalensis est : digressio tu.¬
lit calorẽ dicendi. & decus
rerũ paulo longius quã uo-¬
lebã: sed redeo ad causam.
Epangelia est promissio. qua
iudicẽ attentũ facimus :
pollicentes nos aliqͣ magna
aut minima dicturos:¬

Expanded text:
Epanalempsis est digressio: 'Tulit calor me dicendi et dignitas rerum paulo longius quam volebam, sed redeo ad causam'. Epangelia est promissio, qua iudicem adtentum facimus, pollicentes nos aliqua magna aut minima dicturos
Abbreviated transcription (Latin):
nsis est ferrũ tantũ: gladius
uͦ totus ẽ: Alucro aũ. non tan-¬
tũ gladii: sed et cuiuscũq
teli acumen. ẽ: Itẽ. gladiũ
generalit̃ dici: ensem inp̃lio
mucronẽ in opere. Igladii:¬

Expanded text:
nsis est ferrum tantum, gladius uero totus. Mucro autem non tantum gladii sed et cuiuscumque teli acumen est. Item gladium generaliter dicimus, ensem in proelio, mucronem in opere. Inter b
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ : ut relliquias ꝓreli-¬
quias. induꝑator ꝓimꝑator
Hanc alii epentesin. alii paren.¬
tesmn uocant : sicut relligio
ꝓreligio. sic̃ dedidit ꝓdedit.
latur : quilatine dicit᷑ sup¬
ueniens. hic nichil habet
nego cii: sed naulo dato. in ali¬
as terras transire disponit.

Expanded text:
e, ut relliquias pro reliquias, induperator pro imperator. hanc alii epenthesin, alii parenthesin nomine uocant, sicut relligio pro religio, sicut dedidit pro dedit. latur, qui Latine dicitur superveniens. Hic nihil habet negotii, sed naulo dato in alias terras transire disponit.
Abbreviated transcription (Latin):
uitanda ẽ: non .ẽ. igit᷑ naui¬
gandũ : Ex sola enĩ ꝓpositio¬
ne. constat. eẽ ꝓfectũ. Vnde
magis rethorib quã dialec
gismus: atq rethoricus

Expanded text:
est igitur navigandum. Ex sola enim propositione constat esse perfectum; unde magis rhetoribus quam dialectgismus, atque rhetoricus
Abbreviated transcription (Latin):
eidem. genus : & pars non
potest. Et cetera quoq syl¬
logismi huiꝰ m̃bra : laudant᷑
Epicurei dicti. abepicuro quo¬
dã philosopho amatore uen¬
nitatis non sapientie: quem
etiã ipsi philosophi porcum
nominauer. quasi uolutans
inceno carnali uoluptatẽ
corporis sũmũ bonũ asse¬
rens. Quietã dixit. nulla di¬
uina ꝓuidentia instructũ
.et̃. aut regi mundũ: sed ori¬
gmẽ rerũ. athomis id .ẽ. inse¬
cabilib: ac solidis corporib:¬
assignauit: quoꝵ fortuitis
concursionib uniuersa nas-¬
cant᷑ & nata sint. Asseruit
aũ dm̃ nichil agere : omnia
constare corporib. animã
quã mortuus fuero

Expanded text:
eidem genus et pars non eidem genus et pars non potest, vel cetera, quousque syllogismi huius membra claudanEpicurei dicti ab Epicuro quodam philosopho; amatore vanitatis, non sapientie, quem etiam ipsi philosophi porcum nominaverunt: qui quasi volutans in ceno carnali, voluptatem corporis summum bonum asserunt: qui etiam dixit, nulla divina providentia instructum esse aut regi, mundum; sed originem rerum atomis, id est insecabilibassignavit, quorum fortuitis concursionibus universa nascantur et nata sint. Asseruit autem Deum nihil agere, omconstare corporibus, animamquam mortuus fuero
Abbreviated transcription (Latin):
picherema. descendens de
ratiocinatione latior & ex se¬
cutior rethoricis syllogismꝰ:
latitudine distans & ꝓducti¬
one sermonis. adialecticis
sillogismis: ꝓpt̃ qđ retho¬
rib datur. Flic aũ constat
modis trib Primꝰ modus tri-¬
ꝑtitus est. scđs quadriꝑtitus:
tercius quinq ꝑtitus : Triꝑ¬
titus epicherematicꝰ fillogismꝰ e.
qͥ constat m̃bris tribus : id . ẽ¬
ꝓpositione. assũptione. con¬
clusione. Quadriꝑtitus est. qͥ
constat exm̃bris .iiͦiͦIͦ . prima
ꝓpositione. scda assũptione.
& una ꝓpositionis siue assũ¬
ptionis coniuncta: tercia
ꝓbatione & conclusione. Quinq¬
ꝑtitus itaq est. qͥ constat
ex m̃bris quinq : id ẽ. prima
ꝓpositione. scđa eius ꝓbati¬
one. tercia assũptione. quar¬
ta. eius ꝓbatione : quinta
conclusione. Hunc ercero
ita facit in arte rethorica
genera st̃ causarũ : non posst̃
recte. partes alicuiꝰ generis
causȩ putari. Eadẽ enĩ res. alii
genus alii pars. eẽ. potest

Expanded text:
pichirema, descendens de ratiocinatione latior et executior rhetoricis syllogismis, latitudine distans et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic autem constat modis tribus. Primus modus tripertitus est, secundus quadripertitus, tertius quinquepertitus. Tripertitus epichirematicus syllogismus est, qui constat membris tribus, id est propositione, adsumptione, conclusione. Quadripertitus est, qui constat ex membris quattuor: prima propositione, secunda adsumptione et una propositionis sive adsumptionis coniuncta, tertia probatione et conclusione. Quinquepartitus itaque est, qui constat ex membris quinque, id est prima propositione, secunda eius probatione, tertia adsumptione, quarta eius probatione, quinta conclusione. Hunc Cicero ita facit in arte Rhetoricadgenera sunt causarum, non possunt recte partes alicuius generis causae putari. Eadem enim res alii genus, alii pars esse potest;
Abbreviated transcription (Latin):
Epanados. quã regressionẽ con
uocant. principiũ dignitas
erat: pęne par . non par. fortus
coꝵ quȩ sequebatur.
Epanafora . ẽ. in uno uersu ꝑ
principia sensuũ. eiusdẽ uer¬
bi repetitio : ut tenemus ag.¬
uitiȩ uitrea. te focinus unda
te liquidi fluere lacus:
Epanalensis . ẽ. sermonis in
principio uersus positi. eius¬
dẽ infine replicatio : ut est
illud. Crescit amor nũmi:
quantũ ipsa pecunia crescit.¬

Expanded text:
Epanodos, quam regressionem nostri vocant: Principum dignitas erat pene par, non par fortasse eorum qui sequebantur.EPANAPHORA est in uno versu per principia sensuum eiusdem dictionis repetitio, ut ‘te nemus Angitie, te vitrea Focidos unda, te liquidi flevere lacus’. E 92 EPANALENSIS est sermonis in principio versus positi eiusdem in fine replicatio, ut Iuv. 14, 139 ‘crescit amor nummi quantum ipsa pecunia crescit
Abbreviated transcription (Latin):
Tridr E nigma est questio obscura
quȩ difficile intelligitur
nisi aꝑiatur : ut .ẽ illud: de
comedente exiuit cibus. &
deforte egressa . ẽ. dulcedo
significans exore leonis fa-¬
uũ extractũ. Int̃ allegoriã¬

Expanded text:
 Aenigma est quaestio obscura, quae difficile intelligitur, nisi aperiatur, ut est illud: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo, significans ex ore leonis favum extractum. Int
Abbreviated transcription (Latin):
Enixa. duas res significat:
&conatũ adefficiendũ ali¬
quid. & quȩ partu liberata ÷
mulier. Niti enĩ & eniti : co¬
nareͥ. uł efficere est

Expanded text:
Enixa duas res significat: et conata ad efficiendum aliquid et quae partu liberata est mulier. Niti enim uel eniti ‘conari’ uel ‘efficere’ est
Abbreviated transcription (Latin):
aũ empicu plurimũ exple¬
dreticis aliquotiens aũ &¬
exegritudine acuta non bene
ex febrib antiquis. uix curren¬¬
tibus. & usq huc deducentib:¬

Expanded text:
 empici plurimum ex pleureticis, aliquoties ex egritudine acuta non bene ex febribus antiquis vix currentibus et usque ad hoc deducentib
Abbreviated transcription (Latin):
Enos iuxta ꝓpriȩ linguȩ
uarietatẽ. homo uł uir dicit᷑:
Et congrue hoc uocabulum
dñi. licet pleriq hebrȩoꝵ
arbitrentur. qđ tunc primũ igalenꝰ E
innomine dñi. similitudine
eiꝰ fabricata sint idola

Expanded text:
Enos iuxta propriae linguae varietatem homo vel vir dicitur. Et congrue hoc vocabulum Domini'; licet plerique Hebraeorum arbitrentur quod tunc primum in nomine Domini et in similitudine eius fabricata sint idola
Abbreviated transcription (Latin):
Emptio. &uenditio. est rerũ
cõmutatio atq contractus :¬
exconuenientia ueniens.
Emptio aũ dicta quoridã. &¬
ibi sit uenditio. quasi uenun¬
datio : id ẽ anundinis

Expanded text:
Emtio et venditio est rerum commutatio atque contractus ex convenientia veniens. Emtio autem dicta, quod a me tibi sit: venditio quasi venundatio, id est a nundinis
Abbreviated transcription (Latin):
Enpus dicta ab apostoma
intrinsecus : uł in latere uł
instomacho. cũ dolore & fe¬
brib & tussi : & abundantib
spumis & purulentis. Ice

Expanded text:
Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibus spumis et purulentiis. He
Abbreviated transcription (Latin):
Enigma ẽ. obscura sententia.
ꝑoccultã similitudinẽ rerũ: Ig̃¬
ut mat̾ megenuit: eadẽ mex
aquã inglaciem concrescere
& ex eadẽ rursus effluere
Enigma ẽ. obscura parabola.
siue obumbratus sensus. qui
in carne. genuit eũ pat̃ i
diumnitate : & antequã tẽpus
uirginis parturiendi ueniret
genuit eũ sine tẽpore pater
tẽ. decomedente exiuit cib
& deforte egressa ẽ. dulcedo:¬
significans exore leonis fa-¬
uũ extractũ. int̃ allegoriã
aũ & enigma. hoc interest.
qđ allegoriȩ uis gemina est.
& subres alias aliud figura¬
lit̃ indicat: sicut isaac ad
sacrificiũ ductus. significa¬
bat humilẽ xp̃m: aries peo
immolatus. xp̃m passum
Itẽ in exodo. uirga: inserpentẽ
xp̃m in mortẽ : serpens in
uirgã : xp̃m post mortẽ
reuersurũ ad pristini regni
potestatẽ : & cetera. Enig̃ma
uͦ est sensus obscurus. & ꝑ
quasdã imagines adumbratꝰ
habens aut insententia obs-¬
curũ intellectũ. aut ꝑsimi¬
litudines aliũ sensũ : sicut

Expanded text:
enigma est obscura sententia per occultam similitudinem rerum, ut: mater me genuit, eadem mox aquam in glaciem concrescere et ex eadem rursus effluere. aenigma est obscura parabula siue obumbratus sensus, qui in carne, genuit eum pater in diuinitate; et antequam tempus uirginis parturiendi ueniret, genuit eum sine tempore pater. item: de comedente exiuit cibus, et de forte egressa est dulcedosignificans ex ore leonis fauum abstractum. inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoria uis gemina est et sub res alias aliud figuraliter indicat. sicut Isaac ad sacrificium ductus significabat humilem Christum; aries pro eo immolatus Christum passum. item in exodo uirga in serpentem, Christum in mortem; serpens in uirgam, Christum post mortem reuersurum ad pristinam regni potestatem, et cetera. aenigma uero est sensus obscurus et per quasdam imagines adumbratus, habens aut in sententia obscurum intellectum aut per similitudines alium sensum. sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Emorreis. apis nuncupatus :¬
qđ sanguinẽ sudet. Quiabeo
morsus fuerit : ita ut disso¬
lutis uenis quicquid uitȩ ẽ.
ꝑ sanguinẽ euocet. Grece
enĩ sanguis: emat dicitur.

Expanded text:
emorrhois aspis nuncupatus quod sanguinem sudet qui ab eo morsus fuerit, ita ut dissolutis venis, quidquid vitae est, per sanguinem evocet. Graece enim sanguis αἷμα dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Corus est multitudo in sacris
collectus: & dictus chorus
qđ in initio inmodũ coronȩ
circũ aras starent: ita et
psallerent. Alii chorũ dixe¬
runt a concordia. qđ inca¬
ritate consistit : qr sicarita.¬
tẽ ñ habe̾t respondere con¬
uenient̃ non potest. Cũ aũ¬
unus canit. grete monodia.
ludicoꝵ: cantilenȩ uł sal¬
tationes classiũ sunt
Corũ morses post transitũ
rubri maris primus insti¬
tuit. utrũq sexũ distinctis
classibus : se ac sorore prȩ¬
eunte. canere inchoris dõ¬
carmen triũ phale ꝑdocuit
abimagine factus ẽ coro¬
nȩ : & ex eaita uocatus
Unde & eccłiasticus liber¬
in scribit: stantẽ sacerdo¬
tẽ ante arã. & incircuitu
eiꝰ corona fr̃m. Chorꝰ enĩ
proprie: multitudo est¬
cantantiũ. Quiq apud
iud eos non minus a decẽ
constat canentibus Apđ
nos aũ incerto numero
apauciorib pluribus ue:
sine ullo discrimine constat

Expanded text:
orus est multitudo in sacris collecta, et dictus chorus, quod initio in modum coronae circum aras starent, et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in charitate consistit, quia si charitatem non habeat, respondere convenienter non potest. unus canit, Graece monodia, ludicrum cantilenae vel saltationes classium sunt Moyses post transitum Rubri maris primum instituit, et utrorumque sexuum distinctis classibus, se ac sorore praeeunte, canere Deo in choris carmen triumphale perdocuit. ab imagine ductus est coronae, et ex eo ita vocatus. Unde Ecclesiasticus liber scribit stantem sacerdotem ante aram, et in circuitu ejus coronam fratrum . Chorus enim proprie multitudo canentium est. Quique apud Judaeos non minus a decem constat canentibus; apud nos autem incerto numero a paucioribus, plurimisve, sine ullo discrimine, constat
Abbreviated transcription (Latin):
Coriandrũ ex greco nomi¬
ne sũptũ quod illi corian
uocant: cuius semen in
dulci uino datũ. ꝓniores
reddet inueneremisi supͣ
modũ dederis. amentam
nutrit. Canos etiam ex co sisidđ¬
riandro infici traditũ ẽ.

Expanded text:
Coriandrum ex Graeco nomine sumptum, quod illi corion vocant, cujus semen in dulci vino datum proniores reddit in venerem: si supra modum dederis, amentiam nutrit: canos etiam ex coriandro infici traditum est.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ inom̃ĩ carne corpus non
in omĩ corpore caro. Caro
est. Dictũ aũ corpus acor¬
ruptione : & caro a carendo
uł cadendo

Expanded text:
in omni carne corpus, non in omni corpore caro. Caro est. Dictum autem corpus a corruptione, et caro a carendo uel a cadendo
Abbreviated transcription (Latin):
Corsica Insula multis pro¬
habet aboriente tirrenũ
mare & portũ urbis:
ameridie sardiniã ab occa¬
su insulas baleares : acir¬
cio & septentrione. ligusti¬
nũ sinum. Tenet aũ in lon.¬
go milia passuũ centũ¬
sexaginta : in lato milia
orsicȩ insulȩ exordium.
incolȩ ligures dederunt
appellantes eã ex nomine
ducis Nã quȩdã corsa no¬
mine ligus mulier cum
taurũ exgrege. quẽ prope
litora regebat. transnatare
solitũ. atq ꝑ interualla
corpore aucto remeare
uideret. cupiens scire in¬
cognita sibi pabula. taurũ
aceteris digredientẽ usq
adinsulã nauigio ꝓsecuta ẽ:
Cuiꝰ regressu. insulę fertili¬
tatẽ: cognoscentes ligures
ratib ibi ꝓfecti sunt : eãq
nomine mulieris. auctores
& duces appellauer̃
Hec aũ isula grece cirinea
dicit᷑ a cirpio herculis filio
freto cinctali gustici ȩ quo¬
ris sinu ad prospectũ italiȩ Icicer
Est aũ multis ꝓmuntoriis
angulosa : gignens lȩcissi¬
ma pabula: & lapidem

Expanded text:
CORSICA INSVLA. multis prohabet ab oriente Tyrrhenicum mare et portum Vrbis, a meridie Sardiniam, ab occasu insulas Baleares, a circio et septentrione Ligusticum sinum. tenet autem in longo milia passuum CLX, in lato milia orsicae insulae exordium incolae Ligures dederunt appellantes eam ex nomine ducis. Nam quaedam Corsa nomine Ligus mulier, cum taurum ex grege, quem prope litora regebat, transnatare solitum atque per intervallum corpore aucto remeare videret, cupiens scire incognita sibi pabula, taurum a ceteris digredientem usque ad insulam navigio prosecuta est. Cuius regressu insulae fertilitatem cognoscentes Ligures ratibus ibi profecti sunt, eamque nomine mulieris auctoris et ducis appellaverunt. Haec autem insula Graece Κύρνη dicitur, a Cyrno Herculis filio um freto, cincta Ligustici aequoris sinu ad prospectum Italiae. Est autem multis promuntoriis angulosa, gignens laetissima pabula et lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
Cortinȩ. sunt aulea id est
uela depellib : qualia in
exodo legunt᷑. a quib: ta¬
b̵naculũ extrinsecus te¬
gebat᷑. Dictȩ aũ coruinȩ
acoreis: eo qđ prius expel¬
lib fuissent factȩ unde
& in eodẽ tabnaculo legis.
iubet᷑ cortinas fieri ex
pellib arietũ rubris ia¬

Expanded text:
Cortinae sunt aulaea, id est vela, de pellibus, qualia in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coreis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae. Unde et in eodem tabernaculo legis iubetur cortinas fieri ex pellibus arietum rubris
Abbreviated transcription (Latin):
decoratũ¬
Corona. prima ornamenta
insigno uictoriȩ. siue regii
honoris signũ : quȩ ideo in
capite regũ ponit᷑. ut ad
significandos circũ fusos
in orbe popłos. quib ac¬
cinctus quasi caput suũ
coronat᷑. hȩc alucillo corol¬
bero quodã gentiles existi¬
mant qđ his in potando
mota uino capita. uinceͥre
fasciolis instituerit . Idcirco
olim linei ac lanei generis
coronas fuisse. sicut erat
in sacerdotib gentiliũ : no¬
men corone hac excausa
uocatũ. eo qđ initio circũ
aras curreret᷑. atq: ad
imaginẽ circuitus uł chori
& formatã & nominatã
coronã. Imperatores ro-¬
mani & reges quidã gen-¬
tiliũ aureas coronas utun¬
tur. Persȩthiaras geruNT
sed reges rectas satrape
infulas. apices. pillea siue
galearia utebantur

Expanded text:
decorentur. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad significandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus quasi caput suum coronatur. Haec a Lucilio1143 corolbero quodam gentiles existimant, quod his in potando mota vino capita vincire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac lanei generis coronas fuisse, sicut erat in sacerdotibus gentilium. Nomen coronae hac ex causa vocatum, quod initio circum aras curreretur, atque ad imaginem circuitus vel chori est formata, et nominata corona. 469 3. Imperatores Romani et reges quidam gentium aureis coronis utuntur. Persae tiaras gerunt, sed reges rectas, satrapae infula, apice pileo sive galero utebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ curas significati¬
onib agere insidiarũ iuas¬
monstrare. futura p̃dicere.
mandec. Huiꝰ int̃ multa
auspicia tribuunt: etiam
pluuias portendere uo¬
cibus Vnde ẽ illud. Tunc
cornix plena. pluuiã uo¬
filios comitatu sedulo ꝓse¬
quunt᷑ & sollicite necete-
ri forte deficiant. cibũ
sugger̃: ac plurimo tẽpo¬
ris : nutriendi officia non
relinquunt.

Expanded text:
hominum curas significationibus agere, insidiarumonstrare, futura praediceremandet. Huic inter multa auspicia tribuunt etiam pluvias portendere vocibus. Unde est illud: Tunc cornix plena pluviam filios comitatu sedulo prosequuntur, ac sollicite timentes, ne forte deficiant, cibum suggerunt, ac plurimo temporis spatio nutriendi officia non relinquunt.
Abbreviated transcription (Latin):
moris in asia repertus.
mensurȩ non ultra cubita
bina. candore proximo
eboris atq similitudin
diuerso niger
Corallius gemma gignitur
inmari. forma ramosus
colore uiridis & maxime Ibi đr¬
rubens. baceȩ eiꝰ candidȩ
sub aqua & molles. detra¬
ctȩ confestim durant᷑¬
& rubescunt . tactuq ꝓ¬
tinus lapidescunt Itaq
occupari euelliq retibus
solet. aut acri ferram̃to
prȩcidi Quade causa coral¬
lius uocitat᷑. Quantũ aut̃
apud nos margaritũ indicũ
prȩciosum ẽ. tantũ apud
indos coralliũ. hunc
magi fulminib resistere
affirmant. si creditur

Expanded text:
s in Asia repertus, mensurae non ultra cubita bina, candore proximo eboris et quadam similitudine. E diverso niger Corallius gignitur in mari, forma ramosus, colore viridi sed maxime rubens. Bacae eius candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi, qua de causa corallius vocitatus. Quantum autem apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos corallium. Hunc magi fulminibus resistere adfirmant, si creditur.
Abbreviated transcription (Latin):
metalloꝵ qđ casus pri-¬
mũ miscuit corinto cũ caferdis¬
perec᷑ incensa Nãdũ hancta
ciuitatẽ annibal cȩpisset no
om̃s statuas ereas aut au-¬
reas uł argenteas in unũ surgł¬
rogũ congessit. & eas in¬
cendit. Ita ex hac cõmixti¬
cer̃ parapsides: Sic corin¬
tei nati sunt. ex om̃ib in
unũ : nec hoc nec illud.
Unde usq in hodiernũ diẽ
siue ipso siue eximitatione
eius. excorinteo uł corin-¬
tea. uasa dicunt᷑. Cuiꝰ tria
argenti nitorẽ accedens.
alterũ inquo plus auriflua dgli
natura. ẽ : terciũ in quo
ȩqualis cunctoꝵ tẽperies.

Expanded text:
metallorum, quod casus primum miscuit, Corintho, cum caperetur, incensa. Nam dum hanc civitatem Hannibal cepisset, omnes statuas aeneas et aureas et argenteas in unum rogum congessit et eas incendit: ita ex hac commixticerunt parapsides. Sic Corinthea nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc nec illud. Unde et usque in hodiernum diem sive ex ipso sive ex imitatione eius aes Corintheum vel Corinthea vasa dicuntur. Huius tria argenti nitorem accedens; alterum, in quo ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies.
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã consacerdotes ꝑpt̃
sollicitudinẽ paupumꝰ: hi
muicis & uillis constituti
gubernant sibi cõmissas Idg̃¬
eccłas. habentes licentiã
cons tituere lectores. sub Isia¬
diacones. exorcistas: Erbos¬

Expanded text:
tanquam consacerdotes propter sollicitudinem pauperum. Hi in villis et vicis constituti gubernant sibi commissas Ecclesias, habentes licentiam constituere lectores, subdiaconos, exorcistas, aco
Abbreviated transcription (Latin):
latini obcolorem prunũ
uocant. alii amultitudine
enixi fructus nixam ap¬
pellant. cuiꝰ generis da¬
macena melior adamasco
oppido unde prius aspor¬
tata.ẽ. dicta. cuiꝰ solum
pomũ stomacho mederi
ꝓbatur: Nã cȩtera noxia
phibent᷑. hȩc sola arbor
gũmi glutinonũ & cõpacti¬
uum dĩs tillat. quo & me¬
dici & scriptores utunt᷑¬
Coquinȩ apparatũ apicius
quicdã primus cõposuit. qͥ
ineo assumptis bonis mor¬
te uoluntaria periit. Et
merito. quia is qui gulȩ
Cor agreca appellatione
diriuatũ. qđ illi cardian
dicunt siue acura. in eo
enĩ om̃is sollicitudo & sci¬
entiȩ causa manet. Qui
idõ pulmoni uicinus est.
ut cũ ira accenditur. pul¬
monis humore temꝑet᷑
huiꝰ duȩ arteriȩ sunt.
equib sinistra plus san¬
guinẽ habet dextra plus
sp̃m. Unde & indextro
brachio pulsũ inspicimꝰ

Expanded text:
atini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cujus generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta; cujus solum pomum stomacho mederi probatur, nam caetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum, et compactivum distillat, quo et medici et scriptores utuntCoquinae apparatum Apicius quidam primus composuit, qui in eo assumptis bonis morte voluntaria periit, et merito, quia is qui gulae Cor a Graeca appellatione derivatur, quod illi cardian dicunt: sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Quod ideo pulmoni vicinum est: ut cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Hujus duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextera plus spiritum. Unde et in dextro brachio pulsum inspicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
refertur. dicimus enim
coram illo. palam autem
ꝑsona caret. qr id significat
qđ om̃s sciunt. Ergo co¬
ram ad ꝑsonã certam re¬
fertur . palã adom̃s¬

Expanded text:
refertur, dicimus enim coram illo, palam autem persona caret, quia id ipsum significat quod omnes sciunt. Ergo coram ad personam certam refertur, palam ad om
Abbreviated transcription (Latin):
Cordas dictas acorde. qr
sicut pulsus. ẽ. cordis in
pec tore. ita pulsus cordȩ
incithara has primus mer¬
curius ex cogitanit. idemq
prior inneruos sonũ instituit

Expanded text:
utem dictas a corde, quia sicut pulsus est cordis in pectore, ita pulsus chordae in cithara. Has primus Mercurius excogitavit, idemque prior in nervos sonum strinxit
Abbreviated transcription (Latin):
Coruus siue corax nomen
asono gutturis habet.
quod uoce coracinet
tertur hȩc auis qđ editis
pullis esc̃am plene non p̃¬
beat priusquã in eis pen
narũ nigredine similitu¬
dinẽ ꝓprii coloris agnos¬
cat. Postquã uͦ eos tetros
agnitos abundantius pas¬
eit hic prior incadaue¬
rib oculoꝵ petit loca
Corculus id.ẽ. lebeus a cor¬
deus: ipse . ẽ.& uidas iacobi

Expanded text:
Corvus sive corax nomen a sono gutturis habet, quod voce crocitet. Fertur haec avis, quod editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pennarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat. Postquam vero eos tetros agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. corculus, id est a cordeus, ipse est et Iuda Iacobi
Abbreviated transcription (Latin):
Farũ. turris est maxima :
quã greci ac latini in cõmune
ex ipsius rei usu farũ appel¬
lauer̃ : eo qđ flãmarũ in di¬
tio. longe uideat᷑ anauigan-¬
tibus. Qualẽ ptolomeus

Expanded text:
arus turris est maxima, quam Graeci ac Latini in commune ex ipsius rei usu pharum appellaverunt: eo quod flammarum indicio longe videatur a navigantibus: qualem Ptol
Abbreviated transcription (Latin):
sus. uł transitus. Sunt qui
magis transcensũ uł transitũ:
ex hoc appellatũ affirmant:
qđ eadem nocte dñs ꝑ egrptũ
transierit cũ egẏptioꝵ pri-¬
mogenita cuncta ꝑcussit.

Expanded text:
sus uel transitus. sunt qui magis transcensum uel transitum ex hoc appellatum adfirmant, quod eadem nocte dominus per Aegyptum transierit, cum Aegyptiorum primogenita cuncta percussit.
Abbreviated transcription (Latin):
Fascia est. qua tegit᷑ pectus.
& papillȩ cõprimuntur :
atq crispanti cingulo an¬
gustius pectus artat᷑. Et di¬
cta fascia: qđ in modũ fas¬
Scicub corpus alligat. hinc
& fasciola: equib uulnera
colligantur.

Expanded text:
Fascia est qua tegitur pectus et papille comprimuntur, atque crispanti cingulo angustius pectus arctatur. Et dicta fascia, quod in modum fasciculi corpus alliget. Hinc et fasciole quibus vulnera colligantur.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ corporũ aeriorũ natura
uigent: & ꝓpterea morte
non dissoluunt᷑. ꝙr preualet
in eis elem̃tũ. qđ ad faciendũ ẽ¬
& ad patiendũ aptius. duob
subt̃ positis. aqua scilicet¬
& terra : uno aũ suꝓposito
id .ẽ. igne sidereo.

Expanded text:
quoniam corporum aeriorum natura vigent. Propterea morte non dissolvuntur, quia praevalet in eis elementum, quod ad faciendum quam ad patiendum est aptius, duobus subterpositis, aqua scilicet et terra, uno quoque superposito, id est igne sidereo.
Abbreviated transcription (Latin):
Depositũ. ẽ pignꝰ cõmenda¬
tũ ad tẽpus: quasi diu po¬
sitũ. deponere aũ uidetur. si¬
cũ aliquid metu fortis icen sisiđs¬
dii. naufragii. a pđ aliũ.
custodiȩ causa deponit᷑. Iccẽs

Expanded text:
Depositum est pignus commendatum ad tempus, quasi diu positum. Deponere autem quis videtur, cum aliquid metu furti, incendii, naufragii, apud alium custodie causa deponit. Ius
Abbreviated transcription (Latin):
Dentes dicti. quasi cibos diui¬
dentes: Si quidẽ ȩscã inciduNt
nius stomacho tradunt. Hoꝵ
primores qui cibos p̃ciduNt.s
aduersidentes dicunt᷑: mos¬
lares in timi qͥ subigunt. ca-¬
nini qui uigesimo ȩtatis anno
existunt.
Dentes. Greci odontes uocant
& inde in latinũ trahere no.¬
m̃ uident᷑. hoꝵ primmi prȩ¬
cisores dicuntꝰ: qr omne qđ
accipit᷑ ipsi prius incidunt.
Sequentes canini uocant᷑: quoꝵ
duo indextera maxilla. & duo
insinistra st̃. Et dicti canini
qr ad similitudinẽ caninoꝵ
existunt. & canis exipsis ossa
frangit sicut & homo: eo &¬
qđ non possunt priores p̃ci¬
dere. illis tradunt ut con¬
fringant. Hos uulgus ꝓlon-¬
gitudine & rotunditate : co¬
lomellos uocant Vltimi
st̃ molares: qui concisa apri¬
orib: atq confracta subigux̃
& molent atq immassant
unde & molares uocati st̃
Dentiĩ aũ numerũ: discernit
qualitas sexus: Nã in uiris
plures: infeminis paucio Icicer¬
res existunt

Expanded text:
Dentes dicti quasi cibos diuidentes. Siquidem escam incidunt nius stomacho tradunt. Horum priores, qui cibum praecidunt, aduersi dentes dicuntur; molares intimi, qui subigunt; canini, qui uicesimo aetatis anno existunt.Dentes Graeci ὀδόντες vocant, et inde in Latinum trahere nomen videntur. Horum primi praecisores dicuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis pauciores existunt
Abbreviated transcription (Latin):
Delubra cadt̃: tẽpla accenduÑ.¬
Delubrũ. fanũ aut tẽplũ ido¬
Delucide. manifeste. aꝑte.
Deludere. decipere. fallere.¬
Deludere. frustrari. ludificare¬
Deludere. illicere. induere. illu¬
Deluit. purgat.Idere

Expanded text:
su: septimus vero is est qui et quartus, id est similis Filio hominis, extinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae; in quo plenitudo divinitatis habitat corporaliter.
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ scios. Prȩsciunt enĩ fu¬
tura multa unde & solent
responsa aliqua dare. In est lag̃łi¬
enĩ cognitio rerũ. plusquã
infirmitati humanȩ : par¬
tm suptiliores sensus acu-¬
mine. partim exꝑientia
iussũ angłica reuelatione. sđgłs¬
Hi corporũ aerioꝵ natura ui¬
gent: hi ante transgressio
nẽ quidẽ cȩlestia corpora
gerebant : lapsi uͦ inaeriã
qualitatẽ conuersi st̃. nec
aeris illius puriora spacia.
sed ista caliginosa tenere
ꝑmissi st̃ : qui eis quasi car.¬
cer est usq ad tẽpus iudicis sp̃lacu¬

Expanded text:
rerum scios. Praesciunt enim furerum scios. Praesciunt enim futura multa, unde et solent responsa aliqua dare. 16. Inest enim illis cognitio rerum plusquam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia jussum, angelica revelatione, hi corporum aereorum natura vigent. nem quidem coelestia corpora gerebant, lapsi vero, in aeriam qualitatem conversi sunt. Nec aeris illius priora spatia, sed ista caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer est, usque ad tempus judicii: p
Abbreviated transcription (Latin):
demonib scientia sine cari¬
tate. & ideo tã inflati. hoc. ẽ.
tã suꝑbisunt : ut honores di¬
uinos & religionis seruitutẽ
quã uero dõ deberi sciunt.
sibi satis egerint exhiberi:
& quantũ possunt. a pđ quos
possunt adhuc agant
Dȩmones st̃ impuri sp̃s: subti¬
les & uagi. animo passibiles.
mente rationales. corpore
aerii. tẽpore ȩt̃ni. humani¬
tatis inimici. nocendi cupidi
libidi. fallacia callidi: semꝑ
infraude noui. Cõmouent
sensus. fingunt affectus.
uitã turbant. somno inqui¬
etant. morbos inferunt.
mentes terrent. membra
distorquent. sortes reguN
prȩstigus oracula fingunt
cupidi nimis amores illici¬
unt. ardorẽ cupiditatis iN¬
fundunt in consecratis ima¬
ginib delitescunt. inuocati
ad sunt ueri similia falluN¬
mentiunt᷑. mutant᷑ indi¬
uersis figuris: interdũ iN
angłoꝵ imaginib transfor.¬
mant᷑. hi quondã asede cȩ¬
li obsuꝑbiã lapsi: nunc in
aere cõmorant᷑.
quasi dõnnas id .ẽ. peritos ac

Expanded text:
daemonibus scientia sine caritate, et ideo tam inflati, hoc est tam superbi sunt, ut honores diuinos et religionis seruitutem, quam uero Deo deberi sciunt, sibi satis egerint exhiberi, et quantum possunt aput quos possunt adhuc agantemones sunt inpuri spiritus, subtiles et uagi, animo passibiles, mente rationales, corpore aerei, tempore aeterni, human itatis inimici, nocendi cupidi, idi, fallacia callidi, semper in fraude noui. Commouent sensus, fingunt affectus, uitam turbant, somnos inquietant, morbos inferunt, mentes terrent, membra distorquent, sortes regunt, praestigiis oracula fingunt, cupidinem amoris inliciunt, ardorem cupiditatis infundunt, in consecratis imaginibus delitescunt; inuocati adsunt, uerisimilia mentiuntur, mutantur in diuersis figuris, interdum in angelorum imaginibus transformantur. Hii quondam a sede caeli ob superbiam lapsi, nunc in aere commorantur. quasi δαήμονας, id est, peritos, ac
Abbreviated transcription (Latin):
Demens. idemq amens id ẽ. sđđ
sine mente. uł qđ diminutio¬
nẽ habeat mentis
guit᷑. Demens .ẽ. cuiuscũq
ȩtatis amens. & sine mente
Dictus aũ ita : qđ arecto or¬
dine quasi lira aberret.
Lira ẽ enĩ arationis genus:
cũ agricole facta semente
dirigunt sulcos łdent̃

Expanded text:
Demens, idem qui amens; id est sine mente, vel quod diminutionem habeat mentisrum. Demens est cuiuscumque aetatis amens, id est sine mente;dictus autem ita eo quod a recto ordine, quasi lira, aberret. Lira est enim arationis genus, cura agricolae facta semente dirigunt sulcos. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
tres indescensu. & tres in ascen¬
su. Septimꝰ uero is ẽ qͥ & quar¬
tus: id .ẽ. similis filio homi¬
nis. extinguens fornacem
ignis. stabilim̃tũ pedũ. fun.¬
dam̃tũ aquȩ : in quo plenitu¬
do diuinitatis habitat cor-¬
poraliter.¬

Expanded text:
tres in descensu et tres in ascensu: septimus vero is est qui et quartus, id est similis Filio hominis, extinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae; in quo plenitudo divinitatis habitat corporalittres in descensu et tres in ascen
Abbreviated transcription (Latin):
Delubra. ueteres dicebant
tẽpla fontes habentia. quib
ante ingressũ diluebant᷑: &
appellari delubra adiluen¬
do Ipsa st̃ nc̃ ȩdes cũ sacris
fontib in quib fideles re-¬
generati purificant᷑. Et be¬
ne quodã presagio: delubra
st̃ appellata. Sunt enĩ iN
ablutione peccatoꝵ. Fons
aũ indelubris. locus regene¬
ratoꝵ ẽ : in quo septẽ gradꝰ

Expanded text:
Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, quibus ante ingressum diluebantur; et appellari delubra a diluendo. Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum est, in quo septem gradus
Abbreviated transcription (Latin):
Deprecareͥ. excusare. uł ex lãg łs¬
purgare. Cicero. Quid in¬
quit facit ostensius auari Isiđ¬
ciȩ necrimina fragilita¬
tis laudib dep̃catur

Expanded text:
deprecare excusare uel expurgare. Cicero: «Quid», inquit, «faciat Hortensius? Auaritiaene crimina frugalitatis laudibus deprecetur
Abbreviated transcription (Latin):
Delos. insula inmedio eycladũ
sita & dicta delos fert᷑ qđ
post diluuiũ. quod og tẽporib suirgł
notat᷑. cũ arbẽ multis mensib
continua nox in ũbrassẽt. ante đgł¬
om̃s terras radiis solis illumi scicer¬
nata. ẽ: sortitaq exeo nom̃.
qđ prima manifestata fuissec
festũ dicunt. Ipsa ẽ & orti-¬
gia : eo qđ primũ ibi uisȩ fu¬
issent coturnices aues. quas
greci ortigas uocant. In hac
insula: laton enixa ẽ. apol¬
linẽ & dianã. delos aũ: & ci¬
uitas dicitur . & insula

Expanded text:
Delos insula, in medio Cycladum sita. Et dicta Delos fertur, quod post diluvium quod Ogygii temporibus notatur, cum orbem multis mensibus continua nox inumbrasset, ante omnes terras radiis solis illuminata est, sortitaque ex eo nomen, quod prima manifestata fuisset festum dicunt. Ipsa est et Ortygia, eo quod primum ibi visae sunt coturnices aves, quas 176 Graeci ὄρτυγας vocant. In hac insula Latona enixa est Apollinem, et Dianam. Delos autem, et civitas dicitur, et insula
Abbreviated transcription (Latin):
Doctrina : sicut apłs filios suos
appellat eos. quib euangeliũ
prȩdicauit. Filii aũ ideo inlegib
liberi appellant᷑ : ut isto uoca¬
bulo secernant᷑ aseruis: qr
sic̃ seruus in potestate est do¬
mini. sic filius in potestate . ẽ.
patris. Inde etiã filio sit eman-¬
cipatio. ut sit lib̵ apatre : sic̃
fit seruo manumissio. ut sit
liberatus adomino ltẽ liberi
dicti : quia exlibero st̃ matri¬
monio orti. Nã lib̃tini filii.
ex libero & ancilla: seruilis
conditionis st̃. Semꝑ enĩ qui
nascitur : deteriorẽ parentis
statũ sumit.Thal¬

Expanded text:
Doctrina, sicut Apostolus filios suos Doctrina, sicut Apostolus filios suos appellat eos quibus Evangelium praedicavit. 17. Filii autem ideo in legibus liberi appellantur, ut isto vocabulo secernantur a servis, quia sicut servus in potestate est domini, sic filius in potestate est patris. Inde etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut fit servo manumissio, ut sit liberatus a domino. 18. Item liberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis conditionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit.