comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ioqui᷑ ao suc̃ nẽ ad moysen in monte cũ uissionis suȩ uerba edidtougne ria¬
bumꝗ sociautt atq aluid superius aliud inferius iunxit. Quod tamen tune
solum agit cũ ex ipsa aliqͥd conuinetione signat᷑. Nam ꝑsuecensum rubũ
moysen alloquens qͥd aluid ostendit nisi qd eiꝰ ppłi doctor fieret. qui exle¬
gis fiammã ꝑciperet & tamen peccati spinam nequaquã uttaret uel qͥa
gr illo ppso exuret qui inigne ditatis carnis nr̃e dolores quasi rubi spinas
susciperet: & in c̃sumptã humanitatis nr̃ȩ substantiã etiã in ipsa diuini¬
tatis fiamma seruaret.

Expanded text:
loquitur Deus, sicut ad Moysen in monte, cum jussionis suae verba edidit, ignem rubumque sociavit, atque aliud superius, aliud inferius junxit. Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum Moysen alloquens, quid aliud ostendit nisi quod ejus populi ductor fieret, qui et legis flammam perciperet, et tamen pex illo populo exiret, qui in igne deitatis dolores carnis nostrae quasi rubi spinas susciperet, et inconsumptam humanitatis nostrae substantiam etiam in ipsa divinitatis flamma servaret.
Abbreviated transcription (Latin):
certaminis app̃hendit. qͥ ñ in semetipso pͥus ꝑ afflictũ uentris c̃cupis¬
centiã carnis incentiua deuicirit. Neq enĩ ad c̃flictũ sp̃ualis agonis assur¬
git᷑ si ñ pͥus int᷑ nos semetipsos hostis positos gulȩ uidelicet appetitus edo
cãpo bellũ gerit᷑ si intͣ ipsa urbis mȩnia. cius insidians habei᷑. Mens qͦꝙ
ipsa certantis sub gͣui c̃fusionis dedecore. abspualis certaminis c̃gres¬
sione repellit᷑. qndo infirma carnis p̃lia gule gladiis c̃fossa suꝑant᷑

Expanded text:
afflictam ventris concupiscentiam carnis incentiva devicerit. Neque enim ad conflictum spiritualis certaminis assurgitur, si non prius intra nosmetipsos hostis positus gulae videlicet appetitus edomcampo bellum geritur, si intra ipsa urbis moenia civis insidians habetur. Mens quoque ipsa certantis sub gravi confusionis dedecore a spiritalis certaminis congressione repellitur, quando infirma in carnis praelio gu
Abbreviated transcription (Latin):
ta libet se intentione mens humana tetenderit &. ia si iam
phantasias imaginũ corporaliũ a cogitatione cõpescat. suã
om̃s circũ scriptos sp̃e ab oculis cordis amoueat. adhuc tam̃
in carne mortali posita głam dñi uidere ñ ualet sic̃ ẽ s qͥe qͥd
de illa ẽ qͦd inm̃te resplendet similitudo. & ñ ipsa ẽ. unde &.
ille p̃dicator qui raptus ad teiũ cȩlũ fuerat dicebat. Uidemus
nẽ ꝑspeculũ in enigmate. Qua inre ñ despicienda nob questio

Expanded text:
talibet se intentione mens humana tetenderit, etiamsi jam phantasias imaginum corporalium a cogitatione compescat, si jam omnes circumscriptos spiritus ab oculis cordis amoverit, adhuc tamen in carne mortali posita, videre gloriam Dei non valet sicut est, sed quidquid de illa est, quod in mente resplendet, similitudo, et non ipsa est. Unde et ille praedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, dicebat: « Videmus nunc per speculum et in aenigmate . » Qua in re non despicienda nobis quaest
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ mundỹ iste qͥa peccatorẽ ꝓfert qͣsi nigrũ ethẏopia ppłm parto s ter¬
ra cui uȩ dr̃ tns flumina ethyopie e̾t̾ ꝑhibet᷑. qͥa damnaty ille homo tan¬
ta inm̃sitate iniquus ẽ ut omniũ peccantiũ peccata transcendat. Quȩ mi¬
ut inmare legatos. qͥa p̃dicatores suos in scła spargit. De quib recte
subdit᷑ qualit̃ mittant᷑. đu dr̃ in uasis papiri suꝑ aqͥs. Ex papiro qͥppe
carta ẽ. Qd itaq ꝑpapirũ nͥscłaris scientia designat᷑. Uasa gͦ papiris

Expanded text:
si nigrum Aethiopia populum parit. Sed terra cui vae dicitur trans flumina Aethiopiae esse perhibetur, quia damnatus ille homo tanta immensitate iniquus est, ut omnium peccantium peccata transcendat. Qui mittit in mari legatos, quia praedicatores suos in saeculum spargit. De quibus recte subditur qualiter mittantur, dum dicitur: In vasis papyri super aquas. Ex papyro quippe charta est. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
diuini amoris accendit᷑ atq: ad intuenda cȩlestia & archana subleuamꝰ
Aa summa iam rapit᷑. & ꝓfecto desiderio eõ puncta ab infimis alienatt sr
tina temptatione ꝑcussa. quȩ intentione forti inđm erecta fuerat. obori
cogitationibꝰ tnsacta curuat᷑ ita ut se ipsam discernere nequeat. at ins
uitia uirtitesq dep̃hensa ex qua parte sit ualentior ñ agnoscat. Namsis
ad hocusq ꝑducit᷑ ut miret᷑ quomͦ tam summa eõ p̃hendit quã cogitauo l¬
lita polluit: & rursum qͦ mͦ illicitã cogitationẽ recipit. quã suꝑse ualidus fr
uor sp̃c rapit. Nos gͦ alt̃nantes cogitationũ motus in animo bene psalmistam
ma ƿenetram᷑ s ad abyssos usq descendimꝰ cũ repente a contẽplationis cul¬
mine ꝑturpia temptam̃ta deicim᷑. Motus itaq animi dũ int̃uota & uina
alt̃nant: nimirũ sͥ certitudinẽ ex auditionis obnubilant.

Expanded text:
divini amoris igne accenditur, atque ad intuenda coelestia et arcana sublevatur; ad summa jam rapitur, et, perfecto desiderio compuncta, ab infimis alienatur; sed repentina tentatione percussa, quae intentione forti erecta in Deum fuerat, obortis cogitationibus transfixa curvatur; ita ut seipsam discernere nequeat, atque inter vitia virtutesque deprehensa, ex qua parte sit valentior non agnoscat. Nam saepe ad hoc usque perducitur, ut miretur quomodo tam summa comprehendit, quam cogitatio illicita polluit; et rursuvor spiritus rapit. Hos ergo alternantes cogitationum motus in animo bene Psalmista ima penetramus, sed ad abyssos usque descendimus, cum repente a contemplationis culmine per turpia tentamenta dejicimur. Motus itaque animi dum inter vota et vitia alternant, ni
Abbreviated transcription (Latin):
designat᷑ salomone attestante qͥ ait. florebit amigdalus impinguabit᷑
locusta. capparis dissipabit᷑. Amigd alus qͥpye florẽ p̾us cunetis arboribos
tendit et qd inflore amigdalinisi sc̃ȩ ȩxcłȩ primordia designant᷑: quȩ in
p̃dicatoribꝰ sius pͥmitiuos uirtutũ flores aꝑuit & ad inferenda poma bo¬
nor opum uenturos scõs quasi arbusta sequentia p̃uenit. In quamo a lo¬
eusta impinguata ẽ qͥa sicea sttrilitas gentilitatis ẽ pinguedinẽ gr̃ȩ celes
iudea iua sterilitate remanens. bene uiuendi ordinem amisit.

Expanded text:
pinguabitur locusta, dissipabitur capparis . Amygdalus quippe florem prius cunctis arboribus ostendit. Et quid in flore amygdali nisi sanctae Ecclesiae primordia designantur? quae in praedicatoribus suis primitivos virtutum flores aperuit, et ad inferenda poma bonorum operum, venturos sanctos, quasi arbusta sequentia praevenit. In qua mox locusta impinguata est, quia sicca gentilitatis sterilitas pinguedine est gratiae coelestJudaea, in sua sterilitate remanens, bene vivendi ordinem amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
heq enĩ negligent᷑ audiendũ ẽ qͦd cũ decimari minima dice¬
ret extrema queda de olerib maluit s tam̃ bene olentia
memorare ut ꝓfecto ostenderet: qͥa simulatores cũ parua
custodiunt. odorẽ de se extendere sc̃ȩ opinionis quer̃ &
qͣnius in plere maxima p̃termittant : ea tam̃ minima obser¬
uant. quȩ humano iudicio longe lateq redoleant.

Expanded text:
Neque enim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorare; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere maxima praetermittant, ea tamen minima observant, quae humano judicio longe lateque redoleant.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmi ꝑ pet metuunt: insuꝑni iudieu rectitudine offendunt. Inde sepe ũnulli
dis tem porali m aduersa ꝑtimescunt: districtionis ȩterne anima duersione seobieu¬
unt. Dehos enui bene ꝑ psalmistã dr̃ Ilic trepidauer timore ubi nerat uste nanq
ueritate iã libere defendere appetit: s tamen in ipso suo appetitu trepidus e.xa¬
dignationẽ potestatis humane ꝑtimeseit. Cunq int̾ra hominẽ etra ueritatẽ pa¬
uetꝰ eius dẽ ueritatis irã celitus sustinet. ille peecatoꝵ suoꝵ conseris esa qure pos¬
sidet indigentib iã largiri desiderat: s tamen nedatis reb egeat ipse fominudat
Qunꝙ carnis sub sidia reseruando trepidus p̃parat ab alimentis mĩe anima ner¬
enĩ ecusandar on infimus metuunt a summus metuenda patiunt᷑: e eũtransire. ui¬
lunt qđ calcare ꝑ oterant iudiciũ desuꝑnis excipiunt: qđ tolerare nequaquã¬

Expanded text:
infimis perpeti metuunt, in superni judicii rectitudine offendunt. Unde saepe nonnulli dum temporalia adversa pertimescunt, districtioni se aeternae animadversionis objiciunt. De his ergo bene per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timoveritatem jam libere defendere appetit, sed tamen in ipso suo appetitu trepidus indignationem potestatis humanae pertimescit. Cumque in terra hominem contra veritatem pavet, ejusdem veritatis iram coelitus sustinet. Ille peccatorum suorum conscius, ea quae possidet, indigentibus jam largiri desiderat, sed tamen ne datis rebus egeat, ipse formidat Cumque carnis subsidia reservando trepidus praeparat, ab alimentis misericoronculcanda in infimis metuunt, a summis metuenda patiuntur; et cum transire volunt quod calcare poterant, judicium de supernis excipiunt, quod tolerare nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
uale ullud ꝑsecittionis tempꝰ apparebit. qndo ad puer¬
tenda fideliũ pietatẽ alii ũbis seuiunt. alii gladiis. Quis enĩ
calliditate agit. qͥa qd eis ab alus u̾bis blandientib đr hoc¬
ab aliis gladiis ferientibꝰ imperat᷑. Quȩ utro ꝙ actio ia ẽ poten¬
nũ atq loquaciũ. in ioħis apocalypsibreii ẽ sententia. c̃op̃¬
hensa qua đr ꝑotestas. quoꝵ in orȩ & in caudis eo erat. ln ore
nanq doctor scientia. in cauda uͦ sesariũ potentia figurat¬
ẜ cauđa que retro ẽ huiꝰ scłi pꝰponenda tẽporalctas designat᷑
de qua paulus apłs dic̃ unũ aũ quȩ retro oblitus. ad ea quȩ
ante s̃extentus. Retro enĩ ẽ omẽ qd tnsit. ante uͦ ẽ om̃e qđ
ueniens ꝑmanet Istis gͦ eqͥs idẽ neqͥssimis p̃dicatoribꝰ ubiꝙ car¬
nali inpulsu currentibꝰ inore & in cauda potestas ẽ. qͥa ipsi
quide ꝑuersa suadendo p̃dicant s temporalibus futi ꝑea sẽ quȩ

Expanded text:
us persecutionis apparebit, quando ad pervertendam fidelium pietatem alii verbis saepiunt, alii gladiis? Quis enim calliditate agitur, quia quod eis ab aliis verbis blandientibab aliis gladiis ferientibus imperatur? Quae utrorumque actio, id est potentium atque loquentium, in Joannis Apocalypsi brevi est sententia comprehensa, qua dicitur: Potestas equorum in ore, et in caudis eorum erat . In ore namque doctorest, hujus saeculi postponenda temporalitas designatur, de qua Paulus apostolus dicit: Unum autem quae retro sunt, oblitus; ad ea quae ante sunt, extentus : retro est enim omne quod transit, ante vero est omne quod veniens permanet. Istis igitur equis, id est nequissimis praedicatoribus ubique carnali impulsu currentibus, in ore et in cauda potestas est, quia ipsi quidem perversa suadendo praedicant, sed temporalibus potes
Abbreviated transcription (Latin):
quib Niusti uiri anima in ẽo punctione uehement̃ afficit᷑ cũ aut
malo suo reminiscit᷑. c̃siderans ubi fuit. aut udicioꝵ dĩsententiã
metuens & secũ querens cogitat ubi erit. aut cũ mala uite p̃sentis
sollert̃ attendens merens considerat ubi ẽ. aut cũ bona suꝑne pa¬
trie contẽplat᷑ que qͥa nec dũ adipisett᷑. lugens ẽ spicit ubi ñẽ. Ga¬
lo suoꝵ paulus meminit. & ex eisse in quibꝰ iamfuerat affligebat cũ
diceret honsũ dignus uocari apłs. quia psecittus sũ ȩxcłam di. Rursũ
diuinũ iudiciũ subtilit̃ pensans inficturo male ẽe metuebat diẽs
Castigo corpꝰ meũ & seruititti subicio ne forte aliis p̃dicans. iꝑse rep
ris nos qui de electione nr̃a nullã ad huc dĩ uocẽ cognoiumariam

Expanded text:
quia justi viri anima in compunctione vehementer affligitur, cum aut malorum suorum reminiscitur considerans ubi fuit aut judiciorum Dei sententiam metuens et secura quaerens cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens moerens considerat ubi est, aut cum bono supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur lugens conspicit ubi non orum Paulus meminerat, et ex eis se in quibus fuerat affligebat, cum diceret: Non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Divinum judicium subtilie reprris nobis qui de electione nostra nullam adhuc Dei vocem cognovimus, et jam
Abbreviated transcription (Latin):
& pones eũ corã te. & describes in eo ciuitatẽ ierłm. Sc̃i qͥppe docto¬
res sͥ laterẽ. sumunt qnͣdo terrenũ auditoꝵ cor: ut doceant app̃¬
hendunt Quẽ scilicet laterẽ corã se pont̃. quia tota illud m̃tis inten¬
tione custodiunt. In quo & ciuitatẽ ierłm uident᷑ describere. qͥa p̃¬
dicando t̃renis cordib curant. sũmoꝑe. que sit suꝑnȩ pacis uisio de¬
monstrare. s quia in cassũ gła patrie cęlestis agnoscit᷑. nͥ & qͣnta hie
irruant. hostis callidi tẽptam̃ta noscant᷑. apte sub iungit᷑. Et ordi¬
nabis adu̾sus eã obsidionẽ. & edificabis mitationes. Sc̃i qͥppe p̃dica

Expanded text:
 pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur describere; quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quae sit supernae pacis visio demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta hic irruant hostis callidi tentamenta niscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ culpa ab auctore ñ cognoseit᷑. qnta sit ponderis ab increpan¬
dis ore sentiat᷑. Et cũ sͥ qͥs malũ qͥd ꝑpetrauit leuigat hoc cont᷑ se graut
ex corripientis asꝑitate ꝑtimescat. Debitũ qͥppe rectoris ẽ suꝑnę
patriȩ gr̃am ꝑ uocẽ p̃dicationis ostendere. qͣnta in huiꝰ uitȩ itinere
temptam̃ta antiqͥ hostis lateant. apire. & subdito mala que tolera¬
rilenit̃ ñ debent cũ magna ⁊eli asꝑitate corrigere. ne siminꝰ cont᷑
culpas accendit᷑ culparũ omniũ inse reus teneat᷑. Uñ bene ad ehechi¬
elem dr Sume tͥ laterẽ. & pones eũ corã te & describes in eo ciuitatẽ¬

Expanded text:
ut cum culpa ab auctore non cognoscitur, quanti sit ponderis, ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpetravit levigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. Debitum quippe rectoris est supernae patriae gloriam per vocem praedicationis ostendere, quanta in hujus vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et subditorum mala quae tolerari leniter non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum cora
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ne fortẽ helum rectores eahibent eundẽ helũ pꝰmodũ intͣ
se & auditores suos fortẽ munitionẽ tenent. ne tẽ adiundictã
destituti sint. si nc̃ fuerint in correptione dissoluti.

Expanded text:
cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti.
Abbreviated transcription (Latin):
x pones arietes ingiro. Aggerẽ nãq cõportat qndo p̃dicator
qsq molẽ crescentis teptationis enunciat. Et contra ierłm castra exi¬
ꝗt qͣndo recte intentioni audientiũ hostis callidi cireũ spectas &e qͣsi
onũ aculeos in hac uita nos undiq circũ dantes. & uirtutes murũ
ꝑforantes innoͣscit. s cuncta hȩc licet subtilit̃ rector insinuet. nͥ
cont᷑ delicta singuloꝵ emulationis spy ferueat. nullã sͥ in ꝑpe¬
tuũ absolutionẽ parat. Gñ illie adhuc recte subiungit᷑. Et tu¬
sume t sartaginẽ ferreã ⁊ pones eã murũ ferreũ int̾ te⁊ int̾
cuitatẽ. ꝑ sartaginẽ qͥ ppe frixura m̃tis. ꝑmurũ ferreũ uͦ in¬
crepationis fortitudo signat᷑. Qd yꝰ acriꝰ doctoris m̃tem quã
damnari ea negligentia debeat. forti inꝑpetuũ custodia munit᷑.
recte đr pones eam murũ ferreũ int̾ te & int̾ ciuitatẽ. Sar¬
tago enĩ ferrea. murꝰ ferreꝰ int̃ propħam ⁊ ciuitatẽ ponit᷑. qͥa

Expanded text:
dicator quisque molem crescentis tentationis indicat; et contra Jerusalem castra erigit, cum rectae intentioni audientium hostis callidi circumventiones patefaconum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter Rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unsume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia
Abbreviated transcription (Latin):
cepit fortibꝰ ea suspicationibꝰ uing̃t. & quo de se magna sentiunt eõ
de sua nequicia em̃dari ẽ tempnunt. Uñ recte ad ungit᷑. aruit & fac¬
ta ẽ quasi lignũ. Culpa quippe et tanto insensibilior reddit᷑ qͥntõ¬

Expanded text:
cepti, fortibus ea suspicionibus jungunt, et quo de se magna sentiunt, eo cepti, fortibus ea suspicionibus jungunt, et quo de se magna sentiunt, eo de sua nequitia emendari contemnunt. Unde et recte adjungitur: Aruit et facta est quasi lignum. Culpa quippe eorum tanto insensibilior redditur, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ferunt᷑ Non nunquã enĩ dutimorẽ dĩꝑsui fiduciã deser̃ & iã frigidis
m̃te angustius quã uoluntates ꝓpͥas frangere. Bequa fractione ueri¬
tas dic̃. Intrate ꝑ angustã portã. Qͥd aũ latius quã nullis ꝓpͥis uoluntatibꝰ
reluctari & quaqͣm uersũ impenitys arbitrũ duxerit se sine retrac¬
tione diffundere᷑: Qui gͦ ꝑfiduciã sc̃itatis pꝰ positi melioꝵ uidicio se se¬
cunt᷑ quasi ꝑplateas ꝑ gunt. s: ñ s̃ cogniti inplateis. qͥa de uita sua aliu
ostenderant qͣndo frangendo uoluntates ꝓpͥas in angusto se retine¬
bant calle. Et bene addit᷑ ad hesit cutis eoꝵ ossibꝰ. Qͥd in ossibꝰ nͥduricia
fortitudinis qͥd incute nͥmollicies ex pͥmit᷑. infirmitatis. Cutis gͦ eoꝵ
adherere ossibꝰ dr̃ quia ab eis pͣua sentientibꝰ infirmitas uicũ duri¬
cia uirtutis putat᷑. Infirma enĩ s̃ quȩ faciunt s elationis fiducia de¬

Expanded text:
praeferuntur. Nonnunquam enim dum timorem Dei per sui fiduciam deserunt, etiam frigidis praeferuntur. Nonnunquam enim dum timorem Dei per sui fiduciam deserunt, etiam frigidis ero est humanae menti angustius quam voluntates proprias frangere? De qua fractione Veritas dicit: « Intrate per angustiam portam . » Quid autem latius quam nullis propriis voluntatibus reluctaritis postposito meliorum judicio se sequuntur, quasi per plateas pergunt. Sed non sunt cogniti in plateis, quia de vita sua aliud ostenderant quando frangendo voluntates proprias in angusto se calle retinebant. Et bene additur: Adhaesit cutis eorum ossibus. Quid in osse nisi duritia fortitudinis, quid in cute nisi mollities exprimitur infirmitatis? Cutis ergo corum adhaerere ossibus dicitur, quia ab eis prava sentientibus infirmitas vitii duritia virtutis putatur. Infirma enim sunt quae faciunt, sed, elationis fiducia de
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ inpontt᷑ sc̃ĩ desiderii flãma signat᷑ ebur uͦ ee̾ os magnoꝵ anima¬
uũ ñ ignoramꝰ fbore itaq antiqꝰ rubicundiores s̃. qͥa sepe ante huma¬
nos oculos ñ nullis p̃cedentib patribꝰ studii feruentiores ex istunt.
Dequibꝰ ut totũ simul ostendat᷑. ad iungit᷑ saphiro pulchriores. Ethe¬
rei quippe coloris ẽ saphirus. Et qͥa p̃cedentes multos atq ad suꝑna ten¬
dentes. ꝓ cęlestẽ c̃ u̾sationẽ uident᷑ uincere. narrant᷑ saphiro pulchrio¬
res extitissess plerũq du uirtutũ copia & iã plus qͣm expedit ꝓfert᷑
in quađa sui fiducia mens adducit᷑ & decepta p̃sũptione ꝓpͥa repente
nes facies eiꝰ Nigri enĩ pꝰcandorẽ fuint. qͥa missa di iusticia. cũ de se p̃¬
sumunt. in ea & iã quȩ ñ intelligunt peccata dilabunt᷑. & qͥapꝰ amoris
ignẽ ad frigus torporis uenuint. exuinctis carbonibꝰ ex cõparatione

Expanded text:
lamma signatur. Ebur vero esse os magnorum animalium non ignoramus. Ebore itaque antiquo rubicundiores sunt, quia saepe ante humanos oculos nonnullis praecedentibus patribus studii ferventioris existunt. De quibus ut simul totum ostendatur, adjungitur: saphiro pulchriores. Etherei quippe coloris est saphirus, et quia praecedentes multos et ad superna tendentes per coelestem conversationem videntur vincere, narrantur saphiro pulchriores exstitisse. Sed plerumque dum virtutum copia etiam plus quam expedit prosperatur, in quadam sui fiducia mens adducitur, et decepta praesumptione propria, repente nes facies eorum. Nigri enim post candorem fiunt, quia, amissa Dei justitia, cum de se praesumunt, in ea etiam quae non intelligunt, peccata dilabuntur; et quia post amoris ignem ad frigus torporis veniunt, exstinctis carbonibus ex comparatione,
Abbreviated transcription (Latin):
rantiã uingunt. S ñ bene ieremias cũ diceret candidiores nadarei
eiꝰ niue. nitidiores lactȩ. rubicundiores ehore. antiquo saphiro pul¬
chriores. denigrata ẽ suꝑ carbones facies eoꝵ & ñ s̃ cogniti in plateis.
ilico ad iunxit. adhesit cutis eoꝵ ossibꝰ aruit. & facta ẽ quasi lignũ d
enĩ nahareoꝵ nomine. nͥ abstinentiũ & c̃tinentiũ uita signat᷑. Quȩ ni¬
ue & lacte nitidior đr. Nix enĩ ex aqua ẽgelascit quȩ desuꝑ uenit. lac
uͦ ex carne ex pͥmit᷑ que inferiorib nutrit᷑ Qd enĩ ꝑniuẽ . nͥ candor ui¬
tȩ cȩlestis. ꝗͥd ꝑ lac nͥ tẽporalis dispensationis administratio de monstrat᷑
Qui enĩ plerũq continentes uiri in excła tã mira oꝑa faciunt ut ab eis
multi qͥ celestẽ uitã tenuerant. multi qui t̃rena bene dispensauerant
suꝑari uideant᷑ & candidiores niue. & nitidiores lacte referunt᷑. Qui

Expanded text:
xius serviunt. Unde bene Jeremias cum diceret: Candidiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubicundiores ebore antiquo, sapphiro pulchriores; denigrata est super carbones facies eorum, et non sunt cogniti in plateis, illico adjunxit: Adhaesit culis eorum ossibenim Nazaraeorum nomine, nisi abstinentium et continentium vita signatur, quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim ex aqua congelascit quae desuper venit, lac autem ex carne exprimitur quae in inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem nisi candor vitae coelestis, quid per lac nisi temporalis dispensationis administratio demonstratur? Et quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab eis multi qui coelestem vitam tenuerunt, multi qui terrena bene dispensaverunt, superari videantur, et candidiores nive, et nitidiores lacte referuntur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ quib: nos intrinsecs infundimꝰ fixit. Has aspicientes arietes cũ oiũb
in uocib p̃ceptoꝵ uident. & diuersũ colorẽ ꝓles boni oꝑis habeat: qͥa & ñ nun¬
quã subtracto cortice literȩ acutius in terna c̃siderat. & reseruato ñ non¬
quã historiȩ tegmine bene se in exteriorib: format.

Expanded text:
entiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus entiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus ceptorum vident; et diversum colorem prolis boni operis habent quia nonnunquam subtracta litterae cortice, acutius interna considerant, et reservato nonnunquam historiae tegmine, bene se in exterioribus formant.
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis animat᷑ An ñ robore suo fessa se inuenerat quȩ dicebat. aninia nti
lique facta ẽ ut locutis e. Qui nimirũ mensdũ occutte locutionis aspma¬
uone tangit᷑ ab statu sue fortitudinis infirmata ipso quo absorbetat
siderio liquat᷑ & inde se apud semetipsam fessam inuenit unde utt e
eẽ c̃spicit fortitudinẽ quã c̃scendit. Hinc ꝓpħa cũ usionẽ ui consperese¬
se diceret adiungit. Clangui & egrotaui ꝑdies plurimos. qͥa cũ adiuirituẽ
mens stringit᷑ aforitudine ꝓpria caro lassat Hinc iacob qui angintenit
uno mox pede claudicauit: quia qͥuͦ amore sublimia respieit umintuns
mundũ duplicibꝰ incedere desideriis nescit. no enĩ pede in nitit᷑ q̃ soiou
amore roborat᷑ & necesse ẽ ut alius marcescat: qͥa mentis uirtute crescn¬
te oportet ꝓculduo ut carnis fortitudo torpescat

Expanded text:
nitatis animatur. Annon robore suo fessa se invenerat, quae dicebat: Anima mea nitatis animatur. Annon robore suo fessa se invenerat, quae dicebat: Anima mea liquefacta est, ut locutus est ? Quia nimirum mens dum occultae locutionis aspiratione tangitur, a statu suae fortitudinis infirmata, ipso quo absorbetur desiderio liquatur; et inde se apud semetipsam fessam invenit, unde ultra se esse conspicit fortitudinem, quam conscendit. Hinc propheta, cum visionem Dei se conspexisse diceret, adjungit, Elangui et aegrotavi per dies plurimos , quia cum ad virtutem Dei mens stringitur, a fortitudine propria caro lassatur.  Vet. XL.  Hinc Jacob, qui angelum tenuit, uno mox pede claudicavit , quia qui vero amore sublimia respicit, jam in hunc mundum duplicibus incedere desamore roboratur, et necesse est ut alius marcescat, quia mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis fortitudo torpescat
Abbreviated transcription (Latin):
se ñ audiri c̃siderant orisuo silentiũ indicant .s plerũq dũ c̃spiciunt
qͣd iniquoꝵ facinora ipsis tacentibꝰ & ñ corripientibꝰ crescunt uim an¬
đa sp̃c sui sustinent ut in locitione aꝑte correptionis erũpant. Eñp
pħa ieremias cũ sibi p̃dicationissilentiũ indixisset dics. ñ recoridabor
corde meo qͣsi ignis ex estuans. claususq in ossibꝰ meis &e defeciferri
ñ sustinens audiui enĩ c̃tumelias multor. ꝓeo enĩ qd se minimȩ audir
c̃ spexit silentiũ appetiit s cũ crescentia mala cerneret in eode suei¬
tio ñ ꝑmansit. Quiꝰ enĩforis tacuit extedio locutionis intus ignẽ ꝑtli
de xelo caritatis. Inflãmant᷑ qͥppe corda iustoꝵ cũ ñcorrepta eresu¬
tate crescere silentio ꝑmatunt.

Expanded text:
se non audiri considerant, ori suo silentium indicant; sed plerumque dum conspiciunt quod iniquorum facinora ipsis tacentibus et non corripientibus crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis erumpant. Unde propheta Jeremias cum praedicationis sibi silentium indixisset, dicens: Non recordabor e meo quasi ignis exaestuans, claususque in ossibus meis, et defeci, ferre non sustinens; audivi enim contumelias multorum . Pro eo enim quod se minime audiri conspexit, silentium appetiit; sed cum crescentia mala cerneret, in eodem silentio non permansit. Quia enim foris tacuit, ex taedio locutionis intus ignem pertulit de zelo charitatis. Inflammantur quippe corda justorum, cum non correpta cresctate crescere silendo permittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nanq infantẽ ab ubere. ł cũ qͥ ablactatus fuerit. nͥ dñm appęllat: Qa uͦ fo¬
ramine aspidis. ł cauernis reguli. nͥ corda signauit iniquoꝵ. Antiquus
enĩ hostis dũ totusse in eoꝵ consensũ ẽtulit quasi inforamine ꝓpͥo colu¬
ber tortuosus sinꝰ astutiȩ colligendo glomerauit. Quẽ &e aspidis appel
iat nomine occulte seuientẽ & reguli aꝑte ferientẽ. M anũ gͦ suã dñs in
foramine reguli atq aspidis misit. qndo in iquoꝵ corda diuina potesta¬
te tenuit. & cõp̃hensũ ex inde aspidẽ ł regulũ id ẽ captiuũ diabolũ tr¬

Expanded text:
 infantem ab ubere, vel eum, qui ablactatus fuerit, nisi Dominum appellat? Quid autem foramine aspidis vel cavernis reguli nisi corda signavit iniquorum? Quia hostis antiquus dum totum se in eorum consensu contulit, quasi in foramine proprio coluber tappellat occulte saevientem, et reguli aperte ferientem. Manum ergo suam Dominus in foramine reguli atque aspidis misit, quando iniquorum corda divina potestate tenuit; et comprehensum exinde aspidem, vel regulum, id est captivum diabolum tra
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse respondit ut quasi reatũ suũ obliquȩ in auctorẽ relideret
qͥ ei mulierẽ dederat quȩ talia ꝑsuaderet. Noc scutũ & iã requisita
mulier tenuit. qͣndo nec ipsa ad se culpã retulit.s serpentis ullud ꝑsua¬
sionibꝰ replicauit dic̃s. serpens decepit me. & comedi ut ipsa quoꝙ reatũ
suũ obliquȩ in auctorẽ reduceret. quia illie intrare serpentẽ ꝑsuasurũ¬
talia ꝑmisisset. Serpens aitt̃ iam ñ requirit᷑. quia nec eiꝰ pęnitentia
querebat᷑. Ni aũ quoꝵ penitentia quesita ẽ scitũ ne quissimȩ defensi¬

Expanded text:
cepisse respondit ; ut quasi reatum suum oblique in auctorem relideret, cepisse respondit ; ut quasi reatum suum oblique in auctorem relideret, qui ei mulierem dederat quae talia persuaderet. Hoc scutum etiam requisita mulier tenuit, quando neque ipsa ad se culpam retulit, sed serpentis illud persuasionibus replicavit, dicens: Serpens decepit me, et comedi , ut ipsa quoque reatum suum oblique in creatorem reduceret, qui illuc intrare serpentem persuasurutalia permisisset. Serpens vero jam non requiritur, quia nec ejus poenitentia quaerebatur. Hi autem quorum poenitentia quaesita es
Abbreviated transcription (Latin):
Gñbene de iudeis cont᷑ p̃cepta dñi suꝑba se defensione tuentibꝰ ꝑ
tuũ. Labor qͥppe dñi apparens int̃ homines passibilis eiꝰ humanitas
fuit. Quã uidĩ suꝑbe sapientes du cernerent despexer̃ eũꝙ in mor¬
talẽ credere dedignati s̃. quẽ innatura passibili mortalẽ uiderunt.
cũq eiꝰ humilitatẽ c̃spicerent. suꝑbie fastib obdurati sũma cura moli¬
tis̃ ne eoꝵ m̃tes sc̃a p̃dicantiũ uerba penetrarent. Dũ gͦ eis dñs uicem
malo oꝑum redderet. dedit illis scutũ cordis. laborẽ suũ. qͥa recto iu¬
dicio inde illos cont᷑ eis suꝑbȩ obstinatos exhibuit. unde ipse ꝓnob̾ in
infirmitate laborauit. Repuler̃ qͥppe ase u̾ba p̃dicantiũ qͥa dedignati
s̃ in dño firma passionũ. Laborẽ gͥ dñi cont᷑ eundẽ dñm scutũ cordis¬
habuer qͥa suꝑbe sapientibꝰ eõ despectus apparuit. qͦ ꝓpt̃ eos humilis
uetitũ ẽtigisset. ñ ad se culpã retulit s amuliere quã dñs dederat. se ac¬

Expanded text:
bene de Judaeis contra praecepta Domini superba se defensione tuentibus per tuum . Labor quippe Domini apparens inter homines passibilis ejus humanitas fuit, quam Judaei superbe sapientes dum cernerent, despexerunt; eumque immortalem credere dedignati sunt, quem natura passibili mortalem viderunt. Cumque ejus humilitatem conspicerent, superbiae fastibus obdurati, summa cura moliti sunt, ne eorum mentes sancta praedicantium verba penetrarent. Dum ergo eis Dominus vicem malorum operum redderet, dedit illis scutum cordis laborem suum, quia recto judicio inde illos contra se superbe obstinatos exhibuit, unde ipse pro nobis infirmitate laboravit. Repulerunt quippe a se verba praedicantium, quia dedignati sunt in Dohabuerunt; quia superbe sapientibus in eo despectus apparuit, quod propter eos humilis vetitum tetigisset, non in se culpam retulit, sed a muliere, quam Dominus dederat, se ac
Abbreviated transcription (Latin):
corpore molestia que inp̃senti ẽ orationibꝰ repellit. s tam̃ qͥͦd se¬
ipsũ paulo pꝰ sequat᷑ ignorat. Osira itaq dispensatione omp̃s ds
sic inelectis suis dona sua dispensat ut & isti det qͦd illi denegat.
& att̃i maius ꝗd alt̃i minus tribuat. quat: nꝰ du uel iste habere¬
illũ ẽ spicit qͦd ipse ñ habet. ł ille hẽ mauis accepisse ẽsiderat qͥd
sibi minꝰ ad e̾e̾ pensat. dona di alt̃ in alt̃o. id ẽ uicissim om̃s ad mi¬
rent᷑ atq ex hac ipsa ad miratione humiliet᷑ alt̃ alti. & quẽ ui¬
det habere qd ñ habet eũ diuino iudicio sͥ p̃latũ putat.

Expanded text:
ationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus duillum conspicit quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est vicissim, omnes admirentur, atque ex hac ipsa admiratione humilietur alter alteri, et quem videt habere quod non habet, eum divino judicio sibi praelatum putet.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualet. Niuc libertas uocis tribuit᷑. & opp̃ssis quibꝙ ꝓtectionis
solatia inpendens ad defensionẽ iusticie libere loquat᷑. S tam̃ ad¬
huc multa in hoc mundo possidens relinquere omĩa uult & ñua¬
iet illi uͦ iam datũ ẽ omĩa t̃rena relinquere. ut nihil in hoc mun¬
docupiat habere. s tam̃ ad huc auctoritatẽ uocis cont᷑ peccantes
qs q ñ p̃sumit exerere: & qui iđo plus loqui libere debuit. quia ñ ħt¬
uite sue quietẽ ꝑdat. Isti uirtus ꝓphetie data ẽ. mutta iã quȩ uen¬

Expanded text:
non valet. Huic libertas vocis tribuitur, ut, oppressis quibusque protectionis non valet. Huic libertas vocis tribuitur, ut, oppressis quibusque protectionis solatia impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquere omnia vult, et non valet. Illi vero jam datum est omnia terrena relinquere, ut nihil in hoc mundo cupiat habere; sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere. Et qui ideo plus loqui libere debuit, quia vitae suae quietem perdat. Isti virtus prophetiae data est, multa jam, quae ven
Abbreviated transcription (Latin):
UIA INIQUUS quisq inferiorẽ se
uerso iustus studeat ut suꝑiorẽ quẽ libet ꝓximũ atten
Ne ne dũ alii alt̃ humiliat iret alt̃ in elationẽ. bene
utranq parte ad monuit dic̃s. suꝑiores sͥ inuicẽ arbitrantes. ut
utraq parte cor inferius pͥmit᷑ nullus ex inpenso honore subleuet
Imis enĩ sc̃ise inuicẽ suis uirtutib tangunt & se se ad ꝓuectũ
excitant ex ẽsideratione uirtutis aliene. Non enĩ uni dant᷑ omĩa
denegat᷑ ut dũ iste considerat bonũ qͥͦd habes & ipse ñ habet te
in cogitatione p̃ferat. & rursũ dũ tu habere illũ c̃spicis qd ipse
ñ habes te illi in cogitatione pꝰponas & fiat apłicũ p̃ceptũ. supio¬
ress inuice arbitͣntes. Vt enĩ pauea ex multis loquar. isti mirȩ ab¬
stinentiȩ uirtus tribuit᷑. & tẽ ũbũ scientiȩ ñ habet illidat᷑ u̾bũ
seientiȩ. &e tẽ urtutẽ ꝑfecte abstinentiȩ app̃hendere conat᷑ &

Expanded text:
ue iniquus inferiorem se verso justus studet ut superiorem quemlibet proximum attendat. Ac ne, dum se alii humiliat, iret alter in elationem, bene utramque partem admonet, dicens: Superiores sibi invicem arbitrantes, ut ibi, ut cum ab utraque parte cor inferius premitur, nullus ex impenso honore sublevetsancti se invicem suis virtutibus tangunt, et sese ad provectum excitant ex consideratione virtutis alienae? Non enim uni dantur omnia, denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat; et rursum dum tu habere illum conspicis quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum res sibi invicem arbitrantes; » ut enim pauca ex multis loquar, isti mirae abstinentiae virtus tribuitur, et tamen verbum scientiae non habet. Illi datur sermo scientiae; et tamen virtutem perfectae abstinentiae apprehendere conatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
i caritas de sit ꝑmalũ discordiȩ locus aꝑttͣ in acie. unde adferienidos
nos ualett s ostis intrare. Antiquus uͦ inimicus castitate in nobissi sine
dos uale fuesttn timet quia nec ipse carne p̾mit᷑ ut in eiꝰ luxuria dis¬
soluat᷑ Abstinentiã ntimet qͥa ipse cibo ñ ittitur: qͥ necessitate corpo¬
fis nurgit᷑ Distribitionẽ terrenarũ rerũ ñ timet si eidem opicari¬
tas destt qͥa diuitiarũ subsidiis nec ipse eget. Salde aitt̃ in nobis carita¬
temuera ib amorẽ humilẽ quẽ nobis uiꝰcissim impendimꝰ timet &i
nimis concordiȩ in uidet nr̃ȩ qͥa hanc nos tenemus interra qͣm ipse
Opcaritatis concordiã unitos eont̃ se & conglobatos aspiciunt.

Expanded text:
si charitas desit, per malum discordiae locus aperitur in acie, unde ad feriendos si charitas desit, per malum discordiae locus aperitur in acie, unde ad feriendos nos valeat hosticharitate fuerit, non timet; quia ipse nec premitur carne ut ejus luxuria dissolvatur. Abstinentiam non timet, quia ipse cibo non utitur, quia necessitate corporis non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non timet, si eidem operi charitas desit; quia divitiarum subsidiis nec ipse eget. Valde autem in nobis charitatem veram, item amorem humilem, quem nobis vicissim impendimus, timet, et nimis concordiae nostrae invidet; quia hanc nos tenemus in terra, quam ipse per charitatis concordiam unitos contra se et conglobatos aspiciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
co parat᷑ ut in eo qd auctorẽ suũ diligit. qd eiꝰ speciẽ uidere c̃cupiseit de
quo seriptũ ẽ. in quẽ desiderant angłi ꝓspicere ꝑ ipsa iam amoris sui
desideria angłis similis dicat᷑ Quȩ qnͣtũ đo amabilis efficit᷑ tanto agit
ut malignisspiritibꝰ t̃ribilis fiat. Qualit̃ aũ sit terribilis subuineta cõ¬
paratione ostendit᷑ iđ ut castro acies ordinata. Qd ẽ qͥa sc̃a excta ostibꝰ
suis ut castroꝵ aciesfit tim̃da. Hon enĩ a magno intellectu uacat ista cõ¬
paratio. & ideireo e subtiliter intuenda. Scimus & constat. qͥa castroꝵ aei¬
es tunc hostibꝰ terribilis ostendit̃. quando ita fuerit constipata atꝙ den¬
sataitt inniillo loco int̾rupta uideat᷑. Hamsi ita disponit᷑ ut locus ua¬
nimꝰ sum mope necesse ẽ ut ꝑ caritatẽ semꝑ uniti atq constricti & nun¬
qͥmintrurta ÷ discordiã inueniam̃ qͥa quelibet bona oꝑa in nob fueriꝗ̃¬

Expanded text:
git, quod ejus speciem videre concupiscit, de quo scriptum est: In quem desiderant angeli prospicere , per ipsa jam amoris sui desideria angelis similis dicatur: quae quanto Deo amabilis efficitur, tanto agit ut malignis spiritibus terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis, subjuncta comparatione ostenditur, id est, Ut castrorum acies ordinata . Quid est quod ssuis, ut castrorum acies, sit timenda? non enim a magno intellectu vacat ista comparatio, et idcirco est subtiliter intuenda. Scimus enim et constat, quia castrorum acies, tunc hostibus terribilis ostenditur, quando ita fuerit constipata atque densata, ut in nullo loco interrupta videatur; nam si ita disponitur, ut locus vanimus, summopere necesse est ut per charitatem semper uniti atque constricti, nunquam interrupti per discordiam inveniamur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
de culya aliꝗd quod tamen non ualde noceat remanere ꝑmitutur
& sepe mens quȩ ad uersa multa & fortia suꝑat unũ inse & fortasse
minimum quamuis magna intentione in iugilet non ex pugnat.
Quod diuna nimirum dispensatione agitur ne ex omni uirtittibus¬
parte splendens in elationem subleuetur: & dum ipse ipse paruum
qd rep̃hensibile uidet s tamen hoc subigere non ualet nequaquani
sibi s auctori uctoriam tribuat inhis quȩ sub igere fortit̃ ualet.

Expanded text:
de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt, sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter valet.
Abbreviated transcription (Latin):
cum torporem neglegentiȩ deserit & frigus in sensibilitatis prastine ug¬
nes t amoris accendit cum libertatis in genite memiit & teneri abhose¬
te seruns erubesett. qͥa idem hostis se considerat despici quia uias dĩ uidet
ap̃phendi dolet contra se captum reniti & mox. ⁊elo accenditur. mox
adcertamen mouetur mox ad temptationes innumeras contra bellantẽ
mente se excitat atu in omni arte lacerationis instigat ut temytationũ
uaculo intorquendo ẽfodiat eor qͦd dudum quieto iure possidebat.
Quasis dormiebat quippe dum sopitus in prauo corde quiesceret. sed ex¬
euatur inpuocatione certaminis. cum ius amiserit ꝑuerse dominati¬
cingi in diuino seruicio ꝓperat qͥd aliud quam se contra antiqui ad uersarũ
uertamen parat. ut liber incertamine ictussuscipiat qui quietus sub
tyrannide in cartiuitate seriuebat: S in eo ipso quod mens contra hos¬
tem accingitur quo alia uitia subigit aliis reluctatur. Aliqndo nanꝙ

Expanded text:
cum torporem negligentiae deserit, et frigus insensibilitatis pristinae igne sancti amoris accendit; cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia isdem hostis se considerat despici, quia vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, et mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox ad tentationes innumeras contra rebellantem mentem sjacula intorquendo confodiat cor quod dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesceret, sed excitatur in provocatione certaminis, cum jus admiserit perversae dominaticingi in divino servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen
Abbreviated transcription (Latin):
grȩ patientiã nos. ad augmentũ uertimꝰ culpe hoc ipsũ tempꝰ
qͦd ad parcendu piȩ posu̾it. districtis ad feriendu uertit. ut cũ
reuerti qͥs & iã spacio temporis accepto noluerit ꝑhoc mala sua
adreatũ augeat. ꝑ qͦd ea diluere potuit si c̃ uerti uoluisset bnde
scriptũ ẽ. lgnoras qm benignitas dĩ adpenitentiã te adducitꝰ

Expanded text:
e patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus, quod ad parcendum pie disposuit, districtius ad feriendum vertit; ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit?
Abbreviated transcription (Latin):
Se quidem sine delectatione anima nunquã pot̾ Nam
aitt infimis delectat᷑ aũ sũmis & quanto altiore studio exer¬
cet adsũma tanto maiore fastidio torpescit ad infima qͣnto ꝙ
acriore cura in ardescit ad infima. tantote pore dãnabili
trigeseit asummis. Etraq enĩ simul equalit̃ amari ñ possunt. Inde ioħs¬
apseseiens it̃ spinas amorũ scłariũ suꝑnę caritatis messem germinare
ñ posse priꝰqͣm et̃ni amoris semina ꝓferat de audientiũ cordibꝰ sc̃a u̾bi
manu amorẽ scłariũ eradicat diẽs. nolite diligere mundũ neq ea qͥ
in mundo s̃. moxq sub iungit qͥasi qͥs dilig̃ mundũ ñ ẽ caritas patris in
eo Acsi apte dicat. Htriq se amores in uno corde ñ capiunt nec in eo
seges suꝑnę caritatis pullulat in qͦ illã spine infimȩ delectationis ne.¬
cant Etq ipsas ex hac infima delectatione nascentis enumerat punc¬
tones dic̃s qͥa omne qͦd inmundo ẽ ẽ cupiscentia carnis ẽ & c̃cupis

Expanded text:
se quidem sine delectatione anima nunquam potest; nam aut infimis delectatur, aut summis; et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriori cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt; unde Jos sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Moxque subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt; nec in eo seges supernae charitatis pullulat, in quo illam spinae infimae delectationis necant. Atque illas ex hac infima delectatione nascentes enumerat punctiones, dicens: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concup
Abbreviated transcription (Latin):
p̃munt aduersa dũ formidant᷑. At si qͥs semeł
adñatione desiderioꝵ temporaliũ collam̃tis ea cusserit. qua¬
da iam &iam in þac uita libtate ꝑfruit᷑ dũ nullo desiderio
felicitatis afficit᷑ nullo ad uersitatis t̾rore coartat᷑ Noc guȩ
seruitittis iugũ dñs uidit sełariũ ceruicibꝰ in p̃ssũ cũ dicęret

Expanded text:
munt adversa dum formidantur. At si quis semel a dominatione desideriorum temporalium colla mentis excusserit, quadam jam etiam in hac vita libertate perfruitur, dum nullo desiderio felicitatis afficitur, nullo adversitatis terrore coarctatur. Hoc grave servitutis jugum Dominus vidit saecularium c
Abbreviated transcription (Latin):
eliora s̃ ubera tua uino.ẜbera s̃ quȩ in archa pectoris fixa lacte
nos potant qͥa ipsi archanis sũmȩ c̃templationis inherentes subtili p̃¬
dicatione nos nutriunt.

Expanded text:
era, id est, doctores, quae in arca pectoris fixa, lacte nos potant, quia ipsa arcanis summae contemplationis inhaerentes, subtili praedicatione nos nutriunt.
Abbreviated transcription (Latin):
debeant s qͥa ualcant attendunt Nu de sub sequenti iude eiome¬
tuuint imꝑbe de tẽporali potestate gsant᷑. Ibet ut licent̃ illicita
faciant  sub dito nemo cont̃ dicat. Qiui g̃ p̃ua studet agert &
tamen ad huc cȩteros tacere ipsos sibimet. testis ẽ quia plus umn¬
tatẽ se appetit diligi q̃m cont᷑ se ñ uult defendi.

Expanded text:
 quid valeant attendunt; nil de subsequenti judicio metuunt, improbe de temporali potestate gloriantur; libet ut licenter et illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui ergo et prava studet agere, et tamen ad haec vult caeteros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi.
Abbreviated transcription (Latin):
unt ñ nulli doctores ita districti ut omnẽ & iã mansuetudinẽ
uenignitatis amittant Et s̃ ñ nulli ita mansueti ut ꝑdant districti
ura regiminis. ẜ ñ cunctis rectoribꝰ utraq sũmope s̃ temenda ut nec
uidisciplinȩ uigore benignitatẽ mansuetudinis nec rursũ inmnan¬
suetudine districtionẽ deseran disciplinȩ quatenꝰ nec a cõ passione
pictatis obdurescant cũ contumacẽ corrigunt nec discipline: u¬
uigorẽ molliant cũ infirmoꝵ animos consolant᷑ Regat gͦ discupli¬
ne uigor mansuetudinẽ & mansuctudo ornet sermonẽ iugories
aesi atterũ cõmendet᷑ ex attero. ut nec uigor sit rigiaus nec

Expanded text:
ue nonnulli ita districti, ut omnem etiam mansuetudinem benignitatis amittant; et sunt nonnulli ita mansueti, ut perdant districti jura regiminis. Unde cunctis rectoribus utraque summopere sunt tenenda, ut nec in disciplinae vigore benignitatem mansuetudinis, nec rursum mansuetudine districtionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatis obdurescant, quum contumaces corrigunt, nec disciplinae vigorem molliant, quum infirmorum animos consolantur. Regal ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
nobis innecessitate ẽ altera in uoluntate. Quis enĩ cognoscens đm
ad eiꝰ regni ingredit᷑ ostiũ. nisi prius bene operet᷑. Sine ẽtemplatiua
g uita intrare possunt adcȩlestẽ patriã quibona quȩ possunt opari
ñ neglegunt: sine actiua aut̃ intrare ñ possunt. si neglegunt bona
oꝑari quȩ possunt. Lua gͦ in necessitate hȩc inuoluntate ẽ. ula inser¬
hebreũ. & reliqua Nebreus enĩ transiens interp̃tat᷑. Et seruus hebrev
emitur quando unus quisq qui iam ab hoc scło mente transit. ser¬
uicio omni potentis đi subdit᷑. Iie enĩ seruire đo uere appetit: ꝗͥ
ab hoc scło mente transire didicerit. Sic moyses transiuit ut uisum
uideret. Sic dauid cũ uideret impiũ exaltatũ & eleuatũ suꝑ cȩdros
lybani transuut & ñ erat. qͥa iniquoꝵ potentiã ee magnũ aliqͥd¬
fortasse credimus. nisi ad ꝑmanens scłm mente transeamus. Seruus
oͦ hebrtus emptus sex annis seruire p̃ciptt᷑ ita ut inseptimo ex eat

Expanded text:
nobis in necessitate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum ad ejus regnum ingreditur, nisi prius bene operetur? Sine contemplativa ergo 1196 vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari, non negligunt; sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in serliber gratis . Hebraeus enim transiens interpretatur. Et servus Hebraeus emitur, quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit, servitio omnipotentis Dei subditur. Ille etenim Deo vere servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit ut videret visum. Sic David, cum videret impium exaltatum et elevatum sicut cedros Libani, transivit et non erat : quia iniquorum potentiam, esse magnum aliqfortasse credimus, nisi ad permanens saeculum mente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber