comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uto me iam aliquantulũ tue satisfecisse q̃s¬
tioni. quãuis hoc melior me facere pleniꝰ possit. ⁊ ma¬
iores atq plures quã meũ. aut mortale ingeniũ comp̃hendere
ualeat. huirei sunt rationes. Palam etiam ẽ quia ds ut hoc fa¬
eeret. qͦd diximꝰ nullatenꝰ indigebat. sita ueritas immuta¬
bilis exigebat. licet enĩ hoc quod homo ille fecit ds dicatur
tecisse ꝓpt̾ unitatem ꝑsonȩ. ds tam̃ non egebat ut de celo
descenderet ad uincendũ diabolũ. neq ut ꝑiusticiam a¬
geret contra illum ad libandũ hominiem .s: ab homine
Serigebat. ut diabolum uinceret. & qͥ ꝑpeccatũ dm̃ offen¬
derat. Piusticiam fatis faceret. Si qͥdem diabolo nec as ali¬
qo debebat nisi penã. nec homo nisi ucem ut abillo uct̾
uu reuinceret.s quicquid ab illo exigebatur: hoc deo
tor uee iustior cogitari possit. Nempe quid mifericordius in¬
de liga rialet. quã cum peccatori tormentis et̃nis d amptiato
& unos se redimiat non hiabenti. as pat̃ dicit. Accipe iimigeni¬

Expanded text:
uto me aliquantulum jam tuae satisfecisse quaestioni, quamvis hoc melius me facere plenius possit; et majores atque plures, quam meum, aut mortale ingenium comprehendere valeat, hujus rei sint rationes. Palam etiam est quia Deus ut hoc faceret, quod diximus, nullatenus indigebat: sed ita veritas immutabilis exigebat: licet enim hoc, quod homo ille fecit Deus dicatur fecisse propter unitatem personae: Deus tamen non egebat ut de coelo descenderet ad vincendum diabolum, neque ut per justitiam ageret contra illum ad liberandum hominem; sed ab homine Deus exigebat, ut diabolum vinceret, et qui per peccatum Deum offenderat, per justitiam satisfaceret. Siquidem diabolo nec Deus aliquid debebat, nisi poenam; nec homo, nisi vicem, ut ab illo victus, illum revinceret: sed quidquid ab illo exigebatur, hoc Deo jor, nec justior cogitari possit. Nempe quid misericordius intelligi valet, quam cum peccatori tormentis aeternis damnato, et unde se redimat non habenti, Deus Pater dicit: Accipe Unigeni
Abbreviated transcription (Latin):
remoueant᷑ pauca que de nris libris posuisti. ut quod de
trib dĩ ꝑsonis. & de adam tetigisti. non solum uideis. sed
& paganis. sola ratione satisfacias: & ipse idem ds homo
nouum condat testamentũ. & uetus approbet. sicut ipsũ
ueracem ẽẽ necesse ẽ confiteri: ita nicħ quod in illis
continetur uerũ eẽ. potest aliquis diffiteri.
Si quis diximus quod corrigendũ sit. non renuo correpti¬
onem: si rationabilit̾ fit. Si autem ueritatis testimonio
roboratur. quod nos rationabilit inuenisse existimamus:
đo non nobis attribuere debemus: qui est benedictus
in sec ula. a

Expanded text:
removeantur pauca, quae de nostris libris posuisti ut quod de removeantur pauca, quae de nostris libris posuisti ut quod de tribus personis Dei, et de Adam tetigisti non solum Judaeis, sed etiam paganis sola ratione satisfacias: et ipse idem Deus homo Novum condat Testamentum, et Vetus approbet, sicut ipsum veracem esse necesse est confiteri, ita nihil quod in illis continetur verum esse potest aliquis diffiteri. ANS. Si quid diximus quod corrigendum sit; non renuo correctionem, si rationabiliter fit. Si autem testimonio veritatis roboratur quod nos rationabiliter invenisse existimamus; Deo, non nobis attribuere debemus, qui est benedictus in saecula. A
Abbreviated transcription (Latin):
ło reparet. qͦd aliorũ peccata abstulerunt. Et sic̃ homo ꝑ alium
ho minem qui ñ eẽt eiꝰdem genis. quãuis eiꝰdem ẽẽt nature ñ
debuit releuari: ita nullus angelus ꝑ aliũ angelũ salua¬
ri debet: quanuis om̃s sint uniꝰ nature. qm̃ ñ sunt eiꝰdem
generis sic̃ homines. Non sic sunt om̃s angłi de uno an¬
gło: quẽ admodũ om̃s homines de uno homine. Hoc qͦq
remouet eorũ restaurationem. quia sic̃ ceciderunt. nullo a¬
lio nocente ut caderent. ita nullo alio aduiuante surg̃e de¬
bent. Q uod ẽ illis impossibile. Alit̃ enim in dignitatẽ qͣm
habituri erant ñ possunt resticui. qm̃ suie alieno auxilio ꝑ
potestatẽ suã quam acceꝑant stetissent inueritate. si ñ pec
qͥa irrationabilit̃ decipitur. Q uod non dico. quasi p̃ci¬
um mortis eius omnib hominum & anglorũ peceatis
in nouo uer̾iq testamento continetur ꝓbatum intelligo
Cum enĩ sic ꝓbes d̾m fieri hominẽ ex necessitate. ut etiam si

Expanded text:
o reparet quod aliorum peccata abstulerunt. Et sicut homo per alium hominem, qui non esset ejusdem generis, quamvis ejusdem esset naturae, non debuit relevari, ita nullus angelus per alium angelum salvari debet; quamvis omnes sint unius naturae: quoniam non sunt ejusdem generis, sicut homines. Non enim sic sunt omnes angeli de uno angelo; quemadmodum omnes homines de uno homine. Hoc quoque removet eorum restaurationem: quia sicut ceciderunt, nullo alio nocente ut caderent; illa nullo alio adjuvante resurgere debent: quod est illis impossibile. Aliter enim in dignitatem quam habituri erant non possunt restitui, quoniam sine alieno auxilio per potestatem suam quam acceperant stetissent in veritate, si non peccquia rationabiliter decipitur. Quod non dico, quasi pretium mortis ejus omnibus hominum et angelorum peccatis in Novo Veterique Testamento continetur, probatum intelligo. Cum enim sic probes Deum fieri hominem ex necessitate; ut etiam si
Abbreviated transcription (Latin):
desiõ abiliꝰ mundus audire pot̾. E go qͥdem tanta fidutiam
ex hoc concipio. ut iam dice non possim. quanto gauoror
exuitet cormeum. Uidetur tesum̃ mͥ quod nullũ hominen
reiciat ds a se: subisios nominte a dece dentem. Sutem. ad¬

Expanded text:
desiderabilius mundus audire potest. Ego quippe tantam fiduciam desiderabilius mundus audire potest. Ego quippe tantam fiduciam ex hoc concipio, ut jam dicere non possim quanto gaudio exsultet cor meum. Videtur enim mihi quod nullum hominem rejiciat Deus ad se sub hoc nomine a
Abbreviated transcription (Latin):
Ineuitabilit̾ sequit᷑ d Si uoluerit filiꝰ qͦd sͥ
debetur aui dare. pot̾it ne pat̃ uire illũ ꝓhib̾e. aut uui cui
dabit negare: B. Imimo & iustũ & necessarium
intelligo. ut cui uoluerit dare fuliꝰ apatre reddat᷑. qͥa & filio
qͦd suum ẽ ddare licet: & pat̃ qͦd debet non nͥ alu reodere potest:
a uiuim Quib conuenientius fructum & ret̾butionem
sue mortis attribuer. quã ulis ꝓpt̃ quos saluandos. siẽ patio
ueritatis nos cdocuit hominẽ se fecit. & quib ut dixinꝰ mori¬
endo exemplũ moriendi ꝓpt̾ uisticiam dedit: fristra qͥ ppe
unitatores eius eriit: si meriti eiꝰ participes non erunt: aut
quos iustꝰ faciet ħedes debiti quo ipse ñ eget. & exundantie
sue plenitudinis quã parentes & ft̃s suos quos aspicit. tois exi
tantis debitos obligatos egestate tabescere. inꝓfundo miseria¬
rũ. ut eis cdimittatur qͦd ꝓpeccatis debent. & detur quo ꝓpter
peccata carent: B. Hiehil rationabiltꝰ nicħ auleius. meh

Expanded text:
biliter sequitur. ANS. Si voluerit Filius, quod sibi debetur alii dare; poteritne Pater jure illum prohibere; aut alii cui dabit negare? BOS. Imo et justum et necessarium intelligo, ut cui voluerit dare Filius a Patre reddatur: quia et Filio quod suum est dare licet, et Pater quod debet non nisi alii reddere potest. ANS. Quibus convenientius fructum et retributionem suae mortis attribueret, quam illis, propter quos salvandos sicut ratio veritatis nos docuit hominem se fecit, et quibus ut diximus moriendo exemplum moriendi propter justitiam dedit: frustra quippe imitatores ejus erunt, si meriti ejus participes non erunt? Aut quos justius faciet haeredes debiti, quo ipse non eget, et exundantiae suae plenitudinis, quam parentes suos et fratres, quos aspicit tot et tantis debitis obligatos egestate tabescere in profundo miseriarum; ut eis dimittatur quod pro peccatis debent, et detur quo propter peccata carent? BOS. Nihil rationabilius, nihil dulcius, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
aliam ꝙͣ ꝑ dei ꝑsonam. Qualit̃ rep̾hendant infideles quod
dicimꝰ deũ morte sua nos redemisse. & sic dilectionẽ suam erga nos
ostendisse. et pro nobis expugnare diabolum uenisse. Quod¬
cet humilia quȩ dicimꝰ de. xp̃o non ꝑtineant ad diuinitatẽ. cam̃
inconueniens uideat᷑ infidelibus. ea de illo dici scđm hominẽ.
⁊ unde illif uideatur idem homo non sponte mortuus esse.

Expanded text:
CAPUT VI. Qualiter reprehendant infideles quod dicimus Deum morte sua nos redemisse, et sic dilectionem suam erga nos ostendisse, et pro nobis expugnare diabolum venisse. BOcet humilia, quae dicimus de Christo, non pertineant ad divinitatem, tamen inconveniens videatur infidelibus ea de illo dici secundum hominem: et unde illis videatur idem homo non sponte mortuus esse.
Abbreviated transcription (Latin):
tir non minus aꝑta rõne. et ueritate. naturã human.
ad hoc institutam eẽ. ut aliquando immorcalitate bea¬
ta. totus homo id est in corpore et anima frueretur.
ac neceẽ esse. ut hoc fiat de homine. propt̃ quoo fa¬
ctus est: s non nisi ꝑ hominẽ dm̃. atq ex necessita¬
te omia quȩ de xp̃o credimus fieri oportere. Hanc p̃¬
faciunculam cum capitulis totiꝰ oꝑis. om̃s qui librum
humc transcribere uolent. ante eius principiũ ut p̃figai
postulo: quatinꝰ in cuiꝰcumq manus uenerit. qͣsi in eius
fronte aspiciat: si quid in toto corpore sit. qͦd non despi¬
uestio de qua totũ opꝰ pendet. Quomͦ accipienda sint quȩ¬

Expanded text:
ratur non minus aperta ratione et veritate naturam humanam ratur non minus aperta ratione et veritate naturam humanam ad hoc institutam esse, ut aliquando immortalitate beata totus homo, id est in corpore et in anima frueretur: ac necesse esse ut hoc fiat de homine, propter quod factus est; sed nonnisi per hominem Deum, atque ex necessitate omnia, quae de Christo credimus, fieri oportere. Hanc praefatiunculam cum capitulis totius operis, omnes, qui librum hunc transcribere volent, ante ejus principium, ut praefigant, postulo: quatenus in cujuscunque manus venerit, quasi in ejus fronte aspiciat si quid in toto corpore sit quod non despiQuaestio de qua totum opus pendet. Saepe et stu
Abbreviated transcription (Latin):
pus subditum¬
ꝙͦ propter quosdam qui antequã ꝑfectum et
exquisitum eẽt primas partes eius me nescien¬
⁊ sibi transcribebant: festinantius quã michi oportunũ
ett ac ideo breuius quã uellem sum coactus ut po¬
tui consuminare. Nam plura quȩ tacui inseriussem
et abdidissem: si in quiete et congruo spacio illud mͥ
edere licuisset. In magna enim cordis tribulatione quã
unde ⁊ cur passus sim nouit d̃s̃. in anglia rogatus inocpi
et incapiua campanie ꝓuincia ꝑegrinas ꝑfeci. Quod
scãm materiam de qͥua editũ est. cur deus homo no¬
minaui: et in duos libellos distinxi. Quorum prior
quidem infidelium xp̃ianam fidem quia rationi putãt
llam repugnare respuentiũ. continet obiectiones: et fi¬
delium responsiones. Ac tandem remoto xp̃o quasi ñqͣ
aliquid fuerit de eo: probat rationibus necessariis ce
impossibile. ullum hominem saluari sine illo. In scaso
autẽ libro similit̃ quasi nichil sciatur de xp̃o: monst¬

Expanded text:
pus subditum propter quosdam, qui antequam perfectum et exquisitum esset, primas partes ejus, me nesciente, sibi transcribebant, festinantius quam mihi opportunum esset, ac ideo brevius quam vellem sum coactus, ut potui, consummare. Nam plura, quae tacui, inseruissem et addidissem, si in quiete et congruo spatio illud mihi edere licuisset. In magna enim cordis tribulatione, quam unde et cur passus sim novit Deus, illud in Anglia rogatus incoepi, et in Capuana provincia peregrinus perfeci. Quod secundum materiam, de qua editum est, Cur Deus homo nominavi, et in duos libellos distinxi. Quorum prior quidem infidelium respuentium Christianam fidem, quia rationi putant illam repugnare, continet objectiones et fidelium responsiones: ac tandem remoto Christo quasi nunquam aliquid fuerit de illo probat rationibus necessariis esse impossibile ullum hominem salvari sine illo. In secundo autem libro similiter, quasi nihil sciatur de Christo, monst
Abbreviated transcription (Latin):
abincarnatione liberare. Non gͦ illum potest adiuuare
multitudo dorum. ad defendendum patrem & sp̃m scm̃
tiplicatione illa disiunctio: si ne qua defensionẽ istam
fieri posse nequaꝗuam eristimat.)d̾aũt uñ ds solꝰ ft ⁊ñ
nullus ne gat: quia quicquid aliqͦ minus ẽ. nullate¬
nus ds ẽ: ꝙ. quic quid summum bonum ñ ẽ. minus est
aliquõ. quia minus ẽ summo bono. Summum certe bo¬
num pluraitatem sui ñ admittit: ut plura sint summa
bona. Si enim phura sumina bona sunt: pariasunt.

Expanded text:
sanctum ab incarnatione liberare. Non ergo illum potest adjuvare sanctum ab incarnatione liberare. Non ergo illum potest adjuvare multitudo deorum, ad defendendum Patrem et Spiritum tiplicatione illa distinctio, sine qua defensionem istam fieri posse nequaquam existimat. Quod autem unus solus Deus nullus negat; quia quidquid aliquo minus est, nullatenus Deus est: et quidquid summum bonum non est, minus est aliquo; 46 quia minus est summo bono. Summum certe bonum pluralitatem sui non admittit, ut plura sint summa bona. Si enim plura sunt summa bona, paria sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
millatenus ẽ ds. Si enim dicit ñ ipsam diuinam substã¬
tiam s potestatem eius ẽẽ semꝑ & ubiq: ñ tamen nega¬
bit potestatem illi ẽẽ. aut accidentalem. aut sustantia¬
lem. Accudentalis quidem ñ ẽ deo potestas: quia eũ
õe stibsectum sine accidenti aut eẽ aut intelligi possit.
d̾s sine potestate nec eẽ nec intelligi po test. Si uero do
patesto substantialis ẽ: aut paris ẽ eius essentiȩ aut
est idipsum quod tota: eius ẽ essentia. Pars autem
nonest:quia sicut supra dictumẽ quod partes ħt.
aut auctu aut in tellectu est dissolubile: quod om¬
nino ẽ ex traneum a deo. Idem gͥ ẽ ẽẽ dĩ & potestatis
eiis. Sicut itaq pocestas dĩ est semꝑ & ubiq itaquie¬
quid ẽ ãs ubiq ꝙ semꝑẽ. Frgo cũ p̃ductus nr̃e fidei sedms¬
defensor dicit ẽẽ tres deos: monstrare nequit quomͦ sint
separatim ea separatione qua putat se pacrem ꝯ sp̃m scĩ

Expanded text:
nullatenus est Deus. Si enim dicit non ipsam divinam substannullatenus est Deus. Si enim dicit non ipsam divinam substantiam, sed potestatem ejus esse semper et ubique; non tamen negabit potestatem illi esse, aut accidentalem, aut substantialem: accidentalis quidem non est Deo potestas; quia cum omne subjectum sine accidente, aut esse, aut intelligi possit; Deus sine potestate nec esse, nec intelligi potest. Si vero Deo potestas substantialis est, aut pars est ejus essentiae, aut est idipsum, quod est tota ejus essentia. Pars autem non est; quia sicut supra dictum est quod partes habet, aut actu, aut intellectu est dissolubile: quod omnino extraneum est a Deo. Idem igitur est esse Dei, et potestas ejus. Sicut itaque potestas Dei est semper, et ubique; ita quidquid est Deus ubique et semper est. Ergo, cum praedictus nostrae fideidum se dicit esse tres deos; monstrare nequit quomodo sint separatim, ea separatione qua putat se Patrem et Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
psone simul siint in eodem homine. si sunt unares: nul¬
dutenus ꝑsonam filii posse in homine ipso incarnari sine
lis aduabus ꝑsonis. ꝑsonas tamen tres eẽ ñ negat: nec
tilum ẽẽ in carnatum. Quoniam gͥ supͣ monstratum ẽ.
sires ꝑsonȩ sunt tres res separatȩ: alit tres eẽ dõs conse¬
qur aut alias dequibus iamdictum ẽ absurditates: nune
hreuiter ostendam adiuuante uno solo do pͥmum quia
tam si sint tres dii. uichil illi ꝓderunt ad defendendum
tit sine deorium multitudine: deinde quia ñ sunt plurel
di: siunus solus. Postea patefaciam. quamuis sit untis
s tres ꝑsonȩ. ñ tamen una qualibet in carnata alias qͦq
ucarnari necesse ẽẽ s potius eẽ impossibile. I Hiuine titiq
nature est. sic semꝑ & ubiq ẽẽ. ut nichil umqͣiam aut
ilicubi sit sine eius p̃sentia. Alioquin  nequaꝗͣ
ubiq ꝙ semꝑ ẽ pocens & quod ubiq potens ñ ẽ &. semꝑ:

Expanded text:
personae simul sint in eodem homine, si sunt una res, nulpersonae simul sint in eodem homine, si sunt una res, nullatenus personam Filii posse in homine ipso incarnari, sine aliis duabus personis. Personas tamen tres esse non negat, nec Filium esse incarnatum. Quoniam igitur supra monstratum est, si tres personae sunt tres res separatae, aut tres deos esse consequi, aut alias de quibus jam dictum est absurditates; nunc breviter ostendam, adjuvante uno solo Deo, primum quia etiam si sint tres dii, nihil illi proderit ad defendendum tat sine deorum multitudine. Deinde, quod non sunt plures dii, sed unus solus. Postea patefaciam, quamvis sit unus Deus tres personae, non tamen una qualibet incarnata, alias quoque incarnari necesse esse; sed potius esse impossibile. Divinae utique naturae est, sic semper et ubique esse, ut nihil unquam aut alicubi sit sine ejus praesentia; alioquin nequaquam ubique et semper est potens, et quod ubique potens non est et semper,
Abbreviated transcription (Latin):
es cohereat posui. ad res pondendum ꝓfide ur̃a contͦ
eos quraoleutes credere quod m̃intelligunt derident
eredentes: siue adad iuuandum religiosum stiaium
coruim oeai hurmibiter querunt intelligere quod firmis¬
sime eredunt: nequaquam obhos me recdarguendũ
eristimo. Ne tamen hane legentibus epłam laborem
rinegam querendi alia seripta. ut ñ solum fide ue
titem etiam eiudenti eognosenit rationetres ꝑsonas ñee
tes deos s⁊ uuum solum. uec tam̃ dõ scãm unam ꝑso¬
nam incarnato. erneressitate sedm̃ alias ꝑsonas eunde
in incarnari: aliquid hic quantum ad repellandã
spaionem huꝰ defensoris sicut ipse putat nr̃e fidt
susficere credo subiungam. Aꝑtedicit aut patrem
esse nt eess res separatas. Quam nimirum separationem
salem eristimat: ut nec pat̾ nec sp̃s sc̃s sint infilio. Nam
si aliȩ duȩ ꝑsonȩ sunt infilio. ꝙ filius in homine ĩ le
quoq sunt ui homine. Unde putat consequi: eumtres

Expanded text:
illis cohaereat; posui ad respondendum pro fide nostra contra illis cohaereat; posui ad respondendum pro fide nostra contra eos, qui nolentes credere quod non intelligunt, derident credentes; sive ad adjuvandum religiosum studium eorum, qui humiliter quaerunt intelligere quod firmissime credunt: nequaquam ob hoc me redarguendum existimo. Ne tamen hanc legentibus epistolam, laborem injungam quaerendi alia scripta, ut non solummodo fide, verum etiam evidenti cognoscant rati unum solum; nec tamen, Deo secundum unam personam incarnato, ex necessitate secundum alias personas eumdem Deum incarnari: aliquid hic, quantum ad repellendam opinionem hujus defensoris, sicut ipse putat, nostrae fidei sufficere credo, subjungam. Aperte dicit aut Patrem,esse tres res separatas. Quam nimirum separationem talem existimat, ut nec Pater, nec Spiritus sanctus sint in Filio. Nam si duae aliae personae sunt in Filio et Filius in homine, illae quoque sunt in homine. Unde putat consequi, cum tres
Abbreviated transcription (Latin):
mcarnationem solius filis ñ sequitur tres ꝑsonas ẽẽ tres
res separatas: aut si una sunt res tres ꝑsonȩ. omnes eas
in carnatas eẽ Q uod utiq ds̃ una & sola. &. indiuidua. et
impler sit natura & tres ꝑsonȩ: scõrum patrum &. mari¬
me beati augustini post apłos & euangelistas merpus¬
habilibus rationibus disputatũ ẽ. Se ꝙ. siquis legere dis¬
nabitur duo paruti mea opuscula: monologion scilicet
s ꝓslogion. quȩ ad hoc maxime facta sunt. uit quod
fioe tenemus de duuna nat̾ra ꝙ eius ꝑ sonis pt̃ incar¬
intionem necessariis rationib sine seripture auctoritase
ꝓbari possit. siuquam aliquis ea legere uoluerit.
poterit. Nec contenpnere uolet. Inquibus sialaquio
quod alioradit ñ legi ꝯut ñ memini mȩ legisse .
Ngers docena  qeod doctores nr̃i nescierunt. qut cor¬
rigenio qtiod Benedyrerunt. si dicendo forfitan quos
saeuerent. quod tam ab illorum dictis ñ discoraet lo

Expanded text:
incarnationem solius Filii non sequitur tres personas esse tres incarnationem solius Filii non sequitur tres personas esse tres res separatas; aut, si sunt una res tres personae, omnes eas esse incarnatas. Quod utique Deus una et sola, et individua, et simplex sit natura, et tres personae, sanctorum Patrum, et maxime beati Augustini post apostolos et evangelistas inexpugnabilibus rationibus disputatum est. Sed et si quis legere dignabitur duo parva opuscula mea, Monologion scilicet et Proslogion, quae ad hoc maxime facta sunt, ut quod fide tenemus de divina natura et ejus personis praeter Incarnationem, necessariis rationibus sine Scripturae auctoritate probari possit; si, inquam, ea aliquis legere voluerit, poterit, nec contemnere volet. In quibus si aliquid quod alibi aut non legi, aut non memini me legisse, non quasi docendo quod doctores nostri nescierunt, aut corrigendo quod non bene dixerunt; sed dicendo forsitan quod illi tacuerunt: quod tamen ab eorum dictis non discordet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nus implendus ẽ. si uoluero scribere absurditates ꝙ im¬
piet.tes quȩ sequntur: siuerum ẽ. una dĩ ꝑsonas auas
incarnata reliquas duas consequi ẽẽ in carnatas. quiatre
aut si sunt tres res separatȩ. quemad modum illȩ pucãt
contraquem ista dixi. qm̃ solus filius ẽ incarnatus Pa
iungͦ ẽ. quam ñ debeat eẽ ꝓmptus ad disputandum dere¬
hs ꝓfundis: & marime de illis inquibus nonerratur
mi Ergo ostende ñ consequi quod dico. & fatebor ego
itum nullum in ct̃iueniens sequi. si lolus filius ẽ in car¬
atus aut si tres ꝑsonȩ sunt unares. Quiod siabhac os¬
insione deficis. ñ soliuis. si magis ligas questionemc ui
nupse mecum ꝓbas inunumera inde nasei inconue¬
uentia. Quȩ si neganda sunt: ambo debemus pariter
anclu dere tree ꝑsonas ñ ẽẽ unam rem. si solus filius
ĩmcarnatus: aut si sunt una res. omnes parut̃ ẽẽ incar¬
natas. Ostendendum gͦ est inquo iste fallitur.& quome

Expanded text:
nus implendus est, si voluero scribere absurditates et imnus implendus est, si voluero scribere absurditates et impietates, quae sequuntur, si verum est, una Dei persona incarnata, reliquas duas consequi esse incarnatas; quia treaut si sunt tres res separatae, quemadmodum ille putat, contra quem ista dixi, quoniam solus Filius est incarnatus. Palam ergo est quod non debeat esse promptus ad disputandum de rebus profundis; et maxime de illis, in quibus non erratur tia. Ergo ostende non consequi, quae dico; et fatebor ego tecum nullum inconveniens sequi, si solus Filius est incarnatus, aut si tres personae sunt una res. Quod si ab hac ostensione deficis, non solvis, sed magis ligas quaestionem; cum tu ipse mecum probas innumera nasci inconvenientia; quae si neganda sunt, ambo debemus pariter concludere tres personas non esse unam rem, si solus Filius est incarnatus; aut si sunt una res, omnes pariter esse incarnatas. Ostendendum ergo est, in quo iste fallitur; et quo modo
Abbreviated transcription (Latin):
nec ad ꝑfectionem nec ad aurilium aliquod ut ds̃ sit ualer:
Nam si una sufficit uoluntas & potestas ad ꝑfectionem qĩ
quȩ sunt illȩ tres res quibus indiget ds̃. aut ad quid il¬
lis eget: E redimus enundm̃ nullo indigere. frustra gͥ co¬
gitantur ille tres res in dõ. at si nec solȩ tres res ille res:
nec sola uoluntas & potestas. s⁊ hȩc omnia simul confici¬
unt dm̃: iterum dico quia cõpositus ẽ: & ea quȩ ñ sunt
ꝑse ds̃ aut dii. faciunt dm̃. Aut si dicit. quia illȩ tris
res ita nomen habent dĩ ꝑpotestatem & uoluntatem. sic̃
homo dr̃ rex ꝑregiam potestatem: ñ ẽ ds̃ nomen subs¬
tantiȩ. s accidentalit dñr illȩ nescio quȩ tres res tres dii.
siciit tres homines eandem habentes regiam pocestatem
tre reges dñr. Tres enim homines. uinus rex eẽ nequeunt.
Quod quam uefandum sit. ñ ẽ opus dicere. C odex mag¬

Expanded text:
nec ad perfectionem, nec ad auxilium aliquod, ut Deus sit, valent? nec ad perfectionem, nec ad auxilium aliquod, ut Deus sit, valent? Nam si una sufficit voluntas et potestas ad perfectionem Dei: quae sunt illae tres res, quibus indiget Deus, aut ad quid illis eget? Credimus enim Deum nullo indigere: frustra igitur cogitantur illae tres res in Deo. At si nec solae tres illae res, nec sola voluntas et potestas; sed haec omnia simul conficiunt Deum: iterum dico quia compositus est; et ea, quae non sunt per se Deus, aut dii faciunt Deum. Aut si dicit quia illae tres res ita nomen Dei habent per potestatem et voluntatem, sicut homo dicitur rex per regiam potestatem, non est Deus nomen substantiae; sed accidentaliter dicuntur illae nescio quae tres res tres dii, sicut tres homines eamdem habentes regiam potestatem, tres reges dicuntur: tres enim homines unus rex esse nequeunt: quod quam nefandum sit, non est opus dicere. Codex mag
Abbreviated transcription (Latin):
aisolui potest: cumdicit dm̃ ec̃ cõpositum. dieit aliqͥd
aomaius se posse in celligere. Transit gͥ eius in tellectꝰ
ultin dm̃: quod nullus facere pocest intellectus. Si
uideamus quidaddat quasi ad repellendam incou
uenientiam. que uidetur nascisitres ille ꝑsonȩ sunt
tres res. Sic tamen inquit: ut una trium earum rerũ
sit uoluntas & pocestas. Hic querendum ẽ auille tres
res sedm hoc quod separatim ab inuicem intelligun¬
tup: an sedm̃ cõmunem uoluntatem & pocestatem: an
neq sedm̃ illud solum quod separatim habent. neq
separatim habent dĩtatem: erunt. tres dii: &. idem incel¬
ligi poterunt. si ne uoluntate &. pqͦtestate. Semꝑ enim ꝓ¬
communem uoluntatem &. potestatem sunt singulȩ ꝙ. bi¬
nȩ. &. tres simul ds̃. quid ibi faciunt ille tres discordes res.
quȩ nẽc nisi ꝑ aliud inunitatem concordare possunt dĩatis:

Expanded text:
dissolvi potest, cum dicit Deum esse compositum, dicit Deo aliquid dissolvi potest, cum dicit Deum esse compositum, dicit Deo aliquid majus se posse intelligere: transit itaque ejus intellectus ultra Deum: quod nullus facere potest intellectus. Sed videamus quid addat quasi ad inconvenientiam repellendam, quae videtur nasci, si tres illae personae sunt tres res. Sic tamen, inquit, ut una trium earum rerum sit voluntas et potestas. Hic quaerendum est an illae tres res secundum hoc, quod separatim ab invicem intelliguntur; an secundum communem voluntatem et potestatem; an neque secundum illud solum, quod separatim habent, nequeseparatim, habent divinitatem, erunt tres dii; et idem intelligi poterunt sine voluntate et potestate. Semper enim pcommunem voluntatem et potestatem sunt et singulae, et binae, et tres simul, Deus; quid ibi faciunt illae tres discordes res, quae nec nisi per aliud in unitatem concordare possunt Deitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quobus. si solum de tribus simul nominatis dicendus
est dd̾:. q uod similiter ẽ impium. Nam siita ẽ: nonẽ o
fimpler nattura. s partibus composita. S si simpliem
ħt in tellectum & ũ inultiplicitate fantas matum ob¬
rutum: in telligit simplicia p̃stare compositis quan¬
omne compositum nec ẽẽ ẽ aut actum aut intelleste
posse disiungi. quod de simplicibus intelligi nequs.
Cuius enim partes cogitari non possunt: Iom parts
nasura est aliaquȩ in aliquo p̃stantior ẽ. natura dĩ: quȩ
utraq quam falsa sint ñ ẽ obscurum. Quod suistȩ de illis
uilecticis modernis ẽ qui nichil ẽẽ credunta nisi quod
iagͥnationibus conp̃hendere possunt: nec putãt ẽẽ¬
aliquid in quo partes nulle sunt: uł negabit use in¬
aelligere. quia siẽẽ aliquid quod nec actu intellectu dis¬
solui posset: maius ẽẽti quam quod uł intellectu ẽ dis¬
solubile. Itaq si omne cõpositum saltem cogitatione

Expanded text:
duobus, sed solum de tribus simul nominatis dicendus duobus, sed solum de tribus simul nominatis dicendus est Deus: quod similiter est impium. Nam, si ita est, non est simplex natura sed partibus composita. Sed si simplicem habet intellectum, et non multiplicitate phantasmatum obrutum; intelligit simplicia praestare compositis, quanniam omne compositum necesse est aut actu, aut intellectu posse disjungi, quod de simplicibus intelligi nequit: cujus enim partes cogitari non possunt, id in partaut aliqua natura est alia, quae in aliquo est praestantior natura Dei: quae utraque quam falsa sint, non est obscurum. Quod si iste de illis dialecticis modernis est, qui nihil esse credunt, nisi quod imaginationibus comprehendere possunt, nec putat aliquid esse, in quo partes nullae sunt; vel non negabit intelligere se quia si esset aliquid, quod nec actu, nec intellectu dissolvi posset; majus esset, quam quod vel intellectu est dissolubile. Itaque si omne compositum saltem cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
stut sunt tres angłi: aꝑtissimum ẽ quia tres dos consti¬
alit. Si forsitan ipse ñdicit sicut sunt tres angłi aut tres
mimȩ: s ille qui michi eius mandauit questionem. hanc
rsuo posuit similitudinem. s solunm̾ tres ꝑsonas affir¬
mat ẽẽ tres res. sine ad dicamento alieuius similitudim
Curgꝰ fallitur uuet fallit sub nomine reicum idipsim
significetur sub nomine di: Nampe aut dm̃ ẽẽ reuis¬
iam uegabit. in qua tres ꝑsonas immo quam tres fati¬
nicir ẽẽ ꝑsonas: aut si hoc non negat. consequens ẽ ut
sicut asserit ꝑsonas tres ñ unam s tres eẽ res. itaquos
affirmet easdem ꝑsonas ñ unum s tres dos eẽ. Que on
impia sint: iudicent . x p̃iani. S dicet. Noncogit quos
dieo tres res fateritres deas: quoniam tres ille res si¬
mul sunt unus ds̃. Et nos dicimus. Ergo singula
deus: saertribus rebiis confieitur ds̃. Pater gñe deus¬

Expanded text:
sicut sunt tres angeli; apertissimum est quia tres deos constisicut sunt tres angeli; apertissimum est quia tres deos constituit. Sed forsitan ipse non dicit: Sicut sunt tres animae, aut tres angeli, sed ille, qui mihi ejus mandavit quaestionem, hanc ex suo posuit similitudinem; sed solummodo tres personas affirmat esse tres res, sine additamento alicujus similitudinis. Cur ergo fallitur aut fallit sub nomine rei, cum idipsum significetur sub nomine Dei? Nempe aut Deum esse rem illam negabit, in qua tres personas, imo quam tres fatemur esse personas. Aut si hoc non negat, consequens est ut, sicut ipse asserit, personas tres non unam, sed tres esse res; ita quoque affirmet easdem personas non unum, sed tres deos esse. Quae quam impia sint, judicent Christiani. Sed dicet, non cogit quod dico tres res fateri tres deos; quoniam tres illae res simul sunt unus Deus. Et nos dicimus: Ergo singula Deus; sed ex tribus rebus conficitur D
Abbreviated transcription (Latin):
pater. & alius filius. Uidetis igitur quomͦ destrua¬
tur fides ur̃a scdm̃ sensum eius qui putat conseq
patrem ẽẽ coͣnfilio incarnatum. si una & nonplures sunt
res mnão ꝑsonȩ plures.Si enim uera ẽ hȩc eius consequen¬
tu: non solum hoc quod de patre &.filio dixi. s omnib
irihus ꝑsonis tanta sequetur confusio: ut quequid de
inpatre ꝙͦ. filio. Quare nec ulla erit relatio ibi. quȩ
nullatenus ibi ẽ nisi scđm hoc. scdm̃ quod alii sunt
ibinuicem. Ergo nec plures erunt ꝑ sonȩ. Posito nãq¬
remua unam eẽ tres ꝑsonas: aut illud non conseque¬
tur quod dicit: aut omnia illa simul quȩ dixi consequȩn¬
uir. Similis namq ẽ. ĩ omnibus uis conquentiȩ. Cur gͣ
ygit ad incarnationem. q̃i ipsa sola faciat questionem: &
non potius dicit. sitres ꝑsonȩ sunt una res. ñ sunt tres
psonȩ: Nam non minus ante incarnationem quam
pt: facere questionem hanc pocest.Si autem hoc om¬

Expanded text:
Pater, alius est Filius. Videtis ergo quomodo destruaPater, alius est Filius. Videtis ergo quomodo destruatur fides nostra secundum sensum ejus, qui putat consequi Patrem esse cum Filio incarnatum; si una, et non plures sunt res in Deo personae plures. Si enim vera est haec ejus consequentia, non solum hoc quod de Patre et Filio, sed in omnibus tribus personis tanta sequetur confusio, ut quidquid dein Patre et Filio. Quare nec ulla erit ibi relatio, quae nullatenus ibi est, nisi secundum hoc, secundum quod alii sunt ab invicem. Ergo nec plures erunt personae. Posito namque unam rem esse tres personas; aut illud non consequetur quod dicit; aut omnia illa simul, quae dixi, consequentur: similis namque est in omnibus vis consequentiae. Cur ergo pergit ad incarnationem, quasi ipsa sola faciat quaestionem; et non potius dicit, si tres personae sunt una res, non sunt tres personae? Nam non minus ante incarnationem, quam post facere hanc quaestionem potest. Si autem hoc om
Abbreviated transcription (Latin):
est &. pater & genitor &. ingenitus: sic ista de filio dicen¬
da sunt. At si ita ẽcnonẽ alius pater quam filius: nec
filius ẽ alius apatre. Quare non sunt duȩ. s una
tur abinuicem pater. & filius: sitamen ds̃ erit pater
& filius. Nam pater semꝑẽ alicuius pater. & filius
alicuius filius: nec unquam parer sui sci. met ipsi
pater ẽ aut filius suimet ipsius filius ẽ: sr alius ẽ pater
Yalius cuius ẽ pater: similiter alius ẽ filius. S alius
cuius filius ẽ. Quare si in do ñ ẽ alius pater. & alius
cuius pater ẽ. nec filius alius ẽ &alius cuius ẽ filins:¬
f. falso dr̃ dd̃ pat̾ aut filius. Si enim nonẽ inqo alius
apatre cuiꝰ pat̃ sit: ñ potest eẽ pater. Et similit̾ siñe
in eo alius afilio cuius filius sit: non ualet ẽe̾ filius. Iu¬
ꝓpt̾ ñ erit uñdue illȩ ꝑsonȩ dicantur in dõ. quȩ idi¬
dicuntur. quia ds̃ ẽ pater. & ds̃ ẽ filius: & semꝑ aliuse

Expanded text:
est et Pater, et genitor, et ingenitus; sic haec de Filio dicenest et Pater, et genitor, et ingenitus; sic haec de Filio dicenda sunt. At, si ita est; non est alius Pater quam Filius; nec Filius alius a Patre. Quare non sunt duae personaetur ab invicem Pater et Filius: si tamen Deus erit Pater et Filius. Nam semper Pater est alicujus Pater et Filius alicujus Filius; nec unquam Pater suimet ipsius est Pater, aut Filius suimet ipsius Filius est; sed alius est pater, et alius cujus est pater, et similiter alius est filius, et alius cujus est filius. Quare si in Deo non est alius Pater, et alius cujus est Pater, nec Filius alius est, et alius cujus est Filius; falso dicitur Deus Pater aut Filius. Si enim in Deo non est alius a Patre cujus Pater sit, non potest esse Pater; et similiter si non est in eo alius a Filio, cujus sit Filius, non valet esse Filius. Quapropter non erit unde illae duae personae dicantur in Deo; qutur, quia Deus est Pater, et Deus est Filius, et semper alius est
Abbreviated transcription (Latin):
qui conitra hec disputat. Utrum autem hanc fidem sub¬
uertere ipse nitatur: uideamus. Cum igitur dicit ut de
auabus ꝑsonis dicam sicut incepi quod detribus in tel¬
ligatur:. cũ inquã dicit. siduȩ ꝑsonȩ sunt una res & non
duȩ sicut sunt duo angłi aut duȩ ammȩ. consequi patrẽ
quoq ẽẽ incarnatum si filius ẽ in carnatus: putoquia
sic rationatur secum. Si una & eadem numero res ds̃ ẽ. W
ipsaeadem ẽ pater. et ẽ filius: cum filius sit in carnatus.
quomodo ñ & pater ẽ in carnatus : De una quippe et
udem re ilis ñ est uera simul affirmatio & eius uegãtio:
sidealia re affirmare aliquid & dealla idem ip̃sum
negare simul nichil ꝓhibet. Non enim idem petrus
nonẽ uerum affirmari debere aliquid de filio. ꝙ neg
sde patre aut affiriari de patre & de filio negari.
nȩ: gͦ sicut de filio dr̃ filius. & uerbum: & genitus.
ita hȩc dicentur de patre. Et quem admodum pater

Expanded text:
qui contra haec disputat. Utrum autem hanc fidem subqui contra haec disputat. Utrum autem hanc fidem subvertere ipse nitatur, videamus. Cum igitur dicit, ut de duabus personis dicam, sicut incoepi, quod de tribus intelligatur; cum, inquam, dicit, si duae personae sunt una res, et non duae sicut sunt duo angeli aut duae animae, consequi Patrem quoque esse incarnatum, si Filius est incarnatus: puto quia sic ratiocinatur secum: Si una et eadem numero res Deus est, et ipsa eadem est Pater, et Filius; cum Filius sit incarnatus, quomodo non et Pater est incarnatus? De una quippe et eadem re non est vera simul affirmatio, et ejus negatio; sed de alia re affirmare aliquid, et de alia idem ipsum negare simul nihil prohibet. Non enim idem Petrus non est verum affirmari debere aliquid de Filio, et negari de Patre; aut affirmari debere de Patre, et de Filio negari. nae; ergo sicut de Filio dicitur Filius, et Verbum, et genitus; ita haec dicentur de Patre: et quemadmodum Pater
Abbreviated transcription (Latin):
pluribus rebus: quem ad modum in pluribus angłis uł
ominabus. Quod intelligi ñ potest. si ille plures res putã¬
tur scdm̃ ꝓpͥetates. ꝑsonarum ẽẽ: ñ sedm̃ hoc quod cõmu¬
niter dñr. Nullatenus namq patris & filĩi scdm̃ ipsas
ꝓpͥetates. id÷ scdm̃ pat̾nitatem aut filiationem. ulla uo¬
scđm ipsa ꝓpͥa: palam: quam suꝑflue hocdicat. quani
etiam inconuenent᷑ cũ ad dit. sicut sunt tres angłi aus
tres anime.i. at si dicit casdem ꝑsonas duas res eẽ. sedm so¬
res simul unus. ꝑfectus ds̃ ẽ: pͥmum quero ansit. tp̃i¬
auus. Respondebit ut ȩstimo. se hoc ec̃. Ergo credic
unum ẽe dm̃. & ipsum eẽ tres ꝑsonas. id ẽ patrem ꝙ filiũ¬
qͣ sp̃m sc̃m. & filii solam ꝑsonam incarnatam. alis tanta
iuabus eooꝑantibus. Qui autem ita credit. affirmat.
eum ñeẽ. rp̃ianum. qui aliquid uult asserere contra a¬
uquid horum. Si gͦ iste ita credit nͤgat eum e̾e̾. xp̃ianum:

Expanded text:
pluribus rebus, quemadmodum in pluribus angelis aut pluribus rebus, quemadmodum in pluribus angelis aut animabus: quod intelligi non potest, si illae plures res putantur secundum proprietates personarum esse, non secundum hoc quod communiter dicuntur 44. Nullatenus namque Patris et Filii, secundum ipsas proprietates, id est secundum paternitatem et filiationem ulla vosecundum ipsa propria; palam est quam superflue hoc dicat, quam etiam inconvenienter, cum addit: Sicut sunt tres angeli, aut tres animae. At si dicit easdem personas duas esse res, sres simul, unus perfectus Deus est. Primum quaero an sit Christianus. Respondebit, ut aestimo, se hoc esse. Ergo credit unum esse Deum, et ipsum esse tres personas, id est Patrem, et Filiu sanctum; et Filii personam solam incarnatam, aliis tamen duabus cooperantibus. Qui autem ita credit, affirmat eum non esse Christianum, qui aliquid vult asserere contra aliquid horum. Si ergo iste ita credit, negat eum esse Christianum,
Abbreviated transcription (Latin):
xcimus de deo. uno numero: & unum numero deum. de
patre & filio. Credimus enim & dicimus quia ds̃ ÷ pat.¬
udd̃: filius: & conuersĩ pat̃ : ds̃ & filius : ds̃ : & tamen
nec credimus nec dicimus plures ẽẽ dõs: s ita unum dm̃
ẽẽ numero. sicut natura: quamuis pc̃ & filius ñ sint unus
siduo. Angłm enim &s animam scd̃m substantiam dicimꝰ.
ni scdm̃n relationem: Nam licet angłi nomen abofficio sup¬
tiemi sis quia angls nuicius dr̃ tamen sicut anima ꝓspe¬
te sabstantiȩ accipitur.itaangłs. Quod ipse intelligere
se monstuit. cũparit᷑ dicit. Sicut sunt tres angłi. quit ais
qnime. T alem itaq significat pluralitatem &. separationꝰ
qulalem habent plures angłi aut animȩ. id: qualem pli¬
res habent substantiȩ. Quod ad huc aꝑte monstrare uidet.
cũ subdit. Ita tam̃ ut uoluntate & potestate omnino sint
idem. Sic enim intelligit uoluntatẽ & potestatẽ iillis

Expanded text:
dicimus de Deo uno numero, et unum numero Deum de dicimus de Deo uno numero, et unum numero Deum de Patre et Filio. Credimus enim et dicimus quia Deus est Filius; et conversim, Pater est Deus, et Filius est Deus: et tamen nec credimus nec dicimus plures esse deos; sed ita unum esse Deum numero, sicut natura, quamvis Pater et Filius non sint unus, sed duo. Angelum enim et animam secundum substantiam dicimus, non secundum relationem. Nam, licet angeli nomen ab officio sumptum sit quia angelus nuntius dicitur; tamen, sicut anima pro specie substantiae accipitur, ita et angelus. Quod ipse intelligere se monstrat, cum pariter dicit: Sicut sunt tres angeli, aut tres animae. Talem itaque significat pluralitatem et separationem, qualem habent plures angeli aut animae, id est qualem habent plures substantiae. Quod adhuc aperte monstrare videtur, cum subdit: Ita tamen ut voluntate et potestate omnino sint idem. Sic enim intelligit voluntatem et potestatem in illis
Abbreviated transcription (Latin):
mone incarnationis cum filio. Nam ꝑillam separatio¬
nem. qua aliud ÷ eẽ patrem & aliud e̾ẽ filium qm̃ aliȩ st̃
abinuicem pat̾nitas & filiatio: sicredit unum & solum
ei dm̃ qui ÷ pater & filius: ñuidet patrem & filium
posse separari.quin sint in eodem homine simul.Aut
caliam separationem ꝑsonarum patris. &. filii loquit᷑
quam illam qua scđm ꝓpria alii sunt ab inuicem pater
& filius. quia ꝑ hanc non intelligit incarnacionem ali¬
enam e̾e̾ apatre: immo sisimul sunt pat̾ & filius. opina¬
tur consequi patrem ẽẽ. participem incarnationis cum
filio: aut si illam dicit: frustra laborat sicut iamdixi. qui.
xp̃rana fides hoc modo intelligit patrem & filium ẽẽ
duas res. S cũait. sicut sunt tres angłi aut tres animȩ:
aꝑte monstrat se ñ depluritate uł separatione illa lo
una y eadem numero re.duo angłi dicuntur. aut due
animȩ. nec unum aliquid numero de duobus angłis
draut deduabus animabus: sicut patrem aut filium

Expanded text:
one incarnationis cum Filio. Nam per illam separationem, qua aliud est esse Patrem, et aliud esse Filium quoniam aliae sunt ab invicem paternitas et filiatio si credit unum et solum esse Deum, qui est Pater et Filius, non videt Patrem et Filium posse separari, quin sint in eodem homine simul. Aut ergo aliam separationem personarum Patris et Filii loquitur, quam illam, qua, secundum propria, alii sunt ab invicem Pater et Filius; quia per hanc non intelligit incarnationem alienam esse a Patre; imo si simul sunt Pater et Filius, opinatur consequi Patrem esse participem incarnationis cum Filio. Aut si illam dicit, frustra laborat, sicut jam dixi, quia Christiana fides hoc modo intelligit Patrem et Filium esse duas res. Sed cum ait: Sicut sunt tres angeli, aut tres animae, aperte monstrat se non de pluralitate vel separatione illa loqnna eademque numero re duo angeli dicuntur, aut duae animae; nec unum aliquid numero de duobus angelis dicitur, aut de duabus animabus; sicut Patrem et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
pugnat reum uel punit. aut illi miseđius parcit
fieri ꝓbatur.: nec aliquid conuenientius opponit̾
falfitati ad erpugnandum. aut apponitur adsa¬
nandum. quam ueritas. In allum enim dĩ falsam
p̃sumentes sumitudinem specialiꝰ peccasse iudent᷑.
quuera dei pacris similitudo ereditur. Suscepit
euit sint duȩ naturȩ diuina scilicet sbumana
uinapsona . ẜ Dequa unitatȩ ꝑsonȩ quam firmisse¬
mȩ credimus eẽ ñ exduabus ꝑsonis in ꝓp̃o tamen
quia potest dici unde parum eauite intuentibus
uidi possit xp̃e ex duabus y. induabus ꝑsonis eris¬
pere: ñ inutile in uidetur aliquid dicere. Dicunt enĩ
quidam. Quomͦ dicimus in xp̃o ñ eẽ duas ꝑsonas.
sicut duas naturas: Nam ds & ante hominis assũp¬
tionem ꝑsona erat: nec pt quam hominem assump¬
sit ꝑsona destitit ẽẽ. &. homo assumptus ꝑsona ẽ
quia om̃is homo indiuiduus ẽẽ ꝑsona cognoᷤeit᷑.

Expanded text:
pugnat reum, vel punit, aut illi misericordius papugnat reum, vel punit, aut illi misericordius painjuria fieri probatur; nec aliquid convenientius opponitur falsitati ad expugnandum, aut apponitur ad sanandum, quam veritas. In illum enim falsam Dei praesumentes similitudinem specialius peccasse videntur, qui vera Dei Patris similitudo creditur. CAPUTnt duae naturae: divina scilicet et humana, una persona. De qua unitate personae, quam firmissimae credimus esse non ex duabus personis in Christo; tamen quia potest dici unde parum caute intuentibus videri possit Christus ex duabus et in duabus personis existere, non inutile mihi videtur aliquid dicere. Dicunt enim quidam: Quomodo dicimus in Christo non esse duas personas sicut duas naturas. Nam Deus et ante hominis assumptionem persona erat; nec postquam hominem assumpsit persona destitit esse: et homo assumptus persona est; quia omnis homo individuus esse persona cognoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uult attugat iccireo se ipsum habet auetoreore ur
iam alii suoddat. Qua ꝓpt ꝓpͥa uoluntas ẽ. qiee nudł
atalu subaita. Solius autem di ẽ. Ipͥam habere uolir¬
catemaest quȩ nulli subdita sit. Quicui.g. upo lis
lintate uititur: ad similitudinem di prapinani niti¬
tr se dm̃ ꝓpͥa diginitate & singulari ercellentia pua¬
rauantum i ipso ͤ euĩeitur. Sienmẽ alia aligua
uoluntas quȩ nulli subdita sit: ñ erit uoluntas di
omnibus p̾lata. nec erit sola eiu nulla alia p̃sit. Nulla
g trium ꝑsonar̃: dĩ congruentius semet ipsam
erinauiuit formamt seruiꝰ accipiens: ad debellan¬
dum diabolum & intercedendum ꝓhomine.qui
prapinam falsam similitudinem᷑ p̃sũpserint:
quam filius qui splendor lucis ȩterne &. uem pa¬
tris imago. ñ rapinam arbrtiatus ẽ ẽẽ seȩqualẽ
dõ uerum ꝑueram equalitatem & similitudi¬
nem dirit. Ego ꝙ pater unum sumus. Et qui me
uidet: tudet & patrem. Nullus namq iustius ex¬

Expanded text:
vult, attingat; et idcirco seipsum habet auctorem cur eam alii subdat. Quapropter propria voluntas est, quae nulli alii est subdita. Solius autem Dei est propriam habere voluntatem, id est, quae nulli subdita sit. Quicunque igitur propria voluntate utitur, ad similitudinem Dei per rapinam nititur, et Deum propria dignitate et singulari excellentia privare, quantum in ipserit voluntas Dei omnibus praelata, nec ipsa erit sola, cui nulla alia praesit. Nulla igitur trium personarum Dei congruentius semetipsam exinanivit formam servi accipiens , ad debellandum diabolum, et intercedendum pro homine, qui per rapinam falsam similitudinem Dei praesumpserant quam Filii, qui splendor lucis aeternae, et vera Patris imago, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo ; verum per veram aequalitatem et similitudinem, dixit: Ego et Pater unum sumus ; et: Qui videt me, videt et Patrem . Nullus namque justius ex
Abbreviated transcription (Latin):
ĩs.& filius ds̃ .&. sp̃s sẽs ds: et tamen ñ tres dii s un
est deus: ita mrp̃o deus ẽ ꝑsona & homo ẽ ꝑsoua.
nec tamen duȩ sunt ꝑsonȩ. s una ꝑsona. Non enim
est alius deus alius homo in .xp̃o: quamuis aliud
sit łs aliud homo: s idẽ ipse ẽ deus. qui ꝙ homo. uer¬
bum enim caro factum assumpsit naturam aliam.
ñ aliam ꝑsonam. Nan cum ꝓfert᷑ homo. uatura tan¬
tum quȩ cõmunis omuibus est hominibus significa¬
cur. C ũ uero demonstratiue dicimus istũ uł illum
hominem: uel ꝓpo nomine iħm: ꝑsonam designamus
que cum natura collectionem habet. ꝓpͥe tantum.
asubus homo cõmunis fit singulus & abalus singu¬
lis distinguitur. Nlam cũ ita delignatur. nqui libet
homo iitelligitur. si qui ab angło annuntiatus ẽ
qiu leris & homo filius dei & filius uirginis ẽ: quic¬

Expanded text:
us sanctus est Deus; et tamen non tres dii, sed unus est Deus; ita in Christo Deus est persona, et homo est persona, nec tamen duae sunt personae, sed una persona. Non enim est alius Deus, alius homo in Christo, quamvis aliud sit Deus, aliud homo; sed idem ipse est Deus, qui et homo. Verbum enim caro factum assumpsit naturam aliam, non aliam personam. Nam, cum profertur, homo natura tantum, quae communis est omnibus hominibus, significatur. Cum vero demonstrative dicimus istum, vel illum hominem, vel proprio nomine Jesum, personam designamus quae cum natura collectionem habet proprietatum, quibus homo communis sit singulus, et ab aliis singulis distinguitur. Nam, cum ita designatur, non quilibet homo intelligitur; sed qui ab angelo annuntiatus est, qui Deus et homo, Filius Dei et Filius Virginis est:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ppͥa sunt usi uoluntate. Et quia ꝑrapinam
uoluerunt. ñ nisi ꝑfalsitatem. qm̃ũ nisi in raste
uocuerunt. ꝓpͥa enim uoluntas angl̃i siue hioitnis
iquȩ contra uoluntatem di ẽ. Cumemm et ali. adi¬
quis q uod deus uelle ꝓhubet. ninium ehabe obiees¬
mi ue uoluntatis nĩsi se ipsimn sudeo sua pones¬

Expanded text:
luntate. Et quia per rapinam voluerunt, nonnisi per falsitatem; quoniam nonnisi injuste potuerunt. Propria enim voluntas angeli sive hominis est, quae contra voluntatem Dei est. Cum enim vult aliquis quod Deus velle prohibet, nullum habet auctorem suae voluntatis, nisi seipsum: et ideo sua p
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis sine filio di: quia idẽ ipse ẽ filius di
quii filius hominis. & eade ẽ uerbi & assumpti hõie
ꝓpetatum collectio. Diũsarum uero ꝑsonarum impos¬
sibileẽ eandeni eẽ ꝓpͥetatum collectionem: aut de in¬
uicem eas pdicari. Nam petri & pauli ñ ẽ eadem
poetatum collectio ꝙ petrus ñ dr̃ paulus. nec paulus

Expanded text:
lio Dei; quia idem ipse est Filius Dei, qui filius hominis; et eadem est Verbi, et assumpti hominis proprietatum collectio. Diversarum vero personarum impossibile est eamdem esse proprietatum collectionem; aut de invicem eas praedicari. Nam et Petri et Pauli non est eadem proprietatum collectio; et Petrus non dicitur Paulus, nec