comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem erat locus. ubi crucifixus est xp̃s. ⁊ Et erat scribtum
he braice. grece. & latine. rex iudeorum. Hae quip¬
petres linguae. ibi prae c&eris eminebat: hebraea prop¬
ter iudȩos. indĩ lege gloriantes. grȩca propter gentium sapi¬
entes : latina propter romunos: Multis ac poene omnibus
ium tunc gentibus imperantes : Dicebant ergo piluto. pontifi¬
ces iudȩorum noli scripere rex iudȩ orũ. sed quiu ipse dixit.
rex sũ iudȩ orum. Respondit pilatus. quodscripsi scripsi:
Oin effubilẽ uim diuinae operationis : etiam incordibus ignorun¬
tium: nonne occultu uox quȩdum pilato intus. quodũ
sidici pocest clamoso silentio persona buts. quod tunto an¬
te in p̃sulmorum litteris prophetatum est : nec orrumpus
tituli inscriptionem: eccetituli inscriptionem non corrũ pit:
quod scripsit scripsit: Sed &iam pontifices qui hoc corrumpi uole¬
bant quid dicebant . Noli scribere in qui unt rex iudaeorum.
Sed quia ipse dixit. rex sum iudaeorum. Quid loquimini in sani.

Expanded text:
tem erat locus ubi crucifixus est Jesus; et scriptum Hebraice, Grece et Latine: Rex Judaeorum. Hae quippe tres linguae ibi prae caeteris eminebant: Hebraea propter Judaeos in lege Dei gloriantes; Graeca propter gentium sapientes; Latina propter Romanos multis ac pene omnibus jam tunc gentibus imperantes. Dicebant ergo Pilato pontifices Judaeorum: Noli scribere: Rex Judaeorum, sed quia ipse dixit: Rex sum Judaeorum. Respondit Pilatus: Quod scripsi, scripsi. O ineffabilem vim divinae operationis, etiam in cordibus ignorantium! Nonne occulta vox quaedam Pilato intus quodam, si dici potest, clamoso silentio personabat, quod tanto ante in Psalmorum litteris prophetatum est, Ne corrumpas tituli inscriptionem ? Ecce tituli inscriptionem non corrumpit; quod scripsit, scripsit. Sed etiam pontifices qui hoc corrumpi volebant, quid dicebant? Noli scribere, inquiunt, Rex Judaeorum; sed quia ipse dixit, Rex sum Judaeorum. Quid loquimini, insani?
Abbreviated transcription (Latin):
umiudeiclamassent. nonihm̃ sibi a pilato dimitti
suelle ꝑpasca sed barraban batronem. Nonsaluatorem
sedinterfectorem. Nondatoremuitae. sed ademptorem:
Tunc ad p̃henditpilatus ihm̃. & flagellauit. Hocpilatus nonob
aliud fecis secredendum est : nisi ut eius in iurus iudetsatia¬
ti sufficeresbi existimarent: Et usq ad eius mortem saeiure
desisterent. : Adhocꝑtin& quodidem praeses &iam cohor
&iussit : quamuis hoc euangelista tacuerit.: Dixit enim
quid dein defecerint milites: Pilatum tamen idiussisse non
dixit. Et milites qͣuid̃ plectentes coronam despinis. inposue¬
runt capitieius. Et uestepurpurea circum dederunt eum. & ue

Expanded text:
um Judaei clamassent, non Jesum sibi a Pilato dimitti velle per Pascha, sed Barabbam latronem; non salvatorem, sed interfectorem; non datorem vitae, sed ademptorem: Tunc apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit. Hoc Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati sufficere sibi existimarent, et usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertinet quod idem praeses cohortet jussit, quamvis hoc Evangelista tacuerit. Dixit enim quid deinde fecerint milites; Pilatum tamen id jussisse non dixit. Et milites, inquit, plectentes coronam de spinis imposuerunt capiti ejus, et veste purpurea circumdederunt
Abbreviated transcription (Latin):
moriturus : Non quod hic mortem crucis uell& intelle¬
gi. sed quod eum iudei fuissent gentib tradituri. hoc ẽ
romanis. Nam pilatus romanus erat. eumq: in iudeam
romani p̃sidem miserant. Ut ergo iste sermo ihũ im¬
pleretur. idẽ ut eum sibi traditum gentes interfice¬
rent. quod ihs̃ futurum eẽ predixerat. Ideo pilatus
qui romanus uidex erat. cum uell& eum reddere iu¬
deis ut secundum legem suam iudicarent eũ: Noluer̃
eum accipere dicentes. Nobis non lic& interficere
quemquam : ac sic impletus ẽ sermo ihũ. quem sua
morte predixit. ut eum aiudeis traditum interfice¬
rent Gentes minori scelere quam iudei: qui se istomo¬
do ab eius interfectione uelud alienos facere uolue¬
runt: Nonut eorum in nocentia. sed ut dementi¬
in cipit sermo . lxi. Deo quod dicit. Introuit ite¬
rum im pretorium pilatus. usq adid. erat aut̃
ponderit. isto sermone considerandum atq trac¬

Expanded text:
moriturus: non quod hic mortem crucis vellet intellimoriturus: non quod hic mortem crucis vellet intelligi, sed quod eum Judaei fuissent Gentibus tradituri, hoc est Romanis. Nam Pilatus Romanus erat, eumque in Judaeam Romani praesidem miserant. Ut ergo iste sermo Jesu impleretur, id est, ut eum sibi traditum Gentes interficerent, quod Jesus futurum esse praedixerat; ideo Pilatus qui judex Romanus erat, cum vellet eum reddere Judaeis, ut secundum Legem suam judicarent eum, noluerunt eum accipere dicentes, Nobis non licet interficere quemquam. Ac sic impletus est sermo Jesu, quem de sua morte praedixit, ut eum a Judaeis traditum interficerent Gentes; minore scelere quam Judaei, qui se isto modo ab ejus interfectione velut alienos facere voluerunt, non ut eorum innocentia, sed ut dementiACTATUS CXV. De eo quod dicitur, Introivit ergo iterum in praetorium Pilatus; usque ad id, Erat auteponderit, isto sermone considerandum atque trac
Abbreviated transcription (Latin):
nobis inter ficere quem quã. Quia interfici aliud est
aliud crucifigi. Non uideo quomodo id possit conse¬
quenter intellegi: cum hoc ad pilati uerba respon¬
derint. quib: eis dixerat. accipite eum uos & secundũ
legem urãm iudicate eum. Num quid ergo non pote¬
rant eum accipere. &ipsum crucifigere᷑ . Si ꝑtaltꝰ ge¬
nus supplicii interfectionem cuiusquam uitare cupi¬
ebant : quis aut̃ nonuideat. quam sit absurdum eis licere
quem quam interficere. quib: non lic&quem quam in ter¬
ficere : quid quod ipse dñs. eandem mortem suam. idẽ
mortem crucis. &iam interfec̃tionem uocat. sicut le¬
gimus apud marcum ubiait : ecce ascendimus hiero¬
solimam & filius hominis tradetur principib sacer¬
dotum & scribis & damnabunt eum morte. & tradent eum
gentib & in ludent ei. & conspuent eum. & flagella
eum. & int̾ficient eũ & tercia die resurgit:
mirum ergo ita significauit dñs qua e ẽanorte

Expanded text:
non licet interficere quemquam, quia interfici aliud est, non licet interficere quemquam, quia interfici aliud est, aliud crucifigi; non video quomodo id possit consequenter intelligi, cum hoc ad Pilati verba responderint, quibus eis dixerat, Accipite eum vos, et secundum Legem vestram judicate eum. Numquid ergo eum non poterant accipere, et ipsi eum crucifigere, si par tale genus supplicii interfectionem cujusquam vitare cupiebant? Quis autem non videat quam sit absurdum eis licere quemquam crucifigere, quibus non licet quemquam interficere? Quid quod ipse Dominus eamdem mortem suam, id est mortem crucis, etiam interfectionem vocat, sicut legimus apud Marcum, ubi ait: « Ecce ascendimus Jerosolymam, et Filius hominis tradetur principibus sacerdotum et Scribis, et damnabunt eum morte, et tradent eum Gentibus; et illudent ei, et conspuent eum, et flagellabunt eum, et interficient eum, et tertia die resurget » ? Nimirum ergo ista dicendo significavit Dominus qua esset morte
Abbreviated transcription (Latin):
chera istum interficitis. quando uobis interficȩre quẽ¬
quã non licere dixistis: hinc est quod adprehendum
ihm̃ cum sacerdo tum non uenissent principes: sed
misis sent. Lucas euan gelista in eodem suae narra¬
tionis loco dixit. Dixit aũt̃ inquit ihs̃ ad eos qui uenerant
adse principes sacerdotum & magistratus templi & seni¬
ores quasi ad latronem ex istis & c&era. Sut ergo prin¬
cipes sacerdo tum non ꝑse ipsos sed per eos
quos miserant ad conprehendum ihm̃. qđ  aliu
quam ipsi insuae iussionis potef state uenerunt. s¬
sic omnes qui crucifigendum xp̃m impiis uocibus cla¬
mauerunt. non quidem ꝑse ipsos eum. sed tamen ipsi
ꝑ illum qui eorum clamorem adhocnefas impulsus
ẽ occiderunt : Quod uero iohannes euangelista subiun¬
git. ut sermo ihũ impler&ur. quem dix̃. Significans
qua ess& morte moriturus. si mortem crucis hic ue¬
limus accipere . tam quam ideo dixerint iudei: Nolic&

Expanded text:
chaera justum interfecistis, quando vobis interficere quemchaera justum interfecistis, quando vobis interficere quemquam non licere dixistis. Hinc est quod ad comprehendendum Jesum, cum sacerdotum non venissent primisissent, Lucas tamen evangelista in eodem suae narrationis loco: Dixit autem, inquit, Jesus ad eos qui venerant ad se, principes sacerdotum, et magistratus templi, et seniores: Quasi ad latronem existis , et caetera. Sicut ergo principes sacerdotum non per seipsos, sed per eos quos miserant ad comprehendendum Jesum, quid aliud quam ipsi in suae jussionis potestate venerunt? sic omnes qui crucifigendum Christum impiis vocibus clamaverunt, non quidem per seipsos eum, sed tamen ipsi per illum qui eorum clamore ad hoc nefas impulsus est, occiderunt. 5. Quod vero Joannes evangelista subjungit, Ut sermo Jesu impleretur quem dixit, significans qua morte esset moriturus: si mortem crucis hic velimus accipere, tanquam ideo dixerint Judaei, Nobis
Abbreviated transcription (Latin):
eos dixisse Non sibi licere interficere quem quã ꝓpter
festidiei sc̃ tatem quem celebrare lam corperant: Prop¬
ter quem demgres su &iam p̃torii contaminari metue¬
bant: Ita neobduru istis falsi is rahelitȩ : ita neomnem
sensum nimia malitia perdi distis: ut ideo uosa sangui¬
ne in nocentis impollutos esse credatis quia eum funden¬
dum alteri tradidistis : Numquid & pilatus illum quipo¬
testĩ eius a uobis ingeritur occidendus suis est manibus
occisurus : si non eum uoluistis occidi si non insidiati es¬
tis. si non uobis tradendũ pecunia comparastis. si non
conprehendedistis. uin xistis. ad duxistis si non occi¬
dendum manib: obtulistis. uocib: poposcistis. Non eum
auobis inter fectum esse lactate: Si aũt illis omnibus p̃
Audite quod contra uos &iam ꝓph&a clamat. filuhomi¬
numdentes eorum arma & sagntȩ & linguae eorum
macera acuta. Ecce quib: armis . quib: sagittis. quama¬

Expanded text:
eos dixisse non sibi licere interficere quemquam, propter eos dixisse non sibi licere interficere quemquam, propter diei festi sanctitatem, quem celebrare jam coeperant; propter quem de ingressu etiam praetorii contaminari metuebant. Itane obduruistis, falsi Israelitae? itane omnem sensum nimia malitia perdidistis, ut ideo vos a sanguine innocentis impollutos esse credatis, quia eum fundendum alteri tradidistis? Numquid et Pilatus illum, qui potestati ejus a vobis ingeritur occidendus, suis est manibus occisurus? Si non eum voluistis occidi, si non insidiati estis, si non vobis tradendum pecunia comparastis, si non comprehendistis, vinxistis, adduxistis, si non occidendum manibus obtulistis, vocibus poposcistis, non eum a vobis interfectum esse jactate. Si autem illis omnibus veaudite quod contra vos etiam propheta clamat: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Ecce quibus armis, quibus sagittis, qua ma
Abbreviated transcription (Latin):
In t̃rogentur atq respondeant ab inmundis spiritib
liberati. Languidi sanati. le prosimundati. surdi au¬
dientes. muti loquentes. ceci uidentes. mortui resur¬
gentes. Et quod omnia superat stulti sapientes. utrũ
sit male factor ihs̃ sed ista dicebat. dequib ꝑ prophe¬
tam lam ipse p̃dixerat. retribuebant mihi malaꝓ
bonis. Dixit ergo eis pilatus: accipite eum uos & secun¬
dum legem uram iudicate eumꝰ dixerunt ergo ei
iudei: Nobis non lic& interficere quem quã: Quidẽ
quod loquitur insana crudelitas : annon interficiebant
quem interficiendum offerebant : An forte crux non in¬
terficit: sic diss ipiant qui non sectantur. sed in sectant᷑
sapientiam: Quid ẽ aut̃ nobis non lic& interficere quẽ¬
quam : simale factor ẽ. curnonlic&: Non ne lex eis pre¬
cepit nemale factoribus : Presertim qualem istum puta¬
bant a suo dõ seduc torib parcant: sed intellegendũ est

Expanded text:
Interrogentur atque respondeant ab immundis spiritibus Interrogentur atque respondeant ab immundis spiritibus liberati, languidi sanati, leprosi mundati, surdi audientes, muti loquentes, caeci videntes, mortui resurgentes, et quod omnia superat, stulti sapientes, utrum sit malefactor Jesus; sed ista dicebant de quibus prophetia jam ipse dixerat: Retribuebant mihi mala pro bonis . Dixit ergo eis Pilatus: Accipite eum vos, et secundum legem vestram judicate eum. Dixerunt ergo ei Judaei: Nobis non licet interficere quemquam. Quid est quod loquitur insana crudelitas? An non interficiebant, quem interficiendum offerebant? An forte crux non interficit? Sic desipiunt, qui non sectantur. sed insectantur sapientiam. Quid est autem, Nobis non licet interficere quemquam? Si malefactor est, cur non licet? Nonne Lex eis praecepit, ne malefactoribus, praesertim qualem istum putabant a suo Deo seductoribus parcant ? Sed intelligendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ierunt in p̃torium: hoc ẽ in eam partem domus quam pila¬
tus tenebat. si psa erat domus caiphae : Cur aut non intro¬
ierunt in p̃torium & ponens causam : Vt non contamina¬
rentur inquit sed manducarent pascha. Dies enim age¬
re coeperant azimorum : quibus diebus contaminatio
illis erat. in alieni gena habi taculum intrare: Dimpia
cecitas habitaculo ui delic& contaminarentur alieno.
& non contaminarentur scelere proprio: alienigenȩ
iuidicis p̃torio contaminari timebant: & fratris in no¬
centis sanguinem nontimebant. Ut hoc solum interim
dicam ubi reamallorum conscientia tenebatur: Nam
quod &iam dñs erat qui eorũ impi&ate ducebatur ad
mortum & uitae dator occidebatur : Non eorum consci¬
entiae sed ignorantiae deputeturꝰ Exut ergo pilatus
adeos foras & dixit : Quam accusationem ad fertis ad¬
uersus hominem hunc: responderunt & dixerunt
ei sinon ess& hic male factor non tibi tradidissemus eũ.

Expanded text:
ierunt in praetorium, hoc est in eam partem domus quam Pilaierunt in praetorium, hoc est in eam partem domus quam Pilatus tenebat, si ipsa erat domus Caiphae. Cur autem non introierunt in praetorium, exponens causam, Ut non contaminarentur, inquit, sed ut manducarent Pascha. Dies enim agere coeperant azymorum: quibus diebus contaminatio illis erat in alienigenae habitaculum intrare. O impia caecitas! Habitaculo videlicet contaminarentur alieno, et non contaminarentur scelere proprio? Alienigenae judicis praetorio contaminari timebant, et fratris innocentis sanguine non timebant: ut hoc solum interim dicam, ubi rea malorum conscientia tenebatur. Nam quod etiam Dominus erat, qui eorum impietate ducebatur ad mortem, et vitae dator occidebatur; non eorum conscientiae, sed ignorantiae deputetur. 3. Exivit ergo Pilatus ad eos foras, et dixit: Quam accusationem affertis adversus hominem hunc? Respei: Si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum.
Abbreviated transcription (Latin):
pontium pilatum presidem gesta sint: quantum
iohannes euangelista indicat. deinde uideamus: redit
enim̃ ad locum narrationis suae ubi eam reliquaerat ut
explicar& p&ri negationem : lam quippe dixerat &
misit eum annas ligatum ad ca iphan pontificem : atq
inde regressus ubi miserat p&rum calefacientem se ad
ignem inatrio : Post ea quam totam eius negationem
quae terfacta est terminauit : Ad ducunt ergo in
quit ihu ad caiphan imp̃torium : ad caiphan quippe
ab anna collega & socro eius dixerat missum sed si
ad caiphan. cur in p̃torium : quod nihil aliquid uult
intellegi. quam ubi prȩses pilatus habitabat: aut
igitur aliqua urguente causa dedomo anne. quo ad
audiendum. ambo conuenerant : Caiphas per rexe¬
rat ad pretorium presidis & socͤro suo ihm̃ relinque¬
rat audiendum : aut indomo caiphȩ pretorium pi¬
latus acceperat: & tanta domus erat. ut seor sum ha¬
bitantem donum suum seor sum iudicem ferr& :
irat aut̃ mane: & ipsi idest qui ducebant ihm̃: Non intro¬

Expanded text:
Pontium Pilatum praesidem gesta sint, quantum Joannes evangelista indicat, deinde videamus. Redit enim ad locum narrationis suae ubi eam reliquerat, ut explicaret Petri negationem. Jam quippe dixerat, Et misit eum Annas ligatum ad Caipham pontificem : atque inde regressus ubi dimiserat Petrum calefacientem se ad ignem in atrio, posteaquam totam ejus negationem, quae ter facta est, terminavit, Adduquit, Jesum ad Caipham, in praetorium. Ad Caipham quippe ab Anna collega et socero ejus dixerat missum. Sed si ad Caipham, cur in praetorium, quod nihil aliud vult intelligi quam ubi praeses Pilatus habitabat? Aut igitur aliqua urgente causa de domo Annaudiendum Jesum ambo convenerant, Caiphas perrexerat ad praetorium praesidis, et socero suo Jesum reliquerat audiendum: aut in domo Caiphae praetorium Pilatus acceperat, et tanta domus erat, ut seorsum habitantem dominum suum, seorsum judicem ferret. 2. Erat autem mane, et ipsi, id est qui ducebant Jesum: non intro
Abbreviated transcription (Latin):
saluos nos facientis & uocatis uocatione suascã : Non secundũ
operanrã. sed secundũ suũ positũ & gratiã Nam sinaturam
cogitemus inquacreati sumꝰ : Cu om̃ ueritas creauerit. quis
nonẽ &x ueritate: sed non om̃s sunt quib ut audiant ueritatem.
hoc ẽ ut obiuant ueritati. & credant inueritatẽ: & ipsa ue
ritate prestatur. nullis ꝓcul dubio p̃cedentib meritis negra¬
tia non sit gratia. Si enim dixiss& omnis qui audit meã uotẽ
ec ueritate est Ideo dictus & ueritate putar&ur . quia obtempe¬
rat ueritati. Non aut̃ hocait sed ait. omnis quiẽ & ueritate audit
meã uocem: ac ꝑhocñideo ẽ &ueritate quia eius audit uocẽ sedideo
audit quia &ueritate ẽ. Id est quia illi hocdonũ & ueritate conla

Expanded text:
cientis et vocantis vocatione sua sancta; non secundum opera nostra, sed secundum suum propositum et gratiam . Nam si naturam cogitemus in qua creati sumus, cum omnes veritas creaverit, quis non est ex veritate? Sed non omnes sunt quibus ut audiant veritatem, hoc est ut obaudiant veritati, et credant in veritatem, ex ipsa veritate praestatur, nullis procul dubio praecedentibus meritis, ne gratia non sit gratia. Si enim dixisset: Omnis qui audit vocem meam, ex veritate est, ideo dictum ex veritate putaretur, quia obtemperat veritati; non autem hoc ait, sed ait: Omnis qui est ex veritate, audit meam vocem. Ac per hoc non ideo est ex Veritate, quia ejus audit vocem, sed ideo audit
Abbreviated transcription (Latin):
consu&udo uobis ut unum dimittã uob̵ in pascha Vultis ergo dimittam
uob regẽ iudeorũ Credo cũ dixiss& pilatus qđ ẽ ueritas inmentẽ illi ue¬
nis se continuo consu&udinẽ iudeorũ qua sol& eis dimitti unus in
pascha : &ideo non e pectauit ut responder& riihs̃ Quid est
ueritas : nemora fier& cum re coluiss& morem quo poss& eis per
pascha dimitti: quod eum ualde uoluis semanifestum est:
Auelli tamen & eius corde non potuit ihm̃ regem esse ude¬
orum Tamquam hoc ibi sicut intitulo ipsa ueritas fixerit :
Dequa quid ess& in terrogauit . Sed hoc audito clama uerunt
rursum om̃s dicentes. Nonhunc sed barraban: Erat aut̃ barrab¬
bas latro: Non reprehendimus oiudei quod ꝑ pascha: libe¬
ratis nocentem sed qđ occiditis innocentẽ : Quod tam̃ nisi fier&
uerũ pascha non fier&: sed umbra ueritatis aiudȩis errantib
tenebatur. & mirabili dispensatione diuinȩ sapientiae ꝑ
homines fallaces eiusdem umbre ueritas implebatur quia

Expanded text:
ergo dimittam vobis regem Judaeorum? Credo cum dixisset Pilatus, Quid est veritas? in mentem illi venisse continuo consuetudinem Judaeorum, qua solebat eis dimitti unus in Pascha: et ideo non exspectavit ut responderet ei Jesus quid est veritas, ne mora fieret, cum recoluisset morem quo posset eis per Pascha dimitti; quod eum valde voluisse manifestum est, Avelli tamen ex ejus corde non potuit Jesum regem esse Judaeorum, tanquam hoc ibi, sicut in titulo, ipsa veritas fixerit, de qua quid esset interrogavit. Sed hoc audito, Clamaverunt rursum omnes dicentes: Non hunc, sed Barabbam. Erat autem Barabbas latro. Non reprehendimus, o Judaei, quod per Pascha liberatis nocentem, sed quod occiditis innocentem: quod tamen nisi fieret, verum Pascha non fieret. Sed umbra veritatis a Judaeis errantibus tenebatur, et mirabili dispensatione divinae sapientiae per homines fallaces ejusdem umbrae veritas implebatur; quia
Abbreviated transcription (Latin):
prede predicatum lam enim ab ipsis predicabatur interra
quando perreuelationem ihũ xp̃i ipsum uerbum eorum
paulus accepit. unde & contulit cum eis euangelium nefor¬
te inuacuum cucurrisset aut curreret. Et dex teras ei dede¬
runt quia & in illo quam uis non per eos illi datum tamen
uerbum suum quod iam predicabant & in quo funidati
fuerant inuenerunt. De quo uerbo resurrectionis xp̃i
iaem dicit apostolus.: Siue ego siue illi sic predicamus

Expanded text:
praecipue praedicatum. Jam enim ab ipsis praedicabatur in terra, praecipue praedicatum. Jam enim ab ipsis praedicabatur in terra, quando per revelationem Jesu Christi ipsum verbum eorum Paulus accepit. Unde et contulit cum eis Evangelium, ne forte in vacuum cucurrisset aut curreret; et dexteras ei dederunt: quia et in illo, quamvis non per eos illi datum, tamen verbum suum, quod jam praedicabant, et in quo fundati fuerant, invenerunt . De quo verbo resurrectionis Christi idem dicit apostolus, « Sive ego, sive illi, sic praedicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
& deipso suo euangelio loquens ait. Neq enim ego ab homi
ne accepi illud neq didici. Sed perreuelationem ihũ xp̃i
Quomodo igitur erit in eis de quibus dictum est. gedituri
sunt peruerbum eorum inme.: Latro uero ille tunc credi¬
dit quando in ipsis doctoribus fides quae fuerat qualis
cumq defecit. nec ipse itaq per uerbum eorum credidit in
ihm̃ xp̃m. Ettamen sic credidit utquem uiderat crucifix¬
um confiterentur. non solum resurrecturum. uerum etiã
regnaturum ditendo. Memento mei cum ueneris in reg¬
num tuum.: Proinde relinquitur. utsi dñs ihs̃ hac ora
tione prosuis omnibus. quicumq in hac uita quae
temptatio est super terram uel tunc erant. uel futuri
erant orasse credendus est. Sic intellegamus quod dictũ
est peruerbum eorum ut ipsum uerbum fidei quod predi¬
cauerunt in mundo hic significatum eẽ credamus Dic¬
tum autem ẽẽ uerbum eorum quõ ab ipsis est primitus ac

Expanded text:
Apostolum: et de ipso suo evangelio loquens ait, Neque enim ab homine Apostolum: et de ipso suo evangelio loquens ait, Neque enim ab homine ego accepi illud, neque didici; sed per revelationem Jesu Christi . Quomodo igitur erat in eis de quibus dictum est, credituri sunt per verbum eorum in me? Latro vero ille tunc credidit, quando in ipsis doctorcunque defecit. Nec ipse itaque per eorum verbum credidit in Christum Jesum, et tamen sic credidit, ut quem videbat crucifixum, confiteretur non solum resurrecturum, verum etiam regnaturum, dicendo: Memento mei cum veneris in regnum tuum tione pro suis omnibus quicumque in hac vita, quae tentatio est super terram , vel tunc erant, vel futuri erant, orasse credendus est, sic intelligamus quod dictum est, per verbum eorum, ut ipsum verbum fidei quod praedicaverunt in mundo, hic significatum esse credamus; dictum autem esse verbum eorum, quoniam ab ipsis est primitus ac
Abbreviated transcription (Latin):
mori nolebat quam mortuum resurrecturum eẽ
credebat.: Unde mox ab eo appellitus est satanas.
qui defuncti iam fu¬
erant etresurrecturum xp̃m reuelante sp̃u. non utiq
dubitabant quam illi quitum credidissent ipsum
redemptłim israhel. uisa eius morte spem totam quã
de illo habuerat perdiderunt. Nihil itaq: melius
credimus quam post resurrectionem inpertito sp̃u
scõ & doctis & confirmatis apostolis eisq inecclesiu
primitus doctorib constitutis. pereorum uerbum
sic alios credisse. quem ad modum in xp̃m credi opor¬
tebat. idest ut fidem resurrectionis eius tenerent.
Ac per hoc & illos omnes qui iam in eum credidisse ui¬
debantur. ad eorum numerum pertinuisse. proqui¬
b orauit dicens. Non pro
his aũt rogo tantu.
sed & prohis qui credituri
sunt peruerbum
eorum inme. Sed restat
nobis ad istam ques¬
tionem adhuc soluendã.
beatus apostolus.
& latro ille crudelis inscelere. fidelis incruce. Pau¬

Expanded text:
mori nolebat, quam mortuum resurrecturum esse mori nolebat, quam mortuum resurrecturum esse credebat; unde mox ab eo appellatus est satanas . qui defuncti jam fuerant, et resurrecturum Christum revelante Spiritu non utique dubitabant, quam illi qui cum credidisredempturum Israel, visa ejus morte, spem totam quam de illo habuerant perdiderunt. Nihil itaque melius credimus quam post ejus resurrectionem, impartito Spiritu sancto, edoctis et confirmatis apostolis, eisque in Ecclesia primitus doctoribus constitutis, per eorum verbum sic alios credisse, quemadmodum in Christum credi oportebat; id est, ut fidem resurrectionis ejus tenerent, ac per hoc, et illos omnes qui jam in eum credidisse videbantur ad eorum numerum pertinuisse pro quibus oravit, dicens: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. nobis ad istam quaestionem adhuc solvendam beatus Apostolus, et latro ille crudelis in scelere, fidelis in cruce. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
sene qui infantulum credidit. De anna prophetis¬
su.: De gachariu: & elisabeth qui eum prophetaue¬
runt: Ante quam de uirgine nasceretur. De filio
corum iohanne precursore eius amico sponsi qui eum
is agnos cendum cum presens eẽt ostendit: Hos omitto
quo responderi potest orandum protalibus mortuis
non fuisse. qui cum magnis suis meritis hinc abierant¬
& recepti qui escebant: hoc enim & de antiquis ius¬
tis similiter respondetur. Quis enim eorum adam¬
natione totius masse perditionis quae per unum
hominem facta ẽ
spu credidisset Sed
tolis porandum fuit & pro¬
tam multis qui in hac uita adhuc erant. Necum
illo tunc erant. & ante iam crediderant orandum
non fuit quis hoc dixerit. Intellegendum est igit᷑
quod nondum in eum sic crediderant quomodo inse
credi uolebat. quando quidem & ipse petrus. cui
confitenti &dicenti. tues xp̃s filius dĩ uiui. tam
magnum testimonium per hibuerat. magis eum

Expanded text:
sene, qui in infantulum credidit; de Anna prophetissene, qui in infantulum credidit; de Anna prophetissa ; de Zacharia et Elisabeth, qui eum prophetaverunt antequam de Virgine nasceretur ; de filio eorum Joanne praecursore ejus, amico sponsi, qui eumis agnoscendum cum praesens esset ostendit : hos omitto, quoniam responderi potest orandum pro talibus mortuis non fuisse, qui cum magnis suis meritis hinc abierantrecepti quiescebant; hoc enim et de antiquis jussimiliter respondetur. Quis enim eorum a damnatione totius massae perditionis, quae per unum hominem facta estSpiritu credidisset? Sed tolis orandum fuit, tam multis qui in hac vita adhuc erant, nec cum illo tunc erant, et jam ante crediderant, orandum non fuit? Quis hoc dixerit? 3. Intelligendum est igitur, quod nondum in eum sic crediderant, quomodo in se credi volebat: quandoquidem et ipse Petrus, cui confitenti et dicenti, Tu es Christus Filius Dei vivi, tam magnum testimonium perhibuerat, magis eum
Abbreviated transcription (Latin):
quid mariu mater eius. &aliae feminae quas eius
discipulas in euangelio iam tum fuisse dicimus . Num¬
quid cum illo tuncerant de quibus st̃p e dicit idem
iohannes euangelista. Multi crediderunt in eum.¬
Num unde erat multitudo illa eorum qui cum ramis par¬
tim precellebant partim sequebantur insidentem iu
dictum. Exore infantium & lactantium perfecisti
laudem ͤ⁊ Unde quingenti fratres quibus simul post
resurrectionem non apparuisset. Nisi in eum ante ce¬
didissent Unde illi centum & nouem quicum istis un¬
decim. centum & uiginti erant. quando simul con¬
gregati post eius ascensum expectauerunt &accepe¬
exillis dequibus dictum est
cum: Non ergo proeis tunc saluator orauit. quõ pro
eis orauit. qui cum illo tunc erant. & pro aliis qui uer
bum corum in eum non iam crediderant sed fuerant cre¬
dituri. Isti autem nec cum illo tunc erant. & in eum
iam ante crediderant. Omnuto dicere defymeone

Expanded text:
quid Maria mater ejus, et aliae feminae quas ejus quid Maria mater ejus, et aliae feminae quas ejus discipulas in Evangelio jam tunc fuisse didicimus, nunquid cum illo tunc erant, de quibus saepe dicit idem Joannes evangelista: Multi crediderunt? Nam unde erat multitudo illa eorum qui cum ramis partim praecedebant, partim sequebantur insidentem jumdictum? Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem ? Unde quingenti fratres, quibus simul post resurrectionem non apparuisset, nisi in eum ante credidissent? Unde illi centum et novem, qui cum istis undecim centum viginti erant, quando simul congregati post ejus ascensionem exspectaverunt ex illis de quibus dictum estum ? Non ergo pro eis tunc Salvator oravit, quoniam pro eis oravit qui cum illo tunc erant, et pro aliis qui per verbum eorum in eum non jam crediderant, sed fuerant credituri. Isti autem nec cum illo tunc erant, et in eum jam ante crediderant. Omitto dicere de Simeone
Abbreviated transcription (Latin):
inxpm. Quõ ipsi quicum illo tunc fuerunt. quod
ab illo audierunt ceteris predicarunt. Atq ita uerbũ
eorum. ut &iam nos crederemus. ad nos usq peruenit.
Ubicumq est eius ecclesiu. & peruenturum est ad poste¬
ros. qui cumq ubicumq: ineum postea credituri sunt:
Potest itaq uideri ihs̃ inhanc oratione nonorasse pro
quibus dam suis. nisi diligenter
scrutemur in eadem orati¬
one uerba eius.: Sienim proeis prius orauit: Sicut iam osten¬
dimus qui cum illo tunc erant. Posteu uero etiam¬
Posteu uero etiam
pro eis qui peruerbum eorum in illum fuerant credituri
potest dici. Nonorasse proillis quineq tunc erant cum
illo quando ista dicebat. Neq per uerbum eorum postec
sed ineum. Siue per ipsos. Siue quomodo lib& tamen
ante crediderant Numquid enim cum illo tunc erant
nathana hel : Numquid ioseph ille ab ari mathia qui
quem iam discipulum eius
fuisse Iste ipse iohannes euangelista testatur: Num¬

Expanded text:
n Christum, quoniam ipsi qui cum illo tunc fuerunt quod n Christum, quoniam ipsi qui cum illo tunc fuerunt quod ab illo audierunt caeteris praedicaverunt; atque ita verbum eorum, ut etiam nos crederemus, ad nos usque pervenit, ubicunque est ejus Ecclesia, et perventurum est ad posteros, quicunque ubicunque in eum postea credituri sunt. Potest itaque videri Jesus in hac oratione, non orasse pro quibusdam suis, nisi diligenter scrutemur in eadem oratione verba ejus. Si enim pro eis prius oravit, sicuti jam ostendimus, qui cum illo tunc erant, postea vero etiam pro eis, qui per verbum eorum in illum fuerant credituri, potest dici non orasse pro illis, qui neque tunc erant cum illo, quando ista dicebat, neque per verbum eorum postea, sed in eum sive per ipsos, sive quomodolibet, tamen ante crediderant. Nunquid enim cum illo tunc erat Nathanael? Nunquid Joseph ille ab Arimathia, qui m jam discipulum ejus fuisse iste ipse Joannes Evangelista testatur? Nun
Abbreviated transcription (Latin):
cum oras set prodis cipulis suis quos & a¬
postolos nominauit. cum quil¬
ultimam cenam.
Dequa traditor eius perhuccellum mani
aret. multa fuerat iam locutus ad¬
iunxit & ceteros qui ineum fuerant credituri.
Etait ad patrem.⁊ Non pro his autem rogo tantum
idest prodiscipulis quitum illo tunc erant. Sed &
peis inquit qui credituri sunt peruerbum eorum in
me: ubi omnes suos intellegi uoluit. Non solum qui
tunc erant incarne sed etiam qui futuri erant
Q uot quot enim postea crediderunt in eum per uerbum
apostolorum sine dubio crediderunt. & donec ueniat
crediturisunt.⁊ Ipsis enim dixerat. Et uos testi monium
per hibetis. quia abinitio mecum estis. Et per hos euan¬
gelium ministratum est. & ante quam scriberetur &
utiq quisquis inxp̃m cedit. euangelio credit. Non
itaq hitantum intellegendisunt. quos ait insecredi¬
turos per uerbum eorum. qui ipsos cum incare uiue¬
rent apostolos audierunt. Sedspost obitum eorum¬

Expanded text:
cum orasset pro discipulis suis, quos et Apostolos nominavit, cum quiultimam coenam, de qua traditor ejus per buccellam maniaret, multa jam fuerat locutus; adjunxit et caeteros qui in eum fuerant credituri, et ait ad Patrem, Non pro his autem rogo tantum, id est pro discipulis qui cum illo tunc erant: sed et pro eis, inquit, qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum qui tunc erant in carne, sed etiam qui futuri erant. Quotquot enim postea crediderunt in eum, per verbum Apostolorum sine dubio crediderunt, et donec veniat, credituri sunt: ipsis enim dixerat, Et vos testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis ; et per hos Evangelium ministratum est, et antequam scriberetur, et utique quisquis in Christum credit, Evangelio credit. Non itaque hi tantum intelligendi sunt, quos ait in se credituros per verbum eorum, qui ipsos, cum in carne viverent, Apostolos audierunt; sed et post obitum eorum
Abbreviated transcription (Latin):
runt apostoli. qui dño ante coheserunt. non est bonum
nos relinquere uerbum dĩ &ministrare mensis. Tunc
di uerbi auocarentur officio. Unde merito dictumẽ.¬
uerbum eorum. quod est uerbum fidei. per quod omnes
in xp̃m. Vnde cumq id audierint crediderint. uel au¬
dituri & crediturisunt.: Ergo illu oratione pro omnib:
quos redemit
Siue tunc in tare uiuentes
Siue posteu.
futuros redemptor noster orauit. cum rogans pro aposto¬
lis quicum illo tunc erant adiunxit &iam illos qui per
eorum uerbum ineum fuerant credituri.: Quid autem
ad iunctis illis. De inde dicat: alic disputatione tractan¬
MOLUI. DEEO QUOD DICIT. UT OMNES

Expanded text:
runt Apostoli, qui Domino ante cohaeserant: Non est bonum runt Apostoli, qui Domino ante cohaeserant: Non est bonum nos relinquere verbum Dei, et ministrare mensis . Tuncndi verbi avocarentur officio. Unde merito dictumrbum eorum, quod est verbum fidei, per quod omnes in Christum, undecumque id audierint, crediderunt, vel audituri et credituri sunt. Ergo illa oratione pro omnibus quos redemit, sive tunc in carne viventes, sive postea futuros, Redemptor noster oravit, cum rogans pro Apostolis qui cum illo tunc erant, adjunxit etiam illos qui per eorum verbum in eum fuerant credituri. Quid autem adjunctis illis deinde dicat, alia est disputatione tractanCX. De eo quod sequitur, Ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ẽ ihs. & credideris in corde tuo quia ds̃ illum suscita¬
uit amortuis saluus eris. & inactib apostolorum legitur
quod in xp̃o ds̃ definierit fidem omnib suscitans eũm
amortius: Hoc uerbum fidei. qua principaliter acpri¬
mitus per apostolos qui ei cohȩserant predicatum est.
Ideo uerbum eorum dictum est. Neque enim proptereu
non est uerbum dĩ. quia dictum ẽ uerbum eorum. cum
dicat idem apostolus thesalonicenses extepisse a se.
N on ut uerbum hominum. sed sicut est inquit uere uerbũ
dĩ ⁊ Ideo ergo dĩ quiads̃ id donauit. corum uero uerbum
dictum est quiu hoc predicandum illis ds̃ primitus ac
precipuae commendauit Acper hoc &iam ille latro
infide sua uerbum eorum habebat. quod eorum propt̃¬
ea dictum erat. quõ predicandum adeorum officium
primitus acprecipuȩ pertinebat. Deniq cum mur¬
mur factum eẽt deministerio missarum aui duis greco¬
rum. ante quam paulus credisset inxp̃o. Responde¬

Expanded text:
e tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris » . Et in Actibus Apostolorum legitur quod in Christo Deus definierit fidem omnibus, suscitans eum a mortuis . Hoc verbum fidei, quia principaliter ac primitus per Apostolos, qui ei cohaeserant, praedicatum est, ideo verbum eorum dictum est. Neque enim propterea non est verbum Dei, quia dictum est verbum eorum; cum dicat idem apostolus Thessalonicenses excepisse a se, non ut verbum hominum, sed, sicut est, vere verbum Dei . Ideo ergo Dei, quia Deus id donavit; eorum vero verbum dictum est, quia hoc praedicandum illis Deus primitus ac praecipue commendavit. Ac per hoc etiam ille latro in sua fide verbum eorum habebat: quod eorum propterea dictum erat, quoniam praedicandum ad eorum officium primitus ac praecipue pertinebat. Deniqumur factum esset de ministerio mensarum a viduis Graecorum, antequam Paulus credidisset in Christum; responde
Abbreviated transcription (Latin):
cumq hab& pater mea sunt proptere adixi quia de meo ac¬
ci& & ad nunti abit uobis quid amplius uultis ergode patre
de nullo ꝓcedat pater ẽ solus quomodo aut dixcenit unes¬
nicusfilius om̃a quae hab& pater mea sunt : Quia ut iq ñ sie¬
quema ni modam diccumẽ illi filio. nonunige nito sedex iluab
maiori tum &eũ essemp. & omã meatua sunt: Eo loco sidũs
uoluerit diligenti consideratione traetabit̃ ubi diett
unigenitus patris : Et mea omãtua sunt & tua mea sunt At
hic iste sermol audat᷑ quõ quae s&unt᷑ aliud poscunt quodis¬
serantur ex ordium. ExpłSCR̃ XLUI
et non uidebitisme. etiterum modicum et uide¬

Expanded text:
cumque habet Pater, mea sunt: propterea dixi quia de meo accumque habet Pater, mea sunt: propterea dixi quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Quid vultide nullo procedat, Pater est solus. Quomodo autem dixerit unigenitus Filius: Omnia quae habet Pater, mea sunt, quia utique non siquemadmodum dictum est illi filio non unigenito, sed ex duobus majori: Tu mecum es semper, et omnia mea tua sunt , eo loco, si Dominus voluerit, diligenti consideratione tractabitur, ubi dicit Unigenitus Patri, Et mea omnia tua sunt, et tua mea sunt : ut hic iste sermo claudatur; quoniam quae sequuntur, aliud poscunt, quo disserantur, exordium. TRACTATUS et jam non videbitis me;
Abbreviated transcription (Latin):
mundo : non eũ glorificauit sp̃s sc̃s uera gloria nisi in &lesia scã
catholica Alibienim. Id est uel apud er&icos uł apud quos duam
paga nos uera ei interris gloria non potest esse : & ubi uid & ur
frequenseẽ deillo fama cum laude : Uera ergocius glona in&la
catholica: sic aꝓph&a cantat̃. Exaltare suꝑ caclos dr̃ & sup
unigenitus promisit futurũ quod uidimꝰ impl&um quo d
aittem ait. Demeo accipi& & adnuntiabit uobis. Catholicis
audite aurib: catholicis percipite mentib Nonenim prop¬
terea sicut quidam her&ici diciputauer.: Minor fit
filio sp̃s sc̃s quasi filius accipiat a patre & spssc̃s a filio quib:¬
dam gradib naturarum: Ab sit hoe credere ab sit hoc dicere
ab sit axpĩ anis cordib cogitare: Deniq continuo soluit ipse
quaestione mi& cur hoc dixerit ex planauit: Omã in quit quae¬

Expanded text:
mundo: non eum glorificavit Spiritus sanctus vera gloria, nisi in Ecclesia sancta mundo: non eum glorificavit Spiritus sanctus vera gloria, nisi in Ecclesia sancta catholica. Alibi enim, id est, vel apud haereticos, vel apud quosdam paganos, vera ejus in terris gloria non potest esse, et ubi videtur esse frequens de illo fama cum laude. Vera ergo ejus gloria in Ecclesia catholica sic a propheta cantatur: Exaltare super coelos, Deus, et super Unigenitus promisit futurum, quod videmus impletum. 4. Quod autem ait, De meo accipiet, et annuntiabit vobis, catholicis audite auribus, catholicis percipite mentibus. Non enim propterea, sicut quidam haeretici putaverunt, minor est Filio Spiritus sanctus: quasi Filius accipiat a Patre, et Spiritus sanctus a Filio quibusdam gradibus naturarum. Absit hoc credere, absit hoc dicere, absit a christianis cordibus cogitare. Denique continuo solvit ipse quaestionem, et cur hoc dixerit, explanavit. Omnia, inquit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ bonum: horumo trium quae dixi: primũ senti unt
arriani s&cundum fotiniani. tertium manichei sed quia
& eorum nihilẽ bonum : Et xp̃s nihilẽ eorũ : In utroq fallunt
n& dant ueram gloriam xp̃o: quamuis apud eos esse uide at᷑
cũ laude frequens fama de xp̃o: Et om̃s prarsos her&ici quos
cominemorare nimis longumẽ quide xp̃o non r&ete sentiunt
Ideo errant quia & debonis reb ac malis nonuerũ sentiunt:
uelut imperitos uitu perant . xpm̃ autem uelut magumlaudant.
Ac sic produnt quod amant xpm̃uero non amant : Quõ quod non
erat xp̃s hoc amant: Ideo ergo in utroq fallunt quia & magũ
esse malumẽ & magus non fuit xp̃s qui a bonus ẽ Qua propter
quõ debis nihil hoc loco dicendumẽ quia xpm̃ uituper ant atq
blas phemant Na de gloria eius loquimur qua ẽ glorificatus in

Expanded text:
non est bonum. Horum trium quae dixi, primum sentiunt non est bonum. Horum trium quae dixi, primum sentiunt Ariani, secundum Photiniani, tertium Manichaei. Sed quia et eorum nihil est bonum, et Christus nihil est eorum, in utroque falluntur: nec dant veram gloriam Christo, quamvis apud eos esse videatur cum laude frequens fama de Christo. Et omnes prorsus haeretici, quos commemorare nimis longum est, qui de Christo non recte sentiunt, ideo errant, quia et de bonis rebus ac malis non verum sentiunt. velut imperitos vituperant, Christum autem velut magum laudant, ac sic produnt quod amant: Christum vero non amant; quoniam quod non erat Christus, hoc amant. Ideo ergo in utroque falluntur, quia et magum esse malum est; et magus non fuit Christus, quia bonus est. Quapropter quoniam de his nihil hoc loco dicendum est, qui Christum vituperant atque blasphemant; quia de gloria ejus loquimur, qua est glorificatus in
Abbreviated transcription (Latin):
re scilic& qui aid quod malum ẽ bonumputant : Et in homine:
qui nonẽ quod putant: qua propter falsaẽ in histrib generib
gloria : Cum aut̃ de aliquo ꝑdnr & propter dm̃ iusto: hocẽ uera¬
citer iusto causa ipsius iusticie frequensẽ famacum laude. Ne¬
ra quidem gloriae : non tamen eacredendũ ẽ beatisicanuistũ
sedlaudantib gratulandumẽ. quia r&te iudicant & diligiut
iustum Quanto magis ergodiis xp̃s non sibi sedeis pro suit glaria
sua quib ꝓfuit morte sua Sed nonẽ uerac̃i a pud er&icos gluna
a pud quostamen frequentem famam uid & habere eũ laude
Nonẽ ha& ueragloria: quia inutro ꝓs ullunt̃. nam & bonum
nonẽ. Unige nitum enimfilium aequalem ñesse gignenti
Nonẽ bonũ unigenitum dĩfilium hominem tantum es se
non dm̃ non ẽ bonum. ueritatis carnem non eẽ uerã carnem.

Expanded text:
re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in homine, re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in homine, quia non est quod putant. Quapropter falsa est in his tribus generibus gloria. Cum autem de aliquo per Deum et propter Deum justo, hoc est veraciter justo, causa ipsius justitiae frequens est fama cum laude; vera quidem gloria est; non tamen ea credendum est beatificari justum, sed laudantibus gratulandum est, quia recte judicant, et diligunt justum. Quanto magis ergo Dominus Christus, non sibi, sed eis profuit gloria sua, quibus profuit morte sua? 3. Sed non est vera ejus apud haereticos gloria, apud quos tamen frequentem famam videtur habere cum laude. Non est haec vera gloria, quia in utroque falluntur: nam et bonum od Christus non est. Unigenitum enim Filium aequalem non esse gignenti, non est bonum: unigenitum Dei Filium hominem tantum esse, non Deum, non est bonum: Veritatis carnem non esse veram carnem,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ laudat̃ p&cator in desideriis animȩ suae & qui
iniquagerit bene dicitur ħsclaudator es non fallunt inlo¬
minib: sed inrebus Malumẽ onim quod bonũ esse creduo
Illi autem qui hoc malo Pargitionis uitio usi sunt. Tales
utique sunt quales eos hi qui laudant non sus picant esse
sed totum quicquid corã hominib: lauda biliter agere uid&ur
nonagat propter dm̃ hocẽ propter uerã iusticiã. sed solam que¬
rat & ab hominib: diligat gloriam : OIli autẽ apud quos fre¬
quens ẽ ei fama cũ laude non eũ putent nisi propter dm̃ lau¬
dabiliter uiuere: nonsallunt᷑ inre: sedsallunt̃ in homine
gratia bonumesse artium peritiam magicarum : Et dumquisq:
patriam liberasse ei sdem qua somnino nescit artib credit᷑
frequentem cũ laude famam quȩgloria definitaẽ. a pud ho¬
mines impios consequatur Errant in utroq qui laudant: &in

Expanded text:
scriptum est, Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui scriptum est, Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur . Hic laudatores non falluntur in hominibus, sed in rebus: malum est enim quod bonum esse credunt. Illi autem qui hoc malo largitionis vitiosi sunt, tales utique sunt, quales eos hi qui laudant non suspicantur esse, sed totum quidquid coram hominibus laudabiliter agere videtur, non agat propter Deum, hoc est propter veram justitiam, sed solam quaerat et diligat ab hominibus gloriam; illi autem apud quos frequens est ejus fama cum laude, non eum putent nisi propter Deum laudabiliter vivere, non falluntur in re, sed falluntur in homine.gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant: et in
Abbreviated transcription (Latin):
quod est doxase alius clarificauit alius glarificauit La¬
tini inter p̃tes in suaquisq translatione posuer : quõ ipsa
ritate gloriosus : Ac ꝑ hoc quod utroq uerbo significat᷑ idip¬
sumẽ Sicut autem definierunt antiqui latinae linguae
cla rissimi auetores gloriaẽ frequens de aliquo famacũ lau¬
magnũ aliquid contulis se sed mundo bonum enim laudare.
quando laudancis errore fallunt᷑. siue lareb siue in homin¬
bus siue in utrisq: : nam in rebus fallunt᷑. quando putant id
bonumes se quod malumẽ: In hominib: autem: quanedo putant
bonũ esse qui malusẽ. Inutrisq uero quando &id quod est
uitium uirtus putat̃ : Et ip̃se qui propter hoc laudatur n
hab& quod putatur siue sit bonus siue sit malus. Donare
quippe ressua sistrionib: uitiuẽ iamane nonuirtus. Et si¬
tis d&alib quam sit frequens famec cũ laude. Quia sicut

Expanded text:
quod est δοξάσει, alius clarificabit, alius glorificabit, laquod est δοξάσει, alius clarificabit, alius glorificabit, latini interpretes in sua quisque translatione posuerunt: quoniam ipsa ritate gloriosus; ac per hoc, quod utroque verbo significatur, idipsum est. Sicut autem definierunt antiqui Latinae linguae clarissimi auctores, gloria est frequens de aliquo fama cum laumagnum aliquid contulisse, sed mundo. Bonum enim laudare, quando laudantes errore falluntur, sive in rebus, sive in hominibus, sive in utrisque. Nam in rebus falluntur, quando putant id bonum esse quod malum est: in hominibus autem, quando putant eum bonum esse qui malus est: in utrisque vero, quando et id quod est vitium, virtus putatur: et ipse qui propter hoc laudatur, non habet quod putatur, sive sit bonus, sive sit malus. Donare quippe res suas histrionibus, vitium est immane, non virtus: et scitis de talibus quam sit frequens fama cum laude; quia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sps sc̃s: In quo & ipse cloctor aliquid amplius ad discere potuit.
ut sint ambo docibilesdõ quam quã &iam interipsos spiritales
sint utiq alii aliis capatiohes atq meliores. Itaut qui damillorũ
ad ea peruenirent. quae non lic& hominib loqui: qua occasi¬
one uaniquidam. apocalipsin pauli quam sanitas non r&cipit¬
a&lesiae: nescioquib fabulis plenã stultis simec p̃sũptione finxer
dicentes. hunc esse unde dixerat raptum se fuisse usq intertiũ
caelum : Et illic. audisse in effabilia uerba quae non lic&
homini loqui: Vbis dixiss& quae ad huc non lic& homini loqui
ut cumq: istorum torabilis ess& audatia: Cũ uero dixerit
quae non lic& hominiloqui: Istiqui sunt qui ha& aud.ent in pu
denter & infeliciter loqui: sed iam istũ sermonem hoc fine
daudam . ꝑ quem uos cupio esse sapientes quidaem inbono. integros aut¬

Expanded text:
Spiritus sanctus, in quo et ipse doctor aliquid amplius addiscere potuit, Spiritus sanctus, in quo et ipse doctor aliquid amplius addiscere potuit, ut sint ambo docibiles Deo . Quanquam et inter ipsos spirituales sunt utique aliis alii capaciores atque meliores; ita ut quidam illorum ad ea pervenerit quae non licet homini loqui. Qua occasione Ecclesiae, nescio quibus fabulis plenam, stultissima praesumptione finxerunt, dicentes hanc esse, unde dixerit raptum se fuisse in tertium coelum, et illic audisse ineffabilia verba, quae non licet homini loqui: ubi si dixisset: Quae adhuc non licet homini loqui, utcunque istorum tolerabilis esset audacia. Cum vero dixerit quae non licet homdenter et infeliciter loqui? Sed jam istum sermonem hoc fine concludam; per quem vos esse cupio sapientes quidem in bono, integros aut