comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sol& uirtutũ suarũ merito celebrari. Siueplateȩ uirtutes in tel¬
leguntur inquibus sapientia siducia liter ait. & circuit ciuitatemdĩ
hierusalem inqua sacramentis diuinis atquemysteriis latũ est scriptura¬
rum mandatum uehementer. In hisigitur plateis laudent senes & anus
luce temporali mitt&ur inȩternas tenebras inferorũ ubierit flecus &¬

Expanded text:
Plateae virtutes intelliguntur: in quibus sapientia fiducialiter agit, et circumit civitatem Dei Jerusalem: in qua sacramentis divinis atque mysteriis latum est Scripturarum mandatum. Vehementer igitur in his plateis ludent senes, et anus, luce temporaria mittetur in aeternas tenebras inferorum: s
Abbreviated transcription (Latin):
forasatq inpublicũ & interioribus erũpentia defidei radice c̃surgure¬
Aut certeito intellegendũ deorsũ radices eius siccentur idestopera quȩ
in hoc scło ꝑp&rauit inueniantur in ania mor tuisque ariditate
similia Sursũ aũt ad teratur messiseius in furoreutique mercedem
laboris suiminime consequatur: Nam domus iuda utescias ait quȩ¬

Expanded text:
foras atque in publicum ex interioribus erumpentia, de fidei radice consurgunt. Aliter: Deorsum radices ejus siccentur, id est, opera, quae in hoc saeculo perpetravit, inveniantur mortua, mortuisque ariditate similia. Sursum autem atteratur messis ejus; in futuro utique mercedem laboris sui minime consequatur. Memoria illius pereat de
Abbreviated transcription (Latin):
legite prius. & sic loquamur. Quasi non sit sincer us uel
solus iob abaldach uerbosus arguitur sed potius qui in spũ nes¬
cio quo instigante loqui non desinat. Vnde& hic ipsebaldach¬
mus ut iumenta & sorduimus coramuobis: Ad huc dicit quod
tam quã bruta animantia sc̃siob eos despexerit. & uilissimos atq
indignos colloquio estimauerit. Qui perdis infurore tuo animã
tuam loquendo contradiuinã iustitiã furoris amentia conci¬
tatus. animae tuae necesseest inferas mortem Numquit prop¬
terte derel inqu&ur terra & trans ferentur rupes delocosuo: tam¬
quam sidicer& Num propter temundus ad reccorẽ suum non ꝑ¬
tinebit ut si quos peccatores in eo inuenerit sicut &teipsũ non puni

Expanded text:
erit hujus verbositatis, quasi non sit sincerus: vel solus Job a Baldad verbosus arguitur: vel quasi spiritu nescio quo instigatus loqui non desinat. Quare repmus ut jumenta, et sorduimus coram te? Hoc dicit, quod tamquam bruta animantia eos sanctus Job despexerit, et vilissimos et indignissimos colloquio existimaverit: et ita iracu? Loquendo contra divinam justitiam, furoris amentia concitatus, animae tuae necesse est inferas mortem. Numquid propter te derelinquetur terra, et transferentur rupes de loco suo? Tamquam si diceret: numquid propter te mundus ad rectorem suum non pertinebit: ut si quos peccatores invenerit, sicut et teipsum, non puni
Abbreviated transcription (Latin):
Inmisit in r&epedessuos. & in maculis eius ambulat. R&is nomine
atq macularũ eius. in eui tabile malũ signi ficatur. quo seuolensquisq
exuere. ipso conamine impediatur atq implic&ur ut corruat. Hu¬

Expanded text:
Immisit enim in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat. Retis nomine Immisit enim in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat. Retis nomine atque macularum ejus, inevitabile malum significatur: quod volens quisque exuere, ipso conamine impeditur, atque implicatur ut corruat.
Abbreviated transcription (Latin):
honore deponat. Sed & angeli propter celsitudinẽ natu rae suȩ
eminentẽq: honorẽ rupes dici possunt. Non ne lux impu extin¬
gu&ur nec splendebit flamma ignis eius. Lucẽ felicittitẽ p̃sentẽ
inqua sc̃s iob gloriosus agebat significauit sicut & salomonait
Lumen uero impiorũ extingu&ur Hancigitur extinctã dix̃
abolo traditus. Quod aũt ait nec splendebit flãma igniseius¬
erit rediturus. Lux ob tenebresc& in taberna culo eius & lucer¬
na quae super eum est extingu&ur. Non solum igitur p̃sentẽ¬
ut dixi felicitatem ammitte sed &iam lux recordationisdĩ
quaẽ erat in tabernaculo cordis eius obtenebrabitur ut ei ds̃ scilic&
in memoriã non ascendat & promerito eius lucerna protectionis¬
eius diuinae quae supereum fuerat extinguatur. Ar tabuntur gres¬
sus uirtutis eius & precipi tabit eũ consiliũ suũ. Sicut superbus confi¬
dens in uirtutesua quarecte seincedere arbi trabatur conclud&ur
tribulationũ angustus & pressuris ut indeomnino exire non possit

Expanded text:
ntelligi. Sed et angeli propter celsitudinem naturae suae eminentemque honorem, rupes dici possunt. Nonne lux impii exstinguetur: nec splendebit flamma ignis ejus? Luce felicitatem praesentem quam sanctus Job gloriosus agebat, significavit, sicut et Salomon ait: Lumen vero impiorum exstinguetur. Hanc igitur exstinctam dixit: aesenti. Quod autem ait: Nec splendebit flamma ignis ejuselicitatem. Lux obtenebrescet in tabernaculo illius, et lucerna quae super eum est, exstinguetur. Non solum, inquit, praesentem felicitatem amittet, sed etiam lux recordationis Dei, quae erat in tabernaculo cordis ejus obtenebrabitur, ut ei Deus scilicet in memoriam non ascendat, et pro merito lucerna protectionis divinae, quae super eum fuerat, exstinguetur. Arctabuntur gressus virtutis ejus, et praecipitabit eum consilium suum. Ut superbus confidens in virtute sua recte incedere arbitratur, concludetur tribulationum angustiis, et pressuris, ut inde omnino exire non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
bescant Deuor& pulchritudinẽ cutis eius. consumat brachia eius
primogenitamors. Pulcrhi tudinem cutis id estornamenta uir¬
tutũ Brachia fortitudinẽ regni eius sicut fecit diobolus qui
ideo primogeni tamors appellatus est . quia ꝑ ipsum primũ in tra¬
uit mors in orbem terrarũ &ipseest suae mortis inuentor. E uel¬
latus detabernaculo suo fiduciatius & calc& super eũ quasi rex in¬
teritus. Ita impius pollutus peccatissuis & obuolutus sẽꝑ conscientia¬

Expanded text:
bit. Devoret pulchritudinem cutis ejus, et consumat brachia illius primogenita mors. Pulchritudinem cutis, id est, ornamenta virtutum, et brachia, fortitudinem regni ejus, confecit diabolus: qui ideo primogenita mors appellatus est: quia per ipsum primum intravit mors in orbem terrarum, et ipse est suae mortis inventor. Avellatur de tabernaculo suo fiducia ejus, et calcet super eum quasi rex interitus. Hunc i
Abbreviated transcription (Latin):
sorbendũ illũ merito ex ardesc&. Laqueus hic ipsediabolus non absur¬
de sentitur qui ad sub plantationẽ calcaneũ pectoris obseruat. Etipse
nihilominus sitis nomine appellatur eo quod uelut in aliquo bonũ
estuans. sitiat hominis mortem: Abs condita est in terra pedica eius
& decipula illius supersemitã Lat& illũ quibus insidiis periturussit
siue insem& ipso pedicã quap̃ pedit pedessuos hab& absconditã idest
obligtitionẽ peccati. & insemita conuersationissuae quase rectepu¬
tabat incedere istius erroris similiter lat& decipula. Undiq terre¬
bunt eum formidines. & in uoluent pedeseius. Siue utalii dixerunt¬

Expanded text:
ontra eum sitis. Laqueus hic ipse diabolus non absurde sentitur, qui ad supplantandum calcaneum, peccatores observat, et ipse nihilominus sitis nomine appellatur: eo quod velut in aliquo bono aestuans sitiat hominis mortem. Abscondita est in terra pedica ejus, et decipula illius super semitam. Latet illum quibus insidiis perditus sive in semetipso pedicam, qua praepedit pedes suos, habet absconditam: id est, obligationem peccati, et in saevitia conversationis suae, qua se recte putat incedere, erroris istius latet decipula. Undique terrebunt eum formidines, et involvent pedes ejus. Sive dolor
Abbreviated transcription (Latin):
rantem ter res ꝑsomnia et ꝑuisiones horrore meconcuti s: hoc
adõ iob sepati dicebat qđ adȩ monib patiebatur quiadistor
facienda adõ acceperant potestatem quiei toruis uultib si ne¬
dubio etminacib: oculis cipparebant i somnis: frendentes etiã
dentib ad deuorandũ eum quasi ora aperientes utinsolitȩ uisi¬
ret quo solent dolores nimi mitigari . et succederent iuges uigi¬
liȩ ut in desinentib cruciatib torqueretur siueuulnera que
uigilans oculis suis uidebat cotidie putrisq scinies uermiũ quo¬
q multitudo discurrentium ꝑ uulnerum sinus ł fouecis credi¬
bile est qđ in somnis ei adȩmonib monstrarent᷑ Quam obrem
elegit sus pendium anima meo et mortemosscimea Satius est
inquitꝰ multo tolertibilius siuictus cruciatib: demorte mea co¬
gitem: quam tuȩ maiestati in rogemblas phemiȩ. Etidcirco di

Expanded text:
e per somnia, et per visiones horrore concuties. Hoc a Deo Job se pati dicebat, quod a daemonibus patiebatur: qui ad ista facienda a Deo acceperant potestatem, qui ei torvis vultibus et minacibus sine dubio apparebant in somnis: stridentes etiam dentibus, et ad devorandum eum quasi ora aperientes, ut insolitae visiret quo solent dolores nimii mitigari, et succederent juges vigiliae, ut indesinentibus cruciatibus torqueretur. Sive vulnera quae vigilans oculis suis videbat quotidie, putrisque sanies, vermiumque multitudo discurrentium per vulnerum foveas, in somnis ei a daemonibus demonstrabantur. Quamobrem elegit suspendium anima mea, et mortem ossa mea. Satius est, inquit, et peccato multo tolerabilius, si victus cruciatibus, de morte mea cogitem, quam tuae majestati irrogem blasphemiam. Desperavi
Abbreviated transcription (Latin):
rer̃: et quasi in nocte sic pailpabunt inmeridie. In meridie utiq
ꝓsperitatis suȩ quȩ solito circa felices scłi huius splendore uane
gloricie amplius feruet quasi longe securitate munitos putabant
ecĩ usq ad uesperã ȩtatis suȩ possessuros in tribulatione subita quȩ
noctis nomin edictaẽ. stuporenimio inangustiis coartati. mortis
eticĩtimore ꝑculsi palpare dicunt᷑ perdito utiq consilio quid fa¬

Expanded text:
runt. Et quasi in nocte sic palpabunt in meridie. Utique prosperitatis suae, quae cum solito circa felices saeculi hujus splendore vanae gloriae amplius fuerit, qua se longa securitate munitos putabant eam usque ad aetatis suae vesperam possessuros: in tribulatione subita, quae noctis nomine dicta est, stupore nimio, in angustiis coarctati, mortis etiam timore perculsi, palpare dicuntur, perditi utique consilio, quid fa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cibhis poenis quas ꝑ missione tua patior non desistis. Nec dimit¬
tis meut glutiam saliuam met̃ : Intercetera mala dolorũ et
cruciaituũ etiam sinanhen habuisse ꝑhibet quatumore fauci¬
ũ hominis halitus intercduditur. et sepe quasi laqueo st rangula¬
tus cibrumpit᷑ pecciui quid faciam tibi ocustos hominũ : pec¬
ccui in his quȩd ixi superius quȩ medicere non decebat qui d

Expanded text:
est, ab istis poenis mihi instantibus non desistis. Nec dimittis me ut glutiam salivam meam? Inter caetera mala dolorum et cruciatuum, synanchim habuisse se perhibet, qua tumore saucius hominis halitus intercluditur, et saepe quasi laqueo strangulatus exstinguitur. Peccavi. Quid faciam tibi, o custos hominum? Peccavi in his quae dixi superius, quae me dicere non decebat: quid
Abbreviated transcription (Latin):
seangustis talialoqui Sicutenĩ illa si habundent pabulis nullam
quasi quȩ ƿellarũ uocem emittunt ut pabuli iopiam ꝓtestentur
similimodo inquiens et egosi pacem etquietem potius quã bellũ haberem
in mebris et hanima mea nullũ sermonẽ durũ asperũ ue ꝓferrem Aut
poterit comedi insulsũ qđ non ẽ scilec̃ditũ : quomodo rationonsinit na¬
situs cybus Ite egonihil insulsũ nihilstultũ contradm̃ locutus sũ nihil
qđ non fidei scle conditũ eẽt operatus sũ Itoi etiustitadi nequaquc̃

Expanded text:
enum steterit? Sicutenim illa cum vel abundant pabulis, nullam quasi querelarum vocem emittunt, ut pabuli inopiam protestentur: simili modo, inquiens, et ego si pacem et quietem potius quam bellum haberem in membris, et in anima mea, nullum sermonem amarum asperumve proferrem. Aut poterit comedi insulsum, quod non est sale conditum. Quomodo ratio non sinit nassit: ita ego nihil insulsum, nihil stultum contra Deum, nihil quod non fidei sale conditum esset, operatus sum. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
iob ita moredit dicere si conuersus ad dm̃ fueris ita utte tuorũ
operũ antiquorũ paenitect cordistui uirtutib et scĩs cogitationib¬
uelut seminib: abundabis dequib: operabona tc̃iquã scitatis filios
poteris ꝓcreare. itautꝓgenies operũ tuorũ multitudimherbarũ
uirentium cõparetur quarũ radices idest speiui res suntus habeas
incorde defixas terratua flores cũ fructib germinabit Ingredi¬

Expanded text:
Job, ita dicere: Si conversus ad Deum fueris, ita ut te tuorum operum antiquorum poeniteat, cordis tui virtutibus, velut seminibus abundabis. De quibus opera bona, tamquam sanctitatis filios poteris procreare: ita ut progenies operum tuorum multitudini herbarum virescentium comparetur, quarum radices, si spe intus habeas in corde defixas, terra tua flores cum fructibus germinabit. Ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
uta pparuitmangelis eius demnaturȩ peccantibus. Sed posteos nullum
angelorum pe casse credendum est quic omneliberũ arbitriũ suum in so¬
lius di caritete agnita sui conditione uerterunt: Sic queim mobiles fac¬
tisunt persistentes inueritate inqua predictus angelus cũ suis sicirenoluit
Proinde angelorum uoluntas peramoremdĩ fticta est in conuertibilis quae

Expanded text:
 aliis angelis ejusdem naturae peccantibus. Sed post eos nullum angelorum peccasse, credendum est, quia omne liberum suum arbitrium in solius Dei charitatem verterunt: sicque immobiles facti sunt, persistentes in veritate, in qua praedictus angelus cum suis stare noluit. Proinde angelorum voluntas per amorem Dei facta est inconvertibilis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
metim &icã cũ meuiderẽ in porta superiorẽ Vmerus meus aiunctime
sua cadit & brachiũ meũ cũ suis ossibus confringat Sc̃ꝑenĩ quasi tu¬
menies suꝑme fluctus timuidm̃ & pondus eius ferre non potui In
humero opert brachio uirtus ꝑ seuerantice acintentiobonorũ
operũ accipi pocest Nissitaẽ in quit irriti ante dñ in ueauunie onines
Soboncsincisiputaiui ciurũ roburmeũ & obrizodoxit fiducia meci
saladeatussũ sup multis diuitiis men & quici plurimci sepperie
manus meaa artuere homophilosophiȩ nullis dutus cenebeancu
munciupiditatis &clationis conceptor fortis simus ciurũ & ic pahili

Expanded text:
meam, etiam cum viderem me in porta superiorem, humerus meus a junctura sua cadat, et brachium meum cum suis ossibus confringantur. Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum, et pondus ejus ferre non potui. In humero, opera: in brachio, virtutis perseverantia; atque instantia bonorum operum accipi potest. Nisi ita est, inquit, irriti antedixi, fiducia mea. Si laetatus sum super multis divitiis meis, et quia plurima reperit manus mea. Verae homo philosophiae, nullo vitio tenebatur, sicut nunc cupiditatis et elationis contemptor fortissimus, aurum etiam pro ni
Abbreviated transcription (Latin):
ris acdilectionis eorũ erga me ammiratione proficer& etlux
uultus mei non cadebat interram: affabilitas ꝑ mixta reueren¬
tiae quã in eius facie refulgentẽ contuebant᷑ apud p̃diccos non ꝓ
nitate uultus illius contẽplabant Si uoluissem i rea deos sedebã
primus. Cumq sederẽ quasi rex circũ stante exercitu ercĩ tamen
autẽ derident me i uniores tẽpore manifestũẽ Quorũ ñ dignabar
pcrtes ponere cũ canibus gregis mei non hoctiphus suꝑbiȩ atꝗ diuitia¬
rũ iactantia fecerat sed uilitas infirmorũ ut deridentiũ illũ partes
nec canibus quondã eius dignȩ fuerint comparari. C&erũ intã ius

Expanded text:
ratione proficeret. Et lux vultus mei non cadebat in terram. Gratia reverentiae, quam in ejus facie refulgentem contuebantur, apud praedictos nonitate vultus illius contemplabantur. Si voluissem ire ad eos, sedebam primus. Cumque sederem, quasi rex ciautem derident me juniores tempore. Manifestum est. Quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. Non hoc typho superbiae atque divitiarum jactantia fecerat, sed utilitate impiorum, et deridentium illum, quorum patres nec canibus quondam ejus digni fuerint comparari. Quorum virtus
Abbreviated transcription (Latin):
inde corues idolerum cultores significantur in qua colores
ut dripr& osi uelnascuntur uelfiunt id puco posaintelleg
qoier brgertibus ubitimor ueridĩ nonẽ fuccita ei quodãmo¬
dotincetust religio quae sub ptextu nominis diiner todamno
dediũ diuerso aecuario sermonũ colore uelucpictura cõpo¬
nituri unt qua silcpis ptiosus eloquio splendeat siue nomine sul¬

Expanded text:
India omnes idolorum cultores significantur: in qua colores, ut dixi, pretiosi, vel nascuntur, vel fiunt: id puto posse intelligi, quia in gentibus ubi timor veri Dei non est, fucata et quodammodo terrena religio sit: quae sub praetextu nominis Dei in errorum mendacio, diverso ac vario sermonum colore velut pictura componitur, et quasi lapis pretiosus eloquio splendeat, sive nomine ful
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui ciltũ scipiunt quod cid tumorẽ arrogantiȩ ꝑtin& in¬
tellegendi sunt. si uesps mali qui secundũparabolã euange¬
lii iactũ iuxta uiã semen dominicũ comedunt hosigitur la
t& bonũ timoris dĩ perditio & morsdixer : curibus nr̃is ciudi¬
uimus fcimã eius potest hoc ut roque nominediabolus dicisi
ue morsille apellari potest ut suiscitellites perditionuncu¬
pentur hiergo dixer: quod famã timoris dĩ audierint non
enĩ negare possunt quia ñ audierint illã quã hnnaturȩ suce
bo nohiditã ꝑceper sed ꝑ inoboedientiȩ malũ eã h abereminimȩ¬
uoluer Ds intellegit uicĩ eius & ipsenouit locũ illius. procer¬
toscit ds̃ quo haecsapientia proper& cui&ic̃ ipsed uccitũ prȩ¬
ticĩ timorissui suꝑ qui&ũ & humilẽ ac crementẽ sermones suos re¬
quiescere delect&ur Siue ds̃ intellegit uic̃ eius quia p̃diccitio
eucingelii peroms fines cerrȩ profectaẽ unde & sequit᷑ dedõ

Expanded text:
ive qui altum sapiunt, quod ad tumorem arrogantiae pertinet, intelligendi sunt, sive spiritus mali, qui secundum parabolam Evangelii, jactum semen Dominicum juxta viam comedunt. Hos igitur latere ait bonum timoris Dei. Perditio, et mors dixerunt, auribus nostris audivimus famam ejus. Potest utroque hoc nomine diabolus dici, sive ille mors appellari potest, ut sui satellites perditio nuncupentur. Hi ergo dixerunt, quod famam timoris Dei audierint: non enim negare possunt, quia non audierint illam, cum in naturae suae bono inditam perceperint: sed per inobedientiae malum, eam habere noluerunt. Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Pro certo scit Deus, quod haec sapientia properet ad locum utiam timoris sui, super quietum et humilem, et trementem sermones suos requiescere delectetur. Sive Deus intelligit viam ejus, quae praedicatione Evangelii per omnes terras prolata est. Unde et sequitur de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
altissimũ ł cintȩuirtutes &ici p̃ cipuȩ nihil prosunt quc̃i uis quisti
incidem ppderaindissit sapiens maignus & clarus sierrorustultiac
teneatur nonsoliunquit quorũ cũque idoloruculturis uerũ suã nec
horu pulchritudine acspe cuȩ magnorũ luminũ delectitussuone
qucisi ador cinseo in corũ uenerattionẽ osculatussũ qrcmilmers nẽc

Expanded text:
altissimum. Tantae virtutes et tam praecipue nihil prosunt: quamvis quisque in eisdem perpetrandis sit sapiens, magnus et clarus: si errorum stultitia teneatur. Non solum, inquit, quorumcumque idolorum culturis, verum etiam, nec horum pulchritudine ac specie magnorum luminum delectatus sum, nec quasi adorans ea, eorum veneratione osculatus sum manum meam, nec
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ incrementa consumens. Si contempsi subire iuditium cuseruomeo & cn¬
cille mex cum disceptarent aiduersũ me siue ut cilii dixer apudme Quid
enĩ faciam cũsurrexerit cidiudicandũ ds̃ &cũ quȩ sierit quid responde
boei num quid non in utero fecitme qui & illum operatus ẽ &formauit
inuulua unus Magnah umilitcis sci uirihuius & magna futuri iu¬
ditu cogitatio Sinegaui quod uolebant pauperibus &oculos uiduȩ ex¬
pectarefeci manifestumẽ si cõme dibucellã mec̃ solus & n comedit pupil¬
lus execc: quici ab infantia mea cre uuit mecũ misercitio & deutero matri
buerit indumentũ & cibsque o perimento pauperẽ Si non bene dixermihi¬

Expanded text:
rerum incrementa consumens. Si contempsi subire judicium cum servo meo et anrerum incrementa consumens. Si contempsi subire judicium cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. Sive ut alii dixerunt, apud me. Quid enim faciam cum surrexerit ad judicandum Deus, et cum quaesierit, quid respondebo illi? Numquid non in utero fecit me, qui et illum operatus est, et formavit me in vulva unus? Magna humilitas sancti viri hujus, et magna futuri judicii cogitatio. Si negavi quod volebant, pauperibus, et oculos viduae exspectare feci. Manifestum est. Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea, quia ab infantia mea crevit mebuit indumentum, et absque operimento pauperem. » Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
meci eradic&ur nihilmanda iorũdĩ ait p̃terii quia nec cormeũ ad qui¬
oscens secutũ ẽ oculos meoscũ concupiscentiȩ imaginesei offerrent
prius quã pactũ cũ ipsis haberẽ neq intrinsecus temrpeprculapociu¬
rent & ꝓnde nech operibus manuũ mecirũ ulla peccati macula potuit
adhȩrere &hocipsũ cumquada iura menti execracione confirmat Side¬
ceptũẽ cormeũ suꝑ muliere &si adostium cimicimei insidiatus sũscor¬
tũsit cilterius ux ormea & suꝑ illã incuruent cilii: hoc enĩ nefasest
& iniquitas maxima ignis estusq ad ꝑditionẽ deuorans & om̃a era¬
dicans genimina secundũnaiturȩ bonũ loquit᷑ ut in tobia scriptuẽ
Quod tibi nonuis fieri aliinefeceris prohdecut nefanda rese & iniquitas ma¬
imae haecfunesta cied&es labilia cogitare uel facere Ignis e incentiue
libidinis om̃a bona uirtutũ deuorans citque umi uersa in homines cimctarũ

Expanded text:
mea eradicetur. Nihil mandatorum Dei, ait, praeterii: quia nec cor meum acquimea eradicetur. Nihil mandatorum Dei, ait, praeterii: quia nec cor meum acquiescens secutum est oculos meos, cum concupiscentiae imagines ei offerrem, priusquam pactum cum ipsis haberem, ne quid intrinsecus turpe transmitterent. Unde nec in operibus manuum mearum ulla peccati macula potuit adhaerere, et hoc ipsum cum quadam juramenti exsecratione confirmat. Si deceptum est cor meum super muliere, et si ad ostium amici mei insidiatus sum, scortum sit alterius uxor mea, et super illam incurventur alii. Hoc enim nefas est, et iniquitas maxima. Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Proinde ait, nefanda res est, et iniquitas maxima: haec funesta ac detestabilia cogitare, vel facere, ignis est incentivae libidinis, omnia bona virtutum devorans, atque universa in homine sanctarum
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit e go inqu animo cũ his obtutibus carnis meȩ definiui cc
stctui ut nihil omnino turpe cit que obscenũ mihi in trinsecus nuntia¬
rent qđ deleccatione uoluptatis intrame iniquis cogitationibus uo¬
lutare & idcir cosecontinentiȩ uirtute prȩcinxerat : timens oculumdĩ¬
cum ipse scrutator cordis sit & om̃s uicis conuerscitionis humanȩ cunctosq
gressus actuum morcaliũ nouerit. Si ambulaui inuanitate & festinautt
indolo pesms cippendatme instacera ius ta &sciat ds̃ simplicitatem
mecim Sc̃s iob certus de aequitate iustitiaedis emanifestari optatho¬
minibus Nonenim aliquidignoraitds ut ex ciminando cognoscat sed
scicit ds̃ itadixit beatus iob ꝓscire cilios facica dñcut cilibi dicit᷑ temp¬
tatuos dñsdsurt ut sciat sidiligitis eum Proeo quod ẽ ut scire c&eros¬
faciat Sideclinauit gressus ms deuia &si secutũẽ oculos meos cormeũ
& inmanibus meis adhȩ sit macul& serã & cilius comedat & ꝓgenies

Expanded text:
 Ego, inquit, animo cum his obtutibus carnis meae definivi ac statui, ut nihil omnino turpe atque obscoenum mihi intrinsecus nuntiarent, quod delectatione voluptatis intra me iniquis cogitationibus volutarem. cum scrutator cordis sit, et omnes vias conversationis humanae, cunctosque gressus actuum mortalium noverit. Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Sanctus Job certus de aequitate justitiae Dei, se manifestari optat hominibus. Non enim aliquid ignorat Deus, ut examinando cognoscat: sed sciat Deus, ita dixit beatus Job, ut scire alios faciat, secundum illud: Tentat vos Deusoculus meus cor meum, et si in manibus meis adhaesit macula: seram, et alius comedat, et progenies
Abbreviated transcription (Latin):
cer& culpemeritũ contigiss& Merens incedebã sine furore consu¬
gens inturba clamabã. Tristis & affectus mȩstitia incedebam
quia pȩne meritũ nesciebã & sine furoris iracundia erã adspem
animi uirtute consurgens quiads docuerat me patientiã ut ciequa¬
nimiter ferrẽ publica satis factione uocifercins & orcins: frater
fuidra conum & socius structionũ Quia cruciatib pȩnarũ aiffectib
dolores meos sibilis temperabã quẽ ammodũ facere dicunt᷑ draco¬
nes quando abelefantibus capiunt᷑. ut proph&aait: faciãplan¬
tũ uel ut draconũ quẽ faciunt ut dixi quando ab elefantibus in¬
terficiunt᷑ & socius strutionũ factus: factussũ insipiens utstrutio
auis stultissima : ut haebes p̃dolore frustrame ȩstimẽ laboras¬
in solitudine factus sũ frater & socius. Cutis mea denigraitiẽ
supme &ossa mea aruer̃ precaumate : & hoc cid pȩnarum eius
cumulum ꝑ tinebat ut histercore constitutus ꝑ multatẽpora soles ar¬

Expanded text:
consurgens, in turba clamabam. Tristis et affectus moestitia, quia poenae meritum nesciebam, et sine furoris iracundia, eram in spem animi virtute consurgens: quia Deus docuerat me patientiam, ut aequanimiter ferrem, publica satisfactione vociferans, et exorans. Frater fui draconum, et socius struthionum. Cruciatu poenarum affectus, dolores meos sibilis temperabam: quemadmodum facere dicuntur dracones, quando ab elephantis capiuntur: ut propheta ait: Faciam planctum velut draconum: quem faciunt ut dixi, quando ab elephantis interficiuntur. Et socius struthionum: fatuus factus sum et insipiens, ut struthio, avis stultissima, ut prae dolore frustra me existiment laborasea denigrata est super me, et ossa mea aruerunt prae caumate. Et hoc ad poenarum ejus cumulum pertinebat, ut in stercore constitutus, per multa tempora, solis ar
Abbreviated transcription (Latin):
sublimasti quaa me subducta itcelisus sũ ueluti suprauentũ
meposueris Scio quia morti trada sme ubi constituttiẽ domus
abire uoluistĩ uerũ tamen ñ ad consuptionẽ eorũ Reconcili¬
ationẽmundi proph&at inxpofuturaẽ dudicit homines ñ inꝑus¬
uia consuptionẽ redigendos sed a liquando aibinferis reuo¬
candos Emittes manũ tuã &si corruerint ipsesclucibis & postredẽp¬
tionẽ qua ꝑ fidẽ inxpoihũ sciluamur. suterũ ꝑpeccatũ fuerint
bis: flebam quondũ suꝑ eo quiafflictus ercit & conpatiebatur
anima mea pciuperi factũ ẽ ut probonorũ expectatione quo¬
miseris condo lebũ malanunc omã sustinerẽ & proluce prospe¬
ritctis tenebras incurrerẽ tormentorũ. Interiora mea effe¬
ruuer absque ulla requiep̃uener medies aifflictionis ubicut
quod eũ dies p̃uenerint puto qđ tẽpus iudicii uoluerit indicare quo
preuentũ seuid &ur. Id circo dixisse quici eũ sibi necdũ uenturũ pu¬

Expanded text:
me sublimasti, qua a me subducta, ita elisus sum, veluti supra ventum me posueris. abire voluisti. Verumtamen non ad consumptionem eorum. Reconciliationem mundi prophetat in Christo futuram, dum dicit homines non in perpetuam consumptionem redigendos, sed aliquando ab inferis revocandos. Emittis manum tuam: et si corruerint, ipse salvabis. Si post redemptionem, qua per fidem in Christo salvamur, itbis flebam quondam super eum qui adflictus erat et conpatiebatur anima mea pauperi emiseros consolabar, mala nunc omnia sustinerem, et pro luce prosperitatis, tenebras incurrerem tormentorum. Interiora mea efferbuerunt absque ulla requie: praevenerunt me dies apraevenerint, puto quod tempus judicii voluerit indicare: quo praeventum se idcirco videtur dixisse, quia cum sibi necdum venturum pu
Abbreviated transcription (Latin):
gifo eduscũ oculis meis ut necogitarẽ quidẽ de uirgine Quã enĩpar¬
tem haber& ds̃ inme de super & heredicatẽ omnipotens de excelsis:
Num quid nom ꝑditio ẽ iniquo & cilienatio opercntibus inius titiã
nonne ipse considerat uias mecis & cunctos gressus meos dinumeraitꝰ
Abhincus que in finẽ ius titias sucis uel maxime & misericordias atq
uirtutes encirrat acreplicatꝰ quae usq aid quintũ decimũ numerum
digerit uelut uirꝑfectus & consũmatus quiciscensiones in corde suo¬

Expanded text:
gi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis Numquid non perditio est iniquo, et alienatio operantibus injustitiam? Nonne ipse considerat vias meas, et cunctos gressus meos dinumerat? Ab hinc usque ad finem, justitias suas, vel maxime et misericordias atque virtutes enarrat, quas usque ad quindecim numeros digerit, velut vir perfectus,
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝑme repere ñcessat ad triuit quẽ cocũ atq ex omni pastocue¬
cudatũ & quai siinimu uulnus redactĩ incesscibili esu uastoque
discruciat Comparatussu luto & assimilatus su fauillȩ &cineri
Ad sumc̃ uilitatẽ ꝑductũ sedicit: quiuul neribus & saniȩ sicut
lutũ conputrescerẽ & f&er& & ex siccantes rursũ carnes eius pu¬
taẽ cciro mea pucre dine & sordibus pulueris. Clamoadte den
&a udisme sto & non respicisme. Indamore intencioe ortntis
addm ineo uero qđ stare seꝑhib& ꝑ seuercintiã se addm̃ habere
indeclincibilẽ dixit fiducia iusticia rũ sucrũ ad dm̃ haec libere
iobsc̃s cloquitur: Mucatus es mihi in crudele & induritia manus

Expanded text:
dum per me repere non cessat, attrivit: quem totum atque ex omni parte circumdatum, et quasi in unum vulnus redactum incessabili esu haustuque discruciat. Comparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri. Ad summam vilitatem perductum se dicit, qui vulneribus et sanie, sicut lutum computresceret, et foeteret: exsiccantibus rursus carnis ejus puarnis ejus putredinem, sordibus pulveris. Clamo ad te, et non exaudis me: sto, et non respicis me. In clamore intentio est orantis ad Deum. In eo vero quod stare se perhibet, perseverantiam se ad Deum habere indeclinabilem dixit. Fiducia justitiarum suarum ad Deum: haec libere Job sanctus loquitur. Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus
Abbreviated transcription (Latin):
fortiores confregerit: Dicebamq innidulomeomoriar & sicutt
palma multiplicabo dies nidus eius exterior homo eius intelle¬
gendus ẽ. quidefȩno cornis illius cõpositus adõ fuercit & cons¬
tructus omnis earofȩnũ In hocigicur nido sẽꝑ semori subtesti¬
ficectione dicebat dum uitis mundi & eius concupis contuis ñ ui uebat

Expanded text:
i abstulerit. Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Nidus ejus, exterior homo ejus intelligendus est, qui de feno carnis illius compositus a Deo fuerat, et constrictus. Omnis enim caro fenum. In hoc igitur nido semper se mori sub testificatione dicebat, dum vitiis mundi, et ejus concupiscentiis non vivebat
Abbreviated transcription (Latin):
suo utique & nondĩ idẽ in loco delectationis suȩ ubi uoluptatib
atq in lecebris non flagrabat igne uitiorũ suorũ ardens sub uer¬
sciẽ sicut dicit proph&a Omnes adulterantes sicut clybanus ardens¬
corda eorũ & sic ut alio locodicit Ambulate in lumine ignis ur̃i
& in flammis quas succendiscis uobis. Lic& hoc ipsũ quod oit¬
igne sub uersaẽ secundũ futurorũ proph&iã & deȩterni igne ĩu¬

Expanded text:
suo utique, et non Dei: id est, in loco delectationis suae, ubi voluptatibus atque illecebris conflagrabat, igne vitiorum suorum ardens subversa est sicut dicit Propheta: Omnes adulterantes, sicut clibanus corda eorum; et in psalmo de ea dicitur: Incensa igni in loco delectationis suae, ubi voluptatibus atque illecebris conflagrabat, igne vitiorum suorum ardens subversa est sicut dicit Propheta: Omnes adulterantes, sicut clibanus
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ ignauiȩ uilitate dispecti qui rodebant insolitudine squalentes
ccla mitate & miseria & mandebant herbas & arborũ cortices &
radix iuniperorũ eratcibus eorũ quide conuallibus istarapien¬
tes cum singula repperissent ad ea cũ clamore currebant prae
miseria & auiditate ea &iã quae extra cibũ erant ł hominũ uel fe¬
rrũ taquã epulas acdelicias in uadeband humectas conualles
p̃nimia aegestate sectantes. Inde sertis habitabant terrentiũ¬

Expanded text:
itudine, squalentes calamitate, et miseria. Et manducabant herbas, et arborum cortices, et radix juniperorum erat cibus eorum. Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea cum clamore currebant. Prae miseria et aviditate, haec etiam quae extra cibum erant, vel hominum, vel ferarum, tanquam epulas ac delicias invadebant, humectas convalles prae nimia egestate sugentes. In desertis habitabant torrentiu
Abbreviated transcription (Latin):
Et se cr& ũ suũ mentẽ suam ideodicere uoluit quid illictumultuosȩ
uitiorũ turbȩ minime perstrepebant Quando erat omnipotens mecũ
& in circuitumeo perimei Quando dm̃ habebait intabernaculosuo
uirtutes ante eũ st&isse tãquã ꝑueriphibent᷑. Qucie id circomas¬
culi appellantur ꝓpt uigorẽ contrauitia resistendi talibus potius¬
fruebatur. Quando lauabã pedes meos butrro. Pedũ uocabulo
in scripturis dominicis modus quidã humane conuersationis & ute¬
cursus plerũq intellegendus ẽ Eluebã inquit ab omni peccati
macula actus meoscũ innocentia & simplicitate uersubar hanc¬

Expanded text:
. Secretum suum, mentem suam ideo dicere voluit, quia illic tumultuosae vitiorum turbae minime perstrepebant. Quando erat Omnipotens mecum, et in circumitu meo pueri mei. Quando Deum habebat in tabernaculo suo: virtutes ante eum stare tamquam pueri perhibentur, quae ideo masculi appellantur, propter vigorem contra vitia resistendi: talibus ebatur. Quando lavabam pedes meos butyro. Pedum vocabulo in Scripturis divinis, modus quidam humanae conversationis plerumque intelligendus est. Lavabam, inquit, ab omni peccati macula actus meos, et cum innocentia et simplicitate versabar
Abbreviated transcription (Latin):
& sicut mutus qui nonaperit ossuũ Quis mihi tribuat auditorẽ
ut desiderium meũ omnipotens cudicit & librũscribat ipse quiuidi¬
cct ut hi humero meo portẽ illũ & circũdẽ illũ quasi coronã mihi
persingulos gradus meos pronunti abo illũ & circũquasi principios¬
de monstraturus c&eris inhumerosuo loco uidelic&cumctis conspi¬
cuo circũ ferat eoque libro prolaboris sui meritis uel ut corona glo¬
mete coronectus ꝑsingulos eũ grcidus uircut ũ siue profectuũ suorũ
inerementa ancedm̃ recerisendo pronunci& & omniũ bonorũ suorum

Expanded text:
 custodiam ori suo. Quis mihi tribuat auditorem, ut desiderium meum audiat Omnipotens, et librum scribat ipse qui judicat, ut in humero meo portem illum, et circumdem illum quasi coronam mihi? Per singulos gradus meos pronuntiabo illum, et quasi principi ofdemonstraturus caeteris, in humero suo, in loco videlicet cunctis conspicuo confert; eo quod libro pro laboris sui meritis velut corona gloriae coronatus, per singulos gradus virtutum, sive profectuum suorum incrementa ante Deum recensendo, pronuntiat. Si adversum
Abbreviated transcription (Latin):
saipientia & recedere timalo intellegentia Altertimor est
ne quis quã dñm offendat alter uerosi offenderit Illeprior sẽs &lau¬
dabilis is tecilius nonh cibens caritatẽ sed poenã Prohide dehoc
cola sua dicens Timor nonẽ incaritate sed ꝑfectacarittis forcis
& dixit perparaibolã dicturũ scm̃ iobquȩ subiecta sunt ipstititu

Expanded text:
sapientia, et recedere a malo, intelligentia. Alter timor est, ne quisquam Deum offendat: alter vero si offenderit. Ille prior sanctus, et laudabilis, iste alius non habens charitatem sed poenam. Proinde de hoc tola sua dicens: Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras a d
Abbreviated transcription (Latin):
ph&a ait osmeum a perui & ad traxis pm̃. ut uidelic& scipiat
homo dm̃ & timeat acrecedere amalo intellegat non ade¬
comparari. Vnde ergosapientia ueni& & quisest locus in¬

Expanded text:
pheta ait: Os meum aperui, et attraxi spiritum, ut videlicet sapiat pheta ait: Os meum aperui, et attraxi spiritum, ut videlicet sapiat homo Deum et timeat, ac recedere a malo intelligat. Non adaecomparari. Unde ergo sapientia venit, et quis est locus in
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui bnbociđo nomine rutilent dignitcitis &diuitiaruglo¬
ria splendecnt ł łiutique nonhcibenter sierintligion
timorẽ pronihili habebuntur eo quod non possint uelut ꝓmerito
gloricesuȩ ad commutationẽ scipientiȩ singularis accedere
excelsa & eminentia non memortibuntur compartitione eius
&iam si excelsci sint & plurimũ eminentia quȩ cumq increcitu¬
ris ut sunt &iã angelicȩ potestates minima omnino immo potius
digna memoriȩ er in cõparatione rei illius quȩ fac̃ omnẽ creci¬
turã racionalẽ dõ placere eique scõ amore coniungi Et ideo
p̃fertur illis eminentibus & excelsis timoris huius cemodi sapi¬
entia quia sine illa nihil sunt ante dm̃ sicut &ipsedicibolus qui
amissotimore diuinȩ reuerentiȩ perdidit sem&ipsũ Sic itaiq
codiuntur & peccata uitantur. Trahitur autẽ sapientia deo¬
cultis. haccigitur aliunde non potest niside suꝑnis assummi
si uede intimis cordis affectibus donoscĩ sp̃s trahitur ut pro¬

Expanded text:
tur: qui in hoc saeculo nomine dignitatis, et divitiarum gloria splendent: hi utique non habentes verae religionis timorem, pro nihilo habebuntur: eo quod non possunt velut pro merito gloriae suae, ad commutationem sapientiae singularis accedere. Excelsa et eminentia non commemorabuntur in comparatione ejus. Etiam si excelsa sint, et plurimum eminentia quaecumque in creaturis sunt: ut sunt etiam angelicae potestates, minima omnia, immo potius indigna memoria erunt, in comparatione illius, quae fecit omnem creaturam rationalem Deo placere, eique sancto amore conjungi. Et ideo praefertur illis eminentibus excelsis timoris hujusmodi sapientia: quia sine illa nihil sunt ante Deum, sicut et ipse diabolus qui amisso timore divinae reverentiae, perdidit semetipsum. Trahitur dit semetipsum. Trahitur autem sapientia de occultis. Haec igitur aliunde non potest nisi de supernis assumi, sive de intimis cordis affectibus, dono sancti Spiritus trahitur, ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
Sili insinagogti iudȩorũ moriar atq ineorũmentibus ruci figar
ubiseđm hominẽ conuersatus & natussũ & ingentibus ubi pal ma
ule comꝑmet crucisq uxillũ erectũe᷑ multipli cabo diesdicenseis
tacdego uobiscũ sũ omnibus diebus usque cid consuonatione sli Quia
sicut ast in subsequentibus Radrmea apertaẽsecus a quas firoe
morcibitur in messione mea itceritinnationibus utrado iđ fides
qua mihi placeri uol ut om̃s scĩmihi in p̃teritis placuer pacearidu
tione aederna ros gatiȩ & muneris erit largiente ner dibus dili
Siuertidix caritatis mȩȩ atq dilectionis quȩftacẽ in cordibus dili

Expanded text:
it, sicut ait Judaeis: Moriar, et in eorum mentibus crucifigar: ubi secundum hominem conversatus, et natus sum, et in gentibus, ubi palma victoriae meae, crucisque vexillum erectum est, multiplicabo dies, dicens eis: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem sasummationem saeculi. Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione mea. Ita erit in nationibus radix, id est, fides qua mihi placeri volui: ut omnes sancti in praeteritis placuerunt: ut pattione aeterna, ros gratiae, et muneris erit me largiente profluus. Sive radix charitatis meae atque dilectionis, quae fixa est in cordibus dili
Abbreviated transcription (Latin):
do contulerit. Uidit autẽ dixit pro eo quod ante conspec¬
tum eius adimpl&io siue effectus siue uoluntatis asstiterit
inecclesic Profunda quoque fluuiorũ siue ut aliidixer¬
inlucẽ. Hosigitur fluuios non absurde singulos libros
u& eris instrumenti esse sentimus. inquorũ profundis late¬
bris abscondita erant ecclesiae sacramenta quȩ htempo¬
rescilucitoris ds̃pater scrutcitus sit iđ in adimpletionem
eorũ omãq p̃dicto sunt manifestans. Igitur non itaidicit᷑¬

Expanded text:
 beneficia. Vidit autem dixit: eo quod ante conspectum ejus adimpletio sive effectus suae voluntatis, exstiterit in Ecclesia sua. Profunda quoque fluviorum scrutin lucem. Hos igitur fluvios non absurde singulos libros veteris Instrumenti esse sentimus: in quorum magnis latibulis erant Ecclesiae sacramenta, quae in tempora Salvatoris Deus Pater scrutatus sit: ad impletionem eorum omnia quae praedicta sunt manifestans. Sive quia
Abbreviated transcription (Latin):
entia uero ubi inuenitur. & quis ẽ locus intellegentiȩ: quod
hoc quasih quirens ait Difficilem rem & quȩ uix inuenicat᷑
uoluit indiccire. Immo quȩ nisidõ demonstrante nec hiueniri
possit ab homine nec haberi quod & ipse iob in subsequentibus de¬
clartiuit it dicens & dixit homini utiq ds̃ Ecce timordñĩ ipstiẽ
scipientia & recedere a malo intellegentia Nescithomo p̃tium
cius h aecdicendo ĩnestimabilẽ esse scipientiã timoris dĩsig¬

Expanded text:
entia vero ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? Quod hoc quasi inquirens ait, difficilem rem, et quae vix in invenitur, voluit indicare, immo quae nisi a Deo demonstrante, nec inveniri posset ab homine, nec haberi. Quod et ipse Job in subsequentibus declaravit, ita dicens: Et dixit homini, utique Deus: Ecce timor Domini ipsa est sapientia, et recedere a malo intelligentia. Nescit homo pretium ejus. Haec dicendo, inaestimabilem esse sapientiam timoris Dei sig
Abbreviated transcription (Latin):
Principatus & potes tates traduxit palam triumphans eos
insem&ipso In p&ris riuosscidit : Duris scilic& precordus
gentium & nimia infidelitate constrictis abundantiã gratia¬
rum suarum largitus ẽ & uelut riuos affluentes uberẽ copiã
doctrinarũ distribuit hoc ipsum enimdiscribuisse intellegit᷑
doctrinam spĩritalẽ legis & proph&arũ dequa iscucis ait Quisi¬
gente tamquã intraqua sdã angustias defluebat: Quae &io¬
lex mosarcȩ preceptis uelut quibusdã quasiriparũ obicibus
clcudebatur huiuscemodi disruptis obstaculis de cilueo le¬
gis superomnẽ terrã euangelio hundante diffunder& poss¬

Expanded text:
principatus, et potestates palam triumphavit in semetipso. In petris rivos excidit. Duris scilicet praecordiis gentium, et nimia infidelitate constrictis: abundantiam gratiarum suarum largitus est, et velut rivos aquae fluentes, uberem copiam doctrinarum tribuit. Hoc ipsum distribuisse intelligitur, doctrinam spiritualem Legis, et prophetarum de qua Isaias ait: Qui sigente tamquam intra quasdam angustias defluebat, quae etiam Mosaicae legis praeceptis, velut quibusdam quasi riparum obicibus claudebatur. Hujuscemodi disruptis obstaculis, quasi de alveo legis super omnem terram Evangelio abundante diffudit.
Abbreviated transcription (Latin):
tur interras sicut indiluuio factũ legimus. Sp̃italis autẽ isteẽ intellectus.
ut nubes scõs doctores interp̃temur ecłe. quiaquas euangelii portant
tas rigantis per duxerit. utirrigentur terraepopulorũ. & dehaccaelesti
pluuit uirtutũ fruges sp̃itali operatione multiplicent. Quas aquas de suꝑ¬
nis abundanter defluentes ligat ds̃ innubib: suis. ut unicuiq: secundũ capaci¬
tatem cordis suitantũ doctrine tã quã aquȩ effundant. quantũ suscipien¬
tis possibilitas patitur. Nesimulfortassis effuse obsint cordibus. minus ua¬
lentibus abundantiorem sustineredoctrinã:. Quitenet uultũ solisui. id ẽ
sententiã atq terrorẽ iudicii suireseruat in pos terũ iustitiaesu& & pietatis
sedem in omnicreatura sua. Ueritatis gła resplendentẽ ds̃ tenere dicitur
quod est manifes tationẽ secretorũ iudiciorũ suorum obuelare atq: absconde¬

Expanded text:
tur in terram, sicut in diluvio factum legimus. Spiritualis autem iste est intellectus, tur in terram, sicut in diluvio factum legimus. Spiritualis autem iste est intellectus, ut nubes sanctos doctores interpretemur Ecclesiae, qui aquas Evangelii portant sancto deferunt: ut irrigentur terrae populorum: et de hac coelesti pluvia, virtutum fruges spirituali operatione multiplicentur. Quas aquas de superna abundantia defluentes, ligat Deus in nubibus suis: ut unicuique secundum capacitatem cordis sui, tantum doctrinae, tamquam aquam effundat, quantum suscipientis possibilitas patitur: ne simul fortassis effusae, obsint cordibus, minus valentibus abundantiorem suscipere doctrinam. Qui tenet vultum solii sui. Sententiam judicii sui reservat in posterum. Justitiae suae, et pietatis sedem in omni creatura sua, veritatis gloria resplendentem Deus tenere dicitur, quod est manifestationem secretorum judiciorum suorum obvallare atque absconde
Abbreviated transcription (Latin):
nihi li memorat appensam. Hoc sic intellegendum. siue quod terra ex
nihilo factasit siue quia in fraterrã nihilsit quoterra sustineatur. cũ
ipsa uni uersa sustineat. ipse autẽ in enarrabilit̃ dĩ uirtute libretur. qr
in ipso sunt uniuersa & ab illo om̃a continentur. dequo apłs dicit Porans
ter quidem dicitur. sed totus sinstri operis auctorẽ Hicigitur superuacu¬
um dilatatur: id est super frigidos fideatq in credulos. qđ est suꝑ in anes
auerareligione & uacuos atq: uteis uelut rex dominetur supereos extenditur
Rursũ illiipsincreduliquosscs iob t̃rae nomine appellauit suꝑdiabolũ quidã pna¬
super nihilum appendantur. Quiligat a quas in nubibus suis ut nonerũ pan
pariter deorsum: Per has nubes scilic& altitudine ipsaspatiosi aeris co¬
lantur aquae decȩlo. sicut & alio loco dedõ italegimus. Cribrans aquas
denubibus suis : Hocigitur modoligatȩ dicunt᷑. qm̃ nonsimuleffundun¬

Expanded text:
ndit terram super nihilum. Hoc sic intelligendum est: sive quod terra ex nihilo facta sit, sive nihil infra terram sit, quo terra sustineatur, cum ipsa universa sustineat, et ipsa innumerabiliter Dei virtute libretur, quia in ipso sunt universa, et ab illo omnia continentur. De quo Apostolus dicit: dicitur, sed totus sinistri operis auctor est. Hic igitur super vacuum dilatatur, id est, super frigidos fide atque incredulos, quod est super inanes vera religione, et vacuos; atque ut eis velut rex dominetur, superextenditur. Rursum illi ipsi increduli, quos sanctus Job terrae nomine appellavit: super diabolum, qui aacuum et nihilum appendantur. Qui ligat aquas in nubibus suis, ut non erumpant pariter deorsum. Per has nubes in altitudine ipsa spatiosi aeris colligantur aquae, sicut et alio loco de Deo ita legimus: Cribrans aquas de nubibus suis. Hoc igitur modo ligatae dicuntur, quoniam non simul effundun
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiȩ scõs eius propt̃ fecunditatẽ bonorũ operũ appella uit
quos &iam & propt̃ gratiarũ diuisiones glebas sc̃s sp̃s uoluit nun¬
cupare quȩ uri merito nom ine censentur inquarũ occultis
uenis tam quã animarũ sinibus sensus magni prȩliosi quae
tuitus est ecim oculus uulturis sub his nominib: auis & uulturis
inimicos ecclesicae intellegamus qui tenebris malitiȩ obeȩ cstun
habentes intellectum nescierunt uitẽ siue se mitam uocitionis eius
quaadm̃ ambulans perfidem reuertitur uel quȩhere ditus ae

Expanded text:
Ecclesiae, sanctos ejus propter fecunditatem bonorum operum appellavit, quos etiam et propter gratiarum divisiones, glebas sanctus Spiritus voluit nuncupare: quo auri merito censerentur, in quarum occultis venis tamquam animarum seminibus, sensus magni pretiosique tuitus est eam oculus vulturis. Sub his nominibus, avis et vulturis, inimicos Ecclesiae intelligamus, qui tenebris obscuratum habentes intellectum, nescierunt semitam vocationis ejus, qua ad Deum ambulans per fidem revertitur. Quique diversis e
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ celorũ Hugitur iudȩã terrcĩ uidelic& infideliũ ut gentib
annuntiarent euangelium noncalcauer̃ sicut ipsidicut in actib
apostolorum Uobis quidem primũ oportuerat uerbũdiloqui
sed quia uos indignos iudicastis uita a&erna ecce conuertimur
ad gentes. Sic itaq factum ẽ istis euangelitantibus uerbum
ut mons xp̃s inmaregentiũ transplanar&ur qui a & deeissi
militer proph&aitũẽ & trans ferent᷑ montes in cormaris. Idẽ
uel proph&arũ uel euangelistarũ oracula ad credituros
gentiũ populos transferent᷑ Nec ꝑ transiuit perecim leȩna
Quod autem dicit non pertransiuit hoccut non recessit aiudȩa
sed ibidem infidelitatis superbia & domincitio in imici iugi¬

Expanded text:
runt. Hi igitur Judaeam, terram videlicet infidelium, ut ei annuntiarent Evangelium, non calcaverunt. De quibus dicitur in Actibus apostolorum: Vobis oportuerat primum verbum Dei loqui, sed quia indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes. Sic itaque factum est istis Evangelizantibus verbum, ut mons Christus in mare gentium transplantaretur. Unde et in psalmo ait: Et transferentur montes in cor maris: id est, vel prophetarum, vel evangelistarum oracula, ad credituros gentium populos transferentur. Non calcaverunt eam filii Quod autem dicit, non pertransivit: hoc ait: non recessit a Judaea, sed ibidem infidelis superbia permansit. Aliter