comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
appetitos suos occidert̃ filios. alie in fame
ut legimꝰ partꝰ ꝓpͥos comedert̃ huma¬
nis pignorib mat̾ sepulchrũ facta ẽsisciũ
ꝓli parentis uterus sic̃ murus uallo
quodam intumoꝵ uiscerũ. pignora
moffensa ꝯseruat. Diusa gͥ pisciũ
genera: diu̾sos usus hñt. Alii oua ge¬
nerant. alii uiuos pariunt atq for¬
matos. Et qui oua generant ñ ndo̾
texunt ut aues. ñ diurni fotꝰ laborẽ
induunt. ñ cum molestia sui nutri¬
unt. Eecidit ouũ quod aqua gremio
quodam nature suȩ quasi nutrix
blanda suscepit: ⁊ animal celeri fotu
redlidit. Continuo enĩ tactu parentiᷤᷤ
animatũ ouum cecidit. & piscis exi¬
uit. Tum deinde quã pura ⁊ inuiola¬
ta successio: nullus alt̾is generi suo mis¬
cet᷑. Tymallꝰ tymallo. lupꝰ lubo. Scor¬
pena quoq castitatẽ inmaculati conu¬
bii. generisuo seruat. Itaq habet pu¬
dicitiam generis ł uenenũ generis sui

Expanded text:
adpetitos suos occiderunt filios, aliae in fame, adpetitos suos occiderunt filios, aliae in fame, ut legimus, partus proprios comederunt. humanis pignoribus mater sepulchrum facta est, piscium proli parentis uterus sicut murus uallo quodam intimorum uiscerum pignera inoffensa conseruat. diuersa igitur piscium genera diuersos usus habent; alii oua generant, alii uiuos pariunt atque formatos. et qui oua generant non nidos texunt ut aues, non diuturni fotus laborem induunt, non cum molestia sui nutriunt. cecidit ouum, quod aqua gremio quodam naturae suae quasi nutrix blanda suscepit et animal celeri fotu reddidit. continuo enim tactu parentis animatum ouum cecidit et piscis exiuit. tum deinde quam pura et inuiolata successio ! ut nullus alteri, sed generi suo miscetur, thymallus thymallo, lupus lupo! scorpaena quoque castitatem inmaculati conubii genensgeneris sui seruat. itaque habet pudicitiam generis <sui>, sed uenenum generis sui
Abbreviated transcription (Latin):
aliaq cet̾a huiꝰmõi. Quȩ cũ edidint
partꝰ si qͥa forte insidiarũ terrorisq p̃¬
senserint circa catulos suos quẽquam
moliri: quo tueant᷑ eos uel tenere eta¬
tis pauorẽ mat̾no affectu cõprimant:
aperire ora :⁊ innoxio partꝰ suodente
suspendere. int̾no quoq recipere cor¬
pore. & genitali ferunt᷑ aluo absconde.
Quis humanꝰ affectꝰ hanc pisciũ pie¬
tatem possit imitari: õcula nobis
satietati sunt. illis ñ satis ẽ aꝑire uisce¬
ra natosq recipere. ac reuocare inte¬
gros: atq iterũ fotu quodã eos suica¬
loris animare & sp̃u alere  diuosq in
corpore uno uiui̾e: donec aut sec̃itatẽ
deferant. aut corp̾re suo obiecto natos
suos deffendãt aꝑicłis Qͥs hȩc
uidens ⁊ sipossit obtin̾e. ñ tantȩ
pisciũ pietati cedat qͥsñ miret᷑ i stupeat
ut seruet nat᷑amn piscib qd̾ ñseruat in
hõib pleriq exsuspiciõe nou̾calib odiis

Expanded text:
aliaque cete huiusmodi. quae cum ediderint aliaque cete huiusmodi. quae cum ediderint partus, si quid forte insidiarum terrorisque praesenserint circa catulos suos quemquam Ionae, quo tueantur eos uel tenerae aetatis pauorem materno affectu conprimant, aperire ora et innoxio partus suos dente suspendere, interno quoque recipere corpore et genitali feruuturferuntur aluo abscondere. qui humanus adfectus hanc piscium pietatem possit imitari? oscula nobis satietati sunt, illis non satis est aperire uiscera natosque recipere ac reuocare integros atque iterum fotu quodam eos sui caloris animare et spiritu adolere suo duosque in corpore uno uiuere, donec aut securitatem deferant aut corpore suo obiecto natos suos defendant a periculis. quis haec uidens, etsi possit obtinere, non tantae piscium pietati cedat? quis non miratus stupeat, ut seruet natura in piscibus quod non seruat in hominibus ? plerique ex suspicione nouercalibus odiis
Abbreviated transcription (Latin):
quarum uitulos fugiunt & leones:
ut his ꝓpheticũ illud dictum de ec¬
clesie sc̃ĩtate iure ꝯueniat. Tunc lu¬
pit agni simul pascent᷑: leo ⁊ bosfi¬
mul paleas manducabunt. Nec mi¬
rum quandoquidẽ etiã in eccłia aq̃
ilud oꝑant᷑: lit p̃donũ abluta neqͥ¬
tia cum innocentib cõparet᷑. Quit
etiam purpuras cõmemorẽ. quȩ
orna nt regum coniuuia. amic¬
tus imbuunt: aquarũ ẽ gͥ q̃d in regibꝰadorat᷑:
aquarũ: spes illa que fulget. Aade
porcos maris. etiam iudeis gratos. quia
nichil ẽ cõmune quod ñ aqua ablu¬
at. Et ideo cõmunes eos sic̃ in terra
editos. ẽstimare ñ possunt. Innume¬
ri itaq usus. innumera genera pisciu.
Alii oua generant. ut uarii maiores
quos uoeant troctas. & aquis foueu¬
da
tãꝙͣ legis ꝑpetuȩ munus exequit᷑. blanda
quedã mat̾ animantiũ: Ali uiuosfetꝰ
edunt de suo corꝑe. ut mustelȩ :⁊ cani¬
cula. ⁊ cetȩ ingentia. delfines : focȩ.

Expanded text:
quarum uitulos fugiunt et leones. quarum uitulos fugiunt et leones. ut his propheticum illud mentis de ecclesiae sanctitate iure conueniat: dominus lupi et agni simul pascentur, leo et bos simul paleas manducabunt. Decnec mirum, quandoquidem etiam in ecclesia aquae illud operantur, ut praedonum abluta nequitia cum innocentibus comparetur. quid etiam purpuras memorem, quae ornant regum conuiuia, amictus inbuunt? aquarum est igitur quod in regibus adoratur, aquarum est species illa quae fulget. adde porcos maris etiam Iudaeis gratos, quia nihil est commune, quod non aqua abluat, et ideo communes eos sicut in terra editos aestimare non possunt. Innumeri itaque usus, innumera genera piscium. alii oua generant, ut uarii maiores, quos uocant troctas, et aquis fouenda legis perpetuae munus exsequitur, tanquam blanda mater animantium. Alii vivos fetus edunt de suo corpore, ut cete inculae et cete ingentia, delphines et phocae
Abbreviated transcription (Latin):
Pura si quis uult cognoscere. a diu̾sis
piscatoribꝰ locoꝵ querat. Nemo enĩ po¬
cest omnia cõprehendere.C. anes sane
& in mari caue. quos ⁊ in eccłia molestes
ẽe & cauendos. apłs docet dicens. Caue¬
te canes. cauete malos oꝑarios. Muste¬
lȩ grauis in terris odor: in aquis suauis.
Terrena se nouit uindicta fetoris ulcis¬
si hȩc ñ minorẽ habet gr̃am capta ꝙͣ
libera. Neq te inhonoratũ nr̃a prose¬
cutione thimalle dimittam. cui a flo¬
re nom inoleuit seu ticini te unda
fluminis. seu amoeni athesis umbra
nutriuerit. flos es. Deniq sermo testa¬
tior. qͦd de eo qui gratã redoleuit sua¬
uitatẽ dictum facete sit. aut piscem
inolet aut fiorẽ: Ita idẽ ꝓnuntiatꝰ :
piscis odor ẽẽ. qui floris. Quid spetie
tua gratiꝰ. quid suauitate iocundius.
quidodore fraglantiꝰ: quod mella fra-¬
glant hoc tu corꝑe tuo spiras. Quid
ritudines: nescit hos lupos agnus
timere. Tanta ẽ aquarum gratia.

Expanded text:
plura si qui stultus cognoscere, a diuersis plura si qui stultus cognoscere, a diuersis locorum piscatoribus quaerat; nemo enim potest omnia conprehendere. canes sane et in mari caue, quos et in ecclesia molestos esse et cauendos apostolus docet dicens: cauete canes, cauete malos operarios. mustelae grauis in terris odor, in aquis seruari. terrena se nouit uindicta faetoris ulcisci, haec non minorem habet gratiam capta quam libera. neque te inhonoratum nostra prosecutione, thymalle, dimittam, cui a flore nomen inoleuit. seu Ticini unda te fluminis seu amoeni Athesis unda nutrierit, flos es. denique sermo testatior quod de eo qui gratam redoluit suauitatem dictum facete sit: aut piscem olet aut florem ; ita idem pronuntiatus est piscis odor esse qui floris. quid specie tua gratius, quid suauitate iocundius, quid odore Petri? quod mella fraglant, hoc tu corpore tuo spiras. quid uocauit? nescit hos lupos agnus timere. tanta est aquarum gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
sui generis. Quid dicã genera serpen¬
tum. dracones. murenas. anguillaf nec
pret̾nittam scorpios. ranas. testudinẽ.
mustelas quoq ⁊ canes maritimos. ui¬
tulos marinos. cete inmania. delfinas
focas. leones. Quid adtexam & merulas.
turdos. pauos quoq quoꝵ & colores in
auib uidemꝰ exp̃ssos. ut igre meruiãs
paui diu̾so colore. dorsa ⁊ colla depicti
sint: turdi aluo uarii & cet̾a: quoꝵ sibi
terre speties & nomina uendicarunt.
Nam priꝰ in mari ista ceperunt: diu̾sisq¬
fluminib Siquidẽ aqua prior.: animaꝵ
uiuentium reptilia. diuino nutu imꝑa¬
ta ꝓduxit. Adde hanc grãm qͦd ea quȩ
timemꝰ in terris. amamꝰ in aquis. Et enĩ
noxia e in terris. in aqua innoxia sunt:
atq ipsi angues sine ueneno. Leo t̾ribi¬
ls in terris: dulcis influctib Murena ꝗͣ
ferunt aliquid habere noxium: esca p̃¬
ciosior ẽ. Rana horrens in paludib deco
ramaquis. omnibꝰ fere p̃stat alimentis.

Expanded text:
81 sui generis. Quid dicam genera serpen81 sui generis. Quid dicam genera serpentium, dracones, muraenas, anguillas? Nec praetermittam scorpios, ranas, testudines, mustelas quoque et canes maritimos, vitulos marinos, cete immania, delphinas, phocas, leones. Quid attexam etiam merulos, turdos, pavos quoque, quorum etiam colores in avibus videmus expressos, ut nigri merulae, pavi diverso colore dorsa et colla depicti sint, turdi alvo varii, et caetera quorum sibi terrae species et nomina vindicarunt? Nam prifluminibus, siquidem aqua prior animarum uiuentium reptilia diuino nutu imperata produxit. adde hanc gratiam, quod ea quae timemus in terris amamus in aquis. etenim noxia in terris in aqua innoxia sunt atque ipsi angues sine ueneno. leo donauerit in terris, dulcis in fluctibus. muraena. quam ferunt aliquid habere noxium, esca pretiosior est. rana horrens in paludibus, decora in aquis omnibus fere praestat alimentis.
Abbreviated transcription (Latin):
Quin &̃e cum pleraq pedes habeant
& ambulandi usũ eo qd̃ sint ã fibiaq̃
uel inaquis uł int̃ris iuuant ut s̃
phoce chorcodrilli eqͥ fluuiale̾ qͦs
ippopotamos uocant eo qd̃ hi gene
aquaꝵ s̃. ñ ambulant s natant. Alas
uestigio utuntur pedis ad ĩcedendũ
s tanquam remo ad reptandum:
Siquidẽ & nauis acta remis labitur
& aquas sulcat carina. Producan
aquȩ reptilia dixit dominus. Bre¬
us sermo sed uehemens oe late pa¬
tens communem minimis & mari¬
mis naturam infudit. Eodem mo¬
mento producitur ballena qͦ rana.
eiusdẽ uoꝑatioĩs innascit᷑. Nõ labo¬
rat ĩ maximis ds̃ ñ fastidit ĩ minuns
Nec doluit natura parturiens delf.¬
nas: sicut non doluit cum exigu¬
os murices clocleasq produceret.
Aduerte o homo quanto plura in
mari quam interris sint: nume¬
ra si potes omnia piscium gen̾a il
minutoꝵ uel & iam maximoꝵ se¬
carabos. cancros. ⁊ in his innumerabilia

Expanded text:
quin etiam cum pleraque pedes habeant quin etiam cum pleraque pedes habeant et ambulandi usum eo quod sint amphibia, quae uel in aquis uel in terris uiuant, ut sunt phocae, crocodilli, equi tribuit, quos hippopotamos uocant eo qaquarum sunt, non ambulant, sed natant, nec vestigio utuntur pedis ad incedendum, sed tanquam remo ad reptandum. Siquidem et navis acta remis labitur, et aquas sulcat carina. CAPUT II. Producant aquae reptilia, dixit Dominus. Brevis sermo, sed vehemens, et late palens, communem minimis et maximis naturam infudit. Eodem momento producitur balena quo rana ejusdem vi operationis nascitur. Non laborat in maximis Deus, non fastidit in minimis. Nec doluit natura parturiens delphinas; sicut non doluit, cum exiguos murices cochleasque produceret. Adverte, o homo, quanto plura in mari quam in terris sint. Numera si potes, omnia piscium genera vel minutorum, vel etiam maximorum, secarabos, cancros, et in his innumerabilia
Abbreviated transcription (Latin):
S neq ꝗͣ multe species ⁊ nomina
sint possumus enarrare. q̃ om̃ia i¬
mom̃to diuinȩ p̃ceptionis anima¬
ta s̃. Simul coibat forma corpr̃is
cuius uircitis. Repleta erat t̃ra
germinib. mare impletͣ anunanti¬
b Ibi insensibilia pullulabant. hic
sensibilia uersabant᷑. Int̃ris qͦ aqͣ
suas sͥ uendicat portiones. Lãbuñ
t̃ram pisces aqͣꝵ & ex ea sͥ predam
requirunt. Culices qͦ ⁊ ranuncli cir¬
ca genitales strepunt paludes ⁊ ipse
audier̃ dñi mandatũ dicentis. Pro¬
ducant aq̃ reptilia animaꝵ uiuenti¬
um Scimus reptilia dici genera ser¬
pentiũ eo qd̃ suꝑ tram repant. sed
multomagis omne qd natat reptan
di habet uel speciem uł naturã. Hã is
in profundũ aq̃ se demerserint aꝗͣ u
deantur findẽ. tam̃ cũ supͣ innatar
repunt toto corpr̃e qd̃ trahunt suꝑ
quedã dorsa aqͣꝵ. Unde &e dauid ait
hoc mare magnum &e spaciosum
illic repentia. quoꝵ non ẽ numerꝰ

Expanded text:
Sed neque quam multae species et nomina Sed neque quam multae species et nomina sint, possumus enarrare, quae omnia momento divinae praeceptionis animata sunt. Simul coibat forma corporis quae virtutis. Repleta erat terra germinibus, mare impletum animantibus. Ibi insensibilia pullulabant, hic sensibilia versantur. In terris quoque aqua suas sibi vindicat portiones. Lambunt terram pisces aquarum, et ex ea sibi praedam requirunt. Culices quoque et ranunculi circa genitales strepunt paludes, et ipsae audierunt Domini mandatum dicentis: Producant aquae reptilia animarum viventium. Scimus reptilia dici genera serpentum, eo quod super terram repant: sed mudi habet uel speciem uel tibi. nam etsi in profundum quaeque demerserint aquam uideantur incidere, tamen cum supra innatant, repunt toto corpore, quod trahunt super quaedam dorsa aquarum. unde et Dauid dixit: hoc mare magnum et uirtutum; illic reptilia, quorum non est numerus.
Abbreviated transcription (Latin):
mam̃tũ cęli. Uenit mandatũ & su¬
bito aqua uissos fundebat᷑ in partꝰ:
generare fluuii iuuificare lacꝰ. ma-¬
re ipsum ceꝑit diu̾sa reptiliũ gene¬
rire & scđm genus effunde quod¬
cũq formauerat. Nõ exigui gurgiteᷤ
ñ cenose paludes uacabant. Quin
omnia datam sͥ creandi assume-¬
rent potestatẽ: pisces exilibant de
flumine delfines p̃ludebant is
fluctibus concȩ saxis ostreȩ adhe¬
rebant ꝓfundis: adolescebãt echui.
Ue mͥ. Ante hominẽ cepit illecebra
abundantia copiaꝵ nr̃ȩ mat̃ luxu¬
riȩ ante hominẽ deliciȩ. Prior gͦ
cħcreat᷑a deliqͥt. Alim̃ta dedit. ñ
uicia p̃scripsit. Hec cõmunia de¬
dit ne tͥ aliqua uelut ꝓpria uen¬
dicares. tͥ suos fructus t̃ra ꝓduẽ
tͥ scaros & ancipenseres & om̃s fec
suos generant aque ce his ñ ẽtentꝰ
int̃dicta tͥ alim̃ta gustasti. Ad in¬
udiã tuam om̃ia congeruntur
ut p̃uaricatio tue auiditatiꝰ oneret᷑

Expanded text:
mamentum caeli. uenit mandatum et sumamentum caeli. uenit mandatum et subito aqua iussos fundebatur in partus; generare fluuii, uiuificare lacus, mare ipsum coepit diuersa . reptilium generire, et secundum genus effundere quodcumque formaverat. Non exigui gurgites, non coenosae paludes vacabant, quin omnia datam sibi creandi assumerent potestatem. Pisces exsiliebant de flumine, delphines praeludebant in fluctibus, conchae saxis, ostreae adhaerebant profundis, adolescebant echini. Vae mihi! ante hominem coepit illecebra, abundantia copiarum, nostrae mater luxuriae. Ante hominem deliciae. Prior ergo ra deliquit; alimenta dedit, non vitia praescripsit. Haec communia dedit, ne tibi aliqua velut propria vindicares. Tibi suos fructus terra producit; tibi scaros et accipenseres, et omnes fetus suos generant aquae: et his non contentus interdicta tibi alimenta gustasti. Ad invidiam tuam omnia congeruntur, ut praevaricatio 80 tuae aviditatis oneretur.
Abbreviated transcription (Latin):
uersis t̾ra germinib uirebat
om̃is. Celum qͦ sole & luna
geminis uultꝰ sui luminib stellaꝵq
insignitum decore fulgebat: suꝑerat
elemtũ terciũ mare scił ut & ipsigrã
iuuificationis diuino ꝓueniret
fetus aluntur. Terra: qͦ semina re¬
soluens uniu̾sa uiuificat. ⁊ maxi¬
me tunc primũ uerbo dĩ uissa ui-¬
ridescere uiuificationis suȩ mu¬
nere pullulabant: uacabat aqua
& a diinȩ oꝑationis feriata be¬
neficio uidebatur. Habet ad huc
creator qd illi conferat quo munia
t̃raꝵ possit equare. Seruabat ei
ut & ipsa proprium sͥ & specia¬
le aliquid prerogatiue collati s
muneris uendicaret. Uendicauit
prus terra sed ea quȩ spirantem
animam ñ habebant: aqͣ iubetur
ea ꝓducere: q̃ uiuentis animȩ uigo¬
rem dignitatẽq p̃ferrent & sensum
tuende salutis & fugiende mortis
accipent. Dix̃ itaq ds̃ ꝓducantaq
reptilia animaꝵ uiuentiũ seb̃m
genꝰ & uolatilia uolantia scd̾m fir¬

Expanded text:
versis terra germinibus virebat omnis, coelum quoque sole et luna, geminis vultus sui luminibus, stellarumque insignitum decore fulgebat. Supererat elementum tertium, mare scilicet; ut et ipsi gratia vivificationis divino proveniret  terrarum fetus aluntur. Terra quoque semina resolvens, universa vivificat: et maxime tunc primum verbo Dei jussa viridescere, vivificationis suae munere pullulabat. Vacabat aqua, et a divinae operationis feriata beneficio videbatur. Habet adhuc Creator quod illi conferat. quo munia terrarum possit aequare: reservabat ei, ut et ipsa proprium sibi et speciale aliquid praerogativae collati sibi muneris vindicaret. Vivificavit prius terra, sed ea quae spirantem animam non habebant. Aqua jubetur ea producere quae viventis animae vigorem dignitatemque praeferrent, et sensum tuendae salutis, et fugiendae mortis acciperent. 2. Dixit itaque Deus, Producant aquae reptilia animarum uiuentium secundum genus et uolatilia uolantia secundum fir
Abbreviated transcription (Latin):
tas quo grauiora cõmiserit: eo magis
scelere suo tuta ee̾ ñ poterit. Quin
aliquando dissoluat quod ꝓ scelerũ
p̃cio constat difficile posse uitari: pis¬
cis ergo es ohomo: Audi qr piscis es.
Simile ẽ regnum celoꝵ. reti misso in
mare & ex omni genere pisciũ congre¬
ganti. Cum aũt eẽt impletũ. duxeit

Expanded text:
tas quo grauiora commiserit, eo magis tas quo grauiora commiserit, eo magis scelere suo tuta esse non poterit, quin aliquando dissoluat quod pro scelerum pretio constat difficile posse uitari. piscis ergo es, o homo. audi quia piscis es: simile est regnum caelorum reti misso in mare, quod ex omni genere piscium congregauit. cu
Abbreviated transcription (Latin):
uum repletum: Defunctus: diues.
&e nichil ei sua spolia ꝓfuerunt ĩmo
magis eum rapinarũ suarũ detesta¬
biliorẽ fecit infamia. Captꝰ ẽ silurꝰ.
& nͥtilis p̃da detecta ẽ: quanti in eo
repperiunt᷑ qui alios deuorauerant.¬
& tu diues habes in sinu tuo altersꝰ
p̃datorẽ: Ille habebat facultates pau¬
ꝑis quas inuaserat. tu eum oppͥmens
duo patrimonia tuis facultatib ad¬
didisti. & adhuc tanto ñ satiẽris aug¬
mento & dicis qͦd alios uindicaueris
cum eadem cõmittas. quȩ ulcisceris
iniusto iniustior. ⁊ iniquo iniquior
& auaro auarior. Uide ne idẽ te qui
piscem illum finis inueniat. hamũ
caue. caue retia. Sed p̃sumis de po¬
tentia qͦd nemo tibi possit resistere.
Presumebat ⁊ silurꝰ quod hamũ nemo
sibi iaceret. nemo tenderet retia. &
si incidisset uniu̾sa disrũperet. & tam̃
fuscinam ñ euasit. aut nexus uidi
ualidioris incurrit quibꝰ se ñ posset
exuere. Sine dubio ⁊ hominũ miqui¬

Expanded text:
uum repletum? defunctus est diues uum repletum? defunctus est diues et nihil ei sua spolia profuerunt, immo magis eum rapinarum suarum detestabiliorem fecit infamia. captus est Syria et inutilis praeda detecta est. quanti in eo repperiuntur, qui alios deuorauerant! et tu diues habes in sinu tuo alterius praedatorem. ille habebat facultates pauperis, quas inuaserat: tu eum oppnmensopprimens duo patrimonia tuis facultatibus addidisti et adhuc tanto non satiaris augmento et dicis quod alios uindicaueris, cum eadem committas quae ulcisceris, iniusto iniustior et iniquo iniquior et auaro auarior. uide ne idem te qui piscem illum finis inueniat; amum sol et retia. sed praesumis de potentia quod nemo tibi possit resistere: praesumebat et silurus quod amum nemo sibi iaceret, nemo : tenderet retia, et, si incidisset, uniuersa disi\'umperet: et tamen fuscinam non euasit aut nexus uinculi ualidioris incurrit, quibus se non posset exuere. sine dubio et hominum iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
proprio. deuoratꝰ. sitq simul in uno
uiscere pdȩ uindicteq consortium:
& ipsis sponte hec ad creuit forte in¬
iuria: sicut in nobis ñ ex natura cep̃.
s ex auaritia. Aut quia ad usum ho¬
minum datisunt. insignũ quoq fac¬
ti sunt. Ut in his nr̃oꝵ moꝵ. uicia ui¬
deremꝰ & caueremꝰ exẽpla: ne quis
potior inferiorẽ inuaderet. datu¬
rus in se potentiori exemplum in ui¬
riȩ. Itaq qui alterũ ledit. sibi laque¬
um parat. inquẽ ipse incidat. Et tu
piscis es. qui uiscera inuadis aliena.
qui demergis infirmũ: qui cedentẽ
ꝑsequeris usq in ꝓfundum. Caue ne
dum illũ sequeris. incidas ipse in ua¬
lioiorẽ. & deducat te in alienas insi¬
dias. qui tuas uitat. Priusq tuã
spectet erũpnam. qui te ꝑsequentẽ
priꝰ reformidabat. Quid int̃ est int̃
diuitẽ imꝓbe cupiditatis ingluuie.
absorbentẽ infirmoꝵ. pat̾monia. &
silurum: minoꝵ pisciũ uiscerib al¬

Expanded text:
proprio deuoratus sitque simul in uno proprio deuoratus sitque simul in uno uiscere praedae uindictaeque consortium. et ipsis sponte forte haec adcreuit iniuria, sicut in nobis non ex natura coepit, sed ex auaritia, aut quia ad usum hominum dati sunt, in signum quoque facti sunt, ut in his nostrorum morum uitia uideremus et caueremus exempla, ne quis potior inferiorem inuaderet daturus in se potentiori utuntur iniuriae. itaque qui alterum laedit sibi laqueum parat, in quem ipse incidat. Et tu piscis es, qui uiscera inuadis aHena, qui demergis infirmum, qui cedentem persequeris usque in profundum. caue De dum illum persequeris, incidas ipse ualidiorem et deducat te m alienas insidias qui tuas uitat priusque tuam spectet aerumnam qui te persequente propriam reformidabat. quid interest inter diuitem inprobae cupiditatis ingluuie absorbentem infirmorum patrimonia et silurum minorum piscium uisceribus al
Abbreviated transcription (Latin):
rent ⁊ ñ cito transmitterent eii: aqua¬
rum alluuione de dentib eoꝵ. esca
posset auferri ac dilui. Ido densos ⁊
acutos habent ut cito incidant. ci¬
to conficiant cibum facile ⁊ sine ali¬
qua mora & dilatione transmittant.
Deniq ñ ruminant: solus tam̃ scarꝰ¬
in his ruminare ꝑhibet᷑. ut ferunt hi¬
quib aut euentꝰ. aut usus fuit. aut
studium: talia cõprehendere. Sane
nec ipsi. a suis potentiȩ euasere uio¬
lentiam . & auaritiȩ poͣtioꝵ subiecti:
ubiq inferiores sunt. Quo quisq
infirmior: eo p̃de patet. Et pleriq
quidẽ herbis pascunt᷑ ac minutis
uermib Sunt tam̃ qui mincẽ se de¬
uorent. & sua carne pascant᷑. Mmor:
apud illos esca maioris ẽ. Rursus ip¬
se maior a ualidiore inuadit᷑. &¬
fit esca alterius. p̃dator alieni. Itaq
usu euenit. ut cum ipse alium deuo¬
rauerit. ab alio deuoret᷑. Et munũ
uentrẽ ut̃q ꝯueniant. cum uoratore

Expanded text:
rent, et non cito transmitterent, aquarent, et non cito transmitterent, aquarum alluvione de dentibus eorum esca posset auferri ac dilui. Ideo densos et acutos habent, ut cito incidant, cito conficiant cibum, facile et sine aliqua mora et dilatione transmittant. Deniqin his ruminare perhibetur, ut ferunt quibus aut euentus aut usus fuit aut studium talia conprehendere. sane nec ipsi a suis potentiae euasere uiolentiam et auaritiae potiorum subiecti ubique inferiores sunt. quo quisque infirmior, eo <plus> praedae patet. et plerique quidem herbis pascuntur ac minutis uermibus; sunt tamen qui inuicem se deuorent et sua carne pascantur. minor apud illos est esca maioris, et rursus ipse maior a ualidiore inuaditur et fit esca alterius praedator alieni. itaque usu uenit, ut, cum ipse alium deuorauerit, ab alio deuoretur et in unum uentrem uterque conueniant cum deuoratore
Abbreviated transcription (Latin):
guimur. Pisces quoq sublati de aqua
xiora penetralia recipit spm. & cum sit
ipse plerisq penetrabilis. sp̃s infusione
interiorẽ calorẽ refrigerat. Thorax
eni ut suscipit alimenta: ita suꝑflua
ciboꝵ. ⁊ sucos salubres. sanguinẽq dis¬
cernit: fit pulmo ꝑuiꝰ. unde facilius
ad eum̃ potest aspiratio sp̃s ꝑuenire.
Disces uero branchias habent quas
nunc plicant. & colligunt: nunc
explicant atq aꝑiunt. In hac ergo
collectione & aꝑtione dum suscipi¬
tur aqua & transmittit᷑ ac pene¬
trat. respirationis munꝰ uide tͣ im¬
plere. Propria gͥ natura ẽ piscium
nec cõmunis cum cet̾is. spetialis usus
& a cet̾is uiuendi quedam separata
ac secreta substantia. ꝓpterea ñ nu¬
triunt᷑. neq ut t̾rena aninalia manꝰ
humane tactu ⁊ delinim̃to aliquo
tate dicam dentiũ: non enĩ ut bos
aut ouis ex una parte dentes hab̃&s:
s utraq pars armata ẽ dentib quia
in aqua sunt. & si diutiꝰ cibum uersa¬

Expanded text:
guimur; pisces quoque sublati de aqua,xiora penetralia recipit spiritum; et cum sit ipse poris plerisque penetrabilis, spiritus infusione interiorem calorem refrigerat. Thorax enim ut suscipit alimenta, ita superflua ciborum et succos salubres sanguinemque discernit. Fit pulmo pervius, unde facilius ad eum potest aspiratio spiritus pervenire. Pisces vero branchias habent, quas nunc plicant et colligunt, nunc explicant atque aperiunt. In hac ergo collectione et apertione dum suscipitur aqua, et transmittitur ac penetrat, respirationis munus videtur implere. Propria igitur natura est piscium, nec communis cum caeteris; specialis usus, et a caeteris vivendi quaedam separata et secreta substantia. Propterea non nutriuntur, neque, ut terrena animalia, manus humanae tactu et delinimento aliquo tate dicam dentium? Non enim ut bos aut ovis ex una parte dentes habent: sed utraque pars armata est dentibus; quia in aqua sunt, et si diutius cibum versa
Abbreviated transcription (Latin):
teram. si cut iussus a xp̃o ẽ. Noli time¬
re sinus eiꝰ: qr dictumẽ ei: ex hoc eris
homines uiuificans. Ideo misit re¬
tia & cõplexus ẽ stephanũ. qui de
eugłio pͥmus ascendit. habens inore
suo staterẽ iusticiȩ. Unde ꝯfessione
constanti clamauit dicens. Ecce
uideo celos aꝑtos: ⁊ filiũ hominis
stantẽ ad dexteram d̃i. Pro hoc
pisce stabat dñs iħs. Sciebat enĩ
ẽẽ in ore eiꝰ p̃cium sui census. Deniq
głoso martyrio ⁊ petri iudicium
atq doctrinã & ap̃i grãm locuplẽ
assertor impleuit. Nec te moue¬
at quod ꝓ mari euangelid̃ posui.
Euangłm: in quo licet titubauerit
petrus quando negauit: tam̃ per
dexteram xp̃i fidei munim̃tum. sta
quo martyr ascendit. Cuangłm est
mare in quo piscant᷑ apłi. in quod
mittit᷑ retȩ quod simile: regno celo¬

Expanded text:
tram, sicut iussus a Christo est. noli timetram, sicut iussus a Christo est. noli timere sinus eius, quia dictum est ei: ex hoc eris homines uiuificans. ideo misit retia et conplexus est Stephanum, qui de euangelio primus ascendit habens in ore suo statera iustitiae. sua confessione constanti clamauit dicens: ecce uideo caelos apertos et filium hominis stantem ad dexteram dei. pro hoc pisce stabat dominus Iesus; sciebat enim esse in ore eius pretium sui census. denique glorioso martyrio et Petri iudicium atque doctrinam et Christi gratiam locuples adsertor inpleuit. Nec te moueat, quod pro mari euangelium posui. euangelium est, in quo, licet titubauerit Petrus, quando negauit, tamen per dexteram Christi fidei munimentum, statquo martyr ascendit: euangelium est mare, in quo piscantur apostoli, in quod mittitur rete, quod simile est regno caelo
Abbreviated transcription (Latin):
erit in consumatione scł̃i. Exibunt
angłi. & separabunt malos de medio
iustoꝵ. et muitent eos in caminũ
ignis Sunt gͦ boni ⁊ mali pisces. Bo¬
ni seruant᷑ ad p̃cium: mali statim
ardent. Bonũ piscem nec recia inuol¬
uunt s eleuant. nec hamꝰ int̾necat
atq int̾ficit. s p̃cioso uulneris ꝑfun¬
dit sanguine: In cuiꝰ oris confessione
bonũ pretiũ repperit᷑. quo tributũ
tum. uel censum. a filiis suis an ab ali¬
enis: & respondente petro ab alienis.
ait dñs. Uade ad mare ⁊ mitte ha¬
mum. & eum piscẽ qui primꝰ ascen¬
derit. tolle. & aꝑto ore eius: inueni
es staterem ibi . Illum sumens dabis eis¬
prome & te. Noli gͥ obone piscis
petri hamũ noli timere. n occidit.
s ꝯsecrat. Nloli quasi uilẽ te ꝯtẽpne¬
re: qr uides infirmũ corpꝰ. habes inore
tuo. quod ⁊ pro petro & ꝓ axp̃o offe¬
ras: noli timere petri retia: cui dix̃dũs¬
iħs. Duc in altũ:⁊ laxa recia. Non
enĩ in sinistrã partẽ mittit s in dex¬

Expanded text:
exibunt angeli et separabunt malos de medio iustorum et mittent eos in caminum ignis. sunt ergo et boni et mali pisces; boni seruantur ad pretium, mali statim ardent bonum piscem nec retia inuoluunt, sed eleuant, nec amus internecat atque interiicit, sed pretiosi uulneris perfundit sanguine, in cuius oris confessione bonum pretium repperitur, quo tributum tum uel censum? a filiis suis aut ab alienis? et respondente Petro \'ab alienis\' ait dominus: uade ad mare et mitte amum et eum piscem, qui primus ascenderit, tolle, et aperto ore eius inuenies ibi staterem; illum sumens dabis pro me et te. noli igitur, o bone piscis, proprios amum timere; non occidit, sed consecrat. noli quasi uilem te contemnere, quia uides corpus infirmum. habes in ore tuo quod et pro Petro et pro Christo offeras. noli timere Petri retia, cui dicit Iesus: duc in altum et laxato retia; non enim in sinistram partem mittit, sed in dex
Abbreviated transcription (Latin):
cõis ĩ uenit iste hũlitatõ uñ
ascedat ssit se ꝙͦ si se extale
uolut̃ cadet si se hnĩliauit / exi¬
ci nt sblenet᷑. Quã młti p̃t̾
tabmactu hᵒ. torculari dit dm̃ti

Expanded text:
tionis, invenit iste humilitatem unde ascendat: scit quia si se extollere voluerit, cadet, si se humiliaverici, ut sublevetur. Quam multi praeter tabernaculum hoc torcula
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃a tua ⁊ p̃ces iras quo ͦ te ex¬
audiet deꝰ dicis Inclinani Iruma
mea et oraui genua tua ĩcurua¬
sti ĩ trã et mẽs tua foris ꝑdiũ¬
sa discurrit corpꝰ qde it ꝰ s cogti¬
ĩuidꝰ ĩimicꝰ qñ oraꝰ tũt magia

Expanded text:
dicta tua et preces ignoras, quomodo te exaudit Deus? Dicis: Inclinavi genua mea, et oravi. Genua tua inclinasti in terram: et mens tua foris per diversa discurrit. Corpus quidem intus, sed cogitainvidus inimic
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliantẽ cõcede. ut diũsis
u̾tutũ ornamẽtis. miam tuam
cõpositã simꝑlicitatis gr̃ms
sobrietatis florib adornatã. ad
sollẽnitatẽ regꝭ etiu Pest
ad natalẽ dñi saluatoris u ⁊ĩ¬
cũ secura cõscia procidas casti¬
tate intente. caritate spłendi¬

Expanded text:
ulante, contende, ut diversis virtutum ornamentis anima tua composita simplicitatis gemmis et sobrietatis floribus adornata ad solemnitatem Regis aeterni, id est ad natale Domini Salvatoris cum secura conscientia procedas, castitate nitida, caritate splendi
Abbreviated transcription (Latin):
lẽte in te expiri qͣlr̃ alies de
sumli morle curabit
Canclõs ualde ꝑuos dimitte
clericꝭ ⁊ regints Canes custe¬
des utiles sũt Caues ad ue¬
nandũ plus constant ꝙͣ ꝯfirãt
Habẽs filios eos dispẽsatores
tuoꝵ uonorũ nõ instituas s di¬
uiiuẽdi Doct̾na: Audĩ p de hᵒ
Stultos obinittẽtes cõtigẽtia .t¬

Expanded text:
lente in te experiri qualiter alios de simili morbo curabit. Caniculos valde parvos dimitte. Clericis et reginis canes custodes utiles sunt. Canes ad venandum plus constant quam conferant. Habentem filios dispensatorem tuorum bonorum non instituas. Sed divivendi doctrina? Audi quod de hoc stultos omi
Abbreviated transcription (Latin):
No Iocatorib inte dẽt cito uxorẽ hõs
ꝯ nõ nome eat pauertas S qui
audire ⁊ alius cogitare
Ridens ⁊ gaudt de ub̃is Ioculatorũ
im pignus s dedit
Ioculatores ĩ gparntes digni sui sufadio
Quid ẽ poculator mala ꝑ ĩꝑꝑins

Expanded text:
o joculatoribus intendens, cito uxorem habebit, cujus nomen est paupertas. Sed quis audire, et alia cogitare: ridens et gaudens de verbis joculatoris jam pignus sibi dedit. Joculatores improperantes digni sunt suspendio. Quid est joculator, mala improperans?
Abbreviated transcription (Latin):
leat digno cauere p̃conio auxentium mecdiolani
incumbentẽ hꝰ excubiis sepultum pene añquã
mortuũ. romanũ epm iam pene factionis laque¬
isirretitũ. ⁊ iucisse adu̾sanos ⁊ ñ nocuisse suꝑatiᷤ:
uerum ħ̃ ipse equid spaciis exclusus iniquis p̃te¬
reo. atq aliis ꝓine memoranda relinqͦ. p̃sentiꝰ tm̃
rei fine contemptꝰ sum. Imꝑatorẽ industria adiit.
p̃cib flagitat. mertrolenit. sollicitudine ꝓme¬
ret᷑. ut redditã uitȩ redcł libertati.

Expanded text:
leat digno canere praeconio Auxentium Mediolanii leat digno canere praeconio Auxentium Mediolanii incubantem huius excubiis sepultum paene ante quam mortuum, Romanum episcopum iam paene factionis laqueis inretitum et uicisse aduersarios et non nocuisse superatis? ,Verum haec ipse equidem spatiis exclusus iniquis praetereo atque aliis post me memoranda relinquo. praesentis tantum rei fine contentus sum: imperatorem industria adit, precibus fatigat, merito lenit, sollicitudine promeretur, ut redditam uitae redderet libertati.
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ opib debitum cęlo sp̃m reddidit. ⁊ quasis
industria ordine currente rerũ uicanũ tumu¬
lo corpꝰ oꝑit᷑. dubia adhucluce in lictore diabo
Poceurrit quent cadauer ocisȩ sepulerum sͥ
monstran petit. uiuẽ putat quã mori potusse m¬
rat᷑. Recens a cłicis cespes ostendit᷑. ⁊ dudum suꝑiet¬
ta humus cum bis uocib ingeritur flagitanti. eni¬
e scł ossa iam condita. infer nouum sepulcꝰ bellum.
& si ħ parum ẽ. auib feriq lanianda m̃bra discer
ci suspicionis pand̾ uiam: cum quib dã uirgini¬
b ad secretiorẽ uillulam secto cͥne trans mittitur.
lbi paulatim uin habitu ueste mutata incicat᷑¬
cẽ uulnꝰ obducit᷑. & ouere uissum summũ. q¬
sumina letitia. ẜ tanta miracula ad huc seuuit᷑
leges. En qͦ me gestoꝵ ordo ꝓtrax̃. lamenĩ ad eua
trer a me dici pꝰse ñsapiam. sipenitus tacẽ ueli
uoce ingaudio erumpente ñ pꝰsim. quis enimua¬

Expanded text:
batur opibus, debitum caelo spiritum reddidit et quasi de batur opibus, debitum caelo spiritum reddidit et quasi de industria ordine currente rerum uicarium tumulo corpus operitur. dubia adhuc luce in lictore zabulus occurrit, quaerit cadauer occisae, xsepulchrum sibi monstrari petit; uiuere putat, quam mori potuisse miratur. recens a clericis caespes ostenditur et dudum superiecta humus cum his uocibus ingeritur flagitanti: \'erue scilicet ossa iam condita, infer nouum sepulchro bellum et, si hoc parum est, auibus ferisque lanianda membra discerpmeatus suspicionis panderet uiam, cum quibusdam uirginibus ad secretiorem nillulam secto crine transmittitur. ibi paulatim uirili habitu ueste mutata in cicatricem uulnus obducitur. et — o uere ius summum summa malitia! — post tanta miracula adhuc saeuiunt leges. En quo me gestorum ordo protraxit! iam enim ad Euagtrer a me dici posse, non sapiam, si penitus tacere uelim, i loce in gaudium erumpente non possim. quis enim tia
Abbreviated transcription (Latin):
uultiꝰ seruare dapnatã. lunocẽs certe ꝑire ñ debe
o. qͦ fletu uulgi ꝯcussus ẽ animus. mestusq se ꝑ
om̃s torpor insinuat. &. minĩ in modum uoluta¬
te mutata. cum pietatis fuisset ꝗ añ defenderat.
pietans uisum ẽ genus ut paterentur occidi. sio¬
xͦ tm̃ fauente munita. Semel ꝑcussa concutit̃.
ne ꝓ ea ꝑiret uinoxius. cłici quib id osfitii erat
cruentũ linteo cabauer obuoluunt.⁊ fõsã hu¬
mum lapidib coustilentẽ ex more tumulũ pa¬
rant. festinato solcursu occasum petit. ⁊ mise¬
ricordia dnĩ cełiore cursu nt̾ȩ nox aduenit. su¬
bito feminȩ palpitat pectus ⁊ ocłis querentib
lucẽ corpꝰ animat᷑ ad uitã. lam spirat iã uidi
iam subleuat᷑ ⁊ loquit᷑. iam in illã pot̃ uocẽ e¬
rumꝑe. dũs auxiliator ins̃ ñ timebo quid faci
et mͥ hõ. Anꝰ interĩ quȩdam quȩ eccłȩ sustenta¬

Expanded text:
uultis seruare damnatam, innocens certe perire non debeo. uultis seruare damnatam, innocens certe perire non debeo. \' quo fletu uulgi concussus est animus maestusque se per omnes torpor insinuat et mirum in modum uoluntate mutata, cum pietatis fuisset, quod ante defenderant, pietatis uisum est genus, ut paterentur occidi. Noma Christo tantum fauente munita. semel percussa concutitur, ndis cadaveribus. --Clerici, quibus id officii erat, cruentum linteo cadaver obvolvunt, et fossam humum lapidibus construentes, ex more tumulum parant. Festinato sol cursu occasum petit, et misericordia 7 Domini, celeriore cursu nbito teminae palpitat pectus et oculis quaerentibus lucem corpus animatur ad uitam: iam spirat, iam uidet, iam subleuatur et loquitur, iam in illam potest uocem erumpere: dominus auxiliator meus, non timebo, qumo. Anus interim quaedam, quae ecclesiae sustenta
Abbreviated transcription (Latin):
ens confess ẽse ferire ñ pꝰse. huc hue mͥ triuĩ exẽ¬
pla pueroꝵ quiint᷑ fugidoꝰ flammaꝵ globos
hymnõ edidẽ ꝓfletib cͥca quorũ saraballa scãmq
cesariem innoxium lusit incendium. hucbeati
danieł reuocet᷑ historia uixta quã adulantibus
caudis p̃dam suam leonum ora tunuer̃. Nc̃ susan¬
na nobilis fide intes om̃ium subeat quȩ iniquo
dampnata iudicio scõ spũ puerum replente ser¬
uata ab soluta ꝑgladiumẽ. tandẽ gͦ ad fem inã
uindicandã ppłs armat᷑. Omĩs etas om̃ĩs sexus
carnificem fugat. ⁊ cetu incͥculum coeunte. ñcre¬
dit penitꝰ unꝰquiꝰq qd̾ uidit. c̃urbat᷑ tali nũtio
urbs ꝓpinqͣ. ⁊ tota lictorum catenia glomerat᷑.
E quib medius ad quem dampnatoꝵ cura ꝑtine¬
bat erumpens. ⁊ caniciem in mũdo ꝑfusam pul¬
uere turpans. meum in qͥt ociues petitiᷤ cap̃. me
illi uicarium datiᷤ. si miscdes. siclem̃tes estis. si

Expanded text:
ens confessus est se ferire non posse. Huc, huc mihi trium exemens confessus est se ferire non posse. Huc, huc mihi trium exempla puerorum, qui inter frigidos flammarum globos hymnos edidere pro fletibus. circa quorum sarabara sanctamque caesariem innoxium lusit incendium. Huc beati Danihelis revocetur historia, iuxta quem adulantibus caudis praedam suam leonum ora timuerunt. Nunc Susanna nobilis fide mentes omnium subeat, quae iniquo damnata iudicio sancto spiritu puerum replente sernata absoluta per gladium est. Tandem ergo ad feminam uindicandam populus armatur. omnis aetas, omnis sexus carnificem fugat et coetu in circulum coeunte non credit paene unusquisque, quod uidit. turbatur tali nuntio urbs propinqua et tota lictorum caterua glomeratur. e quibus medius, ad quem damnatorum cura pertinebat, erumpens et canitiem inmundam perfuso puluere turpans: \'meum,\' inquit, \'o ciues, petitis caput, me illi uicarium datis! si misericordes, si clementes estis, si
Abbreviated transcription (Latin):
adpͥmũ corꝑis tactũ stecit mucͦ letał ⁊ leuit᷑ ꝑ¬
stringẽs cutẽ rasurȩ modice sanguinẽ asꝑsit.¬
Siue bello imbellẽ manũ ꝑcussor expauit. &
uictã dextrã gladio marcescente iratꝰ in scłos ĩ¬
petꝰ torquet. langiuidꝰ rursus infeminã mucro
delabit᷑. ⁊ quasi feminã ferrum reã timeret at¬
tingere. cͥcaceraicẽ torprinnoxiꝰ. Itaq furẽs
ranhelus lictor paludam̃to inceruicẽ retorto
dum totas expendit uireᷤ. fibulã quȩ clami¬
dis mordebaͭ orã in humũ excussit. Ignarqͦ rei
mero aunĩruit. collige multo quesitũ labore
neꝑeat. Rogo quȩ ẽ ista secuntas : lmpẽdentẽ
ñ tumt mortẽ. letat᷑ ꝑcussa. carnifex pall ocłi
gladiũ ñ uidentes. tantũ fibulã uidẽt. &. ne
parum eẽt ꝙ ñ formidabat interitũ. prãbat bñ
⁊ ñ credens ferro: mucͦnẽ aptabat in uigulum.
ut qͥ secare ñ poterat. saltẽ p̃m̃te manu corꝑi
gladius reflectit᷑ ⁊ uelut dnm̃ suũ uictꝰ aspici¬

Expanded text:
t mucro letalis et leuiter perstringens cutem rasurae modicae sanguinem aspersit. inbellem manum percussor expauit et uictam dexteram gladio marcescente miratus in secundos impetus torquet. languidus rursum in feminam mucro delabitur et, quasi ferrum ream timeret adtingere, circa ceruicem torpet innoxium. itaque furens .. et anhelus lictor paludamento in ceruicem retorto, dum totas expedit uires, fibulam, quae chlamydis mordebat oras, in humum excussit ignarusque rei r, \'ex umero aurum ruit. collige multo quaesitum labore, ne pereat.\' Y, Rogo, quae est ista securitas? inpendentem non timet mortem, laetatur percussa, carnifex pallet; oculi gladium non uidentes tantum fibulam uident et, ne parum esset, quod non. formidabat interitum, praestabat bnon credens ferro mucronem aptabat in iugulum, ut, qui secare non poterat, saltim premente manu corpori gladius reflectitur, et velut dominum suum victus aspici
Abbreviated transcription (Latin):
scentib t̾riꝰ. celum undiq ⁊ undiq pontꝰ. nc̃ unda
tenebrĩ in orrescens. ⁊ ceca nocte nimboꝵ spumei flu¬
ctꝰ canescut. Or tans ut tumida malo uela suspen¬
dam. rudentẽ explicẽ. clauum regã. Pareo iã uibẽ¬
dã. habiturꝰ inuiraq parte solatiũ. Sime optatꝰ
portꝰ inestus impulerit. gubnator putabor ĩfirui¬
or. Sunt᷑ asꝑõ oratioĩs anfractꝰ impolitꝰ sermo sub.
aradicib alpium sita. olimpotens. nẽ raro ẽ habi¬
tatore semirata. hãc cũ exmore ꝯsulari iuuiseret.
dedit. seq multo pꝰ cum liuidaᷤᷤ carne̾ ungula
eruenta pusaret.⁊ sulcatiᷤᷤ lat̾ib dolor quereret

Expanded text:
scentibus terris caelum und i que et undique pontus, nunc unda scentibus terris caelum und i que et undique pontus, nunc unda tenebris inhorrescens et caeca nocte nimborum spumei fluctus canescunt. hortaris, ut tumida malo uela suspendam, rudentes explicem, clauum regam. pareo iam iubendam, habiturus in utraque parte solatium; si me ad optatos portus aestus impulerit, gubernator putabor infirmior; si inter asperos orationis anfractus impolitus sermo substa radicibus Alpium sita, olim potens, nunc raro est habitatore semiruta. Hanc quum ex more Consularis inviseret, dedit. Neque multo post, quum lividas carnes ungula cruenta pulsaret, et sul
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ. Sermo silens. ⁊ silentiũ loquẽs nec citꝰ nec
tardus incessꝰ. id semꝑhabitꝰ. neglecta in ũdities.
⁊ inculta ueste. cultꝰ ipse sine cultu. Sola iutȩ sue
qualitate ꝓmeruit. ut in urbe. ponpe. lascuuȩ.
delitiaꝵ in qͣhumilem ẽẽ misena ẽ. ⁊bomi eã p̃dicĩ
⁊ mau detrahe ñ audeant. Uidus eã imitent᷑ ⁊ uͥgi¬
ues. mantate colant. noxiȩ timeant suscipiant
sacerdote.
epe ame innocenti lĩm̃e postu¬
go id uerecũdȩ ⁊ uẽ ut nc̃ exꝑior
negarem. meq assequi pꝰ sc diffiderẽ. siueqr ois hu¬
manꝰ sermo infenor ẽ laudecelesti. siue qi otiũ quasi
q̃dam ingeni i nibigo. paniulã lici facultatẽ pͥsti¬
uerbo deficẽ qͥ credidiss: inũbo. qͥdgͥ faciam: ꝙ. un¬
ple ñ pꝰsum negare ñ audeo. Suꝑ onerariã nauem
rudis uector imponor. ⁊ bͦ quinecdum clauum in
lacurȩri: cuximi mancredor fragorib. sc̃ mͥ euane¬

Expanded text:
tationem. sermo silens et silentium loquens, nec citus nec tationem. sermo silens et silentium loquens, nec citus nec tardus incessus, idem semper habitus, neglecta mundities et inculta ueste cultus ipse sine cultu. sola uitae suae qualitate promeruit, ut in urbe pompae, lasciuiae, deliciarum, in qua humilem esse miseria est, et boni eam praedicent et mali detrahere non audeant, uiduae imitentur et uirgines, maritae colant, noxiae timeant, suspiciant sacer-, dotes. epe a me, Innocenti carissime, postugo id uerecunde et uere, ut nunc experior, negarem meque adsequi posse diffiderem, siue quia omnis humanus sermo inferior esset laude caelesti, siue quia otium quasi quaedam ingenii robigo paruulam licet facultatem pristiuerba deficere, qui credidisset in uerbo. Quid igitur faciam? quod inplere non possum, negare non audeo. super onerariam nauem rudis uector inponor et homo, qui necdum scalmum in lacu rexi, Euxini maris credor fragori. nunc mihi euane
Abbreviated transcription (Latin):
uib sius sciens scͥptum eẽ quiñ oꝑat᷑ uec mãdu¬
& ꝓposito suo. in eo uehementius exultabat ꝙ
se nuliꝰ cog̾sceret. Cumq ꝑ omnẽ anuũ uigi ieut¬
nio pasceret᷑. biduo tͥduoq sic ꝑmanẽs. tẽ uͦ inqͣ¬
dragesuna nauigii sui uela tendebat. om̃s pene
ebdomadas uultu letante conuingens. & ꝙ imp̾¬
sibue forsitanẽ hõib ad credendũ dõaũt prante
pͥsibule ẽ. ita ad quin quagenari ã ꝑueñ etate ut
ñ doleret stomachꝰ. ñ uiscenĩ ciliciaret᷑ incuria. ñ sie¬
ca humꝰiacentia m̃bra ꝯ fringeret. ñ saccoasꝑata c¬
or. solitudinem putaret eẽ delitia. & in urbe tur¬
bida inueniret bemum monachoꝵ. & ħ quidẽ tu
meliꝰ nosti a qͥ pauca didicimꝰ. ⁊ cꝰ ocliꝰ duritiẽ dege¬
nicħ suauitate tustiꝰ. nicħ tristitia suauiꝰ. ita pallor
infacieẽ. ut cũ continẽtiã indiet: ñ redoleat ostẽ¬

Expanded text:
nibus suis sciens scriptum esse: qui non operatur, nec mandunibus suis sciens scriptum esse: qui non operatur, nec mandu cum gauderet proposito suo, in eo uehementius exultabat, quod se nullus agnosceret. cumque per omnem annum iugi ieiunio pasceretur biduo triduoque sic permanens, tum uero in quadragesima. nauigii sui uela tendebat omnes paene ebdomadas uultu laetante coniungens. et, quod inpossibile forsitan hominibus ad credendum deo praestante possibile est, ita ad quinquagenariam peruenit aetatem, ut non doleret stomachus, non uiscerum cruciaretur incuria, non sicca humus iacentia membra confringeret, non sacco asperata cor solitudinem putaret esse delicias et in urbe turbida inueniret heremum monachorum. Et haec quidem tu melius nosti, a qua pauca didicimus et cuius oculis durities de genihil risu tristius, nihil tristitia suauius. ita paHor in facie est. ut, cum continentiam indicet, non redoleat osten
Abbreviated transcription (Latin):
oratiois locus extriit ⁊ quieti. leuiniũ ꝓludohũit.
iuediam ꝓrefectioẽ. &. cũ eã ñuescẽdi desidiũ s
humana confectio ad cibum trab̃. pane⁊ sale q&
aqua fugida concitabat mag̃ esuriẽ quã restin¬
guebat. &. qr pene oblitussũ ꝙ inpͥncipio debui
dicẽ. cum pͥmum ħ ꝓpositum arripuit. aurum
lo inuirgulaᷤᷤ lentescentẽ quedã ordiniꝰ flexuo¬
si catena contexit᷑ absq parentib uendidit. q
tunicã fusciorẽ quam amatre impetrare ñ potat
pio induta negotiatiois auspitio. se repente dnõ
c̃sec̃uit. ut intelligeret uniũsa cognatio ñ pse
ei aliud extorqueri. q̃ iam scłm dampna̾s ĩ uesti¬
b. S ut dicere ceꝑamꝰ. ita se semꝑ mod̾ate ha¬
buit. ⁊ intra cubiculi sui secreta custo diit. ii
nũquã pedẽ ꝓferret inpublicũ. nũquã iuri
noss alloquium. ⁊ ꝙ mag̃ sit admirãdũ. soro¬
rẽ uirginẽ amaret potiꝰ quã uicħ. Oꝑabat᷑ ma¬

Expanded text:
ocus extitit et quietis. ieiunium pro ludo habuit, inediam refectionem; et cum eam non uescendi desiderium, sed humana confectio ad cibum traheret, pane et sale et aqua frigida concitabat magis esuriem, quam restinguebat. et quia paene oblitus sum, quod in principio debui dicere, : cum primum hoc propositum arripuit, aurum et metallo in uirgulas lentescente quaedam ordinis flexuosi catena contexitur, absque parentibus uendidit et tunicam fusciorem, quam a matre inpetrare non poterat, pio iuduta negotiationis auspicio se repente domino consecrauit, ut intellegeret uniuersa cognatio non posse ei aliud extorqueri, quae iam saeculum damnasset in uestibus. Sed, ut dicere coeperamus, ita se semper moderate habuit et intra cubiculi sui secreta custodiit, ut numquam pedem proferret in publicum, numquam uiri nosset adloquium et. quod magis sit admirandum, sororem uirginem amaret potius, quam uideret. operabatur ma
Abbreviated transcription (Latin):
sari gͣ ꝓlata inutrũq sententia dãpnatos car¬
nifextrahit. totꝰ ad spectaculum ppłs effũ dit᷑
⁊ prorsus quasi ciuitas migrare putaret᷑. sti pati
ꝓruens portis turba densat᷑. X. quid̃ miserrimi
uitienis ad pͥmũ statim ictũ amputaũ gladuiꝰ
cap̃. truncũq insuosanguine uolutabat᷑ ca dauer.
oꝰ quam ũ adfem inã uentum ẽ ⁊ flexis in t̾rã po

Expanded text:
Pari igitur prolata in utrumque sententia damnatos carPari igitur prolata in utrumque sententia damnatos carnifex trahit. Totus ad spectaculum populus effunditur, et prorsus quasi migrare civitas putaretur, stipatis proruens portis turba densatur. Et quidem miserrimi iuvenis ad primum statim ictum amputatur gladio caput truncumque in suo sanguine volutatur cadaver. Postquam vero ad feminam ventum
Abbreviated transcription (Latin):
pedib igniꝰ appouit᷑. Utrũq latus cainifer fodit.
nec papillis daut᷑ indutiȩ. liumota mulier ma
n ⁊a dolore corꝑis spũ seꝑato. dũ ꝯscientiȩ bono
fruit᷑. uetuit cͥca se seuire torm̾ta. ludex crudeliᷤ
quasi suꝑatꝰ attollit᷑. illa dnm̃ dep̃cat᷑. Soluunt᷑
m̃bra cõpagimb. ila ocłos ad celũ tedit. quasi¬
de ꝯinuniscełe aliꝰconfitet᷑. ula ꝓ ꝯfitente negat.
des. uenii dieꝰ quȩ b cͥ m̃ cdiligent̃ dlicutiat. habeo
uidicem ineum. lam lassus tortor suspirabut ĩge¬
mitũ. nec erat nouo uulneri locꝰ. lã uicta seitia
corpꝰ ꝙ lamarat horrebat. Ex tẽplo ira excitꝰ c̃su¬
laris. qͥd miranuni inqͥt cͥcumstantes si torq̃ri
maluit mulier quamꝑire: adulteriũ certe si¬
ne duob ꝯmitti ñ pot̃. ⁊ ẽẽ credibiliꝰ reor nexiã
reã negare de scełe quã innocẽtẽ uiuenẽ ꝯfiteri.

Expanded text:
pedibus ignis adponitur, utrumque latus carnifex fodit pedibus ignis adponitur, utrumque latus carnifex fodit nec papillis dantur indutiae: inmota mulier manet et a dolore corporis spiritu separato, dum conscientiae bono fruitur, uetuit circa se saeuire 2 tormenta. iudex crudelis quasi superatus adtollitur, illa dominum deprecatur; soluuntmembra conpagibus, illa oculos ad caelum tendit; de communi scelere alius confitetur, illa pro confitente negat edes, veniet dies, quae hoc crimen diligenter excutiat; habebo iudicem meum. Iam lassus tortor suspirabat in gemitum nec erat novo vulneri locus, iam victa saevitia corpus, quod laniarat, horrebat: extemplo ira excitus consularis: Quid miramini, inquit, circumstantes, si torqueri mavult mulier, quam perire? Adulterium certe sine duobus committi non potest et esse credibilius reor noxiam ream negare de scelere, quam innocentem iuvenem confiteri.