comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo in lege dñi uoluntas eiꝰ. Neqͣꝗͣ¬
enim puer iħs inuitis parentib in
demplo dñi remansissae: si in lege dñi
uoluntas eiꝰ ñ fuiss&e. Ee in lege eius
meditabit᷑ die ac nocte. In die do
cipłis reuelabat. Uł in lege dñi uo¬
luntas eiꝰ fint: qͥa a p̃ceptis patͥs nunꝗͣ.
filius discordauit. Hinc ẽ qđ ipse ait.
Non ueni facere uoluntatẽ meã. sed
uoluntatẽ eiꝰ qui misit me. patris.
Ex quib u̾bis qͥd aliud colligim᷑. nisi
qł p̃ceptis dñicis obedire debemius:
ñ tim̃do. s amando. ñ ex necessitate
s ex uoluntate: Non enim timor aut
necessitas. s sola caritas implz legem.
legem impleuit. Pec mirũ siis eͤari¬
tate replet᷑. in lege dñi die ac nocte.
idẽ assidue meditat᷑. uł die ac nocte:
idẽ in ꝓsꝑis ⁊ adu̾sis. Ubi enim ẽ ue¬
ra dilectio ibi diuine legis ẽ medita¬
tio: ⁊ mens que amore dĩ accenditur.
nee ꝓsꝑis nec adu̾sis cõmutat᷑. Et erit

Expanded text:
Ergo in lege Domini voluntas ejus. NequaErgo in lege Domini voluntas ejus. Nequaquam puer Jesus invitis parentibus in templo Domini remansisset, si in lege Domini voluntas ejus 6 non fuisset, Et in lege ejus meditabitur die ac nocte. Namque in cipulis revelabat . Vel in lege Domini voluntas ejus fuit, quia a praeceptis Patris nunquam Filius discordavit. Hinc est quod ipse ait: Non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me, Patris . Ex quibus verbis quid aliud colligimus, nisi quod praeceptis dominicis obedire debemus, non timendo, sed amando: non ex necessitate, sed ex voluntate. Non enim timor aut necessitas, sed sola caritas implet legem. legem implevit . Nec mirum si is, qui caritate repletur in lege Domini, die ac nocte, id est, assidue meditatur: vel die ac nocte, idest, in prosperis et adversis. Ubi enim est vera dilectio, ibi Divinae legis est meditatio: et mens, quae amore Dei accenditur, nec prosperis nec adversis commutatur. 3. Et eri
Abbreviated transcription (Latin):
osilia sumoꝑe cauere deb S cͥtũ ẽ
enim. Corrumpunt mores bonos col¬
loqͥa mala. Praua qͦ oꝑa ⁊ exempla
nicħominꝰ uitanda st̃: quia sic̃ bonoꝵ
oꝑib ⁊ exemplis minꝰ boni ad meliora
semꝑ ꝓficiunt: sic ñ nunqm iniquoꝵ
factis ⁊ exemplis infirmi ad det̾ioratẽ¬
dunt. Hinc psalmista alibiait. Cũ
scõ sc̃s eris. & paulopost subditur.
& cum ꝑu̾so ꝑu̾teris. Tanto itaq stu¬
diosius oporta& hȩc fugere: qͣnto faci¬
lius incautas m̃tes posst̃ deciꝑe uia
gͦ beatitudinis ẽ: ut qͥsqͥs adbonũ
opꝰ tendere desid̾at. qͦ scilic⁊ beate
uiuat: pͥus malum cau̾e studeat: ne
bonũ qđ agit impediat. Uñ scͥptũ ẽ.
declina amalo: & fac bonum. Seqͥt᷑
ge di patͥs fuerit. text᷑ scĩ eugłi satis
stupentib suꝑ prudñtia ⁊ responsis
eius. Qͥ inqͥsitus a parentib ait.a d
ẽ qd̾ mc q̃rebatis: Nesciebatis qͥa in
his q̃ patris mei st̃ oport& me esse:

Expanded text:
consilia summopere cavere debet. Scriptum est consilia summopere cavere debet. Scriptum est enim: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Prava quoque opera et exempla nihilominus vitanda sunt: quia sicut bonorum operibus et exemplis minus boni ad meliora semper proficiunt: sic nonnumquam iniquorum factis et exemplis infirmi ad deteriora tendunt. Hinc Psalmista alibi ait: Cum sancto sanctus eris. Et paulo post subditur: Et cum perverso perverteris . Tanto itaque studiosius oportet haec fugere, quanto facilius incautas mentes possunt decipere. Via ergo beatitudinis est, ut quisquis ad bonum opus tendere desiderat, quo scilicet beate vivat, prius malum cavere studeat, ne bonum quod agit, impediat. Unde scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Sequitge Dei Patris fuerit, textus sancti Evangelii satis stupentibus super prudentia et responsis ejus . Qui inquisitus a parentibus ait: Quid est quod me quaerebatis? Nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse ?
Abbreviated transcription (Latin):
uia peccatoꝵ ñ stetit. Uenit. quidẽ
in uia peccatoꝵ nascendo sic̃ ꝑecca¬
tores. s ñ stetit. qͥa illecebra scłaris
eum ñ denuit. Et in cathedra pesti¬
lentiȩ ñ sedit. Noluit enim t̾renũ
regnum cũ suꝑbia. Quȩ cathedra
pestilentiȩ ideo recte intelligitur:
quia pauci st̃ qui amore dũandi
sareant. ⁊humanã głam ñ appetãt.
Pestilñtia uͦ ẽ morbꝰ late ꝑuagatus:
om̃s aut pene om̃s inuoluens. Uel
cathedra pestilentie: ꝑniciosa doctͥna
intelligi potest. Ucinde ꝯsiderandusẽ
ordo u̾boꝵ. Abiit. stetit. sedit. Abut
ille. qui recessit a do.Scetit: cum dele¬
clatꝰ ẽ in peccato. Dedit. cũ insua suꝑ¬
bia ꝯfirmatꝰ redire ñ potuit. nͥ ꝑeum
ñ abut. ⁊ cet̾a. In ꝯsilio impioꝵ abire
est: pͣuis ꝯsilus assentire. In uia pec¬
catoꝵ stat: qui in malis oꝑib ꝑseue¬
rat. In cathedra uero pestilentiȩ se¬
det: qui malum qd̾ agit alios doc.
Qͥs quis gͦ beate uiu̾e stud&: p̃ua

Expanded text:
enit quidem in via peccatorum, nascendo sicut peccatores; sed non stetit, quia illecebra secularis eum non tenuit. Et in cathedra pestilentiae non sedit. Noluit enim terrenum regnum cum superbia . Quae cathedra pestilentiae ideo recte intelligitur, quia pauci sunt, qui amore dominandi careant, et humanam gloriam non appetant. Pestilentia vero est morbus late pervagatus, omnes aut pene omnes involvens. Vel cathedra pestilentiae perniciosa doctrina intelligi potest. Deinde considerandus est ordo verborum, Abiit, Stetit, Sedit. Abiit ille, qui recessit a Deo.ctatus est peccato; sedit, cum in sua superbia confirmatus, redire non potuit, nis per eum non abiit, etc. In consilio impiorum abire, est pravis consiliis assentire. In via peccatorum stat, qui in malis operibus perseverat. In cathedra vero pestilentiae sedet, qui malum quod agit, alios docet. Quisquis ergo beate vivere studet, prava
Abbreviated transcription (Latin):
le. Qa uixta ueritatis uoce. om̃is qui
se exaltat humiliab̾r: ⁊ qui se humiliat
exaltabidur. Salomon qͦ ait. Si cecid̾it
lignũ ad austrum aut ad aquilonẽ:
ubic̃q cecidit. ibi erit. In dic etenim
mortis suȩ iustus ad austrũ cadit.
peccator ad aquilonẽ. Qͥa ⁊ iuistus ꝑ
feruorem scĩ sp̃s. ad gaudia ducit᷑.
⁊ peccator cum apostata angło qui
nari. Uñ ueritasait. Si qͥssitit ueniat
ad me. ⁊ bibat: ⁊ qui bibit ex aqua ꝙͣ
ego do. ñ siti& in ȩt̾num. Huiꝰ aqͣirri¬
gatione agit᷑. ut anima fidelis ꝑuiri¬
ditatem fidĩ ⁊ spei. in dõ ꝓficiat: atq
in caritate ipsius fixa ꝑmaneat. Et
quia caritas nunꝗͣ ociosa ẽ. oꝑatur
enim magna si ẽ: recte dr̃. qđ fructũ
suum dabit in demꝑt suo. In hoc tp̃re
p̃senti fructum suũ dant electi: quia
bonum qđ faciunt ei attͥbuunt a qͦ
facti sunt. Uł fructum suũ intp̃re
dare ẽ: post hanc uitam et̾no iudi¬
ci oꝑa sua p̾sentare. Uñ ꝑsimilitudi¬

Expanded text:
a juxta Veritatis vocem, omnis qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur . Salomon 7 quoque ait: Si ceciderit lignum ad Austrum aut ad Aquilonem, ubicunque ceciderit, ibi erit . In die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem: quia et justus per fervorem Sancti Spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo qunari. Unde veritas ait: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat . Et, Qui biberit ex aqua quam ego do, non sitiet in aeternum . Hujus aquae irrigatione agitur, ut anima fidelis per viriditatem fidei et spei in Domino proficiat, atque in caritate ipsius fixa permaneat. Et quia caritas nunquam ociosa est operatur enim magna si est, recte dicetur quod fructum suum dabit in tempore suo. In hoc tempore praesenti fructum suum dant electi: quia bonum quod faciunt, ei attribuunt a quo facti sunt. Vel fructum suum in tempore suo dare, est per hanc vitam aeterno judici opera sua p
Abbreviated transcription (Latin):
tiam duam ⁊ maiestatẽ tuam: qui
pͥus uenisti in humilitate. Nosaũ
cantabimꝰ ⁊ psallemus uirdudes
tuas. Cant᷑ ad laudem: psalmꝰ ꝑti¬
n& ad bonam oꝑationem: Ac si dice¬
ret. Corde ⁊oꝑe celebrabimꝰ. ⁊ nota

Expanded text:
tiam tuam, et majestatem tuam: qui tiam tuam, et majestatem tuam: qui prius venisti in humilitate. Nos autem Cantabimus et psallemus virtutes tuas. Cantus ad laudem, psalmus pertinet ad bonam operationem. Ac si diceret: corde et opere celebrabimus, et nota
Abbreviated transcription (Latin):
tiles habiussent. & merito bec con
te regnãte arbitͣbant᷑: in de occidndũ
detorserunt. Cogitauer c̃silia: que
ñ potuer̃ stabilire. Cogitauer enim
nom̃ tuum de t̾ra delere. Cogitaue¬
rt̃ ut xp̃m occident: ne gentẽ ⁊ loc̃
amitterent. S id̾o amiser̃: qr occider̃.
Nõ potuert̃ gͦ stabilire c̃silium: qͥa
qm̃ pones eos dorsum. ut respiciat
retro:⁊ ñ sint apti regno dĩ. Ut m̃te
⁊ desidio t̾rena appetant:⁊ celestia
amittant. S nunqͥd om̃s ꝑdes:
Absit. Cecitas enim ex parte c̃tigit ĩ
isrł: ut multitudo gentium intra¬
r&. Reliquie aut̃ salue fierent. Uñ
⁊ subdicur. In reliquiis tuis p̃para¬
bis uultum eoꝵ. Id ẽ uultum tuũ
⁊ p̃sentiam tuam quȩ fuiss&e eoꝵ.
si ipsi credidissent. p̃parabis in reli¬
quiis tuis. id ẽ qͦs tutͥ saluandos
reliquisti. & iõ. e xaltare dñe in
uirtude dua: idẽ resurge ⁊ mane
in ȩqͣlitate patͥs. ut ostendas potñ¬

Expanded text:
tiles habuissent. Et merito haec conttiles habuissent. Et merito haec contte regnante arbitrabantur, in te occidendum detorserunt. Cogitaverunt consilia quae non potuerunt stabilire. Cogitaverunt enim nomen tuum de terra delere. Cogitaverunt ut Christum occiderent, ne gentem et locum amitterent. Sed ideo amiserunt, quia occiderunt. Non potuerunt ergo stabilire consilium, quia oniam pones eos dorsum. Ut respiciant retro, et non sint apti regno Dei: ut mente et desiderio terrena appetant et caelestia amittant. Sed nunquid omnes perdes? Absit. Caecitas enim ex parte contingit in Israel, ut multitudo gentium intraret . Reliquiae autem salvae fient. Unde et subditur: In reliquiis tuis praeparabis vultum eorum. Idest vultum tuum et praesentiam tuam, quae fuisset eorum, si ipsi credidissent. Praeparabis in reliquiis tuis, idest, quos tu tibi salvandos reliquisti. Et ideo. 14. Exaltare, Domine, in virtute tua. Idest, resurge et mane in aequalitate Patris, ut ostendas poten
Abbreviated transcription (Latin):
idem dñs xp̃s: ut destruat eos ꝑ di¬
uinitatis uirtutẽ. Uñ ⁊ subdit᷑.
Pones eos ut clibanum ignis: id ẽ
da impietatis suȩ. In tpr̃e uultus
tui. id ẽ in tpr̃e manifestationis
uidebt̃ in quẽ pupuger̃. Unde scͥp¬
tum ẽ. & uidebit omĩs caro saluta¬
re di. Tc̃ dñs in ira sua c̃tͣbabit eos
dicens. Ide maledic̾ti in ignẽ et̾nũ.
Qͥd tẽ fiet : & deuorabit eos ignis.
Heudolor ⁊ tͥsticia. Data sententia. sta¬
ti sequet᷑ pena. Qmͣ trem̃da ira.
que dẽ erit sine miscłia. Qmͣ seua
contͣbatio: uͥ nulla eẽ pot̾it ꝯsolatio.
Qͣm infelices animȩ illȩ. qͣs deuoeab̃
ignis qui ñ extinguet᷑. ubi ẽ uermis
qui ñ morit᷑. uͥ ẽ fletus ⁊ stridor den
men eoꝵ a filiis hominũ. Si ꝑfrucꝰ¬
tum opͦ. ꝑ sem̃ intelligimꝰ cogitatio¬
nem: utrũq ꝑdes de terra uiuen¬
tium.⁊ de societate scõꝵ. Neq enim
iumici tui essent. nec tantas pęnas
incͣrerent: nͥ oꝑa ⁊ cogitationes inu¬

Expanded text:
Dominus Christus, ut destruat eos per divinitatis virtutem. Unde et subditur, 10. Pones eos ut clibanum ignis. Idest tia impietatis suae. In tempore vultus tui. Idest, in tempore manifestationis t in quem pupugerunt . Unde scriptum est, Et videbit omnis caro salutare Dei . Tunc Dominus in ira sua conturbabit eos. Dicens, Ite, maledicti, in ignem aeternum . Quid tunc fiet? Et devorabit eos ignis. Heu dolor et tristitia. Data sententia statim sequetur poena. Quam tremenda ira, quae tunc erit sine misericordia! Quam saeva conturbatio, ubi nulla esse poterit consolatio! Quam infelices animae illae, quas devorabit ignis qui non extinguetur ! Ubi est vermis qui non morietur, ubi est fletus et stridmen eorum a filiis hominum. Si per fructum opus, per semen intelligimus cogitationem, utrunque perdes de terra viventium, et de societate sanctorum. Neque enim inimici tui essent, nec tantas poenas incurrerent, nisi opera et cogitationes inu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gła dĩ quã ipse credñtib ꝓmisit
manifestabit᷑. Salꝰ nr̃a ⁊ uisio d̃i
erit leticia sua. E tunc erit ꝑfectũ
Similes ei erimus: qm̃ uidebimꝰ eũ
sicuti ẽ. & in euglioriter̃ autẽ uide¬
bo uos. ⁊ gaudebit cor urm̃:. ⁊ gau¬

Expanded text:
 ipse credentibus promisit , manifestabitur. Salus nostra, et visio Dei, erit laetitia sua. Et tunc erit perfectum Similes ei erimus, quando videbimus eum sicuti est . Et in Evangelio, Iterum autem videbo vos et gaudebit cor
Abbreviated transcription (Latin):
uentͥs dui. Preuenit gͦ ds pat̾ filiũ
suum regẽ benedictionib: qr priꝰ¬
qmͣ fierae. bñdictus ẽ a plurib. &
bene additum ẽ dulcedinis: qr hȩc
copia benedictionis ex dulcedine
sue ꝓcessit dilectionis. Mutauit a¬
maritudinẽ irȩ. in dulcedinẽ miscd̃ie:
⁊ peccatoris maledictionẽ cũtit in pec¬
cadoꝵ remissionẽ. & hec ẽ bñdictio.
In capite quoq eiꝰ coronam de lapide
p̃ciosi discipłi sui:a quib exordiũ
anñciationis eiꝰ ꝓcessit. Uł ꝑ coronã
positam in capite eiꝰ. totã eccłam ex
om̃i parte xp̃m circ̃dantẽ indellig̾e
possumꝰ: que ꝯstat ex iuuis ⁊ p̃ciosis¬

Expanded text:
evenit ergo Deus Pater Filium suum regem benedictionibus: quia priusquam fieret, benedictus est a pluribus. Et bene additum est., Dulcedinis, quia haec copia benedictionis ex dulcedine suae processit dilectionis. Mutavit amaritudinem irae in dulcedinem misericordiae, et peccatoris maledictionem convertit in peccatorum remissionem. Et haec est benedictio. In capite quoque ejus coronam de lapide pretiosi, discipuli sui, a quibus exordium annuntiationis ejus processit. Vel per coronam positam in capite ejus, totam Ecclesiam ex omni parte Christum circumdantem intelligere possumus: quae constat ex vivis et p
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa ⁊ uirtutes. ⁊ suꝑ eã salutẽ
qͣm ꝑ eum eide eccłȩ tͥbusti uehem̃t
exultabit. Leticia ad animũ ꝑtin&:
exultatio ad corpus. Intꝰ letabitur
de diuinitate c̃iuncta humanita¬
ti. foris exultare se ostend& de eccl̃ia
sua ꝑ diuinitatẽ ⁊ humanitatem
redempta. Unde ÷ subdit᷑. Desid̃ĩ¬
um cordis eiꝰ tͥbiusti ei: ⁊ uoluntate¬
enĩ manducare pascha: ⁊ ponere cum
uell& auimam suã. atq it̾m sume̾
eam: & dedisti ei. & ñ fraudasti eum
subtͣhendo ei uoluntatẽ labioꝵ eiꝰ:
qm uoluntatẽ ꝑ labia sua manife¬
stauit. sic dicens dõ. uolo pat̾ ut ubi
sum ego. illic sit & minist̾ ms̃. & tt̾m.
Pacẽ meam inqͥt reluiqͦ uob̾. Eit ⁊ ali¬
ud unde lȩtabit᷑ rex:⁊ exultabit ue

Expanded text:
 super eam salutem, quam per eum eidem Ecclesiae tribuisti, vehementer exultabit. Laetitia ad animam pertinet: exultatio ad corpus. Intus laetabitur de divinitate conjuncta humanitati, foris exultare se ostenditur de Ecclesia sua per divinitatem et humanitatem redemta: unde et subditur: 3. Desiderium cordis ejus tino manducare pascha, et ponere, cum vellet, animam suam, atque iterum sumere eam: et dedisti ei. Et non fraudasti eum, subtrahendo et voluntatem labiorum ejus. Quam voluntatem per labia sua manifestavit, sic dicens Deo: Volo Pater, ut ubi sum ego, illic sit et minister mens . Et iterum, Pacem meam, inquit, relinquo vobis . Est et aliud unde laetabitur rex, et exultabi
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ ⁊ humilitatẽ: Si enim rex
in miscdĩa altissimi qui est sñ labe
peccati. qnto mag̃ in ead̃ miscdĩa ꝑ¬
sist̾e debemꝰ. qui tot uiciis ⁊ peccatis
corrupti sumꝰ : Cauendũ ẽ enim ne
nob̃ eueniat qd̃ sequit᷑. Inueniatur.
manꝰ tua om̃ib inimicis cuis: dex¬
tera dua inueniat om̃s qui de oder̃.

Expanded text:
titudinem et humilitatem? Si enim rex in misericordia Altissimi , qui est sine labe peccati , quanto plus in eadem misericordia persistere debemus, qui tot vitiis et peccatis corrupti sumus? Cavendum est enim ne nobis eveniat quod sequitur: 9. Inveniatur manus tua omnibus inimicis tuis, dexte
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adusus xp̃m eiꝰ. & dilectus quẽ¬
admodũ filius unicorniũ. Nãꝰ ip¬
se dilectus atq unicꝰ pat̾ exinani¬
uit se nobilitate suã .⁊ factus ẽ hõ
sic̃ filius udeoꝵ ignorantiũ iusti¬
ciam di:⁊ suꝑbe iactantium tãqͣ
tis furentem iracundiã ꝑsecutoꝵ
suoꝵ. ut alii dic̾ent. nunqͥd forte
atq ita p̃cidentis insanum tumł¬
tum eoꝵ. ut alios tͣicere. alios in
malicia eoꝵ relinquer&. Uox dñi
c̃cutientis desertum: idẽ cõmouen¬
tis ad fidẽ gentilẽ ppłm: qͥ qndam
erat sine sꝑe. sine dõ. sine ꝓph̃a. sine
p̃dicatore. & cõmouebit dñs deser¬
tum cades: id ẽ uere celebrari faci&¬

Expanded text:
s . Et dilectus, quemadmodum filius unicornium. Nam et ipse dilectus, atque unicus Patri exinanivit se nobilitate sua, et factus est homo, sicut filius Judaeorum ignorantium justitiam Dei, et superbe jactantium tanquatis furentem iracundiam persecutorum suorum, ut alii dicerent: Nunquid forte atque ita praecedentis insanum tumultum eorum, ut alios trajiceret, alios in malitia eorum relinqueret. 8. Vox Domini concutientis desertum. Id est, commoventis ad fidem gentilem populum, qui quondam erat sine spe, sine Deo, sine propheta, sine praedicatore. Et commovebit Dominus desertum Cades. Id est, vere celebrari faci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin& ad remissionẽ peccatoꝵ: ad¬
uitorium ꝑtin& ad ꝓfec̾tũ bonoꝵ oꝑũ
⁊ uirtutum. Primũ miseret᷑ nobis
sũ p̃cedentib meritis. ut lib̃ati a
peccato bonũ uelimꝰ: deinde nos ad¬
iuuat ut bonum qd̾ uolumꝰ imple¬
amus. Qd̃ peccata corrigimus. mĩa
torium di ẽ. In quo aut̃ sit adutcus
ostendit: ex familiaritate se c̃uer¬
sti resurrectionis: mͥ idẽ ad utilitatẽ
mei ⁊meoꝵ. Conscidisti saccum me¬
um.:⁊ circ̃dedisti me leticia. Saccus
de capͥs conficit᷑ ⁊ de hedis. & capre:
hedi int̾ peccatores ponunt᷑. Dñsde
numo nr̃o saccũ solum accep̃. ñ asfũ¬
psit meritũ sacci qd̾ ẽ peccm. Saccus
aut̃ ẽ mortalitas. Saccum aut̃ c̃cid.
qr mortalitadẽ destrux̃. ⁊ insuꝑcir¬
cumdedit eum leticia: qm̃ stola im¬
mortalitis indint illũ dñs. Ad hoc
aut̃ circ̃datus ẽ leticia. ut faciat qd̾
subiung̃. Ut cant&. t gła mea idẽ re¬

Expanded text:
tinet ad remissionem peccatorum. Adjutorium pertinet ad profectum bonorum operum et virtutum. Primum miseretur nobis sine praecedentibus meritis, ut liberati a peccato bonum velimus. Deinde nos adjuvat, ut bonum quod volumus, impleamus. Quod peccata corrigimus, misertorium Dei est. In quo autem sit adjutus, ostendit, ex familiaritate se conversti resurrectionis; mihi, id est, ad utilitatem mei et meorum, Conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia. Saccus de capris conficitur, et de hoedis. Et caprae et hoedi inter peccatores ponuntur. Dominus de numero nostro saccum solum accepit, non assumsit meritum sacci, quod est peccatum. Saccus autem est mortalitas. Saccum autem conscidit, quia mortalitatem destruxit, et insuper circumdedit eum laetitia: quoniam stola immortalitatis induit illum Dominus. Ad hoc autem circumdatus est laetitia, ut faciat, quod subjungit: 13. Ut cant
Abbreviated transcription (Latin):
magnum meritum xp̃i ostenditur.
qui nec sic ꝓbatus. ab obedientia re¬
cessit. Tu aũtis faciem tuam ame:
s ego ñ sum auersꝰ ade. Nam seqͥt᷑.
Ad te dñe clamabo:⁊ ad dm̃ meũ dep̃¬
cabor. Clamabo de optinendis bo¬
nis: dep̃cabor de remouendis malis.
Tu enim dñs m̃s qui regis me. ⁊ ds
mis qui creasti me. Hic nob̾ ostñdit᷑¬
in capite nr̃o qͥd agere debeam̃. Si au̾¬
terit a nob̾ faciem suã dñs. ⁊ indigna

Expanded text:
magnum meritum Christi ostenditur, magnum meritum Christi ostenditur, qui nec sic probatus ab obedientia recessit. Tu avertis faciem tuam a me: sed ego non sum aversus a te. Nam sequitur: 9. Ad te, Domine, clamabo, et ad Dominum meum deprecabor. Clamabo de obtinendis bonis, deprecabor de removendis malis. Tu enim Dominus meus, qui regis me, et Deus meus, qui creasti me. Hic nobis ostenditin capite nostro, quid agere debeamus. Si averterit a nobis faciem suam Dominus, et indi
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: hoc tͥduo scli ostñdit᷑ in te. Sꝑ¬
andum ẽ ⁊ letandum. s ꝑferendũ
ẽ mͦ & gem̃dum. Ostendit autem
se c̃crarium ade: cum subiũgit. Ego
autem dixi in habundantia mea.
ñ mouebor in et̃num. Ille positus
in paradiso uoluptatis. abundans
om̃ib bonis. motus ẽ ad ꝑsuasionẽ
serpentis. Xp̃c audem in habundan¬
dia uirtutum dix̃. idẽ delib̾auit. ut
ñ moueatur in ȩt̃num: s sit obedi¬
ens pat usq ad mordem. Nec hoc su¬
is uirib attͥbuit. unde ⁊ subdit. Dñe
in uoluntade dua p̃stitisti decori meo
uirtutẽ. Qđ decorus sum in iustici¬
ã. fortis in patientia: ñ hoc habeo ex
mea potestate. s tua uoluntate.
Au̾tisti faciem duam a me. ⁊ fac̾tus
sum ꝯtͣbatus. Uisus ẽ enim au̾tisse
faciem suam pat̾ a filio: qͣndo eum ĩ
passione dereliquit. Unde ⁊ iudei
dixer̃. Si filius di ẽ. lib̃ & eum si uult.
fac̾tus ẽ autẽ ꝯtͣbatus: cum ait. Tstis
ẽ anima mea usq ad mortem. Hic

Expanded text:
tuum, hoc triduo saeculi ostenditur in te. Sperandum est et laetandum, sed perferendum est modo et gemendum. Ostendit autem se contrarium Adae, cum subjungit: 7. Ego autem dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Ille positus in paradiso voluptatis , abundans omnibus bonis, motus est ad persuasionem serpentis . Christus autem in abundantia virtutum, dixit, idest, deliberavit, ut non moveatur in aeternum, sed sit obediens Patri usque ad mortem . Nec hoc suis viribus attribuit, unde et subdit: 8. Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Quod decorus sum in justitia, fortis in patientia, non hoc habeo ex mea potestate, 129 sed tua voluntate. Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Visus est enim avertisse ater a Filio, quando eum in passione dereliquit. Unde et Judaei dixerunt, Si Filius Dei est, liberet eum, si vult . Factus est autem conturbatus, cum ait, Tristis est anima mea usque ad mortem . Hic
Abbreviated transcription (Latin):
gła nr̃a. qnͣdo similes ei erimꝰ: ⁊ iude¬
bimus eum sicuti ẽ. fi& enim qd̃ sub¬
ditur. Dñe ds̃ nĩs in ȩt̃num c̃sitebor
ex te: qui es ds omnia in omnibus.
Confidere gͦ mͦ qd̾ tu fecisti in deum
id ẽ peccata: ⁊ c̃fiteb̾is qͥd tͥ fec̾it ds
dimittendo peccata: ut ei c̃fitens.
in et̃num ñ cõpungaris peccato.

Expanded text:
similes ei erimus, et videbimus 130 eum sicuti est . Fiet enim quod subditur: Domine Deus meus in aeternum confitebor ex te, qui es Deus, omnia in omnibus. Confitere ergo modo , quod tu fecisti in Dominum, id est, peccata: et confiteberis, quid tibi fecerit Deus, dimittendo peccata: ut ei confitens in aeternum non compungaris peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
dit cum subuing̃. Que utilitas in sã¬
guine meo:dum descendo incorrup¬
tionẽ: Qͥad ꝓficiet mͥ uł alus sanguis
nĩs effusus. si ego in corruptionẽ de¬
scendo:. si corpus meũ putͤscat in se¬
pule᷑. si t̃cia die ñ resurgo: Nunqͥd
ꝯfidebitur tͥ puluis: aut anñciabit
u̾itadem duam: Nunqͥd caro redac̃¬
ta in pulũem c̃ficebit᷑ tibi. id ẽ erit
c̃fessionis ⁊ laudis tue: aut anñcia¬
bit u̾itatem tuã. idẽ erit causa qͣre
u̾itas tua anñciet᷑ de reꝑatione gñiꝰ
bumani qmͣ du ꝑ me fac̾turus es:
Ab hoc clamore se exauditum insinu¬
at: cum ꝓtinus addit. Audiuit dñs
⁊ misertus ẽ mei: dñs factus ẽ adiu¬
tor m̃s. Misercus ẽ mei ne corrumpe

Expanded text:
. Quae utilitas in sanguine meo, dum descendero in corruptionem? Quid proficiet mihi, vel aliis sanguis meus effusus, si ego in corruptionem descendo? si corpus meum putrescat in sepulcro? si tertia die non resurgo? Nunquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam? Nunquid caro redacta in pulverem confitebitur tibi, id est, eritfessionis et laudis tuae? Aut annuntiabit veritatem tuum, id est, erit caussa quare veritas tua annuntietur de reparatione generis humani, quam tu per me facturus es? Ab hoc clamore se exauditum insinuat, cum protinus addit: 11. Audivit Dominus, et misertus est mei; Dominus factus est adjutor meus. Misertus est mei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsunt hominib ad salutem. Et
qr dñs ẽ fortitudo pleb̾. gͦ dñe fac
qd̃ tuum ẽ. Saluũ fac ppłm tuũ
dñe. eripiendo de inimicoꝵ pote¬
stade. dirigendo ad fidẽ.:⁊ b̃ndic dã¬
do increm̃tum uircutũ. iꝑsi facto
heditati due: ⁊ rege eos scdm̃ mores

Expanded text:
ibus ad salutem. Et quia Dominus est fortitudo plebis, ergo, Domine, fac quod tuum est. 9. Salvum fac populum tuum, Domine. Eripiendo de inimicorum potestate, dirigendo ad fidem. Et benedic, dando incrementum virtutum ipsi facto: Haereditati tuae: et rege eos, Secundum mores
Abbreviated transcription (Latin):
d: pꝰmodum dicet᷑ ex ꝑsona uniu̾¬
sȩ domꝰ. Iam facta ẽ dedicatio do¬
mus in capite. tanꝗͣ dedicadio fũ¬
dam̃ti. Domꝰ id ẽ eccła adhuc fabͥ¬
catione domꝰ: c̃fundent᷑ in dedica¬
dione. Tẽ enim stabt̃ iusti in mag¬
na ꝯstantia adu̾sus eos qͥ se angu

Expanded text:
nti, postmodum dicetur ex persona univenti, postmodum dicetur ex persona universae domus. Jam facta est dedicatio domus in capite, tanquam dedicatio fundamenti. Domus, id est, Ecclesia adhuc fabricatione domus: confundentur in dedicatione. Tunc enim stabunt justi in magna constantia ad
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis resuscitat᷑. Domꝰ xp̃i ẽ hu¬
manitas. Sic̃ enim domꝰ celebris
sit in dedicatione. sic xp̃c celebrior fa¬
ctus ẽ in resurrecꝰtione. assũpta im¬
passibilitate ⁊ ĩmortalitate. In pͥma
parte psalmi ẽ actio gr̃aꝵ de lib̾atio¬
ne. in qͣ etiam hortatur scõs ut ꝓ ea
dõ grates reddant. quȩ lib̃atio illoꝵ
ẽ qui ꝑeam lib̾ati st̃. In sed̾a parte
que incipit. ego aut̃ dixi in abundã¬
dia mea: ostũ dr meritũ qͣre fuit dig¬
num ut lib̃et᷑. In t̾cia parte qͦ incip̃
audiit dñs: ostũdit qͣlit̃ fiat ip¬
sa dedicatio. Circa finẽ manifeste
ponit resurrectionẽ. Mat̾ia ẽ xp̃s.
Intentio ẽ hortari homines ad lau¬
dem di. de sua lib̾atione: q̃ illoꝵ ẽ.
eius. Ait ergo.
pisti me. Ampliabo nom̃
tuum ꝑ multas gendes.: qm̃
humanitatẽ meã u̾bo tuo unisti.
Nec delectasti. id ẽ nec delectari feci¬
sti iminicos meos suꝑ me: qr lic&
yutarent se ẽẽ in passione suꝑ me.

Expanded text:
mortuis resuscitatur. Domus Christi est humanitas. Sicut enim domus celebris fit in dedicatione: sic Christus celebrior factus est in resurrectione, assumpta impassibilitate et immortalitate. In prima parte psalmi est actio gratiarum de liberatione: in qua etiam hortatur sanctos, ut pro ea Deo grates reddant, quae liberatio eorum est, quia per eam liberati sunt. In secunda parte, quae incipit, Ego autem dixi in abundantia mea, ostenditur meritum, quare fuit dignum, ut liberetur. In tertia parte, quae incipit, Audivit Dominus, ostendit qualiter fiat ipsa dedicatio. Circa finem manifeste ponit resurrectionem. Materia est Christus. Intentio est hortari homines ad laudem Dei de sua liberatione, quae illorum est: ejus. Ait episti me. Ampliabo nomen tuum per multas gentes, quoniam humanitatem meam Verbo tuo unisti. Nec delectasti, id est, nec delectari fecisti inimicos meos super me. Quia licet putarent se esse in passione super me,
Abbreviated transcription (Latin):
racula fec̃. quȩ nemo alius fac̾e po¬
tuit. Scda clarificatio fuit in resur¬
rec̾tione: qͣ eiꝰ humanitas impassi¬
bilitatẽ ⁊ ĩmortalitatẽ suscepit.
& si sileas remotus a me. tc̃ assimila¬
bor. id ẽ simił ero descendentibꝰ in
lacum:. id ẽ in huiꝰ mundi miseriã.
Si enim hõ dñicus ã p̃sidio diuini

Expanded text:
racula fecit, quae nemo alius facere poracula fecit, quae nemo alius facere potuit. Secunda clarificatio fuit in resurrectione, qua ejus humanitas impassibilitatem et immortalitatem suscepit. Et si sileas 122 remotus a me, tunc assimilabor, idest, similis ero descendentibus in lacum, idest, in hujus mundi miseriam. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊ nc̃ ñ sileat: s ꝑ eius uicarios u̾bo
⁊ gr̃a informatos. incessant̃ nob loqͣt᷑:
nos erudiat. nos asspirae. EE sunqͥt
tacueris: assimilabor descendenti¬
bus in lacum. Si tacuissae. xp̃s. simi¬
lis apparuiss& cȩt̾is mortalib. S
qr in eo ds locutus ẽ ꝓpt̾ea diẽ ei
petrus. u̾ba uite habes: tu es xp̃cfi¬
lius di uiui. fides enim ex auditu:
auditꝰ autẽ ꝑ u̾bum xp̃i. Rursussi
notat se incessant̃ clamare addeũ:
doto temꝑe obedientie sue. ꝑhoc qd̃
subiung̃. ne sileas. notat affectionẽ
piam int̾ dm̃ ⁊ hominẽ: qr ex qͦ hõ
clamare inqꝑit. ds audit. Hebrai¬
ca ueritas ñ hãb& hoc. nequando
taceas a me:s lxx. int̃p̃tes addider̃.
nec tñ sine causa. ꝑ hoc dant nobis
intellig̾e. eum clamasse de pͥma ⁊
scda clarificatione. Prima clarifi¬
catio ẽ ante resurrectionẽ. cũ fuit ĩ¬
munis ab om̃i peccato:⁊ ꝑ eũ ds mi¬

Expanded text:
sic et nunc non sileat, sed per ejus vicarios verbo sic et nunc non sileat, sed per ejus vicarios verbo et gratia informatos incessanter nobis loquatur, nos erudiat, nos aspiret. Et si, inquit, tacueris, Assimilabor descendentibus in lacum. Si tacuisset Christus, similis apparuisset caeteris mortalibus. Sed quia in eo Deus locutus est, propterea dixit ei Petruslius Dei vivi . Fides enim ex auditu, auditus autem per verbum Christi . Rursus si notat se incessanter clamare ad Dominum toto tempore obedientiae suae. Per hoc quod subjungit, Ne sileas, notat affectionem piam inter Deum et hominem: quia ex quo homo clamare incipit, Deus audit. Hebraica veritas non habet hoc, nequando taceas a me; sed LXX. Interpretes addiderunt, nec tamen sine caussa: sed per hoc dant nobis intelligere eum clamasse de prima et secunda clarificatione. Prima clarificatio est ante resurrectionem, cum fuit immunis ab omni peccato, et per eum Deus mi
Abbreviated transcription (Latin):
ecclȩ clamantis ad dñm.
ut eiꝰ sic aͣudiat orationẽ ne eam
cum oꝑantid iniqͥtatem ꝑdat᷑.
s ꝓut meruit s tͥbuat. malos aut̃
impunidos ñ deserat. qđ faciendo sua¬
dere intendit: ut qͥsq fideł sui eremplo
corsuum ponat in dño. qͣtinꝰ eiꝰ caro
du passionis. Que aut̃ uidr inimicis
orare. ñ maliuolentiȩ uotũ ẽ: s denũ¬
ciatio pene. N optat que dic̃: s qͥd eis
ĩmineat p̃dicit. Ait gͦ ꝓse ⁊ ꝓm̃bris
d te dñe clamabo. ds m̃s ne
sileas a me. neqͣndo taceas a
me. ⁊ assimilabor descenden¬
dib in lacum. Merido dñm eum
uocat. cui subiect᷑a ẽ om̃is creatura:
sic̃ scͥtum ẽ. omĩa seruiunt tͥ. Qui
sid̾io toto affectu orare. Ne sileas in¬
quit a me. qͣntũ ad ext̾iorem erudi¬
tionẽ. ⁊ ne aliqͣndo taceas a me. qͣn¬
tum ad uit̾iorem inspirationẽ. Opor¬
d& enim ut misericors ds sic̃ ꝓsalu¬
de humani gnĩs olim locutus ẽ in
ꝓpħis. nouissime autẽ in filio suo:

Expanded text:
antis ad Dominum, ut ejus sic exaudiat orationem, ne eam cum operantibus iniquitatem perdat: sed prout meruit, sibi tribuat: malos autem impunitos non deserat. Quod faciendo suadere intendit, ut quisque fidelis sui exemplo, cor suum ponat in Domino: quatenus ejus caro tu passionis. Quae autem videtur inimicis orare, non malivolentiae votum est, sed denuntiatio poenae. Non optat quae dicit, sed quid eis immineat praedicit. AiAd te, Domine, clamabo, Deus meus, ne sileas a me: ne quando taceas a me, et assimilabor descendentibus in lacum. Merito Dominum eum vocat, cui subjecta est omnis creatura: sicut scriptum est, Omnia serviunt tibi . Qui siderio, toto affectu orare. Ne sileas inquit a me: quantum ad exteriorem eruditionem. Et ne aliquando taceas a me, quantum ad interiorem inspirationem. Oportet enim ut misericors Deus, sicut pro salute humani generis olim locutus est in Prophetis, novissime autem in Filio suo :
Abbreviated transcription (Latin):
culi. Remissa arcba dñi a
philisteis. ⁊ reducta in ierłm.
cum ꝓhib̾et᷑ a nathan ꝓpħa. ne fa¬
c̾et domum dñi qr uir sangnum
erat: fec̃ tab̃nacłm dedentoriis in
quo repon̾& archam dĩ. Quo c̃sũ¬
mado. inuitauit multos ut ad dẽ¬
plum illud uenirẽ: ñ uacuis ma¬
nib. s ut ibi adductas hostias un¬
molarent. & pꝰ hanc consũmati¬
onem. scͥpͥsit psalmũ istum. ñ qd̾
de hystoriali c̃sumatione sc̃ber&e:
s nob̃ c̃sũmationẽ eccłe fut᷑am ꝑ
lius cab̃nacłi figura erat. Qđ sciẽs
esdras. ꝓpħa dd intellexisse. sic in¬
dicdauit. Qui titłs sic legit᷑. Psm
iste c̃uenit dauid. ꝓpħȩ qui hiclo¬
quit᷑. ꝓs dico habitus in c̃sũma¬
tione tab̾nacli. idẽ in c̃sidatione cõ¬
sũmationis eccłe. Hanc recte tab̃̾na¬
cłm appellamꝰ: quia hic in ea tanꝗͣ
intab̃nacło militamꝰ. Ipsa ẽ in hoc
psino mat̾ia. Negocium ꝓpħȩ sub ꝑ¬
sona eccle ẽ ostendẽ. qͦmͦ tab̃nacłm¬

Expanded text:
ni a Philistaeis, et reducta in Jerusalem, cum prohiberetur a Nathan propheta ne faceret domum Domini, quia vir sanguinum erat: fecit tabernaculum de tentoriis, in quo reponeret arcam Dei . Quo consummato, invitavit multos, ut ad templum illud venirent : non vacuis manibus, sed ut ibi adductas hostias immolarent. Et post hanc consummationem scripsit psalmum istum: non quod de historiali consummatione scriberet, sed nobis consummationem Ecclesiae futuram per lius tabernaculi figura erat, quod sciens Esdras propheta David intellexisse, sic intitulavit, qui titulus sic legitur: Psalmus iste convenit prophetae qui hic loquitur. Psalmus dico, habitus in consummatione tabernaculi, id est, in consideratione consummationis Ecclesiae. Hanc recte tabernaculum appellamus, quia hic in ea tanquam in tabernaculo militamus. Ipsa est in hoc psalmo materia. Negotium prophetae sub persona Ecclesiae est, ostende
Abbreviated transcription (Latin):
quidã ait. Numꝗͣ locutꝰ ẽ hõ sicut
tus erat: qd̾ ⁊ mortuos suscitabat
cecos illuminabat. leꝑsos mũdabat.
Uł uox dñi in uircute ⁊ magnificẽ¬
tia fuit: cum pͥus apłos fid̾i uirtu¬
te instruxit:⁊ ꝑ eos pꝰmodũ magna
fec̃. Unde subinfert᷑. uox dñi c̃frmn¬
gentis cedros.:⁊ c̃fringet dñs cedͦs
libani. Qͥa ꝑ credros. nͥ alti in suꝑ¬
bia designantur : & bñ pt᷑ cedros
illi conterunt᷑. qͥ in honore ⁊ diui¬
tiis.⁊ innitore t̾renę nobilitatis exal¬
tantur. unde apłs ait. In firma mũ¬
di elegit ds̃: ut c̃fundat fortia. Sec̃
sciendum qr duob modis c̃fringit
cedros uox dñi: qͦsdam uidelice dã¬
nando: qͦsdam ad se tͣhendo ⁊ penitꝰ
humiliando. de qͥb subiunctũ ẽ.
& cõminu& eas tanqͣm uitulũ li¬
bani: ⁊ amputata suꝑba celsitudi¬
ne illoꝵ. depon& eos ad unitatiõe
humilitatis sue: qͥ tanqͣ uitulus
ꝑ ipsam huiꝰ scłi nobilitatẽ aduic̃

Expanded text:
uidam ait, Nunquam loquutus est homo sicut tus erat, quod et mortuos suscitabat, caecos illuminabat, leprosos mundabat. Vel vox Domini in virtute et magnificentia fuit, cum prius Apostolos fidei virtute instruxit, et per eos postmodum magna fecit. Unde subinfertur: 5. Vox Domini confringentis cedros, et confringet Dominus cedros Libani. Quid per cedros, nisi alti in superbia designantur? Et bene post cedros illi conteruntur, qui in honoribus et divitiis, et in nitore terrenae nobilitatis exaltantur. Unde Apostolus ait: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Sed sciendum, quia duobus modis confringit cedros vox Domini: quosdam videlicet damnando, quosdam ad se trahendo et penitus humiliando: de quibus subjunctum est, 6. Et comminuet eas tanquam vitulum Libani. Et amputata superba celsitudine illorum, deponet eos ad imitationem humilitatis suae, qui tanquam vitulus per ipsam hujus seculi nobilitate
Abbreviated transcription (Latin):
onem eoꝵ ipsis. Qͥd ꝑ oꝑa manuũ
eoꝵ uoluit designare. nͥ excellentẽ
iniqͥtatem qmͣ fecer̃ in mortẽ dm̃
Cum apponit manũ pꝰ oꝑa: ostñdit
illos magnũ studium ⁊ affec̾tionẽ
ad illud opꝰ adhibuisse. Qđ dic̃ ma¬
nuũ. tͣctum ẽ ab artifice.: qr illa oꝑa
uult dici suaꝵ manuũ q̃ studiose
fec̃. Bñ aut̃ dic̃ retͥbutionẽ: quia
cũ xp̃c eis bona feciss&e: ipsi ei malũ
retͥbuer̃. Ac si aꝑte ddicat Sic̃ ipsi re¬
tͥbuert̃ mͥmalũ. redde ipsis malum

Expanded text:
 ipsis. Quid per opera manuum eorum, voluit designari, nisi excellentem iniquitatem, quam fecerunt in mortem Domini? Cum apponit manum post opera, ostendit illos magnum studium et affectionem ad illud opus adhibuisse. Quod dicit manuum, tractum est ab artifice: quia illa opera vult dici suarum manuum, quae studiose fecit. Bene autem dicit, retributionem: quia cum Christus eis bona fecisset, ipsi ei malum retribuerunt. Ac si aperte dicat: Sicut ipsi retribuerunt mihi malum, redde ipsis malum
Abbreviated transcription (Latin):
septies repetita. E hec faciendo in¬
tendit. ut qui filii di fac̾ti st̃ ꝑ ad¬
optionem: pure dõ m̃tis hostiam
offerant. Ait ergo.
ces gregum apłi genuer̃. habñtes
tanqͣm duo cornua. duo destam̃ta
Hinc paulus aries sp̃alis gregi suo
agimus. qđ ꝑ sapĩam audimus.
Prebe inqͥt fili cor tuũ mͥ. S necẽe
ẽ ut hȩc oblatio cordis. etiam in cõ¬
pletione se demonstra act̾ionis. Un¬
de & subdit᷑. Afferte dño głam &
honorem. Tales uos exhibete. ut ho¬
noret᷑ & głificetur d̾s in uob̾. iuxta
qd̃ scͥpͥtum ẽ. Luceat lux urã coram
hominib ut uidentes oꝑa ur̃abo¬
Głose ꝑ orbem innotescat. Ad orate
dñm in atͥo scõ eiꝰ: hoc ẽ indilatato ⁊
scĩficato corde ur̃o. Illi qͥppe nos ipsos
debemus: a qͦ conditi sumꝰ. Cui iure
honor ⁊ gła a nob̃ exhibet᷑. ꝓtot ⁊ tã¬
tis bñficus. quȩ in edificationẽ spãł

Expanded text:
septies repetita. Et haec faciendo intendit, ut qui filii Dei facti sunt per adoptionem, purae Deo mentis hostiam offerant. Ait ergo: ces gregum Apostoli genuerunt, habentes tanquam duo cornua, duo Testamenta. Hinc Paulus aries spiritualis gregi suo agimus, quod per sapientiam audimus. Praebe inquit fili, cor tuum mihi . Sed necesse est, ut haec oblatio cordis etiam in completione se demonstret actionis. Unde et subditur: Afferte Domino gloriam et honorem. Tales vos exhibete, ut honoretur et glorificetur Deus in vobis. Juxta quod scriptum est: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videntes ous. Gloriose per orbem innotescat. Adorate num in atrio sancto ejus. Hoc est, in dilatato et sanctificato corde vestro. Illi quippe nos ipsos debemus, a quo conditi sumus. Cui jure honor et gloria a nobis exhibetur pro tot et tantis beneficiis, quae in aedificati
Abbreviated transcription (Latin):
Corpalit̃ uͦ nunqͣm restituent᷑. Ab
hoc u̾su incip̃ agere gr̃as de sua exaudi¬
dione. Ait enim. Benedictus dñs:
qm̃ exaudiuit uocẽ dep̃cadionis
meȩ. Quotiens exaudim᷑ a dño. de¬
bemꝰ illum benedic̾e. Ñ enĩ haba.
hõ quid tͥbuat do ꝓtantis eiꝰ bñfi¬
ciis. insi bñdictionem ⁊ laudem.
Nemo aut̃ donis di fit beatꝰ. si donã¬
d existit ingrat᷑. Sic autẽ a nobis
colit᷑ pat̾ luminum. aqͦ om̃e dat̃
optimum ⁊ om̃e donum ꝑfec̾tũ
descendit. scilic&c sacͥficio laudis.

Expanded text:
corporaliter vero numquam restituentur. Ab corporaliter vero numquam restituentur. Ab hoc versu incipit agere gratias de sua exauditione. Ait enim, 6. Benedictus Dominus, quoniam exaudivit vocem deprecationis meae. Quotiens exaudimur a Domino, debemus illum benedicere. Non enim habet homo quid tribuat Deo pro tantis 124 ciis, nisi benedictionem et laudem. Nemo autem donis Dei fit beatus, si donanti existit ingratus. Sic autem colitur a nobis Pater luminum, a quo omne datum optimum et omne donum perfectum descendit: scilicet sacrificio laudis
Abbreviated transcription (Latin):
festa oꝑa subaudis ñ intellexert̃.
hebrei habent. ñ inspexer̃ in oꝑa
manuũ eiꝰ. Quȩ st̃ illa᷑. Qđ infir¬
mos curabat. lepsos mundabat :
mortuos suscitabat: ⁊ alia multa
miracłã quȩ ꝑfiliũ suũ faciebat
pat̃. hinc ueritas udeis aiebat.Si
mͥ ñ creditis. uł oꝑib credite. Oꝑa
enim q̃ ego facio. testimoniũ ꝑhi¬
bent de me. Excusabiles audem ĩ¬
uenirent᷑ in occultis. si ñ inueni¬
rent᷑ in aꝑtis. Quia gͦ in oꝑa ma¬
infesta ñ indellexer̃. ut m̃te ꝑcipe¬
rent diuina: iõ sequit᷑. Destrues eos
ctione didi ⁊ uespasiani. E ꝓpħa p̃¬
uidens illam destructionẽ eẽ irre¬
parabilem: addidit.⁊ ñ edificabis
eos ult̾ius. In aliis enim destructi¬
onib reꝑauerat eos ds̃: ut in de
cti. ut si sub aliqͦ duce essent ydolat᷑:
ꝑ alium ducẽ d̾s eos ab ydolatria
lib̾abat. De hac autẽ nouissima ex¬
cecatiõe sp̃ali ñ reꝑabunt᷑ usq in
finẽ. qnͣdo eoꝵ reliqͥe saluabunt᷑.

Expanded text:
subaudis, non intellexerunt. Hebraei habent, Non inspexerunt in opera manuum ejus. Quae sunt illa? Quod infirmos curabat, leprosos mundabat, mortuos suscitabat, et alta multa miracula, quae per Filium suum faciebat Pater. Hinc Veritas Judaeis aiebat. Si mihi non creditis, vel operibus credite. Opera enim quae ego facio testimonium perhibent de me . Excusabiles autem invenirentur in occultis, sed non invenirentur in apertis. Quia ergo in opera manifesta non intellexerunt, ut mente perciperent divina; ideo sequitur: Destrues eos,ctione Titi et Vespasiani. Et Propheta praevidens illam destructionem esse irreparabilem, addidit: Et non aedificabis eos, ulterius. In aliis enim destructionibus reparaverat eos Deus, ut in descti, ut si sub aliquo duce essent idololatrae, per alium ducem Deus eos ab idololatria liberabat. De hac autem novissima excaecatione spirituali, non reparabuntur usque in finem: quando eorum reliquiae salvabuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
liti enim eratis eũ. s ipse uos ñ est
oblitus. Qd̃ autẽ urĩ memor exli¬
tit: ñ ex ur̃a s ex illius scĩtate pro¬
cessit. & ex hoc etiam psallite &
ne es ⁊ uita in uoluntate eꝰ. uii¬
dicauit in uos pͥmũ peccatũ qd̾
morte soluistis: ⁊ uitam et̾nam ad
quam redire nullis ur̃is uiribus
enim d̾s homini:⁊ infert irã ꝓpec¬
cato. Rursus cum audis⁊ uita in
uoluntade eiꝰ: hãbes in dõ qͥd sꝑes.
⁊ diligas. Ibi iusticia cõm̃datur:. hic
grã. Ad iram autẽ ⁊ uitã ꝑtinet. qd̃
subiungit. Ad uesꝑm demorabit᷑
fletus:⁊ ad madutinum lȩticia Ue¬
sꝑa fit. qͣndo sol occidit. Uesꝑa cȩp̃.
ubi sapientie lum̃ recessit a peccan¬
de homine: qͣndo morte damnat᷑ ẽ.
Occidat enim illi sol iusticię. ñ gau¬
debat ad p̾sentiam dĩ. Inde incho¬
ata ẽ omĩs uita mortalis ista. Ab
ipso uesꝑe. moras habeb it fletus: ꝗͣ¬
du in laborib ⁊ tẽptationib ppłs
dĩ expectat diem dñi. Deinde ueni¬

Expanded text:
liti enim eratis eum, sed ipse vos non est oblitus . Quod autem vestri memor extitit, non ex vestra, sed ex illius sanctitate processit. Et ex hoc etiam psallite, et  et vita in voluntate ejus. Vindicavit in vos primum peccatum, quod morte solvistis, et vitam aeternam, ad quam redire nullis vestris viribus enim Deus homini, et infert iram pro peccato. Rursum cum audis, Et vita in voluntate ejus, habes in Deo, quid speres et diligas. Ibi justitia commendatur, hic gratia. Ad iram autem et vitam pertinet, quod subjungit: Ad vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia. Vespera fit, quando sol occidit. Vespera coepit, ubi sapientiae lumen recessit a peccante homine, quando morte damnatus est. Occiderat enim illi sol justitiae, non gaudebat ad praesentiam Dei. Inde inchoata est omnis vita ista mortalis. Ab ipso vespere moras habebit fletus, quandiu in laboribus et tentationibus populus Dei exspectat diem Domini. Deinde veni
Abbreviated transcription (Latin):
s scdm neqͥciam qm se adutilita¬
dem suam inuenisse putauerunt.
Nõ enim iõ xp̃m occider̃. ut genꝰ
humanũ redimeret᷑. s ne illi loc̃
⁊ gentem amitterẽt. Q ui re no¬
tandum ẽ qd̾ eadẽ ac̾tio scdm di¬
u̾sas intentiones.⁊ bona dr ⁊ ma¬
la. Nam filium suũ quẽ ds pater
tͣdidit. tͣdiderunt iudei. Una ex ut᷑q
parte fuit actio. s intentio diu̾sa.
Nam ad hoc tradidit eum pat̾. ut nõ
resurgendo saluar&: adhoc t̾dider̃

Expanded text:
sed secundum nequitiam, quam se ad utilitatem suam invenisse putaverunt. Non enim ideo Christum occiderunt, ut genus humanum redimeretur: sed ne illi locum et gentem amitterent. Qua in re notandum est, quod eadem actio secundum diversas intentiones et bona dicitur, et mala. Nam Filium suum, quem Deus Pater tradidit, tradiderunt Judaei. Una ex utraque parte fuit actio: sed intentio diversa. Nam ad hoc tradidit eum Pater, ut nos resurgendo salvaret. Ad hoc tradiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
ppłos qui ꝑ aqͣs rec̾te designati sunt.
qm̃ aqͣꝵ more. fluxu mortalitatis
in cessant̃ dec̾runt. Ds̃ maiestatis
intonuit: ds de nube carnis t̾ribili¬
ter penitẽtiam p̃dicauit. Ipse ꝑ se¬
iꝑsum intonuit: qͥ ds̃ ẽ maiestatis.
potestatis. ⁊ excelse uirtutis. Hinc ẽ
qd̃ in canticis eccła dic̃. Anima mea
liq̃facta ẽ. ut dilectus locutꝰ ẽ. Into¬
nuit ⁊̃ uox dñi suꝑ aqͣs: qr in iorda

Expanded text:
pulos, qui per aquas recte designati sunt, quoniam aquarum more fluxu mortalitatis incessanter decurrunt. Deus majestatis intonuit. Deus de nube carnis terribiliter poenitentiam praedicavit. Ipse per seipsum intonuit, qui Deus est majestatis, potestatis et excelsae virtutis. Hinc est, quod in Canticis Ecclesia dicit, Anima mea liquefacta est, ut dilectus locutus est . Intonuit etiam vox Domini super aquas: quia in Jorda
Abbreviated transcription (Latin):
recte subiungit᷑. & in templo eius
om̃s dicent głam. Hoc ẽ in se ipsis
demplũ dĩ factis dño głam dicent
aquo bona ꝑceꝑunt. quȩ hãbent.
Dñs diluuium in habitare facit.
qr electos suos tanqm in archa. ita ĩ
eccła custoditos mundũ istũ suꝑare
⁊ despice fac̃. Qui mundꝰ rec̾te ꝑ dilu¬
uium designat᷑:. qr carnales intra se
extinguit. sp̃ãles supͣ se repellit. & qr
semꝑ in eccła sua dñs regnabit post
diluuiũ. bñ subiũctũ ẽ. & sedebit
dñs rex in et̃num. St̃ enĩ scĩ sedes dĩ:
⁊ iꝑse rex eoꝵ defendens illos a potesta¬
de diaboli:⁊ regens eos sp̃alit̃ ne pecca¬
tum regn&. in eoꝵ mortali corꝑẽ. de qͥ¬
b adhuc subdit᷑. Dñs uirtutẽ ppło
suo dabit. ne ab inimicis ⁊ uicus suꝑ¬
ent᷑. dñs bñdic& popło suo in pace. ut
post ꝓcellas ⁊ tͣbmes istius scłi reqͥescãt
felicit̃ in et̾nitate. ¶.xxIX¬

Expanded text:
recte subjungitur: Et in templo ejus omnes dicent gloriam. Hoc est, in seipsis templum Dei factis Domino gloriam dicent, a quo bona perceperunt quae habent. 10. Dominus diluvium inhabitare facit. Quia electos suos, tanquam in area, ita in Ecclesia custoditos, mundum istum superare et despicere facit. Qui mundus recte per diluvium designatur: quia carnales intra se extinguit, spirituales supra se repellit. Et quia semper in Ecclesia sua Dominus regnabit post diluvium, bene subjunctum est: Et sedebit Dominus rex in aeternum. 127 Sunt enim sancti sedes Dei, et ipse rex eons eos spiritualiter ne peccatum reguet in eorum mortali corpore . De quibus adhuc subditur: 11. Dominus virtutem populo suo dabit. Ne ab inimicis et vituis superentur. Dominus benedicet populo suo in pace. Ut post procellas et turbines istius seculi, requiescant feliciter in aeternitate. TI
Abbreviated transcription (Latin):
scendt̃ impii. s cum oꝑantib ins¬
quitatẽ ñ ꝑiit: qr ⁊ si ab iniqͥs oc¬
cisus ẽ. a morte tam̃ resurrexit:¬
⁊ nos moriendo redemit :⁊ sic mos
illa ñ ꝑditio. s uita fuit. Ora ⁊ dli
ne simul tͣdaris cum peccatorib.
ne eoꝵ cum qͥb habitas pͣuis mo¬
rib corrumparis:⁊ cum oꝑantils
unqͥtatem ne ꝑdaris. ne uidelic&
cũ iniqͥs in ȩt̃num ꝑeas: quoꝵ ꝑse¬
cutionẽ tẽꝑałr coleras. E ñ solũ
sunt iniqͥ actu. s ⁊̃ in lingua. Nã
subdit᷑. Qui locunt᷑ pacẽ cũ ꝓximo
suo. Qui dixer̃. scimꝰ qr a dõ ueni¬
sti magist̃. Mala autẽ in cordib e¬
orum. Cogitabant enim ut ihm̃
dolo tenerent ⁊ occident. Xp̃c iu¬
qr de germine eoꝵ fuit:.⁊ scd̃m hoc
qd̾ eis miscdĩam fac̾e uenerat. Iux¬
ta qd̾ de samaritano in eugłio le
incidit: quia miscdiam fec̃ ei. Quã
multi tales inueniunt᷑ ineccła dĩ:
qui ꝑsecunt᷑ adhuc corpꝰ. xp̃i. Hi
st̃ qui ueniunt in uestim̃tis ouiũ:

Expanded text:
 impii. Sed cum operantibus iniquitatem non periit, quia et si ab iniquis occisus est, a morte tamen resurrexit, et nos moriendo redemit. Et sic mors illa non perditio, sed vita fuit. Ora et tu, ne simul tradaris cum peccatoribus, ne eorum cum quibus habitas, pravis moribus corrumparis, et cum operantibus iniquitatem, ne perdaris: ne cum iniquis in aeternum pereas, quorum persecutionem temporaliter toleras. Et non solum sunt iniqui actu, sed etiam in lingua. Nam subditur, Qui loquuntur pacem cum proximo suo. Qui dixerunt, Scimus quia a Deo venisti magister . Mala autem in cordibus eorum. Cogitabant enim, ut Jesum dolo tenerent et occiderent . quia de germine eorum fuit: et secundum hoc, quod eis misericordiam facere venerat . Juxta quod de Samaritano in Evangelio incidit, quia misericordiam ei fecit . Quam multi tales inveniuntur in Ecclesia Dei, qui persequuntur adhuc corpus Christi . Hi sunt qui veniunt in vestimentis ovium,
Abbreviated transcription (Latin):
mur gͦ dño tota uoluntate. coto
affec̾tu: ut tanqͣm deuoti filii con¬
seqͣmͣ hereditatẽ dĩ. Illi nanq de¬
betur recte c̃fessio: de qͦ subditur.
Dñs fortitudo pleb̃ suȩ: id ẽ sibide¬
uote. fortitudo d̃i in eo ẽ. qr holel

Expanded text:
mur ergo Domino tota voluntate, toto mur ergo Domino tota voluntate, toto affectu: ut tanquam devoti filii consequamur haereditatem Dei. Illi namque debetur recte confessio, de quo subditur, 8. Dominus fortitudo plebis suae. Idest sibi devotae. Fortitudo Dei in eo est,