comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuxore. ꝓfilio: si eos qͦ sibi insolentes
exꝑiat᷑. & si fr̃ exagitat. ut esau scm̃
iacob. dolet᷑. ⁊ querit sibi fr̃m recõci¬
liare uł fugere a faciȩ eiꝰ. ut rebecca
suadebat: ne iracundia fr̃is occasio¬
nẽ nocendi aliquã repꝑiret. & si ꝓxi¬
mꝰ aut domesticꝰ dolet aut siminist̃.
aut lib̾t᷑. aut seruus. fert pacient̃
⁊ in his om̃ib tacet: ne ei respondeat.
a qͦ eũ ceriit impelli. Conuitiat᷑ gͦ ex
domesticis aliqͥs:. dolet ⁊ tacet ꝯuitiat᷑
lib̾tꝰ. t̾acet: ꝯuitiat᷑ seruus: tacet: sic
uincie. qͥ laqueũ. eiꝰ anime ꝑ ęscã uo¬
cis extendit. Tace gͦ ⁊ tu. cũ tͥ in dignꝰ
cõuitiat᷑. Tace cũ tͥ seruus. ⁊ maxime
tuus. ꝯ tumeliã facit. & dic incorde tuo
ego taceo. tu aut̃ ne taceas dñe. ⁊ adde.
ne discedas ame. ut dd̃ ꝓpħa dicebat.
hoc ẽ ne solũ me inpugnantib derelin¬
quas. Nõ enĩ solus ẽ. cui ds̃ p̃sens ẽ: Ac¬

Expanded text:
pro uxore, pro filio, si eos quoque sibi insolentes pro uxore, pro filio, si eos quoque sibi insolentes experiatur, et si frater exagitat, ut Esau sanctum Iacob, dolet et quaerit sibi fratrem reconciliare uel fugere a facie eius, ut Rebecca suadebat, ne iracundia fratris occasionem nocendi aliquamrepperiret, et si proximus aut domesticus, dolet, et si minister aut libertus aut seruus, fert patienter et in his omnibus tacet, ne ei respondeat a quo eum cernit impelli. conuiciatur ergo ex domesticis aliquis : dolet et tacet; conuiciatur libertus: tacet; conuiciatur seruus: tacet. sic uincitur qui laqueum eius animae per escam uocis extendit. tace ergo et tu, cum tibi indignus\' conuiciatur, tace, cum tibi seruus et maxime tuus contumeliam facit, et dic in corde tuo: ego taceo, tu autem ne taceas, domine, et adde: n e discedas a me, ut Dauid propheta dicebat, hoc est: ne solum me inpugnantibus derelinquas; non est enim solus cui deus praesens est. ac
Abbreviated transcription (Latin):
one animꝰ egressit: uł aliqͥb sollicitu¬
dinib impedit᷑. aut disceptationib
occupat᷑. Q igit᷑ molesti: Primũ le
ipso auctore peccati.⁊ angłis eiꝰ intel¬
lige. Deinde de his qͥ malunt se uasa
eiꝰ eẽ. quã xp̃i. Impellit᷑ uxor. ut scĩ
iob amic᷑ qđ in tpso libro manifesta¬
tur: filiꝰ. ut ab essalon: seruus. lib̾t᷑.
domesticꝰ: qr inimici hominis. etiã
domestici eiꝰ. ut exagitent eũ singu¬
li. Qd̃ gͥ remediũ adu̾sũ hutꝰmodi
animoꝵ egritudines: nͥ patientia.
nͥ silentiũ: & qđ ẽ grauiꝰ. ille te ma¬
gis lacessit. qͥ beneficiis tuis usus
sit: ⁊ int̾ ipsos ampliꝰ ille exasꝑat. qͥ
plus tͥ debeat. qͦ magis in grati hõis
acerbitate. aut uilis alicuiꝰ ꝑsonȩ indig¬
nitate mouearis. Ergo iustꝰ ⁊ si amic̃
ei ẽ insolens. dolet ꝓamico. qr ita
amicꝰ suus labit᷑. qͥr a tẽptatore im¬
pellit᷑. Si ꝓ amico dolet. multo magis

Expanded text:
one animus aegrescit uel aliquibus sollicituone animus aegrescit uel aliquibus sollicitudinibus impeditur aut disceptationibus occupatur. qui igitur molesti ? primum de ipso auctore pec- cati et angelis eius intellege, deinde de his qui malunt sequaces eius esse quam Christi. impellitur uxor, ut sancti Iob, amicus, quod in ipso libro manifestatur, filius, ut Abessalon, seruus, libertus atque domesticus, quia inimici hominis etiam domestici eius, ut exagitent eum singuli. quod igitur remedium aduersum huiusmodi animorum aegritudines nisi patientia, nisi silentium ? et, quod est grauius, ille te magis lacessit, qui beneficiis tuis usus sit, et inter ipsos amplius ille exasperat, qui plus tibi debeat, quo magis ingrati hominis acerbitate aut uilis alicuius personae indignitate mouearis. Ergo iustus, etsi amicus ei est insolens, dolet pro amico, quia ita amicus suus labitur, quia a temptatore impellitur. si pro amico dolet, multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
effectũ: Nõ gladio diabolꝰ s u̾bo dĩ
iuncit᷑. Idõ taceat lingua hominis:
ante pilati iudiciũ ꝯstitutꝰ. ut nob̃
daret formã tacendi. qr lingua cor¬
poris facilis ͤ ad errorẽ. ꝓcliuis ad lapsũ.
Sũt aut̃ ⁊ qͥtacentes loquant᷑. sic̃ moy¬
ses qͥstabat attonitꝰ.⁊ tacebat: cui dix̃
tacenti ds̃. Ꝙd clamas ad me: & su¬
sanna quȩ tacuit inꝑiculis suis: ⁊
dñs exaudiuit eam. Ergo etiã si m
te u̾bũ dĩ sit.⁊ tacebis in dĩ u̾bo.
⁊ tacitꝰ clamabis: ut audiaris a xp̃o.
in hoc psalmo meditatũ cẽ se dic̃. ante.
i eo locutꝰ ẽ xp̃c. Sic enĩ scriptũ est.
Ẽgo aut̃ cũ maliqͦ molesti ẽent mͥ in
duebã me cilicio. ⁊ humiliabã in ie¬
iunio animã meã. ⁊ oratio mea in si¬
nu meo ꝯu̾tet᷑. Qd ẽ in aliquo: Quia
tũc maxime aut sermo nõ oportunꝰ
clabit᷑ aut affect᷑ mouet᷑. qñ uł in do¬
lore aliqͦ ⁊ tristitia sumꝰ. uł indignati¬

Expanded text:
effectum? non gladio diabolus, sed uerbo dei effectum? non gladio diabolus, sed uerbo dei uincitur; ideo taceat lingua hominis, ante Pilati iudicium constitutus, ut nobis daret formam tacendi, quia lingua corporis facilis est ad errorem, procliuis ad lapsum. sunt autem et qui tacentes loquantur sicut Moyses, qui stabat attonitus et tacebat, cui dixit tacenti deus: quid clamas ad me?ut Susanna, quae tacuit in periculis suis et dominus exaudiuit eam. ergo etiamsi in te uerbum dei sit, et tacebis in dei uerbo et tacitus clamabis, ut audiaris a Christin hoc psalmo meditatum esse se dicit, ante in eo locutus est Christus. sic enim scriptum est: ego autem, cum in aliquo molesti essentebam me cilicio et humiliabam in ieiunio animam meam, et oratio mea in sinu meo conuertetur. quid est \'in aliquo\'? quia tunc maxime aut sermo non oportunus elabitur aut affectus mouetur, quando uel in dolore aliquo aut tristitia sumus uel indignati
Abbreviated transcription (Latin):
tenderet:. loquebat᷑ in suo corde. Posui
orimeo custodiã: dũ ꝯsistit peccator
ad u̾sũ me. Ad ẽ semꝑ inimicꝰ. qr semꝑ
insidiat᷑. Et si illũ ñ uides. adẽ. Et
si illũ ñ sentis: uicursat. Si ñ uides:
uidenti creoe. Consistit in quit ad
rit illudentẽ. Ꝙ aut̃ peccatorẽ pre
uiderit: pot̾ uitare peccatũ. Uide¬
bat dd ꝯsistere ad u̾sũ se peccatorẽ.
qñ semey maledicebat ⁊ lapidabat
regẽ suũ. ⁊ clamabat. exi uir sangui¬
nũ. Neq enĩ tã p̃ruptꝰ foret. ut nec
tanti regis. reuerentia moueret᷑.
nec armatũ eiꝰ timeret exercitũ. cũ
unꝰ de exercitu eiꝰ quitiantẽ potu¬
isset occidere. S am̃tẽ diabolꝰ fece¬
rat: qͥ eũ impellebat ad mortẽ. Idõ¬
dd̃ ad u̾sus auctorẽ magis p̃liabat᷑.
quã ministrũ ꝑsequebat᷑. Qd enĩ
magnũ de hoĩe inualido uindicari.
quẽ ad furorẽ alt̃ urgebat. incuiꝰ ne¬
ce peccator habuisset uoluntatis

Expanded text:
tenderet, loquebatur in suo corde: posui tenderet, loquebatur in suo corde: posui ori meo custodiam, dumconsistit peccator aduersum me. adest semper inimicus, quia semper insidiatur. etsi illusi illum non sentis, incursat. Si non vides, videnti crede: Consistit, inquit, perit, illudentem. Qui autem peccatorem pruiderit, potest uitare peccatum. uidebat Dauid consistere aduersum se peccatorem, quando Semei maledicebat et lapidabat regem suum et clamabat: exi, uir sanguinum. neque enim tam praeruptus foret, ut nec tanti regis reuerentia moueretur nec armatum eius timeret exercitum, cum unus de exercitu eius conuiciantem potuisset occidere; sed amentem diabolus fecerat, qui eum iDauid aduersus auctorem magis proeliabatur quam ministrum persequebatur. quid enim magnum de homine inualido uindicari, quem ad furorem alter urgebat, in cuius nece peccator habuisset. uoluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
in cor eiꝰ aut ꝑturbator irrũpat.⁊ ad
eos captiuũ trabat᷑. quib flagitia sua
uendat. M editabat᷑ iudas. xp̃m uende.
s reuocabat eũ tanta dñi gr̃a. ⁊ que¬
dã pat̾ne de lynim̃ta pietatis. qͥb furor
eiꝰ molliebat᷑: Nõ erupisset inscelus:
ad u̾sariꝰde mersisset. Nõ gͦ dubites qñ
aliqͥ tibi molesti sũt uolenti seruare
iustitiã. ministros eẽ illiꝰ neqͥssumi pec¬
catoris: qͥ om̃iũ auctor ẽ flagitioꝵ.
uidebat cdct̃ ꝓpħicis ocłis agnoscebat
eiꝰ figurã: idõ tacebat. ne illiꝰ face̾t uo-¬
luntatẽ: qͥ in t̾ turbare gestit affectũ.
Premebat uocẽ. claudebat partus suos
silentio. pretendebat in eo patientia.
⁊ taciturnitatis uigilabat custodia
aliqͥᷤ sermo ⁊ in cautꝰ exiret. Idõ fortior
ẽ patiens. qͥ se ipsũ cõtiuet. quã qͥur¬
bes capit. Iustꝰ ipse sib cͥastrũ ẽ: ipse
sibi ꝑ uigil custos. Cũ sibi gͦ ipie pre¬

Expanded text:
in cor eius aut perturbator inrumpat et ad in cor eius aut perturbator inrumpat et ad eos captiuum trahat, quibus flagitia sua uendat. Meditabatur ludas Christum uendere, sed reuocabat eum tanta domini gratia et quaedam paternae delenimenta pietatis, quibus furor eius molliebatur, nec erUpisset in scelus,aduersarius demersisset. non ergo dubites, quando aliqui tibi molesti sunt uolenti seruare iustitiam, ministros esse illius nequissimi peccatoris, qui omnium auctor est flagitiorum. uidebat Dauid propheticis oculis, agnoscebat eius figuram; ideo tacebat, ne illius faceret uoluntatem qui interturbare gestit affectum. premebat uocem, claudebat portas suas silentio, praetendebat in eo patientia et taciturnitatis uigilabat custodia, aliquis sermo et incautus exiret. ideo fortior est patiens qui se ipsum continet quam qui urbes capit. iustus ipse sibi claustrum est, ipse sibi peruigil custos. Cum sibi ergo ipse prae
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ arbor nõ fatiens fructũ excidi¬
tur. ⁊ in ignẽ mutit᷑. Cõmouet᷑ ani¬
mꝰ. eragitat᷑ stimmulantib adu̾sariis:
obstrepentib. illudentib. criminan¬
tib. excidit u̾bũ cõmotionis:. idõ silen¬
tiũ ⁊ tutũ ẽ ⁊ decoꝵ. qđ seruat cũ gͣ¬
uitate cautelã. Qd enĩ labia nr̃a.
nͥ quedã nr̃a iuncula sũt. Deniq
uincłis labioꝵ suoꝵ unꝰ quisq cõstrmn¬
git᷑. Id̃o sapiens in tẽpore tacet.⁊
secũ ipse ꝯsid̾at. qͦtpr loqͥ debeat. De
qͦ p̃ clare ipse salomon. labia sapientis
alligata sũt intellectu. Quando gͦ
uid es illudentib ꝓt̾uis sapientẽ tace¬
re: dic. ligauit iste in tellectu labia
suã. hoc ẽ pruoent̃ tacet᷑: ne labioꝵ
suoꝵ iunculis alliget᷑. Posuiͭ ori suo
custodiã. sep sit aures suas spm is:
uectẽ adhibuit forib sui oris̾. seruat
thesaurũ cordis sui. ⁊ argentũ eloquii
sui. ut examiatũ ⁊ purgatũ qño opor¬
tet ꝓferat: nequisquã prius fur

Expanded text:
or non faciens fructum exciditur et in ignem mittitur. cum mouetur animus et exagitatur stimulantibus aduersariis, obstrepentibus inludentibus criminantibus, excidit uerbum commotionis; ideo silentium et tutum est et decorum, quod seruat cum grauitate cautelam. quid enim labia nostra nisi quaedam nostra uincula sunt? denique uinculis labiorum suorum unusquisque constringitur. ideo sapiens in tempore tacet et secum ipse considerat, quo tempore loqui debeat. de quo praeclare ipse Salomon: labia sapientis alligata sunt intellectu. quando ergo uides inludentibus proteruis sapientem tacere, dices: ligauit iste intellectu labia sua, hoc est prudenter tacet, ne labiorum suorum uinculis alligetur. posuit ori suo custodiam, saepsit aures suas spinis, uectem adhibuit foribus oris sui, seruat thesaurum cordis sui et argentum eloquii sui, ut examinatum et purgatum, quando oportet, proferat, ne quisquam prius fur
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ illum inaret antinas uniu̾soꝵ
studiũ accenderet: crim̃ exureret.
qͥ uisus ẽ qñ in die pentecostes in
unũ locũ discipłis cõgregratis.
⁊ linguis uariis loquebant᷑ Sic enĩ
scͥptũ ẽ: qr diuise sũt lingue eoꝵ
disꝑse tanquã ignis. hic ẽ gͦ qͥ
dix̃ ad hyeremiã. Ecce dotͥ in os
t̾ba mea ignẽ. Hanc gͦ ⁊ dauid.
lingnã ignis accepit: ut diuinȩ
cognitionis succensus ardore lo¬
queret᷑. Notũ fac mͥ dñe finẽ me¬
ũ. nõ de morte sua querit neq
enĩ hic finis resurrecturo: s de eo
⁊ patͥ. ⁊ euacuabit om̃s pͥncipatꝰ ⁊
potestates: ⁊ qñ mors nouissima
om̃iũ destruet᷑. ut mala deficiant.
bona ȩt̾na succendant. ⁊ idõ dictũ ẽ.
Fugit dolor. tristitia ⁊ gemitꝰ. Hũc
finẽ in hominib oꝑabatͤ. ⁊ paulus:
dicens. Aut quis ẽ qͥletificat me.
nͥ qͥ ꝯtristat᷑ ex me: Ob urgando
enĩ dolorẽ. tristitiã. gemitꝰ. ex cita¬

Expanded text:
quo inluminaret animas uniuersorum, quo inluminaret animas uniuersorum, studium accenderet, crimen exureret. qui uisus est quando in die pentecostes in unum locum discipulis congregatis danctus et linguis uariis loquebantur. sic enim scriptum est, quia uisac sunt linguae eorum dispersae tamquam ignis. hic est ergo qui dixit ad Hieremiam: ecce do tibi in os uerba mea ignem. hanc ergo et Dauid linguam ignis accepit, ut diuinae cognitionis succensus ardore loqueretur: notum fac mihi, domine, finem meum. non de morte sua quaerit — ngque enim hic finis resurrecturo —, sed de eo et patri et euacuabit omnes principatus et potestates et quando mors nouissima omnium des t r uetur, ut mala deficiant et bona aeterna succedant . et ideo dictum est: fugit dolor, tristitia et gemitut-. hunc finem in hominibus operabatur et Paulus dicens: aut quis est qui laetificat me nisi qui contristatur ex me? obiurgando enim dolorem, tristitiam, gemitus excita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfũmatꝰ ẽ. ad inoffensam babituoinẽ
sanitatis. uaporat᷑ eiꝰ cor. habet fe¬
brẽ ignescit ad obiecta ꝯuitia.  si
tacet. uł intra se terit᷑. Lapis. ⁊ si ad la¬
pidẽ terat᷑. ignẽ excutit. Ita gͦ etiã
bona ꝯscientia pudore succendit᷑.
si renouet᷑ ei suoꝵ recordatio delic¬
toꝵ. Et in tpsa meditatione ignis
exardescit᷑: ñ malus ignis qͥ ad urat.
s exurat. Ta̾lis ignis dĩ. quẽ moy¬
ses in rubo indit. qñ rub urebat᷑
s nõ exurebat᷑. Est gͦ ignis qͥ peccatũ
minuit. ⁊ suo culpã ardore depas
cit᷑. Est ⁊ ignis qͥ celestiũ scrpturarũ
meditationib excitat᷑ uelut ille de
qͦ dic̃ iheremias. Et erat ignis flã¬
migerans in ossib meis: aut ille
de qͦ cleophas.⁊ qͥsimul it̃ agebat.
qñ post refureectionẽ eis se xp̃c ao.
uuxit. sermone int̾ coferebat dicẽ
tes. Nõne coi nr̃m ardens erat ĩnob.
uenit ut ignẽ huẽ int̾ram mitt̾et.

Expanded text:
consummatus est ad inoffensae habitudinem consummatus est ad inoffensae habitudinem sanitatis, uaporatur eius cor, habet febrem, ignescit ad obiecta conuicia et, si tacet, uel intra se teritur. lapis si ad lapidem teratur, ignem excutit. ita ergo etiam bona conscientia pudore succenditur, si renouetur ei suorum recordatio delictorum, et in ipsa meditatione ignis exardescit. non malus ignis qui adurat, sed non exurat; talis ignis quem Moyses in rubo uidit, quando rubus urebatur, sed non exurebatur. est ergo ignis, qui peccatum minuit et suo culpam cit. Est et ignis qui coelestium scripturarum meditationibus excitatur; velut ille de quo dicit Hieremias: Et erat ignis flammigerans in ossibus meis . Aut ille de quo Cleophas, et qui simul iter agebat, quando post resurrectionem eis se Christus adjunxit, sermone mutuo confetes: nonne cor nostrum ardens erat in nobis, uenit, ut ignem hunc in terram mitteret,
Abbreviated transcription (Latin):
ferientis. supͣ ob ductã cicat̾cẽ ue¬
teri uuln  exceꝑit: renouatũ sentit
dolorẽ. Sic ẽ cui obiciunt᷑ peccata
suꝑiora quȩ cõpetent̃ doluit. atq
defleuit: ut satisfactione ꝯgrua.
uultieri peccatoꝵ suoꝵ ob duceret
cicatͥcẽ. Si ꝑfectꝰ ẽ tacet ꝯuitiantib.
nullo sibi dolore renouato: qi ⁊ si pec¬
cauerit securꝰ ẽ. qr sine penitentia
sunt cũ dona. ⁊ idõ quȩ semel do¬
nauit re soluere ac renouare ñ so¬
leat᷑. cũ ipse dixerit. ego sũ. ego sũ
qͥ deleo iniqͥtates tuas:⁊ memor nõ
ero. Si autẽm ꝑfectꝰ ⁊ in memor cȩ¬
lestiũ p̃ceptoꝵ. dolor ei tanquã resi¬
su cicat̾ce reparat᷑. Cõcaluit cor
meũ intra me: ⁊ ĩmeditatione mei
exardescit ignis. Grauiora uulnera
sic̃ nouimꝰ caustico medicam̃to. ut
amoto igne curant᷑. Ergo uir sapi¬
ens ipse medicꝰ ẽ sibi. tam̃ ⁊ simedicꝰ
ẽ. uulnꝰ fuũ curat᷑ idõq si nõ plene

Expanded text:
ferientis supra obductam cicatricem ueferientis supra obductam cicatricem ueteris uulneris exceperit, renouatum sentit dolorem. sic est cui obiciuntur peccata superiora quae competenter doluit atque defleuit, ut satisfactione congrua uulneri peccatorum suorum obduceret cicatricem. si perfectus est, tacet conuiciantibus nullo sibi dolore renouato, quia, etsi peccauit, securus est, quia sine paenitentia sunt dei dona et ideo quae semel donauit resoluere ac renouare non soleat, cum ipse dixerit: ego sum ego sum, qui deleo iniquitates et memor non e r o. si autem inperfectus et inmemor caelestium praeceptorum, dolor ei tamquam recisa cicatrice reparatur. C oncaluit cor meum intra me et in medir tatione mea e xar des cet ignis. grauiora uulnera, sicut nouimus, caustico medicamento uel admoto igne curantur. ergo uir sapiens ipse medicus est sibi; tamen, etsi medicus est, uulnus suum urit ideoque, si non plene
Abbreviated transcription (Latin):
pensatio. Deniq inpostĩorib qua¬
si fortior dic̃. Uider̃ me ⁊ mouer̃ ca¬
pita sua. eo qd minarent᷑. ⁊ nocere
ñ possent. Et ad didit. Maledicent
illi. ⁊ tu benedices. Et hoc quasi
ualidior loqͥt᷑. negligens in iuriȩ.
uł pudoris: cui benedictio añi pro
om̃ib habundaret. Ergo in isto psal¬
mo tricessimo octauo qͣsi inquadã
meditatione. ñ cdũ tam̃ ĩ om̃i locatꝰ
ꝑfectione uirtutis: dic̃ sibi dolorẽ
ẽẽ renouatũ. Ualidissimꝰ enĩ cicat᷑¬
cis offensionẽ sentire ñ nouit: nec
plagã pot̾ timere qͥ fortior ẽ. In ip¬
so pugili certamine solet plerũq
qͥ fortior ẽ expectare. ut ab inferiori¬
se in aliqͦ lacessat᷑ qͦ acrior offensus
insurgat. ita exercitatione nimia
atq patientia roboratꝰ. ut tanquã
in sensibilis ad dolorẽ plagam sen¬
tire nõ possit ꝑcussus ridet: lascessitꝰ
miciat᷑. At uͦ inferior si forte ictu

Expanded text:
pensatio. denique in posterioribus quapensatio. denique in posterioribus quasi fortior dicit: u iderunt mc et mouerunt capita sua, eo quod minarentur et nocere non possent, et addidit: maledicent illi et tu benedices. et hoc quasi ualidior loquitur neglegens iniuriae uel pudoris, cui benedictio domini pro omnibus abundaret. ergo in isto psalmo tricesimo octauo quasi in quadam meditatione, nondum tamen in omni locatus perfectione uirtutis dicit sibi dolorem esse renouatum. ualidissimus enim cicatricis offensionem sentire non nouit nec plagam potest timere qui fortior est. in ipso pugilum certamine solet plerumque qui fortior est expectare, ut inferioris. ictu aliquo lacessatur, quo acrior offensus insurgat; ita exercitatione nimia atque patientia roboratur, ut tamquam insensibilis ad dolorem plagam sentire non possit, percussus ridet, lacessitus minatur. at uero inferior si forte ictum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sui uidex̾. idõq iustꝰ dic̃. Qs
ꝯtradicat᷑ aut quis resistat mͥ: Et
paulus dic̃. Michi enĩ ꝓ mininio ẽ
ut a uob̾ iudicer: aut ab humano
die. Adu̾sũ calĩpniantes. ⁊ peccato¬
res. iustꝰ suo iudicio ꝯtentꝰ ẽ: me¬
uat: idõq addidit. Q diiudicat me:
dñs ẽ. Pulcherrime eũ uidicẽ ele¬
git. qͥ nulla fraude fallat᷑. ut eum
nec occulta p̃tereant. nec infirme¬
cõditionis lapsus offendat: qͥ fragi¬
litati norit ignoscere. do om̃ia gͥ:
utile silentiũ. Sipeccatũ agnoscis.
tace: ne negando exagteres. Si nõ
agnoscis.tacẽ. securꝰ de inuotentia:
ñ possũt aliena u̾ba crim̃ affligere:
Et dolor meus renouatꝰ ẽ: Ad huc
in inferiore uirtutis gradu positꝰ.
hȩc u̾ba deꝓinit. qđ dolor sibi pecca¬
toꝵ uet̾ũ obiec̾tione renouat᷑ sit:
quȩ ⁊ delic̾ta iã ob duxisse iudebat᷑
ob lutio: uł bonoꝵ oꝑũ tererat cõ¬

Expanded text:
ipsa sui iudex. ideoque iustus dicit: quis ipsa sui iudex. ideoque iustus dicit: quis contradicat aut quis resistat mihi? et Paulus dicit: mihi enim pro minimo est ut a uobis diiudicer aut ab humano die. aduersum calumniantes et peccatores iustus suo iudicio contentus est, meuat. ideoque addidit: qui diiudicat m.e dominus est. pulcherrime eum iudicem elegit qui nulla fraude fallatur, ut eum nec occulta pconditionis lapsus offendat: qui fragilitati norit ignoscere. Ad omnia igitur utile silentium. Si peccatum agnoscis, tace, ne negando exaggeres; si non agnoscis, tace securus de innocentia. Non possunt aliena verba, crimen affigere, Et dolor meus renovatus est. Adhuc in inferiore virtutis gradu positus haec verba depromit, quod dolor sibi peccatorum veterum objectione renovatus sit, quae deleta iam obduxisse uidebatur obliuio uel bonorum operum texerat com
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ dĩ exom̃i parte atutũ ẽ. uelut
gladĩ qͥ ex ambab̾ arutũ ẽ partib ego ar¬
bttror posse in telligi. qr ⁊ qͥ se exaltat.
nouit se humiliare. ⁊qui se humi¬
liare nouit. etiã exaltare se nouit.
Deniq paulus ostendit dicens. Ego¬
aut̃ didici in qͥb sũ sufficiens ẽẽ. scio
⁊ humiliari. scio ⁊ habundare. Ergo
⁊ dd ñ humiltt̃ sentiendo de.xp̃o ex¬
altabat animã suã. quã humiliant¬
⁊ de iciunt arriani. ⁊ exaltando animã
suã. sensus uigorẽ. fideiq gr̃am. uir.¬
tutis. humilitatis.pio rep̃sentabat
affectu. Idõ gͦ dicebat. Obmutui
⁊ humiliatꝰ sũ ⁊ silui a bonis: qr no¬
uerat qn̾ se humiliare deberet. &¬
nouerat qñ silere deberet. Ob mu¬
tuit. ne ⁊ ipsa litigiosa cũ ob nuirgan¬
tib cõtentione ꝑstreꝑet. Humilia¬
tꝰ ẽ ut tumorẽ deiceret suꝑboꝵ.
suo doceret exẽplo. Siluit a bonis:
qr bona ꝯscientia ñ eget defensio-¬
ne u̾boꝵ. quȩ suo nixa ẽ testimonio.

Expanded text:
bum dei ex omni parte acutum est uelut gladius, qui ex tribus acutus est partibusego arbitror posse intellegi, quia et qui se exaltat nouit se humiliare et qui se humiliare nouit etiam exaltare se nouit. denique Paulus ostendit dicens: egoautem didici in quibussumsufficiensesse. scio et humiliari, scio et abundare. ergo et Dauid non humiliter sentiendo de Christo exaltabat animam suam, quam humiliant et deiciunt Arriani, et exaltando animam suam sensus uigore fideique gratia uirtutem humilitatis pio repraesentabat affectu. Ideo ergo dicebat: ommutui et humiliatus sum et silui a bonis, quia nouerat, quando se humiliare deberet, et nouerat, quando silere deberet. ommutuit, ne ipse litigiosa cum obiurgantibus contentione perstreperet, humiliatus est, ut tumorem deiceret superborsuo doceret exemplo. siluit a boni;, quia bona conscientia non eget defensione uerborum, quae suo nixa est testimonio,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: os de ossib meis. ⁊ caro de carne mea.
Pp̃t hoc relinquet hõ patrẽ ⁊ matrẽ.
⁊ ad herebit uxori suȩ: ⁊erunt duo
incarne una. Quis iste sit qͥlocu¬
tꝰ ẽ: aut de qͦ istud sit sacram̃itũ.
audi dicentẽ. Sacram̃tũ hoc mag¬
nii ẽ. Ego aut̃ dico in xp̃o ⁊ in eccłã.
Uñ ⁊ admonet. ut sic diligat hõ uxo
ipsi ⁊ dde offib eiꝰ. Que gͥ maior salꝰ
quã ẽẽ cũ xp̃o. ⁊ ei unitate qͥdã cor¬
poris adherere ĩ qͦ nec macula sit
ulla. nec forntido peccati. Scriptũ ẽ
in capite libri. qł abel iusti placuit
hostia do: displicuit oblatio particioȩ.
ne noui sacrtfieri gram ꝯsetrariit:
ritũ ppłi parricidał ab oleret: Ꝙo
aut̃ exp̃ssiꝰ. quã qđ a scõ patriarcha

Expanded text:
caro de carne mea. propter hoc relinquet homo patrem et matrem et30 adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne u n a. quis iste sit qui locutus est aut de quo istud sit sacramentum, audi dicentem: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in ecclesia. unde et ammonet, ut sic diligat homo uxoipsius et de ossibus eius. quae igitur maior salus quam esse cum Christo et ei unitate quadam corporis adhaerere, in quo nec macula sit ulla nec sorditudo peccati ? Scriptum est in capite libri, quod Abel iusti placuit hostia deo, displicuit oblatio parricidae. ne noui sacrificii gratiam consecraret, ritum populi parricidalis aboleret? quid autem expressius quam quod a sancto patriarc
Abbreviated transcription (Latin):
apłs paułꝰ habundantiꝰ cet̾is apłis
laborauit. ut legitime cextando. ad
coronã quã cuꝑet ꝑueniret. S tam̃
qi ⁊ architectoꝵ m̃surȩ palestę dici
feruntͤ. qͥb ad structure nũm uł
modũ fꝑatii colligendũ ȩdifit᷑ia
metiunt᷑. locũq eo̾ꝵ ĩ qͦ edificia
cdt̃. quis m̃sus ẽ manu aquã. ⁊ cęld̾
palmo. ⁊ untu̾sã t̾rã clausa manu.
Q statuit montes instatera. uideamꝰ
ne forte hic senfus hoc sermone sit
colligendꝰ. eo qđ cognitodies om̃iũ
habeat ds̃. cui nichil om̃iũ in m̃sum fit:
qđ om̃ia m̃sura quadã sue scientiȩ cõ

Expanded text:
s Paulus abundantius ceteris apostolis laborauit, ut legitime certando ad coronam quam cuperet perueniret. Sed tamen, quia et architectorum mensurae palaestae dici feruntur, quibus ad structurae numerum uel modum spatii colligendum aedificia metiuntur locumque eum, in quo aedificia deus: quis mensus est manu aquam et caelum palmo et uniuersam terram clausa manu? quis statuit montes in statera?, uideamus, ne forte hic sensus hoc sermone sit colligendus, eo quod cognitos dies omnium habeat deus, cui nihil inmensum sit, qui omnia mensura quadam
Abbreviated transcription (Latin):
aut lunȩ: s dñs illuminabit suꝑ popłm
suũ. Illa gͦ desid̾auit̃ illa exoptaui:
⁊ idõ diẽ hominis ñ reqͥsug. Qd sipale¬
stas accipimꝰ dies. ex noĩe intelligimꝰ¬
plenos certaminis ⁊ laboris: qm̃ pale¬
stȩ luctatores ĩ agone dicunt᷑. ꝗ luc¬
tant᷑ ad coronã. Ergo qe ⁊ nob̾ lucta
ñ solũ ad u̾sus carnẽ ⁊ sanguinẽ ẽ.

Expanded text:
aut lunae, sed dominus inluminabit super populum suum. illa ergo desideraui, illa exoptaui et ideo diem hominis non requisiui. Quodsi \'palaestas\' accipimus \'dies\', ex nomine intellegimplenos certaminis et laboris; quoniam palaestae luctatores in agone dicuntur, qui luctantur ad coronam. Ergo quia et nobis lucta non solum adversus carnem et sanguinem est;
Abbreviated transcription (Latin):
noscere: qđ pat̃ eiꝰ in qͦ maior dĩ gr̃a
fuit. se ignorasse testatꝰ ẽ. & fortasse
delicta iuuentutis ad feruorẽ retu¬
lit carnisꝰ. ignorantiã aut̃ ad u̾boꝵ
ꝓlapsionẽ. quȩ nõ exsententia nr̃a .s.
impetu quodã ⁊ cursu loquendi ple
sũ. Supͣ fundam̃tũ gͦ uirtutis uor
tuta ẽ. sine fundam̃to lubrica. Idõ qua¬
si qͦdã tubȩ sono scͥpture diumȩ. elec¬
tus int̃pres increpuit. Corde credi¬
tur ad iusticiã. ore aut̃ ꝯfessio fit ad sa¬
lutẽ. Fides credentiũ pͥncipał ẽ: ꝯfes¬
re uias suas. audiamꝰ. Ut ñ inꝗd de¬
linquã in lingua mea. Si hoc cauet
ꝓpħa. tu nõ caues: Si hoc metuit
in qͦ gr̃a dĩ loquebat. tu nõ metius
qͥ erroris u̾ba nõ refugis. ⁊ theatra¬
lib sermonib delectaris: Tu nõ re

Expanded text:
noscere quod pater eius, in quo maior dei gratia noscere quod pater eius, in quo maior dei gratia fuit, se ignorasse testatus est. et fortasse delicta iuuentutis ad feruorem retulit carnis, ignorantiae autem ad uerborum prolapsionem, quae non ex sententia nostra, sed impetu quodam et cursu loquendi plersum. supra fundamentum ergo uirtutis uox tuta est, sine fundamento lubrica. ideo quasi quodam tubae sono scripturae diuinae electus interpres increpuit: corde creditur ad iustitiam, ore confessio fit ad salutem. fides credentium principalis est, confesre uias suas, audiamus: ut non, inquit, delinquam in lingua mea. si hoc cauet propheta, tu non caues? si hoc metuit in quo dei gratia loquebatur, tu non metuis, qui erroris uerba non refugis et theatralibus sermonibus delectar
Abbreviated transcription (Latin):
Ammonet etiã salomon eiꝰ filiꝰ. pat̃¬
ne m̃tis int̃pres. ꝑspicatiꝰ examina¬
re: qͥscͥpsit. Tria mͥ sũt inpossibi¬
lia intelligere:⁊ quartũ qđ nõ ag¬
noscoͬ. Uestigiũ aqͥlȩ uolantis. ⁊ uiã
serpentis in petra. ⁊ semitas nauis
in pelago nauigantis.⁊ uias uiri
in iuuentute. Quȩ pꝰquã egit ablu¬
ta. nicħse egisse dic̃ iniquũ. Tria gͦ
in possibilia sibi ẽẽ dixit. ad intelligen¬
dũ: quartũ qđ nõ ille habens in ter
homines sapientiȩ signaculũ nõ ag¬
nosceret: uiarũ uidelicet uiri in ui¬
uentute ꝓcessum. Quarũ gͥ in expli¬
cabilis uł difficił ẽ agnitio᷑ ꝑ ot̃ faci¬
lis earũ eẽ custodiaᷤ. Uñ nõ inmerito
ipse dd delictoꝵ uuentutis suȩ. nõ
defensionẽ obtulit. s obluuonẽ roga¬
uit: Delicta in quic uuentutis meȩ
⁊ ignorantiȩ meȩ ne memineris. Nõ
in merito gͥ salomon cdixit se nõ ag¬

Expanded text:
ammonet etiam Salomon.eius filius pateammonet etiam Salomon.eius filius paternae mentis interpres perspicacius examinare, qui scripsit: tria mihi sunt inpossibilia intellegere et quartum quod non agnosco: uestigium aquilae uolantis et uiam serpentis in petra et semitas nauis in pelago nauigantis et uias uiri is adulterae quae, postquam egit, abluta nihil se cgisse dicit iniquum. tria ergo inpossibilia sibi esse dixit ad intellegendum, quartum, quod ille habens inter homines sapientiae signaculum non agnosceret, uiarum uidelicet uiri in iuuentute processum. quarum igitur uel inexplicabilis uel difficilis agnitio, potest facilis earum esse custodia ? unde non inmerito ipse Dauid delictorum iuuentutis suae non defensionem obtulit, sed obliuionem rogauit: delicta, inquit, iuuentutis meae et ignorantiae meae ne memineris. non inmerito igitur Salomon dixit se non ag
Abbreviated transcription (Latin):
Ille ne uocẽ suȩ uxoris auoiret. ista
ne loqueret᷑: Me̾rito. ⁊ lubricȩ uocis
ministerio. serpentis in uirũ uene¬
na transfunderet. Cain qͦq ⁊ si par¬
ricidio naturã uiolauit humanã.
⁊ oblit̾auit impiꝰ iura pietatis: tñ
ꝑuocẽ sacͥlegiũ seleri suo. addidit:
ut negaret dõ. ne cati fris uit̾itũ.
Qd de singulis dicã : Popłs ipse elec¬
tus a dño cui tactu moyses aꝑuit
mare. ingratꝰ cȩlestib beneficiis
obmurmurabat. qͦ diuinã cõtrax it¬
iffet offensã. Deinde ipsũ ducẽ inuii
illiꝰ. atq inu sitati itineris. moysen
resyuit. ⁊ afr̃e eiꝰ aaron dõs sibi fieri
quos coleret postulauit. Nñ etiã ipse
ꝯsiderans tanta uocis ꝑicula. dixi¬
inquit custodiã uias meas. Quȩ
sũt gͥ istȩ uie nominis. quȩ magno¬
ꝑe p̃cauende sũt. nequid grauio¬
ris offensionis incurrant: ãmonet
nos tantꝰ ꝓpħa diligentiꝰ ꝯsid̾are.

Expanded text:
ille, ne uocem suae uxoris audiret, ista, ille, ne uocem suae uxoris audiret, ista, ne loqueretur marito et lubricae uocis ministerio serpentis in uirum uenena transfunderet! Cain quoque, etsi parricidio naturam uiolauit humanam et obliterauit impius iura pietatis, tamen per uocem sacrilegium sceleri suo addidit, ut negaret deo necati fratris interitum. quid de singulis dicam? populus ipse electus a domino, cui tacitus Moyses aperuit mare, ingratus caelestibus beneficiis obmurmurabat, quo diuinam contraxit offensam. deinde ipsum ducem inuii illius atque inusitati itineris Moysen respuit et a fratre eius Aaron deos sibi fieri quos coleret postulauit. Unde etiam ipse considerans tanta uocis pericula dixit: custodiam uias meas. quae sint igitur istae uiae hominis quae magnopere praecauendae, ne quid grauioris offensionis incurrant, ammonet nos tantus propheta diligentius considerare,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ delinquã in lingua mea. Po
sui ori meo custodiã. dũ cõsistit
peccator ad u̾sũ me. hoc ẽ ꝓpo¬
sui ꝯfirmaui. imꝑaui mͣ.locu¬
tus sũ cordi meo: uias meas custodiã
Siallis dixissẽ. sermo meus stare de¬
beret. Quantomagis stabile debet
ẽẽ: qđ mͥ ipse cõstitui : Siquis alie¬
nũ fallat: in decoꝵ ẽ. siquis ꝓximũ:
graue quãto gͥ grauiꝰ. siquis se ipsũ
eo qđ sibi ꝓmiserit putet ẽẽ fraudan¬
dũ: ut ipse sibi infideł suo iuditio
⁊ despicabił estimet᷑: Tui gͥ idoneus
onẽ labia loquendi festina ꝓrũpãt.
Et iob plagã suã silentio uicit. ⁊ tole¬
rantiã suã taciturnitate suꝑauit.
Nõ bene credit᷑ carni. Uicissemꝰ: si eua
tacusset. Ergo qr pͥmũ illud ꝓces¬
sit ex uoce peccatũ. ⁊ serpens ille
neqͥssimꝰ atq u̾sutꝰ ꝑ uocẽ nos aute
tẽptauit: atq utinã aut adã sur¬
dus fuisset. aut ȩua obmutuisset.

Expanded text:
non delinquam in lingnon delinquam in lingeo.custodiam, dum c onsistit peccator aduersum me, hoc est: proposui confirmaui imperaui mihi, locutus sum cordi meo: \'uias meas custodiam\'. si aliis dixissem, sermo meus stare deberet; quanto magis stabile debet esse quod mihi ipse constitui! si quis alienum fallat indecorum est, si quis proximum graue; quanto igiturgrauius, si quis se ipsum eo quod sibi promiserit putet esse fraudandum, ut ipse sibi infidelis suo iudicio et despicabilis aestimetur! cui igitur idoneus onem labia loquendi festina prorumpant. et lob plagam suam silentio uicit et tolerantiam suam taciturnitate superauit. non bene creditur carni; uixissemus, si Eua tacuisset. ergo primum illud processit ex uoce peccatum et serpens ille nequissimus atque uersutus per uocem nos ante temptauit. atque utinam aut Adam surdus fuisset aut Eua obmutuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
iustis. ad cõmouendũ eũ ministros suȩ
in ꝓbitatis impellerent. ne in t̾ obstre¬
pentiũ crebra dertamina. ⁊ discepta¬
tionis tumultꝰ sermo aliqͥ sibi offensi¬
it. Oualidũ scutũ: cirtũspectȩ muni¬
tionis silentiũ. O fidissimũ stabilitati
fundam̃tũ. in qͦ siquis potuerit stare
lubricũ ubi timere ñ possit. Multi enĩ
etiã stabili corde firmati. in cauti tam̃
sermonis fluctuantis errore. sepe ce¬
cider̃. Uidens gͥ huiꝰmodi insidus. ⁊
uano certantiũ strepitu ꝓpħa tẽpta¬
ri. intra se iyse tacitꝰ ꝯferebat. legẽ
sibi tactt᷑nitatis inponens: ⁊ cũ tace̾t
insultantib sibi. ⁊ ut loqueret᷑ aliꝗd
ꝓ uocantib. qualia solent insolentiũ
eẽ certamina. atq sermones. respon¬
de nob̾. si de equalitate p̃sumis. uides
⁊ tu ẽẽ te uictũ. nicħ habere qđ refe¬
ras. cũ se prope ad uocẽ ꝯuitus uid̾et
impelli. se ipse reuocabat. ut loque¬

Expanded text:
iustis, ad commouendum eum ministros suae iustis, ad commouendum eum ministros suae inprobitatis inpellerent, ne inter obstrepentium crebra certamina et disceptationis tumultus sermo aliqui sibi offensiit. o ualidum scutum circumspectae munitionis silentium o fidissimum stabilitatis fundamentum, in quo si quis potuerit stare lubricum uerbi timere non possit! multi enim etiam stabili corde firmati, incauti tamen sermonis fluctuantis errore saepe ceciderunt. uidens igitur huiusmodi insidiis et uano concertantium strepitu se propheta temptari intra se ipse tacitus conferebat legem sibi taciturnitatis inponens, et cum taceret insultantibus sibi et ut loqueretur aliquid prouocantibus — qualia solent insolentium esse certamina atque sermones: \'responde nobis, si de aequalitate praesumis; uides et tu esse te uictum et nihil habere quod referas\' —, cum se prope ad uocem conuiciis uideretur inpelli, se ipse reuocabat, ut loque
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ cõtendasͥ nͥ ad ꝑfectionẽ om̃iũ sũ¬
mãq uixtutũ: Etidõ tͥ dicit. ueni se¬
quere me: boc ẽ ut ad ꝯsũmationẽ uir¬
tutũ ꝑuenire merearis. Ergo qͥ seqͥt᷑
imitari: ut p̃cepta eiꝰ secũ ipse medi¬
tet᷑. ⁊ diumoꝵ exẽpla factoꝵ. Et idõ
se locutũ eẽ retinebat: ut cũ aliqui
ei eẽnt molesti ⁊ cũ ad ꝯtentionẽ la¬
cessere c onarent᷑. patientiã indueret᷑.¬
N suꝑiore psalmo exp̃ssa forma pęni¬
tentiȩ ẽ. In hoc sequenti. penitentiȩ
forma signat᷑. Quẽ ysilmũ dđ scrip
certandistudia de clinaret: exqͥb in¬
anis strepitꝰ ⁊ iurgia frequent̃ oriun¬
t᷑ Idõq cũ scõ dd pleriq eiꝰ uirtutib
in uidentes. qͥ eũ deꝓposito mansue¬
tudinis ⁊ humilitatis affectu crede¬
rent. deoucendũ. frequent̃ in grue¬
rent. Iyse qͦq p̃cipuȩ neqͥtiȩ incęlestib
spales adu̾sus quas graue luctam̃ ẽ

Expanded text:
igitur contendas nisi ad perfectionem cmnium sumigitur contendas nisi ad perfectionem cmnium summamque uirtutum ? et ideo tibi dicit: ueni sequere me, hoc est, ut ad consummationem uirtutum peruenire merearis. ergo qui sequitimitari, ut praecepta eius secum ipse meditetur et diuinorum exempla factorum. Et ideo se locutum esse retinebat, ut, cum aliqui ei essent molesti et eum ad contentionem lacessere conarentur, patientiam indueretn superiore psalmo expressa forma paenitentiae est; in hoc sequenti patientiae forma signatur. quem psalmum Dauid scripcertandi studia declinaret, ex quibus inanis strepitus et iurgia frequenter oriuntur. ideoque cum sancto Dauid plerique eius uirtutibus inuidentes, qui eum de proposito mansuetudinis et humilitatis affectu crederent deducendum, frequenter ingruerent, ipsae quoque praecipue nequitiae in caelestibus spiritales, aduersus quas graue luctamen est
Abbreviated transcription (Latin):
fit̾. ⁊ udithũ uͥ disciplinis leuiticis &
sacdotalib erudito canendũ dedit. qͥ
ante archã dñi. psalmoꝵ seriẽ. pangẽ¬
di solertissimꝰ p̃cinebat. Ergo qr nõ y¬
dithum scripsit hũc psalmũ. s ꝓpħa
dũ dedit. idõ sic inscriptꝰ ẽ titulus.
Deniq etiã inscłarib scriptis. alii erant
qͥ scribebat: alii ꝗ incena. uł cantica.
uł cõmedias. uł tragoias. canere cõ¬
suerant. Et illi qͥdẽ coronã olympycã
scripta infine᷑ stant᷑. Qiuid aut̃ qͥ nõ hȩc
serta coronarũ marcentiũ reqͥrebat.
s illã incorruptibilẽ ⁊ in cõtaminatã.
remunerationũ cȩlestiũ. hereditatẽ.
pio desid̾abat affectu. hymnũ nõ uic¬
in se credentib inꝑtiebat: qͥ finis est
om̃iũ. que pia m̃te de poscunꝰ. Siue
enĩ sapientiã queras. siue uirtuti
studeas. siue ueritati. siuc uie. aq iusti¬
tie. siue resurrectioni. in om̃ib tibi¬
ueritas. uia. iustitia. resurrectio. Adquẽ

Expanded text:
it, et Idithum viro disciplinis leviticis et sacerdotalibus erudito canendum dedit, qui ante arcam Domini psalmorum seriem pangendi solertissimus praecinebat. Ergo quia non Idithum scripsit hunc psalmum, sed propdum dedit; ideo sic inscriptus est titulus. Denique etiam in saecularibus scriptis alii erant qui scribebant, alii qui in scena, vel cantica, vel comoedias, vel tragoedias, canere consueverant. Et illi quidem coronam Olympicam scripta in fine testantur; David autem qui non haec serta coronarum marcentium requirebat, sed illam incorruptibilem et incontaminatam remunerationum coelestium haereditatem pio desiderabat affectu, hymnum non vicin se credentibus impertiebat, qui finis est omnium quae pia mente deposcimus. Sive enim sapientiam quaeras, sive virtuti studeas, sive veritati, sive viae atque justitiae, sive resurrectioni, in omnibpientia, ueritas uia iustitia resurrectio. ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
usus cõmunitate substantiȩ. uł qr ad
formã uniu̾soꝵ descͥbit᷑. ⁊ ad ꝑfechonẽ
ꝯsũmati hoĩs erudit᷑. Uñ ⁊ addidit notũ sibi
fieri numũ dierũ. qͥ ẽ ut sciat qͥd desit sibi.
ad ꝑfectionẽ utiq ꝗd desit᷑. nõ ad istiꝰ cor¬
poris uitã. de qͦ ꝓpħa di cupiebat ab¬
solui dicens. Heu me qđ in colatꝰ m̃s
ꝓlongatꝰ ẽ. ⁊ habitaui cũ habitantib
cedar. Deniq dierũ numerũ cognos¬
cere uolebat. nõ etiã noctiũ. Hic enĩ
dies ⁊ noctes sut̃: ibi ergo dies solis:
ibi lum̃ ꝑpetuũ. atq diut᷑nũ. Et idõ

Expanded text:
itate substantiae uel qui ad formam uniuersorum describitur et ad perfectionem consummati hominis eruditur. Unde et addidit notum sibi fieri numerum dierum qui est, ut sciat quid desit sibi, ad perfectionem utique quid desit, non ad istius corporis uitam, de quo propheta Dauid cupiebat absolui dicens: heu me quod incolatus meus prolongatus est! habitaui cum habitantibus Cedar. denique dierum numerum cognoscere uolebat, non etiam noctium. hic. enim dies et noctes sunt, ibi uero dies soli, ibi lumen perpetuum atque d
Abbreviated transcription (Latin):
ait in poffiorib si nõ humilit̃ sentiebã:
s exaltaui animã meã. Uerũ is ꝯsi¬
deret. aliud ẽẽ qđ ad sapientiã m̃tis
refert᷑: aliud qđ ad humilitatẽ cor¬
dis. Sapientia m̃tis sub limis ẽ: sapi¬
entia aut̃ carnis. ñ debet inflari. hu¬
miliabat gͦ in ieinio animã suã:
ut castigandd̾ nr̃e carnis tumorẽ
doceret. Exaltabat animã ꝓpha. ꝑ sub¬

Expanded text:
ait in posterioribus: si non humiliter sentiebam, sed exaltaui animam meam. uerum is consideret aliud esse quod ad sapientiam mentis refertur, aliud quod ad humilitatem cordis. sapientia mentis sublimis est, sapientia autem carnis non debet inflari. humiliabat ergo in ieiunio animam suam, ut castigandum nostrae carnis tumorem doceret, exaltabat animam propheta per sub
Abbreviated transcription (Latin):
nerib nob̾ ad qͥramꝰ medicinã. salutis.
⁊ futurã głam. In orationib gͥ ⁊ obsecra¬
tionib cũ dolore ⁊ lacͥmis. exigenda
pęnitentia ẽ: ut illã głam dĩ iudere
meream᷑. Neq te moueat. qđ luct: do¬
lor. ct̃unaceratio corporis: grauissime
passiones sũt. Et si grauissime uident᷑.
tam̃ inligne sũt. huiꝰmodi passiones
apłs paulus. Nõ pigeat gͦ nos hic leui¬
ora deferreꝰ. ut ibi plena laudis ⁊ głȩ
possimꝰ ad tpisci. ꝓtẽporalib laborib ꝑ¬
petua p̃inia reportantes ꝑ dñm iħm:¬

Expanded text:
 adquiramus medicinam salutis et futuram gloriam. in orationibus igitur et obsecrationibus, cum dolore et lacrimis exigenda paenitentia est, ut illam gloriam dei uidere mereamur. neque te moueat, quod luctus, dolor, commaceratio corporis grauissimae passiones sunt; etsi grauissimae uidentur, tamen indignae sunt huiusmodi passiones tolus Paulus. non pigeat ergo nos hic leuiora deferre, ut ibi plena laudis et gloriae possimus adipisci, pro temporalibus laboribus perpetua praemia reportantes
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: ne cliscesceris ame. Noc enĩ seqͥt᷑.
Idẽ tu ñ derelinquas: qͥ mortuũ fetentẽ
curare ꝯfuesti. Deniq habemꝰ hoc in eu¬
angłio. Nã cũ uenisset ad monum̃tũ
lagari. ⁊ dixisset tollite lapidẽ. ait mar¬
tha. Iã fetet: quatnduanũ enĩht. Res¬
pondit ei. Nõ dixi. łͥ qr sicredideris.ui¬
debis głam dĩ. Et clamauit lazarũ:

Expanded text:
ne, ne discesseris a me — hoc enim sequitur —, id est: tu ne aerelinquas, qui mortuum faetentem curare consuesti. denique habemus hoc in euangelio: nam cum uenisset ad monumentum Laząri et dixisset: tollite lapidem, ait Martha: iam faetet, quatriduum enim habet. respondit ei: nonne dixi tibi, quia si credideris uidebis gloriam dei? et c
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: m̃tis fortitudo p̃ualuit. Qđ¬
si fortitudinẽ m̃tis accipimꝰ deseru¬
isse. ñ mirũ si ingrauissimis tẽpta¬
tionib corde turbato. putat se hõ
m̃tiᷤ suȩ deseri fortitudine. Ipse te doceat
diceus. fortitudo mea ⁊ laus mea
seri mereret᷑. sepiꝰ putabat ẽẽ que¬
rendũ. ⁊ sicubi fluctuabat. puta¬
bat se ẽẽ desertũ. Sic apłi excitaut
dormientẽ. ne ob dormiret sibi. ñ qr
eũ ob dormisse credebat. Sic eliseus
s qr p̃sentiã eiꝰ inbeneficiis reqͥre¬
bat. Sic yeremias sequebat᷑ ut me¬
dicũ dicens. Sana me dñe ⁊ sanabor:
saluũ me fac ⁊ saluabor. Nõ laboraui
sequens pꝰte. Sic eccła reqͥrebat eũ
in canticis canticoꝵ. ⁊ rogabat fillas
ibrłm. ut suscitarent dilectionẽ. Que¬
rebat ut inueniret quẽ sua dilecti¬
one retinebat. nec uinquã sentiebat
se ẽẽ clesertũ: s iudicabat illo p̾sente
se ñ posse turbari. Deniq ut scias

Expanded text:
ruit, mentis fortitudo praeualuit. quruit, mentis fortitudo praeualuit. quodsi fortitudinem mentis accipimus deseruisse, non mirum si in grauissimis temptationibus corde turbato putat se homo mentis suae fortitudine deseri. ipse te doceat dicens: fortitudo mea et laudatioseri mereretur, saepius putabat esse quaerendum et, sicubi fluctuabat, putabat se esse desertum. sic apostoli excitant dormientem, ne obdormiret sibi, non quia eum obdormisse credebant. sic Heliseus,sed quia praesentiam eius in beneficiis requirebat. sic Hieremias sequebatur ut medicum dicens: sana me, domine, et sanabor; saluum me fac, et saluabor. non laboraui sequens post te. sic ecclesia requirebat eum in Canticis canticorum et rogabat filias Hierusalem, ut suscitarent dilectionem; quaerebat ut inueniret, quem sua dilectione retinebat nec umquam sentiebat se esse desertum, sed iudicabat illo praesente se non posse turbari. Denique ut scias
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cor salutis signa demonstrat. qñ
causas suȩ ꝑturbationis agnoscit.
Deniq turbatũ ẽ cor dd̃ ad u̾sus na¬
bal hominẽ pestilentẽ ne gr̃am rep¬
perit: occurrit abigae quȩ mit¬
tigaret cõmotionẽ indignationis.
⁊ scĩficationẽ benedictionis accipe¬
ret. At uͦ nabal duro ⁊ rigido corde.
u̾bũ uxons ferre ñ potuit. ⁊ obstu¬
pefactꝰ obriguit. mortẽ incidit.
Quȩ aut̃ ꝓpħã deseruit fortitudo
utrũ carins anm̃tis: Si carnis ñ
utiq desꝑanda sanitas. nã uirtꝰ
in infirmitate ꝑficit᷑. de qͦ ñ medio¬
crit disputauit arbit̃ ⁊pre liator
qͥ dũ lucte m̃tis ⁊ corporis sciens
tẽꝑare utriꝰq certam̃. ut restringe¬
ret carnẽ sicerneret fortiorẽ: ne
in legẽ peccati captiuã duceret
m̃tem. Reuocabat itaq carnẽ: uir¬
tutẽ aut̃ m̃tis iungebat: sic ad co¬
ronã meruit ꝑ uenire. Ergo qđ
dic̃ ꝓpħ̃a. si carnis fortitudo de se¬

Expanded text:
et cor salutis signa demonstrat, quando et cor salutis signa demonstrat, quando causas suae perturbationis agnoscit. denique turbatum est cor Dauid aduersus Nabal hominem pestilentem et gratiam repperit. occurrit Abigaea, quae mitigaret commotionem indignationis et sanctificationem benedictionis acciperet. at uero Nabal duro et rigido corde uerbum uxoris ferre non potuit et obstupefactus obriguit, mortem incidit. Quae autem prophetam deseruit fortitudo, utrum carnis an mentis ? si carnis, non utique desperanda sanitas; nam uirtus in infirmitate perficitur. de quo non mediocriter disputauit arbiter et proeliator quidam luctae mentis et corporis, sciens temperare utriusque certamen, ut restringeret carnem, si cerneret fortiorem, ne in lege peccati captiuam duceret mentem. reuocabat itaque carnem, uirtutem autem mentis iungebat; sic ad coronam meruit peruenire. ergo, quod dicit propheta, si carnis fortitudo dese
Abbreviated transcription (Latin):
lege aut̃ a ut̃ alit̃. Nã cõ cupiscen¬
tiã nes̃ciebã. nͥ lex diceret. ñ cõ cutpis¬
ces: utiq: ꝓmalo. Deniq sub iectanes
doceant. qr occasione accepta. peccatũ
ꝑ mandatũ oꝑotur omnẽ ꝯcupiscen¬
tiã. in homiic affectu. Possumꝰ tam̃ sic
acctꝑe. Ante te om̃e desid̾iũ pono. hoc
ẽ tͥ manifesto quȩ impetrare desiło:
ut ad seriẽ petitionũ. ñ ad iactantiã
referendũ uideat᷑ ẽẽ uirtutũ. Iactan¬
tia enĩ insolens etiã in integro. dep̃¬
catio etiã inpeccatore laudabilis.
batũ sit: de seruerit se fortitudo fua.
Magnũ ꝑiculũ sicor exagitet᷑. qͦ credi¬
mꝰ ad iusticiã: s tam̃ ut in magnis
ꝑicuł egritudinũ si dolor sentitͤ. ⁊ sen¬
sus eiꝰ expͥmit᷑ remediũ salutis os¬
tendit᷑. Dolere enĩ tolerabiliꝰ quã
ñ dolere. Aliud enĩ iuuificationiᷤᷤ.¬
⁊ ad huc manentis insigne si do¬
leas. aliud sup p̾me mortis inditi¬
ũ. sinullus sensus doloris sit. Ita

Expanded text:
lege autem aliter: nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces, utique pro malo. denique subiecta nos doceant, quia occasione accepta peccatum per mandatum operatur omnem cectu. possumus tamen sic accipere: \'ante te omne desiderium pono\', hoc est tibi manifesto quae impetrare desidero, ut ad seriem petitionum, non ad iactantiam referendum uideatur esse uirtutum; iactantia enim insolens etiam in integro, deprecatio etiam in peccatore laudabilis.  suum conturbatum sit, deseruerit se fortitudo sua. magnum periculum, si cor exagitetur, quo credimus ad iustitiam. sed tamen ut in magnis periculis aegritudinum, si dolor sentitur et sensus eius exprimitur, remedium salutis ostenditur — dolere enim tolerabilius est quam non dolere; aliud enim uiuificationis adhuc manentis insigne, si doleas, aliud supremae mortis indicium, si nullus sensus doloris sit —, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑior flagitioͦꝵ. nos mouere ñ debe¬
ãt. Cõ suetudo aut̃ elocutionis. scͥp¬
turis diuinis huiꝰmodi re peritͤ. Sic
enĩ ⁊ alibi dũ ꝯu̾teret dñs captiuita¬
tẽ syonꝰ. facti sumꝰ sic̃ ꝯsolati quã quã
sc̃s ñ in ostensione u̾boꝵ. s inuirtute
sp̃s ꝓbari se uelit. Sensus gͦ nob̾ syec¬
tandus ẽ sẽꝑ: quẽ etiã ipsũ frequens
trans latio ex hebreo in grecũ exgre¬
co in latinũ tenuare ꝯsueuit. Ad
om̃ia itaq suꝑiora. pulchrũ remedi¬
ũ. qđ inflagella paratꝰ ẽ.: ⁊ offert se
dño. ut quȩ placueruit dõ flagella
sustineant. Elegisse qͥdẽ lego scm dđ¬

Expanded text:
prosperior flagitiosorum nos mouere tion debeprosperior flagitiosorum nos mouere tion debeant. consuetudo autem elocutionis in scripturis diuinis huiusmodi reppentur. sic enim et alibi: dum conuerteret dominus captiuitatem Sion, facti sumus sicut consolati , quamquam sanctus non in ostensione uerborum, sed in uirtute spiritus probari se uelit. sensus ergo nobis spectandus est semper, quem etiam ipsum frequens translatio ex Hebraeo in Graecum, ex Graeco in Latinum attenuare consueuit. Ad omnia itaque superiora pulchrum remedium, quod in flagella paratus est et offert se domino, ut quae placuerint deo flagella sustinea