comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
epłam ⁊ hunc notate. et nõ
cõmisceamini cũ illo: ut con¬
fundat᷑. Atq ilico adiunxit.
Et uolite ut inimicum existi¬
mare illũ: sed corripite ut
fratrem. Ac si aꝑte diceret.
Dacem cũ eo exteriorem sol¬
uite. sed interiorem circa il¬
lum medullitꝰ custodite.
Ut peccantis mentem sic ur̃a
discordia feriat: quatiiꝰ pace
a ur̃is cordib nec abnegata
discedat.
minantes iurgia: atq ali¬
ter pacifici. Romonendi nãq
sc̃ qui uirgia seminant: ut
cuiꝰ fint sequaces agnoscãt.
De apostata qͥppe angło scrip¬
tum ẽ.cum bone messi zira¬
nia fuissent inserta. Inimi¬
cus homo hoc fecit. De cuiiᷤ
etiam mẽbro ꝑ salomonem
dr. homo apostata. uir in¬
utilis gͣditur ore ꝑu̾so. an¬
nuit oculis. terit pede. digi¬
to loquit᷑. pͥuo corde machi¬
nat᷑ malum. et in om̃i dem¬
pore iurgia seminat. Eoce q̃
seminantem iurgia dr̃e uo¬
luit. pͥus apostatam nomi¬
nauit: qͥa nͥ more suꝑbien¬
tis angłi a conspectu condi¬

Expanded text:
am hunc notate: et non commisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico adjunxit: Et nolite ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a cordibus vestris nec abnegata discedat. minantes jurgia, atque aliter pacifici. Admonendi namque sunt qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe angelo scriptum est, cum bonae messi inserta fuisset zizania: Inimicus homo hoc fecit . De cujus etiam membro per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi more superbientis angeli a conspectu Condi
Abbreviated transcription (Latin):
rando. legem dei que iccirco
data ẽ ut sacrificia sathane
ꝓhibeat: eandem ip̃am in sa
crificium sachane uertant.
Dedi ei frumentum. uinũ et o¬
leum. et argentũ multiplica¬
ui ei et aurum : que fecerunt
baal. frumentum qruppe a
dño accipim: qn in dict̾is obꝰ¬
scuriorib. subducto tegmine
littere. ꝑ medullam sp̃s legiᷤ
interna sentimꝰ. Uinum suũ
dũs nob̾ prestat: cum script᷑e
sue alta p̃dicatione nos debͥ¬
at. Oleum qͦq suum tribuit no¬
bis: cum p̾ceptis aꝑciorib uitã
nr̃am blanda lenitate dispo
nit. Argentũ multiplicat. cũ
nobis luce ueritatis plena e¬
loquia sũministrat. Auro qͦ
nos ditat: qnͣdo cor nr̃m intel¬
lectus sũmi fulgoris irradiat.
Que cuncta heretici baal offerũt:
qͥa apud auditorũ suorũ corda
corrupte omĩa intelligendo ꝑ¬
uertunt. Et de frumento dei.
uino atq oleo. argento parit᷑
et auro sathane sacrificiũ im¬
molant: quia ad errorem discor¬

Expanded text:
rando, legem Dei quae idcirco rando, legem Dei quae idcirco data est ut sacrificia Satanae prohibeat, eamdem ipsam in Satanae sacrificium vertant.Dedi eis frumentum, et vinum et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal . Frumentum quippe a Domino accepimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae, per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum nobis Dominus praestat, cum Scripturae suae attenta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate dnit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discor
Abbreviated transcription (Latin):
monio ueritatis: non uicongnue
ꝑ galaad eccłia expͥmit᷑. que
ore cunct̾orũ fidelium de deo
des aute uocant᷑ anime. que
intellectum u̾bi ex diuino
amore concipiunt: si ad ꝑ¬
fec̃tum temp᷑ ueniant. con¬
ceptam intelligentiam oꝑis
ostensione pariture. Termi¬
num uͦ suum dilatare e̾: opi¬
nioniᷤ sue nomen excendere.
Secuerunt gͦ p̾gnances ga¬
laad ad dilatandũ cermi¬
nũ suum: qͥa nimirũ here¬
tici. mentes fidelium que
iam aliqͥd de ueritatis in¬
tellectu conceꝑant ꝑuersa
p̃dicatione ꝑimunt. et seienties
nom̃ exterrount. Paruulorum
corda iam de uerbi conceptiõe
gͣuida. crioris gladio semndũt:
et quasi doctrine sibi opinio¬
nem faciunt. hos gͦ cum cona¬
mͦ instruere ne ꝑuersa sentiant:
admoneamꝰ prius necesse ẽ ne
manem głam querant. Si emĩ
radix clationis abscroit᷑: conse¬
quent̾ rami pͣue assertionis
arefiunt. Romouendi st̃ etiaͦ.
ne errores discordiasq geue¬

Expanded text:
monio veritatis, non incongrue monio veritatis, non incongrue per Galaad Ecclesia exprimitur, quore cunctorum fidelium de Deo tes vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare est opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad, ad dilatandum terminum suum, quia nimirum haeretici mentes fidelium quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant, perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda jam de verbi conceptione gravida, 73 erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem gloriam quaerant. Si enim radix elationis absciditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne errores discordiasque gene
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ st̃ qui sacre legis u̾ba nõ
recte in celligunt: ut ꝑpen¬
dant qͥa saluberrimũ inni
potum in ueneni sibi po¬
culum uertunt. Ac ꝑ medi¬
cinale ferrm uulnere mor¬
tali se feriunt: dum ꝑ hoc
in se sana ꝑimunt. ꝑ quod
salubrit̾ abseidere sauciata
debuerunt. Admonendi st̃
ut ꝑpendant. qͦt scriptura
sacra in nocte uite p̾sentis:
qͣsi quedam nob̾ lucerna
sit posita. Cuiꝰ nimirum u̾ba
dũ non rec̾te intelligunt: de
lumine tenebrascunt. Quos
uidelicet ad intellectum pͣ¬
uum intencio ꝑu̾sa nõ ra¬
peret: nisi pͥus suꝑbia infla¬
ret.Dum enĩ se pre ceteris sa¬
pientes arbitrant᷑: seqͥ alioᷤ
ad meliꝰ intellecta despiciu̾t.
acq ut apud ĩpitum uulg̾:
scientic sibi nom̃ excorqueant:
student sũmoꝑe. et ab aliis rec¬
te intellecta destruere: et sua
laad. ad dilatandũ terminũ
suũ. Galaad namq aceruus
destimonii interp̾tat᷑. Et qͥa
cuncta simul congregatio ec¬
clesie. ꝑ confessionẽ seruit resti¬

Expanded text:
enim sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, ut perpendant, quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere mortali se feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt. Quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt; atque ut apud imperium vulgus scientiaesibi nomen extorqueant, student summopere et ab aliis recte intellecta destruere, et sua laad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii interpretatur. Et quia cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testi
Abbreviated transcription (Latin):
si male act̾a corriperent. hab̾e
pacem cum omnib possen.
Sed cum temporalis pax in
pͥuorum cordib ex nr̃a incre¬
patione confundit᷑: inuiola¬
ta necesse ẽ ut in nr̃o corde
seruet᷑. Recte itaq ait. Qd ex
uob̾ est. Ac si ni mirum dicat.
Quia pax ex duarum parci¬
um consensu subsistit: si ab
eis qui corripiunt᷑ expellit᷑.
integra tamen in ur̃a qui
corripitis mente teneat᷑. uñ¬

Expanded text:
si male acta corriperent, habere si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possent. Sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est. Ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corripiuntur expellitur, integra tamen in vestra qui corripitis mente teneatur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
amicitiis pene ꝑiturus in¬
crepat᷑. Cui a dño ꝑ ꝓpħ̾am
dicit᷑. Impio p̾bes auxiliũ:
et iis qui oderunt dñm a¬
nucicia iungeris. Et iccirco
iram quidem dñi mereba
qͥ summe rectus ẽ coip̃o iã
discreꝑat: quo ꝑuersorum a¬
nuticiis ⁊ uita nr̃a concordat.
Admonendi st̃ pacati. ne siad
correptionis u̾ba ꝓsiliant. tẽ¬
poralem pacem sibi ꝑcͣbare
formident. Rursumq admo¬
nendi sc̃ ÷ ut eandem pacem
dilectione integra intrinsecꝰ
teneant: qm ꝑ inuectionem
uocis sibi extrinsecus tͣbant.
Ecce et loquens impugnabat᷑.
ettñ ĩpugnatꝰ erat pacificus.
qͥa nec insanientes cessabat
rep̃hendere. nec rep̾hensos ne¬
glegebat amare. Hinc etiam
paulus ait. Si fieri potest
qd̃ ex uob̾ est: cum omnib
hominib pacem habentes.
Hortaturꝰ enim discipulos ut
pacem cũ omnib haberent.
p̃misit dicens. si fieri potest:
atq subuunxit: qd̃ ex uob̾
ẽ. Bifficile quippe erat. ut

Expanded text:
amicitiis pene periturus inamicitiis pene periturus increpatur. Cui a Dom Impio praebes auxilium, et iis qui oderunt me amicitia jungeris, et idcirco iram quidem Domini merqui summe rectus est, eo ipso jam discrepat, quo perversorum amicitiis vita nostra concordat. Admonendi sunt pacati, ne si ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi perturbare formident. Rursumque admonendi sunt, ut eamdem pacem dilectione integra intrinsecus teneant, quam per invectionem vocis sibi extrinsecus turbant.me gratis . Ecce et loquens impugnabatur; et tamen impugnatus, erat pacificus, quia nec insanientes cessabat reprehendere, nec reprehensos negligebat amare. Hinc etiam Paulus ait: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens: Si fieri potest, atque subjunxit: Quod ex vobis est. Difficile quippe erat ut
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑ ÷ qͦt cũ malis concordi¬
am non ceneret dicens. Nõ¬
ne qui te oderant d̃s oderã
illos. et suꝑ inimicos tuos
tabescebam: ꝑfec̃to odio
oderam illos ÷ inimici facti
st̃ mnͥ. Inimicos et enĩ dei ꝑ¬
fecto odio odisse est: et qd
facti st̃ dilig̾e: et qd̃ faciũt
increpare. Mores prauorum
p̾mere: uide ꝓdesse. Pensan¬
dum ẽ gͥ. qͣndo ab increpaci¬
one qͥescit᷑. quanta culpa cũ
pessimis pax tenet᷑: si ꝓpħa
tantꝰ. hoc uelut in hostiam
gladiis ꝑ castorum media
tͣnsiens. quia feriendis nolu
finees peccancium ciuium
gr̃am spnens. coeuntes cũ
madianitis ꝑculit: et iram
dñi iratus placauit. Hĩc ꝑ
semecip̃am ueritas dicit.
Nolite arbitrari qͥa uenerĩ
pacẽ mitt̾e in terram : non
ueni pacem mitt̾e sed gla¬
dium. oꝯalorum nãq c̃ ĩcau
te amiciis iungimur: cul¬
pis ligam᷑. Un iosaphat qͥ
tot de ante acta uita p̾co¬
niis atcollit᷑: de achab regi

Expanded text:
testatur quod cum malis concorditestatur quod cum malis concordiam non teneret, dicens: Nonne qui te oderant, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Inimicos etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et quod faciunt increpare; mores parvorum premere, vitae prodesse. Pensandum ergo est, quando ab increpatione quiescitur, quanta culpa cum pessimis pax tenetur, si propheta tantus hoc velut in hostiam gladiis per castrorum media transiens, quia feriendis noluiPhinees peccantium civium gratiam spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Domini iratus placavit . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nolite arbitrari, quia venerim pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium . Malorum namque cte amicitiis conjungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis
Abbreviated transcription (Latin):
non st̃ molesta que tenent.
eo minus amabilia fiant qͤ
uocant. Et quo delectant p̃¬
seritia: eo non inquirant᷑ et̾¬
na. Unde et ꝑsemecip̃am ue¬
ritas loquens. cum t̾renam
pacem a suꝑna distingueret.
atq ad uenturam discipulos
uob̾: pacem meã do uobis.
Relinquo scilicet tͣnsitoriam:
do mansurã. Sigͦ in ea cor
que relicta ẽ figit᷑: nunqͣm
ad illam que danda ẽ ꝑueni¬
ẽ: ut et diligi debeat et contẽp¬
ni.Ne si ĩmoderate diligit᷑
diligentis animꝰ in culpa ca¬
piat᷑. Un et admonendi st̃ pa¬
cati: nedum numis humanã
pacem desiderant. pͣuos homi¬
num mores neqͣqͣm redargu¬
ant÷ et consentiendo ꝑu̾sis
ab auctons sui se pace disiũ¬
gant. Ne dum humana foriᷤᷤ
uirgia mnetuunt: int̾m fede¬
ris discissione feriant᷑. Qd¬
ẽ enuĩ pax tͣnsitoria. nͥ qͦddã
uestigium pacis et̾ne: Ed
diligere. sed ip̃m a quoim¬
p̃ssa st̃ non amare: Hinc
da dum totũ se ad federa
pacis int̾ne constringeret:

Expanded text:
non sunt molesta quae tenent, non sunt molesta quae tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant; et quo delectant praesentia, eo non inquirantur aeterna. Unde et per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a superna distingueret, atque ad venturam discipulos vobis, pacem meam do vobis . Relinquo scilicet transitoriam, do mansuram. Si ergo in ea cor quae relicta est figitur, nunquam ad illam quae danda est, perveniest, ut et diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde etiam monendi sunt pacati, ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctoris sui se pace disjungant: ne dum humana foris jurgia metuunt, interni foederis discissione feriantur. Quid enim pax transitoria, nisi quoddam vestigium pacis aeternae? diligere, sed ipsum a quo impressa sunt non amare? Hinc David dum totum se ad foedera pacis aeternae constringeret,
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qua scilicet preceptione pe̾¬
sandum ẽ: quoꝵ hostia repel¬
lit᷑. quam intolerabilis cul¬
pa monstrat᷑. Nam cum ma¬
la cuncta bonis sequentib
diluant᷑: pensemꝰ quanta sit
mala discordie. que nisi ex¬
tincta funditꝰ fuerint. bonũ
subsequi non ꝑmittunt. Ad¬
monendi st̃ discordes. ut si
aures amandatis celestib
declinant: mentis oculos ad
consideranda ea que in infi¬
mis u̾sant᷑ aꝑiant. Qd̾ sepe
aues unius eiusdẽq generi
sese socialit̾ uolando nõ de¬
serunt. qͦd gregati anima¬
lia bruta pascunt᷑. Que si sol¬
lerter aspicimꝰ: concordando
sibi irrationalis creat᷑a indi¬
cat quantũ malum ꝑ disco¬
diam rationalis nat᷑a cõmit¬
tat. qn hec a racionis intenti¬
one ꝑdidit: qͦd illa motu na¬
turali custodit.
t contra admonendi st̃
pacati ÷ ne dum plus ꝙͣ
necesse ẽ pacem qͣm possidet
amant: ad ꝑpetuam ꝑuenire
non appetant. Plerumq enĩ
guiꝰ intencionem mentium
rerũ tranqͥllitas tẽptat: ut qͦ

Expanded text:
Ex qua scilicet praeceptione pensandum est quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta funditus fuerint, bonum subsequi non permittunt. Admonendi sunt discordes, ut si aures a mandatis coelestibus declinant, mentis oculos ad consideranda ea quae in infimis versantur aperiant; quod saepe aves unius ejusdemque generis sese socialiter volando non deserunt, et quod gregatim animalia bruta pascuntur. Quia si solerter aspicimus, concordando sibi irrationalis natura indicat, quantum malum per discordiam rationalis natura committat, quando haec a rationis intentione perdidit, quod illa motu naturali custodit. At contra admonendi sunt pacati, ne dum plus quam necesse est, pacem quam possident amant, ad perpetuam pervenire non appetant. Plerumque enim gravius intentionem mentium rerum tranquillitas tentat; ut quo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa aliqͥd illicitum gessit : ẜ
quia ĩmoderato usu totũ se
licitis tͣdidit. Admonendi
st̃ tenaces. ut nouerint qͦd
hanc pͥmã deo iniuriam fa¬
ciunt: quia danti sͥ omnia.
nullam miscłie hostiam red¬
dunt. Hinc et enĩ psalmista
ait. Non dabit deo ꝓpitiatio¬
nem suã: nec p̃cium redẽpti¬
onis auime sue. Precium nãq
redẽptionis dare ẽ: opꝰ bonũ
p̃uenienti nos gr̃e reddere.
Hinc ioħs exclamat dicens. Iã
securis ad radicem arboris po¬
sita e̾. Omĩs arbor que non fa¬
cit fructum bonum: excidet᷑
et in ignẽ mittet᷑. Qui gͦ se ĩ¬
norios ⁊ qͥa aliena non rapi¬
unt estemant: ict̾um securiᷤᷤ
uicine p̃uideant ⁊ et torporẽ
improuide securitatis amit¬
tant. Ne cum ferre fructum
boni oꝑis negĩegunt: a p̾sen¬
ti uita funditꝰ quasi a uiridi¬
tate radicis execentor.
t contͣ admonendi st̃ qui
et ea que habent tribu¬
unt et aliena raꝑe nõ desis¬
tunt: ne ualde munifici iu¬

Expanded text:
quia aliquid illicitum gessit, sed quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se licitis tradidit. Admonendi sunt tenaces, ut noverint quod hanc primam injuriam faciunt Deo, quia danti sibi omnia, nullam misericordiae hostiam reddunt. Hinc enim Psalmista ait: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Pretium namque redemptionis dare, est opus bonum praevenienti nos gratiae reddere. Hinc Joannes exclamat dicens: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Qui ergo se innoxios, quia aliena non rapiunt aestimant, ictum securis vicinae praevideant, et torporem improvidae securitatis amittant, ne cum ferre fructum boni operis negligunt, a praesenti vita funditus quasi a viriditate radicis exsecentur. At contra admonendi sunt, qui et ea quae habent tribuunt, et aliena rapere non desistunt, ne valde munifici vi
Abbreviated transcription (Latin):
to ẽ ut quiq̃ accipiunt. eo
cõmunit̾ utant᷑ hinc etiam
salomon ait. Qui iustus e̾
tͥbuit et non cessabit. Admo¬
nendi qͦq st̃. ut sollicite ar¬
tendant. qͦd ficulnea que
fructum non habuit: contͣ
hanc distͥct̾us agricola que¬
rit᷑. qd̾ etiam terram occupa¬
uit. Gerram qͥppe ficulnea si¬
ne fruct̾u occupat: qñ menᷤ
tenatium hoc qͦd multis pro¬
desse poterat. mutilit̾ seruat.
T̃ram ficulnea sine fructu oc¬
cupat: qͣndo locum quẽ exer¬
cere alius ꝑsolem boni oꝑis
ualuit. stultꝰ ꝑ desioie um¬
bram p̾mit. ħi autẽ dicere¬
nõnunqͣm solent. Concessis
utim. aliena non querimꝰ.
Et si digna misccłie retͥbutio¬
petramꝰ. Qd̃ iccirco sentiunt:
quia uidelicet aurem cordis
a u̾bis celestib claudunt.
Neq enĩ diues in eungelio
qui induebat᷑ purpura et bi¬
so. qͥ epulabat᷑ cotidie splend¬
de: aliena rapuisse. sed infiul¬
tuose ꝓpriis usus fuisse phi¬
bet᷑. E umq post hanc uitã
ultͥx gehenna suscepit: nõ

Expanded text:
to est, ut quicunque accipiunt, eo communiter utantur. Hinc etiam Salomon ait: Qui justus est, tribuet et non cessabit . Admonendi sunt quoque ut sollicite attendant quod ficulnea quae fructum non habuit, contra hanc districtus agricola queritur, quod etiam terram occupavit. 67 Terram quippe ficulnea sine fructu occupat, quando mens tenacium hoc quod prodesse multis poterat, inutiliter servat. Terram ficulnea sine fructu occupat, quando locum quem exercere alius per solem boni operis valuit, stultus per desidiae umbram premit. Hi autem nonnunquam dicere solent: Concessis utimur, aliena non quaerimus, et si digna misericordiae retributioerpetramus. Quod idcirco sentiunt, quia videlicet aurem cordis a verbis coelestibus claudunt. Neque enim dives in Evangelio, qui induebatur purpura et bysso, qui epulabatur quotidie splendide , aliena rapuisse, sed infructuose propriis usus fuisse perhibetur, eumque post hanc vitam ultrix gehenna suscepit, non
Abbreviated transcription (Latin):
fert sacrificium ex substã¬
cia pauꝑis: qͥsi qͥuictunat
filium in conspectu patͥs
sui. Quid namq ẽe incolerabi¬
liꝰ potest ⁊ qͣm mors filii ante
oculos patͥs : Hoc itaq sacui¬
ficiũ quanta ira aspiciat᷑
stendit᷑: qd̃ orbati patͥs dolon
comparat᷑. Ett̃n plerumq qͣn¬
ta tͥbuunt pensant: qͣnta au¬
tem rapiunt considerare dis¬
simulant. Q uasi mercedem
numerant: et ꝑpendere cul¬
pas recusant. Audiant itaq
qd̃ scriptum ẽ. Qui m̃cedes
congregauit: misit eas in sac¬
culum ꝑtusum. In sacculo
qͥppe ꝑtuso uidetur qñ pecu¬
nia mittit᷑. sed qñ amutit᷑
nõ uidet᷑. Qui gͦ qͣnta largi¬
unt᷑ aspiciunt : sed qͣnta ra¬
piunt non perpendunt: in
ꝑtuso sacculo mercedes mit¬
tunt ⁊ qͥa ꝓfecto has in spem
sue fiducie intuentes conge¬
runt. sño intuentes ꝑdunt.

Expanded text:
fert sacrificium de substanfert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autem rapiunt, considerare dissimulant. Quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: Qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum . In sacculo quippe pertuso videtur, quando pecunia mittitur; sed quando amittitur, non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quantum rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt, quia profecto has in spem suae fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perdunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ seges quasi ex uirtute se¬
minat᷑ : Priꝰ itaq admonẽ¬
di st̃ ut cen̾e sua racionabi¬
lit̾ sciant: et t̾c̃ demũ ut a¬
liena non ambiant. Si enĩ
radix culpe in ip̃a effusiõe
nõ exuritur: nunqͣm ꝑ ramõ
exuberans auaricie spina
siccat᷑. Occasio gͦ rapiendi
subͣtͣhit᷑: si bñ prius ius pos¬
sidendi disponat᷑. Tunc uͦ
admoniti audiãt. quom q̃
miscdie ꝑ int̾iect̾am rapine
nequiciam non confundãt.
Uiolent̾ enĩ exquirunt: que
misercordit̃ largiant᷑. Sed
aliud ẽ ꝓpeccatis miscdiã
facere: aliud pro miscdia
facienda peccare. Que iam
ꝓficit. que ꝑ uirꝰ pestifere
radicis amarescit. hinc est
Ego dñs diligens iudiciũ: et
odio babens rapinam in
holocausto. Hinc iterum di¬
cit. hostie impioꝵ ab homi¬
nabiles: quia offerunt᷑ ex
scelere. Qui sepe etiã qͦ indi¬
gentib subtͣhunt ÷ que d̾o
largiunt᷑. Sed quanta eos
animadũsione renuat: per
quendã sapientem dñs de¬
monstrat dicens. Qui of¬

Expanded text:
ex virtute seminatur? Prius itaque admonendi sunt ut tenere sua rationabiliter sciant, et tunc demum ut aliena non ambiant. Si enim radix culpae in ipsa effusione non exuritur, nunquam per ramos exuberans avaritiae spina siccatur. Occasio ergo rapiendi subtrahitur, si bene prius jus possidendi disponatur. Tunc vero admoniti audiant, quomodo misericordiae per interjectam rapinae nequitiam non confundant. Violenter enim exquirunt quae misericorditer largiuntur. Sed aliud est pro peccatis misericordiam facere, aliud pro misericordia facienda peccare: quae jamproficit quae per virus pestilerae radicis amarescit. Hinc est Ego Dominus diligens judicium, et odio habens rapinam in holocausto . Hinc iterum dixit: Hostiae impiorum abominabiles, quae 68 offeruntur ex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui of
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑtulerint ad memoriã
reuocant: igne se doloris in¬
flãmant. Argum̾̃ta ultiõĩs
inqͥrũt: et mansuetudinẽ
qͣm colerantes habuerunt:
retͣctantes in malitiã uertũt.
Quib citiꝰ a p̾dicante succͣri
causa pandatur. Callidus nãq
adu̾sariꝰ bellum contͣ duos
mouet. Unũ uidelicet inflã¬
mans. ut contumelias puior
inferat: alterũ ꝓuocans. ut
contumelias lesus reddat. Sed
plerumq dum huiꝰ iam uic¬
tor ẽ. qui iniuriam ꝑsuasu
irrogat: ab illo uincit᷑. qͥ il¬
latam sibi equanmit̾ por¬
tat. Unius gͦ uictor quẽ cõ¬
mouendo subiugauit: to¬
ta contͣ alterum uirtute
se erigit: eũq obsistentem
forctiter et uincentem dolet.
Quem qͥa cõmouere in ip̃a
contumeliarũ iaculatio¬
ne non potuit: ab aꝑto cer¬
tamine interim quiescenᷤ.
et secreta suggestione cogi¬
tationẽ lacessens ÷ aptum
deceptionis tempꝰ inquirit.
Quia enĩ publico bello ꝑdi¬
dit: ad exercendas occulte

Expanded text:
quae pertulerint, ad memoriam quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succurricausa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Quid aut̃ uides festu¬
cã in ocło fratͥs tui÷ et tra¬
bem in ocło tuo nõ uides:
ꝑtͣbatio qͥppe impacientie.
festuca est: malicia u̾o in cor¬
de :tͣbes in oculo. Illam nãq aura
tẽptatõnis agitat: hãc aut̃ con¬
sũmata nequitia. pene ĩmobi¬
lit̾ portat. Recte uero illic sub¬
iungit᷑. Hypoc̾ta. eice primũ
tͥbem de oculo tuo: et tunc ui¬
debis eicere festucam de ocło
fr̃is tui. Ac si dicat᷑ menti miqͣ
interiꝰ dolenti: et scãm se exteriꝰ
ꝑ pacientiam demonstranti.
Priꝰ a te molem malicie excute:
et t̾c alios de impacientie leui¬
tate rep̃hende. Ne dũ non stiroeᷤᷤ
simulatõne̾ uincere: peiꝰ tibi
sit aliena pͣua tolerare. E ue¬
nire etiã plerumq pacientib
solet ÷ ut eo quide̾ tempore quo
uel adu̾sa paciunt᷑ uł contu¬
melias audiunt: nullo dolo¬
re pulsent᷑. Et sic pacientiã
exhibeant. ut custodire etiã
cordis innocentiã nõ omittãt.
S cũ post paululũ. hec ip̃a

Expanded text:
autem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non vides ? Pertubatio quippe impatientiae festuca est; malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut eo quidem tempore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs uo̾ peccata iam deserit
nec tam̃ plangit: iam quis¬
dem humiliat. sed tamen
conter̃e cor recusat. Hinc
paulus ait. Et hec quide᷑
fuistis: sed abluti estis. seo
scĩficati estis. Quia nimirũ
illos emendatior uita sc̾ifi¬
cat: quos ꝑpenitentiam
abluens afflictio fletum
mundat. Hinc petrus cũ
quosdam t̾ritos inalorum
suoꝵ consideratione conspi¬
ceret: ad monuit dicens.
Penitentiam agite ÷ et bap¬
turus enĩ baptisma. p̾mi¬
sit penitentie lamenta ÷
ut priꝰ se aqua sue afflic¬
tionis infunderent: et p̾t¬
modum sac̾mento baptis¬
matis lauarent. Qua gͥ me᷑¬
de qui tͣnsactas culpas flere
neglegunt. uiuunt securi
de uenia ⁊ qͣndo ip̃e summꝰ
pastor eccłie huic etiã sacͣ¬
menco addendam penite̾¬
ciã credidit. qͦd principali

Expanded text:
o peccata sua iam / deserit nec tamen plangit, iam quidem humiliat, sed tamen conterere cor recusat. Hinc Paulus ait: Et haec quidem fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis. Quia nimirum illos emendatior vita sanctificat, quos per paenitentiam abluens afflictio fletuum mundat. Hinc Petrus, cum quosdam territos malorum suorum consideratione conspiceret, admonuit, dicens: Pęnitentiam agite, et bapturus enim baptisma premisit ut prius se aqua suae afflictionis infunderent, et postmodum sacramento baptismatis lavarent. Qua igitur mente qui transactas culpas flere negligunt, vivunt securi de venia, quando ipse summus Pastor Ecclesiae huic etiam Sacramento addendam poenitentiam credidit, quod peccata
Abbreviated transcription (Latin):
licer aomonendi simpli
dandi st̃ simplices qd̾ studeãt
numqͣm falsa dicere: sed ao¬
monendi sc̃. ut nou̾int nõ¬
nũqͣm uera reticere. Sicut
enĩ semꝑ dicentem falsitas lesit:
ita nõnũqͣm qͥbidã. audita ue¬
ra nocuerũt. Uñ coram di̾cipłiᷤᷤ
dñs locutonẽ suã silentio tẽ¬
perans ait. Multa habeo uob̃
dicere: s n̾c non potestis illa
portare. Admonendi st̃ igit᷑ sim¬
plices ⁊ ut sicut fallatiã semꝑ
utilit̾ uitant: ita ueritate̾ sẽꝑ
utilit̾ ꝓferant. Admonendi
st̃: ut simplicitatis bono pru¬
oentiã adiungant. Quatinꝰ
sic securitatẽ de simplicitate
possideant: ut cͥcũspectonẽ
prudentie nõ amittant. Hĩc
nãq ꝑdoctorem gentiũ d̃r.
Uolo uos sapientes ẽe in bono:
simplices autẽ in malo. Hinc
clectos suos ꝑsemetip̃am ue¬
ritas admonet dicens. Esto¬
te priroentes sic̃ serpentes:
et simplices sic̃ columbe.
Quia urdelicet in electorũ
cordib debet. et simplicita¬
tem columbe astucia serpẽ¬

Expanded text:
 admonendi simplicdandi sunt simplices quod studeant nunquam falsa dicere, sed admonendi sunt ut noverint nonnunquam vera reticere. Sicut enim semper dicentem falsitas laesit, ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans, ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpen
Abbreviated transcription (Latin):
la consrderent. qd̾ tot obiec¬
ta conuiciorũ ꝓbra sustinu¬
it. qͦd de manu antiqͥ hostiᷤᷤ
rapiens. insultanciũ alapaᷤᷤ
accepit. qd̃ aqua nos salutis
diluens. a ꝑfidorum sputis
faciem non abscondit. qͦd
aduocatõne sua nos ab et̾¬
nis suppliciis liberans taci¬
tꝰ flagella dolerauit: qͦd int̾
angłorum choros ꝑennes
nob̾ honores tͥbuens colaphõ
ꝑtulit. qͦd a pec̃corum nos pu̾¬
ctionib saluans. spinis ca¬
put suppon̾e non recusauit:
qd̾ et̾na nos dulcedine debͥ¬
ans in siti sua fellis amari¬
dudinem accepit. qͦd qui
ꝓ nob̾ patrem qͣmuis diui¬
nitate ẽẽt eqͣlis adorauit:
sub irrisione adoratꝰ tacuit.
qͦd uitam mortuis p̾paranᷤᷤ
usq ad mortem ip̃e uita per¬
uenit. Cur itaq asꝑum cre¬
dit᷑ qͦd adeo homo toleret fla¬
gella ꝓ malis. si tanta d̃s ab ho¬
minib ꝑtulit mala ꝓbonis:
Aut quis sana intelligentia
de ꝑcussione sua ingratꝰ exis¬

Expanded text:
la, considerent; quod tot abjecla, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus exis
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enĩ uent̾ mens dicit᷑: ea
sentencia docet᷑ qua scͥptũ e̾.
Lucerna dñi spiracłm homi¬
nis. que inuestigat omĩa se¬
creta uentͥs. Ac si drẽt. Duuni
afflatꝰ illuminatio cũ in men¬
tẽ hominis uenerit: eã sibi¬
met ip̃i illuminans oste̾dit.
Que ante sp̃c sci aduentũ co¬
gitationes pͣuas et portare
poterat: et pensare nesciebat.
Li uor gͦ uulneris abstergit ma¬
la. et plage in secreciorib uẽ¬
tris: quia cũ exteriꝰ ꝑcucim̃.
ad pecc̃orum nr̃orum memo¬
riam taciti afflictiq reuo¬
cam atq ante ocłos nr̃os cũ¬
cea que a nob̾ st̃̾ male gesta
reducimꝰ. et ꝑ hoc qͦd foris pa¬
tim᷑: magis intꝰ qd̾ fecimꝰ do¬
lemꝰ. Nñ fit ut int̾ aꝑta uul¬
nera corporis. amplius nos
abluat plaga secreta uentͥs.
ris. ocultum uulnꝰ doloris.
Admonendi st̃ egͥ. qͣtinꝰ paci¬
entie uͥtutẽ seruent: ut mo̾¬
sant̃ quanta redẽptor nr̃ ab
iis quos creauerat ꝑtulit ma¬

Expanded text:
Quia enim venter mens dicitur, ea Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat. Livor ergo vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, ris occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor ab his quos creaverat, pertulit ma
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ et bñ ꝑ petrum dicitur.
Correptionem habuit uesa¬
nie sue subiugale mutum.
qͦd in hominis uoce loquens ꝓ¬
hibuit ꝓpħe insipientiam. In¬
sanꝰ quippe homo asubiuiga¬
li muto corripit᷑: q̃n elata m̃e̾:
humilitatis bonum q̃d den̾e
debeat. ab afflicta carne me¬
morat᷑. Sed huiꝰ correctioniᷤᷤ
donũ iccirco balaam non
obtinuit: qͥa ad maledicen¬
dum ꝑgens. uocem nõ me¬
tem mutauit. Admonendi
st̃ egri. ut considerent qͣnti¬
sit muneris molestia corpo¬
ralis: que et admissa peccata
diluit. et ea que admitti pote
rant compescit. que sũpta
ab exteriorib plagis concus¬
se menti penitentie uulne¬
et plaga in secreciorib uen¬
tris. Oala enĩ liuor uulne¬
ris abstergit: qͥa flagellorũ
dolor. uł cogitatas uł ꝑpetͣ¬
das neqͥcias diluit. Solet uͦ
uentris appellatõne mens¬
plerũq accipi. Quia sicut
uent̾ consumit escas. ita m̃e
ꝑtract̾ando excoquit curas.

Expanded text:
Unde et 51 bene per Petrum dicitur: Unde et 51 bene per Petrum dicitur: Correptionem habuit suae vesaniae subjugale mutum, quod in hominis voce loquens prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent qsit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea quae poterant admitti compescit, quae sumpta ab exterioribus plagis concussae menti poenitentiae vulneet plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas.
Abbreviated transcription (Latin):
suam erudiebant nos. hic
aut̾ ad id qd̾ utile ẽ in reci¬
piendo sc̃ificatõnẽ eiꝰ. Romo¬
nendi st̃ egͥ ut considerent
qͣnta salus cordis sit moles¬
tia corporalis: que ad cogni¬
tionem sui mentẽ reuocat.
et quã plerumq salus abi¬
cit. infirmitatis memoria
reformat. Ut animꝰ qui extͣ
se in elatione ducit᷑: cui sit
conditõni subdit᷑. ex ꝑcussa
qͣm sustinet carne memore¬
t᷑. Ro recte ꝑ balaam⁊ sitn
uocem dei subseqͥ obeclien¬
do uoluissec. in ip̃a eiꝰ itine¬
ris retardatione signatur.
Balaam nãq ꝑuenire ad
ꝓpositũ tendit: sed eiꝰ uotũ:
animal cui p̾sidet p̾pedit.
ꝓhibitõne qͥppe ĩmorata a¬
sina angłm iudec. quẽ hu¬
mana mens nõ uidet: qͥa
plerũq caro ꝑ molestias tar¬
da. flagello suo menti d̾m
indicat: quẽ mens ip̃a car¬
ni p̾sidens nõ uidebat. Ita
ut anxietatẽ sp̃e ꝓficere in
hoc mundo cupientis. ue¬
lut iter tendentis impedi¬
at: donec ei inuisibilem:
qͥ sibi obuiat innotescat.

Expanded text:
hic autem ad id quod utile est in recipiendo sanctificationem ejus . Admonendi sunt aegri, ut considerent quanta salus cordis sit molestia corporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset in ipsa ejus itineris retardatione signatur . Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non videt; quia plerumque caro per molestias tarda flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem qui sibi obviat innotescat.
Abbreviated transcription (Latin):
relaxet᷑. Nñ apd̾ distͥctum u¬
dicem cogit᷑ tanta in oꝑe ex¬
oluere: quanta eum constat
aliis uoce p̾cepisse. Unde et
b̃n mox exhortatõ subdit᷑.
ut dicat᷑. Fãc g qͦd dico tͥ fili.
et temecĩpm libera: qͥa in ci¬

Expanded text:
relaxetur. Unde apud districtum jurelaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bene mox exhortatio subditur, ut dicatur: Fac ergo quod dico, fili mi, et temeti
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ut sic alienas curas expleãt.
qͣtinꝰ et suas agere non uesis¬
tant. Et sic in ꝓpͥa sollicituoi¬
ne ferueant. ut a cõmissorũ
custodia minime corpescãt.
Illi enĩ sibimet uacanti dicit᷑.
uade ao formicã opiger et cõ¬
sroera uias eiꝰ. et disce sapien¬
tiam. Iste aut̃ cerribilit̾ ad¬
monet᷑ cum dicit᷑. Fili si spo¬
porroeris ꝓ amico tuo: defi¬
xisti apird extͣneum manũ
tuam. et illaqueat᷑ es uerbi
oris tui : et captus ꝓpriis ser¬
amico ẽ: auienã animã in ꝑi¬
culo sue conu̾satõnis acciꝑe.
Uñ et apud extͣneum man
defigit᷑: quia apud curam
sollicitudinis que an deerat
mens ligat᷑. Uerbis uõ oris
sui illaqueatus ẽ et ꝓpriis
sermonib captꝰ: quia dum
cõmissis sibi cogit᷑ bona dic̾e̾.
ip̃m priꝰ necesse ẽ que dix̾it
custodut. Illaqueat᷑ gͥ u̾bis
oris sur dum ratione exigen¬
te constringit᷑. ne eiꝰ uitã
ad aliud quam cõmonet

Expanded text:
vero ut sic aliorum curas expleant, vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas agere non desistant, et sic in propria sollicitudine ferveant, ut a commissorum custodia minime torpescant. Illi enim sibimet vacanti dicitur: Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapientiam . Iste autem terribiliter admonetur, cum dicitponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam. Illaqueatus es verbis oris tui, et captus propriis seramico, est alienam animam in periculo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens ligatur. Verbis vero oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus; quia dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet
Abbreviated transcription (Latin):
Iui ne muiꝰ que iubent᷑ imple¬
ant: isti ne plus iusto iube¬
ant que compleant᷑. Illi ut
humilit̾ subiaceant: isti ut
temꝑant̾ presint. Nam qͦd
intelligi et figͣalit̾ pocest: ill
d̃i. filui obedice parentibus
et patres nolite ꝓuocare ad
discant qͦmodo an occulti ar¬
bitri oculos sua int̾iora com¬
ponant: isti qͦmͦ etiã cõmis¬
sis sibi exempla bñ iunuendi
ext̾ius prebeant. Scire eterĩ
p̾lati debent. qͥa si ꝑuersa u̾¬
digni st̃: quot ad subditos
suos. ꝑditõnis exempla tͣns¬
mittunt. Un necesse ẽ ut tã¬
to se cautiꝰ a culpa custodiãt.
qͣnto ꝑpͥua que faciunt nõ
soli moriuntur: s alioꝵ ani¬
me qͦs prauis exemplis de¬
struxerunt. rei st̃. Adinonẽ¬
di sunt illi ne districtius pu¬
mant᷑. si absoluti repenri ne¬
qui uerint saltẽ de se: isti ne
de subditoꝵ erratib iudicent᷑.
etiam si se iam de se securos in¬
ueniant. Illi ut santo curca
se sollicitius uiuant. qͣnto eo
aliena cura nõ implicat: isti

Expanded text:
i ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite parentibus Et patres, nolit38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti quomodo etiam commissis sibi exempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent , quia si perversa undigni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava quae faciunt, non soli moriuntur  sed aliorum animarum, quas pravis exemplis destruxerunt, rei sunt. Unde admonendi sunt illi; ne districtius puniantur si absoluti reperiri nequiverint saltem de se; isti ne de subditorum erratibus judicentur, etiamsi se jam de se securos inveniunt. Illi ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat; isti
Abbreviated transcription (Latin):
uitiis elaborat: neqͣqͦm uiri¬
habitacula id ẽ inmundoꝵ
sp̃uum facta multiplicat:
nimirum uł luxuriando
uł suꝑbiendo agens. ut etiã
se addito ꝑditoꝵ numerus
crescat. Bene aut̃ subdit᷑. et ge¬
mas in nouissimis q̃n con¬
sũpseris carnes et corpꝰ tuũ.
carnis. ꝑ uitia expendit᷑. s
cũ repente subtͣhit᷑. cũ mo¬
lestiis caro atterit᷑. cũ iam
egredi anima urget᷑. diu
male habita ÷ qͣsi ad bene ui¬
uendum salus amissa reqͥ¬
rit᷑. Et t̾c gemunt homineᷤᷤ
qͦd deo seruire noluerunt:
q̃n dãpna sue neglegentie
recuꝑare seruiendo neqͥqͣm
posst̾. Nñ alias dicit᷑. Cum

Expanded text:
itiis elaborat, nequaquam suis virihabitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat, nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito, perditorum numerus crescat. Bene autem subditmas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum . carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita, quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur. Tunc recte gemunt homines, quod Deo servire noluerunt, quando damna suae negligentiae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde ali
Abbreviated transcription (Latin):
culp a corripit᷑ ueritatis ad
se iacula non admittunt:
Et qͥd ꝑ excelsos angulos. du¬
plex quippe semꝑ ẽ inangu¬
lis paries. nisi impura corda
signant᷑: que dum ueritatis
simplicitatem fugiunt. ad
semetip̃a qͦdãmͦ duplicitatis
ꝑuersitate replicant᷑ : et qͦd ẽ
deteriꝰ apud cogitaciones suaᷤᷤ
in fastu prudencie ex ip̃a

Expanded text:
culpa corripitur, veritatis ad culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitate replicantur, et, quod est deterius, apud cogitationes suas in f
Abbreviated transcription (Latin):
cib sermotinacio eiꝰ. Deo enĩ
sermocinari ẽ: ꝑ illustracio¬
nem sue p̾sencie humanis
mentib archana reuelare.
Cum simplicib gͥsermocina¬
ri dicit᷑: quia de suꝑnis mis¬
teriis. illorũ mentes radio sue
uisitationis illuminat᷑ qͦs
nulla umbra duplicitatis
obscurat. Est aut̃ speciale
duplicͥũ malum: quia du̾
ꝑuersa et duplici actione
ceteros fallunt: qͣsi p̾stantiꝰ
ceteris. prudentes se ẽẽ głan¬
t. Et quia districtionem
retributionis non conside¬
rant: de dãmᷤᷤ suiᷤ miseri ex¬
ultant. Nudiant aut̃ qͦmͦ
intentat dicens. Ecce dies
dñi uenit. magnꝰ et horribił.
Dies ire dies illa: dies tenebrarũ
et caliginis ⁊ dies nebule et
tͥbinis⁊ dies tube et clango¬
ris: suꝑ om̃s ciuitates mu¬
nitas. et suꝑ om̃s angulos
excelsos. Quid enĩ ꝑ ciuita¬
tes munitas expͥmit᷑. nisi
suspecte mentes et fallaci
semꝑ defensione circum¬
date : que quociens earum.

Expanded text:
cibus sermocinatio ejus . Deo enim cibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari, est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur; quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur; et quia districtionem retributionis non considerant, de damnis suis miseri exsultant. Audiant autem quomodo intentat, dicens: Ecce dies Domini venit magnus, et horribilis. Dies irae, dies illa, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes civitates munitas, et super omnes angulos excelsos . Quid enim per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes et fallaci semper defensione circumdatae, quae quoties earum
Abbreviated transcription (Latin):
heritii conspiciunt᷑: qͥa quib
uestigiis nequicia sit ꝑpetͣta
cognoscit᷑. Et tñ adductis repẽ¬
te excusationib. impura mẽs
introrsus pedes colligit: quia
cuncta iniqͥtatis sue uestigia
abscondit. Caput subtrahit:
qͥa miris defensionib nec in¬
choasse malũ se aliqͥd osten¬
dit. Et quasi spera in manu
denentis remanet: qͥa is qui
corripit. cuncta etiam que cog¬
nouerat subito amittens: in¬
uolutũ intͣ conscientiam
peccatorem tenet. Et qui totũ
iam dep̾hendendo urderat:
tergiusatione pͣue defensio¬
nis illusus. totum paricer
ignorat. Foueam gͦ hericius¬
habet in reꝓbis: quia mali¬
ciose mentis duplicitas sese
int̾ se colligit. et abscondit
in tenebris defensionis. Au¬
diant impuri qͦd scriptum
ẽ. Qui ambulat simplicit᷑.
ambulat confident̾. fiducia
quippe magne securitatis est
simplicitas actõnis. Audiant
qͦd sapientis ore dicit᷑. Sp̾c sẽs
teste ꝑhibecur Cum simpli¬

Expanded text:
ericii conspiciuntur, quia quibus ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur, et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit. Et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia is qui corripit, cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet; et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus totum pariter ignorat. Foveam ergo habet ericius in reprobis, quia malitiosae mentis duplicitas sese intra se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter . Fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapientis ore dicitur: Spiritus teste perhibetur: Cum simpli