comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
labit᷑ innobis Non aũt eccła it aerigitur a t̾ra. ut penitus a bomnib: angustuis sub ino¬
ueatur sed cũtalia & hissimilia audit ꝓinlatis passionib coreius ad gaudia cȩlestis
atriȩ subleuatur: Tale quippe est illud euangelii. Gaudȩce qđ nominaur̃a secri¬
tasunt incaelo. Beneaũt illic additur onolitimere acsielectorũ ȩcđȩ diceretr
Erige m̃tis obtutũ in passionis certamine ad futura p̃mia. & accepta de suꝑfiducia. hu.¬
nanũ timorẽ audact̃ longe ꝓpulsa. EGosũ primus & nouissimus Hic manifestisi
me appar& : quia angłs quibeato ioħi appariut. figurã xp̃itenuit Nonenĩ alioquã
xp̃o nato passo acsepulto & resuscitato haec uerba conueniunt: Ipse est primus.
inquofaeta sunt om̃a Ipse nouissimus ꝑ quẽ restaurata sunt umuersa. Ipse primus
quia ante scła natus. In principio eratuerbũ. Ipse nouissimꝰ : qr infine tẽporũ natus

Expanded text:
elabitur in nobis . Non autem Ecclesia ita erigitur a terra, ut penitus ab omnibus angustiis submoelabitur in nobis . Non autem Ecclesia ita erigitur a terra, ut penitus ab omnibus angustiis submoveatur; sed cum talia et his similia audit pro illatis passionibus, cor ad gaudia coelestis patriae sublevat. Tale quippe est illud Evangelii: Nolite pta sunt in coelo . Bene autem illic additur: Nolite timere, ac si electorum Ecclesiae diceretur: Erige mentis auditum in passionis certamine ad futura praemia, et accepta desuper fiducia, humanum timorem audacter longe propulsa. Ego sum primus, et novissimus, et vime apparet, quia angelus qui beato Joanni apparuit, figuram Christi tenuit. Non enim alii quam Christo nato, passo, ac sepulto, et resuscitato haec verba conveniunt. Ipse est primus, in quo facta sunt omnia; ipse novissimus, per quem restaurata sunt universa: ipse est primus qui ante saecula natus: in principio erat Verbum; ipse novissimus, quia in fine temp
Abbreviated transcription (Latin):
mo ꝓuno accipitur sensu. Legimus quippe superius. dexterã significari sun
beititudinẽ futurȩ uitȩ & prosperitatẽ. in quasci iã consistunt indĩ p̃destinatione
Nonergo hictalit̃ accipiendaest dextera. sicut & insuperiori uersu pedes non priora
in secontinent mrsteria: sed tantũ exẽpla imitationis xp̃i & passionis signisi
Itaq in hodoco ꝑdexterã angłi . debemus intellegere scõs p̃dicatores. Unde ꝑmorsen¬
dr̃ Indexteraeuis ignealex Acsidiceret᷑. in scis p̃dicatoribus. doctrina sp̃ssc̃ĩ
Notandũ aũt̃. quia non dicit iohs quid angłs fecerit pones dexterã suã suꝑillũ. utrũ u¬
delic& leuaueriteũ at̾ra. andetraxerit illũ ad t̾rã. sed exdanielis uolumine discimus
auxiliũ consolationis porrigit ꝑsuos p̃dicitores. Quasi enĩdexteraxp̃i suꝑfideliũ c
imadhibebat dicens. Nonsunt condignȩ passiones huius tẽporis. ad futurã glam quȩ rei¬

Expanded text:
mo pro uno accipitur sensu. Legimus quippe superius dexteram significare summam mo pro uno accipitur sensu. Legimus quippe superius dexteram significare summam beatitudinem futurae vitae et prosperitatem, in qua sancti jam consistunt Dei praedestinatione. Non ergo hic taliter accipienda est dextera, sicut in superiori versu: pedes non priora in se continent mysteria, sed tantum exempla imitationis Christi et passionis significant. Itaque in hoc loco per dexteram angeli debemus intelldiceretur: In sanctis praedicatoribus doctrina Spiritus sancti. Notandum autem quia non dicit Joannes quid angelus fecerit, ponens dexteram suam super illum, utrum videlicet levaverit eum a terra, an detraxerit illum ad terram; sed ex Danielis volumine discimus auxilium consolationis porrigit per suos praedicatores. Quasi enim dextera Christi super fidum eis consolationem adhibebat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae rev
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓnob̾ uob relinquens exẽplum ut sequamini uestigia eius. Ethoc morti¬
cando secũ uitus & concupiscencuis. Ad pedes eiuscadit: quia dũ considerat redẽ¬
torẽ suũ mortuũ. moxmundo mouendo adimitanda eius uestigia sem& ipsã hu¬
milit̃ ꝓsternit. Beneaũt ioħs non mortuus. sed tã quãmortuus cecidissedicitur
d pedes angłi : quiaelecti imitantes uestigia passionis xp̃i. & simoriunt᷑ mundo. ui¬
uiuaest: quia scĩ &si se mortificant cũ uitiis & concupiscencus. non tam̃penitus acor¬
pore recedunt. Uelceste tã quã mortui fiunt: cũse mortificant. qr inspefuture
es urreccionis iãuiuunt. iuxta illud paulia płi. Mortui estis: & uitaura abscond¬
taest cũ xp̃o. & cũxp̃s apparuerit uitaura . tunc&uos apparebitiscũ illo ingła
st posuit suꝑme dexterã suã : dicens. Nolitimere. Nonsẽꝑ insacro eloquio unusser¬

Expanded text:
est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus , et hoc mortifiest pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus , et hoc mortificando se cum vitiis et concupiscentiis. Ad pedes ejus cadit, quia dum considerat Redemptorem suum mortuum, mox mundo moriens, ad imitanda ejus vestigia semetipsum humiliter prosternit. Bene autem Joannes non mortuus, sed tanquam mortuus cecidisse dicitur ad pedes angeli, quia electi imitantes vestigia passionis Christi, etsi moriuntur mundo, viviva est, quia sancti etsi se mortificant cum vitiis et concupiscentiis, non tamen penitus a corpore recedunt. Vel certe tanquam mortui fiunt, cum se mortificant, quia in spe futurae resurrectionis jam vivunt, juxta illud Apostoli: Mortui estis, pparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Et posuit dexteram suam super me, dicens: Noli timere. Non semper in sacro eloquio unus ser
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit suꝑoccasũ. Suꝑoccasũ nãq ascendit: quia unde occubuit. indesurrexit
quando ista cernebat ioħs. iãortus iã ad occasũ uersus. iã surgens iterũ lucebat
inuirtutesua. iđ iã in carnenattis. passus. & suscititus. ipsaq eius natiuitas. passio.
resurreccio totũ claruerat ꝑ orbẽ. Et id circo facies angłi nonsiplicit̃. sed sicut
solluc& inuirtute sua splendebat. Etcu̾ indissẽ eũ cecidi ad pedes eius tãquã
mortuus. Ioħs in hoc loco : oninẽ significat electorũ multitudinẽ : Angłs autẽ. so¬
ius capitis ꝑsonã gerit. Nonaũt hicpedes dñi sicut superius ȩt̃nitatẽ diuinita¬
tis eius. non p̃dicatores. nondeniq cȩteram̃bra: sed tantũ indicia passionis eius &
umilitatis significant. quase humiliauit usq: ad mortẽ. Ad pedesergo angłi
oħs cadit: dũscã eccła uestigia passionis imitat. iuxta illud p&ri. Xp̃s passus¬

Expanded text:
ascendit super occasum . Super occasum namque ascendit, quia unde occubuit, inde surrexit. Et ascendit super occasum . Super occasum namque ascendit, quia unde occubuit, inde surrexit. Et quando ista dicebat Joannes, jam ortus, jam ad occasum versus, jam surgens iterum lucebat in virtutresurrectio totum claruerat per orbem; et idcirco facies angeli non simpliciter, sed sicut sol lucet, in virtute sua splendebat. Et cum vidissem eum, cecidi ad pedes ejus tanquam mortuus. Joannes in hoc loco significat omnem electorum multitudinem, angelus autem solius capitis personam gerit. Non autem hic pedes Domini, sicut superius aeternitatem divinitatis ejus, non praedicatores, non denique caetera membra, sed tantum indicia passionis ejus et humilitatis significant, qui se humiliavit usque ad mortem. Ad pedes ergo angeli Joannes cadit
Abbreviated transcription (Latin):
nifestar& claritatẽ : quidaũt ista dedño dicimus. cũ & iã nos miseri atq mortales.
claritatẽ scã rũ animarũ cũ ȩt̃ nosole fulgentiũ sustinere nonualemus: porro
hominis fuerat conditus: claritatẽ suiluminis exmaxima parte ꝑdidi
dcũ reparatus sueric homo atq: post generalẽ resurreccionẽ reuocatus. tunc
postea occasũ patiet᷑ sicut isidorus testatur: ne impu claritate luminis eius fru¬
unt ur. Alit̃. Solhab& ortũ &occasũ. Idõq congrue conparatͥ xp̃o. qui habu¬
it ortũ nascendo tẽpor alit ex matre & occasũ ꝑmortẽ Por rofacies illius. manifesta
in carne p̃sentia intellegit᷑. Quȩ abscondita est quando incruce occubuit: sedi¬
erũ resurgens amortuis. coepit lucere inuirtutesua inmultitudine scilicet mi¬
raculorũ & p̃dicatione doctorũ. Nã & dehoc occasu psalmistadicit. It facitee qui

Expanded text:
nifestaret claritatem. Quid autem ista de Domino dicimus, cum etiam nos, miseri atque mortales, nifestaret claritatem. Quid autem ista de Domino dicimus, cum etiam nos, miseri atque mortales, claritatem sanctarum animarum cum aeterno sole fulgentium sustinere non valemus? Porro hominis fuerat conditus, claritatem sui luminis maxima ex parte perdidit. Sed cum reparatus fuerit homo, atque post generalem resurrectionem renovatus, tunc postea occasum patietur, sicut Isidorus testatur, ne impii claritate luminis ejus perfruantur. Aliter: Sol habet ortum et occasum, ideoque congrue comparatur Christo, qui habuit ortum nascendo temporaliter ex matre, et occasum per mortem. Porro facies illius, manifesta in carne praesentia intelligitur, quae abscondita est quando in cruce occubuit, sed iterum resurgens a mortuis, coepit lucere in virtute sua, in multitudine scilicet miraculorum, et praedicatione doctorum. Nam et de occasu Psalmista dicit: Iter facite ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
lista creaturã splendidiorẽ cui conparare poss& eandẽ claritatẽ. id cireo dicit sicut so¬
lẽ resplenduisse faciẽ eius. Et qualis cuncapparuit dñs. talisutiq uenturus est ad
iudiciũ. Iuo ui loco queri potest. sidñs ad generalẽ resurreccionẽ cũ tanta claritate
uenturus est. quare non in eadẽ claritate postsuã resurreccionẽ apparuit discipulis
Ad qđ dicendũ est: ideopost suã refurreccionẽ claritatẽ suiuultus discipulis abscond¬
se. ut eũ uel sufferre quiuissent uel cognoscere. Qđ sinon feciss&. moitaliũ oculitũ
uidere no possent. Sienĩ cũ adhuc mortale corpus gestar& ferre non potuerunt
claritatẽ uultus eius quando trans figuratus est in monte. quanto minus hocpos¬
sent sieis postsuã resurreccionẽ ipse nonutsol sed septẽplicit̃ solefulgente suã ma¬

Expanded text:
lista creaturam splendidiorem cui comparare posset eamdem claritatem, idcirco dicit sicut solista creaturam splendidiorem cui comparare posset eamdem claritatem, idcirco dicit sicut solem resplenduisse faciem ejus. Et qualis tunc apparuit Dominus, talis utique venturus est ad judicium. Quo in loco quaeri potest: si Dominus ad generalem resurrectionem cum tanta claritate venturus est, quare non in eadem claritate post suam resurrectionem apparuit discipulis? Ad quod dicendum est, ideo post suam resurrectionem claritatem sui vultus discipulis abscondisse, ut eum vel suffere quivissent vel cognoscere; quod si non fecisset, mortalium oculi videre eum non possent. Si enim, cum adhuc mortale corpus gestaret, ferre non potuerunt claritatem vultus ejus, quando transfiguratus est in monte, quanto minus hoc possent, si post suam resurrectionem ipse, non ut sol, sed septempliciter sole fulgente suam ma
Abbreviated transcription (Latin):
les postinodũ futuri sunt. cũ ad sui creatoris uisionẽ ꝑuenerint. Unde & ipsedns in euglo
dicit: Tunc iusti fulgebunt sicutsol in regno patrissui. qđ ui delie& nondeisto sole
uisibili intellegere debemꝰ. cũ & ipse multo tunc mauis lum̃ habiturussit & iux
illud ꝓpheticũ. Eric lux lune sicut lux solis & lux solis sicutlux uii. dierũ. sed po¬
tius deillo dequoscriptũest. Uobis tim̃tib nom̃meũ. orietur sol iustitiȩ Siaut sc̃i
maius lum habebunt qua solste uisibilis. quantũ putamus excellentiorẽ & sublimi¬
orẽ ee capitis claritatẽ. a quombra inluminabunt : unde & cũdesole hicloquerstur
ioħs addidit sic ut sol luc& inuirtutesua. quando scilic& meridiano tẽpore incen¬
trocȩli itaresplend&. ut nullatenus humanus aspectus ferre ualeat claritatẽ lumi¬
niseius. Hancclaritatẽ ostendit in montẽ corãtrib discipulis: quando facta est facie
eius sicutsol Centies enĩ tantũ sic ut dicit beatus hilarius fulsit: sed non habuit euange¬

Expanded text:
rint. Unde et Dominus in Evangelio dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Quod videlicet non de isto sole visibili intelligere debemus, cum et ipse multo tunc majus lumen habiturus sit, juxta illud propheticum: Erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis sicut lux septem dierum , sed potius de illo de quo scriptum est: Vobis timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Si autem sancti majus lumen habebunt quam sol iste visibilis, quantum putamus excellentiorem et sublimiorem esse capitis claritatem, a quo membra illuminabuntur! Unde et cum de sole hic loqueretur Joannes, addidit: Sicut sol lucet in virtute sua, quando scilicet meridiano tempore in centro coeli ita resplendet, ut nullatenus humanus aspectus ferre valeat claritatem luminis ejus. Hanc claritatem ostendit in monte coram tribus discipulis, quando facta est facies ejus sicut sol. Centies enim tantum sicut dicit beatus Hilarius fulsit, sed non habuit Evange
Abbreviated transcription (Latin):
tica tãq ꝓfunda eius sp̃s ntueri potuit. Notandũ autẽ: qđ se nonindie sabiti
autsexta feria. sedindie dominica raptũ fuissedicit. Soletenĩ qualitas rerũ ostendi
ꝓqualitate tr̃porũ. Hlincest : qđ abraham inferuore fideisuȩ anglos meridie uidit
& lothinꝑditione sodomorũ uesperi. Ad ampost meridiẽ. Salomonquoq sapien¬
tiã nonseruaturus. in nocte ꝑcepit Huergo in hoc loco ꝑdiẽdominicã aꝑte fides intelle¬
fecti p̃dicauerant ubiq &iã corporalis illiusuacatio sabbati inspĩtalẽ transierat. Eccla¬

Expanded text:
t alta et mystica posset intueri. Notandum autem quod se non in die sabbati, aut sexta feria, sed in die Dominica raptum fuisse dicit. Solet enim qualitas rerum ostendi pro qualitate temporum. Hinc est quod Abraham in fervore fidei suae angelos meridie vidit, et Loth in perditione Sodomorum vesperi, Adam post meridiem; Salomon quoque sapientiam non servaturus in nocte percepit. Ita ergo in hoc loco per diem Dominicam aperte fides intellfecti praedicaverunt ubique, et jam corporalis illius vacatio sabbati in spiritualem transierat. Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
possidẽtes. Mirũ estautẽ : quomodo electi pauperes & diuites sunt. Quod duob¬
nentes seperegrinos cognoscebant. oaelestes diuitias iã m̃te tenentes. Expleta quip¬
pesuc suorũq necessitate ex hisquȩ habebant : reliqua inusus pauperũ consum¬
Scio pauꝑtatẽ tuã. sed diues es acsidiceretur. Vnde te ꝑhumilitatẽ sp̃spaupere
moratione : diues beata p̃destinatione ETBLASPHEMARIS ATPIS quise dicun
esse uideos & nonsunt: sedsunt sinagoga satanȩ. Haec nonsolũ modo adunã ꝑtinent
qr uideus int̃p̃tat᷑ confitens: sed sunt congregatio satanȩ: Quie nĩ uere confitetur
xp̃m ipse est iudeus : Detalib: dñs dicit : uime consessus suerit corã hominibus¬
confitebor & ego eũ corã patremeo ludeorũ ergo nominis expressio mediatoris nr̃

Expanded text:
possidentes . Mirum autem est quomodo electi, pauperes et divites sint; quod duobpossidentes . Mirum autem est quomodo electi, pauperes et divites sint; quod duobnentes, se peregrinos cognoscebant, coelestes divitias jam mente tenentes. Expleta quippe sua suorumque necessitate ex his quae habebant, reliqua in usus pauperum consumScio paupertatem tuam, sed dives es, ac si diceretur: Unde te per humilitatem spiritus pauperem moratione, dives beata praedestinatione. Et blasphemaris ab his qui se dicunt esse Judaeos, et non sunt, sed sunt synagoga Satanae. Hoc non solummodo ad unam pertinet quia Judaeus interpretatur confitens, sed sunt congregatio Satanae. Qui enim vere confitetur Christum, ipse est Judaeus. De talibus Dominus dicit: Qui me confessus fuerit coram hominibusconfitebor et ego eum coram Patre meo , Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
sed magis unitatiscõrũ HAECDICIT PRIAIUS & nouissimꝰ Primus scilic&: antequem
ꝑquẽ om̃a restaurata sunt. QUIΡUITMORTUU S& uiuit Quia &sifuit mortuus ex in¬
substantia pͥmꝰ ex istendo. mortuus est inhumanitate nr̃a insine tẽporũ ut homo nascendo
tin& & ex terius cũ ab aduersariis. ꝓbra. uincula. carceres. ceteraq huius modi tor¬
m̃ta excipit. autcũ &iã ademonib interius imusibilit̾ cruciatͥ. cũ &iã a se ipsa. ie¬
uinus orationibus & uigilus lassita. pȩne succũbit. Affligit᷑ quoq & tribulatur a se¬
ipsa : cũ caro resistit sp̃ui Hlas om̃s tribulationes scitdñs & ad ꝓbat. De quib: om̃ibus in
futuro eos liberabit : quando auser& omnẽ lacrimã aboculis eorũ ETΡΑUΡERTΑ TΕ̃
tuã stbr̃ scio &ad ꝓbo. sed diueses indm̃ iuxta illud. Tãquã nichilhabentes &om.

Expanded text:
sed magis unitati sanctorum. Haec dicit primus et novissimus. Primus, scincet ante quem sed magis unitati sanctorum. Haec dicit primus et novissimus. Primus, scincet ante quem s, per quem restaurata sunt omnia. Qui fuit mortuus et vivit. Quia etsi mortuus fuit ex insubstantia, primus existendo, mortuus in humanitate nostra in fine temporum, ut homo nascendo.tinet exterius, cum ab adversariis probra, vincula, carceres, caeteraque hujusmodi tormenta excipit, aut cum etiam a daemonibus interius invisibiliter cruciatur: cum etiam a seipsa, jejuniis, orationibus et vigiliis, lassata, pene succumbit. Affligitur quoque et tribulatur a seipsa, cum caro resistit spiritui. Has omnes tribulationes scit Dominus et approbat, de quibus omnibus in futuro liberabit eos, quando auferet omnem lacrymam ab oculis eortur scio et approbo. Sed dives es in Deum, juxta illud: Tanquam nihil habentes, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit. Quos inp̃senti satiat suocorpore. infuturo autẽ sitiabit sua contẽplati¬
infutura beatitudine cibũ ȩt̃nȩ contẽplationis desiderantib p̾b& Dicat᷑ itaq:
Uincenti incentua carnissuȩ. tẽptationes demonũ. aduersitates prauorũ homi¬
iũ. daboedere delignouitȩ .i. me ipsũ dabo illi inremunerationẽ. cũ eũ ꝑduxe¬
de comedunt fideles eius corpus & sanguinẽ bibunt. uel uita ȩt̃na q̃ ipse xp̃s est.
sicut ipsedñs dicit. Hȩcest uitaȩ t̃naꝰ ut cognoscanite & quẽ misisti iħm xp̃m
Qđ aũt dm̃ sehabere dicit incuius para diso hoc esse lignũ asserit. scđm huma¬
nitatẽ loquit᷑ quã assũpsit ꝓnobis. Quiergo uincunt oblectam̃ta peccati in ho
fruccus ligniest qđdat Eta nobosmirnȩ eocłȩ scribȩ. Smirna: interp̃¬
tut᷑ canticũ eorũ. Canticũ ad letitiã ꝑtin& Qđ apte congruit fidebus qui¬
b: inpsona istius eccłȩ loquit᷑ dñs. Noneni hȩc uerba tantũ uni dicuntur¬

Expanded text:
m aeternam tribuit, quos in praesenti satiat suo corpore, in futuro satiabit sua contemplatiin futura beatitudine cibum aeternae contemplationis desiderantibus praebet. Dicatur itaque: Vincenti incentiva carnis suae, tentationes daemonum, adversitates pravorum hominum, dabo edere de ligno vitae, id est, meipsum dabo illi in remunerationem, cum eum perduxe qua quotidie comedunt fideles ejus corpus et sanguinem bibunt: vel vita aeterna, quae ipse Christus est, sicut ipse Dominus dicit: Haec est  autem Deum se habere dicit, in cujus paradiso hoc esse lignum asserit, secundum humanitatem loquitur, quam assumpsit pro nobis. Quae ergo vincunt oblectamenta peccati in hoc fructus ligni est quod dat. Et angelo Smyrnae ecclesiae scribe. Smyrna interpretatur canticum eorum, canticum ad laetitiam pertinet, quod aperte congruit fidelibus, quibus in persona istius ecclesiae loquitur Dominus. Non enim haec verba uni tantum dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
fui & mortuus & suuiuens inscła scłorũ. Nichilenĩ affectione congnuientius quã qđ sibi
bitauerĩ qsicut ego postmortẽ uiuo. ita & uos uiuetis resuscitati a capite. Attendite
ergo qr postmnortẽ uiuit uitaur̃i quȩ constat incapite. exẽplũ uobostendens quandoq
ingłam resurgendi: si modo uanotimore non recesseritis de corpore. Et nabeo cla¬
ues mortis & inferni. ꝑclaues potestas ȩt̃na & iudiciaria designat᷑. Vnde p&ro dic¬

Expanded text:
. Nihil enim hac affectione congruentius quam quod sibi bitaverim, quia sicut ego post mortem vivo, ita et vos vivetis resuscitati a capite. Attendite ergo quia post mortem vivit vita vestra, quae constat in capite, exemplum vobis ostendens quandoque in gloriam resurgendi, si modo vano timore non recesseritis de corpore. Et habeo claves mortis et inferni. Per claves potestas aeterna et judiciaria designatur. Unde P
Abbreviated transcription (Latin):
sutraq parte acutus exiebat. Gladius utrimq acutus. scriptura ueteris acn¬
ui testam̃ti intellegit᷑. Hincpaulus dicit. Et gladiũ sp̃s qđ est uerbũdĩ. Quigla.¬
dius deoredĩ ꝓcedit : iuxta qđ ipseđns dicit: Non insolo pane uiuit homo: sed in
ini uerbo qđ ꝓcedit deoredĩ. Utraq aut̃ parte acutus dr̃: quia uidelic& hinc culpas

Expanded text:
us utraque parte acutus exibat. Gladius utrinque acutus, Scriptura Veteris ac Nus utraque parte acutus exibat. Gladius utrinque acutus, Scriptura Veteris ac Novi Testamenti intelligitur; hinc Paulus dicit: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Qui gladius de ore ejus procedit, juxta quod ipse Dominus dicit: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore
Abbreviated transcription (Latin):
uersos utiq refert̃. Hoc quippedñs manifestat: quicũ de singulis angłis dicat angło
illius eccłe scribe infine ita concludit quihab& aurẽ : audiat qiđ sp̃s dicat ecclesus
eleenũ in nocte lucent : similit̃ &candelabra : atq: idõ non in conuenient̃ ꝑsona ȩccłȩ
in his uerbis exprimit᷑ maxime uero doctorũ qui in nocte huius scłi lucent uerbo & o¬
ere alusq exemplũ sc̃itatis & luminis ostendunt. Quib utiq dñs dicit. sic luceat
ispe tuncaũt erit inre . I hac dextera iãscĩ consistunt: quia in dĩp̃destinatione iãcer¬
tũ man&. quis int indextera collocandi quando agniseparabunt abedis. ubinequaꝗ
pars sinistraerit: quia infelicitas uel aduersitas nullaeos nocebit. quib & dicturꝰ est
meas q m̃auxiliatus sũtui: & suscepitte dextera iustimei. ETOEOREEIUS gladi¬

Expanded text:
versos utique refertur. Hoc quippe Dominus manifestat, qui cum de singulis angelis dicat: Angelo versos utique refertur. Hoc quippe Dominus manifestat, qui cum de singulis angelis dicat: Angelo illius Ecclesiae scribe, in fine ita concludit: Qui habet aurem, audiat quid Spiritus dicat ecclesiis . Stellae enim in nocte lucent, similiter et candelabra; atque ideo non inconvenienter persona Ecclesiae in his verbis exprimitur, maxime vero doctorum, qui in nocte hujus saeculi lucent verbo et opere, aliisque exemplum sanctitatis et luminis ostendunt, quibus utique Dominus dicit: Sic luceat in spe, tunc autem erit in re. In hac dextera jam sancti consistunt, quia in Dei praedestinatione jam certum manet, qui sint in dextera collocandi, quando agni separabuntur ab haedis, nequaquam pars sinistra erit, quia infelicitas vel adversitas nulla eos nocebit, quibus et dicturus eui, et suscipiet te dextera Justi mei . Et de ore ejus gladi
Abbreviated transcription (Latin):
i q̃ est fons & origo omniũ donoru spitadiũ sicut ipsedñs manifestat cũdicit
nhis duob mandatis. totalex pend& & ꝓphetę. Unde &ipseindie magnofesti¬
utatis stans clamabat dicens. Quisitit ueniat &bibat: & deuentreeius fluen
aquȩ uiuȩ Acsidicer&. Quiintellegentiã scripturirũ sitient̃ cupit. fidei
gressib ad meueniat Ueniens spincaritatis bibat. Dsenim caritas est
Beneitaq uox singularis xp̃i. tãquã uox aquarũ multarũ dr̃. quia cũ unasit caritas.
m̃te repleuerit hanc ad innumera uirtutũ opera multi formit̃ accendit. Et NAB¬
Septẽ inquit stellȩ : angłi sunt .uii. ecclesiarũ. Hoc ipsũ &iã &superius comp̃hendit in can¬
lelabris : id est uniuersalis eccła siue om̃s doctores. Qdenĩ singulis angłis dicit᷑. ad uni¬

Expanded text:
gi, quae est fons et origo omnium donorum spiritualium, sicut ipse Dominus manifestat, cum dicit: gi, quae est fons et origo omnium donorum spiritualium, sicut ipse Dominus manifestat, cum dicit: In his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae ; unde et ipse in die magno festivitatis stans clamabat, dicens: Qui sitit, veniat et bibat; et de ventre ejus fluent aquae vivae . Ac si diceret: Qui intelligentiam Scripturarum sitienter cupit, ad me veniat, veniens Spiritum charitatis bibat, Deus enim charitas est. Bene itaque vox singularis Christi tanquam vox aquarum multarum dicitur, quia cum una sit charitas, si mentem repleverit, hanc ad innumera virtutum opera multiformiter accendit. Et habSeptem inquit stellae angeli sunt septem Ecclesiarum. Hoc ipsum etiam et superius comprehendit in candelabris septem, id est universalem Ecclesiam, sive omnes doctores. Quod enim singulis angelis dicitur ad uni
Abbreviated transcription (Latin):
temartrribus. Nã ipse caminus ualidissimã tribulationẽ significat. dequa dñ
dicit. Erittunc tribulatio. qualis non fuit neq fiet. Qđ aũt aliatrans latio au¬
ricalcũ libaniposuit. peo qđ mons ipse iniudea. eẽ. ꝑhibet᷑. liquido manifestauit
nouissima corporis xp̃im̃bra inillis tunc regionib uehem̃tius. eẽ uexanda cam¬
no tribulationis ubi & dñs eorũ crucifixus est abimpus iudeis. ETUΟXEIUS tãquã¬
uox aquarũ multarũ. Superius legimus qđ audierituocẽ angłi tãquãtubȩ. hic
ũt taquã uocẽ aquarũ multarũ. Quia uidelic& prius ꝑpaucos p̃dicatores so¬
arii aut̃ pauci: & postea populorĩ mulcorũ offitio resultauit. Aq enĩ multe
popłi sunt. sicut insequentib legimꝰ Qđ enĩ primũ pauei p̃dicatores. hoc postea
totus mundus clamauit. Potest & uoxsimilis aquarũ multarũ caritas intelle¬

Expanded text:
te martyribus, nam ipse caminus validissimam tribulationem significat, de qua Dominus te martyribus, nam ipse caminus validissimam tribulationem significat, de qua Dominus dicit: Erit tunc tribulatio talis, qualis non fuit, neque fiet . Quod autem alia translatio auricalchum Libani posuit, pro eo quod mons ipse in Judaea esse perhibetur, liquido manifestavit novissima corporis Christi membra in illis tunc regionibus vehementius esse vexanda camino tribulationis, ubi et Dominus eorum crucifixus est ab impiis Judaeis. Etrit vocem angeli tanquam tubae, nunc autem tanquam vocem aquarum multarum, quia videlicet prius per paucos praedicatores sorarii autem pauci ; et postea populorum multorum officio resultavit. Aquae enim multae populi sunt, sicut in sequentibus legimus, quod enim primum pauci praedicatores, hoc postea totus mundus clamavit. Potest et vox similis aquarum multarum charitas intelli
Abbreviated transcription (Latin):
łtbene flãmei dicuntur: qr accenduntnos ad amorẽ dĩ. & inluminant cognitione
diuina. De hoc igne dñs in euangelio. Ignẽ ueni mittere int̾rã. Possunt & ꝑocul
entiȩ si mul &amoris incendiũ p̾bent. Possunt &iã poculos eloquia diuina intellegi
dequil scriptũ est. Lucerna pedib meis uerbũtuu dnẽ. Et drioseph. Eloquiud nũn
bilitatẽ ȩtnitatis. aliquando uero humanitatẽ. ꝑquã ad nos uenit cognitio diuinitati
Aliquando p̃dicatores. dequib scriptũ est Quã spetiosi pedes euangelitanciũ pacem
aliquando uestigia imitationis eius. aliquandouero nouissima m̃bra. In hocaute
loco ꝙpriȩ m̃braeius significant quȩ tẽpore antixp̃i igne tribulationis ꝓbabunt᷑
Nã sicut auricalcũ multis medicaminib exaere ꝑducit᷑ ad colorẽ auri. ita&illitribu¬
latione nouissimite poris exurent᷑. ut ꝓbent uelut mundissimũaurũ. Et sicut
antixp̃s crudeliorerit om̃ib ꝑsecutorib ita &illiscĩfortiore serunt om̃ib: r&roan¬

Expanded text:
Et bene flammae dicuntur, quia accendunt nos ad amorem Dei, et illuminant cognitione divina; de hoc igne Dominus in Evangelio: Ignem veni mittere in terram ; possunt et per oculos entiae simul et amoris incendium praebent. Possunt etiam per oculos eloquia divina intelligi, de quibus scriptum est: Lucerna pedibus meis verbum tuum ; et de Joseph: Eloquium Dominbilitatem aeternitatis; aliquando vero humanitatem, per quam ad nos venit cognitio divinitatis; aliquando praedicatores, de quibus scriptum est: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem In hoc autem loco proprie membra ejus significant, quae tempore Antichristi igne tribulationis probabuntur; nam sicut aurichalcum multis medicaminibus ex aere perducitur ad colorem auri, ita et illi tribulatione novissimi temporis exurentur, ut probentur velut mundissimum aurum. Et sicut Antichristus crudelior erit omnibus persecutoribus, ita et illi fortiores erunt omnibus retro an
Abbreviated transcription (Latin):
tinent᷑ boni&mali Boniquidẽ conprimunt̾: neuel ultra m̃surã acceptȩ uiratis
ꝑ inanẽ gloriã transeant. uel aduitiorũ in lecebras ruant Maliaut̃ nequantũ uo¬
unt nocere possint. hac uirtutis dextera retinent᷑. sedtã quã serui sub potesta¬
te dñi. ad m̃surã filios uerbere cedant. Sunt ergo quidã ad quos dñs uenit ꝑfidẽ
quãhabent: & aliquando ꝑbonã uoluntatẽ sed quia iterũ reꝓbis morib eũ eiciunt
&adiutia labunt᷑: non potest ibimanere id circo ambulat & adelectos transitũ
facit apud quos diuman&. & in eorũ cordib moratur. Facit quidẽ aduentus sui
ĩsentiã sentire re ꝓbos. sed quia fidẽ illorũ opera non secunt᷑. nequaquã apud
cos man&. sed a delectorũ corda ab eis transit. in quib ꝑ opera ustutũ inhabit&
Hocenĩ indicat colũba exarca dimissa. q̃ suꝑaquas diluuii uolitans. cũ non inue¬
nss& ubi requiescer& peseius. ad archã reuersaest Hinc in euangelio ipsedicit

Expanded text:
dem comprimuntur, ne vel ultra mensuram acceptae virtutis per inanem gloriam transeant, vel ad vitiorum illecebras ruant; mali autem, ne quantum volunt, nocere possint, hac virtutis dextera retinentur, sed tanquam servi sub potestate Domini, ad mensuram filios verbere caedant. Sunt ergo quidam ad quos Dominus venit per fidem quam habent, et aliquando per bonam voluntatem: sed quia iterum reprobis moribus eum ejiciunt, et ad vitia labuntur, non potest ibi manere, idcirco ambulat, et ad electos transitum facit, apud quos diu manet, et in eorum cordibus moratur. Facit quippe adventus sui praesentiam sentire reprobos: sed quia fidem illorum opera non sequuntur, nequaquam apud eos manet, sed ad electorum corda ab eis transit, in quibus per opera virtutum inhabitet. Hoc enim indicat columba ex arca dimissa, quae super aquas diluvii volitans, cum non inveniret ubi requiesceret pes ejus, ad arcam reversa est. Hinc in Evangelio dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ ad concupiscendũ eam&e: Uocatur & iã sermodĩgladius utraq pusteacutus qui a
diuidit bonosa malis. Vnde ipsed ñs dicit. Nonuenipacẽ mutere in t̾rã sed gladium
iuxta mrsticũ intellectũ interius erudit Auditenĩ simplex quisq: ibi. Non ad
sẽ ꝑdĩuerbũ a carnalib: desideris & delectationibus. ut hȩc diuini uerbi custodiendo
p̃cepta possitsaluus fieri. Sapientior quoque considerat altiora mesteria: eslaudto
rat iã fruieius p̃sentia. cuiustanta in diuino eloquio p̃dicat᷑ magnificentia. Eniaui¬
eSeIVs. sicutsolluc& inuirtutesua. Quia xp̃s & eccła unaest ꝑsona caput uidelic &

Expanded text:
eam in corde suo. Vocatur etiam sermo Dei gladius utraque parte acutus, quia dividit bonos a malis. Unde ipse Dominus dicit: Non veni pacem mittere, sed gladium juxta mysticum intellectum interius erudit. Audit enim simplex quisque ibi: Non adse per Dei verbum a carnalibus delectationibus, ut haec divini verbi custodiendo praecepta possit salvus fieri. Sapientior quoque considerat altiora mysteria, cum auditderat jam frui ejus praesentia, cujus tanta in divino eloquio praedicatur magnificentia. Et facie
Abbreviated transcription (Latin):
at quid sp̃s dicat ȩcclȩsus. Quiutiq qđ unullarũdicit: om̃s ecclas audire cupit
INCENTI desideriappria & demonũ tẽptam̃ta : dabo ei manna absconditũ iđ
me ipsũ tribuã illi qͥsũ panis uiuus decaelo descendens. Quq ideo factꝰ sum
homo: ut panẽ angłorũ manducar& homo. Hunc panẽ significabat olim il¬
lud manna : qđ filii isrł datũ ÷ inheremo. Quod qͥspitalit̾ manduca uerun
sicut morses aaron. & iosuȩ : &si mortui sunt corpore. in mortales fuerunt mence
Qui autẽ nichilaliud p̃t̃ qđ uidebant ibi intellegebant: mottui sunt mortȩ
ȩt̃na Dequib dns dicit iudeis. Patresurĩ manducauer̃ manna. & mortui st̃

Expanded text:
at quid Spiritus dicat Ecclesiis. Qui utique quod uni illarum dicit. omnes Ecclesias cupit audire. at quid Spiritus dicat Ecclesiis. Qui utique quod uni illarum dicit. omnes Ecclesias cupit audire. Vincenti desideria propria et daemonum tentamenta, dabo ei manna absconditum, id est meipsum tribuam illi qui sum panis vivus de coelo descendens, quique ideo factus sum homo, ut panem angelorum manducaret homo. Hunc significabat panem olim illud manna, quod filiis Israel datum est in eremo. Quod qui spiritualiter manducaverunt, sicut Moyses, Aaron, et Josue, et si mortui sunt corpore, immortales fuerunt mente. Qui autem nihil aliud praeter quod videbant ibi intelligebant, mortui sunt morte aeterna. De quibus Dominus dicit Judaeis: Patres vestri manducaverunt manna, et mort
Abbreviated transcription (Latin):
sicut a factis & doctrina balaã SiNa tẽ. uenio tibi. & pugnabo cũillis ingladio
ous mei Ortatus fuerat iã insuperiorib angłni ut penitentiã a ger&. eo qđ ꝑmit¬
ter& quosdã tenere doctrinãbalaã uel nicholai undecũdicit. sinaũt ueniotibi
&deinde subiungit pugnebo cũ illis. ita ÷ accipiendũ. tãquã dice r&. pugnabote
Quia uidelic& haec uerba & ad eos ꝑtinent qͥ p̃dictã doctrinã sequebant᷑ & adeos&iã
qͥeos non corrigebant. Parienĩ reatu adstringit᷑: & illeqͥ praua doc&. & illeqͥ praua
doceretacens ꝑmittit. Talib utiq dicit dñs. Ueniotibi : idaduentũ irȩ meae & uin¬
dictã tesentire faciã. Et pugnabo cũillis ingladio orismei : iđ acutis eloquiorũ meoꝵ
sententus illos dãpnabo. Gladius enĩ orisdi sermonũ illius ualida p̃cepta signisic̃

Expanded text:
sicut a factis et doctrina Balaam. Sin autem venio tibi, et pugnabo cum illis in gladio sicut a factis et doctrina Balaam. Sin autem venio tibi, et pugnabo cum illis in gladio oris mei. Hortatus jam fuerat in superioribus angelum ut poenitentiam ageret eo quod permitteret quosdam tenere doctrinam Balaam vel Nicolaitarum. Unde cum dicit: Sin autem venio tibi; et deinde subjungit: Pugnabo cum illis, ita accipiendum est, tanquam diceret, pugnabo tecum, quia videlicet haec verba et ad eos pertinent, qui praedictam doctrinam sequebantur, et ad eos etiam qui eos non corrigebant. Pari enim reatu astringitur et ille qui prava docet, et ille qui prava doceri tacens permittit. Talibus itaque dicit Dominus: Venio tibi, id est adventum irae meae et vindictam te sentire faciam, et pugnabo cum illis in gladio oris mei, id est acutis eloquiorum meorum sententiis illos damnabo. Gladius enim oris Dei sermonem illius valida praecepta significat,
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc ꝑ inueres. iđ ꝑhuisscłi delectationes & uoluptates. Quarũ amore plerũq
anima demonũ insidus in lecta: ad consensũ utendi inlicitis trahitur. Isrłenĩ:
significat animã dm̃ contẽplantẽ. Docente igit᷑balaã misitbalac uoluptatum
amatrices corã filiis isrł. quarũ suasionib edant deimmolatis & fornicent cũ
eis qr uidelic& sp̃ituũ inmundorũ suasionib: caro delectata adas pectũ m̃¬
tis ipsã cupiditatũ in lecebras deducit. quarũ amore ut dictũ ÷ ad consensũ
rapitur. ITAHabes & tutenentes doctrinã nicholaitarũ. Defactis nicholaitarũ
uel quos significauerint suis actionibus satis supra dictũ est: Ita habes inquit & tu
tenentes doctrinã nicholaitarũ. id sicut sunt inte qͥ sequnt᷑ doctrinã balaã. itasunt
quisecunt᷑ doctrinã nicholaitarũ. Quod utiq illis dr̃ qͥhuius erant imitatores. qͥ
& adpęnitentiã ortant᷑. cũ dr̃. Similit̃ penitentiã age. A factis scilic& nicholaitarũ :

Expanded text:
 hujus saeculi delectationes et voluptates, quarum amore plerumque anima daemonum insidiis illecta, ad consensum utendi illicitis trahitur. Israel enim significat animam Deum contemplantem. Docente ergo Balaam, misit Balac voluptatum amatrices coram filiis Israel, quarum suasionibus edant de immolatis, et fornicentur cum eis, quia videlicet spirituum immundorum suasionibus caro delectata, ad aspectum mentis ipsarum cupiditatum illecebras deducit, quarum amore ut dictum est ad consensum rapitur. Ita habes et tu tenentes doctrinam Nicolaitarum. De factis Nicolaitarum, vel quos significaverint suis actionibus, satis supra dictum est. Ita habes, inquit, et tu tenentes doctrinam Nicolaitarum, id est sicut sunt in te qui sequuntur doctrinam Balaam, ita sunt qui sequuntur doctrinam Nicolaitarum. Quod utique illis dicitur, qui hujus erant imitatores, qui et ad poenitentiam hortantur, cum dicitur: Similiter poenitentiam age a factis scilicet Nicolaitarum,
Abbreviated transcription (Latin):
qd potescis sed fati& cũ teptatione &iã ꝓuentũ ut possitis sustinere. Scribe ergo quȩ
udisti: & q̃sunt & queo port& fieripost haec. Hiciohs typute net ordinis p̃dicatorũ. cui
dr̃. Scribe quidisti .i. quȩ intellexisti in lege scilic& & ꝓphetis deme. ut eu incordete¬
neas & aliis ꝓfutura pandas. Vel &iã sispecialit haec uerba referiius adapłos: dr̃ illis
ut miraculaxp̃i q̃ uiderunt scribant &alus adnuntient & ꝑhȩc ad fidẽ p̃i aliostrahant.
dictũ est ei. ut scribere debeat eaquidit. & nunc iterata uoce ad scribendũ conpellitur
nreptitione uerbi neglegentia torporis a p̃dicatorũ studioremouet᷑ ut q̃ sepius admoni

Expanded text:
od potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere . Scribe ergo quae od potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere . Scribe ergo quae vidisti, et quae sunt, et quae oportet fieri post haec. Hic Joannes typum tenet ordinis praedicatorum, cui dicitur: Scribe quae vidisti, id est quae intellexisti, in lege scilicet et prophetis de me, ut ea in corde teneas, et aliis profutura pandas. Vel etiam, si specialiter haec verba referimus ad apostolos, dicitur illis ut miracula Christi quae viderunt scribant, et aliis annuntient, et per haec ad fidem Christi alios trahant; dictum est ei, ut scribere debeat ea quae vidit, et nunc iterata voce ad scribendum compellitur in repetitione verbi, negligentia torporis removetur a studio praedicatorum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
estitutas unt eiom̃a duplicia: ipsiq tẽptatori eadẽ tẽptatio creuit ad cuinulum
dãpnationissuȩ Hisclauib fuerat dimissus quando p&rũ timore c̃cutiens. con¬
pulit negaredñm Reclusus est iterũ: quando dñs respex̃ p&rũ & illefleuit am.
acmaculas t̃nȩ negationis. lauit a marissimis lacrimis. His &iã clauib fuerarelaxa¬
tꝰ q̃uando mariã multis criminub sibi deuincxerat. sed clausus est: quando di¬
missa sunt ei pecca tamulta qr dilex multũ. Hisquoq clauib: aꝑtis fuerat dimissus qua¬
do tẽptabat pqulũ. cuine magnitudo reuelationũ extolleret᷑. datus fuerat stimulus
carnis. His diui niudicii clauib: coti die reseratur. cũ electos tẽptationib fatigar
ꝑmitcit᷑ iterũq restringitur cũ nonsu pramodũ sed ad m̃surã ipsis cẽptationes ex¬
aggera re ꝑmitaitur. iuxta illud fidelisds: qͥñ patietur uos tẽptari supra id

Expanded text:
restaurata sunt ei omnia duplicia, ipsique tentatori eadem tentatio crevit ad cumulum restaurata sunt ei omnia duplicia, ipsique tentatori eadem tentatio crevit ad cumulum damnationis suae. His clavibus fuerat dimissus, quando Petrum timore concutiens, compulit negare Deum: reclusus est iterum, quando Dominus respexit Petrum, et ille flevit amare, ac maculas ternae negationis lavit amarissimis lacrymis. His etiam lacrymis fuerat laxatus, quando Mariam multis criminibus sibi devinxerat; sed clausus est quando dimissa sunt ei peccata multa, quia dilexit multum. His quoque clavibus apertis fuerat dimissus, quando tentabat Paulum, cui, ne magnitudo revelationum eum extolleret, datus est stimulus carnis. His divini judicii clavibus quotidie reseratur, cum electos tentationibus fatigare permittitur; iterumque restringitur, cum non supra modum, sed ad mensuram ipsas tentationes exaggerare permittitur, juxta illud: Fidelis Deus qui non patietur vos tentari supra id
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ Quiaperit &nemoclaudit claudit & nemo aperit. Porro mors diabolus intell¬
git᷑ : qr inuidia diaboli mors introuut morbẽ t̾rarũ Infernus autẽ m̃bra illius. ad pe¬
nas inferniuentura. Hab&itaq filiusdĩ claues mortis & inferni. qsua occulta re¬
seratione dat potestatẽ diabolo ueleius m̃bris ut seuiant in ꝑsecutione scõrũ. &t
Ecũ uult facit omnẽ eorũ conquiescere tẽptationẽ. Hisc lauib: conclususerat di abolus
cũ dño dicente nũquid conside rasti seruũmeũ iob qđ nonsit similisei int̾ra uirsim¬
plex & iustus. tẽptandũ eũ appetit dicens. Nũ quid frustra tim& iobdñ: non necu
uallasti eũ acdomũ eius. & cusq mittemanũ tuã. nisi infatie benedixerit tibi
eserauit eidns clauẽ cũ potestatẽ tẽptandi deditdicens. Ecce in manutua est.
łtille accepta potestate: egressus ꝑcussitiobulcere pessimo. Sed postea iterũ co¬
hibitus est & subelaue reclusus. quando ipsa tẽptatio ꝓfuit beato iob adgłam. &

Expanded text:
dicitur: Qui aperit et nemo claudit; claudit et nemo aperit . Porro mors diabolus intelligitur, quia invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum; infernus autem, membra illius ad poenas inferni ventura. Habet itaque Filius Dei claves mortis et inferni, quia sua occulta reseratione dat potestatem diabolo, vel ejus membris, ut saeviant in persecutionem sanctorum, et iterum cum vult, facit omnem conquiescere eorum tentationem. His clavibus conclusus erat diabolus, cum dicente Domino : Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit similis ei in terra, vir simplex tte manum tuam, nisi in facie benedixerit tibi . Reseravit ei Dominus clavem, cum potestatem tentandi dedit ei, dicens: Ecce in manu tua est . Et ille, accepta potestate, egressus, percussit Job ulcere pessimo . Sed postea cohibitus est et sub clavi reclusus, quando ipsa tentatio profuit beato Job ad gloriam, et
Abbreviated transcription (Latin):
resurreccionis niueo candore expressit corã trib: discipulis : quando resplenduit faci¬
es eius tãquã sol & uestim̃taeius tãquãnix Hincest qđ cestis resurreccionis eius
angłs mulieribus apparens uestim̃ta alba tãquãnix figuralit̃ exhibuit. Etoculi
eius uelut flimma ignis. Oculidñ dona significant sp̃s scĩ : dequib: intacharia dr̃¬

Expanded text:
resurrectionis niveo candore expressit tribus discipulis, quando resplenduit faciresurrectionis niveo candore expressit tribus discipulis, quando resplenduit facies ejus tanquam sol, et vestimenta ejus tanquam nix. Hinc est quod testis resurrectionis ejus angelus mulieribus apparens, vestimenta alba tanquam nix figuraliter exhibuit. Et oculi ejus sicut flamma ignis. Oculi Domini dona significant Spiritus sancti, de quibus in Zacharia d
Abbreviated transcription (Latin):
cuius uestim̃tũ erat quasinix candidũ. & capillieius tãquã lana munda. Ibuta¬
q: his uerbis ȩt̃nitas designat᷑ patris: qđ insequentib aperit᷑ cũ deinde ꝑsona filu
mmemorat᷑. dicente eodẽ daniele. Aspiciebã in uisione noctis. &ecce cũ nubi
patrẽ. Hic autẽ incandore capitis & capillis angłi : candor innocentiȩ filud
designat᷑. Et bene ipsecandor ꝑ lanã exprimitur. Lana quippe : ouiũ estues¬
tis. Ipse est ouis. dequo esaias : iãquã ouis adoccisionẽ ducet᷑. qr scđm qđ dicit¬
apłs cũ malediceretur. non remaledicebat. cũ pateret᷑ non cõminabat᷑. Eqr
Capillos autẽ ꝑ¬
fectiores: quicapiti suo artius adherent. Qui&iã candorẽ
lane habentꝰ
quumitantur simplicitatẽ & innocenciã capitissui dicen
tis. Disciteame
os in mediolupoꝵ
Eniuẽ uero nouitas designatur resurrectionis. Vnde dns
claritatẽ future

Expanded text:
cujus vestimentum erat quasi nix candidum, et capilli ejus tanquam lana munda. Ibi itacujus vestimentum erat quasi nix candidum, et capilli ejus tanquam lana munda. Ibi itaque his verbis designatur aeternitas Patris, quod in sequentibus ostenditur, cum deinde persona Filii commemoPatrem; hic autem in candore capitis et capillorum angeli, candor innocentiae Filii Dei designatur. Et bene ipse candor per lanam exprimitur: lana quippe ovium est vestis, ipse quippe est ovis, de quo Isaias: Tanquam ovis ad occisionem ducetur ; quiateretur, non cominabatur . Et per Per capillos autem, perfectiores qui capiti suo arctius adhaerent; qui etiam candorem lanae habent, quia imitantur simplicitatem et innocentiam capitis sui dicentis: Discite a mes in medio luporum . Per nivem vero, novitas designatur resurrectionis. Unde Dominus claritatem futurae
Abbreviated transcription (Latin):
opus luxurie dãpnat. loħi uero bene inpeccore : quia nouũ testam̃tũ &iã cogitationes
ne ficrias culpat dicens. Quiuiderit mulierẽ ad concupiscendũ eã : iã mechatus e
eã incorde suo Inpectore enĩ: cogitationes uersant᷑. Nã & qđ fidelib dr̃. Sint lũbi
ur̃ĩ p̃cincti : sciendũ nob̵ est quiaquisquis adhuc fornicationẽ carnis nonfrenat. ad ui¬
tȩ ueteris hominẽ ꝑtin&. Possumꝰ &alit̃ intellegere. ꝑduas mamillas. designan
duo testam̃ta. ꝑzonã uero aureã : electorũ figurat᷑ eccła. Quȩ bene ꝑmamillas iun¬
git᷑ angło quia ꝑ obseruationẽ utriusq testam̃ti eccła copulat᷑ xp̃o inuinculo ca¬
atis. hoc est indilectione dĩ & ꝓximi Velcerte ad mamillas angłs zonacingit᷑
quia ex duob populis una electorũ ecđa ꝑ caritatis conpagẽ xp̃o unit᷑. CaPvT

Expanded text:
opus luxuriae damnat. Joanni vero bene in pectore, quia Novum Testamentum etiam cogitationes opus luxuriae damnat. Joanni vero bene in pectore, quia Novum Testamentum etiam cogitationes nefarias culpat, dicens: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . In pectore enim cogitationes versantur. Nam et quod fidelibus dicitur: Sint lumbi vestri praecincti, sciendum nobis est quia quisquis adhuc fornicationem carnis non refrenat, ad vitae veteris hominem pertinet. Possumus et hoc aliter intelligere: per duas mamllas jungitur angelo, quia per observationem utriusque Testamenti Ecclesia copulatur Christo in vinculo charitatis, hoc est in dilectione Dei et proximi. Vel certe in mamillis angelus zona cingitur, quia ex duobus populis una electorum Ecclesia per charitatis compagem Christo unitur. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ angłs ut sȩpe dictũ est ꝑsonã xp̃i gerebat: quud circo noniã filius hominis sedi¬
milis filio hominis appellatur. qr deuicta morte iã non morit᷑. morsilli ultra non domi¬
peccatũ. sed apparuit insimilitudine carnis peccati. Propriũ enĩest homini. peccato
non carere. Unde & quia ipse peccatũ nonfecit: ꝑpsal mistã dicit. Ego autẽ sũ uer¬
is &nonhonio, VΕSΤΙΠ ΓΟDΕRE. Poderis uestis est talaris qi greci podas pedesdi
possumꝰ intellegere generalẽ eccłam q̃uestis est dñi:¬
tanito legimꝰ dñin p̃cinctũ apparuisse inrenbus ipso attestante quiait Leuau
oculosmeos &uidi & ecceuirunus uestitus lineis & renes eius accincti. Hic autem
iohi angłs nonuã inrenib:. sed ad mamillas p̃cinctus ostendit. Precinctiorenũ: col¬
bitionẽ significat luxuriȩ. Unde est Sint lũbiuri p̃cincti. Angłs itaq daniel iap¬
parens iure uirenib cinctꝰ fuisse refertur quia scripturi testim̃ti ueteris ipsũ

Expanded text:
enim angelus ut saepe dictum est personam Christi gerebat, qui idcirco non jam Filius hominis, sed similis Filio hominis appellatur, quia devicta morte jam non moritur, mors illi ultra non domi non fecit peccatum, sed apparuit in similitudine carnis peccati. Proprium enim est hominum peccato non carere, unde et quia ipse peccatum non fecit, per Psalmistam dicitur: Ego autem sum vermis et non homo . Vestitum podere. Poderis vestis est talaris, quia et Graeci podas pedes dipossumus intelligere generalem Ecclesiam, quae vestis est Domianieli Dominum praecinctum apparuisse in renibus, ipso attestante qui ait: Lavavi oculos meos, et vidi, et ecce vir unus vestitus lineis, et renes ejus accincti . Hic autem Joanni angelus non jam in renibus, sed ad mamillas praecinctus ostenditur. Praecinctio renum cohibitionem significat luxuriae; unde est: Sint lumbi vestri praecincti. Angelus itaque Danieli apparens, jure in renibus cinctus fuisse refertur, quia Scriptura Veteris Testamenti ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
dite tẽ dñ. Iosctenĩ ecela hereditas dr̃. de quapat̃ ad filiũ Postula ame ad abotibi
gentes hereditate tuã. Eidequa coloni maliuidentes heredẽ dixerunt Hicest
saluare satagit semet ipa. ut fide &opere doplaceat. & abillius uoluntate nũquam
atrib scilic& ordinib quisorsitanerant in populo uideoiũ sicut fuerunt apudro¬
manos insenatorib scilic& militibus & agricolis a& eccła eisde trib modis parto
đapłs dicit Quidil exitnos & lauitnos a peccatis & ipse dñs Sicds̃ dilexit mũ¬

Expanded text:
sa enim Ecclesia haereditas dicitur, de qua Pater ad Filium: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam , et de qua coloni mali videntes haeredem, dixerunt: Hic essalvare satagit semetipsam, ut fide et opere Deo placeat, et ab illius voluntate nunquam A tribus scilicet ordinibus, qui forsitan erant in populo Judaeorum, sicut fuerunt apud Romanos, in senatoribus scilicet, militibus, et agricolis, ita et Ecclesia eisdem tribus modis partitur, ta quod Apostolus dicit: Qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris. Et