comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mirare consiliuĩ. Dico in qͥt oꝑa mea
loquit᷑ ꝑ scõs. Unde gͦ semel locut̃
oꝑa mea dico regi: Qã in ipso om̃ĩa¬
oꝑa di. Qcquid enim factus eratin
dr̃: qd̃ factum ẽ in ipso uita erat. Ñ
tantum cũ rege dispono omĩa: s ⁊̃
mea. id ẽ ipsum u̾bũ. ponit᷑ enun
causa ꝓ effectũ. ẽ calamꝰ mei scribe.
Sic̃ enim scͥba ꝑ calamũ impͥmil

Expanded text:
mirare consilium. Dico inquit opera mea mirare consilium. Dico inquit opera mea loquitur per sanctos. Unde ergo semel locutus Opera mea dico regi? erat: Quod factum est in ipso, vita erat. Non tantum cum rege dispono omnia, sed etmea id est, ipsum verbum ponitur enim caussa pro effectu est calamus mei scribae. Sicut enim scriba per calamum imp
Abbreviated transcription (Latin):
ructauit cor meũ u̾bũ
bonum: dico ego oꝑa mearegi.
Cordĩ patͥs u̾bum eructuauit:
qr eiꝰ secreta ⁊ diuina eẽntia filium
generauit. Qui uerẽ singłarit̃ bonꝰ:
qr sic̃ ipseait. nemo bonꝰ nisi solus ̾.
qui sũmum ẽ bonũ. Exhis u̾bis os¬
tendit᷑ qr u̾bum c̃substantiale ẽ pa¬
tri:. ⁊ ipse pat̾ oꝑa sua regi dic̃. qr cum
filio suo omĩa disponit.⁊ ꝑ hoc qd̾
ta cordis: sic ꝑ filium manifestata ẽ
diuinitas pat̾s. Nemo enĩ nouit si¬
lium nͥ ꝑpatrem. Ne putares aliqͥ
coniugio indiguisse dm̃. unde a¬
lium generare: eruct᷑auit inquit
cor meum u̾bum bonum. id ẽ exme¬
ipso etͣnalit̃ genui filium. Hodie
cor tuum homo gen̾at c̃silum:. nec
q̃ris uxorem ꝑ c̃silium nadũ in cor¬
de tuo: edificas aliquid. ⁊ añqmͣste.
Laudas fabͥcam ñ ilum existñtem:
s in ꝓbatione c̃silii. Ergo si ꝑu̾bũ
omĩa. ⁊ u̾bum dedo. inspice fabri¬
cam factam ꝑ u̾bũ: ⁊ in isto ȩdificio

Expanded text:
ructavit cor meum verbum bonum: dico ego opera mea regi. Cor Dei Patris verbum eructavit, quia ejus secreta et divina essentia Filium generavit, qui vere et singulariter bonus, quia sicut ipse ait, Nemo bonus, nisi solus Deus . qui summum est bonum. Ex his verbis ostenditur, quia Verbum consubstantiale est Patri. Et ipse Pater opera sua regi dicit, quia cum Filio suo omnia disponit: et per hoc eta cordis, sic per Filium manifestata est divinitas Patris. Nemo enim novit Filium, nisi per Patrem. Ne putares aliquo conjugio indiguisse Deum, unde Filium generaret: Eructavit inquit cor meum verbum bonum, id est, ex meipso aeternaliter genui Filicor tuum, o homo, generat consilium, nec quaerit uxorem: per consilium natum ex corde tuo aedificas aliquid; et Laudes fabricam nondum existentem: sed in probatione consilii. Ergo si per Verbum omnia, et Verbum de Deo: inspice fabricam factam per Verbum, et in isto aedificio
Abbreviated transcription (Latin):
diaꝵ. s in dõ uiuo qui p̃stat nob̾ oĩa
abundant̃ ad fruendũ. Diuides sint
in oꝑib bonis. facile tͥouant. thes¬
aurizent sibi fundam̃dũ bonũ infu¬
turum. Postqmͣ ostñdit dignitates
ecclẽ: comm̃dat eã eẽ laudabilẽ scd̃m
int̾iora dic̃s. Om̃ĩs gła eiꝰ filie regis¬

Expanded text:
 sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. Divites sint in operibus bonis: facile tribuant, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum. Postquam ostendit dignitates Ecclesiae, commendat eam esse laudabilem secundum interiora, dicens: 14. Omnis gloria
Abbreviated transcription (Latin):
bolo estis.Cum gͦ in qͥt antiqui patͥs
penitentiam renouata: tec̃ c̃cupiscet
rex decorum tuum. Tale gͦ se p̃beat
anima: ut amet᷑ a rege. Ipse ⁊ enim
dñs ds̃ eius. cui fiect̾e deb⁊ om̃e genu:
⁊ deposita suꝑbia uigum humilitatis
na hiuic t̾rȩ uͥ ꝓpħia erat.: gentes cre¬
dit᷑as in xp̃m signisicabat. Quȩ ado¬
rauert̃ dñm cũ mun̾ib: iuxta qd
scͥptum ẽ. Thesaurizate uob̃ thes

Expanded text:
bolo nati estis . Cum ergo, ait, antiqui patris bolo nati estis . Cum ergo, ait, antiqui patris poenitentiam renovata: tunc concupiscet 224 rex decorem tuum. Talem ergo se praebeat anima, ut ametur a rege. Ipse etenim Dominus Deus ejus, cui flectere debet genu et deposita superbia jugum humilitatis na huic terrae, ubi prophetia erat, Gentes credituras in Christum significabat: quae adoraverunt Dominum cum muneribus, juxta quod scriptum est: Thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
mo usqmͦ diabolus regnauit: cuiꝰ
filia ꝓ maloꝵ opum imitadiõe fuisti.
& c̃cupiscet rex decorem tuum. idẽ
de decoram: pꝰ qm ea quȩ dicta st̃ ob¬
lita fueris. & id̃o debes lib̃nt̃ audi¬
re quȩ p̃cepta sunt tͥ: qm̃ ille qui
concupiscit de ñ solum ẽ rex. ⁊ spõsꝰ
tuus. s ipse ẽ dñs d̾s tuus. idẽ crea¬
dor ⁊ dñadordui. Regi nubis dõ:ab
illo dotata: ab illo decorata: sanata.
⁊ redẽpta. Qͥcquid habes unde illi
places: ab illo habes. Hec que de ec¬
cła dicta sunt: unꝰ quisq nrm̃ ad
se referre pot̃.Anima que errore
relicto recte credit.de alienigena
dõ adoptat᷑ in filiam. Adoptata gͦ.
inclin& aurẽ suam.⁊ totã setͣdat
doctnȩ ⁊ intelligñtiȩ eoꝵ que dic̃tͣ:
obliuiscat᷑ pͥmum ppłm suũ: ⁊ cum
abraham de chaldea eg̃diens. relin¬
quat t̃ram natiuitatis. ⁊ cognatioĩs
suȩ. Nemo dubitat patrẽ nr̃m ante¬
qm adoptarem᷑ a d̾o: fuisse diabolũ.
De quo saluator ait. Uos de patre dia¬

Expanded text:
mo usque modo diabolus regnavit . Cujus filia pro malorum operum imitatione fuisti. 12. Et concupiscet rex decorem tuum. Id est, te decoram, postquam ea, quae dicta sunt, oblita fueris. Et ideo debes libenter audire, quae praecepta sunt tibi. Quoniam ille qui concupiscit te, non solum est rex et sponsus tuus, sed Ipse est Dominus Deus tuus. Id est, creator, et dominator tui. Regi nubis Deo, ab illo dotata, ab illo decorata, sanata, et redemta. Quicquid habes unde illi places, ab illo habes. Haec quae de Ecclesia dicta sunt, unusquisque nostrum ad se referre potest. Anima, quae, errore relicto, recte credit, de alienigena Deo adoptatur in filiam. Adoptata ergo inclinet aurem suam, et totam se tradat doctrinae et intelligentiae eorum quae dicuntur. Obliviscatur primumAbraham de Chaldea egrediens, relinquat terram nativitatis et cognationis suae. Nemo dubitat patrem nostrum, antequam adoptaremur a Deo, fuisse diabolum, unde Salvator ait: « Vos ex patre dia
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ. s uarietas de auro: eand̾e qͥpe sapĩam
eandẽ doctͥnam.⁊ disciplinam om̃s
linguȩ p̃dicant. Uarietas in lingͥs.
aurum in sentñtiis. Allo qͣtͤ ꝓpħare¬
ginam istã. libñt̃ enim illi cantat.
simꝰ:⁊ ad illud corpꝰ ꝑtin̾e conem᷑: ⁊

Expanded text:
aurum, sed veritas de auro: eandem quippe sapientiam: aurum, sed veritas de auro: eandem quippe sapientiam: eandem doctrinam et disciplinam omnes linguae praedicant. Varietas in linguis, aurum in sententiis. Alloquatur propheta reginam istam, libenter enim illi cantat, sumus, et ad illud corpus pertin
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt paulus ꝑ eugłm ego uos genui.
Itaq suscitandes ꝓpt̾ nom̃ frĩs sem̃
una sponsa regi:una regina. de qͣ
subdit᷑. Astitit regina a dextͥs duis
in uestitu deaurato: cirẽdata uari¬
regit filios suos. Astitit parata ser¬
uire a dextͥs tuis. id ẽ in bonis tuis
potiorib:. in uestitu deaurato. inor¬
nadu uirtutũ. ubi maxime reluc&
sapientia: quȩ ꝑ aurum significat᷑.
sic̃ scͥptum ẽ. Thesaurꝰ desidabilis
reqͥescit in ore sapientis. Uestitus¬
syra: alia g̃ca: alia hebrea.⁊ alia il¬
la ⁊ illa. fa̾ciunt qͥnq linguȩ iste.
uarietatẽ uestis reginȩ huiꝰ. Quomͦ
autẽ omĩs uarietas uestis in unita¬
de concordat: sic ⁊ om̃s linguȩ ad u¬
nam fidẽ. In ueste ista uarietas sit
scissura ñ sit. Cc̃ce uarictatẽ indel¬
leximus de diu̾sitate linguaꝵ: &
uestem indelleximꝰ ꝓpt̃ unitatem.
in ipsa uariaetate. aurum quid ẽ:
Ipsa sapientia. Quȩlib& sit uarietas
linguaꝵ. unum aurũ p̃dicat᷑. ñ diu̾sũ

Expanded text:
inquit Paulus per Evangelium ego vos genui . Itaque suscitantes propter nomen fratris semen una sponsa regi una regina, de qua subditur: 10. Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato circumdata variregit filios suos. Astitit parata servire a dextris tuis, idest, in bonis tuis potioribus: in vestitu deaurato, in ornatu virtutum, 223 ubi maxime relucet sapientia, quae per aurum significatur, sicut scriptum est: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis. syra, alia graeca, alia hebraea, alia illa et illa: faciunt istae linguae varietatem vestis reginae hujus. Quomodo autem omnis varietas vestis in unitate concordat, sic et omnes linguae ad unam fidem. In veste ista varietas sit, scissura non sit. Ecce varietatem intelleximus de diversitate linguarum, et vestem intelleximus propter unitatem in ipsa varietate. Aurum quid est? Ipsa sapientia. Quaelibet sit varietas linguarum, unum aurum praedicatur, non diversum
Abbreviated transcription (Latin):
ad uocem eius uident cecĩ. sanarent᷑
leꝓsi: claudi ambularent:mortui
resurg̾ent. De diffusione huiꝰ grẽ. di¬
cit paulus. Ubi abundauit peccm̃:
testam̃tum t̾ram ꝓmiserat̾. ⁊ aliud
fuit ꝓmissum sub lege: aliud sub
grã. Tra chananeoꝵ uid̾is sublege
posiis. regnum cȩloꝵ xp̃ianis sub
grã ꝯstitutis. Itaq id qd̾ ꝑtinebat
ad eos qui sub lege erant tnͣsiit. regñ
cȩloꝵ qd̃ ꝑtinet sub grã positis. nõ
tnͣsiit . Ppt̃ea hic bñdix̃ te ds̃. ñ ad tp̃s
s in et̃num. & hic enim ⁊ in fut᷑o sẽꝑ¬

Expanded text:
ad vocem ejus viderent caeci, sanarentur ad vocem ejus viderent caeci, sanarentur leprosi, claudi ambularent, mortui resurgerent. De diffusione hujus gratiae dicit Paulus: Ubi abundavit peccatum, testamentum terram promiserat. Et aliud fuit promissum sub lege, aliud sub gratia: Terra Chananaeorum Judaeis sub lege positis, regnum caelorum Christianis sub gratia constitutis. 220 Itaque id quod pertinebat ad eos qui sub lege erant, transiit; regnum caelorum quod pertinet sub gratia positis, non transiit. Propterea hic Benedixit te, Deus, non ad tempus, sed in aeternum: et hic enim et in fut
Abbreviated transcription (Latin):
it decorem: Qͥa qd̾ stultum ẽ di. sa¬
pientius c̃ qm hoĩes. & qd̾ infirm̃
ẽ dĩ. fortius ẽ qm homines. Nob̾
gͦ iam credñtib ubiq sponsus occ᷑¬
rit pulcher. Pulcher ds. u̾bum erat
ap̃ dm̃. Pulcher in ut̾o uirginis. ubi
ñ amisit diuinitatẽ. ⁊ sumsit hu¬
manitatẽ. Pulcher natus infans u̾¬
bum: qr cum eẽt infans: cum su¬
ger&. cum in manib portaret᷑. celi lo¬
cati sunt.angłi laudes dixer̃. magos
stella direxit. adoratus ẽ in p̃sepio ci¬
baria mansuetoꝵ. Pulcher erat in ce¬
lo:. pulcher in t̾ra. pulcher in ut̾o pul¬
tum: pulcħ in miracłis: pulcħ infla¬
gellis. pulcher inuitans aduitam:
pulcher ñ curans mortẽ: pulcher
deponens animam:. pulcher recipi¬
ens. pulcher in ligno. pulcher in se¬
pulchro: pulcher in celo. In indelle¬
ctu audite canticum: neq ocłos urõs
a splendore pulchridudinis illius
au̾tat carnis infirmitas. Sũma ⁊
Tanta grã diffusa ẽ in labus xp̃i. ut

Expanded text:
sapientius est quam homines: et quod infirmum est Dei, fortius est quam homines . Nobis ergo jam credentibus ubique sponsus occurrat pulcher. Pulcher Deus Verbum erat apud Deum. Pulcher in utero Virginis, ubi non amisit divinitatem, et sumsit humanitatem. Pulcher natus infans Verbum, quia cum esset infans, cum sugeret, cum manibus portaretur, caeli loquuti sunt, angeli laudes dixerunt, Magos stella direxit. Adoratus est in praesepio cibaria mansuetorum. Pulcher erat in caelo, pulcher in terra, pulcher in utero, pultum, pulcher in miraculis, pulcher in flagellis, pulcher invitans ad vitam, pulcher non curans mortem, pulcher deponens animam, pulcher recipiens, pulcher in ligno, pulcher in sepulcro, pulcher in caelo. In intellectu audite canticum, neque oculos vestros a splendore pulchritudinis illius avertat carnis infirmitas. Summa et Tanta gratia diffusa est in labiis Christi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd uoluit dic̃e p̃ filiis hominũ: nisi
qr homo: Id̾o p̃ filiis hominũ speci¬
osus. qr ĩmunis apeccato: qd̾ alius
nullus extitit. homo. Qđ ait speci¬
osus forma. ad exaggerationẽ dicit:

Expanded text:
uit dicere prae filiis hominum, nisi quia homo? Ideo prae filiis hominum speciosus, quia immunis a peccato, quod alius nullus extitit homo. Quod ait Speciosus forma, ad exaggerationem dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis corm̃tis ĩcisi. sculyti. rasi relimati fuer l
quib delectauer̃ de filie regum in
honore tuo. Ac si dicera. Ppt̃ hecodo¬
ram̃ta. placuer̃ tͥ ecclẽ singłe. qͣrum
patres ⁊ rectores fuer apłi: qui easge¬
nuer̃ fonde baptismatis. in honore
ñ suo s tuo. Ad hoc sac̃m̃tum ꝑtini
qd̾ scͥptum ẽ in lege. Si mortuus fu¬
erit fr̃ tuus. accipiat uxorẽ fr̃ eius.
⁊ suscitet sem̃ fr̃ĩ suo. Mortuus ẽ xp̃s
absentauit se corꝑe. susceꝑunt frẽs¬

Expanded text:
diversis tormentis incisi, sculpti, rasi, et elimati fuerunt. Ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo. Ac si diceret, propter haec odoramenta placuerunt tibi Ecclesiae singulae, quarum patres et rectores fuerunt Apostoli, qui eas genuerunt fonte baptismatis in honore non suo, sed tuo. Ad hoc sacramentum pertinet quod scriptum est in lege: Si mortuus fuerit frater, accipiat uxorem frater ejus, et suscitet semen fratri suo . Mortuus est Christus: absenta
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso uͦ fuit omĩs plenitudo dini¬
tatis corporalit̃. R notandum qd̾ ñ
ait fecisti iusticiã. s dilexisti. Neq
dix̃ reliquisti innqͥtatem: s odisti.
Multi enim bona faciunt: plus timo¬
re pene. qm amore iusticie. In qͥb
⁊ si actio uidet᷑ bona:. uoluntas tam̃
denet᷑ rea. Qui ⁊ si ex oꝑe apparent

Expanded text:
n ipso vero fuit omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Et notandum quod non ait, Fecisti justitiam, sed, Dilexisti. Neque dixit, Reliquisti iniquitatem, sed odisti. Multi enim bona faciunt plus timore poenae, quam amore justitiae: in quibus etsi actio videtur bona, voluntas tamen tenetur rea. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
o ds ds tiuis. id ẽ tibi ꝯsubstantialis.
decum uoluisti ꝯsortes. Recte sp̃s sẽs
oleo leticiȩ comparat᷑ qͥa sic̃ ołm. &
carnem nutrit ⁊ dolorẽ repellit: ita
suauit̃ fou&. ⁊ hylarẽ fac̃. Hoc aut̃
oleo sp̃ali p̃ consortib sius undꝰ ẽ

Expanded text:
 Deus tuus, idest, tibi consubstantialis, tecum voluisti consortes. Recte Spiritus sanctus oleo laetitiae comparatur, quia sicut oleum et carnem nutrit, et dolorem repellit: ita suaviter fovet, et hilarem facit. Hoc autem oleo spirituali prae con
Abbreviated transcription (Latin):
git. Qͦ mͦ sac̾dos ẽ ad scĩficandos nos.
ita rex ad regendos nos. Curui erant
homines regni sui: distorti erant. sibi
regnare cupiebant:. se amabant. ñ uo¬
luntadem suã dõ subdebãt: s ⁊̃ uolũ¬
tadem ad suas c̃cupiscentias flectere
cupiebant. Uenit rex cum directioĩs
uirga: direxit nos in iusticia: em̃daũ
nram torditudinẽ. scd̾m regłe suȩ re¬
ctitudinẽ. De hac uirga alibi dr̃. Re¬
ges eos in uirga ferrea. Ido ferrea: qr
dura ⁊ inflexibił ẽ iusticia. Alios reg̃:
alios conderit. Regit sp̃ales: cont̾it car¬
nales. Benedico uirgã tuã directiõis:
in aliis:⁊ intantũ qđ ⁊̃ odisti iniqͥdadẽ.¬

Expanded text:
git. Quomodo sacerdos est ad sanctificandos nos, ita rex ad regendos nos. Curvi erant homines regni sui, distorti erant, sibi regnare cupiebant, se amabant, non voluntatem suam Deo subdebant sed ejus voluntatem ad suas concupiscentias flectere cupiebant. Venit Rex cum directionis virga. Direxit nos in justitia, emendavit nostram tortitudinem secundum regulae suae rectitudinem. De hac virga alibi dicitur, Reges eos in virga ferrea . Ideo ferrea, quia dura. Inflexibilis est justitia. Alios regit, alios conterit. Regit spirituales, conterit carnales. Bene dico virgam tuam esse directionis, in allis. Et intantum quod
Abbreviated transcription (Latin):
iuuit mͥ. Qnͣdo autẽ ⁊ illi mondes
tnslati sunt:. ⁊ hoc indicet nob̃ scͥpt᷑a
di. Quando apłs p̃dicabat: iudei
respuer̃ u̾bum. ⁊ ait apłs paulus.
Ad uos missi eramꝰ: s qr respuistis
u̾bum di.imus ad gc̃s. Sic tnͣsla¬
ti sunt mondes in corde maris. ue¬
re audẽ gt̾s credidunt montib.

Expanded text:
ivit mihi . Quando autem et illi montes translati sunt, et hoc indicet nobis Scriptura Dei. Quando Apostolus praedicabat, Judaei respuerunt verbum, et ait Apostolus Paulus: Ad vos missi eramus: sed quia respuistis verbum Dei, imus ad Gentes . Sic translati sunt montes in corde maris. Vere autem G
Abbreviated transcription (Latin):
nullus tumultꝰ in m̃de sit:omĩa sit̃
pacata. omĩa mundatã. beati enim
mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
Ad hoc iam reliqͥmus impedim̃ta
mundi.⁊ curas scłi.atq ad monast̾ii
qd̃ qͣndo ociosi ⁊ negligñtes sumus:
qͣndo celestib desidus animum ñ
atcollimꝰ: qͣndo ab amore dĩ refriges¬
cimus: qͣndo diem expendimꝰ in fa¬
bulis. in cogitationib pͣuis. magis
tc̃ uacamus diabolo qͣm d̃o. Hoc sig¬
nificat qd̃ scͥptum ẽ. Uider̃ eam ho¬
stes: ⁊ derisert̃ sabbata eius. Sabb̃m
requies dr̃. & salb̃a nr̃a hostes deridẽt:

Expanded text:
Nullus tumultus in mente sit. Omnia sint Nullus tumultus in mente sit. Omnia sint pacata, omnia mundata. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ad hoc jam relinquimus impedimenta mundi et curas saeculi, atque ad monasterii quod quando ociosi et negligentes sumus, quando caelestibus desideriis animum non attollimus, quando ab amore Dei refrigescimus, quando diem expendimus in fabulis, in cogitationibus pravis: magis tunc vacamus diabolo, quam Deo. Hoc significat, quod scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Sabbatum requi
Abbreviated transcription (Latin):
bens. tando mag̃ de suscipit de quo
dictum ẽ. susceptor nr̃ d̾s iacob. Ua¬
lebas enim qͣsi ꝑde. Comburaris inte:
ꝑde arma quib p̃sumebas: audi do¬
minũ dicentẽ: suffic̃ tibi gr̃a mea.
dic⁊tu. Qnͣdo infirmor. tẽ potens
sum. Apłi uox ẽ. O mĩa arma ꝑdide¬
rat tanqm fortitudinis suȩ dicebat.qͥ.
Ego aut̃ ñ głabor nͥ in infirmitatib
meis. Qnͣdo autẽ dñs suscip̃: nunqͥd
mermes dimittit: Armat nos. s
illis armis eugłice ueritatis. conti¬
nentiȩ ⁊ salutis. spei. fidei. caritatis.
Hec arma habemus. s ñ a nob̾. Arma
autẽ quȩ a nob̃ habuimus arsert̃
si tam̃ igne illo scõ accensi sumus.
Prius inuitati sumꝰ ad uidñda oꝑa
ani: lam ipse dñs nos inuitat ad
uidendum se dic̃s. Uacate ⁊ uidete
qm̃ ego sum ds. Uidistis oꝑa mea:
iam p̃parate uos adudñdũ artifi¬
cem ipsum. E ut adhoc idonei sitis.
cessate a t̾renis. uac̾ate uos a malis:

Expanded text:
bens, tanto magis te suscipit, de quo bens, tanto magis te suscipit, de quo dictum est: Susceptor noster Deus Jacob. Valebas enim quasi per te: conturbaris in te. Perde arma quibus praesumebas. Adi Dominum, dicentem: Sufficit tibi gratia mea. Dic et tu: Quando infirmor, tunc potens sum, Apostoli vox est . Omnia arma perdiderat tamquam fortitudinis suae, qui dicebat: Ego autem non gloriabor, nisi in infirmitatibus meis . Quando autem Dominus suscipit, numquid inermes dimittit? Armat nos, sed illis armis Evangeliasticae veritatis, continentiae et salutis, fidei, spei, caritatis . Haec arma habemus, sed non a nobis. Arma autem quae a nobis habuimus, arserunt: sed tamen igne illo sancto accensi sumus. Prius invitati sumus ad videnda opera Domini. Jam ipse Dominus nos invitat ad videndum se, dicens: 11. Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus. Vidistis opera mea. Jam praeparate vos ad videndum artificem ipsum. Et ut ad hoc idonei sitis: Cessate a terrenis: vacuate vos a malis.
Abbreviated transcription (Latin):
aluid significat᷑ qm uidr: supͣt̾ram
id ẽ supͣ t̾renos. Que sunt illa: Aust¬
rens bella usq ad finem t̾rȩ. Pacem
enim fec̃ int̾ dm̃ ⁊ hominẽ.: ⁊ idola¬
tͥam ⁊ cultum uet̾is legis abstulit. ꝓ
quȩ discordabant uider⁊ gt̃s: ⁊ fecil
ut᷑q unũ. & illa pax di ad homines
ñ fuit in una sola t̾ra: s usq ad fines
t̃rȩ. A solis enim ortu usq ad occasii
laudabile nom̃ dñi. Aufert etia il
nob̃ dñs bella. qnͣdo extinguit re
scuta. ignis. Arcus ẽ insidiẽ. arma
publica impugnatio. scutum uana
p̃sũptionis ꝓtectio. ignis quo ista cõ¬
burunt᷑ ẽ ille de qͦ dñs ait. Ignẽ uens
mittere in t̾ram. & de qͦ igne dicit
in psalmo. ñ ẽ qͥ se abscondat a calore
eius. feruente igne isto nulla in no¬
bis impietatis arma remanebt̃: ne¬
cẽe ẽ ut omiã confringant᷑: cont̾ant᷑.
comburant᷑. Remaneas mermis.
nullum habñs adiutoriũ tuũ:.⁊ qͦ
mag̃ infirmꝰ es.nulla tua arma ha¬

Expanded text:
significatur quam videtur: super terram, idest, super terrenos. Quae sunt illa? 10. Auferens bella usque ad finem terrae. Pacem enim fecit inter Deum, et hominem: et idololatriam, et cultum veteris legis abstulit, per quae discordabant Judaei et Gentes, et fecit utrumque unum . Et illa pax Dei ad homines non fuit in una sola terra, sed usque ad fines terrae. A solis enim ortu usque ad occasum laudabile nomen Domini . Aufert etiam in nobis Dominus bella, quando extinguit repscuta, ignis. Arcus, est insidiae. Arma, publica impugnatio: scutum, vana praesumtionis protectio. Ignis quo ista comburuntur, est ille de quo Dominus ait: Ignem veni mittere in terram . Et de quo igne dicit in psalmo: Non est qui se abscondat a calore ejus . Fervente igne isto, nulla in nobis impietatis arma remanebunt. Necesse est ut omnia confringantur, conterantur, comburantur. Remaneas inermis, nullum habens adjutorium tuum, et quo magis infirmus es, nulla tua arma ha
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ subdit᷑. Contͣbate sunt gõs ⁊
bona contͣbatione ad penitentiã:
⁊ inclinata sunt regna. ⁊ pͥncipes.
uł regiones humiliati: iuxta qd̃
scͥptum ẽ. & adorabund eũ om̃s re¬
ges: om̃s gc̃s seruient ei. &e unde
hoc contigit: Sequit᷑ ⁊ dic̃. Dedit
⁊ mota ẽ t̾ra. id ẽ t̾ren ad conu̾sionẽ.
Hec ẽ illa uox dequa ide psalmista
alibi dic̃. Uox dñi in uirtute: uox
dñi in magnificentia. Hanc uocem
dedit ꝑ apłos. ⁊ mota ẽ t̾ra de infide¬
litate ad fidem: de uiciis ad uͥtutes:
de diabolo ad dm̃. Qͥs ẽ qui dedituo¬
cem suã: dicant apłi. dicat eccła:¬

Expanded text:
. Conturbatae sunt gentes. Bona conturbatione ad poenitentiam, et inclinata sunt regna. Et principes vel regiones humiliati. Juxta quod scriptum est: Et adorabunt eum omnes reges, omnes gentes servient ei . Et unde hoc contigit? sequitur et dicit: Dedit et mota est terra, idest, terreni ad conversionem. Haec est illa vox de qua idem Psalmista alibi dicit: Vox Domini in virtute: vox Domini in magnificentia . Hanc vocem dedit per apostolos, et mota est terra de infidelitate ad fidem, de vitiis ad virtutes, de diabolo ad Deum. Quis est qui dedit vocem suam? Dicant Ap
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ sapientes: qr cecitas ex parte in
isrł facta ẽ. donec plenitudo gñtiũ
int̾r&. id ẽ mondes huc tͣnsferrentur.
ut nubes hic pluerent: Hic dns do¬
nitruo suo regna inclinar&e.donec
plenitudo gñtium intͣr&e. & qͥd pꝰea:
E sic om̃is isrł saluus fier&. Id̾o ⁊ hic
ipsum ordinẽ seruans. exaltabor in¬
qͥt ingentib.⁊ exaltabor in t̾ra. idẽ¬
⁊ in mari ⁊ in t̾ra. uit iamom̃s dicãt

Expanded text:
ientes: quia caecitas ex parte in Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret, id est, montes huc transferrentur, ut nubes hic pluerent, hic Dominus tonitruo suo regna inclinaret, donec plenitudo Gentium intraret. Et quid postea? Et sic omnis Israel salvus fieret. Ideo et hic ipsum ordinem servans, Exaltabor, inquit, in gentibus et exaltabor in terra. Id est, in mari, et in terra: ut jam omnes dicant,
Abbreviated transcription (Latin):
uacade. ⁊ uidete qm̃ ego sum d̾s. Sic
enim dm̃ uide merebim̃: si pͥus ab
illicitis cessare. ⁊ m̃te tranqͥlli ẽẽ stu¬
cȩt̾as gc̃s. Tnͣslati st̃ mondes in corde
c̃ t̾ra. Dñs uirtutum nobc̃. susceptor
nr̃ ds iacob. facta st̃ miracła in gñtib:
implet᷑ fides ingñtib: ardñt armap̃¬
sumptionis humanȩ :uacat᷑ in tͣnqͥlli¬

Expanded text:
acate et videte quoniam ego sum Deus. Sic enim Deum videre merebimur, si prius ab illicitis cessare, et mente tranquilli esse stuaeteras gentes. Translati sunt montes in corde est terra. Dominus virtutum nobiscum, susceptor Deus Jacob. Facta sunt miracula in gentibus, impletur fides in gentibus, ardent arma praesumptionis humanae, vacatur in tranq
Abbreviated transcription (Latin):
loco ds.⁊ lata sunt que circ̾dant: in
angusto ẽ qui circ̃dat᷑ : Absit. Nichil
tale cogitetis de xp̃o qui nullo capit᷑
loco: cui sedes ẽ conscientia pioꝵ. E ita
sedes di ẽ in cordib hominũ. ut si hõ
cecidit adõ. ds inse maneat. ñ qͣsi ca¬
dat̃. ñ inueniendo ubi sit. Mag̃ enim
de subleuat: ut iillosis. qnͣdo incũbit:
ut si subduxerit cadas du: di de si subdux
illud qđ in medio ẽ. paria hab& spa¬
cia ad om̃s fines. ita d̾s in medio eẽ
dicit᷑. eqͣlit̃ omĩb consulens. In me¬
dio ẽ id ẽ in cõmuni: qͥa om̃ib eqͣłr¬
ꝓpositꝰ ẽ. Uł idõ qͥa ẽ columna: quȩ
sustentat om̃s partes domꝰ. & ñ solũ
sustentat ne corruat: s t̃ adiuuabit
eam ds ad bñ oꝑandũ: mane id est
in pͥncipio conu̾sionis. dilucło. hocẽ
dies. Quando ꝓpeccatis quȩ fecimus
ad penitentiã siue ad conu̾sionẽ ꝓpe¬
ramus. relictis tenebͥs adlucẽ ꝓpinqͣ¬
mus. Hoc ẽ mane nr̃m. S pꝰ mane

Expanded text:
loco Deus? Et lata sunt quae circumdant, in angusto est qui circumdatur. Absit: nihil tale cogitetis de Deo, qui nullo capitur loco: cui sedes est conscientia piorum. Et ita sedes Dei est in cordibus hominum, ut si homo ceciderit a Deo, Deus in se maneat: non quasi cadat, non inveniendo ubi sit. Magis enim te sublevat, ut in illo sis, quando incumbit: ut si se subduxerit, cadas tu. Tu te si subduxeillud quod in medio est, paria habet spatia ad omnes fines: ita Deus in medio esse dicitur, aequaliter omnibus consulens. In medio est, idest, in communi: quia omnibus aeqpositus est. Vel ideo, quia est columna, quae sustentat omnes partes domus. Et non solum sustentat ne corruat, sed etiam Adjuvabit eam Deus ad bene operandum: mane, idest, in principio conversionis, diluculo, hoc edies. Quando pro peccatis quae fecimus, ad poenitentiam sive ad conversionem properamus: relictis tenebris ad lucem propinquamus: hoc est mane nostrum. Sed post mane,
Abbreviated transcription (Latin):
cept᷑i erant bi qui in eum erãt cre¬
dituri. Sp̃s aut̃ ñdum erat dadus.
qr iħs ñdum erat clarificatus. Głi¬
ficato ihu pꝰ resurrectionẽ: glifica¬
to pꝰ ascensionem. die pentecostes
uenit sp̃s sc̃s: impleuit credndes.
locuti sunt linguis. p̃dicare eugłiũ
ceꝑunt gentib. Hinc ciuitas dei
letificat᷑. dum mare tͣbaret᷑ sonitu
aquaꝵ suaꝵ: dum montes t᷑barent᷑
querentes qͥd ag̾ent: qͦmͦ nouam do¬
ctnam pelłent: quomͦ genꝰ xp̃ianoꝵ¬

Expanded text:
cepturi erant hi qui in eum erant credituri. Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus. Glorificato Jesu post resurrectionem : glorificato post ascensionem die Pentecostes venit Spiritus sanctus, implevit credentes, loquuti sunt linguis : praedicare Evangelium coeperunt Gentibus . Hinc civitas Dei laetificabatur, dum mare turbaretur sonitu aquarum suarum, dum montes turbarentur, quaerentes quid agerent, quomodo novam doctrinam pellerent, quomodo genus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽ nob̃cum in carne. Susceptꝰ ẽ
a nob̾:⁊ suscep̃ nos. Accepit nrãm
humanitatẽ. suscep̃ nos in suam
diuinitatẽ. factus ẽ particeps nr̃e
mortalitatis. ut nos facer& parti¬
cipes suȩ ĩmortalitatis. Dicant gͦ
gani. aut heretici: dns uirtutum
nob̃cum. Hoc ⁊ ipse ꝓmiserat per
ꝓpħ̃am suũ dic̃s. & inhabitabo &¬

Expanded text:
ipse est nobiscum in carne. Susceptus est a nobis, et suscepit nos. Accepit nostram humanitatem, suscepit nos in suam divinitatem . Factus est particeps nostrae mortalitatis, ut nos faceret participes suae immortalitatis . Dicant ergo gani, aut Haeretici: Dominus virtutum nobiscum. Hoc et ipse promiserat per Prophetam suum, dicens: Et inhabitabo
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem dĩ. E sequit᷑. Sc̃ificauit
tab̃nacłm suum altissimꝰ. Si gͦ se¬
quit᷑ scĩficationis nom̃: manifestũ
est fluminis illos impet᷑ de spũ sco
intelligendos: qͦ scĩficat᷑ omĩs pia
anima credñs in xp̃m. ut fiat cuu¬

Expanded text:
sequitur? Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus. Si ergo sequitur sanctificationis nomen, manifestum est fluminis illos impetus de Spiritu sancto intelligendos, quo sanctificatur omnis pia anima credens in Christum, ut fiat c
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. fluminis impetꝰ letificat ci¬
uitatẽ dĩ. Contͣbant᷑ montes cum
seuit mare: ñ deserit d̃s ciuitatem
suam ꝑ impet᷑ fluminis. Qͥ st̃ isti
impetus fluminis: Inundatio illa
sp̃s scĩ: de qua dñs dicebat. Qui sitlł:
ueniat ⁊bibat. Qui credit ime. fi¬
mina aque uiuȩ fluent de uentre
eius. Ergo hec flumina fluebant de
nis legficabãt ciuitatẽ d̃. Nã ut nou̾itis
hoc de spũ scõ dictũ: in eodẽ eugl̃o ꝯseqñt᷑¬

Expanded text:
sequitur: 5. Fluminis impetus laetificat cisequitur: 5. Fluminis impetus laetificat civitatem Dei. Cum turbantur montes , cum saevit mare, non deserit Deus civitatem suam per impetus fluminis. Qui sunt isti impetus fluminis? Inundatio illa Spiritus sancti, de qua Dominus dicebat: Qui sitit, veniat et bibat. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus . Ergo haec flumina fluebant de nis laetificabant civitatem Dei. Nam ut noveritis hoc de Spiritu sancto dictum, in eodem Evangelio con
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ demonioꝵ uidet᷑ iste anñciator
eẽ. Hoc athenienses. Ephesii audẽ qͦ
pitum fecer᷑ ut clamarent magnadia¬
na ephesioꝵ. Int̾ qͦs fluctus ⁊ sonitus
maris. ñ timebãt: qui ad refugiũ illd
manere ꝓpt̃ ipsos. s tam̃ sonuer ⁊
tͣbate sunt aque eoꝵ. contͣbati sunt
montes in fortitudine eiꝰ. Cuius:
Nunqͥd nam maris: an potiꝰ dĩ de qͦ
dictum ẽ. refugium ⁊ uirtꝰ: adiutor
u tͥbulationib quȩ inuener nos
nimis. Turbati st̃ enim mondes. idc̃
potentes hꝰ scli. Alii enim st̃ montes
dĩ: alii sc̃ montes scłi. Quib caput
ẽ diabolus: montes scłi. Montes dei.
turbati sunt illi montes. Tẽ dederũt
leges contͣ xp̃ianos: qͣndo t̾bati sunt
montes. Sonantib fluctib. ⁊ mon¬
tes tͣbati sunt:. ⁊ factus ẽ t̾̃re motꝰ mas¬
nus. cõmotio aque. S cui hec: Cui¬
tati illi fundate suꝑͣ petrã. Sonent
aque. tbentur montes. anũciato eu¬
głio: Qͥd tu ciuitas dĩ: Audi quod

Expanded text:
 daemoniorum videtur iste annuntiator esse. Hoc Athenienses . Ephesii autem quo pitum fecerunt, ut clamarent, Magna Diana Ephesiorum . Inter quos fluctus et sonitus maris non timebant, qui ad refugium illud manere propter ipsos . Sed tamen sonuerunt et turbatae sunt aquae eorum. Conturbati sunt montes in fortitudine ejus. CujusNumquidnam maris, an potius Dei, de quo dictum est: Refugium et virtus, adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis? Turbati enim sunt montes, id est potentes hujus saeculi. Alii enim sunt montes Dei, alii sunt montes saeculi. Quibus caput est diabolus, montes saeculi: montes Dei, turbati sunt illi montes. Tunc dederunt leges contra Christianos, quando turbati sunt montes. Sonantibus fluctibus et montes turbati sunt, et factus est terrae motus magnus commotis aquis. Sed cui haec? Civitati illi fundatae supra petram . Sonent aquae, turbentur montes annuntiato Evangelio. Quid tu, civitas Dei? Audi quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittit dñs ꝑ ꝓpħam dic̃s. Dabole¬
ges meas in cordib eoꝵ. He leges hȩc
p̃cepta ꝑ apłos indicta omĩum gen¬
tium fid̾i ⁊ credulitati montes dicti
sunt. tnslati a montib in corde ma¬
ris. Tc̃ ñ timebimꝰ nos qui compũc¬
ti sumꝰ corde: ne fuerimꝰ de numero
Credider̃ enim ⁊ accesser̃ apłis. Time¬
ant gͦ illi qͦs deserunt mondes. nos
a montib ñ recessimus: ⁊ qnͣdo tͣns¬
lati sunt in corde maris secuti sumꝰ.
⁊ uidece ueritatem. Hȩc enim qͣndo
dicebant᷑ obscura erant: qͥa ñdum cõ¬
tigerant. Nc̃ autẽ qͥs iã ñ facta cognͦs¬
cat: Lib̃ sit tibi pagina diuina ut
hȩc audias. lib sit tͥ orbis t̾raꝵ. ut ħ
uideas. In istis codicib ea ñ legunt
nͥ qui litt̾as nort̃: in toto mundo le¬
gant ⁊ idiote. Qͥd gͦ facꝰtum ẽ dũ
tñslati sunt mondes in cordemaris:¬

Expanded text:
s, Dabo leges meas in cordibus eorum . Hae leges, haec praecepta per Apostolos indita ommum Gentium fidei et credulitati, montes dicti sunt tanslati, a montibus in corde maris. Tunc non timebimus nos qui compuncti sumus corde, ne fieremus de numeroCrediderunt enim et accesserunt Apostolis. Timeant ergo illi, quos deserunt montes. Nos a montibus non recessimus: et quando translati sunt in corde maris, sequuti sumuet videte veritatem. Haec enim quando dicebantur, obscura erant, quia nondum comigerant: nunc autem quis jam non facta cognoscat? Liber sit tibi pagina divina, ut haec audias. Liber sit tibi orbis terrarum, ut haec videas. In istis codicibus ea non legunt, nisi qui literas norunt. In toto mundo legant et idiotae. Quid ergo factum est, dum translati sunt montes in corde maris
Abbreviated transcription (Latin):
amebimus dũ tͣbabit᷑ t̾ra: ⁊ tͣnsfe..¬
rent̃ montes in cor maris. Paulo
ande solliciti. ⁊ subito securi: ex tri
quillitate positi. Nicħ timere: mag¬
na tͣnquillitas ẽ in m̃de. Turbetur
t̾ra. tbetur marẽ. tͣbentur omĩa ele¬
m̃ta: di seruus intrepidus man&.
debatur gens ud̃oꝵ. Non enim ydo¬
latͥȩ amaritudine degebat᷑. s erat
tanqͣm arida ipsa amaritudine
gendium. tanqͣm mari cirẽdata.
fut᷑um erat ut tͣbaret᷑ t̾ra. idẽ illa
ipsa gens. iudea:.⁊ tnsferent᷑ montes
in cormaris. ⁊ pͥmo ipse mons magnꝰ
paratus in cacumine montiũ. De¬
seruit enim gentẽ uidõꝵ.⁊ factusẽ
in gentib. tñslatus ẽ de t̾ra ad ma¬
re: transferentib apłis quib dix̾at.
Si habueritis fidem in uob̃ tanqͣm
gͣnum sinapis. dicetis monti huic
tolle ⁊ mitdere in mare. ⁊ fi&s: id est

Expanded text:
timebimus, dum turbabitur terra, et transferentur montes in cor maris. Paulo ante soliciti, et subito securi ex tribuquillitate positi. Nihil timere, magna tranquillitas est in mente. Turbetur terra, turbetur mare, turbentur omnia elementa: Dei servus intrepidus manet.debatur gens Judaeorum. Non enim Idololatriae amaritudine tegebatur, sed erat tanquam arida, ipsa amaritudine Gentium tanquam mari circumdata. Futurum erat, ut turbaretur terra, idest illa ipsa gens Judaea, et transferrentur montes in cor maris . Et primo ipse mons magnus paratus in cacumine montium. Deseruit enim gentem Judaeorum, et factus est in gentibus, translatus de terra ad mare, transferentibus Apostolis, quibus dixerat: Si habueritis fidem in vobis tanquam granum synapis, dicetis monti huic, Tollere et mittere in mare, et fiet . Id e
Abbreviated transcription (Latin):
piscentias ⁊ ardores carnis extingͥt:
impetuosũ aut̃. qr nemo ei resistit.
Eccd̃a dicit᷑ ciuitas. uł ꝓpt̃ concordiã
habitantiũ. uł pp munitionem
uirtutum: uł qͥa legem hab& et

Expanded text:
ntias et ardores carnis extinguit. Impetuosum autem, quia nemo ei resistit. Ecclesia dicitur civitas, vel propter concordiam habitantium, vel propter munitionem virtutum, vel quia legem
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis. Aliud ẽ inuenire tͥbu¬
lationes. aliud a tͥbulationib in¬
ueniri. Tribulationes inuenimꝰ:
qͣndo iam p̃meditatas sustinemꝰ.
Ipsȩ uͦ inueniunt nos: qͣndo inopi¬
natos int̾cipiunt. Grauiꝰ autẽ fe¬
riunt dela: quȩ p̃iusa ñ sunt. Qͥa
gͥ mr̃es sc̃ĩ tanta aliqͣndo torm̃ta
passi sunt. qͣnta nec cogitare ante
potuert̃: nimis a t̾bulationib inue¬
niri seasser̃. Nimis ẽ. qd̾ cogitari uel
ferriꝰpotest. S qm̃ ab omĩpotñti
d̾o auxilium ⁊ uirtutẽ ꝑcipiunt:¬

Expanded text:
divinitatis. Aliud est invenire tribudivinitatis. Aliud est invenire tribulationes, aliud a tribulationibus inveniri. Tribulationes invenimus; quando jam praemeditatas sustinemus. Ipsae vero inveniunt nos, quando inopinatos intercipiunt. Gravius autem feriunt tela, quae praevisa non sunt. Quia ergo martyres sancti tanta aliquando tormenta passi sunt, quanta nec cogitare ante potuerunt, nimis a tribulationibus inveniri se asserunt. Nimis est, quod cogitari, vel ferri non potest. Sed quoniam ab omnipotenti Deo auxilium et virtutem percipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
potestate: nr̃ autẽ uolunta¬
de ⁊ gr̃ã. ẽ nob̾ resugium id ẽ securi¬
tas. & qr multa st̃ refugia quȩ nõ
sunt tuta: idõ subiungit. ⁊ uircus¬
id ẽ uirtuosum. in expugnabilere
uirtus: quo quisq cum fug̾it. mas̃
infirmat᷑: quam confirmat᷑. Cum
fugis u̾bi gr̃a ad aliquẽ in scło mas¬
num. ut facias tͥ potentem amicun
refugium uidet᷑. Tanta tam̃ hiuls
scłi incerta sunt. ⁊ ita mala potens¬
um cotidie erebrescunt. ut cũ ao ca¬
le resugium confugeris: plus ibidi¬
mere incipias. Antea enim cause
tuȩ tantum timebas. cum ad tale
refugeris.⁊ de illo timebis. Multi
enim cũ ad talia refugia confugis¬
sent. cadñtib illis ad quos confu¬
gert̃. ⁊ ipsi q̃siti sc̃. qͦs nemo q̃rer&
nisi ad talia confugissent. Ñ autẽ
refugium nr̃m ẽ tale: s refugium
nr̃m uirtus ẽ. Cum illie confugeri¬
mus. tuti erimꝰ. & ñ tantum defr̃¬
tͥbulamur supͣ qͣm ferre posset fra¬
gilitas carnis. nͥ uiuarem᷑ auxilio

Expanded text:
potestate, noster autem voluntate et gratia, est nobis refugium, id est, et securitas. Et quia multa sunt refugia, quae non sunt tuta: ideo subjungit, Et virtus, virtuosum, inexpugnabile revirtus, quo quisque cum fugerit, magis infirmatur, quam confirmatur. Cum fugis verbi gratia ad aliquem in seculo magnum, ut facias tibi potentem amicum, refugium videtur. Tanta tamen hujus seculi incerta sunt, et ita mala potentium quotidie crebrescunt, ut cum ad tale refugium confugeris, plus ibi timere incipias. Antea enim caussae tuae tantum timebas: cum ad talem refugeris, et de illo timebis. Multi enim cum ad talia refugia confugissent, cadentibus illis, ad quos confugerunt et ipsi quaesiti sunt, quos nemo quaereret, nisi ad talia confugissent. Non autem refugium nostrum est tale, sed refugium nostrum virtus est. Cum illuc confugerimus, tuti erimus. Et non tantum defentribularemur supra quam ferre posset fragilitas carnis , nisi juvaremur auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ nos. tanto freqñtiores debent esse¬
orationes apud dm̃. S cauendũ est
ne uiuamus male: dũ cantamꝰ bene.
Nam sequit᷑. Peccatori aut̃ dix̃ ds:
Qre tu enarras iusticias meas. id ẽ p̃cep¬
ta mea iustificantia p̃dicas: de talib
ris: qui doces ñ mechandum mecharis:
qui abominaris idola. sacͥlegium facis:
& assumis testam̃tũ meum ꝑostuũ:
id ẽ corp xp̃i & calicem noui testam̃ti.

Expanded text:
apud nos, tanto frequentiores debent apud nos, tanto frequentiores debent orationes esse apud Deum. Sed cavendum est, ne vivamus male, dum cantamus bene. Nam sequitur: 16. Peccatori autem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas? Id est praecepta mea justificantia praedicas? De talibusris: qui doces non moechandum, moecharis: qui abominaris idola, sacrilegium facis. Et assumis testamentum meum per os tuum? Id est corpus Christi et calicem novi Testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
& inuoca me in die tͥbulationis: &
eruam te. ⁊ honorificabis me. Qnͣdo
tͥbularis. noli desꝑare: nec uelis in
tius uirib confidẽ. In uoca me. ⁊e¬
ruam te. Adhoc enim ꝑmissus est
dies tͥoulationis fieri: qr forte si nõ
tͥbulareris. ñ inuocaresme. Cũ tri¬
bularis aut̃ inuocas me: & qͥa uo¬
cas. eruam de. Cum fueris erutꝰ.
honorificabis me: ut iam ñ discedas
ame. ualent gͦ nob̃ tͥbulationes: qr
nos excitant ad honorandum dm̃
Tribulati. ꝓpͥam infirmitatẽ cognosci¬
mus: erudi diuinam grãm sentimꝰ.
Tanto magis audẽ eum honoramꝰ: quo
lib̾ationem nrãm ñ a nob̃. s ab ipso ꝓ¬
cedere scimus. & sciendum qđ tota
uita ista mortalis. tͥbulatio ẽ scĩs uiris.
Nam p̃ter innumeras mundi hꝰ ãxie¬
tates. in co qd̃ a dõ seꝑantur. qd̃ adhuc
in mundo ꝑegͥnant᷑. qd̾ corpꝰ qd̾ corrũ¬
pitur aggͣuat animam. uehem̃t̃ tͥbu¬
lant᷑. ⁊ qͣnto crebriores tͥbuladiones st̃

Expanded text:
Et invoca me in die tribulationis: et Et invoca me in die tribulationis: et eruam te, et honorificabis me. Quando tribularis noli desperare, nec velis in tuis viribus confidere. Invoca me, et eruam te. Ad hoc enim permissus est dies tribulationis fieri, quia forte si non tribulareris, non invocares me. Cum tribularis autem, invocas me: et quia voces, eruam te. Cum fueris erutus, honorificabis me, ut jam non discedas a me. Valent ergo nobis tribulationes, quia nos excitant ad honorandum Deum. Tribulati propriam infirmitatem cognoscimus, eruti divinam gratiam sentimus. Tanto magis autem eum honoramus, quo liberationem nostram non a nobis, sed ab ipso procedere scimus. Et sciendum, quod tota vita ista mortalis tribulatio est sanctis viris. Nam praeter innumeras mundi hujus anxietates, in eo quod a Deo separantur, quod adhuc in mundo peregrinantur , quod corpus quod corrumpitur aggravat animam , vehementer tribulantur. Et quanto crebriores tribulationes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
da incorde tuo: ut in ipsa oblalio¬
ne laudis sꝑitali igne accensus
te ipsum immoles ⁊ mortifices.
& sacͥfices deo. & bene cum sacͥficio
p̃cipimur uotum redde altissimo.
Nam scdm uota pensat ds sacͥficra
Tanto ap̃ dim maius erit sacͥficium
tuum: qͣnto maiorem in ipso sacͥfi¬
cio habueris deuotionem. Unde
scͥptum ẽ. fide plurimã hostiam
abel qm cayn obtulit dõ: ꝑ quam
testimonium c̃secutus ẽ esse iustꝰ.
Cornanq & ñ substantiã pensat ds̃.
Nec ꝑpendit qͣntum in sacͥficio eius¬
s ex qͣnto ꝓferat᷑. Hinc alibi dicit᷑.
in psalmo. In me sc̃ ds uota tua. q̃
reddam laudationes tibi. Acsi aꝑte
dicat. & si ext̾ius munera offeren¬
da ñ habco: intra memet ipsum ta¬
men inuenio. qd̃ in aram tue lau¬
dis impono. Quia qui nr̃a datio¬
ne ñ pasceris: oblatione cordis me¬
lius placaris. Immola inqͣm dõ sa¬
cͥficium laudis. ut sic habeas eum
placatum & ꝓpicium. & qͥd deinde:

Expanded text:
da in corde tuo, ut in ipsa oblatioda in corde tuo, ut in ipsa oblatione laudis spirituali igne accensus teipsum immoles et mortifices, et sacrifices Deo. Et bene cum sacrificio praecipimus votum reddere altissimo. Nam secundum vota pensat Deus sacrificia. Tanto apud Deum majus erit sacrificium tuum, quanto majorem in ipso sacrificio habueris devotionem. Unde scriptum est: Fide plurimam hostiam Abel, quam Cain obtulit Deo, per quam testimonium consecutus est esse jubstantiam pensat Deus. Nec perpendit, quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Hinc alibi dicitur in psalmo: In me sunt Deus vota tua, quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Et si exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio, quod in aram tuae laudis impono. Quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Immola, inquam, Deo sacrificium laudis, ut sic habeas eum placatum et propitium. Et quid deinde? 15.
Abbreviated transcription (Latin):
lo ager. cum illo syẽs t̾rȩ. cum illo
spẽs celi: cum illo omĩa uolatilia o¬
Si esuriero ñ dicã t̃. Non esuriet
neq sitiet. ñ laborabit neq dormi¬
tabit: qui custodit isrł. S hȩc scd̃
carnalitatẽ tuam dicꝰta st̃. quia
tu anteqm manduces. famẽ pat̾is.
Forte putas ⁊ dm̃ esurire ut mandu¬
cet: &̃. si esse poss& ut esurir&. nõ
dicer&e t̃. Omnia enĩ q̃ ante illũ
sunt. unde uult dollit. nicħ illi ne¬
cessarium ẽ. & id̾o subdit. Meus
ẽ enim orb̃ t̾rȩ. ⁊ plenitudo eius.
Noli gͦ laborare qd̃ michi des: sine
labore habeo qd̃ uolo. Nun quid
manducabo carnes tauroꝵ: aut
sanguinẽ hircoꝵ potabo: Quia ista
ut offerat tibi ppłs tuus israel.
Sequit᷑ & dic̃. Immola do sacficiũ
laudis. Int̾ora sacͥficia semꝑ plus
diligit ds. Magis enim attñdic
affectum qm censum. Ido ꝓtinꝰ¬
subdit. Ee redde altissimo uoca
tua. Sit ara tua conscientia tua.
Ignis tuus. amordiuinus. Sacfi¬
cium tuum. laus dĩ. Sic gͦ dm̃ lal¬

Expanded text:
lo ager, cum illo species terrae, cum illo species coeli, cum illo omnia volatilia,Si esuriero, non dicam tibi. Non esuriet neque sitiet, non laborabit, neque dormitabit, qui custodit Israel . Sed haec secundum carnalitatem tuam dicta sunt: quia tu antequam manduces, famem pateris, forte putas, et Deum esurire, ut manducet. Etiam si esse posset, ut esuriret, non diceret tibi. Omnia quae ante illum sunt, unde vult, tollit. Nihil illi necessarium est. Et ideo subdit: Meus est enim orbis terrae, et plenitudo ejus. Noli ergo laborare, quod mihi des: sine labore habeo, quod volo. 13. Nunquid manducabo carnes taurorum? aut sanguinem hircorum potabo? Quia ista ut offerat tibi populus tuus Israel. Sequitur et dicit: 14. Immola Deo sacrificium laudis. Interiora sacrificia semper plus diligit Deus. Magis enim attendit affectum, quam censum. Ideo protinus addit. Et redde altissimo vota tua. Sit ara tua conscientia tua. Ignis tuus amor divinus. 250 Sacrificium tuum laudes Dei. Sic ergo Deum lau
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ imꝑauerat ut aquȩ ꝓferrent:
Iam certe nouerat qd̃ creauerat. &
andeqm crear& nouerat. Tanta enĩ
noticia dĩ: ut apudipsum eẽnt qͦdã
ineffabili mͦ. ante qm creata essent.
& a te expectat ut accipiat: qd̾ ante¬

Expanded text:
at ut aqua proferret? Jam certe noverat quod crearat, et antequam crearet noverat. Tanta est ergo notitia Dei, ut apud ipsum essent quodam ineffabili modo antequam creata essent: et a te exspectat ut accipiat quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
fraglat dõ. Offeram tͥ boues cum
hircis. Boues inuenimꝰ trit᷑andes.
⁊ ipsi offerunt᷑ dõ. Apłs de anñciatorib
eugłii dixit intelligendũ qd scͥptũ ẽ.
Boui trit᷑andi os ñ infrenabis. Ergo
magni illi ariedes. Magni illi boues.
Qͥa illi. qui forte conscii st̃ aliquoꝵ pec¬
cadoꝵ: nunqͥd ipsi remanebt̃.⁊ ad ho¬
locaustũ ñ ꝑtinebt̃: Ido ne ipsi dime¬
ant. addidit ⁊ hyrcos. Hyici ꝑse nõ
saluant᷑: adiuncti bubꝰ. accipiunt᷑.

Expanded text:
flagrat Deo. Offeram tibi boves cum flagrat Deo. Offeram tibi boves cum hircis. Boves invenimus triturantes, et ipsi offeruntur Deo. Apostolus de annuntiatoribus Evangelii dixit intelligendum, quod scriptum est: Bovi trituranti os non infraenabis . Ergo magni illi arietes, magni illi boves. Quid illi, qui forte conscii sunt aliquorum peccatorum? Nunquid ipsi remanebunt, et ad holocaustum non pertinebunt? Ideo ne ipsi timeant, addidit et hircos. Hirci per se non salvantur, a
Abbreviated transcription (Latin):
in domũ dĩ intͦeat in holocaustis.
& ipsa holocausta exponit dicens.
Holocausta medullata offerã tibi
cum incenso arietũ. Qͥd ẽ medul¬
lata: Pinguia. suauia: plena cari¬
tade & dulcedine. Meipsum dibi
offeram pingue sacͥficium. cũ in¬
eenso arietum: id ẽ cum incensa &
consupta omĩ alticudine. ⁊ rigore
suꝑbie. In medullis meis erit qd̾ te
diligo. Nicħ enim int̾ius medubł
nr̃is. Ossa int̾iora st̃ carne: medulle
int̾iores st̃ ipsis ossib. Qͥs quis gͦ in
suꝑficie colit dm̃. mag̃ plac̃e uult
hoĩb: aliud aut̃ intꝰ sendiens. nõ
offert holocausta medullata. Ciniꝰ
aut̃ medullã inspic̃. ipsũ totum
arietum. Arietes st̃ duces ecclȩ. in¬
censũ ẽ oratio scoꝵ. Maxime aut̃
arietes orant ꝓ gregib. & bene ꝑ
incensum oratio accipit᷑: qr ibi e¬
lectoꝵ cor diuino igne accendit᷑.
⁊ sic̃ incensi fumꝰ suauit̃ redolet
hõib: sic orationis deuotio fuauit̃

Expanded text:
in domum Dei introeat in holocaustis: in domum Dei introeat in holocaustis: et ipse holocausta exponit, dicens; 15. Holocausta medullata offeram tibi, cum incenso arietum. Quid est medullata? Pinguia, suavia, plena caritate et dulcedine. Meipsum tibi offeram, pingue sacrificium, cum incenso arietum, id est, cum incensa et consumta omni altitudine et rigore superbiae, in medullis meis erit, quod te diligo. Nihil enim interius medullis nostris. Ossa interiora sunt carne, medullae interiores sunt ipsis ossibus. Quisquis ergo in superficie colit Deum, magis placere vult hominibus. Aliud autem intus sentiens non offert holocausta medullata. Cujus autem medullam inspicit, ipsum totum arietum Arietes sunt duces Ecclesiae. Incensum est oratio sanctorum. Maxime autem arietes ornat pro gregibus. Et bene per incensum oratio accipitur, quia ibi electorum cor divino igne accenditur. Et sicut incensi fumus suaviter redolet hominibus, sic orationis devotio suaviter
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓmissione uł ordinadione. uel
uoto: qnͣdo in domũ illam intͣbimꝰ
dotum dño dõ nr̃o ꝑsoluemus. Uel
uota labiis distinguere ẽ: ca quȩ
dõ offerunt᷑. m̃de ⁊ ratione discer¬
nere. Unde scͥptum ẽ. Si recte offe¬
ras. recte aut̃ ñ diuidas: peccasti.
Qui bonum opꝰ offert dõ. recte qͥdẽ
offert: s recte ñ diuidit. si inde mũ¬
diglãm aut lucrũ aliqd̃ p̃t̃ dm̃ re¬
quirit. Scã gͦ eccła int̾iorib labiis
uota sua distinguit: qͥa bona quȩ
offert dõ ab omm laude humana
&e t̾reno cõmodo disiungit. Nec so¬
lum uota uoui in ꝓsꝑis: s ⁊ cͣfessi¬
onem tenui in adu̾sis. Unde ⁊ sub¬
dit. & locutum ẽ os meũ in tͥbula¬
tione mea. Sc̃ĩ enim martyres
ꝓ rp̃o mori desidamus. hĩc paulꝰ
ait. Corde creditur ad iusticiam:
ore aut̃ c̃fessio fit ad saludem. Cor¬
de gͦ denenda ẽ fides: ore ꝓpalanda
est ueritas. Deinde ostñdit quomͦ

Expanded text:
in promissione, vel ordinatione, vel in promissione, vel ordinatione, vel voto, quando in domum illam intrabimus, totum Domino Deo nostro persolvemus. Vel vota labiis distinguere, est ea, quae Deo offeruntur, mente et ratione discernere. Unde scriptum est: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . Qui bonum opus offert Deo, recte quidem offert, sed recte non dividit: si inde mundi gloriam, aut lucrum aliquod praeter Deum requirit. Sancta ergo Ecclesia interioribus labiis vota sua distinguit, quia vota, 324 quae offert Deo, ab omni laude humana, et terreno commodo disjungit. Nec solum vota vovi in prosperis: sed et confessionem tenui in adversis. Unde et subdit: Et locutum est os meum in tribulatione mea. Sancti enim martyres pro Christo mori desideramus. Hinc Paulus ait: Corde creditur ad justitiam, ore autem fit confessio ad salutem . Corde ergo tenenda est fides: ore propalanda est veritas. Deinde ostendit, quomodo