comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agri culturã: diuitias: solitudinis remotionẽ: uigilias sacroru̾
lectionẽ. meditationẽq librorũ: ipsaq ieiunia de quibꝰ pͥncipiu
sermonis exortũ ẽ Quȩ om̃ia diuina p̾ceptio uł sc̃arũ aucto¬
ritas scripturarũ. ñ ita incessabilit̾ obtinenda: nec iugit̾ custo¬
dienda decreuit: ut ea paululũ int̾misisse nefariu̾ sit Quic¬
quid enĩ imꝑatiue decernit᷑: mortẽ irrogat ñ impletũ Quȩ¬
cũq uͦ suadent᷑ potiꝰ quã iubent᷑. facta ꝓsunt. infecta ñ puni-¬
unt: Et idcirco aut omĩa hec aut certa quedã ꝓ causa. ꝓ loco.
ꝓ modo. ꝓ tempore. circ u̾specte agere nos maiores nr̃i & ꝓuide
obseruare iusserunt: Qiasi congrue horũ aliquid actitet᷑ aptũ
atq conueniens: si in congrue in eptũ ẽẽ constat ac noxrũ Ae si
uelit quis infrĩs aduentu in qͦ xp̃m deb& humanitate reficere

Expanded text:
agriculturam, diuitias, solitudinis remotionem, uigilias, sacrorum agriculturam, diuitias, solitudinis remotionem, uigilias, sacrorum lectionem meditationemque librorum ipsaque ieiunia, de quibus principium sermonis exortum est. quae omnia diuina praeceptio uel sanctarum auctoritas scripturarum non ita incessabiliter obtinenda nec iugiter custodienda decreuit, ut ea paululum intermisisse nefarium sit. quidquid enim imperatiue decernitur, mortem inrogat non inpletum: quaecumque uero suadentur potiunt. Et idcirco aut omnia haec, aut certe quaedam, pro causa, pro loco, pro modo, pro tempore, circumspecte agere nos majores nostri et provide observare jusserunt: quia si congrue horum aliquid actitetur, aptum atque conveniens; si incongrue, ineptum esse constat ac noxium: ac si velit quis in fratris adventu in quo Christum debet humanitate reficere
Abbreviated transcription (Latin):
cõmune ẽ Et idcirco obsolã ꝑceptionẽ escȩ neminẽ legimus
condempnatũ. nͥ forte iunctũ quid fuerit uł postea subiunctũ:
ꝑ qđ meruerit condempnari: Itaq hoc mediũ ẽẽ. etiã ex hoc
manifestissime declarat᷑: quia sic̃ tustificat custoditũ. ita nͥ
condempnat irruptũ: nͥ forte p̃cepti trans gressio magis quã
escarũ ꝑceptio puniat᷑ Principali aut̃ hono ita nullũ eẽ oꝑor¬
tet uacuũ tẽpus. ut sine eo ctuquã ẽẽ ñ liceat: quia necesfe ẽ¬
negligentẽ. Nec rursus pͥncipali malo ullũ cedit᷑ tẽpꝰ: quia
qđ noxiũ ẽ semꝑ nũquã poterit si admissũ fuerit ñ nocere: uł
in partẽ laudabilẽ ũquã cõmutari Ac ꝑinde hȩc in quibꝰ qua-¬
litates statutas uidemꝰ & tempora. & quȩ sic obseruata sc̃ificant
ut omissa ñ polluant. media eẽ manifestũ ẽ. utputa nuptias:

Expanded text:
commune est. et idcirco ob solam perceptionem escae neminem legimus commune est. et idcirco ob solam perceptionem escae neminem legimus condemnatum, nisi forte iunctum quid fuerit uel postea subsecutum, per quod meruerit condemnari. Itaque hocmediam eae etiam ex hoc manifestissime declaratur, quia sient iustificat custoditum, ita non condemnat inraptam, nisi forte praecepti transgressio magis qUID eseanun perceptio puniatur. principali autem bono ita nullum esse oportet uacuum tempus, ut sine eo cuiquam esse non liceat, quia neneglegentem. nec rursum principali malo ullum conceditur tempus, quia quod noxiumsemper est, numquam poterit, si admissum fuerit, non nocere uel in partem umquam laudabilem CODmutari. ac perinde haec, quibus qualitates statutas nidemns et tempora et quae sic obseruata sanctificant ut omissa non polluant, media esse manifestum est, ut puta nuptias,
Abbreviated transcription (Latin):
an mediũ quid qđ int̾dũ factũ possit ꝓdeẽ: int̾dũ p̾t̾missũ
condempnare ñ possit: qđq ñ nĩqu̾a egisse rep̾hensibile sit.
ñ nũquã p̃t̾misisse laudabile: Si enim in illa definitione uirtu-¬
tũ etiã ieiuniũ censeamꝰ. ut int̾ pͥncipalia bona ciboꝵ abstinen-¬
tia collocet᷑: erit ꝓfecto eoꝵ mala & criminosa ꝑceptio Quic¬
quid enĩ pͥncipali bono contrariũ ẽ: sine dubio principale
malũ ẽẽ censendũ ẽ Qđ definiri a nob̃ scripturarũ sc̃arũ ñ
ꝑmittit auctoritas: Si enim tali sensu ac ꝓposito ieiunemus.
ut peccatũ contrahi inescarũ ꝑceptione credamꝰ. ñ mͦ nullos fructꝰ
ꝓ abstinentia consequim᷑. s etiam reatũ maximũ ac sacrilegii
auit. ad ꝑcipiendũ cũ gr̃arũ actione fidelibꝰ & his qui cognouer̃
ueritatẽ. quia om̃is ereatura dĩ bona: & nichil reiciendũ. qđ
cũ gr̃arũ actione ꝑcipit᷑. Qui enim putat qͥd cõmune eẽ. illi

Expanded text:
interdum praetermissum condemnare non possit, quodque nonnumquam egisse reprehensibile sit, nonnumquam praetermisisse laudabile. si enim in illa definitione uirtutum etiam ieiunium censeamus, ut inter principalia bona ciborum abstinentia conlocetur, erit profecto eorum mala et criminosa perceptio. quidquid enim principali bono contrarium est, sine dubio principale malum esse censendum est. quod definiri a nobis scripturarum sanctarum non permittit auctoritas. si enim tali sensu ac proposito ieiunemus, ut peccatum contrahi in escarum participatione credamus, non modo nullos fructus pro abstinentia consequemur, sed etiam reatum maximum ac sacrilegii auit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognouerunt ueritatem. quia omnis creatura dei bona, et nihil reiciendum quod cum gratiarum actione percipitur. qui enim putat quid commune esse, illi
Abbreviated transcription (Latin):
stans inconspectu meo cunctis diebꝰ Qui om̃s offerre posses¬
sionũ suarũ decimas ñ contẽpti: s ipsa p̾dia respuentes.
semetipsos potiꝰ dõ ac suas animas obtulerunt: ꝓ quibꝰ nulla
ab homine fieri cõmutatio potest: sic̃ dñs in euuangłio ꝓte¬
stat᷑. Quã dabit homo cõmutationẽ ꝓanima sua: Qua¬
ꝓpt̃ scire debemꝰ nos aquibꝰ iam ñ exigit᷑ legale mandatum:
s quibꝰ euuangłicus cotidie intonat sermo. si uis ꝑfectꝰ eẽ
uade uende om̃ia quȩ habes cȩ da pauꝑibꝰ & habebis thes-¬
aurũ incęlo.: & ueni sequere me: cũ decimas de substantiis
nr̃is offerimꝰ dõ. adhuc quodãmͦ sublegis sarcina detineri:
Et necdũ ad euangłicũ illud fastigiũ ꝑuenisse: nos constat:¬
qđ obtẽꝑantes sibi ñ tantũ p̃sentis uite beneficiis. s etiã
futur s p̃miis munerãt᷑ Lex enim factoribꝰ suis ñ regnoꝵ
celestiũ p̃mia: s uite huiꝰ solatia reꝓmisit dicens. Qui fe.

Expanded text:
conspectu meo cunctis diebus . Qui omnes offerre possessionum suarum decimas non contenti, sed ipsa praedia respuentes, semetipsos potius Deo ac suas animas obtulerunt, pro quibus nulla ab homine fieri commutatio potest, sicut Dominus in Evangelio contestatur: quam dabit homo commutationem pro anima sua? Quapropter scire debemus nos, a quibus non iam exigitur legale mandatum, sed quibus euangelicus cotidie intonat sermo: si uis perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni seqnostris offerimus Deo adhuc quodammodo sub legis sarcina detineri, et necdum ad evangelicum illud fastigium pervenisse, quod obtemperantes sibi, non tantum praesentis vitae beneficiis, sed etiam futuris praemiis munerat. Lex enim factoribus suis non regnorum coelestium praemia, sed vitae hujus solatia repromisit, dicens: Qui fece
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq affectũ possunt aliquando transire. ut ꝓ qualitate uten-¬
s. ꝓꝑpetrantis affectu & oportunitate temporis. uł utilia
int̾dũ uł noxia sentiunt᷑:. Quã obrem nunc querendũ ẽ quid
suꝑ ieunioꝵ statuta decernere debeamꝰ: utrũnã similit̾ & ip¬
siĩ bonũ eẽ eo mͦ quo iusticiã. prudentiã. fortitudinẽ. ac tẽꝑan¬

Expanded text:
utrumque effectum possunt aliquando transire, ut pro qualitate utenutrumque effectum possunt aliquando transire, ut pro qualitate utenatura, sed pro perpetrantis adfectu et oportunitate temporis uel utilia interdum uel noxia sentiuntur. Quamobrem nunc quaerendum est quid super ieiuniorum statu decernere debeamus, utrumnam similiter et ipsum bonum esse eo modo quo iustitiam, prudentiam, fortitudinem ac te
Abbreviated transcription (Latin):
amplectendi: &. tẽpꝰ longe fieri ab amplexii Tempꝰ ad qͥrendi.:¬
& tẽpꝰ ꝑdendi: Tempꝰ custodiendi: & tẽpꝰ expellendi: Tempus
dirũpendi : & tẽpꝰ sarciendi: Tempꝰ tadendi : & tẽpꝰ loquendi
Tempꝰ amandi : & tẽpꝰ odiendi: Tempꝰ belli: & tẽpꝰ pacis Et
infra: Quia tẽpus ẽ inquit. om̃ĩ rei & om̃i facto Nichil gͥ¬
exhis bonũ ẽẽ ꝑpetuũ defintuit. nͥ cũ fuerit horũ quid opor¬
tune & competent᷑ expletũ : ita ut hȩc eadẽ quȩ nunc opor¬
tune gesta benecedunt: si importune uł in congruo tempore
p̃sumant᷑ inutilia inueniant᷑ & noxia: absq his dũ taxat
quȩ ꝑse pͥncipalit̃ uł bona uł mala sunt. nec aliquando possunt
incontrariũ diriuari: ut ẽ iusticia. prudentia. fortitudo. tempe.¬
rantia. cȩterȩq uirtutes: siue ediuerso uitia quorũ definitiones
in aliã partẽ cade mutariue om̃ino ñ possunt: Si qua uͦ in

Expanded text:
i et tempus longe fieri ab amplexibus, tempus acquirendi et tempus perdendi, tempus custodiendi et tempus expellendi, tempus dirumpendi et tempus sarciendi, tempus tacendi et tempus loquendi, tempus amandi et tempus odiendi, tempus belli et tempus pacis . Et infra, Quia tempus est, inquit, omni rei et omni facto . Nihil ex his bonum esse perpetnimi definiuit, nisi cum fuerit horum quid oportune et conpetenter expletum, ita ut haec eadem, quae nunc oportune gesta bene cedunt, si inportuno uel incongruo tempore praesumantur, inutilia inueniantur et noxia, absque his dumtaxat quae per se principaliter uel bona uel mala sunt nec aliquando possunt in contrarium deriuari,\' ut est iustitia, prudentia, fortitudo, temperantia ceteraeque uirtutes siue e diuerso uitia, quorum definitiones in aliam partem cadere omnino mutariue non possunt. si qua uero in
Abbreviated transcription (Latin):
clamans Extendo manũ meã ad dñm excelsũ qui fec̃ cęlũ
& t̾rã:. si a filo subtegminis usq ad corrigiã calige accipiã
ex om̃ibꝰ quȩ tua sunt: Sic dauid p̾cepta legis cognoscimꝰ
suꝑ gressũ : qͥ p̃cipiente mor sȩ ut mimicis talio reddẽtur
ñ solũ hoo ñ fec̃: uerũ etiã cordis affectu cõplexus ẽ ꝑsequentes:
& ꝓhis dño pie supplicans etiam lugubrit᷑ fleuit: & ultꝰ
ẽ int̃fectos. Ita heliam quoq & hieremiã ꝓbamꝰ ñ fuisse suble-¬
ge: qui cũ licito uti conrugio absq rep̾hensione potuerint.
eiꝰdem ꝓpositi uiros. morsaica legimꝰ suꝑasse mandata.
de quibꝰ apłs ita dic̃ Circuierunt in melotis. inpellibꝰ capͥnis:
angustiati. afflicti. egentes: quibꝰ dignꝰ ñ erat mundꝰ: Insoli¬
tudinibꝰ errantes: & montibꝰ c speluncis. & incauerniᷤ t̾rȩ:
Quid de filiis ionadab filii rechab dicã. quos hieremiȩ ꝓpħe
quia ionadab filiꝰ rechab pat̾ nr̃ p̃cepit nob̾ dicens: ñ bibe¬

Expanded text:
clamans: Extendo manum meam ad Deum excelsum, qui fecit coelum et terram, si a filo subtegminis usque ad corrigiam caligae accipiam ex omnibus quae tua sunt . Sic David praecepta legis cognoscimus supergressum, qui praecipiente Mose ut inimicis talio redderetur, non solum hoc non fecit, verum etiam dilectione complexus est persequentes, et pro his Domino pie supplicans, etiam lugubriter flevit, et ultus est interfectos. Ita Eliam quoque et Jeremiam probamus non fuisse sub lege, qui cum licito uti conjugio absque reprehensione potuissent,ejusdem propositi viros Mosaica legimus superasse mandata, de quibus Apostolus ita dicit: Circumierunt in melotis, in pellibus caprinis, angutiati, afflicti, egentes, quibus dignus non erat mundus, in solitudinibus errantes et montibus et speluncis et in cauernis terrae. quid de filiis Ionadab filii Sechab dicam, quos Hieremiae prophetae ibimus uinum: quia. Ionadab filius Rechab, pater noster, praecepit nobis, dicens: non bibe
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis eius obędientiam comꝓbans. parit̾ etiam
miserans tam longũ laborẽ. quẽ ꝑ totũ anni spatium
studio deuotionis impenderat: ad uirgultũ aridũ accedenᷤ.
o inquit ioħs. misitne radices hȩc arbor an non: Cumq
ille se nescire dixisset: senex uelut inquirens rei ueritatẽ
& tãquã temptans utrũ iam suis radicibꝰ niteret᷑: euulsit
coram ipso leui cõmotione uirgultum. sicq ꝓiciens illud:
p̾cepit ut deinceps rigare desineret:¬

Expanded text:
\thumilitatis\teius oboedientiam conprobans, pariter etiam \thumilitatis\teius oboedientiam conprobans, pariter etiam miserans tam longum laborem, quem per totum anni spatium studio deuotionis inpenderat, ad aridum uirgultum accedens, o, inquit, Iohannes, misitne radices haec arbor an non? cumque ille se nescire dixisset, senex, uelut inquirens rei ueritatem et tamquam temptans utrum iam suis radicibus niteretur, euulsit coram ipso leui commotione uirgultum, sic-que proiciens illud praecepit ut deinceps rigare desineret
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit aduecta aqua cotidie bis rigare. ut scilicet diurꝰ¬
nis humoribꝰ radicatũ. atq inantiquam arborem diffusis
ramis reuiuiscens. amenitatẽ oculis atq umbraculum
in estu feruenti subt̃ residentibꝰ exhiberet: Qd̃ p̾ceptũ
ueneratione solita sine ulla impossibilitatis consid̾ati¬
one suscipiens adolescens: ita cotidianis dieb expleuit.
ut aquã ꝑ duo ferme miliaria indesinent̾ ad portans.
nullatenus lignum rigare cessaret: atq ꝑ totũ anni
spatiũ ñ infirmitas corporis. non festiuitas sollempni¬
tatis. ñ occupatio necessitatis ulliꝰ. quȩ illũ etiã honeste
ex cusaret abexercitatione mandati: non deniq hiemis asꝑi-
re Cumq eius hanc sedulitatem tacitꝰ senex latent̃ diebꝰ
singulis exploraret. & uidet eum simplici cordis affectu.
mandatũ suũ uelut diuinitus emissũ. sine ulla ꝑturba¬
tione uultus. uł rationis discussione seruare: sinceram¬

Expanded text:
praecepit aduecta aqua cotidie bis rigari, ut scilicet diurpraecepit aduecta aqua cotidie bis rigari, ut scilicet diurnis umoribus radicatum atque in antiquam arborem reuiuiscens diffusis ramis amoenitatem oculis atque umbraculum in aestu\t feruenti subter residentibus exhiberet. quod praeceptum uene- ratione solita sine ulla inpossibilitatis consideratione suscipiens adulescens ita cotidianis diebus expleuit, ut aquam per duo ferme milia indesinenter adportans nullatenus lignum rigare cessaret, ut quem per totum anni spatium non infirmitas corporis,\t non festiuitatis sollemnitas, non occupatio necessitatis ullius, quae illum etiam honeste excusaret ab exsecutione mandati, non denique hiemis asperre. cumque eius hanc seduli- tatem tacitus senex latenter diebus singulis exploraret uideretque eum simplici cordis affectu mandatum suum uelut diuinitus emissum sine ulla permutatione uultus uel rationis discussione seruare, sinceram
Abbreviated transcription (Latin):
ic itaq beatus ioħs ab adolescentia sua usq ad ꝑfecta ac
uirilem ętatem. seniori deseruiens. donec ille in huiꝰ
uitę conuersatione durauit: tanta humilitate inhesit
eius obsequiis: ut ipsi quoq seni stuporem sum mũ
obȩdientia eius incuter& Cuiꝰ hȩc uirtus utrũ de uera
fide. an ꝓfunda cordis simplicitate descenderet: an affe.¬
ctaticia eẽt & qͦdãmͦ coacticia. atq ad imꝑantis faciem
p̃beretur. uolens manifestiꝰ explorare: quã plura ei etiã
suꝑflua minusq necessaria uł impossibilia. frequentius
inuingebat Ex quibꝰ tria ponã: ꝑ quȩ manifestari possit
uolentib scire. uł m̃tis eus uł subiectionis integritas
Sumpsit namq de lignario suo senex uirgultũ: qđ olim
excisum. iisibꝰ foci fuerat p̾paratum. Dumq coctionis re:¬
tardaret occasio: ñ mͦ aridum s ꝓpe putre iacebat. tẽ¬
poris uetustate Cumq hoc coram ipso fixisset in terrã:

Expanded text:
ic itaque beatus Iohannes ab adulescentia sua usque ad perfectam ac uirilem aetatem seniori deseruiens, donec ille in huius uitae conuersatione durauit, tanta humilitate inhaesit eius obsequiis, ut ipsi quoque seni stuporem summum oboedientia eius incuteret. cuius hanc uirtutem, utrum de uera fide ac profunda cordis simplicitate descenderet an adfectaticia esset et quodammodo coacticia atque ad imperantis faciem praeberetur, uolens manifestius explorare conplura ei etiam superflua minusque necessaria uel inpossibilia frequentius iniungebat. ex quibus tria ponam, per quae manifestari possit uolentibus scire uel mentis eius uel subiectionis integritas. sumpsit namque de lignario suo uirgultum senex, quod olim excisum usibus foci fuerat praeparatum, dumque coctionis retardat occasio, non modo aridum, sed prope putre iacebat temporis uetustate. cumque hoc coram ipso fixisset in terram,
Abbreviated transcription (Latin):
licet incõpto sermone hec omĩa digesta sint. c̃redimꝰ in flãman.¬
dos: Nã licet sũmoꝵ. patrũ flagrantissimos sensus tepidi eloquii nr̃i
unacitatẽ latentium sensuũ suscitare uoluerint. calefaciendum
putamꝰ: S ad uos o scĩ frẽs non utiq himc ignẽ s illũ quẽ dñs
uenit mittere in t̾rã & quẽ nimiũ ardere desiderat ita spũ p̃sũp¬
tionis elatꝰ emisi : ut quasi feruentissimũ ꝓpositũ urm̃ caloris
huiꝰ adiectione succenderẽ: s ut uob̾ maior apud filios esset auc
toritas: si id qđ ipsi ñ mortuo uerboꝵ sono s uiuo docentis exem¬
plo: etiũ summoꝵ atq antiquissimoꝵ patrũ precepta confirment
Suꝑ est ut me ꝑiculosissima hactenus tempestate iactatum:
nunc ad tutissimũ silentii portũ spãlis orationũ urarũ aura
comitetur.

Expanded text:
licet incompto haec omnia sermone digesta sint, credimus inflammanlicet incompto haec omnia sermone digesta sint, credimus inflammandos. Nam licet summorum patrum flagrantissimos sensus tepida eloquii nostri um cineribus vivacitate latentium sensuum suscitare voluerint, calefaciendum putamus. Sed ad vos, o sancti fratres, non utique hunc ignem quem Dominus venit mittere in terram, et quem nimium ardere desiderat , ita spiritu praesumptionis elatus emisi, ut quasi ferventissimum propositum vestrum caloris hujus adjectione succenderem, sed ut vobis major apud filios esset auctoritas, si id, quod ipsi non mortuo uerborum sono, sed uiuo docetis exemplo, etiam summorum atque antiquissimorum patrum praecepta confirment. superest ut me periculosissima hactenus tempestate iactatum nunc ad tutissimum silentii portum spiritalis orationum uestrarum aura comitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
honestari cȩteri solent. xp̃i famuli głosius nobilitant᷑ Quod
euidentiꝰ in abbate ioħe qui in illa heremo quę lyco oppido
adiacet. cõmorat᷑. possumꝰ approbare. qͥ ꝑ obscuris maioribꝰ natꝰ.
ita ꝓxp̃i nomine uniuerso pene humano generi admirabił
factꝰ ẽ: ut eũ ipsi quoq rerũ p̾sentiũ dñi. qͥ mundi huiꝰ atq
imꝑiĩ gub̃nacula retinentes. etiã potentibꝰ cunctis regibꝰq
t̾rori sunt. uelut dñm uenerent᷑.ͦ. oracula eiꝰ de tã longinqͥs
regionibꝰ expectentes. imꝑii sui apicẽ c statũ salutis belloꝵq¬
ꝓuentꝰ. illiꝰ orationibꝰ meritisq cõmittant:
ali beatꝰ abraham de illusionis nr̃ȩ uł origine uł medela
disputatione disseruit atq oculis quodãmͦ nr̃is cogitatio.¬
nũ quas diabolus auctor ingesserat ꝓpalauit insidias: nosq
ad desidiũ uere mortificationis accendit Quo etiã multos

Expanded text:
honestari ceteri solent, Christi famuli gloriosius nobilitantur. quod honestari ceteri solent, Christi famuli gloriosius nobilitantur. quod euidentius in abbate Iohanne, qui in illa heremo quae Lyco oppido adiacet commoratur, possumus adprobare. qui perobscuris maioribus natus ita pro Christi nomine uniuerso paene humano generi admirabilis factus est, ut eum ipsi quoque rerum praesentium domini, qui mundi huius atque imperii gubernacula retinentes etiam potentibus cunctis regibusque terrori sunt, uelut dominum uenerentur et oracula eius de tam longinquis regionibus expetentes improventus, illius orationibus meritisque committerent. Talia beatus Abraham de illusionis nostrae vel origine, vel medela, disputatione disseruit; atque oculis quodammodo nostris cogitationum quas diabolus auctor ingesserat propalavit insidias, nosque ad desiderium verae mortificationis accendit, quo etiam multos,
Abbreviated transcription (Latin):
cent. qͥ incenobiis cõmorantes senioris regunt᷑ ĩꝑio: qͥ nichil om̃ino
arbitrio suo agunt s uoluntas eoꝵ exuoluntate pendet abbatis
Postremo iã disputationis huiꝰ sermo claudat᷑. nonne obsecro etiã
in hoc centupłã grãm eudentissime qͥ fidelit̾ xp̃o deseruiũt c̃se¬
quunt᷑. dũ ꝓ nomine eiꝰ asũmis pͥncipibꝰ honorant᷑. hac licox. ipsi¬
humanã głam ñ requirant. uenerabiles tam̃ etiã inꝑsecuti onũ
angustiis iudicibꝰ cunctis ac potestatibꝰ fiunt: quorũ uilitas etiã
mediocribꝰ forsitan despicabilis ẽẽ potuisset. uł ꝓ obscuritate na¬
taltũ uł ꝓconditione seruili: si in scłariũ conuersione mansissent.¬
ꝑxp̃i aut̃ militiã nobilitatis. nemo ausus cͤalũpniã cõmouere.
nemno obscuritatẽ generis audebit opponere Quin potiꝰ illis
ipsis uilissi me conditionis opprobriis quiliꝰ confundi et de¬

Expanded text:
cent, qui in coenobiis commorantes, senioris reguntur imperio, qui nihil omnino cent, qui in coenobiis commorantes, senioris reguntur imperio, qui nihil omnino arbitrio suo agunt, sed voluntas eorum ex voluntate pendet abbatis. Postremo ut jam disputationis hujus sermo claudatur, nonne, obsecro, etiam in hoc centuplum gratiam evidentissime qui fideliter Christo deserviunt consequuntur, dum pro nomine eius a summis principibus honorantur, ac licet ipsihumanam gloriam non requirant, uenerabiles tamen etiam in persecutionum angustiis iudicibus cunctis ac potestatibus fiunt, quorum uilitas etiam mediocribus forsitan despicabilis esse potuisset uel pro obscuritate natalium uel pro condicione seruili, si in  saeculari conuersatione mansissenti autem militiam nobilitatis nemo status calumniam commouere, nemo obscuritatem generis audebit opponere: quin potius illis ipsis uilissimae condicionis obprobriis, quibus confundi et de
Abbreviated transcription (Latin):
sã ꝓfecto & utilẽ ꝑditioni suȩ iũ fac̃ abnegans dũ taxat ei iocun¬
dissimas uoluntates. quas ꝑ ꝓpħam sermo diuinꝰ frequent᷑ incu¬
sat dicens: Quia indiebꝰ ieiunii ur̃i iuenit᷑ uoluntas ur̃a Et
iterũ: Si auerteris a sabbato pedẽ tuũ facere uoluntatẽ tuã
in die scõ meo. c głificaueris eũ dũ ñ facis uias tuas: & ñ in¬
uenit᷑ uoluntas tua ut loquaris sermonẽ Cuietiã quanta
delectab̾is suꝑ dñm: & sustollã te suꝑ altitudinẽ t̾re. &e cibabo
te hereditate iacob patris tui Os enĩ dñi locutũ ẽ. Et idcirco
dñs nr̃ atq saluator. ut nob ãputandarũ uoluntatũ nr̃arũ formã
tradet: ñ ueni inqͥt facere uoluntatẽ meã s uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit me
Et iterũ Non sic̃ ego uolo: s sic̃ tu Quã uirtutẽ illi specialtt̾ exer¬

Expanded text:
riosam profecto et utilem perditioni suae uim facit, abnegans dumtaxat ei iucunriosam profecto et utilem perditioni suae uim facit, abnegans dumtaxat ei iucundissimas uoluntates, quas per prophetam sermo diuinus frequenter incusat dicens: quia in diebus ieiunii uestri inuenietur uoluntas uestra, et iterum: si auerteris a sabbato pedem tuum, facere uolunificaueris eum dum non facis uias tuas, et non inuenitur uoluntas tua, ut loquaris sermonem. cui etiam quanta delectaberis super dominum, et sustollam tesuperaltitudinemterrae, et cibabo te hereditate Iacob patris tui. os andarum voluntatum nostrarum formam traderet, Non veni, inquit, facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me . Et iterum: Non sicut ego volo, sed sicut tu . Quam virtutem illi specialiter exer
Abbreviated transcription (Latin):
entissimꝰ contestat᷑. qͥ suauis et sine dolore ẽ inegestate erit Re¬
gnũ enĩ celoꝵ: ñ desides. ñ remissi. ñ delicati. ñ teneri. s uiolenti
diripiunt. Qui gͦ hiĩ uolenti sunt: Nẽpe illi: qui ñ aliis s
dabili om̃i se p̾sentiũ rerũ uoluptate fraudantes. uoce dñica egre
gii direptores ꝓmntiant᷑. & ꝑ huiꝰcemodi rapinã regnũ celoꝵ
uolent̃ inuadunt Regnũ enĩ celoꝵ scd̾m sententiã dñi uim
patit᷑. & uolenti diripiunt illud Illi ꝓfecto st̃ laudabiles uo¬
lenti: qͥ iĩ faciunt ꝑditioni suȩ. Homo enĩ ut scriptũ ẽ illa¬
gborat sibi.& iĩ fac̃ ꝑditioni suȩ: Perditionr̃a ẽ õblectatio uitę
p̃sentis & ut exp̃ssius dicã: executio desidiorũ uoluntatũq nr̃a¬
rũ: Quas siqͥs ab anima sua subtraxerit ac mortificauerit: gło¬

Expanded text:
entissimus contestatur: Qui suavis, et sine dolore est, in egestate erit . Reentissimus contestatur: Qui suavis, et sine dolore est, in egestate erit . Regnum etenim coelorum non desides, non remissi, non delicati, non teneri, sed violenti diripiunt. Qui ergo bi violenti sunt? Nempe illi qui non aliis, sedabili omni se praesentium rerum voluptate fraudantes, voce Dgii direptores pronuntiantur et per huiuscemodi rapinam regnum caelorum uiolenter inuadunt. regnum enim caelorum secundum sententiam domini uim patitur, et uiolenti diripiunt illud. isti profecto sunt laudabiles uiolenti, qui uim faciunt perditioni suae. borat sibi et uim facit perditioni suae. perditio nostra est oblectatio uitae praesentis et ut expressius dicam exsecutio desideriorum uoluntatumque nostrarum, quas si quis ab anima sua subtraxerit ac mortificauerit, glo
Abbreviated transcription (Latin):
domosq & agros. seruosq fidelissimos absq ullo sollicitudinis
labore ẽqͥritis: qͥ uos ut ꝓpͥos dños sũmis suscipiunt. ample.¬
ctunt᷑. fouent. uenerant᷑ officiis S hoc in qu̾a sco m inisterio
merito acfiducialit̾ ꝑfruunt᷑. qͥ pͥus inseruitutẽ fr̃nitatis
se ipsos suaq om̃a uoluntaria deuotione subdiderint. Reci¬
pient enĩ scđm sententiã dñi lib̾e id qđ ipsi aliis depenđunt:
Quis qͥs aut̾ hec humilitate sincera consortibꝰ sitis ante non
detulit. qͦmͦ deferri sibi ab aliis patient̃ admittit cũ grauari se
eoꝵ obsequiis intelligat potiꝰ quã foueri. qͥ acciꝑe frm̃ magis uult
quã redieie famulatũ: Hȩc tam̃ omĩa ñcũ remissa securitate ne cũ
inerti oblectatione ꝑcipiet. s scd̾m uerbũ dñi cũ ꝑsecutionibꝰ idẽ
cũ p̾ssuris scł̃i huiꝰ acsũmis angoribꝰ passionũ: Quia sic̃ ille sapi¬

Expanded text:
domos quoque et agros, servosque fidelissimos, absque ullo sollicitudinis domos quoque et agros, servosque fidelissimos, absque ullo sollicitudinis labore conquiritis, qui vos ut proprios dominos submisse suscipiunt, amplectuntur, fovent, venerantur officiis. Sed hoc, inquam, sancti ministerio merito ac fiducialiter perfruentur, qui prius in servitutem fraternitatis semetipsos suaque omnia voluntaria devotione subdiderint. Recipient enim secundum sententiam Domini libere id quod ipsi aliis dependerunt. Qui enim haec humilitate sincera consortibus suis ante non detulerit, quomodo deferri sibi ab aliis patienter admittet, cum gravari se eorum obsequiis intelligat potius quam foveri, qui accipere mavult fratrum quam deferre famulatum? Haec tamen omnia non cum remissa securitate nec cum inerti oblectatione percipiet, sed, secundum verbum Domini, cum persecutionibus, id est, cum pressuris saeculi hujus ac summis angoribus passionum, quia sicut ille sapi
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ uł matris seu filii ꝓ xp̃i nomine caritate contẽpta. in
om̃iũ qui xp̃o deseruiunt dilectionẽ sincerissima transit ꝓ uno
scilicet tot inueniens patres fr̃sq feruenti ore ac p̾stantiore sibi
affectione deutinctos Multiplicata etiã dornoꝵ atq agroꝵ posses.¬
sione ditabit᷑: qͥs qͥs una domo ꝓxp̃i dilectione reiecta innuime¬
ra monasterioꝵ habitacula tãquã ꝓpͥa possidebit: inquaeũq
orbis partes uelut in suȩ domꝰ iura succedens Quomͦ enĩ ñ
centuplũ: & si dñi nr̃i sententię suꝑ adici aliqͥd fas ẽ plusquã
centuplũ recipit. qui decẽ uł uiginti seruoꝵ ministeria infida
ox coactitia derelinquens. tot in genuoꝵ ac nobiliũ spontaneȩ
fulcit᷑ obsequio Qd̾ ita ẽẽ etiã ur̃is exꝑimtis ꝓbare potiustis.
di partẽ fueritis ingressi. patres. matres. fr̃sq inpumeros

Expanded text:
unius uel matris seu filii pro Christi nomine caritate contempta in unius uel matris seu filii pro Christi nomine caritate contempta in omnium qui Christo deseruiunt dilectionem sincerissimam transit, pro uno scilicet tot incipiens habere patres fratresque, feruentiore ac praestantiore sibi affectione deuinctos. multiplicata etiam domorum atque agrorum possessione ditabitur, quisque una domo pro Christi dilectione reiecta innumera monasteriorum habitacula tamquam propria po?sidebit, in quacumque orbis parte uelut in suae domus iure succedens. quomodo enim non centuplum et si domini nostri sententiae superadici aliquid fas est plus quam centuplum recipit, qui decem uel uiginti seruorum ministeria infida et coacticia derelinquens tot ingenuorum ac nobilium spontaneo fulcitur obsequio? quod ita esse etiam uestris experimentis probare potuistis, di partem fueritis ingressi, patres, matres, fratresque innumeros,
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicata iocunditas approbabit. Centenariꝰ enĩ numerꝰ: de si¬
nistra transfert᷑ ad dext̾am: Et licet eandẽ insupputatione digitoꝵ
figurã tenere uideat᷑. nimiũ tam̃ qͣntitatis magnitudine suꝑerescte
Fiet enĩ. ut qͥ hedi formã gerere uidebam. in leua: oius meritũ
trans lati consequam᷑ ad dext̾am: Hunc ad qͣntitat̾e earũ rerũ quaᷤ
ꝓcontentu mundialiũ cõmodoꝵ. nob̃ in hoc scło xp̃c restituet
transeamꝰ: p̃cipue scđ̾m euangłiũ marci. ita dicentis Demo
ẽ qͥ reliꝰqͥt domũ. aut fr̃s. aut sorores. aut patrẽ. aut matrẽ.
aut filios. aut agros ꝓpt̾ me. & ꝓpt̾ e euangłiũ: qͥ ñ accipiat
centies tantũ. nc̃ inte̾pore hoc domꝰ &. fr̃s & sorores.& matrẽ ce
filios cẜ agros. cũ ꝑ secutionibꝰ. & in scło futuro uitam eternam
Centuplũ nãq fr̃m parentũue recipiet quantitatẽ. qͥs qͥs patris

Expanded text:
multiplicata iucunditas adprobabit. centenarius enim numerus de simultiplicata iucunditas adprobabit. centenarius enim numerus de sinistra transfertur ad dexteram, et licet eandem in supputatione digitorum figuram tenere uideatur, nimium tamen quantitatis magnitudine supercrescit. fiet enim ut qui haedi formam gerere uidebamur in laeua. ouis meritum translati consequamur ad dexteram. nunc ad quantitatem earum rerum, quas pro contemptu mundialium commodorum nobis in hoc saeculo Christus restituit, transeamus, praecipue secundum euangelium Marci ita dicentis: nemo est qui reliquit domum aut fratres aut sorores aut matrem aut filios aut age hoc domos et fratres et sorores et matres et filios et agros cum persecutionibus, et in futuro saeculo uitam aeternam. centuplam namque fratrum parentumue recipiet quanti- _tatem, quisque patris
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatũ atq affectiũ t̾renoꝵ sp̃uale gaudiũ o p̃ciosissi me
caritatis iocunditas reẽpensat᷑: etiam si ipse sit numerus.
centuplo tam̃ hȩc maior atq p̾clarior ẽ Et ut hoc euidentiꝰ
crebra repetitione reddat᷑ ⁊uxorẽ antea in passione fragilis
desidiĩ possidebã: hanc eandẽ in honore scĩficationis & uera
xp̃i dilectione possideo Una ẽ mulier. s centuplũ creuit me.
ritũ caritatis. Si aut̃ ꝓire ac furoris ꝑturbatione iuge̾ pati¬
entiȩ lenitatẽ. ꝓ labore ꝓsollicitudinis ac distentionis. secu¬
ritatis qͥetẽ. ꝓ infructuosa scłi huiꝰ pęnaliq tristitia salutaris
appendis ub̾tate: retributionẽ in horũ affectuũ cõmutationẽ.
centupli ꝑ uidebis Et si umꝰ cuiꝰq uitiĩ breui aclubricȩ uoluptati.
contrariarũ uirtutũ merita conferant᷑: centuplo hȩc ẽẽ melicra

Expanded text:
luptatum atque affectuum terrenorum, spiritale gaudium et pretiosissimae luptatum atque affectuum terrenorum, spiritale gaudium et pretiosissimae charitatis jucunditas repensatur, etiamsi ipse sit numerus, centuplo tamen haec major atque praeclarior est. Et ut hoc evidentius crebra repetitione reddatur, uxorem antea in passione fragilis desiderii possidebam; hanc eamdem in honore sanctificationis et vera Christi dilectione possideo. Una est mulier, sed centuplum ritum caritatis. si autem et pro irae ac furoris perturbatione iugem patientiae lenitatem, pro sollicitudinis ac distentionis angore securitatis quietem, pro infructuosa saeculi huius poenalique tristitia salutaris adpenderis ubertatem, retributionem in horum affectuum commutatione centuplam peruidebis. et si uniuscuiusque uitii breui ac lubricae uoluptati contrariarum uirtutum merita conferantur, centuplo haec esse meliora
Abbreviated transcription (Latin):
muniꝰ agri ac domꝰ possessione qͥs habuit. centuplo maiore¬
diuitiarũ gaudio ꝑfruet᷑: qui in adoptionẽ transiens filioꝵ
dĩ. uniuersa quȩ et̾ni sunt patris. ut ꝓpͥa possidebit.& affectu
atq uirtute ad imitationẽ ueri illiꝰ filii ꝓclamabit: Omĩa quę
habet pat̾ mea sunt Deciã cũ illa penali distentionis ac sollici.¬
tudinis cura. s securus ac letꝰ uelut in ꝓpriis. ubiq succedit
audiens cotidie sibimet ab apło p̃dicari Om̃ia eñ ura st̃. siue
mundꝰ. siue p̾sentia. siue futura Et asalomone. Fidelis iuri
totꝰ mundꝰ diuitiarũ Hanc gͦ c̃stat centupli retributionẽ. in ma¬
gnitudine meriti.: & indiscretione tã in comꝑabilis qualitatis
exp̃ssã. Deq enĩ si ꝓ eris aut ferri aut ulioris cuiquã me¬
talli certo ponde. tantũdẽ pondis auri qͥspiã reddidisset:

Expanded text:
in unius agri ac domin unius agri ac domdivitiarum gaudio perfruetur, qui in adoptionem transiens filiorum Dei, universa quae aeterni sunt Patris, ut propria possidebit, et affectu atque virtute ad imitationem veri illius Filii proclamabit: Omnia quae habet Pater, mea sunt : nec jam cum illa poenali distentionis ac sollicitudinis cura, sed securus ac laetus velut in propriis ubique succedet, audiens quotidie sibimet ab Apostolo praedicari, Omnia vestra sunt, sive mundus, sive praesentia, sive futura . Et a Salomone: Fidelis viri totus mundus divitiarum . Habes ergo istam centupli retributionem, in magnitudine meriti et in discretione tam incomparabilis qualitatis expressam. Neque enim si pro aeris, aut ferri, aut vilioris cujusquam metalli certo pondere, tantumdem ponderis, sed auri quispiam reddidisset,
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ ꝓpositi sui qͥ ei sp̃uali gliitino colligant᷑: centuplo gratiorẽ
etiã inhac uita reciꝑe caritatẽ Hanc siquidẽ quã int̾ paren¬
tes ac filios atq germanos. coniuiges ac ꝓpinqͦs. siue societas
copule seu consangumitatis necessitudo coniungit. satis breuẽ
ẽẽ constat ac fragilẽ:. Beniq etiã boni ac pii cũ ad oleuerint
filiĩ. a parentũ domibꝰ ñ nũquã acsubstantũs excludunt᷑. Cõ-¬
munio quoq consortii conuigalis: int̾dũ etiã honesta causa
int̾ueniente diuellit᷑ Erm̃ dirimit caritatẽ contentiosa duusio
Monachi soli ꝑpetuã coniunctionis retinent unitate atq in¬
centuplũ hec dulcior atq sublimior ẽ Recipiet᷑ sane etiã de
continentia coniugali maior centuplo suauitas: ab illa quȩ eis
inucẽ ꝑ cõmixtionẽ sexuũ p̃bebat᷑. c lȩticia quoq illa quã

Expanded text:
tibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligantur, centuplo gratiorem tibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligantur, centuplo gratiorem etiam in hac vita recipere charitatem. Hanc siquidem quam inter parentes ac filios atque germanos, conjuges vel propinquos, sive societas copulae seu consanguinitatis necessitudo conjungit, satis brevem esse constat ac fragilem. Denique etiam boni ac pii cum adoleverint filii, a parentum domibus nonnumquam ac substantiis excluduntur, communio quoque consortii conjugalis interdum etiam honesta causa interveniente divellitur, fratrum dirimit charitatem contentiosa divisio. Monachi soli perpetuae conjunctionis retinent unitatem, atque incentuplo haec dulcior atque sublimior est. recipietur sane etiam de continentia coniugali maior centuplo suauitas ab illa, quae eis inuicem per conmixtionem sexuum praebebatur. pro laetitia quoque illa, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtatis nr̃e requiẽ edacibꝰ diuitũ tristitũs ac ꝑugilibꝰ curis.
in quibꝰ ñ absq sũmo uitȩ ꝑiculo diebꝰ ac noctibꝰ consumunt̃.
suauissimũ iugũ xp̃i onꝰq leuissimũ facillime comꝓbabis. Pinde
etiam illa retribittio p̾mioꝵ qua ꝑfectȩ renuntiantibꝰ in hac uita
centuplũ dñs reꝓmisit dicens Ꝙx om̃is qͥ reliquerit domũ
aut fr̃s. aut sorores. aut patr̃e. aut matrẽ. aut upxorẽ. aut
filios. aut agros. ꝓpt̾ nom̃ meũ. centuplũ accipiet in p̃senti.
os uitã ȩt̾nam possidebit: recte atq uerissime eodẽ sensu absq
ulla fidei ꝑtͣbatione suscipit᷑ Multi enĩ occasionẽ huiꝰ senten¬
tiȩ nacti. erasso intellectu hȩc in illo mille annoꝵ tempore
carnalit̾ scĩs restituenda confirme̾nt: cũ utiq illud scłm qđ pꝰ¬
resurrectionẽ futurũ dicunt p̃sens intelligi ñ posse fateant᷑

Expanded text:
pertatis nostrae requiem edacibus divitum tristitiis ac pervigilibus curis, pertatis nostrae requiem edacibus divitum tristitiis ac pervigilibus curis, in quibus non absque summo vitae periculo diebus ac noctibus consumuntur, suauissimum iugum Christi onusque leuissimum facillime conprobabis. Proinde etiam illa retributio praemiorum, qua perfecte renuntiantibus in hac uita centuplum dominus repromisit dicens: et omnis qui reliquit domum uel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxorem aut filios aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet in praesenti et uitam aeternam possidebit, recte atque uerissime eodem sensu absque ulla fidei perturbatione suscipitur. multi enim occasionem huius sententiae adepti crasso intellectu haec in illo mille annorum tempore carnaliter sanctis restituenda confirmant, cum utique illud seantur
Abbreviated transcription (Latin):
leue ẽ. Hab o gͦ refrigeriũ uia dñi si scđ̾m legẽ ipsiꝰ teneat᷑ S
nos sumꝰ qͥ dolores nob̾ atq torm̃ta t᷑bulentis distentionibꝰ ꝓcu¬
ramꝰ: dũ malumꝰ uias scł̃i huiꝰ prauas atq ꝑuersas etiã cũ sũmo
discerimine ac difficultate sectari Cũ uͦ hoc mͦ graue ac durũ nob̾
iugũ dm̃ fecerimꝰ: blasphemo iã sp̃u uł de ipsiꝰ uigi uł de:xp̃i qͥ
illud imponit duritia atq asꝑitate causam᷑ scd̾m illud Insipien-¬
tia uiri corrũpit uias eiꝰ. dm̃ aut̃ causat᷑ corde suo Et scđ̾m
aggeũ ꝓpħam cũ dixerimꝰ quia uia dñi ñ dirigit: nonne c̃grue
nob̾ respondet᷑ adño nũqͥd uia mea ñ dirigit. nonne magis uię
ur̃ę sunt praue: Et reuera si cõparare uolueris splendentẽ
uirginitatis florẽ. & suaue olentẽ castimoniȩ puritatẽ. tetris
ac fecidis libidinũ uolutabris. qͥetẽ securitatẽq monachorũ
ꝑiculis & erũmns quibꝰ mundi huiꝰ homines implicant᷑. pau¬

Expanded text:
leue est habet ergo refrigerium uia domini, si secundum legem ipsius teneatur. sed nos sumus qui dolores nobis atque tormenta turbulentis distentionibus procuramus, dum malumus uias saeculi huius prauas atque peruersas etiam cum summo discrimine ac difficultate sectari. cam uero hoc modo graue \' ac durum nobis iugum domini fecerimus, blasphemo iam spiritu uel de ipsius iugi uel de Christi qui illud inponit duritia atque asperitate causamur secundum illud: insipientia uiri corrumpit uias eius, deum autem cansatur cordesuo, et secnndum Aggaeum prophetam cum dixerimus quinobis a Domino: Numquid via mea non dirigit? Nonne magis viae vestrae sunt pravae ? Et revera si comparare volueris splendentem virginitatis florem et suave olentem castimoniae puritatem tetris ac fetidis libidinum volutabris, quietem securitatemque monachorum periculis et aerumnis quibus mundi hujus homines implicantur, pau
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solu monachis: s etiam om̃ibꝰ xp̃ianis generalit̾ re-¬
ꝓmittit: nimiũ nob uidet᷑ obscura Cũ enĩ cunctos qui
euuangłio credunt a iugo & dñatione peccati lib̾os atq
alienos ẽẽ ꝓnuntiet: quomͦ pene in om̃ibꝰ baptiratis uiget
dñatio peccati scđm sententiã dñi qui ait. ꝯiñis qui facit

Expanded text:
non solum monachis, sed etiam omnibus Christianis generaliter repromittit, nimium nobis uidetur obscura. cum enim cunctos qui euangelio credunt a iugo et dominatione peccati liberos atque alienos esse pronuntiet, quomodo paene in omnibus baptizatis uiget dominatio peccatorum secundum sententiam domini qua ait: omnis qui facit
Abbreviated transcription (Latin):
heliã &e heliseũ. nr̃isq tempr̃ibꝰ beatũ antoniũ. aliosq eiꝰdẽ
ꝓpositi sectatores: familiarissime dõ ꝑsilentiũ & solitudinis

Expanded text:
Heliam et Helisaeum nostrisque temporibus beatum Antonium aliosque eiusdem Heliam et Helisaeum nostrisque temporibus beatum Antonium aliosque eiusdem propositi sectatores familiarissime deo per silentium solitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qͥuerit Sciendũ tam̃ duplici nobis laboris intentione sudan¬
Añ: tam in expellendis uitiis: quã inuirtutibꝰ ad quirendis:
Et hoc ñ nr̃a capimꝰ coniectura: s illiꝰ sententia ꝑ docem᷑: qui
solus opificii sui iures racionẽq cognoscit Ecce inquit con-¬
stitui te hodie suꝑ gentes o suꝑ regna: ut euellas. &. destruaᷤ
ce disꝑdas. & dissipes. ce edifices & plantes. In expulsione
enim noxiarũ rerũ. quatuor eẽ necessaria designauit: id
ẽ euellere: destruere: disꝑdere: dissipare: Inꝑficiendis uͦ
uirtutibꝰ. & his quȩ adiusticiã ꝑtinent ad quirendis: ȩdifica¬
re tantũmꝰ atq plantare Unde liquido patet. difficiliꝰ con¬
uelli atq eradicari inolitas corpori atq animȩ passiones.
studiaq diuidit᷑. Quidã enim sũma intentionis suȩ erga
heremi secreta. & cordis constituunt puritatẽ: ut inp̾teritis

Expanded text:
non quiuerit. sciendum tamen duplici nobis laboris intentione sudanon quiuerit. sciendum tamen duplici nobis laboris intentione sudandum in expellendis uitiis quam in uirtutibus adquirendis. et hoc non nostra capimus coniectura, sed illius sententia perdocemur qui solus opificii sui uires rationemque cognoscit. ecce, inquit, constitui te hodie super gentes et super regna, ut euellas, et destruas, et disperdas, et dissipes, et aedifices, et plantes. in expulsione enim noxiarum rerum quattuor esse necessaria designauit. id est euellere, destruere, disperdere, dissipare, in perficiendis uero uirtutibus et his quae ad iustitiam pertinent adquirendis aedificare tantummodo atque plantare. unde liquido patet difficilius conuelli atque eradicari inolitas corporis atque animae passiones studiaque diuiditur. quidam enim summam intentionis suae erga heremi secreta et cordis constituunt puritatem, ut in praeteritis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ declinat Sp̃s namq dĩ eifugiet fictũ: nec habitabit in
corpore subdito peccatis Hȩc aut̃ actualis ꝑfectio. duplici
& curationis ratio cognoscat᷑ Scd̾s: ut ita discernat᷑ ordo
uirtutũ: earũq ꝑfectione mens nr̃a formet᷑: ut illis ñ iam
uelut coacta & quasi uiolento imꝑio subiecta famuletur.⁊
s tãqua naturali bono delectet᷑ atq pascat᷑: & arduã illã
atq angustã uiã. cũ oblectatione conscendat Quo enĩ mͦ.
uł uirtutũ rationẽ qui sods mactuali disciplina gradus ẽ
uł rerũ sp̃uadiũ &e cęlestiũ sacram̃ta quȩ intheorię gradu
sublimiore consistunt. ualebit attingere: qui naturã uitioꝵ
suoꝵ nec potuit intelligere: nec enisus ẽ extirpare : Con¬
sequent᷑ enim ꝓnunciabit᷑. ꝓgredi ad excelsiora non posse
qui ñ euicerit planiora Multoq minꝰ ea quȩ sunt exirin¬
secus app̃hendet: qͥsqͥs intelligere ea quȩ sibi sunt inserta

Expanded text:
t fictum, nec habitat in corpore subdito peccatis. Haec autem actualis perfectio duplici tiorum et curationis ratio cognoscatur. secundus, ut ita discernatur ordo uirtutum earumque perfectione mens nostra formetur, ut illis iam non uelut coacta et quasi uiolento imperio subiecta famuletur, sed tamquam naturali bono delectetur atque pascatur et arduam illam atque angustam uiam cum oblectatione conscendat. quo enim modo uel uirtutum rationem, qui secundus in actuali disciplina gradus est, uel rerum spiritalium et caelestium sacramenta, quae in theoriae gradu sublimiore consistunt, ualebit adtingere, qui naturam uitiorum suorum nec potuit intellegere nec enisus est exstirpare? \' consequenter enim pronuntiabitur progredi ad excelsiora non poese qui non euicerit planiora, multoque minus ea quae sunt extrinsecus adprehendet, quisque intellegere ea quae sibi sunt inserta
Abbreviated transcription (Latin):
oportts nescimꝰ Propositũ namq dĩ quo ñ obhoc homineni
fecerat ut ꝑ iros .s ut inꝑpetuũ uiuer&: mance ĩmobile. Cui
beniguitas cũ bone uoluntatis in nob quantulã cũꝙ senitilla
emi cuisse ꝑspexerit: uł quã ipse tã quã de dura silice nr̃i cordis
extudit. confouet eã ce exsuscitat: suaq inspiratione confortat.
uolens om̃s homines saluos fieri. & ad agnationẽ ueritatis ue.¬
nire Quia ñ ẽ inquit uoluntas ante patrẽ ur̃m qui incelis ẽ.

Expanded text:
oportet nescimus. Propositum namque dei, quo non ob hoc hominem fecerat ut periret, sed ut in perpetuum uiueret, manet inmobile. cuins benignitas cum bonae uoluntatis in nobis quantulamcumque scintillam emicuisse perspexerit uel quam ipse tamquam de dura silice nostri cordis eicnderit, confouet eam et exsuscitat suaque inspiratione confortat, uolens omnes homines saluos fieri et ad agnitionem ueritatis uenire, quia non est, inquit, uoluntas ante patr
Abbreviated transcription (Latin):
Ias igitur p̾dictas orationes. hoc modo incipiunt atq con¬
sũmant: ut finito psalmo. ñ stati ad incuruationẽ gẽnuũ

Expanded text:
as igitur praedictas orationes hoc modo incipiunt atque consummant, ut finito psalmo non statim ad incuruationem genuu
Abbreviated transcription (Latin):
satis fecisse peccatis: cũ ipsi motꝰ atq affectꝰ ꝑ quos
penitenda cõmisimꝰ fuerint de cordibꝰ nr̃is amputati. Qđ
tam̃ nullus obtinere. seposse credat: qui ñ pͥus ipsas causas
atq materias ꝓ quibꝰ in illa collapsus ẽ erimina. om̃i sp̃s
feruore succidit. Ut uerbi gr̃a. si infornicationẽ uł ad ulterii
ꝑniciosa feminarũ familiaritate collapsus ẽ sũma festina¬
tione etiam ipsũ earũ deuit& aspectũ. Aut si certe ꝑ abun¬
dantiã uini epularũq succensus. Nimietate. illicitã ciborũ

Expanded text:
atisfecisse peccatis, cum ipsi motus atque affectus per quos poenitenda commisimus fuerint de nostris cordibus amputati. Quod tamen nullus obtinere posse se credat, qui non prius ipsas causas atque materias pro quibus in illa collapsus est crimina omni spiritus fervore succiderit; ut, verbi gratia, si in fornicationem vel adulterium perniciosa feminarum familiaritate collapsus est, summa festinatione etiam ipsum earum devitet aspectum; aut certe, si per abundantiam vini epularumque est nimietate suc
Abbreviated transcription (Latin):
m gͦ si dixerimus hos motus acreatore insertos nobis.
ex eo culpabilis ille uidebitur. si nequit̾ his abiisi malu¬
erimus eos ad noxia potiꝰ ministeria detorquere: & ueli-¬
mus ꝓ infructuosis & scłaribꝰ lucris. non ꝓsalutari pęni¬
tentia & uitioꝵ correctione tristari: uł certe si ñ nob̃ met¬
Uelut si ferrũ quis adnecessarium & utile ministerium
contribitũ. adnecẽ uoluerit insontiũ retorquere: ñ ex hoc
infamabit materiȩ conditorem: si qđ illȩ adusũ bene uiuen-¬
di aptũ ac necessariũ p̾stitit. iste hoc usus ẽ adnocendũ

Expanded text:
go si dixerimus hos motus a Creatore insertos nobis, ex eo culpabilis ille videbitur, si nequiter his abusi maluerimus eos ad noxia potius ministeria detorquere, et velimus pro infructuosis et saecularibus lucris, non pro salutari poenitentia, et vitiorum correctione tristari: vel certe si non nobismetascamur. Nam si ferrum quis ad necessarium et utile ministerium contributum, ad necem voluerit insontium retorquere, non ex hoc infamabit materiae conditorem, si quod ille ad usum bene vivendi aptum, ac necessarium praestitit, iste hoc usus est ad nocendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ea temporalem consequeret᷑ ipse mercedẽ: ñ ut dñs sic̃
seriptũ ẽ: ueniens reciꝑos qđ suũẽ cũ usura:
uabꝰ aut̃ ex causis. in efficacẽ sp̃ualiũ rerũ constat eẽ do¬
ctrmã. Nam aut ille qui docy. in exꝑta com̃dans. ua¬
no uerboꝵ sono instruere nitit᷑ auditorem: aut certe ne.¬
quã auitiis refertꝰ auditor salutarẽ spũalis turi scãmq
doctrinã obdurato corde ñ recipit: de quibꝰ dr̃ ꝑ ꝓpħam Ex¬

Expanded text:
ex ea temporalem consequeretur ipse mercedem, non ut dominus, sicut ex ea temporalem consequeretur ipse mercedem, non ut dominus, sicut scriptum est, ueniens reciperet quod suum est cum usura. Duabus autem ex causis inefficacem spiritalium rerum constat esse doctrinam. nam aut ille qui docet inexperta conmendans uano uerborum sono instruere nititur auditorem, aut certe nequam ac uitiis refertus auditor salutarem spiritalis uiri sanctamque doctrinam obdurato corde non recipit: de quibus dicitur