comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mandauit : Postea uero non
cessabat famulusdĩ prędicans
uerbum dñi. & regnum eius pro¬
mittens: Quosdam deerrore
gentilitatis aduiam ueram reuo
cabat .: Quosdam deuanauita
ad sobrietatem mentis: Audiens
uero turba concurrebat ad eum.
unanimiter credentes &dicentes
Etille gaudens omnes suscipiebat
faciens xp̃ianos. & baptiganscos
docebat dicens Confortamini.
etfideliter agite filii. in eum cui
credidistis. &ipseerit uester ad¬
iutor in omnib: & maiora quam
speratis uobis pręstabit. Haec
eo agente. nuntiatur duci &re
pletus ira dicebat. Vtquid hu¬
mane egicumeo. & non interfeci
cum. Non ei inquit parcam. Et
dedit in eum sententiam.⁊ Cyrillũ
quem deigne liberatum. iustitia
uiuere non permittt. Sladio per¬
cuti iussit⁊ Et illegaudens per¬
cussus tradidit spm̃:¬

Expanded text:
mandauit.| Post haec uero non mandauit.| Post haec uero non cessabat famulus dei praedi| cans uerbum domini . et regnum eius+ promittens . quos| dam de errore gentiletatis ad ueam ueram reuo| cabat . quosdam de uana uita ad subrietatem| mentes. Audiens uero turba concurrebat ad eum .| unianimiter credentes et dicentes. et ille gaudens omnes suscipiebat .| faciens christianos . et baptizans eos docebat dicens.| Confortamini et uiriliter agite filii in eum cui| crededistis . et ipsi erit uester adiutor in omnibus .| et maiora quam speratis uobis praestauit.| Haec eo agente nunciatur duci . et repletus ira| dicebat. Vt quid humanae eget cum eo . et non in| terfice eum . non ei inquid+ parcam . et dedit in eum| sentenciam. Chirillum quem de igne liberatum .| iusticia uiuere non permittet gladio percuti| iussi. Et ille gaudens percussit tradedit sp
Abbreviated transcription (Latin):
Consule senectuti tue sacrifica.
Cyrillus respondit: Tunc mihi con¬
sules. siin conspectuomnium hora
impendar.: Et cum multum cer¬
tarentur. Et dediuinis scripturis
opprimeret ducem. ut nec respon¬
deretei. Etuidens omnempo¬
pulum ad eius doctrinam fuisse
conuersum: Repletus ira. de¬
dit in eum sententiam. Cyrillũ
delgrum senem. &uic inũmorti.
rillus gaudens &psallens ibat.
Succenso autemigne. in medio po¬
nitur.: Etium arsissent omnia
ligna etessetcinis. spectantibus
religiosis uiris utossaeius collige¬
rent . In uenitur superpauimen¬
tum sedens. extensis manibus
ad caelum: Atuero uidentes
signum. quod dñs in cum osten
derat. mirabantur. stupentes
quod sic intactus eẽt abigne:
Haec autem omnia unusdñs ope¬
rabatur. qui sciebat iterum per
eum. multos aberrore conuerti
addñm ⁊ Nuntiantur hȩcduci.
sit. Etuidens eum sanã. laudans
dm̃ xp̃ianorum. ad suacum redire

Expanded text:
Consule senectutae tuae . sacrifica. Consule senectutae tuae . sacrifica. Chyrillus| Respondit. tunc mihi+ consules si in conspectu omnium horum+| inpendar. Et com multum certarentur . et de diui| nis scriptures+ . opprimerit ducem . ut nec responderit| +ei . et uidens omnem populum ad eius doctrinam| fuisse conuersum. Repletus ira . dedit  in eum senten| ciam. Chyrillum delerum senem . et uecinum morti rillus gaudens . et psallens| ibat. Succenso autem igne . in medio ponetur et cum| arsissent omnia ligna . et esset cinis . expectantibus| relegiosis uiris . ut ossa eius collegerent. Inuenitur| super pauimentum sedens . extensis manibus ad ce| lum At uero uidentes signum . quod dominus in eum osten| derat . mirabantur stupentes . quod sic intactus| esset ab igne. Haec autem omnia unus dominus opera| batur . qui sciebat iterum per eum multos ab errore| conuerti ad dominum. Nunciantur haec duci. sit et uidens sanum . laudans| christianorum . ad sua eum redire
Abbreviated transcription (Latin):
CS CYRILLUS EP̃S
non in cognitus ȩgyptus.
cuius fides apud dm̃
et homines probata
est.: Ad prehensus
ergo alucio duce. sa¬
crificare cogebatur:
Hic namque puertum esset. cres¬
cebat in actus bonos.: Etubi au¬
diebat famulosdi. relicts paren¬
tibus ipse sesotiabat: ut audito uer¬
bo dñi. corroboraretur infide:
Cum que uenisset adlegitimam eta¬
tem. factus ep̃s. crescebatin uerbo
annorum circites. L. Etcumẽẽt
annorum . Lxxxii et benedocuis¬
set populum sibi creditum. mul¬
ctos aberrore conuerat. aduera
etreligiosam fidem: Ad prehen¬
sus aduce conpellebatur sacri
tis resistens dicebat: Sacrificans
dus & non dõ eradicabitur. Dux
dixit. Sacrifica sene̾s prȩsta
ȩtatituȩ: Cyrillus respondit
Non sum senex. nec persuades mihi
hoc ⁊ Duxdixit. Audiote pru¬
dentem uirum & doctumẽs: Con¬
uerteergo. & sacrifica ut salueris :
Respondit: Sic sum prudens et
doctus. ut non aliis prȩdicans. ipse
reprobus inueniar:: Duxdixit.

Expanded text:
s chyrillus episcopus non incognitus aegyptiis .| cuius fides apud deum et homines probata| est. Adpraehensus ergo a lucio duce sacri| ficare cogebatur Hic namque puer cum esset .| crescebat in acto . bonus et ubi audiebat famolos| dei relictis parentibus . ipsis resociabat. Vt audito| uerbo domini corroboraretur in fide Cumque uenis| set ad legitemam aetatem . factus episcopus . crescebat| in uerbo annorum circiter .L. Et cum| esset annorum .LXXI. et bene docuisset populum| sibi creditos multos ab errore conuertit ad ueram| et relegiosam fidem adprehensus+ a duce conpel| lebatur sacriftis resistens . dice| bat sacrificans diis et non deo . eradicabitur.| Dux dixit sacrifica senex . praesta aetati tuae| Chyrillus respondit. Non sum senex . nec persua| dis mihi hoc. Dux dixit. Audio te prudentem ue| rum et doctum esse. Conuertere ergo . et sacrifica| ut salueris. Respondit sic sum prudens et doctus . ut non| aliis praedicans . ipse reprobus inueniar. Dux dixit|
Abbreviated transcription (Latin):
sabit: Nam in modicum tem:¬
pus postuisionem reuelatam de
multitudine hostium quicũ do¬
donͤ domestico ad necem scĩ lan¬
berti fuerunt. pauci exeis in fra
annum remanserunt. nam & ip¬
si pronihilo reputati manentes
sinc sensu. &absque memoria
propter exemplum amarissimũ¬
uita fuit eis concessa ad tempus:
Martre xp̃i sc̃s lanbertus inper¬
petuo coronatur triumphat cum
xp̃o postpalmam uictoriae insinu
habra hae receptus exultat cum cunc
illud narrare credimus quod nuper¬
rime postannum apparuit: sc̃s lande¬
bertus peruisionem uidam adsis¬
tens precepit ut sine aliquo contami¬
natione corpusculum suum adleodi¬
Ore ducerent. Etiam permultis mo

Expanded text:
savit? Nam in modicum temsavit? Nam in modicum tempus post visionem revelata de multitudinem hostium, que cum Dodono domestico ad necem sancti Landiberti fuerunt, pauci ex eos infra annum remanserunt; nam et ipsi pro nihilo reputati, manentes sine sensum et absque memoria, propter exemplum amarissimvita fuit eis concessa ad tempus. Martyr Christi sanctus Landibertus in perpetuo coronatus triumphat cum Christo post palmam victoriae; in sinu Habraae receptus, exultat cum cunctillud narrare credimus, quod nuperrime post annis apparuit sanctus Landibertus per visione m ad cuidam; adsistens precepit, ut sine aliquo cunctamine corpuscolum suum ad Leodio remearent. Et iam per multis mo
Abbreviated transcription (Latin):
iecta infelicem &pes ⁊simam uitam.
finiuit presentem: Posttanta põ¬
pa sacculi in profundum infernitru¬
sus cruciatur sine fine. Alii quorũ
non est numerus conpꝰtandus prox¬
imi consanguinei quubidem fuerant
in inuicem gladii sunt interempti
Ille qui propriis manib pupunxit
eum agermanosuo crudeliter in¬
terfectus in infernum funditus ma¬
net allatus: Alii ad aemonibus
uexati ullulantes & diuersa genera
uocum eiulantes sci dĩ nomen for¬
midantes & clamantes perdiuersa
opera. & deformissima facientes quȩ
humana natura contremescit audi¬
re : quanta &qualia pessima & turpis¬
sima atque crudelissima soporati
dȩmones. in corpora eorum usque
infinem uitȩ ipsorum ⁊ & sic prȩdicti
funestis promenitis soluuntur in in¬
feris.: Ouid etiam amplius de
his miserrimis & de infelice &amanis¬
sima eorum morte narrare que amus:
quia si persingula quȩ gestasunt e¬
orum detrimenta enodire uoluen¬
mus Dies ante quam sermo ces¬

Expanded text:
iecta, infelicem et pessimam vitam iecta, infelicem et pessimam vitam finivit praesentem. Post tanta pompa seculi in profundum inferni trusus, cruciat sine fine. Alii, cuius non est numerus compotandus, proximi consanguinii, qui ibidem fuerant, in invicem gladiis sunt interempti. Illi, qui propriis manibus popunxit eum, ad germanum suum crudeliter interfectus, in inferno funditus manet vallatus. Alii a demonibus vexati, ullulantes et diversa genera vocum heiulantes , sancti Dei nomine formitantes et clamantes, perversas operas et deformissimas facientes, quem humana natura contremiscit audire, quanta et qualia pessima et turpissima adque crudelissima sunt operati demones in corpora eorum usque in finem vitae ipsorum, et sic praeducti funestis pro meritis solvuntur in inferis. Quid etiam amplius de his miserissimis et de infelice et amarissima eorum morte narrare queamus, quia, si per singula quae gesta sunt eorum detrimenta enotare voluerimus, dies antequam sermo ces
Abbreviated transcription (Latin):
recepit testimonium. basilica in
eius nomine est constructa &
al siduo ueneranda. &iam fide¬
les & deuoti dͣtimentes conpo¬
suerunt lectum & fabre arte or¬
dinauerunt illũ. & sic posuerunt¬
eum in loco ubi iacelatus fuerat pon¬
tifex. Ibi dñs magna & absque nu¬
mero mirabilia operatus est cotidie:
Postanni curriculum expletum.
apparuit sc̃s uir landebertus in ui¬
sione nocturna ad thesaurarium¬
nomine amalgisl. Quiolim in¬
dexfuerat Dementum: cumeo
loqui coepit causam aduentus ei
diligenter interrogare. Atille
ccit: Fuimus uisitare romam. &
exinde reuersi solliatis ułus a¬
micum nostrum dodonem &so¬
cios cius.: Tem pus est ut debitũ
exsoluant iustum & dignum. nã
recipiant merita quod in nos im¬
pie gesserunt: Uisione ab lata con¬
festim uerba huius modi opera s̃
secuta: Etiamdo do qui primus
& princeps necem antestiti cucur¬
rit ultione diuin percussus. om¬
nia infra archana reposita per
ossuum putre facta & fetida pro¬

Expanded text:
recepit, testimonium basilica in recepit, testimonium basilica in eius nomine est constructa et adsiduo veneranda. Et iam fidet devoti Dei timentes conposuerunt lectum et fabre artem ordinaverunt illud, et sic eum posuerunt in loco ubi iaculatus fuerat pontifex; ibi Dominus magna et absque numerum mirabilia operatus est cotidiae. 24. Post anni circuli expleto apparuit sanctus vir Landibertus in visione nocturna ad tensaurarinomen Amalgislo, qui olim. iudex eius fuerat; climento cum eo loquere cepit, causam adventum eius diligenter interrogare. At illi ait: 'Fuimus visitare Romam, et exinde reversi, soliciti sumus amicum nostrum Dodono et socios eius. Tempus est, ut debitum exsolvant, iusta et digna recipiant mereta, quod in nos impii gesserunt'. Visionem ablata, confestim verba huiusmodi opera sunt secuta. Et iam Dodo, qui primus et princeps necem antestite currit, ultione divina percussus, omnia infra arcana reposita per os suum putrifacta et fetida pro
Abbreviated transcription (Latin):
recepto sanus Demumsadip¬
sum locũ non discessit seruire:
ex quo auditu cȩperunt homines
scm̃di debꝰta admiratione de
die indiem iugiter exhibere &
cum magnadiligentia locum
illum uenerari. &iam cumbasili¬
cam populus ibidem cepisset fun¬
dare: Audita mirabilia per
uniuersam terrã quȩ dñs proser¬
uo suo dignatus est ostendere
omnis populus laudes dabat
dñ o: In illis diebus erat uirgo
nomine. oda. caeca. Cum intellex¬
isset signa & uirtutes dĩ manifes¬
tas. cum magna fide coepit
iter carpere ad sc̃m locũ: Cum
ad propinquas set & quicum ea
erant oculis illum cernerent in¬
dicauerunt eiutiam prope esset
Illacum gaudio ex intimo corde
nomen sciuiri inuocare coepit
Continuo reddidit dñs lumina¬
na p̃clara inoculis : as Sic gra¬
tias agens dõ peruenit ad locũ
prȩdistinatũ. Item ex hoc am¬
plius concurrebat matũ uulgus
utriusq: scrus: Sen : & par¬
uuli adbasilicam in honore
ipsius scĩ aedificare. Sic auxi li

Expanded text:
receptus, sanus demum ad ipreceptus, sanus demum ad ipsum locum non discessit servire. Ex quo audito coeperunt homines sanctum Dei debita admiratione de diae in diae iugiter exhibere et eum magna diligentia locum illum venerare. Et iam, cum basilica populus ibidem coepissent fundare, audita miracula per universa terra, quem Dominus pro servo suo dignatus est ostendere, omnes populus laudes dabat Deum. 23. In illis diebus erat virgo nomen Oda caeca. Cum intellexisset signa et virtutes Dei manifestas, cum magna fide coepit iter carpere ad sanctum locum. Cum adpropinquasset, et qui cum ea erant oculis illum cernerent, indicaverunt ei, ut iam prope esset de eo. Illa cum gaudio ex intimo corde nomen sancti viri invocare coepit; continuo reddedit Dominus luminaria preclara in oculis suis. Sic gratias agens Deum, pervinit ad locum praedistinatum. Item ex hoc amplius concurrebat mixtus vulgus utriusque sexus, seni et parvoli, ad basilica in honore ipsius sancti aedificare; sic, auxilia
Abbreviated transcription (Latin):
aupronichilo habens absquete¬
dio utebatur ipso, Post modicũ
secundo apparuit ad prefatum the¬
doinum & cum magna ammi atio¬
ne eademq prius mandauerat
ingeminando sububxit. & qua¬
sienaui exigens baculum manu
tenens subito inicto peruisum
percus sit illum in peẽtor inquo
mox apparuit uulnus insanabi¬
le in ipso loco & manat exeo tabo
cum sanguine:: Tunc cum metu
reddit quod blandum non intel¬
lexit.: Igitur in iam clictauilla
leodio cȩcus nomine baldigisi¬
lus ammonitus fuit perui sum
ut surgeret. & excoparet locũ
diligenter ubi uirdĩ interfec¬
tus fuerat. experge factus a
somno statim in memoria pro¬
pna receptus qu asinum quã
fuisset orbatus : In in iuenta
o hoedientia cum gaudiꝰ perseue¬
rat magnificans dm̃ & sc̃m landa¬
bertum percuius meritum lumina
uitȩ recepit presentis: Item ali¬
usuir in eodem loco nomine regan¬
fridus duobus capitis luminari¬
b amissis. Similiter ad monitus
est in somnis emundare locum
coepit deuotus. lum in ͤ tandem

Expanded text:
pro nihilo habens, absque taedio utebat ipso. Post modicum secundo apparuit ad prefatum Theodoino et cum magna comminatione eadem que prius mandaverat ingeminandum subiuxit, et quasi e navem exigens, baculum manu tenens, subito in ictum per visum percussit illum in pectus; quem mox apparuit vulnus insanabilis in ipsum locum, et manat ex eo tabo cum sanguine. Tunc cum metu reddidit, quod blandum non intellexit. 21. Igitur in iam dicta villa Leodio caecus nomen Baldigislus amonitus fuit per visum, ut surgeret et excuparet locum diligenter, ubi vir Dei interfectus fuerat. Expergefactus a somno, statim luminaria propria receptus, quasi numquam fuisset orbatus, iniuncta oboedientia, cum gaudio perseverat, magnificans Deum et sanctum Landibertum, pro cuius merito lumina vitae recepit praesente. 22. Item alius vir in eodem loco nomen Raganfridus, duo capitis luminaria amissa, similiter admonitus est in somnis, emundare locum coepit devotus; lumen tandem
Abbreviated transcription (Latin):
tem cum parisius ad basilicã scãe crucis
uirdĩ proceder&: mulier paruulũ in albis
ultimo flatu palpitantem : &iã migraturũ
mat̃ flebilis non orbarer. neq: hinc disce¬
derem. male plena gemitu. uacuata de fruc
tunisi festinãs succurrere . uides infelicẽ
ex torquente morte raptũ abubere: aut
filiũ restitue . aut pariter cũ ipso funera¬
turam meobtine. Indulge pastor misere
quam suus dolor facit audacem. Qua fle¬
biliter poscente. mox ut beati dstera supra
&spirantem signumcrucis impressit.: quasi
uigil desopore. lac matris ex p&ut quuam
frigebat in funere : ita mom̃to temporis. fili¬
us demortis fauce. mat̃ tollitꝰ demerore.
Hinc cirtumstans populus. stupore concutit᷑
fragor in partes adtollitur . gratias creator
referentes dep̃mio tempore sacerdotis
praecipub. a quo morbis iugiter & mortibus

Expanded text:
tem cum Parisios ad basilicam beatae Crucis vir Dei procederet, mulier parvulum in albis, ultimo flatu palpitantem et jam migraturum,mater flebilis non orbarer; neque hinc discedere malles plenam gemitu, vacuatam de fructu. Et nisi festines succurrere, vides infelicem, extorquente morte, rapi natum ab ubere. Aut filium restitue, aut pariter cum ipso funeraturam me obtine. Indulge, pastor, miserae, quam suus dolor facit audacem. Qua flebiliter poscente, mox ut beati dextera supra expirantem signum crucis impressit, quasi vigil de sopore lac matris expetiit, qui jam frigebat in funere. Ita momento temporis filius de mortis fauce, mater tollitur de moerore. Hinc circumstans populus, stupore concutitur, fragor in partes attollitur, gratias Creatori referentes de praemio, tempore, sacerdotis praecipuo, a quo morbis jugiter et mortibus
Abbreviated transcription (Latin):
dere praemeretur agnouit. cur non
praestiterit quod a scõ episcopo fuerat
deprecatus. Misitq protinus ad eum.
atissimus non solum non reiinuit quod
fuerat depraecatus. sed ut ostenderetur
eius festinus in repsit: Inposita uul¬
neri eius manu sua suexillum crucis. san¬
guis ille profluus ilico. ac sine ulla ces

Expanded text:
dere premeretur, cur non prestiterit, quod a sancto episcopo fuerat deprecatus, misitque protinus ad eum, atissimus non solum non renuit, quod fuerat deprecatus, sed ut ostenderetur eius festinus inrepsit. Inposito vulnere eius manu sua vixillum crucis, sanguis ille profluus illico ac sine ulla
Abbreviated transcription (Latin):
eodem conuiuio ad mensam sc̃iuiri occurrunT¬
& ipsi quifuerant missi proeis in compedelauis
habent᷑ sinmanib: cumtribunus decreptis
uix creder& quod uiderit: agnoscens sesic
custodisse similit̃ sicut& miles carcerem:
data uicissimuenia. culpatransit ingratiũ
quadeciuitate uirsc̃s progrediens dãnatorum
uoces ex audiuit a carcere quocerte subterra¬
neum habebatur ergastulum: quo suꝑ ascen¬
dens & prostratus accubans. orationem dedita¬
micus xp̃i cum lacrimis prorsus obtentu ora¬
culo : In sequentinocte carcere pate facto: ad
basilicam sc̃ianiani confugiunt. &itab eatus
pontifex quamuis pretereundo. post sereliquid

Expanded text:
eodem convivio, ad mensam sancti viri occurrunt eteodem convivio, ad mensam sancti viri occurrunt et ipsi qui fuerant missi pro reis in conpede. Clavis habens in manibus, cum tribunus de ereptis vix crederet, quod videret, agnoscens se sic custodisso similiter sicut et miles carcerem, data vicissim veniam, culpa transit in gratiamQua de civitate vir sanctus progrediens, damnatorum voces exaudivit a carcere, quo certe subterraneum habebatur ergastulum. Quo super ascendens et prostratus accubans, orationem dedit amicus Christi cum lacrimis. Prorsus obtentu oraculo, insequenti nocte carcere patefacto, ad basilicam sancti Aniani confugiunt. Et ita beatus pontifex quamvis praetereundo post se reliquid
Abbreviated transcription (Latin):
stitit metallum cum ligna saxa . Ferram̃¬
ta. ante ipsum soluta sunt. Accidituna die¬
rum parisius orationem cumdar&: ad osti¬
um carceris sequenti nocte : trusis appar&
lum̃ incarcere : uisus este is ut admoner& quod
foderent: ut foris procederent. Quidicen¬
tes ad inuicem domnum germanũ uidis se.
& signa singuli referebant: inuenta coste
depecude fodentes amouent lapidem: & p̃¬
dicto amicodĩ. occurrunt ad eclesiam matu¬
tino tempore. cum redir& ad requiem: sic
multis causa salutis. fuitimago pontificis: & adui¬
cembeati p&ri. deditnr̃i sacerdotis ipsa figura
remedia. De hinc illis ereptis. tribunus ciui¬
titis saeuire coepit inmilites: deputans fuisse
eorum neglegentiam : quod uiro scissimo depu¬
titur adgloriam. Quo conuersa in custodes ira¬
cundia iudicis. qui solebant seruire : trad&
seruandos in carcere : & ablatis clauib: iudex
ficustos custodib. Interimbeatus uirtribanũ
uocat ad prandium : acdum pariter sederent

Expanded text:
stitit metallum, cum ligna, saxa, ferramenta ante ipsum soluta sunt, accidit una dierum Parisiis orationem cum daret ad ostium carceris, sequenti nocte trusis apparet lumen in carcere. Visus est eis admonere quod foderent, ut foris procederent. Qui dicentes ad invicem domnum Germanum se vidisse, et signa singuli referunt. Inventa costa de pecude, fodientes amovent lapidem, et praedicto amico Dei occurrunt ad ecclesiam matutino tempore, cum rediret ad requiem. Sic multis causa salutis fuit imago pontificis, et ad vicem beati Petri, dedit nostri sacerdotis ipsa figura remedia. 68. De hinc, illis ereptis, tribunus civitatis saevire coepit in milites, deputans eorum fuisse negligentiam, quod viro sanctissimo deputatur ad gloriam. Conversa in custodes iracundia judicis, qui solebant asservare, tradidit servandos in carcere, et ablatis clavibus judex fit custos custodibus. Interim vir beatus tribunum vocat ad prandium, ac dum pariter sedirent
Abbreviated transcription (Latin):
desuper coaceruant. ut in mane pon¬
dus undis submitter&: Cumq sce¬
lus satis factum crederent. relicto
utrebantur cadauere. ad metatus
remeant : His ab euntibus. mero utius
nihil molestiȩ sentiens. in colomis a
fluuio surgit. disruptisq nexibus sos

Expanded text:
desuper coacervant, ut inmane pondus undis submittat. Cumque scelus satis factum crederent, relicto, ut rebantur, cadavere, ad metatus remeant. His abeuntibus, Meroveus nihil molestiae sentiens, incolomis a fluvio surgit, disruptisque nexibus, sos
Abbreviated transcription (Latin):
laudesei una nobiscum canent. Tunc dȩ mon
dire uocis ululatum teterrimum emittens:
ieiunium reficere a fram cummatresua &cum
suis monitis &orationibus confortauit. Ipse
autem cum sco felice dia conosuo non refecit.
Sciens selterum mane cumdȩ mone luctamen
habiturum. Transit itaq nox tota orationibus
& psalmorum canoribusplena. Die autem
mihi animam cuius corpus occidam. & animã
ipsam mecum habeam. Respondensq ei sc̃s
narcissus dix̃. Et tumihi iura in nominednĩ
mei quia statim interficisquem tibi dedero. Di
peripsum
quinos cum principenrõ uicit. sime non iubeat
ire in abyssum. quia statim interficiam eum quẽ
mihi dederis inpotes tatem. Dixitq ei narcis¬
sus. Vade iuxta fontem alpium iuliarum.
unde non potest a quambibere. non homo.
non petus non feraaliqita quia cdraco ibi ha¬
bitat. & deflatueius omnes quiad fontem
accesserint moriuntur. Hundra conem ua¬

Expanded text:
laudes ei una nobiscum canent'. Tunc demon laudes ei una nobiscum canent'. Tunc demon dirae vocis ululatum teterrimum emittens, ieiunium reficere Afram cum matre sua et cum suis monitis et orationibus confortavit. Ipse autem cum sancto Felice diacono suo non refecit, sciens se iterum mane cum demone luctamen habiturum. Transiit itaque nox tota orationibus et psalmorum canoribus plena. Die autem mihi animam| cuius corpus occidam et animam ipsam mecum habeam.| Respondensque ei sanctus narcissus. Dixit . et tu mihi iura in nomine| domini mei . quia statim interficis quam tibi dedero dic r ipsum qui nos cum principe nostro ui| cit . sic me non iubeat ire in abysum quia statim interficiam| cum quem mihi dederis in potestatem dixitque ei narcissus| uade iuxta fontem alpium iuliarum . unde ne potest aquam| bibere . non homo non pecus . non fera aliqua quia drago ibi| habitat . et de flatu eius . omnes qui ad fontem accesserint| moriuntur . hunc draconem ua
Abbreviated transcription (Latin):
etatem superme . & damihi uel unam animã
inpotestatem. Dicitei narcissus. Sidedero
tibi animam in potestatem quid de ea facies:
Diciteidaemon. Interficio hominem. & lucra¬
bo animameius. Dicitei narcissusIMane
prima luce. ego dabotibi potestatem hanc
ut hoc facias. Dicitei daemon. Dic mihi ante
dm̃ quiad a smihi animam intracorpus inclusã
quamego lucrer. Dicitei nartissus. Ante
dm̃ meum qui ad abotibi animam intracorp:
inclusam : Manducantis & bibentis. & dige¬
rentis. & dormientis. & iterum euigilantis:
Diciteidaemon. Modo iubemihi hic manere
ista nocte. Diciteinarcissus. Si potes nobiscũ
manere maneto. Dicitei daemon. Si expan¬
da sad caelum manus. & non flectas genua &
psallas dõtuo possum hicm anere. Dicitei nar
cissus. Num quam sittibibene inmunde sps
Non solum autemego. sed &isti omnes mecum
pertotam noctem dõnrõ flectent genua &

Expanded text:
eta| tem super me et da mihi uel unam animam eta| tem super me et da mihi uel unam animam in potesta| tem . dicit ei+ narcissus si dedero tibi animam in potestatem| quid de ea facies . dicit ei demon . interficio hominem et lucro| animam eius. Dicit ei narcissus+ . mane prima luce ego| dabo tibi potestatem hanc ut hoc facias . dicit . ei demon dic mihi ante deum quia das mihi animam intra corpus| inclusam . quam ego lucrer . Dicit ei narcissus . ante deum| meum+ quia do tibi animam inter corpus inclusam .| manducantis et bibentis et digerentis et dormientis . et iterum| euigilantis . dicit ei . demon . modo iube me hic manere ista| nocte. Dicit ei narcissus . si potes nobiscum manire . maneto.| Dicit ei . demon . si expandas ad caelum manus+ et non flectas genua .| et sallas+ deo tuo possum hic ma\ne/re . dicit ei cissus: 'Numquam sit tibi bene, inmunde spiritus! Non solum autem ego, sed et isti omnes mecum per totam noctem Deo nostro flectent genua et
Abbreviated transcription (Latin):
ei narcissus : It quinum quam peccauit.
quare tanta passusẽ : Respondit dȩmon.
Non prosuis peccatis passusẽ . sed proalienis:
Dicit ei narcissus. exoretuo condemnaris im¬
occisum : Discede ab his mulieribus. quia &
proistis passusẽ. quia ad eius fidem & gratiã
confugerunt. Diciteidemon. Quaredocet
tollis animas quas lucratus sum: Dicitei nar
tues damnate . & inueterate. Nam istasani¬
mas acreatoresuo. &d nõ suo tuseparasti. Ego
temodo furem teneo. & creatori creaturã suã
restituo. Responditei dae mondic̃s. & ego
creatura eius nonsum: Ergo & me creatori
meo restitu e. Dicite inarcissus. Tuipse
num passumeẽ. Si quomodo prohominum
peccatis passusẽ si & prodaemonum inpieta¬
tibus passuseẽt. restitueremte creatorituo:
Nuncautẽ quia passusẽ propeccatis hominũ
&urm̃ principemreligauit : Vade tuibi
ad principemtuũ. Dicitei daemon. Facpi¬

Expanded text:
. ei| narcissus et qui numquam peccauit . . ei| narcissus et qui numquam peccauit . quare tanta| passus est. Respondet demon . non pro suis peccatis pas| sus est . sed pro alienis . dicit ei narcissus ex ore tuo condem| naris inoccisum . discede| ab his mulieribus . quia et pro istis passus est . quia ad eius| fidem et graciam confugerunt dicit . ei demon . quare docettollis animas quas lucra| tus sum . dicit ei narctu es damnate . et inueterate nam istas anim\a/s| a creatore suo et domino suo tu+ seperasti . ego te modo furem| tenio et creatori creaturam suam restituo respondit ei| demon dicens et ego creaturam eius non sum ergo et me creature meo restitue .| dicit ei narcissus tu ipse num passum esse. Si quomodo pro hominum pec| catis passus est . Sic et pro demono impietatibus passus esset .| Restituebam te creatori tuo. Nunc autem quia passus est| pro peccatis hominum . ut uestrum principem religaret+ .| Vade tibi ad principem tuum+. dicit ei demon. Fac pi
Abbreviated transcription (Latin):
dixitei. Iubeo tibi inmunde sp̃s. ut desmihi
responsum deeo quod te interrogauerõ dic
mentis infacie a trectatum. spinis corona¬
tum. inrisum ligatum. tractum cibatum
felle potatum aceto. adfixum incruce. mor¬
tuum & sepultum. die tertia resurrexisse
amortuis Sci seẽ hoc factum : Respondit
dȩmon. & dixit. Vtinam mihi hoc nescire
licuiss&. Nam ex eahora quacrucifixus ẽ.
princepsnr̃ fugiens a facieeius. intẽplũdĩ
misit se . &ideo uelum templiscissum: quia
uirtutem persequentis ferre non potuit :
Tunc saxa ipsa solida findebantur. & monu
uiderant hoc factum : Quod princepsnr̃ ab eo
qui crucifixusẽ. tentus ẽ & cateni signeis
religatus. Respondit sc̃s narcissus. & dix̃.
Quod nomenẽ principisurĩ : Diciteidemon.
satanei nomenẽ. quod interp̃tatur initiũ
mortis. Dicit ei narcissus. Dic mihi quid
Dicit eidȩmon. Num quã peccauit. Dicit

Expanded text:
dixit ei iubeo tibi inmundus spiritus ut des mihi dixit ei iubeo tibi inmundus spiritus ut des mihi .| responsum de eo quod te interrogauero . dic mentis in facie adtrectatum . Spinis coronatum . Inrisum .| ligatum . tractum . cibatum felle . putatum . Aceto adfixum| in cruce . Mortuum et sepultum . die tercia surrexisse a mor| tuis scis . esse . hoc factum . respondit . demon et dixit . utinam| mihi hoc nescire licuisset . nam ex ea ora . qua crucifixus est .| princeps noster fugiens a facie eius . in templum dei misit se .| et ideo uelum templi scisum est . quia uirtutem persequentis| ferre non potuit . tunc saxa ipsa solida findebantur . et mo|uiderunt| hoc factum. Quod princips noster ab eo qui crucifixus est| tentus est et catenis igniis relegatus. Respondit sanctus narcis| sus . et dixit . quod nomen est principis uestri . dicit ei demon .| satan ei . nomen est . quod interpretatur inicium mortis . dicit| ei narcissus . dic mihi quid dicit . ei . demon. Numquam peccauit . dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sacris ueneris consecrans. quasi deae ueneri
seruituram᷑ demeretricio placituram in pro¬
stibulo manere permisi: Credens hoc quod
mihie& propitiauenus si filiam meam diui¬
niseius imitationibus occupassem Nam
quanto plures amatores potuerit habere
mulier qui ueneriseruit. Tanto plus uene¬
riplacere posse a sacerdotibus ueneris affir
conemsuum felicem. Surge frater & demus
lamentum supertalem culturam . & rogemꝰ
dnm̃. ut ubi abundauit iniquitassuper¬
abundet gratia. Factum ẽ autem cumorassent
apparuit a egyptius quidam nigriorcoruo
nudus & uulneribus Elefantiae totocorpo¬
Oscãe narcisse episcope quid tibi cum casa
mea : quid tibi cum ancillis meis quasego
semper in mea familia habui: Ds̃ tuusmun¬
dasanimas &munda corpora diligit. Istȩ
lam meae sunt aliud eẽ non possunt: Nũ qͥd
ego intro ubi castitas regnat : Num quidlo¬
quid intras. ubi in quinata sunt corpora &
pollutae sunt animae : Tunc sc̃s narcissus

Expanded text:
sacris Veneris consecrans, quasi dee Veneri sacris Veneris consecrans, quasi dee Veneri servituram et de meretricio placituram, in prostibulo manere permisi, credens hoc, quod mihi esset propitia Venus, si filiam meam divinis eius imitationibus occupassem. Nam quanto plures amatores potuerit habere mulier, quae Veneri servit, tanto plus Veneri placere posse, a sacerconum suum filicem surge frater . et demus lamen| tum super talem culturam et rogemus dominum . ut ubi abunda| uit iniquitas . superabundet gratia. Factum est autem| cum orassent . apparuit egypcius quidam . nigrior cor nu| dus . et uulneribus elefantiae . toto corpoe. O sanctae narcisse episcope . quid tibi cum| casa mea . quid tibi cum ancillis meis quas ego semper in mea| familia habui deus tuus mundas animas et munda corpora| diligit. Iste iam meae sunt . aliud esse non possunt. Num| quid ego intro ubi castitas regnat. Numquid loquid intras ubi in| quinata sunt corpora et pollute sunt animae. Tunc sanctus| narcissus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fidestua quae antequam disceres uerbum ue¬
ritatis. ipsamueritatem quam peruerbũ uix
agnoscere possunthomines. intuamente fun¬
dasti NTamenquia uideo teca pacem esse uerbi dt̃
hodierna die simul incipite tenere leiuniũ.
& perseptem dies ieiun antes audite sermonẽ
ueritatis. Octaua autem die. purificamini
ab omni peccato &eritis tales quales fuistis
infantes : Non habentes reatum ulliuscrimi¬
nis nulliusq peccati: Diciteihilaria. Siiubes
dicimus quod colimus. &ita demum doce nos qͥd
colamus. Dicitei narcissus ep̃s. In hocappa¬
r& quia bene poteris suscipere quod colere
debeas. cumquid colueris euidenter exponas
Dicergo culturamtuam. Hilaria respondit
Parentes mei generecyprifuerunt. Vener̃
auteminde. cumsacruueneris: &uenu scoli
non potest nisi ab his feminis quł meretri¬
cate fuerint: Ideo deniq: ego filiam meã

Expanded text:
it ei: 'Beata est fides tua, quae, antequam disceris verbum veit ei: 'Beata est fides tua, quae, antequam disceris verbum veritatis, ipsam veritatem, quam per verbum vis agnoscere possunt homines, in tua mente fundasti. Tamen, quia video te capacem esse verbi Dei, hodierna die simul incipite ieiunare ieiunium, et per septem dies ieiunantes, audite sermonem veritatis; octavo autem die purificamini ab omni peccato, et eritis tales, quales fuistis infantes, non habentes reatum nullius criminis nulliusque peccati'. Dicit ei Hilaria: 'Si iubes, dicimus, quod colimus, et ita demum doce nos, quod colamus'. Dicit ei Narcissus episcopus: 'In hoc apparet, quia bene poteris suscipere, quod colere debeas, cum, quid colueris, evidenter exponas. Die ergo culturam tuam'. Hilaria respondit: 'Parentes mei genere Cypri fuerunt; inde venerunt cum sacris Veneris, et Venus coli non potest, nisi ab his feminis, quae fuerint fornicatae. Ideo denique ego filiam meam
Abbreviated transcription (Latin):
tim recessit ab oculisnrĩs. Post haecmisime
dem fecisti qui ad me introisti. sum enim mu¬
lier peccatrix: Etilledixit. Vbi me d ñ sm̃s
fecit ingredi. ibi introiui. Mane aũ circa
tertiam horam ostenderunt semihi qui ante¬
quam lucer& insidiati fuerant ut exeuntes
tenerent & occiderenteos. Sed cum non exi¬
rent conueneruntme. Ego uero ubi fasci¬
nas lini. habeo abscondieos. & timeo nescru¬
tentur locum. Si iubes domina mater hiceos
transire faciam. quia promisitmihi dicens
Faciotexp̃ianam & omnia peccatatua dele¬
buntur. Audiens haec matereius gaudio
repleta est. & dixit. Prȩst& ds̃ ut & mihi hoc
continga Cuidixit a fra. Ergo nocte ue¬
niente transmigra huceos. Cui responditma¬
admatremeius. Ingresso autem dom̃ narcis¬
so epõ. factum est gaudium magnum. Itauthi¬
laria pertres horas teneret planta seius & dice

Expanded text:
tim recessit ab oculis nostris. Post haec misi me tim recessit ab oculis nostris. Post haec misi me dem fecisti, quod ad me introisti; sum enim mulier peccatrix". Et ille dixit: 'Quo me Dominus meus fecit ingredi, illuc introivi". Mane autem circa tertiam horam ostenderunt se mihi, qui, antequam lucescerit, insidiati fuerant, ut exeuntes tenerent et occiderent eos; sed cum non exirent, convenerunt ad me. Ego vero, ubi fascinas lini habeo, abscondi eos et timeo, ne scrutentur locum; si iubes, domina mater, hic eos transire faciam, quia promisit mihi, dicens: „Facio te christianam, et omnia peccata tua delebuntur". Audiens haec mater eius, gaudio repleta est et dixit: 'Prestet Deus, ut et mihi hoc contingat'. Cui dixit Afra: 'Ergo, nocte veniente, transmigro eos huc'. Cui respondit massum, et migravit ad matrem eius. Ingresso autem domum Narcisso episcopo, factum est gaudium magnum, ita ut Hilaria per tres horas teneret plantas eius et dice
Abbreviated transcription (Latin):
plum abisse
uenerunt quia xp̃ianierant. Nam omnihora
signabant frontessuas signocrucis. quox p̃seorũ
passusẽ. Dicitei a fra. Ad meretriaem habe¬
bant intrare si fuissent xp̃iani: ad menonue¬
niunt nisi qui mei similes sunt: Abiit & hic
& adnuntiauit omnia quaedixerat quaeque
audierathis qui quaerebanteos: Tunc abiit
ubi intraret : & tota nocte expandensmanus
suas addm̃ sum cantansei quod nouit. nos fec
simulorare : Circa pullorum uero cantus ex¬
tinxit selumen cicindeli: & coepi festinare
ut incenderem & non poteram: Tunc dix̃mihi
dia conuseius: noliquȩ rere lumen extingui
bile modo ostenditur tibi lumen quod extin¬
gui non potest. Et tum dixiss& ep̃s ueni lux
mea decȩlo ostende faciemtuam & saluierimus.
tonitruum . & non recessit: sed tam diustetit
quam diuaurora inciper&. Etdum ille orati¬
onem suam finiss& : iussit nossibi respondere
& dicere. amen, Et lux fulgoris illius paula¬

Expanded text:
plum abisse uene| runt quia christiani erant. Nam omni hora signabant fron| tes suas signa crucis qua christus eorum passus est . dicit ei| afra ad me meretricem habebant intrare si fuissent christiani .| ad me non ueniunt. Nisi qui mei similis sunt. Abiit et hic et| et nunciauit omnia que dixerat quaequae audierat . his| qui creedebant eos . tunc abiit ubi| intraret . et tota nocte expendans manus suas ad deum suum .| cantans ei quod nouit nos+ fecit simul orare . circa pullorum .| cantus extinxit se lumen cicindili et caepi festinare ut in| cenderem. Et non poteram . tunc dixit mihi diaconus eius| noli quaerire lumen extibile; modo tibi ostenditur lux, quae extingui non potest". Et cum dixisset episcopus: „Veni, lux mea, de caelo, ostende faciem tuam, et salvi erimus", tonitruum, et non recessit, sed tamdiu stetit, quamdiu aurora inciperet. Et dum ille orationem suam finisset, iussit nos sibi respondere etdicere; „Amen". Et lux fulgoris illius paula
Abbreviated transcription (Latin):
cipe intelumen fidei. ut purificata abomni
peccato possis de meo introitu perpetua alari¬
tate gaudere. Dicitei afra: Ego quae plura
peccata cõmisi. quam quanti sunt meicapilli
in capite : quomodo possum a tantis sordibus
crede & baptizare & saluaeris: Tunc a fracon¬
uocans puellassuas. dixiteis: Iste homo quiad
dideris xp̃õ & baptizata fueris ab omni poteris
Tunrã dominaes & secutȩ tesumus ad inquina¬
menta facinorum: quomodo tenonsequamur
ad indulgentiam peccatorum: Tucaput nrm̃es
quacumq ieri ̃ caput membra sequantur neces¬
se est: Interea cum sermocinarentur. noxiniti¬
um sumpsit. Et incipiens ymnos dõcanerecũ
do pertransienssimulhabuit a framcum suis
pites amatores mei manserunt . & abierunt ad
sacrificandum. Illiautem audientes ad sacri¬
ficandum putante seos ad capitolium ueladtẽ¬

Expanded text:
cipe in te lumen fidei ut puri| ficata ab omni cipe in te lumen fidei ut puri| ficata ab omni peccato possis de meo introito perpetua| alacritate gaudere . dicit ei . afra. Ego que plura pec| cata commisi . quam quanti sunt mei capilli in ca| pite . quomodo possum a tantis sordibus crede . et baptizare et salua eris.| Tunc afra cumcocans puellas suas dixit . eis. Iste homo| qui ad dederis| christo et battizata fueris . ab omni poteris runt . tu nostra domina es et secute te sumus ad| inquinamenta facinorum . quomodo te non sequamur ad indul| gentiam peccatorum . tu caput nostrum es . quacumque ierit .| caput membra sequantur necesse est . interea cum sermocina| rentur . nox initium sumsit et incipiens himnos deo canere cum do pertransiens .| simul habuit . Afram cum suis pites amatores mei manserunt et abierunt ad sacrificandum.| Illi autem audientes ad sacrificandum putantes eos ad capi| tolium uel ad te
Abbreviated transcription (Latin):
pore quopersecutio diocletiani ferue¬
bat nesciens ubi intraret profugus ad
meretricem ingressusẽ a fram nomine.
cumdia conosuo nomine felice: Illa autem
uidens honestosuiros aduentores existimans
inpudi cos. paratcenam. & omnia quae solito
more cum tribus puellissius parare consueue¬
rat. Episcopus autem ueniens ut cibum ca¬
peret. orarecoepit &psallere: Ar fraautem
quaenum quam hoc necaudierat necuiderat:
instupore ducta coepit inquirere qui se&̃: It
deseius dic̃s: Domine. indignasum. & in istaci¬
uitate . nullame turpior inuenire potest.:
Cuinartissus ep̃sait.: Saluator meus a turpissi¬
ma tactus. inquinari non potuit : Illius enim
sc̃itas omnes sordes diluit atq mundauit ñ
sordes inquinati potuerunt inquinare dñicla¬
ritatem : Nam & lux decaelo ueniens & splen¬
dor solis. cum cirta cloacas & lutulentas platȩ̃¬
asfunditur. mundusfunditur incaelo mun¬
dus leuatur incaelum. : Vnde &tufiliola sus¬

Expanded text:
pore quo| persecucio deocliciano feruebat . nesciens ubi intra| ret profugus. Ad meritricem ingressus est . afram| nomine. Cum diacono suo nomine filice . illa autem uidens . | honestos ueros aduentores existimans inpudicos . Parat| cenam et omnia que solito . more cum tribus puellis suis para| re consueuerat. Episcopus autem ueniens ut cibum caperat| Orare cepit et sallire afram autem quae numquam hoc| nec \a/udierat nec uiderat in stupore ducta cepit inquirere quis| esset. Et dis eius dicens . domine indigna sum et in ista ciuitate nulla mihi . tur| pior inuenire potest . cui narcissus. episcopus . ait. Saluatur| meus a turpissimo tactu inquinari non potuit. Illius enim| sanctitas omnes sordis eius diluit . atque mundauit. Non sor| des inquinate potuerunt inquinare domini claritatem . nam et lux| de caelo ueniens et splendor solis dum circa cluaeas . et lutulentas| plateas funditur mundus funditur in caelo mundus leuatur| in caelum unde et tu filiola sus
Abbreviated transcription (Latin):
fectu ut patrem reuerentia ut a pos¬
tolum sublimabat: Auxili aresetĩa¬
tum regebat pergallias apicem prę¬
fecturȩ: qui prȩsentiam sacerdotis.
duplicata gratulatione suscepit:
Quod & insignem uirtutibus uirum
desiderabat agnoscere : Et quod uxor
eiusdem. longoiam tempore quarta no
tabescebat in commodo ⁊ Ingredien¬
te. longissimo prȩterconsuetudinẽ
famulatu : occursu simalque amͦ¬
miratione defigitur: Itaenim dig¬
nitas uultus. sermonis eruditio
prȩdicationis auctoritas: stupentis
animum compleuerunt. ut merito
famam eominorem fuisse cognos¬
cer&.: Inuentus ẽ enim rebus maiorẽe
quamnuntiis : Offert munera. Inge¬
rit beneficia: Ambiturq ab eatissi¬
mouiro: ut dignaretur accipere qđ

Expanded text:
fectu ut patrem, reverentia ut apostolum sublimabat. 24. Auxiliaris etiam regebat tum per Gallias apicem praefecturae. Qui praesentiam sacerdotis duplicata gratulatione suscepit, quod et insignem virtutibus virum desiderabat agnoscere, et quod uxor eiusdem longo iam tempere quartano tabescebat incommodo. Ingrediente longissimo praeter consuetudinem famulatur occursu simulque admiratione defigitur. Ita enim dignitas vultus, sermonis eruditio, praedicationis auctoritas stupentis animum conpleverunt, ut merito fama eum minorem fuisse cognosceret; inventus est enim rebus maior esse quam nuntiis. Offert munera, ingerit beneficia, ambiturque a beatissimo viro, ut dignaretur accipere, q
Abbreviated transcription (Latin):
confessus est
ccidit ut sauirici famulus. caesarius
nomine aduirum de quoloquimur in¬
iuriam passus confuger& supplicans
ut quo lib& praetio eum de insolentis
domini seruitio liberar&: Quo in¬
dignatus sauaricus. procesario & con¬
iuge. uel unico filio ꝗus. octuaginta
solidos praetu nomen p&iit. quominus
pontifex ut famulus seruili ditione lax¬
ar& . tamen hoc non dubitauit mĩscda
iusti. uel perquirere uel lonare: quo
praetio ꝑ soluto contigit ut anteba silicã
sepedictus sauaricus pra&erir& & nec
grediens statim ađfligitur. ligatur.
& catenis reuinctus. ad sc̃m ꝑducitur
Neq sic apio uiro miseri cordia tollitur.
sed statim missa praece. eius. obtinen¬
tefide purgatur: Tunc adiectis asaua¬
rico ad huc uiginti aureis. ad praecium
quod ac ceperat . & decentum solidis. crux
ad sepulchrum beatisimphoriani ab ipso
sus pensaest. quaeusq: in hodiernum
diem res est intestimonium: quaoccasio¬
ne. filii. uel filiae. ita sc̃i conuersi sunt. ut

Expanded text:
confessus est. X. confessus est. X. Accidit, ut Sabarici famulus Caesarius nomine ad virum de quo loquimur iniuria passus confugiret, supplicans, ut quolibet praetio eum de insolentis domini servitio liberaret. Quod indignatus Sabaricus, pro Caesario et coniuge vel unico eius filio octuaginta solidos praetii nomen petiit, quo minus pontifex ut famulus servile ditione laxaret; tamen hoc non dubitavit misericordia iusti vel perquirere vel donare. Quo praetio persoluto, contigit, ut ante basilicam saepe dictus Sabaricus praeteriret, et grediens, statim adfligitur, ligatur, et catenis revinctus, ad sanctum perducitur. Neque sic a pio viro misericordia tollitur, sed statim missa praece, eius obtinente fide, purgatur. Tunc adiectis a Sabarico adhuc viginti aureis ad praetium quod acceperat, et de centum solidis crux ad sepulchrum beati Synphoriani ab ipso suspensa est, quae usque in hodiernum diem res est in testimonium . Qua occansione filii vel filiae ita sanctae conversi sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ontigit ut pro uillis augustidunen¬
sis. ccłae. theodoberto regi cabillono
occurrer&. memor sci symphoriani
in ingressupalatii. ita sp̃udĩ redun¬
dante locutus est. ut ante rex annuer&.
quam uerba p&itor &plicar&: Ciui&
ore proph&ico finem dixit d&cransitu.
quod paucis interim dieb: dum adremis
remeauit : in ipso itinere rex &tremasor¬
miliare. in basilica scĩs ynforiam soliui¬
gilias ducere. euntẽ eum. monachus sil¬
uester prosequitur. Etingressi parit̃
ad sc̃i martyris tumulum. circa noctis
medium. ab altari tum ultus frequentn¬
tis rumoris accipiunt. tam quã siadra¬
pinã collecta currer& multitudo cre¬
dens enim uir dĩ uersari latronũ incur¬
sum imperat monachum ante sepulchrũ
psallere ipse uero accedit ad altare.
Dehinc illa turba. ad monachum quo
psallebat a lacriter properat. quomacta¬
to grauiter. & in terram proiecto ac semi¬
uiuo relicto ueloces effugiunt: qui
uix uoce flebili cladem suam replicans.
ademonib: sȩcȩ sum graui congressu.

Expanded text:
ontigit ut pro villis Augustidunensis ecclesiae Theodoberto regi Cabillone occurreret. Memor sancti Synphoriani in ingressu palatii ita spiritu dei redundante locutus est, ut ante rex annuerit quam verba petitor explicaret. 27 Cui et ore prophetico finem dixit de transitu. Quod paucis interim diebus dum ad Remus remeavit, in ipso itinere rex extrema Sormiliare in basilica sancti Synphoriani soli vigilias ducere, euntem eum monachus Silvester prosequitur. Et ingressi pariter ad sancti martyris tumulum, circa noctis medio ab altare tumultus frequentantis rumoris accipiunt, tamquam si ad rapinam collecta curreret multitudo. Credens enim vir Dei, versari latronum incursum, imperat, monachum ante sepulchrum psallere: ipse vero accedit ad altare. Dehinc illa turba ad monachum quo psallebat alacriter properat. Quo mactato graviter et in terra proiecto ac semivivo relicto, veloces effugiunt. Qui vix voce flebili cladem suam replicans, a daemonibus se caesum gravi congressu
Abbreviated transcription (Latin):
ad uoluit᷑ sacerdotũ offerens filiũ
cuius necessitatẽ aetas & debilitas.
&iã sinep̃cib allegabant ⁊ Fit tom¬
munis omniudolor. precipue sacer¬
dotũ. qui conceptã miãm ad diuinã
dem̃tiam contulerunt: Statimq
ada lescentẽ. beatus german sedere
compulit. Ađ trectat poplitem debi¬
litate curuatũ. & pertota in firmita
tis spatia medicabilis dextra ꝑcurrit.
Salubrem tactũ sanitas festina sub¬
sequitur: anditas sucũ nerui
officia receperunt: Etinconspectu
omniũ. filio incolomitas: patrifilius
reformatur. Implentur populi
stupore miracali. &in pectoribus
omnium. fidescatholica inculcata
firmatus.⁊ Praedicatio deinde
adplebem. dep̃uaricationis emen¬
datione conũtitur Omniũq sen¬
tentia: prauitatis auctores expulsi
insula : sacerdotib addĩcuntur ad
medi terranea deferendi: ut regio
absolutione
fruentur.: Quod intantũ salubrit᷑
factumẽ. ut in illis locis etiã nunc
fides intemerata perdur&: Itaq

Expanded text:
lium, cujus necessitatem ipsa debilitas etiam sine precibus adlegabat: fit communis omnium dolor, praecipue sacerdotum, qui conceptam misericordiam ad divinam clementiam contulerunt: statimque adolescentem beatus Germanus sedere compulit, adtrectat poplitem debilitate curvatum, et per tota infirtis spatia medicabilis dextra percurrit. Salubrem tactum sanitas festina subsequitur; ariditas sucum, nervi officia receperunt, et in conspectu omnium filio incolomitas, patri filius reformatur. Inplentur populi stupore miraculi, et in pectoribus omnium fides catholica inculcata firmatur. Praedicatio deinde ad plebem de praevaricationis emendationeconvertitur, omniumque sententia pravitatis auctores, expulsi insula, sacerdotibus addicuntur ad mediterranea deferendi, ut et regio absolutione fruerentur. Quod in tantum salubriter factum est, ut in illis locis etiam nunc fides intemerata perduret, itaque,