comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidem seruanti Retribint bona:
s quibus bonis: Quȩ dedit ip¬
se: An non ipse dedit ut bonum
certamen certares: Si non ipse
dedit. quid est quod alio loco di¬
cis. plus om̃ibus laboraui non¬
ego autem. s gr̃a dei mecum:
Ecce iterum dicis: cursum con¬
summaui: Non ipse dedit. ut
cursum consummares: Si non
ipse dedit: qͥd ẽ. qđ alio loco di¬
cis. non uolentis neq currentis
s miserentis est dei : Fidem serua¬
ui. Seruasti agnosco: apꝓbo. Fateor
seruasti. S nisi dñs custodierit
ciuitatem: in uanum ugilat qͥ
custodit eam. Illo gͦ ipso iuuante ip¬
soq donante. & bonum agonẽ
certasti: & cursum consumma¬
sti: & fidem seruasti. Da ueniam
apłe. ꝓpria tua non nouimus
nisi mala. Da ueniam apłe. Di¬
cimus quod tu docuisti. Audio
confitentem. quia non inuenio
ingratum ꝓrsus tua a te non nouimiꝰ
nisi mala. Cum gͦ deus coronat meri¬
ta tua. nichil coronat nisi dona sua.
Hanc fidem ueramq pietaten: ne qͥs

Expanded text:
fidem servanti, retribuit bona; fidem servanti, retribuit bona; sed quibus bonis? Quae ipse dedit. Annon ipse dedit, ut bonum certamen certares? Si non ipse dedit, quid est quod alio loco dicis, Plus illis omnibus laboravi; non autem ego, sed gratia Dei mecum ? Ecce iterum dicis, Cursum consummavi. Non et ipse dedit, ut cursum consummares? Si non ipse dedit, quid est quod alio loco dicis, Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei ? Fidem servavi. Servasti: agnosco, approbo; fateor, servasti. Sed, Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilat qui custodit eam . Illo ergo ipso adjuvante, ipsoque donante, et bonum agonem certasti, et cursum consummasti, et fidem servasti. Da veniam, Apostole, propria tua non novi, nisi mala. Da veniam, Apostole; dicimus, quia tu docuisti: audio confitentem, non invenio ingratum. Prorsus tua a te tibi parata non novimus, nisi mala. Cum ergo Deus coronat merita tua, nihil coronat nisi dona sua.Hanc fidem veramque pietatem, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
ualentibus caꝑe. solidum cibũ:
diuidens dicit. Lac uobis potum
Quid paulo ante faciebat: qͥd
Noli recordari. Immo recorder
hominis nequiciam: ut apꝓbẽ
deimiscdiam: A quo patiebat᷑
ex saulo. sit uerus testis ex falso
Qui spargebat colligit. qui op¬
pugnabat defendit. Unde hoc
saulo quod dicimus. Ipsum au
ergo retribuam: Calicem sa¬
lutaris accipiam: Certe retri¬
buebas Accipis. adhuc accipis
S modo apꝑpinquante passi¬
one retribuam bona ꝓ bonis.
non bona ꝓ malis. Prius gͦ ds̃
debebat mala ꝓ malis. Noluit
autem retribuere mala pro
malis: s tretribuit bona ꝓ ma¬
lis. Retribuendo bona ꝓ ma¬
lis. inuienit quomodo retribu
in paulo prius saulo. nichil
bom mienit. Cum in illo nichil
boni inuenisset᷑. mala dimisit. bo¬
na retribuit. Cum ergo ei prius
bona retribuit. p̾uenit. s donan¬
do bona. quibus retribueret bo¬
na. Ecce retribuit mercedem
his bonis oꝑibus. Bonum certam̃
certantiꝰ cursum consummanti:

Expanded text:
valentibus capere solidum cibum, valentibus capere solidum cibum, dividens dicit, Lac vobis potum qui paulo ante faciebat: quid? Nolo recordari: imo recorder hominis nequitiam, ut approbem Dei misericordiam. A quo patiebaturex Saulo; fit verus testis ex falso. Qui spargebat, colligit: qui oppugnabat, defendit. Unde hoc Saulo, quod dicimus? Ipsum audergo retribuam? Calicem salutaris accipiam . Certe retribuebas? Accipis: adhuc accipis. Sed modo plane propinquante passione, retribuam bona pro bonis, non bona pro malis. Prius ergo Dominus debebat mala pro malis: noluit autem retribuere mala pro malis, sed retribuit bona pro malis. Retribuendo bona pro malis, invenit quomodo retribuein Paulo, prius Saulo, nihil boni invenit. Cum in illo nihil boni invenisset, mala dimisit, bona retribuit. Cum ergo ei prius bona retribuit, praevenit: sed donando bona quibus retribueret bona, ecce retribuit mercedem his bonis operibus. Bonum certamen certanti, cursum consummanti,
Abbreviated transcription (Latin):
non pastori. Ipse enini erat lupꝰ
rapax. de tribu beniamin: Ipse di¬
cit. Hictum audem erat in ꝓpħia
Beniamin lupus rapax. Mane
rapiet p̃dam: ad uesꝑum diui det
escas. Prnis consumpsit. posterius
pauit Rapiebat. ꝓrsus rapiebat.
ceꝑat: ut quoscumq inueniret
sectantes uiam xp̃i. uinctos ad¬
duceret pumendos. Ibat.
seiuebat. cedes & sanguinem ꝓr¬
sus anhelabat Ecce rapit᷑. s ad¬
huc mane est: uanitas sub sole est.
fit ei uesꝑa: quando cecitate ꝑ¬
cutitur. Oculi euis ab huius mun¬
di uanitate clauduntur. alii in¬
teriores illuminantur. Uas pau¬
lo ante ꝑditionis. fit uas electio¬
nis Ꝙ ecce impletur: diuidet
escas Diuisiones escarum eius. ubi¬
q recitantur Ulide quemad mo¬
dum diuidat escas. Nouit quid
cui congruat. Diuidit non pas¬
sim: non confuse erogat. Diudit
hoc est distribuit. distinguit.
non passim non confuse dispen¬
sat. Loquitur sapientiam. int̃
ꝑfectos Quibusdam uero non

Expanded text:
non pastori? Ipse enim erat lupus non pastori? Ipse enim erat lupus rapax, de tribu Benjamin. Ipse dicit . Dictum autem erat in Prophetia, Benjamin lupus rapax, mane rapiet praedam, et ad vesperam dividet escas . Prius consumpsit, posterius pavit. Rapiebat, prorsus rapiebat. ceperat, ut quoscumque inveniret sectantes viam Christi, vinctos adduceret puniendos. Ibat, saeviebat, caedes et sanguinem anhelabat. Ecce rapit: sed adhuc mane est, vanitas sub sole est. Fit ei vespera, quando caecitate percutitur. Oculi ejus ad hujus mundi vanitatem clauduntur, alii interiores illuminantur. Vas paulo ante perditionis, fit vas electionis: et ecce impletur, Dividet escas: divisiones escarum ejus ubique recitantur. Vide quemadmodum dividat escas. Novit quid cui congruat. Dividit; non passim, non confuse erogat. Dividit, hoc est, distribuit, distinguit; non passim, non confuse dispensat. Loquitur sapientiam inter perfectos : quibusdam vero non
Abbreviated transcription (Latin):
mala mereretur: uma cȩ. Elesti
uoce ꝓsternitur ꝑsequntor deici¬
tur: p̃dicator erigitur Audi eum
hoc ipsum confitentem. Qui pri¬
us fui blasphemus & ꝑseguirtor
& iniuriosus: s miscđiam conse¬
cutus sum: Num quid ibi dixit
reddet michi iustus uidex: Mise¬
ricordiam in quit consecutus sum
Mala merebar. bona accipio. Non
scđm peccata nr̃a fecit nobis Mise¬
ricordiam consecutus sum: debita
michi non sunt reddita. Si enim
debita redderentur: supplicia
redderentur. Hon inquit accepi
quod debebatur Miscdiam con¬
secutus sum: Non scđ̾m peccata
re ab occidente: conuertere ad
oRi eutem: Ecce unus homo:
saulus ce paulus. Saulus in oc¬
cidente. paulus in oriente. ꝑsecu¬
tor in occidente: p̃dicator in orien¬
te. Occidunt ibi peccata: oritur
inde iusticia. In occidente uetus.
in oriente nouus. In occidente
saulus: in oriente paulus. Unde
hoc saulo: Unde hoc crudeli:
Unde hoc ꝑseguutori: Unde hoc

Expanded text:
mala mereretur, una coelesti mala mereretur, una coelesti voce prosternitur: persecutor dejicitur, praedicator erigitur. Audi eum hoc ipsum confitentem: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum . Numquid ibi dixit, Reddet mihi justus judex? Misericordiam, inquit, consecutus sum: mala merebar, bona accepi. Non secundum peccata nostra fecit nobis. Misericordiam consecutus sum. Debita mihi non sunt reddita. Si enim debita redderentur, supplicium redderetur. Non, inquit, accepi quod debebatur: sed misericordiam consecutus sum. Non secundum peccata re ab occidente, convertere ad orientem. Ecce unus homo, Saulus et Paulus: Saulus in occidente, Paulus in oriente; persecutor in occidente, praedicator in oriente. Occidunt ibi peccata, oritur inde justitia. In occidente vetus, in oriente novus: in occidente Saulus, in oriente Paulus. Unde hoc Saulo, unde hoc crudeli, unde hoc persecutori, unde hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sibi parata p̃sum entem: Bonum
inquit certamen certaniꝰ cur¬
sum consummaui. fidem serua¬
ui. De cetero suꝑ est michi coro¬
na iusticię: quam reddet michi
dñs in illa die iustus uidex. Hon
solum autem michi. s & his qui
diligunt manifestationem eius
Reddet inguit michi dñs coro¬
nam iustus uidex. Debet gͦ quod
reddet. Reddet gͦ ustus inidex:
Non enim oꝑe inspecto: potest
negare mercedem: Quod opus
inspicit Bonum certamen
certaur opus est. Cursum consũ¬
maui: opus est. Fidem seruaui opꝰ
est. Suꝑ est mͥ corona iusticiȩ.
merces est. S in mercede tu nichil
agis. in oꝑe non solus agis. Coro¬
na tibi ab ipso est. opus autẽ abs
te est: s non nisi ipso adiuuante.
Cum autem paulus apłs prius
saulus crud elissimus eẽt & im¬
manissimus ꝑsequudorꝰ nichil
omnino boni merebatur. s me¬
rebat plurimũ mali. merebat᷑
enim dampnari non eligi Qͥ ecce
subito cum mala faceret: et

Expanded text:
sibi parata praesumentem. Bonum, sibi parata praesumentem. Bonum, inquit, certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justiDominus in illa die justus judex; non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt manifestationem ejus . Reddet, inquit, mihi Dominus coronam justus judex. Debet ergo quod reddet. Reddet ergo justus judex. Non enim opere inspecto potest negare mercedem. Quod opus inspicit? Bonum certamen certavi, opus est: cursum consummavi, opus est: fidem servavi, opus est. Superest mihi corona justitiae, merces est. Sed in mercede tu nihil agis; in opere non solus agis. Corona tibi ab ipso est; opus autem abs te est, sed non nisi ipso adjuvante. Cum autem Paulus apostolus, prius Saulus, crudelissimus esset et immanissimus persecutor, nihil omnino boni merebatur, imo merebatur plurimum mali: merebatur enim damnari, non eligi. Et ecce subito, cum mala faceret, et
Abbreviated transcription (Latin):
ne deo subicietur anima mea:
Ab ipso est enim patientia mea:
Dicit nobis ipse: in ur̃a patientia
Dicamus illi &e nos. Ab ipso est.
patientia mea. Tuum feci donan¬
do: noli eẽ ingratus tibi assig¬
nando Honne in oratione dnĩca
dicimus. & nr̃m eẽ quod  dõ est:
Cotidie dicinus panem nr̃m co¬
tidianum: Iam dixisti nr̃m. &
Su illo dante fit nr̃m: nobis suꝑ¬
bientibus fit alienum. Dicis
nr̃m: & dicis danobis. Quid gͦ
tibi assignas. quod non tibi ip¬
se dedisti: Quid enim habes
quod non accepisti: Dicis nr̃m:
& da nobis. Agnosce largitorẽ:
confidere te acciꝑe: ut libenter
ille dignetur dare Quid si non
egeres: Quid mendicas &e suꝑ¬
bus es: An non mendicas qui
panem petis: Panis nr̃ ȩternus
Eternus sine tempore. cotidianꝰ
in tempore Iamen panis est ipse:
qui de delo descendit: Fortes sunt
martyres. firmi sunt martyres:
s panis confirmat cor hominis. Iani¬
passioni apꝓpinquaret. de corona

Expanded text:
ne Deo subjicietur anima mea? ne Deo subjicietur anima mea? Ab ipso est enim patientia mea . Dicit nobis ipse, In vestra patientia. Dicamus illi et nos, Ab ipso est patientia mea. Tuum fecit donando, noli esse ingratus tibi assignando. Nonne in oratione dominica dicimus et nostrum esse quod a Deo est? Quotidie dicimus, Panem nostrum quotidianum. Jam dixisti, nostrumSi illo dante fit nostrum, nobis superbientibus fit alienum. Dicis, nostrum; et dicis, da nobis. Quid ergo tibi assignas, quod non tibi ipse dedisti? Quid enim habes quod non accepisti . Dicis, nostrum; et, da nobis. Agnosce largitorem, confitere te accipere, ut libenter ille dignetur dare. Quid si non egeres, qui mendicas et superbus es? Annon mendicas, qui panem petis? Panis noster aeternaeternus sine tempore, quotidianus in tempore. Tamen ipse est panis qui de coelo descendit . Fortes sunt martyres, firmi sunt martyres: sed panis confirmat cor hominis . CAPpassioni appropinquaret, de corona
Abbreviated transcription (Latin):
id est martyribus suis.
ꝑ lnuimana fragilitate
sollicitis. ne forte eum
confitendo atq moriendo ꝑirent.
magnam securitatem dedit. dicen¬
do eis. Capillus de capite ur̃o non
ꝑibit. Times ergo ne ꝑcasꝰ cuuis ca¬
pillus non ꝑibit: Si sie custodiun¬
tur suꝑflua tuaꝰ. in quanta tute¬
la est aninia tua. Hon ꝑibit capil¬
lus qui cum tondetur non sentis:
& ꝑibit anima tua ꝑ quam sen¬
tis: Sane multa dura eos passu¬
ros eẽ p̃dixit᷑ ut p̃dicendo face¬
ret paratiores. dicerentq illi. Pa¬
ratum cor meum. Quid est para¬
tum cor meum. nisi parata uo¬
lunitas inea:. Paratam gͦ habent
martyres uoluntatem in mar¬
tyrio: s p̃paratur uoluntas a
dño. Illis autem malis duris. atq
asꝑis futuris cominemoratis.
adiecit. In ur̃a patientia: posside¬
bitis animas ur̃as. In ur̃a inquit
patientia. Non enim cet̃ patien¬
nr̃m: non donatur. Quomͦ enim
aliquid donas. nisi ut eius sit cui
donas: Aꝑta est illa confessio. Non¬

Expanded text:
id est martyribus suis pro humana fragilitate sollicitis, ne forte eum confitendo atque moriendo perirent, magnam securitatem dedit, dicens, Capillus de capite vestro non peribit . Times ergo ne pereas, cujus capillus non peribit? Si sic custodiuntur superflua tua, in quanta tutela est anima tua? Non perit capillus, qui cum tondetur, non sentis; et perit anima, per quam sentis? Sane multa dura eos passuros esse praedixit, ut praedicendo faceret paratiores, dicerentque illi, Paratum cor meum . Quid est, paratum cor meum, nisi, Parata voluntas mea? Paratam ergo habent martyres voluntatem in martyrio: sed praeparatur voluntas a Domino . Illis autem malis duris atque asperis futuris commemoratis adjecit, In vestra patientia possidebitis animas vestras . In vestra, inquit, patientia. Non enim esset patiennostrum, non donatur. Quomodo enim aliquid donas, nisi ut ejus sit cui donas? Aperta est illa confessio: Non
Abbreviated transcription (Latin):
illis xp̃c illuminat. a nobis caligo¬
tenebrarum diffugiat. Cum scĩs
gͦ martyribus quiescentes euadi¬
mus inferi tenebras. fuis ꝓpriis
meritis: attamen consortii scĩtate.¬
Sic enim ait dñs petro. Iu espe¬
trus & suꝑ hanc petram edificabo
eccłam meam: & porte inferi non
p̃u alebunt ei. Si ergo apło et
martyri petro inferm porta non
p̃ualet. quisq sociatur martyri
tartaro non tenetur. Martyres
enim inferm porta non possidet:
regnare. Cernimus enim ab his¬
frequent̃ obsessos immundissimis
demonibus homines liberari. ita
ut celesti medicina. & captiua ani
ma diaboli laqueis eruatur. &e
ipse diabolus uinculis igneis
alligatus ꝓducatur de sua cap¬
tiuitate captunis ut qui p̃dam
paulo ante cȩperat. ipse subdat᷑
in p̃dam. Hec &e alia potiora mi¬
rabilia ꝑ scõs fieri omnibus no¬
tum est. & id eo fr̃s ueneremur
eos in scło. quos defensores ha¬
bere possumus in futuro. et
sicut eis ossibus parentum nr̃or

Expanded text:
illos Christus illuminat, a nobis illos Christus illuminat, a nobis tenebrarum caligo diffugiat. Cum sanctis ergo martyribus quiescentes, evademus inferni tenebras, et si non propriis meritis, attamen fidei veritate enim Dominus Petro: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; et portae inferi non praevalebunt ei . Si ergo apostolo et martyri Petro inferni porta non praevalet, quisquis sociatur martyri tartaro non tenetur. Martyres enim inferni porta non possidet, regnare; cernimus enim ab eis obsessos immundissimis daemonibus homines liberari; ita ut coelesti medicina et captiva anima de diaboli laqueis eruatur, et ipse diabolus vinculis igneis alligatus producatur de sua captivitate captivus; ut qui praedam paulo ante ceperat, ipse subdatur in poenam. Haec et alia potiora mirabilia per sanctos fieri omnibus notum est. Et ideo, fratres, veneremur eos in saeculo quos defensores habere possumus in futuro; et sicut eis ossibus pareatum nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
uendo conuersationis. tolerando
fortiter passiones. Ham ideo dñs
ꝑ totum mundum diuersis in
locis pati martyres uoluit᷑. ut
tamquam idonei testes nos p̃sen¬
ti quo̾dam exemplo fidei suȩ con¬
fessionis urgerent ut humana
fragilitas quę p̃dicationi dñi cȩ
auditu longiore uix credit᷑ uel
p̃senti oculoꝵ testimonio. mar¬
tyrio crederet beatoꝵ. Cuncti gͥ
martyres deuotissime ꝑcolendi
sunt. s specialiter hii uenerandi
sunt a nobis. quoꝵ reliquias pos¬
sidemus. Illi enim nos orationibꝰ
adiuuant. isti etiam adiuuant
passione: Cum his autem nobis
familiaritas quedam est Sem¬
per enim nobiscum sunt. nobis¬
cum moranturꝰ. hoc est & in cor¬
pore uiuentes custodiunt. & de
corpore recedentes excipiunt.
hic ne peccatoꝵ nos labes assu¬
mat. ibi ne inferni horror in¬
uadat. Ham ideo hoc ã maioribꝰ
ꝓuisum est ut scõꝵ ossibus nr̃a corpo¬
ra sociemus. ut dum illos tartarus
metuit. nos pena non tangat. Dum

Expanded text:
vendo, conversationis, tolerando vendo, conversationis, tolerando fortiter, passionis. Nam ideo Dominus per totum mundum diversis in locis pati martyres voluit, ut tanquam idonei testes nos praesenti quodam fidei exemplo suae confessionis urgerent; ut humana fragilitas, quae praedicationi dominicae auditu longiore vix credit, vel praesenti oculorum testimonio martyrio crederet beatorum. Cuncti igitur martyres devotissime percolendi sunt, sed specialiter ii venerandi sunt a nobis, quorum reliquias possidemus. Illi enim nos orationibus adjuvant, isti etiam adjuvant passione; cum his autem nobis familiaritas est; semper enim nobiscum sunt, nobiscum morantur, hoc est, et in corpore nos viventes custodiunt, et de corpore recedentes 263 excipiunt; hic ne peccatorum nos labes assumat, ibi ne inferni horror invadat. Nam ideo hoc a majoribus provisum est, ut sanctorum ossibus nostra corpora sociemus; ut dum illos tartarus metuit, nos p
Abbreviated transcription (Latin):
Um om̃ium seõꝵ mar¬
tyrum fr̃s deuotis¬
sime natalem cele¬
brare debemus.
tum p̃cipue eoꝵ sollempnitas to¬
ta nobis ueneratione curanda est.
qui in nr̃is domiciliis ꝓprium san¬
guinem ꝓfuderunt. Ham licet
uniuersi scĩ ubiq sint & om̃ibus
int̾ueniunt. qui & supplicia ꝑ¬
tulere ꝓ nobis Martyr enim
cum patitur: non sibi tantun
patitur. s & cimbus. Sibi enim
patitur ad p̃mnum. eiuibus ad
exemplum Sibi patitur ad reqͥ¬
em: ciuibus ad salutem. Oxemplo
enim eoꝵ didicimus xp̃o credere:
di dicimus contumeliis intam
eternan querere: mortem didi¬
cimus non timere. Uidete quid
martyribus debeamus. in quo
alter tortus est. ut alius saluare¬
turꝰ alter carmfieẽ ꝑtulit ut xp̃m¬
alter agnosceret. alter morti ad¬
dictus est. ut alius uita potiret᷑
eterna. & ad postremum sc̃s occi¬
sus est: ut peccator euaderet Beati
igitur martyres. nec sibi uxeruiN.
nec sibi mortui sunt. Oxemplum
enim nobis reliquerunt. bene ui¬

Expanded text:
um omnium SS. Martyrum, fratres, devotissime natalem celebrare debeamus, tum praecipue eorum solemnitas tota nobis veneratione curanda est, qui in nostris domiciliis proprium sanguinem profuderunt. Nam, licet universi sancti ubique sint, et omnibus interveniunt, qui et supplicia pertulere pro nobis. Martyr enim cum patitur, non sibi tantum patitur, sed et civibus; sibi enim patitur ad praemium, civibus ad exemplum; sibi patitur ad requiem, civibus ad salutem: exemplo enim eorum didicimus Christo credere, didicimus contumeliis vitam aeternam quaerere, mortem didicimus non timere. Videte ergo quid martyribus debeamus: in quo alter tortus est, ut alius salvaretur: alter carnificem pertulit, ut Chrialter agnosceret: alter morti addictus est, ut alius vita potiretur aeterna: et ad postremum sanctus occisus est, ut peccator evaderet. Beati igitur martyres nec sibi vixerunt, nec sibi sunt mortui; exemplum enim nobis reliquerunt bene vi
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ susceptor est animȩ meȩ & resti¬
tutor corporis mei: Quid michi
deerit si membra mea laceret mi¬
miciis: quando capillos meos di¬
mimerat ds̃: Dortans martyres
suos xp̃c ne ab mimicis ꝑsecutoribꝰ
ali quid formidarent: capilli inquit

Expanded text:
s susceptor est animae meae, erit et restitutor corporis mei. Quid mihi deerit, si membra mea dilaceret inimicus, quando capillos meos dinumerat Deus? Exhortans martyres suos Christus, ne ab inimicis persecutoribus aliquid formidarent, Capilli, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
geretur audistis: Cum enim dixis¬
set si d̾s̃ ꝓnobis quis contra nos:
tamquam ei diceretur ꝓba quia
deus ꝓ uobis. continuo attulit gͣn¬
de documentum continuo intro¬
duxit martyrem martyrum. te¬
stem testium. illum scilicet eiu
ꝓprio filio pater non peꝑcit: sed ꝓ
nobis omnibus tradidit illum.¬
terret te fremitus mundi. cui
donatus est artifex mundi: Xp̃c
Quis enim nobis donatus sit au¬
dite In principio erat uerbum:
& uerbum erat apud dm̃: & ds̃
erat uerbum. Ipse est xp̃c. ipse
est unigenitus filius s ꝓ dĩ. ipse
est gignenti coeternꝰ. est omĩa
ꝑ ipsum facta sunt: Quomodo
non nobis donata sunt. quȩ per
ipsum facta sunt. quando nobis
donatꝰ ẽ ipse ꝑ quem sunt omĩa:¬
& ut sciatis quia ipse est uerbũ
caro factum est &e habitauit
in nobis Pesidera or expete donatã
tene pignus mortem xp̃i. Honenĩ
ꝓmittens nobis uicturum se nobis¬
nus dare: quam mori ꝓ nobis Ma-¬

Expanded text:
legeretur, audistis. Cum enim dixisset, Si Deus pro nobis, quis contra nos? tanquam ei diceretur, Proba quia Deus pro vobis: continuo attulit grande documentum, continuo introduxit Martyrem martyrum, Testem testium; illum scilicet cui proprio Filio Pater non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illumterret me fremitus mundi, cui donatus est artifex mundi? ChrisQuis enim nobis donatus sit videte: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ipse est Christus, ipse est unigenitus Dei Filius, ipse est gignenti coaeternus. Omnia per ipsum facta sunt. Quomodo non nobis donata sunt, quae per ipsum facta sunt, quando nobis donatus est ipse, per quem omniat ut sciatis quia ipse est: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Desidera et expete donatam tene pignus mortem Christi. Non enim, promittens nobis victurum se esse nobisnus dare nobis, quam mori pro nobis. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
mendo. uitam app̃hendit. & ecce
iam petrus non moritur. Prete¬
riit omnis timor. nullȩ ulterius
atus cum xp̃o. Calcauit enim
omnes. foris illecebras. minas
atque terrores. Negauit se:
lum negan tem se Michi inqͥt
absit głari nisi in eruce dĩ

Expanded text:
niendo vitam apprehendit. Et ecce niendo vitam apprehendit. Et ecce jam Petrus non moritur; praeteriit omnis timor, nullae illi ulterius atus cum Christo. Calcavit enim omnes foris illecebras, minas atque terrores: negavit se, lum negantem se: Mihi, inquit, absit gloriari, nisi in cruce Domini
Abbreviated transcription (Latin):
nouit quare uenerit. nouit quo¬
modo te guerat. nouit quomͦ te
inueniat. Noli docere magistrũ
tuum: quere de latere ipsus p̃ci¬
um tuum: Audi tu potius corri¬
genten: noli tu uelle corrigere
ꝑuersum est: p̃posterũ est Audi
quid dicat. Uade post me. & quia
ille dixit. dico. uerbum dñi non ta¬
cebo ꝑson apło contumeliam facio
Quare sathanas: Quia uisire
ante me: Eson uis ẽẽ sathauas. ula¬
de post me. Si enim uadis post
me. sequeris me. Si sequeris me
tolles crucem tuam: Nec michi eris
consiliaruis. s discipulus. Nam un¬
de eapauisti dño mortem suã prę¬
nunciante. unde expaiuisti. nisi
quia &e tu mori timiusti: Mori
timendo te non negasti:. de male
amando ipsum negasti. S postea
beatus petrus apłs. post quam
ter negauit dñm. & culpam illã
flendo deleuit: resur gente dño¬
xp̃o confirmatus ȩdificatus. pro
illo mortuus est. quem mori me¬
tuendo negauerat. Confitendo
mortem inuenit: s mortem inue¬

Expanded text:
novit quare venerit, novit quonovit quare venerit, novit quomodo te quaerat, novit quomodo te inveniat. Noli docere magistrum tuum; quaere de latere ipsius pretium tuum. Audi tu potius corrigentem: tu noli velle corrigere; perversum est, praeposterum est. Audi quid dicat: Vade post me. Et quia ille dixit, dico; verbum Domini non tacebo, nec Apostolo contumeliam facio.Quare satanas? Quia vis ire ante me. Non vis esse satanas? Vade post me. Si enim vadis post me, sequeris me: si sequeris me, tolles crucem tuam, nec mihi eris consiliarius, sed discipulus. Nam unde expavisti, Domino mortem suam praenuntiante? unde expavisti, nisi quia et tu mori timuisti? Mori timendo, non te negasti, te male amando, ipsum negasti. Sed postea beatus Petrus apostolus, postquam ter negavit Dominum, culpam illam flendo delevit: resurgente Domino confirmatus, aedificatus, pro illo mortuus est, quem mori metuendo negaverat; confitendo mortem invenit, sed mortem inve
Abbreviated transcription (Latin):
runt: Contempserunt ea que
foris erant: om̃s illecebras huiꝰ
scłi. omnes errores atq terrores
Quicquid libebat: quicquid ter¬
rebat. totum contempserunt.
dotum calcauerunt. Ueneriin
& ad se. attenderunt se. inuenerimꝰ
se in se: Displicuerunt sibi. ad eum
eucurrerunt a quo formarentur:
in quo reuiuiscerent. in quo ma¬
nerent: in quo ꝑiret quod ipsi ꝑ
seipsos eẽ cȩperant: & hoc maneret
quod in eis ipse condiderat: Hoc est
nem ait Absit a te dñe non fiet
istud. limebat ne uita moreretur
Modo eum scm̃ ȩuuangłium le¬
geretur au distis. quid beatus pe¬
trus responderit saluatori. passi¬
onem suan ꝓ nobis p̃mncianti.
& quodammͦ ꝓmittenti. Capti¬
inis contradicebat redemptori.
Quid agis apłe: Quomͦ contradi¬
cis. quomͦ dicis non fiet istud. Er¬
go dñs non est passurus: Scanda¬
lum tibi uerbum crrcis. ꝑ eunti¬
bus stulticia est Redimendus es.
& mercatori contradicis: Dunit¬
te: patiatur. Hsouit quid agat.

Expanded text:
runt. Contempserunt ea quae runt. Contempserunt ea quae foris erant; omnes illecebras hujus saeculi, omnes errores atque terrores, quidquid libebat, quiquid terrebat, totum contempserunt, totum calcaverunt. Venerunt et ad se, et attenderunt se; invenerunt se in se, displicuerunt sibi: ad eum cucurrerunt, a quo formarentur, in quo reviviscerent, in quo remanerent, in quo periret quod ipsi per semet ipsos esse coeperant, et hoc maneret quod in eis ipse condiderat. Hoc est nen ait: Absit a te, Domine, non fiet istud. Timebat ne vita moreretur. Modo, cum sanctum Evangelium legeretur, audistis quid beatus Petrus responderit Salvatori passionem suam pro nobis praenuntianti, et quodam modo promittenti. Captivus contradicebat Redemptori. Quid agis, Apostole? quomodo contradicis? quomodo dicis, Non fiet istud? Ergo Dominus non est passurus? Scandalum tibi verbum crucis: pereuntibus stultitia est. Redimendus es, et mercatori contradicis? Dimitte patiatur: novit quid agat,
Abbreviated transcription (Latin):
iterum sursum uersus cum re¬
dieris ad te: noli remanere in te.
Prius ab his quȩ foris sunt re¬
di ad te. & deinde redde te ei qui
fecit te. & ꝑditum quesiuit te.
& fugituum muenit te: & auersũ
conuertit ad se. Redi gͦ ad te. de uade
ad illum qui fecit te. Imitare filiũ
illum nniorem: quia forte tu es.
Populo dico. non uni homini: &e si
omnes me audire possint. non dico
uni s humano generi. Redi ergo.
esto filius ille iunior qui sua sub¬
stantia uiuens ꝓdige disꝑsa &e ꝑdi¬
ta eguit. porcos pauit. fame fati¬
gatus respirauit. recoluit memo¬
ria patrem siuim: & quid de illo
einangłium dicit: & reuersuis
ad semetipsum: qui dimiserat et
semetipsum. Reuersus ad semet¬
ipsum: uideamus si rem ansit
in semetipso. Reuersus in semet¬
ipsum dixit. Surgam. Ergo ceci¬
derat. Surgam inquit. & ibo ad
patrem meum Ecce iam negat
se: qui inuienit se. Quomͦ negat:
Audite. & dicam illi. Peccaui in
us. Ecce quod scĩ martyres fece¬

Expanded text:
iterum sursum versus cum reiterum sursum versus cum redieris ad te, noli remanere in te. Prius ab his quae foris sunt redi ad te, et deinde redde te ei qui fecit te, et perditum quaesivit te, et fugitivum invenit te, et aversum convertit te ad se. Redi ergo ad te, et vade ad illum qui fecit te. Imitare filium illum juniorem; quia forte tu es. Populo dico, non uni homini; etsi omnes me audire possint, non dico uni, sed humano generi. Redi ergo, esto filius ille junior, qui sua substantia vivens prodige dispersa et perdita eguit, porcos pavit, fame fatigatus respiravit, recoluit memoria patrem suum. Et quid de illo Evangelium dicit? Et reversus ad semetipsum. Qui dimiserat et semetipsum, reversus ad semetipsum, videamus si remanserit in semetipso. Reversus in semetipsum dixit, Surgam. Ergo ceciderat. Surgam, inquit, et ibo ad patrem meum. Ecce jam negat se, qui invenit se. Quomodo negat? Audite: Et dicam illi, Peccavi, inus. . Ecce quod sancti martyres fece
Abbreviated transcription (Latin):
pas quȩ habet pecuniam: Po¬
ne: noli appendere. Fraudem
uis facere contra de: Uideo
quid agas: Preponere uis pecumam
animȩ tuȩ. mentiri ꝓpter illam ꝑ¬
dere istam: Pone. deus appendat.
Qui nescre falli nec fallere: ipse
appendat. Ecce ipse appendit:
uide appendentem: audi renun¬
ciantem Quid ꝑdest homini si
totum mundum lucretur: Llox
diuina est. Uax est appendentis:
nec fallentis: Renunciantis. am¬
monentis: Tu in una parte pe-¬
cuniam ponebas. & in altera
animam: Uide ubi posuisti pe¬
cuniam: Quid respondet qui
appendit : Iu pecuniam posu¬
isti Quid ꝓdest homini si totũ
mundum lucretur. anie au¬
tem suȩ detrimentum patiat᷑:
Ammam autem appendere uole¬
bas cum lucro: appende cũ mun¬
do. Uolebas eam ꝑdere ut abs te
acquireretur terra. plus habet
illa ponderis quam celum & tra
S facis hoc quia dimittendo dm̃
& amando te existi & a te & alia
iam quȩ sunt forinsecus pluris
estimas quam te. Redi ad te. S

Expanded text:
pars quae habet pecuniam. Popars quae habet pecuniam. Pone, noli appendere: fraudem vis facere contra te; video quid agas. Praeponere vis pecuniam animae tuae; mentiri propter illam, perdere istam. Pone, Deus appendat; qui nescit falli, nec fallere, ipse appendat. Ecce ipse appendit; vide appendentem, audi renuntiantem: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur? Vox divina est, vox est appendentis, nec fallentis; renuntiantis, admonentis. Tu in una parte pecuniam ponebas, et in altera animam; vide ubi posuisti pecuniam. Quid respondet qui appendit? Tu pecuniam posuisti: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Animam autem appendere volebas cum lucro: appende cum mundo. Volebas eam perdere, ut abs te acquireretur terra: plus habet ista ponderis, quam coelum et terra. Sed facis hoc, quia dimittendo Deum, et amando te, existi et a te; et alia jam, quae sunt forinsecus, pluris aestimas quam te. Redi ad te: sed
Abbreviated transcription (Latin):
tempsit & se: Uidede audite
apłm huc sensui testimonium
ꝑhibentem. In nouissimis inquit
temporibus instabunt tem po¬
ra ꝑiculosa. Quȩ sunt tempora
ꝑieulosa: Erunt homines seip¬
sos amantes: Hoc est caput inali
Uideamus ergo si remanent.
uel in se amando se Ulideamus.
audiamus quod sequitur. Frutꝰs
inquit homines seipsos amantes
Amatores pecuniȩ Ubi es qui
te amabas: Hempe foris es: Ro¬
go te pecunia num quid tu es:
slempe qui negleto dõ am asti te:
amando pecuniam deserusti
&& te. Prus deseruisti: postea ꝑ¬
didisti. Fecit enim amor pecumȩ
ut ꝑderes te Mentiris ꝓpter
peccuniam: os quod mentitur
occidit animam: Ecce cum quȩ¬
ris pecuniam: ꝑ didisti animã
ꝓfer trutinam ueritatis. non
cupiditatis: ꝓfer stateram s
ueritatis. non cupiditatis ꝓ¬
fer obsecro te. & pone in una
parte pecuniam: in altera
animam: Iam si tu appendis
& ex cupiditate fraudulentos
digitos adhibes. ins ut uergat

Expanded text:
tempsit et se. Videte, audite tempsit et se. Videte, audite Apostolum huic sensui testimonium perhibentem: In novissimis, inquit, temporibus instabunt tempora periculosa. Quae sunt tempora periculosa? Exunt homines se ipsos amantes. Hoc est caput mali. Videamus ergo si remanent vel in se, amando se; videamus, audiamus quod sequitur: Erunt, inquit, homines se ipsos amantes, amatores pecuniae . Ubi es qui te amabas? Nempe foris es. Rogo te, pecunia numquid tu es? Nempe qui neglecto Deo amasti te, amando pecuniam deseruisti et te. Prius deseruisti, postea perdidisti. Fecit enim amor pecuniae ut perderes te. Mentiris propter pecuniam: Os quod mentitur, occidit animam . Ecce cum quaeris pecuniam, perdidisti animam tuam. Profer trutinam veritatis, non cupiditatis: profer stateram, sed veritatis, non cupiditatis; profer, obsecro te, et pone in una parte pecuniam, in altera animam. Jam tu appendis, et ex cupiditate fraudulentos digitos adhibes; vis ut mergat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdat. Luctuosa res est. ꝑdere quod
amas. S interdum & agricola
ꝑdit. quod seminat. ł fertꝰ. spar¬
git. abicit: obruit. Quid miraris.
Iste contemptor &e ꝑditor: auarus
est messor. Quid factum sit. hy¬
emps & estas ꝓbauit. Ostendit
tibi gaudium menrtis: consiliũ
seminantis. Ergo qui amat ani¬
mam suam ꝑdat eam: Qui fru¬
ctum in ea guerit. seminet eam:
hoc est gͦ neget se: ne ꝑuerse eam
amando ꝑdat se: Hemo enim est¬
qui non se amet. S rectus amor
est querendus. ꝑuersus cauendꝰ.
Quisquis enim dimisso dõ ama¬
uerit se. dm̃q dimiserit aman¬
dose. non remanet nec in se. s
exit & a se. Erit exul pectoris
sui. contempnendo interiora.
amando exteriora. Quid dixi:
Omnes qui mala faciuntꝰ non¬
ne conscientiam suam contẽp¬
nunt: Ponit aũt modũ iniqui¬
tati sue: quisquis erubuerit
conscientie sue. Ergo quia con¬
tempsit dm̃ ut amar et se: aman¬
do foris quod non est ipse. con¬

Expanded text:
perdat. Luctuosa res est perdere quod perdat. Luctuosa res est perdere quod amas. Sed interdum et agricola perdit quod seminat. Profert, spargit, abjicit, obruit. Quid miraris? Iste contemptor et perditor avarus est messor. Quid factum sit, hiems et aestas probavit; ostendit tibi gaudium metentis consilium seminantis. Ergo qui amat animam suam, perdet eam. Qui fructum in ea quaerit, seminet eam. Hoc est ergo neget se, ne perverse eam amando perdat se. qui non se amet; sed rectus amor est quaerendus, perversus cavendus. Quisquis enim dimisso Deo amaverit se, Deumque dimiserit amando se, non remanet nec in se, sed exit et a se. Exit exsul pectoris sui, contemnendo interiora, amando exteriora. Quid dixi? Omnes qui mala faciunt, nonne conscientiam suam contemnunt? Ponit autem modum iniquitati suae, quisquis erubuerit conscientiae suae. Ergo quia contempsit Deum ut amaret se, amando foris quod non est ipse, con
Abbreviated transcription (Latin):
lationem suam Tollat enim est
ferat. sufferat᷑. patienter inquit
accipiat omnia quȩ patitur
ꝓ me: & sequatur me Quo: Q
eum nouimus isse post resurrec¬
tionem: Ascendit enim in cęlum:
& sedet ad dexteram patris. Ibi
nos etiam collocauit. Interim p̃¬
cedat spes: uit sequatur res: Quo¬
modo debet p̃cedere spes. noue¬
runt qui audiunt sursum cor
Restat autem quȩrere quantũ
adiuuat dñs & discutere: & illo
aꝑiente intrare. & illo donaute
inuenire: & uobis quod inueni¬
re potuerimus deꝓmere. quid
sit quod ait neget se. Quomͦ ne¬
gat se qui amat se. Ita uero ra¬
tionis est. s humane. Homo mͥ
dicit. Quomͦ negat se qui amat
se: S dicit ds̃ homini ꝑ seget
se. si amat se: Amando enim se:
ꝑdit se: Negando se: inuenit se
Qui amat inquit animã suã.
ꝑdet eam. Iussit qui nouit qͥd
nibeat. Quia seit consulere: qui po¬
tuit instruere & nouit reparare:
qui dignatus est ereare. Qui amat.

Expanded text:
lationem suam: tollat enim est lationem suam: tollat enim est ferat, sufferat. Patienter, inquit, accipiat omnia quae patitur propter me. Et sequatur me. Quo? Quo eum novimus isse post resurrectionem. Ascendit enim in coelum, et sedet ad dexteram Patris. Ibi nos etiam collocavit. Interim praecedat spes, ut sequatur res. Quomodo debeat praecedere spes, noverunt qui audiunt, Sursum cor. Restat autem quaerere, quantum adjuvat Dominus, et discutere, et illo aperiente intrare, et illo donante invenire, et vobis quod invenire potuerimus depromere, quid sit quod ait, Neget se. Quomodo negat se qui amat se? Ita vero rationis est, sed humanae: homo mihi dicit, Quomodo negat se qui amat se? Sed dicit Deus homini, Neget se, si amat se. Amando enim se, perdit se: negando se, invenit se. Qui amat, inquit, animam, suam, perdet eam . Jussit qui novit quid jubeat, quia scit consulere qui novit instruere, et novit reparare qui dignatus est creare. Qui amat,
Abbreviated transcription (Latin):
catorum sollempni¬
tas martyrum &e ex¬
de nobis sermonem
flagitat. Intelligimus enim nos
quod hiuc diei congruit dispu¬
tare debere. Hoc uultis. hoc uo¬
lumus Hoc faciat in cunis ma¬
nu sunt. & nos et sermones nr̃i.
Donet facultatem: qui tribuit
uoluntatem. In hȩc enim mar¬
tyres flagrauerunt. Inuisibili¬
um enim amore suecensi: uisi¬
bilia contempserunt: Quid
amauit in se qui contempsit
& se. ne ꝑderet se: Templa enĩ
dei erant: & dm̃ uerum in se ha¬
bitare sentiebant: ideo deos
falsos non colebant: Audierañ.
sitienter hauserant. medullisq
intimis cordis tradiderant: si¬
bio quodam mͦ inuisceraue.¬
rant quod dñs dixit. Si quis
semetipsum: Hseget inquit
semetipsum : & tollat crucẽ
suam ce sequatur me. Hinc
aliguid uolo dicere: &e terret me
ur̃a intentio. iubet oratio. Quid¬
est rogo uos. si quis uult uenire
post me. neget semetipsum: et
tollat crucem suam &e sequatur
me: Intelligimus quidem tollat
crucem suam: sustineat tribu¬

Expanded text:
atorum solemnitas martyrum, et exde nobis sermonem flagitat. Intelligimus enim nos quod huic diei congruit disputare debere. Hoc vultis, hoc volumus: hoc faciat in cujus manu sunt et nos et sermones nostri; donet facultatem, qui tribuit voluntatem. In hoc enim martyres flagraverunt: invisibilium enim amore succensi visibilia contempserunt. Quid amavit in se, qui contempsit et se, ne perderet se? Templa enim Dei erant, et Deum verum in se habitare sentiebant; ideo falsos deos non colebant. Audierant, sitienter hauserant, medullisque intimis cordis tradiderant, sibique quodam modo invisceraverant quod Dominus dixit, Si quis semetipsum. Neget, inquit, semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Hinc aliquid volo dicere, et terret me vestra intentio, jubet oratio. est, rogo vos, Si quis vult post me venire, neget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me? Intelligimus quid est, Tollat crucem suam; sustineat tribu
Abbreviated transcription (Latin):
amine. Intellige ꝓpħam dicentẽ
Tollatur impius ut ñ uideat ela¬
ritatẽ dñi Timeat gͦ aninia mor¬
cem suam: & non tumeat mortẽ
corporis sui. Quia si timuerit
mortem suam. & uixerit in deo suo
non eum offendendo. & a se repellen¬
doꝰ merebitur in fine reciꝑe corpus
suuni non ad penam ȩternam sic̃
impioꝵ: s ad uitam ȩternam sicuit
iustoꝵ. Illam mortem timentes &
illam uitam martyres diligentes
ꝓmissa dei expectantes. minas ꝑse¬
quutoꝵ contempnentes. & ipsi
apud dm̃ coronari meruerunt.¬
& nobis cel ebranda ista sollemp¬

Expanded text:
animae? Intellige prophetam dicentem, animae? Intellige prophetam dicentem, Tollatur impius, ut non videat claritatem Domini . Timeat ergo anima mortem suam, et non timeat mortem corporis sui. Quia si timuerit mortem suam, et vixerit in Deo suo, non eum offendendo et a se repellendo, merebitur in fine recipere corpus suum; non ad poenam aeternam, sicut impii; sed ad vitam aeternam, sicut justi. Illam mortem timentes, et illam vitam martyres diligentes, promissa Dei exspectantes, minas persecutorum contemnentes, et ipsi apud Deum coronari meruerunt, et nobis celebranda illa solem
Abbreviated transcription (Latin):
sine anima: animam mortuã
eẽ sine deo. Omnis homo sine dõ
mortuam habet animam. Plan¬
impuni Pange infidelem. Scri¬
ꝓtum est. Luctus mortui septẽ
a quo discessit anma. & non plan¬
gas animani a qua recessit deus
Hoc tenens ille martyr. responde¬
at comminatori. Quid me cogis
ueritaten. Si noluero quid facis
ꝑcutis corpus meum: ut recedat
inde anima mea. S ipsa anima
mea. habet ad se corpus. Hon est
imprudens. non insipiens T̾u
uis ferire corpus meum. uis ut
cum tineo ne ferias corpus meũ
& recedat inde anima mea. ego
feriam animam meam & rece¬
dat intle ds̃ ineus. Non ergo ti¬
meas martyr gladium ꝑcusso¬
ris. linguam tuam time ne tu
te ꝑcutias & occidas. non carnẽ
s animam: Anuna tune ne mori¬
atur in gehenna ignis. Inde ergo
nam ignis. Quomodo quando mit
tetur in gehennam impius arde¬
bit. Ibi corpus. ibi est anima Mors
corporis sempiterna: mors animȩ.
dei absentia Uis nosse que sit mors

Expanded text:
sine anima: animam mortuam sine anima: animam mortuam esse sine Deo. Omnis homo sine Deo mortuam habet animam. Planimpium, plange infidelem. Scriptum est: Luctus mortui, septem a quo recessit anima, et non plangas animam a qua recessit Deus? Hoc tenens martyr respondeat comminatori Quid me cogis,veritatem? Si noluero, quid facis? Percutis corpus meum, ut recedat inde anima mea: sed ipsa anima mea ad se habet corpus. Non est imprudens, non est insipiens. Tu vis ferire corpus meum: vis ut, cum timeo ne ferias corpus meum, et recedat inde anima mea, ego feriam animam meam, et recedat inde Deus meus? Non ergo timeas, martyr, gladium percussoris: linguam tuam time, ne tu te percutias, et occidas non carnem, sed animam. Animam time, ne moriatur in gehenna ignis. CAPUT na, tetur in gehennam impius, ardebit ibi corpus, ibi anima? Mors corporis, sempiterna poena: mors animae, Dei absentia. Vis nosse quae sit mors
Abbreviated transcription (Latin):
in adulterio uiuere: Mortua est:
S nec sic quidem agens mortua
est. Loquentem audio. Aliurt cor¬
pus. Hon enim lingua inore mo¬
ueretur. & ꝑcussisset quibus locis
articulares sonos. nisi intus habi¬
tator eẽt. & quasi ad hoc organum
musicus qui lingua illa ute¬
retur: Orsus intelligo. Hoc mo¬
do corpus loquitur. corpus uiuit.
S interrogo utrum & anima
iuuat. Ecce loquitur corpuss
uunt Quid loquitur: Quomodo
& anima uiueret. Sic etiam cum
audio loquentem: intelligo quia
corpus muit. Quero quid loqua¬
tur: utrum & anma uiuat. Men¬
dacium loquitur Si menclaciũ
loquitur. ergo anima mortua est.
Unde &e hoc ꝓbamus. Ipsam ueri¬
tatem interrogemus que ait
Os quod menti. di tur occidit
animam. Que Mro hoc. quare
mortua est anima. Quod paulo
ande dicebam: quero quare mor¬
tuum est corpus. Quia discessit
uita eius anima: Quare mor¬
tua est anima: Quia deseruit
eam uita eius deus. Breuiter gͦ¬
retinete corpus mortuum esse

Expanded text:
in adulterio vivere? Mortua est. in adulterio vivere? Mortua est. Sed nec sic quidem agens mortua est. Loquentem audio, vivit corpus. Non enim lingua in ore moveretur, et percuteret quibusque locis articulares sonos, nisi intus habitator esset; et quasi ad hoc organum musicus, qui lingua sua uteretur. Prorsus intelligo. Hoc modo corpus loquitur, corpus vivit. Sed interrogo, utrum et anima vivat. Ecce loquitur corpus, vivit. Quid loquitur? Quomodo et anima viveret: sic etiam cum audio loquentem, intelligo quia corpus vivit; quaero quid loquatur, utrum et anima vivat. Mendacium loquitur. Si mendacium loquitur, ergo mortua est. Unde hoc probamus? Ipsam veritatem interrogemus, quae ait: Os quod mentitur, occidit animam . Quaero, Quare mortua est anima? Quod paulo ante dicebam, quaero, Quare mortuum est corpus? Quia discessit vita ejus anima. Quare mortua est anima? Quia deseruit eam vita ejus Deus. CAPUT e tenete, corpus mortuum esse
Abbreviated transcription (Latin):
randummanus. ad ambulandũ
pedes: ad uidendum intendit ob¬
tutum ad audiendum auribus
niclinatur sapores duudicat.
dolores refugit. appetit uolup¬
tatem. Omĩa hec corporis uru en¬
tis indicia: s ex anime p̃sentia.
Interrogo corpus an uiuat. res¬
pondet michi. Uides ambulan¬
tem. uides oꝑantem. audis lo¬
quentem: cernis appetentem &
fugientem. & non intelligis corpꝰ
uiuere. ꝑhec oꝑa animię intus
constitutȩ. intelligo corpus uiue¬
re. & interrogo & ipsam animam
an uniat. Habet ce ipsa oꝑa sua.
ꝑ que ostendat uitam suam. Pe¬
des ambulant. intelligo Corpus
utrum uiuat animna. Pedes isti am¬
bulant. Ecce de uno motu. Deiui¬
ta interrogo: & corpus & animã.
Ambulant pedes intelligo. Unuuit¬
adulterium is inquit Ergomor¬
tua est anima. Sic enim ueracis¬
sune scriptura dixit. mortua est
udua quȩ in deliciis uiuit. Cum
multum sit inter delicias & ad¬
ulterium: Quomodo potest ani¬
ma quȩ in deliciis mortua dicit᷑.

Expanded text:
randum manus, ad ambulandum randum manus, ad ambulandum pedes, ad videndum intendit obtutum, ad audiendum auribus inclinatur; sapores dijudicat, dolores refugit, appetit voluptates. Omnia haec corporis viventis indicia, sed ex animae praesentia. Interrogo corpus, an vivat. Respondet mihi: Vides ambulantem, vides operantem, audis loquentem, cernis appetentem et fugientem, et non intelligis corpus vivere? Per haec opera animae intus constitutae, intelligo corpus vivere. Et interrogo ipsam animam, an vivat. Habet et ipsa opera sua, per quae ostendat vitam suam. Pedes ambulant, intelligo corpus utrum vivat anima. Pedes isti ambulant. Ecce de uno motu. De vita interrogo corpus et animam. Ambulant pedes, intelligo adulterium, inquit. Ergo mortua est anima. Sic enim veracissima Scriptura dixit: Mortua est vidua quae in deliciis vivit . Cum multum intersit inter delicias et adulterium, quomodo potest anima, quae in deliciis mortua dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sentiente loquiturꝰ cum loquat᷑
cum absente: Enumerat mores.
enumerat indicia beniuolentiȩ
circa se. Iu es qui illud inichi de¬
disti. illud & illud p̃stitisti. Tu
es qui sic &e sie me dilexisti. Si
attendas. si intelligas. si insaniã
doloris premas. qui te dil exit
abscessit frustra te donius pacicur
pulsatorem. in qua non potes in¬
causam: quam paulo ante dicebã
Mortium est corpus. Quare
Quia discessit uita eius hoc est
anima Uiuit corpus &e imꝑiꝰ est.¬
&x infidelis est. & ad credendum du¬
rus est. ad corrigendos mores fer¬
reus Uiuente corpore. mortua
est anima: ꝑ quam corpus uiuit
lanta enim res est anima. ut ido¬
nea sit uitam p̃stare corpori. et
mortua. Tanta inquani res est
anima. tam excellens est creatu¬
ra: ut idonea sit etiam mortua
carnem uiuificare. Nam ipsa mor¬
tua anima impii. anima infide¬
lis. amina ꝑuersi. duri. mortua est
& tamen ꝑ ipsam mortuam uiuit
corpus Ideo ibi est. Mouet ad ope¬

Expanded text:
sentiente loquitur, cum loquatur sentiente loquitur, cum loquatur cum absente? Enumerat mores, enumerat indicia benevolentiae circa se. Tu es qui mihi illud dedisti; illud et illud praestitisti: tu es qui sic et sic me dilexisti. Si attendas, si intelligas, si insaniam doloris premas, qui te dilexit abscessit: frustra te domus patitur pulsatorem, in qua non potes incausam quam paulo ante dicebam. Mortuum est corpus. Quare? Quia discessit vita ejus, hoc est, anima. Vivit corpus, et impius est, infidelis est, ad credendum durus, ad corrigendos mores ferreus: vivente corpore mortua est anima, per quam corpus vivit. Tanta enim res est anima, ut idonea sit vitam praestare corpori etiam mortua. Tanta, inquam, res est anima, tam excellens creatura, ut idonea sit etiam mortua carnem vivificare. Nam ipsa anima impii, anima infidelis, anima perversi, duri, mortua est: et tamen per ipsam mortuam vivit corpus. Ideo ibi est: movet ad ope
Abbreviated transcription (Latin):
głium uita est. impietas &e in¬
fidelitas. mors anime est. Ecce
potest mori: & immortalis est.
Quomodo ergo immortalis est.
que semꝑ aliqua uita est. que
in illa numquam extinguitur:
Iuomodo gͦ moritur.: Non ut ñst
uita. s amittendo uitam & enim
anima & uita est. & alicui rei. et
habet etiam ipsa uitam suam. Or¬
dinem attende creaturarum. ui¬
ta corporis anima est. Uita anime.
deus est. Sicut ad est uita corpori
id est anima ne moriatur corpus
sic debet adeẽ uita animȩ. hoc est
deus ne moriatur anima: Corpus
quomodo moritur: Anima dese¬
rente. Anima in quam deserente
moritur corpus. & iacet cadauer
paulo ante appetibile. modo asꝑ¬
nabile. In sunt membra: oculi
aures. S hȩ fenestrȩ sunt domus
habitator abscessit. Qui plangit
mortuum: ad fenestras habitaculi
frustra clamat ꝑson est intus qui
audiat. Quanta dicit plangentis
affectus: quanta enumerat. qͣnta
cominemorat: & quanta ut ita
dixerim doloris insanlã quasi cũ

Expanded text:
gelium vita est, impietas et ingelium vita est, impietas et infidelitas mors animae est. Ecce potest mori, et immortalis est. Quomodo ergo immortalis est? Quia semper aliqua vita est, quae in illa nunquam exstinguitur. Quomodo moritur? Non ut non sit vita, sed amittendo vitam. Etenim anima et vita est alicui rei, et habet etiam ipsa vitam suam. Ordinem attende creaturarum. Vita corporis anima est: vita animae Deus est. Sicut adest vita corpori, id est, anima, ne moriatur corpus: sic debet adesse vita animae, hoc est, Deus, ne moriatur anima. Corpus quomodo moritur? Anima deserente. Anima, inquam, deserente moritur corpus: et jacet cadaver paulo ante appetibile, modo aspernabile. Insunt membra, oculi, aures: sed hae fenestrae sunt domus, habitator abscessit. Qui plangit mortuum, ad fenestras habitaculi frustra clamat: non est intus qui audiat. Quanta dicit plangentis affectus, quanta enumerat, quanta commemorat; et per quantam, ut ita dixerim, doloris insaniam quasi cum