comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Hinc etenim paulus dicit.
Omnes que sua sunt q̃runt: nõ
lati suꝑbia uia raptoris auaritia
uia est lubrici: concupiscentia caꝵ¬
nalis. In uiis gͦ suis iniquus qͥsq
oculos deprimit: quia solis uitii
yt per hec animo satiffaciat intẽ¬
dit. Unde ⁊ per salomonẽ dicitur.
Oculi stultoꝵ. in finib terre. Qa
hoc solum tota cordis intentione
conspiciunt: per qͦd ad finem tex¬
reni desiderii perducant᷑. Nequaꝙͣ
in terra peccator sigeret: si ad scã
sui redemptoris itinera mentis
oculos leuaret. Unde per salomo¬
nem tursum dicitur. Oculi sapiẽ¬
tis in capite eius: quia uidelicet
sapiens quisq illum tota inten¬
tione considerat: cuius se mem¬
brum eẽ per fidem pensat. Has nã¬
q humane conuersationis uias
uidere concupierat. qui dicebat.
Inmandatis tuis me exercebor:
⁊ considerabo uias tuas. Ac si aꝑ¬
te spondeat dicens. Qe mea ft¬
iam uidere refugio: quia periin¬
tionis tue uiam ꝑgere conu̾ersadi
gressib in ardesco. Qui enim p̾sari

Expanded text:
c etenim Paulus dicit: Omnes quae sua sunt quaerunt, non lati, superbia; via raptoris, avaritia; via est lubrici, concupiscentia carnalis. In viis ergo suis iniquus quisque oculos deprimit, quia solis vitiis, ut per haec animo satisfaciat, intendit. Unde per Salomonem dicitur: Oculi stultorum in finibus terrae , quia hoc solum tota cordis intentione conspiciunt, per qreni desiderii perducantur . Scriptin terra stultus figeret, si ad sancta sui Redemptoris itinera mentis oculos levaret. Unde per Salomonem rursum dicitur: Oculi sapientis in capite ejus , quia videlicet sapiens quisque illum tota intentione considerat, cujus se membrum esse per fidem pensat. Has namque humanae conversationis vias videre contempserat, qui dicebat: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sujam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
Unde recte homo putredo: filius uͦ
hominis uermis uoat᷑. Primus
qluiꝑe homo ꝑutred non uermis.
qua ⁊ si mortem pet ꝑutruit: nõ¬
tanen ex putredint per natiuita.¬
tem uenit. Qyi autm filius est ho¬
minis uermis dictur: quia iam ex
moitalium corporum corruptõe ꝓ¬
pagatur. Igitur quia amitor uer¬
ba finita sunt: bertus iob altiori
acumine ꝑsecutionis innitit᷑. eiꝰꝙ
dictatam᷑ sunt ualida qͣm extrema.
suis mminere se preuident: ad pro¬
setutois condusionem seruent.Se

Expanded text:
Unde recte homo putredo, filius vero Unde recte homo putredo, filius vero hominis vermis vocatur. Primus quippe homo putredo, non vermis, quia etsi tamen ex putredine per nativitatem venit. Qui autem filius est vermis dicitur, quia jam ex mortalium corporum corruptione propagatur. 25. Igitur quia amicorum verba finita sunt, beatus Job altiori acumine prosecutionis innititur, ejusque dicta tam sunt valida, quam extrema, suis eminere se praevident, ad prosecutionis conclusionem servent. Se
Abbreviated transcription (Latin):
um mentẽ uocat: suꝑ quam spi¬
nas ⁊ uepres ascendere phibet. qͥa
ne ip̃am quoq eẽ absq punstiomi¬
b uitiorum uidet. Bomus uero gau¬
dii ciuitatis exultantis est mens
prauorum: que dura uentura sup¬
plicia conspicere negligit. in carnis
uoluptate se deserens maniter hy¬
larescit. Ait gͦ. Super humũ popłi
mei spine ⁊ uepres ascindent: qn¬
tomagis super omnem domũ gay¬
dii ciuitatis exultantuo: Ac si aper¬
te dicat. Si ⁊ illorum mentẽ uitia
deprimunit: qui se pricelestis pa¬
trie desiderio affligunt. quib cul¬
pis substrati sunt: qui sine ulla.
formidine se in carnis uoluptate
sermone suo qͣntum laldach ordi¬
nem ꝯditionis nr̃e tenuit ⁊ natiui¬
tatis: qui hominẽ non uermẽ sed
putredinem. filium uero hominis
uermem uocat. Primus namo hy¬
mani gnĩs parens hyno non filiꝰ
hominis. Ex quo qusqͥs ꝓdiit: ñ
solum homo sed filius quoq hõis
fuit. Sicut gͦ ex homine filius hõĩs:
ita ex putredine nasitur uermis

Expanded text:
spinas ac vepres ascendere perhibet, quia nec ipsam quoque esse absque punctionibus vitiorum videt. Domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravorum, quae dum ventura supplicia conspicere negligit, in carnis voluptate se deserens, inaniter hilarescit. Ait ergo: Super humum populi mei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis exsultantis? Ac si aperte dicat: Si et illorum mentem vitia deprimunt, qui se pro coelestis patriae desiderio affligunt, quibus culpis substrati sunt qui sine ulla formidine sese in carnis voluptate sermone suo quantum Baldad ordinem conditionis nostrae tenuit et nativitatis, qui hominem non vermem, sed putredinem, filium vero hominis vermem vocat. Primus namque humani generis parens, homo, non filius hominis, ex quo quisquis prodiit, non solum homo, sed filius quoque hominis fuit. Sicut ergo ex homine filius hominis, ita ex putredine nascitur vermis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatione. Humana quippe iusticia
auctori comꝑata: iniustitia est: qr
⁊Si in ipã sua conditione homo ꝑ¬
sifteret:ꝰ treatori non posset equã¬
ri creatura. Cui tamen ad graui¬
ora defectus sui pondera accessit:
quia culpam quam serpens insidi¬
ans intulit: mulier infirmata ꝑ¬
fuasit. Gsãde nunc qr homo per
mulierem culpe subditam nascit᷑.
reatus primi infirmitas in prole ꝓ¬
pagatur. Et quia in radice ꝑutrũ¬
it humani gnĩs ramus: in ꝯditoĩs
sue uiriditate minime subsistit.
¶Inde recte nunc dicit᷑. Nuniqͥd iꝰ¬
tificari potest homo comꝑatꝰ deo.:
aut apparere mundꝰ natus de mu¬
liere: Ac si aperte diceret᷑. Ne con¬
tra auctorem suum homo suꝑbi¬
at: consideret unde huc uenit᷑.2
antelliget quid sit. S ecte nonnul¬
li per donum sp̃c aduiti: contra
infirmitatem sue carnis eriguntꝰ.
Uirtutib emicant: signorꝰ quo¬
q miratulis coruscant. Nullus ta¬
men est qui sine culꝑa uitam tran¬

Expanded text:
paratione. Humana quippe justitia, paratione. Humana quippe justitia, auctori comparata, injustitia est, quia etsi in ipsa sui conditione homo persisteret, creatori non posset aequari creatura . Cui tamen ad graviora defectus pondera, accessit et culpa, quam serpens insidians intulit, et mulier infirmata persuasit . Unde nunc quia homo per mulierem culpae subditam nascitur, reatus primi infirmitas in prole propagatur. Et quia in radice putruit humani generis ramus, in conditionis suae viriditate minime subsistit. Unde recte nunc dicitur: Nunquid justificari potest homo comparatus Deo, aut apparere mundus natus de muliere? Ac si aperte diceretur: Ne contra auctorem suum homo superbiat, consideret unde huc venit, et intelligat quid sit. Sed ecce nonnulli per donum spiritus adjuti contra infirmitatem suae carnis eriguntur, virtutibus emicant, signorum quoque miraculis coruscant; nullus tamen est qui sine culpa vitam tran
Abbreviated transcription (Latin):
cente rege nr̃o scriptum est. Subito
fcã est cum angło multrado mili¬
tie celestis exertitus. Cui tamen m¬
litiȩ. electorum quoq hominũ nume¬
rus iungitur: qui per sublime men¬
tis desiderium eterne conu̾satõis ser¬
uitute lib̾antur. De quib per pau¬
lum dicitur. Neno militans deo im¬
plicat se negotiis setularib. Qyili¬
tet nunc pauci appareant. ininui¬
sibili tamen patria innumerabile
regnant. Quia et si ex comꝑatione ꝑ᷑¬
uorum pauti sunt: in congregatio¬
nis sue frequentia metiri nequaꝙͣ
possunt. Quia uͦ eorumdem militũ
uirtus: non ꝓpriis uirib sed suꝑne
gr̃e infusione roboratur: recte sub
gra p̃ueniens. Qre si in nr̃o corde
nequa qͣm gratuito surgeret: ꝓfet¬
ro mens nr̃a in peccõrum suorꝰ te¬
nebris obscura remaneret. Unde⁊
iste superius abeato iob dicitur: ⁊
nunc in eius exprobratione repli
catur. Omnis namq uir iustus:
dei inlustratione iustus est: non cõ¬

Expanded text:
cente rege nostro scriptcente rege nostro scriptfacta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen militiae electorum quoque hominum numerus jungitur, qui per sublime mentis desiderium, a terrenae conversationis servitute liberantur. De quibus per Paulum dicitur: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Qui licet nunc pauci appareant, in invisibili tamen patria innumerabiles regnant, quia etsi ex comparatione pravorum pauci sunt, in congregationis suae frequentia metiri nequaquam possunt. Quia vero eorumdem militum virtus non propriis viribus, sed supernae gratiae infusione roboratur, recte subjgratia praeveniens. Quae si in nostro corde nequaquam gratuito consurgeret, profecto mens nostra in peccatorum suorum tenebris obscura remaneret. Unde et iste superius a beato Job dicitur, et nunc in ejus exprobratione rcatur. Omnis namque vir justus Dei illustratione justus est, non com
Abbreviated transcription (Latin):
In cognitione humane ratiois:
suꝑniorum spũum numerꝰ non ei
quia qͣnta illa sit frequentia inui¬
sibilis exertitus nescit. De quo per
danihelem dictur. Milia milium
ministrabant ei: ⁊ decies milies
centena milia assistebant eiSuꝑ
norum ciuium numerꝰ infinitꝰ
definitus expͥmitur.: ut qui deos¬
numerabilis ẽ nobis innumera¬
bilis demonstet᷑ qͣmuis aliudẽ
assistere aliud ministrare. Assiftiũ
enim ille ꝑculdubio potestates: q
ad q̃daniꝰ hominib nuntianda ñ
exeunt: minstrant uͦ hec que ad
explenda officia nuntiorꝰ uenium
s tamen ip̃e quoq ꝯtemplatõe al
intimis utre non recedunt. Et s
plures sunt que ministnt: qͣ
he que principaliter ad sistunt.
adsistentium nunierꝰ quasi defiu¬
tus. ministrantiũ uͦ in definiti
contra potestates aereas non ignora¬
mus. Qe tamen certamina. ñ labo
re sed imꝑio ꝑagunt: quia quitqͥo
agendo contra inmundos sp̃c appe¬
tunt: ex adiutorio cuncta regentis
possunt. Be hac namꝙ milicia nas¬

Expanded text:
In cognitione humanae rationis supernorum spirituum numerus non est, quia quanta sit illa frequentia invisibilis exercitus, nescit de quo per Danielem dicitur: « Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . » Supernorum civium numerus infinitus et definitus expnumerabilis, esse nobis innumerabilis demonstretur, quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt enim illae procul dubio potestates, quae ad quaedam hominibus nuntianda non exeunt. Ministrant vero hi qui ad explenda officia nuntiorum veniunt, sed tamen ipsi quoque contemplatione ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numerus quasi definitus, ministrantium vero infinitus contra potestates aereas non ignoramus. Quae tamen certamina re, sed imperio peragunt, quia quod agendum contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque militia nas
Abbreviated transcription (Latin):
tium uicissim merita contͣdicunt
Nam sublimes sp̃c: eisdem gemib
principantes. nequaqͣm pro iniult
agentib decertant: sed corum frã
iuiste iudicantes ixaminant. Cu
unius cuiꝰq gentis ułꝰ culpa uł iu¬
sticia ad suꝑne curie consilium dy¬
citur: eiusdem gentis p̃positus. uł
obrinuisse in ceriamine. uł non ob¬
tinuisse ꝑhibetur. Q uorum tamẽ
omnium una itstoria est: sui suꝑ
se opificis uoluntas summa. qͣm
dum semꝑ aspiciunt: qͦd obiiere
non ualent numqͣm uolunt. Bene¬

Expanded text:
tium vicissim merita contradicunt. tium vicissim merita contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes nequaquam pro injuste agentibus decertant, sed eorum facta juste judicantes examinant. Cumque uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia ad supernae curiae consilium ducitur, ejusdem gentis praepositus, vel obtinuisse in certamine, vel non obtinuisse perhibetur: quorum tamen omnium una victoria est et sui super se opificis voluntas summa; quam dum semper aspiciunt, quod obtinere non valent nunquam volunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eorum quoq lacrime qui in iudea
relicti sunt adiuuent. Unde hoc qͦ
qͦd diximus adiungit. Michael
princeps ur̃ uenit in adiutorium
michi. Cumq ut adu̾sum persarꝰ
pͥnciꝑem p̃lietur egredinir: gre¬
corum sibi princeps adueniens ap¬
paret. Qya ex re innuit᷑: quod ad
a ꝯmiserat: quorum ꝑfecto causa
creptioni illius resistebat. Propħe
gͥ preces angłs exaudit. sed persa¬
rum princeꝑs resistit: quia ⁊ si
iam uita iusti dep̃cantis. ereptio¬
nem ppłi exigit: eiusdem tamen
ppłi ad huc uita contradicit. ut qr¬
net dum plene hi qui in captiuita.¬
tem fuerant ducti purgati sunt:
iure eis adhuc ꝑse dominent᷑. Mi¬
chael adiuuat.  sed grecorum pͥr¬
ceps ad prelium uenit: quia me¬
reri quidem ueniam tam longa¬
oppressor captiuita/ poterat. I
exeptionis eorum beneficio hoc quos
qͦd in grecos deliq̃rant obiuabat.
Becte gͦ dicitur. qd̾ contra se angeli
ueniunt: quia subiectar sibi gen¬

Expanded text:
eorum quoque lacrymae qui in Judaea eorum quoque lacrymae qui in Judaea relicti sunt, adjuvent. Unde hoc quoque quod diximus, adjungit: Michael princeps vester venit in adjutorium mihi. Cumque ut adversum Persarum principem praelietur egreditur, Graecorum sibi princeps apparet adveniens; qua ex re innuitur quod advid commiserat, quorum profecto causa ereptioni illius resistebat. Prophetae igitur preces angelus exaudit; sed Persarum princeps resistit, quia et si jam vita justi deprecantis ereptionem populi exigit, ejusdem tamen populi adhuc vita contradicit; ut quia nec plene hi qui in captivitatem fuerant ducti purgati sunt, jure eis adhuc Persae dominentur. Michael adjuvat, sed Graecorum princeps ad praelium venit: quia mereri quidem veniam tam longaoppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum beneficio, hoc quoque quod in Graecos deliquerant, obviabat. Recte ergo dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gen
Abbreviated transcription (Latin):
angłs qui danheli loquebatur:
captiuurs isrłitici ppłi in ꝑfide consti¬
tutis: p̃latus agnoscmur. Michael
autem: eorum qui ex eadem plebe
i5
in usdet cerra remauserant. fposit̾
inuenit᷑. Ende ab hoc eodem ar¬
gło paulopt᷑ damheli dicitur. Ne¬
mo est adiutor m̃s in omnib his:
nisi inicahel pͥnceps ur̃. De quo⁊
hoc qͦd premisimꝰ dicit. Et ecce mi¬
chael unus de pͥncipib pͥmis: ue¬
nit in adintoriũ michi. Qui dũ
nequaqͣm simul eẽ sed uenire in
adiutorium dicitur: aꝑte ei ppło
p̃latus agnoscitur. qui captus ĩ
alia parte tenebat᷑. Q uid est gͦ an¬
głm dicere: ego ueni ꝓpter sermo¬
nes tuos. pͥnceps autem regni psa¬
rum restitit michi: nisi sua subdi¬
tis opera nuntiare:Ae si aperte
dicat. Precum quidem tuarum me¬
rita exigunt. ut isrłititus ppłs a
iugo sue captiuitatis exuatur:s
adhuc quod in eodem ppło persar
dño purgari debeat. unde ereptio¬
ni illius persarum pͥnceps mͥ iure
contradicat: qͣmuis preceps tuas

Expanded text:
oquebatur captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus agnoscitur. Michael autem eorum qui ex eadem plebe in Judaeae terra remanserant praepositus invenitur. Unde et ab hoc eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps vester . De quo et hoc, quod praemisimus, dicit: Et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium mihi . Qui dum nequaquam simul esse, sed venireadjutorium dicitur, aperte ei populo praelatus agnoscitur, qui captus in alia parte tenebatur. Quid est ergo angelum dicere, Ego veni propter sermones tuos, princeps autem regni Persarum restitit mihi, nisi sua subditis opera nuntiare? Acsi aperte dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus jugo suae captivitatis exuatur; sed est adhuc quod in eodem populo Persarum dominio purgari debeat: unde ereptione illius Persarum princeps mihi jure contradicat. Quamvis preces tuas
Abbreviated transcription (Latin):
plusqmͣ aque suꝑficies leuis est: qu
quelibet hanc aura temptationis at¬
tigerit: sine tarditate aliqua retrat¬
tionis trahit. Si enim cor fluxum tr¬
iuslibet ⁊ peruersi cogitamus: qͥd a¬
liud qͣm inuento positam aque sy¬
ꝑficiem cerniniꝰ: Nunc namq illd̾
rie nunc aura inuidre nunt fallatia
ꝑtrahit. Suꝑfaciem gͦ aque lenis ẽ
is: quem quilibet uentus errous
uenerit impellit. Unde bene quoq
per psalmistam dicriur. Deuo nĩs
pone illos ytrotam et sicut stipulã

Expanded text:
plusquam aquae superficies levis est, quia plusquam aquae superficies levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum riae, nunc aura invidiae, nunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam
Abbreviated transcription (Latin):
Peruersa ⁊ enim mente gaudẽt
infacinorib: pro culꝑa sua coti¬
die ad supplicium trahuntur: et
securi sunt. Unde per salomonẽ di
titur. Sunt imꝑii qui ita seturi st̾
quali iustor facta habeant. Deq̃b
quasi in lucem ambulant: quia iti
gaudent in noste pectati. ac si cos lig
iusticie circumfundat. Uel certe q
tenebre uitam p̃sentem non incõue¬
nienter expͥmunt: in qua aliens
conscientie non uidentur. lux nr̃a u
patria eterna est: in qua dum uil¬
tam p̃sentem ita diligunt. atq hit
exilii temꝑa complestunt᷑: ac suam
in patriam regnent. recte dicitur sit
in tenebras quasi lucem ambulant
quia sic in p̾senti cecitate letani sĩt
ac su am eterne ꝑatrie luce ꝑfruatt᷑
Sequitur. A¬
rali numero ad singularem te¬
dit: quia plerumq unius mala incho¬
at et ĩmitando mului subsequuntꝰ
sed eius pͥncipaliter culꝑa est. qui ꝑ
Aque autem suꝑficies huc illucq ar
rora impellit᷑: et nulla stabilitate
solida passim mouet᷑. Iniqui gͥ mẽs

Expanded text:
Perversa etenim mente gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. Unde et per Salomonem dicitur: « Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant . » De qquasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundant. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur; lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; recte dicitur: Sic in tenebris quasi in luce ambulant, quia sic in praesenti caecitate laeti sunt, ac si jam aeternae patriae luce perfruantur. Sequitur: rali numero ad singularem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur. Sed ejus principaliter culpa est qui perAquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata passim movetur. Iniqui igitur mens
Abbreviated transcription (Latin):
illi teste recarguere fala possunt: qͥ
falsa agere nesciunt. Nam correstio¬
nis ausum cont᷑ fallatiam ꝑdunt.
qui adhuc fallaciter uiuunt. Ait gͦ.
Q uod si non ita est: qͥs me poterit
arguere ẽẽ mentitũ: Ac si aperte di¬
cat. Ita sunt cuntta ut protuli: que
tamen si ita non eeñt. a nobis redar¬
gui nequaqͣm possem: quia dum ad¬
huc ꝓprie succumbitis. alienam rep̃hẽ¬
dere fallanam non ualetis. ¶bi ⁊ aꝑte¬

Expanded text:
illi recte redarguere falsa possunt, qui falsa agere nesciunt. Nam correptionis ausum contra fallaciam perdunt, qui adhuc fallaciter vivunt. Ait ergo: Quod si ita non est, quis me poterit arguere esse mentitum? Ac si aperte dicat: Ita sunt cuncta ut protuli, quae tamen si ita non essent, a vobis redargui nequaquam possem, quia dum adhuc propriae succumbitis, alienam reprehendere fallaciam non valetis. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
orum astutiam dedignat᷑: quia tole¬
abilius deo est. ut in insirmitate qͥs
tq ignorant̾ia cum humilitate iace¬
t. quam cum elatione alta comp̃hen¬
at S quia scs̃ uir multa contͣ eos p¬
ulit: qui fugitiua potestate suꝑbu̾it:
t uentosis honorib intumescunt:
Ualdachsuites ex eius correptione ꝓfi¬
iens. apul quem uera fit potentia

Expanded text:
iam dedignatur, quia tolerabilius Deo est ut in infirmitate quis atque ignorantia cum humilitate jaceat, quam cum elatione alta comprehendat. Sed quia sanctus vir multa contra eos protulit qui fugitiva potestate superbiunt, et ventosis honoribus intumescunt Baldad Suhites ex ejus correptione proficien
Abbreviated transcription (Latin):
extremo peperisse. Caro autem nõ
solum sterilis sed enam que non pe¬
rit dicitur: quia suo sensu bonas c¬
gitationes gignere. nec inultimis n¬
let. Auigore enim iam ꝓprio defiat.
et tamen ad huc transitoria toncu¬
piscere non desistit: iamq a pͥstini
robore lassata. pene ab ip̃o quem di¬
ligit mundo repellitur: et tamen
adhuc an improbo obtinca
temꝑalia conatur. Agere iam periꝰ¬
sa non sufficit: sed tamen cogitatt
uel que non agit nequaqͣm desift
Bectegͦ non solum sterilis sed enã
non pariens dicitur.: que suo senb
ut diximus ad bone cogitationis
ꝑlem nec cum infirmata fuerit ft
de hereticis p̃dicantib potest. Umis¬
quisq enim p̃dicator erroris: dũ
plebem extraunitatem eccłie postã
docet. ꝑfecto sterilem et tam que pa¬
rere non ualet pascit: quia ei nsut
sui laboris impendit. que spñales
fructus nequaqͣm reddit. Bene aũ
uidue non facit. quia usdelitet san¬
ctam uiuersalem eccłiam tuius

Expanded text:
extremo peperisse. Caro autem non extremo peperisse. Caro autem non solum sterilis, sed etiam quae non parit dicitur, quia suo sensu bonas cogitationes gignere nec in ultimis valet. A vigore enim jam proprio deficit, et tamen adhuc transitoria concupiscere non desistit, jamque a pristino robore lassata, pene ab ipso quem diligit mundo repellitur, et tamen adhuc annisu improbo obtinere temporalia conatur. Agere jam perversa non sufficit, sed tamen cogitare vel quae non agit nequaquam desistit. Recte ergo non solum sterilis, sed etiam non pariens dicitur, quae suo sensu, ut diximus, ad bonae cogitationis prolem, nec cum infirmata fuerit, fede haereticis praedicantibus potest. Unusquisque enim praedicator erroris, dum plebem extra unitatem Ecclesiae positam docet, profecto sterilem, et eam quae parere non valet, pascit, quia et ei usum sui laboris impendit, quae spiritales fructus nequaquam reddit. Bene autem viduae non facit, quia videlicet sanctae universali Ecclesiae, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
lem et que non parit:⁊ uidue
lis. nisi caro nominat᷑: Quedũ
sola p̾sentia appetit: bonas gig¬
nere cogitationes nescit. Qre aut̃
uidua nisi anima nuncupat᷑. Oͣ
quia sͥ conditor coniungere uolu¬
it: ad thalamum uteri carnalis
uenit. ꝑsalmista attestante qui
aiti Et ip̃e tamqͣm sponsus proce¬
dens de thalamo suo. Qre recte
uidua dicitur: quia eius uir ꝓ
ea mortem ꝑtulit. ⁊ nunc in cełi
penetrabilib ab eius oculis occul
tus quasi in parte alterius regio
scit: et uidue bene facere negli¬
qͥto. qitua camis defiderio setues
curam anime uitamq ꝯtempris
Tota namq iutentione omniq fa¬
dio cogitat: quo sine ullis negesstati¬
b caro moritura subsistat. Et curau
anime uitam despicit: que uel in mo¬
te uel in b̾itudine ꝓtuldubio in perpi¬
tuo uiuit. Recte autem num dicrit
pauit sterilem: ꝓtimis a diungau
et que non parit. Qasdam namqs
ex sacra hystoria feminas nouimꝰ fẽ
riles extitisse: sed tamen in temꝑs

Expanded text:
lem, et quae non parit, et viduae lem, et quae non parit, et viduae lis, nisi caro nominatur? Quae dum sola praesentia appetit, bonas gignere cogitationes nescit. Quae autem vidua, nisi anima nuncupatur? Quam quia sibi conditor conjungere voluit, ad thalamum uteri carnalis venit, Psalmista attestante, qui ait: Et ipse tanquam sponsus, procedens de thalamo suo . Quae recte vidua dicitur, quia ejus vir pro ea mortem pertulit, et nunc in coeli penetralibus ab ejus oculis occultus, quasi in parte alterius regionscit, et viduae benefacere negligit, quia carnis desideriis serviens, curam animae vitamque contemnit. Tota namque intentione omnique studio cogitat, quam sine ullis necessitatibus caro moritura subsistat, et curare animae vitam despicit, quae vel in morte vel in beatitudine procul dubio in perpetuum vivit. Recte autem cum diceretur: Pavit sterilem, protinus adjungitur: Et quae non parit. Quasdam namque ex sacra historia feminas novimus 536 steriles exstitisse, sed tamen in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ledictionis crescit. Unde necesse ẽ.¬
quast infrustruo ium lignum ex eil
iudicio ꝯterunt᷑ Terra quippe eos
temꝑali sumꝑtu aluit. p̃dicatõis
desuꝑ pluuia infudit. sed q eorum
uita ne qua qͣm fructum boni oꝑis
ꝓtulit: iratus hanc agricola absci¬
dit. ut iuxta ueritatis sentẽtiam lo¬
cum non occupet: quem genere aliꝰ
ad fructum teneti ualet. De hoc infcͤ¬
tuoso ligno per iohannem dicitur
Iam securis ad radicem arboꝵr posi¬
ta est. Omnis gͦ arbor que non fac̃
fructum bonum: exesdet᷑ ⁊ in ig¬
nem mittet᷑. Hoc autem loco ut et̾¬
na reꝑbi supplicia designent᷑ ne¬
quaqͣuam lignum dicitur abscidit.
si enim hic inciditur: cum a pre¬
senti uita separatur. sed in gehẽ¬
na conteriur: cum ꝑꝑetua dãꝑ¬
natione cruciat᷑. Uir autem sc̃s
quia districtam peruersi penam
ꝓtulit: ꝓtinus ad culpam retur¬
rit. yt ex iniusticie inmensitate
edoceat: qͦd tanta eius dampna

Expanded text:
ledictionis crescit. Unde necesse eledictionis crescit. Unde necesse equasi infructuosum lignum ex cujus judicio conteruntur. Terra quippe eos temporali sumptu aluit, praedicationis desuper pluvia infudit. Sed quia eorum vita nequaquam fructum boni operis protulit, iratus hanc agricola abscidit, ut juxta Veritatis sententiam locum non occupet quem tenere alius ad fructum valet . De hoc infructuoso ligno per Joannem dicitur: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis ergo arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Hoc autem loco, ut aeterna reprobi supplicia designentur, nequaquam lignum dicitur abscidi, ssi enim hic inciditur, cum a praesenti vita separatur. Sed in gehenna conteritur, cum perpetua damnatione cruciatur. Vir autem sanctus, quia districtam perversi poenam protulit, protinus ad culpam recurrit, ut ex injustitiae immensitate edoceat quod tanta ejus damnat
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ut ab iniquitate compescat. D
qui diutius toleratur: nec tam̃e
ab iniquitate compescit᷑ munus qͥ¬
dem suꝑne patientie perciꝑit: sed
reatus su uinculis ex ip̃o se mune¬
te artius astringit. Nam qui accey¬
tapenitemie temꝑa diuertit ad cul¬
pam: diftrictꝰ in ultmis uidex im¬
pensa argumenta mised̾ie. conuer¬
tit ad penam. Hinc namꝙ perpat¬
lum dicuur. Anignoras quia pati¬
entia clei ad penitentiam te addu¬
cit. Tuautem scd̾m duritiam tuã
et cor inpenitenf.: thesauriras tibi
nra indie ire. ⁊ reuelationis iusti ro¬
dicii dei. Hinc ysaias art. Puer cen¬
cum annor moriet᷑. ⁊ peccatoꝵ cẽ¬
tum annor maledictus erit. Aesi
aperte nos deterreat dicens. Uita
quidem pueri in longum traliit᷑
ut a fcis ꝑuerilib cortigatur. Sedsi
apeccati perpetratione: nec tempo¬
ris longinquitate compescit᷑. hec
ip̃a uite longinquitas qmpermi¬
sedĩam acceꝑit: ei gd cumulum ma¬

Expanded text:
rat, ut ab iniquitate compescat. Sed rat, ut ab iniquitate compescat. Sed qui diutius toleratur, nec tamen ab iniquitate compescitur, munus quidem supernae patientiae percipit, sed reatus sure arctius astringit. Nam quia accepta poenitentiae tempora divertit ad culpam, districtus in ultimis judex impensa argumenta misericordiae convertit ad poenam. Hinc namque per Paulum dicitur: An ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Isaias ait: Puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit . Ac si aperte nos deterreat, dicens: Vita quidem pueri in longum trahitur, ut a factis puerilibus corrigatur; sed si a peccati perpetratione nec temporis longinquitate compescitur, haec ipsa vitae longinquitas, quam per misericordiam accepit, ei ad cumulum ma
Abbreviated transcription (Latin):
Inde sciendum est. quia sic ad sye¬
diem dutimur: ut nequa qͣm tar̃
agenere funditꝰ euellamur. Nam
ꝑuersus quisq etiam si rectam fi¬
dem in simi uniuersalis eccł̃ie te¬
nere uideatur: stat ⁊ uite sue non
credit. quia recta quidem sunt q̃ ꝑ
fidem de conditore intelligio: sed t̾a¬
men fidei oꝑa tenere contempnit.
Et incredulitatis redarguitur: qͥa
ab eo qͦd se oftendit credere. uiuendo
repbatur. Hinc enim per iohannẽ
dititur. Q yidicit se nosse dm̃r man.¬
darta eius non custodit: mendax ẽ. Hĩc
paulus ait. Confitent᷑ se nosse deum:
fcĩs autem negant. Hinc iacob d¬
at. Fides sine operib mortua est
intes hec conditor mira dispensato¬
ne confilii ex culꝑas resꝑicit. ⁊ uiuẽ¬
ditemꝑa imꝑendit. ut longiora uite¬
dituur. Hedit eis ds locum penitentie:
et ille ab ycit᷑ eo in superbia. Quis¬
quis derelinquit ⁊ uiuit: idcirco hũc
dmina dispensatio in iniqͥtate tole¬

Expanded text:
Unde sciendum est quia sic ad speUnde sciendum est quia sic ad speciem ducimur, ut nequaquam tamen a genere funditus evellamur. Nam perversus quisque etiam si rectam fidem in sinu universalis Ecclesiae tenere videatur, stat, 537 et vitae suae non credit, quia recta quidem sunt quae per fidem de conditore intelligit, sed tamen fidei opera tenere contemnit; et incredulitatis redarguitur, quia ab eo quod se ostendit credere, vivendo reprobatur. Hinc enim per Joannem dicitur: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non cuonfitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus dicit: Fides sine operibus mortua est . Sed inter haec conditor mira dispensatione consilii et culpas respicit, et vivendi tempora impendit, ut longiora te Dedit ei Deus locum poenitentiae, et ille abutitur eo in superbia. Quisquis delinquit et vivit, idcirco hunc divina dispensatio in iniquitate tole
Abbreviated transcription (Latin):
Detraxit fortes in fortitudine sua. In
fortituidine quiꝑpe sue prauitaris
fortes quosq detrahit: cum per sui
etroris astutiam mundi huius potẽ¬
tes rapit. Qo contra pet paulum de.
Infirma mundi elegit d̾s: ut confimi¬
deret fortia. Fortitudo autem peruers
p̃dicatoris est: elata scientia locutõis.
Qua inflatus ceteros despicit. atq in
temptr omnium quasi singularit᷑
apud se peritus intumescit. Qui ma¬
gna de St sentiens: sed uera de dño
ignorans longe a fidei cognitione
disumgitur.: et tamen uideri fidez
pditito. conatur. Unde ad huc sõdit᷑¬
t cumsteterit:
non credit uite sue. Stat in hot
mundo ꝑuersus quisq predicator:
quous ꝙͣ terreno uiuit in corpore. S
uite sue credere renuit: quia de deo
uera cogndscere contempnit. Uits ei¬
nim sue crederet: si de conditoris sui
substantia recta sentiret. Hec itaꝙͣ
supius de quolibet iniquo ꝑlata di¬
cebamus: sed repente ad ettoris pre¬
dicatorem. intellectum uertimus.

Expanded text:
Detraxit fortes in fortitudine sua. - In fortitudine quippe suae pravitatis fortes quosque detrahit, cum per sui erroris astutiam mundi hujus. potentes rapit, quos contra per Paulum dicitur: « Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . » Fortipraedicatoris est elata scientia locutionis, qua inflatus, caeteros despicit, atque in contemptu omnium quasi singulariter apud se peritus intumescit. Qui magna de se sentiens, sed vera de Domino ignorans, longe a fidei cognitione disjungitur, et tamen videri fidei praedicator conatur. Unde adhuc subditt cum steterit non credit vitae suae. - Stat in hoc mundo perversus quisque praedicator, quousque terreno vivit in corpore, sed vitae suae credere renuit, quia de Deo vera cognoscere contemnit. Vitae enim suae crederet, si Conditoris sui substantiam recte sentiret. Nam superius de quolibet iniquo prolata dicebamus, sed repente ad erroris praedicatorem intellectum vertimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sipatur. Sic ab infimis nebula dẽse¬
scendo se eregit: sed exortus hant soliᷤ.
radius ac si non fuerit abstergit. Sic
in herbarum suꝑficie nosturni ro¬
ris humor aspergitur: sed diui¬
ni luminis subito calore siccatur.
Sit spumose a quarum bulle que ĩ¬
choantib pluuius sunt excitate:
ab intimis certatim ꝓdeunt. sed eõ
celerius disrupte depͣereunt.: quo
inflate altius extendunt᷑. Cumq
extrescunt ut appareant: crescen¬
do ꝑagunt ne subsistant. De iniqͥs
 tamen nulla in hac soliditate dy¬
rantib ducaturreste. Eleuati sunt
ad moditum: ⁊ non subsistent. De
quib ad huc subditur. Et humili

Expanded text:
sipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nocturni roris humor aspergitur, sed diurni luminis subito calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae, ab intimis certatim prodeunt; sed eo celerius diruptae depereunt, quo inflatae altius extenduntur. Cumque excrescunt ut appareant, crescendo peragunt ne subsistant. De iniquise tumentibus, sed tamen nulla in hac soliditate durantibus, dicatur recte: Elevati sunt ad modicum, et non subsistent. De quibus adhuc subditur: CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
corum fidelium: qmlibet dilecti
sui tangere scaturientẽ uermib ca¬
nem porest. Cato itaq cum concu¬
sic ad edomandũ desiderioꝵ carna¬
lium appetitum ualet: qͣm ut unꝰ¬
quisq hoc qđ uiuũ diligit. qualt
sit mortuum penset. Considerata.
etenim corruptõe carnali citius co¬
gnoscitur: quia cum inlicite caro
cncupiscitur. tabes desideratur.
Benegͦ deluxuriosi mente dicit᷑.
dulcedo illius uermis. quia is qui
in desiderio carnalis corruptionis ex¬
estuat: ad fetorem putredinis an¬
helat. Hec sicut in huius partis ter¬
cie initio me ꝓmisisse memini sub
brenitate trͣanscurri: ut ea que in
hot opere secuntur. quia magna
obscuritate implicata sunt: opi¬
lum quppe consolantẽ inuenit: tũ
lrra morto qͣm uir. tius ꝑtulit. miil¬
tes ira semecipam surgere ad uitã
cernit. Sepe autem p̃dicator etroris
huius mundi dinuitib iungitꝰ. que
pro eo qͥd tertenis occupationib incy

Expanded text:
corum fidelium, quamlibet dilecti corum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concusic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate implicata suntsolum quippe consolantem invenit, cum ex ea morte quam vir ejus pertulit multos intra semetipsam surgere ad vitam cernit. Saepe autem praedicator erroris hujus mundi divitibus jungitur, qui pro eo quod terreni
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur. Dulcedo illius uermis.
Quisquis in hoc appetit mundo ꝓs¬
perari ceteros excedere: reb ⁊ ho¬
norib tumere. huic nimirũ cura
secularis in delectatione est: qͥes
in labore. Ualde etenim fatigat᷑.
si desit cura setuli qua fatgetur.
Quia autem nature est uermiũ
momentis singłis incessant̾ mo¬
ueri: non immerito signature
gitationum. Peruerse itaq menti
dulcedo uermis est: quia in de de¬
lectabiliter pascitur. unde per inqͥ¬
ctudinem intessanter agitatur.
Potest apertius uermis nomine ca¬
ro signari: unde et superius dicit.
homo putredo et filius hominis u̾¬
mis. Lyxuriosi gͥ cuiuslibet atq
carnis uoluptatib dediti: qͣnta sit
cecitas demonstrat᷑ tum dicit᷑. dul¬
cedo illius uermis. Quid namꝙ ca¬
ro: nisi putredo ac uermis: Et qͥs¬
quis carnalib desideriis anhelat:
quid aliud qͣm uermem amat: Q
enim sit carnis substantia: testant᷑
sepulchra. Quis parentum qͥs ami¬

Expanded text:
SSQuisquis in hoc mundo appetit prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, quies in labore. Valde enim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigatur. Quia autem natura est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur cogitationum. Perversae itaque mentis dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomine caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis vermis . Luxuriosi igitur cujuslibet atque carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis ami
Abbreviated transcription (Latin):
illius. Peccatum quippe usq adĩ¬
feros ducitur: qͦd ante finem uite
p̃sentis. per correptoẽm ac penitẽ¬
tiam non emendat᷑. De quo uide¬
licet peccõ per iohannem dicitur.
Ett peccm̃ ad mortem: non ꝓ illo
dico ut roget quis. Pectm̃ nãmq
ad mortem est peccm̃ usq ad mor¬
tem: quia scilicet pect̾m qͦd hic ñ
corrigitur: eius uenia frustra po¬
stulat᷑ De quo adhuc subditur.
Obliuiscatur eius misericordia.
Omnipotentis dei miscd̾ia obli¬
uisci eius dicitur: qui ommipotẽ¬
tis dei iusticie fuerit oblitus. qͥa
quisqͥs eum nunc iustum non
timet: ptꝰ inuenire non ualet
misericordem. Qre nimirũ sen¬
tentia non solum ei intendit᷑.qͥ
uere fidei p̾dicamenta deserit.
s etiam qui infide recta positꝰ car¬
naliter uiuit: quia ultio eterne
animaduersionis non euadetur.
Utrum in fide aninoꝑere peccet᷑.
Nam si dampnationis dispar est
qͣualitas: culpe tamen que neqͣ¬
quam per penitentiã tergitur.
nulla absolutõe suppetit facultaᷤᷤ.

Expanded text:
l. . Peccatum quippe usque ad inferos ducitur, quod ante finem vitae praesentis per correctionem ad poenitentiam non emendatur. De quo videlicet peccato per Joannem dicitur: Est peccatum ad mortem; non pro illo dico ut roget quis . Peccatum namque ad mortem est peccatum usque ad mortem, quia scilicet peccatum quod hic non corrigitur, ejus venia frustra postulatur. De hoc adhuc subditur: Obliviscatur ejus misericordia . Omnipotentis Dei misericordia oblivisci ejus dicitur, qui omnipotentis Dei justitiae fuerit oblitus, quia quisquis eum nunc justum non timet, postea invenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas.
Abbreviated transcription (Latin):
do ip̃o quo uideri alti appetunt. a re¬
radei essentia longe per elationem si¬
unt. Subsistere etenm nequeunt:
qui ab eterne eẽntie soliditate diug¬
dunt᷑. atq hanc pͥmam ruinam to¬
lerant: quia ꝑer priuatam głam
in semetip̃is cadunt. Hinc enim ꝑ
psalmistam dicitur. Deiecisti eos
dum alleuarent᷑ quia eo intrinse¬
cus corruunt: cum male extͥnsecꝰ
poralis aspiciens: iterum dicit.
Uidi impium suꝑ exaltatum et
eleuatum sicut cedros lẏbani: trã¬
siui ⁊ ecce non erat. Hinc rursũ ait.
Pusillum adhuc ⁊ non erit pecca¬
cor. Hinc iacõb dicit. Qre est enuim
uita ur̃a Uapor est ad modicum
parens. Hinc ꝓpħa breuitatẽ glorie
carnalis pensans: Denuntiat diçẽꝰ
Omnis carofenum: et omnis gła eiꝰ
sicut flos feni. Iniquoꝵ quipꝑẽ po¬
tentia feni flori comꝑat᷑: quia nimi¬
rum camis gła dumͭ nitet cadit. Sũ
apud se extollicur: repentino inter¬
cepta fine terminat᷑. Sic namq ay.¬
rnum flatu in altum stipula tapit᷑.

Expanded text:
o ipso quo videri alti appetunt, a vera Dei essentia longe per elationem fiunt. Subsistere etenim nequeunt, quia ab aeternae essentiae soliditate dividuntur, atque hanc primam ruinam tolerant, quia per privatam gloriam in semetipsis cadunt. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Dejecisti eos, cum allevarentur , quia eo intrinsecus corruunt, quo male extrinsecutem gloriae temporalis aspiciens, iterum dicit: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; transivi, et ecce non erat . Hinc iterum ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc Jacobus dicit: Quae est enim vita vestra? vapor est ad modicum parens . Hinc propheta brevitatem gloriae carnalis pensans, denuntiat, dicens: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos feni . Iniquorum quippe potentia feni flori comparatur, quia nimirum carnalis gloria dum nitet, cadit; dum apud se extollitur, repentino intercepta fine 539 terminatur. Sic namque aurarum flatu in altum stipula rapitur,
Abbreviated transcription (Latin):
actionum frigora morituro tene¬
bant. Et quia ualde difficile est.:
utis qui se sapientem estimat. nẽ¬
tem ad humilitatẽ reducat. ⁊ rec¬
ta p̃dicantib credat. sensumq ad
uersitati subiciat recte subiungit᷑.¬

Expanded text:
actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
dari potest. S quia eos nos quo¬
rum recordamuꝵ. amplestimira.
ab his autẽ quorꝰ obliuiscimur
clongamus: humano usũ recor¬
dari ds dicitur cum dona tͥbuit.
et obliuisti cum in culpa derelin¬
quit. S quia cuncta pensat. tũ¬
cta sine intermissionis alterna¬
tione considerat: ⁊ recordatur
ad bonor memoriã: qm tamen ũ¬
qmͣ deseruit. Et quasi nequaqͣm
malos respicit: quor tamen fca
considerat. sed suꝑ hec damꝑnati¬
onis iudicium inultimis setuat.
Hint enim scͥptum est. Oculi dip̃
Stemplant᷑ bonas ⁊ malos. Hinc
per psalmistam dicitur. Uultus
dm̃ suꝑfacientes mala: Ut ꝑdat de
terra memoriã eorum. Considerat
gͦ qͦs puniat.: sed eosdem ipõs an¬
te nonuidit qͦs nescit. Nam qͥb¬
dam in fine clictutus est. Nescio
uos unde sitis: discedite ame õs
oꝑarii iniquitatis. Miro gͥ modo
prauorꝰ uitam ⁊ intuetꝰ ⁊ obliuiᷤ
citur: quia qͦs per districtoẽm sẽ¬
tentie uidicat. qͣntum est ad me¬

Expanded text:
dari potest? Sed quia eos nos quodari potest? Sed quia eos nos quorum recordamur amplectimur, ab his autem quorum obliviscimur elongamur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncta pensat, cuncta sine intermissionis alternatione 535 considerat; et recordatur ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judicium in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmistam dicitur: Vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Considerat igitur quos puniat, sed eosdem ipsos ante non vidit, quos nescit. Nam quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me omnes operarii iniquitatis . Miro igitur modo pravorucitur, quia quod per districtionem sententiae judicat, quantum est ad me
Abbreviated transcription (Latin):
peiam diximus. dum dm̃ defendere
nitunt᷑ offendunt. Sc̃s gͦ uir per
uulnera ⁊ uerba sic loquat᷑ sua. ut
etiam nr̃a significet: ⁊ ꝑlerumq
per ꝓphetiẽ spm uentura narret. p̃¬
sentia transcendat: non numqͣm uͦ
sit dep̾̃sentib disserat. yt de futuro
conticescat. Cognita itaq discretio¬
nis huius custodia: cum in muta¬
tione uocis illius. nr̃a quoq intel¬
ligentia. alternet: ut tanto ueriuᷤᷤ
eius sensib congruat. quanto se ⁊
cum eius uocib immutat. Uerbis
itaq p̾cedentib sc̃s uir per disertaᷤᷤ
prudentie arte sententias iniqui ey
iuslibet culpas ꝑtulit: ⁊ qͣm sit dãp¬
nanda eius actio expressit. De cus
num infrustuosum. In recordatõe
enim conditoris non reducitur: qͥs
qͥs usꝙp ad finem uite uitiis subio¬
gatu. Nam si hunc suꝑni respectꝰ
memoriam tangeret: proculdubio
ab iniquitate reuocaret. Eius qͥp¬
pe merita exigunt: ut funditus
ab auctoris recordatione deleat᷑
iuscinon ꝑotest: quo pacto retor¬

Expanded text:
pe jam diximus, Deum dum defendere nituntur, offendunt. Sanctus ergo vir per vulnera et verba sic loquatur sua, ut etiam nostra significet, et plerumque per prophetiae spiritum ventura narret, praesentia transcendat; nonnunquam vero sic de praesentibus disserat, ut de futuris 534 reticescat. Cognita itaque discretionis hujus custodia, cum immutatione vocis illius nostra quoque intelligentia alternet, ut tanto verius ejus sensibus congruat, quanto se et cum ejus vocibus immutat. Verbis itaque praecedentibus sanctus vir per disertas prudentiae arte sentjuslibet culpas pertulit, et quam sit damnanda ejus actio expressit de cujusnum infructuosum. - In recordatione enim condquis usque ad finem vitae vitiis subjugatur. Nam si hunc superni respectus memoria tangeret, procul dubio ab iniquitate revocaret. Ejus quippe merita exigunt ut funditus ab auctoris recordatione deleaturvisci non potest, quo pacto recor
Abbreviated transcription (Latin):
dat. S quia sc̃s̃ uir multa cont᷑ eos ꝓ¬
tulit: qui sugitiua potestate suꝑbu̾it:
ex uentosis honorib intumescunt:
baldachsuites ex eius correptione ꝓfi¬
tiens. apud quem uera fit potentia
pũd eum est: qui facit concordiam ĩ
qui ex hẽc diuinitatis sue potentia
ueraciter possidet. Humana enini
potentia: quem t̾eorem incutit: que
iure eius dem potentie qͣndo careat
nescit
Ette autem cdicitur. qui fauit cõ¬
cordiam in sublimib suis: qͥa mula
sibimet inferius dissident. sed ad con¬
cordiam suꝑnar plenitudinũ. cur¬
runt: et ex interne ꝑacis causa agit᷑.
ut sepe ea que sunt exterius sine ꝑa¬
ce disponant᷑. Nam bonos omp̃c ds̃
ad meritum ꝓuehit: cum contra
eorum uitam᷑ malos seuire ꝑmittit:
atq in ꝯcordiam cõponunt᷑ sũma.
dum ꝯfundunt᷑ insima: quia in¬
de in celestib electos suos angłorum
choris sociat. unde in tetrenis ⁊ infi¬
mis reꝑborum mores. suis nutib
aduersantes portat. S inter hecli

Expanded text:
Sed quia sanctus vir multa contra eos protulit qui fugitiva potestate superbiunt, et ventosis honoribus intumescunt Baldad Suhites ex ejus correptione proficiens, apud quem vera sit potentia pud eum est, qui facit concordiam in qui ex divinitatis suae potentia veraciter haec possidet. Humana enim potentia quem terrorem incutit, quae jure ejusdem potentiae quando careat nescit? Recte autem dicitur: Qui facit concordiam in sublimibus suis, quia multa sibimet inferius dissident, sed ad concordem supernorum plenitudinem currunt; et ex internae pacis causa agitur, ut saepe ea quae sunt exterius sine pace disponantur. Nam bonos omnipotens Deus ad meritum provehit, cum contra eorum vitam malos saevire permittit. Atque in concordia componuntur summa, dum confunduntur infima, quia inde in coelestibus electos suos angelorum choris sociat, unde in terrenis et infimis reproborum mores suis nutibus adversantes portat. 17. Qui angeli
Abbreviated transcription (Latin):
Cotiens
in scĩ uiri
hystoria ꝑ
nouum uo¬
lumen eno¬
dare myste¬
rium typi¬
ce expositi¬
onis aggre¬
dimur
oportet ut eiusdem uiri uł nomine
uł passione significatõem mysticã
pͥncipaliter proferamus: qͣtmus ha¬
bitaculor more. dum suꝑscriptoẽm
tytuli in ip̃a postis fronte presigimꝰ:
quia cuius est domus agnoscitur.
securius intretur. Crebro autem di¬
ecclie. ⁊ passione sua signauit ⁊ noĩe.
Iob quippe interp̃tatur dolens. Et qͥs
alius in hoc dolente figuratur: in¬
si is de quo scͥptum est. uere languo¬
res nr̃os ip̃e portauit: ⁊ dolores pp̃e¬

Expanded text:
oties in sancti viri historia per novum volumen enodare mysterium typicae expositionis aggredimur, oportet ut ex ejusdem viri vel nomine, vel passione significationem mysticam principaliter proferamus, quatenus habitaculorum more, dum superscriptionem tituli in ipsa postis fronte praefigimus, quia cujus est domus agnoscitur, securius intretur. Crebro autem diEcclesiae, et passione sua signavit et nomine. Job quippe in interpretatur dolens. Et quis alius in hoc dolente figuratur, nisi is de quo scriptum est: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores
Abbreviated transcription (Latin):
Q uogͥ iustus quisq iusticie luce
inradians. in p̃senti uita honori¬
b sublimat᷑ eo ante ꝑuersors o¬
culos tenebre mortis fuuint. quia
qui peruerse se egisse memmert̃:
corrigi ꝑtimescunt. Semꝑ namq
desiderant in suis prauitatib se¬
laxari: in corresti uiuere ⁊ de culpa
gaudium habere. quorum ip̃a le¬
talis leticia conuenient̃ expͥmit᷑
cum ꝑtinus subinfertur ⁊ sicĩ¬

Expanded text:
» Quo igitur justus quisque justitiae luce » Quo igitur justus quisque justitiae luce irradians in praesenti vita honoribus sublimantur, eo ante perversorum oculos tenebrae mortis fiunt, quia qui perverse se egisse meminerunt, corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum protinus subinfertur: C