comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas ĩꝑfectosq xͥanos paganismũ uos fingitis detestari: edi¬
atq adorare p̃ceptũ sit. Uestergͦ potiꝰ error paganismosimił
xistis: & dos ł ũsto ꝯspicuocelo uisibiles. ł alios ĩ nũabiles
cõm̃ticios adoratis. qͥb phãtas matibꝰ qͣsi uanis atq ĩ anibꝰ
simulacs ñ edicłas fab̾castis. s corda ur̃a tẽpla fecistis. Exi¬
gis ame. ut oftndã q̃nã scͥpserit dexͦ moyses. Iã ꝗͥ suꝑiꝰ młta¬
mari salso suauẽ piscẽ caꝑe. neciõse ad totã scͥpt̾a moyseos

Expanded text:
tas imperfectosque Christianos, Paganismum vos fingitis detestari, edatque adorare praeceptum sit. uester ergo potius error paganismo similxistis, et deos uel in isto conspicuo caelo uisibiles uel alios innumerabiles conmenticios adoratis. quibus phantasmatis quasi uanis atque inanibus simulacris non aediculas fabricastis, sed corda uestra templa fecistis. Exigis a me, ut ostendam, quaenam scripserit de Christo Moyses. iam quidemmari salso suauem piscem capere nec ideo se ad totam scripturam Moyseos
Abbreviated transcription (Latin):
Si ii ħ ñ st̃ enigiata rõis. fãtasmata st̃ cogitatiõis. aut ue¬
u̾itatẽ ut illiciat ꝑmittentẽ: ⁊ fabulosa fallacia qͦs illexit
illudentẽ. Nõne ministri eiꝰ ⁊ ip̃i miseri talibꝰ uanitatibus
uenenati ĩ hamosuo solent hãc escã de pauloa pło ponere.

Expanded text:
si non sunt aenigmata rationis, phantasmata sunt cogitationis aut uesi non sunt aenigmata rationis, phantasmata sunt cogitationis aut ueueritatem, ut inliciat. promittentem et fabulosa fallacia, quos inlexerit, inludentem? nonne ministri eius et ipsi miseri talibus uanitatibus uenenati in hamo suo solent hanc escam de Paulo apostolo ponere,
Abbreviated transcription (Latin):
serpente uirga. ⁊ tunica dñi aꝑsecutoribꝰ ñdiuisa. ⁊ obse¬
qͥo mulieris unctio pedũ aut capitis eiꝰ. i frondes młtitu¬
dinis p̃cedentis ⁊ ꝯseq̃ntis a sellũ eiꝰ: siue ĩ sp̃u ꝑ imagines
corpoꝵ uł ĩ sõno uł ĩextasi fig̾ate ostñdat᷑. sic̃ ia cob scalȩ &
daniheli lapis p̃cisus sine manibꝰ. & auctꝰ ĩmontẽ. ⁊ petro
ille discus. ⁊ ioħi tã młta: siue sola locutiõe ad eundẽ mo
milias nuptias filio suo. ⁊ hõ qͥdã duos filios habuit frugi
uid̾ent ł ag̾ent ł dicent. sciebant istũ pꝰtea uenturũ ꝑ ꝗͥ
cuncta manifestarent᷑: iste aũ qͥsciret pt se neminẽ affu-¬
turũ. sententias suas nullis allegoricis ambagibꝰ texeret.
Qͥd gͦ fac̃ affectꝰ tuus desidiis carnalib sordidus. ĩ cãpis ⁊ mõ¬
tib nemorosis.⁊ coronis floreis. ⁊scatentib a romatibus :¬

Expanded text:
serpente uirga et tunica domini a persecutoribus non diuisa et obseserpente uirga et tunica domini a persecutoribus non diuisa et obsequio mulieris unctio pedum aut capitis eius et frondes multitudinis praecedentis et consequentis asellum eius: siue in spiritu per imagines corporum uel in somnio uel in extasi figurate ostendantur, sicut Iacob scalae et Daniheli lapis praecisus sine manibus et auctus in montem et Petro ille discus et Iohanni tam multa: siue sola locutione ad eundem modmilias nuptias filio suo et homo quidam duos filios habuit, frugi uiderent uel agerent uel dicerent, sciebant istum postea uenturum, per quem cuncta manifestarentur, iste autem, qui sciret post se neminem adfuturum, sententias suas nullis allegoricis ambagibus texeret. quid ergo facit adfectus tuus desideriis carnalibus sordidus in campis et montibus nemorosis
Abbreviated transcription (Latin):
demõstratio singłoꝵ. H tu ñ ĩtelligis. ñ capis. noui. Plena es.
ĩ ebrieta es ĩgurgitata es fabulosa saclegio. Digeras aliqn
qͥ exhalas. ⁊ te iã obrueretalibꝰ desinas. Int̾im canta qͥ cãtaᷤ.
ĩspice si potes dedec fornicatiõis tuȩ. Inuitauit ate doc¬
trina demonioꝵ m̃da ciloqͦꝵ ad fictas domos angłoꝵ uͥ
fat aura salubris.⁊ adcãpos uͥ scatent aromata. cuiꝰ arbo¬
res ⁊ montes. maria ⁊ flumina. dulce nectar fluunt ꝑ¬
cuncta scła. Et credidisti. ⁊ finxisti ħ ĩ corde tuo. uͥ uanis recor¬
datiõibꝰ luxuriata ⁊ dissoluta iacteris. Cũ n q̃dã talia dñr de ĩ¬
effabili affluentia spũaliũ deliciaꝵ. utiq ĩ enigmate dñr.
ita ut nou̾it aĩmꝰ qui talibꝰ exercet᷑ ẽẽ aliud qͥ ibi q̃rendũ ⁊ in¬
telligendũ sit. siue corporeis sensibꝰ ĩ u̾itate corporali tale
qͥd demonstret᷑. sic̃ ignis ĩ rubro. & de uirga serpens. & de

Expanded text:
demonstratio singulorum. haec tu non intellegis, non capis: noui, plena es, inebriata es, ingurgitata es fabuloso sacrilegio. digeras aliquando quod exhalas, et te iam obruere talibus desinas; interim canta, quod cantas, et inspice, si potes, dedecus fornicationis tuae. inuitauit enim te doctrina daemoniorum mendaciloquorum ad fictas domos angelorum, ubi flat aura salubris, et ad campos. ubi scatent aromata, cuius arbores et montes, maria et flumina. dulce nectar fluunt cuncta saecula. et credidisti et finxisti haec in corde tuo, ubi uanis recordationibus luxuriata et dissoluta iacteris. cum enim quaedam talia dicuntur de ineffabili adfluentia spiritalium deliciarum, utique in aenigmate dicuntur. ita ut nouerit animus, qui talibus exercetur. esse aliud, quod ibi quaerendum et intellegendum sit, siue corporeis sensibus in ueritate corporali tale quid demonstretur, sicut ignis in rubo et de uirga serpens. de
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ tã p̃clarã scãq auctoritatẽ labe factare ñ audes: qr ⁊cũ
id ex obliqͦ audis difficultatis tue p̃ss angͥtiis: cernens qͣnta
runa te obruat. cũ tͥ dr̃ nullã ẽẽ scͥpt̾a ciu defactis : dictis x
flagites ẽẽ cͤdndũ. si eugłio tã scẽ lateq notissimo c̃đndũ r̃
ñ putas.⁊ tumens ne amisso xͥani nõis pallio: nuda uanitaᷤᷤ
ur̃a õibꝰ ꝯspuenda ⁊ dtestãda remaneat. rursꝰ te sauciũ col¬
lige conaris ⁊ dicis. qͥ istis eugłii ũb iã te ad credẽdũ ꝓfessio
tua fec̃ obnoxiũ. Sic gͦ te int̾im cũ qͦnc ago: teneo. ferio.

Expanded text:
cujus tam praeclaram sanctamque auctoritatem labefactare non audes: quia et cum id ex obliquo audes, difficultatis tuae pressus angustiis, et cernens quanta ruina te obruat cum tibi dicitur, nullam esse scripturam cui de factis et dictis Christi flagites esse credendum, si euangelio tam sancte lateque notissimo credendum esse non putas, et timens, ne amisso christiani nominis pallio nuda uanitas uestra omnibus conspuenda et detestanda remaneat, rursus te saucium colligere conaris et dicis, quod istis euangelii uerbis iam te ad credendum professio tua fecit ob
Abbreviated transcription (Latin):
sana uanitate desid̾as: & eandẽ t̾rã gñtis tenebꝵ sũma
cis. Merito tͥ÷ inimicũ dypticiũ. ꝯtinens tã bõa mãdata
młtũ errori tuo ꝯtͣria. Nã illa tͥa q̃ ad dilectiõẽ dĩ ꝑtinent.
daris: aut timore frãgeris: ne publicis legibꝰ puniaris.
aut malũ factũ bõa aliqͣꝯsuetudine horrescis: aut ip̃a na-¬
turał lege ꝗ ĩ i̾te alt̃ĩfacias: qͥ tͥ ab alt̾o fieri ñ uis. adu̾tis.
Error tñtuus ꝗͣte ĩ ꝯtͣriũirȩ cõpellat. & dũ seq̃ris ⁊ dũñ¬

Expanded text:
sana vanitate desideras, et eamdem terram gentis tenebrarum summa sana vanitate desideras, et eamdem terram gentis tenebrarum summa bona mandata multum errori tuo contraria.- nam illa tria, quae ad dilectionem dei pertinent, daris, aut timore frangeris, ne publicis legibus puniaris, aut. malum factum bona aliqua consuetudine horrescis, aut ipsa naturali lege, quam iniuste alteri facias, quod tibi ab altero fieri non uis, aduertis: error tamen tuus
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. dũ honorẽ deferrẽ: Ita ⁊ illud mãdatũ legis ne falsũ testi.¬
moniũ dicas: ꝑꝑm̃bra dĩ tui sic ꝯtẽnes: ut ea ñ solũ testimonio.
s ⁊ iuram̃to falso decõpedibꝰ lib̾es. Iã uͭ qͥ seqͥt᷑: ñ ꝯcupisces uxorẽ¬
ꝓximi tui. debet ap̃dte ĩpleri.⁊ hunũ uideo: qͥ nulla tui erroris
necessitate iuolare cogaris. S si nefas ÷ ꝯiugẽ ꝯcupiscẽ alienã. cõ¬
sid̾a qͥd sit ꝯcupiscendũ se ꝓponẽ alienis ⁊ recordare dõs tuos
formosos. & deas formosas p̃bentẽ se ut ardent̃ ꝯcupiscant᷑.
illi afeminis pͥncipibꝰ tenebꝵ. ⁊ illȩ amascłis. qͥbꝰ excitatis ĩfruen-¬
dilibidinẽ: ĩsu os ãplexꝰ ĩ hiant̃ estuãtibꝰ: eruãt abeis illũ dm̃tuũ
uͥq cõpeditũ. ⁊ tãta suoꝵ t᷑pitudine ut solui ualeat ĩdigentẽ.
misera: Nne tͥ ds̃ ip̃e tuus ĩ t̾ra aliena se fabͥcare m̃tit᷑ scła noua.
uͥ pt falsã uictoriã falso triũpho tumescas. Qđ cũ mͦ in¬

Expanded text:
rem, dum honorem deferrem ? ita et illud mandatum legis: ne falsum testimonium dicas propter membra dei tui sic contemnis, ut ea non solum testimonio, sed et iuramsces uxorem proximi tui , debet apud te impleri: et hoc unum video, quod nulla tui erroris necessitate violare cogaris. Sed si nefas est conjugem concupiscere alienam, considera quid sit concupiscendum se proponere alienis: et recordare deos tuos formosos et deas formosas, praebentes se ut ardenter concupiscantur, illi a feminis principibus tenebrarum, et illae a masculis: quibus excitatis in fruenam libidinem et in suos amplexus inhianter aestuantibus eruant ab eis illum deum tuum ubique conpeditum et tanta suorum turpitudine, ut solui ualeat, indigentem. misera? Nonne tibi deus ipse tuus in terra aliena se fabricare mentitur saecula nova, ubi post falsam victoriam falso triumpho tumescas? Quod cum modo in
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. Itane ille ñ ẽ yppocentaurꝰ semifer ⁊ semids̃: Uere qi nec yppo¬
centarꝰ dicendꝰ ẽ. Qͥd aũ sit: tu attende. ⁊erubesce.⁊ mitesce. ut cor¬
ruptiõe tuã aserpẽte adult̃o ꝑhorrescas. cuiꝰ astutiã si ap̃d moysen
credendã ñ putasti. ap̃d paulũ caue debiusti. Qͥ uã eccłã uolens
audires: usq adõ tã desipiusti:⁊ uenenatis ĩ cãtatiõib eiꝰ amens
formib irretitȩ. q̃tñ hãc ãmonitiõe apłi uã fatent᷑ tu qͣntũ adul

Expanded text:
tuo. Itane ille non est Hippocentaurus, semiferus et semideus? Vere, quia nec Hippocentaurus dicendus est. Quid autem sit, tu attende, et erubesce et mitesce, ut corruptionem tuam a serpente adultero perhorrescas: cujus astutiam si apud Moysen credendam non putasti, apud Paulum cavere debuisti, qui veram Ecclesiam volens audires, usque adeo tamen desipuisti et uenenatis incantationibus eius amens formibus inretitae, quae tamen hanc admonitionem apostoli ueram fatentur, tu
Abbreviated transcription (Latin):
dantiꝰ. cũ lex sine gr̃a iubet. ñ uiuat. Talig̾legi mortua. ut
sit altiꝰ qͥex mortus resurrex̃: discernit ista sine legis ĩuiria.
ne saclegiũ cõmittat ĩ eiꝰ auctorẽ. qͥtu facis ĩeũ. ꝗͦ ñ ĩtelligis
auctore boni. cũ audie̾s apłm dicẽtẽ. Itaq lex qdͥ scã.⁊ mã
datũ scm. ⁊ iustũ. ⁊ bonũ. Ecce auctor boni÷. qͥ tͥ uidet᷑ unꝰ
ex pͥncipib tenebꝵ. Attẽde u̾itatẽ ferit tͥ ocłos. Ecce paulꝰ¬

Expanded text:
dantius, cum lex sine gratia jubet, non juvat: tali ergo legi mortua, ut sit alterius qui ex mortuis resurrexit, discernit ista sine legis injuria, ne sacrilegium committat in ejus auctorem: quod tu facis in eum, quem non intelligis auctorem boni; cdatum sanctum et justum et bonum. Ecce auctor boni est, qui tibi videtur unus ex principibus tenebrarum. Attende veritatem, ferit tibi oculos. Ecce Paul
Abbreviated transcription (Latin):
aũt remaneb. si nec sic credis ut thomas.¬
solue dicit. s adĩplere : Qͥs ħ testat᷑ dixisse iħm: Matħs. Ubi
dixisse: Immõte. Qͥbꝰ p̃sentib: Petro. andrea. iacobo. ⁊ ioħe: iiii.
ambigit᷑ utrũ iħc tale aliꝗͥ dix̃it.qr testis ydoneus tacet.
loqͥt᷑ aut minꝰ ydoneus. ut ĩtim ꝑmiserimꝰ nob̃ ĩ utriã fecisse

Expanded text:
autem remanebis, si nec sic credis ut Thomassoluere dixerit, sed adinplere? quis hoc testatur dixisse Iesum? Matthaeus. ubi dixisse? in monte. quibus praesentibus ? Petro, Andrea, Iacobo et Iohanne. quaambigitur, utrum Jesus tale aliquid dixerit, quia testis idoneus tacet, loquitur autem minus idoneus: ut interim permiserimus nobis injuriam fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
facta ÷ : cũ accessit litt̾e sp̃c. ut ĩ ciꝑet ĩpleri iusticia legis. ꝗ̃
simꝰ alt̾iꝰ qͥ ex mortius resurrex: s ead ip̃a ẽ. Ecce seq̃re lege.
S pecc̃m ĩ qͥt ut appareat pec̃em ꝑ boũ m oꝑatũ ÷ mortẽ. ut
fiat supͣ modũ peccãs pecẽm ꝑmãdatũ. Surda. ceca. audi.
aĩa ꝑcaritatẽ sp̃c salua facta ñ t̾ticiȩ legis mortua dr̃. s
illi reatui ⁊ p̃uaricatiõi. ꝗͣ lex ꝑlitt̾ã. cũ gr̃a defuit. facie¬

Expanded text:
facta est, cum accessit litterae spiritus, ut inciperet inpleri iustitia legis. quae simus alterius, qui ex mortuis resurrexit, sed eadem ipsa est. ecce, sequere, lege. sed peccatum, inquit, ut adpareat pator aut peccatum per mandatum. surda, caeca, audi, anima per charitatem spiritus salva facta, non justitiae legis mortua dicitur, sed illi reatui et praevaricationi, quam lex per litteram, cum gratia defuit, facie
Abbreviated transcription (Latin):
das esurienti panẽ. ac formide̾ns homicidiũ falsũ: illic ꝑpetͣs
uerũ. itaq si ĩcurras ĩ eũ famelicũ qͥmori possit. nͥ cibũ porri¬
gendo subuenias: iã tu homicida teneb̾is: aut lege dĩ si ñ dedis:
aut lege manichei si dedĩs. Qd: cȩta de calogi p̃cepta qͦmͦ seruab̾:
An afurto abstineas. ut nescioqͥs panẽ seu qͣlibet escã ĩ ss uisceribꝰ
trucidãdã deuoret potiꝰ: ꝗͣtu si possis ei subripias.atq ad offi.¬
cinã uentͥs electoꝵ tuoꝵ cͥras. ut furto tuo ds̃ nec ĩgͣuiꝰ ĩcidat

Expanded text:
das esurienti panem, hic formidans homicidium falsum, illic perpetras das esurienti panem, hic formidans homicidium falsum, illic perpetras uerum. itaque si incurras in eum famelicum, qui mori possit, nisi cibum porrigendo subuenias? iam tu homicida teneberis aut lege dei, si non dederis, aut lege Manichaei, si dederis. quid? cetera decalogi praecepta quomodo seruabis ? an a furto abstineas, ut nescio quis panem seu quamlibet escam in suis uisceribus trucidandam deuoret potius quam tu, si possis, ei subripias atque ad officinam uentris electorum tuorum curras, ut furto tuo deus t
Abbreviated transcription (Latin):
sisti modũ tuũ. t̾pasti decorẽ tuũ. t̾basti ordinẽ tuũ. Tał ap̃d te
ꝓximi ꝑtinent. qͣ humanȩ uitȩ societas ꝯtinet᷑. erroris tui dtestã¬
da ꝑusitas te nosse atq obseruare ꝑmittit: In qͥbꝰ mãdatũ pͥmũ
ẽ: honora patrẽ tuũ.⁊ matrẽ tuã. q & paulꝰ cõmemorat mãda-
tũ pͥmũ ĩ reꝑmissiõe. eadẽ atq itidẽ ⁊̃ ip̃e p̃cipiens. Tuaũ doctͥna
dmõica didicisti. inimicos dputare parẽtes tuos. qͥte ꝑocubitũ
ut ħmaxime ĩ ꝯiugio detestemini: q̃ filii ꝓcreant᷑. Ac sic audi¬
tores ur̃os dũ cauent ne feminȩ qͥb miscent᷑ ꝯcipiant. ⁊̃ uxoꝵ
dĩ sui sordib carnis affigãt: ad explendã tãtã libidinẽ femi¬
nis ĩpudica ꝯiunctiõe miscent᷑. filios aũ ĩuiti suscipiũt. ꝑꝑꝙ.
mariti er̃t tͣpit̃ amatores. meretces uxores. thalami fornices.
ꝑũ̾sitate ñ seruas. Dũ ntimes: ne dĩ tui m̃brũ liget᷑ ĩ carne: ñ

Expanded text:
sisti modum tuum, turpasti decorem tuum, turbasti ordinem tuum. Talis apud tproximi pertinent qua humanae vitae societas continetur, erroris tui detestanda perversitate nosse atque observare permitteris? In quibus mandatum primum est, Honora patrem tuum et matrem tuam: quod et Paulus commemtum primum in repromissione eadem atque itidem etiam ipse praecipiens. tu autem doctrina daemonica didicisti inimicos deputare parentes tuos, quod te per concubitum ut hoc maxime in coniugio detestemini, quod filii procreantur, ac sic auditores uestros, dum cauent, ne feminae, quibus miscentur, concipiant, etiam uxorum dei sui sordibus carnis adficiant, ad explendam tantum libidinem feminis inpudica coniunctione miscentur; filios aumariti erunt turpiter amatores, meretrices uxores, thalami fornices, peruersitate non seruas. dum enim times, ne dei tui membrum ligetur in carne, non
Abbreviated transcription (Latin):
ut sine rõe ⁊ iuditio qͥdq c̾damꝰ. esto tu beatior sine sensu.
Si n piscẽ de mari ede ñ nocet. sic̃ ip̃e dixisti. cͥ eũ uos ita noxtũ
uescamini. ꝗ qd si oĩs caro ĩmũda ÷ ut dicitis.⁊ ĩ oĩ aqͣ. oĩq
dedignat᷑ oppbͥũ dñi sui. Siii pat familias beelrebub appel¬
latꝰ:: qͣntomag̃ domestici eiꝰ: S uos uidete.a qͥbꝰ ista didi¬
ceritis. ꝓfecto sceleratioes ꝗͣ illi qͥ dño ita ꝯuiciati s̃. Illi n¬

Expanded text:
ut sine ratione et iudicio quidque credamus, esto tu beatior sine sensu, si enim piscem de mari edere non nocet, sicut ipse dixisti, cur ita eum uos noxium uescamini? quid ? quod si omnis caro inmunda est, ut dicitis, et in omni aqua omnique dedignatur obprobrium domini sui. si enim paterfamilias Beelzebub appellatus est, quanto magis domestici eius! sed uos uidete, a quibus ista didiceritis, profecto sceleratiores quam illi, qui domino ita conuiciati sunt. illi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i istoꝵ nõu obiectiõe. ĩtellig.⁊amat. nec curat ĩꝑitũ ĩsultate¬
rem: q̃ ñdũ ĩtellig̃: credit eẽ talia: qlia ñnulla exꝑtaẽ. q̃ ñdũ ĩtel¬
lecta sicerãt. Obiciat ei qͥsq qͥ ẽma nuhel adamauit. irridet ĩ scitiã
illi hõis. ãplectit᷑ uitatẽ h nõis. Obiciat qͥ adamau̾it messiã. repel¬
lit ex linctũ adusariũ. tenet unctũ magistrũ. Ita teqͦq cupit sana¬
ri auanis erroribꝰ. ⁊ ȩlificari supͣ fũdam̃tũ apłoꝵ⁊ ꝓpħaꝵ. ꝗͣdicis

Expanded text:
rat inperitum insultatorem; et quae nondum intellegit, credit esse talia, qualia nonnulla experta est, quae nondum intellecta sic erant. obiciat ei quisque quod Emmanuhel adamauerit, inridet inscitiam illius hominis, amplectitur ueritatem huius nominis. obiciat quod amauerit Messiam, repellit exstinctum aduersarium, tenet unctum magistrum. ita te quoque cupit sanari a uanis erroribus et aedificari super fundamentum apostolorum et
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝗͣ ĩ euitabilẽ: bicipitẽ laꝗũ. Ecce faciamꝰ aliꝗͥ armatũ
regia potestate cõminari hõi xͥano: ut si solẽ adorare no¬¬
luerit. suspendat᷑ ĩ ligno. Si declinau̾o ĩqͥs maledictũ ꝙ
lex ꝓmisit ĩ soł adoratorẽ: ĩcidã ĩ illd̾ ꝙ eađ lex ꝓmisit
ĩ eu̾m qͥ pepend̾it ĩligno. Ita uͦ t̾babis.s tu. Immo nectu.
ledicta. Yidet unũ ꝑtinẽ adcorpꝰ mortale. qͥ ligno spendit᷑.
alt̾m ad aĩa: qͦ sol adorat᷑. & si n corpꝰ ĩclinat᷑ ĩ adorando:¬
pende: ita mors aĩe ÷. solẽ ad orare. Eligendũ ẽ gͥ maledictũ
ĩ corp̃ris morte. qͦ maledicto ⁊ ip̃m corpꝰ ĩresurrectiõe lib̾abit᷑.
deuitandũ aũ maledictũ ĩ aĩȩ morte. necũ suo corp̃re ĩ et̃no

Expanded text:
am inevitabilem et bicipitem laqueum. Ecce faciamus aliquem armatum regia potestate comminari homini christiano, ut si solem adorare noluerit, suspendatur in ligno. Si declinavero, inquis, maledictum, quod Lex prompsit in solis adoratorem, incidam in illud quod eadem Lex prompsit in eum, qui pependerit in ligno. ita uero turbaberis; sed tu. immo nec tu, ledicta, uidet unum pertinere ad corpus mortale, quod ligno suspenditur, alterum ad apendere, ita mors animi est solem adorare. Eligendum est igitur maledictum in corporis morte, quo maledicto et ipsum corpus in resurrectione liberabitur: devitan
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinȩ moysi ĩ cuiꝰ cathedra:⁊ mali sedentes. bona docẽ
cogebãt᷑.⁊ ũn fieret ꝓselit filiꝰ gehennȩ ñ scił̃ aphariseis
u̾ba legis audiẽdo.s eoꝵ facta sectãdo. ħgͦ dici poss tc̃ pse¬
lito cͥcũciso: q paulꝰ dic̃. Circũcisio ꝗͣ ꝓdest᷑: silegẽ custodia.
Qͥ a uͦ ille ĩ ñ ctodiẽda lege phariseos imitabat᷑: fiebat filiꝰ
inplere : ꝙ ꝓpͥa uolũtate sceꝑat: ñ ex uideis natus. s spõ¬
te uideus factꝰ. Edaũ dicẽ uoliusti sine respectu ĩuiriose.
qͥ moyses ĩ modũ helluonis disceptator sedet. iubetq alia
luonẽ ħ mag̃ ꝑtineat. ut nulla discernat. aut si discernit:
suauiora eligat : An ħ ĩo dicis. ut ĩꝑitis ꝯtinẽtia tua uelut
abĩ eũte etate mirãda uideat᷑. qͣsi nesciẽtis uł iã obliti qͣnto
iocũ diꝰ sapiat porcina. ꝗͣ u̾uecina: S qr ⁊ ista moyses fig̃iꝰ¬

Expanded text:
doctrinae Moysi, in cujus cathedra etiam mali sedentes, bona docere cogebantur; et unde fieret proselytus filius gehennae, non scilicet a Pharisaeis verba legis audiendo, sed eorum facta sectando. Hoc ergo dici posset tunc proselyto circumciso, quod Paulus dicit: Circumcisio quidem prodest, si legem custodias . Quia vero ille in non custodienda lege Pharisaeos imitabatur, fiebat filiusimplere quod propria voluntate susceperat, non ex Judaeis natus, sed sponte Judaeus um disceptator sedet iubetque alia luonem hoc magis pertineat, ut nulla discernat, aut, si discernit, suauiora eligat. an hoc ideo dicis, ut inperitis continentia tua uelut ab ineunte aetate miranda uideatur quasi nescientis uel iam obliti, quanto iucundius sapiat porcina quam ueruecina? sed quia et ista Moyses fig
Abbreviated transcription (Latin):
anicłaris maledictio. s ꝓpħica p̃dictio. maledictꝰ oĩs qͥpendet
ĩ ligno. Sic n auferet xp̃c de maledicto maledictũ: qͦmͦ de mor¬
te mortẽ. de pecco pecem. Sic gͦ ñ blasphemaũ moyses. dicen¬
do maledictus oĩs qͥ pendet ĩ ligno: qͦmͦ ñ blas phemauer̃ apłi di¬
U os aũ cũ horretis maledictũ rp̃m : fatenuni uos horrere mortẽ
xp̃i U bi apparet ur̃a ñ anicłaris maledictio s diabolica simu¬
qͥñ suscitauit sem̃ ĩ isrł. legãt esayã clamãtẽ. ħ dic̃ dñs spado¬

Expanded text:
anicularis maledictio, sed prophetica praedictio, Maledictus omnis qui pendet in ligno. Sic enim aufert Christus de maledicto maledictum, quomodo de morte mortem, de peccato peccatum. Sic ergo non blasphemavit Moyses dicendo, Maledictus omnis qui pendet in ligno: quomodo non blasphemaverunt Apostoli diVos autem cum horretis maledictum Christum, fatemini vos horrere mortem Christi. Ubi apparet vestra, non anicularis maledictio, sed diabolica simuqui non suscitauerit semen in Israhel, legant Esaiam clamantem: haec dicit do
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ. cuiꝰ fig̾a erat testam̃tũ uetꝰ. Ita qͣntũ attinet ad ꝓpħi¬
cũ apparatũ. nec geri nec dici aliꝗͥ poss ĩ signiꝰ: qnꝙͣ  res ꝑdu
cta ÷ usq ad nõis exp̃ssiõe. Suꝑ:: ut iudeus illȩ si uult ĩ abs¬
odito uideus ẽẽ ñ lit̾ta s sp̃u: si uult reputari uerꝰ isrłita
ĩ qͦdolꝰ ñ ẽ. recordet᷑ ĩ fuga illũ mortuũ iħm qͥ ĩt᷑dux̃ ĩ trã mo-¬
rientiũ. ⁊ agnoscat ĩu̾itate uiuũ iħm. quo duce ĩtret ĩt̃rã¬
iã ip̃m cuiꝰ nom̃ illȩ habebat ueriꝰ ĩ tꝰducẽtẽ⁊ dicẽtẽ: Beati
mites: qm ip̃i hẽditate possi debt trã. Hiã ⁊ ille gẽtił si nõ¬
nimis lapideũ cor hr̃et: aut si exilł eẽt lapidibꝰ de qͥbꝰ sc̾itat
ds̃ filios abrahã: ñne miraret᷑ ĩ lib̾s antiqͥs eiꝰđ gẽtis exqͣnatꝰ¬

Expanded text:
Novum, cujus figura erat Testamentum Vetus. Ita quantum attinet ad propheticum apparatum, nec geri, nec dici aliquid posset insignius, qucta est usque ad nominis expressionem. Superest, ut Iudaeus ille, si uult et in abscondito Iudaeus esse non littera, sed spiritu, si uult reputari uerus Israhelita, in quo dolus non est, recordetur in figura illum mortuum Iesum, qui introduxit in terram morientium, iam ipsum, cuius nomen ille habebat, uerius introducentem et dicentem: beati mites, quoniam ipsi hereditate possidebunt terram. hic iam etiam nimis lapideum cor haberet, aut si ex illis esset lapidibus de quibus suscitat Deus filios Abrahae , nonne miraretur in Libris antiquis ejusdem gentis, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
U idete qͥd sit sana doctͥna ꝗͣ ñ ferẽtes uos ad fabulas ꝯi̾̃tisti.
uetat. Sic ⁊ moyses qͥ uob̃ uidet᷑ nulli diuinoꝵ p̾eꝑcisse.
ñ obaliud suspicor: nisi qr solẽ ⁊ lunã uetuit adõrari. ad
qͦꝵ cͥcuitũ uos põs angulos u̾titis ut eos ad oretis: solẽ ⁊
lunã uã laude laudaũ cũ eos factos adõ ⁊ ĩ cȩlesti ordine
adꝑagenda sua oꝑa collocatos. sic̃ ÷ ita narraũ. solẽ ĩ po¬
testatẽ diei lunã ĩpotestatẽ noctis. Falsis aũ ur̃is lau¬
dibꝰ. sol ⁊ luna ñ gaudent. Diabolꝰ noũfalsa laudegau
aut aliqͥd sub̾a ip̃iꝰ. Ille n ꝑfectꝰ : nulli ĩdigens.⁊ nꝰ ꝗͣ defluens.
neq discissus. neq ꝑloca distentꝰ. ap̃o se tot ĩ cõmutabił. sibiq

Expanded text:
uidete, quid sit sana doctrina, quam non ferentes uos ad fabulas conuertistiuetat, sic et Moyses, qui uobis uidetur nulli diuinorum pepercisse — non ob aliud suspicor, nisi quia solem et lunam uetuit adorari, ad quorum circuitum uos per omnes angulos uertitis, ut eos adoretis — solem et lunam uera laude laudauit, cum eos factos a deo et in caelesti ordine ad peragenda sua opera conlocatos, sicut est, ita narrauit: solem in potestatem diei, lunam in potestatem noctis. falsis autem uestris laudibus sol et luna non gaudent. diabolus nouit falsa laude gauantiae ipsius. Ille enim perfectus, et nullius indigens, et nusquam defluens, neque discissus, neque per loca distentus, apud se totus incommutabilis, sibique
Abbreviated transcription (Latin):
õibꝰ florẽ lege. doĩ herba frugẽ. d muscis õibꝰ mel. ꝗͣuis nec mn¬
cas nec gͣm̃ ĩcibũ. nec spinaᷤ ĩcorone usurpemꝰ ornatũ: An qͥ¬
ꝗͣ nolletꝰ ĩ õi ꝓfũdo margaritã nasci. ⁊̃ oĩb t̾ris gẽmas. ĩ siluiᷤ
õibꝰ poma : Aut sipiscẽ d̾mari ede ñ nocet. aꝗͣ bib̾e ñ nocet:
Sciuntq hõies utilibꝰ sũptis: mimica respuere. nob̾ lib̾ũ ñ ẽẽt
religionis cuiꝰq ritu dãpnato si ẽẽt ĩ utił nob̃. solas in de xp̃o

Expanded text:
is nec muscas, nec gramen in cibum, nec spinas in coronae usurpemus ornatum? An quisquam nollet in omni profundo margaritam nasci, in omnibus terris gemmas, in silvis omnibus poma? Aut si piscem de mari edere non nocet, aquam bibere nocet, sciuntque homines utilibus sumptis inimica respuere; nobis liberum non esset, religionis cujusque ritu damnato, si esset inutilis nobis, solas inde de
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ tuuiciata es. ut aꝑirẽt᷑ tͥ ocłi. adamãdũ  adorãdũ solẽ: lunã.
ymagines fabulosas ĩpudica m̃te ꝯuolueres. He s̃fornica¬¬
tiões tuȩ nimis abominãdȩ. Et tñ patiẽt cogita eas.⁊ reu̾t̾e
ad me dic̃ u̾itas. reut̾e ad me.⁊ mũdab̃is: reparab̾isq si ꝯfũ¬
daris tͥ: ⁊ refũdaris mͥ. Haudi. ħ dic̃ u̾a u̾itas. q̃ nec falla cibꝰ
formis cũ tenebͣꝵ gñte pugnaũ: nec fallaci sangͥne te red̾imit.
me scͥpsit. ⁊ si cͤdetis moysi: cͤdetis : m: Ego uͦ ñ solũ moysẽ.

Expanded text:
ubi tu uitiata es, ut aperirentur tibi oculi ad amandum et adorandum solem et lunam,  per imagines fabulosas impudica mente convolveres. Hae sunt fornicationes tuae nimis abominandae. Et tamen patienter cogita eas, et revertere ad me, dicit Veritas. Revertere ad me, et mundaberis, reparaberisdaris tibi et refundaris mihi. hoc audi, hoc dicit uera ueritas, quae nec fallacibus formis cum tenebrarum gente pugnauit nec fallaci sanguine te redemit. me scripsit, et: si crederetis Moysi. crederetis et mihi? ego uero non solum Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. hebreoꝵ ds̃ ñ mortuus debet uidĩ. s neo natꝰ: Sane
uideo si credat. adoneus debet uidi defunctꝰ. gentili uͦ y
dolũ. ⁊ unicuiq q̃÷ ueneratꝰ añ cognitũ xp̃m. Nlã si ptꝰ ydo¬
ti obitũ. duobus nupserit.
acctũ uetꝰ. ⁊ paulꝰ aceto uet̾e plenꝰ effudit dimidiũ qͦcaꝑet
ĩfusũ mel nouũ ñ ẜuandũ. s corrũpendũ. Uidis n ꝙ̃ ait

Expanded text:
m Hebraeorum deus non mortuus debet uideri, sed nec natus? sane Iudaeo, si credat, Adoneus debet uideri defunctus, gentili uero idolum, et unicuique quod est ueneratus ante cognitum Christum. nam si post idoti obitum duobus nupserit. acetum uetus et Paulus aceto uetere plenus effudit dimidium, quo caperet infusum mel nouum, non seruandum, sed corrumpendum. uides enim, quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ tuus dñs unꝰ ẽ cũ tot doꝵ nõibꝰ delectata t̾pissimi cordis
fornicatiõe uolut̃is: An ñ recordaris amatoriũ cãticũ tuũ. uͥ
descb mnaximũ regnãtẽ regẽ. sceptͥgerũ ꝑhẽnẽ. floreis coronis
cinctũ. ⁊ facierutilantẽ. ꝗͣ si solũ taleamares. erubescendũ tͥ ẽẽt:
Nã ⁊̃ uir unꝰ floreis coronis cinctꝰ pudice ꝯiugi displiceret. Neq n
potes dicẽ. ħaliqͣ mistica sig̾ficatiõe ita dictũ ł ita demõstratũ
cũ tͥ p̃ciptie laudari manicheus ñ obaliud soleat: nͥ qͥ remotis
dm̃ regẽ sceptrigerũ. floribꝰ coronatũ. Ponat saltẽ sceptrũ. qñ
coronis floreis cingit᷑. N decet regie uirge seuitatẽ. illa luxu¬
rie mollitudo. Huc accedit: ꝙr ñ ate solꝰ adamatꝰ :. Seq̃ris ucan
tanda & adiungis duodetĩ secla floribꝰ ꝯuestita. ⁊ canoribꝰ ple¬
na.⁊ĩ faciẽ pats flores suos iactantia. uͥ ⁊ ip̃os duodecĩ magnoᷤ

Expanded text:
s, Deus unus est , cum tot deorum nominibus delectata turpissimi cordis fornicatione voluteris? Annon recordaris amatorium canticum tuum, ubi describis maximum regnantem regem, sceptrigerum perennem, floreis coronis cinctum et facie rutilantem? Quem si solum talem amares, erubescendum tibi esset: nam etiam vir unus floreis coronis cinctus pudicae conjugi displiceret. Neque enim potes dicere hoc aliqua mystica significatione ita dictum, vel ita demonstratum, cum tibi praecipue laudari Manichaeus non ob aliud soleat, nisi quod remotis m regem sceptrigerum, floribus coronatum. ponat saltem sceptrum, quando coronis floreis cingitur; non decet regiae uirgae seueritatem illa luxuriae mollitudo. huc accedit, quia non a te solus adamatus est; sequeris enim cantando et adiungis duodecim saecula floribus conuestita et canoribus plena et in faciem patris flores suos iactantia. ubi et ipsos duodecim magnos
Abbreviated transcription (Latin):
ocupiscebãt: ĩ qb̾ etna fig̾ata ⁊ ꝓpħata ñ ĩ telligebãt. S h.
iã satis suꝑq poribꝰ responsiõib nr̃is dicta s Illa uͦ : muxa¬
bił ĩpudentia: cũ manicheoꝵ sacͥlega ⁊ ĩ mũda societas ⁊̃
casta mbra ꝗͥ ꝓficit: nͥ ut ueniat ĩmentẽ adũs tales apłica
illa ãmonitio. aptaui uos uni uiro uͥginẽ castã exhibe xͦ.¬

Expanded text:
a non intellegebant. sed haec iam satis superque prioribus responsionibus nostris dicta. Illa uero est mirabilis inpudentia, cum Manichaeorum sacrilega et inmunda societas etiam casta membra quid proficit, nisi ut ueniat in mentem aduersus tales apostolica illa admonitio: aptaui uos uni uiro uirginem castam exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
tate ad officiũ ciuicũ ꝑtinebat. siue nc̃ neqͥsꝗͣ sp̃ualit natꝰ pu¬
dicãdo xp̃m. debet gn̾are xͥanos. Ita illa diuina sententia.
tp̃ra utriq testam̃ti mira breuitate ꝯplectt̾t: maledictꝰ õs
qͥñ suscitau̾it sem̃ in isrł.¬
austꝰ dix̃. Qr̃ ñ accipitis testamtũ uetꝰ: Qa. iõe uas plenũ
suꝑfusa ñ recip̃: s effundit. ⁊ stomacꝰ saturꝰ reic ĩgesta. ⁊ iñ⁊
uidei ex p̃occupatiõe moyseos. testam̃to uet̃i saciati respuer̃ nouũ.
qr ĩ neutro estis pleni. s semi. Alt̾mq ex alto ĩ uob ñtã replet̾ qͣm
corrũpit᷑. qr ⁊ sema uasa nũꝗͣ de dissimili ĩplent᷑ mat̾ia: s de
eadẽ ac sibi simili. ut uini uino. ⁊ mellis melle. ⁊acetiaceto. Ꝙb¬
si dissimilia. ⁊ ñ sni gñis sr̃ fundas: ut melli fel.⁊ aꝗͣ uino. ⁊ aceto

Expanded text:
tate ad officium ciuicum pertinebat, siue nunc, ne quisquam aedicando Christum debet generare christianos. ita illa diuina sententia tempora utriusque testamenti mira breuitate complectitur: maledictus omnis, qui non suscitauerit semen in Isrs plenum superfusa non recipit, sed effundit et stomachus saturus reicit ingesta. proinde et Iudaei ex praeoccupatione Moyseos testamento uetere satiati respuerunt nouumquia in neutro estis pleni, sed semi alterumque ex altero in uobis non tam repletur quam corrumpitur, quia et sema uasa numquam de dissimili inplentur materia, sed de eadem ac sibi simili, ut uini uino et mellis melle et aceti aceto: quibus dissimilia et non sui. generis superfundas, ut melli fel et aquam uino et aceto
Abbreviated transcription (Latin):
galis discipłinȩ similitudinẽ pͥor ꝯtulit diẽs. Quc sub iuro:
mulier iuuente uiro alligata ÷ lege uiri. Si aũ mortuus
fũit uir eiꝰ. soluta: alege uiri. Ergo uiuente uiro. uocab̃r
ĩqͥt adult̃a: si uincta fũit alt̃i iuro. Qđ si mortuus fũt uireiꝰ.
ñ añ repudientes: ⁊ ĩmortuis qͦdãmͦ ponentes legis aucto¬

Expanded text:
galis disciplinae similitudinem prior contulit dicens: quae sub uiro est mulier uiuente, uiro alligata est lege uiri; si autem mortuus fuerit uir eius, soluta est a lege uiri. ergo uiuente uiro uocabitur, inquit, adultera, si iuncta fuerit alteri uiro; quodsi mortuus fuerit uir eius, non ante repudiantes et in mortuis quodam modo ponentes legis aucto
Abbreviated transcription (Latin):
immicũ. qb̾tot falsos dos adamasti m̃te uagabũda ꝑfigm̃ta
cogitationũ tuaꝵ. qͥbꝰ oĩa portica m̃dacia. gͣuora ⁊ honestiora
ĩ libs aũtuis tãta fallaciaꝵ t̾ba pueriles ⁊ ĩsenib aĩas nõie uitanꝰ
illectas miserabilibꝰ corrũp̃ erroribꝰ. cũ prurientes auribꝰ sic̃ apłs

Expanded text:
inimicum, quibus tot falsos deos adamasti mente uagabunda per figmenta inimicum, quibus tot falsos deos adamasti mente uagabunda per figmenta cogitationum tuarum, quibus omnia poetica mendacia grauiora et honestiora in libris autem tuis tanta fallaciarum turba pueriles et in senibus animas nomine ueritatis inlectas miserabilibus corrumpit erroribus, cum prurientes auribus, sicut apos
Abbreviated transcription (Latin):
llo aplecteris diuinitatẽ. isto ꝯg̾gas societatẽ: q̃ duo p̃cepta ip̃u st̃
decẽ. tͥaꝑtinent addm̃. septẽ ad ꝓximũ. Opudicũ dypticiũ. ĩqͦ uete
⁊ fallacis ĩ uoluta. Itane młtinuba tot elem̃tis: uł poti meret̾e
ꝓstituta demoniis: ⁊ saclegis uanitatibꝰ ĩ p̃gnata. audes matͥmo¬
niũ catbolicũ dñitui. cͥminȩ ĩpudicicie lacerare: Ostñde nobis
mechos tuos. splenditenentẽ põdatorẽ.⁊ athlantẽ latorariũ.
llũ ii dicis capita elem̃toꝵ tenere: mũdũq spͥende. istũ aũ ge¬
nu fixo. scapuł ualidis. subba iuilare tantã molẽ. utiq ne ille
dificiat. Ubi st̃ isti : Qͥ siuẽ eẽnt: qñ adte uenirent occupati
tanto negocio: Qñ ad te ĩtrent. ut blanda manutua. ⁊ ocioso
pane delicata. pt tm̃ laborẽ alt̾idigitos. alt̾i humetos ꝯfricares:
S fallunt te mala demõia. q̃tecũ scortant᷑. ut ꝯcipias m̃dacia: &
parias fantasmata. Cur gͦñ respuas dypticiũ ueri dĩ. ttus m̃bruᷤᷤ

Expanded text:
illo amplecteris diuinitatem, isto congregas societatem. quae duo praecepta ipsa sunt decem: tria pertinent ad deum et septem ad proximum. o pudicum diptychium, in quo uetere et fallaciis inuoluta. itane multinuba tot elementis uel potius meretrix prostituta daemoniis et sacrilegis uanitatibus inpraegnata audes matrimonium catholicum domini tui crimine inpudicitiae lacerare? ostende nobis moechos tuos, splenditenentem ponderatorem et Atlantem laturarium. -illum enim dicis capita elementorum tenere mundumque suspendere; istum autem genu fixo scapulis ualidis subbaiulare tantam molem, utique ne ille deficiat. ubi sunt isti? qui si uere essent. quando ad te uenirent occupati tanto negotio ? quando ad te intrarent, ut blanda manu tua et otioso pane delicata post tantum laborem alteri digitos, alteri humeros confricares? sed fallunt te mala daemonia, quae tecum scortantur, ut concipias mendacia et parias phantasmata. cur ergo non respuas diptychium ueri dei, tuis membranis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is nob̾.si nõis eiꝰ causa crucifigi ꝯtingat: Quã deniq ĩ prudenᷤ
erat. ⁊ uacans ĩspiratiõe duuna: ut cogitare nequit diu̾sis
excausis hoĩes ĩ ligno suspendi. alios ꝗͥ ob iniquũ facimꝰ. qͦsdã¬
uͦ iticie causa. & ꝑpdm̃. idcircoq ꝯfuse os ⁊ sine discretiõe ulla
sub idem diet̃ maledictũ. cũ eẽt dicendũ si ei prtidentia ĩeet
ulla: ñdicã diuinatio. ⁊ si adeo crux offendat eũ: ut sola ex¬
cepta abdicatasẽet ex õi gñe piunitidnũ⁊ maledictũ ẽe sceleratũ
⁊ ĩpiũ õem qͥ pependiss ĩ ligno. ut ẽẽt difcretio aliq̃ int̃ iꝰtos &

Expanded text:
ipsis nobis, si nominis ejus causa crucifigi contingat? Quam denique imprudens erat et vacans inspiratione divina, ut cogitare nequiverit diversis ex causis homines in ligno suspendi; alios quidem ob iniquum facinus, quosda et propter Deum: idcircoque confuse omnes et sine discretione ulla sub idem conjecit maledictum: cum esset dicendum, si ei prudentia inesset ulla, non dicam divinatio, et si adeo crux offenderat eum, ut sola excepta abdicataque esset ex omni genere punitionum, maledictum esse sceleratum et impium omnem qui pependisset in ligno; ut esset discretio aliqua inter justos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ oĩs: ne xp̃c aduerã mortẽ ñ ꝑtine̾ dicẽt᷑. si maledicto qͥ morti
ꝯiunctũ ẽ. ĩsipienti honorificentia separet᷑. Qͥ aũ exũitate euã¬
glica fideł ÷. intellig̃ tã ñ ẽẽ ꝯtumeliã xͥ exore moysi. cũ eu
dix̃ maledictũ ñ ex diuinitate maiestatis sue s ex ꝯditiõe
cũ eũ negant carnẽ habuisse mortalẽ. ĩ querã mortẽ pateret᷑.
qr exillo ꝓpħico maledicto. laus ĩtelligit᷑ humilitatis. ex istohere¬
tico qͣsi honore. cͥm̃ obicit̾ falsitatis. Sigͦ negas maledictũ. ne.
cas. Si aũ ꝯfit̾is mortuũ: ꝯfit̾e suscepisse penã pecci nr̃i sine

Expanded text:
istus ad ueram mortem non pertinere diceretur, si a maledicto, quod morti coniunctum est, insipienti honorificentia separaretur. Qui autem ex ueritate euangelica fidelis est, intellegit tam non esse contumeliam Christi ex ore Moysi, cum eum dixit maledictum, non ex diuinitate maiestatis suae, sed ex condicione cum eum negant carnem habuisse mortalem, in qua veram mortem pateretur. Quia ex illo prophetico maledicto laus intelligitur humilitatis: ex isto haeretico quasi honore crimen objicitur falsitatis. Si ergo negas maledictum, negas cas. Si autem confiteris mortuum, confitere suscepisse poenam peccati nostri sine
Abbreviated transcription (Latin):
morat. Lege sane ⁊̃ illud dypticiũ: netimeas. plane spõsi tuiẽ Alis
lapis ille sigficaũ durã stoliditatẽ.tͥ aũfirmã stabilitatẽ. Digitodi scͥp¬
te st̃ tabule ille. digito dĩ spons tuus eiec demõia. digitodĩ expelle tu
doctͥnas demonioꝵ m̃dacilocꝵ. cautiantiũ oscientiã. Ex ħdypticio
repelł adult̃m. qͥse paraclytũ dic̃. ut sc̃o nõie te seducat. Qͥ nqͣgesimo n
die pt pascha date st̃ ille tabule.⁊ qͥnqͣgesimodie pt passiõe spõsitui:

Expanded text:
morat. Lege sane etiam illud diptychium: ne timeas, plane sponsi tui est. Aliis lapis ille significavit duram stoliditatem: tibi autem firmam stabilitatem. Digito Dei scriptae sunt tabulae illae : digito Dei daciloquorum cauteriantium conscientiam . Ex hoc diptychio repellis adulterum, qui se Paracletum dicit, ut sancto nomine te seducat. Quinquagesimo enim die post Pascha datae sunt illae tabulae ; et quinquagesimo die post passionem sponsi tui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊antes nob pt̃ qͥ accepimꝰ. nͥ ut nos acastitate corrũpant:
ꝗͣ ĩ xp̃o seruamꝰ. qñ lege dĩ culpant nõe uetustatis.⁊ errorem
suũ laudant. nõe nouitatis. qͣsi oĩs uetustas fugienda sit.
aut oĩs nouitas appetenda. cũ ⁊ mãdatũ uetꝰ in laude po¬
te ꝓ modulo mõ qͣlcũq filiꝰ ⁊ seruus tuus. positꝰ ĩte dis¬
pensare cibaria cã serius meis. caue sẽꝑ: ut caueas maniche¬
lleme qͦndã de gremio tuoerror excusserat. exꝑtꝰ fugi. q ex¬
ĩ ũosangne suo remissionẽ pecc̃oꝵ posuisset: absorbuisset me
uorago fillacie: ⁊ t̾rã factũ serpens irreparabilit̃ deuorass.
sollicitis alis foues. ł tãꝗͣ ĩ fantes lacte nutris sine corrup¬
tiõe fecũda uͥgo mat̃. hos ĩte appello teneros fetꝰ tuos. ne
garrula curiositate seducant abste.s potiꝰ anathematitẽt.
siqͥs eis euĩgłitau̾it p̃t̃ id qͥ acceper̃ ĩ te. nec relinqͣnt uerũ

Expanded text:
zantes nobis praeter quod accepimus, nisi ut nos a castitate corrumpant, quam Christo servamus, quando legem Dei culpant nomine vetustatis, et errorem suum laudant nomine novitatis, quasi omnis vetustas fugienda sit, aut omnis novitas appetenda; cum et mandatum vetus in laude pote pro modulo meo, qualiscumque filius et servus tuus positus in te dispensare cibaria conservis meis. Cave semper, ut caves, Manichaeille me quondam de gremio tuo error excusserat; expertus fugi, quod exin uero sanguine suo remissionem peccatorum posuisset, absorbuisset me uorago fallaciae et terram factum serpens inreparabiliter deuorasset. sollicitis alis foues uel tamquam infantes lacte nutris, sine corruptione fecunda uirgo mater. hos in te appello teneros fetus tuos, ne garrula curiositate seducantur abs te, sed potius anathement, si quis eis euangelizauerit praeter id, quod acceperunt in te, nec relinquant uerum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾rã chananeoꝵ. Intelligis qͥppe:ĩ ipis :̃ ꝓmissiõibꝰ teuã t̃cfigatã¬
⁊ ꝓpħatatã : p̃scientiã parturisse scõe. Nec lapideo dypticio
nuisera bili dicacitate riphenso mouearis. qr ñ hs̃ lapideũ cor.
qͥ ille tabule ĩppło pͥore sigͥficabat. Es n epła apłoꝵ scͥpta non¬
atͣm̃to s sp̃ũ dĩ uiu. ñ ĩ tabuł lapideis. s ĩ tabuł cordis carnalib
adq̃ uba illi uani gaudent: pritãtes apłm rep̃hetidisse dis¬
pensatiõe illi tp̃ri. ꝯgruã uẽtes testam̃ti.ñ illigentes heũ ex

Expanded text:
et terram Chananaeorum. Intelligis quippe in ipsis etiam promissionibus te jam tet prophetatam praescientiam parturisse sanctorum. nec lapideo diptychio miserabili dicacitate reprehenso mouearis, quia non habes lapideum cor, quod illae tabulae in populo priore significabant. es enim epistula atramento, sed spiritu dei uiui, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. ad quae uerba illi uani gaudent putantes apostolum reprehendisse dispensationem illi tempori congruam ueteris testamenti, non intellegentes hoc eum ex
Abbreviated transcription (Latin):
mana lacessiuit sic̃ faustꝰ cͥminat᷑ dic̃s. qͥ humanoꝵ nulli ũq̾ni
ostnde. Nos aũ scimꝰ moysen oĩa ue diuina pie laudasse: & ꝑsui
tpris ꝯgruentia sueq dispensatiõĩs gr̃a. iuste humana rexisse:
elix icora cutũ adu̾itatẽ. infelix ꝯtͣ u̾itatẽ. Ñ dĩx̃. hõiu nul¬
eũ dõ ñ peꝑcisse. facile. ꝯiunceret᷑ false cͥminatiõis: cũ morses
aqͥbꝰ ad orandis moyses ꝓhibet. atq ita subalas catholice
matͥs pullis fugientibꝰ. n̾on og̃garet q̃ ñ peꝑit. Ut gͦ ĩsidias
tendet paruulis. dix̃. diuinoꝵ nulli peꝑcisse moysen. qͦ possẽt
rentẽ a religiõe xͥana. ⁊ pagani eis fau̾eadiis nos. qͥ moysen

Expanded text:
lacessiuit, sicut Faustus criminatur dicens, quod humanorum nulli umquam lacessiuit, sicut Faustus criminatur dicens, quod humanorum nulli umquam ostendere. nos autem scimus Moysen omnia uere diuina pie laudasse et pro sui temporis congruentia suaeque dispensationis gratia iuste humana rexisse. felix enim cor acutum ad ueritatem, infelix contra ueritatem. non dixit "hominum nuleum Deo non pepercisse, facile convinceretur falsae criminationis; cum Moyses quibus adorandis Moyses prohibet, atque ita sub alas catholicae matris pullis fugientibus non congregaret, quae non peperit. ut ergo insidias tenderet paruulis, dixit diuinorum nulli pepercisse Moysen, quo possentrentem a religione christiana et pagani eis fauere aduersus nos, qui Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ moriens oĩs qͥ ĩ ligno pependit. Pot̃at i dicẽ maledictꝰ om̃is
ĩ ligno.s sp̃e qͣdã. ñ ut u̾e moreret᷑. Clamã dogͦ maledictꝰ. nicħ
aliud clamaũ: nͥ qr u̾ȩ mortuus. sciens mortẽ hõis pec̃coris ꝗͣ
sine pecco ip̃e suscep̃. de illo maledicto uenientẽ qͦdictũ ẽ: si
tetigeritis. morte moriemini. Adħ ꝑtinet & serpens ille ĩ lig¬
no suspensus qͦsig̃ficaret᷑ ñ falsã mortẽ xp̃m finxisse. s illã u̾ã
ĩ ligno passiõis sue suspendisse: ĩꝗͣ serpens ille hoĩe male sua¬
dendo de iec: cũ uã mortẽ noluit isti ꝯspice̾. ⁊ ĩo ñ sanent᷑ aue¬
neno serpentis. sic̃ ĩ hemo qͥcũq illã attendent sauabant᷑. Itaq
fatem᷑ ab ĩꝑitis dici: aliud ẽe affigi ligno. aluid ĩ ligno pende: Sic
i qͥdã putant soluendã ẽẽ istã qͣstionẽ. ut uidã dicũt a moyse
maledictũ. qͥlaq̃o se suspendit: qͣsi pͥmo nou̾int utrũ exligno.

Expanded text:
 omnis qui in ligno pependit. Poterat enim dicere, maledictus omnis in ligno, sed specie quadam. non ut uere moreretur." clamando ergo maledictus nihil aliud clamauit, nisi quia uere mortuus, sciens mortem hominis peccatoris, quam sine peccato ipse suscepit, de illo maledicto uenientem. quo dictum est: si tetigeritis. morte moriemini. ad hoc pertinet et serpens ille in ligno suspensus, quo significaretur non falsam mortem Christum finxisse. sed illam ueram in ligno passionis suae suspendisse. in quam serpens ille hominem male suadendo deiecit. quam ueram mortem nolunt isti conspicere et ideo non sanantur a ueneno serpentis, sicut in heremo quicumque illam adtenderent sanabantur.  Itaque fatemur ab inperitis dici aliud esse adfigi ligno. aliud in ligno pendere. sic enim quidam putant soluendam esse istam quaestionem, ut ludam dicant a Moyse maledictum, qui laqueo se suspendit. quasi primum nouerint, utrum ex ligno,
Abbreviated transcription (Latin):
uerã mortẽ dñi negat᷑os. ⁊ iõ uolentes abħ maledicto xp̃m se uingẽ.
ut amortis ⁊̃ uteate se iungent. Si u uera illa mors ñerat: nullũ
maledictũ xͦ crucifixo pependit ĩ ligno: iꝑ nec ue crucifixꝰ ẽ. S ꝯtͣ
longe fictos heticos. ꝗͣ de lõge clamat moyses: sine causa t̃giu̾sa¬
mini. oqͥb displicet u̾itas mortis xͥ. Maledictꝰ oĩs. qͥ penlet in

Expanded text:
veram mortem Domini negaturos, et ideo volentes ab hoc maledicto Christum sejungere, ut a mortis etiam veritate sejungerent. Si enim vera illa mors non erat, nullum maledictum Christo crucifixo pependit in ligno, quia nec vere crucifixus est. Sed contra longe futuros haereticos, quam de longe clamat Moyses, Sine causa tergiversamini, quibus displicet veritas mortis Christi, Maledictus omnis qui pendet in
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i bnficiũ pr̃aretis: An ⁊ si fieri posset carnis ĩmũ dicta phibae
paginas abepuł ur̃is: Inputet gͦ sibi ħ: carnis ĩmũdicia. q̃c o¬
rio ĩhesit agnino.S ⁊ ħ uos fecistis. qͥ tãꝗͣ pͥmo bello ur̃o id qđ
mũdũ erat ĩ calamo: ĩmũ dicie m̃bͣnaꝵ scribendo affixistis nͥ
qͥcolores ꝯtrio testimõio uos argiunt. Uosi potiꝰ adlucẽ can¬
didarũ paginarũ. cũ tenebͥs attram̃ti uenistis. N oł debetis ira¬
sci talia dicentibꝰ. anuob̾ talia credentibꝰ. ut uelitis nolitis ista
ad exhortatiõe caritatis nr̃e. libs ꝓpħicos ⁊ apłicos legimꝰ. altutͥs¬
uocibꝰ sibimet c̃cinentes. ⁊ ea ꝯcinentia tãꝗͣ celesti tuba ⁊ Atorpo¬
re mortał uttȩ nos excitantes & ad palinã suꝑnę uocatiõis ex¬
tendentes. De libris u ꝓpħicis qͥddã cũ cõmemorass apłs. sicut

Expanded text:
uestri beneficium praestaretis ? an et si fieri posset. carnis inmunditia prohiberet uestri beneficium praestaretis ? an et si fieri posset. carnis inmunditia prohiberet paginas ab epulis uestris? inputet ergo sibi encausti munditia. quae corio inhaesit agnino. sed et hoc uos fecistis, qui tamquam primo bello uestro, id quod mundum erat in calamo, inmunditiae membranarum scricolores contrario testimonio uos arguunt. uos enim potius ad lucem candidarum paginarum cum tenebris atramenti uenistis. nobis debetis irasci talia dicentibus, an uobis talia credentibus, ut, uelitis, nolitis, ista ad exhortationem caritvocibus sibimet concinentes; et ea concinentia, tanquam coelesti tuba, et a torpore mortalis vitae nos excitantes, et ad palmam supernae vocationis extendentes. De Libris enim propheticis quiddam cum commemorasset Apostolus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
timõia: ne obluuscat qͥcredidit. qͣ si oblituᷤ fu̾it. firmũ ap̃d
eũ ñ pot̾it ẽe qͥ c̾didit. Aut picite ⁊̃ libͦs manichei. qͥb
testib c̃didistis. lucẽ pugnasse cũ tenebs. q̃lux ip̃e ds̃ erit.
ut posset ligare lux teneb̾s pꝰ ẽẽ luce a teneb̾s deuoratã.
ligatã. ⁊ ĩqͥnatã. ⁊ dilaniatã. ꝗͣuos mãducãdo recreatis: sol
uitis. ⁊ purgatis.⁊ sinatis. ut nob̃ merces retͥbuat᷑. necũ illa q̃
libari ñ potuerit: ĩ globo et̃no dã nemuini. Hãc fabellã cotidie:
moribꝰ ⁊ uocibꝰ cantatis. Cur adhuc ĩ ea q̃ritis testimõia libroꝵ.
ut ĩ rebꝰ sr̃ fluis. ⁊ꝯficiendis codicibꝰ ur̃is aliena suba ꝯsumatur
& dĩ ur̃i ligata teneat᷑. Incendite õs illas m̃bͣnas: elegantesq
tect᷑as decoris pellibꝰ exqͥsitas. ut nec res suꝑflua uox honeret.
si possetis libͦs ur̃os relixatos uelasatos comede. qͣntũ m̃nb̾s dĩ

Expanded text:
litus fuerit, firmum apud eum non poterit esse quod credidit. Aut projicite jam libros Manichaei, quibus testibus credidistis lucem pugnasse cum tenebris, quae lux ipse Deus erat; et ut posset ligare lux tenebras, prius esse lucem a tenebris devoratam, ligatam, et inquinatam, et dilaniatam: quam vos manducando recrcum illa, quae liberari non potuerit, in globo aeterno damnemini. hanc fabellam cotidie et moribus et uocibus cantatis. cur adhuc in eam quaeritis testimonia librorum, ut in rebus superfluis et conficiendis codicibus uestris aliena substantia consumatur et dei uestri ligata teneatur? incendite omnes illas membranas ele.gantesque tecturas decoris pellibus exquisitas, ut nec res superflua uos oneret,si possetis libros uestros uel elixatos comedere, quantum membris dei
Abbreviated transcription (Latin):
Si i fuiss. ꝓpħa: ñ eos tã crudȩ deuotatiõis ꝯtumatia lacerasset.
N eq n uulgo saltẽ eos maledictos dĩc .i. ap̃d hoĩes tm̃. s maledic¬

Expanded text:
si fuit propheta. non tam crudae deuotionis contumelia lacerasset. si fuit propheta. non tam crudae deuotionis contumelia lacerasset. neque enim uulgo saltem eos maledictos dicit, id est apud