comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
talitatis nostrae ut nos participes facer&
diuinitatis suae. Uerum tamen ingraui
iugo quod positum est superfilios adam
adie exitus deuentre matris eorũ. usque in
diem sepulturae in matrem omnium. &iam hocmalũ
miserabiliter repperitur. Ideoque sobriisimus
atque intellegamus hanc uitam depeccato illo nimis
nefario quod imparadiso perp&ratum est factam
nobis esse poenalem. totumque quod nobiscum agi¬
tur nonpertinere nisi ad noui saeculi hereditatem
nouam. ut hic pignore accepto. illud cuius hoc
pignus est suo tempore consequamur. sed quõ filiidĩ
quamdiu mortaliter uiuunt cum morte confligunt
& sic sp̃u dĩ excitantur & tam quam filii dĩ proficiunt
tibili . tam quã filii hominum inquibusdam huma
inter est quidem quantum. Neque enim omne
peccatum crimen est. sed omne crimen peccatum est.¬
Sc̃orum itaque hominum uitam qua in hac morte
ui uitur sinecrimine inuenire posse sinepeccato

Expanded text:
ps mortalitatis nostrae, ut nos participes faceret ps mortalitatis nostrae, ut nos participes faceret divinitatis suae. Verumtamen in ugo quod positum est super filios Adam, a die exitus de ventre matris eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium, et jam hoc malum miserabiliter reperitur. Ideoque sobrii simus, atque intelligamus hanc vitam de peccato illo nimis nefario quod in paradiso perpetratum est, factam nobis esse poenalem; totumque quod nobiscum agitur, non pertinere nisi ad novi saeculi haereditatem novam: ut hic pignore accepto, illud, cujus hoc pignus est, suo tempore consequamur. Sed quomodo filii Dei, quandiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt: et sic, spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunttibili tanquam filii hominum in quibusdam humaninterest tamen quantum, neque enim omne peccatum crimen est, sed omne crimen est peccatum: sanctorum itaque hominum vitam qua in hac morte vivitur, sine crimine inveniri posse, sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
nec uolui necdebui usque quaque resistere.
Certus quia in becillitatem meam multo ampli¬
us uestra ad iu uar& praecipientis dignitas.
quam ad grauar& meae ignorantiae diffi¬
cultas. UMETE.
uamuis originalia in baptis matis mune¬
re gratia mediatoris cuncta aboleri uera¬
citer credantur peccata. quia sufficit
illa sola spiritalis generatio. At tamen cum
uentum fuerit ad a&atem quae praeceptum
iam capit & subdi potest legis imperio.
Suscipiendum est bellum contrauitia &ge¬
rendum acriter. Neiterum reducatur
addam nabilia peccata. paucissimi aut̃
sunt tantae felicitatis ut ab ipsa in eunte
adulescentia. nulla damnabilia peccata
committant. uel in flagitiis uel in facinori¬
bus uel in homicidus. uel innefariae cuius¬
quam impi&atis errore. Sed magna¬
Sed magna
sp̃s largitate neces sarium est opprimere:
quicquid in eis potest aut potuit carnalis
delectatio dominari. Tunc itaque uic¬
ta uitia deput anda sunt. cum dĩ amore

Expanded text:
nec volui, nec debui usquequaque resistere: nec volui, nec debui usquequaque resistere: certus quia imbecillitatem meam multo amplius vestra adjuvaret praecipientis dignitas, quam aggravaret meae ignorantiae difficultas. Valete. uamvis originalia, in baptismatis munere, gratia Mediatoris cuncta aboleri veraciter credantur peccata: quia sufficit illa sola spiritalis regeneratio; attamen cum ventum fuerit ad aetatem quae praeceptum jam capit, et subdi potest legis imperio, suscipiendum est bellum contra vitia, et gerendum acriter, ne iterum reducatur ad damnabilia peccata. Paucissimi autem sunt tantae felicitatis, ut ab ipsa ineunte adolescentia, nulla damnabilia peccata committant, vel in flagitiis, vel in facinoribus, vel in homicidiis, vel in nefariae cujusquam impietatis errore: sed magna spiritus largitate necessarium est opprimere quidquid in eis potest, aut potuit carnalis delectatio dominari. Tunc itaque vitia deputan
Abbreviated transcription (Latin):
resplendeat pectora carissime frater:. UALE.
omino &uene rabili patri inxp̃o. eboni
archi epo. halitgarius minimus xp̃i
famulus salutem. Postquam ueneran¬
de pater directas beatitudinis uestrae ac¬
cepi litteras quibus mehortari dignati
estis. nementis a cumen inerti torpen¬
tique otio. sum mitterem. Sed cognitio¬
ni acmeditationi cotidie sacrae scrip¬
turae meuigilanter traderem. & insu¬
per exscorum patrum canonumque sen¬
tentis paenitentialem in uno uolumine
aggregarem
Durum quidem mihi & ualde
difficile tremendumque. hoc quoque fuit
imperium uthanc susciperem sarcinam quam
a prudentibus cognosco relictam. Mul¬
tumque renisus sum uoluntati uestrae
non uel ut procaciter durus sed propriae
infirmitatis ammonitus
cura sollicitus necessarium duxi. ut aliquan¬
diu me: ascribendi temeri tate suspenderem.
sed quia sicut perpendi iniuncti operis dif¬
ficultatem. ita & in iungentis auctoritatem

Expanded text:
resplendeat pectora, charissime frater. Vale. resplendeat pectora, charissime frater. Vale. Domino et venerabili Patri in Christo EBONI archiepiscopo, HALITGARIUS minimus Christi famulus salutem. Postquam, venerande Pater, directas beatitudinis vestrae accepi litteras, quibus me hortari dignati estis, ne mentis acumen inerti torpentique otio submitterem, sed cognitioni ac meditationi quotidie sacrae Scripturae me vigilanter traderem, et insuper, ex sanctorum Patrum, canonumque sententiis, Poenitentialem in uno volumine aggregarem: durum quippe mihi et valde difficile, tremendumque hoc quoque fuit imperium, ut hanc susciperem sarcinam, quam a prudentibus cognosco relictam. Multumque renisus sum voluntati vestrae, non velut procaciter durus, sed propriae infirmitatis admonitus. Hac etenim cura sollicitus necessarium duxi, ut aliquandiu me a scribendi temeritate suspenderem. Sed quia sicut perpendi injuncti operis difficultatem, ita et injungentis auctoritatem;
Abbreviated transcription (Latin):
cura scripturarum meditationibus per¬
fectissimo otiofloruisti. Arripe queso
sine excusationis uerbo huius sarcinae pon¬
dus a me quidem tibi inpositum. sed ad ño
cuius onus leue est leuigandum. Noli ti¬
mere neque formides huius operis magni¬
tudinem. sed fidenter accede. quia ad¬
erit tibi qui dixit. Aperi ostuum & ego
adimplebo illud. Scis enim optime
paruis parua sufficire. Nec ad mensam
magnatorum pauperum turba posse acce¬
dere. Nolituae de uotionis nobis subtra¬
here scientiam. Noli accensam inte submo¬
dio ponere lucernam. sed precelso eam super¬
ponere candelabro ut luceat omnibus qui in
domo dĩ sunt fratribustuis. & profer nobis
uel uti scriba doctus quod accepisti adnõ
aderit tibi huius laboris itinere. illius gra¬
tia qui duobus discipulis euntibus terti¬
um sesocium addidit inuia. & aperuit
illis sensum ut scãs intellegerent scriptu¬
ras. Sp̃s para clytus omniueritatis doc¬
trina & perfecta caritatis scientiatua

Expanded text:
cura Scripturarum meditationibus, percura Scripturarum meditationibus, perfectissimo otio floruisti. Arripe, quaeso, sine excusationis verbo hujus sarcinae pondus, a me quidem tibi impositum, sed a Domino, cujus onus leve est, levigandum. Noli timere, neque formides hujus operis magnitudinem, sed fidenter accede; quia aderit tibi, qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud. Scis enim optime parvis parva sufficere, nec ad mensam magnatorum, pauperum turbam posse accedere. Noli tuae devotionis nobis subtrahere scientiam. Noli accensam in te sub modio ponere lucernam, sed praecelso eam superponere candelabro, ut luceat omnibus, qui in domo Dei sunt fratribus tuis, et profer nobis veluti scriba doctus, quod accepisti a Domino. Aderit tibi hujus laboris itinere illius gratia, qui duobus discipulis euntibus, tertium se socium addidit in via, et aperuit illis sensum, ut sanctas intelligerent Scripturas. Spiritus paraclitus, omni veritatis doctrina, et perfecta charitatis scientia tua
Abbreviated transcription (Latin):
REUERENTISSIMO IN XP̃O FRA¬
TRI. ACFILIO. HALITGARIO EP̃o
EBO. INDIGNUS EP̃S SALUTEM
ondubito tuae notum esse caritati. quan¬
ta nobis ecclesiasticae disciplinae. quan¬
tisque nostrorum necessitatibus subditorũ.
& insuper mundialium obpressionibus
quibus cottidie agitamur cura constringat.
dcirco ut tecum contuli expatrum dictis
canonum quoque sententiis adopus con¬
sacerdotum nostrorum excerpere paeni¬
tentialem minime ualui. Quia animus
dum diuiditur permulta: fit minor ad
singula. Et hoc est quod in hac re me
ualde sollicitat. quõ ita confusa sunt iu¬
dicia paenitentum in pres biterorum nos¬
trorum opusculis atque itadiuersa &
interse discrepantia & nullius auctorita¬
te suffulta. ut uix propter dissonantiam
ad remedium paenitentiae. tamprolibro¬
rum confusione. quam &iam proingenii
tarditate. nullatenus e. sualeant subue¬
ire. Qua propter carissime frater
Noli teipsum nobis negare. qui semper indi¬
uinis ardenti animo disciplinis acsollerti

Expanded text:
Reverendissimo in Christo fratri ac filio HALITGARIO episcopo, EBO indignus episcopus salutem. Non dubito tuae notum esse charitati, quanta nobis ecclesiasticae disciplinae, quantisque nostrorum necessitatibus subditorum, et insuper mundalium oppressionibus, quibus quotidie agitamur, cura constringat. Idcirco, ut tecum contuli, ex Patrum dictis, canonum quoque sententiis, ad opus consacerdotum nostrorum excerpere Poenitentialem minime valui: quia animus, dum dividitur per multa, fit minor ad singula. Et hoc est quod hac in re me valde sollicitat quod ita confusa sunt judicia poenitentium in presbyterorum nostrorum opusculis, atque ita diversa, et inter se discrepantia, et nullius auctoritate suffulta, ut vix propter dissonantiam ad remedium poenitentiae, tam pro librorum confusione, quam etiam pro ingenii tarditate, nullatenus eis valeant subvenire. Quapropter, charissime frater, noli te ipsum nobis negare, qui semper in divinis ardenti animo disciplinis, ac solerti
Abbreviated transcription (Latin):
uos nesine causa laborauerim in uobis
Quam multa sunt alia peccata siue in loquendo
derebus & negotiis alienis quȩ ad te non perti¬
nent. siue inuano cachinno. siue in ipsis escis
quae ad necessitatem huius uitae parantur inqui¬
bus est auidior app&itus siue inuendendis &emen¬
dis rebus caritatis &utilitatis uota peruersa
Sunt & alia huius cemodi peccata quaefiunt uerborum
offensionibus & cogitationum. la cobo dicente apło.¬

Expanded text:
vos, ne sine causa laboraverim in vobis? vos, ne sine causa laboraverim in vobis? Quam multa sunt alia peccata sive in loquendo de rebus et negotiis alienis, quae ad te non pertinent; sive in vano cachinno, sive in ipsis escis quae ad necessitatem hujus vitae parantur, in quibus est avidior appetitus; sive in vendendis et emendis rebus charitatis et utilitatis vota perversa? Sunt et alia hujuscemodi peccata quae fiunt verborum offensionibus et cogitationum, Jacobo dicente apo
Abbreviated transcription (Latin):
one solui mortalia crimina non negamus. mu¬
tato prius saeculari habitu & indefesso reli¬
gionis studio peruitae correctionem. & iugi
immo perp&uo luctu miserantedõ itadum taxat
ut contrario prohis quae penit& agat
Cottidiana uero leuia que peccata sinequi bus
haecuita nonducitur. dominica oratione pur¬
homini p&enti ignoscere. Unde dñs Ait.
Date el ymosinam & om̃a munda sunt uobis.
Multa itaque genera sunt elemosinarum. quae
cum facimus ad iuuamur ut dimittantur nr̃a
peccata. sed eanihil est mauis quam excorde
dimit timus quod in nos quisque pec cauit
Sunt aũt quaedam peccata quaeputantur leiuis¬
sima. nisi inscripturis demonstrarentur opi¬
nione grauiora. Quis enim dicentem fratri
suo fatue reum gehennae putar& nisiueritas
esse peccatum dies obseruare menses & annos
& tempora. sicut obseruant qui certis diebus
siue mensibus siue annis uolunt uel nolunt
aliquid inchoare. nisi a postolus dicer&. Timeo

Expanded text:
one solvi mortalia crimina non negamus, muone solvi mortalia crimina non negamus, mutato prius saeculari habitu et indefesso religionis studio, per vitae correctionem et jugi imo perpetuo luctu miserante Deo, ita duntaxat ut contraria pro his quae poenitet agat. Quotidiana vero leviaque peccata sine quibus haec vita non ducitur, Dominica oratione purhomini poenitenti ignoscere. Unde Dominus ait: « Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis. » Multa itaque genera sunt eleemosynarum, quae cum facimus, adjuvamur ut dimittantur nostra peccata: sed ea nihil est majus qua ex corde dimittimus quod in nos quisque peccavit. Sunt autem quaedam peccata quae putantur levissima, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fratri suo, Fatue, reum gehennae putaret, nisi Veritt tam magnum esse peccatum dies observare, menses et annos et tempora, sicut observant qui certis diebus, sive mensibus sive annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, nisi Apostolus diceret: Timeo
Abbreviated transcription (Latin):
Quo frater : Nisi ad eius miseri cordiam paenitendo.
cuius potestatem peccando contempseras. Quic¬
quid enim feceris quaecumque peccaueris ad huc
uita es. unde te omnino auferr& sisanare noll&.
O port& igitur ad paenitentiam accedere cumom¬
nifidutia. & exfide credere indubitanter. pae¬
nitentia abolere posse peccata. &iam si inulti
mouitae spũ commissa paeniteat. & publica
lamentatione peccata prodantur. quia propo¬
situm dĩ quo decreuit saluare quod perierat
stat in mobile. &ideo quia uoluntas eiur
non mutatur siue emendatione uitae si tempus con¬
ceditur. siue supplici confessione si continuo uita
exceditur. uenia peccatorum fideliter presuma¬
tur ab illo qui non uult mortem pec catoris sed
uatus. miseratione dĩ uiuat
que in terra soluitur. &iam incaelo solutum
solum coramđõ. set &iam coram ecclesia quae
hab& clauem regni caelorum inqua fit remis¬
siopeccatorum. Secreta quoque satis facti¬

Expanded text:
Quo frater? nisi ad ejus misericordiam poenitendo, Quo frater? nisi ad ejus misericordiam poenitendo, cujus potestatem peccando contempseras. Quidquid enim feceris, quaecunque peccaveris, adhuc in vita es; unde te omnino auferret, si sanare nollet. Oportet igitur ad poenitentiam accedere cum omni fiducia, et ex fide credere indubitanter poenimo vitae spiritu commissa poeniteat: et publica lamentatione peccata prodantur, quia propositum Dei quo decrevit salvare quod perierat, stat immobile; et ideo quia voluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae si tempus conceditur, sive supplici confessione si continuo vita exceditur, venia peccatorum fideliter praesumatur ab illo qui non vult mortem peccatoris, sed lvatus miseratione Dei vivat.que in terra solvitur, etiam in coelo solutum solum coram Deo, sed etiam coram Ecclesia, quae habet clavem regni coelorum, in qua fit remissio peccatorum. Secreta quoque satisfacti
Abbreviated transcription (Latin):
tur enim multi ut petrus. Multi tolerantur ut
iudas. Multi nesciuntur donec ueniat dñs & in¬
lumin& abscondita tenebrarum. & manifest&
cogitationes cordium. Nos uero quem quam¬
a communione prohibere non possumus. quamuis
haec prohibitio nondumsit mortalis sed medic ina¬
lis. nisi aut sponte confessu aut in aliquo siue
saeculari siue ecclesiastico iudicio accusatum
atque conuictum. Plerique aũt adtendunt
multos in ipsis honoribus ecclesi asticis proposi¬
torum & ministrorum congruenter uiuere ser¬
monibus & sacramentis quaeper eos populis minis¬
trantur
O miseros homines quibus intuendo
xp̃m obliuis cuntur qui & tanto ante predixit utlegi
dĩ potius obtemper&ur. quam imitandi uidean¬
tur illi quia quae dicunt non faciunt. & tradito¬
a quo omnia peccata pr&erita mihi dimissa sunt.
Uilis factus sum nimis iterans uias meas & canis
horribilis oculisdĩ conuersus ad uomitum suum.
Quo ab ibo abspũ eius &a facie eius quo fugiam:

Expanded text:
tur enim multi, ut Petrus: multi tolerantur, ut Judas. Multi nesciuntur, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordium. Nos vera communione prohibere non possumus, quamvis haec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis: nisi aut sponte confessus: aut in aliquo sive saeculari, sive ecclesiastico judicio accusatum atque convictum. Plerique autem attendunt multos in ipsis honoribus ecclesiasticis, praepositorum et ministrorum non congruenter vivere sermonibus et sacramentis, quae per eos populis ministrantur. O miseros homines, quibusintuendo Christum obliviscuntur: qui et tanto ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui quae dicunt non faciunt, et traditoa quo omnia peccata praeterita mihi dimissa sunt, vilis factus sum, nimis iterans vias meas, et canis horribilis oculis Dei conversus ad vomitum suum. Quo abibo a spiritu ejus, et a facie ejus quo fugiam?
Abbreviated transcription (Latin):
Sem añ anno secundo postdiluuiũ genuit arfaxatha quo chaldei.
Aarfaxathannorũ xxx.ii. genuit sulae a quosa maritani & indii
Salae annorum pox genuit heber aq: i hebrei.
Heber annorum ox uu genuit falech. tur᷑ris aedificabatur.
Falechannorũ pexge uut reu. du primũ adorantur
Reuannorũ xCIg nuit seruch. regnũ inchoca scitarum
Seruchannorũ gx. genuit nachor regnũ incipit ae gyptiorũ.¬
Nachor annorũ ax Viii genuit thagae regnũ assyriorũ ex orit᷑¬

Expanded text:
Sem anno II post diluvium genuit Arphaxat, a quo Chaldaei. Arphaxat annorum XXXV genuit Sale, a quo Samaritae et Indi. Sale annorum XXX genuit Heber, a quo Hebraei. Heber annorum XXXIV genuit Phalech. Turris aedificatur. Phalech annorum XXX genuit Reu. Dii primum adorantur. Reu annorum XXXII genuit Seruch. Regnum Scytharum inchoat. Seruch annorum Nachor anno XXXVIIII. genuit Thare. Regnum Assiriorum et Si
Abbreviated transcription (Latin):
paulatim morbo crescente abhonestate deficiunt
Cogitatio quippe est quaementem sicut turpis
in quinat. ita sifuerit honesta purificat.
Hincest quod ille corporis fluxus quifit indormi¬
entibus sine culpa. interdum uigilantabus con¬
tingat exculpa. Aliud est quod indormi¬
entefit. Aliud quod iuigilans facit. Ibinatu¬
raliter plenitudo humoris expellitur. hic turpi¬
ter concupiscentia publicatur. Sed haec con¬
cupiscentia illis uigilantibus hunc elicit fluxũ
quibus per feda conloquia sordidum commo
Paulus apostolus terribiliter ammon& dicens
perillam carnali consolatione utitur. ut tamen
numquam ad praua opera a melioris intentionis

Expanded text:
paulatim morbo crescente, ab honestate deficiunt. paulatim morbo crescente, ab honestate deficiunt. Cogitatio quippe est, quae mentem sicut turpis inquinat; ita, si fuerit honesta, purificat. Hinc est, quod ille corporis fluxus qui fit in dormientibus, sine culpa, interdum vigilantibus contingat ex culpa. Aliud est quod in dormiente fit: aliud, quod vigilans facit. Ibi naturaliter plenitudo humoris expellitur. Hic turpiter concupiscentia publicatur. Sed haec concupiscentia illis vigilantibus hunc elicit fluxum, quibus per foeda colloquia sordidum commovPaulus apostolus terribiliter admonet dicens:per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis
Abbreviated transcription (Latin):
ui concupiscentiae carnis addictus. numquid
non uidetur nihil habere superbiae cum prae¬
sertim passio ipsa eum uideatur humiliari luxu¬
riae. Et tamen nisi prius dõ rebellis exister&.
cuius salubre preceptum depudicitia conseruan¬
da superbi sp̃s praesumptione contemnit.
Nulla eum las ciuia cupiditas prouocar&. in
tus. Sed aut contemptus dĩ preponderat. &
superbus animus precepta cupiditate. pudici¬
tiam perdit. aut obtin& metus. Et animus
Etanimus
dõ sub iectus. cupiditati simul ac superbiae con¬
tradicit. Plerosque enim gula & abundan¬
tia uini turpiter luxuriam soluunt. alios in
in iuriam pudicitiae sordidae cogitationes
Non nullos deposito castitatis oc¬
casiones oblata est deiciunt quosdam sub inpu¬
dicitias iugo exempla perdite uiuentium mit
Sunt alii quorum uitam linguatur pir
inflammat. & turpem conscientiam mani¬
festat. qui prius inuerecundos sermones
aut proferunt libenter aut audiunt. ac deinde

Expanded text:
Qui concupiscentiae carnis addictus est, nunquid Qui concupiscentiae carnis addictus est, nunquid non videtur nihil habere superbiae? cum praesertim passio ipsa eum videatur humiliare luxuriae. Et tamen, nisi prius Deo rebellis existeret: cujus salubre praeceptum de pudicitia conservanda, superbi spiritus praesumptione contemnit, nulla eum lasciva cupiditas provocaret. In tus. Sed aut contemptus Dei praeponderat, et superbus animus recepta cupiditate pudicitiam perdit; aut obtinet metus, et animus Deo subjectus, cupiditati simul ac superbiae contradicit. Plerosque enim gula et abundantia vini turpiter in luxuriam solvunt: alios, in injuriam pudicitiae sordidae cogitationes incendunt. Nonnullos deposita castitate, occasiones oblatae dejiciunt: quosdam sub impudicitiae jugum exempla perdite viventium mittunt. Sunt alii, quorum vitam vita turpis inflammat, et turpem conscientiam manifestat: qui prius inverecundos sermones aut proferunt libenter, aut audiunt: ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
gamus. sicarnalibus desideriis absoluti. scis uir¬
tutibur floreamus. Vnde siperdelectationẽ¬
& desiderium uoluptatis a paradisi gaudiis cecidimꝰ
oport& ut per ielunium aclamenta paenitenti ae
Luxuria quoque deuic tum cor quasi exratione sol&
exhortari cumdicit. Curte in uoluptate tua modo
nondilatas. cum quidte sequatur ignoras: Accep¬
tum tempus in desideriis perdere nondebes. quia
quamcitius pertranseat nescis.
manigeneris exordio. masculum & feminam non
feciss&. Non enim dr̃ ut diuma testatur aucto¬
ritar ideo masculum & feminam creauit ut carna¬
li fruerentur desiderio. aut indelectatione car¬
nis uiuerent. sed pro creandorum cumbenedic¬
utique sentir&ur delectatio incopula coniugato¬
rum. Luxuria quippe est inmunditia corpo¬
ralis. quae fieri sol& ex incontinentia libidinis
& mollitiae animae quae consentit suae carni
peccare. Quia tribus modis omne agitur pec¬
catum. Suggestione. Delectatione. Consensũ.

Expanded text:
gamus, si carnalibus desideriis absoluti, sanctis virgamus, si carnalibus desideriis absoluti, sanctis virtutibus floreamus. Unde, si per delectatione desiderium voluptatis a paradisi gaudiis cecidimus, oportet ut per jejunium ac lamenta poenitentiae Luxuria quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Cur te in voluptate tua modo non dilatas, cum quid te sequatur ignoras? Acceptum tempus in desideriis perdere non debes: quia quam citius pertranseat nescis. mani generis exordio, masculum et feminam non fecisset. Non enim Deus, ut divina testatur auctoritas, ideo masculum et feminam creavit, ut carnali fruerentur desiderio, aut in delectatione carnis viverent, sed procreandorum cum benedicutique sentiretur delectatio in copula conjugatorum. Luxuria quippe est immunditia corporalis, quae fieri solet ex incontinentia libidinis et mollitie animae, quae consentit suae carni peccare. Quia tribus modis omne agitur atum: suggestione, delectatione, consensu.
Abbreviated transcription (Latin):
intuendum quod nihil illis proficiat quise acibis tempe¬
ant. si uitus seruiunt.
Quia facilius res quae
possid&ur abicitur. quam uoluntar
mmonendi sunt abstinentes ut nouerint quia tunc
placentem dõ abstinentiam offerunt. cum ea quae
sibi dealimentis subtrahunt. indigentibus largiunt᷑.
Non enundõ sedsibiquisque ieuinat. si ea quaeuen¬
tri ad tempus subtrahit non in opibus tribuit. sed
uentri postinodum offerendo custodit.
Nursumque am monen disunt ut abstinentiam
suam && semper sine inminutione custodiant.
&numquam hanc apud occultum iudicem eximiae
uirtutis credant. Nesi fortasse magnies semeriti
creditur corinelatione subleuetur. Hinc
iohel ait. Scĩficate ieiunium. leiunium scĩfi¬
care est adiunctis bonis alus. dignam dõ absti¬
nentiam carnis ostendere. Quia tunc nobis
proderit quod corpora nostra autcerte corporum
incentiua rigore districtionis abstinentiae casti¬

Expanded text:
 Unum tamen est intuendum, quod nihil illis proficiat qui se a cibis tempe Unum tamen est intuendum, quod nihil illis proficiat qui se a cibis temperant, si vitiis serviant. Quia facilius res quae possidetur abjicitur, quam voluntas. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt, indigentibus largiuntur. Non enim Deo, sed sibi quisque jejunat, si ea quae ventri ad tempus subtrahit non inopibus tribuit, sed ventri postmodum offerendo custodit. Rursumque admonendi sunt, ut abstinentiam suam, et semper sine imminutione custodiant, et nunquam hanc apud occultum judicem eximiae virtutis credant: ne, si fortasse magni esse meriti creditur, cor in elatione sublevetur. Hinc Joel ait: Sanctificate jejunium. Jejunium scare est, adjunctis bonis aliis, dignam Deo abstinentiam carnis ostendere: quia tunc nobis proderit, quod corpora nostra aut caetera corporum incentiva, rigore districtioris abstinentiae casti
Abbreviated transcription (Latin):
Quiaũt non solum aequalitate. sed &iam aquanti¬
tate erborum cupiunt abstinere. nihilaliud student.
nisi ut quantum stomacho reficiendo ac fami eximen¬
dae satis esse uid&ur indulgeant. Nec expleant suos
app&itus auiditate percipiendi. sed comprimant
atque eis non saturitas edendi finem faciat sed uolun¬
s. Quitam acupiditate pretiosorum crborũ
quam anima perceptione uilium continebant. qui
crbis neclatioribus uolunt carne luxuriosae dissolui
nec distentione uentris uilibus onerari. Quando¬
Quando
abstinentes uiri nec dilitiosi soleant esse nec auidi.
Deumo autem abstinendo quiddicam: Unde a posto¬
lus certam fixit regulam dicens. Nolite in ebriari
uino in quo est luxuria. Quasi dicer&. luxuriam
ficcit & nutrit uiniperceptionimia. Nonnatura.
Et ideo non uos utiuino. sed ne in ebriamini prohibeo.
Vnde timotheo praecepit dicens. Noli aquam bibe¬
Ac perhoc nihil contra abstinentiam
faciunt. quiuinum non pro ebri&ate. sed tantum
procorporis salute percipiunt

Expanded text:
Qui autem non solum a qualitate, sed etiam a quantitate ciborum cupiunt abstinere, nihil aliud student, nisi ut, quantum stomacho reficiendo ac fami eximendae satis esse videtur, indulgeant; nec expleant suos appetitus aviditate percipiendi, sed comprimant; atque eis non saturitas edendi finem faciat, sed voluntas: qui tam a cupiditate pretiosorum ciborum, quam a nimia perceptione vilium contineant: qui cibis nec lautioribus volunt carne luxuriose dissolvi, nec distentione ventris vilibus onerari; quando abstinentes viri, nec delitiosi solent esse, nec avidi. De vino autem abstinendo quid dicam? unde Apostolus certam fixit regulam, dicens: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria; quasi diceret: luxuriam facit et nutrit vini perceptio nimia, non natura: Et ideo, non vos uti vino, sed ne inebriamini prohibeo. Unde Timotheo praecepit, dicens: Noli aquam bibenfirmitates. Ac per hoc, nihil contra abstinentiam faciunt, qui vinum non pro ebrietate, sed tantum pro corporis salute percipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinandus ante aerudiatur qualiter sub hoc regimine constitu¬
tum oporteat conuersari in ecła di ut in ex cusabiles sint quiman:
ordinationis inponant. Eademq: cuc toritate& precepto inter¬
rogemuste dilectissime frat̃ curitate sincera siomnẽ prudentiã
tuã quantũ tuacapax ẽ natura diuine scripturae sensib: ac cõmoda¬
INT ERRΟGΑTIO Vis̃ ea quae ex diuinis scripturis intelligis plebẽ cui
ordinandus uerbis docere et exemplis. R VOLO INTERROO¬

Expanded text:
ordinandus antea erudiatur qualiter sub hoc regimine constituordinandus antea erudiatur qualiter sub hoc regimine constitutum oporteat conversari in Ecclesia Dei, ut irreprehensibiles sint qui ei manus ordinationis imponunt. Eadem divina auctoritate et praecepto interrogamus te, dilectissime frater, charitate sincera, si omnem providentiam tuam, quantum tua capax est natura, divinae Scripturae sensibus accommodaInterrogatio. Vis ea quae ex divinis Scripturis intellexeris plebem, cui ordinandus es, et verbis docere et exemplis? Responsio
Abbreviated transcription (Latin):
acrius renitentem. subtestificatio nediuini mysterii. & splendore
uirtutum beatissimi martini coniurans. hortaris sedulo ut contra
pudorem meum deducar inpuplicum memeis friudlis arbitrem
scabrosi operis ignorantiam confitentem. quod aliis poscentibus
pate facere distuli. oboediendo cedo uirtuti. hanc saltim obtem¬
peranti uicis situdinem. repensus usi. ut quia haec fauore magis
delectantur quam iudice. Aut tibitantum modo in notiscentia
relegas. aut intimorum auribus. tecum amicaliter quaeso conla¬
INtiqua scõrum patrum institut iodocet et precipit ut is quiad
Lordine mepiscopatus eligitur maxime ut legimus in canone
cartaginensi ante adiligentissime examin&ur cumomni caritate
defide scãe trinitatis. & interrogetur dediuersis causis uel mori¬
bus quae huic regimiNi congruunt et necessaria sunt r&mnere scđm
apłi dictum manuscitonemini in posueris. & ut &iamis qui est

Expanded text:
acrius renitentem, sub testificatione divini mysterii et splendore acrius renitentem, sub testificatione divini mysterii et splendore virtutum beatissimi Martini coniurans hortaris sedulo, ut contra pudorem meum deducar in publicum, me meis frivulis arbitrem scabrosi operis ignorantiam confitente, quod aliis poscentibus patefacere distuli, oboediendo cedo virtuti, hanc saltim obtemperanti vicissitudinem repensus usi, ut quia haec favore magis delectantur quam iudice, aut tibi tantummodo innotescentia relegas aut intimorum auribus tecum amicaliter quaeso conlantiqua sanctorum Patrum institutio docet et praecipit ut is qui ad ordinem episcopatus eligitur, maxime ut legimus in canone Carthaginensi, antea diligentissime examinetur cum omni charitate de fide sanctae Trinitatis, et interrogetur de diversis causis et moribus quae huic regimini congruunt, et quae necessaria sunt retinere secundum Apostoli dictum: Manus nemini cito imposueris . Et ut etiam is qui est
Abbreviated transcription (Latin):
quod cantarẽ Apud quos nihil dispar. aut stridor anseris. aut
canoroloris solu sepe bombicans barbaros leudos arparelidens
ut inter illos egom& non mus po&a sed muricus. deroseo flore carmi¬
nis poema non cunerem sed garrirem Quore sedentes audiores
interacernea pocula salute bibentes in sanabacho iudice debacha¬
rent. Quidibi fabre dictum sit ubi quis sanus uixcreditur. nisi secũ
insunitur. Quogratuluri magis est siui uere lic& postbibere
De conuiuam t rrsicum non fatidicum lic& exire sed fatuum
cum quantum ad mei sensus intelligentiam ꝑtin&. quia sepigra
nonex plicat. brutȩ anime ipsa ieiunia sunt ebria. Hincẽ quod
litens opusculum & siminus uid &uresse fumosum plus liberũ
quiade ex amine non hab&s qđ tam trepidet priuatũ. quũ puplicũ
Vnde necessarie angusti sensus ingenium semens ur& : censore qđ
ẽ mittendum subiudice

Expanded text:
quod cantare apud quos nihil disparat aut stridor anseris aut quod cantare apud quos nihil disparat aut stridor anseris aut canor oloris, sola saepe bombicans barbaros leudos arpa relidens; ut inter illos egomet non musicus poeta, sed muricus deroso flore carminis poema non canerem, sed garrirem, quo residentes auditores inter acernea pocula salute bibentes insana Baccho iudice debaccharent. quid ibi fabre dictum sit ubi quis sanus vix creditur, nisi secum pariter insanitur, quo gratulari magis est si vivere licet post bibere, de quo convivani thyrsicum non fatidicum licet exire, sed fatuum? cum quantum ad mei sensus intellegentiam pertinet, quia se pigra non explicat, brutae animae ipsa ieiuna sunt ebria. 6 Hinc est quod latens opusculum, etsi minus videtur esse famosum, plus liberum, quia de examinatione non habet quod tam trepidet privatum quam publicum : unde necessarie angusti sensus ingenium se mensuret censore, quod est mittendum sub iudice.
Abbreviated transcription (Latin):
rint nec mirari potuerunt nec amari.
Praesertim quod ego
impos derauenna progrediens. padum atesim. brittam. plauẽ
liquetiam teli amentum. quae tranans per alpem iuliam pendu¬
lus montanis anfractibus. drauum norico oenum breonis liccam
baiuariam. Danuuium a lamannia. renum germaniatransiens
Ac post musellam mosam axonam et sequanam. ligerem et garon¬
nam. A quitanie maxima fluenta trans mittens. pireneis occur¬
rens iuliomense niuosis pene aut equitando aut dor mitando con¬
scripserim. Vb inter barbaros longo tractu gradiens. autuia fessus
aut crapulubrumali subfrigore musa hortante nescio gelida
magis anhebria Nouus orpheus lyricus silue uoces dabam. silua
reddebat. Quid inter haec extensa uiaticu consultedici potuorit
censor ipsa mensura ubime nonurguebat uel m&uex iudice uel
probabat usus ex lege Nec inuitabat fauor ex comite necemen¬
dabut lestor exarte ubimihi tantundem ualẽbat raucum gemere

Expanded text:
rint nec mirari poterunt nec amari; rint nec mirari poterunt nec amari; praesertim quod ego impos de Ravenna progrediens Padum Atesim Brintam Plavem Liquentiam Teliamentumque tranans, per Alpem Iuliam pendulus montanis anfractibus, Drauum Norico, Oenum Breonis, Liccam Baiuaria, Danuvium Alamannia, Rhenum Germania transiens ac post Mosellam, Mosam, Axonam et Sequanam, Ligerem et Garonnam, Aquitaniae maxima fluenta, transmittens, Pyrenaeis occurrens Iulio mense nivosis paene aut equitando aut dormitando conscripserim; ubi inter barbaros longo tractu gradiens aut via fessus aut crapula, brumali sub frigore, Musa hortante nescio gelida magis an ebria novus Orpheus lyricus silvae voces dabam, silva reddebat. 5 Quid inter haec extensa viatica consulte dici potuerit, censor ipse mensura, ubi me non urguebat vel metus ex iudice vel probabat usus ex lege nec invitabat favor ex comite nec emendabat lector ex arte, ubi mihi tantundem valebat raucum gemere
Abbreviated transcription (Latin):
In hoctamen melius superata morsinuida. Si sermone senserit & mer¬
cede bisuictam. sed sicut hos quos clare linguȩ iactitat lux in lustres
Quorũ fuerat aꝑtedamnum pati dicta celari. qui pomposȩ facun¬
diae florulenta germina nisimisissent inpuplicum fecerant pecu¬
latum merito fame radii ꝑ quam qua traxerunt ut pera grantes
omia quic quid magis carmina locis in notescerent. luus agent. It a
fiteis consultius siosculantur taciti. qui fastidiri potuerunt reue¬
lati Nec tantum sit ex probabile nesciri quod horreat. quam
patesci quodurat. Min orisq dispendii celat auide atur inscitia
quam plolata. quia illicobstat pudor neq prodatur notitia
Hic audacia proditur ut ingerat notam. Vndeuira postolicae
predicande papẽ gregori: qui auiritim flagitas. ut quaedam ex
opus culis imperitiae meȩtibitrans ferenda proferrem. Nuga¬
rum mearum admirorte amore seduci. Qua ecum prolatȩ fue¬

Expanded text:
in hoc tamen melius superata mors invida, si se sermone senserit et merin hoc tamen melius superata mors invida, si se sermone senserit et mercede bis victam. 3 Sed sicut hos quos clarae linguae iactitat lux inlustres, quorum fuerat aperte damnum pati dicta celari, qui pomposae facundiae florulenta germina nisi misissent in publicum, fecerant peculatum, merito famae radii per quaqua traxerunt, ut peragrantes omnia, quotquot magis carmina locis innotescerent, laus egerit, ita fit eis consultius si occulantur taciti, qui fastidiri poterunt revelati; nec tantum sit exprobrabile nesciri quod horreat, quam patesci quod urat; minorisque dispendii celata videatur inscitia quam prolata, quia illic obstat pudor ne prodatur notitia, hic audacia proditur ut ingerat notam. 4 Vnde, vir apostolice praedicande papa Gregori, quia viritim flagitas, ut quaedam ex opusculis inperitiae meae tibi transferenda proferrem, nugarum mearum admiror te amore seduci, quae cum prolatae fue
Abbreviated transcription (Latin):
DOMINO SC̃Õ ET DOTE MERITORUM SACRIS ALTARIB:
AD SCITO PARITER ET EDUCTO GREGORIOPAPAE FURTUNAT
CUMINUM Suorum luculenta ueteris aetatis ingenia quinatura
feruidi curatura fulgidi. usutriti auso securi. ore freti more
festiui praeclaris operibus celebrata. posteris stupore lauanda
reliquer e uestigia. Certe illi inuentione prouidi. partitione serii.
distributione librati. epilogorum calce iocundi. colȩ fonte proflui
Commate succiso uenusti. tropis para digmis. perhihodis. epechiroma¬
tibus coronati. pariter et coturni. Talesui canentes dederunt speci¬
men. Vt ad huc nr̃o tempore quasi sibi posthumi uiuere credantur
& sinon carne uel carmine
Quos lic& sors finetulerit tamencum
dicta per manent uiuacimemoriae. demortuis aliquid mors reliquit
Nec totũ usq quuq sepeliuit intumulo. cuirestat liberũ ut uel lingua
uiuat inmundo Hoc nesciens auaramors auferre cumfunere qđ
ꝑ orauiuentium de functos uid& currere sinon pede poemate

Expanded text:
DOMINO SANCTO ET DOTE MERITORVM SACRIS ALTARIBVS ADSCITO PARITER ET EDVCTO GREGORIO PAPAE FORTVNATVS. Acuminum suorum luculenta veteris aetatis ingenia qui natura fervidi, curatura fulgidi, usu triti, auso securi, ore freti, more festivi, praeclaris operibus celebrati posteris stupore laudanda reliquere vestigia, certe illi inventione providi, partitione serii, distributione librati, epilogiorum calce iucundi, colae fonte proflui, commate succiso venusti, tropis paradigmis perihodis epichirematibus coronati pariter et cothurnati tale sui canentes dederunt specimen, ut adhuc nostro tempore quasi sibi postumi vivere credantur etsi non carne, vel carmine. 2 Quos licet sors fine tulerit. tamen, cum dicta permanent vivaci memoriae, de mortuis aliquid mors reliquit nec totum usquequaque sepelivit in tumulo cui restat liberum, ut vel lingua vivat in mundo: hoc nesciens avara mors auferre cum funere, quod per ora viventium defunctos videt currere si non pede, poemate.
Abbreviated transcription (Latin):
dunũ & coloniam & iungit sed anubio ad locum myrse oppidum. & om̃s simul ꝑ
simul in pontum enudant currit mił deccc lXXXVII. Fluuius strimon Nascitur
in cumpos durnanie influit inmare aegeum. currit mił decc vii.
QUAS GENTES OCEANUS OCCIDENTALIS HABEAT. Tolo sates nouem

Expanded text:
dunum coloniam, et iungit se Danuuio ad locum Mursae oppidi. Et omnes simul dunum coloniam, et iungit se Danuuio ad locum Mursae oppidi. Et omnes simul simul in Pontum exundant. Currit milia decies DCCCLXXXVII. Fluuius Strymon nascitur in campis Dardaniae. Influit in mare Aegaeum. Currit milia DCCCCVII. Quas gentes oceanus occidentalis habeat. Tolosates gens
Abbreviated transcription (Latin):
inlustrans selnappetauium. currit mił ccxxXII. ELUUIUS DANUDIUS
ΗΙCFΙSΟΝ Nascitur ex alpibus procedens germinatur hoc ÷ efficiuntur duo
hoc ÷ quid suus intrase incdudit panoniam ciuitates quatiuor id ÷ aquincũ p̃tiones
carnunto & seueriam etredeunt adunum quifuerant duo & ꝑ nonpar solus ꝑcur
circulos septem crines fluminũ ꝓcedunt in fundentes se impontũ. Ergod a nubius exiens
deadpibus in proximo deeo draus fluuius exit. sedunus infunditur ꝑcrines cuius
supra in panium. currit mił dccc xxiii. FLVUIUS MARGVS. Nascitur incũpo
uiminatio moesiae alluens excurrens oppidum qui in fundit se indanubium cuius supͣ
currit mił devI FLVVIVS Tiberis nascitur exmonte appennion. occidittrr
reno mare currit mił dcc ΧCV Fluuius SVAuus Mascitur noricum demone
alpium currens per campos sein modicam rotunditatẽ concludit in modũ uisionis amig¬
dale iostus includitꝰ sciam. Iterum seadunum redigens trans sirmium oppidũ. & singi¬

Expanded text:
influit ad Patauiam. Currit milia CCXXXII. Fluuius Danuuius hic Phison nascitur ex Alpibus. Procedens geminatur, hoc est, efficiuntur duo, id est Danuuius et Draus. Intra se includunt Pannoniarum ciuitates quattuor, id est Aquincum, Brigetionem, Carnuntum et Sauariam. Et redeunt ad unum qui fuerant duo facti, et per non parucirculo septem crines fluminum procedunt infundentes se in Pontum. Ergo Danuuius exiens de Alpibus; in proximo de eo Draus fluuius exit, sed unus infunditur per crines supra dictos in Pontum. Currit milia DCCCCXXXIII. Fluuius Margus nascitur in campo Viminacio Moesiae. Alluens excurrensque infundit se in Danuuium supra dictum. Currit milia DCCI. Fluuius Tiberis nascitur ex monte Appennino. Occidit in Tyrreno mari. Currit milia CCCC. Fluuius Sauus nascitur aput Noricum de monte Alpium. Currens per campos se in modicam rutunditatem concludit in modum uisionis amygdalae. Intus includit Sisciam. Iterum se ad unum redigens transit per Sirmium oppidum et Singi
Abbreviated transcription (Latin):
heremum ubiefficiturbi cornius & indudit duo oppida regionis. penta polita¬
nȩ quae fuere sodo morra & gomorra terra. Inuenies ibi columnas hercule¬
as in oppidũ uetulia uicina montis synai. exuno in uno redigetur qui fuer̃
duo & ꝑheremum superioremsuenit adhesperides. ubi hominumgenus illũ

Expanded text:
heremum ubi efficitur bicornius et includit duo oppida regionis Pentapolitaheremum ubi efficitur bicornius et includit duo oppida regionis Pentapolitanae, quae fuere Sodoma et Gomorra. Inuenies ibi Columnas Herculeas, ubi oppidum Bethulia uicinum montis Sinai. Ex uno in unum redigitur, qui fuerunt duo, et per heremum superiorem peruenit ad Hesperides, ubi hominum genus nullu
Abbreviated transcription (Latin):
quos plerumq: adpigmentarios uidemus ut certo sciant mortales. nili
uintiae meat. et exitum numquam hab&. sed aestiuis temporibus magnã
hab& uirtutem sed paruus uidetur qm̃a capite lenis meat.
qđ ni lotis appellatur. sine aliquoexitu currit milia el.
ELUUIUS VAGRADA. Nascitur turbur sicunumidorum in lus trans
eam prouinciam ꝑgit percam pos bullensium regiorum libatlibat xeugi
inlustrat oppidum uticensem infunditur inmaret yrrenũ currit milia. cec¬
XUIII. ELUUIUS CARTHENAS. Nascitur incampos martios inde
lustrat litore maritimo caesariense mete sabrate etleptimagna in uer¬
git insupernis partibus nabatheorum. currit inmareoce anopermilia
tas. includit omnem partem mauritanie cesariensis interdudens
ꝑ anguillationestortuosam & amplectitur gentes africanas quinque
r÷ nasa mones baccaites garamantas. bares. et bacuenses torrens inuenit

Expanded text:
quos plerumque ad pigmentarios uidemus, ut certo sciant mortales, Nilusquos plerumque ad pigmentarios uidemus, ut certo sciant mortales, Nilusuinciae meat et exitum nusquam habet; sed aestiuis temporibus magnam habet uirtutem, sed paruus uidetur quoniam a capite lenis meat. qui Nilotis appellatur, sine aliquo exitu. Currit milia CL. Fluuius Bagrada nascitur in Tubursicunumidorum. Inlustrans eam prouinciam pergit per campos Bullensium Regiorum, libat Zeugi, inlustrat oppidum Vticense, infunditur in mare Tyrrenum. Currit milia CCCXVIII. Fluuius Cartennas nascitur in campo Martio. Inde lustrat litore maritimo Caesariensem et Sabrate et Lepti magna. Inuergit in supernis partibus Nabataeorum. Currit in mare oceanum per miunatas. Circuiens includit omnem partem Mauritaniae Caesariensis, intercludens per anguilationem tortuosam et amplectitur gentes Africanas quinque, id est Nasamones, Baccuates, Garamantas, Bures et Bacuenses. Torrens inuenit
Abbreviated transcription (Latin):
omnemarabiam. et nam pamonem prouinciam currit ꝑ mił dxx. Nullum
ostendit diuerticulum sed itersuum contentus ꝑ aegẽptum de inde inlustra¬
ia nopolim milia lxxx. Inde ꝑ aminis qđ horrea iosephdicuntur et pala¬
tium regis thetharcis i÷ pharaom sunt milia ccxii Indecapratos milia .l.
Ex hinc ꝑ diuersas & camparum spacia peroctobrachia exiens. et fluit totã
aegrptiorum terram in rigat tendens alex andriae crisoroas et pelusiũ
hab ramum deseexiens ab aethropiam Hic nullus qđ meat ab aegypto
usq terminum libie it÷ a frice ubi est templum neptun. Interpenta polim &
tripolim. ubi est statua libiae pam philiae insimilitudinem a frice tenens
frugem. et calcans modium et manus in sta ebuer elefantinum. Hac clybia
pamphilia aneptuno conpressa e posuit ibi consumatum regia dignitate
deo flumine superius dicti. capiuntur corcodrilli parue magnitudinis

Expanded text:
omnem Arabiam et Nampamonem prouinciam. Currit per milia DXX. Nullum omnem Arabiam et Nampamonem prouinciam. Currit per milia DXX. Nullum ostendit diuerticulum, sed iter suum contentus pergit per Aegyptum. Deinde inlustrans Traianopolim currit milia LXXX; inde pyramides quae 'horrea Ioseph' dicuntur et palatium regis Thetharcis, id est Pharaonis, sunt milia CCXII; inde Carpathos milia L. Exhinc per diuersa camporum spatia et per octo brachia exiens effluit. Totam Aegyptiorum terram inrigat tendens Alexandriae, Chrysorroas et Pelusium Habet ramum de se exiens ab Aethiopia hic Nilus, quod meat ab Aegypto usque ad terminum Libyae id est Africae, ubi est templum Neptuni inter Pentapolim et Tripolim, ubi est statua Libyae Epaphi filiae in similitudinem Africae, tenens frugem et calcans modium et manu sinistra ebur elefantinum. Haec Libya Epaphi filia a Neptuno conpressa est et post ibi senex humata regia dignitate. De eo flumine superius dicto capiuntur corcodrilli paruae magnitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
ustroborum usq: ad meron oppidum means id facit lucum angulis trib
hocusq milia lxxxcurrens contra oppidum sebasto polim milia cxxx.
Indecurrens ablemiens magnum oppidum. currit mił claxxiii. Vbi sunt
caracte id quasi circulum coniungens. sed non seiungit inuicem litterȩ. C¬
incuius lit terae centum Incuius litterȩ sinum suntoppida uicna septẽ quibus
metropolis. hoc sor hinchumer ueleum ablemens usq: hunc si rincum eracleum
mił cccx. Hincexiens aegrpto festinans. inbrachionili incidit. st̃ mł cexc.
Quod cerani nili uocitatur sec at hunc brachium permagnam inundationem.
ꝑmilia .xi. et currens meat inmarirubro ad oppidum cui uocabulum . ẽ. ouilia.
& castramonseia a brachionili usq ouilia. et castramonseia milia cccxl.
Nam separatione fluminis nili & astroborim fluuii superius dict. Nilus
passuum. Decxxv. Ex hinc iammittit perbrachiis diuisis meat. in lustrans

Expanded text:
t ad Meroen oppidum means item facit lacum angulis tribus. t ad Meroen oppidum means item facit lacum angulis tribus. Huc usque milia LXXX. Currens contra oppidum Sebastopolim milia CXXX, inde currens ad Blemyas magnum oppidum currit milia CLXXXIII, ubi sunt cataractae. It quasi circulum coniungens, sed non coniungit, in uicem litterae C. In cuius litore sita sunt oppida uicina septem, quibus metropolis Oxyrynchum Heracleum. A Blemyis usque Oxyrynchum Heracleum milia CCCX. Hinc exiens Aegypto festinans in brachio Nili incidit ‒sunt milia CCXC‒ quod 'ceras' Nili uocitatur. Secat hunc brachium per magnam inundationem per milia XII, et currens meat in mare Rubrum ad oppidum, cui uocabulum est Ouilia, et Castra Moyseia. A brachio Nili usque Ouilia et Castra Moyseia milia CCCXL. Nam a separatione Nili et Astroboris fluuii superius dicti solus fluuius Nilus passuum DCCCXXV. Exhinc iam mitis per brachia diuisus meat inlustrans
Abbreviated transcription (Latin):
qui& gron desecr&is promit. sed in ex ordiopiauidetur & facliacũmagnaur
qui currit milia passum. clviii. Exiens ex eoloco ꝑuenit ad eataruetas altio¬
res conficit mił passuum cccclxxuii. inlustrans montem pangeum lon passiũ
Etcum quomiscetur mił passum cel. cũmagna magnitudine etmugitu mis cen¬
tur & congeminantur seddis colores currunt in unum ꝑ magnam anguil¬
lationem & unam coronam faciunt et eacorona indudit omnẽ regionẽ
acurniam & cicorona usq a carnaonia mił ceclxxxii. In ibi coronaepodis¬
iẽ Nilus fluuius afluuio astroborim defendentes colorem corporissui inui¬
cem i÷ astroboris fluuius tenuem habens nebulum & corpore gelidus
meat Nilus uero arenosum colorẽ gustusuaui tepidum materiam &
ꝑgit contrameridiunum. Hic astroboris anilo elongans efficit circulũ
mensum quod circulum includit magnitudinem terrarum. Inqua est
ciuuit s metropolis que meron appellatur adiusionenili uel separatio

Expanded text:
qui et Geon, de secretis promitur, sed in exordio in Aethiopia uideturirculo milia passuum CLIII; exiens ab eo loco peruenit ad cataractas ulteriores. Conficit milia passuum CCCCLXXIIII: inlustrans montem Panchaeum milia passet cum quo miscetur, milia passuum CCL. Cum magna magnitudine et mugitu miscentur et congeminatur, sed discolores currunt in unum per magnam anguilationem, et unam coronam faciunt, et ea corona includit omnem regionem Acarnaniae, et a corona usque ad Acarnaniam milia CCCLXXXII. Inibi coronae podisicem Nilus fluuius a fluuio Astrobori defendentes colorem corporis sui inuicem, id est Astroboris fluuius tenuem habens nebulam et corpore gelido meat, Nilus uero arenosum colorem gustu suaui tepidum materia, et pergit contra meridianam plagam. Hic Astroboris a Nilo elongans efficit circulum inmensum, quod circulum includit magnitudinem terrarum, in qua est ciuitas metropolis, quae Meroe appellatur, a diuisione Nili uel a separatio