comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beat homo unde sibi meritũ
ad quirere possit. quam ut
abaliis poscere cogatur: unde
amplius debitor sit. S & istũ
prophetam mendacem cog¬
noscite. Possidentib diuiti¬
as posse uirtutum merita.
augmentari ꝓnuntiat. ut
abamantib diuitias. omnia
uirtutum merita tollat. ꝙ
primum amicos ad queren¬
das diuitias cupiditate: de¬
inde ad retinendas. cum ex¬
quisite fuerint. tenacitate
corrumpat. Est adhuc unus
de falsis prophetis: qui simu¬
lationi deseruire suadet. Bo¬
nam enim opinionem quã
maxime ualere familiam
suam. hominem ubiq inpol¬
lutam custodiri debere. et
siqua fuernit ex infirmitate
potius quam ex deliberatio¬
ne peccata propter scanda¬
plex dampnum fieri. si altero
corrupto ꝑ factum: alter corrũ¬
peretur per exemplum. Prop¬
derea oportere semꝑ hominem
ad eruditionem alioꝵ habitũ
laudabilem & uirtutem iudi¬
cis demonstrare. & nequid si¬
nistrum aut honestati contra¬
rium de se aut dicatur. aut

Expanded text:
beat unde sibi meritum beat unde sibi meritum requirere possit, quam ut nihil habens aliis poscere cogatur, unde amplius debitor sit. Sed et istum prophetam mendacem cognoscite. Possidentibus divitias posse virtutum merita augmentari pronuntiat, ut ab amantibus divilias omnia virtutum merita tollat, et primum animos ad quaerendas divitias cupiditate, deinde ad retinendas, cum acquisitae fuerint, tenacitate corrumpat. Est adhuc unus de falsis prophetis, qui simulationi deservire suadet. Bonam enim opinionem quam maxime valere; famam suam hominem ubique impollutam custodire debere; et, si qua fuerint, ex infirmitate potius quam ex deliberatione peccata, propter scandaplex damnum fieri, si, altero corrupto per factum, alter corrumperetur per exemplum; propterea oportere semper hominem, ad eruditionem aliorum, habitum laudabilem et virtutis indicem demonstrare, et ne quid sinistrum aut honestati contrarium de se aut dicatur aut
Abbreviated transcription (Latin):
optentu sanitatis aut neces¬
sitate oꝑis ampliorib & de¬
licatiorib cibis indulgen¬
dum suadet. Cum autem
ꝑ crapulam. corpus inflam¬
mauerit: contimio luxuriȩ
oblectamenta ocłis antepo¬
nit. graue atq impossibile
asserit. ut homo incarne po¬
situs. non carnaliter uurat.
iuuemilib annis facile ig
ta inferni. uel nulla. uel
praua. S adtendite: quam
fallax sit iste propheta. de¬
lectationes plurimas. &
intempora longa ꝑmansu¬
ras: penam autem exiguã
& inbreui tranlituram ꝓmit¬
tit: & fortassis eterna sunt torm̃ta
que secuntur: cum id quod de¬
lectat. admomentum etiam¬
stare non possit. Aliter quada
ratione faciendi: auaritie stu¬
dendum docet. Talem hanc
uitam esse inqua homo non
possit habere honorem. si ñ
habuerint facultatem. diui¬
tias non solum corporib. sed
etiam saluti animarum plu¬
rimum sepe ꝓdẽe inde pau¬
perum alimoniam & construc¬
tionem ecclesiarum ꝓcedere.
Postremo melius esse ut ha¬

Expanded text:
obtentu sanitatis aut necesobtentu sanitatis aut necessitate operis, amplioribus et delicatioribus cibis indulgendum suadet; cum autem per crapulam corpus inflammaverit, continuo luxuriae oblectamenta oculis anteponit; grave atque impossibile asserit ut homo in carne positus non carnaliter vivat, juvenilibus annis facile ignta inferni, vel nulla, vel parva. Sed attendite quam fallax sit iste propheta. Delectationes plurimas et in tempora longa permansuras, poenam autem exiguam et in brevi transituram promittit; et fortassis aeterna sunt tormenta quae sequuntur, cum id quod delectat, etiam ad momentum stare non possit. Altius quadam ratione faciendi, avaritiae studendum docet: Talem hanc vitam esse in qua homo non possit habere honorem, si non habuerit facultatem; divitias non solum corporibus, sed etiam saluti animarum plurimum saepe prodesse, inde pauperum alimoniam et constructiones ecclesiarum procedere; postremo melius esse ut ha
Abbreviated transcription (Latin):
sis ꝓmissionib amimam lac¬
tant: & consentientem sibi
deducunt atq illaqueant.
Unus eoꝵ pacientie insidi¬
atur: alter castitatem. uio¬
lare nititur: ille mundi con¬
temptum irridet. iste si¬
mulationi studendum do¬
cet. Consicderemus heç per
singula. Est unus cogita¬
tus. qui de prudentia car¬
nis nascitur. hic dieit ho¬
mini. Uindica lesionem tu¬
am: uleiscere iniurias ttias.
quia si prelentel patienter
tuleris. ad futuras alios ani¬
mabis: timeant te potius
homines quam contemp¬
nant: omnes tibi exibent
reuerentiam.si de uiderint
ulcisci uiriliter inuiriam
tuam. Uidete quam fallax
& quam falsus est ꝓpheta
iste pessimus. Cailide per¬
suasisse putabatur. cum fu¬
ribundo reuerentiam exiben¬
dam prediceret. quem cum
infurorem conuerterit. non re¬
uerendum s ab hominabile
omnib hominib reddit. Est
ad huc alius pseudo ꝓphe¬
ta. in tegritatis & continen¬
tie inimicus: qui hoc ordine
sedueit hominem. Sepe sub

Expanded text:
sis promissionibus animam lacsis promissionibus animam lactant, et consentientem sibi seducunt atque illaqueant. Unus eorum patientiae insidiatur, alter castitatem violare nititur; ille mundi contemptum irridet, iste simulationi studendum docet. Consideremus haec per singula. Est unus cogitatus, qui de prudentia carnis nascitur. Hic dicit homini: Vindica laesionem tuam, ulciscere injurias tuas, quia, si praesentes patienter tuleris, ad futuras alios animabis; timeant te potius homines quam contemnant; omnes tibi exhibebunt reverentiam, si te viderint ulcisci viriliter injuriam tuam. Videte quam fallax est, et quam falsus est propheta iste pessimus. Callide persuasisse putabatur, cum furibundo reverentiam exhibendam praediceret; quem cum in furorem converterit, non reverendum, sed abominabilem omnibus hominibus reddit. Est adhuc alius pseudopropheta, integritatis et continentiae inimicus, qui hoc ordine seducit hominem: Saepe, sub
Abbreviated transcription (Latin):
effectum sceleris obligat᷑.
Sic auditus. sic olfactus:
sic gustus & tactus. falsa
ꝓphetant. & credentes si¬
bi illaqueant: quia pͥus¬
quam concupiscentia exꝑi¬
mentum capiat: omnia
pspera e blanda futiura prit¬
tit. Cum uero misera delecta¬
tio breui degustata transierit.
stupentem & horrore plenam
conscientiam relinquunt.S
isti prophete tanto facilius
insus fallaciis deprehendi
possunt: quanto manifesti¬
us est & ratione sepe carens
hoc quod ꝓmittunt. Uersuda
autem cordis tanto pericu¬
losior est. & occultior. quia
non solum fallaciter pro¬
mutit. s etiam mentem ad
credendum astute quadã
faciendi ratione compellit.
Hec est prudentia carnis. que
mortem operatur. quam filii
nequam. huius scłi habent.
sicut dominus meuuagelio
dicit. filii huius scłi: pru¬
dentiores sunt filiis lucis
ingeneratione sua. Hec pru¬
dentia. ꝑuersos illos ꝓphr¬
tas generat. uersutos scili¬
cet anune cogitatus: qui fal¬

Expanded text:
effectum sceleris obligatur. effectum sceleris obligatur. Sic auditus, sic olfactus, sic gustus et tactus falsa prophetant, et credentes sibi illaqueant, quia, priusquam concupiscentia experimentum capiat, prospera omnia et blanda futura promittunt; cum vero misera delectatio brevi degustata transierit, stupentem et horrore plenam conscientiam relinquunt. Sed isti prophetae tanto facilius in suis fallaciis deprehendi possunt, quanto manifestius est et ratione saepe carens hoc quod promittunt. Versutia autem cordis tanto periculosior est, quanto occultior, quia non solum fallaciter promittit, sed etiam mentem ad credendum astute quadam faciendi ratione compellit. Haec est prudentia carnis quae mortem operatur, quam filii nequam hujus saeculi habent, sicut Dominus in Evangelio dicit: Filii hujus saeculi prudentiores sunt filiis lucis in generatione sua . Haec prudentia perversos illos prophetas generat, versutos scilicet animae cogitatus, qui fal
Abbreviated transcription (Latin):
entel ocis plequintur. &e cũ
suas iniurias uindicent. cau¬
sam dei se patrocinari simu¬
lant: recte subinfertur cum
dicitur. Uiderunt autem tibi
assumptiones falsas: & eiec¬
tiones. Ac si diceretur. Quibꝰ
ipsi irati fuerant illis iram &
ultionem diuinam immine¬
re nuntiabant: quatinus cũ
tionem dicerent. animos po¬
puli adexibendam sibi re¬
uerentiam ꝓuocarent. Pro¬
phete tui. ꝙͦ cetera. Qui sunt
prophete peccatricis anime
qui falsa &e stulta ei uident.
nisi foris sensus corporis. &
uersuti cogitatus intrinsecus
quos ꝓuidentia carnis gig¬
nit : Consideremus paulo at¬
tentius. quam falsi sint isti
prophete. Ecce unus de illis
uisis quomodo falsa ꝓpħȩ¬
tando decipit. Si rem uide¬
ris concupiscibilem: quid
tibi predicit: Ama inquit.
sequere. apprehende. fruere.
felix eris. sitali desiderio po¬
titus fueris. S infelix ani¬
ma: dum male credula.
fallacem ꝓmissionem seqͥ¬
tur ampłiori miseria. per

Expanded text:
centes odio prosequuntur, et, cum centes odio prosequuntur, et, cum suas injurias vindicent, causam Dei se patrocinari simulant, recte subinfertur, cum dicitur: Viderunt autem tibi assumptiones falsas, et ejectiones. Ac si diceretur: Quibus ipsi irati fuerant, illis iram et ultionem divinam imminere nuntiabant, quatenus cum torem dicerent, animos populi ad exhibendam sibi reverentiam provocarent. Prophetae tui, etc. MORAL. Qui sunt prophetae peccatricis animae, qui falsa et stulta eis vident, nisi foris sensus corporis et versuti cogitatus intrinsecus, quos providentia carnis gignit? Consideremus paulo attentius quam falsi sint isti prophetae. Ecce unus de illis. Visus quomodo falsa prophetando decipit. Si rem videris concupiscibilem, quid tibi praedicit? Ama, inquit, sequere, apprehende, fruere; felix eris, si tali desiderio potitus fueris. Sed infelix anima, dum male credula fallacem promissionem sequitur, ampliori miseria per
Abbreviated transcription (Latin):
tantur: & ꝑuersas doctrinas
audiunt. Congrue gͥ postꝗͣ
it. nunc ad ipsos quoq sub¬
iectos uerba doloris ꝑ expro¬
brationem conuertit dicens.
Prophete tui uiderunt tibi
falsa & stulta. Prelati eccłe
prophete sunt: quando ad
instruendam fidem moresq
subiectoꝵ. nunc occulta scͥ p¬
turarum referant. nc̃ de pre¬
miis bonoꝵ siue penis malo¬
rum uentura predicunt. ꝑ¬
uersi autem quia quiq in
loquendo nontam correcti¬
onem audientium. quam
fauorem querunt:recte nẽ
de eis dicitur. Uiderunt ti¬
bi falsa & stulta. falsa eni
& stulta uident: quia in di¬
scernendis morib subiec̃to¬
rum iudicium ueritatis ñ
tenent. Et cum prauos quos¬
libet ꝓ gr̃a fauoris in sus
ꝑuersitatib laudant stul¬
tos. ꝑ negligentiam ampli¬
us ꝑ adulationem infatu¬
ant. Unde recte subditur.
Nec aperiebant tͥ iniquita¬
tem tuam: ut te ad peniten¬
tiam ꝓuocarent. Quia uo
nonnumquam mali pre¬
lati subiectos etiam inno¬

Expanded text:
tantur, et perversas doctrinas tantur, et perversas doctrinas audiunt. Congrue igitur posit, nunc ad ipsos quoque subjectos verba doloris per exprobrationem convertit, dicens: Prophetae tui viderunt tibi falsa et stulta. Praelati Ecclesiae prophetae sunt, quando ad instruendam fidem moresque subjectorum, nunc occulta Scripturarum reserant, nunc de praemiis bonorum, sive poenis malorum ventura praedicunt. Perversi autem quique, quia in loquendo non tam correctionem audientium, quam favorem quaerunt, recte nunc de eis dicitur: Viderunt tibi falsa et stulta. Falsa etenim et stulta vident, quia in discernendis moribus subjectorum judicium veritatis non tenent. Et cum pravos quoslibet pro gratia favoris in suis perversitatibus laudant, stultos per negligentiam amplius per adulationem infatuant. Unde recte subditur: Nec aperiebant tibi iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent. Quia vero nonnunquam mali praelati subjectos etiam inno
Abbreviated transcription (Latin):
rores. Tribulationem namq &
eiectionem uocat eo quod ppłs
adeo eiciendus erat: & assump¬
tionem ad similitudinem o¬
neris quod assumptum por¬
tantem grauat. hinc est emĩ
quod beatus iheronimus tͣn¬
stulit onus babilonis. siue
tyri. siue damasci. & cetera.
symachus & theodotion as¬
sumptio interpretati sunt.
Et bene ꝓpter supradictam
causam terrores solummo¬
do falsos uocat. ꝓmissiones
autem non solum falsas. &
stultas nominat: quia & si
homo quid futurum sit. non
possit semper agnoscere. stul
tum ualde est in presenti se¬
metipsum ignorare: unde sta¬
tim postquam dixerat. uide¬
runt tͥ falsa & stulta. subiun¬
git. nec aꝑiebant tibi iniqui¬
tatem tuam. Qui enim pec¬
catori p̃mium iusti ꝓmittit.
quasi iniquitatem uͥlius. ne
uicdeatur abscondit. prophe
prelatis est quod ꝑ eoꝵ negli¬
gentiam subiecti ꝑeunt: ita
quoq subiectis inculpam re¬
putatur. quod spretis bonis.
maloꝵ prelatoꝵ exempla imi¬

Expanded text:
rores. Tribulationem namque et rores. Tribulationem namque et ejectionem vocat, eo quod populus a Deo ejiciendus erat, et assumptionem ad similitudinem oneris, quod assumptum portantem gravat. Hinc est enim, quod ubi beatus Hieronymus transtulit onus Babylonis, sive Tyri, sive Damasci, etc. Simmachus et Theodotion assumptio interpretati sunt. Et bene, propter supradictam causam, terrores solummodo falsos vocat; promissiones autem non solum falsas, sed et stultas nominat, quia, etsi homo quid futurum sit, non possit semper agnoscere, stultum tamen valde est in praesenti semetipsum ignorare. Unde statim postquam dixerat, viderunt tibi falsa et stulta, subjungit. Nec aperiebant tibi iniquitatem tuam. Qui enim peccatori praemium justi promittit, quasi iniquitatem illius, ne videatur, abscondit. Prophetae praelatis est quod per eorum negligentiam subjecti pereunt, ita quoque subjectis in culpam deputatur quod, spretis bonis, malorum praelatorum exempla imi
Abbreviated transcription (Latin):
tiones: & assumendis eiectio¬
nes. Quando ds̃ iratus erat
nuntiabant. quod de ad pro¬
degendum assumeret. quan¬
do placatus fuit. minaban¬
tur quod te ad tribulandum
eicerꝙ. s comminatio falsa
fuit. & ꝓmissio stulta. In ꝓ¬
missione non tantum falsitas.
s stultitia: quia & si terrores
timuisti. ualde alienum est
aratione. quod tanti sceleris
conscia. uanis ꝓmissionibus
decipi potiusti. Eece nescie¬
bas quod futurum erat. ñ
tamen ignorabas malũ me¬
ritum tuum. quod p̃sens
etat. Ipsi autem. falsa. et
stulta uidendo. non apie¬
bant tibi iniquitatem tuam.
quia cum ꝑuersis in suo scelere
ꝓspera promitterent: & simpli¬
eiter gradientes. uanis terrorib
sollicitarent: non aꝑiebant
immo uelabant iniquitatem
tuam. ne eam agnosceres. Uel
aliter distingui potest. Quod
dixit falsa & stulta. hoc per¬
tinet ad ꝓmissiones: quod au¬
tem sequitur. falsas assumpti¬
ones & falsas eiectiones: u¬
trumq referendum est adter¬

Expanded text:
tiones, et assumendis ejectiotiones, et assumendis ejectiones. Quando Deus iratus erat, nuntiabant quod te ad protegendum assumeret; quando placatus fuit, minabantur quod te ad tribulandum ejiceret. Sed comminatio falsa fuit, et promissio stulta. In promissione non tantum falsitas, sed etiam stultitia, quia etsi terrores timuisti, valde alienum est a ratione quod, tanti sceleris conscia, vanis promissionibus decipi potuisti. Ecce nesciebas quod futurum fuerat; non tamen ignorabas malum meritum tuum, quod praesens erat. Ipsi autem falsa, et stulta videndo, non aperiebant tibi iniquitatem tuam, quia cum perversis in suo scelere prospera promitterent, et simpliciter gradientes vanis terroribus sollicitarent, non aperiebant, imo velabant iniquitatem tuam, ne eam agnosceres. Vel aliter distingui potest. Quod dixit falsa, et stulta, hoc pertinet ad promissiones; quod autem sequitur, falsas assumptiones et falsas ejectiones, utrumque referendum est ad ter
Abbreviated transcription (Latin):
exꝓbratione
dicitur. proph̾e
tui. Ac si dieere¬
tur. Ecce ad
quantam mi¬
seriam deuo¬
luta es. prophe¬
tas falsos au¬
diendo. quos
tu dilexisti : &
prophetas dĩ
uera dicentes
audire noluis¬
ti. uiderunt
tibi. Tibi uide¬
runt: quia pro¬
phete tui fue¬
runt. Idõ men¬
datium illoꝵ
ad de redunda¬
uit : quia ma¬
licia illorũ
tibi placuit.
Prophete tui
uiderunt
tibi. Quid
tibi uidert̃:
b decepta es.
Stulta: in quib exeusari ñ
potes. Si tantum falsa uidissẽc
in quib saltem fuisset aliqua
ueritatis similitudo poterat
fortassis excusari. ꝑ ignoranti¬
am simplicitas tua: nunc au¬
tem quia stulta etiam uidert̃
& tamen credere non timuisti
merito punitur insipientia
tua. Quȩ autem falsa. & quȩ
stulta uiderunt: falsas as¬
sumptiones. ecce stulta. fal¬
sas eiectiones: ecee falsa. Qn¬
do & quib uolebant ꝓmitte¬
bant. ꝓspera quando & qͥb
uolebant minabantur aduer¬
sa. S utrumq falso. quia ei¬
ciendis. ꝓmittebant assump.¬

Expanded text:
exprobratione dicitur: Prophetae tui. Ac si diceretur: Ecce ad quantam miseriam devoluta es, prophetas falsos audiendo, quos tu dilexisti, et prophetas Dei vera dicentes audire noluisti. Viderunt tibi. Tibi viderunt, quia prophetae tui fuerunt. Ideo mendacium illorum ad te redundavit, quia malitia illorum tibi placuit. Prophetae tui viderunt tibi. Quid tibi viderunt? ibus decepta es. Stulta, in quibus excusari non potes. Si tantum falsa vidissent, in quibus saltem fuisset aliqua veritatis similitudo, poterat fortassis excusari per ignorantiam simplicitas tua; nunc autem, quia stulta etiam viderunt, et tamen credere non timuisti merito punitur insipientia tua. Quae autem falsa et quae stulta viderunt? Falsas assumptiones, ecce stulta; falsas ejectiones, ecce falsa. Quando, et quibus volebant promittebant prospera. Quando, et quibus volebant, minabantur adversa. Sed utrumque falsum, quia ejiciendis promittebant assump
Abbreviated transcription (Latin):
te praua conscientia. non so¬
lum inqitietudine. s etiam¬
in amaritudine mare appel¬
latur. Sequitur. Quis medebit᷑
tui: Ostendit magnum pror¬
sus & difficile esse. non tamen
dõ impossibile. ut talis ad sa¬
nitatem redeat. Hinc est. qͦ d
iohannes de peccante ad mor
ꝓ hibeo. sic orare ꝓ eo. p̃ciꝑe
non p̃sumo: quia tam mor¬
talis uulneris curatio. quãuis
potentiam dĩ non excedat. om¬
nem tamen humanam existi¬
mationem superat. & ideo con¬
siderantius agitur. si humilit̃
interim suppressa oratione de¬
siderium tantum deo offera¬
tur. quia fortassis citius im¬
petrabit. in causa tam diffi¬
cili. humilis & timorata de¬
uotio quam petitio presump¬
tuosa. Dicat gͦ. Quis mede¬
bitur tui: Quasi dieat. Peri¬
culosa est plaga tua. cui
ꝑ humanam industriam.
subueniri non potest: &
que ꝓpter culpam preteri

Expanded text:
te prava conscientia non sote prava conscientia non solum inquietudine, sed etiam amaritudine mare appellatur. Sequitur: Quis medebitur tui? Ostendit magnum prorsus, et difficile esse, non tamen Deo impossibile: ut talis ad sanitatem redeat. Hinc est, quod Joannes de peccante ad mortprohibeo, sic orare pro eo praecipere non praesumo, quia tam mortalis vulneris curatio, quamvis potentiam Dei non excedat, omnem tamen humanam existimationem superat, et ideo consideratius agitur si interim humiliter suppressa oratione desiderium tantum Deo offeratur, quia fortassis citius impetrabit, in causa tam difficili, humilis et timorata devotio, quam petitio praesumptuosa. Dicit ergo: Quis medebitur tui? Quasi dicat: Periculosa est plaga tua, cui per humanam industriam subveniri non potest, et quae propter culpam praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
rabit: Si populus peceat.
orant sacerdotes ꝓeo. s pro
sacerdotib si peccauerint
quis orabit: ꝑiculosa pror¬
sus hec sunt: & tamen ue¬
ra. Que & si audire timemꝰ
negare tamen non possumus.
Cui comparabo te. & cetera.
Increpatur anima peccatrix
cuius tanta mala superius
numerata sunt: que ab amo¬
re dei. fornicata tanto tur¬
piorem incestum suum fe¬
eit quanto preciosior fuit
integritas eius. Cui bene
dicitur. Magna uelut ma¬
re contricio tua. Quid enĩ
ꝑ mare. nisi conscientia pra¬
ua accipitur: Qũã & me¬
moria preteritoꝵ scelerũ.
& delectatio presentium
huc illucq impellendo ex¬
agitant. Quasi enĩ flucs
quidam e regione uenientes
ad inuicem se collidunt: quan¬
do infelicem animam quodã¬
modo semꝑ & penitentia pre¬
teritoꝵ erroꝵ suoꝵ retrahit: &
amor presentium impellit. Et
quia inhac uita contradictio¬
ne illa qualiscumq misere.
delectationis dulcedo semꝑ
admixto dolore infieitur: rec¬

Expanded text:
rabit? Si populus peccat, rabit? Si populus peccat, orant sacerdotes pro eo. Sed pro sacerdotibus si peccaverint, quis orabit? Periculosa prorsus haec sunt, et tamen vera. Quae, etsi audire timemus, negare tamen non possumus. Cui comparabo te, etc. Increpatur anima peccatrix, cujus tanta mala superius numerata sunt, quae ab amore Dei fornicata tanto turpiorem incestum suum fecit, quanto pretiosior ruit integritas ejus. Cui bene dicitur. Magna velut mare contritio tua. Quid enim per mare, nisi conscientia prava accipitur, quam et memoria praeteritorum scelerum, et delectatio praesentium huc illucque impellendo exagitant? Quasi enim fluctus quidam e regione venientes ad invicem se collidunt, quando infelicem animam quodammodo semper et poenitentia praeteritorum errorum suorum retrahit, et amor praesentium impellit. Et quia in hac tanta contradictione illa qualiscunque miserae delectationis dulcedo semper admisto dolore inficitur, rec
Abbreviated transcription (Latin):
na enim uelut mare contri¬
tio tua. Quid ꝑ mare: nisi
uita sec̃tilaris accipitur:
Que dum semꝑ motu insta¬
bili nunc de aduersis ad ꝓs¬
pera. nunc de ꝓsꝑis in ad¬
uersa trahitur. quasi quib¬
dam ꝓcellis fluctuantib
exagitatur. Et quia nunꝙͣ
uel inꝓsꝑis timorem. uel in
aduersis dolorem excludit.
quasi mare in quamcũq
partem refluat. amaritu¬
dinem non amittit. Dica¬
tur gͦ illi quȩ a dulcedi¬
ne spiritalis uite ꝑ con¬
cupilcentiam carnalem. et
curas seculares. amareseit:
dicatur. Magna uelut mare
contritio tua. Ac si aꝑte dicet᷑.
Tu que ꝑmundi contemptũ
& desideriura eternoꝵ bonoꝵ
abamore carnali dulcorata
fuisti. quomodo iterum in
amaritudine uersa es: Se¬
quitur. Quis medebitur tui:
Audiant hoc prelati ecelȩ
qui medici animarum con¬
stituti sunt: audiant quod
sequitur. Quis medebitur
tui : Ae si diceretur. alios e¬
gros medici curant: s me¬
dicos infirmantes quis cu¬

Expanded text:
na enim velut mare contrina enim velut mare contritio tua. ALLEG. Quid per mare, nisi vita saecularis accipitur; quae, dum semper motu instabili nunc de adversis ad prospera, nunc de prosperis in adversa trahitur, quasi quibusdam procellis fluctuantibus exagitatur? et quia nunquam vel in prosperis timorem, vel in adversis dolorem excludit, quasi mare, in quamcunque partem refluat, amaritudinem non amittit: Dicatur ergo illi, quae a dulcedine spiritualis vitae per concupiscentiam carnalem, et curas saeculares amarescit, dicatur, inquam: Magna velut mare contritio tua. Ac si aperte diceretur: Tu, quae per mundi contemptum, et desiderium aeternorum bonorum ab amore carnali dulcorata fuisti, quomodo iterum in amaritudinem versa es? Sequitur: Quis medebitur tui? MORAL. Audiant hoc praelati Ecclesiae, qui medici animarum constituti sunt; audiant quod dicitur. Quis medebitur tui? Ac si diceretur: Alios aegros medici curant, sed medicos infirmantes quis cu
Abbreviated transcription (Latin):
dine. excellens est. ita tue
contritioni nulla calamitas
coequari potest : Sequitur.
Quis medebitur tui: Sic̃
ex siecati non potest. aqua¬
de mari: sic contritio tua
abhomine reparari uon
poterit. Nec est in quo spe¬
res: nifi solus ds̃. Cui com¬
parabo te: Ili autem qui
post agnitam ueritatem recͦ
ab eunt. peioies sunt. his qui
numquam ueritatem agno¬
uerunt. Et quanto cuiq excel¬
lentior gradus est: tanto peri¬
culofior est lapsus. Uñ ꝓpha.
cum superius maloꝵ prelato¬
rum ineccła negligentiam. &
subiectoꝵ interitum planxis¬
set. statim secutus adiunxit.
Cui comparabo te. & cui assi¬
milabo te. & exequabo te:
uirgo syon: Incuicatio uerbo¬
rum. magni doloris ium ex¬
primit. Ac si ipsi ȩccłe dem̃¬
bris eius arefactis. loquat᷑
& dicat. Sicut prius eumn fi¬
dem recte uiuendo tenuisti.
nulli comparabilis fuit gla
tua: ita nunc ꝑ uitam repro¬
borum cum afide cecideris.
nulli comparabilis est. igno¬
minia tua. Sequitur. Mag¬

Expanded text:
dine excellens est, ita tuae dine excellens est, ita tuae contritioni nulla calamitas coaequari potest. Sequitur: Quis medebitur tui? Sicut exsiccari non potest aqua maris, sic contritio tua ab homine aestimari non poterit, nec est in quo speres nisi solus Deus. Cui comparabo te? Illi, qui post agnitam veritatem retro abeunt, pejores sunt iis, qui nunquam veritatem agnoverunt. Et quanto cuique excellentior gradus est, tanto periculosior est lapsus. Unde propheta cum superius malorum praelatorum in Ecclesia negligentiam, et subjectorum interitum planxisset, statim secutus adjunxit. Cui comparabo te, et cui assimilabo te, et exaequabo, virgo filia Sion? Inculcatio verborum magni doloris vim exprimit. Ac si ipsi Ecclesiae de membris ejus arefactis loquatur et dicat: Sicut prius cum fidem recte vivendo tenuisti, nulli comparabilis fuit gloria tua, ita nunc, cum per vitam reprobam a fide cecideris, nulli comparabilis est ignominia tua. Sequitur: Mag
Abbreviated transcription (Latin):
latim planc.¬
tum promo¬
uet: primum
edificia: dem¬
de homines
& ipsos. qua¬
si absentes lu¬
xit. nunc tan¬
dem uelut eꝰ¬
mollitis. et
assue factis
longo fletu
animis. ad
presentes uer¬
ba conuertit
dieens. Cui
comparabo te.
et cui assimi¬
labo te. Ac
si diceret. Qa
tam magna
contritio tua.¬
re conTl cui comparabo
de: & quia tam¬
assimila bo de.¬
Quis me Quod est aꝑtẽ
dicere. Mala
tudine. ꝙ mo¬
Tl : do omnem miseriã
superant. S quia
etiam magna minimis qua¬
dam differentie similitudi¬
ne comparari aliquando
possunt subdit. Et exequa¬
bo te: Quod est dicere. Alia
mala & si ꝑ differentiam
quandam. tibi comparari
possunt. s nulla ꝑ equalita¬
tem possunt. Quare: Seqͥt᷑.
Magna enim uelut mare
contritio dua. Mirum est:
quod calamitatem eius
nulli coequari posse com¬
memorat. & statim mag¬
nitudinem maris ei in cõ¬
parationem coequat. Sed
sic intelligendum est. Ac si
dicer&e. Quemadmodum
mare super ommes alias
aquas. & mole. & amaritu¬

Expanded text:
latim planctum promovet. Primum aedificia, et deinde homines, et ipsos quasi absentes luxit; nunc tandem velut emollitis et assuefactis longo fletu animis ad praesentes verba convertit, dicens: Cui comparabo te, et cui assimilabo te? ac si diceret: Quia tam magna est contritio tua, cui comparabo te? et, quia tamassimilabo te? Quod est aperte dicere. Mala tudine et modo omnem miseriam superant. Sed quia etiam magna minimis quadam differenti similitudine comparari aliquando possunt: subdit: Et exaequabo te, etc. Quod est dicere. Alia mala etsi per differentiam quamdam tibi comparari possunt, tamen nulla per aequalitatem possunt. Quare? Sequitur: Magna enim velut mare contritio tua. Mirum est quod calamitatem ejus nulli coaequari posse commemorat, et statim magnitudinem maris, ei in comparatione coaequat. Sed sic intelligendum est ac si diceret: Quemadmodum mare super omnes, alias aquas et mole et amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
peccatori monetur : ꝑ diem
& noctem lacrimas dedu¬
cere. Meroris namq tedium.
quasi nox quendam mentis
est. Dies uero mentis: est
gaudium compunctionis.
Quasi gͦ ꝑ noctem laomas
deducit. qui in meroris
dedio. animum ꝑ cõpunc¬
tionem releuat. ꝑ diem
lacrimas deducit. qui pꝰt
compunctionis leticiam.
mentem in merore conser¬
uat. Dicatur gͦ peniten¬
ti. Deduc quasi torrentẽ
lacrimas. ꝑ diem & noc¬
tem. Ac si diceretur. Qa
multum te peccarie conti.¬
deras: necesse est ut nec inma¬
gnitudine. nec indiurnitateᷤ
doloris tibi parcas. S qͥa mul¬
ti ceptum quidem penitendi
studium non deserunt. s c̃a¬
men ab illo primo feruore
suo quo ceperãt. paulati dem¬
pore succedente tepescunt: ad¬
iungit dicens. Nondes reqͥem
tibi. Quia idem instantiam la¬
boris. deuotio humilitatis c̃o¬
mendabilem do reddit: postre¬
mo subinfert & dicit. Deq da¬
ceat pupilla oculi tui. Quia
enim ꝑ pupillam oculi. nisi

Expanded text:
peccator monetur per diem peccator monetur per diem et noctem lacrymas deducere. Moeroris namque taedium quasi nox quaedam mentis est; dies vero mentis est gaudium compunctionis. Quasi ergo per noctem lacrymas deducit, qui in moeroris taedio animum per compunctionem relevat. Per diem lacrymas deducit, qui post compunctionis laetitiam mentem in moerore conservat. Dicatur ergo poenitenti: Deduc quasi torrentem lacrymas per diem et noctem. Ac si diceretur: Qui multum te peccasse consideras, necesse est ut nec in magnitudine nec in diuturnitate doloris tibi parcas. Sed quia multi coeptum quidem poenitendi studium non deserunt, sed tamen ab illo fervore suo, quo coeperant, paulatim tempore succedente tepescunt. Adjungit, dicens: Non des requiem tibi, quia item instantiam laboris devotio humilitatis commendabilem Deo reddit. Postremo subinfert et dicit: Neque taceat pupilla oculi tui. Quid enim per pupillam oculi, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
renti comparatur: quia qͣn¬
to maior uis doloris incom¬
punctione fuerit: tanto ei¬
tius diuina consolatione
suꝑueniente. ꝑtransit. S
inchoare bonum parum
ꝓdest: nisi ꝑseuerant̃ te¬
neatur. recte secutus ad¬
iunxit. ꝑ diem & noctem.
Sunt namq nulli qui pt
lacrimal ꝑ in anem leticiam
mentem dissoluunt: & quia
cor suim in merore per seue¬
ranter tenere negligunt: qͥc¬
quid compunctionis temꝑe
obtinuisse poterant ꝑdunt.
Peccatrix &e enim conscien¬
tia. sicut ante compunctionis
ardorem graui sepe meroris
dedio ex recordatione pecca¬
torum afficitur: sic nunquã
post consolationem lacrima¬
rum. si hanc diligens censu¬
ra non premat. ꝑ ineptam le¬
dieiam designatur. Et iccirco
ualde necessarium est: ut
postquam compunctionis
gr̃ã. mentem amerore erexe¬
rit: ne hanc p̾t modum sua
leuitas ꝑ immoderatam le¬
ticiam dissoluat: numquã
eam pristini meroris eusto¬
dia derelinquat. Recte itaq

Expanded text:
renti comparatur, quia quanrenti comparatur, quia quanto major vis doloris in compunctione fuerit, tanto citius divina consolatione superveniente, pertransit. Sed quia inchoare bonum parum prodest, nisi perseveranter teneatur, recte secutus adjunxit: Per diem, et noctem. Sunt namque nonnulli, qui post lacrymas, per inanem laetitiam mentem dissolvunt, et quia cor suum in moerore perseveranter tenere negligunt, quidquid compunctionis tempore obtinuisse poterant, perdunt. Peccatrix etenim conscientia, sicut ante compunctionis ardorem gravi saepe moeroris taedio ex recordatione peccatorum afficitur, sic nonnunquam post consolationem lacrymarum, si hanc diligens censura non premat, per ineptam laetitiam dissipatur. Et idcirco valde necessarium est ut postquam compunctionis gratia mentem a moerore erexerit, ne hanc postmodum sua lenitas per immoderatam laetitiam dissolvat, nunquam eam pristini moeroris custodia derelinquat. Recte itaque,
Abbreviated transcription (Latin):
nulli. qui cum alios flentes
uiderint. habere siccos ocu¬
los erubescunt: & quadam¬
iuolentia lacrimal extorquen¬
tes. humanos ocłos simulata
compunctione decipiunt. Qes
ꝓfecto rectius lacrimas extra¬
here dicimus: quam deducere.
Sunt item alii qui ꝑ impacien¬
tiam cordis ꝓ accidenti ex¬
trinsecus moͬlestia lacrimas
fundunt: quas tamen lacri¬
mas nequaquam ipsi sedu¬
cunt: qm̃ eas de motu cordis
sponte quidem manantes
ratione non precedunt. hii
autem qui uere penitent. la¬
erimas educunt. quia ꝑ se de
ipso compunctionis fonte e¬
mergentes. ratione preceden¬
te dirigunt: ut nec seilieet
ꝑ impacientiam erumpant.
nec se inhumane laudis cam¬
pum. a secreto aluei sui laxis
diffundant. Qualiter autem
educende sint lacrime. pul¬
chre insinuatur cum dicit᷑.
Deduc quasi torrentem lacri¬
mas. Torrens namq eum
magno impetu decurrit. s
quo uehementius defluit.
tanto citius ꝑtransit. Recte
gͦ compunctionis feruor. tor¬

Expanded text:
nonnulli, qui cum alios flentes nonnulli, qui cum alios flentes viderint, habere siccos oculos erubescunt, et quadamolentia lacrymas extorquentes, humanos oculos simulata compunctione decipiunt. Quos profecto rectius lacrymas extrahere dicimus, quam deducere. Sunt item alii qui per impatientiam cordis pro accidenti extrinsecus molestia, lacrymas fundunt, quas tamen lacrymas nequaquam ipsi educunt; quoniam eas de motu cordis sponte quidem manantes ratione non praecedunt. Hi autem quos vere poenitet, lacrymas educunt; quia per se de ipso compunctionis fonte emergentes ratione praecedente dirigunt, ut nec scilicet per impatientiam erumpant, nec se in humanae laudis campum a secreto alvei sui laxius diffundant. Qualiter autem educendae sint lacrymae, pulchre insinuatur, quando dicitur: Deduc quasi torrentem lacrymas. Torrens namque cum magno impetu decurrit; sed quanto vehementius defluit, tanto citius pertransit. Recte ergo compunctionis fervor tor
Abbreviated transcription (Latin):
mas: ꝑfecta hie penitendi for¬
ma ꝓponttur. Uera namo pe¬
nitentia. a compunctione in¬
choat: quȩ ꝑ aquam lacrima¬
rum & sordes peccatoꝵ abluit.¬
& animam irrigando. ad ger¬
mina uirtutum fecundat. Uñ
peccatrici animȩ dicitur. it
primum lacrimas deducat.
hoc est deorsum ducat. Riuos
namq lacrimarum quasi sur¬
sum ducimus: quando ꝓ de¬
siderio celestis patrie suspira¬
mus. Quando uͦ ex recordati¬
one peccatoꝵ compuncti ora¬
mus riuos lacrimarum ablu¬
at ac deinde mundata. con¬
seientia compunctionis suȩ
tramitem ad amorem et̾noꝵ
conuertat. In eo quoq quod
peceator lacrimas suas de¬
orsum ducere precipitur pe¬
nitenti compunctione. humi¬
litas necessaria esse demons¬
tratur. scđm sententiam psal¬
miste qui ait: cor contritum
&& humiliatum ds̃ non despi¬
cies. Possumus adhuc subti¬
lius aliquid notare: innomi¬
ne decductionis. Quod enĩ de¬
ducitur. ꝑ se quidem mouet᷑
S tamen motus eius. abieno
arbitrio dirigitur. Sunt ñ

Expanded text:
fecta hic poenitendi forma proponitur. Vera namque poenitentia a compunctione inchoat, quae per aquam lacrymarum et sordes peccatorum abluit, et animam irrigando ad germina virtutum fecundat. Unde peccatrici animae dicitur, ut primum lacrymas deducat, hoc est deorsum ducat. Rivos namque lacrymarum quasi sursum ducimus, quando pro desiderio coelestis patriae suspiramus. Quando vero ex recordatione peccatorum compuncti ploramus, rivos lacrat, ac deinde mundata conscientia, compunctionis suae tramitem ad amorem aeternorum convertat. In eo quoque, quod peccator lacrymas suas deorsum ducere praecipitur, poenitenti cum compunctione humilitas necessaria esse demonstratur, secundum sententiam Psalmistae, qui ait: Cor contritum, et humiliatum Deus non despicies . Possumus adhuc subtilius aliquid notare in nomine deductionis. Quod enim ducitur, per se quidem movetur; sed tamen motus ejus alieno arbitrio dirigitur. Sunt vero
Abbreviated transcription (Latin):
inimici clamant: quia dum
ppĩo dĩ ꝓpter peccata sua
dominari ꝑmittuntur.di.¬
uine potentie derogant: &e
hoc eum ꝓ bibere non posse
ex istimant: quod ipso ꝑmit¬
dente & disponente fieri ig¬
inimicoꝵ clamat ad oñm.
quia tunc magis heretici. ꝑ
elationem cordis. ueritatis
auct̾orem despiciunt. cum
non solum simplices quos¬
q in ecclesia. s ipsos etiam
defensores ueritatis. ad suos
errorel conuertunt. Clama¬
Si ꝑ hostes anime desideri a
carnis accipimus: quid ꝑ cor
hostium nisi intimam delec¬
tationem carnalium deside¬
rioꝵ accipere debemꝰ : Rur¬
sum ꝑ murum. filie syon

Expanded text:
inimici clamant; quia, dum inimici clamant; quia, dum populo Dei propter peccata ejus dominari permittuntur, divinae potentiae derogant: et hoc eum prohiberi non posse existimant, quod ipso permittente, et disponente fieri iginimicorum clamat ad Dominum; quia tunc magis haeretici per elationem cordis veritatis auctorem despiciunt, cum non solum simplices quosque in Ecclesia, sed ipsos etiam defensores veritatis ad suos errores convertunt. ClamaSi per hostes animae desideria carnis accipimus, quid per cor hostium, nisi intimam delectationem carnalium desideriorum accipere debemus? Rursumque per murum filiae Sion
Abbreviated transcription (Latin):
equitatem iu¬
dicis. etiam ꝑ
maliciam ho¬
stis. afflictos
consolatur.
quia quod ds
iuste ꝑmittit.
ille miq per¬
agit. dum e¬
in peccatorib
iniuriam suã
uleiseitur: ip¬
se ꝑ intentio¬
nem iniquã
dõ iniuriat᷑.
Sicut in ysaia
dicitur. Ue as¬
sur. uirga fu¬
roris mei. in
manu eoꝵ in¬
dignatio mea.
ipse autẽ ñ
sic arbitratur.
dicitur. Clama¬
uit cor eoꝵ ad
dominum: suꝑ
murum filie syon. Inclamoreᷤ
& enm cordis uel cruidelitatẽ.
acciꝑe possumus uel suꝑbiam
mimicoꝵ. Crudelitatem ꝯtra
eos quos opprimebant. suꝑ¬
biam contra dm̃. quẽ in opp̃s¬
sione ppłi sui blasphemabãt.
& impotentem esse ao saluan¬
dum credebant. S: hec eorũ
cogitatio addm̃ clamat: qͥa
eum quodamm &e ad miseren¬
dum suis. ⁊ aopumiendum ad¬
uersarios ꝓuocat. Clamauit
inquit suꝑ murum. Inde su¬
ꝑbiebant quod p̃ualuerant.
quod muros & mumimenta
urbium optinebant. Siue ꝑ
murum intelligere possumꝰ.
diuinam ꝓtectionẽ. suꝑ quã

Expanded text:
equitatem judicis, etiam per malitiam hostis afflictos consolatur; quia quod Deus juste permittit, ille inique peragit. Dum ein peccatoribus injuriam suam ulciscitur, ipse per intentionem iniquam Deo injuriatur. Sicut in Isaia dicitur: Vae Assur virga furoris mei, in manu eorum indignatione mea , ipse autem non sic arbitratur, dicitur: Clamat cor eorum ad Dominum super murum filiae Sion. In clamore etenim cordis vel crudelitatem accipere possumus, vel superbiam inimicorum. Crudelitatem contra eos, quos opprimebant; superbiam contra Deum, quem in oppressione populi sui blasphemabant, et impotentem esse ad salvandum credebant. Sed haec eorum cogitatio ad Deum clamat, quia eum quodammodo et ad miserendum suis, et ad puniendum adversarios provocat. Clamavit, inquit, super murum. Inde superbiebant quod praevaluerant, quod muros et munimenta urbium obtinebant. Sive per murum intelligere possumus divinam protectionem super quam
Abbreviated transcription (Latin):
quam uisus dirigitur. congrue
spiritales quoq insc̃ã ecclesia
designat: quoꝵ uerbo &exẽ¬
plo corpus totum eccłe illu¬
minatur. Qui ꝓ fecto inꝑicło¬
ꝓximoꝵ nequaquam tacere
Sebent. s cos quantum pos¬
sunt & precib subleuare. &
predicatione erigere. Nam
quia illoꝵ ꝑiculum. melius
ipse ꝓspicere possunt: peccãt
reuera. si de illoꝵ salute etiã
plus illis solliciti non sunt.
Quod bene singularis illa pu¬
ƿilla ꝑ quam omnes illumi¬
ꝑfide ciuitatis preuidens
ipsa exultante fleuit: & inpas¬
sione positus. & pro ꝑsecuto¬
rib orans. de illoꝵ salute sol¬
licitus fuit. Pupilla gͦ taci¬
tas lacrimas habere non
debet: quia spiritales qͥsq¬
compassionis exibere cẽ opor¬
teret uerbum predicationis.

Expanded text:
quam visus dirigitur, congrue quam visus dirigitur, congrue spiritales quosque in sancta Ecclesia designat, quorum verbo et exemplo totum corpus Ecclesiae illuminatur. Qui ximorum nequaquam tacere debent, sed eos, quantum possunt, et precibus sublevare et praedicatione erigere. Nam quia illorum periculum melius ipsis prospicere possunt, peccant revera si de illorum salute etiam plus ipsis solliciti, non sunt. Quod bene singularis illa pupilla, per quam omnes illumiperfidae civitatis praevidens ipsa exsultante flevit, et in passione positus, et pro persecutoribus orans de illorum salute sollicitus fuit. Pupilla ergo tacitas lacrymas habere non debet; quia spirituales quosqssionis exhibere etiam oportet verbum praedicationi
Abbreviated transcription (Latin):
ntbila ad huc erroris in uol¬
uunt: Bene gͦ sc̃a eccła lac̾¬
mas quasi torrentem dedu¬
cere p̃cipitur: quia uidelicoe
electi quiq ad gaudia patͥe
celestis inhiant: de presen¬
tis uite miseria. fine cessati¬
one suspirant. S tunc sine
dubio torrens iste lacrima¬
rum uenture estatis feruo¬
re siccabitur. quando illu¬
cescente claritate eterna.
dolor omnis in ga̾uolium
conuertetur: ut iam neq
dolor ullus esse possit de
ꝑditis: neq timor de ꝑituris.
Sequitur. ꝑdiem & noctem. P
diem ꝓspera. ꝑ noctem signifi¬
cantur atuersa. Quia gͦ sc̃a
eccła quosdam ꝑ ꝓspera huiꝰ
uitȩ decipi: quosdam ꝑ aduer¬
sa frangi conspiciunt. utroꝵq
rumam plangens quasi ꝑ diẽ
& noctem lacrunas edueit. Se¬
quitur. Non des requiemtibi. E¬
lecti quiq dum alios plangui.
alioꝵ lapsus conspiciunt: am¬
pluis de sua salute sollieiti suc̃t.
Sequitur. Neq taceat pupil¬
la oculi tui. Pupilla oeuli ꝑ

Expanded text:
nubila adhuc erroris involnubila adhuc erroris involvunt? Bene ergo sancta Ecclesia lacrymas quasi torrentem deducere praecipitur, quia videlicet electi quique, qui ad gaudia patriae coelestis inhiant, de praesentis vitae miseria sine cessatione suspirant. Sed tunc sine dubio torrens iste lacrymarum venturae aestatis fervore siccabitur, quando, illucescente claritate aeterna, dolor omnis in gaudium convertetur, ut jam neque dolor ullus esse possit de perditis, neque timor de perituris. Sequitur: Per diem et noctem. Per diem prospera, per noctem significantur adversa. Quia ergo sancta Ecclesia quosdam per prospera hujus vitae decipi, quosdam per adversa frangi conspicit, utrorumque ruinam plangens quasi per diem et noctem lacrymas educit. Sequitur: Non des requiem tibi. Electi quique dum alios plangunt,aliorum lapsus conspiciunt, amplius de sua salute solliciti fiunt. Sequitur: Neque taceat pupilla oculi tui. Pupilla oculi, per
Abbreviated transcription (Latin):
implora. ꝑ torrentem autẽ.
uehemens motus compunc¬
tionis signatur. suiis etiam
ꝑ seuerantia subinfertur eũ
dicitur. ꝑ diem & noctẽ. Non
des requiem tͥ. Quasi diceret᷑.
Nec intermittas. nec relaxes.
impetum lacrimarũ: s om¬
ni tempore & ommni instantia
fletib in siste: quia &e ipse
laerime. uocem suam ha¬
bent: ⁊ damabunt ꝓte ad
dominum. hoc est quod seqͥt᷑.
Neq taceat pupilla oculi tui.
uerbum misccłie est istud. Pu¬
pilla inquit. Non solum mar¬
ginem oculoꝵ. s ipsum uisio¬
nis radium ꝓcella lacrimarũ
irrumpenᷤ obtenebret. Ut
dum idem quod tenerum est
affligitur citius ad miscłiã
pietas iudicis moueatur. De
cet lacrimas torrenti compa¬
rat. Torrens enim riuus est:
hiemalib aquis collectus: qͥ
cum impetu quidem decur̾¬
rit. s cito siocatur atq ꝑtran¬
sit. Quid autem uita presens
est. nisi hẏemps: in qua pri¬
usquam uite eterne claritas
appareat: corda hominum

Expanded text:
implora; per torrentem autem implora; per torrentem autem vehemens motus compunctionis signatur. Cujus etiam perseverantia subinfertur, cum dicitur: Per diem et noctem. Indes requiem tibi. Quasi diceretur: Nec intermittas, nec relaxes impetum lacrymarum, sed omni tempore et omni instantia fletibus insiste; quia et ipsae lacrymae vocem suam habent, et clamabunt pro te ad Dominum. Hoc est, quod sequitur: Neque taceat pupilla oculi tui. Verbum misericordiae est illud. Pupilla, inquit, non solum marginem oculorum, sed ipsum visionis radium procella lacrymarum irrumpens obtenebret, ut dum id etiam, quod tenerum est, affligitur, citius ad misericordiam pietas judicis moveatur. Dedlacrymas torrenti comparat. Torrens enim rivus est ex hiemalibus aquis collectus, qui cum impetu quidem decurrit, sed cito siccatur atque pertransit. Quid autem vita praesens est, nisi hiems, in qua priusquam vitae aeternae claritas appareat, corda hominum
Abbreviated transcription (Latin):
enim hymnum dicent. De
elamore deuotionis dictum
est. Clamor meus inconspec¬
tu eius: introuite in aures eiꝰ
Clamant angli ineclso clamo¬
re laudis. clamat moy ses in
deserto. clamore deuotionis.
clamant filii isrł inegipto cla¬
more necessitatis. clamat so¬
doma ⁊ gomorra clamore un¬
quitatis. S tunc clamor iniqui¬
tatis addm̃ ꝑuenire dicitur: q̃n
in tantum excrescit malicia:
quod amplius dolerari non me¬
retur. Deduc quasi torrentẽ la
hortatio sequitur: inqua pec¬
catores ad penitentiam inui¬
tantur. Nec sine causa factũ
est: quod ita quasi ex abrupto
in media clausula. subito alia̾
materiam arripit. S quia
iuipso sermonis decur su. oc¬
casio exhortandi se optulit.
magisq animos mouere con¬
sueuit: quod subitum est qua¬
si ex precedenti inferens sic ait.
deduc quasi torrentem lacͥ mas.
Ac si dicerce. Quia inimiei tuii
ꝑ elationem dm̃ adiracundi¬
am ꝓuocant: tu ꝑ humilita¬
demꝰ penitentie ens misediã

Expanded text:
enim hymnum dicent . De enim hymnum dicent . De clamore devotionis dictum est: Clamor meus in conspectu ejus introivit in aures ejus . Clamant angeli in coelo clamore laudis; clamat Moyses in deserto clamore devotionis; clamant filii Israel in Aegypto clamore necessitatis; clamant Sodoma et Gomorrha clamore iniquitatis. Sed tunc clamor iniquitatis ad Deum pervenire dicitur, quando in tantum excrescit malitia, quod amplius tolerari non meretur. Deduc quasi torrentem lachortatio sequitur, in qua peccatores ad poenitentiam invitantur. Nec sine causa factum est quod ita quasi ex abrupto in media clausula subito aliam materiam arripit. Sed quia in ipso sermonis decursu occasio exhortandi se obtulit, magisque animos movere consuevit, quod subditum est, quasi ex praecedenti inferens, sic ait: Deduc quasi torrentem lacrymas, ac si diceret: Quia inimici tui per elationem Deum ad iracundiam provocant, tu per humilitatem poenitentiae ejus misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
fideria. non coram dõ. s ad
dm̃ clamasse ꝑhibentur. Laus
enim & grãrum actio. non so¬
lum ad dm̃. s etiam coram d̾o
clamant. Necessitas ⁊ iniqͥtas.
addm̃ clamant. Quando e¬
nim di uirtutem & magnifi¬
centiam laudamis. siue quan¬
do de impensa nobis miscdia
eius grãs agimus: tunc n¬
mirum coram dõ clamamꝰ.
Quando uero iniq agendo
cum ad iracundiam ꝓuoeamꝰ.
siue quando innecessitate con¬
stituti. auxilium eius expos¬
cimus: tunc quasi de longin¬
quo ad eum clamamus: ela¬
mat gͦ miquitas ad dm. cla¬
mat necessitas. s ala clamat
irritans. ista supplicans. illa
ꝓuocat iram. ista flagitat
miscdiam. De clamore neces¬
sitatis dictum est. Clamor
filioꝵ isrł uenit ad me: uidi¬
q afflictionem eoꝵ: qua op¬
primuntur ab egyptuis. De cla¬
more iniquitatis dictum est.
C̃lamor sodomoꝵ ⁊ gomor.¬
reorum multiplicatus est:
& peccatum eoꝵ aggrauatum
est nimis. De clamore laudis.
dictum est. Clamabunt. &¬

Expanded text:
sideria non coram Deo, sed ad sideria non coram Deo, sed ad Deum clamasse perhibentur. Laus enim et gratiarum actio non solum ad Deum, sed etiam coram Deo clamant. Necessitas et iniquitas ad Deum clamant. Quando enim Dei virtutem et magnificentiam laudamus, sive quando de impensa nobis misericordia ei gratias agimus, tunc nimirum coram Deo clamamus. Quando vero inique agendo eum ad iracundiam provocamus, sive quando in necessitate constituti auxilium ejus exposcimus, tunc quasi de longinquo ad eum clamamus. Clamat ergo iniquitas ad Deum, clamat necessitas; sed illa clamat irritans, ista supplicans; illa provocat iram, ista flagitat misericordiam. De clamore necessitatis dictum est: Clamor filiorum Israel venit ad me , vidique afflictionem eorum, qua opprimuntur ab Aegyptiis. De clamore iniquitatis dictum est: Clamor Sodomorum, et Gomorrhaeorum multiplicatus est, et peccatum eorum aggravatum est nimis. De clamore laudis dictum est: Clamabunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
murũ filie syon: quia tunc
delectatio carnis iniuriosa
creatori efficitur: quando de¬
sideria mala. ꝑ consensum
animi uirtutib dominant᷑
De ło namq dicitur. In paee
factus est locus eius: quia ni¬
mirum in ea mente d̃s̃ sua¬
uiter requiescit: qui se ab
huius mundi distractione
colligens. ad internam pacẽ
componit. In qua ⁊ si foris qͣn¬
tum ad hurus ucte corrup¬
tionem ꝑtinet. desideria ter¬
rena perstrepunt. si tam̃ ñ
admittuntur inconsensum.
intus ad aures di non ꝑtingt̃.
Cum uero delectatio carnis
ꝑ consensum usq ad int̾iora
anime penetratꝰ. tunc nimi¬
rum cor hostium ad dr̃a in¬
trinsecus presidentem cla¬
mat. Ut iam ipse importuno
strepitu commotus de illa
sua qui ete exurgens dicat.
Clamor sodomor ⁊ gomor¬
reoꝵ multiplicatus est. &
peccatum eoꝵ aggrauatũ
est nimis. s descetidam
e uaebe iterum damorem
qui uenit ad me oꝑc c̃õple¬
ueruit. Et recte quia iniqui¬
tas longe est adeo: praua de¬

Expanded text:
murum filiae Sion; quia tunc delectatio carnis injuriosa Creatori efficitur, quando desideria mala per consensum animi virtutibus dominantur. De Deo namque dicitur: In pace factus est locus ejus ; quia nimirum in ea mente Deus suaviter requiescit, quae se ab hujus mundi distractione colligens, ad internam pacem componit. In qua et si foris quantum ad hujus vitae corruptionem pertinet, terrena desideria perstrepunt; si tamen non admittuntur, in consensum intro, ad aures usque Dei non pertingunt. Cum vero delectatio carnis per consensum usque ad interiora animae penetrat, tunc nimirum cor hostium ad Deum intrinsecus praesidentem clausit, ut jam ipse importuno strepitu commotus de illa sua quiete exsurgens dicat. Clamor Sodomorum, et Gomorrhaeorum multiplicatus est, et peccatum eorum aggravatum est nimis; sed descendam, et videbo utrum clamorem, qui venit ad me opere compleverint . Et recte; quia iniquitas longe est a Deo, prava de