comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnino sc̃o meritisq
beato massoni ep̃o:
ysidorus ep̃c. uenien¬
te ad nos famulo ur̃o religio¬
so uiro nicecio: litteras honori¬
sicentiȩ ur̃ȩ nob̃ detulit: inqͥ¬
b cognitio salutis ur̃ȩ nichil¬
uens erat. Unde ꝓsalute ur̃a
gr̃arum actionib deo nr̃o re-¬
pensis: in quantũ ualuit me¬
inquisitionib studumꝰ: pos¬
centes meritorũ ur̃orum suf¬
fragiis. diuinis nos cõmencla¬
re conspectib. uerũ qđ seqͣnt̃
in ȩpłis uena̾bilis ur̃a fr̃nitas
innotuit: nulla. ẽ. in hui̾moddi
sententiis decretoꝵ diuersitas
intelligenda: qͦd alibi legitur.
in lapsu corꝑali restaurandũ¬
honoris gradũ post penitentiã:¬
et alibi post huiusmodi delic¬
tum. nequaquã reꝑandũ an-¬
tiqui ordinis meritũ. Nȩc enĩ
diuersitas: hoc mͦ distingurt᷑.
Illos enim ad pristinos officii
quos penitentiȩ p̃cessit satis¬
factio: uel digna peccatorum
confessio. At contra. hi qͥ neq
ntur: atq hoc ipsũ carnale

Expanded text:
omino sancto meritisque beato Massonae episcopo Isidorus. 1. Veniente ad nos famulo vestro viro religioso Nicetio, litteras honorificentiae vestrae nobis detulit, in quibus agnitio salutis vestrae nihilvens erat. Unde pro salute vestra gratiarum actionibus Deo nostro repensis, in quantum valuit meinquisitionis studio poscentes meritorum vestrorum suffragiis divinis vos commendare conspectibus. 2. Verum quod sequenter in epistolis venerabilis fraternitas innotuit, nulla est in hujusmodi sententiis decretorum diversitas intelligenda, quod alibi legitur in lapsu corporali restauranduhonoris gradum post poenitentiam, alibi post hujusmodi delictum, nequaquam reparandum antiqui ordinis meritum. Haec enim diversitas hoc modo distinguitur: illos enim ad pristinos officii quos poenitentiae praecessit satisfactio, vel digna peccatorum confessio. At contrahi qui neque ntur, atque hoc ipsum carnale
Abbreviated transcription (Latin):
URbo ẽ. uolubilitas
uentorũ. Et turbo
dictus aderra: qͦtiens
uentus surgens ter¬
ram incircuitũ mittit. Psaltem:¬
chintida. cucurbita agrestis.
uehement̾ amara: quȩ similit̃
dit. Dicta aut̃ colochintida. quod
sit fructu rotundo: et foliis ut

Expanded text:
urbo est volubilitas ventorum, et turbo dictus a terra, quoties ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Tcynthis cucurbita agrestis, et vehementer amara, quae similiter, dit. Dicta autem colocynthis, quod sit fructu rotundo, atque foliis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Duo enĩ apud antiqͦs erant gen̾a
triumphorũ: unũ mauis incur¬
libanus. ẽ coquendis xx.¬
panib enei uasculi deducta rotun-¬
ditas: quȩ suburentib flãmis
ardet intrinsecus:

Expanded text:
Duo enim apud antiquos erant genera triumphorum: unum majus in curClibanus est coquendis panibus, aenei vasculi deducta rotunditas, quae sub urentibus flammis ardet intrinsecus.
Abbreviated transcription (Latin):
fuissent aromanis sabine: ex
quib cũ una suꝑ alias spetie
nobilis. cũ magna omniũ ad¬
miratione raꝑetur: thalamoni¬
duci eam oraculo responsum ẽ
dari. Et qm̃ heȩ nuptiȩ felicit̃
cessauer̃t: institutũ ẽ. ut om̃ib
nuptiis thalami nom̃ mitteret᷑.

Expanded text:
fuissent a Romanis Sabine, ex quibus cum una ante alias specie nobilis, cum magna omnium admiratione raduci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Iecur. nom̃ habet. eoqđ ignis
ibi habeat sedem: qͥ in cerebro sub¬
uolat. inde ad oculos. cetõsq sen¬
sus: ⁊ m̃bra diffundit᷑. ncalore
suo. ad se sucũ ex cibo tractum.
uertit in sanguinẽ: quẽ adusũ
pascendi nutriendiq singulis
p̃bet. In iecore aut̃ consistit uo¬
luptas ⁊ concupiscentia iuxta
eos qͥ de phisicis disputant. Gar¬
qͦd pedib pͥmũ st̾nerent᷑. quasi ta
phitapa. ex utraq parte uillosa
tapeta. Myrra arbor arabiȩ al
titudinis .u. cubitorũ: similis
guita uiridis. atq amara. uñ
nnom̃ accep̃ myrra. Guita eius
sponte manans p̃ciosior ẽ: elici¬
ta corticis uulnere. uilior iudicat᷑.

Expanded text:
. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. quod pedibus primum sternerentur, quasi tapphitapa, ex utraque parte villosa tapeta. titudinis quinque cubitorum, similis gutta viridis atque amara; unde et nomen accepit myrra. Gutta eius sponte manans pretiosior est, elicita corticis vulnere vilior iudicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
miamatũ altarib adolet᷑ unde
ꝯnom̃ traxisse credit᷑. Ci namo¬
mũ dictũ: qͦd cortex eius in modũ
cannȩ sit rotundus ⁊ gracilis. Gig-
cubitoꝵ: colore sub nigro. uel ci-¬
nereo: tenuissi marũ uirgarum.
Pcax ꝓpͥe dr̃. idẽ qͦd petax. Nam p̃-¬
cari ẽ petere: uñ ⁊ nuptiarũ peti-¬
dores. proci dicunt᷑. Postes dicunt᷑.

Expanded text:
 unde et nomen traxisse creditur. 10. Cinnamomum dictum, quod cortex ejus in modum cannae sit rotundus, et gracilis. Gignicubitorum, colore subnigro, vel cinereo, tenuissimarum virgarum. cax, proprie idem quod petax. Nam procare est petere; unde et nuptiarum petitores proci dicuntur. 216. Prodigus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssis narib. uñ et simias dicimꝰ.
qͦd supp̃ssis narib sint: et foeda.
rugis turpiter follicantib: li¬
cet & capellarũ sit pressũ hab̃e
ces. noua luna exultant: media
et caua dristantur: fetus quos
amant. ante se gestant: negle¬
cti circa matrem herent. hon
das habent. Simia enĩ cũ cau
da. Sphige uillosȩ st̃ comis:
mãmis ꝓminentib. Dociles
aferitatis obliuione. Rynoce¬
phali. & ipsi similes sẏmiis: s
facie admodũ canis: et inde
nuncupati. Satiri. facie ad mo¬
dũ grata: et gesticulatis motibꝰ
inquieti. Calliatrices: toto pene
aspectu a ceteris distant. Sunt
no uocis ht̃. Cuius caro tam du-¬
ra ẽ ut putredinẽ uix sentiat:
nec facile coquatur. De quo qͥdã
mantes explicat alas. Si potes
hunc seuo dradere duro coco.

Expanded text:
pressis naribus. Unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint, et facie foeda, rugis turpiter follicantibus: licet et capellarum sit pressum habere ces nova luna exultant, media et cava tristantur. Fetus, quos amant, ante se gestant; neglecti circa matrem haerent. Hordas habent; simia enim cum cau sfinge villose312 sunt comis maximis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem; cinocephali et ipsi similes sunt simiis, sed facie ad modum canis unde et dicuntur; satiri facie313 admodum grata et gesticulatoriis motibus inquieti; callitrices toto pene aspectu a ceteris distant, sunt no vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo quidammantes explicat alas, si potes hunc saevo tradere, dure, coco.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio purgata ualeat inue¬
niri. Beatus namq homo ẽ.
quos hic penitentiȩ disciplina
ꝑcussit. Qui enim hic ꝓ peccĩs
cedit᷑: illic sine peccõ inueniet᷑:¬

Expanded text:
judicio purgatus valeat inveniri. Beatus enim homo, quos hic poenitentiae disciplina percusserit. Si enim hic pro peccatis caedimur, illic sine peccato inveni
Abbreviated transcription (Latin):
omnib dieb usq ad consũma¬
tionem scl̃i Nuinq atitẽ reges
quinq corporeos sensus indicãt.
qui in gabaonitis .i. in carnali-¬
sistunt. Hiiq ad speluncam
confugiunt. qͥa interiorem¬

Expanded text:
omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Quinque autem reges, quinque sensus indicant, qui Gabaonitas, id est carnalgnant. Hi ad speluncam confugiunt , cum se terre
Abbreviated transcription (Latin):
ornix annosa auis. apud
latinos greco nomine ap¬
pellatur: quã dieunt au¬
gures. hominũ curas significatio¬
nib agere: insidiarũ uias monstra
fas. hȩc credere: ut ds̃ consilia sua
cornicib mandet. Exaploys: ex

Expanded text:
ornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur, quam aiunt augures hominum curas significationibus agere, insidiarum vias monstrarnefas est haec credere, ut Deus consilia sua cornicibus mandet. Huic inter
Abbreviated transcription (Latin):
cere: o orationem dicere: &
benedicẽ dona dĩ. Ad ep̃m
ꝑtinet. basilicarũ consecratio:
unctio altaris: ⁊ confectio chis¬
matis. Ipse prȩdicta officia.⁊
ordines eccłasticos distribuit:
ppse sacras uirgines benedic̃:
adũ precessit unusqͥsq in sin-¬
gulis: hic tam̃ preordinator ẽ
in cunctis. Ni sunt ordines.
ac ministeria clericorũ: quȩ
tam̃ auctoritate pontificali
in archidiaconi cura ⁊ primi-
cerii ac thesaurarii sollicitudi-¬
ne diuiduit᷑. Archidiaconus
enĩ imꝑat subdiaconis. ⁊ leuitis:
adquẽ ista ministeria ꝑtinent.
Ordinatio uesti. endi altaris
a leuitis: cura incensi: sacri¬
ficii necessaria sollicitudo: qͥs
quis responsoriũ in dominicis
dieb aut sollemntatibꝰ decan¬
det. Sollicitudo quoq parro¬
chianorũ. ⁊ ordinatio ⁊ iurgia:
ad eius ꝑtinent curã. Preꝑan¬
das dyocesanas basilicas: ipse
suggerit sacerdoti. Ipse inqͥrit
parrochias cũ iussione ep̃i: et

Expanded text:
cere, orationes dicere, et cere, orationes dicere, et benedicere dona Dei. Ad episcopum pertinet basilicarum consecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos distribuit, ipse sacras virgines benedicit. Et dum praecessit unusquisque in singulis, ipse tamen praeordinator est in cunctis. Hi sunt ordines et ministeria clericorum, quae tamen auctoritate pontificali in archicerii, ac thesaurii sollicitudine dividuntur. Archidiaconus enim imperat subdiaconis et levitis, ad quem ista ministeria pertinent. Ordinatio vestiendi altare ad levitas, cura incensi, et sacrificii necessaria sollicitudo quis u responsorium in Dominicis diebus aut solemnitatum decantet, sollicitudo quoque parochianorum et ordinatio. et jurgia, ad ejus pertinent curam. Praeparandas dioecesanas basilicas ipse suggerit sacerdoti. Ipse inquirit parochias cum jussione episcopi, et
Abbreviated transcription (Latin):
& cathecuminos. in exorertan¬
do imponere. Qd accolitum
ꝑtinet p̃ꝑaratio luminarioꝵ
insacrario. Ipse cereum por¬
tat: ipse suggesta ꝓ eucharistia
calicis preꝑat. Ad subdiaconũ
ꝑtinet calicem ⁊ padenam ad
altare xp̃i deferre. ⁊ leuitis tra¬
dere. eisq monstrare: urceolũ
nutergium denere: ep̃o. prb̃o.
manib aquã prebere. Addia¬
conum ꝑtinet assistere sac̾do¬
tibus: ⁊ ministrare in om̃ib
quȩ aguntur in xp̃i sacram̃¬
tis: in baptismo scilicet in chris¬
mate ⁊ patena. ⁊ calice: oblati¬
ones quoq inferre. ⁊ disponere
in altari: componere ȩtiã men¬
sam dñi. atq uestire: crucem
Nam sicut lectorib uetꝰ testa¬
mentũ: ita diaconib nouum
predicare p̃ceptum. ẽ. Ad ipsũ
quoq ꝑtinet. officium precũ:
⁊ recitatio nominũ. Ipse p̃mo
orare: ipse clamat: upse pacẽ
annuntiat. Ad presbiterũ ꝑti¬
net. sacramentũ corꝑis ⁊ san¬
guinis dñi in altare dei confi-¬

Expanded text:
et catechumenos in exorcizanet catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cereum portat, ipse suggesta pro eucharistia calicis praeparat. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque ministrare; urceolum nutergium tenere, episcopo, premanibus coram praebere. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae aguntur in sacramChristi, in baptismo scilicet, in chrismate, in patena et calice; oblationes quoque inferre et disponere in altari, componere etiam mensam Domini atque vestire, crucem Nam sicut lectoribus Vetus Testamentum, ita diaconibus Novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum quoque pertinet officium precum et recitatio nominum. Ipse praemorare, ipse clamat, et pacem ipse annuntiat. Ad presbyterum pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altario Dei confi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c. Perlectis sanctitatis duȩ
litteris: gauisus sum. Quod
optabam: salutem tuã. earũ
relatu cognoui. De hiᷤᷤ aut̃ qͣ in
sequentib in sinuare eloquii
tui sermo studuit: grãs ago
deo. qͦd sollicitudinem officii
pastoralis tͥ impendis: qualit̃¬
q ecclesiastica officia ordinent᷑
ꝑquiris. Et licet omnia pru¬
dentiȩ tuȩ sint cognita: tam̃
quia affectu frat̾no me consuł:
ex partȩ quã ualeo expediam:
& de omnib ȩccłiȩ gradib qͦd
adquemlibet ꝑtineat eloquar.
Ad psalmistã namq ꝑtinet.
officium canendi: dicere lau¬
ad canendi ꝑitiam. Ad ostia
rium aut̃. ꝑtinent claues ȩo¬
clesiȩ: ut claudat: iaꝑiat tem¬
plum dei:omĩa quȩ st̃ intus
extraq custodiat: fideles reci¬
piat: excõmunicatos:⁊ infide leᷤ
excipiat. Qd lectorem ꝑtinet.
lectiones ꝓnuntiare: & ea quȩ
ꝓphetȩ uaticinarunt. popłis
predicare. Ad exorcistã ꝑtinet.
exorcismos memorit̃ retinere:
manusq suꝑ merguminos

Expanded text:
pus. Perlectis sanctitatis tuae litteris, gavisus sum quod optatam salutem tuam earum relatu cognovi. De his autem quae in sequentibus insinuare eloquii tui sermo studuit, gratias ago Deo, quod sollicitudinem officii pastoralis tibi impendis, qualiterque ecclesiastica officia ordinentur perquiris. Et licet omnia prudentiae tuae sint cognita: tamen quia affectu fraterno me consulis, ex parte qua valeo, expediam: et de omnibus Ecclesiae gradibus, quid ad quemlibet pertineat, eloquar. Ad Psalmistam pertinet officium canendi, dicere lauad cantandi peritiam. rium namque pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excipiat. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinarint populis praedicare. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos
Abbreviated transcription (Latin):
usurratio.ẽ. oris paruissimus
sonus. sine aliqua uocis distin¬
ctione confusus: sermo tractus
ab apibus: quarũ uox ꝓlatus
susuxrus. ẽ.¬

Expanded text:
usurratio est oris parvissimus sonus, sineque aliqua vocis distinctione confusus sermo, tractus ab apibus, quarum vox prolata susurrus e
Abbreviated transcription (Latin):
Casia nascitur in arabia: urga
robusti corticis: & purpureis fo¬
liis ut piꝑis. Est aut̃ uirtutis ei¬
namomi similis: s potentia in¬
ferior.¬

Expanded text:
Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis, ut piperis: est autem virtute cinnamomo similis, sed potentia inferior
Abbreviated transcription (Latin):
frenum: a fero retinendũ dic̃t.
ferũ enĩ: antiqui caballũ dixe¬
runt. Uel frena dicta: qͦd equos
fremere cogant:uel quod hec
equi frendant .i. impͥmant. et

Expanded text:
enim a fero retinendo dictum est; ferum quippe antiqui caballum dixermo. Frena dicta sunt eo quod equos fremere cogant, vel hoc quod equi frendant, id est
Abbreviated transcription (Latin):
alendo: eoquod pͥmũ homines
oleribus alerentur. antequã fru¬
ges ⁊ carnes ederent. Obsecrare¬
Pusillũ. dr̃ exiguum aliqͦd: par¬
uumq significat. qͦd constricds
digitas. manu possit coneludi:¬

Expanded text:
eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. TaPusillum, exiguum aliquid parvumque significat, quod constrictis digitis manu possit includi
Abbreviated transcription (Latin):
guille: similitudo anguis nom̃
dedit. Origo eius: exlimo. Unde
citius elabatur. Murenulã greci¬
mirinam uocant: eoquod cõpli¬
cet se incirculos. Hanc feminini
tantũ sexus ẽẽ tradunt: & conei¬
pere a serpente: & animã habere
incauda certũ ẽ. Nam capite ꝑ¬
cusso: iux eam interimi: cauda.
statim exanimari. Prosa ẽ ꝓducła.

Expanded text:
guillae similitudo anguis nomen dedit. Origo ejus ex limo et rorcitius elabatur. Ferunt auteminanam vocant eo quod complicet se in circulos. Hanc feminini tantum esse sexus tradunt et concipere a serpente. Ob id a in cauda certum est; nam capite percusso vix eam interimi dicunt, cauda statim exanimari. Polypus, id
Abbreviated transcription (Latin):
ispositio. ẽ. ordo ⁊ distributio
rerũ quȩ demonstrat qͥd qͥb locis
sit collocandũ.
isciplina. ẽ conuersatio bo¬
na ⁊ honesta. cui parũ est ñ ma-
lum facere. s studet ȩtiã inhis
quȩ bene agit ꝑ cuncta in re-¬
prehensibilis apparere. Idem.
isciplina. ẽ. membrorũ om¬
nium motus orctinatus ⁊idis¬
positio decens in omni habitu
et actione.

Expanded text:
ispositio est ordo et distributio rerum que demonstrat quod quibus locis sit collocandum isciplina est conversatio bona et honesta, cui parum est mala non facere, sed studet etiam in iis quae bene agit per cuncta irreprehensibilis apparere. Item disciplina est membrorum omnium motus ordinatus, et dispositio decens in omni habitu et actione.
Abbreviated transcription (Latin):
ffectus dilectionis est.
cum forte mens uel
uidens. uel reminis¬
cens id quod amat:
subito amoris igne corripitur.
ffectus animi

Expanded text:
ffectus dilectionis, cum forte mens vel videns, vel reminiscens id quod amat, subito amoris igne corripitur. Est affectus admi
Abbreviated transcription (Latin):
regionis facta: un honorẽ tyberii
cesaris cognominata ẽ. S ⁊ tercia
cesarea capadociȩ metropolis ẽ.
cuius lucas ita meminit. ꝓfectꝰ¬
temꝑe felicis hoc genus surrexis¬
se latronũ: qui ñ locorũ ueltem¬
porũ abdita captantes. s sicas .i.
ce chiei popło ꝑmixti ceco uuln̾e¬
adherentes cruentabant: uͥ que¬
relam mors p̃ueniret: ⁊ ꝑcussor

Expanded text:
regionis facta, et in honorem Tiberii regionis facta, et in honorem Tiberii CaesCaesarea Cappadociae metropolis est, cujus Lucas ita meminittempore Felicis hoc genus surrexisse latronum, qui non locorum vel temporum abdita captantes; sed sicas, idce diei populo permisti, caeco adhaerentes vulnere cruentabant, ut querelam mors praeveniret, et percussor
Abbreviated transcription (Latin):
isularũ nobilissima: aborientẽ
pͥma quondã ophiusa uocata:
in qua urbs eiusdẽ nominis fuit.
aereo coloso famosa: septuaginta
cubitoꝵ altitudinis. Distat aut̃ a
portu asiȩ.xx. milib passuũ. Pa¬
ritima. ꝓpe montẽ carmelũ: quȩ
quondã acho dicta ẽ. Est autẽ al¬
tera ptolomais: inpentapoli ꝓuin¬
tia africȩ. Cesareȩ ciuitates duȩ st̃
interra repmissionis: una cesarea
palestinȩ in littore maris magni
sita: quȩ quondã pyrgos .i. durris
stratonis dicta ẽ: s abherode re¬
ge iuidẽẽ nobilius :⁊ pulcrius &
contra uim maris. multo utilius
instructa. in honorem cesaris au¬
gusti. cesarea ẽ cognominata: eui
ȩtiã templũ in ea marmore albo
construxit: in qua nepos eiꝰ hero¬
des ab angło ꝑcussus. ẽ cornelius
centurio baptiratus: & agabꝰ ꝓpħa
xona pauli ligatus. ẽ. Aitera uero
cesarea philippi. enius euangelii
scriptura meminit. ad radices
montis libani. ubi iordanis duo¬
fontes sunt. a philippo detrarcha eiꝰđ

Expanded text:
insularum nobilissima, et ab oriente prima, quondam Ophiussa vocata, in qua ejusdem nominis urbs fuit, aereo colosso famosa, septuaginta cubitorum altitudinis: distat a portu Asiae viginti millibus passuum. Rhritima prope montem Carmelum, quae quondam Acho dicta est. Est altera Ptolemais in Pentapoli provinanaeis. Caesareae civitates duae sunt in terra promissionis. Una Caesarea Palaestinae in littore magni maris sita est, quae quondam Pyrgos, id est, turris Stratonis dicta est: sed ab Herode rege Judaeae nobilius et pulchrius, et contra vim maris multo utilius instructa, in honorem Caesaris Augusti Caesarea cognominata est, cui etiam templum in ea marmore albo construxit: in qua nepos ejus Herodes ab Angelo percussus , Cornelius centurio baptizatus, et Agabus Propheta zona Pauli ligatus est. Altera vero Caesarea Philippi : cujus Evangelii scriptura meminit: ad radices montis Libani, ubi Jordanis fontes sunt, a Philippo tetrarcha ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
inasia maritima: x. stadiis ab ostio
medriamnis secreta: uͥ paulus ma¬
iores ephisiorũ alloquit᷑. Est im
sula ignobilis. nominis eiusdem:
quȩ minor cognominat᷑. absq ori¬
entali parte. qua ad capadotiam
siriamq ꝓgreditur. undiq ẽ cir¬
cumdata mari. Cuius ꝓuntiȩ st̃
frigia. pamphilia: cilitia licaonia:
galatia: et aliȩ multȩ. s spetialit̃
ubi ephesus ẽ cuitas. asia uocat᷑.¬

Expanded text:
in Asia maritima, decem stadiis ab ostio Maeandri amnis secreta, ubi Paulus Ephesiorum majores alloquitur. Est et insula ignobilis nominis ejusdem, quae minor cognominatur, absque orientali parte qua ad Cappadociam Syriamque progreditur, undique circumdata est mari. Cujus provinciae sunt, Phrygia, Pamphylia, Cilicia, Chaonia, Galatia, et aliae multae. Sed specialiter ubi Ephesus civitas est, Asia vocat
Abbreviated transcription (Latin):
Theatrũ ẽ. locus semi cireuli figu¬
ram habens: in quo stantes popłi.
ludos scȩnicos intus aspiciebant.
unde ⁊ aspectaculo: grece nom̃¬
accep̃. Macedonia. ꝓuntia greco¬
alexandri nobilior facta. uno sab¬

Expanded text:
Theatrum, locus est semicirculi figuram habens, in quo stantes populi ludos scenicos intus inspiciebant. Unde et a spectaculo Graece ae. M Macedonia, provincia GraecoAlexandri Magni nobilior facta. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
asie. nunc eolis dicta ẽ: ⁊ altera
eiusdem nominis. iuxta flum̃
danubiũ. ferturq auctores. tran¬
sisse ex europa moesas: ifrigias.
n bithinos: a quib appellant᷑ in
asia. mesi. friges: ⁊ bithini. Bithi¬

Expanded text:
Asiae, nunc Aeolis dicta. Est et altera ejusdem nominis juxta flumen Danubium. Suntque auctores transisse ex Europa Mosas, et Brygas, et Thynos, a quibus appellantur in Asia Mysi, Phryges et Bithyni. Mit
Abbreviated transcription (Latin):
mina: a conditoris sui romuli
nomine sic uocata: quã ꝓpt̾ exi¬
miam uirtutẽ. pleriq scriptoꝵ
quasi sola ẽẽt urbem appellare
malebant. Appiiforũ. ab appio qͦn
appia cognominata ẽ. Iudea. ali¬
quando tota terra.xii.tribuum
appellat᷑: aliquando due tantũ tͥb:
quȩ quondã uida uocabatur. ad¬
distinctionem galileȩ. & samariȩ:
aliarũq interra reꝓmissionis re-¬
gionũ. Et notandũ apud historicos
qͦd uidea ad palestinã: galilea uͦ &
samaria. adphenicem ꝑtineant.

Expanded text:
mina, a conditoris sui Romuli nomine sic vocata: quam, propter eximiam virtutem, plerique Scriptorum, quasi sola esset, Urbem appellare malebanAppia cognominata est. Aquando tota terra duodecim tribuum appellatur, aliquando duae tantum tribus, quae quondam Juda vocabantur, adistinctionem Galilaeae et Samariae, aliarumque in terra repromissionis regionum. Et notandum apud historicos quod Judaea ad Palaestinam, Galilaea vero et Samaria ad Phoenicem pertineant.
Abbreviated transcription (Latin):
paulus: s municipem amunici¬
pio. idẽ. territorio eiusdẽ ciuitatis
inqua nutritus. ẽ. appellat. Dictũ
qui tributa debita. uel munera
terminus cananeoꝵ ad aquilo¬
nem: tuxta libani montis ortũ
sita: & ipsa artifex uitri. Creta

Expanded text:
, sed municipem, a municipio, id est, territorio, ejusdem civitatis in quo nutritus est, appellat. Dictum ia, id est, tributa debita vel munera terminus Chananaeorum, ad Aquilonem juxta Libani montis ortum sita, et ipsa artifex vitri. Sina
Abbreviated transcription (Latin):
mini castores :i. castor. ⁊ pollux gre¬
cȩ uocant᷑. Testis ẽ. urbs colcorum:
quȩ abamphito ⁊ cutio geminoꝵ
aurigis facta: ex eoꝵ nomine. di¬
oscoria cognominata ẽ Quos ob
ia gentiles in mari deos uocant:
quia in ꝓcligiis nautarũ. si solita¬
ne stellȩ innaui. uel antemnis ap¬
paruerint. ꝑiculosi. si uͦ gemine:
sa metropolis siciliȩ sub ꝓmun¬
toro pachino. Si quidẽ sicilia ip¬
sa trib ẽ distincta ꝓmunctoriis.
tiangula specie. trinacria qͦndã

Expanded text:
mini Castores, id est, Castor et Pollux Graece vocantur. Testis est urbs Colchorum, quae, ab Amphito et Circio geminorum aurigis facta, ex eorum nomine Dioscoria cognominata est. Quos ob id gentiles in mari Deos invocant, quia in prodigiis nautarum, si solidariae stellae in navi vel antennis apparuerint, periculosi; si vero geminae, sa , metropolis Siciliae, sub promontorio Pachyno: siquidem Sicilia ipsa tribus est distincta promontoriis: trianguli specie, Trinacria quondam
Abbreviated transcription (Latin):
polis. eiuitas macedoniȩ. ẽ:i alia
eiusdem nominis in sẏria. Apol¬
lonia ciuitas ipsa macedonia:
dr̃ pentapolis. Thessalonica:ci¬
dita: quȩ cũ una sit. plurali nu¬
mero appellari solet: cuiꝰ pireus
portus. septemplici quondã cõ
munitus muro fuisse describit᷑.¬

Expanded text:
polis est civitas Macedoniae. Est et altera ejusdem nominis in Syria. Apollonia civitas est Macedoniae. dicitur Pentapolis. Athenae cidiis. Quae cum una sit, plurali numero semper appellari solet, cujus Pireus portus septemplici quondam muro communitus fuisse describit
Abbreviated transcription (Latin):
metallis. Chio insula. contra bithi¬
niam: cuius nom̃. sira lingua ma¬
sticen designat: eo qͦd ibi mastix
gignit᷑ Hanc alii chiam appella¬
uerunt: achione nympha. Samo¬

Expanded text:
tatis. Chio insula ante Bithynia, in cujus nomen Syra lingua masticem dgignitur. Hanc aliqui Chiam appellavere, a Chione nympha. C
Abbreviated transcription (Latin):
duadi suꝑiecta septem trionali
sua parte galatiȩ conterimina: me¬
ridiana sicaoniȩ ⁊ pusidiȩ mig¬
doniȩq aboriente capadotiã at¬
tingit. Duȩ sunt frigiȩ: quarũ
maior smirnã. ht̃ minor uͦ iliũ.

Expanded text:
roadi superjecta, septentrionali sua parte Galatiae contermina, Meridiana Lycaoniae et Pisidiae, Mygdoniaeque, ab Oriente Cappadociam attingit. Duae sunt autem Phrygiae, quarum major Smyrnam habet, minor vero Ilion.
Abbreviated transcription (Latin):
phus. in cypro insula. ueneris
quondã sacris. carminibq poe¬
tarum famosa: quȩ frequenti ter¬
rȩ motu lapsa: nunc riunarũ
tantũ uestigiis. qͥd olim fuerit

Expanded text:
 in Cypro insula, Veneris quondam sacris, carminibusque poetarum famosa, quae frequenti terrae motu lapsa, nunc ruinarum tantum vestigiis quod olim fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
dronas. qͦd interpretat᷑ campestris:
ngio ẽ acesarea palestinȩ. usq ad
oppidum ioppe ꝑtingens: & ẽ ho¬
de locus pascendis gregib aptꝰ.
quȩ iuxta soli qualitatẽ. petro
predicate. fidei continuo fructus
germinauit: s inter montẽ tha¬
bor ⁊i stagnum tyberiadis. regio

Expanded text:
quod interpretatur campestris, regio est Caesareae Palaestinae, usque ad oppidum Joppe pertingens. Et est hodie locus pascendis gregibus aptus: quae juxta soli qualitatem, Petro praedicante, fidei continuo fructus germinavit. Sed et inter montem Thabor et stagnum Tyberiadis, regio
Abbreviated transcription (Latin):
uł caprea. quȩ animalia ft̃ nat᷑a
similia. s magnitudine differen¬
tia quȩ morantur in excelsis mon¬
tibus: iquãuis de longinquo. ui-¬
dent tam̃ omnes qui ueniunt:¬
& ab acumine cernendi. grece

Expanded text:
 caprea, animalia sunt natura similia, sed magnitudine differentia, quae morantur in excelsis montibus, et quamvis de longinquo, vident tamen omnes qui veniunt. Unde et ab acumine cernendi Graece
Abbreviated transcription (Latin):
quies urã. Significat luciferum.
cuius cultui sarracenoꝵ gens.
obhonorem ueneris erat manci¬
pata. Ioppe oppidũ palestinȩ ma
ritimũ in tribu dan: uͥ hodieq
monstrant᷑ saxa in littore: in qͥb
mandromeda religata. ꝑsei qͦn¬
dam uiri sui fertur liberata fuis¬
se p̃sidio. Gaza ciuitas insignis
palestine: quȩ apud ueteres erat
terminus chananeorũ admeri¬
diem. s antiquȩ gadȩ locũ. uix
fundamentorũ uestigia demon¬
strant. Hȩc aut̃. quȩ nunc in alio¬

Expanded text:
is. Significat autem luciferum, cujus cultui Sarracenorum gens, ob honorem Veneris erat mancipata. ritimum in tribu Dan, ubi hodieque saxa monstrantur in litore, in quibus Andromeda religata Persei quondam viri sui fertur liberata fuisellati. Gaza, civitas insignis Palaestinae, quae apud veteres erat terminus Chananaeorum ad meridiem. Sed antiquae Gazae locum vix fundamentorum vestigia demonstrant. Haec autem quae nunc cerni
Abbreviated transcription (Latin):
regio palestine: uocata. qͦd gignãt
candidiores homines quã pale-
sibi tam̃ conexe sỹriȩ. ⁊ feniciȩ
adherentes: terra eorũ optima.
ꝯferax: ⁊ fructib satis fȩcunda.

Expanded text:
regio Palaestinae vocata quod gignat candidiores homines quam Palaessibi tamen conexae, Syriae et Phoeniciae adhaerentes. Terra earum opima et ferax et fructibus satis fecunda.
Abbreviated transcription (Latin):
et fȩtenti pascatur fimo: auisspur¬
cissima: Cristis extantib galeata:
rans.Cinus sanguine quisq asꝑ
se suffocare uidebit.  Brucus.¬
Plocusta: qͦd pedib sit longis.
uelut hasta. Unde eam greci tam
maritimã quã terrestrem: asta¬
gon dicunt.  Mustela grecũ ẽ:
a croceo colore dictus. Gignitur
in nilo: animal quadrupes. lon
Dentium et unguiũ immanitate
armatũ: tantaq cutis eius duri¬
inaquis: die humi quiescit. Oua
uentris dissecantes. interimunt.
Solus ex animalib: suꝑiorem
maxillam mouere dr̃ ¶ Miga¬

Expanded text:
sideret, et foetenti pascatur fimo; avis spurcissima, cristis extantibus galeata,rans. Cuius sanguine quisquis se s suffocantes se videbit. TucosLocusta, quod pedibus sit longis, velut hasta. Hanc Graeci tam maritimam quam terrestrem astagon dicunt. Mustela Graecum est, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in tetorum, dentium et unguium inmanitate armatum, tantaque cutis duriin aquis, die humi quiescit; ova ventrium desecantes, interimunt. Solus ex animalibus superiorem maxillam movere di
Abbreviated transcription (Latin):
ficus latine a fecunditate dicit᷑.
Nam ter. quaterq ꝑsinglos an¬
nos gerit fructũ: atq alt̾o ma-¬
turescente. alter oboritur. Hinc
ꝯcarice: a copia nominate. Gros¬

Expanded text:
Ficus Latine a fecunditate vocatur.ris. Nam ter quaterque per singulos annos generat fructum, atque altero maturescente, alter oboritur. Hinc et caricae a copia nominatae.
Abbreviated transcription (Latin):
mes ulcerũ necet: ⁊ amuscarũ
aculeis. ꝑ uncta corꝑa defendat.
Cypressus grece dr̃. qͦd apud eius
a rotunditate in acumen erigit᷑.
Unde ⁊ cono uocat᷑: idẽ. alta rotun¬
ditas. Hinc ⁊ fructus eiꝰ conus: qr
rotunditas eiꝰtalis ẽ ut conũ imi¬
detur. unde ⁊ conifere cypressus
dicuntur. Cuius lignum. cedro
pene ꝓximam ht̃ uirtutẽ: tẽploꝵ
q trabib aptũ. impenetrabili so¬
liditate nunꝗͣ oneri cedit: s ea qͦ
ꝓpe rogum constitiiere solebant:
ut odorem cadauerũ dũ urerent᷑
opprimerent iocunditate odoris

Expanded text:
rmes ulcerum necet, et a muscarum aculeis peruncta corpora defendat.Cyparissus Graece dicitur quod caput eius a rotunditate in acumen erigitur. Unde et κῶνος vocatur, id est alta rotunditas. Hinc et fructus eius conus, quia rotunditas eius talis est ut conum imitetur, unde et coniferae cyparissi dicuntur. Hujusmodi lignum cedro pene proximam habet virtutem, templorum quoque trabibus aptum, impenetrabili soliditate nunquam oneri cedit: sed ea, qprope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent jucunditate odoris
Abbreviated transcription (Latin):
de doctrina. xp̃iana. Hinc etiã il¬
lud q̃m moscos grece uitulus dicit᷑¬
eẽ. plantationes: s uitulamina in-¬
terpretati sunt. Qui error tã mul¬
tos codices p̃occupauit: ut uix in¬
ueniatur aliter scriptũ.  tam̃ sen¬
dentia manifestissima. ẽ. quȩ clare-¬
scit consequentib uerbis. Namq
adulterine plantationes ñ dabẽ
radices altas. conuenientiꝰ dr̃. quã
uitulamina: quȩ pedib derrã in¬
grediunt᷑. ñ herent radicib. Carina.¬

Expanded text:
illud, quoniam μόσχος graece vitulas dicituesse plantationes, et vitulamina interpretati sunt: qui error tam multos codices praeoccupavit, ut vix inveniatur aliter scriptum; et tamen sententia manifestissima est, quia clarescit consequentibus verbis: namque, Adulterinae plantationes non dabunt radices altas , convenientius dicitur quam, vitulamina, quae pedibus in terra gradiuntur, et non haerent radicibus. Han
Abbreviated transcription (Latin):
Malum punicũ dr̃ eo qͦd expu-¬
nica regione genus eiꝰ translatũ¬
ẽ. Idem ⁊ malo granatũ: eoquod
intra corticis rotunditatẽ gra¬
dus scd̾m pantherem. ẽ genus
uariũ ac uelocissimũ: ⁊ pre ceps
ad sanguinẽ: saltu enĩ ad mor-¬
tica: dicta aboppido ciliciȩ qͦd uo-¬
catur coritiũ. quãquã ⁊alibi nas-¬
catur. s ñ tantũ. uel tale. fistula:¬
ctus qͦd aquas stringat. ⁊ nubes
dissipet: ẽ enĩ gelidus uentus ⁊
siccus. Idem ⁊ boreas: qr ab hy-¬
ab hauriendo uocat᷑. unde &
crassum aerem facit: ⁊ nubila

Expanded text:
Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem gradus post pantherem est, genus varium ac velocissimum et praeceps ad sanguinem. Saltu enim ad mortica ab oppido Ciliciae quod vocatur Corinthium, quanquam et alibi nascatur, sed non tantum vel tale quactus eo quod aquas stringat et nubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hypab hauriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, 118 et nubila
Abbreviated transcription (Latin):
peccã mundi. Uesꝑe unmolat᷑
agnus: in uesꝑa mundi passus
ẽ dominꝰ. Phibent᷑ qͥ pascha fa¬
ciunt ossa frangere. ñ frangunt᷑¬
agni illiniunt᷑ postes isrłitarũ.
ne uastator angłs audeat infer¬
re ꝑnitiem. signant᷑ signo dm̃cȩ
passionis infrontib fideles ppłĩ
ad tutelam salutis. ut hi soli.
ab interitu liberent᷑. qͥ cruore do¬
minicȩ passionis corde ⁊ ore

Expanded text:
peccata mundi . Vespere immolatur agnus; in vespera mundi, passus est Christus. Prohibentur qui Pascha faciunt ossa frangere; non franguntagni illiniuntur Israelitarum ne vastator angelus audeat inferre perniciem; signantur signo Dominicae passionis in frontibus fideles populi ad tutelam salutis, ut hi soli ab interitu liberentur, qui cruore Dominicae passionis corde et fronte
Abbreviated transcription (Latin):
nii. Tricliniũ. cȩnaculũ. atribus
lectulis discũbentiũ dictũ. Apud
ueteres enĩ. in loco uͥ conuiii
apparatus exponebant. tres lectu¬
li strati erant: in quib discũben¬
des epulabant᷑. Clinon enĩ grece:
lectus. uel accubitus dr̃. Nummu¬
ennon iuxta salim. locus. ẽ. ubi
baptitabat ioħes: ⁊ ostenditur
usq hodie locus. in octauo lapide
scitopoleos. admeridiem ixta

Expanded text:
. Triclinium est coenaculum a tribus lectulis discumbentium dictum; apud veteres enim in loco ubi convivii apparatus exponebatur, 218 tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur; κλίνη enim Graece lectus, vel accubitus dicituEnon juxta Salim locus est, ubi baptizabat Joannes; et ostenditur nunc usque locus in octavo lapide Scythopoleos ad meridiem juxta
Abbreviated transcription (Latin):
tatur pecualis. Hec. qͥnq quondã
porticus habuit. ostenduntum:
gemini lacus. quoꝵ unus hib̾¬
nis pluuiis adimpleri solet. alt̃¬
inmirũ modũ rubens. quasi eru¬
entis aquis. antiqui in se oꝑis sig¬
na testatur. Nam hostias in eo
lauari a sacerdotib solitas ferũt:¬

Expanded text:
t pecualis. Haec quinque quondam porticus habuit; ostendunturque gemini lacus, quorum unus hibernis pluviis adimpleri solet, alter mirum in modum rubens, quasi cruentis aquis, antiqui in se operis signa testatur. Nam hostias in eo lavari a sacerdotibus solitas ferunt
Abbreviated transcription (Latin):
troire. Micesima quinta mansio
cendisti in excelsum patͥs. ammi-¬
ratus ẽ uirtutũ choros. timiuisti
ruinam. abiecisti insidiatores.
dulcis ꝓtinus fructus laboris¬
insequit᷑. ut mi̾to dicas. quam
dulcia faucib meis eloquia

Expanded text:
thca. Vicesima quinta mansio cendisti in excelsum, admiratus es uirtutum choros, timuisti ruinam, abegisti insidiatores: dulcis insequitur, ut merito dicas: Quam dulcia faucibus meis eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
indicatio ẽ ꝑ quam uis & inu¬
ria. ꝙ. omnino omne qđ obfutu-¬
rum ẽ defendendo aut ulciscendo
propulsatur.
indicatio ẽ ꝑ quam uim aut
contumeliam defendendo aut ul¬
ciscendo ꝓpulsamus a nobis aut
a nrĩs qui nobis cari ẽẽ debent.
et ꝑ quam peccata punimus. Seneca¬

Expanded text:
ndicatio, per quam vis aut injuria, et omnino omne quod obfuturum est, defendendo aut ulciscendo propulsatur. indicationem, per quam vim et contumeliam defendendo aut ulciscendo propulsamus a nobis et nostris, qui nobis cari esse debent, et per quam peccata punimur; obse
Abbreviated transcription (Latin):
labium cornea inflexione na¬
sutum tantũ dñt excrescere:
ut ei ñ sit liberũ escas solita li¬
bertate decerꝑe. Quȩ intelligens
unde ei uitȩ ꝑiculũ possit acce¬
re usq quo omnia sibi impedi-¬
menta eius submoueat. Quo
facto: in antiquã ualitudinẽ
corꝑis sui. ȩscarum solita ꝑcep¬
tione reuocatur. Aquila autẽ.¬
ab acumine oculorũ dicta: tan
suꝑ maria immobili penna fe¬
ratur. nec humanis pateat ob¬
tutib: de tanta subtͣilitate pis

Expanded text:
labium cornea inflexione nasutum, tantum fertur excrescere, ut ei non sit liberum escas solita libertate decerpere, quae intelligens unde sibi periculum vitae possit accire, usquequo omnia sibi ejus impedimenta submoveat. Quo facto in antiquam valetudinem corporis sui, escarum solita perceptione revocatur. Sic aab acumine oculorum est vocata, tam super maria immobili penna feratur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pis
Abbreviated transcription (Latin):
herodes. philippuselisanias. qui
cũ pilato p̃side romano iudeam
regebant. filii sunt herodis illiꝰ
sub quo dñs natus. ẽ: int̾ quos &
ipsũ herodem archelaus fr̃ eoꝵ
decem annis regnauit: qͥ auideis
ob intolerabilẽ animi ferocitatẽ.
apud augustũ criminatꝰ᷑. ȩt̃no
apud uiennã disꝑiit exilio. uen¬

Expanded text:
Herodes, Philippus et Lysanias, qui cum Pilato praeside Romano Judaeam regebant, filii sunt Herodis illius sub quo Dominus natus est, inter quos et ipsum Herodem Archelaus frater eorum decem annis regnavit. Qui a Judaeis ob intolerabilem animi ferocitatem, apud Augustum criminatus, aeterno apud Viennam disperiit exsilio. Re
Abbreviated transcription (Latin):
latini corrupte siliquã uocant.
ideo agrecis tale nom̃ accep̃: eoqͦd
ligni eius fructus dulcis sit.¬
lon quippe. dicunt lignũ: licon
dulce. Huius arboris poma: su¬
cus expressus acatia agrecis dr̃.¬

Expanded text:
Latini corrupte siliquam vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni ejus fructus dulcis, ξύλον quippe dicunt lignum γλυκὺ dulce. Hujus arboris pomo succus expressus acatia a Graecis d
Abbreviated transcription (Latin):
emporis modus est statum
onis. quia enun ꝑuenta tendit
ad esse semper ex preteritis
fes tinat non esos.

Expanded text:
emporis, ut statum onis. Quia enim per ventura tendit ad esse, semper ex praeteritis festinat non esse.
Abbreviated transcription (Latin):
Me de eorum numero eẽ ꝑti¬
mesco: de quib scriptum est.
Deiecisti eos: dũ alleuar̾. Cum
alleuatur enĩ deicitur: qui ho¬
noribus proficit : & mo¬
NBUS CA dIT
Ambrosius: recapitulatio de
paradiso. fonte. ac fluminib.
canticor. Ortus condusuᷤ es soror
omniũ condita ẽẽ dicit᷑. Fluuius
de ꝑadiso exiens: imaginẽ portat
xp̃i. de pat̾no fonte fluentis qui
irrigat ȩccłiam scãm suam. tierbo
p̃dicationis. ⁊ dono baptismi. de
flumina.iiͦiiͬ. sunt ȩuangłia ad
p̃dicationem in cunctis diffusa¬
gentib. Ligna fructifera om̃ scĩ¬

Expanded text:
e de eorum numero esse pertimesco, de quibus scriptum est: Dejecisti eos, cum allevarentur. Cum allevatur enim dejicitur, qui honoribus proficit et moribus caditia. RECAPITULATIO. De paradiso, fonte ac fluminibus,canticorum: Hortus conclusus est soror omnium condita esse cognoscitur. Fluvius de paradiso exiens, imaginem portat Christi, de paterno fonte fluentis, qui irrigat Ecclesiam suam verbo praedicationis et dono baptismi; de flumina quatuor sunt Evangelia ad praedicationem in cunctis gentibus mi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuntur.  Stater ẽ medie¬
tas uncie: appendens aureos
tres. Unde et uocat᷑ stater. qͦd
trib solidis stet. Hȩc & semi¬
uncia: qr semis ht̃ de uncia:¬
cenaculũ: adrib lectulis dis¬
cumbentiũ dictũ. Apud ue-¬
deres enĩ in loco conuiuii appa-¬
ratus exponebatur. trino ordi-¬
discũbentes epulabant᷑. Ral
Nͣ n enĩ grecȩ: lectus. uł accu
factum: aliniendo dictum.
ea soliti erant dii gentiũ que-¬
rentib responsa dare. arbor
annosa: sic̃ legitur de qͤreu
mambrȩ sub qua habitauit

Expanded text:
it: stater autem medietas uncie est, appendens aureos tres, unde et vocatus stater, quod tribus solidis stet. Hic et semiuncia, quia semis habet de unciacoenaculum a tribus lectulis discumbentium dictum; apud veteres enim in loco ubi convivii apparatus exponebatur, 218 trdiscumbentes epulabantur; κλίνη enim Graece lecfactum, a liniendo dictum: ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa dare, arbor multum annosa sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit
Abbreviated transcription (Latin):
abinuentrice uocatũ.Ysis
enim regina egypti: id genus
nalis: ysis et irato: feriat mea
exercitus uocabat᷑.Lancea¬
ẽ hasta. amentũ habens in me-

Expanded text:
ab inventrice vocatum. Isis enim regina Aegyptiorum id genus 93: Isis et irato feriat mea exercitus vocabatest hasta amentum habens in medi
Abbreviated transcription (Latin):
sportella.¶Melotis. quȩ et pera
dicitur. pellis caprina. ẽ. a collo
pendens: p̃cincta usq ad lũbos.
Est enum habitus: ppͥȩ necessa¬
rius ad oꝑis exercitiũ. Fiebant
aut̃ pͥus ut quidã estimant. de
pellib melonũ: unde &e melotes¬

Expanded text:
t. 19. Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina, a collo pendens, praecincta usque ad lumbos. Est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam aestimant, de pelliculis melonum. Unde et melot
Abbreviated transcription (Latin):
qui patͥs nuditatem honorauerũt
Benedictus dominus d̃s sem. sit cha¬
naam puer illius. dilatet iafcch et
habitet in tab̃naculis sem. Hic sem
maior natu. ex quo patͥarchȩ ⁊ pph̃e.¬
autẽ gentiũ pat ẽ: qui etiã latitudo
interp̃tat᷑. Cum ingenti eñĩ muiti¬
tudine dilatatus ẽ ppłs exgentib.
qui cum ꝓpħis et apłis erat habta¬
turus. Siquidẽ et uidimꝰ iuxta noe
naculũ sem transisse habitationẽ
eccłiam potiꝰ ustificari. minoꝵ qͥd̾e
tanꝗͣ ab utroq discretus: ne in pͥmi¬
ciis isrłitarum. nec in plenitudinẽ
gentium ꝑmanens: significat ñsolũ

Expanded text:
qui nuditatem patris honoraverunt. Benedictus namque Dominus Deus Sem, sit Chanaan puer illius. Dilatet Japhet, et habitet in tabernaculis Sem. Hic Sem major natu, ex quo patres, et propheautem gentium est pater: qui etiam latitudo interpretatur. Cum ingenti enim multitudine dilatatus est populus ex gentibus, qui cum prophetis et apostolis erat habitaturus: siquidem et videmus juxta Noe rnaculo Sem transisse habitationem Ecclesiam potius justificari, minorem quidtanquam ab utroque discretus, nec in primitiis Israelitarum, nec in plenitudine gentium permanens, significat non solum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ deca. a ferendo iacula dicta: sic̃
feretrũ ubi funus defert᷑: quȩ
mortuũ portat. Templa dicta:
quasi decta ampla. S et locus sig¬
natus adorientem: a contempla¬
tione templũ dicit᷑. Cȩlum dicit᷑.

Expanded text:
rum theca, a ferendo iacula dicta; sicut et feretrum, ubi funus defertur. Quaemortuum portaquasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad Orientem a contemplatione templum dicebatur. Cujus partes
Abbreviated transcription (Latin):
lando. Nam unde uolare: inde
i ambulare dicimus. uola enĩ.
dr̃ media pars pedis. siue manꝰ.
Et in auib uola. media pars
alarũ: quarũ motu pennȩ agi¬
tantur. Inde uolucres

Expanded text:
lando. Nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicitur media pars pedis sive manus, et in avibus vola media pars alarum quarum motu pennae agitantur; inde et volucres
Abbreviated transcription (Latin):
eptem sunt celi. quoꝵ hec
sunt nomina: aer ether: Olun¬
pus. spacium. ⁊ igneum. firma¬
mentum çȩlum angelorum.¬
Heronimus aut̃ dicit.¬
primum çȩlum triitatis. seđm¬
criptura ait. qui Beda.
fecisti mundũ de informi ma¬
teria. Materia facta ẽ. de nichi¬
lo. Species mundi de mat̾ia
informi. proinde duas res fec̃
deus ante omne tempus. an¬
gelicam creaturam. & materiã
informem: quãuis salomon dicat.
qui uiuit in ȩternũ. ereauit
omnia simul. S origine tm̃.
informis materiȩs antecedit
formatã spetiem. Itaq mundũ
mangłos. animãq de nichilo fec̃
deus: hominem ⁊ceteras creat᷑a
de aliquo.

Expanded text:
eptem sunt coeli, quorum haec sunt nomina, aer, aether, olympus, spatium vel igneum, firmamentum, coelum angelorum,Hieronymus autem dicit coelum TrinitatisScriptura ait: « Qui fecisti mundum de materia informi . » Materia facta est de nihilo. Species mundi de materia informi. Proinde duas res fecit Deus ante omne tempus, angelicam creaturam et materiam informem. Quamvis enim Salomon dicat: « Qui vivit in « aeternum, creavit omnia simul , secundum originem tamen informis materies antecedit formatam speciem. Itaque mundum, et angelos, et animam de nihilo fecit Deus: hominem et creaturas caeteras de aliquo.
Abbreviated transcription (Latin):
aritas. ẽ. uita uerborũ ꝙ
cogitationũ. uita uirtutũ et
opum. quia singula hȩc si ex
radice caritatis non pullulãt:
non uiuunt: s mortua sunt.

Expanded text:
aritas est vita verborum et cogitationum, vita virtutum et operum; quia singula haec si ex radice charitatis non pullulant, non vivunt, sed mortua sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Bipennis. ẽ in plagas lignoꝵ.
ferrũ abutraq parte formatũ:
qͦd in excidendis trabib cõpe¬
ta sit. Pinnum enĩ: antiqui
acutum dicebant. Securis¬

Expanded text:
Bipennis est in plagas lignorum ferrum ab utraque parte formatum, quod in excidendis trabibus competa sit. Pinnum enim antiqui acutum dicebant. Asci
Abbreviated transcription (Latin):
mos pauꝑum tabernas appella
quasi tab̾nas: et quia ibi habi¬
tabant ⁊ cenabant: sic̃ antiqͥ.¬
tus mos erat. semel cibũ sum̾e̾.
Exduob enĩ nominib unum
traditur factũ fuisse uocabulũ.
hoc ẽ extab̾na ⁊ cenaculo: quasi
Funes. a funerib dicti sunt:
quod immodũ cereorũ ante
cadauera incendebant᷑ xui.

Expanded text:
mos pauperum tabernas appellavquasi trabernas. Et quia ibi habitabant et coenabant, sicut antiquis mos erat semel cibum sumere, ex duobus nominibus unum traditur factum esse vocabulum, id est ex traberna et coenaculo, quasi funes a funeribus dicti sunt, quod in modum cereorum ante cadavera incendebantur;
Abbreviated transcription (Latin):
deletum. ẽ. Et ꝑcussus ẽ amnis
egyptius inseptem nuis: siue in
septem uallib. Nilus enĩ aqͣrũ
multarũ. qui pͥus uno alueo flu¬
ebat: intransibilis erat. in septẽ
ualles humillimas. et riuos di¬
uisus ẽ. atq concisus: ut calciatis
messa: onus uel pondus intelligi
pot̃. Et ubicũq p̃positũ fuerit:
minarũ plena sunt. qͤ dicunt᷑.
uł quosclã homines. qͦs nonnulli
fatuos uicarios uocant: uel demo¬
nũ gen̾a intelligunt. ululȩ. aues:¬

Expanded text:
est, 165 et percussus est amnis Aegyptius in septem rivis, sive in septem vallibus. Nilus enim aquarum multarum, qui prius uno fluebat alveo, et intransibilis erat, in septem valles humillimas et rivos divisus est atque concisus, ut calciatis el onus, vel pondus, intelligi potest. Et ubicumque praepositum fuerit, minarum plena sunt quae dicuntur.  quosdam homines, quos nonnulli Fatuos ficarios vocant, aut daemonum genera intelligunt. Pro u
Abbreviated transcription (Latin):
meda. genus cameloꝵ ẽ:minoriꝰ
quidẽ stature. sed uelocioris. bñ
⁊ nom̃ ht̃. Nam dromos grecȩ:
cursus ⁊ uelocitas appellat᷑. Cen¬
tum enĩ. ⁊ amplius milia una
die ꝑgere solet: quod animal.
sic̃ bos ⁊ouis. ⁊ camelus rumi¬
nat. Madian et epha. regiones¬
ultra arabiam fertiles cameloꝵ:
uenit regina ad salomonem.
baioth: unus de filiis ismahel.¬

Expanded text:
meda genus camelorum est minoris quidem staturae, sed velocioris, unde et nomen habet. Nam dromos Graece cursus velocitas appellatur: centum et amplius millia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis et camelus, ruminat. sunt trans Arabiam fertiles camelorum unde venit Saba regina ad Salomonem. baioth unus est filiorum Ismael
Abbreviated transcription (Latin):
horrea: quȩ agreco uerbũ ex
uerbo. repositoria. uel recondi-¬
doria dici possunt: eo quod in his
homines fruges reponunt ela
apta sit adbibendũ: qͦd uas greci.
cũ nom̃ ẽ. ex parte a latinis cor
materiȩ elementoꝵ apicibꝰ apta.

Expanded text:
horrea; a Greco, verbum e verbo, repositoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponunt. apta sit ad bibendum, quod vas Greci cum nomen est, ex parte a Latinis corrmateriae elementorum apicibus apta.