comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citare ac sicapertediceret: &obedire seuelle : &
securus atq ibi proice ubi in ueniri non possit.
Quem diudem oratus quandoq coruus momordit :
leuauit & recessit. Post trium uero orarum spa¬
tium abiecto panere diit. & demanu hominis dĩ
annonam. quẽ consueuerat. accepit : uenerabi¬
lis autem pater contrauitã suam in ardescere
sacerdotis. animum uidens illimagis quam sibi
doluit: Sed praedictus florentius quia magisto
corpus necare non potuit: sed ad extinguendas
discipulorumanimas accendit Ita ut inorto
cellae. cuibenedictus inerat: ante eorũ oculos
nudas septẽ puellas mit tero: quicoramei
sibi inuicẽmanutenentes & diutius ludentes
illo rũmentes ad peruersitatẽ libidinis
limmarent:. Quod sc̃s uir decella conspiciens lap¬
sumq adhucteneriorib discipulis pertimescens idq.
prosua solius fieri ꝑsecutione ꝑtractans. inuidiȩ locũ
dedit: Atq oratoria cunctaq construxerat subse¬

Expanded text:
citare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et citare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et securus, atque ibi projice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, sub
Abbreviated transcription (Latin):
tius nomine huius nr̃i subdia coni florentius Auusan¬
tiqui ostesmalitia ꝑculsus Sc̃iuiri studiis. coepit
emulari eius quoq conuersationẽ derogare . Cum¬
se&t conuersatione fillius opinionẽ crescere : Adq
multis ad statum. uitae melioris ipsequoq
opinis eius. praeconio in desinenter uocari.
nui die facibus magis que suc cessus de teriorfiebat quia
conuersationis illius habere appetebat laudem. sed habert
laudabilem uitã nolebat qui eiusdem in uidie tenebris cae¬
cãtus ad hocus que perduc tus ẽ atiseruo omni potentis
infectũ ueneno panẽ quasi probenedictione trans¬
mitter & Quem uir dĩ gratiarũ actione s uscepit sed
eum quem pestis later& in panenonlituit: Adho¬
ramuero refectionis illius exuicina silua cor¬
uus uenire: consueuerat. & panẽ demanu eius ac¬
nem &talieum in loco proice ubi a nullo homine
possit inueniri: Tunc coruus a perto ore expansis
alis circa eundẽ panẽ coepit discurrere atq. gra¬

Expanded text:
tius nomine, hujus nostri subdiaconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: se, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversationis illius appetebat habere laudem, sed habere laudabilem vitam nolebat. Qui ejusdem invidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo omnipotentis Dei infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus acnem, et tali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurrere, cro
Abbreviated transcription (Latin):
steu qia paradytus sp̃s expatre semper pro¬
uedu ÷ filio Curse filius recessurũ dicit
ut ille ueniat quia filia nũquã recedit. sad
quia discipulis in carnedum cernenas corpa¬
es dicitur. Nisi ceo abiero para ditus nonueniẽt
Acsia perte diceretur si corpus non traho
quis sit amorsp̃s non ostendo & nisi meda¬
dereus corporalitur ceruere nũ quã medisci¬
tis spĩtaliter amare.pẽt.placet quoddicis.
GR. aliquantilim alocutione cessandum est
utsi ad aliorum miracula narrando tendimus
lequendiuecius interuni ꝑ silentium pepare

Expanded text:
stet quia Paraclitus spiritus ex Patre semper prostet quia Paraclitus spiritus ex Patre semper procedat et Filio, cur se Filius recessurum dicit, ut ille veniat qui a Filio numquam recedit? Sed quia discipuli in carne Dominum cernentes, corpeis dicitur: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet; ac si aperte diceretur: Si corpus non subtraho, quis sit amor Spiritus non ostendo; et nisi me desieritis corporaliter cernere, nunquam me discetis spiritaliter amare. Petr. Placet quod dicis. Gregor. Aliquantum jam a locutione cessandum est, ut si ad aliorum miracula enarranda tendimus, loquendi vires interim per silentium repare
Abbreviated transcription (Latin):
incidon quã acceperat salu te per mansito pet
Quidnã eẽ dici mus quod plerũ que ir apsisqq̃
patrocinis martyrũ sioeẽ sentimus utnontan¬
ta persua corpora quanta beneficia perreliquias
astendant. Atq illic maiora signa faciunt . ũbi
mini me ꝑsem& ipsos iacent. GR. Vbi in suis
corporibus sc̃i martyres iacent. dubium petre
non est quod multa ualeant signa montra re
sicut &efaciunt. & puramente qua erentibus in¬
numera miracula ostondunt. sed quia ab infirinis
potest mentibus dubitari utrũ ne ad ex audien¬
dum ubi praesen ds sint. Vbi constat quia in suis
cerporib non sint. ibi eos necesse est maiora signa
osten dere ubi deeorum praesentia potestmens
in firma dubi tere. Quorũ uero mens indõfixa
elt tunton sislabet limeritum qua rIte illic
eł nouit & nenia terecerpore. & tamea nora¬
fidem diescipulis augere. dixit si non abiero
para lytus nonueni& aduos. Qam enim cen¬

Expanded text:
in eadem quam acceperat salute permansit. Petr. in eadem quam acceperat salute permansit. Petr. Quidnam esse dicimus, quod plerumque in ipsis quoque patrociniis martyrum sic esse sentimus, ut non tanta per corpora sua, quanta beneficia per reliquias ostendant, atque illic majora signa faciunt, ubi minime per semetipsos jacent? Gregor. Ubi in suis corporibus sancti martyres jacent, dubium, Petre, non est quod multa valeant signa demonstrare, sicut et faciunt, et pura mente quaerentibus innumera miracula ostendunt. Sed quia ab infirmia potest mentibus dubitari, utrumne ad exaudiendum ibi praesentes sint, ubi constat quia in suis corporibus non sint; ibi necesse est eos majora signa ostendere, ubi de eorum praesentia potest mens infirma dubitare. Quorum vero mens in Deo fixa est, tanto magis habet fidei meritum, quanto illic eos novit et non jacere corpore, et tamen nofidem discipulis augeret, dixit: Si non abiero, Paraclitus non veniet ad vos . Cum enim con
Abbreviated transcription (Latin):
quã cernerentin quisiuit. Illi autem senes cire¬
professi sunt. Quibus ipse ait haec est uia qua
dilectus dño caelũ benedictus ascendit. Tunc
itaque sc̃iuiri obitum sicut praesentes discipuli
uiderunt. ita absentes exsigno quod eis praedi¬
ctum fuerat agio uerunt. sepultus uero est
hi oratorium beatnohannis baptistae quod de¬
structa ara apollinis ipse construxit. Qui in eo
spetu in quo prius sublacus habitauit. Nunc
us que si petentium fides exigat miraculis cho¬
quia quadam mulier mente capta dũ sensum
fundatus perdidisset fermontaue ualles siluas
utim pͥos die nocte queuagibatur. Ibiq. ta̾ntũ¬
nodo quiescebat ubihanc quies cere lassitudo
cepsset. Quadam uero die dum uaga ni mie
eetreo adbeatiuiribenedicti patris specũ deuenit
iiquenesciens in gessa mansit. Facto aũm anse
iusana tosensu egessa est acsicã num quia in sania
capitis ulla tenuisset. Quas om ni uitas t̃ pore

Expanded text:
quam cernerent, inquisivit: quam cernerent, inquisivit: professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coquia quaedam mulier mente capta, dum sensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat, ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum devenit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quae omni vitae suae tempore
Abbreviated transcription (Latin):
praesentem in dicens ut audita ꝑsilentium tegerent
absentibus indicans quod uel quale eisignũ feret
quando eius anima de corpore exieret. Ante sextũ
uero sui exitus diem aperire sibi sepulturã iubet
Qui mox correptus febribus acri coepit ardo refati¬
gari : Cũq. perdies singulos languor ingrauesceret
sexto diepor tarese in oratoriũ a disci pulis fecit¬
Ibiq exitin suum dominici corporis & sangimnis ꝑ¬
ceptione monuit atq inter discipulorũ manus in¬
becillia membra sustentans erectis incalũ mani¬
bus stetit. & ultimum spm in ter uerba orationis
efflauit. Qua scilic& dies duobus deeo fratribus
uni in cella commoranti alceriaũ longius positi
reuelationis atq in discipuli uisionis apparuit.
Uiderunt nã que quia strata pallis atq in numerq
chorus calampadib: uia recto orientis tramite ab
eius cella incadum usq tenebatur. Cui uenerando
habitu uir desuꝑ clarus ad sistens cuius esset uia

Expanded text:
praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecitibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibueius cella in caelum usque tendebatur. Cui venerando habito vir desuper clarus assistens, cuius esset via,
Abbreviated transcription (Latin):
essent omnia iferiora monstrauit. pet. Video
mibi utilitor non in collexis se quae dixeras. Quan¬
de extarditate mea tantũ creuit exposinotua. sed quia
haediquide meis sensibus infudist quaeso ut adnar¬
ratioms ordinem redeas. Cr. Lib& petre ad hucde
uenerabidi patre multa narrare. sed quaedam eius
studiose practereo quia ad aliorum gesta uoluenda
festino. Hocaũ nolote lateat quoduirdĩ intertot
miracula quibus in mundo daruit doc trinae quoq
uerbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monacho¬
rũ regulã dis cretione praetipua sermonem luculen¬
tem cu ius si quis udit subtilius mores uitam que cog¬
noscere potest in eadem institutione regulae om̃s
magisteru illius actus inuenire . quia sõs̃ uir nullo
Modo potuit aliter docere quã uixit. Eodemues¬
anno quodehac uita erat exturus . Quibusdam
discipulis secũ conuersantibus quibusdã longȩ
manentib: scissimi sui obitus denuncia uit diem

Expanded text:
essent omnia inferiora monstravit. Petr. Videor essent omnia inferiora monstravit. Petr. Videor mihi utiliter non intellexisse quae dixeras, quando ex tarditate mea tantum crevit expositio tua. Sed quia haec liquido meis sensibus infudisti, quaeso ut ad narrationis ordinem redeas. CAPUT venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quam vixit. CAPUanno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem:
Abbreviated transcription (Latin):
tamue mentis laxatur sinus tantũ que expanditurpido
ut superius existat mundum fit uero ipsa uidentis
Anima &iã suꝑ sem&c ipsum. Cũq in dilumine rapit᷑
superse in interiorib ampliatur & dum subse
conspicit ex altata com prehendit. quã breuesit quod
cõ prehendere humiliata non potorat. Vir ergo qui m
tueriglobum igneum angelos quoq ad cudũ redeuntes
uidebat. haec procul dubio cetnere non nisi in dĩ lum̃tiȩ
poterat. Quiditaq mirũ simundũ ante se collectũ uidit
qui subleuatus in mentes lumine extra mundum fuit:
quodaũ collectus mundis ante ciuis oculos dicitur : Non
cadũ & terra contracta est sed uidentis animus dilata¬
tus qui indõ raptus indere sine difficulta tepotuit
omne quod in fradmñ est. In illa ergoluce quae exterio¬
ribus oculis fulsit lux interior minentefuit. q uaeui¬
dentis animũ qui ad superiora rapuit eiquã angusta

Expanded text:
timae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, timae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapitur super se, in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit quod comprehendere humiliata non poterat. Vir ergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoque ad coelum redeuntes videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit, qui sublevatus in mentis lumine extra mundum fuit? Quod autem collectus mundus ante ejus oculos dicitur, non coelum et terra contracta est, sed videntis animus est dilatatus, qui in Deo raptus videre sine difficultate potuit omne quod infra Deum est. In illa ergo luce quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad superiora rapuit, ei quam angusta
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ itimq in cassinũ castrũ religioso uiro teo proboman¬
diuit ut ad capuanã urbem sub eandem noc tem trans¬
mit teret & quid deger mano ep̃o ageretur a gnosceret.
& in dicaret. factũq. est utreuerentissi mũ uirũ ger¬
manũ ep̃m is qui missus fuerat iã defunctũ repperit.
& requirens sub tiliter agno uit codem mom̃to fuisse
illius obitum quo uirdm̃ eius agnouit ascensum. pẽt̃
mira res ualde & uehe menter stupenda. sed hoc qđ
dictũ est quia ante oculos ipsius quasi sub unosolis radio
collectus omnis mundus ad duotus est. sicut nũ qua ex¬
pertissũ ita nes co conicere quonaq ordine fiori potes
ut mundus omnis ab homi ne umo uideatur. Spr si¬
xum tene petre quodlo quor quia anima euidentis
creatorem angusta estomnis creatura . Qua m lib&
& enim parum de luce ereatoris aspexerit. breue a sit
omne quod creatum est. Quia ipsa luce uisionis in¬

Expanded text:
statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo manstatimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum. Petr. Mira res valde, et vehementer stupenda. Sed hoc quod dictum est, quia ante oculos ipsius quasi sub uno solis radio collectus omnis mundus adductus est, sicut nunquam expertus sum, ita nec conjicere scio quonam ordine fieri potest, ut mundus omnis ab homine uno videatur. Gregor. Fixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis in
Abbreviated transcription (Latin):
escebant Cumq uird̃i benedictus ad hucqui es centib
dnm deprecans subito intempesta noctis hora respici¬
ens uidit fusam lucem desuꝑicunctas noctis tenebras¬
exfugasse Tantoq splendore cdarescere ut diem
uinceret lux illa que m tenebris radiasset. Mira
ũ ualderes in haes peculatione secura est. Quisicut post
genarrauit omnis &iã mundus uedlat subun osolis tadio
ollectus ante oculos eius adductis est. Qui uenerabilis pat̃
dum intenta oculerum acie in hoc splendore coruse ae
luos infigeret. uidit germani capuani ep̃i anima in
pea ignea ab angelis in calũ ferri. Tunc tanai sibi
tostẽ uolens ad inbere miraculi seruandum dia conem
iterato bis terq eius nomine cum ela moris magni¬
tudi ne uocauit. Cũq. illefuiss& in solito tantiuiri
damore turbatus ascendit. Respexit par tẽ que ex¬
iguã lucis uidit. Cui tantũ hoc obstu pes centimira cu¬
lum uirdĩ perordinem quae fuerant gestã natrauit

Expanded text:
escebant. Cumque vir Dei Benedictus, quiescentibus adhuc escebant. Cumque vir Dei Benedictus, quiescentibus adhuc ns, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desueffugasse tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa, quae inter tenebras radiasset. Mira autem valde res in hac speculatione secuta est, quia sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus velut sub uno solis radio collectus, ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit,
Abbreviated transcription (Latin):
eiusq obitũ fratrib: denunciacuit. Quos &aam pro¬
tinus ut eius corpus ad monasteriũ deferrent. Atq
insepulcro quod sibi ipse prae paraueredi ponerent
Q uofacto contigit ut quo rum mens una sem ꝓinddo
fuerat eorum quoq. corpora. nec sepulturae separa
rent. Alia quoq tempore seruandus dia conus atq
abbas eius monasteni quodincam paniae partib
aliberio quondam patricio fuerat constructum ad
eum uisitationis gratia exmore conuenerat eius
quippe monasterium frequentab at. Vt quia isdem
quoqa uir doctrina gratiae caelestis in fluebat
dulcias ibi inuicem uitae uerba trans funderent.
& suauem cibum caelestis patriȩ quia ad huc per¬
fecte gaudendo non poterant s altimsus pirando
gustarent. Cum uero horã iam qui etis exigerat. in
cuius turris superioribus seuenerabilis beuedi cuq
continu ebat ascensus. Ante eadem uero turrem
largius erat habitaculũ in quo utriusq discipuli qui¬

Expanded text:
ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam proejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separa. Alio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne saciarent. Quaderedixi eum uoluisse aliquid sed
mini me potius se. Quia siuenerabilis uiri mentem aspi¬
cinus dubium non est quod eandem serenitatem. uolu¬
gnt in quad escenderat per manene. sed contra hoc qđ
uoluit in uirtute omni potentisdi exfemioae pectape
niraculũ inuenit. Necmirum quod plus illo femina
quaediu fratrem uidere cu piebat in eodem tempore
ualuit. Quia enim uixta iahannis uocem ds̃ paritasẽ
lusto ualde tudicio illa plus patutt quaeamplius a mauit.
pẽt faceor multũ plac& quoddicis. Sħ̃. Cũ qi die¬
iltera eadem uenerabilas femina ad cellam p̃nopriã
tecessiss& uirdi ad monasteriũ redut. Uũ eccepost
triduum cum in colla censistens. leuatis in aera
oculis uidit eiusdem sororis suae animã deeius cor¬
fore egressam in clum baespecie caeli secreta pene¬
trare. Qui tantae eius horiae congaudens omnipo¬
tenti dõ pahymnis & laudibus gratias. reddidit

Expanded text:
ne satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed ne satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Fateor, multum placet quod dicis. CAPUT XXXIaltero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit,
Abbreviated transcription (Latin):
declinans lacrimarũ fluuius in men sam fuderat. Per
quos sereni tatem aeris ad pluuiam traxt. Nec paulo tar¬
dius postorationem in undatio illa secuta est. sed tan¬
ta fuit continentia orationis & inundationis ut dem̃sa
caputiam cum tonitruo leuaret. Quatinus unũ isdemq
esset momentum & leuaret caput & pluuiam depo¬
nere. Tunc uir dĩ intercoruscos & tonitruos atq: in gen¬
tis pluui ae in undationis uidens se admonasterium non
posseremeare. coepit conquiri contristatus dicens.
parcat tibi omrs ds̃ soror quidest quod fecisti: Cui
illa respondit. Ecce terogaui & audire menolu isti :
rogaui dnm meum &audiuit me. modo ergosi potes
egredere & medimissam ad monasteriũ recedere
Ipseautem exire extra tectum non ualens. Quise¬
manere exsponte noluit ilico mansit inuitus. Sic¬
que factum est ut totam noctem ꝑ iuiglem ducerort
aque persacra spitalis uitae conloquia seseiuicaria relatio¬

Expanded text:
declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatio
Abbreviated transcription (Latin):
centibus incumben tibus iam noctis tenebris simulacce¬
perunt cibos. Cũ q. adhuc ad mensam sederent & hitra
sacra conloquia tardior sehora protraheret. Eadem
uero scãmuni alis femina soror eius eum rogauit dicens.
Quae sote nesta nocte medeseras. utus quem ane aliquidde
cadestis uita egaudiis loquamur. Cui illeres pondit. quod
est quod loqueris soror manere extracellam nulla tenus
possum. Tanta uero erat serenitas caeli ut nulla in essenubis
appareret. scã munialis autem femina cum uerba fratris
negantis audisset in sertas digiti manus supermensampo¬
suit. & caput in manibus emni potentis dño rogatura de¬
clinauit. Cum̃ que leuaretꝰ demensa caputt anta corus cati
onis & tonitrui uirtus tantaq in undantia pluuiae erupit
utneq uenerabilis bene dictus neque fr̃s quicum eo
ad erant extra locili men quo considerant pedem mouerẽ¬
potuissent. scã munialis quippe femina caput in manib:

Expanded text:
centes, incumbentibus jam noctis tenebris simul accecentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura declinavit. Cumque de m tonitrui virtus, tantaque inundatio pluviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen, quo conspotuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentem atq in colo memdedit. Liqu& petre quia hoc
miraculũ in potesta te non habuit quod prostratus petut:
ut exhberepotuiss&. pẽt. Siccuncta eẽ ut asseris constat
patenter qui a uerba quae proposueras rebus probas. Sed
quae sote indices si sc̃i uiri om̃a quae uolunt possunt &i
cumnota impetrant quae desiderant obtinere. xxxIII.
q̃r. Quis nã erit petrei hacuita paulo si milior quide
carnis suaestimulo terdnm̃ rogauit. & tamen quod uoluit
obtinere non ualuit. Ex quarenecesseest ut tibi deuene¬
rabili patrebenedicto narrem. Quia fuit quidã quod
uoluit sed non ualuit implere. sorornãq eius scolastica
nomine omni potentis dño ab ipso in fantiae tempore
dedicata. Ad ea i semel perannũ uenire consueuerat
Ad quam uirdĩ non longe extra ianuã in possessione
monasterii descendebat. Quadam uero dieuenit ex
Qui totum diem indi laudibus sacrisq conloqui is du¬

Expanded text:
viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat patenter: quia verba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeso te, ut indices si sancti viri omnia quae volunt possunt, et cuncta impetrant quae desiderant obtinere. CAPUT XXXIII.. Quisnam erit, Petre, in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quia fuit quiddam quod voluit, sed non valuit implere. Soror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis du
Abbreviated transcription (Latin):
illerespondit mortuus est ueni& reuscita cũ quod mox¬
ut uir di famulus audiuit ualde contristatus ẽdicens. Recede
ftaterrecede haec nostra non sunt seds cõrũ a postolorũ st̃
Quid nobis onera uultis imponere quae non possum porta¬
re. Atille quem nimius cogebat dlor insua petiti one ꝑ¬
stitit iurans quod non recederet nisi eis filium resus¬
cita ret. Quẽ mox difamulus inquisi uit dicons ubi est:
Cui illeres pondit ecce corpus cius ad ianuã monasterii
iac& ubidum dĩ uir cũ fratrib ꝑ ueniss&: flexit gȩnua
& super corpusculũ in fantes incubuit. seseque erigns ad
uelum palmas tetendit dicens. Dñe non aspicias peccata
nea sed fidem huius hominis quire suscitare filiũ suum
pocat & reddem hoccorpus culo animã quã abstulist:
uixmoratione uerba compleuerat & regredienti anima
taorpusculum pueri omne contremuit ut sub oculos om¬
num quiad erant apparuerit . concussione mirifica tre¬
mendo palpitasse. Cuius mox manum tenuit & eũ patri

Expanded text:
eni, resuscita eum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde contristatus est, dicens: Recedite, fratres, recedite; haec nostra non sunt, sed sanctorum apostolorum. Quid nobis onera vultis imponere, quae non possumus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor, in sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri
Abbreviated transcription (Latin):
qua edeore eus prolata fuerant humanis labi ispronunci¬
antur. Qm̃scire abhboninibus & prolata perdimpossud
& occulta non possunt. pet In obiectione meae ques¬
tiunculȩ patuit causa rationis. sed quaesote siqua sun
dã nobilis teoprobus nomine euis dem benedicti patris fue¬
rat arimonitione conuersus. qui proui tae suae meritũ
m agnã apudeũ familiari tatis fiduciam habebat. Hiccũ
quadã die eius cellalȩ fuisset in gressus. Hunc a marissine
flentem repperit. Cumq diu subsisteret eusq lacins¬

Expanded text:
quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiquae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur: quoniam sciri ab hominibus et prolata per Deum possunt, et occulta non possunt. Petr. In objectione meae quaestiunculae patuit causa rationis. Sed quaeso te, si qua sunt dam nobilis Theopropus nomine eiusdem Benedicti patris fuerat admonitione conversus; qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die eius cellulam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem repperit. Cumque diu subsisteret eiusque fin
Abbreviated transcription (Latin):
nosse & quam &iam pronunciare quid est quod paulus
in com prehensibilia esse dĩ iudicia ad serit. Dauid aũ haec
si om̃a non solũ nosse sed &iã in labiis pronunci as setesta t᷑
tione cũ dño & ad huc carnis corruꝓtibilis ponderega
uan eũ dõ non sunt. Occultaitaq diiidicia in quantũ con¬
iunetisunt sciunt. in quantũ uero dis iuncti sunt nesciunt
Quiaenim secreta eus adhuc ꝑfecte non pone trant in cõ¬
preueusibilia eusiudicia eẽ testantir: Quia uero haamen
occuleis reuda tionibus in quantũ a ccipiunt agloscunt
pheta cũ dixisset in labiis meis pronunciaui omnia iudicia
protinus addidit oristui. Acsia pertedicat illa ego iudicia
& nosse & pronuncias se potiu quae tedixisse cognoui. Nã
ea quaea pse non loqueris nr̃is proculdubio cognitionibus
abscondis Concordat ergo prophetica a postolicaq sen¬
tentia qua in comprehensibili a sunt dĩ iudcia. & tam̃

Expanded text:
nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pronuntiasse testatur? tione cum Deo sunt, et adhuc carnis corruptibilis gravati pondere, cum Deo non sunt. Occulta itaque Dei judicia inquantum conjuncti sunt, sciunt; inquantum disjuncti sunt, nesciunt. Quia enim secreta ejus adhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur: quia vero menoccultis revelationibus inquantum accipiunt agnoscunt,pheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia , protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
accedere auderet. CR̃. Qua rediuinitatis secre tanoss&
qui diuini tacis praecepta seruar& cũ scriptum sit.
Qui adheret dño unus sp̃s est Pet Si unus fit cũ dño
gius praedicator dicit. Quis nouit sensum dñi aut
ques consiliarius eius fuit. Ualde enim essem conie¬
niens uidetur etus sensum cum quo unus factus fu¬
erit igoraret. GR. Sc̃iuiri in quantum cũ dño unũ
funt sensum non ignorant. Nam isdem quo que
adiunxit. Nos aũ non spm huius mundi accepimas sed
sp̃s qui ex dõ est. Hinc iterũ dicit. quod oculus non uidit
nec auris audiuit nec in corhominis ascendit quae prae¬
reuelata quo modo suꝑ hoc quod praeposui praemisit
dicens. Oaltitudo diuiciarũ sapientia e & scientiae di quã
in comprehen sibilia sunt iudicia eius & in uestigabiles
ui aeeus sedrursum mii haec dicenti alia sub oritur quȩstio
Nã dauid propheta dño loquitur dicens. In labus nes
pronunciaui omni a uidicia oris tui & cum mi nussit

Expanded text:
accedere. Gregor. Quare Divinitatis secreta non nosset, qui Divinitatis praecepta servavit, cum scriptum sit: Qui adhaeret Domino, unus spiritus est ? Petr. Si unus fit cum Domingius praedicator dicit: Quis novit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Valde enim esse inconveniens videtur ejus sensum cum quo unus factus fuerit, ignorare. Gregor. Sancti viri in quantum cum Deo unum sunt, sensum Domini non ignorant. Nam idem quoque aadjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est . Hinc iterum dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae prae fuerant revelata, quomodo super hoc quod proposui, praemisit dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit
Abbreviated transcription (Latin):
uadam diecum fratrib: ad agnꝰ
opera fuerat egressus. Quidã uero rusticus de¬
functi filii corpus in ulnis ferens orbitatis luctu
aestuans ad monasteriũ uenitbenedictũ patrem quȩ¬
siuit. Cuicũdictum ess& quia is dem pater cũ fratribus
in agro moraretur protinus ante monasterii ianuam
corpus extinctisiii proiecit . & dolore turbatus ad inue¬
nien dũ uenerabilem patrem sese concitus i cursum
dedit. Eadem uero hora uitdĩ ab agi opera iam cũ fta¬
tribus reuer tebatur. Quẽ mox ut orbatus rusticus aspe¬
xit cdlama reco epit reddefiliũ meum. Viraũ dĩ in hacuoce¬

Expanded text:
uodam die cum fratribus ad agri opera fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et dolore turbatus, ad inveniendum venerabilem Patrem sese in cursum concitus dedit. Eadem vero hora vir Dei ab agri opere jam cum fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde filiu
Abbreviated transcription (Latin):
nicauit desacrificio altaris. beatilaurenti i
martrris : Etpositamensa. prius quã cibum
sumeret: Uenerunt milites & tenuerunt
Quem uidens decius cesar subridens dicit ei:¬
ocfeci non quasi magus sed qua sixp̃ianus.¬
Quo audito decius cesar furore arreptus ius¬
sit utcum lapidibus os contunder&ur: Et ex po

Expanded text:
nicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martyris. Et posita mensa, priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt Quem uHoc feci, non quasi magus sum, quasi christianus. » Decius furore arreptus jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur. Et expo
Abbreviated transcription (Latin):
Quia non potui tibi: in supradictaitaq ciuitate floren¬
tinorum cum indomo clarissimi quondam uiri decentii
& quod ẽ amplius xp̃iani maner&: filius ipsius. pansosius
nomine admodum paruulus. cũspũ inmundo labora¬
r&: Frequenti oratione & inpositione manus sacerdo¬
tis ipsius. ẽ sanatus: Sed post aliquantos dies infantulus.
actimore dĩ ablato illo desuperiori parte domus ad
inferiora descendit: atq: in lecto sacerdotis ipso absente
cõnposuit: Quem cũ reuertens sacerdos in lecto inuenis¬
s& erat enim illo intempore extradomũ positus. Mise¬
ratus matrem. & fidem ipsius contemplatur. helis eo simi¬
lis supra cõpus infantis seipse cõnposuit : Atq: orandome¬
ruit ut uium redd& matriquẽ mortuũ inuenerat:
Atq &iam in fantulo libellũ conscripsit ut quod ꝑ&atis
infantiam scire non poterat legendo cognoscer&:
Uerumtam̃ factũ scriptis suis ñ cõmemorauit: sed quo

Expanded text:
quia non potui tibi. 28. In supradicta itaque civitate Florentinorum, cum in domo clarissimi quondam viri Decentis, et quod est amplius, christiani, maneret, filius ipsius, Pansophius nomine, admodum parvulus, cum spiritu immundo laboraret, frequenti oratione et impositione manus Sacerdotis ipsius est sanatus: sed post aliquantos dies sac timore Dei, ablato illo de superiore parte domus, ad inferiora descendit, ac in lecto Sacerdotis, ipso absente, composuit. Quem cum revertens Sacerdos in lectulo invenisset, erat enim illo in tempore extra domum positus, miseratus matrem et fidem ipsius contemplatus, Elisaeo similis supra corpus infantis se ipse composuit, atque orando meruit ut vivum redderet matri, quem mortuum invenerat: ad quem etiam infantulum libellum conscripsit, ut quod per aetatis infantiam scire non poterat, legendo cognosceret. Verumtamen factum scriptis suis non commemoravit: sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
cum fluctu uenire: Decius cesar iracundia
plenus dixit adualerianũ prb̃s. Accipe om̃r
facultates ei & interfice eum crudeli examina¬
tione : Eodemdie ualerianus prẽf exquesita
omne facultate eius inuenit indomo hyppo¬

Expanded text:
uctu venire, » iracundia plenus Decius dixit Valeriano: « Accipe omnes facultates ejus, et interfice eum crudeli examinatione. » Valerianus porro, exquesita omne facultate ejus, invenit in domu Ipo
Abbreviated transcription (Latin):
q: logica expressit ratiotinatione libros.
qui hucusq ecclesiarũ inserta bibli othecis
elucubratam posteris scientiae ad ferunt dignitatẽ
Itab eatiuiriuitam prȩcelsasq: eiusuirtutes & cultũ
pi&atis atq: abstinentiae robor. prȩsentib: acpost
secuturis rȩculis. iub&is demonstrare: Sed quã uis ad
demons trandam tantarũrerum rationem. ex iguũ
me paruumq fieri auctorem cognostam. Tam̃ exi¬
gente beniuolentiae urẽ uoluntate. hoc quod de¬
mandastis uobis iuuantib: non proprie prȩsump¬
tionis insolentia fr&us sed adsertione catholico¬
rum confisus ad grediaropus: Neq: ex parui¬
tatis meae stilo propriȩ laudis prȩconium
requirens. sed ex tanterei relatione. profuturũ
legentib prebens exemplum : Dum hisquisq:
instruitur formulis & ad meliora profectus
sui perfectionẽ perducitur:

Expanded text:
que logica expressit ratiocinatione libros, que logica expressit ratiocinatione libros, qui hucusque, ęcclesiarum inserta bibliothicis, elugubratam posteris seientiae adferunt dignitatem, – ita beati viri vitam praecelsasque eius virtutes et cultum pietatis atque abstinentiae robor praesentibus ac post secuturis saeculis iubetis demonstrare. Sed quamvis ad demonstrandam tantarum rerum rationem exiguum me parvumque fiere auctorem cognoscam, tamen, exigente benivolentiae vestrae voluntate, hoc quod demandastis, vobis iubantibus, non propriae praesumptionis insolentia fretus, sed adsertione catholicorum confisus, adgrediar opus, neque ex parvitates meae stilo propriae ludis praeconium requirens, sed ex tantae rei relatione profuturum legentibus praebens exemplum, dum hiis quisque instruitur formulis et ad meliora profectus sui perfectione perducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
coruscatioꝑstrepuit. sicut discipulis eius secum
diu cõmorantib uel uobis ipsis referentibus
conperirem. prohemium mediumq: aut finẽ
uitȩ eius. quanta ualeam indagatione litteris
inseram. Et quẽ ad modum prime prȩuaricati¬
onis resoluto crrographo & uerelitcis radio in lu¬
cescente. egesippus qui subana l&o romã uenis¬
se fertur. quinq ecclesiasticorũ actuum libros.
obutilitatem legentium edidisse ꝑ hib&ur
Eusebiusq cȩsariensis nominatissimus histori¬
ographorũ scriptor. cumpam philo martrre
& ad iutore suo. suorũ sibiq ante cedentium
temporũ historias mira eloquii dissertitudine
texentes. infinita scriptis uolum ina ediderꝰ.
Necnon & gregorius quierat uir beate memo¬
riae lit terarum studiis eraditissimus glori¬
oso apostolicȩ sedis culmine prȩsidenr beato¬
rumscribens confessorũ uitam dialecticũmi¬
ro ostendens moderamine morem quat tuor¬

Expanded text:
choruscatio perstrepuit, – sicut discipulis eius secum choruscatio perstrepuit, – sicut discipulis eius secum diu commorantibus vel vobis ipsis referentibus conperirem, prochemium mediumque aut finem vitae eius, quanta valeam indagatione, litteris inseram. Et quemadmodum, primae praevaricationis resoluto cyrografo et verae lucis radio inluciscente, Ęgesippus, qui sub Anacleto Romam venisse fertur, quinque ęcclesiasticorum actuum libros ob utilitate legentium edidisse perhibetur, Eusebius que Cesariensis , nominatissimus historiographorum scriptor, cum Pamphilo martyre et adiutore suo suorum sibique antecedentium temporum historias mira eloquii dissertitudine texentes, infinita scriptis volumina ediderunt, necnon et Gregorius, qui erat vir beatae memoriae litterarum studiis eruditissimus, glorioso apostolicae sedis culmine praesidens, beatorum scribens confessorum vitam, dialecticum miro ostendens moderamine morem, – quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
cumq: in ꝑciendo reficit Decreuit enim sc̃ĩtas
urã insipientem sapientib: & minus idoneum
prudentib coequare acpręferre. & quod si
netiro uidelic& conatu. prudenti sermone re¬
uelare potuistis. hoc mihi uelut ignaro in po¬
nere. Sed deprȩcor: utquẽ preceptiur̃ torcu¬
lar deprimit. prȩcatus assiduȩ orationis in fun¬
d&. Et mentem ignauiȩ caligine obtunsam.
uoluntas spontaneae dilectionis urę. uel esõ¬
no resuscit&. Vtad ea quȩ cogentib uob in ui¬
tataest tenatioru uiaci sermonũ narratio¬
ne reddatur Conpulistisenim me ut ad nor¬
mam eorũ quorũ autuitȩ castimoniam autmo¬
rum sc̃i moniam scĩ procul dubio patrereleganti
uerborum ambage. cartis inserendo tradiderunt.
p&entib: relegiosis accatholicis uiris quib: uel in
tusciȩ partib uel ingallię terminis. uel inger¬
maniȩ aditib Aut&iam inbrittaniȩ limitib
scĩboni fatii martrris fama miraculorumq:

Expanded text:
cumque inpertiendo reficit. Decrevit enim sanctitas cumque inpertiendo reficit. Decrevit enim sanctitas vestra insipientem sapientibus et minus idoneum prudentibus coaequare ac praeferre, et quod – sine vestro videlicet conatu – prudenti sermone revelare potuistis, hoc mihi velut ignaro inponere. Sed deprecor, ut, quem praecepti vestri torcular deprimit, precatus adsiduae orationis infundet, et mentem ignaviae caligine obtunsam voluntas spontaneae dilectionis vestrae vel e somno resuscitet, ut ad ea quae cogentibus vobis invitata est tenacior vivaci sermonum narratione reddatur. Conpulistis enim me, ut ad normam eorum, quorum aut vitae castimoniam aut morum sanctimoniam sancti procul dubio patres elegante verborum ambage cartis inserendo tradiderunt, – petentibus relegiosis ac catholicis viris, quibus vel in Tusciae partibus vel in Galliae terminis vel in Germaniae aditibus aut etiam in Brittaniae limitibus sancti Bonifatii martyris fama miraculorumque
Abbreviated transcription (Latin):
ominis scĩs &uere in xp̃o Rarissimis. lullo
& megingozo coepiscopir. uuillibaldus
prbt. Precepto pie pa¬
ternitatis urȩ effectu pariter &uoto. non
proprialaudis lit teraliscientia confidens.
sed debitum oboedientiae obsequiumurȩ
inpendens scĩtati libenter parui: Arduum¬
q: quod suggessistis. ex igu is uirib opus in¬
ho .aui. ad ꝑfectionis terminum finetenus dedu¬
cens: Sed obsexro. ut siquippiam aliter quam
urã exp&ierit uoluntas prouenerit. infirmi¬
tatismeae in becillitatem . operisq: in positi
sublimitatem. e quo animo susti netruĩs:
Qm̃ maximum mecũ reuerentie est indiciũ
cum ur̃e sublimitatis imperio. oboedientie
operam non denego: Quiasi dignum aliqͥd.
& nris temporib profuturum confecerim.
diui noutiq: munere ac pręceptiurĩ desidero
conferendum est. em̃pia quandoq: desideran¬
tis uoluntas . & manum imitatur emunctoris.
& in presionir sue uiolentia. ł mini mã quadam
desiderate scientiae dulcedinem parat. famili¬

Expanded text:
MINIS SANCTIS ET VERE IN CHRISTO CARISSIMIS LULLO ET MEGINGOZO COEPISCOPIS WILLIBALDUS, ER. Praecepto piae paternitatis vestrae effectu pariter et voto – non propriae ludis litterari scientia confidens, sed debitum oboedientiae obsequium vestrae inpendens sanctitate – libenter parui arduumque quod suggessistis exiguis viribus opus inchoavi, ad perfectionis terminum fine tenus deducens. Sed obsecro, ut, si quippiam aliter quam vestra expetierit voluntas provenerit, infirmitatis meae inbecillitatem operisque inpositi sublimitatem aequo animo sustenetis, quoniam maximum mecum reverentiae est indicium, cum vestrae sublimitatis imperio oboedientiae operam non denego: quia si dignum aliquid et nostris temporibus profuturum conficerim, divino utique munere ac praecepti vestri desiderio conferendum est, quoniam pia quandoque desiderantis voluntas et manum imitatur emunctoris et inpressionis suae violentia vel minimam quadam desideratae scientiae dulcedinem parat famili
Abbreviated transcription (Latin):
meremisso nullas teiam episto las habere dixisti. &x¬
ceptis hisquas in heremo aliquando dictaueras quas¬
q: tota auiditate legiatq scripsi : Etultra pollicitus
es & furtiuis noctium operib aliquas si uelles pos¬
sesdictare. libenter accipio ab offerente quodrogare
uoluȩrã &iã sinegasses Neq uero ullã puto digniorẽ
disputationis nrae confabulationẽ fore quã ut de
scripturis in t̾nos sermocinemur idest utego int̾rogẽ.
tures pondeas: quauitanil in hac luce puto iocundius.
quo animae ƿabulo omnia mella superantur : quã dulcia
inquit ꝓph&agut turi meo eloquiatua suꝑ melorimeo:
Nam id circo utait prȩcipuus orator homines ab estiis dif¬
ferimus. quedloqui possumus: qualaude dignus ẽ qui in
eare cȩleros superat. inqua homines bestias antecellunt:
Accingere igitur & mihi quȩ subiecta sunt edissere. ser¬
uans utrobiq: moderamen. ut nec ꝓposita solutionẽ de¬

Expanded text:
te remisso, nullas te jam habere Epistolas dixisti, exte remisso, nullas te jam habere Epistolas dixisti, exceptis his quas in eremo aliquando dictaveras, quasque tota aviditate legi atque scripsi, et ultro pollicitus es, furtivis noctium operibus aliquas si velim posse dictare: libenter accipio ab offerente, quod rogare volueram, etiam si negasses. Neque enim ullam puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam ut de Scripturis inter nos sermocinemur, id est, ut ego interrogem, tu respondeas, qua vita nihil in hac luce puto jucundius, quo animae pabulo omnia mella superantur. Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua! super mel ori meo. Nam cum idcirco, ut ait praecipuus Orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea re caeteros superat, in qua homines bestiis antecellunt? Accingere igitur et mihi quae subjecta sunt edissere, servans utrobique moderamen, ut nec proposita solutionem de