comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
factus nonsit. io tam̃ uitium factum ẽ. qͦd e grãmatica rep̃hendat.¬
& musica. gramatica: quia idu̾bũ cuiꝰ nouissima sillaba ꝓducenda ẽ.
eo loco positum ẽ. ubi corripienda ponidebuit: Musica uͦ tantũmͦ.
quia ꝓducta quelibet uoxẽ. eo loco. quo corripi oporcebat. & tempꝰ de¬
bitum quod numerosa dim̃sio postulabat. redditum non ẽ. Quo cir¬
ca si iam satis cernis quid serisus quio auctoritas postulet. seauit᷑ ut ui¬
deamus ille ipse sensus curalias delectetur in sonis uł ꝓductis ut
correctis. alias offendatur. Id ẽ enim quod ad diu & ñ diu ꝑtinet. qua
partem nos explicandam suscepisse credo. qđ memineris. H Ego uͦ
& illuo discreui & hoc memini. & ea quȩ secuntur intentissime expec
quos numeros ad se habeant. sicut de motib iam inter nos cam longa
suꝑius ratione tractatum ẽ. motꝰ ẽ enim &iam om̃e quod sonat &

Expanded text:
factus non sit, id tamen vitium factum est, quod et grammatica reprehendat etfactus non sit, id tamen vitium factum est, quod et grammatica reprehendat et musica: grammatica, quia id verbum, cujus novissima syllaba producenda est, eo loco positum est ubi corripienda poni debuit; musica vero tantummodo quia producta quaelibet vox est eo loco, quo corripi oportebat, et tempus debitum quod numerosa dimensio postulabat, redditum non est. Quocirca si jam satis discernis quid sensus, quid auctoritas postulet, sequitur ut videamus, ille ipse sensus cur alias delectetur in sonis vel productis vel correptis, alias offendatur: id est enim quod ad diu, et non diu pertinet. Quam partem nos explicandam suscepisse credo quod memineris. D. Ego vero et illud discrevi, et hoc memini, et ea quae sequuntur intentissime exspecquos numeros ad sese habeant; sicut de motibus jam inter nos tam longa superius ratione tractatum est? In motu est enim etiam omne quod sonat; et
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ. cum eo scilicet uitio quem barbarisimũ gramaticis uocatre.
nam pͥmus longa ẽ. & breuis sillaba. pͥmis auteni ambe ꝓduicenele sã
sego ultimam eorum corripuutꝰ i ta nichi fraudis passȩ sunt aurestue.
Quam obrem illud eciam atq etiam temꝑtandum ẽ. utrum me ꝓnun¬
ciantem sententias quod fit insillab̾ diuoe ñ diu ut nra lispitatio me
introgante acte respondente sicut instituimꝰ possit ꝓcede. Iaq iam
eundem ũ sum in quo baratissimum feceram. tepetam. & illam silaba
quam ne cuȩ aures offenderentur corripui: producam ut gramatici
iubent. cu m̃ tenuntiato utrum illa u̾sus dim̃sio sensum duum
eadem afficiat uoluptate. sicenim ꝓnuntiem. Armauirumq. cauo
ciore aui pͥ musabo̾as. PNunc ũ sngare ñ possum nescio qua soni
deformitate me offensum. ñ inuiria. M Quã quã enim barbarismus

Expanded text:
factum est, cum eo scilicet vitio quod barbarismum grammatici vocant: factum est, cum eo scilicet vitio quod barbarismum grammatici vocant: nam primus, longa est et brevis syllaba; primis autem, ambae producendae sunt: sed ego ultimam earum corripui; ita nihil fraudis passae sunt aures tuae. Quamobrem illud etiam atque etiam tentandum est, utrum me pronuntiante sentias, quid sit in syllabis diu et non diu, ut nostra disputatio, me interrogante ac te respondente, sicut instituimus, possit procedere. Itaque jam eumdem versum in quo barbarismum feceram, repetam, et illam syllabam quam, ne tuae aures offenderentur, corripui, producam, ut grammatici jubent: tu mihi renuntiato, utrum illa versus dimensio sensum tuum eadem afficiat voluptate: sic enim pronuntiem, Arma virumque cano, Trojae qui primis ab oris. D. Nunc vero negare non possum, nescio qua soni deformitate me offensum. M. Non injuria: quanquam enim barbarismus
Abbreviated transcription (Latin):
nos cum rationis musicȩ ꝑsequendas susceꝑimus. &eiam sinescis que
sillaba corripienda que ꝓducenda sit possumꝰ ñ unpediri hac ig¬
norantiatua satisq habere: quos ce animaducisse diristi. alias
sillabas correpciores: alias ꝓductiores. Quare illuo minc quero
utrum sonus uersuum aliquando te aliqua ꝑaures uoluptate
cõmouerit : ꝓrsus sepissime. ita ut nũquam fere sine delecatione
usum audierimꝰ si quis gͦ mu̾su quo audito deleccaris es loco quo
ratione eiusdem u̾sus non postulat. uĩ ꝓducat silabas ułcorripi¬
at inameodem mͦ delectari potes Immo audite hoc sine offensio
tari dicis dim̃sio quedam numeroꝵ deleccet.quo ꝑturbato de lec¬
catio uic exhiberi aurib ñ potest. D Uanifestumẽ. M Dic mn
deinceps qd adsonũ u̾sus adtinet qͥd int̾̃sit utrũ dicã armauirũ
tum adilam dimsionem ꝑtinet idem sonat at hoc mea ꝓniautione

Expanded text:
nos, cum rationes musicae persequendas susceperimus, etiam si nescis quae nos, cum rationes musicae persequendas susceperimus, etiam si nescis quae syllaba corripienda, quae producenda sit; possumus tamen non impediri hac ignorantia tua, satisque habere, quod te animadvertisse dixisti alias syllabas correptiores, alias productiores. Quare illud nunc quaero, utrum sonus versuum aliquando te aliqua per aures voluptate commoverit. D. Prorsus saepissime, ita ut nunquam fere sine delectatione versum audierim. M. Si quis ergo in versu, quo audito delectaris, eo loco quo ratio ejusdem versus non postulat, vel producat syllabas, vel corripiat, num eodem modo delectari potes? D. Imo audire hoc sine offensiontari dicis, dimensio quaedam numerorum delectet, qua perturbata delectatio illa exhiberi auribus non potest. D. Manifestum est. M. Dic mihi deinceps quod ad sonum versus attinet, quid intersit, utrum dicam, Artum ad illam dimensionem pertinet, idem sonat. M. At hoc mea pronuntiatione
Abbreviated transcription (Latin):
su eo loco ponas. ubi eẽ ꝓductam oportebat. cep̃hende gramaticꝰ custos
uidelieet historiȩ. nichil aluo asserens cur hanc
pi oporteat. nͥ qͦd hi qui ante nos fuerunt &e quoꝵ
libri extant. cran̾tant᷑q a grãmaticis. ea correpta ñ ꝓducta usi fuert᷑.
quare hic quicquio ualeat: auctoritas ualet. ac uͦ musicȩ ratio adqͣm
diisio ipsa uocum rationabilis & numerositas ꝑtinet. ñ eurac
nͥ ut ꝓducat᷑ utł corripiat᷑ sillabaquȩ illo uł illo loco. ẽ. sc̃m ta¬
tionem m̃surarũ¬
suarum. nam si eo loco ubi duas longas
breuis ẽ. ꝓnuntiatione longam feceris. nicħi musica in eomĩno
succenset. tempora enun uocum ea ꝑuenire and aures quȩ illi nu¬
mero debita fueriͥnt. Gramatieꝰ autem iubet emendari. & illuo
de ubum ponere ciuus pͥma sillaba ꝓducenda fit. scđm maiorũ
ut dictũ ẽ. auettritatem. quorum scripta custodiunt quam obrẽ

Expanded text:
versu eo loco ponas, ubi esse productam oportebat; reprehendet grammaticus, custos versu eo loco ponas, ubi esse productam oportebat; reprehendet grammaticus, custos ille videlicet historiae, nihil aliud asserens cur hunc corripi oporteat, nisi quod hi qui ante nos fuerunt, et quorum libri exstant tractanturque a grammaticis, ea correpta, non producta usi fuerint. Quare hic quidquid valet, auctoritas valet. At vero musicae ratio, ad quam dimensio ipsa vocum rationabilis et nua, quae illo vel illo loco est secundum rationem mensurarsuarum. Nam si eo loco ubi duas longas brevis est, pronuntiatione longam feceris, nihil musica omnino succenset: tempora enim vocum ea pervenere ad aures, quae illi numero debita fuerunt. Grammaticus autem jubet emendari, et illud te verbum ponere cujus prima syllaba producenda sit, secundum majorum, ut dictum est, auctoritatem, quorum scripta custodit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ctende gͥ diligenter & nunc demum accipe quasi alterum
itȩ daputationis exoidiumac primum tesponde uttũ
benediceris eam quãgramatici docent sillabarũ breuium longa¬
riunq distantiam. an uͦ siue ista noris siue ignoris mał ut ita que¬
ramus. quasiomĩno rudes harum rerum simus. ut ad om̃ia nos ratio
potius ꝑdueat. quã inueterata consuetudo aut p̾uidicata cogat ane¬
coritas. D̾. Ita plane malle nmͦ ipsa ratio s istarum etiam sillaba¬
rum imꝑitia quid enim fateri dubitem impellet. M. Age iam sal¬
cẽ illud eloquere. utrum tuipse ꝑte nũquã animadũteris in locuti¬
one nr̃a alias sillabas raptim & minime diu alias autẽ ꝓductiuꝰ
& oiutius enuntiari. U Negare ñ possum. ñ me ad ista etiam sur
uł solam ut subtilior. docet ratio. uł maxime ut eciam pinguia cor¬
da concedunt. Itaq uerbigr̃a cum dixeris cano. uł inusu forte po¬
sueris. ita ut uł tu ꝓnuncians ꝓducas huiꝰ u̾b̾ sillabam pͥmam. utł uũ

Expanded text:
tende igitur diligenter, et nunc demum accipe quasi alterum nostrae disputationis exordium. Ac primum responde, utrum bene didiceris eam quam grammatici docent, syllabarum brevium longarumque distantiam; an vero sive ista noris sive ignores, malis ut ita quaeramus, quasi omnino rudes harum rerum simus, ut ad omnia nos ratio potius perducat, quam inveterata consuetudo, aut praejudicata cogat auctoritas. D. Ita plane malle mrum imperitia quid enim fateri dubitem? impellit. M. Age jam, saltem illud eloquere, utrum tu ipse per te nunquam animadverteris in locutione nostra alias syllabas raptim et minime diu, alias autem productius et diutius enuntiari. D. Negare non possum non me ad ista etiam surdvel solam, ut subtilior docet ratio; vel maxime, ut etiam pinguia corda concedunt. Itaque verbi gratia cum dixeris, cano, vel in versu forte posueris, ita ut vel tu pronuntians producas hujus verbi syllabam primam, vel in
Abbreviated transcription (Latin):
maius cemp̃ obtineant non possunt congruere nr̃is sensib
Duam obrem cum ꝓcedens quodamꝰ de secretissimis penetralib mu¬
sica in nr̃is etiam sensib uł his reb quȩ a nob sentiuntur uestigia
quedã posuerit. non ne oporcet eandem uestigia pͥus ꝑsequi cit
cõmodius ad ipsa si potuerimus que diximꝰ penetralia sine ullo
errore ducamur. N. Oporcet uͦ & hoc iam iãq
ut facia¬
m̃ esflagito. M. Omictamꝰ gͦ illas ultra capacitatẽ
sensus
nris porrectas cemporum metas. & de his breuib
int̾uallorum spatiis quȩ incantanoo salcandoq nos mulcet.
quantum ratio nos duxerit dissera.mꝰ. nisi tuforce aliter ptitas
cua uestigia inidagari posse. quȩ m nt̃is sensib hisq reb¬

Expanded text:
majus tempus obtineant, non possunt congruere nostris sensibus. majus tempus obtineant, non possunt congruere nostris sensibus. Quamobrem cum procedens quodammodo de secretissimis penetralibus musica, in nostris etiam sensibus, vel his rebus quae a nobis sentiuntur, vestigia quaedam posuerit; nonne oportet eadem vestigia prius persequi, ut commodius ad ipsa si potuerimus, quae dixi penetralia, sine ullo errore ducamur? D. Oportet vero, et hoc jamjamque ut faciamus, efflagito. M. Omittamus ergo illas ultra capacitatem sensus nostri porrectas temporum metas, et de his brevibus intervallorum spatiis, quae in cantando saltandoque nos mulcent, quantum ratio nos duxerit, disseramus. Nisi tu forte aliter putas illa vestigia indagari posse, quae in nostris sensibus, hisque reb
Abbreviated transcription (Latin):
sonum salcet. scd̃m ea
scilicet tempora ea mouens m̃bra. n neaut de iam dicas ip sũ
modatum temporum. idẽ quod sim plum ad duplum spacia
imotib alt̾nent. siue iillo plausu qui auditur. nue in illa
saltatione quȩ cernitur aut saltem oelecceris cadem numetosi¬
cate quam sentias. cam & siuon posis mimeros eius dim̃sionis edice:
lta ut ẽ. ut dicis. nam & illi qui hosnumeros norunt. sentiunt eos
i plausu atq saltatione. qui quot sinc facile dicunt. & qui eos non
norint. nec possunt dicere. ⁊ĩ negat᷑ tam̃ exhis sese uoluptate aliqͣ
ꝑfrui. q dum gͥ aliquad ipsam racionem huiꝰ disciplinȩ siquidẽ
sciencia ẽ. bene modulandi. ñ possit negari om̃s ꝑtinere motusdͥ
bene modulaci sunt. & eos pon̾ssimum qui ñ referuntur ad aliuo
aliquio. s inserpsis finem decoris deiectationisue conseruant phi
tamen mot ut nunc ame rogatus recte uereq dixisti. si longo spa¬
cio cemporis fiant uiq ipsa dim̃sione quȩ decora ẽ. horam uł etiã

Expanded text:
sonum saltet, secundum ea scilicet tempora movens membra? nonne aut etiam dicas ipsum modulum temporum, id est quod simplum ad duplum spatia in motibus alternent, sive in illo plausu qui auditur, sive in illa saltatione quae cernitur; aut saltem delecteris numerositate quam sentias, tametsi non possis numeros ejus dimensionis edicere? D. Ita vero est, ut dicis: nam et illi qui hos numeros noverunt, sentiunt eos in plausu atque saltatione, quique sint facile dicunt; et qui eos non noverunt nec possunt dicere, non negant tamen ex his se voluptate aliqua perfrui. 28. M. Cum igitur ad ipsam rationem disciplinae hujus, siquidem scientia est bene modulandi, non possit negari omnes pertinere motus qui bene modulati sunt, et eos potissimum qui non referuntur ad aliud aliquid, sed in seipsis finem decoris delectationisve conservant; hi tamen motus, ut nunc a me rogatus recte vereque dixisti, si longo spatio temporis fiant, inque ipsa dimensione quae decora est, horam vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
re nisi forte qͦr quomͦ corruptus. M Ergo qui uete putat inełiꝰ
eẽ aliquid quod deterius .ẽ. nullo mͦ dubitante sciencia eius ca¬
ret. D Ita ẽ. MQuando gͥ michi itł ꝑsuaseris uł ostenderis que¬
libet strionum ñ idõ illã siquam habet facultatem uł assecutũ
ẽẽ. uł exhibere. ut popło placeat ꝓpter questũ aut famam. con¬
cedã posse quetuam.& musice habere scienciam. et e strioieoan s
autem ꝓ babile.ẽ. neminẽ eẽ istorum. qui ñ sib ꝓtessionis fineit. n

Expanded text:
nisi forte quoquo modo corruptus. M. Ergo qui vere putat melius nisi forte quoquo modo corruptus. M. Ergo qui vere putat melius esse aliquid quod deterius est, nullo dubitante scientia ejus caret. D. Ita est. M. Quando igitur mihi vel persuaseris vel ostenderis quemlibet histrionum non ideo illam, si quam habet facultatem, vel assecutum esse vel exhibere ut populo placeat propter quaestum aut famam; concedam posse quemquam et musicae habere scientiam, et esse histrionem. Si autem perprobabile est, neminem esse histr
Abbreviated transcription (Latin):
isto cõparandus ñ uidet᷑. non enim accepto plausu aut qualibet
sibi largita pecunia. scienciam siquam forte habet qua populũ
delectauit amitit: si onustior nũmo. & laude hominum letior.
cũ eadem discipluia in columi atq udegra domũ disced̃. Scuł¬
tus autẽ eẽt. si cõmoda illa contempneret. quȩ ñ adeptus mul¬
to eẽt ignobilior. atq pauꝑior. ad eptus autẽ nichil eẽt indoc¬
tior. M Uide gͦ utrum uł isto conficiainus quod uolumꝰ. nam cre¬
do uideri tibi. multo eẽ prestantius. ꝓpt̾ qͦd aliquid facimus. qua
id ipsum quod facimus. I Manifestum ẽ. M Qui gͦ cantat uł
cantare discęt ũ ob aliuo nͥ ut laudetur apopło. uł omĩno abs
quouis homine. ñne iudicat meliorem saudẽ illam ẽe̾ quam
cantum: HHegare non possum. QQuid ille qui malede
aliqua re iudicat. uidetur tibi eam scire: DHulo mͦ. ȩam sci

Expanded text:
isto comparandus non videtur: non enim accepto plausu aut qualibet isto comparandus non videtur: non enim accepto plausu aut qualibet sibi largita pecunia scientiam, si quam forte habet qua populum delectavit, amittit; sed onustior nummo, et laude hominum laetior, cum eadem disciplina incolumi atque integra domum discedit: stultus autem esset, si commoda illa contemneret, quae non adeptus multo esset ignobilior atque pauperior; adeptus autem nihilo esset indoctior. 12. M. Vide ergo utrum vel isto conficiamus quod volumus. Nam credo videri tibi multo esse praestantius, id propter quod aliquid facimus, quam idipsum quod facimus. D. Manifestum est. M. Qui ergo cantat vel cantare discit, non ob aliud nisi ut laudetur a populo, vel omnino abs quovis homine, nonne judicat meliorem laudem illam esse quam cantum? D. Negare non possum. M. Quid? ille qui male de aliqua re judicat, videtur tibi eam scire? D. Nullo modo,
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur scire qiud sit aureus solidus Qui eim equo p̾tio uen¬
dere cupiens dece numis eum ualere putauertt. B. eui hoc
uideaturꝰ. Punc age ic mͥ quid caruis habendũ sit. quos. nia
intelligentia continetur. an quod nob fortuito impiorum ui¬
dicio tribuitur. D Hulli dubm̃ ẽ. longe illud pͥmum pres¬
negas omẽm scientiam intelligentia contineri : D Qius negat:
M Et musicagͥ ibi ẽ. D. Uideo ex eius diffinitione id eẽ. consequens.
M Quid plausus popłi & omĩa illa theatrica p̾mia. non ne cͥ ex hͣoc
genere uidentur. quod inpocestate fortunȩ atq imꝑitoꝵ iudicio
positum ẽ. D Hichil magis arbicror. ẽẽ. fortuitum obnoriumq
casib & plebeie dñationi nutib q subicctum. quam illa sunt
om̃ia. M Hocine gͥ p̾tio cantus suos uenderent striones si musicã
scirent. D Non parum quidem hac conclusione cõmoueor. s ñ¬
nichil habeo quod contradicam. Nam ille uenditor solidi cum

Expanded text:
videatur scire quid sit aureus solidus, qui eum aequo pretio venvideatur scire quid sit aureus solidus, qui eum aequo pretio vendere cupiens, decem nummos eum valere putaverit? D. Cui hoc videatur? M. Nunc age, dic mihi, quid charius habendum sit; quod nostra intelligentia continetur, an quod nobis fortuito imperitorum judicio tribuitur. D. Nulli dubium est, longe illud primum praesnegas omnem scientiam intelligentia contineri? D. Quis negat? M. Et musica igitur ibi est. D. Video ex ejus definitione id esse consequens. M. Quid? plausus populi et omnia illa theatrica praemia, nonne tibi ex eo genere videntur, quod in potestate fortunae et imperitorum judicio positum est? D. Nihil magis arbitror esse fortuitum obnoxiumque casibus et plebeiae dominationi nutibusque subjectum, quam illa sunt omnia. M. Hoccine igitur pretio cantus suos venderent histriones, si musicam scirent? D. Non parum quidem hac conclusione commoveor, sed nonnihil habeo quod contradicam. Nam ille venditor solidi cum
Abbreviated transcription (Latin):
to melius atq iticundius quanto illis omĩb prestat quȩ suꝑius ratio
docuit cum bestiis nos habere cõmunia. appetitũ scilicet imitandi
sensum atq memoriam. nͥ quid habes adu̾sus ista quod dicas ¶Ego
uͦͭ nichil habeo. ĩam audirt uolo cuiꝰ modi sit ista disciplina: quai
ꝓfecto a cognitione uilissimorum animorum uideo sub tilissime abien
nem ttansire nos si nam. nͥ quemad modum constiit initer nos posse
striones sine ista sciencia satis facere uoluptati aurium populariũ.
ita criam nullomͦ ẽẽ posse striones musicȩ studiosos peritos q
constiterit. D Mirum si hoc effeceris. M facile id quidẽ.ẽ.s
accentiorem ce mͥ opus ẽ. I Nunquam equidem quod sciam ro¬
missior. in audiendo fui abusquȩ sermo iste sumꝑsit exordium.
S: nunc me faceor multo erectiorẽ reddidisti. M Gratum habes
canquam tibi te cõmodes magis itaq respondȩ. si placet utrũt

Expanded text:
to melius atque jucundius, quanto illis omnibus praestat quae superius ratio to melius atque jucundius, quanto illis omnibus praestat quae superius ratio docuit cum bestiis nos habere communia, appetitum scilicet imitandi, sensum atque memoriam. Numquid habes adversum ista quod dicas? D. Ego vero nihil habeo. Jam audire cupio cujusmodi sit illa disciplina, quam profecto a cognitione vilissimorum animorum video subtilissime vindicanem transire nos sinam, nisi quemadmodum constitit inter nos posse histriones sine ista scientia satisfacere voluptati aurium popularium; ita etiam nullo modo esse posse histriones musicae studiosos peritosque constiterit. D. Mirum si hoc effeceris. M. Facile id quidem, sed attentiore te mihi opus est. D. Nunquam equidem, quod sciam, remissior in audiendo fui, ab usque sermo iste sumpsit exordium: sed nunc me, fateor, multo erectiorem reddidisti. M. Gratum habeo, quanquam tibi te commodes magis. Itaque responde, si placet, utrum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
uelle fieri putas ut imꝑita multitudo explodat sepe tibici¬
nem nugatorios sonos afferentem rursumq plaudat beue canen¬
ti & prorsus quanto suauius canitur. canto amplius & studio¬
sius moueatur: Hunquid nam id auulgo ꝑartem musicã
fieri credendum ẽ. D Hon. M Quio gͥ: DNatura id fieri pu¬
to. quod omĩb dedĩ sensum audiendi quo ista iudicantur.
M Recte putas s iã & iam illud uide. utrũ & tibicen ipse hoc
sensu p̃ditus sit. quod si ita ẽ. potest enis sequens uidicium mouere
digitos cum tibias in flauerit. & quod satis comode ꝓ arbitrio sonaue¬
rit. notate ac mandare memorie. atq id repetendo consuefacere
digitos. eos ferri sine ulla trepidatione & errore. siue ab alio acci¬
piat id quod cantet. siue ipse inueniat. illa de qua dictum ẽ. du¬
cente atq approbante natura. ita cum sen sum memoria & articuli
memoriam secuntur iam edomiti atq p̾parati. canit cum uult tan¬

Expanded text:
M. Unde fieri putas, ut imperita multitudo explodat saepe tibiciM. Unde fieri putas, ut imperita multitudo explodat saepe tibicinem nugatorios sonos efferentem; rursumque plaudat bene canenti, et prorsus quanto suavius canitur, tanto amplius et studiosius moveatur? Numquidnam id a vulgo per artem musicam fieri credendum est? D. Non. M. Quid igitur? D. Natura id fieri puto, quae omnibus dedit sensum audiendi, quo ista judicantur. M. Recte putas. Sed jam etiam illud vide, utrum et tibicen ipse hoc sensu praeditus sit. Quod si ita est, potest ejus sequens judicium movere digitos cum tibias inflaverit, et quod satis commode pro arbitrio sonuerit, id notare ac mandare memoriae, atque id repetendo consuefacere digitos eo ferri sine ulla trepidatione et errore, sive ab alio accipiat id quod cantet, sive ipse inveniat, illa de qua dictum est ducente atque approbante natura. Itaque cum sensum memoria, et articuli memoriam sequuntur, usu jam edomiti atque praeparati; canit cum vult tan
Abbreviated transcription (Latin):
bẽ. sciencia potiusquam usu & sedula imitatione ac meditatione
fieri putemus. D Hon queo resistere. Nam & medicos audire
soleo doctissimos iuiroᷤ sepe insecandis uł quo quomͦ incõpͥm̃dis mb̃is
in eo quod manu ac ferro fiat ab imꝑitiorib antecedi. quod genus
curandi chisurgiam nominant. quo uocabulo satis significatur
oꝑaria quedã in manib medendi consuetudo. Ege itaq ad cetera
mꝰ si possumus has ipsas artes que nob̃ ꝑ manus placent. ut illiuis
usus potentes eent ñ contiuo scienciam s sensum ac memoriam
secutas. ne forte michi dicas. fieri quidem posse. ut sciencia sine
usu sit & maior plerum q quam ẽ. ineis qui usu excellunt. s tam̃
& iam illos adusum tantum non potuisse sine ulla scientia ꝑueni¬
re. Ud gredere: nam ita deberi manifestum ẽ. M Nũquam¬
ne huꝰiꝰ modi striones audisti studiosius plus fortasse quã unde

Expanded text:
est, scientia potius quam usu et sedula imitatione ac meditatione est, scientia potius quam usu et sedula imitatione ac meditatione fieri putemus. D. Non queo resistere; nam et medicos audire soleo doctissimos viros, saepe in secandis, vel quoquo modo comprimendis membris, in eo quod manu ac ferro fiat, ab imperitioribus antecedi: quod genus curandi chirurgiam nominant, quo vocabulo satis significatur operaria quaedam in manibus medendi consuetudo. Perge itaque ad caetera, mus, si possumus, has ipsas artes quae nobis per manus placent ut illius usus potentes essent, non continuo scientiam, sed sensum ac memoriam secutas: ne forte mihi dicas fieri quidem posse, ut scientia sine usu sit, et major plerumque quam est in eis qui usu excellunt; sed tamen etiam illos ad usum tantum non potuisse sine ulla scientia pervenire. D. Aggredere: nam ita deberi manifestum est. M. Nunquamne hujusmodi histriones audisti studiosius? D. Plus fortasse quam vellem.
Abbreviated transcription (Latin):
rxcellerit quanto eẽt scientior: D Concedo. M Attende eciam istrue.
nam opinor nunũquã te animadutisse fabros uel hulce modi opi¬
fices ascia siue securi eundem locum feriendo repetere. & ñ alio
quam eo quo intendit animus ictum ꝓducete. quod nos ceptantes
cum assequi nequimus abeis sepe itridemur. D Est ra ut dicis
E rgo cum id nos facere ñ ualeamus nũquis nam ignoratñ. qreio fe¬
riri debeat. uł quantum debeat amputari. D Sepe ignoram᷑.
sepe scimis fac gͦ aliquem nosse omiã quȩ fabri facere debearit
co ꝑfecte nosse miniis cam̾ ualerere in oꝑe ħ eisdem ipfis qui
celeritas atq facilitas s etiã motionis modus ipse in menb̾is. usui
potius quam scientie tribuendus. ẽ. nam si aliter eẽt eo quisq ma¬
nib melus uteretur quod eẽt ꝑitior. Qd licet ad tibias citharasue
re feramꝰ. ne quod ibi digiti atq articuli faciunt. quia difficile no

Expanded text:
excelleret, quanto esset scientior. D. Concedo. M. Attende etiam istud. excelleret, quanto esset scientior. D. Concedo. M. Attende etiam istud. Nam opinor nonnunquam te animadvertisse fabros, vel hujusmodi opifices, ascia sive securi eumdem locum feriendo repetere, et non alio quam eo quo intendit animus ictum perducere; quod nos tentantes cum assequi nequimus, ab eis saepe irridemur. D. Ita est ut dicis. M. Ergo cum id nos facere non valemus, numquid ignoramus quid feriri debeat, vel quantum debeat amputari? D. Saepe ignoramus, saepe scimus. M. Fac ergo aliquem nosse omnia, quae fabri facere debeant, et perfecte nosse, minus tamen valere in opere; sed eisdem ipsis qui  movendi celeritas atque facilitas, sed etiam motionis modus ipse in membris, usui potius quam scientiae tribuendus est. Nam si aliter esset, eo quisque manibus melius uteretur quo esset peritior: quod licet ad tibias citharasve referamus, ne quod ibi digiti atque articuli faciunt, quia difficile nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uim quandã imitationis ad iungunt non eos habe scienciam qͥm¬
uis ꝑite ac docte multa facere uideantur. si rem ipsam qua ꝓfitep¬
tur aut exhibent. intellectus puritate ac ueritate ñteneant
Ae sitales ee. istos theatricos oꝑarios ratio demonstrauit nichi erit
ut opinor cur dubites eis negare scienciam. & lob hos mufi cama
quȩ scienciam᷑ modulandi .ẽ. nequaquam concedere. Meplica
hoc uideamus quale sit M Mobilitatem digitorum celeriorem
utł pigriorem credo te non scientiȩ s usui dare. Di Qiuis ttaia
eredis. M Quia suꝑius soli animo scientiam tribuebas. hoc au¬
ct quaquã imꝑante animo camen eẽ corꝑoris uides. U S cum
sciens animꝰ hoc imꝑet corpori magis hoc scientia animo quani
seruientib menbris tribuendum puto. MNon ne censes posse
fieri ut ui as alium sciencia p̃cedat eum ille imꝑttior. multo faciliꝰ
et expeditus digitos moueat. D Censeo. M At si motus celer &s
expeditior digitorum scienciȩ cribuendus. eẽt. tanto in eo quusq

Expanded text:
vim quamdam imitationis adjungunt; non eos habere scientiam, quamvis perite ac docte multa facere videantur, si rem ipsam quam profitentur aut exhibent, intellectus puritate ac veritate non teneant. At si tales esse istos theatricos operarios ratio demonstraverit; nihil erit, ut opinor, cur dubites eis negare scientiam, et ob hoc musicam, quae scientia modulandi est, nequaquam concedere. D. Explica hoc; videamus quale sit. 9. M. Mobilitatem digitorum celeriorem vel pigriorem credo te non scientiae, sed usui dare. D. Cur ita credis id? M. Quia superius soli animo scientiam tribuebas, hoc autem quanquam imperante animo tamen esse corporis vides. D. Sed cum sciens animus hoc imperat corpori, magis hoc scienti animo, quam servientibus membris tribuendum puto. M. Nonne censes posse fieri ut unus alium scientia praecedat, cum ille imperitior multo facilius et expeditius digitos moveat? D. Censeo. M. At si motus celer et expeditior digitorum scientiae tribuendus esset, tanto in eo quisque
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ti uersus pocest. sine tanta cõmutatione ut aliis pedib
currẽ uideatur. In illis autẽ si carmen coeptum erit talib
u̾sib quorũ pͥora tempora menbra qui nos semppedes ha¬
beat᷑: ñ oporteat eos miscere in diub septeni pͥores sunt. Nec
iam liceat om̃s conu̾cere. ñ enim a conu̾sione reuocat ulla
pedum mutatio: s cam̃ heroicis conceditur. spondsos om̃s

Expanded text:
verti versus potest sine tanta commutatione, ut aliis pedibus verti versus potest sine tanta commutatione, ut aliis pedibus currere videatur. In illis autem si carmen coeptum erit talibus versibus, quorum priora membra quinos semipedes habeant, non oporteat eos miscere in quibus septeni priores sunt, ne jam liceat omnes convertere: non enim a conversione revocat ulla pedum commutatio. Sed tamen heroicis conceditur spondeos om
Abbreviated transcription (Latin):
& eadem ratione inuenitur crochaium: nam credo tibi mani¬
festum. longis sillab̃ nͥ breues interponantur obtundie quodã
mͦ spatia sonorum. Item nͥ breuib longȩ: nimis concisa ooqͣsi
cremula fieri. heutra eẽ temꝑata. quam uis temporum ȩquali¬
tate aures impleant. Quãobrem nec illi uersus qui sex pirrichi¬
os & sex ꝓceleumaticos habent. aspirant adheroici dignitatem.
nec illi ad trochaici quisex tribrachos habent. Huc accedit qr in
istis quos cet̾is ipsa ratio p̃ponit. si menbrã p̾posteraris. cotũ ita
cõmutabitur. ut alios etiam pedes necessario metiam᷑. Itaq in¬
conu̾sibiliores ut iaita dicam sunt. quam illi qui aut omib bre¬
uib aut longis omĩb constant. & id̾o siue quinq & septẽ.
siue septẽ & quinq semi pedib menbra in his temperatiorib
ordinentur. nichil inter. ẽ. neutro enim ordine horum con¬

Expanded text:
et eadem ratione invenitur trochaicum. Nam credo tibi maniet eadem ratione invenitur trochaicum. Nam credo tibi manifestum esse longis syllabis, nisi breves interponantur, obtundi quodam modo spatia sonorum; item nisi brevibus longae, nimis concisa et quasi tremula fieri; neutra esse temperata, quamvis temporum aequalitate aures impleant. Quamobrem nec illi versus qui sex pyrrhichios, et sex proceleumaticos habent, aspirant ad heroici dignitatem, nec illi ad trochaici qui sex tribrachos habent. Huc accedit, quia in istis quos caeteris ipsa ratio praeponit, si membra praeposteres, totum ita commutabitur, ut alios etiam pedes necessario metiamur. Itaque inconversibiliores, ut ita dicam, sunt quam illi qui aut omnibus brevibus, aut longis omnibus constant. Et ideo sive quinque et septem, sive septem et quinque semipedibus membra in his temperatioribus ordinentur, nihil interest: neutro enim horum ordine con
Abbreviated transcription (Latin):
modi pedib apoetarum tract̾atione se iunctis n remanere
nͥ eos quib ad cantũdẽ. ut spondais ẽ. aut eos. qͥb ad duplum:
ut iamb aut eos quib ad utrũq partes conueniunt. ut choriã¬
b D̾ Ita. ẽ. M At si hec poetarum maties et sola oratio u̾sib
immica ẽ. ñ u̾sus ullisꝰ nͨ hoc genere pedum faciendus ẽ. Bea
sentior: ui deo eium poemata u̾sib quam aliis licicorum poeta¬
rum metris fieri grandiora. s ad huc quo ratio ista cendat. ignoro.
.M. Ne ꝓpera. disputamꝰ enim iam desenatiorum u̾suum ȩxcellentia.
& prius tibi cupio demonstrare si pocero. decentissimos senarios
nͥ duorum istorum generum ẽẽ. ñ posse. quȩ omĩum etiam
sunt celeberrima: quorũ ẽ unum heroicum. ut arma urũq
cano. troiȩ qui pͥmus aboris. quoᷤ usus metitur spondĩo et dactilo.
subtilior. ratio spondeo & anapesto. alterum qͦd iambͣum dicitur

Expanded text:
modi pedibus a poetarum tractatione sejunctis, non remanere, modi pedibus a poetarum tractatione sejunctis, non remanere, nisi eos quibus ad tantumdem, ut spondeus est; aut eos quibus ad duplum, ut iambus; aut eos quibus ad utrumque partes conveniunt, ut choriambus. D. Ita est. M. At si haec est poetarum materies, et soluta oratio versibus inimica est, non versus ullus nisi ex hoc genere pedum faciendus est. D. Assentior. Video enim poemata versibus quam aliis lyricorum poetarum metris fieri grandiora, sed adhuc quo ratio ista tendat, ignoro. 21. M. Ne propera: disputamus enim jam de senariorum versuum excellentia, et prius tibi cupio demonstrare, si potero, decentissimos senarios, nisi duorum istorum generum esse non posse, quae omnium etiam sunt celeberrima, quorum unum est heroicum, ut, Arma virumque cano, Trojae qui primus ab oris, quod usus metitur spondeo et dactylo, subtilior ratio spondeo et anapaesto: alterum quod iambicum dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
omib: numeris suꝑius cõmorata lege confert᷑ s nͥ me ratio fallit.
nichil restat ulterius. quod dembrorũ copulatione requiramꝰ.
Iam enim ad oeto ꝑuentũ ẽ pedes. quem numerum uersui sicut
satis cognouimꝰ ñ fas ẽ. excedere.Quare iã age illa senatoriũ
u̾suum. heroici & ambici. itł crocaici. quo incentionẽ meam & ex¬
citasti & distulisti. pande secreta. O. faciã immo faciet ipsa ratio.¬
quȩ mͥ cibiq cõmunis ẽ. s meministi ne queso. cũ ageremus de
metris dyxisse nose ꝓsensu ad modum ꝓbasse illos pedes quoꝵ
partes adsesq conueniunt. siue in duob & crib ut ẽ creticus uł
penes siue intrib & quatuor. ut epitriti exclusos apoetis ꝓpt̃
minoris uet̾ustatis sonum solutȩ orationis seueritatẽ decorare
congruenti. cum his clausulȩ colligant᷑: NUerum enim s quor¬
sum hec spectant: M. Qm̃ illud uolo pͥus incellegamus. hu̾ice¬

Expanded text:
omnibus numeris superius commemorata lege confertur. Sed nisi me ratio fallit, omnibus numeris superius commemorata lege confertur. Sed nisi me ratio fallit, nihil restat ulterius quod de membrorum copulatione requiramus: jam enim ad octo perventum est pedes, quem numerum versui, sicut satis cognovimus, non fas est excedere. Quare jam age, illa senariorum versuum heroici et iambici vel trochaici, quo intentionem meam et excitasti et distulisti, pande secreta. CAPUT quae mihi tibique communis est. Sed meministine, quaeso, cum ageremus de metris, dixisse nos et ipso sensu admodum probasse, illos pedes quorum partes ad sesqua conveniunt, sive in duobus et tribus, ut est creticus vel paeones, sive in tribus et quatuor, ut epitriti, exclusos a poetis propter minoris venustatis sonum, solutae orationis severitatem decorare congruentius, cum his clausulae colligantur? D. Memini: sed quorsum haec spectant? M. Quoniam illud volo prius intelligamus, hujusce
Abbreviated transcription (Latin):
ȩxemplum ñ audio: Q Quia sepe cõmemoratũ. ẽ. tamen ne suo
loco pretermissum putes. ipsũd ẽ. Roma roma cerne quata sit
dñi benignitas. uel hoc etiã. Optimꝰ beat᷑ ille qui ꝓcul negoco
quare iã inspice nouem &e septem semipedum conexionem.
cisi exemplum.ẽ. uit optim̃ beat᷑ ille qui ꝓcul negotioᷤ facilis ẽ
cognitu ista congruentia. suꝑius enĩ m̃brum inquatuor. et qͥnq
poterĩ intres & quatuor semipedes diuiditur. Pars gͦ suꝑioris
minor. cum parte postioris maiore coniunc̃ta. octonarium nu¬
merum facit. & maior suꝑioris cũ minore postĩoris. item octo¬
narium numerum facit. Nam illa coniunetioe. quatuor. et qͣt¬
cuor. ista quinq et tres. Huc accedit. quod quinq in duoos tres
semipedes:. Tres autem in duoᷤ & unũ siuideris: apparet alia con¬
uenientia duorum cum duob & uniꝰ cum trib. quia unum cũ

Expanded text:
exemplum non audio? M. Quia saepe commemoratum est: tamen ne suo exemplum non audio? M. Quia saepe commemoratum est: tamen ne suo loco praetermissum putes, ipsum est, Roma, Roma, cerne quanta sit deum benignitas; vel hoc etiam, Optimus beatus ille qui procul negotio. 19. Quare jam inspice novem et septem semiped um connexionem, cujus exemplum est: Vir optimus beatus ille qui procul negotio. D. Facilis est cognitu ista congruentia: superius enim membrum in quatuor et quinque, posterius in tres et quatuor semipedes dividitur. Pars ergo superioris minor cum parte posterioris majore conjuncta, octonarium numerum facit: et major superioris cum minore posterioris, item octonarium: nam illa conjunctio est quatuor et quatuor, ista quinque et tres semipedes. Huc accedit, quod quinque in duo et tres semipedes, tres autem in duo et unum si diviseris, apparet alia convenientia duorum cum duobus, et unius cum tribus, quia unum cum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. in alia unum. si etiam ista tãquam sint quatuor accipiamꝰ.
ꝓpter unius cum cetis numeris concordiam. Occosimul fiant.
magisq excedut summã senariam. quam cum septem fuisset
¶Ita est ut dicis. & ido isto genere copulationis a lege uersuum
seꝑato: alege attende ut ordo postu lat in ea nunc menbra.
quoꝵ pͥmum habet occo semipedes. septẽ scđm. Ita uͦi copula¬
tio habet quod quȩrimꝰ. nã p̃cedentis menbri partẽ dimidiã
cum parte subsequentis maiore quȩ dimidiȩ ꝓxima ẽ. iun¬
gens. qm̃ quat̾ni semipedes sunt. oc conario numero sũ mãfa¬
cio. restant quatuor semipes de pͥore. tres de p̾ceriore menbro.
duo inde. et duo hinc copulati. fiunt quatuor duo rursus in¬
de residui. & unum hinc. ad legem illius conuemientiȩ copu¬
lati. qua unum teliquis par ẽ: quodamͦ sumuntur ꝓ quatuor.
ita iam oc̾tonarius suꝑiori octonario congruit. D S cur huiꝰ

Expanded text:
sunt, in alia unum, si etiam ista tanquam sint quatuor accipiamus, sunt, in alia unum, si etiam ista tanquam sint quatuor accipiamus, propter unius cum caeteris numeris concordiam, octo simul fiunt, magisque excedunt summam senariam, quam cum septem fuissent. 18. M. Ita est, ut dicis: et ideo isto genere copulationis a lege versuum separato, attende ut ordo postulat, in ea nunc membra, quorum primum habet octo semipedes, septem secundum. Ista vero copulatio habet quod quaerimus. Nam praecedentis membri partem dimidiam cum parte subsequentis majore, quae dimidiae proxima est, jungens, quoniam quaterni semipedes sunt, octonarii numeri summam facio. Restant ergo quatuor semipedes de priore, tres de posteriore membro. Duo inde, et duo hinc copulati, fiunt quatuor. Duo rursus inde residui, et unus hinc, ad legem illius convenientiae copulati, qua unum reliquis par est, quodammodo sumuntur pro quatuor. Ita jam octonarius superiori octonario congruit. D. Sed cur hujus
Abbreviated transcription (Latin):
placet. s iam uellem. ut ista quȩ pͥora suscepimꝰ. explicata et̃ne.
ut iam illud audirem : atqͥ cõmodius. istoꝵ cõꝑatione quȩante
disseraͥmꝰ: & fuint illa dulciora quȩ expectas. Nt̃ itaq considera
utrum induob menbris quorum pͥmum sex habeat semipedes
alcerum septem. irppiatur ea ȩqualitas. ut rice ẽẽ u̾susqueat. Nã
pꝰ quinq & septem semipedes. hunc ẽẽ discutiendum uides. Nuiꝰ
autem ȩxemplum ẽ. roma roma cerne quanta sit dñi benignitas.
Uido pͥmum menbrum posse in partes distribui. quȩ habeant ter¬
nos semipedes. scđm intres & quatuor. quare iunctis equalib fuĩ
sex semipedes. Tria uͦ & quatuor. septem sunt. non equantur illi
numero. & si duo & duomea parte uͥ qͥtuor st̃. & duo & unum in
ea parte ubi tͣres sunt consideremus. unctis partib quȩ binos
habent. fit summa quat̾naria. Iunctis autem illis quarum duo

Expanded text:
placet: sed jam vellem ut ista quae priora suscepimus, explicata essent, placet: sed jam vellem ut ista quae priora suscepimus, explicata essent, ut jam illud audirem commodius. M. Istorum comparatione quae ante disseruimus, fiunt illa dulciora quae exspectas. CAPUT Iutrum in duobus membris quorum primum exhibeat semipedes alterum septem, reperiatur ea aequalitas ut rite esse versus queat. Nam post quinque et septem semipedes hunc esse discutiendum vides. Hujus autem exemplum est: Roma, cerne quanta sit deum benigniias. D. Video primum membrum posse in partes distribui, quae habeant ternos semipedes, secundum in tres et quatuor. Quare junctis aequalibus fiunt sex semipedes, tres vero et quatuor septem sunt, et non aequantur illi numero. Sed si duo et duo in ea parte ubi quatuor sunt, et duo et unum in ea parte ubi tres sunt, consideremus, junctis partibus quae binos habent, fit summa quaternaria: junctis autem illis quarum in una duo
Abbreviated transcription (Latin):
quanta ẽ. induob et duob. S etiam multo concordiores partes eẽ.
cum conunguntur unum & tres. ꝓpter illam unius cum ceteris
om̃ib numeris amicitiam: quam cum duo et quatuor. copulant᷑.
sicut inistis ẽ. ancibi aliquid obscurumẽ: D. Nichil ꝓorsus s nescio
quomꝰ me offenoit qͦt isti senarii cum sint celebratiores cet̾is gene¬
rib & pͥncipatum quandam in uersib habere dicantur: aliquid
in menbrorum concordia minus habe̾t quam illi famȩ obscuriorẽs
uersus. N Bono animo esto. nam egotibi tantam in his ostendam
concordiam. quantan soli ex om̃ib habere meruerunt. uc uideas
non inuirias eos ce. p̃latos s quia ipsa cractatio aliquanto ẽ lon¬
gior. quamuis om̃ino iocundior. restare nob debet extrema. uc
cum de cet̾is quantum satis uidebitur disputauerimꝰ iamomi
cura lib̾ati ad horum scrutanda penetralia ueniam᷑ . B. Michi uͦ

Expanded text:
quanta est in duobus et duobus; sed etiam multo concordiores partes esse, quanta est in duobus et duobus; sed etiam multo concordiores partes esse, cum junguntur unum et tria, propter illam unius cum caeteris omnibus numeris amicitiam, quam cum duo et quatuor copulantur, sicut in istis est. An tibi aliquid obscurum est? D. Nihil prorsus. Sed nescio quomodo me offendit, quod isti senarii cum sint celebratiores caeteris generibus, et principatum quemdam in versibus habere dicantur, aliquid in membrorum concordia minus habent, quam illi famae obscurioris versus. M. Bono animo esto: nam ego tibi tantam in illis ostendam concordiam, quantam soli ex omnibus habere meruerunt, ut videas, non injuria eos esse praelatos. Sed quia ipsa tractatio aliquanto est longior, quamvis omnino jucundior, restare nobis debet extrema, ut cum de caeteris, quantum satis videbitur, disputaverimus, jam omni cura liberati, ad horum scrutanda penetralia veniamus. D. Mihi vero
Abbreviated transcription (Latin):
la nobilitas in lege ista equalitatis laborat: Cũ enĩ suꝑiores qͥnq
semipedum: S si duȩ teliquȩ ita inuenirentur ut una earum
constaret ano sempede. alia quinq coniungerẽt᷑ lege illa quamt̃¬
cum om̃ib mumeris coniungi potest. & insumma sex fierent. quoc sẽ
etiam tres & tres. Nunc uͦ quia duo &e quatuor inueniuntur summam
quidem senariam reddent s nullo ȩqualitatis iure. tancum ualent
auo quantum quatuor. ut huicemodi quasi necessitudine copulent᷑.
Nisi forte quis dixerit. satis eẽ ad aliquam regulam parilitatis. quodue
tres & tres ita duo & quatuor. sex fiunt. Cui rationi repugnandũ
non arbitror. Est enim & hȩc aliqua equalitas. s illuo nollẽ. ut
maicee congruentia quinq et tres. quã quinq et septem semipedes
conuenirent. Non enim cantum nomen ẽ. illius u̾sus quantum istoꝵ
Q uides illo ñ mͦ tantum summam inuentam conlatis uno & trib:

Expanded text:
la nobilitas in lege ista aequalitatis laborat. Cum enim superiores quinque la nobilitas in lege ista aequalitatis laborat. Cum enim superiores quinque si duae reliquae ita convenirent, ut una earum constaret uno semipede, alia quinque; conjungerentur lege illa quanumeris conjungi potest, et in summa sex fierent, quod sunt etiam tres et tres: nunc vero quia duo et quatuor inveniuntur, summam quidem reddent senariam; sed nullo aequalitatis jure tantum valent duo quantum quatuor, ut in hujuscemodi quasi necessitudine copulentur. Nisi forte quis dixerit satis esse ad aliquam regulam parilitatis, quod ut tres et tres, ita duo et quatuor sex fiunt. Cui rationi repugnandum non arbitror: est enim et haec aliqua aequalitas. Sed illud nollem ut majore congruentia quinque et tres quam quinque et septem semipedes convenirent. Non enim tantum nomen est illius versus quantum istorum; et vides in illo non modo tantam summam inventam collatis uno et tribus,
Abbreviated transcription (Latin):
consentiunt. Itaq cum pͥmum menbrum in semipedes duos et
tres seueris. & scłm induꝰ ce unum: conuingis particulas quas in
utroq pares inueneris. quia et in pͥmo menbro habemꝰ duo. et
in scđo restant duȩ particulȩ. una iitrib semipedib de pͥore m̃bro.
altera inuno de postiore. Has gͦ & sociabiliter iungimus. quia unum
cum om̃ib habet societatem. & insumma unum & tria quatuor
fiunt quod. ẽ. tantumdem. quantum duo & duo. Phanc gͥ sectionem
etiam quinq et cres semipedes ad concordiam rediguntur: s respon¬
quinq et septem semipedib disseramꝰ. quales sunt u̾sus duo illi no¬
bilissimi. heroicus & quẽ uulgo iambicum uocant. etiam ipse se¬
nariꝰ.llã Arma uirumq canotroie qui pͥmꝰ ab oris. Ita diuiditur.
ut pͥmum eiꝰmenbrũ sit arma uirumq cano. qui sunt quinq de
insemipedib quinq Scdm in septẽ quẽ uidetis hosp: ites.S tanta il¬

Expanded text:
consentiunt. Itaque cum primum membrum in semipedes duos et consentiunt. Itaque cum primum membrum in semipedes duos et tres secueris, et secundum in duos et unum; conjungas particulas quas in utroque pares inveneris, quia et in primo membro habemus duo, et in secundo restant duae particulae, una in tribus semipedibus de priore membro, altera in uno de posteriore. Has ergo et sociabiliter jungimus, quia unum cum omnibus habet societatem; et in summa unum et tria, quatuor fiunt, quod est tantumdem quantum duo et duo. Per hanc igitur sectionem etiam quinque et tres semipedes ad concordiam rediguntur. Sed responquinque et septem semipedibus disseramus, quales sunt versus duo illi nobilissimi, heroicus et quem iambicum vulgo vocant, etiam ipse senarius. Nam, Arma virumque cano, Trojae qui primus ab oris, ita dividitur ut primum ejus membrum sit, Arma virumque cano, qui sunt quinque; et in semipedibus quinque; secundum in septem, quem videtis, hospites. Sed tanta il
Abbreviated transcription (Latin):
& duo. sint uire illo ȩqualitatis dequo satis egimus. qͦd habet unũ
cum omĩb nuineris. exquo fit ut ista diuisione cantum sit quodã¬
mͦ suꝑius menbrum. quantum postius. Itaq fuerint quatuor.
et quinq semipedes. sicuti hoc ẽ. roma roma. cerne quanta sit. ñ ita
ꝓbatur. & ꝓpterea metrum erit potius quam uersus: Quia ita sunc
menbra in ȩqualia. ut ad nullã ȩ qͣlitatis legẽ sectiõe aliqͣ possint
referri. Cernis quippe ut opinor. suꝑioris menbri quattuor semi-¬
pedes roma roma. in binos posse discęde quinq aũt pꝰt̾ĩores c̾ne
possunt aliquom dantũ ualere quinq semipedes ꝓpcer duos et
uero. & manifesta. & omĩa rata sunt. M Age nunc quinq & tres
semipedes consideremus. qualis ẽ. iste u̾siculus. fase lusille quem
uides. & uideam ista. quomͦ inequalitas aliquo equalitatis iure
deneatur. Nam hoc genus non solum metrum. s etiam u̾sum eẽ. onĩs

Expanded text:
et duo sint, jure illo aequalitatis, de quo satis egimus, quod habet unum et duo sint, jure illo aequalitatis, de quo satis egimus, quod habet unum cum omnibus numeris. Ex quo fit ut ista divisione tantum sit quodammodo superius membrum quantum posterius. Itaque ubi fuerint quatuor et quinque semipedes, sicut hoc est, Roma, Roma, cerne quanta sit; non ita probatur, et propterea metrum erit potius quam versus, quia ita sunt membra inaequalia ut ad nullam aequalitatis legem sectione aliqua possint referri. Cernis quippe, ut opinor, superioris membri quatuor semipedes, Roma, Roma, in binos posse discedere: quinque autem posteriores, cerne possunt aliquo modo tantum valere quinque semipedes propter duos et vero et manifesta omnia et rata sunt. 15. M. Age, nunc quinque et tres semipedes consideremus, qualis est ille versiculus, Phaselus ille quem vides: et videamus quomodo ista inaequalitas aliquo aequalitatis jure teneatur: nam hoc genus non solum metrum, sed etiam versum esse, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
liens duxero. ta excedet mille. ut duplum fiat. M. Uerum dicis s
constitue unum. & quemlibet unum deinde maiorem numerum.
& quemadmodum in illis faciebamus. minorem multi plica ꝑ ma
nor. ȩquabitur. Namunum bis. duo: Q unum deciens decem: & unũ
milliens mille. & ꝑquemlibet alium numerum. Multiplicaue¬
ro unum: necesse ẽ. ȩquetut᷑. Hab et gͦ unum cum ceteris numeris
ius quodam ȩqualitatis. ñ mͦ qͦd quicũq numerꝰ unus numerꝰ¬
ẽ:s etiam quod totiens ductus. cantuidem facit D Manifestissi
mũ.ẽ. M. Age nẽ refer animum ad semipedum numeros. quib
inu̾su fiunt menbra in equalia miram quandam ȩqualitatẽ.
istam quã cractauimꝰ ratione reꝑies. nam ut opinor. u̾sus minimꝰ
quod ẽ. hospes ille secari ȩqualiter potest induas partes binorum
semipedum: scđm autem quod ẽ. quem uides ita diuiditur ut
una pars duõ semipedes habeat. alia unum. quod ita ẽ. quasi duo

Expanded text:
lies duxero, ita excedet mille, ut duplum fiat. M. Verum dicis: sed lies duxero, ita excedet mille, ut duplum fiat. M. Verum dicis: sed constitue unum, et quemlibet deinde majorem numerum, et quemadmodum in illis faciebamus, minorem per majorem multinor aequabitur. Nam unum bis, duo; et unum decies, decem; et unum millies, mille; et per quemlibet alium numerum multiplicavero, unum necesse est aeque tur. M. Habet ergo unum cum caeteris numeris jus quoddam aequalitatis; non modo quod quicumque numerus est, sed etiam quod toties ductus tantumdem facit. D. Manifestissimum est. 14. M. Age nunc, refer animum ad semipedum numeros, quibus in versu fiunt membra inaequalia, et miram quamdam aequalitatem ista quam tractavimus ratione reperies. Nam, ut opinor, versus minimus quod est, Hospes ille, secari aequaliter potest in duas partes binorum semipedum: secundum autem quod est, quem vides, ita dividitur, ut una pars duos semipedes habeat, altera unum; quod ita est, quasi duo