comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conuertit. iusticiãq cũ ueste ex iiridi se¬
rico & ꝓlixa suꝑ camtisiã uesturit. que ut
radis solis fulsit. ubi cũ rectitudine bone
intentionis ilłã ornauit. & ꝑ om̃ia lucere
fecit. corda increduloꝵ ab ydolis ad deũ
conuertens. seq martirio suo rectori om¬
niũ offerens. Petrus aut̃ tunicã ex bysso
& purpura contexint. cũ rectitudinẽ leni¬
tate & strenuitate ꝓpalauit. illaq iusticiã
cũ ecclĩasticis ordinibꝰ induit. ubi & se mul¬
tis cribulationibꝰ corꝑe & anima subiecit.
Nathias uͦ mitis & humilis existens. & colum¬
binos mores habens. ac diuersitatẽ morũ
sꝑe scĩ fuit. qui in illis habitat qui men¬
tes suas in plateis discurrere & diuersa scis¬
citare ñ ꝑmittunt. atq cotam fidelibꝰ &
infidelibus multa signa & mirabilia in
humilitate quasi nesciens fecit. martirtũq
uelut epulas desiderauit. Uñ uisticie re¬
galẽ sedem suꝑ quã honeste sederet pa¬
rauit. capita aquilaꝵ & leominos pedes

Expanded text:
convertit, justitiamque cum veste ex viridi serico et prolixa super camisiam vestivit; quae ut radius solis fulsit, ubi cum rectitudine bonae intentionis illam ornavit, et per omnia lucere fecit, corda incredulorum ab idolis ad Deum convertens, seque martyrio suo rectori omnium offerens. Petrus autem tunicam ex bysso et purpura contexuit, cum rectitudinem, lenitatem et strenuitatem propalavit, illaque justitiam cum ecclesiasticis ordinibus induit, ubi et se multis tribulationibus corpore et anima subjecit. Matthias vero, mitis et humilis existens, columbinosque mores habens, ac diversitatem morum as Spiritus sancti fuit, qui in illis habitat qui mentes suas in plateis discurrere et diversa sciscitare non permittunt; atque coram fidelibus et infidelibus multa signa et mirabilia in humilitate quasi nesciens fecit, martyriumque velut epulas desideravit. Unde justitiae regalem sedem super quam honeste sederet paravit, capita aquilarum et leoninos pedes
Abbreviated transcription (Latin):
rima longitudine usq ad supͣdictos
maliebris leuitatis dies tnͣsactis. in eadẽ
fide ꝑ quasdã descensus ĩdignationes ce¬
pit inclinari: & quibꝰdã tenebris inius¬
ticie obtenebrari. Nam iusticia & ho¬
nestas morũ & cetere dignitates uirtutũ
a diebꝰ diliuui in hominibꝰ paulatĩ creue¬
runt. & ad fastigia fua paulatĩ ascende

Expanded text:
rima longitudine usque ad supradictos rima longitudine usque ad supradictos muliebris levitatis dies tfide per quosdam descensus indignationis cepit inclinari et quibusdam tenebris iniusticie obtenebrari. 6Nam iusticia et honestas morum et cetere dignitates uirtutum a diebus diluuii in hominibus paulatim creuerunt et ad fastigia sua paulatim ascende
Abbreviated transcription (Latin):
quin opus qͣd querit faciat. qm̃ cũ ulo
occupata ẽ. & gustus carns ipsi displicet.
qui tam̃ contͣ uoluntatẽ eius ꝑ uenas sepiꝰ
ꝑficit᷑ in quibꝰ ipsa oꝑat᷑. S cũ homo alie¬
nã uitã desiderat que contͣ concupiscen¬
tiã carnis ẽ. anima celeri itinere illã ap¬
prehendit & ꝑficit. quia toto desiderio
ilłã in semetipsa gistat. xu.¬
Dies aut̃ istpꝰ qui in itsticia torpent ut
p̃fatũ est. canis igneus s ñ ardens in libro
sciuias designat aliis in fortuudie for¬
tioribꝰ eos subsequentibꝰ. in quibꝰ homines
quida rectitudinẽ inspicientes & supͣdic¬
tã leuitatẽ deponentes ad usticiã se con¬
uertent. Iusticia itaq ab incarnatione
filii dei ꝑ plurima curricula dierũ ad
ex celsa scĩtatis uelut ꝑ quasda scalas
in fide catholica ascendit. & quasi pu
nitate prauoꝵ oꝑũ sorduit s inuinei¬
bilis ꝑstitit. Diebus aut̃ illis inquãplu¬

Expanded text:
quin opus suum quod quaerit faciat, quoniam cum illo quin opus suum quod quaerit faciat, quoniam cum illo occupata est, gustusque carnis ipsi displicet, qui tamen contra voluntatem ejus per venas saepius perficitur, in quibus ipsa operatur. Sed cum homo alienam vitam desiderat, quae contra concupiscentiam carnis est, anima celeri itinere illam apprehendit et perficit, quia toto desiderio illam in semetipsa gustat. QuDies autem istos qui injustitia torpent, ut praefatum est, canis igneus, sed non ardens in libro Scivias designat, aliis in fortitudine fortioribus eos subsequentibus, in quibus homines quidam rectitudinem inspicientes et supradictam leuitatem deponentes ad iusticiam se conuertent. 4Iusticia itaque ab incarnatione filii Dei per plurima curricula dierum ad excelsa sanctitatis uelut per quasdam scalas in fide canitate pravorum operum sorduit, sed invincibilis perstitit. Diebus autem illis, inquam, plu
Abbreviated transcription (Latin):
ad finẽ ꝑducere ñ possunt. Ipse enĩ claris¬
simũ lumen ẽ qͥͦd nullomꝰ extinguet᷑. ita
tit angłica turba ab ipso clarescat. quia
dant. In laudibꝰ eiũ quibꝰ dm̃ laudant.
scã etiã oꝑa hominũ approbant. & illa
qͣsi speculũ laudis inspiciunt. qm̃ detis
hominẽ nuirifice ex anima & corꝑe com¬
posuit. nec claritate angłoꝵ caret cũ in
illoꝵ societate sit: quia deus etiã ordina¬
uit ut diuiitas & humanitas ĩ uno do
glõse latidet᷑. Hinc aut̃ diabolus illudit᷑
qui angłs existens deuis ẽẽ uolut. s ds̃
illũ quasi decepit cũ de limo terre homi¬
nẽ creauit qui anima & corpus in uno
ẽ nec anima sine corꝑe nec corpus sine
anima homo existit. & anima cũ corꝑe
& corpus cũ anima oꝑat᷑. Corpus namq
clatisura ẽ in qua anima claudit᷑. & ani¬
mã inultociens constringit. ita ut ipsa
corꝑi cedat nec illud cohibere ualeat.

Expanded text:
ad finem perducere non possunt. Ipse enim clarisad finem perducere non possunt. Ipse enim clarissimum lumen est, quod nullo modo exstinguetur, ita ut angelica turba ab ipso clarescat, quia dant. In laudibus enim quibus Deum laudant, sancta etiam opera hominum approbant, illaque quasi speculum laudis inspiciunt, quoniam Deus hominem mirifice ex anima et corpore composuit, nec claritate angelorum caret, cum in illorum societate sit, quia Deus etiam ordinavit ut divinitas et humanitas in uno Deo gloriose laudetur. Hinc autem diabolus illuditur, qui angelus existens Deus esse voluit; sed Deus illum quasi decepit, cum de limo terrae hominem creavit, qui anima et corpus in uno est, nec anima sine corpore, nec corpus sine anima homo existit; animaque cum corpore, et corpus cum anima operatur. Corpus namque clausura est, in qua anima clauditur, et animam multoties constringit, ita ut ipsa corpori cedat, nec illud cohibere valeat,
Abbreviated transcription (Latin):
specusũ qd claritas diunitatis ẽ in qua¬
exercitus angłoꝵ fulget. quẽ ad mͦdũ for¬
me ille que in speculo ostendunt᷑ quia id̃e
specusu ipsis angłis semꝑ resplendet. aspi¬
ce & ostende quantas inuirias pacior ab
his qui me negligunt. In corꝑe meo scili¬
cet in m̃bris meis que contͣ᷑ me ꝑ maliciã
calcitrant. cũ mͥ ĩ rectitudine adherere de¬
berent. fatigationẽ ꝑuersitatis sustineo:
qm̃ uͥ in eis ꝑ uiriditatẽ bonoꝵ oꝑũ quies¬
cere possim ñ inuenio. Paruuili etiã mei qͥ
ĩhumilitate deberent ĩcedere & omnẽ pom
pã scłi abicere. in eo qͥd nichil ẽ deficiunt. qͥa
uanitatẽ suꝑbie amplectunt᷑. scõs se ẽẽ pu¬
tantes. & oꝑa sua ĩ laudibꝰ humane głe por¬
tantes. Et qm̃ in hac tranfitoria laude
a celesti laude deficiunt. laudem an¬
gelorum non adtendunt. quia angłi
scãm diuinitatẽ frequent᷑ laudant. in dõ
nouã latidẽ semꝑ inuenientes. qm̃ illum

Expanded text:
speculum, quod claritas divinitatis est, in quaexercitus angelorum fulget, quemadmodum formae illae quae in speculo ostenduntur, quia idem speculum ipsis angelis semper resplendet, aspice et ostende quantas injurias patior ab his qui me negligunt. In corpore meo, scilicet in membris meis quae contra me per malitiam calcitrant, cum mihi in rectitudine adhaerere deberent, fatigationem perversitatis sustineo, quoniam ubi in eis per viriditatem bonorum operum quiescere possim non invenio. Parvuli etiam mei qui in humilciunt, quia vanitatem superbiae amplectuntur sanctos se esse putantes, operaque sua in laudibus humanae gloriae portantes. Et quoniam in hac transitoria laude a coelesti laude deficiunt, laudem angelorum non attendunt, quia angeli sanctam divinitatem frequenter laudant, in Deo novam laudem semper invenientes, quoniam illum
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui contra diabolicas acies & contra om¬
nẽ nequitiã fortis p̃liator existit ĩ inde¬
ficienti lumine claritatis sue uidet nec o¬
bluuoni tradit. quãtus dissimulet pecca
ta hominũ quatinꝰ penitentiã agant &¬
dicit. Hoc tempꝰ qͦd abono declinat & in
malũ cadit. in occultis uidiciis meis scio:
qm̃ iniquitates hominũ que ꝑ diuersa
curricula succedentiũ sibi temꝑũ discur¬
runt. ita transitorie ñ negligo. quin ullas
flageslis uiste correptionis examinẽ. Sed
aureus numerus scilicet martires ili qͥ
in rubore sanguinis siti uelut atirũ fui¬
gentes. in primitua eccłĩa ꝓpt̾ nerã ficse
occisi sunt ñdu ẽ plenus: quia martites
illos expectant qui in notussimo temꝑe ꝑ
diti erroris od confessionẽ nominis mei
corꝑa sua ad passionẽ martirii tradent.
quẽ adm̾dt̃i iohannes ailectus meus testat᷑¬

Expanded text:
ille qui contra diabolicas acies et contra omille qui contra diabolicas acies et contra omnem nequitiam fortis preliator existit in indeficienti lumine claritatis sue uidet nec obliuta hominum, quatenus poenitentiam agant, et dicit: « Hoc tempus quod a bono declinat, et in malum cadit, in occultis judiciis meis scio; quoniam iniquitates hominum quae per diversa curricula succedentium sibi temporum discurrunt, ita transitorie non negligo, quin illas flagellis justae correctionis examinem. Sed aureus numerus, scilicet martyres illi, qui in rubore sanguinis sui velut aurum fulgentes, in primitiva Ecclesia propter veram fidem occisi sunt, nondum est plenus, quia martyres illos exspectant, qui in novissimo tempore perditi erroris ob confusionem nominis mei corpora sua ad passionem martyrii tradent, quemadmodum Joannes dilectus meus testat
Abbreviated transcription (Latin):
itisticia nominor. & ecclĩa ꝑ regenerationẽ
sꝑc & aque de me orta ẽ & unũ sumus¬
sicut ctiã deus & homo unus sunt. Igitur
ferocissimis uidicibꝰ clamabo. qui me un¬
dicabunt de furiosis moribꝰ illoꝵ: qiti
me ut lupi agnos ꝑsequunt᷑. Ipsi qͦq
peccatores existentes cũ saginato uitulo¬
ñ epulantur. s samaritanis similes sunt
qui in driabꝰ legibꝰ eẽ uolebant. Quappt̃
& mirrisionẽ helie ꝓphete conuertent᷑
qui illis qui baal colebant quasi illuden¬
do dicebat. qd clamarent uoce maiore.
deus enĩ eẽt baal. & forsitan loqueret᷑. uit
in diuersorio ẽẽt aut in itinere. aut cer¬
te dormiret ut excitaret᷑. Et ideo etiã
decepti sunt. qm̃ gr̃a dei longe ab ets ẽ.
quia p̃cepta que suscipiunt ñ sertiant:
s illa retrorsũ ꝓ ⁊cuint dicentes. Cũ uo¬
luerimus p̃cepta dei nr̃i. obseruabimus
entes dies detrimenti totus equitatis. uir

Expanded text:
iusticia nominor et ecclesia per regenerationem iusticia nominor et ecclesia per regenerationem spiritus et aque de me orta est et unum sumussicut etiam Deus et homo unum sunt. 35Igitur ferocissimis iudicibus clamabo, qui me uindicabunt de furiosis morsibus illorum qui me ut lupi agnos persecuntur. 36Ipsi quoque peccatores existentes cum saginato uitulo non epulantur, sed Samaritanis similes sunt, qui in duabus legibus esse uolebant. 37Quapropter et in irrisionem Helye prophete conuertentur, qui illis qui Baal colebant quasi illudendo dicebat quod clamarent uoce maiori Deus enim esset Baal et forsitan loqueretur aut in diuersorio esset aut in itinere aut certe dormiret, ut excitaretur. 38Et ideo etiam decepti sunt, quoniam gratia Dei longe ab eis est, quia precepta Dei que suscipiunt non seruant, sed illa retrorsum proiciunt dicentes: 39«Cum uoluerimus, precepta Dei nostri obseruabimus, entes dies detrimenti totius equitatis uir
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑmanebit. qm̃ uidiciũ dei his nunat᷑.
qui om̃s uoluntates suã in ꝓprietate sua
quasi absq deo sint complent. Ego enĩ
que in antiquo consilio surrexi ad uidi¬
ciũ dei elamo de his querimoniã faciens.
qui palliũ meũ ame abstraxerunt. & qͥ
om̃tibꝰ ornam̃tis meis me destittierunt: &
uidices eoꝵ aduersũ ipsos inaduitoriũ
mͥ aduoco in eadẽ aduocatione. qua crea¬
tor cunctoꝵ mulierẽ uocauit. quando illã
de uiro tulit. quatinꝰ faceret ei adrutori¬
um simile sibi. Quẽadmdt̃i enĩ mulier ui¬
ro subdita ẽ & ut filios ꝓducit sic etiã
homines p̃cepta dei ꝑ me deberent audire
eisq obedire. Et quia hoc ñ faciunt s me
negligunt: idctrco quotiens ab eis ꝑcutior.
tociens uidiciũ dei ipsos uallabit uelut in
antiquo temꝑe ꝑ dilucitũ accidit. & ut m
ueteri lege & in notia multociens factũ
ẽ sicut & adhuc sepitis fit. Ego quippe

Expanded text:
nec permanebit, quoniam judicium Dei his minatur, nec permanebit, quoniam judicium Dei his minatur, qui omnes voluntates suas in proprietate sua quasi absque Deo sint complent. Ego enim quae in antiquo consilio surrexi ad judicium Dei clamo de his querimoniam fqui pallium meum a me abstraxerunt et qui in omnibus ornamentis meis me destituerunt et iudices eorum aduersum ipsos in adiutorium michi aduoco, in eadem aduocatione qua creator cunctorum mulierem uocauit quando illam de uiro tulit, quatinus faceret ei adiutorium simile sibi. 32Quemadmodum enim mulier uiro subdita est et ut filios producit, sic etiam homines precepta Dei per me deberent audire eisque obedire. 33Et quia hoc non faciunt, sed me negligunt, idcirco quotiens ab eis percutior, totiens iudicium Dei illos uallabit, uelut in antiquo tempore per diluuium accidit et ut in ueteri lege et in noua multotiens factum est, sicut adhuc sepius fit. 34Ego quippe
Abbreviated transcription (Latin):
meã puluere peccatoꝵ maculant. nec ab ea
cundẽ ꝑ penitentiã puluerẽ extutiunt. s
quasi uermes in putredine peccatoꝵ se fouent.
Iinc & enĩ ceci. surdi. & muti sunt. offictũ¬
meũ non clamantes nec uidiciũ meũ ui¬
dicantes: si auariciã deglutrunt & uulne¬
ra ñ sanant. quia uulneribꝰ pleni sunt. &
ad scͥpturã que eis loquit᷑ surdi sunt. eã
nec auidiendo nec alios docendo. Et his
modis tediũ iom̃ibꝰ constitutis ordinibus
eccłĩe ẽ. & ipsa uelut sine baculo incedit.
qm̃ om̃s constitutiones sue iam pene de¬
fecerunt. Cũ enĩ sol in nrube obnabilatꝰ
suerit. gaudiũ iocunditatis in creaturis ñ
ẽ nec etiã in populis cũ sine rege sunt.¬
Constitutiones namq ecclĩ asticoꝵ ordinũ ob¬
nubilate sunt quia constitutiones absq
oꝑe nominari solumͦ uolunt. ideoq etiã
uerũ gaudiũ in ipsis non ẽ. sicut nec ĩfide.
que sine oꝑibus ẽ. Uere istud sic ñ ꝑdurabit.

Expanded text:
meam puluere peccatorum maculant nec ab ea meam puluere peccatorum maculant nec ab ea eundem per penitentiam puluerem excutiunt, sed quasi uermes in putredine peccatorum se fouent. 25Hinc etenim ceci, surdi et muti sunt, officium non clamantes nec iudicium meum iudicantes, sed auaritiam deglutiunt et uulnera non sanant, quia uulneribus pleni sunt et ad scripturam que eis loquitur surdi sunt, eam nec audiendo nec alios docendo. 26Et hiis modis tedium in omnibus constitutis ordinibus ecclesie est et ipsa uelut sine baculo incedit, quoniam omnes consuetudines sue iam pene defecerunt. 27Cum enim sol in nube obnubilatus fuerit, gaudium iocunditatis in creaturis non est nec etiaConstitutiones namque ecclesiasticorum ordinum obnubilatae sunt, quia constitutiones absque opere nominari solummodo volunt, ideoque etiam verum gaudium in ipsis non est, sicut nec in fide quae sine operibus est. Vere istud sic non perdurabit,
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsos regentes & utile dicentes quicqͥd
eligunt. & sic infideles existentes quia in se
confidunt. nec a se ipsis nec ab aliis hoc mͦ
saluitẽ uite ꝯsequuntur. quã nemo preter
dm̃ dare pot᷑. Nam ꝑ omĩa hec corona
mea obnubilata ẽ: qm̃ ista facientes incla¬
ritate illa me ñ inspiciunt. qua a deo ꝓ¬
cessi. Tunica quoq mea puluere terre asꝑ¬
saest. quã illi contaminant qui scã & bo¬
na conuersatione scso relicto tunicã filii
dei indiunt. qm̃ meretricibꝰ se ad miscẽt.
quẽadindũ de uiniore etiglico filio scͥptũ
dinoscit᷑. Iugo namq xꝑi ꝑ mutationẽ
circũcisionis & legalis constitutionis sacer¬
dotũ uigati sunt. s p̃uaricando forni¬
catores existant. nec cum iuniore filio cla¬
mant qui ad patrẽ suũ recucurrit dicens.
pater peccaui in celũ & coram te. & masu̾
adulterii uelut eis constitutũ sit icon¬
stietudine habent. Quappt᷑ & tunicam

Expanded text:
semetipsos regentes et utile dicentes quicquid semetipsos regentes et utile dicentes quicquid eligunt et sic infideles existentes, quia in se confidunt nec a se ipsis nec ab aliis hoc modo salutem uite consecuntur, quam nemo preter Deum dare potest. 19Nam per omnia hec corona mea obnubilata est, quoniam ista facientes in claritate illa me non inspiciunt qua a Deo processi. 20Tunica quoque mea puluere terre aspersa est, quam illi contaminant qui sancta et bona conuersatione seculo relicto tunicam filii Dei induunt, quoniam meretricibus se admiscent, quemadmodum de iuniore euangelico filio scriptum dinoscitur. 21Iugo namque Christi per mutationem circumcisionis et legalis constitutionis sacerdotium ligati sunt, sed preuaricando fornicatores existunt nec cum iuniore filio clamant, qui ad patrem suum recurrit dicens: 22Pater, peccaui in celum et coram te. 23Et malum adulterii, uelut eis constitutum sit, in consuetudine habent. 24Quapropter et tunicam
Abbreviated transcription (Latin):
lectus hoc quoq m̃ accipiendits ẽ. Iustus es in
om̃ibꝰ udiciis tius o dñe qui om̃ibꝰ dominaris:
qm̃ tu iusticia illa es que nũquiã ab ulla iniqͥ¬
tati obnubilat᷑. s que opus suũ ostendit. sicut
uexillum constitrtũ ducẽ precedit. Optis qͥq
uisticie celum & terra cũ reliqua creatura est.
& iusticia detis ẽ qui ueritatẽ ostendit cũ bo¬
rani arbori infixa sunt. Quappt̾ & rectum
inequitate uidiciũ dei ẽ. quia nulłã obscuri¬
tatẽ falsitatis habet. qm̃ ilła uelut ĩ mundis¬
simũ lutũ conculcat q̃d in puitredine fetet.
iaticia itaq dei suiꝑ montes clamat & uox ip¬
sius ad celum sonat. atq conquerit᷑ qͦd pͥmũ
facta mons scĩtatis mecclĩa. mͦ in monte
scĩtatis destructa iaceat. Nam eggo iusticia
dei lugubri uoce dico. xIi.¬
Corona mea scismate errantiũ mentium
berent habere. ac uirgã illius pati. magis¬
tri eẽ uolcint. atq petulanti constitutione

Expanded text:
lectus hoc modo accipiendus est: Justus es in lectus hoc modo accipiendus est: Justus es in omnibus judiciis tuis, o Domine, qui omnibus dominaris; quoniam tu justitia illa es quae nunquam ab ulla iniquitate obnubilatur: sed quae opus suum ostendit, sicut vexillum constitutum ducem praecedit. Opus quoque justitiae coelum et terra cum reliqua creatura est, et justitia Deus est, qui veritatem ostendit, cum botiae, velut rami arbori infixa sunt. Quapropter et rectum in aequitate judicium Dei est, quia nullam obscuritatem falsitatis habet; quoniam illa velut immundissimum lutum conculcat, quod in putredine fetet. Justitia itaque Dei super montes clamat, et vox ipsius ad coelum sanat, atque conqueritur, quod primum facta mons sanctitatis in ecclesia, modo in monte sanctitatis destructa jacet. Nam ego justitia Dei lugubri voce dico: Corona mea schismate errantium mentium strum deberent habere, ac virgam illius pati, magistri esse volunt, atque petulanti consti
Abbreviated transcription (Latin):
S ed ipsa faciem uelut solts splendo x.¬
rem fulgentẽ habens. qm̃ semꝑ corã deo
splendida & immutabilis ẽ forti clamore
suꝑiũ uidicẽ inuocat.: & uestes suas a sceli¬
ratis hominibꝰ pollutas eẽ ut p̾fatum est
demonstrat. Nam dies isti muliebris de¬
bilitatis uirilẽ fortitudinẽ non habent.
ita scilicet ut om̃ia eccłiastica institura
siue sclãria siue sꝑitalia sint indet̾ius des¬
cendant. & nunc ĩ alio mͦ quã apłi set ce¬
teri antiqui patres ea constituerint ꝯsistant
ꝑ que omĩa primitus eccli̾a ueltit sol luce¬
bat & iusticia coronata erat: quẽ adm̾dũ
ꝓpt̃ dominationẽ regni rex nominatur. s
ꝓpt̃ diadema & regales uestes suas hononit᷑.
Iusticia enĩ dei ꝑ eccłi asticas dispositiones & ꝑ
om̃ia ad illas spectantia coronata & orna¬
ta ẽ. & ipsa materia ẽ omniũ legaltũ usti¬
ficationũ que ab om̃uipotente deo constitute
& rectũ uidiciũ tut̃. Huiꝰ sententie intel¬

Expanded text:
Sed ipsa, faciem uelut solis splendorem fulgentem habens, quoniam semper coram Deo splendida et inmutabilis est, forti clamore supernum iudicem inuocat et uestes suas a sceleratis hominibus pollutas esse, ut prefatum est, demonstrat. 14Nam dies isti muliebris debilitatis uirilem fortitudinem non habent, ita scsive saecularia sive spiritalia sint, in deterius descendant, et nunc in alio modo quam apostoli seu caeteri antiqui Patres ea constituerint, consistant, per quae omnia primitus Ecclesia velut sol lucebat, et justitia coronata erat, quemadmodum propter dominationem regni rex nominatur, et ut propter diadema et regales vestes suas honoratur. Justitia enim Dei per ecclesiasticas dispositiones et per omnia ad illas spectantia coronata et ornata est; ipsaque materia est omnium legalium justificationum, quae ab omnipotente Deo constitutaeentiae intel
Abbreviated transcription (Latin):
Racionalis enimhomo primũ optat & de¬
siderat. & postea in aliquo idẽ oꝑatur.
rracionale uͦ anmal utuit sicut ei con¬
stitutũ ẽ. nec plus ualet. quia ocułũ scien¬
tie in racionalitate ñ habet. s ad mat̾iam
nature sue se uertit. homo aut̃ ꝑfide cũ

Expanded text:
Rationalis enim homo primum optat et deRationalis enim homo primum optat et desiderat, et postea in aliquo idem operatur. Irrationale vero animal vivit sicut ei constitutum est, nec plus valet, quia oculum scientiae in rationalitate non habet; sed ad materiam naturae suae se vertit; homo autem per fidem cum
Abbreviated transcription (Latin):
lam ipsũ ita ꝑcutiens. ut captit sirũ ulte¬
rius leuare ñ possit. sicut prius fecit. Di¬
uinitas er̃ bonos angłos claritate sua ues¬
tiuit. & apud se ordinauit ut opus suũ
qͥd in seipsũ aspiceret. & ꝓpriã uoluntatẽ
suã sequendo acreatore suo recederet. zelo
suo castigando comprimeret. quia raciona¬
litas cũ scdm uoluntatẽ carnis oꝑat᷑. ultio¬
nẽ dei sibi attrahit. qͦd aut̃ ad creatorẽ suũ
respiceret dicens. deus meus estu. illud igne
sc̃ĩ sꝑc latides suas ad multiplicandu accen¬
deret. quẽ admͦũ scintille ignis multipli¬
cant᷑. S & racionalitas in duabꝰ partibus
electionis consistit. & q̃d eligit hoc ad se col¬
ligit. & aliud reprobat. qm̃ in una electio¬
ne duo que sibi dissentiunt habere ñ pot̃.
quia qui alii ministrat seipsũ despicit. & qͥ
sibimetipsi oꝑatur. ꝑ ea que facit alii ñ
ministrat. & ideo in unũ hec ñ consentiũt.

Expanded text:
la ipsum ita percutiens, ut caput suum ultela ipsum ita percutiens, ut caput suum ulterius levare non possit sicut prius fecit. Divinitas enim bonos angelos claritate sua vestivit, et apud se ordinavit, ut opus suum quod in se ipsum aspiceret, et propriam voluntatem suam sequendo a Creatore suo recederet, zelo suo castigando comprimeret, quia rationalitas cum secundum voluntatem carnis operatur, ultionem Dei sibi attrahit; quod autem ad Creatorem suum respiceret dicens: « Deus meus es tu, » illud igne sancti Spiritus laudes suas ad multiplicandum accenderet, quemadmodum scintillae ignis multiplicantur. Sed et rationalitas in duabus partibus electionis consistit, et quod eligit hoc ad se colligit, et aliud reprobat, quoniam in una electione duo quae sibi dissentiunt habere non potest, quia qui alii ministrat, se ipsum despicit, et qui sibimetipsi operatur, per ea quae facit alii non ministrat, et ideo in unum haec non consentiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑaret᷑. S & sicut ignis flammã inse
continet. sic & racionalis homo uires ad
oꝑandã habet & iste due p̃fate uires in
fictili uase sunt: ipsũq fictile uas cũ illis ex¬
istit. Si aut̃ ignis & fłãma in nulla re
arderent. ardor eoꝵ ubi uideri posset.
Uñ & p̃dictas uires oportet opus habere qͦd
fictile uas ẽ. in quo anima & racionali¬
tas oꝑa sua exercẽt. Uentus quoq aeruis
ẽ & reliqtias creaturas implet cã quisꝰ ho
oꝑat᷑.ꝰ ita ut etiã homo ñ eẽt. si relique
creature non fuissent. Et deus ignis &¬
itiuens sꝑc ẽ. magnũq opiis fecit de qͦ
filius eius indumentũ tulit. ꝑ qͦd deitatẽ
suã occultans quãplurima miracula per¬
petrauit . cũ quo etiã mundĩi ꝑtransunt.
quousq decimũ numerũ qui ꝑditus erat
sibi attraxit. Idẽ etiam opus contra illũ
qui aquilonẽ concupiuit deuis constituit.
& eum ꝑ illud om̃ino suꝑauit. in maxil¬

Expanded text:
operaretur. Sed et sicut ignis flammam in se operaretur. Sed et sicut ignis flammam in se continet, sic et rationalis homo vires ad operandum habet, et istae duae praefatae vires in fictili vase sunt, ipsumque fictile vas cum illis existit. Si autem ignis et flamma in nulla re arderent, ardor eorum ubi videri posset? Unde et praedictas vires oportet opus habere, quo fictile vas est, in quo anima et rationalitas opera sua exercent. Ventus quoque acrius est, reliquasque creaturas implet, cum quibus homo operatur, ita ut etiam homo non esset, si reliquae creaturae non fuissent. Et Deus ignis itus est, magnumque opus fecit, de quo Filius ejus indumentum tulit, per quod deitatem suam occultans, quamplurima miracula perpetravit, cum quo etiam mundum pertransivit quousque decimum numerum, qui perditus erat, sibi attraxit. Idem etiam opus contra illum qui aquilonem concupivit Deus constituit, eumque per illud omnino superavit, in maxil
Abbreviated transcription (Latin):
quida ex ipsis creatorẽ sirũ negligentes
in reuocabilit̃ corrueritut. quidã uͭ in
seruitute & dilectione illiꝰ ꝑstiterunt.
Netis itaq pꝰ alias creaturas hominẽ creauit
quatinꝰ omĩa quibꝰ indigeret sibi p̃parata
inueniret. eũq iuuenti sptramine illu¬
minauit. atq intrifice factũ adtiobꝰ mo¬
dis mimirit. scilicet ut ignis & fłãma
c̃ẽt. ignis quide in anima & flãma que
de ipsa flagrat in racionalitate. Elamma
atit̃ racionalitatis nouit ubi cñ osculo
electionis oꝑet᷑ qͥd scientia boni & mali ẽ.
ꝑ quã ñ ardet in illo qͦd ad optis sitt̃ non
eligit. s cũ molestia ab illo fugit qͦd oꝑa¬
ri ñ uult. nͥ faber eã ꝑcutiat. quatmnꝰ ali¬
quantusti ibi ardeat quo ipse eã uertere
uoluerit. & ubi illa etiã ꝑ electionẽ int̃su
ardet. ibi eam faber multociens cessart
facit. Et has duas uires detis infictili
tiase posuit. quatinꝰ illud qͦd sibi utile eẽt

Expanded text:
quidam ex ipsis Creatorem suum negligentes, quidam ex ipsis Creatorem suum negligentes, irrevocabiliter corruerunt, quidam vero in servitute et dilectione illius perstiterunt. Deus itaque post alias creaturas hominem creavit, quatenus omnia quibus indigeret sibi praeparata inveniret, eumque viventi spiramine illuminavit, atque mirifice factum duobus modis munivit, scilicet ut ignis et flamma esset, ignis quidem in anima, et flamma quae de ipsa flagrat in rationalitate. Flamma autem rationalitatis novit ubi cum osculo electionis operetur, quod scientia boni et mali est, per quam non ardet in illo quod ad opus suum non eligit, sed cum molestia ab illo fugit, quod operari non vult, nisi faber eam percutiat, quatenus aliquantulum ibi ardeat, quo ipse eam vertere voluerit, et ubi illa etiam per electionem interdum ardet, ibi eam faber multoties cessare facit. Et has duas vires Deus in fictili vase posuit, quatenus illud quod sibi utile esset
Abbreviated transcription (Latin):
quia caritas & p̃scientia dei in unũ con¬
sentiunt. Prescientia enĩ absq om̃i of¬
fensione ꝑlucida. nec micio aut fine ꝯ¬
clusa nec etiã amortali creatura deter¬
minata: ostendit quod homo qui carita¬
ti subiectus ẽẽ uult. cũ ea que ⁊̃ do st̃ di¬
ligit. & dm̃ in puritate fidei inspicit.
nec quicquã ipsi qͦd cactacũ ẽ p̃ponit.
in suꝑioribꝰ gaudiis sede sibi ponit: qm̃ de¬
us eũ illo uenturũ p̾indit. Et imago
hec p̃dictã tabuła inspicit. uñ & linea n
qua sedet mouet᷑. quia cũ caritas dei p̃sci¬
entiã ipsiꝰ intuebatur inqua om̃ia que u
creaturis futura erant apparuerunt. cñ
creature que creande erant ñdũ fuissent.
uoluntas dei ad quã caritas quasi quies¬
cendo coniuncta ẽ ad formationẽ crea¬
turaꝵ se mouit. & sic cełu & t̾ra cet̾eq
creature que in eis sunt ꝑ uissionẽ dei
surrexertint. Nam cũ angłi ꝓcesserunt

Expanded text:
quia Charitas et praescientia Dei in unum conquia Charitas et praescientia Dei in unum consentiunt. Praescientia enim absque omni offensione perlucida, nec initio aut fine conclusa, nec etiam a mortali creatura determinata, ostendit quod homo qui Charitati subjectus esse vult, cum ea quae in Deo sunt diligit, et Deum in puritate fidei inspicit, nec quidquam ipsi quod caducum est proponit, in superioribus gaudiis sedem sibi ponit, quoniam Deus eum illo venturum praevidit. Et imago haec praedictam tabulam inspicit, unde et linea in qua sedet movetur, quia cum charitas Dei praescientiam ipsius intuebatur, in qua omnia quae in creaturis futura erant apparuerunt, cum creaturae quae creandae erant nondum fuissent, voluntas Dei ad quam Charitas quasi quiescendo conjuncta est, ad formationem creaturarum se movit, et sic coelum et tecreaturae quae in eis sunt, per jussionem Dei surrexerunt. Nam cum angeli praecesserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
trãt. cũ omia bona ꝑ caritatẽ fiant. Nã
facies eius ut sol lucet. monens ut homo
omnẽ intentionẽ cordis sui in uerũ sose
figat. tunica aut̃ ipsitis ut ptirpura
quantũ potuerit subueniat. Et torquẽ
aitreã preciosis lapidibꝰ decoratã circa
colłũ suũ habet. innuens ut homo ui¬
gũ subiectionis sibi imponens. cũ bea¬
tis uirtutibꝰ illud adornet.ita ut ĩ om̃ibꝰ
humiliatus deo se ueracit᷑ subiectũ ẽẽ
ostendat. quẽadindñ & filtus dei patri
suo usq ad mortẽ carnis ꝑ om̃ia obedi¬
uit. Calciamentis quoq claritatẽ fui¬
guris ex se reddentibꝰ indtita ẽ quatinus
omrĩa itinera hominis in lumine ueri¬
tatis sint . & ut homo uestigia xꝑise¬
quens aliis exempla rectitudinis fidelit̃¬
cida apparet scͥptũ habens qͦd diuinita
tẽ que inicio caret nichil inicio subia¬
cens ad plenũ caꝑe possit. qm̃ coram
caritatis intuitu p̃scientia dei ostendit᷑.

Expanded text:
trant, cum omnia bona per charitatem fiant. Nam trant, cum omnia bona per charitatem fiant. Nam facies ejus ut sol lucet, monens ut homo omnem intentionem cordis sui in verum solem figat; tunica autem ipsius ut purpura quantum potuerit subveniat. Et torquem auream pretiosis lapidibus decoratam circa collum suum habet, innuens ut homo jugum subjectionis sibi imponens, cum beatis virtutibus illud adornet, ita ut in omnibus humiliatus Deo se veraciter subjectum esse ostendat, quemadmodum et Filius Dei Patri suo usque ad mortem carnis per omnia obedivit. Calceamentis quoque claritatem fulguris ex se reddentibus induta est, quatenus omnia itineris hominis in lumine veritatis sint, et ut homo vestigia Christi sequens aliis exempla rectitudinis fidelitctem quae initio caret, nihil initio subjacens, ad plenum capere possit, quoniam coram Charitatis intuitu praescientia Dei ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut etiã eternitas dei sicut ante pri¬
cipiũ mundi inicrũ ñ babitit. sic quoq
post finẽ illius nullo termino claudatur:
ubi & tunc beati sine fine in celestibꝰ gau¬
debunt. S & ꝑfectio potestatis dei sub eter¬
uitate ontia temꝑalia diuersos modos haben¬
tia concludens om̃ia deo subiecta ẽẽ osten¬
dit. eosq qui dm̃ negligunt ad uiferna¬
lia loca miti deꝓnit. qm̃ omñia ex ami
Quod aut̃ in medio eusde rote in p̃fata
linea it̃am uides imaginẽ que caritas tibi
prius de nominata ẽ sedentẽ. alio tamen
ornatu eam nunc apparentẽ quã priꝰ ui¬
disses.  hoc ẽ quod inꝑfectione illa qua po¬
testas dei omĩa sidi subicit. uoluintati dei
caritas quasi quiescendo contuncta ẽ. qm̃
caritas omnẽ uoluntatẽ dei adimplet.
tranc isto nẽ illo ornatu decorata: quia
uirtutes que in homnribꝰ oꝑant᷑. carita¬
tẽ uelut quodã decore ornatã demons¬

Expanded text:
ita ut etiam aeternitas Dei sicut ante priita ut etiam aeternitas Dei sicut ante principium mundi initium non habuit, sic quoque post finem illius nullo termino claudatur, ubi et tunc beati sine fine in coelestibus gaudebunt. Sed et perfectio potestatis Dei sub aeternitate omnia temporalia diversos modos habentia concludens, omnia Deo subjecta esse ostendit; eosque, qui Deum negligunt, ad infernalia loca mitti depromit, quoniQuod autem in medio ejusdem rotae in praefata linea iterum vides imaginem, quae charitas tibi prius denominata est sedentem, alio tamen ornatu eam nunc apparentem quam prius vidisses; hoc est quod in perfectione illa qua potestas Dei omnia sibi subjicit, voluntati Dei charitas quasi quiescendo conjuncta est, quoniam charitas omnem voluntatem Dei adimplet, nunc isto, nunc illo ornatu decorata, quia virtutes quae in hominibus operantur, charitatem velut quodam decore ornatam demons
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta disponens atq in altitudine & in
ꝓfunditate sua incognita homini exis¬
bens. eterna & temꝑalia quasi in circulo
nec ituciũ nec finẽ habente demonstrat.
taq & potestatis dei ꝑfectio que eter¬
nitatẽ diuine ordinationis manifestat.
&e ꝓtudentia eius in his que eterna srant
fulgens. ab eternitate ipsus potestatis ad
plenitudinẽ diuine ordinationis se exten¬
deus in oꝑibꝰ suis seipsã declatat: animasq
beatoꝵ in suꝑna gła ꝑmansuras de nuni¬
at. Eternitas quoq ꝑfectionis potestatis
dei in his dispositionibꝰ que future erant.
cũ plenitudine creaturax uelut uiridi¬
tate uenturi & ꝓcessuri germinis osten
inferunt ut bont̃ fructũ afferat. In his
ũ que pꝰ finẽ mundi ad stabilitatẽ immra¬
tabilitatis ꝑtienient. quasi rutilantẽ ful¬
gorẽ demonstrat. quia tunc omĩa ꝑfecta
erunt. nec ullũ defectũ deinceps sentiunt.
animabꝰ quoq scõꝵ ad suꝑna sublatis:

Expanded text:
cuncta disponens, atque in altitudine, et in cuncta disponens, atque in altitudine, et in profunditate sua incognita homini existens, aeterna et temporalia quasi in circulo nec initium nec finem habentem demonstrat. Itaque et potestatis Dei perfectio, quae aeternitatem divinae ordinationis manifestat, et providentia ejus in his quae aeternae sunt fulgens, ab aeternitate ipsius potestatis ad plenitudinem divinae ordinationis se extendens, in operibus suis se ipsam declarat, animasque beatorum in superna gloria permansuras enuntiat. Aeternitas quoque perfectionis potestatis Dei in his dispositionibus quae futurae erant, cum plenitudine ereaturarum, velut viriditatem venturi et processuri germinis ostendiditatem inferunt, ut bonum fructum afferat. In his vero quae post finem mundi ac stabilitatem immutabilitatis pervenient, quasi rutilantem fulgorem demonstrat, quia tunc omnia perfecta erunt, nec ullum deinceps defectum sentient, animabus quoque sanctorum ad superna sublatis;
Abbreviated transcription (Latin):
clusa dominat᷑ designat. atq nunc pallo¬
rẽ angustiaꝵ. nuuc nigredinẽ tribulatio¬
nũ quãdui mundus ditrat multociens gͣ¬
uit᷑ portat. S & hec omĩa que p̃dicta st̃
alio inͦ ad salutẽ anim& hominũ respici¬
unt. ita ut ad fũmã fortitudinẽ que in ꝑ¬
fectione fulgentis iusticie consistit. potestas
dei contuncta sit. qm̃ potestas & fortitudo
dei fibi adherentes sunt. Potestas quidẽ
dei rotunda equalitate temꝑantie ẽ quia
inicio caret & fine & ampla possibilitate
omĩa que urat facere pot̾. candidaq ĩ le¬
ntate celestiũ uidicioꝵ fulget. qm̃ nulla
mutabilitas nulla uicissitudo incrementi
seu detrim̃ti dm̃ tangit. nec ulłt̃i tempꝰ
eum umquã diuuidit. s semꝑ absq ĩcio
illesus & immutabilis ꝑmanet. om̃ibꝰ que
sunt uitã tribuens. & seipsũ purȩ golen¬
tes ad sũmã beatitudinẽ colligens. Plemi¬
tudo quoq potestatis eiꝰ iusta moderatione

Expanded text:
clusa dominatur designat; atque nunc palloclusa dominatur designat; atque nunc pallorem angustiarum, nunc nigredinem tribulationum, quandiu mundus durat multoties graviter portat. Sed et haec omnia, quae praedicta sunt, alio modo ad salutem animarum hominum respiciunt, ita ut ad summam fortitudinem, quae in perfectione fulgentis justitiae consistit, potestas Dei conjuncta sit, quoniam potestas et fortitudo Dei sibi adhaerentes sunt. Potestas quidem Dei rotunda aequalitate temperantiae est, quia initio caret et fine, et ampla possibilitate omnia quae vult facere potest; candidaque in lenitate coelestium judiciorum fulget, quoniam nulla mutabilitas, nulla vicissitudo incrementi seu detrimenti Deum tangit, nec ullum tempus eum unquam dividit, sed semper absque initio illaesus, et immutabilis permanet, omnibus quae sunt vitam tribuens, et se ipsum pure colentes, ad summam beatitudinem colligens. Plenitudo quoque potestatis ejus justa moderatione
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scite erant in formis suis ad laborẽ ꝓdi¬
re faceret. quasi in uiriditate uoluntatis
sue habebat. Et a dextro latere usq ad
medietatẽ sui uelut rubetis color fulget.
quia deus pꝰ sinẽ ntundi ea que a transito¬
rio scłõ ad uitã sunt ĩmeluis cõmutans
animabꝰ quoq fidelitĩ mercedẽ fragentit̃
laborũ suoꝵ redoens. ntlłu laborẽ nullũq
defectũ eis ultra dominari ꝑmittit. ita
ut hi duo colores equali m̃sitra spacioꝵ in¬
ter se diuidant᷑. qm̃ sicut eternitas ante
principiũ inundi micio caret. sic etiã furi¬
to mundo finẽ ñ habet. s principiũ &
termintis mundi quasi ino circulo comp̃¬
hensionis concludunt᷑. Nedietas uͦ eitisde
rote que sub p̃dicta linca in transuersũ duci¬
tur. colorẽ pallidũ quada nigredine int̃¬
mixtũ demonstrat. quia caduca tempora
mundialiũ rerũ iniciũ & finẽ habentia
quibꝰ indeficiens eternitas nullo fitie con¬

Expanded text:
prescitae erant in formis suis ad laborem prodiprescitae erant in formis suis ad laborem prodire faceret, quasi in viriditate voluntatis suae habebat. Et a dextro latere usque ad medietatem sui velut rubeus color fulget; quia Deus post finem mundi ea quae a transitorio saeculo ad vitam sunt in melius commutans; animabus quoque fidelium mercedem fulgentium laborum suorum reddens, nullum laborem, nullumque defectum eis ultra dominari permittit: « ita ut ii duo colores aequali mensura spatiorum inter se dividantur, » quoniam sicut aeternitatis antmundi initio caret, sic etiam finito mundo finem non habet; sed principium et terminus mundi quasi uno circulo comprehensionis concluduntur. « Medietas vero ejusdem rotae, quae sub praedicta linea in transversum ducitur, colorem pallidum quadam nigredine intermistum demonstrat, quia caduca tempora mundialium rerum initium et finem habentia, quibus indeficiens aeternitas nullo fine con
Abbreviated transcription (Latin):
latere usq ad dextrũ latus firũ linea ob¬
scuri coloris uelut halitus hominis ẽ
distinguit. qttia ꝑfecte ꝑ principiũ cadu¬
ci mundi & ꝑ finẽ eius ad et̾nitatẽ ten¬
dentẽ uoluntas dei apparet cũ temꝑalia
ab his que eterna sunt sequestrauit ita
ut etiã euisdẽ rote medietatẽ que suiꝑ
eancse lineã ẽ. alia linea quẽa dm̃dũ au¬
rora rutilans asũmitate ipsiꝰ rote usq
ad medietatẽ p̃fate linee descendat.
Per hoc ostenditur q̃d ꝑfectionis dei ple¬
nitudiiẽ quȩ in celestib ꝑ tioluntatẽ ipsiꝰ
temꝑalia excellens existit. ditima ordina¬
tio ad quelibet bona directa & quasi qtiod̃a
fulgore indeficientie ante principtũ mun¬
di &e pꝰ finẽ eius. & in ipũs mundi temꝑibꝰ mi¬
rabilit̾ apparens. ad omnẽ iusticiã paratã
eẽ manifestat. Uñ suꝑior pars medietatis
euisdẽ rote a sinistro latere usq ad medie¬
tatẽ sui qrasi uiridẽ colorẽ emittit. qm̃
detis quando creaturas quc̃adm̾dn ab ipso

Expanded text:
 latus suum, linea obscuri coloris velut halitus hominis est distinguit, quia perfecte per principium caduci mundi, et per finem ejus ad aeternitatem tendentem voluntas Dei apparet, cum temporalia ab his quae aeterna sunt sequestravit; ita ut etiam ejusdem rotae medietatem quae super eamdem lineam est, alia linea quemadmodum aurora rutilans a summitate ipsius rotae usque ad medietatem praefatae lineae descendat. Per hoc ostenditur quod perfectionis Dei plenitudinem quae in coelestibus per voluntatem ipsius temporalia excellens existit, divina ordinatio ad quaelibet bona directa, et quasi quodam fulgore indeficiente, ante principium mundi, et post finem ejus, et in ipsis mundi temporibus mirabiliter apparens, ad omnem justitiam paratam esse manifestat. Unde superior pars medietatis ejusdem rotae a sinistro latere usque ad medietatem sui quasi viridem colorem emittit, quoniam Deus quando creaturas quemadmodum ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tenditurꝰ & clamor eoꝵ cũ squalidis oꝑi¬
bus peccatoꝵ obnubilatus ñ est. qm̃ in
nocentes fuerunt : & quia sanguis ip¬
soꝵ ꝓpt᷑ incarnationẽ filii dei effusus ẽ:
ubi & agnũ sanguinẽ suũ effuisurũ pre¬
testati sunt. Et horũ conserui dicunt᷑
qui ꝓpt̃ fidẽ & usticiã occidunt᷑. fr̃es
atit᷑ qui in nouissimo temꝑe ꝑ antixꝑm
consument᷑ sicut infantes ꝑ herode con¬
effusi sanguinis hominuis ꝑ animã eius
sursũ ascendit clamando & conqueren¬
do qͦd illa de sigillo corꝑis in quo eam õs
posuerat expulsa sit: ac deinde merce¬
dẽ oꝑũ suoꝵ siue ingła siue in penis
cade anima recipit. Prima nempe uox
sanguinis in abel ad dm̃ clamare cepit.
qm̃ cam constructionẽ oꝑis dei p̃cipitan¬
ter & ꝓterue destruxerat. Qnappt̃ fuiꝰ dĩ¬

Expanded text:
tenditur; clamorque eorum cum squalidis operitenditur; clamorque eorum cum squalidis operibus peccatorum obnubilatus non est, quoniam innocentes fuerunt, et quia sanguis ipsorum propter Incarnationem Filii Dei effusus est, ubi et Agnum sanguinem suum effusurum protestati sunt. Et horum conservi dicuntur, qui propter fidem et justitiam occiduntur; fratres autem, qui in novissimo tempore per Anticonsumentur, sicut infantes per Herodem coneffusi sanguinis hominis per animam ejus sursum ascendit clamando et conquerendo, quod illa de sigillo corporis, in quo eam Deus posuerat, expulsa sit: ac deinde mercedem operum suorum sive in gloria, sive in poenis eadem anima recipit. Prima nempe vox sanguinis in Abel ad Deum clamare coepit, quoniam Cain constructionem operis Dei praecipitanter et proterve destruerat. Quapropter F
Abbreviated transcription (Latin):
compleant᷑ conserui eoꝵ & fres eoꝵ: qui m¬
terficiendi sunt sicut & illi. Hutiꝰ sententie
intellectus hoc mͦ accipiendus ẽ. Putina in¬
spiratione ostensũ est illis qrti ꝓpt̾ amorẽ
dei temꝑali morti se subiecerant. ut cor¬
ꝑa eoꝵ requiescerent in puluere resolutio¬
nis tempus adhuc modicũ. id ẽ ad p̃desti¬
nationẽ ilłã donec compleant᷑ in omni
ꝑfectione qui serui dei erunt. uidelicet dõ
in om̃i ueritate seruituri sic̃ &̾e ipsi & fres
eoꝵ. quia etiam in corꝑibꝰ suis quẽ ad mͦdũ
& ipsi passibiles erunt. ita quoq ut & ꝓpt̃
filiũ dei quãplurimis tribulationibꝰ atiri¬
ti mortẽ corꝑalẽ subeant. Sanguinea &¬
enĩ uox martirũ qui nec peccata nec
quare occiderent᷑ sciebant ad dm̃ ascen¬
dit. s splendor diuinitatis eis resplendet.
ita ut in eodẽ diuinitatis splendore in¬
numerabilẽ multitudinẽ futurã preui¬
deat. Nam claritas eterne uite illis dat᷑.
in qua cognoscunt responsũ qͥd ipsis os¬

Expanded text:
qui interficiendi sunt sicut et illi . » Hujus sententiae intellectus hoc modo accipiendus est. Divina inspiratione ostensum est illis, qui propter amorem Dei temporali morti se subjecerant, ut corpora eorum requiescerent in pulvere resolutionis tempus adhuc modicum, id est ad praedestinationem illam donec compleantur in omni perfectione qui servi Dei erunt, videlicet Deo in omni veritate servituri, sicut ut et ipsi et fratres eorum, quia etiam in corporibus suis quemadmodum et ipsi passibiles erunt, ita quoque ut propter Filium Dei quamplurimis tribulationibus attriti, mortem corporalem subeant. Sanguinea etenim vox martyrum, qui nec peccata, nec quare occiderentur sciebant, ad Deum ascendit; sed splendor divinitatis eis resplendet, ita ut in eodem divinitatis splendore innumerabilem multitudinem futuram praevideat. Nam claritas aeternae vitae illis datur, in qua cognoscunt responsum quod ipsis os
Abbreviated transcription (Latin):
& eoꝵ subditis. atq cũ herentitis uirgi¬
neũ ordinẽ habentibꝰ. & cũ acie sꝑitaliũ ho¬
minũ qui scdm angli̾cã aciẽ sunt. & qui
itiã in tuba laudũ scdm anglicã laudẽ
dm colunt. & cũ penitentibꝰ qui ꝑ imita¬
tores dei ad ipsũ clamant. atq cũ bonis
conuigatis magistroꝵ suoꝵ p̾ceptis obe¬
dientibꝰ. & cũ continentibꝰ qui se ipsos re¬
pudiantes mundũ relinquunt. Sic enĩ
filius dei aregalibꝰ sedibus ueniens oꝑatꝰ
ẽ. & ut cũ presentia corꝑis sui ad patrẽ
suũ rediit se illi ostendens. ita & recta
oꝑa horũ omnũ colligens ea patri suo os¬
rendit. Isti aut̃ predicti ordines qui ꝑ
doctrinã filii dei constituri sunt ĩmag¬
no studio de uirtute in urtutẽ ascenden¬
do arserunt. quẽa d mͦdũ dies pꝰ primã
horã ꝑ ardorẽ solis usq ad nonã feruen

Expanded text:
s eorumque subditis, atque cum eremitis virgis eorumque subditis, atque cum eremitis virgineum ordinem habentibus, et cum acie spiritalium hominum, qui secundum angelicam aciem sunt, et qui etiam in tuba laudum secundum angelicam laudem Deum colunt, et cum poenitentibus, qui per imitatores Dei ad ipsum clamant, atque cum bonis conjugatis, magistrorum suorum praeceptis obedientibus, et cum continentibus, qui se ipsos repudiantes mundum relinquunt. Sic enim Filius Dei a regalibus sedibus operatus est, et ut cum praesentia corporis sui ad Patrem suum rediit se illi ostendens, ita et recta opera horum omnium colligens, ea Patri suo ostendit. Isti autem praedicti ordines qui per doctrinam Filii Dei constituti sunt, in magno studio de virtute in virtutem ascendendo arserunt, quemadmodum dies post primam horam per ardorem solis usque ad nonam ferven
Abbreviated transcription (Latin):
linguis apłos ita accendit. ut in int̾iori
scientia sic ꝑltstrarent᷑. ut etiã alios hoc
mͦ sibi conuingerent. quatinꝰ ipsi quã¬
plurima intractila & signa facerent. ca¬
tholica fide decorati & bonũ oꝑibꝰ sc̃ĩica¬
ti. Sic doctrina filii dei multũ fructũ
afferens. & de uirtute in uirtutẽ ascen¬
dens in puritate ꝓcessit. & plurimꝰ popu¬
lus in luce fidei fulgens ei se subdidit: ita
tit multi qui ꝑ oblutionẽ & infidelitatẽ
in casu ade obntibilati erant c̃i uera fide
& sc̃issimis oꝑidꝰ elticidati sint᷑. Et necesse
fuit ut filius dei in fine temꝑũ uencret.
quia antiquus serpens deceptione & it¬
risione ac blasphemia totũ hontinẽ iuo¬
lauerat. s & hoc necesse erat ut p̾sentia
humanitatis corꝑis eiusdẽ uuigeniti dei
opuis suũ oꝑaret᷑.s qͦd oꝑari incepit ꝑsum¬
mos rectores ecclĩam regentes. & ꝑ alios ei¬
dẽ ecclĩe p̃latos.& deinde cũ sacerdotibꝰ¬

Expanded text:
linguis ita accendit, ut in interiori linguis ita accendit, ut in interiori scientia sic perlustrarentur, ut etiam alios hoc modo sibi conjungerent, quatenus ipsi quamplurima miracula et signa facerent, catholica fide decorati, et bonis operibus sanctificati. Sic doctrina Filii Dei multum fructum afferens, et de virtute in virtutem ascendens in puritate processit; plurimusque populus in luce fidei fulgens ei se subdidit, ita ut multi qui per oblivionem et infidelitatem in casu Adae obnubilati erant, cum vera fide et sanctissimis operibus elucidati sint. Et necesse fuit ut Filius Dei in fine temporum veniret, quia antiquus serpens deceptione et irrisione ac blasphemia totum hominem violaverat. Sed et hoc necesse erat, ut praesentia humanitatis corporis ejusdem Unigeniti Dei opus suum operaretur, quod operari incoepit per summos rectores Ecclesiam regentes, et per alios eidem Ecclesiae praelatos, et deinde cum sacerdotibu
Abbreviated transcription (Latin):
& quęq narrata & audita homurũ ges¬
ta in meliora conuertit. inutilia scilicet
delendo utiliaq conseruando: quẽ adm̃¬
dũ in exercitu bonoꝵ angłoꝵ fecit quos
pꝰ runã ꝑditoꝵ plus clarificauit. Nam
ante natiuitatẽ eius omia uelut in te¬
nebris erant. que pꝰ assũptã carnẽ sicut
sol illuminauit. quia ipse lex fuit cã
complendo & in id qd melius erat con¬
uertendo p̾ceptisq patris sui obedien¬
tlo: qͥd adam facere neglexerat. In eodera
quoq filio dei iusticia & pax comuncte
sunt. atq iniusticia de qua mundus cũ
spuma serpentis in peccatis obscuratus
ẽ ꝑ humanitatẽ illiꝰ compressa ẽ. qm̃ ip
se p̃liator cũ iusticia &̾ pace inuisticie re¬
sistit. uisticia scilicet que ditinis p̃ceptis
ctrcũdata ẽ. pace aut̃ que gr̃a dei homini
parcente manita existit.  atq electos suoᷤᷤ
in similitudine illa qua beati angłi cũ
deo ꝑstiterunt. ad se collegit. Qui ct̃ in

Expanded text:
et quaeque narrata et audita hominum geset quaeque narrata et audita hominum gesta in meliora convertit, inutilia scilicet delendo, utiliaque conservando; quemadmodum in exercitu bonorum angelorum fecit, quos post ruinam perditorum plus clarificavit. Nam ante nativitatem ejus omnia velut in tenebris erant, quae post assumptam earnem sicut sol illuminavit, quia ipse lex fuit eam complendo, et in id quod melius erat convertendo, praeceptisque Patris sui obediendo, quod Adam facere neglexerat. In eodem quoque Filio Dei justitia et pax conjunctae sunt; atque in justitia, de qua mundus cum spuma serpentis in peccatis obscuratus est per humanitatem illius compressa, est, quoniam ipse praeliator cum justitia et pace injustitiae resistit, justitia scilicet quae divinis praeceptis circumdata est, pace autem quae gratia Dei homini parcente munita existit, atque electos suos in similitudine illa, qua beati angeli cum Deo perstiterunt ad se collegit. Qui cum in