comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lqqueris eternas amicitias. ua¬
nis atꝙ tnͣsitoris iactitare u̾bu¬
lis: Qnͣtalibet u̾suum diu̾sita¬
te. u̾borum multiplitate. septoꝵ
narietate tuam michi carita¬
tẽ ostentare. seu cõmendare co¬
neris: minus certe sentio te expͥ¬
mere qm̃ cliligis. Idemq tu de
me sentiendo. n falleris. Tumtre
littẽ in manus nr̃as uenerunt:
te incorde nr̃o qui eas miseras ĩ¬
uenerunt. Nas quoq nr̃as nͤ
me sine te sebere certus sum:
nͨ te sine me confido lecturum.
Laboramus quidem ut̾ꝙ ad
alt̾utrum scͥptitando. fatigant᷑
et nuncii alterius ad alterum
sc̃ͥpta portando: s nunquid spc
gͣuantur amando.Tessent igi
que absq labore ñ possunt acti¬
tari. & illud frequentur quod
qnͣdo attenturs satagitur. tã¬
to minus ꝯstat laborari. Qiues¬
cant inqm a dictando ingenia.
labia a confabulando. a sc̾ben¬
do digiti. adiscurrendo nuncii.
ñ aut̃ quiescant corda clie ac
nocte melitari in lege domini

Expanded text:
loqueris, aeternas amicitias valoqueris, aeternas amicitias vanis atque transitoriis jactitare verbulis? Quantalibet versuum diversitate, verborum multiplicitate, scriptorum varietate tuam mihi charitatem ostentare seu commendare coneris, minus certe sentio te exprimere quam diligis, idemque tu de me sentiendo non falleris. Cum tuae litterae in manus nostras venerunt, te in corde nostro qui eas miseras, invenerunt. Has quoque nostras nec me sine te scribere certus sum, nec te sine me confido lecturum. Laboramus quidem uterque ad alterutrum scriptitando, fatigantur et nuntii alterius ad alterum scripta portando: sed nunquid spiritus gravantur amando? Cessent igitur quae absque labore non possunt actitari; et illud frequentetur, quod quanto attentius satagitur, tanto minus constat laborari. Quiescant, inquam, a dictando ingenia, labia a confabulando, a scribendo digiti, a discurrendo nuntii: non autem quiescant corda die ac 97 nocte meditari in lege Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
lendo doceam te silere. qui lo¬
qͥndo comꝑellis me docẽ quod
nescio. S quid ego facioe. Hi¬
rum.siñ rides. quod ego qui
multiloquium tantõꝑe dap¬
nare uidece intam multa u̾ba
tam loqͣciter iam ꝓgradior: ⁊
dum cupio tͥ cõmendare si¬
lentium. ꝯtͣ silentium ꝑ mul¬
tiloquium ꝑugno. Wirricũ
nr̃m de cuius conu̾satione o
penitentia consolari desideras.
qnͣtum exfructib eius per¬
pendimus:noueris deo digne
conusari dignosꝙ penitentie
facere fructus. Uibellum aũt
quẽ a me exigis: penes me mͦ ñ
habeo. Quidam enim amicuᷤᷤ
nr̃ eodem zelo quo tu flagitas:
diuẽ quod aꝑud seillum deti
ditum. in laudib urginis ma¬
tris tͥ tnͣsito. Quẽ quia eiꝰ
exemplar ñteneo rogo ut ꝙͣ¬
totius adme remittas:. uil sima¬
turius adueneris. ip̃e deferas
reres beeuiꝰ reddidi
luttas. occasionem utiq bre¬
uit̾ rescribendi. de tudoꝵ bre¬
uitate libent̾ accipiens. Et uere
quid iuuat ueras oͣ ueraciter

Expanded text:
lendo doceam te silere, qui lolendo doceam te silere, qui loquendo compellis me docere quod nescio. 3. Sed quid ego facio? Mirum si non rides, quod ego qui multiloquium tantopere damnare videor, in tam multa verba tam loquaciter jam progredior; et dum cupio tibi commendare silentium, contra silentium per multiloquium pugno. Guerricum nostrum, de cujus conversatione et poenitentia consolari desideras, quantum ex fructibus ejus perpendimus, noveris Deo digne conversari, dignosque poenitentiae facere fructus. Libellum autem, quem a me exigis, penes me modo non habeo. Quidam enim amicus noster eodem zelo, quo tu flagitas, diu est quod apud se illum detinditum, in Laudibus Virginis matris, tibi transmitto: quem, quia ejus exemplar non teneo, rogo ut quantocius ad me remittas; vel, si maturius adveneris, ipse deferas reves brevibus reddidi litteras, occasionem utique breviter rescribendi de tuarum brevitate libenter accipiens. Et vere quid juvat veras, et, ut veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
silĩgua sileat. silentium nomi
bilitatis adimplere quodop¬
tas. Siquidem uł monachi
quod ẽẽ iuideor. uł pccoris qd̾
sum officium ñ est docere.s
lugere. Idoctus quoq quo d⁊
uẽre me̾ fateor ẽẽ. si p̃sumat
doce quod nescit: nich̃ indoc¬
tius agit.Socere itaq nec ĩ¬
docto ẽ inꝑmꝑtu. nec mona¬
cho inau̾su: nec penitenti ĩ
affectu. S et ꝓpter hoc elonga¬
ui fugiẽs. et maneo insolitũ¬
dine. ꝙ cum ꝓpħa ᷤ posui cus¬
todire ias meas. ut ñ delin¬
qm in lingua mea: qm̃ iuxta
eundem ꝓpħam iuir linguosus¬
ticie ẽ. Es bonum ẽ ut docet ie¬
remiã. exꝑectare salutare dĩ
cum silentio. Ad hunc ergo
iusticie cultum. ad ħanc õm¬
niũ uiriutum matrẽ nut¬
cem. custodem. ne pantul uide¬
ar negare quod petistiᷤ. e te & qͥ¬
cumq tui simmiles ꝓfice̾ cupi¬
unt inuirtutib inuito & ꝓuo¬
co. & si ñ uerbo doctrine certe
mei silentiĩ exemꝑlo: ut uł fi¬

Expanded text:
si lingua sileat, silentium nominsi lingua sileat, silentium nominbilitatis adimplere quod optas. Siquidem vel monachi quod esse videor, vel peccatoris quod sum, officium non est docere, sed lugere. Indoctus quoque quod et vere me fateor esse si praesumat docere quod nescit, nihil indoctius agit. Docere itaque nec indocto est in promptu, nec monacho in ausu, nec poenitenti in affectu. Sed et propter hoc elongavi fugiens, et maneo in solitudine, et cum propheta proposui custodire vias meas, ut non delinquam in lingua mea , quoniam juxta eumdem Ptitiae est ; et, Bonum est, ut docet Jeremias, exspectare salutare Dei cum silentio . Ad hunc ergo justitiae cultum, hanc omnium virtutum matrem, nutricem, custodem, ne penitus videar negare quod petiisti; et te, et quicunque tuis similes proficere cupiunt in virtutibus, invito et provoco, etsi non verbo doctrinae, certe mei silentii exemplo, ut vel si
Abbreviated transcription (Latin):
receꝑis. S memĩtoꝵ iuxta
uitum saꝑientem. omnia
sb̾ celo tempus habere ⁊ tem¬
pus quidem loqͦndi. et tempᷤ
eẽ tacendi. Qnͣdo aut̃ suum
tempus stlentium habebit᷑: si
hos etiam sacros dies qͥdrage¬
sime nr̃as̾ uendicat ꝯfabula¬
tio : Eaq ip̃a tanto occuꝑatior
tare que uł petimus abinuioẽ
uł petim᷑. Hum li absens cogi¬
to. dictito. scͥꝑtito. missitoq qd̾
p̃sens legas: togo uͥ ociunru̾
facere potes indilentio ¶irũ
siex sententia hoc respondeas.
Qnͣtus .n. tumultus ẽ in m̃¬
currit. Ubi seꝑe respuit quod
occurritͥ & requiritur qd̾ exci¬
dit. u̾ quĩd pulch̾us sccłm lit¬
terã quid consequẽtiuis uix¬
ta sententiam. quid planiu̾
ꝓpt intelligẽtiam. quid uti¬
lius ad scientiã. quid deniq cui
ul post uł añ ponatur. intentis¬
sime attenditur: multaq alia
que a doctis in huius muͦ curiosiꝰ
obseruant᷑. Q̾ tu in hoe michi
dices eẽ quietem. tuhoc etiam¬

Expanded text:
receperis. Sed memento juxta receperis. Sed memento juxta virum Sapientem, omnia sub coelo tempus habere: et tempus quidem loquendi, et tempus esse tacendi . Quando autem suum tempus silentium habebit, si hos etiam sacros dies Quadragesimae nostra sibi vindicat confabulatio? Eaque ipsa tanto occupatior, tare, quae vel petimus ab invicem, vel petimur. Dum vero absens cogito, dictito, scriptito, mittoque quod praesens legas; rogo ubi otium, ubi s, omnia facere potes in silentio. Mirum si ex sententia hoc respondeas. Quantus enim tumultus est in mencurrit; ubi saepe respuitur quod occurrit, et requiritur quod excidit: ubi quid pulchrius secundum litteram, quid consequentius juxta sententiam, quid planius propter intelligentiam, quid utilius ad conscientiam, quid denique, cui, vel post, vel ante ponatur, intentissime attenditur; multaque alia quae a doctis in hujusmodi curiosius observantur? Et tu in hoc mihi dices esse quietem? tu hoc, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cula qmͣ de nr̃is aliĩs lĩctĩs tu¬
eidem coaptasti aꝑte sedeat. an
uero aptior queri debeat ur̃o
utͥusq iuclicio derelinquo. S
iam pene michi exciderat: qd̾
inpͥncipio eꝑlẽ tue questus es.
quod te arguerim mendacii. Hoc
aliqnͣdo me locutum fuisse:ñ
satis recolo. Si quid tñ fuerit.
nam magis me oblitum. ꝙ
tuum nunciũ m̃titum es crẽdi¬
derim. iocando potius ꝙͣ serio
dictum fuisse ñ dubites. Ego ne
leuitate te usum ꝑutauim. aut
hec suspicio de te. quiuigo iu̾¬
tatis bãt᷑. quod portas ab ado¬
lescentia. lasciuos annos. moꝵ
suꝑas gͣuitate. Nectam sini¬
plex sum. ut simꝑlitẽ oris ꝓ¬
lationem. fñ cordis dnplicita¬
te. mendatium putem: nec
tam incuriosus tui. ut obli¬
tus si muł quid iam qudũ
ꝯceꝑis in affectu. uł quid ab
effectu impedierit
Adignaris forsitan. uł ut
temꝑantius dicam. miraris.
quod ꝓlongiori epła qͣ anͣbis
sꝑau̾as. tam breuem cartuła

Expanded text:
cula, quam de nostris aliis litteris cula, quam de nostris aliis litteris eidem coaptasti, apte sedeat, an vero aptior quaeri debeat, vestro utriusque judicio derelinquo. 4. Sed jam pene mihi exciderat quod in principio epistolae tuae questus es, quod te arguerim mendacii. Hoc aliquando me locutum fuisse, non satis recolo. Si quid tamen fuerit nam magis me oblitum, quam tuum nuntium mentitum crediderim, jocando potius quam serio dictum fuisse non dubites. Egone levitate te usum putaverim, aut haec suscipio de te, qui jugo veritatis beatus quod portas ab adolescentia, lascivos annos morum superas gravitate! Nec tam simplex sum, ut simplicem oris prolationem sine cordis duplicitate mendacium putem: nec tam incuriosus tui, ut oblitus sim, vel quod jamdudum conceperis in affectu, vel quid ab effectu impedieritdignaris forsitan, vel, ut temperantius dicam, miraris, quod pro longiori epissperaveras, tam brevem chartulam
Abbreviated transcription (Latin):
illum inuenias. iudeas. & lega̾
ñ aut̃ tnscͥ̾bas. Nam illum
alium quem te significas. tͣnscͥ p¬
sisse. ego quidem legendum tͥ
miseram ñ tnͣscͥbenlum: uide¬
ris tu qua uł quorum utilitare
msp̃pseris. Quod aũt te mitten¬
te eum nunc habet abb̃ de sc̃o¬
go theoderico. ẽ quidem ñ iuseram.
nec tñ clisꝑlicet mͥ ut quid .n.
libellꝰ m̃s ocułꝰ eius formidaret᷑.
cui seiudendum animus qͦ m̃s
totumsi posset expanderet.
heu inqnͣta sermonis angus¬
tid. mentio se ingessit de taliui¬
ro. ne liceat ut dignum erat ĩ
tam clulcissima nob̃ memori¬
a aliqͣndui immorari: qñ iã¬
iamq desiderat epła finem. Eo¬
seceote ne gͣueris oporturtatẽ
q̃rere quora ad eum ꝑgas. p̃¬
sc̾bendum uł legendum exꝑo¬
nas. qmͣ cum eo totur ꝑuideas.
parit̾q ꝯferatis. & corrigatis que
corrigenda sunt: ut inore cluoꝵ
testium stet omne u̾bum. E
tc̃ demum anpassim cuilibet.
an paucis tantum. au uł cui¬
ꝙͣ an forte etiam nulli exꝑedi

Expanded text:
illum invenias, videas, et legas; non autem transcribas. Nam illum alium quem te significas transcripsisse, ego quidem legendum tibi miseram, non transcribendum: videris tu, qua vel quorum utilitate transcripseris. Quod autem te mittente eum nunc habet abbas de 95 Sancto-Theoderico, ego quidem non jusseram, nec tamen displicet mihi. Utquid enim libellus meus oculos ejus formidaret, cui se videndum animus quoque meus totum, si posset, expanderet? Sed heu! in quanta sermonis angustia mentio se ingessit de tali viro, ne liceat, ut dignum erat, in tam dulcissima nobis memoria aliquandiu immorari, quando jamjamque desiderat epistola finem? Obsecro te ne graveris opportunitatem quaerere quomodo ad eum pergas, prscribendum vel legendum exponas, quam cum eo totum pervideas; pariterque conferatis, et corrigatis quae corrigenda sunt, ut in ore duorum testium stet omne verbum. Et tunc demum an passim cuilibet, an paucis tantum, an vel cuiquam, an forte etiam nulli expedia
Abbreviated transcription (Latin):
cepi. locũ gr̃e ñ infimum.
humilitatẽm nr̃am apd̾ uram
celsitu dinem optinere Non sum
tula sit oblatam. uel potius rela¬
tam auob̾ sperni. qmͣ ⁊ amant̾
curastis uerum modo plura scͥbẽ
suꝑsedi. doneo ur̃o si clignum
uiclicatis agnoscam rescpto:
qualiter pauca hee/ accipiatis.
Que aũt rese̾bere uł in iungẽ
minem honestate seientia. reli¬
gioneq cõmendabilem. ad¬

Expanded text:
cepi, locum gratiae non infimum cepi, locum gratiae non infimum humilitatem nostram apud vestram Celsitudinem obtinere. Non sum ec vereor, quantula sit, oblatam, vel potius relatam a vobis sperni, quam et amanter curastis. Verum modo plura scribere supersedi, donec vestro, si dignum judicatis, agnoscam rescripto, haec pauca qualiter accipiatis. Quae autem rescribere vel injungere minem honestate, scientia, religioneque commendabilem.
Abbreviated transcription (Latin):
expectandum. Aioquin. aut
nullum. aut rarum bonum
constituitis. Satuis uͭ ip̃or ꝓfer¬
tibus qm uoluntatib ꝓuidetis
fideliusꝙ inuitos tħitis addm̃
qm̃ desideriis cordis eoꝵ relinqͥ¬
tis. Comm̃do me sũs orationi¬
de clara ualle. celorum regi
de t̾reno regno seriuire fideliter:
q humiliter obedire. Int̾ra ur̃a
tenetur preda domini mei atq
uũ. et illa preda ꝓ qua malu¬
it mori qmͣ oarere illa. Ego eã
sequi clisposui. ⁊ mitt̾e de m̃a¬
in ilitia qui inmanui ualida si
uobis ñ displicet: requirant.
recuꝑent. & reducant. Q̾mĩc
huiuis rei grã. p̃misi hos qͦs
p̃sentes cernitis exploratores.
qui ẽẽ rei in dagent sagaciter
renuncientq fidelit̾. Assistite
ers tanqm nunciis domini
seruite. Ip̃e uͦ adhonorẽ suum
ad salutem ur̃am. ad ꝑatrie
sospitatem &s pacem: ⁊t letũ
uos & inclitum ꝑducat in bo¬
num ac placidum finem. Ad
co dei gratia wintonienso
iam relatione letabundus ac¬

Expanded text:
exspectandum. Alioquin aut exspectandum. Alioquin aut nullum, aut rarum bonum constituitis. Satius vero ipsorum profectibus, quam voluntatibus providetis; fideliusque invitos trahitis ad Deum, quam desideriis cordis eorum relinquitis. Commendo me sanctis orationide Clara-Valle, coelorum Regi de terreno regno servire fideliter, et humiliter obedire In terra vestra tenetur praeda Domini mei atque vestri, et illa praeda, pro qua maluit mori, quam carere illa. Ego eam sequi disposui, et mittere de nostra militia, qui in manu valida, si vobis non displicet, requirant, recuperent et reducant. Et nunc hujus rei gratia praemisi hos quos praesentes cernitis exploratores, qui esse rei indagent sagaciter, renuntientque fideliter. Assistite eis tanquam nuntiis Domini servite. Ipse vero ad honorem suum, ad salutem vestram, ad patriae sospitatem et pacem, laetum vos et inclytum perducat in bonum ac placidum finem. 99 CO, Dei gratia Wintoniensi jam relatione laetabundus ac
Abbreviated transcription (Latin):
lis uite quicꝙͣ i neodem statu ꝑma¬
net. Non habemus hic manen¬
tem ciuitatẽ. nͨ futuram aclhue
possidemus: s inquirimus. Aut
ascendas necesser ẽ. aut descen¬
das: Si attemaꝑtes stare. ruas
necesse est. Minime ꝓ certo est
bonus: qui melior ẽẽ ñ uult.
Q ubi incipis nolle fieri meli¬
or᷑ ibi etiam desinis eẽ bonus.
Recedant etiam a me ⁊auob
quidicunt bonum malum: et
malum bonum. Qui dicunt
ultũ iusticie malũ: quod nam bomũ ũ
bonum reputati sũt : unum
u̾bũ olim locutus ẽ dñs: et pha¬
risei scandalizati sũt. At no¬
uos nunc phariseos. ñu̾bũ
s silentium scandalizat. In hoc
uno certe adũtitis: quod occa¬
sionẽ querũt adu̾sum uos D
sinite illos. Ceci sunt. cluces ce¬
corum. Intendite saluti par¬
uulorum: ñinurmuri maliuo¬
rum. Non ualde illoꝵ uobis
curandum ẽ scandalum: qui ñ
sanantur nͥuos infirmemini.
S nec ut ur̃is ip̃is omnia oĩ
bus placeant que statuitis

Expanded text:
lis vitae quidquam in codem statu permalis vitae quidquam in codem statu permanet. Non habemus hic manentem civitatem, nec futuram adhuc possidemus, sed inquirimus. Aut ascendas necesse est, aut descendas: si attentas stare, ruas necesse est. Minime pro certo est bonus, qui melior esse non vult: et ubi incipis nolle fieri melior, ibi etiam desinis esse bonus. 4. Recedant etiam a me et a vobis qui dicunt bonum malum, et malum bonum. Qui dicunt cultum justitiae malum, quodnam bonum jam bonum reputaturi sunt? Unum verbum olim locutus est Dominus, et Pharisaei scandalizati sunt . At novos nunc Pharisaeos non verbum, sed silentium scandalizat. In hoc uno certe advertitis, quod occasionem quaerunt adversum vos. Sed sinite illos; caeci sunt, duces caecorum. Intendite saluti parvulorum, non murmuri malevolorum. Non valde illorum vobis curandum est scandalum, qui non sanantur, nisi vos infirmemini. Sed nec ut vestris ipsis omnia in omnibus placeant quae statuitis,
Abbreviated transcription (Latin):
bonus plus ꝙͣ opoitet potest
Bonus erat iam ꝑaulus. et
tam̃ neqͣmꝙͣ contentus. libẽ¬
ter se adea que ante sunt ex¬
tendebat: post̾ĩora obliuiscẽs
et se ip̃o semꝑ melior esficisto¬
dens. Solus deus melior se
ip̃o ẽẽ id circo ñ uult: quia ñ
ualet. Recedant ame ⁊ auo¬
b̾. qui dicunt nolumus ẽẽ
meliores qmͣ ꝑatres nr̃i: teꝑi¬
dorum & dissolutorũ se filios
ꝓ testantes. Quoꝵ memori¬
ã in maleclictione ẽ. qui a
manducauerũt uuas acer¬
bas: quibus dentes filioꝵ ob¬
stupuerũt. Nut si scĩs iẜ bo¬
ne memorie ꝑ acrib glantur:
imitentur cecte scĩtatem. qͦ
in clulgentias dispensationeq
helyas ñ sura inquit melior
qmͣ ꝑatres mei. & ñdixiᷤᷤ se nol¬
le ꝑatrib eẽ meliorẽ. uidit ia¬
cou in scala anglos ascenden¬
tes. q descendentes ⁊ Quũquid stã¬
tem quepiam siue sedentem. Nõ
ẽ stare omnino inpendulo fragilꝰ
scale: neq in incerto huius morta¬

Expanded text:
bonus plus quam oportet potest. bonus plus quam oportet potest. Bonus 98 erat jam Paulus; et tamen nequaquam contentus, libenter se ad ea quae ante sunt, extendebat, posteriora obliviscens , et se ipso semper melior effici studens. Solus Deus melior se ipso esse idcirco non vult, quia non valet. 3. Recedant a me et a vobis qui dicunt: Nolumus esse meliores quam patres nostri, tepidorum et dissolutorum se filios protestantes. Quorum memoria in maledictione est, quia manducaverunt uvas acerbas, quibus dentes filiorum obstupuerunt. Aut si sanctis et bona memoriae patribus gloriantur; imitentur certe sanctitatem, quorum indulgentias dispensationesque Elias, Non sum, inquit, melior quam patres mei : et non dixit se nolle patribus esse meliorem. Vidit Jacob in scala Angelos ascendentes et descendentes : nunquid stantem quempiam, sive sedentem? Non est stare omnino in pendulo fragilis scalae; neque in incerto hujus morta
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ nͥsꝑacia t̾raꝵ ñ turba
curaꝵ ab sentare qͦunt: quippe
orantem ꝓ uobis. congͣtulantẽ
uobis. atq inuobis quiescenrẽ.
Non me inqm scorum potest
carere conuentus: nec loci corꝑis¬
ue distantia pͥuat ꝓrsus a cõ¬
silio iustorum o congregatione.
Illo p̾sertm consilio in quo nõ
hominum tͣdiciones obscina¬
tius defensantur. aut Cuꝑsti.¬
tiosius obseruantur. s cliligẽ¬
ter humilit̾q inquirit᷑ que
sit uoluntas di bona. & bñpla¬
tens &s ꝑfecta. Illuo toto desi¬
clio feror. deuotione immoroi¬
o. condelector amore. inhereo
consensu: emulatõne ꝑsisto.
Ne gͦ inuacuum uos quod
absit ꝯuenisse subsannẽt qͥ
clicunt uob̾ euge euge: conten¬
dite obsecro bõnas facasł uiã
nimis bona ẽẽ ñ possunt. Esto
ẽẽ ñꝑotes. Eẜ quidem logo no¬
li ẽẽ nunium uistus. lego ñ
plus saꝑe. qmͣ oportet saꝑe:
nunquis aũt̃ ne aut sis ni¬
mium bonus. aut ñ plus
bonus ꝙͣ oporret. Nemo eẽ

Expanded text:
spatia terrarum, nec turba curarum absentare queunt: quippe orantem pro vobis, congratulantem vobis, atque in vobis quiescentem. Non me, inquam, sanctorum potest carere conventus, nec loci corporisve distantia privat prorsus a consilio justorum et congregatione: illo praesertim consilio, in quo non hominum traditiones obstinatius defensantur, aut superstitiosius observantur; sed diligenter humiliterque inquiritur, quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta. Illuc toto desiderio feror, devotione immoror, condelector amore, inhaereo consensu, aemulatione persisto. 2. Ne ergo in vacuum vos quod absit convenisse subsannent qui dicunt vobis, Euge! euge! contendite, obsecro, bonas facere vias nimis bona esse non possunt. Esto esse non potes. Et quidem lego: Noli esse nimium justus ; lego: Non plus sapere quam oportet sapere : nunquid autem, aut, Ne sis nimium bonus; aut, Non plus bonus quam oportet? Nemo esse
Abbreviated transcription (Latin):
respondenli. Quod si cligne li¬
euisset ut libuisset: & tͥ forsitã
satis eẽt & mͥ. S que aliud p̃ci¬
pit dña ẽ. immo dominus ẽd̃s
gis obedirẽ ꝙͣ hominib. nolẽs
dolensq non quidẽ nego quod
postulas. l int̾m cdffero: nelũ
tue cupio humilit̾ satisface̾ uo¬
luntati. sub p̃textu false humi¬
litatis. ꝑ u̾am suꝑbiam. arcẽ
tante potestatis. que te qͦ uera¬
citer attestante. etiam angłis
imꝑat incelis. t̾renus u̾micł̾s
in t̾ris iudear imꝑugnare. Li
bellum ꝙ̃ queris. ip̃e qͦ ante

Expanded text:
respondendi. Quod si digne lirespondendi. Quod si digne licuisset ut libuisset, et tibi forsitan satis esset et mihi. Sed quae aliud praecipit, domina est, imo dominus esgis obedire quam hominibus; nolens dolensque, non quidem nego quod postulas, sed interim differo: ne dum tuae cupio humiliter satisfacere voluntati, sub praetextu falsae humilitatis per veram superbiam, arcem tantae potestatis, quae, te veraciter attestante, etiam Angelis imperat in coelis, terrenus vermiculus in terris videar impugnare. 3. Libellum quem quaeris, ipse quoque ante
Abbreviated transcription (Latin):
compelłor irasci: qͣmꝙͣ inhis
teste ꝯscientia. soli caritati cu¬
piam del xriure suius ꝓfecto
imꝑio quia lapientibꝰ & insipi¬
entib debitor simm̃ipa sola facẽ
potuit. ut nͣdum tͥ potuerim
satiffac̾e. Quid ergo: Caritas
tͥ denegat. quod tu petis excari¬
tate: petisti. q̃ sisti. pulsasti:⁊
caritas te frustͣca ẽ: Quid mͥ
inclignaris: Siuis. si aules:
irascere caritati.Deqͣ namq
p̃sumis impetͣre qd̾ postulas
ip̃a ꝓhibente fit ne imperres.
Q ecce iam longum causatur
sermonem. & tibi indignatur
quicogis. Non quod s̃ displice¬
at delus quo id facis. quippe ꝙͣ
et ip̃a donauittͥ. s nult te illũ
habere sedm scientiam: ũ cautꝰ
sis maiora minorib ñ impeclire.
uides ꝙ inuitus auellor alon¬
giore epła. dum cluctus delectione
tibi colloqͤndi. ce desiderio satisfa¬
ciendi. domine caritati molestus
fio: qͣ iam dudum imꝑante fi¬
nem fieri nͣdum taceo. S qm̃
lata intius littis ꝑatet matia

Expanded text:
compellor irasci, quanquam in his compellor irasci, quanquam in his teste conscientia, soli charitati cupiam deservire: cujus profecto imperio, quia sapientibus et insipientibus debitor sum, ipsa sola facere potuit, ut necdum tibi potuerim satisfacere. Quid ergo? charitas tibi denegat quod tu petis ex charitate? Petisti, quaesisti, pulsasti; et charitas te frustrata est. Quid mihi indignaris? Si vis, si audes, irascere charitati. De qua namque praesumis impetrare quod postulas, ipsa prohibente fit ne impetres. Et ecce jam longum causatur sermonem, et tibi indignatur qui cogis. Non quod sibi displiceat zelus quo id facis; quippe quem et ipsa donavit tibi: sed vult te illum habere secundum scientiam, ut cautus sis majora minoribus non impedire. Vides quam invitus avellor a longiori epistola, dum ductus delectatione tibi colloquendi, et desiderio satisfaciendi, dominae charitati molestus fio, qua jamdudum imperante finem fieri, necdum taceo. O quam lata in tuis litteris patet materia
Abbreviated transcription (Latin):
dico abiectõnẽ. s mecdiocͥtatẽ:
quia quicqͣd tale dixeto. tri hoe
ñ necessariã exeufationem.s
dilatoriam occasionem nomi¬
nabis: Qui meam ut mnͥ iuide¬
batur iustam u̾ecundiam ꝓ
tuo libitu nunc cliscretione.
̃c falsam humilitatẽ. nẽ etiã
ueram suꝑbiam int̾pretari.
Noꝵ itaq quia tͥ in dubiũ
uenire possunt n affero. Illd̾
aũt simplicit tue dilectiõni
intimo. quod inlubitant᷑ te
cred̾e uols. toto scił hoc tempore.
ex quo tuus nunciꝰ. ñ is s alius
recessit ame nullum mͥ om̃o
fuisse ocium. ad id quod poscis
idoneum: tũ ꝓpt̾ dierum ma¬
litiam. tum ꝓpt̾ noctium u̾ui¬
tatẽ S &e nunc qͦ ita me nouiꝰ¬
sime tue litt̾e occupatissimum
inuenerunt: ut ip̃as etiam
occupationũ causas. ꝑ mei ex¬
eusatione longum fuerit mͥ
scͥbere tͥ. uix quippe illas tuã
ĩter pͣndendum. nam illa hora
michi p̾mum reddite sũt: ꝑ legẽ
potui. Six has meas qntulas¬
cumq furtim. raꝑtim. antici¬

Expanded text:
co abjectionem, sed mediocritatem: quia quidquid tale dixero, tu hoc non necessariam excusationem, sed dilatoriam occasionem nominabis, qui meam, ut mihi videbatur, justam verecundiam, pro tuo libitu nunc indiscretionem, nunc falsam humilitatem, nunc etiam veram superbiam interpretaris. Horum itaque, quia tibi in dubium venire possunt, nihil assero. Illud autem simpliciter tuae dilectioni intimo, quod indubitanter te credere volo: toto scilicet hoc tempore, ex quo tuus nuntius, non is, sed alius recessit a me, nullum mihi omnino fuisse otium ad id quod poscis idoneum, tum propter dierum malitiam, tum propter noctium brevitatem. Sed et nunc quoque ita me novissimae tuae litterae occupatissimum invenerunt, ut ipsas etiam occupationem causas pro mei excusatione longum fuerit mihi scribere tibi. Vix quippe illas tuas inter prandendum nam illa hora mihi primum redditae sunt perlegere potui. Vix has meas quantulascunque furtim, raptim, antici
Abbreviated transcription (Latin):
eboracẽsis ip̃e est cui te p̾sen¬
te cum adhuc eẽs qͣi unꝰ exno¬
bis. fr̃s tui restiter̃t in faciem.
eo qd̃ rep̾hensibłis erat:S
sꝑauit ĩ multitudine diuiti¬
nitate sua. Certũ est tñ qd̾ñ
intrauit ꝑ hostrũ in oule o¬
uiũ: s ascendit aliuncle. Si
pastor fuiss diligendꝰ erat:
si m̾cennaruis. tolerandus.
Nunc aũ cauendꝰ ⁊ repellendꝰ
ut pote fur ⁊ lateo. Quid clicã
de dño wintoniensi: Oꝑa q̃
ip̃e facit. testimoniũ ꝑhibẽt
deeo. Porro archiep̃e cantua¬
riensis. cui adu̾sant᷑ uir re¬
ligiosus ẽ:⁊ suaue olentis o¬
pinionis. ꝑ ip̃o petimꝰ. ut res¬
pondeat eĩ iusticia sua. uer̃
illoꝵ iniquitas sr̃ eos: ut sit
sicut scriptũ est. Iusticia iusti
suꝑ eum erit: ⁊ impietas un¬
pũ erit sr̃ eũ. Cum acceꝑis
tempus. sccłm oꝑa manuum

Expanded text:
Eboracensis ipse est, cui te praesenEboracensis ipse est, cui te praesente, cum adhuc esses quasi unus ex nobis, fratres tui restiterunt in faciem, eo quod reprehensibilis erat? Sed speravit in multitudine divitinitate sua. Certum est tamen quod non intravit per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde. Si pastor fuisset, diligendus erat; si mercenarius, tolerandus: nunc autem cavendus et repellendus, utpote fur et 235 latro. Quid dicam de domino Wintoniensi? Opera quae ipse facit, testimonium perhibent de eo. Porro archiepiscopus Cantuariensis, cui adversantur, vir religiosus est, et suaveolentis opinionis. Pro ipso petimus, ut respondeat ei justitia sua. Verum illorum iniquitas super eos, ut sit sicut scriptum est: Justitia justi super eum erit, et impietas impii erit super eum . Cum acceperis tempus, sec
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sortitus es: s ñ cutiorẽ. Sb̃¬
limiorẽ: ñ securiorẽ. Terrebił
ꝓrsus: t̾ribilis ẽ locus iste lo¬
cus inqͣm in quo stas. t̾ra scã
est: locus petri ẽ. locus pͥnci¬
ꝑis apłoꝵ. uͥ steterũt pedes eiꝰ.
te declinauis auia dñi. sepł¬
tus ẽ ineodem loco: ut sit ibi
contͣ te ĩtestimoniũ. Meri¬
to tali pastori. tali nutͥtio cõ¬
missa ẽ eccłia. cũ adhuc tene
ra. adhuc in cunabulus ẽẽt᷑᷑
cuius edocta magist̾io ⁊ exẽplo
educata. oĩa t̾rena calcaree:
ut pote qui excusserat manꝰ
suas ab om̃i munere. qui di¬
tebat de corde pu ro.⁊ ꝯscien¬
tia bona. Argentũ ⁊ aurũ ñ
est mͥ. Hec Hactenus. Cetm car¬
sa quare ante tẽpus scripserĩ
uobis: hec est. Wintoniensis
ep̃c. ce eboracensis archiep̃e ñ
grãdiunt᷑ uno spũ cũ cantua¬
riensi archiep̃o. s incedunt
gatione q̃ rela. uenĩtñ qͥs est
ille. &e qui sunt illi: Nonne

Expanded text:
cum sortitus es, sed non tutiorem; subcum sortitus es, sed non tutiorem; sublimiorem, non securiorem. Terribilis prorsus, terribilis est locus iste. Locus, inquam, in quo stas, terra sancta est; locus Petri est, locus Principis Apostolorum, ubi steterunt pedes ejus. te declinaveris a via Domini, sepultus est in eodem loco, ut sit tibi contra te in testimonium. Merito tali pastori, tali nutritio commissa est Ecclesia, cum adhuc tenera, cum adhuc in cunabulis esset; cujus edocta magisterio et exemplo educata, omnia terrena calcaret: utpote qui excusserat manus suas ab omni munere, qui dicebat de corde suo et conscientia bona: Argentum et aurum non est mihi . Haec hactenus. 5. Caeterum causa, quare ante tempus scripserim vobis, haec est. Wintoniensis episcopus et Eboracensis archiepiscopus non gradiuntur uno spiritu cum Cantuariensi archiepiscopo: sed incedunt gatione querela. Verumtamen quis est ille, et qui sunt illi? Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
exultarõis mee articło timor
⁊ tremor uenert sr̃ me. C .n.
⁊ si nom̃ patris deposui. s fi
timorẽ. s ñ anxietatẽ: postre¬
mo nec affectũ. nͨ uiscera pa¬
tͥs. Considero gradũ. ⁊ casũ
uereor. Considero fastigium
dignitatis: oe intueor faciẽ
abẏssi iacẽtis deorsũ. Attendo
celsitudinẽ honoris: ⁊ e uici¬
no ꝑiclm reformido. ꝓ eo qd̾
scriptũ est. Homo cũ in ho¬
nore eẽe. ñ intellexte. Qd̃ qͥ¬
dem ad causam magis qͣm
ad tempus arbitror referen¬
dũ: ut sic intelligat᷑ dictũ. cũ
un honore eẽe ñ intellextt: ac si
diceret᷑ honor absorbuit incel
lectum. E quidẽ eleg̾as abie¬
ctus ẽẽ in domo dei tui. ⁊ recũ¬
b̾e in nouissimo loco ĩ ꝯuiuio
eius: s placuit dice ei qui te
inuitauit. amice ascende suꝑius
bis. Itaq ascendisti in altum:
noli altũ saꝑe. s time: ne for¬
te ꝯtingat sero miserabilem
illam emictẽ uocem. Afacte
ire in dignatoĩs tue: eleisãs
allisisti me. Altiorẽ quippe lo¬

Expanded text:
o timor et tremor venerunt super me. Ego enim etsi nomen patris deposui, sed non timorem, sed non anxietatem, postremo nec affectum, nec viscera patris. Considero gradum, et casum vereor: considero fastigium dignitatis, et intueor faciem abyssi jacentis deorsum. Attendo celsitudinem honoris, et e vicino periculum reformido, pro eo quod scriptum est: Homo cum in honore esset, non intellexit Quod quidem ad causam magis, quam ad tempus arbitror esse referendum: ut sic intelligatur dictum, cum in honore esset, non intellexit, ac si diceretur, HonEt quidem elegeras abjectus esse in domo Dei tui, et recumbere in novissimo loco in convivio ejus; sed placuit dicere ei qui te invitavit: Amice, ascende superius . Itaque ascendisti in altum; noli altum sapere, sed time, ne forte contingat sero miserabilem illam emittere vocem: A facie irae et indignationis tuae, elevans allisisti me . Altiorem quippe lo
Abbreviated transcription (Latin):
irrites adu̾sum te patrem orpha¬
noꝵ ⁊ iudicem iuduaꝵ. Eo certs
irato: ñ expedit dimicare. inqͣnta¬
lib multitudine. uł fortitudine.
Nichilenim int̾erit aꝑd onĩpo¬
tentem dominũ Sabaoth: inmł¬
tis an inꝑalcis cui uolet dare
uictoriam. Ip̃e nimirũ cum uo¬
luit fecit: ut unus mille. & duo
fugarẽt decem milia. Hec paiꝑ
ego. pauꝑum ꝑ motus clamori¬
bus. tue magnificentie scͥbere
uolui. sciens tͥ honorificentius.
humilil ꝯsentire. ꝙͣ hostib cede̾
Non qd̃ ꝑutem hostem te forti¬
orem. s qd nouerim dm̃ omĩpo¬
tentem potentiorẽ: qui suꝑbis
nris p̃cib a tua dignatione oꝑ¬
tineat᷑ uł ꝑfactam cõcordiam si
fieri pot̃: aut certe indutias.
usq dum liceat nob̃ firmam qͦ

Expanded text:
irrites adversum te Patrem orphairrites adversum te Patrem orphanorum et Judicem viduarum. Eo certe irato, non expedit tibi dimicare in quantalibet multitudine vel fortitudine. Nihil enim intererit apud omnipotentem Dominum sabaoth, in multis an in paucis, cui volet dare victoriam. Ipse nimirum cum voluit fecit, 102 ut unus mille, et duo fugarent decem millia . 2. Haec pauper ego, pauperum permotus clamoribus, tuae Magnificentiae scribere volui, sciens tibi honorificentius humilibus consentire, quam hostibus cedere: non quod putem hostem te fortiorem, sed quod noverim Deum omnipotentem potentiorem, qui superbinostris precibus a tua Dignitate obtineant vel perfectam concordiam, si fieri potest, aut certe inducias, usquedum liceat nobis firmam q
Abbreviated transcription (Latin):
et declinare teporẽ. qui do uomi¬
tum ꝓuocat. S o sic oportebat.
ꝓpt̾ conscientiã. Pro fessis si qͣdẽ
scam reglam. ancitra eius pu¬
ritatẽ sistẽ gͣdum tutũ sit. ip̃i
sensistis. Dolens doleo. qd̾ urgẽ¬
te diei malitia et nuntio festi¬
nante. plenum affecdum ecili
cogor designare stilo: o breuicar¬
tula latam comp̃hende̾ carita¬
mnis potestas ab
ip̃o ẽ. cui dicit ꝓpħa. Tua
est potentia. tuũ regnũ do¬
mine:tu es suꝑ om̃s gentes.
Hinc gͦ dignum duxi. tuam o
illustris pnceps cõmonere ex¬
cellentiam: qnͣtum te oporteit
deferre tribili. ⁊ ei qui aufert spm̃
pͥncipum. Comes gebennensis
ut accepimus ꝑ os eius. adiustici¬
am se obtulit ꝙͥ osfeit:de omnib
que te dicis habẽ adn̾sus eum. Si
suꝑ hoc alienam ꝑgis inuãde̾ tra.
eccłias destruere. incendere domos
exulare pauꝑes. homiciclia ꝑꝑe¬
trare. & humanum funde̾ san¬
guinem: ñ ẽ dubium qͥn gͣuiter

Expanded text:
et declinare teporem, qui Deo vomiet declinare teporem, qui Deo vomitum provocat; sed et sic oportebat propter conscientiam. Professis siquidem sanctam Regulam, an citra ejus puritatem sistere gradum tutum sit, ipsi sensistis. Dolens doleo, quod urgente diei malitia, et nuntio festinante, plenum affectum exili cogor designare stilo, et brevi chartula latam comprehendere charitamnis potestas ab ipso est, cui dicit propheta: Tua est potentia, tuum regnum, Domine; tu es super omnes gentes . Hinc ergo dignum duxi tuam, o illustris princeps, commonere Excellentiam, quantum te oporteat deferre terribili, et ei qui aufert spiritum principum. Comes Gebennensis, ut accepimus per os ejus, ad justitiam se obtulit, et offert de omnibus quae te dicis habere adversus eum. Si super hoc alienam pergis invadere terram, ecclesias destruere, incendere domos, exsulare pauperes, homicidia perpetrare, et humanum fundere sanguinem; non est dubium quin graviter
Abbreviated transcription (Latin):
uanta audiuimus abban¬
et cognoumus ea: ⁊ frẽs
nr̃i ut̃q Gaufridus an¬
nuntiauerũt nobis: ꝙ admo¬
dum nouit̾ recaluistis igne d̾i.
ꝯualuistis de infirmitate: reflo¬
ruistis innouitate sca Higit᷑
dĩ est iste. s̾ tilit̾ oꝑans. suani¬
t̃ renouans. salubrit̾ mutans:
ñ quidẽ de mał bonos s de bo¬
nus faciens meliores. Quis dd¬
sionem hanc magnam: Neon.
minus mita. minus ue iocunda
ista ꝓmotio ẽ. qmͣ illa mutatio.
Misi qd̾ multo facilius reꝑias.
multos scłares conũti ad bor̃.
qm̃ unum qͣ ꝑiam de religio¬
sis tnͣsire ad melius. Raͬ issi¬
ma auis int̾ris ẽ: qui deqͣdu
quẽ forte in religione semel at¬
tigerit. uł ꝑarum ascẽdat. urm̃
ꝓinde dilectissimi tam insigne
qmͣ salubre factum ñ solum noᷤ
qui serui ure scĩtatis ẽẽ ꝑcupi¬
mus. s & uniu̾sam merito leti¬
ficat ciuitatẽ dĩ: quippe quo ra¬
rius & clarius. Erat aũt et
necessarium ad cautelã. ꝓximã
de fectui mediocritatẽ tͣnscend̾e:

Expanded text:
Quanta audivimus et cognovimus ea, et fratres nostri uterque Gaufridus annuntiaverunt nobis, quemadmodum noviter recaluistis igne Dei, convaluistis de infirmitate, refloruistis in novitate sancta. Digitus Dei est iste, subtiliter operans, suaviter renovans, salubriter mutans, non quidem de malis bonos, sed de bonis faciens meliores. Quis dasionem hanc magnam? Nec enim minus mira minusve jucunda ista promotio est, quam illa mutatio: nisi quod multo facilius reperias multos saeculares converti ad bonum, quam unum quempiam de religiosis transire ad melius. Rarissima avis in terris est, qui de gradu, quem forte in religione semel attigerit, vel parum ascendat. Vestrum proinde, dilectissimi, tam insigne, quam salubre factum non solum nos, qui servi vestrae sanctitatis esse percupimus, sed et universam merito laetificat civitatem Dei: quippe quo rarius, eo et clarius. Erat autem et necessarium ad cautelam, proximam defectui mediocritatem transcendere,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtatem honorat. fructificat sibi.
reciꝑit iustum in nomine iusti:
m̾cẽdẽ iusti accipiet. Soluamus
ꝓ inde natͣe debitum ne ꝑeccemꝰ:
simus grẽ oo adiutores. ut & ꝑti¬
cipes fieri mereamur. Sane utrũq
ita ui uob̾ ãmiramur. ut uirũq
datum uob̾ desuꝑ fatcam᷑: qͣtinꝰ
diuinis laudib et̾nalit̾ misceat᷑.
quicqd ex uob̾ temꝑalit̾ necessi¬
catib nr̃is imꝑenditur. merito
reu̾ende. ꝙ omni amoris sinceri¬
tate colende atq ãplectende pa

Expanded text:
sanctitatem honorat, fructificat sibi. sanctitatem honorat, fructificat sibi. recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet Solvamus proinde naturae debitum, ne peccemus: simus gratiae coadjutores, ut et participes fieri mereamur. Sane utrumque ita in vobis admiramur, ut utrumque datum vobis desuper fateamur: quatenus divinis laudibus aeternaliter misceatur, quidquid ex vobis temporaliter necessitatibus nostris impenditur, merito reverende et omni amoris sinceritate colende atque amplectende pa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt opinionis odor: bñ ut
nerunt. Opnionem oꝑus ꝓbat
nec falsam fusse nͥ uacuã:. am
quod ante sparserat uolans fa¬
ma: ubisꝑ res ip̃a faciat mani¬
festum. Quom᷑ nc̃ maxue ela¬
ruit zelus iusticie. eminuit iẜĩ¬
ualuit sacerdotalis igor inde
scõr. S: hoc uobis cõmune cum
pulrib: quippe qd & acunctis Qb̃¬
stantiam huius mundi haben¬
tib exigitur. Uirum opus ep̃a¬
le hoc pat̾ne pietatis tam egre¬
gium specim̃e. hic uere diumnuᷤ
feruor. quo ꝓtuendis suis pau¬
ꝑibꝰ ille ꝓculdubio zelum urm̃
accendit & accinxit: qui facit an¬
głos suos sp̃e. os ministros suo
ignem uientẽ. Hoc totura ĩꝙͣ
speciale accessit ur̃e dignitati
detus. in signe officii. oenam̃e¬
tum corone. Aluid ẽ reficere
uentrem esurientis: &. illito
cam delare pauꝑtatẽ.Iui .n. ser¬
uitur nat᷑e: hic grẽ. Uisitabis ĩ¬
quit speciem tuam. ⁊ ñ ꝑcc̃abis.
¶rgo qui alienam carnẽ fouet.
facit ne ꝑeccet: qui aũt alienam

Expanded text:
et opinionis odor bene, ut nerunt. Opinionem opus probat nec falsam fuisse, nec vacuam, cum quod ante sparserat ubique fama volans, res ipsa faciat manifestum. Quomodo nunc vel maxime claruit zelus justitiae, eminuit et invaluit sacerdotalis vigor in desanctorum: sed hoc vobis commune cum pluribus, quippe quod et a cunctis substantiam hujus mundi habentibus exigitur. Verum hoc opus episcopale, hoc paternae pietatis tam egregium specimen, hic vere divinus fervor, quo pro tuendis suis pauperibus ille procul dubio zelum vestrum accendit et accinxit, qui facit Angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem; hoc totum, inquam, speciale accessit, vestrae dignitatis decus, insigne officii, ornamentum coronae. Aliud est relicere ventrem esurientis, et aliud tam zelare paupertatem. Ibi enim servitur naturae, hic gratiae. Visitabis, inquit, speciem tuam, et non peccabis . Ergo qui alienam carnem fovet, facit ne peccet: qui autem alienam
Abbreviated transcription (Latin):
q largit᷑ ad uictũ. In nõie
ihũ cur clixerĩ. audice.Si .n.
peciertt qd̾ suspicor uereor¬
q dimictia regimine mona¬
st̾ii. quis illum noscens in
noĩe ih̃u petere putetꝭ fal¬
lor si ñ solito timoratior. et ñ
se ip̃o melior fcs̃ sic: ex quo
uidistis eum. Qmꝙͣ pene ab
introitu suo. in multis ordi¬
nem illum meliorasse cognos¬
cce᷑. u̾bi gr̃a. in obseruantia
ieiunioꝵ. silentii. in durãto¬
rum p̃ciosoꝵ. oe curiosoꝵ.¬

Expanded text:
 largitur ad victum. In nomine Jesu cur dixerim, audite. Si enim petierit quod suspicor vereorque dimitti a regimine monasterii, quis illum noscens, in nomine Jesu petere putet? Fallor, si non solito timoratior, si non se ipso melior factus sit, ex quo vidistis eum. Quanquam pene ab introitu suo in multis Ordinem illum meliorasse cognoscitur: verbi gratia, in observantia jejuniorum, silentii, indumentorum pretiosorum et curioso
Abbreviated transcription (Latin):
placẽtem oĩb. efficacẽ in om̃ib.
Od̾ si huc istis fortasse ñ meren¬
tib. nullo mͦ haberi posse cõcige¬
rit: alius de alia qͣlicũq domo
religiosa qͥ uideat᷑ idoneus ꝓuide¬
at᷑. ñ qͣlem isti uolunt q̃ nisi qd̾
sue carnalitati blandit᷑ nolũt.
s qͥ sic sciat negocia disponẽre
nere curam aiarum. Certe du
similit̾ destitutis. bone memo¬
rie p̃decessor ur̃ dõnus. Wilelmꝰ
ñ longi itineris laborẽ. ñ hyemi
reputarns asꝑicatẽ.bis ñ fallor
eluiuacũ. semel diuionẽ ꝑ se¬
ipm̃ adiit: huicq uirũ bonũ
domnũ hugonẽ qui post defun¬
ctus ẽ. illinc uirũ uenerabilem
qui adhuc sr̃ est dõnũ radulfũ
iuix multis p̃cib ĩpetͣtos abducẽs.
singłm singło p̾posuit monastĩ¬
monachoꝵ domesticoꝵ illam cõ¬
mutere curã. Qd̃ id̾o uob̾ in ex¬
emplũ adduxi. ut ur̃am carita

Expanded text:
placentem omnibus, efficacem in omnibus. 2. placentem omnibus, efficacem in omnibus. 2. Quod si hunc, istis fortasse non merentibus, nullo modo haberi posse contigerit; alius de alia qualicunque domo religiosa qui videatur idoneus, provideatur: non qualem isti volunt, qui, nisi quod suae carnalitati blanditur, volunt; sed qui sic sciat negotia disponere nere curam animarum. Certe duosimiliter destitutis, bonae memoriae praedecessor vester domnus Guillelmus non longi itineris laborem, non hiemis reputans asperitatem, bis nisi fallor Cluniacum, semel Divionem per seipsum adiit: hincque virum bonum domnum Hugonem, qui post defunctus est; illinc virum venerabilem, qui adhuc superest, domnum Radulfum vix multis precibus impetratos abducens, singulum singulo praeposuit monastermonachorum domesticorum illam committere curam. Quod ideo vobis in exemplum adduxi, 62 ut vestram charit
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ uob̾ neglige̾ uł dissimu¬
lare ꝑiclin. Res qͥppe ur̃e cu¬
re est. Uñ miror qͥ ratione qͣ¬
ue seciritate a clerico illo qͣa
religiosis ꝑsonis iur ut a iut̃
religiosus. eidem ecclie electꝰ
est. requirendo desistitis: etiam¬
si hoc qͦrũdam qͥ in ip̃a eccłia
sunt incuria uł desidia ñ
mereat. Qui ut auduumꝰ illu
qui electus est nolentes. nͨ ali
rentes de eligendo aliouram
qͦ ausi st̾ cõpellare gͣuitatẽ. qͣsi
q̃ uideat᷑ ẽẽ cõmunior ⁊ affabilioi:
qͥ ñ sit extͣneus. s ciuib cãgratus
qmͣ cognitus moꝵ pat̾e gnarus:
reb ecclie tͣctandis idoueus. Reue¬
ra ut ad istos cantissimos cõsul¬
dores me u̾tam. qͥ uitia ur̃a ñ re¬
darguat. qui misere cõu̾sationi
ur̃e. aut cõsentiat aut cõtradice
ñ audeat. Non sunc audiendi.
s potius uelint noluit oĩm saca¬
gendũ est uob̾. ut is qui boni te¬
stimonii est eccłe desolate qͣm¬
tur d̾s ꝓculdubio cũ ip̃o erit.
qͥ suam ei grãm ministrabit:

Expanded text:
onum vobis negligere vel dissimulare periculum. Res quippe vestrae curae est. Unde miror, qua ratione, quave securitate a clerico illo, qui a religiosis personis vir, ut aiunt, religiosus eidem ecclesiae electus est, requirendo desistitis, etiamsi hoc quorumdam, qui in ipsa ecclesia sunt, incuria vel desidia non mereatur: qui, ut audivimus, illum qui electus est nolentes, nec alirentes, de eligendo alio vestram quoque ausi sunt compellare gravitatem: quasi qui videatur esse communior et affabilior, qui non sit extraneus: sed civibus tam gratus quam cognitus, morum patriae gnarus, rebus ecclesiae tractandis idoneus: revera ut ad istos cantissimos consultores me vertam qui vitia vestra non redarguat, qui miserae conversationi vestrae, aut consentiat, aut contradicere non audeat. Non sunt audiendi; sed potius, velint nolint, omnimodo satagendum est vobis, ut is qui boni testimonii est, ecclesiae desolatae qtur, Deus procul dubio cum ipso erit, qui suam ei gratiam ministrabit,
Abbreviated transcription (Latin):
cis grauis scandali. ⁊ abbi mag¬
ni ĩmppii occasionẽ fore cog¬
nouimꝰ. si adea q̃ dui tenuirt illa
ecclia. qͣcunq occasione manũ
urãm excenderitis: cõq̃uentib
q̃ppe ilł de illo qͣi qui malũ prin
retis: cõcedendo utiq ecclĩe quod
hactenꝰ iuris ecclie fuisse cogno¬
Rlo ecclã molim̃si. supplexñ
ut arbitror importunꝰ int̾¬
uentor accedo. Multa qͥppe
st̾ q̃ me cõfortant. ut repulsam
ñ metuat hec nr̃a petitio. Prim̃.
uob̾ ecclia supplicamꝰ. Deinde
esd̃ eandem ecclãm. ñ alienũ u
surpare: s suũ ius tantũ aub̃a
eqͥcate reqͥrere creclimꝰ. Tercio
esd̃ id ip̃m tał nob̾cũ postulat.
qui solus ad impetrandũ etiã
maiis aliq̾d a uob̃ suffice̾ pos¬
sit: udł comes cheobaldus.
Qrͣtũ qͦ si addidero ñ timere id
me p̃sum̾e putauerĩ. Neq enĩ
uł ip̃i de ur̃a ad eo humilita¬
te diffidimꝰ: qͥn audactar si
opus sit. ꝑ nos metipõs ad ur̃e
celsitudinis nob̾ iã satis exꝑ¬

Expanded text:
i, et abbati magni improperii occasionem fore cognovimus, si ad ea quae diu tenuit illa ecclesia, quacunque occasione manum vestram extenderitis; conquerentibus quippe illis de illo, quasi qui malum princretis, concedendo ecclesiae utique, quod hactenus juris ecclesiae fuisse cognoro ecclesia Molismensi supplex, non, ut arbitror, importunus interventor, accedo. Multa quippe sunt quae me confortant, ut repulsam non metuat haec nostra petitio. Primum vobis ecclesia supplicamus. Deinde quod eamdem ecclesiam non aliensurpare, sed suum jus tantum a vestra aequitate requirere credimus. Tertio quod idipsum talis nobiscum postulat, qui solus ad impetrandum etiam majus aliquid a vobis sufficere possit; videlicet comes Theobaldus. Quartum quoque si addidero, non temere id me praesumere putaverim. Neque enim vel ipsi de nostra adeo humilitate diffidimus, quin audacter, si opus sit, per nosmetipsos ad vestrae celsitudinis nobis jam satis exp
Abbreviated transcription (Latin):
ũ qͣi in incertum: sic pugnat.
ñ quasi aerem u̾berans. Orate
qͣtimus sic curtat ut cõp̾hendat:
sic prignet ut uincat. Adeuu¬
icut is sͦur̃a mͥ parte re¬
portauit iccirco ip̃ius de¬
siderio ⁊ petitioni usq adħue
sarisfacere distulistis: quia
pͥmũ uocum ꝑgendi uidel¬
iherosolimã irritũ uobis fecisse
nora uota impedire debere maio¬
sum bonũ. si ꝓ eo melius aliquid
fuerit ꝑsolurũ. Enĩ uero alicui
forte debenti uob̾ duodecĩ nũmo.
nunqͥd si ꝓ eis die cõsittuto mar¬
cã soluẽt argenti. iuste irascẽmi¬
ni. Iam si ⁊ ab huiꝰ ep̃o aliqͥd time¬
tis securũ uos reddo quia ñ solũ
ei siqͥd huic auxiliũ impenderitis
ñ dispłicebit s etiam ualde gra¬

Expanded text:
non quasi in incertum: sic pugnat, non quasi in incertum: sic pugnat, non quasi aerem verberans. Orate, quatenus sic currat ut comprehendat; sic pugnet ut vincat. EPISicut is a vestra mihi parte reportavit, idcirco ipsius desiderio et petitioni usque adhuc satisfacere distulistis; quia primum votum, pergendi videlicet Jerosolymam, irritum vobis fecisse nora vota impedire debere majosum bonum, si pro eo melius aliquid fuerit persolutum. Enimvero alicui forte 61 debenti vobis duodecim nummos, nunquid si pro eis die constituto marcam solveret argenti, juste irasceremini? Jam si et ab hujus episcopo aliquid timetis, securum vos reddo, quia non solum ei, si quod huic auxilium impenderitis, non displicebit, sed etiam valde gra
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cũ ante hos paucos dies
eius faciem uidere ⁊ de celesti
fistula. ore uidł ip̃ius pluxi¬
ia haurire meruerĩ. hoc tñ
ab ip̃o ñ audii uecum dean¬
tixp̃o cũ inqͥrerẽ quid sentiret:
durante adhuc ea q̃ nc̃ istge¬
neratõe reuelandum illum
ret suscitanti mͥ expone̾ uellet.:
audito qd̾ respondit ñ me illud
ꝑ certo crẽde̾ debere putaui Ad
sũmã tñ hoc asserunt. ñ uisu¬
rum se mortẽ. ñ p̾us uideat ge¬
neralem in eccłia ꝑ secutionẽ.
De ceto memorari urãm pieta¬
tẽ uolo. illus pauꝑis ⁊ exulis
Tumb̾ci noĩe. qui dudũ ñ trecis
eẽtis uob̾ supplicabat qͣtinꝰ ad co¬
mitẽ theobaldũ qui eũ exheda¬
uãt int̾cederetis. Qd̃ ⁊ ego nũc
ꝓ ip̃o ⁊ cũ ip̃o. itidem a ur̃a fla¬
gito pietate. Nam nr̃as lutãs
de hac rep̾catorias iam ad p̃di¬
c̃tũ pͥncipem misi: s grãm ñ
inueniens nichil effeci. Iam qd̃
libent̾ auditis: libenter debeo

Expanded text:
Nam, cum ante hos paucos dies Nam, cum ante hos paucos dies ejus faciem videre, et de coelesti fistula, ore videlicet ipsius, plurima haurire meruerim; hoc tamen ab ipso non audivi. Verum de Antichristo cum inquirerem quid sentiret, durante adhuc ea, quae nunc est, generatione revelandum illum ret, sciscitanti mihi exponere vellet; audito quod respondit, non me illud pro certo credere debere putavi. Ad summam tamen hoc asseruit, non visurum se mortem, nisi prius videat generalem in Ecclesia persecutionem. De caetero memorari vestram pietatem volo illius pauperis et exsulis Humberti nomine: qui dudum, cum Trecis essetis, vobis supplicabat, quatenus ad comitem Theobaldum, qui eum exhaeredaverat, intercederetis. Quod et ego nunc pro ipso, et cum ipso itidem a vestra flagito pietate. Nam nostras litteras de hac re precatorias jam ad praedictum principem misi: sed gratiam non inveniens nihil effeci. Jam quod libenter auditis, libenter debeo