comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo quã latus in sessione sua. disparia m̃bra nobis
fecit. Non est ita similitudo. Erubescat ergo
tale idolum in corde xp̃iano. Pro inde celũ acci
pe ꝓom̃ibꝰ scĩs. quia et t̾ra dicit᷑ ꝓ om̃ibꝰ qui sunt
in terra. Omis t̾ra adoret te. Si bene dicimꝰ
scdm̃ eos qui habitant int̾ra. om̃ĩs terra ado¬
ret te. benedicimꝰ etiã scdm̃ eos qui habitant
in celo. ome celũ portet te. Nam et ipsi sancti
qui int̾ia habitant carne terram calcant. cor¬
de incelohabitant. Non enĩ frustra ãmonent᷑
sursũ habere cor. et cũ ãmoniti fuerint. ita est

Expanded text:
suo, quam latus in sessione sua, disparia membra nobis suo, quam latus in sessione sua, disparia membra nobis fecit. Non est ista similitudo. Erubescat ergo tale idolum in corde christiano. Proinde coelum accipe pro omnibus sanctis. Quia et terra dicitur pro omnibus qui sunt in terra: Omnis terra adoret te . Si bene dicimus secundum eos qui habitant in terra, Omnis terra adoret te: bene dicimus etiam secundum eos qui habitant in coelo, Omne coelum portet te. Nam et sancti ipsi qui in terra habitant, carne terram calcant, corde in coelo habitant. Non enim frustra admonentur sursum habere cor, et cum admoniti fuerint, ita esse
Abbreviated transcription (Latin):
meorũ. Non legisti et aliud. qui palmo mensus ẽ
celum. Puto te legisse quod nosti. et te credere
confiteris. Ibi enĩ utrumq legimus. utrũq credi¬
mus. Modo iam cogita. et doce me. Adhibeo te doc¬
torem. me paruulum facio. Doce me obsecro quis
est qui sedeat inspacio palmi sui. Ecce figuras¬
et liniam̃ta menbrorũ dĩ acorꝑe humano duxisti.
et forte subrepsit tibi ut scdm̃ corpus putares
nos factos ad imaginẽ dĩ Interim accipio con¬
siderandũ. discutiendũ. requirendũ disputan¬
dũ excutiendũ. Si placet audi me. quia ineo
quod tibi placuit audiui te. Sedet deus incelo
et palmo mittit᷑ celũ. Idẽ celũ fit latũ cũ sedet
et angustũ cũ metitur. an ipse deus tantus ẽ
in sedendo. quantus ẽ in palmo. Si hoc ita est.
non ad simil itudinem suã nos fecit. Nos ualde
palmũ angustioiem habemꝰ. quã partem corꝑis
qua sedemꝰ. Iue aut̃ si tam latus est in palmo

Expanded text:
meorum. Non legisti et illud: Quis palmo mensus est meorum. Non legisti et illud: Quis palmo mensus est coelum ? Puto te legisse: cognoscis, et te credere confiteris. Ibi enim utrumque legimus, utrumque credimus. Modo jam cogita, et doce me: adhibeo te doctorem, et me parvulum facio. Doce me, obsecro te. Quis est qui sedet in palmo suo? et lineamenta membrorum Dei a corpore humano duxisti. Sed forte subrepsit tibi, ut secundum corpus putares nos factos ad imaginem Dei. Interim accipio considerandum, discutiendum, requirendum, disputando excutiendum. Si placet, audi me: quia in eo quod tibi placuit, audivi te. Sedet Deus in coelo, et palmo metitur coelum. Idem coelum fit latum, cum sedet; et angustum, cum metitur? An ipse Deus tantus est in sedendo, quantus in palmo? Si hoc ita est, non ad similitudinem suam nos fecit Deus: nos palmum angustiorem valde habemus, quam partem corporis qua sedemus. Ille autem si tam latus est in palmo
Abbreviated transcription (Latin):
de deo. occurrit fortasse aliquid inhumana
specie. mira et amplissima magnitudo. Con¬
stitiusti eam in conspecꝰtu cogitationis tue
tanquã magnũ aliquid ampłũ grandi et in¬
genti mole diffusũ. finisti alicubi. Si finisti.
deus non ẽ. Si non finisti. facies uͥ ẽ: Cogitas
molem. ut meubra diftinguas. Diffinis molẽ.
Aiit̃ enĩ menbia distinguere ñ potes. nͥ mali
dederis finẽ. Quid agis stulte: Carnalis co¬
gitatio grandẽ molem facit. Et tanto ampli¬
orem. quanto de putasti dm̃i magis honorare.
Addit alius unũ cubitũ. et facit tibi maiorem.
Et tam̃ dic quid legisti. Non repellamꝰ par¬
uulũ corde iudentem. Dic quidlegitti. Eelum
michi thronus est. t̾ra aut̃ scabellum pedũ meorũ.
dudio legi et ego. Sed tu forte potioiem te putas.
quia legisti et credidisti. Credo et ego qd dixisti.
Simul credimus. Quid dicã: Simul queramꝰ. Ecce
tene quod legisti. et quod credidisti. Cȩlum michi

Expanded text:
de Deo, occurrit aliqua fortasse in humana de Deo, occurrit aliqua fortasse in humana specie mira et amplissima magnitudo: constituisti eam in conspectu cogitationis tuae, tanquam magnum aliquid, amplissimum, grande, ingentissima mole diffusum. Finisti alicubi. Si finisti, Deus non est. Si non finisti, facies ubi est? Cogitas molem, et ut membra distinguas, definis molem. Aliter enim membra distinguere non potes, nisi moli dederis finem. Quid agis, stulta et carnalis cogitatio? Grandem molem fecisti, et tanto grandiorem, quanto te putasti Deum amplius honorare. Addit alius unum cubitum, et facit majorem. CAPUTEt tamen dic, quid legisti? Non repellamus parvulum corde ludentem. Dic quid legisti? Coelum mihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum . Aio, Legi et ego: sed tu forte potiorem te putas, quia legisti et credidisti. Credo et ego quod dixisti. Simul credamus. Quid dico? Simul quaeramus. Ecce tene quod legisti, et credidisti: Coelum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
qua desidamꝰ. qua ꝑuenire conamͣ. qua mardes¬
cimꝰ. qua esurimꝰ et sitimꝰ ad hibet᷑. Ergo et hec
erit. Fides. spes. caritas. Quomͦ eni nerit ibi
caritas. cũ nichil sit aliud caritas quã dilectio
ipsa aut̃ fides ẽ que definita ẽ. que ꝑ dilectionẽ
oꝑat᷑. Tolle fidem. perit quod credis. Tolle cari¬
tatem. ꝑit quod agis. F ides eni ꝑtinet ut credas.
caritas ut agas. Si enĩ credis et ñ amas. ñ te
moues ad bonũ opus. Et si moues. ut seruus mo¬
tantis testimoniis scripturarũ multiplici lec¬
facie ad faciem. Sed ñ iterũ tu redeas ad
istã faciem tuã. faciem cordis cogita. Coge
cor tiui. Cogitare diuina cõpellat᷑. Q uic qͥd
sinule corꝑi cogitanti occurrerit. abige. Non¬
dũ potest dicere hoc ẽ. saltim dic ñ ẽ hoc. Quan
do enĩ dices hoc ẽ deus.: Nec cũ uideris. quia
audisse in effabilia uerba. Si ineffabilia sunt¬
uerba. quid ẽ cuiꝰ sunt uerba. Cogitanti gͦ tͥ

Expanded text:
qua desideramus, qua pertingere conamur, qua inardesqua desideramus, qua pertingere conamur, qua inardescimus, qua esurimus et sitimus. Adhibetur ergo et haec: et erit fides, spes et charitas. Quomodo enim non erit ibi charitas, cum nihil sit aliud charitas quam dilectio? Ipsa autem fides definita est, quae per dilectionem operatur. Tolle fidem, perit quod credis; tolle charitatem, perit quod agis. Fidei enim pertinet ut credas; charitati, ut agas. Si enim credis, et non amas, non te moves ad bonum opus: et si moves, ut servus moTantis testimoniis Scripturarum, tam multiplici lecfacie ad faciem? Sed non iterum tu redeas ad istam faciem tuam. Faciem cordis cogita. Coge cor tuum cogitare divina, compelle, urge. Quidquid simile corporis cogitanti occurrerit, abjice. Nondum potquia audisse ineffabilia verba . Si sunt ineffabilia verba, quid est cujus sunt verba? Cogitanti ergo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
illorũ reos facit. Male quippe oꝑant᷑. et ideo
dño diciuit. Quid nobis et tibi ẽ: Tũ audis de
moues dicere. putas eos ñ agnoscere. Scimꝰ
inqͥunt quiꝰ es. tues filiꝰ di. Sicit hoc petrus et
laudat᷑. dicit demon et dãpnat᷑. Unde hoc nisi
quia uex par: et cor impar. Discernamꝰ ergo
fidẽ niãm. nec credere sufficiat. Non ẽ calis
fides que mundat cor Fide inqͥt mundans
corda eorũ. Sed qua fide. deqͣli fide. nͥ quã
definiuit paulus apłs ubi ait. fides que ꝑ
dilecꝰtionẽ oꝑatur Nichil ista defuitione¬
ꝑpensius. nichil ꝑfectius. Ergo tria sunt
illa. necesse ẽ ut inquo fides ẽ que ꝑdilecti¬
onẽ oꝑat᷑. speret quod ds̃ pollicet᷑. C omesẽ
er go fidi spes. Necessar ia quippe spes est
quã diu ñ uidemꝰ quod credimꝰ. ne forte ñ uidendo
et desꝑando deficiamꝰ. Contristat nos quia iiui¬
demꝰ. sed consolat᷑ nos quia uisur os nos speramus.
ad ẽ ergo spes et fit comes fidi. Deuide caritas.

Expanded text:
llorum reos facit. Male quippe operantur, et ideo Domino dicunt: Quid nobis et tibi est? Cum audis hoc daemones dicere, putas eos non agnoscere? Scimus, inquiunt, qui sis. Tu es Filius Dei . Dicit hoc Petrus, et laudatur : dicit hoc daemon, et damnatur. Unde hoc, nisi quia vox par, et cor impar? Discernamus ergo fidem nostram, nec credere sufficiat. Non est talis fides quae mundat cor. Fide, inquit, mundans corda eorum. Sed qua fide, quali fide, nisi quam definit Paulus apostolus, ubi ait: Fides quae per dilectionem operatur perpensius, nihil perfectius. Ergo tria sunt illa. Necesse est ut in quo est fides, quae per dilectionem operatur, speret quod Deus pollicetur. Comes est ergo fidei spes. Necessaria quippe spes est, quamdiu non videmus quod credimus; ne forte non videndo et desperando deficiamus. Contristat nos, quia non videmus: sed consolatur nos, quia visuros nos speramus. Adest ergo spes, et est comes fidei. Deinde et charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
deris hec omĩa. ñ solũ intelligendo uerũ et agen
tunc iam extende te si potes ad cognoscendam
cognitionem caritatis xp̃i super eminentem
scientie. Siꝑueneris cũ ꝑueneris impleberis
in omnem plenitidinem di tunc iã erit facie
sipotes faciem corꝑalẽ. Iam tollant᷑ nunc ea am̃tis
conspec tu. abiciat puer paruulus ludicra dis¬
cat tractare maiora. Et nos in multis paruuli
sumꝰ. Et cũ plusquã sumꝰ essemꝰ amaioribꝰ tolerati
sumꝰ. Pacem sectamini cũ omibꝰ et scĩficationem.
sine qua nemo pot̾it uidere dm̃. Hac enĩ et cor
mundatur. quia ibi ẽ fides que ꝑ dilectionem
oꝑatur. Beati eni mundi cordes. qĩ ipsi dex in¬

Expanded text:
deris haec omnia, non sderis haec omnia, non stunc jam extende te, si potes, ad agnoscendam agnitionem charitatis Christi supereminentem scientiae. Cum perveneris, impleberis in omnem plenitudinem Dei. Tunc erit illud facie si potes, faciem corporalem. Jam tollantur nugae a mentis aspectu. Abjiciat puer parvulus ludicra, discat tractare majora. Et nos in multis parvuli sumus: et cum plus quam sumus essemus, a majoribus tolerati sumus. Pacem sectamini cum omnibus, et sanctificationem, sine qua nemo poterit videre Deum . Hac enim et cor mundatur: quia ibi est fides quae per dilectionem operatur. Hinc, Beati mundicordes, quoniam ipsi De
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc conusationem bene oꝑandi. in eo ꝑseue¬
tandi. suꝑna expectandi. gr̃a oͦcculte dandi. sa¬
pientia ñ stulticia. nec rephenͣdi quare alius
sic aliꝰ aut̃ sic ñ enĩ ẽ iniqͥtas apud dm̃. hanc ergo
conuersatione si placet etiã apta cruci dñitui.
Non enĩ frustra talem mortem elegit. incuius
potestate erat uł mori uł non mori. Si in potes¬
tate mori et non mori. quare non in potestate
sic uł sic mori: Frustia gͦ crucẽ elegit. uͥ te huic
mundo crucifigeret. Nam latitudo ẽ incru¬
ce transũsum lignũ uͥ figunt᷑ manꝰ. ꝓpt̃ bonoꝵ
opum significationẽ. Longitudo est in ea
parte ligni que ab ipso transũso ad terram
tendit. Ibi eni corpus crucifigit᷑. et quodã
mͦ stat. et ipsũ stare ꝑ seuerare significat.
Altitudo aut̃ in ligno est. quod ab eodem tñs¬
nificatur suꝑnorũ expectatio. Ubi ꝓfun¬
dum. msi in ea parte que t̾re infixa est. Occul
et eminet quod uidet᷑. Post hec omĩa si cõp̃hen¬

Expanded text:
Hanc conversationem bene operandi, in ea perseverandi, superna exspectandi, gratiam Dei occulte dandi, sapientia, non stultitia; nec reprehendendi quare alius sic, alius autem sic; non enim est iniquitas apud Deum : hanc ergo conversationem, si placet, coapta etiam cruci Domini tui. Non enim frustra talem mortem elegit, in cujus potestate erat vel mori vel non mori. Si in potestate erat mori et non mori, quare non in potestate sic vel sic mori? Non frustra ergo crucem elegit, ubi te huic mundo crucifigeret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur manus: propter bonorum operum significationem. Longitudo est in ea parte ligni, quae ab ipso transverso ad terram tendit. Ibi enim corpus crucifigitur, et quodam modo stat: et ipsa statio perseverantiam significat. Altitudo autem in illo ligno est, quod ab eodem transnsverso supernorum exspectatio. Ubi profundum, nisi in ea parte quae terrae defixa est? Occulteminet quod videtur. Post haec si comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
et illud finit᷑. Sed finis ille ꝑtinet ad consũp¬
tionẽ. ille ad ꝑfectionẽ. Quicqͥd agimus.
quic qͥd laudabilit᷑ estuamꝰ qͥcqͥd inculpabilit̃¬
de sidamus. ad dĩ uisionẽ cũ ꝑuenerit. plus ñ
requirem. Quid enĩ querat cui ad ẽ ds aut quid
sufficiat. cui ñ sufficit ds̃ : U idere dm̃ uolumꝰ
uidere dm̃ querimꝰ. uidere dm̃ in ardescimꝰ. Quis
non: Sed uide quid dicit. Beati mundi cordes.
qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Hoc para unde uideas.
Ut enĩ scđm̃ carnẽ loquar. quid desideras ortũ
Corde enĩ ñ mundo uidere ñ ꝑmitteris. quod ñ
uidetur nisi mundo corde. Repelleris. aufereris.
ñ uidebis. Beati eni mundi cordes. qͥ a ipsi dm̃
uidebunt. Quocies beatos iam numerauit. qs
beatitudinis causas. que oꝑa. que munera. que¬
dm̃ uidebunt. Uentũ ẽ ad mundi cordes. ibi
uisio dĩ ꝓmissa ẽ. Nonsine causa. nͥquia ibi
sunt ocłi unde uidet᷑ ds̃. De his ocłis paulus

Expanded text:
et illud: sed finis iste pertinet ad consumpet illud: sed finis iste pertinet ad consumptionem, ille ad perfectionem. Quidquid agimus, quidquid laudabiliter aestuamus, quidquid inculpabilitdesideramus, ad Dei visionem cum venerit, plus non requiremus. Quid enim quaerat, cui adest Deus? aut quid sufficiat ei, cui non sufficit Deus? Videre Deum volumus, videre Deum quaerimus, videre Deum inardescimus. Quis non? Sed vide quid dictum est: Beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt. Hoc para, unde videas. Ut enim secundum carnem loquar, quid desideras ortum n mundo videre permitteris, quod non videtur nisi corde mundo. Repelleris, aufereris, non videbis. Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt. Quoties beatos jam numeravit? quas beatitudinis causas, quDeum videbunt. Ventum est ad mundicordes, ibi visio Dei promissa est. Non sine causa, nisi quia ibi sunt oculi, unde videtur Deus. De his oculis Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
mes. Accedit quide cotidie remediũ saturita¬
tis sed non ẽ sanatũ uulnꝰ infirmitatis. Esuria¬
mus ergo siciamꝰq iusticiã. ut ipsa iusticia
saturemuir quã nunc esurimꝰ ut sitimꝰ. Inde
enĩ saturabim᷑ quod esurimꝰ et situnꝰ. Interior ergo hõ¬
nr̃ esuriat et sitiat. habet enĩ cybũ suũ. E: go enĩ
bes panem esurientis. desidera potũ sitientis.
et fiet tecũ quia et abundas et eges. Habun¬
das tẽꝑ alibus eges et̾nis. Alendicũ hominem
audis. tu ipse mendicus es. Pecit᷑ ate. et petis.
Quod egeris cũ pecitire cuo. hoc aget ds̃cũsuo.
Et plenus et in anises. Imple in anem de pleni¬
tudine tua. ut de plenitudine dĩ impleatur
mundi cordes. idest qui mundi sunt corde. qm̃
ipsi dm̃ uidebunt. Hic ẽ finis amoris nr̃i. finis
quo ꝑficimur. non quo consumam. Fint᷑ cybͫ
finit᷑ uestis. Cybus quia consumit̾ edendo.
uestis quia ꝑficitur texendo. Et illud finit᷑

Expanded text:
mes. Accedit quidem quotidie remedium saturitames. Accedit quidem quotidie remedium saturitatis, sed non est sanatum vulnus infirmitatis. Esuriamus ergo sitiamusque justitiam, ut ipsa justitia saturemur, quam nunc esurimus et sitimus. Inde enim saturabimur, quod esurimus et sitimus. Interior homo noster esuriat et sitiat: habet enim cibum suum, habet potumbes panem esurientis, desidera et potum sitientis: ut fiat tecum. Quia abundas et eges: abundas temporalibus, eges aeternis. Mendicum hominem audis, mendicus ipse Dei es. Petitur a te, et petis. Quod egeris cum petitore tuo, hoc aget Deus cum suo. Et plenus et inanis es: imple inanem de plenitudine tua, ut de Dei plenitudine impleatur Muniam ipsi Deum videbunt. Hic est finis amoris nmur, non quo consumamur. Finitur cibus, finitur vestis: cibus, quia consumitur edendo; vestis, quia perficitur texendo. Et illud finitur,
Abbreviated transcription (Latin):
debis mitis. possideberis inmitis. necũ audis ꝓpo¬
situm p̃mium ut possideas terram. extendas arda¬
ricie manũ quauis possidere modo terram. excli¬
so etiã quocũq uicino. Nonte ista fallat opinio
Tunc uͦ possidebis t̾ram. qnͣdo beseris ei qui fecit
celum et t̾ram. Hoc ẽ enĩ ẽẽ mitẽ. ñ resistere
dõ tuo. ut in eo quod bene facis. ipse tibi pla¬
ceat ñ tu tibi. In eo aut̃ quod male pateris
iuste. ipse cibi ñ displiceat sed cu cibi. Neq enĩ
parũ ẽ quia placebis ei displicens tibi. displicebil
latione m̃ces est. Nam qui lugent carualit̃ quas
consolationes habent: Molestas. metuendas. Ibi
consolatur lugens. ubi timet rursusne lugeat
Uerbi grã. Contristat mortuus filius. letificat na¬
tus. Illum exulit. hunc suscepit. In illo tristicia.
quartum opus et minus. Beati qui esuruint
Si caro saturitatem concupiscit. digesta satietate
cum releuet. Trans acta saturitate. redit fa¬

Expanded text:
debis mitis, possideberis immitis. Nec cum audis pradebis mitis, possideberis immitis. Nec cum audis praemium propositum, ut possideas terram, extendas avaritiae sinum, qua vis possidere modo terram, excluso etiam utcumque vicino tuo: non te ista fallat opinio. Tunc vere possidebis terram, quando inhaeseris ei qui fecit coelum et terram. Hoc enim est esse mitem, non resistere Deo tuo: ut in eo quod bene facis, ipse tibi placeat, non tu tibi; in eo quod mala juste pateris, ipse tibi non displiceat, sed tu tibi. Neque enim parum est quia placebis ei, displicens tibi; displicebis latione merces est. Nam qui lugent carnaliter, quas consolationes habent? Molestas, metuendas. Ibi consolatur lugens, ubi timet rursus ne lugeat. Verbi gratia, contristat filius elatus, laetificat natus: illum extulit, hunc suscepit; in illo tristitia, quartum et opus et munus: Beati qui esuriunt Si caro saturitatem concupiscit, digesta saturitate, cum relevet. Transacta enim saturitate, redit fa
Abbreviated transcription (Latin):
te. ammonem᷑ caritati uestre de illa exortatio¬
bat dicens. inultas causas beate uite. quã nemo
ẽ qui ñ uelit. Nemo quippe uiueniri pocest qͥ
beatus eẽ nolit. Sed si homines quomͦ desicłant
mercedem sic opus mercedis ñ recusarent qͥs
ñalacrit̾ currens cũ ei dicit᷑ beatus eris. libent̃
audiat et cũ ei dicitur. si hoc feceris. Nonre¬
ccisetur certam̃ si diligitur p̃mium. et acedat
animus ad alacritatem oꝑis cõmendatione
erit. quod aut̃ iubeniur ut facimꝰ ꝓpt̾ illud quod
post erit. modo sit. ẜ cee incipe diuina dicta reco¬
lere. et ipsa eugłica p̃cepta uł munera. Beati pau¬
peres spũ qm̃ ipsorum ẽ regnũ celorũ. Posteaerit
tuum regnũ celorũ. mͦ esto pauꝑ spũ. Queris amẽ¬
fortasse quid sit cẽ pauꝑem spũ. O nũs inflatus. ñ
est regnum celorum. sed qui se humiliat exalta.¬
tes quia ipsi hereditate possidebunt t̾ram. Lam uis
possidere t̾ram. uide ne possidearis a terra. Possi¬

Expanded text:
Charitati vestrae de illa exhortatiobat, dicens multas causas beatae vitae, quam nemo est qui non velit. Nemo quippe inveniri potest, qui beatus esse nolit. Sed o si homines quomodo desiderant mercedem, sic opus mercedis non recusarent! Quis non alacriter currat, cum ei dicitur, Beatus eris? Libenter audiat et cum dicitur, Si hoc feceris. Non recusetur certamen, si diligitur praemium; et accendatur animus ad alacritatem operis commendatione erit: quod autem jubemur ut faciamus, propter illud quod post erit, modo sit. Ecce incipe divina dicta recolere, et ipsa evangelica praecepta vel munera. Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Postea erit tuum regnum coelorum, modo esto pauper spirifortasse quid sit esse pauperem spiritu. Omnis inflatus non est regnum coelorum: sed, Qui se humiliat, exaltas, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Jam vis possidere terram: vide ne possidearis a terra. Possi
Abbreviated transcription (Latin):
eis quasi habuisti longitudinem. sed t̾rena¬
conquirendo ñ habusti altitudinem. Adttende
ꝓfundũ. Grã dĩ ẽ in occultis uoluntatibꝰ eiꝰ. Quis
enĩ cognouit sensũ dni. aut quis consiliarius

Expanded text:
eis, quasi habuisti longitudinem: sed terrenaeis, quasi habuisti longitudinem: sed terrenaconquirendo, non habuisti altitudinem. Attende profundum: gratia Dei est in occulto voluntatis ejus. Quis enim cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
enariant głam dĩ. Redi gͦ mecum ad faciẽ
cordis. ipsam p̾ꝑa. intꝰ ẽ qͥ loquit᷑ deus. aures
oculi. cet̾a m̃bra uisibilia int̾ioris cuiusdã
uł habitaculũ uel organum sunt. Int̾ior homo ẽ uͥ
diuinitatis sue. cũ cognouerim que sit latitudo.
longitudo. altitudo et ꝓfundũ. Cognouerimꝰ etiã
am in omẽm plenitunẽ dĩ. Nunc ergo si tibi in¬
tellectus ñ displicet. auoca te cõphendere latitu¬
dinem. longitudinẽ. altitudinẽ. ꝓfundũ Non dis¬
curas imaginatione cogitationis ꝑspacia munda¬
na. et ꝑ molis huiꝰ tam magne incõphensibilẽ gran¬
ditatem. Inde adtende quod dico. Latitudo est
mbonis oꝑibus. Longitudo ẽ in longanimitate
et ꝑseuerantia bonoiũ. Aititudo ẽ insuꝑnorum
expectatione p̃miorũ. Propt̃ quã altitudinem
dm̃ colere. sine causa bona oꝑa fecisse. sine cau¬
sa inbonis oꝑibꝰ ꝑ seuerasse. faciendo enĩ bona
oꝑa quasi habuisti latitudinẽ. ꝑ seuerando in

Expanded text:
et profundum. Redi ergo mecum ad faciem cordis: ipsam praepara. Intus est cui loquitur Deus. Aures, oculi, caetera membra visibilia, interioris cujusdam vel habitaculum vel organum sunt. Interior est homo udivinitatis suae, cum cognoverimus quae sit latitudo, longitudo, altitudo, profundum; cognoveriamur in omnem plenitudinem Dei . Nunc ergo si tibi intellectus hic non displicet, advoca te comprehendere latitudinem, longitudinem, altitudinem, profundum. Non discurras imaginatione cogitationis per spatia mundana, et per molis hujus tam magnae comprehensibilem granditatem. In te attende quod dico. Latitudo est in bonis operibus; longitudo est in longanimitate et perseverantia bonorum operum; altitudo est in supernorum exspectatione praemiorum; propter quam altitudinem Deum coluisse, sine causa bona opera fecisse, sine causa in bonis operibus perseverasse. Faciendo enim bona opera, quasi habuisti latitudinem: perseverando in
Abbreviated transcription (Latin):
lorum.credentes et male uiuentes. contra
hos succensus. et spãli caritate quodã modo
qui a unꝰ ẽ deus: Plaudis tibi de fide. atten¬
dis enĩ multos impios estimare multos ẽẽ dos¬
Et ut tu tibi gaudes credendo quod unus est
.ds. bene facis. et demones credunt et contre¬
mescunt. Nunquid et hi dm̃ uidebunt: yide¬
bunt qui mundo sunt corde. Quis aut̃ mundi¬
cordes dicat spc̃ inmundos : Et tam̃ crediit

Expanded text:
lorum credentes et male viventes; contra lorum credentes et male viventes; contra hos succensus et spirituali charitate quodammodo quoniam unus est Deus. Plaudis tibi de fide: attendis enim multos impios aestimare multos esse deos, et tu tibi gaudes credendo quia unus est Deus. Bene facis. Et daemones credunt, et contremiscunt . Numquid et ii Deum videbunt? Videbunt qui mundo sunt corde. Quis antem mundicordes dicat spiritus immundos? Et tamen credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Beati qui manꝰ habent. qͥa ipsi oꝑabunt᷑. Beati
qui uocem habent. qͥa ipsi clamabunt. Seati
ocłos ipsi enĩ uidebunt. Sic canquã sp̃alia m̃bra
cõponens. docuit quid adquid ꝑtineret. Apta ẽ
humilitas ad habendũ regnũ celorũ. apta man¬
suctudo adpossidendã terram. aptus lucꝰ tus
adconsolationẽ. apta fames et sitis iusticie ad
saturitatem. apta miscdia ad impetrandam
miscdiain. aptũ mundũ cor ad uidendũ dm̃.¬
Ergoᷤ desidamꝰ uidẽ dm̃. ocłs iste unde munda¬
tur.  Quis enĩ ñ cuͣrat. quis ñ querat unde
mundet quo uide possit quẽ toto affectu de¬
sidat.: Exp̃ssit hoc diuina cestacio. fide miit
mundans corda eorũ. Mundat corfides dĩ. Nun¬
dii cor uidet dm̃. Sed qͥa ipsa fides aliquando
ab hominibꝰ qui se ipsos fallunt talis det̾mina¬
tur quasi sufficiat tantũ mͦ credere. ꝓmittunt
enĩ sibi quidã etiã conspec̾tũ di regnũq cȩ¬

Expanded text:
beati qui manus habent, quia ipsi operabuntur: beati beati qui manus habent, quia ipsi operabuntur: beati qui vocem habent, quoniam ipsi clamabunt: beati oculos habent, ipsi enim videbunt. Sic tanquam spiritualia membra componens, docuit quid ad quid pertineat. Apta est humilitas ad habendum regnum coelorum; apta mansuetudo ad possidendam terram; aptus luctus ad consolationem; apta fames et sitis justitiae ad saturitatem; apta misericordia ad impetrandam misericordiam; aptum mundum cor ad videndum Dergo desideramus videre Deum, oculus iste unde mundabitur? Quis enim non curet, quis non quaerat unde mundet, quo videre possit quem toto affectu desiderat? Expressit hoc divina testatio: Fide, inquit, mundans corda eorum . Mundat cor fides Dei, mundum cor videt Deum. Sed quia ipsa fides aliquando ab hominibus, qui se ipsos fallunt, talis determinatur, quasi sufficiat tantummodo credere promittunt enim sibi quidam etiam conspectum Dei regnumque coe
Abbreviated transcription (Latin):
celorũ. Preceptũ ẽ ut sis mitis. p̃miũ ẽ ut possideas
trã. Preceptũ ẽ ut sis lugens. p̃miũ ẽ ut conso¬
leris. Preceptũ ẽ ut sicias esuriasq iusticiam.
p̃iniũ ẽ ut sacureris. Preceptũ ẽ ut sis miseri¬
cors. p̃mium ẽ ut miscdiam consequaris. Sic
p̃ceptũ ẽ ut mundes cor. et p̃miũ ut uidea sͨ¬
dm̃. Non ego ita sapias in his p̃ceptis et p̃mus.
ut cũ audis beati mundi cordes qm̃ ipsi dm̃
iudebunt. Putes pauꝑes sꝑũ ñ uisuros. aut
ñ uisuros mites. ñ uisuros lugentes ñ usuros
esurientes sitientesq iusticiã. ñ uisurosmi¬
sericordes. Non arbitreris eos tantũ quasi ui¬
suros qui mundo sunt corde. illis auisione sꝑ̾a¬
quia pauꝑes spũ sunt. quia mites quia lugen¬
tes. quia esurientes sitientesq iusticiã. quia
misecordes. Sed quia mudo sunt corde quẽ¬
admodũ si corꝑalia oꝑa menbris corꝑalibus
coaptaret. et diceret uerbigrã quisquam.
beati qͥ pedes habent. qiria ipsi ambulabt̃.

Expanded text:
coelorum. Praeceptum est ut sis mitis: praemium est ut possideas terram. Praeceptum est ut sis lugens: praemium, ut consoleris. Praeceptum est ut esurias et sitias justitiam: praemium, ut satureris. Praeceptum est ut sis misericors: praemium, ut misericordiam consequaris. Sic praeceptum est ut mundes cor: praemium, ut videas. Non ergo ita sapias in his praeceptis et praemiis, ut cum audis, Beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt, putes pauperes spiritu non visuros, aut non visuros mites, non visuros lugentes, non visuros esurientes et sitientes justitiam, non visuros misericordes. Non arbitreris eos tantum quasi visuros qui mundo sunt corde, illis a visione sepaquia pauperes spiritu sunt, quia mites sunt, quia lugentes, quia esurientes sitientesque justitiam, quia misericordes: sed quia mundi sunt corde. Quemadmodum si corporalia opera membris corporalibus coaptarentur, ac diceret, verbi gratia, quisquam: Beati qui pedes habent, quia ipsi ambulabunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ero. patientiã mͥ petam ad ñõ deo nr̃o inquẽ sic cre¬
dimus ut aliqua nobis ñ aꝑiri etia pulsantibꝰ nullo
ipsis apłs dictũ. multa habeo uobis dicere. sed ñ
potestis portare mͦ. in his quantũ adme adtinet.
iam me deputem nec qui hoc uesciã me indigner
indignũ. ne hoc ipso etiam conuincar indignor.
Multa enĩ alia similit̾ nescio que cõmemoiare
uel numerare ñ possũ et hoc tolerabilit̾ ignorarẽ
nͥ metuerem ne aliqua istarũ opinionum contra
illud quod firmissina retinem fide incautis
obreperet mentibꝰ. Sed antequã sciamquȩ nã
or. eam que uera ẽ non aduersari robustissime
ac fundatissime fidĩ. qua xp̃i eccłia nec paruulos
homines recentissime natos ad ãpnatione cre¬
dit nͥ ꝑ gram nominis xp̃i quã in suis sacram̃tis
cõm̃dauit posse liberari.⁊ ex elicit.

Expanded text:
ero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic creero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic credimus, ut aliqua nobis non aperiri etiam pulsantibus nullo ipsis apostolis dictum: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. in his, quantum ad me adtinet, etiam hoc deputem nec, qui hoc sciam, me indigner indignum. ne hoc ipso etiam conuincar indignior. multa enim alia similiter nescio, quae commemorare uel numerare non possum; et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud, quod firmissima retinemus fide, incautis obreperet mentibus. sed antequam sciam, quaenam or, eam, quae uera est, non aduersari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi ecclesia nec paruulos homines recentissime natos a damnatione credit nisi per gratiam nominis Christi, quam in suis sacramentis commendauit, posse liberari. CLXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
secłorũ iterũ ad istam sartina corruptibilis car¬
nis et supplicia pendenda redeundũ sit. Qua
opinione quid horribilius cogitari possit igno¬
ro. Deinde quis tandẽ iustus defunctus ẽ de
quo non si isti uera dicunt solliciti eẽ debeamꝰ.
ne in sinu abrahe peccans. in flammas illiꝰ diui¬
tis deiciatur. Cur enĩ non etiam post hoc
corpus peccari possit. si et ante potuit. Pͥostremo¬
ionge aliunde in adam peccasse. Unde dicit apłs.
inquo om̃s peccauerunt. et aliud extra adam nescio
ubi peccasse. et idõ inadam idest incarnem que exadã
ꝓpagata ẽ. tanquã in carcerem trudi. Iilam uͦ opini¬
onem quodexuna fiunt anime om̃s. nec discutere uolo
uisi necesse sit. atq utinã ista de qua nunc agimꝰ Si
uera ẽ. sic abste defendatur. ut hoc necesse iã nonsit.
Quamuis aut̃ desiderem. rogem uotis ardentibus
rat ignorantiam. tam̃ siquod absit minime meru

Expanded text:
saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carsaeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro. deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit r postremolOnge aliua est m Adam peccasse - unde dicit apostolus: i n quo omnes peccauerunt — et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus rat ign
Abbreviated transcription (Latin):
ab inicio diuinorũ oꝑin p̃ꝑatas. ad ño mitti opi¬
nant᷑ in corpora. Nam et abhis hoc idẽ querit᷑.
si anime inculpate obedient̾ ueniunt quo
mittuntur. cur inparuulif si ñ baptirati uitam
istã fimerint puniunt᷑i. Eadem ꝓrsus inutraq
sententia difficultas ẽ. Illi sibi uidentur de hac
facilius exire questione. qui animas asseuerant ꝓ
meritis uite pͥoris singłas singłis coiꝑibus ĩplicari.
Hoc enĩ putantes inadã mori. incarne scilicet
quȩ ꝓpagata ẽ exadã supplicia pendere. aquo
reatu inquiunt gr̃a xp̃i liberat pusillos cũ mag¬
nis. Hoc quidem recte. ueracit̃. obtime. quod gr̃a
xp̃i liberat areatu peccatorũ pussillos cũ maioribꝰ.
s inalia suꝑiori uita peccare animas. et inde p̃ci¬
pitari incarceres carneos. non credo. non adqui¬
esco. ñ consentio. Primo quod ꝑ nescio quos circui-¬
tus id agunt isti. ut post nescio quanta uolum ina

Expanded text:
ab initio diuinorum operum praeparatas a deo mitti opiab initio diuinorum operum praeparatas a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in paruulis, si non baptizati uitam istam finierint, puniuntur? eadem prorsus in utraque sententia difficultas est. illi sibi uidentur de hac facilius exire quaestione, qui animas adseuerant pro meritis uitae prioris singulas singulis corporibus implicari. hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam, supplicia pendere, a quo reatu, inquiunt, gratia Christi liberat pusillos cum magnis. hoc quidem recte, ueraciter, optime, quod gratia Christi liberat a reatu peccatorum pusillos cum magnis. sed in alia superiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio, primo, quoniam nescio per quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina
Abbreviated transcription (Latin):
luimus uram̃. Plus enĩ suffragat᷑ hoc eis qui ex-
una putant eẽ om̃s animas. Ilam sicut conu̾titur
inquiunt puluis int̾ram sicut fuit. et cam̃ caro
dequa hoc dictum ẽ. ad hominẽ non reuertitur ex
quo ꝓpagata ẽ. sedad c̾̃ram uude pͥmꝰ homo factuse.
Sic et sp̃c ex illius unius spũ ꝓpagatus. ñ tam̃ adeũ
reũt itur. sed ad dnm aquo illi datus e. Uerum
quia hoc testimoniũ ita ꝓ istis sonat. ut non om̃i
modis huic opinioni quam defendi uolo uideat᷑
eẽ contrariũ. ad monendã tantũ credidi pruden¬
tiam tuã. ne talibꝰ testimoniis ex his angustus
me coneris eruere. Namlicet nemo faciat op¬
tando ut uerũ sit quod uerũ ñ ẽ. tam̃ si fie¬
ri potest optarẽ ut hec sententia uera eẽt sic̃
opto. ut si uera ẽ. abste liquidissime atq inuic¬
tissime defendat᷑. Hec aut̃ difficultas etiam
illos sequit᷑ qui iã existentes alibi animas. et

Expanded text:
lumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex lumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat, ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut, si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur. Haec autem difficultas etiam illos sequitur, qui iam existentes alibi animas et
Abbreviated transcription (Latin):
singłis quibꝰ q nascentibꝰ. si p̃t̃ xp̃i sacram̃tũ par
Unde illa de animarũ nouarũ sententia creatio¬
ne si hanc fide fundatissimã non obpugnat. sit
et mea. Si oppugnat. non sit et tua. Nolo michi
dicatur ꝓpt̾ hanc sententiam debere accipi qͦa
septumẽ. qͥ fixit sp̃m hominis in ipso. & qui finxit sin¬
gillatĩ corda eoꝵ. Aliqͥd fortissimũ atq inuictissimũ reqͥren¬
dum ẽ. quod nos ñ cog at diñ credere ullarum
animarũ sine culpa aliqua dampnatorẽ. Nam
uel tantumdẽ ualet. uel plus ẽ forsitan creare.
putari potest omĩa hoc loco optare se fieri. pͥus¬
quã aliquid eet̃. Sicut ergo iam ȩxistens creat᷑
innouatione iusticie. sic iam existens fingitur
conformatione doctrine. Nec illud quod inec¬
clesiaste scriptũ ẽ. cunc conũtet᷑ int̾ra puluis
sicut fuit. et spc̃ reuertetur ad dnm̃ qui dedit
illum. astam confirmat sen. tentiam. quam esse uo¬

Expanded text:
singulis quibusque nascentibus, si praeter singulis quibusque nascentibus, si praeter sia. Unde illa de animarum novarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea; si oppugnat, non sit et tua. 26. Nolo mihi dicatur, pro hac sententia debere accipi quod scriptum est, Qui finxit spiritum hominis in ipso et, Qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare qputari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in Ecclesiaste scriptum est: tunc.conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquod decretũ condens nouũ. sedeccłȩ fidẽ fir¬
missimã seruans. ad corrigendos eos qui putabant
ante octauũ diem natiuitatis ñ esse paruulũ bap¬
tirandũ. ñ carnẽ sed animã dixit non eẽ ꝑdendam.
et mox natũ rite baptitari posse. cũ suis quibusdã
coepĩs censuit. Sed contra cypͥani aliquã opinio¬
nem u quod uidendũ fuit fortasse ñ uidit. sen¬
tiat quisq quod libet. tantũ contra apłicam ma¬
nifestissimã fidẽ nemo sentiat. qui ex uniꝰ diłrcto
om̃s incondẽpnationẽ duci p̃dicat ex qua dãp̃¬
natione ñ liberat nisi grã dĩ ꝑ ihm xp̃m dñm¬
nrm. Contra ecclie fundatissimũ morem nemo
sentiat. ubi ad baptismũ si ꝓpt̾ paruulorũ sola
corꝑa curreretur. baptirandi offerrentur et
mortui. Que cũ ita sint. querenda causa atq red¬
denda ẽ. quare dãpnant᷑ anime quȩ noue creant᷑

Expanded text:
aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firaliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi, quod uidendum fuit, fortasse non uidit, sentiat quisque, quod libet; tantum contra apostolicam manifestissimam fidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat, ex qua condemnatione non liberat nisi gratia dei per r, contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum, si propter paruulorum sola corpora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae nouae creantur
Abbreviated transcription (Latin):
mortuorũ. Ipsa ẽ qua in xp̃o om̃s uiuificabuntur.
Qui aut̃ male egerunt in resurrechonẽ iudicu.
Quid hic gͦ de illis infantibꝰ intelligendũ ẽ qui
pͥusquã possunt agere ł bene uel male sine bap¬
tismo corꝑe exutisunt. Nlichil hic de talibus
dictum ẽ. Sed si caro eorũ idõ ñ resurget quia
nec boni aliquid egerunt nec mali. nec illorum
resurrectura ẽ qui ꝑcepta baptismi grã in
illa erate defuncti sunt inqua nichil uł boni
uelmali agere potuerunt. Si aut̃ illi int̾ scõs resur
gent. id ẽ int̾ eos qui bene egerunt. int̾ quos et illi
resurrecturi sunt nisi int̃ eos qui male egerunt.
ile aliquas humanas animas credam corꝑa sua
ñ recepturas. siue inresurrectionẽ uite. siue
iresurrectionẽ iudicii:: Que sententia pͥusq̃.
refellatur. ipsa nouitate iam displicet. De inde
quis ferat. sicredant se illi qui ad baptisinum
cũ suis paruulis currunt. ꝓpt̾ carnes eorũ ñ ꝓpt̃
anuas currere. Beatus quidẽ cyprianus non

Expanded text:
psa est, qua in Christo omnes uiuificabuntur, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui. priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene uel male agere gent, id est inter eos, qui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suis paruulis currunt, propter carnes eorum, non propter animas currere ? beatus quidem Cyprianus non
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qͥt᷑ mites. quia ipsi hereditate possidebunt
t̃ram. lam cec̾a aꝑta sunt et clara. sua sponte
cognoscunt᷑. Disputatore ñ indigent. cõmemora¬
tore opus habent. Beatiqui lugent. Quis lugens
non consolatione indigeat. Ipsi inqͥt consola¬
bunt᷑. Beati inqͥt quiesuriunt et sitiunt iusti¬
ciam. Quis esuriens et sitiens. saturitatem ñ¬
requirat: Ipsi uł inquit aut̃ saturabiuit᷑. Bea¬
timusericordes. Quis misericors. nͥ optat et ip¬
so oꝑe reddi sibi adõ uicem. ut circa se faciat
quod circa pauꝑem facit. Beati in qͥt miseri¬
cordes. qm̃ ipsorũ miserebitur ds̃. Quom ꝑ ipsa

Expanded text:
inquit, mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt inquit, mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Jam caetera aperta sunt, clara, sua sponte cognoscuntur: disputatore non egent, commemoratore opus habent. Beati qui lugent. Quis lugens non consolationem desiderat? Ipsi, inquit, consolabuntur. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam. Quis esuriens et sitiens non satietatem requirit? Et ipsi, inquit, saturabuntur. Beati misericordes. Quis misericors, nisi qui optat ex ipso opere reddi sibi a Deo vicem, ut circa se fiat, quod circa pauperem facit? Beati, inquit, misericordes, quoniam ipsorum miserebitur Deus Quomodo per ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
idolũ falsitatis. Manus dĩ potestas dĩ facies dĩ:
noticia dĩ. Pedes dĩ : p̃sentia dĩ. Sedes dĩ si uis
tu es. An forte negare audebis dm̃ esse xp̃m:¬
cutem et dĩ sapientiam. Concedo inqͥs. audi.
duima iusti. sedes sapientiȩ. Ubi enĩ habet
sedem deus. nͥ ubi habitat. Ubi aut̃ habitat
nisi intẽplo suo. Templũ enĩ dĩ sem̃ẽ quod
ti et ruat dagon. Audiergo nunc. et disce
dm̃ udebunt. Quid p̃ꝑaras ocłos corporis.
Si sic uidebit᷑. quid uidebit᷑. In locoerit
quod uidebit᷑. Non ẽ in loco. ubiq totus est.
nos. adiuuet uos ad intelligendũ. omĩa supra dic¬
ta oꝑa et munera quomͦ congrua congruentibꝰ
apposita sunt. Y bi enĩ dictũ ẽ de p̃mio quod
non congrueret oꝑi et consonaret: Quia humi¬
les quasi a regno uidentur alieni. Beati inqͥt
pauꝑes spũ. qm̃ ipsorum ẽ regnũ celorũ. Et quia
mites homines facile excludunt᷑ at̾ra sua. Beati

Expanded text:
idolum falsitatis. Manus Dei, potentia Dei. Facies Dei, idolum falsitatis. Manus Dei, potentia Dei. Facies Dei, notitia Dei. Pedes Dei, praesentia Dei. Sedes Dei, si vis, tu es. An forte negare audebis Deum esse Chrisrtutem et Dei sapientiam ? Concedo, inquis. Audi: Anima justi sedes est sapientiae . Ubi enim sedem habet Deus, nisi ubi habitat? Ubi autem habitat, nisi in templo suo? Templum enim Dei sanctum est,ti, et ruat Dagon . Audi ergo nunc, et disce Deum  VIII. Quid praeparas oculos corporis? Si sic videbitur, in loco erit quod videbitur. Non est in loco qui ubique totus est. are: adjuvet nos ad intelligendum omnia supradicta opera et munera, quemadmodum congruentibus apposita sint. Ubi enim dictum est de praemio, quod non congrueret operi, quod non consonaret? Quia humiles quasi a regno videntur alieni: Beati, inquit, pauperes spiritu, quia ipsorum est regnum coelorum. Quia mites homines facile excluduntur de terra sua: Beati,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ corꝑeum. unde diutiꝰ heri egimꝰ sitam̃ aliquid
ꝑegimꝰ. si incorde ur̃o tanquã in tẽplo dĩ forme
humane fregimꝰ simulacrum. si iam uobis bene
uenit in mentẽ. et uiscera interiora ur̃a possedit.
ubi de testatur apłs eos qui dicunt se eẽ sapi¬
entes. stulti facti sunt. et mutauerunt głam
incorruptibilis dĩ insimilitudinẽ imaginis cor¬
mini.s adũsamini. si creatori mundatis tem¬
plii suũ. siuultis ut ueniat et mansionẽ apud uol
faciat. sentite de diio inbonitate. et insimpli¬
citate cordis querite illũ. Uidete cui dicatis.
sitam̃ dicitis. si uere dicitis. Tibi dixit cor me¬
ũ. quesiui uultum tuũ. Dicat et cor tuũ. et adde.
Uultu tuũ dnẽ requira. Bene enĩqueris quia
corde requiris. Dicitur di uliltus. dr̃ dĩ brachiũ.
dicuntur dĩ manus. dicuntur dĩ pedes dicitur
dĩ sedes. dr̃ scabellũ pedũ eiꝰ. s noli humana m̃¬
bra cogitare. Si uis eẽ tẽplũ ueritatis. frange

Expanded text:
utius heri egimus, si tamen aliquid peregimus; si in corde vestro, tanquam in templo Dei, formae humanae fregimus simulacrum; si jam vobis bene venit in mentem, et viscera vestra interiora possedit, ubi detestatur Apostolus eos qui dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt; et immutaverunt gloriam incorruptibilis Dmini, si adversamini, si Creatori mundatis templum suum, si vultis ut veniat et mansionem apud vos faciat: Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum . Videte cui dicatis, si tamen dicitis, si vere dicitis: Tibi dixit cor meum, Quaeram faciem tuam. Dicat et cor tuum, et adde, Vultum tuum, Domine, requiram . Bene enim requiris, quia corde requiris. Dicitur Dei vultus, dicitur Dei brachium, dicitur Dei manus, dicuntur Dei pedes, dicitur Dei sedes, dicitur scabellum pedum ejus: sed noli membra humana cogitare. Si vis esse templum veritatis, frange
Abbreviated transcription (Latin):
ciente. An forte aliquando ꝑ ipsã p̾sentiã mar¬
tẏrum fiant ista. aliquando ꝑ angłorũ. et utrũ
possint uł quibꝰ signis possint anobis duo ista
discerni an ea sentire ac didicare ñ ualeat
A ut enĩ eodocente discerẽ. et ea quȩ audi¬
rem uera et certa eẽ cognoscerem. aut ego
credereni que nescirem. illo docente que sci¬
ret. Qucd si mͥ foisitan de sc̃a scriptura res-¬
ponderet et diceret. &iiora te ne quesi eris.
et fortiora te ne scrutaueris. sed que p̾cepit tibi
dñs illa cogita semꝑ. id etiam gratant᷑ acciꝑem.
Non enĩ paruus ẽ fructus. si aliqua obseura et
in certa que cõp̃hende ñualemꝰ clarũ sane cer¬
tumq sit nobis ñ eẽ querenda. et quod unus¬
quisq uult discere putans ꝓdesse si sciat.

Expanded text:
ciente; an uero aliquando per ipsam praesentiam marciente; an uero aliquando per ipsam praesentiam martyrum fiant ista, aliquando per angelorum; et utrum possint uel quibus signis possint a nobis duo ista discerni, an ea sentire ac diiudicare non ualeat, m, ut aut eo docente discerem et ea quae audirem uera et certa esse cognoscerem, aut ego crederem quae nescirem illo dicente quae sciret. quodsi mihi forsitan de sancta scriptura responderet ac diceret: altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris, sed quae tDominus, illa cogita semper ; id etiam gratanter acciperem. Non enim parvus est fructus, si aliqua obscura et incerta, quae comprehendere non valemus, clarum saltem certumque sit nobis non esse quaerenda; et quod unusquisque vult discere, putans prodesse si sciat,
Abbreviated transcription (Latin):
antiquorũ iustorũ funera officiosa cũ pietate cuiata
sunt. excqͥe celebrate. x sepultura ꝓuisa ipsiq cũ uiue¬
rent de sepeliendis uł ctiã tnsferendis suis corꝑibꝰ filus
mandauerunt. ⁊ tobias sepeliendo moituos dm̃ ꝓmeruis¬
se teste angło cõm̃dat᷑ Ipse quo q dñs dic t̾cia resur¬
recturus religiose mulieris opus honũ p̃dicat. p̃dicandũ¬
q cõmendat. quod unguentũ p̃ciosũ suꝑ menbia eius
effuderit. atq hoc ad eũ sepeliendũ fecerit. et lauda¬
bilit̾ cõmemorant᷑ ineugłio qͥ corpus eiꝰ decruce accep¬
tum diligent atq honorifice degendũ sepeliendũq
cirarunt. Uerum iste auc toutates non hoc am̃onent
quod irsit ullus cadaueribꝰ sensus. s addĩ ꝓuidentiã
cui placent etiam talia pietatis officia. ad corꝑa quoq
mortuorũ ꝑtinere significant ꝓpt̃ fidem resurrectionis
adstruendã. Ubi illud salubrit̾ discit᷑. qnͣta possit eẽ

Expanded text:
antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt et exequiae celebratae et sepultura prouisa, ipsique, cum uiuerent, de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt. et Tobis sepeliendo mortuos deum promeruisse teste angelo commendatur. ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. uerum istae auctoritates non hoc aquod insit ullus cadaueribus sensus, sed ad Dei prouidentiam, cui placent etiam talia pietatis officia, et corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectionis adstruendam." Vbi et illud salubriter discitur quanta possit esse