comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no inuitatur noniam ad subditum loquor uulgus quos iugit monere consueui. Sed
ad ipsos iam p̃dicatores uulgimea uerba conuerto & meis conseruis uelud oboediens
seruus. Id ẽ ep̃is sacer dotib: antistitib: pontificib: audact̃ p̃dicare salutis cõmuna
non recardabo nec p̃rogatiuam mem& scientiae sihaec meis consacerdotib: carita¬
tis intuitu p̃rogem uindicabo Aut uitae ꝑfectae meesse fateor cum deuita ꝑ fecta
Alios moneo sed potius cum haec ad illos loqui audeo simul cum illis quae loquor audiam
ad quos nr̃ respicit sermo desideratum carpam iter & ingremio quasi consacerdotum
positus ipsos ad loquar sacer dotes. Auditeme. beatissimi patres & signum ducite
scissimi fr̃s. Audite me stirps leuitica: germen sacerdotale. propago scĩ ficata du¬
ces & rectores gregis xp̃i Audite me rogantem uos parit &timentõ : & cõmodis

Expanded text:
no invitatus, non jam ad subditum loquor vulgus, quod jugiter monere consuevi, sed no invitatus, non jam ad subditum loquor vulgus, quod jugiter monere consuevi, sed ad ipsos jam praedicatores vulgi mea verba converto: et meis conservis velut obediens servus, id est, episcopus sacerdotibus, antistes pontificibus, audacter praedicare salutis commonitoria non retardabo. Nec praerogativam mihimet scientiae, si haec meis consacerdotibus charitatis intuitu praerogem, vindicabo, aut vitae perfectae me esse fateor, cum de vita perfecta alios moneo: sed potius cum haec ad illos loqui audeo, simul cum illis quae loquor, audiamad quos noster respicit sermo, desideratum carpam iter, et in gremio quasi 359 consacerdotum positus, ipsos alloquar sacerdotes. Audite me, beatissimi patres, et si dignum ducitis, sanctissimi fratres. Audite me, stirps levitica, germen sacerdotale, propago sanctificata, duces et rectores gregis Christi. Audite me rogantem vos pariter et timentem, et commodis
Abbreviated transcription (Latin):
cepimus : non sine ingentis periculi: noxanoscredimus euasuros sinon secđm hoc modo
uiuamus aut &iam siminime p̃dicemus & lic& adhaec p̃dicanda nos r& ardat
uitac huius in probitas: inuitat nostam p̃cepti necessitas. Et ue iam mibiẽ siminime
p̃ dicauero: & si susceptum thesaurum interra defossum id est inmeo corde diu oeculta¬
uero & lucernam diuni uerbi conpraessam submodio retentauero & non ꝑcandel abrum
propositum cunctorum oculis manifestauero & claustrahumane imperitiae perclaues
illas regnicaelorum quas in beato p&ro apło cuncti suscepimus sacer dotes minime
reseruauero & audire perhaec merear prolinguemeae modulo. Euge seruebonae
et fidelis quia in pauca fuistifidelis supra multa te constituam intra ingaudium dñitui.
Vnde uerens his increpationib: & supplicus subdĩ timore poene ꝑcusus amore frater¬

Expanded text:
cepimus, non sine ingenti periculo noxam nos credimus evasuros, si non secundum hunc modum cepimus, non sine ingenti periculo noxam nos credimus evasuros, si non secundum hunc modum vivamus, aut etiam si minime praedicemus. Et licet ad haec praedicanda nos retardet vitae hujus improbitas, invitat nos tamen praecepti necessitas. Et vae jam mihi est, si minime praedicavero, et si susceptum thesaurum in terra defossum, id est, in meo corde diu occultavero, et lucernam 358 divini verbi compressam sub modio retentavero, et non super candelabrum propositam, cunctorum oculis manifestavero; et claustra humanae imperitiae per claves illas regni coelorum, quas in beato Petro apostolo cuncti suscepimus sacerdotes, minime reseravero; ut audire per haec merear pro linguae meae modulo: Euge, serve bone et fidelis, quia in pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam: intra in gaudium Domini tui . Unde verens iis increpationibus et suppliciis subdi, timore poenae perculsus, amore frater
Abbreviated transcription (Latin):
iquis rũs oraculum reminiscatur quo fruge famulorum deseruata sibi pecunia quã
ad p̃rogandum susceperat increpauit dicens. Tudedisses pecuniam meam. &e goueniens
cumusuris exigisse mẽa : Noniam ociosus auditor conlatã sibi diuini muneris gratiam
suis tantum usibus reseruabat sed cunctiscã cõmunicabilem faciens copiosius p̃rogan¬
do securius possi debit. ut sibi ꝑhaec & plurimis aedificationis exhibeat fruetum
& uelud decora arbor pomis referta non in fructuose ꝓbat᷑ occupare terrã dũ uiuit
cum & ipsa scuis pomis ornatur. & om̃is quiexea fructum ꝑceperit saginatur. Beatonos
&iam apło adhaec eadem inuitante. Nolite querere quae ur̃a sunt: sed quae aliorum.
& alibi : Non quero quod mibi utileẽ sed quod multis ut saluifiant. Id circonos quib:
in uerbis diuinis credita ẽ dispensatio & qui gregem xp̃i. alendum nutriendum qu ae sus¬

Expanded text:
quis, fratres, oraculum reminiscatur quo Dominus frugi famulum de servata sibi pecunia, quam ad praerogandum susceperat, increpavit dicens: Tu dedisses pecuniam meam, et ego veniens cum usuris exegissem eam ; non jam otiosus auditor collatam sibi divini muneris gratiam suis tantum usibus reservabit: sed cunctis eam communicabilem faciens copiosius praerogando, securus possidebit; ut sibi per haec et plurimis aedificationis exhibeat fructum, et velut decora arbor pomis referta non infructuose probetur occupare terram, dum vivit, cum et per seipsam suis pomis ornatur, et omnes qui ex ea fructum perceperint, saginantur, beato nos etiam Apostolo ad haec eadem invitante: Nolite quaerere quae vestra sunt, sed quae aliorum . Et alibi: Non quaero quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Idcirco nos quibus in verbis divinis credita est dispensatio, et qui gregem Christi alendum nutriendumque sus
Abbreviated transcription (Latin):
indiluuio seruatur . sic in marinauigantis : & inbello exercitus. si illis non desit guberna¬
toris peritia istis imperatoris prudentia apericulo tuti sunt aliena ope sed quia boni im¬
peratoris bonus exercitusẽ  ideo &iam in eo laudem iusti intelligimus none teriri : qui
talem instituit domum suam ut uiruitis folger& consortio: meritoq in uenit salutem
cognatio: necrepugnat : quia postra aot filios. autuxor offendit. Doriniebat iustus¬
cumeria r& silius femina quoq ut poto sexus firiilioris modis prcuenul onpotunt duui
tonimor bans diuino incendio perire credera. Quiad mirars nur somori dte squ

Expanded text:
in diluuio seruatur. sic in mari nauigantes et in bello exercitus, si illis non desit gubernain diluuio seruatur. sic in mari nauigantes et in bello exercitus, si illis non desit gubernatoris peritia, istis imperatoris prudentia, a periculo tuti sunt aliena ope. sed quia boni imperatoris bonus exercitus est, ideo etiam in eo laudem iusti intellegimus non praeteriri, qui talem instituit domum suam, ut uirtutis fulgeret consortio, meritoque inuenit salutem cognatio. nec repugnat quia postea aut filius aut uxor offendit. dormiebat iustuscum erraret filius. femina quoque utpote sexus fragilioris mole periculi turbata, quae totum orbem diuino incendio perire crederet, quid miraris si u
Abbreviated transcription (Latin):
diues ess& : ut illius in opia nos ditaremur : quitestamentum utrumq suo consuma¬
uit sanguine : ut nos uite suae coheredes & mortis facer& heredes Quo & uitas halere¬
mus consortium & mortis beneficium: Multum aũt tribuit iusto dicendo statuam
testamentum meum adte: Eo quod rationabibs & fidelis uir : ipsesit testamentum dĩ
Ipse estenim hereditas dĩ ipse possessio : inquouirtus diuini testamenti est in quosruc tꝰ
iudicii : in quo hereditas promissionis. De quo dhxit dauid. Ecce hereditas dni fili mercis
fructus uentris : sed im salua expositione profundioris mesterii : ad reliqua ꝑ gamus
Intra in quit tu &omnis domustua in arcam : quia te uidiiustum in generatione ista
Mani feste fides proph&icae sententiac. &iam hoc adstruitur loco quia stultus sibi
solistultus ẽ. sapiens aũt sibi & plurimis sapit : itaq noe iusti merito : &iam domus ei

Expanded text:
diues esset, ut illius inopia nos ditaremur, qui testamentum utrumque suo consummadiues esset, ut illius inopia nos ditaremur, qui testamentum utrumque suo consummauit sanguine, ut nos uitae suae coheredes et mortis faceret heredes, quo et uitae haberemus consortium et mortis beneficium. multum autem tribuit iusto dicendo: statuam testamentum meum ad te, eo quod rationabilis et fidelis uir ipse sit testamentum dei. ipse est enim hereditas dei, ipse possessio, in quo uirtus diuini testamenti est, in quo fructus iudicii, in quo hereditas promissionis, de quo dixit Dauid: ecce hereditas domini filii, merces fructus uentris. sed iam salua expositione profundioris mysterii ad reliqua pergamus., Intra inquit tu et omnis domus tua in arcam, quia241 te uidi iustum in generatione ista. manifeste fides propheticae sententiae etiam hoc adstruitur loco, quia stultus sibi soli stultus est, rapiens autem sibi et plurimis sapit. itaque Noe iusti merito etiam domus eius
Abbreviated transcription (Latin):
tio : si non confiteatur dõ moritur multiloquio qua scriptum ẽ tibi: Ex multi loquo
noneffugies peccatum: Moritur per iracundiam : cump̃ter greditur mensurã ultio¬
nis: Omnis postremo sensus moritur : siminister sit iniquitatis. &ideo quia terrena
om̃ia moriuntur. diluuio solus aũt iustus in a&ernum man&. Adipsum dicitur. Sta¬
tuam testamentum meum adte : quia ipsediuine ẽ heres gratiae ipse caelestis posses¬
sor hereditatis. beatissimorum consors bonorum & homines quidem cũ mariuntur
patrimonium suum testamento transcriberesolent. neccedit hereditas donec uiuit
testator: Ds̃ aut cumsit sempit̃nus trans sunditiustus diuinȩ hereditatem substantia
&ipse non indigens donat sua sine ullo donationis dspendio quem non grauant suorĩ
consortes bonorum: magisq fruit᷑ eo quo nos utimur Deniq dñs iħs pauꝑ factusẽ cũ

Expanded text:
tio, si non confiteatur deo: moritur multiloquio, quia scriptum est tibi: ex multiloquio tio, si non confiteatur deo: moritur multiloquio, quia scriptum est tibi: ex multiloquio non effugies peccatum: moritur per iracundiam, cum praetergreditur mensuram ultionis: omnis postremo sensus moritur, si minister sit iniquitatis. et ideo quia terrena omnia moriuntur diluuio, solus autem iustus in aeternum manet, ad ipsum dicitur: statuam testamentum meum ad te, quia ipse diuinae est heres gratiae, ipse caelestis possessor hereditatis, beatissimorum consors honorum. et homines quidem cum moriuntur, patrimonium suum testamento transcribere solent, nec cedit hereditas, donec uiuit testator: deus autem cum sit sempiternus, transfundit iustis diuinae hereditatem substantiae et ipse non indigens donat sua sine ullo donationis dispendio, quem non grauant suorum consortes honorum. magisque fruitur eo quo nos utimur. denique dominus Iesus pauper factus est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quisq quo grauiora flagitia commiserit: eofit in solentior narie dedst uado aleorina¬
tione inprobitas augaur : & inpunitate nutritur audatia. Recedit itaq abomini
res pectus honestatis & ineo terrena moriuntur om̃ia. loalis peccati a corbita te
quae uera & perp&ua morte peccatorem deleat. Nimno eñi grauius moritur : quã qui
peccato uiuit moriuntur ineo passiones singulae. moriur uisus quipeccatũ
adnuntiat quiintendit mulieri sallaci qui captur abieni uultus decore quemoculi
mer&ricis ligauerint quem as pectus in laque auerit fornicariȩ. Au nonuid&ur my¬
ri. quisibi libidinis telum in praesserit : qui fpontaneus in foueam mortis in ruerit
moritur. & auditus cum refert crimina cumsollicitantis adulterii sermonem ad¬
nuntiat cum in serit animis uerba mer&ricis. quae seducit iuuenem mulcoblen¬
dimento sermonis. Laqueis aut̃ labiorum suorum inligatcum. moritur uox silen¬

Expanded text:
quisque quo grauiora flagitia commiserit eo fit insolentior. namque usu atque exercitaquisque quo grauiora flagitia commiserit eo fit insolentior. namque usu atque exercitatione inprobitas augetur et inpunitate nutritur audacia. recedit itaque ab omni respectu honestatis et in eo terrena moriuntur omnia letalis peccati acerbitate, quae uera et perpetua morte peccatorem deleat; nemo enim grauius moritur quam qui peccato uiuit. moriuntur in eo passiones singulae, moritur uisus, qui peccatum adnuntiat, qui intendit mulieri fallaci, qui capitur alieni uultus decore, quem oculi meretricis ligauerint, quem aspectus inlaqueauerit fornicariae. an non uidetur mori qui sibi libidinis telum inpresserit, qui spontaneus in foueam mortis inrueiit? moritur et auditus, cum refert crimina, cum sollicitantis adulteri sermonem adnuntiat, cum inserit animis uerba meretricis, quae seducit iuuenem multo blandimento sermonis, laqueis autem labiorum suorum inligat eum. moritur uox silen
Abbreviated transcription (Latin):
tia tertumilludẽ quia rationis ex ꝑtia non ꝓpt̃ se sed ꝓp̃t̃ hominem generata sunt an¬
malia hominis eñi causa eẽ p̃cepta sunt: ut eorum sub iectione humana praestare
condicio deniq gratiat hominis ad tribuit proph&a dicens Om̃a subrecistis absa
pedib eꝰ : oues & boues uniuersas : in suꝑ & peccora campi. uolu cres caeli & pisce
maris : quipro pt̃ ipsum illa om̃ia: alia ꝓp̃t utilitatem. alia delectationis gratia
alia uoluptatis: consequensergo erat: ut cum deler&ur homo a faciae terrae. pp̃i
quen sactasunt: &iamilla pari delerentur occasu haec secđm simplicem lectionis
ex positionem. altior aut & prosundior inter p̃tatio illud ad texit: quodubi anu a
mole passionum curuatur: graui & quasi diuersarum cupiditatum aestumengit
terrene om̃s cogitationes & concupiscentiae in praeceps ruunt. quia peccator unusta¬

Expanded text:
tia. tertium illud est quia rationis expertia non propter se, sed propter hominem generata sunt antia. tertium illud est quia rationis expertia non propter se, sed propter hominem generata sunt animalia; hominis enim causa esse praecepta sunt, ut eorum subiectione humana praestaret condicio. denique gratiae hominis adtribuit propheta dicens: omnia subiecisti sub pedibus eius, oues et boues uniuersas, insuper et pecora campi, uolucres caeli et pisces maris, quia propter ipsum illa omnia, alia propter utilitatem, alia delectationis gratia, alia uoluptatis. consequens ergo erat, ut cum deleretur homo a facie terrae, propter quem facta sunt, etiam illa pari delerentur occasu. haec secundum simplicem lectionis expositionem. t Altior autem et profundior interpretatio illud adtexit, quod ubi anima mole passionum curuatur graui et quasi diuersarum cupiditatum aestu mergitur, terrenae omnes cogitationes et concupiscentiae in praeceps ruunt, quia peccator unus
Abbreviated transcription (Latin):
prius ea quae sunt in rationabilia lues dira contaminat. & maxime canes equos. bo¬
ues atq ca inficit quae cum hominib: conuersari uidentur. sic morbi uis: &ĩa genus
hominum inplicat: h aecigitur prima causa iustȩ ut arbitror ad sertionis secunda
illa: quinemo accusat naturam : curreliqua corporis nr̃i membra moriantur so¬
locapito sublato cũ multos uideamus amputatis manib & pedib suꝑuiuere. sed non
eadem coerorum membrorum ẽ. progatiua. quae capitis Ideoq absciso eo eunde sen¬
susnr̃i in reliquum corpus ꝓdeunt: commoriunt᷑ &iam membra om̃ia nec ineodus
operatoris prouidentia des derator: aut substantiae humane fragelitar redar guntur
similit̃ ergo nemo. nunc arguat. quia caput a principale quoddã coeroruna unima¬
lum homo s̃: quo moriente non deb& mirum uideri sic& era cõmoriantur animan¬

Expanded text:
prius ea quae sunt inrationabilia lues dira contaminat et maxime canes equos boprius ea quae sunt inrationabilia lues dira contaminat et maxime canes equos boues atque ea inficit quae cum hominibus conuersari uidentur, sic morbi uis etiam genus humanum inplicat. haec igitur prima causa iustae, ut arbitror, adsertionis, secunda illa quia nemo accusat naturam cur reliqua corporis nostri membra moriantur solo capite sublato, cum multos uideamus amputatis manibus et pedibus superuiuere. sed non eadem ceterorum membrorum est praerogatiua quae capitis, ideoque absciso eo, unde sensus nostri in reliquum corpus prodeunt, commoriuntur etiam membra omnia, nec in eo aut operatoris prouidentia desideratur aut substantiae humanae fragilitas redarguitur. similiter ergo nemo nunc arguat quia caput et principale quoddam ceterorum animalium homo est, quo moriente non debet mirum uideri si cetera commoriantur animan
Abbreviated transcription (Latin):
subice: animiq imperis assuesce. Euola reforas non sinas cupiditatestuas exire in
uulgus libidinem & ꝑrationabilem mentem poteris &iam inrationabiliatua et in mun¬
da peccata ab omni periculo diluuii liberare. Omĩa inquit quae sunt in terra : mo¬
rientur. Quid utiq muta deliquerant animantia: qua causa subiecta sunt poenȩ
quȩ peccandi sensum non habent sed quem ad modum in bello cumimperator ab
hoste occiditur comoritur eiꝰ exercitus atq om̃s comiminuitur uirtus militaris :
sic non discrepare aiustitia uisum ẽ : cum interir & homo cui regalem quandã dñs
ds̃ in omne animantium genus potestatem dedit ut omnib uolatilib feris bestus
imperiali pess& auctoritate. Quod &iam pecudes : & quaecumq erant in rationabi¬
lia cominorerentur animalia. Deniq siquando ẽ pestilentia corrupto caeli tractu

Expanded text:
subice animique imperiis adsuesce. euolare foras non sinas cupiditates tuas, exire in subice animique imperiis adsuesce. euolare foras non sinas cupiditates tuas, exire in uulgus libidinem: et per rationabilem mentem poteris etiam inrationabilia tua et inmunda peccata ab omni periculo diluuii liberare. Omnia inquit quae sunt in terra morientur. quid utique muta deliquerant animantia? qua causa subiecta sunt poenae, quae peccandi sensum non habent? sed quemadmodum in bello cum imperator ab hoste occiditur, commoritur eius exercitus atque omnis comminuitur uirtus militaris, sic non discrepare a iustitia uisum est, cum interiret homo, cui regalem quandam dominus deus in omne animantium genus potestatem dedit, ut omnibus uolatilibus feris bestiis imperiali praeesset auctoritate, quod etiam pecudes et quaecumque erant inrationabilia commorerentur animalia. denique si quando est pestilentia corrupto caeli tractu,
Abbreviated transcription (Latin):
hi uid&ur ꝑ archȩ huius figuram uoluis secđm : nos edocere quemadmodũ
ab hoc specia  li. tutissimus diluuio. Corruptelaenim: diluuii causa est
Eam ubi in repserit : aperiuntur: atq ebulliunt om̃s fontes cupiditatũ
ut totum corpus tanto & tam profundo uitiorum ꝓfluuio mergatur nihil
est enim quodtam misere seruitutis subiciat hominem quã libido : atq hui¬
modi cupiditates quae iugo quodã criminum graui deprimunt: miseram cons¬
cientiam : ut se nequeat attollere. Vt pote : quae in nocentiae libertatem ami¬
serit. Maximum ergo in hoc diluuio remedium : ut iustum p̃feras eum q:i
mandati caelestis ex secutorem eligas. quis ẽ iustus in nobis. nisi mentis uigor
qui intra istam arcam includat omne animantium genus qđ ẽ suꝑ terram.
cohibe ergo & tuom̃s in rationabiles passiones tuas : om̃sq sensus tuos menti

Expanded text:
hi uidetur per arcae huius figuram uoluisse deum nos edocere quemadmodum hi uidetur per arcae huius figuram uoluisse deum nos edocere quemadmodum ab hoc speciali tuti simus diluuio. corruptela enim diluuii causa est. ea ubi inrepserit, aperiuntur aquae, ebulliunt omnes fontes cupiditatum, ut totum corpus tanto et tam profundo uitiorum profluuio mergatur. nihil est enim quod tam miserae seruituti subiciat hominem quam libido atque eiusmodi cupiditates, quae iugo quodam criminum graui deprimunt miseram conscientiam, ut se nequeat adtollere, utpote quae innocentiae libertatem amiserit. maximum ergo iri hoc diluuio remedium, ut iustum praeferas eumque mandati caelestis exsecutorem eligas. quis est iustus in nobis nisi mentis uigor, qui intra istam arcam includat omne animantium genus, quod est super terram? cohibe ergo et tu omnes inrationabiles passiones tuas omnesque sensus tuos menti
Abbreviated transcription (Latin):
tamen nisinobis eden di agendiq mensura seru&ur. tam quam exuberan¬
tib: passionib: generatur diluuium. & quedam totius labes corporis in¬
temperantia enim. accendit libidinem cruditatem gene corruptelam
creat. itaq: aut duritiae interna tenduntur. & quatiuntur doloribus
aut in cocto ciborum umore. & indigestionis asperitate interior quidã
intestino rum amictus raditur. quia uelut chartȩ specie geminus eoꝵ
amictus asseritur. unus exterior quem continuum a iunt periti uel
quicuriosius scrutati sunt assummo adimum directus : alius interior
tam quam laterib: ad textus. unde aiunt non totum solui cumraditur. nã
si continuus e& interior : in medicabilis scissura eiꝰ for& illic ꝑmoram ad¬
iunctionum: adherere ciborum reliquias. quaesi ad iunctiones soluantur
transire sumes oscibos & potus defluos hoc est hominis diluuium unde mi¬

Expanded text:
tamen nisi a nobis edendi agendique mensura seruetur, tamquam exuberantamen nisi a nobis edendi agendique mensura seruetur, tamquam exuberantibus passionibus generatur diluuium et quaedam totius labes corporis; intemperantia enim accendit libidinem, cruditatem generat, corruptelam creat. itaque aut duritie interna tenduntur et quatiuntur doloribus aut incocto ciborum umore et indigestionis asperitate interior quidam intestinorum amictus raditur, quia uelut chartae specie geminus eorum amictus adseritur: unus exterior, quem continuum aiunt periti uel qui curiosius scrutati sunt, a summo ad imum directus, alius interior tamquam lateribus adtextus, unde aiunt non totum solui cum raditur; nam si continuus esset interior, inmedicabilis scissura eius foret. illic per moram adiunctionum adhaerere ciborum reliquias; quae si adiunctiones soluantur, transire semesos cibos et potus defluos. hoc est hominis diluuium. unde mi
Abbreviated transcription (Latin):
andus ẽ cumuacuatur : replendus: tertiumquid suꝑ erat nisimors inter
ipsos cibos epulasq permixta : quomodo enim poterant diutius uitam ꝓdu¬
cere. simul edentes & esurientes. bibentes sicientesq & prius quã replerent᷑¬
tim descendit esca famem & cruditatem naturalis temperat prouidentia.
Primum enim in stom acho quempleriq uentrem appellant superiorẽ
conficitur cib Deinde quo quitur in iecore. atq: eo uapore digeritur. su¬
cus eius : diuiditur certis uiscerum portionib: ex quoom necorpus ualescit
quod satis iumorũ incrementa senum testificatur ꝑseuerantia. Reli¬
quum cibi inuentrem defluit : quẽ om̃s uentrem appellamus sine adiectio¬
ne pleriq uentrem dicunt inferiorem : ex quofimus necesse ẽ quiplenus
iam corruptionis descenderat: egeratur. ꝑ illud extrans uerso ostium. hȩc
cumita fabre naturali institutione ad dĩp̃ceptionem composita uidentur

Expanded text:
andus est, cum uacuatur replendus? tertium quid superat nisi mors inter andus est, cum uacuatur replendus? tertium quid superat nisi mors inter ipsos cibos epulasque permixta? quomodo enim poterant diutius uitam producere simul edentes et esurientes, bibentes sitientesque et priusquam replerenttim descendit esca, famem et cruditatem naturalis temperat prouidentia. primum enim in stomacho, quem plerique uentrem appellant superiorem, conficitur cibus, deinde coquitur in iecore atque eo uapore digeritur. sucus eius diuiditur certis uiscerum portionibus, ex quo omne corpus ualescit. quod satis iuniorum incrementa, senum testificatur perseuerantia. reliquum cibi in uentrem defluit, quem omnes uentrem appellamus sine adiectione, plerique uentrem dicunt inferiorem, ex quo fimus necesse est, qui plenus iam corruptionis descenderat, egeratur per illud ex transuerso ostium. Haec cum ita fabre naturali institutione ad dei praeceptionem composita uidentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ganda deducitur . quia intestina sunt ꝑ quae descendunt ciborum suꝑflua.
ita operator nr̃t instituit. ut non extenta astomacho adimum: sed sinuata sin
ac reflexa quo uitȩ nr̃ae usus propagar&ur. nam si extenderentur intes¬
tina hominis quae suscipiunt & deducunt cibum. statimsine ulla ꝑtransir&
mora. Et necesse esset iugit̃ esurirenos : iugiter epulari : aut desistente ali¬
mentorum substantia deficere ilico. nunc autem in illa intestinorum re¬
flexione acsinuatione : bi ꝑtita. ac triꝑtita hab& cib: descendendo pau¬
latim uires ministrat : sucum infundit. corporiten& saci&atem difper :
edendi appetentiam nec subita effusio acrepentina uacuatio est : nec in ex¬
plebilis adpetentia nec insaciabilis epolandi libido. Primumergo in digen¬
tia ess& et fames : deinde ex his sequer&ur edendi sine int̃missione continua¬
tio. quid aũt deformius quam semper uentri studere : quicum repl&ur uacu¬

Expanded text:
ganda deducitur, quia intestina sunt, per quae descendunt ciborum superflua, ganda deducitur, quia intestina sunt, per quae descendunt ciborum superflua, ita operator noster instituit, ut non extenta a stomacho ad imum, sed insinuata sint ac reflexa, quo uitae nostrae usus propagaretur. nam si extenderentur intestina hominis, quae suscipiunt et deducunt cibum, statim sine ulla pertransiret mora et necesse esset iugiter esurire nos, iugiter epulari aut desistente alimentorum substantia deficere ilico. nunc autem in illa intestinorum reflexione ac sinuatione bipertita ac tripertita haeret cibus et descendendo paulatim uires ministrat, sucum infundit corpori, tenet satietatem, differt edendi appetentiam, nec subita effusio ac repentina euacuatio est nec inexplebilis adpetentia est nec insatiabilis epulandi libido. primum ergo indigentia esset et fames, deinde ex bis sequeretur edendi sine intermissione conti ouatio. quid autem deformius quam semper uentri studere, qui cum repletur uacu
Abbreviated transcription (Latin):
amisit om̃ia mirabilem consiliarium : & prudentem architectum & sapien¬
tem auditorem. Iste quiig nobilis erat adeptus om̃ia fideititulo: tropheo
martyrum angelorum gloriatur consortio ergo plato quod potuit ser
nitorem adhibuit : apłs aũt qui habebat dĩ sp̃m reuelauit mysterium. Sa¬
tis dictum dehostio : qm̃ quir&ro erant priores facti sunt. nunc illud que¬
ramꝰ quid sit qđ dixerit dñs inferiora archae: bi camerata facies: inferiora
quidem dicendo : aduertimus : quod pulchre sentire nos uoluerit inferiore
loco estimanda ciborum receptacula. hoc est eauis cera quae acceptum confi¬
ciunt cibum. Corruptibilis enĩ esca est. Quod aũt corruptibile ẽ  non superi¬
oribus comparandum sed inferiorib: simulquia deorsum cibus fertur : cuiꝰ
exigua portio uirib: corporis alimoniȩq proficit. Reliquapars aluo pur¬

Expanded text:
amisit omnia, mirabilem consiliarium et prudentem architectum et sapienamisit omnia, mirabilem consiliarium et prudentem architectum et sapientem auditorem, iste, qui ignobilis erat, adeptus omnia fidei titulo, tropaeo martyrum, angelorum gloriatur consortio. ergo Plato quod potuit sermonis nitorem adhibuit, apostolus autem, qui habebat dei spiritum, reuelauit mysterium. satis dictum de ostio, quoniam qui retro erant priores facti sunt. Nunc illud quaeramus, quid sit quod dixerit dominus: inferiora arcae bicamerata et tricamerata facies. inferiora quidem dicendo aduertimus quod pulchre sentire nos uoluerit inferiore loco aestimanda ciborum receptacula, hoc est ea uiscera, quae acceptum conficiunt cibum. corruptibilis enim esca est, quod autem corruptibile non superioribus conparandum, sed inferioribus. simul quia deorsum cibus fertur, cuius exigua portio uiribus corporis alimoniaeque proficit, reliqua pars aluo pur
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat aebaptisium renunti& superiorib moresq prioraunus d pet¬
cero de pobat: consepeliauir cum dñõ ihũ crucafigatura bundaduse cns
caundeo monnedns quipeccatorum remissione donatur habundsto aen
necotiuom aporu ip sorum plumimis uberiorem e hones tiorem consecutus ẽ gla
quiante & in onestus & in gloriosus erat cum ꝑ sequer&ur ecclesiamdi ÷ pauper
iste debilis in ecła ipse teredemit suis uotis & ut maiora aperiamus mysteria
quidtam ignobile quamgentilis populus : pauꝑ ut pote qui nulla haber&
eloquia dĩ. Debilis: & utroq pede claudus quinec in legem. nec in euangeliũ
credidiss&. Vocatꝰ tamen credidit & baptitatus accepitgratiam. itaq qr
plus ei dimissum ẽ plus diligit. Remansit iudaeorum populus. lic& uno pede
claudus : quãquã & in ipsa lege claudic&. itaq ille quigloriosissimꝰ habebatur

Expanded text:
ueniat ad baptismum, renuntiet superioribus moresque priores exuat, pecueniat ad baptismum, renuntiet superioribus moresque priores exuat, peccata deponat, consepeliatur cum domino Iesu, crucifigatur ei mundus et ipse mundo, nonne is peccatorum remissione donatus abundantiorem ne etiam apostolorum ipsorum plurimis uberiorem et honestiorem consecutus est. gloriam, qui ante et inhonestus et ingloriosus erat, cum persequeretur ecclesiam dei? pauper iste, debilis in ecclesia ipse te redemit suis uotis. et ut maiora aperiamus mysteria, quid tam ignobile quam gentilis populus? pauper, utpote qui nulla haberet eloquia dei, debilis et utroque pede claudus, qui nec in legem nec in euangelium credidisset, uocatus tamen credidit et baptizatus accepit gratiam. itaque quia plus ei dimissum est, plus diligit. remansit Iudaeorum populus, licet uno pede claudus, quamquam et in ipsa lege claudicet. itaque ille, qui gloriosissimus habebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ostium sibi aꝑtum putauit ut operatoris nr̃i consilium p̃dicarent. laudans eo qđ
id potissimum decoro conuenerit : ut ductus quosdam atq exitus cuniculorun
nroruns aterg& auerter& : nein purgationib uentris conspectus nr̃ offende¬
msdirumt uero apł̃s : Quae uidentur inquid membra cor poris infirmiora ẽẽ neces¬
saria sunt no ad simplici uerbo: descriptiones filo sophiae suꝑgressasẽr Et
qua putamꝰ ienobiliora et membra corporis: his honorem habundantiorem
curcumi damus et quas inonestasunt nr̃a: honestitem habundantiorem habenit
Sobrio atis eñi nr̃ae & temperantiae indicium p̃cipue illic cognoscitur : Hellu¬
onesen aut cistendunt᷑ erud÷ tatib usq. ad periculum: aut plerꝑmq saluuum¬
Qc ae enim in honestis sent nra acsuꝑ flua nisi luxuria nisi lascuuia  eruib
iquis cuuentta onestitue tompore cum admaturiorem aetatem ꝓcesłpe

Expanded text:
ostium sibi apertum putauit, ut operatoris nostri consilium praedicaret laudans eo quod ostium sibi apertum putauit, ut operatoris nostri consilium praedicaret laudans eo quod id potissimum decoro conuenerit, ut ductus quosdam atque exitus cuniculorum nostrorum a tergo auerteret, ne in purgationibus uentris conspectus noster offenderetur. at uero apostolus quae uidentur inquit membra corporis infirmiora esse necessaria sunt, uno ac simplici uerbo descriptiones philosophiae supergressus, et quae putamus ignobiliora esse membra corporis. his honorem abundantiorem circumdamus, et quae inhonesta sunt nostra honestatem abundantiorem habent. sobrietatis enim nostrae et temperantiae indicium praecipue illic cognoscitur; helluones enim aut distenduntur cruditatibus usque ad periculum aut plerumque soluunolus rettulit. quae enim inhonesta sunt nostra ac superflua nisi luxuria, nisi lasciuia? quibus si quis iuuentae inretitus tempore, cum ad maturiorem aetatem processerit,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: haec praestanti ora pectus quoq ueluid quoddã sacrarium sapientiae & stoma chus
uelut quidam testis ut medici aiunt & constius secr&orum capitis conpassionisq con¬
sors cuisua om̃ia ueliit salubria uel aduersa transfundat. Latera naticae faemora
& crura: mensure latitudinem ipsa specie significant. pedumq gressus qui&si exilio¬
res uidentur : fiunt tamen cum incedimꝰ latiores pulchre aũt addidit ostium extrans¬
uerso facies. Eam partem declarans corporis ꝑ quã suꝑflua ciborum egere consueui¬
imus utq putamur iinobiliora eẽ corporis his hon orem habundantiorem circum¬
dar& quod multo gratius scriptura ex pressit quã socrates in libro pͥatonis dixisse
segitur Nam cumistud in mosi scriptis siue ipse socrates siue plato quimn a egrpto
sunt potuerit uellegere uel abhis percipere quilegerant: decoro motus inuento

Expanded text:
sunt, haec praestantiora. pectus quoque uelut quoddam sacrarium sapientiae et stomachus sunt, haec praestantiora. pectus quoque uelut quoddam sacrarium sapientiae et stomachus uelut quidam testis, ut medici aiunt, et conscius secretorum capitis conpassionisque consors, cui sua omnia uel salubria uel aduersa transfundat. latera naticae femora et crura mensurae latitudinem ipsa specie significant pedumque gressus, qui etsi exsiliores uidentur, fiunt tamen cum incedimus latiores. Pulchre autem addidit: ostium ex transuerso facies, eam partem declarans corporis, per quam superflua ciborum egerere consueuimus, ut quae putamus ignobiliora esse corporis, his honorem abundantiorem circumdaret. quod multo gratius scriptura expressit quam Socrates in libro Platonis dixisse legitur. nam cum istud in Moysi scriptis siue ipse Socrates siue Plato, qui in Aegypto fuit, potuerit uel legere uel ab iis percipere qui legerant, decoro motus inuento
Abbreviated transcription (Latin):
delectat tonderi pressius : hieme indulgentius mulierib: ornamento ẽ coma
dedecori ẽ uiris: Seniq apłs hoc euidentius ex praessit dicens: nec ipsanatura doc&
uos : quod uir quidem si coniã habeat ignominia ẽ illi : Mulier uero sicapillos habeat
gloriã eilli quid de ipsa regia loquar ꝑ quã aulici sermones prodeunt quidã men¬
tis nrae in dices animiq in t̃nuntii quid deipso dentium ordine: quicum suo opere
toti corpori quidem uires minis trent. tum &iam modulatores sunt uocis ipsius
Dequib si quid ceciderit uox claudicat. haec decapite prolixius diximꝰ: qi oportuit
sensus om̃s in summo locari unde omnia ꝑreliquas partes officia diui derentur. Capit
Aũt nr̃o atergo ceruix proxima dextra leuaq bradia sunt: quae arcem imperialem
tãquam fida tuentur custodia. Deniq haec in nobis ualidiora quae propriora capiti

Expanded text:
delectat tonderi pressius, hieme indulgentius; mulieribus ornamento est coma, delectat tonderi pressius, hieme indulgentius; mulieribus ornamento est coma, dedecori est uiris. denique apostolus hoc euidentius expressit dicens: nec ipsa natura docet uos quod uir quidem si comam habeat, ignominia est illi, mulier uero si capillos habeat, gloria est illi? quid de ipsa regia loquar, per quam aulici sermones prodeunt, quidam mentis nostrae indices animique internuntii r quid de ipso dentium ordine, qui cum suo opere toti corpori quidem uires ministrent, tum etiam modulatores sunt uocis ipsius? de quibus si qui ceciderit, uox claudicat. haec de capite prolixius diximus, quia oportuit sensus omnes in summo locari, unde omnia per reliquas partes officia diuiderentur. capiti autem nostro a tergo ceruix proxima, dextra laeuaque bracchia sunt, quae arcem imperialem tamquam fida tuentur custodia, denique haec in nobis ualidiora\' quae propiora capiti
Abbreviated transcription (Latin):
&attonitos aut uocis alicinius aut tumultus sono ex pauescere. sordesipse quae
infra cosdem gignuntur amfractus. uelut quodam glutino auditũ ligant simul
siue hementior pulsos fuerit alicuius sonitus: infringitur acr&ardatur ut p̃nun¬
tatus potius mulceat quam in prauisus interna concutiat. uermiculi quoq siari¬
rempene trare temptauerint: quodam sordium uisco tenentur. Nares semȩ con¬
tra naturam uidentur. iamsuncise fuerint quomodo patest uita subsistere sublato
spirandi meatuquae admodum pecudis magis facies quã uultus hominis aestimatur
cupillicaptis quã grato amictu caput uestiunt uelut quidam aulȩ regiae stipatores
necerebrum aura laedat. aut imberferiat. aut sol adurat . quosita ramen dedit
natura : ut & prosexu aut prolixiores placeant aut recisi : & ꝓ adate aut plerumq
protemporis & anni qualitate : in senib grata canicies inpueris. prodigiosa aestate

Expanded text:
et adtonitos aut uocis alicuius aut tumultus sono expauescere. sordes ipsae, quae et adtonitos aut uocis alicuius aut tumultus sono expauescere. sordes ipsae, quae intra eosdem gignuntur amfractus, uelut quodam glutino auditum ligant. simul si uehementior pulsus fuerit alicuius sonitus, infringitur ac retardatur, ut praenuntiatus potius mulceat quam inprouisus interna concutiat. uermiculi quoque si aurem penetrare temptauerint, quodam sordium uisco tenentur. nares simae contra naturam uidentur. iam si incisae fuerint, quomodo potest uita subsistere sublato spirandi meatu? quemadmodum pecudis magis facies quam uultus hominis aestimatur! capilli capitis quam grato amictu caput uestiunt uelut quidam aulae regiae stipatores, ne cerebrum aura laedat aut imber feriat aut sol adurat. quos ita tamen redit natura, ut et pro sexu aut prolixiores placeant aut recisi et pro aetate aut plerumque pro temporis et anni qualitate. in senibus grata canities, in pueris prodigiosa; aestate
Abbreviated transcription (Latin):
dis dicimus noctes sine luma n onplacent ipsienim sunt quidã mundioculi Detra ba
ud larum suminas &e quaetdam ẽ in caclo ipsocecitatis de formitas pilupsi quiorbem
ciulorum ptexunt ddat quadim acie p̃tendunt nesorde aliqua & pulueris caligine
pupilla ardatur & ipsiex cipiunt si quid fuerit in latum quodoculum pas sit laclere
sulp pudine int̃cidant quam dodec& si palpebra contractior suerit: siradantur
supisia qua e p̃tiosorũ munilium speciae uelut intextu gemmis refulgent: auriũ
quo q̃ ut necessarius usus: ita decoraspecies quas si truncauerit : toti uultui infera
de formitatem in quib: ita elaborauerit opussuum natura : ut ipsi anfractus cauer¬
nirum mira pro uidentia sinuati plurimũ utilitatis afferant: nerepente feriat
secr&a cipitis sonus Deniq saepemultos in prouiso clangore consternari uidem

Expanded text:
dies ducimus, noctes sine luna non placent; ipsi enim sunt quidam mundi oculi. detrahe dies ducimus, noctes sine luna non placent; ipsi enim sunt quidam mundi oculi. detrahe stellarum lumina, et quaedam est in caelo ipso caecitatis deformitas. pili ipsi, qui orbem oculorum praetexunt et uelut quadam acie praetendunt, ne sorde aliqua et pulueris caligine pupilla laedatur, et ipsi excipiunt, si quid fuerit inlatum quod oculum possit laedere, si lippitudine intercidant, quam dedecet, si palpebra contractior fuerit, si radantur supercilia, quae pretiosorum monilium specie uelut intexta gemmis refulgent. aurium quoque ut necessarius usus ita decora species, quas si qui truncauerit, toti uultui inferet deformitatem. in quibus ita elaborauit opus suum natura, ut ipsi anfractus cauernarum mira prouidentia sinuati plurimum utilitatis adierant, ne repente feriat secreta capitis sonus. denique saepe multos inprouiso clangore consternari uidemus
Abbreviated transcription (Latin):
tius corporis regimen in ꝑtiat responsa proferre perquam possimus non solum
nos ipsos raro respicere nec solum quod antepedes ẽ uidere: s& &iã caeli ip¬
sius secr&a profundo obtutus pectare sapientiae : Ibiigitur om̃is summa nr̃ae
salutis : ibi gratia in decustodia inde &iam pulchritudo corporitoti adqui¬
ritur quae primum in uultu uernit. Dec& eñi praestantiorem ẽẽ aulȩ regalis
nitorem in qua sicut usus maior itasplendorẽ. Namq si ex pectes singula quas
inuiminis. fornia adusam ab quem composita uident᷑ ut oculi a dindendum aures ad
uidundus tnares adodorandum os ad loquendum: itausus ministrant: ut praestent
decoren quam deformes sunt uultus cȩcorum & quid mirum si uultus hominis sine ocu¬
lii d ferims ẽ quando ipsom cadum sine sole non hab& suum decorem tristesi ne soli

Expanded text:
tius corporis regimen inpertiat <et sciat> responsa proferre, per quae possimus non solum tius corporis regimen inpertiat <et sciat> responsa proferre, per quae possimus non solum nos ipsos retro respicere nec solum quod ante pedes est uidere, sed etiam caeli ipsius secreta profundo obtutu spectare sapientiae. ibi igitur omnis summa nostrae salutis, ibi gratia: inde custodia, inde etiam pulchritudo corpori toto adquiritur, quae primum in uultu uernat; decet enim praestantiorem esse aulae regalis nitorem, in qua sicut usus maior ita splendor est. ; Namque si spectes singnla quae in hominis forma ad usum aliquem composita uidentur, ut oculi ad uidendum, aures ad audiendum, nares ad odorandum, os ad loquendum, ita usus ministrant, ut praestent decorem. quam deformes sunt uultus caecorum! et quid mirum si uultus hominis sine oculis deformis est, quando ipsum caelum sine sole non habet suum decorem? tristes sine sole
Abbreviated transcription (Latin):
eorum quodamredundantium passionũ diluuio corruptioni obnoxia errore
in constantiuag&ur. Nec illud p̃ter eundum quod cumdixiss& facies arcam
trecentorum cubitorum longitudinem: & cum quaginta cubitorum lati¬
tudinem & trigintu cubitorum altitudinem addidit. Colligens facies arcã
& incubitum consũmabis eam a summo: ut reliquo corpori quod mensurae
sibi conuenientes ad gratiam decore qua drarent. capud hominis tam quã regu¬
lem arcem adiun ger&: ex quocum sensus om̃s ad c&eras partescor poris transfun¬
derentur tum maxi me oculi uelut speculatores & custodes naturae ad positi pro¬
indentia propetotum orbis nr̃ae statum de suꝑcontuerentur. Ipsaq mens illie lo¬
cata : secđm plurimorum sententiam & maxime salomonis quiait oculis apien¬
tis incapite eius : quasi in aula imperialiuir tutum concilium sibi contrahat:
quosti patac comitatu. & ipsamunitiorsit & tãquam exadito quodam tuendi to¬

Expanded text:
eorum quodam redundantium passionum diluuio corruptioni obnoxia errore eorum quodam redundantium passionum diluuio corruptioni obnoxia errore inconstanti uagetur. nec illud praetereundum, quod cum dixisset: et facies arcam trecentorum cubitorum longitudine et quinquaginta cubitorum latitudine et triginta cubitorum altitudine, addidit: colligens facies arcam et in cubitum consummabis eam a summo, ut reliquo corpori quod mensurae sibi conuenientis ad gratiam decore quadraret caput hominis tanquam regalem arcem adiungeret, ex quo cum sensus omnes ad ceteras partes corporis transfunderentur, tum maxime oculi uelut speculatores et custodes naturae adpositi prouidentia prope totum urbis nostrae statum desuper contuerentur. ipsaque mens illic locata secundum plurimorum sententiam et maxime Solomonis, qui ait: oculi sapientis in capite eius, quasi in aula imperiali uirtutum concilium sibi contrahat, quo stipata comitatu et ipsa munitior sit et tamquam ex adyto quodam tuenti to
Abbreviated transcription (Latin):
ANAIΛC hocẽ : tutamine quod disiuncta conectat nexuq constringat in¬
dissolubili. ita: ut naturali unitate sibicredas conuenire. ob hanccausam
intus et foris bitumine arca constringitur : neconexio illa facile rumpatur.
Alibi autem hoc est in exodo &iam deaurat᷑ intus &foris arca illa: quae in scis ẽ
mundi intelligibilis imita trix imago. sicut &iam p̃tiosius aurum bitumine
ita illa quae in sc̃ĩs ẽ arca quam istu praestantior. Deniq hic simpliciter ligna
posuit : ibiaũt ligna quidem sed in putribilia conp̃hendit. declarans meri¬
ta scõrum: Addidit &iam illic subportatoria im obilia eẽ quod sc̃orum sta¬
tio stabilis & firmasit : quia uite probabilis tramitem uir tutis ducto secutis
corruptelȩ declinantes consortia. haecaut̃ arca ut pote indiluuio. huc atq
illuc motu impellebatur incerto: eo quod peccatorum status mobilis sit & uita

Expanded text:
φαλείας, hoc est tutamine, quod disiuncta conectat nexuque constringat inφαλείας, hoc est tutamine, quod disiuncta conectat nexuque constringat indissolubili, ita ut naturali unitate sibi credas conuenire. ob hanc causam intus et foris bitumine arca constringitur, ne conexio illa facile rumpatur. Alibi autem, hoc est in Exodo etiam deauratur intus et foris arca illa, quae in sanctis est mundi intellegibilis imitatrix imago. sicut enim pretiosius aurum bitumine ita illa quae in sanctis est arca quam ista praestantior. denique hic simpliciter ligna posuit, ibi autem ligna quidem, sed inputribilia conprehendit declarans merita sanctorum. addidit etiam illic supportatoria immobilia esse, quod sanctorum statio stabilis et firma sit, quia uitae probabilis tramitem uirtutis ductu secuti sunt corruptelae declinantes consortia. haec autem arca utpote in diluuio huc atque illuc motu inpellebatur incerto, eo quod peccatorum status mobilis sit et uita
Abbreviated transcription (Latin):
sed &iam naturalit dixisse: Et enimpasser inuenit sibi domum : & turturni¬
dum sibi ubi reponat pullossuos. Est enĩ iam in hoc corpore nidus pudicitiae:
in quo erat nidus inrationabilis concupiscentiae. Sed ubi ante partus defor¬
mes nutribat libido : ibinunc decore castitatis adolescit hereditas. In linies
inquit arcambitumine exmultis ossib neruisq c&eris aliis constat humanũ
corpus & forisigitur & intus apta comnpage conexumsibi adher& : & habitudine
ꝓpria quam et e in grecedicunt ten&ur ut intus clausus sp̃s qui in funditur uł
spĩtalis substantia quae intus operatur ueluti geminis constricta uinculis non
euag&ur. sed adunitatem aptam & concinentem conexionemq ualidam co¬
hibeatur. i deobitumie arca constringi iub&ur. Est enimbi tumen: uehe¬
mentis ad constringendum naturae. unde grecȩ asfaltos dr̃ AΙTΟT Ηcac õ

Expanded text:
sed etiam naturaliter dixisse: etenim passer inuenit sibi domum et turtur nised etiam naturaliter dixisse: etenim passer inuenit sibi domum et turtur nidum sibi, ubi reponat pullos suos. est enim iam in hoc corpore nidus pudicitiae, in quo erat nidus inrationabilis concupiscentiae. sed ubi ante partus deformes nutriebat libido, ibi nunc decorae castitatis adolescit hereditas. inlinies inquit eam bitumine. ex multis ossibus neruisque et ceteris aliis constat humanum corpus. et foris igitur et intus apta conpage conexum sibi adhaeret et habitudine propria, quam €&\'-v Graeci dicunt, tenetur, ut intus clausus spiritus qui infunditur uel spiritalis substantia quae intus operatur ueluti geminis constricta uinculis non euagetur, sed ad unitatem aptam et concinentem conexionemque ualidam cohibeatur. ideo bitumine arca constringi iubetur; est enim bitumen uehementis ad constringendum naturae. unde graece άσφαλτος dicitur άxό τής άσ
Abbreviated transcription (Latin):
lat. in quo lat& in lingua. quae uelut organum uocis sonos eius artificis sua¬
uitate modulatur. & cum sit ipsa in rationabilis rationabilem uocem ex¬
primit. Nidus ẽ emigraneum: nidus ẽ membra na illa quae cerebrum fo¬
u& : & intrase cohib&. Nidisunt uiscera pulmonis & cordis. Sp̃s quidem nr̃i
hoc ẽ eius quem carpimus & quo alimur in hancuitam. Nidus ẽ pulmo. sangui¬
nis aut̃ & sp̃s nidus ẽ cor Duo suntenim ei uteri. unus quo sanguinem uelut quo¬
dam sinu suscipit . & trans fundit inuenas: alter quorigatus ex illo superiore
deducit in arterias iugimeatu. ossa quoq ualidiora: nidos habent: sunt enim
intus cauata. in quib: foraminib: ẽ medulla. Inuiscerib: ipsis molliorib: nidisum
cupiditats aut doloris. Sunt &alia. siquis consider&: plures nidos reperi&
in hac fabrica humani corporis. Vndeputo. & illum in psalmo non solũmistice

Expanded text:
lat, in quo latet lingua, quae uelut organum uocis sonos eius artifici sualat, in quo latet lingua, quae uelut organum uocis sonos eius artifici suauitate modulatur et, cum sit ipsa inrationabilis, rationabilem uocem exprimit. nidus est emicranium, nidus est membrana illa, quae cerebrum fouet et intra se cohibet. nidi sunt uiscera pulmonis et cordis. spiritus quidem nostri, hoc est eius quem carpimus et quo alimur in hac uita, nidus est pulmo, sanguinis autem et spiritus nidus est cor. duo sunt enim eius uteri, unus quo sanguinem uelut quodam sinu suscipit et transfundit in uenas, alter quo rigatus ex illo superiore deducit in arterias iugi meatu. ossa quoque ualidiora nidos habent; sunt enim intus cauata, in quibus foraminibus est medulla. in uisceribus ipsis mollioribus nidi cupiditatis aut doloris sunt. et alia si quis consideret, et plures nidos repperiet in hac fabrica humani corporis. unde puto et illum in psalmo non solum mystice,