comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deminitãte. ałr quam supͣ accipiens uti ⁊ iru
sit dicit.  uii ẽ issumere aliquit infacultat̾e̾
uoluntatis. Itui aũt ẽ. uti cum gaudio. nõ
ad huc spei. s iamrei. I. coq oĩs qui fiuitur.
utitur. Assurtut enim alia infacultate uo¬
luntatis. cum fine deleciateis. Nõ aũt ots ꝗ
utitur. ⁊ siuitur: si id s ĩ facuctati i olũtatiᷤ
re gaud̾ent. nõ i ĩa inse: ⁊ ita rahac nita ñ
iutemur fiui. s tantũ uri. iͥ gaudemus i
spe. cum supͣdicium sit fiui eͥ. amore in heͣ¬

Expanded text:
upra accipiens uti et frui, sic dicit: Uti est assumere aliquid in facultatem voluntatis. Frui autem est, uti cum gaudio, non adhuc spei, sed jam rei; ideoque omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis cum fine delectationis. Non autem omnis qui utitur, et fruitur, si id quod in facultatem voluntatis re gaudent, non jam in spe: et ita in hac vita non videmur frui, sed tantum uti, ubi gaudemus in spe; cum supra dictum sit, frui esse amore inh
Abbreviated transcription (Latin):
ne ẜm accitens eius adꝙ dici aliquid os ĩ¬
apit relatiue. Ex his aꝑte ostentitur q̃ que¬
dam de do tp̃ralit dicimtur telatiue adcre¬
aturas sine mutatõe d̾matis. s ñ sine mu¬
tutõe creamir. Et ita accitens ẽ inc̾atura.
ñ inc̾atore. Et appellatõ qua ciratora relatil
ne dr̃ ad crxatorem relatiua ẽ. ⁊ relatc̾em no¬
tat que ẽ in ip̃a citura. appellatõ uõilła q̃¬

Expanded text:
aliquid Deus incipit relative. Ex his aperte ostenditur quod quaedam de Deo temporaliter dicuntur relative ad creaturas sine mutatione deitatis, sed non sine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appellatio qua creatura dicitur relative, ad Creatorem relativa est, et relationem notat quae est in ipsa c
Abbreviated transcription (Latin):
ẽit gͦ aliqua mutarõ uolinitatis. ntami
latiue dicitur. nec m̃ mutatus ẽ c̃ cep̾¬
Si ergo ñmus pot nulla sui mutatã
ritiens dici relatine: ut n cum ĩ cpit di
ꝙ. n cum desinit. aliquid ineius natura ł
torma qua nũmus ẽ mutatõis fiat. qͣ̃to
fucilius d̾ illa ĩ ꝯmutabili d̾i suła debemꝰ
actipe. qd̾ ita dicatur relanue aliquis ad
ci. nõ tam̃ ip̃i sułe di̾ accdisse aliquid ĩtel¬
ligatur. s illi c̾ature ad qua dr᷑. Quałr ⁊̃ res¬
ielanue adnos enim refcctur. Et nĩc refĩ¬
gium ur̃m fit. cum ad eum refugimꝰ. Nũ¬
quid tunt fit aliquit ĩ eius natura. q̃an
qui declit nob̾ potestate filios d̾i fieti. Sub¬
stantia nr̃a igitur mutatur ĩ melus. ẽ fi¬

Expanded text:
it aliqua mutatio uoluntatis ut amiclatiue dicitur, nec tamen mutatus est neSi ergo nummus potest nulla sui mutatione totiens diei relatiue, ut neque cum incipit dici neque cum desinit, aliquid in eius natura uel forma qua nummus est mutationis fiat, quanto facilius de incommutabili Dei substantia, debemus accipere, ut ita dicatur relatiue aliquid ad ci, non tamen ipsi substantiae Dei accidisse intelligatur, sed illi creaturae ad quam dicitur: relative ad nos enim refertur; et tunc refugium nostrum fit cum ad eum refugimus. Numquid tunc fit aliquid in ejus natura quod dedit nobis potestatem filios Dei fieri . Substantia itaque nostra mutatur in melius, cum fi
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis. si ꝑp lib̾attẽm hominu faciant. itapꝰ¬
se concecli uenia. Multa eni mala detesta̾¬
ta. talem secuntur errore. Possumus e et
furando alicui ꝓdẽe. si pauꝑ cui datur sentit
ꝯmodũ. ⁊ diues cui tollitur ñ sentit inꝯmo¬
du. Ituq ⁊ ad ulterando possumus. si aliqͣ
nisiadħ ei consennianr appareat amãto
moritura.⁊ si uixerit penitendo purganda
nec io̾ poccatu graue negabitur tale adul¬

Expanded text:
fiant, ita posse concedi veniam, multa enim mala detestanda talem sequuntur errorem. Possumus enim et furando alicui prodesse, si pauper cui datur sentit commodum, et dives cui tollitur non sentit incommo. Ita adulterando possumus, si aliqua, nisi ad hoc ei consenciatur, appareat anima moritura, et si vixerit, penitendo purganda. Nec peccatum iam grave negabitur tale adul
Abbreviated transcription (Latin):
tendu ñ est: ꝙ tał nc ĩ uno quoq hoĩe tẽp¬
tatois ẽ ordo ⁊ ꝓgssio. quał t̾e ĩ primis p̾cei¬
sit parentib. ut eni t̃c ẜꝑens mulieri ma¬
lu suascit ip̃aq consensit. d mn uiro suo
dedit. sic q consumatũ ẽ peccatu. ita ⁊
nũc in nob̾ ꝓẜpente ẽ senłuał motus aĩs
ꝓ muliere infenior par raationis. ꝓuiroᷤ
suꝑior ratõĩs portõ. Et hic ẽ uir qũi s apo¬
stolu dicitur imago ⁊ gła d̾i.⁊ illa ẽ muli

Expanded text:
noquoque homine tentationis est ordo et progressio, qualis tunc in primis praecessit hominibus. Ut enim tunc serpens mulieri malum suasit, ipsaque consensit, deinde viro suo dedit, sicque consummatum est; ita et nunc in nobis pro serpente est sensualis motus animae, pro muliere inferior portio rationis, pro viro superior rationis portio: et hic est vir, qui secundum Apostolum dicitur imago
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ diximus hoĩe nͨ potuisse ꝓficerr. uł
tereri ꝑ grãm creatõis. solet᷑ opponi s̃s.
ꝑ illud auxiliui głe c̾atõnis. potuit sta¬
re in bono. ꝙ acceꝑat: potui ergo resistẽ
tẽptatõi. Si resistere remptatõib atq sug¬
gestionib mał meritu ẽ: ac bonũ re¬
munerabile. ee aũt bonu meritu. pro¬
potuit. sine adiectc̃e alterius gr̃e. Ad ꝙ di¬
cimus: quia resistere malo ⁊ nõ consenti¬
re tẽptatõi. ñ feciss illi meritu. Et sin̾o
concesissi: quia nicħ ineo erat ꝙ ad ma¬
lu inpelleret. sicut angłis. qui ñ cecid̾¬
runt. ñ fuit meritu ꝙ steterũt .i. ꝙ ñcor¬

Expanded text:
 diximus, hominem non potuisse proficere vel mereri per gratiam creationis solet opponi sic: Per illud auxilium gratiae creationis potuit stare in bono quod acceperat. Potuit ergo resistere tentationi. Sed resistere tentationibus atque suggestionibus malis, meritum est ac bonum remunerabilepotuit sine adjectione alterius gratiae. Ad quod dicimus quia resistere malo, et non consentire tentationi, non fecisset illi meritum, etsi non consensisset, quia nihil in eo erat quod ad malum impelleret, sicut angelis qui non ceciderunt non fuerit meritum quod steterunt, id
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ nõ licet ꝯuenire. quia ⁊̃ alicitii
abstinendum ẽ. ut facilius ĩ petrari
possit ꝙ postulatur. Id. Quociens eni.
uł dies̃ natiuitatis. uł relique festiui¬
tates ad ueneñt. ñ solum aconcubina¬
ru ꝯsortio. s ⁊̃ aꝓpriis nxorib absti¬

Expanded text:
aliquando non licet convenire; quia etiam a licitis abstinendum est, ut facilius impetrari possit quod postulatur. Idem: Quoties enim vel dies Nativitatis, vel reliquae festivitates advenerint, non solum a concubinarum consortio, sed etiam a propriis uxoribus absti
Abbreviated transcription (Latin):
sum ad ip̃m usum. quia ⁊ dies festi ⁊
dies ꝓcessioĩs. ⁊ ip̃a rat̾o conceptus. ⁊
partus. iuxta legem cessare isumcã

Expanded text:
ur ad ipsum usum, quia et dies festi, et dies processionis, et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessare usum car
Abbreviated transcription (Latin):
beantudinis sue qua et̾nalit᷑ ueatus ẽ. ali¬
os uelit ẽẽ participes. quã idit ⁊ cõicari pꝰ¬
se.⁊ minui oĩo ñ posse. Illud ignur bonũ
ñ necefsitate aliis cõicari uoluit. quia sume
boni erat. ꝓtee uelle ⁊ om̃ipotentissimi no¬
cere ñ posse.

Expanded text:
qua aeternaliter beatus est, velit esse participes, quam vidit communicari posse, minui omnino non posse. Illud igitur bonum, non necessitate aliis communi care voluit: quia summi boni erat prodesse velle, et omnipotentissimi nocere non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
idem denatiuitate huius hominis ⁊ mił¬
di creatõe mĩc ⁊̃ scit. quod screbat añt qũa
fieret. Licet tunc ⁊ ñc hanc scĩa eius diuer¬
sis exprimi u̾b̾ oporteat. ꝯlam ꝙ t̃c flu¬
sunt. ad ip̃m designandum. ẜ icut diu̾sis

Expanded text:
idem de nativitate hujus hominis et mundi creatione, nunc etiam scit quod sciebat antequam fierent, licet tunc et nunc hanc scientiam ejus diversis exprimi verbis oportet. Nam quod tunc futusunt ad ipsum desig
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ curimus. uł circuimus sublimia celoꝵ
gat eande dilecitẽm. mag enim nouit
dilecct̾em qua diligit. qua fr̃m que dili¬
g̾. Ecce iam põt nociore dm̃i hr̾e: quam
tere dilectoem dm̃. ⁊ dilecio̾e amplectere
dm̃. ip̃a ẽ dilectõ que õs bonos angłos ⁊
om̃s d̾i ẜuos consortiat uinculo sãtitan.¬
res atumore suꝑbie. tanto sumꝰ dilactã
pleniores. Et quo nisi do plenius ẽ: ꝗ ple¬
nus ẽ dileccõe. ¶His u̾b̾ satis osfendit
aus. q̃ dilecto ip̃a qua diligimus dm̃ ne

Expanded text:
et currimus in sublimia coelorum gat eandem dilectionem. magis enim nouit dilectionem, qua diligit, quam fratrem, quem diligit. ecce iam potest notiorem deum habere quam tere dilectionem deum et dilectione amplectere deum. ipsa est dilectio, quae bonos omnes angelos et omnes dei seruos consos a tumore superbiae, tanto sumus dilectione pleniores: et quo nisi Deo, plenus est, qui plenus est dilectione? His verbis satis ostendit Aug. quod dilectio ipsa qua diligimus
Abbreviated transcription (Latin):
fratre ĩ lumine manet. ⁊ scandalu ĩ co
ñ ẽ. Manifestu ẽ ꝙ iusticie ꝑfect̾oe in
fũs dilecto̾e ꝑosiũt. na in quo scandalu
ñ ẽ. utiq ꝑ fectus ẽ. Et tñ uidetur dilecti¬
ot̃̾m dĩ tatuisse. ꝙ nũqua faceret is̃ ꝗa
in p̃a fr̾na dileccer. uult intelligi dm̃i. Aꝑ¬
tissime eni inead̾ epła paulo p᷑ dicit ita.

Expanded text:
e manet, et scandalum in eo non est. Manifestum est quod justitiae perfectionem in fratris dilectione posuerit. Nam in quo scandalum non est, utique perfectus est. Et tamen videtur dilectionem Dei tacuisse; quod nunquam faceret, nisi quia in ipsa fraterna dilectione vult intelligi Deum. Apertiss
Abbreviated transcription (Latin):
sciuit. nec quia p̃sciuit peccãt. Et ĩs si
n̾ malu s bonu facere uoluissẽt. ñ ma¬
lu facturi p̾uiderẽtur ab eo qui nouit
quid sit quisci facturus. ¶ Hĩs u̾b aꝑ¬
te ostenditur. si diligent̾ intendamꝰ. p̃¬
scĩam d̾i ñ ẽẽ cãm maloru q̃ p̾scit. quia
ñ ea p̾scit tanqu̾a facturus. nec tanqu̾ã
sua s illoru qui sũt ea facturi uł hĩturi.
presiuit ergo ia sola noticia. no bnpla¬
dito auccoritatis. uñ datur intelligi ꝙ¬

Expanded text:
t, et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non malum facturi praeviderentur ab eo, qui novit quid sit quisque facturus. His verbis aperte ostenditur, si diligenter attendamus, praescientiam Dei non esse causam malorum quae praescit; quia non ea praescit tanquam facturum, nec tanquam sua, sed illorum qui sunt ea facturi vel habituri; praescivit ergo illa sola notitia, sed non beneplacito auctoritatis. Unde datur intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
Suiõ noĩe scie includitur ⁊̃ b̾nplacitu
atq disposito. tunc recte põt dici c̾a corũ
hic exeo adiunatur. quia debonis ibi tm̃¬
dĩ cognito. ut ñ m̾o noticiam. s ⁊ unplaci¬
tum dĩ significet. M ala uõ sit d̾s ⁊ p̃scit
an̾t quam fiãt. s sola noticia ñ uñplaci¬
to. Presit enim d̾s. ⁊ p̾dicit ⁊ que ñ ẽ ip̃e
factirrus sicut p̾sciuit ⁊ p̾dixitã fidelita¬
te indeorum s n̾o fecit. ꝯLec ideo quia p̃¬
sciuit ad paccatum ĩ fidelitatis eos coeg̃. n
ea hĩturi. uñ aug suꝑ iohem. D̾s inquid
litate indeorum: s no fecit. ꝯleq p̾scis¬
s mala corum. nisi ea haberent. ꝙł õ eni
futura hõm peccata p̾nouit. Illoꝵ eni

Expanded text:
ine scientiae includitur etiam beneplacitum atque dispositio, tunc recte potest dici causa eorum ex eo adjuvatur, quia de bonis ibi tDei cognitio, ut non modo notitiam, sed etiam beneplacitum Dei significet. Mala vero scit Deus et praescit antequam fiant, sed sola notitia, non beneplacito; praescit enim Deus et praedicit etiam quae non est ipse facturus, sicut praescivit et praedixit infidelitatem Judaeorum, sed non fecit; nec ideo quia praescivit ad peccatum infidelitatis eos coegit, nec ea habituri. Unde Aug., super Joan.: Deus, inquit, litatem Judaeorum, sed non fecit, neque praescisset mala eorum, nisi ea haberent. Non enim ifutura hominum peccata praenovit, illorum enim
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe seꝑanĩs ad̾o. illi nũqua credo nec ẜ̃uio.
uelud ñquis pupura. uł diadema regale
iacens muenuat. nũquid ea conabitur ad o¬
rire. Cum uõ ea rex fuiͣt indutus. ꝑiculum
mortis incuriit. siea cũ rege adorare quis ꝯ¬

Expanded text:
is a Deo, illi nunquam credo nec servio; velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis c
Abbreviated transcription (Latin):
tura plerumq ieꝑitur ꝙ fides p̃cedit spe. ⁊
spes sequitur fide. ꝯlõ ꝙ uirius fidei p̃cedit
uirtute spei tempore uł causa. s quia actus
fidei naturałr p̾cedit actum spei. Qd̾ ⁊̃ qui¬
dam ꝯceclunt de ip̃a uirtute fidei ut natura¬

Expanded text:
tura plerumque reperitur quod fides praecedit spem, et spes sequitur fidem; non quod virtus fidei praecedat virtutem spei virtute vel causa, sed quia actus fidei naturaliter praecedit actum spei; quod etiam quidam concedunt de ipsa virtute fidei, ut natura
Abbreviated transcription (Latin):
ño qr an illa descript̃o sꝑei ꝯueniat. saneꝯ
cecli põt uitumilibet. Siaũt dicatur ꝯuenire.
sũt ⁊ alia plura quib differũt. fides ⁊ spes. S
ñ inꝓbe dici põt soli fidei ꝯuenire ñ spei: ꝗa
fitesꝰ sola. funtam̃tu dicitur. ñ quia fides uir¬
tus possit e̾e̾ sine spe ⁊ cantate. uñ aũs. ĩ enche
ndion. Fides oꝑans ꝑdilectõem. utiq sine spe
ñpõt eẽ. nec amorsine spe. nec sine amore spes.
nec utrumq sine fite. ⁊ fides sine amore nich̾

Expanded text:
r an haec descriptio spei conveniat, sane concedi potest utrumlibet. Si autem dicatur convenire, sunt et alia plura quibus differunt fides et spes; sed non improbe dici potest soli fidei convenire, non spei, quia fides sola fundamentum dicitur, non quia fides virtus possit esse sine spe et charitate. Unde August., in Ench., cap. 8: Fides operans per dilectionem utique sine spe esse non potest, nec amor sine spe, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide; et fides sine amore nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Oc ẽ originale pec̾em qͦ pect̾ores nasc̾ntur ꝙ̃
ꝯcupiscentiałr geniti. ꝙ exada siue exeiꝰ
ĩ obedientia emanauit ⁊ inposteros demi
pecc̾ores. q̃ ẽ actuale pect̃m. ẽ añt dixerit
ꝑunũ hoĩe pec̃t mirasse ĩ mũdu.⁊ ĩ eo õs

Expanded text:
oc est originale peccatum, quo peccatores nascuntur omnes concupiscentialiter geniti; quod ex Adam, sive ex ejus inobedientia emanavit, et in posteros demigpeccatores, quae est actuale peccatum. Cum autem dixerit per unum hominem peccatum intrasse in m
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯmedat. ⁊ uiuat met̾nu. Emisit eu d̾s
de ꝑadiso uoluptans. ¶His u̾b̾ insinua¬
re uidetur ꝙ nuniqua morcretur. si postea
illud ne sumat᷑ deligno uite ⁊ comine

Expanded text:
in aeternum, emisit eum Deus de paradiso voluptatis Illis verbis insinuari videtur quod nunquam moreretur, si postea illud: Ne sumat de ligno vitae, et come
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiuges uerius appeslantur aprimãdis¬
sponsatõnis fide. quamuis ad huc inter
prima disponsatois fide. quam ꝯcubitu ñ
agnouerat. nec fuerat agniturus. ꝯlec ꝑ¬
ic̾rat noc mendux manfat ꝯiugis appẽ¬
lat᷑o: ubi nec fuerat nec futura carius
ulla ꝯmixtio enit. ꝓꝑter ꝙ fidele ꝯiugi¬
u ambo parentes xp̃i ucrari meruerunt
ne. ¶ Exhis eudent᷑ insinnatur q. ext̃ẽ¬
pore qͥuo int̾uenit ꝯsensus uoluntarm
ac maritał. qui solus ꝯiugium facit. ue

Expanded text:
uges verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter prima desponsationis fide, quam concubitu non cognoverat, nec fuerat agniturus. Nec pejerat, nec mendax manserat conjugis appellatio, ubi non fuerat, nec futura erat carnis ulla commixtio. Propter quod fidele conjugium, ambo parentes Christi vocari meruerunt, ne. Ex his evidenter insinuatur quod ex tempore quo intercedit consensus voluntarius ac maritalis qui solus Conjugiu
Abbreviated transcription (Latin):
appellatõ tm̃ relatuia. similituto uõ ẽĩdif¬
ferentia ce̾ntia. Unde quilydam ñ indacte
uitetur noĩe equalitatis ł słitudinis. no
aliquid poni. s remoner. ut ea rati̾t dicat᷑
filius equał patti. quia nec maior e̾eo. ⁊ec

Expanded text:
appellatio tantum relativa, similitudo vero indifferens essentia. Unde quibusdam non indocte videtur nomine aequalitatis vel similitudinis non aliquid poni, sed removeri ut ea ratione dicatur Filius aequalis Patri, quia nec major est eo, nec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ queri siuxor cum uiro. simul debr¬
at inbap̃to susciꝑx pueru. De hoc ur¬
banus .ii. itu scribit. Qd̾ uxor cum mari¬
to inbaꝑtismo simul nõ debeat susci¬
ꝑe pucrum. nulla auctoritate uidet᷑
nitatis ab õĩ labe ⁊ infamia conẜuetur
ĩmunis. dec̾uimus ut utriq simmul
ad hoc aspirart ñ p̾sumant. oria uõ
piaculare flagitiu ꝯmisit. qui dua¬
b ꝯmatrib uelut sororib nupsit.

Expanded text:
 quaeri si uxor cum viro simul debeat in Baptismo suscipere puerum. De hoc Urbanus ait, ibid.: Quod uxor cum marito in Baptismo simul non debeat suscipere puerum, nulla auctoritate videturnitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis, decrevimus ut utrique simul ad hoc aspirare non praesumant. Quia vero piaculare flagitium commisit, qui duabus commatribus vel sororibus nupsit,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ qua ꝑ istud nolo hr̃e uita. Et alia ꝗde
ẽ qua pauꝑi subuenire uolo. s ista adillã
refentur. ꝓlam ⁊ si hoc ita placet. ut mneo c̃
aliqua deloctat̾o̾e uoluntas ad quiescat.
nodum tñ ẽ illud quo tenditur. s hoc ad
illud refertur. ut illud deputetur tanꝗͣ
patria cimiꝰ istud uõ tanqua refecto uł ma¬
tus siuẽ motus m̃tis: quib quasi gressib
uł passib tenditur ad patria. Sicut ergo al¬
tem ẽ uoluritas indendi fenestras. ut sͣ do¬
cente aug̾o didicumus. altera q̃ exista nec¬

Expanded text:
re vitam. Et alia quidem  qua pauperi subvenire volo. Sed ista ad illam refertur. Nam etsi hoc ita placeat, ut in eo cum aliqua delectatione voluntas acquiescat, nondum est tamen illud quo tenditur, sed hoc ad illud refertur, ut illud deputetur tanquam patria civis, istud vero tanquam refectio vel matus sive motus mentis, quibus quasi gressibus vel passibus tenditur ad patriam. Sicut ergo altera est voluntas videndi fenestras, ut supra docente August. didicimus, altera quae ex ista nec
Abbreviated transcription (Latin):
celo infetiores. ĩ una manrice. ut lux que
p̃terito biouo aquas clara luce lustraua̾t
da. ⁊ germinib apta. Eod̾ enim die ꝓtulit
tra rerbam iurente: lignumq fuciẽs srus¬
tu. Siaũt q̃ritur uͥ ꝯg̾gate sunt aque q̃
totum texerant spaciu usq ad celũ potuit
fieri ut t̃ra subsitens ꝯcauas partes ꝓ̾b̾t.
ubi fluctuantes aquas ieciꝑet. Põt ⁊̃ credi
primanas aquas ranores fiuise. q̃ sicut
nebula tergerent t̾ras. s congͥgatr̃e eẽ
spissatas. ⁊ ĩo facile ĩunu posse redigilo¬
cum.

Expanded text:
coelo inferiores in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, da et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum. Si autem quaeratur ubi congregatae sunt aquae quae totum texerant spatium usque ad coelum, potuit fieri ut terra subsidens concavas partes praeberet, ubi fluctuantes aquas reciperet. Potest etiam credi primarias aquas rariores fuisse, sic ut nebula tegeret terras, sed congregatione esse spissatas, et ideo facile in unum posse redigi locum.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ires ꝑsone at cum q̃ntur. quidites.
uł quid ma ꝑ quid de eẽntia quetitur. nõ cͥ
inuenitur quid illi tres sint. nrsi cẽntia. Si
ergo queostioni rocte respontemus oportet
ut respondento eẽntiam significemus. Ali¬
oquin. nõ ostendimus quid tres sint. Si
uõ ixndentes cẽntiam significamus. ip̃a
eẽntiam ꝑ sone nomine iutelligimus cũ
dicitur ires ꝑsone.
Opuno quoydam ꝗs
putãt eẽntia sigficari nõie ꝓͤ cum dm̃g

Expanded text:
ur quid tres vel quid tria, per quid de essentia quaeritur. Non enim invenitur quid illi tres sint nisi essentia. Si ergo quaestioni recte respondemus, oportet ut respondendo essentiam significemus; alioquin non ostendemus quid tres sint. Si vero respondentes, essentiam significamus, ipsam essentiam personae nomine intelligimus cum dicitur, tres personae. 4. Opinio quorumdam qui putant essentiam s
Abbreviated transcription (Latin):
illius anime sapientia. Ergo ⁊ in scrania
maiore ħt sufficientia d̾s̃. qua illa anima
que dignior ẽ om̃i creatura. Illud noͣ ꝙ ĩ du
qui soius scrutatur oĩa. ꝓ nob̾ faciat. Mox
ñ ẽdatus adm̃suti ut ait ioħes enangłista.¬

Expanded text:
e sapientia; ergo et in scientia majorem habet sufficientiam Deus quam anima illa quae dignior est omni creatura. Illud vero Apostolqui solus scrutatur omnia; pro nobis facit. Mox non est datus ad mensuram, ut ait Joannes evang
Abbreviated transcription (Latin):
da facit que scelus corrrigit. Illa uõ scelus
corrigit. que odiu ꝯmissis criminis cõ¬
mitendi. cum desiderio satiffaciendi affert.¬
Iudas eium penituisse legitur sine saus¬
factõe uenie quia tali penitentia n̾ corre¬
ꝓfuit egisse penitentia ꝑ qua scelus cor¬
tigere uo potuit. Si qñ fr̃ sic peccat infr̾e
ut emĩdare ñ ualeat ꝙ peccanit. põt ei di¬
mitti. sin aũt ꝑmanet oꝑa. frustra uoce
assumitur penitentia. Hoc ẽ ꝙ d̾ eo dicit᷑.
Et oratõ eius fiat inpeccatum. ut ñ solu
em̃dare nequimͣt ꝓdit̾onis nefas s ꝓͥi¬
homicidii scelus addident. ¶ Caueat qͣłr
intelligas illud. ut em̃dade ualeat.⁊ c̾. głõ¬
enim em̃datõ hic intelligenda ẽ rai dẽpte
recompensatõ: s delicti exꝓbatõ ⁊ ab homi¬
natõ cum satiffactonis desiderio. Aemit eͥ¬
in iuste quis alicui. ꝙ restituere ñ ualet
penituerit peccati. cum amore ꝯdigne sa¬
tiffatõis. uenia ht̃. Nec i̾o quisqua pu¬

Expanded text:
quae scelus corrigit. Illa vero scelus corrigit, quae odium 328 commissi criminis et committendi cum desiderio satiJudas enim poenituisse legitur, sine assecutione veniae, quia tali poenitentia non corre egisse poenitentiam, per quam scelus corrigere non potuit. Sed quando frater sic peccat in fratrem, ut emendare valeat quod peccavit, potest ei dimitti. Sin autem permanent opera, frustra voce assumitur poenitentia. Hoc est quod de eo dicitur: Et oratio ejus fiat in peccatum : ut non solum emendare nequihomicidii scelus addiderit. Cave qualiter intelligas illud: Ut emendare valeat quodemptae recompensatio, sed delicti exprobratio et abominatio, cum satisfactionis desiderio. Demit enim injuste quis alicui quod restituere non valet, poenituerit peccati, cum amore condignae satisfactionis, veniam habet. Nec ideo quisquam pu
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq ẽ dilatata. reclucta ẽ lex impti¬
aru. ad priorem honestioreq istitu¬
in successio̾e gniͣs: s inꝑfccto̾e uite. ⁊
sinceritate scĩe ⁊ uirginitas fecundita¬
ti p̾fertur. ⁊ sacerlotib ꝯtinentia indi¬
citur.
ur. d̾ uirginitate m̃tis ⁊ carnis.

Expanded text:
ubique est dilatata, reducta est lex nuptiarum ad priorem honestioremque instituin successione generis, sed in perfectione vitae et sinceritate scientiae, et virginitas fecunditati praefertur, et sacerdotibus continentia indicitur. 5. De virginitate mentis et carnis.
Abbreviated transcription (Latin):
ri. quia ñ aliis s ꝓriis uxorib. uł ancil¬
Cce que fuit ꝯsuetudo nihac re. añt le¬
ge. Legis uõ tp̃r interlixit moyses
carnalem copulam fieri. cum matre. cũ
non̾ca. cum sorore. cũ nepte. cũ amita.
cum matertera cum mitu.⁊ aliis qui¬
bdam. Pmisit aũt diuortiu fi dato
libello repudii. in quo uir scribebat cãs
ꝓquib uxorem repudiatut. ꝑmisit ⁊
aliam ducere dato priori libello. Qd̾ ꝑꝑ
duriciam cordis eorum ꝑmissu x̾ dix̃.¬

Expanded text:
ri, quia non aliis, sed propriis uxoribus vel ancilri, quia non aliis, sed propriis uxoribus vel ancilae fuerit consuetudo in hac re ante legem. Legis vero tempore interdixit Moyses carnalem copulam fieri cum matre, cum noverca, cum sorore, cum nepte, cum amita, cum matertera, cum nuru, et aliis quibusdam. Permisit autem divortium fieri dato libello repudii in quo vir scribebat causas pro quibus uxorem repudiabat. Permisit autem aliam ducere dato priori libello; quod propter duritiam cordis eorum permissum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ inpar meritu pacientie in petro
sic nõ ẽ inpar mentum cominentie
mioħe qui nullas exꝑtus ẽ iptias.
⁊ inhabraam qui filĩos genuit. glam
illius celibatus ⁊ istius ꝯnubiu ꝓte
poꝵ distribuiõe xp̃o militauer. Set ꝯ
solo habebat habitu. Melior est autez
castitas celibu qua iptiaru. qua¬
ru iia habram habebat ĩusum ã¬
bas inabitu. Caste enim ꝯiugalit̾
iuxit. Eẽ alit̾ arstus sine ꝯiugio po
tro sc̃os eiustem fuisse menti cuius nũe
xami sunt. Qu̾̃o abraam añt placuit. in
ꝯiugio. sic nunc uirgines placent inca¬
stitate. S̾uiuit ille legi ⁊ tempori suo.
Seruiamus ⁊ nos legi ⁊ tr̃ri ñro. in quo
fing scłorum teuenerũt. ¶ Exhis appa¬
ret. ꝙ sc̃i patres añt lege sine peccato i¬
plun habuerũt uxores uł ꝯcubinas.
cas enim nũc uxores appellat scriptura
nunc ꝯcubinas. S rachel tñ ⁊ lya am¬
patres. dicĩmus ulxc ẜuasse fidem tho¬

Expanded text:
n est inpar meritum patientiae in Petro,sic non est inpar meritum continentiae in Iohanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui filios generauit. et illius enim celibatus et illius conubium pro temporum distributione Christo militauerunt; solo habebat habitu. Melior est autem castitas caelibum quam nuptiarum; quarum unam Abraham habebat in usu, ambas in habitu. Caste enim et conjugaliter vixit. Esse autem castus sine conjugio pottro sanctos ejusdem fuisse meriti, cujus nunc christiani sunt? Quomodo Abraham ante placuit in conjugio, sic nunc virgines placent in castitate. Servivit ille legi et tempori suo; serviamus et nos legi et tempori nostro, in quos fines seculorum devenerunt. Ex his apparet quod sancti Patres ante legem sine peccato plures habuerunt uxores vel concubinas. Eas enim nunc uxores appellat Scriptura, nunc concubinas. Rachel tamen et Lia ampatres, dicimus in hoc servasse fidem tho
Abbreviated transcription (Latin):
a sũt .i. iaz reanficati sunt. adeo iusticie d̃ĩ.
ad dicti sunt. ut nicħ eis placeat. msĩ ꝙ dõ
placet. Ac ꝑ hoc illorum tm̃ salute dilig̾t
tuolũt quos d̾s saluan iat. eos q solos
dilex̃ coruiq salute optauit. Decar¬

Expanded text:
am beatificati sunt, adeo justitiae Dei addicti sunt, ut nihil eis placeat, nisi quod Deo placet; ac per hoc illorum tantum salutem diligunt et volunt quos Deus salvari vult, eosque solos dilexit, eorumque salutem optavit. DIST
Abbreviated transcription (Latin):
quoq nrm amat ꝙ fecit. sicut ⁊ odit ꝙ fecimꝰ.
Miro igitur ⁊ diuino modo ⁊̃ quando otit di¬
ligit nos. ⁊ ħ quide moĩb in relligi põt.sꝑ
ergo digne possit eloqui quantu diligat m̃¬
bra imigeniti sui. ⁊ quanto amplius unige
aturas suas diligat. quia scptum ẽ. ꝯlicͥ
odisti eorum que fecisti. Et ite. uroit d̾s cũc¬

Expanded text:
fecimus. Miro ergo et divino modo etiam quando odit, diligit nos. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest. Quis ergo digne potest eloqui quantum diligat membra Unigeniti sui, et quanto amplius Unigeneaturas suas diligat, quia scriptum est: Nihil odisti eorum quae fecisti; et item, Gen. 1: Vidi
Abbreviated transcription (Latin):
Amaritanus enim uulnerato
appropians. curatõi eius sacra¬
m̃toꝵ alligam̃ta adhibuit.
remedia d̾s instituit. Dequib quatuor pͥo
considerand a occurrũt. Quid sit sacramen¬
tu. Qr institutu. In quib ꝯsistit ⁊ ꝯficiat᷑.¬

Expanded text:
amaritanus enim vulnerato approprians, curationi ejus sacramentorum alligamenta adhibuit, remedia Deus instituit. De quibus, quatuor primo consideranda occurrunt, quid sit sacramentum, quare institutum, in quibus consistat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ resunrit̃e. quia ñ simpliciter hymine s totũ¬
homin̾e̾ assũꝑtu dicit. T̃ otu igitur hõie in
stis uentatis dicit aĩam au̾bo depõĩtam. Et tñ
nisi ħ fateatur. ꝙ totus hõ sit assũptus. nõ
ꝓ eis facit illa auictoritas que totu dicit afsũp¬
tum. Siendum t̾ igitur athanasiu id dixisse
contra illorum ꝑfidiam qui resuretit̾em xͥ ne¬
gabant: putantes morte detinen. qui solus
int̃ mortuos lib̾ ẽ. It̾o illum maleclicit qui
xisse ⁊ in uł dnob denuo ꝯuictis inresurectr̃e.¬

Expanded text:
ne; quia non simpliciter hominem, sed totuhominem assumptum dicit. Totum ergo hominem in stis veritatis, dicat animam a Verbo depositam? Et tamen nisi hoc fateantur, quod totus homo sit assumptus, non pro eis facit illa auctoritas, quae totum dicit assumptum. Sciendum est ergo Athanasium id dixisse contra illorum perfidiam, qui resurrectionem Christi negabant, putantes morte detineri eum qui solus inter mortuos liber est. Ideo illum maledicit, qui xisse; et illis duobus denuo conjunctis in resurre
Abbreviated transcription (Latin):
relictu dicebatur. ꝯdonrecesẜat d̾s ab homĩe.
mabat. ñ derelinquendu. Si ergo illa dere¬
lictõ unionis intelligatur. soło: añt facta fu¬
it soluto dĩ ⁊ hominis. quam x̃ mortuus eẽt.
S quis ħ dicat: Fateamtur igitur dm̃ quodam¬
mo illu homin̾e ĩ morte deseruisse quia pote¬
stati ꝑsequentiu eum exposuit ad tp̃c. ñ sua
potentia ex̾cendo illu defendit ut ñ moreret᷑.
Seꝑauit se diuinitas quia subixit ꝓrectr̃e
s nõ soluit unicẽm. Seꝑauit se foris. ut tĩ
ad eẽt ad tefensicẽm. s ñ uitus defuit ad ino¬
ne. Si ñ ibi coibniss potentia. s excuiss pot̾e

Expanded text:
relictum se clamabat? Non recesserat Deus ab homine, mabat, non derelinquendum. Si ergo illa derelictio unionis intelligatur solutio, ante facta fuit solutio Dei et hominis, quam Christus mortuus esset. Sed quis hoc dicat? Fateamur ergo Deum quodammodo illum hominem in morte deseruisse, quia potestati persequentium eum exposuit ad tempus, non suam potentiam exercendo illum defendit ut non moreretur. Separavit se divinitas, quia subtraxit protectionem, sed non solvit unionem. Separavit se foris, ut non adesset ad defensionem, sed non intus defuit ad unionem. Si non ibi cohibuisset potentiam, sed exercuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r passionis diuinitatis abiisse dicitur. Nło
lccu mutans. s quoda m̾o uirtute coidens.
ut possent impii ꝯsumare passicẽm. Abiit¬
iniquitates nrũs. ñ ut habẽt s ut ꝯsumaret.
D̾s enim ignis ꝯsumẽs ẽ. Ex his satis ostendi¬
tur p̾missa u̾ba amb̃rii. sic eẽ accipiendaut
qui totum hoĩem que assũpsit dĩ filius. de¬
nuo assũptu uł lib̾atum. t̾cia die amortuis
resurexisse ñ ꝯfitetur. Fiat fiat. ¶Simqui¬
unt denuo assũptus ẽ hõ inresurectõe quẽ as¬
sũpfat ĩĩ cũ natce̾. deposuit ergo eu ĩmorte.
Sepata ergo fuit diuinitas ĩmorte ab huma¬

Expanded text:
pore passionis abiisse dicitur, non locum mutans, sed quodammodo virtutem cohibens, ut possent impii consummare passionem. Viiniquitates nostras ; non ut haberet, sed ut consumeret: Deus enim ignis consumens est . Ex his satis ostenditur, praemissa verba Ambrosii sic esse accipienda, uqui totum hominem quem assumpsit Dei Filius, denuo assumptum, tertia die a mortuis resurrexisse non confitetur. Fiat, fiat. Si, inquiunt, denuo assumptus est homo in resurrectione, quem assumpserat in incarnatione; deposuit ergo eum in morte; separata ergo fuit divinitas in morte ab huma
Abbreviated transcription (Latin):
diuisẽ. Si enim ĩquiunt ar̃a media diuini¬
tas carne sibi unuuit. sicut suꝑius p̾taxatũ
ẽ. ergo qn̾ diusa ẽ caro ab anima. diuisa est
⁊̃ adiuinitate. Quia ũ potuit ab anima se iu̾i
gi. ꝑqua u̾uo eint unita: quin au̾bo diuide¬
ua᷑ mors ibi non fuiss. quia ut ait au̾g. Mors
qu̾a timenst homines. seꝑar̃o ẽ anime acar¬
ne. Mors añt quam ñ umenst. seꝑato ẽ aĩe
adeo : utraq uo draboli suasu. homini ꝓpinata
ẽ. Si ergo inxp̃o homine uera mors fuit. di¬
u̾sa ẽ ibi aĩa ac ꝑhoc diuinitas acarne. Huic
sue ꝓbabilitati. iddunt auctoritatis restimo¬
niu. Amb̾r. eni tractans t̾xͥ derelictõe. qui
incruce uoce magna clamans tuxit. eh̾ deus
tis moriturus. ꝯlam cũ diuinitas mortis liła
sit. utiq ibi mors ẽe ñ poterat. isiuita disce¬
deret. quia uita diuinitas ẽ. Hic uitetur tͣ¬
di. ꝙ diuinitas seꝑata sit inmorte ab hoĩe.
que nis̃ discessiss. hõille mori nõ poss. Et ꝙ

Expanded text:
nim, inquiunt, anima media divinitate sibi carnem univit, sicut superius praetaxatum est; ergo quando divisa est caro ab anima, divisa est etiam a divinitate, quia non potuit ab anima sejungi, per quam Verbo erat unita, quin a Verbo divideioquin vera mors ibi non fuisset; quia, ut ait August.: Mors quam timent homines separatio est animae a carne. Mors autem quam non timent, separatio est animae a Deo. Utraque vero diaboli suasu homini propinata est. Si ergo in Christo homine vera mors fuit, divisa est ibi anima, ac per hoc divinitas, a carne. Huic suae probabilitati addunt auctoritatis testimonium. Ambros. enim tractans de Christi derelictione, qui in cruce voce magna clamans dixit: Deus, Deutis moriturus. Nam cum divinitas mortis libera sit, utique mors ibi esse non poterat, nisi vita discederet, quia vita divinitas est. Hic videtur tradi quod divinitas separata sit in morte ab homine; quae nisi discessisset, homo ille mori non posset. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
dequib plenius postea agemus. Data ẽ
ergo angłis qui ꝑstiterunt. co oꝑas gr̃a ꝑ
qua conu̾si sunt ut deuni ꝑfecte dilige¬
rent. Conu̾si ergo st̃ abono ꝙ habebant n̾
ꝑdito ad maius bonu ꝙ ñ ẜabebant.⁊ ẽ
facta ista conu̾sio ꝑgn̾m cooꝑante̾ libero¬

Expanded text:
de quibus postea plenius. Data est ergo angelis qui perstiterunt cooperans gratia, per quam conversi sunt ut Deum perfecte diligerent. Conversi ergo sunt a bono quod habebant non perdito ad majus bonum quod non habebant; et facta est ista conversio
Abbreviated transcription (Latin):
quia morte senẜit inquantu d̃s ẽ. s quia ca¬
dide̾nt filiu dĩ dm̃ passum inath̾a sit. Cuius
sic̾e sentiebat filius dĩ. d̾s ⁊ ñ caro tantu cu̾
anima quam sibi accepcint. anathema sit.
tuus. passus ẽ dĩ filius ⁊ ñ passus. Passa est
ĩtia ꝑsona ⁊ ñ passa. Crucifixum ẽ u̾bum.⁊
ñ crũcifixum. Sccłm alterim natura passus
ẽ. ẜm alteram iꝑassibił. Uñ ambr. ĩ .iii.ł.¬
scribit. eo ꝙ uiformis gemineq nature unꝰ
sit consors diuinitatis ⁊ corporis. Id̾ ergo pa¬
tiebatur ⁊ ñ patiebatur. moriebatur ⁊ ñ mo¬
nelutur. sepelluebatur ⁊ ñsepelliebatur. resurge¬
bat ⁊ ñ resuigebat. Resingelut ẜm carne que

Expanded text:
quia mortem senserit in quantum Deus est, sed quia caquia mortem senserit in quantum Deus est, sed quia cadiderit Filium Dei Deum passum, anathema sit. Cujus sione dolorem sentiebat Filius Dei Deus, et non caro tantum cum anima quam sibi acceperat, anathema sit. tuus; passus est Dei Filius, et non passus; passa est tertia persona, et non passa; crucifixum est Verbum et non crucifixum; sed secundum alteram naturam passus est, secundum alteram impassibilis. Unde Ambrosi18, eo quod biformis geminaeque naturae unus sit, consors divinitatis et corporis. Idem ergo patiebatur, et non patiebatur; moriebatur, et non moriebatur; sepeliebatur, et non sepeliebatur; resurgebat, et non resurgebat. Resurgebat secundum carnem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ecedente uõ anima. mortua mortuis ⁊ pafs.¬
us ẽ homo. ita mortuus dicitur hõ. qñ mortu¬
a ẽ caro. Seꝑat̃o anime: mors carnis fuit.
ꝑp carnem ergo unita u̾bo que mortua est.
dicituur d̾s mortuus. Et ꝑꝑ carne ⁊ aĩa que
utraq dolorem sensit. dicitur d̾s passus: cũ
diuinitas om̃is doloris exsors existeret. uñ
ut ꝑcarne panis celestis adinfantes transi¬
ret᷑. Et ẜm hoc ip̃m u̾bum crucifixumẽ. s n̾
ẽ mutatum in homine. Hõ in illo mutatus
ducere. ñ te passu iniuria. siuestis muaꝯsinda¬
tur. quamuis uestis tua ñsis iu. Multo mag̃
ergo quicquid patitur caro unita u̾bo. di dicipi¬
ti d̾s. licet u̾bum nec mori. nec corrupi. nec mu¬
tari potui̾t. S quid quid horum passus ẽ. in car¬
Qd̾ u̾uu caro paciebatur. manẽs iucarne u̾¬
bui. inse ꝓcorporis assumpt̾re referebat. ut pa¬
ti diceretur. quia caro paciebatur sicut scriptu
ds uł dĩ filius passus uł mortis dicitur. ñ

Expanded text:
ecedente vero anima mortua est Chrisus est homo; ita mortuus homo dicitur, quando mortua est caro. Separatio animae mors carnis fuit. Propter carnem ergo unitam Verbo, quae mortua est, dicitur Deus mortuus, et propter carnem et animam quae utraque dolorem sensit, dicitur Deus passus, cum divinitas omnis doloris exors existeret. Unde ut per carnem panis coelestis ad infantes transiret; et secundum hoc ipsum Verbum crucifixum est, sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus dicere te non passum injuriam, si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sit tu? Multo magis ergo quidquid patitur caro unita Verbo, debet dici Deus pati, licet Verbum nec mori, nec corrumpi, nec mutari potuerit. Sed quidquid horum passus est, in card Verbi caro patiebatur, manens in carne Verbum in se pro corporis assumptione referebat, ut pati diceretur, quia caro patiebatur; sicut scriptumDeus vel Dei Filius passus vel mortuus dicitur: non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ lt̃a uoluntas meis donis ẽ. que ñ p̾re¬
dit. ⁊ ip̃a iuuat. quia ea iuuat quib p̾ue¬
nitur. dũ eis consentit adeffectu uoni. ⁊
meis ẽ. quia tp̃r ab eis ñ p̃ceditur. Qued̾a
adhuc addit q̃ grauiorẽ faciu̾t questicẽ .s.¬

Expanded text:
a voluntas in eis donis est, quae non praecedit; et ipsa juvat, quia ea juvat quibus praevenitur, dum eis consentit ad effectum boni; et in eis est, quia tempore ab eis non praeceditur. 7. Quaedam adhuc addit quae graviorem faciunt quaestionem, s
Abbreviated transcription (Latin):
sr̾ ioħem tractans. Iõ ñ simplicit̃ apłs ait̃.
c̾ditur. s corde c̾ditur. quia cetem põt hõ
nolens. credere ñ nisi uolens. Intrare eccͣ
⁊accedere adaltare põt nolens: s ñ cre¬
dere. Itẽ suꝑ genesim. ubi laban ⁊ batu¬
A dixetũt. uocemus puella ⁊ q̃ramus eiꝰ
uolũrare. Dicit expoitor. quia fides ẽ uolu̾̃¬
minis fides intelligatur ꝓuenire. cumi
na hominis menta incipiãt. ꝑ hanc eni
ut ait an̾g. suꝑ sp̃m .lxui. iuitificatur im¬
pius .i. fit deimpio pius. ut de ip̃a m̃ fides ĩ¬
cipiat ꝑdilecioem oꝑari un oĩa bona oꝑa
merita incipũt. S pocius ħ ĩo dicta sunt¬
ita. quia ñ ẽ fides nisi ineo qui uult crederi

Expanded text:
r Joannem tractans: Ideo non simpliciter Apostolus ait creditur, sed corde creditur, quia caetera potest homo nolens, credere non nisi volens; intrare ecclesiam, et accedere ad altare potest nolens, sed non credere. Item, super Gen., c. 24, ubi Laban et Batuel dixerunt: Vocemus puellam, et quaeramus ejus voluntatem, dicit expositor quia fides est volunvoluntate hominis fides intelligatur provenire, cum na hominis merita incipiant. Per hanc enim, ut ait Aug., super psal. 67, justificatur impius, id est, fit de impio pius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari; unde omnia bona merita incipiunt. Sed potius haec ideo dicta sunt, quia non est fides nisi in eo qui vult credere,
Abbreviated transcription (Latin):
guens int̾ sub̾as siue naturas. ⁊ bonas ac¬
tc̃es siue malas. aꝑiens enim qu̾o intel¬
ligend̾ sit. quid da mł d̾ nã religio̾e ab
eo traditu ait. Hꝯ desub̾antiis atq natu¬
ris dictum ẽ Iñ eni dispurabatur ñ de
bonis actõib atq pect̾is. Aꝑte uitetur hic¬
diuite int̾ naturas suie sub̾as. ⁊ acto̾es siue
pecrara. Iõq asẜunt p̾fati doctores. actões

Expanded text:
guens inter substantias sive naturas, et bonas actiones sive malas. Aperiens enim quomodo intelligendum sit quiddam in lib. de vera Religione ab eo traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter naturas sive substantias, et actiones sive peccata. I
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ uõ mali actus ñ sint uature: aug̃ iude¬
tur notare in ꝑã responsicẽ contra pellagia¬
nos ita dicens. ꝯpera diaboli que uitia di¬
cuntur ictus sunt. ñ res. Id̾ inquarta. enĩe
malu ñ ẽ natura. s actus accidens alicui
defectu boni. Qua obre ꝙ natura ñ ẽ. d̾s
abolus. Sccłm hos res aliq sunt que adeo
non sunt. quib homines mali sunt.

Expanded text:
Quod vero mali actus non sint naturae, August. videtur notare in prima responsione contra Pelagianos ita dicens: Opera diaboli quae vitia dicuntur, actus sunt, non res. Idem in quarta remalum natura non est, sed actus accidens alicui ex defectu boni. Quamobrem quod natura non est, Deus abolus. 3. Secundum hoc res aliquae sunt quae a Deo non sunt, quibus homines mali sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eos aui ordinantur asimoniacis scient᷑.
⁊ eos qui ignoranter. Qui enim scienter asi¬
moniacis se ꝑmiẜit consecrar ĩmo excon¬
secimi. cormũ consetiatõ oĩo nrita ẽ. Qui
uõ ordinantur asimoniacis. quos cum or¬
dinantur nesciunt ẽẽ simoniacos. qur⁊t̃e
pcatholicis hñtur. eorum ordinato mĩficor¬
dit᷑ sustinetur. De his qui dñt se eme corꝑ

Expanded text:
eos qui ordinantur a simoniacis scienter, et eos qui ignoranter. Qui enim scienter a simoniacis permiserint consecrari, imo execrari, eorum consecratio omnino irrita est. Qui vero ordinantur a simoniacis, quos, cum ordinantur, nesciunt esse simoniacos, qui et tunc pro catholicis habentur; eorum ordinatio misericorditer sustinetur. 6. De his qui dicunt se emere cor
Abbreviated transcription (Latin):
uł ursticia occulta. uidetur ⁊̃ d̾s uis in id ip¬
sum iudicare. ⁊ duplex tribulat̾o ꝯ surgere.
tiffatrẽm ⁊ sufficiente pena itͣm puniret.
ꝯ nõ sanffecit digne ⁊ sufficient qui ñ ꝑ se¬
uerauit. Debuit enim iugit᷑ pocti hr̃e me¬
moria ñ adfaciendũ. s adcauendu. olebu¬
it ñ oblinsai omes retubutõe dĩ. que tot s̃
quot sunt peccatoru remissicẽs. Tot ergo
debuit cogitare dona d̾i. quot mala sua.ac
ꝓ uł usq infine gn̾s agere. S quiã in¬
gratus aduomitu sicut canis rediit. an¬
te acta bona mortificauit.⁊ peccatu di¬
aissu reuocauit ut cui humiliato d̾s
to imputet.
Aliorum serientia.
Et quia ab sonu uidetur ut pecc̃a dimis¬
sa itm ĩputentur: placet quibeda ne¬
minẽ ꝓpeccatis semel dimissis iterũ ad̾s
puniri. S id̾o dicuntur dimissa redirel
ꝙ dimissu fuãt dicitur exigi. quia re¬
missionis ꝑcepte ingratus ita reus sit.
ut añt fuat. ¶ Utriq parti questioĩs

Expanded text:
justitia occulta. Videtur etiam Deus bis in idipsum judicare, et duplex tribulatio consurgere; tisfactionem et sufficientem poenam iterum puniret; sed non satisfecit digne et sufficienter, qui non perseveravit. Debuit enim jugem peccati habere memoriam, non ad faciendum, sed ad cavendum. Debuit non oblivisci omnes retributiones Dei, quae tot sunt quot sunt peccatorum remissiones. Tot ergo debuit cogitare dona Dei quot mala sua, ac pro illis usque in finem gratias agere. Sed quia ingratus ad vomitum, sicut canis, rediit, anteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliato ante to imputet. 2. Aliorum sententia. Sed quia absonum videtur ut peccata dimissa iterum imputentur, placet quibusdam neminem pro peccatis semel dimissis iterum a Deo puniri; sed ideo dicuntur dimissa redire equod dimissum fuerat dicitur exigi, quia remissionis perceptae ingratus, ita reus fit ut ante fuerat. Utrique parti quaestionis
Abbreviated transcription (Latin):
detentium ursania tm̾sscendttes.
qui di mirtute iuxta modu natunAiu
reru metientes aud̃am̾s ac ꝑidulosius
Mͣtati comradicũt. asxentes in altari nõ
gilinis ꝯu̾ti. s ita xꝓ̾m dixisse ħ ẽ dorp¬

Expanded text:
dentium insaniam transcendentes, qui Dei virtutem juxta modum naturalium rerum metientes, audacius ac periculosius veritati contradicunt, asserentes in altari non guinis
Abbreviated transcription (Latin):
inquid eius ẽ. quam forma panis oꝑtã
isacram̃to accipimus.⁊ sangnis eius q̃
subuini sp̃e ac sapore potumus. Caro uite¬
licet carnis. ⁊ sanguis sacimm̃tu ẽ sangͥ¬
nis. sarne ⁊ sanguine uturq ĩuisibili ĩ

Expanded text:
 eius est quam forma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis eius quem sub uini specie ac sapore potamus. Caro uidelicet 424 carnis, et sanguis sacramentum est sanguinis. Carne et sanguine, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sui erroris. de t̾minato p̾missorum.¬
ue que exead̾ ratr̾e om̃na accipienda st̃.
Non enim his negatur uetu cor xͥ afi
ip̃ius corpus ñ ꝑ parte discit ptum ut
putauetumt illi discipuli qui retroier̃
s in tegru. nec uisibiłr informa hu̾a¬
na. s inuisibiliter subforma ꝓanis ⁊
uini. corpus ⁊ sanguine nob̾ trateret.
Que sensu aũg. adiẽr. affirmat dicẽs.¬

Expanded text:
sui erroris. 2. Determinatio praemissorum. Quae ex eadem ratione omnia accipienda sunt, non enim verbis his negatur verum corpus Chriipsius corpus non per partes discerptum, ut putaverunt illi discipuli qui retroierunt, sed integrum, nec visibiliter in forma humana, sed invisibiliter sub forma panis et vini corpus et sanguinem nobis traderet, quem sensum August. confirmat dicens
Abbreviated transcription (Latin):
eentie. diuina ergo ee̾ntia genus ñ ẽ. S nͦ
sp̃es ẽ eentia diuina ⁊ ꝑsone indiuidua. si¬
cut hõ sp̃es ẽ. indiuidua aũt habraam.ysa¬
ac. ⁊ iacob. Sienm c̾e̾ntia sp̾esc̃. ut homo.
sicut ñ dicitur unus hõ eẽ uabraam. ysa¬
ac. ⁊ iacob. ita n̾ dicetur una eẽnia ẽẽ tres

Expanded text:
essentiae; divina ergo essentia genus non est. Sed nec species est essentia divina, et personae individua, sicut homo species est, individua autem Abraham, Isaac et Jacob. Si enim essentia species est, ut homo, sicut non dicitur unus homo esse Abraham, Isaac, et Jacob, ita non dicitur una essentia esse tres
Abbreviated transcription (Latin):
una carõ extiterat. Hoc id̾ ⁊̃ ĩuocentiuᷤᷤ¬
sierit ⁊ exeis sobolem gemuͣt. nullatenꝰ
põt ad consortiu cognatoĩs prioris uiri
ꝑtingere. Hoc aũt obs eruandu ẽ. usq
ad .uii. gnͣis gridu s maxime usq ad

Expanded text:
una caro extiterat. Hoc idem etiam Innocentiuuna caro extiterat. Hoc idem etiam Innocentiusierit, et ex eis sobolem genuerit, nullatenus potest ad consortium cognationis prioris viri pertingere. Hoc autem observandum est usque ad septimum generis gradum; sed maxime usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
defuicto agnato maneat. x sĩ subalio
uiro. cognatõis uocabilla dissolu̾atur.
ł si suscepte soboles possunt legutime ad
prioris niri cnatõis transire copłam.
Si una caro fu̾it quom᷑ põt aliquis eoꝵ¬
ꝓpnnquꝰs. uni ꝑtinere nisi ꝑtinet alteti.
Hoc aeri posse minime credendum ẽ.
p orro uno defuracto insuꝑstite affinitas
ñ teletur. nec alia copula ꝯiugał affim¬
tute copłe prioris soluere ualet. s nec
alterius ꝯmuctõis soboles placet ad affi¬
nitatis prioris uiri ꝯsortiu crans re.
Siquis ergo sacrlegio. ⁊ temerario ausu
indefuncto querit ꝓpinquitate extingue.
ł subaltero affinitatis uccabulo dissipait.
uł susceptas soboles alterius copule ꝓ¬
pinquitati prioris credit legittune soci¬
ꝓhibet simortuo primo uiro uxor eius
alii nuꝑẜit. filios deẜo uiro genitos du¬
cere uxores decognatõe uiri prioris. ꝗa
filii mediante matre. adcogli iõem pri¬
oris uiri ꝑtinent. cumquo mater coꝵ

Expanded text:
o maneat, vel sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur; vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Si una caro fiunt, quomodo aliquis eoopinquius uni pertinere, nisi pertineat alteri? Hoc minime posse fieri credendum est. Porro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociprohibet, si mortuo primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos ducere uxores de cognatione prioris viri, quia filii mediante matre, ad cognationem prioris viri pertinent, cum quo mater eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Statutu ẽ ut relicta patris uxoĩs
sue relictam ffĩs uxoris sue. relictam
filii uxoris suc. nemo sibi ĩ mat̾m oĩu
sumar relictam uxore̾ ꝯsanguineoꝵ sus
uxoris usq intercia ꝓgeniem. nemo u
u. si inuenti fuernt ñ seꝑentur. Eoce
quã uarie. d̾ affinitatis obsuatõe locu̾tur
auctores. alii enimusq ad .uii. gradum
illi ueritatis rigore. isti mĩe dispensa
ad tertiu gradu. sicut ggͣ disspesauit
in .iiii. gradu ꝯsanguinitatis. ¶ Ild̾¬

Expanded text:
 Statutum est ut relictam patris uxoris suae, relictam fratris uxoris suae, relictam filii uxoris suae, nemo sibi in matrimonium sumat; relictam uxorem consanguineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in ta si inventi fuerint, non separentur. Ecce quam varie de affinitatis observatione loquuntur  gradum illi veritatis rigorem, isti misericordiae ad tertium gradum; sicut Greg. dispensavit in quarto gradu consanguinitatis. Il
Abbreviated transcription (Latin):
filuis natum: ut d̾ o̾s natura. Nõ eni eo fi¬
luis ẽ. quo d̾s ẽ. quia ꝓͥetate natiuitatis filiꝰ.
glatum diuinitatis d̾s ẽ. ⁊ tñ dicitur natura.
tiuus aũt filius ñ ẽ. quia ñ prius fuit. ⁊ post
modu ad optatus ẽ infiliu. Sicut nos dici¬
mur adoptiui filii. quia cũ nati fuerimus ire¬

Expanded text:
. Non enim eo Filius est quo Deus est, quia proprietate nativitatis Filius, natura divinitatis Deus est, et tamen dicitur natura tatus autem filius non est, quia modum adoptatus est in filium, sicut nos dicimur adoptivi filii, cum nati fuerimus