comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
edi debeat agnoscam Sequit᷑ Sic aut̃ come¬
detis illud Renes ur̃os accingetis. Quid in
renib nisi delectatio carnis accipitur. Vn de
& psalmista postulat dicenis. Vrerenes
meos. Sienim uoluntate libidinis in renib
cẽ. nesciret eosuriminime petis set Vnde
qr potestas diaboli in humano genere
maxime ꝑluxuriã p̃ualuit: deillo uoce
dominica dicitur. potestas eiꝰ in lũbis eius:
quiergo pascha comedit habere repes ac¬
cinctos debet utqui sollenitatẽ resurrec¬
tionis atq in corruptionis agit corrupti¬
oni iamꝑuitia pulli subiaceat. Vo luntates
edomet: carnẽ aluxuria restringat Neq¬
& enim cognouit quesit solepnitas in cor rup¬
tionis : qui adhuc ꝑ incontinentiã corrupti¬
oni subiacet Hequibdam duras: sed angusta
porta ÷ quȩ ducit aduitã : & habemiã multa
xemplacontinentiũ. Vnde & bene adhuc subditur:
Calciam̃ta habebitis inpedib Quids̃ &enim

Expanded text:
edi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comeedi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum: renes vestros accingetis. renibus nisi delectatio carnis accipitur! unde et Psalmista orat dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
aliud quã pigritiȩ farẽ. torpor rep̃ henditur.
quiciꝰ uerba atq: mrsteria & ꝑ nos m& ipsos
Ñ requirimꝰ. & dicta ab aliis audimꝰ inuiti:
Nremanebit exeo quicquã usq ad mane: qrci
dicta magnas̃ sollicitudine discutienda:
quatinꝰ prius quã dies resurrectionis apparcat.
in hacp̃ sentis uitȩ uacatione omnia manda¬
ta illius intellegendo & operando penetreNͭ
Sed quia ualde ÷ difficile utomne agni elo¬
quiũ possit intellegi &omneeiꝰ mysterium
penetrari recte subiungitur. Si quid autẽ
remanserit ignerburetis Quod exagno re¬
manet ignirburimꝰ: qnđ hoc qđ demysterio
incarnationis eiꝰ intellegere & penetra re
ñ possumꝰ potestati sp̃s scĩ. humilit̃ reser¬
uam : ut non suꝑbe quis audeat ł rtepnere
ł denuntiare qđ n intellegit : s hoc ignitra¬
dat cũ spuiscõ reseruat. Quia igit᷑ qualiter
edendũ sit pascha cognouimꝰ: nc̃ qualiter

Expanded text:
aliud quam nostrae pigritiae torpor reprehenditur, aliud quam nostrae pigritiae torpor reprehenditur, qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti? Non remanebit ex eo quidquam usque mane, quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae vocatione omnia mandata illius intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile ut omne agni eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igni comburetis. Quod ex agno remanet igni comburimus, quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus, potestati Spvamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere, vel denuntiare quod non intelligit; sed hoc igni tradit, cum Spiritui sancto reservat. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
coq re ꝑdiuinitatiscĩ intellegentiã noluit
Omnis uͦ qui incarnationis ei mrsteria iuxta
humanã sapientiã discutere conat᷑ : carnes
agnẽ qua uult coq re iđ dispensationis mrs¬
terium ꝑdissolutã uult scientiã penetra se
Quiigitur paschalis gaudii sollẽpnitaitẽ
telebrare desiderat: agnũ neq: aquaco quat
neq crudũ comedat. Vtneq ꝑ humanã sa¬
pientiã ꝓfunditatẽ in carnationis illius
penetrare appetat: neq in eũ tãquã in ho¬
minẽ purũ credat sedas satas igni carnes
tiã sciat. De quo adhuc recte subiungitur
Caput cũpedib & intestinis uorabitis: quia
uorare ÷: diuinitatẽ illius ꝑfidẽ ꝑcipere Pe¬
desuͦ agniuorare: uestigia humanitatisci:
amando & imitando ꝑquirere. Quid uero sunt
intestina nisiũboꝵ illius occulta & mystica
mandata : quȩ tẽ uoramꝰ: cũ uerba uitȩ cũ aui¬
ditacte sumimꝰ in quodeuorationis uerbo quid

Expanded text:
coquere per Divinitatis ejus intelligentiam noluit: coquere per Divinitatis ejus intelligentiam noluit: omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapagni aqua vult coquere, id est dispensationis mysterium, per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui igitur paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum neque aqua coquat, neque crudum comedat; ut neque per humanam sapientiam profunditatem incarnationis illius penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assatas igni carnes tus potentiam sciat. De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis. Quarevorare, est divinitatem illius fide percipere. Pedes vero agni vorare, est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo, quid
Abbreviated transcription (Latin):
exeo crudũ qͥd: neq coctũ aqua Ecceiamnos
ipsa uerba istoriȩ : ab intellectu historicorepellua ÷¬
Num quid isr heliticus illepopulus in ȩgrpto cons¬
titutus comedere agnũ crudũ : steuerat: utillilex
dicat pͥ comedetis exeo crudũ quid: Vbi & addit᷑
neq coctũ in aqua Sed quid aqua nisi huma nã
scientiam designat: iuxta hoc qđ ꝑ salomonẽ
sub hereti coꝵ uoce dr̃yaque fustiuȩ dulciores
sunt : quid crude agni carnes pisiim sideratã
acsine reuerentia cogitationis reiecta m il¬
lius huma nitetẽ significant: omne enĩ qđ
subtilit̃ cogittmꝰ quasi m̃ teco qułimꝰ. Sed agni
caro peccruda edenda ÷ rec aqua cocta : qr
redẽptor nr̃ nec pur homo ȩstimanđ x. neq
ꝑ humanã sapientiã qualiter in carnarids
potuit cogitanđ : Omnis enĩ qui red ẽptorẽ
nr̃mpurũ hominẽ credit quidiste aliud qua
agnicarnes crudas̃ comedit: qua suidelicet

Expanded text:
ex eo crudum quid, neque coctum aqua. Ecce jam non ex eo crudum quid, neque coctum aqua. Ecce jam non ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunNunquid Israeliticus ille populus in Aegypto constitutus agnum comedere crudum consueverat ut illi lex dicat, Non comedetis ex eo crudum quid? ubi et additur, neque coctum in aqua. Sed quid aqua nisi humanam scientiam designat? Juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulcsunt , quid crudae agni carnes nisi inconsideratam ac sine reverentia cogitationis relictam illius humanitatem significant: omne enim quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus: sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster neque purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
la redẽ ptoris nr̃i ꝑcepta sacram̃ta aduerã sollẽp¬
nitatẽ m̃tis ñ sufficiunt : nisicis quoq & bona
Vndebene adhuc ad comedendũ subdit᷑. &a
timos panes cũ lictucis a grestib Panes quip¬
pe sine serlimto comedit: qui recta opera sine
corruptione uanȩ gloriȩ exercet: quimanda¬
tamiscđȩ sine admixtione peccati ex hibet :
neꝑ uerse diripiat : quod quasi recte dispepsat:
Hoc quoq peccati ferm̃tũ bone suȩ actioni
miscuer̃ : quib ꝓphetȩ uoce ꝑ increpationẽ
dñs dicit. Uenite adbethel &impie agitȩ :¬
atqp pauca: & sacrificate deferm̃tato lau¬
dem. Deferm̃tato nãq laudẽ immolat : qui
sacrificium dõ derapina parat. Lactucȩ uͦ
cũ lactucis agrestib s̃ edende: utcũ corpus
redẽptoris accipimꝰ : nos ꝓpeccatis nr̃is infle¬
tib affligamꝰ. quatinꝰ ipsa a maritudo pęni¬
tentiȩ abstergat am̃tis sthomaco ꝑuerse

Expanded text:
la Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemla Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bonaUnde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus. Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet; qui mandata misericordiae sine admixtione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerunt, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicit: Venite ad Bethel, et impie agite. Atque post pauca: Et sacrificate de fermento laudem . De fermento namque laudem immolat, qui sacrificium Deo de rapina parat. Lactucae vero cum lactucis agrestibus sunt edende ut cum corpus redemptoris accipimus nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatinus ipsa amaritudo penitentie abstergat a mentis stomacho peruerse
Abbreviated transcription (Latin):
ipsas corpora inquib cousq uiuim habitamͦ
Et in suꝑ liminare domꝰ agni sanguinẽ poni¬
m q crucẽ passionis illius in fronte portam:
Dequo agno adhuc subdit᷑. Etedent carnes
nocteilla assas gni. In nocte quippeagnũ
comedimꝰ : qui in sacram̃to modod ominũ corp̃
accipimꝰ quando adhuc inuicẽ pras conscien¬
tias p̃uidem̃. Quȩ tam̃ carnes agni assandes:
qr nimirũ dissoluit carpes quas aqua coxerit:
quas uero ignissine aqua ex quoquid roborat :
Carnes itaq agninr̃i ignis cox̃ : quia eum
uis passionis illius ad resur rectionẽ ualentio¬
rem reddidit atq adincor reͥptionẽ roboraũ
Quienim exmorte c̃ualuit uidelicet carpies.
illius ab igne duruer̃ Vnde &iẽ ꝑ salmistã
dicit E xaruit uelut testa uistus mea. Quid
nãq ẽ. testante ignem nisi molle lutũ: Sedei
exigne agitur ut solidetur. Virtus ergo huma¬
nitatis eiꝰ uelut testa ex aruit qr abigne passi¬
onis aduirtutẽ in corruptionis creuit Sed so¬

Expanded text:
habitamus, et in superliminare domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo agno adhuc subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimus, qui in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ab invicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes agni assandae sunt, quia nimirum dissolvit carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque agni nostri ignis coxit, quia eum vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque incorruptionem roboravit. Quae enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne diruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit. Sed so
Abbreviated transcription (Latin):
cum uniuersa multitudo filioꝵ isrł aduesperã:
Msis ait iste uob principiũ m̃siũ: primꝰerit
inm̃sib: anni. Men sẽ primũ uocat nisan scđm
hebreos: in quo creatũ ÷ cȩlũ & t̃ra & muridi
extitit exordium. Cuius m̃sis plemlunium
p: ȩqui noctiũ uernale sẽꝑ deb& atteridi:
In eo & plebs is rahelitarũ a seruitute agrp

Expanded text:
liorum Israel ad vesperam . Mensis enim iste vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. Mensem primum vocat Nisan secundum Hebraeos in quo creatum est coelum et terra, et mundi exstitit exordium. Cujus mensis plenilunium, post aequinoctium vernale semper debet attendi in eo, et plebs Israelitar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ terrã egyptinocteila : ꝑcutiãq omne primo¬
genitũ int̃ra ȩgrpti ab omine usq ad pecus
& incunctis diis aegrpti poeteilla faciã iu¬
dicia egodñs ⁊ħ ecui delicet cuncta magnã
nob̵ ȩdificationẽ pariunt: si fuerint mrstica
int̃p̃tatione discussa: Quis nãq sit sanguis
agninon audiendo sedbibendo didicim. Qui
sanguis suꝑutrũq postem ponit̃ : quandor̃
solũ orecorporis : s &iã orecordas hauritur

Expanded text:
 terram Aegypti nocte illa, percutiamque omne primogenitum in terra Aegypti, ab homine usque ad pecus, et in cunctis diis Aegypti faciam judicia: ego Dominus. Haec videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non audiendo sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis haurit
Abbreviated transcription (Latin):
te ducti accepta lege mox audiunt: Ñcupis¬
ces rẽ ꝓximitui : Hinc ÷ qđ in eadẽ lege oculũ
poculo: dentẽ ꝓdente p̃cipiunt᷑ exige̾re: &
quandoq tam̃ reuclante gratia ꝑcussi maxil
lam alterã iubent᷑ p̃bere : Quia enĩ sẽꝑ plus
ira inuindicta exigit . quã iniuria accipit:
dũ discunt mala nĩmultiplicius reddere. qnđq
discerent ea & multiplicata sponte tolericre
Hinc ÷ qđ cundẽ rudẽ populũ aquib dã ꝓibuit:
quȩdã uͦei inusu pristino seruauit : sedhȩc ipsa
tam̃ in meliorisuite figura c̃posuit. Bruta nã¬
q: animalia idolis in egrpto mactabant: eiq
inusup: modũ animalia uictima fuit: Vtdum
deususuo aliquid admitterent: ⁊ solarent᷑ eius
infirmi ꝑ hoc qđ deususuo aliquid haberent:
Mira aut̃ dispensatione ⁊ silii qđ eis dp̃is de su¬
etudine carnali retinuit : hoc infigura sp̃spo¬
tentius uestit: Quidenim sacrificia illoꝵ ani¬

Expanded text:
tem ducti, accepta lege mox audiunt: Non concupistem ducti, accepta lege mox audiunt: Non concupisces rem proximi tui . Hinc est quod in eadem lege, oculum pro oculo, dentem pro dente praecipiuntur exigere , et quandoque tamen revelata gunam, alteram jubentur praebere . Quia enim semper plus ira in vindicta exigit quam injuria accipit, dum discunt mala non multiplicius reddere, quando discerent ea et multiplicata sponte tolerare. Hinc est quod eumdem rudem populum a quibusdam prohibuit, quaedam vero ei in usu pristino servavit; sed haec ipsa tamen in meliori vitae figura composuit. Bruta namque animalia idolis in Aegypto mactabant eique in usu postmodum animalium victima fuit: ut dum de usu suo aliquid admitterent, consolarentur ejus infirmi per hoc quod de usu suo aliquid haberent. Mira autem dispensatione consilii, quod ei Dominus de consuetudine carnali retinuit, hoc in figura spiritus potentius vertit. Quid enim sacrificia illorum ani
Abbreviated transcription (Latin):
faciat homicida ÷ &iã sieũ occidit que scit
occidi aiud ice debuis se: Est &iã fnulla
questio siscorsũ habitabant ȩbrei int̃ ragesse
ubi nec plage fiebant quib regnũ pharaonis
a ffligebatur : qͦmꝰdo petit quisq a ꝓximouł
a ꝓxima aurũ argentũ & uestem p̃sestĩ quia
ubi primũ hoc mandat̃ ꝑmorser sic positũ : &
mulier auicina sua & concellaria ł cellanea
tas sesed eis aliquos egrptios in illat̃ra cohabi¬
tatores fuisse ad quos potuer̃ merito ȩbreoꝵ
ligerent idẽ egrptii cohabitatores & qđ pete¬
bant facile cõmodarent : Nec tam̃ ds̃ iudicauit
ita illos alienos fuis se ab iniurus & itritionib:
quas populus dĩ ꝑtulit ut nec isto damnoferireñ.
qui plagis illis ꝓptiqł terrȩ illi pascebat᷑ ꝑcussi:
:ponerant:¬
uitȩ carnalis inherentes euelli ab infimis ñ
poss̃ : nisi gradatim ducta p̃dicatione ꝓfici¬
ant: H incquippex qđ inegrpto positis pio

Expanded text:
faciat, homicida est, etiam si eum occidat quem scit faciat, homicida est, etiam si eum occidat quem scit occidi a iudice debuisse. est etiam ista nonnulla quaestio, si seorsum habitabant Hebraei in terra Gessem, ubi nec plagae fiebant quibus regnum Pharaonis adfligebatur, quomodo petit quisque a proximo uel proxima aurum, argentum et uestem, praesertim quia ubi primum hoc mandatur per Moysen, sic positum est: et mulier a uicina sua et concellaria tasse, sed eis aliquos Aegyptios in illa terra cohabitatores fuisse, ad quos potuerunt merito Hebraeligerent iidem Aegyptii cohabitatores, et quod petebant facile commodarent: nec tamen Deus judicavit ita illos alienos fuisse ab injuriis et contritionibus quas populus Dei pertulit, ut nec isto damno ferirentur, qui plagis illis propterea quod terrae illi parcebatur, percussi non erantvitae carnalis inhaerentes, evelli ab infimis non possunt, nisi gradatim ducta praedicatione proficiant. Hinc quippe est quod in Aegypto positis, pio
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplacesser: Saneillud ut dixi denuntian¬
dũ puto . qr sic̃ ogrptiis p has decẽ plagas
dimissos ębreos ꝑsequi molientib issruit
ꝑsuꝑ ductũ mare : & na ꝑditioita & nosqui¬
dem libere peregrinantes. suꝑuentura qnđ¬
que ꝑsccutio gentiliũ man& : donec mare
tioꝵ formatrans fundit᷑ ꝑmissa adtẽpꝰ
potestate sȩuientes grauissimis quidem
ꝑmissũ dĩ xp̃ianos cruciatib ꝑsequunt᷑:
Verũ tam̃ idemom̃s inimici xp̃i cũ rege
ꝑpetuã ꝑditionẽ in mortalib arsuri suppli¬
Dicergo omni plebi ut postulet uir ab ami¬
cosuo : & mulier auicina sua uasa aurea &ar¬
gentea. Dabit autẽ dñs gratiã populo suo
plũ puta re deb& ad expoliandũ istomodo
G ꝓximũ. Hocenim dsiussit qui nouerat quid
queq patio porteret: nec is rahelite fustum
fecer̃ : sed dõ iubenti minis teriũ p̃buerunt:
Quẽ ad modũ cũ minister iudicis occiditeũ
quẽ iud exius sit occidi: ꝓfecto sud sponte

Expanded text:
templa cesserunt. sane illud, ut dixi, denuntiandum puto, quia, sicut Aegyptiis post has decem plagas dimissos Hebraeos persequi molientibus inruit per superductum mare aeterna perditio, ita et nos quidem libere peregrinantes superuentura quandoque persecutio gentilium manet, donec mare tiorum forma transfunditur, permissa ad tempus potestate saeuientes grauissimis quidem permissu Dei Christianos cruciatibus persequentur; uerumtamen idem omnes inimici Christi cum rege perpetuam perditionem immortalibus arsuri suppliDic ergo omni plebi ut postulet vir ab amico suo, et mulier a vicina sua, vasa aurea et argentea. Dabit autem Dominus qratiam populo suo plum putare debet ad expoliandum isto modo proximum; hoc enim deus iussit, qui nouerat quid quemque pati oporteret. nec Israhelitae furtum fecerunt, sed deo iubenti ministerium praebuerunt; quemadmodum cum minister iudicis occidit eum quem iudex iussit occidi, profecto, si id sponte
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã simulabit &dep̃cabit᷑ nos discedereqͥdẽ :
sed non longe discedere. Uult nos eẽ sibi ali¬
qua expaste uicinos: uultnos asuis finibus
n longe discedere. Sed nos nisi abeo longius
recedamꝰ. & trans eamꝰ mare &dicamꝰ. quantũ
int̃ iacet ort̾ ab occasu elongaũ a nob iniqui¬

Expanded text:
tentiam simulabit et deprecabitur nos discedere quidem, tentiam simulabit et deprecabitur nos discedere quidem, sed non longe discedere. Vult nos enim esse sibi aliqua ex parte vicinos; vult nos a suis finibus non longe discedere, sed nos nisi ab eo longius recedamus et transeamus mare, et dicamus: Quantum interjacet ortus ab occasu, elongavit a nobis iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
ma fronte in gredidebemꝰ adultima
questionũ loca sed occurrenidũ nob̃ . ẽ.
adũsario : & occurrendũ adaquas suas:
aqucenim suȩs̃ auctores gentiũ philosopho¬
rum Ibiergo nob̵ primodisputarsuolentib
occurrendũ ÷ utipsos arguam &ipsofer¬
rasse doceamꝰ. Post hoc ingrediendũpo
bx & adinteriora certaminis. Dic̃it dñs
Prius ergonob alligenđ: fortis: & questi¬
onũ uinculis : stringenđ : &ita in trocundum
ad diripienda uasaci. : & liberandas animas
quas deceptionis fraude possederat. Qđ cum
sȩpius fecerimꝰ & steterimꝰ contra ipsũ sicterim̃
aut̃ eo modo quo a płsdic̃. Stattergo succ inc¬
tilũ bos ur̃os inueritate : &uterũ state in dño &
uirilit̃ agite Cũ ergo hoc modo steterimꝰ ad uer¬
sũ ipsũ : ille asti fex antiquus & calliđ &iam
uincise simulabit & aedere: si forteꝑ hocegle¬
gentior es nos efficiat ad cestam̃. Sed & peni¬

Expanded text:
ma fronte ingredi debemus ad ultima ma fronte ingredi debemus ad ultima quaestionum loca; sed occurrendum nobis est adversario, et occurrendum ad aquas suas. Aquae enim suae sunt auctores gentilium philosophorum. Ibi ergo nobis primo disputare volentibus occurrendum est ut ipsos arguamus, et ipsos errare doceamus; post hoc jam ingrediendum est nobis ad interiora certaminis. Dicit enim Dominus:. Prius ergo nobis alligandus est fortis, et quaestionum vinculis constringendus: et ita introeundum ad diripiendum vasa ejus, et liberandas animas quas deceptionis fraude possederat. Quod cum saepius fecerimus, et steterimus contra ipsum, steterimus autem eo modo quo Apostolus dicens: State ergo succincti lumbos vestros in veritate ; et iterum: State in Domino et viriliter agite ; cum ergo hoc modo steterimus adversus ipsum, ille artifex antiquus et callidus etiam vinci se simulavit et cedere; si forte per hoc negligentiores nos efficiat ad certamen. Sed et poeni
Abbreviated transcription (Latin):
plũbũ demergi dr̃ in ꝓfundũ: Sane qđ in supe¬
riorib obseruauim q̃dã ꝓdigia ꝑaaron
quedã ꝑ morseri: quȩdã uero ꝑ ipsum dñm mi¬
nistrata intellegi eatenꝰ pos sunt: utagnos¬
camꝰ in quib: dã ꝑ sacrificia sacerdotũ & obsẽ¬
trationes pontificũ nos eẽ purgandos qđ
aaron ꝑsona designat: in quib dãuero ꝑ
scientiam diuinȩ legis em̃dandos quod
morsi designat officium: in aliis aut̃ sine
dubio quȩdifficiliora sunt ipsius dñi ȩge¬
reuirtutẽ. Sed neillud quidẽ putandũ
nob in aniter obseruatũ : qđ primo quidẽ
morses non intrat adpharconẽ : sed oc¬
currit ei exeuntia ad aquas .p. modũ uero
intrat adeũ : post hoc nec intrat: sedac¬
cersitꝰ accedit : Et in hocita arbitror intel¬
legi posse : qđ siue nob̵ in uerbodi & relii¬
gionis adsertione cestam̃ ÷ adũ sũpha¬
raone : siue &ĩ obsessas abeo animas
de potestateeiꝰ conam᷑ eripere: & ÷ nobis
in disputatione luctam̃: non statĩ inpͥ¬

Expanded text:
ne quod in superioribus observavimus quaedam prodigia per Aaron, quaedam per Moysem, quaedam vero per ipsum Dominum ministrata, intelligi eatenus possunt ut agnoscamus in quibusdam per sacrificia sacerdotum et observationes pontificum non esse purgandos, quod Aaron persona designat; in quibusdam vero per scientiam divinae legis emendandos, quod Moysi designat officium; in aliis autem sine dubio quae difficiliora sunt, ipsius Domini aegre virtute. Sed ne illud quidem putandum est nobis inaniter observatum quod primo quidem Moyses non int at ad Pharaonem, sed occurrit ei exeunti ad aquas, postmodum vero intrat ad eum. Post haec nec intrat, sed accersitus accedit et in hoc ita ut arbitror intelligi posse, quod sive nobis in verbo Dei et religionis assertorem certamen est adversum Pharaonem, sive etiam obsessas ab eo animas, de potestate ejus conamur eripere, et est nobis in disputatione luctamen, non statim in pri
Abbreviated transcription (Latin):
nunt̃ : que eatenꝰ extingunt᷑ si reliq uitae
ꝯũsio em̃datiorẽ dirigat cursũ: Siergo in
anima quã lex diuina aberrorib sceptam
castigat & corrigit : &ã pͥmogenita ȩgrptioꝵ
intellegunt᷑ eẽ deleta nisi si post hȩc om̃a in
in fidelitate ꝑduret & nolit iungi israhȩli¬
ticȩ plebi: utex eat de ꝓfundo & euadat in co¬
lumis : sed ininiqͥtate ꝑmaneat &descendat
tã quã plũbũ in aquã ualidissimã: Iniqͥtas it

Expanded text:
nunt: quae eatenus exstinguuntur, si reliquae vitae nunt: quae eatenus exstinguuntur, si reliquae vitae conversio emendatiorem dirigat cursum. Sic ergo in anima quam lex divina ab erroribus susceptam castigat et corrigit, etiam primogenita Aegyptiorum intelliguntur esse deleta; nisi post haec omnia, in infidelitate perduret, et nolit jungi Israeliticae plebi, ut exeat de profundo, et vadat incolumis, sed in iniquitate permaneat, et descendat tanquam plumbum in aquam validissimam. Iniquitas enim,
Abbreviated transcription (Latin):
bras uidet: tc̃erroꝵ suoꝵ caliginẽ senit
Cuq in hocuenerit: tẽ mͣerebit᷑ utextinguant᷑
in ece primo genita ȩgrpti: in quo tale aliqͥo
intellegi posse arbitror. Om̃is anima cũ ad
supplem̃tũ &atis aduenerit : & uelut naturalis
in ea quȩdã lexceperit sua iura defendere:
pͥmos sine dubio mot᷑ scđm de sideriũ carnis ꝓ¬
ducit : quos exꝯcupiscentiȩ łirȩ fom̃ite uis¬
incentiua cõmouerit Vndeqq̃ p̃cipuũ & qđ
ñ sit cõmunȩ cũceteris hominib desolo xp̃o¬
ꝓphetadic̃. Butrrũ & mel manducabit. p̃¬
us quã faciat autꝑferat maligna eliget
bonũ. Qm̃ pͣus quã sciat puerbonũ autma¬
lũ : resistet malitiȩ uteligat qđ bonũ Nalius
aut̃ ꝓpheta tã quã desem & ipso loquens dice¬
bat Delicta iuuentutis ineȩ & ignorantiȩ
meȩ nememineris. Quia ergo primusti a¬
nimȩ motꝰ scđm carnẽ ꝓlati in peccatũ ruunt :
merito in mortali loco ȩgrptior pͥmitiua po¬

Expanded text:
errorum suorum caliginem sentit. Cumque in hoc venerit, tunc merebitur, ut exstinguantur in ea primogenita Aegypti: in quo tale aliquid intelligi posse arbitror. Omnis anima cum ad supplementum aetatis advenerit, et velut naturalis in ea quaedam lex coeperit sua jura defendere, primos sine dubio motus secundum desiderium carnis producit, quos ex concupiscentiae vel irae fomite incentiva commoverit. Unde quasi praecipuum et quod non sit commune cupheta dicit: Butyrum et mel manducabit . Priusquam faciat aut proferat maligna, eliget bonum: quam priusquam sciat puer bonum aut malum, resistet malitiae ut eligat quod bonum est. Alius autem Propheta tanquam de semetipso loquens, dicebat: Delicta juventutis meae et ignorantiae meae ne memineris . Quia ergo primi isti animae motus secundum carnem prolati, in peccatum ruunt, merito immortali loco Aegyptiorum primitiva po
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ peccatoꝵ atq arrogantiȩ tumorẽ. feruorẽq
doctrinas Sed & castigationẽ grandinis ad¬
mouet: utlu xuriã uoluptatesq coherceat:
tarũ abe subdux̃ exempla: quib mordeant᷑¬
& depascant᷑ om̃s inquieti motei & turbidi:
quo & ipsa discat qđ apłs docet : ut om̃a sua scđm
ordinẽ fiant. Vbiuero sufficient̃ fuerit cas¬
tigata ꝓmorib : & ꝓem̃datioris uitȩ correcti¬

Expanded text:
ra, peccatorum atque arrogantiae tumorem fervoremque ra, peccatorum atque arrogantiae tumorem fervoremque doctrinas. Sed et castigationem grandinis admovet, ut luxuriam voluptatesque coerceat. tarum ab ea subduxit exempla, quibus mordeantur et depascantur omnes inquieti motus ejus et turbidi: quo et ipse dicat quod Apostolus docet, ut omnia sua secundum ordinem fiant . Ubi vero sufficienter fuerit castigata pro moribus et pro emendatioris vit
Abbreviated transcription (Latin):
primitiuoꝵ infestur interit. Delent᷑ enim pͣ¬
mogenita : aegrpti : siue principat᷑ & potesta¬
tes illoꝵ : & hui mundi rectores : siue auctores
& inuentores falsarũ q̃ in hoc mundo fuerunt
religionũ : quas xp̃i ueritas cũ suis extinxit
auctoritas & delcuit. Hȩc quantũ ad locum
nob̵ figura tractanda ÷ dicem qđ una quȩq
id ÷ fluidam & lubricam iuuentutis uitã ⁊ uer¬
tit ad sanguinẽ ueteris ł noui testam̃ti Tunc
deinde educit exeeuanã &in anẽ loquacitatẽ.
& ad uersũ dĩ ꝓuidentiã ranarũ similẽ que¬
relam Purgat &iã malignas cogitationes eiꝰ
& scrniphaꝵ mordacitatisimilłs calliditatis acu¬
leos discutit. Libidinũ quoq: mors crnomiae
spiculis similłs depellit: stultitiãq nec & intel¬
lectũ pecudib similẽ delet: ꝑquam homo cũ in
honore e&. ñin tellex̃ : s cõparatꝰ ÷ ium̃tis insi¬
pientib & similis factꝰ: illis arguit eiꝰ & ulcen¬

Expanded text:
primitivorum infertur interitus. Delentur enim primogenita Aegypti, sive principatus et potestates illorum. Et hujus mundi rectores sive auctores et inventores falsarum, quae in hreligionum: quas Christi veritas cum suis exstinxit auctoribus et delevit. Haec quantum ad locum nobis figura tractanda est, dicemus quod unaquaeque id est, fluidam et lubricam juventutis vitam convertit ad sanguinem Veteris vel Novi Testamenti. Tum deinde educit ex ea vanam et inanem loquacitatem, et adversum Dei providentiam, ranarum similem querelam. Purgat etiam malignas cogitationes ejus, et sciniphum mordacitati similes, calliditatis aculeos discutit. Libidinum quoque morsus cynomyae spiculis similes depellit; stultitiam in ea et intellectum pecudibus similem delet, per quam homo cum in honore esset non intellexit, sed comparatus est jumentis insipientibus et similis factus est illis. Arguit ejus et ulce
Abbreviated transcription (Latin):
Nona plaga tenebrȩ factes siue utm̃tis coꝵ
cecitas arguat᷑ : siue utintellegant diuine
dis pensctionis & ꝓuidentia obscurissimas
.eẽ. rationes. Posuit enim tenebras latibu¬
lũ suũ quas illi audacter. & temere ꝑscruta¬
ricupientes : &alia exalus adserentes : in
crassas & pal pabiles tenebras ignor antie¬

Expanded text:
Nona plaga tenebrae factae sunt: sive ut mentis eorum caecitas arguatur, sive ut intelligant divinae dispensationis et providentiae obscurissimas esse rationes. Posuit enim tenebras latibulum suum: quas illi audacter et temere perscrutari cupientes, et alia ex aliis asserentes, in crassas et palpabiles tenebras ignoranti
Abbreviated transcription (Latin):
tuta scđm a płi sententiã utilis ÷ ad docendũ.
adarguendũ ad corrigendũ ad erudiendũ.
iniustitia. Qua ꝓpier quisquis sedulus eoꝵ:
meditator. int̾neq ea sconspicit: inueni et
in sermone suaue docum̃ : insensusadubrecor¬
silium : inmysterio honorabile sacram̃tum
Nec enim solũmodo sufficit lectorib diuinoꝵ
libroꝵ sens hrstoricꝰ: sed etiã diligent̃cis :
siderandum. quid ꝑ allegoriã tis ꝓpheticus
sermo innuere uelit. sict in p̃senti libro qnđ
ꝑ historiam audierimꝰ ꝓpt̃ crudelitate exestã
in filios isrł : & ꝓpt̃ in oboedientiã quia diuino
imperio contrarii extter̃ aegrptios iustam
ꝓmeruis se uindictam : cogitare debemꝰueroꝵ
is rahelitarum liberationem despĩtali egrpto:
& introductionẽ in terrã rȩꝓmissionis ubi
mel & lac spĩtale credentes quiq sufficient̃
ꝑcipiunt: hostiuq spitaliũ inbaptismatis
unda ꝑmanũ omnipotentis dĩ ualidã int̃¬
fectionem: ut in his omnib instructi parati

Expanded text:
i sententiam , utilis est ad docendum, ad arguendum, ad corrigendum, ad erudiendum in justitia. Quapropter quisquis sedulus earum est meditator, interneque eas conspicit, invenit in sermone suave documentum, in sensu salubre consilium, in mysterio honorabile sacramentum. Neque enim solummodo sufficit lectoribus divinorum librorum sensus historicus, sed etiam diligenter eis est considerandum quid per allegoriam eis propheticus sermo innuere velit: sicut in praesenti libro, quando per historiam audierimus propter crudelitatem exertam in filios Israel, et propter inobedientiam qua divino imperio contrarii exstiterunt, Aegyptios justam promeruisse vindictam, cogitare debemus eorum Israelitarum liberationem de spirituali Aegypto, et introductionem in terram repromissionis, ubi mel et lac spirituale credentes quique sufficienter percipiunt; hostiumque spiritualium in baptismatis unda, per manum omnipotentis Dei, validam interfectionem; ut in his omnibus instructi, parati
Abbreviated transcription (Latin):
qnđ uanis laudib quorundã iamquasi forti¬
u opera eneruant. Egressq: morses deis¬
pectuphartionis: & oraũ dnm̃. Qui flare
fec̃ uentũ aboccidente uehem̃tissimũ: & ar
reptã locustã ꝓiec̃ inmare rubrũ. N reman¬
sit neisquidẽ incunctis finib egrpti Etin¬
durauit dñscor pharaonis: nec dimisit fili¬
ACosisrł. Beneficũ cestedi cõmemoraũ scrip:¬
ture quo abstulit locusitis: & secuta dix̃ indu¬
ras sed nm corphartionis beneficio utiq suo
& pacientio suce quailla ficbat obstinatiodũci
parceretur. Si comnia mala corda hominum
patientia dĩ maleutendo durescunt¬

Expanded text:
quando vanis laudibus quorumdam jam quasi fortiquando vanis laudibus quorumdam jam quasi fortium opera enervant. Egressus est Moyses de conspectu Pharaonis, et oravit Dominum, qui flare fecit ventum ab occiocustam projecit in mare Rubrum. Non remansit ne una quidem in cunctis finibus Aegypti. Et induravit cor Pharaonis, nec dimisit filios Israel. Beneficium certe Dei commemoravit Scriptura, quod abstulit locustas, et secuta dixit indurasse Deum cor Pharaonis. Beneficio itaque suo et patientia sua, qua illa fiebat obstinatio, dum ei parceretur, sicut omnia mala corda hominum, patientia Dei male utendo durescunt
Abbreviated transcription (Latin):
& quic quid pomoꝵ in arborib fuit. Exibitecȩlit̃
egrptoplugequeoxigentib meritis corporalit̃
semel in lates: quȩ mala praua sm̃tes cotidiefe¬
riant spr̃tailit̃ signauer̃ ꝯ eis enim ȩgrptus
plagis affecta ÷ inquib exteriore ꝑcussio x¬
ne cõmota dolensq ꝑpenderłt q̃ deuastatio¬
nis damna interius neglegens tolerarłt
Vtdũ forfisperirent minima : seã plius dilec¬
ta cernerent ꝑ eoꝵ speciem &Eq in t̾ tolerant
grauiora sentirent. Quidergo ꝑ significati¬
onẽ loctȩ portendunt . quȩ plus quã c&era
minuta qq: animantia humanis frugib po
si quando bona aliqͣ ꝓferre : spiciunt. hȩc in¬
moderatius laudando corrupunt: fructus
quippeȩgrptioꝵ ÷ opera cenodoxoꝵ. Quã
locustȩ ext̃minant : dũ adulantes linguȩ
ad petendas laudes transitorias cor operas¬
tis inclinant. Erbas uero locuste comedunt
quando adulatores quiq: uerba loquentium
fauorib extollunt. Poma qqͣ arboꝵ deuorant:

Expanded text:
Exhibitae coelitus Aegypti plagae, quae exigentibus meritis corporaliter semel illatae sunt, quae mala pravas mentes quotidie feriant, spiritualiter signaverunt. Eis enim Aegyptus plagis affecta est, in quibus exteriore percussione commota, dolensque perpenderit, quae devastationis damna interius negligens tolerarit, ut dum foris perirent minima, amplius delicta cernerent per eorum speciem, et quae intus tolerant graviora sentirent. Quid ergo per significationem locustae portendunt, quae plusquam caetera minuta quaeque animantia, humanis frugibus nosi quando bona aliqua proferre conspiciunt, haec immoderatius laudando corrumpunt. Fructus quippe Aegyptiorum est opera cenodoxorum quam locustae exterminant, dum adulantis linguae ad appetendas laudes transitorias, cor operantis inclinant. Herbas vero locustae comedunt, quando adulatores quique verba loquentium favoribus extollunt. Poma quoque arborum devorant,
Abbreviated transcription (Latin):
liberentur : qui cruore dominicȩ passionis
corde & fronte signatis: qui &iã opere lo¬
quuntur : signatũ ÷ suꝑnos lum̃ uultus tuidrẽ
Vnde & appellatur ipsa solẽpnitas phasȩ qđ
nos transitũ possum uocare : eo qđ depeiorib
ad meliora ꝑgentes tenebrosa agrptũ de¬
relinquamꝰ. Factũ x aut̃ in noctis medio ꝑ

Expanded text:
liberentur, qui cruore Dominicae passionis liberentur, qui cruore Dominicae passionis corde et fronte signati sunt; qui etiam opere loquuntur: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Unde appellatur ista solemnitas phase, quod nos transitum possumus vocare, eo quod de pejoribus ad meliora pergentes, tenebrosam Aegyptum derelinqua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ integrã uidelicet septimanã azima iubetͥ
concedere: quia a ꝑceptione sacribaptisma¬
tis usque ad fine uitȩ simplicit̃ & sine dolo Ni¬
debemꝰ uiuere. Vnde & petrus ait Deponen¬
tes omnẽ malitiã & omnẽ dolũ & simulati¬
ones & inuidias iom̃s detractiones: sicut
modo geniti infantes rationabiles inedolo
Quicumq comederit ferm̃tatũ peribit
animaei : de coctui srł : tã deaduenis quã de
indigenis terrȩ. Quia nimirũ om̃is quido a¬
lose uiuit &erronea doctrina pollutꝰ p̃sentẽ
uitã usq ad finẽ ꝑduxerit : tunc separatus
lus ad orauit. & egres si filuisrł fecer̃ sicut
Si p̃ceperat dñs morsi& aaron. Pit pascha in oc¬
pere immolat᷑ agnꝰ inuespera mundi pass:
gere : ñ frangunt᷑ incruce ossadñi : attes
Sanguine agnunlibunt᷑ is rahelitarũ postes
neuastator angłs audeat inferre ꝑnitiem: sig¬
nant᷑ signo dominicȩ passionis infrontib fide¬
les populi. ad tutelã salutis: ut hisoli abinteritu

Expanded text:
per integram videlicet septimanam, azyma jubemur comedere, quia a perceptione sacri baptismatis, usque ad finem vitae simpliciter et sine dolo debemus vivere. Unde et Petrus ait: Deponentes omnem malitiam et omnem dolum, et simulationes et invidias et omnes detractiones, sicut modo geniti Quicunque comederit fermentum, peribit anima ejus de coelis Israel, tam de advenis quam de indigenis terrae. Quia nimirum omnis qui dolose vivit, et erronea doctrina pollutus, praesentem vitam usque ad finem perduxerit, tunc separatus lus adoravit. Et egressi filii Israel fecerunt sicut praeceperat Dominus Moysi et Aaron. Fit Pascha in ocpere immolatur agnus; in vespera mundi, passugere; non franguntur in cruce ossa Domini, attestanSanguine agni illiniuntur Israelitarum postes, ne vastator angelus audeat inferre perniciem; signantur signo Dominicae passionis in frontibus fideles populi ad tutelam salutis, ut hi soli ab interitu
Abbreviated transcription (Latin):
illud tẽp ñ fuer̃ pec postea factures. Operu¬
er̃q uniũ sã suꝑ faciem terrȩ : uastantes om̃a
Deuorata ÷ igitur herbat̃ rȩ & quicqͥd pomoꝵ
in arborib fuit quegrando dimiserat : niħq
omnino uirens relictũ inlignis & herbis
terrȩ incuncta eggypto. Uentꝰ inquid u
rens leuauit lacustas q̃ ascender̃ suꝑ uniũ sã¬

Expanded text:
n fuerant, nec postea futurae sunt. Operueruntque universam superficiem terrae, vastantes omnia. Devorata est igitur herba terrae, et quidquid pomorum in arboribus fuit, quae grando dimiserat, nihilque omnino virens relictum est in lignis et in herbis terrae, in cuncta Aegypto. Quam ob re
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ÷: Om̃s pastores ouiũ detestantur
aegrptii : Qđ aut̃ adiecit qđ simactauerim:
ea q̃ colunt egrptii corãeis Tapidib nobru¬
ent suggillat ipsos gentiles. eo qđ animaliũ
figurã ꝓdõ sũmo colebant. ligno & lapidib
in pressam: Nam ammonẽ iouẽ in ariete uene¬
rabant᷑ a nubẽ incane apinqq̃ colente s intau¬
ro & c& portenta magis quã numina : quȩ
ipsa egrptꝰ cultu credebat uenerari diuino:
Ideoq morses & a aron dicebant se irȩ uelle
ubi egrptii non uiderent abominationes
sua simmolari Hocaut̃ intellegendũ ÷ mes¬
ticȩ significari qđ supͣ diximꝰ qr ȩrant egrptus
oues & pastores carum abominabiles : &ideo

Expanded text:
scriptum est: Omnes pastores ovium detestantur scriptum est: Omnes pastores ovium detestantur Aegyptii . Quod autem adjecit, Quod si mactaverimus ea quae colunt Aegyptii coram eis lapidibus nos obruent. Suggillat ipsos gentiles, eo quod animalium figuram pro Deo summo colebant ligno et lapidibus impressam. Nam Ammonem Jovem in ariete venerabantur; Anubem in cane; Apin quoque colentes in tauro, et caetera portenta magis quam numina, quae ipsa Aegyptus cultu credebat venerari divino; ideoque Moyses et Aaron dicebant se ire velle ubi Aegyptii non viderent abominationes suas immolari. Hoc autem intelligendum est mystice significari, quod supra diximus, quia erant Aegyptiis oves et pastores ear
Abbreviated transcription (Latin):
ibi cõmemoratũ ÷ Quasto aut̃ loco egrptus
muscis ꝑcutit̃. Muscait nimis in solens : & in¬
quictũ animal : Inquaquid aliud quã insolqr¬
tescurȩ desiderioꝵ carnaliũ designantur.
aegrptꝰ ergo muscis ꝑcutit᷑ : qr eoꝵ corda qͥ hoc
sołm diligunti desi derioꝵ suoꝵ inqui etudinib
nificant᷑ ⁊ in quib: humanȩ m̃tis uolunta s&
libido carnis arguitur: Potest quidẽ hoclo A¬
co significare &iã ꝑmuscã caninã forensẽ
hominũ eloquentiã : quuelut canes alte¬
rutro selacerant. V ocauit pharao mor¬
sep & aaron: & aitillis: Ite sacrificatedõ ur̃o
interra : Nolebat enim eosirȩ quodicebant
sedut illic inegrpto immolare uolebat
Hocostendunt uerba morsi quȩ secunt᷑ ubidt̃
nos posse fieri ꝓpt̃ ab ominationes ȩgrpd¬
orum. Sic enimscriptũ ÷ Etait morses
N potest ita fieri : ab ominationes agipti¬
egrptii edere dedignant᷑ Vnde & ingenesi

Expanded text:
ibi commemoratum est. Quarto autem loco Aegyptus ibi commemoratum est. Quarto autem loco Aegyptus muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est, in qua quid aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Aegyptus ergo muscis percutitur, quia eorum corda qui hoc saeculum diligunt, desideriorum suorum inquietudinibus nificantur, in quibus humanae mentis voluntas et libido carnis arguitur. Potest quidem hoc loco significare etiam musca canina forensem hominum eloquentiam, qua velut canes alterutrum se lacerant. Vocavit autem Pharao Moysen et Aaron, et ait illis: Ite, sacrificate Deo vestro in terra hac. Nolebat enim eos ire quo dicebant, sed ut illic in Aegypto immolarent, volebat. Hoc ostendunt verba Moysi quae sequuntur, ubi dicit, non posse fieri propter abominationes Aegyptiorum. Sic enim scriptum est: Et ait Moyses: Non potest ita fieri: Abominationes AegyptiAegyptii edere dedignantur. Unde et in Genesi
Abbreviated transcription (Latin):
adaquas & dices adcũ Hȩc dic̃ dñs Dimitte po¬
pulũ icũ ut sacrificctm Qđ si ñ dimiseriscũ:
ecceego inmit tãłe & in seruos tuos in populũ tuũ
& indo mostua somne genimus carũ : &imple¬
buntur om̃s domꝰ ȩgrptioꝵ muscis diũsi gene¬
ris & uniũ sa t̃ra inqͣ fuerint. Faciãq mira¬
bile indie illa t̃rã geser inqua populus m̃s:
populũtuũ. Quodhic scriptura aperuit ne
ubi cũq diceret In tellegere debem. s inposte¬
riorib & in priorib signis factũ eẽ. ut terra
inqua habitat populus dĩ nullis plagis talib
uexaret᷑: Oportunũ aut̃ fuit ut ibi hoca ꝑte
poncretur: undeiã incipiunt signa quib:
similia neconatis facere. Proculdubio enim
qr ubiq fuerant scrniphes in regno pharcio¬
nis Naut̃ fuerant interra gesen ubicona¬
tis magi simłt facere & minime potuerun :
quousq ergo deficerent niħ deillius terrte
segregatione dictũ ÷ : sod ex qͦ cȩperca fieri
ubi iam illi similia facere necconari auderent.

Expanded text:
Dominus: Dimitte populum meum ut sacrificet mihi. Quod si non dimiseris eum, ecce ego immitam in te et in servos tuos, in populum tuum et in domos tuas, omne genus muscarum: et implebuntur omnes domus Aegyptiorum muscis diversi generis: et universa terra in qua fuerint: faciamque mirabilem in die ilAugustino. Quod hic Scriptura aperuit, ne ubicunque diceret intelligere debemus, sed in posterioribus et in prioribus signis factum esse, ut terra in qua habitabat populus Dei nullis plagis talibus vexaretur. Opportunum autem fuit ut ibi hoc aperte poneretur, unde jam incipiunt signa, quibus magi similia nec conati sunt facere. Procul dubio enim quia ubique fuerant sciniphes in regno Pharaonis, non autem fuerant in terra Gessen, ubi conati sunt magi similiter facere et minime potuerunt. Quousque ergo deficerent, nihil de illius terrae segregatione dictum est; sed ex quo coeperunt ea fieri, ubi jam illis similia facere nec conari auderent,
Abbreviated transcription (Latin):
&rłq Qđdñs dt̃ ad morsep intra adpharaonẽ
dum÷ tã quã op̃ habeat dscuĩ quã malitia : s sic
intellegendũ acsidiceret : ego enim patieris fui
ne suꝑueniant signameti suꝑ eos. Quia enĩ¬
patientiadĩ obstinatior fiebat malus anim:
Dixit autẽ dñs admorser. extende manum
tuam suꝑ terrã egrpti ad locustã utascendat su¬
ꝑecim : & deuoret omnẽ herbã q̃ residua fuit
putat᷑ a quib dã ꝑ hoc genꝰ plagȩ dis sidentis
a se & discordantis humanigeneris inistantia
c̃futuri: alio qq̃ sensu loc̾te ꝓmobilitate le¬
uitatis accipiendes : tã quã uage & salientis
animȩ inscli uoluptates. E tdñs induxit
uentũ urentẽ tota illa diȩ ac nocte : & mane
factouentꝰ urenis leuauit locustas: q̃ a sceride¬

Expanded text:
 dicit ad Moysen: Intra ad Pharaonem:  dicit ad Moysen: Intra ad Pharaonem: est, tanquam opus habeat Deus cujusquam malitia. Sed sic intelligendum est ac si diceret: Ego enim patiens fui ne superveniant signa mea super eos. Qua patientia enim Dei obstinatior fiebat malus animus, num tuam super terram Aegypti ad locustam, ut ascendat super eam: et devoret omnem herbam quae residua fuit putatur a quibusdam, per hoc genus plagae, dissidentis a se et discordantis, humani generis inconstantia confutari. Alio quoque sensu locustae pro mobilitate levitatis accipiendae sunt tanquam vagae et salientes animae in saeculi voluptates. Et Dominus induxit ventum urentem tota illa die ac nocte, et, facto mane, ventus urens levavit locustas, quae ascende
Abbreviated transcription (Latin):
Ons̃ iustus & populus is impii Orate dnm&
desinant tonitruadi & grando: ut dimittã x¬
uos & nequa quã hicultra maneatis. ditmor¬
ses. Cumegress fuero deurbe extendã pal¬
mas meas addnm : & cessabt̃ tonitrua: & gran¬
dononerit : ut scias qr dnĩ ÷ terra. Noui aut̃
qđ ettu et scruitui necdũtimeatis dnm̃dm̃¬
i rełq Cum fragor ecȩli qui ue hemeniserat
ingrandine phara oterritus. rogar& mor¬
senutorar& ꝓillo. confitens iniqͥtatẽ suam
& populisui : morses eidix̃. Cttu & seruitui
scio qđ nondũ tumetis dñm. Qualẽ timorem
querebat cuitimor iste ñduerat dnĩtimor.
facileenim ÷ poenã timere : s ñ hoc ÷ dm̃ti¬
mere: Illi scilic& timore pietatis: quẽ cõmemo¬
rat ia cobubidic̃. Nisi ds̃ patrisme abraham
onem Ego enim induraui coreiꝰ & seruoꝵ illius
ut faciam signa mea hex ineo & narres in aurib:
filitui & nepotũtuoꝵ quotiens c̃triuerĩ aegiptios
& signamet fecerimincis & sciatis qr ego dñs ds̃¬

Expanded text:
o et populus meus, impii. Orate Dominum, ut desinant tonitrua Dei et grando, et dimittam vos, et nequaquam hic ultra maneatis. Ait Moyses: Cum egressus fuero de urbe, extendam palmas meas ad Dominum, et cessabunt tonitrua, et grando non erit: ut scias quia Domini est terra. Novi autem quod et tu et servi tui, nec dum timeatis Dominu 30. Cum fragore coeli, qui vehemens erat in grandine, Pharao territus rogaret Moysen ut oraret pro illo, confitens iniquitatem suam et populi sui, Moyses ei dixit: Et tu et servi tui scio quod nondum timetis Dominum. Qualem timorem quaerebat, cui timor iste nondum erat Domini timor? Facile est enim poenam timere, sed non hoc est Deum timere, illo scilicet timore pietatis, quem commemorat Jacob, ubi dicit: Nisi Deus patris mei Abraham, onem: eut faciam signa mea haec in eo et narres in auribus filii tui et nepotum tuorum quotiens contriverim Aegyptios et signa mea fecerim in eis et sciatis quia ego D
Abbreviated transcription (Latin):
bat suꝑ a quã uła dt̃rã ꝑcutiebat: Nc̃ uero in¬
t̃ positis duob signis decrnomia & pecoꝵ
mortib: ubi necaaron ne morses aliquid manu
operatis̃ : dr̃ ut morses fauillã spargat incelũ
defornace: & hanc ambo sumere iubentur sed
ille spargert n interrã s incȩlũ : Iãquã aaroꝵ
quid at̾ erat ad populũ t̾ra ꝑcutere deberet
ue linterrã siue in a quã manũ extendere mo¬
yses uero dequo dictũ ÷: erituba tnta ddm̃: in
cȩlũ iubet᷑ fauillã spargere Quidduo illa su¬
periora signa ubi nec morses neca a ronmanu
aliquid operant᷑. Quid sibi uult ista diuersi¬

Expanded text:
bat super aquam uel ea terram percutiebat; nunc uero interpositis duobus signis de cynomia et pecorum mortibus, ubi nec Aaron nec Moyses aliquid manu operati sunt, dicitur, ut Moyses fauillam spargat in caelum de fornace, et hanc ambo sumere iubentur, sed ille spargere non in terram, sed in caelum: tamquam Aaron qui datus erat ad populum terram percutere deberet uel in terram siue in aquam manum extendere; Moyses uero, de quo dictum est: erit tibi quae ad deum, in caelum iubetur fauillam spargere. quid duo illa superiora signa, ubi nec Moyses nec Aaron manu aliquid operantur? quid sibi uult ista diuersi
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ raȩgrpti. Ecceiterũ morses ñ int̾rã sed in
celũ manum iubet extendere sicut superius
defccuilla. Extenditq morses uirgã inglũ:
& dñs dedit tonitrua & grandinẽ ac discur¬
ISl rentia fulgura suꝑt̾rã & reliqua Septimo
loco suꝑ egrptũ uerbera ueniunt desuꝑnis:
uocescilicet tonitrua & grando &ignis dis¬
currens: Intonitruis increpationes acdiui¬
nȩ correptiones intellegunt᷑ : qr ñ cũ silentio
uerberat : seddat uoces. & doctrinã calitus
mittit: ꝑ quã possit culpã suã cęlit̾ castiga¬
tꝰ agnoscere munđ. Dat & grandinem
perqua in tenera adhuc uastentur nascen¬
tia uitiorum. Dat &ignem : sciens. eẽ spi¬
nas & tribulos quos debeat ignis illedepasci
dequo dt̃ dñs. Ignemuenimittere interra
Perhunc enim incentiua uoluntatis & libidi¬

Expanded text:
 Aegypti . Ecce iterum non in terram, sed in coelum manum jubetur extendere, sicut superius de favilla. Extenditque Moyses virgam in coelum, et Dominus dedit tonitrua et grandinem, ac discurrentia fulgura super c vero verbera veniunt de supernis voces, scilicet tonitrua et grando, et ignis discurrens. In tonitruis enim increpationes ac divinae correptiones intelliguntur, quia non cum silentio verberat, sed dat voces, sed et doctrinam coelitus mittit, per quam potest culpam suam castigatus agnoscere mundus. Dat et grandinem, per quam tenera adhuc vastentur nascentia vitiorum. Dat et ignem, sciens esse spinas et tribulos, quos debeat ignis ille depasci. De quo dicit Dominus: Ignem veni mittere in terram . Per hunc enim incentiva voluptatis et libidi