comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uodait sodomitis loth: sunt mihi duȩ¬
filiae quȩ non nouerunt uiros: produ¬
cã illas aduos. ut imini illis quomodo pla¬
cuerit uobis: tantum in uiros istos ne foc
ciatis iniquũ quõ prostituere uolebat fi¬
lias suas : Hec compensatione. utiurihos¬
pites eius. nihil a sodomitis tale paterent᷑.
utrum ammittendasit conpensatione
flagitiorum: uelquorumq peccatorum.
ut nos faciamus mali aliquid. nealius
grauius malum faciat: anpotius pertur¬
bationeloth non consilio tribuendũ sit.
quia hocdixerit Meritoquerit᷑ Rnimirũ
periculosissime amittit̾ hȩc conpensatio:
Si aũ perturbationi humanȩ cribuit᷑ : &¬
menti tanto malo permotȩ: nullomodo
imitanda est
TIBINEPECCARES INMAE . EXEOO LIB̃ T XLUIIN

Expanded text:
uod ait Sodomitis Loth: sunt mihi fuae, quae nondum nouerunt uiros; producam illas ad uos; utimini illis quomodo placueciatis iniquum. quoniam prostituere uolebat filias suas hac conpensatione, ut uiri hospites eiutrum admittenda sit compensatio flagitiorum vel quorumque peccatorum, ut nos faciamus mali aliquid, ne alius gravius malum faciat; an potius perturbationi Loth non consilio tribuendum sit, quia hoc dixit, merito quaeritur: et nimirum periculosissime amittitur haec compensatio. Si autem perturbationi humanae tribuitur, et menti tanto malo permotae, nullo modo imitanda est.tibi ne peccares in me; ex eodem libro. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ostium uerbi aperiatur cũ
cor audientis aperitur ut credat
cecui Qđ gratia prȩueniat fidem prest&¬
cccuii Quod paruuli sipeccatum originale
non ess& nulli malo tenerentur
obno

Expanded text:
Quod ostium uerbi aperiatur, cum cor audientis aperitur ut credat. Quod gratia praeueniat fidem praesteQuod paruuli, si peccatum originale non esset, nulli malo tenerentur obno
Abbreviated transcription (Latin):
neromanum uoluit intellegi: cuius iam
facta uelut antixp̃i uidebant᷑: Vnde non¬
nulli ipsum resurrecturum: & futurum
antichristũ suspicant᷑: Alii uero nec occisũ¬
eũ putant: sed subtractum potius. ut petare¬
tur occisus : & uiuũ occultari inuigore
ipsius ȩtatis inqua fuit : cumcrederetur
extinctus : donec suo tempore reuelet᷑:
& restituat᷑ in regnũ: Sed multum mihi
mira ẽ: hȩc oppinantiũ. tanta p̃sũptio:
illud tam̃ qđ ait apłs. tantum qui mo¬
do tenet teneat. donec dimidio fiat.
Non absurde deipso romano imperio
creditur dictum: tamquam sit dictũ : tan
tum. quo modo imperat imperet: donec de
medio fiat. Id est demedio tollat᷑: & tunc
reuel abit᷑ iniquus: quem significare anti¬
christum nullus ambigit : Alii uero & quod
ait . quidetaneat scitis : & mysterium operan
iniquitatis : ñ putent dictum nisidemalis.
& fictis qui sunt in ȩła : donec ꝑueniant ad
tantum numerũ. qui antim̃sto magnum

Expanded text:
Neronem uoluerit intellegi, cuius iam Neronem uoluerit intellegi, cuius iam facta uelut antichristi uidebantur. unde nonnulli ipsum resurrecturum et futurum antichristum suspicantum putant, sed subtractum potius, ut putaretur occisus, et uiuum occultari in uigore ipsius aetatis, in qua fuit, cum crederetur exstinctus, donec suo tempore reueletur et restituatur in regnum. Sed multum mihi mira est haec opinantium tanta praesumtio. Illud tamen, quod ait apostolus: Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat, non absurde de ipso Romano imperio creditum qui modo imperat imperet, donec de medio fiat, id est, de medio tollatur. Et tunc revelabitur iniquus: quem significari Antichristum, nullus ambigit. Alii vero et quod ait, Quid detineat scitis; et, mysterium operari iniquitatis, non putant dictum, nisi de malis et fictis, qui sunt in Ecclesia, donec perveniant ad tantum numerum, qui Antichristo magnum
Abbreviated transcription (Latin):
amicus. Velsiquid aliud istolocutio¬
nis genere dicisol&: Quod aũait. & nunc
quid detineant scitis. Idest quidsit in mo¬
ra quȩ causa sit dilationis ei: utreuelet̾
in suotempore: Scitis: quõ scire ill as dix̃.
aperto hocdicerenoluit: &ideonos qui
nescimꝰ quod illisciebant: peruemrecum
labore ad id quod sensit apłs cupimus.
necualemꝰ: prȩsertĩ : quia & illa quȩ ad¬
didit hunc sensum faciunt obscuriorem:
Nam quid est: iamenĩ mysteriũ iniqui¬
tatis operatur tantũ quimodo ten&
teneat: donec dimidio fiat . Et tunc re¬
uelabitur iniquus: Ego prorsus quidix¬
eri t mefateor ignorare: Suspitio ẽ
tam̃ hominũ : quas uel audire uellegere
potui: non tacebo: Quidam putant hoc
deimperio dictũ fuisseromano & propt̃¬
eapaulum apłm non idapertescribere
uoluisse :ne calumniam uidelicet in cur¬
reret: quod romano imperio male op¬
tauerit: cumsperet᷑ ȩt̃nũ : in hoc qđ dixit
Iam enim misterium iniquitatis operat

Expanded text:
amicus; vel si quid aliud isto locutionis genere dici solet. Quod autem ait, Et nunc quid detineat scitis, id est, quid sit in mora, quae causa sit dilationis ejus, ut reveletur in suo tempore, scitis: quoniam scire illos dixit, aperte hoc dicere noluit. Et ideo nos qui nescimus quod illi sciebant, pervenire cum labore ad id quod sensit Apostolus, cupimus, nec valemus: praesertim quia et illa quae addidit, hunc sensum faciunt obscuriorem. Nam quid est, Jam enim mysterium iniquitatis operatur. tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat; et tunc reuelabitur iniquus? ego prorsus quid dixerit me fateor ignorare, suspiciones tamen hominum, quas uel audire uel legere potui, non tacebo. quidam putant hoc de imperio dictum fuisse Romano et propterea Paulum apostolum non id aperte scribere uoluisse, ne calumniam uidelicet incurreret, quod Romano imperio male optauerit, cum speraretur aeternum; ut hoc quod dixit: iam enim mysterium iniquitatis operatur,
Abbreviated transcription (Latin):
.Haecdicta sint despeciali fornicatione
huius corporis uirũ quia ñ solũ fornica¬
tio insacris lit teris specialiter. sed &iam
generaliter arguitur & ñ minatur. Co

Expanded text:
Haec dicta sint de speciali fornicatione hujus corporis; verum quia non solum fornicatio in sacris litteris specialiter, sed etiam generaliter arguitur et nominatur, co
Abbreviated transcription (Latin):
propterea non debeatꝰ. uelare
quia imago est &gloria dĩ. Mu¬
lier autem debet quia gloria
est uiri: quasi mulier non reno¬
uetur inspũ mentis suȩ: quire¬
nouatur inagnitionẽ dĩ. secun¬
dum imaginem eius quicreau̾
illum: sed quia sexu distat ui
corporali uelamento figurari
parsilla rationis quȩ ad tempo¬
ralia gubernanda deflectitur:
ut non maneat imago dĩ nisiex
qua parte mens hominis ȩter¬
nis rationibus conspiciendis
uel consulendis adherescit:
quam non solum masculos sed
&iam feminas habere: Mani
tibus communis natura cognos¬
citur: in earum uero corpori¬
bus ipsius unius mentis. distribu¬
tio figuratur

Expanded text:
propterea non debet caput velare, quia imago est et gloria Dei; mulier autem debet, quia gloria viri est, quasi mulier non renovetur spiritu mentis suae, qui renovatur in agnitionem Dei secundum imaginem ejus qui creavit illum? Sed quia sexu corporis dcorporali velamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia gubernanda deflectitur; ut non maneat imago Dei, nisi ex qua parte mens hominis aeternis rationibus conspiciendis vel consulendis adhaerescit, quam non solum masculos, sed etiam feminas habere manifetibus communis natura cognoscitur; in eorum vero corporibus ipsius unius mentis distributio figuratur
Abbreviated transcription (Latin):
Et illud neq simanducauerimꝰ habun¬
dabimꝰ neq si ñ manducauerimꝰ ege¬
bimus: Et illud Ñ ẽ eñi regnũ dĩ esca
& potus s iusticia & pax. & gaudiũ:
Etquia solent homines multũ gaude¬
re decarnalib: epulis: addidit in sp̃u
dis t̾renis tempora oportuna eẽ de¬
bere: faculitatẽ uõ carendi talibus.
& amorem fruendi ȩ t̃rinis ñ uanan
oportere ꝑtempora si ꝑpeuo reti

Expanded text:
et illud; Neque si manducaverimus abunet illud; Neque si manducaverimus abundabimus, neque si non manducaverimus egebimus; et illud: Non est enim regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax, et gaudium. Et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit, in Spirdis terrenis tempora opportuna esse debere, facilitatem vero carendi talibus, et amorem fruendi aeternis, non variari oportere per tempora, sed perpetuo reti
Abbreviated transcription (Latin):
ñse corrũpendi: atq oportune su¬
m̃di ea quorũ ñusus s c̃cupiscentia
rep̃hendenda ẽ : N enĩ int̃ ẽ omnino.
ꝗd alim̃torũ sumas. ut succurras ne¬
cessitati corporis dũmodo c̃gruas
ingenerib: alim̃torũ his: cũ quib: tib
uiuendũ ẽ: Neq: quantũ sumas. mul¬
tũ int̃ ẽ cũ uideamus aliorũ stomachĩ
citius satiari. & eos tam̃ illi ipsi par¬
uo quo satiant᷑ ardent̃ & intolera¬
bilit̃ & omnino turpit̃ inhiare: Ali¬
os aũ plusculo quidem satiari: sed to¬
lerabilt in opiã ꝑpeti: & uel ante
horã positas epulas. siid intẽpore.
autop: sit. aut necesse sit: cũ tranquil¬
litate aspicere neq tangere: Magis
ergo int̃ẽ : ñ ꝗd ł quantũ alim̃torũ
capiat: sed quanta faci litate. & sere¬
nitate animi careat: cũ his łoport&
ł &iã necesse ẽ carere: ut illud in ani
ubiq & in õnib: inbutus sũ & satiare
&esurire & habundare & pȩnuriam
pati: om̃a possũ in eo quime c̃fortat:

Expanded text:
n sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi uiuendum est. neque quantum sumas multum interest, cum uideamus aliorum stomachum citius satiari et eos tamen illi ipsi paruo, quo satiantur, ardenter et intolerabiliter et omnino turpiter inhiare; alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti et uel ante horam positas epulas, si id in tempore aut opus sit aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere neque tangere. magis ergo interest non quid uel quantum alimentorum capiat, sed quanta facilitate et serenitate animi careat, cum his uel oportet uel etiam necesse est carere, ut illud in animubique et in omnibus imbutus sum, et satiari et esurire, et abundare et penuriam pati: omnia po
Abbreviated transcription (Latin):
mnis sapientia & disciplina est:
quȩ ad homines erudiendos ꝑtin&.
creatorẽ creaturãꝙ dinoscere: & il¬
lũ coleredominantẽ istã subi ectam
fateri: estaũt creator dr̃ ex quo om̃ã
ꝑquemom̃a in quo om̃a: &ideo
rauero partimẽ inuisibilis: sic̃ animꝰ
Partim uisibilis. sic̃ corp:: inuisibili:
t̃ denariurnumerus tribuit̃: qua
de & extotaanima ex totam̃te cor¬
pori. quaternarius ꝓpt̃ euidentis¬
simã naturã ei idẽ calidã & frigi¬
dã. humidã & siccã: Vniuersȩ er¬
gocreaturȩ septenarius: quaꝓpt̃
omnis disciplina dinoscens. & discer

Expanded text:
mnis sapientia et disciplina est, quae ad homines erudiendos pertinet, creatorem creaturamque dinoscere et illum colere dominantem, istam subiectam fateri. est autem creator deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, et ideo ra uero partim est inuisibilis, sicut animus, partim uisibilis, sicut corpus. inuisibili ternarius numerus tribuitur: quade, ex tota anima et ex tota mente; corpori quaternarius propter euidentissimam naturam eius, id est calidam et frigidam, humidam et siccam; uniuersae ergo creaturae septenarius. quapropter omnis disciplina dinoscens et discer
Abbreviated transcription (Latin):
crilega in r&iens : quibus &iam
magice fallatiȩ. curiosiores super¬
biores que animas deceptas in lusas¬
que p̃cipitans. subditumten&: polli¬
cens &iam purgationem animȩ
per ear᷑ quas tel&as appellan : trans¬
figurando in angelum lucir ꝑmulti¬
sosmẽmachinationem. insignis &¬
inprodigiis mendatu.
Defacillitate uroipicationum:

Expanded text:
crilega inretiens, in quibus etiam crilega inretiens, in quibus etiam magicae fallaciae curiosiores superbioresque animas deceptas inlusasque praecipitans subditum tenet, pollicens etiam purgationem animae per eas quas τελεὰς appellant, transfigurando se in angelum lucis per multiformem machinationem in signis et prodigiis mendacii. DE FACILITATE LVDIFIC
Abbreviated transcription (Latin):
einde idipsum. qđ mediator est.
perquem reconcilia murdõ: sic
indicat.: ego inquit in eir. & tu in
me: ut sint consum mati inunum:
h& est uera par. Et cum creatore
nro nobis firma conexio: purgatir
& reconciliatir per mediatorem
uitȩ : sicut maculati &alienati.
abeo reces seramus. per mediatorẽ
mostis: Sicut enim diabolus suꝑ¬
bus. hominem superbi entem per¬
duxit ad mortem: It a xp̃r humi¬
lir. hominem oboedientem re¬
duxit aduitam.: quia sicut ille
el&us cecidit &d eiecit consentientẽ :
siciste humiliatus. surrexit &erexit
credentem. quia enim non per¬
uenerat diabolus. quo ipseperdute¬
rat: Mortem quippe sp̃s in impi&a¬
te gestabat: sed morte. carnir
non superbi erat : quia nec indu¬
mentum susceperat.: Magnus ho¬
mini uidebatur. princeps in legio¬
nibus dȩmonum : ꝑ quos fallatiaꝵ¬
regnum exerc&: sic hominem perela¬
tionis tẏpͥum: potentiȩ quã iustitiȩ
cupidiorem: Aut perfalsam philoso¬
phiam magis inflans. autꝑsacrasa¬

Expanded text:
einde id ipsum quod mediator est, per quem reconciliamur deo, sic indicat: ego, inquit, in eis et tu in me, ut sint consummati in unum. haec est uera pax et cum creatore nostro nobis firma conexio purgatis et reconciliatis per mediatorem uitae, sicut maculati et alienati ab eo recesseramus per mediatorem mortis. sicut enim diabolus superbus hominem superbientem perduxit ad mortem, ita Christus humilis hominem oboedientem reduxit ad uitam; quia sicut ille elatus cecidit et deiecit consentientem, sic iste humiliatus surrexit et erexit credentem. quia enim non peruenerat diabolus quo ipse perduxerat — mortem quippe spiritus in impietate gestabat, sed mortem carnis non subierat, quia nec indumentum susceperat — magnus homini uidebatur princeps in legionibus daemonum, per quos fallaciaregnum exercet, sic hominem per elationis typhum potentiae quam iustitiae cupidiorem aut per falsam philosophiam magis inflans aut per sacra sa
Abbreviated transcription (Latin):
firmitas fuit expotestate Seddũ
uitȩ luius infirmitatem gerimꝰ:
si eas omnino nullas habemur.
tunc potius non recte uiuimus.
Uitu perabat enim & de testabatꝰ
a postolus quordã: quos &iam eẽ
dixit sine affectione Culpauit¬
&iam illos sacerpsalmus. quib
ait. sustinui quisimul contristare¬
tur & non fuit Nam omnino ñ
dolbre dum sumur in hoc loco
miseriȩ: prd̃ fecto sicut qui dam
&iam apud scłi huius litteratur
sensit & dixit: Non sine magna
mercede contingit. inmanita¬
tis in anima: stuporis incorpore:
quo circa illa quȩ aꝑhatia grece

Expanded text:
s et infirmitas fuit ex potestate. Sed dum uitae huius infirmitatem gerimus, si eas omnino nullas habeamus, tunc potius non recte uiuimus. Vituperabat enim et detestabatur apostolus quosdam, quos etiam esse dixit sine adfectione. Culpauit etiam illos sacer psalmus, de quibus ait: Sustinui qui simul contristaretur, et non fuit. Nam omnino non dolere, dum sumus in hoc loco miseriae, profecto, sicut quidam etiam aput saeculi huius litteratos sensit et dixit, non sine magna mercede contingit inmanitatis in animo, stuporis in corpore. Quocirca illa, quae arcflKteia Graece
Abbreviated transcription (Latin):
uel illud multo expressius in libro
nomine: quã uis multomagis hȩc
questio: nominũ uideat᷑ eẽ : ñrerũ
Cũ enĩ constet eẽ aliꝗd in anima. qđ
ꝓpriȩ sp̃s nominet᷑: quo excepto ꝓpye
nominat᷑ & anima iã dereb: ipsis
nulla c̃tentio ẽ: p̃sertim quia illud
&iã ego dico ꝓpriȩ uocari spm qđ
& tudicis: idẽ quo ratiotinam & in¬
tellegimus quando ita distinctȩ
hunc aũ spm̃ &iam m̃tẽ uidet᷑ ap¬
pellare. cũ dic̃: Mente seruio legi
dĩ carne aũ legi peccati: Nam ipsa sen¬
tentia ẽ. Caro concapiscit adũsus spm̃¬
sp̃s aũ aduersus carnẽ : Vt qđ ibi dix̃
m̃te hoc intellegat᷑ hic spm̃ dicere:
Ñ sic̃ tu existimas. uniuersã m̃tẽ uo¬
cari : quȩ constat exanima et spũ: qđ
ubi legeris nescio Mentẽ quippe
nr̃am nisi rationalẽ et intellectua¬
lem : nũquam dicere ñsolemus: ac
ꝑ hoc qđ ait quidem apostolus. Reno

Expanded text:
t cor pus, uel illud multo expressius in libro nomine, quamuis multo magis haec quaestio nominum uideatur esse, 11011 rerum. cum enim constet esse aliquid in anima, quod proprie spiritus nominetur, quo excepto proprie nominatur et anima, iam de rebus ipsis nulla contentio est, praesertim quia illud etiam ego dico proprie uocari spiritum quod et tu dicis, id est quo ratiocinamur et intellegimus, quando ita distincte ihunc autem spiritum etiam mentem uidetur appellare, cum dicit: mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. nam ipsa sententia est: et caro concupiscit aduersus spitus autem aduersus carnem, ut quod ibi dixit mentem, hoc intellegatur hic spiritum dicere, non, sicut tu existimas, \'uniuersam mentem uocari, quae constat ex anima et spiritu\', quod ubi legeris nescio. mentem quippe nostram nisi rationale et intellectuale nostrum dicere non solemus. ac per hoc quod ait idem apostolus: renou
Abbreviated transcription (Latin):
sciamur antiquos iustos quicũq eẽ po¬
tuerunt: Non nisi ꝑeandem fidem li¬
beratos ꝑ quã liberamur & nos: Fidem
scilic& incarnationis xp̃i quȩ illis prȩ¬
nuntiabatur: sicut & nobis adnuntia¬
batur: Ideo hicxp̃m hominẽ dicit:
Cum sit & ds̃. Nequis ex istim& antiquos
iustor ꝑdñm tantũ modo xp̃m: id est
ꝑuerbum quod erat in principio: Non
&iam ꝑfidem in carnationis eiꝰ qua&¬
homoxp̃rdicitur. potuisse liberare :
Sententia quippe ista destrui ñ potẽ
Dequa alibidicit ꝑ unũ hominẽ mors.
& ꝑ unũ hominẽ resurrectiomortuo¬
rũ: Sic̃ in adã om̃rmoriunt̃. sic& in xp̃o¬

Expanded text:
sciamus antiquos iustos, quicumque esse posciamus antiquos iustos, quicumque esse potuerunt, non nisi per eandem fidem liberatos, per quam liberamur et nos, fidem scilicet incarnationis Chris.ti, quae illis praenuntiabatur, sicut et nobis annuntiabatur. ideo hic Christum hominem dicit, cum sit et deus, ne quis existimet antiquos iustos per deum tantummodo Christum, id est per uerbum, quod erat in principio, non etiam hristus dicitur, potuisse liberari. Sententia quippe ista destrui non potest, de qua et alibi dicit per unum hominem mors, et per unum hominem resurrectio mortuorum: sicut in Ada
Abbreviated transcription (Latin):
bundantiam gratiae & iustitiae ac¬
cipiunt inuitam regna bt̃ ꝑ unũ ihm̃
nabt̃ quia &ernę̧ uitȩ regnũ erit :
mors aũt in cir tempora liter transit:
non in&ernum regnabit: Itaq sicut
ꝑ unius delictum in om̃r hominer
ad condem nationem : De qua condẽ
natione paruuliꝑsacramentũ bap¬
tismi liberandi sunt. Itaꝑ uniurius¬
tificationem. in om̃s hominer adius¬
tificationemuitȩ : & hic om̃s dixit¬
& ibi Non quia omnes homines ueni
unt ad gratiam iustificationis xp̃i
Cumtam multi alienati ab illa in gnũ
moriantur: Sed quia om̃s quirenas¬
cuntur in condẽ nationẽ: Non nisi
padam nascuntur: Nemo quippe est
in illa generatione p̃teradã Nemo
unius hominis oboedientiã iusti contos
lo ante om̃s dixerat : uide quẽ ad¬
modũ cõmendat unũ &unũ ĩdest
adam & xp̃m: illũ ad condem nationẽ :
hunc ad adstificationem: cũ tanto
postadam uenerit xp̃rincarne: ut

Expanded text:
bundantiam gratiae et iustitiae acbundantiam gratiae et iustitiae accipiunt, in uita regnabunt per nabunt; quia aeternae vitae regnum erit, mors autem in eis temporaliter transit, non in aeternum regnabit. Itaque sicut per unius delictum in omnes homines ad condemnatinatione parvuli per sacramentum baptismi liberandi sunt, ita per unius justificationem in omnes homines ad justificationem vitae . Et hic omnes dixit, et ibi: Non quia omnes hount ad gratiam iustificationis Christi, cum tam multi alienati ab illa in aeternum moriantur, sed quia omnes, qui renasnes, qui nascuntur in condemnationem, non nisi per Adam nascuntur. nemo quippe est in illa generatione praeter Adam, nemo unius hominis oboedientiam iusti constitlo ante omnes dixerat? Vide, quemadmodum commendat unum et unum, id est Adam et Christum, illum ad condemnationem, hunc ad iustificationem, cum tanto post Adam uenerit Christus in carne, ut
Abbreviated transcription (Latin):
umergo in utroq: id est &iniudicio
&ingratia qđ attin& adunũ & mul¬
ta delicta una eademq sitratiodicant
istinobis quaret iudicium dixerit ex
uno delicto ducere in condem ꝓnatio¬
nem: Gratiam uero & multir delic¬
tis in iustificationem: aut adquies¬
cant. ideo sic ẽ ẽ dictum: quia in hac
causa duo constituuntur homines.
adam : ex quo subsistit generatio car¬
nales : & xp̃r. ex quo generatio spirita¬
lis: Sed quia tantd ille homo isteaũ
& ds̃ & homo: non quomodo illa gene¬
ratio uno delicto obligant: quod ẽ
onis sufficit ad condem nationem
unius de licti conexio quicquide¬
nim pꝰea hominer exmalirsuis operi¬
bus addunt non ꝑtin& ad illã gene¬
rationem: sed adhumanam conuer¬
sationem: huicaũt̃ regeneratione.
ñ sufficit illud delictũ tantũ modo
soluere quod ex adam traitur: sedqͥd
nȩ conuersationis accedit Ideo iudi¬
cium exuno in condẽnationẽ : Grati¬
a aũt exmultis delictis in iustificatio¬
mum expiantur : Multo magis quiha¬

Expanded text:
um ergo in utroque, id est in iudicio et in gratia, quod attinet ad unum et multa delicta, una eademque sit ratio, dicant isti nobis, quare iudicium dixerit ex uno delicto ducere in condemnationem, gratiam uero ex multis delictis in iustificationem, aut adquiescant ideo sic esse dictum, quia in hac causa duo constituuntur homines: Adam, ex quo subsistit generatio carnalis, et Christus, ex quo generatio spiritalis. sed quia tantum ille homo, iste autem et deus et homo, non quomodo illa generatio uno delicto obligat, quod est oni sufficit ad condemnationem unius delicti conexio — quidquid enim postea homines ex malis suis operibus addunt, non pertinet ad illam generationem, sed ad humanam conuersationem — huic autem regenerationi non sufficit illud delictum tantummodo soluere, quod ex Adam trahitur, sed qunae conuersationis accedit. ideo iudicium ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in iustificatiomum expiantur, multo magis qui a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑoculos ad fecta fonnsecur &inten¬
us secum. prð suo modulo fosman¬
di regulamtrabens: quã de intima
potentia sui creato nr accipit: Sed
quanta situis animȩ. ad affici endã
atq mutandãmateri ã corporalẽ cũ ta¬
men creatiix cospons dici nom possit.
qui a omnis causa mutabilis sensibi¬
lisque substantiȩ omnis que modus
& numerus. & pondus eius: Unde effi
citur ut & sit. & natura ita uel itasit.
ab intellegibili & in commutabiliuita.
que super omnia ẽ existit : & peruenit
us que ad extrema atque terrena:
Multus sermo ẽ. neque nunc neces¬
sccrius ⁊uer& prðpter ea factum iacob
depecoribus commemoran dum
arbitratus sum : ut intelle ger&ur.
s̃ liomo qui uirgas illas sic posuit.
dicinon potest creator colorx. inas¬
nis & hedir N& ipse matr& amimȩ.
quȩ conceptam ꝑoculos corponr
phantasiam uari&atis seminib:
carns conceptis: quantum natu¬
ra passa est asperserunt: Multo
minus diciposre ranarx. sespenti¬

Expanded text:
per oculos affecta forinsecus et interper oculos affecta forinsecus et interius secum pro suo modulo formandi regulam trahens, quam de intima potentia sui creatoris accepit. sed quanta sit uis animae ad afficiendam atque mutandam materiam corporalem—cum tamen creatrix corporis dici non possit, quia omnis causa mutabilis sensibilisque substantiae omnisque modus et numerus et pondus eicitur ut et sit, et natura ita vel ita sit, ab intelligibili et incommutabili vita, quae super omnia est, existit, et pervenit usque ad extrema atque terrena, multus sermo est, neque nunc necessarius. Verum propterea factum Jacob de pecoribus commemorandum arbitratsi homo qui uirgas illas sic posuit dici non potest creator colorum in agnis et in haedis, nec ipsae matrum animae, quae conceptam per oculos corporis phantasiam uarietatis seminibus carne conceptis quantum natura passa est asperserunt, multo minus dici posse ranarum serpenti
Abbreviated transcription (Latin):
b:uan tas uirgar quas inturentꝰ
ad posuit: Sed n&ipse p&bdercrea¬
tricer fuennt uari&atir prolis suȩ :
quia in hȩserat animȩ illare disco¬
lor phantasia. excontuituuanar&
uirga rx peroculos in pressa: quod
non potuit. nisicosꝑ: quod sic ad f&¬
tũ spũ animabatur. Ex quapassi¬
one commationis adficere ᷑ undete¬
neris f&uũ primordus discolore ten
asperger&ur ⁊ Utenim sic &c̾em &
ipsis adficiantur. uł anima &xcorpo¬
re. uł corpus &xanima congruen¬
tes rationes id faciunt: quȩ in cõmu¬
tabiliter uiuunt: In ipsa summadi
sapientia. quã nulla spatia locore
capiunt: & cum sit ipsa in cõmuta¬
bilir: nihil eor quȩ uł mutabiliter
sunt deserit. qui anihil eorum
nisi ꝑ ipsam creatum est Utenim
de p&onbur non uirge sed p&ora
nascerentur. fecit hoc in cõmutabi¬
lis. & inuisibilis ratio sapientiȩ dĩ.
perquam creata sunt omnia:
Vt aũ deuan&ate uirgarx pecorum
color conceptor& aliquid ducer&:
f&cit hoc anima grauide pecðdir.

Expanded text:
atas virgas quas intuerentur apposuit . Sed nec ipsae pecudes creatrices fuerunt varietatis prolis suae, quia inhaeserat animae illarum discolor phantasia ex contuitu variarum virgarum per oculos impressa, quae non potuit nisi corpus quod sic affecto spiritu animabatur, ex compassione commixtionis afficere, unde teneris fetuum primordiis colore tenus aspergeretur. ut enim sic ex semet ipsis afficiantur uel anima ex corpore uel corpus ex anima, congruentes rationes id faciunt, quae incommutabiliter uiuunt in ipsa summa dei sapientia, quam nulla spatia locorum capiunt; et cum sit ipsa incommutabilis, nihil eorum quae uel mutabiliter sunt deserit, quia nihil eorum nisi per ipsam creatum est. ut enim de pecoribus non uirgae, sed pecora nascerentur fecit hoc incommutabilis et inuisibilis ratio sapientiae dei, per quam creata sunt omnia. ut autem de uarietate uirgarum pecorum color conceptorum aliquid duceret, fecit hoc anima grauidae pecudis
Abbreviated transcription (Latin):
tendi.:carales aũ suor. id est uiuenter
aut sentientes carnaliter : tam quam
paleas tolerat: quibur marea frum̃¬
ta tutiora sunt: donectalibus. tegmi¬
nibus exuantur.
Quam conenue hocnininus
sapientia dĩ xp̃s. hucnanitate
sus ueninet. ittm exeodem

Expanded text:
tendi. carnales autem suos, id est uiuentes aut sentientes carnaliter, tamquam paleas tolerat, quibus in area frumenta tutiora sunt, donec talibus tegminibus exuantur. QVAM CONGRVE HOMINIBVS SAPIENTIA DEI CHRISTVS HVMANITATE SVBVENERIT. ITEM EX EODEM
Abbreviated transcription (Latin):
honora patrem & matrem: quȩ ad hominẽ
ꝑtinent : an potius illa tria sint: & ista .uii:
qui enim dicuntilla quattuorẽẽ: Separant
quod dictumẽ : Nonerunt tibidii alii pret̃
me : ut aliud p̃ceptum sit: non facies tibi
idolum &c&era ubi figm̃ta colenda pro¬
hibentur: unum aũ uolunt ẽẽ. quicꝗdđ
deuno colendo dõ precipit̾: nealiquid aliud p̃ter
illum prodõ colatur: Hȩcaũ ex trema induo di¬
uidunt: ut aliud sit. Non concupisces uxorem
proximitui : Aliud non concupisces domũ prox¬
imitui: Decem tamẽe p̃cepta : neutriambigunt:
quo hoc scriptura testatur: Mihitam̃ uid&
congruentius accipi. triailla. &ista septem:
quia & trinitatemuident᷑ illa quȩ ad dm̃ꝑ
tinent insinuare diligentius intuentibus:
&reuera quod dictumẽ : Nonerunt tibi dii
alii preterme : hoc ipsum ꝑfectũ explicat᷑.

Expanded text:
honora patrem et matrem, quae ad hominem pertinent; an potius illa tria sint et ista septem. qui enim dicunt illa quattuor esse, separant quod dictum est: non erunt tibi di alii praeter me, ut aliud praeceptum sit: non facies tibi idolum et cetera, ubi figmenta colenda prohibentur; unum autem uolunt. esse: de uno colendo Deo praecipitur, ne aliquid aliud praeter illum pro Deo colatur. Haec autem extrema in duo dividunt, ut aliud sit: Non concupisces uxorem proximi tui; aliud: Non concupisces domum proximi tui. Decem tamen esse praecepta neutri ambigunt, quoniam hoc Scriptura testatur, mihi tamen videtur congruentius accipi tria illa, et ista septem: quia et Trinitatem videntur illa quae ad Deum pertinent insinuare diligentius intuentibus. Et revera quod dictum est, Non erunt tibi dii alii praeter me, hoc ipsum perfectum explicat
Abbreviated transcription (Latin):
Ion o port& mouere cũ magicis arti¬
b: miracula fiunt plerũq similia
onis fecerꝰ : ñ nullasimiliter sicut fec̃
morses: Non ergo haecoport& mirari
qui a omnia quȩ uisibi liter fiunt: &iã
ꝑ inferi ores potestates aeris huius non
absurde fieriposse creduntur: sed
hoc interest qđ cũ scĩtalia faciunt
in nomine dĩ dm̃ in omnium rerum
de sublimiorib: apparatib iub&ur
inferiorib: creaturȩ: Cũ aũt mali
homines malis artib: operantur. si¬
milia in manus suasdantur cũ ex au¬
diuntur a demonib: Digni suntenĩ
quitali & audatione decipiantur.
ut poena illis fiat hoc qđ uidentur
imperare benesicium cũ eir exhibent
quasi priuatim inferiores potestates
quȩdã miracula ut eos habeant sub¬
iugatos ꝑmisscitam̃ diuine ꝓuiden¬
tiae : ut ꝓmeritis animarũ suacuiq
tribuantur

Expanded text:
on oportet moveri, cum magicis artibus miracula fiunt plerumque similia onis fecerunt nonnulla similiter sicut fecit Moyses . Non ergo haec oportet mirari: quia omnia quae visibiliter fiunt, etiam per inferiores potestates aeris hujus non absurde fieri posse creduntur. Sed hoc interest, quod cum sancti talia faciant, in nomine Dei Domini omnium rerum de sublimioribus apparatibus jubetur inferiori creaturae; cum autem mali homines magicis artibus operantur similia, in manus suas dantur, cum exaudiuntur a daemonibus. Digni sunt enim qui tali exauditione decipiantur, ut poena illis fiat hoc quod videntur impetrare beneficium, cum eis exhibent quasi privatim aeriae potestates quaedam miracula, ut eos habeant subjugatos, permissu tamen divinae providentiae, ut pro meritis animarum sua cuique tribuantur
Abbreviated transcription (Latin):
aperire sibi hostiũ in dño ꝑ inlumi¬
nationẽ fideliũ: hoc intellegit᷑ ibi
eũ uidebitis: id ẽ ibi m̃bra eiꝰ inueni¬
etis: ibi uiuũ corp eiꝰ. in his qui uos
susciperint agnoscitis: Scđm illud
aũ qđ galilȩa int̾̃p̃tat᷑ reuelatio ñ
iã informa serui intellegendũ ẽ¬
sed in illa inqua ȩqualis ẽ patriquã
ꝓmisit apud iohannẽ dilectorib
suis. cũ diceret: Etego diligã eum
& ostendã meipsũ illi : Ñ utiq: scđm
gens cũcicatricib ñ solũ uidendũ

Expanded text:
ostium in domino per inluminationem fidelium, hoc intellegitur: ibi eum uidebitis, id est ibi membra eius inuenietis, ibi uiuum corpus eius in his qui uos susceperint agnoscetis\'. secundum illud autem quod Galilaea interpretatur :\'reuelatio\' non iam in forma serui intellegendum esed in illa in qua aequalis est Patri. Quam promisit apud Joannem dilectoribus suis, cum diceret: Et ego diligam eum et ostendam meipsum illi . Non utique secundum gens cum cicat
Abbreviated transcription (Latin):
inluminat õnẽ hominẽ uenientẽ
inhunc mundũ: scđm quã lucet
intenebris & tenebrȩ eã ñ conp̃hen¬
der̃: Illuc nos p̃cessit unde ad nos
ueniens ñ recessit : & quo nos p̃cedens
ñ deseruit: Illa erit reuelatio. tã¬
quã uera galilea: cũ similes ei enmꝰ
ibi eũ uidebimus sicutiẽ Ipsa erit
&iã beatior transmigratio. existo
scđo in illã ȩt̃nitatẽ :si eiꝰ p̃cepta
sic amplectam᷑ : ut abieiꝰ dextra
segregari ñ mereamur: Tc̃ eñi ibunt
sinistri in c̃bustionẽ &ernã. Iustiaũ
inuitã ȩt̃nã Hinc illuc transmigra¬
bunt: & ibi eũ uidebt: quomodo ñ
uident impii: Tolletͥ eñĩ impius ne
uideat claritatẽ dñi: & impii lum̃

Expanded text:
uenientem in hunc mundum, secundum quam lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehendunt. illuc nos praecessit, unde ad nos ueniens non recessit et quo nos praecedens non deseruit. illa erit reuelatio tamquam uera Galilaea, cum similes ei erimus; ibi eum uidebimus sicuti est. ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si eius praecepta sic amplectamur, ut ad eius dextram segregari mereamur. tunc enim ibunt sinistri in combustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. hinc illuc transmigrabunt et ibi eum uidebunt, quomodo non uident impii. tolletur enim impius, ut non uideat claritatem domini; et impii lumen
Abbreviated transcription (Latin):
multa conpletũ ẽ : cũ sitͤ mandatu
sit tãquã sine p̃iuditio necessitatis
ut aut hoc solũ: authoc primũ expe¬
taretͥ fieri debuisse : ꝓculduo ergo
quõ uox ẽ ista ñ euangelistȩ narran¬
tis. qđ ita factũ ẽ sed angeli ex man¬
dato dñi : & ipsius postea dñi: ẽuan¬
gelistȩ aũ narrantis: sd qđ ita ab
angelo & adño dictũ sit : ꝓpheticȩ
dictũ accipiendũ ẽ: Galilȩa nãq
int̃p̃tat᷑. ł trans migratio ł reuelatio:
Prius itaq scđm trans migrationis
significationẽ quid aliud occurrit
intellegendũ: Pcedet uos ingalilẽa
ibi eũ uidebitis: nisi quia xp̃i gratia
depopulo isrł transmigratura erat
ad gentes : quib: apłi p̃dicantes euan¬
geliũ nullo modo crederent᷑ : nisieis
ipse dñs uiã in cordib hominũ p̃pa¬
raret: & hoc intellegit᷑ p̃cedet uos
ingalileã Qđ aũ gaudentes mira

Expanded text:
multa conpletum est, cum sic mandatum multa conpletum est, cum sic mandatum sit — quamquam sine praeiudicio necessitatis —, ut aut hoc solum aut hoc primum expectaretur fieri debuisse. procul dubio ergo, quoniam uox est ista non euangelistae narrantis, quod ita factum sit, sed angeli ex mandato domini et ipsius postea domini, euangelistae autem narrantis, sed quod ita ab angelo et a domino dictum sdictum accipiendum est. Galilaea namque interpretatur uel transmigratio uel reuelatio. prius itaque secundum transmigrationis significationem quid aliud occurrit intellegendum: praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, nisi quia Christi gratia de populo Israhel transmigratura erat ad gentes? quibus apostoli praedicantes euangelium nullo modo crederentur, nisi eis ipse dominus uiam in cordibus hominum praepararet; et hoc intellegitur: praecedit uos in Galilaeam. quod autem gaudentes
Abbreviated transcription (Latin):
quater deni
sunt
des mministerio ł totius mundi ł
totius temporalis scłi: quia & illi pri¬
mi decies. in quib erant illi octo dies
a pte totũ possunt more scriptura¬
b apparuisse in euangelio legit᷑ post¬
ruit plusquã quingentis fratribus
simul: siue isti cũ illis xierant con¬
gregati. clausis ostus ꝓpt̃ metũ iu¬
dȩorũ Vnde cũ exisset thomas ue¬
nit ad eos ihr̃: siue p: octo illos dies
quando lib& nihil habet aduersi:
aliqua ꝓpria manifestatione singu¬
larit̃: Deinde apłis omnib:: Nec illis
tẽ primũ s iã ut familiarius c̃uersa¬
ret᷑ cũ eis : usq ad diẽ ascensionis suȩ:
Nouissime aũ omniũ in ꝗđ quasi ab¬
ortiuo : apparuit &mihi Sed hoc iã
decelo .p ñ paruũ temp: ascensionis
suȩ : Nẽ iã uid eamꝰ qđ distuleramus
cuĩ misterii gratia scđm matheũ
& marcũ resurgens itamanda ue¬
rit: p̃cedã uos ingalilȩã ibi me ui¬
debitis: qđ & si conpletũ ẽ . tam̃ p:

Expanded text:
manifestaretur ad mare Tiberiadissunt in mysterio uel totius mundi uel totius temporalis saeculi, quia et illi primi decem dies, in quibus erant illi octo dies, a parte totum possunt more scripturaibus apparuisse in euangelio legitur. postruit plus quam quingentis fratribus simul, siue isti cum illis xi erant congregati, clausis ostiis propter metum Iudaeorum, unde cum exisset Thomas, uenit ad eos Iesus; siue post octo illos dies quandolibet, nihil habet aduersi. aliqua propria manifestatione singulariter. deinde apostolis omnibus; nec illis tunc primum, sed iam ut familiarius conuersaretur cum eis usque ad diem ascensionis suae. nouissimo autem omnium, inquit, quasi abortiuo apparuit et mihi, sed hoc iam de caelo post non paruum tempus ascensionis suae. Nunc iam uideamus, quod distuleramus, cuius mysterii gratia secundum Mattheum et Marcum resurgens ita mandauerit : praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, quod etsi conpletum est, tamen post
Abbreviated transcription (Latin):
rebat̾ in cȩlũ: Vider̃ ergo eũ preter
qđ in t̃ra uiderant &iã dũ fereret᷑
incelũ: Toties ergo in euangelicis
libris cõmemoratus hominib: uiscs.
antequã ascendis set incelũ: Int̾ra
scilicet nouies. &in aerae semel ascen¬
tetͥ crebra eñi erat ei cũ illis c̃ũsatio
ꝑdiesx: continuo apparuerat : Nam
p̃ diẽ primũ resurrectionis ei alios
septẽ dies int̃uenisse dic̃ ioħi post
quos eis rursus apparuit: Tertio aũ.
admare tiberiadis fortassis ẽtinuo
c̃sequenti die: nihil enĩ repugnat:
& de inde quando uoluit: c̃stituens
eis qđ ante p̃dixerat: & s ingalile ȩ
montẽ p̃cederet atq omnino ꝑ illos
xl dies. quoties uoluit: quib uoluit
quẽ ad modũ uoluit. sic̃ p&rus dic̃:
quando eũ cornelia. & his cũillo fu¬

Expanded text:
rebatur in caelum. uiderunt ergo eum, praeter rebatur in caelum. uiderunt ergo eum, praeter quod in terra uiderant, etiam dum ferretur in caelum. totiens ergo in euangelicis libris commemoratus ab hominibus uisus, antequam ascendisset in caelum: in terra scilicet nouies et in aernnes dicit . Crebra enim erat ejus cum illis conversatioes XL continuos dies apparuerat. Nam post primum diem resurrectionis ejus, alios octo dies intervenisse dicit Joannes ; post quos eis rursus apad mare Tiberiadis, fortassis continuo consequenti die; nihil enim repugnat. et deinde quando uoluit, constituens eis, quod et ante praedixerat, eos in Galilaeae montem praecedere; atque omnino per illos XL dies quotiens uoluit, quibus uoluit, quemadmodum uoluit, sicut Petrus dicit, quando eum Cornelio et his qui
Abbreviated transcription (Latin):
nuenimus itaq: apud quattuor euan¬
gelistas. decies cõmemoratũ dñm
uisũ eẽ ab hominib p: resurrectionẽ:
semel ad monum̃tũ mulierib: itex
eildem regredientib: amonum̃to in
itinere: t̃tio p&ro: quarto duob eun¬
tib in castellũ: quinto plurib in hie¬
rusalem : ubi ñ erat thomas: sexto
ubi eũ uidit thomas: septimo ad ma¬
re thiberiadis: octauo in montega¬
lileȩ scđm matheũ: Nono qđ dic̃ mar¬
cus. nouissime recũbentib : qui iã
ñerant int̾ra cũ illo c̃uiuaturi De¬
cus quidem p illud qđ eis discũben¬
tib: apparuit c̃tinuans ut diceret:
postquã locutus ẽ cis assũptus ẽ in cȩ¬
dies agi ab illo cũ discłis potuer̃ Illo
primo die resur rectionis ei quan¬
do inhierusalem plurib apparuit.
c̃iungit tacite nouissimũ diẽ quoas¬
cenđ incelũ ita narrans: Edux̃ aũ
illos foras in bethaniã. & eleuatis
manib benedix̃ eis Et factũ ẽ cum
benediceret eis. recessit ab eis & fe¬

Expanded text:
nuenimus itaque apud quattuor euangelistas decies commemoratum dominum uisum esse ab hominibus post resurrectionem: semel ad monumentum mulieribus; iterum eisdem egredientibus a monumento in itinere; tertio Petro; quarto duobus euntibus in castellum; quinto pluribus in Hierusalem, ubi non erat Thomas; sexto, ubi eum uidit Thomas; septimo ad mare Tiberiadis; octauo in monte Galilaeae secundum Matthaeum; nono, quod dicit Marcus, nouissime recumbentibus, quia iam non erant in terra cum illo conuiuaturi; decus quidem post illud, quod eis discumbentibus apparuit, ita continuans, ut diceret:postquam locutus est eis, assumtus est in caedies agi ab illo cum discipulis potuerunt, illi primo die resurrectionis eius, quando in Hierusalem pluribus apparuit, coniungit tacite nouissimum diem, quo ascendit in caelum, ita narrans: eduxit autem illos foris in Bethaniam et eleuatis manibus suis benedixit eos. et factum est, cum benediceret eis, recessit ab eis et fe
Abbreviated transcription (Latin):
manducassent & bibissent : Nãerit
c̃trariũ iohanni. qui octo dies illos
int̃posuit. quib eis uisus ñẽ ut t̃tio
manifestaretͥ admare tiberia dis
uisus & cũ illis
inde iã &iã sicottidie illis. c̃uiuatus

Expanded text:
manducassent et bibissent; nam erit contrarium Iohanni, qui octo dies illos interposuit, quibus eis uisus non est, ut tertio manifestaretur ad mare Tiberiadbibissent; nam erit contrarium Iohanni, qui octo dies illos interposuit, quibus eis uisus non est, ut tertio
Abbreviated transcription (Latin):
& auferam manum mẽa. usquehio¬
& tunc uidebis posterioramea: Facies
aũmea non ui debitur tibi: Cumiam
dixiss& stabis suꝑp&ram. Statimut
transi& gloriamea. Ubiintellegitur.
post transitum suc̃. pramisisse super
p&ram stabilitatem: quomodo acci¬
piendumẽ quod ait. ponamte in caũ¬
nap&re & tangam manũ mea suꝑte

Expanded text:
 auferam manum meam, et tunc uidebis posteriora mea; facies autem mea non uidebitur tibi. cum iam dixisset: stabis super petram, statim ut transiet gloria mea — ubi intellegitur post transitum suum promisisse super petram stabilitatem — quomodo accipiendum est quod ait: ponam te in cauerna petrae et tegam manu mea supe
Abbreviated transcription (Latin):
git adoctauũ: sedlliquod genus men¬
dacii. qđ peccatũ ñsit putauerit: de¬
cipi& seipsũ turpit̃: cũ honestũ se
deceptorem arbitrat᷑ aliorũ:
uel udpatrocinantia siꝑi de
scriptunis exempla proponunt

Expanded text:
is autem esse aliquod genus mendacii quod peccatum non sit putaverit, decipiet se ipsum turpiter, cum honestum se deceptorem arbitratur aliorum.velut patrocinantia sibi de Scripturis exempla proponunt
Abbreviated transcription (Latin):
auarus. Alit̃ pecunia contemptor mou&:
Ilescilic& ad facinus perp&randum
ille ad cauendũ: ipsius tam̃ lucri propo¬
sitio in alicaius illorum non fuit potes¬
ctate: Ita cause fiunt hominib: malis.
quȩ nons quidẽ in eorum potestate. sed
hocdeillis faciunt quales eos inuene
rent iam factos. propriis uitis. &x pre¬
terita uoluntate: Uidendum sane est
utrũ &iam siaccipipossit : Ego indura
bo : Tãquã dicer& quã durũ sit demonstrabo.
CASMAGORU EXTODLIB .TXX

Expanded text:
auarus, aliter pecuniae contemtor mouetur: auarus, aliter pecuniae contemtor mouetur: ille scilicet ad facinus perpetrandum, ille ad canendum; ipsius tamen lucri propositio in alicuius illorum non fuit potestate. ita causae ueniunt hominibus malis, quae non sunt quidem in eorum potestate; sed hoc de illis faciurint jam factos propriis vitiis ex praeterita voluntate. Videndum sane est utrum etiam sic accipi possit, Ego indurabo, tanquam diceret, quam durum sit demonstrabo. gas magorum; ex eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ualitas idestqual e corde hab
malum. suo fiat uitio quod moleuit ex
arbitrio uoluntatis : eatam̃ uolunta r
mala & huc uel illuc moueatur: Cum
siue huc siue illuc malemoueatur: c̃ausis
fit quibus animus ꝓpellitur: quȩ caase
utexistant uel non existant. non ẽ in ho¬
minis potestate: sedueniunt ex occulta
prouidentia: iustissima plan&e & sapi¬
entissima : uniũ sũ qđ creaũ disponentis.
& administrantisdĩ Vitergotalecor
haber& & pharao quod penitentiadĩ
non moueret᷑ adpi&atẽ: sed potiur ad
impi&atẽ : uiti proprii fuit: quod uero
ea factas. quib: corsuouitio tãmalignũ.
resis ter& iussionib: dĩ : Hocẽ eñ quod
dicit̾ induratum : quia non flexibiliter
consentiebat: sed in flexibilit̃ resistebat:
Dispensationis fuit diumȩ: qua tali
corde nonsolum noniustt: sedeui¬
dent̃ iusta penaparabat̾ quatim̃tes dm̃
corrigerent᷑: Proposito quippe lucro ũbi
gratia pp̃t quod homicidiũ cõmittat᷑: Alit̃

Expanded text:
ualitas, id est quale cor habeat ad malum, suo fiat uitio, quod inoleuit ex arbitrio uoluntatis, ea tamen uoluntate mala, ut huc uel illuc moueatur, cum siue huc siue illuc male moueatur, causis fit, quibus animus propellitur. quae causae ut exsistant uel non exsistant, non est in hominis potestate, sed ueniunt ex occulta prouidentia iustissima plane et sapientissima, uniuersum, quod creauit, disponentis et administrantis dei. ut ergo tale cor haberet et Pharao, quod patientia dei non moueretur ad pietatem, sed potius ad impietatem, uitii proprii fuit; quod uero ea facta sunt quibus cor suo uitio tam malignum resisteret iussionibus dei — hoc est enim quod dicitur induratum, quia non flexibiliter consentiebat, sed inflexibiliter resistebat — dispensationis fuit diuinae, qua tali cordi non solum non iniusta, sed euidenter iusta poena parabatur, qua timentes deum corrigerentur. proposito quippe lucro uerbi gratia, propter quod homicidium committatur, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
ficationem intimoredĩ: capit enos:
nemini nocuimur: dubium quip¬
peest: utrũ munde mus nos abomn
inquinatione carnis & spr̃ secundũ
illã sententiam : ut sit scã & corpore
& spũ : anmundemus nos ab omni co¬
inquinatione carnis: ut aliursit sen¬
sus & ip̃s ꝑrõficientes scĩficationem
intimoredĩ capitenos: tales igitur dir¬
tinctionũ ambiguitates inpotestate
legendisunt:
CCLAXII DEMBIGUIS PROUVNTIATIOUIB:¬

Expanded text:
ficationem in timore dei capite nos: ficationem in timore dei capite nos: nemini nocuimus. dubium quippe est, utrum mundemus nos ab omni inquinatione carnis et spiritus secundum illam sententiam: ut sit sancta et corpore et, spiritu, an mundemus nos ab omni coinquinatione carnis, ut alius sit sensus: et spiritus perficient.ea sanctificationem in timore dei capite nos. tales igitur distinctionum ambiguitates in potestate legentis sunt CCLXV. DE AMBIGVIS P«01fVNTLA.TIONIB
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃oquȩ ambiguitas uno consequenti
uerbo diudicatur: qđ positum ẽ enim:
quã particulam qui abstulerꝰ int̃pre¬
tes. illa potius sententia ducti sunt :
ut ñ solũ conpelli ex duob: sed &iã duo¬
rum habere concupiscentiã uider&ur:
Sicergo distinguendum ẽ : & quideligã
ignoro: cõpellor enĩ ex duob: quam
distinctionem sequitur: concupiscentiã
habens dissolui & esse cumxp̃o: & tãquã
quȩrer&ur quare huius rei potiui ha¬
beat concupiscentiam : multo enĩma¬
gis optimũ inquit: Curergo ed uob
conpelldur quia ẽ manendi necessitas
quam ita subicit. manere in carne ne¬
cessarium propt̃uos: ubi aut̃ neq p̃¬
scripto fidei neq: ipsius sermonis tex¬
td ambiguitas explicari potest : nihil
obest secundum quã lib& earũ osten¬
duntur sententiam distinguere:
uel uti estilla ad corinthios: Har
ergo promissiones habentes carissi¬
mimundemur nos ab omni in quina¬
tione carnis & spr ꝑroficientes scĩ¬

Expanded text:
e ambiguitas uno consequenti e ambiguitas uno consequenti uerbo diiudicatur, quod positum est, enim. quam particulam qui abstulerunt interpretes, illa potius sententia ducti sunt, ut non solum compelli ex duobus sed etiam duorum habere concupiscentiam uideretur. sic ergo distinguendum est: et quid eligam ignoro. compellor autem ex duobus. quam distinctionem sequitur: concupiscentiam habens dissolui et esse cum Christo. et tamquam quaereretur, quare huius rei potius habeat concupiscentiam: multo enim magis optimum, inquit. cur ergo e duobus ©ompeUitur? quia est manendi necessitas, quam ita subiecit: manere ia carne necessarium propter uos. ubi autem neque praescripto fidei neque ipsius sermonis textu ambiguitas explicari potest». nihil obest secundum quamlibet earum quae ostenduntur sententiam distinguere. ueluti est illa ad Corinthios: has ergo promissiones habentes, carissimi, mundemus nos ab omni inquinatione carnis et spiritus, perficientes sancti
Abbreviated transcription (Latin):
bũ erat aput dm̃. &dr̃erat uerbũ : uta¬
lius sit sensus uerbũ hocerat in princi¬
pio apud dm̃ : ñ uult dm̃ uerbũ confite¬
ri Sed hocregula fidei repellendũ est:
qua nob̵ derinitatis aequalitate prȩ¬
scribitur ut dicamur &dserat uerbum
Deinde sub iungamus. hocerat in prin¬
cipi do aputdm̃: Illa uero distictio¬
nis ambiguitas. neutraparte resistit
fidei . &ideo textd ipso sermonis di iudi¬
candaẽ. ubiait aposto lus & quideligã
ignoro: conpelloraut̃ ex duob concu¬
piscentiam habens dissolui & eẽcũxp̃o¬
Multo enim magis optim ũt manere aũ¬
in carne. neces sarium propt᷑uos: In¬
certumẽ enim: utrum & duob: concu¬
piscentiam habens: anconpellor a ut̃
ex duob: ut illudadiungatur concu¬
pircentiam habens dirsolui &esse
nĩmagis optimũ appar& : cum eiusop¬
timedicere se habere concu piscentiã :
uitũ ex duob conpellatur alterius ta¬
men habeat concupiscentiam : Alte¬
rius neces sitatẽ: Neces sitatẽ manere

Expanded text:
erat. uerbum, ut alius sit sensus: nerbum hoc erat in principio apud deum, non uult deum uerbum confiteri. sed hoc regula fidei refellendum est, qua nobis de trinitatis aequalitate praescribitur, ut dicamus: et deus erat nerbum, deinde subiungamus: hoc erat in principio apud deum. illa uero distinctionis ambiguitas neutra parte resistit fidei et ideo textu ipso sermonis diiudicanda est, ubi ait apostolus: et quid eligam ignoro. compellor autem e duobus, concupiscentiam habens dissolui et esse cumulto enim magis optimum: manere in carne necessarium propter vos . Incertum enim est utrum ex duobus concupiscentiam habens, an compellor autem ex duobus, ut illud adjungatur, concupiscentiam habens dissolvi, et esse nim magis optimum, apparet eum ejus optimi dicere se habere concupiscentiam, ut cum ex duobus compellatur, alterius tamen habeat concupiscentiam, altecum Christo, necessitatem manere
Abbreviated transcription (Latin):
quid eñi carniũ ex hausit fames: uti¬
que in auras ẽ exalatum : Vnde
diximus omnipotentẽ dm̃ posse
reuocare qđ fuit: Red det ergo ca¬
ro illa homini: in quo esse carohu¬
mana primitus coepit: ab illo quip¬
pe altero. tãquã mortuorũ ita de¬
putanda ẽ quȩ secuta estalienum

Expanded text:
quid enim carnium exhausit fames, utiquid enim carnium exhausit fames, utique in auras est exhalatum, unde diximus omnipotentem Deum posse reuocare. quod fugit. Reddetur ergo caro illa homini, in quo esse caro humana primitus coepit. Ab illo quippe altero tamquam mutuo sumta deputanda est; quae sicut aes alienum