comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plan ñ meremur. AR fides robus¬
ta ut meungłio. Creuit gͣnum sina¬
pis et factum est marborem magnã
quia creuit fides q̃ prius ab iecta ui¬
debatur. ꝑ mundũ ⁊ robur accepit
magnum.R. liiria uoluritas ut

Expanded text:
di non meremur. Arbor, fides robusta, ut in Evangelio: « Crevit granum sinapis, et factum est in arborem magnam, » quod crevit fides, quae prius abjecta videbatur per mundum, et robur accepit magnum. Arbor, bona voluntas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ginꝰ .b̃. facultates ecc̃aꝵ patrocima
sunt pauꝑum ⁊ sacrilega eis cruden¬
tate sub ripitur quidenud sibi m̃¬
stri e⁊ dispensatores nõ unce dñi d
pdssessdres ultra inctũ ⁊ uestitum

Expanded text:
ns: Facultates ecclesiarum patrocinia sunt pauperum, et sacrilega mente subripitur quicquid ministerii et dispensatores, non autem domini vel possessores, ultra victum et vestitum
Abbreviated transcription (Latin):
ouamtas uanitatũ set nõ uanier
qmꝰ in samor fulget ecc̃a in ꝑr¬
etibꝰ ⁊ in pauꝑibꝰ eget suos lapi¬
dos deserit de sumptibꝰ egenoꝵ s̾¬
curiosi quo delectant᷑ ⁊ nõ innẽi¬
unt miseri quo delect sustentent᷑¬

Expanded text:
O vanitas vanitatum, sed non vanior quam insanior! Fulget ecclesia in parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapidos deserit. De sumptibus egenorum securiosi quo delectentur, et non inveniunt miseri quo sustentent
Abbreviated transcription (Latin):
fident tam iiqua gerunt ut
stipendiis que suffice̾ debeant m̃i¬
me ꝯtenti sr̃fiua quibꝰ egeni su¬
stentandi eẽnt impie sacruege xñt¬
lixeurie uictum pauꝑum ꝯfum̾¬
e nõ uerent᷑ duplici ꝓfecto inqͥ

Expanded text:
ssident, tam iniqua gerunt, ut stipendiis, quae sufficere debeant, minime contenti, superflua quibus egeni sustentandi forent, impie sacrilegeque sluxuriae victum pauperum consumere non vereantur, duplic
Abbreviated transcription (Latin):
tionis aduenit dicens quis ita adm̃¬
gem omĩa a se sr̃flua resecauit ut
nich se hr̃e ꝓutet putacione digñ.
credite michi ⁊ putata repulsua
uit. ⁊ effugata redeunt ⁊ resut¬
cendunt᷑ exmicta ⁊ sopita exci¬
tantar parum est gͦ semel putas
tum lib in hoc corꝑe mariens ꝓ¬
habitant. ¶Iebine̾ subiugari pot̃

Expanded text:
im ita ad unguem omnia a se superflua resecavit, ut nil se habere putet putatione dignum? Credite mihi, et putata repullulant, et effugata redeunt, et reaccenduntur exstincta, et sopita denuo excitantur. Parum est ergo semel putasse; ntumlibet in hoc corpore manens prohabitat Jebusaeus ; subjugari potest,
Abbreviated transcription (Latin):
uñ. Aug̃. o si possemꝰ excitare hom̃ies
⁊ cum ip̃is parit̾ excitari ut tales ẽẽ¬
mus amatores uite ꝑmanentis qͣ¬
o querere uoluit unde uiu̾et eng̾e
uitam medicantem qmͣ celerem
mortem cui dcm̃ est nainga ne
moriaris ⁊ distulit cui dc̃m est la¬
bora ne moriaris ⁊ pigerfint le¬

Expanded text:
num. O si possemus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tales essemus amatores vitae permanentis, qu prodere voluit unde viveret, eligens vitam mendicantem, quam celerem mortem? Cui dictum est, naviga ne moriaris, et distulit? Cui dictum est, labora ne moriaris, et piger fuit? Le
Abbreviated transcription (Latin):
iob. Girum arsturi pot̾is dissipare
quia uet̾is testarãti lit̾am dñs ĩ
spũalẽ sensum mutauit.
ab arcturo ueruet frigus quia ab
incredulo ppło frigiis infidelita¬
tis ꝓcedit.rcus est satra p̾dicõ
ut in ps̃o. Intendentes et mutẽ¬
tes artura conu̾si sunt dñm d̾.¬

Expanded text:
Job: « Gyrum Arturi poteris dissipare, » quod Veteris Testamenti litteram Dominus in itualem sensum mutavit. Ab Arturo egredietur frigus, » quod ab incredulo populo frigus infidelitatis procedit. Arcus est sacra praedicatio, ut in Psalmis: « Intendentes et mittentes arcu
Abbreviated transcription (Latin):
re aquile oculos insolem fixit. nõ
solum suꝑ cet̾os enͣngłistas fuit. s¬
et semetip̃m excessit. Aquila dia¬
lo qr subtilitas inimici uiris sci̾s
difficile dep̾henditur. Aqla anima
et ponet in ardius rudum sͥ. qr ꝑ
multis potestatib cum multis
te mundane głe obsedit ierłm ⁊¬

Expanded text:
re aquilae oculos in solem fixit, et non solum super caeteros et evangelistas fuit, sed semetipsum excellit. Aquila, dialo, » quod subtilitas inimici a viris sanctis difficile deprehenditur. Aquila animet ponet in arduis nidum suum, » qmultis potestatibus, repletus e mundanae, obsedit Jer
Abbreviated transcription (Latin):
tim᷑ ad instar arene et pond̾osa ẽ
Posui arenamt̾minũ mari. qr ad uĩer¬
cendũ tumorẽ suꝑboꝵ dñs humiles
posuit. re. instabilitas hꝰ seculi ut
in ewͦ. qͥ edificauit domũ suã suꝑ ha

Expanded text:
timur, ad instar arenae et ponderosa et « Posui arenam terminum mari, » quod ad vincendum tumorem superborum Deus humiles posuit. Arena, instabilitas hujus saeculi, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
armis sius .i. ruerũe ininfernum
imꝑugnationes ut inp̃so. Consfrin¬
ges arma .i. manifestas destruet mi¬
pugnatões. R. nequitie diaboli
corpꝰ xͥ ut in exodo archam de lig¬
domini. quia qͥ rep̾hensionis manu
arrogant̾ p̾latos eccl̃ie. tangunt spi¬
rituali morte ferunt᷑. R. mens
sãcta ut in genesi. fac tͥ archam de

Expanded text:
uerent in interitum, impugnationes, ut in Psalmis: « Confringet arma, » id est, manifestas destruet impugnationes. Arma, nequitiae diaboli,Christi, ut in Exodo: « Arcam de ligDomini, quod qui reprehensionis manu arroganter praelatos Ecclesiae tangunt, spirituali morte feriuntur. Arca, mens sancta, ut in Genesi: « Fac tibi arcam de
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbus quilibet qui se conatur
re. Armatos tyramniut inõb. In
canticũ. Que fabricata sũt ma¬
nob̾ dona conferuntiri. ruma
liariis impii pinguedo rerum
habundo. Artus sunt infina
ecc̃e menbra ut iniob. In nͥlum

Expanded text:
bet superbus qui se conatur Per armatos tyranni, ut in Job: « In Cantico: « Quae fabricata sunt manobis dona conferuntur. Arvina,liariis impii  pinguedo rem abundat. Artus sunt intestina Ecclesiae membra, ut in Job: « In nihilum
Abbreviated transcription (Latin):
cum abicio ambienciũ cripe. qũo om̃s
torquens om̃ibꝰ places nꝰ acerbiꝰ cru¬
ciat siue molestł in quietat. nil tñ a¬
pud miseros mortales celebriꝰ negociis
eiꝰ. It̃. Señ. nemo exhiis quos purpu¬
ratos uides fenx est nõ mag̃qmͣ exilus
quibꝰ ceptrum ⁊ clamidẽ incena fadu¬

Expanded text:
mbitio ambientium crux! quomodo omnes torquens, omnibus places? Nil acerbius cruciat, nil molestius inquietat; nil tamen apud miseros mortales celebrius negotiis e ad Lucilium Nemo ex istis, quos purpuratos vides, felix est non magis quam ex illis quibus sceptrum et chlamidem in scena fabu
Abbreviated transcription (Latin):
mis quidam monachꝰ ei carus existens
te ut si potes salua uoliuitate di tañ¬
michi post mortẽ reneles statũ cui o¬
ranti post mortẽ eiꝰ corã altari ap¬
paruit᷑ inuisione galfridus dicens.
dcce adest galfridus fr̃ tnus. cm ille
care mi qnom est tibi cui ille bñ s
reuelatum est michi a scã tinitate

Expanded text:
mis quidam monachus ei karus assidens te, si potes, salva voluntate Dei, statum tuum post mortem michi reveles». Cui oranti post mortem eius coram altari apparuit in visione Galfredus dicens: «Ecce assum Galfredus frater tuus». Cui ille: «Kare mi, quomodo est tibi?». Cui ille: «Bene, sed revelatum est michi a sancta Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
istos epulantes uelut optimos lo¬
ues st̾t̾e ⁊ sudare intellig̾es istos qͥ
maxime secunt᷑ uoluptates minime
assoqui qui incio gule laborat patĩ
longi temꝑis tedio pensat .xxx.

Expanded text:
istos epulones velut optimos boves stertere et sudare, intelliges eos, qui maxime sequuntur voluptates, minime assequi, qui vitio gule laborant pro dlongi temporis tedio prestat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑauit in roma. quilo est aust̾itas
ꝑsecutionis ut incanticum. Surge
aquilo et ueni aust̾ qr desid̾at nõ¬
numqͣm ecͣc. ut mitigetur aust̾itaᷤᷤ
ꝑsecutionis. Aquilo ppłs gentiłꝰ
quilo ẽ aliqͣndo electus ad fide̾.
conu̾sus ut in ob. Ab aquilone
aurum ueniet qͥa et apaulo et
angustino qͥ pͥus infidelitate fri¬
gidi erant splendor sapientie uenit.
senectute ad requiem tendunt. qͥt¬
facies olle succense a facie aqͥlonis.¬
bo inreꝓbis. quilo diabolus ut in
iob. Qui extendit aquilonem superꝰ
uatuum qi illorum mentib qͥ gr̃a
sua uatui sunt. diabłm d̾s dominari

Expanded text:
lo est austeritas persecutionis, ut in Cantico: « Surge, aquilo; veni, auster, » quod desiderat nonnunquam Ecclesia, ut mitigetur austeritas persecutionis. Aquilo, populus gentilis, Aquilo est aliquando electus ad fidem conversus, ut in Job: « Ab aquilone aurum veniet, » quod et a Paulo et ab Augustino, qui prius in fidelitate frigidi erant, splendor sapientiae venit. nonnulli in senectute ad requiem tendunt. facies ollae succensae « a facie aquilonisbo in reprobis. Aquilo diabolus, ut in Job: « Qui extendit aquilonem super vacuum, » quod illorum mentibus, qui gratia sua vacui sunt, diabolum Deus dominari
Abbreviated transcription (Latin):
tua .h. mea. quia iusti in ecc̃a ex fide
uiuunt. Anim̾um st̾ cupidi ut in
erechiel animaliũ abhõiatio depic
lat̾nes ut in abatuc. In medio duũ
animalium. qr in medio latͦnum

Expanded text:
t in ea, » quod justi in Ecclesia ex fide vivunt. Animalia, cupidi,  in Ezechiele animalium abominatio depictlatrones, ut in  Habacuc: « in medio duorum animalium, » quod in medio duorum
Abbreviated transcription (Latin):
nouenint.Anaglipha uarieta¬
tes sunt bonorumoꝑm. ut ĩ li¬
bro regum. Et anaglipha ualde
ꝓminentia. qr in sc̃õ homine qͥ
est templum di. uarietates bono¬
nim actuum aliis inexemplũ appa¬
rert Intra cordis sunt scareta ut in

Expanded text:
uit. Anaglypha varietates sunt bonorum operum, ut in libro Regum: « Et anaglypha valde prominentia,  » quae in sancto homine, qui est templum Dei, varietates bonorum actuum aliis in exemplum apparent. Antra cordis sunt secreta, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
nũqͣm recẽdunt. Inphora ẽ aua¬
ricia ut in ⁊acharia hec ẽ ampho¬
ra egrediens qr uic ullus est qui
ab auaricia sit ĩmunis. Amp̃ho¬
ra modꝰ incontemplatione ut ĩ
tificatiorie uanitatis curiositatis
et uoluptatis. et plenitudinẽ in
actione: et discretõem tenemus
in contemplationeꝰ nutꝰ est signa¬
cłm fid̾i. Ut in euo. Date anulum

Expanded text:
nunquam discedunt. Amphora est avaritia, ut in Zacharia: « Haec est amphora egrediens, » quod nullus est, qui ab avaritia immunis sit. Amphora, modus in contemplatione, ut in tificatione vanitatis et curiositatis, et voluptatis, et plenitudinem in actione, et discretionem tenemus in contemplatione. Annulus est signaculum fidei, ut in Evangelio: « Date annulum
Abbreviated transcription (Latin):
n adu̾sa.ibugo cecitas cordis
ut in thobia. Cepit albugo de
oculis eus. eg̾di: qr cum in fine
nosti: longa ab eis qͣ nunc pre¬
mittit᷑ infidelitatis cecitas recedet.
lbugo arrogantia mentis. ut inle¬
iurtꝰ continentie ut incanticũ. Et
aloe cum omnib pͥmis unguentis

Expanded text:
 adversa. Albugo, caecitas cordis, ut in Tobia: « Coepit albugo ex oculis ejus egredi, » quod cum in fine epit agnosci, longa ab eis, qua nunc premuntur, infidelitatis caecitas recedit. Albugo, arrogantia mentis, ut in Levirtus est continentiae, ut in Cantico: « Et aloe cum omnibus pretiosis unguentis
Abbreviated transcription (Latin):
cretum teli litus ẽ .i. humanitas
.xͥ. ut iniob. Alitum meũ exhorant
uxor mea .i. humanitatẽ meam ꝯ¬
tempsit synagoga.litꝰ locutio
oris ut indamele. S et alitꝰ meus
intercluditurꝰ .i. ñ solum fortitudi¬
ne incorpore careo s et ab ip̃a locu¬
tione inore obmutescõ. Alitꝰ sug¬
gestio diaboli. ut iniob. alitꝰ eͦst
pruas ardere facit .i. cogitatões re¬
ꝓborum diabolica suggestio. ĩcen¬

Expanded text:
cretum coeli. Alitus, humanitas Christi, ut in Job: « Alitum meum exhorruit uxor mea, » id est, humanitatem meam contempsit synagoga. Alitus locutio oris, ut in Daniele: « Sed et alitus meus intercluditur, » id est, non solum fortitudinem corde careo, sed etiam ab ipsa locutione in ore obmutesco. Alitus, suggestio diaboli, ut in Job: « Alitus ejus prunas ardere facit, » id est, cogitationes reproborum diabolica suggestio succen
Abbreviated transcription (Latin):
tum alas eng̾ qr cum occasiones in¬
uenit: cogitationes suas inpubli¬
piditates rapacium. ut in zacha
cupidi res alienas inuad̾e stude̾t.
las uirtutes sc̾orum. Ut inierechis¬
le. Et audiui uocem alaꝵ qͣsi
uocẽ aqͣrum multarum qr uͥtu

Expanded text:
m alas erigit, » quod cum occasiones invenit, cogitationes suas in publipiditates rapacium, ut in Zacharilvi, » quod cupidi res alieni invadere student. Per alas virtutes sanctorum, ut in Ezechiele: « Et audivi voces alarum, quasi voces aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
mini sũt hꝰ mundrut in exodo.
Que table manguł erigantur post
tͥgum tab̾naculi quia cont᷑ diabłm
imundi huinis t̾minis aduenien¬
te fine seculi. en och et helias erigũ¬
tur. Angls simulate mentes pra¬
uorum ut insophonia. Dres domi¬
n suꝑ angulos extelsos qr uindicta
anguli uocantur. Apis ẽ inmundꝰ
ca inuolatib apis quia humiles
int̾ suꝑbos sc̃i sunt. pes decͣcto¬
ap̃. quia in ꝑato me laudabant
et inocculto michi detrahebant qr
apes. et more mel et inposteriorib
auileum hñt A per ẽ prirceps
romanorum ut inps̃o. Ext̾mina¬
uit eam aꝑ desilua. Quia plebem

Expanded text:
Exodo: « Duae tabulae erigantur,  post tergum tabernaculi, » quod contra diabolum in mundi hujus terris adveniente fine sancti Enoch et Elias erigentur  opera simulatae mentes pravorum, ut in Sophonia: « Dies Domini super angulos excelsos: » quod vindicta anguli vocantur. Apis est immunducum in volatilibus apis, » quod humiles inter superbos facti sunt. Per apes detracto» quod in aperto me laudabant, et in occulto mihi detrahebant, quod apes in ore mel, et in posterioribus aculeum habent. Aper princeps est Romanorum, ut in Psalmis: « Exterminavit eam aper de silva, » quod pleb
Abbreviated transcription (Latin):
tialẽ ñ ħt.Imicos sc̃i angłiut
incanticis. Que habitas mortis
amici auscultant : qr sci angłi
humane anime ꝓfestum au
amiti. q p̾dicatores sc̃i diabłm ĩ
clectis aͦs ad fidem coni̾nunt destiui¬
unt. Amicos. ceten sc̃i. ut mewoͦ.

Expanded text:
t. Per amicos sancti angeli, ut in Cantico: « Quae habitas in hortis, amici auscultant, » quod angeli sancti humanae animae profectum audamici, » quod praedicatores sancti diabolum in electis, quos ad fidem convertunt, destruunt. Per amicos caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
declinasset ad ꝙdam hospicium uidit
cedebant. Uñ. iuir sc̃s uigilans cum
demones informa humana adueniˢ¬
qui de domo erant in lectis fuis cun¬
scentibꝰ uir sc̃s surrexit ⁊ demones
abire nõ ꝑmiitens excitauit eos qͥ
de domo erant in quirens ab eis si ꝑ¬
sonas cognoscerent qui Rnderunt¬
Uñ iur sq̃ misit ulos ad domos incino
rum ut uiderent an eent ibi ⁊ inue¬

Expanded text:
declinasset ad quoddam hospitium uidit cedebant. Vnde uir sanctus uigilans cum demones in forma humana uenisllis de domo in lectis suis quiescentibus uir sanctus surrexit et demones abire non permittens excitauit illos de domo inquirens ab eis si personas illas cognoscerent. Qui cuuir sanctus misit illos ad domos uicinorum suorum ut uiderent si essent ibi; et inue
Abbreviated transcription (Latin):
deo istos qui turpe existimant cum ser¬
sic fit ut isti de dño loqͣnͣtur quibꝰ co¬
rom dño loqui nõ licet at illi qinibꝰ
nõ sm̃ coram dñis set cum ip̃is ser¬
ꝑoti erant ꝓdño porrigere cericeni¬

Expanded text:
deo istos, qui turpe existimant cum serSic fit, ut isti de domino loquantur, quibus coram domino loqui non licet. At illi, quibus non tantum coram dominis, sed cum ipsis erparati erant
Abbreviated transcription (Latin):
riis ornatib depingit. Dum enĩ
hoͣc de qͣ loquimur sacra script᷑a
uerba hẏstorie simplicit̾ narrat:
qͣr inthoando fundam̃itum: edifi¬
cii iactat: et dum ꝑ allegorie ex̾ci¬
tum fidei misterra pandit: fabͥ¬
cam mentii in arcẽ u̾itatis extol¬
lit: dum u̾o ꝑ anagegie sublimitatan
de et̾nis suꝑne parrie gaudiis disserit:
quodam in tectum supponit. dum au¬
tem misticum intropologia intellectũ
ꝑ contemplatõem inuestigat: eret¬
tum hoc de quo loquimur sp̃uale edi¬
ficium diuersis uirtutibus tam his
qui intus ad deum qͣm his qui extͣ
ꝑtinent ad ꝓximum ꝑmoralitatis
uenustatẽ. qͣi distinctis pulcrorum
coloꝵ uarietatib ornat. Cum his gͥ
constet has qͣtuor sacre scripture in¬
telligentias omne qd̃ ei inest secre¬

Expanded text:
riis ornatibus depingit. Dum enim riis ornatibus depingit. Dum enim haec, de qua loquimur, sacra Scriptura verba historiae simpliciter narrat, quasi inchoando fundamentum aedificii jactat, et dum per allegoriae exercitium fidei mysteria pandit, fabricam mentis in amorem veritatis extollit: dum vero per anagogiae sublimitatem de aeternis supernae patriae gaudiis disserit, quodammodo tectum superponit: dum autem mysticum in tropologia, intellectum per contemplationum investigat exercitium, de quo loquimur, spirituale aedificium diversis virtutibus, tam iis quae intus ad Dominum quam quae extra pertinent ad proximum, per mortalitatis venustatem quasi distinctis pulchrorum colorum varietatibus ornat. Cum igitur constet has quatuor sacrae Scripturae intelligentias, omne quod et
Abbreviated transcription (Latin):
loquiturꝰ de rei u̾itate. Aliud
quidem dat intelligendũ de fi¬
dei punitate. et sc̃e eccł̃ie mist̾ia.
siue p̾sentia. siue futura. aliqͣndo
figuratis et uelatis ostendit. Cropo¬
logia quoq et ipsa sicut allegoria
in figuratis siue dictis. siue factis
constat. set in hoc ab allegoria dis¬
tat: qd̃ allegoria quidem fidem
tropologia ũo edificat mor alita.
tem. Anagogia autem siue ue¬
latis. siue aꝑtis dictis de et̾nis sr¬
ne patrie gaudiis tractat. et que
merces uł fidem rectam. uł uitam
q ꝑ scorum exempla q̃ narrat
legentem adinuitationem exci¬
tat scĩtatis: Allegoria in reuela¬
tione fidei ad cogninonem u̾itatis:
tropologia in instructione morum
ad amorẽ uirtutis anagogia in
manifestatione suꝑnorum gaudi¬
orum ad deliderium etͥne felicita¬
tis. In nr̃e gͦ anme domo hystori¬
a fundam̃tum ponit. Allegoria
parietes erigit. Anagogia tectum
suꝑ ponit: tropologia uo tam inte¬
exterus ꝑ effectum boni oꝑis ua¬

Expanded text:
tate ad quiddam dat intelligendum de fidei puritate, et sanctae Ecclesiae mysteria, sive praesentia, sive futura, aliud figmentis et velatis ostendit. Tropologia quoque et ipsa, sicut allegoria, in figuratis, sive dictis, sive factis, constat: sed in hoc ab allegoria distat quod allegoria quidem fidem, tropologia vero tem. Anagogia autem sive velatis, sive apertis dictis de aeternis supernae patriae gaudiis tractat, et quae merces vel fidem rectam, vel vitam que per sanctorum exempla, quae narrat, legentem ad imitationem excitat sanctitatis; 386 allegoria in revelatione fidei ad cognitionem veritatis; tropologia in instructad amorem virtutis; anagogia in manifestatione sempiternorum gaudiorum ad desiderium aeternae felicitatis. In nostrae ergo animae domo historia fundamentum ponit, allegoria parietes erigit, anagogia tectum supponit, tropologia vero tam inteexterius per effectum boni operis, va
Abbreviated transcription (Latin):
dam dicimus: plerasq qͣtumdã
huiusmi recum que ad p̾sens
anmo occurrẽ pot̾unt ꝓpon̾e si¬
mul et expon̾e decreuimus diu̾¬
sitates et quasdam hmi nõium
in medium ꝓferre int̾pritatiões
ut ex his que insc̾orum patium
exposinonibus inuenire pot̾imus :
nr̃am nr̃iq similium si qui tam̃
sunt imꝑitram instiuamus. Ut
autem lestor q̾sita citius possit in¬

Expanded text:
 diximus, pluresque quarumdam hujusmodi rerum, quae ad praesens animo occurrere potuerunt, ponere simul et exponere decrevimus diversitates, et quasdam hujusmodi nominum in medium proferre interpretationes, ut ex iis quae in sanctorum Patrum expositionibus invenire poterimus, nostram nostrique similium, si qui tamen sunt, imperitiam instruamus. Ut autem Lector quaesita totius
Abbreviated transcription (Latin):
uideł siue in mala significatione
uiͦsta id qd̵ narrationis qm cõte¬
xit series exigit eas acciꝑe debeamꝰ.
Tercio opportet ut quib quot ue
nͦus nomina de quib trastat tam
hominum qͣm locorum hebraica.
siue gͥca. interprecari debeant ꝑ¬
quiramus quia magnam nobis
interptationib ꝓpͥam nominum
edificationẽ ꝓponit. De his autem
rerum significationib et nõium
int̾p̾tationib mͦ scd̃m duas suas
intelligntias mͦ scd̃ tres. mͦ u̾o scd̾¬

Expanded text:
videlicet sive in mala significatione, videlicet sive in mala significatione, juxta quod narrationis quam contexit series exigit, eas exigere debeamus. Tertio oportet ut quibus quotve modis nomina de quibus tractat, tam hominum quam locorum, Hebraica sive Graeca interpretari debeant, perquiramus, quod magnam nobis interpretationibus propriorum nominum aedificationem proponit. De iis autem rerum significationibus et nominum interpretationibus secundum suas duas intelligentias, modo secundum tres, mod
Abbreviated transcription (Latin):
tres. qñ etiam scd̃m omnes simul
qͣtuor intelligi uelit. Cumq pͥmũ
hec omnia. hoc mͦ duce ipsa u̾itate
indagau̾imus: scd̾o necesse ẽ. ut qͥ¬
b quot ue mis res de quib tractat
dũ taxat corꝑale ꝯmodũ ⁊ ĩcõmo¬
dũ spectat. ꝓbari. et reꝓbari ualet:
ip̃a imirum una eadẽq res nõ
solum diu̾sam s et adu̾sam ali¬
qͣndo in sacra scriptura significatõ¬
nẽ here p̃. ut enim exempli cã
de innum̃ĩs tria ꝓferamꝰ: est aqͣ
cuiꝰ flumina fluunt de uentre
demergat. Est item camel qui ꝑfo
ramen atus tnͣsiit: est et camelus de
qͦ rebecta uiso ysaac descendit. Est
qͦ leo qui uicit de tribu usta. est et
leo qui cirtuit qͥrens quem deuoret.
Quis enim nelciat qͣnͣtum hoꝵ tro¬
um significata ab inuicẽ distent:
cum tamenunum qd̃q significã¬
tium unũ ac soẽ sit: Cum itaq
sãctam scripturam de reb loq̃ntẽ
ose inspiciamus. et tunc euident̾
scire poterimus qͦm suie inbona

Expanded text:
tres, quando etiam secundum omnes simul quatuor intelligi velit. Cumque primum haec omnia hoc modo, duce ipsa veritate, indagaverimus: secundo necesse est ut quibus quotve modis res de quibus tractat duntaxat corporale commodum et incommodum spectat, et probari et reprobari valet: ipsa nimirum una eademque res non solum diversam, sed et adversam aliquando in Scriptura sacra significationem habere potest. Ut enim, exempli causa, de innumeris tria proferamus: et aquae, cujus flumina fluunt de ventre demergat; et item camelus, qui per toramen acus transit, est et camelus de quo Rebecca, viso Isaac, descendit: est quoque leo qui vicit de tribu Juda; est leo qui circuit, quaerens quem devoret. Quis enim nesciat, quantum horum trium significata ad invicem distent, cum tamen unumquodque significantium unum atque idem sit. Cumque ita sacram Scripturam de rebus loquenteose inspiciamus, et tunc evidenter scire poterimus, qua sive in bona
Abbreviated transcription (Latin):
ure: pͥmo diligenter
onsiderat qͣndo hystori¬
ce qͣndo allegorice. qͣndo¬
sapientie filias uocamus. Ad cuius
ad quisitionem cum plena ip̃aꝵ
agratio. tocius qd̃ ei mest secreti
sit manifestatio: nisi illarum pͥ¬
us adquifita cognitione ꝑtingere
neqͥuimus. Mat̾ quippe sapiẽtia
phas adoptionis filios pascit. cõ
neris potum in laste hystorie: in
fide autem ꝓficientibus cibum.
tem insapida refectione tropolo¬
gie: illis demq qui et abimis per
contempiuni terrenorum suspẽ¬
dessderium ꝓuesti: sobriam theo¬
rice contemplationis ebrietatẽ
aꝑtam renim gestanm nar¬
ratõem ꝑtinet. q̃ et insuꝑficie litẽ¬

Expanded text:
re, prius diligenter consideret quando historice, quando allegorice, qsapientiae filias vocamus, ad cujus inquisitionem plena ipsarum agnitio totius, quod ei inest, secreti, sic manifestatio nisi illarum prius inquisita cognitione, pertingere nequimus. Mater quippe Sapientia per hos adoptionis filios pascit, confneris potum in lacte historiae; in fide autem proficientibus, cibum tem in sapida refectione tropologiae; illis denique qui et ab imis per contemptum terrenorum suspendesiderium sunt provecti, sobriam theoricae contemplationis ebrietatem aptam rerum gestarum narrationem pertinet, quae et in superficie lit
Abbreviated transcription (Latin):
suero secur̃ sum ꝙ nõ ꝑdam ser¬
labit uiuo desuncto restituet nã
quocumes uado ip̃a it̾ mecum se¬
cum ferens depositum ꝙ seruãd̾
acceꝑat ad est muo mortuũ se¬

Expanded text:
suero, securus sum quia non perdam: servabit vivo, defuncto restituet. Nam quocunque vado ego, ipsa it mecum, secum ferens depositum quod servandum acceperit. Adest vivo, mortuum se
Abbreviated transcription (Latin):
stos nõ tutũ arbitrat᷑ labiis homi¬
num comitt̾e głiam suam arche
sine clane ⁊ sine sera nulli q oĩo
clause nocere uolenti nõ tutum pla¬
ne set stultum set ibi thesaurũ tuũ
reꝯde ubi nõ ualeas restituere cã
uolueris si ponis in os meũ iamñ
intua set minea est potestate. cũ
utiq ꝓ meo libito uł laudare te
possim uł derogare tibi samim ua¬

Expanded text:
enim tutum arbitratur labiis hominum committere gloriam suam, arcae utique sine clave, et sine sera, nullique omnino clausae nocere volenti. Non tutum plane, sed stultum, ibi thesaurum tuum recondere, unde non valeas resumere cum volueris. Si ponis in os meum, jam non in tua, sed in mea potestate est, cum utique pro meo libitu vel laudare te possim, vel derogare tibi. CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
theon qui habebat grãm sanandi ⁊̃¬
firmos ꝙꝓ cum uenisbent latrones
fecit eos stare foribꝰ astixos ⁊ mane
cum incole uerent eos ꝯburere ꝓfur¬
to ip̃e ait. fince abire eos illesos ali¬
ocium ame effugiet gr̃a santatsi
⁊statim ip̃i latrones conu̾si sunt

Expanded text:
qui habebat gratiam sanandi infirmos, apud quem putabant latrones fecit eos stare foris affixos et mane, cum eos incole vellent comburere pro furto, ipse ait: «Sinite eos abire illesos, alioquin a me effugiet gratia sanitatum». Et statim illi latrones conversi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cusabilis dupensacio est uͥ utiitaͤ
ꝓuocut dispemsacio landabilis.
utilitas dico cõis nõ ꝓpͥa. Ilam
cum nicħ harũ est nõ plane fi¬
delis dispensatio set crudelis dis¬
spensacio est

Expanded text:
cusabilis dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, dico, communis, non propria. Nam cum nil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelis dissipatio est
Abbreviated transcription (Latin):
incedunt uituli ⁊ornati circũ¬
amica uarietatibꝰ tamꝙͣ sponsa
ꝓcedens de talamo suo nõne siꝙ̃¬
piam talum repente eicimꝰ ꝓce¬
dentem aspexeris sponsam pociꝰ pu¬
tabis qmͣ spo nse custodem ⁊ no¬

Expanded text:
incedunt nitidi et ornati, circumamicti varictatibus, tanquam sponsa procedens de thalamo suo. Nonne si quempiam talium repente eminus procedentem aspexeris, sponsam potius putabis, quam sponsae custodem?
Abbreviated transcription (Latin):
cum om̃is indifferent᷑ ꝑsone hũi¬
litas sit quedã turris foetitud̾is a
facie inmici nescio quo pacto is¬
eiꝰ maior inmaioribꝰ ⁊ clarior in
est eẽ humilem in abieccõne ma

Expanded text:
Cum omnis indifferenter persone humilitas sit, quedam turris a facie inimici. Nescio, quovis pacto eius maior in maioribus et clarior in est esse humilem in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq ut ingñsi. Qmobrem uoca¬
tum est nomen eius edom. qr qͥ
carnem sp̃u p̾ponit: iure camał
qui a pecc̃o gñantur dominus
condempnabit. E dom. p̾p uidai¬
tus. ut in libro mim̾i. Noluit
titiam. plebs uidaica admitte des
piciebat. Edom. gentilitas ut ĩ
genesi. Reges regnabunt ĩ edom.
gentilitate erant ñ nulli sc̃i ante¬
qͣm ppłs uidaicus e̾et assumptꝰ
dom. diabłs ut iueremia. Au¬
dite consilium dñi. qd̃ miit de
lians eum. et inde electos mos eclu

Expanded text:
que, ut in Genesi: « Quamobrem vocatum est nomen ejus Edom, » quod qui carnem spiritui praeponit jure carnalis qui a peccato generantur, Dominus condemnabit. Edom, populus Judaicus, ut in libro Numeri: « Noluit titiam plebs Judaica admittere noluit. Edom, gentilitas, ut in Genesi: « Reges regnabant in Edom puod in gentilitate erant nonnulli sancti, antequam populus Judaicus esset assumptus. Edom, diabolus, ut in Jeremia: « Audite consilium Domini, quod misit de lians eum, et inde electos addu
Abbreviated transcription (Latin):
medio eius qͣi sp̃es elestri. qr ĩ no¬
homo est sicut ex auro. et argẽ¬
to. electrum conficitur. mulatõ
ẽ bona. ut incantic̃. Dura ẽ sic̃
num zelum gͣuit᷑ ru̾itur. Emu¬
ł similis non es. Emu. ẽ bonu̾
testamenta. ut inecodo. Emunc¬
toria fiant de auro purissimo qi
utrumq testameniũ claritate
sapĩe splendet. Ensis est rigor cõ¬
tmnentie ut incanticis. Uniꝰcuiꝰq
ensis suꝑ femur suũ. qi electi per
ad debellandam impietatẽ dia
in ilł sp̃alit̾ apparet qui baptis¬
tat qͦs penitentia securos redlit.
Equus est humanitas xͥ. Ut ec

Expanded text:
medio ejus, quasi species electri, » quod in nohomo est, sicut ex auro et argento electrum miscetur. Emulatio est bona, ut in Cantico: « Dura sicut num zelum graviter uruntur. Emulis similis non es. Emulatio, bonum Testamenta, ut in Exodo: « Emunctoria fiant ex auro purissimo, » quod utrumque Testamentum claritate sapientiae splendet. Ensis est rigor continentiae, ut in Cantico: « Uniuscujusque ensis super femur  tuum, quod electi per ad debellandam impietatem diabin illis spiritualiter apparet, qui baptistat Equus est humanitas Christi, u
Abbreviated transcription (Latin):
impiꝰ. ut incantico exodi. Equũ
et ascens orẽ eius ꝓiecit inmare.
qr dñs impium quẽlibet ⁊ eũ qͥ
ei dñatur diabłm demergit in
crimini mortisDoblatum.
Equus honor se ꝯ̃ cularis ut
in ps̃o. Fallax equus ad salutẽ.i.
honor mundanꝰ. homini salutẽ
Equus forma h̾eticoruut ĩ apo¬

Expanded text:
impius, ut in Cantico: « Equum et ascensorem projiciet in mare; » quod Dominus impium quemlibet, et eum, qui ei dominatur, diabolum, demergit in crimini mortis oblatum. Equus, honor saecularis, ut in Psalmis: « Fallax equus ad salutem, » quod honor mundanus homini salutem Equus, forma haereticorum, ut in Apo
Abbreviated transcription (Latin):
gitanis E ques quilibet sc̃s ut
rib suis quemilib uirũ sc̃m et
qui ei dominat᷑ eũ ꝯtempnit.
erugo demolitur .i. nolite ĩ oꝑe
ur̃o hominib plac̾e. et iͦ. ꝑsuꝑbi¬
am amitt̾e E ruta luxͣia est ut
miohele. Resiluum erute come¬
dit locusta. qr pͣuus quilibet qn
luxuriam deserit. statun de casti¬
tate suꝑbit. Erinatii st̾ penitẽ¬
tes ut in pͦs. petͣ refugium erina
nis ut inysaia. Ibi habuit foue¬
americiꝰ. qr in pͣuo homine ui¬
ciũ excusatõnis latet. s. est
ti st̾. E s. bona actio ut in exodo.

Expanded text:
gitatus. Equus, quilibet sanctus, ut ribus suis quemlibet virum sanctum, et qui ei dominatur, Deum contemnit. erugo demolitur; » id est, nolite in opero hominibus placere, et id per supertiam amittere. Eruca est luxuria, ut in Joele: « Residuum erucae comedit locusta, » quod pravus quilibet, quando luxuriam deserit, statim de castitate superbit. Erinacii sunt poenitentes, ut in Psalmis: « Petra refugium  erinnis, ut in Isaia: « Ibi habuit  formam ericius, » quod in pravo homine vitium excusationis latet. Es est irmati sunt. Es, bona actio, ut in Exodo: «
Abbreviated transcription (Latin):
dea sc̃ifi. enis. quia qͣndo electi de
pecc̃is suis exeunt ꝑ confessionẽ
ad sc̃itatem ꝑtingunt. Egiptꝰ.
Infidelitas ut inpsalmo. Ioseph
tenebris infidelitatis p̾cepta .no.
Egiptus gentilitas ut mewͦ. pu¬

Expanded text:
ecti a peccatis suis exempti per confessionem ad sanctitatem pertingunt. Egyptus, infidelitas, ut in Psalmis: « Joseph tenebris infidelitatis, praecepta NoEgyptus, gentilitas, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit. Egipus infernus ut
iexodo ꝑ immolatõem agni is¬
rł lib̾atus est de egipto. qr per
passionẽ xͥ electi educti sunt de
inferno E late palmarum st̾¬
sp̃uales triumphi. ut incantitᷤ.

Expanded text:
rnus, ut in Exodo per immolationem agni, Israel liberatus est de Aegypto, quod per passionem Christi electi reducti sint de inferno. Elatae sunt palmarum spirituales triumphi, ut in Cantico: «
Abbreviated transcription (Latin):
ut ingñsi. Tunicam ioseph ĩsan¬
guine edi fr̃es sui taxerunt. quia
xp̃m iuidei. ac si e̾e̾t pecc̃or de pecc̃o
bit. E di pecca carnis ut ingn̾si
pelliculas qd̾ edorum circumde dit ma

Expanded text:
ut in Genesi, tunicam Joseph in sanguine edi fratres sui tinxerunt, quod Christum Judaei, ac si esset peccator, de peccato rabit. Per edum peccata carnis, ut in Genesi:  « Pelliculisque edorum circumdedit me,
Abbreviated transcription (Latin):
mundum diligitis intendite uo̾
ip̃os. et dolete. E bri. anxietas
uite presentis ut mieremia. Ine¬
briauit me absinthio .i. tmme ꝑ
natus sum Ebri error ut ĩ pau

Expanded text:
mundum, intendite vos ipsos et dolete. Ebrietas, anxietas vitae praesentis, ut in Jeremia: « Inebriavit me absinthio, » id est, ntis
Abbreviated transcription (Latin):
eccc̃a pdicatorẽ D U. pͣui docto¬
res ut miob. Qui uocat cluces
impios qr pͣui doctores cum se
impietatem erumpunt.u.
principalia ut iniob. Odoratur
hominẽ ad malum instigant:
p̾uidere solet.
cormptione peccati alienum.
nis contemplonis. et nitor com¬
et amme felicitate ꝑfruent᷑ Ebri
int̾na societas sc̃orumut in ps̃o.
Inebabunt᷑ ab ub̾tate domus tue¬

Expanded text:
ctores, ut in Job: « Qui vocat duces impios; » quod pravi doctores, dum se impietatem erumpunt. Peprincipalia, ut in Job: « Odoratuhominem ad malum  instigent, praevidere solet. corruptione peccati alienum. s contemplationis et nitor commeet animae felicitate perfruentur. Ebrietas, interna satietas sanctorum, ut in Psalmis: « Inebriabuntur ab ubertate
Abbreviated transcription (Latin):
unt eum ignorant dies illuis. qͥa
aduentꝰ et̾ne claritatis ut iniob.
Consurgensq dilutulo offerebat
holocausta. ꝙi aduemiente diuina
claritate orabat dm̃ Dił. studi¬

Expanded text:
unt eum ignorant dies illius, quiaadventus internae claritatis, ut in Job: « Consurgens diluculo offerebat holocausta, » quod adveniente interna claritate orabat Deum. Dilucul
Abbreviated transcription (Latin):
In die mandauit dñs mĩam suã.
qr in luce incarnatõis sue. mi¬
sertus ẽ mundõDies hõies re¬
dempti. ut in iob. Non compu¬
tetus in diebus anm idest intei
redemptos homines apostata an¬

Expanded text:
In die mandavit Dominus , » quod in luce incarnationis suae misertus est mundo. Per diem homines redempti, ut in Job: « Non computetur in diebus anni, » id est inter redemptos homines apostata an
Abbreviated transcription (Latin):
ut inꝑab̾. M endicabit estate
et ñ dabitur ei .i. irdie uidicii
uite subsidium postulabit et ñ
entes E thera sunt angłi ut in
ꝑaboł. Qnͣdo ethera firmabiͣt sur¬

Expanded text:
 « Mendicabit in aestate, et non dabitur ei,  » in die judicii vitae subsidium postulabit, et non entes. Ethera sunt angeli, ut in Parabolis: « Quando ethera firmabit sur
Abbreviated transcription (Latin):
celi assistentem ei. qr mũlutũdo
angłorum d̾o assistit. Ex̾c̃. cetꝰ
demonum ut incantico exodi.
Et ex̾citum eiꝰ deiecit mare. qr
d̾s multiudinẽ demonũ damp¬

Expanded text:
coeli assistentem ei, » quod multitudo angelorum Deo assistit. Exercitus, coetus daemonum, ut in cantico Exodi: « Et exercitum ejus dejecit in mare; » quod Deus multitudinem daemonum dam
Abbreviated transcription (Latin):
tizant inecc. E sebon corcopunc¬
tũ ut in libͦ. num̃i. Igrus eg̾ssus¬
est de esebon .i. amor dei de corde
compuncto ꝓcedit. sca ẽ corpꝰ¬
.xͥ. ut in ps̃o. Escam dedit umen
est sacietas in celo. Esca simplex
trinameis congruentẽ E sca de¬
sid̾iumut inpͦs Ut det illis escã
Esca quilibet sc̾s ut in ꝓph̾a Es¬

Expanded text:
tizant in Ecclesia. Esebon, cor compunctum, ut in libro Numeri: « Ignis egressus de Esebon, » id est, amor Dei de corde compuncto procedit Esca, corpcam dedit timenest satietas in coelo. Esca, simplex trinam eis congruentem. Esca, desiderium, ut in Psalmis: « Dat illis escam Esca, quilibet sanctus, ut in propheta: « Es
Abbreviated transcription (Latin):
caret ⁊ mitio simul. et uisiblium
mat̾iam. et inuisibłium nat᷑am
iangłis fecit. E t̾num qd̵̃ habet
dꝰ iste ut miob. Non ad equabitur
ei toparion de ethiopia. qr nultꝰ
in hoc mundo. qͣntumcumq sple̾¬

Expanded text:
ia simul, » et invisibilium naturam, et visibilium materiam  in angelis fecit. Eternum est, quod habet ndus iste, ut in Job: « Non adaequabitur ei topazion de Ethiopia, » quod nullus de hoc mundo, quantumlibet splen
Abbreviated transcription (Latin):
suos ducit. o. anima p᷑ua ut ĩ
amma p᷑ua ꝑnequiciam suã. ad
mors ut miob. Uͥ constituta est
cognoscetir. Do. conscientie bo¬
ne ut miob. Replent domus su¬
as argento. qr ꝑfc̃i claritate di¬
umi eloqͥi. in suis conscientiis
mulos sunt redaste. qr iniqui co¬
gitõnes hñt. a d̾o derelictas ⁊ ĩ eis

Expanded text:
suos ducit. Domus, anima prava, ut in anima prava per nequitiam suam ad mors, ut in Job: « Ubi constituta est agnoscitur. Per domos conscientiae bonae, ut in Job: « Replevit domos suas argento, » quod perfecti claritate divini eloquii in suis conscientiis mulos sunt redactae; » quod iniqui cogitationes habent a Deo derelictas, et in eis
Abbreviated transcription (Latin):
nm̃tũ sit adu̾sus fe̾sta corꝑi hanc
utrum cespes erexerit an uarẽ la-¬
pis gentis aliene incħ int̾est scito¬
te tam bñ homines cłmo qmͣ au¬
ro tegi contempinte om̃ia quefr̃¬
uacuus labor uelud ornam̃tum ac

Expanded text:
ntum sit adversus infesta corporis. Hanc utrum caespes erexerit an varius lapis gentis alienae, nihil interest; scitote tam bene hominem culmo quam auro tegi. Contemnite omnia, quae supervacuus labor velut ornamentum ac
Abbreviated transcription (Latin):
homo cogitanclus. nec qͣlit̾ in car¬
nari potuit. cogitandum ẽ uł per¬
entia. ut in apocał. Angłs effudit
phialam suam influmen illuo
magnum euphratem et siccauit
aqͣm eius qr predicator uocẽ suã.

Expanded text:
homo cogitandus, neque qualiter incarnari potuit, perscrutandum est. entia, ut in Apocalypsi: « Angelus effudit phialam suam in fluvium illud magnum, Euphratem, et siccavit aquam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
eos qͦs possidet. nunc ardore luxi᷑e
concumat. nũc sorde cupiditatis
cata condonantur.  qͣm archa¬
na locutio ꝓpharm ut in p̃s̃o. Ce¬
nebͦis aqͣ in nubis aeris. qr obscu¬
ram locutionem hñt ꝓphete. ꝙͣ¬

Expanded text:
eos, quos possidet, nunc ardore luxuriae concremat, nunc sorde cupiditatis cata condonantur. Aqua est arcana locutio prophetarum, ut in Psalmis: « Tenebrosa aqua in nubibus aeris, » quod obscuram locutionem habeant prophetae.
Abbreviated transcription (Latin):
fł̃m ⁊ p̾cibus ad deum fusis hoc egis¬
se. It. cum quedam cuutas eẽt obses¬
sa ⁊ dubitaret clerus qui deberet
figere ⁊ qui man̾e consultus. aug̃.
undit. sorte illud eẽ dirimendũ.

Expanded text:
bus ad deum fusis egisse. Item cum quedam civitas esset obsessa et dubitaret clerus, qui deberent fugere, qui manere, consultus Augustinus respondit sorte illud esse dirimendum.
Abbreviated transcription (Latin):
cnus accedit quis dignã uidicat
nisi qui intransitu nouerit. quis
uenit dies qriẽ ꝑde libet Itaq nicħ
maiores docerent minores addist¬
ent uyx adfundum ueniret᷑ nsi u̾i¬
tas posita est qmħ nunc fũma ⁊ le¬

Expanded text:
quis accedit? Quis dignam iudicat nisi quam in transitu nouerit? Quis uenit dies quem perdere libet? Itaque tot maiores docerent, hoc minores addiscerent, uix ad fundum ueniretur, in quo ueritas posita est, quam nunc in s
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s agͥcola ẽ qr ip̃e infilio suo sin¬
głos electos sp̃ualit̾ excolit. gͥco¬
la ẽ quilibet rȩꝓb terrena diligens
ut ingenesi. fuit abel pastor ouiũ
et cayn agricola: qr electꝰ quisq
simplices in fra se cogitatc̃es mitͥt. ⁊
repb quilib int̾na sua desens
terrena diligit. Igricolas principeᷤᷤ

Expanded text:
agricola est, » quod ipse in Filio suo electos spiritualiter excolit. Agricola, quilibet reprobus terrena diligens, ut in Genesi: « Fuit Abel pastor ovium, et Cain agricola, » quod electus quisque simplices  infra se cogitationes nutrit, et reprobus quilibet, interna sua  deferens, terrena diligit. Per agricolam principes
Abbreviated transcription (Latin):
pastor ꝓçedis deauratꝰ tam multa
durtundotꝰ uarietate oues quidẽ ca¬
cessisse aliqñ uł gemis ornatꝰ irł cencis
nõ tectus auro nec uectus equo albo
net stipatus milite nec circuinstcepẽ¬
tibꝰ septus ministris abs ħ tñ credidit
satis pͥosse implen salutare manda¬

Expanded text:
pastor procedis deauratus, tam multa circumdatus varietate. Oves quid carocessisse aliquando vel gemmis ornatus, vel sericis; non tectus auro, non vectus equo albo, nec stipatus milite, nec circumstrepentibus septus ministris. Absque his tamen credidit satis posse impleri salutare manda
Abbreviated transcription (Latin):
gnatasime sunt appes ⁊ adculeum
inuilnere relinqunt rex ip̃e sine a¬
culeo est. nolint ip̃m natura nec
senũ eẽ nec ultionẽ que magono ꝯ¬
staret petere telumq detuyeit
iram elꝰ in ħmẽ renquid exemplar
hoc om̃bꝰ regibꝰ ingens pudeat ab¬

Expanded text:
gnacissime sunt apes, et aculeos in vulnere relinquunt; rex ipse sine aculeo est. Noluit illum natura nec sevum esse nec ulcionem magno constaturam petere, telum que detraxit et iram eius inhermem reliquit. Exemplar hoc magnis regibus ingens est
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ usurã ⁊̃ srhabundanciã
accepistis ⁊ auare ꝓximos tuos
calumpniab̾is meiq oblita es
dicit doꝰ deus ecce complosi manus
complosas habuit ⁊ nõ aꝑtas ad pan¬
peres fr̃ sllud uerbum dicit int̾l hĩ¬

Expanded text:
legitur «Usuram et superhabundantiam recepisti et avare proximos tuos calumpniabaris meique oblita es, dicit dominus deus. Ecce complosi manus complosas habuit et non apertas ad pauperes. Super illud verbum dicit interli
Abbreviated transcription (Latin):
uendum est nob̾ maxime ne ab
hiis accipiamꝰ muna quos noui¬
mus uiuere de lacrimis panꝑũ
ne dicatur nob̾. siuidebas furẽ.
sei. ꝙ cum ip̃e mortuus eẽt obiet̃
ei dẏã. ꝙ uestẽ a quodam usura¬
rio accepisset ⁊ restituit eum doꝰ
uice nt cupam illã corrigeret. diaꝰ¬

Expanded text:
endum est nobis maxime ne ab hiis accipiamus munera, quos novimus vivere de lacrimis pauperum, ne dicatur nobis: si videbas furem, sei quod cum ipd vestem a quodam usurario accepisset et restituit eum deus vite ut culpam illam corrigeret. Dia
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾. nõ tm̃ modo agendum est ut
cum aliqua delectaçione uł sine għ¬
di nausea dies tranfigatur. set ut
⁊t̃ dum ꝑacta dieta ad ꝓfectum m̃¬
tis semꝑ aliquid in ꝯscĩa resideat a¬
liquid cotidie inthesaurũ cordis

Expanded text:
ntummodo agendum est, ut cum aliqua delectatione, vel sine grandi nausea otii dies transigatur: sed, ut etiam de peracta dieta ad profectum mentis semper aliquid in conscientia resideat, aliquid quotidie in thesaurum cordis
Abbreviated transcription (Latin):
mbꝰ. Uñ .b̾. putas ne filium di repu¬
tat Ihm qruisguis ille est homo qͥ
stũ nec terret᷑ commnacionibꝰ nec
attrahit᷑ ꝓmissiomibꝰ nec p̾ceptis ob¬
temꝑat nec consiliis acquiesat¬

Expanded text:
 dico: Putasne, Filium Dei reputat Jesum, quisquis ille est homo qui ipsius nec terretur comminationibus, nec attrahitur promissionibus, nec praeceptis obtemperat, nec consiliis acquies
Abbreviated transcription (Latin):
ernt delectationes pungentes et
affestiones mordentes. rsus est qͥli
scripture. Ursus immundicia ut
in regum leonemet ursum int̾fici
ego extinxi. R si imꝑatores rc̃a¬
n uit in regum. E gressi sunt duo
ursi de salui. qr imꝑatores egressi
de roma uastauernt ui deos. U te
nuit filium suum. Iterus sina¬
goga ut iniob. Orabam filios mos¬
uteri mei .i. humiliter allocuius
sum homines sinagoge. Uterus gͣ

Expanded text:
erunt delectationes  pingentes et affectiones mordentes. Ursus est quilicietur. Ursus, immunditia, ut in libris Regum: « Leonem et ursum interfeciego exstinxi. Per ursum imperatores Romani, ut in libris Regum: « Egressi sunt duo ursi de saltu, » quod imperatores egressi de Roma vastaverunt Judaeos. Uternuit Filium suum. Uterus, Synagoga, ut in Job: « Et orabam filios uteri mei, » id est, humiliter allocutus sum ho
Abbreviated transcription (Latin):
mana. ut inꝑaboł. Que in uesti¬
gat omnia secreta uentris. quia
irradicatio int̾ne lecutionis lucis¬
rimatur omnia occulta mentis
enter conu̾satio nr̃a ut in apocł.
Et faciet amarirare uentrem tu¬
um. set mnore tuo erit dulcis tam¬
qͣm mel. qr quo dulcius nob̾ sa¬
pit sacra scriptura inpalato cor¬
dis. eo austeriorem abiecta omni
suauitate carnali conu̾sanonẽ
exercemus. Uent̾ cor compunc¬
lum ad misi duplici in corde do¬
U en. memoria hominis ut miob
Et de uentre euis extrahet eam
deus. qr iusto iudicio suo. uer¬
ba sca ab impii deus aufert me¬
moria q̃ eumuidet nolle serua¬
re inuita.I entilabrum ẽ dis¬

Expanded text:
na, ut in Parabolis: « Qui investigat omnia secreta ventris, » quod irradiatio internae lucis scrutatur omnia occulta mentis. Venter, conversatio nostra, ut in Apocalypsi: « Et faciet amaricari ventrem tuum, sed in ore tuo erit dulcis, tanquam mel; » quod quo dulcius nobis sapit sacra Scriptura in palato cordis, eo austeriorem abjecta omni suavitate carnali conversationem exercemus. Venter, cor compunclum admisi, duplici in corde doVenter, memoria hominis, ut in Job: « Et de ventre ejus extrahet eas Deus, » quod justo judicio ejus verba sancta ab impii Deus aufert memoria, quae eum videt nolle servare in vita. Ventilabrum est dis
Abbreviated transcription (Latin):
comẽd̾e uulturem .i. imiutari rap¬
torem. Uulnus est pecẽm ut in
nus tribulatio ut inꝑaboł. li¬
uor uulneris abstergit mala .i.
duricia tribulanonis curat pec
dilecstionis uulnerata sum. U ul.
flagelli dolor ut iiob. Ip̃e enĩ
flagellat et consolatur.ul
multiplices sunt angustie qͥs pati¬
tur sansta eccã in presentiuita.
sunt inmentib impiorum. Uul
res bona destruere impiorum.

Expanded text:
comedere vulturem, id est, imitari rapcomedere vulturem, id est, imitari raptorem. Vulnus est peccatum, ut nus, tribulatio, ut in Parabolis: « Livor vulneris absterget mala, » duritia tribulationis curat peccdilectionis vulnerata sum. Vulnus, flagelli dolor, ut in Job: « Medetur flagellat et consolatur. Pemultiplices sunt angustiae quas patitur sancta Ecclesia in praesenti vita. sunt in mentibus impiorum. Per res bona destruere impiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicatio tua ab obedientib m̃is.
ox motus contupiscentie ut ĩ iob.
Rugitus leonis et uox leene .i. sug
gestio diaboli. et motus concupis¬
centie. ox. compunctio ut ĩ iere¬
chiel̃. uocem commotionis magne
i. clamorem doloris magni. ox
exhortatio diuina ut in ysaia au
res tue audient uocem post terꝰ¬
gum monentis .i. tu:. qui per pec
catum d̾o dorsum dedisti. ut ad
es ad monitionem. Uox. sugges¬
tio hostis ut miob. Non exaudi¬
erunt uocem exactoris .i. ñ consẽ¬
serunt suggestiomi temptatoris.
El euauerunt fluminauocem suã
i. erexerunt suꝑbi ꝑ secutores com¬
minationem suam. Uultus est
cognitionem u̾itatis suꝑ nõs. Uultꝰ
mens praua ut iniob. uultum ui¬
dic um eius oꝑit. qr menteni eoꝵ
qui xp̃m indicauerunt error obs¬
curauit. Si enimcognouissent nũ¬
qͣm dominum głie cruciftcissent
ultur est redemptor nr̃ ut in
qr sinagoga ꝑ obedientiam. ñ app¬
bauit p̾cepta saluatoris. Uult᷑
quilibet raptor. ut in lege ꝓhibet᷑

Expanded text:
praedicatio tua ab obedientibus meis. Vox, motus concupiscentiae, ut in Job: « Rugitus leonis et vox leaenae, » id est, suggestio diaboli et motus concupiscentiae. Vox, compunctio, ut in Ezechiele: « Et vocem commotionis magnae, » id est, clamorem doloris magni. Vox, exhortatio divina, ut in Isaia: « Et aures tuae audientes vocem post tergum monentis, » id est, tu, qui Deo per peccatum dorsum dedisti, ut ad es admonitionem. Vox, suggestio hostis, ut in Job: « Non exaudierunt vocem exactoris, » id est, non consenserunt suggestioni tentationis. Elevaverunt flumina vocem suam, » id est, erexerunt superbi persecutores comminationem suam. Vultus est cognitionem veritatis. Vultus, prava mens, ut in Job: « Vultum judicum ejus operit, » quod mentem eorum, qui curavit: « Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. » Vultur est redemptor noster, ut in d Synagoga per obedientiam non approbavit praecepta Salvatoris. Vultur, quilibet raptor, ut in lege prohibemur
Abbreviated transcription (Latin):
obscuritas infernał ut iuob.
Terram miserie et tene. uͥ um
bra mortis. qr infernus omniẽ
miseria. et taligine plenus uͥ est
obscuritas et̾ne dampnatõnis.
noula ẽ ꝑfectio ut iniob. Ter¬
ram ungulam fodit qr p̾dica¬
tor sc̃s duriciam insubiectis ꝑ¬
festione uirtutis emollit. Un¬
gula ultima oꝑa. ut iexodo
slõ remanebit ne ungła quidem.
nec ultima oꝑa si tamenbona sue¬
re debemus. Ungula fines mun¬

Expanded text:
obscuritas infernalis, ut in Job: « Terram miseriae et tenebrarum, ubi umbra mortis » quod infernus omni est miseria et caligine plenus, ubi obscuritas est aeternae damnationis. Ungula est perfectio, ut in Job: « Terram ungula fodit, » quod praedicator sanctus duritiam in subjectis perfectione virtutis emollit. Ungula, ultima opera, ut in Exodo:  « Et permanebit ut ungula quidem, » quod nec ultima opera, si tamen bona fue debemus. Per ungulas, fines hu