comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Debet gͥ p̃latͦ᷑ sapiens e̾e. ñ negligens. Ocħ
talem fubiectis exibeat: qͣlẽ se xp̃e disci¬
pulis p̃buit imitandum: ut cũ apło di¬
cere possit: imitatores mei estote sic̃ ⁊ ego
ocp̃i. In tͥb maxime p̃lati xꝑm imitari
debent: qͥa in loco xp̃i sunt: id est digni¬
tate. potestate. officio. fuit enĩ xp̃e sac̃¬
dos. rex. ⁊ minister. Sac̃dos cũ in ara cru¬
cis. seipsum hostiam darce: rex cũ aligno
regnaret: minister cum petͥ pedib aquam
ministrar&. Saẽdoti gͥ dignitas: regi po¬
testas: ministro cõpetit officiũ. Dignitati
debetur reuentia: potestati obedientia: of
iectis impendenda est. ap̃latis. Qͥd: Non¬
ne inhis subiecti p̃latos imitari debent:
Non. S cũ uid̾int p̃latos in dignitate
humiles. in potestate mites: in ammminis.¬
tratione cure familiaris seruientes: sint
ipsi humiles. mites. iniuncta offioia be¬
nigne suscipientes. St eñ qͥdã qͥ p̃laco¬
run occupationes accusant: ingressus

Expanded text:
Debet igitur, praelatus sapiens esse, non negligens. Ocultalem subjectis exhibeat, qualem se Christus discipulis praebuit imitandum, ut cum apostolo dicere possit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In tribus maxime praelati Christum imitari debent quia in loco Christi sunt, id est, in dignitate, potestate et officio. Fuit Christus sacerdos, rex, et minister. Sacerdos, cum in ara crucis seipsum hostiam daret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam ministraret. Sacerdoti igitur dignitas, regi potestas, ministro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, offjectis impendenda est a praelatis. Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
des carnales etiam de initio boni oꝑis glo¬
riantur. Seqͥt᷑. Si occidit᷑ in scũario dñi
sac̃dos ⁊ ꝓpheta: Mens iusti quȩ scũariũ
dĩẽ: duo inse hab̾e debet: prudentiã⁊
mala ꝑspiciendo caueat: deu̾otionem.
ꝑ quã mala p̃terita supplicando abstͥ¬
gat. Qͥd gͦ deuotionem. nͥ quendã aĩe
sac̃dotẽ. expiationis sacͥficiũ. iugit̾ ĩcon¬
spectu domini offerentẽ: ⁊ qͥd ꝑ pruden¬
tiam. nͥ ꝓpħam accipimus: Qͥa gͦ sacer¬
dos ⁊ ꝓpheta. insc̃uario domini occidit᷑:
mulieres paruulos suos comedunt: qͥa
numꝙͣ mens hominis. se de uirtute fua
ea tepuisset. Iacuerunt in terra furoris.

Expanded text:
loriantur? Sequitur: Si occiditur in sanctuario Domini sacerdos, et propheta? Mens justi, quae sanctuarium Dei est, duo in se habere debet: prudentiam smala prospiciendo calcet; devotionem, per quam mala praeterita supplicando abstergat. Quid ergo devotionem, nisi quemdam animae sacerdotem expiationis sacrificium jugiter in conspectu Domini offerentem; et quid prudentiam, nisi prophetam accipimus? Quia ergo sacerdos, et propheta, in sanctuario Domini occiditur, mulieres parvulos suos comedunt: quia nunquam mens hominis de se virtute sua ea tepuisset. Jacuerunt in terra furoris
Abbreviated transcription (Latin):
notabilis habitus ur̃: nec affec¬
tetis uestib placere s morib. Qͣ tuor autẽ
sunt in habitu religionis notabilia. id est
uilitas ⁊ suꝑfluitas. paucitas. ⁊ p̃ciositaᷤ.
Inuilitate uana gła ⁊ simulatio: inp̃cio¬
sitate suꝑbia aut delectatio: inpaueita¬
te intolerantia seu desꝑatio: in suꝑflu-¬
itate uͦ amor scłi ñ amor celi: amor pa¬
lacii. ñ amor ꝑadysi notãtur. Utamur gͥ

Expanded text:
otabilis habitus vester, nec affecotabilis habitus vester, nec affectetis vestibus placere, sed moribus. Quatuor autem sunt in habitu religionis notabilia, id est vilitas et superfluitas, paucitas et pretiositas. In vilitate vana gloria et simulatio, in pretiositate superbia aut delectatio; in paucitate intolerantia aut desperatio; in superfluitate vero amor saeculi, non amor Dei, amor palatii, non a
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptuosa ne deficiant. Utam gͥ in do
feras unum: alicui sit ingͣcũ: aut si nume¬
rofitatem ferculoꝵ concedas: uitiũ fuꝑ¬
fluitatis incurras. Indieb autem ieui¬
nioꝵ duo fercula cocta sufficiant: ut
sic̃ ait beatꝰ benedictus. qui ñ possunt
ex uno: ex alio reficiantur. Terciũ uͦ ex
crudum uesci possit. Inceti̾s uo diebꝰ ꝓpt̾
causam quam supra diximus. in hora
prandii duo fercula cocta: in cena uõ
unum erudum. seu coctũ: ꝓuelle dis¬
ponentis habẽ licebit. Pret̾ hec autem sunt
⁊ alia pietatis fercula: que ad p̃latoꝵ dis¬
pensationem ꝑtinent. licet enĩ p̃latis p̃t̃ hec
que concessa sunt. aut fr̃ib gn̾alit̾. aut alicui
de mensa sua aliquid ex condescensionis be¬
nignitate tͣnsmittere: nec tam̃ eis iniustũ
uideri debet quos fec̃ aliqͣ ꝯsuetudo for¬
tiores: siminus pati ualentib. siue illis qͥ
nimiũ patiunt᷑ laborẽ. aliquotiens pietas

Expanded text:
voluptuosa, ne deficiant. Utamur igitur in domvoluptuosa, ne deficiant. Utamur igitur in domferas unum, alicui sit ingratum; aut si numerositatem ferculorum concedas, vitium superfluitatis incurras. « In diebus igitur jejuniorum, duo fercula cocta sufficiant ut, sicut ait beatus Benedictus, qui non possunt ex uno, ex alio reficiantur. » Tertium verocrudum vesci possit. In caeteris vero diebus propter causam, quam supra diximus, in hora prandii duo fercula cocta, in coena vero unum crudum, seu coctum pro voluntate disponentis habere liceat. Praeter haec autem sunt et alia pietatis fercula, quae ad praelatorum dispensationem pertinent, licet enim praelatis praeter haec, quae concessa sunt, aut fratribus generaliter, aut alicui de mensa sua, aliquod ex condescensionis benignitate transmittere, nec tamen eis injustum videri debet, quos fecit aliqua consuetudo fortiores, si minus pati valentibus, sive illis, qui nimium patiuntur laborem, aliquoties pietas
Abbreviated transcription (Latin):
tatis suꝑfluitas: m̃sura dispensationis be¬
nignitas: necessitatis sufficiens eqͣlitas.
Auaricia subtrahit necessitati: uoluptas
necessitatem excedit. dispensatio necessi¬
tati miscditer addit: necessitas debitũ
indigentie requirit. Solent m̾catores du¬
ab quandoq m̃suris uti: una qͣuenden¬
tes sua distribuunt quȩ minor ẽ. altã uͦ
qua ementes aliena recipiunt: s heo ma¬
ior est. Marorẽ sibi: minorẽ ꝓximo. Sic qͥ¬
dam p̃lati. auaricie ⁊ uoluptatis. m̃sura
utentio: ninie parcitatis uasculo sub¬
iectis ministrant: ipsi autem pleno suꝑ¬
fluitatis utuntur modio: parcitatẽ p̃¬
dicant subiectis: s ipsi uoluptatẽ secun¬
tur. Sunt ⁊ alii mercatores qͥrectis uten¬
des m̃suris. ementi munꝰ ex sõla benigni¬
tate miscditer impendunt: qͥb benig¬
nitas quoꝵdam p̾latoꝵ ⁊ ꝯꝑatur: qͥ cum
subiectis necessaria ꝓuideant: addunt
etiam quandoq minus ꝑfectis aliqua

Expanded text:
tatis superfluitas, mensura dispensationis, betatis superfluitas, mensura dispensationis, benignitas, mensura necessitatis, sufficiens aequalitas. Avaritia subtrahit necessitati, voluptas excedit nenecessitatem, dispensatio necessitati misericorditer addit, necessitas debitum indigentiae requirit. Solent mercatores quandoque duabus mensuris uti: una, qua vendentes sua distribuunt, quae minor est; altera vero, qua ementes aliena recipiunt, sed haec major est, major est ipsis, minor est proximo. Si quidam praelati avaritiae et voluptatis mensura utentes, nimiae parcitatis vasculo subjectis ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntur modio. Parcitatem praedicant subjectis, sed ipsi voluptatem sequuntur. Sunt et alii mercatores, qui rectis utentes mensuris ementi munus ex sola benignitate misericorditer impendunt, quibus benignitas quorumdam praelatorum comparatur, qui cum subjectis necessaria provideant, addunt etiam quandoque minus perfectis aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
afflicta deficiat: aut saturitate luxu¬
riet. Inm̃sura debet ẽẽ eqͣlitas: ñ qͣntita¬
tis s sufficientie. Uñ beatus augustinus.
Non eqͣlit̾ inqͥt om̃ibꝰ: qͥa ñ eqͣlit̃ ualetis¬
tis s sufficientiȩ. Tunc enim re equali¬
ter duuditur: cũ ille qͥ diuidit ꝓ ut
cuiq opꝰ est: singłis partit᷑. In hoc mul¬
ti multotiens decipiuntur: cũ delicati¬
ori alicui usum lautioris eybi concessũ
uiderint. Non est inquiunt. hec eqͣ re¬
ligio que ꝑsonas recipit: diuites hono
ut inmonastĩo ubi qͣntum possunt
fiunt diuites laboriosi: fiant pauꝑes
delicati. Hi m̃surã querunt: uolup¬
tatis non necessitatis. Qͣtuor ꝑ simili¬
tudinem dicuntur esse m̃sure. idest
m̃sura auaricie ⁊ uoluptatis: m̃sura
dispensationis ⁊ necessitatis. In his lex.
que initer uendentes ⁊ ementes habet᷑.
ꝑ simlitudinem potest assignari. Auaricie
m̃sura est. numia parcitas: m̃sura uͦ uolup¬

Expanded text:
afflicta deficiat, aut saturitate luxuafflicta deficiat, aut saturitate luxurietur. In mensura debet esse aequalitas, non quantitatis, sed sufficientiae. Unde beatus Augustinus: « Non aequaliter, inquit, omnibus, qtis, sed sufficientiae. Tunc enim res aequaliter dividitur, cum ille, qui dividit, prout cuique opus est, singulis partitur. In hoc multi multoties decipiuntur, cum delicatiori alicui usum cibi lautioris concessum viderint. « Non est, inquit, haec aequa religio, quae personas recipit, divites honorut in monasterio ubi, quantum possunt, fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati. Hi mensuram quaerunt voluptatis, non necessitatis. » Quatuor per similitudinem dicuntur esse mensurae, id est, mensura avaritiae et voluptatis, mensura dispensationis et necessitatis. In his lex, quae inter ementes et vendentes habetur, per similitudinem potest assignari. Avaritiae mensura est nimia parcitas, mensura vero volup
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ aut necessitate aut dispensatione
extra conuentũ alicubi concedatur.
Uuio liceat uti fr̃ib inconientu: s tam̃ ui¬
tandum summoꝑe nobis ẽẽ eredimus: qͦd eũ
uẽcundia dicturi sũmꝰ: ne scilicet quod mi¬
scditer conceditur. ut aquib dam fieri so¬
let: quasi ex debito reqͥratur: ñ enĩ ꝓmit¬
timus s concedimus. Si autẽ locꝰ aut pau¬
ꝑtas quod ꝯcedimꝰ negauit: hisque re¬
gio aut possessio ministrauit: sine mur¬
ure fruantur. Nemo gͥ nr̃i ꝓpositi ab¬
herdeat abstinentiã. que de omnib cybo¬
rumgem̾bꝰ solũ carnis excludit usũ: ce¬
tera u̾o concedit: ac benigne subminis¬
trat. In his cyboꝵ gen̾ib que necessitati
fr̃m. licita fore diximꝰ: tͥa sunt obseruã¬
Da. idest modꝰ. mensura ⁊ numetꝰ. Mod̾
ut moderate utam᷑ appositis: msura ut
apposita sustentationi ñ delectatiom suf¬
ficiant: numerus ut ex aliqͦ appositoꝵ
reficiantur: ne abstinentia mimia caro

Expanded text:
nisi aut necessitate, aut dispensatione nisi aut necessitate, aut dispensatione extra conventum alicubi concedatur. Vino liceat uti fratribus in conventu, sed tamen vitandum summopere nobis esse credimus quod cum verecundia dicturi sumus ne, scilicet quod misericorditer conceditur, ut a quibusdam fieri solet, quasi ex debito requiratur. Non enim promittimus, sed concedimus. Si autem locus aut paupertas quod concedimus negaverit, iis, quae regio aut possessio ministraverit, sine murmure utantur. Nemo igitur nostri eat abstinentiam, quae de omnibus ciborum generibus solum carnis excludit visum, caetera vero concedit, et benigne subministrat. In iis ciborum generibus, quae necessitati fratrum licita esse diximus, tria sunt observanda, id est, modus, mensura et numerus: modus, ut moderate utantur appositis; mensura, ut apposita sustentatione non delectationi sufficiant; numerus, ut ex aliquo appositorum reficiantur, ne abstinentia nimia caro
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑ esum pͥmi parentis culpa sũp¬
sit initium: ideo cauendum nobis
est. ne sicut ille ꝑescam paradysi meruit
egressum: ita ⁊ nos arceamur abingressu.
Sunt gͥ tͥa in eybo c̃sideranda: id est. qͥd
⁊ qͣndo. ⁊ qͣntũ comedamus: scilicet cybi.
sp̃ecies. hora. ⁊ m̃sura: ne illicitũ aut extͣ
horam. aut extra mensurã aliqt suma¬
mus. Illicitum comedit adã inꝑadyso:
⁊ expellitur: extͣ hor̃ã ionathas. ⁊ apatͤ
concupiscentie ultra mensurã ⁊ occidit᷑.
Transgredit᷑ adam p̃ceptũ dñi: frangit
ionathas quod obseruabat multitudo
ppłi: decipitur isrł insaturitate cybi.
Sic gͥ transgssio meruit expulsionem.
negligentia uoti cõmunis maledictio¬
nem: saturitas mortẽ. In his frat̾ coti.¬
die decipim᷑: dũ murmurantes in deser
obseruamus. Nunc autẽ transcamus
ad ea que necessitati fr̃m mediocͥtas
concedit habenda: fructib arborũ
oleo. seu lacte. ñ sagimine pulm̾ta
eoꝵ condiant᷑. A carnib absdineant.

Expanded text:
 esum primi parentis culpa sumpsit initium, ideo cavendum nobis est, ne sicut ille per escam paradisi meruit expulsionem, ita et nos arceamur ab ingressu. Sunt igitur tria in cibo consideranda, id est, quid et quando, et quantum comedamus, scilicet cibi species, hora et mensura, ne illicitum, aut extra horam, aut ultra mensuram aliquid sumamus. Illicitum comedit Adam in paradiso, et expellitur ; extra horam Jonathas, et a patre concupiscentiae ultra mensuram, et occiditur . Transgreditur Adam praeceptum Domini; frangit Jonathas quod observabat multitudo populi; decipitur Israel in saturitate cibi. Sic igitur transgressio meruit expulsionem; negligentia voti communis maledictionem; saturitas mortem. In his, fratres, quotidie decipimur, dum murmurantes in desertobservamus. Nunc transeamus ad ea quae necessitati fratrum mediocritas concedit habenda. Fructibus arborumoleo seu lacte non sagimine eorum pulmenta condiantur. A carnibus abstineant,
Abbreviated transcription (Latin):
gionis habitum gerunt. siue etiam
quib dam ꝑsonis scłarium. quos ab¬
batis seu fr̃m ꝓuidentia ibidem susci¬
piendos decreuerit deputet᷑. Aliã uͦ
domum remotioiem illis suscipiendis uo¬
lumus ẽẽ deputatã: qͥ lingua uel habitu.
claustraliũ pacẽ turbare possunt. Sic gͥ ser¬
uanda sunt tͥa in edificiis. id est positio dis¬
positio. ⁊ compositio: ut positione sua. re¬
moueant᷑ a scłaribꝰ: dispositione uͦ scła¬
res remoueant: compositione autẽ non
suꝑflua sint. s utilia. Agros. uineas. et¬
dis piscib aptos. fr̃ib habendos concedi¬
mus. Hec enim uictui necessaria p̃bent:¬
⁊subministrant. Decimas uͦ ñ recipiant.
nͥ de illis quosincolunt agͥs. Non uillas.
ñ illarũ redditus. ñ iura in foro: ñ thelo¬
nei nummos: ñ tͣnseuntiũ mercatoꝵ labo¬
riosos. ut ita dicam recipiant obolos. Qͤ
enim iusticia est. ut si uendid̾it ouẽ ui.¬
dua: iure for numiũ redde cogatur:¬

Expanded text:
gionis habitum gerunt, sive etiam gionis habitum gerunt, sive etiam quibusdam personis saecularium quos abbatis, seu fratrum providentia ibidem suscipiendos decreverit deputetur; aliam vero domum remotiorem illis suscipiendis volumus esse deputatam, qui lingua vel habitu claustralium pacem turbare possunt. Sic igitur servanda sunt tria in aedificiis, id est, positio, dispositio, compositio: ut positione sua removeantur a saecularibus, dispositione vero saeculares removeant, compositione non superflua sint sed utilia. CAP. V. dis piscibus aptos, fratribus habendos concedimus: haec enim victui necessaria praebent. Decimas vero non recipiant, nisi de illis quos incolunt agris, non villas, non earum reditus, non jura fori, non telonei nummos, non transeuntium mercatorum laboriosos, ut ita dicam, recipiant obolos. Quae enim justitia est, ut si vendiderit ovem vidua, jure fori nummum reddere cogatur
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ sit inquietꝰ. Edificia fr̃m ñ suꝑ flua
sint s humilia: ñ uoluptuosa s honesta.
Utilis est lapis instructura: s qͥd ꝓdest
in lapide celatura: utile fuit hoc incon¬
structionem templi: erat enĩ significati¬
onis forma ⁊ exempli. Legatur genesis
in libro: ñ in pariete. Uestitur eua in
pariete: pauꝑ autem iuxta parietem
midꝰ accubat. Datur ade tunica pelli¬
cia: fr̃m uͦ multitudo coartat᷑ hic mali
molestia. Liceat hoc sicui licitum. fore
debeat: illis qͥ in urbib aut in uicis mo¬
rantur: ad quos confluit ppłi freq̃n.¬
tia: ubi simplicitas eoꝵ detineatur. de¬
lectatione picturȩ: qͥñ delectant᷑ subti¬
litate scͥpturȩ. Nobis autem qui solitu.¬
dine delectamur: utilior est equus. aut
bos inagro: quã inpariete. Hic satiant
ocłos uidendo: ibi laborant necessita¬
ti subueniendo. Hospitum domos. du¬
as ẽe uolumus: unam que fr̃ib qͥ reli¬

Expanded text:
animus sit inquietus. Aedificia fratrum non superflua animus sit inquietus. Aedificia fratrum non superflua sint, sed humilia; non voluptuosa, sed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in pariete. Vestitur Eva in pariete, pauper autem juxta parietem nudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine delectamur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant necessitati subveniendo. Hospitum domus duas esse volumus: unam, quae fratribus qui reli
Abbreviated transcription (Latin):
quot non compatiunt᷑ nate: nec estimanT
possibilitatem. Compatiam᷑ itaq nat᷑e:
non est enim extra ordinem nature cõ¬
pati: nec sic tamen ut sit ad delectatio¬
nem carnis compassio. s ad sustentatio¬
nem. Est ⁊ compassio de ꝓposito nr̃o. Ait
enim beatus augustinus: in regła. quã
nobis tenendam p̃posuit. Si his qui
uenerunt inquit ex morib delicatiorib ao¬
oꝑimentoꝵ datur: quod aliis fortiorib ⁊ idõ
feliciorib ñ dat᷑: cogitare debent qͥb ñ dat᷑.
qͣntum de sua scłari uita illi ad istam des
cenderunt: quamuis usq ad alioꝵ qͥ sunt
meliocͥtas: que nouit equaliter omnib
sua partiri. Congritũ uidet᷑ nob̾ edificia
fr̃m extra cohabitationem scłarium deb̾e
constitui: ne silentium claustͥ. siue dormi¬
torii quies. tumultuantis ppłi strepitu con¬
turbetur: nedum lingua tacet. respon¬
deat cor: uel dum corpus qͥetem recipit.

Expanded text:
quia non compatiuntur naturae, nec aestimant quia non compatiuntur naturae, nec aestimant ejus possibilitatem. » Compatiamur itaque naturae: non est enim extra naturae ordinem compati, nec hi tamen ut sit ad nimiam delectationem carnis compassio, sed ad sustentationem. Est et compassio, de proposito nostro. Ait enim beatus Augustinus in regula, quam nobis tenendam proposuvenerunt ex moribus delicatioribimentorum datur, quod aliis fortioribus, et ideo felicioribus non datur: cogitare debent, quibus non datur; quantum de sua saeculari vita, illi cenderint, quamvis usque ad aliorum, qui sunt mediocritas quae novit aequaliter omnibus sua partiri. CAP. IV. Ut aedificatio fratrum extra cohabiconstitui, ne silentium claustri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit,
Abbreviated transcription (Latin):
dum querunt płima. crescit ext̾ioꝵ cura.
sparguntur ꝑ diu̾sas regiones ecelx bene¬
bitant: nolentes pati fraudem: s iudicio
tres uel etiam quatuor. aut quinq si¬
mul habitant: claustrali ñ coartantur
lunt. Nec hoꝵ tamen/ siue illoꝵ uitã
accuso: s quid inu tͥsq ꝑicłi lateat
annuntio. In his autem quidã monachi.
qͦs heredes beati benedicti nouimus ẽẽ.
discretionem seruant: ut si fr̃m suꝑha¬
bundet numerus. ⁊ detur eis possessioi̾s
locꝰ remotior: ñ minus quã duodecim
fr̃s tͣnsmittunt: ne religionis opꝰ pauei.¬
tatis negligentia corrumpatur.
ꝑanda est institutio: ne uel disso¬
luti uiuamus in deliciis: aut arduita¬
te ꝓpositi desistamus acepto. Ait enim
innobis qui habent timorem di s non
scdm scientiam: statuentes duriora p̃¬
cepta que non possit humana condi¬
tio sustmere: Timoi in eo est: quod ui¬
dentur sibi consulere: s in scientia ĩ eo

Expanded text:
dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae benebitant nolentes pati fraudem, sed judiciotres, vel etiam quatuor, aut quinque simul habitant, claustrali non coarctantur lunt. Nec horum tamen, sive illorum vitam accuso. sed quid in utrisque periculi lateat, annuntio. In his autem quidam monachi, quos haeredes beati Benedicti novimus esse, discretionem servant, ut si fratrum superabundet numerus, et detur eis possessionis locus remotior, non minus quam duodecim fratres transmittunt, ne religionis opus paucitatis negligentia corrumpatur. anda est institutio, ne vel dissoluti vivamus in deliciis, aut arduitate propositi desistamus a coepto. Ait enim in nobis qui habent timorem Dei, sed non secundum scientiam, statuentes duriora praecepta, quae non possit humana conditio sustinere. Timor in eis est, quia videntur sibi consulere, sed inscientia in eis,
Abbreviated transcription (Latin):
rialis frat̃. aliquid mediocͥtatẽ
sectando dicturi sumus: ordine congruo
consideranda nobis quatuor occurrunt.
Scilicet qui si nt qͥ teneant ordinẽ: aut
qͥd teneant: uͥ maneant. ⁊ unde uiuant.
ut plures si nt ⁊ boni ꝓposiq: ut coha-¬
bitandi suppetant edificia: ⁊ uictui ha¬
beant necessaria. Sit tam̃ innumero dis¬
cretio: inꝓposito deuotio: in edificiis me¬
diocͥtas: in reb possessis frugalitas: ne
si creuit tͣba. nascatur t᷑batio: aut ꝓ dif¬
ficultate ꝓpositi subrepat desꝑatio: ne
ex edificioꝵ magnitudine subintret ela¬
tio: aut ex habundantia rerũ se int̾serat
temptatio. Qͥ enim uolunt fieri diuites:
incidunt intemptationes. ⁊ inlaqueos¬
innumero frm̃: ut tot simul cohabiteñ
qͥ ordinate uiuere possint: ne tiel excau¬
sante pauꝑtate irregularit̃ uiuant: uel
ꝓmagnitudine cohabitantiũ necessitati eoꝵ
illicita querant. Qͥ enim multos cong̾ganͭ.
necẽe est ut eoꝵ uictui multa querant. S

Expanded text:
rialis, frater, aliquid mediocritatem sectando dicturi sumus, ordine congruo consideranda vobis quatuor occurrunt, scilicet qui sint, qui teneant ordinem, aut quid teneant, ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, et victui habeant necessaria. Sit tamen in numero circumspectio, in proposito devotio, in aedificiis mediocritas, in rebus possessis frugalitas, ne si creverit turba, nascatur turbatio, aut pro difficultate propositi subrepat desperatio, ne ex aedificiorum magnitudine subintret elatio, aut ex abundantia rerum se inserat tentatio. Qui enim volunt divites fieri, incidunt in tein numero fratrum, ut tot simul habitent, qui ordinate vivere possint, ne vel excusante paupertate irregulariter vivant, vel pro multitudine cohabitantium, necessitati eorum illicita quaerant. Qui enim multos congregant, necesse est, ut eorum victui multa quaerant. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
bore ꝓͥi sanguinis: illas uͦ nigras. exer¬
citio laboris⁊ seu pallidas mortificatio.¬
ne carnis. Uidet pincernas: qͥ cũ cybo
p̃dicationis ꝓpinant uinũ ꝯpunctioniᷤ:
attendit etiam holocausta: quȩ offerũ¬
tur inara cordis contribulati. S cũ hec
uidet anmus nouiter ꝯu̾sus: dictͣt de
eo qͦd seqͥtur: ⁊ ñ habebat ultra sp̃m.

Expanded text:
bore proprii sanguinis, illas vero nigras exerbore proprii sanguinis, illas vero nigras exercitio laboris, seu pallidas mortificatione carnis. Videt princernas, qui cum cibo praedicationis propinant vinum compunctionis. Accendit etiam holocausta, quae offeruntur in ara cordis contribulati. Sed cum haec videt animus noviter conversus, dicitur de eo quod sequitur, et non habebat ultra s
Abbreviated transcription (Latin):
diui int̾ra mea: suꝑ sermonib tuis. ⁊ sa
pientia tua. Non credebam narrantibus
mͥ: donec ipsa ueni. ⁊ uidi ocłis meis: ⁊ pro¬
baui quod dimidia pars nuntiata mͥ ñ
fuerit. Maior est sapientia tua ⁊ oꝑa tua:¬
quam rumor quẽ audiui. Saba captiua.
uel ut qͥdã uolunt. ꝯu̾sio uel incensio
interp̃tat᷑. Dũ enim aliqͥs sub lege pec¬
cati. ad huc in scło positus tenetur: audi
ligere pacem. locuta est ei umuersa quę
habebat in corde suo ꝑ ꝯfessionẽ:⁊ ille
docet omnia u̾ba que ꝓposuerat. si pe¬
niteat hab̾e remissionem. Uidet regina
saba sapientiam ueri salomonis. quã
ostendit nob̾ ꝑ humilitatẽ filii: uid et
domũ eccłȩ quã cotidie edificat ꝑ gr̃ãm
spc̃ scĩ: uidet cybos m̃se. ⁊ habitacula
seruoꝵ. idest intellectus diu̾sos scͥpture.
⁊ aggregationis religiosoꝵ: uidet ordinẽ
ministrantiũ. idest statuta recte uiuen¬
tium. Consid̾at etiam uestes. mr̃m sci¬
licet.⁊ ꝯfessoꝵ carnes. has purpuratas ru¬

Expanded text:
divi in terra mea super sermonibus tuis et super sapientia tua et non credebam narrantibus mihi donec ipsa veni et vidi oculis meis et probavi quod media pars mihi nuntiata non fuerit maior est sapientia et oquam rumor, quem audivi . Saba, captiva, vel, ut quidam volunt conversio vel incensio interpretatur. Dum enim aliquis sub lege peccati adhuc in saeculo positus tenetur, auditligere pacem, locuta est ei universa, quae habebat in corde suo per confessionem, et ille docet omnia verba, quae proposuerat, si poeniteat, habere remissionem. Videt regina Saba sapientiam veri Salomonis, quam ostendit nobis per humilitatem filii; videt domum Ecclesiae, quam quotidie aedifict cibos mensae, et habitacula servorum, id est intellectus diversos Scripturae, et congregationes religiosorum, videt ordinem ministrantium, id est statuta recte viventium. Considerat etiam vestes, martyrum scilicet et confessorum carnes, has purpureas ru
Abbreviated transcription (Latin):
dicis uices: nec more pͥnetpum militib
dominent᷑: s opp̃ssis subueniant:⁊ pau¬
ꝑum fr̃m ministrẽt obseqͥis. Qͣ tuor sũt
in reb possessis obseruanda: scilicet ne
licita iniuste adquiramus: aut iuste ad¬
quisitis illicite ꝑfruamur: ne multa qͣm¬
ius licita possideamus: aut illicite lici¬
ta defendamus. Male enim ad quirere.
aut male uti ad quisitis: de licito facit
illicitum. Multa uo̾ possidere. ꝓpinqũ
est cupiditati: ⁊ sic quandoq quod ni¬
mium diligitur male defendi solet. Du¬
est cupiditas ⁊ suꝑbia. Et̃ duo q̃ male
fruuntur adquisitis: id est gula ⁊ lu¬
acuria. Duo qui male possidere uoluns.
id est ꝓcligus ⁊ auarus: unus ut con¬
greget᷑: alter ut dissipet. Et duo q̃ pos¬
sessa defendunt: idest intemꝑantia et
prudentia mundi. Suꝑbia diabolo dlau¬
sit celum: gula pͥmo parenti abstulit ꝑa¬
dẏsum: auaricia diuiti aꝑuit infernũ:
intemꝑantia u̾o adhuc corrump̃ mundũ.
ħomnia frat diuicias secuntur: est enĩ

Expanded text:
militibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite defendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero possidere propinquum est cupiditati, et sic quandoque quod nimium diligitur, male defendi solet. Duest cupiditas et superbia, et duo, quae male fruuntur acquisitis, id est, gula et luxuria: duo sunt quae male possidere volunt, id est, prodigus et avarus, unus ut congreget, alter ut dissipet; et duo, quae possessa defendunt, id est, intemperantia et prudentia mundi. Superbia diabolo clausit coelum, gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum. Haec omnia, frater, divitias sequuntur. Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
cum. int sericum ⁊ ciliciũ. linũ ẽẽ medium.
Noł autẽ qui ñ sumꝰ de domo regia. s de
eccła. inmedio lanam locamus: que nec
asꝑitate nimia quenquam ꝑurget: nec
multum recedit a suauitate linee uestis.
Qͥ enĩ induuntur mollib: indomib regũ
sunt: in deserto uͦ ñ uestis suauitas: s as¬
ꝑitas queri debet. Uñ beatus augustinus.
fateor inqͥt: de ueste p̃ciosa erubesco. Et
arma sunt penitentiȩ. ⁊ remedia peccatoꝵ
quia inanis uenter. ⁊ habitus luctuosus
ambiciosius dm̃ dep̃cantur. Sufficiant
pa. femoralia. calige. pedules: ⁊ ꝓpt̾ la¬
borem scapulare. lectualia uͦ huiusmodi
erunt: culeitra de flocis linea. capitale.
linteum: auriculariũ. cingulũ. cultellꝰ.¬

Expanded text:
cum, inter sericum et cilicium linum esse medium. Nos autem, qui non sumus de domo regia, sed de Ecclesia, in medio lanam locamus; quae nec asperitate nimia quemquam perurget, nec multum recedit a suavitate lineae vestis. « Qui enim induuntur mollibus, in domibus regum sunt , » in deserto vero non vestis suavitas, sed asperitas quaeri debet. Unde beatus Augustinus: « Fateor, inquit, de veste pretiosa erubesco. » Et arma sunt poenitentiae, et remedia peccatorum, quia inanis venter, et habitus luctuosus ambitiosius Deum deprecantur. » Sufficianpa, femoralia, caligae, pedules, et propter laborem scapulare. Lectualia vero hujusmodi erunt, culcitra de floccis linea, capitale linteum, auricularium, cingulum, cultell
Abbreviated transcription (Latin):
ocio: ponentes symbolũ: quasicanes den¬
te luudo. ossa pauꝑum fr̃m corroden.¬
tes: odientes saccum iheronimi: tumeam
benedicti: matulã culalii lac̾mas arsenii:
nuditatem apłi: ollam helyses. Abhis gͥ ta¬

Expanded text:
io, ponentes symbolum, quasi canes denio, ponentes symbolum, quasi canes dente livido ossa pauperum fratrum corrodentes, odientes saccum Hieronymi, tunicam Benedicti, matulam Eulalii, lacrymas Arsenii, nuditatem Pauli, ollam Elisei. Ab his igit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ad edificationem claustͥ mat̾ialis ꝑ¬
tinent: qͥb dam forsitan solito grauior
apparebo: neminem tam̃ condempnãs:
s cos qui remotiores sunt a scło p̃ceteris
laudans: monens eos qui multa ⁊ ꝑicło¬
sa possident. docens eos qui pauꝑtate
⁊ humilitate gaudent. Scio tam̃ łm̃e.
imultos ẽe in maiorib eccłiis. qͥ lie& mul¬
ta possideant: in aliis tam̃ pauꝑtatẽ a¬
mant. Possident ea quasi non possidentes.
utuntur possessis quasi ñ utentes: exẽpla
pauꝑtatis diligunt: ⁊ea que de pauꝑtate
scͥpta sunt: studiose legunt: legentes seip¬
sos conspiciunt: ⁊ subonere diuitiarum¬
dolentes gemunt. Hi sunt pauꝑes sꝑu: ñ
habitu. Nos autẽ ad ocłm pauꝑes sumus.
locũ mutauimus ñ animũ. uestẽ ñ m̃tẽ.
Sunt etiã in maiorib ecclesiis. aliqͥ subli¬
mes ocłis: inflati suꝑbie sꝑu: qui pau¬
ꝑes fr̃s cũ suꝑuenerint ex latẽ respicuint.
derident eos: detrahunt illis uacantes¬

Expanded text:
quae ad aedificationem claustri materialis pertinent, quibusdam forsitan solito gravior apparebo, neminem tamen condemnans, sed eos qui remotiores sunt a saeculo, laudans, monens eos, qui multa et periculosa possident, docens illos qui paupertate et humilitate gaudent. Scio tamen multos esse in majoribus ecclesiis, qui licet multa possideant, in aliis tamen paupertatem amant, possident ea tanquam non possidentes, utuntur possessis quasi non utentes, exempla paupertatis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sub onere divitiarum gemunt. Hi sunt pauperes spiritu, non habitu. Nos autem ad oculum pauperes sumus, locum mutavimus, non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inflati superbiae spiritu, qui pauperes fratres cum supervenerint, ex latere respiciunt, derident eos, detrahunt illis, vacantes
Abbreviated transcription (Latin):
nimus tͣnstulit onꝰ babylonis. siue tẏri. si¬
ue damasci. ⁊c̃. symachꝰ. ⁊ theodotion assũp¬
tio int̾p̃tati sunt. Et bene ꝓpter supͣdictã
causã trores solumm. falsos uocat.: ꝓmis¬
siones aucem ñ solũ falsas.⁊ stultas nomi¬
nat: qͥa ⁊ si homo qͥd fut᷑m sit ñ possit sẽꝑ

Expanded text:
nymus transtulit onus Babylonis, sive Tyri, sinymus transtulit onus Babylonis, sive Tyri, sive Damasci, etc. Simmachus et Theodotion assumptio interpretati sunt. Et bene, propter supradictam causam, terrores solummodo falsos vocat; promissiones autem non solum falsas, sed et stultas nominat, quia, etsi homo quid futurum sit, non possit semper
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ falsitas. s stulticia: qͥa ⁊ si t̾rores
timiusti: ualde alienum est a ratione:
qͦd tanti sceleris conscia. uanis promis¬
sionib decipi potiuisti. Ecce nesciebas qͦd
futurũ erat: ñtam̃ ignorabas malũ
mitũ tuum: qͦd p̃sens erat. Ipsi aut̃ fal¬
sa ⁊ stulta uidendo: ñ aꝑiebant tͥ iniqui¬
tatem tuã: qͥa cũ ꝑuersis in suo scelere
ꝓsꝑa ꝓmitterent: ⁊ simplicit̾ gradientes
uanis t̾rorib sollicitarent: ñ aꝑiebant
immo uel abant iniqͥtatẽ tuã: ne eam
agnosceres. Uel alit̃ distingui potest.
Qͦ d dix̃ falsa ⁊ stulta. hoc ꝑtinet ad pro¬
missiones: qͦd aut̃ seqͥt᷑. falsas assump¬
tiones.⁊ falsas eiectiones: utrumq re¬
ferendum est ad t̾rores. Tribulationẽ
namq ⁊ eiectionem uocat. eo qͦd ppłs
ad eo eiciendus erat: ⁊ assumptionẽ
ad similitudinẽ oneris qͥd assumptũ por
tantẽ gͣuat. Hinc est enĩ quod beatus ihero¬

Expanded text:
tantum falsitas, sed etiam stultitia, quia etsi terrores tantum falsitas, sed etiam stultitia, quia etsi terrores timuisti, valde alienum est a ratione quod, tanti sceleris conscia, vanis promissionibus decipi potuisti. Ecce nesciebas quod futurum fuerat; non tamen ignorabas malum meritum tuum, quod praesens erat. Ipsi autem falsa, et stulta videndo, non aperiebant tibi iniquitatem tuam, quia cum perversis in suo scelere prospera promitterent, et simpliciter gradientes vanis terroribus sollicitarent, non aperiebant, imo velabant iniquitatem tuam, ne eam agnosceres. Vel aliter distingui potest. Quod dixit falsa, et stulta, hoc pertinet ad promissiones; quod autem sequitur, falsas assumptiones et falsas ejectiones, utrumque referendum est ad terrores. Tribulationem namque et ejectionem vocat, eo quod populus a Deo ejiciendus erat, et assumptionem ad similitudinenim, quod ubi beatus Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
redundauit: quia malicia illoꝵ tͥ placu¬
it. ꝓpħe tui uiderunt tͥ. Qͥd tͥ uiderunt:
falsa ⁊ stulta. falsa: inqͥb decepta es. Stul¬
ta: inqͥb excusari ñ potes. Si tantũ falsa
uidissent in qͥb saltem fuiss aliqͣ uerita¬
tis similitudo. poterat fortassis excusari.
ꝑ ignorantiã simplicitas tua: nc̃ aut̃ quia
stulta etiam uiderunt: ⁊ tam̃ credere nen
timuisti: mito punit᷑ insipientia tua. Qͤ
aut̃ falsa. ⁊ que stulta uiderunt: falsas
assumptiones: ecce stulta. falsas eiectio¬
nes: ecce falsa. Eͣndo ⁊ qͥb uolebant. ꝓ¬
mittebant ꝓsꝑa: quando ⁊ qͥb uolebant.
minabantur aduersa. S utrũq falso.
quia eiciendis ꝓmittebant assumptiones:
& assum̃dis eiectiones. Qͣ ndo d̃s iratꝰ erat.
nuntiabãt qͦd te ad ꝓtegendũ assumerꝙ.
qͣndo placatus fuit. minabant᷑ qͦd te ad
tribulandũ eiceret: s cõminatio falsa
fuit ⁊ ꝓmissio stulta. In ꝓmissione non

Expanded text:
redundavit, quia malitia illorum tibi placuredundavit, quia malitia illorum tibi placuit. Prophetae tui viderunt tibi. Quid tibi viderunt? Falsa et stulta. Falsa, in quibus decepta es. Stulta, in quibus excusari non potes. Si tantum falsa vidissent, in quibus saltem fuisset aliqua veritatis similitudo, poterat fortassis excusari per ignorantiam simplicitas tua; nunc autem, quia stulta etiam viderunt, et tamen credere non timuisti merito punitur insipientia tua. Quae autem falsa et quae stulta viderunt? Falsas assumptiones, ecce stulta; falsas ejectiones, ecce falsa. Quando, et quibus volebant promittebant prospera. Quando, et quibus volebant, minabantur adversa. Sed utrumque falsum, quia ejiciendis promittebant assumptiones, et assumendis ejectiones. Quando Deus iratus erat, nuntiabant quod te ad protegendum assumeret; quando placatus fuit, minabantur quod te ad tribulandum ejiceret. Sed comminatio falsa fuit, et promissio stulta. In promissione non
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̾s de peccante ad mortẽ dic̃. Nonpeo
dico: ut oret qͥs. Ac si dicẽt. Sic̃ desidera¬
re salutẽ eiꝰ ñ ꝓhibeo: sic orare ꝓ eo p̃ci¬
pere ñ p̃sumo: qͥa tã mortalis uulueriᷤᷤ
curatio: ꝙͣuis potentiã dĩ ñ excedat: om¬
nẽ tam̃ humanã existimationẽ suꝑat.
⁊ idõ consideratius agit᷑. si humiliter
interim supp̃ssa oratione desidiũ tan.¬
tum dõ offeratur: qͥa fortassis eitius
impetͣbit: in causa tam difficili hu.¬
milis ⁊ tinorata deuocio. ꝙͣ peticio pre.¬
sumptuosa. Dicat gͦ. Qͥs medebit᷑ tui:
Qͣsi dicat. Piculosa ẽ. plaga tua: cui
ꝑhumanam industriã. subueniri ñ
potest. ⁊⁊ que ꝓpt̃ culpã p̃teritã a dõ
ceretur. Ecce ad quantam miseriã de¬
uoluta es. ꝓphetas falsos audiendo
qͦs tu dilexisti: ⁊ ꝓphetas dĩ uera dicen¬
tes audire noluisti. Uiderunt tͥ. Tibi uider̃.¬
qr ꝓphe tui fuert̃. Ido mendaciũ illoꝵ adte

Expanded text:
Joannes de peccante ad mortem dicit: Non pro eo Joannes de peccante ad mortem dicit: Non pro eo dico ut oret quis . Ac si diceret: Sicut desiderare salutem ejus non prohibeo, sic orare pro eo praecipere non praesumo, quia tam mortalis vulneris curatio, quamvis potentiam Dei non excedat, omnem tamen humanam existimationem superat, et ideo consideratius agitur si interim humiliter suppressa oratione desiderium tantum Deo offeratur, quia fortassis citius impetrabit, in causa tam difficili, humilis et timorata devotio, quam petitio praesumptuosa. Dicit ergo: Quis medebitur tui? Quasi dicat: Periculosa est plaga tua, cui per humanam industriam subveniri non potest, et quae propter culpam praeteritam a Deo ceretur: Ecce ad quantam miseriam devoluta es, prophetas falsos audiendo, quos tu dilexisti, et prophetas Dei vera dicentes audire noluisti. Viderunt tibi. Tibi vider ad te
Abbreviated transcription (Latin):
Inerepatur anima peccata. euiͦtanta
mala suꝑiꝰ numerata sunt: quȩ abamo¬
re di fornicata tanto turpior̃e incestũ su¬
um fec̃: qͣnto p̃ciosior fuit integͥtas eiꝰ.
Cui bene dicitur. Magna uelut mare
contricio tua. Qͥd enĩ ꝑmare. nͥ c̃scien.
tia p᷑ua accipit᷑ : Qͣm ⁊ memoria p̃titoꝵ
scelerũ:⁊ delectatio p̃sentiũ. huc illucq
impellendo exagitant. Q si enĩ fluctus
qͥdam cregione uenientes. ad inuicẽ se
collidunt: qnͣdo infelicẽ anima qͦdãmͦ
semꝑ ⁊ penitentia p̃teritoꝵ erroꝵ suoꝵ
retrahit. ⁊ amor p̃sentiũ impellit. Et qͥa
in hac tanta contradictione illa qͣliscũ.¬
q misere delectationis dulcedo semper
admixto dolore inficit᷑: recte pͣua con¬
scientia. ñ solũ inqͥetudine. s etiã in a¬
maritudine mare appellat᷑. Seqͥt᷑. Qͥs
medebit᷑ tui: Ostendit magnũ prorsus
⁊difficile ẽẽ. ñ tam̃ dõ impossibile: ut
talis ad sanitatem redeat. Hinc ẽ. qͦd

Expanded text:
Increpatur anima peccatrix, cujus tanta Increpatur anima peccatrix, cujus tanta mala superius numerata sunt, quae ab amore Dei fornicata tanto turpiorem incestum suum fecit, quanto pretiosior ruit integritas ejus. Cui bene dicitur. Magna velut mare contia prava accipitur, quam et memoria praeteritorum scelerum, et delectatio praesentium huc illucque impellendo exagitant? Quasi enim fluctus quidam e regione venientes ad invicem se collidunt, quando infelicem animam quodammodo semper et poenitentia praeteritorum errorum suorum retrahit, et amor praesentium impellit. Et quia in hac tanta contradictione illa qualiscunque miserae delectationis dulcedo semper admisto dolore inficitur, recte prava conscientia non solum inquietudine, sed etiam amaritudine mare appellatur. Sequitur: Quis medebitur tui? Ostendit magnum prorsus, et difficile esse, non tamen Deo impossibile: ut talis ad sanitatem redeat. Hinc est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
antib exagitatur. Et qͥa nunꝙͣ. uel in
ꝓsꝑis timorem. uel in aduersis dolorem
excludit: qͣsi mare in quãcũq partem
refluat. amaritudinẽ ñ amittit. Dicat᷑
gͦ illi que adulcedine sp̃italis uite per
concupiscentiam carnalẽ. ⁊ curas secla¬
res amarescit: dicatur. Magna uelut
mare. contritio tua. Ac si aꝑte diceret᷑.
Tu quȩ ꝑmundi contẽptũ ⁊ desideriũ
et̾noꝵ bonoꝵ. ab amore carnali dulco.¬
rata fuisti: qͦmͦ it̾m in amaritudine uer.¬
sa es: Seqͥt᷑. Qͥs medebit᷑ tui: Audiañ
hoc p̃lati eccłȩ. qͥmedici animarum
constituti sunt: audiant qͦd dicit᷑. Qͥs
medebitur tui : Ac si diceretur. Alios egͦs
medici curant. is medicos infirmantes
qͥs curabit: Si ppłs peccat. orant sac̾¬
dotes ꝓ eo. is ꝓsacerdotib si peccau̾int.
qͥs orabit : ꝑicłosa prorsus hec sunt:⁊
tam̃ uera. Que ⁊ si audire timemꝰ: ne¬
gare tam̃ ñ possumꝰ. Cui cõꝑabo te. ⁊c̾.

Expanded text:
antibus exagitatur? et quia nunquam vel in antibus exagitatur? et quia nunquam vel in prosperis timorem, vel in adversis dolorem excludit, quasi mare, in quamcunque partem refluat, amaritudinem non amittit: Dicatur ergo illi, quae a dulcedine spiritualis vitae per concupiscentiam carnalem, et curas saeculares amarescit, dicatur, inquam: Magna velut mare contritio tua. Ac si aperte diceretur: Tu, quae per mundi contemptum, et desiderium aeternorum bonorum ab amore carnali dulcorata fuisti, quomodo iterum in amaritudinem versa es? Sequitur: Quis medebitur tui? MORAL. Audiant hoc praelati Ecclesiae, qui medici animarum constituti sunt; audiant quod dicitur. Quis medebitur tui? Ac si diceretur: Alios aegros medici curant, sed medicos infirmantes quis curabit? Si populus peccat, orant sacerdotes pro eo. Sed pro sacerdotibus si peccaverint, quis orabit? Periculosa prorsus haec sunt, et tamen vera. Quae, etsi audire timemus, negare tamen non possumus. Cui comparabo te, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
siccari nꝰ potest aqua de mari. sic contͥ¬
tio tua ab homine reparari ñ poti̾t. Nȩc
est in qͦ spectes: nͥ solus ds̃. Cui cõꝑabo
de: Ili autẽ qͥ ptꝰ agnitã ueritatẽ retro
est: tanto ꝑicłosior est lapfus. Uñ ꝓpheta
cũ suꝑius maloꝵ p̃latoꝵ in ȩccła negligen.¬
tiam ⁊ subiectoꝵ int̾itũ planxiss. statĩ se¬
cut᷑ adiunx̃. Cui cõꝑabo te. ⁊ cui assimila¬
bo te. ⁊ exequabo te uirgo syon: Inculca¬
tio u̾boꝵ magni doloris uim. expͥmit.
si ipsi eccłe de m̃bris eiꝰ arefactis. loqͣtur
⁊ dicat. Sic̃ pͥꝰ cũ fidem recte uiuendo de¬
niusti. nulli comparabilis fuit gła tua:
nulli comꝑabilis est ignominia tua. Se¬
qͥt᷑. Magna enĩ uelut mare contritio tua.
Qͥ d ꝑ mare: nͥ uita scłaris accipit᷑: Qͤ
dũ semꝑ motu instabili. nunc de adu̾¬
sis ad ꝓsꝑa. nunc de ꝓsꝑis in aduersa
retrahitur: qͣsi qͥb dam ꝓcellis fluctu¬

Expanded text:
siccari non potest aqua maris, sic contrisiccari non potest aqua maris, sic contritio tua ab homine aestimari non poterit, nec est in quo speres nisi solus Deus. Cui comparabo te? Illi, qui post agnitam veritatem retro est, tanto periculosior est lapsus. Unde propheta cum superius malorum praelatorum in Ecclesia negligentiam, et subjectorum interitum planxisset, statim secutus adjunxit. Cui comparabo te, et cui assimilabo te, et exaequabo, virgo filia Sion? Inculcatio verborum magni doloris vim exprimit. Ac si ipsi Ecclesiae de membris ejus arefactis loquatur et dicat: Sicut prius cum fidem recte vivendo tenuisti, nulli comparabilis fuit gloria tunulli comparabilis est ignominia tua. Sequitur: Magna enim velut mare contritio tua. per mare, nisi vita saecularis accipitur; quae, dum semper motu instabili nunc de adversis ad prospera, nunc de prosperis in adversa trahitur, quasi quibusdam procellis fluctu
Abbreviated transcription (Latin):
tepescit: oĩs mox bonarũ cogitationum
nunc tandẽ uelut emollitis.⁊ assuefactis
longo fletu animis. ad p̃sentes u̾ba ꝯu̾tit
dicens. Cui cõꝑabote. ⁊ cui assimilabo de.
Ac si dicẽt. Qa tã magna ẽ contͥtio tua:
cui comꝑabo te. ⁊ qͥa tam grauis ẽ. eui as¬
similabo te : Qd ẽ aꝑte dic̾e̾. Mala tua
⁊ magnitudine. ⁊ mͦ omnẽ miseriã suꝑans.
S qͥa etiam magna minimis qͣdã differentie
fumlitudinẽ comꝑari aliqͣndo possunt :
s nulla ꝑ eqͣlitatem possunt. Qͣre: Se¬
quitur. Magna enĩ uelut mare contritio
tua. Mirũ est. qdͦ calamitatem erꝰ. nulli
coequari posse commemorat: ⁊ statĩ mag¬
nitudinẽ maris ei incõꝑationẽ coeqͣt
S sic intelligendũ ẽ. Ac si diceret. Quẽ¬
admodũ mare suꝑ om̃s alias aqͣs ⁊ mo¬
le. ⁊ amaritudine excellens est: ita tuę
contritioni. nulla calamitas coeqͣri po¬
test. Seguitur. Qͥ s medebit᷑ tui : Sic̃ ex¬

Expanded text:
tepescit, omnis mox bonarum cogitationum tepescit, omnis mox bonarum cogitationum nunc tandem velut emollitis et assuefactis longo fletu animis ad praesentes verba convertit, dicens: Cui comparabo te, et cui assimilabo te? ac si diceret: Quia tam magna est contritio tua, cui comparabo te? et, quia tam gravis es, cui assimilabo te? Quod est aperte dicere. Mala tua et magnitudine et modo omnem miseriam superant. Sed quia etiam magna minimis quadam differenti similitudine comparari aliquando possunt: tamen nulla per aequalitatem possunt. Quare? Sequitur: Magna enim velut mare contritio tua. Mirum est quod calamitatem ejus nulli coaequari posse commemorat, et statim magnitudinem maris, ei in comparatione coaequat. Sed sic intelligendum est ac si diceret: Quemadmodum mare super omnes, alias aquas et mole et amaritudine excellens est, ita tuae contritioni nulla calamitas coaequari potest. Sequitur: Quis medebitur tui? Sicut ex
Abbreviated transcription (Latin):
De qͥb recte subditur. Cũ deficerent
qͣsi uulnerati. inplateis eiuitatis. Quid
enim sunt platee ciuitatis⁊ nͥ uagatio¬
nes mentis: In plateis gͦ ciuitatis defici¬
unt: quia dum uaga mens eas ad int̾na
quietem ñ colligit: usq ad gustũ intimi
saporis ñ ꝑtingunt. Qb hoc etiã bene¬
bene congruit: qͦd dicit᷑ ͣsi uulnerati.
Praua quippe desidia uulnera sunt
bonarum cogitationũ: quia dũ sua eas
aomixtione inficiunt. qͣsi plage quedam
integͥtatem rectitudinis earũ corrũpunt. Be¬
ne gͦ steriles cogitaciones anime. quasi uul¬
nerati. defice dicunt᷑: qͥa sic a fructu iusticie
inanes ꝑmanent. sic̃ ille. que ꝑ illicita de.¬
sideria corrupte st̃. Seqͥt᷑. Cũ exalarent a¬
nimas suas. in sinu matrũ suarũ. Sinꝰ ma¬
trum. tepor.⁊ desidia ẽ. bonarũ affectionũ.
in qͦ mĩto paruuli cogitatꝰ animas exalare
dicunt᷑: qͥa cũ mens a feruore. diuini amoriᷤᷤ

Expanded text:
De quibus recte subditur: Cum deficerent De quibus recte subditur: Cum deficerent quasi vulnerati in plateis civitatis. Quid enim sunt plateae civitatis, nisi vagationes mentis? In plateis ergo civitatis deficiunt, quia, dum vaga mens eas ad internam quietem non colligit, usque ad gustum intimi saporis non pertingunt. Quibus hoc etiam bene congruit quod dicitur quasi vulnerati. Prava quippe desideria vulnera sunt bonarum cogitationum, quia, dum sua eas admistione inficiunt, quasi plagae quaedam integritatem rectitudinis earum corrumpunt. Bene ergo steriles cogitationes animae quasi vulnerati deficere dicuntur, quia sic a fructu justitiae inanes permanent, sicut illae quae per illicita desideria corruptae sunt. Sequitur: Cum exhalarent animas suas in sinu matrum suarum. Sinus matrum tepor, et desidia est bonarum affectionum; in quo merito parvuli cogitatus animas exhalare dicuntur, quia, cum mens a fervore divini amoris
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in his qͥcor suũ ab illicitis cogita¬
tionib diligenter custodiunt: funditꝰ
exercere negligt᷑. etiã si aliqͣ diuini amo¬
ris scintilla priꝰ incaluerint paulatĩ te¬
pescunt: ita tandẽ. ut ⁊ si forte bonarũ
affectionum cogitationes aliqͣndo habue¬
rint: nicħ ex ipsis int̾ne dulcedinis in sinũ
mentis. uel tenuiter eliqͣri ꝑsentiant. ꝓpt̾
quod recte in hoc loco dicitur. Matͥbus
suis dixerunt: uͥ ẽ. tͥticum ⁊ uinũ. Qͥ d
nͥ internum gaudiũ signat᷑: Nam sic̃
panis corꝑeus uentrẽ refiẽ: sic sapientia
mentẽ pascit: ⁊ sic̃ uinũ auide potatũ de¬
briat. sic int̾num gaudiũ m̃tẽ a carnalib
desideriis alienat. Qͥd ẽ. gͦ qͦd filii fame¬
lici a matͥb tͥticũ ⁊ uinũ querunt: insi
qͦd cogitationes de bonis affectionib
nate. s. ꝑ negligentiã arefacte. pͥstine dul¬
cedinis saporem. in eis inuenire ñ posst᷑.

Expanded text:
etiam in his, qui cor suum ab illicitis cogitaetiam in his, qui cor suum ab illicitis cogitationibus diligenter custodiunt, funditusibus sanctis exercere negligunt, etiamsi aliqua divini amoris scintilla prius incaluerint, paulatim tepescunt, ita tandem ut, etsi forte bonarum affectionum cogitationes aliquando habuerint, nihil tamen ex ipsis internae dulcedinis in sinum mentis vel tenuiter eliquari praesentiant. Propter quod recte in hoc loco dicitur: Matribus suis dixerunt: Ubi est triticum et vinum? Quid  Nam, sicut panis corporeus ventrem reficit, sic sapientia mentem pascit; et sicut vinum avide potatum inebriat, sic internum gaudium mentem a carnalibus desideriis alienat. Quid est ergo quod filii famelici a matribus triticum et vinum quaerunt, nisi quod cogitationes, de bonis affectionibus natae, sed per negligentiam arefactae, pristinae dulcedinis saporem in eis invenire non possunt?