comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oiquo ui uimꝰ. mouem̃ & sumus. quantũ potuerunt intelierre¬
runt qr pea que facta sunt cognoscentes dm̃ ñ siert. leuur
glorificauerunt aut gras egerunt : sed dicentes seeẽ. sapior¬
des. stulti facti sunt. Et cumꝰ idonei non eeñt. ueternaitã uẽ
spũalis in cõmutabilisq nature aciem mentis ta constantẽ in¬
figere : ut inipsa sapientia ereatoris atq rectoris unuen¬
sitatis uiderent uolumina scłor. quȩ ibi iam eeñt. & semper
eeñt. hic aut̃ futura eent̃ ut non eent̃. atq ut ibi iudepet
conuersiones inmelius non solũ animors sed etiã corpor hu¬
manors usq ad sui modi ꝑfectionẽ. Cũ ergo adhȩe ibi ii¬
denda nullo modo eent idonei: nec ad illud quide eliusei
habiti sunt u eis ista ꝑscõs angłos nuntiarent᷑ siue forinsec
ꝑsensũ corporis: siue interiorib reuelationib inspuna
presis: sicut patrib nris uera pietate p̃ditis. hec demons¬
trata sunt. qui ea p̃dicentes. & uł dep̃sentib signis uł depte¬

Expanded text:
nt intellexerunt. Quia per ea quae facta sunt cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt . Et cum idonei non essent, in aeternitatem spiritualis incommutabilisque naturae aciem mentis tam constanter infigere, ut in ipsa sapientia Creatoris atque Rectoris universitatis viderent volumina saeculorum, quae ibi jam essent et semper essent, hic autem futura essent ut non essent; atque ut ibi viderent conversiones in melius, non solum animorum, sed etiam corporum humanorum usque ad sui modi perfectionem: cum ergo ad haec ibi videnda nullo modo essent idonei, ne ad illud quidem digni habiti sunt, ut eis ista per sanctos Angelos nuntiarentur; sive forinsecus per sensus corporis, sive interioribus revelationibus in spiritu expressis: sicut patribus nostris vera pietate praeditis haec demonstrata sunt, qui ea praedicentes, vel de praesentibus signis vel de pro
Abbreviated transcription (Latin):
qr facta sunt̾ omia nonsolũ prius quã factus mitceretur: sed
prusqua eent̃ omĩa. eundem mit tenei confitemur equalem.
quẽ dicums missu minorẽ. Quomodo ergo ante ista plenitu¬
Sie temporis qua eũ mitci oportebat prius quã missus enstra¬
deri apatrib potuit:⁊ cũ eis angłica que dam uisa de monstra¬
sertur quodo nec iam mussus sicut equalis est patri uucdebat᷑:
Unde enĩ dicit philippo aquo utiq sicut aceteris &r abapsis ali
quib eruciftus est in carne u debatur  tanto tempore uobua¬
eu sum &t ñ cognoustis me. philippe qui me uidec quuda et
patre: nisi qr in debatur. & non uidebatur: uidebatur

Expanded text:
t omnia, non solum priusquam factus mitteretur, sed priusquam essent omnia, eumdem mittenti confitemur aequalem, quem dicimus missum minorem. Quomodo ergo ante istam plenitudinem temporis, qua eum mitti oportebat, priusquam missus esset videri a Patribus potuit, cum eis angelica quaedam visa demonstrarentur, quando nec jam missus sicut aequalis est Patri videbatur? Unde enim dicit Philippo, a quo utique sicut a caeteris, et ab ipsis a quibus crucifixus est in carne videbatur, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem; nisi quia videbatur,
Abbreviated transcription (Latin):
to suꝑbiores sue sotuetatis inspirat. Qui non possunt adeuo¬
landũ pennas nutrire uirtutum: sed potius ad demergendũ
pondera exaggerare uitlorꝑ. tanto grauius animȩ ruiturȩ:
quanto sibi uide tur euecta sublimuus. Proide sicut ma-¬
gi fecerunt: diinitus moniti. quos adhumilitatẽ dnĩ ad o¬
randam stella ꝑduxit : ita & nos ñ qua uenimꝰ. sed ꝑaliã uiã
inpatriã redire debemus: quã rex humilis docuit: & quã
rex superb humidi regi aduersaruis obsidere non possit.
Et nobis enĩ ut ad oremꝰ humilem xp̃m . cęli enarrauerun
głam dĩ cũ in omẽm terrã exi it sonus eorꝑ. & infines orbis¬

Expanded text:
to superbiores suae societati inspirat; qui non possunt ad evoto superbiores suae societati inspirat; qui non possunt ad evolandum pennas nutrire virtutum, sed potius ad demergendum pondera exaggerare vitiorum, tanto gravius anima ruitura, quanto sibi videtur evecta sublimius. Proinde, sicut Magi fecerunt divinitus moniti , quos ad humilitatem Domini adorandam stella perduxit; ita et nos, non qua venimus, sed per aliam viam in patriam redire debemus, quam rex humilis docuit, et quam rex superbus humili regi adversarius obsidere non possit. Et nobis enim, ut adoremus humilem Christum, coeli enarraverunt gloriam Dei, cum in in omnem terram exiit sonus eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ machinari. quib uigilantes dormientesue decipiat. uel¬
furentes exagit&: Sed sicut fieri potest ut homo uita
ac morib melior. spect& nequissimos homines uł infune
ambulantes: uł multimodis motib corpors multa inere¬
dibilia facientes. nec ullo modo talia facere concupis cat.
nec eos ꝓpt̾ea sibi p̃ponendos existim&: sic arama fidelis
& pia. non solum si uideat. uerũ etiã si ꝓpt̾ fragilitatem
carnis ex orreat. miracula demonũ: non ideo tameN
aut ñ se posse talia dolebit. aut obhoc illos meliores esse
iudicabit: cũ sit p̃sertim insocietate scõrs: qui ꝑuirtutẽ
dĩ cui cuncta subiecta ft̃. & minime fallatia. & multo mai¬
gra fecerunt: suix homines siue angeli boni. defalsis & de
gicas consecrationes. anime pur gant᷑. & reconciliant᷑ deo:
qr falsus mediator ñ traicit adsuperiora: sed potius obsi¬
dens int̃ cluditi uam ꝑ affectus. quos tanto maligniores quan¬

Expanded text:
num machinari, quibus uigilantes dormientesque decipiat uelnum machinari, quibus uigilantes dormientesque decipiat uelfurentes exagitet? sed sicut fieri potest ut homo uita ac moribus melior: spectet nequissimos homines uel in fune ambulantes uel multimodis motibus corporum multa incredibilia facientes nec ullo modo tale aliquid facere concupiscat nec eos propterea sibi + praeponendos existimet: sic anima fidelis et pia non solum si uideat uerum etiam si propter fragilitatem carnis exhorreat miracula daemonum, non ideo tamen aut judicabit; cum sit praesertim in societate sanctorum, qui per virtutem Dei cui cuncta subjecta sunt, et minime fallacia, et multo majora fecerunt, sive homines, sive Angeli boni. CAPUT XII. 15.gicas consecrationes animae purgantur et reconciliantur Deo: quia falsus mediator non trajicit ad superiora, sed potius obsidens intercludit viam per affectus, quos tanto maligniores, quan
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilega inretiens. in quib etiã magicȩ fallatiȩ curiosiores
suꝑbioresq animas. deceptas illusasq p̃cipitant. subditum
tenebat. Pollicens etiã purgationẽ animȩ. ꝑ eas quas teletas
appellant : transfigurando se in angłum lucis. per multifor¬
mem machinationẽ in signis & prodigus mendacii. defacilitate
ludificationũ. quib homines ab spiritib: in mundis fallun.
aeria corpora facere multa: quȩ mirentur animȩ terrenis
corporib aggrauate: etiã melioris affectus. Si enĩ corpora
ipsa terrena non nullis artib & exercitationib modifica¬
ta inspectaculis theatricis. tanta miracula hominib exibent.
ut hi qui nun quam talia uiderunt. narrata uix credant:
quid magnũ est diabolo & angłis eius decorporess ȩlementis
ꝑ aeria corpora facere quȩ caro miret᷑. aut etiã occultis inspi¬
rationib ad illudendos humanos sensus phantasmata imagi¬

Expanded text:
sacrilega inretiens, in quibus etiam magicae fallaciae curiosiores sacrilega inretiens, in quibus etiam magicae fallaciae curiosiores superbioresque animas deceptas inlusasque praecipitans subditum tenet, pollicens etiam purgationem animae per eas quas τελεὰς appellant, transfigurando se in angelum lucis per multiformem machinationem in signis et prodigiis mendacii. DE FACILITATE LVDIFICATIONVM, QVIBVS HOMINES IMMVNDI SPIRITVS FALLVNT. aeria corpora: facere multa quae mirentur animae terrenis corporibus adgrauatae etiam melioris affectus. si enim corpora ipsa terrena nonnullis artibus et exercitationibus modificata in spectaculis theatricis tanta miracula hominibus exhibent, ut hi qui numquam talia uiderunt narrata uix credant, quid magnum est diabolo et angelis eius de corporeis elementis per aeria corpora facere quae caro miretur aut etiam occultis inspirationibus ad inludendos humanos sensus phantasmata imagi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum qđ mediator est. ꝑ quẽ recontiliamur dõ. sic indicat. i¬
ego inquit ineis. & tu in me: ut sint consummati in unũ.¬
ECEST UERAPAX.ETCŨ CREATORENOSTRO
nobis firma conexio purgatis & reconciliatis ꝑ mediatorẽ
uite: sicut maculati & alienati abeo recesseramꝰ ꝑ me diato¬
rem mortis. Sicut enĩ diabolus suꝑbus. hominẽ suꝑbientem
ꝑ duxit ad mortẽ : ita xp̃s humilis. hominẽ obedientem re¬
dugxit ad uitam. Quia sicut ille elatus cecidit & deiecit con¬
sentientem : sic iste humiliatus surrexit & erexit credentem.
Quia enĩ non ꝑuenerat diabolus quo ipse ꝑduxerat: mortẽ
quippe sp̃s in impietatẽ gestabat. sed mortẽ carnis ñ subierat.
qr nec indumentũ susceperat. Magnus homini uidebatur.
princeps inlegionib demonũ. ꝑ quos fallaciarũ regnũ exer¬
cet. Sic hominẽ ꝑ elationis trpũ potentiȩ quam uisticie cupi¬
diorẽ: aut ꝑfalsam philosophiam magis inflans: aut ꝑsacra

Expanded text:
ipsum quod mediator est, per quem reconciliamur deo, sic indicat: ego, inquit, in eis et tu in me, ut sint consummati in unuec est uera pax et cum creatore nostro nobis firma conexio purgatis et reconciliatis per mediatorem uitae, sicut maculati et alienati ab eo recesseramus per mediatorem mortis. sicut enim diabolus superbus hominem superbientem perduxit ad mortem, ita Christus humilis hominem oboedientem reduxit ad uitam; quia sicut ille elatus cecidit et deiecit consentientem, sic iste humiliatus surrexit et erexit credentem. quia enim non peruenerat diabolus quo ipse perduxerat — mortem quippe spiritus in impietate gestabat, sed mortem carnis non subierat, quia nec indumentum susceperat — magnus homini uidebatur princeps in legionibus daemonum, per quos fallaciarum regnum exercet, sic hominem per elationis typhum potentiae quam iustitiae cupidiorem aut per falsam philosophiam magis inflans aut per sacra
Abbreviated transcription (Latin):
diumitatis unitatem: & particeps nr̃ ꝑ humanitatis suscep¬
tionẽ. patrẽ interpellans ꝓnobis ꝑ id quod homo erat: nec
tamen tacens qđ ds̃ cum patre unũ erat : intercetera
italo quitur. Non prohis aut̃ rogo inquit tantũ: sed & ꝓ
eis qui crediturisunt ꝑ uerbũ eors in me : ut om̃s unũ suit.

Expanded text:
initatis unitatem, et particeps noster per humanitatis susceptionem, Patrem interpellans pro nobis per id quod homo erat , nec tamen tacens quod Deus cum Patre unum erat, inter caetera ita loquitur: Non pro his autem rogo, inquit, tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me: ut omnes unum sint,
Abbreviated transcription (Latin):
iusto factiunũ. Nec enipsa carne nos resurrecturos desperaremꝰ:
cũ multa menbra intuerem᷑ p̃cessisse nos caput unũ : in quo nunc
ꝑfidẽ mundati. & tunc ꝑspeciem red integrati. & ꝑ mediatorẽ
dõ reconciliati hȩreamiss uni. fruamur uno ꝑmaneamꝰ unum

Expanded text:
justo facti unum: nec in ipsa carne nos resurrecturos desperaremus, justo facti unum: nec in ipsa carne nos resurrecturos desperaremus, cum multa membra intueremur praecessisse nos caput unum; in quo nunc per fidem mundati, et tunc per speciem redintegrati, et per Mediatorem Deo reconciliati haereamus uni, fruamur uno, permaneamus unum
Abbreviated transcription (Latin):
OC SACRAMENTT. Hoc sacripicixco. hie
sacer dos. hic ds̃ ante quã missus uenir& factus ex fe¬
mina. omĩa quȩ sacrate atq mrstice patrib nr̃ĩs ꝑ angłica
miracula apparuerunt:⁊ siuȩ quȩ ꝑ ipsos facta sunt. similitu.¬
dines huius fuerunt : ut omĩs creatura factis quodam modo
loqueretur. unũ futurũ in quo eet̃ salus uniuersor amorte
reparandor. Quia enĩ ab uno dõ summo & uero. ꝑ impie¬
tatis iniquitatẽ resilientes & dissonantes defluxeramus.
& euanueramꝰ in multa. discissi ꝑmulta. & inhȩrentes inmul¬
tis. oportebat nutu & imperio dĩ miserantis. ut ipsa multa
uenturũ conclamarent unũ: & amultis conclamatus ueni¬
r& unus. & multa contestarent᷑ uenisse unũ: & amultis ex¬
onerati ueniremꝰ ad unũ : Et multis peccatis in anima mor¬
tui. & ꝓpt̃ peccatũ in carne morituri. a maremꝰ sine pec¬
cato mortuũ in carne ꝓnobis unũ: & in resuscitatũ cre¬
dentes. & cũ illo ꝑfidẽ spũ resur gentes. iustificarem in uno

Expanded text:
oc sacramentum, hoc sacrificium, hic sacerdos, hic Deus, antequam missus veniret, factus ex femina, omnia quae sacrate atque mystice patribus nostris per angelica miracula apparuerunt, sive quae per ipsos facta sunt, similitudines hujus fuerunt, ut omnis creatura factis quodam modo loqueretur unum futurum in quo esset salus universorum a morte reparandorum. Quia enim ab uno vero Deo et summo per impietatis iniquitatem resilientes et dissonantes defluxeramus, et evanueramus in multa, discissi per multa et inhaerentes in multis: oportebat nutu et imperio Dei miserantis, ut ipsa multa venturum conclamarent unum; et a multis conclamatus veniret unus, et multa contestarentur venisse unum; et a multis exonerati veniremus ad unum, et multis peccatis in anima mortui, et propter peccatum in carne morituri, amaremus sine peccato mortuum in carne pro nobis unum; et in resuscitatum credentes, et cum illo per fidem spiritu resurgentes, justificaremur in uno
Abbreviated transcription (Latin):
genere hoc est in eiusdem naturȩ consubstantiali parilitate
uult. eẽ. suos unũ. sed impso. qr inse ipsis nonpossent. dissotiati
ab inuicem ꝑ diuersas uoluntates & cupiditates. & inmunditi¬
as peccators: unde mundantur ꝑ mediatorẽ. ut suit uullo
unũ. non tantum ꝑ eandem naturã qua om̃s ex hominib
mor talib & quales angłis fuint : sed & etiã ꝑ eandem ine.¬

Expanded text:
genere, hoc est, in ejusdem naturae consubstantiali parilitate, vult esse suos unum, sed in ipso; quia in se ipsis non possent, dissociati ab invicem per diversas voluptates et cupiditates et immunditias peccatorum: unde mundantur per Mediatorem, ut sint in illo unum; non tantum per eamdem naturam qua omnes ex hominibus mortalibus
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate soluta est ꝑ mortẽ iusti. uenientẽ ex miscđiȩ uolun¬
dius dicitꝰ: qđ est unũ ad duo: in omĩ cõnpaginatione. uel
si meluis dr̃. coaptatione creaturȩ ual& plurimũ. Hanc enĩ
co aptationẽ sicut mihi nunc occurrit dicere uolui: quam
greci. AP rCoriag uocant. Neq nimc locus est utos¬
tendã quantũ ualeat consonantia simpli adduplũ: qua
maximȩ in nobis repperitur. i & sic nobis insita naturalit̃.
A quo utiq nisi ab eo qui noscreauit  ut nec imperiti
possent eã nonsentire. siue ipsi cantantes. siue alios audientes:
Per hanc quippe uoces acutiores grauioresq concordant.
ita ut quis quis ab ea dissonuerit. nonscientiam cuius exper¬
tes sunt plurimi. sed ipsum sensum auditus nr̃i uehement᷑
offendat. Sed hoc ut demonstretur: longo sermone opus
est. Ipsis aut̃ aurib ex hiberi potest. ab eo qui nouit in re¬

Expanded text:
cessitate, soluta est per mortem justi venientem ex misericordiae voluncessitate, soluta est per mortem justi venientem ex misericordiae volundius dicitur, quod unum est ad duo, in omni compaginatione. vel, si melius dicitur, coaptatione creaturae, valet plurimum. Hanc enim coaptationem, sicut mihi nunc occurrit, dicere volui, quam Graeci ἁρμονὶαν vocant. Neque nunc locus est, ut ostendam quantum valeat consonantia simpli ad duplum, quae maxima in nobis reperitur, et sic nobis insita naturaliter, a quo utique, nisi ab eo qui nos creavit? ut nec imperiti possint eam non sentire, sive ipsi cantantes, sive alios audientes: per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, non scientiam, cujus expertes sunt plurimi, sed ipsum sensum auditus nostri vehementer offendat. Sed hoc ut demonstretur, longo sermone opus est: ipsis autem auribus exhiberi potest ab eo qui novit in re
Abbreviated transcription (Latin):
curar& atq sanaret uerbũ ꝑ quod facta sunt omĩa. caro
factũ est: & habitauit in nobis. Illuminatio quippe nrã. parci¬
cipatio uerbi est: illius scilic& uitę quȩ lux est hominum.
Huic aut̃ participationi prorsus in habiles. & minus idonei
eramus: ꝓpt̃mmunditiam peccatorẜ. Mundandi ergo eramꝰ.
Porro inquors & suꝑbors una mundatio est sanguis iusti.
& humilitas dĩ : ut ad contemplandũ dm̃ qđ natura ñ sumꝰ.
ꝑ eũ mundarem᷑ factũ qđ natura sumꝰ. & qđ peccato ñ sumus.
Os enĩ natura ñ sumus: homines natura sumus: iusti peccato
ñ sumus. Hs̃ itaq factus est homo iustus: int̾cessit dõ ꝓhomi¬
ne peccatore. Non enĩ congruit peccator iusto: sed congru¬
it homuni homo. Ad uingens ergo nobis similitudinẽ huma¬
nitatis sue: abstulit dissimilitudinẽ iniquitatis nrẽ. & factꝰ
particeps mortalitatis nr̃ę. fecit participes diumitatis suȩ.
Dlerito quippe mors peccatoris ueniens ex damnationis ne¬

Expanded text:
od facta sunt omnia, caro factum est, et habitavit in nobis . Illuminatio quippe nostra participatio Verbi est, illius scilicet vitae quae lux est hominum. Huic autem participationi prorsus inhabiles, et minus idonei eramus, propter immunditiam peccatorum. Mundandi ergo eramus. Porro iniquorum et superborum una mundatio est sanguis justi, et humilitas Dei: ut ad contemplandum Deum quod natura non sumus, per eum mundaremur factum quod natura sumus, et quod peccato non sumus. Deus enim natura non sumus: homines natura sumus, justi peccato non sumus. Deus itaque factus homo justus, intercessit Deo pro homine peccatore. Non enim congruit peccator justo, sed congruit homini homo. Adjungens ergo nobis similitudinem humanitatis suae, abstulit dissimilitudinem iniquitatis nostrae: et factus particeps mortalitatis nostrae, fecit nos participes divinitatis suae. Merito quippe mors peccatoris veniens ex damnationis ne
Abbreviated transcription (Latin):
quippe uoluntariã non nisi grãm uult intelligi: ñ meritis red¬
ditam. sed gratis datam. Unde & grã nominatur. Dedit enĩ
eã non quia digni eramꝰ: sed quia uoluit. Hoc cognoscen¬
tes. ñ fidentes in nobis erimus: & hoc infirmari est. Ipse uero
ꝑficit nos : qui etiã paulo apło dixit. Sufficit tibi grã mea:
nam uirtus in infirmitate ꝑficitur. Persuadendũ ergo erat
homini quantũ nos dilexerit ds̃: & quales dilexerit. Quantũ.
nedesperaremus: quales. nesuꝑbiremus. Hunc locũ apłs ꝑne-
cessariũ sic explicat. Com mendat aut̃ inquit suã karitatẽ
ds̃ in nobis. : qm̃ cum adhuc peccatores essemꝰ xp̃s ꝓ nobis mor¬
tuus est: multo magis iustficati nunc insanguine ipsius salui

Expanded text:
quippe voluntariam nonnisi gratiam vult intelligi, non meritis redquippe voluntariam nonnisi gratiam vult intelligi, non meritis redditam, sed gratis datam, unde et gratia nominatur: dedit enim eam, non quia digni eramus, sed quia voluit. Hoc cognoscentes, non fidentes in nobis erimus; et hoc est infirmari. Ipse vero perficit nos, qui etiam Paulo apostolo dixit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Persuadendum ergo erat homini quantum nos dilexerit Deus, et quales dilexerit: quantum, ne desperaremus; quales, ne superbiremus. Hunc locum Apostolus pernecessarium sic explicat: Commendat autem, inquit, suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christu
Abbreviated transcription (Latin):
E QUONIAM EXUIAUIAMS ab In COmmutabili
gaudio. nec tamen inde p̃cisi atq abrupti sumus. ut
non etiã inistis mutabilib & temporalib ȩternitatem.
ueritatẽ. beatitatẽ quereremus. Nec mori enĩ nec falli. nec
ꝑ curbari uolumus. Missa sunt nobis diuinitus iusa congrua
peregrinationi nrẽ. quib ad moneremur non hic eẽ. qđ
querimus : sed illuc abista eẽ. redeundũ: unde nisi perde¬
remus. hic ea nonquereremꝰ. Ac primũ nobis ꝑsuadendũ
fuit quantũ nos diliger& ds̃. ne desperati non auderemꝰ
erigi in eum. Quales aut̃ dilexerit. ostendi opor te bat.
ne tan quã demeritis nrĩs suꝑbientes. magis ab eo resiltremus:
& in nr̃a fortitudine magis deficeremus Aeꝑhoc egit nobis¬
cũ. ut ꝑ eius fortitudinem potius ꝑficerem : atq ita infir¬
mitate humilitatis ꝑficeretur uirtus karitatis. Hoc signifi¬
cat inpsalmo: ubi ait. Plu uiam uoluntariam segrega deus
hereditati tuȩ : & infirmata est: tu uero ꝑfecisti eam. Pluuiam

Expanded text:
 quoniam exsulavimus ab incommutabili gaudio, nec tamen inde praecisi atque abrupti sumus, ut non etiam in istis mutabilibus et temporalibus aeternitatem, veritatem, beatitudinem quaereremus nec mori enim, nec falli, nec perturbari volumus; missa sunt nobis divinitus visa congrua peregrinationi nostrae, quibus admoneremur non hic esse quod quaerimus, sed illuc ab ista esse redeundum, unde nisi penderemus, hic ea non quaereremus. Ac primum nobis persuadendum fuit, quantum nos diligeret Deus, ne desperatione non auderemus erigi in eum. Quales autem dilexerit, ostendi oportebat, ne tanquam de meritis nostris superbientes, magis ab eo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus: ac per hoc egit nobiscum, ut per ejus fortitudinem potius proficeremus, atque ita in infirmitate humilitatis perficeretur virtus charitatis. Hoc significat in Psalmo, ubi ait: Pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae; et infirmata est, tu vero perfecisti eam . Pluviam
Abbreviated transcription (Latin):
ris cũ ds̃ apparere dicebatur. uoces ille ac species corporales per
angłos facte sunt. siue ipsis loquentib uł agoitib aliquid ex
ꝑsona dei. sicut etiã ꝓphetas & solere ostendimꝰ. siue assumen¬
tib excreatura qđ ipsi non eeñt : ubi ds̃ figurate demonstra¬
recur hominib Quod genus significationũ nec ꝓphetas omis¬
sisse: multis exemplis doc& scriptura. Suꝑ est igitur iam ut ui¬
deamus. cũ & nato ꝑ uirginẽ dnõ. & corporali spetie sicut colũ¬
ba descendente sp̃u sco. uisisq igneis linguis. sonitu facto de
cȩlo die pente chostes post ascensionẽ dhĩ. non ipsũ dĩ uerbũ ꝑ
substantiamqua patri ȩquale atq coeternũ est. nec sp̃s patris
& filii ꝑsubstantiã qua & ipse utrisq coȩqualis atq coeternus
est. sed utiq ꝑ creaturã que illis modis formari. & existere po¬

Expanded text:
ris, cum Deus apparere dicebatur, voces illae ac species corporales per ris, cum Deus apparere dicebatur, voces illae ac species corporales per Angelos factae sunt; sive ipsis loquentibus vel agentibus aliquid ex persona Dei, sicut etiam Prophetas solere ostendimus; sive assumentibus ex creatura quod ipsi non essent, ubi Deus figurate demonstraretur hominibus; quod genus significationum nec Prophetas omisisse, multis exemplis docet Scriptura. Superest igitur jam ut videamus, cum et nato per virginem Domino, et corporali specie sicut columba descendente Spiritu sancto , visisque igneis linguis sonitu facto de coelo die Pentecostes post ascensionem Domini , non ipsum Dei Verbum per substantiam suam qua Patri aequale atque coaeternum est, nec Spiritus Patris et Filii per suam substantiam qua et ipse utrisque aequalis atque coaeternus est, sed utique creatura quae illis modis formari et existere po
Abbreviated transcription (Latin):
rs hoc est dispostũ inmanu sua Nonenꝰ natus et ꝑconditio
nem sed ꝑpotestatom. Quod aut̃ ñ aliquẽ ex angłis dicit me
agni hinc illa omĩa quȩ de xp̃o uenturo incarne atq pas¬
suro sed & resurrecturo inlege figurantur: quȩ data est me
& aliquan dopat᷑ aliquando fllus. aliquando sp̃s sc̃s: aliquando
sine ulla ddistinctione ꝑsonȩ ds ꝑ illos figurabatur : & siuusibili¬
bus & sensibilib: formis apparens: ꝑ creaturã tamenluã subs¬
tantia suã. ei uidendȩ corda mundantur. ꝑ hec omĩa quie
oculis uidentur. & aurib audiuntur. Sediam satis quartum
ex istimo procaptu nr̃o disputatum. & demonstratum est:
qđ in hoc libro susceperamus ostendere. Consistitq & ꝓbabili¬
tate rationis quantũ homo uł potius quantũ ego potui. &
firmitate autoritatis. quantũ descripturis scĩs diuina eloquia
patuerunt: Qđ antiquis patrib nrĩs ante in carnationẽ saluato¬

Expanded text:
ris ris nem, sed per potestatem. Quod autem non aliquem ex Angelis dicit medagni : hinc illa omnia quae de Christo venturo in carne atque passuro, sed et resurrecturo in lege figurantur, quae data est in et aliquando Pater, aliquando Filius, aliquando Spiritus sanctus, aliquando sine ulla distinctione personae Deus per illos figurabatur, etsi visibilibus et sensibilibus formis apparens, per creaturam tamen sutantiam, cui videndae corda mundantur per haec omnia quae oculis videntur et auribus audiuntur. 27. Sed jam satis, quantum existimo, pro captu nostro disputatum et demonstratum est, quod in hoc libro susceperamus ostendere: constititque et probabilitate rationis quantum homo vel potius quantum ego potui, et firmitate auctoritatis quantum de Scripturis sanctis divina eloquia patuerunt, quod antiquis patribus nostris ante incarnationem Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
uos semꝑ spũi scõ resticistis. sicut patres uri. Quẽ ꝓphe
tarum non ꝑsecuti sunt patres uri. & occiderunt eosqui
p̃nuntiabant de aduentu iusti. euius nunc uos ꝓdicores
& itefectores fuistis : qui ac cepistis legem inedictis angeloꝵ
nec custodistis. Quid hoc euderitius. quid tanta autoritate
& ip̃se tan qua uerbũ cdi mro & meffabili modo erat in anglis.
in quoꝵ edictis lex psa clabatur. Unde dicit ineuanglio. Siere¬
dereas morsi crederetis & mihi. De me enĩ ille scripsit. Uer
angłos ergo tune cdñs loquebatur. ⁊ ꝑ angłos filuis dĩ mediator
dĩ & hominũ futurus ex semine abrahe suũ dis ponebut aduen¬
tum: ut onienir& aquib reciperet᷑ confitentes reos. quoslex
non inpleta fecerat transgressores. Unde & apłs ad galatbas
dieit Quid ergo: Lex trans gressionis grã posita est. donec
ueur& senen cui ꝓmissũ est adisposita ꝑ anglos imanu mediatio¬

Expanded text:
uos semper Spiritui sancto restitistis: sicut patres uestri, ita euos semper Spiritui sancto restitistis: sicut patres uestri, ita eeos qui praenuntiabant de adventu Justi, cujus nunc vos proditores et interfectores fuistis, qui accepistis legem in edictis Angelorum, nec custodistis . Quid hoc evidentius? quid tanta auctoritate et ipse tanquam Verbum Dei miro et ineffabili modo erat in Angelis, in quorum edictis lex ipsa dabatur. Unde dicit in Evangelio, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit . Per Angelos ergo tunc Dominus loquebatur, per Angelos Filius Dei, mediator Dei et hominum futurus ex semine Abrahae suum disponebat adventum, ut inveniret a quibus reciperetur, confitentes se reos, quos lex non impleta fecerat transgressores. Unde et Apostolus ad Galatas dicit, Quid ergo lex? Transgressionis gratia posita est, donec veniret semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu Mediato
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uerbũ & ñ peꝑcisti filio tuo dilecto ꝓpt̾ me : & cetera
Hȩc certe uerba ut dicat ille ꝑquẽ loquit᷑ dñs. hȩc dicit
dñs: etiã sic ꝓphete solent habere Anfilius dĩ depatre ait.
dicit dñs: & ipse est ille angłs patris. Quid ergo de illistrib
uiris: nonne respicunt quomodo urgentur. qui
uisi sunt abrahȩ cũ predictũ eẽt. uisus est ei dñs: an
quia uiri dicti sunt. nonerant angłi. Danielem legant
dicentẽ: ecce uir gabrihel. Sed quid ultra differimiss ora
eoꝵ euidentissimo atq grauissimo alio documento opilare
ubi non angłs singularit᷑. nec uiri pluralit̃. sed omni no
angłi dicuntur.⁊ ꝑ quos ñ sermo quilib& factus. sed lex
ipsa data manifestissime ostendit᷑. quã certe defilio nul: e¬
lus fideliũ dubitat dm̃ dedisse morsi. ad sub iugandum
popłm isrł: Sed tunc ꝑ angłos datã. ita stephanus loquit᷑.
dura cer uice inquit. & nonꝰ cir cumciso corde & auribus

Expanded text:
hoc verbum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me , etc. Haec certe verba, ut dicat ille per quem loquitur Dominus, Haec dicit Dominus, etiam Prophetae solent habere. An Filius Dei de Patre ait, Dicit Dominus, et ipse est ille Angelus Patris? Quid ergo? de illis tribus viris nonne respiciunt quomodo urgeantur, qui visi sunt Abrahae, cum praedictum esset, Visus est ei Dominus? An quia viri dicti sunt, non erant Angeli? Danielem legant dicentem, Ecce vir Gabriel . 26. Sed quid ultra differimus ora eorum evidentissimo atque gravissimo alio documento oppilare, ubi non angelus singulariter, nec viri pluraliter, sed omnino Angeli dicuntur, per quos sermo non quilibet factus, sed lex ipsa data manifestissime ostenditur, quam certe nullus fidelium dubitat Deum dedisse Moysi ad subjugandum populum Israel, sed tamen per Angelos datam? Ita Stephanus loquDura ceruice, et incircumcisi corde et auribus,
Abbreviated transcription (Latin):
latere fidei suꝑ firmitas. nisi tali experimento ꝓbaretur:
ita & hic cognominauit abraham nomen loci illius dñsuidit.
id est qđ uideri se fecit. Nam continuo secutus ait: ut dicat
hodie qđ in monte dñs uisus est. Ecce idem. angłs dnĩ dicit᷑.
Quare. nisi quia ꝑ angłm dñs : Iam uero in eo qđ sequitur.
ꝓphetice omĩno angelus loquitur: & prorsus aperit quod

Expanded text:
latere fidei suae firmitas, nisi tali experimento probaretur. latere fidei suae firmitas, nisi tali experimento probaretur. Ita et hic cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit: id est, quod videri se fecit. Nam continuo secutus ait, Ut dicant hodie quod in monte Dominus visus est. Ecce idem angelus Dominus dicitur: quare, nisi quia per angelum Dominus? Jam vero in eo quod sequitur, prophetice omnino l
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ꝓpt̃ me. nisi ꝓpt̃ eũ qui occidi iusserat: Idem igiaur
ds̃ abrahe: qui angłs. An potius ꝑ angłm ds̃ : Ac cipe sequen¬
tia. Certe iam hic angłs manifestissime ex pressus est adten¬
de nunc quid contexatur. Respiciens abraham occulis suis
uidit: & ec ce aries unus tenebatur in arbore sub& cornib
Cabiit abraham. & accepit arietem & obtulit eũ holoeaustũ
ꝓisaac filio sco: & cognominauit abraham nomen loci illus
ante qđ dixit ds̃ ꝑ angłm: hic enĩ cognoui quia timesdm̃.
Non ꝗr tunc ds̃ cognouisse intelligendus est. sed egisse. ut per
dm̃ ipse abrahã cognoscer&. quantas haber& uires cordis ad
obediendũ deo. usq ad immolationẽ unicifilii: illo modolo¬
cutionis quo significatur ꝑ efficientẽ id qđ efficitur : sicut
dicit᷑ frigus pigrũ. qđ pigros facit : ut ideo cognouisse di¬
ceret᷑. qr ipsũ habrahã cognoscere fecerat.ͥ quẽ poterat

Expanded text:
Quid est, propter me; nisi propter eum qui occidi jusserat? Idem igitur Quid est, propter me; nisi propter eum qui occidi jusserat? Idem igitur Deus Abrahae qui angelus, an potius per angelum Deus? Accipe sequentia: certe jam hic angelus manifestissime expressus est; attende tamen quid contexatur: Respiciens Abraham oculis suis vidit, et ecce aries unus tenebatur in arbore sabech cornibus; et abiit Abraham, et accepit arietem, et obtulit eum holocaustum pro Isaac filio suo. Et cognominavit Abraham nomen loci illius, ante quod dixit Deus per angelum, Nunc enim cognovi quia times Deum; non quia tunc Deus cognovisse intelligendus est, sed egisse ut per Deum ipse Abraham cognosceret quantas haberet vires cordis ad obediendum Deo usque ad immolationem unici filii: illo modo locutionis quo significatur per efficientem id quod efficitur, sicut dicitur frigus pigrum, quod pigros facit; ut ideo cognovisse diceretur, quia ipsum Abraham cognoscere fecerat, quem poterat
Abbreviated transcription (Latin):
tum quẽ diligis isãac: & uade interrã excelsam: & offeres
eum ibi holocaustũ suꝑ unũ montiũ quem tibi dixero. Certe
hic ds̃ non angłs cõmemoratis est. Paulopost uero itase haba
seriptura. Extendens aut̃ abraham manũ suã. sũpsit gladiũ¬
ut occider& filiũ siuuĩ: & uocauit eum angls dñi de cęlo & dix̃
ei. Abraham abraham. Eit dixit. Ecce ego. Et dixit. Ne mi¬
cias manũ tuã suꝑ puerũ. neq facies ei quic quã. Quid adhȩx
respondetur : Andicturi sunt dm̃ uississe ut occideretur
isaac. & angłm ꝓhibiusse: Forro ipsũ patrẽ aduersus dei
p̃ceptũ qui iusserat ut occider& obtemperasse adigło. ut
parcer& Ridendus & abiciendus hic sensus est. Sedꝰ neque
huic tam crasso. & ab uecto. ullũ locũ eẽ seriptura penor¬
mittit: continuo sub iungens ait. Nunc aut̃ cognoui ction¬
qr times dm̃tu: & non pepercisti filio tuo dilecto ꝓpt̾ me.

Expanded text:
tum, quem diligis, Isaac, et vade in terram excelsam, et offer tum, quem diligis, Isaac, et vade in terram excelsam, et offer eum ibi in holocaustum super unum montium quem tibi dixero. Certe hic Deus, non angelus, commemoratus est. Paulo post vero ita se habet Scriptura: Extendens autem Abraham manum suam, sumpsit gladium, occidere filium suum. Et vocavit eum angelus Domini de coelo, et dixit ei: Abraham, Abraham. Et dixit: Ecce ego. Et dixit: Ne injicias manum tuam super puerum, neque facias ei quidquam. Quid ad hoc respondetur? An dicturi sunt Deum jussisse ut occideretur Isaac, et angelum prohibuisse; porro ipsum patrem adversum Dei praeceptum, qui jusserat ut occideret, obtemperasse angelo ut parceret? Ridendus et abjiciendus hic sensus est. Sed neque huic tam crasso et abjecto ullum locum Scriptura esse permittit, continuo subjungens: Nunc enim cognovi quia times Deum tu, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me.
Abbreviated transcription (Latin):
consequent̃ adiungat: respiciens aut̃ oculis suis uidit. & ecce tres
iuri stabant suꝑ eũ dequib iamdixim: Quomodo enĩ iã pote¬
runt isti qui uł auerbis ad intellectũ nolunt surgere. uł facii
se ab itellectu inuerba p̃cipitant. Quomodo poterunt ex¬
plicare uisum eẽ. dm̃ in iuris tribus: nusi eos sicut etiã consequen¬
tia docent angł̃os fuisse fateantur: An quia nondictũ est
angi̾s ei locutus est uł apparuit. ꝓpt̾ ea dicere aude bunt
morsi quidẽ illam uisionẽ ac uocem ꝑ angłm factam quia ita
cr pptũ est: abrahȩ aut̃ quia commemoratio angl̃i facta non est.
ꝑ substantiã suã dm̃ appariusse. atq sonuisse: Quid quod nec
apud abraham de angło tacitũ est: Nam ita legitur cũ in¬
molandus eius filus peceretur. Et factũ est post hec uerba:
tent̾auit ds̃ abraham: & dexit ad eum. Abrabam abraham.
Eit ille dixit. Ecce ego. Et dixit ei. Accipe filium tuũ dilec¬

Expanded text:
consequenter adjungat, Respiciens autem oculis suis vidit, et ecce tres consequenter adjungat, Respiciens autem oculis suis vidit, et ecce tres viri stabant super eum; de quibus jam diximus . Quomodo enim poterunt isti, qui vel a verbis ad intellectum nolunt assurgere, vel facile se ab intellectu in verba praecipitant, quomodo poterunt explicare visum esse Deum in viris tribus, nisi eos, sicut etiam consequentia docent, angelos fuisse fateantur? An quia non dictum est, Angelus ei locutus est, vel, apparuit; propterea dicere audebunt, Moysi quidem illam visionem ac vocem per angelum factam, quia ita scriptum est; Abrahae autem, quia commemoratio angeli non est facta, per substantiam suam Deum apparuisse atque sonuisse? Quid quod nec apud Abraham de angelo tacitum est? Nam ita legitur, cum immolandus filius ejus praeciperetur: Et factum est post haec verba, tentavit Deus Abraham, et dixit ad eum: Abraham, Abraham. Et ille dixit: Ecce ego. Et dixit ei: Accipe filium tuum dilec
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusquam oculis apparuisse mortalium : in consequentib dicit
quod morsi angłs apparuit. Fugiit inquit morses in uerbo isto
& factus est in quilmus interra madian: ubi genuit filios di¬
os. Et completis illic annis qua dragoita : apparuit illi ide¬
serto montis srna angłs dñi inflamma ignis inrubo Mor¬
abraham. & ds̃ ysaac & ds̃ iacob reme factus aut̃ morses
non aulebat considerare. Dixitq illi chĩs. Solue calciam̃¬
eumq dm̃ abraham. & dm̃ isaac. & dm̃ iacob sicut ingenesi
scriptũ est. Anforte quisquã dicturis est. qđ morsi ꝑ angelum
apparuit dñs. abrahȩ uero ꝑsem& ipsũ: ut hoc ab stephano ñ
queramꝰ: ipsũ librũ interrogemꝰ. unde stephanus ista narrauit.
paulopost. & usus est dñs ds̃ abrahe ꝓpt̃ ea ista non ꝑ angelos
facta sunt. cũ alio loco dicat similit: uisus est aut̃ ei ds̃. ad ilio
mambrȩ sedente eo ad ostiũ tabernaculi sui meridie. ⁊& tam̃

Expanded text:
cujusquam oculis apparuisse mortalium, in consequentibus dicit, cujusquam oculis apparuisse mortalium, in consequentibus dicit, quod Moysi angelus apparuerit. Fugit, inquit, Moyses in verbo isto, et factus est inquilinus in terra Madian, ubi genuit filios duos. Et completis illic quadraginta annis, apparuit illi in deserto montis Sina angelus Domini in flamma ignis in rubo. MoyAbraham, Deus Isaac, et Deus Jacob. Tremefactus autem Moyses, non audebat considerare. Dixit autem illi Dominus: Solve calceameeumdemque Deum Abraham, et Deum Isaac, et Deum Jacob, sicut in Genesi scriptum est. 25. An forte quisquam dicturus est quod Moysi per angelum apparuit Dominus, Abrahae vero per se ipsum? At hoc a Stephano non quaeramus: ipsum librum unde Stephanus ista narravit, paulo post, Et visus est Dominus Deus Abrahae : propterea ista non per Angelos facta sunt? Cum alio loco similiter dicat, Visus est autem ei Deus ad ilicem Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi sui meridie; et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ans uomor sen: & nonpotus dixit angłs ad morsen s ieioc
cuiuerba sudicis p̃co ꝓnuntiat ⁊ non seribit᷑ igestis ille pͥco
dhet: sed ille iudex. Sic eciã loquente ꝓpheta sco .se si dica¬
mus ꝓpeca clexit : nihil aliud quã drĩm doxeisse urtellugs. ec¬
lumus &t sidicams dñs dixit. ꝓphetam non subtrabunus usec
quis ꝑ eũ dtxerit ad monemus. Et illa quidẽ serꝑtura sepe
aser ꝑ angłm et̃ : dñi: quo loquente identidem dicitꝰ dñs dix̃:
sicut iam demonstraum. Sed ꝓpt̃ eos qui cũ seriptura ille
qr propt ab nuntiatioñe paternã ac sue uoliotatis a propheca
dictus est angłis ꝓpt̃ ea uolui ex hac epła manifestius testino¬
niũ dare : ubi nondictũ est ꝑ angłm sed ꝑ angłos. Nam & ste¬
phanus in actib apłoꝵ eo more narrat hȩc. quo etiam in ue
Neqius aut̃ ar bitraret᷑. tunc dm̃ głȩ ꝑ id quod inse ipso est

Expanded text:
Dominus ad Moysen; et non potius, Dixit Angelus ad Moysen? Quia Dominus ad Moysen; et non potius, Dixit Angelus ad Moysen? Quia cum verba judicis praeco pronuntiat, non scribitur in gestis, Ille praeco dixit; sed, Ille judex: sic etiam loquente propheta sancto, etsi dicamus, Propheta dixit, nihil aliud quam Dominum dixisse intelligi volumus. Et si dicamus, Dominus dixit, prophetam non subtrahimus, sed quis per eum dixerit admonemus. Et illa quidem Scriptura saepe aperit angelum esse Dominum, quo loquente identidem dicitur, Dominus dixit, sicut jam demonstravimus. Sed propter eos, qui cum Scriptura illic quia propter annuntiationem paternae ac suae voluntatis a propheta dictus est angelus: propterea volui ex hac epistola manifestius testimonium dare, ubi non dictum est, per Angelum; sed per Angelos. 24. Nam et Stephanus in Actibus Apostolorum eo more narrat haec, quo etiam in LibNe quis autem arbitraretur tunc Deum gloriae, per id quod in se ipso est,
Abbreviated transcription (Latin):
uos scabellũ peclũ tuoꝵ: Nonne om̃s sunt ministri sꝑsun ad
npustrationẽ missi ꝓpt̃ eos qui futuri sunt hereditatẽ posside
msalitis: H inc ostendit illa omĩa non solũ ꝑangłos facta
aut̃ hec infigura contingebant illis. Seripta sunt autem
acorreptionẽ nr̃am: in quos finis sełoꝵ obuenit. Deradde quia¬
diie ꝑ angłos. nunc auit̃ ꝑfiliũ sermo factus est consequenu
apteq demonstrans: ꝓp̾cerea inquit habundantius debemius
aꝑtendere nos ea quȩ auduumo. neforte defluamus. Euci
eũ qui ꝑ angłos dictus est sermo factis est firmus. elomis pea¬
ricatio & inobȩdientia uistã ac̃cepit mer cedis retributionen:
quo modo nos effugienuis tantã negligentes salutẽ. Eino quasi
quȩreres quã salutem : ut ostender&e se denouo testamento ã
dcere ia est sermonẽ qui non ꝑangłos sed ꝑ dr̃m factus est¬
sua uoluntatẽ. Sedd ait aliquis. Cur ergo seriptu est dixit

Expanded text:
tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt ministri spiritus, ad tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt ministri spiritus, ad ministrationem missi, propter eos qui futuri sunt haereditate possidere salutem ? Hinc ostendit illa omnia non solum per Angelos facta, haec in figura contingebant illis; scripta sunt autem ad correptionem n Filium sermo factus est, consequenter aperteque demonstrans: Propterea, inquit, abundantius oportet attendere nos ea quae audivimus, ne forte defluamus: si enim qui per Angelos dictus est, sermo factus est firmus, et omnis praevaricatio et inobedientia justam accepit mercedis retributionem; quomodo nos effugiemus, tantam negligentes salutem? Et quasi quaereres quam salutem, ut ostenderet se de Novo Testamento jam dicere, id est, sermone qui non per Angelos, sed per Dominum facsuam voluntatem . 23. Sed, ait aliquis, cur ergo scriptum est, Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
rullo modo mitabilis ẽ: nullo modo potest ipsa ꝑsemae ipsan
eẽ iusibilis. Pro inde illa omĩa qux̧ patrib uisasiint cũ deuis
illis scđ̃m suã dispensationẽ temporib congruã p̃sentareduir
ꝑeredturã facta eẽ. manifestũ est. le sinos latae quomodo ea
miuistris angłis fecerit. ꝑ anglos tamen eẽ facta non ex nr̃o
sensu dicmius. necuiq uideam̃ plussapere quã oport& sapere
relicto solidamento diuni eloquii ꝑsuspicionũ suarũ ab rip¬
ta p̾cipitet᷑: ubi nec sensus corporis regit. nec ꝑspieua ra¬
tio uertatis eluc&. Apercissime quippe scriptũ est in epła
ad hebreos. cũ dispensatio noui testamenti adispensatione
ueceris u testam̃ti. scđm congruentiã scłoꝵ ac tẽporũ
distume ⁊ gueret᷑: ñ tamen illa iusibilia: sed ipsũ etiam
sermonẽ ꝑ angłos factũ. Sic enĩ dicit. Ad quẽ aut̃ angłoꝵ
dreit aliquando sede ad dexterã meã. donec ponã pnimicos

Expanded text:
nulio modo mutabilis est, nullo modo potest ipsa per semetipsam esse visibilis. 22. Proinde illa omnia quae Patribus visa sunt, cum Deus illis secundum suam dispensationem temporibus congruam praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Et si nos latet quomodo ea ministris Angelis fecerit, per Angelos tamen esse facta, non ex nostro sensu dicimus, ne cuiquam videamur plus sapere; sed viare non debet, nec relicto solidamento divini eloquii per suspicionum suarum abrupta praecipitari, ubi nec sensus corporis regit, nec perspicua ratio veritatis elucet. Apertissime quippe scriptum est in Epistola ad Hebraeos, cum dispensatio Novi Testamenti a dispensatione Veteris Testamenti secundum congruentiam saeculorum ac temporum distingueretur, non tantum illa visibilia, sed ipsum etiam sermonem per Angelos factum. Sic enim dicit: Ad quem autem Angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram meam, quo usque ponam inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
quasi locis sicut spũum nr̃or s cogitationes: nec solis
temporib & nulla uł imagine locor s. sicut quȩ dã nr̃arũ
meitiũ ratiocinationes. Q Mĩno etũ dĩ essentia qua est.
inuoluntate : quia ȩterna ibi est ueritas: eterna karitas.¬
& uera ibi est karitas. uera eternitas. & cara ibi est ęter¬
nitas. cara ueritas. de gratia dĩ qua sibi humanum¬

Expanded text:
quasi locis, sicut spirituum nostrorum cogitationes; nec solis quasi locis, sicut spirituum nostrorum cogitationes; nec solis temporibus, et nulla vel imagine locorum, sicut quaedam nostrarum mentium ratiocinationes. Omnino enim Dei essentia, qua est, in voluntate; quia aeterna ibi est veritas, et vera ibi est charitas, vera aeternitas, et chara ibi est aeternitas
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam: apposuit dolorem. Dolorem peregrinationis suȩ
ex desiderio patriȩ sue : & conditoris eius beati deisui. In
pauperes tuos: da mihi depane tuo respondere ho¬
minib. qui non esuruint & siciunt iustitiam : sed satiati st̃
& habundant. Satiauit aut̃ illos fantasma eoꝵ non ueritas
tua: quam repelleido resilunt & isuam uanitatem ca¬
dunt. Ego certe sentio quã multa figmenta pariat cor
humanum. Et quid est cormeũ: nisi corhumanũ: Sed
hoc oro dm̃ cordis mei ut nihil ex eis figmentis. ꝓsolido ue¬
ro eructuem in haf litteras: sed iide ueniat in eas
quidquid ꝑ me ueni re potuerit unde mihi quã uis
ꝓ iecto afacie oculoꝵ suoꝵ̾. & delonginquo redire co.¬
nanti ꝑ uiam quã strauit humanitate diunitatis unigeni¬
ti sui. aura ueritatis eius aspargar : quã tantũ lic& mu¬
tabilis haurio. in quantũ in ea nihil mutabile uideo. nec
locis & temporib sicut corpora: nec solis temporib et

Expanded text:
scientiam, apposuit dolorem ; dolorem peregrinationis suae scientiam, apposuit dolorem ; dolorem peregrinationis suae ex desiderio patriae suae, et conditoris ejus beati Dei sui. In pauperes tuos gemo, da mihi de pane tuo respondere hominibus qui non esuriunt et sitiunt justitiam , sed satiati sunt et abundant. Satiavit autem illos phantasma eorum, non veritas tua, quam repellendo resiliunt, et in suam vanitatem cadunt. Ego certe sentio quam multa figmenta pariat cor humanum: et quid est cor meum, nisi cor humanum? Sed hoc oro Deum cordis mei, ut nihil ex eis figmentis pro solido vero eructuem in has litteras, sed inde veniat in eas quidquid per me venire potuerit, unde mihi, quamvis projecto a facie oculorum suorum , et de longinquo redire conanti, per viam quam stravit humanitate divinitas Unigeniti sui, aura veritatis ejus aspergitur. Quam in tantum licet mutabilis haurio, in quantum in ea nihil mutabile video, nec locis et temporibus, sicut corpora; nec solis temporibus et
Abbreviated transcription (Latin):
ug CIEATLANTAlTERRESTRIU
Selestiumq rerũ magini estimare sol& genus
humanũ. In quo ꝓfecto meliores sunt: qui huic
scientiȩ p̃ponunt nosse semet ipsos⁊ laudabilior q
ꝑst aamus. cui nota est uđ infirmitas sua: quam
qui ea non respecta uiassyderũ scrutatur eciam
conniturus: aut qui iam cognitas ten&. ignorans ipse qua ingre¬
uit inchñ sp̃s scĩ calore excitatus: atq in eius amore corã se
uiluit: ad eumq intrare uolens nec ualens. ÷ eoq sibi lucente
at tendit inse. iiuenitq se. suamq egritudinẽ illius munditiȩ
contenperari nonposse cognouit: flere dulce hab&: & eum
p̃cari ut etiã atq etiã misereatur. donec exuat totã miseriã:
eius unicum saluatorẽ homonis & illuminatorem. Hunc
itaegentem ac dolentẽ scientia non inflat: qr caritas ȩdi¬
ficat. Prȩposuit enuĩ scientiam. scientię. Preposuit scire
infirmitatẽ suam: magis quam scire mundi moenia funda¬
menta terrarũ. & fastigia cęloꝵ. Et hane apponendo

Expanded text:
cientiam terrestrium coelestiumque rerum magni aestimare solet genus humanum: in quo profecto meliores sunt qui huic scientiae praeponunt nosse semetipsos; laudabiliorque est animus cui nota est vel infirmitas sua, quam qui ea non respecta, vias siderum scrutatur etiam cogniturus, aut qui jam cognitas tenet, ignorans ipse qua ingrevit in Deum, Spiritus sancti calore excitatus, atque in ejus amore coram se viluit, ad eumque intrare volens nec valens, eoque sibi lucente attendit in se, invenitque se, suamque aegritudinem illius munditiae contemperari non posse cognovit; flere dulce habet, cumque deprecari, ut etiam atque etiam miscreatur, donec exuat totam miseriam, ejus unicum Salvatorem hominis et illuminatorem: hunc ita agentem et dolentem scientia non inflat, quia charitas aedificat ; praeposuit enim scientiam scientiae, praeposuit scire infirmitatem suam, magis quam scire mundi moenia, fundamenta terrarum, et fastigia coelorum: et hanc apponendo
Abbreviated transcription (Latin):
quã fuer& uita eẽt. Quod enĩfactũ est in illo iam uita erat.
& non qualiscunq uita. Nam & anima uita est corporis:
sed & hȩc facta est quia mutabilis est. Et ꝑ quid facta est. nisi
ꝑdĩ uerbũ incõmutabile : Onũa enĩ ꝑ ipsum facta sunt. & sine
ipso factũ est nihil. Quod ergo factu est iam uullo uita erat:
& non qualiscunq uita: sed uita erat lux hominũ. Lux utiq
rationaliũ mentiũ: ꝑ quas homines apecorib differunt: & ideo
homines sunt. Pon ergo lux corporea. quȩ lux est carnium
siue decelo fulgeat siue terrenis ignib accendatur. nec hu¬
manarũ tantũ carniũ. sed etiã belu inarũ: & usq ad minutissi¬
mos quosq uermiculos. Omĩa enĩ hȩc uident istã lucẽ. sed illa
uita lux hominũ erat. nec longe posita ab uno quoq nostrũ.

Expanded text:
factum est, jam in illo vita erat, et non qualiscumque vita: nam et anima vita est corporis, sed et haec facta est, quia mutabilis est; et per quid facta est, nisi per Dei Verbum incommutabile? Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quod ergo factum est, jam in illo vita erat, et non qualiscumque vita, sed vita erat lux hominum: lux utique rationalium mentium, per quas homines a pecoribus differunt, et ideo sunt homines. Non ergo lux corporea, quae lux est carnium, sive de coelo fulgeat, sive terrenis ignibus accendatur, nec humanarum tantum carnium, sed etiam belluinarum et usque ad minutissimos quoque vermiculos. Omnia enim haec vident istam lucem: at illa vita lux hominum erat; nec longe posita ab unoquoque nostrum: