comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gittare uoluerint in obscura luna rectos corde: Siue adhuc in ecclesiae
nouitate. quia nondum terris maior effulserat. & gentilium superstitio¬
num tenebras uicerat: siue linguis blas phemorum : & xp̃i anorum nomen
male diffamantium : quasi nebulis cum terra obteger&ur: uideri ꝑspicua lu¬
na non poterat. Id est eclesia: siue ipsorum mastyrum caedibus. & tan¬
ta effusione sanguinis : tamquam illo a defectu & obscuratione. qua cruentam
faciem. luna uidetur ostendere: A nomin exp̃iano deterrebantur in fir¬
mi : In quo terrore : uerba dolosa & sacrilega i aculabantur peccatores. ut¬
&iam rectos corde ꝑuesterent.: Potest & dehis peccatorib intellegi. quos ec¬
clesia contin&: quod tunc inuenta occasione huius lunae obscurȩ: multa
commiserant. Quae nobis obꝓbric nuncobiciunt᷑ abher&icis. cum eorũ
auctores ea fecisse dicantur . : Sed quomodo se habeat quod in obscura luna

Expanded text:
gittare voluerint in obscur a luna rectos corde: sive adhuc in Ecclesiae gittare voluerint in obscur a luna rectos corde: sive adhuc in Ecclesiae novitate, quia nondum terris major effulserat, et gentilium superstitionum tenebras vicerat: sive linguis blasphemorum et christianum nomen male diffamantium, quasi nebulis cum terra obtegeretur, videri perspicua luna non poterat, id est Ecclesia: sive ipsorum martyrum caedibus et tanta effusione sanguinis, tanquam illo defectu et obscuratione qua cruentam faciem luna videtur ostendere, a nomine christiano deterrebantur infirmi; in quo terrore verba dolosa et sacrilega jaculabantur peccatores, ut etiam rectos corde perverterent. Potest et de his peccatoribus intelligi, quos Ecclesia continet, quod tunc inventa occasione hujus lunae obscurae, multa commiserint, quae nobis opprobria nunc objiciuntur ab haereticis, cum eorum auctores ea fecisse dicantur. Sed quoquo modo se habeat quod in obscura luna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenitur.: Quae lib& ergo duarum istarum opinionum uerusit : congri¬
ter accipitur allegoricae. luna ecclesia: Aut sin istis obscuritatib: magis
negotiosis quam fructuosis. exercere animum aut non lib&. aut non uac¬
aut animus ipse non ual&. Satis est lunam popularib oculis intueri.
& non querere obscuras causas : sed cum omnib: & increm̃ta eius. & comple¬
menta . & detrimenta sentire:: quae sic propter ea deficit ut renouet᷑ &iã
ipsi imperitae multitudini. demonstrat ecclesiae figuran : inqua creditur
resurrectio mostuorum. : De inde querendumẽ : quid in hoc psalmo acci¬
piatur obscura luna : In qua peccatores sagittare parauerunt rectos corde.:
Non enim unomodo dici obscura luna potest. Nam & cum finitur menstruis
cursibus: & cum eius fulgur nubilo interpo latur : & cum plena deficit: dicipo¬
test obscuraluna. Potest ergo & deꝑsecutorib mastyrum intellegi. quosa¬

Expanded text:
pervenitur. Quaelibet ergo duarum istarum opinionum vera sit, congrpervenitur. Quaelibet ergo duarum istarum opinionum vera sit, congrter accipitur allegorice luna, Ecclesia. Aut si in istis obscuritatibus, magis negotiosis quam fructuosis exercere animum aut non libet, aut animus ipse non valet, satis est lunam popularibus oculis intueri, et non quaerere obscuras causas, sed cum omnibus et incrementa ejus et complementa et detrimenta sentire. Quae si propterea deficit ut renovetur, etiam ipsi imperitae multitudini demonstrat Ecclesiae figuram, in qua creditur resurrectio mortuorum. 4. Deinde quaerendum est quid in hoc psalmo accipiatur obscura luna, in qua peccatores sagittare paraverunt rectos corde. Non enim uno modo dici obscura luna potest: nam et cum finitur menstruis cursibus, et cum ejus fulgor nubilo interpolatur, et cum plena deficit, dici potest obscura luna. Potest ergo et de persecutoribus martyrum intelligi, quod sa
Abbreviated transcription (Latin):
temsolem obscurauerit Cum eum coeperit nonuidere : conuersus ad orientẽ:
lunam surgere uideat .: Atq inde exalia paste cum ei coeperit ꝓpinquare.
illam pastem ad nos conuestere qua non in lustratur. donec ad cornua redeat:
atq: inde omnino non appareat : quiatunc illa pars quae in lustrat᷑. sursũ
est ad caelum. Ad terram autem illam quamradiare sol non potest.:
Ergo & scđm hanc opinionem luna intellegitur ecclesia: quod suum lumen non
habeat : sed ubunigenito dĩ filio. quimultis locis in scĩs scripturis allegoric e
solappellatus ẽ. in lustratur.: Quem nescientes. & cernere non ualentes.
heretici quidam. adistum solem corporeum &uisibilem: quod commune lu¬
men est. carnis hominum atq muscarum: sensus simplicium conant᷑ auestere.
& nonnullorum auestunt : quia quam diunon possunt Interiorẽ lucem uerita¬
tis mente contueri: simplici fide catholica contentieẽ nolunt: quae una par
uulis salus est : & quo uno lactae ad firmitatem solidioris cibi. cesto robore

Expanded text:
tem solem observaverit, cum eum coeperit non videre, conversus ad Orientem, lunam surgere videat; atque inde ex alia parte cum ei coeperit propinquare, illam partem ad nos convertere, qua non illustratur, donec ad cornua redeat atque inde omnino non appest ad caelum, ad terram autem illa, quam radiare sol non potest. ergo et secundum hanc opinionem luna intellegitur ecclesia, quod suum lumen non habeat, sed ab unigenito dei filio, qui multis locis in sanctis scripturis allegorice sol appellatus est, inlustratur. quem nescientes et cernere non ualentes haeretici quidam ad istum solem corporeum et uisibilem, quod commune lumen est carnis hominum atque muscarum, sensus simplicium conantur auertere et nonnullorum auertunt, qui quamdiu non possunt interiorem lucem ueritatis mente contueri, simplici fide cathvulis salus est, et quo uno lacte ad firmitatem solidioris cibi certo robore
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. nec loculis dominicis fidem potuit exhibere : Cum c&eris discipulis
ad prȩdicandum regnum caelorum misit: ut demonstrar & donadĩ ꝑue¬
nire ad eos: qui cum fidem accipiunt: &iam si talis sit ꝑquem accipiunt.
Tem plum enim dĩ scm est. quod estisuos: quis quis templum dĩ uio laue¬
rit. disperd& illum ds̃. ⁊ Templum autem dĩ uiolat. qui uiolat unita¬
tem Non enim ten& caput: ex quototum corpus conexum & conpac¬
tum. per omnem tactum subministrationis. secundum operationem.

Expanded text:
Domini nec loculis dominicis fidem potuit exhibere , cum caeteris discipulis Domini nec loculis dominicis fidem potuit exhibere , cum caeteris discipulis ad praedicandum regnum coelorum misit ; ut demonstraret dona Dei pervenire ad eos qui cum fide accipiunt, etamsi talis sit per quem accipiunt, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos. Quisquis autem templum Dei violaverit, disperdet illum Deus . Templum Dei violat, qui violat unitatem: non enim tenet caput , ex quo totum corpus connexum et compactum per omnem tactum subministrationis, secundum operationem
Abbreviated transcription (Latin):
parauerunt sagittas. ut sagit ent in obscuraluna rectos corde: & sermo¬
nem ab ipsis conuestat ad dnm̃ &dicat: quõ quae perfecisti destruxerunt
& hoc dic̃ non contra istos solos. sed contra omnes hereticos. ⁊ Omnes enĩ.
tantium perfecit ds̃ : Dum questionib uanis & scrupulosis. exagitant par
quare tibi istidicunt. trans migra in montes sic̃ passer: quarete depecca¬
toribus terrent. qui intenderunt arcum adsagittandos in obscura luna
rectos corde:: Respond&. Ideo utiq me terrent. quõ quae ꝑ fecisti de¬
struxerunt: Vbi nisi in conuenticulissuis: ubi paruulos. & interioris lu¬
cis ignaros. Non lacte nutriunt. sed uenenis necant.⁊ Iustus autem quid fec.
Siuos macharius. siuos cecilianus offendit : xp̃s quiduobis fec̃: qui dix̃
pacem meam dobis. pacem meam relinquo uo : quam nefanda dissensione
pertulit : ut ei primam eu charistiam. confectam manibus suis: & ore suo
dem tradetorem suum. quem diabolum nominauit. qui ante traditionem

Expanded text:
corde: et sermonem ab ipsis convertat ad Dominum, et dicat, Quoniam quae perfecisti destruxerunt. Et hoc dicat, non contra istos solos, sed contra omnes haereticos. Omnes enim quactentium perfecit Deus , dum quaestionibus vanis et scrupulosis exagitant parvQuare isti tibi dicunt, Transmigra in montes sicut passer? quare te de peccatoribus terrent, qui intenderunt arcum ad sagittandos in obscura luna rectos corde? Respondet: Ideo utique me terrent, quoniam quae perfecisti destruxerunt. Ubi, nisi in conventiculis suis, ubi parvulos et interioris lucis ignaros, non lacte nutriunt, sed venenis necant? Justus autem quid fecit? Si vos Macarius, si vos Caecilianus offendit; Christus quid fecit vobis, qui dixit, Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis : quam vos nefanda dissensione pertulit, ut ei primam Eucharistiam confectam manibus suis et ore suo eumdem traditorem suum, quem diabolum nominavit , qui ante traditionem
Abbreviated transcription (Latin):
ritudine & dolo idẽ ira & insidus. quib insuas pastes conuersurus ẽ multitudi¬
nem. Sub lingua eius labor & dolor: Nihil est luboriosius iniquitate &im¬
pietate : quem laborem & dolorem sequitur dolor : quia non solum sinefructa.
sed &iam ad ꝑnitiem laboratur :: qui labor & dolor adillud refestur. quod dixit
incorde suo : Non mouebor a generatione ingenerationem sine malo : & propt̃¬
ea sublingua eius: non in linguaeius: quõ taeite ista cogiturus ẽ. hominib autem¬
in insidus cumhis sedere dictus ẽ : quõ falsam felicitatem ipsorum. ad decipien¬
dos homines ostend& : qui praua uoluntate dum tales eẽ cupiunt & bona aet̾na
nonquerunt. in laqueos eõs incident. In occultis ut interficiut in nocentem .⁊
In occultis puto dictumeẽ. ubi non facile intellegit᷑: qr¬
quidue fugiendum sit y In nocentem autem interficereẽ. ex in nocente facere

Expanded text:
ritudine et dolo, id est, ira et insidiis quibus in suas partes conversurus est multitudiritudine et dolo, id est, ira et insidiis quibus in suas partes conversurus est multitudinem. Sub lingua ejus labor et dolor. Nihil est laboriosius iniquitate et impietate: quem laborem sequitur dolor; quia non solum sine fructu, sed etiam ad perniciem laboratur. Qui labor et dolor ad illud refertur quod dixit in corde suo, Non movebor de generatione in generationem sine malo: et propterea, sub lingua ejus; non, in lingua; quoniain insidiis cum his sedere dictus est, quodos homines ostentabit. Qui prava voluntate dum tales esse cupiunt, et bona aeterna non quaerunt, in laqueos ejus incident. In occultis ut interficiat innocentem. In occultis puto dictumquidve fugiendum sit. Innocentem vero interficere est ex innocente facere
Abbreviated transcription (Latin):
uenire non posse. Uanus & errore plenus animus arbitratur: nisi astibus ma¬
lis: quod quidem iam desymone diffamatum est : cum sceleratis astib caelum
seputasseͭ adepturum : & de humana generatione. In diuinam generationẽ
rebus magicis transiturum.: Quidergo mirum : si &i amille homopeccati: qui
totam nequitiam & impietatem quam om̃s pseudoꝓphetae in cõauerunt am¬
pleturus est. & tanta signa facturus: at decipiat sifieri potest &iam electos¬
dĩ: Dicturus est incordesto : non mouebor a generatione in generationem
M agnum enim maledictumẽ. tamnefandis astib: caelum app&ere: et ad capi¬
endam aeternam sedem : talia merita comparare.: Sed ha t eius maledictio¬
ne. os eius plenum est. Non enim habebit effectum ista cupiditas. sed infraos
eius tantum ualebit ad eum ꝑninendum qui haec sibi ausus ẽ polliceri: cum ama

Expanded text:
venire non posse vanus et erroris plenus animus arbitratur, nisi artibus mavenire non posse vanus et erroris plenus animus arbitratur, nisi artibus malis; quod quidem etiam de Simone diffamatum est , cum sceleratis artibus coelum se putasset adepturum, et de humana generatione in divinam generationem rebus magicis transiturum: quid ergo mirum, si etiam ille homo peccati, qui totam nequitiam et impietatem, quam omnes pseudoprophetae inchoaverunt, impleturus est, et tanta signa facturus, ut decipiat, si fieri potest, etiam electos, dicturus est in corde suo: Non movebor de generatione in generationem Magnum enim maledictum est tam nefandis artibus coelum appetere, et ad capiendam aeternam sedem talia merita comparare. Sed hac ejus maledictione os ejus plenum est. Non enim habebit effectum ista cupiditas, sed infra omnes ejus tantum valebit ad eum perdendum, quia hoc sibi ausus est p
Abbreviated transcription (Latin):
Extollensse suꝑ omne quod colitur. et quod diciturds̃.: & quoniam tradit᷑¬
in concupiscentia cordissui. & damnationi ultimae destinatꝰ ꝑ nefarias ar¬
tes ad illuduanum & in ane culmen dominationemq uenturus ẽ : Propter¬
ea sequit᷑ : Dixit enim in corde suo: Non mouebor degeneratione in genera¬
tionem sinemalo. Id est: famamea & nomen meum: dehac generatione in
generationem posterorum non transi& . nisi astib: malis adipiscar tam ex
celsum principatum: de quo posteri tacere non possint: Animus enim ꝓdit̾:
alditum molitur ad famam tam dutur nam : ut apud posteros &iam celebre¬
tur : & qui non possunt bene in notescere: cupiunt uel malede sehomines
loqui : dum modo nomen eorum latissimae ꝑ uagetur.: Quod hic arbitror¬
dictum eẽ. non mouebor ageneratione ingenerationem sine malo.: Est &
alius intellectus. sidegeneratione mostali ad aeternitatis generationem se

Expanded text:
extollens se suextollens se suin concupiscentiam cordis sui et damnationi ultimae destinatus, per nefarias artes ad illud vanum et inane culmen dominationemque venturus est, propterea sequitur, Dixit enim in corde suo: Non movebor de generatione in generationem sine malo; id est, fama mea et nomen meum de hac generatione in generationem posterorum non transiet, nisi artibus malis adipiscar tam ecelsum principatum consequatur, de quo posteri tacere non possint. Animus enim perdituaditum molitur ad famam tam diuturnam, ut apud posteros etiam celebretur. Et qui non possunt bene innotescere, cupiunt vel male de se homines loqui, dummodo nomen eorum latissime dictum esse: Non movebor de generatione in generationem sine malo. Est et alius intellectus. Si de generatione mortali ad aeternitatis generationem se
Abbreviated transcription (Latin):
peccator : secundum multitudinem irae suae Non exquiret.: Multumiras¬
citur. dumꝰ ex quir&. dum quasi obliuiscitur. et non adtendit peccata: et ꝑ
fraudes & scelera : addiuitias honoresq ꝑuenitur: quod maxime in illo
anti cristo euenturum est: quiusq ad eo beatus uidebit᷑ hominib ut &iam
ds̃ putetur.: Sed quanta ista ira sit dĩ. docent sequentia.⁊ Non ẽ ds̃ in
sit lucem deseri ueritatis: cum magnum malum homines putant oculorũ
carnalium caecitatem qualux ista retrahitur. Quantam ergo poenam
Quantam ergo poenam
patitur . qui secundis rebus peccatorum suorum eoꝑ ducitur. ut nonsit ds̃
in conspectu eius: & contaminentur uiae eius in omnitempore. Id est cogi¬
tationes & consilia eius inmunda sint :: Auferuntur iudiciatua a facie eiꝰ:
Animus enim male sibi conscius : dum sibiuidetur nullam poenam pati:. er̃e
do &iam secundum apostolum quid eillo predicat: intemplo dĩ sedebit.:

Expanded text:
peccator: secundum multitudinem irae suae non exquiret. Multum iraspeccator: secundum multitudinem irae suae non exquiret. Multum irascitur, dum non exquirit, dum quasi obliviscitur et non attendit peccata, et per fraudes et scelera ad divitias honoresque pervenitur: quod maxime in illo Antichristo eventurum est, qui usque adeo beatus videbitur hominibus, ut etiam Deus putetur. Sed quanta ista ira sit Dei, docent sequentia. 23. vers. 5. sit luce deseri veritatis; cum magnum malum homines putent oculorum corporalium caecitatem, qua lux ista retrahitur. Quantam ergo poenamQuantam ergo poenam patitur qui secundis rebus peccatorum suorum eo perducitur, ut non sit Deus in conspectu ejus, et contaminentur viae ejus in omni tempore, id est, cogitationes et consilia ejus immunda sint! Auferuntur judicia tua a facie ejus. Animus enim male sibi do etiam secundum Apostolum in templo Dei sedebit;
Abbreviated transcription (Latin):
ecte uiuendum. comparatione peccantium .: quomssto
hereses eẽ ꝑmittantur : Non quia ipsi heretici hoc uolunt. sed quia hoc depeccatis
eorum diuina opera tur prouidentia: quaelucem. & facit. et ordinat. Iene¬
bras autem tantum ordinat : ut sit eorum comparatione lux gratior.: Sicut
hereticorum comparatione iocundior inuentio ueritatis.: Ea quippe com¬
paratione ꝓbatimanifesti fiunt inter homines. qui dõ noti sunt.: Comprehen¬
duntur in cogitationib suis quib cogitant.: Id est malae cogitationes eorum
uincula illis fiunt.: Sed quarefiunt uincula᷑. Quõ laudatur inquit peccator¬
in desideriis animaesuae.: Adulantium linguae. alligant animas in peccatis.:
Delectat enim ea facere. in quib: non solum non metuitur reprehensor. sed &iã
gratuletur homini qui prosperatur inuia sua: cuius peccatoris de est ultor
& ad est laudator: maior haec iradñi est. Irritauit autem dñm peccator
ut ista patiatur : idest ut correptionis flagella non patiat᷑. Irritauit dnm̃

Expanded text:
ecte vivendum, comparatione peccantium. Quo mysterio agitur, ut etiam haereses esse permittantur: non quia ipsi haeretici hoc volunt; sed quia hoc de peccatis eorum divina operatur Providentia, quae lucem et facit et ordinat, tenebras autem tantum ordinat , ut sit earum comparatione lux gratior, sicut haereticorum comparatione jucundior est inventio veritatis: ea quippe comparatione probati manifesti fiunt inter homines qui Deo noti sunt. 21. Comprehenduntur in cogitationibus suis, quibus cogitant: id est, malae cogitationes eorum vincula illis fiunt. Sed quare fiunt vincula? Quoniam laudatur peccatorin desideriis animae suae. Adulantium linguae alligant animas in peccatis: delectat enim ea facere, in quibus non solum non metuitur reprehensor, sed etiam gratuletur homini qui prosperatur in via sua, cujus peccatis deest ultor, et adest laudator: major haec ira Domini est. Irritavit enim Dominum peccator, ut ista patiatur, id est, ut correptionis flagella non patiatur. Irritavit Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
non potest semper : nouit enim semortalem : forteadhoccolitdm̃ & adhocorat dm̃ : Et
ad hocgemitdõ ut ista illi omnia usq in finem suppetant : Et sidicereceids̃ : eccefacio
tein his immortalem promagnobono acciper&: et ex ultatione gaudiorum gratu¬
latus non secaper& : Nonuult hoc iste quiunam petitadño : S ed quid uult¬
Contemplare delectationem dñ peromnes dies uitaesuac : Rursusq alius qui hoc
modo & haccausa coleretdm̃ sulla sibi temporalia adessent iratum dm̃nontimer& nisi
neillud auferr&: Istenon propter hoctimet iratum : quando quidem & deimimicis su¬
is dixit. uted antcarnes meas: Vindetimetiratum  neauferat quodamauit: Quid
amauit Vultumtuum : Ideo hancpatatiram dñi si auertat ab illo uultum suumꝰ

Expanded text:
non potest semper, novit enim se mortalem; forte ad hoc colit Deum, et ad hoc orat Deum, et non potest semper, novit enim se mortalem; forte ad hoc colit Deum, et ad hoc orat Deum, et ad hoc gemit Deo, ut ista illi omnia usque in senectutem suppetant. Et si diceret ei Deus, Ecce facio te in his immortalem; pro magno bono acciperet, et exsultatione gaudiorum gratulatus non se caperet. Non vult hoc iste, qui unam petiit a Domino. Sed quid vultContemplari delectationem Domini per omnes dies vitae suae. Rursusque alius qui hoc modo et hac causa coleret Deum, si illa sibi temporalia adessent, iratum Deum non timeret, nisi ne illud auferret. Iste non propter hoc timet iratum; quandoquidem et de inimicis suis dixit, Ut edant carnes meas. Unde timet iratum? Ne auferat quod amavit. Quid amavit? Vultum tuum. Ideo hanc putat iram Domini, si avertat ab illo vultum suum
Abbreviated transcription (Latin):
munda oculum undeuidetur : Beationm mundicordes qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: Tibi dix̃¬
hanc requiram: Neauertas faciemtuam ame: Quomodo sefixitinunaista petitione :
Uis impetrare. aliud noli petere : unisufficere quiauna tibi sufficiat: Tibi dixitcor
meum quae siuiuultum tuum : uultumtuum dñe requiram: Neauertas faciemtuamame
N edeclines inira a seruotuo: Magni ficenihil dicidiuinus potest: sentiunt hoc quiuere
amant: Alius uelletbeatus & immortalis esse. in his quaediligit: terrenarum concupi¬
scentiarum uoluptatibus : Et forte propterea dm̃ coler& : Etorar& ut diuhicui uer&
indelicus suis & non ab eo aliquid perir& quod terrena possidet cupiditas: necaurũ
nec argentum nec siquid prediorum oblectar& oculus eius: necamicimorientur
nec filii. nec coniunx necclientes : In his delicus uell& semperuiuere : Sed quia

Expanded text:
Munda oculum, unde videtur: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Munda oculum, unde videtur: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . n avertas faciem tuam a me. Quomodo se fixit in ista una petitione! Vis impetrare? Aliud noli petere: uni suffice, quia una tibi sufficiet. Tibi dixit cor meum, Quaesivi vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram Ne avertas faciem tuam a me: ne declines in ira a servo tuo. Magnifice, nihil dici divinius potest. Sentiunt hoc qui vere amant. Alius vellet beatus et immortalis esse in his, quas diligit, terrenarum concupiscentiarum voluptatibus: et forte propterea Deum coleret, et oraret, ut diu hic viveret in deliciis suis, et non ab eo aliquid periret quod terrena possidet cupiditas, nec aurum, nec argentum, nec si quid praediorum oblectaret oculos ejus, nec amici morerentur, nec filii, nec conjux, nec clientes; in his deliciis vellet semper vivere. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
malorum nostrorum sumus. noncess& orationr̃a ad dñm: A quo illamunam pe¬
tamus & ubipsa petitione non desinamus. donec ad eam illo donante acperducente
perueniamur : Ex audi dñe uocem meam qua clamauiadte misereremei& ex audi
me ÷ Vnam illam petit : tam diuregans. flens gemens non p&it nisi unam : Finiuit
cormeum quaesiuiuultumtuum : Haec est ergo quod paulo antedixit. ut contempler
delectationem dñi : Tibi dixit cormeum quȩ suuuultum tuum : Sigaudium nostrum
inistos oleess& noncor nostrum dicer& quaesiui uultumtuum sed oculi corporis
nostri: Cornostrum cuidicit : quȩ siui uultumtuum nisi ei qui pertinet ad oculũ
cordis
cordis: Lucemistam quȩ runt oculicarnis : Lucemillam quȩrunt oculicordis:
Sediur illamlucem quȩ uidetur oculis cordis uidere : Quia ipsalux dr̃ est: Dr̃em̃
lux est dicitiohanner & tenebrȩ in eo non suntullȩ :. Vis ergouidere illam lucem:

Expanded text:
malorum sumus, non cesset oratio nostra ad Deum, a quo unam illam pemalorum sumus, non cesset oratio nostra ad Deum, a quo unam illam petamus. Et ab ipsa petitioperveniamus. Exaudi, Domine, vocem meam, qua clamavi ad te; miserere mei, et exaudi me: unam illam petit, tam diu rogans, flens, gemens, non petit nisi unam. Finivit cor meum, Quaesivi vultum tuum. Hoc est ergo quod paulo ante dixit: Ut contempler delectationem Domini. Tibi dixit cor meum, Quaesivi vultum tuum. Si gaudium nostrum in isto sole esset, non cor nostrum diceret, Quaesivi vultum tuum; sed oculi corporis nostri. Cor nostrum cui dicit, Quaesivi vultum tuum, nisi ei qui pertinet ad oculum cordiscordis? Lucem istam quaerunt oculi carnis, lucem illam quaerunt oculi cordis. Sed vis illam lucem, quae videtur oculis cordis, videre: quia ipsa lux Deus est. Deus enim lux est, ait Joannes, et tenebrae in eo non sunt ullae . Vis ergo videre illam lucem?
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit intelligi super inimicossuir referens hocad honorem ecclesiae. cuicessit
in imicorumpersequutio : Et quia hoc perfidem orbisterarum factum est : Cir¬
cuiuunquit & immolauintaberna culo eiur hostiam iubilationis : Id est conside¬
raui fidem orbis terrarum inqua ex altatum est caputieum supereor qui me per
sequebantur : & in ipsotabernaculo eius id est inecclesia toto orbediffusa ineffa¬
biliterlaud abit dñm: Cantabo & psallam dño : Securierimus & securi cantabi¬
mus & securips allemus cum contemplabimur delectationem dñ : & protegemus
templumesꝰ : In illa in corruptione quando ab sorbebitur mors inuictoria modo
quid quiaiam dicta sunt gaudia illa quȩ habebimus : cum acceperimꝰ illam unampec¬
tionem: modoquid.
Ex audi dñe uocem meam: Gemamus modo : Oremus modo
ced& laudatio: Transi& flaus succedet gaudium : Interimmodo quando in dieb

Expanded text:
intelligi voluit super inimicos suos, referens hoc ad honorem Ecclesiae, cui cessit intelligi voluit super inimicos suos, referens hoc ad honorem Ecclesiae, cui cessit inimicorum persecutio: et quia hoc per fidem orbis terrarum factum est, Circumivi, inquit, et immolavi in tabernaculo ejus hostiam jubilationis: id est, consideravi fidem orbis terrsequebantur: et in ipso tabernaculo ejus, id est, in Ecclesia toto orbe diffusa, ineffavers. 7. Cantabo et psallam Domino: securi erimus, et securi cantabimus, et securi psallemus, cum contemplabimur delectationem Domini, et protegemur templum ejus, in illa incorruptione, quando absorbebitur mors in victoriam . Modo quid? Quia jam dicta sunt gaudia illa, quae habebimus, cum acceperimus illam unam petitionem. Modo quid? exaudi me. Gemamus modo, oremus modo.cedet laudatio. 119 Transiet fletus, succedet gaudium. Interim modo, quando in diebus
Abbreviated transcription (Latin):
dantium: Quis autem explic& lauidibus unuersam creaturam : Quis illam expli¬
c& laudibus: Quis digne laudet çȩlum terram & mare & omnia quae in eissunt:
Et ista quidemuisibilia: quis digneliuidetAngelor sedes. dominationes prin¬
cipatus & potestater. Quis digneluudet hocipsum quod in nobis uig&. Viget
corpus mouens membra : sensus exserens : & memoria Tam multa conplectens intel¬
lectu tammulta discernens : quis dignelaudet Autsiinistis creaturis dĩ siclabo¬
rathumanus sermo: increatore quid agit: Nisisolarest& sermone deficiente
iubilatio : Circuiui & immolaui intabernaculo eius hostiam iubilationis : Est & ali¬
us sensus. quimihiuidetur ad contextionem psalmi magis pertinere: Qui a enim
dixerat in petras eex altatum quod estxp̃r : & caput suum exaltatum super in imicos
suos quod estxp̃r: Etiamips equi in petra ex altatus est in eodemcapite suo ex altatũ

Expanded text:
dantium. Quis autem explicet universam creaturam? quis illam explidantium. Quis autem explicet universam creaturam? quis illam explicet laudibus? quis digne laudet coelum et terram, mare, et omnia quae in eis sunt? Et ista quidem visibilia. Quis digne laudet Angelos, Sedes, Dominationes, Principatus, et Potestates? Quis digne laudet hoc ipsum quod in nobis viget, vegetans corpus, movens membra, sensus exserens, et memoria tam multa complectens, intellectu tam multa discernens, quis digne laudet? At si in istis creaturis Dei sic laborat humanus sermo, in creatore quid agit, nisi sola restet sermone deficiente jubilatio? Circumivi, et immolavi in tabernaculo ejus hostiam jubilationis. 13. Est et alius sensus, qui mihi videtur ad contextionem Psalmi magis pertinere. Quia enim dixerat in petra se exaltatum, quod est Christus; et caput suum exaltatum super inimicos suos, quod est Christus: etiam se, qui in petra exaltatus est, in eodem capite suo exaltatum
Abbreviated transcription (Latin):
hostiam iubilationis : Immolamus hostiam laetitiae hostiam gratulationis:
hostiam gratiarum actionis quae uerbis explicari non potest: In molamꝰ autem
In ipsotabernaculocius : in sc̃aecclesia. Quidergo immolamꝰ: Abundantis¬
s imum & inenarrabile gaudium : nullis uerbis uoceineffabili : Haec esthostia iubi¬
lationis : Vndequesita: Vnde inuenta est: circumeundo : Circuiuiinquit &
immolaui in tabernaculo eius hostiam iubilationis.  Circum eat animꝰ tuus peru¬
niuersam creaturam : undiq tibiclam abit creatura: Ds̃ mefecit: quicquidtede¬
lectarit in parte artificem commendatꝰ magisq: sicircumeas uniuersa. Conside¬
ratio concipit. artifi cis laudem: Videscados. magna operadisunt ÷ Vides terram:
dĩ fecit : Seminumnumeras diuersitates germinum : multitudinẽ ammalium :
Circumi adhuccȩlos usq ad terramnibilrelinquas : undiq tibi omnia resonant
conditorem : & ipsȩ species creaturarum Voces sunt quȩdam creatorem lau¬

Expanded text:
hostiam jubilationis, immolamus hostiam laetitiae, hostiam gratulationis, hostiam gratiarum actionis, quae verbis explicari non potest. Immolamus autem, In ipso tabernaculo ejus, in sancta Ecclesia. Quid ergo immolamus? Abundantissimum et inenarrabile gaudium, nullis verbis, voce ineffabili. Haec est hostia jubilationis. Unde quaesita, unde inventa est? Circumeundo, Circumivi, inquit, et immolavi in tabernaculo ejus hostiam jubilationis. Circumeat animus tuus per universam creaturam: undique tibi clamabit creatura: Deus me fecit. Quidquid te delectarit in arte, artificem commendat; magisque si circumeas universa, consideratio concipit artificis laudem. Vides coelos, magna opera Dei sunt. Vides terram, Deus fecit seminum numeros, diversitates germinum, multitudinem animalium. Circumi adhuc coelos usque ad terram, nihil relinquas: undique tibi omnia resonant conditorem; et ipsae species creaturarum, voces sunt quaedam creatorem lau
Abbreviated transcription (Latin):
Ñs ds̃ nr̃ alloquens. & consolans nos: profecto quos respic̃ exiusto iudicio
suo in sudore uultus nr̃i panẽ manducare ex nobis. Nobis loqͥ dignatus ẽ:
utostendat: quia non solũ est conditor nr̃ sed habitator. : Voces istac psalmi quas
audiuimus. & exparte cantauimus : sidicamus qđ nrãe sint: uerendũ ẽ quem¬
ammodũ uerũ dicamus.: Sunt enim uoces magis sp̃s dĩ quã nrãe : Rursũ sidica¬
mus nras non ẽẽ : ꝓfecto mentiti sumus: Non enim est gemitus nisi laboranti¬
um dut omnis ista uox quae hic sonuit. plena doloris & lacrimarum
Potest esse eius qui num quam potest esse miser. Dñsergo misericors.
Nos miseri. Misericors loqui dignatus est miseris dignatur etiam
nisiilo inspirante nondiceremus: Ipsius autem nonest : qui a nec ille miscrest nec
laborat : Istacautem neacuoces miserorumn ec laborantium sunt: Rursus nrie
sunt quia uocer sunt indicantes mis eriam nostram . Item non sunt nostrae. quiaexdono

Expanded text:
s noster alloquens et consolans nos, profecto quos respicit ex justo judicio suo in sudore vultus nostri panem manducare , ex nobis nobis loqui dignatur, ut ostendat quia non solum est conditor noster, sed et habitator. Voces istae Psalmi, quas audivimus, et ex parte cantavimus, si dicamus quod nostrae sint, verendum est quemadmodum verum dicamus: sunt enim voces magis Spiritus Dei quam nostrae. Rursum si dicamus nostras non esse, profecto mentimur. Non enim est gemitus nisi laborantium: aut omnis ista vox, quae hic sonuit, plena doloris et lacrymarum, potest esse ejus qui nunquam potest esse miser. Dominus ergo misericors, nos miseri: misericors loqui dignatus miseris, dignatur etiam nisi illo inspirante non diceremus: ipsius autem non est, quia ille nec miser est, nec laborat. Istae autem voces miserorum et laborantium sunt. Rursus nostrae sunt, quia voces sunt indicantes miseriam nostram: item non sunt nostrae, quia ex don
Abbreviated transcription (Latin):
N finem psalmus ipsimediatorim anuforti. & inpersecutionib: Nam&
extasis quae additaẽ titulo excessumm̃tis significat. quaefit. uel pauo¬
re uel aliquareuelatione : Sed in hocpsalmo. pauor maxime appar&:
perturbatipopuli dĩ. persecutione omnium gentium: & defectuporbẽ fidei
sed priorloquitur ipsemediator : Demnderedemptus sanguineipsius populus.
gratias agit : Ad extremum conturbatus diuloquitur. quod ad exta simꝑtin& :

Expanded text:
n finem Psalmus ipsi David, mediatori manu forti in persecutionibus. Nam et ecstasis, quae addita est titulo, excessum mentis significat, quae fit vel pavore, vel aliqua revelatione. Sed in hoc psalmo pavor maxime apparet perturbati populi Dei persecutione omnium gentium, et defectu per orbem fidei. Sed prior loquitur ipse mediator: deinde redemptus sanguine ipsius populus gratias agit: ad extremum perturbatus diu loquitur, quod ad ecstasim pertinet:
Abbreviated transcription (Latin):
Super pompas huius scłi quarum desiderio fit . ut non desiderenur. sed timeant᷑
aut contempnantur. Aut noncredantur iudiciadĩ: quod siquisq ipse sit au¬
rum. lapisq pretiosus ut igne non consumatur : Sed adsuma tur inthesau¬
rum dĩ plus quam seipsum desiderat iudicia eius. Cuius uoluntatem prȩpo¬
nit suae: dulciora supermel & fauum .: Et siue quisq iam sit mel. qui aiam
solutus uitaehuius uinculis expectat diem quoueniat in epulas dĩ. siue ad¬
huc sit fauus. aut quasi cirtum plic&ur hacuita non huic concr&us. sedim¬
plens eam. cui opussit aliqua pressura. non opprimentis sed exprimentis
manus dĩ. qua de temporaliuita in aeterna eliqu&ur.
Dultiora sunt
Icusto diendo illa retributio multa: Non in aliquo extapositum commodo
sed in eoipso: qđ udicia dĩ custodiuntur multa retributio: multa est. quia
potest eẽ. ubi non est intellectus.: Quõ delicta quis intellegit: quae ipsum

Expanded text:
super pompas hujus saeculi, quarum desiderio fit, ut non desiderensuper pompas hujus saeculi, quarum desiderio fit, ut non desiderenaut contemnantur, aut non credantur judicia Dei. Quod si quisque ipse sit aurum lapisque pretiosus, ut igne non consumatur, sed assumatur in thesaurum Dei, plus quam seipsum desiderat judicia Dei, cujus voluntatem praeponit suae. Et dulciora super mel et favum: et sive quisque jam sit mel, qui jam solutus vitae hujus vinculis exspectat diem quo veniat in epulas Dei; sive adhuc sit favus, ut quasi cera circumplicetur hac vita, non huic concretus, sed implens eam, cui opus sit aliqua pressura non opprimentis, sed exprimentis manus Dei, qua de temporali vita in aeternam eliquetur; dulciora illi dies Domini. In custodiendo illa retributio multa: non in aliquo extra posito commodo, sed in eo ipso quo judicia Dei custodiuntur, multa retributio: multa est, quia potest esse, ubi non est intellectus? quoniam delicta quis intelligit, quae ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
non seruiliter cumtimore.: Preceptum dñi lucidum. in luminans oculos.:
Preceptum dñi lucidum sine uelamento carnalium obseruationum il luminans
Timor dñi non ille sublege poenali temporaliabona sibi subtrahiꝑhorrescens.
quorum dilectione anima fornicatur: Sed castus. quo ecclesia sponsum suum
quanto ardentius diligit. tanto diligentius cau& offendere: &ideoforas non¬
mittit consummata dilectio timoremhunc. sed ꝑman& in sđłm sđi. Iudicia dĩ¬
uera iustificata insemet ipsa: Iudicia eius qui non iudicat quemquã. sed omne
iudicium deditfilio. uera iustificata in commutabiliter. neq enim ł minatus¬
ds̃ uel pollicitus quem quam fallit.: Aut quis quam. uel impusuiudicium¬
eius uelpiis premium eius potest eripere : Desiderubilia superaurum & la¬
pȩdem p̃tiosum multum : Siue multum ipsum aurum & lapidem. Siue multum
pretiosum : siue multum desiderabilia: tamen multum desiderubilia iudiciadĩ:

Expanded text:
non serviliter cum timore. Praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos: non serviliter cum timore. Praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos: praeceptum Domini lucidum, sine velamento carnalium observationum, illuminans  in saeculum saeculi: timor Domini, non ille sub lege poenalis, temporalia bona sibi subtrahi perhorrescens, quorum dilectquanto ardentius diligit, tanto diligentius offendere cavet, et ideo foras mittit consummata dilectio timorem hunc, sed permanet in saeculum saeculificata in idipsum: judicia ejus qui non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio , vere justificata incommutabiliter; neque enim vel minatus vel pollicitus Deus quemquam fallit, aut quisquam vel impiis supplicium, vel piis praemium ejus potest eripere. Desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum: sive multum ipsum aurum et lapidem, sive multum pretiosum, sive multum desi
Abbreviated transcription (Latin):
rendamuiam : Exultauit᷑ fostissimus & ceterohomines in comparabili uirtu¬
te precedens: non ad habitandam sed ad currendam uiam. Non enim inuia
temporalis . sed aeterna qua depatrenatus est.: & occursus eius usq ad sum¬
mum cȩli : & occurrit plenitudine diuinitatis. usq ad a equalitatẽ patris:
Et non est quise ubscondat acclore eius. Cum autem uerbum &iam caro fac¬
tum est. & habitabit in nobis. mostalitatem nr̃am suscipiens. non ꝑmisit ullum
mostalium excusare se de umbã mostis. & ipsam enim penetrauit uerbi calor
plere non soluere: & inmaculatalex qui peccatum non fec̃. neq inuentus est do¬
lus in ore eius. Non pre mens animas seruitutis iugo. sed ase imitindum
libestate conuestens. Testimonium dĩ fidele. sapientiam prestans paruulis.
Testimonium dñi fidele. qui anemo nouit patrem nisi filius. & cui uoluerit fili¬
ut quiimitarentur corde guuderent. in eis quae libere cum caritate facerent.

Expanded text:
rendam viam: exsultavit sicut fortissimus, et caeteros homines incomparabili virtute praecedens, non ad habitandam, sed ad currendam viam. Non enim in viatemporalis, sed aeterna, qua de Patre natus est. Et occursus ejus usque ad summum coeli. Et occurrit plenitudine divinitatis usque ad aequalitatem Patris. Et non est qui se abscondat a calore ejus: cum autem Verbum tum est, et habitavit in nobis, mortalitatem nostram suscipiens, non permisit ullum mortalium excusare se de umbra mortis, et ipsam penetravit verbi calorplere, non solvere : et immaculata lex, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus ; non premens animas servitutis jugo, sed ad se imitandum libertate convertens. Testimonium Domini fidele, sapientiam praestans parvulis: Testimonium Domini fidele, quia nemo novit Patrem nisi Filius, et cui voluerit Filiut qui imitarentur, corde gauderent, in eis quae libere cum charitate facerent,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi apostolorum. ipsi en arrant nob̵ gloriam dĩ. Positi in xp̃o ihũ ꝑ gratiam re¬
missionis peccatorũ : Om̃s enĩ peccauer̃ . et eged glorudĩ iustificati enĩ gratis ꝑgra¬
tiã ipsius.: Quia gratis ideo gratia: ñ enĩ gratis sine gratuita: quianihil boni¬
ante feceramꝰ unde talia dona mererem᷑ : Magis quia ñ gratis infe r& suppliciũ
ideo gratis prestitũ ẽ beneficium.. Nihilp̃cesserat inmeritis nr̃is unde damnari

Expanded text:
remissionem peccatorum. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei, justificati gratis per sanguinem ipsius . Quia gratis, ideo gratia; non est enim gratia, si non gratuita. Quia nihil bonte feceramus, unde talia dona mereremur; magis quia non gratis inferretur supplicium, ideo gratis praestitum est beneficium: nihil praecesserat in meritis nostris, nisi unde damnari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcurrumus Cantat᷑ enim de xp̃o qđ euident̃ ibi apparet. quia illic scriptũ
est. ipse tamquã sponsus ꝓcedens dethalamosuo Quis enim sponsus.
nisi cui desponsata est illa uirgo ab apostolo. cui timet caste castus. sponsiamic̃:
nesic̃ serpens euam fefellit astutia. sic & huius uirginis sponsȩxp̃i. sensus corrũ¬
pantur a castitate quae ẽ in xp̃o: Iin hoc ergo dno & suluatorenrõ ihũ xp̃o posita

Expanded text:
evidenter ibi apparet, quia illic scriptum evidenter ibi apparet, quia illic scriptum est: ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo. Quis est enim sponsus, nisi cui desponsata est illa virgo ab Apostolo, cui timet caste castus sponsi amicus, ne sicut serpens Evam fefellit astutia sua, sic et hujus virginis sponsae Christi sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo In ho
Abbreviated transcription (Latin):
EPRE CATIDNM UTAB OCCULTIS NOSTRS MUNDET NOS. ET AB ALI¬
enis parcat seruissuis: quid hocsit. intellegere debemus: ut humana
atione. non quasi auium uoce cantemus. : Nam &m
im est.: Et quam multimali &luxuriosi. sicantant digna au¬
ribi suis et cordib nouimꝰ &dolemus: eo enim peioressunt. quo non possunt igno¬
rare quod cantant.: Sciunt enisecantare flagitia. & tamencantant tunto li¬
ores : Nos aut̃ qui in ecclesia diuina eloquia cantaredidicimꝰ : Simul &iam
instare debemus. eẽ quod scriptum ẽ. Beatus populus quuntellegit iubilationẽ.:
Pro inde carissimi qđ consonauoce cantauimus. sereno &iam cordẽ in eẽ: ac ui¬
dere debemus. Rogiũ enĩ dmũ unus quisq nrm̃ in hoccantico & dix̃dõ. Ab
occultis meis munda mednẽ & ab alienis parce seruotuo.: Simei non fuerint
dominati tunc inmaculat ero. et emundabor adelictomagno.: Qđ ut bene
sciamus quid sit. et quale hocsit. ipsius psalmitextum quantũ donatds̃ breuit̃¬

Expanded text:
eprecati Dominum, ut ab occultis nostris mundet nos, et ab alienis parcat servis suis, quid hoc sit intelligere debemus, ut humana ratione, non quasi avium voce cantemus. Nam et meina voluntate concessum est. Et quam multi mali et luxuriosi sic cantant digna auribus suis et cordibus, novimus et dolemus. Eo enim pejores sunt, quo non possunt ignorare quod cantant. Sciunt enim se cantare flagitia, et tamen cantant tanto liores. Nos autem qui in Ecclesia divina eloquia cantare didicimus, simul etiam instare debemus esse quod scriptum est, Beatus populus qui intelligit jubilationem . Proinde, carissimi, quod consona voce cantavimus, sereno etiam corde nosse ac videre debemus. Rogavit enim Dominum unusquisque nostrum in hoc cantico, et dixit Deo: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Si mei non fuerint dominata, tunc immaculatus ero, et mundabor a delicto magno. Quod ut bene sciamus quid sit, et quale hoc sit, ipsius psalmi textum, quantum donat Domi
Abbreviated transcription (Latin):
oua tractatione: titulus iste non indig&. Iam enim satis tractatũ¬
est. quid sit infinem.: Ipsum enim psalmi textum uideamus qui mihi
uidetur aduersus her&icos canendus. quiꝰ commemorando multorũ

Expanded text:
ova tractatione titulus iste non indiget; jam enim satis tractatst quid sit, in finem. Ipsum ergo Psalmi textum videamus, qui mihi videtur adversus haereticos canendus, qui commemorando et exaggerando multoru
Abbreviated transcription (Latin):
temptationem diabolus. : Proptertorculariorum itaq significa¬
tionẽ : subiecta sunt pedibus eius. Non solum uina. sedetiam uinacia :
Non solum scilicet oues & boues: id .ẽ. scaẽ animae fidelium : uel in
plebe. uel inministris : sed in super etpecora uoluptatis. et uolu
superbiae. et pisces curiositates: quae omnia ge
rum. nuncbonis et scĩs mixtaeẽ inecclesus uidemus. Operetur
enim inecdesussuis. et auinaciis uinum separet : nosdemus operã
utuinum simus. &oues autboues. non uinacia. aut petora cãpi.
autuolucres caeli. aut pisces maris qui perambulant semitas ma¬
ris : Non quia ista nomina istosolo modo intellegi et explicari
possunt: Sed prolocis namq alibi aliud significant: ethaecregu¬
la in omni allegoria retinendaẽ : ut prosensu p̃sentis loci consideret᷑.
quod persimilitudinem dicitur Haecẽ enim dominica &aposto¬

Expanded text:
tentationem diabolus . Propter torculariorum itaque significatentationem diabolus . Propter torculariorum itaque significationem, subjecta sunt pedibus ejus non solum vina, sed etiam vinacia: non solum scilicet oves et boves, id est sanctae animae fidelium, vel in plebe, vel in ministris; sed in super et pecora voluptatis, et volucres superbiae, et pisces curiositatis: quae omnia genera peccatorum nunc bonis et sanctis mixta esse in Ecclesiis videmus. Operetur igitur in Ecclesiis suis, et a vinaciis vinum separet: nos demus operam ut vinum simus et oves aut boves; non vinacia, aut pecora campi, aut volucres coeli, aut pisces maris qui perambulant semitas maris. Non quia ista nomina isto solo modo intelligi et explicari possunt, sed pro locis; namque alibi aliud significant. Et haec regula in omni allegoria retinenda est, ut pro sententia praesentis loci consideretur quod per similitudinem dicitur; haec est enim dominica et aposto
Abbreviated transcription (Latin):
uitiorum. Id .ẽ. uoluptas carnis. & superbia. &curiositas omnia pec¬
cata conludunt: Quae mihi uidentur aiohanne apło enumerata
cum dicit: Nolite diligeremundum : quõ omnia quae in mundo s.
concupiscentia carnisẽ. et concupiscentia oculorum. &ambitio seculi.
Peroculos enim. maxime curiositas p̃ualet: reliqua uero quo ꝑtine¬
ant manifestumẽ.: Qilla dominici hominis temptatio tripertita ẽ
ꝑcibum. Id .ẽ. ł concupiscentiã carnis. ubi suggeritur : Dic lapidib
istis ut panes fiant: ꝑinanem lactantiam: ubi in monte constituto¬
ostenduntur omnia regna huius terrae : & promittuntur. siad¬
orauerit: perturiositatem. ubi depinnatem pli ammonetur ut se
deorsum mittat: temptandi gratia. utrum abangelis suscipiatꝰ.
Itaq postea quam nullo istorum temptam̃to ualere aputͥ eum po¬
tuit inimicus.Hoc de illo dicitur postquam com pleuit omnẽ¬

Expanded text:
ia genera vitiorum, id est voluptas carnis, et superbia, et curiositas, omnia pecia genera vitiorum, id est voluptas carnis, et superbia, et curiositas, omnia peccata concludunt. Quae mihi videntur a Joanne apostolo enumerata, cum dicit: Nolite diligere mundum, quoniam omnia quae in mundo sunt, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi . Per oculos enim maxime curiositas praevalet; reliqua vero quo pertineant, manifestum est. Et illa Dominici hominis tentatio tripartita est: per cibum, id est per concupiscentiam carnis, ubi suggeritur, Dic lapidibus istis ut pane fiant : per inanem jactantiam, ubi in monte constitutoostenduntur omnia regna hujus terrae, et promittuntur si adoraverit: per curiositatem, ubi de pinna templi admonetur ut se deorsum mittat, tentandi gratia utrum ab Angelis suscipiatur. Itaque postea quam nullo istorum tentamento valere apud eum potuit inimicus, hoc de illo dicitur. Postquam complevit om
Abbreviated transcription (Latin):
mitasmaris.: Petora enim campi congruentissimae accipiuntꝰ
homines. in carnis uoluptate gaudentes . quinihil arduum
nih il laboriosum ascendunt.: Campusẽ etiam latauia quaeduc̃
adinteritum: et in campo abel occiditur.: Qua .re. metuendum ẽ.
inquit uelud montes dĩ. latitudines & facillitates uoluptatis
carnalis eligens. adiabulo trucidaetur.: Nidenunc etiam uolu¬
cres caeli superbos. dequibus dicitur: Posuerunt in caelo os suũ.
pisces maris . hocẽ curiosos: qui ꝑambulant semitas maris. Id .ẽ. in qui¬
runt in profundo huius saeculi temporalia quaetam quam semitȩ
inmari. tamcito uanescunt et intereunt: Quam rursus aqua confundit :
Postquamtran seuntibus locum dederit. ł n auibus uel quibusq ambu¬
lantibus autnatantibus.: Non enim ait tantum ambulant semitas
maris : sed ꝑ ambulant dixit : Ostendens ꝑtina cissimum studium.
& p̃ter fluentia requirentium. : Haec autemtr

Expanded text:
mitas maris. Pecora enim campi congruentissime accipiuntur mitas maris. Pecora enim campi congruentissime accipiuntur homines in carnis voluptate gaudentes, ubi nihil arduum, nihil laboriosum ascendunt. Campus est enim etiam lata via, quae ducit ad interitum ; et in campo Abel occiditur . Quare metuendum est, tua velut montes Dei , latitudines et facilitates voluptatis carnalis eligens, a diabolo trucidetur. Vide nucres coeli, superbos, de quibus dicitur: Posuerunt in coelum os suum . pisces maris, hoc est curiosos qui perambulant semitas maris, id est, inquirunt in profundo hujus saeculi temporalia, quae tanquam semitae in mari tam cito evanescunt et intereunt, quam rursus aqua confunditur, postquam transeuntibus locum dederit vel navibus, vel quibuscumque ambulantibus aut natantibus. Non enim ait tantum, Ambulant semitas maris; sed, perambulant dixit; ostendens pertinacissimum studium inania et praeterfluentia requirentium. Haec autem tr
Abbreviated transcription (Latin):
ut sirupium &arduorum locorum pecora capres : Bene intellegu̾nt᷑
oues pecora campi. Itaq etiam siita positum eẽt oues et boues: uni ũ sa
et pecora campi: recte quereretur. quid sibi uellent pecora campi.
Cum etiam oues et boues hoc poss int intellegi .: Quod uero additũ ẽ
lam insuper: cogit omnino adnescio quam differentiã cognoscendã .
Sed subhoc uerbo quod positũ ẽ insuper: non solũ pecora campi. sed
& uolucres caeli. & pisces maris. qui ꝑambulant semitas maris accipi¬
endisunt. : Quae ẽigitur ista distantia: ueniant inmentẽ torcula¬
ria habentia uinatia etuinum. &area continens palea & frum̃tũ.
& retia quibus inclusi sunt pisces boni etmali . et arta noae. In
qua inmunda & munda erant animalia : Etui debis ec desias
iterũ hoctempore. usq adultimum iudicii tempus. non solum
oues &boues continere : Id .ẽ. scos laicos. &scõs ministros. sed in suꝑ
& pecora campi. Uolucres caeli & pisces maris qui ꝑambulant se¬

Expanded text:
ut si rupium et arduorum locorum pecora caprae sunt, bene intelligantur oves pecora campi. Itaque etiamsi ita positum esset, Oves et boves universas et pecora campi, recte quaereretur quid sibi vellent pecora campi, cum etiam oves et boves hoc possint intelligi; quod vero additum est etiam, insuper, cogit omnino ad nescio quam differentiam cognoscendam. Sed sub hoc verbo quod positum est, insuper, non solum pecora campi, sed etiam volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant semitas maris, accipiendi sunt. Quae est igitur ista distantia? Veniant in mentem torcularia, habentia vinacia et vinum; et area, continens paleas et frumentum ; et retia, quibus inclusi sunt pisces boni et mali ; et arca Noe, in qua et immunda et munda erant animalia : et videbis Ecclesias interim hoc tempore usque ad ultimum judicii tempus, non solum oves et boves continere, id est sanctos laicos et sanctos ministros, sed insuper et pecora campi, volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant se