comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coetus isrł. ⁊ oͣm̃s qͥfu̾ant ꝯgregtati ante arcã ĩ molaie̾t
anietes ⁊ boues absq ullo num̾o. qr qͥe qͥd elech dĩ qͥst̾
m̃bia regis inbona oꝑatõne ac ꝯgrua gub̾natione sui¬
met ipsiꝰ suoꝵq agũt. tttũ dõ acceptabile ꝯstat e̾e̾ sał¬
ficiũ. Fecit gͦ salomõ sollqnitatẽ intẽꝑe illo .uii. dieb

Expanded text:
coetus Israel, et omnes qui fuerant congregati, ante arcam immolarent arietes et boves absque ullo numero, quia quidquid electi Dei, qui sunt membra regis in bona operatione ac congrua gubernatione suimetipsius suorumque agunt, totum Deo acceptabile constat esse sacrificium. Fecit ergo Salomon solemnitatem in te
Abbreviated transcription (Latin):
reposita ẽ. mͥ corona iusticie. Accedebat qͥdẽ uulgꝰ
usq ad atͥũ sac̾dotũ. hostias suas usq ad huĩ ianu¬
am deferdut susceꝑtas asac̾dotib atq in altari oblataᷤ:
dirigebat nec tam̃ atͥũ sac̃dotũ intͣndi facultatẽ habe¬
bat. Uerũ de inferiorib clamabat ad dñm: q car
naliũ ineccłia simꝑlicitas adño desꝑicit᷑. qͣndo fide¬
lit᷑ ea que ualent illi uota pieratis offeru̾t. Dirigu̾t
.N. uiꝰ alonge intẽplũ dĩ: cũ intã sublimiũ disc̾e
⁊ admirari sedulo gaudẽt: ⁊ qͦs uͥtutis imitatiõe
seqͥ neq̃unt. pie uen̾atiois ꝯplectut᷑ affectii. Uident
hostias sac̾dotũ in altari igne sac̾ sc̃o ꝯsu̾mi: qi ma¬

Expanded text:
reposita est mihi corona . Accedebat quidem vulgus usque ad atrium sacerdotum, hostias suas usque ad hujus januam deferebat, susceptas a sacerdote atque in altari oblatas odirigebat, nec tamen in atrium sacerdotum intrandi facultatem habebat, verum de inferioribus clamabat ad Dominum; quiaicitas a Domino despicitur, quando fideliter ea quae valent illi vota pietatis offerunt. Dirigunt enim visus a longe in templum Dei, cum vitam sublimium discere et admirari sedulo gaudent, et quos virtutis imitatione sequi nequeunt, piae venerationis complectuntur affectu. Vident hostias sacerdotum in altari igne sacrosancto consumi, quia ma
Abbreviated transcription (Latin):
que multiplicib ꝑaboł acsi guris. celestia gestat sa¬
cram̃ta. S q̃ infidelib acsuꝑbis tecta atq absꝯdita
st humulib ac dm̃ ꝑfide̾ catholic̾a rite querẽtib se¬
creti sui pandit intͦitũ. Scd̾m id qd̾ saluator meuã¬
głio exultas spu. adpatiẽ ait. Cõfiteor tͥ pat̾ celi. ⁊ te¬
ne. qͥ absꝯdisti ħ asapientib ⁊ prudentib ⁊ reuela

Expanded text:
quae multiplicibus parabolis ac figuris coelestia gestat sacramenta. Sed quae infidelibus ac superbis tecta atque abscondita sunt, humilibus ac Deum per fidem catholicam rite quaerentibus secreti sui pandit introitum, secundum quod Salvator in Evangelio exsultans Spiritu ad Patrem ait: Confiteor tibi, Pater, domine
Abbreviated transcription (Latin):
uine caritatis. siue etiã humane adu̾sitatis emo¬
llit. uiã patrũ bene oꝑando intͣmꝰ. ut ad p̾mia
patrũ bene currẽclo ꝑueniamꝰ. Neq enĩ sẽꝑ nos
regłis necesse est. bone oꝑationis artari. s ꝯpleta
oꝑati one bona. palma ẽ. beate retͥbutiõis sꝑancda. qi
nec seꝑ ꝑ uasa informis argille tenebant᷑ inelusa.
uenĩ ubi adꝑfectionẽ sui ꝑuen̾ant. fractis formanĩ
claustͥs ꝓducebant᷑ inlucẽ. ⁊ intẽplo dñi. ꝓsus q̾q
locis disponebant᷑. Hoc au̾t dicimꝰ ñ qd̾ oꝑa sc̃oꝵ¬

Expanded text:
vinae claritatis, sive etiam humanae adversitatis emovinae claritatis, sive etiam humanae adversitatis emolliti, viam patrum bene operando intramus, ut ad praemia patrum bene currendo perveniamus. Neque enim semper nos regulis necesse est bonae operationis arctari, sed, completa operatione bona, palma et beatae retributionis speranda; quia nec semper vasa informis argillae tenebantur inclusa, verum ubi ad perfectionem sui pervenerant, fractis formarum claustris producebantur in lucem, et in templo Domini pro suis quoque locis disponebantur. Hoc autem dicimus non quod o
Abbreviated transcription (Latin):
tͥs eiꝰ. ap̃m incarne uenturũ. Inuenimꝰ eã ine̾apis sil¬
ue. qi reuelata hoe inlatitudine geitiũ ꝑ oib̾ẽ ipsi¬
cognouimꝰ. ipsi uidimꝰ. ipsi participes facti sumꝰ. fu
dñs luptismo salutis deqͦuasa miscdie fac̾et. totã mũ¬
di latitudinẽ impleuit. Argilosa aũt tr̃a deqͣ facte
sũt forme ad funcdẽda uasa dñi. qͥd meliꝰ ꝗͣ scͥptͣam
sacͣm dequa regłam bene iiuẽcli accipimꝰ ualet in¬
telligi: Quasi enĩ argilla ignib durata formã uasi
dñi quanta ⁊ qͣlia fieri debẽt exhibet: cũ nob̾ scͥpt᷑a
regłim iusticie quã seqͣm̃ oste̾dit. scoriq nob̾ ostendit
exẽꝑla qͥ igne tͥbulationũ inuincibiles ꝑseu̾at in õib
sequenda p̃mõstt: siuasa indomo dñi electa ac p̃ci¬
osa ẽẽ ꝯcupiscimꝰ Asq̃ igne liq̃ factũ angille formas
ing̾dit᷑. quouas possit aꝑtũ minist̾iis celestibus
effici : cũ ipsi salubͥt᷑ humiliati ⁊ flama siuedi¬

Expanded text:
 in campis silvae, quia revelata haec in altitudine gentium ipsi per orcognovimus, ipsi vidimus, ipsi participes facti sumus. FuDominus baptismo salutis de quo vasa misericordiae faceret, totam mundi latitudinem implevit. Argillosa autem terra, de qua factae sunt fsacra, de qua regulam bene vivendi accipimus, valet intelligi? Quasi enim argilla ignibus durata, formam vasis Domini quanta et qualia fieri debeant, exhibet, cum nobis regulam justitiae, quam sequamur, ostendit; sanctorumque nobis exempla, qui in igne tribulasequenda praemonstrat. Sed vasa in domo Domini electa ac pretiosa esse conspicimus, aesque igne liquefactum quod argillae formas ingredimur, qua vas possit aptum ministeriis coelestibus effici, cum ipsi salubriter humiliati, et flamma sive di
Abbreviated transcription (Latin):
lapidũ politoꝵ.⁊ uno ordine lignoꝵ cedri ecdificatũ ẽe
memorat᷑. ł res qͥppe ordines st̃ lapidũ politoꝵ. fides.
spes. caritas. P recte politor qr ceite necesse ẽ. disce̾di so¬
cit. Uñꝰ aũt ordo lignori cechri. ipsa ẽ bona oꝑatio acsi¬
ne coiruptione simulationis exhibita. sine ciuiꝰ suꝑ¬
abiectione fides. spes. caritas uera ẽẽ ñ ualet. Dictũ nãq
ẽ sepiꝰ. qd̾ ligna cedii ꝓpt̾ odoris gr̃am ⁊ inputͥbilẽ sue na¬

Expanded text:
lapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri, aedificatum esse memoratum. Tres quippe ordines sunt lapidum politorum, fides, spes et charitas. Et recte politorum, quia certe necesse est discendi socat, unus autem ordo lignorum cedri ipsa est bona operatio, ac sine corruptione simulationis exhibita, sine cujus superadjectione, fides, spes, charitas, vera esse non valet. Dictum namque est saepius, quod ligna cedri propter odoris gratiam et imput
Abbreviated transcription (Latin):
Unde apte basiliea hec gͣndis ⁊ sipłimos capit: ñ eos
tam̃ inmt̾iora tẽp̾li de aurati. ñ ad altaris officia. no̾
inipsũ saltĩ atũ sac̾dotũ intͦmutit: qr carnales qͥ¬
q atq infirmi ad hue meccłia. ⁊ siobim̾tũ caste
fidĩ acpietatis dño deuote adelectoꝵ sortẽ ꝑtinẽt.
longe tam̃ ab est ut illis cquent᷑ qͥ cũ fiducia dic̾e
ꝓbant᷑. Nõ eñi audeo aliqͥd loqͥ eoꝵ q̃ ꝑme eͥfficit

Expanded text:
Unde apte basilica haec grandis etsi plurimos capit, non eos tamen in interiora templi deaurati, non ad altaris officium, non in idipsum saltem atrium sacerdotum intromittit, quia et carnales quique atque infirmi adhuc in Ecclesia etsi ob meritum castae fidei hac pietatis Domini devote ad electorum sortem pertinent, longe tamen abest ut illis aequentur qui cum fiducia dicere probantur: Non enim audeo al
Abbreviated transcription (Latin):
sese recipietes. Int̾iꝰ atͥũ mulieres iudee purificate. Inex¬
tremũ atͥũ. gentiles ⁊ iudĩ qui nuꝑ uen̾ant exgenti¬
b usq ad sextũ pinificatiõis diẽ. Hec ut inpictura ca¬
ssiodori disticta reppenmꝰ. breuit̃ ad notari curauimꝰ:
rati cũ abantiqͥs iudĩs hec didicisse neq uirũ tã erudi¬
tũ uoluisse inexeplũ legẽdi ꝓpon̾e. q̃ ñ ipse priꝰ uera
ẽẽ cognouisset. hec loca quon menunt sup̃mꝰ gͣduũ
psalm̃ qͥ ita incipit. Eece nũc benedicete dñm. om̃s

Expanded text:
in extremum atrium gentiles et Judaei, qui nuper venerant ex gentibus usque ad sextum purificationis diem. Haec ut in pictura Cassiodori distincte reperimus breviter adnotare curavimus, rati eum ab antiquis haec in dies didicisse, neque virum tam eruditum voluisse in exemplum legenti proponere quae non ipse prius vera esse cognovisset. Haec sunt loca quorum meminit supremus graduum psal
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bñ ppło p̃dicabãt. In har̃ aliqͣ dñs seclebat doce̾s. qͣndo
atẽꝑt̾atib phariseis mulier illi adultera iudicanda ob¬
lata ẽ. In his inuenit uendetes ⁊ emẽtes oues ⁊ boues
⁊ colu̾bas: hosq cũ suis mercimoniis eliminauit
etẽplo. In his ꝑetrꝰ uoħs claudũ inueniẽtes sanarũt.
ac secũ ingredientes intiꝰ ad adorandũ dixxer̃t. In his ora

Expanded text:
ulo praedicabant; in harum aliqua Dominus sedebat docens, quando a tentantibus Pharisaeis mulier illi adultera judicanda oblata est; in his invenit vendentes et ementes oves et boves et columbas, hosque cum suis mercimoniis eliminavit e templo ; in his Petrus et Joannes claudum invenientes sanaverunt, ac secum ingredientes interius ad
Abbreviated transcription (Latin):
tãinceł. Et bene lii flores aurei. incandelabͦ st̃ facti do¬
mꝰ dĩ. qr scͥpt᷑a diuina. sp̃tis tẽꝑalib gaudiis. ad appe¬
tenda nos bona patͥe celestis ꝓuocare ꝯsueuit. Et qͦnͦ
erectũ maltitudine cindelab̾m. lilii flores ⁊ luc̾nas
nureas habet incapite: ita electi om̃s qͥ in eadẽ scͥꝑ¬
tua sac̃ ꝯtinentur. erecto sensu ad suꝑna celestia
bona adño quesisse ⁊ ꝑcepisse ꝓbãt᷑. Qd aũt pꝰ can¬
delabͣ facta dem̃sis numero plurali scͥptura addi¬

Expanded text:
. Et bene lilii flores aurei in candelabro sunt facti domus Dei, quia Scriptura divina, spretis temporalibus gaudiis, ad appetenda nos bona patriae coelestis provocare consuevit. Et quomodo erectum in altitudine candelabrum lilii flores et lucernas habet aureas in capite, ita electi omnes qui in eadem Scriptura sacra continentur, erecto ad superna sensu, coelestia bona a Domino quaesisse et percepisse probantur. Quod autem per candelabra facta de mensis numero plurali scriptum addi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sas. ⁊ suꝑ eas panes ꝓpositionis. uł płalẽ numerũ ꝓsingu¬
ri posuit. more scͥpture usitatissimo. ut iniħu naue. fili
insabato mor poni possẽt inm̾sa ꝓpositionis. Potuit
fient ut panes noui nouit cocti mor illis ñisis in pͥore¬
rent᷑. ibidẽq nocte illa seruarent᷑ oꝑti. donec pͥmo mane
ablatis uet̾ib suꝑ m̃sã ꝓpositionis pou̾e̾nt᷑ calidi. Non
gurate denũciat q̃ uł refectionẽ nob̾ u̾b ͥ dĩ. qͣsi panes
ꝓpositionis offerũt. uł nob̾ exẽpla fideliũ qͣsi ꝓpositoꝵ¬

Expanded text:
mensas, et super eas panes propositionis: vel pluralem numerum pro singulari posuit, more Scripturae usitatissimo, ut in Jesu Nave: « Fsabbato mox poni possent in mensam propositionis: potuit fieri ut panes novi noviter cocti mox illis mensis imponerentur, ibidemque nocte illa servarentur operti, donec primo mane ablatis uteribus super mensam propositionis ponerentur calidi. Non gurate denuntiant, quae vel refectionem nobis verbi Dei quasi panes propositionis offerunt, vel nobis exempla fidelium quasi posito
Abbreviated transcription (Latin):
gelꝰ adaltare tyiatis apparuit. eũq dep̃cursous dñi
natuntate ꝑdocuit. No aũͣt hec atͥa cũporticib suis as¬
pectũ tẽꝑli delonge aspectantib absꝯd̾e potuert: qi
loc̾ inqͦ tẽplũ erat sitũ. multo sublimior erat. qͣm ubi
fundate poiticꝰ fuere. Nã sic̃ iosepħꝰ seͥbit. extieme atͥoꝵ

Expanded text:
paruit, eumque de praecursoris Domini nativitate perdocuit: nam haec atria cum porticibus suis aspectum templi de longe aspectantibus abscondere potuerunt, quia locus in quo templum erat situm multo sublimior erat quam ubi fundatae porticus fuerant: nam, sicut Josephus scribit, extremae atriorum
Abbreviated transcription (Latin):
ph. Extrinsecꝰ aũt huiꝰ tẽpli. aliani edificauit aulam
quadrangulo scemate factã enge̾s maximas porticꝰ
atq latas ⁊ portas excelsas ⁊ amplas. ꝑ .iiiiͬ. mu̾di par¬
iiiͦi. angłis attẽdebãt. ubi aureas ianuas collocauit.
seruatio legiꝰmor inerat intͦiebant. has uͦ ꝑoitiẽ cassio

Expanded text:
phus: Extrinsecus autem hujus templi, aliam aedificavit aulam quadranguli schemate factam. Erigens maximas porticus atque latas, et portas excelsas et amplas per quatuor mundi parquatuor angulis attendebant, ubi aureas januas collocavit. servatio legitimorum inerat introibant.
Abbreviated transcription (Latin):
nas eon tupice distat: possumꝰ recte intellig̾e luẽnas ẽe
uiros scõs qͥ oleo sp̃s scĩ infusi: ⁊ ipsi igne dilectionis ar¬
dent incorde. ⁊ ꝑximis lucẽ scĩe p̾feni̾t inlingua. Can¬
delibra au̾t que his luc̾nis in sublime tollu̾t longe lara
underi possint ineccłia scͥpta ẽẽ sacͣ que scõꝵ nob̾ iͥtutes¬

Expanded text:
nas eorum typice distet, possumus recte intelligere lucernas esse viros sanctos, qui oleo Spiritus sancti infusi et ipsi igne dilectionis ardent in corde, et proximis lucem scientiae praeferunt in lingua; candelabra autem quae has lucernas in sublime tollant, ut longe lateque videri possint in Ecclesia, Scripturam esse sacram, quae sanct
Abbreviated transcription (Latin):
gituoiins.⁊ .u. cubitoꝵ latitudinis ⁊ tͥũ cubitoꝵ altitudĩs.
inqͣ stas salomon dedicabat tẽplũ. Deinde ultͣ ꝓg̾dĩetib
occuirebat altare holocaustũ ꝯtͣmediu̾ atrium. deinde
pontieꝰ tẽpli siue uestibulũ inqͦ erãt colũpne aeree cͥca hostiũ
tẽpli. Qd̃ gͦ mare posuit adclerterã part̾ẽ tẽpli: significat no̾

Expanded text:
gitudinis, et trium cubitorum latitudinis, et trium cubitorum altitudinis, in qua stans Salomon dedicabat templum. Deinde ultra progredientibus occurrebat altare holocausti contra medium atrium. Deinde porticus templi sive vestibulum, in quo erant columnae aereae circa ostium templi. Quod ergo mare posuit
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ n̾ẽ trasmutitio nec uicissitudinis obu̾tibͣtio.
Attare aureũ corcli sig̾fc̃ ꝑfectoꝵ iustoꝵ int̾ne canta¬
tie ⁊ eastitatis luce chorusea. quoꝵ sublimitati signi
ostiũ sc̃a sc̃ori. ut infictura tab̃nacłi manistite legioꝰ
In qͦ uidelieet altar ñ hostiaꝵ sanguimis neq libami

Expanded text:
. Altare aureum corda significat perfectorum justorum internae charitatis et castitatis luce corusca; quorum sublimitati signifostium sancti sanctorum, ut in factura tabernaculi manifeste legimus, in quo videlicet altari, non hosti
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑ ⁊ u̾ba. Duo au̾t caprtella que his caꝑitibus
erint suꝑ posita duo st̃ testam̃ta: quon meditatio¬
ni ⁊ obseruantie doctores scĩ toto ⁊ ammo subdunt᷑
⁊ corꝑẽ. Unde bene ⁊utr̃q capitellũ .u. cubitos
habebat altitudins: ꝙ nimirũ qͥnq libͥs scͥpt᷑a
mos ayce legis ꝯp̃hensa ẽ .u. etiã etates scłi tota¬

Expanded text:
guntur et verba. Duo autem capitella, quae his capitibus erant superposita, duo sunt Testamenta, quorum meditationi atque observantiae doctores toto animo subduntur et corpore. Unde bene utrumque capitellum quinque cubitos habebat altitudinis: quia nimirum quinque libris Scriptura Mosaicae legis
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ ꝯu̾tit. Et qr om̃e fideliũ baptisma quo dño ꝯfe¬
secͣnt᷑ inexẽplũ celebrat᷑ baptismatis illiꝰ quo ipse aqͣs
sc̾ificauit: recte inregione iordans uasa sũt domꝰ dñi
⁊ ipsi uitali flumine satagamꝰ ablui. Notanclũ aut qͥd̃
ñ tantũ in regione iordanis. s ⁊ in campestͥ regione illiꝰ
facta dic̃ eadẽ uasa: significãs multiplicationẽ fideliũ.¬
que ineis sũt. Cui simile hoc ẽ. ꝗd ide psalmista desacͣmͣtiᷤᷤ

Expanded text:
convertit. Et quia omne fidelium baptisma, quo Domino consecrantur, n exemplum celebratur baptismatis illius quo ipse quas sanctificat, recte in regione Jordanis vasa sunt Domini fet ipsi vitali flumine satagimus ablui. Notandum autem quod non tantum in regione Jordanis, sed in campestri regione illius facta dicuntur eadem vasaquae in eis sunt . Cui simile est hoc, quod idem psalmista de sacramentis
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽẽ putabat᷑. Cũ uͦ dinss .u. ad dextͥs . Iu. ad sinistͥs:
ꝯuenient̃ addidit ꝯtͣ oracłm. Meicłm nãq ubi erat area
ut sepe dictũ ẽ. adm̃ designat patͥe celestis: ubi xpe est inder¬
tera di sedẽs ꝑat̃noꝵ utiq ꝯsciꝰ archanenũ. Et candelabratẽ¬
pli aurea ꝯtͣ oracłm sũt posita. qi diuina eloqͥa sẽꝑ ad habi¬
tation̾e suꝑne ciuitatis aspecta̾t. ut huiꝰ agninonẽ ac desi

Expanded text:
ue a sinistris, convenienter addidit contra oraculum. Oraculum namque ubi erat arca, ut saepe dictum est, aperte designat patriam coelestem, ubi Christus est in dextra Dei sedens, paternorum utique conscius arcanorum; et candelabra templi aurea contra oraculum sunt posita, cum divina eloquia ad habitationem supernae civitatis aspectant
Abbreviated transcription (Latin):
Insumitate basse erat queda rotũditas uniꝰ ⁊ dimidii eu¬
cubiti ita fabre facta uelut desuꝑ possȩt inponi. Latitudo
gͥ fundi. inlut̾ib uniꝰ erat cubiti. Unꝰ ⁊ dimidii. ipsa uͦca¬
pacitas lutenĩ. iiiͦi. habebat eubitos. S unũ inaltitudine an
inamplititudine an inutͦ: dicat qͥnou̾it. Et ꝯstituit .x. ba

Expanded text:
utem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti ita fabricata, ut luter desuper possit imponi. Latitudo ergo fundi in luteribus unius erat cubiti ac dimidii; ipsa vero capacitas luterum quatuor habebat cubitos; sed utrum in altitudine, an in amplitudine, an in utroque dicat, quis noverit? Et constituit decem ba
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuit. qͣntũ fecit holosausti: Qua sux cubi¬
tori in longnudine ⁊ latitudiue sactũ eẽt: totã
tẽpli latitudine̾ impleret Qanto gͥ ext̾iꝰ erat
positũ altare holocausti qu̾a inc̾e̾si. qͣntũq ge¬
nera oblationis ac uilitate metalli ignobiliꝰ fuit.
tantũ quantitate m̃siue ⁊ hostian frequentia p¬

Expanded text:
potuit, quantum fecit holocausti, quia si viginti cubitorum in longitudine et latitudine factum esset, totam templi latitudinem impleret. Quantum igitur exterius erat positum altare holocausti quam incensi, et quantum genere oblationis ac vilitate metalli ignobilius fuit, tantum quantitate mensurae et hostiarum frequentia p
Abbreviated transcription (Latin):
milia let̾itiũ. Si gͦ bases luterũ scĩ st̃ doctores qͥ lauac¬
firmoꝵ aꝑpetitu sustollut: uelut ĩ missi rotis axes altꝰ
basĩ atĩe subleuãt. Porro humeri qͥ rotis ante positi ne abla¬
lutere erat positi. ꝯtͣ se inuic̾e fuerit respectantes. qi
nimirũ õis scptͣa ꝓpħica sibimet inuicẽ ꝯsent̾ada ẽ. utpo¬
te imo d̃ĩ sp̃u ꝯdita. Quatuor au̾t suere ꝑbses singłis hu¬
meruli udelicce uixta numer̾ rotau. ñ qi iiii. sut titũ
tuor euangłistaꝵ testimoniu̾ pbuere. ut exꝯsensu utrꝰ¬
q testcoñti una fides ⁊ dilectio xp̃i nr̃a oĩũ corcla firma¬
ret. Os qͦq lut̾is intͥnsec erat incapitis sũmitate : ⁊ qd̾ fori̾¬
sceꝰ appanebat uniꝰ cubiti erit. totũ iotũdũ parit̾q habebat

Expanded text:
lavacnfirmorum appetitu sustollunt, velut immissi rotis axes altius basim a terra sublevant? Porro humeruli, qui rotis antepositi, ne ab aluterum erant positi, contra se invicem fuerunt respectantes, quia nimirum omnis Scriptura prophetica sibimet invicem consentanea est, utpote uno Dei Spiritu condita. Quatuor autem fuere per bases singulas humeruli, videliatuor Evangelistarum testimonium praebuere: ut ex consensu utriusque Testamenti, una fides et dilectio Christi nostra omnium corda firmaret. « Os quoque luteris intrinsecus erat in capitis summitate, et quod forinsecus apparebat, unius cubiti erat totu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicant. ⁊ in mãsuetudine lenitatis qua penitẽti¬
b remutũt. iudiciũ sui timẽt auctoris. neforte
partes qͣsi humeruli sublutere fusiles. ꝯtͣ se inuice̾
citissimo cursu qͦcũq ducit᷑ currit. ita sermo euã
di plagas impleuit. Sic̃ rota suꝑ mpositũ sibi cu¬
irũ atr̾a subleuat ⁊ subleuatũ qͦ auriga diugit
portat: ita eua̾głica p̾dicatio m̃tes electorũ atr̾enis
cupiditatib incelestia desideria sipendit. ac sus¬
pensa. ad proscectũ bene actionis. siue administiũ
p̃̾dicationis qͦcũq adiuuãs gr̃a sp̃s uoluerit ducit. Nĩq¬

Expanded text:
judicant, et in mansuetudine lenitatis, qua poenitentijudicant, et in mansuetudine lenitatis, qua poenitentibus remittunt, judicium sui timent auctoris, ne forte partes quasi humeruli subter luterem fusiles, contra se invicem citissimo cursu quocumque ducitur currit, ita sermo evangiversas mundi plagas implevit. Sicut rota superimpositum sibi currum a terra sublevat, et sublevatum, quo auriga dirigit, portat, ita evangelica praedicatio mentes electorum a terrenis cupiditatibus in coelestia desideria suspendit, ac suspensas ad profectum bonae operationis, sive ad ministerium praedicationis, quocumque adjuvans gratia
Abbreviated transcription (Latin):
eicit ulla exparte suꝑficies basiũ. sed undiq u̾sũ mu¬
sticis sculta figuris. qi sc̃oꝵ m̃tes uniu̾sa eoꝵ ꝯu̾sa¬
tio. utioũ inõib gr̾am p̃tendit. neq aliqͣ illos hora
nib uł certe cogitationib desistũt. Coronulas qͥppe
infatigabili desiderio anelant. Plectas habent. cũ
indesid̾ia uite celestis que sursũ ẽ. nũꝗͣ frat̾ne socie¬
tatis que iucta ẽ uicula dissoluu̾t. habent int̾ coro¬
nulas ⁊ plectas leones. cũ ita adsꝑanda celestia m̃tẽ e¬
rigu̾t. ita adeliligendos ꝓrimos dilatant. ut inpecc̃ã¬
tes qͦsq qͥsibi ꝯmissi sũt feruore asꝑe inuectionis ex̾¬
cere ñ tardent. habent cũ leonib boues. qͣndo ipsã
inuectionẽ compiendi. cũ sp̃u ma̾suenidinis exhi¬
bent. qͣndo inferuore arguendi. nũqͣm fissã habe¬
re ungulã discrete actionis ac loquele. nũqͣm u̾bo
diuine lectionis uelut ruminãdo inore uoluere ce¬
doctores. ⁊ inseueritate distͥctionis qua peccantes

Expanded text:
erat ulla ex parte superficies basium; sed undique versum mysticis sculpta figuris, quia sanctorum mentes, imo uhora nibus, vel certe cogitationibus desistant; coronulas quippe infatigabili desiderio anhelant. Plectas habent, cum inter desideria vitae coelestis, quae sursum est, numquam fraternae societatis, quae juxta est, vincula dissolvunt. Habent inter coronulas et plectas, leones, cum ita ad speranda coelestia mentem erigunt, ita ad diligendos proximos dilatant, ut in peccantes quosque qui sibi commissi sunt, fervorem asperae invectionis exercere non tardent. Habent cum leonibus boves, quando ipsam invectionem corripiendi cum spiritu mansuetudinis exhibent, quando in fervore arguendi numquam fessam habere vigilantiam discretae actionis ac loquelae, numquam verba divinae lectionis velut ruminando in ore voluere cedoctores et in severitate districtionis, qua peccantes
Abbreviated transcription (Latin):
nũ habebĩt cubitũ ac semissẽ nuplitudinis. insu̾mitate sui
ubi lut̾es reciꝑpent. qi ipsi doctores su̾mi ac minist̾ silutans
lauacͥ. oꝑe qͥde ꝑfecti in hac uita fulsert: s luce ꝯtẽplationis ex
parte sũt fruiti Uñ ⁊ au̾t. Exparte eni cognoscimꝰ. ⁊ eiparte ꝓ
ppłamꝰ. Cũ aũt uen̾it qd ꝑfectũ c̃: euacuabit᷑ qd̾ eiparte ẽ. In
hũe modũ fecit decẽ bases fusura una ⁊ m̃sura una. scu̾lturaq
ꝯsimili. fecn tͦq .x. lut̾es ereos. Quare sit x bases facte toridr̃¬
q eis suꝑ postti lut̾es iã supͣdictũ ẽ. Qd uͦ una erat fusura m̃¬
suraq scupturaq ꝯsimił oĩũ basiũ siue luterũ:. ñ in ea sigͥ¬
ficatione factũ ẽ qd̃ eqͥlia possit̾ ẽẽ o̾ĩũ m̾ita doctor. s inea¬

Expanded text:
num habebant cubitum ac semissem amplitudinis in summitate sui, ubi luteres reciperent: quia ipsi doctores summi ac ministri salutaris opere quidem perfecti in hac vita fulserunt, sed luce contemplationis ex parte sunt fruitiIn hunc modum fecit decem bases fusura una, et mensura sculpturaque consimili. Fecit quoque decem luteres aereos. Quare decem sint bases factae, totidemque eis superpositi luteres, supra jam dictum est. Quod vero una erat fusura mensuraque et sculptura consimilis omnium basium sive luterum, non in ea significatione factum est, q
Abbreviated transcription (Latin):
institui. Batꝰ mille capiebat mare cũ aqua bap¬
tismatis plebẽ iudeoꝵ ablue̾s. adregnũ celeste
tͣns misit. Recipiebat ⁊ alios mille. cũ etiã tur¬
bas nationũ eod̾e fonte renatis. ⁊ oꝑib iusticie ꝯ¬
firmatas eiꝰdẽ iegni ꝑħennis fec̾ ẽẽ participes.

Expanded text:
institui. Batos quippe mille capiebat mare, cum aqua baptismatis plebem Judaeorum abluens, ad regnum coeleste transmisit. Recipiebat et alios mille, cum etiam turbas nationum eodem fonte renatas, et operibus justitiae confirmatas, ejusdem regni perennis fecit esse participes.
Abbreviated transcription (Latin):
que eandelabͣ supͣ tractauimꝰ. facillime patet. fecit
etũ atͥũ sacẽdorũ ⁊ basilicã gͣndẽ ⁊ hossta inbasilica
atͥũ int̾ius tͥb ordinib lapididũ poletoꝵ: ⁊ uno oidine ligner
cedri. De int̾iori atͥo breuit᷑ loqͥt᷑. de extiou priꝰ tac̾e̾ uidet᷑.
sc̃dotũ. eoqd sac̾dotes ⁊ leuite ineo ministraret: exõi
pate erat tẽplo cͥcu̾datũ. s aboriente unde tẽpli erit ing̾¬
sus. multo longiꝰ atẽplo quã acet̾is tͥb ꝑlagis secretũ
qr nimir᷑ inea plaga .i. infacie tẽpli siebat ministia scoꝵ.
uantlas easdẽ hostias. ibi mare deneu̾ erat positũ. adla-¬
uandas manꝰ ꝑeclesq sac̾dot̾u. eũ ad ministͣndũ intͣrent.
habebat au̾t hoc atͥũ .ii. cubitos altitudinis ut iosephꝰ

Expanded text:
 tractavimus, facillime patet. Fecit etiam atrium sacerdotum, et basilicam grandem, et ostia in basilica, atrium interius tribus ordinibus lapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri . De interiori atrio breviter loquitur, de exteriori prorsus tacere videtur. sacerdotum, eo quod sacerdotes et Levitae in eo ministrarent, ex omni parte erat templo circumdatum, sed ab Oriente, unde templi erat ingressus, multo longius erat a templo, quam a caeteris tribus plagis secretum, quia nimirum in ea plaga, id est, in facie templi, fiebant ministeria sanctorum. ae ad lavandas easdem hostias, ibi mare aeneum erat positum, ad lavandas manus pedesque sacerdotum, cum ad ministrandum intrarent. Habebat
Abbreviated transcription (Latin):
le rũꝑit᷑. Quia nimurũ obseruatio mandator que in
cordib electoꝵ fide spe ⁊ dilectione suꝑne retbutionis
firiata ẽ. nullo tẽꝑaliũ rerũ potest obstaculo dissolui.
Et scultura subt̾ labiũ cͥciubat illud .x. cubitis ambi¬
ens mare. duo ordines scu̾lturaꝵ histͥatari erãt fusiles.
Cu p̾dictũ sit supͣ qiod restieula. xix. cubitori mare ecui¬
ent: ⁊ nũc adclit᷑ qd sculptura subt̾ labiũ posita .x.
cubitis ambient: ꝑnet eruiq relatione. qruas erat ĩ
modũ fiale reꝑandũ acdiffusii.uix. cubitos beuit qͦs¬

Expanded text:
e rumpitur : quia nimirum observatio mandatorum Dei, quae in cordibus electorum, fide, spe et dilectione supernae retributionis firmata est, nullo temporalium rerum potest obstaculo dissolvi.ulptura subter labium circuibat illud, decem cubitis ambiens mare. Duo ordines sculpturarum histriatarum erant fusiles. » Cum praedictum sit supra, quod resticula triginta cubitorum mare circuierit, et nunc additur quod sculptura hoc subter labium posita, decem cubitis ambierit, patet ex utraque relatione, quia vas erat in modum phialae, repandu
Abbreviated transcription (Latin):
titudine altaris: cũ corda dectoꝵ docente utq testam̃¬
to ⁊ adiuuẽte ipso uno utriꝰq testam̾̃ti auctore. ⁊ ꝑseue¬
rantiã boni oꝑis etiã inꝑsecutionib seruãt. ⁊ hilaritatẽ
dilectionis etiã in illos qͥꝑsecunt᷑ exibent. denario auͣt
num᷑o spes celestiũ p̃mioꝵ solet designar. dño afirinãte
cũ eos qͥ iniunea magni pat̾ familias laborant. denano re¬
muneiãdos ẽẽ testat᷑. Et ide altare qd insigura factũ ẽ elec¬
toꝵ: obsignificadã eoꝵ uita ꝑꝑetuã .x. cubitis altũ ẽẽ narta¬
⁊ tur. Mare etiã fusile .x. cubitis alabio usq ad labiũ roton¬

Expanded text:
titudine altaris, cum corda electorum, docente utroque Testamento, et adjuvante ipso uno utriusque Testamenti auctore, et perseverantiam boni operis etiam in persecutionibus servant, et hilaritatem dilenumero spes coelestium praemiorum solet designari, Domino affirmante, cum eos, qui vinea magni patris familias laborant, denario remunerandos esse testatur . Et idem altare, quod in figura factum est electorum, ob significandam eorum vitam perpetuam decem cubitis altum esse narratur. Mare etiam fusile decem cubitis a labio usque ad labium, rotun
Abbreviated transcription (Latin):
angłos basis erãt. coherebãt subt̃ basi. Una rota habe¬
te aũt basis. erat quedã rotũditas uuiꝰ ⁊ dimidii cubiti.
Ita fabre facta ut lut̃ desuꝑ possit inponi. habẽs cela¬
turas suas. ⁊ scupturas uarias eremetipso. Sclpsit
qͦq intabulis illis que erant exere ⁊ mangulis: che

Expanded text:
angulos basis erant coherebant subter basi una rota habete autem basis erat quaedam rotunditas dimidii cubiti ita fabrefacta ut luter desuper possit inponi habens celaturas suas et scalpturas varias ex semet ipso scalpsit quoque in tabulatis illis quae erant ex aere
Abbreviated transcription (Latin):
ep sic altare holocausti illor ineccłia typũ tenet. qͥsuũ corp̾
⁊̃ animã dõ ꝯsecrari ꝑ ignẽ amoris illiꝰ quer̾t. ꝑseuerantia
hori iubona qaatione ꝑ longitudinẽ altaris. amplitudoĩ
incantate dĩ ⁊ prinu ꝑlatitudinẽ. spes ineipectatione
diuine uisitationis ꝑ altitudinẽ figurat᷑. Qd̾ au̾t longi

Expanded text:
ti illorum in Ecclesia typum tenet, qui suum corpus et animam Deo consecrare per ignem amoris illius quaerunt, perseverantia horum in bona operatione per longitudinem altaris; amplitudo in charitate Dei et proximi per latitudinem; spes in exspectatione divinae visionis per altitudinem fi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sib aluu̾ maris cͥcuibat. Boues au̾t fisiles: ⁊ ipsũ ma¬
re suꝑ xii. boues inposiũ erat. Quon tres respiciebãt ad
aqͥlonẽ: ⁊ alii tres ad occidẽtẽ. Porro tͦs admeridiẽ. ⁊ tͦs qͥ
reliqͥ erãt orientẽ. mare habentes suꝑ positũ. Postiora
rã palim. ⁊ labiũ illiꝰ erat qͣsi labiu̾ calicis ut repandi
lilii. Capiebatq m̃sure tria mił metretas. hec eadẽ ĩ
libro iegũ ꝯtinẽtur. licet cõmito ordine ieserantur.
Unde eaq ibi meidẽ loci epositione dicta sũt: he
marima exparte poni placet. Mare qͥd̾e hoc fusile intiguiã la¬
uac salutaris qͦ i emussionẽ pecc̃e emũcdam᷑ factũ ẽ. Namq
siedotes ineo lauabant᷑: ut uba dier insequẽtib tastant᷑.
s cͥptura maris ĩndidit: inmemoria uidelicet maris rubri.
inqͦ priꝰ ꝑerti̾ctionẽ egiptioꝵ. :⁊ ppłi di lib̾ationẽ. baptisini
forma p̃cecisit. exponente apło ⁊ dicẽte. Qm patͦs nr̃i om̃s sub¬

Expanded text:
erant fusiles: Et ipsum mare super duodecim boves impositum erat, quorum tres respiciebant ad aquilonem, et alii tres ad occidentem: porro tres alii meridiem, et tres qui reliqui erant, orientem, mare habentes superpositum: posteriora bium calicis, vel repandi lilii. Capiebat quoque mensurae tria millia metretas. Haec eadem in libro Regum continentur, licet commisto ordine referantur. Unde ea quae ibi in ejusdem loci expositione dicta sunt, hic maxima ex parte poni placet. Mare quidem hoc fusile in figuram lavacri salutaris, quo in remissionem peccatorum emundamur, factum est. Namque sacerdotes in eo lavabantur, ut Verba Dierum in sequentibus testantur. Scriptura maris nomen indidit, in memoriam videlicet maris Rubri in quo prius per exstinctionem Aegyptiorum, et populi Dei liberationem baptismi forma praecessit , exponente Apostolo eis dicente: Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
tas expͥmit᷑ baptismatis que ꝑ apłos toto erat orbe p̾di¬
canda: ita etia ꝑduos oidines luterũ. mystice oste̾dit᷑.
q gentilitas cũ iudea mimũ fidĩ ꝯsortiũ ꝑ bapus ma¬
dinis.⁊iii. cubito⁊ttitudinis . iiͦi. cubitoꝵ altitudĩs.
bases single fuere: facile intellectũ ẽ. Longitudo ⁊¬
enĩ adpacientiã longanimitatis. Aatitudo addilata¬
tionẽ dilectionis. altitudo ꝑtinet adspẽ suꝑne retͥbutio¬
nis. Quatuor st̃ aũit pͥncipales uͥtutes qͥb ceit̾a uͥtutũ
basiu̾r qi scĩ p̃dicatores. siue ad uniu̾sa mu̾di ⁊ logi¬
tudinẽ exitii aclaboꝵ p̃sentiũ foris tolerẽt seu cor
indilectione sui ꝯditoris suoꝵq ꝓxunoꝵ int̾na exul¬
tatione dilatẽt. sẽꝑ oꝑam dare iurtutib curãt. Prudẽ¬
ter uidelicet ⁊ int̾ bona ⁊ iala discerne̾tes forntiter ad¬
u̾sa sustinẽtes cor abappetitu uoluptatũ tẽꝑantes. i̾ticũ
inoꝑanione tenẽtes. ł riũi uͦ cubitoꝵ sit altitudo basiu̾.

Expanded text:
tas exprimitur baptismatis, quae per apostolos toto erat orbi praedicanda, ita et per duos ordines luterum mystice ostenditur quia gentilitas cum Judaea in unum fidei consortium post baptisma cubitorum latitudinis, et trium cubitorum altitudinis bases singulae fuere, facile intellectu est. Longitudo etenim ad patientiam longanimitatis; latitudo ad dilationem dilectionis, altitudo pertinet ad spem supernae retributionis. Quatuor autem sunt principales virtutes, quibus caetera virtutum basium, quia sancti praedicatores sive adversa mundi, et longitudinem exercitii ac laborum praesentium foris tolerent, seu cor in dilectione sui Conditoris, suorumque proxre virtutibus curant: prudenter videlicet inter bona et mala discernentes, fortiter adversa sustinentes, cor ab appetitu voluptatum temperantes, justitiam in operatione tenentes. Trium vero cubitorum fit altitudo basium,
Abbreviated transcription (Latin):
itit infut᷑o. E̾ utiũq ĩ mari hoc eneo una sentẽcia desigͣtͣ.
cũ ẽẽ .x. cubitor alabio usq adlabiũ ꝑhibet᷑. decẽ nãq p̃cep¬
tis inlege. dñs om̃iũ que fac̾e debeamꝰ eip̃ssit. denario aty:
mercedẽ benefactoꝵ signauit. eũ hũc in uinea laboranti¬
biis dandũ ẽẽ p̃ditit. Erat gͦ mare .x. cubitor alabio usq

Expanded text:
tit in futuro. Quod utrumque in mari hoc aeneo una sententia designatur, cum esse decem cubitorum a labio usque ad labium perhibetur. Decem namque praeceptis in lege Dominus omnia quae facere debeamus expressit; denario aeque mercedem benefactorum signavit, cum hunc in vinea laborantibus dandum esse praedixit. Erat ergo m
Abbreviated transcription (Latin):
illos qͥ hũc iã uenisse ⁊ mu̾dũ suo sanguine rede¬
musse testant᷑. ⁊ apte simili uocabulo ambe censebãt᷑
oꝑis fortitudo cũctis inesse doctorib mõstret᷑. nr̃iq
sac̾dotes ⁊ colu̾nas domꝰ dĩ uiden atq appellan uo¬
lunt. cũ nil inse ꝓriꝰ firme fidi ad contẽpne̾das
scłi ponꝑas acdesibanda bona inuisibilia nichil
labeant inbouis ad corngeudos uil indust̾e saltẽ
ad intelligendos eoꝵ qͥb p̾lati st̃ enores. fecitqͦ¬

Expanded text:
illos qui hunc jam venisse, et mundum suo sanguine redemisse testantur. Et apte simili vocabulo ambae censebantuoperis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstraretur, nossacerdotes et columnas domus Dei videri atque appellari volunt, cum nilsaeculi pompas, ac desideranda bona invisibilia, nihil habeant roboris, ad corrigendos, nihil industriae, saltem ad intelligendos, eorum quibus praelati sunt, errores. « Fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ducẽdꝰ coronã. Ed aũt dr᷑ in post̾iorib huiꝰ his¬
toue locis int̾ cet̾a que fab̾cauit urã artifer
regoo salomoni ineclificio tẽpli. fecisse malogͣ
logͣnator singłis rettacłis iung̾ent᷑. que ꝓtege¬
rẽt epistilia. ⁊ capia colunaꝵ: hoc nec historie
narrationi ullo mͦ neq allegorie sensui adu̾sat᷑:
ꝙ iuxta historiã siue elue colu̾ne ⁊ biua capitella.
binaq epistilia ita ⁊ reticula duofueru̾t ꝑsin¬
głas colu̾nas sĩgła. ⁊ bini ordines malogͣnator.¬

Expanded text:
posterioribus hujus historiae locis, inter caetera quae fabricavit Hiram artifex regi Salomoni in aedificio templi, fecisse malogralogranatorum singulis retiaculis jungerentur, quae protegerent epystylia et capitella columnarum, hoc non historicae narrationi ullo modo, neque allegorico sensui adversatur, quia juxta historiam sicut duae columnae et bina capitella, binaque epistylia, ita et retiacula duo fuerunt per singulas columnas singula, et bini ordines malogranator
Abbreviated transcription (Latin):
atieras alas adparietes oracli. cil scõs ⁊̃ homines secũ uid̾e
letantur: cosq uelut alar̾ suar̃ sũmitatib tangũt. qͦs
ꝯsoites atq inutatores fuisse in hac uita sue puritatis
erultant. duos au̾t eq parietes alis sluis tanpĩt: q fidelẽ
aule celestis. Nõ qd̾ inilla patͥa distĩctio sit locał int̾

Expanded text:
omines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, quos consortes atque imitatores fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt: quia fideles aulae coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
infine̾ digne s. uantib spondere. acbonoꝵ om̃iũ
largitori incelesti regno tͥbuẽdã. Et statuit inqͥt
colĩmas duas inporticũ tẽpli. Cũ statuisset coli̾ã
dextia̾: uocauit eã noie iaclñ. hoc ẽ firinitas. Si¬
milit̾ erexit colu̾na̾ scdam: ⁊ uocauit nom̃ eiꝰ boo

Expanded text:
ndigne servantibus spondere, a bonorum omnium largitore in coelesti regno tribuendam. Et statuit, inquit, columnas duas in porticu templi. Cum statuisset columnam dexteram, vocavit eam nomine Jachin, hoc est, firmitas. Similite
Abbreviated transcription (Latin):
Cuĩ tam̃ altitudo qͣnta suerit: iminine narra¬
tur. Que etiã ut iroi p̃sẽs histoua insequẽtib
ubi factuiã tẽpli ꝑsingłas sp̃es enumerat.
epistilia noĩat. Sed hec capitella qͣlic̾q ⁊ qͣnta
gnat: more liliori uident᷑ apposita. de quor fac¬
tura siqͥd inusticũ inqͥrere deloctat: illã regra
ꝑħennis sublitate̾ pot̾ iͥ nꝯgrue designare. que
nec occulꝰ udit nec auris audiuit. nee incor
liõis ascẽdit. que p̃ꝑauit ds diligẽtib se. Uer̾

Expanded text:
minime narratur. Quae etiam, ut reor, praesens historia in sequentibus, ubi facturam templi per singulas species enumerat, epistylia nominat. Sed haec capitella qualiacunque et qgnat more liliorum videntur esse apposita. De quorum factura si quid mysticum inquirere delectat, illam regni perennis sublimitatem potest non incongrue designare, quia nec oculus vidit, nec auri audivit, nec in cor hominis ascendit, q
Abbreviated transcription (Latin):
ne deqͥb: paulꝰ ait. Iacob ⁊ cephas ⁊ loħes qͥuidebant᷑
colu̾ne ẽẽ dexteras dedei̾t mͥ ⁊ barnabe societatis: ut nõ
ingetib. Nh au̾t incͥcu̾cisione. Quib u̾bis qͣsi exponte
uidet᷑ mist̾iũ colu̾naꝵ mat̾ialiũ: ⁊ qͥd uidelicet sigu¬
rauei̾t. ⁊ qͣre due sue st̃ sacte : Apłos nãq i doctores
cũctos spitales signific̃ foites nimirũ fide atq oꝑet ⁊
ꝯteplatione ad suꝑna erectos. due siit enĩ. ut igentes ⁊
cͥcũrisionẽ p̃dicando ineccłiã introducant. Stabat ĩ
potticu ante fores tẽpli: ⁊ ing̾ssũ illiꝰ suo decore acpul¬
cͥtudine enitͣqͣ parte mirabilit̾ oiabat. Ostiũ au̾t tẽ¬
pli dñsẽ: qi nemo uenit adꝑatrẽ nͥ ꝑipsũ. Esiẽ alibi¬

Expanded text:
nae, de quibus Paulus ait: Jacobus, Cephas et Joannes, qui videbantur columnae esse, dexteras dederunt mihi et Barnabae societatem, ut nos in gentibus, illi autem in circumcisione . Quibus verbis quasi exponere videtur mysterium columnarum materialium, et quid videlicet figuraverint, et quare duae sint factae. Apostolus namque et doctores cunctos spiritales significant, fortes nimirum fide et opere et contemplatione ad superna erectos. Duae sunt autem, ut et gentes et circumcisionem praedicando in Ecclesiam introducant. Stabant in porticu ante fores templi, et ingressum illius suo decore ac pulchritudine ex utraque parte mirabiliter ornabant. Ostium autem templi Dominus est, quia nemo venit ad Patrem nisi per i
Abbreviated transcription (Latin):
decoris qͥdẽ gr̾a factũ ẽ : ut int̾parietes de¬
auratos. etiã olosericũ fulg̾et. Sed in eid̾e
nust̾ii ciũꝰ ⁊ ostiola cõgiua significatione ante
arcã ater ing̾ssu oracłi adꝑensũ: ut sic̾ ostiola
qͣciẽs aduenirẽt qͥb inscasc̾oꝵ cẽt ingrediẽdũ.
Hiũ gͦ ueli sedula ieuelatio scd̾i legẽ aptionẽ
signisicat regni celestis: que nob̾ ꝑ incamano¬
tizato eo celi aꝑti sũt: ut ostend̾etur qr ꝑbaptis¬
nia qd nob̾ ipse ꝯsecͣuit ianuã pat̾e celestis de¬

Expanded text:
decoris quidem gratia factum est, ut inter parietes deauratos etiam holosericum fulgeret. Sed in ejusdem mysterii, cujus et ostiola, congrua significatione, ante arcam atque ingressum oraculi appensum, ut sicut ostiola qHujus ergo veli sedula revelatio secundum legem apertionem significat regni coelestis, quae nobis per incarnatiotizato eo coeli aperti sunt, ut ostenderetur quia per baptisma, quod nobis ipse consecravit, januam patriae coelestis de
Abbreviated transcription (Latin):
cinus cantatis ꝑlenitudinẽ. In his gͦ om̃ib urã
sp̃alis scit oꝑari: qi ineccłia di insingłis his spe¬
cieb nouit strenuus ⁊ uitał sieri qͣtinꝰ oñs or¬
natꝰ domũ dĩ. cõdignosplendore caram oculis
hominũ ad instructionẽ eoꝵ fulgeat ⁊ bone uolũ¬
tatis odore ante ꝯspectũ diuinitatis aceptabilis
fiat. Nuod au̾t dic̃ urã adsalomonẽ. nos aũt ce¬
demꝰ ligna delibano qͦt necessariũ habueriꝰ. ⁊ ap

Expanded text:
cinus charitatis plenitudinem. In his omnibus Hiram spiritalis scit operari, quia in Ecclesia Dei in singulis his speciebus novit strenuus et utilis fieri, quatenus omnis virtus domus Dei condigno splendore coram oculis hominum ad instructionem eorum fulgeat, et bonae voluntatis odore ante conspectum divinitatis acceptabilis fiat. Quod autem dicit Hiram ad Salomonem: Nos autem caedemus ligna de
Abbreviated transcription (Latin):
dinis ꝓmuttit. ⁊ iter quo ad haĩc ꝑueniat᷑ ostendit.
Cũsc̃i doctores ꝓmissa nob̾ limina regni celestis
inquatuor sc̃i euangłi libros ostẽdũt: qͣsi capita
cubitoꝵ eẽ memorat᷑. neq addit᷑ latitudinis aut
altitudinis: lectoris utiq iudicio utrũ inaltinu¬
dine aut inlantudine intelligi debeat relictu:.
Cõstat au̾t absq ulla ꝓriꝰ dubietate: qr colu̾na ꝗͣ
cũ xii cubitoꝵ restis ambiebat. iiiꝰ. cubitos habebit
gͦsitubinis. Om̃is ⁊ em̃ cͥcul ꝗntu habet spatii
indiamet᷑. tantũ hab&e ter ingiro. Deniq mare

Expanded text:
it, et iter quo ad hanc perveniatur, ostendit? Cum ergo sancti doctores promissa nobis limina regni coelestis in quatuor sancti Evangelii libris ostendunt, quasi capita cubitorum esse memoratur, neque additur latitudinis aut altitudinis, lectoris utique judicio, utrum in altitudine an in latitudine intelligi debeat, relictum est. Constat autem, absque ulla prorsus dubietate, quia columna quam duodecim cubitorum restis ambiebat, quatuor cubitos habebat crassitudinis: omnis etenim circulus quantum habet spatii in diametro, tantum habet ter in gyro. Denique mare
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis di que ꝑ sp̾m scm diffundit᷑ incordib
nr̃is. Decẽ culitis st̃ altitudinis: ꝙ ꝑobser¬
uantiã decalogi legis d̾o seruiẽdũ p̃dicant.
Unde dõ fidelit᷑ seruẽtes denario remunerã¬
dos ẽe regoi ꝑpetui ostẽdũt. Geminas habẽt
ꝓuenisse declarãt. Qui hoc ide suis auditori¬
bus faciendũ ẽẽ demõitiãt. Auinq cubitoꝵ
ala cherub una.⁊ qͥnq cubitor ala cherub
uniu̾sos sui corpis sensꝰ in obseqͥu̾ sui ꝯdito¬
ris extẽdũt. Et opꝰ unũ erat induob cheni¬
bni: qriitrꝰq testam̃ti scͥptores. una eadẽq
bin int̾iores suꝑ archam se inuĩcẽ cõtĩgebãt.
qr utraq testam̾ta pan dedño attestatione ꝯsenti

Expanded text:
itum sanctum diffunditur in cordibus nostris. Decem cubitis sunt alti, quia per observantiam decalogi legis Deo serviendum praedicant, quia Deo fideliter servientes denario remunerandos esse regni perpetis ostendunt. Geminas habent pervenisse declarant, qui hoc idem suis auditoribus faciendum esse demonstrant. Quinque cubitorum ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub universos sui corporis sensus, in obsequium sui Conditoris extendunt. Et unum opus erat in duobus cherubim, quia utriusque Testamenti scriptores, una eademquebim interiores super arcam se invicem constringebant, quia Testamenta pari d
Abbreviated transcription (Latin):
Millenariꝰ nãq numerꝰ ꝓsignificatione ꝑfectionis
solet poni inscͥptuns ꝙ nimiru̾. denanꝰ nume¬
rus qͣdratũ solidũ facit.x ͨ. qͥppe decies ducta.c. fa¬
ciit Que uidelicet figura tã qͣdiata s adhuc pla¬
na ẽ. Utrũ ut in latitudinẽ surgat ⁊ solida essi¬
numero: stabił ⁊ insuꝑabił ⁊ ueludꝰ drata ustoꝵ
ꝯscientia designat᷑. Quocũq eni u̾teris q̃diatũ
stabit. Sic ⁊ animꝰ electoꝵ nullo tẽprationis oc¬
su nouit astatu sue rectitudinis inclinari. Capi¬
atis infide sc̃e tͥnitatis datũ. remissionẽ oñnũ pe¬
ccatoꝵ inse ablutis cõsi̾tere ꝓbat᷑. Alias aũt mare
qͣm ipsi bath no̾ĩant. habens modios.iii. Ipsa ÷ ⁊ ephi
qd illi epha nũcupãt. Sed ephi adm̃surã ꝑtinet
frugũ uanaꝵ. tͥtici. ordei. leguminũ. batꝰ uͦ in
s̃petieb liqͥdis. uino. oleo. aqua. Itaq laatꝰ qi nor¬

Expanded text:
Millenarius namque numerus pro significatione perfectionis Millenarius namque numerus pro significatione perfectionis solet poni in Scripturis, quia nimirum denarii numerus quadratum solidum facit. Decem quippe decies ducta, centum faciunt, quae videlicet figura jam quadrata, sed adhuc plana est. Verum ut in altitudine surgat, et solida effinumero stabilis et velut quadrata justorum conscientia signatur. Quocunque enim infertis quadratum, stabit, sic animus electorum nulla tentatione cursu a statu suae rectitudinis potest inclinari. Capiatis in fide sanctae Trinitatis datum, remissionem omnium peccatorum in se ablutis conferre probatur. Alias autem mare quam ipsi bath nominant, habens modios tres. Ipsa est et ephi, quod illi epha nuncupant. Sed ephi ad mensuram pertinet frugum variarum, tritici, hordei, leguminum; batus vero est in speciebus liquidis, vino, oleo, aqua. Itaque batus,
Abbreviated transcription (Latin):
crũ baptisim adsalutẽ accep̃ ⁊ uitã. fidẽ. sꝑẽ. ⁊ carita¬
gitur. Grossitudo au̾t lutens. tͥum untiu̾erat. Grossi¬
tudo ⁊ eñi luteris inmarisirmitas ẽ ĩrutis inbaptis¬
mo. Et tͥum untiar̾÷ hec grossitudo. dũ robore fidĩ.
spei ⁊ dilectionis ꝑceptio baptisim cõmunit᷑. Neq
alit̾ ꝓsicuũ eẽ accipientib ostendit᷑: nͥ harũ firma
certitudo uͥtutũ m̃tẽ accipientiũ simul ⁊ oꝑa ꝯ fir¬
gͦssitudo luteris. Hc inꝑaliꝑonon m̃sure palmi dr᷑
ipsiꝰ ẽẽ uastitas. Cui qͦq ꝯconlat iosephꝰ dicẽs .iiiͦi. di¬
gitor ẽẽ gͦssitudinẽ eiꝰ: manifeste demõitrãs que
fuerit magnitudo ipsiꝰ. Sed adeiuidẽ sensũ allogo
uite mercedẽ incelesti regno ꝑcipiet. Labiũq ꝯtͣ
labiu̾. qͣsi calicis ⁊ foliũ iaͤpandi lilii. ꝑ labiu̾ qͥppe
calicis. gustꝰ clñice passionis. ꝑfoliũ iaͤpandi lilii.
patefacta claritas resurrectiõis ipsiꝰ expͥmit᷑. Capie¬

Expanded text:
crum baptismi ad salutem accipit et vitam, fidem, spem et charitagitur: Grossitudo autem luteris trium unciarum erat . Grossitudo etenim luteris in mari firmitas est virtutis in baptismo; et trium unciarum est haec grossitudo, dum robore fidei et spei et dilectionis perceptio baptismi communitur. Neque aliter proficuum esse accipientibus ostenditur, nisi harum firma certitudo virtutum megrossitudo luteris, hic in Paralipomenon mensurae palmi dicitur ipsius esse vastitas. Cui quoque concordat Josephus, dicens, quatuor digitorum esse crassitudinem ejus: manifeste demonstrans quae fuevitae mercedem in coelesti regno percipiet. Labiumque ejus quasi labium calicis et solium repandi lilii. Per labium quippe calicis gustus Dominicae passionis; per folium repandi lilii patefacta claritas resurrectionis exprimitur. Capie
Abbreviated transcription (Latin):
nec ⁊ illos adcelestr̾ patͥam intͦcduca̾t. Oñs enĩ
sũt administͣcorii sp̃s inminist̾iũ missi: ꝓpt̾
eos qͥ hereditatẽ capiu̾̃t salutis. Possũt etiã ꝑ-
duo cherubin⁊ duo testam̃ta figurari. Qu ninur
cherubin moracło sũt facti: ꝙ in ꝯsilio diuine
ꝓfessionis nob̾ utiq in accessibiliatq in ꝯphẽ¬
sibili ante scła dispositũ ẽ: qͣndo ⁊ qͣliter qͥb ue
auetorib sac̃ scͥptura cõdcietur. delignis oliuar̃¬

Expanded text:
ducant; omnes enim sunt administratorii spiritus in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis. Possunt etiam per duo Cherubin duo testamenta figurari, qui nimirum Cherubin in oraculo sunt facti, quia in consilio divinae promissionis nobis utique inaccessibili atque incomprehensibili ante saecula dispositum est, quando, et qualiter quibusve auctoribus sacra Scriptura conderetur. De lignis olivar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis i madu̾sis ing̾ssũ pat̾e celestis ante occlos mt̃¬
tis habendũ ẽẽ doceãt. Notandũ sane in hac
int̾ uestibulũ ⁊ altare orabãt sac̾dotes: int̾ por¬
ticũ ⁊ altare debere ĩtelligi. Bene aũt utͣt: colũ¬
na: x ⁊ uiii. cubitos aliitudinis habere memo¬

Expanded text:
 adversis, ingressum patriae coelestis ante oculos mentis habendum esse doceant. Notandum sane in hac i et altare orabant sacerdotes, inter porticum et altare debere intelligi. Bene autem utraque columna octodecim cubitos altitudinis habere memo
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi au̾t stabant enctis pedib ⁊ facies eoꝵ u̾se erat
adext̾ioiẽ domũ: qr nos abhuiꝰ erũpna ꝑegͥnatiõis
eiectos ad suu̾ desid̾nit ꝑuenire ꝯsortũ. Sic gͦ
pedib stãt ereclis. sic alas suas auro tectas adora¬
culi parietes eitendũt. ut facies habeant ad do¬
mũ u̾sas ext̾ioiẽ: ꝙ sic angłi suã ꝑpetuo ĩ no¬
centrã ꝯseruant. sic de animan scan incelestibea¬

Expanded text:
tabant erectis pedibus, et facies eorum versae erant ad exteriorem domum: quia nos ab hujus aerumna peregrinationis erectos ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus stant erectis, sic alas suas auro tectas ad oraculi parietes extendunt, ut facies habeant ad domum versas exteriorem, quia sic angeli suam perpetuo innocentiam conservant, sic de animarum sanct