comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut lacpidis naeture ꝑ manect sed donec traenseat populus auus: hic populus quẽ¬
cdquesiuit: cecitasenim expcrte contigit in israchel Illo: secundum car¬
n don ecplenitudo subintrar&: Cumenim plenituc¬
rub introir& tunc&icm omnis usrł qui ꝑ incredulitatir duriticm fac
tur sicut lapider scducebitur : Et uir uidere quomodo scclucbitur potens
ẽ inquid dr̃ delapidib: suscitarefilior aebrahȩ: Man& ergo lapis nunc
don ectransect populustuur dñe. populus tuus hic quemlibercsti: sed si
ipse ds̃ crecctor ẽ omnium. Videndum ẽ quomodo hic adquisisse dicatur.
quȩ suc eẽ non dubium ẽ : Dicitur &incdio cantico deutero nomii. Nonne
quisque illud adquirere qđ suit suum: Inde denique & her&ici dicunt
desclucctore. Quia nonerant sui quos calquesiuit dectoenim preno
mergccturẽ hominer quos crector fecerat & certum ẽ. aunt unumquẽ¬

Expanded text:
ut in lapidis natura permaneat, sed donec transeat populus ut in lapidis natura permaneat, sed donec transeat populus acquisisti. Caecitas enim ex parte contigit in Israel secundum carnem, donec plenitudo gentium subintraret. Cum enim plenituqui per incredulitatis duritiam factus fuerat sicut lapis, salvabitur . Et vis videre quomodo salvabitur? Potens est, inquit, Deus de lapidibus suscitare filios Abrahae. Manent ergo lapides nunc, donec transeat populus tuus, Domine, populus tuus hic quem acquisisti. Sed si ipse Dominus creator est omnium, videndum est quomodo hic acquisisse dicatur quae sua esse non dubium est. Dicitur et in alio cantico Deuteronomii: Nonne quisque illud acquirere quod non fuit suum. Inde denique et haeretici dicunt de Salvatore quia non erant sui quos acquisivit. Dato etenim pretio mercatus est homines, quos Creator fecerat; et certum est, aiunt, unumquem
Abbreviated transcription (Latin):
pis donec transect populustuur dñe. donec transect populur iste. hicquem
libercsti : Fieri tamquam iapidem : non ẽ nactura eẽ lapidem: non enim
fier& nisi quod non erat: hoc propter illos dicimus quimele necture phcereo¬
onem ł egiptios dicunt fiusse & excerbitrii libertate. in hȩcẽẽ deductor: Sed
& proptereos qui crecetorem dnm̃ accuscent tam quam seuum. quicchomines uerut
in lapider: huergo prius quamblasphement. considerent summa libercctione
quȩ scripta sunt: non enim dixit. Fienttam quam lcpir & tacuit : sed tempus sta¬
tuit & mensuram condempNcctionis decernit: Aitenim donec transeat popu¬
lus tuus dñe. Quoscilic& posttransitum populi non sint tam quam lcpider in
quomihi uid&ur proph&ie cliquid lactere : Video enim quiceprior populus qui
fuit cente nos. faccturẽ tamquam lapir durus & incredulur : Verum non eaotenus

Expanded text:
s quasi lapis, donec transeat populus tuus, Domine, donec pertranseat populus tuus iste, quem s quasi lapis, donec transeat populus tuus, Domine, donec pertranseat populus tuus iste, quem possedisti. » Fieri tanquam lapidem, non est natura esse lapidem; non enim fieret, nisi quod non erat. Hoc propter illos dicimus, qui malae naturae Pharaonem, vel Aegyptios dicunt fuisse, et non ex arbitrii libertate in haec esse deductos; sed et propter eos qui creatorem Deum accusant, tanquam saevum, quod homines vertat in lapides. Hi ergo priusquam blasphement, considerent summa libratione, quae scripta sunt. Non enim dixit, fiant tanquam lapis, et tacuit, sed tempus statuit et mensuram condemnationis decernit: ait enim, « donec transeat populus tuus. » Quo scilicet post transitum populi non sint tanquam lapides, in quo mihi videtur prophetiae aliquid latere. Video enim quia prior populus, qui fuit ante nos, factus est tanquam lapis, durus et incredulus. Verum non eatenus
Abbreviated transcription (Latin):
terre uteriper& cos. quipor sidebantur amorte: hinc &iem eos conprehen¬
dit timor & tremor. quia senserunt magnitudinem brachii eius: hinc&ic̃c
tabuerunt omner in habitanter chaonccan . quimutabiler interpr&antur
aut mobiles: cumuideant moueri regnasuec alligari fortem. &uccsec eius di¬
ripi: Venicetergo suꝑ eostimor & tremor icognitudinis brachirtui. Quio
timent demones : quidtremunt᷑: sinedubio crucem xp̃i. in quactrium phati
sunt in quec exuti sunt principatus eorum . & potestetes: Timor ergo & tre¬
mor cid& suꝑ eor cumsignum in nobis uiderin crucis. fideliter fixum¬
& inccgnitu dinem brcchiuillius quod dñr ostendit ineruce Sicut dicit Toteedie
expcendimanur mecer cdpopulum non credentem sed contradicentem mihi
Nonte ergo clitertimebunt nec aliter tremortuus uenit suꝑ eos : ninuideant
ihũ xp̃i ꝑ quem mihi mundus crucifixur ẽ & ego mundo : Fint tam quem lec

Expanded text:
terrae ut eripiat eos qui possidebantur a morte. Hic eos comprehenterrae ut eripiat eos qui possidebantur a morte. Hic eos comprehendit timor et tremor, quia senserunt magni tudinem brachii ejus. Hinc etiam tabuerunt omnes habitantes Chanaan, qui mutabiles interpretantur et mobiles, cum vident moveri regna sua, alligari fortem, et vasa ejus diripi. Veniat ergo super eos timor et tremor magnitudinis brachii tui. Quid timent daemones, quid tremunt? Sine dubio crucem Christi, in qua triumphati sunt, in qua exuti sunt principatus eorum et potestates. Timor ergo et tremor cadet super eos, cum signum in nobis crucis viderint fideliter fixum, et magnitudinem brachii illius quod Dominus expandit in cruce, sicut dicit: Tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem mihi . Non te ergo aliter timebunt, nec aliter tremor tuus veniet super eos, nisi videant i, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . » « Fiant immobile
Abbreviated transcription (Latin):
nis deducit inuistitic: Consolitus eum ꝑ consolactionem spr scĩ. in uirtute sua.
& in requiȩ succ futurorum namque sper. lcborantibus requiem prepccraet:
sicut & incogone positis. dolorem uulnerum mitigat spescorone: Audierun
gentes &ircctȩ sunt : dolores conprehenderunt. in habitantes philistin:
unc festinccuerunt ducesedom & principes mocbitacrum cd pre henditȩos¬
timor & tremor Tabuerunt omne sin habitanter chanccan: Quaentum ad
historicm ꝑtin& nullc̃ ex his gentibus inter fuisse mirabilibus quȩ factec
sunt constat: Quomodo ergo uidebuntur tremore d&errite ł festincerse
utdicit. ł ircctȩ ẽẽ philistim. & moabitȩ . &edom reliquequas enumerat nectio¬
nes : Sed sired eamus codintellegenticm spalem. inuenies quia philistim. idẽ
cadente s populi : &edom qui inter pr&cctur terrenus. Trepidant & horũ
omnium principes cursitant. & pacuent constricti doloribus : cum uident
rogna succ quȩ in inferno sunt pen&rat. ab eo qui discendit in inferiorec

Expanded text:
is, deducit in justitia: consolatur etiam eum per consolationem Spiritus sancti in virtute sua et in requie sua. Futurorum namque spes laborantibus requiem parit, sicut et in agone positis dolorem vulnerum mitigat spes coronae. Audierunt gentes et iratae sunt: dolores comprehenderunt habitantes Philistihim. Tunc festinaverunt duces Edom et principes Moabitarum: apprehendit eos tremor, tabuerunt omnes habitantes Chanaan. Quantum ad historiam pertinet, nullum ex his gentibus interfuisse mirabilibus quae facta sunt, constat. Quomodo ergo videbuntur tremore deterritae vel festinasse, ut dicit, vel iratae esse Philistihim et Moabitae et Edom, et reliquae quas enumerat nationes? Sed si redeamus ad intelligentiam spiritualem, invenies quia Philisthiim, id est caventes poculo, et Edom qui interpretatur terrenus, trepidant, et horum omnium principes cursitant et pavent constricti doloribus cum vident regna sua, quae in inferno sunt, penetrata ab eo qui descendit in inferiora
Abbreviated transcription (Latin):
sed sces & cmcercer : Quibus ꝑ lignum monstratum adnõ dulcibur effectis: Postea
uenitur aedfonter: Sihistoricm solam sequamur non multum nos ȩdificatscre
cdquem locum primo uenerint : cod quem secundo : Siuerorimemur in his misterũ
latens in uenimus ordinem fidei : Primo enimducitur populus colliteram cebhac¬
legis litterec donec ꝑ man& incmaritudine succ recedere non potest : Cum uero
ꝑlignum uitedulcis fueriteffecta & intellegi lexs pintadit̃ coeperit : Tunc deu&en
testamento transitur cadnouum: &uenitur cadduod eam a postolicos fontes:
Ibi&iam cerbores reperiuntur septucginta palmarum : Non enim soliduodecim
copostolifidem xp̃i predicauerun : sed alii septua ginta missi ced predicandum
uerbum dĩ referuntur: ꝑ quos palmas uictoriȩ xp̃i mundus cgnoscer& : Non

Expanded text:
falsas et amaras, quibus per lignum monstratum a Domino dulcibus effectis, postea falsas et amaras, quibus per lignum monstratum a Domino dulcibus effectis, postea venitur ad fontes. Si historiam solam sequamur, non multum nos aedificat scire ad quem locum primo venerunt, ad quem secundo. Si vero rimemur in his mysterium latens, invenimus ordinem fidei. Primo enim ducitur populus ad litteram legis: ab hac donec permanet in amaritudine sua, recedere non potest. Cum vero per lignum vitae dulcis fuerit effecta, et intelligi lex spiritualiter coeperit, tunc de Veteri Testamento transitur ad Novum, et venitur ad duodecim apostolicos fontes. Ibi etiam arbores reperientur septuaginta palmarum. Non enim soli duodecim apostoli fidem Christi praedicaverunt, sed et alii septuaginta missi ad praedicandum verbum Dei referuntur: per quos palmam victoriae Christi mundus agnosceret.
Abbreviated transcription (Latin):
seruat mandicta nullam egritudinem patictur : hoc ẽneque febriat̃ nequecdias dolo¬
res corporis ferat : Non puto quod hȩc sint quȩ ꝓmittantur diuina mandatic seruccntibus :¬
uoquin iniudicio nob̵ ẽ iobiustissimus & totius pi&atis obseruantissimus: Quia capite
usque codpedes repl&ur uulnere pessimo : Non ergo hi s careredicuntur in firmititib:
quimcendeci custodiunt sed non hacbebunt illas infirmitates qua segẏptii haben:¬
Egiptus ncmque mundus figurcliter ceppellatur : Diligere ergomundum &eco
que in mundo sunt egiptior languor ẽdies obseruare & menser &temporce signa
requirere stllarum cursibus adherere Egiptiis lcnguorẽ . dereruire carnilux¬
orie & uoluptectibus opercẽdccre Vacare deliqus egiptius lcnguor ẽ Caredigitꝰ¬
his infirmitactibus & laenguoribus quimcendeta custodit. Posthȩcdicit quiccue
ercntxii fontescquarum quibus nihil amaritudinir inerct: Immo potius ubi
ercet comoenites prima ex densitate palmcrum: sed primo ductus ẽ calaquas

Expanded text:
servet mandata, nullam aegritudinem patiatur, hoc est neque febrim, neque alios dolores corporis ferat. Non puto quod haec sint quae promittantur divina mandata servantibus; alioquin indicio nobis est Job justissimus et totius pietatis observantissimus, qui a capite usque ad pedes repletur ulcere pessimo. Non ergo his dicuntur carere infirmitatibus, qui mandata custodiunt: sed non habebunt illas infirmitates quas Aegyptii habenAegyptus namque mundus figuraliter appellatur. Diligere ergo mundum et ea quae in mundo sunt, Aegyptius languor est. Dies observare et menses et tempora, signa requirere, stellarum cursibus adhaerere, Aegyptius languor est. Deservire carnis luxuriae, voluptatibus operam dare, vacare deliciis, Aegyptius languor est. Caret namque infirmitatibus his et languoribus, qui mandata custodit. CAPUT VI. Deerant duodecim fontes aquarum, in quibus nihil amaritudinis invenerat; imo potius, ubi erat amoenitas plurima ex densitate palmarum. Sed primo ductus ad aquas
Abbreviated transcription (Latin):
cicet satille iniquum opur extorquecet sautille cogitectionem pessincem
rcpicoe denique & semen uerbidĩ ubi cadit & dẽperit triplex duenbitur
locus: Secus uicem defertur qui conculcatur abhominib cbios in spinis. alos
in p&rosis : Etecontracrio terrabona. aed ferre dicitur triplicem fructum

Expanded text:
ciat, aut ille iniquum opus extorqueat, aut ille cogitationem pessimam ciat, aut ille iniquum opus extorqueat, aut ille cogitationem pessimam rapiat. Denique et semen verbi Dei, ubi cadit et deperit, triplex describitur locus: unus secus viam refertur, qui conculcatur ab hominibus, alius in spinis, alius in petrosis, et e contrario terra bona afferre dicitur triplicem fructum,
Abbreviated transcription (Latin):
nomen ẽ illi & nonẽ ullec creccturc. cuius dñs nonsit.: Quecdrigees pheercconis
& exercitum eius proiecit in mecre : Electos ascen sores ternos stratores dimenst
in rubrummare ꝓhacreco uelud potentior in mcelitice & regnum nequiticat tenens
qucedrigces agit : nomilli: scctis ẽ umi equo cescendero. plures simul cegttet pu¬
res simul lplatgis. tortis uerberibur coge:: Quoscum que uideris in luxdnu
curpiores & incredulitacte : se uiti orer incuco riticc d&eriorerin inpi&ate
S unt ali eleeti cescenior es electi si ne dubio ced icliticem : selicem de cescensoris
supr tediximus: nunc &icm quisunt tyrnistractoresiuidecemus imibi udenan
ternistratores. pro eodici: quod triplex ẽ hominibur peccandi uieoduteniminsu¬
to autindicto. aut in cogitactu peccatur. Et id eo ternistratorer ꝑ singulos auciqs
eicuntur quitrer istces in nobir peccandi uicer obsȩdecent & pro speculentur
semꝑ atque insidiis cogcen: Aut ille exmi sero homune sermonem melii eli¬

Expanded text:
non est ulla creatura cujus Dominus non sit. Quadrigas Pharaonis et exercitum ejus projecit in mare: electos ascensores, ternos statores demersit in Rubrum mare. Pharao vero velut potentior in malitia, et regnum nequitiae tenens, quadrigas agit. Non illi satis est uni equo ascendere; plurimos simul agitat, primos simul plagis torti verberibus cogit, quoscunque videris in luxuria turpiores, in incredulitate saeviores, in avaritia tetriores, in impietate Sunt alii electi ascensores, electi sine dubio ad malitiam. Sed jam de ascensoribus supra diximus, nunc etiam qui sint terni statores videamus. Mihi videntur terni statores pro eo dici quod triplex est hominibus peccandi via. Aut enim in facto, aut in dicto, aut in cogitatione peccatur, et ideo terni statores per singulos quosque dicuntur qui tres istas in nobis peccandi obsideant vias; et speculentur semper atque insidiis agant, ut aut ille ex misero homine sermonem malum eli
Abbreviated transcription (Latin):
temporis sed eõ finis cliquis indicatur: & si aliud seculum dicatur: celiquissine
dubio longior quidem sed itemen ponitur finir: & quotier sđa scłorum nomi¬
nantur fortasse lic& ignotos nobirtamen cdõ statutus. aliquis terminus in¬
dicatur Quoduero addidit in hoc loco & alhuc nullum sensum termina
li cuius aut finir reliquid : Quod cumqueenim illud cogitacueris. in quo finem

Expanded text:
temporis, sed esse finis aliquis indicatur, etsi in aliud saeculum dicatur, aliquis sine temporis, sed esse finis aliquis indicatur, etsi in aliud saeculum dicatur, aliquis sine dubio longior quidem, tamen potitur finis, et quoties saecula saeculorum nominantur, fortasse, licet ignotus nobis, tamen a Deo statutus aliquis terminus indicatur; quod vero addidit in hoc loco « et ultra, » sive, et adhuc, nullum sensum termini alicujus aut finis reliquit. Quodcunque enim illud cogitaveris, in quo finem
Abbreviated transcription (Latin):
uultutipse tibi feccices habitecculum iccinteced prepecratam ducithabitectio¬
nem Audidnm in eucengelio dicentem alulaborcuerunt & uos in labores
tes : hoc nondicit manu hominis factum sed manudĩ : Quidergo propterte
ds̃ & plantat &edificat cogricola efficitur structorefficit Et n&ibiccli
quid desttacudi & pcculum dicere. Dĩ cogricultura &dĩedificatio estis quod
ergo istud ẽ Sc̃monium tuum qđ non manu hominum fecctum ẽ sed manib:
dĩ pccratum Audi scpientiam dicentem. Quȩȩdificauit sibidomum: Ego
ccũ hoc deincarnatione dñi rectius intellegendum puto: Hon enim manu
hominũ facctum ẽidẽ non opere humano. templũ carnis edificatur in uirgine:
incognus : Istud ẽ sanctimonium carnis codsumpte & sinemanibur. Id est cbsque
opereominum demonte humane nacturȩ & substanti ȩ carnis cobscisum: Dñequi

Expanded text:
vult ut ipse tibi facias habitaculum, jam te ad praeparatam deducit habitatiovult ut ipse tibi facias habitaculum, jam te ad praeparatam deducit habitationem. Audi Dominum in Evangelio dicentem: « Alii laboraverunt et vos laborem tes, hoc non dicit manu hominis factum, sed manu Dei. Qui ergo propter te Deus et plantat, et aedificat, agricola efficitur, structor efficitur, ne tibi ali quid desit. Audi et Paulum dicere: « Dei agricultura, Dei aedificatio estis » Quod ergo istud est sanctimonium, quod non manu hominum factum est, sed manibus Dei paratum, audi Sapientiam dicentem, quia « aedificavit sibi domum . » Ego autem hoc de incarnatione Domini rectius intelligendum puto; non enim manu hominum factum est, id est, non opere humano templum carnis aedificatur in virgine, mons magnus . » Istud est sanctimonium carnis assumptae et sine manibus, id est, absque opere hominum de monte humanae naturae et substantia carnis excisum. « Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Exegypto uinecm transtulisti : expulisti gentes & plantastieam : Perium inter
ficisti ante ecm plantasti rdices eius & repleuit terram. Operuit monter
umbra eius & arbusta eius cedrosdĩ : Aduertisiam quomodo plantatds̃:
& ubi plantat : Non plantat in uedllibus sed in montib: inexcelsis & in sublim¬
sublimem : Vult nos in montibus habitare x ad scolas inducuntur sedim ip¬
sis nihilominus montibus. non uult nos ꝑterram repere nec ultra uult ui¬
necm succm humi deiectos habere fructur: seduult palmites eius sursum
deduci in cltum conlocari traducerfien & tracducer non in quibus cumque
Ego ꝓph&cer eccpostolos puto quiburnor sicdiungamur: uitis quam deegipto
transtulit dr̃& ꝑracmos eorum nr̃i palmiter defundantur catque ipsis in¬
nisi traduces quȩ da mefficicmur: caritctis adinuicem uinculis nexi fruc¬
tum sine dubio plurimum cdferemus: Nam omnis cerbor quȩ non feccit fruc¬
tum. excid &ur. & inignem mitetur : in prepccrata haebitectione tucc quẽc prepcc¬

Expanded text:
egypto transtulisti, expulisti gentes et plantasti eam. Pervium iter fecisti, ante eam plantasti radices ejus, et replevit terram. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei . Advertis jam quomodo plantat Deus et ubi plantat? Non plantat in vallibus, sed in montibus, in excelsis et sublimsublimem. Vult nos in montibus habitare, sed et in ipsis nihilominus montibus non vult nos per terram repere; nec ultra vult vineam suam humi dejectos habere fructus, sed vult palmites ejus sursum duci, in alto collocari, traduces fieri, et traduces non in quibuscunque  ego prophetas et apostolos puto: quibus nos adjungamur vitis, quam de Aegypto transtulit Deus; et per ramos eorum nostri palmites diffundantur, atque in ipsis innisi, traduces quidem efficiamur, charitatis ad invicem vinculis nexi, fructum sine dubio plurimum afferimus. Nam omnis arbor quae non facit fructum, excidetur et in ignem mittetur . In praeparata habitatione tua, quam praepa
Abbreviated transcription (Latin):
refertur: quod & in suis scriptis recexuit cpostolus dicens Neque murmuracuentis
sicut quidecm exillis murmurcuerunt &ccserpentib: interierunt: Murmu¬
rntem populum uenenctur inheremo serpentum depascite morsus : Videa¬
musnos qui hȩȩccudimus nos inquam ꝓquib: scripta sunt : illis enim cdcorreptio¬
nem fuetecsum Senpte sunt ccũ propternos in quos fines scłorum deuenerun :

Expanded text:
refertur, quod et in suis scriptis retexuit Apostolus dicens: Neque murmuraveritis, refertur, quod et in suis scriptis retexuit Apostolus dicens: Neque murmuraveritis, sicut quidam ex illis murmuraverunt et a serpentibus interierunt . Murmurantem populum venenatus in eremo serpentum depascit morsus. Videamus nos qui haec audimus, nos inquam pro quibus scripta sunt: Illis enim ad correptionem facta sunt: scripta sunt autem propter nos, in quos fi
Abbreviated transcription (Latin):
diat cepostolus. Quicfuimus hospiter & peregrini testamentorum. Dr̃ spem non habentes
&sinedõ iN hoc mundo errtntes: Verumtamen non datꝰ mannadecaelo in illa diequao
primum ꝓceschae sit sedinilla quec secundum: ꝓcenisenim quid ecaelo discenditi nonuenit
quidẽ quod in hacdie gestum monstractur : Quintcdecimec themensis murmurccuit populus¬
&dxit: Quicc melios fuerct nos mon in egypto quando sedebcmus suꝑollaes carnis: Opo¬
pulus ingratus desiderat egyptum : quiccegyptios uidit &xtinctos: carneregẏpti
requirit Quiccegiptiorum carnes uidit macris piscibus & caeli clitib: dactaꝰ Mur¬
mur ergo caduersum moysen : immo cduersumdm̃ leucent: sed ho c primo quidem ignos¬
utur signoscitur & secunda fortassis & tertio : Verum sinon desincnt sed ꝑsistant:
cudiquid posthȩc murmurtentem populum consequactur : In numerorum libro

Expanded text:
dicit Apostolus: Quia fuimus hospites et peregrini, testamentorum Dei spem non habentes, dicit Apostolus: Quia fuimus hospites et peregrini, testamentorum Dei spem non habentes, et sine Deo in hoc mundo. Verumtamen non datur manna de coelo in illa die, qua primum pascha fit, sed in illa qua secundum. Panis enim qui de coelo descendit, non venit rim videamus quid est quod in hac die gestum monstratur. Quinta decima die mensis secundi, mupto, quando edebamus super ollas carnium. O! populus ingratus desiderat Aegyptum, qui Aegyptios vidit exstinctos. Carnes Aegypti requirit, qui Aegyptiorum carnes vidit maris piscibus, et coeli alitibus datas. Murmurat ergo adversum Moysen: imo adversus Deum flebat. Sed hoc primo quidem ignoscitur, et secundo fortassis et tertio. Verum si non desinant, sed persistant, audi quid post haec murmurante populo consequatur. In Numerorum libro
Abbreviated transcription (Latin):
est quod propter correptionem legentium indic&ur populi peccatum quimur¬
murcuercet &inrogectur fueritbeneficus diuinis : Cumcelestem cennec suscipe¬
r& quid &i c̃dies senbitur in quadie murmurecuent populus secundo inquid mense
quinta decimcdie mensis quo utique non cbsquerctione scriptum ẽ Recordicredele¬
gib: pcescheq̃ dictasunt & inuenie sibi eẽ hoc tempus quod stcctuitur ced secundũ paescha
ftciendum his qui ininundi in cenimafuerunt ł occupecti negotiis peregrinis : Quiergo non
fuerun inmundi in cenima ł non lon geperegrincbantur : Quaer tadecim cedie primi¬
mensis paescha fecerunt: quiaũ longe pere grinebcentur &in mundierant : secundum¬
paschec in hoctem pore fecciunt in hoc tempore quo & maenna decȩlo discendit: Ideo quo
primum ꝓceschafit non discendit ianncsedin hoc quod secunda fit : Videcomusergo nunc
quid sit in his ordo misterii: Piimum paescha peimipopuli ẽ : secundum paschec nr̃m ẽ: Nos

Expanded text:
Esto propter correptionem legentium, indicetur populi peccatum; quia murmuraverit et ingratus fuerit beneficiis divinis, cum coeleste manna suscipt. Quid etiam dies scribitur, in qua die murmuraverit populus? Secundo inquit mense, quinta die mensis. Quod utique non absque ratione scriptum est: Recordare degibus Paschae quae dicta sunt, et invenies ibi hoc esse tempus, quod statuitur ac secundum Pascha faciendum his qui immundi in anima fuerunt, vel occupati negotiis peregrinis. Qui ergo non fuerunt immundi in anima, vel non longe peregrinabantur, decima quarta die primimensis pascha fecerunt. Qui autem peregrinabantur et immundi erant, secundumPascha in hoc tempore faciunt. In hoc tempore quo et manna de coelo descendit. In die quo primum pascha fit, non descendit manna: sed in hoc quo secundum pascha fit. Videamus ergo nunc qui sit in his ordo mysterii. Primum pascha primi populi est: secundum pascha nostrum est. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
fliorum & filicrum eius itecut &icm uxorem sacerdotis ederelicect. Ex his qued cc̃¬
un: sccerdotum & filiorum a filicrum eorum sed dequibus edereliceat &iaemfi¬
us isrł : Etin illis quidem hostus dequib: lic& edere filios isrł sine dubio haben

Expanded text:
 ita ut etiam uxori sacerdotis edere liceat ex his; quaedam sunt sacerdotum et filiorum ac filiarum earum; sed de quibus edere liceat etiam filios Israel, et in illis quidem hostiis de quibus licet edere filios Israel, sine dubio haben
Abbreviated transcription (Latin):
designasse sufficerit: nisi quia forte hoc intellegi uoluit : quod scenguis iliũ non
solum in ilerusclem effusus ẽ ubi eret adiare &bcsis eius & tabernaculum
testimonii : quod &suꝑnum illud cliare quod incȩlis. ubi ecdesic primitiuorum ẽ:¬

Expanded text:
designasse sufficeret, nisi quia forte hoc intelligi voluit, quod sanguis Jesu non designasse sufficeret, nisi quia forte hoc intelligi voluit, quod sanguis Jesu non solum in Jerusalem effusus est ubi erat altare et basis ejus, et tabernaculum testimonii, sed et quod supernum illud altare quod es
Abbreviated transcription (Latin):
in quid suꝑ caput hostie: & iugulabunt uitulum contracdnm̃ : Eofferent filii ccaron
sacerdotis scenguinem : & effundent scenguinem adadtare in circuitu. quod õ ced
hostium tabernaculi testimonii : Potest quidem uidere obhocdictum quod desi¬
lis ccaron ercnt connecs & caiftos. & c&eriomnes qui conailium eogenter eoduersũ
ihm̃ pronunticuerunt dum reum mortis: &effuderunt sanguinem eius circabao¬
sem clueris tabernaculi tesumoni iñbi & enim effunditur scenguis: ubi erat ed tase
abacses eius. si cut & ipso dñs dixit Quic non capit perire proph&com exti comeru¬
sedem: posuit ergo &manum sucom suꝑ caput uituli hoc est peccatt genens hum cni
in posuit suꝑcaput suum: Ipse estenim ciput corporis ecdesie suȩ : sed loc fortasse ñ sine
cacuse sit quod cum superiur dixirr& codplicauit eum ced hostium tebernec culi
testimonii : in postenonbur rep&it &iterum dicit : Aded iccre quodẽ cedhostium
aedernaculi testimonii : quasi non eundem locum sub ecdem ncerratione semol

Expanded text:
m contra Dominum, et offerent filii Aaron sacerdotes sanguinem, et effundent sanguinem ad altare in circuitu quod est ad ostium tabernaculi testimonii. Potest quidem videri ob hoc dictum quod de filiis Aaron erant Anna et Caiphas, et caeteri omnes qui consilium agentes adversum Jesum pronuntiaverunt eum reum mortis, et effuderunt sanguinem ejus circa basem altaris tabernaculi testimonii. Ibi etenim effunditur sanguis ubi erat et altare et basis ejus, sicut et ipse Dominus dixit: Quia non capit perire prophetam extra Hierusalem . Posuit ergo et manum suam super caput vituli, hoc est peccata generis humani imposuit super caput suum: ipse est enim caput corporis Ecclesiae suae. Sed et hoc fortasse non sine causa fit, quia cum superius dixisset: applicabit eum ad ostium tabernaculi testimonii, in posterioribus repetit et iterum dicit, ad altare, quod est ad ostium tabernaculi testimonii; quasi non eumdem locum suum eadem narratione semel
Abbreviated transcription (Latin):
quem appellauit: & primum in omnibus posut cedo fferendum munusdõ: intellegendum esse
om nehumanum cerbitrorgenus : &ipsum dici hominem: qui holo caustum offeret uitulum
a bubus si nemaculco: isteccũ uitulus sine macul: uide sinonille raginatus ẽ uitulus quẽ
pater proregrersa acrestiato sib ullo qui perierat filio qui que omnem eius substenticem
dlcepidecuerat iugulecuit & fecit conuiuium mncognum & lac&iticem habut: iecut la&crentꝰ

Expanded text:
quem appellavit et primum in omnibus posuit ad offerendum munus Deo, intelligendum esse omne humanum arbitror genus, et ipsum dici hominem qui holocaustum offerat vitulum ex bobus sine macula. Iste autem vitulus sine macula vide si non ille saginatus est vitulus, quem pater pro regresso ac restituto sibi illo qui perierat filio, quique omnem ejus substantiam dilapidaverat, jugulavit, et fecit convivium magnum et laetitiam habuit, i
Abbreviated transcription (Latin):
tus est : quõ nihillicbuit propriȩ sabstcentiȩ quod offerr& : cunctcenamq delcpidauerat
uuens luxoriose : Inuenit istumuitulum cȩlitus quidem in issum : sed ex pcceri corcherum
ordine & conexł: exabradcm generctionum successionib uenientem : & id crco ñ dixit
uitulu m& silutt ut uidecctur uitulus quicumq maenducatur : educculum e bubus. dẽ ex
potriarcharum genercctione uenientem : Estcũ meesculus sine mecculc: meesculus
uero est : qui peccatum quod ẽ feminsȩ frecgilitcur ignorat: solasergo ille in esculus¬

Expanded text:
riae substantiae quod offeret, cuncta namque dilapidaverat, vivens luxuriose, invenit istum vitulum, coelitus quidem missum sed ex patriarcharum ordine, et connexis ex Abraham generationum successionibus venientem, et idcirco non dixit vitulum, et siluit, ut videatur vitulus quicunque mandatus, sed vitulum ex bobus, id est, ex patriarcharum generatione venientem, hic est masculus sine macula. Masculus vere est, qui peccatum quod est femineae fragilitatis ignorat. Solus ergo ille
Abbreviated transcription (Latin):
sed extrechostium : Extrachostium & enim fuit ihs: quico in succ proprice uenit & suiduam
non receperunt : Non ẽ ergo ingressus tabernccculum illud ed quod uenerat : sed ad hos¬
tiumeiis oblatus ẽ holo caustum. qui extra castra paessus ẽ : Ncm &illi medi coloniue¬
nientem filium patris facmilicseiecerunt fora sextrauinecm. &occiderunt: hoc ẽ
ergo quod offertur codhostium tabernaculi. icceptus contrao dnm̃: & quid tẽ ac¬

Expanded text:
n sua propria venit et sui eum non receperunt. Non est ergo ingressus tabernaculum illud ad quod venerat, sed ad ostium ejus oblatus est holocaustum, qui extra castra passus est: nam et illi mali coloni venientem filium patrisfamilias ejecerunt foras extra vineam et occiderunt. Hoc est ergo quod offertur ad ostium tabernaculi, acceptus contra Dom
Abbreviated transcription (Latin):
secus diunum spm̃ uident : Etbeccti sunt qui adh&x ccudiendco mundecs interions
hominis deferunt ccures : Alio quin cperte in hirs sermonibus occidentem lite¬
iem sequcr : & cebsq ulla ut ipsi reddere non solent strofec uerbi : & cllegorice
nubilouocem legis lcctoris excipicmur: Ego ecdesi asticus subfide xp̃i uiudis :
& in medio eclesiȩ positus fed sccenficandos uitulos & cognos: &ccd offeren dicm
similem cumturcce& oleo diuini precepti auc tontate compellor: hoc enim

Expanded text:
secus divinum spiritum vident, et beati sunt qui ad haec audienda mundas aures interioris secus divinum spiritum vident, et beati sunt qui ad haec audienda mundas aures interioris hominis deferuntequamur, et absque ulla, ut ipsi nos ridere solent, stropha verbi et allegoriae nubilo vocem legislatoris excipiamus, ego ecclesiasticus sub fide Christi vivens, et in medio Ecclesiae positus, ad sacrificandum vitulos vel agnos, et ad offerendam si
Abbreviated transcription (Latin):
i cut in nouis simis diebus uerbum dĩ exmaria uirgine carneuestitum processit
in hunc mundum : & cliud quidem erat quoduidebcctur in eo aliud quod tegebcct
Cernis naemq cespectus in eo perebat omnibur pccucis uero &electis decbaetur diui¬
nitctis cognitio: Itcc & cum perproph&ccr ł ꝑlegis latorem uerbum dĩ profertur
ed homines non cebsq: conp&entib: profertur indumentis : Ncom sicut ibi carnis.
itc inc literȩ uelcmine tegitur : ut literaqidem accipiatur tam quem caro lectens
uero intrin secus spintadis sensus tamquam diuiniecs sentiatur : Tideergo ẽ quod
& nunc inuenimus librum leuitici reuoluenter : in quo sec enfitiorum ntur. & hosticcrũ
duersitics ac scccerdotum ministeric describuntur : sed h&̧ secundum literem quȩ
tem quem caro uerbidĩ est & indumentẽ diuinitatr : digni fortassis ł cspicieent :¬
ł cudient & indigni: Sedbeceti sunt illi oculi. qui uelamine literȩ obtectum in trin¬

Expanded text:
icut in novissimis diebus Verbum Dei ex Maria virgine carne vestitum processit in hunc mundum, et aliud quidem erat quod videbatur, in eo, aliud quod tegebatur, carnis namque aspectus in eo parebat omnibus, paucis vero et electis dabatur divinitatis agnitio; ita et cum per prophetas vel per legislatorem verbum Dei profertur ad homines, non absque competentibus profertur indumentis. Nam sicut ibi carnis, ita hic litterae velamine tegitur, ut littera quidem aspiciatur tanquam caro latens vero intrinsecus spiritalis sensus tanquam divici perquirentes, in quo sacrificiorum ritus et hostiarum diversitas ac sacerdotum ministeria describuntur; sed haec secundum litteram, quae tanquam caro Verbi Dei est et indumentum divinitatis ejus, digni fortassis vel aspiciant, vel audiant indigni: sed beati sunt illi oculi qui velamen litterae obtectum intrin
Abbreviated transcription (Latin):
tum ponim conicere. Vid&ur mihi quo d aliudsit glorificari aliud glo
nr̃ec suscepit. glonficatus ẽ quidem: quicuenit querere quod periercet
N on teemengloriose glorificatus ẽ: dicitur enim deipso. quiee uidimus duim
& non hecbuit speciem neque decorem. & uultus eius ignobilis suꝑ filios hom¬
num: glorificatus ẽ Et cumccderucem uenit . & ꝑtulit mortem: Ulis scire quis

Expanded text:
tum possumus conjicere, videtur enim mihi, quod aliud sit glorificari, aliud glonostra suscepit, glorificatus est quidem, quia venit quaerere quod perierat, non tamen gloriose glorificatus est, dicitur enim de ipso, « quia vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem, et vultus ejus ignobilis super filios hominum glorificatus est ; » et cum ad crucem venit et pertulit mortem; sed, ut
Abbreviated transcription (Latin):
toriem ceanit: moris quippe scõrum ẽ ubicduerscerius uincitur. teem quẽc quiscuit
non succuir tute sed dĩ gracticcuictoricm pc̾rateem unum dõ graetulectionis offere
Accipiunt tamen hymnum canentes. &icem tympcenee in menibus suis si cuteleme¬
ricc sorore moysi &ccaron refertur. Et tuergo simnccrerubrum traensierisisi
egiptios submergi uideris. & extingui phartconem at quem abyssi profundũ
precipitccripotes hymnum cantare dõ potes uocem greetulectionis emittere
rdicere Caentemus dño gloriose enim honorificatus ẽ equum & ccscensorem
piecitinmcre : Melius ccũ & dignius hecdices. silebueris tympeenum uimes¬
nituceidẽ si carnem tucem crucifixeris cumuitus & concupiscentus. Qsimorti¬

Expanded text:
 qui sciant non sua virtute, sed Dei gratia victoriam paratam, hymnum Deo gratulationis offerre: accipiunt tamen hymnum cantantes etiam tympana in manibus suis, sicut de Maria sorore Moysi et Aaron refertur. Et tu ergo si mare Rubrum transieris, si Aegyptios submergi videris, et exstingui Pharaonem, atque in abyssi profundum praecipitari, potes hymnum cantare Deo, potes vocem gratulationis emittere et dicere: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatuicum. Melius autem et dignius haec dices, si habueris tympanum in manu tua, id est, si carnem tuam crucifixeris cum vitiis. Videamus quo
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ eccquȩ ꝑdidit : & hȩciam facci& cum honor e cum modesticcum peccienti csicit
a postolus dicit . Cummcensu &dme cormpientes eos quiresi stunt uentati non cumlite
sicutpnus cum scandclum tulit : Quod si formcctus icm fuent in stens. dabit cenimam
ꝓccnima : Formatus in facns potest uider sermo đi in cordeeius gnimȩ q graticm
baptismmi consecutaẽ : ł quȩ cudentiur &lccrius uerbum fidei concipit : Hȩcergosinimic
contentionedoctorum ꝑcussa cebiecerit uerbum & inuenta fuent esred eillis. de quib:
dicebat cepłs : Iccm enim quetlam conuersȩ suntr&ro post scetanananimam ꝓcenima¬

Expanded text:
animae ea quae perdidit. Et haec jam faciat cum honore, cum modestia, cum patientia, sicut Apostolus dicit: Cum mansuetudine corripientes eos qui resistunt , non cum lite, sicut superius cum scandalum intulit. Quod si formatus jam fuerit infans, dabit animam pro anima. Formatus infans potest videri sermo Dei in corde ejus animae quae gratiam baptismi consecuta est, vel evidentius et clarius, verbum fidei concepit. Haec ergo si anima, contentione doctorum percussa, abjecerit verbum et inventa fuerit esse de illis de quibus dicebat Apostolus: Jam enim qu
Abbreviated transcription (Latin):
uergo sis candadum paticctur aonima non solum infide sed & in actib: deicitur
quȩ ꝑmanur significanter & peder : ccufercntur illius qui offendiculummenus

Expanded text:
ergo si scandalum patiatur anima, non solum in fide, sed in actibus, qui per manus significantur et pedes, auferuntur illius qui offendiculum
Abbreviated transcription (Latin):
sciur tantis candali fuerit ponat cenimam succ̃ ꝓ anima illius quem scandedi&cuerit
&usque cadmortem d &operam quomodo redeat quo modo repcr&ur: quomodo
restitucctur cdfidem : Pon & &i cm oculum ꝓoculo: sioculum ie sit cnimce idẽ intelle¬
ctumeius turbauit. Auferatur oculuseiur abeoqui ecdesie prȩest : & intellectorilli
turbulentur & feroꝵ qui scandalum genuerat ꝓdesec&ur: Sed & sidentem lȩsit
dentem ille uexcuit & euellit ut contentione contritioneillius non possit cnima
subtiliter & spintalit̃ suscipere uerbum di. Auferatur dens eius . qui n on bene scrip¬
turccrum comminuit &diuidit cibos: Fortassirenim propter hoc &cclibidictur¬
ded nõ : Dentes peccatorum contriuisti : Ecclibi ni hi lominus scribitur : Quiman¬
ducat uucm acerbam : obstupescent dentereius : & clibi molcr leo num con

Expanded text:
scius tanti scandali fuerit, ponat animam suam pro anima illius, quem scandalizaverit; et usque ad mortem det operam quomodo redeat, quomodo reparetur, quomodo restituatur ad fidem. Ponat etiam oculum pro oculo. Si oculum laesit animae, id est, intellectum ejus turbavit, auferatur oculus ipsius ab eo qui Ecclesiae praeest; et intellectus ejus, ille turbulentus et ferox, qui scandalum generat, desecetur. Sed et si dentem laesit dentem ille vexavit et evellit, ut pro contentione ipsius non possit anima subtiliter et spiritualiter suscipere verbum Dei, auferatur dens ejus, qui non bene Scripturarum comminuit et dividit cibos. Fortassis enim propter hoc et alibi dicitur: Dentes peccatorum contrivisti . Et alibi nihilominus scribitur: Qui manducat uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Et alibi: Molas leonum con
Abbreviated transcription (Latin):
il depopulo suo : Tertic ẽ in munditiccespecier : quacis quimundus ẽ cdiquid contingit in¬
mundum & nontam suo p&cato quacmclienc contagione polluitur : Vt puta siquis soti&ur
amiticuis & consostio hominis libidẽ ł irccundo ł codalten : &ipse quidem ꝓpriis astibur non

Expanded text:
 sanctitatis. Tertia est immunditiae species qua is qui mundus est aliquid contingit immundum, et non tam suo peccato quam aliena contagione polluitur, ut puta si quis societur amicitiis et consortio hominis lividi, vel iracundi, vel adulteri, et ipse quidem propriis actibus non
Abbreviated transcription (Latin):
adserat &iccm carnis resurrectionem Primus quidem eius sermo quõ ꝑfecte & scẽ disseruit
solidus cibus est carnes scẽ sunt : hocuero quodiis cddit resurrectionem carnis negando quicali¬
enum cefide ẽ supenonbus unctum ꝑfectir & fidelib: uerbis scĩs : carnes contaminauit & polluit:
Ideo ergo precepit legis lator ne manducentur huius modi carnes quib: inmanditic infidelitie¬
tis adicuius adiungitur propterec &cpostolurdicit. Etenim diem festum celebremusũ
infermento u&en neq: infermento malitiȩ & nequitiȩ sed inazimis sincentatis &uentictis
Secundum inmunditiȩ genus est nei psequicarner edit in mundus set &in munditiaeiuos impsosit:
quod hoc modo intellagi potest : uerbi gratic si sit cdiquis nacture florentis & ccrdentis in genii non
aontinuo aptur uidebitur cedsurcipiendec uerbidĩ misteric: sed quentur &icem hoc ut prius aeꝓ

Expanded text:
asserat etiam carnis resurrectionem: primus quidem ejus sermo, quoniam perfecte et sancte disseruit, asserat etiam carnis resurrectionem: primus quidem ejus sermo, quoniam perfecte et sancte disseruit, solidus cibus est, carnes sanctae sunt; hoc vero quod his addit resurrectionem carnis negando, quia alienum a fide est, superioribus junctum perfectis et fidelibus verbis, sanctas carnes contaminavit et polluit. Ideo ergo praecipit legislator ne manducentur hujuscemodi carnes quibus immunditia infidelitatis alicujus adjungitur. Proptera et Apostolus dicit: Etenim diem festum celebremus non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . Secundum immunditiae genus est, ne ipse qui carnes edit immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit, quod hoc modo intelligi potest verbi gratia, si sit aliquis naturae florentis et ardentis ingenii, non continuo aptus videbitur ad suscipienda verbi Dei mysteria; sed quaeritur etiam hoc, ut prius a
Abbreviated transcription (Latin):
inmunditie cacuscs hic legir lator &posuitunam necarner sacenficiorum cliqua in inunditiec contin¬
gctur Alicmne hir quiedit carner saenficii in mundus set & inmunditia eius inipiosit. Testicen
& sicairner mundeunt & ipsequiedit mundus sit : Ta menne contigerit aliquid in mundum łapdconb¬
ł abouibus ł &omnibus quein munda ꝓnuntiata sunt : & hec quidem uoluntirẽ legis derituscn¬
ficiorum corpordum sc̃ĩ estis : Secundumi nr̃e uero expontionis ordinem ubi carner scẽuerba in¬
telleguntur esse diuine. huius modi hebendec ẽ obseruectio: quiccsepe accidit mundas carnes contins
ediquo inmundo ut uerbi causa dixerim si quirdedõ pactre ac deunigenito eius & spũscõ dignodei¬
titir mysteno purum facict sincerum que sermonem : similiter &deomnibus creccturis ratione¬
bilibus tamquam cdo fecctis aedhoc ut caperent & intellegerent &minon ccũ consequenti mistero

Expanded text:
immunditiae causas hic legislator exposuit: unam, ne carnes sacrificiorum aliqua immunditia contingantur; aliam ne is qui edit carnes sacrificii immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit; tertiam, quod si carnes mundae sint et ipse qui edit mundus sit, tamen ne contigerit aliquid immundum avibus, vel ex omnibus quae immunda pronuntiata sunt. Et haec quidem voluntas est legis de ritu sacrificiorum corporalium sancientis; secundum nostrae vero expositionis ordinem ubi carnes sanctae, verba intelliguntur esse divina, hujusmodi habenda est observatio, quia saepe accidit immundas carnes contingi ab aliquo immundo, ut verbi causa dixerim: Si quis de Deo Patre ac de Unigenito ejus et Spiritu sancto, digno deitatis mysterio, purum faciat sincerumque sermonem, similiter et de omnibus creaturis rationabilibus, tanquam a Deo factis ad hoc ut caperent et intelligerent eum, non autem consequenti mysterio
Abbreviated transcription (Latin):
puto duotestamenta posse intellegi in quibus liceat omne uerbum quod addm̃ ꝑtin&
hocenimẽ secen ficium requm & discuti etq: ex ipris omnemrerũ suenticm capi: Siquid
neque enimin presentiuitcdĩ scire nor omnic uoluit incixime cumid &cpostolus dicat : Quiccex pene
scimus & exparte proph&comus Cumuenerit ccũ quod ꝑ fectumẽ dstruentur ille queex ꝓceste sunt:
isteõ ergo ignis cui que intertium diem suꝑ fuerint seruare debemus : & non tementate p̃sumpticad¬
sumamus nobis cunctorum scentiam : ut mento nobis dicatur cbeodem cpostolo : Nescientei neq

Expanded text:
puto duo Testamenta posse intelligi, in quibus liceat omne verbum quod ad Deum pertinet, hoc enim est sacrificium requiri et discuti, atque ex ipsis omnem rerum scientiam capi, si quid  reservemus; neque enim in praesenti vita Deus scire nos omnia voluit, maxime cum id et Apostolus dicat: Quia ex parte scimus et ex parte prophetamus; cum venerit autem quod perfectum est, destruentur illa quae ex parte sunt . Iste est ergo ignis cui quae in tertium diem superfuerint servare debemus, et ut non temeritate praesumpta assumamus nobis cunctorum scientiam, ut merito nobis dicatur ab eodem Apostolo: Nescientes neque
Abbreviated transcription (Latin):
buum que tuncercent carnadir isrł in quomihi uid&ur formatotiur naturcce ration cbilis
conteneri Duodecim ncmque puttentur esse genercles ordin esrectioncbiler crectirca
quorum sigura eratin illis duodecm tribubur in quibur eratunur quidã ordo regcelis quo:
iud cs nominatur : Aiurerat ordo sacerdoticlir &leui cppellatur. Erat &clius ordo
iudȩ uicnus quibeniamin dictur in quo ordine templumdĩ &cltare conlocatumẽ Alus
ordo isachar & Zabulon &effrem aliique quos nominatim designaat scripturacdiune
quorum rationem non ẽ nunc temporis explicare : Est tamen unius cuiusque tribur ł
ordinis paenis ante dnm̃. Et lu& sitadiqua tribus quȩ non exlibera sed ex concubina
isrł discendat &ex partelibera Exparte seruilis sit : Tamen proomnibur exduobus
decimis pacnis proponitur contednmꝰ Et inuniuersir duȩdecmȩ similaginis constine

Expanded text:
ibuum quae tunc erant carnalis Israel, in quo mihi videtur forma totius naturae rationabilis ibuum quae tunc erant carnalis Israel, in quo mihi videtur forma totius naturae rationabilis contineri: duodecim namque putantur esse generales ordines rationabilis creaturae, quorum figura erat in illis duodecim tribubus, in quibus erat unus quidam ordo regalis, qui Judas nominatur; alius erat ordo sacerdotalis, et Levi appellatur; erat et alius erat ordo Judae vicinus, qui Benjamin dicitur, in quo ordine templum Dei et altare collocatum est; alius ordo Issachar, et Zabulon, et Ephraim, aliique quos nominatim designat Scriptura divina, quorum rationem non est hujus temporis explicare. Est tantum uniuscujusque tribus vel ordinis panis ante Dominum, et licet sit aliqua tribus quae non ex libera, sed ex concubina Israel descendat, et ex parte libera, ex parte servilis sit, tamen pro omnibus ex duabus decimis panis proponitur ante Dominum, et in universis duae decimae similaginis constant.
Abbreviated transcription (Latin):
marstfit Qquia non sepacro filium a patre necpatremafilio. Quienimuiditme
inquid uidit& patrem ineum: fiunt ergo paner singuli exduabus decimis & pro¬
ponuntur ducbus positionibus . Sienim uncpositio fier& confusus & ꝑ mixtus sed
sermo depatre acfilio : Nunc cũ unus quidem ẽ paenis unccenim uoluntterẽ &unce
substantia: Sed dueprepositioner idẽ duȩ ꝑsonarum propri&actes . Illumenim
patrem qui non sit filius & hunc dicimus filium qui non sit pater: Et hoc modo
duccs decimar in hocpane seruamur &ducspositioner anted nm̃ profitemur:
Sedieuert magni ut itccdicam cuius dampistorqs &ud de costificis ẽ diligent̃ istasserucre
monsurces &itctempercre depactre & filio sermonem conungere ubioport& & rarsom
ubi conp&it sepcrare : Vt ne queduȩ mensurcce ediquando sint : Ne queum quam non unos
panes ceppcrect : Dex ui ergo paner ex ista simila fien mandant secundum numeruntn¬

Expanded text:
massa fit? quia non separo Filium a Patre, nec Patrem a Filio: Qui enim videt me, massa fit? quia non separo Filium a Patre, nec Patrem a Filio: Qui enim videt me, inquit, videt et Patrem . Fiunt ergo panes singuli ex duabus decimis, et proponuntur duabus positionibus, id est, duobus ordinibus. Si enim una positio fieret, confusus et permistus esset sermo de Patre ac Filio, nunc autem unus quidem est panis, una enim est voluntas, et una substantia, sed duae sunt positiones, id est, duae personarum proprietates: illum enim Patrem qui non sit Filius, et hunc dicimus Filium qui non sit Pater, et hoc modo duas decimas in uno pane servamus, et duas positiones ante Dominum profitemur. Sed revera magni, ut as, et ita temperare de Patre et Filio sermonem, conjungere ubi oportet, et rursum ubi competit separare, ut neque duae mensurae aliquando desint, neque unquam non unus panis appareat. Duodecim ergo panes ex ista simila fieri mandantur, secundum numerum tr
Abbreviated transcription (Latin):
cut deduabur decimirunum Negant enimcrectorem dm̃ patrem xp̃i esse
neque u&us & nouum testacmentum unum facciunt panem &unum ipm̃ inat ro¬
que instrumento profitentur : Nosaũ in lege & eocengelus unum ctque eundem
in esse spm scm dicimus. Etisto que que modo exducebur decimis munum pcenẽ
ꝓpositionis offerimus : Quiergo sepcrant xpm̃ ccrecctore dõ pcetrosuo her&ici&
iudei quisolum patrem recipiunt & uerbum ac scpientiameius xp̃m non recpiun:
Non fccciunt exducbur decimis unum: Nos autem men surcequidem ipsiur id est sub¬
stantiȩ nomen ł rationem conprehendere : aut inuenire non possumur : Confitens
tamen patrem &filium unum facciamus : Facia murpanem exduccbus decimis
Nonut panis unus exuna decimaficat &alius exalia ut̃ sint ipse deiȩ decimȩ seperate
Sedut sint duȩiste decimȩ unamassa &unus paenir Quomododuȩ decimȩ unce

Expanded text:
iunt de duabus decimis unum panem, negant enim creatorem Deum Patrem Christi esse, iunt de duabus decimis unum panem, negant enim creatorem Deum Patrem Christi esse, neque Vetus et Novum Testamentum unum faciunt panem, et unum Patrem in utroque Instrumento profitentur; nos autem in Lege et Evangeliis unum atque eumdem inesse sanctum Spiritum dicimus, et isto quoque modo ex duabus decimis unum panem propositionis offerimus. Qui ergo separant Christum a creatore Deo Patre suo, haeretici et Judaei, qui solum Patrem recipiunt, et Verbum sapientiam ejus Christum non recipiunt, non faciunt ex duabus decimis unum panem. Nos autem mensurae quidem ipsius, id est, substantiae nomen vel rationem comprehendere aut invenire non possumus: confitentes tamen Patrem et Filium, unum facimus panem ex duabus decimis, non ut panis unus ex una decima fiat, et alius ex alia, ut sint ipsae duae decimae separatae, sed ut sint duae istae decimae una massa et unus panis. Quomodo duae decimae una