comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iipronisus ad est maculis quẽ tracius albis
Porfat egmo casta ꝙ tegie galor apiea iubrad: ih¬
Et quis erit meñ inueuee qui pͥm t̃ hestẽ..
En act̾ etͣ iacutũ torquõs enuratitin auras
Puncienuĩ pugne ce cãpis sest arduꝰ infert
Clamole cecipũt sociĩ fiemituqz segũtur
Morrisono tencaũ mirãtur ieptia corda
N on eqno dare se campo nõ obuia ferre
A aua uiros sed castra fouere hur tirbidus atq hus
Lustrat equo inuros aditũqz per ama querit
Atueluti pleuo iupue iusidiatur ouili
Cs̃ fremit ad caulas uc̃tos ꝑpessus et mibres
Mate super miedia tuti sub mrr̃ib agni
B alatũ excercẽt ille asper et impecbus ira
Semem absentes collecta fatigat edeudi
Ex longo rabues et sicce sanguiẽ fances E
Maud aliter tutualo nuros et castra tuẽti
Iguescũt ite duris dolor ossibus ardet.
Qua tentet rõne aditus et qua uia clansor
Excutiat tencros uallo atz effundat in equor¬
Classem q lateri castiorũ ad m̃cta latebat

Expanded text:
improvisus adest; maculis quem Thracius albis portat equus cristaque tegit galea aurea rubra. Ecquis erit, mecum, iuvenes, qui primus in hostem? En, ait et iaculum attorquens emittit in auras, rincipium pugnae, et campo sese arduus infert. Clamore excipiunt socii fremituque sequuntur horrisono: Teucrum mirantur inertia corda, non aequo dare se campo, non obvia ferre arma viros, sed castra fovere. Huc turbidus atque huc lustrat equo muros aditumque per avia quaerit. Ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris, nocte super media; tuti sub matribus agni balatum exercent, ille asper et improbus ira saevit in absentis, collecta fatigat edendi ex longo rabies et siccae sanguine fauces: haud aliter Rutulo muros et castra tuenti ignescunt irae, duris dolor ossibus ardet. Qua temptet ratione aditus et quae via clausos excutiat Teucros vallo atque effundat in Classem, quae lateri castrorum adiuncta latebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Obstupnere aĩs rutuli cõterritus ipẽ
Tuibatis mossapus equis cũctat᷑ ab auinis
R auca sonãs renotat q redẽtibermꝰ ab alto
At non audaci tirono fiducia cessit
Uitro aiõs tollit dictis at increpat ulito
Troianos uiõstri petũt his ipt̃ ip̃e
Anxiliũ solitũ eripuit non tela nec ignes
Expectant rutulos ergo maria ĩniã tencas
I et spes ulla fuge rerũ pars altera adẽpta est
Terra aũt in nostrio manibz toe nilia gẽtes
Arma ferãt itale nil me fatalia terrent
Si qua fages prece se iactãt responsa deorũ
Satfatis ueneri qz data tetigere q arna
Fertilis ansome troes sunt et moa corttia
Lata mchi ferro steleratã ex sondere gentem
Cõiige prerepta net solos tangit atadas.
Iste dolor solisq licet cape̾ arma micenis
Sed periisse seiuel satis est percasse fuisset
Aute satis penitus mõ ñ genꝰ omẽ posũ

Expanded text:
Obstipuere animis Rutuli, conterritus ipse turbatis Messapus equis, cunctatur et amnis rauca sonans revocatque pedem Tiberinus ab alto. At non audaci Turno fiducia cessit; ultro animos tollit dictis atque increpat ultro: Troianos haec monstra petunt, his Iuppiter ipse auxilium solitum eripuit, non tela neque ignes exspectans Rutulos. Ergo maria invia Teucris nec spes ulla fugae: rerum pars altera adempta est. Terra autem in nostris manibus, tot milia gentes arma ferunt Italae. Nil me fatalia terrent, siqua Phryges prae se iactant, responsa deorum: sat fatis Venerique datum, tetigere quod arva fertilis Ausoniae Troes. Sunt et mea contra fata mihi, ferro sceleratam exscindere gentem, coniuge praerepta: nec solos tangit Atridas iste dolor solisque licet capere arma Mycenis. Sed periisse semel satis est: peccare fuisset ante satis penitus modo non genus omne perosos
Abbreviated transcription (French):
Condũt setenca portas et menia complent.
M c̃ isti distȩdens pascepat ꝓxtimnꝰ admis a¬
Enoie llqũa iñterea fogtia fiusse
Nenstuicce auderent anies uen talere cãto
Easta moto et cictos scuiatãt agapẽ miros

Expanded text:
condunt se Teucri portas et moenia complent. que ita discedens praeceperat optumus armis Asiqua interea fortuna fuisset, neu struere auderent aciem neu credere campo; castra modo et tutos servarent aggere muro
Abbreviated transcription (Latin):
Increpat is uictor nr̃as ne euadere deuiens
Sperasti te posse manus sil arripit ip̃m
P endente et magna muri cũ ꝑte renelit
Qualis ubi aue leporẽ ãt cadẽti corꝑe signũ
Eustulit alta petẽs pedibz iouis armigͥ uncis
Quesitũ aut nrũ mł̃tis balatib agnũ
Martius a stabulio rapuit lupꝰ budiz camer
Tollitur ẽuadũt et follas agge̾ complent
A ⁊dentes tedas alhĩ ad fastigia iactant
Iuoneus saxo atq ingẽti fragnuẽ mõtis
Luteciũ porte sutemitẽ ignesqz fecctem
Emachiona liger corrneũ sterit asillas
Hic iaculo bonus hic lõge fallẽte sagitta
Ortigeũ cenens uictorẽ cenea tnmꝰ
Et sugarĩ et sũmis stãtĩ per tutoib dam Idã

Expanded text:
increpat his victor: Nostrasne evadere, demens, increpat his victor: Nostrasne evadere, demens, sperasti te posse manus? Simul adripit ipsum pendentem et magna muri cum parte revellit. Qualis ubi aut leporem aut candenti corpore cycnum sustulit alta petens pedibus Iovis armiger uncis quaesitum aut matri multis balatibus agnum Martius a stabulis rapuit lupus. Undique clamor tollitur: invadunt et fossas agere complent; ardentis taedas alii ad fastigia iactant. Ilioneus saxo atque ingenti fragmine montis Lucetium portae subeuntem ignisque ferentem, Emathiona Liger, Corynaeum sternit Asilas, hic iaculo bonus, hic longe fallente sagitta, Ortygium Caeneus, victorem Caenea Turnus, et Sagarim et summis st
Abbreviated transcription (Latin):
Uelle fugã dũ se glomerãt tecto q residũt
In partẽ que peste caret tũ põdere turris
Procubuit subito et celũ touat ouie stagore
Semineces ad terrã ĩmuaui mole socuta
Coufixi q sino tetio et pertora diro
Trausfosi ligno uenm̃t uix unꝰ heleuor
Et licus elapsi quorũ p̾mereꝰ holeuor
Meonio regi quẽ serua licẽmã furtun
Sustulerat uetitisq ad troiã mserat armis
Ense leuis mudo p̾ma qz ingloriꝰ alba
Ieq ubi se tuem media inter nultia uidit
Huit acies atq hinn acies astare latinas
Ue deusa qz fera uenãta septa corona
Contra tela furit sese q haud uestia mort
nicit et altu surer uenabala fertur
Maud aliter iuuenis medros moritiꝰ ⁊ hostes
Iiruit et qua tela uidet desissima tendit
At pedibz longe melior licꝰ niter et hostes
Inter et arma fuga nuiuos tenet atz altaiz ctat
Prendere tecta manu sociũ q attĩgere dextras
Quẽ turuꝰ pariter cuisli teloqz secutus

Expanded text:
velle fugam. Dum se glomerant retroque residunt velle fugam. Dum se glomerant retroque residunt in partem, quae peste caret, tum pondere turris procubuit subito et caelum tonat omne fragore. Semineces ad terram, immani mole secuta, confixique suis telis et pectora duro transfossi ligno veniunt. Vix unus Helenor et Lycus elapsi. Quorum primaevus Helenor, Maeonio regi quem serva Licymnia furtim sustulerat vetitisque ad Troiam miserat armis, ense levis nudo parmaque inglorius alba; isque ubi se Turni media inter milia vidit, hinc acies atque hinc acies adstare Latinas: ut fera, quae densa venantum saepta corona contra tela furit seseque haud nescia morti inicit et saltu supra venabula fertur, haud aliter iuvenis medios moriturus in hostis inruit et, qua tela videt densissima, tendit. At pedibus longe melior Lycus inter et hostis inter et arma fuga muros tenet altaque certat prendere tecta manu sociumque attingere dextras. Quem Turnus, pariter cursu teloque secutus,
Abbreviated transcription (Latin):
Que strauit rutulos lacer armorũ q refotuit
Tegnuã noc curãt ceco cõtendere marte
Aiplius audaces rutuli s pollero uallo
Missilibus certant.
Parte alia horrendus uisu quassabat etaistã
Puiũ et fuiferos infeit mezẽtius igues
Et messapus equũ domitor neptiuã proles
Restindit uallũ et stallas ĩ menia postit
Uos o caliopo poecor aspirate cauenti
Quas ibi tũc ferro strages q̃ fuia tur
Editent quẽ quisqz uirũ demuserit orcho
Et mocũ ingẽtre eras euertite besti
Et menũstis enĩ diue et mõõrare potestis
Turris erat uasto suspectu et põtibz altis
Opportuna loco sr̃mus quẽ uiribz omẽs
Expugnate itali sũmaq euertere opr̃ ua
Certabant troes contͣ defendere saxis
Per qz cauas desi tela initorquere fenestras
Prniceps ardentẽ cõiocit lãpada turmis
Et flãmã afixit latea q̃ plĩmna uento
Corripuit tabulas e postibz hesit adhesis
Turbati trepidare initus stustraq maloꝵ

Expanded text:
quae stravit Rutulos late armorumque resolvit quae stravit Rutulos late armorumque resolvit tegmina. Nec curant caeco contendere Marte amplius audaces Rutuli, sed pellere vallo missilibus certant. Parte alia horrendus visu quassabat Etruscam pinum et fumiferos infert Mezentius ignis; at Messapus equum domitor, Neptunia proles, rescindit vallum et scalas in moenia poscit. Vos, o Calliope, precor, adspirate canenti, quas ibi tum ferro strages, quae funera Turnus ediderit, quem quisque virum demiserit Orco; et mecum ingentis oras evolvite belli, et meministis enim, divae, et memorare potestis. Turris erat vasto suspectu et pontibus altis, opportuna loco, summis quam viribus omnes expugnare Itali summaque evertere opum vi certabant, Troes contra defendere saxis perque cavas densi tela intorquere fenestras. Princeps ardentem coniecit lampada Turnus et flammam adfixit lateri, quae plurima vento corripuit tabulas et postibus haesit adesis. Turbati trepidare intus frustraque malorum
Abbreviated transcription (Latin):
Aur cu magne pr̃dinũ miserere tuo q
Inuisũ hoc deciide caput sub tartara telo
Qñ aliter nequeo cuidelẽ ab rũꝑe uitã
Hoc fietu cõtussi aĩ mestus q per om̃s
It genutus torpent instatte ad pͬlia uires
Illã inicendentẽ luctus ideus et auctor
Itiouer monitu etmultũ lac̾mãtis inli
Corripiũt interq manꝰ sub tecta reponũt
Et tuba terxibilẽ sonta ꝓcul ere canoro
Increpuit soquitm clamor celũ qz reniugit¬
i ccelerãt acta pariter testudiue uiasti
Et fossas nuplere parãt at uellere uallũ
Querit pars aditũ et stalos astendere muros
Qua rara est acies interlucet qz corona
Non tã spissa uiris telorũ effuũdore contra.
Quẽ genus tenca ac duris detuidere cõctis
Assueti longo muros defendere bello
Saxa quo infesto uoluebãt poudere sc̃qua
P osseut tectã aciẽ prũpere cũ nĩ eiũs
Ferre libet subter dẽsa testudine, casus
Nec iã sufficiũt nã qua globz ĩmĩẽt ingens

Expanded text:
aut tu, magne pater divom, miserere tuoque aut tu, magne pater divom, miserere tuoque invisum hoc detrude caput sub Tartara telo, quando aliter nequeo crudelem abrumpere vitam. Hoc fletu concussi animi, maestusque per omnis it gemitus: torpent infractae ad proelia vires. Illam incendentem luctus Idaeus et Actor Illionei monitu et multum lacrimantis Iuli corripiunt interque manus sub tecta reponunt. At tuba terribilem sonitum procul aere canoro increpuit; sequitur clamor caelumque remugit. Adcelerant acta pariter testudine Volsci et fossas implere parant ac vellere vallum. Quaerunt pars aditum et scalis ascendere muros, qua rara est acies interlucetque corona non tam spissa viris. Telorum effundere contra omne genus Teucri ac duris detrudere contis, adsueti longo muros defendere bello. Saxa quoque infesto volvebant pondere, siqua possent tectam aciem perrumpere: cum tamen omnis ferre iuvat subter densa testudine casus; nec iam sufficiunt. Nam qua globus imminet ingens,
Abbreviated transcription (Latin):
Muncia famarint mr̃is q adlabr̃ aures
Euriali ac fubitus musere calor ossa celignit
Excussi manibz radiĩ renoluta qz pensa
Encdat infebx et femico ululatu
S cissa comas muros amẽs atz agunã cursu
Primia petit nõ illa uirũ nõ illa pericti
Telerũ q meõr cetũ dehĩt q̃stib implet
Punc ego te ouriale aspicio tu ne illa senecta
Seru mee requies potiusti luiquere solain
Cruidelis nec te stb tanta ꝑicula missũ
Affau extiemũ misere data copia mri
Heu terra ignota canibz data p̾da latuus
A ltilibz qz iaces noc te tua fuuera mater
P roduxi pressi ue ocłos aut uuluera laui
Ueste tegeus tibi quã nectes festiua dies q
Urgebam et tela curas solabar amiles
Quosequar aut que nt̃ artꝰ auulsaq m̃bra
Et firꝰ lacerũ tellus ht̃ hoc michi de te
Mate refers hoc sũ terraq mari q secuta
Figite me si qua ẽ pietas tiue oĩã tela
Comate o tutuli me p̾mã abstãto ferro

Expanded text:
nuntia Fama ruit matrisque adlabitur auris nuntia Fama ruit matrisque adlabitur auris Euryali. At subitus miserae calor ossa reliquit, excussi manibus radii revolutaque pensa. Evolat infelix et femineo ululatu, scissa comam, muros amens atque agmina cursu prima petit, non illa virum, non illa pericli telorumque memor; caelum dehinc questibus implet: Hunc ego te, Euryale, aspicio? Tune illa senectae sera meae requies, potuisti linquere solam, crudelis? Nec te, sub tanta pericula missum, adfari extremum miserae data copia matri? Heu, terra ignota canibus data praeda Latinis alitibusque iaces, nec te, tua funera mater produxi pressive oculos aut volnera lavi, veste tegens, tibi quam noctes festina diesque urgebam et tela curas solabar anilis. Quo sequar, aut quae nunc artus avolsaque membra et funus lacerum tellus habet? Hoc mihi de te, nate, refers? Hoc sum terraque marique secuta? Figite me, siqua est pietas, in me omnia tela conicite, o Rutuli, me primam absumite ferro:
Abbreviated transcription (Latin):
Uolstentẽ ex annuũ flentes ĩ castra ferebãt.
Mec ñor in castas lactus ramuete repto
Exangui et p̾mis una cede peremptis
Serrauoqz muna q ingẽs cõtursus ad ipã
Corpora semineces q uiros tepida q recẽtẽ
Cede locũ et pleno spuiãtes sanguiẽrmos
A guoscũt spolia inter se galeã q intẽtem¬
essapi et multo faleras sudore receptas
Et iã p̾ma nouo sꝑgebat luĩe terras
Titoui croceñ luiquẽs autora cubile
Iam sole infuso iũ reb luce retectis
Turna in aua uiros armis c̾tũdatꝰ ipe
Enscitat eratas qz acies ĩ p̾tia cogit
Quisaz suos uarũs q acuũt riuorib iras
Qñ ipã arrectis uisu miserabile ĩ hastis
Prefigũt capita et multo clauiore sequãtur
Encade duri muroꝵ in ꝑte sinistra
Opposuere acĩe nã dextera cingr̃ amui
Iugentes qz teneut fossas et turrib altis
⁊ fant mesti sił̃ ora briũ p̾fixa mouedant
Nota nuius miseris atio q fluẽtia tabo
Iuterea pauidã uolitãs pẽnata por uibeni

Expanded text:
exanimum flentes in castra ferebant. Nec minor in castris luctus Rhamnete reperto exsangui et primis una tot caede peremptis, Serranoque Numaque. Ingens concursus ad ipsa corpora seminecisque viros tepidaque recentem caede locum et plenos spumanti sanguine rivos. Agnoscunt spolia inter se galeamque nitentem Messapi et multo phaleras sudore receptas. Et iam prima novo spargebat lumine terras Tithoni croceum linquens Aurora cubile: iam sole infuso, iam rebus luce retectis Turnus in arma viros, armis circumdatus ipse, suscitat, aeratasque acies in proelia cogit quisque suas variisque acuunt rumoribus iras. Quin ipsa arrectis visu miserabile in hastis praefigunt capita et multo clamore sequuntur eneadae duri murorum in parte sinistra opposuere aciem, nam dextera cingitur amni, ingentisque tenent fossas et turribus altis stant maesti; simul ora virum praefixa movebant, nota nimis miseris atroque fluentia tabo. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
Tics equũ diues pictar uestis et auu¬
M essapus ẜmas acies postrenia carauent
Tytrhide Inuenes medio dux ꝯguuẽ futinis
Uertitur qriua tenẽs e toto xtice sup̃ est
Cen sepce surgens seddatis auinib abeno
P er tacitũ ganges aĩpĩgui fluĩc iulus
s deflint capie et iã se cõdidit abieo

Expanded text:
dives equum, dives pictaï vestis et auMessapus primas acies, postrema coercent Tyrrhidae iuvenes, medio dux agmine Turnus, vertitur arma tenens et toto vertice supra est. Ceu septem surgens sedatis amnibus altus per tacitum Ganges aut pingui flumine Nilus cum refluit campis et iam se condidit a
Abbreviated transcription (Latin):
Et p̾aiã aute aciẽ deusa iiter tela ferlitur
Ceu duo imbigone cũ uertice mõt̃is ablato
Destendũt centairu omolã otam q uiualamn
Linꝯuẽs cursu rapido dat eũtib iugeus
E ilua locũ et magnio codũt uͥgulta fragore
Nec preuestiue fundator defuit uibis¬
Uulcano gestũ pecora initer agiestia regrẽ
Inuẽtũ qz focis oĩs quẽ credidit etas
Quiqz altũ preueste uni quiq arua gabine
Inuous gelidũqz auient̃ rostida rius
Heruica saxa colũt ques diuos auagnia pastir
Quos amasene pr̃ nõ illis ouũbz arma
Net clipei curxus ue souãt pars maxia glaudes
Luictis plõbi spargit pars spicla gestat
Bina uianu fuluosq lupi depelle galeros
Tegiuen hũt capiti uestigia nuda siuistu
Iustitucre pedis. caudus tegit altera pero
At iuessapus eqnũ domitor ueptuna gles
Quẽ ner fas igni cuis ne stemere ferrco
Iamprid̾ iesides polõs desueta q bello
Hi fecẽuias aties equos q falistos
Hi soractis hũt arcoo flaiina q arna

Expanded text:
eruntur: ceu duo nubigenae cum vertice montis ab alto descendunt centauri, Homolen Othrymque nivalem linquentes cursu rapido; dat euntibus ingens silva locum et magno cedunt virgulta fragore. Nec PraenestiVulcano genitum pecora inter agrestia regem Inventumque focis omnis quem credidit etas, quique altum Praeneste viri quique arva Gabinae Iunonis gelidumque Anienem et roscida rivis Hernica saxa colunt, quos dives Anagnia pascit, quos, Amasene pater. Non illis omnibus arma, nec clipei currusve sonant: pars maxima glandes liventis plumbi spargit, pars spicula gestat bina manu, fulvosque lupi de pelle galeros tegmen habent capiti, vestigia nuda sinistri instituere pedis, crudus tegit altera pero. At Messapus, equum domitor, Neptunia neque fas igni cuiquam nec sternere ferro, iam pridem resides populos desuetaque bello Hi Fescenninas acies Aequosque Faliscos. Hi Soractis habent arces Flaviniaque arva
Abbreviated transcription (Latin):
Aurũceqz manus tutuli ueteresqz sicaui
Et sacranc a ties et puti scuta labici
Qui saltus tiberue tuos sacrũq ĩmici
Littus arant ⁊ utulosaz epercent uonitre collos
P residet et urridi gaudeus feroma luco
Qua sature iacet atra palus gelidus qi pirtmas
Querit iter ualles atzin mare conditur ufens.
Hos surer adueuit uolsta de gente canilla
A guien ageus equitũ et florẽtes ere cateruas
Bellatux non illa collo calochisq mineuie
Fcunẽas assueta manus sed peelia uigo
Dura pati cursuq pedũ preuectere uentos
Illa uel uitacte segetis per sĩma uolaret
Er annã nec teneras cursui lesiss. mristas
Uel mare per mediũ fluctu suspenla tumenti
Fercet iter celeres uec tiugeret equore plãtas
Illã oĩs tectio agrisq effusa lauẽtus
Turdaq niuratur matiũ et ꝓspectat eĩtem
A ttonitis iuhziaus aĩs ut regius ostro
Uelct honos leuis humeros ut fibula t̾uem
A uro interuertat litiã ue gerat ipa pharetrã

Expanded text:
Auruncaeque manus, Rutuli veteresque Sicani; Auruncaeque manus, Rutuli veteresque Sicani; stant Gauranae acies et picti scuta Labici, qui saltus, Tiberine, tuos sacrumque Numici litus arant Rutulosque exercent vomere colles pqua Saturae iacet atra palus gelidusque per imas quaerit iter vallis atque in mare conditur Ufens. Hos super advenit Volsca de gente Camilla agmen agens equitum et florentis aere catervas, bellatrix, non illa colo calathisve Minervae femineas adsueta manus, sed proelia virgo dura pati cursuque pedum praevertere ventos. Illa vel intactae segetis per summa volaret gramina nec teneras cursu laesisset aristas, vel mare per medium fluctu suspensa tumenti ferret iter celeris nec tingueret aequore plantas. Illam omnis tectis agrisque effusa iuventus turbaque miratur matrum et prospectat euntem, attonitis inhians animis, ut regius ostro velet honos levis umeros, ut fibula crinem auro internectat, Lyciam ut gerat ipsa pharetram
Abbreviated transcription (Latin):
Fulmẽ peuigenã stigias detuisit in uudas
At tuia ypolitũ secietis alnia recũdit
Sedib et iĩphe eguie ucõrq delegat
Solus ubi et silus italis ignobilis euũ
Exigeret ueiso q ubi noiẽ uirbius esset
Uude etiã templo tume lucis q sactis
Cermpedes arcentur equi qd̃ littore cursũ
Et iuueuẽ mẽstrs pandi effinidere marius
Filiuis ardentis haud setius equore campi
Exercebat eques curouqz in bella ruebat
Ipẽ inter pͥmos prestanti corpore tirruus
Uectitur ariia tenens et toto uertice supra est
Curtaplici critita ruba galea alta chuuerã
Sustinet ethucos esflantẽ fancib ignes
Tam magis illa fiemẽs et tristibz effera flãnus
Quã magis effuso crudestũt sanguĩe puigne
At leuẽ clipeũ sublatis cornib po
Auroiisignibat iã setis obsita Iaiibos
Argumuẽtũ ingens et custos uirgĩs argus
Cclata q amnẽ fundeus pr̃ machus urua
Inseqĩ uiub peditũ clipeataq totis
A gunã densentur cãpis arguia qz pubes

Expanded text:
Stygias detrusit ad undas. At Trivia Hippolytum secretis alma recondit sedibus et nymphae Egeriae nemorique relegat, solus ubi in silvis Italis ignobilis aevom exigeret versoque ubi nomine Virbius esset. Unde etiam templo Triviae lucisque sacratis cornipedes arcentur equi, quod litore currum et iuvenem monstris pavidi effudere marinis. Filius ardentis haud setius aequore campi exercebat equos curruque in bella ruebat. Ipse inter primos praestanti corpore Turnus vertitur arma tenens et toto vertice supra est. Cui triplici crinita iuba galea alta Chimaeram sustinet, Aetnaeos efflantem faucibus ignis: tam magis illa fremens et tristibus effera flammis, quam magis effuso crudescunt sanguine pugnae. At levem clipeum sublatis cornibus Io auro insignibat, iam saetis obsita, iam bos argumentum ingens, et custos virginis Argus caelataque amnem fundens pater Inachus urna. Insequitur nimbus peditum clipeataque totis agmina densentur campis Argivaque pubes
Abbreviated transcription (Latin):
Setula: qui tanti talem geuuere pentes:
In fitta dum fluuh current: dl̃i montib umibre
Lustrabunt cõuexa. polus dũ sydera pascet :
Sempei honos nomen q tuũ laudes q manebũti.
Quo metũq uotant terree sic fatus: amitum:
I lionta petit dextia: seuaq serestum.
Post alios foitemq gyan fortem q cloantum:¬
¶ Obstupuit pano aspettua fidoma dido,
Casu deide ura tanto. et sit ore locuta est

Expanded text:
saecula? Qui tanti talem genuere parentes? saecula? Qui tanti talem genuere parentes? In freta dum fluvii current, dum montibus umbrae lustrabunt convexa, polus dum sidera pascet, semper honos nomenque tuum laudesque manebunt, quae me cumque vocant terrae. Sic fatus, amicum Ilionea petit dextra, laevaque Serestum, post alios, fortemque Gyan fortemque Cloanthum. Obstipuit primo aspectu Sidonia Dido, casu deinde viri tanto, et
Abbreviated transcription (Latin):
Onña tuta iudes. classemr socios q receptos
Unus abest: medio influctu quẽ uidimꝰ ipsi
Subuersum dictis iespomet ceta matrus
Pix ta fatus eratre cũ crraumnifusa repẽte
Scindit se nubete et etha purgat apertum
Restitit encao : clara q in luce efalsit
Os humeros q deo sumlis. namq ipsa de corã:
Cesaritin nato genitoix liur̃e qz uiuente
Purpureum et letos oculis afflarat honores.
Quale manus addunt ebori detus: At ubiflans
A rgenteumi pariis uelapis circundat᷑ anio.
Improuisusl ait corai quem quert assam¬
C rois eneas libytus ereptꝰ ab uidis
O sola infandos troie miserata la bores
Om̃ib exhaustos iam casib om̃i egenos¬
Ab rbe domo sotias: Grates ꝑsoluere dignas
NNon opis est nostre dido ntt quitquid uiz est
Gentis dardanie: magnũ qz spersa ꝓ crbem¬
¶ Ta tibii si qua pios respettant numinasiqͥd.
Asqͣ iusticre est: et mtus sibi tõstia recti
Wrenna digna ferant. que it tam leta tuleãt

Expanded text:
omnia tuta vides, classem sociosque receptos. omnia tuta vides, classem sociosque receptos. Unus abest, medio in fluctu quem vidimus ipsi submersum; dictis respondent cetera matris. Vix ea fatus erat, cum circumfusa repente scindit se nubes et in aethera purgat apertum. Restitit Aeneas claraque in luce refulsit, os umerosque deo similis; namque ipsa decoram caesariem nato genetrix lumenque iuventae purpureum et l/ quale manus addunt ebori decus, aut ubi flauo / argentum Pariusue lapis circumdatur auro. improvisus ait: Coram, quem quaeritis, adsum, Troius Aeneas, Lybicis ereptus ab undis. O sola infandos Troiae miserata labores, risque omnibus exhaustos iam casibus, omnium egenos, urbe, domo, socias, grates persolvere dignas non opis est nostrae, Dido, nec quicquid ubique est gentis Dardaniae, magnum quae sparsa per orbem. Di tibi, si qua pios respectant numina, si quid usquam iustitia est et mens sibi conscia recti, praemia digna ferant. Quae te tam laeta tulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Soduite corde inctum theucr secluditt curat
Nes dura et regui nouitas metalia cogunt
Holliri. et late funs custode tueri
Quis genus entadum quis trore nestiat urbẽ
Pirtutis q unosꝙ: aut tanti moẽdia bellis
Non obtusa adeo gestamꝰ pectora poemi
Net tam adu̾sus equos tyria sol iungit aburbe
Seu uosst speriam magnã saturma q arma
Dint trtis fines Regeuiq optatis acescem:
Auxilio tutos dimictam: opibus q iuuabo¬
Ull ultis et hiis mecũ parit̾ considẽ regnis :
ꝑ rbem quam statuor uestra est subducite naues
Tros lyrius qz michi nullo distumĩe agttur
Atz utiniã iex ipst uoto compulsus eodem
Afforet eutas equidan plictora ccrtos
d muctam et libye lustiare exͣma iudelo:
S. quib erectus silius aut urbib eriat¬
ħ iio annmũ auectis dictis. et fortis achates:
Et pater eutas ladudum crũpere nubem
Ardebant puor ent am cõpellat achate:¬
¶ RRate dea / que nũt animo siltaii ˢ singit

Expanded text:
Solvite corde metum, Teucri, secludite curas. Solvite corde metum, Teucri, secludite curas. Res dura et regni novitas me talia cogunt moliri, et late finis custode tueri. Quis genus Aeneadum, quis Troiae nesciat urbem, virtutesque virosque, aut tanti incendia belli? Non obtusa adeo gestamus pectora Poeni, nec tam aversus equos Tyria Sol iungit ab urbe. Seu vos Hesperiam magnam Saturniaque arva, sive Erycis finis regemque optatis Acesten, auxilio tutos dimittam, opibusque iuvabo. Voltis et his mecum pariter considere regnis; urbem quam statuo vestra est, subducite navis; Tros Tyriusque mihi nullo discrimine agetur. Atque utinam rex ipse Noto compulsus eodem adforet Aeneas! Equidem per litora certos dimittam et Libyae lustrare extrema iubebo, si quibus eiectus silvis aut urbibus errat. His animum arrecti dictis et fortis Achates et pater Aeneas iamdudum erumpere nubem ardebant. Prior Aenean compellat Achates: Nate dea, quae nunc animo sententia surgit?
Abbreviated transcription (Latin):
Permictit patria: hospicio ꝓ hibeur᷑ areue
Bella cient. prima q uegtant consistere teria
Si genus humanũ et mortalia truuitis armna
At sperate deos memores fandi alz nephandi
Rexi erat euras nobis̃ quo iustior altei
N et pretate fuit : net bello maror ⁊ armis
Quem si fata unrum seruant⁊ si uestitur aura
Aetherear neq adhuti. cuidelib octubat umbris:
Non netus: officio necte certasse porem
Potintat sunt it siculis regionib inles:
Arina q troianoq a sangine clarus acesttt
Quassatam uentis liccat sabducẽ classem
Et siluis aptaie trabes: et stungere iemos
Si datur italyam sociis et rege iecepto
Tendeie ut Italiam leti latuumn qz petanius
Sun absumpta salus: Et te pater optunt teutiũ
Pontus habet libye: net spes iam restabat uili.
At freta sicame saltem sedes q ꝑatas¬
Drude hut aduecti: regem q petamꝰ acestem
Talibus illiontus. cũcti sul oie fiemibant
Tardaide/
Tum bieiter dido uulum demussa profatur¬

Expanded text:
permittit patria? Hospitio prohibemur harenae; permittit patria? Hospitio prohibemur harenae; bella cient, primaque vetant consistere terra. Si genus humanum et mortalia temnitis arma at sperate deos memores fandi atque nefandi. Rex erat Aeneas nobis, quo iustior alter, nec pietate fuit, nec bello maior et armis. Quem si fata virum servant, si vescitur aura aetheria, neque adhuc crudelibus occubat umbris, non metus; officio nec te certasse priorem paeniteat. Sunt et Siculis regionibus urbes arvaque, Troianoque a sanguine clarus Acestes. Quassatam ventis liceat subducere classem, et silvis aptare trabes et stringere remos: si datur Italiam, sociis et rege recepto, tendere, ut Italiam laeti Latiumque petamus; sin absumpta salus, et te, pater optume Teucrum, pontus habet Lybiae, nec spes iam restat Iuli, at freta Sicaniae saltem sedesque paratas, unde huc advecti, regemque petamus Acesten. Talibus Ilioneus; cuncti simul ore fremebant Dardanidae. Tum breviter Dido, voltum demissa, profatur
Abbreviated transcription (Latin):
Que fortuna uuris. classem qͦ. lictore linquãt
Quid ueniant cunctis nã lecti nauibs ibant
Or antes uemain; et templuin clamoie petebãt
Posꝙͣ introgressi: et coram data copia fandi.
MLaximnus illioneus placido sit pectore coepit
Troes te mistri ututis maria om̃ia uecti
Oainus ꝓlube infando a uauibz ignes.
Parcere pio geneu; et ꝓpius res aspice nrãs
Non nos aut̃ ferro libicos populare penates
enimꝰ: aut raptas ad littora neiteie p̾das
Mon ta uis ainno. net tanta suꝑbia iugis utt
Est locus: hespeuai gran cognomimne dicunt
Teria antiqua poteus armis/ atz ubere glebe
De notrii colueie uiri nũt famarminores.
Italiam dicisse ducis de noĩe gentem
Hut cursus fuit ⁊
Q uin subito assirgens flutu nymbosꝰ orion
Pimada ceca tulit penitus q protatib austrs
Per qz uudas superante salo perq muia saya
Dispulit. huic pautis urĩs adnauimus ous
Qd̃ gouus hoc homni: q ue hũt tam barbara morẽ

Expanded text:
quae fortuna viris, classem quo litore linquant, quae fortuna viris, classem quo litore linquant, quid veniant; cunctis nam lecti navibus ibant, orantes veniam, et templum clamore petebant. Postquam introgressi et coram data copia fandi, maxumus Ilioneus placido sic pectore coepit:Troes te miseri, ventis maria omnia vecti, oramus, prohibe infandos a navibus ignis, parce pio generi, et propius res aspice nostras. Non nos aut ferro Libycos populare Penatis venimus, aut raptas ad litora vertere praedas; non ea vis animo, nec tanta superbia victis. Est Est locus, Hesperiam Grai cognomine dicunt, Terra antiqua, potens armis atque ubere glebe; Oenocrii coluere viri, nunc fama minores Ytaliam dixisse ducis de nomine gentemHic cursus fuit: cum subito adsurgens fluctu nimbosus Orion in vada caeca tulit, penitusque procacibus austris perque undas, superante salo, perque invia saxa dispulit; huc pauci vestris adnavimus oris. Quod genus hoc hominum? Quaeve hunc tam barbara morem
Abbreviated transcription (Latin):
Rtgina adlemplum forma pulcuma dido.
Incessit: magna inuenũ stipãtt cat̾ua
Qualis in eurote ripis aũt per iuga cyntha
Exceroet diana choros. quã nulłe secute
Huit acq huit glomiant᷑ oreadebe illa pharctrã
Fert humero. gradieus q deas suꝑ timuet om̃s
Atotie tatitum ptitentant gaudia pectus
Talis trat dido. taltin se leta fercbat
Per medios instans optri regiuis q futuris
Cum foribus dures mredia testudine templi
Septa armisi solioqz alte subiuxa resedit
Iura dabat leges q nris optiũ q laborem
Partib equabat iustis aut soitt tralebat
Cumn subito euras cõcisa a ce deit magno
Antea scrge̾tum ꝙ indet. forttm q cloantum
Tencroꝵ qz alios: ater quos ethere turbo
Dispulerat: penitus q alias aduexerat oras
Obscpuit sunt ipẽ: siul ꝓcusus athates
Leticia q metu q auidi cõmugẽ dextras.
Ardebant sz res aunos incoguita turbat
Dissimulant et nube caua spetulant᷑ amucti

Expanded text:
regina ad templum, forma pulcherrima Dido, regina ad templum, forma pulcherrima Dido, incessit magna iuvenum stipante caterva. Qualis in Eurotae ripis aut per iuga Cynthi exercet Diana choros, quam mille secutae hinc atque hinc glomerantur oreades; illa pharetram fert umero, gradiensque deas supereminet omnis: Latonae tacitum pertemptant gaudia pectus: talis erat Dido, talem se laeta ferebat per medios, instans operi regnisque futuris. Tum foribus divae, media testudine templi, saepta armis, solioque alte subnixa resedit. Iura dabat legesque viris, operumque laborem partibus aequabat iustis, aut sorte trahebat: cum subito Aeneas concursu accedere magno Anthea Sergestumque videt fortemque Cloanthum, Teucrorumque alios, ater quos aequore turbo dispulerat penitusque alias avexerat oras. Obstipuit simul ipse simul perculsus Achates laetitiaque metuque; avidi coniungere dextras ardebant; sed res animos incognita turbat. Dissimulant, et nube cava speculantur amicti,
Abbreviated transcription (Latin):
Infelix puer/ atz impar congressus achili
F. ertui equis curui qz heret resupinꝰ ĩani.
Lora teneus tamen. huic ccrux q come q thũt᷑
Per terram: et neisa pulius instribit᷑ hasta
Interea ad templũ non eque paladis ibant
Crmibz iliades passis: peplum q serebant
Supliciter tristes. et tousa pectora palimo
Dina solo fixos occlos adũsatenebat
Cer tricum illiatos raptanerat hectora muros
Eainnnũ qz auro corpus uendebat a chilles
Tui nero ingentem gemitũ dat pectore abimo:
ut spolia ut currus utq ipsum corpus aunici
Tendentem q manꝰ prianũ cõspexit ĩeimes
De quoq principib premuptũ agno achiuis
Meoas qz atirs: et ingri mt̾nonis arma
Ducit amazonidum lunatis agnima peltis
Penthesilea furens: mediis q inmilib ardet
Aurea subuectens exerte cinglã mãme
Pellatux. audet qz niris concuricie uurgo
Mhet dum dardano ente mirãda uidentur
TCum stupet: obtutu qz heret defixus ĩ bno ie

Expanded text:
infelix puer atque impar congressus Achilli, infelix puer atque impar congressus Achilli, fertur equis, curruque haeret resupinus inani, lora tenens tamen; huic cervixque comaeque trahuntur per terram, et versa pulvis inscribitur hasta. Interea ad templum non aequae Palladis ibant crinibus Iliades passis peplumque ferebant, suppliciter tristes et tunsae pectora palmis; diva solo fixos oculos aversa tenebat. Ter circum Iliacos raptaverat Hectora muros, exanimumque auro corpus vendebat Achilles. Tum vero ingentem gemitum dat pectore ab imo, ut spolia, ut currus, utque ipsum corpus amici, tendentemque manus Priamum conspexit inermis. Se quoque principibus permixtum adgnovit Achivis, Eoasque acies et nigri Memnonis arma. Ducit Amazonidum lunatis agmina peltis Penthesilea furens, mediisque in milibus ardet, aurea subnectens exsertae cingula mammae, bellatrix, audetque viris concurrere virgo. Haec dum Dardanio Aeneae miranda videntur, dum stupet, obtutuque haeret defixus in uno,
Abbreviated transcription (Latin):
A rtificum q manus inter se/ operũqz laboret
Airatur. uidet iliacas ex ordine pugnas¬
U ella ꝓr iam fama totum uulgata per orbem¬
A tudas puanium qz et seuũ ambob a chilem
Constitit ⁊ lacͥmas quis iam locus ĩquit achatt
Que regio interris, nrra non plena laboris
En pamus. sunt hic etiam sua p̃nna laudi
Sũt lacrime rep. et mente mortalia tãgunt
Solue mietus feret hec aliquã tiba fama Ialutẽ
Sit ait atq animum pictura pascit ĩ ani
Multa genreus. largo q humectat flumẽ uultũ
Nãq indebat: uti bellantes ꝑgaria circum
hac fugerent graii. premeret troiana Iumĩtus.
Hac f phriges: instaret curru castatꝰ athiles.
Aet procul huic  cͥesi mueis tentoria nelis
Agnosait lacrimaus. primo que prodita/ sõno
Titides multa uastabat ocde ciuentus
Ardentesq aũtit/equos intastra p̾usꝙͣ
Pabula gustassent troit uantum qz bibissent
Parte alia fugiens amissis. troillus armis

Expanded text:
artificumque manus inter se operumque laborem artificumque manus inter se operumque laborem miratur, videt Iliacas ex ordine pugnas, bellaque iam fama totum volgata per orbemAtridas, Priamumque, et saevum ambobus Achillem. Constitit, et lacrimans, Quis iam locus inquit Achate, quae regio in terris nostri non plena laboris? En PSunt lacrime rerum et mentem mortalia tanguntSolve metus; feret haec aliquam tibi fama salutem. Sic ait, atque animum pictura pascit inani, multa gemens, largoque umectat flumine voltum. Namque videbat, uti bellantes Pergama circum hac fugerent Graii, premeret Troiana iuventus, hac Phryges, instaret curru cristatus Achilles. Nec procul hinc Rhesi niveis tentoria velis adgnoscit lacrimans, primo quae prodita somno Tydides multa vastabat caede cruentus, ardentisque avertit equos in castra, prius quam pabula gustassent Troiae Xanthumque bibissent. Parte alia fugiens amissis Troilus armis,
Abbreviated transcription (Latin):
Aaut ouera accipiũt uemc̃tum. aut agũns facto.
Ignanum fucos petus apresepibz arcent
Feruet opus. Redolent q thymo fragriãtia mella
O fortunati quorũ iam moenia surgirnt
Aentas ait: et fastigia suspiat urbis
Infert se septus nebula mirablẽ dictũ
Her medios mistet q uiris: neq c̾intͥ ulli
Lucus morbe fuit nredia letissimꝰ umbra
Quo pͫ iactati ũdis et turbire poeu
E ffodere loco signũ: quod regia iuno
.Houstrat: caput acris equi. fit nam fore bello
E gregiaui: et facilem iuctu per setula gẽtem
H it templum uinoni ingens sidonia dido
Condebat doms epilentũ et numine diue
Erea cui gradib surgebant luima. nexeq
Ere trabes foribz cardo stridebat a henis
Hoc pͫ in suco noua res oblata lunoiem
Leuiit. hic primũ eneas sperare salutem
Ausus: et afflictis melius cõfidere iebus
Namq sub iugenti lustrat dũ suniglã templo
Regniam operens. dũq fortima sit urbi:

Expanded text:
aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto ignavom fucos pecus a praesepibus arcent: fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella. O fortunati, quorum iam moenia surgunt! Aeneas ait, et fastigia suspicit urbis. Infert se saeptus nebula, mirabile dictu, per medios, miscetque viris, neque cernitur ulli. Lucus in urbe fuit media, laetissimus umbra, quo primum iactati undis et turbine Poeni effodere loco signum, quod regia Iuno monstrarat, caput acris equi; sic nam fore bello egregiam et facilem victu per saecula gentem. Hic templum Iunoni ingens Sidonia Dido condebat, donis opulentum et numine divae, aerea cui gradibus surgebant limina, nexaeque aere trabes, foribus cardo stridebat aenis. Hoc primum in luco nova res oblata timorem leniit, hic primum Aeneas sperare salutem ausus, et adflictis melius confidere rebus. Namque sub ingenti lustrat dum singula templo, reginam opperiens, dum, quae fortuna sit urbi,
Abbreviated transcription (Latin):
Molui ue moram: aut uenẽdi posteꝰ causas.
Ipsa paphum sublunis abit : sedes q reuisit
Reta suas: ubi temptũ illi centũ q sabeo
Thure cabent are: scitis q recentib halaut.¬
¶ Coru puere uiam inrerea: qua seunta inẽst ⁊
Iam q astendebant callem qui plurimꝰ uribi
I nminet: adutisas q aspettat de suꝑ arceb.
M iratur molem tureas magnalia quondã
iratur poitas stitpitũ q strataq iuaꝵ
Instant / aidentes tyrii. pars ducere mirios.
Mollru q arceme et manib subuol̃t sixa
Pars eptare locum tecto. et concludẽ sulco
Iura magratus q legunt. fim̃q senatum
Hit portus aln effodiũt. hic alta theatri
Fũdamenta lotant alii. nimanes qz colunas
Rupib excidunt: stenis decora alta futiras
Qualis apes estate noua pflorea rura
Exaercet sub sole labor: cũ gontib adultos
E ducũt fretus. aut cũ liquencia mella
Elipantiet dulti distendunt nectare cellas

Expanded text:
molirive moram, aut veniendi poscere causas. molirive moram, aut veniendi poscere causas. Ipsa Paphum sublimis abit, sedesque revisit laeta suas, ubi templum illi, centumque Sabaeo ture calent arae, sertisque recentibus halant. Corripuere viam interea, qua semita monstrat. Iamque ascendebant collem, qui plurimus urbi imminet, adversasque adspectat desuper arces. Miratur molem Aeneas, magalia quondam, miratur portas strepitumque et strata viarum. Instant ardentes Tyrii pars ducere muros, molirique arcem et manibus subvolvere saxa, pars optare locum tecto et concludere sulco. Iura magistratusque legunt sanctumque senatum; hic portus alii effodiunt; hic alta theatris fundamenta locant alii, immanisque columnas rupibus excidunt, scaenis decora alta futuris. Qualis apes aestate nova per florea rura exercet sub sole labor, cum gentis adultos educunt fetus, aut cum liquentia mella stipant et dulci distendunt nectare cellas,
Abbreviated transcription (Latin):
Aspite bisz seuos letantes a guime tygnos.
A ethtra quos lapsa plaga iouis a let : aꝑto
Turbarat celo. nũt teuas ordine lougo
Aut capere: aut captas iain desperaie iudẽtur
Ut reduces illis ludunt stadentib alis:
Etͣ tantit cuuxere polum cantus q dede̾
Haud aliter pupes qz tire pubes qz fuorum
Qut portum tenet: aut plono subit ostia uels¬
R erge modoe it qua te dut uia diuge giessum
¶Dicit. et adueitens rosta ceruice iesulsit
Ambrosieqz come diuinum uertice odorem
E pirantre. pedes uestis defluxit a dimos̾
Et uera mnoessu patuit dea. ilte ubi mr̃em
A gnouit⁊ tali fugentam est uoce sequuta:
Quid natum totiens / ciudelis tu q falsis
Iudidimaginib : cui dextie iũgert dextiã
Nondatur: at ueras audire et redde̾ woces.
Talib intusat: gressum q ad motina tẽdit/
At uenus obscuro gradientes aere sepsit/.
Et multo nebule cricũ dea fudit auctue
Etrnere ut quis tos neu quis cõtinge̾ poss:

Expanded text:
Aspice bis senos laetantis agmine cycnos, Aspice bis senos laetantis agmine cycnos, aetheria quos lapsa plaga Iovis ales aperto turbabat caelo; nunc terras ordine longo aut capere, aut captas iam despectare videntur: ut reduces illi ludunt stridentibus alis, et coetu cinxere polum, cantusque dedere, haud aliter puppesque tuae pubesque tuorum aut portum tenet aut pleno subit ostia velo. Perge modo, et, qua te ducit via, dirige gressum. Dixit, et avertens rosea cervice refulsit, ambrosiaeque comae divinum vertice odorem spiravere, pedes vestis defluxit ad imos, et vera incessu patuit dea. Ille ubi matrem adgnovit, tali fugientem est voce secutus: Quid natum totiens, crudelis tu quoque, falsis ludis imaginibus? Cur dextrae iungere dextram non datur, ac veras audire et reddere voces? Talibus incusat, gressumque ad moenia tendit: at Venus obscuro gradientes aere saepsit, et multo nebulae circum dea fudit amictu, cernere ne quis eos, neu quis contingere posset,
Abbreviated transcription (Latin):
Odea si pͥma repetens ab ougunt ꝑgaui:
Et uacet aunales nostroꝵ audire laborũ.
Aute diem clauso, cõponet Mesper olymxo
Nos troia antiqua si uestras forte per aures
Troia nouren nitꝰ diueisa ptr equora uectos
Forte sua libics tempestas appulit oris
Bum piuis tueas raptos qui echoste ptuatet
Classt uelo mecun. fama suꝑ cthera notus
I Lalami quero patuam et genus ob ioue fũmo
Bis demsohigiũ costendi nauib equor :
Matre dea monstrante uiam. data fata secutꝰ.
Dis sextem cõnulse undis euro q suꝑsunt
Ipse ignotus egens libye deserta ꝑagio:
Emopa atz asya pulsus. net plã querẽtem
P assa uenus medio sic inter fata dolore est:¬
¶ Quisquis es: hand credo inuisus celestib aurab
Bitales carpus: tyriam qui aduouis uebem¬
Io erge modor atz baic te regine adlumina plar
Nam tibi reducet socios / classcm q relatam
Iũcio: et in tutum neisis aquilonib actam
Ni fuistra augnũ uaui docutre parẽtes.

Expanded text:
O dea, si prima repetens ab origine pergam, O dea, si prima repetens ab origine pergam, et vacet annalis nostrorum audire laborum, ante diem clauso componat Vesper Olympo. Nos Troia antiqua, si vestras forte per auris Troiae nomen iit, diversa per aequora vectos forte sua Libycis tempestas adpulit oris. Sum pius Aeneas, raptos qui ex hoste Penates classe veho mecum, fama super aethera notus. Italiam quaero patriam et genus ab Iove summo. Bis denis Phrygium conscendi navibus aequor, matre dea monstrante viam, data fata secutus; vix septem convolsae undis Euroque supersunt. Ipse ignotus, egens, Libyae deserta peragro, Europa atque Asia pulsus. Nec plura querentem passa Venus medio sic interfata dolore est: Quisquis es, haud, credo, invisus caelestibus auras vitalis carpis, Tyriam qui adveneris urbem. Perge modo, atque hinc te reginae ad limina perfer, Namque tibi reduces socios classemque relatam nuntio, et in tutum versis aquilonibus actam, ni frustra augurium vani docuere parentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Berman̾e factum qz dui celait: et egram
Multa malus sumulaus: uana spelusit amãtom
Ipsa sz in somnis inhamati uenit ꝓmago
Cõmgis. ora modis actoltus pallida mius
Crudeles aras / traiectaqz pectora serio
Audauit cetum qz domꝰ scelus om̃e retexit
Tum cclare fugam. patria q excedẽ⁊ suadet
Auxiliũ qz me ueteres tellure iccludit
Thesanrõs: ignotũ argenti pondus et aurĩ
h iis commota fugam dido socios q parabat
Couenũt quibz ant odium caidele tirãni
Aut nietus a cer erat nanes q forte parate
Corripunt: ontrant q auro portãtur auau¬
Ioygnialeonis opes pelago dux femnã facti
Deuentre locos: ubi nũc ingencia ocrnto
Morma surgentem q noue cartagnuis aicẽ
ercati qz solum facti de noĩe byr̃sam
Tanrmo quantũ possent ericũdare trigoz
ued uos qui tauideur: quil ant uenistis ab ous
Quo ue tenctis iter. Qutrenti talib ille
Suspiraus, nno q tralhens a pettore uoxem

Expanded text:
germanae; factumque diu celavit, et aegram, germanae; factumque diu celavit, et aegram, multa malus simulans, vana spe lusit amantem. Ipsa sed in somnis inhumati venit imago coniugis, ora modis attollens pallida miris, crudeles aras traiectaque pectora ferro nudavit, caecumque domus scelus omne retexit. Tum celerare fugam patriaque excedere suadet, auxiliumque viae veteres tellure recludit thesauros, ignotum argenti pondus et auri. His commota fugam Dido sociosque parabat: conveniunt, quibus aut odium crudele tyranni aut metus acer erat; navis, quae forte paratae, corripiunt, onerantque auro: portantur avari Pygmalionis opes pelago; dux femina facti. Devenere locos, ubi nunc ingentia cernis moenia surgentemque novae Karthaginis arcem, mercatique solum, facti de nomine Byrsam, taurino quantum possent circumdare tergo. Sed vos qui tandem, quibus aut venistis ab oris, quove tenetis iter? Quaerenti talibus ille suspirans, imoque trahens a pectore vocem:
Abbreviated transcription (Latin):
Ens felix. nostiu qz lues quecũq laborem
Et quo sus celo taindem quibi oͧus in oris
Iactemus: doceas ignari. hoñ a locop qz
Erramꝰ nento huc uastis et feuctib acti
Multa tibi ante aras nostra cadeti hostia dextia
Tum uenus. haud equid̃ tali int dignioi hõie
U roginib tyriis mos est gestare pharetrã
Purpniro q alte furas suras uintire cotlio
Pmnita regna udes. tprios et agenores iubem
Ded fines libyci. genus intractablẽ bello
Imperium dido tyria cregit urbe profeita
Gtrmanũ fugiens. longa est ĩurra. longe
Ambages. sc̃o sũma sequar fastigia ream
Huic cõmux sitheus erat ditissimꝰ aga
Pheu. ceumie et magno muisere dilectꝰ amore
Cui pr̾ intactam dederat pͥmis q iugarat
Om̃ib. sea regna tibi tiri germanꝰ hẽbat
Pygmnalion scelere aute alios ĩmanior oĩs
Quos incer antdius nemt furor ille sytheuii
Impuis aute auas atz auri cetus amoie:
Clam ferio incautũ suꝑat secmꝰ amorlu

Expanded text:
sis felix, nostrumque leves, quaecumque, laborem, sis felix, nostrumque leves, quaecumque, laborem, et, quo sub caelo tandem, quibus orbis in oris iactemur, doceas. Ignari hominumque locorumque erramus, vento huc vastis et fluctibus acti: multa tibi ante aras nostra cadet hostia dextra. Tum Venus: Haud equidem tali me dignor honore; virginibus Tyriis mos est gestare pharetram, purpureoque alte suras vincire cothurno. Punica regna vides, Tyrios et Agenoris urbem; sed fines Libyci, genus intractabile bello. Imperium Dido Tyria regit urbe profecta, germanum fugiens. Longa est iniuria, longae ambages; sed summa sequar fastigia rerum. Huic coniunx Sychaeus erat, ditissimus agri Phoenicum, et magno miserae dilectus amore, cui pater intactam dederat, primisque iugarat ominibus. Sed regna Tyri germanus habebat Pygmalion, scelere ante alios immanior omnes. Quos inter medius venit furor. Ille Sychaeum impius ante aras, atque auri caecus amore, clam ferro incautum superat, securus amorum