comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Non enĩ corpꝰ suũ s corruptiꝰ cieta
ones eiꝰ ⁊ pondꝰ odert̾. Hon itaq nullum
corpꝰ. s incorruptum. ⁊ ce lerrimum
ccepꝰ uolunt habere. s. putant nullũ cor¬
pꝰ eẽ. sitale fuerit. quia tale aliqͥd ee̾ ani¬
nã putant. Qd̃ aut̃ continentia qͣdã ⁊
laborib quasi ꝑ seqͥ uident᷑ corpora sua. qͥ¬
hoo recte faciunt ñ id agunt ut ñ habeañ
corpꝰ. s ut habeant subiugatũ ⁊ ꝑatũ ad
oꝑa uecessaria. Libidines enĩ male uters¬
tes corpore id ẽ. constietudines inclinatio¬
nis anunȩ ad fruendãm inferiorib ꝑ ip¬
siꝰ corporis laboriosã qͥndam malitiã ex cin¬
guere affecꝰtant. Nam ñ se int̾imunt. s
curã suȩ ualitudinis gerunt: Q aut̃ ꝑũ¬
se id agunt. qͣsi naturalit̾ inimico suo cor¬
pori bellũ ingert̃. In qͦ fallit eos qͣlegunt:
consuetudinẽ. aduersus ꝙͣ sp̃s concupis¬
cit. ñ ut intimat corpꝰ sed ut concupiscen¬
tiam id ẽ. consuetudinẽ male domitã faci¬

Expanded text:
 corpus suum, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celerrimum corpus volunt habere: sed putant nullum corpus esse si tale fuerit, quia tale aliquid esse animam putant. Quod autem continentia quadam et laboribus quasi persequi videntur corpora sua; qhoc recte faciunt, non id agunt, ut non habeant corpus, sed ut habeant subjugatum et paratum ad opera necessaria. Libidines enim male utentes corpore, id est consuetudines inclinationis animae ad fruendum interioribus per ipsius corporis laboriosam quamdam malitiam exstinguere affectant. Nam non se interimunt, et curam suae valetudinis gerunt. Qui autem perverse id agunt, quasi naturaliter inimico suo corpori bellum ingerunt. In quo fallit eos quod legunt: consuetudinem, adversus quam spiritus concupiscit; non ut interimat corpus, sed ut concupiscentia ejus, id est consuetudine mala edomita, faci
Abbreviated transcription (Latin):
corporis mors ẽ. animacionis pͥstinę reso¬
lutio. & qͦmͦ animnꝰ pꝰ penitentiã qͣ pͥo¬
res mores ꝑdicos int̾ẽmit reformat᷑it
melius. sic etiã corpꝰ pꝰ istã mortẽ ꝗͣ un¬
culo peccati om̃s debemꝰ credendũ ⁊ spe¬
randũ ẽ. resurrectionis cẽpore in meliꝰ
cõmid:i. ut ñ caro ⁊ sanguis regnũ
celoꝵ possideat qđ fieri ñ pot᷑ s corrupti¬
uile hoac induat in corruptionẽ. ⁊ morta¬
le hoc induat ĩmortalitẽ. nullamq faci¬
ens molestiam quia nullam patiet᷑ indigen¬
tiam. a beata ꝑfecta q anima cũ sũma. qͥ¬

Expanded text:
mors est animationis pristinae resolutio: et quomodo animus post poenitentiam, qua priores mores perditos interemit, reformatur in melius; sic etiam corpus post istam mortem, quam vinculo peccati omnes debemus, credendum et sperandum est resurrectionis tempore in melius commutari, ut non caro et sanguis regnum Dei possideant, quod fieri non potest; sed corruptibile hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem , nullamque faciens molestiam, quia nullam patietur indigentiam, a beata perfectaque anima cum summa qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd paulꝰ crucifixꝰ ẽ. ꝓ uob̾. aut in nomine
qͦ ei dño etiam ipse conseruus ẽ: Cum
aut̾ homine in deo frueris. deo potiꝰ ꝗͣ ho¬
mine frueris. Illo enĩ frueris quo effice¬
ris beatꝰ. & ad eum te ꝑuenisse letab̾is.
in qͦ spem ponis ut uenias. Inde ad phi¬
iemonem paulꝰ. Ita fr̾ inqͥ ego te fru ar
Qđ si ñ addidisset in dño .&. te fruar tan¬
tum dixisset : in eo constituisset spembe¬
atitudinis sue. Emꝙͣ etiam uicinissime
dicit᷑. frui cum dilectione uti. Cum enĩ ad¬
ẽ. qđ diligitur etiam dilecꝰtionẽ secũ neceẽ
ẽ. gerat᷑. ꝑ qͣm si tͣnsieris eamq ad illud uͥ
ꝑmanendũ ẽ. retuleris. uteris ea .&. abu¬
siue ñ ꝓprie diceris fru. Siuͦ in heseris
endum ẽ. nͥ in illa tͥnitate. Id ẽ sũmo & in¬

Expanded text:
Numquid Paulus crucifixus est pro vobis? aut in nomine Numquid Paulus crucifixus est pro vobis? aut in nomine quo ei Domino etiam ipse conservus est . 37. Cum autem homine in Deo frueris, Deo potius quam homine frueris. Illo enim frueris quo efficeris beatus; et ad eum te pervenisse laetaberis, in quo spem ponis ut venias. Inde ad Philemonem Paulus: Ita, frater, inquit, ego te fruar . Quod si non addidisset, in Domino, et te fruar tantum dixisset, in eo constituisset spem beatitudinis suae. Quanquam etiam vicinissime dicitur frui, cum delectatione uti. Cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat: per quam si transieris, eamque ad illud ubi permanendum est, retuleris; uteris ea, et abusive, non proprie, diceris frui. Si vero inhaeseris endum est nisi in illa Trinitate, id est summo et in
Abbreviated transcription (Latin):
qui ar̃ di quo nob̾ utit᷑ ñ ad eiꝰ s ad
nr̃am utilitatem refertur. ad eiꝰ autẽ
tantũ modo bonitatem. Cuiꝰ aut̾ nos
miserem᷑ ⁊ cui consulimꝰ. ad eiꝰ qͥdem
utilitatem id facimꝰ. eamq utuemur.
s nescio qͦmͦ etiam nr̃a fit consequens
cũ eam miscdiam ꝗͣ impendimꝰ egenti
sine mercede ñ relinqͥt ds. Hec autẽ
merces sũma ẽ. ut ipso ꝑfruami. & om̃s
qͥ eo fruuuᷤ nobis etiam inuicẽ ꝑfruam᷑.¬
Nam si inuiceͣm id facimꝰ remanemꝰ in
uia &. spem beatitudiuis nr̃e in homi¬
ne aut in angło collocamꝰ. qđ & homo
suꝑbꝰ ⁊ angłs suꝑbꝰ arrogant sibi. atq
in se Alioꝵ spem gaudent consticui.
Sc̃s aut̃ homo ⁊ sc̃s angłs eciam fessos
nos atq in se adqͥescere & remanere cu¬
pientes reficiunt potiꝰ aut eo sumptu qͤͣm
ꝓpter nos aut illo etiam qͦm ꝓpt̾ se acce¬
ꝑunt acceꝑunt: tam̃. atq ita refectoᷤ
in illum ire cõpelluno. quo fruentes
parit̾ beati sumꝰ. Nam apłs damat᷑.¬

Expanded text:
ur Dei, quo nobis utitur, non ad ejus, sed ad nostram utilitatem refertur, ad ejus autem tantummodo bonitatem. Cujus autem nos miseremur, et cui consulimus, ad ejus quidem utilitatem id facimus, eamque intuemur; sed nescio quomodo etiam nostra fit consequens, cum eam misericordiam quam impendimus egenti, sine mercede non relinquit Deus. Haec autem merces summa est ut ipso perfruamur, et omnes qui eo fruimur, nobis etiam inNam si in nobis id facimus, remanemus in via, et spem beatitudinis nostrae in homine aut in angelo collocamus: quod et homo superbus et angelus superbus arrogant sibi, atque in se aliorum spem gaudent constitui. Sanctus autem homo et sanctus angelus etiam fessos nos atque in se quiescere et remanere cupientes reficiunt potius, aut eo sumptu quem propter nos, aut illo etiam quem propter se acceperunt, acceperunt tamen, atque ita refectos in illum ire compellunt, quo fruentes pariter beati simus. Nam et Apost
Abbreviated transcription (Latin):
qui de deo cogitant. uiuũ aliqͥdgi¬
tant illi soli posst̾ ñ absurda et indig¬
na existimare dc deo. qui uitã ipsã
cogitant. & quȩcũq illis forma ocour¬
rerit corporis. eã uita uiuere uł non
iuuere statuunt. ⁊ uiuentẽ ñ uiuen¬
ti anteponuns. eamq ipsã uiuentẽ cor¬
poris formani qͣntalib luce p̾fulgeat.
qͣntalib magnitudine: p̾mineat. qͦn¬
talib pulchritudine ornet᷑. aliud eẽ.
ipsã. aliud uitã qua uegetat᷑ intelligt᷑.
eamq illi moli que ab illa uegetat᷑ ⁊
animat᷑. dignitate in cõꝑabili p̾fert̃.
Deinde ipsam uitã ꝑgunt in spicere.
hominũ: Quam cũ adhuc mutabilẽ
uid̾int. etiam huic aliꝗͣ. in cõmutabi¬
lem cogunt᷑ p̾ponere. illam scił uitã
q̃ ñ aliqñ desipit. aliqñ sapit. s ẽ. potiꝰ
ipsa sapientia Sapiens enum mens
id est adeptu sapientiam. ante ꝗͣ ad ipiꝰ¬
cẽcur ñerat sapiens. At uͦ ipsa sapien¬
tia nec fuit umꝗͣ. insipiens. nec eẽ un¬

Expanded text:
qui de Deo cogitant, vivum aliquid cogitant, illi soli possunt non absurda et indigna existimare de Deo, qui vitam ipsam cogitant, et quaecumque illis forma occurrerit corporis, eam vita vivere vel non vivere statuunt, et viventem non viventi anteponunt; eamque ipsam viventem corporis formam, quantalibet luce praefulgeat, quantalibet magnitudine praeemineat, quantalibet pulchritudine ornetur, aliud esse ipsam, aliud vitam qua vegetatur intelligunt, eamque illi moli quae ab illa vegetatur et animatur, dignitate incomparabili praeferunt. Deinde ipsam vitam pergunt inspicere, hominum. Quam cum adhuc mutabilem viderint, etiam huic aliquam incommutabilem coguntur praeponere, illam scilicet vitam quae non aliquando desipit, aliquando sapit, sed est potius ipsa Sapientia. Sapiens enim mens, id est, adepta sapientiam, antequam adipisceretur non erat sapiens; at vero ipsa Sapientia nec fuit unquam insipiens, nec esse un
Abbreviated transcription (Latin):
entib possessionem. s etiã uiã se p̃bere
uoluit uenientib. ad pͥncipiũ uiarũ uo¬
luit carnẽ assumere. Unde ẽ. etiã illud.
Dñs creauit me in pͥncipio uiarũ stiarũ
uia & ad palmam suꝑnȩ uocationis
obliuiscens. & in ea q̃ ante st̾ extentus.
iam pͥncipiũ uiarũ tͣnsierat. hoo ẽ. eo ñ
indigebat a qͦ tam̃ agg̾diendũ ⁊ exordi¬
endũ iter ẽ. om̃ib qui ad uitatẽ ꝑue¬
nire ⁊ in uita ęt̾na ꝑmanere desidañ
Sic enĩ ait. Ego sum uita ⁊ ueritas:

Expanded text:
entibus possessionem, sed etiam viam praebere se voluit venientibus ad principium viarum, voluit carnem assumere: unde est etiam illud, Dominus creavit me in principio viarum suarum via, et ad palmam supernae vocationis obliuiscens et in ea quae ante sunt extentus iam principium uiarum transierat, hoc est eo non indigebat, a quo tamen aggrediendum et exordiendum iter est omnibus, qui ad ueritatem peruenire et in uita aeterna permanere desiderant. sic enim ait: ego sum u
Abbreviated transcription (Latin):
cecis uͭ utendũ. Diligit enĩ nos đs. ⁊ mul¬
tum nob̾ dilectionẽ eiꝰ erga nos scͥptura
dituna cõmendat. Qͦ mͦ g̃ diligit. ut nob̾
utat᷑. an ut fruat᷑ e. S si fruit᷑ eget bo¬
no nr̃o. qđ nemo sanus dixerit. O m̾e enĩ
bonũ nr̃m tił ipse nł ab ipso ẽ: Cui autẽ
obscurũ uł dubiũ ẽ. ñ egere lucẽ rerum
harũ nitore qͣs ipsa illustrauit: dicit etiã

Expanded text:
. Diligit enim nos Deus, et multum nobis dilectionem ejus erga nos divina Scriptura commendat: quomodo ergo diligit? ut nobis utatur, an ut fruatur? Sed si fruitur, eget bono nostro, quod nemo sanus dixerit. Omne enim bonum nostrum vel ipse, vel ab ipso est: cui autem obscurum vel dubium est, non egere lucem rerum harum nitore quas ipsa illustraverit? Dicit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ille ñ sensit quem legit. plerũq incͣ¬
rit in alia quȩ illi sententiȩ contexere
sententiã suã. scͥpturȩ incipiat offensior e̾e̾.¬
ꝗͣ sibi. qđ malũ si serꝑe siui̾t. eu̾tet᷑ ex eo
ꝑ fidem enĩ ambulamꝰ ñ ꝑ sp̾e̾m. Tituba¬
bit aut̃ si diuinarũ scͥpturarũ uacillat
auctoritas. Porro fide titubante. caritas etiã
ipsa languescit. Nã si a fide qsq cecidit. a
caritate etiam necce. ẽ. cadat. Non enĩ
pot̾ diligere qđ eẽ. non credic. Porro si ꝙ
credit ⁊ diligit bene agendo ec p̾ceptiᷤᷤ
moꝵ bonoꝵ obtẽꝑando efficit ut eciã¬

Expanded text:
quod ille non sensit quem legit, plerumque incurquod ille non sensit quem legit, plerumque incurrit in alia quae illi sententiae contexere sententiam suam scripturae incipiat offensior esse quam sibi. quod malum si serpere siuerit, euertetur ex eo. per fidem enim ambulamus, non pbit autem fides, si divinarum Scripturarum vacillat auctoritas: porro fide titubante, charitas etiam ipsa languescit. Nam si a fide quisque ceciderit, a charitate etiam necesse est cadat; non enim potest diligere quod esse non credit: porro si et credit et diligit, bene agendo et praeceptis morum bonorum obtemperando efficit, ut etia
Abbreviated transcription (Latin):
Omis aut̾ qͥ mentit᷑ inique facit. Et si cuiꝗͣ
uidet᷑ utile aliqͦndo eẽ mendatium: potest
uidi utilem aliqͣndo iniquitatẽ. Nemo tĩ
mentiens in eo qđ mentit᷑ seruat fidem
Nam hoc utiq uult ut cuim̃tit᷑ fidẽ si¬
bi habeat. quam tam̃ ei mentiendo ñ seruat:
Omĩs aut̃ ficti uiolator iniquus ẽ. Aut gͥ
iniqͥtas aliqndo ẽ. utilis qđ fieri ñ potest.
aut mendatiũ semꝑ inutile ẽ. S quisqͥs
in scͥpturis aliud sentit ꝗͣ ille qui scͥp¬
sit illis ñ m̃tientib fallicur. s cam̃ ut
dicere ceꝑam si ea sentencia fallitur quȩ
edificat caritatẽ quȩ finis p̾cepti ẽ: ita fal¬
lit᷑. acsi quisꝗͣ errore deserens uiã eo ca¬
m̃ ꝑ agrũ ꝑgat quo etiam uia illa ꝑducit.
Corrigendꝰ ẽ. tam̃. ⁊ qͣm sit utileꝰ uiã ñ de¬
serere demonstrandũ ẽ. ne consuetudi¬
ne deuiandi etiam in tͣnsuersũ aut ꝑuer¬
sũ ire cogatur. Asserendo enĩ cemere

Expanded text:
omnis autem, qui mentitur, inique facit, et si cuiquam omnis autem, qui mentitur, inique facit, et si cuiquam uidetur aliquando utile esse mendacium, potest uideri utilem aliquando esse iniquitatem. nemo enim mentiens in eo quod mentitur seruat fidem; nam hoc utique uult, ut cui mentitur fidem sibi habeat, quam tamen ei mentiendo non seruat. omnis autem fidei uiolator iniquus est. aut igitur iniquitas aliquando est utilis, quod fieri non potest, aut mendacium semper inutile est. sed quisquis in scripturis aliud sentit quam ille qui scripsit, illis non mentientibus fallitur, sed tamen, ut dicere coeperam, si ea sententia fallitur, qua aedificet caritatem, quae finis praecepti est, ita fallitur, ac si quisquam errore deserens uiam eo tamen per agrum pergat, quo etiam uia illa perducit. corrigendus est tamen et quam sit utilius uiam non deserere demonstrandum est, ne consuetudine deuiandi etiam in transuersum aut peruersum ire cogatur. Asserendo enim temere
Abbreviated transcription (Latin):
lute ꝑ diunã ꝓuidentiã dispensatio tẽ
dilectione ⁊ delectatione. s transitoria
alioꝵ quoꝵ lib instrum̃toꝵ. aut siqͥs
congruentiꝰ dici pot̾ ut ea qͥb ferimur¬
scͥpturas diuinas uł qͣmlib earũ partẽ
intellexisse sibi uidet᷑ ita ut eo intellecdtu
ñ edificet istã geminã caritatẽ dĩ ⁊ ꝑxi¬
.mi. ñdum intellexit. Qs qͥs uͦ talẽ in de fito
dixerit. ut huic ȩdificande caritati sit itt¬
lis. nec tam̃ ħ dixerit qđ ille qͣm legit eo
loco sensisse ꝓlubit᷑. ñ ꝑnitiose fallitur
nec omino mentit᷑. Inẽ. qͥppe in mentien¬
te uoluntas falsa dicendi . &. ido multos
inuenimꝰ qͥ m̃tiri ueliit. qͥ aut̾ falli. ne¬
minẽ. Cũ gͥ hoc sciens homo faciat illud
resciens patiatur. satis apparet in una eadẽq
re illum qͥ fallitur eo qͥ mencit᷑ ee̾. meliorẽ.
qͣndo quidẽ pati melius ẽ. iniqͥtatẽ ꝙͣ facere.

Expanded text:
lute lute dilectione atque delectatione, sed transitoria aliorum quorumlibet instrumentorum, aut si quid congruentius dici potcripturas diuinas uel quamlibet earum partem intellexisse sibi uidetur, ita ut eo intellectu non aedificet istam geminam caritatem dei et proximi, nondum intellexit. quisquis uero talem inde sententiam duxerit, ut huic aedificandae caritati sit utilis, nec tamen hoc dixerit quod ille quem legit eo loco sensisse probabitur, non perniciose fallitur nec omnino mentitur. inest quippe in mentiente uoluntas falsa dicendi, et ideo multos inuenimus, qui mentiri uelint, qui autem falli, neminem. cum igitur hoc sciens homo faciat, illud nesciens patiatur, satis apparet in una eademque re illum qui fallitur eo qui mentitur esse meliorem, quando quidem pati melius est iniquitatem quam facere.
Abbreviated transcription (Latin):
ad patrẽ ꝑuenit᷑. qͥa ꝑ eqͣlłm illecui ẽ eqͣlis
agnoscit᷑ uinciente ⁊ tanꝙͣ ad glucinan¬
te nos sc̃o sp̃u. qͦ in sũmo atꝙ incõmutabili
bono ꝑmanere possimꝰ Ex quo intelligit᷑
quia nulla res in uia tenere nos debe¬
at qͣndo nec ipse diis in quantũ uia nr̃a
ẽẽ. dignatus ẽ. tenere suos uoluerit s
transire. ne reb temporalib qͣmuis ab
illo ꝓ salute nr̃a susceptis ꝙ gestis here¬
amꝰ infirmit̾. s ꝑ eas potiꝰ curramꝰ alacͥcer
ut ad eum ipsum qͥ nr̃am naturã a tẽpo¬
ralib lib̾auit ⁊ collocauit ad dexta̾m pa¬
tris ꝓuehi atq ꝑuehi meream᷑. Om̾ium
gͥ que p̾dicta st̃ ex quo de reb tractamus
hec sũma ẽ. ut intelligat᷑ legis ⁊ om̃ium
diuinarum scͥpturarũ plenitudo & finis
ẽẽ. dilectio rei qua fruendũ ẽ: &. rei quȩ
uobcum ea re frui potest. quia ut se qͥsq
diligat p̾cepto ñ opis ẽ. Hoc gͦ ut nos¬
semꝰ atq possemꝰ facta ẽ: tota ꝓ nr̃a sa¬

Expanded text:
ad patrem peruenitur, quia per aequalem ille cui est aequalis agnoscitur uinciente et tamquam agglutinante nos sancto spiritu, quo in summo atque incommutabili bono permanere possimus. ex quo intellegitur, quia nulla res in uia tenere nos debeat, quando nec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignatus est, tenere nos uoluerit, sed transire, ne rebus temporalibus, quamuis ab illo pro salute nostra susceptis et gestis haereamus infirmiter, sed per eas potius curramus alacriter, ut ad eum ipsum, qui nostram naturam a temporalibus liberauit et collocauit ad dexteram patris, prouehi atque peruehi mereamur. Omnium igitur, quae dicta sunt, ex quo de rebus tractamus, haec summa est, ut intellegatur legis et omnium diuinarum scripturarum plenitudo et finis esse dilectio rei, qua fruendum est, et rei, quae nobiscum ea re frui potest, quia, ut se quisque diligat, praecepto non opus est. hoc ergo ut nossemus atque possemus, facta est tota pro nostra sa
Abbreviated transcription (Latin):
speculum & in eniginate. tanto eã ꝑeg̾¬
nationẽ ⁊ tolerabiliꝰ sustinemiꝰ. ⁊ arden¬
tiꝰ finire cupimꝰ. S utrũ ad illa duo p̃¬
cepta etiam dilectio ꝑtineat angłoꝵ. ñ
inrationabilit̾ q̃ri pot̾. Nam qͥ nullum
hominũ exceꝑit qͥ p̾cepit ut ꝓxutiũ di¬

Expanded text:
speculum vel in aenigmate , tanto nostram peregrinationem et tolerabilius sustinemus, et ardentius finire cupimus. Sed utrum ad illa duo praecepta etiam dilectio pertineat Angelorum, non irrationabiliter quaeri potest. Nam quod nullum hominum exceperit qui praecepit ut
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ omĩa. ꝑ ꝙͣ omĩa. in qͦ om̃ia: ita pater
na substantia: & simul om̃s una sub̾a.
eadem incõmutabilitas: eadẽ maiestas.
eadem potestas. In patre unitad̾: infilio
eqͣlitas in sp̃u soo unitatis eqͣlitatisꝙ
concordia. Et cria hec unũ omĩa ꝓpter¬

Expanded text:
quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Ita Pater na substantia, et simul omnes una substantia. eadem incommutabilitas, eadem maiestas, eadem potestas. in patre unitas, in filio aequalitas, in spiritu sancto unitatis aequalitatisque concordia, et tria haec unum omnia p
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare dementis ẽ: Precipiendũ etiam
quomͦ corpꝰ suũ diligat. ut ei ordinate pru¬
dent̾ q consulat. Nlam qd diligat etiã corpꝰ
suũ. idq saluum hab̾e atq incegrũ uelit.
eq̃ manifestum ẽ. Auqͥd itaq ampliꝰ dili¬
gere aliqͥs potest. ꝙͣ salutẽ atq incegͥtatem
corporis sui. Nam multi &e dolores ⁊ amissio¬
nes iĩ nulloꝵ menbroꝵ uoluntarias suscepiꝰ
sui quia plꝰ aliqͥs diligit. Nam ⁊ auarꝰ q̃tiuᷤ
pecuniam diligat. tam̃ emit sibi panẽ. Qã
cum facit dat pecuniam ꝙͣ multũ diligitꝰ
⁊ augere desidãt. s quia pluris estimat sa¬
lutem coxporis sui q̃ illo pane fulcit᷑: Suꝑua¬
caneũ. diutiꝰ de remanifes tissima disputare
qđ cam̃ plerumq nos facere cogit error un¬
ge diligimꝰ. quȩ in bestias etiam ꝓmulga¬
tac: Nam oe bestiȩ se atq corpora sua di¬
ligunt: restabat ut & de illo qđ supͣ nosẽ.
⁊ de ilo qd iuxta uos ẽ. p̾cepta sumeremꝰ.

Expanded text:
dubitare dementis est. Praecipiendum etiam quomodo corpus suum diligat, ut ei ordinate prudenterque consulat. Nam quod diligat etiam corpus suum, idque salvum habere atque integrum velit, aeque manifestum est. Aliquid itaque amplius diligere aliquis potest, quam salutem atque integritatem corporis sui. Nam multi et dolores et amissiones nonnullorum membrorum voluntarias suscepisssui, quia plus aliquid diligit. Nam et avarus quamvis pecuniam diligat, tamen emit sibi panem: quod cum facit, dat pecuniam quam multum diligit et augere desiderat; sed quia pluris aestimat salutem corporis sui, quae illo pane fulcitur. Supervacaneum est diutius de re manifestissima disputare, quod tamen plerumque nos facere cogit error ge diligimus, quae in bestias etiam promulgata est nam et bestiae se atque corpora sua diligunt; restabat ut et de illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, praecepta sumeremus.
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptio de sanitate anuni existit.
Sanitas aut̾ animi ẽ: firmissime inhe¬
rere potiori. ħ ẽ. incõmutabili deo. Cũ
uͦ etiã qͣui sibi naturalit̾ pares st̃ hoc ẽ
hominib dnari affectat. intolerabi¬

Expanded text:
incorruptio corporis de sanitate animi existit; incorruptio corporis de sanitate animi existit; sanitas autem animi est firmissime inhaerere potiori, hoc est incommutabili Deo. Cum vero etiam eis qui sibi naturaliter pares sunt, hoc est, hominibus, dominari affectat, intolerabi
Abbreviated transcription (Latin):
ligenda. unũ qđ sup᷑ nos ẽ. alterũ qd nõ
sumꝰ. tercium qđ uixta nos ẽ. qͣrtũ qđ in¬
fra nos ẽ. de scdđo ⁊ qͣrto nulla p̾cepta
danda erant. Quantũlibet enĩ homo
excidat a ueritate. remanet illi dilec¬
tio sui ⁊ dilectio corporis sui. Fugax
enĩ auimꝰ ab incõmutabili lumine oĩ¬
um regnatore. id agit. ut ipse sibi reg¬
net ⁊ corpori suo. ⁊ ideo ñ pot̾ nisi ͤse &
corpꝰ suum diligere. Magnũ aut̃ ali¬
qͥd se adeptũ putat. si etiam socus id ẽ.
aliis hominib dnu̾ri potuerit: In est
enim uicioso animo id magis appetere.
⁊ sibi tanꝗͣ debitũ uendicare: qđ uni ꝓpͥe
debetur deo. Calis aut̃ sui dilectio meliꝰ
odiũ uocat᷑. Iniquũ ẽ. enĩ. quia uult
sibi seruire qđ infra se ẽ: cũ ipse su¬
ꝑiori seruire nolit. Rectissimeq
dicꝰtũ ẽ: qui aut̃ diligit iniqͥtatem
odit animam suã. Et ideo fit infirmꝰ
animꝰ. ⁊ de mortali corpore crutiatur.
Necesse ẽ. enĩ ut illud diligat. & eiꝰ p̾gra

Expanded text:
 alterum quod nos sumus, tertium quod juxta nos est, quartum quod infra nos est; de secundo et quarto nulla praecepta danda erant. Quamtumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio sui et dilectio corporis sui. Fugax enim animus ab incommutabili lumine omnium regnatore, id agit ut ipse sibi regnet et corpori suo; et ideo non potest nisi et se et corpus suum diligere. 23. Magnum autem aliquid adeptum se putat, si etiam sociis, id est aliis hominibus, dominari potuerit. Inest enim vitioso animo id magis appetere, et sibi tanquam debitum vindicare, quod uni proprie debetur Deo. Talis autem sui dilectio melius odium vocatur. Iniquum est enim, quia vult sibi servire quod infra se est, cum ipse servire superiori nolit: rectissimeque dictum est, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam : et ideo fit infirmus animus, et de mortali corpore cruciatur. Necesse est enim ut illud diligat, et ejus corr
Abbreviated transcription (Latin):
debet si liquide aduertas. quia nec iͦpsũ
debet ꝓpter se ipsum diligere. s ꝓpt̾ illũ
qͦ fruendũ ẽ: Tunc ẽ. qͥppe optimꝰ homo
cũ tota uita sua ꝑgit in incõmucabilem
uitam. ⁊ toto affectu inheret illi Si au¬
tem se ꝓpt̾ se diligit ñ se refert ad diñ
s ad se ipsum conũsus ñ ad incõmutabi
le conuertitur aliqͥd .&. ꝓpt̾e̾a iamcũ defeᷤ¬
cu aliqͦ se fruitur. qͥa melior ẽ: cũ totus he¬
retatq constringit᷑ in cõmutabili bono.
qͣm cũ inde uł ad se ipsuĩ relaxatur. Sigͦ¬
te ipsũ ñ ꝓpt̾ te ipsum debes diligere. seo
ꝓpt̾ illum ubi dilectionis tuȩ rectissimꝰ
finis ẽ: ñ succenseat alius hõ sieciã ipsũ

Expanded text:
debet, si liquide aduertas, quia nec se ipsum debet, si liquide aduertas, quia nec se ipsum debet propter se ipsum diligere, sed propter illud quod fruendum est. tunc est quippe optimus homo, cum tota uita sua pergit in incommutabilem uitam et toto affectu inhaeret illi. si autem se propter se diligit, non se refert ad deum, sed ad se ipsum conuersus non ad incommutabile aliquid conuertitur et propterea iam cum defectu aliquo se fruitur, quia melior est, cum totus inhaeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde uel ad se ipsute ipsum non propter te debes diligere, sed propter illum, ubi dilectionis tuae rectissimae finis est, non succenseat alius homo, si etiam ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
In his gͥ om̃ib reb illȩ tantũ st̃ qͥb fruen¬
dũ ẽ. qs et̾nas atq in cõmutabiles cõme¬
morauimꝰ. Cct̾is atit̾ utendũ ẽ. ut ad il¬
larum ꝑfruitionẽ ꝑuenire possimꝰ. Nosit
illarum qͥ fruim᷑ ⁊ utun̾ aliis reb res
aliquȩ sumꝰ. Magna enĩ q̃dam res est
homo facꝰtus ad unaginẽ. ⁊ similitudinẽ
dĩ. nĩ in qͣntum mortali corpore includit᷑.
s in qͣntũ bestias rationalis animȩ hono¬
re p̾cedit. Itaq magna q̃stio ẽ. utrũ frus
se homines debeant anuti. an utrũq
Preceptũ ẽ. enĩ nob̃ ut diligamꝰ inuicẽ.
gendꝰ sit. an ꝓpt̾ aliuo. Si enĩ ꝓpt̾ se. fru
m᷑. Si ꝓpt̾ aliud. utimͣ eo. Uioetur aut̃ mͥ¬
ꝓpt᷑ disigendꝰ. Qđ̾ enim ꝓpt̾ se diligendũ
ẽ. in eo constituit᷑ beata uita. Cuiꝰ etiã
si ũdũ res: tam̃ spes eius nos ħ cẽpore con¬
solatur. Maledictꝰ aut̃ qui spem suam
ponit in homine. S nec seipsoqͥsꝙͣ frui

Expanded text:
In his igitur omnibus rebus illae tantum sunt quibus fruendum est, quas aeternas atque incommutabiles commemoravimus; caeteris autem utendum est, ut ad illarum perfructionem pervenire possimus. Nos itaque qui fruimur et utimur aliis rebus, res aliquae sumus. Magna enim quaedam res est homo, factus ad imaginem et similitudinem Dei, non in quantum mortali corpore includitur, sed in quantum bestias rationalis animae honore praecedit. Itaque magna quaestio est utrum frui se homines debeant, an uti, an utrumque. Praeceptum est enim nobis ut diligamus invicem; gendus sit, an propter aliud. Si enim propter se, fruimur eo; si propter aliud, utimur eo. Videtur autemliud diligendus. quod enim propter se diligendum est, in eo constituitur beata uita, cuius etiam si nondum res, tamen spes eius nos hoc tempore consolatur. maledictus autem qui spem suam ponit in hominem. sed nec se ipso quis frui
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ ce ipsũ. dm̃ uͦ ex totͦo corde ex tota
anima ex cota mente. ꝙͣ ons cogitatio¬
nes tuas ⁊ omem uitã ⁊ omẽm intellesᷤ¬
tũ in illũ conferas. aqͦ habes ipsa q̃ confer̃.
Cũ aut̃ ait toto corde. tota anima. tota
m̃te. nullã uitȩ nr̃ȩ partẽ reliqͥt q̃ ua¬
care debeat ⁊ qͣsi locũ dare. ut alia reue¬
lit frui. s qͥcqͥd aliud diligendũ ueni̾t
in aĩmũ. illuc rapiat᷑: qͦ totꝰ dilectionis uti¬
hoc cũ eo deb agere ut etiã ipse coto cor¬
de tota anima. tota m̃te diligat dm̃
Sic enĩ eũ diligens tanꝗͣ se ipsũ. totã
dilecꝰtionẽ sui ⁊ illiꝰ refert in illã dilec¬
tionem dĩ. q̃ nullũ a se riuulũ duci ex¬
tra patit᷑. cuiꝰ deriuatione minuatur.

Expanded text:
ex tota anima, ex tota mente; ut omnes cogitationes tuas, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. Cum ait: Toto corde, tota anima, tota mente, nullam vitae nostrae partem reliquit, quae vacare debeat et quasi locum dare ut alia re velit frui; sed quidquid aliud diligendum venerit in animum, illuc rapiatur, quo totus dilectionis imhoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat Deum. Sic enim eum diligens tanquam seipsum, totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem Dei, quae nullum a se rivulum duci extra patitur, cujus derivatione minuatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qd ꝑ feminã deceptos ꝑfeminã natꝰ. hõ
hoĩes. mortalis mortales. morte mortuos
lib̾auit. Multa qͦ alia diligentiꝰ conside¬
rantib qͦs instituti oꝑis ꝑagendi necessi-¬
tas ñ rapit. uł a contrariis uł a similib
medicine xp̃iane apparet instructio
ascensio magna spe fulcit fidem nr̃am
Multũ enĩ ostendic ꝗͣ uoluntarie ꝓ no¬
b̾ animã posuerit. qui eã sic habuit in po¬
testate resumere. Unta gͦ se fidutia spes
credentiũ consolatur. consid̾ans qͣntus
qͣnta ꝓ ñdum credentib passus sit. Ct̃ uͦ
iudex uiuoꝵ atq mortuoꝵ expectat᷑ e
cęlo. magnũ timorẽ incucit negligentib
ut se ad diligentiam conu̾tant. eũ q ma¬
gis bene agendo desid̾ent. ꝙͣ. male agen¬
do formident. Quib aut̃ u̾bis dici aut̃ qͣ
cogitatione capi potest p̾miũ qđ ille in
fine daturꝰ ẽ. qñ ad consolationẽ huiꝰ iti¬
neris de sp̃u sco tantũ dedic qđ in adũ¬

Expanded text:
quod per feminam deceptos per feminam natus, homo quod per feminam deceptos per feminam natus, homo homines, mortalis mortales, morte mortuos liberavit. Multa quoque alia diligentius considerantibus quos instituti operis peragendi necessitas non rapit, vel a contrariis, vel a similibus medicinae christianae apparet instructio. ascensio, magna spe fulcit fidem nostram. Multum enim ostendit quam voluntarie pro nobis animam posuerit, qui eam sic habuit in potestate resumere. Quanta ergo se fiducia spes credentium consolatur, considerans quantus quanta pro nondum credentibus passus sit? Cum vero judex vivorum atque mortuorum exspectatur e coelo, magnum timorem incutit negligentibus, ut se ad diligentiam convertant, eumque magis bene agendo desiderent, quam male agendo formident. Quibus autem verbis dici, aut qua cogitatione capi potest praemium, quod ille in fine daturus est; quando ad consolationem hujus itineris de Spiritu suo tantum dedit, quo in adve
Abbreviated transcription (Latin):
adhib qͦdam contͣria. sic̃ frigidũ calido.
uł humido siccũ. uł siqͥd aliud ciꝰmodi. ad¬
hib etiam q̃dam similia. sicut linteolũ
uł potundo uulneri rotundũ. uł oblon¬
gũ oblongo. ligaturamq ipsã ñ eandẽ
menbris om̃ib s similẽ similib coaptat.
sic sapientia dĩ hominẽ curans. se ipsã
humilitatẽ adhibuit ad sanandũ. Ser¬
pentis sapientia decepti sumꝰ. dĩ stultitia
ubam᷑. Eͤ admodũ aut̃ illa sapientia
uocabat᷑ erat aut̃ stultitia contẽpnen¬
tib dĩn: sic ista q̃ uocat᷑ stultitia. sapi¬
entia uincentib diabl̃m. Ilos ĩmorcalita¬
tate bene usus ẽ. ut uiueremꝰ. Corrup¬
to animo femine ing̾ssus ẽ. morbꝰ. integͦ
corpore femine ꝓcessit salꝰ. Ad eadẽ contͣ¬
ria ꝑtinet qđ etiã exẽplo uirtutũ eiꝰ uicia
nr̃a curant᷑. Iam uͦ similia qͦsi ligam̃ta
m̃bris ⁊ uulnerib ur̃is adbibita. illa sc̃

Expanded text:
adhibet quaedam contraria, sicut frigidum calido adhibet quaedam contraria, sicut frigidum calido uel humido siccum uel quid aliud eius modi, adhibet etiam quaedam similia, sicut linteolum uel rotundo uulneri rotundum uel oblongum oblongo, ligaturamque ipsam non eandem membris omnibus, sed similem similibus coaptat: sic sapientia dei hominem curans se ipsam ehumilitatem adhibuit ad sanandum. serpentis sapientia decepti sumus, dei stultitia liberamur. quemadmodum autem illa sapientia uocabatur, erat autem stultitia contemnentibus deum, sic ista quae uocatur stultitia sapientia est uincentibus diabolum. nos immortalitaus mortalitate bene usus est, ut uiueremus. corrupto animo feminae ingressus est morbus, integro corpore feminae processit salus. ad eadem contraria pertinet, quod etnostra curantur. Jamvero similia quasi ligamenta membris et vulneribus nostris adhibita, illa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
denteso. Quomͦ uenit. nͥ qđ uerbũ caro
factum ẽ. ⁊ habitauit in nob̾e. Sicuti
cum loquim᷑ ut id qđ in animo gerimꝰ in
audientis animũ ꝑ aures carneas illa¬
bat᷑. fit sonꝰ uerbum qđ corde gestamꝰ
⁊ locucio uocat᷑. nec tam̃ ui eundẽ sonũ
cogitatio nr̃a conu̾tit᷑. s ap̃ se manens
integrã formã uocis qͣ se insinuet auri¬
b sine aliqͣ labe suȩ mutationis assu¬
mit. ita u̾bum di̾ ñ cõmutatũ caro ta¬
m̃ factũ ẽ. ut habitaroe in nob̾. Sicut
aut̾ curatio uia ẽ: ad sanitatẽ. sic ista cu¬
ratio peccatores sanandos reficiendosq su¬
scepit. Et ꝗͣ ad modũ medici cũ alligant
uulnera. ñ incõposite s apte id facuit
ut uncłi utilitatẽ q̃dã pulchritudo etiã
consequat᷑. sic medicina sapientie ꝑ hõis
susceptionẽ nris ẽ accomodata uulneri¬
b de qͥb dã contͣriis curans. ⁊ de qͥbdã simili¬
b Sic̃ etiam ille qͥ medet᷑ uulneri corporĩ

Expanded text:
est. Quomodo venit, nisi quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ? Sicuti cum loquimur, ut id quod animo gerimus, in audientis animum per aures carneas illabatur, fit sonus verbum quod corde gestamus, et locutio uocatur, nec tamen in eundem sonum cogitatio nostra conuertitur, sed apud se manens integra formam uocis, qua se insinuet auribus, sine aliqua labe suae mutationis assumit: ita uerbum dei non commutatum caro tamen factum est, ut habitaret in nobis. Sicut autem curatio uia est ad sanitatem, sic ista curatio peccatores sanandos reficiendosque suscepit. et quemadmodum medici, cum alligant uulnera, non incomposite, sed apte id faciunt, ut uinculi utilitatem quaedam pulchritudo etiam consequatur: sic medicina sapientiae per hominis susceptionem nostris est accommodata uulneribus, de quibusdam contrariis curans et de quibusdam similibus. sicut etiam ille qui medetur uulneri corporis
Abbreviated transcription (Latin):
apłs paulꝰ. Namq ille cui duo ipsa p̾cep¬
ta ꝓtulerat. atq in eis pendẽ totã legeni
&. ꝓphasꝰdixerat. cũ int̾rogaret eũ diceis
et qͥs ẽ. mͥ ꝓxximꝰ. hominẽ qͣinda ꝓposuit
descendentẽ ab hierusalem in hierico.
incidisse in latrones. ⁊ ab eis gͣuit᷑ uul¬
neratũ sautiũ ⁊ seminiũ ẽẽ derelic¬
tũ. cui ꝑcimũ eẽ. non docuit. nisi qͥ erga
illũ recreandũ atq curandũ miseriar̾
exticit. ita ue hoc qui inc̾rogaua̾t inc̾ro¬

Expanded text:
apostolus. Namque ille cui duo ipsa praecepta protulerat, atque in eis pendere totam Legem Prophetasque dixerat, cum interrogaret eum dicens, Et quis est meus proximus? hominem quemdam proposuit descendentem ab Jerusalem in Jericho, incidisse in latrones, et ab eis graviter vulneratum, saucium et semivivum esse derelictum; cui proximum esse non docuit, nisi qui erga illum recreandum atque curandum misericors exstitit, ita ut hoc qui interrogaverat, interro
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd lib̾alius ⁊ miscđ̾ius facere pocuit qui
se ipsũ nob̾ ꝗͣ rediremꝰ substernere uolu¬
it. nͥ ut omia donaret peccata conu̾sis.
⁊ gͣuit̾ fixa int̾dicta reditꝰ nr̃i ꝓ nobis
eccłȩ suȩ. ut quȩ solueret in terra so¬
luta eẽnt. & in cęlo. q̃ ligaret in t̾ra
ligata ee̾nt. ⁊ in cęlo. scilicet ut qͥsqͥs
m eccła eiꝰ dimitti sibi peccata ñ cre¬
tione sanaret᷑ Qs qͥs enĩ ñ credic dimit¬
ti sibi posse peccata fit dec̾ior desꝑando.
qͣsi nichil illi meliꝰ ꝙͣ ee̾. m̾alũ remane¬
at. ubi de fructu sue conu̾sionis infid̾¬

Expanded text:
quid liberalius et misericordius facere potuit, qui seipsum nobis, qua rediremus, substernere voluit, nisi ut omnia donaret peccata conversis, et graviter fixa interdicta reditus nostri pro nobis Ecclesiae suae, ut quae solveret in terra, soluta essent in coelo; quae ligaret in terra, ligata essent et in coelo : scilicet ut quisquis in Ecclesia ejus dimitti sibi peccata non cretione sanaretur. Quisquis enim non credit dimitti sibi posse peccata, fit deterior desperando, quasi nihil illi melius quam malum esse remaneat, ubi de fructu suae conversionis infid
Abbreviated transcription (Latin):
naturã. Nã cũ ille unꝰ cogitat᷑ deoꝵ d̃s:
ab his etiã qui alios ⁊ suspicant᷑ ⁊ uocañ.
& colunt deos siue in cęlo suie in t̾ra. ita
cogitat᷑: ut aliqͥd quo nichil sit meliꝰ atq
sublimiꝰ illa cogitatio conet᷑ attingere.
Sane quĩ diuersis mouent᷑ bonis. partĩ
eis que ad corporis sensũ. partĩ eis que
ad animi incelligentiã ꝑtinent: illi qͥ
dediti slint corporis sensib. aut ipsũ cȩlũ
aut qđ iti cęlo fulgentissimũ uident. ant
ipsũ mundũ din deoꝵ eẽ. arbitrant᷑. aut
si extra mundũ ire conͣdunc aliqͥd luci¬
dum imaginant᷑. idq uł finitũ uł ea
forma quȩ optima uidr inani suspitioe
constituunt: aut humani corporis fi¬
guram cogitant. si eam cet̾is ante po¬
nunt. Q dsi unũ din̾ deoꝵ c̾e̾. ñ putan.
ꝙ potiꝰ multos aut innumerabiles equaliᷤᷤ
ordinis deos: etiam eos tam̃ ꝓut ciuq ali¬
quid corporis uidr̃ excellere. ita figura¬
tos animo tenent: Illi aut̾ qͥ ꝑ intelligen¬

Expanded text:
. Nam cum ille unus cogitatur deorum Deus, ab his etiam qui alios et suspicantur et vocant et colunt deos sive in coelo sive in terra, ita cogitatur, ut aliquid quo nihil melius sit atque sublimius illa cogitatio conetur attingere. Sane quoniam diversis moventur bonis, partim eis quae ad corporis sensum, partim eis quae ad animi intelligentiam pertinent; illi qui dediti sunt corporis sensibus, aut ipsum coelum, aut quod in coelo fulgentissimum vident, aut ipsum mundum, Deum deorum esse arbitrantur: aut, si extra mundum ire contendunt, aliquid lucidum imaginantur, idque vel infinitum, vel ea forma quae optima videtur, inani suspicione constituunt, aut humani corporis figuram cogitant, si eam caeteris anteponunt. Quod si unum Deum deorum esse non putant, et potius multos aut innumerabiles aequalis ordinis deos; etiam eos tamen prout cuique aliquid corporis videtur excellere, ita figuratos animo tenent. Illi autem qui per intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
inarinis uehicłis. qͥb utendũ ee̾t. ut ad
patͥam qua fruendum erat ꝑuenire ua¬
leremꝰ qđ si amenitas itineris &r ipsa geᷤᷤ¬
tatio uehiculoꝵ nos delecꝰtaret conuer¬
si ad fruendum his quib uti debuimꝰ.
nollemꝰ cito uiam finire.&. ꝑuersa suaui¬
cate implicati Alienarem᷑ a pat̾a cuiꝰ sua¬
uitas faceror bearosꝰ sic in huiꝰ mortalita¬
tis uita ꝑegrinantes adño.si redire in pa¬
triam uolumꝰ uͥ beati eẽ.possimꝰ. utendũ
ẽ. ħ mundo ñ fruendũ: ut inusibilia dĩ
ꝑ ea que facꝰta st̃ intellecꝰta conspiciant᷑

Expanded text:
marinis uehiculis, quibus utendum esset, ut ad marinis uehiculis, quibus utendum esset, ut ad patriam, qua fruendum erat, peruenire ualeremus; quod si amoenitates itineris et ipsa gestatio uehiculorum nos delectaret, conuersi ad fruendum his quibus uti debuimus, nollemus cito uiam finire et peruersa suauitate implicati alienaremur a patria, cuius suauitas faceret beatos: sic in huius mortalitatis uia peregrinantes a domino si redire ad patriam uolumus, ubi beati esse possimus, utendum est hoc mundo, non fruendum, ut inuisibilia dei per ea quae facta sunt inte
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ alie qͣuib fruendũ ẽ. aliȩ quib uten¬
dũ: aliȩ quȩ fruunt᷑ ⁊ ucunt᷑. Illȩ qͥbus
fruendũ ẽ: nos beacos faciunt Istis qͥb
utendũ ẽ. tendentes ad beatitudinẽ ad¬
uiuam᷑. ⁊ quasi adminicłam᷑: ut ad illa
quȩ nos beatos faciunt ꝑuenire atq his
inħere possimꝰ. Nos uͦ qui frui᷑ ⁊ utimͣ.
int̾ utrasq constituti: si eis quib uten¬
dũ ẽ. frui uoluerimꝰ. impedit᷑ cursꝰ
nr̃: & aliqñ eciam deflectit᷑. ut abhi
reb qͥb fruendũ ẽ. obtinendis. uł re¬
tardem̃ uł õ reuocem᷑. inferioꝵ amo¬
re p̃pediti: Brui est enĩ: amore inhereri
alicui rei ꝓpt̾ ipsam. Uti aut. qđ in usũ
uenit̾ ad id qđ amas obtinendũ referre:
si tam̃ amandũ ẽ Nam usis illicitus ab¬
usus potiꝰ uł abusio nominanda ẽ Qͦmͦ
tria possemꝰ. eaq ꝑegͥnatione utiq mise¬
ri ⁊ miseriam fiure cupientes in patͥã
redire uellemꝰ. opꝰ eẽt. uł terrestrib uł

Expanded text:
uendum est, aliae quibus utendum, aliae quae fruuntur et utuntur. Illae quibus fruendum est, beatos nos faciunt. Istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad illas quae nos beatos faciunt peruenire atque his inhaerere possimus. nos uero, qui fruimur et utimur inter utrasque constituti, si eis quibus utendum est frui uoluerimus, impeditur cursus noster et aliquando etiam deflectitur, ut ab his rebus, quibus fruendum est, obtinendis uel retardemur uel etiam reuocemur, inferiorum amore praepediti. Frui est enim amore inhaerere alicui rei propter ae ipsam, uti autem, quod in usum uenerit ad id quod amas optinendum referre, si tamen amandum est. nam usus inlicitus abusus potius uel abusio nominanda est. quomtria non possemus, eaque peregrinatione utique miseri et miseriam finire cupientes in patriam redire uellemus, opus esset uel terrestribus uel
Abbreviated transcription (Latin):
iacenti in uia. afflicto ⁊ relicto a latro¬
nib &e̾ ꝓpħa in oratione ait. Sicut ꝑxi¬
mũ & sicut frẽm nr̃m ita cõplacebam.
S qm̃i excellentior ac supͣ nram natam ẽ.
aiuina substantia. p̃ceptd̃ qͦ diligimꝰ dm̃
a pocimi dilectione distinctũ ẽ: Iule enĩ¬

Expanded text:
jacenti in via afflicto et relicto a latronibus. Et propheta in oratione ait: Sicut proximum, sicut fratrem nostrum, ita complacebam . Sed quoniam excellentior ac supra nostram naturam est divina substantia, praeceptum quo diligamus Deum, a proximi dilectione distinctum est. I
Abbreviated transcription (Latin):
tic a plurib diligat᷑. ⁊ tanto plurib cu
pit eum ostende. &. quẽ frigidiorẽ uid
excitat eum qͣntum pot̾ laudib illiꝰ. si
aut̃ contͣuenientẽ inueni̾t. odit in illo
uehemt̾ odiũ dilecti sui. ⁊ qͥb modis ua¬
lec instat ut auferat qͥo nos insocietatẽ
dilecꝰtionis di agere conuenit. quo ꝑfrui
beate uiuere ẽ. &. a qͦ habent onĩs qͥ
eũ diligunt. & qd st̃ & qđ eum diligt̃.¬
de qͦ nichil metiuimꝰ ne cuiꝗͣ possittag¬
nitꝰ displicere. &. qui se uult diligi ñ
ut sibi aliqͥd s ut eis qui diligunt ȩcer¬
uũ p̾miũ conferat᷑. ħ ẽ. ipse quẽ dili
to ab illo quẽ diligimꝰ separati sunt:
ad quem si conu̾si fuerint & illũ tanꝗͣ
beatificũ bonũ. & nos tanꝙͦ socios tanci
boni necce̾.ẽ. ut diligant. Onit᷑ autẽ

Expanded text:
t a pluribus diligatur, et tanto pluribus eum cupit ostendere; et quem frigidiorem videt, excitat eum quantum potest laudibus illius; si autem contravenientem invenerit, odit in illo vehementer odium dilecti sui, et quibus modis valet, instat ut auferat: quid nos in societate dilectionis Dei agere convenit, quo perfrui, beate vivere est; et a quo habent omnes qui eum diligunt, et qde quo nihil metuimus, ne cuiquam possit cognitus displicere; et qui se vult diligi, non ut sibi aliquid, sed ut eis qui diligunt, aeternum praemium conferatur, hoc est ipse quem diligto ab illo quem diligimus separati sunt. Ad quem si conversi fuerint, et illum tanquam beatificum bonum, et nos tanquam socios tanti boni necesse est ut diligant
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs doctrina uł rerũ ẽ uł signoꝵ.
S res ꝑ signa discunt᷑. ꝓpͥe autꝰ nẽ res
appellaui. quȩ ñ ad significandũ aliqͥd
adhibent᷑. sicuti ẽ. lignũ. lapis. pecus.
atq huiꝰ modi cetã. s ñ illud lignũ qđ¬
in aquas amaras moysen misisse legi¬
mꝰ. ut a maritudine carerent. neq ille
lapis qͣm iacob sibi ad caput posuerat.
neq illud pecꝰ qđ ꝓ filio ĩmolauit abra¬
han. Hȩ nãq ita res st̃: ut aliarũ etiã
signa sint rerũ Sunt aut̾ alia signa
quoꝵ omis usus in significando ẽ. sicu
ti st̃ uerba. Nemo enĩ utit᷑ uerbis: nisi
aliqͥd significandi gr̃a. Ex qͦ intelligi¬
t᷑ qͥd appellem signa: res eas uidelicet q̃
ad significandũ aliqͥd adhibent᷑. Xobrẽ
onie signũ. eciam res aliqͣ ẽ. Qđ enim
nulla res ẽ: omino nichil ẽ Non autẽ
omis res etiã signũ ẽ. Et ido in hac
diuisione rerũ atq signoꝵ. cũ de reb lo¬
qͥm̃. ita loqͥm᷑ ut etiã si earũ alique ad

Expanded text:
Omnis doctrina uel rerum est uel signorum; sed res per signa discuntur. proprie autem nunc res appellaui, quae non ad significandum aliquid adhibentur, sicut est lignum, lapis, pecus atque huius modi cetera. sed non illud lignum, qin aquas amaras Moysen misisse legimus, ut amaritudine carerent ; neque ille lapis quem Jacob sibi ad caput posuerat ; neque illud pecus quod pro filio immolavit Abraham . Hae namque ita res sunt, ut aliarum etiam signa sint rerum. Sunt autem alia signa quorum omnis usus in signti sunt uerba. nemo enim utitur uerbis nisi ad aliquid, significandi gratia. ex quo intellegitur, quid appellem signa; res eas uidelicet, quae ad significandum aliquid adhibentur. quam ob rem omne signum etiam res aliqua est. quod enim nulla res est, omnino nihil est. non autem omnis res etiam signum est. et ideo in hac diuisione rerum atque signorum, cum de rebus loquimur, ita loquemur, ut, etiam si earum aliquae ad
Abbreviated transcription (Latin):
pͥscͥptus appareat. ita ut cet̾a in illũ con¬
fluant. de dilectione tua nꝰchil dictũ
uidet᷑. S cum dictũ ẽ. diliges ꝓximũ cuũ
tanqͣ. te ipsum. simul& tui abste dilecᷤ¬
tio ñ pt̾missa ẽ Ille aut̾ iuste ꝙ sc̃e uiuic
qͥ rerũ integer estimator est. Ipse ẽ aut̃
qͥ ordinatam habet dilectionẽ. ne aut dili¬

Expanded text:
praescriptus appareat ita ut caetera in illum confluant, de dilectione tua nihil dictum videtur; sed cum dictum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum, simul et tui abs te dilectio non praetermissa est. Ille autem juste et sancte vivit qui rerum integer aestimator est; ipse est autem qui ordinatam habet dilectionem, ne aut dili
Abbreviated transcription (Latin):
mũ consulendum ẽ. qui ꝓ locoꝵ & tẽpoꝵ
uł quarũlib rerum oportunitatib con¬
strictiꝰ tibi qͣsi qͥdam sorte iungunt᷑.
Sic̃ enim si tibi abundaret aliqͥd qđ da¬
ri oporteret ei qͥ ñ hab̾et. nec duob da¬
ri potuisset. si tͥ occ᷑rerent duo quoꝵ
neuter alium uł indigen.⁊a uł ergate
aliqua necessit  suꝑarec. nicħ iustius
faceres ꝗͣ ut sorte deligeres cui dandũ eẽt.
qd dariutͥq ñ posset: sic hominib qͥb
om̃ib consulere nequeas ꝓ sorte haben
tuerit. Omiũ aut̃ qui nobiscũ frui poᷤᷤ¬
st̃ do̾ partim eos diligunꝰ qͦs ipsi adiuua
mꝰ. partim eos aquib adiuuam᷑. partĩ
qͦꝵ indigemꝰ adiutorio ⁊ indigentiȩ sub¬
uenimꝰ. partim qͥb nec ipsi conferimuᷤᷤ
aliqͥd cõmodi. nec ab eis ut nob̾ confera¬
t᷑ attendimꝰ. uelle cam̃ debemꝰ ut om̃s no¬
finem referendum ẽ. Sienim inthea¬
tois nequitię qui aliqͦm diligit histrio¬
nẽ ꝙ tanꝙͣ magno uł eciã sũmo bono

Expanded text:
um consulendum est qui pro locorum et temporum uel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi quasi quadam sorte iunguntur. sicut enim si tibi abundaret aliquid, quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium uel indigentia uel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil iustius faceres, quam ut sorte eligeres cui dandum esset quod dari utrique non posset: sic in hominibus, quibus omnibus consulere nequeas, pro sorte habendtuerit. Omnium autem, qui nobiscum frui possunt deo, partim eos diligimus quos ipsi adiuua partim eos a quibus adjuvamur, partim quorum et indigemus adjutorio, et indigentiae subvenimus; partim quibus nec ipsi conferimus aliquid commodi, nec ab eis ut nobis conferatur attendimus. Velle tamen debemus ut omnes nofinem referendum est. Si enim in theatris nequitiae qui aliquem diligit histrionem, et tanquam magno vel etiam summo bono
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sonuimꝰ aliqͥd dignũ dõ : Immo uͦ ni¬
chil me aliud ꝗͣ dicere uoluisse sentio:
Si aut̃ dixi: ñ hoc ẽ. qđ dicere uolui: hoc
unde scio nisi quia ds meffabilis est o
Qd aut̃ ane dictum ẽ: si effabale ee̾t. dicꝰ¬
tum ñ eet. Ac ꝑħ. nec ineffabilis qͥdem¬

Expanded text:
et sonuimus aliquid dignum deo ? immo uero nihil me aliud quam dicere uoluisse sentio. si autem dixi, non est quod dicere uolui. hoc unde scio, nisi quia deus ineffabilis est ? quod autem a me dictum est si ineffabile esset, dictum non esset. ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
& modꝰ ꝓferendi q̃ intellecᷤᷤ¬
ta sunt. De inueniendo pͥꝰ. de ꝓferen¬
do pꝰea disseremꝰ. Magnũ onꝰ ⁊ arduũ:
&. si ad sustinendũ difficile:: uereor ne ad
suscipiendũ. cemerariũ: Ita sane. si de
nob̾ ipsis p̾sumeremꝰ. Nc̃ uͦ cũ in illo sit
spes ꝑagendi huiꝰ oꝑis. aqͦ nob̾ in cogi¬
tatione multa de hao re iã tradita tene¬
mꝰ: ñ ẽ metuendũ ne dare desinat cet̾a:
cũ ea que data st̃ ceꝑimꝰ impendẽ. Om̾is
enĩ res que daudo ñ deficit. dũ habet᷑ ⁊
ñ datur ñdũ habet᷑. quomͦ habenda est
Ille aut̾ ait. Qui hc̃. dabit᷑ ei Babit gͦ ha¬
bentib. id ẽ. cum benignitate utentib
eo qđ acceꝑunt. adimplebit atq cumu¬
labit qđ dedit. Illi qͥnq & illi septẽ erañ
panes: ante ꝗͣ inciꝑent dari esurientib.
Qđ uͥ fieri cepit: cophinos ⁊ sportas saci¬
atis toc hominũ milib impleuert᷑. Sic̃
gͦ ille panis dũ frang̾et᷑ accreuit: sic ea

Expanded text:
endi quae intellecta sunt. De inveniendo prius, de proferendo postea disseremus. Magnum opus et arduum, et si ad sustinendum difficile, vereor ne ad suscipiendum temerarium. Ita sane si de nobis ipsis praesumeremus: nunc vero cum in illo sit spes peragendi hujus operis, a quo nobis in cogitatione multa de hac re jam tradita tenemus, non est metuendam ne dare desinat caetera, cum ea quae data sunt coeperimus impendere. Omnis enim res quae dando non deficit, dum habetur et non datur, nondum habetur quomodo habenda est. Ille autem ait: Qui habet, dabitur ei . Dabit ergo habentibus, id est, cum benignitate utentibus eo quod acceperunt, adimplebit atque cumulabit quod dedit. Illi quinque et illi septem erant panes, antequam inciperent dari esurientibus; quod ubi fieri coepit, cophinos et sportas satiatis tot hominum millibus impleverunt . Sicut ergo ille panis dum frangeretur accrevit, sic ea
Abbreviated transcription (Latin):
credentes. Non gͥ ꝑ locoꝵ spatia ueniendo.
s in carne mortali mortalib apparendo.
uenisse ad nos dr̃. Illuc gͦ uenit uͥ erat.
S qm̃ cupiditate fruendoͭ ꝑ ipso creato¬
re creatura homines config̾ati huic
mundo. & mundi nomine congruentis¬

Expanded text:
credentes. non igitur per locorum spatia ueniendo, credentes. non igitur per locorum spatia ueniendo, sed in carne mortali mortalibus apparendo uenisse ad nos dicitur. illuc ergo uenit, ubi erat, sed quoniam cupiditate fruenre creatura, homines configurati huic mundo, et mundi nomine congruentis