comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ciuitates impioꝵ incinerẽ redactans
asserit duplicit̃ intellegi deb& Quia & pri¬
mo ꝑ incendiũ eas cũ ad iacentib t̃ris incine¬
rẽ redegit. &cũ locũ incendu post modũ
mortui maris undis ẽtexerit. seruare
ad huc uoluit cirtũ positã regionẽ. pris¬
cȩ speciẽ poenȩ Nascunt᷑ eñ poma purches¬
rima quȩ & edendi cupiditatẽ spectantib
generent . si carpas faciscuiN ac resoluunt᷑
icinerẽ fumũq excitan qͥsi ad huc ardeant¬
Vnde in libro sapientiȩ dr̃ Hlȩc iustũ apere¬
untib impiis liberauit fugentẽ. descenden¬
te igne inpenta polim Curꝰ testimoniũ ne¬
quinȩ fumgabundã ẽstat deserta tare

Expanded text:
Quia civitates impiorum in cinerem redactas asserit, dupliciter intelligi debet. Quia et primo per incendium eas cum adjacentibus terris in cinerem redegit, et cum loca incendii postmodum mortui maris undis contexerit, servare adhuc voluit circumpositam regionem pris speciem poenae; nascuntur enim poma pulcherrima, quae edendi cupiditatem spectantibus generent; si carpas, fatescunt ac resoluuntur in cinerem fumumque excitanUnde in libro Sapientiae dicitur: Haec justum a pereuntibus impiis liberavit fugientem descendente igne in Pentapolim. Cujus in testimonium nequitiae fumigabunda constat deserta te
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ q unã catholicã faciunt scripsisse ꝓba¬
tur ȩccłis Et notandũ qđ hic petrus pauli
pauł priscȩ suȩ infidelitatis memor humi
primꝰ apłoꝵ qͣsi oblitus sui prioratus. & data¬
rũ sibi clauiũ regni : datũ paulo sapientiũ
mirat᷑ Qđnnrũ morisẽ electoꝵ. ut aliorũ

Expanded text:
quaeque unam catholicam faciunt, scripsisse probatur Ecclesiis. Et notandum quod hic Petrus Pauli Paulus priscae suae infidelitatis memor humilprimus apostolorum, quasi oblitus sui prioratus, et datarum sibi clavium regni, datam Paulo sapientiam miratur. Quia nimirum moris est electorum ut ali
Abbreviated transcription (Latin):
agni ꝓpt̃ qđ Rm̃i hec expectantes satsagi¬
illi qͦscũ uenerit dñs inuenerit uigi lantes
Vigilat nãq qͥse a sordib uicio immunẽ
custodit qͥquantũ in sẽẽ cũ omnib: hominib
pacẽ hab& qui inse ipso pace vtens felicis¬
sima om̃s carnis in lecebras. sp̃s regimini sub
solus ꝑfecte munduse. qͥ diuino iudicio
ꝓmissionẽ dñs. sed intelligite qđ ideo longa¬
nimit̃ exspectat. utplures saluent᷑ Sũ & ha¬

Expanded text:
exspectantes, satagiilli quos, cum venerit dominus, invenerit vigilantes . Vigilat namque qui se a sordibus vitiorum immunem custodit, qui, quantum in se est, cum omnibus hominibus pacem habet, qui, in seipso pace felicissima utens, omnes carnis illecebras spiritus regimini subdperfecte mundus est, qui divino judicio promissionem Dominus, sed intelligite quod ideo longanimiter exspectat, ut plures salventur. Sicut et cha
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã itã intellegendã putanł. qͣsi
dies iudicirtantã habeat longitudmẽ
quanto mille annox spatiũ Nonc̃si¬
derantes qđ ñ ait simplicit̃ . erit unusdi¬
ne diumȩ uirtutis. & p̃terita. & futura
& p̃sentia aequalit̃ p̃sentia constaNt Et
quȩ longa nob̵ &quȩ breuia uident᷑ tẽ¬
porũ curricula eqͣlis vtiq s̃ spatu apud
c̃ditorẽ tẽporũ Beatꝰ aut̃ petrus. unũ

Expanded text:
sententiam ita intelligendam putant, quasi dies judicii tantam habeat longitudinem, quantam mille annorum spatium, non considerantes quia non ait simpliciter erit unus dine divinae virtutis, et praeterita, et futura, et praesentia aequaliter constant. Et quae longa nobis et quae brevia videntur temporum curricula, aequalis utique sunt spatii apud Conditorem tempor
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritas in nob̵ ũẽ Contra heresim pelagi¬
anã hȩc sententia ual&. quȩ & paruulos om̃s
sine peccato nasci. & clectos in hac uita tantũ
ꝓficere posse dicebat. utsine peccato ex istant
Nã & cũ ypheta dicat. Ecce eñ miniꝗtatib
c̃cept̾ sũ. & in peccatis c̃cepit me mat̃ maa:
Siue culpa inmundo eẽ ñ possumꝰ. qui in
mundũ cũ culpa uenmus Sed sanguis ihũ
filu dĩ mundat nos abomni peccato. ut nos
debeat. Quienĩ ꝓ nob̵ mortẽ carnisinde¬
bitũ reddidit Nos adebita Anmȩ morte
liberauit Sic̃ fitebimus peccata nrã fide¬
Quia sine peccato in hacuita Ñ possumus.
prima salutis spes ẽ c̃fessio. nequis quã se
iustũ put&. & ante occulo fdĩ erigat cerui¬
cẽ Dande dilectio quia caritas operit
adremittenda peccata. fidẽ pollicitati¬
onissuȩ reseruantẽ. qͥa qͥorare nos ꝓde
bitis & peccatis docuit. pat̃na misericor¬
dia ꝓmisit & uenã secuturã Iustũ quoꝙ
eũ asseuerat. quia uere c̃fessioni. iuste

Expanded text:
 etc. Contra haeresim Pelagii haec sententia valet, quae et parvulos omnes sine peccato nasci, et electos in hac vita tantum proficere posse dicebat, ut sine peccato existant. Nam et cum propheta dicat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , sine culpa in mundo esse non possumus, qui in mundum cum culpa venimus. Sed sanguis Jesu Christi Filii Dei mundat nos ab omni peccato, ut nos debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Si confiteamur peccata nostra, fidequia sine peccato in hac vita esse non possumus. Prima saiustum putet et ante oculos Dei erigat cervicem, deinde dilectio, quia caritas operit ad remittenda peccata fidem pollicitationis suae servantem, quia qui orare nos pro debitis et pro peccatis docuit, paterna misericordia promisit et veniam secuturam; iustum quoque eum asseverat, quia verae confessioni iuste
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓũbut̃ dic̃qͥa depũ biis salomons testimonũ
adsumit . qđ ibi cũ ex positione positũ ẽ. Sic̃
canis inꝗt qͥ reũtitur aduontũ suũ. itastul¬
tus qͥ iterat stulticiã suã: Etaddit desuo.
& sus lota in uolutabro luti Cans eñ cum
uomit. ꝓfecto cibũ qͥ pectuf deprimebat yi¬
cit. sed cũ aduomitũ reũtit᷑. unde leuiga
tus fuerat rursus onerat᷑: Etqͥ ad missa plan¬
gunt. ꝓfecto nequiciã. deqͣ male satiati fu¬
erant & quȩ m̃tis intima deprimebant.
c̃fitendo þiciunt quã pꝰ c̃fessionẽ dũ re¬
petuNt. resumunt. Sus uõ in uol utabro
lutidũ lauat᷑ sordidior reddit᷑. Et qui
ad missũ plangit . nec tam̃ deserit . poene
grauioris culpȩ se subicit qͥ & ipsã quam
flendo impetrare potuit venã. comtẽnt
Etquasi in lutosa aqua sem&ipsũ uoluit
quia dũfletib suis uitȩ mundiciã subtra¬
hit ante dĩ occulos sordidas ipsas &iã la¬

Expanded text:
stimonium assumit, quod ibi cum expositione positum est: Sicut canis, inquit, qui revertitur ad vomitum suum, ita stultus qui iterat stultitiam suam . Et addidit de suo: Et sus lota in volutabro luti. Canis ergo cum vomit, profecto cibum qui pectus deprimebat projicit. Sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam de qua male satiati fuerant, et quae mentis intima deprimebat, confitendo projiciunt, quam post confessionem dum repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti dum lavatur, sordidior redditur . Et qui admissum plangit peccatum, nec tamen deserit, pene graviori se culpae subjicit: qui et ipsam quam flendo impetrare potuit veniam contemnit, et quasi in lutosa aqua semetipsum volvit, quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante Dei oculos sordidas ipsas etiam la
Abbreviated transcription (Latin):
huius mundi figura Ñ substantia : sic̃ & carnis
nr̃ȩ. Ñ substantia perit. sed figura inmutabi᷑.
quando qđ seminat᷑ corpus anmale surgitcor¬
pus spĩtale: De igne aut̃ & aqua nhiltale legi¬
mus. quin potius habemus inapocalypsi &
mare iã ñẽ Hlabemu in ꝓphetis. & lux lucer¬
nȩ ñ lucebit tibi amplius Et ꝓmissa in qͥt ip¬
sius ex pectamus. inqͥb iusticia habitat Iusti¬
cia habitat infuturo scło qͥa tẽ cuiq fideli
ũ ꝓmodo sui certaminis. reddet᷑ corona iusticiȩ.
qđ in hac uita nequaquã fieri potest Potest

Expanded text:
hujus mundi, non substantia, sicut et carnis nostrae non substantia perit, sed figura immutabitur, quando quod seminatur corpus animale, surget corpus spirituale . De igne autem et aqua nil tale legimus, quin potius habemus in Apocalypsi: Et mare jam non est . Habemus in prophetis: Et lux lucernae non lucebit tibi amplius . Et promissa ipsius exspectamus, in quibus justitia habitat. Justitia habitat in futuro saeculo, quia tunc cuique fidelium pro modo sui certaminis reddetur corona justitiae, quod in hac vita nequaquam fieri potest, juxt
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã suꝑbiȩ iactantiã: qͣ angelicus sp̃s c̃tra
eus c̃ditorẽ intumuit. Qudentes quippe
dicunt᷑ funes qͥb nautȩ vela suspenduN
Vt flante aura portus tranquillitatem
relinquaN seseq sẽꝑ ambiguis ponti fluc¬
habitat. quẽ in habitauerunt hi qͥante
diluuiũ fuerunt Sedtam̃ rectȩ originalis
mundus ille qͥsi alius dr̃ quia sic̃ in sequen¬
tib huius epłȩ scriptũ c̃tin&̃. ille tunc
mundus aqua inundatus periit Et celis

Expanded text:
jactantiam, qua angeli ejus spiritus contra Conditorem intumuit. Rudentes quippe dicuntur funes, quibus nautae vela suspendunt, ut flante aura portus tranquillitatem relinquant, seseque ambiguis semper ponti fluchabitat, quem inhabitaverunt hi qui ante diluvium fuerunt. Sed tamen recte originalis mundus ille, quasi alius dicitur, quia sicut in consequentibus hujus Epistolae scriptum continetur, ille tunc mundus aqua inundat
Abbreviated transcription (Latin):
&apareat arida. & factũ ẽ sic Eadẽ ꝑ aquã
c̃sistit dĩ ũbo. qͥa diuina disposicione uens
aqͣrũ tota intrinsecus plena ẽ. sic̃ corpusan:¬
mantiũ uens sanguinis redundare conspi¬
cimꝰ. Neui delic& ariditate deficer&. siaquarỹ
rigatio cessar&. Denq uidemꝰ ȩstatis feruore
t̃ras assũpto humore flaccentes & moxmpul¬
uerẽ quẽ ꝑicit uentus eẽ c̃ũsas Alia edi¬
cio hab& Cȩli erant olt̃o eaqua & ꝑaquã
constituti. Signficat aut aerẽ istũ humi dum
&turbidũ hunc & eñ scriptura cȩlũ & ali¬
quando cȩlos appellare õsueũ. Unde scriptũ

Expanded text:
pareat arida; et factum est sic . Eadem per aquam consistit Dei verbo, quia divina dispensatione venis aquarum tota intrinsecus plena est, sicut corpus animantium venis sanguinis redundare conspicimus, ne videlicet ariditate deficeret, si aquarum irrigatio cessaret. Denique videmus aestatis fervore terras absumpto humore flacescentes, et mox in pulverem quem projicit ventus esse conversas. Alia Editio habet: Coeli erant olim de aqua et per aquam constituti. Significat autem aerem istum humidum et turbidum. Hunc etenim Scriptura coelum, et aliquando coelos appellare
Abbreviated transcription (Latin):
te. Et hocẽ qđ hic qͦq subiungit᷑. Exem¬
plũ eox qͥ impie acturi sponens Nã & igns
impii sint sine fine passuri. Et qͥtr̃a eõꝵ fu¬
migabunda c̃stat qđ fructus eius pulcher¬
rimi cinerẽ habent intus & foetorem
Aꝑte omnb scłis indicat qͥa delectatio car¬
nalis & si stultox m̃tib ad p̃sen arrid&¬

Expanded text:
 hic quoque subjungitur: Exemplum eorum qui impie acturi sunt ponens. Nam et ignis impii sint sine fine passuri. Et quod terra eorum fumigabunda constat, quod fructus ejus pulcherrimi cinerem habent intus et fetorem, aperte omnibus saeculis innuit quia delectatio carnalis, etsi stultorum mentibus ad praesens arrid
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ & ũba quȩ cottidie cernens. Nullate¬
nus corrigere ualebat Sedtam̃ ipse tã circũ¬
specte se gerebat. Ut nec uisis eo flagitiis.
nec auditis inaliqͦ castȩ suȩ m̃tis fus car&
intuitũ. sed inde fessa intentione coeptis
suȩ iusticie insistebat actib Uel certe aspec¬
tu & auditu iustus erat. qͥnihl m illo p̃sen¬
tes. nsi iusticiȩ opesa cernebanT & audieban
eloqͥa Nil fama deillo ꝑabsentes. nisi qđ
adiusticiã ꝑtiner& uulgabat Nouit¬

Expanded text:
pariter et verba; quae quotidie cernens nullatenus corrigere valebat; sed tamen ipse tam circumspecte se gerebat, ut nec visis eorum flagitiis, nec auditis, in aliquo castae suae mentis fuscaret intuitum, sed indefessa intentione coeptis suae justitiae insistebat actibus. Vel certe aspectu et auditu justus erat, quia nihil in eo praesentes nisi justitiae opera cernebant et audiebant eloquia, nihil fama de illo per absentes, nisi quod ad justitiam pertineret vulgabat
Abbreviated transcription (Latin):
facinos pereat Naut̃ ut inimici int̃ p̃taban¬
t̃ suadebat plura facere peccata ut po¬
ra ꝑhec recipereat bona uñde & beatus
petrus r&e admonendn subiungit Vos
igit᷑ fr̃s p̃scientes custodite. Ne insipientiũ er

Expanded text:
facinorum pereat; non autem, ut inimici interpretabanfacinorum pereat; non autem, ut inimici interpretabantur, suadebat plura facere peccata, ut potiora per haec reciperent bona. Unde et beatus Petrus recte admonendo subjungit: Vos igitur, fratres, praescientes custodite, etc. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas heretici deprauant . nullus ẽ eñ
ł noui ł uetens testam̃ti li̵. in quo ñ multi
ꝑuerse intellexeriN sed ipsas sepe scripturas
tere conant᷑ Ñalud in hoc quã se ipsos c̃dẽ¬
naNt Eccla aut̃ xuĩ. discussis erroꝵ tenebris
Uera sua luce fruit᷑ Difficilia aut̃ intellec¬
tu inȩpłis pauli. quȩ ab indoctis & instabilib
dic̃ eẽ deprauata: illa smaxim& inquibus
degrã dĩ loquit᷑ quȩ iustific& impios hocẽ
eximpus faciat iustos Dic̃ eñ ipse. ubiabun
suos auditores ad ꝓmerenda bona doceat
facere mala. Ciñ omnis intentiõ ẽ amalis coer¬
cere & adbona agencda quoscũq potest.
aduocare: Sed cũdĩc ubiabunda ⁊̃ peccatũ
tius comiñdabat quȩ & magna sol& c̃ũsis &
minora dimittere peccata Etquanto quis
maiora ante c̃uersionẽ peccata c̃misit . tanto
maiorẽ gr̃ȩ donantis indulgentiã c̃ũ susaccipit
Loqͥt̃ ergo hoc apł̃s. dehis quȩ ũ cõmisimꝰ pec¬
catis. Neqͥs disperatione ueniȩ ꝓmagnitudine

Expanded text:
. Nullus est enim vel Novi vel Veteris Testamenti liber in quo non multa perverse intellexerint. Sed et ipsas saepe Scripturas tere conantur, non aliud in hoc quam seipsos condemnant. Ecclesia autem Christi, discussis errorum tenebris, vera sua luce fruittu in Epistolis Pauli, quae ab indoctis et instabilibus dicit esse depravata, illa sunt maxime in quibus de gratia Dei loquitur, quae justificet impios , hoc est ex impiis faciat justos. Dicit enim ipse: Ubi abunsuos auditores ad promerenda bona doceat facere mala, cujus omnis intentio est a malis coercere, et ad bona agenda quoscunque potest advocare. Sed cum dicit, Ubi abundavit peccatum, ntius commendat, quae et magna solet conversis et minora dimittere peccata; et quanto quis majora ante conversionem peccata commisit, tanto majorem gratiae donantis indulgentiam conversus accipits de his quae jam commisimus peccatis, ne quis desperatione veniae pro magnitudine
Abbreviated transcription (Latin):
hui turbolenti spatiis aquarũ ad crescen¬
tiũ altitudine cõsũptis. & t̃ra quoq in alterã
faciẽ ex edentib aqͥs inmutata Nã & si mon¬
tesaliqͥatꝙ c̃ualles abincio facti credunt᷑ ñ
tam̃tanti. quanti nc̃ in orbe cernunt᷑ unũso¬
nib qđ noe decima abadã generatione natꝰ
ẽ sed octauũ eũ nominat. qͥa octo homines
diluuiũ euaser̃ eqͥb ille unus erat Iocirco
aut̃ octaui numeri facit m̃tionẽ. Ut occul¬
te insinu& que tẽpora diluuii discribens
sign fic& exanmis ultim: quando dãnatisom¬
nb reybis. om̃s iusti gloriã uite ꝑ p&uȩ
tes septima &iã nc̃ agit᷑ ȩtas in illa uita
Ubi anmȩ scõe sabbato felici. iđ÷ rege ꝑfru¬

Expanded text:
crescentium altitudine consumptis, terra quoque in alteram faciem excedentibus aquis immutata. Nam etsi montes aliqui atque convalles ab initio facti creduntur, non tamen tanti quanti nunc in orbe cernuntur univernibus quia Noe decima ab Adam generatione natus est, sed octavum eum nominat, quia octo homines diluvium evaserunt, e quibus ille unus erat. Idcirco autem octavi numeri facit mentionem, ut occulte insinuet quia tempus diluvii discrimen significet examinis ultimi, quando, damnatis omnibus reprobis, omnes justites, septima etiam nunc agitur aetas, in illa vita ubi animae sanctorum Sabbato felici, id est, r
Abbreviated transcription (Latin):
siue p̃cipitan eosint̃ p̃tat᷑: talib conuent
Quieñ agnitã ueritatis viã. sponte ipside¬
ser̃ qđ nisi uanus ẽ populus. ꝗ dnsi in p̃ci¬
piciũ suos mittun auditores : Quib Ñ salu¬
taria quȩ corrigan sedquȩ illos delectens
erronea p̃dicaNt De qͥb bene subdit̃ his̃
libro c̃tra iouinanũ ponens. ita ex planat
Nonne tibi uid& pinxisse a postolicus sermo.¬
nouã inpericiȩ factionẽ: Aperiunt eñ qͣ si
fontes scientiȩ qͥ aquã ũ habent doctrinarũ
ꝓmittuN imbrẽ uelut nubes ꝓph&iȩ ad qͦs
ꝑueniat uerita sdĩ & turbinib: exagitant᷑ de¬
monũ atqiciorũ loquunt᷑ grandia & totꝰ
etȩ sermo suꝑbia ẽ Inmundus aut̃ ẽ omns
qͥexaltat corsuũ Etqͥ paulolũ refugerint
appeccatis. ad suũ reũtentes errorẽ & stude¬
in luxuria cuboꝵ carnisq diliciis. Quis enĩ
ñ libent̃ audiat : manducemꝰ. & bibamꝰ &
in &̃nũ regnabimꝰ. Sapientes & prudentes

Expanded text:
sive praecipitans eos interpretatur, talibus convenit. sive praecipitans eos interpretatur, talibus convenit. Qui enim agnitam veritatis viam sponte ipsi deserunt, quid nisi vanus sunt populus? quid nisi in praecipitium suos mittunt auditores, quibus non salutaria quae corrigant, sed quae illos delectent, erronea praedicant? De quibus bene subditur: Hi sunt libro contra Jovinianum ponens ita explanat: « Nonne tibi videtur pinxisse apostolus novam imperitiae factionem? » Aperiunt enim quasi fontes scientiam, quia quem non habent doctrinarum promittunt imbrem, velut nubes prophetiae ad quas perveniat veritas Loquuntur grandia, et totus eorum sermo superbia est. Immundus est autem omnis qui exaltat cor suum, ut qui paululum refugerint a peccatis, ad suum revertantur errorem, et studeant luxuriae ciborum carnisque deliciis. Quis enim non libenter audiat: Manducemus et bibamus, et in aeternum regnabimus ? Sapientes et prudentes
Abbreviated transcription (Latin):
ta dogmatu tã execranda ꝓferuNt sacram̃¬
ta : ut &iã heb&ũ sensũ & pagano& & qͥrati¬
one diuinȩ agnitionis omni modis carent.
illoꝵ detestat᷑ insaniũ. Illoȩ distorta & dõ
contraria itinera sanius sapiendo redas¬
guit Et qđ peiuis qͥa frequentius ẽ.Ñ nũquã
multi catholicoꝵ. intantũ mercedẽ amant
iniꝗtatis Vt &iã docti ab in doctis. a laicis
clerici merito lacerentur : Quiiure c̃pa¬
rant᷑ ꝓphetȩ qͥũ bis asinȩ c̃tra naturã lo¬
quentis corripit᷑. nec tam̃ aꝓposito praui
it ineris retardat᷑ Quib &iã aptissime no¬
m̃ c̃gruit ciuitatis. deqͣ balaã ꝑ hib& ue
nisse Bosor nãq carneus. siue intribulati¬
one dr̃ Neq: en alia magis causa luxupio¬
sus existit ũbũ ueritatis amore pecuniȩ
ł desiderioꝵ tẽporaliũ Adulterare. quã
qͥ carnisse concupiscentiis mancipauer Sed¬
& nom̃ halaã ipsius quiuanus populus

Expanded text:
a dogmata, tam exsecranda proferunt sacramea dogmata, tam exsecranda proferunt sacramenta, ut etiam hebetum sensus, et paganorum, et qui ratione divinae cognitionis omnimodis carent, illorum detestentur insaniam, illorum distorta et Deo contraria itinera sanius sapiendo redarguat. Et quod pejus, quia frequentius est, nonnunquam multi catholici in tantum mercedem amant iniquitatis, ut etiam docti ab indoctis, a laicis clerici merito lacerentur: qui jure comparantur prophetae, qui verbis asinae contra naturam loquentis corripitur, nec tamen a proposito pravi itineris retardatur. Quibus etiam aptissime nomen congruit civitatis de qua Balaam venisse Bosor namque carneus, sive in tribulatione dicitur. Neque alia magis causa luxuriosis existit verbum veritatis amore pecuniae vel desideriorum temporalium adulterare, quam quod carnis se concupiscentiae mancipaver qui vanus populus
Abbreviated transcription (Latin):
Inmalo aut̃. ut salo monait. Atolescentia eñ
& uoluptas. uana s̃ Sed & in different̃ accipit᷑
Ixta hoc qđ sara dicebat Postquã c̃ seniu
& dominus m̃s uetulus ẽ. voluptati operã
dabo: Voluptas ergo bona recte diei uocat᷑.
noctisẽ. quȩ cũ reꝓbi ad ꝑficienda opera tene¬
brarũ ꝑ ũsȩ delectant᷑. Bene ergo dr̃ dem
iustis qđ uoluptatẽ existimaN diei dilicias
co inquinations & maculȩ. Quia multi in
tantũ socordes ꝑ ũsi & inuerecundit ex istunt.
ut cũ dilicus impurissimis vacent & exe¬
crandissimis. has tam̃ ipsi optimas. & qͣsi lu¬
stabiles Pellices appellari solent mer&rices
sũpto uocabulo apollutione. uel appellis
suȩ formositate qͣ incautos in liciunt Pel¬
licent ergo animas instabiles. qͥ eas male do¬
cendo erroneis uariorũ dogmatũ sectis qͣsi
construpantiũ luxib subdunt. Secuti suÑ¬
Corruptionẽ uõ habuit suȩ vesaniȩ subiu¬
gale mutũ. in homine uoae loquens ꝓ hibuit

Expanded text:
autem, ut Salomon ait: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Sed et indifferenter accipitur, juxta hoc quod Sara dicebat: Postquam senui et dominus meus vetulus est. voluptati operam dabo ? Voluptas ergo bona recte diei vocatur,noctis est, cum reprobi ad perficienda opera tenebrarum perverse delectantur. Bene ergo dicit de injustis quod voluptatem existiment diei, delicias coinquinationis et maculae, quia multi in tantum socordes, perversi et inverecundi, existunt, ut cum deliciis impurissimis vacent et exsecrandissimis, has tamen ipsi optimas et quasi lustabiles. Pellices appellari solent meretrices, sumpto vocabulo a pollutione, vel a pellis suae formositate qua incautos illiciunt. Pelliciunt ergo animas instabiles, qui eas male docendo erroneis variorum dogmatum sectis quasi constuprantium luxibus subdunt. Secuti correptionem uero habuit sue uesanie, subiugale mutum animal hominis uoce loquens prohibuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximũ qui ig ꝑdendus ẽ . tantũ utrecte credit᷑
Alio quin siqͥs celos supperiores ubi sol & luna
& astra spositu transituros asseuerat. quomo¬
do uult illã dñi sententiã intelligere qͣor̃ ÷¬
Tunc sol obscurabit᷑ & luna x̃dabit lum̃ suum
& stellȩ cadent decelo Si eñ locus siderũ tran¬
sierit id ÷ celũ qͣ ratione dici potest. in eadẽ
die dnĩ sidera ł obscurari ł cadere & ips& side¬
rũ loca qͦfixa tenent᷑ igne ab sumente tras isse
Plem̃ta uõcalore soluunt᷑ Quatuor selem̃ta qͥb
mundus iste õsistit ignis aer aqͣ & t̃ra quȩ
cuncta ignȩs ille maximus absum&. nec tam̃
cunita intantũ c̃sumet. ut funditus ũsint.
sed duo intotũ c̃sum& duo uõ inmeliorẽ resti¬
tu& faciẽ. Vnde insequentib: dr̃. No uos uõ
cȩlos & nouã t̃rã & ꝓmissa ipsius expectamus.

Expanded text:
us est, tantum ut recte creditur Alioquin si quis coelos superiores, ubi sol et luna et astra sunt posita, transituros asseverat, quomodo vult illam Domini sententiam intelligere qua dicitur: Tunc sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo ? Si enim locus siderum transierit, id est, coelum, qua ratione potest dici in eadem die Domini, et sidera vel obscurari vel cadere, et ipsorum siderum locum in quo fixa tenentur, igne absumente, transisse? Elementa vero calore solventur. Quatuor sunt elementa, quibus mundus iste consistit: ignis, aer, aqua, et terra, quae cuncta ignis ille maximus absumet. Nec tamen cuncta in tantum consumet, ut funditus non sint, sed duo in tantum consumet, duo vero in meliorem restituet faciem. Unde in sequentibus dicitur: Novos vero coelos et nova
Abbreviated transcription (Latin):
scelera diluuio ꝑdens Noe iustũ seruauit
Sõdomoꝵ flagitia puniens. lothiusticiȩ culto¬
cando s̃ facti Sed rudentib inferni detractos
seruari Hlunc ũ siculũ alia trans latio sic
hab& Sed darcerib caliginis inferni retru-¬
dens tradidit in iudicio pumiendos reserua¬
ri Ostendit ergo ad hc angelis apostatis
ultimi iudicii poenã deber Deqͣ dñ fdr̃e¬

Expanded text:
scelera diluvio perdens, Noe justum servavit; si Sodomorum flagitia puniens, Loth justitiae cultondo facti sunt mali. Sed rudentibus inferni detractos versiculum alia Translatio sic habet: Sed carceribus caliginis inferi retrudens, tradidit in judicio puniendos reservari. Ostendit ergo adhuc angelis apostatis ultimi judicii poenam deberi, de qua D
Abbreviated transcription (Latin):
positus ẽ Nã sic̃ beatus ambrosiusait Om̃s
homines suppeccato nascimus. quorũ
ipse ortus inuitio ẽ Et frustra nitit᷑ pe¬
laguis affirmare. qđ puruuli recens ȩdi¬
ti ñ opus habeant grã baptismatis renas¬
ci Quia tã mundi nascant᷑ ab omni forde
peccati quã fuit mundus in paradyso
c̃ditusadam Nullã scilic& ex illotra¬
hentes originalis culpȩ maculã Innul¬
lo existentes rei. donec ꝓpria sponte

Expanded text:
positus est. Nam sicut beatus Ambrosius ait: « Omnes positus est. Nam sicut beatus Ambrosius ait: « Omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est. » Et frustra nititur Pelagius affirmare quod parvuli recens editi non opus habeant gratia baptismatis renasci, quia tam mundi nascantur ab omni sorde peccati, quam fuit mundus in paradiso conditus Adam, nullam scilicet ex illo trahentes originalis culpae maculam, in nullo existentes rei donec propria sponte
Abbreviated transcription (Latin):
quõ qͥtalia agunt. regnũ dĩ ñc̃ sequentꝰ
Scimus quõ omnis quinatus ẽ & dõ ñpec¬
cat Peccatũ uidelic& admortẽ Qđ &
deomni crimine capitali. & deillo speci¬
alit̃ potest intelligi. qͦuiolat᷑ frat̃ritas.
sic̃ & supͣ exposuimus Sed & peccatũ ad
mortẽ peccatũ usq ad tempora mortis
ꝓtractũ. diximus recte posse intelligi.
quo omnis qͥ natus ẽ ex dõñ peccat Denꝙ
do rex mortale crimenadmisit Quis
meruit Sed generatio dĩ conseruat
qua renati s̃ fideles. c̃seruat eos qͥscđm
ꝓpositũ uocatis scĩ. ne peccatũ ad mor¬
tẽ cõmittant Etsi inqui b lib& ꝓhum¬
nȩ c̃dicions fragilitate deliquerint.
ne ab hoste maligno possint tangi
sumꝰ eiꝰ grã &inbaptismo regenerati ꝑfidẽ
& ut infide ꝑduremus seruati Mundi
uõ amatores. malignos hosti subiecti.
ł nũquã regenerationis unda ab eius
soluti dominio . ł post gram̃ regeratio¬
ns denuo peccando. ad eius domnum

Expanded text:
qui talia agunt, regnum Dei non consequentur . Scimus quoniam omnis qui natus est ex Deo, non peccat. Peccatum videlicet ad mortem. Quod et de omni crimine capitali, e de illo specialiter potest intelligi quo violatur fraternitas, sicut et supra exposuimus. Sed et peccatum ad mortem peccatum usque ad tempora mortis protractum diximus recte posse intelligi, quod omnis qui natus est ex Deo non peccat. Denique David rex mortale crimen admisit. Quis meruit. Sed generatio Dei conservat qua renati sunt fideles conservat eos qui secundum propositum vocati sunt sancti, ne peccatum ad mortem committant; et si in quibuslibet pro humanae conditionis fragilitate deliquerint, ne ab hoste maligno possint tangi, sumus ejus gratia et baptismo regenerati per fidem, et ut in fide perduremus servati. Mundi vero amatores sunt hosti subjecti, vel nunquam regenerationis unda ab ejus soluti dominio, vel post gratiam regenerationis denuo peccando ad ejus dominium
Abbreviated transcription (Latin):
illo acdicente lat̃ saluificame ex hac
clarifica nomttuũ Respondit &iam
turba audiente. decȩlo: Et clarificaui.
mortẽ erat passurus int̃ra. Et hoc ẽ tes¬
timoniũ quõ uitã & nã dedit nob ds̃
Dedit inꝗt uitã ȩt̃nã nob & ipse qͥ loquit᷑

Expanded text:
dicente: Pater, salvifica me ex hac clarifica nomen tuum , respondit, etiam turba audiente de coelo, Et clarificavi, mortem passurus erat in terra. Et hoc est testimonium, quoniam vitam aeternam dedit nobis Deus. Dedit, inquit, vit
Abbreviated transcription (Latin):
hanc & sequentẽ epłam ñ eẽ iohannis
apłi. sed cuius dã pres byteri iohannis.
cuius sepulchrũ usꝙ hodie monstratꝰ
sepememinit Sed nunc iã generalis
eccłȩ c̃sensus hab&. qđ has quoꝙ epłs¬
io hannes apłs scripserit . quia reuera.
multã uerborũ & fidei similitudinẽ
dic̃ iohannes ł quia iã ꝓuectuserat ȩtate.
oris idest pres byteri &iã. pontifici ꝓma
turitate sapientiȩ & grauitatis congruit
re diligo Illo uidelicet qui scđm dnm̃
ẽ Uel certe quos ego diligo. quia ꝑseue¬
rantes inueritate considero Et ñego solus¬
c̃tra hereticos scribere incipit . qui a fides
ueritate excider̃ Recte omniũ qͥue
& multitudine catholicorũ t̃reat eos
qͥ ab horũ soci&ate secũ een pauci segre

Expanded text:
am non esse Joannis apostoli, sed cujusdam presbyteri Joannis, cujus sepulcrum usque hodie monstratur saepe meminit. Sed nunc generalis Ecclesiae consensus habet quod has quoque Epistolas Joannes apostolus scripserit, quia revera multam verborum et fidei similitudinem dicit Joannes, vel quia am provectus erat aetate oris, id est, presbyteri, etiam pontifici propter maturitatem sapientiae et gravitatis congruit. re diligo, illo videlicet qui secundum Deum est. Vel certe quos ideo diligo, quia perseverantes in veritate considero. Et non ego soluscontra haereticos scribere incipit, quia a fidei veritate exciderunt, recte omnium qui vet multitudine catholicorum terreat eos qui ab eorum societate se, cum pauci esse
Abbreviated transcription (Latin):
&uita ȩt̃na: Verũ dm̃ dixerat eẽ filiũ
uerũ dm̃ hunc eẽ multories repetit:
hunc dic̃ eẽ uitã ȩt̾nã Nonutiꝙ
ita sic̃ nob̵ uita ꝓmittit᷑ ȩt̃na quȩ sic
extẽpore nos suscipiat: ut nũ quam
nob finẽ beatȩ uiuendi reponat
Sed filius uita sine inicio temporis sẽꝑ
manens. sine t̃mino sẽꝑ mansura.
filioli. custodite uosa simula cris Qui
uerũ dm̃ cognouistis. in qͦ uitã habetis
aet̃nã custodite. uos adoctrinis hereti¬
coꝵ. quȩ ꝑ p&uã ducunt ad mortẽ
Quia morẽ illoꝵ quisimulatra ꝓ dõfa¬
ciunt Gloriã incorrũptibilis dĩ pra¬
uis dogmatib insimilitudinẽ corrup¬
tibiliũ rerũ inmutant Custodite
uos & aphilargiria quȩ ẽ simula croꝵ
seruitus Obseruate nequas mundi
in lecebras. c̃ditoris amori p̃ponatis.
Nã & hoc int̃simu lacra reputabitur
Quatinus solius ueritatis curã studiũꝙ
habentes. inhuius uisione mereami¬
ni sine fine lȩtari Mundus eñ tran¬

Expanded text:
vita aeterna. Verum Deum dixerat esse Filium, verum Deum hunc esse multoties repetit. Hunc dicit esse vitam aeternam. Non utique ita sicut nobis vita promittitur aeterna, quae sic ex tempore nos suscipiat, ut nunquam nobis finem bene vivendi reponat; sed Filius vita sine initio temporis semper manens, sine termino semper mansura. Filioli, custodite vos a simulacris. Qui verum Deum cognovistis, in quo vitam habetis aeternam, custodite vos a doctrinis haereticorum, quae perpetuam ducunt ad mortem, quia, more illorum qui simulacra pro Deo faciunt, gloriam incorruptibilis Dei pravis dogmatibus in similitudinem corruptibilium rerum immutant . Custodite vos a philargyria, quae est simulacrorum servitus. Observate, ne quas mundi illecebras Conditoris amori praeponatis. Nam et hoc inter simulacra reputabitur, quatenus solius veritatis curam studiumque habentes, in hujus visione mereamini sine fine laetari. Mundus enim tran
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ãm qua rec̃ciliatus ẽ dõ. inuidentiȩ
facib agitat᷑ Peccatũ aut̃ ñ ad mortem
ẽ. si quisquã ñamorẽ a fratre aliȩnauerit
sed officia frat̃nitatis debita: ꝑ aliquam
infirmitatẽ animi ñ ex hibuerit. Potẽ¬
mostẽ accipi. ꝓquo rogare quẽ piã uetat
Quia scilic& peccatũ peccatũ qđ in hac
uita ñ corrigit᷑ eius venia frustra p̃mor¬
tẽ postulatur Uerũ si sequentia diligen¬
t̃ inspicimus. magis supperior sensus hui
lectionis tenori congruere uidet᷑ Nã sub¬
ditur Omnis iniquitas peccatũ ẽ & ẽ pec¬
sitas peccatoꝵ. ut omne qđ ab ȩquitatis
ratione discrepat. int̃peccata numeret᷑
Quã uis minima peccata. iustis suȩ iusti¬
ciȩ meritũ. nequaquã auferre ł minu¬
ere possint Illa dũ taxat sine quib: hanc
itẽ quecdã peccata tantũ ab omni iusti¬
ciȩ sorte discordent. tanta iniꝗtate pa¬
trent᷑ ut absꝙ ulla c̃tra dictione fac¬
torẽ suũ nisi corrigant᷑ ȩt̃nã mergan

Expanded text:
reconciliatus est Deo, invidentiae facibus agitatur. Peccatum autem non ad mortem est, si quisquam non amorem a fratre alienaverit; sed officia fraternitati debita per aliquam infirmitatem animi non exhibuerit. mortem accipi, pro quo rogare quempiam vetat, quia scilicet peccatum quod in hac vita non corrigitur, ejus venia frustra post mortem postulatur. Verum si sequentia diligenter inspicimus, magis superior sensus hujus lectionis tenori congruere videtur. Nam subditur: Omnis iniquitas peccatum est, etcsitas peccatorum, ut omne quod ab aequitatis ratione discrepat, inter peccata numeretur, quamvis minima peccata justis suae justitiae meritum nequaquam auferre, vel minuere possint, illa duntaxat sine quibus hancitem quaedam peccata tantum ab omni justitiae sorte discordent, tanta iniquitate patrentur, ut absque ulla contradictione factorem suum, nisi corrigantur, aeternam mergant
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ Vt sciatis in ꝗt ut certisitis futurȩ
Urȩ beatitudinis quicreditis inxẽm. ut ñ
seducamini ꝑ fraudẽ eoꝵ. qui ium̃ eẽ dĩfi¬
liũ negant: Etideo nihil eis ꝓfuturũ asse¬
uerant . qͥ in nomine eiuscrediderunt
randi adnõ bona caelestia. qͥ &iã quicꝗd
in hac uita quicꝗd salu briter eũ petim
impetramus Iuxta qđ &iã ipse ineuange¬
lio credentib ꝓmittit Dico vob inquiens
omã. quecũq orantes petitis. credite quia
accipietis & ueniet uob̃ Secđm uolunta
tẽ eius Ergo suꝑ his tantũ plenã nos & in¬
dubitabilẽ iussit ex audicionis habere
fidutiã quȩ ñ nr̃is commodis. nec solatus
temporalib ẜdñi congruant uoluntati

Expanded text:
Ut sciatis, inquit, ut certi sitis futurae vestrae beatitudinis, qui creditis in Christo, ut non seducamini per fraudem eorum qui Jesum esse Dei Filium negant, et ideo nihil eis profuturum asseverant qui in nomine ejus crediderunt. randi a Domino bona coelestia, quod et in hac vita quidquid salubriter eum petierimus impetramus, juxta quod etiam ipse in Evangelio credentibus promittit: Dico vobis, inquiens, omnia quaecunque orantes petitis, credite quia accipietis, et evenient vobis . Notat nos. ergo super his tantum plenam nos et indubitabiiem iussit exauditionis habere fiduciam, quae non nostris commodis nec solaciis temporalibus, sed domini congruunt uoluntati
Abbreviated transcription (Latin):
Tues filus meus dilectus. in quo mihi com¬
placui. Magnũ ẽ testimoniũ p̃cursoris.
qđ dedĩ filio ꝑhibensait. Ego bapti Taui
uosaqua ille uõ bapti tabit uos spũ scõ
Mauis ẽ testimoniũ patris quo spm̃ scm̃
misit. Quicredit infilio dĩ. hab& testi¬
moniũ dĩ inse Quicredit ita infilio dĩ
Ut exerceat operando qđ credit. hab&
testimoniũ dĩ inse Illud utiq qͥa. ipse
quoq infiliorũ dĩnumero. iuire compu¬
tetur Ipso unico dĩ filio. sic suis fude lib
pollicente: Siquis mihi ministrauerit.
honoraficauit eũ pat̃ meus. Quinon¬

Expanded text:
Tu es Filius meus dilectus, in te complacuit mihi. Magnum est testimonium praecursoris quod Dei Filio perhibens, ait: Ego baptizavi vos aqua, ille vero baptizabit vos Spiritu sancto. Majus est testimonium Patris quo Spiritum smisit. Qui credit in Filium Dei habet testimonium Dei in se. Qui ita credit in Filium Dei, ut exerceat operando quod credit, habet testimonium Dei in se, illud utique, quia ipse quoque in filiorum Dei numero jure computetur, ipso unico Dei Filio sic suis fidelibus pollicente: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
accipimus testimoniũ dĩ maus ẽ Quõ¬
quentis defilio Ipse inuocauit me pat̃
meus estu. ds̃ meus. & susceptor salitis meȩ
Pat̃ meus. quia ego filius dĩ Ds̃ meus. qͥa
ego homo Susceptor salutis meȩ qͥa ego
passurus & amorte saluandus sũ Etego¬
inꝗt primogenitũ ponã illũ excelsum
ꝓregib t̃rȩ: Magnũ ẽ hoc testimonium

Expanded text:
accipimus, testimonium Dei majus eaccipimus, testimonium Dei majus equentis de filio: Ipse invocabit me, Pater meus es tu, Deus meus et susceptor salutis meae . Pater meus, quia ego filius Dei. Deus meus, quia ego homo, susceptor salutis meae, quia ego passurus et a morte salvandus sum. Et ego primogenitum ponam illum, excelsum prae regibus terrae. Magnum hoc t
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ cũ orar&. factus ẽ sudor
eius sic̃ guitȩ sanginnif oecurrentis in
tessa: ueritatẽ carnis assũptȩ: testimo¬
niũ dat Nec seticendũ. quia in hoc
q̃q sanguinis & aqua testimoniũ illi
dederunt . quia demortui latere ui
aptũ. & testimonio ueritatis fuit
congruũ Videlic& insinuans. quia
&ipsũ dñi corpus. melius post mortẽ
eẽ uicturũ resuscitatũ ingloria. &ip¬
sa morsillius. nob uitã donar& Tloc
quoꝙ qͥc sudor eius instar guttarum
sanguinis decurrebat in t̃ra testimo¬
nuĩ ꝑhibebat illi sacro scõ misterio.
qđ eccłam totũ ꝑorbẽ . suo sanguine
lauar& Ires sergo qui testimoniũ ꝑhi¬
bent ueritati. Et tres inꝗt unũ sunt
ndiuidua nãꝙ hȩc man&. nihilq eoe
a sui conexione.se iungit᷑. quia nec sine
Sacrifontis unda nos ab luit sanguis
dnĩ nos redemit Alterũ igit᷑ inuisibile
Alterũ uisibi le testimoniũ sacramento
c̃sequit᷑ spĩritali Sitestimoniũ hominũ

Expanded text:
passionem, cum oraret, factus est sudor passionem, cum oraret, factus est sudor eterram , veritati carnis assumptae testimonium dat. Nec reticendum quod in hoc quoque sanguis et aqua testimonium illi dederunt, quod de latere mortui aptum, et testimonio veritatis fuit congruum, videlicet insinuans quia et ipsum Domini corpus melius post mortem esse victurum resuscitatum in gloria, et ipsa mors illius nobis vitam donaret. Hoc quoque quod sudor ejus instar guttae sanguinis decurrebat in terram, testimonium perhibebat illi sacro mysterio quod Ecclesiam totum per orbem suo sanguine lavaret. Tres sunt ergo qui testimonium perhibent veritati. Et tres inquit unum sunt. Individua namque haec manent, nihilque eorum a sui connexione sejungitur, quia nec sine sacri fontis unda nos abluit, sanguis Domini nos redemit. Alterum ergo invisibile, alterum visibile testimonium sacramento consequitur spirituali. Si testimonium hominis
Abbreviated transcription (Latin):
erat et̃nufoĩ filius. factuse homo intem¬
pore utquinos ꝑ diuinatis fuȩ poten¬
tiã creauerat. ꝑ humanitatis suȩ infis¬
mitatẽ recrearet Quiuent ꝑ aquã &
sanguinẽ Aquã uidelic& lauacri &
sanguinẽ suȩ passionis Nmaqua solũ
tari ꝓpt̃ nram ab lutionẽ dignatus ẽ.
vt nob baptismi sacram̃tũ c̃secrar&
ac trader& uerũ &iã sanguinẽ suũ de¬
dit ꝓnob̵ sua nos passione redemit.
cuius sacram̃ti semꝑ refecti nutrire
ne dño. descendit sps sc̃s inspecie colũ¬
bȩ suꝑ eũ testimoniũ illi ꝑhibens. quia¬
ueritasẽ H locẽ uerusoĩ filius uerus
mediator dĩ & hominũ . uerus humani
generis redemptor ac reconciliator.
Uere ipsemundus ab omni labe pecca¬
ti. uere suffienf tollere peccata mun¬
di Quia tress qui testimoniit oant
niũ quõ iãc ẽ ueritas. quando suꝑ bap¬
ẽ ueritas. quando delatere eiu si
cruce mortui manarunt. Qđ nulla¬
tenus fieri poss&. siuerã carnis natu¬
rã non haber& Sed & hoc qui ante

Expanded text:
erat aeternus Dei Filius, factus est homo in tempore, ut qui nos per divinitatis suae potentiam creaverat, per humanitatis suae infirmitatem recrearet. Qui venit per aquam et sanguinem, aquam videlicet lavacri, et sanguinem suae passionis, non solum dignatus est, ut nobis baptismi sacramentum consecraret ac traderet, verum etiam sanguinem suum dedit pro nobis, sua nos passione redimens, cujus sacramentis semper refecti nutriremne Domino descendit Spiritus sanctus in specie columbae super eum, testimonium illi veritas est, hoc est, verus Dei filius, verus mediator Dei et hominum, verus humani generis redemptor ac reconciliator . Vere ipse mundus ab omni labe peccati, vere sufficiens tollere peccata mun Quoniam tres sunt qui testimonium dant nium quoniam Jesus est veritas, quando super bapest veritas, quando de latere ejus in cruce mortui manarunt: quod nullatenus fieri posset, si veram carnis naturam non haberet. Sed et hoc quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ defilio suo Qui non credunt filio qͥait
ego & pat̃ unũ sumus Et int̃rogante
caipha ac dicente. Tues xp̃c filius be
nedicti Respondit. ego sũ Sed eũ ł nẽẽ¬
contendunt. m̃dacẽ ꝓfecto faciunt pa¬
trẽ qͥa noncredunt testimonio qđ testi¬
ficatusẽ ds̃ defilio suo In illo uidelic&
qđ & supͣ menni Iues filius meufdilectus.
inte c̃placiumihi Sed & illo qđ imminen

Expanded text:
 illum. Qui non credunt Filio, qui ait Ego et Pater unum sumus ; et interrogante Caipha, ac dicente, Tu Christus Filius Dei benedicti? respondit: Ego sum ; sed eum vecontendunt, mendacem profecto faciunt Patrem, quia non credunt in testimonio quod testificatus est de Filio suo: in illo videlicet quod et supra memini: Tu es Filius meus dilectus, in te complacuit mihi ; sed et in illo quod ei imminen
Abbreviated transcription (Latin):
tulamus abeo Multiplicit̃ eadẽ quȩ p̃¬
miserat inculcat utnos adorandũ uiua¬
cius excitet Sed manet obiectio quã po¬
suit. ut scđm uoluntatẽ petamus nrĩ
conditoris Qđ bi farie potest accipi. ut
scilic& & ea quȩ ipse uult rogemus. & tales
ipsi. quales nos eẽ desiderat ad rogandum
quȩ ad frat̃nȩ dilectionis officiũ spec¬
tant Loqͥt᷑ aut̃ de cottidians leuib ꝙ pec¬
catis. quȩ sic̃ difficile uitant᷑. sic &iã faci¬
lecurantur. Sed quo ordine hȩc alt̃¬
utrũ peticio sit cȩlebranda ꝓpeccatis.
lacob insinuat aꝑtiuf dicens Confitemi¬
ni alt̃ utrũ peccata urã & orate ꝓinuicẽ

Expanded text:
petierimus, etc. Multipliciter eadem quae praemiserat inculcat, ut nos ad orandum vivacius excitet. Sed manet objectio quam posuit, ut secundum voluntatem petamus nostri Conditoris. Quod bifariam potest accipi, ut scilicet et ea quae ipse vult rogemus, et tales ipsi quales esse nos desiderat ad rogandum quae ad fraternae dilectionis officium exspectant. Loquitur autem de quotidianis levibusque peccatis, quae sicut difficile vitantur, sic etiam facile curantur. Sed quo ordine haec alterutrum petitio sit celebranda pro peccatis, Jacobus insinuat apertius, dicens: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro i
Abbreviated transcription (Latin):
uia Quõ omne qđ natũ ẽ ex dõ uin¬
cit mundũ Ideo nãꝙ manda diuina ñ s̃gra¬
VIa quia om̃s quiuerã deuotione his
mancipant᷑ & adũsa mundi huius & blan¬
dim̃ta. parim̃te c̃temnunt. ipsã quoꝙ
mortẽ. uelut ingressũ patriȩ caelestis
lectionẽ operatur Illa fides qͣei hu¬
milites auxiliũ flagitamus. quiait In
mundo p̃ssurã habebitis. sc̃ fidite. ego
uincimundũ Quisẽ qͥuincit mundũ¬

Expanded text:
iam omne quod natum est ex Deo, vincit mundum. Ideo namque mandata divina non sunt gravia, quia omnes qui vera devotione his mancipantur, et adversa mundi ejus et blandimenta pari mente contemnunt, ipsam quoque mortem velut ingressum patriae coelestis dilectionem operatur; illa fides qua ejus humiliter auxilium flagitamus qui ait: In mundo pressuras habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Quis est qui vincit mundu
Abbreviated transcription (Latin):
eũ qͥnatus ẽ exeo Siquis eñ tantȩ tardi¬
tatis ẽ. ut hominẽ quia homoẽ. quia
secũ eandẽ int̃ra peregrinationẽ tole¬
rat. amare neglexerit. ad monendusẽ.
ut saltĩ obid illũ am&. quia ex dõnatꝰ
ẽ. quia particeps secũ diuinȩ gratiȩ
factus ẽ .qͥa eadẽ secũ uitȩ cȩlestis p̃mia
expectat In hoc cognouimus quõ dili
data eius facimus Ille ergo solus recte
ꝓaimũ diligere ꝓbat᷑. qui &iã c̃ditoris
amore flagrare cognoscitur : Et man
data eius facimus Nȩc ẽ eñ carita foĩ.
ut mandata eius custodiamus Hoc
& ipse dñs dicit Siquis diligit me
sermonẽ meũ seruabit Probatio ergo
dilections exhibicio ẽ operis. Uere
enĩ diligimus mandata eius. si a nr̃is
nos uoluptatib coartamiis. Nã qui
ad huc ꝑ inlicita desideria deflinit.
ꝓfecto dm̃ ñamat quia ei in sua uolun¬
tate contra dicit. Et mandata eius

Expanded text:
Si quis enim tantae tarditatis est, ut hominem quia homo est, quia secum eamdem in terra peregrinationem tolerat, amare neglexerit, admonendus est, ut saltem ob id illum amet, quia ex Deo natus est, quia particeps secum divinae gratiae factus est, quia eadem secum vitae coelestis praemia exspecDei, etc. Ille ergo solus recte proximum diligere probatur, qui et Conditoris amore flagrare cognoscitur. Et ndata ejus faciamus. Haec enim est charitas Dei, ut mandata ejus custodiamus. Hoc et ipse Dominus dicit: Si quis diligit me, sermonem meum servabit . Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Vere enim diligimus, si ad mandata ejus a nostris nos voluntatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate contradicit. Et mandata ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nã habet Iorquet᷑ c̃scientia pecca¬
torũ ñdũ facta ẽ iustificatio Ideo in
psalmo deipsa ꝑfectione iusticiȩ Con¬
uertisti inꝗt planctũ meũ ingaudiũ
mihi. c̃scidisti saccũ meũ & p̃cina isti
me lȩticia. Vt camtec tibi gloria mea
& nc̃ pungar Idẽ ñ sit qđ stimulet õsci¬
entiã meã: Stimulattomor sed noliti¬
mere Intrat caritasquȩ sanat qđ uul¬
nerat timor Quiaut̃ timet ñẽ ꝑfeo¬
tus incaritate . quia nimirũ timor pȩ¬
nã hab& Quomodo sectio poenã hab&¬
medici. quã uis. sic̃ sectionẽ medicisal:
optata iotimorẽ caritas desideratu

Expanded text:
nam habet. Torquet cor conscientia peccatorum, quod nondum facta est justificatio. Ideo in Psalmo de ipsa perfectione justitiae, Convertisti inquit planctum meum in gaudium mihi; conscidisti saccum meum, et praecintitia, ut cantet tibi gloria mea, et non compungar , id est, non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor, sed noli timere: intrat charitas, quae sanat quod vulnerat timor. Qui autem timet, non est perfectus in charitate. Quia nimirum timor poenam habet, quomodo sectio medici poenam habet; quamvis sicut sectionem medici salus o
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde ꝓbas quia mendaxẽ : Audi Quieñ
ñ diligit frem̃ suũ quẽ uidet dm̃ quẽ ñ
Videt. quo modo potẽ diligere : Quidergo
qͥdiligit frem dm̃ diligit. necesse ẽ utdili
gat dm̃. uitdiligat ipsa dilectionẽ: Dseñ
dilectioẽ. Et nequif dicere auder& & qđ
obsistat diligere dm̃ &iã siñ diligo frẽm :
Recte subdidit. Et hoc mandatũ habemꝰ:
adõ. ut quid iligit dm̃ diligat & frem fuũ
Quomodo eñ diligis eũ cuius odis manda

Expanded text:
quod mendax est. Audi: Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? Quid ergo? Qui diligit fratrem suum, diligit Deum, necesse est, ut qui diligat Deum, diligat ipsam dilectionem, Deus enim dilectio est, et ne quis dicere auderet: Et quid obstat diligere Deum, etiam si non diligo fratrem? recte subdidit: Et hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. Quomodo enim diligis eum, cujus odisti man
Abbreviated transcription (Latin):
scłi Duonãq f̃timores unus quotiment
hominefom̃ nemittant᷑ in gehennã Ipse
ẽtimor ille qui introduc& caritatẽ sed
sic uenit utexeat Sieñ adhuc ꝓpt̃ poe¬
natimes dm̃. Ñ dũ amas quẽ sic times
ñdũ bona desideras. sed mala caues Sed
exeo qđ mala caues corrigifte & incipies
bona desiderare Postquã bona desidera¬
re coeperis erit intetimor sc̃s. ille scllic&
neipsa hona amittas. nemittaris ingehen¬
nã Sed nete deserat p̃sentia dnĩ quẽ
amplecteris qͦ ȩt̃nũ frui desideras Nos
Vnde diligeremus : nisi ille prior dilexiss&
nos Hinc enĩ ipse in euangelio dic̃ Nuos
me elegistis sedego elegiuos Siquif drcerit

Expanded text:
sunt timores, unus quo timent homines Deum, ne mittantur in gehennam: ipse est timor ille, qui introducit charitatem. Sed sic venit, ut exeat; si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas, quem sic times. Non bona desideras, sed mala caves, sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus, ille scilicet, ne ipsa bona amittas; non ut mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini, quem amplecteris, et aeternum frui desideras. Nosunde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos. Hinc enim ipse in Evangelio dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . It
Abbreviated transcription (Latin):
adequalitatẽ dr̃ sed sic̃ dicit᷑ ad quandã
similitudinẽ Quomodo eñ dicis. sic̃
aures habeo ita habet &imago Nũꝗd
omminosic. Sedtam̃ dicis sic̃ Siergo facti
datus fidutia indie iudicii quia sic̃ ille
ẽ & nos sumus in hoc mundo Imittndo
Uidelic& ꝑfectionẽ dilectionis inmun¬
do. Cuius ille exemplũ nõb cottidie p̃b&

Expanded text:
aequalitatem dicitur, sed sicut dicitur, ad quamdam similitudinem, quomodo enim dicis: Sicut aures habeo ita habet et imago, nunquid omnino sic? sed tamen dicis sicut. Sicut ergo facti datur fiducia in die judicii, quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo, imitando videlicet perfectionem dilectionis in mundo, cujus ille exemplum nobis quotidie praebet
Abbreviated transcription (Latin):
quitimebat sed potius optare utueniat
ille desideratus cunctis gentib speransse
cũ scis merito bonȩ actionis eẽ coronandũ
Vnde aut̃ fidutiã. indie iudicii possimus¬
habere .plenius subdendo manifestat
Quia sic̃ ille ẽ & nos sumus in hoc mundo

Expanded text:
timebat, sed potius optare ut veniat ille desideratus cunctis gentibus, sperans se cum sanctis merito bonae actionis esse coronandum. Unde autem fiduciam in die judicii habere possumus, plenius subdendo manifestat: Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo.