comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
remen. dyoc̾ ab eisdẽ nifi
ĩuemantur ibidez tͣhere
coram se nõ debent in¬
uitos. licet ĩ bonoruz¬
missione facẽ ꝯͣ eos. uł
si forte maliciose se ip̃os
obtinͣe noscnͣtur. s tũc
loci dyocesanꝰ ad denũci¬
atcem ip̃orum faciet
huiꝰ missionem.
Nec clicos suos mittãt
ad suffraganeoꝵ suoꝵ
dyoceses proiniendis ł¬
recognoscendis con¬
tractib cora ip̃is.nͨ¬
coꝵ dez suffraganeorũ
subditos ꝯpellãt corã se

Expanded text:
Remensi diocesi ab eis, nisi inueniantur ibidem, trahere coram se non debent inuitos; licet in posmissionem facere contra eos: uel, si forte malitiose seipsos optinere noscuntur; sed tunc loci diocesanus ad denuntiationem ipsorum faciet huiusmodi missionem. Nec clericos suos mittant ad suffraganeorum ipsorum dioceses, pro ineundis uel cognoscendis contractibus coram ipsis. Nec suffraganeorum suorum subditos compellant coram se
Abbreviated transcription (Latin):
aut et alios ĩf̾i̾ores pre¬
latos suffraganeis eis¬
dez subiectos dũ modo
suffraganeoꝵ ip̃oꝵ su¬
ꝑ salarus aductatoru
et procuratoꝵ ĩ ca̾is que
ĩ remen. uentilan̾ tia co &¬

Expanded text:
 aliosque inferiores prelatos, suffraganeis eisdem subiectos, dummodo suffraganeorum, super salariis aduocatorum et procuratorum, in causis que in Remensi uentilan
Abbreviated transcription (Latin):
uł smnas ⁊ precepta
exequi aue ĩ cãis per
applłatoe deuolutis
ad eos testimõiũ nnsi
aliud ĩ hiis tribꝰ cãibꝰ
de ꝯsuetudie obtinͣerãt
ꝑhib̾e cõpellant.¬

Expanded text:
ntencias et precepta exequi, aut in causis per appellacionem deuolutis ad eos, testimonium, nisi aliud in hiis tribus de consuetudine obtineant, perhibere, compellant
Abbreviated transcription (Latin):
Eeterum ii dem religi¬
et posẜionib acquisiti
hactenus ⁊ amoto ac¬
quirendis decimas in¬
tegre soluant illis ec¬
clesiis quib eedem pos¬
sessiones et t̾re prins
fuerant decimales nͥ
suꝑ hoc sp̃ali iure uł pͥ¬
uisio suit mumiti.
Nec pro eo ꝙ forte
in aliquibꝰ prochiis õs
maiores decimas seu
ꝑtem illaꝵ acquirũt
de manib laicorum
possũt pro eadem uł
sisi portione si de nouo
postinod̾ fiant noua¬
lia / in eisdem pet̾e uł ꝑ

Expanded text:
eterum iidem religiet possessionibus acquisitis hactenus et amodo acquirendis decimas integre persoluant illis ecclesiis quibus eedem possessiones et terre prius fuerant decimales nisi super hoc speciali iure uel priuilegio sint muniti nec pro eo quod forte in aliquibus parrochiis omnes maiores decimas seu partem illarum acquirunt de manibus laicorum possunt pro eadem uel simili portione si de nouo postmodum fiant noualia in eisdem petere uel
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ione ĩdulti huius pos¬
Religiosos cũ cist̾cieũ.
et castu cartusieñ. ordi¬
num statuto ⁊ declara¬
tione huius qnͣtũ ad
hos duos articulos ui¬
delicet de medietate de¬
cimaꝵ noualiũ ꝯpre¬
hẽdi nolumꝰ uł ꝯstͥngi.
ecc̃as a deo guari ꝯtĩgit
ꝙ caꝵ rectores de ip̃a¬
rum redditib congrue
sustentari et conmode
iura ep̾alia exhibere nõ
possũt prouideat᷑ ꝑ loco¬
netur talit̾ ꝙ eistẽ rec¬
torib tm̃ de illaꝵ relin¬
quat᷑ prouentib ꝙ ex¬
inde conpetentem sustẽ¬
tationem hr̃e ⁊ ep̃alia
nira solu̾e ualeant alia
et aliis fiant infeuda¬
tiones de decimis detẽ¬
tis a laicis et iidem laici
ꝙ illas ab ip̃is religio¬
sis eistem post talem ĩ
feudationem uł recog¬
int̾onem sic de fc̃o pr̃e¬
sũptam huius decima
de mambo laicorũ ip̃o¬
rũ acquire uł recipere
absq dyocesanorum
ep̃orimi assensu.
Illas aũt decimas in¬
telligimus posse talit̾
a religiosis de manibꝰ
laicorũ recipi uł acqͥri

Expanded text:
tione indulti huiusmodi posReligiosos tamen Cisterciences et Catursienses ordinum statuto et declaratione huiusmodi quantum ad hos duos articulos uidelicet de medietate decimarum noualium comprehendi nolumus uel astringi ecclesias adeo grauari contingit quod earum rectores de ipsarum redditibus congrue sustentari et commode iura episcopalia exhibere non possunt prouideatnetur taliter quod eisdem rectoribus tantum de illarum relinquatur prouentibus quod exinde competentem sustentationem habere et episcopalia iura soluere ualeant aliaqet aliis fiant infeudationes de decimis detemtis a laicis et iidem laici quod illas ab ipsis religiosis etfeudationem uel recognitionem si de facto presumptam huiusmodi decimas de manu laicorum ipsorum acquirere uel recipere absque diocesanorum episcoporum assensu. Illas autem decimas intelligimus posse taliter a religiosis de manu laicorum recipi uel acquiri
Abbreviated transcription (Latin):
mãdamus R.¬
districtius inhibentes
ne talia que audientes
a decimaꝵ seu aliaꝵ reꝵ
eccͣiis debitarũ solut̾o¬
ne retrahant uł alias
aĩas corrũpãt audien¬
bi proponͣe decet̾o p̾su¬
matis imo u̾bo et ope
informetis eostem ut
ad solutonem predc̃oꝵ
prompte uoluntatis
aĩo sint intenti.¬

Expanded text:
mandamus districtiùs inhibentes, ne talia, quæ audientes a Decimarum, seu aliarum rerum b Ecclesiis debitarum solutione retrahant; vel animas c corrumpant audien proponere de cetero præsumatis. Immo verbo, & opere informetis eosdem, ut ad solutionem prædictorum promptæ voluntatis animo sint intenti
Abbreviated transcription (Latin):
claramus ꝙ ĩdul¬
tũ illud apsicũ qd̾ ple¬
risq concedit᷑ ut noua¬
liũ decimas pro ea porti¬
one ꝑciꝑe ualeant qua
ueteres eos ꝯtingunt
ad illas noualium de¬
cimas quas tp̃re illo qͦ
impetratum uł obten¬
tum extitit hoc ĩdultũ
alii possidebant cũ de
hoc in ip̃o mentio nlła
fiat nullatenꝰ se exten¬
dit. nec ad alias ⁊̃ nisi
teres tunc qñ dcm ĩdł¬
tum impetratũ fuit ip̃i
impetratores hebant.
et pro ea solũ modo por¬
tione qua ip̃i tp̃re ĩpe¬
trat̃onis Huiꝰ pcipie¬
bant antiquas.
tatumus pret̾ea ꝙ
idem indulcũ obtentũ
ab hiis qui tp̃re impetͣ¬
piebant decimas ultra
medietatem decimarũ
gra pceptione ueteruz
liũ decimas in tam gͣue
prochialũ eccͣarum in¬
dispendiũ ĩdulsisset.
ti siue impetͣti iam siue
impetͣndi deinceps nõ
possit ĩ noualib que a
modo fiẽt uendicari ⁊¬
acquiri uł ꝓcipi plusꝙͣͣ
medietas decimaꝵ ip̃oꝵ
noualiũ etiam si ampliꝰ
in ueterib h̾ebãt cũ nõ

Expanded text:
amus quod indultum illud apostolicum quo plerisque conceditur ut noualium decimas pro ea portione percipere ualeant qua ueteres eos contingunt / ad illas noualium decimas quas tempore illo quo impetratum uel obtentum extitit hoc indultum alii possidebant cum de hoc in ipso mentio nulla fiat nullatenus se extendit nec ad alias etiam nisí teres tunc quando dictum indultum impetratum fuit ipsius impetratores habebant et pro ea solummodo portio/ne qua ipsi tempore impetrationis huiusmodi percipiebant antiquas. Statuimus preterea quod idem indultum obtentum ab hiis qui tempore impetrpiebant decimas ultra medietatem decimarum gra perceptione ueterum lium decimas in tam graue parrochialium ecclesiarum dispendium indulsisset ti siue impetratis iam siue impetrandis deinceps non possit ulterius in noualibus que a modo fient uendicari acquiri uel percipi plusquam medietas decimarum ipsarum etiam si amplius in ueteribus habeatur cum non
Abbreviated transcription (Latin):
mẽto fidelitatis astric¬
do ne quisꝙͣ decet̾o sibi
tanꝙͣ imꝑatori uł regi
pareat et ĩtendat ⁊ de¬
ciendo quoslibet qui de¬
inceps ei uelud imꝑato¬
ri uł regi confiliũ uł au¬
xiliũ prestit̾it seu fauorẽ
ip̃o fco excõis sñe sb̾iace.¬
Illi aũt ad quos ĩ eoden
imꝑio ĩꝑatoris spectat
electio eligãt liłx scessorẽ.
De prefato sicilie regno
prouide curabimꝰ cũ eoꝵ¬

Expanded text:
mento fidelitatis tenentur astricmento fidelitatis tenentur astricdo, ne quisquam decetero sibi tamquam imperatori vel regi pareat vel intendat, et decernendo quoslibet qui deinceps ei velut imperatori aut regi consilium vel auxilium prestiterint seu favorem, ipso facto excoIlli autem, quibus in eodem Imperio imperatoris spectat electio, eligant libere successorem. De prefato vero Sicilie regno providere curabimus cum eor
Abbreviated transcription (Latin):
cis et laicis exi̾anitionẽ
ẜuitutemq redegit qd
eis pene peĩtus nichil
hñtibꝰ et oĩbꝰ ex inde fere
probis eiectis illos qui
remanserũt ibidem sub
ẜuili quasi ꝯditione ui¬
uere ac rõnam ecͥcamcu¬
et uasalli offende multi¬
plicit᷑ et hostilit̾ impug¬
pare ꝯpellit.
Posset etiã m̾ito rep̾hen¬
di qd̾ uille qui fatorum
fiuiam pensionem in qua
pro eodem regno ip̃iect̃e
rõne tenetur ꝑ .ix. an¬
nos et amplius soluͬe
preterimsit.
Nos itaq suꝑ premis¬
sis et ꝙͣ płib aliis eius
nephandis excessibus
cum fr̃ibꝰ nr̃is et sancto
concilio delib̾atione p̾¬
uices licet ĩmititeneamꝰ
ĩt̾ris nobisq ĩ bi petri
et incelis memoratu
principem qui se ĩꝑio et
regius om̃iqz honore
et dignitate reddidit tã
indignũ quiq pp̃ suas
unquitates a deo/ ne re¬
gnet uł imꝑet est abiec¬
tus suis ligatũ pccͣis et
abiectũ oiq honore ac
dignitate priuatũ adño

Expanded text:
cis et laicis eximationem cis et laicis eximationem servitutemque redegit, quod eis pene penitus nichil habentibus et omnibus exinde fere probis eiectis, illos qui remanserunt ibidem, sub servili quasi conditione vivere ac Romanam eccet vassalli, offendere multipliciter et hostiliter impugnare compellit. Posset etiam merito reprehendi, quod mille squifatorum annuam pensionem, in qua pro eodem regno ipsi ecclesie Romane tenetur, per novem annos et amplius solvere pretermisit. Nos itaque super premissis et quampluribus aliis eius nephandis excessibus cum fratribus nostris et sacro concilio deliberatione prvices licet immeriti teneamus in terris nobisque in beati Petri etc., memoratum principem qui se imperio et regnis omnique honore ac dignitate reddidit tam indignum quique propter suas iniquitates a deo, ne regnet vel imperet, est abiectus, suis ligatum peccatis et abiectum omnique honore ac dignitate privatum a domino o
Abbreviated transcription (Latin):
et honore suo fi pot̾at reti¬
pere de iuiuriis et offen¬
sis ip̃i eccͣe suisq ꝑ eum
irrogatis satifationem
ab ip̃o. uolebat etiã om̃s
q secitate gaud̾e ut nũ¬
ꝙͣ hac cccone possent ali¬
Sed licet sic apud eum
pro pace pat̾nis moni¬
pharaonis imitatus di¬
ciam et obturens more
asꝑidis aures suas p̾ces
natione ac obstinata ela¬
t̾one despexit. pp̃ qd̾ non
nos ꝯscĩa iuste ammnad¬
uertere in eunde. Et uł
ad presens de cet̾is eiꝰ sce¬
sibus taceamꝰ quatuor
Deierauit eĩ mltocies
pacem ꝯdam int̾ eccͣamet
imꝑiu reformatã tem̃e
PPerpetͣuit sacrilegium
capi faciens cardinales
sc̃e rõne eccͣe ac aliarũ
eccaꝵ prelatos et cł̾icos
religio sos ⁊ sclares ue¬
nientes ad ccc̃iliũ qd̾ idẽ
De hresi quoiz nõ dubus
et leuibꝰ sed difficilibus ⁊
¶Dreter hec regnũ sicilie
qd̃ est sp̃ale primoniu
b̾i petri ⁊ idem princeps
ab aplĩca sede tenebat ĩ
feud̾ iamadtantã ĩ cli¬

Expanded text:
et honore suo fieri poterat, reciet honore suo fieri poterat, recipere, de iniuriis et offensis, ipsi ecclesie suisque per eum irrogatis, satisfactionem ab ipso. Uolebat etiam eccleque securitate gaudere, ut nunquam hac occasione posset aliSed licet sic apud eum pro pace paternis moniPharaonis imitatus duritiam, et obturans more aspidis aures suas, huiusnatione ac obstinata elatione despexit. Et licet nos conscientia, iuste animaduertere in eumdem. Et ut ad presens de ceteris eius sceleribus taceamus, quatuor Deierauit enim multoties; pacem quondam inter ecclesiam et imperium reformatam temere perpetrauit etiam sacrilegium capi faciens cardinales sancte Romane ecclesie ac aliarum ecclesiarum prelatos et clericos, religiosos et seculares, uenientes ad concilium, quod idem De heresi quoque non dubiis et leuibus sed diffiPreter hec regnum Sicilie, quod est speciale patrimonium beati Petri et idem princeps ab apostolica sede tenebat in feudum, iam ad tantam in cleri
Abbreviated transcription (Latin):
lem qui salutem zelabã¬
tur ip̃iꝰ duximꝰ destinã¬
dos facientes sibi propõi
ꝑ oĩa secũ hre nec non
cum om̃ib hõibꝰ optaba¬
mus ꝑatisibi pacem et
tͣnͣsquillitatem dare ac
mundo etiam umũso.
Et qr prelatoꝵ cłicoru
oĩum q auorũ quos de¬
tinebat caꝑtiuos ⁊ oĩm
tam clicoꝵ ꝙ laicorimi
quos ceꝑat in galeis
restitutio pot̾at essẽ pa¬
cis płimu inductiua
eum ut illos restitũet¬
cum hoc idem tam ip̃e ꝙͣ
nocati essemus officium
dire et tractare pacem
ac etia audire satifatõe
offri pret̾ea qd̾ si eccͣa eu
in aliquo ꝯͣ de bitũ lese¬
rat qd credebat ꝑata e¬
rat corrig̾e ac ĩ statũ de¬
bitum reformare. Et si
dr̾et ip̃e ꝙ in nullo ꝯͣ iusti¬
ciam leserat eccͣam uł qd̾
nos eũ ꝯtͣ iusticia lesisse¬
mus ꝑati eramus uoca¬
re reges prelatos ⁊ prin¬
cipes tam eccasticos qm
scłares ad aliꝙͣ tutũ locũ
ubi ꝓ se uł per sollẽpnes
xilii sibi sat̾fac̾e si eñ lesis¬

Expanded text:
 qui salutem zelabantur ipsius, duximus destinandos, facientes sibi proponi per omnia secum habere necnon cum omnibus hominibus optabamus, parati sibi pacem et tranquillitatem dare ac mundo etiam uniuerso. Et quia prelatorum, clericorum omniumque aliorum quos detinebat captiuos, et omnium tam clericorum quam laicorum, quos ceperat in galeis restitutio poterat esse pacis plurimum inductiua, cum ut illos restituercum hoc idem tam ipse quam uocati essemus officium, dire et tractare pacem ac etiam audire satisfactionofferri preterea quod si ecclesia eum in aliquo contra debitum leserat quod non credebat, parata erat corrigere ac in statum debitum reformare, et si diceret ipse quod in nullo contra iustitiam leserat ecclesiam uel quod nos eum contra iustitiam lesissemus, parati eramus uocare reges, prelatos et principes, tam ecclesiasticos quam seculares, ad aliquem tutum locum, ubi per se uel sollempnes silio concilii sibi satisfacere, si eum lesis
Abbreviated transcription (Latin):
irdit̾onem ip̃a ĩ aliis
impediant aut ab erde
ordĩarii potestate totałr
eximãt tałr applsantez.
De bet au̾t ad eos ab ep̃i
prefate prouincie sup
caĩs in quibꝰ temporalez
iur̃ditionem excent nisi
forte de ꝯsuetudĩe aut
primłio siue iire alio
sp̃ali sit appellandum
ad alium appllari.
młgatas nullatenus
nisi uocatis ꝑtibꝰ et de
go reuocent aut deuu̾¬
cient nullas esse.
rõnabilem extitisse cã¬

Expanded text:
iuridictionem ipsam in illis impediant, aut ab eiusdem ordinarii potestate totaliter eximant taliter appellantem. Debet autem ad eos ab episcopis prefate prouincie super causis in quibus temporalem iuridictionem exercent, nisi forte de consuetudine aut priuilegio, siue iure alio speciali sit appellandum, ad alium appellari.onitur latas, nullatenus nisi uocatis partibus, et de to, reuocent, aut denuntient nullas esse. rationabilem extitisse, ca
Abbreviated transcription (Latin):
arͥeps qui pro tẽpore
fuit uł officiał ip̃ius
nlła tenis ĩ applłonis
cã ĩt̾põite anͥ diffiniti¬
uam sĩnam citet ꝑtes
nec etia aliis illam
nõ expressa ¶Si uo uoca¬
tis partibꝰ uł nullate nꝰ
aut nõ infra .x. dies
post int̾lecutoriam uł
diffinitiua sina appel¬
latum fuisse dicatur¬
sen aliquid aliud siłe
nem ad eundem arep̃
tum neg̾m proponat᷑
terit cãm ip̃a ad eos
executionez procedat᷑
sĩue non presumant.
De si obiciat᷑ ex ĩ iusta
cã seu minus sima an̾¬
sĩnam applłatione in¬
terpoita extitisse ⁊ ex
eo nõ ẽẽ applłatione
hiꝰ ad mittendam neq̃¬
eius officialis prohibe̾
ne procedatur in cã uisi
prius applłone recepta
uelud omissa ex cã pro¬
Si au̾t post finam in
cãibꝰ aiire pro h̾itis
uł de quo quis ĩ iure
confessꝰ. extitit promłꝰ¬

Expanded text:
ore fuerit, uel officiales ipsius nullatenus in appellationis causa interposite ante diffinitiuam sententiam, citent partes; nec etiam aliis causam non expressa. Si uero uocatis partibus, uel nullatenus, aut non infra X dies post interlocutoriam uel diffinitiuam sententiam appellatum fuisse, siue aliquid aliud simile, nem ad eundem archieptum negotium, proponatur: terit causam ipsam ad eos executionem procedatur sententie, non presumant. Quod si obiciatur ex iniusta causa, siue minus legitima aniam appellationem interpositam extitisse, ac ex eo non esse appellationem huiusmodi admittendam: nequet officiales, prohibere ne procedatur in causa, nisi prius appellatione recepta uelud emissa ex causa proSi autem post sententiam, in casibus a iure prohibitis,io, uel de quo quis in iure confessus extitit, prom
Abbreviated transcription (Latin):
appllationis cã is qͥ
appłiantis procuratorł
aduocatus ĩ priori indi¬
cio fu̾at ñ recipiat᷑ ĩ testẽ.
Neq ĩ distincte ip̃i appel¬
lanti presũptõe faciente
pro eo deferat᷑ ⁊̃ iuram̃¬
tũ. s tũc cũ ĩspectis ꝑ sõa¬
rum ⁊ ip̃rꝰ cãe cirtũstan¬

Expanded text:
appellationis causa, is qui appellantis procurator vel advocatus in priori judicio fuerat, non recipiatur in testem. Neque indistincte ipsi appellanti, presumptione faciente pro eo, defferatur etiam juramentum; sed tunc cum inspectis personarum et ipsius cause cir
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ q officialiũ qui
gnͣalit̾ decaĩs ad ip̃orũ
uices supplendo cogno¬
scunt unu̾ et idem con¬
sistorium siue audito¬
riuz sit censenduz ab
ip̃is officialibꝰ nõ ad
dc̃os suffraganeos ne
ab eiscem ad̾ se ip̃os in¬
de iure ad reme̾n. est
Abarchidiaconis uo
aliisq infi̾oribꝰ pre¬
latis suffraganeis sb¬
iectis eisdem et eoru
officialibus ad suffra¬
ganeos ip̃os debet et
non ad eandem curia
omissis dcĩs suffraga¬
neis applłari nͥ aliud
remeñ eccͣe de ꝯsuetu¬
Die ꝯpetat ĩ hac parte
Cuni au̾t ad prefatã
curia ab eorũdez suf

Expanded text:
suorumque officialium qui generaliter de causis ad ipsorum uices supplendo, cognoscunt, unum et idem consistorium siue auditorium sit censendum, ab ipsis officialibus non ad dictos suffraganeos, ne ab eisdem ad seipsos inde iure ad curiam Remensem est Ab archidiaconis uero, aliisque inferioribus prelatis suffraganeis subiectis eisdem, et eorum officialibus, ad suffraganeos ipsos debet, et non ad eandem curiam, omissis dictis suffraganeis, appellari; nisi aliud Remensi ecclesie de consuetudine competat in hac parte. Cum autem ad prefatam curiam ab eoru
Abbreviated transcription (Latin):
formã ad eccͣastica
sepulturam pene in
lataneñ concilio ꝯtra
usurarios promul
fessionem admictat
siue ip̃os absoluat
nisi de usuris sat̾fe¬
c̾int ul de sat̾faciẽto
pro suaꝵ uirib facł¬
tatũ prestent ut pre¬
mittit᷑ ydoneam cau¬
tionem. testamenta
quoqr manifestoruz
usurariorũ ał fcã nõ
ualeant.sed sint irrita

Expanded text:
re ad Ecclesiasticam sepulturam, pœnæ in Lateranen. Concilio f contra usurarios promulgfessionem admittat, sive ipsos absolvat, nisi de usuris satisfecerint, vel de satisfaciendo pro suarum viribus facultatum præstent, ut præmittitur, idoneam cautionem. Testamenta quoque manifestorum usurariorum aliter facta non valeant, sed sint irrita
Abbreviated transcription (Latin):
dinariis requisitihi
et securo aut aliquibꝰ
prutencib uiris õi
suspitione carentib
lad hec ꝑ dc̃os ordina¬
rios depucatis infra

Expanded text:
dinariis requisiti huet securo uel aliquibus prudentibus uiris omni suspicione carentibus ad hoc per dictos ordinarios deputatis non
Abbreviated transcription (Latin):
dem eandem talibus
tib ⁊ imimitatib gau¬
deant quib gaudent
studentes in scolis ubi
gnͣale regit᷑ studium
ac recipiant integre
prouentus suos eccͣa¬
sticos sicut illi.¬

Expanded text:
dem eandem talibus tibus et immunitatibus gaudeant quibus gaudent studentes in scolis ubi generale regitur studium ac percipiant integre proventus suos ecclesiasticos sicut illi
Abbreviated transcription (Latin):
catores minores
et religiosi alii mendi¬
cantes in ciuitatibꝰ ca¬
stris uillis aut locis alii
ad hĩtandũ domos uł
loca de nouo suscipiut
seu olim suscepta dimit¬
tunt se ibidem ad alia
tnͣsferentes diu̾sa scan¬
dala qñq pro ueniant
et freq̃tes clamores ad
sedemapłicam proferã¬
uisiis muniti existant
que ip̃is ꝯͣ tenorem cõ¬
stitutionis presentis
nullatenus uolumus
suffragari in aliquaci¬
uitate castro uilla seu
loco quocũq ad hĩtand̃
domos urioca quecũq
de nouo recire seu hacte¬
mis precepta mutare
uł ca uenditionis per¬
mutationis donatiõis
aut cuisins alienati¬
oms titulo quomocũ
q malios tnͣsferre p̾¬
sumat absq sedis
aplice licencia sp̃ali
plenam ⁊ expressam
faciente de prohaĩtice
egint irricũ dec̾nentes.
Per hoc tñ eis qui ui¬
tam dux̾int hẽmiti¬
cam seu solitariã eligẽ¬
dam de maiorũ suoꝵ
licencia auin cellas
mansiones seu hĩta¬
cula in hemis siue lo¬
cis ubi nõ sit hõim

Expanded text:
catores , & Minores a , & Religiosi alii Mendicantes in Civitatibus, Castris, Villis, aut aliis locis ad habitandum domos, vel loca suscipiunt, seu olim suscepta dimittunt se ibidem ad alia transferentes, diversa scandala quandoque proveniant, & frequenter clamores ad Sedem Apostolicam perferanlegiis muniti existant, quæ ipsis contra tenorem Constitutionis præsentis nullatenus volumus suffragari, in aliqua Civitate, Castro c , Villa, seu loco quocunque ad habitandum domos, vel loca quæcunque de novo recipere, seu hactenus recepta mutare, vel ea venditionis, permutationis, donationis, aut cujusvis alienationis titulo quocunque in alios transferre præsumant absque Sedis Apostolicæ licentia speciali plenam, & expressam faciente de prohibitioneegerint, irritum decernentes. Per hoc tamen eis, qui vitam duxerint eremiticam, seu solitariam eligendam de majorum suorum licentia, quin cellas, mansiones, seu habitacula in eremo, sive locis, ubi non sint hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis celebrent uł
faciant celebrari di¬
uina. Qd̃ si talia p̾¬
locorũ ip̃orũ ordina¬
rios conpescantur
illas peĩtꝰ reuocamꝰ
Inhibemus autem
ne in locis etiã exẽp¬
tis ħ ip̃i erempti fa¬
Causas quoqz siue
lites proprias suorñ
exepti suo nõie siue
ut actores. siue ut de
si sint ip̃ishoĩes dcicẽ
suales cum id neqͣy
licitũ sit eistem.

Expanded text:
cta, celebrent vel faciant celebrari divina: quod si talia prlocorum ipsorum ordinarios compescantur;illas penitus revocamus. Inhibemus autem ne in locis etiam exemptis hec ipsi exempti faCausas quoque sive lites proprias suorum exempti suo nomine, sive ut actores, sive ut defsi sint ipsis dicti homines censuales, cum id nequaquam licitum sit eisdem.
Abbreviated transcription (Latin):
in ultia uolũtate man¬
pultura eccastica denege¬
tur donec de usuris ip̃is
finit prout paciuntur
facultates eoꝵ plena¬
rie sac̾fc̃m uł illis qui¬
bus facienda est resti¬
tutio si presto sint ip̃i
aut alii qui eis possint
acquirere ul eis absẽ¬
tib loci ordĩario aut
enis uices gerenti siue
rectori prochie inqua
testator hĩtat corã ali¬
quib fide dignis de
ip̃a prochia quib qui¬
dem ordĩario uicario
et rectori predc̃o modo
cautionem hiꝰ eorum
ꝯstitutionis auͣcte re¬
cipere ita qd ilł pinde
actio acquiratur aut
ẜuo publico de ip̃ius
ordiarii mandato ydõ¬
nee de restitutione fa¬
cienda sit cautum.¬

Expanded text:
 ultima voluntate; npultura Ecclesiastica denegetur, donec de usuris ipsis rit, prout patiuntur facultates eorum, plenarie satisfactum, vel illis, quibus est facienda restitutio, si præstò sint ipsi, aut aliis, qui possint eis acquirere, vel eis absentibus Loci Ordinario, aut ejus Vicesgerenti, sive Rectori Parrocchiæ, in qua testator habitat, coram aliquibus fide dignis de ipsa Parrochia, quibus quidem Ordinario, Vicario, & Rectori prædicto modo cautione hujusmodi eorum nstitutionis auctoritate recipere, ita quòd illis proinde actio acquiratur, aut servo publico de ipsius Ordinarii mandato idonee de restitutione facienda sit cautum
Abbreviated transcription (Latin):
delicti siue ꝯͣctus aut
rei dequa ꝯͣ ip̃os agit᷑
tite possũt coram loco¬
rum ordinariis ꝯue¬
niri ⁊ illi quo ao herc
suam in ip̃os iur̃diti¬
onem prout ius exi¬
git exertere.¬

Expanded text:
delicti seu contractus. aut rei de qua contra ipsos agitur rite possint coram locorum ordinariis conueniri. & illi quo ad hec suam in ipsos iurisdictionem prout ius exigit exercere
Abbreviated transcription (Latin):
ris de sũmis celorum
ad ima mundi descẽ
gregem sui precio san¬
tum ascensurus post
resurrectionẽ ad pr̃e
absq pastore deser̾et
ip̃ius curam beato pe¬
tro apło ut sue stabi¬
litate fidei ceteros in
xp̃iana religione fir¬
maret eorumqz mẽ¬
tes ad salutis oꝑa sue
accende̾t deuocionis
ardore ꝯmisit. unde
tis excitati uigiliis et
aĩaꝵ saluti iugis attẽ¬
tione rogitationis ĩ¬
tendere submouendo
noria ⁊ angendo pro¬
futura debemꝰ ut excus¬
so a nobis negligẽcie
sompno nr̃iq cordis
uigilantibꝰ aĩas deolu
ante grͣa ualeamus.

Expanded text:
 de summis celorum ad yma mundi descendgregem sui pretio santum ascensurus post resurrectionem eius ad patrem absque pastore desereret, ipsius curam beato Petro Apostolo, ut sue stabilitate fidei ceteros in christiana religione firmaret eorumque mentes ad salutis opera sue accederet devotionis ardore, commisit. Unde tis vacare vigiliis, et animarum soluti iugis attentione cogitationis intendere, submovendo noxia et augendo profutura, debemus, ut excusso a nobis negligentie sompno, nostrique cordis vigilantibus, animas Deo luerante gratia, valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Usuccindendos
infructuosos pal¬
mites pestiferos ⁊ noci¬
uos quos quasi ficus
fatua domus de colũp¬
na produxit nescientes
in semittis iusticie diri¬
g̾e gressus suos ad cor
reu̾ti ⁊ ag̾e penitencie
dignos fructus licet di¬
utius expectatos./ iaco¬
bum uidelicet de colũp¬
na ⁊ petrũ nepotem ip̃iꝰ
olim ste̾ romane ecͣcͣe
carclinales ⁊ filios cpĩo¬
dã ioh̃is de colũpna fr̃is

Expanded text:
succidendos infructuosos palmites pestiferos et nocivos, quos sicud ficus fatua domus de Columpna produxit nesciens in semitibus iusticie dirigere gressus suos, ad cor reverti et agere penitentie dignos fructus licet diucius expectatos , Iacobum videlicet de Columpna et Petrum, nepotem suum, olym sancte Romane ecclesie cardinales, et filios quondam Iohannis de Colu
Abbreviated transcription (Latin):
um districtius inhibe¬
mus ne ante aunũ pro¬
bationis elapsũ qui ẽ
maxĩe in subsidiũ fra¬
gilitatis huͣane regła¬
rit̾ institutus quemꝙͣ
ad professionẽ nr̃i or¬
dinis seu ad remĩcia¬
tionem scło facienda

Expanded text:
um districtius inhibemus, ne ante annum probationis elapsum, qui est maximè in subsidium fragilitatis humanæ regulariter institutus, quemquam ad professionem vestri Ordinis, seu renuntiationem seculi faciendam
Abbreviated transcription (Latin):
strã ꝓhibitõem quẽꝙͣ re¬
eum qui talit̾ receptus
fuit nullatenꝰ ur̃o esse
ordini alligatũ nosq a
receptione quorul ad pro¬
fessionem eiusdem ord̃ĩs
fore eo ip̃o suspensos et
ĩsuꝑ pene subiciendos q̃

Expanded text:
stram inhibitionem quemquam reeum, qui taliter receptus fuerit, nullatenus vestro esse Ordini alligatum; vosque a receptione quorumlibet ad professionem ejusdem Ordinis fore ipso facto suspensos; & insuper pœnæ subjiciendos, quæ
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ego.7. rex roͣnoꝵ ãnuente dño
fucurus ĩꝑator ꝓmitto. spõdeo
et polliceor. atq iuro coram de
o. ⁊ beato petro me de cetero ꝓ¬
tectorem. ⁊ defensorem fore sũ¬
in oĩb nccͣitatib. ⁊ utilitatib
suis custodiendo ⁊ ꝯseruando
possoes. honores. ⁊ iuraeins
ꝙͣtum dĩno fultus adintori¬
õ fu̾o em scire ⁊ posse meuin
recta ⁊ pura fide. sic me deus

Expanded text:
 N, rex Romanorum, annuente domino futurus imperator, promitto, spondeo et polliceor atque iuro coram deo atque sancto Petro me de cetero protectorem ac defensorem fore sumin omnibus necessitatibus et utilitatibus suis custodiendo et conservando possessiones, honores et iura eius / quantum divino fultus adiutorio fuero secundum scire et posse meum recta et pura fide. Sic me deus
Abbreviated transcription (Latin):
Eligionũ mibus
diu̾sitatem inmniã
ne confusionem indu¬
ta prohit̾one nitauit.
Sed qr nõ solũ ĩportu¬
na petentiũ inhiatio il¬
laꝵ postmod̾ multipli¬
cationez extorsit ueꝵ ⁊
aliquorũ presũptuosa
temeritas diũsorũ or¬
dinum precipue men¬
dicantium quoꝵ nõ¬
dum approbationis
meruͣe principiũ effre¬
natam quasi multitu¬
dinem adĩnueĩt repe¬
tita constitutione dis¬
trictius inhibentes ne
aliquis deceto nonũ
ordinem / aut religio¬
noue religiõis assuma.

Expanded text:
eligionum diversitatem nimiam, ne confusionem induta prohibitione vetavit. Sed quia non solùm importuna petentium inhiatio illarum postmodum multiplicationem extorsit: verùm etiam aliquorum præsumptuosa temeritas diversorum Ordinum, præcipue Mendicantium, quorum nondum approbationis meruere principium, effrænatam quasi multitudinem adinvenit, repetita constitutione districtiùs inhibentes, ne aliquis de cetero novum Ordinem, aut Religionovæ Religionis assuma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtib existentes sub ꝑpe¬
tua in suis monastiis
sura itaꝙ nilli eaꝵ reli¬
gionem tacite uł exp̃sse
professe sit uł esse uale¬
forte tanto ⁊ tali morbo
euident̾ eaꝵ aliquã labo¬
rare constaret ꝙ non
posset cum aliis absq
gͣm ꝑiculo sen scandalo

Expanded text:
partibus existentes, sub perpetua in suis monasteriis sura: ita quod nulli earum religionem tacite vel expresse professae sit vel esse valeforte et tali morbo evidenter earum aliquam laborare constaret, quod non posset cum aliis absque gravi periculo seu scandalo
Abbreviated transcription (Latin):
te sc̃e obedientie ⁊ sub depositoĩs
pena districte mandantes ut
talib absq exp̾ssa linã dt̃e sedis
nullateꝰ acquestant. Qq pre¬
textu cuiułq oblatois sen ꝑ¬
mssi oras ⁊ ꝯcessionis stãꝵ hac¬
tenus uł faciendaꝵ manã pͥ¬
ceptum ad notitiam ip̃oꝵ ꝑ ue¬
it̾ nichil soluant nͨ supradct
sclares quoquõ recipiont et si
soluint uł predcã receꝑit in

Expanded text:
te obediencie et sub deposicionis pena districte mandantes, vt talibus absque expressa licencia dicte sedis nullatenus acquiescant, Quodque pretextu cuiuscumque oblacionis promissionis et concessionis factarum hactenus vel faciendarum, ceptum ad noticiam ipsorum peruenerit, nichil soluant nec supradicti seculares quomodolibet recipiant et si soluerint uel predicta receperint,
Abbreviated transcription (Latin):
toe aut quotã ip̃oꝵ ꝑuẽtuũ
loris ip̃oꝵ sb̾ adiutorii nus¬
noĩe sen qͦuis alio titło mõ ul q̃sito
colore absq aucͣce sedis eiusd. n non
iꝑatores reges seu pͥncipes duces
comites ł barones põtates capitanei

Expanded text:
cionem aut quotam ipsorum prouentuum loris ipsorum sub adiutorii, munomine seu quouis alio tytulo, modo uel quesito colore absque auctoritate Sedis eiusdem, nec non imperatores, reges seu principes, Duces, comites uel Barones, Potestates, Capitanei,
Abbreviated transcription (Latin):
eum deuotis oroibus
infistat᷑ ut ip̃e qui ecor¬
naliũ corda ĩeligendo
dcordia ꝙ prouisio celer
ꝯors lutilis prout aĩa¬
rum salꝰ exigit. ⁊ tocius
ex ip̃oꝵ unanimitate se¬

Expanded text:
eum deuotis oracionibus insistatur ut ipse qui in sicorum corda in eligendo concordia, quod prouisio, celeris, concors, & vtilis, prout animarum salus exigit, & tocius ex ipsorum vnanimitate s
Abbreviated transcription (Latin):
potẽte deo dispostta ut adꝰ electi ex labore ꝑueniãt quatmꝰ postu¬
lando mereanit᷑ acciꝑe qd̾ eis om̃ps d̾s ante scła disposuit donare.
qued utm ita sit Concite ualet ꝓbari. Certe eteñ nouimꝰ qd̾ ad
abrahan d̾s dixit. ĩ isaac uocabitur tͥ sem̃. Cui ⁊̃ dixerat. patrẽ
młtat̃ gẽciũ constiturte. Cui rupsũ ꝓmisit dicens. bñdicã tͥ. et
młtiplicabo sem̃ tuũ sic̾ stellas celi. ⁊ uelut arenã que ĩ litorẽ¬

Expanded text:
 electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. Quod utrum ita sit, concite valet probari. Certe etenim novimus, quod ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen. Cui etiam dixerat: Patrem multarum gentium constitui te. Cui rursum promisit dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sic
Abbreviated transcription (Latin):
ut dolorẽ qͥ ex morre matris accesserat tẽꝑaret. qͥa ex lucro sc̃e Eccłe
redẽptor nr̃ eã que ex ꝑdicione sinagoge accidere potuit tristiciã
dũ scã eccła ex gentilitate ueniens usq ad Contẽplationis thronũ¬
ꝑducit᷑. Iudea ꝓnichilo habetur. qͥ si ĩt̾pretari ip̃a eor̃ noia curamꝰ
Isaac risus. rebecca aũ paciencia dr᷑. fusus uͦ ex leticia ÷. paciencia aũ
de tͥbłatione. Et ꝙͣuis sc̃a eccła iã in celestis sit saudũ contẽplatio

Expanded text:
atris accesserat, temperaret, quia ex lucro sanctae Ecclesiae Redemptor noster eam quam ex perditione Synagogae accidere potuit, tristitiamdum sancta Ecclesia ex gentilitate veniens usque ad thorum contemplationis perducitur, Judaea pro nihilo habetur. Interpretari quoque ipsa eorum nomina curamus. Isaac risus, Rebecca autem patientia dicitur. Risus vero ex laetitia est, patientia autem de tribulatione. Et quamvis sancta Ecclesia jam c
Abbreviated transcription (Latin):
alapas. suscepit mͦ sputa mͦ spmeã coronã. mͦ cͣcẽ tołando sustimit:
deabłasse gͦ ĩ humilitate passionis ÷ tot adũsitates ⁊ ⁊ pꝑia diũsis madᷤᷤ
it̾ando ꝑtulisse. Qui isaac rebecca ueniente ĩ tra australi habitat.
qͥa unigenitꝰ dñs ac redẽ tor nr̃ ueniente ad se eccła ĩ illoꝵ rãtib
mansit qͦs ex iudea editos ñ torperis frigꝰ s feruor caritatis tenuit:
Ex illo qͥppe popło anna ꝓphetissa: ex illo simeon excitit qͥ ĩ ulnas dñm
accesit. Esssus aũ fuerat ad meditandũ in agro. Ca ager mũdus
accipit᷑. Ip̃e ꝑ se dñs exponit dicẽs ager ÷ mũdus. Qͥ in hoc eg̃ssus÷
qd̵ uisibilis apparere dignatꝰ ÷ sic̃ scͥptũ ÷. Existi ĩ salutẽ popłi tui
ut saluos facias xp̃os tuos. Solent aũ exorti inuenes ĩ armor
usu meditari. Isaac gͦ ad meditãdũ ĩ agro exit qͥa redẽptoꝵ nr̃
seqũotibꝰ formã humilitatis p̃bens ꝑ exercitiũ longanimitatis sue pas

Expanded text:
o sustinuit. Deambulasse ergo in humilitate passionis est tot adversitates et probra diversis modis iterando pertulisse. Qui Isaac Rebecca veniente in terra Australi habitat, quia unigenitus Dominus ac Redemptor noster, veniente ad se Ecclesia, in illorum mentibus mansit quos ex Judaea editos, non torporis frigus, sed fervor charitatis tenuit. Ex illo quippe populo Anna prophetissa, ex illo Simeon extitit, qui in ulnas Dominum accepit . Egressus autem fuerat ad meditandum in agro, quia ager mundus accipitur. quod visibilis apparere dignatus est, sicut scriptum est: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos. Solent autem exercitati juvenes in armorum usu meditari. Isaac ergo ad meditandum in agro exiit, quia Redemptor noster sequentibus formam humilitatis praebens, per exerci
Abbreviated transcription (Latin):
Isanc ꝓ urore suai eo qtͣ o̾e̾t sterilis qui exaudiu̾it eũ ⁊ dedit
conceptũ rebecce. Si gͦ młtiplicatio generis abrae ꝑisaac
p̃destinata fuit: cur c̃oniugẽ sterilem accepit. S nimir̃
constat qͥa p̃destinatio p̃cib ĩpletur ꝗͣdo is ĩ quo d̾s multi¬
plicare somen habrae p̃destinauerat oratione obtinuit ut

Expanded text:
 uxore sua, eo quod esset sterilis, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat: quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abra
Abbreviated transcription (Latin):
do diclicit: stãdo qͥd fuit. cꝰ nos qr de ꝓpagĩe nascim᷑: radicis
amaritudinẽ qͣi ĩuͥgulto tenemꝰ. ħã qr ex illo originẽ du¬
cimꝰ eiꝰ cͤsũ nascẽdo sortim̃. ut eo ip̃o cotidiano mom̃to quo
uiuimꝰ: incessãt̾ a uita tͣnseamꝰ. ⁊ uiuẽdi nob̃ spaciũ ũde cͤscere ẽdi-¬
t᷑. inde dec̃scat. qr dũ ĩfãtia ad puericiã .pu. ad adolescẽtiã. ad oł. ad ui¬
is augm̃tis ad detͥm̃tũ ꝯpellit᷑. ⁊ inde sẽꝑ deficit. unde se ꝓficẽ in
sꝑaciũ uite e̾dit. fixũ ⁊ .ii. statũ ħ ħere nõ possutꝰ: ubi tͣnsit᷑i ueni¬
mꝰ. atq ħ ip̃m nr̃m uiu̾e. cocidie a uita tͣnsire ÷¬

Expanded text:
t, stando quid fuit. Cujus quia de propagine nascimur, radicis amaritudinem, quasi in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento, quo vivimus, incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decis augmentis ad detrimenta impellitur, et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus atq
Abbreviated transcription (Latin):
nu ĩ grennio ꝯtimusti qͦmͦ pꝰea tilli infirmitat aut langor uł accessi¬
bilis ẽẽ potuisti: Nõ e̾ inqͥt qͦ id mremini si illd̾ ip̃m corpꝰ filii m̃i qͣle
dedit: Nõ sũ ita delicata aut suꝑba ut qd̾ ille dignatꝰ ẽ pati ñ ego gnͣ¬
tulat᷑q ex ꝑ de pati ñ possim. aut noli. ⁊ ille qͥd̾ miscd̾i uolũtate ego aũt¬
Langueo plus ĩ pacĩa amoris ꝙͣ passio̾e doloris. Plus uuln̾ata carita¬
te: qmͣ gͣuata infirmitate. Heu inqͥũt ill ꝙͣ freqñtes. ĩmo ꝙͣ ꝯtinue¬
gore suit. Primo languit timore. postea dolore. nẽ amore. Cimo¬
re a natutate usq ad passionẽ: cũ sẽꝑ uitã filii insidiis appeti ui¬
deret. Dolore. toto tp̃r passioĩs donͨ rediuiuũ reciꝑet. Nẽ amore
⁊ desid̾io felicꝰ s miserabiliꝰ truciat᷑. qr ĩ celo sed̾etem iã ñ tenet. Qͦ

Expanded text:
tinuisti, ulli infirmitati, aut languiori vel accessibilis esse potuisti? Non est, inquit, quod id miremini, si illud ipsum corpus Filii mei, quale dedit? Non sum ita delicata aut superba, ut quod ille dignatus est pati, ego quantulacunque ex parte pati non possim aut nolim. Et ille quidem misericordi voluntate, ego natuLangueo plus impatientia amoris, quam passione doloris: plus vulnerata charitate, quam gravata infirmitate. 4. Heu! inquiunt illi, quam frequentes, imo continuguore fuit? Primo languit timore; postea, dolore; nunc, amore. Timore, a nativitate usque ad passionem, cum semper vitam Filii insidiis appeti videret: dolore, toto tempore passionis, donec redivivum reciperet: nunc amore et desiderio felicius, sed mirabilius cruciatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ꝓmissũ : In pascuis ub̃rimis pascã eos. ĩ mõtib isrł. Aroma¬
ticus ÷ ut sit odor uite in ui. ⁊ ĩ odore ungͣntoꝵ tuoꝵ eiꝰ curramꝰ.
lũosꝰ ẽ ut splendeat. pingͥs uͭ pascat. aromaticꝰ: utͣhat. lũiosꝰ
luce fid̃i corda pͣificans. Pingͥs : ub̾tate uͥtutis mebriãs. Aromatieꝰ.
suaui odore desid̾iũ excitans. In hoc monte. claro. pingͥ. odorife¬

Expanded text:
tibus Israel . Aromaticus est, ut sit odor vitae in vitam . et: In odore unguentorum ejus curramus . Luminosus est, ut splendeat; pinguis, ut pascat; aromaticus, ut trahat. Luminosus, luce fidei corda purificans; pinguis, ubertate virtutis inebrians; aromaticus, suavitatis odore desiderium excitans. In hoc mundo claro, fecundo, odorife
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacłi y̾dolũ zeli ad ꝓuocandã emulatonem. qñ adorabant
piẽtaras ⁊ plangebant adoniden ⁊ dorsũ ꝯtͣ templũ hũtes
adorabant adortum solis : iacere diciit᷑. inꝰqͣsq in absẽdito
bant. Qd etũ magis de p̃senti ẽ ut ita dicam deꝓpe potest
ese qͣmi fauor ppł: amor mũdi: dilectõ carnalis desiderqi.
ydolũ zeli: qui foris in conspͦectu hominũ feruoris simłi¬
tudinẽ demonsit᷑: q̃ utiq simłitudo dm̃ ad iracũdiam pro¬
uocat. In ostio eñi tab̾nacłi: ꝯspectꝰ ppłiꝰ in ydolo zeli:
feruoris simłitudo figuratur. Picturas adorat: qui ea
que in nudo st̃ desid̾at. Ea enĩ que m mudo st̃ quasipicteͤ
sunt: qr uident᷑ aliqͥd ẽẽ cũ nichilsint. St̃ enĩ q̃dam que
uidentur esse ⁊ ñ sunt. uͭ p̾sentia. Uñ iacob qͣi amaiori
ꝓbans: ait. Siqͥs se putat aliqͥd ẽẽ cũ nichilsit: ip̃e se
seducit. Ubi eñi homine nichil ẽẽ dixit: de aliis reb q̃ pre

Expanded text:
tabernaculi idolum zeli ad provocandum aemulationem, quando adorabant picturas, plangebant Adonidem, et dorsum contra templum habentes adorabant ad ortum solis, jacere dicuntur unusquisque in abscondito bant. Quid enim magis de praesenti, et, ut ita dicam, de prope potest esse, quam favor populi, amor mundi, dilectio carnalis desiderii, idolum zeli, qui foris in conspectu hominum fervoris similitudinem demonstrat, quae utique similitudo Deum ad iracundiam provocat. In ostio enim tabernaculi conspectus populi, in idolo zeli fervoris similitudo figuratur. Picturas adorat, qui ea quae in mundo sunt desiderat: ea enim quae in mundo sunt, quasi picturae sunt, quia videntur aliquid esse, cum nihil sint. Sunt enim quaedam quae videntur esse, et non sunt, ut praesentia. Unde Paulus quasi a majori probans, ait: Si quis se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Ubi enim hominem nihil esse dixit, de aliis rebus quae pro
Abbreviated transcription (Latin):
quo ad nos oip̃s sermo di. nob̾ de nr̃a salute locutur᷑ ad¬
uenit. descendens de sinu ⁊ corde patͥs in uterũ matͥs: scͥpta
p̃dicta denunciat. Ds̃ enĩ qͥ multifarie ⁊ multis modis
locitꝰ fuerat patͥb in ꝓpħis. dieb istis. dieb nr̃is. locutꝰ c̃
nob̾ in filio. illo de qͦ ait. Hic ẽ filiꝰ m̃s dilectꝰ in qͦ mͥ opla

Expanded text:
quo ad nos omnipotens Sermo Dei nobis de nostra locutus salute advenit, descendens de sinu et corde Patris in uterum matris Scriptura praedicta denuntiavit, Deus enim, qui multifarie multisque modisendens de sinu et corde Patris in uterum matris Scriptura praedicta denuntiavit, Deus enim, qui multifarie multisque modis lo
Abbreviated transcription (Latin):
nos di sermo. di u̾bũ. di filiꝰ. a regalib sedib. se humi-¬
lians. ut nos exaltaret. pauꝑans ut ditaret. huma¬
nans ut dificaret. Uenit inꝗͣ ad nos. S q̃n: Dũ mediõ
nantes. Hoc ⁊̃ missa q̃ in hac sacͣtissima nocte. in galli cantu
dicta ẽ. rep̃sentat. Quasi qͥdã gallꝰ moyses rupto noctis in¬

Expanded text:
nos, Dei Verbum, Dei Filius, a regalibus sedibus se humilians, ut nos exaltaret, pauperans ut ditaret, humanans ut deificaret. Venit, inquam, ad nos, quando? dum medium nantes. Hoc etiam missa, quae in sanctissima nocte in galli cantu dicta est, repraesentat. Quasi quidam gallus Moyses, rupto noctis in
Abbreviated transcription (Latin):
Gratũ noue legis iciũ qñ in ip̃o statim inicio tot beatitudiñ
bũdictõnes dat legis lator qͥb delectati eant de u̾ͥtute iu̾tutẽ
sum ẽ in monte iisionũ d̾i. Eit enĩ manifeste qͥdã ascensus cor
gradatĩ de unis ad sũma ꝑducens uirũ eungłice ꝑfectõnis
dou̾ ad uidendũ dm̃ deoꝵ in syon ingrecliatur tẽplũ de quo

Expanded text:
atum novae legis initium, quando in ipso statim initio, tot beatitudinum benedictiones dat Legislator, quibus delectati eant de virtute in virtutsum est in monte visionum Dei. Est enim manifeste quidam ascensus cordgradatim de imis ad summa perducens virum evangelicae perfectionis, donec ad videndum Deum deorum in Sion ingrediatur
Abbreviated transcription (Latin):
grauib sarcinis hꝰ mũdi nołt diuites fieri nisi de solo c̾atore
mentib eũ cet̾a ꝓ ut expeclire nouit dispensat ad uten¬
dum. se ip̃m seruat ad fruendũ. Prorsus beati pauperes
xp̃i. quoꝵ fides sic elusit sapientiã mũdi ut sola qͥs sit op¬
qd uera acbeata pauꝑtas sp̃c plus ÷ inhunulitate cordis
quã in augꝰtia rei familiaris. plus ꝯsistit in abdicatõne

Expanded text:
gravibus sarcinulis hujus mundi, nolunt divites fieri, nisi de solo Creatore mentibus eum, caetera prout expedire novit, dispensat ad utendum, et se ipsum servat ad fruendum? Christi, quorum fides sic elusit sapientiam mundi, ut sola, quis sit opquod vera ac beata paupertas spiritus, plus est in humilitate cordis, quam in angustia rei familiaris: plus consistit in abdicatione
Abbreviated transcription (Latin):
domo patͥs sui locũ spaciosũ ad manendũ ꝑhibuit: qͥa pͥori iã
popło naturalẽ legem sc̃a eccła se scise monsteauit et pre¬
dicationis uerba in anplo caritatis gremio suscepte.
Corrupimꝰ. ñ angustamini ĩ nob̾ ãgustamini aũ ĩ iuiscerib uestris.
Ae si aꝑte dic̃et᷑. ad suscipiendã doctnã sƿaciosũ loc̃ mentis facite

Expanded text:
ori jam populo naturalem legem sancta Ecclesia se scisse monstravit, et praedicationis verba in amplo charitatis gremio suscepit. corrumpimus. Non angustiamini in vobis . Angustiamini autem in visceribus vestris . Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
lando mereanit᷑ acciꝑe qd̾ eis om̃ps d̾s ante scła disposuit donare.
qued utm ita sit Concite ualet ꝓbari. Certe eteñ nouimꝰ qd̾ ad
abrahan d̾s dixit. ĩ isaac uocabitur tͥ sem̃. Cui ⁊̃ dixerat. patrẽ
młtat̃ gẽciũ constiturte. Cui rupsũ ꝓmisit dicens. bñdicã tͥ. et
młtiplicabo sem̃ tuũ sic̾ stellas celi. ⁊ uelut arenã que ĩ litorẽ¬

Expanded text:
lando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. Quod vero ita sit, concite valet probari. Certe etenim novimus quia ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen. Cui etiam dixerat: Patrem multarum gentium constitui te. Cui rursum promisit dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sic
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dũ ũbũ p̃dicatõis bonis mẽtibꝰ faciũt ad unãꝗͣq aiãm unige¬
nito filio coniũgendã qͣi ꝓuisores fiunt . qui ꝑgens secũ de bonis
om̃ib clm̃i sui detulit. qͥa ĩ his qͣ de cño locũt᷑ ĩ semet ip̃is uir¬
tutũ diuicias ostendt̃ ut tanto cieiꝰ ad sequẽdũ dm̃ ꝑtͣhãt ͣto¬
auditoribꝰ suis ĩ semal ip̃is mõstrãt qͤ narrãt. atq idẽ puer iuxta
fonte stecit. atq ex p̾fixa sentẽcia que puella eligẽda eet ꝓpo¬
suit qͥa p̃dicatores sacri eloqͥi fluenta consid̾ant atq ex ipsis col
aiãm sui auditoris sitit. S rebecea potũ p̾buit qͥa scã eccła
electoꝵ p̃dicatoꝵ suor̃ desid̾io ex uͥrtutibꝰ sue fidei satisfacit.
que enĩ dm̃ quẽ audiuit consessa est: p̃dicatori suo aquam
resectõis obtulit. eiꝰ ꝙ aĩm resrigerauit. & notandũ qd hydrã
ab humero ĩ ulnas deposuit qͥa illa placita ÷ confessio que a bono

Expanded text:
 dum verbum praedicationis bonis mentibus faciunt, ad unamquamque animam unigenito Filio conjungendam quasi provisores fiunt? Qui pergens secum de bonis omnibus domini sui detulit; quia in his quae de Domino loquuntur, in semetipsis virtutum divitias ostendunt, ut tanto citius ad sequendum Deum in semetipsis monstrant quae narrant. Atque idem puer juxta fontem stetit, atque ex praefixa sententia, quae puella eligenda esset, proposuit: quia praedicatores sancti sacri eloquii fluenta considerant, atque ex ipsis collanimam 743 sui auditoris sitit. Sed Rebecca potum praebuit, quia sancta lesia, praedicatorum suorum desiderio, ex virtute suae fidei satisfacit. Quae enim Deum quem audivit confessa est, praedicatori suo aquam refectionis obtulit, ejusque animam refrigeravit. Et notandum quod hydriam ab humero in ulnas posuit, quia il
Abbreviated transcription (Latin):
alapas. suscepit mͦ sputa mͦ spmeã coronã. mͦ cͣcẽ tołando sustimit:
deabłasse gͦ ĩ humilitate passionis ÷ tot adũsitates ⁊ ⁊ pꝑia diũsis madᷤᷤ
it̾ando ꝑtulisse. Qui isaac rebecca ueniente ĩ tra australi habitat.
qͥa unigenitꝰ dñs ac redẽ tor nr̃ ueniente ad se eccła ĩ illoꝵ rãtib
mansit qͦs ex iudea editos ñ torperis frigꝰ s feruor caritatis tenuit:
Ex illo qͥppe popło anna ꝓphetissa: ex illo simeon excitit qͥ ĩ ulnas dñm
accesit. Esssus aũ fuerat ad meditandũ in agro. Ca ager mũdus
accipit᷑. Ip̃e ꝑ se dñs exponit dicẽs ager ÷ mũdus. Qͥ in hoc eg̃ssus÷¬
qd̵ uisibilis apparere dignatꝰ ÷ sic̃ scͥptũ ÷. Existi ĩ salutẽ popłi tui
ut saluos facias xp̃os tuos. Solent aũ exorti inuenes ĩ armor
usu meditari. Isaac gͦ ad meditãdũ ĩ agro exit qͥa redẽptoꝵ nr̃
seqũotibꝰ formã humilitatis p̃bens ꝑ exercitiũ longanimitatis sue pas

Expanded text:
o sustinuit. Deambulasse ergo in humilitate passionis est, tot adversitates et probra diversis modis iterando pertulisse. Qui Isaac, Rebecca veniente, in terra australi habitat; quia unigenitus Dominus ac Redemptor noster, veniente ad se Ecclesia, in illorum mentibus mansit quos ex Judaea editos non torporis frigus, sed fervor charitatis tenuit. Ex illo quippe populo Anna prophetissa, ex illo Simeon exstitit, qui in ulnas Dominum accepit. Egressus autem fuerat ad meditandum in agro. Quia ager mundus accipitquod visibilis apparere dignatus est, sicut scriptum est: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos. Solent autem exercitati juvenes in armorum usu meditari. Isaac ergo ad meditandum in agro exiit, quia Redemptor noster sequentibus formam humilitatis praebens, per exerci
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ diuisionis senciũt quid aliud ꝙͣ in tortuosa camelor dor-¬
sa diuicias fert̃: Rebecca uͦ isaic uiso. quis ille hõ sit reqͥsito puero
qͥa subtilius saluatoris sui inysteria penetrat cũ de anteacta uita
cũfũditur. ⁊ qͥa ꝑu̾se egerit uerec̃dat᷑. Pallio se oꝑire curauit. qͥa
uiso dño ĩ firmitatẽ sue actionis erubuit. Et illa que pͥus ĩ camelo
libere gestabat᷑ descñdens posł modũ uerecũdia tegitur. Unde
melo deseñdenti s̃ s̃ pallio suꝑducẽti dr᷑. Qũe enĩ fructũ habiustis

Expanded text:
dictionem de vitio sentiunt, quid aliud quam super tortuosa camelorum dorsa divitias ferunt? Rebecca vero Isaac viso, quis ille homo sit, requisito puero,t, quia quanto subtilius Salvatoris sui mysteria penetrat, tanto aunditur. Et quia perverse egerit, verecundatur; pallio se operire curavit, quia, viso domino, infirmitatem suae actionis erubuit. Et illa quae prius in camelo libere gestabatur, descendens postmodum verecundia tegitur. Unde melo descendenti sibique pallium superducenti, dicitur: Quem enim fructum habuistis