comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res sur qui mandato memorue utris illis agyptioꝵ arumtis
expletis om̃ia quae ad solis & limae m̃nis & sẽptimanae consequentiã
expectant eodẽ quo prius orehne rocurrunt. Idõ aut̃ circulos eosdẽ
tẽpoꝵ uis tanitiã uob mittere suꝑsecdimꝰ. Quiade ratione tantũ tẽpri
paschalis istrun querentes ipsos uob circulos pasche catholicos ab im¬
dare ꝓbastis. Uerũ his de pascha succinete ut pecisti stritmq
cõmemoratis tonsurã qͦq de qua parit̃ uob litteras fieri uoliuisti hort¬

Expanded text:
res sint qui, mandatis memoriae veteribus illis Aegyptiorum res sint qui, mandatis memoriae veteribus illis Aegyptiorum expletis, omnia quae ad solis et lunae, mensis et septimanae consequentiam spectant, eodem quo prius ordine recurrunt. Ideo autem circulos eosdem temporum instantium vobis mittere supersedimus, quia de ratione tantum temporis Paschalis instrui quaerentes, ipsos vobis circulos Paschae catholicos abundare probastis. « Verum his de Pascha succincte, ut petistis, strictimque commemoratis, tonsuram quoque, de qua pariter vobis litteras fieri voluistis, hort
Abbreviated transcription (Latin):
resur rectione cõpleta ẽ deuota fide ac dilectione colcre ut quat re¬
surrectionis eed nr̃ac quã eadẽ die dĩnca futurã credimꝰ spe nos cet¬
tissia audere sig̃nemus. Hic aut̃ qut̃ uobis sequendũ mentram̃ copor
supra ũ diximus sed ꝑ indus trũ eusebu qui abeato marcere pãphilo
cognomen habet listuctius mordinc̃ cõpositus .ẽ. ut qđ eatenꝰ ꝑalexan¬
druc pontificẽ fonigulus angnis ꝑ om̃s eccłas mandari consueuerat. ũdem¬
etinui cõpotũ paschalis theophilus alexandrue presul incentũ annoꝵ
cemipus theodisio imꝑatori cõposuit Itẽ successor ens cirillis itrit̃ xt¬
q runue anmnoꝵ inquimnq decẽ nouenalib circulis cõꝑhendit Posł quẽ
dionisuns e rguis totidt̃ alios ex qrdine pari fe mĩ subnexuit. Qui
alĩũ uosqr. tẽpora ꝑtingelunt. qͥb t̃mino apppinquantib tanta hod
ras culitoꝵ exuberat copia ut eciã in nr̃is ꝑ britanniã eccłus plu¬

Expanded text:
e colere, ut de resurrectionis etiam nostrae, quam eadem die Dominica futuram credimus, spe nos certissima gaudere signemus. Hic autem, quem vobis sequendum monstramus, computus supra jam diximus. Sed per industriam Eusebii, qui a beato martyre Pamphilo cognomen habet, distinctius in ordinem compositus est, ut quod eatenus per Alexandriae pontificem singulis annis per omnes Ecclesias mandari consueverat, jam deinus sciri. Cujus computum paschalis Theophilus Alexandriae praesul in centum annorum tempus Theodosio imperatori composuit. Item successor ejus Cyrillus seriem ecennorenalibus circulis comprehendit. Post quem Dionysius Exiguus totidem alios ex ordine pari schemate subnexuit, qui ad nostra usque tempora pertingebant. Quibus termino appropinquantibus tanta hodie calculatorum exuberat copia, ut etiam in nostris per Britanniam Ecclesiis plu
Abbreviated transcription (Latin):
maris autumant. Non minore utiq errore tã & si altero latere arecto
ueritatis tramite diuertunt. & ueluti naufragias scillae fupientes ir
a sua prorsuis sellẽnit̃ate secludunt ita ut xu. in qua popłs dĩ¬
ab agyptia seruitute redẽptus .ẽ. & in qua dñs suo mundũ sanriune
a peccatoꝵ tenebris libauit inqua etiã sepultꝰ sp̃e nob̾ post mortem¬
beatae quietis tribuit uix uesꝑam tangant. Idẽq ꝑ om̃ia erroris sui in
ut pote. quia abillius diei uesꝑa pascha incipiunt. in qua hoc lex con¬

Expanded text:
magis autumant, non minore utique errore, tametsi altero latere, a recto veritatis tramite divertunt, et veluti naufragia Scyllae fugientes, in a sua prorsus sollemnitate secludunt: ita ut quintae ds suo mundum sanguine a peccatorum tenebris liberavit, in qua etiam sepultus spem nobis post mortembeatae quietis tribuit, vix vesperam tangant. Idemque poenam erroris sui in ut pote qui ab illius diei vespera pascha incipiunt, in qua hoc lex con
Abbreviated transcription (Latin):
hae dño inp̃e futurae suae redẽptionis Ipia c̃ enĩ eide nox in qua
de agipto ꝑsangum̃ẽ agni ihahelitica plebis erepta ẽ ipsa inqua ꝑresur¬
te die chĩca pͥmã paschalis festi die celebrarent. Ipsa c̃enĩddies iqua
resurrectionis suae clam clñs multifario pue reulationis paudio daciptuꝰ
patefect Ipsa pͥmadies xtimoꝵ de qua multũ distinctẽ in leuitico scrip
sacram̃toꝵ genere discreto sic̃ mima eadẽ fide pascha celebrare posiemꝰ. qr
uͦ dies sept̾imanae non equali cũ luna tramite ꝓcurrit. Decreuit apłica
tradiio quae ꝑ beatũ petrũ romae p̃licata ꝑ marcũ cuangłistã

Expanded text:
haec Domino in spem futurae suae redemptionis. Ipsa est enim eadem nox in qua de Aegypto per sanguinem agni Israelitica plebs erepta est, ipsa est in qua per resurte die dominica, primam paschalis festi diem celebrarent. Ipsa est enim dies in qua resurrectionis suae gloriam Dominus multifario piae revelationis gaudio discipulis patefecit. Ipsa prima dies azymorum, de qua multum distincte in Levitico ssacramentorum genere discreto, sicut una eademque fide, pascha celebrare possemus. Quia vero dies septimanae non aequali cum luna tramite procurrit, decrevit apostolica traditio, quae per beatum Petrum Romae praedicata, per Marcum evangelistam
Abbreviated transcription (Latin):
adxxi. diẽ eusclẽ m̃nis. in quacũq enĩ harũ inuenta fuer It merito in
eo paicha celebrabitur. Quia nimirũ haec ad naoerũ ꝑtinet illarũ.uii.
dierũ qͥb atima celebrari iubet᷑. Itaq fit ut nũquã pascha nr̃m a septi¬
exeis. hocẽ ipssi septimũ app̃henderit quẽ tã excellent᷑ scriptura cõm̃doᵃ
dies aut̃ in qͥt septimꝰ erit celebrior & sinctior nullũq seruile opus fict
meo Nullus arguere nos poterit qđ non recte d̃icũ paschae diẽ quẽ
de euangłio suscipimꝰ impła quã lex statuit t̃tia pͥmi mnsis ebdomada ce¬
lebramꝰ: Cuiꝰ obieruantia catholica ratione patefacta patet ec ontrario
error mrationabilis eoꝵ qͥ p̃fixos in lae t̾̃minos nulla cgente necefsitate
uł anticipare. uł tranicendere p̃sumunt. Naq sine ratione neceffitatis

Expanded text:
am diem ejusdem mensis. In quacunque enim harum inventa fuerit, merito in ea pascha celebrabitur, quia nimirum haec ad numerum pertinet illarum septem dierum quibus azyma celebrari jubetur. Itaque fit ut nunquam pascha nostrum a septiex eis, hoc est ipsum septimum apprehenderit, quem tam excellenter Scriptura commendat: Dies autem, inquiens, septimus erit celebrior et sanctior, nullumque servile opus fiet in eo , nullus arguere nos poterit quod non recte dominicum paschae diem, quem de Evangelio suscepimus, in ipsa quam lex statuit tertia primi mensis hebdomada celebremus. Cujus observantiae catholica ratione patefacta, patet e contrario error irrationabilis eorum qui praefixos in lege terminos, nulla cogente necessitate, vel anticipare vel transcendere praesumunt. Namque sine ratione necessitatis
Abbreviated transcription (Latin):
episcopale ab occidentaliũ saxonũ antistite querit. & haec om̃i ꝓuintiae
hymbroꝵ cui rex ceoluulf pre ẽ. quatuor nunc ep̃i p̃sulatũ tenen
uil fridꝰ eburac ensi eccła aecliluld in lindis faronensi. acca iapusdensi
cleliũ plebibus mielem pontificatus addita ipsũ primũ habet antistiti
ictoꝵ quoq natio tẽpore hoc & focdus pacis. cũgente habet angloꝵ &c
acueritatis cũ uniu̾sali eccła particepi exutere gaudet. Scotu qui
tũ pascha minus recto moribusq impbis impugnent: Iam̃ & di¬
uma sibi & humana proriui resitente uircute in neutro cupitum
posiunt obtinere ꝓpositũ Quippe. qui quãius exparce sui sint
ceͣrridente pace ac serenitate tẽpoꝵ. plures ineente nordanhym¬
broꝵ tam nobiles quã priuati iẽ suosq liberos depositis armis
satagunt magis accepta tonsura monas terialib ad scribere uotis
quã bellicus exercere studuis. Quae res quẽ sit habitura faem

Expanded text:
episcopale ab Occidentalium Saxonum antistite quaerit. Et hae omnes provinciae hymbrorum, cui rex Ceoluulf praeest, quatuor nunc episcopi praesulatum tenent; Uilfrid in Eboracensi Ecclesia, Ediluald in Lindisfaronensi  Al. add. Ecclesdelium plebibus, in sedem pontificatus addita, ipsum primum habet antistitem. Pictorum quoque natio tempore hoc et foedus pacis cum gente habet Anglorum, cum universali Ecclesia particeps existere gaudet. Scotti quitum Pascha minus recte moribusque improbis impugnent; tamen et divina sibi et humana prorsus resistente virtute, in neutro cupitum possunt obtinere propositum: quippe qui quamvis ex parte sui sint ua  Al., Et; al., Quae adridente pace ac serenitate temporum, plures in gente Nordanhymbrorum, tam nobiles, quam privati, se suosque liberos, depositis armis satagunt magis accepta tonsura, monasterialibus adscribere votis, quam bellicis exercere studiis. Quae res quem sit habitura finem,
Abbreviated transcription (Latin):
uolui festa celebrare quia nos qͦq ia solũ utracit cĩ sollemacele¬
bramꝰ ese ꝑfide spc & cartatẽ puschi id÷ transicũ de hoc mundo
ad patrẽ cũillo facere curamꝰ. Post aqͥnoctiũ ueru plem lumũ
mensis p̃cipitur obseruare paschalis. Vt uidelicet pͥmo sol lonci¬
orẽ nocte facut dic̃ elcinde lina plenũ suae luco orbẽ mundo pre¬

Expanded text:
aciter ejus solemnia celebramus, si per fidem et charitatem pascha, id est, transitum de hoc mundo, ad Patrem cum illo facere curamus. Post aequinoctium veris plenilunium mensis praecipimur observare paschalis, ut videlicet primo sol longiorem nocte faciat diem, deinde luna plenum suae lucis orbem mundo pr
Abbreviated transcription (Latin):
tones qui nolebant anolis cã quã habebant ficli xp̃imae notitiã pan¬
cderae. Credentib ũ popłis angloꝵ & inrepula fidei catholicae ꝑ om̃ia in¬
structis ipsi adhuc mucterati & claudicantes aicmitis suis. & capita sine
corona p̃cenclunt & sollẽpnia xp̃i sine eccła sinc xp̃i societate uenerant᷑.
Susceperunt aut̃ huensei monachi docente egbereto ritui iuiuendi catho¬

Expanded text:
bant Anglis eam quam habebant, fidei Christianae notitiam pandere, credentibus jam populis Anglorum et in regula fidei catholicae per omnia instructis, ipsi adhuc inveterati et claudicantes a semitis suis, et capita sine corona praetendunt, et sollemnia Christi sine Ecclesiae Christi societate venerantur. Susceperunt autem Hiienses monachi, docente Ecgbercto, ritus vivendi catho
Abbreviated transcription (Latin):
cutor deuotissimus libent̃ auditus ab uniuersis immutauit put ac
sedulis exhortationib inueteratã illã traditionẽ parentũ eoꝵ de quib
apłicũ illũ licet ꝓferre sermonẽ qđ aemulationẽ dĩ habeant sed non
scđm scientiã. catholicoq illos atq apłico more celebrationẽ ut diximꝰ
p̃cipuae sollẽpnitatis sub figura coronae ꝑpetis agere ꝑdocuit: qđ mira

Expanded text:
cutor devotissimus, libenter auditus ab universis, immutavit piis ac cutor devotissimus, libenter auditus ab universis, immutavit piis ac sedulis exhortationibus inveteratam illam traditionem parentum eorum, de quibus apostolicum illum licet proferre sermonem, quod aemulationem Dei habebant, sed non secundum scientiam; catholicoque illos, atque apostolico more celebrationem, ut diximus, praecipuae sollemnitatis sub figura coronae perpetis  A
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. rena auctoritate ꝑfecit Statĩ nãq. uissu publico mitteban¬
tur ad transcribendũ discendũ obseruandũ ꝑ uniu̾sas piccoꝵ ꝓiuntias
annoꝵ circuł attondebantur om̃s in coronã ministri altaris & monach
& quasi nouo se discipłatui beatistimi apłoꝵ principis petri subditã
eiꝰq tutandã patrorinio gens correcta caudebat.
Iec multo pꝰ illi qͦq qui intulã hu qui incolebant monachi scottue
nationis. cuhis quȩ sibi erant subdita monas terus adritũ paschac
consurae canonicũ dsio ꝓcurante ꝑducti funt. Si qrudem anno ab
incarnatione dm̃i dccxui. quo osredo occiso coenred subernacula rgni nor
danhymbroꝵ suscepit. Cũ uenissent ad eos de hberma lõ amabilis & cũ
om̃i honorificentia nominandus pater ac sacerelos egberctus cuius memo
Qui c qm̃ & doctor suauinimus & coꝵ quae apenda docebat erat ex se¬

Expanded text:
dixerat regia auctoritate perfecit. Statim namque jussu publico mittebandixerat regia auctoritate perfecit. Statim namque jussu publico mittebantur ad transcribendum, discendum, observandum per universas Pictorum provincias  quatuor annorum circulis. Attondebantur omnes in coronam ministri altaris ac monachi, et quasi novo se discipulatui beatissimi apostolorum principis Petri subditam, ejusque tutandam patrocinio, gens correcta gaudebat.Nec multo post illi quoque qui insulam Hii incolebant monachi Scotticae nationis, cum his quae sibi erant subdita monasteriis, ad ritum Paschae ac tonsurae canonicum Domino procurante perducti sunt. Siquidem anno ab incarnatione Domini danhymbrorum suscepit, cum venisset ad eos de Hibernia Deo amabilis, et cum omni honorificentia nominandus Pater ac sacerdos Ecgberct, cujus superiQui quoniam et doctor suavissimus, et eorum quae agenda docebat erat exse
Abbreviated transcription (Latin):
tum ipse beatissimꝰ apłoꝵ princeps. caclestis quoq regni tͥ tiusq cum
cacters clectis libenꝰ pandat introitũ r̃a te reris aet̾n longiori cẽpore
rgnantẽ ad nr̃am om̃iũ pacẽ custodiat incolumen dilect ine in. xpo
fili. haec epła cũ p̃sente rere naitono multisq uiris docciorib c̃ẽt leca
& dilirent̃ abhis qui intel ligere poterant in linua eiꝰ ꝓpͥam int̃precata
obtimatũ suoꝵ consesũ genua flecteret int̃rã dõgr̃as agenã. qđ tale mu¬
msculũ de t̃ra aneloꝵ mereretur accipere. Q quidẽ & antea noui in¬
quit. quia haec erat muera paschae celebratio. sed in tantũ mͦ ratio
de his antea intellexine. Unde palã ꝓfiteor. uobisq qui adsidetis
p̃sentib ꝓtestor. qui hoc obseruare tẽpus paschae cũ unu̾sa mea
audiuimꝰ om̃is qui in meo remo sunt clericos decerno Nec mora quie

Expanded text:
tiam ipse beatissimus apostolorum princeps coelestis quoque regni tibi tuisque cum tiam ipse beatissimus apostolorum princeps coelestis quoque regni tibi tuisque cum caeteris electis libens pandat introitum. Gratia te regis aeterni longiori tempore regnantem ad nostram omnium pacem custodiat incfili. » Haec epistola cum praesente rege Naitono, multisque viris doctioribus esset lecta, ac diligenter ab his qui intelligere poterant, in linguam ejus propriam interpretata, optimatum suorum consessu genua flecteret in terram, Deo gratias agens, quod tale munusculum de terra Anglorum mereretur accipere. « Et quidem et antea novi, inquit, quia haec erat vera Paschae celebratio, sed in tantum modo  Alde his antea intellexisse. Unde palam profiteor, vobisque qui adsidetis praesentibus protestor, quia hoc observare tempus Paschae cum universa mea audivimus, omnes qui in regno meo sunt clericos decerno. Nec mora, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cus esẽ noftis etũ in facie tencris. Niq prusentiatuñ facili¬
me duudicare reꝵ qđ habitus multo sit eiꝰ quẽ corde toto ab omima¬
ris. cuiꝰq horrendã faciẽ indere refuris. habitũ uultũ atuo itultu
haec tẽ ad aminano dixi qui quidẽ conspectis ecđirũ ñrũ statutis
quantũ fecisset ꝓluuit cũ reuersus adicoctiũ multos posteasentas ciꝰ¬
dẽ turbas ad eatholicã tẽporis paschalis obseruantũ sui p̃dicatione cor¬
rexit tã & sicos qui in ini insula morabant᷑ monachos quibq speciali
reccoreͥ uire p̃erat nec clũ adiuã seatuti mclioris reducere ualebut. Tonsũ
qͦq s̃ tantũ sibi auctoritatis subessẽt em̃dare memiinissẽt: sed & tuã nẽ
prudentiã rex admoneo ut eaquae unitati catholicae & apłicae eocłat
concinnant. una cũ gente cui te rex rgũ & dñi dm̃ntiũ p̃fecit. n
om̃ib seruare contendas. sic enĩ fit. ut post acceptã cẽporis reni poten¬

Expanded text:
 Al. om. in facie tenetis. Namque prudentiam tuam facillime dijudicare reor, quod aptius multo sit, ejus quem corde toto abhominaris, hujusque horrendam faciem videre refugis, habitum vultus a tuo vultu Haec tunc Adamnano dixi: qui quidem quantum conspectis Ecclesiarum nostrarum stiam multas postea gentis ejusdem turbas ad catholicam temporis paschalis observantiam sua praedicatione correxit, tametsi eos qui in Ilii insula morabantur monachos, quibusque speciali rectoris jure praeerat, necdum ad viam statuti melioris reducere valebat. Tonsuram quoque, si tantum sibi auctoritatis subesset, emendare meminisset. Sed et nunc tuam prudentiam, rex, admoneo, ut ea quae unitati catholicae et apostolicae Ecclesiae concinunt, una cum gente, cui te Rex regum et Dominus dominorum praefecit, in omnibus servare contendas. Sic enim fit ut post acceptam temporalis regni poten
Abbreviated transcription (Latin):
tõ ꝓmnun sust̃ p̃ferre at se etiã irrisiones & obꝓbria ꝓillo libent̃ ac ꝓmp¬
eñ oinu iusterit ipso etũ front ispitio doceant ut coronã uttac aetnae
quã repimist elis diligentib sciẽ semꝑ expectare ꝓquae huius ꝑceptione
maes̃ t eĩ habuise symonẽ. Quis ropo fideliũ non scati cũ ipras masxa pͥm
nac indecur specic̃ p̃ferre sedubi adu̾tice considerando ꝑueneris : decur¬
tasa eã quã te uidere putabas inuenes coronã ut merito talẽ sy monia¬
isee non ꝓp̃ianis babitũ conuenire cornoscas qui i p̃senti qdẽ uitam
seleceptis hominib putabantur chine ꝑpetuae ła coronae scdinea que

Expanded text:
te per tonsuram praeferre, ut se etiam irrisiones et opprobria pro illo libenter ac prompte per tonsuram praeferre, ut se etiam irrisiones et opprobria pro illo libenter ac prompto animo sufferre ipso etiam frontispicio doceant, ut coronam vitae aeternae, quam repromisit Deus diligentibus se, semper exspectare, proque hujus perceptione magum ferunt habuisse Simonem, quis, rogo, fidelium non statim cum ipsa magia primo nae videtur speciem praeferre; sed ubi ad cervicem considerando perveneris, decurtatam eam quam te videre putabas, invenies coronam; ut merito talem Simoniacis et non Christianis habitum convenire cognoscas: qui in praesenti quidem vita a deceptis hominibus putabantur digni perpetuae gloria coronae; sed in ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑ hanc petrã acclificabo eccłam mea & portae inferi non p̃uale¬
bunt adi̾us eã & eͥ dabo claues regm caeloꝵ. Nullã maris ab omoan¬
tecũ sit̃ inꝑditionẽ. qm̃ donũ dĩ existimasti ꝑ pecunã pofsideri.
Non c̃tͥ pars neq sors insermone hoc Neq uͦ ob id tantũ in coronã¬
attondimur. quia petrus ita atconsus ẽ sed quia petrus in memoruã
dm̃icae passĩonis ita attonius .ẽ. idcirto & nos qui ꝑcandẽ ueri. filii.¬
dĩ ungenati passionẽ saluari deñderamus. ipsius pasnonis sisnũ cũ
fronte portare consucuit. ut crebro uexilli huiꝰ minime amalin
carnẽ suĩ cũ uitus & ct̃supiscentus crucifiere debe. itactũ opota
cos qui uł monachi uotũ uł gradũ clericatꝰ habentes arciorib fẽne¬
cessẽ habent ꝓ clño continentue frenis as trisere. fornũ quoq coro
ccatoꝵ nr̃oꝵ porcaret. id exportaret & auferret a nob̵ suo quõꝗ in capi¬

Expanded text:
non praevalebunt adversus eam, et tibi dabo claves regni coelorum . Nullam vero magis abominantecum sit in perditionem, quoniam donum Dei existimasti pecunia possideri. Non attondimur, quia Petrus ita attonsus est, sed quia Petrus in memoriam dominicae passionis ita attonsus est, idcirco et nos, qui per eamdem passionem salvari desideramus, ipsius passionis signum cum fronte portare consuevit, ut crebro vexilli hujus munimine a macarnem suam cum vitiis et concupiscentiis crucifigere debere; ita etiam oportet eos qui vel monachi votum, vel gradum clericatus habentes arctioribus se necesse habent pro Domino continentiae frenis astringere. Formam quoque coronccatorum nostrorum portaret, id est, exportaret et auferret a nobis, suo quemque in capi
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ unafide. spe & caritite in dm̃ consencit ita eciã uni atq indussinli
aptu. ꝓorbẽ gonsura sibi sorma congrint. Peniq ut suꝑior a id÷ patri¬
areharũ tẽpora respiciamꝰ iob exem̃plit patienciae dũ uigruente tri¬
tatis capillos nutitre confueuerant. At ioseph & ipse casti itis humilit¬
ts pecnas: cocterir ũq uirtutũ edecutor acdoctor eximius cũ seruitio
sił ioluendus atconsus eẽ leritir Patet ꝓfecto qr tẽpore seruitutis inton¬
tu iicarcert ermabi manere solelunt Ecce ut̃q uir di diusũ ab altero iuu¬
tu babit̃ ũ foris demons trabat. Quoꝵ tam̃ intantũ conscientuc in puriti
croi subi r̃a concordibt ꝑuerũ& si ꝓfiteri nob libcrũ ẽ qui tonsurat
licrim non noceat. quib pura indm̃ fides & caritos in ꝑcim oncura
ẽ maxime cũ nũ quã patrib catholicis sic de paschae uł fidĩ diu̾sitate
conslictus itaetũ de tonsurae differentii legatui aliu fuisse contro¬

Expanded text:
atque indissimili totum per orbem tonsurae sibi forma congruit. Denique ut superiora, id est, patriarcharum tempora respiciamus, Job exemplar patientiae, dum ingruente triia tempore felicitatis capillos nutrire consueverat. At Joseph, et ipse castitatis, humilitatis, pietatis, caeterarumque virtutum, exsecutor ac doctor eximius, cum esset servitio absolvendus, attonsus esse legitur; patet profecto quia tempore servitutis intonsis in carcere crinibus manere solebat. Ecce uterque vir Dei diversum ab altero vultus habitum foris praemonstrabat, quorum tamen intus conscientia in parili virtutum sibi gratia concordabat. Verum si profiteri nobis liberum est, quia tonsurae discrimen non noceat quibus pura in Deum fides et charitas in proximum sincera est, maxime cum nunquam patribus catholicis sicut de paschae vel fidei diversitate conflictus, ita etiam de tonsurae differentia legatur aliqua fuisse contro
Abbreviated transcription (Latin):
eclysis facta carconberetꝰ rex cantuarioꝵ defunctus. & colman
cũ scoctis ad suos reuersus . c̃. & pestilentia uenit. & ceadda aciul¬
fridus nor danhymbroꝵ ordinantur ep̃i. Anno delxui. theodorus
ordinatur ep̃s. Anno delxx. osuius rex nordanhymbroꝵ obut Anno¬
Scl xxiii. ecoberetus cantuarioꝵ rex obut & synodus facta ẽ ad
ierud forda p̃sente egfrido rege p̃sidente arcbiep̃o theodoro ut illima
uil fridꝰ ep̃s a sede sua pulsus ẽ ab apfrido rere & proeo bosa eata
& ead haceth consecrati antistites. Anno dclxx uiii. elfumus occisus
nno delxxx. synoclus facta in campo haecth feltha de fide catho¬
lica p̃sente archiep̃o theocloro in quo affuit ioħs abba romanꝰ
Quo anno hilcla abbatitia instreanes hale obitt Anno delxxxu. eeȩ¬
Frid rex nor danbymbroꝵ occisus ẽ.Unno eodẽ. locheri rex cantuari¬

Expanded text:
eclipsis facta: Earconberct rex Cantuariorum defunctus, et Colman cum Scottis ad suos reversus est; et pestilentia venit; et Ceadda ac Uilfrid Nordanhymbrorum ordinantur episcopi. Anno 668, Theodorus ordinatur episcopus. Anno 670, Osuiu rex Nordanhymbrorum obiit. Anno 673, Ecgberct, rex Cantuariorum obiit; et synodus facta est ad Herutforda, praesente Ecgfrido rege, praesidente archiepiscopo Theodoro, utillima, Uilfrid episcopus a sede sua pulsus est ab Ecgfrido rege; et pro eo Bosa, Eata et Eadhaeth consecrati antistites. Anno 679, Aelfuini occisus. Anno 680, synodus facta est in campo Haethfeltha de fide catholica, praesidente archiepiscopo Theodoro: in qua adfuit Johannes abba Romanus. Quo anno Hild abbatissa in Streanaeshalch obiit. Anno 685, Ecgfrid rex Nordanhymbrorum occisus est
Abbreviated transcription (Latin):
ita om̃ib annas idc̃. pͥmꝰ lunae mensis codẽ neteniȩ ẽ. ordine scruari ut ñ
arto atͥnoctũ sed uł ipio aeqͥ noctu die sic̃ in pͥncipio faccũ ẽ uł eo
tranieensõ plenilunũ habe debeat: lut si unũ sibtẽ dic plenilumum
capus aequinoctu p̃cefierit non hanc pͥmo m̃sus anm incipcientis. iẽo
ultuno potius p̃titi limã et̃ adicribendã & icło festis paschalib in

Expanded text:
dine reservari, ut non ante aequinoctium, sed vel ipso aequinoctii die sicut in principio factum est vel eo transcenso plenilunium habere debeat. At si uno saltem die plenilunium tempus aequinoctii praecesserit, non hanc primo mense anni incipientis, sed ultimo potius praeteriti, lunam esse ascribendam, et ideo festis pascha
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dño & apłis cecerisq caelicunbus compleuit inmo idiplum cele¬
brare sine fine non desinit. Mira aut̃ ditimae dispensatio ꝓuinonis
erat. quia uenerabilis uir non solũ in pascha transiunt delioc mundo
ad patrẽ. uerũ etũ cũ eodie pascha celebraretur quo numquã
p̾ergentis ad lñm patris per quẽ fuerant pormeti ntulabantut
ille qđ eatenus in cirne seruatus  t̃edonee inplasebałit suos ̃¬
auditoras quẽ semꝑ antea uita bue susciꝑe acsetugorendiret

Expanded text:
 apostolis caeterisque caeli civibus complevit, immo idipsum celebrare sine fine non desinit. Mira autem divinae dispensatio provisionis erat, quod venerabilis vir non solum in Pascha transivit de hoc mundo ad Patrem; verum etiam cum eo die Pascha celebraretur, quo nunquam pergentis ad Dominum Patris, per quem fuerant correcti; gratulabatur ille quod eatenus in carne servatus est, donec illum in Pascha di
Abbreviated transcription (Latin):
it mere qͦđ ad gentes docendas iret cessare ualebat. At pꝰ dies pau
neeligent̃ ac tepide dixoti ecgb̃to quae tͥ dicenda p̃cepiꝰ. At nc̃
uade & dic illi. qr uelit nolit debet ad monas teria colũbe uenire.
qr aratra eoꝵ ñ recta inceclunt. Oportet aut̃ cũ ad rectũ hec tramitẽ
facta .ẽ. nicte quadam tã seua tẽpestas. quae ꝑditis nonnulla ex par
Saluata sunt tam̃ om̃ia quae erant ecobercti & socioꝵ eiꝰ. Tũ ipse qͣsi
fectioni & remanere domi passus . ẽ. At uͦ unus de socus eiꝰ uocabulo
inebtꝰ cũ eẽt & ipie contentu mundi ac doctrinae sciertaeꝰ insignas. nã
multos annos in hibnia ꝑeprinus anachoreticã in mapna ꝑfectione uitã
gerat. ascendit nauẽ & fresiã ꝑueniens duob annis continuis penti ili

Expanded text:
itinere, quo ad gentes docendas iret, cessare volebat. At post dies paucnegligenter ac tepide dixisti Ecgbercto quae tibi dicenda praecepi? At nunc vade, et dic illi quia, velit nolit, debet ad monasteria Columbae venire, quia aratra eorum non recte incedunt: oportet autem eum ad rectum haec tramitem facta est nocte quadam tam saeva tempestas, quae perditis nonnulla ex partsalvata sunt tamen omnia quae erant Ecgbercti, et sociorum ejus. Tum ipse  ofectioni, et remanere domi passus est. » At vero unus de sociis ejus, vocabulo Uictberct, cum esset et ipse contemptu mundi ac doctrinae scientia insignis, nam multos annos in Hibernia peregrinus anachoreticam in magna perfectione vitam egerat DCXC, ascendit navem, et Fresiam perveniens duobus annis continuis genti illi
Abbreviated transcription (Latin):
uobus autẽ annis i nepiscopatu ꝑ actis repetiit insulã ac monasteriũsciũ
diuino ad monitꝰ oraculo quia diessibi mortis uel uitȩ magis illius quȩ sola
uita dicenda est iã apꝓpiaret introitꝰ: sicut ipse quoq tẽpore eodẽ ĩ nullis
sed uerbis obscuriorib: quȩ tam̃ post modũ manifeste intelligerent᷑ solita
sibi simplicitate pandebat. quibusdã autẽ hoc idem etiã manifeste reue¬
dĩ spiritalis amicitiȩ foedere copulatꝰ : qui in insala stagni illius ꝑgrandus

Expanded text:
Duobus autem annis in episcopatu peractis, repetiit insulam ac monasterium suum Duobus autem annis in episcopatu peractis, repetiit insulam ac monasterium suum DCLXXXVII, divino admonitus oraculo quia dies sibi mortis vel vitae magis illius quae sola vita dicenda est, jam adpropiaret introitus: sicut ipse quoque tempore eodem nonnullis, sed verbis obscurioribus, quae tamen postmodum manifeste intelligerentur, solita sibi simplicitate pandebat; quibusdam autem hoc idem etiam manifeste reve spiritalis amicitiae foedere copulatus. Qui in insula stagni illius pergrandis
Abbreviated transcription (Latin):
adẽde eccłȩ augustaldensiscui rogendȩ primo fuerat ordinatꝰ cudberotꝰ
eccłȩ lindisfarnensis gub̾nacula fusciperet. Iui susceptũ episcopatꝰ gradũ:
adimitationẽ beatorũ apłorũ uirtutũ ornabat operibus. Cõmosa nanq
sibi plebẽ & orationib ꝓtegebat assiduis: & ad monitionib saluberrimis
ad celestia uocabat. Et qđ maxime doctores iuuare solet: ea qu ȩagenda
docebat ipse prius agendo p̃monstrabat. Erat quippe ante om̃ia diuinȩ
caritatis igne feruidus: pacientiȩ uirtute modestꝰ orationũ deuotioni oller¬
tissime intentꝰ affabilis om̃ib: qui adse consolationis grã uemiebant. Hoc ipsũ
quoq: orationis loco ducens siinfirmis fr̃ib: opẽ suȩ exhortationis tribueret
cũ sacrificiũ dõ uictimȩ salutaris offerret : non eleuata in altum uoce sed
profusis eximo pectore lacriiis. dño sua uota cominendabat.

Expanded text:
ad sedem Ecclesiae Hagustaldensis cui regendae primo fuerat ordinatus, Cudberct ad sedem Ecclesiae Hagustaldensis cui regendae primo fuerat ordinatus, Cudberct Ecclesiae Lindisfarnensis gubernacula susciperet. Qui susceptum episcopatus gradum ad imitationem beatorum apostolorum virtutum ornabat operibus. Commissam namque sibi plebem et orationibus protegebat adsiduis, et admonitionibus saluberrimis ad caelestia vocabat. Et, quod maxime doctores juvare solet, ea quae agenda docebat, ipse prius agendo praemonstrabat. Erat quippe ante omnia divinae caritatis igne fervidus, patientiae virtute modestus, orationum devotioni sollertissime intentus, affabilis omnibus qui ad se consolationis gratia veniebant; hoc ipsum quoque orationis loco ducens, si infirmis fratribus opem suae exhortationis tribueret; cum sacrificium Deo victimae salutaris offerret, non elevata in altum voce, sed profusis ex imo pectore lacrymis, Domino sua vota commendabat.
Abbreviated transcription (Latin):
uiris in fala nauigauit.: Conueniunt &dcipsa insfila lindifarnensi in hocge
mula de fr̃ib genu flectunt. om̃s adiurant ꝑdñm. lacrimas fuindunt. ob¬
sẽcrant donec ipsũ quoq lacrimis plenũ dulcib extrahunt latebris atq
torũ uoluntate superat᷑ : acq ad suscipiendũ eporscopoatꝰ officiũ. collũ subut¬
tere copellit᷑. ło maxime uictꝰ sermone: qđ famulus dñi borsilus cũ eim̃te pro
phetica cumeta quȩcũ cẽn suꝑuentura pate fecerit. antistitẽ quoq: eũ futurũ
essẽ p̃dixxerat. Nec tam̃ statĩ ordinatio decreta sedꝑacta hieme quȩ immindu
in ipsa sollenitate paschali cõpleta ẽ eburaci subp̃sentia p̃fati regis ecgfridi
conuenientib ad consecrationẽ eius sẽiotẽ ep̃is inquib beatȩ memoriȩ dicodor
primatũ tenebat. E lectus ẽ. autẽ primo in episcopatũ augustaldensis eccłae
nensi eccłȩ inqua conoersatꝰ fuerat dilex̃ p̃fici. placuit ut eata reuerso

Expanded text:
viris insulam navigavit. Conveniunt et de ipsa insula Lindisfarnensi in hoc ipsum multi de fratribus, genuflectunt omnes, adjurant per Dominum, lacrimas fundunt, obsecrant; donec ipsum quoque lacrimis plenum dulcibus extrahunt latebris, atqutorum voluntate superatur, atque ad suscipiendum episcopatus officium collum submittere compellitur: eophetica cuncta quae eum essent superventura patefaceret, antistitem quoque eum futurum esse praedixerat. Nec tamen statim ordinatio decreta, sed peracta hieme quae imminebat, in ipsa sollemnitate Paschali compieta est Eburaci sub praesentia praefati  Al. om. praefati regis Ecgfridi, convenientibus ad consecrationem ejus septem episcopis in quibus beatae memoriae Theodorus primatum tenebat. Electus est autem primo in episcopatum Hagustaldensis Ecclesiae nensi Ecclesiae in qua conversatus fuerat, dilexit praefici; placuit ut Eata reverso
Abbreviated transcription (Latin):
a lacritate actionis & constantia ac maturitate contationis. Unde &
om̃ia quae necesse habebat abundant̃ ipsi cũ socinꝰ suis quandui secũ erant
mitteret ac filiã fr̃is sui uirinẽ illi coniurẽ daret eũq ipse loco adoptuu
dignaretur. respondit ꝓpontũ se mais alterius conuersationis habe
at᷑q iclo patria relicta romã it̃ agere coepinẽ. Quib aniditis antistes
ad amititiã uiri cloctuiꝰimi ac sc̃itsom bonefacii in delicet archidiacor
qui etiã consilurius erat apłici papat. cuiꝰ maristerio .iiii. euanłioꝵ libros
exordine diclicit cõpotum paschae racionabilẽ & alia multa quae in
patria neqͥuerat eccłas ticus disciplinis accõmocla eodẽ magistro traden¬
te ꝓcepi: N̾ cũ menses aliquot ibi studus occupatus felicib exgisiet
ẽ. abeo & intanto habitus amore ut heredẽ sibi illũ facere coritariẽ t
sed ne haęt fieri possẽt antistes crudelimorte p̃reptus. ẽ & ũilfridui

Expanded text:
alacritate actionis, et constantia ac maturitate cogitationis: unde et omnia quae necesse habebat, abundanter ipsi cum sociis suis, quamdiu secum erant, egendam committeret, ac filiam fratris sui virginem illi conjugem daret, eumque ipse loco adoptividignaretur, respondit propositum se magis alterius conversationis habere, atque ideo, patria relicta, Romam iter agere coepisse. Quibus auditis, antistesad amicitiam viri doctissimi ac sanctissimi, Bonifacii videlicet archidiaconi, qui etiam consiliarius erat apostolici papae; cujus magisterio quatuor Evangeliorum libros ex ordine didicit, computum Paschae rationabilem, et alia multa quae in patria nequiverat ecclesiasticis disciplinis accommoda, eodem magistro tradente percepit; et cum menses aliquot ibi studiis occupatus felicibus exegisset, est ab eo, et in tanto habitus amore, ut heredem sibi illum facere cogitasset. Sed ne hoc fieri posset, antistes crudeli morte praereptus est DCLVII
Abbreviated transcription (Latin):
nis eoꝵ unacũ cet̃is eccłasticis uoluminib sũma industria congrepans.
amplissuã ibi ac nobilissimã bbltothecã fecit nec non & uasa sca
e luminaria aliaq huuos modi quait adornatũ domꝰ dĩ ꝑtinent stu¬
icuib discipser batt pairue irgoru mentu fucrat ctandi sonos
cuio ad quae illi non nouerant carmina etđastica doceret & ea quaq
qquondã conuga lonio usui uł negligentia inucterare coeper huius doc¬

Expanded text:
 una cum caeteris ecclesiasticis voluminibus, summa industria congregans, amplissimam ibi ac nobilissimam bibliothecam fecit, necnon et vasa sancta et luminaria aliaque hujusmodi quae ad ornatum domus Dei pertinent, stusoribus discipulorum beati papae Gregorii in Cantia fuerat cantandi sonos it, quatenus et quae illi non noverant carmina ecclesiastica doceret, et ea quae quondam cognita longo usu vel negligentia inveterare coeperunt hujus doc
Abbreviated transcription (Latin):
At inimꝰ pat̾ abbas. cooꝑator in u̾bodi theodoribeitae memori ae ep̃i
defunctꝰ ẽ. & in monasterio suo ineccła beatat᷑ dĩ genitricis sẽpultꝰ: qͥ ẽ
ne successit intantũ studus soripturarũ inscitutꝰ est. ut precã qͥdẽ lin¬
suã non parua ex parte. latinã uͦ non minus quã angloꝵ quae sibi
seciata .ẽ. aedificiũ multifario decore acuł mirificis ampliauit oꝑib

Expanded text:
anus abbas , cooperator in verbo Dei Theodori beatae memoriae episcopi, defunctus est, et in monasterio suo in ecclesia beatae Dei Genitricis sepultus ; qui ene successit, in tantum studiis scripturarum institutus est, ut Graecam quidem linguam non parva ex parte, Latinam vero non minus quam Anglorum, quae sibi secrata est, aedificium multifario decore ac mirificis ampliavit operib
Abbreviated transcription (Latin):
sedentib ep̃is plurib cũ apłico papa ioħe om̃tũ uidicio ꝓbat ͣ. ẽ. acusato¬
res eiꝰ nunnulla : exparce falsas contracũ machinasse calũnias. scriptũ
q. a p̃fato papa repib angloꝵ aedllredo & alfrido. ut cũ inepiscopatũ
suũ eoqđ mniustẽ fuerit condẽpnatꝰ facerent recipi luuit aut̃ causa
absolutionis eius lectio synodi beatae memoriae papae agathonis. quac
quondã ipio p̃iente mn urbe atq ineodẽ concilio int̾ ep̃oi residente ut
quentia popłi iubente apłico papa dich aliquot leperet᷑. Uentũ ẽ ad locũ
tes & silente lectore cȩper̃ alterutrũ reqrere qͥs. eẽt ille uilfriduis

Expanded text:
iscopis pluribus cum Apostolico papa Johanne, omnium judicio probatum est accusatores ejus non nulla in parte falsas contra eum machinasse calumnias: scriptumque  Al. add. est a praefato papa regibus Anglorum Aedilredo et Aldfrido, ut eum in episcopatum suum, eo quod injuste fuerit condemnatus, facerent recipi DCCIV. Juvit autem causam absolutionis ejus lectio synodi beatae memoriae papae Agathonis, quae quondam ipso praesente in urbe, atque in eodem concilio inter episcopos residente, utquentia populi jubente apostolico papa diebus aliquot legeretur, ventum est ad loctes; et silente lectore coeperunt alterutrum requirere quis esset ille Uilfridus
Abbreviated transcription (Latin):
Fccit & exio sac̃ rauit nomine petri. Cui daues caeli xp̃e decdit arbit̃ orb
Atq a urc ac tyrio deuotꝰ uestut auro. Qumctiã sublime crucis radinte
metallo Hic posuit troꝑbcũ. necnon & quatum auro Scribi euangelu
doma caniist Quiẽ statuere patres dubioq erroc remoto
Serta suc aenti ostendit mod eramina reꝰ inquȩ locis ists monicha ex amina
cabira Collgit Aec monitis cauite reula patrũ Selulus unstut multsq

Expanded text:
mine Petri, Cui claves caeli Christus dedit arbiter orbis; Atque auro ac tyrio devotus vestiit ostro. Quin etiam sublime crucis radiante metallo, Hic posuit trophaeum, necnon et quattuor auro Scribi Evangelii dogma canonis, Quem statuere Patres, dubioque errore remoto Certa suae genti ostendit moderamina ritus: Inque locis istis monachorum examina crebra Colligit, ac monitis cavit quae regula Patrum Sedulus instituit: multisque
Abbreviated transcription (Latin):
momaere salurarib iuse. Uenit enpo adinsula londo farnense ibiq
mon achoꝵ famuliti se contradens : diligent eiquae monntica uasto¬
didicit citiie psalmos & aliquot codices NSec giseru
attonicus uerũ eis quae tonsura maiores sunt u tutib
ticus iuuã quae tradebatur ascottis. Proporutq animo uenire romani
& qui adscłe apłicã ritus eccłastici siue monasteriales seruarent᷑ iudert
esiua not ui erca et enusq consilio ac suffrarus p̃fato fuerat monasterio
rantmaras e: quo tẽpore ibi gradũ arciep̃i honornus unus exdocipłis
beut. papue srgorii ur in reb eccłasticis sublimit oticutꝰ eruau̾it
inba cũ aliquandiu demoratus adolescens animi uiuacis diliaenten
his quac inspiciecluet discendis operã claret superuenit illo alus adele¬
cens
nomine biscob eonom̃to benedictus de nobilib anoloꝵ. cupiens & ipse roma
uenire. cuiꝰ supra memininus. Huiꝰ erpo comitatui rex sociouit uilfridũ¬

Expanded text:
ensem, ubique monachorum famulatui se contradens, diligenter ea quae monasticae castierat ingenii, didicit citissime psalmos, et aliquot codices; necdum quidem adtonsus, verum eis quae tonsura majores sunt virtutibuvirtutis viam quae tradebatur a Scottis, proposuitque animo venire Romam, et qui ad sedem apostolicam ritus ecclesiastici sive monasteriales servarentur, videre. i notus erat, ejusque consilio et suffragiis praefato fuerat monasterio transmitteret. Quo tempore ibi gradum archiepiscopi Honorius, unus ex discipulis beati papae Gregorii, vir in rebus ecclesiasticis sublimiter institutus servabat. Ubi cum aliquandiu demoratus adolescens animi vivacis, diligenter his quae inspiciebat discendis operam daret, supervenit illo alius adolescens, nomine Biscop, cognomento Benedictus, de nobilibus Anglorum, cupiens et ipse Romam venire: cujus supra meminimus. Hujus ergo comitatui rex sociavit Uilfridu
Abbreviated transcription (Latin):
alia nonnulla ut̃ pote uir undecunq doctissimꝰ. NNã & sermone nr¬
tidus & scripturarũ ut clixitã liberũ quã eccłasticarũ erameruditio

Expanded text:
alia nonnulla, utpote vir undecunque doctissimus: nam et sermone nialia nonnulla, utpote vir undecunque doctissimus: nam et sermone nitidus et scripturarum, ut dixi, tam liberalium quam ecclesiasticarum erat eru
Abbreviated transcription (Latin):
frequenti ab latione pulueris sacri fonsa sit ibidẽ facta non minima
Quo defunceo episcopatus ꝓuntiae illius induas parroethias dusut
ẽ una data daniliquã uq hodie reit altera alt helmo cui aniuis
ini.steninssie p̃fuit ambo & in rẽb eccłasticis & inscientia scrip¬
turarũ sufficient̃ ins tructi. Deniq althelmꝰ cũ ad huo ẽẽt. prbt &
abbas monas teru qđ maildufi urbt̃ nuncupant. Scripsit iubente
sy nodo suae gentis. librũ erepũ aduersus errorẽ britonũ quouł pas¬
cha non suo t̃ẽpore celebrant᷑: uł alia ꝑplura eccłasticae castitati &
paci contraria gerunt multosq eoꝵ qui occidunt saxonib subditi
erant britones ad catholicã dñici paschae celebrationẽ hunus lactia¬
ne ꝑduxit. Scripsit & de uirginitate librũ ex imiũ quẽ in exẽplũ
seduli geminato oꝑe & uersib: ex ametris & psa cõposuit Scripsit &

Expanded text:
frequenti ablatione pulveris sacri fossa sit ibidem facta non minima. frequenti ablatione pulveris sacri fossa sit ibidem facta non minima. Quo defuncto, episcopatus provinciae illius in duas parochias divisus est: una data Danieli, quam usque hodie regit; altera Aldhelmo, cui annis quatuor strenuissime praefuit: ambo et in rebus ecclesiasticis et in scientia Scripturarum sufficienter instructi. Denique, Aldhelmus, cum adhuc esset presbyter et abbas monasterii quod Maildufi urbem nominant, scripsit, jubente synodo suae gentis, librum egregium adversus errorem Britonum, quo vel Pascha non suo tempore celebrant, vel alia perplura ecclesiasticae castitati et paci contraria gerunt, multosque eorum qui Occidentalibus Saxonibus subditi erant Britones ad catholicam dominici Paschae celebrationem hujus lectione perduxit. Scripsit et de Virginitate librum eximium quem in exemplum Sedulii, geminato opere, et versibus hexametris et prosa, composuit. Scripsit et
Abbreviated transcription (Latin):
meo qđ de illo dudũ strictũ excerpsimus epitomate requirat
tus est. anno regni fui xx necdũ impleco Cui succedens in im¬
per̾iũ filius suus orreo puer .Vin. cireit annoꝵ rgnauit annos .xi. huiꝰ
igni prancipio antistes occidentaliũ saxonũ hacddi celestt̃ niraua
trinã maris insto sibi uirtutũ amore quã lectionib institutus exer¬
cebat. Deniq reuerentissimus antistes pecthelmus de quo inie¬
quentib suo loco dicendũ.ẽ: Qui cũ succefsore eius dd̃ hdelmo mul¬
to tẽpert ad huc chiaconus siue monachus fuit rtferit est solitus
qđ in loco quode functus .ẽ. ob meritũ sc̃itatis eiꝰ multa sanitatũ sint
patrata miracula. hominesq ꝓuntiae illius solitos ablatũ inde pul¬
uert̃ ꝓpt̃ laneuentes inaquã mittere atq huiꝰ pustũ suic asꝑsionẽ
multis sanitatẽ eprotis & hominib & pecorib conferre ꝓpt̃ quod

Expanded text:
in eo quod de illo dudum strictim excerpsimus, epitomate requiratin eo quod de illo dudum strictim excerpsimus, epitomate requirattus est anno regni sui vicesimo necdum impleto; cui succedens in imperium filius suus Osred, puer octo circiter annorum, regnavit annis undecim. Hujus regni principio antistes occidentalium Saxonum Haeddi  Al., Heddi catrinam magis insito sibi virtutum amore quam lectionibus institutus exercebat. Denique reverendissimus antistes Pechtelmus, de quo in sequentibus suo loco dicendum est, qui cum successore suo Aldhelmo multo tempore adhuc diaconus sive monachus fuit, referre est solitus, quod in loco quo defunctus est, ob meritum sanctitatis ejus, multa sanitatum sint patrata miracula, hominesque provinciae illius solitos ablatum inde pulverem propter languentes in aquam mittere atque hujus gustum sive aspersionem multis sanitatem aegrotis et hominibus et pecoribus conferre; propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
urucosa sed ber bosa &̃ fiorisa soli illuis ẽ. qualtas. In cuiꝰ sima uentice
culmine ꝓtectũ: incuꝰ medio ultona dm̃i uestipia caelo derup᷑ acre
solimã ꝑ uitrũ fulgent. Quarũ lux corde᷑ utuentũt cũ quasã ilacra¬
tite & conpunctione pauefacere dr̃: indie ascensionis dñicae pannos
funulos missa pacta ualidi flaminos ꝓcella defursũ uenire consucut &̃
oñis qui in eccłi affuerint t̃rae ꝓsternere : De situ etiã chebron & mo
luncã duplicẽ inualle habet ubi sepulchra patriarcharũ quadrato mu¬
tocutim dantur. capitib uersus ad a qͥlonẽ. & haec singula sinpulis ceci
lapidib instar basilicae dolats triũ patriarcharũ candidis adam obs¬
cuiꝰ aqͥlonali parte quaercus abrahae duoꝵ hominũ alcitudinis t̾rum¬
cuf eccła circumdataẽ. Haec de opusculis excerpta p̃fati scripto¬
ris ad senssi qͥdẽ uerboꝵ illus sed breiorib strictisq coprehensa
sermonib: nr̃is adutilitatẽ lepentiũ historus indere placuit Nu¬

Expanded text:
qualitas. In cujus summo vertice, culmine protectum in cujus medio ultima Domini vestigia, coelo desupesolymam per vitrum fulgent; quarum lux corda intuentium cum quadam alacritate et compunctione pavefacere dicitur. In die ascensionis Dominicae per annos singulos, missa peracta, validi flaminis procella desursum venire consuevit, et omnes qui in ecclesia adfuerint terrae prosternere. » De situ etiam Chebron  Al.luncam duplicem in valle habet, ubi sepulchra patriarcharum quadrato muro circumdantur, capitibus versis ad aquilonem; et haec singula singulis tecta lapidibus instar basilicae dolatis; trium patriarcharum candidis, Adam obscujus aquilonali parte quercus Abrahae duorum hominum altitudinis truncus ecclesia circumdata est. » Haec de opusculis excerpta praefati scriptoris ad sensum quidem verborum illius, sed brevioribus strictisque comprehensa sermonibus, nostris ad utilitatem legentium Historiis indere placuit. Plu
Abbreviated transcription (Latin):
Infra ipsũ ulocũ chucae crueis excisa m petra cripta ẽ inqua fuper
nale ꝓdefunctis honoratis sacrificiũ solet offerri positts interim
ipltea corporib. Huius qͦq ad occasũ eccłie anastasis hoc ẽ
colurns sustentat᷑ int̃ pariecos smpulos latũ habens spatiũ eiuodi
en tunas culm̃ utrmetus stans homo manu continere petes t abor

Expanded text:
ro locum Dominicae crucis, excisa in petra crypta est, in qua super altare pro defunctis honoratis sacrificium solet offerri, positis interim in platea corporibus. Hujus quoque ad occasum ecclesia Anastasis, hoc escolumnis sustentatur, inter parietes singulos latum habens spatium viae, est, cuius culmen intrinsecus stans homo manu contingere potest, ab or
Abbreviated transcription (Latin):
to eolla suscepit officiũ pontificatus. ipio aut̃ aliquotiamnos ex hac
luce subtracto: episcopatus usq hodie cessauit.+¬
pano aut̃ imperu ofredi quarto quo inred qui renomertioꝵ nobnlis¬
sime tẽpore aliquanto prefuerat. nobilius multo ignisceptra
reliquit. Nã uenit romã ibiq atcosus pontificatũ habente cousfan¬
tino ac monachis factus ad limina apłoꝵ in p̃cib ieiunus & elemosi

Expanded text:
eolla suscepit officium pontificatus. Ipso autem ante aliquot annos ex hac luce subtracto, episcopatus usque hodie cessavit.no autem imperii Osredi quarto DCCIX, Coinred, qui regno Merciorum nobilissime tempore aliquanto praefuerat, nobilius multo regni sceptra reliquit. Nam venit Romam, ibique adtonsus, pontificatum habente Constantino; ac monachus factus, ad limina apostolorum, in preci
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq ncͦquissimi duo sp̃is habentes ꝑimanib: uomeres p᷑cusserunt me unꝰ
in capite. & alius inpedes Qui indelicet mͦ cũ magno torm̃to iħrepunt
ratis adrapiendũ me demonib mninferm clautra ꝑtrahar. Sicq. loque¬
batur muer desperans. & non multo post defuctus. poenitentiam
quã breue tẽpus cũ fructu ueniae facere supsedit in acẽnũ soie fruc¬
tu pornis subditꝰ facit : De quo constit quia nc̃ beatus papa pregorius de
qͥb dã dicit. non prose ista cui non ꝓfuere sed pro alis uiderit: qui eciꝰ
interitũ conoscentes clisferre tempus poenitentiae dũ uacat toneren
ne in prouuo mortis articulo p̃uenti inpoenitentes perirent. Qđ aut̃
codices diuersoi ꝑ bonos siue malos sp̃s sibi iudit offerri. õbia sꝑ
dispensatione factũ . ẽ ut memuirenerimus facta & copitationes nt̃as.
non inuentũ defluere sed ad exam̃ summi uidicis cumcta seruari: &
suie ꝑ amicos angelos infine nobis ostendenda siue ꝑ hostes: Qđ uero

Expanded text:
 nequissimi spiritus habentes in manibus cultrum percusserunt me unus in capite et alius in pede; qui videlicet modo cum magno tormento irrepunt ratis ad rapiendum me daemonibus in inferni claustra pertrahar. Sicque loquebatur miser desperans, et non multo post defunctus poenitentiam quam ad breve tempus cum fructu veniae facere supersedit, in aeternum sine fructu poenis subditus facit. De quo constat quia, sicut beatus papa Gregorius de quibusdam scribit, non pro se ista cui non profuere, sed pro aliis viderit, qui ejus interitum cognoscentes, differe tempus poenitentiae, dum vacat, timerent, ne improviso mortis articulo praeventi impoenitentes perirent. Quod autem codices diversos per bonos sive malos spiritus sibi vidit offerri, ob id superna dispensatione factum est, ut meminerimus facta et cogitationes nostras non in ventum diffluere, sed ad examen summi Judicis cuncta servari; et sive per amicos angelos in fine nobis ostendenda, sive per hostes. Quod vero
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sepe dñi nominat᷑. Haec spelunca tota interius p̃cioso marmore dec¬
ta supra locũ ubi dñs natus specialius traditur sc̃ae marie prandẽ
conditione platearũ diuertendũ ẽ. ad eccłiam constantinia quae
murceriũ appellatur hanc constantinus imꝑator eoqđ ibi crux
h̃u abhelena matre reꝑta st magnifico & renocultu construxit
De hinc ab occasu colathana iudetur ȩccła in qua etiã rupis ap̃parte
ill eniae quondã ipsaaffixo dñi corpore erucẽ ꝑtulit argenttã mͦ

Expanded text:
praesepe Domini nominatur. Haec spelunca tota interius pretioso marmore praesepe Domini nominatur. Haec spelunca tota interius pretioso marmore ta, supra locum ubi Dominus natus specialius traditur, sanctae Mariae granconditione platearum divertendum est ad ecclesiam Constantinianam, quae Martyrum appellatur. Hanc Constantinus imperator, eo quod ibi crux Domini ab Helena matre reperta sit, magnifico et regio cultu construxit. Dehinc ab occasu Golgotana videtur ecclesia, in qua etiam rupis apparet illa, quae quondam ipsam affixam Domini cor