comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sepulcrũ gͦ in tẽꝑe suo sicut frumenti
futurã requiẽ ꝑcipit. qͥpͥus hic uelut
in alieno tẽpore pressuras disciplinȩ
corrigendo sentit. Aristȩ uͦ uł paleȩ ꝑ
hoc falsos fr̃s significant. qͦd in eadem
spica uelud in u̾na fide cũ granis cres¬
cunt. Quȩ nc̃ suꝑiores sunt᷑. qͥa mali bo¬
nis frequent᷑ p̃ualent. & erectȩ st̃ & ab
iniuicẽ diuise: qm̃ & mali suꝑbiunt. &
int̾ eos seꝑ iurgia st̃. At tam̃ suꝑ granis
mutuose tangunt. ꝙr in oppssione bo¬
noꝵ sibi concordant. Ispide st̃ & fragi¬
les: qͥa corrripienti quasi tangenti in¬
tractabiles existunt. uitiis uͦ mox cedt̃.
Mlira aut̃ dispensatione fit. ut dũ hic nos
post ꝑceptionẽ cȩlestis gr̃ȩ ꝓpeccatis
nr̃is affligunt. quasi messe post pluui¬
as in herbis male pullulantẽ ut in gra¬
no fecundior exuberet gelu restringit.
Afluxii uoluptatis cohercent. ut in fructu
mercedis ȩternȩ fecundiores reddant.
Cant ergo nc̃ satellites diaboli. & in spica

Expanded text:
Sepulcrum ergo in tempore suo, sicut frumenti futuram requiem percipit, qui prius hic velut in tempore alieno pressuras disciplinae corrigendus sentit. Aristae vero vel paleae per hoc falsos fratres significant, quod in eadem spica velut in una fide cum granis crescunt. Quae nunc superiores sunt, quia bonis frequenter praevalent; erectae sunt, et ab invicem divisae, quia mali superbiunt, et inter eos semper jurgia sunt. Attamen super grana mutuo se tangunt, quia in oppressione bonorum sibi concordant. Hispidae sunt, et fragiles quia ad corripientem quasi tangentem intractabiles existunt, viciis vero mox cedunt. Mira autem dispensatione fit ut dum hic nos post perceptionem coelestis gratiae pro peccatis nostris affligunt, quasi messem post pluvias in herbis male pullulantem, ut in grano fecundior exuberet, gelu restringit, ut a fluxu voluptatis coerceant, et in fructu mercedis aeternae fecundiores reddant. Eant ergo nunc satellites diaboli, et in spica
Abbreviated transcription (Latin):
IES PRESTIIUTIIAM DE¬
flurerant. & gaudebã fateor qđ
sub occasione ureui tẽꝑis. ur̃e nus¬
sionis munia licebat breuitate
concludi. Qm̃ qͥde stultũ genꝰ consulta¬
tionis. ẽ: ut si tacere nescit: uł parũ loqͥ¬
tur. Cũ repente solito brumosior hyemps
ingruit. illasq sui dieculas ita in aspera¬
uit: ut plus de appico quã de itinere no¬
bis cogitas uideret᷑. Tũ uͦ partim p̾di¬
cte hyenus inclementia. partim scors
qui instabant dierũ reuerentia. dõnꝰ ab¬
ba interim nr̃m it̾ remorari concessit
Lectis tam̃ quȩ iã digesta erant. &e pau¬
cis contͣ eos qui prauoꝵ deteriorantur exẽ¬
plo reꝑtis: placuit aliqua ad huc sub roga¬
ri. Uerum gͦ licet ñ satis confidã quod
hȩc saltem audire dignentur. Qiuppe
quoslbet nec sc̃m qͥdẽ euangłiũ ut opor¬
reuereri: tam̃ ea spe nissionẽ aggrediar. ut
in aggere testimonioꝵ. qͦ suꝑbi filii iuxta
p̃ceptũ moysi lapidandi st̃: uł lapillũ me

Expanded text:
IES præstituti iam fluxerant, & gaudebam, fateor, quod sub occasione breuis temporis vestræ iussionis munia licebat breuitate concludi; quandoquidem stulto genus cōsolationis est, vt si tacere nescit, vel parum loquatur: cum repente solito brumosior hyems ingruit, illasq. sui dieculas ita inasperauit, vt plus de aprico quam de itinere nobis cogitandum videretur. Tum vero partim prædictæ hyemis inclementia, partim sanctorum qui instabant dierum reuerentia, domnus Abba interim iter nostrum remorari concessit. Lectis tamen quæ iam digesta erāt, & paucis contra eos, qui prauorum deteriorantur exemplo, repertis, placuit aliqua adhuc subrogari. Verum ego non satis confidam, quod hoc saltem audire dignentur, quippe quoslibet, nec sanctum Euangelium vt oporreuereri: tamen ea spe iussionem aggrediar, vt in aggere testimoniorum, quo superbi filij iuxta præceptum Moysi lapidandi sunt, vel lapillum me
Abbreviated transcription (Latin):
risionũ ꝓbra. passionũ torm̃ta mortẽq tole¬
rauitut humi ds̃ doceret hominem ñ
cẽ. suꝑbũ.  pt̾ humilitatẽ nãq solam
ueraciter edocendã. is qͥ ÷ sine estimatione su¬
nolunt. qͣm abiec ta quę ꝑtulit pati despi¬
ciunt. Sed easdẽ uias unicuiq humili intel¬
ligere. hoc ÷ nosse. Quia ꝑ hec infima. tran¬
situr ad sũma. Scire aut̃ ÷ qͦd oporteat ad¬
uersa patient᷑ tolerare. mansura ꝑseueran¬
t̃ expectare: ut eiꝰ exẽplo quẽ pati oportu¬
it &e ita intrare in głam suã: A terna que¬

Expanded text:
risionum probra, passionum tormenta mortemque tolerisionum probra, passionum tormenta mortemque tolerauit, vt humilis Deus doceret hominem non esse superbum. Propter humilitatem namque solam veraciter edocendam, is qui est æstimatione nolunt, quoniam abjecta quae pertulit pati despiciunt. Sed easdem vias unicuique humili intelligere est hoc nosse, quia per haec infima transitur ad summa: scire quod oporteat adversa patienter tolerare, mansura perseveranter exspectare, ut exemplo ejus quem pati oportuit, et ita intrare in gloriam suam, aeterna quae
Abbreviated transcription (Latin):
is scriptũ ÷. Om̃s uias eiꝰ intelligere nolu¬
erunt. uidelicet suꝑbi exẽpla humilitatis
quȩ p̾buit imitari despexer̃t. Om̃is enim
ac̾tio ꝗͦ ꝑ incarnationis suȩ mysteriũ xp̃c¬
uidelicet dĩ sapientia gessit. uia ÷ & ordo ui¬
uendi. Quenientib adse. tot uias p̾buit.
qͦt ȩxẽpla monstrauit. De qͣ sapientia scri¬
ptũ ÷. qͥa clamitat stans in mediis semitis.
Quȩ nimirũ inuestiganda a nob fuerat. si
se occultare uellet. At nc̃ sẽ in mediis
semitis figit ut in ipsã inpingamꝰ etiam
nolentes. & ꝗͣ uidẽ negligimꝰ: tangamꝰ of¬
fendentes. Sane qͥlisoma quã ostendit.
Utiq humilitas. De qͦ ipia dix̃. Discite a me ce¬
dẽ ꝑditionis origo. fuit suꝑbia diaboli. Ut
gͦ redẽptiõis instriuñtũ fieret humilitas
dĩ: ad hoc ñ solũ uisibilis. s etiã despec łꝰ ap¬
pariut. Ad hoc contumeliarũ ludibria. ir¬

Expanded text:
is scriptum est: Omnes vias jus intelligere noluis scriptum est: Omnes vias jus intelligere noluerunt, videlicet superbi exempla humilitatis quæ præbuit imitare despexerunt. Omnis enim actio quā per Incarnationis suæ mysterium Christus Dei sapientia gessit via est, & ordo viuendi: qui veniētibus ad se tot vias præbuit, quot exempla monstrauit: de qua sapientia scriptum est. Quia clamitat stans in mediis semitis, quæ nimirum inuestiganda nobis fuerat si se occultare vellet. At nunc in mediis semitis figit gradum, vt in ipsam impingamus, & nolentes; & quam videre negligimus, tangamus offendentes. Sane qualis est via quā ostendit? vtique humilitatis: de qua ipse dicit. Discite a mperditionis fuit origo superbia diaboli. Vt ergo redemptionis instrumētum fieret humilitas Dei, ad hoc non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit: ad hoc contumeliarum ludibria, ir
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ut in cunctis motib sub discipline dis¬
positione religet᷑: & quasi domesticũ aui¬
mal loris uinc tũ seruiat. atq ȩtuis dis¬
positionib restrictꝰ uiuat.
pse aut̃ uerus abel cunc tas nr̃ȩ tribula
bis ex necessitate sustinendũ nouit. Ut
nos homines qđ ex merito culpȩ pati¬
mͣ ñ refugiamꝰ. cũ ille qͥ ds̃ ÷ ex sola con¬
descensione̾ tanta sustinere dignatꝰ est.
Non itaq puto quẽlibet. ẽẽ. ta᷑ p̾sũptu¬
osum. ut quasi de singulari merito uł
digniori natura p̾sumens. p̾sentẽ uitã
sine molestiis quęrat sibi disponi: cũ ipse
qͦq auc̾ tor uitȩ sine passionis dolore ab
gellis. quȩ subdita nulli peccato fuit.
eo qͦd ex̧teris in captiuitatẽ transmnigrantibꝰ.
ipse sibi qͥetẽ querere p̾sũpserit. Auioquin
diuerso itinere ambulat xp̃ianꝰ miles. si
gaudia &e delec tationes querit. cui dux su¬
us uias a maritudinis ostendit. De qͥb ui¬

Expanded text:
, ut in cunctis motibus sub disciplinae dis, ut in cunctis motibus sub disciplinae dispositione religetur, et quasi domesticum animal loris vinctum seruiat, atque æternis dispositionibus restrictus viuat. Ipse autem verus Abel cunctas nostræ tribulatbis ex necessitate sustinēdum nouit, vt nos homines quod ex merito culpæ patimur, non refugiamus, cum ille qui Deus est ex sola condescensione tanta suNon itaque puto quemlibet tam praesumptuosum, ut quasi de singulari merito, vel digniori natura praesumens, praesentem vitam sine molestiis quaerat sibi disponi, cum ipse quoque auctor vitae, sine dolore passionis ab  quae subdita nulli peccato fuit? eo quod caeteris in captivitatem transmigrantibus quietem sibi quaerere praesumpsit. Alioquin diverso itinere ambulat Christianus miles, si gaudia et delectationes quaerit, cui dux suus vias amaritudinis ostendit. De quibus vi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis abire sinitur ut in illo felix bo¬
ꝑitas monstraretur. E it enĩ plerũq ut
sic̾ ille tẽ. sic nc̃ unꝰ qͥsq malus cũ a iu¬
go diuinę seruitutis collũ m̃tis excus¬
serit. in ꝑpetratione cuiꝰ libet reatꝰ a¬
gendi facultatẽ hab̾e ꝑmittat᷑. U dum
sub diuinis p̾ceptis ñ restringit᷑. dũq
inagendis malis ĩpia lib̾tate potitum.
int̾cdũ licere sibi putat omñe qđlibet.
nde bene de eo seriptũ ÷. Quasi pul¬
lũ onagri liberũ se putat. Onager dr̃
asinꝰ aggrestis. Aggrestia uͦ animalia lib̃¬
tatẽ habent. & ire quo uolunt. & quiescere
qͥndo uolunt. Ogͦ ĩplere mala quȩ deside¬
rat ꝑ effrenatã lib̾tatẽ quęrit. pullo ona¬
gri. ẽẽ. simił concupiscit. Talis uidelicet. qͥa
ad aliud ñ reseruatur: nęq sub disciplina qͣ¬
si aggrestis bestia ñ restringit᷑. Homo aut̃
qͥ ad sequentem uitã ducit᷑. necesse ꝓfec to¬

Expanded text:
tatis abire sinitur, ut in illo felix botatis abire sinitur, ut in illo felix boritas monstraretur. Fit enim plerumque vt sicut ille tunc, sic nunc vnusquisque malus, cum a iugo diuinæ seruitutis collum mentis excusserit, in perpetratione cuiuslibet reatus agēdi facultatem habere permittatur. Qui dum sub diuinis præceptis non restringitur, dum in agendis malis impia libertate potitur: interdum licere sibi putat omne quod libet, vnde bene de eo scriptum est. Quasi pullum Onagri liberum asinus agrestis. Agrestia vero animalia libertatem habent et ire quo volunt, et quiescere quando volunt. Qui ergo implere mala quae desiderat per effrenatam libertatem quaerit, pullo onagri esse similis concupiscit, talis videlicet quia ad aliud non reservatur, sub disciplina quasi agrestis bestia non restringitur. Homo autem qui ad sequentem vitam dicitur, necesse est profecto
Abbreviated transcription (Latin):
hic pͥus pia tribulatione seminatur. Eant
gͦ repbi. & desideria sua in ulte consũment.
Quia certe ad reatꝰ testimoniũ ds̃ conuer¬
tit etiã ipsũ tẽpꝰ qͦd eis ad penitentiã tribu¬
it. & irã quã nc̃ retinet quandoq inre¬
trac tabilit᷑ infundet. Qđ ex afflicti¬
one bonoꝵ. colligitur. qͦs cernimꝰ & pia
agere. & multa crudelia tolerare. Nã
distric tꝰ iudex qͣnta illic animaduersio¬
ne ferit qͦs rȩpbat. si hic tã districte
cruciat qͦs amat: Hiͥcͥ petruis ait. Tẽpꝰ
est ut incipiat iudiciũ. de domo dĩ. Si
aut̃ pͥmũ a nob̾. qͥs finis eoꝵ qͥ ñ credunt
dĩ euuangło: Peccata quippe diuina¬
nequaꝗͣ. seueritas inulta remanere per¬
mittit. s ita. hic iudiciũ a nr̃a correptio¬
ne inchoat. ut in rȩꝓboꝵ. dãpnatione
tione feriet᷑. Iustꝰ uͦ oppͥssus miseria ca¬
put leuare ñ sinit᷑. s transitoriis dolori
&e ĩpiꝰ cam in effrenatione suȩ uolun¬

Expanded text:
hic prius pia tribulatione seminatur. Eant hic prius pia tribulatione seminatur. Eant igitur reprobi, et desideria sua inulte consumant, quia certe ad reatus testimonium Deus conuertit etiam ipsum tempus, quod eis ad pœnitentiam tribuit, & iram quam nunc retinet quādoque irretractabiliter infundit. Quod ex afflictione bonorū colligitur, quos cernimus & pia agere & crudelia multa tolerare. Nā districtus iudex quanta illic animaduersione ferit quos reprobat, si hic tam districte cruciat quos amat? Hinc Petrus ait, Tempus est vt incipiat iudicium de domo Dei: Si autem primum a nobisDei Evangelio? Peccata quippe nequaquam divina severitas inulta remanere permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione tione feritur. Justus vero oppressus miseria caput levare non sinitur, sed transitoriis doloribet impius Cain in effrenatione suae volun
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iis desideriis ungi: cessetq exteriora
pȩrempla prauoꝵ ambire. Nam ille in
liã iacob rex t̾re corrupisset ñ illa adiu¬
dendas illiꝰ regionis mulieres ꝓcessisset. Hinc
de eodẽ iacob dr̃ qͦd simplex in habitacu¬
lis habitauit. Esau uͦ quẽ ds̃ odio habuit.
uir gnarus uenandi fuit.
atitur. aut̃ ds̃ innocentẽ abel ab im¬
pio cam iugulari. quẽ tam̃ ipse susce¬
pit: qm̃ electoꝵ ÷ hic mala ꝑpeti: atq di¬
uersis modis hic flagella sustinere. qͥbꝰ
reseruatur de ȩterna hereditate gaude.
Nam si filii. & heredes. Fili i uͦ. eẽ. ex ipsa
afflictione noscunt᷑ uixta illud. F lagel¬
lat inqͥt om̃em filiũ quẽ recipit. Licet
enĩ ñsit filiꝰ õĩs qͥ flagellat᷑ tam̃ nulbꝰ :
filiꝰ qͥ ñ flagellet᷑. Mali uͦ sine uerb̾e re¬
cant: qͥa ad torm̃ta quȩ sine fine st̃. ma¬
la agendo festinant. Nequaꝗͣ enĩ retribu¬
tionis gaudiũ de ęternitate colligit᷑. qͦd ñ

Expanded text:
internis desideriis iūgi, cesset exteriora internis desideriis iūgi, cesset exteriora per exempla prauorum ambire. Nam ille in liam Iacob rex terræ corrupisset, nisi illa ad videndas illius regionis mulieres processisset. Hinc de eodem Iacob dicitur: Quod simplex in habitaculis habitauit. Esaū vero quem Deus odio habuit, vir gnarus venandi fuit. Patitur autem Deus innocentem Abel ab impio Cain iugulari, quem tamen ipse suscepit: quoniā electorū est hic mala perpeti, hic diuersis modis flagella sustinere, quibus reseruatur de hæreditate gaudere æterna. Nā si filij, & hæredes. Filij vero esse ex ipsa afflictione noscuntur iuxta illud. Flagellat omnem filium quem recipit. Licet enim non sit filius omnis qui flagellatur, tamen nullus est filius qui non flagelletur. Mali vero sine verbere recant, qui ad tormenta sine fine quae sunt mala agendo festinant. Nequaquam enim retributionis gaudium de aeternitate colligitur, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Deridet᷑ iusti simplicitas. qͥa uidelicet
dũ foris idẽ iustꝰ ꝑ tẽꝑalẽ głam ñ eis resplen¬
det ipsiq nulla bona nisi carnalia pensa¬
ne sciunt: in despectũ uenit. Unde bene
moyses elec toꝵ uoce ait. Abhominatio¬
nes egyptioꝵ ĩmolabimꝰ dño. Egyptii
dedigantur oues edere. Sed qͦd illi ab¬
bominant᷑ hoc israhelite dõ offert̃. quia
simplex humiliũ uita dõ in sacrificium
uertitur. quã suꝑbi & duplices fatuitatẽ¬
ẽẽ. putant. Tr̾nȩ cedis cam spiraus. ab el
toras egredi suadet. ł oras autẽ egredi ÷
neglecꝰtis celestib bonis exteriora quere¬
reiad qͦd indelicet agendũ ñ nulli qͥ ad
ererna seqͥ uidentur inflectere it solo
eremplo uł etiũ uerb solent. Quos uxo
beati iob euident᷑ exp̃ssit. quȩ uerba blas¬
phenne uiro suasit. Nam &e bĩ qͥ ꝓpt̃ ꝓfes¬
sui sidẽ intra sinũ ȩccłȩ fidelib amirti
qͥ eosusq ad fidĩ cubile recipiunt. d qͥsqͥs
uuli erudelitatẽ cam euadere. studeat

Expanded text:
etur iusti simplicitas, quia videlicet dum foris idem iustus temporali gloria non resplendet, eis qui nulla bona nisi carnalia pēsare sciūt, in despectu venit. Vnde bene Moyses electorum voce ait. Abominationes Aegyptiorum immolabimus Domino. Ægyptij dedignantur oues edere, sed quod illi abominantur, hoc Israelitæ Deo offerunt, quia simplex humilium vita Deo in sacrificium vertitur, quam superbi & duplices fatuitatem putant esse. Fraternæ cædis Cain spirans Abel foras egredi suadet: foras autē egredi est, neglectis cælestibus bonis exteriora quærere. Ad quod videlicet agendum nonnulli qui apterna sequi videntur inflectere, vel solo exemplo, vel etiam verbis solent. Quos vxor B. Iob euidenter expressit, quæ verba blasphemiæ viro suasit. Nam & hi propter professam fidem intra sinum Ecclesiæ fidelibus admixti quo eos vsque ad fidei cubile recipiunt. Sed quisquis vult crudelitatem Cain euadere, studeat
Abbreviated transcription (Latin):
menda sequens pęna cognoscit: quã ñ
resipiscentib cõminatur. &ꝰ idcirco iã suꝑ¬
bire ñ audet. nec turbis carnaliũ deside¬
rioꝵ sese miscere. Iob ꝓpt p̾sentis angu¬
stię punctiones dic̃. Sagittȩ dñi in nie
sunt. ꝓ pt sequentes uͦ subiungit. Teryo¬

Expanded text:
menda sit sequens poena cognoscit, quae non menda sit sequens poena cognoscit, quae non resipiscentibus comminatur, et idcirco superbire jam non audet, nec turbis carnalium desideriorum sese miscere. Job propter praesentis augustiae punctiones dicit: Sagittae Domini in me sunt, propter sequentes vero subin
Abbreviated transcription (Latin):
la dubitatione bietate p̾scuut. si remo¬
ta pietate iudicentur. Q qm certissime
sciunt. qͦd in hac uita nec debent habere re¬
quiem nec posst̃. Hoc salubre consilium
interim assum unt. ut t̾rena desidia de¬
serentes. ad cȩlestia se extollant. S hec agen¬
tes pat̾na tamen ad huc flagella sentiũt.
ut tanto ꝑfectiores ad cęleste̾ heredita¬
tẽ ueniant: qͣnto eos pie feriens discipli
&e ꝓpt̾ illa quȩ in futuro metuunt.
dño dic̃. A facie manꝰ tue solus sedebam.
qm cõminatione replestime. ꝑ faciẽ unꝰ¬
quisq cognoscitur: ꝑ manꝰ oꝑatio designat᷑.
Solus itaq sedet. qͥ tumultu carnaliũ desi¬
derioꝵ ñ frequentat᷑. E acies gͦ manꝰ dĩ. uo¬
catur cognitio & exꝑientia ꝑcussionis. Qa
sic̃ cõminatꝰ fuerat. hominẽ ꝑ originali cul
plicii. qđ peccatoribꝰ intentat. Itaq ꝓpter
cõminationẽ eiꝰ solꝰ a facie manꝰ dñi sedet.

Expanded text:
la dubietate praesciunt: si remola dubietate praesciunt: si remota pietate judicentur. Et quia certissime sciunt, quod in hac vita nec debent habere requiem nec possunt, hoc salubre consilium interim assumunt, ut terrena desideria deserentes ad coelestia se extollant: sed haec agentes, paterna tamen adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad coelestem haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplinet propter illa quae in futuro metuunt, Domino dicit: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Per faciem unusquisque cognoscitur, per manum operatio designatur: solus sedet, qui tumultu carnalium desideriorum non frequentatur. Facies ergo Dei vocatur cognitio: manus experientia percussionis, quia sicut comminatus fuerat, hominem pro originali culpplicii, quod peccatoribus intentat. Itaque propter comminationem ejus solus a facie manus Domini sedet,
Abbreviated transcription (Latin):
&e magnus ibi st̃. Quotqͦt gͦ ꝑfectiores
st̃: inter huiꝰ uitȩ molestias nequaquã
ad murmurationẽ ꝓsiliunt: & diuitiȩ¬
E
si affluant: cor nullatenꝰ apponunt. S u¬
traq tanꝗͣ citiꝰ transitura parui pendũt.
Pensant enĩ unde uł qͦ lapsi sunt. Aqͥ iude¬
licet beatitudine. ad quantã miseriã IN
pͥmo parente cecidert. Q ideirco uitȩ huiꝰ
ꝓsꝑitatẽ sic̃ breuẽ & egenã despiciunt. & li¬
cet de p̾sentib erũpnis doleant: intuentes
tam̃ quid districtꝰ udex de futura gehen¬
na peccatorib cõminetur. has tanto pati¬
entiꝰ tolerant: qͣnto post exiliũ: etnã si mur¬
murauerint subsequi mortẽ expauescunt.
De bonis uͦ quȩ forte gesserint n᷑ se extollt᷑.
qr sollicite pensant. qͥles ante qualẽ iudicẽ
stabt᷑. Q idem iudex bona quam subtilit᷑
discutiat. mala uͦ quã districte puniat¬
seritur moraliũ libro. perituros se absq ul¬

Expanded text:
et magnus ibi sunt . Quotquot ergo perfectiores et magnus ibi sunt . Quotquot ergo perfectiores sunt inter hujus vitae molestias, nequaquam ad murmurationem prosiliunt, et divitiae si affluant, nullatenus cor apponunt, sed utraque tanquam citius transitura parvipendunt. Pensant enim a quo laqueo lapsi sunt: a qua videlicet beatitudine, ad quantam miseriam in primo parente ceciderunt. Et idcirco vitae hujus prosperitatem sicut brevem et egenam despiciunt; et licet de praesentibus aerumnis doleant, intuentes tamen quid districtus judex de futura gehenna peccatoribus comminetur, has tanto patientius tolerant, quanto post hoc exsilium aeternam si murmuraverint subsequi mortem expavescunt. De bonis vero quae forte gesserint non se extollunt, quia sollicite pensant quales ante qualem judicem stabunt, et isdem judex bona quam subtiliter discutiat, mala vero quam districte puniaII Moralium disseritur, perituros se absque ul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iordanẽ ȩccłiastici designant᷑. Neq enĩ
magnũ depitat. si illos deuorat qͥ t̾renis
concupiscentiis ĩpulsi: deorsũ qͣsi fluuiꝰ flu¬
unt: s magnoꝑe satagit ut in eccłiastico
gradi positos absorbeat. qͦs &e ꝑ suȩ callidi¬
tatis insidias tanꝗͣ. iordanẽ deglutiens
aliquando necat. Hinc rursus dr̃. qͦd ignis
quẽ dñs uocauit ad iudiciũ. partẽ domiꝰ ei
consũpserit. Qm illos qͦq gehenna deuo¬
rat: qͥ in habitu religionis negligent᷑ uiuunt.
dinem. Q itẽ. Iustꝰ inundis manibꝰ tene¬
bit uiã suã. Aliud aut̃ genꝰ ñdũ ꝑfec toꝵ¬
÷: de qͥb eccła redẽptori suo dic̃. Inꝑfecłũ
meũ uidert᷑ oculi tui. Quasi diceret. Cos
etiã qͥ in meo corpore uias ꝑfectionis ple¬
nit᷑ assequi ñ posst᷑. a tuę miscđiȩ respe¬
Ctu ñ repellis. Utrũq gͦ genꝰ ad suꝑnã
reqͥem iob ꝑtinere conspiciens: ait. P aruus

Expanded text:
per Jordanem ecclesiastici viri designantur. Neque enim per Jordanem ecclesiastici viri designantur. Neque enim magnum putat si illos devorat, qui terrenis concupiscentiis impulsi, deorsum quasi fluvius fluunt: sed magnopere satagit, ut in ecclesiastico gradu positos absorbeat, quos et per suae calliditatis insidias, tanquam Jordanem deglutiens, necat aliquando. Hinc rursus dicitur, quod ignis quem Dominus vocavit ad judicium, partem domus ejus consumpserit, quoniam illos quoque gehenna devorat, qui in habitu religionis negligenter vivunt.dinem . Et item: Justus mundis manibus tenebit viam suam . Aliud autem nondum perfectorum, de quibus Ecclesia redemptori suo dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui , quasi diceret: Eos etiam qui in meo corpore vias perfectionis pleniter assequi non possunt, a tuae misericordiae respectu non repellis. Utrumque genus ad supernam requiem Job pertinere conspiciens ait: Parvus
Abbreviated transcription (Latin):
radii solis. Qđ tc̃ fit. cũ hii qͥ iit᷑ sc̃am
eccłam altiori gradii uł acumine sapientię
resplendere uident᷑. aut diabolicis suasioni¬
b. aut t̾renis potestatib praue dũ taxat age¬
ntib se submittunt: oblitiq cȩlestiũ t̾rena
ambiunt. Hinc iterũ dr̃. Sternet sibi aurũ
qͣsi lutũ. id÷ eos qͥ sp̃uales uident᷑. conculcabit
quasi carnales. ꝓ pt̾ea auri nomine nitor tẽ
reus babylon. Ud enĩ babilonis nomine. nͥ hu¬
tꝰ mundi gła designat᷑: Quȩ calix aureus
so speciosa tẽꝑalia appetant. & inuisibilia
uere pulera contempnant. Hoc aureo ca¬
lice pͥma sponte sua debriata ÷ eua: quam
la in paradyso suscipiunt. Toties gͥ leuiathan
tu religionis ꝑ quȩdã uicia tanquã scłares
supplantat. Hinc item dic̃. Absorbebit flu¬
uium & ñ mirabit᷑. &e habebit fiduciã qͦd
influat iordanis in os eiꝰ. ꝑ fluuiũ scłares.

Expanded text:
radii solis : quod tunc fit, cum hi qui intra sanctam radii solis : quod tunc fit, cum hi qui intra sanctam Ecclesiam, altiori gradu vel acumine sapientiae resplendere videntur, aut diabolicis suasionibus, aut terrenis potestatibus prave duntaxat agentibus se submittunt, oblitique coelestium terrena ambiunt. Hinc iterum dicitur: Sternet sibi aurum quasi lutum , id est, eos qui spirituales videntur conculcat quasi carnales. Praeterea auri nomine nitor glorreus Babylon . Quid enim Babylonis nomine, nisi hujus mundi gloria designatur? qui calix aureus so speciosa temporalia appetant, et invisibilia vere pulchra contemnant. Hoc aureo calice prima sponte sua debriata est Eva, quala in paradiso suscipiunt. Toties igitur Leviattu religionis per quaedam vitia tanquam saeculares supplantat. Hinc item dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Per fluvium saeculares,
Abbreviated transcription (Latin):
ret. ait. Apud homines hoc impossibile. ẽ:
ipse potens eon eis tumorẽ cordis repͥmere.
&e ainbitũ concupiscentiȩ refrenare. P
solo enĩ diuino miracło id posse fieri
monstratur: qͣndo qͥdẽ hoc qͦd fieri ꝑ ho¬
minẽ nullatenꝰ potest ad exẽplũ deduci¬
t᷑. cũ dñs ait. E aciliꝰ ÷ camelũ ꝑ foramen
acꝰ transire. & cȩt̾a. quã diuitẽ intͣre in regnũ celoꝵ
occulte se subdunt. nde beatꝰ iob uo¬
ce dolentis ȩccłȩ dic̃. E ffudit in terrã
uiscera mea. Nã quia uscera in humano
corꝑe interiꝰ sunt: rec te uiscera eccłȩ uo
cantur. qͥ religionis habitu induti. ad inti¬
ma eiꝰ sacramenta deseruire debent. Cũ
gͦ malignꝰ hostis qͦsdã ex eis ad scłaria desi¬
deria uł negotia ꝑtrahit. eiꝰdẽ eccłȩ uisce
ra in t̾̃ra fundit: qr illos in infimis concul¬
cat. qͥ ad hoc uocati sunt ut sp̃ualib in he¬
rerent. De his iterũ scriptũ ÷. Sub ipso ert̃

Expanded text:
ret, ait: Apud homines hoc impossibile est, ret, ait: Apud homines hoc impossibile est, ipse potens est in eis tumorem cordis reprimere, et ambitum concupiscentiae refrenare. Ex solo enim divino miraculo id posse fieri monstratur, quandoquidem hoc quod fieri nullatenus potest ad exemplum deducitur, cum Dominus ait: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem iocculte se subdunt. Unde beatus Job voce dolentis Ecclesiae dicit: Effudi in terram viscera mea . Nam quia viscera in humano corpore interius sunt, viscera Ecclesiae vocantur, qui religionis habitu induti ad intima ejus sacramenta deservire debent. Cum ergo malignus hostis quosdam ex eis ad saecularia desideri in terram, quia illos in infimis conculcat, qui ad hoc vocati sunt ut spiritalibus inhaererent. De his iterum scriptum est: Sub ipso erunt
Abbreviated transcription (Latin):
nis. aut solis desideriis sp̃ualit᷑ moriunt᷑.
p̾senti. Hi aut̃ fastidientes ꝓpͥa aliena
concupiscunt. aut concupita adipisci ñ
ualentes. instigantis auaritiȩ tumultu
uastantur. De quib in .iiͦi. moraliũ agi
tur libro. O quã difficile ad requiem
tendunt. qͥ tã duris cogitationũ tumul¬
tib dũ in hoc mundo sublimari uolt᷑.
in corde cõpͥmunt᷑. Hinc iterũ scriptũ
⁊. Ue qͥ multiplicat ñ sua. Usq qͦ aggrauat
contra se densum lutũ: ꝑlutũ nãq t̾re¬
na figurant᷑. Denso gͥ luto se aggrauat
qͥ t̾rena multiplicat. quiq se auaritię quȩ
÷ idoloꝵ seruitꝰ opp̾ssione coangustat. Hinc
qͥ p̾sunt fiet. Unde in euangło dic̾. Cui mul¬
ualde ÷ ut qui aurũ possident: ad requiẽ
tendant. dũ ꝑ semet ipsã eadẽ ueritas dicat.
Difficile qͥ pecunias possident. intrabt̾
regnũ cęloꝵ. Nam qui hic multiplicant᷑
raculo. tam̃ ut ꝑ se fieri posse monstra¬

Expanded text:
nis, aut solis desideriis moriuntur. nis, aut solis desideriis moriuntur. praesenti : hi autem fastidientes propria, aliena concupiscunt: aut concupita adipisci non valentes, instigantis avaritiae tumultu vastantur. De quibus in Moralium libro IV dicitur: O quam difficile ad requiem tendunt, qui tam duris cogitationum tumultibus, dum in hoc mundo sublimari volunt, in corde comprimuntur! Hinc scriptum est: Vae qui multiplicat non sua: usquequo aggravat contra se densum lutum? per lutum namque terrena figurantur. Denso igitur luto se aggravat, qui terrena multiplicat, qui se avaritiae, quae est idolorum servitus, oppressione coangustat; hinc qui praesunt fiet . Unde et in Evangelio valde est ut qui aurum possident, ad requiem tendant, dum per semetipsam Veritas dicat: Difficile, qui pecunias habent, intrabunt in regnum coelorum . Nam qui hic multiplicandis raculo, per se tamen fieri posse monstra
Abbreviated transcription (Latin):
uł potentiã diuinitꝰ acceptã ad alioꝵ le¬
siones exerceant. uł se ꝑ uoluptates dissol¬
ĩplicant᷑: & qͥa pauꝑes qͦsq despiciunt. ut
ꝑbis apud se cogitationib tument. Pleri¬
q enĩ rebꝰ ditant᷑. qͥ dũ se opib habunda¬
re conspiciunt: ueras dĩ diuitias ñ reqͥrt̃.
&̾ qͥ contra meritũ ditati bonis ad amorem
largitoris ꝓuocari debuerant. magis contͣ
illũ suis donis pugnant. Ali is uͦ terrene¬
res ñ suppetunt. s tam̃ apud ͤ suꝑbuint: &
amore diuitiarũ sẽꝑ in estuant. Quos ui¬
delicet qͥa uitȩ sequentis amor ñ humiliat.¬
idõ int̾ prauos diuites moꝵ ꝓtͣuia addicit.
Q̾ sic̃ in decimo moraliũ dr̃ libro. nichil in
ultione rudicii discrepat: utrũ reb an so.¬
lis morib intumescant. Qui scilicet qͦsli¬
bet humiles qͥ t̾rena in usu ñ in desiderio
habentes seqͣntẽ uitã diligunt: uł oppͥmunt
uł despiciunt: cũ ipsi utiq aut reb terre¬

Expanded text:
vel potentiam divinitus acceptam ad aliorum laesiones exerceant, vel se per voluptates dissolimplicantur, et quia pauperes quosque despiciunt, ut perbis apud se cogitationibus tument. Plerique enim rebus ditantur, qui dum se operibus abundare conspiciunt, veras Dei divitias non requirunt; et qui contra meritum ditati bonis ad amorem Conditoris provocari debuerunt, magis contra illum suis donis pugnant. Aliis vero res terrenae non suppetunt, sed tamen apud se superbiunt, et amore divitiarum semper inaestuant. Quos videlicet quia vitae sequentis amor non humiliat, inter pravos divites morum protervia addicit: at sicut in libro X Moralium dicitur, nihil in ultione judicii discrepat, utrum rebus an solis moribus intumescant: qui scilicet quoslibet humiles, qui terrena in usu, non in desiderio habentes, sequentem vitam diligunt, vel opprimunt, vel despiciunt: cum ipsi utique aut rebus terre
Abbreviated transcription (Latin):
tiã corundẽ elec toꝵ expressit. Ut euĩ
de studiis eiꝰdem innocentiȩ quiddã com¬
memoremꝰ. qͥcũq int̾ eos ꝑfectist: nichil
callida simulatione simulant. qͥa loqͥ du¬
pliciter ignorant. Non se student rerum
habundantia fulcire. ñ ꝑ dignitates scłi
honorabiles ostentare. Non cultu. uestiũ
pompare. ñ in his qͦ extͣ se st̃ głari. Hono¬
pꝰ continentia tenuant. m̃te & moribꝰ pin¬
guescunt. ł iusticia contiunelias susciꝑe
gaudent. in iurias ñ facere s tolerare lu¬
crũ putant. Sed hec & alia huiꝰ modi geren¬
tes: dõ quidẽ placent. Ocłos aut̃ cam of¬
fendiuit: qͥa sapientes & cultores huiꝰ mun¬
di abiec tos & quasi mortuos deputant.
quos ñ carnaliter secũ iuiuere cernunt.
Qđ in illo iuuene signatur quẽ dñs
cũ a demonio libaret ita paululũ iace¬
re ꝑmisit. ut a multis mortuus diceret᷑.¬

Expanded text:
tiā eorundem electorum expressit. Vt enim tiā eorundem electorum expressit. Vt enim de studiis eiusdem innocentiæ quiddam commemoremus, quicunq. inter eos perfecti sunt, nihil callida simulatione simulant, quia loqui dupliciter ignorant. Non se student rerum abundantia fulciri, non per dignitates sæculi honorabiles ostentari, non cultu vestium pompare, non in his quæ extra se sunt gloriari: honopus continentia tenuant, mente & moribus pinguescunt. Pro iustitia contumelias suscipere gaudent: iniurias non acere, sed tolerare lucrum putant. Sed & alia huiusmodi gerentes Deo quidem placent, oculos autem Cain offendunt; quia sapientes & cultores huius mundi abiectos, & quasi mortuos deputant, quos non carnaliter secum viuere cernūt. Quod in illo iuuene signatur, quem Dominus cum a dæmonio liberaret, ita paululum iacere permisit, vt a multis mortuus diceret
Abbreviated transcription (Latin):
runt exilio. atq quod patiunt᷑ uice
patriȩ diligunt. Q cũ miseri sint ipsas
miserias amant. seq int̾ eas in bonis
ẽẽ. putant. Ita ab exordio uite usq ad fi¬
nẽ in iniqͥtate ꝑdurantes. om̃i tẽpore
ꝑ augm̃tũ malitię contͣ semet ipsos
ictus ingeminant. Quib succisis iN
ȩternũ ruent qͥȩt̾nam patriã ñ amant.
quia sufficere sibi credunt. si eis sub pe¬
ditent bona tẽꝑalia quȩ cupiunt. Ꝙ si
in his succrescunt. felices se & munitos
putant. Ꝙ ita ubi carne requiescunt.
ibi mentẽ extinguendo sepeliunt. Qs¬
quis itaq hȩc &e alia qͣ plura quȩ ob
plixitatem obtimittimnꝰ in se dep̃hendit:
ueterem cũ suis ac tionib homine̾ necdũ
se deposiusse cognoscat. s ad illã ciuitatẽ
cuiꝰ rex diabolus ÷ etiã si audire ñ patitur.
factis ꝓdentib ꝑtinere ꝓba tur.
ustus abel sic̃ in se regem cȩlestis ierłm
ficauit sic in agno quẽ obtulit. in nocen¬

Expanded text:
runt. Exsilium quod patiuntur more runt. Exsilium quod patiuntur more patriae diligunt, et cum miseri sint ipsas miserias amant, seque inter eas in bonis esse putant. Ita ab exordio vitae usque ad finem in iniquitate perdurantes omni tempore per augmentum malitiae contra semetipsos ictus ingeminant, quibus succisi in aeternum ruant, qui aeternam patriam non amant, quia sufficere sibi credunt, si eis suppetant bona temporalia quae cupiunt: et si in his succrescunt, felices se et munitos putant: et ita ubi carne requiescunt, ibi mentem exstinguendo sepeliunt. Quisquis itaque haec et alia quamplura, quae ob prolixitatem omittimus, in se deprehendit, em cum suis actionibus necdum se deposuisse cognoscat, sed ad illam ciuitatem, cuius rex diabolus est, etiam si audire nō patitur, factis prodentibus pertinere probatur. Iustus Abel sicut in se regem cælestis Hierusam significauit, sic in agno quem obtulit innocen
Abbreviated transcription (Latin):
si. nec suis mortib aliquando parcunt. In¬
anẽ głam etiã cũ uitȩ detrim̾to quert.
Bonos uͦ dic̾tis &e factis ꝑsecunt᷑. & etiã
gladiis. Spẽ insemet ipsis pont̃. ctͣ flagel¬
la conditoris insensibiles existunt. Mor¬
talia ñ mortalit᷑ cogitant. habendi cupidi¬
tate nullo congestu lucroꝵ finiunt. In¬
t̃ qͣslibet amaritudines ad uoluptatẽ car¬
nalis desiderii recurrt᷑. corpꝰ qͣntis ualent
epularũ diuersitatib nutriunt. Mesticiã¬
despecꝰti uideantur: dignitatib se in altant.
potestatibq cunc tis transcende gestiunt
Qui uͦ astutiores st̃ corda sua discunt ma¬
chinationib tegere. sensũ uerb uelare.
Irrogata mala muntipliciꝰ redđe. siplices qͦs¬
q irridere. Hȩc ueteris hominis pruden¬
tia ÷ ꝓͦ a pueris p̾cio discit᷑. in iuuenib ufu
roboratur. Hanc qͥsciunt ceteros despici¬
unt. qͥ nesciunt in aliis urbanitatẽ pu

Expanded text:
si, nec suis mortibus aliquando parcunt. Insi, nec suis mortibus aliquando parcunt. Inanem gloriam etiam cum vitae detrimento quaerunt. Bonos vero dictis et factis persequuntur, et etiam gladiis. Spem in semetipsis ponunt; contra flagella Conditoris insensibiles existunt. Mortalia non mortaliter cogitant; habendi cupiditatem nullo congestu lucrorum finiunt. Inter quaslibet amaritudines ad voluptatem carnalis desiderii recurrunt; corpus quantum possunt epularum diversitatibus nutriunt, moestitiadespecti videantur, dignitatibus se inaltant; potestatibus cunctos transcendere gestiunt. Qui vero astutiores sunt, corda sua discunt machinationibus tegere, sensum verbis velare, irrogata mala multiplicius reddere, simplices irridere. Haec veteris hominis prudentia est, quae a pueris pretio discitur, in juvenibus usu roboratur: hanc qui sciunt, caeteros despiciunt; qui nesciunt, in aliis urbanitatem put
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmultiplicandis facultatib. aliꝰ ꝓmerendis fa¬
uoribus anhelat. Sed cuncta hec qͥsq aut an¬
te mortem ꝑdit. aut moriens deserit. Inuacuũ
gꝓͦ laborat. & uag̾ uitã suã ꝑcurrit: qui seciĩ
ante uidicẽ nichil ad ꝓmerendã animȩ salu¬
tẽ portat. Quoqͦ enim mͦ culpa ꝓdeat. ita
tanĩ sẽꝑ eidẽ subacti st̃: ut uł recte ñ in¬
cipiant. uł si inceꝑint fracti in ipso cona¬
tii: ad consuetã p̾uitatẽ redeant. Ille pͥmo¬
ne ciuitatẽ quã condidit appellauit. Enoch
dedicatio dr̃ & om̃s iniqͥ qͣnto longiꝰ a cęle¬
sti hereditate diuisi st̃: tanto ꝓfundiꝰ i
hac uita ꝗͦ pͥma ÷ cordis radice̾ figt᷑. Ꝙ cũ¬
scriptũ sit ne discũbas in pͥmo loco. se in pͥ¬
mordiis dedicant: ut hic ad puncꝰ tũ Flore¬
ant. ⁊ a seqͣnti patria funditꝰ arescant.
roꝵ studia hec st̃. Contͣ p̾cepta condito
Cindurescunt. pͣius desideriis succen¬

Expanded text:
multiplicandis facultatibus, alius promerendis lamultiplicandis facultatibus, alius promerendis laudibus anhelat: sed cuncta hæc quisque aut ante mortem perdit, aut moriens deserit. In vacuum ergo laborat, & vagus vitam suam percurrit, qui secum ante iudicem nihil ad promerendam animæ salutem portat. Quoquo enim modo culpa prodeat, ita semper eidē subacti sunt, vt vel recte non incipiāt, vel si inceperint fracti in ipso conatu ad consuetam prauitatem redeant. Ille primoeius ciuitatem quam condidit appellauit. Enoch dedicatio dicitur: Et omnes iniqui quanto longius a cælesti hæreditate diuisi sunt, tāto profundius in hac vita scriptum sit: Ne discumbas in primo loco , se in primordiis dedicant, ut hic ad punctum floreant, et a sequenti patria funditus arescant. XXX. Quorum studia haec sunt, contra praecepta Conditoris indurescunt, pravis desideriis succen
Abbreviated transcription (Latin):
inauc̾ torẽ intorquens. quasi ipse qͥmuli¬
erẽ dederat. occasionẽ delinquentli p̃buisset.
Hinc ÷ quod ex illa radice ramꝰ huiꝰ erroris
usq nc̃ in humano genere ꝓtrahit᷑. ut qͦd qͥs¬
q male agit: aut excusando leiugare. aut
argumnentando defendere conet᷑. Q certe pec¬
care ñ debiumꝰ. S utinã uł post rumã re¬
surgere conaremur. & culpã defendendo ñ
inułtiplicaremꝰ. At miserabili mͦ qͦ sp̃c pec¬
cando longiꝰ a ueritate disiungitur. eo ne¬
quius obturatur. & culpa quȩ terrere m̃¬
tẽ debuit. magis hanc extollit. Porro autẽ
adhuc de cam aliqͥd contra eiꝰ initatores
dicamꝰ . Ille uagus &e ꝓfugꝰ deguit. & de
istis dĩ. Ambulabunt inuacuum. & ꝑibt̃.
Inuacuũ aut̃ ãbulant. qͥnichil secũ de fru¬
ctu sui laboris post mortẽ portant. Qui
& ꝓfugi sunt: qr uitã p̾sentem seqͦntes. fu¬
giunt᷑ eternam. Istã inuentes. illã ꝑdunt
Auꝰ nam̃q ꝓ adipiscendis honoribus. alius

Expanded text:
intorquens in auctorem, quasi ipse qui mulierē dederat, occasionē delinquendi præbuisset. Hinc est quod ex illa radice ramus huius erroris vsq. nūc in humano genere protrahitur, vt quod quisq. male agit, aut excusando leuigare, aut argumentando defendere conetur. Et certe peccare nō debuimus, sed vtinā post ruinam resurgere conaremur, & culpam defendendo nō multiplicaremus. At miserabili modo quo spiritus peccando lōgius a veritate disiūgitur, eo nequius obduratur. Et culpa quæ terrere mentem debuit, magis hanc extollit. Porro autem de Cain adhuc aliquid contra eius imitatores dicamus. Ille vagus & profugus deguit, & de istis dicitur. Ambulabunt in vacuum & peribunt. In vacuum ambulant qui nihil secum de fructu sui laboris post mortem portant. Qui & profugi sunt, quia vitam præsentem sequentes fugiunt æternam, istam inuenientes, illam perdunt. Alius namque adipiscendis honoribus, alius
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ hec urta mecdia ÷ int᷑ cęluĩ qͦ soli consi
duntur mali Sic utriꝰq partis ciues
indifferent᷑ habet. Unde utraq genera¬
tio uł temꝑalib bonis pariter u̾titur
uł mał pariter affligit᷑. Diuersa tam̃
fide. diuersa spe. diuerso amore. donec¬
ultimo iudicio separent᷑: & ꝑcipiat unus¬
quisq suũ finẽ. cuiꝰ nullus : finis. Qa uͦ
seriẽ uerboꝵ qualit̾ cũq digestã ad hoc us¬
q deduriiiis. ut has generationes. licet in
men ꝓ diuersitate meritor diuersos fines
habere dixerimꝰ libellũ hunc istic finiamꝰ.

Expanded text:
sicut haec vita media est inter coelum, quo soli boni sicut haec vita media est inter coelum, quo soli boni duntur, sic utriusque partis cives indifferenter habet. Unde utraque generatio vel temporalibus bonis pariter utitur, vel malis pariter affligitur, diversa tamen fide, diversa spe, diverso amore, donecultimo judicio separentur, et percipiat unusquisque suum, finem cui nullus est finis. Quia seriem vero verborum qualitercunque digestam ad hoc usque deduximus, ut has generationes, licet in men pro diversitate meritorum diversos fines habere dixerimus, librum hunc istic finiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
manib ad eccłam deferretur: hoc solũ sẽꝑ
incollecta ꝓferebat. E ilioli. diligite alter
rent: dixerunt. Magister. qͥre hoc semꝑ
loqueris Qui respondit dignã sententiã.
Qiua p̾ceptum dñi ÷. Ꝙ si solũ sit: sufficit
hoc. Sciendũ sane qr sic̃ nr̃is tẽꝑib om̃ia
pene suũ ordinẽ ꝑdiderunt. ita pleriq ꝓ¬
digas rerũ suarum expensas caritatẽ no¬
minant: cũ res ad inanem głam ꝓfuse dis¬
pensate. comessatio uł effusio magis dicen¬
da sit quã caritas. Qualib enĩ res disꝑti¬
ende sint: ipse dñs docet qui ait. Noli in¬
uitare eos qͥ te reinuitent. Sed om̃s econ¬
tra cũ iux parũ qͥd ñ solũ uestim̃ti sed
etiã cibi aut potꝰͦ ⁊ xp̃o in pauꝑe tribuant:
potentib tam̃ mutuo etiam accepto dis¬
pensant. Qđ̃ iudelicet ñ ÷ caritas s effu¬
sio. Nã recta caritas solis indigentib est
ꝓpensa : & ñ solũ amicis. s etiam inimi¬
cis beneficia st̃ porrigenda. Porro aut̃

Expanded text:
manibus ad Ecclesiam deferretur, hoc solum semper in collecta proferebat: Filioli, diligite alterurent, dixerunt: Magister, quare semper hoc loqueris? Quibus respondit dignam Joanne sententiam: Quia praeceptum Domini est, et si solum fit, sufficit hoc. Sciendum sane quia sicut nostris temporibus omnia pene suum ordinem perdiderunt, plerique prodigas rerum suarum expensas charitatem nominant, cum res ad inanem gloriam profuse dispensae, comestio vel effusio magis dicendae sunt quam charitas. Qualibus enim res dispertiendae sint ipse Dominus docet, qui ait: Noli invitare eos qui te reinvitent . Sed omnes econtra cum vix parum quid non solum vestimenti, sed etiam cibi ac potius Christo in paupere tribuant, potentibus tamen etiam accepta mutuo dispensant: quod videlicet non est charitas, sed effusio. Nam recte charitas solis indigentibus est expendenda; et non solum amicis, sed etiam inimicis beneficia. Porro autem
Abbreviated transcription (Latin):
tanto minꝰ amant cũ qͥ fec̃ om̃a: quanto am
pliꝰ in his qͤ fac ta st̃ illigant᷑. Aliena qdiem
ñ quert̃. illatã inuiriã uł nolentes portant.
eisq hereditatẽ seruant. Atam̃ inter eos
sollicĩores st̃: diuini iudicii meniores: mise¬
ricordiã pauꝑib ĩpendunt. & si om̃a relin¬
quere n posst̃ : uł ex parte qͥ p̾ualent mi¬
sericordes fiunt. & curã carnis cũ anime
cura partiunt᷑. S qͥd de eis erit si nullus
sua. sam cũ ferculũ regis salomonis in
ypo eccłe describ̾etur: int̾ ligna liban
ae colũnas argenteas. & int̃ reclinatoriũ

Expanded text:
tanto minus amant eum qui fecit omnia, quanto in tanto minus amant eum qui fecit omnia, quanto in his amplius quae facta sunt illigantur. Aliena quidem non quaerunt, illatam injuriam vel nolentes portant. eisque haereditatem servant. Qui tamen inter eos sollicitiores sunt, divini judicii memores, misericordiam pauperibus impendunt; et si omnia relinquere non possunt, vel ex parte qua praevalent misericordes fiunt, et curam carnis cum animae cura partiuntur. Sed quid de eis erit, si nullussua. Nam cum ferculum regis Salomonis in typo Ecclesiae describeretur, inter ligna Libani et columnas argentea
Abbreviated transcription (Latin):
rant. & idcirco in loco suȩ ꝑegrinationis
felices. ẽẽ. recusant. Hinc ÷ quod in elec¬
toꝵ ꝓle endch qͥ dedicatio int̾pretat᷑ sep¬
timꝰ nascitur qr uidelicet electi pꝰ sex hu¬
iꝰ uitȩ etates in suꝑnã ierłm tanqͣ. lapi¬
des iuui edificabunt᷑. Cam uͦ ut supͣ dicꝰ¬
tũ ÷ pͥmogenitũ suũ enoch appellauit.
qͣm iniqui se in pͥmordiis qͥsi dedicant.
dũ in hac uita radicẽ cordis plantant: cũ
dñs dicat. Cũ uocatꝰ fueris ad nuptias. ne
discũbas in pͥmo loco.
Sł & aliud genꝰ bonoꝵ sed minꝰ ꝑfecto¬
rum. qͥ penetrare sp̃ualia ñ ualentes.
quinq sensib corporeis depͥmunt᷑:
delicet quinq sensus qr. xp̃ianoꝵ. exercitus
duce iħu debet intͣ corpꝰ suũ repͥmere. bene
terra dudũ regnantes. ad speluncã uelud ad¬
antrũ corporis fugientes int̾fecit. S inꝑfe¬
cti quiq dũ eisdẽ sensib adhuc succu̾bunt.

Expanded text:
rant, et idcirco in loco peregrinationis suae rant, et idcirco in loco peregrinationis suae felices esse recusant. Hinc est quod in electorum prole Henoch, qui dedicatio interpretatur, septimus nascitur, quia videlicet electi post sex hujus vitae aetates, in supernam Hierusalem tanquam lapides vivi dedicabuntur. Cain vero, ut supradictum est, primogenitum Henoch appellat: quoniam iniqui se in primordiis quasi dedicant, dum in hac vita radicem cordis plantant. Cum Dominus dicat: Cum vocatus fueris ad nuptias, ne discumbas in primo loco . XL. Est et aliud genus bonorum, sed minus perfectorum, qui penetrare spiritalia non valentes, quinque sensibus corporeis deprimuntur. delicet quinque sensus qui Christianorum exercitus duce Jesu debet in corpus suum reprimere, bene terra dudum regnantes ad speluncam velut antrum corporis fugientes interfecit. Sed imperfecti quique dum eisdem sensibus adhuc succumbunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ utrũq. In me inqͥt transiert᷑ irȩ
tuȩ. & terrores tui conturbauert̃ mie.
Qd̾ idcirco dr̃. qr iã aliud de dãpnatione
patimur. id ÷ iras. Iras qͥdem s tam̃ tran¬
seuntes. q̃m isti dolores cito finiunt᷑. S
supplicia quȩ ds̃ cõminat᷑. quoꝵ t̾rores
merito nos conturbãt. formidamꝰ. O m̃e
gͥ qͦd ꝑfectos quosubet uiros affligit.
tantominꝰ refugiunt: qͣnto id ob culpa¬
rũ suarũ expiationẽ. e̾ẽ. credunt. & om̃e
qͦd p̾terit licet ꝓsꝑũ sit. tanto sensib eoꝵ
uilescit. quanto & transitoriũ ÷: & ipsi ad
aliud tendunt. qͦd semel adeptũ nũꝗͣ. amit¬
tit᷑. Bona gͥ hic oblata nec ꝓ magnõ sus¬
cipiunt. nec illata mala ualde ꝑtimescũt.
Sic utunt᷑ temꝑali subsidio. sic̃ uiator utit᷑
te ad aliud tendens reced̾e festinat. Sic &e
hii gressũ cordis figere intransitoriis re¬
fugiunt: ne delec Fatione itineris illecti.¬
sequestrent᷑ abstatione ȩternȩ mansionis.

Expanded text:
 transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me . Quod idcirco dicitur, quia jam aliud de damnatione patimur, id est iras quidem, sed tamen transeuntes, quoniam isti dolores cito finiuntur. Sed supplicia quae comminatur, quorum terrores merito nos conturbant, formidamus. Omne igitur quod perfectos quoslibet viros affligit, tanto minus refugiunt, quanto id culparum suarum expiationem credunt. Et omne quod praeterit, licet prosperum sit, tanto sensibus eorum vilescit, quanto et transitorium est, et ipsi ad aliud tendunt, quod semel adeptum nunquam amittitur. Bona igitur hic oblata, nec pro magno suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt. Sic utuntur temporali subsidio, sicut viator utitur mente ad aliud tendens recedere festinat: sic et hi gressum cordis figere in transitoriis refugiunt, ne delectatione itineris sequestrentur a statione aeternae mansionis.
Abbreviated transcription (Latin):
plicem habundantiã latissimãq docꝰ tri¬
nã sine ullo errore cõp̾hendit. & sine
ullo labore custodit: cuiꝰ cor plenũ ÷ ca¬
ritate. Oꝓpt᷑ qͥsqͥs uult nouo mandato
uetus extinguere peccatũ. cupiditati con¬
trariam teneat caritatem: q̃m ille tenet
ce qͦd patet &̾ qͦd latet in diuinis sermoni¬
b. qui caritatem seruat in moribꝰ. Sc̃s ie

Expanded text:
plicem abundantiam latissimamque doctrinam sine ullo errore comprehendit et sine ullo labore custodit, cujus cor plenum est charitate. Quapropter quisquis vult novo mandato vetus exstinguere peccatum, cupiditati contrariam teneat charitatem, quoniam ille tenet et quod patet, et quod latet in divinis sermonibus, qui charit
Abbreviated transcription (Latin):
contra paganũ uolauit. Sic enĩ amaduer¬
tit᷑. ut sedechias auulsis ocłis ꝓpt̾ hanc
pͥuaricationẽ in babilonẽ cũ ducib su¬
is captiuatꝰ sit.
t aut᷑ sacerdotalis dignitas ꝓpt̾ fidĩ
maiestatẽ ostensione etiã uisibił mira¬
cdili cõmendet᷑: illud beati petri mi ad
mediũ deducamꝰ. Hic petriis alȩxandriȩ
psul fuit. & arrium hereticũ ab eccła sua
primꝰ eiecit. Cui de hinc instante passio¬
nis articulo: xp̃c ꝑ somnnũ ninio spleudo¬
re fulgens apparuit. indutꝰ udelicet co¬
lobio nimis candidissimo. s usq ad pedesscis¬
so. Q đ tam̃ colobiũ ambab manib ad pe
ingenti horrore attonitꝰ ait. Mi dñe dũe. qͥs
hoc fec̃ At ille ait. Arriꝰ in hoc fec̃. & cęt̾a
qͣ illic niinis affec tuose ꝓsecutꝰ: Hic gͦ¬

Expanded text:
contra paganum Iudæus violauit sic animaduercontra paganum Iudæus violauit sic animaduertitur, vt Sedechias auulsis oculis propter hanc præuaricationem in Babylonem cum ducibus suis captiuus ductus sit. Vt autem sacerdotalis dignitas propter fidei maiestatem ostensione etiam visibilis miraculi commendetur, illud Beati Petri ad medium deducatur. Hic B. Petrus Alexandriæ præsul fuit, & Arrium hæreticum ab Ecclesia sua primus eiecit. Cui dehinc instante passionis articulo Christus per somnium nimio splendore fulgens apparuit, indutus videlicet colobio nimis cādidissimo, sed vsque ad pedes scisso. Quod tamen colobium ambabus manib. ad pec, cum ingenti horrore attonitus ait. Mi Domine, quis hoc fecit? At ille ait. Arrius mihi hoc fecit, & cætera quæ ille nimis affectuose prosequutus