comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est quia pagani obruti sunt delictis & impi&atibus. Ac perhoc totus
mundus dõ prostratus est. ut possit ad indulgentiam pertinere : Om¬
nis enim mundus. uidaei & gentiles erant. a quibus segregati sunt fi¬
deles: Quando ergo iud ȩos quilegem acceperant a dõ & quibus facta
promissio est. peccatis probat obnoxios. dubium non est omnes grecos
esse reos mortis: Quam obrem omne õs ait obstruatur. & subditus
fiat omnis mundus dõ: Quia omnes rei ad probati. indigent misericor¬
diar dĩ tam iudȩi quam greci:¬
dĩ tam udȩi quam greci Quo quidem non iustificabitur
exoperibus legis omnis caro coramdõ: Non ideo minime ius¬
tificatos asserit apud dm̃: quia legem iustitiae non seruauer

Expanded text:
est, quia pagani obruti sunt delictis et impietatibus, ac per hoc totus est, quia pagani obruti sunt delictis et impietatibus, ac per hoc totus mundus Deo prostratus est, ut possit ad indulgentiam pervenire; quia omnis mundus Judaei erant et gentiles, a quibus segregati sunt fideles. Quando ergo Judaeos qui legem acceperunt a Deo, et quibus facta promissio est, peccatis probat obnoxios, dubium non est omnes Graecos reos esse mortis. Quamobrem: Omne os obstruatur, ait, et subditus fiat omnis mundus Deo; dum omnes rei probati indigent misericordia Dei, tam Judaei, quam etiam Graeci. Quoniam quidem non justificabitur ex operibus Legis omnis caro coram Deo. Non ideo minime justificatos homines asserit apud Deum; quia legem justitiae non servaver
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem dum fructus malos faciunt. semen enim pessimum sunt:
⁊tquia si uoluerint possunt conuerti. Vox probata postali in alia episto¬
ladicentis: Framus & nos aliquando natura filii irae. sicut & ceteri
cimus autem quõ quaecumque lex loquitur his qui inlege sunt loquitur:
anifestum est quia hos increpat lex qui & primum non crediderunt duci
suo moysi neque prophetis parentibus suis quos & persequentes occi¬
derunt: Neque a postolis cognatis suis secundum carnem quorum san¬
guinem effuderunt semper impii &indm̃ rebelles. ut perlegem dam¬
nentur . cuius auctoritatem contemnendam putauerunt: Sicut enim
omnium malorum unum est nomen inmalo. ita &cunctorum bonoꝵ
In istis ergo omnium similium arguitur malum
& parentibus suis. testi monium exlege ferebant: Ut omne os obstili¬
atur & subditus fiat omnis mundus dõ: Hoc dicit quia iudaeis in pec¬
catis constrictis. omnismundus subditus fit dõ. Nulli enim dubiũ

Expanded text:
voluntatem, dum fructus malos faciunt, semen pessimum sunt. voluntatem, dum fructus malos faciunt, semen pessimum sunt. Et quia si voluerint, possunt converti, vox probat Apostoli in alia Epistola dicentis: Eramus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Scimus autem quoniam quaecumque Lex loquitur, iis qui in lege sunt, loquitur. anifestum est quia hos increpat Lex, qui et primum non crediderunt duci suo Moysi, neque prophetis parentibus suis, quos et persequentes occiderunt, neque apostolis cognatis suis secundum carnem, quorum sanguinem effuderunt, semper impii, et in Deum rebelles; ut per legem damnentur, cujus auctoritatem comtemnendam putarunt. Sicut enim omnium malorum una est causa in malo, ita et cunctorum bonorum. In istis ergo omnium similium arguitur malum. et parentibus suis testimonium ex lege ferebant. Ut omne os obstruatur, et subditus fiat omnis mundus Deo. Hoc dicit, quia Judaeis in peccatis constrictis; omnis mundus subditus fit Deo. Nulli enim dubium
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ante oculos eorum: Quõ huius modi sine sensu sunt : dĩ timorem ñ
inquit timor dĩ ante oculos eorumꝰ: uidentes enim tam magna opera
sua &thorrentes : Timorem dĩ dicuntur ante oculos non habere: Is¬
tos omnes & proph&a hiere mias significat inter c&era dicens: Tunc
omnes in surrexerunt in prophetam dñi. uolentes occidere eum &
subiecit: Omnis autem populus non ꝑmisit illos: Ergo omnes dix̃
sed malos & hos omnes sed bonos: Neque enim quia dicit : Omnes
declinauerunt. totam penitus plebem significat. sed hanc partem
plebis sicut & memoratus proph&a refest. inqua omnes mali se condi¬
derunt: Semper enim duo populi sunt inuna plebe. Hic est ergo po¬
pulus quem increpat dñs sub nomine hierusalem dicens: Hierus alem
hierusalem quae occidis prophetas . It alio loco, Generatio ait mala
& adultera. & natio uiperarum: De huius modi queritur &iam prophe¬
ta esaias dicens: Nae gens peccatrix. semen pessimum: Permalam enĩ

Expanded text:
Dei ante oculos eorum. Quoniam hujusmodi sine sensu sunt, Dei timorem non inquit, timor Dei ante oculos eorum. Videntes enim tam maligna opera sua, et non horrentes, timorem Dei dicuntur ante oculos non habere. Istos omnes et propheta Hieremias significat, dicens inter caetera: Tunc omnes insurrexerunt in prophetam Domini, volentes occidere eum. Et sequitur: Omnis autem populus non permisit . Illos ergo omnes dicit, 45 sed malos; et hos omnes, sed bonos. Neque enim quia dicit: Omnes declinaverunt, totam penitus plebem significat, sed hanc partem plebis, sicut et memoratus propheta refert: In qua omnes mali se condiderunt. Semper enim duo populi sunt in una plebe. Hic est ergo populus quem increpat Dominus sub nomine Hierusalem, dicens: Hierusalem, Hierusalem, quae occidis prophetas . Et alio loco: Generatio, ait: mala et adultera, et: Natio viperarum . De hujusmodi queritur etiam propheta Esaias, dicens: Vae genti peccatrici, semen pessimum ! Per malam enim
Abbreviated transcription (Latin):
num utique facere non possunt: Iam enim deprauati proficiunt in
peius: Sepul chrum patens est guttur eorum: Iam malis manci¬
pati bonos si posset fieri deuorare uolebant: Vt sicut sepulchrum¬
pact& ad recipienda cadauera. ita & aduersus bonos guttur illorum
inguissuis dolose agebant: Qui tam malis operibus ad sueuerant.
quae loquebantur in fallacia erant. Uenenum aspidum sublabus eoꝵ¬
Hoc dicit. quia huiusmodi hominum uerba muscipula sunt. Ad hoc¬
enim locuntur ut decipiant. ut sicut perlabia serpentis uenenum
infunditur ita & perlabia eorum dolus & captio: Quorum or̃¬
Quorum or̃
maledictione & amaritudine plenum est. Apertum est & mani
in conuitium illorum prorumpentes & detractionem: Ueloces pedes
eorum ad effundendum sanguinem. Hoc denece prophetarum
dixit quos occiderunt inpigre . Adbonum segnes ad patricidium uelo¬
ces. Contritio & infelicitas inuiis eorum : Qũo properabant ad ma¬

Expanded text:
num utique facere non possunt; jam enim depravati proficiunt in num utique facere non possunt; jam enim depravati proficiunt in pejus. Sepulcrum patens est guttur eorum. Jam malis mancipati bonos, si posset fieri, devorare volebant; ut sicut sepulcrumpatet ad recipienda cadavera, ita et adversus bonos guttur eorum. Linguis suis dolose agebant. Qui tam malis operibus assueverant, quae loquebantur, in fallacia erant. Venenum aspidum sub labiis eoc dicit, quia verba hujusmodi hominum enim loquuntur ut decipiant. Ut sicut per labia serpentis peremptorium venenum infusum est, ita per labia eorum dolus et captio. Quorum Quorum os maledictione et amaritudine plenum est. Manifestum in convicium illorum prorumpentes et detractionem. Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Hoc de nece prophetarum dixit, quos occiderunt impigre, ad bonum segnes, ad parricidium veloces. Contritio et infelicitas in viis eorum. Quoniam citati erant ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
rem firmandam exemplum proph&icum subdidit expsalmo ter¬
odecimo dicens: Sicut scriptum est quia non est iustus quisquã
biniustitia coepit mala opera eorum enumerare . & partim pcio¬
ra subicere ut manifestar& in his nullam spem uideri. nisi inplorent
misericordiam xp̃i. qui peccata remittit: Deinde adiecit Ponest
intellegens: Verum est quia sidaret operam intellegere: iniustus
non esset:
onest qui requirat dm̃: Nec istud occultum est. quia
suntelleger& quid prodesset quereredm̃: It non sicut asa rexiuda
qui post multa dĩ beneficia sic de prauatus est ut infirmitatem pedũ
passus propheta presente non quereret dm̃: Umnes declinaue¬
runt simul in utiles facti sunt: Nemini dubium quia omnes non
querentes dm̃i inclinantur ut auxilium quȩrant auanitate : Vanitas
autem idolum est. ideo in utiles fiunt: Non est quifaciat bonum¬
non est usque adunum, Quia neglecto dõ inutiles facti sunt bo¬

Expanded text:
rem firmandam exemplum propheticum subdidit ex psalmo terrem firmandam exemplum propheticum subdidit ex psalmo terimo dicens: Sicut scriptum est, quia non est justus quisquam . Ab injustitia coepit mala opera eorum enumerare, et partim pejora subjicere; ut manifestaret in his nullam spem videri, nisi implorent misericordiam Christi, qui peccata dimittit. Deinde adjecit: Non est intelligens. Verum est, quia si daret operam intelligere, injustus non esset. Non est requirens Deum. Nec istud occultum est, quia si intelligeret quid prodesset, Deum quaereret: et non sicut Asa rex Juda, qui post multa Dei beneficia sic depravatus est; ut infirmitatem pedum passus, propheta praesente, non quaereret Deum. Omnes declinarunt, simul inutiles facti sunt . Nemini dubium, quia omnes non quaerentes Deum, inclinantur, ut auxilium requirant a vanitate: vanitas autem est idolum; ideo inutiles fiunt. Non est qui faciat bonumnon est usque ad unum. Quia neglecto Deo, inutiles facti sunt, bo
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoque & subiecit. Quorum damnatio iusta est. Idest hominũ ho¬
rum. qui emulatione inuidiae. istud de nobis interpretantur. quod
sup̃dictũe damnatio iusta est. Hȩc enim iactabant iudȩi. ut doctrinam a pos¬
tolicam criminarentur dicentes. quod cum remissionem peccato¬
rum prȩdic& peccandi fomitem prebeat. Quasi securi homines
deremissione prompte peccarent : Cum const& post acceptã fidẽ
periculosum esse peccare & hoc predici credentibus.
subpeccato esse. Hoc est : quid adhuc iammoramur latius loquen¬
tes ostendimus enim redditis causis tam iud ȩos quam grecos reos
esse id eoque frustra legem seruari: Primum enim grecos osten¬
dit reos iuxta legemnaturae . & quod neque legem moysi recipe¬
rint: Quam obrem pessima eorum & pergrauis causa. Deinde
&iam iudaeos ostendit reos. qui sublege dĩ uiuere uidentur. ac sibi
merito patrum defenderent dignitatem: ex eo quod promissionẽ
patrum spreuerint. gratiam dĩ in irritum deducentes: Ad quam

Expanded text:
Ideoque subjecit: Quorum damnatio justa est, id est, horum hominum qui aemulatione invidiae istud de nobis interpretantur, quod supra dictum est, damnatio justa est. Haec enim jactabant Judaei, ut doctrinam apostolicam criminarentur, dicentes quod cum remissionem peccatorum praedicant, peccandi fomitem praebeant; ut quasi securi 44 homines de remissione, prompte peccarent: cum constet post acceptam fidem periculosum esse peccare, et hoc praedici credentibus. sub peccato esse. Hoc est, quid adhuc immoramur latius loquentes? Ostendimus enim redditis causis, tam Judaeos quam Graecos, omnes reos esse, ideoque frustra legem servari. Primum enim Graecos ostendit reos juxta legem naturae, et quod neque Legem Moysis reciperent; quamobrem pessima eorum et pergravissima causa. Deinde etiam Judaeos ostendit reos, qui sub lege Dei vivere videntur, ac sibi merito patrum defenderent dignitatem, ex eo praecipue, quod promissionem patrum spreverint, Dei gratiam in irritum deducentes. Ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq quae ex ipso & ꝑ ipsum & in ipso sunt om̃a ut eñt esse coeper̃:
sensũ & consiliũ eius scire ñ possunt. ipseaũ scit om̃a quia in psos̃ cunta¬
& fidei &populi natura iudaici & gentilis. cdbonam uitam
agendam hortatur : per hanc enim spesfidei obtinetur: Cõ¬
moñio est ergo ista ut memores sint quia misen cordiam acceperunt
&uigilent circaeius obsequium : perquam eximpiis gratis iustificati¬
sunt ⁊ scientes. hanc esse hostiam uiuam scam̃. & dõ acceptabilem sicor¬
pora nrã int᷑aminata seruemus dissimiler seculccribur qui uo luptati¬
bus student : H& enim est uoluntas dt̃ scificatio nr̃a : Nam corpora
subiecta peccatis hon uiua hecbentur sed mortua: Sub desperatione
irritum facientes opus gratiȩ eiur: Nam apud ueteres ideo obla¬
ta occidebatur hostia: ut homines peccati causa morti subiectos
signum sit uitȩ &erne : Nonenim sicuttunc corpora pro corporib
immo labantur : nuncuero non corpora seduitia peri menda sunt :

Expanded text:
Itaque quae ex ipso, et peripsum, et in ipso ut essent, esse coeperunt, sensum et consilium ejus scire non possunt. Ipse autem scit omnia; quia in ipso sunt fidei populi naturam Judaici et gentilis ad bonam vitam agendam hortatur; per hanc enim spes fidei obtinetur. Commonitio est ergo haec, ut memores sint quia misericordiam acceperunt: et vigilent circa obsequium ejusunt, scientes hanc esse hostiam vivam, sanctam, et Deo acceptabilem, si corpora nostra incontaminata servemus, dissimiles a saecularibus, qui voluptatibus student. Haec est voluntas Dei, sanctificatio vestra . Nam corpora subjecta peccatis non viva habentur, sed mortua; sub desperatione irritum facientes opus gratiae ejus. Nam apud veteres ideo oblata occidebatur hostia, ut homines peccati causa morti subjectos signum sit vitae aeternae. Non enim, sicut tunc, corpora pro corporibus immolantur: nunc vero non corpora, sed vitia corporis perimenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ipso sunt omnia ⁊psigloria. Quccratione sensum & consilium
dĩ inuestigari non potest decłarauit: Exipso enim in quit &
peripsum & inpso sunt omnia: ipsigloria : Hocdicto aperuit
sensum: qui occultus erat mundo: Quicc enim omnium creator
eius demutique substantiȩ est. esse ceperunt: Cuius opus. patris est
opus: Qui aergo ipse operatur perfilium: peripsum sunt omnia :

Expanded text:
ipso sunt omnia: ipsi gloria. Qua ratione sensus et consilium Dei investigari non potest, declaravit: Ex ipso enim, inquit, et per ipsum, et in ipso sunt omnia: ipsi gloria. Hoc dicto aperuit sensum, qui occultus erat mundo; quia enim omnium creator ejusdem utique substantiae est, esse coeperunt, cujus opus Patris est opus. Quia ergo ipse operatur per Filium, per ipsum sunt omnia. E
Abbreviated transcription (Latin):
cuius populus fidelis est: Euius nutu uiuit cuncta creatura: quaa
auctor uitae hicest sicut dicit p&rus apłr. Non lex in qua quidam
corda innocentium: urã aũ oboedientia in omnem locum prouulga¬
neficium circa se ceminuerent. sicut supramemoraui: Conpositis enin

Expanded text:
cujus populus fidelis est, et cujus nutu vivit cuncta creatura. 110 cujus populus fidelis est, et cujus nutu vivit cuncta creatura. 110 Auctor enim vitae hic est, sicut dicit Petrus apostolus , non Lex in qua quidam corda innocentium. Vestra enim obedientia in omni loco divulganeficium circa se Dei inanirent, sicut supra memoravi. Compositis eni
Abbreviated transcription (Latin):
na pretermisit. Salutate filologum & iuliam & nereum& scyrdye
eius &o łrmpħam &omnes qui cumeis sunt scõs Hi omnes unani
mes intelleguntur fuisse quos hac causa simul salutat. quorũ me¬
ritum ex his quisimul cumeis erant dinoscitur Scõr enim nun
cupat eos ut merito illos salutare uideatur: Salutate uc¬
alutate uos in uicẽ
in osculo scõ : Om̃s quibus scripsit & quos nominatiub& saluta¬
re seinuicem in osculoscõ: Idest in pace rp̃i non de si derio
carnis sed inspũ scõ : Vutreligiosa sint oscula non corporea : Salutant
uos omnes ecclesia expĩ: Per hoc quod intellegitur dicitecđeã xpĩ
quȩ non sitxpi : Vnde & daiuid conspiratione inquorum ecłam ma¬
lignantium uocat: Ominium ergo locorum illorum eccłear
dicit eos salutare utcrescant infide: Istudergo ad superiorem
sensum r&ulit : utostendat xpm̃esse in quosalusest & hiunc esse

Expanded text:
na praetermisit. Salutate Philologum, et Juliam, et Nereum, et sororem na praetermisit. Salutate Philologum, et Juliam, et Nereum, et sororem ejus Olympiadem, et omnes qui cum eis sunt, sanctos. Hi omnes umes intelliguntur fuisse, quos hac causa simul salutat, quorum meritum ex his qui simcupat eos, ut merito illos salutare videatur. Salutate invicem in osculo sancto. Omnes quibus scribit, et quos nominat, jubet salutare se invicem in osculo sancto, id est, in pace Christi, non in desiderio carnis, sed in Spiritu sancto; ut religiosa sint oscula, non carnalia. Salutant vos omnes Ecclesiae Christi. Per hoc intelligitur dici Ecclesiam, quae non sit Christi. Unde et David conspirationem iniquorum Ecclesiam malignantium vocat . Omnium ergo locorum illorum Ecclesias dicit eos salutare, ut crescant in fide. Hoc ergo ad superiorem sensum retulit; ut ostendat Christum esse, in quo salus est, et hunc esse
Abbreviated transcription (Latin):
codicibus: Et quicopresens nonerat uideris quacausaeor udñõ
salutat ut scõrqui exeius erantdomo ⁊ Hicergo narcissus pbs¬
peregrini offirio fungebatur exhortationibus firmans credentes
alutate trifenam & trifosam quae laborant in dnõ : Hasuno hono
re dignas declarat inxpõ: Salutate persidam carissiman quae
multum laborauit in dño: Ista ante posita uidetur supradictis quiamul¬
tum laborauitindnõ: laborhic & in exhortatione est & in ministerio
scõrum & in pressura & megestate propterx pm̃: quia & domiussuas relin¬
que bant fugati &ob ꝓbroerant infidis : Salutateru fum dil&dtum in
dño & matrem & & meam: Ideo istumrũ fum preposuit matri propter
el&tionem amministrationis gratiedĩ in quacmulierlocum non hab&
A&tus enimerat id est probatus ad nõ ad res& agendas: Matremtame
scam̃ habuit utapłr sucm quoque matrem hancuoc&: Salutate sin¬
cretum flecontem hermam patrobam hermen & quicum eis sunt fnr̃.

Expanded text:
codicibus, et quia praesens non erat, videtis qua causa eos in Domino salutet ut sanctos, qui ex ejus erant domo. Hic ergo Narcissus pperegrini officio fungebatur, exhortationibus firmans credentes. 16:12 SALUTATE TRYFENAM ET TRYFOSAM, QUAE LABORANT IN Dre dignas declarat in Christo. Salutate Persidem charissimam, quae multum laboravit in Domino. Ista anteposita videtur supradictis; quia multum laboravit in Domino. Labor hic in exhortatione est, et in ministerio sanctorum, et in pressura, et in egestate propter Christum; quia domos suas relinquebant fugati, et opprobrio erant infidis. Salutate Rufum electum in Domino, et matrem ejus et meam. Ideo istum Rufum praeposuit matri propter electionem administrationis gratiae Dei, in qua mulier locum non habet; electus enim erat, id est, promotus a Domino ad res ejus agendas. Matrem tamen tam sanctam habuit, ut Apostolus suam quoque matrem hanc vocaret. Salutate Asyncletum, Phlegontem, Herman, Patrobam, Hermen, et qui cum eis sunt, fratres.
Abbreviated transcription (Latin):
continentiae alias decipiunt refrigescente p̃roposito : Sed simelius uult
uiuere cumuxore sua positus. & hort&ur illam ut sine scandalo purius
Golutus es abuxore nequesieris uxorem. Ut sciens hoc¬
Vt sciens hoc
magis dõ accẽptum & anecessitate liberum. nonquȩrat uxorem. ita tam̃
ut a celeris temper&: Si quominus quid ꝓdest desiderium carnis pre¬
mere : Hoc ẽ rem licitam spernere & inlicitis sublacere : Si autem ac¬
xeperis uxorem non peccasti. Non utiq peccat . quia qđ concessum
ẽ facit. Siuero contempserit. meritum sibi collocat & coronã. Mag¬
nae enĩ pacientiae ẽ hoc non contingere: qđ ꝓ hibitum nonẽ

Expanded text:
continentiae alias decipiunt, refrigescente proposito. Sed si melius vult continentiae alias decipiunt, refrigescente proposito. Sed si melius vult vivere cum uxore sua positus, exhortetur illam, ut sine scandalo purius Solutus es ab uxore? ne quaesieris uxorem. Ut sciens hoc magis Deo acceptum, et a necessitate liberum, non quaerat uxorem; ita tamen ut a caeteris temperet. Si quominus, quid prodest desiderium carnis premere, hoc est, rem licitam spernere, et illicitis subjacere? Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Non utique peccat, quia quod concessum est, facit. Si vero contempserit, meritum sibi collocat et coronam. Magnae enim patientiae est, hoc non contingere, quod prohibitum non es
Abbreviated transcription (Latin):
tius ostender&. propt̃ p̃sentem nec essitatemi ait: Quia optimum ẽ : ut in¬
terbonum & obtimum nihil tam p̃clarum atq utile esse cognoscer&ur quã
ẽ uirginitas. Quia non solum apuddm̃ uirginitatem commendatiorem
doc&. sed& apud uitam p̃sentem dum necessitatem temporis nescit quas
patitur coniugatio & merores partus. simulque orbitates filiorum ignorat :
V tergo adhanc affectandam hortar&ur. p̃sentis necessitatis exitia. lucrari
re discunt : Uerum etiam inp̃senti omni industria hanc
nibus inceteris libera: Quia enĩ caro inorigine sua ẽ & natura
Vsus eius suauis uid&ur & dulcis affectus: Ideo haec superare non
ã ẽ: Unctus es uxori nequaesieris solutionem: Haecreme¬
diorum consilia sunt: Dicit enim non debere quemquã absolui ab uxore
sua causa fornicationis: Frequenter enim suas dimittentes. sub tegmine

Expanded text:
tius ostenderet, propter praesentem necessitatem ait; quia optimum est, ut intius ostenderet, propter praesentem necessitatem ait; quia optimum est, ut inter bonum et optimum nihil tam praeclarum atque utile esse cognosceretur, quam est virginitas; quia non solum apud Deum virginitatem commendatiorem docet, sed et apud vitam praesentem, dum necessitates temporis nescit quas patitur conjugatio; et moerores partus, simulque orbitates filiorum ignorat. Ut ergo ad hanc affectandam hortaretur, 136 praesentis necessitatis exitia lucrari re discunt, verum etiam in praesenti, omni industria hanc in caeteris omnibus libera. Quia enim caro in origine sua est et natura, usus ejus suavis videtur et dulcis affectus; ideo haec superare non t. Vinctus es uxori? Ne quaesieris solutionem. Haec remediorum consilia sunt; dicit enim non debere quemquam absolvi ab uxore, nisi causa fornicationis. Frequenter enim suas dimittentes, sub tegmine
Abbreviated transcription (Latin):
do seruas xpi non hominis seruos appellandos ostendit: Unusquisq
fr̃ in quo uocatus ẽ . in eomaneat apuddm̃ . Hoc ẽ quod supra dixit.
qđ ut plene commendet reiterat: Deuirginibus aũ p̃caeptum dñi ñ
habeo : Noc ad scripta illorum respondit sicut supra dixit. Dequi¬
b: aũ scripsistis mihi & c&lera. Consilium autẽ do tamquã misericor¬
diam consecutus ad nõ ut simfidelis: Praeceptum se de uirginib: negat
accepisse quia non poterat auctor coniugi . remaduerram nuptiis
imperare nefactum suum pristinum accusaret. Consilium autẽ at
do non qđ displiceat. neque adulatione fucatum sit y Quia ad hoc
gram consecutus ẽ ut idoneus sit indandis consili : is salutaribus:
xistimo ergo hoc bonum eẽ ꝓpt̃ p̃sentem necessitatem. quia optimilẽ¬
sse. Bonum dicit esse uirginem ꝑmanere: & ut hoc absolu¬

Expanded text:
do servos Christi non hominis servos appellandos ostendit. Unusquisque do servos Christi non hominis servos appellandos ostendit. Unusquisque frater, in quo vocatus est, in eo maneat apud Deum. Hoc est, quod supra dixit, quod ut plene commendet, reiterat. De virginibus autem praeceptum Domini non habeo. Hoc ad scripta illorum respondit, sicut supra dixit: De quibus autem scripsistis mihi, etc. . Consilium autem do, tamquam misericordiam consecutus a Domino, ut sim fidelis. Praeceptum de virginibus negat se accepisse; quia non poterat auctor conjugii rem adversam nuptiis imperare, ne factum suum pristinum accusaret. Consilium autem, ait, do: non quod displiceat, neque quod adulatione fucatum sit; quia ad hoc gratiam consecutus est, ut idoneus sit in dandis consiliis salutaribus. Existimo ergo hoc bonum esse propter praesentem necessitatem; quia optimum est homini sic esse. Bonum dicit esse virginem permanere. Et ut hoc absolu
Abbreviated transcription (Latin):
Similiter quiliber uocatus ẽ. seruus ẽ
pĩ Profectus ẽ & libero seruum fieri xp̃i. Liber enĩ erat adõ quod
maximum crimen ẽ : Ideo amissa amara & contraria libertate condi¬
tionem sortitus ẽ quae ꝓdess&. sicut dicit dñs. Tollite iugum meum suꝑ
uos quia suaue ẽ & onus meum quia leue ẽ. Superbiam itaq abscidit
& unitatem fecit : ut neq seruus pudore conditionis despectum se put&.
neq liber elatione mentis inflatus seruo se suꝑponat : Pr&io empti estis.
nolite fieri serui hominum. Uerum ẽ quia tam caro emptisumus. uta
nullo redimi potuissemus nisi a xp̃o qui omnium diues ẽ. Quiergo p̃ti¬
oemitur. magis seruire deb&. ut aliquatenus uicem reddat emptori
num hi sunt. qui humanis sẽ subiciunt suꝑstitionibus: Apłs tamen illud
memorat qđ in capite epłae rep̃hendit eo quod dicerent. ego sum pauli
Alius aũ ego appollo : Dedit tamen articulum xpm̃ fatendum dm̃. quan¬

Expanded text:
qui liber vocatus est, servus est Christi. Profectus est ex libero servum fieri Christi: liber enim erat a Deo, quod maximum crimen est: et ideo amissa amara et contraria libertate, conditionem sortitus est, quae prodesset, sicut dicit Dominus: Tollite jugum meum super vos, quia suave est: et onus meum, quia leve est . Superbiam itaque abscidit, et unitatem fecit; ut neque servus pudore conditionis despectum se putet, neque liber elatione mentis inflatus, servo se superponat. Pretio empti estis, nolite fieri servi hominum. Verum est, quia tam caro empti sumus, ut a nullo redimi potuissemus, nisi a Christo, qui omnium dives est. Qui ergo pretio emitur, magis servire debet; ut aliquatenus vicem reddat emptori.num hi sunt, qui humanis se subjiciunt superstitionibus. Apostolus tamen illud memorat, quod in capite epistolae reprehendit, eo quod dicerent: Ego sum Pauli: alius autem: Ego Apollo . Dedit tamen articulum Christum fatendum Deum; quan
Abbreviated transcription (Latin):
anorum dm̃ coniugii : Nam si hesdra dimitti fecit uxores aut
uiros infideles . ut ꝓpitius fier& dr̃. Nec iratus sialias & genere suo
acciperent : Non enim ita p̃ceptum his ẽ ut remissis his alias mini¬
me ducerent : quanto magis si infidelis discesserit liberum habebit
arbitrium : Si uoluerit nubere legis suae utro: illud enĩ non deb&
inputari matrimonium quod extra decr&um dĩ factum ẽ. Sed cũ
p̃ cognoscit et dol& deliquisse siemendat se ut ueniã mereatur : si
aũ ambo crediderint ꝑcognitionẽ dĩ confirmat coniugium.
n pace aũ uocauit nos ds̃. Uerum ẽ quia non oport& litigarecũ
eo qui discedit quia odio dĩ discedit. acꝑ hoc ne dignus habendus

Expanded text:
stianorum Deum conjugii. Nam si Esdras dimitti fecit uxores, aut stianorum Deum conjugii. Nam si Esdras dimitti fecit uxores, aut viros infideles, ut propitius fieret Deus , nec iratus, si alias ex genere suo acciperent non enim ita praeceptum his est, ut remissis istis alias minime ducerent, quanto magis si infidelis discesserit, liberum habebit arbitrium, si voluerit nubere legis suae viro? Illud enim non debet imputari matrimonium, quod extra decretum Dei factum est, sed cum post cognoscit, et dolet deliquisse, emendat se ut veniam mereatur. Si autem ambo crediderint, per cognitionem Dei confirmatur conjugium. In pace autem vocavit nos Deus. Verum est quia non oportet litigare cum eo qui discedit, quia odio Dei discedit, ac per hoc nec dignus habendus
Abbreviated transcription (Latin):
sit dñs unicuiq quando salu&ur. hoc ẽ scit quando potest crede¬
re & sustin& illum: et sic & hic doc& & pectandos e nsec scandalũ
dehis patidebere quia custodienda ẽ spes illorũ: si enĩ ipsi recesse¬
serat. neq uir neq mulier sed sic maneat. siue iudeus siue grecus:
icut in omnibus ecłis doceo.
Ut suadeat non se aliter his tradere¬
dic̃ quam c&eris. ut cum c&eros huius fidei hoc doceri audiunt promp¬
tius ad sequantur: E acile enĩquis inclinatur. siuider it socium consen¬
sisse. Circum cisus aliquis uocatus ẽ. non adducat p̃putium: Hoc ẽ
qđ dix̃. ut ita ambul& sicut uocatusẽ. ut iudeus factus xp̃i anus. non pu¬
t& se forte indignum quia p̃putiũ non habet. dans głam p̃putio: In
p̃putio quis uocatus ẽ non circumcidatur. Vt gentilis uocatus non aes¬
timet debere se circumcidi ꝑ id quod filios abrahȩ p̃poni audit. Neceñĩ
quia circum cisi sunt p̃ponuntur. sedmerito abrahae cuius filus s̃ inutroq

Expanded text:
que Dominus, quando salvetur, hoc est, scit quando potest credere, et sustinet illum. Et hic docet exspectandos eos, nec scandalum de his pati debere, quia custodienda est spes illorum; si enim ipsi discesseserat, neque vir, neque mulier: sed sic maneat, sive Judaeus, sive Graecus. Sicut in omnibus Ecclesiis doceo. Ut suadeat, non se aliter his tradere, quam caeteris; ut cum caeteros hujus fidei hoc doceri audiunt, promptius assequantur. Facile enim quis inclinatur, si viderit socium consensisse. Circumcisus aliquis vocatus est? Non adducat praeputium. Hoc est, quod dixit, ut ita ambulet, sicut vocatus est; ut 135 Judaeus factus christianus non putet se forte indignum, quia praeputium non habet, dans gloriam praeputio. In praeputio quis vocatus est? Non circumcidatur. Ut gentilis vocatus non aestimet se debere circumcidi, per id quos filios Abrahae audit praeponi. Nec enim quia circumcisi sunt, praeponuntur, sed merito Abrahae, cujus filii sunt in utroque,
Abbreviated transcription (Latin):
quid sequatur. Dico aũ non nuptis & uiduis. bonum ẽ illis nisi cꝑ¬
manent sicut & ego Non dicer& bonum ẽ innuptis ut sint sicut¬
& ego : nisi ess& integer incorpore: Nec dicer&. omnes homines
uolebam esse sicut meipsum. Sienim habuit uxorem & hoc dixit.
uirgines eẽ uoluit coniugatas: Sed absit. sic enim a pueritia spũ
feruu it. ut huius rei studium non haberent. quippe cum iuuen

Expanded text:
quid sequatur. Dico autem non nuptis et viduis, bonum est illis, si sic pequid sequatur. Dico autem non nuptis et viduis, bonum est illis, si sic permaneant, sicut et ego. Non diceret, bonum est innuptis, ut sint, sicut et ego; nisi esset integer corpore Nec diceret: Omnes homines volebam esse, sicuuirgines esse noluit. Sed absit. Sic enim a pueritia spiritu ferbuit, ut huius rei studium non haberet; quippe cum iuuen
Abbreviated transcription (Latin):
rum ducitur uxor. non multum tempus concessum uid&ur adipsum
usum. Quia & dies festi & dies ꝓcessionis & ipsa ratio conceptus &
partus. iuxta legem cessari temporibus his debere minstrant :¬
oc aũ secundum indulgentiã. non scđm imperium. Mafestum
ẽ ideo hoc illum dare consilium. ut fornicationẽ ecludat: nonutad
meliorem uitam tendentibus iter claudat. Uolebam aũ orom̃es
homines eẽ sicut meipsum: Quantum ergo ad beniuolum & sol¬
licitum magistrum ꝑtin&: omnes tales fieri posse uolebat eẽ sicut
se ipsum: Qualis aũ ipse erat. mox in subiectis ostendit: Sed
unus quisq  ꝓprium donum hab& ađo. alius quidem sic alius uero
sit᷑. Hocẽ unusquisq iuixta uotum suum donum dĩ hab&. ut si
uelit ipsius nutu dĩ possibilitatem consequatur. Ideo non debet quis
constringi. nealicito ꝓhibitus. in licita admittat. sed ipse sibi eligat

Expanded text:
rum ducitur uxor, non multum tempus concessum videtur ad ipsum rum ducitur uxor, non multum tempus concessum videtur ad ipsum usum; quia et dies festi, et dies processionis, et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessari temporibus his debere demonstrant. Hoc autem dico secundum indulgentiam non secundum imperium. Manifestum est ideo hoc illum dare consilium, ut fornicationem excludat, non ut ad meliorem vitam tendentibus iter claudat. Volebam autem omnes homines esse sicut me ipsum. Quantum ergo ad benevolum et sollicitum magistrum pertinet, omnes tales, si fieri posset, volebat esse sicut se ipsum. Qualis autem ipse erat, mox in subjectis ostendit: Sed unusquisque proprium donum habet ex Deo, alius quidem sic, alius vero sic; hoc est, unusquisque juxta votum suum donum Dei habet, ut si velit, ipsius nutu Dei, possibilitatem consequatur. Ideo non debet quis constringi; ne a licito prohibitus, illicita admittat: sed ipse sibi eligat,
Abbreviated transcription (Latin):
se propt̃ gratiarum actiones
tuac&is orationi Quam quã
enĩ sine in t̃missione orandumsit. meditatio enim haec omnidie faci¬
enda ẽ. Tamen ut orationi insistatur huic rei uaccandum p̃cepit
int̃positis temporibus addnm̃ ꝓmerendum. Vt enĩ misereatur
mundius &orandus ẽ : Quamuis munda sint coniugia. tamen etiã
alicitis abstinendum ẽ . ut facilius adeffectum ꝑducatur oratio:
Nam & inlege scificari uolentes interc&era etiã abuuis passis iussu
dnĩ temperabant utfierent scenctiores: Cumenimquis etiam con¬
cessa non contingit. ostendit se uelle quod p̃catur accipere : Et
etrum reuertimini adidipsum. Qũo coniugiis consilium dat̃. post
dies orationis adusum naturalem reuerti debere. Neuos tempt&
satanas propt̃ intemperantiam uram. In terpositis abstinendum mo¬
n& neoccasio d&urdiabolo sicut dic̃ p&rus apłs. Ecce diabolus ut leo
rugiens circuit querens quem deuor&. Si enim causa filiorum creando¬

Expanded text:
se, propter gratiarum actiones. Ut vacetis orationi. Quamquam enim sine intermissione orandum sit, meditatio enim haec omni die facienda est; tamen ut orationi insistant, huic rei vacandum praecipit, interpositis temporibus ad Dominum promerendum; ut enim misereatur, mundius exorandus est. Quamvis munda sint conjugia, tamen etiam a licitis abstinendum est, ut facilius ad effectum deducatur oratio. Nam et in lege sanctificari volentes, inter caetera etiam ab uvis passis jussu Domini temperabant; ut fierent sanctiores . Cum enim quis etiam concessa non contingit, ostendit se velle, quod precatur, accipere. 133 Et iterum revertimini ad id ipsum. Quoniam consilium conjugibus dat post dies orationis ad usum naturalem reverti debere: Ne vos tentet Satanas propter intemperantiam vestram; interpositis diebunet; ne occasio detur diabolo, sicut dicit Petrus apostolus: Ecce diabolus ut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Si enim causa filiorum creando
Abbreviated transcription (Latin):
sidiscesserit. manere sic. quia uiro lic& ducere uxorem. sidimiserit
uxorem peccantem . quia non ita lege constringitur uir sicut mulier :
Caput enim mulieris uirẽ. Namc&eris egodico nondñs. Hoc dixit
ut ostender& quidꝓprio ore dns̃ iussit. & quid huus auctoritati con¬
cessit. quia & ꝑistum dñs loquitur. Rit enim. an &x perim̃tum

Expanded text:
discesserit, manere sic; quia viro licet ducere uxorem, si dimiserit discesserit, manere sic; quia viro licet ducere uxorem, si dimiserit uxorem peccantem: quia non ita lege constringitur vir, sicut mulier; caput enim mulieris vir est. . Nam caeteris ego dico, non Dominus. Hoc dixit, ut ostendat quid proprio ore Dominus jussit; et quid hujus auctoritati concessit; quia et per istum Dominus loquitu
Abbreviated transcription (Latin):
cipio non ego sed ds̃. Postquam innuptis & uiduis locutus ẽ hos allo¬
quitur qui matrimonio iuncti sunt ore dominico.
xorem aui¬
ro non discedere. quod si discesserit. manere innuptã
consiliumẽ. ut si discesserit propt̃malam conũsationẽ uiri.iam in¬
nupta maneat. Aut uiro reconciliari: Quod si continere se m¬
quit non potest quia pugnare non uult contra carnẽ : uiro recon¬
cili&ur: Non enim ꝑmittitur ut nubat mulier. siuirum suum
causa fornicationis dimiserit. aut a postasiae aut inpellente las¬
ciuia lsum quaerat uxoris. quia inferior non omnino hac lege
utitur qua potior. sitamen apostat &uir aut usum quaerat
uxoris inuestere nealii potest nuberȩ mulier nec reũtiadillum :¬
tuirum uxorem non dimittere: Sub auditur aũ excepta for¬
nicationis causa . Et ideo non subiecit. sicut demuliere dicens. qđ

Expanded text:
nuntio non ego, sed Dominus. Postquam innuptis et viduis locutus est, hos allonuntio non ego, sed Dominus. Postquam innuptis et viduis locutus est, hos alloquitur, qui matrimonio juncti sunt, ore Dominico: Uxorem a viro non discedere; quod si discesserit, manere innuptam. consilium est, ut si discesserit propter malam conversationem viri, jam innupta maneat. Aut viro suo reconciliari. Quod si continere se, inquit, non potest, quia pugnare non vult contra carnem, viro reconcilietur; non enim permittitur mulieri, ut nubat, si virum suum causa fornicationis dimiserit, aut apostasiae, aut si illicita impellente lascivia, usum quaerat uxoris; quia inferior non omnino hac lege utitur, qua potior. Si tamen apostataverit vir, aut usum quaerat uxoris invertere; nec alii potest nubere mulier, nec reverti ad illum. Et virum uxorem non dimittere. Subauditur autem, nicationis causa. Et ideo non subjecit dicens, sicut de muliere: quod si
Abbreviated transcription (Latin):
culus anticipatus sit gratia dĩ: Post quam dix unumquemq ꝓprium
donum habere adõ ostendit Inquare melius ẽ esse ꝓpensiorem. quia
ineo adiuuatur quis quod uidetur auiditate mentis app&ere. Quod
e non contin& nubat. Imitari illos uult contendere ut si
Quod siinpulsu carnis ꝑseuerare se uiderint non posse. quia nec sunt
promptiores in eo ipso ut adiuuentur adõ. Illum enĩ dr̃iuuat. quem
uid& tota uirtute contendere : Nubant itaq: si uritimeant: forte
enim poterunt postea hocadipisci: Digesto enim inpedim̃to reparat
se uoluntas rebustiore uirtute. Nelius enim ẽ nubere quã uri:¬
Nonideo dixit melius ẽ nuhere quam uri. quasi bonum sit uri. ideo
elius ẽbere. sed consu&udinem secutus ẽ. Solemus enim dice
melius ẽ lucrum facere quam damnum: Vnergo est.
desideriis agi uel uinci : Cum enĩ uoluntas calori carnis con¬
sentit uritur : Nam desideria pati & non uinci. in lustris ui¬
ri est uel ꝑfecti. His autem qui matrimonio iuncti sunt pre¬

Expanded text:
culus anticipatus sit a gratia Dei. Postquam dixit unumquemque proprium donum habere a Deo, ostendit in qua re melius est esse propensiorem; quia in eo adjuvatur quis, quod videtur aviditate mentis appetere. Quod si se non continent, nubant. In ista re illos vult contendere, ut contineant. Quod si impulsu carnis perseverare se viderint non posse, quia nec sunt promptiores in eo ipso, ut adjuventur a Deo; illum enim Deus juvat, quem videt tota virtute contendere: nubant utique, si uri timent. Forte enim poterunt hoc postea adipisci; digesto enim impedimento reparat se voluntas robustiore virtute. Melius est eniNon ideo dixit: Melius est enim nubere, quam uri, quasi bonum sit uri, ideo nubere melius: sed consuetudinem secutus est. Solemus enim dicere: Melius est lucrum facere, quam damnum. Uri vero est, desideriis agi vel vinci; cum enim voluntas calori carnis consentit, uritur: nam desideria pati, et non vinci, illustris viri est et perfecti. Iis autem qui matrimonio juncti sunt, de
Abbreviated transcription (Latin):
sari posse damnandos. Rebus hoc potius ꝓbemus quam uerbis:
bi enim rerum gestarum exempla sunt nemo aud& q
rias quadis unus quisque eorum repperiatur. postiuditium dĩ :Vtsisaul
bene se egisse. post quam mi seri cordiam non accepit prob&ur : iniustumdĩ

Expanded text:
sari posse damnandos: rebus istud potius probemus quam verbis; sari posse damnandos: rebus istud potius probemus quam verbis; ubi enim rerum gestarum exempla sunt, nemo audet rias, qualis unusquisque eorum repertus sit post judicium Dei, ut si Saul bene se egisse, postquam misericordiam non accepit, probetur, injustum
Abbreviated transcription (Latin):
dare illi cuidandum est.: Neque non dareilli cui dandum est ut
eum uoc& quem sciat abaudire : Illum autem non uoc& quemsciat
gitur non uolentis neque currentis sed miserentis estdi: R&ctȩ
quianon inuoluntate petentis : sed indintis arbitrio deb& esse quod
poscitur: Anenim dandum sit dantis deb& iuditio pensitari : N ã
saul p&ccans cum p&iss& ueniam n& accepit. Contra dauidp&¬
cans. &ignosci sibi postulans ueniam consecutus est : Ex hoc utique dantir
dĩ & nondantis iuditium sequendumest. qui a non iniuste iudicat qui a¬
omner saluos uult manente iustitia .: In sp&ctor enim cordirscitpe¬
tentem : An hac mente poscat ut mereatur accipi: Et quam uis pe¬
riculo sum sit iuditium dĩ discernere tamen propter diffidenter.
ut mens eorũ medelam consequi possit. neputent in iustum iuditiũ¬
dĩ dicentes. Vnum uocat alterum neglegit : Sic arbitr antes excu¬

Expanded text:
dare illi, cui dandum est, neque dare illi, cui dandum non est, ut dare illi, cui dandum est, neque dare illi, cui dandum non est, ut eum vocet quem sciat obaudire, illum autem non vocet, quem sciat gitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei. Recte, quia non in voluntate petentis, sed in dantis arbitrio debet esse, quod poscitur; an enim dandum sit dantis debet judicio pensari. Nam Saul peccans, cum petisset veniam, non accepit; at contra David peccans, et ignosci sibi postulans veniam consecutus est; ex hoc utique dantis Dei, et non dantis judicium sequendum est, quia non injuste judicat, qui omnes salvos vult fieri manente justitia. Inspector enim cordis scit petentem an hac mente poscat ut mereatur accipere, et quamvis periculosum sit judicium Dei discernere: tamen propter diffidentes, et ut mens eorum medelam consequi possit, ne putent judicium Dei injustum, dicentes: unum vocat et alterum negligit, sic arbitrantes excu
Abbreviated transcription (Latin):
tinati aduitam. Prescientia enim dicreuit : Quis enim plagat eum qui
olim mortuis hab&ur sed sub intrantibus gentibur quaesinedõpriur
erant & salutem quam illi perdiderunt accipientibus ex suscitator
dolor : Sediterum qui a ipsi sibi perditionis causa sunt sopitur : Presciur
it aque dr̃ malȩillos uoluntatis futuros: non habuitillor innumerobo¬
norum : Quamuis dicat saluator illis septuaginta duobur discipulis.¬
quos elegerat secunda cdasse qui abillo postrecesserunt : Nomina urã
scripta sunt incelo: Sed hoc propter iustitiam: quia hocestiustum ut uni¬
cuique promerito respondeatur: Qui a enim erant boni. electi sunt ad
ministerium &erant scripta nomina illorum in celo propteriustitiã
ut dixi: Secundum prȩscientiam uero innumero er antmalorumꝰ
deiustitia enim dr̃ iudicat. non dep̃scientia: Vnde & mos dixit.
Siquis p&c cauerit anteme deleã illũ delibromeo ut secundum iustiti ã
iudicis tunc uideatur delictum peccati. Iuxta p̃scientiam uero. num¬

Expanded text:
i olim hos non salvandos decrevit. Quis enim plangat eum qui olim mortuus habetur? Sed subintrantibus gentibus, quae sine Deo prius erant, et salutem, quam illi perdiderunt accipientibus, exsuscitatur dolor; sed iterum quia ipsi sibi perditionis causa sunt, sopitur. Praescius itaque Deus malae illos voluntatis futuros, non illos habuit in numero bonorum, quamvis dicat Salquos elegerat secunda classe, qui ab illo postea recesserunt: Nomina vestra scripta sunt in coelo . Sed hoc propter justitiam, quia hoc est justum; ut unicuique pro merito respondeatur. Quia enim boni erant, electi sunt ad ministerium; et erant scripta nomina illorum in coelo propter justitiam, sicut dixi: secundum praescientiam vero in numero erant malorum. De justitia enim Deus judicat, non de praescientia. Unde et Moysi dixit: Si quis peccaverit ante me, deleam eum de libro meo ut secundum justitiam judicis tunc videatur deleri, cum peccat: juxta praescientiam vero num
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dandi eos¬
indi eos. Est ueritas xp̃i in me quod gła haec non infring&iui. in
regionib: achaiae . Hortatur omnem achaiam ut ministrent scis. sibi
aũ non ꝑmitteretne coeptã głam non impleret: Sła ẽ eñi alicitis abstinere
maxime ad aliorum salutem : in achai&e ergo regionibus noluit uti. inceteris
usus est. Etamplius promittit subtestimonio xp̃idicens. In eo enĩ seman¬
surum ne aliquando ab achaiae regionibus acciper&.
uare . quia non di¬
ligo uos ds̃ scit Reddita ratione etiam dĩ scientiam testem dat dilectioni
suae quam habebat erga eos. quia non ideo nolebat accipere quia non illos
diligebat. sed ideo magis quia amabat eos ut hoc ipsum prodess& illis sicut
occasionẽ : ut in eo quod głantur. Inueniantur sicut & nos.
Gł a pseudo¬
apłrũ in peccuniis erat accipiendis : Ideo apłs hoc refutauit. ne lllis similis ui¬
deretur : Quia nisi hoc ab apło fuiss& uitatum. maior occasio illis data fuiss&

Expanded text:
aedandi eos. 200 Est veritas Christi in me, quoniam gloria haec non infringetur in me in regionibus Achaiae. Hortatur omnem Achaiam, ut ministrent sanctis: sibi tem non permittere, ne coeptam gloriam non impleret; gloria est enim a licitis abstinere, maxime ad aliorum salutem. In Achaiae ergo regionibus noluit uti, in caeteris usus est: et amplius promittit sub testimonio Christi, dicens in eo se mansurum; ne aliquando ab Achaiae regionibus acciperet. Quare? Quia non diligo vos? Deus scit. Reddita ratione etiam Dei scientiam testem dat dilectionis suae, quam habebat erga eos; quia non ideo nolebat accipere, quia non illos diligebat; sed ideo magis, quia amabat eos, ut hoc ipsum prodesset illis, sicuoccasionem, ut in eo quod gloriantur, inveniantur, sicut et nos. Gloria pseudoapostolorum in pecuniis erat accipiendis. Ideo Apostolus hoc refutavit, ne illis similis videretur; quia nisi hoc ab Apostolo fuisset vitatum, major occasio illis data fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
tendit : ut non magis ad laudem eius proficiat sed ad illorum profectum ut
dicant quem admodum parente suo in euangelio faueant. quia uituperat̾io
patris. detractio filiorum ẽ : Et laus filiorum gła patris ẽ. Uirgi¬
nes ergo uulteos eẽ infide. unde & corruptores fidei. Telatur ablis. ut in
die iudicii in contaminatos eos ad signet iudici xp̃o. H inc ẽunde & apocalip¬
si iohannis legitur . hi sunt inquit quise cũ mulieribus non co inquinauerunt.
uirgines enĩ ꝑmanserunt : hi secuntur agnum quocumq: ierit i In mulierib:
errorẽ significauit : quiaerror ꝑmuliȩrẽ coepit. Sicut et ZeZabel mulierẽ
dic̃ pp̃ uxorem achab quae relodĩ propħas occidit : Cum intellegatur

Expanded text:
tendit; ut non magis ad laudem ejus proficiat, sed ad profectum horum: ut tendit; ut non magis ad laudem ejus proficiat, sed ad profectum horum: ut discant quemadmodum parenti suo in Evangelio faveant; quia vituperatio patris detractio filiorum est, et laus filiorum gloria patris est . Virgines ergo vult eos esse in fide; unde et corruptores fidei zelatur ab his, ut in die judicii incontaminatos eos assignet judici Christo. Hinc est, unde et in Apocalypsi Joannis legitur: Hi sunt, inquit, qui cum mulieribus non sunt coinquinati; virgines enim permanserunt. Hi sequuntur Agnum, quocumque vadit . In mulieribus errorem significavit; quia error per mulierem coepit, sicut et Jezabel mulierem dicit propter uxorem Achab, quae zelo Baal Dei prophetas occidit ; cum intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc dicto significauit ipsam confidentiã. et głam dño dandã cuius gr̃a est.
Vtqui in potestate euangilica confidit dõ auctore confidat : ut questus omis
negotii diuini dnõ in lucrum ueniat. Sed qui non accipit potestatẽ adõ
non potest in dño głari. quia suã głam quȩrit. Non
dat probatus ẽ. sed quem ds̃ commendat.
Uerum ẽ qui a illum dñs com¬
mendat & probatus ẽ : quẽ dignũ hab& acmittit ut p̃dic& donũ eius: quẽ
aũ nonmittit . non illum cõm̃dat : Ipse aũ se commendat . qui non missos p̃
uera desemetipso narrare insipientem sedicit : quia ad laudem uid&ur eius ꝑ¬
tinere : Propt̃ quod dictum ẽ. Nontẽ laudent labiatua sed proximitui.
indigne sentiebant.
elans enim uos dĩ Zelo parariuos uniuiro uirgi¬
nem castam adsignare xpo. Quae locuturus ẽ amore eorum dicturũ seos¬

Expanded text:
Hoc dicto significavit ipsam confidentiam et gloriam Domino dandam, cujus gratia est; Hoc dicto significavit ipsam confidentiam et gloriam Domino dandam, cujus gratia est; ut qui in potestate evangelica confidit, Deo auctore confidat; ut quaestus omnis negotii divini Domino in lucrum veniat. Sed qui non accipit potestatem a Deo, non potest in Domino gloriari; quia gloriam suam quaerit. Non s est: sed quem Dominus commendat. Verum est, quia illum Dominus commendat, et ille probatus est, quem dignum habet, ac mittit, ut praedicet donum ejus; quem autem non mittit, non illum commendat. Ipse autem se commendat, qui non missus praevera de se ipso narrare, 198 insipientem se dicit; quia ad laudem ejus videtur pertinere. Propter quod dictum est: Non te laudent labia tua, sed proximi tui . indigne sentiebant. Zelans enim vos Dei zelo; paravi enim vos uni viro virginem castam assignare Christo. Quae locuturus est, amore eorum dicturum se os