comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe didicerunt: diuini ẽẽ mimeris pͥmũ ut accedat unꝰquisq
ad desid̾andũ om̃e qđ bonũẽ. s ita in alterutram partẽ plenum
sit lib̾e uoluntatis arbitriũ: Itemq etiam scđm diuinȩ eẽ gr̃ȩ
ut effici ualeant exercitia p̾dicta uirtutũ: s ita ut possibilitas
lib̾i ñ extinguat᷑ arbitͥi Terciũ quoq ad dĩ munera ꝑtinere: ut
adquisite uirtutis ꝑseuerantia teneat᷑: s ita. ut captiuitatẽ
lib̾tas ad dicta ñ sentiat. Sic enim uniuersitatis ds̃ om̃ia in
omĩb credendus ẽ oꝑari : ut incitet. & ꝓtegat. atq confirmet: ñ ut aufe¬
rat. quã semel ipse concessit arbitrii libertatẽ Neo putemꝰ sic eũ auc̾torẽ¬
possit humana natura qͦd cũq bonũ uelle. seu facere: cũ hoc nec in ipso
pͥmo hoĩe potuerit. solo implere conatu ꝓpͥo. quando necdũ fuit utti¬
ata peccato: Si quid sane uersutus humana argumentatione ac

Expanded text:
e muneris primum ut accendatur unusquisque ad desiderandum omne quod bonum est, sed ita ut in alterutram partem plenum sit liberae uoluntatis arbitrium: itemque etiam secundum diuinae esse gratiae ut effici ualeant exercitia praedicta uirtutum, sed ita ut possibilitas non extinguatur arbitrii: tertium quoque ad dei munera pertinere ut adquisitae uirtutis perseuerantia teneatur, sed ita ut captiuitatem libertas addicta non sentiat. sic enim uniuersitatis deus omnia in omnibus credendus est operari, 30 ut incitet, protegat atque confirmet, non ut auferat quam semel ipse concessit arbitrii libertatem. si quid sane uerpossit natura quodcunque bonum velle seu facere; cum hoc nec in ipso primo 178 homine potuerit solo implere conatu proprio, quando necdum fuerat vitiatem. si quid sane uersutius humana argumentatione ac
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ꝓphana ꝓnuntiabit audatia: ipso quoq dño hȩc adeos ita
testante Non enĩ cogitationes meȩ cogitationes ur̃ȩ. neq uie
ur̃ȩ iuȩ meȩ dic̃ dñs: Quia sic̃ exaltant᷑ celi a t̾ra. sic exaltate¬

Expanded text:
ejus, profana pronuntiabit audacia, ipso quoque Domino haec ad eos ita ejus, profana pronuntiabit audacia, ipso quoque Domino haec ad eos ita testante: Non enim cogitationes meae cogitationes vestrae, neque viae vestrae viae meae, dicit Dominus; quia sicut exaltant
Abbreviated transcription (Latin):
atq saluator nr̃ ẽ. Ineo aut̃ qđ annitentibꝰ nobis opẽ ferre.
refugientesq susciꝑe ac munire consueuit⁊ susceptor ac re¬
fugiũ nominatur: Deniq hanc dispensationis dĩ mulitplicẽ
int̾minabile pietatis dĩ pelagus se incidisse conspiciens.
exclamauit: Oaltitudo diuitiarũ sapientiȩ & scientię dĩ :
Quã inscrutabilia uiditia dĩ: & in uestigabiles iue eiꝰ. Qs
enim cognouit sensũ dñi: Huiꝰ gͦ scientię admirationem
quã ille talis ac tantꝰ gentiũ magister expauit. euacuare
conabit᷑:. qͥs qͥs credidit illiꝰ mestimabilis abyssi ꝓfunditatẽ
humana ratione: p̾osse metiri Nam qui adplenũ dis pensa.¬
tiones dĩ quibꝰ salutẽ in hominibꝰ oꝑatur. uł m̃te conctꝑe uł
ore disserere se posse confidit. ꝓculdubio impugnans apłice
sententie ueritatẽ. scrutabilia ẽẽ dĩ iuditia & uestigabiles uias

Expanded text:
atque salvator est; in eo autem quod annitentibus nobis opem ferre, atque salvator est; in eo autem quod annitentibus nobis opem ferre, refugientesque suscipere ac munire consuevit, susceptor ac refugium nominatur. Denique hanc dispensationis Dei multiplicem interminabile pietatis dei pelagus se incidisse conspiciens exclamauit: o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei: quam inscrutabilia iudicia dei et inuestigabiles uiae eenim cognovit sensum Domini ? Hujus ergo scientiae admirationem quam ille talis ac tantus gentium magister expavit, evacuare conabitur quisquis crediderit illius inaestimabilis abyssi profunditatem humana ratione se posse metiri. Nam qui ad plenum dispensationes Dei, quibus salutem in hominibus operatur, vel mente concipere, vel disserere se posse confidit, proculdubio impugnans Apostolicae sententiae veritatem scrutabilia esse Dei judicia et vestigabiles vias
Abbreviated transcription (Latin):
paruissimȩ stipis sꝑantẽ solatia: insperatę salutis p̾miis
locupletãt dicente petro Argentũ & aurũ ñ ẽ mͥ: qđ aut̃
habeo hoc tͥ do In nomine dñi nr̃i iħu xp̃i nazareni: surgi
& ambula:
ost hec gͥ exempla quȩ de euangłicis ꝓtulimꝰ monim̃tis.
euidentissime poterimꝰ aduertere. diuersis atq in numeris
modis & inscrutabilibꝰ uiis dm̃ salutẽ humani generis ꝓ¬
curare. & quorũdã quidẽ uolentiũ ac sicientiũ cursũ ad maio¬
rem incitare flagrantiam: quosdã uͦ etiam nolentes inuitosq
compellere: & ñc quidẽ ut impleantur ea quȩ utilit̾ a nobis
desidata ꝑ spexerit ad tuuare: nunc uͦ etiã ipsiꝰ sc̃i desidii
Inde ẽ qđ orͣantes ñ solũ ꝓtectorem ac saluatorẽ⁊ s etiã ad iu¬
torẽ ac susceptorẽ dñm ꝓclamamꝰ: In eo enim qđ pͥor aduocat.
cȩ ignorantes nos atq inuitos attrahit ad salutẽ: ꝓtector

Expanded text:
parvissimae stipis sperantem solatia, insperatae salutis praemiis parvissimae stipis sperantem solatia, insperatae salutis praemiis locupletant, dicente Petro: Argentum et aurum non est mihi; quod autem habeo hoc tibi do, in nomine Jesu Christi Nazareni, surge et ambulatur exempla quae de Evangelicis protulimus monumentis, evidentissime poterimus advertere, diversis atque innumeris modis, et inscrutabilibus viis, Deum salutem humani generis procurare et quorundam quidem uolentium ac sitientium cursum ad maiorem incitare flagrantiam, quosdam uero etiam nolentes inuitosque conpellere, et nunc quidem ut inpleantur ea quae utiliter a nobis desiderata perspexerit adiuuare, nunc uero etiam ipsius sancti desiderii inde est quod orantes non solum protectorem ac saluatorem, sed etiam adiutorem ac susceptorem dominum proclamamus. in eo enim quod prior aduocat et igno
Abbreviated transcription (Latin):
etiam millo qui .xxͣx octo annis uixta natatoriȩ crepidinẽ
frustra decũbens. de aque illiꝰ motu sꝑauerat medicinam.
munificentiã ultroneȩ largitatis oftendit Nã cũ uolens
eũ ad salutis remedia ꝓuocare: dixissetq ei. uis sanꝰ fieri:
cũq ille dehumani adiutori ĩ inopia quereret᷑ ac dicer&:
hominẽ ñ habeo ut cũ turbata fuerit aqua mittat me in
piscinã: incredulitate eiꝰ oe ignorantie ueniã tribuens. pͥsti¬
ne eũ sanitati ñ illa qͦsꝑauerat uia. s qͦ uoluit dñs misera¬
tione restituit dicens Surge tolle lectũ tuũ: & uade indomii
tuã: Ꝙ qͥd mirũ. si hȩc dñi potestate. gesta narrant᷑: cũ simi¬
lia etiam ꝑseruos suos diuina gr̃a fuerit oꝑata: Ingredien¬
tibꝰ nãq templũ petro & ioħe: cũ ille claudus ex utero matris
qui gressũ penitꝰ ignorabat. elemosinã postularoe: illi ñ ulia
hera quȩ poscebat infirmiis s gressus officia largiunt᷑. et

Expanded text:
in illo, qui triginta et octo annos iuxta natatoriae crepidinem frustra decumbens de aquae illius motu sperauerat medicinam, munificentiam uHroneae largitatis ostendit. nam cum uolens eum ad salutis remedia prouocare dixisset ei: uis sanus fieri? cumque ille de humani adiutorii inopia quereretur ac diceret: hominem non habeo ut cum turbata fuerit aqua mittat me in piscinam, incredulitati eius et ignorantiae ueniam tribuens pristinae eum sanitati non illa qua sperauerat uia, sed qua uoluit dominus miseratione restituit dicens: surge, tolle lectum tuum et uade in domum tuam. et quid mirum si haec domini potestate gesta narrentur, cum similia etiam per seruos suos diuina gratia fuerit operata? ingredientibus namque templum Petro et Iohanne cum ille claudus ex utero matris, qui gressum penitus ignorabat, elemosynam postularet, illi non uilia aera quae poscebat infirmus, sed gres
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ibꝰ: & nunc quidẽ salutis inspirare pͥncipia .&. inserere
unicuiq bonȩ uoluntatis ardorẽ: nunc uͦ ipsiꝰ oꝑationis
effectum & consũmationẽ donare uirtutũ: &. nunc aruma
iam ꝓxima lapsuq p̾cipiti etiam in uitos & inscios reuoca¬
re: nunc aut̃ occasiones & oportunitates salutis ingerere: ac
p̃cipites uolentosq conatꝰ aletalibꝰ dispositionibꝰ mhibere:
& alios quidẽ uolentes currentesq susciꝑe: alios uͦ nolentes re¬
nitentesq ꝑtrahere: & adbonã cogere uoluntatẽ: Totũ uͦ non
semꝑ resistentibꝰ nec ꝑseuerant᷑ in uitis nobis adiuinitate con¬
cedi: & sũmã salutis nr̃e ñ oꝑum nr̃oꝵ merito s celesti gr̃e

Expanded text:
a et inserere a et inserere unicuique boac uoluntates ardorem, nunc uero ipsius operationis effectum et consummationem donare uirtutum: et nunc a ruina. iam proxima lapsuque praecipiti etiam inuitos et inscios reuocare, nunc autem occasiones et oportunitates salutis ingerere ac praecipites uiolentosque conatus a letalibus dispositionibus inr hibere: et alios quidem uolentes currentesque suscipere, alios uero nolentes resistentesque pertrahere et ad benas cogere uoluntatem. totum. uero non semper resistentibus nee peraeaenmter inuitis nobis  dioinitate concedi et summam
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc gͥ dispensationẽ atq amorẽ suũ quẽ nobis tribuere dñs
in defessa pietate dignatur. uolens motii humanȩ affectionis
expͥmere: nec inueniens inhac creatura talẽ caritatis affectum
cui eũ comꝑare digniꝰ possit: tenerrimis piȩ matris usceribꝰ
comꝑauit: & utit᷑ quidẽ hoc exemplo: quia carius aliud in
natura hominũ ñ potest inueniri dicens Nũquid obliuisci
potest mulier infantẽ suũ ut ñ misereat᷑ filio uteri sui: S
ñ contemptꝰ hac comꝑatione transcendit eam: confestĩ atq
subiungit dicens Et si illa oblita fuerit: ego tam̃ ñ obliuiscar
tui: Per qđ euidenti ratione colligit᷑. abhis qͥ ñ loquacibus
uerbis s̃ exꝑientia duce uł magnitudinẽ gr̃e uł modulum
qͥa ñ leuib cursus. nec fortibꝰ p̃liũ: nec sapientibꝰ panis. nec prudentibꝰ di-¬
ꝓut uult Et idcirco fide ñ dubia. & ut ita dicam palpab ili
exꝑientia comꝓbat᷑: uniuersitatis dm̃ uelut piissimũ patrẽ.

Expanded text:
hanc igitur dispensationem atque amorem suum, quem nobis tribuere dominus indefessa pietate dignatur, uolens motu humanae affectionis exprimere nec inucui eum comparare dignius posset, tenerrimis piae matris visceribus comparavit, et utitur quidem hoc exemplo, quia charius aliud in natura hominum non potest inveniri, dicens: Numquid oblivisci potest mulier infantem suum, ut non misereatur filio uteri sui? sed non contentus hac conparatione transcendit eam confestim atque subiungit dicens: et si illa oblita fuerit, ego autem non obliuiscar tui. Per quod euidenti ratione colligitur ab his qui non loquacibus uerbis, sed experientia duce uel magnitudinem gratiae uel modulum on lenibus cursus, nec fortibus proelium, nec sapientibus panis, nec prudentibus diiuidens unicuique prout uult et ideireo fide non dubia et ut ita dicam palpabili experientia conprobatur uniuersitatis deum uelut piissimum patrem
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a dĩ quȩ eũ paulisꝑ subreliquerat ut ꝓbarcȩ ita dr̃. Ne infe¬
ras manĩi tuã inpuerũ: neq facias ei quicquã. Nunc enĩ sçio
qui a times dñm tuũ: & ñ peꝑcisti filio tuo unigenito ꝓpt̾ me
Qđ temptationis genus nob̾ quoq ad ꝓbationis meritũ posse
contingere: in deuteronomio satis euident̃ alegis latore pdicit᷑
Sisurrexerit int̾ uos ꝓpħa aut qui sõniũ uidisse sedicat. oe p̃¬
dixerit signũ atq portentũ. & euenerit qđ locutus ẽ & dixerit

Expanded text:
gratia dei, quae eam paulisper subreliquerat wt probaret, ita dicitur: ne infegratia dei, quae eam paulisper subreliquerat wt probaret, ita dicitur: ne inferas manum tuam in puerum, neque facias ei quicquam: nunc enim scio quia times dominum to, et non pepercisti filio tto diteoto propter me. quod temptationis genus nobis quoque ad probationis meritum posse contingere ia Deuteronomio satis euidenter a legMatore praedicitur: ai surrexerit inter uos propheta aut qui somnium uidisse se dicat et praedixer
Abbreviated transcription (Latin):
testate sermonis sui se dñs curaturũ: offerre maluit p̾sentiã
corporalẽ dicens Ego ueniã & curabo eũ S illo hanc eiꝰ obla¬
tionẽ feruentioris fidei flagrantia suꝑgrediente atq dicente:
dñe ñ sũ dignꝰ ut intres subtectũ meũ. s tantũ dic uerbo & sa-¬
nabitur puer m̃s: mirat᷑ eũ dñs atq collaudat. cunctisq illis
qͥ ex ifrłi ppło crediderant p̃fert dicens Am̃dico uobis:
ñ inueni tantã fidẽ in isrł Hulliꝰ enim laudis eẽt acmeriti:
si id ineo xp̃c qđ ipse donauerat p̃tulissos Alioqͥn dixisset:¬
Am̃ dico uob: ñ dedi tantã fidẽ in isrł Quã explorationem
fidei. etiam in illo magnificentissimo patriarcha duunã legimꝰ
dispensasse iusticiã: cũ dẽ. Et factum ẽ Post hȩc uerba tẽpta¬
uit ds abraham Non enim illã fidẽ quã ei dñs inspirabat.

Expanded text:
testate sermonis sui se dominus curaturum, offerre maluit praesentiam testate sermonis sui se dominus curaturum, offerre maluit praesentiam corporalem dicens: ego ueniam et curabo eum. sed illo hanc eius oblationem feruentioris fidei flagrantia supergrediente atque dicente: domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum: sed dic tantum uerbo, et sanabitur puer meus, qui ex Israelis populo crediderant praefert, dicens: Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel . Nullius enim laudis esset ac meriti, si id in eo Christus quod ipse donaverat praetulisset; alioquin dixisset: Non dedi tantam fidem in Israel. Quam explorationfidei etiam in illo magnificentissimo patriaroha diuinam legimus dispensasse iustitiam, cum dicitur: et factum est post haec uerba, temptauit deus Abraham.non enim illam fidem quam ei dominus inspirabat,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: Nonne tu uallasti eũ. & uiiiuersã substantiam eiꝰ ꝑcircuitũ:
S aufer manũ tuã. id ẽ sine eũ sius mecĩi uiribꝰ decertare: nͥ in
faciẽ tuã benedixerit tͥ: S cũ nullã huiꝰcemodi querimoniam
calũpniosus hostis pꝰ conflictũ audeat iterare: ñ dĩ s illiꝰ se
uictũ uiribꝰ confitetur. Licos etiã gr̃a dĩ ñ in totũ illi defuisse
credenda sit: quȩ tantã temptatori temptandi tribuit potesta.¬
tẽ. quantã & illũ resistendi nouerat hab̾e uirtutẽ: ñ eũ ab illiꝰ
impugnatione sic ꝓtegens. ut nullũ uirtuti humanȩ relin¬
quertȩ locũ: s hoc tantũ ꝓcurans. ne uiolentissimꝰ inimicus
animã eiꝰ amentẽ faciens.& impotens sensu: irapari eũ atq
iniquo certaminis ponde p̃ grauar& Qđ gͦ soleat int̾dum
temptare dñs fidẽ nr̃am. ut fortior uł głosior fiat: euangłici
illiꝰ centurionis edocem᷑ exemplo: Cuiꝰ ꝑuerũ cũ scaroȩ utiq po¬

Expanded text:
 universam substantiam ejus per circuitum? Sed aufer manum tuam, id est, sine eum suis mecum viribus decertare, nisi in faciem tuam benedixerit tibi . Sed cum nullam hujuscemodi querimoniam calumniosus hostis post conflictum audeat iterare, non Dei, sed illius se victum viribus confitetur: licet etiam gratia Dei non in totum illi defuisse credenda sit, quae tantam tentatori tentandi tribuit potestatem, quantam et illum resistendi noverat habere virtutem, non eum ab illius impugnatione sic protegens, ut nullum queret locum, sed hoc tantum procurans, ne uiolentissimus inimicus animam eius amentem faciens et inpotem sensu inpari eum atque iniquo certaminis pondere praegrauaret. quod ergo soleat interdum temptare dominus fidem nostram, ut fortior uel gloriosior fiat, euangelici illius centurionis edocemur exemplo, cuius puerum cum sciret utique po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊aq cũ huiͦmodi exercitiis eruditꝰ cotidie uiuenis. in hac
parendi uirtute succresceret. & humilitatis eius enitesceret
gr̃a: atq obedientiȩ suauis odor ꝑmonasteria uniuersa
fraglaret: quidã frm̃ ꝓbationis immo edificationis obten¬
tu uenientes ad senem. cũ subiectionem eiꝰ quã audierant
mirarentur: uocans eũ repente senex. Cascende ait: et
sumens lenticulã olei quȩ sola inheremo sius uł aduenien¬
tium iisibꝰ licorẽ pinguedinis tenuissimũ ministrabat.
deorsum ꝓice ꝑ fenestram Quam ille cũ adsuꝑiora concitꝰ
ꝑuolasset: ꝑ fenestrã ꝓferens cõminuendam demisit adt̾rã:
parũ cogitans uł detractans p̾cepti in eptiã. diuturnam
necessitatẽ. in firmitatem corporis. penuriã sũptuũ: here¬
mi squalentis angustias ac necessitates. in qua etiam si
pecunia subpeditaret. nichilominus ꝑdita species inueniri
reparariq non posset:

Expanded text:
aque cum huiuscemodi exercitiis eruditus cotidie iuuenis in hac parendi uirtute succresceret et humilitatis eius enitesceret gratia atque oboedientiae suae suauis odor per monasteria uniuersa fragraret, quidam fratrum probationis, immo aedificationis obtentu uenientes ad senem cum subiectionem eius quam audierant mirarentur, uocans eum repente senex, ascende, ait, et sumens lenticulam olei quae sola in heremo suis uel aduenientum usibus liquorem pinguedinis tenuissimum ministrabat deorsum proice per fenestram. quam ille, cum ad superiora concitus peruolasset, per fenestram proferens comminuendam dimisit ad terram, parum cogitans uel retractans praecepti ineptiam, diurnam necessitatem, infirmitatem corporis, penuriam sumptuum, heremi squalentis angustias ac difficultates, in qua, etiam si pecunia subpeditaret, nihilominus perdita species inueniri repararique non posset.
Abbreviated transcription (Latin):
secreta rimatur. Tam̃ quia satis fieri desidio ur̃o ad plenũ ñ
porest: Breue eiĩ qđ suꝑ ẽ spaciũ noctis. ad indagandã hanc
obscurissima ñ fufficit questionẽ: congruũ reor ut interim
differat᷑. Sensi namq hec & corde ab om̃i cogitationũ stre¬
pitu penit᷑ ab soluto. ut a nob ꝓferri ita ur̃is debent m̃tibꝰ
intimari: quȩ sic̃ ꝓpt̾ conscientie purificationẽ oportos. in¬
quiri: ita nͥ ab eo qui donũ integritatis exꝑtꝰ ẽ tradi assigna¬
riq ñ possunt: Non emm querit᷑ quid manpm argunita
uerboꝵ. s quid int̾na consoientiȩ fides. ce maior uis ue¬
ritatis meuleet Et ideirco de emundationis huiꝰ scientia
atq doctrina nec ꝓferri aliquid nͥ ab exꝑto: nec transfundi¬
quicquã potest nͥ ineupidissimũ ualdeq sollicitũ uirtutis
ipsius amatorẽ: qui ñ eam uacus nudisq sermonibꝰ scisei¬
tando s totis animi uiribꝰ annitendo: oꝑtat attingere. seci¬

Expanded text:
secreta rimatur: tamen quia satisfieri desiderio vestro ad plenum non potest, breve enim quod superest spatium noctis, ad indagandam hanc obscurissimam non sufficit quaestionem, congruum reor ut interim differatur. Sensim enim haec et corde ab omni cogitationum strepitu penitus absoluto, ut a nobis proferri, ita vestris debent mentibus intimari; quae sicut propter conscientiae purificationem oportet inquiri, ita nisi ab eo qui donum integritatis expertus est, tradi assignarique non possunt. non enim quaeritur quid inanium argumenta uerborum, sed quid interna conscientiae fides et maior uis ueritatis inculcet. et idcirco de emundationis huius scientia atque doctrina nec proferri aliquid nisi ab exquidquam potest, nisi in cupidissimum valdeque sollicitum virtutis ipsius amatorem, qui non eam vacuis nudisque sermonibus suscitando, sed totis animi viribus annitendo optet attingere: sci
Abbreviated transcription (Latin):
etiam exꝑ̾giti asõno. cũ dep̾hendimꝰ nos sordidi liquoris
contagiũ ꝑtulisse: ita deicim᷑ conscientia: ut ne ad ipsã qͥdẽ
consurgere orationẽ fiducialit̃ audeamus: Theonas
tudiũ quidẽ ur̃m quo ꝑfectionis uiã ñ transitorię. sed
plene atq ꝑfectę desid̾atis attingere: infatigabilit̾ dup
tationi huic nos ꝓuocat inherere Nec enĩ de exteriore casti¬
monia &e circu̾cisione manifesta: s illa quȩ mocculto ẽ dili¬
gent. in quiritis: scientes inhac iuisibili carnis continenia
p̾fectionis plenitudinẽ ñ in eẽ quȩ habi uł ꝑnecessitate uł ꝑ¬
sr pocrisin etiam ab infidelibꝰ potest s in illa cordis uolim¬
taria & inusibili puritate. quã beatꝰ apłs ita p̾dicat. Nori
enim qͥ in manifesto uuideus. neq quȩ inmanifesto in carne

Expanded text:
etiam expergefacti e somno cum deprehenderimus nos sordidi liquoris etiam expergefacti e somno cum deprehenderimus nos sordidi liquoris contagium pertulisse, ita deicimur conscientia, ut ne ad ipsam quidem consurgere orationem fiducialiter audeamus. THEONAS: Studium quidem uestrum, quo perfectionis uiam non transitorie, sed plene atque perfecte desideratis adtingere, infatigabiliter nos disputationi huic prouocat inhaerere. nec enim de exteriore castimonia et circumcisione manifesta, sed de illa quae in occulto est diligenter inquiritis, scientes in hac uisibili carnis continentia perfectionis plenitudinem non inesse, quae haberi uel per necessitatem uel per hypocrisin etiam ab infidelibus potest, sed in illa cordis uoluntaria et inuisibili puritate, quam beatus apostolus ita praedicat: non enim qui in manifesto, Iudaens, neque quae in manifesto in carne
Abbreviated transcription (Latin):
tione peccati: tantĩine lib̾tatẽ in occasionẽ carnis detis: id est
frustrationẽ legaliũ p̃ceptoꝵ: credatis eẽ licentiã uitiorũ:
Hec uͦ lib̾tas quia nusquã nisi ibi sit tantũ ubi dñs cõmorat᷑:
ibi lib̾tas Qua ꝓpt̾ ignoro. uirũ hunc beati apłi sensũ sicut
hi ĩ qui exꝑti sunt sapiunt : expͥmere atq elucidare potuerim:
Unũ scio aꝑtissime illũ etiam sine expositione cuiꝰquã om̃ibꝰ
reserari: qui practicen id ẽ actualẽ ꝑfecte tenuerint disciplinã:
Non eñ laborabunt ut qđ iam oꝑando didicerunt intelligant
etiam ut putamꝰ incognitã: aꝑtissimȩ reuelasti Unde ut
hoc quoq ꝓfectui nr̃o adicias dep̾cam᷑: ut cur int̾dũ etiapi¬
ꝓpensius ieumantibꝰ nob̃ & exhaustis atq defectis. ueheniti¬
ores pugnę corporis excitent᷑. diligent᷑ edisseras Nã peruo

Expanded text:
atione peccati, tantum ne libertatem in occasionem detis carnis, id est, atione peccati, tantum ne libertatem in occasionem detis carnis, id est, frustrationem legalium mandatorum credatis esse licentiam vitiorum. Haec vero libertas, quia nusquam nisi ibi sit tantum ubi Dominus commoratur, ibi libertas. quapropter ignoro utrum hunc beati apostoli sensum, sicut hi qui experti sunt sapiunt, exprimere atque elucidare potuerim: unum scio apertissime illum etiam sine expositione cuiusquam omnibus reserari, qui πρακτικήν, id est actualem perfecte tenuerunt disciplinam. non enim laborabunt, ut quod iam operando didicerunt intellegant tis etiam ut putamus incognitam apertissime reuelasti. unde ut hoc quoque profectui nostro adicias deprecamur, ut cur interdum etiam propensius ieiunantibus nobis et exhaustis atque defectis uehementiores pugnae corporis excitentur, diligenter edisseras. nam plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit gram adoꝑtionis assumit. ñ destruere s suꝑ edificare:
ñ euacuare s ad implere mo saicas sanctiones Qđ ñ¬
nulli penitꝰ ignorantes. & consilioꝵ atq exortationũ xp̃i
magnificentiam neglȩgentes. ita p̾sumptiue lib̾tatis secu¬
ritate soluunt᷑: ut ñ solũ xp̃i p̾cepta tamquã ardua non
attingant. uerũ etiam ipsa illa quȩ illis incipientibꝰ pariuilisq
mo saica lege mandata sunt uelud antiqua contempnant.
illud qđ apłs execrat᷑ noxia lib̾tate dicentes Peccabimꝰ. qͥa ñ
uula legis mandata ñ suscipit hic duplici peccatoꝵ opp̃ssus
tatẽ abeo fieret alienꝰ: in illud incidens. qđ apłs petrus ne
incurramꝰ denuntiat: Quasi lib̾i inquit agite : & ñ quasi ue¬
lam̃ habentes malitiȩ lib̾tatẽ Beatꝰ quoq apłs paulus. Woᷤ
enĩ inquit in lib̾tatẽ uocati estis fr̃s: id ẽ ut absoluti sitis a dña¬¬

Expanded text:
fuerit gratia adoptionis adsumit, non destruere, sed superaediffuerit gratia adoptionis adsumit, non destruere, sed superaedifnec evacuare, sed adimplere Mosaicas sanctiones. Quod nonnulli penitus ignorantes, et consiliorum atque exhortationum Christi magnificentiam negligentes, ita praesumptivae libertatis securitate solvuntur, ut non solum Christi praecepta tamquam ardua non attingant, verum etiam ipsa illa quae illis incipientibus parvulisque Mosaica lege mandata sunt, velut antiquata contemnant, illud quod Apostolus exsecratur noxia libertate dicentes: Peccabimus, quia nula legis mandata non suscipit, hic duplici peccatorum oppressus ertatem ab eo fieret alienus, in illud incidens quod apostolus Petrus ne incurramus enuntiat: Quasi liberi, inquit, agite, et non quasi velamen habentes malitiae libertatem . Beatus quoque apostolus Paulus: Vos, enim, inquit, in libertatem vocati estis, fratres , id est, ut absoluti sitis a domin
Abbreviated transcription (Latin):
inmerito de ipsa beatꝰ apłs Reꝓbatio inquit fit p̾cedentis
mandati: ꝓpt̾ infirmitatẽ eiꝰ & inutilitatẽ Nichil enĩ ad ꝑfe¬
ctũ ꝑdux̃ lex Et dñs ꝑ ꝓpħam: Et dedi inquit eis p̾cepta ñ¬
bona: et iustificationes in quibꝰ ñ uiuent in eis: S sub gr̃a. quȩ
ñ ramos tantũ nequitiȩ amputat: s ipsas penitus radices noxiȩ
uoluntatis euellit Quis quis gͦ ꝑfectionẽ euangłicȩ studuerit
tenere doctrine: hic sub gr̃a constitutus: peccati dñatione
ñ p̃mit᷑. Hoc ẽ enim ẽẽ sub gr̃a : ea quȩ agra mandant᷑ implere
Q uicũq uͦ ꝑfectionis euangłicȩ plenitudini subiectꝰ ẽẽ no¬
luerit: ñ ignorte se qũalus baptiatus sibi uideat᷑ aut mona-¬
chus ñ ẽẽ suibgr̾a : s sublegis adhuc tunculis p̃peditu. peccati
ponde p̃grauari Propositũ namq ẽ eiꝰ qͥ omes a quibꝰ receptꝰ

Expanded text:
inmerito de ipsa beatus apostolus reprobatio, inquit, fit praecedentis inmerito de ipsa beatus apostolus reprobatio, inquit, fit praecedentis mandati propter infirmitatem eius et inutilitatem: nihil enim ad perfectum perduxit lex, et dbona, et iustificationes, in quibus non uiuent in eis, sed sub gratia, quae non ramos tantum nequitiae amputat, sed ipsas penitus radices noxiae uoluntatis euellit. Quisquis ergo perfectionem euangelicae studuerit tenere doctrinae, hic sub gratia constitutus peccati dominatione non premitur: hoc est enim esse sub gratia, quae a gratia mandantur inplere. quicumque uero perfectionis euangelicae plenitudini subiectus esse noluerit, non ignoret se, quamuis baptizatus sibi uideatur ac monachus, non esse sub gratia, sed legis adhuc uinculis praepeditum peccati pondere praegrauari. propositum namque est eius, qui omnes a quibus receptus
Abbreviated transcription (Latin):
tione peccati: nͥ forte ꝑ gr̃am saluator is etiã ipsũ affectum
deposuerit possidendi: Pari mͦ ñ pot̃ ñ cruento peccati imꝑio
famulari: quicumq oculũ ꝓoculo. dentẽ ꝓdente ex p̃cepto
legis eruere. aut odiũ hab̾e contra inimicũ suũ mauult: quia
necesse ẽ eũ dũ talionis uicissitudine ulcisci suã optat iniuriã:
dũ contra inimicos odii amaritudine̾ seruat: furoris atq
ire ꝑturbatione semꝑ accendi: Quicũq uͦ sub euuangłicȩ
gr̃e illuminatione uersat᷑. ac malũ ñ resistendo suꝑans s fe:¬
rendo: dext̾̃am ꝑcutienti maxillã etiã alterã p̾b̃e uoluntariꝰ
ñ morat᷑ : & uolenti aduersũ se de tunica litigiũ cõmouere re¬
mittit et palliũ: quiq diligit inimicos. & orat ꝓcalũpniantibꝰ
sibi : hic peccati repulit iugũ. ac uincula dirupit: Non enim
uiuit sublege: quę ñ int̾imit seminaria peccatoꝵ Unde ñ

Expanded text:
atione peccati, nisi forte per gratiam saluatoris cum re etiam ipsum adfectum atione peccati, nisi forte per gratiam saluatoris cum re etiam ipsum adfectum deposuerit possidendi. pari modo non potest non cruento peccati imperio famulari, quicumque oculum pro oculo, dentem pro dente ex praecepto legis eruere aut odio habere inimicum suum mauult, quia necesse est eum, dum talionis uicissitudine ulcisci suam optat iniuriam, dum contra inimicos odii amaritudinem seruat, furoris atque irae perturbatione semper accendi. quicumque uero sub euangelicae gratiae inluminatione uersatur, ac malum non resistendo superans sed ferendo dexteram percutienti maxillam etiam alteram praebere uoluntarius non moratur, uolenti aduersum se de tunica litigium conmouere remittit et pallium, quique diligit inimicos suos et orat pro calumniantibus sibi, hic peccati reppulit iugum ac uincla disrupit. non enim uiuit sub lege, quae non interimit seminaria peccatorum unde non
Abbreviated transcription (Latin):
qualiboꝵ ea sũma fide ac deuotione dispenset: tam̃ difficile
ẽ ut ñ laqueos peccatoꝵ frequent̾ incurrat In illos uͦ qui
peccatũ ñ potest dñari Non eñi eũ dispensantẽ sacratas iam
xp̃o opes &. quasi alienas pia distributione pecunias: infideł
seruandi uictus cura mordebit: Nec elemosine hilaritatem
ambiget mesta cunctatio: quia qđ semel totũ obtulit dõ: id
ĩa alienũ sine ꝓpͥe necessitatis recordatione aut angusti iuctꝰ
timore disꝑgit: qui se certus ẽ cũ ad desid̾atã ꝑuenerit nuditatẽ:
multomagis adõ quã uolucrẽ cęli ẽẽ pascendũ Econtrario his
qͥ substantiã retinens mundialẽ. aut decimas fructuũ suoꝵ
atq pͥmitias. aut parte pecuniarũ. constrictꝰ legis antiquȩ̨
sanctione distribuit: licet peccatoꝵ suoꝵ ignẽ̾ maxime hoc
nimitate dispenset: impossibile ẽ ut se ad plenũ eruat a dña-¬

Expanded text:
quamlibet ea summa fide ac devotione dispenset, tamen difficile quamlibet ea summa fide ac devotione dispenset, tamen difficile est ut non laqueos peccatorum frequenter incurrat. In illos vero qupeccatum non potest dominari. Non enim eum dispensantem sacratas jam Christo opes et quasi alienas pia distribtem infidelis seruandi uictus cura mordebit nec elemosynae hilaritatem abiget maesta cunctatio, quia quod semel totum obtulit deo, id iam alienum sine propriae necessitatis recordatione aut angusti uictus timore dispergit, qui se certus est cum ad desideratam peruenerit nuditatem multo magis a deo quam uolucrem caeli esse pascendum. e contrario is qui substantiam retinens mundialem aut decimas fructuum suorum atque primitias aut partem pecuniarum constrictus legis antiquae sanctione distrnimitate dispenset, inpossibile est ut se ad plenum eruat a domin
Abbreviated transcription (Latin):
occurrat obiectio. ut exestuare extrinsecus ñ sinat᷑. tam̃ etiã
dũ cohibet᷑ incendit: quia uoluptas ipsa culpabilis ẽ & ad
uelocissimos ad ulterioꝵ raptat᷑ excessus consuetudo concubitꝰ:
Cȩterũ quos gr̃a saluatoris scõ incorruptionis amore fłãma-¬
uerit: ita om̃s carnaliũ desidioꝵ spinas dñicȩ caritatis igne
consumit: ut nec tepens fauilla uitioꝵ refrigeriũ integritatis
ĩminuat: Legis gͦ famuli  licitoꝵ usu ad illicita ꝓlabuntur:
gr̃e participes dũ licita contempnunt: illicita ñ norunt: Sic̾
aut̃ uiuit inconiugii amatore peccatũ: ita etiã in eo qͥ deci-¬
mas suas ac pͥmitias tantũ reddere contentus ẽ. Necesse ẽ¬
enim eũ dũ tardat aut negligit. aut in ȩqualitate earũ aut
inquantitate: aut in cotidiana distributione peccare Qui
enim iubet᷑ ea quę sunt infatigabilit̾ indigentibꝰ ministrare:

Expanded text:
occurrat obiectio, ut exaestuare extrinsecus non sinatur, tamen etiam occurrat obiectio, ut exaestuare extrinsecus non sinatur, tamen etiam dum cohibetur incendit, quia uoluntas ipsa culpabilis est et ad uelocissimos adulteriorum raptatur excessus consuetudo concubitus. ceterum quos gratia saluatoris sancto incorruptionis amore flammauerit, ita omnes carnalium desideriorum spinas dominicae caritatis igne consumunt, ut nec tepens fauilla uitiorum refrigerium integritatis inminuat. legis ergo famuli licitorum usu ad inlicita prolabuntur, gratiae participes, dum licita contemnunt, inlicita non nouerunt. sicut autem uiuit in coniugii amatore peccatum, ita etiam in eo qui decimas suas ac penim eum dum tardat aut negligit, aut in qualitate earum, aut in quantitate, aut in quotidiana distributione peccare. Qui enim jubetur ea quae sua sunt infatigabiliter indigentibus ministrare,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ censeat supplicandũ Quisquis gͥ hoc euuangłicȩ ꝑ-¬
fectionis culm̃ ascend̾it. iste ꝓfecto supra omem legẽ tan¬
tarũ uirtutũ meritis sublimatus: & uniuersa quȩ ꝑ morsen
p̃cepta sunt quasi parua despiciens. tantũ sub gr̃a saluato.¬
ris se ẽe cognoscit: cuiꝰ adiutorio sead illũ sullimissimum
statũ intelligit ꝑuenisse Non gͦ dñatur in eo peccatũ: quia
concupiscere: aut imꝑata contempnere: cuiꝰ totu studiũ to-¬
tũq desidiũ diuino amori semꝑ intentũ. usq ad eo uilium
seruant᷑. qũauis cohibita luxuriȩ euagatio uni tantũ feminȩ
mancipetur: tam̃ nequaquã possunt carnalis concupiscentiȩ
aculei ñ uigere Et difficile ẽ ut ignis cui etiã studiosȩ pabu-¬
la suggerunt᷑. ita p̾fixis t̾minis indudat᷑ ut ñ etiã extra
euagatus aburat quicqͥd attigerit. Cui etiã si sua semꝑ ita illa

Expanded text:
semper censeat supplcaaendum. Quisquis igitur hoc euangelicae pesemper censeat supplcaaendum. Quisquis igitur hoc euangelicae perfectionis culmen ascenderit, iste profecto supra omnem legem tantarum uirtutum meritis sublimatus et uniuersa quae per Moysen praecepta sunt quasi parua despiciens tantum sub gratia saluatoris se esse cognoscit, cuius adiutorio se ad illum sublimissimum statum intellegit peruenisse. non ergo dominatur in eo peccatum, quia concupiscere aut imperata contemnere, cuius totum studium totumque desiderium diuino amori semper intentum usque adeo uilium seruantur, quamuis cohibita luxuriae euagatio uni tantum feminae mancipetur, tamen nequaquam possunt carnalis concupiscentiae aculei non uigere, et difficile est ut ignis, cui etiam studiose pabula suggeruntur, ita praefixis terminis includatur, ut non etiam extra euagatus amburat quidquid adtigerit. cui etiamsi sua illa ita semper
Abbreviated transcription (Latin):
inquiens steriles & ub̾a quȩ ñ lactauerunt: Q. Qui non
odit patrẽ & matrẽ et uxorẽ: non potest m̃s ẽẽ discipłs:
Et illud apłi: Reliquũ ẽ ut qui habent uxores: tãquã non
habentes sint Lex dic̃ Decimas tuas & pͥmitias ñ tardab̾
offerre: Gr̃a. Si uis ꝑfectus ẽẽ: uade. uende omĩa quę habes
&& da pauꝑibꝰ Lex talionẽ conuitiorũ & inuiriarũ ñ ꝓhibet
ultionẽ: dicens Oculũ ꝓ oculoddentẽ ꝓdente Grã cũ gemi-¬
natione in iuriarũ uł cedis quȩ fuerit irrogata nr̃am pacien-¬
tiam uult ꝓbari: & ad duplicis dispendi ĩ tolerantiã paratoᷤᷤ
nos eẽ p̃cipit: Qui te ꝑcusserit inquiens indexterã maxillã:
p̾be illi & alterã Et ille qui uult te ᷤ iuditio contend̾e & tu¬
nicã tuã tollere: remite ei & palliũ Illa inimicos odio ha-¬
bendos: hec ita diligendos eẽ decernit: ut ꝓipsis etiã dõ

Expanded text:
inquiens, steriles, et ubera quae non lactauerunt, et: qui non inquiens, steriles, et ubera quae non lactauerunt, et: qui non oderit patrem et matrem et uxorem, non pEt illud Apostoli: Reliquum est, ut et qui habent uxores, tamquam non habentes sint . Lex dicit: Decimas tuas et primitias non tardabis offerre . Gratia, Si vis perfectus esse, vade et vende omnia quae habes, et da pauperibus . Lex talionem conviciorum et injuriarum non prohibet ultionem, dicens: Oculum pro oculo, dentem pro dente . Gratia congeminationem injuriarum vel caedis quae fuerint irrogata, nostra patientia vult probari, et ad duplicis dispendii tolerantiam paratos esse nos praecipit: Qui te percusserit, inquiens, in dexteram maxillam, praebe ei et alteram; et illi qui vult tecum judicio contendere, et tunieam tuam tollere, remitte ei et pallium illa inimicos odio habendos, haec ita diligendos esse decernit, ut pro ipeis etiam deo
Abbreviated transcription (Latin):
rursus inmodicã inquisitio ur̃a cõmouet Cuiꝰ iũ licet sciã
ab in exꝑtis nec tradi posse nec recipi: tam̃ in quantũ potero
uob̾ absoluere & breuit̾ expedire temptabo: si mͦ intellectꝰ¬
ur ea quȩ dicimꝰ oꝑibꝰ subsequat᷑ Quȩcũq enĩ ñ ꝑ doctrinã
s ꝑ exꝑientiam cognoscunt᷑: sic̃ tradi ab in exꝑto nequeunt:
ita nec mente concipi nec teneri. nͥ ab eo qui simili studio fu-¬
erit atq institutione fundatꝰ Et idcirco necessariũ reor ut
pͥmũ diligentiꝰ inquiramꝰ quidnã sit ꝓpositũ uł uoluntas
legis. ł quȩ gr̃ȩ disciplina atq ꝑfectio ut consequent̾ ex his
uł dñation̾e peccati siue expulsionẽ eiꝰ possimꝰ agnoscere: Itaq
lex principalit̾ iub& expeti copulã nuptiarũ dicens Beatus
qui habet sem̃ insyon & domesticos inhierłm: & maledicta
sterilis quȩ ñ peꝑit: E contrario gr̃a ad incorruptionis ꝑpetue
puritatẽ & castimoniã nos beatȩ uirginitatis inuitat: Beatȩ

Expanded text:
rursus inmodicam inquisitio uestra conmouet. cuius uim licet sciam ab inexpertis nec tradi posse nec percipi, tamen in quantum potero uerbis absoluere et breuiter expedire temptabo, si modo intellectus etiam operibus subsequatur. quaecumque enim non per doctrinam, sed per experientiam cognoscuntur, sicut tradi ab inexperto nequeunt, ita nec mente concipi uel teneri ab eo qui non simili studio fuerit atque institutione fundatus. et idcirco necessarium reor, ut primum diligentius mquiramus quodnam sit propositum uel uoluntas legis uel quae gratiae disciplina atque perfectio, ut consequenter ex his seu dominationem peccati seu expulsionem eius possimus agnoscere. itaque lex principaliter iubet expeti copulam nuptiarum dicens: beatus qui habet semen in Sion et domesticos in Hierusalem, et: maledicta sterilis quae non peperit. e contrario gratia ad incorruptionis perpetuae puritatem et castimoniam nos beatae uirginitatis inuitat beatae,
Abbreviated transcription (Latin):
contingere singulis ea dñicis obremediũ nr̃arũ egritudinũ p̾-¬
sumamꝰ : quã ut uana ꝑsuasione cordis elati: uł pꝰannũ dignoᷤ
eoꝵ participatione nos ẽẽ credamꝰ: Qua ꝓpt̾ ut hȩc intellige
re fructuose et tenere possimꝰ. miscd̾iam dñi ut nos ad ꝑfici¬
enda hec ad qiuiet. intentiꝰ imploremꝰ: Quȩ nequaquã ita ut
cȩtere humane artes p̃cedente quadã ratione uerboꝵ s actu
potiꝰ et exꝑientia p̃eunte discunt᷑. Queq rursũ nͥ ta collatio¬
nibꝰ sp̃ualiũ uirorũ frequent examinata fuerint cy polita:
quã etiam docim̃tis & cotidiana exꝑientia sollicite uenti¬
lata aut obsolescunt incuria: aut ociosa obliuione deꝑeunt

Expanded text:
contingere, singulis ea dominicis ob remedium nostrarum aegritudinum pracontingere, singulis ea dominicis ob remedium nostrarum aegritudinum praesumamus, quam ut uana persuasione cordis elati uel post annum dignos eorum participio nos esse credamus. quapropter ut haec intellegere et fructuose tenda haec adiuuet, adtentius inploremus, quae nequaquam ita ut ceterae humanae artes praecedente quadam ratione uerborum, sed actu potius et experientia praeeunte discuntur, quaeque rursum nisi tam conlationibus spiritalium uirorum frequenter examinata fuerint et polita quam documentis et cotidiana experientia sollicite uentilata, aut obsolescunt incuria aut otiosa obliuione depereunt.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores: s ad eam magis acmagis ẽ ꝓpt̾ animȩ medicinã
et purificationẽ sp̃s auide festinandũ Uerũ tam̃ humitate
m̃tis ac fide. ut indignos nos ꝑceptione tantȩ gr̃e uidican¬
tes: remedia potiꝰ nr̃is uulneribꝰ expectamꝰ: Alioqͥn nec an¬
niuersaria quidẽ digne ẽ p̾sum̃da cõmiio: ut quidã faci-¬
unt qͥ inmonasteriis consistentes. ita sacram̃torũ cęlestium
dignitatẽ et scĩficationẽ ameritũ metiunt᷑. ut estiment eã
ñ nͥ scõs atq ĩmaculatos deb̾e p̃sumere: & ñ potiꝰ ut scõs
mundosq nos sua participatione ꝑficiant: Qui ꝓfecto ma¬
iorem arrogantię p̾sumptionẽ quã declinare sibi uident᷑
in currunt: quia uł tunc cũ ea ꝑcipiunt dignos se eoꝵ ꝑcepti¬
one ditudicant. Multo aut̃ iustiꝰ ẽ ut cũ cordis humilitate cre¬
damꝰ et fateamͦ illa sacrosc̾a misteria. nũquã ꝓmerito nos posse

Expanded text:
peccatores, sed ad eam magis ac magis Mt propter animae medicinam peccatores, sed ad eam magis ac magis Mt propter animae medicinam ac purificationem spiritus auide festinandum, uerumtamen ea humilitate mentis ac fide, ut indigno3 nos perceptione tantae gratiae iudicantes remedia potius nostris uulneribus expetamus. alioquin nec anniuersaria. quidem digne est praesumenda communio, ut quidam faciunt, qui in monasteriis consistentes ita sacramentorum caelestium dignitatem et sanctificationem ac meritum metiuntur, ut aestiment ea non nisi sanctos atque inmaculatos debere praesumere, et non potius ut sanctos mandosque nos sua participatione perficiant. qui profecto maiorem arrogantiae praesumptionem, quam declinare sibi uidentur, incurrunt, quia uel tunc cum ea percipiunt dignos se esse perceptione diiudicant. multo autem iustius est ut cum hac cordis humilitate, qua credimus et fatemur illa sacrosancta mysteria numquam pro merito nos posse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinatiꝰ ad sublimiora conscendit: tanto ampliꝰ p̃iudet sibi
suꝑ ẽẽ quo tendat Deniq ille apłoꝵ eximiꝰ que diligebat ihe
recũbens supra pectus eiꝰ: hane quasi ex dñico ꝓtulit corde
hac ipsa ꝓfessione expeccatoribꝰ sceleratos atq impios apꝓbemꝰ:
Postremo si cordi ẽ. uerlus explorare utrũ possibile sit humane
substantiȩ. ad ad cap̃ e uI ĩ iboͫ. posside. a quibꝰ hoc manifestius
discere poterimꝰ. quã abhis qͥ carne̾ suã crucifixerunt cũ uitiis
& concupiscentiis. & quibꝰ uere crucifixus ẽ mundꝰ: qui cũ de
cordib suis ñ solũ radicitus uitia unuersa conuulserint.
uerũ etiam cogitationes ac memoriã peccatorũ conent᷑ exclu¬
d̃e: nichilominꝰ tam̃ cotidie fidelit̾ ꝓfitent᷑: ne una quidem
hora macula se posse carere peccati:
Nectam̃ exeo
debemꝰ nos adñica cõmunione suspende quia nos agnoscimꝰ

Expanded text:
pernicius ad sublimiora conscenderit, tanto amplius praeuidet sibi pernicius ad sublimiora conscenderit, tanto amplius praeuidet sibi superesse quo tendat. denique ille apostolorum eximius, quem diligebat leaus, recumbens supra pectus eius, hanc quasi ex dominico protulit corde hac ipsa professione ex peccatoribus sceleratos atque impios adprobemus. Postremo si cordi est uerius explorare, utrum possibile sit humanae substantiae anamarteton possidere, a quibus hoc manifestius discere poterimus quam ab his qui carnem suam crucifixerunt cum uitiis et concupiscentiis, et quibus uere crucifixus est mundus? qui cum de cordibus suis.non solum radicitus uitia uniuersa conuulserint, uerum etiam cogitationes ac memoriam peccatorum conentur excludere, nihilominus tamen cotidie fideliter profitentur ne una quidem hora macula se posse carere peccati. Nec tamen ex eo debemus nos a dominica communione suspendere, quia nos agnoscimus
Abbreviated transcription (Latin):
ac suꝑflius rebꝰ uolucrẽ humane m̃tis excursũ fatem᷑ carere
ñ posse: ꝑhoc utiq consequent᷑ sine peccato nos nẽe ueraeit̾
confitem᷑ Nã quanta uis circu̾ispectione unꝰqͥsq eor suũ serua¬
re contendat: nũquã id scđm desid̾iũ sp̃s sui repugnante car¬
nis conditione custodiet Quanto enĩ magis ꝓfecenit menss
humana. & ad sinceriorẽ contemplationis ꝑuenerit puriatẽ
tanto se ĩmundiorẽ. quasi ꝑspeculũ sue puritatis inspiciet
Quia necesse ẽ ut dũ animꝰ ad sublimiorẽ se tendit intuitũ.
&x maiora quã agit ꝓspiciens concupiscit: illa in quibꝰ ẽ ut in¬
feriora ac uiliora semꝑ despiciat: Plura siquidẽ denotat sincerior
obtutꝰ. paritq sibi matorẽ rep̃hensionis dolorẽ irrep̃hensibilis uita:
& multiplicat gemitꝰ atq suspiria em̃datio morũ: & emulatio
gis humilitatis quã elationis inueniet causas: Quantoq

Expanded text:
ac superfluis rebus uolucrem humanae mentis excursum fatemur carere ac superfluis rebus uolucrem humanae mentis excursum fatemur carere non posse. per hoc utique consequenter sine peccato nos non esse ueraciter confitemur. nam quantauis circumspectione unusquisque cor suum seruare contendat, numquam id secundum desiderium spiritus sui repugnante carnis condicione custodiet. quanto enim magis profecerit mens humana et ad sinceriorem contemplationis peruenerit puritatem, tanto se inmundiorem quasi per speculum suae puritatis inspiciet, quia necesse est ut, dum animus ad sublimiorem se extendit intuitum et maiora quam agit prospiciens concupiscit, illa in quibus est ut inferiora semper ac uiliora despiciat. plura siquidem denotat sincerior obtutus paritque sibi maiorem reprehensionis dolorem inreprehensibilis uita et multiplicat gemitus atque suspiria emendatio morum et aemulatio gis humilitatis quam elationis inuenit causas, quantoque
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a : si uerũ dicunt ^ nemo ẽ ĩmunis aculpa Si aut̃ fallunt:
ȩque uerũ ẽ eos m̃datii ñ carere peccato Unde etiam ille
sapientissimꝰ eccłastes uniuersos actꝰ et humana studia m̃te
ꝑcurrens. sine ulla exceptione ꝓnuntiat: quia ñ ẽ iuistꝰ hõ
in t̾ra qui faciat bonũ & ñ peccet. Id ẽ nemo inhac t̾ra tã sc̃s.
t̃ã diligens. tã intentꝰ. uł potuit u̾quã uł poterit inueniri:
qͥ uͦ illi ac singłari bono ita uigit̾ ualeat inherere. : ut ñ cotidiȩ
ab eo distractũ. se sentiat ddiquisse Qui tam̃ cũ ꝓminciet᷑
ĩmunis anoxa ẽẽ ñ posse: uistꝰ ẽẽ nichilonimꝰ ñ negat᷑. Niuisqͥs¬
itaq. a ad cãł eii tcr. id ẽ impeccantiã nature asembit huma-¬
nȩ. ñ manibꝰ uerbis. s conscientię suę nob̾cũ testimonio ad ꝓ¬
bationẽ confligat: & t̃c demũ se absq peocato ẽẽ ꝓnunciet: cũ
absq peccato se ẽẽ ꝓnuntiet ꝓ inde quia his om̃ibꝰ ociosis

Expanded text:
ra; si verum dicunt, vere nemo est immunis a culpa; si autem fallunt, aeque verum est eos mendacii non carere peccato. Unde etiam ille sapientissimus Ecclesiastes universos actus et humana studia mente percurrens, sine ulla exceptione pronuntiat, Quia non est justus homo in terra qui faciat bonum et non peccet ; id est, nemo in hac terra tam sanctus, tam diligens, tam intentus, vel potuit umquam vel poterit inveniri, qui vero illi ac singulari bono ita jugiter valeat inhaerere, ut non quotidie ab eo distractus se sentiat delinquere. Qui tamen cum pronuntietur immunis a noxa esse non posse, justus esse nihilominus non negatuntiam naturae adscribit humanae, non inanibus uerbis, sed conscientiae suae nobiscum testimonio ac probatione confligat et tunc demum se absque peccato esse pronuntiet, cum absque peccato se esse pronuntiet. proinde quia his omnibus otiosis
Abbreviated transcription (Latin):
icut cȩteroꝵ uulnerũ . adẽ ire.tristiciȩ. impaoientię.ꝑ obiectio¬
ñe contrariarũ rerũ medela monstrata ẽ ita etiã contͣ sp̾m
fornicationis. qđ curationis genꝰ nos oportẽat adhib̾e uolumꝰ
e doceri: Id ẽ utrũ etiam concupiscentię ignis. ꝓpositis sic̃ illa
maioribꝰ irritationũ augm̃tis possit extingui Qd satis casti

Expanded text:
icut caeterorum vulnerum, id est, irae, tristitiae vel impatientiae, per objectionem contrariarum rerum medela monstrata est, ita etiam contra spiritum fornicationis quod curationis genus nos oporteat adhibere volumus edoceri, id est, utrum etiam concupiscentiae ignis propositis, sicut illic, majoribus irritationis augmentis possit ex
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã hoc mͦ temptare dignatur: s crassiore: & ut ita dixe¬
rim carnali elatione supplantat Ꝙ idcirco de hac quoq
qua maxime nos seu mensure nr̃ȩ homines acp̃cipue iui¬
nioꝵ uł incipientiũ mentes ꝑiclitari solent: necessaruim

Expanded text:
quaquam hoc modo tentare dignatur, sed crassiore, et, ut ita dixequaquam hoc modo tentare dignatur, sed crassiore, et, ut ita dixerim, carnali elatione supplantat. Et idcirco de hac, qua maxime nos, seu nostrae mensurae homines, ac praecipue juniorum vel incipientium mentes periclitari solent, necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
oe ad qũa magnoꝑe currit. se penitꝰ obtinere ñ posse
Nuic usq de sp̃ali suꝑbia qua diximus ꝑfectos quosq pul¬
sari: quantũ teniutas ingenii nr̃i p̾ualuit donante dõ
dixisse sufficiat. Qd suꝑbiȩ genꝰ. non multis cognitum nec
exꝑtum ẽ: quia nec plures student ꝑfectam cordis app̾hen¬
dere puritatẽ. ut adhos p̾liorũ gradus ualeant ꝑuenire:
nec p̃cedentiũ uitioꝵ quoꝵ insingulis libellis naturã parit̾
remediaq p̾misimꝰ. ꝓcuratur ulla purgatio Sed illos solũ¬
mͦ pulsare solet. qͥ deuictis suꝑioribꝰ uitiis iam ꝓpemodũ
funt in iurtutũ culmine collocati Quos quia lapsu carnali
subtilissimꝰ hostis suꝑare non quiuit: sp̃ali ruma deicere
ac supplantare conatur: ꝑ hane illos uniuersis ueterũ stipen¬
dioꝵ meritis multo labore quesitis. spoliare contendens:
Cȩterũ nos qui adhuc terrenis sumus passionibꝰ inuolitti. ne¬

Expanded text:
et ad quam magnopere currit, se penitus obtinere non posse. et ad quam magnopere currit, se penitus obtinere non posse. Huc usque de spiritali superbia, qua diximus perfectos quosque pulsari, quantum tenuitas ingenii nostri praeualuit, donante deo dixisse sufficiet. quod superbiae genus non multis cognitum nec expertum est, quia nec plures student dere puritatem, ut ad hos praeliorum gradus valeant pervenire; nec praecedentium vitiorum, quorum in singulis libellis naturam pariter remediaque praemisimus, procuratur ulla purgatio. Sed illos solummodo pulsare solet, qui, devictis superioribus vitiis, jam propemodum sum in virtutum culmine collocati. Quos quia lapsu carnali subtilissimus hostis superare non quivit, spiritali ruina dejicere ac supplantare conatur, per hanc illos universis veterum stipendiorum meritis multo labore quaesitis spoliare contendens. Caeterum nos qui adhuc terrenis sumus passionibus involuti, ne