comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eu fabre correpcus e adhoram uoro mortis ueniene esgui¬
reriu dominii corporis et sanguinis accepit ndo sionsque
ps ꝑsemet ipsum desemet pso mposuit dicens a peritdemi
lerent emissa subito: ꝓducta uoce clamauit dicens urse
ueroi: quod moxit dixit eductus ecorpore mortalẽ uitam fi¬
niuit miratisunt frsquia hoc quod moriens frater dama¬
uera÷ ig norabant quo de functo inmonas terio facta ẽ mas¬
acristitia quarto autem die quiddã frib necessarium fuit
ut ad monascerium aliud positum longe transmitterent:
illucigitur euntib fratrib omnes eiusdem monasteru mo¬
nachostristesuehement̃ inuener̃: quib: cum dicerent qͥd
habetis quoduos intanto maerore deprimitis responde
dicentes loci huius desolationẽ iugemus quia unus frat̃
cuius nos in hoc monas teriouita continebat hodiequar¬
tus c̃ dies quod ex hac luce subtractus ẽ: cumq fr̃s quiue¬
nerant studiose requirerent qualit̃ dictus fuisser. res¬

Expanded text:
e, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fphonam ipse per semetipsum imposuit, dicens: Aperite mihpsallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus necessarium fuit, ut ad monasterium aliud longe positum transmitterent. Illuc ergo euntes 428 fratres, omnes ejusdem monasterii monachos tristes vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: Loci hujus desolationem gemimus, quia unus Frater, cujus nos vita in hoc monasterio continebat, hodie quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, res
Abbreviated transcription (Latin):
tiquia et bonimalos & mali cognoscunt bonos : Nam etdi¬
ues abraham agnoscitur. cuidictum ẽ recepistibona inui¬
tatua et electus lazarus arȩꝓbo ẽ diuite cognitus: quẽ
mitti p̃catur ex nomine dicens mitte lazarum ut inti¬
guat ex tremũdigiti sui in aquã et refrigeret lingũa meã :
in qua uidelic& cognitione utriusq partis cumulus retri¬
butionis excrescit ut et boni amplius guudeant qui secũ
eor due o cor ipisiiors quos amauer et malidũ cumcistor

Expanded text:
ti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et diti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis tor
Abbreviated transcription (Latin):
nuei & ipseclamans dix̃: pater abra ham miserere
mei etmitte lat arumut intingucit extreniũ digiusui in
nquama refrigeret linguãmeã cui a bra ham dicit f¬
lirecordart quia recepisti bona mutatuunsenatarus no¬
militermala : diues autem descipso iam spemsalutis non
haibens ad ꝓmerendam suorum salutẽ conuertitur dicens
rogotepaterutmittas cłmin domopatrismen habeo
enim quinq fratres ũt testetur illis nectipsiuem rcia
locum hunc ormentorum quib uerbis aperte declac¬
rcur quia & bonibonos et mali coe noscunt malosi sus
tur ab raham latarum minime recognouisset Nequa¬
quam addiuitem in torm̃tis positum detransacta cius
contritione loqreturdicens quod mala receperit in
uita sua et simalimalos non recognoscerent: nequaquã
Diui tesincorm̃tis positus fratrum suorũ etiam absentũ
meminisset: quomodo en im p̃sentes non possit agnoset¬
requietium ꝑ absentum memoria curauit exorare Qua
mreillud quoq ostenditur. quod nequaquã ipsere quisis¬

Expanded text:
erere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam. Cui Abraham dicit: Fili, recordare, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Dives autem de seipso jam spem salutis non habens, ad promerandam suorum salutem convertitur, dicens: Rogo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei: habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum. Quibus verbis aperte declaratur quia et boni bonos, et mali cognoscant malos. Si igitur Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentiam meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisis
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum quoq: ẽ quia nonnũ quã
animae in suis adhuc corporib: positae. poenale
aliquid despiritalib: uident : quod tam̃ quib: dam
ad aedificationẽ suam quib:dam uero contingere
ad aedificationẽ audientiũ solet : Namisdem quod
in omeliis corampopulo iamnarrasse mememini
inquietus ualde theodorus nomine puer fuit : qui

Expanded text:
um quoque est quia nonnunquam animae adhuc in suis corporibus positae poenale aliquid de spiritalibus vident, quod tamen quibusdam ad aedificationem suam, quibusdam vero contingere ad aedificationem audientium solet. Nam is de quo in Homiliis coram populo me narrasse jam memini, inquietus valde. Theodorus nomine, puer fuit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
menquasi ꝑignem : quãuis hoc deigns tribulationis in hac
nobis uita adhibito possit intellegi: tamensiquis haec deig¬
ne futurae purgationis accipiat pensandum sollicite ẽ ꝙͥ
illum dix̃ perignem posse saluari. Nonqui suꝑ hoc funde¬
mentum ferrũ. aesuel plumbum. aedificat id est peccata
maiora et id circo duriora atq tunciam in solebilix sedlis¬
num faenumstipulã id ẽ peccata minimatq leuissima
quae gnis facle consuamathoctamens uenelt a huacbidne sa¬

Expanded text:
gnem ibid. Quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est quia illum dixit per ignem posse salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, et idcirco duriora, atque jam tunc insolubilia, sed ligna, fenum, stipulam, id est peccata minima atque levissima, quae ignis fac
Abbreviated transcription (Latin):
iopere sempernouerunt : quia enim illic omines common
elte ueare dñ comspiciunt quid ẽ quo dibinesciint urit
duitce ualde laudabilis cumante hoc diennum morduu
sid i religiosi ali quipsentes fuere testati sunt in horlux
nisse adse dicerit ad epraessis luminibr eisreueremie duseoo¬
umpberet excarne eductus ẽ qua inre iuire a percedaaursi¬
tellee quac erit milla in corruptibili uita noticia : ssiuur is co¬

Expanded text:
in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi vitae valde laudabilis, cum ante hoc triennium moreretur sicut religiosi alii, qui praesentes fuere testatse venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir is
Abbreviated transcription (Latin):
tonuhierotephavi Colet cutem plerumq concingere
ut ce ciliraa nimna ctum eos recognoscat cum quib p aeha¬
litate culpcrum uel&iam pͥmiorum inuna ẽ. manssont
deputanda: Namueruitae uencraibilis cl cucherur enȩ
de quo pcedenti libro multa narrau uerhouast chosuos e diti dnt̃

Expanded text:
t Stephani. Solet autem plerumque contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo germanum
Abbreviated transcription (Latin):
praeces fundens antiquum hostem de obsesso homine prodenus ex¬
pulit Cuis anato praecepit dicens : uade et post haec carnemicon
comedas ad sacrum uero ordinem numquam accedere p̃suim as
quacumq: autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris
scatim iure diaboli iterum manciparis: discessit igitu ir dericus s¬
nus et sicut terrere solet animum poena recens. eaquae uirdi p̃¬
ceperat interim custodiuit : cum uero postannos multos omnes
priores illius dehac luce migrassent. et minores suossibi met
superponi insacris ordinib: cerneret. uerba uiridĩ quasi ex lon¬
go cempore oblitus post posuit. atq: ad sacrum ordinem acces¬
sit: quimox isquem reliquerat diabolus tenuit. eumq uexare
quousq: animam eius excuteret noncessauit. PETRUIS¬
steuir dĩ diuinitutis eticm ut uideo secreta penetrcuuit. quiper¬
spexit hunc clericum id circodiabolo traditum neadsa crum or¬

Expanded text:
o Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus exo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum or
Abbreviated transcription (Latin):
huncregen ciui tas ista distruetur. ut iam amplius non habicetur:
Cuiuir dñirespondit: roma a gentib non ex terminabitur sedt̃¬
pestatibus corruscis et curbinib: ac cerrae motufatigata marcescti
insemetipsa : cuius prophetiae mrsteria nobis iamfacta sunc. luce
dariora. qui in hacurbe dissoluta moenia euersas domut disgructas
ecclesias turbine cernimus. eiusq: aedificia longosenio assata qui¬
aruinis crebrescentib proscernagta uidimus IENICO¬
cipulus cuius m bii relatione compertum ẽ nequaquam exore illius
audisse set erhibet sed quia hoc dixerit dictum sibi a fratrib: fuis¬
deius daemonio uexabatur. quia uenerabiliuiro conscaniro
eclesiae eius angstite permulta fuerat marirrum loca transiisus ut
sanare potuisset sed sc̃idimartrres nolur unt eis anitatis donum tribu¬
ere ut quanta esset inbenedicto gratia demonstrarent: Ductus

Expanded text:
hunc regem civitas ista destruetur, ut iam amplius non habitetur'. hunc regem civitas ista destruetur, ut iam amplius non habitetur'. Cui vir Domini respondit: 'Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis et turbinibus et terrae motu fatigata, marcescet in semet ipsa'. Cuius prophetiae misteria nobis iam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domus, distructas ecclesias turbine cernimus eiusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebriscentibus prosternantur, vicipulus, cuius mihi relatione conpertum est, nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit, dictum sibi a fratribus fuisclericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio ejusdem Ecclesiae antistite per multa fuerat martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus hũ xp̃i dñi famulus persemet ipsum dignatus acce¬
dere ẽ ad regem prostratum quem deterra leuauit desiuis actib
increpauit atq in paucis sermonib cuncta quae illierant uentura pra¬
nuntiauit dicens : multamala facis. multa fecisti iamaliquando ab in¬
quitate compescere: et quidem romam ingressurus es mare transicu
rus Nouem annis regnaes decimo morie :is: quibus auditis rexuehe¬
menter territis oratione petita recessit : Atque ex illo iam tempore
minus crudelis fuit : Cum non multa post romam adut: ad siciliam
perrexit anno autem regni sui decimo omni potentis dĩ iudicioreg¬
num cumuita perdidit: praeterea antstis canus inae. ecclesiae ad
eundem dñi famulum uenire consueuerat quem uirdĩ prouicaesuȩ
merito ualde diligebat :staqdum cumillo deingressuregis tocd¬
lae et romanae urbis perditione conloquium haberet: dixit: per

Expanded text:
Benedictus Christi Jesu famulus per semetipsum dignatus est acceBenedictus Christi Jesu famulus per semetipsum dignatus est accedere ad regem prostratum: quem de terra levavit, et de suis actibus increpavit, atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant ventura praenuntiavit, dicens: Multa mala facis, multa mala fecisti, jam aliquando ab iniquitate compescere. Equidem Romam ingrrus; novem annis regnas, decimo morieris'. Quibus auditis, rex vehementer territus, orationem petita, recessit, atque ex illo iam tempore minus crudelis fuit. Cum non multum post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo omnipotentis Dei iudicio regnum cum vita perdedit. Praeterea antestis Canusinae ecclesiae ad eundem Domini famulum venire consueverat. Quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquio haberet, dixit: 'Per
Abbreviated transcription (Latin):
alia quoq obsequia atq: spatarius praebũit uitam ex eisdem obse¬
quiis quam expurpureis uestib: rex eẽ putaretur : cumq isdem
riggo decoratus uestibus obsequentum frequentia comitatus mo¬
nasterium fuisset ingressus uirdĩ eminus sedebat. quem uenien
tem conspiciens cumiam ab eo audire potuisset clamauit dicens
ponefilipone hoc quod portas non ẽ. tuum quiriggo protinus n
terram cecidit : et quia tanto uiro inludere praesumpsisset expa¬
uit : omnesq: quicum eo addi hominem ueniebant : terraȩ conster¬
nati sunt : surgentes autem ad eum propinquare minime praesũp¬
serunt : sed ad suum regemre uersi nuntia uerunt trepidi. inquan¬
ta uelocitate fuerunt de praehensi : XU. DEPROPhETIΛQUE
la addi hominiem accesnt: quemcum longe sedentem cerneret
non ausus accedere seseinterram dedit: cuidum uirdicu bister¬
q diceret surge scdipse ance eum deterra eriginonauderet

Expanded text:
alia quoque obsequia atque spatharios praebuit, ut tam ex eisdem obsealia quoque obsequia atque spatharios praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque idem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus monastem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, clamavit, dicens: 'Pone, fili, pone; hoc quod portas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram cecidit et, quia tanto viro inludere praesumpsisset, expavit. Omnesque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se la ad Dei hominem accessit: quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere sese in terram dedit. Cui cum vir Dei bis terve diceret: Surge, sed ipse ante eum de terra erigi non auderet,
Abbreviated transcription (Latin):
corduis helis ei spinuideo in et̃ qui absenti discipulo p̃sens fuit XII¬
portet petreut incerimsileus quatenus cedhuc in cioru
cognoscas: Cothorumnamq temporib cum rex corum cochila
sc̃in uirum prophetiae habere sp̃m audis set ad eius monasterium
pergens paulo longius sibststit eiq uenturum sc et̃ nuntiauit
cuidum protinus mandatum demonasteriofuis set ut ueniret ip¬
se sicut perfide mencis fuit annor uirdi ꝓphetiae spm̃ haberet ex¬
plorare conatus ẽ: quidam uero eius spatarius riggo dicebatur : Cui
calciamenta sua praebuit : eumq in duregalib: uestibus fecit quẽ
quasi in personasua pergere addi hominem praecepit: incuius ob¬
sequio tres quisibi praeceteris adhȩrere consueuerant. comites
misit : scilicet uult ruderic. et blidin ut ante seruidi oculos ipsum¬
ẽẽ regem tõthilam simulantes eius lateri obambularent: cui

Expanded text:
cordiis Elisaei spiritum video inesse, qui absenti discipulo praesens exsticordiis Elisaei spiritum video inesse, qui absenti discipulo praesens exstisa. Gregorius. Oportet, Petre, ut interim sileas, quatenus adhuc majora cognoscas. Gothorum namque temporibus, cum rex eorum Totila sanctum virum prophetiae habere spiritum audisset, ad ejus monasterium pergens, paulo longius substitit, eique se venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de monasterio fuisset ut veniret, ipse, sicut perfidae mentis fuit, an vir Dei prophetiae spiritum haberet explorare conatus est. Quidam vero ejus spatharius Riggo dicebatur, cui calceamenta sua praebuit, eumque indui vestibus regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cujus obsequio tres qui sibi prae caeteris adhaerere consueverant, comites misit, scilicet, Vult, Ruderic, et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum regem Totilam esse simulantes, ejus lateribus obambularent; cui
Abbreviated transcription (Latin):
quaq poterant ad reficiendum corpus delectabilia uideri : tunc con¬
uator ait Ecce aqua: eccepratum ecceam enaloca. inquopom.¬
mus refici et parum quiescere. ut ualeamus iter nostrum postmo¬
dum incolomes explere : cumigitur et uerba aurib: et loca ocu¬
lisblandirentur. ad tertiam ammonicionẽ persuasus consensit
et comedit: uespertina hora uero peruenit ad cellam: praesenti¬
cis autemuenerabilibene dicto patrisibi orationem petiit: sed mox
malignus hostis qui tibiper conuia toremtuum locutus ẽ semel tib
persuadere non pocuit secundo non pocuit ad tertium persuuasit
et ie adhac quod uoluit superauit : Tunc ille reatum in firmae
suae mentis agnoscens eiuspedib prouolutus tanto magis coepit
culpam deflere et crubescere quanto se cognouit etiam absenti
in bene dicti patris oculis deliquisse PETp̃s Egosciuiri prae¬

Expanded text:
quaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia videri. Tunc conquaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia videri. Tunc conviator ait: Ecce aqua, ecce pratum, ecce amoenus locus, in quo possumus refici et parum quiescere, ut valeamus iter nostrum postmodum incolumes explere. Cum igitur et verba haec auribus, et loca oculis blandirentur, tertia admonitione persuasus, consensit et comedit: vespertina vero hora pervenit ad cellam. Praesentatus autem venerabili Benedicto Patri, sibi orationem dari petiit: sed mox frater, quod malignus hostis, qui tibi per conviatorem tuum locutus est, semel tibi persuadere non potuit, secundo non potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit superavit? Tunc ille reatum infirmae suae mentis agnoscens, ejus pedibus provolutus, tanto magis coepit culpam deflere et erubescere, quanto se cognovit etiam absentem in Benedicti Patris oculis deliquisse. Petr. Ego sancti viri prae
Abbreviated transcription (Latin):
ruterquoq uulentinuni eius monachicuius superius me¬
moriam feci uirerat laicus sedreligiosus quiut seruidi orationẽ
percipere : et germanum fratrem uideret annis singulis delocosuo
ad cellam ieiunus uenire consueuerat: quadamigitur die dumit̃
admonas terium faceret seseilli alteruiator adiunx̃. qui sumen
dositinere portabat cibos : cumq: iamhora tardior excreuisset dĩ
uenifrater sumamus cibum nel assemur inuia: Cunlle respondic:
absit frater Nonfatio quia aduenerabilẽ patrem benedictum ie¬
unus semperperuenire consucui: quoresponso percepto adhorã
conuiator conticuit : sed cum post haec aliquantulũ itineris spa¬
tium egissent rursus ad monuit ut manducarent: consentire no¬
luit quii eiunus peruenire decreuerat: Tacuit quidem qui ad man¬
ducandum inuitauerat . & cum eo ieiunus adhuc pergere ad mo¬
dicum consensit : cumq i iter longius agerent : et cosca, dior
hora fatigaret ambulantes inuenerunt initinere pratum et fontem et

Expanded text:
rater quoque Valentiniani ejus monachi, cujus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus venire consueverat. Quadam igitur die dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere portabat. Cumque jam hora tardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui ille respondit: Absit, frater, hoc non faciam, quia ad venerabilem Patrem Benedictum jejunus semper pervenire consuevi. Quo responso percepto, ad horam conviator tacuit. Sed cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. Noluit consentire qui jejunus pervenire decreverat. Tacuit quidem qui ad manducandum invitaverat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pratum et fontem, et
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi sp̃s dĩ quiut se ostenderet nosse quae disunt ã diunxit:
Nos autem non spũhuius mundi accepimus sed spmqui exdo
ẽ: hinc iterum dicit: quod oculus nonuidit nec auris audiut
nec incor hominis ascendit quae praep arauit dr̃diligenaibus
se nobis autem reuelauit perspm̃suum. PETRUIS
reueluta quomodo super hoc quod proposui praemis it dictas
Oaltitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dĩquam incon¬
praehensibilia sunt iudicia eius et in uestigabiles uiae enis

Expanded text:
nisi Spiritus Dei . Qui, ut se ostenderet nosse quae Dei sunt, adjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est . Hinc iterum dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se; nobis autem revelavit per Spiritum suum . Petr. itum fuerant revelata, quomodo super hoc quod proposui, praemisit dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia
Abbreviated transcription (Latin):
Uos et enim cellae fuit ut quotiens adresponsum caliquod
egrederentur fr̃s cibum potumq: excellã minime sumerent:
cumꝙ hoc deusu regulae sollicite seruaretur: quadamdie ad
responsum fr̃s egressi sunc inquo tardiori compulsi sunt hora de¬
morari quima nere iuxta religiosam feminam nouerant : Cuius
ingressi habitaculum sumpser̃ cibum : cumq: iam tardius adcel¬
lam redissent. benedictionẽ patris ex more petierunt: quosille
protenus percunctatus ẽ dicens ubi comediscis quiresponderunt¬
dicentes : Nusquam quib: ille ait. quare ita mentimini: Numouid
illius feminae habitaculum non intrastis Num quidhos atq illosci¬
bos non accepistis : numquid tot calices non bibistis: cumq eis uene¬
rabilis pater: et hospitium mulieris et genera ciborum. et numerũ
potionum diceret. recognoscentes cuncta quae egerant. ad eius
pedes treme facti ceciderunt sedeliquisse confessi sunt: ipse aũt¬
cul pamprotnus pepercit perpendens quod ineius absentia ultra

Expanded text:
Mos etenim cellae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ultra
Abbreviated transcription (Latin):
oratione instantius solebat incubuit : mirares hora eadem
hunc in colomem at que ut prius ualentem ad eunde miterum la¬
borem misit ut ipse quoq parietem cum fratrib perficeret de
cuiusse interitu antiquus hostis benedicto insultare credidisset
tura praedicere. praesentib absentia nuntiare : XII. DESeR¬

Expanded text:
orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare credidisset. e, ventura praedicere, praesentibus etiam absentia nuntiare. Mos ete
Abbreviated transcription (Latin):
dispitiat et magister erroris ficit : Mens autem quae diuinospu
impletur habet euidentissi me signa sua uirtutes scilicet & humilitate:
Quaesiutraq in unamente perfectȩ conueniunt : liquet quod dep̃sentia
sci sps̃ tescimonium ferunt: sic quippe etiam iohannes bapcista magis¬
colos docuit: eum corporalit̃ interdiscipulos ad gregaunit : sed quem intrin¬
secus docebat : ex trinsecus quosi in sua libertute reliquerat : sic morses
inheremo edoctus ab angelo. mandatum didicit : quod per hominem
non cognouitꝰ sed haec ut praediximus infirmis ueneranda sunt : non imi¬
tanda PEΙRΩS Placcet quod dicis sed peto ut mihi dicas
sitcentus hic pater. aliquem imitatorem suidiscipulum reliquit:

Expanded text:
despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutes scilicet et humilitatem, quae si utraque perfecte in una mente conveniunt, liquet quod de praesentia sancti Spiritus testimonium ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista magisostolos docuit, eum corporaliter inter discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum ab angelo didicit , quod per hominem non cognovit. Sed haec, ut praediximus, infirmis veneranda sunt, non imitanda. PETR. Placet quod dicis; sed peto ut mihi dicas si tantus hic Pater aliquem sui imitatorem discipulum reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
sicut religiosus uir laurentius perhibet : et qui a locus non fuerit inquo in¬
haerere pocuisset : aspicitur ita ut nuncusq montẽ cernentib c̃asurapendero
uideatur, PΕTRΩS. Putamus hic ta megregius uir ut p̾iagis¬
ter discipulorum fuerit prius habuit magistrum QRE QORICS
Uequec quam hunc fuisse cuius qeem discipulum ciudiursed
logo nonscringicur sc̃i sp̃sdonum : Vsus quidem recȩ conuorsationis ẽ ut
p̃esse non cudeat quisub esse non didiceritꝰ Nec oboedientiã subnectis im¬
peret: quam praclatis non nouit exhibere : sed tam̃ sunt nonnuquam qui
ita permagisterium sp̃s in crinsecus docentur ut & sieis exterius humani
magisteri disciplina desit magiseri in cimicensura non desit : quorũ
tumen liberta suitat: ab in firmis in exemplo non ẽ trahenda: Nedum
sequis que similit̃ scõspũ impletum praesumit. discipulus hominis eẽ

Expanded text:
sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo insicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videatur. PETR. Putamus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habuit magistrum? GREGOR. Nequaquam hunc fuisse cujusquam discipulum audivi, sed lege non constringitur sancti Spiritus donum. Usus quidem rectae conversationis est, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quam praelatis non novit exhibere. Sed tamen sunt nonnulli qui ita per magisterium Spiritus intrinsecus docentur, ut etsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne dum se quisque similiter sancto Spiritu impletum praesumit, discipulus hominis esse
Abbreviated transcription (Latin):
piscem cum aqua fudit. qui ad tocius diei uictũ pocuis sethonoraco
sufficereꝰ miratisomnes totaq illc parentum in risio cessiuit : Coepere nam¬
q in honorato mirari abstinentiam. quam ante deridebantꝰ sic que adĩ homi¬
ne in risionis decersit obꝓbria piscis demonte: quicum magnis uirtutibus
cresceret & p̃dicto domino suo libertate donatis ẽ. atq in coloco quifundis
dicitur monasteriũ construx. in quo ducentorũ ferme monachorũ pat̃ exti¬
tit : Ibi que uita illius circum quaq: exempla eximiae conuersationis dedit:
Nam quadam die ex eomonte quo ei monasterio inexcelso p̃minet : ingen¬
tis saxi molis erupta .e. Quae perdiuexũ montis latus ueniens totiusrumã
cellae omniumq fratrũ interitũ minabat : Quamcum uenientẽ de super
uir sc̃s uidis sec frequenti uoce xp̃i nom̃ in uocans extensa mox dextera
signum eicrucis obposuit eãq̃ in ipso d uexi montis latere cadencemfix̃

Expanded text:
piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque 156 exempla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus monasterio in excelso prominet ingentis saxi moles erupta est, quae per devexum montis latus veniens, totius ruinam cellae, omniumque fratrum interitum minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset, frequenti voce nomen Christi invocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit inqua colonus eius filium honoratũ nomine habuie qui
ab annis puerilib: ad amorẽ caeles tispatriae ꝑ abscinentiã exarsit:
Cumq tam magna conuersatione polleret : seseq:iam abotioso quo¬
que serione rescringeret : multuq: ut p̃satus sum ꝑ abstinentiam
curnem domaret : die quadam parentes illius uicinis suis conuiui¬
um fecerunt inquo aduescendum carnes paratae sunt : Quasdum
ille ad esum conangere pabscinentiae amore recusaret: Coepe
r ciparentes ei in ridere acdicere comede: Num quid piscem tibi in
his montib allacturi sumus: illo uero in loco adiripisces consueuerant :
non uideri: sed cum his sermonib: honoratus in rideret rẽpente in con¬
uiiuo aquec ad minrsteriũ defuit: Cumq situla lignea sicut illic mo¬
ris ẽ mancipium ad fonte prexit : Dumq hauriret aquã piscis in¬
siculum intrauitꝰ reuersumq mancipiũ : ante ora discũbentium

Expanded text:
fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco pisces audiri consueverant, non videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium
Abbreviated transcription (Latin):
it exemplis patrum. Quia siadamore uenturae uitae e p̃cedentium
comparatione accenditur : etiam sise eẽ aliquid estimat dumde ali
meliora cognouerit humiliatur CIRE GORICIS¬
a quaemihi sunt urorum uenerabilium nurracione comperta
incunctant narro sacrae auctoritacis exemplo : cummihi luce darius conscec
quia murcus et lucas euangeliũ quod descripserunt : non uisu. sed auditu
didicerunt sedut dubitationis occasionem legentib subtraham persin¬
gula quae describo quib: mihi haȩc autorib sint conperta manifesto: hoc
uero scire tecupio: quia inquib:dam sensum solẽ modo in quib: dam uero
et uerba cumsensu teneoꝰ quia si depersonis omnib ipse specialiter et¬
uerba tenere uoluissem: hae crusticano usuprolata. stilus scribentis
Non apte susci peret: seniorũ ualde uenerabiliũ didici. relatione
enaenti quondem petricu in scminue puraibus uilla

Expanded text:
in exemplis Patrum, quia si ad amorem venturae vitae ex praecedentium in exemplis Patrum, quia si ad amorem venturae vitae ex praecedentium comparatione accenditur, etiam si se esse aliquid existimat, dum meliora de aliis cognoverit, humiliatur . GREGOR. Ea quae mihi sunt virorum venerabilium narratione comperta, incunctanter narro sacrae auctoritatis exemplo, cum mihi luce clarius constet quia Marcus et Lucas Evangelium quod scripserunt, non visu, sed auditu didicerunt. Sed ut dubitationis occasionem legentibus subtraham, per singula quae describo, quibus haec auctoribus mihi comperta sint manifesto. Hoc vero scire te cupio, quia in quibusdam sensum solummodo, in quibusdam vero et verba cum sensu teneo; quia si de personis omnibus ipsa specialiter verba tenere voluissem, haec rusticano usu prolata stylus scribentis non apte susciperet. Seniorum valde venerabilium didici relatione enantii quondam patricii in Samnii partibus villa
Abbreviated transcription (Latin):
risignoro: Et quidem bonosuiro sin hacteria fuisse non dubito signa tam̃
atq uirtutes aut abeis nequaquã factasexistimo aut ita sunt accenus si¬
lentio subp̃sia: utrum ne sint facta nesciamus: CRe GORIUS
Sisolc petre refercumqͦ deper feccis probatisq uiris unusego
homucio uelbonis ac fidelib uiris ad testuntib agnoui uel permem&¬
ipsum didici die sut opinor cinte qua sermo cessibit: PET RUS
ellsm que erentimihi deeis cliqua narrares. Neq hac proro
intrumpere ex positionis scudium graue uideatur : quia nondispar ae¬
dificatio oritur: ex memoria uirtucũ In expositione quippe qualiter
inuenienda atq tenenda sit uirtus agnoscitur: Ininarratione uero
signorum cognoscimus inuenta acrecenta qualit̃ dedarentur: et sunt̃
non nulliquos ad amorẽ patriae caelestis p̃lus exempla quã pdicamta
succendunt : ficuero plerumq in audientis animo duplex adiucorium

Expanded text:
ris ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen ris ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque virtutes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus. GREGOR. Si sola, Petre, referam, quae de perfectis probatisque viris unus ego homuncio, vel bonis ac fidelibus viris attestantibus, agnovi, vel per memetipsum didici; dies, ut opinor, ante quam sermo, cessabit. PETR. Vellem quaerenti mihi de eis aliqua narrares. Neque pro hac re interrumpere expositionis studium grave videatur, quia non dispar aedificatio oritur ex memoria virtutum. In expositione quippe qualiter invenienda atque tenenda sit virtus, agnoscitur; in narratione vero signorum cognoscimus inventa ac retenta qualiter declaretur. Et sunt nonnulli, quos ad amorem patriae coelestis plus exempla, quam praedicamenta 153 succendunt. Fit vero plerumque audientis animo duplex adjutorium
Abbreviated transcription (Latin):
bonum quod tenet si tam̃ seperdidisse meminerit : Cumq longius
reces serit etiam ipsius boni quod ꝑdiderit obliuiscãtur : fitq ut post
neq ꝑmemoriã uideat q̃uod prius peractionẽ tenebat Vnde hoc
agitur quod p̃misi quia cum nauigamus longiusĩamnec portum
qui &is quem reliquimus uidemus Non num quã uero ad augm̃tũ
mei doloris adiungitur. quod quorunda uita quipsens seculũ
tota mente reliqrunt mihi ad memoriã reuoct᷑ Quorũ dumculmen aspitio
quaento ipse in infims iaccam agnosco: Quoru plurimi condicorisuo isetretio¬
ri uita placuer quine ꝑhuma nos accus a nouitate mentis uecerescerent ẽos
usinsinuo : si eaquae perinquisitionẽ acresponsionẽ dictas sola nominiuro
pnocutione distingo PC T PΙS Nonualde micalia aliquorũ
uitam uirtutib: fulsisse cognoui: ex quorũ igitur comparacione accende¬

Expanded text:
bonum quod tenet, si tamen se perdidisse meminerit; cumque longius bonum quod tenet, si tamen se perdidisse meminerit; cumque longius recesserit, etiam boni ipsius quod perdiderat obliviscatur; fitque ut post neque per memoriam videat, quod prius per actionem tenebat. Unde hoc agitur quod praemisi, quia cum navigamus longius, jam nec portum quictis quem reliquimus videmus. Nonnunquam vero in augmentum mei doloris adjungitur, quod quorumdam vita qui praesens saeculum tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos us insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accende
Abbreviated transcription (Latin):
carnis cliuistra contemplatione transiebat qđ mortẽ quoq quae pe¬
ne cunctis poena ẽ : uidelicet ut ingressum uitae ec laboris sui p̃mi¬
um amabatꝰ. at nunc ex occasione curae pastoralis saecularium ho¬
minum nego cia patitur. et posi tampulchram quietis suae speciẽ :
t̃reni actus puluere foedatur. Cumq se pro condescensione mul¬
torum ad exteriora sparserit : etiam cum interiora appetit: Ad hec
ꝓculdubio minorredit. Perpendo itaq: quid tolero ꝑpendo quid
amisi÷. dumq: intueor illud quod perdidi. fit hoc grauius qđ porto:
Ecce et enim nunc magnimaris fluctib quatior atq in naui mentis
tempestatis ualidae ꝓcellis inlidor : & cum prioris uitae recolo qua¬
si postergum dlctis oculis uiso licore suspiro : quodq adhuc ẽ graui
us duminmensis fluctib: turbatus feror : uixiam portum ualeo uide¬
re que mreliqui quia et ita sunt cusus mentis ut prius quidem ꝑdat

Expanded text:
carnis claustra contemplatione transihat; quod mortem quoque, quae pecarnis claustra contemplatione transihat; quod mortem quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae et laboris sui praemium amabat At nunc ex occasione curae pastoralis saecular um hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quod amisi. Dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor. Et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum ductis oculis viso littore suspiro. Quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum videre valeo quem reliqui, quia et ita sunt casus mentis, ut prius quidem perdat
Abbreviated transcription (Latin):
UODAM DIENIMIS
quorundam saccularium tumultibus
dep̃ssus quib: insuis negotis plerũ que
cogimur soluere Etiam quod noscertũ
ẽ non debere : secret᷑ locum petii amicũ
maerori ubiomne quod de rnea mihi
occupatione displicebat. sepatenter
ostenderet: cuncta quaȩ dolorẽ inflige¬
re consueuerant: Congesta ante ocu
sederem dilect filius
meus petrus diaconus ad fuit mihi
a primeuo
iuuentutis flore inamicitis familiarit̃ obstrictus atq ad sacriuer¬
bi indagationẽ socius quigraui ex quo qui cordis languore mein¬
tuens ait Num quid nam noui aliquid accidit quodplus e solito
mer ortenet : cuiinquã maerorem petre quem cocidie patior
et semꝑ mihi pusum uetus .ẽ. et semꝑ per augmentũ nouus. Infe¬
lix quippe animus meus occupationis suae pulsatus uulnere: meminit
subt̃ erunt . quantũ reb: omnib: quaȩ uoluunt ẽminebat. quod nulla nisi
caelestia cogitire consueuerat. Quod etiam retentus corpore ipsa iã

Expanded text:
uadam die nimiis quorumdam saecularium tumultibus depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculsederem, dilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quotidie patior, et semper mihi per usum vetus est, et semper per augmentum novus. Infelix quippe animus meus occupationis suae pulsatus vulnere, meminit subter erant; quantum rebus omnibus quae volvuntur eminebat; quod nulla nisi coelestia cogitare consueverat; quod etiam retentus corpore, ipsa jam
Abbreviated transcription (Latin):
der furi gem ti. ecae in codem medio mar me uosito eis¬
dar nspadun. qui m panem ad refectione detulte. oiuen
nor utromedi. uresrecepi. slec longe post natus teansiens
asuu quo me abudo uindarum ꝑiculo susceptis au norer
usu laliom pote siu deo hostiam sare oblationes itaoadii

Expanded text:
essem; et ecce in eodem medio mari me posito, quidam apparuit, qui mihi panem ad refectionem detulit. Quem mox ut comedi, vires recepi, nec longe post navis transiens adfuit, quae me ab iinsula omnipotenti Domino hostiam sacrae oblationis immolavi
Abbreviated transcription (Latin):
est ultus eius. ñ sunt ampliꝰ in diu̾sa mutati. Queg¬
quia ille recte sui delicti ueniam postulat. qui priꝰ
hoc quod in eo delinquit᷑. ex corde relaxat. Munus enim
ñ accipitur. nͥ ante discordia ex animo pellatur. dicente
ueritate. Di offers munꝰ tuum ad altare. ⁊ recordatꝰ fue¬
ris. quia frat᷑ tuus habet aliquid adu̾sum te. relinque

Expanded text:
est: Vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati . Qest: Vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati . Qquia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc, quod in ipso delinquitur, relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente veritate: Si offeres munus tuum ad altare et recordatus fueris, quia frater tuus habet aliq
Abbreviated transcription (Latin):
unigeniti. filii semꝑ imitatur. Quis enim fidelium. haberedu¬
bium possit. in ipsa ĩmolationis hora. ad sacerdotis uoces. de¬
los aꝑiri. in illo iħu xp̃i misti̾o. angłorum choros adẽe.sum¬
mis ima sociari. terrena celestib iungi. unum qͥddam exui¬
agimꝰ. nosmecipsos d̾o in cordis contritione mactemꝰ. quia
qui passionis dñice mist̾ia celebramꝰ. debemꝰ imitari qͦd agniꝰ.
Tunc enim uera ꝓ nobis hostia d̾o erit. cũ nos ipsos hostiam fece
rimꝰ. S studendum nob̃ est. ut etiam post orationis tempora.
in qͣntum d̾o largiente possumꝰ. animũ in ipso suo ponde et
ugoro seruemꝰ. ne post cogitatio uos flixa disoluara nea¬
na ntis lecicia subrepat. ⁊ lucrum cõpunctuoius arama
panturi am fauxe cogitationis ꝑdati Die cͥirẽ qur ma¬
poscerat anima obtinere meruit. quia se post lasrimas.
meodem m̃tis uigore seruauit. de qua nimirũ septum

Expanded text:
unigeniti Filii Dei semper imitatur. Quis enim fidelium habere duunigeniti Filii Dei semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Iesu Christi mysterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terrena coelestibus iungi, unum quid ex vi Deo in cordis contricione mactemus: quia, qui passionis dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vere pro nobis Deo hostia erit, curimus. Sed studendum nobis est ut etiam post orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, in ipso animam suo pondere et vigore servemus; ne post cogitatio 473 fluxa dissolvat, ne vana menti laetitia subrepat, et lucrum compunctionis anima per incuriam fluxae cogitationis perdat. Sic quippe quod proposcerat Anna obtinere meruit, quia post lacrymas in eodem mentis vigore permansit. De qua nimirum scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ueteha pͥeisandum ẽ. qͦͥd tutior ia sit. ut honũ q rod quisq̃
unst m easasuiam sꝑat agi ꝑ alios. agat ipse ꝑ sedũ usuit̃
Beatꝰ quippe est. liberum exire. qͣm post uinculum libite¬
tem querere. Debemꝰ itaq p̾sens seculum. quod iam deflu
risse conspicimꝰ. tota mente contempn̾e. cotidiana d̾o lacrimi¬
rum sacrificia. cotidianas carnis eius ⁊ sanguinis hostias imo¬
lare. Hec namq singłariter uictima. ab eterno interitu
animam saluat. que illam nobis mortem unigeniti. per
mistium reparat. Qui licet surgens a mortuis. iam ñ moꝵ¬
tur. ⁊ mors ei ultra ñ dñabitur. tam̃ in seipso in mortalitar
atq incorruptibilit̾ uiuens. ꝓ nobis iterum in hoc misterio
sacre oblationis ĩmolatur. Eius qͥppe corpus ibi sumitur. eiu
caro in ppłi salutem partitur: eiꝰ sangius ñ iam in manꝰ inti¬
delium. s in ora fidelium funditur. Hinc gͦ pensemꝰ. qualẽ
fit sacrificium ꝓ nobis. quod ꝓ absolutione nr̃a. passionen

Expanded text:
ec pensandum est, quod tutior via sit, ut bonum quod quisque post mortem suam sperat agi per alios, agat ipse dum vivit pro Beatius quippe est liberum exire, quam post vincula libertatem quaerere. Debemus itaque praesens saeculum, vel quia xisse, tota mente contemnere, quotidiana Deo lacrymarum sacrificia, quotidianas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec namque singulariter victima ab aeterno interitu animam salvat, quae illam nobis mortem Unigeniti per mysterium reparat, qui licet resurgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur , tamen in semetipso immortaliter atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis immolatur. Ejus quippe ibi corpus sumitur, ejus caro in populi salutem partitur; ejus sanguis non jam in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus quale  sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis unum quod mortuo debebat in pendit tam¬
nipotent dõpro absoluticne eius ani e osserese¬
crificium uictimaes lucaris iuberet quo oblui
taurata naue perrexit aditaliã cumq adromo
portũ uenis set illicnautam repperit quemiae¬
uere potuisset inquisiuit. qui uidelice ando
quotiens millius tempestatis fluctib cum eode nis
regtbat fuisse carapo uersatus quala suoen
undispleno natauerat &i quotiens eo a supen

Expanded text:
charitatis, unum quod mortuo debebat impendit, ut omcharitatis, unum quod mortuo debebat impendit, ut omnipotenti Deo pro absolutione ejus animae offerre sacrificium victimae salutaris juberet. Quo oblato, restaurata nave, perrexit ad Italiam. Cumque ad Romanum portum venisset, illic nautam reperit quem movivere potuisset inquisivit. Qui videlicet indicavit quoties in illius tempestatis fluctibus cum eodem quem regebat fuisset carabo versatus, qualiter cum illo undis pleno nataverat, et quoties eo a superiori