comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uero q̃ in ip̃a dñica qͣrta in
aduentu domini in libro lec¬
tionarii scriptest̃. id ẽ audi¬
te me qui sequimini quod
t᷑. Responsoria: canite tuba.
Lon auferetur sceptrum. Me
oportet minui. Ecce iam
uersus. Crastina die delehi¬
tur miquitas terre. Resrõ.
Uirgo israel. Iuraui dicit do¬
minus. Non discẽdimus a
te. Intuemini quantus sit
sere nr̃i &sus. Egredietur uir¬
Lum esset desponsata. O melia
origenis. Ex qua omelia le¬
gantur quatuor lectiones.
sic̃ designate sunt in libro.
quarum pͥmam legat quidẽ
die dñco diacomis ebdoma¬
darius. priuatis uero dieb
quem cantor uoluerit.R
lesfote. Sanctificamini filii
isił. Nascet᷑ nobis Euangłm
post tedeui laudamus.Cũ
ẽẽt desponsata mater iħu.
Lolła. Deus qui nos redempti¬
onis. In laudib alła.Ss̃.
Miserere mei ds. ⁊ Confitemi¬
si domino. ⁊ cet̾a. Capitłm.
Ecce uenio cito. Resp̃. hodie
scietis. hymnus. Splendor
Ds̃ qui nos redemptionis. Cõ
Que maria. U̾sus. Pmitte.

Expanded text:
 in ipsa Dominica quarta in Adventu Domini in libro Lectionari scriptae sunt, id est, Audite me, qui sequimini quod tur Responsoria Canite tuba. Non auferetur. Me oportet minui. Ecce jam Versus, Crastina die delebitur iniquitas terrae. Responsoria, Virgo Israel. Juravi, dicit Dominus. Non discedimus a te. Intuemini quantus sit. serere nostri. Versus, Egredietur virCum esset desponsata. Homelia Origenis; ex qua homelia legantur quatuor Lectiones, sicut designatae sunt in libro; quarum primam legat die quidem Dominico diaconus hebdomadarius; privatis vero diebus, quem cantor voluerit. estote. Sanctificamini, filii Israel. Nascetur vobis. Evangelium post Te Deum laudamus, Cum esset desponsata mater Jesu. Collecta, Deus qui nos Redemptionis. In laudibus, Alleluia.Miserere mei, Deus, et, Confitemini Domino, etc. Capitulum, Ecce venio cito. Responsorium, Hodie scietis. Hymnus, Splendor Deus qui nos redemptionis. Pro Ave Maria. Versus, Emitte
Abbreviated transcription (Latin):
tinalis de dũica idẽ. Memen¬
dicat᷑. nisi p̃sens defunctus
fuerit. Maior uero missa de ui¬
gilia .i. Hodie scietis. Alleluia.
dicatur. ⁊ credo in unum dm̃.
non omittatur. Alleluia ad
horas diei dicatur. U̾sicłi aũ

Expanded text:
de Dominica, id est, Memendicatur, nisi praesens defunctus fuerit. Major vero missa de Vigilia, id est, Hodie scietis. Alleluia dicatur, et Credo in unum Deum. non obmittatur. Ad horas diei Alleluia.
Abbreviated transcription (Latin):
kalendis autem octobris usq ad caput diuisio.¬
quadragesime. usq ad sedãm horam plenam. lectiõi¬
uacent. Hora scd̾a. agatur tcia. usꝙ ad horam nonam omnes
in opus suum laborent qd eis in uingitur fc̃o autẽ pͥmo sig¬
no hore none disiungant se ab oꝑe suo singłi: ⁊ sint parati dũ
scd̃m signum pulsau̾it. Post refectionem autem. uacent lecti¬
onib suis aut psalmis.

Expanded text:
Kalendis autem Octobris usque ad caput quadragesimae usque ad horam secundam plenam lectionivacent: hora secunda agatur tertia, et usque ad nonam omnes in opus suum laborent, quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae disjungant se ab opere suo singuli, et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem vacent lectionibus suis aut psalmis.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit. ⁊ talis dies fuerit.¬
⁊ tunc sit in capło Interim
uero subportarius sit ad
portam. Dieb tamen qͥb
habetur sermo in capło.
uicissim eant ad sermones
n parasceue cum ceteris por¬
tarius ad oret crucem in ec¬
cłia. Cum seruitorib solet
comedere. ⁊ solatium eius in¬
terim portam seruare.⁊ ele

Expanded text:
voluerit et talis dies fuerit, etvoluerit et talis dies fuerit, et tunc sit in capitulo. Interim vero subportarius sit ad portam: diebus tamen quibus habetur sermo in capitulo, vicissim eant ad sermones. In Parasceve cum caeteris portarius adoret crucem in ecclesia. Cum servitoribus solet comedere, et solatium ejus interim portam servare, e
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ quo uoluerit ire ꝑmit¬
tat. Cum monachis ⁊ con¬
uersis nostri ordinis post¬
qͣm cognouerit: non loqua¬
turͦ  si clum hora in ec¬
cl̾ia celebraturhospes ad
portam pulsauerit more
solito deo gr̃as ⁊ benedi¬
cite dicat. ⁊ postquam re¬
ceꝑit. si necesse fuerit. dicat
non ẽẽ ei consuetudinis
dum hora celebratur loqui.
rogans eum ut expectet do¬
nec ei post horam respon¬
deat. Hospites possunt us¬
ꝙ ad scm signum nunciari.
ueri paruuli ñ solent duci
tus datur eis. Uicinis uero
mulierib nichil ibi datur
nisi temꝑe famis. si abbas
hoc p̃cipit. Portarius uero de¬
bet habere panes in cella sua
ad distribuendum transe¬
untib Qͥ etiam oꝑetur ad
portam. scapulari indutꝰ.
⁊ mox ut ad horam signũ
audierit᷑. induat se cucul¬
la:. manens ibi cum reuerẽ¬
tia. dum hora celebratur
agens se ꝑ ut potuerit sic̃
rius ad portam ante pͥmã
⁊ portarius audiat pͥmam
missam. ⁊ communicet si

Expanded text:
re et quo voluerit ire permitre et quo voluerit ire permittat. Cum monachis et conversis nostri ordinis postquam cognoverit, non loquatur. Quod si, dum hora in ecclesia celebratur hospes ad portam pulsaverit, more solito Deo gratias et Benedicite dicat: et postquam receperit, si necesse fuerit, dicat non esse ei consuetudinis dum hora celebratur loqui, rogans eum ut exspectet donec ei post horam respondeat. Hospites possunt usque ad secundum signum nuntiari. Pueri parvuli non solent duci tus datur eis. Vicinis vero mulieribus nihil ibi datur, nisi tempore famis, si abbas hoc praeceperit. Portarius vero debet habere panes in cella sua ad distribuendum transeuntibus. Qui etiam operetur ad portam scapulari indutus, et mox ut ad horam signum audierit, induat se cucullam, manens ibi cum reverentia dum hora celebratur, agens se, ut potuerit, sicurius ad portam ante Primam, et portarius audiat primam missam et communicet, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͥat. Ꝙ postquam benedi¬
cite dixerit. humiliter qui
sit uel quid uelit abeo re¬
quirat. Ee cum recipiendũ
intellexertegenua flectẽs.
intra ianuam recipiat.
Deinde faciens eum iuxta
cellam sedere. dicat ei. Ex¬
pectate me paululum hie
donec uos abbati nuntiẽ.
si eum non inuenerit po¬
test ꝑ omnes officinas mo¬
nasterii querere excepto
qd̃ in infirmitorium non
intrabit. s ad ostium soni¬
tu uel signo querat. Q hoᷤᷤ¬
pite nuntiato tam abb̃i
quam ei qui recepturus ĩ.
ad hospitem citius redeat.
⁊ qualiter seagat. cum ei
fr̃s obuiam uenerin ooce¬
at. Cui ulterius non loqua¬
tur nisi discedenti. Cuni aũ
hospes discedens. i anuam
egredi uoluerit. humiliet
se ad eum. eo modo quo ad
ingressum diximus. Qdsi
de uicinis uel notis aliquis
ad portam uenerit: postqͣm
quid uelit cognouerit ex¬
tra portam eum demora¬
rifaciat donec ab abbate
quid de eo agatur agnos¬
cat. Si antem talis fuerit.
quem nec nunciate nec
ibi remanere deceat: intra¬

Expanded text:
at. Et postquam Benedicite dixerit, humiliter quis sit vel quid velit, ab eo requirat. Et cum recipiendum intellexerit, genua flectens intra januam recipiat. Deinde faciens eum juxta cellam sedere, dicat ei: Exspectate me paululum hic, donec vos abbati nuntiem, si eum non invenerit, potest per omnes officinas monasterii quaerere, excepto quod in infirmitorium non intrabit, sed ad ostium sonitu vel signo quaerat. Qui hospite nuntiato, tam abbati quam ei qui recepturus est, ad hospitem citius redeat: et qualiter se agat, cum ei fratres obviam venerint, doceat. Cui ulterius non loquatur, nisi discedenti. Cum autem hospes discedens januam egredi voluerit, humiliet se ad eum, eo modo quo ad ingressum diximus. Quod si de vicinis vel notis aliquis ad portam venerit, postquam quid velit cognoverit, extra portam eum demorari faciat, donec ab abbate quid de eo agatur agnoscat. Si autem talis fuerit quem nec nuntiare nec ibi remanere deceat, intra
Abbreviated transcription (Latin):
ante pascha. postqͣm nõt¬
na laus ꝑacta fuerit.⁊ fĩs ad
luminaria in capitło sederĩt.
⁊ sacrista uiderit aduenisse
tempus quo regulariter cir¬
ca cliem laudes sunt canende.
candelam unam accendat.
ac inprimo gradu p̃sbiterii
suꝑ candelabrum ponat. sicꝙ
signo. fr̃a quinta fra uero .ui.
⁊ sabło. tabula uocent᷑ fr̃s ad
horam. Inter̃i uͦ dum hymuꝰ
illius hore canit᷑. om̃uia lumi¬
naria eccłie a secretatio excep¬
ta illa p̃dicta candela extin¬
gant᷑. Dum cantor antipħã
ad bñdictus inceperit: etiã¬
illam candelam idem sacͥs¬
ta extingat. Q dum abbas
pater noster inceꝑit: candelã
arcdentem que antea quam
illa ad bñdictus extingatur
in absconsa occultari debet.
ad collam dicendam in chor.

Expanded text:
m nocturna laus peracta fuerit, et fratres ad luminaria in claustro sederint, et sacrista viderit advenisse tempus, quo regulariter circa diem Laudes sunt canendae: candelam unam accendat, ac in primo gradu presbyterii super candelabrum ponat, sicque, signo feria quinta, Feria vero sexta et Sabbato tabula vocentur fratres ad horam. Interim vero dum hymnus illius horae canitur omnia luminaria ecclesiae a secretario excepta illa praedicta candela exstinguantur. Dum cantor Antiphonam ad Benedictus incoeperit, etiam candelam illam idem sacrista exstinguat. Et dum abbas, Pater noster incoeperit candelam ardentem quae antea quam illa ad Benedictus exstinguatur, in absconsa occultari debet: ad Collectam dicendam in chorum
Abbreviated transcription (Latin):
cipiatur missa lux fulgeb̾
No quam missam ñ cantent᷑
misse pͥuate donec offeren¬
da compleatur. exceptis miᷤ¬
sis ꝑ communicandis con¬
u̾sis. Porro ista missam mane
eant. Q missa celebrata.
mox exeuntib fr̃ib de cho¬
ro. signum pulsetur asacͥ¬
sta: ⁊ utͥ mos est festiis die¬
b interuallum custodiri
inter matutmoꝵ. laudes ⁊
pͥmam: ita teneat inter hãc
missam lux fulgebit.⁊ pͥ¬
mam. Iterumq pulsatosig¬
no ad pͥmani. ueniant fr̃s
in chorum: ⁊ faciant solitã
orationẽ. Post pͥmam autẽ:

Expanded text:
cipiatur missa, Lux fulgebit. Ad quam missam non cantentur missae privatae donec Offerenda compleatur, exceptis missis pro communicandis conversis. Porro ista missa in maneant. Qua missa celebrata mox exeuntibus fratribus de choro, signum pulsetur a sacrista: et uti mos est festivis diebus intervallum custodiri, inter Matutinarum Laudes et Primam: ita teneatur inter hanc missam, Lux fulgebit, et Primam. Iterum pulsato signo ad Primam veniant fratres in chorum, et faciant solitam orationem. Post Primam autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse aut ꝑalium. debet p̃ꝑare:
Et cum paratum fuerit ta¬
bulam inclaustro tͥb ictib
tractim ꝑcutere. ⁊ monachoᷤᷤ
uel etiam abbatem eundo
⁊ redeundo p̃ire. ⁊ si nox fue¬
rit.cum lumine.ad manda¬
tum faciendum si necesse
fuerit adiuuare. hospitum
infirmorum tam pauꝑm
quam aliorum sollicitudi¬
nem debet gerere. S postqͣ
monachi in lectis pausa¬
uerint mandatum opor¬
tuerit fieri: cum cellarari¬
o faciat ut potuerit. In cena
comini ut pauꝑes ad man¬
datum in claustro bene p̃

Expanded text:
se aut per alium debet praeparare. Et cum paratum fuerit, tabulam in claustro tribus ictibus tractim percutere, et monachos vel etiam abbatem eundo et redeundo praeire, et si nox fuerit, cum lumine ad mandatum faciendum, si necesse fuerit, adjuvare. Hospitum infirmorum tam pauperum quam aliorum sollicitudinem debet gerere. Si postquam monachi in lectis pausaverint mand atum oportuerit fieri, cum cellerario faciat ut poterit. In Coena Domini, ut pauperes ad mand atum in claustro bene se
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentes. uel desideriis suis ⁊ uoluptatib obedientes: s
ambulantes alieno iudicio ⁊ imꝑio. incenobiis degen¬
tes abbatem sibi p̃ẽe desiderant. Sine dubio hitales illã
domini imitantur sententiam. qua dicit ñ ueni facere
uoluntatem meam. sed eius qui misit me. S hec ip̃a obe¬
dientia tẽ acceptabilis erit dõ ⁊ dulcis hominib si quod¬
iubetur. non trepide non tarde. non tepide aut cũ mur¬
mure. uel cum responsione nolentis efficiatur: quia obe
dientia que maiorib p̃betur. deo ex̾ibetur Ip̃e eñi cdixit.
ͥuos audit me audit. Ꝙ cum bono animo adiscipłis p̃¬
beri oportet. qͥuia hylarẽ datorem diligit ds̃. Lam cum
in corde si murmurau̾it:⁊ siimpleat iussionẽ tamen lam¬
acceptum iam non erit dõ. qui cor respicit murmurã¬
tis. Eꝓtali facto nullam consequitur grãm: ummo pe¬
nam murmurantium in currit: si non cum satiffactione

Expanded text:
viventes vel desideriis suis et voluptatibus obedientes, sed viventes vel desideriis suis et voluptatibus obedientes, sed ambulantes alieno iudicio et imperio, in cenobiis degentes abbatem sibi preesse desiderent. Sine dubio hi tales illam Domini imitantur sententiam, qua dicit: “Non veni facere voluntatem meam sed eius qui misit me Et tunc erit acceptabilis deo et dulcis hominibiubetur non trepide, non tarde, non tepide aut cum murmure vel cum responsione nolentis efficdientia quę maioribus prebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: “Qui vos audit, me audit”. Et cum bono animo a discipulis preberi oportet, quia hilarem datorem diligit Deus. Nam, cum etiam in corde si murmuraverit, etiamsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit Deo, qui cor eius respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam, immo penam murmurantium incurrit, si non cum satisfactione
Abbreviated transcription (Latin):
rimus humilitatis gradus est: De obedientia.¬
obedientia sine mora. Hec conuenit his qui nichil sibi
xp̃o carius aliquid existimant. ꝓpter seruitium scm̃
qd ꝓfessi sunt seu ꝓpter metum gehenne uel glam¬
uite et̾ne mox ut aliquid imꝑatum amaiore fuerit. ac si
diuinitus imꝑetur morampati nesciunt in faciendo.
equib dominus dicit Obauditu auris obediuit michi.
R iterum dicit doctorib Q uosaudit. meaudit. Ergo hitales
relinquentes statim que sua sunt.⁊ uoluntatem ꝓpͥam de¬
serentes: mox exocupatis manib ⁊ qd̃ agebant mꝑfectũ
relinquentes. uicino obedientie pede. iubentis uocem fcĩs
secuntur ⁊ ueluti uno mom̃to p̃dicta magistri iussio. ⁊ ꝑfec¬
ta discipłi oꝑa. in uelocitate timoris dei amberes cõmuni¬
ter citius explicantur. Qͥb ad uitam et̾nam gradiendi a¬
mor incumbit. ideo angustam uiam arripiunt. unde dñs
ait. angustauia ẽ que ducit ad uitam: ut non suo arbit᷑o

Expanded text:
rimus humilitatis gradus est obedientrimus humilitatis gradus est obedientia sine mora. Haec convenit his qui nihil sibi a Christo charius aliquid existimant propter servitium sanctum quod professi sunt, seu vitę ęternę, mox ut aliquid imperatum fuerit a maiore, ac si divinitus imperetur, moram pati nesciant in faciendo. De quibus Dominus dicit: “Obauditu auris obedivit michi”; et iterum dicit doctoribus: “Qui vos audit, me audit”. Ergo hi tales relinquentes statim quę sua sunt et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes, vicino obedientię pede iubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento predicta magistri iussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei, ambę res communiter cicius explicantur, quibus ad vitam ęternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: “Angusta via est, quę ducit ad vitam”, ut non suo arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
cetͥo em̃dare: desideria carnis non ꝑficertͥ uoluntatẽ ꝓp̃am
odire. Preceptis abbatis inomnib obedire. etiam sup̃e alit̾
qđ absit agat inemores illius dominici p̃cepti: que dicunt
facite que autem faciunt facere nolite. Non uelle dici scm añ¬
quam sit: s pͥus ẽẽ ut ueruis dicatur. Precepta dei factis coti
die ad implere:ͥ castitatem amare: nullum odire: zelum ⁊
inuidiam non habere: contentionem non amare: elatio
nem ⁊ iactantiam fugere: seniores uenerati: iuniores dili
solis occasum in pacem redire  ⁊ de dei miscd̃ia nunquam
desꝑare. Eece hec sunt instrumetita artis sp̃ualis. que cum
fuerint anobis die noctuq incessabiliteradimpleta: ⁊indie
iudicii reconsignata: illa m̃ces nobis adño recompensabi¬
tur quam ip̃e ꝓmisit: qd ocłs ñ iudit necauris audiuit.
eum. Officia uero ubi hec omiia diligenter oꝑemur. clau¬
stra sunt monasterii⁊stabilitas in congregatione.

Expanded text:
caetero emendare, desideria carcaetero emendare, desideria carodire. Praeceptis abbatis in omnibus obedire, etiamsi ipse aliter, quod absit, agat memores illius Dominici praecepti: Quae dicunt facite: quae autem faciunt, facere nolite . Non velle dici sanctum, antequam sitdie adimplere. 63. Castitatem amare. 64. Nullum odisse. 63. Zelum et invidiam non habere. 66. Contentionem non amare. 67. Elationem fugere. 68. Seniores venerari. 69. Juniores diligantibus ante solis occasum in pacem redire. 72. Et de Dei misericordia nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritualis; quae cum fuerint a nobis die noctuque ineffabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa nobis merces a Domino recompensabitur, quam ipse promisit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, eum. Officina vero ubi haec omnia diligenter operemur, claustra sunt monasterii et stabilitas in congregatione.
Abbreviated transcription (Latin):
onẽppt̾ iusticiã sustin̾e. Non ẽẽ suꝑbum:ͥ non uinolentum:
non multum edacem: non sonnolentum: non pigrum: non
murmuriosum: non detractorem. Spem suam dõ committ̾e:
bonum aliquid in sec̃uid̾it dõ applicet non sibi: malum uͦ
semꝑ ase factum sciat:⁊ sibi reputet. Diem iudicii timere
gehennam expasuescere iuitam et̾nam omniconcupiscen¬
tia sp̃uali desiderare mortẽ cotidie ante ocłos suspectam hr̃e
Actus uite sue omni hora custodire. in omni loco se deum rẽ¬
pice ꝑcerto scire. Cogitationes malas cordi suo aduenientẽ
mox adxp̃m allidere:⁊ seniori sp̃uali pate facere. Ossuum a
malo uel prauo eloquio custodire: multum loqui non a¬
mare: u̾ba uana aut risui apta non loqui ͥ risum muttum
aut excussum non amare: lectiones scãs libenter audire̾ ora¬
tioni frequenter in cumbere. mala sua p̃terita cum lacrimis
uel gemitu cotidie in oratione confiteri dõ:ͥ de ip̃is malis de

Expanded text:
onem pro justitia sustinere. Non esse superbum, non vinolentum, onem pro justitia sustinere. Non esse superbum, non vinolentum, non multum edacem, non somnolentum, non pigrum, non murmurosum, non detractorem; spem suam Deo committat; bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi, malum vero semper a se factum sciat, et sibi deputet; diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia spirituali desiderare, mortem quotidie ante oculos suspectam habere, actus vitae suae omni hora custodire, in omni loco Deum se respicere pro certo scire; cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spirituali patefacere; os suum a malo, vel pravo eloquio custodire, multum loqui non amare; verba vana aut risui apta non loqui, risum multum aut excussum non amare; lectiones sanctas libenter audire, orationi frequenter incumbere, mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri, de ipsis malis de
Abbreviated transcription (Latin):
deum diligere ex toto corde: tota anima. tota uirtute deinde
ꝓximum tanquam se ip̃m Deinde non occid̾e non ad utteta¬
ri: non facere furtum: non concupiscere: non falsum tefti¬
monium dicere. Honorare omnes homines:⁊ qd sibi quis fie¬
ri non uult alii nefaciat. Ab negare semet ip̃m sibi ut seqͣtur
xp̃m. Corpus castigare delicias non amplecti: ieiunium a-¬
mare pauꝑ es recreare: nudum uestire: infirmum usita¬
re: mortuum sepelire: in tͥbulatione subuenire dolentem
consolari: ascłi actib se facere alienum: nichil amori xp̃i p̃
pon̾e. Iram non ꝑficeᷤ iracundie tempus non reseruare: do¬
lum incorde nontenere: pacem falsam non dare: caritatẽ
non derelinquere Non iurare neforte ꝑluret ueritatem
excorde ⁊ ore ꝑferre: malum ꝑmalo non reddereᷤ in uiriã
non facere:s ⁊ factam pacienter sufferre: inimicos dilig̾e:
maledicentes se ñ re maledicere s magis bũdicere. ꝑsecuti¬

Expanded text:
diligere ex toto corde, tota anima, tota virtute, deinde diligere ex toto corde, tota anima, tota virtute, deinde proximum tanquam teipsum. Deinde non occidere, non adulterare, non facere furtum, non concupiscere, non falsum testimonium dicere, honorare omnes homines, et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare, delicias non amplecti, jejunium amare, pauperes recreare, nudum vestire, infirmum visitare, mortuum sepelire, in tribulatione subvenire, dolentem consolari. A saeculi actibus se facere alienum. Nihil amori Christi praeponere, iram non perficere, iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere. Non jurare, ne forte perjures. Veritatem ex corde et ore proferre, malum pro malo non reddere, injuriam non facere, sed et factam patienter sufferre. Inimicos diligere, maledicentes non maledicere sed magis benedicere. Persecuti
Abbreviated transcription (Latin):
tractet apud se⁊ qd utilius iudicauerit faciat. Idõ aũ
omnes ad consilium uocari diximus: quia sepe iuniori
dominus reuelat qd̃ melius ẽ Sic autem dent fĩ con¬
silium cum omni humilitatis subiectione. ut ñ p̃sum̃ãt
ꝑcaciter defend̾e qd̾ eis uisum fuerit sed magis in ab̃bis
pendeat arbitrio: ut quod salubrius iudicauerit eẽ ei
cuncti obediant. S sic̃ disciplis conuenit obedire ma-¬
gistro:. ita ⁊ ip̃m ꝑuide ⁊ iuste cõndecet cuncta dispon̾e.
n omnib igituromnes magistram sequantur regłam:
neq ab ea tem̾e deuietur aquoqͣm Nullus in monaste¬
abbas cum timore dei ⁊ obsuatiõe regle oĩa faciat scĩe se ꝓcul
dubio deomnib iudiciis suis equissinio iudici dõ tatio¬
nem redditurum. Siqua uero minora agenda sunt
in monasterii utilitatib semorum tantum utatur consilio:
sic̃ scriptum ẽ. Omĩa fac con consilio.⁊ post fc̃m non peniteb̾¬

Expanded text:
tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe juniori Dominus revelat quod melius est. Sic autem dent fratres consilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes mnec ab ea temere devietur a quoqabbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt in monasterio, seniorum tantum utatur consilio: sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poeniteb
Abbreviated transcription (Latin):
detͥmenta gregis sͥ cominissi non patiatur᷑ uerum in¬
agmentatione boni gregis gaudeat. Ante omnia nedissi¬
mulans aut parupendens salutem anmaꝵ sibi com¬
missarum: non plusgerat sollicitudinẽ de reb trãsiro¬
riis ⁊ terrems. atq caducis s semꝑ cogitet quia animas
suscepit regendas:. de quib nõnem redditurus ẽ. Eene
causetur de minori forte substantia: meminit scriptũ.
Erimum querite regnum dei ⁊ iusticiam euis: ⁊ hecom̃ia
numum: agnoscat ꝑc̾to. quia in die iudicii ip̃arum om̃i¬
um animarum. est domino redditurus rõnem: sine du¬
sionem pastoris de creditis ouib cum de alienis rõciniis
cauet. redditur de suis sollicitus. E cum de ammonitiõib
suis emendationem aliis subministrat: ip̃e efficitur a ur¬
ciis emendatus. De adhibendis ad consiliũ fr̃ib¬
tio: conuocet abbas omnem congregationẽ: ⁊ dicat
ip̃e unde agitur. Et audiens consilium fratrum.

Expanded text:
detdetaugmentatione boni gregis gaudeat. Ante omnia ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omninumerum, agnoscat pro certo, quod in die judicii ipsarum omnium animarum redditurus Deo rationem, sine dusionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendatus. § rio, convocet abbas omnem congregationem, et dicat ipse, unde agitur: et audiens consilium fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
ad monemus. sleq dissimulet pec̃ca delinquentiũ. s moxũ
ceꝑint oririradic̾itus ea ut p̃ualet amputet. memor ꝑicłĩ¬
heli sacdotis de sylo. Ehonestiores quidem atq intelligibi¬
les animos pͥma uel scd̾a ammonitione. uibis corripiat im¬
ꝓbos autem ⁊ duros corde ac suꝑbos. uel in obedientes u̾be¬
rum uel corporis castigatione. in ip̃o inicio pec̃ci coherceat:
sciens scriptum stultus u̾bis ñ corrigitur. Etit̾m ꝑcute
silium tuum uirga. ⁊ liberabis animam eius amorte.
eminisse debet semꝑ abbas quod ẽ meminisse qd
dicitur ⁊ scire cui plus commnititur. plus ab eo exi¬
gitur. Sciat ꝙ quam difficilem ⁊ arduam rem
suscepit. reg̾e animas: ⁊ multorum seruite morib ⁊ ali¬
um quidẽ blandimentis alium uero increpationib a¬
lium suasionib ⁊ scd̾m unius cuiusꝙ qualitatẽ uel in¬
telligentiam. ita seom̃ib conformet ⁊ aptet: ut ñ solum

Expanded text:
admonemus, neque dissimulet peccata delinquentium; sed mox ut admonemus, neque dissimulet peccata delinquentium; sed mox ut coeperint oriri, radicitus ea ut pHeli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur; et scire, quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium vero increpationiblium suasionibus, et secundum uniuscujusque qualitatem vel intelligentiam, ita se omnibus conformet et aptet, ut non solum
Abbreviated transcription (Latin):
̾si ita iusticia dictante abbati uisum fuerit ⁊ decinus¬
libet ordine id faciat. Sin alias ꝓpͥa teneant loca: quia siue
seruꝰ siuelib̾ omnes in xp̃o unum sumus:. ⁊ sub uno dño e¬
qualem seruitutis miliciam baiulamus: quia non est
apud eum ꝑsonarum acceptio. Solum modo in hac par¬
te apud ip̃m dec̾nimus si meliores ab aliis in oꝑib bonis.
⁊ humiles inueniamur. Ergo equalis sit ab eo omnib ca¬
ritas una p̃beatur omnib scd̾m m̾ita disciplina.
sdroctrina nanq sua abbas apłicam debet
illam semꝑ formam seruare in qua dicit Argu e obsecraͥ
increꝑa. id ẽ miscens temꝑib tempora: trorib blandim̃ta.
Dirum magistri. pium ꝓatris ostendat affectum. idẽ indi¬
ciplinatos ⁊ iuquietos debet durius arguere obedientes
autem ⁊ mites.⁊ patientes. ut in melius ꝑficiant obsecrare:¬
negligentes autem ⁊ contempnentes. ut increpet ⁊ cortipiat

Expanded text:
Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujusQuod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus, et sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus : quia non est apud Deum personarum acceptio : sed solummodo in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveniamur. Ergo aequalis sit ab eo omnibus charitas, una praebeatur in omnibus secundum merita disciplina. In doctrina namque sua abbas apostolicam debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites, et patientes, ut in melius Negligentes vero et contemnentes ut increpet et corripiat,
Abbreviated transcription (Latin):
rgo cum aliquis suscipit nomen abbatis. dupplici debet
doctrina suis p̃eẽ discipłis Id est om̃ia bona ⁊ sc̃a. fcĩs am¬
pliu̾s quã u̾bis ostendere. ut capacib discipłis mandata dñi
uerbis ꝑponat: durisuͦ corde ⁊ simpliciorib fcĩs suis diuina
p̃ceptaꝰ demonstret Omnia uero que discipłis docuerit ẽẽ
contraria in suis fc̃ĩs indicet non agenda. ne aliis p̃dicans
ip̃e reꝑb inueniatur. nequando isli dicat ds̃ peccanti Qre
tu enarras iusticias measͥ ⁊ assumis testamentum meum
ꝑos tuum: Tuuero odisti disciplinam: ⁊ ꝑiecisti sermones
meos postte. E qui in fr̃is tui ocło festucam uidebas in tuo
trabien non uidisti. Non abeoꝑsona inmonasterio disc̾¬
natur. Nonunus plus ametur quam alius. nͥ ꝙ̃ ĩbonis actib
aut obediẽtia ĩueint meliorẽ. Non ĩponatur in genuus.
ex seruitio coni̾tenti nisi alia rõnabilis causa existat.

Expanded text:
rgo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet rgo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, quam verbis ostendat. Ut capacibus discipulis mandata Domini verbis proponat; duris vero et simplicioribus factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernatur, non unus plus alio ametur, nisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur ingenuus ex servitio convertenti, nisi alia rationabilis causa existat.
Abbreviated transcription (Latin):
bbas qui precẽ dignus ẽ monasterio: semꝑ meminis¬
nichil extra p̃ceptum domini quod absit. debetaut do¬
c̾s aut constituere uel iubere. s iussio ens uel doctrina.
ferm̃tum diuine iusticie in discipłorum m̃tib consꝑ¬
gatur. Memor sit semꝑ abbas: quia doctrine sue uel dis¬
cipłorum obedientie. utrarumq rerum intrem̃do iudi¬
cio dei facienda erit discussio. Sciat ꝙ abbas culpe pa¬
storis incumbere quicquid in ouib pater familias uti¬
litatis minus potuerit inuenire. Tantumiterũ libere
rit᷑ uit si nquicto uel iobedienti gregi pastoris fuerit
om̃is diligentia attributa.⁊ morbidis eatum actib u¬
nuiersa fuerit cura ex̾ibita: pastor eatum inudicio do¬
mini absolutus. dicat cũ ꝑpħa domino. Iusticiam tuam
non abscondi incorde meo.u̾itatem tu am.⁊ salutare
tuum dixi. Ip̃i autem contempnentes spreuert̃ me.
Atc̃ demum in obedientib cure sue ouib pena sit eic̃p̃¬
ualens ip̃a mors.

Expanded text:
 qui praeesse dignus est monasterio, semper meminenihil contra praeceptum Domini, quod absit, debet aut constituere, vel jubere: sed jussio ejus, vel doctrina fermentum divinae justitiae in discipulorum mentibus conspergatur. Memor semper abbas quia doctrinae suae et discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors.
Abbreviated transcription (Latin):
obmutui ⁊ humiliatus sum asilui abonis. Hic ostendit
ꝓpħa. siabonis eloquiis interdum ꝓꝑter taciturnitatem
debet taceri: quantomagis amalisꝰ uerbis ꝓꝑterpenam pec-
cati debet cessati᷑ Ergo quamuis debonis ⁊ scĩs cedificatio¬
num eloquiis. ꝑfectis discipsis ꝓpter taciturnitatis gra¬
uitatem. rara loquendi concedatur licentia: quia scrip¬
tum est Inmultiloquio non effugies peccatum. E alibi
Mors⁊ uita inmanib lingue. Nlam loqui ⁊ docere magistrũ
condecet. tacere ⁊ audire discipło conuenit. E idõ si qua
requirenda sunt. apriore cumomni humilitate ⁊ subiec¬
tione reuerentie. requirantur. Scurrilitates uero uel
u̾ba occiosa. ⁊ risum mouentia. et̾na clausura in om̃ib
locis dampnamus. ⁊ adtale eloquium. discipłm aperire¬

Expanded text:
obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis . Hic ostendit Propheta, si a bonis eloqdebet taceri, quantnam debet cessari? Ergo quamvis de bonis et sanctis, et aedificationum eloquiis perfectis discipulis propter taciturnitatis gravitatem rara loquendi concedatur licentia, taultiloquio non effugies peccatum ; et alibi: Mors et vita in manibus linguae . Nam loqui et docere magistrum condecet; tacere et audire discipulum convenit. Et ideo si qua requirenda sunt a priore, cum omni humilitate et subjectione reverentiae reqverba otiosa et risum moventia, aeterna clausura in omnibus locis damnamus, et ad talia eloquia discipulum os aperire
Abbreviated transcription (Latin):
declinantes in malum. ⁊ in utiles factos aliqua hora aspici¬
at ds̾ ⁊ parcendo nobis in hoc temꝑe quia pius est. ⁊ expectat
nosconiiti in melius. dicat nobis in futuro. Hec fecisti
⁊ tac ui.

Expanded text:
declinantes in malum, et inutiles factos aliqua hora aspiciat Dominus; et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est, exspectat nos converti in melius, dicat nobis in futuro judicio: Haec fecisti, et tacui .
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃git. Ecum item cauemus illud̃ qd de neglegentib dic¬
tum ẽ. Corrupti sunt ⁊ abhominabiles fc̃isunt in uolunta¬
tib suis. In desideriis uero carnis ita nobis deum credamꝰ
semper ẽẽ p̃sentem: cum dicit ꝑꝑħa domino Ante te estom̃e
desiderium meum. Cauendũgͦideo malum desiderium:
quia mors secus int̾itum delectationis posita est. Unde
scriptura p̃cipit dicens. Post concupiscentias tuas noneas.
Ergo si ocłi domini speculantur bonos ⁊ malos. dominus
decelo semꝑ respicit suꝑ filios hominum ut uideat si est
intelligens aut requirens dm̃. ⁊ siabangłis nobis deputa

Expanded text:
avemus illud quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis vero carnis ita nobis credamus Deum semper esse praesentem, cum dicit Propheta: Ante te est omne desiderium meum . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit dicens: Post concupiscentias tuas non eas . Ergo, si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit filios hominum, ut videat si est intelligens aut requir
Abbreviated transcription (Latin):
festinet fstimet se homoꝰ decelis adeo semꝑ respici omni¬
hora: fc̃a sua omni loco ab aspectu diuinitatis uideri:⁊
abangsis do̾ omni hora renunciari. Demonstrat nobis
ostendit dicens Scrutans corda ⁊ tȩnes ds. Eitem. Dñs noũ¬
sationes meas alongẽ ⁊ quia cogitatio hominis confite¬
bitur łͥ sam ut sollicitus sit cura cogitations suas puer¬
sas dicat semper utilis frater in corde suo. T c̃ero ĩmacłatꝰ corã
eo si obseruau̾io me abũqͥtatemea. Uolũtatẽ ũꝓpͥã ita face ꝑhibem ẽ¬

Expanded text:
Aestimet Aestimet hora, et facta sua omni loco ab aspectu Divinitatis videri, 9 et ab angelis omni hora renuntiari. Demonsostendit, dicens: Scrutans corda et renes Deus . Et item ditationes meas a longe . Et: Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam ut sollicitus sit circa cogitationes perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita face
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽs: Dñe non est exaltatum cormeum neq elati sunt
ocłi mei. Neq ambulaui inmagnis. neq in mirabilib su
ꝑme. S quid: Sinon humiliter sentieb̾ani s exaltaiuia¬
nimam meam: sicut ablactatus suꝑ matre sua. ita retͥ¬
bues in animam meam. Unde fratres si summe humi¬
litatis uolumus culmen attinge⁊ ad exaltationem illã
celestem ad quam ꝑ p̃sentis uite humilitatẽ ascenditur.
erolumus uelocit ꝑuenire actib nr̃is ascendentib scala ila
erigenda ẽ que in somno iacob apparuit ꝑ quã ei descenden¬
tes ascendentes angłi monstrabantur. son aliud fine du¬
bio descensus ille ⁊ ascensus anobis intelligitur nisi exalta
tione descendere.⁊ humilitate ascende. Scala uero ip̃a erecta.¬
pus ⁊animam Inqua latera: diuersos gradus humlitatis
uel discipline euocatio diuina. ascendendos inseruit
liuionem omnino fugiat: ⁊ semꝑsit memor ommũ
pedum. ueluoluntatis ꝓpͥe.s ⁊ desideria carnis amputare

Expanded text:
t exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei; neque ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me . Sed quid? Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, sicut ablactatum super matrem suam, ita retribues in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingere, et ad exaltationem illam coelestem, ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire, actibus nostris ascendentibus scala illa erigenda est quae in somnio Jacob apparuit, per quam et descendentes et ascendentes angeli monstrabantur. Non aliud sine dubio descensus ille et ascensus a nobis intelligitur, nisi exaltationem descendere et ascendere humilitatem ostendit. Scala vero ipsa erectastrum esse corpus. In qua latera diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio divina ascendendos inseruit.livionem omni hora fugiat, semper sit memor omnium pedum vel voluntatis propriae, sed et desideria carnis.
Abbreviated transcription (Latin):
sterciensi. abbas eius hoc no¬
tificet. inter rogante id cõmu¬
niter. eo qui p̃sidet incapło.
Eratur etiam si quis deẽ ab¬
batũ ⁊ auditis excusationi¬
b eorum qui forte ꝑ infirmi¬
tate uenire non potuerunt:
de cet̾o nemo celauerit. si qͥ
eorum qui eo anno uenire
debuerant. ab ẽẽ cognouerit.
nec sine graui animaduer¬
sione id p̃tereatur. Qliter

Expanded text:
sterciensi abbas ejus hoc notificet interrogante id communiter eo qui praesidet in capitulo. Quaeratur etiam si quis deest abbatum, et auditis excusationibus eorum qui forte pro infirmitate venire non potuerunt de caetero nemo celaverit, si quem eorum qui eo anno venire debuerant abesse cognoverit, nec sine gravi animadversione id praetereatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
lus qd sibi utile iudicat sequatur s qd̾ magis alii. Rarita¬
tem fr̃nitatis.: casto impendant amore. Deum timeant.
abbatem suum sincera ⁊ humili karitate diligant. Xp̃o
omnino nichil p̃ponant: qui nos pariter aduitam et̾nam

Expanded text:
lus quod sibi utile judicat sequatur, sed quod magis alio. Charitalus quod sibi utile judicat sequatur, sed quod magis alio. Charitatem fraternitatis casto impendant amore, Deum timeant, abbatem suum sincera et humili charitate diligant; Christo omnino nihil praeponant, qui nos pariter ad vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittimus pͥuata imꝑia p̃poni: decet̾o om̃s iuniores pͥorib
suis omni caritate ⁊ sollicitudine obediant. Qd siquis con-¬
tentiosus reppitur: corripiatur. Siquis autẽ fr̃ ꝑ quauis
minima cau̾sa ab abbate uel aquocunq pͥore suo corripit᷑
quolibet mͤ uel si leurter senserit ammum pͥoris cuiuscũ¬
q contra se iratum uel cõmotum quamuis modice mox
sine mora tam diuꝑstratus int̾ra ante pedes eius iaceat
satiffaciens. usq dum benedictiõe sanetur illa cõmotio.
si quis contempserit facere: aut corporali uindicte sub¬
laceat: aut si contumax fuerit. de monasterio expellat᷑.
ad infernum: ita ẽ zelus bonis qui separat auiciis⁊ ducit
ad deum ⁊ ad uitam et̾nam. Hunc gͦ zelum feruentissimo
amore exerceant monachi: id est ut honore se inuicem p̃ue¬
niant: infirmitates suas siue corporum siue morum patien¬
tissime tolerent obedientiam sͥ certatim impendant. Nul¬

Expanded text:
permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod si quis contentiosus reperitur, corripiatur. Si quis autem frater pro quavis minima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter senserit animos prioris cujuscunque contra se iratos vel commotos, quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur. ad infernum, ita est zelus bonus qui separat a vitiis et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi; id est, ut honore se invicem praeveniant. Infirmitates suas sive corporum, sive morum, patientissime tolerent; obedientiam sibi certatim impendant. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
occasiõẽ p̃sumat alter alterum defendere monachum
in monasterio. aut quasi tueri:etiam siqualibet consan¬
guinitatis ꝑpinquitate iungantur. Nec qͦlibet mͦ id amo¬
nachis p̃sumatur quia exinde grauissima ocasio scanda¬
lorum oriti potest. Qd si quis hec transgressus fuerit: acri¬
etet᷑ in monasterio. omnns p̃sumptioĩs occasio . Ordina¬
musatq constitiumus: ut nulliliceat quẽqͣm fr̃m su¬
orum excommunicare aut cedere. nisi cui potestas ab ab¬
bate data fuerit. Peccantes autem coram omnib arguan¬
tur. ut ceti metũ habeant. Infantib uͦusq ad quintum¬
decimum annum etatis discipline dilige̾ntia sit: ⁊ custo¬
Nam infortiori etate qui p̃sumpserit. aliquatenus sine p̃cep¬
to abbatis. uel in ip̃is infantib sine discretiõe exarserit.
discipline regłari subiaceat: quia scͥptum ẽ Qd tͥñ ius fieti:
bedientie uiam se ituros ad deum. Premisso ergo abbatis
aut p̃positorum qui abeo constituuntur imꝑio. cui non

Expanded text:
occasione praesumat alter alterum defendere monachum in monasterio, aut quasi tueri: etiamsi quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fuerit, acrietetur in monasterio omnis praesumptionis occasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeant. Infantum vero usque quindecim annorum aetates disciplinae diligentNam in fortiori aetate, qui praesumpserit aliquatenus sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat, quia scriptum est: Quod tibi bedientiae viam se ituros ad Deum. Praemisso ergo abbatis, ut praepositorum, qui ab eo constituuntur, imperio, cui non
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝑpter excessuis: ne quid forte surripuerit in ua ui¬
aut audierit. quia plurima destrutio ẽ. Qd siquis p̃sũp¬
serit. uindicte regłari subiaceat. Similit̾ ⁊ qui p̃sumpse¬
tit claustra monasterii egredi. uel quocũq ire uel quippi¬
am quamus parũsine iussione abbatis facere. Si fr̃is s¬

Expanded text:
nem propter excessus, ne qui forte subripuerint in via vinem propter excessus, ne qui forte subripuerint in via viaut audierit, quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi; vel quocunque ire, vel quippiam, quamvis parvum, sine jussione abbatis facere. § I
Abbreviated transcription (Latin):
d portam monasterii ponatur senex monasterii.¬
turitas eum non sinat uagari Qportarius cellam debet
habere iuxta portam: ut uenientes semꝑ p̾̃sentẽ ĩueniant.
a quo responsũ accipiant: ⁊ mox ut aliquis pulsau̾it. aut
pauꝑ clamaiit. dõ gr̃as respondeat aut benedicat⁊ cum õi
mansuetudinetimoris dei. responsum reddat festinanter .¬
rem frẽm accipiat. Aonasterium autem si possit fieri.ita
debet constitui: ut omnia necessaria .i. aqua: molendinũ
ortus. pistrinum. uel artes diu̾se. intra monasterium ex̾¬
ceantur: ut non sit necessitas monachis uagandi foras:
quia õino ũ expedit animab eorum. Hanc autẽ regłam
liolumus sepiris in congregatiõe legi:ne quis frm̃se de
comiñdant. ⁊ semꝑ ad orationẽ ultimam oꝑis dei cõ¬
inemoratio omnium ab sentium fiat. Reu̾tentes autẽ
de uia fĩs lp̃o die qͦ redeunt. ꝑ om̃s canonicas horas dum
expletur opus dei. ꝑstrati solo oratorii. ab om̃ib petant or̃o¬

Expanded text:
d portam monasterii ponatur senex turitas eum non sinat vagari. Qui portarius habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant, a qua responsum accipiant, et mox ut a aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, et benedicat cum omni mansuetudine timoris, reddens responsum festinanter rem fratrem accipiat. Monasterium autem si fieri potest ita debet constitui, ut omnia necessaria, id est, aqua, molendinum, hortus, pistrinum, vel artes diversae infra monasterium exerceantur, ut non sit necessitas monachis vagandi foras, quia omnino non expedit animabus eorum. Hanc autem Regulam saepius volumus incongregatione legi, ne quis fratrum se de commendent, et semper ad orationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant oratio
Abbreviated transcription (Latin):
egłam hanc descripsimus. uit eam obseruantesstituta.
in monasteriis. aliquatenus uel honestatem morum.
aut iniciũ conu̾sationis nos demonstremus habere.
Ceterum ad ꝑfectionem conu̾satioĩs qui festinat. sunt doc¬
trine sc̃orum patrum quarum obseruatio ꝑ ducit homi¬
nem ad celsitudinẽ ꝑfectionis. Qenim pagina. aut quis
sermo diuine auctoritatis uẽteris ac noui testamenti.
non ẽ rectissima norma uite hirits humane. Aut quis li¬
berscõrum catholicorum patrum. hoc non resonat: ut
recto cursuꝑueniamus ad creatorem nr̃m: Nec non ⁊ col¬
nri basilii: quid aliud sunt. nisi beneuiuentium ⁊ obe¬
dientium monachorum exempla. ⁊ instrum̃ta uirtutũ.
obis autem desidiosis ⁊ male uiuentib atq negligentib
rubor confusionis ẽ Qͥsquis gͦ ad patriam celestem festi
nas: hanc minimam in choationis regłam descriptam
ad iuuante xͦꝑficeᷤ ⁊ tc̃ demum ad maiora que supra cõ¬

Expanded text:
em hanc descripsimus, ut hanc observantes in monasteriis aliquatenus, vel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus habere. aeterum ad perfectionem conversationis qui festinant, sunt doctrinae sanctorum Patrum, quarum observatio perducat hominem ad celsitudinem perfectionis. Quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis Veteris ac Novi Testamenti non est rectissima norma vitae humanae? Aut quis liber sanctorum catholicorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? Nec non et Connostri Basilii quid amplius sunt, nisi bene viventium et obedientium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem desidiosis et male viventibus, aut negligentibus, rubor confusionis est. Quisque ergo ad patriam cnas, hanc minimam inchoationis regulam Christo adiuvante perfice; et tunc demum ad maiora do
Abbreviated transcription (Latin):
grauia aut impossibilia iningunt᷑. suscipiat qͥ¬
dem iubentis imꝑium cum om̃i mansuetudine. ⁊ obedien¬
tia. Usi omnino uiriũ suarũ m̃suram uiderit pondus o¬
neris exced̾e: impossibilitatis sue causas ei qui sibi p̃est pati¬
enter ⁊ oportune suggerat᷑ non suꝑbiendo. aut resistendo.
uel contradicendo Qd si post suggestionẽ suam insua sentẽ¬
tia pͥons imꝑiũ ꝑduralieritꝰ sciat iunior ita sͥ expedire ⁊ ex
caritate confidens de adiuitorio dei obediat. Ut in monast̾io¬

Expanded text:
at qudem jubentis imperium cum omni mansuetudine et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo aut resistendo vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam, in sua sententia prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat. § II
Abbreviated transcription (Latin):
da aliqua ascripta fuerit. si
intelligit.. se illam ꝑpter qͣm¬
libet in commoditatem non
posse complere potest intle mi¬
lcd̃iam inp̃senti capitulo que¬
rere. nam extra non debet. Qd
tanien siꝑ graui necessitate
fieri conti gerit. sequenti ca¬
bitulo ueniam petat. ⁊ necessita¬
tẽ intimet. lectaitaq tabu¬
la ꝓnuntietur commemora¬
tioꝰ fr̃m hoc modo. Commemo¬
ratio omnium frm̃ ⁊ fami¬
liatium defunctorum ordinis
nr̃i. Deinde dicat qui tenet ca¬
pitulum requiescant inpace.
Qe dicto amen. in clinet lector
⁊ offerat librum abbati. Ab̃b̃
uero uel accipiat ⁊ exponat.

Expanded text:
da aliqua ascripta fuerit, si da aliqua ascripta fuerit, si intelligit se illam propter quamlibet incommoditatem non posse complere, potest inde misericordiam in praesenti Capitulo quaerere, nam extra non licet: quod tamen si pro gravi necessitate fieri contigerit, sequenti capitulo veniam petat, et necessitatem intimet. Lecta itaque tabula pronuntietur commemoratio fratrum hoc modo: Commemoratio omnium fratrum et familiarium defunctorum ordinis nostri. Deinde disat qui tenet capitulum, Requiescant in pace: et dicto Amen, inclinet lector et offerat librum abbati. Abbas vero vel accipiat et exponat