comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eisd̾ obititur. siunu tm̃ illa duo pecc̾a s̃.
cum quis uolũtate mala prius ꝯcepta. d̾¬
mn opus patrauit. ñ ꝓaliquo reus est. nͥ ꝓ
quo añ opus reus enit. cum adhuc ĩ sosa
uolinitate peccatu ꝯsistebat. ꝯullus eiũ
reus ẽ et̾ne mortis. nisi ꝓpeccato. S peccatũ¬
aliud ñ ẽ admissu actc̃e. qua pͥus admis¬
su erit uoluntate. Nõ igitur ꝓaliquo alio
iste fit dampnabił actu peccando. quã añ
fuerat c̾ sola uolu̾tate delinquebat. Ad ħ ⁊̃
⁊ act̃o unu sint pecc̃m. ꝓalio tñ reus fc̃s est
actu peccando. quã prius erit sola uolunta¬
te delinquendo. quia ꝓactu qui ẽ aliud qũa ꝯ
uoluntas licet ñ aliud peccatu. Alia.
Alia adu̾s¬
in eos dem obiectõ.

Expanded text:
eisdem objicitur: Si unum tantum illa duo peccatum sunt, cum quis voluntate mala prius concepta deinde opus patraverit, non pro aliquo reus est, nisi pro quo ante opus reus erat, cum adhuc in sola voluntate peccatum consistebat; nullus enim reus ealiud non est admissum actione, quam prius admissum erat voluntate. Non ergo pro aliquo alio iste fit damnabilis actu peccando, quam ante fuerat, cum sola voluntate delinquebat. Ad hoc eet actio unum sint peccatum, pro alio tamen reus factus est actu peccando, quam prius erat sola voluntate delinquendo, quia pro actu, qui est aliud quam voluntas, licet non aliud peccatum. 3. Alia adversus eosdem objectio.
Abbreviated transcription (Latin):
cadunt. ⁊ si alia uenialia admitant.Incor¬
b uõ minoru int̾dum durant usq infĩ¬
n̾e. qui cum talib olificuis trinseunt. s
dissoluentur ĩ igne. Ip̃i uo̾ merito funda¬
m̃ti saluerunt granissima tam̃ penam sẽ¬
cũ ꝓeode poccato multo grauius ibi puni¬
at̾ quam hic.

Expanded text:
cadunt, etsi alia venialia admittant. In corcadunt, etsi alia venialia admittant. In cordibus vero minorum interdum durant usque in finem, qui cum talibus aedificiis transeunt, sed dissolvuntur in igne. Ipsi vero merito fundamenti salvi erunt, gravissimam tamen poenam sencum pro eodem peccato multo gravius ibi puniat, quam hic.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽmplantur ⁊ ꝓximum diligeñt.⁊ oꝑa uo¬
na faciunt. nec tam̃ eclificant. aũr. ar. la¬
Ec enim̾ ille edificant qui sic illa tria fa¬
licite ꝯcessarum tales cupiditates ut amit¬
ti sine aĩ dolore non possint. Hec ergo edi¬
ficatis qui cogitat que mundi sunt quõ
placeat mundo. qui circa diuinas suas qͦ
udis uł rapine mollitur. ¶ Exhis patet gͥ.
ꝙ ñ idem homo simul ħ ⁊ illa eclificat. Illa
e̾num eclificatõ ꝑfectorum tantu ẽ qui ñ
cogitant placere munds s tm̃ dõ. qui ⁊ siue¬
nĩaliter aliquando peccant feuore arritatis
ita assinitur meis peccatu. sicut guita a¬
que incamino ignis. ⁊ ĩõ nunquã secum
placere cogitant. deum tñ p̾ponunt. Siuo
mundu p̾ponerent. no suꝑ glficarent. s
destruerent fundam̃tu. ¶affectõe igitur
carnales quib decliti sunt. domib ꝯuigib
possessionib. iti ut nil p̾ponatur xp̃o. ilł tri¬
b signantur que inmentes ꝑfectorum n̾o

Expanded text:
templantur, et proximum diligunt, et opera bona faciunt; nec tamen aedificant aurum, aec enim aedificat, qui sic illa tria falicite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Haec ergo aedificat is qui cogitat quae mundi sunt, quomodo placeat mundo; udis vel rapinae molitur. Ex his ergo patet quod non idem homo simul haec et illa aedificat. Illa enim aedificatio perfectorum tantum est, qui non cogitant placere mundo, sed tantum Deo; qui etsi venialiter aliquando peccant, fervore charitatis ita absumitur in eis peccatum, sicut gutta aquae in camino ignis; et ideo nunquam secum placere cogitant, Deum tamen praeponunt. Si vero mundum praeponerent, non superaedificarent, sed destruerent fundamentum. Affectiones ergo carnales quibus dediti sunt domibus, conjugibus, possessionibus, ita ut nihil praeponant Christo, illis tribus significantur; quae in mentes perfectorum non
Abbreviated transcription (Latin):
q cum sua carne. s ut cumdiabo eiusq
angłis puniantur. utru nõ ip̃i cum
uiditus ⁊ deformitatib suoꝵ corpoꝵ re¬
ẜgunt quecumq in eis gestarũt ĩ quirẽ¬
do laborare quid opus ẽ. ꝯlon eni fari¬
gare nos d incerta eorum hĩtutlo. ux

Expanded text:
sque cum sua carne, sed ut cum diabolo ejusque angelis puniantur. Utrum vero ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Non enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel
Abbreviated transcription (Latin):
dñr ꝙ subãm eorum ostendat. ambosi¬
mul dicuntur. Eigo nec pater ẽ d̾s sine
filio. nec filius sine patre: s ambo simul
d̾s. S nõ anibo simul pater. nec ambo
simul filius. uł u̾bu uł ymago. Ar¬

Expanded text:
ntiam eorum ostendat, ambo simul dicuntur. Ergo nec Pater est Deus sine Filio, nec Filius sine Patre, sed ambo simul Deus; sed non ambo simul Pater, non ambo simul Filius, vel Verbum, vel imago.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dici d̾s dedo̾ lui̾n delumine ẜm p̾dictam
regłam. ¶ad ꝙ dm̃s. quia licet d̾s ẜ sul
stuntia dicatur. ⁊ lum̾ ⁊ sapientia.⁊ huiꝰ¬
m̃oi. ⁊ nũquam relatiue accipiantim. a
ta. ut cum dr d̾s natus d̾s mortuus. d̾ pas¬
sus. uͥ filiꝰ tm̃ significatur. Ita ⁊ desolo filio
intelligitur. cum dr̃ d̾s de dõ. ⁊ huius moĩ.
um au̾g querens quo huius mõi dic̾atur.

Expanded text:
am regulam. Ad quod dicimus quia licet Deus secundum substantiam dicatur et lumen, et sapientia, et hujusmodi, et nunquam relative accipiantur; alta; ut cum dicitur: Deus natus, Deus mortuus, Deus passus, ubi Filius tantum significatur. Ita et de solo Filio intelligitur, cum dicitur: Deus de Deo, et hujusmodi. Unde August., quaerens quomodo hujusmodi dicantur,
Abbreviated transcription (Latin):
utru ⁊̃ ase ip̃o detur. Si datur ase. ⁊ ꝓcedit
ł mittitur ase. Ad ꝙ dm̃is quia sp̃c sc̃s
⁊ d̾s ẽ ⁊ domi. siue datum. ⁊ ĩo dat ⁊ datur.
Dat quide inquantu d̾s.⁊ datur in quã¬
tum conu. Cum aũt donatõ siue datio

Expanded text:
utrum etiam a seipso detur? Si datur a se, et procedit et mittitur a se. Ad quod dicimus: Quia Spiritus et Deus est, et donum sive datum, et ideo dat et datur. Dat quidem in quantum Deus, et datur in quantum donum est. Cum autem datio vel donatio
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩcut inquid cor xͥ carnis nicħ ẽ aliud ꝗͣ
sp̃c sc̃e ĩ tantum ergo donu di ẽ. ĩ quãtũ
datur eis quib datur. Aput se aũt d̾s ẽ.
⁊ si nemini datur. quia d̾s erat patri ⁊ fili¬
o coct̾nus. añt qua cuiqua daretur.ller
quia illi dant. ⁊ ip̃e datur. io minor ẽ ilł.
Ita enim datur sicut di donum. ut ⁊̃ se ip¬
sum det. sicut d̾s. xlon enim dici põt. nõ
et̃ sue potestatis. dequo dictum ẽ. Sꝑ̃c ubi
se ip̃m dat. si enim sp̃c sc̃s. se ip̃m dare
n̾ põt. ⁊ cum põt dare pater ⁊ filius. põt ita¬
q pater aliquid ⁊ filius. ꝙ nõ põt sp̃c . s ite

Expanded text:
Sicut, inquit, corpus carnis nihil est aliud quam sanctus. In tantum ergo donum Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini datur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus antequam cuiquam daretur; nec quia illi dant et ipse datur, et ideo minor est illis. Ita enim datur, sicut Dei donum; ut etiam seipsum dat sicut Deus. Non enim dici potest non esse suae potestatis, de quo dicseipsum dat. Si enim Spiritus seipsum dare non potest, et eum potest dare Pater et Filius, potest utique Pater aliquid et Filius, quod non potest
Abbreviated transcription (Latin):
l quis sit suspẽctꝰ aut excõicatꝰ aut ⁊̃
degradatꝰ. si rõne ordinis sacri añteneba¬
tur adhoras denet᷑ ⁊ post. Degradatus
enĩtenet᷑ ad ea que st̃ oñis ⁊ñ honoris
ñ d officiare ecc̃am ĩ suo ordĩe s cũ solꝰ
dt̃ horas suas ille qui suspensus ẽ aut
degradatus aut cũ aliis ĩ officiando

Expanded text:
licet quis sit suspensus aut excommunicatus aut etiam degradatus, si ratione ordinis sacri ante tenebatur ad horas, tenetur et post. Degradatus enim tenetur ad ea que sunt oneris, non honoris.non debet officiare ecclesiam in suo ordine. Et cum solus dicit horas ille qui suspensus est vel degradatus aut cum aliis non officiando
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ouĩis clicus in sacro ordine ꝯstitirtus
siue sit bñficiatus sũ ñ. tenet᷑ ad hõs
canonicas. ꝙ ordini sacro officiũ ẽ au¬
susl uide si haccenꝰ finsti tardus ad eccͣm
mõ sis uelox. si haccenus fiusti sompno¬
lentus. mõ sis nigilans. nec ur᷑ ꝙ p̃pħ

Expanded text:
quilibet clericus in sacro constitutus. Et sive sit beneficiatus sive non tenetur ad horas canonicas, quia ordini sacro officium est ansua: Vide si hactenus fuisti tardus ad ecclesiam, modo sis velox. Si hactenus fuisti somnolentus, modo sis vigilans. Nec credo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ca̾e ind̾o tm̃ sũt. ⁊ illaru reru cause. dñr ab¬
scondite int̾o. quia ita ẽ indiumia disposit̾r̃e
ut hoc ułillus fiat. ꝙ ñ ẽ inseminali creatu
ture hõib in notuit. alia uõ p̾ter natur̾a. qͦ¬
nim cairse rantũ s̃ ind̾õ. Hec aũt dicit au̾g

Expanded text:
rerum causae dicuntur absconditae in Deo, quia ita est in divina dispositione ut hoc vel illud fiat, quod non est in seminali creaturturae hominibus innotuit. Alia vero praeter naturam, quorum causae tantum sunt in Deo. Haec autem dicit Aug
Abbreviated transcription (Latin):
.s. arida. repente floreat. fructu gĩgnat.⁊ iniu
uentute sterił femina. ⁊ ĩ senectute panat. ũ
asina loquatur ⁊ huiusmõi. Dedit aũt na¬
turis. ut rx his ⁊̃ hec fieri possent. ñ ut ĩ natu¬
rali motu haberent. Ht̃ ergo inse abscondi¬
tas quorunda futurorũ c̃s. quas reb ꝯdiniꝰ
ñ mỹuit. easq implet: ñ oꝑe ꝑuidentie aquo
nature subscstunt ut sĩt. s quo illas admini¬
strat ut uolui̾t quas ut uoluit ꝯdidit. Om̃i¬
u ergo que ad gram significanda ñ natura¬
li moturerũ. s mirabilit̾ futura s̃: abscondi¬
te cause in dõ fuerũt. Quoꝵ unũ erat. ꝙ mu¬
lier facta ẽ delatere uiri dormientis. Nõ hũit̾
prima reru ꝯditõ. ut femina sic fieret. s ut¬
sic fieri poss. noc contra cãs quas d̾s uolim¬
tarie instituit. mutabili uoluntate aliq

Expanded text:
 arida repente floreat, et fructum gignat, et in juventute sterilis femina, in senectute pariat, ut asina loquatur, et hujusmodi. Dedit autem naturis, ut ex his etiam haec fieri possent, non ut in naturali motu haberent. Habet ergo Deus in se absconditas quorumdam futurorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque implet non opere providentiae, quo naturae subsistunt ut sint; sed quo illas administrat ut voluerit, quas ut voluit condidit . Omnium ergo quae ad gratiam significandam non naturali motu rerum, sed mirabiliter facta sunt, absconditae causae in Deo fuerunt; quorum unum erat, quod mulier facta est de latere viri dormientis. Non habuit prima rerum conditio ut femina sic fieret, sed ut fieri posset; ne contra causas quas Deus voluntarie instituit, mutabili voluntate aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcrudelissima uessania in alexandrina
sede omiu sacram̃toꝵ lum̃ extinctu.Int̃¬
teꝑta ẽ sacrificii oblatõ defecit crismatis sa¬
tificatõ ⁊ parricidialib manib ĩpiorum
omia se subtraxere ministeria. ¶His
aliisq testimoniis astrui uidetur lactam̾¬
ta eccłiastica p̾cipue corporis ⁊ sangnĩs
ordinatõnis. ⁊ confirmationis. ꝑhrticos ñ
posse ministxari.
Auctõitates poĩt q̃ intẽt

Expanded text:
per crudelissimam vesaniam Alexandrina per crudelissimam vesaniam Alexandrina sede omnium sacramentorum lumen extinctum. Intercepta est sacrificii oblatio, defecit chrismatis sanctificatio, et parricidalibus manibus impiorum omnia se subtraxere mysteria. His aliisque testimoniis astrui videtur sacramenta ecclesiastica, praecipue Corporis et Sanguinis, Ordinationis et Confirmationis, per haereticos non posse ministrari. 2. Auctoritates ponit quae
Abbreviated transcription (Latin):
gorius ⁊ dicit sacrilegum eẽ. arrianorũ
ꝯsectatõe. cum exeorum manu ꝯmũo
hrtici carnalia ⁊ inania ⁊ sagrilega ẽẽ. ⁊
eoꝵ altaria falsa ⁊ illicita. sacerdotia ⁊ sa¬
crificia sacrilega. qui more simiaru q̃ c̾
homines ñ suit. formã ĩ mittantur hña¬
na. uultu eccłie catholice. ⁊ auctoritatẽ
sibi uendicant. cum ip̃i meccłia ñ sint.
Et cum sint sacrilegi. sacerdotiu ãmi¬
niituat. ⁊ altare ponunt. cum nec sacͥfi¬
cari oblatõ illic possit. ubi sp̃c .s. nõ sit.
tur abħrticis ꝯtaminata ẽẽ inconspectu
domini. quia licet sc̃a uideantur spe sui
est pollumnr omĩa. Ide. Odit d̾s sacri¬
ficia ħrticorum ⁊ a se ꝓicit. ⁊ quociens ĩno¬
mine eius ꝯ gregati fuerint. detestatur
fetorem eoꝵ ⁊ claudit nares suas. Id̾ suꝑ¬
osee. Illi offerunt panem sacrilegum. ⁊c̃.¬
Leo ⁊̃ testatur. extra eccłiam nec rata eẽ
sacerdocia nec uera ẽẽ sacrificia. Id̾ ⁊̃ dicit

Expanded text:
g., dicit sacrilegam esse Arianorum consecrationem, cum ex eorum manu communio haeretici, carnalia et inania et sacrilega sint, et eorum altaria falsa, et illicita sacerdotia, et sacrificia sacrilega, qui more simiarum, quae, cum homines non sint, formam imitantur humanam, vultum Ecclesiae catholicae et auctoritatem sibi vendicant, cum ipsi in Ecclesia non sint, et cum sint sacrilegi, sacerdotium administrant, et altare ponunt; cum nec sacrificari oblatio illic ptur ab haereticis contaminata esse in conspectu Domini, quia, licet sancta videantur specie sest, polluuntur omnia. Idem: Odit Deus sacrificia haereticorum, et a se projicit; et quoties in nomine ejus congregati fuerint, detestatur foetorem eorum, et claudit nares suas. Idem: Illi offerunt panem sacrilegum, etc. testatur extra Ecclesiam nec rata esse sacerdotia, nec vera esse sacrificia. Idem etiam dicit
Abbreviated transcription (Latin):
olet ⁊̃ queri si heretici ab eccłia p̾cisi et
pampnati. possint tradere sacros ordi¬
nes. ⁊ si abeis ordmati redeuntes ad ocłie
unitatem debeant re ordinari. Hanc q̃ sti¬
oẽm ꝑ plexam ac pene insolubile fucuĩt
dectoru uerba qui płinu dissentire ui¬
dentur. Uidentur eni quida tradere hrti¬
cos sacros ordines dare ñ posse nec illos
qui abilloeis ordinari undentur. graciã

Expanded text:
etiam quaeri si haeretici ab Ecclesia praecisi et damnati possint tradere sacros ordines, et si ab eis ordinati, redeuntes ad Ecclesiae unitatem debeant reordinari. Hanc quaestionem perplexam ac pene insolubilem faciunt doctorum verba, qui plurimum dissentire videntur. Videntur enim quidam tradere haereticos sacros ordines dare non posse, nec illos qui ab eis ordinati videntur gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃dictis ubis assignasse dicitur ularius.
quia relatiua nomina ꝑͦrum posuit .s. pa¬
iris. imaginis. ⁊ mimens. que relatiue di¬
cutur de ꝑsonis. ⁊ ꝓͥetates notãt quib
distinguntur ꝑͤ. Ita eni dr̃ sp̃c .s. mimus¬

Expanded text:
dictis verbis assignasse dicitur Hilarius, quia relativa nomina personarum posuit, scilicet, imaginis et muneris; quae relative dicuntur de personis, et proprietates notant quibus distingu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩs homines aue diligenti sũt. s cum
om̃ib ꝓdẽe nõ possis. his potissimu ꝯsułe¬
dum ẽ. qui ꝓlocorum ⁊ temporu uł quaru¬
libet rerum oportunitatib. ꝯstrictius tibi
qͣi quadam sorte iunguntur. P sorte eni
hñdum ẽ. quid quisq tibi temporałr colli¬
gatius ad heret. ex quo legis potis illi dan¬
nib enim pari dilactõe uita et̾na obtanta
ẽ. ⁊ si ñ om̃ib eadem possunt exiberi dilecti¬
onis offitia que fr̾ib maxime sunt exiben¬
da. quia sunt inuice mbra. que hñt eund̃

Expanded text:
t; sed cum omnibus prodesse non possis, his potissimum consulendum est, qui pro locorum et temporum vel quarumlibet rerum opportunitatibus, constrictius tibi, quasi quadam sorte junguntur. Pro sorte enim habendum est quo quisque tibi temporaliter colligatius adhaeret; ex quo eligis potius illi dannibus enim pari dilectione vita aeterna optanda est, etsi non omnibus eadem possunt exhiberi dilectionis officia; quae fratribus maxime sunt exhibenda, quia sunt sibi invicem membra, qui habent eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
nrionib aliqua creatura c̾aretur adillud
op tm̃ nqua d̾s hõib appareret. an angli
qui aũt erant ita muteretur ut manẽres ĩ
lenta inferioꝵ elem̃toru matena aliquã sp̃e
corꝑale qu̾a coaptatã q̃i aliqua ueste muta¬
rent in quailibet spes corꝑales. ueras quid.
an quide cor suũ ꝓpriu uerterent insp̃es apta̾
actõib suis ꝑmirtute sͥ adodatam. Ait eni
hoc tm̃ opus creatura formata sit. inqua d̃s
sicut ĩc̃ oportuisse iudicauit. humanis ho¬
stenteretur aspectib.i angłi qui ia erant
ita mittebãtur ut ex ꝑͣ d̾i lauerẽtur afsu¬
m̃tes corꝑale spem decreatura corꝑea ĩusu
ministeri sui aut ip̃m corpus sum cui no
subduntur s subditu regunt. mutantes at
q u̾tentes in sp̾os quas uellent accomoti¬

Expanded text:
ra aliqua crearetur ad illud opus tantum, in qua Deus hominibus appareret: an angeli qui ante erant ita mitterentur, ut manentes in lenta inferiorum elementorum materia aliquam speciem corporalem, quam coaptatam quasi aliquam vestem mutarent in quaslibet species corporales veras quidem; an corpus suum proprium verterent in species aptas actionibus suis per virtutem sibi a Deo datam. Ait enim hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui; an ipsum corpus suum cui non subduntur, sed subditum que vertentes in species, quas vellent, accomoda
Abbreviated transcription (Latin):
malu ẽ. s intelligere uł memorare mala.
malũ ñ ẽ. Qũanis eoru quida ⁊̃ hos actus
malos ẽe̾ int̾du ñ in ꝑbe asẜant. Memoaͣt
anim int̾du quis malu ut faciat.⁊ queit
intelligere uumut sciat ĩ pugnare. Etce
quałr soluitur p̾missa questio abhis qui
uolinitates malas pecc̾̃a ẽẽ.⁊ nullo m̾o uõa.
breuiꝰ ixndent. dicentes actu uoluntatis ñ
ẽe denaturalib. s iu ip̃a potentia uolen¬

Expanded text:
malum est, sed intelligere vel memorare mala malum non est. Quamvis eorum quidam etiam hos actus malos esse interdum non improbe asserant. Memorat enim interdum quis malum ut faciat, et quaerit intelligere verum ut sciat impugnare. Ecce qualiter solvitur praemissa quaestio ab his qui voluntates malas peccata esse, et nullo modo bona, brevius respondent, dicentes actum voluntatis non esse de naturalibus; sed vim ipsam et potentiam volen
Abbreviated transcription (Latin):
tium s ⁊̃ p̃teritoꝵ dicrum horarum mom̃¬
toꝵ redeuntib oĩb que dimissa sunt. Hoc
au̾t ut p̾diximus. ñ sub a sytõe dixit. Qd̾
ottenditur exed ꝙ ait inrod̾ libro sic. Si
ad baptm fictus accedit. dimissa s̃ ei pec̾ca
aut nõ sunt dimissa: Eligat ꝙ uoluit. Et¬
ce aꝑte c̾nis si tam̃ intendis. hoc dixisse
au̾g ñ afẜento. s querendo ⁊ aliorum oꝑ¬
pinionefferendo. qd̾ enim ait. Ineuch̾.¬
aũg. T̃unc ualere incrpit ad salutem bap̃tꝰ
cum illa ficto ueraci confessio̾e recefẜit cor¬
de ĩ malicia ꝑseueninte. peccatoru ab lu¬
tõe̾ ñ sinebat᷑ fieri. Nõ igitur ficte acceden

Expanded text:
tiam praeteritorum dierum, horarum, momentorum redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. Hoc autem, ut praediximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus accedit, dimissa sunt ei peccata, aut non sunt dimissa; eligant quod voluerint. Ecce aperte cernis, si tamen attendis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, et aliorum opinionem referendo. Idem enim ait ia: Tunc valere incipit ad salutem baptismus, cum illa fictio veraci confessione recesserit; quae corde in malitia perseverante, peccatorum ablutionem non sinebat fieri. Non ergo ficte acceden
Abbreviated transcription (Latin):
sum debitum peciit. quia ille ꝯ ẜuo dimit¬
tere noluit. Sic ñ impeclitur bapti gr̃a qͦ¬
minus omĩa peccata dimittantur.⁊̃ si
frat᷑nu odium ĩ eius cui diminũtur an¬
imo ꝑseuerat. soliutur enim hestertius

Expanded text:
sum debitum petiit, quia ille conservo dimittere noluit. Sic non impeditur baptismi gratia quominus omnia peccata dimittantur, etiamsi fraternum in eius cui dimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus
Abbreviated transcription (Latin):
tatis arbiter ꝯstitutus ẽ. c̃acceclit ad sa¬
cram̃tu fideliu. nisi peniteat eum uer¬
teris uite. noua ñ põt incxare. Ab hac
penitentia cum bapticant᷑ soli parnuli
in munes s̃. His aliisq testimoniis a¬
ꝑte ostenditur adultis sine fide ⁊ pẽitudĩe
nerã inbapt̃o ñ confeni grãm remissio¬
nis:. quia nec paruuł siue fite aliena. ꝙ
ꝓpria hr̃e nequeunt datur ĩ uaptismo rẽ¬
dicit. inimo hanc oppinicem ⁊ p̾niissa sẽ¬
tentia ꝯferendo. ait enim sic. Inł.d̾ bapt̃o.
nullatenus dimittuntur. quia sp̃e .s. di¬
scipline effugiet fictum. aut in ip̃o ⁊p̃ris
pũgo ꝑuim sacram̾i dimissa iteru ꝑ
fictiẽm᷑ replicantur. ut ⁊̃ illud neꝵ sit.

Expanded text:
cedit ad sacramentum fidelium, nisi poeniteat eum veteris vitae, novam non potest inchoare. Ab hac poenitentia, cum baptizantur, soli parvuli immunes sunt. His aliisque testimoniis aperte ostenditur, adultis sine fide et poenitentia vera in baptismo non conferri gratiam remissionis, quia nec parvulis sine fide aliena, qui propriam habere nequeunt, datur in baptismo redicit, imo hanc opinionem et praemissam sententiam conferendo, ait enim sic, lib. 1 de Baptinullatenus dimittuntur, quia spiritus disciplinae effugiet fictum, aut in ipso temporis puncto per vim sacramenti dimissa iterum per fictionem replicantur, ut et illud verum sit:
Abbreviated transcription (Latin):
penituis ñ cirtumscribitur loco. quia nec ita
ẽ ĩ imo loco. ꝙ ñ sit inalio. ꝯl dim̾siones
ħt. sicut corpus cui ẜm locum assignatur
pͥncipiu. mediu ⁊ finis ⁊ añ ⁊ retro. dextra
⁊ sinistra. sursum ⁊ deorsum. ꝙ sui int̾põi¬
tẽe facit distantia: circũ stantiu¬

Expanded text:
penitus non circumscribitur loco, quia nec ita est in uno loco, quod non sit in alio, nec dimensionem habet sicut corpus, cui secundum locum assignatur, principium, medium et finis, ante et retro, dextera et sinistra, sursum et deorsum, quod sui interpositione facit distantiam circumstantiu
Abbreviated transcription (Latin):
creatores hoĩum nec agricolas creatores frꝑ¬
gum. quauis corum extrinsecus ad hibitĩ
motib uta creanda d̾i uirtus interius oꝑ¬
etur. ita ñ solum malos. s nec uonos ãgłos
fas ẽ putare creatoros. s ꝓ subtilitate sui
sensus ⁊ corporis. semin̾a istaru rerum
atq ita ⁊ gignentarũ rerũ ⁊ accellerãtoru
ĩ crem̾toꝵ p̾bent occasiones. ¶ S nẽc uõi ħ
nrsi quantũ d̾s iubet: nec mali ħ iniuste
faciũt nisi qũau iuste ip̃e ꝑmutit. Nam
iniqui malicia uolũtate sua hñt ĩ iusta
potestate aũt ñ nisi iusit accipit. siue ad suã
pena siue ad aliorum.ł pen̾a malorũ. uł lau
de lorioꝵ. Sicut iusttficatões m̃tisita cre¬
atc̃em rerum solus d̾s oꝑatur. licet c̾ata

Expanded text:
creatores hominum nec agricolas creatores frugum, quamuis eorum extrinsecus adhibitis motibus ista creanda dei uirtus interius operetur: ita non solum malos sed nec bonos angelos fas est putare creatores, si pro subtilitate sui sensus et corporis semina rerum istarum atque ita et gignendarum rerum et accelerandorum incrementorum praebent occasiones. sed nec boni haec nisi quantum deus iubet, nec mali haec iniuste faciunt nisi quantum iuste ipse permittit. nam iniqui malitia uoluntatem suam habent iniustam, potestatem autem non nisi iuste accipiunt siue ad suam poenam siudem bonorum. 10. Sicut justificationem mentis, ita creationem rerum solus Deus operatur; licet crea
Abbreviated transcription (Latin):
.i. incarnatus hõib apparet. ñ enim miflꝰ ẽ
mutando locum. quia in mundo erat. qua¬
ꝑꝑ pat̾ innisibił una cum filio secu inui¬
sibili. eundem filiu uisibilem faciendo mi¬
sisse eum dictus ẽ. qui si ita uisbił fieret. u̾
uisibił u̾bi. increaturam uisibile mutata
⁊ transiens u̾teretur. ita missus apatre in¬
telligeretur filius. ut tm̃ mifsus. ñ ⁊̃ cum
patre mittens inueniretur. Cum uõ sic
accepta ẽ forma ẜ̃ui. ut mane̾tit ĩ ꝯmuta¬
uił forma d̾i: manifestum ẽ. q̾ apatre ⁊ filio.

Expanded text:
id est, incarnatus hominibus appareret. Non enim missus est id est, incarnatus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est, qui si ita visibilis fieret, ut  uerbi in creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et fili
Abbreviated transcription (Latin):
Einde ostendit c̾ẽ datum ⁊̃ ascip̃o mi
datus gr̾a trinitatis. ut ⁊̃ ip̃e filius se dediͣt.
Eoce hic dicit ꝙ filius se dedit. quia trinitas
eum dedit. Si aũt filius ase datus ẽ. a se gͥ
di oportet. cum eius missio sit diuina oꝑa¬
tio. Quod filius sit mifsus asẽ.
⁊̃ a se ip̃o missu ẽẽ filiu quia marie ꝯceptꝰ
⁊ partus oꝑat̃o trinitatis ẽ. S inquid aliꝗs.
oru̾o pat̾ cum misit si ip̃̾e se misit: Cui re¬
łpondeo querens ut dicat. Qu̾o eum pater
misit in hũc mundu. Et alibi. Ego peis sã¬
fico me ip̾m item quero. qũo eum pater tͣ
didit. si ip̃̾e se tradidit. Utrumq enim legͥ
Crcdo respontebit. si ꝓbe sapit. quia una¬
ẽ uoluntas patris ⁊ filii ⁊ inseꝑabił oꝑat̾o.
gugitur intelligat illa incarnatt̾em. ⁊ ex
uirgine natiuitate ĩ qua filius intelligit᷑
nirisus una aademq oꝑatc̃e patris ⁊ filu in¬
apatre ⁊ au̾bo cius factum ẽ ut mitterenir.

Expanded text:
einde ostendit esse datum etiam a seipso, datus gratia Trinitatis, ut etiam ipse Filius se dederit. Ecce hic dicit quod Filius se dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autem Filius a se datus est, a se ergo di oportet, cum ejus missio sit divina operatio. 6. Quod Filius sit missus a se. etiam a seipso missum esse Filium, quia et Mariae conceptus, et partus, operatio Trinitatis est. Sed, inquit aliquis, quomodo Pater eum misit, si ipse se misit? Cui respondeo quaerens ut dicat: Quomodo eum Pater misit in hunc mundum. Et alibi, Joafico meipsum. Item quaero: Quomodo Pater eum tradidit, si ipse se tradidit? Utrumque enim legitur, credo respondebit, si probe sapit, quia una voluntas est Patris, et Filii, et inseparabilis operatio.go intellegat illam incarnationem, ex uirgine natiuitatem, in qua filius intellegitur missus, una eademque operatione patris et filii ina Patre et verbo ejus factum est ut mitteretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sacram̾tu s umu maiori ueneratoe te¬
mendum. sicut amaiorib datur. Ecce ma¬
ius dicit sacram̾tu ꝯfirmnatõnis. forte ñ
obmaiore uirtute uł mtilitate qua ꝯfe¬
rat. s quia adigniorib datur. ⁊ indigni¬
ori parte corporis fit .i. infronte. uł forte
uidetur innuere rabanus dicens ĩ unc
do ꝯ secrandam. Inhac nõ eiusde septi for¬
mem grãm cum om̃i plenitudine sc̃ita¬
tis ⁊ uictutis uenire in homin̾e. ¶ Hoc̃
debet. sicut ⁊ baptismus nsi ałr cogat ne¬
cessitas.
Et d iterari sicut nec baptismus uł ordo.
ꝯdulli enim sacram̃to facienda ẽ ĩiua.
ꝙ fieri putatur qñ ñ iterandũ iterutur.
S utru aliqua uł nulla iterari possĩt.
questio ẽ. Nlam debapt̾o ⁊ ordine. ꝙ ñ
q ñ licet iterari. qr neutri facienda ẽ
iniuria. Qd̃ indubitant̃ ⁊̃ d̾ ꝯfirmat̃o¬
ne tenendumẽ. De aliis uõ utrum it¬
an ualeant. an debeant postea. difsere¬

Expanded text:
 sacramentum, sed unum majori veneratione tenendum, sicut a majoribus datur. Ecce majus dicit sacramentum Confirmationis; sed forte non ob majorem virtutem et utilitatem quam conferat, sed quia a dignioribus datur, et in digniore parte corporis fit, scilicet in fronte; vel forte uod videtur innuere Rabanus dicens, in uncDeo consecrandam. In hac vero, ejusdem septiformem gratiam, cum omni plenitudine sanctitatis et virtutis venire in hominem. Hoc sacdebet, sicut et Baptismus, nisi aliter cogat necessitas.  sicut nec Baptismus, vel Ordo. Nulli enim sacramento facienda est injuria; quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur. Sed utrum aliqua vel nulla iterari possint, quaestio est. Nam de Baptismo et Ordine quod non trumque non licet iterari, quia neutri facienda est injuria; quod indubitanter etiam de Confirmatione tenendum est. De aliis vero utrum iterari valeant
Abbreviated transcription (Latin):
utru denatura diuina ꝯcedend̾ sit ꝙ d̾uir¬
gine sit nata. sicut dicitur ĩuirgine ĩ carnata.
Et uitetur utiq ñ debere dici nata de uirgine.
cũ ñ sit nata depatre. Que enim ñ est res de
patre genita. ñ uidetur d̾ matre nata. ne res
aliqua filiatõnis nom̃ hãt inhumanitate. q̃
illud n̾tencat indiuinitate. uidetur tñ posse

Expanded text:
utrum de natura divina concedendum sit quod de Virgine sit nata, sicut dicitur in Virgine incarnata. Et videtur utique non debere dici nata de Virgine cum non sit nata de Patre. Quae enim res non est de Patre genita, non videtur de matre nata; ne res aliqua filiationis nomen habeat in humanitate, quae illud non teneat in divinitate. Videtur tamen posse
Abbreviated transcription (Latin):
ter ẜ̃ tp̃c ⁊ conceptus ⁊ natꝰ te uirgine. Iita auc¬
toritate uidetur insimiari: ꝙ natura diuina.
sit nata ⁊ ꝯcepta deuirgine. S si diligenter no¬
tantur u̾ba. potius deꝑsona agi intelligitur.
q̃ sinc dubitatẽe ⁊ de patre ⁊ dematre nata ẽẽ
dici debet.

Expanded text:
tempus et conceptus et natus ex Virgine. Ista auctoritate videtur insinuari quod natura divina sit nata et concepta de Virgine. Sed si diligenter notentur verba, potius de persona agi intelligitur, quae sine dubitatione et de Patre et de matre nata esse dici debet.
Abbreviated transcription (Latin):
um sine mĩa lib̾ante ⁊ saluante. qui
ꝑmiam ab oĩ miẜia lib̾abũtur.⁊ in
reꝓbis qui mnuuis qũa meruerunt
ñ miẜebitur ĩt. uocat enim mĩc pec¬
catores. ⁊ iustificat. ꝙ tunc ñ faciet. Et

Expanded text:
misericordia liberante et salvante, qui iam ab omni miseria liberabuntur, et in reprobis, qui minus quam meruerint non miserebitur tunc. Vocat enim Deus nunc peccatores et justificat, quod tunc non facie
Abbreviated transcription (Latin):
tiam qua possĩt gigni uł genitis ẽẽ. qua
eade pater potens est. ut genuerit uł ut ge¬
neret. falsimi ẽ. sicut dicitur pat̾ ħ̃t poten¬
nam qua pat̾ ẽẽ pat̾. filius nõ nͥ ħt potenti¬
am qua possu c̾e̾ pater. Et mu̾so. fulius ħt

Expanded text:
tiam qua possit gigni vel genitus esse, qua eadem Pater potens est ut genuerit, vel ut generet, falsum est. Sicut dicitur: Pater habet potentiam qua potest esse Pater, Filius vero non habet potentiam qua pos
Abbreviated transcription (Latin):
scius.⁊ potuit ñ ee d̾s. Potuit aũt nõeẽ
p̃scius. si potuit nullam p̾scire at potuit
nulla p̾scire. quia potint nuua facere.i¬
Ad ħ iuxta modulum nt̾e intelligentie
ita dicimus. Prescientia. disposud. uł p̾te¬
stinato ad aliquid dici uidentur. Sicut em
tõ ad facienta. ac p̾cestinato ad saluanda
uerumtam c̾ator ita dr̃ relatiue: ut e̾entia
nulla eẽnt futura. nõ cẽt indeo p̃scientia
uł nõ e̾e̾t deus prescius. quia uania ẽ ibi
cã dicendi. distingui oportet ratc̾em dicti.
Cum ergo dicis si nulla ee̾nt futura. non
eẽt indco p̾scientia. uł ñ cẽt p̃scius. si indi¬
cendo hanc cãm attendis .s. quia nulla es
exea ratio̾e id dicis ꝙ ñ sit ineo scientia qua
p̾sit futuri. uł ꝙ ip̃e nõsit ds qui ẽ futu¬
rorum p̾sçius: falsa ẽ intelligeitia. Siłr. ⁊
ille locuit̃es de t̾minande sũt. Potuit ñ er̃¬

Expanded text:
aescius, potuit non esse Deus. Potuit autem non esse praescius, si potuit nulla praescire: at potuit nulla praescire, quia potuit nulla facere.Ad hoc juxta modulum nostrae intelligentiae ita dicimus. Praescientia vel dispositio vel praedestinatio ad aliquid dici videntur. Sicut enim tio ad facienda, ac praedestinatio ad salvanda. Verumtamen Creator ita renulla essent futura, non esset in Deo praescientia, vel non esset Deus praescius, quia varia est ibi causa dicendi, distingui oportet rationem dicti. Cum ergo dicis: Si nulla essent futura, non esset in Deo praescientia vel non esset praescius; si in dicendo hanc causam attendis, scilicet, quia nulla essea ratione id dicis, quod non sit in eo scientia qua praescit futura, vel quod ipse non sit Deus qui est futurorum praescius, falsa est intelligentia. Similiter et illae locutiones determinandae sunt. Potuit non e
Abbreviated transcription (Latin):
c uõ ꝯsideruri oportet. utrum scĩa. tura.
uł pscientia. uł disposito. ł p̾destinat᷑o. potu¬
erit eẽ indõ. si nulla fuissent futura. Cu eͥ
p̃scĩa sit futurorum. ⁊ disposit̾o faciendo¬
rum ⁊ p̃testinat᷑o saluandoꝵ: sĩ nulla eẽt
futura. si nicħ eẽt facturus d̾s. uł aliquoᷤ

Expanded text:
c considerari oportet utrum scientia, vel praescientia, vel dispositio, vel praedestinatio potuerit esse in Deo, si nulla fuissent futura. Cum enim praescientia sit futurorum, et dispositio faciendorum, et praedestinatio salvandorum, si nulla essent futura, si nihil esset facturus Deus, vel aliquos
Abbreviated transcription (Latin):
natum eẽ dõ nõ homini. ⁊ uidetur secus u̾to¬
rum suꝑficie oppõnus aug̾o. s intelligẽtia
ñ obiuat. licet diu̾sum sapiat. Nam amb̃r
de naturali donatõe id dictu intellig̃. quia
et̾nałr pat̾ generanto dedit filio nom̃. ꝙ ẽ.¬

Expanded text:
on homini; et videtur, secundum verborum superficiem, oppositus August., sed intelligentia non obviat. licet diversum sapiat. Nam Ambros. de naturali donatione id dictum intelligit, qua aeternaliter Pater generando dedit Filio nome
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑadiso uescimur. defructu uo̾ ligni ꝙ ẽ
nmedio ꝑadisi. p̾cepit nob̾ d̾s ne come¬
deremus. Ine tangeremus. ne forte mori¬
amur. In quo u̾bo dedit locu tẽptandi.c̃
dixit / ne forte moriamur. uñ mox diabo¬
lis. dixit admuliere. Mlequaqua moriemi¬
retis exeo aꝑientur auli ur̃i: ⁊ entis sicut¬
dii. scientes bonu ⁊ malu. Attende ordi¬
ne ac ꝓg̾ssu. humane ꝓdictõis. Primo
d̾s dixerat quacumq die̾ cõmederctis exxo
morte moriemini. d̾ m̃ mulier dixit. Nle
forte moriamur. Nouissime ẜpens dixit.
Nequaquã moriemini. D̾s affirmauit.
mułr qĩ ambige̾do illud dixit. Eliabolus¬
negauit. Que igitur dubitauit ab affir¬
mante necessit. ⁊ neganti appropinqͣuit.
deu̾sutia diaboli qui ut facilius ꝑsuade̾t
malu remouit. ⁊ ronũ ĩpollicito duplicauit.

Expanded text:
paradiso vescimur, de fructu vero ligni quod est in medio paradisi praecepit nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus, ne forte moriamur. In quo verbo dedit locum tentanti cum dixit ne forte moriamur, unde mox diabolus dixit ad mulierem: Nequaquam moriemiritis ex eo, aperientur oculi Dii, scientes bonum et malum. A tende ordinem ad progressum humanae perditionis. Primo Deus dixerat: Quacunque die comederitis ex eo, morte moriemini. Deinde mulier dixit: Ne forte moriamur. Novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit; mulier quasi dubitando illud dixit; negavit; quae ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti appropinquavit. 4. De versutia diaboli, qui, ad facilius persuadendum, malum removit, et bonum in pollicito duplicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ sub̾a patris. ⁊ filiu m̃be patris. Id̾ quoq aug̃. .¬
nuisse filium: ⁊ filiu genuitum d̾ sub̾a pa
tris asẜit dicens. Carnalib cogitatõnib ple¬
ni.sib̾ã dĩ dese ip̃a gignere filium ñ puta¬
tis: nisi hoc paciatur ꝙ sub̾a carnis patitur
filium cogitatis: si cum natum ẽẽ d̾ sub̃a
patris negatis. Non enim iam erat hoĩs filiꝰ.
⁊ deo donante factus ẽ dĩ filius. ex deo natus
gra ñ natura. An forte. ⁊ si ñ hominis filiuᷤ
atis creatura.⁊ indei filium dõ mutante ꝯn̾¬
sa ẽ. S nicħ orum ẽ. ergo aut denichilo. aut
d̾ aliqua sub̾a natus ẽ. S ne crełemus nos
putare d̾nichilo ẽẽ dĩ filium. affirmasti ñ
uos dicere denichilo eẽ dĩ filiu. De aliqua
ꝑigeat confueri. Idem in eodem. ut̾iq legimꝰ.¬
nt simus inuero filio eius iħu xp̃o. Alicite
ergo nob̾. utrum iste uerus dĩ filius ab eis
quigr̾a̾ filii sunt. quadam ꝓprictate discretꝰ
denulla sub̾̃a sit. an dealiqua. Non dico ina

Expanded text:
e Patris. Idem quoque Aug. nuisse Filium, et Filium genitum de substantia Patris asserit dicens: Carnalibus cogitationibus pleni, substantiam Dei de seipsa gignere Filium non putatis, nisi hoc patiatur quod substantia carnis patitur Filium cogitatis, si eum natum esse de substantia Patris negatis. Non enim jam erat hominis Filius, et Deo donante factus est Dei Filius: ex Deo natus, gratia, non natura. An forte et si non hominis Filius creatura, et in Dei Filium Deo mutante conversa est? Sed nihil horum est: ergo aut de nihilo, aut de aliqua substantia natus est. Sed ne crederemus vos putare de nihilo esse Dei Filium, affirmatis non vos dicere de nihilo esse Dei Filium. pigeat confut simus in vero Filio ejus Jesu Christo. Dicite ergo nobis utrum iste verus Dei Filius, ab eis qui gratia filii sunt, quadam proprietate discretus, de nulla substantia sit, an de aliqua? Non dico, inquis,
Abbreviated transcription (Latin):
ter ⁊ filius. uos aũt nec filium depatris sub¬
stantia genitum uultis.⁊ tam̃ eum nec ex
nichilo. nec exaliqua materia. s exꝑatre ẽẽ
concelitis. ꝯlec uidetis quam necee̾ sit. ut
qui ñ ẽ exruchilo nec exaliqua re aliqua. s
ex deo: nisi exdei sub̃a ẽẽ nonpossit. ⁊ lix est
alius prius fuit. s natura co ei̾na de dõ ẽ. Col
Col¬
ligens suma p̃dictoꝵ aꝑit ex quo sensnat

Expanded text:
procedit. Vos autem nec Filium de Patris substantia genitum vultis, et tamen eum nec ex nihilo, nec ex aliqua materia, sed ex Patre esse conceditis. Nec videtis quam necesse sit, ut qui non est ex nihilo, non est ex aliqua re alia, sed ex Deo, nisi ex Dei substantia esse non possit, et hoc esse alius prius fuit, sed natura coaeterna de Deo est. 10. Colligens summam praedictorum, aperit ex quo sens
Abbreviated transcription (Latin):
orto auillo dono noĩatur. ꝙ pleniꝰ possidet.
entia noĩatur. S quid mag̾̃ diligi dili¬
git. plus cognoscit. Tantũ enĩ ut tradit
auctoritas cognoscit ibi quis. qñt dilig̃.
tur intelligenta. ut cõꝑatõ ñ referatur ad
õs ordines. s ad quosdãm.s. inferiores.
qle eñ ordo ñ plenius qua scraphin ac¬
cepit sciam ĩmunere. s pleniꝰ aliis ordini¬
b qui st̃ inferiores. ꝯlec nõiatur quisq
orto auoĩ re quã plenius aliis accep̃. s
na: nec ad alia oĩa dona. s adqueda.Sicut
erũ hoĩes cum plura hñt dõa queda aliis
excellentius possident. ita forte ⁊ angłi ꝗ¬
bda munerib mag̾ pollẽt. ⁊ aliis qui¬
busda minus.
utrũ hu ordines abinito
creationis ita distincti fuerint.

Expanded text:
ordo ab illo dono nominatur quod plenius possidet, entia nominatur. Sed qui magis diligit, plus cognoscit. Tantum enim, ut tradit auctoritas, cognoscit ibi quisque, quantum ditur intelligenda, ut comparatio non referatur ad omnes ordines, sed ad quosdam, scilicet inferiores. Ille enim ordo non plenius seraphin accepit scientiam in munere, sed plenius aliis ordinibus qui sunt inferiores. Nec nominatur quisque ordo ab omni re quam plenius aliis accepit, sena; nec ad omnia alia dona, sed ad quaedam. Sicut enim homines, cum plura habeant dona, quaedam aliis excellentus possident; ita forte et angeli quibusdam muneribus magis pollent, et aliis quibusdam minus. 5. Utrum ordines ab initio creationis ita distincti fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m d̾ om̃i statu hominis. aliquid accepis¬
se: qui om̃s uenit saluat. Sunt eͥ quatuor
status honimis primus añt peccatum.
s post peccatu.⁊ onte grãm. Tercius subgrã.
quartus ingła. d̾ primo statu accepit in
głiste exponens. qui desursum uenit super
tudine humane nature añt peccatu. quia
de illa altitudine afsumꝑsit di u̾un huma¬
nam naturam. dum ñ affũpsit culpam.
cuius afsũpsit pena. S pena afsũꝑsit de
stam sło. ⁊ alios defoctus. De t̾tio uõ gratie

Expanded text:
m de omni statu hominis aliquid accepisse, qui omnes venit salvare. Sunt enim quatuor status hominis: primus ante peccatum; secundus post peccatum, et ante gratiam; tertius sub gratia; quartus in gloria. De primo statu accepit imms evangelistae exponens: Qui desursum venit, super tudine humanae naturae ante peccatum, quia de illa altitudine sumpsit Verbum Dei humanam naturam, dum non assumpsit ipsam culpam cujus assumpsit poenam. Sed poenam assumpsit de statu secundo, et alios defectus. De t
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmudu ñ traductõe originis set siłitudi¬
nr p̾uaritatõis. Os q in illo uno peccasse di¬
cũt. quia oĩb ille unus peccandi exemplũ
extitit. Hoc male seriẜunt quida hrtici ꝗ
quid h̾rticos quosdã qui nominati sũt pe¬
lagiani. dixisse pec̾c prime transgessiõis iͥ
alios hoĩes ñ ꝓpagatõe s imitatc̃e minsis¬
se. uñ ⁊̃ in paruił nolu̾t credere ꝑbap̃t sol

Expanded text:
mundum, non traductione originis, sed similitudine praevaricationis; omnesque in illo uno peccasse dicunt, quia omnibus ille unus peccandi exemplum extitit. Hoc male senserunt quidam haeretici, qui quit, haereticos quosdam qui nominati sunt Pelagiani, dixisse peccatum primae transgressionis in alios homines non propagatione, sed imitatione transisse. Unde etiam in parvulis no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd̾adum. quotquot ꝑ mobedientia tͣnsgre¬
diutur mandatu dĩ. S aliud ẽ. ꝙ exẽplũ
ẽ uoluntate peccantib aliũ quod origo ẽ
c̃ peco nascentib. ꝯdõ ẽ igitur accipiendũ
pecc ade transissẽ mos. imitatõis tantum
exemplo. s ꝓpagatõis ⁊ originis uicio. Hic

Expanded text:
 inobedientiam transgrediuntur mandatum Dei. Sed aliud est quod exemplum est voluntate peccantibus, aliud quod origo est cum peccato nascentibus. Non est igitur accipiendum peccatum Adae transisse in omnes imitationis tantum exemplo, sed propagationis et originis vitio. 4. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
Scisitatur anob̾ scĩtas ur̃a. siquis du¬
as ꝯmatres hr̃e ualcat. ina pꝰ alterã
Inquo meminisse debef. scuptu ee.
Etunt duo ĩ carne una. Cum igitur ꝯ¬
stet ꝙ ⁊ uir ⁊ mułr una caro effitiũtur
restat uiru ꝯpatre ꝯstitui mulietis. cu¬
ius assũpta uxor ꝯmater eint. ⁊ i̾o uiꝵ
illi femine nõ posse ꝯmngi que ꝯma¬
ter eius erat. qͥmigna ide fuerat ima¬

Expanded text:
Sciscitatur a nobis sanctitas vestra si quis duas commatres habere valeat, unam post alteram. In quo meminisse debes scriptum esse: Erunt duo in carne una. Cum ergo constet quod vir et mulier una caro efficiuntur, restat virum compatrem constitui mulieris, cujus assumpta uxor commater erat; et ideo virum illi feminae non posse conjungi, quae commater ejus erat
Abbreviated transcription (Latin):
solet ñ cẽ ĩ putand̾ ilł qui adu̾si sunt. ⁊ nõ
ꝯu̾si. quia sine gr̃a conu̾ti ñ poterant. S il¬
la n̾ ẽ data. nec culꝑa illorum fuit ꝙ ñ ẽ
data. quia ineis nulla culpa ad huc p̾cefẜ¬
ñ fuit exmentis corum. Alioquin iam ñ
ex gr̾a eẽt. s exmerito ꝙ eẽt si an̾a gr̾am

Expanded text:
solet non esse imputandum illis qui aversi sunt et non conversi, quia sine gratia converti non poterant; sed illa non est eis data, nec culpa illorum fuit quod non est data, quia in eis nulla culpa adhuc praecessnon fuit ex meritis eorum, alioquin jam non e
Abbreviated transcription (Latin):
uina cẽntia genuit filiu. ł ee̾ntia genu¬
it ce̾ntiam: an oĩo n̾o genuit. nec genita
ẽ diuina eẽntia. Ad ꝙ catholicis tractato¬
rib consentientes. dĩs ꝙ nec ꝑat̃ geñ di¬
minam eẽntiam. nec diuna ee̾ntia gen̾si¬
aũt noĩe eẽntie intelligimus diuina na

Expanded text:
essentia genuit Filium, vel essentia essentiam; aut omnino non genuit, nec genita est divina essentia. Ad quod catholicis tractatoribus consentientes dicimus, quod nec Pater genuit divinam essentiam, nec divina essentia gen nomine essentiae intelligimus d
Abbreviated transcription (Latin):
dħ aũt opponitur ita. siñ peccarent. no
morerentur. S ñ peccarẽt. si ñ ꝯmede̾nt.
p̾oterat igitur sine alimonia uiuere. Ee¬
teru sicut᷑ supra diximus. ñ solũ peccarẽt
si deligno uenito ederent. s ⁊̃ si concessis aĩ
uterentur. quia sicut erat eis p̾ceptum n̾
illo ligno uesci. ita aliis nesci. preterea ꝯͣ

Expanded text:
 autem opponitur: Si non peccarent, non morerentur; sed non peccarent si non comederent; poterant igitur sine alimonia vivere. Caeterum, sicut supra diximus, non solum peccarent si de ligno vetito ederent, sed etiam si concessis non uterentur; quia sicut erat eis praeceptum non illo ligno uti, ita aliis vesci. Praeterea contra
Abbreviated transcription (Latin):
tam qua fispirauit spoitsus dilata.
Que sp̃osa sit uidia mõtuo sp̾oso ⁊ q̃ nõ.
Tẽ sciend̾ ꝙ illa sponsa q̃ tm̃ infuturo
ẽ pacta. mortuo sp̃oso ñ remaneat ui¬
dua. quia ñ fuaͣt uir eius. Uñ siquis
eam duxerit ad sacros ordines ꝯscendẽ
ñ phibetur. quia ñ duxit uidua. Uidu¬
e enm marit̾us. eque sicut bigamus
sacerdos ficii ꝓ hibetur. Extali aũt copłã
nullus arcetur a sacris ordinib. o alt̾iꝰ¬

Expanded text:
tam, quam suspiravit sponsus dilatam. 13. Quae sponsa sit vidua mortuo sponso, et quae non. Et est sciendum quod illa sponsa quae tantum in futuro est pacta, mortuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, quia non duxit viduam. Viduae enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordinibus. 14. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
simul quam singła. glon ergo plus m̃tatiᷤᷤ
h̃t una quam alia. uł tres simul qua sin¬
gła. Sic ergo ⁊ ip̃a trinitas. ñ ẽ maius ali¬
quit. quam una q̃q ibi ꝑsona. s tñ ma¬
gnum qua singła. ꝯlon enim ibi maior
est. que uerior nõ ẽ. uͥ ip̃a ueritas e̾ magni¬
tudo. ¶ Ecoe modo ꝯuenienti.⁊ nto̾e cutho¬
lica ostensum ẽ. quo indifferens sit magͥ¬
tudo mnum ꝑsonanum quia nec una maior

Expanded text:
simul quam singula; non ergo plus veritatis habet una quam alia, vel ergo et ipsa Trinitas non est majus aliquid quam una quaeque ibi persona, sed tam magnum quam singula; non enim ibi major est quae verior non est, ubi ipsa veritas est magnitudo. Ecce modo convenienti et ratione catholica ostensum est quomodo indifferens sit magnitudo trium personarum, quia nec una major
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tu pꝰ cenam dedit discipur. Ier. elũs
igitur iłx. adinuisibilia pam̾e maiesta¬
tis migraturus celebrato cum discipłis
tipico pasca. quoddam memoriale eis
ꝯmendare uolens. sub sp̃e panis ⁊ uini
corpus ⁊ sanguinem suu eis tradidit. u̾
ostenteret legis ueteris sacramta inter
q̃ p̃cipuum erat agni pascał sacrifitiũ
ĩmorte sua t̾minari. as noue legis sacra¬
m̃ita substitui. inquib excellit misteri¬
uz enchanstie.

Expanded text:
amentum post coenam dedit discipulis. Dominus igitur Jesus ad invisibilia paternae majestatis migraturus, celebrato cum discipulis typico pascha, quoddam memoriale eis commendare volens, sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum ita eis tradidit, ut ostenderet legis veteris sacramenta, inter quae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua terminari, ac legis novae sacramenta substitui; in quibus excellit mysterium Eucharistiae.
Abbreviated transcription (Latin):
decosta mułr fc̃a deberet dici. dequo plures
accepiss sub̾e partes. Restat igitur ut de so¬
la ip̃ius ꝯste suła sine om̃i cxtiinsoro ad di¬
ram̾̃to ꝑdiuina potentia insemctip̃a mł¬
tiplicata. muliens corpus factu dicatur eo
sane miraculo. quo postea de .u. panib ihu

Expanded text:
costa mulier facta deberet dici, de quo plures accepisset substantiae partes. Restat ergo ut de sola ipsius costae substantia sine omni extrinseco additamento, per divinam potentiam in semetipsa multiplicata, mulieris corpus factum dicatur: eo sane miraculo quo postea de quinque panibu
Abbreviated transcription (Latin):
Et iam distribut̾o decalogi q̃ induob m̾a¬
datis ꝯtmnetur. ꝯsideranda ẽ. H̾t enim de¬
calogiis .x. p̾cepta. q̃ sunt deca cordum psalte¬
num. que sic sunt distubum. ut tria que st
inprima tabula ꝑtineãt ad deu .s. ad cogniti¬
one ⁊ dilecit̾e irimtatis.uii. q̃ sunt ĩ ẜa ta

Expanded text:
ed jam distributio Decalogi, quae in duobus mandatis completur, consideranda est. Habet enim Decalogus decem praecepta, quae sunt decachordum psalterium; quae sic sunt distributa, ut tria quae sunt in prima tabula, pertineant ad Deum, scilicet, ad cognitionem et d
Abbreviated transcription (Latin):
rĩa reuocentur. ⁊ m̃tis intuitu mini
celeritate cernatur. ut accits uł extu¬
set homine ꝯscientia. eaq teste sal¬
uetur uł dampnetur. De memoria e¬
lectoꝵ si st p̾cede̾tia male̾ teneat.

Expanded text:
riam revocentur, et mentis intuitu mira celeritate cernantur; vel accuset vel excuset hominem conscientia, eaque teste damnetur vel salvetur. 4. De memoria electorum, si tunc praecedentia mala teneat.
Abbreviated transcription (Latin):
qui foras mittitur intus ẽ. ⁊ qui foras
ẽ. intus uidetur irtineri. Eoce quał ⁊ quã¬
tus ẽ usus apłicatum clauiu. Cam o
stensu ẽ exparte qualiter sacerdores di¬
mittunt peccata uł tenent. ⁊ t̾n retinuit.
Sͥ d̾s quanda singłarem potestate dimit¬
tendi uł retinendi. quia ip̃e solus ꝑse
debitum et̾ne mortis soluit. ⁊ aĩam in¬
terius purgat.
Que sint interiores te

Expanded text:
qui foras mittitur, intus est; et qui foras qui foras mittitur, intus est; et qui foras est, intus videtur retineri. Ecce qualis et quantus est usus apostolicarum clavium. Jam odimittant peccata vel teneant, et tamen retinuit sibi Deus quamdam singularem potestatem dimittendi vel retinendi, quia ipse solus per se debitum aeternae mortis solvit, et animam interius purgat. 9. Quae sint interiores te