comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uͥnalis est pluiua icrtutum: sb qua et beata
uoluntas germinat. et oꝑatio sancta fructifi¬
cat. Patiens hic in aduersis. temperata in ꝓs¬
peris. humilitate potens. afflictione letissima.
inimicis beniuola: bonis suis superans malos.

Expanded text:
vernalis est pluvia virtutum, sub qua et beata voluntas germinat, et operatio sancta fructificat: patiens hic in adversis, temperata in prosperis, humilitate potens, afflictione laetissima, inimicis benevola, bonis suis superans malos.
Abbreviated transcription (Latin):
iam agordiamuir it̾ uite. reuertamuf ad ciꝰ¬
uitatem celestẽ in qua et conscripti sumus
et ciues decreti. Huits nobis urbis iantias
desperatio quidem claudit. aꝑiet autem spesi
et fiducia latũ p̾bebit ingressum. Quod noro¬

Expanded text:
jam aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem in qua conscripti sumus et cives decreti; hujus nobis urbis januas desperatio quidem claudit, aperiet autem spes, et fiducia latum praebebit ingressum; haec
Abbreviated transcription (Latin):
bium non est quod inrtutes usu et meditato¬
ne longa et labore ꝑuigili ꝯquirantur. et c
non ociosis hec acridere aut segiibus certum et
set paulatim proficiendo et primo pauca tinc
demũ minima: ad ultimum si obtinere potuei̾t
nulla peccando. Super lucam pn¬
nicduq duo assistunt angł. alt̾ iusticie alͥ ĩ¬
quitatis. Si bone cogitationes in corde nto
fuerint et in ammo iusticia pullularit.: ant
dubium qͥnnobis loquatur angłs dnĩ. Diu̾o
mala fuerint innrõ corde u̾sata: loquitur nob

Expanded text:
bium non est, quin usu et meditatione longa, et labore pervigili conquirantur; et ideo non otiosis haec accidere aut segnibus certum est, sed paulatim proficiendo, et primo pauca, tunc deinde minima, ad ultimum si obtinere potuerunt, nulla peccando. Et quidem nicuique duo assistunt Angeli, alter justitiae, alter iniquitatis. Si bonae cogitationes in corde nostro fuerint, et in animo justitia pullularit, haud dubium quin nobis loquatur angelus Domini. Si vero mala fuerint in nostro corde versata, loquitur nobis
Abbreviated transcription (Latin):
motus. ¶ Omnis adeundi honoris
eclesiastici abscderetur ambitio: sise indican¬
dos potuis quamt iudicaturos hni qui p̃esse
uolunt populis cogitarent. Ui Tanta uis¬
est crucis xp̃ĩ ut si añ oculos ponatur et in
mente fidelit̾ retineatur ita nt in ipsam
mortem xp̃i intentus oculus mẽtis aspiciat
nulla concu piscentia auilla libido. nullus
furor nulla suꝑare possit intudia. s conti¬
carnis fugatur exerattis. ipsum uero pocm̃
nes¬

Expanded text:
tus adeundi honoris ecclesiastici abscinderetur ambitio, si se judicandos potius, quam judicaturos hi qui praeesse volunt populis, cogitarent. Nemo s crucis Christi, ut si ante oculos ponatur, et in mente fideliter retineatur, ita ut in ipsam mortem Christi intentus oculus mentis aspiciat, nulla concupiscentia, nulla libido, nullus furor, nulla superare possit invidia, sed conticarnis fugatur exercitus; ipsum vero peccatum ne
Abbreviated transcription (Latin):
eorum magistrorum et anime et uoluntates
qui semꝑ sonantia semꝑ canora componunt.
Et ut quod uerum est dicam nicħ uuile nichꝰ
forte nichil deo dignum est in his qui iuxta
gratiam et uoluntatem audientium p̃dicãt
ut apparuerit tranquilla est et lasciua. et de¬
lectans sensum. et prouocans nos adusum sui
fugius amara. licet salutaria sint et tiolu¬
mus laborare uoluptatibus deliniti nescientes
quia impossibile est eundem ẽẽ amatorem uo¬

Expanded text:
eorum magistrorum et animae, et voluntates, qui semper sonantia, semper canora componunt, et ut quod verum est dicam nihil virile, nihil forte, nihil Deo dignum est in his, qui juxta gratiam et voluntatem audientium praedicant: ut apparuerit, tranquilla est, et 909 lasciva, et delectans sensum, et provocans nos ad usum sui. Fugimus amara, licet salutaria sint, et nolumus laborare voluptatibus deliniti, nescientes quia impossibile est, eumdem amatorem
Abbreviated transcription (Latin):
spũalium uerum uidentur em̃gere : qmͣ il¬
et sanantur. Illa uero dum sub p̃textu iit¬
tutum geruntur in curata ꝑdurant et de¬
ceptos quosq ꝑiculosiis faciunt sic desꝑatuis
tionem cupiditatis erga opes amplas atq
magnificas an erga uiliores exerceat spe.¬
cies nisi quod in eo reprehensibilior indican¬
dus est quod qui mapima spreuerit mini¬
mis obligetur. Ideoq ꝑfectionem cordis ab¬
uenuntiatio ista non obtinet: quia cum
censum habeat panperis non abieot di¬
uitis uoluntatem. Collatio Serapionis.

Expanded text:
spiritalium rerum videntur emergere, quam ilspiritalium rerum videntur emergere, quam ilet sanantur; illa vero, dum praetextu virtutum teguntur, incurata perdurant, et deceptos quosque periculosius faciunt ac desperatius tionem cupiditatis erga opes amplas atque magnificas an erga uiliores exerceat species, nisi quod in eo reprehensibilior iudicandus est, quod qui maxima spreuerit minimis obligetur P ideoque perfectionem cordis abrenuntiatio ista non obtinet, quia cum censum habeat pauperis, non abiecit diuitis uoluntatem. V. CONLATIO ABBATIS
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui semel tepido exorsus initio monachi
ceꝑit abuti uocabulo nͨ tamen humilitate
ac fernore quo debuit it̾ huiuis professionis
arripuit: in fectus se mel hac mi serabili lue
et inea quodam modo resolutus. nec ex sese
ulterius ꝑ fecta sapere nec alterus poterit
monitis esudim. ¶Plerisq euenit ut
dum fratribus p̃esse festinant: numqmͣ
semoribus ipĩ subitiantur. et a suꝑbia ĩ¬
choantes dum alios instruere cupuint nec
discere ipsi nec agere ea que sunt docenda
tie genus est uł propter operationis instã¬
tiam uł propter ocii desiderium : semioris
preterire mandatum. Tamq dispendio¬
sum est pro sompno quam ꝓ uigilantia
monasterii statuta conuellere cantindẽ¬
q est abbatis transire p̃ceptum ut legas
quamtum si contempnas ut dormias. Nec
aluis superbie fomes est pro ieumio fra¬
trem qmͣ pro refectione neglig̾e̾ nisi quod
ꝑniciosiora et a remediis longiquiora st̃
uicia que sb̾ specie uirtutum et imagine

Expanded text:
us tepido exorsus initio monachi coepit abuti uocabulo, nec tamen humilitate ac feruore quo debuit iter huius professionis adripuit, infectus semel hac miserabili lue et in ea quodammodo resolutus nec ex sese ulterius perfecta sapere nec alterius poterit monitis erudiri. dicit edum fratribus praeesse festinant numquam senioribus ipsi subiciantur et a superbia inchoantes, dum alios instituere cupiunt, nec discere ipsi nec agere ea quae sunt docenda tiae genus est, vel propter operationis instantiam, vel propter otii desiderium, senioris violare mandatum, tamque dispendiosum est pro somno quam pro vigilantia monasterii statuta convellere. Tantum denique est abbatis transire praeceptum ut legas, quantum si contemnas, ut dormias; nec alius superbiae fomes est pro jejunio fratrem quam pro refectione contemnere, nisi quod perniciosiora et a remediis longinquiora sunt vitia quae sub specie virtutum et imagine
Abbreviated transcription (Latin):
semper animo cogita. Sapientis est ꝑiculi
p̃uidere iacturam. Omnia meditata le uiora
accidunt expectata mala tolerabilit̾ ferun¬
tur. ¶Sinon potes iram uitare uel tempe¬
ra: si non potes furorem cauere uel cohibe.
uincis. ¶Magna est uirtus si non ledas
a quo lestis es. magna est fortitudo: si etiam
lesus remutas. Magna est gła si: cui potinsti
as. de alterius pro fectibus non tabescas.
nulluis ꝓsꝑitate lacereris. nulluis felicitate cru¬
cieris: nulluis inuidie facibus agiteris. ¶Qͥ¬
¶Sit ingressu tuo simplicitas. in motu puritas.
ingestii granitas. mincessu honestas nichil
drdecons. nichil lascune. nichil petulantie. nich̾
insolentie. nichil leuitatis. in incessu tuo appa¬
reat. Animus enim incorporis habitu apparet.
Gestus corporis: signũ est mentis. ¶ Melius

Expanded text:
semper animo cogita. Sapientis est periculi semper animo cogita. Sapientis est periculi praevidere jacturam. Omnia meditata leviora accidunt, expectata mala tolerabiliter feruntur. ra; si non potes furorem cavere, vel cohibe. uit. Magna est virtus, si non laedas, a quo laesus es; magna est fortitudo, si etiam laesus remittas; magna est gloria, si cui potuisti as, de alterius profectibus non tabescas, nullius prosperitate lacereris, nullius felicitate crucieris, nullius invidentiae facibus agiteris. in ingressu tuo simplicitas, in motu puritas, in gestu gravitas, in incessu honestas, nihil dedecoris, nihil lasciviae, nihil petulantiae, nihil insolentiae, nihil levitatis in incessu tuo appareat; animus enim in corporis habitu apparet, gestus corporis signum est mentis, corporis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ candi uoluntas fecit: sepe quos uoluntas
non potuit : assiduitas superait. ¶ Tantues
sis ꝓmptus ad lamenta quantum fiusti ꝓuꝰ
ad culpam. Qualis tibi fuit ad pͤcandum
intentio: calis sit ad penitendum deuotio:
Itaten̾tere⁊ Sicut in ꝑfundum recesseras. Scd̾m
morbũ imꝑtiẽda ÷ medicina. Iupta uuliis ⁊ ad¬
hibenda sunt medicine remedia. Grauia pcc̃a
grandia lamenta desiderant. Nulla te res de pcc̃o
semirum façiat. milla tibi securitatis de ceptio blã¬
diatur. ¶Ualere te animo magis opta quam cor
pore. ualere magis mente: quam carne. Aduersa
corporis: remedia anime sunt. Egritudo carnẽ
tuiluetat mentem curat. ¶Nullus te casus¬
imparatun ĩ ueniat nullus sit casus quem
non meditatio tua p̾ueniat. ꝓpone tͥ nichil
eẽ quod nec accid̾e possit. Premeditare contra
omnia fortuita: futtiras semperꝰ cõmentare
miserias. In secundis meditare quo pacto ad¬
uersa feras: Ne tib aliquid aduersi accidat

Expanded text:
peccandi voluntatem facit. Saepe, quos voluntas peccandi voluntatem facit. Saepe, quos voluntas non potuit, assiduitas superavit. Otiossis promptus ad lamenta quantum fuisti pronus ad culpam; qualis fuit tibi ad peccandum intentio, talis sit ad poenitendum devotio; revertere, sicut in profundum recesseras: secundum morbum impertienda est medicina, juxta vulnus sunt adhibenda medicinae remedia. Gravia peccata grandia lamenta desiderant. 25. Nulla te res de peccato securum faciat, nulla tibi securitatis deceptio blandiatur, nupore, valere magis mente quam carne, adversa corporis remedia animae sunt. Aegritudo carnem vulnerat, mentem curat; imparatum inveniat, nullus sit casus quem non meditatio tua praeveniat. Propone tibi nihil esse quod non accidere possit, praemeditare contra omnia fortuita, futuras semper commentare miserias. In secundis meditare quo pacto adversa feras; ne aliquid adversum accidat,
Abbreviated transcription (Latin):
atienter ab uno ferendum est quod mul¬
tis accidit colerabile. Pena huius uite bre¬
uis est et qui affligit et qui affligitur mortalis
est. ¶ Bisficile est pocĩ consuetudinem uince¬
re. prauus usus uix abluitur. assidua consuetu¬
ribus astristus diuelli abeis uix potest. ¶Inams¬
diuis sanatur. Frequenter
pꝰcans et lugens ueniam¬
iup meretar. Nich̾ ꝓsunt
lamenta: si replicantur peccata. Nlichil ualet
uaniam amalis poscere et mala donuo itera¬
re. ii. Culpam ibi emenda ubi nascitur. In ipõ
inicio cogitatiomi resiste : et euadis cetera. ad¬
uersus inicium cogitationis certa ⁊ et uincis.
caput cogitationis exclude: crtera superant᷑
¶Ciborum saturitas carnis lupuriam susaitat
Edacicatis uicio crescit carnis temptatõ. Satu¬
ieuinio libido restringitur: ieumio luxuria
superatur. ¶ Ante ignem consistens. et si fer¬
reus sis aliqnando dissolueris. Proximus ꝑiculo
diu cunis non eris. ꝑ assiduitatem cito peccat
homo. Sepe familiaritas implicauit. sepe ocialdos

Expanded text:
atienter ab uno ferendum est, quod multis accidit tolerabile. Poena hujus mundi brevis est: et qui affligit, et qui affligitur, mortaliseu! difficile est pravam consuetudinem vincere, pravus usus vix aboletur, assidua consueturibus astrictus divelli ab eis vix potest; tanta satur tardius; frequenter peccans et lugens vix veniam meretur. Nihil prosunt lamenta, si replicantur peccata. Nihil valet veniam a malis poscere, et mala denuo itera. 7. Culpam ibi emenda, ubi nascitur; in ipso initio cogitationi resiste, et evades caetera. Adversus initium cogitationis decerta, et vinces; caput cogitationis exclude, et caetera superanciborum saturitas carnis luxuriam suscitat, edacitatis vitio crescit carnis tentatio, satujejunio libido restringitur, jejunio luxuria superatur, reus sis, aliquando dissolveris; proximus periculo diu tutus non eris, per assiduitatem cito peccat homo. 18. Saepe familiaritas implicuit multos. Saepe occasio
Abbreviated transcription (Latin):
mendas dapes debet quisq acced̾e. nequa qmͣ
salicet uoluptatem in illis appetens: s necessi¬
perat qui insumendis dapibus non solum par¬
simoniam tenet ut scilicet refectiomi sempes
esuries imperet uerum etiam accurationes
simul et suauiores epulas excepta corporis
infumitate et hospitum susceptione cõtemp¬

Expanded text:
mendas dapes debet quisque accedere, nequaquam mendas dapes debet quisque accedere, nequaquam scilicet voluptatem in illis appetens, sed necessiperat, qui in sumendis dapibus non solum parcimoniam tenet, ut scilicet refectionem semper esuries imperet; verum etiam accuratiores simul et lautiores epulas, excepta corporis infirmitate et hospitum susceptione, contem
Abbreviated transcription (Latin):
putamus interra suꝑbie tenebris uirtucũ.¬
lutum inuolui si potait incelo stella que ma¬
ne oriebatur lucis sue globos amutere. ¶ Oc¬
Iculta quod agis: in qnͣtum uales quod si exto
to non uales sit in animo occultandi uoluntas.
et non eoit de ostentatione ulla te meritas.
¶Si passio redemptoris ad mentent reducit᷑
nichil tã durum quodnon equo animo to¬
leretur. ¶Qnͣta sunt incomꝑatione pas¬
sionum xpĩ que patunur e sue enm obpro¬
bria. irisiones. contumelias. Alapas.sputa.
Flagella. spineam coronam.crucemq sustiuuit
et nos miseri ad nostram confusionem uno
sermone facigamur uno uerbo deicimus¬
¶Quam multi sunt qui suas iniurias tarde
relaxant : dei uero cicuis indulgent. Eitq nõ¬
numquam ut occasione dnĩ inuirias iundicã¬
di suas tũdicent irati. ¶Nec artificioso in
genio nͨ simplici uerbo oportet deciꝑe quem¬
quam quia qͦlibet modo mentiatur quis offen¬
dit. ¶ Sicut eger ad medicinam : sic ad sui¬

Expanded text:
putamus in terra superbiae tenebris lutum nostrum involvi, si potuit in coelo stella, quae mane oriebatur , lucis suae globos amittere? Audito non vales, sit in animo occultandi voluntas, et non erit de ostentatione ulla temeritas: Si passio Redemptoris ad memoriam reducatur, nihil tam durum, quod non aequo animo toleretur. sionum illius quae patimur? ille enim opprobria, irrisiones, contumelias, alapas, sputa, flagella, spineam coronam, crucemque sustinuit; et nos miseri ad nostram confusionem uno sermone fatigamur, uno verbo dejicimuQuam multi autem sunt qui suas injurias tarde relaxant, Dei vero citius indulgent? fitque nonnunquam ut occasione Domini injurias vindicandi, suas vindicent irati. 33. Quid quogenio, nec simplici verbo oportet decipere quemquam, quia quolibet modo mentiatur quis, oter sicut aeger ad medicinam, sic ad su
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ¶ Nullum condempnes añ iudicium.
ruillum udices suspitionis arbitrio. Añ ꝓlia
et sic iudica. Non enim qui accusatur. s qui
cõuincitur : reus est. ¶ Quam us uera sint
credenda non sunt : nisi que certis indiciis
comprobantur: nͥ que manifesto examine
cõuincuntu⁊ nͥ que ordine iudiciario publi¬
si te a strepitu terrenarum actionum. sudtraxers.

Expanded text:
. Nullum condemnes ante judicium, nullum judices suspicionis arbitrio, ante proba, et sic judica; non enim qui accusatur, sed qui convincitur, reus est. Periculosucredenda non sunt, nisi quae certis indiciis comprobantur, nisi quae manifesto examine convincuntur, nisi quae ordine judiciario publisi te a strepitu terrenarum actionum subtraxeris.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uanus sermo cito polliit mentem et facile
agitur quod libenter auditur. ¶ Qui ocio¬
sum uerbum non reprimit: ad no¬
pectatun xia cito transit. Quiminima sꝑuit¬
is int in maximis facle ꝓruit. Muioe
namq ulpa ⁊ maiorem generat. paulatum
incresunt uicia et dum parua nõ cauemus
in magnis pulabimur. ¶Abscide a lingua¬
uicitm de trahendi. alienam. uitam non lace¬
res. demalo alieno ostuum non comquiues.
non de trahas pcãs: s condole. ¶Numquam¬
mis mendacii summoꝑe fuge. nec casu uͤ
studio loquaris falsum. Nec ut prestes men¬
tiri strideas nͨ qualibet fallacia uitam alicuiꝰ¬
defendas. ¶ In malis ꝓmissis rescide fidem.
In turpi uoto muta decretum. Quod incaute
uoinsti non facias. Impia est promissio que
bene uiue. Secuma mens tristitiam leuit̃ sus¬
tinet. Monauita: gaudium semꝑ habet.
Constientia autem rei semper ĩpena est: num
mala conscientie propriis agitatur stimulis.

Expanded text:
anus sermo cito polluit mentem, et facile agitur quod libenter auditur. Nihisa verba non reprimit, ad noxia cito transit; qui minima spernit, in maximis facile proruit; minor namque culpa majorem generat; paulatim crescunt vitia, et dum parva non vitamus, in magnis prolabimur; minima igvitium detrahendi. Alienam vitam non laceres, de malo alieno os tuum non coinquines. Non detrahas peccanti, sed condole; qunus mendacii summopere fuge. Nec casu nec studio loquaris falsum, nec ut praestes mentiri studeas, nec qualibet fallacia vitam dere . In malis promissis rescinde fidem, in turpi voto muta decretum; quod incaute vovisti non facias, impia est promissio quae bene vive: secura mens tristitiam leviter sustinet, bona vita gaudium semper habet, 513 conscientia autem rei semper in poena est. Reus mala conscientiae propriis agitatur stimulis.
Abbreviated transcription (Latin):
non habentem: ꝑ singulas horas atq mo¬
menta pro incursuum uarietate mutari.
atq ex his que extrinsecus accidunt ur
illum statum continuo transformari qui
sibi primus occurterit. ¶ ꝑlerumq non¬
nulli tanto ⁊ elo codicẽ seruant ut eum ne
leuit quidem legi uł contingi ab aliquo si¬
nant. et inde occasiones impacientie ac mor¬
tis incurrunt unde motientur stipendia
pacis et caritatis acquirere. Cumq om̃s
diuitias suas pro xpĩ amore disꝑserint
pristinum tñ cordis affectum inreb mini¬
mis retentantes et pro ipsis ñ numquam
mobiliter irascentes ⁊ ueluti qui non ha¬
bent apłicam caritatem ex omnibus
infructuosi steriles q redduntur. ¶Non
dium: nec tantus lectione capitur fruatꝰ
qnͣtum ꝯtemptu fratris incurritus de¬
trimentum. ¶ Ieiunia. uigilie. meditatõ
scripiuarum. nuditas ac priuatio om¬
mum facultatum: non ꝑfectõ. s ꝑfectio¬
nis instumenta st̃. Quia non in ipsis

Expanded text:
non habentem, per singulas horas atque monon habentem, per singulas horas atque momenta pro incursuum varietate mutari, atque ex his, quae extrinsecus accidunt, in illum statum continuo transformari, qui sibi primus occurrerit. CAPUT nulli tanto zelo codicem seruant, ut eum ne leuiter quidem legi uel contingi ab aliquo sinant, et inde occasiones inpatientiae ac mortis incurrunt, unde monentur stipendia patientiae et caritatis adquirere, cumque omnes diuitias suas pro Christi amore disperserint, pristinum tamen cordis affectum in rebus minimis retentantes et pro ipsis nonnumquam mobiliter irascentes, ueluti qui nou habeant apostolicam caritatem, ex omnibus infructuosi sterilesque redduntur. quod dium: nec tantus lectione capitur fructus, quantum contemptu fratris incurritur deitur ieiunia, uigiliae, meditatio scripturarum, nuditas ac priuatio omnium facultatum non perfectio, sed perfectionis instrumenta sunt, quia non in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
renuntiatio qua corporaliter uniuersas
diuitias mundi facultatesq contemp nuus.
Secunda qua mores ac uicia affectus q pristi¬
nos animi carnis q respuimus. Tercia qua
mentem nostram depresentibus uniersis
ac insibrlibus euocantes futura tantum modo
contemplamur et ea que sunt iuisioilia

Expanded text:
est qua corporaliter uniuersas diuitias mundi facultatesque contemnimus, secunda qua mores ac uitia affectusque pristinos animi carnisque respuimus, tertia qua mentem. nostram de praesentibus uniuersis ac uisibilibus euocantes futura tantummodo contemplamur et ea quae sunt inuisibilia
Abbreviated transcription (Latin):
quisq concedat: quantum sustentatio
carnis non qntum desiderium saturitatis
exposcit. In utraq enim parte sustinebit
maxunum detrimentum quisquis ine¬
qualitatem tenens nunc uentrem ieiunioꝵ
ariditate constringit nunc escarum ni¬
nuetate distendit. Ut enun mens cibi ma¬
nitate lassata ꝑdit orationum uigorem
dum carnis nimia lassitudine p̃grauata
cõdormitate compellitur: ita uupsum ni¬
mietate uoracitatis oppressa emittere
ad diũ p̃ces puras leuesq non poterit
¶Recetis esce ꝑceptio tam inuesꝑtinis
quam nocturnis orationibus tenue̾ le¬
uem q sensum non sinit inueniri. Ideoq¬
satis cõmodum et utile hora nona refectio¬
nis tempus indultum est in quo reficiens
monachus non solum in nocturnis uigi¬
liis leuis ac uacuns uerum etiam in ipsis
uespertims sollempnitatibus digesto

Expanded text:
quisque concedat, quantum sustentatio quisque concedat, quantum sustentatio carnis, non quantum desiderium saturitatis exposcit. in utraque enim parte sustinebit maximum detrimentum, quisquis inaequalitatem tenens nunc uentrem ieiuniorum ariditate constringit, nunc escarum nimietate distendit. nt enim mens cibi inanitate lassata perdit orationum uigorem, dum carnis lassitudine nimia praegrauata condormitare conpellitur, ita rursum nimietate aoracitatis oppressa emittere ad deum preces puras leuesque non poteritrecens escae perceptio tam in uespertinis quam in nocturnis orationibus tenuem leuemque sensum non sinit inueniri. ideoque commodum satis et utile hora nona refectionis tempus indultum est, in quo reficiens monachus non solum in nocturnis uigiliis leuis ac uacuus, uerum etiam in ipsis uespertinis sollemnitatibus digesto
Abbreviated transcription (Latin):
ctetionis bonum uirtute humilitatis ac¬
quiri que nos illesos ab utraq potest nimie¬
tate seruare. Uetus naraq sententia esti
les sunt. Ad unum enim finem iumietas
ieuinii ac uoracitas ꝑuenit. eodemq dispẽ-¬
dio ugiliarum immoderata ꝯtinuatio mo¬
nachum quo sompni grauissimi torpos
inuolint. Nam ꝑ excessum continentie de¬
bilitatu quemiq ad illum statum reuoca¬
ri neccẽ est in quo negligens quisq ꝑ i
nobis est ne appetitu corporee uoluptatis
indissolutionem noxiam labamur et ante
prestitutum tempus. uel cibo in dulgere
uel modum eius exrrd̾e p̃sumamus: ita est
esce sompniq refectio hora legitima etiã
si horreat ingerenda. Utrumq enim bel¬
lum aduersarii factione consurgit et ꝑnitio¬
suis continentia immoderata quam satietas
remissa supplantat. Ab hac namq ad men¬
suram districtionis intercedente salutari cõ¬
pundione conscendi potest ab illa non po¬
est ut secundum capacitatem uirium uel
corporis. neletatis. tantum sibi cibi unus¬

Expanded text:
cretionis bonum virtute humilitatis acquiri, quae nos illaesos ab utraque potest nimietate servare. Vetus namque sententia est litates sunt. Ad unum enim finem nimietas jejunii et voracitas pervenit, eodemque dispendio vigiliarum immoderata continuatio monachum, quo somni gravissimi torpor involvit. Nam per excessum continentiae debilitatum quemque ad illum statum revocari necesse est in quo negligens quisque per nobis est, ne adpetitu corporeae uoluptatis in dissolutionem noxiam delabamur et ante praestitutum tempus uel cibo indulgere uel modum eius excedere praesumamus, ita et escae somnique refectio hora legitima, etiam si horreat, ingerenda. utrumque enim bellum aduersarii factione consurgit et perniciosius continentia inmoderata quam saturitas remissa subplantat. ab hac namque ad mensuram districtionis intercedente salutari conpunctione conscendi potest, ab illa non poest, ut secundum capacitatem uirium uel corporis uel aetatis tantum sibimet cibi unus
Abbreviated transcription (Latin):
ntis infortunti fuisse felicem. ¶ Quis tam¬
compot̾te felicitatis ut non aliqua ex parte
cum statas sui qualitate rixetur. Anxia enim
res est humanorum conditio bonoꝵ et que
uł num quam tota ꝓueniat uł numquam
ꝑpetua subsistat. ¶Quis est ille tam felyx
qui cum dederit impatientie manis statum
suum mutare non optet e Quam multis
a maritudinib humane felicitatis duloedo
resꝑsa est. ¶ Si tui comꝑos fueris posside¬
bis quod nec tu amittere uinquam uelis
ñ fortuna possit auerre. ¶ O angistas¬
mopes q diuitias quas nec habere totas
plaribus licet: et ad quem libet sine cetero¬
pum paupertate non ueniunt. ¶Si quod¬
nature satis est replere indigentiam uelis
nichil est quod forcune affluentiam petas.
paucis enim minuns q natura ꝯtenta est.
Cuĩs satietatem. si suꝑflurs uelis urgere: Aut
iiocundum quod infadĩs fiet aut nopium.¬
merito rationis animal non alit̾ sibi splen¬

Expanded text:
nus infortunii fuisse felicem, Sed quod tnus infortunii fuisse felicem, Sed quod tcompositae felicitatis ut non aliqua ex parte cum status sui qualitate rixetur? Anxia enim res est humanorum conditio bonorum et quae uel numquam tota prouenit, numquam perpetua subsistat. Huqui cum dederit impatientiae manus, statum suum mutare non optet? Quam multis amaritudinibus humanae felicitatis dulcedo es. Igitur si tui compos fueris, possidebis quod nec tu amittere umquam uelis nec fortuna possit auferre. Atinopesque diuitias quas nec habere totas pluribus licet et ad quemlibet sine ceterorum paupertate non ueniunt! naturae satis est, replere indigentiam uelis, nihil est quod fortunae affluentiam petas. Paucis enim minimisque natura contenta est, cuius satietatem si superfluis urgere uelis, aut iniucnndum quod infuderis fiet aut noxium.merito rationis animal non aliter sibi splen
Abbreviated transcription (Latin):
me proprie curare languores qm corporis
gratia internam libidinem carnus extin-¬
guere quam nequitias demonum extrin¬
secus irruentes. signo dm̃ ac uirtutis
altissue potentia su diugare. uel de obses¬
sis corporidus nominis diuini ĩuocatione

Expanded text:
mae propriae curare languores quam corporis mae propriae curare languores quam corporis gratia internam libidinem carnis extinguere quam nequitias daemonum extrinsecus inruentes signo domini ac uirtutis altissimae potentia subiugare uel de obsessis corporibus nominis diuini inuocatione
Abbreviated transcription (Latin):
umquam erit efficax instituẽtis ei .iiii.¬
auctoritas nisi eam effcũ operis sin cor-¬
di affixerit audientis . Ui. Tria sunt que
aut metus gehenne su e p̾sentium legum
aut spes atq desiderium regni celorum
aut affectus bomi ipsuis amor q uirtutum
acpatiencia cordis: tantum incorporis
puritate proficiet. Qnͣtum q longius
iracundie propulerit passionem. tanto casti¬
tatem tenatius obtinebit .xui. Hec est¬
cõsummatio casticatis. ut ugilantem mo¬
nachum obledtatio libidinis nulla ꝑstoin¬
gat: ut quiescentem sompniorum non
fauat illusio s cum dormienti tm̃ ꝑ sopite
mentis incuriam commotõ carnis obrep¬
serit quemadmodum sine ulla titilla¬
tione uoluptatis excitata est. ita etiam
sine ullo pruitu corporis conquiescat. Coll̾
non solum turpis. s etiam ociosa et
a deo qnͣtulũcumq discedens: a ꝑfc̃o uiro
immundissima fornicatio deputatus.
luxtoie: quam expellere unmundos sp̃s¬
sior uirtus sublimior q ꝓfectus est ani¬

Expanded text:
m erit efficax instituentis auctoritas, nisi eam effectu operis sui cordi affixerit audientis. CAPUT V. De aut metus gehennae, sive praesentium legum, aut spes atque desiderium regni coelorum, aut affectus boni ipsius amorque virtutumpatientia cordis, tantum in corporis puritate proficiet, quantoque longius iracundiae propulerit passionem, tanto castitatem tenacius obtinebit. Non econsummatio castitatis, ut vigilantem monachum oblectatio libidinis nulla perstringat, ut quiescentem somniorum non fallat illusio; sed cum dormienti tantum per sopitae mentis incuriam commotio carnis obrepserit, quemadmodum sine ulla titillatione voluptatis excitata est, ita etiam sine ullo pruritu corporis conquiescat. Haec non solum turpis, sed etiam otiosa, a Deo quantulumcumque discedens, a perfecto viro immundissima fornicatio deputatur. eradicare, quam expellere immundos spirrior uirtus sublimiorque profectus est ani
Abbreviated transcription (Latin):
uarum alloquia dui terere ac polire debemius.
toto animo ac coide uersantes ut suctus ille
spĩalis cibi in omnes se uenas anmmie disfun¬
cumulatur et silendo corrigiur contentio¬
ne pro labimur. ¶ Est quedã in peccatis
ueretundia et penitentie portio crimen fa¬
teri nec deruare culpam set recognoscere.
Mitigat iudicẽ pudor reorum. excitat autẽ.
ꝑtinatia denegantium. De uirguntate lib̾¬
sibus parsimome. potꝰ abstinentie .I.
docet uicia nescire qui docet causas nescire
et hoc ipsum quod nos non ornatis: ornatus

Expanded text:
rarum alloquia diu terere ac polire debemus rarum alloquia diu terere ac polire debemus toto animo et corde uersantes, ut sucus ille spiritalis cibi in omnes se uenas animae diffuncumulatur, et silendo corrigimur, contentione prolabimur. sit saltim ueuerecundia et paenitentiae portio crimen fateri nec deriuare culpam, sed recognoscere. mitigat iudicem pudor reorum, excitat autem pertinacia denegantium. uult te ibus parsimoniæ, potus abstinentiæ, docent vicia nescire, qui docent causas nescire et hoc ipsum quod vos non ornatis, ornatus
Abbreviated transcription (Latin):
cor animus delinimenta uoluptatis excludat
Liber a seculo. deo deditus. nicħ de tramice di¬
recte intentionis imminuẽs. nͨ affectus sui
temꝑa nunc luxurie diuidens nunc labori.
¶Egressus malicie uirtutis oꝑat᷑ ingressum.
eodemq studio quo crimen excluditur. inno¬
centia copulatur. ¶ Sermo plurimus scrip
turarim animam confirmat et quodam
spiritalis gratie colorat uapore. rationabilia
queq inuenta corroborat. dissoluit q omem
uim irrationabilium passionum. ¶ Grequẽs
oiatio quandam oꝑatur disciplinam orandi.
Quia ipse usus docibiles dei facit in docibiles:
negligentia. Bona igitur exenitatio deniq
corꝑis uirtus ex ercitatione augetur frequen¬
ti: aut in ex ercitata minuitur et labitus
P̾lurimm enĩ ex ertitii dissuetudine etiam
naturalem dissoluere uirtutem. Similites
anime fortitudo exercitationis assidintate
solidatm. Ut labor ipse disciplina sit non
oneri futurus s usui. ¶Celestium scriptu¬

Expanded text:
tor animus delinimenta voluptatis excludat, tor animus delinimenta voluptatis excludat, liber a saeculo, Deo deditus, nihil de tramite directae intentionis imminuens, nec affectus sui tempora nunc luxuriae dividens, 209 nunc labori.egressus enim malitiae uirtutis operatur ingressum eodemque studio quo crimen excluditur innocentia copulatur. habes turarum animam confirmat, et quodam spiritalis gratiae colorat vapore; rationabilia quoque inventa corroborat, dissolvitque omnem vim irrationabilium passionum. Ideoque oratio quandam operatur disciplinam orandi, quia ipse usus docibiles dei facit, indocibiles neglegentia. bona igitur exercitatio. denique corporis uirtus exercitatione augetur frequenti, at inexercitata minuitur et labitur; plurimi enim exercitii dissuetudine etiam naturalem dissoluere uirtutem. similiter animae fortitudo exercitationis adsiduitate solidatur, ut labor ipse disciplinae sit non oneri futurus, sed usui.
Abbreviated transcription (Latin):
tudia uirtutis quedam in stoumenta st̃
Itaq suut bellator sine aritus esse
non ꝓotest ita nec sine ex eraitatione iurtꝰ.
tibiis et laborantibus pollicentur p̾mia. S
labori merces ꝑata est. qui licet non sit suauis
ad gratiam tamen fructuosus ad p̾miũ est
¶uim ebuetas fomes libidinis. quo ꝑ car¬
nes naporantur interna uscera. Animus
ignestit. anima exuritur. senus cruminum
stimulus libido est : que numquam mane¬
re quietum patitur affectum. Nocte feruet.
die anhelat. desompno excitat: a negotio
ab ducit. a ratione reuocat. aufert consili¬
um. amantes inquietat. lapsos inclinat
castis insidiatur. potiendo in flaminat usu¬
quam alterum regit. Animum uincere. era¬
cundiam cohidere. compugnantes q leges
carnis et mentis ĩunum cogere: immortalis
cuiusdam est uiri quem inferni porta nõ ceꝑit¬
estus dies dñ est: uͥ ꝑfectauim uirtutum ii¬
gratia est. Que tunc ꝑ fecte sunt: si solli¬
cirudinum seculautm et corꝑalis illecebre uic¬

Expanded text:
im uirtutis quaedam instrumenta sunt. itaque sicut bellator sine armis esse non potest ita nec sine exercitatione uirtus. tibus et laborantibus pollicentur praemia, ... sed labori merces parata est, qui, licet non sit suauis ad gratiam, tamen fructuosus ad praemium esti ebrietas fomes libidinis, quo per carnes uaporantur interna uiscera, animus ignescit, anima exuritur. saeuus criminum stimulus libido est. quae numquam manere quietum patitur affectum. nocte feruet, die anhelat, de somno excitat, a negotio abducit, a ratione reuocat, aufert consilium, amantes inquietat, lapsos inclinat, castis insidiatur, potiendo inflammat ususe, quam alterum regit. Animum vincere, iracundiam cohibere, compugnantesque leges carnis et mentis in unum cogere immortalis cujusdam est viri quem inferni porta non ceem dies Domini est, ubi perfectarum virtutum gratia est. Quae tunc perfectae sunt, si sollicitudinum saecularium, et corporalis illecebrae vic
Abbreviated transcription (Latin):
de stornacho ascarides. ut significetur.
pecc̃m anle De spina: scorpio. ut sigͥfi¬
cet᷑ pccm̃t lurupie. De cerebro bufones
ut significet᷑ pocatũ suꝑbie.

Expanded text:
de stomacho ascarides, ut significetur peccatum gulae; de spina scorpio, ut significetur peccatum luxuriae; de cerebro, bufo, ut significetur 57 peccatum supe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitatis comp̃hendatur quisq senex ip¬
petat. Iuuenibus enim incertus huius nta
terminus in stat: senibus uero cunctis ml¬
turior exhac luce recessus. Cauende ergi
carne non ueterastunt: et totum homni
ad peceandum trahunt. cor uidelicet et lis¬
.iiI. Sicut insenibus sobrietas et morut
ꝑfectio requiritur ita et ab adolescentibis
obsequium et subiectio et obedientia rite
in arbore inqua pampinus aut flos pres
non apparuerit. sic et in senectute honeran
legitimũ consequi non poterit : qui in add¬
lescentia discipline alicunis exercitatione
non ladorauerit. Disciplina gͥ absq odds¬
entia qualiter fieri poterit. a dolescens ergo
lne obedientia: a dolescens sine disciplina est.
tabo humilium noblitas ignobilium puil¬
cpitudo uiluim. prosperitas laborantium.
soiamen merentium. augmentum omnis
piseritudinis. decus religionis. Minoratio
criminum multiplicatio meritorum. crea¬
coris omnium dei amicicis. Uii. xpĩanis uec¬

Expanded text:
prospere conprehendatur quisque senex approspere conprehendatur quisque senex appetat ? iuuenibus enim incertus huius uitae terminus instat, senibus uero cunctis maturior ex hac luce recessus breuiter conccarne non ueterescunt et totum hominem ad peccandum pertrahunt, cor uidelicet et liit. sicut ergo in senibus sobrietas et morum per fectio requiritur, ita in adulescentibus obsequium et subiectio et oboedientia rite in arbore in qua pampinus aut flos prius non apparuerit, sic et in senectute honorem legitimum consequi non poterit qui in adulescentia disciplinae alicuius exercitationibus non laborauerit. disciplina igitur absque oboedientia qualiter fieri potest? adulescens ergo sine oboedientia adulescens sine disciplina est: tatio humilium, nobilitas ignobilium, pulchritudo debilium, prosperitas laborantium, solamen moerentium, augmentum omnis pulchritudinis, decus religionis, defensio criminum, multiplicatio meritorum, creatoris omnium Dei amicitia. CAPUT VI. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Sener sine religione. A dolescens sine obest
Duies sine elemosina. Femina sine pedeort
Dominus sine uirtute. xp̃ĩanus contonto dea
pauper superbus. Bex iniquus. Ept̃ negis
Plebs sine disciplina. Populus sine lege .i.¬
Num quam fic efficax p̾dicantis auctontu
ñ ean effoũ oꝑis cordi affixerit audienis.¬
.II. Pius omnidus ueligioni operam dere si¬
nibus conuenit quos presentis seciul flerdi
etas transacta deserit. ¶ Quid stolidris
non contendat. quan do totius corporis hadi¬
tu senecdtuce cõfestus ħo ad interitum pto¬
perat. dum oculi caligant. aures gratis
mutatur. dentes lapsi numero minintis
cuetis arestit. Flatus non suaut᷑ olet. pisis
suffo catur. tussis cachinnat. genia trepat.
talos et pedes tumor inflat. Homo intior
quinon senescit. His omnib aggrauatis
et hec omnia uuturam iam iamq donã
corporis cito p̾nunciant. Quid ergo super¬
est nisi dum huus ute defectus aꝓpiat mͥ
Aluid cogitare. quam quomodo fututre adtͥ

Expanded text:
senex sine religione, adolescens sine obediencia, diues sine elemosina, femina sine pudicicia, dominus sine uirtute, christianus contenciosus, pauper superbus, rex iniquus, episcopus negligens, plebs sine disciplina, populus sine legem enim fit efficax praedicantis auctoritas, nisi eam effectu operis cordi affixerit audientisplus enim omnibus religioni operam dare senibus conuenit quos praesentis saeculi florida aetas transacta deserit. sicut namque in non contendat, quando totius corporis habitus senectute confectus, homo ad interitum properat? dum oculi caligant, aures gravitemutatur, dentes lassi numero minuuntur, cutis arescit, flatus non suauiter olet, pectus suffocatur, tussis cachinnat, genua trepidant, talos et pedes tumor inflat : homo interior qui non senescit his omnibus adgrauatur. et haec omnia ruituram iam iamque domum corporis cito praenuntiant. quid ergo superest, nisi at, dum huius uitae defectus adpropiat, nihil aliud cogitare quam quomodo futurae aditus
Abbreviated transcription (Latin):
pus ad studium: s spirante ubi uoluit spẽ
ueritatis. propuie singularum gentuue uo¬
ces foẽ sunt in eccłie ore cominunes. ¶ Si ne
mo dedeo potest explicare quod est: nemo de¬
deat affirmare quod non est. Exauabalus
enimest denatuma ineffabili non eloqui dig¬
na quam diffimte contraria. in Si: homo ad
honore nature mansuset nͦ diabolica frande
d ocpeis alege sibi postta post concupiscentias
demasset creator mundi creatura nõ fieret

Expanded text:
pus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu pus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veritatis , propriae singularum gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. mo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid honore naturae mansisset, nec diabolica fraude deceptus a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset. Creator mundi creatura non fieret
Abbreviated transcription (Latin):
ratione conseruit: ut utraq alteri natimi
ineẽt. et nentra in alteram asua proprien¬
assumpsit. ueros et corporis sensus. et ammi
suscepit affectus. Nec quia in illo omuia pleria
erant sacramentis plena miraculis ⁊ id̾o ant
falsis la crunis fieuit aut mendaci esurie sẽp
sit cibrem ant simulato sopore dormirit. In
uostra hurmailitate contemptus in nostra mesti¬
tudine contristatus ⁊ in nostro est dolore tru¬
sit ocog. ht̃ tñ dum ui hac uita est quo ꝓ¬
batior usc ẽẽ possit et melior. Qui autem
non proficit: deficit. et qui nichil acquirit
non nichil perdit . ix. Amori pecunie iulis et¬
ominis affectio et anima lucii cupida: ende
pro exigno perire non metint. Nullura q et
iusticie in illo corde uestigium in quo sibi aul¬
ricia fecit habitacalum. In pentecost̃.i.
deus magister est: quam cito difitur qd̃
docetur. Non est ad hibita interpretatõ ad
audiendum. non consuetudo adusirai. nõ teri¬

Expanded text:
ratione conseruit, ut utraque alteri natura ratione conseruit, ut utraque alteri natura inesset, et neutra in alteram a sua proprietassumpsit, veros et corporis sensus et animi suscepit affectus. Nec quia omnia in illo plena erant sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crusit, habet tamen, dum in hac vita est, quo probatior esse possit et melior. Qui autem non proficit, deficit; et qui nihil acquirit, nonnihil perdit. omnis affectio, et anima lucri cupida etiam pro exiguo perire non metuit, nullumque est justitiae in illo corde vestigium, in quo sibi avaritia fecit habitaculum. Hoc perfidus Deus magister est, quam cito discitur, qdocetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tem
Abbreviated transcription (Latin):
est participatio dominice passionis. xi.¬
tã denotus. ut non debeat ẽẽ diuotior. Qs
enim in hunis uite constitutus in certo aut¬
imminiis a temptatione. aut liber inuens
a cisipa: Quis est qui nichil sibi iurturit
adici auit sibi nichil uicii optet auferu
cum et ad uersa noceant et scd̃a corrumpł.
nes minoris sit ꝑiculi carere desideratis ꝯ
habundare concessis : In sidie sunt induet¬
rum aiplitudine: in sidie in paupertats
augnaiis. Iue eleuant ad suꝑbiam. he u¬
citãt ad querelam. Temptat sanitas. temo¬
tat infirinitas et illa materia est negigi¬
tie: et hec causa tristicie. laqueus est insea¬
uitate. laquens intimore. Nec int̾ est uteua
anunus qui t̾reno tenetur affectu. gaudns
occupetur ancaris: cum par morbus sit nel
sb̃ uana delectatione languere uel sico an¬
xia sollicitudine laborare ĩ passione dnĩ.ii.¬
Suscepit totum hominẽ deus. et ita se ili
atq illum sibi miseoicordie et potestans

Expanded text:
est participatio Dominicae passionis. est participatio Dominicae passionis. tam devotus ut non debeat esse devotior. Quis enim in hujus vitae constitutus incerto, autimmunis a tentatione, aut liber inveniatur a culpa? Quis est qui nihil virtutis sibi adjici, aut qui nihil vitii sibi optet auferri? cum et adversa noceant et secunda corrumpant, nec minoris sit periculi carere desideratis quam abundare concessis. Insidiae sunt in divitiarum amplitudine, insidiae in paupertatis angustiis. Illae elevant ad superbiam, hae incitant ad querelam. Tentat sanitas, tentat infirmitas, dum et illa materia est negligentiae, et haec causa tristitiae. Laqueus est in securitate, laqueus est in timore; nec interest utrum animus, qui terreno tenetur affectu, gaudiis occupetur an curis, cum par morbus sit vel sub vana delectatione languescere, vel sub anxia sollicitudine laborare. CAP. II. ISuscepit ergo totum hominem Deus, et ita se illi atque illum sibi misericordiae et potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
humilious. nichil asperum mitibus. et facile
omnia p̃cepta uenuint in effetũ qͣndo et
gratia p̃tendit auyilium et obedientia mol¬
lit imperium. ii xl.ii.¬
mutabais etiam si ad summa queq uin¬
tutum studio prouehatur semper tñ sicut
potest habere quo recidat: ita potest habere
quo crescat. Et hec est ꝑfestorum uena usti¬
cia ut numquam p̾sumant se eẽ ꝑfectos
ne ab itineris nondum finiti intentione ces¬
santes. ibi incidant deficiendi periculum.
ubi ꝓficiendi depostierint appetitum.U.
Oculos dei simil uniuersa cernentes: non
abdita locorum. non parietum septa seclu¬
dunt. Nec solum ei acta et cogitata: uerũ
et agenda et cogitanda sunt cognita. Ista
ergo scientia sumii iudicis. iste est tremẽ¬
dus aspectus cui pertuũ est omne soudum
et aꝑtum omne secretum: ciu obscura cla¬
uent muta respondent silentium ꝯfitetus
et sine uoce mens loquitur. ix. Si conpati
mur et conglorificabimur. Certa atq secu¬
ra est ex pectatio ꝓmisse beatitudinis udi

Expanded text:
humilibus, nihil asperum mitibus, et facile omnia praecepta veniunt in effectum, quando et gratia praetendit auxilium, et obedientia mollit imperium. Imutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia provehatur, semper tamen sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. oculos Dei simul universa cernentis non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia sumdus aspectus, cui peruium est omne solidum et apertum omne secretum, cui obscura clarent, muta respondent, silentium confitetur et sine uoce mens loquitur’. Quia imur, et conglorificabimur . CERTA atque secura est exspectatio promissae beatitudinis, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe uolente et ꝑmittente dõ. multis
toibulationibus pro ipsis põcis affugiur
et si d̾o gratias agimus liberamur. Quod
ita fit. si quotiens maritus aut upor. Aut
filius moritur uel si substantia anobis
plus quam oportet a mata aufertur licet
plus ꝓp̃m quam ipsam substantiam dili¬
gamus et si necessitas fuerit. malumus ip
diliguus. amittere eam. aut dũ uiuimus
aut dum morimur sñ grandi dolore nõ pos¬
sumus. et tñ si deo quia illa auferri uelut
pius pater ꝑmittit tãquam boni filii gr̃as
agimus et minus nos pati quam mere¬
mur cum uera humilitate ꝓ fitemur ⁊ ita
peocata in hoc seculo purgantur. ut ir
futuro ignis ille purgatoris aut non in¬
ueniat aut certe parum inueniat quod
exurat. Si autem nec intribulatiomibus
deo gratias agimus : nec in nr̃is oꝑibus
peccata ipsa redimimus tã diu in illo pur¬
gatorio moras habenus quam dui supua
dicta minuta pcc̃a. tãquam ligna et fe

Expanded text:
aut certe, volente aut permittente Deo, multis aut certe, volente aut permittente Deo, multis tribulationibus pro istis peccatis affligimur; et si Deo gratias agimus, liberamur. Quod ita fit, si quoties maritus, aut uxor, aut filius moritur; vel si substantia nobis, quam plus quam oportet amamus, aufertur. Licet plus Christum quam ipsam substantiam diligamus, et si necessitas fuerit, malimus ipsdiligimus, amittere eam aut dum vivimus, aut dum morimur, sine grandi dolore non possumus: et tamen si Deo, qui illam a nobis auferri velut pius pater permittit, tanquam boni filii gratias agamus, et minus nos pati quam meremur, cum vera humilitate proferamus; ita peccata ipsa in hoc saeculo purgantur, ut in futuro ille ignis purgatorius aut non inveniat, aut certe parum inveniat quod exurat. Si autem nec in tribulatione Deo gratias agimus, nec bonis operibus peccata redimimus, ipsi tamdiu in illo purgatorio igne moras habebimus, quamdiu supra dicta peccata minuta, tanquam ligna, fe
Abbreviated transcription (Latin):
ne delinquimus. Hec enim et his similia
adminita peccata ꝑtinere non dubium est.
Que sicut iam dixi enumerari iux possunt.
aut pot̾it. Quidus pecratis licet occidi animã
nõ credamus. tñ eta eam uelut quibusdam
pustulis et quasi horrida scabie replentes de¬
formẽ faciunt. ut eam ad amplexus illuis ce¬
lestis sponsi. aut uix aut cum grandi confusio¬
ne uenire ꝑmittant. Se quo scriptum est
Aptauit scoi ecclesiam non habentem macu¬
lam aut rugam. et ideo ꝯtuus orationibus
et frequentibus ieuiniis. et largioribus ele
mosinis. et ꝑ indulgentiam eorum qui in
nos pecrant assidue redimantur : ne forte si¬
mul collecta cumulum faciant et demergant
Quicquid enim de istis pecratis a nobis re¬
demptum non fuerit illo igne purgandum
est. de quo apostolus dixit. quia inigne reue¬
labitur et cuius opus arserit de trimentũ
patietur. Aut enin dum in hoc seculo ui¬
uimus. ipsi nos ꝑpenitentiam fatigamius

Expanded text:
ne delinquimus. Haec enim, et his similia, ne delinquimus. Haec enim, et his similia, ad minuta peccata pertinere non dubium est, quae, sicut jam dixi, enumerari vix possunt, aut poterit. Quibus peccatis licet occidi animam non credamus; ita tamen eam velut quibusdam pustulis, et quasi horrenda scabie replentia deformem faciunt, ut eam ad amplexus illius sponsi coelestis aut vix, aut cum grandi confusione venire permittant: de quo scriptum est, Aptavit sibi Ecclesiam non habentem maculam aut rugam . 4. Aut bonis operiet frequentibus jejuniis, et largioribus eleemosynis, et praecipue per indulgentiam eorum qui in nos peccant, assidue redimantur; ne forte simul collecta cumulum faciant, et demergant animam. Quidquid enim de istis peccatis a nobis redemptum non fuerit, illo igne purgandum est, de quo dixit Apostolus, Quia in igne revelabitur: et si cujus opus arserit, detrimentum patietur. Aut enim, dum in hoc mundo vivimus, ipsi nos per poenitentiam fatigamus: