comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes incipientibus abierus alem: Nam &ipse habitus mer&rici
us confessio peccatorũ est:Typumeclesiae gerit thamar
ex goncibus euocate : sedenscum hoc habitu ad porta eman
uel en achin quod inter pr&atur fontes : Cucurrit enimue¬
lut ceruus ad fonces aquarũ ꝑ uenire ad somen abrabȩ: illo eni
non conoscente fo&atur quiade illo pdictũ est populus que
non cognoui serui uit michi: Accepit in occulto anulu ma¬
nilae & uirgã : uocatione signatur : iustificationede corat᷑
glorificatione ex altatur: quo seni p̃destinauit: illos &uo¬
cauit : quos aut̃ uocautt illos & uistificauit : quos aut iusti¬
ficauit : illos & glorificauit: Sed haec ut dixi ad huc in occulto
ubifit & conceptioscae : ubertatis: mittitur aut ꝓmissus
hȩduscãqua mer &ici: hilicet ex ꝓbratio peccati ꝑ eundẽ o dola¬
mitem tã qua increpante & dicente generatio ui perarum

Expanded text:
ntes, incipientibus ab Jerusalem . Nam et ipse habitus meretriciuntes, incipientibus ab Jerusalem . Nam et ipse habitus meretricius, confessio peccatorum est. Typum quippe jam Ecclesiae gerit Thamar, ex Gentibus evocatae, sedens cum hoc habitu ad portam Aenan, vel Aenaim, quod interpretatur Fontes. Cucurrit enim velut cervus ad fontes aquarum, pervenire ad semen Abrahae: illic a non agnoscente fetatur, quia de illa praedictum est, Populus quem non cognovi, servivit mihi . Accepit in occulto annulum, monile, et virgam: vocatione signatur, justificatione decoratur, glorificatione exaltatur. Quos enim praedestinavit, illos et vocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. mittitur autem promissus haedus tamquam meretrici, haedus exprobratio peccati, per eundem Odollamitam tamquam increpantem et dicentem: generatio uiperarum.
Abbreviated transcription (Latin):
men abrahae secundũ cognationem mariae macris eius. &
hȩlisabeth matrissuae eundemque dnm & dm̃suũ quia sicut
ipseait. explenitudine eius accepit: uidit omnino & ideo in
natis mulierũ maior illo non surrexit. quia exomnib: prȩ¬
nuntiantibus xpm̃ ipseuidit quod multi iusti & ꝓph&ecupier
us ex columba & id eo tãquã odo lami thȩs uere cestimoniũ
perhib& in aqua: uenit aut dns ad oues condendas hoc est ad¬
exonerandas sarcinas peccatorum : ex quibus in ecclosiae
laude in canticis canticorũ dentes essent uelut grxd& on¬
neat : Non illius amaricudinis in quad nõ fel minis trauit : sed
illius inqua parus a maro fleuit : Nã & iuda latinae confessio
a foccund atur ecolesia in omnibus gentibus constituta: opo¬
tebat enim xpmpati & resurgore terciadie & predicari¬
in nomine eius poonitenciã & remissio nom pec cacorũ ꝑ om̃s ge¬

Expanded text:
men Abrahae, secundum cognationem Mariae matris eius et men Abrahae, secundum cognationem Mariae matris eius et Helisabeth matris suae eundemque dominum et deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit. uidit omnino; et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntiantibus Christum ipse uidit quod multi iusti et prophetae cus ex columba; et ideo tanquam Odollamites vere testimonium perhibuit in aqua. Venit autem Dominus ad oves tondendas, hoc est exonerandas sarcinis peccatorum, ex quibus in Ecclesiae laude in Canticis canticorum dentes essent velut grex tonneat, non illius amaritudinis in qua Domino fel ministravit, sed illius in qua Petrus amare flevit. Nam et Juda Latine confessio a praesignetur. Hac poenitentia fecundatur Ecclesia in omnibus gentibus constituta. Oportebat enim Christum pati, et resurgere a mortuis diin nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes ge
Abbreviated transcription (Latin):
orum & mystica undexpi uocabantur unctio ipsa de focorat:
expectatiogentiũ & unctus est sc̃sscorũ oleo exultationis
preparticipibus suis: Nacus est enimhero dis maioris tempo¬
re: passus est herodis minoris tetharchȩ: huius itaque ue¬
nientis adoue quȩ perierunt domus is rabel : figura gersit
ipse iudas. cumir& ad condendas ouessuas inthãna quodin¬
terp̃tatur deficiens: iã enimde fecerat princeps exiuda : &
omne magisteriũ at que unctio uideorũ doneo uenir& cui
repositumerat : uenit autem cũ suo pastore odolamitae cu¬
i nomenerat hyras : & interpr&atur odo lamithes testi¬
monium in aqua: Cum hoc plane testimonio dns uenit. ha¬
bens quidem testimonĩ maius iohannȩ sed tamen ꝓpt̃ oues
infirmas hoc testimonio est usus in aqua : Nã & ipsahyras quod
nomen illius pastoris fuit interpr&catur fratris mei uisio
uidit omnino fratrem suum iohan nes fracrẽ secundum se¬

Expanded text:
orum et mystica — unde christi uocabantur — unctio ipsa defecerat seorum et mystica — unde christi uocabantur — unctio ipsa defecerat seexpectatio gentium, et unctus est sanctus sanctorum oleo exsultationis prae participibus suis. natus enim Herodis maioris tempore, passus est autem minoris Herodis tetrarchia. huius itaque uenientis ad oues, quae perierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens". iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iudaeorum, ut ueniret cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Adollamite, cui nomen erat Hiras; et interpretatur Odollamites „testimonium in aqua.". cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipse Hiras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretatur "fratris mei uisio". uidit omnino fratrem suum Iohannes, fratrem secundum se
Abbreviated transcription (Latin):
na: nec ei sacramento illo myfticae unctionis tamquã con¬
iugal. foedere echerebat. sed tamquã extraneus dominabat᷑
quam potes tatem aromanis ercaesare acceperat: sic et eius
filii tethrarchae quorumerat unus herodes patris nomi¬
ne aꝓsella us quicum pilato in passionednĩ concor dauit:
Istiergo ilieigenae us que ad eo nonde putabantur in
regno illo mritico iudȩ orũ ut ipsi iudȩ ipublicȩ clama
uerum nisi illa uniuers alidominationer aͦmanorum quippe
&iam cȩsarrexerat non proprie iudeorũ. sed ut xpince
garent & huncadorarent ideo socali uocedam na¬
runt illo e um cempore am̃iam dacribu iuida regnũ de¬
quimon obes s& multumq: ꝓdess&. hinc enim fuerat ꝓpli&a¬
tum nonde fici& princeps ex iuda nequedux defemorib
ciusdo nec ueni quimit endus est &i. soost expecta¬
tio gencium iã isto tempore omno quoque magisteriũ iude¬

Expanded text:
na, nec ei sacramento illo mysticae unctionis tanquam conna, nec ei sacramento illo mysticae unctionis tanquam conjugali foedere cohaerebat; sed tanquam extraneus dominabatur, quam potestatem a Romanis et a Caesare acceperat, sic et ejus filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione Domini concordavit. Isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Judaeorum, ut ipsi Judaei publice clamareverum, nisi illa universali dominatione Romanorum, quippe etiam Caesar rex erat, non proprie Judaeorum, sed ut Christum negarent, et non adorarent, ideo se tali voce damnarunt. Illo enim tempore quo jam de tribu Juda regnum dequi non obesset multumque prodesset. Hinc enim fuerat prophetatum: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est: et ipse erit exspectatio gentium. iam isto tempore omne quoque magisterium Iudae
Abbreviated transcription (Latin):
malũ est ablataeuitae. quod significat pellis. quam non adiuta
quod significat meror eorum: ds tamen ambos occidisse
dictus est ub figuratur regnum talibus hominibus abs¬
tulisse Tertius uero filius iudae quod illi mulieri non iun¬
gitur. significat tempus ex quo reges plebi iudaeorũ cocper
detribuiuda nonfieri: Ideo erat quidem filius iudae: sed eũ
thamar maritum non accipiebat : quia erat eadem tribus
iudae. sed iam in populo. inde nemo regnabat : Vnde et nom̃
eius id est sela in terpretatur dimissic eius: non pertineNT
sane adhanc significationem uiri scĩ et iusti. qui licet illo
tempore fuerint : ad nouum tamen perti nent testamentũ.
qui prophe tando scienter utiles fuerunt. qualis dauid fuit:
Eosane tempore quod iam iudaea coeperat reges ex tribu iu¬
da non habere: non est computandus herodes maior in re¬
gibus eius tam quam maritus thamar. Erat enim alienige

Expanded text:
a. maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, a. maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, quod significat maeror eorum. deus tamen ambos occidisse dictus est: ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae, quod illi mulieri non iungitur, significat tempus. ex quo reges plebi Iudaeorum coeperunt de tribu Iuda non fieri. et ideo erat quidem filius Iudae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem tribus Iuda, sed iam peius, id est Selo, interpretatur "dimissio eius". non pertinent sane ad hanc signincationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coeperat reges ex tribu Iuda non habere, non est computandus Herodes maior in regibus eius tamqu
Abbreviated transcription (Latin):
gi tur plebs iudea cui de tribu iuda reges tam quam mariti
adhibebantur: Meritonomen eius amaritudo inter p̃ta¬
tur: Ipsa enim: dñõ fellis poculum dedit: Duo enimeninera
principum qui non recte operabantur in plebe: Vnũ eoꝵ
qui oberant alterum eorum quini hil proderant : sig¬
nificantur in duobus filiis iudȩ. quorũ unus erat malig¬
nus uel saeuus ante dñm Alter interra fundebat semen
nesemendar& ad fecundã thamar: Nec sunt amplius
quã duo genera hominum inutili&g enerihuma nos
unũ nocentiũ alterũ prestare nolentũ: & siquidbo¬
noc& quã ille quinihil ꝓdest ĩ de oma iordicitur
malignus ille & minor sequens qui fundeb at semenint¬
ram: Nomen quoque maioris qͥuiuocatur her intp̃¬
tacur pellicius. qualibus tnicis indutisunt primiho¬
mines in poenadã pnationissuae dimissi expara drso
Sequentis autem nomen quiuocatur. onan int̃p̃tat᷑
meror eorum quarũn: si quibus nichilꝓdest cum ha

Expanded text:
gitur plebs regni Iudaeorum, cui de tribu Iuda reges tamquam mariti adhibebantur. merito nomen eius "amaritudo" interprtur; ipsa enim domino fellis poculum dedit. duo autem genera principum, qui non recte operabantur in plebe, unum eorum, qui oberant, alterum eorum, qui nihil proderant, significantur in duobus filiis Iudae, quorum unus erat malignus uel saeuus ante dominum, alter in terram fundebat, ne semen daret ad fecundandam Thamar. nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium et, si quid bonocet, quam ille, qui non prodest, ideo maior dicitur malignus ille et sequens, qui fundebat in terram. nomen quoque maioris, qui uocabatur Er, interpretatur "pellicius," qualibus tunicis induti sunt primi homines in poenam damnationis suae dimissi ex paradiso. sequentis autem nomen, qui uocabatur Aunan, interpretatur "maeror eorum." quorum ? nisi quibus nihil prodest, cum ha
Abbreviated transcription (Latin):
uarietate: Et haec uidelicet eccła ex utroq populo col
icobsoptemannis: Seruitus ita que ia cobseptem annorum preeudibus
coribus. huius uitaeprȩsentis tempus significat quod porseptemdies

Expanded text:
varietate . Et haec videlicet Ecclesia, ex utroque populo collvarietate . Et haec videlicet Ecclesia, ex utroque populo collit Jacob septem annis. Servitus itaque Jacob septem annorum pro duabus uxoribus, hujus vitae praesentis tempus significat, qui per septem dies
Abbreviated transcription (Latin):
den tes intribulatione patientes. Cũ psalmographodecan¬
tuorũ cucurridumdilatares cormeũ: Ioseph: Iosephint᷑¬
p̃tatur augmentũ uel addens significat illos quipro augm̃¬
to spiritalis substantiae uirtutumq: student. Vnde et aug¬
mento felsci succedente gratiarum dona tribuuntur eis
et insuper additur gloria caelestis muneris quia superpra¬
cepta dĩ aliquid amplius uel: in uirginitate uel ex facula¬
tum suarum quantitate offerunt: Beniamin : Benia mn
interp̃tatur filius dexterae: illos demonstrans. qui om̃a sua ide¬
ibu faciuntut ad dex terã iudicis statuantur: Et bene ex tremo
beniamin ponitur loco : quia cum nouissima inimica
mors destruetur felicitas hereditatis aeternaeidona
bi turelectis siueurus quisq fideliũ filius dex terae iuredi¬
catur. seu om̃is coetus ecđae : Dȩ quacanimus: Adstitit¬
regina adex tristuis. inuestitu de aurato circũ amicta

Expanded text:
dentes, in tribulatione patientes cum Psalmographo decandentes, in tribulatione patientes cum Psalmographo decantuorum cucurri, cum dilatares cor meum . Joseph. Joseph interpretatur augmentum vel addens. Significat illos qui pro augmento spiritalis substantiae virtutumque student. Unde et augmento felici succedente gratiarum dona tribuuntur eis, et insuper additur gloria coelestis muneris, quia super praecepta Dei aliquid amplius vel in virginitate vel ex facultatum suarum quantitate offerunt. Benjamin. Benjamin interpretatur filius dexterae, illos demonstrans qui omnia sua ideo faciunt ut ad dexteram judicis statuantur. Et bene extremo Benjamin ponitur loco; quia cum novissima inimica mors destruetur, felicitas haerbitur electis ; sive unusquisque fidelium filius dexterae jure dicatur, seu omregina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta
Abbreviated transcription (Latin):
non indesideriis sed sola neces sitate requirunt. Sicut apłs
ait : Et carnis curam nefeceritis in desideriis : Radꝰ:
Cad interp̃tatur temptatio uel accinctus : significat eos
qui in exercitio temotationum sunt fortes. qui post qũa bona in¬
choant maioribus temptationibus necesse est ut probentur atqiaq
bella grauiora accinguntur ut fidei illorum fortitudo conprobe¬
tur. Dicente salomone : fili accedens ad seruitutem duista must
tia et timore et p̃para animamtuam ad temptationem: Iteque
eos quisustinuerunt sufferentiam : ASΕR Aser interpras¬
tatur beatus : illos praefigurat qui temptationes patienter
suffenunt securide promissione caelestis p̃mii ac felices deuicto¬
ria certaminum : Vnde postgad aser id est beatus congruosa¬
tis ordineponitur: Beatus uir qui suffert temptationes : qͥ m̃cũ
probatus fuerit accipiet coronam uitae quiahuius beatitudi¬
nis fide promissione patientes non angustantur sed spegau¬

Expanded text:
non in desideriis, sed sola necessitate requirunt, sicut Apostolus non in desideriis, sed sola necessitate requirunt, sicut Apostolus ait: Et carnis curam ne feceritis in desideriis . Gad. Gad interpretatur tentatio vel accinctus. Significat eos qui in exercitio tentationum sunt fortes; qui postquam bona inchoant, majoribus tentationibus necesse est ut probentur, atque ad bella graviora accingantur, ut fide illorum fortitudo comprobetur, dicente Salta in timore, et praepara animam tuam ad tentationem . » Item eos qui sustinuerunt sufferentiam. Aser: Aser interpretatur beatus, illos praefigurat qui tentationes patienter sufferunt, securi de promissione coelestis praemii ac felices de victoria certaminum. Unde post Gad Aser, id est beatus, congruo satis ordine ponitur. Beatus vir qui suffert tentationes, quoniam, cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae . Quia hujus beatitudinis fida promissione patientes non angustantur; sed spe gau
Abbreviated transcription (Latin):
ne passiones huius temporis ad futura gloriam quȩ reuelabit̃
in eis: pructuosius quippe pugnatur ubi mercessperatur
dan, dan interpr&atur iudicium : eximios ui delic& atq
sum mos sui interpr&atione nominis significat qui spirita¬
licer conuersantes sciunt iudicare om̃ a iuxta quod paulus ait :
Spiritalis iudicat om̃a : et ipse a nemine iudicatus:zabulon
Zabulon interp̃tatur habitaculum fortitudinis: illos de¬
signat qui proxp̃o animassuas ponunt. in quibus dñs haecqua e
superius diximus operat᷑. et perficit uidelicet quando uirtus
in infirmitate perficitur : Vt corpus quod ab inimicis puta¬
tur infirmũ et percuius in ateriam animo quoq: inferre
nituntur interitum dõ confortante experi atur inuic¬
tũ. Neptalim: Neptalim qui interpraetatur latitudo
illos liniat qui dilatati sunt largis operibus misericordiae:
atq dilatato corde ad caelestiatendunt et carnis curã

Expanded text:
nae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur nae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in eis . Fructuosius quippe pugnatur, ubi merces speratur. Dan. Dan interpretatur judicium. Eximios videlicet atque summos sui interpretatione nominis significat, qui spiritaliter conversantes sciunt judicare omnia, juxta quod Paulus ait: Spiritalis judicat omnia, et ipse a nemine judicatur . Zabulon. Zabulon interpretatur habitaculum fortitudinis. Illos designat qui pro Christo animas suas ponunt, in quibus Dominus haec, quae superius diximus, operatur et perficit; videlicet quando virtus in infirmitate perficitur, ut corpus quod ab inimicis putatur infirmum, et per cujus materiam animo quoque inferre nituntur interitum, Deo confortante experiatur invictum. Nephthalim, qui interpretatur latitudo, illos signat qui dilatati sunt largis operibus misericordiae, atque dilatato corde ad coelestia tendunt, et carnis curam
Abbreviated transcription (Latin):
seu illos qui dĩ sequendo consilium ꝑcipiunt in hoc seculo
centuplitia cum trabulationibus. in futuro autem sȩcu¬
louitã a& ornam : his & quodscriptũ est ponuonit qui ad¬
dit scientia ad dit laborem: Nã & sco ia cob ad hoc tribulationum
acerbitas addebatur ut ꝓbato premiorum merce s amplior red¬
der&ur : iudas : iudas enim qui interpr&atur confessio dellauda¬
tio : illosliniat qui inuera confessione fidei ꝑseuerant & laudes gra¬
tiarum dnõ rependunt Siue illos qui delicta sua ueraciter con¬
ficentur quia sine confessione malorum culmen bonorum nullus
ad prehendit: & nisi ꝑ confessionem renuntiemus actibus malis :
non in formamurrectis : is acar: is achar interpr&atur mer¬
ces significat illos qui temptationes prȩsentis uitae patien¬
tia e fulti solum modo ꝓsuperna mercede contemplatione¬
firmancur . quia sciunt iuxta apostolũ quod non sunt condig¬

Expanded text:
; seu illos qui Dei sequendo consilium percipiunt in hoc saeculo ; seu illos qui Dei sequendo consilium percipiunt in hoc saeculo centuplicia cum tribulationibus, in futuro autem saeculo vitam aeternam. His etiam quod scriptum est convenit: Qui addit scientiam, addit laborem . Nam et sancto Jacob ad hoc tribulationum acerbitas addebatur ut probato praemiorum merces amplior redderetur. Judas. Judas enim, qui interpretatur confessio vel laudatio, illos significat qui in vera confessione fidei perseverant, et laudes gratiarum Domino rependunt. Sive illos qui delicta sua veraciter confitentur, quia sine confessione malorum, culmen bonorum nullus apprehendit, et nisi per confessionem renuntiemus actibus malis, non informamur rectis. Isachar. Isachar interpretatur merces. Significat illos qui tentationes praesentis vitae, patientia fulti, solummodo pro superna mercede libestolum, Quod non sunt condig
Abbreviated transcription (Latin):
lit liae matri qui ad nm̃ prius predicauerunt si nago gema¬
tri: Sed ꝑliãꝑ uenit ad rachel: quia ꝑprimiciua ecclesiam
peruenit ad ecclesiã gentium xp̃s : de indesequitur : Siine¬
ΟΝ Sime on uero quuinterpr&atur audiuit. tristitiam̃
uel nomen habitaculi ut quibusdã uid&ur illos significat
qui hic studiosae laborant & tristantur prosuis aliorũq
delictis audiunt . quic quidois poenitendo prȩdicatur
undebene audiuit : tristitia uel nomen habitatulidicit᷑
ut etiã huius qualitate uocabuli euidentius inculcar&:
& quid hic habendum & quid sit salubriter expectanduns
illis enim cȩlestis habita culigaudium dabitur quorũ hic
animus fructuosa poenitentia contristatur. quibus &
dicitur: tristitia uestra uert&ur in gaudium : Heui
pro inde leui succedit id est additus inquo intellegimus
siue eos quitem poralibus a erna mercantur: Sicut salo¬
mondicit: Redemptio animae uiri ꝓpriae diuitiaeeius

Expanded text:
lit Liae matri, quia Dominum prius praedicaverunt Synagogae malit Liae matri, quia Dominum prius praedicaverunt Synagogae matri. Sed per Liam pervenit ad Rachel, quia per primitivam Ecclesiam pervenit ad Ecclesiam gentium Christus. Deinde sequitur Simeon. Simeon vero, qui interpretatur audivit tristitiam vel nomen habitaculi, ut quibusdam videtur, illos significat qui hic studiose laborant, et tristantur pro suis aliorumque delictis, audiuntque quidquid eis poenitendo praedicatur. Unde bene audivit tristitiam vel nomen habitaculi dicitur, ut etiam hujus qualitate vocabuli evidentius inculcaret et quid hic habendum et quid sit salubriter exspectandum. Illis enim coelestis habitaculi gaudium dabitur, quorum hic animus fructuosa poenitentia contristatur, quibus et dicitur: Tristitia vestra vertetur in gaudium . Levi proinde Simeoni succedit, id est additus. In quo intelligimus sive eos qui temporalibus aeterna mercantur, sicut Salomon dicit: Redemptio animae viri propriae divitiae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
deniquo iste ruben e gressus tempore messis triticeae in a¬
grumerepperit mandragoras quas matrili ae at tulit : &
rcłiq: Significat scõs apostolos c&oros que predicatores:
qui possunt in agrũ predicationis exire & ad publicũ ꝓcedere
uerbumque adnuntiare operibus que ad implere & ꝓlem
spiritalemgignere : possumus peragrum &iam libros legis ppha¬
tarumque prȩconia permandragoras uero quȩ bonum habent
bentem bonumodorem apud eos qui crediderunt in eum: Insi¬
pidum apudillos qui infidelitate pormanserunt: & qui prauȩ de
illo senserunt : Iuxta quo dscriptũ est: Alii dicebant bonus ost a¬
luuero non sed seducit turbas : sed bene tempore messis triti¬
ceae ex ut : quia eo tempore destinatifuerunt ad predican¬
dum quando iam tempus erat ut populus colliger&ur ad
fidem secundum quodeis dicetur : leuate oculos uestros &
uid&e regiones quia albȩ suntiam ad m&endum: ipse attu¬

Expanded text:
Denique iste Ruben egressus tempore messis triticeae in aDenique iste Ruben egressus tempore messis triticeae in agrum reperit mandragoras, quas matri Liae attulit, et reliqua. Significat sanctos apostolos caeterosque praedicatores, qui possunt in agrum praedicationis exire, et ad publicum procedere, verbumque annuntiare, operibusque adimplere, et prolem spiritalem gignere. Possumus per agrum etiam libros legis prophetarumque praeconia; per mandragoras vero, quae bonum habent bentem bonum odorem apud eos qui crediderunt in eum, insipidum apud illos qui in infidelitate permanserunt et qui prave de illo senserunt, juxta quod scriptum est: Alii dicebant: Bonus est; alii vero, Non, sed seducit turbas . Sed bene tempore messis triticeae exiit, quia eo tempore destinati fuerunt ad praedicandum, quando jam tempus erat ut populus colligeretur ad fidem, secundum quod de eis dicitur: Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad metendum . Ipse attu
Abbreviated transcription (Latin):
cor non sequitur : Dequalibus scriptum est: Populus hic labus me ho¬
norat corautem eorum longe est ame : Et alibi : Qquaedicumt facite
quae autem faciunt facere nolite : Cur aut̃ ia cobprorachel siruit
et sub poniturlia. nisi qui a dñs ut eccłam ad sumeret prius sinago¬
gam sibi coniunꝰ xit: Sedui deamus quales filii nascuntur: Exlianãq::
nascuntur. ruben symeon et leui. et reł: Ruben qui interp̃tatur
uidens filium significat perfectũ doctorẽ exsi nagoga iudae orũ
ꝓsalmista testatur. qui inbeati uiri benedictionibus intercete¬
radicit. filiitui sicut nouella oliuarũ: Et infra : Et uideas filios
filiorum tuorũ : Non enim quitim & dnm̃ nisi genuerit filios ne po¬
tes quo susceperit: beatus esse non potest: Cur uirgini fide li po¬
tior morces expeccat᷑ sed infiliisiut diximus opera. infilios uero
filiorum fructus operũ id est mercedem designat a &ernam:

Expanded text:
cor non sequitur; de qualibus scriptum est: Populus hic labiis me hocor non sequitur; de qualibus scriptum est: Populus hic labiis me honorat; cor autem eorum longe est a me . Et alibi: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt facere nolite . Cur autem Jacob pro Rachel servit, et supponitur Lia, nisi quia Dominus, ut Ecclesiam assumeret, prius Synagogam sibi conjunxit? Sed videamus quales filii nascuntur. Ex Lia namque nascuntur Ruben, Simeon et Levi, et reliqua. Ruben, qui interpretatur videns filium, significat perfectum doctorem ex synagoga Judaeorum Psalmista testatur, qui in beati viri benedictionibus inter caetera dicit: Filii tui sicut novellae olivarum . Et infra: Et videas filios filiorum tuorum . Non enim qui timet Dominum, nisi genuerit filios nepotesque susceperit, beatus esse non potest, cum virgini fideli potior merces exspectat. Sed in filiis, ut diximus, opera, in filiis vero filiorum fructus operum, id est mercedem designat aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
Rachel aut̃ iunior & pul cͥraprius sterilis est postmodũ
foecunda similicudo est ecclesiae: unde iam descripsi¬
eius de coriquia euangelium perspicere meruerunt :
quȩ &iã tamdiusterilis fuit quousq sinago gapopulum gene¬
rap̃at : quȩ indie copulata est ia cobquia ecdesia gentiũ in
die noui testamenti sociatur xpo: ad cuius &iam nuptias tur¬
b ae amicorum conueniunt: quia ꝑscõs a postolos qui sunt amicup¬
sius ecdesia in corporatur dño : abuit &iã anuillas ecrũ iacob &ex
eis genuit filios quia sunt in utro que populo docentes car nales at que
inuita u&eris hominis ꝑmanentes quorũ predicatione filu dño
predicantur: undebala interpr&atur inu& erata illos demons¬
trans quicarnalibus sensibus deditita mens piritalia &iã deipsa
in cõmucabili substantia diuinitatis adnuntiant: ⁊ el fauero qulinter¬
pritatur os hiens: illos figurat quorum praedicatione os aperitur. et

Expanded text:
Rachel autem, junior et pulchra, prius sterilis est, postmodum Rachel autem, junior et pulchra, prius sterilis est, postmodum fecunda, similitudo est Ecclesiae. Junior, quia tejus decori, quia Evangelium perspicere meruerunt. Quae etiam tandiu sterilis fuit, quousque Synagoga populum generabat. Quae in die copulata est Jacob, quia Ecclesia gentium in die Novi Testamenti sociatur Christo. Ad cujus etiam nuptias turbae amicorum conveniunt, quia per sanctos apostolos, qui sunt amici ipsius, Ecclesia incorporatur Domino. Habuit etiam ancillas earum Jacob, et ex eis genuit filios, quia sunt in utroque populo docentes carnales, atque in vita veteris hominis permanentes, quorum praedicatione filii Domino generantur. Unde Bala interpretatur inveterata, illos demonstrans qui carnalibus sensibus dediti, tamen spiritalia etiam de ipsa incommutabilis substantia Divinitatis annuntiant. Zelfa vero, quae interpretatur os hians, illos figurat quorum praedicatione os aperitur et
Abbreviated transcription (Latin):
dñm ac redemptorem nr̃m uel perfectos uiros qui om̃a deserente
uolunt quieti ui uere inotio contemplationis: Rachel uero uita
contẽplatiuã : Lia aut̃ actiuã : Laban qui ppe interp̃tatur de alba¬
tio : Gratiadĩ omni potentis perquam fit remissiopeccatorũ
cui seruiunt perfectiuiri obuitã contemplatiuam : quodsilib¬
tum tibi fuerit lector plenius nos seibeati papegregori si¬
mipredicatoris & hisidoristrenui doctoris dic̃ta uigilan
quã uictorinus martyr aliique doctores suꝑ sinagoga
& ec desia intellegiuelint hasduas uxoresia cob: Ha inqui¬
unt maiornatutrpũ tenuit si nagoge: quia prior dig
mosondata cooꝑtaest atque signaca : quodautom in noc te
coniungitur ia cob: significat ipsam sinago gã dõ coniunctã
in cunebris littere: Turba uero amicoru ipsius designat
curbã patri archarũ & ꝓph&arũ ut quibusdã uidecur:

Expanded text:
Dominum ac Redemptorem nostrum, vel perfectos viros qui, omnia desiderantes, Dominum ac Redemptorem nostrum, vel perfectos viros qui, omnia desiderantes, volunt quieti vivere in vita contemplationis. Rachel vero, vitam contemplativam; Lia autem, activam. Laban quippe, qui interpretatur dealbatio, gratia Dei omnipotentis, per quam fit remissio peccatorum, cui serviunt perfecti viri ob vitam contemplativam. Quod si libitum tibi fuerit, lector, plenius nosse, beati papae Gregorii summi praedicatoris, et Isidori strenui doctoris dicta vigilantilibuit. Quanquam Victorinus martyr aliique doctores, super Synagoga et Ecclesia intelligi velint has duas uxores Jacob. Lia, inquiunt, major natu, typum tenuit Synagogae, quia prior Dei Moysen data cooperta est atque signata? Quod autem in nocte conjungitur Jacob, significat ipsam Synagogam Deo conjunctam in tenebris litterae Z., latere. Turba vero amicorum ipsius designat turbam patriarcharum et prophetarum, ut quibusdam videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
Telpha: dixit dominaeiuslia in fortuna id est quod
dicitur in ꝓcinctu. uel euentu : & ut apertius dicat᷑
inter pr&atur temptatio uel accinctus: Aser bea¬
tus dicitur : dum enimpeperis s&c eũ zelfa : dix̃lia
Beataego & beatificant me mulieres : & ab eo quo d
beata dicatur ex & himologia nominis beatũ uocaut
Ioseph ab eo quod sibi aliummater optauerat: uocauit
hȩbraicȩ abs conditorum reꝑtorem sonat ꝓeo quod obs¬
cura somnia reuclauit : et stereli dtem praedixit : Famen quia
boc nomen ab aegyptio ponitur ipsius linguae debet habere ratio¬
nem Interp̃tatur enim saphaneth aegyptio sermone saluator mun¬
di eoquod orbemterrae abimminenti famis excidio liberaui
beniamin interp̃tatur filius dexterae quod est uirtutis dexteraen
qius benonim idest filius dolorismei : ꝓter hoc mutauit fidum
dexterae nominans : Dina trans fertur in causam: iurguenim
insicimis causa ex titit: Verum tamen ia cobspiritaliter significat

Expanded text:
Zelpha, dixit domina eius Lia: In fortuna, id est quod Zelpha, dixit domina eius Lia: In fortuna, id est quod dicitur in procinctu, vel eventu, et ut apertius dicatur, interpretatur tentatio vel accinctus. Aser beatus dicitur. Dum enim peperisset eum Zelfa, dixit Lia: Beata ego et beatificant me mulieres, et ab eo quod beata dicatur, ex etymologia nominis beatum vocavit. Joseph ab eo quod sibi alium addi mater optaverat, vocavit Hebraice absconditorum repertorem sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit et sterilitatem praedixit. Tamen quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur enim Saphaneth Aegyptio sermone salvator mundi, eo quod orbem terrae ab imminenti famis excidio liberavit. Benjamin interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Dextera eejus Benoni, id est filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dexterae nominans. Dina transfertur in causam. Jurgii enim in Sicimis causa exstitit. Verumtamen Jacob spiritaliter significat
Abbreviated transcription (Latin):
oius est dictum : quodest gratiarum actio: is achar inter¬
pr&atus est merces his quippe dicitur est merces. hoc au¬
cemideo qui a mandragoris filui ruben introitũ uiri qui
racheli debebatur ad seemerat lia: unde &dũnatus est:
lia dixit : dedit dr̃ merce demmea: Sabuloninter pr&at᷑
habitaculum: sextum onim huno filiũ genueratlia: ꝓp¬
terea iam secura dixerat. habitabit mecum uirmeus
unde & filius eius uocatus est habitaculũ Neptalim
de conuersione siue conparatione : causa nominis eius est.
Vnde & dixit rachel cũ eumpeperiss& ancillaeius bela:
habitare me fecit ds̃ habitatione cum sororemea: dan:
inter pracatur iudicium Bala enim dũ oũ peperiss& di¬
xit rachel dominaeius iudicauit medñs & ex audiens dedit
michifiliũ causã nominis cius expressitut abeo quodiudi¬
casset dñs filio ancillae iudicunomen in poner&: Gat¬
ab euntu siue ꝓcinctu uocatus est: quando enĩ poperiteũ

Expanded text:
ejus est dictum, quod est gratiarum actio. Isachar interejus est dictum, quod est gratiarum actio. Isachar interpretatus est merces. Is quippe dicitur: est merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia: Unde et dum natus est, Lia dixit: Dedit Deus mercedem meam. Zabulon interpretatur habitaculum. Sextum enim hunc filium genuerat Lia. Propterea jam secura dixit: Habitabit mecum vir meus. Unde et filius ejus vocatus est habitaculum. Nephthalim e conversione, sive comparatione causa nominis ejus est. Unde et dixit Rachel, cum eum peperisset ancilla ejus Bala: Habitare me facit Deus habitatione cum sorore mea. Dan interpretatur judicium. Bala enim, dum eum peperisset, dixit Rachel, domina ejus: Judicavit Dominus, et exaudiens dedit mihi filium, causam nominis ejus expressit, ut ab eo quod judicasset Dab eventu, sive procinctu vocatus est. Quando enim peperit eum
Abbreviated transcription (Latin):
tatur laboriosa utique generando : plures enim do¬
lores quã rachel foe cunditate parien di ex perta est :
est hoc: cum magis breue tempus langum esse soleat
amantibus : Sed dictũ est propter laborem seruitutir
quem facilem & leuem amorfaciebat: ꝑubenuidens si¬
lium uel filius uisionis : Sic enim quando eũ peperit lia:
uocauit nomen eius rub endicens. uidit dr̃ humilita¬
tem meã : Simeon auditio: uel &x auditus: Sic enĩ dix̃
lia quando eum peperit: quia ex audiuit me ds̃: Ñnul¬
li enim inter pr&antur audiuit tristitiã uel nomen
labitaculi quod spiritalit congruit: Leui additus.
uel assumptus: dixit enimliã quanda eum genuit
non ambi gensde amore uiri : nunc mecumerit uir meus qui¬
apeperiei tresfilios: iuda confessiodicitur: quando enimpo¬
poriteum lia laudem dño r&ulit dicens : Nunc suꝑ hoc confite¬
bordño : & obid uocatus est iuda: aconfessio neitaque nom̃

Expanded text:
tatur laboriosa, utique generando. Plures enim dotatur laboriosa, utique generando. Plures enim dolores quam Rachel fecunditate pariendi experta est. est hoc, cum magis breve tempus longum esse soleat amantibus? Sed dictum est propter laborem servitutis, quem facilem et levem amor facieba Ruben, videns filium, vel filius visionis. Sic enim, quando eum peperit Lia, vocavit nomen ejus Ruben dicens: Vidit Deus humilitatem meam. Simeon auditio vel exauditus. Sic enim dixit Lia quando eum peperit: Quia exaudivit me Deus. Nonnulli enim interpretantur audivit tristitiam, vel nomen habitaculi, quod spiritaliter congruit. Levi additus, vel assumptus. Dixit enim Lia quando eum genuit non ambigens de amore viri: Nunc mecum erit vir meus, quia peperi ei tres filios. Juda confessio dicitur; quando enim peperit eum Lia, laudem Domino retulit, dicens: Nunc super hoc confitebor Domino. Et ob id vocatus est Juda. A confessione itaque nomen
Abbreviated transcription (Latin):
OR GENUITXIIFILIOS ETUNAM Filiam: delia
SCILICET GENUIT RUBEN. SIMEON LEUIIUD
ISACHAR ZABULON: DERACHEl. AuTEM IO¬
SEPH ETBENIAMIN DEBALA ANCILLA RA¬
LIΑΕ QΑD ΕΤΑSΕR, hisunt duo decimfiliui is rahel pa¬
lib& istorum propter compendium lectionis & himologi¬
as nominum pariter dicere ut compendio sosermone or¬
tendamus legentibus. quidinsuis uocabulis resonent
Nam ex causis propriis nomina propria acceporunt:
ut aut futuris quibusdam aut precedentibus eoꝵ
causis conueniant: uerũ manente in eis spiritali
sacramento nuncpriustantũ ad lit teram interpta¬
tiones hystoriae prosequimur ut posteauale amus
manifestius spiritales eorum significationes de pme¬
re : ia cob quippe interpr&atur sub plantator siue
quo din ortu plantã nascentis fratris apprehende¬
rit. siue quod postea fratrem arte deceperit: unde
& esaudixit : iuste uocatum est nomen eius ia cob:
supplantauit enimme en alter auicȩ: H ainterpre¬

Expanded text:
or genuit duodecim filios et unam filiam. De Lia or genuit duodecim filios et unam filiam. De Lia scilicet genuit Ruben, Simeon, Levi, Judam, Isachar, Zabulon; de Rachel autem Joseph et Benjamin; de Bala, ancilla RaLiae, Gad et Aser. Hi sunt duodecim filii Israel palibet istorum propter compendium lectionis etymologias nominum pariter dicere, ut compendioso sermone ostendamus legentibus quid in suis vocabulis resonant. Nam ex causis propriis nomina propria acceperunt, ut aut futuris quibusdam aut praecedentibus eorum causis conveniant. Verum manente in eis spiritali sacramento, nunc prius tantum ad litteram interpretationes historiae prosequimur, ut postea valeamus manifestius spiritales eorum significationes depromere. Jacob quippe interpretatur supplantator, sive quod in ortu plantam nascentis fratris apprehenderit, sive quod postea fratrem arte deceperit. Unde et Esau dixit: Juste vocatum est nomen ejus Jacob; supplantavit enim me en altera vice. Lia interpre
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia non extiat contenta solum modo propria salute
sed gentibus at que sapientibus huius mundiprȩ dicarestu
duit quicum audis senuenisoca coppiliu
SoΡOrΙSSUΑΕCUCURRITCRSSIBUS fide E
nis promoruit & caritatis: Duxit indomum suam
quia ospitium mentis ei preparauit. perfidem ut in ipsolia¬
bitare dignar&ur s̃uxta quo dipse ait perꝓph&am & inla¬
bitabo & in ambu labo in eis eroque eis pater & ipsierunt
michi infilio sdicit dñs: de inde iam sequitur: quaTINUS
xoꝑESHoC ΕSt pRimo LΙΛM SΕCΩΝDΟR ΛChΕl PRo
quA SER UI UITUII ANNIS ALIIS. Sed anim aduerten¬
dum est quia non ut quidam malȩ aestimant: post septẽ an¬
nos alios eam accepit uxorem sed postseptẽ dies nuptiarũ
primae uxoris: NAMSΕqUITUR ETIN QRESSuSEST
ad ꝑachel erdilexit rachel magis quamlaã
etseruiuiteiseptemaNnis ALIIS. INDE SIBI
ACCEPITLIAE ANCILLAM UOMINEZEL. Fam E
ANCILLAM RACHELIS BALAMEXquiBUS quat tu¬

Expanded text:
Ecclesia non exstitit contenta solummodo propria salute, Ecclesia non exstitit contenta solummodo propria salute, sed gentibus atque sapientibus hujus mundi praedicare stuui cum audisset venisse Jacob, filium sororis suae, cucurrit, gressibus fidei, nis, promeruit et charitatis. Duxit in domum suam. Quia hospitium mentis ei praeparavit per fidem, ut in ipso habitare dignaretur, juxta quod ipse ait per Prophetam: Et inhabitabo, inambulabo in eis, eroque eis pater, et ipsi erunt mihi in filios, dicit Dominus . Deinde jam sequitur quatenus xores, hoc est, primo Liam, secundo Rachel, pro qua servivit septem annis aliis. Sed animadvertendum est quia nunc quidam male aestimant post septem annos alios eam accepit uxorem, sed post septem dies nuptiarum primae uxoris. Nam sequitur: Et ingressus est ad Rachel, et dilexit Rachel magis quam Liam, et servivit ei septem annis aliis. Inde sibi accepit Liae ancillam, nomine Zelfam, et ancillam Rachelis Balam, ex quibus quatu
Abbreviated transcription (Latin):
rus supplantator ETSCΙΡET COΝSOBRINASUA
eccles amuidelic& degentibus collectã quȩ filia exti¬
tit sinagogȩ quȩ est soror unicifilii dĩ patris cuius
filia dicitur es sepergratiam: Oues L ΑBΑΝ ΑVNCu¬
li sui: id est gentilis populi ex quo processit prius si¬
nagoga iud eorum: dequadns carnemas sumeredig¬
natus est quãqua labandiuinam significa graciab
cuius oues sunt omnes electi: Am mouit Lapidõ
quõ pure usclaude ꝑxrur id est duritia legi
quaspiritalis intelle gentia claudebaturliecua qũs
funditate scripturarum seurenato fonte baptis ma¬
tis osculatus eam quia postea reconciliatus
ecclesiam suam: ELEuΑΓΑq uoce pleuit
fleuit quia misertus est generis humani: E IXDI¬
CAVITEI QUODPRATERESSETΡATRISEIUSETEI¬
lius REΡECCΑE Beneait & indicauit quod fraterersa
patris eius & filius rebeccae quia exstirpe patri archarum
et exsinagogauidȩorum dñs incarnari dignatus est:
ATILLAPESTINANS NUNTIAUIT pAtRISuO: Quu

Expanded text:
tator; et sciret consobrinam suam, Ecclesiam videlicet de gentibus collectam, quae filia exstitit Synagogae, quae est soror unici Filii Dei Patris, cujus filia dicitur esse per gratiam. Oves Laban, avunculi sui, id est gentilis populi, ex quo processit prius Synagoga Judaeorum, de qua Dominus carnem assumere dignatus est. Quanquam Laban divinam significet gratiam, cujus oves sunt omnes electi. Amovit lapidem quo puteus claudebatur, id est duritiam legis, qua spiritalis intelligentia claudebatur. VERS. 11.-funditate Scripturarum, seu renato fonte baptismatis. Osculatus est eam. Quia postea reconciliatus est Ecclesiam suam. Elevataque voce flevit. Flevit, quia misertus est generis humani. quod frater esset patris ejus et filius Rebeccae. Bene ait, et indicavit quod frater esset patris ejus et filius Rebeccae. Quia ex stirpe patriarcharum et ex Synagoga Judaeorum Dominus incarnari dignatus est: At illa festinans nuntiavit patri suo. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
argumentatur hanc conceptũ esse natura quã supradixin:
& multa dicuntur similiter fieri in animalium foetibus:
Sad& mulieri accidis se traditur & scriptũ repericur u
libris antiquitis simi & peritissimi medicihypocratis. quod
suspitione adulterii fuerat punienda cumpulcherrimũ
peperiss& ucrique parenti generique dissimilem nisi
memoratus medicus soluiss& quȩstio nenrillis am monitis
que rero neforte aliqua talibus pietumaeroacieo cubienlos qua uinen

Expanded text:
argumentetur hanc conceptus esse naturam quam supra diximus. argumentetur hanc conceptus esse naturam quam supra diximus. Et multa dicuntur similiter fieri in animalium fetibus. Sed et mulieri accidisse traditur, et scriptum reperitur in libris antiquissimi et peritissimi medici Hippocratis quod suspicione adulterii fuerat punienda, cum pulcherrimum peperisset utrique parenti generique dissimilem, nisi memoratus medicus solvisset quaestionem, illis admonitis quaerere ne forte aliqua talis pictura esset in cubiculo
Abbreviated transcription (Latin):
tamen requirendum est iuxta hystoriam : quomodo pro aspeq¬
tuuirgarũ uariarum uarii pecorum foetus nascebantur
obseruat ergo ia cob tempore quo ascendebantur pecora
et post calorem diei ad potandũ auida pergebant: Discolo¬
res uirgas ponebat in canalibus. ẽt admissis arietibus et
hyrcis in ipsa potandi auiditate oues et capras faciebat as¬
cende &x duplici desiderio. dum auidibibunt. et ascendunt᷑
amaribus tales foetus conciperent quales umbras arietũ
ethyrcorũ desuper ascendentium in aquarũ specula
contem plabantur: Ex uirgis enim in canalibus positis
uarius erat etiam ima ginum color: Nec mirum hanc in concep¬
ceperint in extremouoluntatis ȩstu quo concipiunt talem subo¬
lem procreent cum hoc ipsum in equarum grogibus apud hispano
dicaturfieri: & quintilliam us in ea controuersia in qua ac cu¬
sabatur matrona quod& hiopempeperit : prodefensione illius

Expanded text:
tamen requirendum est juxta historiam quomodo pro aspectamen requirendum est juxta historiam quomodo pro aspectu virgarum variarum varii pecorum fetus nascebantur. Observabat ergo Jacob tempore quo ascendebantur pecora, et post calorem diei ad potandum avida pergebant. Discolores virgas ponebat in canalibus, et admissis arietibus et hircis in ipsa potandi aviditate, oves et capras faciebat ascendi, et ex duplici desiderio dum avide bibunt et ascenduntur a maribus, tales fetus conciperent quales umbras arietum et hircorum desuper ascendentium in aquarum specula contemplabantur. Ex virgis enim in canalibus positis varius erat etiam imaginum color. Nec mirum hanc in concepceperint in extremo voluptatis aestu, quo concipiunt, talem sobolem procreent, cum hoc ipsum etiam in equarum gregibus apud Hispanos dicatur fieri; et Quintilianus in ea controversia in qua accusabatur matrona quod Aethiopem peperit, pro defensione illius
Abbreviated transcription (Latin):
inquibus dum plerumque intellectum littere fugimus. quasicor¬
ticem subtrahimus & dum plerumque intellectum lit terȩ se qui¬
mur quasi corticem reseruamus : dumque ab ipsis cortex litcerȩ
subducitur allegoricȩ candor interior demonstratur & dumcor¬
tex relinquitur exterioris intellegentiae uirentia exempla
monstrantur: quas beneia cob inaquȩ canalibus posuit. quia & re¬
demptor noster in libris eas sacrae scientiae quibus nos intrinsa¬
cus infundimur fixit ut has aspicientes arientes cum ouibus
coeunt quia rationales nr̃i sp̃s dumin earum intentione def¬
xisunt singulis quibusq actionibus permiscentur ut tales
foctusoperum procreent : qualia exempla p̃cedenium
in uocibus praeceptorum uident et diuersum colorem pros¬
lis bonioperis habeat. Quia et nonnumqũa sub tractalit terie
conticae acutius in terna considerat. et reseruato nonnũ qũ
bystoriae tegmine benese in exterioribus format : Verum¬

Expanded text:
In quibus, dum plerumque intellectum litterae fugimus, quasi corIn quibus, dum plerumque intellectum litterae fugimus, quasi corticem subtrahimus; et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur, ut tales fetus operum procreent, qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident, et diversum colorem prolis boni operis habeat; quia et nonnunquam subtracta litterae cortice acutius interna considerat, et reservato nonnunquam historiae tegmine, bene se in exterioribus format. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
neotteus lucro uarium sibi pecus abstulit : xp̃s diuersarum gentium
uari&ate sibim& congregauit: ille cres uirgas amputatis corticibus
malucis aquarum opposuitiut earum cont: emplatione multiplica¬
rontur eius oues : & dñs noster in quabaptis matis trium personarũ
corde perspexerit efficiatur ouis dĩ. Aliter : quid est enim uirgas
uirides amigdalinas at que explatanis ante gregum oculos ponere
nisi perscripturae seriem antiquorũ patrum uitas atque senten¬
tias in exemplũ populis prebere quȩ nimirũ quia uixtarationis ex-¬
amenrectȩ sunt uirgȩ nominantur. quibus ex parte corticom sub¬
trahit ut in his qui spoliantur intimus candor appareat & exparte
corticem seruat ut sicut fueratit exterius in uiriditate ꝑmane¬
ant : uarius que uir garum color efficitur: dumcortex exparte sub¬
trahitur & ex parter&in&ur: Ante considorationis enim nostrae
oculos prȩcedentium patrũ sententiae quasiuir gȩuariȩ ponunt᷑ :

Expanded text:
gentium varietatem sibimet congregavit. Ille tres virgas amputatis corticibus in alveis aquarum apposuit, ut earum contemplatione multiplicarentur ejus oves; et Dominus noster in aqua baptismatis trium personarum corde perspexerit, efficiatur opus Dei. Aliter. Quid est enim virgas virides amygdalinas atque ex platanis ante gregum oculos ponere, nisi per Scripturae seriem antiquorum patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum, quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur intimus candor appareat. Et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant. Variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sus quod ꝑ singulos soe cussem ꝑ laban sosedeti duebamutalie¬
ia copquippe hoc audito iurgas in canalibi nompone batlice¬
baco unspruros soctus unius coloris sibi pecoraprosorearsũs
Equi dosurasus quc aduices decem semprre uesboi preposu
suriacos mutataest conditio. et quod ecum⁊ ueibu preooait
orn ut mas ciretun in collorem ton trarium uercebat᷑¬
Necuiaũt in septẽ annis x pariendi uices in credibile uide at
inmanus filiorum suorũ : significat iudaicũ poputũ : nde et laban
de ulbatio interpraetatur qui a idem populus dealbatus si qui demẽ
a pud semet ipsum ut diximus per brpocrisin etsimlatsontuidebis
aecepit alba et nigra q̃ui a populus iudaeorum albus qui demer
apudd semet ipsum ut diximus hrpocrisi sed niger multidunde¬
nepeccatorum: filii uel pastores laban significant pharisato
et sadduceos qui ui debantur p̃essepopulo iudaeorũ quasi ouib
la cob quippe tenuit typũ saluatoris : Spatium uerotrium dierũ

Expanded text:
s, quod per singulos fetus semper Laban conditionem mutaveacob quippe hoc audito virgas in canalibus non ponebat, dicebat, ut futuros fetus unius coloris sibi pecora procrearent. Et quid plura? Usque ad vices decem semper a Laban pecoris sui Jacob mutata conditio, et  ut nasceretur, in colorem contrarium vertebatNe cui autem in sex annis decem pariendi vices incredibiles videantur, in manus filiorum suorum, significat Judaicum populum. Unde et Laban dealbatio interpretatur; quia idem populus dealbatus siquidem est apud semetipsum per hypocrisin et simulationem. Laban accepit alba et nigra, quia populus Judaeorum albus quidem est apud semetipsum, ut diximus, hypocrisi, sed niger multitudine peccatorum. Filii vel pastores Laban significant Pharisaeos et Sadducaeos, qui videbantur praeesse populo Judaeorum, quasi ovibus. Jacob quippe typum tenuit Salvatoris. Spatium vero trium dierum