comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tabunt eum ⁊ ñ timeb̃t.
O cor durum occid̾e uelle ho¬
minẽ: qui mortuos suscita-¬
bat. Repente idest insidiose:
quasi inopinate. quasi ñ pro¬
uise. Similis enĩ nescienti e¬
rat int̾ eos dñs: ignorantes
quid nesciret. ⁊ qͥd sciret: ĩmo
ignorantes eum nichil scire
⁊ oĩa scire: ⁊ad hoc uenisse
ut illi face̾nt. qd̾ se potestate
fac̾e arbitrabant: se Recessit

Expanded text:
tabunt eum, et non timebunt. O cor durum, occidere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi non praevise. Similis enim nescienti erat inter ipsos Dominus ignorantes quid nesciret, et quid sciret; imo ignorantes eum nihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere arbitrabantur. Repent
Abbreviated transcription (Latin):
singua suas. Filii homiñ
dentes eox arma ⁊ sagite:⁊
lingua eoꝵ gładius accutus.
Qd̾ dicit alius psasmus sit¬
⁊ hic. ex acuer̃t tamꝙͣ gla¬
diũ linguas suas Nõ dicãt
pylato. ut quasi ip̃i a mor¬
te enis uidentur ĩmunes:¬

Expanded text:
suas. Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus , quod dicit et alius psalmus: sic et hic, Exacuerunt tanquam gladium linguas suas. Non dicant Pilato, ut quasi ipsi a morte ejus viderentur immunes
Abbreviated transcription (Latin):
Eri dñs exi¬
uit de utero
iurginis:hodie mi¬
les egressus est de
ergastulo carceris.
Heri xp̃c. pro nobiꝰ
pannis est inuolu¬
tus: hodic ste phaꝰ
stola est ab eo ĩmor¬
talitatis indutus.
Her presepis ang¬
infantem: hodie
imm̃isitas celi. sus¬
cepit stephanum
triuphantem .R.¬

Expanded text:
nus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri praesepis anginfantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem.
Abbreviated transcription (Latin):
lapidantib uideis
quia lñs descendit
letantib angelis
Gloria in ercelsis
runt.hodie stepha¬
num. letantes ĩ
suum consortium
susce peiunt.N

Expanded text:
lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in excelsis averunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sempiterni regis
nr̃i natalem. hodie
celebramus tuun¬
phalem militis paꝰ¬
sionem. Heri enim
rex nr̃ trabea car¬
nis indutus. de
aula uteri iurgi¬
nalis egrediens.
uisitate dignatus
est mundñm. ho¬
die miles. de taber¬
naculo corports exi¬
ens.triunphator
migrauit ad celũ¬
Hesferna die dñs R
natus est in terris ut ste¬
phanus nasceretur mn
celis Ingressus est chñs
mundum. Ut ste phanꝰ
ingrederetus in celum.

Expanded text:
sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coeluHesterna die Dominus natus est in terris, ut Stephanus nasceretur in coelis; ingressus est Dominus mundum, ut Stephanus ingrederetur in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
testabatur.
N cunis namq lacebat xͦ
sed radiebat e celo.Uagie¬
bat apd̃ iudeos: apd̃ genti¬
les regnabat. In bethleem
lactabatꝰ a matre: ⁊ ĩ chal¬
oriente ꝓperare dicuntꝰ
qͥ adoraturi sempit̾num
ueniunt orientem:de qͦ
dictum est: uisitauit nos.
oriens ex alto.i¬

Expanded text:
testabatur. In cunis namque jacebat, sed radiabat in coelo; vagiebat apud Judaeos, et apud gentiles regnabat; in Bethlehem lactabatur a matre, et in ChalOriente properare dicuntur, qui adoraturi sempiternum veniunt Orientem, de quo dictum est: Et visitavit nos Oriens ex alto
Abbreviated transcription (Latin):
petit plene uitia uĩ-¬
cere: studeat humiliter
purgationis sue flagella
tollerare: ut tantopost
ad uidicem mundior ueni¬
at: qnͣto nunc eius rubi¬
ginem ignis tribulationis

Expanded text:
petit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis
Abbreviated transcription (Latin):
cellentiora oꝑa demonstra¬
ret.quatinus terre maris¬
q dñm. se ẽẽ cunctis ostẽ¬
Agressus ergo nauiculam iħc. fecit turbari mare. cñ¬
mouit uentos: concitauit fluctus. Cur hoc. Ideo ut
discipulos mitteret in timorem: ⁊suũ auxilium posti¬
arent: suãq potenciam rogantib manifestaret.

Expanded text:
ntiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenngressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret.
Abbreviated transcription (Latin):
dño in nauicłam. secuti
st̾ eum discipłi eius. ñ im¬
becilles. s firmi ⁊stabiles
in fice ⁊ mansueti ⁊ pii
sꝑnentes mũdũ: non du¬
plici corde. s simplici. Lc ꝙͣ¬
iscipłi ergo secuti sunt
eum. non tm̃ gressus
eius sequentes: s magis
sanctitatem comitatites.
⁊ iusticiam eiꝰ ꝯsectantes.

Expanded text:
no in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus; non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum; non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes et justitiam ejus consectantes.
Abbreviated transcription (Latin):
ides omñẽ legis ueti̾s
seriem fuisse typũ futi᷑
nam ⁊ circuncisio purga¬
tionem significat delicłoꝵ.
mane carnis ⁊mentis fra¬
gilitas. ĩ extricabilib uitiis
ĩplicatur: en ꝑ octauũ cir-¬
curncisionis diem. culpe
tocius futura purgatio.
resurrectionis p̃figurabat᷑

Expanded text:
ides omnem legis ueteris seriem fuisse typum futuri — nam et circumcisio purgationem significat delictorummanae carnis et mentis fragilitas inextricabilibus uitiis inplicatur, eo per octauum circumcisionis diem culpae totius futura purgatio resurrectionis praefigurabatur
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis est plenitudo
carnis nr̃e infirma suscipiẽs
nouus natus est homo. Ho¬
die refulsit scds ille adam ñ
incola. s dñs ꝑadysi: quem
int̾dicte arboris płcritudo ñ
fallat: serpens ñ decipiat:
mulier non seducat.R¬

Expanded text:
divinitatis est plenitudo, carnis nostrae infirma suscipiens, novus natus est homo. Hodie refulsit secundus ille Adam, non incola, sed dominus paradisi, quem interdictae arboris pulchritudo non fallat, serpens non decipiat, mulier non seducat.
Abbreviated transcription (Latin):
desto dñe sup¬
plicationib nr̃is:
et sperantes in tua
miscclia. intercedẽ¬
fessore tuo.celesti
protege benignus

Expanded text:
desto Dne supplicationibus nostris, et sperantes in tua misericordia intercedenpostolo tuo, coelesti protege benignus
Abbreviated transcription (Latin):
cit uniu̾sũ mũdum nisi
ille qui de paucis gͣnis se¬
getes creat: Fec̃ gͦ quomͦ
d̾s. Unde enĩ multiplica
de paucis gͣnis segetes: ĩ¬
de in manib suis multi¬
plicauit qͥnq panes.xiͣ.

Expanded text:
cit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimꝰ qmͣ magñsit:
q̃ramus etiam quã pfũ¬
dumsit. Non tm̃ eiuͣs su¬
ꝑficie delectem᷑: s etiam
altitudinẽ ꝑscrutemur.
Habet enĩ aliquid intꝰ᷑.
hoc qd̾ miram᷑ foris. S¬

Expanded text:
audivimus quam magnum sit, quaeramus etiam quam profundum sit. Non tantum ejus superficie delectemur, sed etiam altitudinem perscrutemur. Habet enim aliquid intus hoc quod miramur foris.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa mirarem᷑: ⁊ erecti
ad fidem. ⁊ p᷑gati ꝑ fidẽ.
etiam ip̃m inuisibilit̾
uid̾e cuꝑemus. quẽ de
reb uisibilib inuisibi¬
lem nosce̾mus. Nec ta¬
men sufficit hec intue¬
ri: in miraculis xp̃ixii.
t̾rogemus ip̃a miracula
qͥd nob̃̾ loquant᷑ de xp̃o.
Hñt enĩ si intelligantur
linguã suam. Nam qr¬

Expanded text:
ecti ad fidem et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus invisibilem nosceremus. 2. Nec tamen sufficit haec intueri in miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula, quid nobis loquantur de Christo: habent enim si intelligantur, linguam suam. Nam q
Abbreviated transcription (Latin):
hec amimadũtitis:
Nunquid casu ges¬
tum creditis. ut e¬
lectus ille discipłs
tunc deesset. post
añt ueniens. au¬
diret: audiens du¬
bitaret: dubitans
palparet: palpans
crederet: Non hoc
casu: sed diuina dis¬
pensatione gestũ ẽ.¬

Expanded text:
haec animadvertitis? Nunquid casu gestum creditis, ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Magna est¬
dispensatio pietatis qui
te ꝑuũ fecit in oculis trus
magnuin sius. qui mag¬
na fecit ꝑ te saluans pa¬
triam tuam.magna fe¬
cit tibi. introducens te i̾
gloriam suam.

Expanded text:
. Magna estdispensatio pietatis: qui te parvum fecit in oculis tuis, magnum in suis; qui magna fecit per te, salvans patriam tuam, magna fecit tibi, introducens te in gloriam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
domũ isrł. q̃uod corruis
es.Qui respondit. Filius
hominis aduene amale¬
chite egosum. Et ait ac
isti mitt̾e manũ tuã ut
ocans aũt dauid unũ

Expanded text:
domum Israel, quod corruisses? Qui respondit: Filius hominis advenae Amalecitae ego sum. Et ait ad isti mittere manum tuam, ut Vocansque David u
Abbreviated transcription (Latin):
dati repetitio
ꝯmendatio est:n¬
si quod ibi. mancla¬
do uobis. Hic aute
hoc est inquit. m̾a¬
datum meum. Ibi
tanquã non fuit
ante tale mancla¬
tum: hic tanqu̾a
non sit aliud eius
mandatum.

Expanded text:
dati repetitio, commendatio est, nisi quod ibi mandado vobis; hic autem, hoc est, inquit, mandatum meum. Ibi tanquam non fuerit antea tale mandatum, hic tanquam non sit aliud ejus mandatum.
Abbreviated transcription (Latin):
commendat
autem. fides. spes.
cauitas. tria hec.
maior autem horũ
caitas. Et si in ca¬
ritate lec est in di¬
ltone concludunt
ditta est esse non

Expanded text:
commendat autem fides, spes, charitas, tria haec, major autem his est charitas . Etsi in charitate, hoc est in dilectione, concluduntur dicta est esse, non
Abbreviated transcription (Latin):
qm multa m̾a¬
data siit:qͣm mul¬
ta de sꝑe. Quis po¬
test cuncta collige̾
quis enumnerando
sufficere: U̾z intue¬
amur quod ait idẽ
apls. Plenitudo le¬
gis est cantas. Ubi
ergo est caritas: qͥd
est quod possit dees¬
se: Ubi autem nõ
est: quid est quod
possit pdesse: De¬
mon credit. nec di¬
ligit. Nemo diligit
qui non credit. R¬

Expanded text:
am multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere? quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem Apostolus: Plenitudo legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? Ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit, nec diligit . Nemo diligit qui non credit.
Abbreviated transcription (Latin):
oc eiggo p̃cep¬
tum l̃ni te¬
neamus. ut nos
inuicem liligaꝰ.
et quicquid aliud
precipit facimus.
quoniam quicqͥd
est aliud hic habe¬
mus. Discernitur
quippe ista clil̃cio
ab ea diłcone qua
se muicem clilig̃t
homines.sicut ho¬
mines. Nam ut
discerneretur: ad¬
iunctum est. Sic̃
dilexi uos RQui

Expanded text:
oc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et quidquid aliud praecipit, faciemus, quoniam quidquid est aliud, hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum est: sicut dilexi vos.
Abbreviated transcription (Latin):
sel tamen potest spe¬
rare ueniam qui nõ
diligit: nemo au̾t
potest desperare. qui
bi necessano fides¬
⁊spes. Et ubi dilcĩo
ꝓximi: ibi nc̃crio
etiam dil̃cio dei. Qͥ.
enim n̾o liligit de¬
um: quomõdo di¬
ligit ꝓximũ tan¬
quam seip̃m. qñ¬
qͥuidem non diligi
et serp̾m. Est quip¬
pe inpuis ⁊ in iqus.
Qui autem cliligꝰ
iniquitatem: odit¬

Expanded text:
sed tamen potest sperare veniam qui non diligit. Nemo autem potest desperare qui dbi necessario eet spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ne in uetustate nr̃a
ꝑseneremus: Hic
dictum est meum.
ne contempnen¬
dum putemus:
Qd̃ aut̾e hic ita dix̃
hoc est manlatũ
meum. uelut non
sit aluid. quid pu¬
tamus frẽs met:
Nunquidnam so-¬
lum eius de ista di¬
lcone mandatũ est
qua diligimꝰ inuicẽ:
Nonne est ⁊ aluid
maius. ut diligamꝰ

Expanded text:
ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus
Abbreviated transcription (Latin):
lixerat:de qua me
uobis. ut potii dis¬
putasse meminis¬
se clebetis. Ibi eñi
sic ait. Manclatũ
nouum do uobrs.
ut diligatis inui¬
cem. sicut dilexi
os: ut ⁊ uos li¬
atis inuicem.¬

Expanded text:
dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis in
Abbreviated transcription (Latin):
suas ambulat. horũ uiã¬
ĩ capite suo reddam dicit
dñs deus. Et eleuauerunt
cherubm alas suas ⁊ rite
cum eis. ⁊ gła dei isyael
erat suyerꝰ ea.

Expanded text:
suas ambulat, horum vi capite suo ponam: dicit Dominus Deus. Et elevaverunt cherubim alas suas et rotae cum eis: et gloria Dei Israel erat super ea.
Abbreviated transcription (Latin):
trux tollitur.
mus. Pensemus
qualitet utroq ino¬
do paulus cui cem
suam tulerat. qui
dicebat. Castigo cor¬
pus meum ⁊ in set¬
uitutem redigo:
ne forte aliis p̾re¬
clicans.ipse repro

Expanded text:
crux tollitur, mus. Pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerat, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse repro
Abbreviated transcription (Latin):
e autem Om̃¬
Ipsum erat grabi¬
candum ⁊ multi¬
plicandum. Morti¬
ficandum infideli¬
tate uideorum: ml¬
tiplicandum fide
om̃ium ppłorum.

Expanded text:
e autem ipsum esse gracandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uicino
namq absti¬
uentiam caznis
nonnunquam ua¬
na gloria obsidet:
quia dum tenui¬
tas in corpore. dũ
pallor in uultu re¬
spicitur. uirtus pa-¬
tefacta landatur ⁊
tanto se celerius fo¬
ras funcdit: qũato
ad humanos ocu¬
los ꝑ ostensum pal¬

Expanded text:
vicino namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pal
Abbreviated transcription (Latin):
lerumq fit
ut quod cau¬
sa dei agi creditur.
pro solĩs humanr
fauorib agatur
Quod benẽ symon ille
significat:qui in¬
uentus m itinere.
crucem cñicam.
in angariam por¬
tabat. Alieua naq
onera in augari¬
am portantũs:. qñ
ꝑ uanitatis studi¬
uim. aliquid geti

Expanded text:
lerumque fit, ut quod causa Dei agi creditur, pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui inventus in itinere, crucem dominicam in angariam portat. Aliena quippe onera in angariam portantur, quando per vanitatis studium aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
fectus quippe
predicator. ut ex¬
emplum daret ab¬
stinentie. crucem
portabat in corpo¬
re: ⁊ quia in se tra¬
hebat l ampna in¬
firmitatis alieue
crucem portabat
in corde. Sel quia
ipsis uirtutibus
queclam uicia uix

Expanded text:
fectus quippe praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia
Abbreviated transcription (Latin):
plante transponũ¬
tur ut proficiant.
atq ut ita clixerĩ.
eraclicantur ut
crescant.Sic rerũ
semina i terre am¬
mixtione deficiunt:
⁊ in reparotione
sur genens uberi¬
uo assurgunt .r.

Expanded text:
plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant.
Abbreviated transcription (Latin):
festutatem colim
Si fideliter et diligñ
atcendimus. et sõe
quil in templis ma¬
nufactis agitur. totũ
in nobrs.spuitali edifi¬
catione completur.
Non en im mentitus
est ille qui dicit. Tem¬
plui det sanctum ẽ
quod estis uos. T̃iteꝵ.
Mescitis quia corpora
ur̃a templum est sp̃c¬

Expanded text:
estivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, et sancte idquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum, Nescitis quia corpora vestra templum
Abbreviated transcription (Latin):
cum ip̃ius adiuto¬
deus n̾e in templo
suo. hoc est inuobis
ipsis. inueniat q̃d
oculos sue maiesta¬
tis offendat: s ha¬
bitaculum cordis
n̾ri eu acuetur uicris.
⁊ uirtutib tepleat:¬

Expanded text:
cum ipsius adjutDeus noster in templo suo, hoc est in vobis ipsis, inveniat quod oculos sue majestatis offendat, sed habitaculum cordis vestri evacuetur vitiis, et virtutibus repleat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ testamentis cap̃.¬
semen eorum: et
filii eorum ꝓpter eõ.
usq in eteinum ma¬
nent: generatio e¬
orum et gloria eoꝵ
non derelinquet.

Expanded text:
n testamentis semen eorum: et filii eorum propter eos usque in aeternum manent; generatio eorum et gloria eorum non derelinquetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Asicuius mnystice sig¬
nificationis excusꝑe.
quasi de abstrusis fa¬
uiorum cellis. mella
discipulos imitante̾.
spicas manib confr¬
camus ut ad laten¬
tia grana ꝑueniam.
e m̃ eis uitam inue¬
scendit ergo dõ
orare Mons altitudo
est. Qiud enim in hoc
mundo altius celo:
Quis uero in celum
ascendit:Quia
nemo ascendit in ce¬
lum nisi qui celo descẽ¬
dit:filius homĩs qui
est in celo. Quamuis
et in fine cum uen̾it¬
⁊ nos omnes sua mẽ¬
bra collegerit ac la rut
leuauerit in celum:
etiam tunc solus as¬
cendet :quia caput
cum corpore suo.u¬
nus est xpistus . R.¬

Expanded text:
alicujus mysticae significationis exsculpere, quasi de abstrusis favorum cellis mella discipulos imitantes, spicas manibus confricamus ; ut ad latentia grana perveniamus, et in eis vitam invescendit ergo Domiorare. Mons altitudo est: quid enim in hoc mundo altius coelo? Quis vero in coelum ascendit? Quia nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Quamvis et in fine cum venerit, et nos omnes sua membra collegerit, ac levaverit in coelum, etiam tunc solus ascendet: quia caput cum corpore suo unus est Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
uia deo lẽs¬
qichil est imi¬
possibile nec nos de
beata maria hoc fac¬
tum abnumus. et¬
cautelam salua fide
pio magis desiderio
opinan oporteat:. qͥ
inconsulte definire
quod sine pieulo z¬
enim eie quib serti¬
nõ sumus. tantisꝑ
loquamur ad ex¬
licunqz sermone ad
edificatione.⁊ laudẽ
nominis dei.ut ⁊
religio conseruetur.
pro tamulatu. et
deuotio angeatur
pro affectu. R Bea

Expanded text:
uia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria Virgine factum abnuimus, cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exalicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Ane.beatai
uirginem. et¬
si omnes uenerati
sunt discipłi. eiq
famulabantur offi¬
tainen ampluis ac
specialius us ad fi¬
nem uite qui sibi
commissam acce¬
pit in suam. qua¬
si matrem filius.
cui benignus magi¬
ter de cuuice.mulier
inquit.ecce filius
tuus. ad discipulu̾
au em ecce mater
tua. ut uigo uin¬
gini cohereret. ut
deseruiret officiosis¬
sime cura adoptio¬
nis. Non pucdicissi¬
ma ing nitas alic
discipłorum rectiris
qͣm iurgini cõmẽ¬
datur. ut ess ad
inuicẽ grata socie¬
tas ⁊ floridꝰ aspcũs:
necnon ⁊ uenustus
conu̾sandi uerñas
altematim. pucliciti

Expanded text:
ane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affetamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim p
Abbreviated transcription (Latin):
wniam hec
est uirgo que
sola interemit uni¬
uersam hereticaz
prauitatem:sola¬
sit post deum q̃
nos confirmet in
omni uentate. su¬
isq commendet
meritis. et p̾cib
auxilietur: ut ip̃i
digni inueniam
in eius laudibus.
Quod si quentur
post ascensionem
domini quid ege¬
rit: unũ pro certo
est.quia uirgo scã
corpore ac mente per¬
mansit: quam sane
celestis ꝑanimphus
intactam custodiuit.
eam de cclice cõmisit.

Expanded text:
niam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane coelestis paranymphus, intactam custodivit. eam de cruce commisit,
Abbreviated transcription (Latin):
Egĩa mundi
hodie de terris et de
quia secura de sua
immarcessibili glo¬
ria. ad celi iam ꝑue¬
nt palatrum. Ex¬
ultate inqͣm ⁊ gau¬
dete: ⁊ letetur omis
orbis:quia hodie no¬
bis omnib. eil int̾¬
uementib meritif.
li dubium. quin to¬
tum ad gloriam ley¬
quid digne genituci
sue impensum fu̾it.
ac sollempuiter im¬
Ex quo timeo satis
et ualde ꝑtimesco
dum ur̃is cupio pa¬
rere profectib. ne
forte sicut improb
ita et inlignus la¬
dator inueniar.
profc̃o cum nes scĩ¬
tas. nec facundia
suppetat. ut beat̾a
et gloriosam uin¬
giem digne lau¬
dare queam:quo¬
mam ut uerum fa¬
tear. quicquid hu¬
manis dici potest
uerbis. minus est
a laude celi: quia
diuinis est.⁊ angłi¬
cis excellentius pre¬
dicata et laulata

Expanded text:
egina mundi hodie de terris et de quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus, ejus intervenientibus meritis, enim dubium, quin totum ad gloriam lauquid digne genitrici suae impensum fuerit, atque solemniter Ex quo timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facsuppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam; quoniam, ut verum fatear, quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata
Abbreviated transcription (Latin):
deseruit: inter quos
post resirrectionem
intrans ⁊exiens fa¬
miliarius contulit
tanto siquidem uert̃
quanto ab mitio ple-
cognouerint:⁊i
omnem edocti. ꝑue¬
nerint ueritatem.

Expanded text:
eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit tanto siquidem verius, quanto ab initio plenicognoverint, et in omnem edocti pervenerint veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
na siquidem untͤ
uuginitatis in
altera ꝓportio in maua.
Altera quidem: quia
fecundior:sed pp̃a.Ip̃a
uero: sed altera: quia
et si ip̃a eademq in¬
corruptio: tam̃ fecim¬
ditas integritatis lon¬
ge gloriosior qm uir¬
ginitas. Iccuro ⁊ fecũ¬
ditas in illa. tota de¬
fica est et uirguntas.
Alioquin nusquara
scdm naturam nas¬
cendi. iurginitas ubi
fecunditas. predicatͭ.
neq fecunditas. unde
uirginitas integra
conseruatur. Ideoqz
totum suꝑ excellit de
illa que dicuntur: qr
sunt diuina. atq mn¬
tem et omnem pulchritu¬
dinem elc̃a es a domino ⁊
negma celorum uocari
digna es. Gaudet chorus
anglorum consortes et cõ¬

Expanded text:
na siquidem virtus virginitatis in altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque intem et omnem pulchritudinem dilecta es a Domino, et regina coelorum vocari digna es. Gaudet chorus angelorum consortes et con
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchrum bẽ¬
marie ceruentibus
nobis usq ad pre¬
sens. in uallcis io¬
saphat medro: que
uallis est inter m̾o¬
tem syon ⁊mont̾e
oliueti posita: qu̾a¬
⁊ tu o paula oculis
aspexisti: ubi in
eis honore fabri¬
cata est eccłia. miro
lapideo tabulatu
in qua sepulta fu¬
isse. ut scire potestis
ab omĩb ibidem
p̾dicatur:. s mĩc
uacuum cemnentib
est ista que pcessit situt.
sol ⁊ formosa tanqm ihe¬
insalem. uderunt es̃
filie syon et beatam dix¬
eruire et regine laudaue¬

Expanded text:
sepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem Oliueti posita, uet tu, o Paula, oculis aspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedicatur: sed nunc vacuuest ista quae processit sicut sol, et formosa tanquam Jerusalem? Viderunt eam filiae Sion, et beatam dixerunt, et reginae laudave
Abbreviated transcription (Latin):
dicerim. quia
multi nrõrum du¬
bitant utrum as¬
sumpta frnit siml
cimmi corpore ⁊ an ob¬
ierit relirto corpore.
Quomodo autem
uel quo tempore.
aut a quib ꝑsomi
sanctissimũ corpu
eius inde ablatum
fui̾t. uel ubi trans¬
põitum: utriim ue
resirex̾it: nescitur.¬

Expanded text:
dixerim, quia multi nostrorum dubitant utrum assumpta fuerit simul cum corpore an obierit relicto corpore. Quomodo autem uel quo tempore aut a quibus personis sanctissimum corpus eius inde ablatum fuerit uel ubi transpositum utrumue resurrexerit nescitur
Abbreviated transcription (Latin):
o paula et enstochiũ
immo cantas xpisti.
me compellit qui
uobis dudum trac¬
tatib loqui consue¬
ueram. ut nouo lo¬
quendi genere sc̃s
que uobiscum de¬
gunt iuirgiibus
satino utens cloqͥs
exhortafomis gr̃a.
seimonẽ faciam de
assumptione beate
⁊gloriose semper
uirginis manie:
more eorum qui
declamatorie ni
ecclesiis solent loqͥ
ad ppłm: quod utiq
genus loquendi nec¬
dum attigeram.

Expanded text:
o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram.
Abbreviated transcription (Latin):
dauid loqueretur in
testimdium: et sepul¬
chrum inquit eius
aprid nos est: quali
non sit ausus disere
qd̃ ipse aut corpꝰ eiis
Apud nos est: s tan¬
tum sepulchrum qͦ
conditus fuerat. Iyme
autem resurrexisse ⁊¬
ipsum cũ cet̾is sanctis.
⁊ ideo uacuũ reman¬
Quod sane factum:
⁊ de alus quibussibet
locis scrapturam̃ fui
citati in eteina societate

Expanded text:
David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remanQuod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affscitati in aeterna societate
Abbreviated transcription (Latin):
bis curaui. que absen¬
tia p̾sens. deuotus
optuli ut h̾at stͥm
colloquium uĩm in die
tante eollempuitatis
munus latini sermo¬
nis in quo discat te¬
nera infantia lactis
exꝑui dulcedinem.
⁊ de eriguis eximia
cogitare̾: qualiter
fauente deo. ꝑ singłoᷤ
aunos. totahec dies
erpendatur in laude̾:
⁊ cum gandio celebre

Expanded text:
is curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebr
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uincẽ¬
si opinione:ceca cru¬
delitas. Nam diuina
bonitas. dilt̾m suu̾
amplius in confessi¬
oue comitata. infert
nouam tenebris.
lucem: ⁊ tabernacu¬
lum splendidum:
obscurum relit er¬
gastulum. Fouebe¬
ĩ aceros artus medi¬
ca dei manus:⁊ue¬
nustiori pristine sa¬
nitatis angmento
fossi lateus damp¬
na supplebat. C¬

Expanded text:
tamen vincendi opinione caeca crudelitas. Nam divina bonitas dilectum suum amplius in confessione comitata infert novam tenebris lucem, et tabernaculum splendidum obscurum reddit ergastulum. Fovebat laceros artus medica Dei manus, et venustiori pristinae sanitatis augmento fossi lateris damna supplebat.
Abbreviated transcription (Latin):
angli et archangeli
cherubyn at Secaphi
adiuncta funt: ꝓcul
dubio nouem esse or¬
dines anglorum in¬
ueniuntur. Ipsi an¬
gelo qui primus est
conditus: ꝑ ꝓph̾am
dicitur. Tu signacu¬
lum similitudis
plenus sapientia
et ꝑfectus decore. in
desicus ꝑadysi dei
fuisti. Ubi notandũ
qd̃ non ad simłitudi¬
nem cdei factus. sed
signaculum simłitu¬
dinis dicitur. ut quo
in eo subtilior est na¬
tura: eo in illo ima¬
go dei subtilius insi¬
nuetur expressa

Expanded text:
angeli et archangeli, cherubim atque seraphim adjuncta sunt, procul dubio novem esse ordines angelorum inveniuntur. Ipsi angelo qui priconditus per prophetam dicitur: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Ubi notandum quod non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in illo imago Dei subtilius insnuetur expressa
Abbreviated transcription (Latin):
ominationes M¬
uero.principa¬
tus ac potestates: ia
ad ephesios loquens
desiripserat. Sed ea qͦ
colocensib dicturus
p̃misit tbronos. de
quib necclum quic¬
quam ephesiis fu̾at
loqutus. Dum illis
quatuor que ad e¬
phesios dixit apłs
id est principatibus
potestatib. uirtutib
atq dominatĩorb
diunguntur tbroni:
quinq sunt ordĩes

Expanded text:
ominationes vero, principatus ac potestates jam ad Ephesios loquens descripserat, sed ea quoque Colossensibus dicturus praemisit thronos, de quibus nec dum quidquam Ephesiis fuerat locutus. Dum ergo illis quatuor, quae ad Ephesios dixit, id est, principatibus et potestatibus, virtutibus atque dominationibus, conjunguntur throni, quinque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor quoq or¬
dinum nomina
Pnulus apls ad ephe¬
sios enumerat dicens.
Supra omnem prin¬
cipatum ⁊ potestat̾e.
et uirtutem ⁊domi¬
nationem. Qui rur¬
sus od colocenses scri¬
bens: ait. Suie throni
siue dominationes:
siue principatus siue
potestates R. In cõspec¬

Expanded text:
uatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominationem. Qui rursus ad Colossenses scribens ait: Sive Throni, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates
Abbreviated transcription (Latin):
illis incubuit: ut u¬
mnu̾sarum urbiũ hĩtato¬
res. pͥncipes ⁊ honorati si¬
mul cũ ppłis exirent in
obuiã uenienti. excipiẽ¬
tes eũ cum coronis ⁊ lã¬
padib ducentes choros
nec ista tamen facientes
ferocitatẽ eiꝰ pectoris m¬
am et ciuitates eoꝵ
destruxit. ⁊ lucos eo¬
rũ succidit. Preceꝑat eĩ
illi nabuchodonosor rex.
ut om̃s deos terre exter¬
minaret: udelicet ut ip¬
se solus diceretur deus.
ab his nationib que po¬
tirissent holofernis potẽ¬
extransiens autẽ
syriam sobal. ⁊ om
nem apanuam omnem¬
q mesopotamia uenit
ad ydumeos in t̾ra ga¬
baa: accepit q tiuita¬
tes eoꝵ. et sedit ibi per
triginta dies. In quibus
dieb adunari precepit
uniu̾sũ ex̾citũ uͥtutis sue
dientes hec filii is¬
raes qui hĩtabant in t̾¬
ra iuda: tinruerũt ual¬
de a facie eus.tremor en¬
am et horror ĩuasit sen¬
sus eiꝰ eorũ: ne hoc faceret
rat ceteris ciuitatib et
templis eorum.¬

Expanded text:
illis incubuit ut universarum urbium habitatores, principes et honorati simul cum populis, exirent in obviam venienti, excipientes eum cum coronis et lampadibus, ducentes Nec ista tamen facientes, ferocitatem ejus pectoris mam et civitates eorum destruxit, et lucos eorum excidit. Praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex, ut omnes deos terrae exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur Deus ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potensiens autem Syriam Snem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae dientes haec filii Israhel qui habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret rat ceteris civitatibus et templis earum
Abbreviated transcription (Latin):
ditu ꝑciꝑe debemꝰ sedula¬
q intentione ꝑsist̾e. qͣtinꝰ
ad hec ꝯting̾e m̾eam᷑. Qd
eunglice series ill ꝯuẽit.
qui eam p̾sentes audie¬
runt a dño. Pars aũt
illiꝰ etiã nob̃. qui post pas

Expanded text:
ipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam n
Abbreviated transcription (Latin):
recitata. S ne a¬
liquib ip̃sa eius
planities alta for¬
tasse iudeatur. ẽa
sub breuitate tns¬
currinus: quati¬
nus eus exposi¬
tio. ita nescienti¬
bus fiat cognita:
ut tamenscienti¬
b non sit onero¬

Expanded text:
recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onero
Abbreviated transcription (Latin):
potentẽ ad curandũ credi¬
dit. ⁊ tam̃ morienti filio
ẽẽ absentẽ putauit. Sed
dñs qui rogat᷑ ut uadat:
qr ñ desit ubi inuitat᷑ in¬
dicat. Solo iussu salutem
reddidit: qͥ uolũtate oĩa cͤau.¬

Expanded text:
d curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia c
Abbreviated transcription (Latin):
sie d̾s noster possede¬
lunt nos dñt absq
te: tantism inte recordem
nominis. fui Morientes
non iuuant gygantes
Ndulsisti genti dñe in¬
dulsisti genti. Nunquid
glorificatus es Plonga¬
sti om̃s t̾minos t̾re. dñe
in angustia reqͥsierunt
mat indolorib suis: sic
fc̃i sumus a facie tua dñe.

Expanded text:
e Deus noster possiderunt nos domini absque te: tantum in te recordemur nominis tui. Morientes non vibant, gigantes Indulsisti genti, Domine, indulsisti genti: numquid glorificatus es? elongasti omnes terminos terrae, Domine, in angustia requisierunt mat in doloribus suis: sic facti sumus a facie tua,
Abbreviated transcription (Latin):
ou enim urilis coit
secreta reserauit: sed im¬
maculatum semen.in¬
iolabili utero spiritus
scũs in fudit.
olus enĩ ꝑom̃ia ex
natis de femina sc̃us
corruptele. ĩmacłati ꝑtus
nouitate non senserit:et
celesti maiestate depuli̾t.¬

Expanded text:
on enim virilis coitusecreta reseravit, sed immaculatum semen inviolabili utero Spiritus sanctus infudit. Solus enim per omnia ex natis de femina sanctus corruptelae immaculati partus novitate non senserit, et coelesti majestate depul
Abbreviated transcription (Latin):
rant in nominaxͣ
lh̃u: indentes signa
et prodigia que fa¬
clebat. Supius eñi
hoc dixit. Cum ãt
eẽt iherosolimis.
in pascha in die
festo: multi credi¬
deiunt in nomine
eius. Quare credi¬

Expanded text:
rant in nomine ejus, videntes signa et prodigia quae faciebat. Superius enim hoc dixit: Cum autem esset Jerosolymis in Pascha in die festo, multi crediderunt in nomine ejus. Quare credi
Abbreviated transcription (Latin):
t quantum
in apłatus
sui ministio. com¬
ꝑlacuisse xp̃o credi¬
mus paulum. qͥ
tantum placere po¬
tuit ꝑsecutor: pla¬
tuit quidem: quia
non iniqui pectoriꝰ
studio. s simplicis
ignorantie. in̾cau¬
ta deuotione certa¬
bat Deniq ut pri¬
mum sensib eius

Expanded text:
Aut quantum Aut quantum in apostolatus sui ministerio complacuisse Christo credimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Eatissimorũ
petu et pͥauli nͣci¬
fidem. passionemq
geimanam.omni
nos deuotione frẽs
noc̃e est celebrare. qr
et laudabilis eos ui¬
ta. ad gloriosissimu̾
ꝑduxit occasum: et
mirrficus obitus. ꝑpe¬
tuam transmisitad
uitam. Et licet in pe¬
tro fides emineat.
in paulo doctrina p̃¬
cellat. magisterum
tam̃ pauli fider ple¬
nitudo est:⁊ creduli¬
das petii. doctrine
est fundamentum¬
apłos tanta ce¬
lestis elcoms digna¬
tio uisitauit: ut hic
fieret de piscatore doc¬
tor ille de ꝑlecutore
defensor. Sed in hoc
om̃ipotñtis dei attol¬
lenda maiestas est
ui inspiratione mi¬
abili. docendi gratl¬
am tribuit imꝑ̃cto
fecit quod oderat: et
tidem quam impuos¬
nabat asserere le ui.¬
rationẽ nõ abstrilit.
bed mutauit. Huiꝰ
cecauit oculos. ut
purgatiore recepro
lumine. cl aussime
mentis acie. ultra hu¬
manum udere pos¬
lit aspectum. Tanti
igitur meriti. apud
deum suu̾ petrus erit:
ut ei post nauicule
paiue remigium
totius ecclene gu¬
bemnacula tradenͣt¬

Expanded text:
Beatissimorum Petri et Pauli fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentumos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Ilcationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totius Ecclesiae gubernacula traderent
Abbreviated transcription (Latin):
am ideo nec ꝓgredien¬
tem dñm cern̾e potue¬
runt : qr criminosas men¬
tes t̾ror oppresserat: dum
sustiere fulgorem resur¬
rectionis rutile ñ ualebãt
aiore gͦ sollicitu .uiii.¬
dine pharisei dñm
custodierunt. mnortuũ: qmͣ
uiuũ sunt ꝑsecuti. Si qͥdẽ
causa illos maior urgebat.¬

Expanded text:
am ideo nec progredientem Dominum cernere potuerunt, quia criminosas mentes terror oppresserat, dum sustinere fulgorem resurrectionis rutilae non valebant. Majore ergo sollicitudine Pharisaei Dominum custodierunt mortuum, quam vivum sunt persecuti; siquidem causa illos major urgebat
Abbreviated transcription (Latin):
tudiuis amat hũilitatis
cultum in morib dilige¬
tissime teueat uã quiab
opib hũilitatis recedit a
dĩguitatis fastigio timoriᷤ
poude cadit h̾ obẜuauit

Expanded text:
tudinis amat, humilitatis cultum in minoribus diligentissime teneat. Nam qui ab humilitatis operibus recedit, a dignitatis suae fastigio, tumoris pondere cadit. Obt
Abbreviated transcription (Latin):
eꝯͣ .b̾. Concultat fortior
minꝰ fortẽ undet sapiẽs
idoctũ simplitẽ fallit as¬
tutus potens despitit i becil¬
lem nõ sit in oꝑe tuo deus.¬

Expanded text:
 suo. Conculcat fortior minus fortem, ridet sapiens indoctum, simplicem fallit astutus, potens despicit imbecillem. Non sic in opere tuo, Deu
Abbreviated transcription (Latin):
echiͬca.i8. sapiens dcũs
C̃a sapore qr situt guctus ẽ¬
a ptus ad disc̾tõmi saporis
ciborum sic sapiens addi
cat atq sẜm uitatis disc̾uat

Expanded text:
erram. Sapiens dictus a sapore; quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens ad dicat, atque sensu veritatis discernat
Abbreviated transcription (Latin):
blandr̃ .ii. ut decipiat t̾r̾et
ut fluugat ñ nos teneat
uolũtas ꝓp̾ͥa nõ uos t̾reat
cuipiditar aliena ⁊ uictus
 uidus ad utrosq aditus

Expanded text:
Blanditur enim, ut decipiat; terret, ut frangat. Non nos teneat voluptas propria, non nos terreat crudelitas aliena; et victus est mundus. Ad utrosque aditus
Abbreviated transcription (Latin):
.m. p̾rocedat gͦ sic ⁊ ñ pͤca¬
bit petat ab ip̃o ut cogat
illũ absolut iẽ istũ ab
iũram̃to. si ñ pot̾ ad ħ in¬
duci soluat ⁊ postea repe¬

Expanded text:
m. Procedat ergo sic et non peccabit. Petat ab episcopo ut cogat illum absolvere istum a iuramento. Si non poterat ad hoc induci, solvat et postea repe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Item ñquid añrioribus
postĩoribus ⁊ hñtib pig¬
ei debitor solue̾ ĩ solidũ
añꝙͣ bona debitoris auc̃tẽ
iudicis ĩcipiant possidĩ.
nora. ł ypothecas. ł ñ sũt
c̾ditore ĩstante debitor ũ
tor deũcia uĩt aliis ne ac¬
cipiant a debitore ĩ frau¬
lauit c̾ditor exigendo de
⁊ si ñ iure fori excusatur
ut c̾do. s pietate motus
gratificat pli̾m̃ indigẽ¬

Expanded text:
 Item numquid anterioribus posterioribus et habentibus pigei debitor solvere solidum, antequam bona debitoris auctoritate iudicis incipiant possideri: nora vel hypothecas vel non sunt creditore instante,debitor unitorum denunciaverit alii, ne accipiat a debitore, in fraulaverit creditor exigendo debetsi non iure fori excusaretur, ut credo, si pietate motus gratificaret plurimum indigen
Abbreviated transcription (Latin):
tenẽt᷑ creditores ad resti¬
tutõm aliqm eis faciẽdã.
nͥ qͣtinꝰ estimari d lib̾tas
molendi uͥ uolebant pẽsa
tis ⁊̃ cͥꝯstanciis de maiori
⁊ mĩori remotõe molendi¬
noꝵ ⁊ facł̾tate molendi ⁊̃¬

Expanded text:
tenentur creditores ad restitutionem aliquam eis faciendam, nisi quatenus estimari debet libertas molendi ubi volebant, pensatis etiam circumstantiis de maiori et minori remotione molendinorum et facilitate molendi
Abbreviated transcription (Latin):
emit Aut postea carius
aude̾m dr̃e ẽẽ mortale cli̾¬
cus t̾ si rem aliꝙͣ emat
ut eã ꝑ suã industͥam
nielioratã ł mutata ferͣ
uẽdat carius qm emit ut

Expanded text:
d, ut post carius audeo dicere esse mortale. Clericus etiam si rem alienam emat, ut eam per suam industriam melioratam vel mutata forma vendat carius quam emerit
Abbreviated transcription (Latin):
ł apłib ꝓ ꝑtib designatis
petũt᷑. ¶ Quartꝰ si testator
ab uno hedũ legaui̾t cre¬
ditori heditario ꝯpensã¬
di aĩo. tũt .ii. h̾es ille us
ad ꝙͣtitatẽ legati. honꝰ illiꝰ
debiti sustinebit. Qͥntꝰ in

Expanded text:
 pro partibus designatis petuntur. Quartus, si testator ab uno heredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres ille usque ad quantitatem legati onus debiti illius sustinebit
Abbreviated transcription (Latin):
mõachi albitẽplarii ⁊ ho¬
spitalarii Iosolimitani
ñ tenẽt᷑ dare decimas de pos
dũt rusticis excolendas
possoĩb quas hẽbant añ
gnãle ꝯciliũ. De istisi q̃¬

Expanded text:
Monachi albi, templarii et hospitalarii Hierosolimitani non tenentur dare decimas de possdant rusticis excolendas possessionibus quas habebant ante generale concilium. De illis
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe. w̾. Triplex ẽ tutela¬
testam̃to tutorẽ filio suo.
testam̃to filio qͥ pͦ loco de¬
beat ei succedẽ ab ĩtestato
te᷑ susciꝑe tutelã hiꝰ. Itẽ
datĩa qñ nlło tutore dato¬
⁊̃ testam̃to ⁊ nlłis existẽ¬
tio suo honesto acqͥre̾ sibi

Expanded text:
 triplex est tutelatestamento dat tutorem filio suo. testamento suo, qui primo loco debet ei succedere ab intestato, tenetur suscipere tutelam huius. Item dativa, que in testamento et nullis existenm artificio suo honesto acquirere sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ꝙ ꝓdẽ alicͥ ita ut obsit
mũdiciã corꝑalem. ut m̃¬
daciũ testis ĩcã puĩaria.¬
¶ Quartũ ꝙ fit sola m̃ciẽ¬
di fallendi libidĩe. W̃. hoc¬

Expanded text:
 prodest alicui, ita ut obsit munditiam corporalem ut mendacium testis in causa pecuniaria. Quartum quod fit sola mentiendi fallendique libidine,
Abbreviated transcription (Latin):
nuert̃ eam. ⁊ recognoscẽtes
se tene̾ ab ecca mediate uł
ĩ mediate. ⁊ reddũt debitũ
obsequiũ ppĩ eccẽ ł alii no¬
mine eꝰ. p̃sum̃d̾ ẽ benigna
dũ qͦ iuste teneat.m. ¶S¬

Expanded text:
recognoscentes se eam tenere ab ecclesia mediate vel immediate et reddentes ibi debitum obsequium ipsi ecclesie vel alii nomine eius presumendum est benigna ndum quod iuste teneat.
Abbreviated transcription (Latin):
.xͫ. credeutes /nẽo gͦ contempnat se pauper
uñ ecc̃a diues inconsc̃ia securior doruit pau
permẽra qmͣ auro diues in puipura. Nõ
gͦ expanestus cum tua pauꝑtate ad illum

Expanded text:
 credentes. Nemo ergo se contemnat. Pauper in cella, dives in conscientia, securior dormit in terra, quam auro dives in purpura. Nunc ergo expavescas cum tua mendicitate ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
lauis reserans clauus penetrans fc̃s es mͥ ut
uideam uoluntatẽ dñi. Quid ni uideam ꝑforamen.
uit cor illuis ut ñ tã ñ sciat ꝯpati ĩ firmitatibus
ineis. Patet archanũ cordis ꝑforamina corporis
patet i̾ magnũ pietatis sacram̃tũ patẽt uscera
Quid tã efficax ad turandei ꝯstĩe sr̾ oc s̾ lpu

Expanded text:
lavis reserans, clavus penetrans factus est mihi, ut videam voluntatem Domini. Quidni videam per foramen? it cor illius, ut non jam non sciat compati infirmitatibus meis. Patet arcanum cordis per foramina corporis; patet magnum illud pietatis sacramentum, patent viscera qui
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ꝑ semet ip̃m loquit᷑ d̾s de u̾bo eius sine u̾bis
⁊ sillabis cor docet᷑ qr uirtꝰ eiꝰ ĩintima qͣdam sub¬
leuatõe cognoscit᷑ ad qmͣ mens plena suspen¬
dit᷑ uacua granat᷑ pondus enĩ qd̾dam ẽ ꝙ om

Expanded text:
Cum per semetipsum loquitur, de verbo ejus sine verbis ac syllabis cor docetur, quia virtus ejus intima quadam sublevatione cognoscitur. Ad quam mens plena suspenditur, vacua gravatur. Pondus enim quoddam est quod
Abbreviated transcription (Latin):
itrt̾orem hoĩem renouari de die ĩ diẽ dũ ⁊ in¬
tentõ t̾renis ĩ curuata curis deimis paulatim
ad suꝑna resurgit ⁊ affectõ cͥta carius desid̾ia
languens sensim ĩ amorẽ sp̃c ꝯualescit ⁊ me¬
morta uet̾m oꝑũ turpitudine sordens nouis
uonisꝙ attibs candidata ĩ dies ħẏrapescit. ad̾¬

Expanded text:
inem nostrum renovari de die in diem: dum et intentio terrenis incurvata curis, de imis paulatim ad superna resurgit; et affectio circa carnis desideria languens, sensim in amorem spiritus convalescit; et memoria veterum operum turpitudine sordens, novis bonisque actibus candidata in dies hilarescit. I
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ tuent᷑. Si enĩ sic uidere desid̾ant ut effcũ sui
desid̾i minime ꝑfruant᷑ desid̾iũ sñ fructu anx¬
ietatẽ ħt ⁊ anxietas penã. Bi u̾o angłi ab omi
pena auxietatis longe sũt qr nũꝙͣ simul pena
et beatitudo conueniunt.

Expanded text:
 intuentur: si enim sic videre desiderant, ut effectu sui desiderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet, et anxietas poenam. Beati vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo nr̃m uelit laudari ĩ uita s xuii
ista qr qͥcqͥd hic fauoris captas ꝙ ad dm̃ ñ re¬
tulexis ipsi furaris.

Expanded text:
nemo vestrum velit laudari in vita ista; quia quidquid hic favoris captas quod ad Deum non retuleris, ipsi furaris.