comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intusua uindictam recipiant q̃uinihilst laedentemunu
meum occider cuius uocẽptinusultio diuna sequuta e ai
uat idormonachi qui eundem ursum occiderant : st acmele¬
fantino morbo pcuissi sunt ut membrisputriscentib inten¬
seni: quod factum uirdi florentius uehement̃ ex pauit
seditaq frib maledixisse pertimuit: omnienim cuitae sut
tempore flebat quia exiudicus fuerat secrudelem semeoni
mortem clamabat homicidam uodidcirco omniporinte
dm̃ fecisse credimus neuirmirae simplicitatisquan tõbber
dolore commotius in tarquere ultra praesumerȩt iaculũ
maledictionis PETRCIS Num quid ncim ualde griauic
eẽ credimussi fortas se cuilibet exagitat ira cundia maledi¬
cimus VREGORIS Pehoc peccatoquur me per cumne¬
taris angraue sit cumdicat pauliis neq malediciregnum di
possidebunt pensauitaq quam grauis culpasit qua escparat a
regnouitac. PEtpUs Quodsi homo nonfortasse exma¬

Expanded text:
malitia vindictam recipiant qui nihil se laedentem ursum malitia vindictam recipiant qui nihil se laedentem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. Quod factum vir Dei Florentius vehementer expavit, seque ita fratribus maledixisse pertimuit. Omni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod idcirco omnipotentem Dominum fecisse credimus, ne vir mirae simplicitatis, quantolibet dolore commotus, intorquere ultra praesumeret jaculum maledictionis. 312 PETR. Nunquidnam valde grave esse credimus, si fortasse cuilibet exagitanti iracundia maledicamus? GREGOR. De hoc peccato cur me percunctaris an grave sit, cum Paulus dicat: Neque maledici regnum Dei possidebunt ? Pensa itaque quam gravis culpa est, quae separat a regno vitae. PETR. Quid si homo non fortasse ex ma
Abbreviated transcription (Latin):
ita in omnib mandato uiridĩ obtemperabat ursus ut neq ad
retur. coepit in loco codem tantae uirtutis longe lateq fa¬
ma crebrescere : sed quia antiquus hostis unde bonos cernit
enitescere adgloriam indeperuerstir perinuidiam ra¬
pitad poenam quattuor uiri ex discipulis uene rabilis
eutici ue heinent iuidences quo deorum magisersigna nons
ceret et is quisolus ab eorelictus fuerat canto hoc mira culo cli
rꝓpu eisis eundem ursum insidiantes occiderunt cumgbo
ra qdua iusss fuerat non rediret ũirdiflorentius uis pecais es
peditus aeuo usq ad horamuesperam expectans ad fligicocpt
quodisquem ex simplicitate multa fratremuocare consicie¬
ra ursusminme reuerteretur : Die uero altera perrexi
adagrumursum pariceroues que quaen turus q̃uemoeiu
i oisinugnistimuli accensus in praccitus ẽdicens sperouon
inomni potente dõ quiain hacuita anceoculo s om̃nium egni

Expanded text:
ita in omnibus mandato viri Dei obtemperabat ursus, ut neque aita in omnibus mandato viri Dei obtemperabat ursus, ut neque aretur, coepit in loco eodem tantae virtutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis unde bonos cernit enitescere ad gloriam, inde perversos per invidiam rapit ad poenam, quatuor viri ex discipulis venerabilis Eutychii vehementer invidentes quod eorum magister signa non faceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua jussus fuerat non rediret, vir Dei Florentius suspectus est redditus, quem usque ad horam vesperi exspectans, affligi coepit, quod is quem ex simplicitate multa fratrem vocare consueverat ursus minime reverteretur. Die vero altera perrexit ad agrum, ursum pariter ovesque quaesiturus; quem occisum m eo doloris magni stimulis accensus, imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia in hac vita ante oculos omnium ex sua
Abbreviated transcription (Latin):
reliquid in quodumsolus habitaret diequadamseseinorati¬
oe prostrauit. atq omnipotentidñ opeti it ut er illic ad habi¬
tandum aliquod solatium donare dignaretꝰ: quimoxut cõ¬
pleuit orationemoratoric egressus antefores ursum rep¬
perit stantem : quidum ad terram caput deprimeret. nihil¬
q feritatis insius motil: demonstraret : a pertedabat intel¬
legi quod aduiridĩ obsequium uenisset . quod uirquoq dñi
protinus cognouit. et quia in eadem cella pecudes quat tuor
uel quinq: remanserant quas omninode erat qui pasceret et
custodir.t. eidemurso praecepit dicens: uade. atq: hasoues ad
pastum eice. ad sextam uero horam reuertere: coepit hoc ita
q in desinenter agi : Iniungebat᷑ ursocura pastoralis : Et quas
manducare consueuerat. pascebat oues bestia ieiuna : Cum
uir dñi ieiunare uoluisset: ad nonam praecipiebathoram ur¬
sum cumouib reuerti : cum uero uoluis set ad sextam. atq

Expanded text:
reliquit. In quo dum solus habitaret, die quadam sese in oratireliquit. In quo dum solus habitaret, die quadam sese in orationem prostravit, atque ab omnipotenti Domino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur. Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante fores ursum reperit stantem. Qui dum ad terram caput deprimeret, nihilque feritatis in suis motibus demonstraret, aperte dabat intelligi quod ad viri Dei obsequium venisset, quod vir quoque Domini protinus agnovit. Et quia in eadem cella quatuor vel quinque pecudes remanserant, quas omnino deerat qui pasceret et custodiret, eidem urso praecepit, dicens: Vade, atque oves has ad pastum ejice, ad horam vero sextam revertere. Coepit itaque hoc indesinenter agere. Injungebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini jejunare voluisset, ad nonam horam praecipiebat urso cum ovibus reverti; cum vero noluisset, ad sextam. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
tatis custodiam aliquando lucra maxima exminimo dim¬
no seruetur pEtnus. Placet quoddicis XU C¬
exregione cadem uenerabilis uiri sanctoli prbinarratione
cognoui: Decuius uerbis ipse non dubitans quia eius uians
demq minime ignoras : eodem quoq tempr in nursini
onis habitabant . quorum unus eutitius alteruero flort¬
nus dicebatur: sedisdem eutitius inspiritali zelo atq feruo¬
ne uirtutis excreuerat. multorum animas addmper¬
ducere exhortando satigebat. florentius uero simplia¬
tato atq oratione deditam ducebat uitam: Nonlonge uui
erat monasterium quod rectoris sui fuerat morte distitu¬
tum ex quosibi monachi eundem eutitium prae cẽ uolu¬
erunt: quie orũ praecib ad qui escens multis annis monsꝰ¬
terium rexit. discipulorumq animas inscudio scãẽ conuersa¬
tionis exercuit. ac neoratorium in quo prius habitauerat so¬
lum manere potuisset illic uenerabilem uirum florentium

Expanded text:
tatis custodiam aliquando ad lucra maxima ex minimo damtatis custodiam aliquando ad lucra maxima ex minimo damno servetur. PETR. Placet quod dicis. ex regione eadem venerabilis viri Sanctuli presbyteri narratione cognovi; de cujus verbis ipse non dubitas, quia ejus vitam fidemque minime ignoras. Eodem quoque tempore in Nursiae tionis habitabant, quorum unus Eutychius, alter vero Florentius dicebatur. Sed idem Eutychius in spirituali zelo atque in fervore virtutis excreverat, multorumque animas ad Deum perducere exhortando satagebat; Florentius vero simplicitati atque orationi deditam ducebat vitam. Non longe autem erat monasterium, quod rectoris sui morte erat destitutum, ex quo sibi monachi eumdem Eutychium praeesse voluerunt. Qui eorum precibus acquiescens, multis annis monasterium rexit, discipulorumque animas in studio sanctae conversationis exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium
Abbreviated transcription (Latin):
ut diccum ẽ eis etiam quib: magna dona tribuit. paruaquȩ¬
damrepraehensibilia relinquit. ut semperhabeant contraqd
bellum gerant. et deuictismagnis hostib: mentem noneri¬
gant quando cos adhuc aduersarii etiamminimȩ fatigant
fit itaq: ut miro modo una eademq mens. et uirtute pol¬
leat et exinfirmitate lasescat: q̃uatenus et exparte cons¬
tructa sit et ox parte se conspiciat eẽ distrucetam ut perbonumqd
quaerst et habere nonualet illud seruet humiliter quodhabe:
sed quid imnirum quod haec de homine dicimusqu ando illa siꝑ¬
naregio inciuibus siuis exparte damna pertulit. et exparte for¬
ticersteat utelecti angclorũ sp̃si dumaliospersu perbim co¬
cidisse conspicerent i psi timen robustius quanto humilus i¬
rent: illiergo regionis suae ctiam de trimenta profecor que¬
ad icternitatis stitum ex parte suae distructionis ẽ solidus
structa sicergo et in una quaeq anima agitur. ut in humli¬

Expanded text:
ut dictum est, eis etiam, quibus magna dona tribuit, parva queut dictum est, eis etiam, quibus magna dona tribuit, parva quedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fatigant. Fit itaque ut miro modo una eademque mens et virtute polleat et ex infirmitate lasescat, quatinus et ex parte constructa sit et ex parte se conspiciat esse destructam, ut, per bonum quod querit et habere non valet, illud servet humiliter quod habet. Sed quid mirum quod hoc de homine dicimus, quando illa superna regio in civibus suis ex parte damna pertulit et ex parte fortiter stetit, ut electi angelorum spiritus, dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, ipsi tantó robustius, quantó humilius starent? Illi ergo regioni sua ad aeternitatis statum ex parte suae destructionis est solidius instructa. Sic ergo et in unaquaque anima agitur, ut in humili
Abbreviated transcription (Latin):
in conpirabilicer ꝑdituscinumera quo dincoreprie hensibile
essc uidebatur qui a tonnumquã tantaci lactitia merat ut il
listor uirttib nisisciretur cẽ plenus nullo modo crederecur
sponce sibil accitiac frena laxaluc. ancot unrtucil pollens ali¬
quando ad praesens gaudium etum renitens eius animustribe
quaedam minora non tribuat ut semper eorum animus ha¬
beat unde scipse rephendat quae nusdum appetunt perfec¬
ti eẽ nec possunt et laborant in hoc quod non acceperunt. nec
timenclaborandẽ pracualent in hisquae accepta habent semi¬
nime extollant sed discant quia exsemet ipsis maiora bona
nonhiabent. quuinseinet ipsis uin. ereparua uitia atq extrema
non possunt hinc ẽ enim quod perducto dñs ad terram rep¬
missionis populotunctos fortes atꝓp̃porentes aduersarios
eius extinguensphylisteos atq cananeos diutius reseruauit
ut sicut scriptum ẽ in cis experiretur isrł. qui a nonnumquã

Expanded text:
incomparabiliter praeditus, unum erat quod in eo reprehensibile incomparabiliter praeditus, unum erat quod in eo reprehensibile esslis tot virtutibus nisi sciretur esse plenus, nullo modo crederetur». Sponte sibi leticie frena laxabat, an tot virtutibus pollens aliquando ad presens gaudium etiam renítens eius animus trahequedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat, quatinus, dum appetunt perfecti esse nec possum et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen elaborando prevalent, in his que accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semet ipsis maiora bona non habent, qui in semet ipsis vincere parva vitia atque extrema non possum. Hinc est enim quod perducto Dominus ad terram promissionis populo, cunctos fortes atque prepotentes adversarios eius extinguens, Phylisteos atque Chananeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel. Quia non nunquam,
Abbreviated transcription (Latin):
orationib: commnendans. sportas duasplenas alimentis eipe
puerum transmisit. quarum unamisdem puer subripuit ai
initinere abscondit. unam uero ad dĩ hominem detulit. etpe¬
titionem illius qui se ei per ex enium commendauerat enara¬
uit : quam uir dñi benigne suscipiens. eundem puerum ammo¬
nuit dicens: gratias agimus sed uide sportam quaminitinen
posuisti. Nein caute tangere p̃sumas qui a in ea serpens ingra¬
sus ẽ: es to ergo sollicitus nesi tollere in caute uolueris. i ser¬
pente feriaris: quib: uerbis puerualde confusus ẽxultauit
quidem quod mortem euaserit. sed triscis ad modicum fica
ẽ quia quamuis salubrem poenam tam enpertulituerecio¬
diam suam: quire uersus ad sportam. caũte acsollicite a¬
tendit sed eamiamsicut uirdĩ praedix erat. serpens tene¬
bot: hicitaq cumuirtute absentiae concemptor rerum
transeuntium prophetiae spũ orationis intentione. ee

Expanded text:
orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus est, quia quamvis salubrem poenam, tamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei praedixerat, serpens tenebat. Hic itaque cum virtute abstinentiae, contemptu rerum transeuntium, prophetiae spiritu, orationis intentione esset
Abbreviated transcription (Latin):
rissiu praemio et repleti abeo et in nocui redirent: ali¬
oquoq tempore accesserunt ad eum peg̃rini quidam
miseri cordiam postulantes scissis uestimentis pannis
obsuti i taut paene nudiuiderent : cumq hunc uesti¬
menta peterent eorum uerba uirdi tacitus audiuit
quiunum exdiscipulis suis protinus silenter uocauit
eique p̃cepit dicens. Vad eatq: in illa silua in locꝰtalicauam arborẽ
require et uestimenta qua ein ea in ueneris defer: cumq discipu¬
lus abisset arboremsicut fuerat iussum exquisiuit. uestimeno
reperit et latenter detulit magistro: quae uirdisuscipiens
peregrinis nudis atq petentibus ostendic ẽt praebuir dicens:
uenitequia nudiestis ecce tollite et uestiteuos: haec illi intuen¬
tes recognouer̃ quae posuerant. magnoq: pudore consterni¬
ti sunt ut qui fraudolenter uestimenta quaerebant aliana
confusi receperunt sua.: Alioquoq tempore. quid amsec

Expanded text:
ris sui praemio et repleti ab eo et innocui redirent. Aliris sui praemio et repleti ab eo et innocui redirent. Alio quoque tempore accesserunt ad eum peregrini quidam misericordiam postulantes, scissis vestibus, pannis obsiti, ita ut pene nudi viderentur. Cumque hunc vestimenta peterent, eorum verba vir Domini tacitus audivit; qui unum ex discipulis suis protinus silenter vocavit, eique praecepit, dicens: Vade, atque in illa silva in loco tali cavam arborem require; et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus abiisset, arborem sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque petentibus ostendit et praebuit, dicens: Venite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, recognoverunt quae posuerant, magnoque pudore consternati sunt; et qui fraudulenter vestimenta quaerebant aliena, confusi receperunt sua. Alio quoque tempore quidam se ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nostrispulmentum quod parariuemane primum paratum sit.
facto autem mane fecit deferripulmentum quod parariius¬
serat atque hortum cum fratribus ingressus quoduangas
iactari p̃ciperat. tot in eo laborantes operarios inuenit Ini¬
gressi quippe fures fuerant. sed mutata mente ꝑ sp̃m. ad p̃¬
henderunt uangas quas in uenerunt & ab ea hora qua in¬
gressi sunt quousq uirdñi ad eios ueniret. cuncta hortil¬
lius spatia quaemculta fuerant coluerunt : quibus uirdñi
moxingressus. eãit: Gaud ete fr̃s multum laborastis
iam quiescite : quib: ilico alimenta quae detulerat p̃buit
eosq posttanti laboris facigationẽ refecit: sufficienter
iutemrefectis ait: Molitemaluim facere: quotiens dehor¬
to aliquid uultis adhorti aditum uenite. tranquille pe¬
tite. cum benedictione ꝑcipice et a furti prauitate ces¬
sate quos statim collectis holeribus onustare fecit: ac¬
tumq ẽ ut qui ad hortum nocituri uenerant cum labo¬

Expanded text:
nostris pulmentum coquite, ut mane primo paratum sit. Facto autem mane, fecit deferri pulmentum quod parari jusserat, atque hortum cum fratribus ingressus, quot vangas jactari praeceperat, tot in eo laborantes operarios invenit. Ingressi quippe fures fuerant, sed mutata mente per spiritum apprehenderunt vangas quas invenerunt, et ab 305 ea hora qua ingressi sunt, quousque vir Domini ad eos veniret, cuncta horti illius spatia quae inculta fuerant coluerunt. Quibus vir Domini mox ut ingressus est, ait: Gaudete, fratres, multum laborastis, jam quiescite. Quibus illico alimenta quae detulerat praebuit, eosque post tanti laboris fatigationem refecit. Sufficienter autem refectis ait: Nolite malum facere, sed quoties de horto aliquid vultis, ad horti aditum venite, tranquille petite, cum benedictione percipite, et a furti pravitate cessate. Quos statim collectis oleribus onustari fecit. Actumque est ut qui ad hortum nocituri venerant cum labo
Abbreviated transcription (Latin):
cate coeperunt apud eam multae nobiliores generis puellae con¬
uerti atqominipotentid ño dicata uirginitate seruire: quadã
die ueroisdem el eutherius abbas uir uitae uenerabilis. ãdeam
gracia exhortationis atq aedificationis accesserat: Cum ex se
nioruscicus conloquens sedebat : cum repente ex eodem fun¬
do quemins ex uncias a patre perceperat icuim ex senio rusti¬
cusuenit: quidum ante cos adsisteret. malignospũ correptus
cecidit : fatigariq nimiis stridoribus atq balatibus coepit :
tunc scãe monialis femina surrexit : atq: irato uultumagnis
clamorib: imperauit dicens: exiabeo miser exiabeo miser: ad
cuius uocem moxper os uexati diabolus responditdicens : et
sideisto ex eoanquem intrabo: Casu autem ãuxti porcus par¬
uulus pascebatur: tunc scãe monialis femina praecepit᷑ di¬
cens exiabeo & in hunc porcum ingredere: quistatim deho¬
mine exiit. porcum quem iussus fuerat inuasit. occisit et re¬

Expanded text:
catae coeperunt apud eam multae nobilioris generis puellae concatae coeperunt apud eam multae nobilioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quadam vero die idem Eleutherius abbas, vir vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et re
Abbreviated transcription (Latin):
sumualde atq terribile ẽ contra inimici insidias sempin
tendere. et continuae quasi in aciestare. GRCCORIVS¬
uboriosum nonerit sicus codiam nr̃am non nobis sed
gratiae supernae tribuimus ita tamenut et ipsiquantũ
possumus sub ꝓtectione dĩuigilemus si autem antiquus
hostis amente coeperit expelli ex diuina largicate pleru¬
q: agitur. ue nonsolum iamtimeri nondebeat sed ipse ea¬
am beneuiuentium uirtute terreatur XXI DEPUC¬
LACONUERSA Reinamq quam narro uirscissi¬
mus eleutherius senex pater. cuius superius memoriam
feci testis extiat : mihiq hoc intimare curauit. quod
inspolitana urbe puella quaed amiam nobilis cuius dam
primarii. filia caelescis uitae desiderio exarsit ei que
conuersationis habitum suscepit: qua ex refactum ẽ ut eampat̃
sua e substantiae exheredem faceret: Nihilq illi aliud nisi sexun¬
cias unius posses siunculae largiretur: eius uero exemplo prouo¬

Expanded text:
est valde atque terribile contra inimici insidias semper est valde atque terribile contra inimici insidias semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. Laboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit expelli, ex divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri non debeat, sed ipse etiam bene viventium virtute terreatur. atus. Rei namque quam narro, vir sanctissimus Eleutherius senex Pater, cujus memoriam superius feci , testis exstitit, mihique hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio exarsit, eique pconversationis sanctae habitum suscepit. Qua ex re factum est ut eam Pater suae substantiae exhaeredem faceret, nihilque ei aliud nisi sex uncias unius possessiunculae largiretur. Ejus vero exemplo provo
Abbreviated transcription (Latin):
quamnarro testantur . quo duiruitae uenerabilis stepha¬
nus nomine . ualeriae prouintiae prłt fuit: huius nr̃ibone¬
facudia coniatq dispensatoris eccłae agnatione ꝓximus :
qui quadam diedeitinere domum regressus mancipio
neglegenter loquens praecepit dicens : uenidiabole discal¬
ciame : ad cuius uocem mox coeperunt se caligarum corrigiae
in summa uel ocitate dissoluere. ut aperte constaret quod ei ipse
qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas diabolus oboe
disset: quod mox ut prbt uidit. uehementer ex pauit. mag¬
nisq uocib: clamare coepit dicens : recedemiser. recede
non enim tibi s edmancipio meo locutus sum : ad cuius uocem
ꝓtinus recessit: itaut inuentae sunt magna iam ex parte dis¬
solutae corrigiae remanserunt : qua in recolligipotes tan¬
tiquus hostis quitam presto ẽ. factis corporalib: quamnimis
insiduis noscris cogitationib: insistat᷑: PETRUSI aborio

Expanded text:
quam narro testantur. Quod vir vitae venerabilis Stephaquam narro testantur. Quod vir vitae venerabilis Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi, atque dispensatoris ecclesiae, cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens praecepit dicens: Veni, diabole, discalcia me. Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret, quod ei ipse qui nominatus disset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus coepit clamare, dicens: « Recede, miser, recede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jam ex parte dissolutae corrigiae, ex parte remanserint. Qua in re colligi potest antitiquus hostis, qui tam praesto est factis corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat. PETR. Laboriosum
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis meritum martrris. et aqua erat ad adiucorium et quas
aqua non erat ad inuadendum locum quod ego antiquo ante¬
dictiignismiraculo uere praedix i non fuisse dissimile quitri¬
um puerorum et uestimenta non contingitet uincula incendit:
PETRUS Miru sunt ualde scõrum fucta quacenar¬
ras et praesenti in firmitate hominum uehement̃ stupenda
sed quancos nuperinitalia fuisse audio admirandae uirtutis
uiros nos se uellim nullas eos contigit anciquihoscis insidias
pertulisse anex insidiis proficisseꝰ GRE GORIUS
Sine lubore certaminis. non . ẽ palma uictoriue:
unde ergouictores sunt nisi contra antiqui hoscis insidias de¬
certa uer amalignus quippe sp̃s cogitationi locutioni atque
operinm̃ semper insistit. si fortasse quid inueniat unde apud
examen aeterni iudicis accusator exsistat: uiset enim nosse
quomodo ad decipiendum semper ad sistuat : XX DEST¬
Quidum quinunc nobiscum sunt rẽ

Expanded text:
cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum locum. Quod ego antiquo antedicti ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile, qui trium puerorum et vestimenta non contigit, et vincula incendit. PETR. Mira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi quod contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper insistit, si fortexamen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Quidam qui nunc nobiscum sunt, rem
Abbreviated transcription (Latin):
ut eiusunda supermuros urbis influeret. atq inde iammi¬
ximas regiones occupar&. apud ueronensem urbem fluu¬
us athesis ex crescens ad beati zenonis martrris atq pona¬
ficis ecclesiam uenit : Cuius eccłae dum essent ianuae a¬
pertae. aqua in eamminime intrauit: quae paulisper cres¬
censusq ad fenestras ecclesiae quae erant tectis proxime
peruenit. sic stans aqua ecdesiae ianuam clausit. acsi illuc
elimentum liquidũ in soliditate parietis. fuis sec in muta¬
tum: Cumq essent multi in terius inuenti sed aquarum
magnicudine eccła omne circumdata quapossent e¬
gredi non haberent. ibiq sesiciacfame deficere formi
darent adecdesiae ianuam uenie bant adbibendum auriebant
aquam quaeut p̃dixiusq ad fenestras ex creuerat. et tamen intraec¬
clesiam nullo modo diffluebat : aurire itaq utaqua poterat. sed
diffluere uc aqua non poterat: stans autem antei anuam ad ostendũ

Expanded text:
ut eius unda super muros urbis influeret atque in ea maut eius unda super muros urbis influeret atque in ea maximas regiones occuparet, apud Veronensem urbem fluvius Atesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cuius ecclesiae dum essent ianuae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae ianuam clausit, acsi illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset inmutatum. Cumque essent multi interius inventi, sed, aquarum magnitudine ecclesia omni circumdata, qua possent egredi non haberent ibique ses siti ac fame deficere formdarent, ad ecclesiae januam veniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae, ut praedixi, usque ad fenestras excreverat, et tamen intra ecclesiam nullo modo diffluebat. Hauriri itaque ut aqua poterat, sed diffluere ut aqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum
Abbreviated transcription (Latin):
puerorum miraculũ audio qui proiecti inignib laesi nons
qua dissimiliter gestum ẽ.: Tunc quippetrespucriligatis pe¬
dib ac manibus in ignem proiectisunt quod dic altero
rex requirensan camino in laesis uestibusd eambulantes reperit:
exqua recolligitur quia ignis inquo i actatifuerant qui eorum
uestimenta non contigit. eorum uincula consumpsit: ut uno
eodemq tempore in obsequio iustorum et haberet flamma ur¬
tutem suam ad solatium et non haberet ad tormentum. XVII¬
culo diebus nostris ressimilis e contrario euenit elimento: Nã
nuper iohanñ stribunus relatione sua medociit. quod pronul
fus comis cumilico ad. eẽt secum rege mautarcario tempore.
in loco eodem ubi mira rescontigit ad fuisse. ea q recognouisse
testatus .ẽ: Praedictus et enim tribunus narrauit dicens. quia
ante hoc fere quinquennium. quando apud hancromanã
urbem alueum suum tiberis egressus ẽ.totumq crescens.

Expanded text:
puerorum miraculum audio, qui projecti in ignibus laesi nonpuerorum miraculum audio, qui projecti in ignibus laesi nonqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ac manibus in ignem projecti sunt, quos die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qua re colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatium, et non haberet ad tormentum. culo, diebus nostris res similis e contrario evenit elemento. Nam nuper Joannes tribunus relatione sua me docuit, quod Pronfus comis cum ilico adessit, se cum rege Authari eo tempore in loco eodem, ubi mira res contigit, adfuisse eamque se cognovisse, testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens: quia ante hoc fere quinquennium, quando apud hanc Romanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, tantumque crescens,
Abbreviated transcription (Latin):
rater quid am mecum ixmorocis terio conuerscitus
inscriptura sca studio sissimus quime actate p̃ibat. hic exmul¬
tis quae nesciebamine a edificare consueuerat huiusitaq nar¬
racione didici quod fuit quidam incampaniac partibus in¬
traqua dra gesimum romanae urbis miliarium nomine be¬
nedictus t quidem aerate iuuenis sed morib grandcuus. ot in
scac conuersationis rogulam se fortiter scringens quem totilae
regis tempore cumgochireperissent ih Ancincendere cum su¬
a cella molitisuint: ignem namq posuerunt sed incircuitu
asserunt omnia cella uero illius igne conburi non pocuit:
quod udentes gohimagisq saeust a&s. atq hunc exsuo habita¬
culo trahentes non longe aspexerunt succensum dibanum
quicoquen dispanib: parabatur eumq inillo proiecerunt
clibanumq: claser sed die altero ita in laesus inuentus s̃. ut
non solumeius caro abignibus sed neq extrema ullo modo¬
uestimenta cremarentur DETRUΙS Antiquumtriũ

Expanded text:
rater quidam mecum est in monasterio conversatus, in scriptura sancta studiosissimus, qui ine aetate praeibat, ex multis quae nesciebam me aedificare consueverat. Huius itaque? narratione dedici, quod fuit quidam in Campaniae partibus intra quadragisimum Romanae urbis miliarium nomine Benedictus, et quidem aetate iuvenis, sed moribus grandaevus et in sanctae conversationis regula se fortiter stringens. Quem Totilae regis tempore cum Gothi repperissent, hunc incendere cum sua cella moliti sunt. Ignem namque posuerunt; sed in circuitu arserunt omnia, cella vero illius igne comburi non potuit. Quod videntes Gothi magisque saevientes atque hunc ex suo habitaculo trahentes, non longe aspexerunt succenso clibanum, qui coquendis panibus parabatur, eumque in illo proiecerunt clibanumque clauserunt. Sed die altero ita inlaesus inventus est, ut non solum eius caro ab ignibus, sed neqvestimenta cremarentur. PETR. Antiquum trium
Abbreviated transcription (Latin):
concdere spũ inmundo debuit.
GREGORIUS
Propos itceregulae nrũeactionis sunt facta ueritatis:
ipsi et enim redemptori nr̃o alegione quae hominem te¬
nebat dictum e: si eicis nos mic te nos ingregemporcorũ :
Quihanc et ab homine expulit: et in porcosirae eos in abrisrummi¬
cere concesse: exquare hocetiam colligitur q oabit: concesson
omni pocentisdĩ Nullam malignisps contra hominem potestaten
habeat quiinporcos intrare nom potuit nisi permissus : illiergo
nos neces se ẽ. sponte subdi. cuiet aduersa om̃a subiciunt i nuita
ut tanto nr̃is hostib: potentioressimus q̃uantocum auctore om¬
nium unum efficimur perhumilitatem : quid autem mirum
sielecti quiq in carne positi multa facere mirabiliter possunt
quorum ipsa quoq: mortua plerumq in multis miraculisiuun

Expanded text:
concedere spiritui immundo debuit. GREGOR. Propositae regulae nostrae actioni sunt facta Veritatis. Ipsi etenim Redemptori nostro a legione, quae hominem tenebat, dictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos 329 ire, eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re etiam hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra hominem potestatem habeat, qui in porcos intrare non potuit nisi permissus. Illi ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mirum, si electi quique in carne positi multa facere mirabiliter possunt, quorum ipsa quoque ossa mortua plerumque in multis miraculi vivun
Abbreviated transcription (Latin):
crescente citius prbt uitam finiuit. cumq ad sepuletrui
quod sibiipse parauerat corpus illius fuisset ã frĩs deporat
a perto eodem sepul chro ũiderunt omnes qui a derał locim
non eẽ ubi ponipotuisser quia corpus patrismonasceriquo
illic ance positum fuerat omneillud sepulchrum tenebit
difficultatem uidereint. unuscorum ex clamauit dicens¬
scẽ pater ubi c̃ quod dixisti quia sepulchrum istudambos
uos caperetꝰ ad cuius uocem subitocunctis uidencib: abba¬
tis corpus quo dillic ancehumatum fuerat et supinumu
cebat seseuertit in latere & uacantem sepulcdmi locum
ad sepeliendum corpus prbi p̃buit et quia utrosꝙ illelocis
caperet sicut uiuus ꝓmiserat. mortuus impleuit: sedquia
hoc quo diesrxi a pud praenestinamũt bem inbeatipes uapostolimo¬
nostorum gestume. ũisne aliquid etam in hacui pe deeius etele¬
nae cus codi ubi sacracissimum corpusilliuis ȩ positum audire

Expanded text:
crescente citius presbyter vitam finivit. Cumque ad sepulcrum crescente citius presbyter vitam finivit. Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum tenebat.difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus vocem subito, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante positum fuerat, et supinum cebat, sese vertit in latere, et vacantem sepulcri locum ad sepeliendum presbyteri corpus praebuit; et quia utrosque ille locus caperet, sicut vivus promiserat, mortuus implevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beati Petri apostoli monasterio gestum est, visne aliquid etiam in hac urbe de ejus ecclesiae custodibus, ubi sacr
Abbreviated transcription (Latin):
demmonas terii monachi senosse testabantur: in eonamq
monas ceriam fuit pater uitae uenerabilis quiquendam mona¬
chumnutriens usq: ad reuerendos prouexit mores : cumque
cum incimor edñi uideret ex creuisse : in eodem sibi monas te¬
rio tunc pbrm fecit ordinari. cui post ordinationem suam.
quia non longe abesset eiusexitus reuelatione indicitũ e.
a praedicto autem pacre monasterii petut quad ñ eiconcedere
ut sibi sepul drum pariret : cui illeres pondit: anteco quiden
ego moriurussum. sed tã menuade et sicutuis p̃parase pii¬
chruintuum: recemĩt igitur et praeparauit. cum non postmu
tosenex pater febre pracuentus ad extremaperuenit: atqu
potest. abbas protinus respondit dicens ia facut dixi quo
sepulchrumtuum ambos noscapit: de funccusitaq ẽ ãtoo
sepulcbro codem quod sibi prbt parauerat positis moxto¬
que et prbm corporis languor sequutus ẽ. quolanguore

Expanded text:
dem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque dem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater vitae venerabilis, qui quemdam monachum nutriens, usque ad reverendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret excrevisse, in eodem sibi monasterio tunc presbyterum fecit ordinari. Cui post ordinationem suam, quia non longe abesset ejus exitus, revelatione indicatum est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum, sed tamen vade, et, sicut vis, praepara sepulcrum tuum. Recessit igitur, et praeparavit. Cum non post multos dies senex pater febre praeventus ad extrema pervenit, atqupotest, abbas protinus respondit, dicens: Ita fac ut dixi, quia sepulcrum tuum ambos nos capit. Defunctus itaque est, atque in sepulcro eodem quod sibi presbyter paraverat positus. Mox quoque et presbyterum corporis languor secutus est, quo languore
Abbreviated transcription (Latin):
susinanuisqpilliuis fiugt obstricti in mobilis persectit: facto aui
mane expletisep laudib dĩabeccła egressisunt cleriei & inuene¬
runt ignocum hominem uerbitem tenentẽ manu: rescienit it
dubiumũ trumuer etem tolleret a nofforret: sedeulpaereus
citius indicauit poenam miratiomnes quia ingresss fur. iur
dimerito ad praedamiliam stibat ligatus: quise proco stini .s
in orationem dederunt : Nlusq praecib uixobrinere ualuer
ut quir es eorum uenerat rapere saltimuacuus exirȩmereri¬
tur: itaq fur quidiusteterat cum praeda captiuus quando que
exut uacuus et liberPETRCIS Appair& quantie sim
supernosdulcedineseminipo tentis dicuniserga nos fiunt tam
iocunda mirauila. DEABBATEPRENESTINIMONTIS
minet. inquobeati petria postolimonasteriũsitum ẽ. uirorũ
di quorum relatione adhuc in monasteriopositus meaudis
se contigir. magnum hoc quod narro miraculum quod eius¬

Expanded text:
sus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem sus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et liber. PETR. Apparet quantae sit super nos dulcedinis omnipotens Deus, cujus erga nos fiunt tam jucunda miracula. minet, in quo beati Petri Apostoli monasterium situm est virorum Dei: quorum relatione adhuc in monasterio positus audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uintia res ẽ gestaquam narro : mibiqbeatae memoriae ab bu¬
tis ineiualentionis relatione cognita: Ibiet enim quidamuene¬
rabilis sacerdoserat quicum clericissiusdi laudib: bonis ope¬
ribus incentus . scãe conuersationisuitam ducebat : superuen¬
ente autem uocationis diedefunctus ẽ. atq ante ecclesiam se¬
pultus : eodem uero eccłae caula e in haerebant ouium. atqu
dem locus in quo sepultus ẽ ad easdemouestenden tib perui¬
userat : quadam autem nocce cum clericis intraecelesiamplil¬
lentibus furuenisset ut ingressus caulas furtum facer&
uerꝰ item tulit et cõncitus exiit: cum uero peruenisse. ad
locumubi uirdñi sepultus erat repente haesit et gressum
mouere non potuit uerꝰ ecem quidem decollo deposuit.
eamq: demittere uoluit. sed manum laxari non ualuit : coe¬
pitigitur stare miser cump̃da sua reus et ligatus. uolebis
uiuens uudericimuerat᷑ hunc mortuustenebit: cuma staeres¬

Expanded text:
incia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Superveniente autem vocationis suae die defunctus est, atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. Cumque ita gres
Abbreviated transcription (Latin):
te excidit. quia cum danihel proph&xmagnam illa macter¬
ribilem uisionem uidit. exqua etiam uisione contremuit: ꝓes¬
nus adiunexit. et ego elangui et egrotauiper diesplurimos:
u lios cumonem humana ulonase adudendumducitur ne cono:

Expanded text:
ti excidit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terti excidit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terribilem visionem vidit, ex qua etiam visione contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui, et aegrotavi per dies plurimos ? unquam cum mens humana ultra se ad videndum du
Abbreviated transcription (Latin):
Aohuc supersint aliquiquitheodorum eiuisecelaȩ custodẽ
nouerunt cuiis narracione in notuit resquac ei contigit ual¬
dememorabilis quod quadam nocte dumcitius admelioranda
uorta nnudelin sinaslirrexisret exmore ligneis gradib suib la¬
pide positisstabut et lampadisrefouebatlumen: cumrepen¬
tebeatus a posti petris instola candidadeor sumin pauim̃tocons¬
tẽtie ciq dix̃ co liberte quare tamcitius surrexisti: quodic¬
to ab oculis aspicientis euanuit. sed tantus in eopauor in ruit ut
cota mnillum corporis uirtus deficeret. et perdies mulcos desera¬
tusuo surgere nonualuit : qua in re quidisdem beatus a posto¬
lus seruientibus sibi uoluit . nisi praesentiam sui respectus osten¬
dere qͣuia quicquid proeius ueneratione agerent. ipse hoc ꝓ
mercedẽ retributionissine intermissione semper uideret:
ihi hoc nontaan appuret mirum quia
usus ẽ sed quia isqui eum uidit cumsanus eẽt. egrotauit :¬
E Quid superhacre miraris petre. num quidnammen¬

Expanded text:
Adhuc supersunt aliqui qui Theodorum ejus ecclesiae custodem noverunt, cujus narratione innotuit res quae ei contigit, valde memorabilis: quod quadam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis stabat, et lampadis refovebat lumen. Tunc repente beatus Petrus apostolus in stola candida deorsum in pavimento constitit, eique dixit: Conliberte, quare tam citius surrexisti? Quo dicto, ab oculis aspicientis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientibus sibi voluit, nisi praesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione semper videret? PETR. Mihi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is qui eum vidit, cum sanus esset, aegrotavit. GREGOR. Quid super hac re miraris, Petre? Nunquidnam men
Abbreviated transcription (Latin):
quorundam saecularium tumultibus
dep̃ssus quib insuis negotiis plerũ que
cogimur soluere Etiam quod noscertũ
ẽ non debere : secret᷑ locum petii amicũ
maerori : ubi omne quod de mea mihi
occupatione displicebat. sepatenter
ostenderet: cuncta quaȩ dolorẽ inflige¬
re consueuerant: Congesta ante ocu
meus petrus diaconus ad fuit mihi
iuuentutis flere inamicitis familiarit obstritus atq ad sacriuer¬
bi indagationẽ sotius quigraui exquo qui cordis languore mein¬
tuens ait Num quid nam noui aliquid accidit quo dpluste solico
merortenet: cuinquã maerorem petre quem cotidie patior

Expanded text:
quorumdam saecularium tumultibus depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculmeus Petrus diaconus adfuit, mihi ntutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quotidie patior
Abbreviated transcription (Latin):
fideles abhilem doloribus liberauit: Sicbaatus petrus testificatur e dicit : Vlm̃ anatared
uiram ad prolatim ado hn uobis uirtitibus & ignis & prodigiis quae focit ꝑ illumdr̃ bi medio
ur̃i. scutuos eitis hunedefinito conilio & praeseientia dĩ traditum perianus inquorum¬
affigentes interemistis. quem dr̃sascitauit soluti doloribus in fern: uixta quod inpos¬
sibilcerat teneriillum abeo: Vbietiam diuiticum illud in primo libro posiumus testino¬
numꝰ lta protulisemonstratur: Dauidenim dieit in ipsum, Prouidebuamdñm coramme
semper: qm̃adextris estmibi ne comiouear: Propterhoc iueundatum est cormeum¬

Expanded text:
fideles ab iisdem doloribus liberavit, sicut beatus Petrus testificatur, et dicit: Jesum a Nazareth, fideles ab iisdem doloribus liberavit, sicut beatus Petrus testificatur, et dicit: Jesum a Nazareth, virum approbatum a Deo in vobis, virtutibus, et signis, et prodigiis, quae fecit per illum Deus in medio vestri, sicut vos scitis: hunc definito consilio, et praescientia Dei traditum, peravit, solutis doloribus inferni, juxta quod impossibile erat teneri illum ab eo . Ubi etiam Davidicum illud quod in primo libro posuimus testimonium ita protulisse monstratur: David enim dicit in ipsum: Providebam Dominum coram me semper, quoniam a dextris est mihi, ne commovear. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
ins uerbis: Simortiuestiscum xp̃o : quid adhuc tamquam uiuentes inmundo decernitis : Diat
lium meum in quo laboro us aduincula quasimaleoperens : seduerbumdi nonest alligatũ :
Omna autem sustineo propter electos : ut &i psisalutem consequantur quae est b xp̃o ihũ
cumgloriacaelesti: Scien sergo a postolus ilm̃ xpm̃ ex seminedud a mortuin sarrexisse
inquoutique comimunionaturaeman festaturiumane : In quo eum mortiuon nouerat bieo
nosllicommortuos ere commemorat dicens. fidelusermo: Nams conmortiusumus &
conuuemus sicstinebimus : & conregnabimus: Pontifexergo.ille quis met ipsum pro
nobis optulit sicutapostoludicit. oblationem & hostiando in odoremiuauitatis
Sicutmor tiuis pronobis omne nonibi commorifecit sic solutis doloribus in ferni: omnes

Expanded text:
his verbis: Si mortui estis cum Christo, quid adhuc tanquam viventes in mundo decernitis? Dicit his verbis: Si mortui estis cum Christo, quid adhuc tanquam viventes in mundo decernitis? Dicit lium meum, in quo laboro usque ad vincula, quasi male operans; sed verbum Dei non est alligatum. Omnia autem sustineo propter electos, ut et ipsi salutem consequantur, quae est in Christo Jesu cum gloria coelesti . Sciens ergo Apostolus Jesum Christum ex semine David a mortuis surrexisse in quo utique communio naturae manifestatur humanae, in quo eum mortuum noverat, in eo nos illi commortuos esse commemorat, dicens: Fidelis sermo: nam si commortui sumus, et convivemus; si sustinebimus, et conregnabimus . Pontifex ergo ille qui semetipsum pro nobis obtulit sicut Apostolus dicit oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis , sicut mortuus pro nobis, omnes nos sibi commori fecit; sic solutis doloribus inferni, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
testi nonium reddit spũi nr̃o quod iũmus filiidĩ si autem filii & heredes: heredesquidem dĩ
cohoredes autem xp̃i. Si tamen conpatimur ut & conglori ficemur : Beatus quoq a postolus¬
p&rus adliuius nos gratiam conpasonis hortaturdicens : Carisiminolite ex pauescere in feruo¬
rem quiad temptationem uobint. Nolite pauere tamquã nouiuobis aliquid contingat sed
ut rominuni cantes xp̃ipasiomibus gaudete : ut & in reuelatione gloriac eius gnudeatis exultantes :
in naturaergo humana pontifexille ueritatem sustinenspanionis : in eautiq nouit compatimem¬
brisuis. Propterea & beatus paulus dicebat ut adimpleam ea quae de sunt passionum xp̃i in
carnemea procorporeeius quodest ecclesia: Quid autem mirum qm̃ pontificinostronaturali¬
communione compatimur : cum nos beatus a pos tolus etiamcum illo mortuosesse testatur

Expanded text:
testimonium reddit spiritui nostro quod sumus filii Dei. Si autem filii, et haeredes, haeredes quidem Dei, testimonium reddit spiritui nostro quod sumus filii Dei. Si autem filii, et haeredes, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi. Si tamen compatimur, ut et conglorificemur . Beatus quoque Petrus ad hujus nos gratiam compassionis hortatur, dicens: Carissimi, nolite expavescere in fervore, qui ad tentationem vobis fit. Nolite pavere, tanquam novi vobis aliquid contingat; sed ut communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . In natura ergo humana pontifex ille veritatem sustinens passionis, in ea utique novit compati membris suis. Propterea et beatus Paulus dicebat: Ut adimpleam ea quae desunt passionum Christi in carne mea, pro corpore ejus, quod est Ecclesia . communione compatimur, cum nos beatus Apostolus etiam cum illo mortuos esse testetur