comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uodã uͦ tempore. beatus antonius cũ a sancto
at hanasio abexandrino ep̃o ꝓpt̃ conficta¬
tionẽ hereticorũ in urbem esset adductꝰ. ꝑrexit
ad eũ didimus uir eruditissimus captꝰ oculis. Cũq
multa de scripturis scĩs loquerent᷑. int̾ ceteras ser¬
mocinationes quas de scĩs uoluminibꝰ habebant. et
antonius eiꝰ admiraret᷑ ingeniũ. & acum̃ animi collau¬
daret : sciscitans ait ad eũ. Nũ tristis es. qđ oculis car¬
nis carras. & cũ ille p̃pudore taceret. scđõ tercioq
int̾rogans eũ antonius. tandẽ elicuit: ut memoriã
animi simpliciter fateret᷑. Cui antonius ait. Miror
& muscȩ. & culices habrant. oe ñ potius lȩtari illiꝰ
possessione. quã soli scĩ & apłi meruer̃. Melius enĩ
qͥ solo usu ꝑ concupiscentiã possunt hominẽ. in inte¬
ritum gehenne mittere.

Expanded text:
uodam tempore cum beatus Antonius a sancto Athanasio Alexandriae episcopo propter confutationem haereticorum in urbem esset adductus , perrexit ad eum Didymus vir eruditissimus, captus oculis. Cumque multa de Scripturis sanctis loquerentur, inter caeteras sermocinatiocum eius admiraretur . ingenium et acumen animi conlaudaret, sciscitans ait: \'num tristis es, quod oculis carnis careas?\' cum ille pudore reticeret, secundo tertioque interrogans tandem elicuit, ut maerorem animi simpliciter fateretur. cui Antonius: \'miror,\'t muscae et culices habeant, et non laetari illius possessione, quam soli sancti et apostoli meruerunt\'. ex qui solo visu per concupiscentiam possunt hominem in interitum gehennae mittere.
Abbreviated transcription (Latin):
risfius nomine & uaxor eiꝰ uocat᷑ maria. ñ dũ adhuc peruenstis ad menstram ipsor. Patir gen¬
tes aut̃ illi duio senes. uenerunt inuicũ illũ. Qui percunctantes. inuener̃ cellulam ipsius.
ꝓ uaorẽ eiꝰ. Et dicunt ad eam. Ubi est rir tuis: At illa diã eis. Pastor est ouiam. ipsas
pascit. Et introdurit eos indomũ suã. Cum uͦ sero factũ ee̾t. uenit ipse eucharistius
cũ ouib & uidens illos senes. parauit illis mensam: misetq aquam inpelium. ut lauar
petes eoꝵ. Auidia erunt ei. Nongustabimꝰ quicquã nii indicaueris nobis operationẽ tuã
unc ille cucharistius. cum humilitate diait eis. E go pastor ouiũ sum. & hȩc uror mea.¬

Expanded text:
ram ipsorum. Exsurgentes autem illi duo senes, venerunt in vicum illum. Qui percontantes invenerunt cellulam ipsius, et uxorem ejus. Et dicunt ad illam: Ubi est vir tuus? At illa dicit eis: Pastor est ovium, et illas pascit. Et introduxit eos in domum suam. Cum autem sero factum esset, venit ipse Eucharistius cum ovibus; et videns illos senes, paravit illis mensam, misitque aquam in pelvim, ut lavaret pedes eorum. Qui dixerunt ei: Non gustabimus quidquam, nisi indicaveris nobis operationem tuam. Tunc ille Eucharistius cum humilitate dixit eis: Ego pastor sum ovium, et haec uxor mea
Abbreviated transcription (Latin):
aenioni is int̾ se loquentes. quia in ista noete p̃cipitaiamꝰ ullũ
menaci infornrcatione. E e aueens adinarabat᷑.  ũ autẽ
illuriss&s dies ꝑuenit ad monachũ: & incenit eũ grauisima
tristitia opp sm. & dix̃ eio md faciã fi : qͥ qua hora reficere
uolo trtam gillo que aaustm eque habes uertit se & efsunidit᷑

Expanded text:
octe praecipitavimus illum monachum in fornicationem; et haec audiens, admirabatur. Cum autem illuxisset dies, pervenit ad monachum, et invenit eum gravissima tristitia oppressum, et dixit ei: Quid faciam, frater, quia qua hora reficere voluero, statim gello, quem ad usum aquae habeo, vertit se, et effunditur
Abbreviated transcription (Latin):
tit se as effundit᷑ aqua: eco aut̃ qͥd habeo facere. qͥa hae nocte ceri¬
ti infornicatiorie: Besondensq fr̃ diã ei. Et ego hoc iã cognori
D iã aut̃ eiille.R unde hoc pottusti cognoscere. & isle ait. Dum
inntinere noctu quiescerem. audiui dęmones int̾ se loquentes.&
q eriantes de lapsu tuo: & ninis contristatꝰ sum. Tune respondit
a ille monachus. dicens. E cce gͦ egredioi: & uado inscł̃m. Eec ille
audiens. dep̃cabat᷑ eũ dicens. Noli hei agere fr̃. s magis patient᷑
sustine. & permane in hoc loco. Nam mulierẽ ecpellamꝰ. et
reũtat᷑ ad locũ suũ. alanifeste enĩ ista eacqͥsttio artis. maligni
diaboli ẽ. alagis aut̃ oport&. ut maneas in hoc loco in asfle¬
tione cordis & corporis: & cũ intimo cordis gemitu ac lacri¬

Expanded text:
nocte cecidi in fornicationem? Respondensque frater, dicit ei: Ego et hoc jam cognovi. Dixit autem ei ille: Et unde hoc potuisti cognoscere? Et ille ait: Dum in itinere noctu quiescerem, audivi daemones inter se loquentes et gloriantes de lapsu tuo, et nimis contristatus sum. Tunc respondit ei ille monachus, dicens: Ecce ego egredior, et vado in saeculum. Haec ille audiens, deprecabatur eum, dicens: Noli hoc agere, frater, sed magis patienter sustinens permane in hoc loco. Nam mulierem expellamus, et revertatur ad locum suum. Manifeste enim ista exquisitio ars maligni diaboli est. Magis autem oportet ut maneas in hoc loco in afflictione cordis et corporis, et cum intimi cordis gemitu ac lacry
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta uiã heremi habitabat. & hoc erat opus eiꝰ. ut qua.¬
cũq hora ueniret monachus de heremo. cũ fiducia fa¬
ciebat eũ reficere. Uenit ergo aliquando unus solita¬
rius. & ille petebat ab eo ut gustaret. Qui cũ noll&s
gustare dicens. ego ieiuno. contristatꝰ senea. dicit ei.
Ne p̃termittas ꝓuerũ tuũ : obsecro te ne despicias me.
sed ueni oremus. Eece enĩ arbor ẽ hic. cui curuanti ge¬
nu o&s orantis quo inclinata fuerit. ipsum sequam᷑. Curua¬
uit gͦ ille solitarius genu in oratione. & nichil factũ ẽ.
Flexit etiã senex ille qͥ eũ susceꝑat genus & statĩ curua¬
ta ẽ etiã arbor illa cũ ipso. Qđ cũ uidissent gauisi st̃.
& gr̃as egerunt dõ. semper mirabilia facienti.

Expanded text:
juxta viam eremi habitabat, et hoc erat opus ejus, ut quajuxta viam eremi habitabat, et hoc erat opus ejus, ut quacunque hora veniret monachus de eremo, cum fidncia faciebat eum reficere. Venit ergo aliquando unus solitarius, et ille petebat ab eo ut gustaret. Qui cum nollet gustare, dicens: Ego jejuno. Contristatus senex, dixit ei: Ne praetermittas puerum tuum, obsecro te, ne despicias me, sed veni oremus; ecce enim arbor hic est, cum quo curvante genu et orante inclinata fuerit, ipsum sequamur. Curvavit ergo ille solitarius genu in oratione, et nihil factum est. Flexit etiam senex ille, qui eum susceperat, genu, et statim curvata est etiam arbor illa cum ipso: quod cum vidissent, gavisi sunt, et gratias egerunt Deo semper mirabilia facienti.
Abbreviated transcription (Latin):
scrupulositatẽ obedientie eiꝰ: & dixit ei. Cicius cessa ab oꝑe
Alioquin: citius debilitabit᷑ corpus tuũ. Uenit abbas ma¬
charius maior. ad abbatẽ antoniũ in montẽ. E cũ pulsas¬
set ostium : exiuit ad eũ. & dixit ei. Tu qͥs es: & ille ait.
Ego sum macharius. Et claudens ostium intrauit. & di¬
misit eũ foris. & cũ uidisset postea patientiã eiꝰ. aperuit
ei : & ad gaudens ei dicebat. Multũ temporis ẽ. ex qͦ te ui¬
dere desiderabã: audiens de tẽ. E exhibens ei hospitale¬
tatem. refecit eũ. Erat enĩ. de multo labore. Uesꝑe
aut̃ facto: infudit sibi abbas antonius. modicas palmas.
infudit eũ. E sedentes a sera. & conloquentes de utilita¬
te animarũ. faciebant plectã: & ipsa plecta ꝑ fenestrã
descendebat in speluncã. E in grediens mane sc̃s antoniꝰ:
uidit collectionẽ plectarũ abbatis macharii. & ãmirat
ẽ. & osculans manꝰ eius dicebat. Multa uirtꝰ de manibꝰ¬
tis egredit᷑. Nicebant de quodã sene in sẏria. quia

Expanded text:
scrupulositatem obedientiae ejus, et dixit ei: Citius disjungere ab opere alioquin citius debilitabitur corpus tuum. carius major ad abbatem Antonium in montem; et cum pulsasset ostium, exivit ad eum, et dixit ei: Tu quis es? Et ille ait: Ego sum Macarius. Et claudens ostium intravit, et dimisit eum foris. Et cum vidisset postea patientiam ejus, aperuit ei. Et adgaudens ei, dicebat: Multum tempus est ex quo te videre desiderabam, audiens de te. Et exhibens ei hospitalitatem, refecit eum; erat enim fessus de multo labore. Vespere autem facto infudit sibi abbas Antonius modicas palmas, infudit eum. Et sedentes a sero, et colloquentes de utilitate animarum, faciebant plectam, et ipsa plecta per fenestram descendebat in spelunca. Et egrediens mane sanctus Antonius, vidit collectionem plectarum abbatis Macarii, et admiratus est, et osculatus manus ejus, dicebat: Multa virtus de i 9. Dicebant de quodam sene in Syria qui
Abbreviated transcription (Latin):
pericius. Imitare publicanũ illũ. ne cum phariseo
dampneris: & sequere mansuetudinẽ moysi: ut du¬
riciam cordis tui resecans. conũtas in fontes aquarũ.
Dixit sc̃a sincletica. Qui sensibiles diuitias colliguq̃.¬
de labore & periculis maris colligunt. Quando mul-¬
ta lucrant᷑. tunc plura desiderant : & quȩ habent
uelut nichilũ rẽputant. Ad ea uͦ quȩ necdu habent.
omẽm intentionẽ animi dirigunt. Nos aut̃. & eorũ
quȩ querenda sunt nichil habemꝰ: os nolumus possi¬

Expanded text:
pra: Imitare Publicanum illum, ne cum Pharisaeo damneris; et sequere mansuetudinem Moysis, ut summitates cordis tui resecans, convertas in fontes aquarum. 51. Dixit sancta Syncletica: Qui sensibiles divitias de labore et periculis maris colligunt, quando multa lucrantur, tunc plura desiderant, et quae habent, velut nihilum reputant; ad ea vero quae necdum habent omnem intentionem animi tendunt. Nos autem et eorum quae quaerenda sunt, ni
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ senis illius : sed ut ille tuã uoluntatẽ sequat᷑.
gens ꝓstrauit se ad penitentiã dicens. Ignosce mͥ. qr ualde
eatȩ memoriȩ abbas arsenius. diait aliquando abba¬
ti alexandrino. Quando ꝑ expenderis palmulas
tuas. tunc ueni & gustemꝰ. Si aut̃ aliqui peregrini su¬
ꝑuenerint. comede cũ eis. abbas aut̃ alexandrinus. le¬
nius & modeste operabat᷑. E cum facta fuisset hora
manducandi. suꝑerat ei adhuc de palmulis suis. Uolens
aut̃ custodire sermonẽ senis. sustinuit donec ꝑ expli¬
caret palmas. Abbas aut̃ arsenius. cum uideret quia
tardabat gustauit: exristimans quia forte. peregrini
postea quã explicauit uesꝑe. ꝑrexit ad abbatẽ arse¬
niũ. & dicit ei. abbas arsenius. Peregrinos habiusti aliqͦs

Expanded text:
voluntatem senis illius sed ut ille tuam voluntatem sequatur,voluntatem senis illius sed ut ille tuam voluntatem sequatur,gens prostravit se ad poenitentiam, dicens: Ignosce mihi, quia valde eatae memoriae abbas Arsenius dixit aliquando abbati Alexandro: Quando perexpenderis palmulas tuas, tunc veni et gustemus; si autem aliqui peregrini supervenerint, camede cum eis. Abbas autem Alexander lenius et modeste operabatur. Et cum facta fuisset hora manducandi, supererat adhuc de palmulis suis: volens autem custodire mandatum senis, sustinuit donec explicaret palmas; abbas autem Arsenius cum videret quia tardaret, gustavit, existimans quia forte ei peregrini posteaquam explicavit vespere, perrexit ad abbatem Arsenium. Et dixit ei abb
Abbreviated transcription (Latin):
& nemo adquieuit acciꝑe ab eo. nisi solus loħes breuis.
Ammirati sunt ceteri. & dixer̃ ei. Quomodo tu cũ
sis omium minor: p̃sumpsisti ministerio uti uiri
senis & magni :s & dixit eis. Ego quando surgo dare
aquã. gaudeo si om̃s biberuit: ut mercedẽ adquirã.
N unc gͥ ego ꝓpterea suscepi. ut faciã eũ qͥ surrexit in¬
uenire mercedẽ: ne forte etiam contristaret᷑. nullo
suscipiente ab eo. Hec cũ dixisset. admirati sust d
Abba uolebã murnire senẽ aliquẽ. iuxta uoluntatem
meã: & morari cũ ipso. E dicit ei. subridens senex.
Bene queris. dñe m̃s. Ille aut̃ affirmabat. huiusmodi esse
desideriũ suũ: ñ intellegens qđ locutus ẽ senex ille. Sed
cũ iuderet eũ senex existimantẽ. quia bene sentiret: dic̃
ei. Ergo si inuenisses senẽ scđ̾m uoluntatẽ tuã. uismanere
cum ipso: & ille dixit. Etiã omnino hoc uolo.si inuenio
seđ̾m uoluntatẽ mrã. Dixit ei senex. Non ut tu sequaris

Expanded text:
t nemo acquievit accipere ab eo, nisi solus Joannes Brevis. t nemo acquievit accipere ab eo, nisi solus Joannes Brevis. Admirati sunt autem caeteri, et dixerunt ei: Quomodo tu cum sis omnium minor, praesumpsisti ministerio uti viri senis et magni? Et dicit eis: Ego quando surgo dare aquam, gaudeo si omnes biberint, ut mercedem acquiram; nunc igitur propterea ego suscepi, ut faciam ei qui surrexit invenire mercedem, ne forte etiam contristetur nullo sumente ab eo. Haec cum dixisset, admirati sunt omnes de Abba, volebam invenire senem aliquem juxta voluntatem meam, et morari cum ipso. Et dixit ei senex: Bene quaeris, domine meus. Ille autem affirmabat hujusmodi esse desiderium suum, non intelligens quod locutus est senex ille. Sed cum videret eum senex aestimantem quod bene sentiret, dixit ei: Ergo si invenis senem secundum voluntatem tuam, vis manere cum eo? Et ille dixit: Etiam omnino hoc volo, si invenero secundum voluntatem tuam. Dixit ergo ei senex: Non ut tu sequaris
Abbreviated transcription (Latin):
enerunt aliquando tres senes ad abbatem
lachillem: & imus ex eis habebat malã opini-
Fac nobis ut habeamus memoriã tuã. in monasterio
nr̃o. & ille respondit. Non mͥ. uacat. Dic̃ aut̃ ei ter¬
ciusille: qͥ habebat malã opinionẽ. Michi fac unã¬
sagenã: ut habeã de manibꝰ tius. benedictionem
abba. E ille. statim respondit ei. Ego tͥ faciam.
Dixer̃ aut̃ ei secrete. duo priores: qͥbꝰ non ad quieue¬
rat. Quomodo sic. quia nobis rogantibꝰ noliusti fa¬
cere: & buic dixisti. ego faciotͥ.  Respondit eisener.
Uobis ułõ dixi ñ facio. quia nec mͥ uacat. ut ñ constris¬
temini. Huic aut̃ si ñ fecero: dicturus est. quia de
opinione mea quȩ mala ẽ audiuit senex : & ido noluit¬
michi facere sagenã. E statim incidebamꝰ funẽ : sed¬
ereaxi animũ eius. ne tristicia absorberet᷑ huiusmodi.
comederent : surrexit quidã presbit̾ uir magnꝰ.
ut daret ꝑ singulos uasculũ aque ad bibendum :¬

Expanded text:
enerunt aliquando tres senes ad abbatem Achillem, et unus ex eis habebat opinionem Fac nobis, ut habeamus memoriam tui in monasterio nostro. Et ille respondit: Non mihi vacat. Dixit ei tertius ille, qui habebat malam opinionem: Mihi fac sagenam, ut habeam de manibus tuis benedictionem, abba. Et ille statim respondit ei: Ego tibi faciam. Dixerunt autem ei secreto duo priores, quibus non acquieverat: Quomodo sic, quia nobis rogantibus noluisti facere, et huic dixisti: Ego tibi faciam? Respondit eis senex: Vobis ideo dixi, Non facio, quia non mihi vacat, et non contristabimini; huic autem si non fecero, dicturus est, quia de opinione mea, quae mala est, audivit senex, et ideo noluit facere sagenam; et statim incidebamus funem ad sedandum animum ejus, ne tristitia absorberetur hujusmodi. comederent, surrexit quidam presbyter vir magnus, ut daret per singulos vasculum aquae parvum ad bibendum; e
Abbreviated transcription (Latin):
ente te aut surgente. uel aliud quid faciente.
si fuerit d̾s ante oculos tuos : in nullo te inimicus
poterit det̾rere. E si talis cogitatio manserit in
homine. etiam uirtꝰ dĩ manet in eo. Int̾rogauit
fr̃. abbatẽ theodorũ. dicens. Si fiat subito ruinȩ
alicuiꝰ. fit tͥ timor abba: E dicit ei senex. Si cęlũ
t̃re adhereat : theodorus ñ formidat. Poposcerat
enĩ p̃cibꝰ ado.ut auferret᷑ ab eo formido: & ꝓpterea
int̾rogauerat eũ fr̃. Duo senes. multis annis simul¬
faciunt. & ille respondit fr̃i dicens. Nescio. qualiter
fiat lis. at ille dixit. Ecce pono in medio lat̾culũ.
& ego dico meũ ẽ hoc. tu aut̃ dic ñ. sed meũ ẽ. &
inde fit litis iniciũ. Posuer̃ gͦ testa in medio sui. &
dicit unus eorũ. meũ est. & alt̾ dixit. ñ sed meũ ẽ.

Expanded text:
ente te, aut surgente, vel aliud quid faciente, si fuerit Deus ante oculos tuos, in nullo te inimicus poterit deterrere, et si talis cogitatio manserit in homine, etiam Dei virtus manet in eo. CAPUTrum frater quidam, dicens: Si fiat subito sonus ruinae alicujus, fit tibi timor, abba? Et dixit ei senex: Si coelum terrae adhaereat, Theodorus non formidat. Poposcerat enim precibus a Deo ut auferretur ab eo formido, et propterea interrogavit eum frfaciunt. Et ille respondit fratri, dicens: Nescio qualiter fiat lis. Et ille dixit: Ecce pono in medio laterculum, et ego dico: Meum est hoc. Tu autem dic: Non, sed meum est; inde sit litis initium. Posuerunt ergo testam in medio sui, et dicit unus eorum: Meum est hoc. Et alter dixit: Non, sed meum est.
Abbreviated transcription (Latin):
nogare. sed statĩ abscidere. Uenit in inicio conuer
enit in inicio conuer¬
sionis suę abbas euagrius. ad quendã fenẽ: & dicit ei.
Dic mͥ abba sermonẽ. qͦ saluus fiã. Ille aut̃. dicit ei. Si
uis saluus fieri: quando ad aliquem uadis. ñ priuslo¬
quaris. antequã ille inquirat. Euagrius aut̃ com̃-¬
punctꝰ in hoc sermone. penitentiã egit in conspectu
eiꝰ. & satisfecit. ei. dicens. Crede .mͥ. multos codices legiꝰ
& talẽ erudicionẽ numquã inueni. Et multũ ꝓficiens.
Uia aut̃ humilitatis hec ẽ. ut labores corporales assumi
debeant. Es habeat se ipsum peccatorẽ homo. & ponat se

Expanded text:
rogare, sed statim abscindere. 62. Interrogare, sed statim abscindere. 62. Interenit in initio conversationis suae abbas Evagrius ad quemdam senem, et dixit: Dic mihi, abba, sermonem quo salvus fiam. Ille autem dixit ei: Si vis salvari, quando ad aliquem vadis, non prius loquaris antequam te ille inquirat. Evagrius autem compunctus in hoc sermone, poenitentiam egit in conspectu senis, et satisfecit ei, dicens: Crede mihi, multos Codices legi, et talem eruditionem nunquam inveni. Et multum proficiens Via autem humilitatis haec est, ut labores corporales assumere debeat homo, et habeat seipsum peccatorem et ponat se
Abbreviated transcription (Latin):
Rat̾ uenit ad abbatẽ pastorẽ. dicens ei. Multe cogi¬
tationes ueniunt in animã meã: & perielit dr in eis.
Et eiecit eũ senea sub aere nude & dicit ei. Expande
sinũ tuũ. & app̃hende uentos. Et ille respondit. Non
possum hoc facere. E diã ei senex. Si hoc ñ potes fa¬
cere. nec cogitationes ꝓhibere potes ne intrõeant: s
tuũ est resistere eis. Interrogauit eũ abbas ioseph. de
eadẽ re. Et diã abbas pastor. Quẽ agͥmodũ si qͥs claudat
serpentẽ uel scorpionẽ in uasculo aliqͦ & obturet eũ.
ꝓcedente tempore omĩno moriunt᷑. ita malignȩ cogi¬
tationes quȩ studio dęmonũ pullulant. pacientia eiꝰ
ciu inmit tunt᷑ paulatĩ deficiunt.Dixit iterim.
abbas pastor. Si ẽ homo qͥ uideat dãpnũ pati ani¬
mã suam. ñ opꝰ habet adhuc int̾rogare. Et enĩ de
occultis cogitationibus int̾rogat aliquis: ut senioreᷤ
ꝓbare possint. De manifestis aut̃ peccatis. ñ ẽ opꝰ int̃.¬

Expanded text:
rater venit ad abbatem Pastorem, et dicit ei: Multae cogitationes veniunt in anima mea, et periclitor in eis. Et ejecit eum senex sub aere nudo, et dicit ei: Expande sinum tuum et apprehende ventum. Et ille respondit: Non possum hoc facere. Et dicit ei senex: Si hoc non potes facere, nec cogitationes prohibere potes ne introeant, sed t putrefient. 43. Interrogavit abbas Joseph de eadem re; et dixit abbas Pastor: Sicut quis claudens serpentem vel scorpionem in vase, et obturat eum, procedente tempore omnino moritur; ita malignae cogitationes, quae studio daemonum pullulant, patientia eius cui immittuntur paulatim deficiunt. 44. Interabbas Pastor eidem: Homo qui vidit damnum pati animam suam, non opus habet interrogare. Etenim de occultis cogitationibus interrogat quis, ut seniores probare possint; de manifestis autem peccatis non est opus inter
Abbreviated transcription (Latin):
scłm rediebat: uelut stella splendida ẽ. in medio
fr̃m. Hec aut̃ ideo retuli: ut sciamus quale peri¬
culũ est. quando aliquis siue cogitationes siue act̾
alicuiꝰ peccati. indicat his qͥ discẽrnere nesciunt.
arrauit quidã patrũ dicens: quia cũ essẽ in oxo¬
rinco. uener̃ ibi pauꝑes in uespera sabbati: ut acci-¬
perent agapem. Et dormientibꝰ eis. erat ibi qͥdam
habens tantũmͦ mattã : cuiꝰ medietate cooperiebat᷑.¬

Expanded text:
saeculum redierat, velut stella splendida est in medio saeculum redierat, velut stella splendida est in medio fratrum. Haec autem ideo retuli, ut sciamus quale periculum est quando aliquis sive cogitationis, sive actuum aliquid peccati indicat his qui discretionem nesciunt. arravit quidam Patrum, dicens: Quia cum essem in Oxyrincho, venerunt ibi pauperes in vespere Sabbati ut acciperent agapem; et dormientibus eis, erat ibi quidam habens tantummodo mattam, cujus medietatem sib
Abbreviated transcription (Latin):
talis. habrt salutẽ.: Ille uͦ quia nesciebat discretionẽ.
respondit ei: ꝑdidisti animã tuã. Hoc audiens frater
dixit. Ergo si perii. uado ad scłm. Pergens autẽ ille.
deliberauit ire: & indicauit cogitationes suas abbati
siluano. Erat hic siluanꝰ. magnus discretor. Ueniens gͦ
ad eũ fr̃. ñ dixit ei qđ̃ fecerat . sed iterũ eo modo qͦ
& prius seni illi dixerat. hoc ẽ si ascenderit alicui talis
cogitatio habet salutẽ : aꝑiens aut̃ abbas siluanꝰ os suũ:
cepit de scripturis. dicere ei. Non omĩno iudiciũ ẽ. tantũ
tem dictorũ eiꝰ.: animo sumpta spe indicauit etiã actũ
suũ. Audiens aut̃ abbas siluanus qđ egerat tãquã
bonꝰ medicꝰ posuit cataplasma anime eiꝰ de diuinis
scripturis assũptũ: dicendo e̾ę penitentiã. his qͥ pro
caritate reuera conuertunt᷑ ad dm̃. Post aliquot
aut̃ annos. contigit abbatẽ memoratũ. ad illũ senẽ

Expanded text:
talis, habet salutem? Ille vero, quia nesciebat discretionem, talis, habet salutem? Ille vero, quia nesciebat discretionem, respondit ei: Perdidisti animam tuam. Hoc audiens frater, dixit: Ergo si perii, vado ad saeculum. Pergens autem ille, deliberavit ire et indicare cogitationes suas abbati Silvano, erat enim hic Silvanus magnus discretor. Veniens ergo ad eum frater, non dixit ei quod fecerat, sed iterum eo modo quo et prius seni illi dixerat; hoc est, Si ascenderint alicui tales cogitationes, habet salutem? Aperiens autem abbas Silvanus os suum, coepit de Scripturis dicere ei: Non omnino judicium tantum est tem dictorum in animo, sumpta spe, indicavit etiam ei actum suum. Audiens autem abbas Silvanus quod egerat, tanquam bonus medicus posuit cataplasma animae ejus de divinis Scripturis assumptum, dicendo esse poenitentiam his qui pro charitate revera convertuntur ad Deum. Post aliquot autem a
Abbreviated transcription (Latin):
de quođã sene in cellis. qui erat magnꝰ laborator. & cum¬
semel faceret psalmodiã suã. contigit aliũ quendã sc̃m
uirũ uenire ad cellã eius : & audiuit eũ deforis litigantẽ
cũ cogitacionibꝰ suis. & dicentẽ. Usq qͦ ꝓpt̾ unũ uerbum.
om̃ia illa abier̃. Ille aut̃ foris stans. putabat quia cum
aliquo litigaret : & pulsauit ut intraret. & pacificaret
eos. Ingrediens aut̃. & uidens quia nemo alius erat intro.
litiga abba: & ille respondit. Cũ cogitationibꝰ meis: qr
quat uor̃decim codices memorie cõm̃daui. & unũ uerbum
modicũ audiui foris. & cũ uenissem facere opꝰ dĩ om̃a illa
ꝑdidi. & hoc solũ qđ foris audierã. uenit in memoria
mea in hora ministerii mei : & ꝓpterea litigabã cum
cogitationibꝰ meis. ¶ Dirit senea: quia aliquando qͥdam
lapsus in graue peccatum. & cõpunctꝰ ad pȩnitentiam.
abiit indicare hȩc seni ciudã: & ñ dixit ei qđ̃ fecerat.
sed quasi int̾rogauit dicens. Si alicui ascendat cogitatio

Expanded text:
de quodam sene in Cellis quia erat magnus laborator. Cum faceret opus suum, contigit alium quemquam sanctum virum venire ad cellam ejus, et audivit eum de foris litigantem cum cogitationibus, et dicentem: usquequo propter unum verbum omnia illa amitto? Ille autem foris stans, putabat quia cum aliquo alio litigaret, et pulsavit ut intraret et pacificaret eos; et ingrediens et videns quia nemo alius erat intro, litigabas, abba? Ille respondit: Cum cogitationibus meis, quia quatuordecim libros memoriae commendavi, et unum verbum modicum audivi foris, et cum venissem facere opus Dei, omnia illa perdidi, et hoc solum quod foris audieram venit in memoria mea in hora ministerii mei, et propterea litigabam cum opera bona. 85. Dixit senex, quia aliquando quidam lapsus in gravi peccato, et compunctus ad poenitentiam, abiit indicare haec seni cuidam, et non dixit ei quod fecerat, sed quasi interrogavit, dicens: Si alicui ascendat cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
eũ murmurantẽ de frigore: & consolabat᷑ semet ip¬
sum dicens. Gr̃as ago tͥ dñe : quanti sunt mͦ diuites
in custodia. qui etiã in ferro sedent: aut pedes
habent in ligno constrictos. qͥ neq urinã suã lib̾e
faciunt . ego aut̃ uelut imꝑator sũ. extendam
pedes meos. & ubi uolo ambulo. I ec eo dicente: ego

Expanded text:
et gementem de frigore, et consolabatur semetipsum, dicens: Gratias ago tibi, Domine; quanti sunt modo divites in custodia, qui etiam in ferro sedent, aut pedes habent in ligno constrictos, qui neque urinam suam libere faciant; ego autem velut imperator sum, extendens pedes meos, et ubi volo amb
Abbreviated transcription (Latin):
Rat̃ int̾rogauit abbatẽ sysoy.dicens. Uideo me ip¬
sum. quia memoria mea ad dm̃ intenta sit̃. Et
dicit ei senea. Non ẽ magnũ hõc. ut mens tua cũ
do sit. Magnũ ẽ aut̃ : si te ipsũ. sub om̃i uideas cre¬
dorus. cum fr̃ibꝰ manducabat : & accipiebant calices
cum reuerentia & taciturnitate. nec dicebant sic̃

Expanded text:
rater interrogavit abbatem Sisoi, dicens: Video meipsum, quia memoria mea ad Deum intenta sit. Et dicit ei senex: Non est magnum hoc, ut mens tua cum Deo sit; magnum est autem, si teipsum infra omnem videas credorus cum fratribus manducabat, accipiebant calices cum reverentia et taciturnitate, nec dicebant, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑ qđ p̃misi: qr cũ nauigamꝰ longius. iã nec portũ quietis
quẽ reliquimꝰ uidimꝰ. Non numqͣm uͦ ad augm̃tum mei do-¬
loris adiungit᷑. quod qͦrundã uita qͥ p̃sens scłm tota mente
reliquert̃. mͥ admemoriã reuocat᷑. quorũ dũ culm̃ aspicio.
quantũ ipse in infimis iaceã agnosco. Quorũ plurimi condi¬
tori suo in secretiori uita placuert̃: qͥ ne ꝑ humanos actus
anouitate mentis ueterascerent. eos om̃ps ds̃ huius mundi
laborib noluit occupari. Sediã quȩ ꝓlata st̃ melius in sinuo:
si ea quȩ ꝑ inquisicionem ac responsionẽ dicta sunt. sola nominum
p̃ notatione distinguo. PETRUS. Mon ualde inttalia. aliquoꝵ
uitã uirtutib fulsisse cognoui. Ex quorũ gͥ comparatione accen¬
daris ignoro Equidẽ bonos uiros in hac terra fuisse ñ dubito :

Expanded text:
misi, quia cum navigamus longius, jam nec portum quictis misi, quia cum navigamus longius, jam nec portum quictis quem reliquimus videmus. Nonnunquam vero in augmentum mei doloris adjungitur, quod quorumdam vita qui praesens saeculum tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi laboribus noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accenderis ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito
Abbreviated transcription (Latin):
carnis claustra c̃templacione transibat: qͦđ mortẽ qͦq
que pene cunctis pena ẽ. uidelic& ut ingressũ uitę
us seculariũ hominũ negocia patit᷑: & post tã ꝓulçhrã quietis suȩ¬
speciem. terreni actꝰ
appetit ad hȩc ꝓcul dubio minor redit. Epehdo ttaq qu
tolero. ꝑpendo qͥd amisi. Dumq intueor ilud qͦd̃ ꝑdidi.
sit hoc grauus qͦł porto. fcce & enim nc̃ migni maris fluctib
quatior : atq in naui mentis. tẽpestatis ualidȩ ꝓcellis ilidor.
&cũ prioris uitȩ recolo quasi post tergũ luctis oculis uiso litto.¬
re suspiro: quodq adhuc ẽ grauius. dũ inmensis fluctibus
turbatꝰ feror. uixiã portũ ualeo uidere quẽ reliqui. qr &
ita sunt casus mentis. ut prius quidẽ ꝑdat bonũ quod tenet:
sedtam̃ se ꝑ didisse meminerit. Cumq longius recesserit
etiã ipsius boni qđ ꝑdiderit obluiscat᷑. sitq ut post neq
ꝑ memoriã uideat qđ prius ꝑ actionẽ tenebat. Inde hoc

Expanded text:
carnis claustra contemplatione transibat, quod mortem quoque, que pene cuntis pena est, videlicet ut ingressum vite lar um hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis sspeciem, terreni actusappetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quod amisi. Dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor. Et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum ductis oculis viso littore suspiro. Quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum videre valeo quem reliqui, quia et ita sunt casus mentis, ut prius quidem perdat bonum quod tenet, si tamen se perdidisse meminerit; cumque longius recesserit, etiam boni ipsius quod perdiderat obliviscatur; fitque ut post neque per memoriam videa
Abbreviated transcription (Latin):
icebant de abbate machario illo maiore. quia ascendens de scithi portabat
sportas. & fatigatꝰ resedit & orauit dicens. Dnẽ tu seis. quia iam ñ p̃rialeo. Et
mox eleuatꝰ. inuentꝰ est suꝑ flumen.

Expanded text:
icebant de abbate Macario illo majore, quia ascendens de Scythi, portabat sportas, et fatigatus resedit et oravit, dicens: Deus, tu scis, quia jam non praevaleo. Et mox elevatus, inventus est super flumen
Abbreviated transcription (Latin):
ant. ut ñ plusqͣ̃m qͥnq ad refectionis horã frĩb inueniri
potuissent. Aũq eoᷤᷤ uenerabilis pater con tristatoᷤᷤ cerneret. eor
pusillanimitatẽ studuit modesta increpatione corrigere: & rursũ
pmissione subleuare dicenᷤ. Quare de paniᷤᷤ inopia. ur animꝰ contri¬
status est.: Rodie quidẽ minꝰ est. s die crastina habundanter
habebitis. Sequenti aut̃ die ducenti farinȩ modii. ante fores
celle in saccis inuentist̃. Quoᷤ omp̃c ds̃. quib deferentib trans¬
misiss&: nunc usq manet in cognitũ. Quod cũ fr̃s cernerent᷑.
dño gr̃as referentes: didicerunt iã de habundantia nec in ege¬
ite dubitare. Petry⁊ Dic queso te. numqͥd nã credendũ

Expanded text:
fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic, quaeso te: nunquid non credendum
Abbreviated transcription (Latin):
mente sua taeitus uoluere. & ꝑ cogitationẽ dicere. Quis ẽ hĩe.
cui ego manducanti ad sisto: lucernã teneo. seruitiũ impendo:
Quissũ ego. ut isti seruiã: ad quẽ uir di statim conũsus: uehem¬
ter eũ cepit in crepare dicens. Pigna eor tuũ . fr̃. Quid est queil
lequeris : Signa cortuũ. Socatisq statim fr̃ib. p̃cepit a lu¬
cernã de manib tolli ipsum uͦ iussit a ministerio recedere
& sibi hora eadẽ quietũ sedere. Qui requisitꝰ afrib qͥd habuenit
icorde. pordinẽ narrauit. quantũ suꝑbie sp̃u intumuerat:
et quȩ contͣ uirũ di uerba ꝑ cogitationẽ tacitꝰ dicebat. Tunc
liquido om̃ib patuit. qͦd uenerabilem. Benedictũ latere nichil
gͥ tempore. in eadẽ campani e regione fames incubuerat. maig¬
qi om̃s alim̃toꝵ indigentia coangustabat. iãq in be¬
neileti monasterio triticũ deerat : panes uͦ pęne om̃s consũpti

Expanded text:
mente sua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic mente sua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere nil  tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ abidolorũ cultura. benedictifuerat exhortatione
conuersa. Ibi qͦq quȩdã scĩ moniales feminȩ inerant: & crebro
ilue pexhortandis animab frs suos mittere benedictꝰ dĩ famul
curabat. Quadã uͦ die misit ex more. Sedis qͥ misus fuerat mo¬
rachus postammonitionẽ factã. ascĩ momalib feminis rogit᷑ map¬
Quomꝰ ingressa est iniquitaꝰ insinũ tucõ s at ille obstuputt: a qa
egissa oblitꝰ. unde corripiebat᷑ ignorabat. Qucait. Iumi quoa
ego illie p̾sens nonerã. quando ahancillis di mãppulas accepisti
ibiq eas in sinũ muisisti: qui mox eiꝰ uestigils ꝓuolit᷑. stirte se
egisse penituit :ꝰ ad eas quas insinu absconderat mappulaꝰ quecit.
Q uadã die dũ uenerabiliꝰ pater uesptina iã hora eorpots. ali¬
menta ꝑciperet: eius monachus ciuusdã defensoriꝰ filius fuerat:
qui ei ante mensã lucernã tenebat. dumq uir di ederet. ipse

Expanded text:
Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mapQuomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et qoblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappulas projecit.lis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
benedicto ꝓmiserat: ut si res gentib tra deret. animas custo dir&.
Qua inre. pauli uicẽ uideo benedictũ tenuisse: cuiꝰ dũ nauis rerũ
om̃ium iacturam ꝑtulit. ipse inconsolatione uitã om̃ium qui ȩum
ipse conuersũ nosti. transmissus adomino suo fuerat: ut dĩ uiro in
monasteriũ. uino plena duo lignea uascula. quȩ uulgo flascones
uocant᷑ deferret. Qui unũ detulit. alterũ uͦ ꝑgens initinere
abscondit. Wir aut̃ dnĩ quẽ facta absentia latere ñ poterant.
unũ cũ grãrum actione suscepit. & discedentẽ puerũ moninit
dicens. Nide fili. deillo flascone quẽ abscon disti iam ñ bibas.
sed in clina illũ caute. & inuenies qͥd intꝰ habet. Qui ẽ fusus
ualde. adi homine exiuit. Q reuersus uolens ad huc ꝓbare
qđ audierat : cũ Nasconẽ inclinasset. de eo ꝓtinꝰ serpens egtes¬
sus ẽ. bunc p̃dictꝰ ex hẏlaratus puer. ꝑ hoc qđ in uino rep¬
rio uicus erat: in qͦ ñ minima multitudo hominũ. adsidem

Expanded text:
Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per hoc quod in vino rerio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
quadã fr̃i suo germano copioso. ꝑ usionẽ apparuit. Quem ille
cũ uidissae. in quisiuit dicen. Qd est fr̃. quomͦ es  aui ipse re¬
spondit. Nunc usq male fui: s iã mͦ bene sum. qr hodie cõmu.¬
terat. quo peo atrͣa oblatio fuerat impleta. Cumq & copio
piosuꝰ uidisses : uno endemq tempr̃. dũ cognoscit ille isti qͥd
egerint. atq isti cognoseunt ille qͥd uiderit : concordante¬

Expanded text:
quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens: Quid est, frater? Quomodo es? Cui ille respondit: Nunc usque male fui, modo jam bene sum: quia hodie commuterat, quo pro eo tricesima oblatio fuerat impleta. Cumque et Copiospiosus vidisset; uno eodemque tempore dum cognoscit ille, quid isti egerant, atque isti cognoscunt q
Abbreviated transcription (Latin):
hubere regularit̃ semꝑ licuerat ad mediũ ꝓferre. uehemter¬
q. formidare. ne qͥd apud se eẽt. unde rep̃hendi potuissent.
Cum uͦ post mortẽ eius. xxx. iam essent dies reuoluti. cȩpit
animꝰ m̃s defuncto fr̃ĩ compati. eiꝰq cũ dolore graui supplicia
pensare. & si quod eẽt ereptioniᷤᷤ eiꝰ remediũ querere. Tunc
euocato ad me eodem p̃eioso monasterii nr̃i p̃posito. tristiꝰ diai
Diu est qͦd fr̃ ille qͥ defunctꝰ est in igne cruciat᷑. debemꝰ ei ali¬
quid karitatiꝰ impendere. & eũ in quantũ possumꝰ at eripi¬
atur adiuuare. Uade itaq: & ab hodierna die. dieb ꝙ ãa
continuiꝰ offerre ꝓeo sacrificiũ stude. Et nulluᷤᷤ om̃ino p̃termit¬
tat᷑ dies : ꝓ quo absolutione illiuᷤ. s alutaris hostia ñ immolet᷑.
Qui ꝓtinus abscessit. & paruit. Nobis aut̃ alia curantib: atq
euoluto dies ñ numerantibꝰ: isdem fr̃ qͥ defunctu fuerat nocte

Expanded text:
habere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, vehementerhabere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam essent dies evoluti, coepit animus meus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc evocato ad me eodem Pretioso monasterii nostri praeposito, tristis dixi: Diu est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur, debemus ei aliquid charitatis impendere, et eum in quantum possumus, ut eripiatur, adjuvare. Vade itaque, et ab hodicontinuis offerre pro eo sacrificium stude, et nullus omnino praetermittatur dies, quo pro absolutione illius salutaris hostia non immoletur. Qui protinus abscessit, et paruit. Nobis autem alia curantibus, atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuit, nocte
Abbreviated transcription (Latin):
Precioso gͥ eius dẽ monasterii p̃posito ad me adscito. dixi. Sade.
& nullus ex fr̃ib se ad eum morientẽ iungat. nec sermonẽ con¬
solationiᷤ ex cuiꝰ lib& eoꝵ ore ꝑcipiat. S si in morte c̃stitutus
te habuit. acunctiᷤᷤfr̃ib alominatus sit. ut saltẽ in morte
de culpa sua mentẽ illius a maritudo transuerberet: atq
ã peccato qdđ ꝑpetrauit purget. Cum uͦ mortiuis fuerit. corpꝰ
illiuꝰ cum fratrũ corporib non ponat᷑: sed quelib& fossã inster¬
quilinio facite. ac in ea corpus eiꝰ picite.Ibiq suꝑ eũ tres
aureo ᷤ quos reliquit iactate. simulom̃s clamantes. pecunia
auaricie tanta dapnatio misceri inculpa ꝓhiberet. Quod
ita factũ est. Nã cum isde monachuᷤ ꝑuenissos ad mortem.
eẽt ab hominatꝰ indicauit. Qui ꝓtinꝰ de reatusuo uehem̃¬
ter ingemuit : atq in ipsa tristicia ẽ corpore exiuit. Qui

Expanded text:
Pretioso igitur, ejusdem monasterii praeposito, ad me accersito, dixi: Vade, Pretioso igitur, ejusdem monasterii praeposito, ad me accersito, dixi: Vade, et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat; sed cum in morte constitutus te habuit a cunctis fratribus abominatus sit, ut saltem in morte de culpa sua mentem ipsius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit, purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur, sed quolibet in sterquilinio fossam facite, in ea corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos, quos reliquit, jactate, omnes simul clamantes: Pecunia avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet, quod ita factum est. Nam cum idem monachus pervenisset ad mortem, esset abominatus indicavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa sua tristitia e corpore exivit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
osus seruiebat : qui ipse qͦq nunc in hac urbe ꝑ eandẽ medi¬
cinę artẽ. temporalis uitȩ stipendia est sectatus. d p̃dictis¬
iustuᷤ cum iã se ad extremũ ꝑuenire cognouiss&. eide copi-
oso fr̃i suo. qr occultoᷤᷤ tres aureos haberet in notuit : quod
nimirum fratrib celari non potuit. sed subtiliter
in dagantes. atq illius omnia medicamenta ꝑscrutantes.
cosdem tres aureos inuenerunt in medicamine absconsos.
Q uod mox ut mͥ nunciatũ est. tantum malũ de fr̃e qui nobiscũ
c̃õmunit̃ uixerat equanimit̃ ferre ñ potui: quippe qr eiusdẽ¬
nr̃i monasterii semꝑ regula fuerat. ut cuncti fr̃s ita cõmunit̃
uiuerent: quatinꝰ eis singuliᷤᷤ nulla habere ꝓpͥa liceret. Tunc
nimiũ merore ꝑcussuᷤᷤ. cogitare cȩpi. uł quid ad purgationẽ
morientiᷤ facerẽ: uł qͥd in exemplũ uiuentib fr̃ib ꝓuiderẽ.

Expanded text:
osus, serviebat, qui ipse quoque nunc in hac Urbe per eamdem mediosus, serviebat, qui ipse quoque nunc in hac Urbe per eamdem medicinae artem temporalis vitae stipendia sJustus, cum jam se ad extrema pervenisse cognovisset, eidem fratri suo Copioso, quia occultos tres aureos haberet, innotuit. Quod nimirum fratribus non potuit celari, sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta perscrutantes, eosdem tres aureos in medicamine absconsos invenerunt. Quod mox ut mihi nunciatum est, tantum malum de fratre qui nobiscum communiter vixit, aequanimiter ferre non valui: quippe quia ejusdem monasterii semper regula fuit ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc nimio moerore percussus, cogitare coepi, vel quod ad purgationem morientis facerem, vel quid ad exemplum viventibus fratribus providerem.
Abbreviated transcription (Latin):
hic ad lauandũ ueneriᷤᷤ. & me minime inueneris. In quib
uerbiᷤᷤ disparuit: &is qui ẽẽ homo uidebat᷑. euanescendo in-¬
notuit: qr sp̃c fuit. Isdem uͦ prb̾t. ebdomada continua se ꝓ eo
in lacrimiᷤᷤ afflixit. salutarem hostiã cotidie obtulit. & reũ¬
sus post ad balneũ. eum iã minime inuenit. Qua exre. qͣntũ
prosit animab immolatio sacre oblationiᷤᷤ ostendit᷑: quando
hanc & ipsi mortuoꝵ sp̃c auiuentib petunt. & signa indi¬
cant. quib ꝑ eam absoluti uideant᷑. Sed neq hoc silendum
existimo: qͦd actũ in meo monasterio. ante hoc trienniũ remi¬
nis cor. Quidã namq monachuᷤᷤ uistus nomine. medicina arte
fuerat imbutꝰ : qui mͥ in eodẽ monasterio constituto sedule
obsequi. atq in assiduis egritudinib meiꝰ excubare consue¬
uerat. Eic itaq langore corporiᷤ p̃uentus. ad extremũ de¬
ductuᷤ est. Qui in ipsa sua molestia. fr̃ germanꝰ nomine copi¬

Expanded text:
lavandum veneris, et me minime repereris. In quibus verbis disparuit, et is qui homo esse videbatur, evanescendo innotuit quia spiritus fuit. Idem vero presbyter hebdomada continua se pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hostiam quotidie obtulit, et reversus post ad balneum, eum jam minime invenit. 465 Qua ex re quantum prosit animabus immolatio sacrae oblationis ostenditur, quando hanc et ipsi mortuorum spiritus a viventibus petunt, et signa indicant quibus per eam absoluti videantur. Sed neque hoc silendum existimo quod actum in meo monasterio ante hoc triennium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine, medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi in eodem monasterio constituto sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum deductus est. Cui in ipsa sua molestia frater germanus, nomine Copi
Abbreviated transcription (Latin):
inipleuit. Sed quia hoc qͦd p̃dixi. apud p̃nestinã urbẽ inbe¬
ati petri apłi monasterio gestũ est: Uis ne aliqͥd etiã.
in hac urbe de eiꝰ ȩccłiȩ custodib ubi sacratissimũ corpꝰ illuiᷤ
est positũ audire: PeTRUS
Uolo.atq id ut fiat magno

Expanded text:
implevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beimplevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beati Petri apostoli monasterio gestum est, visne aliquid etiam in hac urbe de ejus ecclesiae custodibus, ubi sacratissimum corpus illius est positum, audire? PETR. Volo, atque id ut fiat magno
Abbreviated transcription (Latin):
cens. in tuo sepulchro me pone. Cumq ille diceret. scis qr
ego mͦ secuturus sũ. utrosq caꝑe ñ potest: abbaᷤ ptinꝰ respon¬
dit dicens. Eta fac ut dixi quia sepulchrũ tuũ ambos capit.
Defunctus itaq est̾. atq insepulchro eode quod sibi prbr pa¬
quo langore crescente.citius prb̃r uitã finiuit. Cumq ad se¬
pulehrum quod sibi ipse p̃parauerat corpus illiuᷤ fuisso afri.¬
b deportatũ. aꝑto eodem sepulchro uiderunt om̃s qͥ aderant.
locũ non ẽẽ ubi poni potuiss&: qr corpꝰ patriᷤᷤmonasterii quod
illic ante positũ fuerat. om̃e illud sepulchrũ tenebat. Qumq
uiderent : unꝰ eoꝵ ex clamauit dicenᷤᷤ. En pater. ubi est qͦd di¬
cxisti: qr sepulchrũ istud ambos uoᷤᷤ cãper&.  Ad cuiꝰ uocẽ subi¬
to cunctis uidentib. abbatis corpꝰ quod illic ante positum
fuerat. & supinũ iacebat humatũ. sese uertit in latus. &

Expanded text:
cens: In tuo sepulcro pone me. Cumque ille diceret: Scis quia cens: In tuo sepulcro pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego modo te secuturus sum, utrosque capere non potest, abbas protinus respondit, dicens: Ita fac ut dixi, quia sepulcrum tuum ambos nos capit. Defunctus itaque est, atque in sepulcro eodem quod sibi presbyter painivit. Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum tenebat. Cumque viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus vocem subito, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante positum fuerat, et supinum jacebat, sese vertit in latere, e
Abbreviated transcription (Latin):
renestinȩ urbi mons p̃min&. in quo
beati petri apłi monasteriũ sitũ est uirorũ di. quoꝵ relatione
adhue in monasterio positꝰ audisse me contigit magnũ hoc
qđ narro nuraculũ : quod eiꝰdem monasterii monachi se nosse
testabant᷑. In eo nãq monasterio fuit pat uitȩ uenerabiliᷤᷤ q
quendã monachũ nutriens. usq ad reuerendoᷤᷤ ꝓuexit mores.
Cumq eũ in timore dñi uidiss&e excreuisse. in eodem sibi monasta¬
rio tunc p̃fbiterũ fecit ordinari. Dui pꝰ ordinationẽ suã. qr
ñ longe abess& eiꝰ exitus. resatione indicatũ est. A p̃dicto aut
patre monasterii pecut : quatenꝰ ei concederet. ut sibi sepul¬
chrũ pararet. Eui ille respondit. Ante te quidẽ. ego moritu¬
rus sum. d tam̃ uade. & sicut uis p̃para sepulchrũ tuũ. Re¬
cessit g. & p̃parauit. Dũ non pꝰ multos diessenex pater febre
correptꝰ. ad extrema ꝑuenit : atq ad sistenti prb̃o iussit di¬

Expanded text:
enestinae urbi mons praeeminet, in quo beati Petri Apostoli monasterium situm est virorum Dei: quorum relatione adhuc in monasterio positus audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejusdem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater vitae venerabilis, qui quemdam monachum nutriens, usque ad reverendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret excrevisse, in eodem sibi monasterio tunc presbyterum fecit ordinari. Cui post ordinationem suam, quia non longe abesset ejus exitus, revelatione indicatum est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum, sed tamen vade, et, sicut vis, praepara sepulcrum tuum. Recessit igitur, et praeparavit. Cum non post multos dies senex pater febre praeventus ad extrema pervenit, atque assistenti presbytero jussit, di