comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicit corporib uos qͥd n aliqͣ unitas cõtineret nicħ. essetis. s rursus
si uos essetis ipsa unitas. corpora ñ. essetis. recte illi dr̃. Eñ istã nosti
unitatẽ scđ̾m quã udicas unitatẽ corpora. q̃m nͥ uid̾es uidicare nõ
posses ꝙ eã ñ inpleant : Siaut̃ his corporeis oculis eã uides. ñ uere diceres
ꝗͣ ꝗͣ eiꝰ uestigio teneant᷑. longe cam̃ ab ea distare. Nã istis oculis ñ nͥ. corpo
nr̃m ẽ : ñ eã uidet qui hoc mͦ ĩoriente de corporib iudicat. N gͦ ista cõ¬
nꝰ qͣ ñ ẽ: Quod sieã corpora m̃tiunt᷑. ñ ẽ. credendũ m̃tientib ne ĩcidaos
ĩ uanitates uanitantiũ: s querendũ. potiꝰ cũ id̾o m̃tiant᷑ qr eã uident᷑
ostñde ocłis carneis cũ illa m̃te pura uideat᷑ utrũ intantũ nĩtiant᷑

Expanded text:
cum dicit corporibus, Vos quidem nisi aliqua unitas contineret, nihil essetis, sed rursus cum dicit corporibus, Vos quidem nisi aliqua unitas contineret, nihil essetis, sed rursus si vos essetis ipsa unitas, corpora non essetis; recte illi dicitur, Unde illam nosti unitatem, secundum quam judicas corpora, quam nisi videres, judicare non posses quod eam non impleant: si autem his corporeis oculis eam videres, non vere diceres, quanquam ejus vestigio teneantur, longe tamen ab ea distare? nam istis oculis corporeis nonnostrum est, non eam videret qui hoc modo in Oriente de corporibus judicat. Non ergo ista conincidamus in vanitates vanitantium: sed quaerendum potius est, cum ideo mentiantur, quia eam videntur ostendere oculis carneis, cum illa mente pura videatur, utrum in tantum mentiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ de inceps qrꝰ sint pulera. Ꝙsi titubabit: subitiã. utrũ : qͦuia similes
sibi partes st̃. Saliqͣ eopulatione adunã cõuenientiã redigunt᷑. Quod
cũ ita eẽ cõpererit: int̾rogabo utrũ hanc ipsam unitatẽ qͣm conuin¬
cunt᷑ appetere. sũme inpleant. Anlonge infra iaceant. ⁊eã quodã mͦ m̃¬
tiantur. Qd̾ siita ẽ. nã quis ñ admonitꝰ uideat neq ullã spẽm. neq
ullũ oĩno. eẽ. eorpꝰ. ꝙ ñ habeat unitatis qͣle c̾q uestigiũ. neq quantiũus
pulcherrimũ corpꝰ cũ int̾uallis locoꝵ necde̾̃sario aliud alibi habeat.
posse assequi eã quã sequit᷑ imitatẽ: Qr̃ si hoc ita. ẽ : flagitabo ut resp̃¬
deat. ubi uideat ipse unitatẽ hanc. aut uñ uideat. Quã siñ uidẽt. und̾
cognoscet᷑. ⁊ quid imitaret᷑ cocporũ spẽs. s quid inplere ñ poss& : Nc̃ uͦ

Expanded text:
ergo deinceps, quare sint pulchra; et si titubabitur, subjiciam, utrum ideo quia similes ergo deinceps, quare sint pulchra; et si titubabitur, subjiciam, utrum ideo quia similes sibi partes sunt, et aliqua copulatione ad unam convenientiam rediguntur. 60. Quod cum ita esse compererit, interrogabo utrum hanc ipsam unitatem, quam convincuntur appetere, summe impleant, an longe infra jaceant, et eam quodammodo mentiantur. Quod si ita est nam quis non admonitus videat, neque ullam speciem, neque ullum omnino esse corpus quod non habeat unitatis qualecumque vestigium; neque quantumvis pulcherrimum corpus, cum intervallis locorum necessario aliud alibi habeat, posse assequi eam quam sequitur unitatem?: quare si hoc ita est, flagitabo ut respondeat, ubi videat ipse unitatem hanc, aut unde videat: quam si non videret, unde cognosceret et quid imitaretur corporum species, et quid implere non posset? Nunc vero
Abbreviated transcription (Latin):
na delectatio. nec uolunt tende ad suꝑiora. ut iudicet᷑ cur ista uisibilia pla¬
ceͥnt. Itaq si q̃rã ab artifice. uno arcu cõstructo. curalterũ parẽ ẽt᷑ in al¬
tera parte moliat᷑: Nespo̾debit credo. ut paria parib edificii m̃bra re¬
spondeant Porro siꝑgã q̃rere id ipsũ cur eligat : dicet hoc decere. hoc. eẽ
peͥlchrũ. hoc delectare cernentes. Nichil aut̃ audebit ãpliꝰ Inclinatꝰ .ii.
aut̃ recũbit oculis. ⁊ uñ pendeat ñ intelligit at ego uirũ intrinsecus
oculatũ. ⁊ ĩ uisibilit̾ uidentẽ: ñ definã cõmonere cur ista placeant.
ut iudex eẽ. audeat ipsiꝰ delectatiõĩs humanȩ. Ita enĩ suꝑ fertur ali
nec ab ea tenet᷑ dũ ñ scđm ipsã. s ipsã uidicat. & pꝰ querã utrũ ido pul¬
chrasint ꝙ aelectant: antdo delectent quia pulchra st̃: Hic michi
sine dubitatione resp̃debit: ⁊do delectare quia pulchra sunt Euerã

Expanded text:
na delectatio, nec volunt tendere ad superiora, ut judicent cur ista visibilia placeant. Itaque si quaeram ab artifice, uno arcu constructo, cur alterum parem contra in altera parte moliatur; respondebit, credo, ut paria paribus aedificii membra respondeant. Porro si pergam quaerere, idipsum cur eligat; dicet hoc decere, hoc esse pulchrum, hoc delectare cernentes: nihil audebit amplius. Inclinatus enim recumbit oculis, et unde pendeat non intelligit. At ego virum intrinsecus oculatum, et invisibiliter videntem non desinam commonere cur ista placeant, ut judex esse audeat ipsius delectationis humanae. Ita enim superfertur illi, nec ab ea tenetur, dum non secundum ipsam, sed ipsam judicat. Et prius quaeram utrum ideo pulchra sint, quia delectant; an ideo delectent, quia pulchra sunt. Hic mihi sine dubitatione respondebitur, ideo delectare quia pulchra sunt. Quaeram
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ illũ Agite otiũ inqͥt: ⁊ agnoscetis q ego sũ dñs. N otiũ desidiȩ:
s otiũ cogitatioĩs: ut alocis : a tẽporib uacetis. Hec enĩ fantasma¬
ta tumoris. ⁊ uolubilitatis: cõstantẽ unitatẽ uid̾e ñ sinunt. Loca
offer̃ qͦd amemꝰ. ⁊ẽpora surripiunt ꝙ amamꝰ. ⁊ relinqunt in anima t̾bas
phantasmatũ. qͥb ĩ aliud. atq aliud cupiditas excitet᷑. Itafit ĩqͥet᷑. Se
rũnosus animꝰ. frust᷑ tenere aqͥb tenet᷑ ex optans. Nocat᷑ gͦ ad otiũ

Expanded text:
ramus illum. Agite otium, inquit, et agnoscetis quia ego sum Dominus : non otium desidiae, sed otium cogitationis, ut a locis et temporibus vacet. Haec enim phantasmata tumoris et volubilitatis, constantem unitatem videre non sinunt. Loca offerunt quod amemus, tempora surripiunt quod amamus, et relinquunt in anima turbas phantasmatum, quibus in aliud atque aliud cupiditas incitetur. Ita fit inquietus et aerumnosus animus, frustra tener
Abbreviated transcription (Latin):
luntariũ. & hoc qͥd ita manifestũ ẽ ut nulla hĩe doctoꝵ paucitas. milla
ĩ doctor t̾ba dissentiat. Qr̃ aut negandũ. ẽ. peccatũ conmitti. aut
fatendũ .ẽ. uoluntate cõmitti. Naut̃ recte negat peccasse aĩam. qͥ.
pęnitendo enit eã corrigi fatet᷑. ⁊ ueniã penitenti dari. & ꝑseuerantẽ
ĩpecoatis iusta dĩ lege dãpnari. Postremo siñ uoluntate malefacimꝰ.
nemo obiurgandꝰ oĩo. aut monendꝰ ẽ. Quib sublatis xxpĩana lex. ⁊ di¬
sciplina oĩs religioĩs auferat necẽe. ẽ. Uoluntate gͦ peccat᷑ E & qmĩ¬

Expanded text:
ita manifestum est, ut nulla hinc doctorum paucitas, nulla um turba dissentiat. Quare aut negandum est peccatum committi, aut fatendum est voluntate committi. Non autem recte negat peccasse animam, qui et poenitendo eam corrigi fatetur, et veniam poenitenti dari, et perseverantem in peccatis justa lege Dei damnari. Postremo, si non voluntate male facimus, nemo objurgandus est omnino, aut monendus: quibus sublatis Christiana lex et disciplina omnis religionis auferatur necesse est. Voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ horrescunt. Inpiꝰ nãq pio uiuit.⁊ peccator iꝰto: ut eoꝵ cõꝑatione
manũ ꝓ cẽpore adiuuit. ex bibens ei ꝙ ȩtas illa poscebat. & ꝑpħiã
uinar̃ & humanar̃ rer̃ tã bonũ. ⁊ tã gͣnde secretũ. ꝙ ⁊̃ tẽporibꝰ
noui popłi amagnis ⁊ spũalib uris ȩccłȩ catholicȩ aliinis uidõ¬

Expanded text:
perhorrescunt. Impius namque pio vivit, et peccator justo, ut eorum comparatione perhorrescunt. Impius namque pio vivit, et peccator justo, ut eorum comparatione manum pro tempore adjuvit, exhibens ei quod aetas illa poscebat, et per prvinarum et humanarum rerum tam bonum, et tam grande secretum. Quod etiam temporibus novi pop
Abbreviated transcription (Latin):
ministrat᷑. ut in duo gn̾a distributũ appareat. quoꝵ ĩ uno .ẽ. tba inpior
t̾reni hoĩs imaginẽ abinitio scłi usq ad finẽ gerentiũ. in altõ series popłi
uni dõ dediti: s ab adã usq ad iobannẽ bastistã t̾reni hoĩs uitã gerentis
seruili quada iꝰtitia. cꝰ historia uetꝰ testam̃tũ uocat᷑. qͣsi t̾renũ pollicens
regnũ. q̃ tota nicħ.ẽ. aliud ꝗͣ imago noui popłi. ⁊ noui testam̃ti pollicen
militate: usq ad diẽ iuditii qͣn ĩ claritate uenturꝰ.ẽ. Pꝙ iudiciũ ue
enĩ resurgemꝰ. s ñ om̃s ĩmutabim᷑. Resurgoe gͦ piꝰ ppłs ut uetis bor̃s
sui reliquias cnͣsformet ĩ nouu. Resurg& aut̃ inpiꝰ ppłs.qͥ. ab initio
usq adfinẽ ueterẽ hoĩem gessit: ut in scdam mortẽ p̾cipitet᷑. Eta¬
tũ aut̃ articłos.qͥ. diligent̾ legt̃ ĩueniunt. nec zizania nec paleas

Expanded text:
eat. Quorum in uno est turba impiorum, eat. Quorum in uno est turba impiorum, terreni hominis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur, quasi terrenum pollicens regnum; quae tota nihil aliud est quam imago novi populi, et Novi Testamenti pollicentmilitate, usque ad diem judicii, quando in claritate venturus eenim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Resurget ergo pius populus, ut veteris hominis sui reliquias transformet in novum. Resurget autem impius populus, qui ab initio usque ad finem veterem hominem gessit, ut in secundam mortem praecipitetur. Aetatum autem articulos, qui diligenter legunt, inveniunt; nec zizania nec paleas
Abbreviated transcription (Latin):
totã obliuionẽ uitȩ tẽporalis tͣnseuntẽ. ꝑfecta forma quȩ facta . ẽ. ad ima¬
ginẽ ⁊ similitudinẽ dĩ. Septima enĩ iã quies ȩt̃na. ẽ. & nullis etatibꝰ
distinguenda beatitudo ꝑ petua. It enĩ finis hoĩs ueteris mors. ẽ:
sic finis noui hoĩs uita ȩt̾na. Ille nãq hõ peccati. ẽ: iste iꝰtitiȩ. Sicut
aut̾ isti ãbo nullo dubitante ita st̃. ut unũ eoꝵ. idẽ. ueterẽ. atq t̃renũ¬
possit ĩ hac uita unꝰ hõ age̾. nouũ uͦ. ⁊ cȩlestẽ nemo ĩ hac uita possit nͥ cũ ue¬
tẽ: nã ⁊ ab ipso ĩcipiat necẽt᷑. ẽ. Susq ad uisibilẽ mortẽ cũ illo ꝗͣuis eo de¬
ficiente. se ꝓficiente ꝑduret : sic ꝓportiõe unui̾sũ gnꝰ humanũ cꝰ tãꝗͣ uniꝰ
hoĩs uita .ẽ. ab adã usq ad finẽ hꝰ scłi. ita sub diuinȩ ꝓuidentiȩ legib am

Expanded text:
oblivionem vitae temporalis transeuntem in perfectam formam, quae facta est ad imaoblivionem vitae temporalis transeuntem in perfectam formam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. Ille namque homo peccati est, iste justitiae. CAPUTveterem atque terrenupossit in hac tota vita unus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipiat necesse est, et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se proficiente, perduret: sic proportione universum genus humanum, cujus tanquam unius hominis vita est ab Ad
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾am iam obliuiscentẽ humana ⁊ addiuina tendentẽ. ĩ qua ñ auctoritatis
humanȩ continet᷑ sinꝰ. s ad sũmã. ĩcõmutabilẽ legẽ passib rõnis in nitit᷑.
Tertiã iã fidentiorẽ. ⁊ carnalẽ appetitũ roi̾s robore maritantẽ. ⁊ gauden¬
tẽ ĩ trinsecꝰ qͥuadã dulcedine cõugali. cũ anima m̃ti copulat᷑. & uelam̃to
pudoris ob nubit᷑. ut iã recte uiuere ñ cogat᷑. s &̃ si om̃s concedant. pecca¬
re ñ libeat. Quartã iã id ipsũ multo firmiꝰ ordinatiꝰq facientẽ. ⁊ emican¬
tẽ ĩ uirũ ꝑfectũ. atq aptã ⁊ idoneã oĩb⁊ ꝑsecutiõib ⁊ mundi hꝰ tẽpestatibꝰ
ac fluctib sustinendis. atq frangendis. Quintã paccatã. atq omĩ ex par¬
te tͣnquilla. uiuentẽ ĩ opib ⁊ habundantia ĩ cõmutabilis regni sũmȩ
atq ĩ effabilis sapientiȩ. Aextã om̃imodȩ mutatioĩs ĩ ȩt̃nã. husq ad¬

Expanded text:
ndentem, in qua non auctoritatis humanae sinu continetur, sed ad summam et incommutabilem legem passibus rationis innititur. Tertiam jam fidentiorem, et carnalem appetitum rationis robore maritantem, gaudentemque intrinsecus in quadam dulcedine conjugali, cum anima menti copulatur, et velamento pudoris obnubitur, ut jam recte vivere non cogatur, sed etiamsi omnes concedant, peccare non libeat. Quartam jam idipsum multo firmius ordinatiusque facientem et emicantem in virum perfectum, atque aptam et idoneam omnibus et persecutionibus, et mundi hujus tempestatibus ac fluctibus sustinendis atque frangendis. Quintam pacatam atque ex omni parte tranquillam, viventem in opibus et abundantia incommutabilis regni summae atque ineffabilis sapientiae. Sextam omnimodae mutationis in aeternam vita
Abbreviated transcription (Latin):
excellimꝰ. Ia uͦ allud uãe faciimũ . ẽ. p̃stantiorẽ. eẽ. iudicantẽ. ꝗͣ illa res. ẽ. de
q̃ udicat᷑. N solũ aut̃ roał̃ uita desensibilib s de ipsis qͦ sensib iuidicat: cur
inaqua remũ fractũ oporteat apparere. cũ rectꝰ sit. Sc̃ ita ꝑ ocłos sentiri
necẽcꝰ sit. Nã ipse aspectꝰ ocłoꝵ renuntiare id potist uidicare aut̃ mullo
mͦ. Qrͣ manifestũ.ẽ. ut sensualẽ uitã corpor: ita rõnalẽ utriq p̾start. Itaꝗ¬

Expanded text:
excellimus. Jam vero illud videre facillimum est, praestantiorem esse judicantem, quam illa res est de excellimus. Jam vero illud videre facillimum est, praestantiorem esse judicantem, quam illa res est de qua judicatur. Non solum autem rationalis vita de sensibilibus, sed de ipsis quoque sensibus judicat; cur in aqua remum infractum oporteat apparere cum rectus sit, et cur ita per oculos sentiri necesse sit: nam ipse aspectus oculorum renuntiare id potest, judicare autem nullo modo. Quare manifestum est, ut sensualem vitam corpor
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs numerosq gigentiũ. ⁊ oiã ĩ suo gnẽ modũ pͥũ. nata̾mq seruantia.
ĩquoꝵ cõsidatione ñ uana ⁊ ꝑita curiositas exercenda. ẽ : s gͣdꝰ ad inmor¬
talia ⁊ sẽꝑ manentia faciendꝰ. ꝓreximũ. ẽ. enĩ attende q̃ ista sit nat᷑a ui¬
talis: qͣ cuncta ista sentit. Quȩ ꝓfecto qm̃ uitã dat corpori: p̃stantior
eo sit: nect̾ẽ. ẽ. Nenĩ qͣliscũq moles ꝗͣ ꝗͣ ista uisibili luce ẜfulgeat si uita
car& magni existimanda. ẽ: Quelib& nãq uiua sub̾a cuilib& ñ uiuȩ
sentire nemo ãbigit: illud ĩ animo humano p̃stantissimũ ẽ: ñ quo
sentit sensibilia. s qͦ udicat de sensibilib Nã⁊ uidet̃ acutiꝰ. ⁊ cȩtis corpois
sensib acriorib corpora attigut̃ płeq bestiȩ ꝗͣ hoies. s iudicare de cor¬
porib ñ sentientis tantũ uitȩ s ⁊̃ ratiocinantis. ẽ: ꝙͣ illx carent nos

Expanded text:
entium, et omnia in suo genere modum proprium naturamque servantia. In quorum consideratione non vana et peritura curiositas exercenda est, sed gradus ad immortalia et semper manentia faciendus. Proximum enim est, attendere quae ista sit natura vitalis, quae cuncta ista sentit: quae profecto quoniam vitam dat corpori, praestantior eo sit necesse est. Non enim qualiscumque moles, quanquam ista visibili luce praefulgeat, si vita caret, magni aestimanda est. Quaelibet namque viva substantia cuilibet non vivae sentire nemo ambigit, illud in animo humano praestantissimum est, non quo sentit sensibilia, sed quo judicat de sensibilibus. Nam et vident acutius, et caeteris corporis sensibus acrius corpora attingunt pleraeque bestiae quam homines: sed judicare de corporibus non sentientis tantum vitae, sed etiam ratiocinantis est; qua illae carent, nos
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is gͦ. qui uerũ sit ueritas dubitat : in se ipso habet uerũ uñ ñ du¬
bitet : nec ullũ uerũ. nͥ ueritate uerũ. ẽ. Nitaq oportet eũ de ueri¬
tate dubitare. qui potuit und̾ ẽq dubitare. Ubi uident᷑ hec : ibi. ẽ
lum̃ sine spatio locoꝵ ⁊ cẽpoꝵ.⁊ sine ullo spatioꝵ taliũ phantasmate:
Nũqͥd ista ex aliqͣ parte corrũpi posst᷑ S̃ siomĩs raciocinator int̾eat
aut aput carnales inferos ueterascat e ñ enĩ ratiocinatio talia facit .s in¬
uenit. G añꝗͣ inueniant̃ ĩ se manent: ⁊cũ inueniunt᷑ nos ĩnouant Ita

Expanded text:
Omnis igitur qui utrum sit veritas dubitat, in seipso habet verum unde non duOmnis igitur qui utrum sit veritas dubitat, in seipso habet verum unde non dubitet; nec ullum verum nisi veritate verum est. Non itaque oportet eum de veritate dubitare, qui potuit undecumque dubitare. Ubi videntur haec, ibi est lumen sine spatio locorum et temporum, et sine ullo spatiorum talium phantasmate. Numquid ista ex aliqua parte corrumpi possunt, etiamsi omnis ratiocinator intereat, aut apud carnales inferos veterascat? Non enim ratiocinatio talia facit, sed invenit. Ergo antequam inveniantur, in se manent, et cum inveniuntur, nos innovant. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse ĩtior hõ cis suo ĩ habitatore. ñ ĩfima ⁊ carnali. s sũma
spũali uoluntate cõueniat. Qut si ñ cernis q̃ dico. ⁊ anuera sit̃
dubitas: cerne saltĩ utrũ te. dehis dubitare ñ aubites : Sesi c̾tũ÷
s lum̾uerũ. ꝙ illuminat omẽm hoĩem uenientẽ in hc̃ mundũ. ꝙ his
odis uidȩ ñ pocest. nec illis quib phantasmata cogitant᷑ ꝑ eosdẽ ocłos
aĩmȩ ĩ pacta. s illis quib inipsis phantasmatib dr̃. Nõ estis uos quod ego
q̃ro. neq illud estis uñ uos ordino. & quod mͥ ĩt̾uos fȩdũ occ̃rerit: in¬
pbo ꝙ pulcrũ aꝑpbo: cũ pulcriꝰ sit illud uñ ̃ꝓbo. ⁊ apꝓbo. Qrͣ hoc ipsũ¬
magis apꝓbo: ⁊ ñ solũ uob̾: s ilł omĩb corporib uñ uos hausi añ pono:
De ñ regulã ipsã qͣ uides cõcipe hoc mͦ. Omĩs qui se dubitantẽ intellig̃.
uerũ intelligit. ⁊ de hac re quã intelligit: c̾tꝰ ẽ. Deuero gͥ. certꝰ ẽ.

Expanded text:
e, non infima et carnali, sed summa et spirituali voluptate conveniat. 73. Aut si non cernis quae dico, et an vera sint dubitas, cerne saltem utrum te de iis dubitare non dubites; et si certum est sed lumen verum quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod his oculis videri non potest; nec illis quibus phantasmata cogitantur, per eosdem oculos animae impacta; sed illis quibus ipsis phantasmatibus dicitur: Non estis vos quod ego quaero, neque illud estis unde ego vos ordino; et quod mihi inter vos foedum occurrerit, improbo; quod pulchrum, approbo; cum pulchrius sit illud obis, sed illis omnibus corporibus unde vos hausi, antepono. Deinde regulam ipsam quam vides, concipe hoc modo: Omnis qui se dubitantem intelligit, verum intelligit, et de hac re quam intelligit certus est: de vero igitur certus est.
Abbreviated transcription (Latin):
atq firmatȩ ñ licebit iudici deipsis uidicare. s scđ̃m ipsas. Conditor
camꝰ legũ tẽporaliũ si uir bonꝰ.ẽ. Ssapiens. ilã ipsã cõsulit ȩc̃nã deqͣ nulli aĩẽ
uidicare datũ. ẽ. ut scãm eiꝰ ĩ cõmutabiles regłas quid sit ꝓcẽpore uibendũ
uetandũq discernat. E t̾nã g. legẽ mundis animis fas. ẽ cognoscere: uidi¬
care ñ ẽ fas. Hoc aut̃ int̾. ẽ. quod ad cognoscendũ satis. ẽ. ut uideamꝰ. ita

Expanded text:
tor tamen legum temporalium, si vir bonus est et sapiens, illam ipsam consulit aeternam, de qua nulli animae judicare datum est; ut secundum ejus incommutabiles regulas, quid sit pro tempore jubendum vetandumque discernat. Aeternam igitur legem mundis animis fas est cognoscere, judicare non fas est. Hoc autem interest, quod ad cognoscendum satis est ut videamus ita
Abbreviated transcription (Latin):
diũ locũ teneant: Quã quã iste senss iã sit ratioĩ. ueritatiq uicinior. S. cer¬
te qͦͥrendũ ẽ s cͤ nos offendat si duab fenestris ñ sup̃ iuicẽ. s iuxta ĩ uicẽ loca¬
tis una ear̃. maior. minor ue sit. cũ eqͣles. ee̾ potuerint. siuͦ supͣ ĩ uicẽ fueriit
abȩq demedio quãuis in pares ñ ita offendat illa i eqͣlitas. & c̃ ñ multũ curemꝰ
qͣuto sit una ear᷑ aut maior. aut minor. q duȩ st᷑ Intrib aut̃ seno ipse tudr
expetere ut aut in pares ñ sit: aut int̾ maximã. ⁊ miniã ita sit media ut

Expanded text:
um teneant? quanquam iste sensus jam sit rationi veritatique vicinior. Sed certe quaerendum est cur nos offendat, si duabus fenestris non super invicem, sed juxta invicem locatis, una earum major minorve sit, cum aequales esse potuerint: si vero super invicem fuerint, ambaeque dimidio quamvis impares, non ita offendat illa inaequalitas; et cur non multum curemus, quanto sit una earum aut major aut minor, quia duae sunt. In tribus autem sensus ipse videtur expetere ut aut impares non sint, aut inter maximam et minimam ita sit media, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ restat uñ ñ possit aiã recordari pͥmã pulcͥtudinẽ quã reliqͥt
ñ excipiat᷑ ab aliqͣ effigie ueritatis. Quere ĩ corporis uoluptate
qͥd teneat : nicħ aliud inuenies ꝗͣ cõuenientiã. Nãsi resistentia pa¬
riunt dolorẽ : cõuenientia pariunt uoluptatẽ. Necognosce
¶ q sit sũma cõuenientia. Noli foras ire : inte ipsũ redi. In intiore
hoĩe habitat ui̾tas. & si tuã natãm mutabilẽ ĩueneris: ẽnscende ꝯ
te ipsũ. S mem̃to cũ te tͣnscendis : ratiocinantẽ animã te tͣnscende

Expanded text:
Quid igitur restat, unde non possit anima recordari primam pulchritudinem quam reliquit, non excipiatur ab aliqua effigie veritatis. Quaere in corporis voluptate quid teneat, nihil aliud invenies quam convenientiam: nam si resistentia pariant dolorem, convenientia pariunt voluptatem. Recognosce igitur quae sit summa convenientia. Noli foras ire, in teipsum redi; in interiore homine habitat veritas; et si tuam naturam mutabilem inveneris, transcende et teip
Abbreviated transcription (Latin):
siue nat᷑a edita. siue artib elaborata locis. ⁊ tẽporib pulchra sint. ut corpᷤ
⁊ corporis motꝰ: illa eqͣlitas ⁊ unitas m̃ti tantũ mͦ cognita scđm qͣm de
corporea pulchritudine sensu ĩ t̾nuntio uidicat᷑. nec loco tumida ẽ.
nec ĩ stabilis tẽpore. Nenĩ recte dici potest scđm eã iudicari yotundũ

Expanded text:
pulchra, ut corpus pulchra, ut corpus et corporis motus; illa aequalitas et unitas menti tantummodo cognita, secundum quam de corporea pulchritudine sensu internuntio judicatur, nec loco tumida est, nec instabilis tempore. Non enim recte dici potest secundum eam judicari rotundum
Abbreviated transcription (Latin):
cuerit: in melioris conꝑatione respuat᷑. Ita repꝑit̾ nicb. et̃. aliud artẽ uulga¬
rẽ. nͥ rer̃ exꝑtarũ placitarũq memoriã usu qͦdã corporis. atq oꝑatiotus
ad uncto. Quo sicareas. uidicare de oꝑib possis ꝙ musto ẽ. excellentsꝰ qͣuis
opari artificiosa ñ possis S eũ ĩomib artib cõuenientia placeat. qͣ una sal¬
ua ⁊ pulchra st̃ omia. ipsa uõ cõuenienientia eqͣlitatẽ unitatẽq appetat:
ł simlitudine pariũ partũ ł gradatone dispariũ: quis ẽ. qͥ sũmi qsletati
ĩ spatia diu̾sa diuidunt. Porro ipsauera ȩqualitas. ac similitudo. atq
ipsa uera ⁊ pͥma unitais. ñ ocłis carnis. neq ullo tali sensu. s m̃te conspͥ
uinceret᷑. longe plurimũ differre aꝑfecta. n ea q̃ ꝑfecta. ẽ. m̃te uidet᷑ : Si
tam̃ quȩ facta ñ.ẽ. ꝑfecta dicenda ẽ. & cũ oiã quȩ sensibilit̾ pulera st̃: si

Expanded text:
aliud artem vulgarem, nisi rerum expertarum placitarumque memoriam, usu quodam corporis atque operationis adjuncto: quo si careas, judicare de operibus possis, quod multo est excellentius, quamvis operari artificiosa non possis. 55. Sed cum in omnibus artibus convenientia placeat, qua una salva et pulchra sunt omnia; ipsa vero convenientia aequalitatem unitatemque appetat, vel similitudine parium partium, vel gradatione disparium: quis est qui summam aequaliin spatia diversa dividuntur? Porro ipsa vera aequalitas ac similitudo, atque ipsa vera et prima unitas, non oculis carneis, neque ullo tali sensu, sed mente intelvinceretur, longe plurimum differre a perfecta, nisi ea quae perfecta est, mente videretur? si tamen quae facta non est, perfecta dicenda est.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtatib hõ. Itẽ aquã ĩuinũ cõu̾surꝰ: dic̃ ut dĩ. recede ame mulier. Michi¬
⁊tͥ.quid.ẽ: Nõdũ uenit hora mea. Cũ aũt ueniss horaqͣ. ut hõ moreret᷑.
de cruce cognitã matrẽ cõmendauit discipło. quẽ p̾cetis diligebat. Sa
tellites uoluptatũ diuitias ꝑnitiose popłi appetebant : pauꝑ.ẽẽ. uoluit
honorib ⁊ ĩꝑiis ĩ hiabant : rex fieri noluit. Carnales filios siłmuĩ bonũ
putabant : tale cõiugiũ ꝓlẽq cõtẽpsit. Cõtu melias suꝑ bissime horre¬
bant: om̃e gnꝰ cõtumeliar sustinuit. Iniurias. itolerabiles. ẽẽ. arbrẽ¬
M Cue maior ĩturia. ꝗͣ iustũ inocentẽq dãpnari: Dolores corporis exec̃bant̃
flagellatꝰ. atq cruciatꝰ. ẽ. Mori metuebant : morte multatꝰ. ẽ. Ingnomini¬
c̃te uiuebamꝰ carendo inlia fecit. Om̃ia q̃ uitare cupientes abstudio deuia

Expanded text:
aetatibus homo. Item aquam in vinum conversurus ut Daetatibus homo. Item aquam in vinum conversurus ut Det tibi quid est? nondum venit hora mea. Cum autem venisset hora qua ut homo moreretur, de cruce cognitam matrem comtellites uoluptatum diuitias perniciose populi appetebant: pauper esse uoluit; honoribus et imperiis inhiabant: rex fieri noluit; carnales filios magnum bonum putabant: tale coniugium prolemque contemsit; contumelias superbissime horrebant: omne genus contumeliarum sustinuit; iniurias intolerabiles esse arbitrquae maior iniuria quam iustum innocentemque damnari? dolores cOrporis execrabantur: flagellatus atque cruciatus est; mori metuebant: morte multatus est; ignominicte uiuebamus carendo uilefecit; omnia quae uitare cupientes ab studio deuiab
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qͣntũ ꝑu̾sus ẽ. pͥa uoluntate. Fatendũ ẽ. enĩ ⁊ angłos natã. ẽẽ. mutabiles.
si solꝰ d̾s .ẽ. ĩ cõmutabilis. S ea uoluntate qua mag̃ dm̃ qͣm se diligunt:
firmi ⁊ stabiles manet̃ in illo. ⁊fruunt᷑ maiestate ipsiꝰ ei uni libentĩ¬
sime subditi. Ille aũt angłs magis se ipsũ ꝙͣ. dm̃ diligendo. subditꝰ ei ẽẽ.
noluit. ⁊ intumuit ꝑ suꝑbiã. ⁊ asũma e̾entia deferit ⁊ lapsus. ẽ. & ob
hoc minꝰ ẽ. ꝗͣ fuit. qr eo ꝙ minꝰ erat frui uoluit. cũ magis uoluit sua po¬

Expanded text:
us est propria voluntate. Fatendum est enim, et Angelos natura esse mutabiles, si solus Deus est incommutabilis: sed ea voluntate qua magis Deum quam se diligunt, firmi et stabiles manent in illo, et fruuntur majestate ipsius, ei uni libentissime subditi. Ille autem angelus magis seipsum quam Deum diligendo, subditus ei esse noluit, et intumuit per superbiam, et a summa essentia defecit, et lapsus est: et ob hoc minus e
Abbreviated transcription (Latin):
ei simillima. ẽ. Dem̃ ueniunt ad uitã genitalẽ ꝑ qͣm creatãm uisibilia.
⁊ tẽporalia gignentia ds̃ et̃nꝰ ⁊ ĩ cõmutabił oꝑat᷑. Hic̃ ad animalia. Sind̾
ad ipsa corpora colenda delabunt᷑. Sĩhis pͥmo eligunt pulcriora inqͥb
cȩlestia maxime excellut̃. Sĩ pͥmis solis corpꝰ occ̃rit:⁊i̾ eo ñ nulli
remanent. Aliqui ⁊ lunȩ splendorẽ religione dignũ putant Est
enĩ nob̾ ut ꝑ hibet᷑ ꝓpĩqͥor. Sñ uiciniorẽ spẽm hrisentit᷑. alii ⁊̃ cetoꝵ¬

Expanded text:
ei simillima est. Deinde veniunt ad vitam genitalem, per quam creaturam visibilia et temporalia gignentia Deus aeternus et incommutabilis operatur. Hinc ad animalia, et inde ad ipsa corpora colenda dilabuntur; et in his primo eligunt pulchriora, in quibus coelestia maxime excellunt. Ergo in primis solis corpus occurrit, et in eo nonnulli remanent. Aliqui et lunae splendorem religione dignum putant: est enim nobis, ut perhibetur, propinquior; unde viciniorem speciem habere sentitur. Alii et
Abbreviated transcription (Latin):
malũ sub̃ale. qr nulla sub̾a malũ. ẽ: s ab ono ęt̾no adbonũ tẽꝑale
ab ono spũali ad bonũ carnale. abono ĩtelligibili. ad bonũ sensibile
peccat. qr ĩ fra illã ordinatũ. ẽ. Er̃ ipsũ percatũ malũ ẽ. ñ ea suba quȩ¬
peccando diligit᷑. Ngͦ arbor illa malũ. ẽ. quȩ ĩ medio paradiso plantata
scͥbit᷑: s diuini p̃cepti tͥnsg̾ssio. Quȩ cũ cõseqͣnt̃ hc̃ iꝰtam dãpnationẽ: cõ¬
tigit ex illa arbore quȩ cõtͣ uetitũ tacta. ẽ : dignoscentia boni ⁊ mali:
qi cũ suo peccato aĩa fuerit ĩplicata: luendo penas discit quid int̾sit int̾¬
ẽ. uoluntaria p̃cipitatio ĩ aquam. ⁊ suffo catio qͣm mersꝰ patit᷑. Sstilus
ferreꝰ. alia parte qua scbamꝰ. alia qͣ. deleamꝰ a fabro factꝰ. ẽ:  ĩ suo gn̾e pril¬
cher. ⁊ adusũ nr̃m accomodat᷑. at siqͥ spiã. ea parte scb̃e.qͣ delet̃. ⁊ eauelit¬

Expanded text:
ale; quia nulla substantia malum est: sed a bono aeterno, ad bonum temporale; a bono spirituali, ad bonum carnale; a bono intelligibili, ad bonum sensibile:peccat, quia infra illam ordinatum est. Quare ipsum peccatum malum est, non ea subpeccando diligitur. Non ergo arbor illa malum est, quae in medio paradiso plantata scribitur, sed divini praecepti transgressio. Quae cum consequentem habet justam damnationem, contingit ex illa arbore, quae contra vetitum tacta est, dignoscentia boni et mali: quia cum suo peccato anima fuerit implicata, luendo poenas, discit quid intersit intest voluntaria praecipitatio in aquam, et suffocatio, quam mersus patitur. Stilus ferreus alia parte, qua scribamus, alia, qua deleamus, a fabro factus est, et in suo genere pulcher, et ad usum nostrum accommodatus: at si quispiam ea parte scribere, qua delet
Abbreviated transcription (Latin):
dicta nuntiauerat. ut cũ aliquid eogitat. in telligere se credat umbris
illusꝰ phantasmatũ. Si qnͣ aut̃ ñ tenens integrã diumȩ ꝓurd̾ntiȩ disci¬
plinã. s tenere se arb itrans carni resistere conat᷑: usq ad usibiliũ
rer̃ imagines ꝑuenit. Slucis ħꝰ qͣm certis t̃minis cͥcũ scͥpta uid& inm̃sa
spatia cogitatione format inanit. ⁊ hac̃ spe̾m sibi fut̾ȩ habitationis pol¬
licetur nesciens ocłor cõcupiscentiã se there. ⁊cũ hoc mundo ire uelle
extͣ mundũ. Quẽ ꝓt̾ea ipsũ. ẽc̃. ñ putat. qr eiꝰ clariorẽ partẽ ꝑ infinitũ
falsa cogitatione distñdit. ꝙ ñ solũ de hac luce. s & de aqͣ. pꝰtremo de
uino. demelle. de argñto. Se auro. de ipsis deniq pulpis. uł sanguine
uł ossib quor lib& aĩaliũ. & ceteris hꝰce modi reb facillime fieri po¬

Expanded text:
delectata nuntiaverit, ut cum aliquid cogitat, intelligere se credat, umbris delectata nuntiaverit, ut cum aliquid cogitat, intelligere se credat, umbris illusus phantasmatum. Si quando autem non tenens integram divinae providentiae disciplinam, sed tenere se arbitrans, carni resistere conatur; usque ad visibilium rerum imagines pervenit, et lucis hujus quam certis terminis circumscriptam videt, immensa spatia cogitatione format inaniter: et hanc speciem sibi futurae habitationis pollicetur; nesciens oculorum concupiscentiam se trahere, et cum hoc mundo ire velle extra mundum; quem propterea ipsum esse non putat, quia ejus clariorem partem per infinitum falsa cogitatione distendit. Quod non solum de hac luce, sed etiam de aqua, postremo de vino, de melle, de auro, de argento, de ipsis denique pulpis, vel sanguine, vel ossibus quorumlibet animalium, et caeteris hujusmodi rebus facillime fieri po
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cũ eadẽ lux q̃ ad ocłos ꝑtinet ꝓluce sapientiȩ q̃ ad m̃tẽ ꝑtinet. colr̃
ipsa sit malũ : s suꝑstitio malũ ẽ.qͣ. creatȩ potiꝰ ꝗ creatori seruitur.
& malũ oĩõ nullũ erit. cũ aiã recognito creatore. ipsiuni se subiecerit
⁊ cȩtã ꝑ eũ subiecta sibi. ẽẽ. ꝑ senserit. Ita oĩs corporea creat᷑a. si tatũ¬
qm̃ forma ⁊ spẽ continet᷑. Si aut̃ diligat᷑ ab aĩa. que negligit dm̃:
nec sic qͥd̾ malũ fit ipsa. S qm̃ peccatũ malũ. ẽ : qͦ. ita diligit̃. fit
pynał adilectori suo:⁊ eũ iplicat erũpnis. ⁊ pascit fallacib uolupta¬
qr neq ꝑmanent. neq satiant. ⁊ corquent dolorib qr cũ ordinẽ suũ ꝑagit
pulebra mutabilitas tẽpoꝵ. deserit amantẽ spẽs cõcupita. ⁊ ꝑ cruciatũ
sentientis discedit asensibꝰ. ⁊erroribꝰ agitat᷑. ut hac̃ e̾ẽ. pͥmã spẽm putae.
quȩ oĩũ infima . ẽ. nat̾ȩ. scilicet corporeȩ. quã ꝑ lubricos sensꝰ. caro male

Expanded text:
cum eadem lux quae ad oculos pertinet, pro luce sapientiae quae ad mentem pertinet, colitur, ipsa fit malum: sed superstitio malum est, qua creaturae potius quam Creatori servitur; quod malum omnino nullum erit, cum anima recognito Creatore, ipsi uni se subjecerit, et caetera per eum subjecta sibi esse persenserit. 40. Ita omnis corporea creatura, si tantumligit Deum, ne sic quidem malum fit ipsa; sed quoniam peccatum malum est, quo ita diligitur, fit poenalis dilectori suo, et eum implicat aerumnis, et pascit fallacibus voluptaquia neque permanent, neque satiant, sed torquent doloribus. Quia cum ordinem suum peragit pulchra mutabilitas temporum, deserit amantem species concupita, et per cruciatum sentientis discedit a sensibus, et erroribus agitat; ut hanc esse primam speciem putet, quae omnium infima est, naturae scilicet corporeae, quam per lubricos sensus caro male
Abbreviated transcription (Latin):
Exquo illa omĩa quȩ p̾mo credidimꝰ ncħ nͥ auctoritatẽ secuti partĩ
sic ĩ telligunt᷑. ut uideamꝰ. ẽẽ. certissima. partĩ
qui nos antea cre dentes irridere quã
nob̾c̃ieredere maluer̃. Nõ cͥnĩ illa hõĩs sac̾scã susceptio.
⁊ uirginis partꝰ. ⁊ mors filii dĩ ꝓ nob̾.⁊ resurrectio amortuis. &¬

Expanded text:
ex quo illa omnia, quae primo credidimus, nihil nisi auctoritatem secuti, partim sic intelliguntur, ut videamus esse certissima; partim qui nos antea credentes irridere, quam nobiscum credere maluerunt. Non enim jam illa hominis sacrosancta susceptio, et Virginis partus,
Abbreviated transcription (Latin):
ipso fidẽ ili uni se regenũ tuendũq cõmittere: iti ipso duet bo bone uolurtat̃
molestias hꝰ uitȩ ĩ usũ fortitudinis u̾tit. In copia ul. uoluptatũ.
ꝓsꝑisq successib tẽporaliũ. tẽꝑantiã suã ꝓbat.⁊ roborat. acuit in
tẽptatioĩb prudentiã. ut ñ solũ ĩ eas ñ ĩducat᷑. s fiat &̾ uigilantior.
deat̃ animis dis̃ ꝓ tẽpor oportunitatib quȩ mira sapientia eiꝰ ordinass¬
tur. de qͥb aut ñ. ẽ tͣctandũ. aut int̾ pios ꝑfectosq tctandũ. ẽ. nullo mͦ¬

Expanded text:
um tuendumque committere. Ita ipso duce homo bonae voluntatis molestias hujus vitae in usum fortitudinis vertit: in copia vero voluptatum prosperisque successibus temporalium, temperantiam suam probat et roborat; acuit in tentationibus prudentiam, ut non solum in eas non inducatur, sed fiat etiam vigilantior, deatur animis Deus pro temporum opportunitatibus, quae mira sapientia ejus ordinantur, de quibus aut non est tractandum, aut inter pios perfectosque tractandum est; nullo m
Abbreviated transcription (Latin):
nimtũ t̾bulentas carnaliũ hõiũ seditiones eocpelli de congregatiõe
ꝓȩccłe pace tulerit᷑ neq ullas nouitates uł seismatis uł heresis moliti
fuerint. docebt̃ hoiẽs ꝗͣ uͦ affectu & quanta sinceritate caritatis do serui¬
endũ sit: Taliũ gͦ uiroꝵ ꝓpositũ ẽ. aut sedatis remeare tͣbinib. aut si id
ñ sinant᷑ uł ead tẽpestate ⁊ ꝑseuerante. uł nesuo reditu tał aut seuior ori¬
af᷑: tenent uoluntatẽ consulendi &̃ eis ipsis quor motib ꝑtͦbatioĩbq ces¬
ser. sine ulla conuenticłoꝵ segregatione usq ad mortẽ defendentes⁊
test monio uiuantes eã fidẽ qͣm ĩ eccła catholica p̾ dicare̾ sciunt. Hos
coronat ĩ occulto pat̾ ĩ occulto uidens. Rarũ hoc uidr̃ gͦ. s tam̃ ecẽpla
ñ dest̃. ĩmo pła st̃ ꝗͣ credi potest. Ita oĩb gnib hoi̾ũ ⁊ exẽploꝵ ad animar᷑¬

Expanded text:
nimium turbulentas carnalium hominum seditiones expelli de congregatione ssime pro Ecclesiae pace tulerint, neque ullas novitates vel schismatis vel haeresis moliti fuerint, docebunt homines quam vero affectu, et quanta sinceritate charitatis Deo serviendum sit. Talium ergo virorum propositum est, aut sedatis remeare turbinibus; aut si id non sinantur, vel eadem tempestate perseverante, vel ne suo reditu talis aut saevior oriatur; tenent voluntatem consulendi etiam eis ipsis quorum motibus perturbationibusque cesserunt, sine ulla conventiculorum segregatione usque ad mortem defendentes, et testimonio juvantes eam fidem quam in Ecclesia catholica praedicari sciunt. Hos coronat in occulto Pater, in occulto videns. Rarum hoc videtur genus, sed tamen exempla non desunt: imo plura s
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ pͥmȩ suę ꝑfectẽq nat̾e partĩ sigłis hoibꝰ. partĩ uͦ ipsi hoiũ
gnĩ subuenit̃. Ea ẽ enĩ nr̃is cẽporib xpĩana religio: qͣm cognoscẽ
ac sequi. securissima accertissima salꝰ.ẽ. Defendi aũt adu̾sꝰ loqͣces
⁊ aꝑiri q̃rentib multis modis ꝑ otest: omĩpotente dõ ipso ꝑse ipsũ
de inonstrante quȩ uera st̃.⁊ ad hec intuenda ⁊ ꝑ cipienda bonas uo¬
luntates. ꝑ bonos angłos: quoslib& hoũs adiuuante. Eomͦ aũt qͥsq
utit᷑ quẽ uidet congruere his cũqͥb agit. Ego itaq diu multũq
cõsid̾ans qͣles oblatrantes.⁊ qͣles q̃rentes exꝑ tꝰ sim. ł qł ipse siue cũ¬
latrarẽ. siue cũ q̃rerẽ. fuerĩ hoc mͦ mͥ utendũ putaui. Quȩ uera
e̾ẽ ꝑspexeris tene. ⁊ ec cłȩ catholicȩ tͥbue. Que falsa respue. ⁊mͥ
qͥ hõ sũ ingnosce. Que dubia: crede. donec aut respuenda. e̾ẽ. aut
uera. ẽẽ. aut sẽꝑ credenda. t̾ẽ. ł ratio doceat. ł pcipiat auctoritas.

Expanded text:
ibus, partim vero ipsi hominum generi subvenitur. Ea est nostris temporibus christiana religio, quam cognoscere ac sequi, securissima ac certissima salus est. 20. Defendi autem adversus loquaces, et aperiri quaerentibus, multis modis potest; omnipotente ipso Deo per seipsum demonstrante quae vera sunt, et ad haec intuenda et percipienda bonas voluntates per bonos Angelos et quoslibet homines adjuvante. Eo modo autem quisque utitur, quem videt congruere iis cum quibus agit. Ego itaque diu multumque considerans quales oblatrantes, et quales quaerentes expertus sim, vel qulatrarem, sive cum quaererem, fuerim; hoc modo mihi utendum putavi. Quae vera esse perspexeris, tene, et Ecclesiae catholicae tribue; quae falsa, respue, et mihi qui homo sum ignosce; quae dubia, crede, donec aut respuenda esse, aut vera esse, aut semper credenda esse, vel ratio doceat, vel praecipiat auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ enĩ minꝰ ẽ. ꝗͣ ipse. & ião q̃pat̃ iudicat: ꝑ ipsã uidicat. Eiã enĩ quiȩ
appetunt unitatẽ hanc hnt̃ regłam.ł formã. ł exẽplũ. ł siqͦ alio
ũbo dici se sinit. qm̃ sola eiꝰ similitudinẽ aquo. eẽ. accepit ĩpleuit. si tñ
accepit ñ incongrue dr̃ ꝓ ea significatione qͣ. filiꝰ appellat᷑. qr ñ dese

Expanded text:
non enim minor est quam ipse, et ideo quae Pater judicat, per ipsam judicat. Omnia enim quae non enim minor est quam ipse, et ideo quae Pater judicat, per ipsam judicat. Omnia enim quae appetunt unitatem, hanc habent regulam, vel formam, vel exemplum, vel si quo alio verbo dici se sinit; quoniam sola ejus similitudinem a quo esse accepit, implevit: si tamen, accepit, non incongrue dicitur, pro ea sign
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ.⁊ibi. ẽẽ pͥmã uitã.⁊ pͥmã eẽntiã.uͥ. ẽ. pͥma sapientia. Nã hec ẽ. illa
ĩ cõmutabił ui̾tas quȩ lex oi̾ũ artiũ recte dr̃. ⁊ ars oĩpotentis artifi¬
cis. Itaq cũ se aiã sentiat. nec corporũ spẽm motũq uidicare scđm se¬
Possũ enĩ dicere qͣre similia sibi exut᷑q parte responde m̃bra cͦq cor¬
poris debeant. qr sũma eqͣlitate delector. ꝗͣ ñ ołis corporis. s mñte os¬
tueor. Quapt̃ tanto meliora eẽ. uidico q̃ ocłis cerno. qͣnto ꝓsui natã
uiciniora st̃ his quȩ animo ĩ telligo. Qr̃ aut̃ illa ita sit᷑: nullꝰ potest
aut nob̾ placeant. ⁊cur ea qnto meliꝰ sapimꝰ uehem̃tissime dili¬
gamꝰ. ne id qͥsꝗͣ qͥã si earite in tellexeͣrit dicere audebit. Utenĩ nos
om̃s aĩȩ rationales scãm ueritatẽ de inferiorib recte uidicamꝰ. sic de
nob qͣndo eidẽ coheremꝰ. sola ipsa ueritas iudicat. De ipsa uͦ. nec pater:

Expanded text:
 prima sapientia. Nam haec est illa incommutabilis veritas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars omnipotentis artificis. Itaque cum se anima sentiat nec corporum speciem motumque judicare secundum sePossum enim dicere quare similia sibi ex utraque parte respondere membra cujusque corporis debeant; quia summa aequalitate delector, quam non oculis corporis, sed mentis contueor: quapropter tanto meliora esse judico quae oculis cerno, quanto pro sua natura viciniora sunt iis quae animo intelligo. Quare autem illaautem nobis placeant, et cur ea, quando melius sapimus, vehementissime diligamus, ne id quidem quisquam, si ea rite intelligit, dicere audebit. Ut enim nos et omnes animae rationales, secundum veritatem de inferioribus recte judicamus; sic de nobis, quando eidem
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe. Hac gͦ ꝑu̾sitate aĩȩ. quȩ contingit peccato atq supplitio: fit oĩs
frust᷑.ẽ. additũ uanitantiũ. Quia siuanitantes dethas. qͥ tãꝗͣ pͥma sectan
extrema : ñ erit corpꝰ uanitas. s ĩ suo gnẽ ꝗͣuis extremã pulcͥtudinẽ
sine ullo errore monstrabit. Tẽporaliũ enĩ spẽꝵ multiformitas
ab unitate dĩ hoiẽm lapsũ ꝑ carnales sensꝰ diu̾b̾auit. ⁊ mutabili
uarietate multiplicauit eiꝰ affectũ. Ita facta. ẽ. habundantia la¬
bopriosa. & si dici potest coprosa egestas: dũ alud. ⁊ aliud. sequit᷑
⁊ nieħ cũ eo ꝓmanet. Sic atẽpore frum̃ti uini. ⁊ olei sui multiplicatꝰ est
ut ñ inueniat id ipsũ. idẽ. natãm ĩ cõmutabilẽ. ⁊ singłare.qͣm secutꝰ. ñ
erret.⁊ assecutꝰ ñ doleat: habebit enĩ ⁊̃. conseqñtẽ redẽptionẽ corparis
sui ꝙ iã ñ corrũpet᷑. Nunc uͦ corpꝰ. ꝙ corrũpit᷑ aggͣuat aiãm. ⁊ depͥmit

Expanded text:
. Hac ergo perversitate animae, quae contingit peccato atque supplicio, fit omnis frustra est additum, vanitantium, quia si vanitantes detrahas, qui tanquam prima sectantur extrema, non erit corpus vanitas; sed in suo genere, quamvis extremam, pulchritudinem sine ullo errore monstrabit. Temporalium enim specierum multiformitas ab unitate Dei hominem lapsum per carnales sensus diverberavit, et mutabili varietate multiplicavit ejus affectum: ita facta est abundantia laboriosa, et, si dici potest, copiosa egestas, dum aliud et aliud sequitur, et nihil cum eo permanet. Sic a tempore frumenti, vini et olei sui multiplicatus est, ut non inveniat idipsum , id est naturam incommutabilem et singularem, quam secutus non erret, et assecutus non doleat. Habebit enim etiam consequentem redemptionem corporis sui , quod jam non corrumpetur. Nunc vero corpus quod corrumpitur ag
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ : ⁊ꝓt̃ ipsũ peccatũ ꝙ amat᷑ fit corruptibiłe. ut fluendo deserat ama¬
torẽ suũ. qr ⁊ille hoc amando deseruit dm̃. Ecepta enĩ eiꝰ de sesuit
dicentis. Hoc manduca : hoc noli. Pralit̃ Eͦ ad pęxias qr diligendo in¬
feriora ĩ egestate uoluptatũ fuarͣ. ⁊ ĩ dolorib apud ĩferos ordinat᷑. Qui
enĩ .ẽ dolor qͥ. dr̃ corporis .nͥ. corruptio repentina salutis eiꝰ rei qͣm
male utendo anima corruptiõi obnoxiauit. Quid ẽ. aũt dolor
qͥ dr̃ animi nͥ carere mutabi lib reb quib fruebat̃. aut frui se
posse posse sꝑauerat : & hoc ẽ. totũ ꝙ dr̃ malũ. idẽ. peccatũ. & pena
⁊: Si aut̃ dũ ĩ hoc stadio uitȩ humanȩ aiã degit. uĩcat eas quas adu̾sũ
se nutͥuit cupiditates fruendo mortalib ⁊ ad eas uincendas grã
dĩ se ad iuuari credat m̃te illi seruiens ⁊ bona uoluntate. sine du¬
bitatione reꝑabst̃. ⁊ amultis mutabilib ad unũ ĩ cõmutabile riũtet᷑

Expanded text:
et propter ipsum peccatum, quod amatur fit corruptibile, ut fluendo deserat amatorem suum, quia et ille hoc amando deseruit Deum. Praecepta enim ejus neglexit dicentis: Hoc manduca, et hoc noli . Trahitur ergo ad poenas: quia diligendo inferiora, in egestate voluptatum suarum et in doloribus apud inferos ordinatur. Quid est enim dolor, qui dicitur corporis, nisi corruptio repentina salutis ejus rei quam male utendo anima corruptioni obnoxiavit? Quid autem dolor, qui dicitur animi, nisi carere mutabilibus rebus, quibus fruebatur, aut frui se posse speraverat? Et hoc est totum quod dicitur malum, id e4. Si autem dum in hoc stadio vitae humanae anima degit, vincat eas quas adversum se nutrivit cupiditates fruendo mortalibus, et ad eas vincendas gratia Dei se adjuvari credat, mente illi serviens et bona voluntate; sine dubitatione reparabitur, et a multis mutabilibus ad unum incommutabile revertetur,
Abbreviated transcription (Latin):
sane ĩ pͥmis tenere te uolo. qͥ. bene nosti aĩmũ meu̾ ñ hoc me fu¬
giendȩ arrogantiȩ grã qͣsi solennit̃ dicere. quic quid ĩhis litteris er¬
roris ĩ ueniri poterit: hoc solũ mͥ. ẽẽ. tͥbuendũ. quicqͥsd. aut uerũ. ⁊
cõuenient̃ expositũ. uni oiũ bonoꝵ munerũ largitori dõ. Quã ob
si amma ꝓdõ suo ñ cołet aĩmã: aut corpꝰ. aut fantasmata sua. ant
hoꝵ aliqua duo coniuncta: aut certe simil om̃a. s ĩ hac uita sotieta¬
ti humani generis sine dolo tẽporalit̾ congruens: ęt̾na meditaret᷑.
remanet̾. Mutari aut̃ aĩmã posse: ñ quidẽ localit̾. s tm̃ tẽporalr̾:
suis affectioĩb quisq cognoscit. Corpꝰuͦ. ⁊ tẽporib ⁊ locis. ẽẽ. muta¬
bile : cuiuis adu̾tẽ facile.ẽ. Fantas mata porro. nicħ st̃ aliud ꝗͣ de
spẽ corporis corporeo sensu attcta figm̃ta. q̃ memoriȩ mandare

Expanded text:
sane in primis tenere te volo, qui bene nosti animum meum, non hoc me fusane in primis tenere te volo, qui bene nosti animum meum, non hoc me fugiendae arrogantiae gratia quasi solemniter dicere, quidquid in his litteris erroris inveniri poterit, hoc solum mihi esse tribuendum; quidquid autem verum et convenienter expositum, uni omnium bonorum munerum larsi anima pro Deo suo non coleret animam, aut corpus, aut phantasmata sua, aut horum aliqua duo conjuncta, aut certe simul omnia: sed in hac vita societati generis humani sine dolo temporaliter congruens, aeterna meditaretur, remaneret. Mutari autem animam posse, non quidem localiter, sed tamen temporaliter, suis affectionibus quisque cognoscit. Corpus vero et temporibus et locis esse mutabile, cuivis advertere facile est. Phantasmata porro nihil sunt aliud quam de specie corporis corporeo sensu attracta figmenta: quae memoriae mandare
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ear̃ quib offendunt. s. ear̃ qͥb delectant uolut̃. ẽẽ. auctorẽ dm̃.
⁊ cũ consuecudinẽ suã uĩcere neq̃unt: iã carnalib laq̃eis irretiti.
duas aĩãs. ẽẽ. ĩ uno corpore existimant. unã dedõ q̃ natalit̾ hoc sitꝙ
ipse: altãm degente tenebrar. ꝗͣ ds̃ ñ genuerit. nec fecerit. nec ꝓ¬
tułit. nec abiecerit. s q̃ suã uitã. suã t̾rã. suos fȩtꝰ. ⁊ animalia. suũ
pꝰtremo regnũ habuerit. ĩ genitũq pͥncipiũ. s quodã tẽpr adũsꝰ dm̃
rebellasse. am̃ aut̃ qͥ. aliud ꝙ facẽt ñ hab̾et. ⁊ qͦmͦ. hosti poss resistẽ
cõmixtione atq miseria hostẽ tẽꝑatũ. ẽẽ. soñiant. ⁊ mundũ fabricatũ.
siuerit faciemꝰ : s ĩ hoc oꝑe qͦmͦ adu̾sꝰ eos fides catholica tuta sit. &
qͦmõ ñ ꝑt̾bent aĩmũ ea qͥb cõmoti hoĩes ĩeoꝵ cedunt sententiã. ra¬
tioĩb quas dñs dare dignat᷑. quantũ possumꝰ demonstramꝰ. Illud

Expanded text:
delectantur, volunt esse auctorem Deum. Et cum consuetudinem suam vincere nequeunt, jam carnalibus laqueis irretiti, duas animas esse in uno corpore existimant: unam de Deo, quae naturaliter hoc sit quod ipse; alteram de gente tenebrarum, quam Deus nec genuerit, nec fecerit, nec protulerit, nec abjecerit; sed quae suam vitam, suam terram, suos fetus et animalia, suum postremo regnum habuerit, ingenitumque principium; sed quodam tempore adversus Deum rebellasse, Deum autem cum aliud quod faciae, cujus commixtione atque miscela hostem temperatum esse somniant, et mundum fabricatum. sed in hoc opere quomodo adversus eos fides catholica tuta sit, et quomodo non perturbent animum ea quibus commoti homines in eorum cedunt sententiam, rationibus quas Dominus dare dignatur, quantum possumus demonstramus. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
mutat tam̃ p̃cepta languentib qr mutabilis. ẽ. nrã ualitudo: ita diuina ꝓ ui¬
clentia cũ sit ipsa oĩo i cõmutabilis : mutabili tam̃ creat᷑e. uarie subue¬
nit. ⁊ ꝓdiusitate morborũ. aliis alia uibet. aut uetat. ut auitio. und̾̃¬
ipsa moys icipit. ⁊ abipsa morte ad nat᷑am suã. ⁊ẽentiã. eaq̃ deficuit̃
id ẽ. ad nicħlu tendt̃. reducat. ⁊ firmet. S dicis mͥ. Ei. deficunt : Quia

Expanded text:
entibus; quia mutabilis est nostra valetudo: ita divina providentia, cum sit ipsa omnino incommutabilis, mutabili tamen creaturae varie subvenit; et pro diversitate morborum aliis alia jubet, aut vetat: ut a vitio, unde mors incipit, et ab ipsa morte, ad naturam suam et essentiam ea quae deficiunt, id est, ad nihilum tendunt, reducat et firmet. CCCLXXXVII. D
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ suo gñe pulcher ẽ: quã uis duȩ sylłe simul dici nullo mͦ possint. Nec
eni scda enuntiat᷑: nͥ pͥma tͥnsierit. Atq ita ꝑ ordinẽ ꝑuenit̃ adfinẽ.
ut cũ sola iltima sola sonat ñ secũ sonantib suꝑiorib formã tam̃. ⁊ decꝰ metͥ¬
cũ ptĩtis cõtexta ꝑficiat. nec idõ tam̃. ars ipsa.qͣ us fabrieat᷑. sic tẽpore
ob nexia e ẽ: ut pulchi atudo eiꝰ ꝑ m̃suras morarũ digerat᷑ s simul hẽ oĩa
qͥb efficit u̾sũ ñ simul habentẽ oĩã. s pꝰ terioribꝰ pͥora tollente. Proptẽa tam̃
puc̾rũ q extrema uestigia illiꝰ pulcͥtudinis ostñdit. qͣm constant᷑. atq in es

Expanded text:
in suo genere pulcher est, quamvis duae syllabae simul dici nullo modo possint. Nec enim secunda enuntiatur, nisi prima transierit; atque ita per ordinem pervenitur ad finem, ut cum sola ultima sonat, non secum sonantibus superioribus,formaitis contexta perficiat. Nec ideo tamen ars ipsa qua versus fabricatur, sic tempori obnoxia est, ut pulchritudo ejus per mensuras morarum digeratur: sed simul habet omnia, quibus efficit versum non simul habentem omnia, sed posterioribus priora tollentem; propterea tamen pulchrum, quia extrema vestigia illius pulchritudin