comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos suo sanguĩe redẽpturꝰ ⁊ nõ tanꝙͣ
ille q̃ est: nec tanꝙͣ ĩ pncipio uerbũ et
uerbũ apud deũ. Nã cũ illi lapides
tollerẽt ut muterẽt in eũ: qͥd magnũ
erat ut eos ꝯtinuo dehiscẽs tra absor¬
beret ⁊ et ꝓlapidib ĩferos ĩuenirẽt:
Nõ erat magnũ deo. b magis erat
cõmendãda paciẽtia: ꝙͣ exertẽda potẽ¬
cia. Abscõdit se ergo ab eis: ne lapida¬
ret᷑. Tan ꝙͣ hõ a lapidib fugit: s ue il¬
lis a quoꝵ lapideis cordib deꝰ fugit.¬

Expanded text:
uine redempturus: non tanquam ille qui est, non tanquam in principio Verbum, et Verbum apud Deum. Nam cum illi lapides tulerunt ut mitterent in eum, quid magnum erat ut eos continuo dehiscens terra sorberet, et pro lapidibus inferos invenirent? Non erat magnum Deo: sed magis erat commendanda patientia, quam exserenda potentia. Abscondit se ergo ab eis, ne lapidaretur. Tanquam homo a lapidibus fugit: sed vae illis a quorum lapideis cordibus Deus fugit
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ueteris pasce satͣmẽta hactenꝰ ob¬
seruata ꝯsumauit: at noui deĩceps
obseruãda disciplis sac̃mẽta cõtradi¬
dit ⁊ egressꝰ in montẽ oliueti. tentꝰ ẽ
a iudeis et mane crucifixꝰ: ip̃a nos die
a diabolita dñatione redemit. qͣ anti¬
quus ille hebreoꝵ ppłus ꝑ ĩmolacionẽ
agni iugũ egyptie seruitutis ubiecit.
Ergo dñs instar agni pascalis ante
qͥnq dies quã pati ĩciꝑet. locũ passioĩs
adiit: ut se ĩsiuaret illũ esse de quo
p̃dixit ysaias. sĩt ouis ud occisionẽ du-¬
tet᷑. et quasi agnꝰ corã tondẽte se obinu¬

Expanded text:
is paschae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus cora
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tus ẽ ip̃iusq uictoria. Hec diltissi¬
imi que ad ꝑtiipationẽ icucis ꝑtinẽt
sufficient ut arbitror ueĩs sũt hodie
nurib ĩtimata. ut pascale sacͬmen
tũ etiã in mẽbris corꝑis xp̃i legitime
celebret᷑: suꝑ est ut de obtinẽdo resur-¬
rectionis ꝯsortio disseramꝰ. Cui laus

Expanded text:
ec, dilectissimi, quae ad participationem crucis pertinent, sufficienter, ut arbitror, vestris sunt hodie auribus intimata: ut paschale sacramentum 277 etiam in membris corporis Christi legitime celebretur. Superest ut de obtinendo resurrectionis consortio disseramus
Abbreviated transcription (Latin):
na patria flagitet. Bternat uestimẽ
memor illiꝰ diauititi qr exultabũt os¬
sa hũiliata. R amos de sirborib cedat.
iaceũt hortant᷑: resurgẽtes ut u̾tutib
exerteãt᷑ instruũt᷑. Exertitatos u̾tutib
at sit etiã ip̃e cũ teteris fidelib redẽp¬
toris sui uestigia sequat᷑. passionisq
at resurrectioĩs eiꝰ mysteria digna

Expanded text:
patria flagitet. Sternat  Al., stmemor illius Davidici quia exsultabunt ossa humiliata. Ramos de arboribus caedat, jaceant hortantur, resurgentes ut virtutibus exerceantur instruunt, exercitatos virtutibus ac sic etiam ipse cum caeteris fidelibus redemptoris sui vestigia sequatur, passionisque ac resurrectionis ejus mysteria digna
Abbreviated transcription (Latin):
credituri ea fide qua sola possẽt a pet¬
catoꝵ obligatiõe liberari. Qua ꝓpt
p̃sriebat illos quib talia dicebat ĩ
eo ꝑmãsuros qd̾ ex diabolo erãt: id est
ĩ sius pctis atq ĩpietate morituros ĩ
qua ei simles erãt : net uẽturos ad re¬
genaciõez ĩ qua essẽt filii dei. hot ẽ ex
deo nati: a quo erãt hoĩes treati. Se¬
cũdũ hanc p̃destinationẽ lotutꝰ ẽ dñs:
nõ qd̾ aliquẽ hoĩe ĩuenerit q uł sid̾

Expanded text:
sent a peccatorum obligatione liberari. Quapropter praesciebat illos quibus talia dicebat, in eo permansuros quod ex diabolo erant, id est, in suis peccatis atque impietate morituros, in qua ei similes erant; nec venturos ad regenerationem in qua essent filii Dei, hoc est ex Deo nati, a quo eran homines creati. Secundum hanc praedestinationem locutus est Dominus: non quod aliquem hominu
Abbreviated transcription (Latin):
adusa tolerãt ip̃e ꝯpatit. insi forte
estimandũ est multiplicata ꝑ orbẽ
tires seiuerũt finita esse tertamĩa:
tamꝙͣ suscipiẽde crucis illis tm̃ neces¬
sitas ĩtubuerit. quib ad expugnadã
xp̃i dilectionẽ atrotissiã sũt illata
supplicia. S aliud seruientiũ deo
pietas exꝑit᷑ aliud etiã apłi p̃dicꝗ¬

Expanded text:
adversa tolerant, ipse compatitur: nisi forte aestimandum est, multiplicata per orbem tyres saevierunt, finita esse certamina, tamquam suscipiendae crucis illis tantum necessitas incubuerit, quibus ad expugnandam Christi dilectionem atrocissima sunt illata supplicia. Sed aliud servientium Deo pietas experitur, aliud etiam Apostoli praedica
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓprius tibi. Si ĩtellexeris ueniet tibi:
si nõ intellexeris ueniet cõtra te: Id est
si ĩtellexeris uemet ut saluet te et sub
pedib tuis subiuget gẽtes⁊ si aũt nõ in
tellexeris ueret ut ꝑdat te et de tẽplo scĩ¬
tatis expellat: et aliã sponsã castiorẽ de

Expanded text:
super asinam. Si intellexeris, venit tibi; si non intellexeris, veniet contra te, id est, si intellexeris, veniet ut salvet te, et sub pedibus tuis subiget gentes, ut gaudentellexeris, veniet ut perdat te, et de templo sanctitatis expellat, et aliam sponsam de gentibus c
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e iuditiũ dedit filio et hic dicit ÷ nõ que¬
ro gloriã meã est q̃ querat et iudicet: Si
ergo iuditat pat̾ ÷ quõ nõ uidicat quẽꝙͣ
s om̃e iudiciũ dedit filio. Hãc questionẽ
ut soluamꝰ attẽdite. Bumili lotuciõe sol¬

Expanded text:
omne judicium dedit Filio ; et hic dicit, Non quaeomne judicium dedit Filio ; et hic dicit, Non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet? Si ergo judicat Pater, quomodo non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? 5. Hanc quaestionem ut solvam
Abbreviated transcription (Latin):
richo et ĩcidit ĩ latrones: q̃ eũ grauit
uuluerãtes senminiũ in uia relique¬
rũt. Trãsiit quidã sacerdos neglexit
eũ: tñsiit leuites et ip̃e p̃teriit. Trãsiit
quidã samaritanꝰ ip̃e est custos nr ip̃e
accessit ad sauciũ: ip̃e ĩpendit misidiã
eiq se p̃stitit ꝓximũ quẽ nõ deputauit
alienũ. Ad hoc ergo solũ qd̾ demoniũ
nõ habẽt: nõ aũt se samaritanũ nõ
esse respõdit. Demde post tale ꝯuitiũ
hoc solũ dixit de gloria sua. E honori¬
fico inqͥt patrẽ meũ: et uos ĩhonoras¬
tis me. Hoc ẽ ego me nõ honorifiro ne
pobis arrogũs uidear: habeo quẽ houo¬
rificẽ. S si uos agnoscetis: sit ego hono¬
rifito patrẽ sic et uos houorificaretis
me. Ego facio qd̵ debeo: uos facitis qd¬
nõ debetis. Ego aũt in qͥt nõ quero glo¬
riã meã: est qͥ querut et iudicet. Quẽ
pult ĩtelligi nisi patrẽ. Nuo ergo a¬
lio loto dicit pat̾ nõ udicat quẽꝙ̃ͣ ẜ

Expanded text:
 et incidit in latrones, qui eum graviter vulnerantes, semivivum in via reliquerunt. Transiit sacerdos, neglexit eum: transiit Levites, et ipse praeteriit: transiit quidam Samaritanus, ipse est custos noster; ipse accessit ad saucium, ipse impendit misericordiam, eique se praestitit proximum, quem non deputavit alienum . Ad hoc ergo solum quod daemonium non haberet, non autem se Samaritanum non esse, respondit. 3. Deinde post tale convicium, hoc solum dixit de gloria sua: Sed honorifico, inquit, Patrem meum, et vos inhonorastis me. Hoc est, Ego me non honorifico, ne vobis arrogans videar, habeo quem honorificem; sed si vos me agnosceretis, sicut ego honorifico Patrem, sic et vos honorificaretis me: ego facio quod debeo, vos non facitis quod debetis. 4. Ego autem, inquit, non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet. Quem vult intelligi, nisi Patrem? Quomodo ergo alio loco dicit, Pater non judicat quemquam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cia ueri hoĩs u̾go ĩtemerata peꝑiss:
qđ equalis patri filiꝰ dei qͥ ĩpleret oĩa
et cõtuiet unnisa. furenciũ manib
ꝯp̃hendi ÷ iniquoꝵ uidicio condẽpuari:
et post dedetora illusionũ crucise ꝑ¬
misiss affigi. S ĩ his õĩb simul sũt
et huilitas hoĩs et telsitudo deitatis.
nec misidie ratio maiestatẽ miserẽtis
obsturat: qr de ĩ effabili potẽtia factũ
est ut dũ homo uerꝰ ẽ in deo ĩuiolabi

Expanded text:
merata peperisset; quod aequalis Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deitatis; nec misericordiae ratio majestatem miserentis obscurat, quia de ineffabili potentia factum est, ut du
Abbreviated transcription (Latin):
misidiã dm̃ q̃ ꝓ eis a quib e crutifi¬
xus erat orabat nos quoq cũ beato.
paulo apło nr̃as uĩgimꝰ p̾ces: et ut il¬
le pplus miscdiã ꝯsequat᷑ optamꝰ. ob
tui ꝯ offeusionẽ gra recõtiliacioĩs ac¬
misereat᷑. Quid aũt illud fuit qd et ip̃e¬
uideis ĩtellectũ abstulit et sapienciũ
mũdi corda tirrbauit insi crux filii der:
que et philosophicã uanesce pruden¬
ciã et isrłititã fecit caligare doctriã:
Om̃ez nãq sensũ hũane mẽtis exces¬
sit diuimi altitudo ꝯsilii. cũ platuit deo
ꝑstultitiã p̃ditaciõis saluos face̾ credẽ

Expanded text:
mini, qui pro eis a quibus erat crucifixus orabat, nos quoque cum beato Paulo apostolo nostras jungimus preces, et ut ille populus misericordiam consequatur optamus, ob cujus offensionem gratiam reconciliationis acCAP. III. Quid autem illud fuit quod et Judaeis intellectum abstulit, et sapientium mundi corda turbavit, nisi crux Filii Dei, quae et philosophicam evanescere prudentiam, et Israeliticam fecit caligare doctrinam? Omnem namque sensum humanae mentis excessit divini altitudo consilii, cum placuit Deo per stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
publica ꝓtestacione dicebat. Ette ugnꝰ
dei: ecte q̃ tollit pct̃a mũdi. Repugnat
inqͥtas iusticie cetitas luci mendatiũ
ueritati: ẜ de seuicia obluctantiũ dex
scelere crudeliũ obtimuit ihs et̾ne dis¬
posicioĩs effectũ: et ita hũano generi
sua morte ꝯsuluit: ut sacmentũ sa¬
lutis etiã ip̃is ꝑserutorib nõ negarit.
Qui em̃ uenerat umu̾sis credentib
oĩa pct̃a dimutẽ: a genali ĩdulgẽtia

Expanded text:
ublica protestatione dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Repugnat iniquitas justitiae, caecitas luci, mendacium veritati; sed de saevitia obluctantium, de scelere crudelium obtinuit Jesus aeternae dispositionis effectum; et ita humano generi sua morte consuluit, ut sacramentum salutis etiam ipsis persecutoribus non negaret. Qui enim venerat universis credentibus omnia peccata dimittere, a generali i
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ dilc̃issum dm̃ice pas¬
sioms historiã euãgelita ut
moris est narratione detursã ita oĩz
ur̃m arbitror ĩhesisse pectorib: ut u¬
inciuq audientiũ ip̃a lectio quedã
facta sit uisio. Habet emĩ hãc potẽ¬
tiã fides uera ut̃ ab his mẽte nõ desit
quib torꝑalis p̃sencia intesse nõ po¬
tuit: et siue in p̃teritũ redeat siue ĩ
futuꝵ se cor credẽtis extollat. nullas
senciat moras tꝑis cognitio ueritatis.
Ad est ergo sensib nr̃is miago reꝵ ꝓ
nr̃a salute gestaꝵ: et quitiid tũc disci¬
puloꝵ p̃struixit aĩos nr̃os quoq tan¬
git affectꝰ ÷ nõ qđ aut tristicia depͥmi¬

Expanded text:
m, dilectissimi, Dominicae passionis historiam, evangelica, ut moris est, narratione decursam, ita omnium vestrum arbitror inhaesisse pectoribus, ut unicuique audientium ipsa lectio quaedam facta sit visio. Habet enim hanc potentiam fides vera, ut ab iis mente non desit, quibus corporalis praesentia interesse non potuit; et sive in praeteritum redeat, sive in futurum se cor credentis extendat, nullas sentiat moras temporis cognitio veritatis. Adest ergo sensibus nostris imago rerum pro nostra salute gestarum, et quidquid tunc discipulorum perstrinxit animos, nostros quoque tangit affectus; non quod aut tristitia deprima
Abbreviated transcription (Latin):
et scret etiã ip̃e qͥd facẽt. Magna eñ
res agebat᷑. qñ ubrahe sem̃ nugiũ q̃re¬
bat᷑. S ut hoc cognoscẽt seruꝰ qd̾ noue¬
rat abea hũ qi nepotes carnalit desi¬
derabat: nec de genẽ suo uliqͥd carnale
sapiebat uit seruosuo quẽ mitebat. Po¬
ne manũ sub femore meo et uira in ꝑ
deũ celi. Qd uult deꝯceli ad fem abra¬
he: Iam ĩtelligitis suc̃mentũ: ꝑ femͬ ge
significabut de gene̾ abrahe uẽturũ
ĩ tarne deũ teli : Etulti rephendũt ab¬
rahã qr dixit mitte manũ sub femore
meo. Qui rep̃hendũt tarnẽ xp̃i: rẽphẽ¬
dũt factũ abeahe. Nos aũt fr̃es si agno¬
scimꝰ carnẽ xp̃i uenandã illud femur
nõ ꝯtẽpnamꝰ: s ĩ ꝓphetia dictũ accipi¬
mus. Etem̃ ꝓpheta erat abeahã. ¶uĩꝰ
ꝓpħa: Benĩs sui: et dm̃ sui. Beniẽ suũ
significauit: dicẽdo mutte manũ sub fe¬
more meo. Dum suũ significauit addẽ

Expanded text:
et sciret etiam ipse quid faceret. Magna enim res agebatur, quando Abrahae semini conjugium quaerebatur. Sed ut hoc cognosceret servus quod noverat Abraham, quia nepotes non carnaliter desiderabat, nec de genere suo aliquid carnale sapiebat; ait servo suo quem mittebat: Pone manum sub femore meo, et jura per Deum coeli . Quid vult Deus coeli ad femur Abrahae? Jam intelligitis sacsignificabatur de genere Abrahae venturum in carne Deum coeli? Stulti reprehendunt Abraham, quia dixit, Mitte manum sub femore meo. Qui reprehendunt carnem Christi, reprehendunt factum Abrahae. Nos autem, fratres, si agnoscimus carnem Christi venerandam, illud femur non contemnamus, sed in prophetia dictum accipiamus. Etenim propheta erat Abraham. Cujus propheta? Seminis sui et Domini sui. Semen suum significavit dicendo, Mitte manum sub femo
Abbreviated transcription (Latin):
Et si qͥs uobis inqt aliqd dixerit᷑. dici¬
te qr dñs his opꝰ habet et ꝯfestĩ dnuit¬
tet eos. Et doitorib p̃cipit᷑ ut si q̃d eis
obstiterit adusitatis. si qͥs ꝓhibuerit
pctores a laqueis diaboli absoliu. et ꝑ
ꝯfessionẽ fidei dño adduti nõ tũ pre¬
dicãdo desistãt. s ꝯstant̾ ĩsmuẽt: qͥa¬

Expanded text:
Et si quis vobis, inquit, aliquid dixerit, dicite quia Dominus his opus habet, et confestim dimittet eos. Et doctoribus praecipitur, ut si quid eis obstiterit adversitatis, si quis prohibuerit peccatores a laqueis diaboli solvi, et per confessionem fidei Domino adduci, non tamen praedicando desistant, sed constanter ins
Abbreviated transcription (Latin):
derũt ei. Nuiq̃gĩta ãnos nondũ ha¬
bes: et abrahã uidisti: Et dñs. Amẽ
amẽ dico uobis: anteꝙͣ abeahã fieret e¬
gosũ. Appende uerba: et cognoste mys-¬
teriũ. Anteꝙ̃ abrahã fiẽt. Intellige fie¬
ret ad hũanã naturã:. sũ uo ud diuĩa

Expanded text:
habes, et Abraham vidisti! Et Dominus: Amen, amen dico vobis; antequam Abraham fieret, ego sum. Appende verba, et cognosce mysterium. Antequam Abraham fieret. Intellige, fieret ad humanam facturam, sum vero ad divinam
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ ẜ ut paulo seriꝰ moriat᷑ : nõ accipit
debiti seturitatẽ s postulat dilacionẽ:
Qnͣtulib du differat᷑: ueniet qd̾ differt᷑
Illã mortẽ timeamꝰ quã tumuerũt tres
piri qñ dixerũt regi: potẽs est deꝰ etiã de
timor illiꝰ mortis quã mõ dñs ꝯminat᷑ qñ¬
dixerũt ÷ s et si noluerit aꝑte liberare:
potest ĩ octulto coronare. Unde et ip̃e dñs
facturꝰ martires et caput nrrͣm futurus
ait. Nolite time eos qͥ octidũt corpus: et po¬
stea nõ habẽt qͥd faciãt. Quõ nõ habẽt qͥd
faciãt. Nd si cũ occiderĩt corpꝰ bestiis la¬
cerandũ et diripiendũ alitib ꝓiitiat. Ui¬
det᷑ udhuc seuiciã hube̾ qđ faciat. B tui
facit: Qui migrauit. In est coepꝰ s nul¬
lus ẽ sensus: habitatio iacet habita tor
abscessit. Ergo postea nõ habẽt qͥd faciãt.
Nõ senciẽti emĩ nichil faciũt. Dz eũ tie¬

Expanded text:
atur? Sed ut paulo serius moriatur. Non accipit atur? Sed ut paulo serius moriatur. Non accipit debiti securitatem, sed postulat dilationem. Quantumlibet diu differatur, veniet quod differtur. Illam mortem timeamus quam timuerunt tres viri, quando dixerunt regi, Potens est Deus etiam de timor illius mortis, quam modo Dominus dixerunt, Sed et si noluerit aperte liberare, potest in occulto coronare. Unde et ipse Dominus facturus martyres, et caput martyrum futurus ait: Nolite timere eos qui occidant corpus, et postea non habent quid faciant. Quomodo non habent quid faciant? Quid si cum occiderint, corpus bestiis lacerandum et diripiendum alitibus projiciant? videtur adhuc saevitia habere quod faciat. Sed cui facit? Qui migravit. Inest corpus, sed nullus est sensus: habitatio jacet, habitator abscessit. Ergo postea non habent quid faciant: non sentienti enim nihil faciunt. Sed eum time
Abbreviated transcription (Latin):
s illã timeamꝰ. Qd est aũt grauiꝰ: mł¬
ti pu̾se timẽdo istã incidũt ĩ illã. Dictũ
ẽ aliquib: adorate idolu qđ̵ si nõ feceritis
ĩterficiemĩ. Aut queadmodũ ille nabu¬
chodonosor rex dixit: si nõ feceritis mitte¬
nũ ĩ cammũ igins ardẽtis. Multi tuiue¬
rũt ⁊ adorauerũt: uolẽtes mori mortui sũt.
Tnnẽdo mortẽ que nõ euadit᷑ ⁊ ĩcidetũt ĩ
mortẽ quã euadẽ õmo felicit possẽt: s̃i is¬
tã que nõ euadit ĩfelicit nõ timerẽt. Na¬
tus es hõ: moriturꝰ es. Qua ibis ut nõ mo¬
riaris: Q̾dfacies ut nõ moriaris: ¶lt dñs
tuꝰ necessitate morituꝵ ꝯolaret᷑ qͥ uolũ¬
tate mori dignatꝰ ẽ. qñ uides xp̃m mor
tuũ dedignaris mori: Ergotũ moriturꝰ
es: q̃ euadas nõ habes. Hodie sit tras sit
futuꝵ ẽ: debitũ est reddendũ ẽ. E̾d gͦ a¬
git hõtimẽs: fugiẽs octultat se ne ĩuemi¬
at ab ĩmnco. Nũquid agit ut nõ mori¬

Expanded text:
illam timeamus. Quod est autem gravius, multi perverse timendo istam, inciderunt in illam. Dictum est aliquibus, Adorate idola; quod si non feceritis, interficiemini: aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit, Si non feceritis, mittemini in caminum ignis ardentis. Multi timuerunt et adoraverunt; nolentes mori mortui sunt: timendo mortem quae non evaditur, inciderunt in mortem quam evadere feliciter possent, si istam quae non evaditur, infeliciter non timerent. Natus es homo, moriturus es. Qua ibis, ut non moriaris? quid facies ut non moriaris? Ut Dominus tuus necessitate moriturum consolaretur, voluntate mori dignatus est. Quando vides Christum mortuum, dedignaris mori? Ergo moriturus es: qua evadas hoc, non habes. Hodie sit, cras sit; futurum est, debitum est reddendum. Quid ergo agit homo timens, fugiens, occultans se ne inveniatur ab inimico? Numquid agit ut non mori
Abbreviated transcription (Latin):
deũ. et aliqũ in carne uẽtuꝵ ⁊ nec de pr̃is
grenno recessuꝵ: Totũ hoc uidit abrahã.
Nã qd̾ ait diẽ meũ incertũ potest esse
unde dixerit: utrũ diẽ dm̃ tꝑalẽ quo erat
uẽturꝰ ĩ tarne an diẽ dm̃ qͥnescit ortũ nes¬
tit octasũ. Es ego nõ dubito pre abeahã
totũ scisse. Et ubi ĩueniã: An suffic̾e no¬

Expanded text:
ne venturum, nec de Patris gremio recessurum? Totum hoc vidit Abraham. Nam quod ait, diem meum, incertum potest esse unde dixerit; utrum diem Domini temporalem quo erat venturus in carne, an diem Domini qui nescit ortum, nescit occasum. Sed ego non dubito patrem Abraham totum scisse. Et ubi inveniam? An sufficere no
Abbreviated transcription (Latin):
de gessit eũ potiꝰ ꝑsequi quã in eũ cre¬
dere maluerũt: et multũ miseri uite
auctorẽ morti potiꝰ dare quã ꝑeũ ip̃i
uiuificari studebãt. Uerũ nos ꝑfidoꝵ
centate deilmata eoꝵ magis exempla
qͥ fidelit̾ dñm laudauere sequam᷑: et
iter eiꝰ mysticũ inꝑstica ut decet ĩterp̃¬
taciõe scrutem᷑. ¶ Asma et pullꝰ qͥb¬

Expanded text:
i quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina et pull
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uidebit ĩ etnũ. Seruemꝰ ge frẽs sermo¬
uẽ ip̃iꝰ in fide ꝑuẽturi adspẽ: tũ accepe¬
rimꝰ plenissimã libertatẽ. Isti aũt ĩ dig¬
nãtes mortui et mortisẽpitne p̃destinati:
rñdebãt ꝯuciose et dicebãt. Modo cognoui¬
mꝰ: qr demoniũ hubes. Abrahã moetuꝰ
ẽ et ꝓphete. B ista morte quã dñs uult ĩ¬
telligi: net abrahũ mortuꝰ ẽ nec ꝓphete.
Illi enĩ motui sũt et uiuũt: isti uiuebãt

Expanded text:
rmonem ipsius in fide; perventuri ad speciem, cum acceperimus plenissimam libertatem. 13. Isti autem indignantes mortui, et morti sempiternae praedestinati, respondebant conviciose, et dicebant: Modo cognovimus quia daemonium habes. Abraham mortuus est et Prophetae. Sed ista morte quam Dominus vult intelligi, nec Abraham mortuus est, nec Prophetae. Illi enim mortui sunt, et vivunt: isti vi
Abbreviated transcription (Latin):
ultauit qr uidit: s exultauit ut uidẽt. Cre¬
dẽs utiq exultauit sperãdo: ut uidẽt ĩtel¬
ligẽdo et uidit. Et q̃d potuit plus dice̾: uł
frẽs mei: Bi gauisi sũt illi quib deꝰ ocu¬
los carins apuit: quale gaudiũ fuit ui¬
dẽtib cordis lucẽ ineffabilẽ uerbũ ma¬
nẽs splendorẽ piis mẽtib refulgentẽ: sa¬

Expanded text:
 exsultavit ut videret. Credens utique exsultavit sperando, ut videret intelligendo. Et vidit, Et quid potuit plus dicere, vel fratres mei? Si gavisi sunt illi quibus Dominus oculos carnis aperuit, quale gaudium fuit videntis cordis oculis lucem ineffabilem, Verbum manens, splendorem piis mentibus refulgente
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ nullã imqͥtatẽ. Demq nos nec qi uo¬
lumꝰ nati sumꝰ nec q̃pdiu uolumꝰ ui¬
uimꝰ: net quomõ uolumꝰ morim᷑. Ile
anteqͣ nasceret elegit de qua nasteret᷑:
natꝰ fecit ut a magis adoearet᷑. Creuit
ĩfans et miraculis se deũ ostẽdebat: et ĩ¬
firmitate hoĩez p̃ferebat. Postremo ele¬
git et genꝰ mortis hoc ẽ ut ĩ trute pẽdet:
et ip̃a trucẽ ĩ cordib fideliũ figẽt ut di¬

Expanded text:
s nec quia volumus nati sumus, nec quamdiu volumus vivimus, nec quomodo volumus morimur: ille antequam nasceretur elegit de qua nasceretur, natus fecit ut a Magis adoraretur, crevit infans, et miraculis se Deum ostendebat, et infirmitate hominem praeferebat. Postremo elegit et genus mortis, hoc est, ut in cruce penderet, et ipsam crucem in frontibus fidelium figeret: ut di
Abbreviated transcription (Latin):
diũt sibi duũtꝰ dici. post ꝯcupiscẽtias
tuas ne ens et a uolũtate tua auecte:
diuidũt affectꝰ suos. et legẽ mẽtis a
corꝑis lege discermĩt. ut ex quadã se
ꝑte sibi deuegẽt ꝑdẽtes se ĩ his q̃ tar¬
nalit̾ diligũt. et ĩuemẽtes se ĩ his que
sp̃italit ꝯcupistũt. Scm igit᷑ pasca di¬
ltissimi ĩ talib mẽbris corꝑis xp̃i legi¬
tue celebeat᷑ et nchil illis deest triũ¬
phi quos passio saluatoris obtimut:
corpus suũ et seruituti subitĩt. id ẽ
hostes eadẽ fortitudĩe ꝯterũt᷑. Et mĩs

Expanded text:
diunt sibi divinitus dici: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere : dividunt affectus suos, et legem mentis a corporis lege discernunt: ut ex quadam se parte sibi denegent, perdentes se in iis quae carnaliter cupiunt, et invenientes se in iis quae splectissimi, in talibus membris corporis Christi legitime celebratur et nihil illis deest triumphis, quos passio Salvatoris obtinuit.corpus suum et servituti subjiciunt , iidem hostes eadem fortitudine conteruntur, et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tabit. Qaus uidet: Qs gustat: Nuos o¬
culos hab hõ ut uideat qñ morit᷑ ⁊ qñ ue¬
mẽdo mors ip̃os ocłos laudit ne aliq̃d ui¬
deãt: ¶uõ dicit᷑ nõ uidebit mortẽ: Itẽ
quo palato quib fautib mors gustatͥ ÷
ut qͥd sapat dinostat᷑. Qñ totũ seusũ tol¬
lit : qͥd ĩ palato remanebit: ꝑ uidebis
dictũ est et gustabit: ꝓ eo ꝙ ẽ expiet᷑. Hec¬

Expanded text:
. Quis videt? quis gustat? Quos oculos habet homo, ut videat quando moritur? Quando veniendo mors ipsos oculos claudit ne aliquid videant; quomodo dicitur, non videbit mortem? Item quo palato, quibus faucibus mors gustatur, ut quid sapiat dignoscatur? Quando totum sensum tollit, quid in palato remanebit? Sed videbit dictum est et gustabit, pro eo quod est, e
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit corpꝰ dimisit ⁊ abscessit : ĩ ip̃o se¬
pulchro ꝙͣdui uoluit iacuit: qñ uoluit.
tauꝙͣ de lectosurrexit. Ergo fr̃es sidm ip̃az
formã serui nã illud qͥs digne loquit᷑. ĩ
pͥncipio erat uerbũ et uerbũ erat apud
seriu multũ intest int gloriã xp̃i: et głia
oñ reteroꝵ. De ip̃a gloria dicebat: qñ
qd demonnũ habẽt audiebat. Ego nõ q̃pro
gloriã meũ: est q̃ querat et iudicet. Cu
aũt de te dñe qͥd dicis: Amen amẽ dico
uobis: si qͥs sermonẽ meũ seruauerit.
mortẽ nõ uidebit ĩ etnũ. Dos inqͥt dicitis
demoniũ habes ego uos d uitã uoto:

Expanded text:
it, corpus dimisit, et abscessit: in ipso sepulcro quamdiu voluit, jacuit; quando voluit, tanquam de lecto surrexit. Ergo, fratres, secundum ipsam formam servi, nam illud quis digne loquitur, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud sereterorum. De ipsa gloria dicebat, quando quod daemonium haberet audiebat, Ego non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet. 10. Tu autem de te, Domine, quid dicis? Amen, amen dico vobis; si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Vos, inquit, dicitis, Daem
Abbreviated transcription (Latin):
ro gloriã meã: est q̃ querat et uidicet.
Quõ est q̃ querat et uidicet. Est pat̾¬
meꝰ: q̃ gloriã meã a uẽa gloria discer¬
nat et separet. Hos enĩ scdm hoc secłm
gloriam̃: ego nõ sid̾m hoc setulũ glorior
q̃ pr̃i dico. Pat̾ głifica me ea gloria ꝙͣ
habui cipudte: anteꝙͣ mũdꝰ esẜ. Qud
est ea gloria: Ab hũana ĩflaciõe discre¬
ta. scdm hoc iudicat p̃r. Qd ẽ iudicat:
Discerint. Quid discerint: Gloriã filii
sui a głia hom̃i: qr ideo dictũ est uuxit
te deꝰ deus tuꝰ oleo exultaciõis tue p̃ ꝑti¬
cipib tius. Nõ enĩ qr hõ factꝰ est: iã cõ¬

Expanded text:
ro gloriam meam; est qui quaerat et judicet. Quomodo est qui quaerat et judicet? Est Pater qui gloriam meam a vestra gloria discernat et separet. Vos enim secundum hoc saeculum gloriamini: ego non secundum hoc saeculum glorior, qui Patri dico, Pater, glorifica me ea gloria quam habui apud te, antequam mundus esset . Quid est, ea gloria? Ab humana inflatione discreta. Secundum hoc judicat Pater. Quid est, judicat? Discernit. Quid discernit? Gloriam Filii sui a gloria hominum; quia ideo dictum est, Unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis . No
Abbreviated transcription (Latin):
ducat. Unde tũ quispiã selunites ob¬
seruãtie xp̃iane sentit excede̾ et ĩ id cu
piditates suas tende̾. qd̾ eũ a recto tra¬
nuite fauat deuiareͥ recrat ad crucẽ
dm̃ et ligno uite motꝰ noxie uolũta¬
tis affigut: at uote ꝓphetita ad dnm
clamet et dicat. C õfige ilaus a timo
sensus ab illecebea illiciti desiderii sb̾
metu duum cõtinẽ udicii: ut qͥ resis¬
tit pcto et cõcupiscẽtias suas ne quid
ꝯstituat xp̃ianꝰ quo eũ secũ sustulit
xp̃s: et ad id dirigat om̃e uiã suũ.
Passio em̃ dm̃ usq ad finẽ ꝓducit᷑
mũdi: et sĩt in scis siuis ip̃e honorut᷑¬

Expanded text:
ducat. Unde cum quispiam obducat. Unde cum quispiam observantpiditates suas tendere, quod eum a recto itinere faciat deviare, recurrat ad crucem Domini, et ligno vitae motus noxiae voluntatis affigat; ac voce prophetica ad Dominum clamet et dicat: Confige clavis a timorsensus ab illecebra illiciti desiderii sub metu divini continere judicii? ut qui resistit peccato, et concupiscentias suas, ne quid constituat Christianus, quo eum secum sustulit Christus; et ad id dirigat omnem viam suam, Passio enim Domini usque ad finem producitur mundi
Abbreviated transcription (Latin):
sũ mortuũ et resuscitatũ colitł insi
q̃ cũ ip̃o et patit᷑ et morit᷑ et resurgit᷑:
Et hec quidẽ in oĩb eccłie filiis ip̃o iã
regenaciõis sũt ĩchoata mysterio: u¬
bi pectati ĩteritꝰ uita ẽ renastẽtis et
triduanã dm̃ mortẽ mutat᷑ trma di¬
mersio: ut dimoto quodã aggere sepul¬
ture quos ueteres suscepit sinꝯ fõtis:
eosdẽ nouos edat unda baptismatis.
B ĩplendũ est nichilõmꝰ oꝑe qd̾ ce¬
lebratũ est sam̃ẽto: et natis de spũ
Quãius enĩ forti et crudeli tyẽano
ꝑ potentiã crucis xp̃i uasa antique
dep̃dacionis erepta sint. et dñacio
pͥncipis mũdi a redẽptore sit reiecta:
corꝑib isidiari tñ etiã iustifiratis ea¬
dẽ magntudĩe ꝑseuerat. et multis
modis eos ĩ quib nõ regnat ĩpugnat:
ut si quas aĩas negligẽtes ĩpruden-¬
tesq reppererit. seuiorib eas laqueis
rursus m̃ectat: et a paradiso ecclie
raptas. ĩ ꝯsortiũ sue malignitatis ĩ

Expanded text:
sum, mortuum et resuscitatum colit, nisi qui cum ipso et patitur, et moritur, et resurgit? Et haec quidem in omnibus Ecclesiae filiis, ipso jam regenerationis sunt inchoata mysterio, ubi peccati interitus, vita est renascentis, et triduanam Domini mortem imitatur trina demersio; ut dimoto quodam aggere sepulturae, quos veteres suscepit sinus fontis, eosdem novos edat unda baptimastis; sed implendum est nihilominus opere quod celebratum est sacramento, et natis de SpiriQuamvis enim forti et crudeli tyranno per potentiam crucis Christi vasa antiquae depraedationis erepta sint, et dominatio principis mundi a redemptorum sit ejecta corporibus, insidiari tamen etiam justificatis eadem malignitas perseverat, et multis modis eos in quibus non regnat impugnat: ut si quas animas negligentes imprudentesque repererit, saevioribus eas laqueis rursum innectat, et a paradiso Ecclesiae raptas in consortium suae damnationis
Abbreviated transcription (Latin):
cõferret᷑ hõĩ gloria ꝑ cõtumeliã: incor¬
ruptio ꝑ suppliciũ uita ꝑmortẽ. Nisi
em̃ uerbũ caro fiet et tã solida exis¬
teret unitas ĩ utraq natura : ut a sus¬
cipẽte susceptã nec ip̃m breue mortis tẽ¬
pus abiũget: nũꝙͣ ualeret ad et̾ntatẽ
redire mortalitas. O affuit nobis ĩ xp̃o
singulare p̃sidiũ ut natura ĩ passibi¬
li mortis cõditio nõ manẽt quã in pas¬
sibilis essentia recepiss: et ꝑ id qd̾ nõ po-¬
terat mori poss id qđ erat mortuũ sus¬
citari. Huit sacramẽto dilcissim ut ĩ¬
seꝑabilit̾ cõgruamꝰ magna nobis et
amm et torꝑis ĩtentione intendũ est:
ut tũ grauissum sit piaculi pastale
festũ negligere ÷ ꝑiculosiꝰ sit eccłiasti¬
tie quidẽ conuẽtib iũgi. ẜ in dĩte pas¬
sioms ꝯsortia nõ haberi. Nã dicente

Expanded text:
ia per contumeliam, incorruptio per supplicium, vita per mortem. Nisi enim Verbum caro fieret, et tam solida consisteret unitas in utraque natura, ut a suscipiente susceptam, nec ipsum breve mortis tempus abjungeret, numquam valeret ad aeternitatem redire mortalitas. Sed adfuit nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassibilis essentia recepisset, et per id quod non poterat mori, posset id quod erat mortuum suscitari. CAP. IV. Huic sacramento, dilectissimi, ut inseparabiliter congruamus, magna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissimi sit piaculi festum paschale negligere, periculosius sit ecclesiasticis quidem conventibus jungi, sed in Dominicae passio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illũ sumꝰ. Et nichil sic querit hõ: quõ
potentiã. Habes dñm xp̃m magnã
potentiã. S prius eiꝰ mutet᷑ pacien¬
ciã: ut ꝑueniat ad potentiã. Ñs nr̃m
paciẽt᷑ audiret : si alicui diceret᷑ demo¬
mũ habes: Qd̃ dictũ est ei qͥ nõ solũ
hoĩes saluabat: s etiã demõib ĩpabat.¬

Expanded text:
quaerit homo quomodo potentiam: habet Dominum Christum magnam potentiam: sed prius ejus imitetur patientiam, ut perveniat ad potentiam. Quis nostrum patienter audiret si alicui diceretur, Daemonium habes? Quod dictum est ei qui non solum homines salvabat, sed etiam daemonibus imp
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ. Quõ enĩ ꝑfecta caritas foras mit¬
tit timorẽ. si timor dm̃ castꝰ ꝑmanet ĩ se¬
culũ secli. Intelligimꝰ gͦ duas esse tẽpta¬
tiones: unã que decipit alterã que ꝓbat.
re nichil potest anteꝙ̃tẽptet: Nõ gͦ deꝰ
nescit: s dictũ est ut suat qd ẽ ut scire
uos faciat. Lotutiões tales et ĩ sermõib
nr̃is sũt: et ĩ auctorib eloquẽtie reꝑũit᷑.
De sermone nr̃o aliqͥd dicã. Fossa ceca
tes facit. Aliqͥd et de illis auctorib dicã.
Tristes lupmos ait qͥdũ hoc ẽ amaros:
nõ qr ip̃i sũt tristes s qr gustati ꝯtristãt.
hoc ẽ tristes faciũt. Sũt gͦ et ĩ sĩpturis

Expanded text:
fecta charitas foras mittit timorem, si timor Domini castus permanet in saeculum saeculi? 6. Intelligimus ergo duas esse tentationes; unam quae decipit, alteram quae probat: re nihil potest antequam tentet. Non ergo Deus nescit: sed dictum est, ut sciat, quod est, ut scire vos faciat. Locutiones tales et in sermonibus nostris sunt, et in auctoribus eloquentiae reperiuntur. De sermone nostro aliquid dicam. Fossa tes facit. Aliquid et de illis auctoribus dicam. Tristes lupinos ait quidam , hoc est amaros: non quia ipsi sunt tristes, sed quia gustati contristant, hoc est, tristes faciu
Abbreviated transcription (Latin):
audiui a deo: hoc abrahã nõ fecit. uos
facitis oꝑa patris ur̃i: id ẽ diaboli.
Quõ ergo et filii abrahe erãt: et filii
abrahe nõ erãt: Atrũq ĩ illis osten¬
dit. Et filii abeahe erãt ꝓpt̾ originẽ
carmis: et nõ erãt filii abeahe ꝓpt̾ ui¬
tiũ diabolice ꝑsuasionis. Sic et dĩ
et deũ nr̃m attẽdite: ex illo erãt et ex
illo nõ erãt. Quõ ex illo erãt: Quia
ip̃e trequit hoĩez: de quo nati erant.
Quõ ex illo erãt: Quia ip̃e est cõdi¬
tor nuture: ip̃e est creator tarins et
aĩc. Quõ ergo ex illo nõ erãt. Niua
uitiosa a seipis facti erãt. Ex illo nõ
erãt: qr imuitãdo diabolũ filii diabo¬
et peitatoeẽ. Qd̾ hõ est: ex deo ẽ. Qd̃
pctor est: nõ est ex deo. A natura ui¬
ciũ secernat᷑. Agnostat᷑ natura: un¬
de treator laudet᷑. Agnostat᷑ uicũ:¬

Expanded text:
audivi a Deo: hoc Abraham non fecit. Vos facitis opera patris vestri, id est diaboli. Quomodo ergo et filii Abrahae erant, et filii Abrahae non erant? Utrumque in illis ostendit: et filii Abrahae erant, propter originem carnis; et non erant filii Abrahae, propter vitium diabolicae persuasionis. Sic et Dominum et Deum nostrum attendite: et ex illo erant, et ex illo non erant. Quomodo ex illo erant? Quia ipse creavit hominem de quo nati erant. Quomodo ex illo erant? Quia ipse est conditor naturae, ipse est creator carnis et animae. Quomodo ergo ex illo non erant? Quia vitiosi a seipsis facti erant. Ex illo non erant, quia imitando diabolum, filii diaboet peccatorem. Quod homo est, ex Deo est: quod peccator est, non est ex Deo. A natura vitium secernatur: agnoscatur natura, unde Creator laudetur; agnoscatu
Abbreviated transcription (Latin):
audit. ꝓtea uos nõ auditis: qr ex deo
nõ estis. Iterũ nolite attẽde̾ natirrã:
s uitiũ. Bic sũt isti ex deo: et nõ sũt ex
deo. Natura ex deo: uicio nõ ex deo. Ob¬
setro uos attẽdite. ĩ eu ãgelio habetis
unde sunemĩ ꝯtra errores uenenosos
la: dñs dicit. Quid dicit dñs: ꝓꝓtea
uos nõ auditis: qr ex deo nõ estis. Di¬
cit dñs hec. Quid ergo in qͥt tu ad is¬
ta dices: Audi que dicã. Et ex deo sũt:
et ex deo nõ sũt. Natura ex deosũt: ui¬
cio nõ sũt ex deo. Natura enĩ bona q̃
ex deo est pettauit uolũtate credendo
qd̾ diabolꝰ ꝑsuasit: et uiciata ẽ. Pdeo
medicũ querit: qr sana nõ est. Ette
qd̾ dico si ĩpossibile tibi uidet᷑ ut ex deo
sint et ex donõsint: audi qi nõ est ẽpossibile. Sic
sũt ex deo et nõ sũt ex deo: quõ et fi¬
lii abeche sũt et nõ sũt filii abrahe.
Hic habetis: nõ est qd̵ dicatis. Ipm
dũm audi: ip̃e illis dixit. Suo q filii
abrihe estis. Nũq̃d dñs mentiret᷑:

Expanded text:
terea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Iterum nolite attendere naturam, sed vitium. Sic sunt isti ex Deo, et non sunt ex Deo: natura ex Deo, vitio non ex Deo. Obsecro vos, attendite; in Evangelio habetis unde sanemini contra errores venenosos la; Dominus dicit: quid dicit Dominus? Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Dicit haec Dominus. Quid ergo, inquit, tu ad ista dicis? Audi quae dicam. Et ex Deo sunt, et ex Deo non sunt; natura ex Deo sunt, vitio non sunt ex Deo: natura enim bona quae ex Deo est, peccavit voluntate, credendo quod diabolus persuasit, et vitiata est; ideo medicum quaerit, quia sana non est. Ecce quod dico. Sed impossibile tibi videtur ut ex Deo sint, et ex Deo non sint: audi quia non est impossibile. Sic sunt ex Deo, et non sunt ex Deo, quomodo et filii Abrahae sunt, et non sunt filii Abrahae. Hic habetis; non est quod dicatis. Ipsum Dominum audi, ipse illis dixit, Scio quia filii Abrahae estis. Numquid Dominus mentiretur?
Abbreviated transcription (Latin):
as. Umis aũt dñs iuudex: siue illo p̃¬
cone p̃tedente siue illo. Et introga¬
uerũt eũ. Quid ergo ᷤ: Helias es tu ͤ
Et dixit. Non. Et dixerut ei. ꝓhe-¬
ta es tu: Et respõdit. Non. Oixerũt
ergoei. Caus es tu ut responsũ de¬
mus his qͥ miserũt nos. Nuid dicis
de terp̃o: Ait. Ego uox clamãtis ĩ de¬
serto. Naias illud dixit. In iohei pphe¬
cia ista ysare ĩpleta est: ego uox damã¬
tis ĩ deserto. Qiud cdamãtis: Dirigi¬
te uiã dm̃: rectas facite semtas dei
ur̃i. Nõ uobis uidet᷑ p̃co esse ⁊ dicere
exite facite uiã: Nisi qd p̃co exite dicit:
iohes dicit ueinte. A iudite repellit
p̃to: ad iuditẽ uocat iohes ĩmo uotat
iohes ad hũilẽ. ne iudex senciat᷑ excelsꝰ.

Expanded text:
udex, sive illo praecone praecedente, sive illo. 7. Et interrogaverunt eum: Quid ergo? Elias es tu? Et dixit: Non. Et dixerunt ei: Propheta es tu? Et respondit? Non. Dixerunt ergo ei: Quis es tu? ut responsum demus his qui miseruut nos. Quid dicis de teipso? Ait: Ego vox clamantis in deserto. Isaias illud dixit In Joanne prophetia ista impleta est, Ego vox clamantis in deserto. Quid clamantis? Dirigite viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri. Non vobis videtur praeconis esse dicere, Exite, facite viam? Nisi quod praeco Exite dicit: Joannes dicit, Venite. A judice repellit praeco, ad judicem vocat Joannes. Imo vocat Joannes ad humilem, n
Abbreviated transcription (Latin):
tis excelsũ ante quẽ ueturꝰ est helias.
Nã et dñs ita ꝯpleuit: ip̃e est iohes
baptista qͥ uẽturꝰ est helias. Ip̃a p̃fi¬
guratõe uenit iste: qua ꝓprietate uen¬
turꝰ est helias. Tũt helias ꝑ ꝓprietatẽ
helias erit: nũt ꝑsimilitudĩez iohes he¬
lias erat. Modo ioh̾es ꝑ ꝓprietatẽ iohes¬

Expanded text:
Elias. Nam et Dominus ita complevit: Ipse est Joannes Baptista qui venturus est. Ipsa praefiguratione venit iste, qua proprietate venturus est Elias. Tunc Elias per proprietatem Elias erit, nunc per similitudinem Joannes erat. Modo Joannes per proprietatem Joann
Abbreviated transcription (Latin):
lucerua accẽsa est. Didete quõ det lo¬
cũ ⁊ q̃d aliud poss putari: Ip̃e est qͥ
post me uerit, qͥ ante me factꝰ est: sit
iã diximꝰ id est ante positꝰ est michi.
cuiꝰ ego nõ sũ dignꝰ ut soluã corrigia
talciameti eiꝰ. Qnͣtũ se abiecit et ideo
multũ eleuatꝰ est: qm̃ qͥhũliat ex se

Expanded text:
lucerna accensa est. Videte quomodo dat lolucerna accensa est. Videte quomodo dat locum, qui aliud posset putari. Ipse est qui post me venit, qui ante me factus est. Sicut jam diximus, id est, antepositus est mihi. Cujus ego non sum dignus ut solvam corrigiam calceamenti ejus. Quantum se abjecit? Et ideo multum elevatus est; quoniam qui se
Abbreviated transcription (Latin):
xm̃i uenturũ esse heliã te esse negas.
Querimꝰ ne forte aliqͥs multũ p̃ue¬
mens p̃to es id est ꝓpheta et accepis¬
ti hãc potestatẽ: nec ꝓphetã te esse di¬
cis. Et nõ erat ꝓpheta iohes: maior
erat ꝙ ꝓpheta. Dñs de illotale testĩo¬
mũ dedit. Nuid existis ĩ desertũ ui¬
dere Harundinẽ uento agitata :¬
Qui enĩ a uẽto mouet᷑: circũflat᷑ om̃i
spũ seductorio. B quid existis uidẽ:
Hoĩe mollib uestitũ: Destiebat᷑ em̃
iohes aspis: id est tunica facta de palis
cameli. Ecte qͥ mollib uestiũt᷑: in do¬
mib regũ sũt. Nõ ergo existis uide hõi¬
nẽ mollib uestitũ. B qͥd existis uidẽ :
ꝓphetã. Ita dico uobis maioe quã
ꝓpheta hic: qr ꝓphete lõge ante p̃nũcia¬
uerũt iohes p̃sentẽ demõstrabat.
Quid ergo tu baptizas: si tu nõ es
dit iohes et dixit. Egobaptiro ĩ aqͣ
mediꝰ aũt ur̃m stetit quẽ uos nesci¬
tis. Hũilis enĩ nõ uidebat᷑: et ꝓptea

Expanded text:
m venturum esse Eliam; negas te esse: quaerimus ne forte aliquis multum praeveniens praeco es, id est propheta, et accepisti hanc potestatem; nec prophetam te esse dicis. Et non erat propheta Joannes: major erat quam propheta. Dominus de illo tale testimonium dedit: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitari. qui enim a vento movetur, circumflatur omni spiritu seductorio. Sed quid existis videre? Hominem mollibus vestitum? Vestiebatur enim Joannes asperis, id est, tunica facta de pilis cameli. Ecce qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt. Non ergo existis videre hominem mollibus vestitum. Sed quid existis videre? Prophetam? Ita dico vobis, major quam propheta hic : quia prophetae longe ante praenuntiaverunt, Joannes praesentem demonstrabat. 9. Quid ergo tu baptizas, si tu non es dit eis Joannes, et dixit: Ego baptizo in aqua; medius autem vestrum stetit quem vos nescitis. Humilis enim non videbatur, et propterea
Abbreviated transcription (Latin):
helias : ioh̾es aũt recte ad ꝓprietatẽ nõ
sũ helias. Nec ioh̾es falsũ nec dñs fal¬
sũ : uet p̃to falsũ net uidex falsũ si ĩ
telligas. Quis aũt intelligit : nisi qͥ¬
mitatus fuerit hũilitatẽ p̃tonis et cog¬
nouerit celsitudĩe uidicis: Nichil em̃
hũiliꝰ ip̃o p̃tone frẽs mei pullũ tan¬
tũ meritũ ioh̾es habuit ꝙͣ de ista ip̃a

Expanded text:
tatem, Non sum Elias. Nec Joannes falsum, nec Dominus falsum: nec praeco falsum, nec Judex falsum; sed si intelligas. Quis autem intelliget? Qui imitatus fuerit humilitatem praeconis, et cognoverit celsitudinem judicis. Nihil enim humilius ipso praecone. Fratres mei, nullum tantum meritum Joannes habuit quam de
Abbreviated transcription (Latin):
Nã p̾mo ille quo maior nõ surrexe¬
rat ĩnatis mulieꝵ dixit. Nõ sũ ego xp̃s
Dictũq illi est. Nũqͥd tu es helias:
Respõdit. Nõ sũ. Xp̃s enĩ p̃mittit ã¬
te se heliũ et dixit nõsũ: et fecit nob̾
questionẽ. Tnuendũ est enĩ: ne mi¬
mis ĩtelligẽtes ꝯtraria putẽt iohez
dixisse ꝙͣ xp̃s dixit. Quodã enĩ loto
ret de se: responderũt illi discipuli.
Quomõ emĩ dicũt scribe id est periti
legis: qr heliã opoetet pͥmũ ueuire:
Et ait dñs. Helias iã uenit et fece¬
rũt ei que uoluerũt: et si uultis sci¬
re ip̃e est iohes baptista. Iohes autẽ¬

Expanded text:
 quo major nemo surrexerat in natis mulierum, dixit, Non sum ego Christus. Dictumque illi est, Numquid tu es Elias? Respondit, non sum. Christus enim praemittit ante se Eliam: et dixit, Non sum, et fecit nobis quaestionem. Timendum est enim ne minus intelligentes, contraria putent Joannem dixisse quam Christus dixit. Quodam enim locoret de se, responderunt illi discipuli: Quomodo ergo dicunt Scribae, id est periti Legis, quia Eliam oportet primum venire? Et ait Dominus: Elias jam venit, et fecerunt ei quae voluerunt; et si vultis scire, ipse est Joannes Baptista . Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uerũ ꝯfessus est xp̃m se nõ esse:
sic ueꝵ cõfessꝰ est nec heliã se esse. Qͦ¬
mõ ergo oꝑabimꝰ dicta p̃tonis cũ
dictis uidicis: Absit ut p̃to menciat᷑.
Hoc enĩ loquit᷑ qd̵ audit a udite
Nuare ergo ille nõ sũ helias: et dñs
ip̃e est helias. Quia ĩ eo dñs iħs xp̃s
um: et hoc ditẽ qr ĩ spũ helie erat io¬
hãnes. Et qd̾ erat iohes ad pͥmũ ad¬
uentũ: hoc erit helias ad scdm aduẽ

Expanded text:
e non esse, sic verum confessus est nec Eliam se esse. Quomodo ergo comparabimus dicta praeconis cum dictis judicis? Absit ut praeco mentiatur: hoc enim loquitur quod audit a judice. Quare ergo ille, Non sum Elias: et Dominus, Ipse est Elias? Quia in eo Dominus Jesus um, et hoc dicere, quia in spiritu Eliae erat Joannes. Et quod erat Joannes ad primum adventum, hoc erit Elias ad s
Abbreviated transcription (Latin):
esse uenturũ: cũ sperãt uenturũ.
Dit offenderũt in p̃sentẽ: offende¬
rũt tanꝙͣ ĩ hũilẽ lapidẽ: Lapis em̃
ille adhuc ꝑuꝰ erat. iã quidẽ p̃cisꝰ¬
de mõte manib: sĩc dicit damel ꝓ¬
pheta uidisse se lapidẽ p̃cisũ de mo¬
te sine manib. B quid sequitur:
Et creuit in q̃t lapis ille et factus
est mõs magnꝰ: et ĩpleuit unui¬
sã faciẽ tre. Hideat ergocaritas ur̃a
qd̾ dico: xp̃s ante uideos iam p̃cisus
ernt demõte. Montẽ regnũ uult in¬
telligi uideoꝵ. S regnũ iudeoꝵ nõ
ĩpleuerat unuisã faciẽ tre. Inde p̃ci¬
sus est ille lapis: qr inde uatus est in
p̃sencia dñs. Et qͣre sine manibus:
Iam ergo erat lapis ille p̃cisus sine ma¬
nib ante otulos uideoꝵ: s hũilis erat.
Nõ ĩmerito: qr nondũ treuerat lapis
ille et ĩpleuerat orbẽ t̾raꝵ: qd̾ ostẽdit

Expanded text:
 Cum sperarent venturum, sic offenderunt in praesentem, offenderunt tanquam in humilem lapidem. Lapis enim ille adhuc parvus erat, jam quidem praecisude monte sine manibus: sicut dicit Daniel propheta, vidisse se lapidem praecisum de monte sine manibus. Sed quid sequitur? Et crevit, inquit, lapis ille, et factus est mons magnus, et implevit universam faciem terrae . Videat ergo Charitas vestra quod dico: Christus ante Judaeos jam praecisus erat de monte. Montem regnum vult intelligi Judaeorum. Sed regnum Judaeorum non impleverat universam faciem terrae. Inde praecisus est ille lapis, quia inde natus est in praesentia Dominus. Et quare sine manibus? Christum. Jam ergo erat lapis ille praecisus sine manibus, ante oculos Judaeorum: sed humilis erat. Non immerito; quia nondum creverat lapis il
Abbreviated transcription (Latin):
rat que specialit eiꝰ nũtiabat ad¬
uentũ. Et terte quidẽ facte stelle. ut
mũdi istiꝯꝰ tꝑa cursusq distĩguerẽt.
hec uo ꝓdire iussa est ut ip̃m mũdi
dinui et regin celestis adesse tempꝰ
ostendẽt. Auĩt itaq magi. Didimꝰ
stellã eiꝰ: et uenimꝰ adorare eũ. Et
ce xp̃m ꝯ nõ habẽt habe̾ uolũt: et ĩ¬
uenire ꝯtendũt. Iudeꝰ deũ suũ refu¬
git: paganꝰ ĩquirit. Qd̾ ꝓximus
nõ agnoscit: alienꝰ ĩtelligit. Genti¬
lis stellã xp̃i uidet et uenit: uideus xp̃m
uidet et ĩuidet sũc lectũ est. In ꝓp̾a
ueiit: et sui eũ nõ receperũt. Uere¬

Expanded text:
adventum. Et caeterae quidem factae sunt stellae, ut mundi istius tempora cursusque distinguerent; haec vero prodire jussa est ut ipsum mundi Dominum et regni coelestis adesse tempus ostenderet. Aiunt itaque magi: Vidimus stellam ejus, et venimus adorare eum. Ecce Christum qui non habent habere volunt, et invenire contendunt. Judaeus Deum suum refugit, paganus inquirit: quod proximus non agnoscit, alienus intelligit: gentilis stellam videt, et venit; Judaeus Christum videt, et invidet, sicut lectum est: In sua venit, et sui eum no
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ dedicauit. Qui ꝙ̃uis duĩtatez
suã nr̃i corꝑis adumbracione uela¬
ret: deũ tñ esse illũ celũ ꝓdidit et ter¬
ra cognouit. Hũilis quidẽ s mira¬
bilis uenit: ut parit ĩ eo et assũpte
caris ueritas et ĩeffabilis deitatis
natura fulgeret. Et quã ꝙͣ nastentẽ
illũ timabula trena susceperĩt: non
tñ esse t̾renuĩ celeste signaculũ testa¬
bat᷑. In cimis nãq iacebat ẜ radia¬
bat e telo: uagiebat apud uideos a
pud gẽtiles regnabat: in bethleen
lactabat᷑ a matre et ĩ thaldea adora¬
lista matheꝰ. Ette magi ab oriẽte ad¬
uenerũt dicẽtes. U̾bi est qͥ natꝰ est
rex uideoꝵ: Quã bene ab oriẽte ꝓ¬
perare dicũt᷑ qͥ adoraturi sempiter¬
nũ ueniũt ocientẽ: de quo dictũ est.
Et uisitauit nos oriẽs ex alto: illu¬
mĩare his q ĩ tenebeis et umbra mor

Expanded text:
 dedicavit: qui quamvis divinitatem suam nostri corporis adumbratione velaret, Deum tamen esse illum coelum prodidit, et terra cognovit. Humilis quidem, sed mirabilis venit: ut pariter in eo et assumptae carnis veritas, et ineffabilis Deitatis natura fulgeret. Et quanquam nascentem illum cunabula terrena susceperint, non tamen esse terrenum coeleste signaculum testabatur. In cunis namque jacebat, sed radiabat in coelo; vagiebat apud Judaeos, et apud gentiles regnabat; in Bethlehem lactabatur a matre, et in Chaldaea adoralista: 80 Ecce magi ab Oriente advenerunt dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum ? Quam bene ab Oriente properare dicuntur, qui adoraturi sempiternum veniunt Orientem, de quo dictum est: Et visitavit nos Oriens ex alto: illuminare his qui in te
Abbreviated transcription (Latin):
neq annũciatũ de xp̃o fuerat neq
audierat: et uidit stellã xp̃i et ades¬
se eũ intellexit ĩ stella. Adorãt itaq
magi dñni et offerũt iimera: Ut
ĩpleret᷑ qd ait ille p̃cipuꝰ ꝓphetaꝵ da¬
uid. Afferte dño patrie gentiũ: af¬
ferte dño gloriã et honorẽ. Oño ⁊ dũo

Expanded text:
neque annuntiatum de Christo fuerat neque audierat, et vidit stellam Christi, et adesse eum intellexit in stella. Adorant itaque magi Dominum, et offerunt munera, ut impleretur quod ait ille praecipuus prophetarum David: Afferte Domino, patriae gentium, afferte Domino gloriam et honorem . Do