comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abbatioꝵ suoꝵ ordinẽ suũ tenebũt ut amis ecclia
fuerit ãtiquior ille set prior ubitũq uero cõse¬
deruit humilient sibi nuitus.¬

Expanded text:
abbatiarum ordinem suum tenebunt; ut cujus ecclesia fuerit antiquior, ille sit prior. Ubicunque vero consederint, humilient sibi mutuo.
Abbreviated transcription (Latin):
abbẽs faciant D si plures suꝑueuerĩt e allas
laci ilius defuerit prior illoꝵ in hospicio comedat
Et hoc excip̃r ꝓ ablas loci illius etiam in pñtia
maiorũ abbatis nruicice̾ sues post ełarem probatiãs
ne quicĩp presinuat tractare aut ordiãre aut corrige
de rib illius loci ad quẽ uenerit cõtra abbis ual

Expanded text:
nis faciant; quod si plures supervenerint, et abbas loci defuerit, prior illorum in hospitio comedat. Et hoc excipitur, quod abbas loci illius, etiam in praesentia majoris abbatis novitios suos post regularem probationem ne quidquam praesumat tractare, aut ordinare, aut contingere, de rebus illius loci ad quem venerit, contra abbatis vel
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i ordĩo ad nonũ moasteriũ uentrit reueretia
cõgrua ei exhibealur. Stallũ abbĩs locuilliꝰ leutat
in hospicio comedat si sñ allris defucrit si utro
pñs fuerit nichil horũ agat sed in refcitorio co¬
medat Idrior uero negocia domus disponat inter

Expanded text:
Novum Monasterium venerit, reverentia congrua abbati ei exhibeatur; stallum abbatis illius teneat, in hospitio comedat, si tunc abbas defuerit. Si vero praesens fuerit, nil horum agat, sed in refectorio comedat. Prior autem loci negotia coenobii disponat. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
maĩchis ques cer diuersã loca dei pretas pernes miser¬
rimos hõi sub reyulari disciꝑlina ordinanorit nullã
cerrene cõmoditatis scu rerũ ipuliũ exactrã ĩpomimꝰ
drodesse emũ illis oĩbusq sẽtẽ eccłie filiis cupiẽtes iul
subam mimuat erga eos agere dispomimꝰ ne dum nr̃s
ibidantes de coꝵ pmꝑtate esse cupimꝰ mariee mulr̃¬

Expanded text:
achis, quos per diversa loca Dei pietas per nos miserrimos homines sub regulari disciplina ordinaverit, nullam terrenae commoditatis, seu rerum temporalium exactionem imponimus. Prodesse enim illis, omnibusque sanctae Ecclesiae filiis cupientes, nihil am minuat, erga eos agere disponimus: ne dum nos abundantes de eorum paupertate esse cupimus, avaritiae mal
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o in spiritualib et cauporalibus uailiorem Ncc
illi uocam dare quem uerismlitee sciuero promissione
aut datione alicuius rei temporalis seu prece per
se aut aliũ interposita aut alias qualitercũq dixecti
uel indirecte pr̃o se electionem procurare

Expanded text:
rio in spiritualibus et temppralibus utiliorem nec illi vocem daret, qùem verisimiliter sciverit promissione aut dacione alicuius rei temporalis seu prece per se aut alium interposita aut alias qualitercumque directe vel indirecte pro se eleccionem procurare
Abbreviated transcription (Latin):
ille ne facile a sine causa rationabili et multũ ueces
acquiestat Sed si futrit tanta necessitas nichil per
se inde faciat sed cõnocatis aliquil abbil aliis nẽi
ordĩs eoꝵ cõsilio agat quod pariter nonerĩt oportere
Gi quis uero abbatũ contĩptor sancte regule̾ int ordis
ossõ prenaricator uel cõissoꝵ sibi frm uieiis cõsentiẽo
motuerit abbas mr̃is ecclesie per seipm̃ ueł per porẽ
suũ aut quomodo oportumꝰ poluerit de emendatioe
eũ admoneat usq quater Ꝙꝵ si nec ita correet fu̾it
nec sponte cedere uoluerit cãregato aliquãto mnio allat̃
nũe cõyregalionis teãs qressorẽ sancte ułe ab officio
suo amoneãt ac deinceps alter qui dignns si cesilio
ei uolinitatẽ maioris abbĩs a mrãchis illurs eccłi
simul ei ab alb̃ibus si qui ad eam pertinẽt sicut
et moĩchi cunt quod dens auertat cr̃tumares et

Expanded text:
ille, ne facile ei sine causa rationabili et multum necessaria acquiescat. Sed et si tanta fuerit necessitas, nihil inde per se faciat: sed vocatis aliquibus abbatibus aliis nostri ordinis, eorum consilio agat, quod pariter noverint oportereum contemptor sanctae Regulae, aut ordinis esse praevaricator, vel commissorum sibi fratrum vitiis consentiens innotuerit: abbas matris ecclesiae per seipsum vel per priorem suum, aut quomodo opportunius potuerit, de emendatione eum admoneat usque quater. Quod si nec ita correctus fuerit, nec sponte cedere voluerit: congregato aliquanto numero abbatum nostrae congregationis, transgressorem sanctae Regulae ab officio suo amoveant: ac deinceps alter qui dignus sit, consilio et voluntate majoris abbatis a monachis illius Ecclesiae simul et abbatibus, si qui ad eam pertinent, sicutaut monachi ejus, quod Deus avertat, contumaces et
Abbreviated transcription (Latin):
infra decam et acto annos recepti a uisitatorib cuĩã:¬
et abbates qui tales saieuter receperint omni sexta
uepote frisiam hungariã poloniã bohenã aleramã
et ꝯcrmanicas partes aliaq loca in quib adulti
raro ad aonuersionẽ ueniũt quib moulgetur ue
a xu ͦ anuo et supra ad connersionẽ liccat recipere¬
capłim̃ si perseuerauerit prior habratur etiam si
benedicatur posterior ante ip̃m Nouicn uero de

Expanded text:
infra decimum octavum annum recepti a visitatoribus ejiciantur. Abbates vero qui tales scienter receperint, quaut pote Phrygiam, Hungariam, Poloniam, Bohemiam, Livoniam, et Germaniae 771 partes, et alia loca, in quibus adulti raro veniunt ad conversionem, quibus indulgetur ut a quindecim annis et supra ad conversionem veniecapitulum, si perseveraverit, prior habeatur, etiamsi benedicatur posterior ante ipsum. » E
Abbreviated transcription (Latin):
uentͥs uoracitas. Gaudiũ ⁊ let̾iciã stoici sic disting̃t. gaudiũ
qͥppe eẽ. auint elationẽ aĩ in his q̃ digna st̃ exultantis. leticiã
a effrenatã aĩ elatioẽm q̃ modũ nescrat. et in his qͦq q̃ uicio
lalũ gs st̃ a m̃idie usq oceanũ. et sꝑiũ ꝑuagate. his nom̃ gal¬
loe insula dedit. q̃ ẽ uxta ethiopiam. uͥ nec serpens nascitur.

Expanded text:
nter gaudium et laetitiam. Stoici sic distinguunt: gaudium quippe esse aiunt elationem animi in his quae digna sunt exultantis, laetitiam uero effrenatam animi elationem, quae modum nesciat, et in his quoque quae uitio lalum gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
lũ oĩum concludit᷑ ambit᷑. Prima aũt figͣa hꝰ artis punctũ ẽ.
euiꝰ pars nulla ẽ. scd̾a linea p̃t̃ latitudinẽ longitudo. Recta
linea ẽ q̃er eqͦ in suis punctis iacet. sitꝑficies uͦ. q̃ longitudi¬
nes et latitudines solas ht. suꝑficies uero fines linee st̃. qͣr̾
furme. do insupiorib decẽ figͣis posite ñ st̃: qͥa intͣ eas ĩ uenũit᷑.¬
Nlumos aut scđm geometã ita qͣris. extͣma qppe eiꝰ multiplicata
tantũ faciunt qͣntũ ⁊ media duplicata. utputa ser et duode¬
ei multiplicata faciunt septuagies dipondios. mecdia octo et¬

Expanded text:
urarum concluditur ambitus. Prima autem figura huius artis punctus est, cuius pars nulla est. Secunda linea, praeter latitudinem longitudo. Recta linea est, quae ex aequo in suis punctis iacet. Superficies vero, quod longitudines et latitudines solas habet. Superficiei vero fines lineae sunt, quorum formae ideo in superioribus decem figuris positae nNumeros autem secundum geometriam ita queris. Extrema quippe eius multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII. Multiplicata, faciunt septuagies dipondo dipo
Abbreviated transcription (Latin):
ad eptꝰ¶India uocata ab indo flumine. qͦ ex parte occidentali
claudit᷑. ħ a m̃idiano mari porrecta usq ad ortũ soł. et aseptẽ¬
hiemis et estatis patit᷑ ginnit aũ tincti coloris hoĩes. elefantoᷤᷤ.
ingẽteᷤᷤ. monoceron bestiã. psitacõ auẽ. ebeñ qͦq ligñ. ⁊ cinna¬
mũ.⁊ piꝑ. et calamũ aromaticũ mittit et ebur. lapideᷤ qͦq
p̃ciosos berillos. cͥsopͣsos. et ad amantẽ. carbuncłos. lignites. mai¬
cones ⁊ gͥfas. ⁊ imm̃sorũ homiñ monstra imposłibile ẽs Inliõ¬

Expanded text:
 India vocata ab Indo flumine, quo ex parte occidentali clauditur: haec a Meridiano mari porrecta usque ad ortum solis, et a Septehiemis Etesiis potitur; gignit autem tincti coloris homines, elephantes ingentes, monoceron bestiam, psittacum avem, ebenum quoque lignum et cinnamum, et piper, calamum aromaticum, mittit et ebur, lapides quoque pretiosos, berillos, chrysoprasos, et adamantem, carbunculos, lychnites, marcones et gryphes, et immensorum hominum monstra impossibile es
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sipelles. gallos nat᷑a feroces. atq acͥores. ingenio ꝑuidemꝰ.¬
hãc alpiũ iuga. ab occasu oceanꝰ includit. a meridie p̃rup¬
ta pinei montis. a septẽtrione reni fluenta atq gͣmania.

Expanded text:
versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemversipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemjuga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta atque Germania,
Abbreviated transcription (Latin):
Ilia gagatis fluminis fluore reiectꝰ. uñ ⁊ noĩatꝰ. licet inbͥ¬
tanna sit plurimꝰ. ẽ aut niger p lanꝰ leuis. et ardens ig¬
i admotꝰ. fictilia ex eo scͥpta ñ delent᷑. mcemꝰ serpentes fugai
demoniaco ᷤᷤ ꝓdit. uirginitatẽ dep̾hendit. mirũ qͥa accendit᷑
ctites lapis colore emnereus. gustu suauis. s ido sic uocatꝰ. qͥa
dore dicti. un ⁊ galli. reliqͥs enĩ hupanie poplis candidio¬
res existt̃. h g̃eã sͥ originẽ asser̃t. un ⁊ nat᷑ali ingenio cal¬
lẽt. siqͥdẽ pͦ finẽ tͦiani belli teuerũ morte aiacis fr̃is in uisũ
patͥ telamoni dũ  ñ reciꝑet᷑ in regñ ciprũ cõcessisse. ibiq ur¬
bẽ noĩe antiq patͥe salaminã cõdidisse: ĩn ad galeciã ꝓfect
expositis sedib ex loco genti nom̃ dedisse¶tẽ. Ealli a can¬
tẽ enĩ cęli et facies homuinũ et colores et corporũ qͣntitates et¬
aiorũ diu̾sitates exift̃t. iñ romanos gͣues. gcos leues. atros

Expanded text:
ilia, Gagatis fluminis fluore rejectus, unde et nominatur: licet in Britannia sit plurimus. Est autem niger, planus, lenis, et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur: incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit, mirum quia accenditur ctites colore cinereus, gustu suavis, sed ideo sic vocatus, quod dore dicti, unde et Galli. Reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminam condidisse, inde ad Galleciam profectus et positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. tem celi et facies hominum et colores et corporum qanimorum diversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros
Abbreviated transcription (Latin):
niceũ hãt q̃ toto orbe singłaris eẽ dr̃. ⁊ unica nã arabes singła¬
senuisse collectis aromatibꝰ. uͥguł rogũ sibi instruit.⁊ cõu̾sa ad
radiũ soł alarũ plausu uoluntariũ sibi incendiũ nuiͥt. sicq it̾m
tur deg̃e.atq ea usq ad annos qͥngentos longeua etate ꝓcede:
q̃ cũ sibi finẽ uite ad eẽ. adu̾tit: fac̃ sͥ thecã de thure et mir
ra cetͣisq odorib inqͣ impleto uite sue tẽꝑe intrat. ⁊ morit᷑.
de cuiꝰ humore carnis u̾mis exurgit. paulatĩq adolescit. ac ꝓces¬
su statuti tẽporis inquit alarũ remigia. atq insuꝑioris auis spe¬

Expanded text:
it in toto orbe singularis et unica: nam Arabes singulasenuisse, collectis aromatum virgultis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit: sicque iterum tur degere atque ea usque ad annos quingentos longeva etate procedere; que, cum sibi finem vite adesse adverterit, facit igitur techam de thure et mirra et ceteris odoribus, in quam, impleto vite sue tempore, intrat et moritur. De cuius humore carnis vermis exurgit paulatimque adolescit ac su statuti temporis induit alarum remigia atque in superioris auis spe
Abbreviated transcription (Latin):
taste ee solũ suauis s etiã utił. qr qͣsi bonꝰ cohabitato. et dormi¬
tante exesiti et sollicit ũ admonet. et uiante solat ꝓ cessi nor¬
tns eanora signifieatione ꝓtestans. hoc canẽte lat̃ suascreli net
insidias. hoc ipse lucifer ereitat᷑ orit᷑. celũq illuminat. hcat¬
te mesticiã t̾pidꝰ nauta deponit. oĩsq eb̃ uesptinis flatib exerti¬
tui spes dib redit. egͥs leuat᷑ in cõmodũ. minuit᷑ dolor uuluerũ.
febum flagͣntia mitigat᷑. reutit᷑ fides lapis. iħe titubante eifpi

Expanded text:
s — non solum suauis, sed etiam utilis, qui quasi bonus cohabitator et dormitantem excitat et sollicitum admonet et uiantem solatur processum noctis canora significatione protestans. hoc canente latro suas relinquit insidias, hoc ipse lucifer excitatus oritur caelumque inluminat, hoc canente maestitiam trepidus nauta deponit omnisque crebro uespertinis flatibus excitatu spes omnibus redit, aegri releuatur incommodum, minuitur dolor uulnerum, febrium
Abbreviated transcription (Latin):
mis et torpeat. ctur de uoce uocat᷑. auis pudiea et seꝑ ĩ montiue in¬
gis et ĩ deserti᷑ solitudinib cõmorãs. tecta eni homiñ et cousatioem
fugit et comorat᷑ i siluis. q etiã hieme deplumata: ĩtrunens arbol
cocauis habitare ꝑhibet᷑. cuiꝰ e cõtͣrio colũba hospicia humamodibi¬
git. domot blanda sẽꝑ habitatx. Ctur nido suo ne ꝓullos suos fu
curset lupꝰ sqͥlle folia ꝑiacit. nouit enĩ qͦo huꝰmodi folia lupe fu

Expanded text:
pudica, et semper in montium iugis et in desertis solitudinibus commorans. Tecta enim hominum et conversationem fugit, et commoratur in silvis. Quae etiam hieme deplumata in truncis arborum concavis habitare perhibetur. Cuius e contrario columba hospitia humana diligit; domorum blcurset lupus, squillae folia superjacit. Novit enim quod hujusmodi folia lupi fu
Abbreviated transcription (Latin):
ta. st̃ tẽpora a cõmunionis tẽꝑam̃to: qͦd inuicẽ se humore. sic¬
eitate. calore et frigore tẽꝑent. ħ et cͣricula dñr. qͥa ñ stãt.
s currunt. Ner qͥppe constat ex humore ⁊ igne. estas ex igne¬
et siccitate. autũ pnꝰ ex siccitate et frigore. hiemps ex frigore
etiã celi partib a seͥbũt᷑. Uer qͥppe orienti dat᷑. qͥa tẽ ex t̾ris na
oriu̾nt᷑. estai uͦ midiei eo qͦd pars eiꝰ calore flagͣntior sit. hiẽpᷤ
septentͥoni. eo qͦd frigorib et ꝑpetuo gelu riget. Autũ pnꝰ occiduo.
ꝓpt̃ qͦd gͣues morbos ht̃. uñ ⁊ tẽ oĩum folia arborũ defluunt. Ut au
autũpnꝰ habundet morb̃. fac̃ ħ ꝯfiniũ frigoris ⁊ caloris. et cõpug¬

Expanded text:
tem tempora a communionis temperamento, quod invicem se humore, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicuntur, quia non stant, sed currunt. et siccitate, autumnus ex siccitate et frigore, hiems ex frigore etiam caeli partibus adscribuntur. Ver quippe orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur; aestas vero meridiano, eo quod pars eius calore flagrantior sit; hiems septemtrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpet; autumnus occiduo, propter quod graves morbos autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris, et compug
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Ieronimꝰ in libro quẽ de uͥginitate cõseruãda scͥbit Nidolescẽ¬
tulas inqͥt ita uinũ deb̾e fug̾e ut uenenũ. ne ꝓetatiᷤᷤ calore fer¬
uentis bibant et peant. in ÷ qͣd ap̃ uet̾e ᷤᷤ romanos femine ñ utebat᷑
uino. nͥ saeror eausa e̾tis dieb merũ dicimꝰ: cũ uiñ purũ sig̾camꝰ.
nã merũ dicimꝰ. qͥcqͥd purũ aut sincerũ : siẽ et aqͦ merã nulli utiq

Expanded text:
anda scripsit: 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dic
Abbreviated transcription (Latin):
insuł stoecadibͣ nascitur. stoici a loco dicti. porticꝰ enĩ fu¬
it athenis. in qͣ picta erant gesta sapiẽtiũ. atq uiror for
tiũ historie. ĩ hac porticu sapiẽteᷤᷤ philosophabãt᷑. ex qͦ et
stoiei philophi dicti st̃. gce enĩ porticꝰ stoa adr. hãc sectã
pͥmꝰ zenon instituit. hi negãt sñ uͥtutib effiei qͦ ꝙͣ bea
tũ. tim̃e pecẽm uniforme eẽ assert. dicentes. sic ille no¬
cens erit qͥ paleas furatꝰ fuerit qͣ qͥ aur̃. qͥ m̾gũ occidit.

Expanded text:
s dicunt. Stoici a loco dicti: porticus enim fuit Athenis, in qua ptium historiae. In hac porticu sapientes philosophabantur, ex quo et Stoici dicti sunt. Graece enim porticus στοὰ dicitur. Hanc sectam ptum. Omne peccatum uniforme esse asserunt, dicentes: sic ille nocens erit, qui paleas furatus fuerit, quam qui aurum; qui mergum occiderit,
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmant᷑. Trabarie amnice naues. q̃ exsĩgłis tͣbib cauãtur.
q̃ alio noĩe littorarie dñr. hee et caudice ex uno ligno ca mi¬
ppa et cocco. qͣ oꝑti romanor̾ reges initio ꝓcedebãt hãc pͥmũ
romulꝰ ad ĩuenisse ꝑhibet᷑. ad disc̾tionẽ regii habitꝰ. trabea
terũ ampliori dignitate honoris beatũ fac̾et. Trabes uocate¬
isi.¬
qͦd intransũso posite utrosq parietes cõtineant. aliud aũt ft̃ tig¬
na. aliud trabeᷤᷤ. tigna enĩ uiuncta trabẽ faciunt. ⁊ractatꝰ ẽu
mꝰ rei multiplex expositio eo qͦs trahat sensũ ĩ multa. sẽtien¬
do. cõtrectando secũ. differt aũ sermo tͣctatꝰ et u̾bũ. sermo

Expanded text:
a. Trabarie, amnice naves, que ex singulis trabibus cavantur, que alio nomine littorarie dicuntur. He et caudice, quia ex uno ligno capurpura et cocco qua operti Romanorum reges initio procedebant. Hanc primum Romulus adinvenisse perhibetur ad discretionem regii habitus. Trabeatra et in posterum ampliori dignitate honoris beatum faceret. Paludameinsin transverso positae utrosque parietes contineant. Aliud autem sunt tigna, aliud trabes. Tigna enim 443 juncta trabem faciunt. Trabes auunius rei multiplex expositio, eo quod tractat sensum in multa sentiendi contrectando secum. Differt autem sermo, tractatus et verbum. Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa ita ut celũ discessisse uideat᷑. qͥa cũ ꝓcella uehem̃tissima
uenti nubib se repente inimiserit: Eͣbine inualescente exi¬
req querente nubẽ qͣ ex cauabit impetu magno p̾seindat
ac sic eũ horrẽdo fragore defert᷑ ad aures. qͦd mirari qͥs ñ de¬
beat. cũ uesicła qͣ uis parua magñ tñ sonitũ displosa emit¬

Expanded text:
 discississe videatur quia, cum procella vehementissimi venti nubibus se repente inmiserit, turbine invalescente exitumque quaerente, nubem, quam excavavit, impetu magno perscindit, ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. Quod mirari quis non debeat, cum vesicula quamvis parva magnum tamen sonitum displosa emit
Abbreviated transcription (Latin):
uiensset palma aurea coronabat᷑. qͥa palma stimłos h̃t. qͥu̾o sñ
conflictu fugientẽ ꝓstrasset: laurea eo qͦd ħ arbor sine spinis : Nãq¬
pͦp᷑eã et paliatã togã tũphãte ᷤᷤ induebant᷑. et scipionẽ cũ sceptio
ĩ manu gerebant. adimitationẽ uictorie scipionis licet et scipio
baculꝰ sit qͦ hoĩes innitunt᷑. Uñ et ille pͥmꝰ corneliꝰ scipio appella
tꝰ ÷ qͥa in foro pat̾ eiꝰ cecꝰ innixꝰ ambulabat. suꝑ scipionẽ aũi aqͥla
suꝑ sedebat ob indiciũ qͦd ꝑ uictoriã qͦsi ad suꝑnã magnitudinẽ
accecdent. in et c̾olore rufo ꝑͥlimebãt᷑. qͣsi imitarẽt᷑ diuini ignis

Expanded text:
vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet; qui vero conflictu fugientem prostrasset, laurea, eo quod haec arbor sine spinis est. Namqpuream et palmatam togam triumphantes induebantur, et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis; licet et scipio baculum sit quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater eius caecus innixus eo ambulabat. Super scipionem autem aquila supersedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent. Inde et colore rufo perliniebantur, quasi imitarentur divini ignis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ medicinał : Semesis : uniꝰ cõposcti aut simplicis u̾bi sectio
cenitas: Int̾ tuñtẽ et timidũ ħ int̾÷ timidus : qͥ sẽꝑ timet. i¬
timens uͦ qͥ ad tempꝰ formidat ex causa. tali intellectu destĩgu¬
tur pauidꝰ et pauẽs. ꝓuidus et ꝓuidẽs. suꝑbꝰ et suꝑbiens. lan¬
guidus et languẽs. furibundus et furens. et cet̾a similia ¶ i

Expanded text:
 17,42 . tmesis est unius conpositi aut simplicis uerbi sectio, cos. Inter timentem et timidum. Timidus est qui semper timet, timens uero qui ad tempus formidat ex causa. Tali intellectu distinguitur pauidus et pauens, prouidus et prouidens, superbus et superbiens, languidus et languens, furibundus et furens et caetera similia. I
Abbreviated transcription (Latin):
et reges qͥdã gẽtiũ aureis coronis utuntur urta et ꝑse straruis gerte
alfirioru regina. qͦd genꝰ ornam̃ti exin usq hodie geis ipsa
Atiberino rege albanorũ ar̃ appellat᷑. qͥ in hẽ fluutũ ceerdi
et de eritu suo nom̃ dedit. nam antea albula antiquẽt no¬
m a colore habuit. qͦd muib albꝰ sit. ipse est aũ tibͥs qͥ etti¬
beris. s tib̃is in cotidiano sermone. tibris in u̾su dr̃sube

Expanded text:
et reges quidam gentium aureis coronis utuntur: Persae tiaras gerunt, Assyriorum regina: quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa a Tiberino rege Albanorum dicitur appellatus, qui in hunc fluvium cecidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tibris, qui et Tiberis; sed Tiberis in quotidianoo sermone, Tibris in versu dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ddicta qͦd uelam̃to sui corpꝰ tegat. atq oꝑiat. ÷ aũ palliũ
purũ forma rotunda et fusiore qͣsi inundante sinu. et
sub dextro ueniens suꝑ humerũ sinistrũ ponit᷑. cuiꝰ simili¬
tudinẽ inoꝑim̃tis simulacror ł picturar̃ aspicimꝰ. easq sta
tuas togatas uocamꝰ.¶oga aũ romani ĩ pace utebant᷑. bel¬
li aũ tempore paludam̃tis. Mensura toge usta. si sex ulnaᷤᷤ
mata dicebat᷑ ꝙͣ m̾ebant᷑ hi qͥ reportabãt de hostib palmaᷤ
ipsa uocabat᷑ et toga picta eo qͦd uictorias eũ palmis in¬

Expanded text:
dicta quod velamento sui corpus tegat atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda et fusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum ponitur, cuius similitudinem in operimentis simulacrorum vel picturarum aspictuas togatas vocamus. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis: mensura togae justa, si sex ulnas mata dicebatur quam merebantur hi qui reportabant de hostibus palmas: ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eslatur. ꝓ fitet . łestes quisq añ iudiciu e plaxete. allidat lie
eis siti pea liberũ aut simulare aut subtrahere.ie et allig¬
nocens et integer actu. nam si iuita bona defuereto fide earei
n eni potest iusticia eũ scelerato hab̾e societate sduo ft aũt
gena testiũ. dicendo id qͦd uidert. aut ꝓferẽdo id qͦsd audie¬
rt̃: duob aũt modis testes delinquunt. eũ aut falsa ꝓnit a

Expanded text:
estibus. 1. Testes quisque ante judicium, sibi placitis alligat, ne cui sit postea liberum, aut dissimulare, aut subtrahere se; unde et alliginnocens et integer actu. Nam si vita bona defuerit, fide carebit. Non enim potest iustitia cum scelerato habere societatem. Duo sunt autem genera testium: aut dicendo id quod viderunt, aut proferendo id quod audierunt. Duobus autem modis testes delinquunt: quum aut falsa promunt,
Abbreviated transcription (Latin):
siea dicta qͥsi uas aq̃. qͥa sic̃ uas aq̃ ita de renibus urina collecta
oplet᷑ et humore disteditur cuiꝰ usus ĩ uolueb ñ habetur. Uisus
gusta et uide qͣ bene sapiat. tange et uide qͣm bene caleat. uibiq
ge et uide. nec tñ ocłos ille habebat indigito. Hisus : qͥ aphiloso
ueniente. atq penetratis tunicis inaerẽ exeunte. et tunice cõ¬
mirtione similis mat̾ie uisũ dante. Hisus dr̃ qͦd uiuatior sit ce¬

Expanded text:
sica dicitur quasi vas aque qua de renibus urina collecta completur et humore distenditur, cuius usus in volucribusGusta et vide quam bene sapiat, Tange et vide quam bene caleat. Ubique ge et vide? nec tamen oculos ille habebat in digito. Ergo sive ivenientes atque penetratis tunicis in aere exeuntes, et tunc commistione similis materiae visum dantes. Inter. Unde dicitur vi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Testa argilla ex cocta teste uoeabulũ suseip̃. q̃ dũ mollis eẽt. Et¬
ficitur tosta. nec cõmunicat eũ uocabło pͥstini gen̾is. qͥa qͦd
fuit ñ ẽs Testam̃tũ uocatũ. qͥa nͥ testator mortuus fuerit. nec¬
cõfirmari potest nec sciri qͥd in eo seͥptũ sit. qͥa clausũ et
obsignatũ : et in dictũ testam̃tũ qͥa ñ ualet nͥ pꝰ testatoris

Expanded text:
tur. Argilla autem excocta testae vocabulum suscipit quia, dum mollis esset, efficitur tosta, nec communicat cum vocabulo pristini generis, quia quod it. Testamentum vocatur quia, nisi testator mortuus fuerit, necconfirmari potest nec sciri quid in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est; et inde dictum testamentum, quia non valet nisi post testatoris
Abbreviated transcription (Latin):
tat: patẽt᷑ ostẽdit᷑. qͥa ħ plerũq ex cogitatione simul et reue¬
latione gen̾et᷑.s nimirũ cũ sonia tot rerũ qͣlitatib alt̾nent.
tanto eis credi difficiliꝰ debet : qͣnto et ex qͦ in pulsu ueniant
ñ elucet. sẽi aũ uiri int̾ illusiones et reuelationes ipsas uisio¬
nũ uices aut imagines qͦdã intimo sopore dise̾ñt. ut sciant ł
qͥd a bono sp̃u. ꝑcipiunt. ł qͥd ab illusore patiant᷑. nã sigͣ hec
mens cauta ñ fuerit. ꝑ deceptorẽ sp̃m multis se uanitatibꝰ in¬
m̾git. qͥ ñ ñꝙͣ solet multa uera p̃dic̾e. ut ad extͤmũ ualeat ani

Expanded text:
at, patenter ostenditur quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniantn elucet . Sancti viri inter illusiones atque revelationes, ipsas visionum voces, aut imagines, quodam intimo sapore discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu percipiant, vel quid ab illusore patiantur. Si erga somnia mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dert̃. un et similr̃ loquẽtes soloecismoᷤ fac̾e dñr.soloeeismꝰ aũt
cũ aut̃ ñ inuenit᷑ necessitaᷤᷤ. ꝑmanet soloecismi culpa. soloecis¬
mus fit duob modis. aut ꝑ partes oronis. aut ꝑ accidẽtia. ꝑ
partes oronis fit: si alt̾am partẽ ꝓ alt̾a ponam. ut puta si p̃po¬
sitiones adu̾biis applicemꝰ. ꝑ accidentia fit: i. ꝑ ea q̃ accidunt par¬
tibꝰ ut puta. ꝑ qͣlitates. gen̾a ⁊ num̾os. figas et easus. ꝑ ista gͥ oĩa
fiunt soloecismi. sic̃ donatꝰ exposuit. fuint p̃t̾ea et plurimis

Expanded text:
derunt. Unde et similiter loquentes soloecismos facere dicuntur. Soloecismus autem cum autem non invenitur necessitas, permanet soloecismi culpa. 4. Soloecismus fit duobus modis: aut per partes orationis, aut per accidentia. Per partes orationis fit, si alteram partem pro altera ponamus, ut puta si praepositiones adverbiis applicemus. Per accidentia fit, id est, per ea quae accidunt partibus, ut puta per qualitates, genera, numeros, figuras, et casus. Per ista igitur omnia fiunt soloecismi, sicut Donatus exposuit. 5. Fiunt praeterea et plurimis
Abbreviated transcription (Latin):
stãt. sẽꝑ incelo. nec cadt̃. nã qͦd uidemꝰ cȩlo stellas qͣsi labi
ñ sunt stelle s ignicłi ab ethere lapsi. qui fiunt dũ uẽtꝰ
altiora petẽs etheriũ ignẽ secũ tͣhit. qͥ tractu suo imitał
stellas cadẽtes. nã stelle całe ñ posst̾. Stella et sida. et aft.¬
int̾ se ddiffert. nã stella: q̃libet singłaris. sid̾a uͦ sũt stellis plu¬
rimis facta. ut hiades. pliades. astra aũ stelle gͣndes. ut oru¬
on.bootes. lucifer. s. ħ noĩa scͥptores cõfundt̃. et astra ꝓstell
et stellas ꝓ sidi̾b pont̃. Stellas ñ hab̾e ꝓpͥũ lum̃. s a sole il

Expanded text:
stant semper in caelo nec cadunt. Nam quod videmus e caelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi; qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non possunt: inmobiles enim, ut inter se differunt. Nam stella est quaelibet singularis. Sidera vero sunt stellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades. Astra autem stellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis et st
Abbreviated transcription (Latin):
macłosus sit. atq sub nube latens. aut si dimidia parte apparuerit:
imbres fut᷑os signat. Itẽ uarro. Si exoriens cõeauus uidetur ita it
emedio fulgeat. et radios faciat partĩ ad austrũ. partĩ ad aqͥloni
tẽpestatẽ. humidũ. et uentos: aut fit᷑a. Itẽ. idẽ. Si sol inqͥt ru¬
bett : sincerꝰ dies erit. si palleat: tẽpestates sig̾ficat. Higidꝰ qͦq
Si pallidꝰ inqͥt sol in nigͣs nubes occidat: aqͥlonẽ uentũ significa¬
re. Itẽ dñs in euagłio. Si facto inqͥt uesꝑe rubicũdũ fuerit cęlu¬
mane serenũ erit᷑. si mane rutilat tͥste cȩlũ: tẽpestas futura eit
qͥb̾cũq magnis antiqͥ tẽpla dicebant. et tẽpla dicta qͣsi tecta
ampla. s et locꝰ designatꝰ ad orientẽ: a cõtemplatione tẽplũ di¬
cursus sui dim̃sione anni orbẽ in cõfusa uarietate distĩguit.

Expanded text:
maculosus sit, atque sub nube latens, aut si dimidia parte apparuerit, imbres futuros. Item Varro ait: Si exoriens concavus videbitur, ita ut in medio fulgeat, et radios faciat partim ad Austrum, partim ad Aquilonem, tempestatem humidam et ventosam. 5. Item idem, Si sol, inqerus fere dies erit: si palleat, tempestates significat. Nigidius quoque: Si pallidus, inquit, sol in nigras nubes occidat, Aquilonem ventum significat. Item Dominus in Evangelio: Si facto, inquit, vespere rubicundum fuerit coelumane serenum erit. Si mane rutilat triste coelum, tempestas futura erit, quibuscumque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicursus sui dimensione anni orbem diffusa varietate distinguit.
Abbreviated transcription (Latin):
pant. eo qͦo sͥ societatis cõcordia et cõmunione qͣdã cõueniunt. Nã sie
ea inter se naturali quadã ratione iuncta dñr. mͦ origine ab igne re
petentes usq ad t̾rã. mͦ a t̾ra usq ad ignẽ. ut ignis qͥdẽ in aere desinꝗt
aer in aqͥ densetur. aqͣ in t̾ram grasescat. Rursusq t̾ra diluaturmn
aqͦ. aqͣ rareseat inaera. aer in ignẽ extenuet᷑. qͣ ꝓpt̾ oĩa elem̃ta i¬
oĩb eẽ. s unũ qͦdq eorũ ex eo qͦd ampliꝰ ht accepisse uocabulũ. st̃ aũ di¬
uina ꝓuidentia ꝓpͥis aĩamtibꝰ distributa. nã cęlũ angłis. aerẽ uolue̾¬
.b. mare pisciba. t̾rã hõibꝰ cet̾isq aĩantib cͤator ipse impleuiby leon¬

Expanded text:
pant, eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sic ea inter se naturali quadam ratione iuncta dicuntur, ut modo originem ab igni repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat; rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aera, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia elementa uodque eorum ex eo quod amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina Providentia propriis animantibus distributa, nam coelum angelis; aerem volucribus, mare piscibus, terram hominibus, caeterisque animantibus Creator ipse implevit.
Abbreviated transcription (Latin):
signis qͥb̾dã amare cõsuert̃. qͦd indicio docti atq inftruetitt
cũ enĩ bellũ lacͥmabile int̾ se adu̾se acies intruunt. multo pre¬
dicte uolues secuntur agmine: et significant qͦd multitudo ho¬
minũ casura sit bello fut᷑a p̃da uiuturibꝰ. qͦd utiq ex sp̃e in¬
structionis humane qͥdã uident᷑ rõne collig̾e. ¶Int̾ uultũ et fa

Expanded text:
are consueverint, quo indicio edocti atque instructi sint; ut cum bellum lacrymabile inter se adversae acies instruunt, multo praedictae volucres sequantur agmine, et eo significent quia multitudo hominum casura sit bello, futura praeda vulturibus? Quod utique ex specie instructionis humanae quadam videntur ratione colligere. Usque a
Abbreviated transcription (Latin):
affaltide em̃git. cuiꝰ glebaᷤᷤ suꝑ natanteᷤᷤ naute seafis appͦpinꝙͣ¬
tes colligt. In siria aut limꝰ ẽ passĩ de t̾ra estuans. spissatura au¬
tẽ utͣq et dẽsitate coeunt. et utͥq g̃cis spissa asfalton appellãt.
nat᷑a eiꝰ ardens et igniuĩ cognata. et neq aqͣ. neq ferro rũpit᷑
nͥ soł mulierũ ĩqͥnamtiᷤ. utił ad ꝯpageᷤ nauiũ. Giuiria. scđa ꝯ¬

Expanded text:
t, cujus glebas supernatantes nautae scaphis appropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim a terra exaestuans. Spissantur autem utraque, et densitate coeunt, et utraque Graeci πισσάσφαλτον appellant. Natura ejus ardens, et igni cognata, et nequaquam ferro rumpitur, nisi solis muliebribus inquinamentis, utilis ad compages navium. 2. A
Abbreviated transcription (Latin):
accep̃ qͥa occultis accessibꝰ serꝑit. ñ enĩ aꝑtis passib s ĩ qua¬
marũ minutissimis nsib repit. illa aut̃ q̃. iiͦͬi. pedib i¬
tunt᷑. sicut lacerte et stiliones nõ serpentes s reptilia noĩant᷑.
serpentes aut̃ reptilia st̃. qͥa uentre et pectore reptant. quor
mortiũ numerꝰ. õs aũt serpentes nat᷑a sua frigidi ft̃. nec ꝑcu¬
tiunt. nͥ qño calesc̃t. nã qño sunt frigidi nullũ tangunt.
un et uenena eorũ plus die ꝙͣ nocte nocent. Pitagoras dic̃ d̾¬
medulla hoĩs mortui q̃ inspina ẽ serpentẽ cͤari. qͦd etiã o¬
clauso putrefacta ÷ spina sepulcͦ: mutari cͤdant humanaᷤᷤ

Expanded text:
accepit quia occultis accessibus serpit, non apertis passibus, sed squamarum minutissimis nisibus repit. Illa autem quae quattuor pedibus nituntur, sicut lacerti et stiliones, non serpentes, sed reptilia nominantur. Serpentes autem reptilia sunt, quia ventre et pectore reptant. Quorum mortium sit numerus. Omnes autem serpentes natura sua frigidi sunt, nec percutiunt nisi quando calescunt. Nam quando sunt frigidi, nullum tangunt. Unde et venena eorum plus die quam nocte nocent, torpent medulla hominis mortui, quae in spina est, serpentem creari; quod etiam OSunt qui cum clauso putrefacta est spina sepulchro mutari credunt humanas
Abbreviated transcription (Latin):
qͦo quasi radiis qͥbꝰdã fixa t̾ris in ꝑfundũ dũgit᷑. nam phisici
dicunt parẽ ẽẽ altitudinẽ radicũ ⁊ arborũ. Rafanũ g̾ci noᷤᷤ¬
radicẽ uocamꝰ. eo qͦd totꝰ deorsũ nitit᷑. dũ reliqua olera in sũ¬
ma magis ꝓsiliant. cuiꝰ semine mac̾ato qͥsqͥs manꝰ suas infec̾it.
serpentes impune tͣcͣtabit. si qͥdẽ ex ipsiꝰ radice etiã ebur al¬
tũ uenenũ. ũn ⁊ ap̃ uet̾es añ alias epulas solebat m̃sis apꝑoni.

Expanded text:
quod quasi radiis quibusdam fixa terris in profunda dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. Alii radicem vocamus, eo quod 367 deorsum totus nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant; cujus semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes impune tractabit. Siquidem ex ipsius radice etiam ebur altum venenum. Unde et apud veteres ante alias epulas haec solebant mensis apponi.
Abbreviated transcription (Latin):
dentiã. fortitudinẽ. tẽꝑantiã. iusticiãᷤ. Prudentia ÷ in reb
qͣ disc̃nunt᷑ a bonis mala. fortitudo. ꝗͣ adu̾sa eqͣnimit tole¬
rantur. tẽꝑantia qͣ libido cõcupiscẽtiaq rexũ frenat᷑. Iusti¬
cia qͣ recte iudicando sua cuiq distribuũt᷑ Logicã q̃ rõna¬
lis uocat᷑. plato subiunxͣ. ꝑꝙͣ discussis rerũ causis. uĩ earũ¬

Expanded text:
tiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est in rebus, qua discernuntur a bonis mala. Fortitudo, qua adversa aequanimiter tolerantur. Temperantia, qua libido concupiscentiaque rerum frenatur. Iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuunt. Logicam, quae rationalis vocatur, Plato subiunxit, per quam, discussis rerum morumque cau
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tant᷑. Philo sophorũ nom̃ ꝓͥmũ apitagora fersꝰ exortu. Nam
aũ antea gei uetes sophistaᷤ. i. sapienteᷤᷤ aut doctores semet¬
perecundo nõie philosophũ .i. amatorẽ sapientie le eẽ res¬
pondit. qm̃ sapientẽ ꝓfiteri arrogantisuimũ uidebat᷑. Ita
deinceps postis placuit ut qͦntalibet de rebꝰ ad sapientiã
Tosopħ uocaret᷑. ldem aũ philosophi łplici gen̾e diuidũt᷑
nã aut phisiei st̃ aut ethici. aut logici. Phisici dicti qͥ de natis
t̾etant. nat᷑a qͥppe g̃ce phisis uocatur. Ethici. qͥa de moribꝰ dis¬
putant. mores eni ap̃gͥcos ethis appellant᷑. Logici aut. qͥa
in naturis ⁊ inmorib rationẽ ad iung̃t. ratio enĩ gee logos

Expanded text:
. Nam dum antea Graeci veteres sophistas, id est, sapientes, aut doctores sapientiteretur? verecundo nomine philosophum, id est, amatorem sapientiae se esse respondit, quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. 3. Ita deinceps posteris placuit ut quantalibet de rebus ad sapientiam losophus vocaretur. Idem autem philosophi triplici genere dividuntur: nam aut Physici sunt, aut Ethici, aut Logici. Physici dicti, quia de naturis tractant. Natura quippe Graece φύσις vocatur. Ethici, quia de moribus disputant. Mores enim apud Graecos ἤθη appellantur. Logici autem, quia in natura et in moribus rationem adiungunt. Ratio enim
Abbreviated transcription (Latin):
orator. filiꝰ illiꝰ. stans in templo. hodie infulatꝰ. disputando. fatigat᷑.
tia st̃. Substantia aũi dr̃ ab eo qͦd om̃is res ad ipsã subsistit. Corpꝰ
enĩ subsistit. et idõ substantia ÷ illa uͦ accidentia q̃ in subsistente
atq subiecto ft̃ substantia non st̃. s mutant᷑. sic̃ color ł forma.
De subiecto aũ ⁊ in subiecto qͣsi de se ipso ⁊ in ipso. uͥ enĩ dr̃. de sub¬
iecto substantia ÷ qͣsi dicat᷑ de substãtia. łͥi aũ dr̃ insubiecto. acci¬

Expanded text:
orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatigatur. orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatigatur. tia sunt. Substantia autem dicitur ab eo, quod omnis res ad se ipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistente atque subiecto sunt, subDe subiecto autem et in subiecto quasi de ipso et in ipso. Ubi enim dicitur de subiecto, substantia est, quasi dicatur de substantia. Ubi autem dicitur in subiecto, acci
Abbreviated transcription (Latin):
quał sit orator. an rusticꝰ. niger. aut candidisi Relatio : q̃ re¬
fert᷑ ad aliqͥd. cũ enĩ dr̃ filiꝰ. demonstͣtur et patͣ. Heo relatiua
simul incipiunt. Nãq seruus ac dñs uno tempore exordiũ nõis
sumunt. nec aliqno inuenit᷑ dñs pͥor seruo. nec seruus dño. Locꝰ
ge et ꝓpe. Tempꝰ. ut hodie. herissorro sitꝰ apositione dictꝰ ut qͥl¬
aut stet aut sedeat. aut iaceat. habit᷑ ab abendo aliqͥd dictꝰ. ut habe
scientiã in m̃te. uͥtutem in corpore. cirea corpꝰ uestim̃tũ. et cet̾a q̃
ad habendi modũ designato adoctoribꝰ num̃o cõp̾hendunt᷑s¶Iã
pati se ostendit. In his enĩ nouẽ gen̾b quor ȩrempli gr̃a q̃dã po¬
sita st̃. ł ipso substantie gen̾e qͦd ẽ usia innum̾abilia reꝑiuntur.
Nã et ħ qͦd intellectu capimꝰ. id ad alt̾um hor decẽ p̃dicam̃tor ser¬
mone uulgamꝰ. Plena enĩ sentẽtia de his ita ẽ. Augustinꝰ magnꝰ

Expanded text:
aut candidus. Relatio est quae refertur ad aliquid. Cum enim dicitur filius, demonstratur, et pater. Haec relativa simul incipiunt; nam servus et dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando invenitur dominus prior servo, nec servus domino. ge et prope. Tempus, ut: heri, hodie. Porro situs a positione dictus, ut qaut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a doctoribus numero, conprehenditur. Iam pati se ostendit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vel in ipso substantiae genere, quod est οὐσία, innumerabilia reperiuntur. Nam et ea quae intellectu capimus, id ad alterutrum horum decem praedicamentorum sermone vulgamus. Plena enim sententia de his ita est: Augustinus, magnus
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Monses dic̃ reꝑtorẽ musice artis fuisse tubal qͥ fuit de stir
dia ex malleor sonitu ⁊ cordar extensioẽ ꝑcussa alii linũ tebe¬
ulatĩ directa: p̃cipue ħ disciplina. et aucta multis modis. eratq
sũ habitũ sensũ. Inpliis qͦq tube concentꝰ pugnantes accẽdit
et quanto uehem̃tior fuerit clangor. tanto fit ad c̾tam̃ animꝰ for¬
tior. siqͥd̾ et remiges cantꝰ ortat᷑. ad tollendos qͦq labores musica
animũ mulcet:⁊ singłor oꝑũ fatigationẽ modulatio uocis so¬

Expanded text:
s. Moyses dicit repertorem musicae artis fuisse Tubal, qui fuit de stidia ex malleorum sonitu et cordarum extensione ulatim directa est praecipue haec disciplina, et aucta multis modis; 133 eratque sum habitum sensus. In preliis quoque tube concentus pugnantes accendit et quanto vehementior fuerit clangor, tanto fit ad certamen animus fortior. Siquidem remiges cantus hortatur, ad tolerandos quoque labores musica animum mulcet et singulorum operum fatigationem modulatio vocis so
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑt̾ctant. P ifrasis: cͥcũ locutio. dũ res una pluribꝰ u̾bis signifi¬
cat᷑ ita. auras uitales carpit. significaũ enĩ ꝑcopulationẽ u̾bor
duc̃. aut feditatẽ cͥcuiti euitat. u̾itatẽ splẽdide ꝓduc̃. sic̃ etiã
pͥma nouo spargebat lumine t̾ras. titanis cͦoeum linquens
et inbucolicis. Ouiũ ten̾os de pelle refectos. ħ÷ agnos. feditatẽ¬

Expanded text:
. Periphrasis est Circumloquium, dum res una plurimis verbis significatur, ut, auras vitales carpit. Significavit enim per copulationem verborum circuitu euitat. ueritatem splendide producit, sicut: et iam prima nouo spargebat lumine terras / Tithoni croceum linquens et in bucolicis: ouium teneros depellere fetus Vergilius e
Abbreviated transcription (Latin):
trahit᷑. et fulcit se insubt̾raneis cau̾nis t̾re. ibiq ñ ferens
uĩ odoris suauitatis se insemetipsũ cõtrahens obtorpescit.
et remanet ibi ĩmobił atq manis tanqͣ mortuus. cet̾a uͦ aĩa¬
lia sequunt᷑ panterũ: qͦcũq uaditꝰ Papaten g̃ei uocant¬
nifera. de qͦ uͥgiliꝰ. Leto ꝑfusa. papauera somno. Soporẽ
enĩ languentib fac̃. eiꝰ alia domestica. alia agrestis. ex qͣ flu¬

Expanded text:
trahitur, et fulcit se in terraneis cauernis terrae, ibique non ferens uim suauitatis odoris: in semetipsum contractus obtorpescit, et remanet ibi immobilis atque inanis tamquam mortuus; caetera uero animalia sequuntur pantheram quocumque uadit. Sic et dominnifera. De qua Virgilius: Lethaeo perfusa papavera somno. Soporem enim languentibus facit. Ejus alia est usualis, alia agrestis, ex qua flu
Abbreviated transcription (Latin):
ni auint. Laberintꝰ ÷ ꝑ flexis parie hꝰ edificiũ. qͣle ẽ ap̃ cre¬
tã a dedalo factũ. uͥ fuit imotaur inclusus. scilicet pauli oro
int᷑ierit sñ glom̾e lini: exitũ inuenire ñ ht. cuiꝰ edificii tał
ẽ sitꝰ. ut ap̾entibꝰ foris tonitruũ intꝰ t̾ribile audiat᷑. descẽdit᷑
centenis ultͣ gͣdib. intꝰ simulacͣ et monstrifice effigies. in par¬
tes diuersas transit᷑ innum̃i ꝑ tenebras. et cet̾a ad errorẽ ing̃¬
dientiũ facta. ita ut de tenebris eiꝰ ad lucẽ uenire impon̾ibi

Expanded text:
 36. Labyrinthus est perplexis parietibus aedificium, qualis est apud Cretam a Daedalo factus, ubi fuit minotaurus inclusus, in quo introierit sine glomere lini, exitum invenire non potest. Cuius edificii talis est situs, ut aperientibus fores tonitruum intus terribile audiatur; descenditur autem centenis ultra gradibus; intus simulacra et monstrifice effigies, in partes diversas transitus innumeri per tenebras, et cetera ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris eius ad lucem venire impossibi
Abbreviated transcription (Latin):
rinã cõieti induritiã p̃ciosi lapidis diẽt. qͥ liguriꝰ appellat᷑
qͦd ⁊ ipsas linces sentire ħ docum̃to ꝓbatur. nã istũ liqͥrẽ
arenis in qͣntũ potuerut cõtegt᷑. inuidia qͥdã ne tał gestio¬
rior het᷑. Est enĩ ⁊ latinis et om̃ib linguis sonantior. cus ua
siue cõmunis. qͣ õs utunt᷑. scda atica. uidelicet atheniensis
qͣ usi st̃ õs g̃ei auctores. t̾cia dorica qͣm hñt egiptis et siri. qͣr¬
÷ pͥscã. latinã. romanã. mixtã. Prisca÷ qͣm uetustissimi itale

Expanded text:
rinam converti in duritiam pretiosi lapidis dicunt, qui lincurius appellatur, quod et ipsos lynces sentire hoc documento probatur; nam egestum liquorem arenis, in quantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturaerior habetur. est enim et Latinis et omnibus linguis sonantior, cuius usiue communis, quam omnes utuntur; secunda Attica, uidelicet Atheniensis, quam usi sunt omnes Graeci auctores; tertia Dorica, quam habent Aegyptii et Syri; quar Priscam, Latinam, Romanam, Mistam. Prisca est, qua vetustissimi Italia
Abbreviated transcription (Latin):
siasticis libris et cȩli cȩlorũ legunt᷑. et paulꝰ apłs usq ad t̾ei¬
ũ celũ fuisse se intelligit raptũ. s de num̃o nichil sibi p̾su¬
mat humana temeritas. fecit aũt eos ds ñ informes ł con¬
disc̾toq t̾mino equalibus undiq spaciis collectũ extendit.
atq in eo uͥtutes sp̃aliũ cͤaturarũ cõstituit. cuiꝰ qͥdẽ cęli
naturã artifex mundi d̾s aqͥs tẽꝑauit. ne coflagratio suꝑ¬
oris ignis inferiora elem̃ta succendet. S̾ hinc cͥculũ inferł¬
oris cȩli ñ uni formi s multiplici motu solidatut. ñcupans
eũ firmam̃tũ ꝓpt̾ sustẽtationẽ suꝑiorũ aquarũ. Quedã stelle ideo¬
particłas addunt et detrahunt. cet̾m qno t̃m detͣhunt : retro¬

Expanded text:
siasticis libris, coeli coelorum leguntur, et Apostolus usque ad tertium coelum fuisse se intelligit raptum, sed de numero eorum nihil sibi praesumat humana temeritas, fecit autem eos Deus non informes vel cons collectum ostendit, atque in eo virtutes spiritualium creaturarum constituit. Cujus quidem coeli naturam artifex mundi Deus aquis temperavit, ne conflagratio superioris ignis inferiora elementa succenderet. Dehinc circulum inferioris coeli, non uniformi, sed multiplici motu solidavit, nuncupans eum firmamentum propter sustentationem superiorum aquarum. 26 CAPUT, quando particulas addunt et detrahunt. Ceterum quando tantum detrahunt, retro
Abbreviated transcription (Latin):
moyses deintio mundi cõscͥpsit. ap̃ gẽtiles uͦ pͥmũ dares frigiꝰ de
g̃cis ⁊ tͦianis historiã dedit. ꝙͣ infoliis palmarũ ab eo cõscͥptaᷤ eẽ
narũ expͥmebant. hi aut̃ saltando etiã historias et res gestas dẽ¬
monstrabãt. dicti aũ histriones siue qͦd ab histria id genꝰ sit adꝰ¬
ductũ. siue qͦd ꝑ plexas historiis fabulas expͥm̾ent. huisca st̃ q̃¬

Expanded text:
Moyses de initio mundi conscripsit. Apud gentiles vero primus Dares Phrygius de Graecis et Troianis historiam edidit, quam in foliis palmarum ab eo conscriptam esse narum exprimebant, hi autem saltando etiam historias et res gestas demonstrabant. Dicti autem histriones sive quod ab Histria id genus sit adductum sive quod perplexas historiis fabulas exprimerent, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
slimax. gͣlatio cũ ab eõ qͦ sensus siꝑĩor t̾minãt᷑: ĩnferior ĩcip̃.
de hinc quasi ꝑgͣdus dicendi ordo seruat᷑. ut ẽ illud affrica¬
ni ex innocencia naseit᷑ dignitas. ex dignitate honor. ex hono¬
s etiã inconerione u̾borũ. ũ ap̃ geũ. puericia tua adolescẽtie
tue in honestam̃tũ fuit. ad olescẽtia se nectuti dedecoram̃tũ. se¬

Expanded text:
Climax est gradatio, cum ab eo, quo sensus superior terminatur, inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicendi ordo servatur, ut est illud Africani: 'ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honosed etiam in contextione verborum, ut apud Gracchum: Pueritia tua adolescentiae tuae inhonestamentum fuit, adolescentia senectuti dedecoramentum, se
Abbreviated transcription (Latin):
turisilIrsus fert᷑ dictꝰ qͦd ore suo formet fetꝰ. nã aiunt eos ĩ for¬
mes gen̾are partꝰ. et carnẽ qͣndã nasci. quã mat̾ lãbẽdo in
nĩbra cõponit. uñ ÷ illud. Sic format lingua fetũ cũ ꝓtulit
ursa. s immaturitas partꝰ facit. d̾eniq tͥcesimo die gen̾at
un euenit ut p̃cipitata fecunditas informes ꝓcͤeti Ursorũ
cap̃ in ualidũ uis maxima inbrachiis et lumbis. uñ int̾dũ

Expanded text:
eos informes generare partus, et carnem quamdam nasci, quam mater lambendo in membra componit. Unde est illud, Sic format lingua fetus cum protulit ursa. Sed hoc immaturitas partus facit. Denique tricesimo die generat. Unde evenit, ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum, vis maxima in brachiis et lumbis. Unde interdum
Abbreviated transcription (Latin):
ne oꝑrs .pecc̃a. alia uenialia. alia cͥminalia dñr. uenialia st̃ q̃ nec
facile uittari posst̃ : ut aliqn̾o ñ fiant. neq multã t᷑pitudinẽ ł le¬
sionẽ magnã hant si fiant. sic̃ ira leuis et tͣnsitoria. risus et eiꝰmo¬
di. q̃ sñ delib̾atione agentiũ cõtĩgt̃. siue exnegligẽtia in caute. siue
fac macłatur. Talia st̃ homicidia. ad ult̾ia. ꝑiuria. furta. et q̃ his si¬
milia adiungunt᷑. ł continẽtur in istis. sic̃ rapine. saclegia. et ĩcestꝰ.

Expanded text:
 autem alia venialia, alia criminalia dicuntur. Venialia sunt quae nec facile vitari possunt, ut aliquando non fiant, neque multam turpitudinem vel laesionem magnam habent si fiant. Criminalia di, quae sine deliberatione agentium contingunt, sive ex negligentia incaute, sive fecit maculatur. Talia sunt homicidia, adulteria, perjuria, furta, et quae his similia adjunguntur, vel continentur in istis, sicut rapinae, sacrilegia, et incestus,