comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lebit. Ignis in conspectu euis ardebit: & in
circuitu eius tempestas ualida. Tenebrosuss̃
turbo hanc noctẽ possidebit: qͥa apostatam
spiritum a conspectri districti uidicis ad eter¬
na supplicia pauenda illa tempestas rapiet.
Turbine ergo nox ista possidetur: quia suꝑba
eius cecitas districta animaduersitate ꝑcirti¬
predicationẽ suꝑnę grẽ non inconuenienter
accipimus: quia sicut in anno congestis dieb̃
tempus ꝑficitur: ita in suꝑna gratia uirtutũ
multiplex uita completur. Potest per aniũ
etiam multitudo intelligi redemꝓtoꝵ:: quia
sicuit ex dierum multitudine annus dricitur.
ita ex collectione bonorum om̃ium illa electo¬
rum innumerabilis uniuersitas expletur.
H unc namq annum ꝑfectȩ multitudinise
saias predicat. dicens. Spiritus domini
suꝑ me. eo quod unxerit me dominris: ad
annuntiandũ mansuetis misit me: ut inede¬
rer contritis corde: & predicarẽ captiuis indul
bilis predicatur: cum futura plebs fideliũ ue¬

Expanded text:
 Ignis in conspectu ejus ardescet, et in circuitu ejus tempestas valida. » Tenebrosus ergo turbo hanc noctem possidet, quia apostatam spiritum a conspectu districti Judicis ad aeterna supplicia pavenda illa tempestas rapit. Turbine ergo nox ista possidetur, quia superba ejus caecitas distr icta animadversione perpraedicationem supernae gratiae non inconvenienter accipimus; quia sicut in anno congestis diebus tempus perficitur, ita in superna gratia virtutum multiplex vita completur. Potest per annum etiam multitudo intelligi redemptorum; quia sicut ex dierum multitudine annus ducitur, ita ex collectione bonorum omnium, illa electorum innumerabilis universitas expletur. Hunc namque annum perfectae multitudinis Isaias praedicat, dicens: Spiritus Domini super me, eo quod unxerit me Dominus: ad annuntiandum mansuetis misit me, ut mederer contritis corde, et praedicarem captivis induledicatur, cum futura plebs fidelium ve
Abbreviated transcription (Latin):
Stellas namq in terram tra here est: cos qͥ
uidentur studio uitȩ cȩlestis in herere. ex
amore terreno iniquitate aꝑti erroris inuol¬
uere. Sunt namq nonnulli. qui ante
humanos oculos uelut magnis operibus
lucent: sed quia hec ipsa oꝑa a mundo cor¬
de non prodeunt. capti in occultis cogita¬
tionibus noctis huius tenebris obscuran¬
tur: qui sepe ea quȩ mundo corde non fa-¬
ciunt. etiam oꝑa amiitunt. Quia igitur
nos preualere ꝑmittitur. quando. et inter
bona oꝑa cordis unitentio minime mundat᷑:
dicatur recte. obtenebrentur stelle caligi¬
ne eius: idest contra eos qui ante oculos¬
humanos quasi bonis oꝑibus splendent.
malitia antiqui hostis obscura preualeat:
& hoc quod ante hitmana iudicia sump¬
serant lumen laudis deponant. Caligi¬
ne quippe noctis obscurant᷑. cum eorum
les apud semet ipsos intus diuino parere
udicio non formidant. Sequit᷑ Ex¬

Expanded text:
Stellas namque in terram trahere, est eos qui Stellas namque in terram trahere, est eos qui videntur studio vitae coelestis inhaerere, ex amore terreno iniquitate aperti erroris involvere. Sunt namque nonnulli qui ante humanos oculos velut magnis operibus lucent; sed quia haec ipsa opera a mundo corde non prodeunt, capti in occultis cogitationibus, noctis hujus tenebris obscurantur; qui saepe ea quae mundo corde non faciunt, etiam opera amittunt. Quia ergo nox praevalere permittitur, quando et inter bona opera cordis intentio minime mundatur, dicatur recte: Obscurentur stellae caligine ejus; id est, contra eos qui ante humanmalitia antiqui hostis obscura praevaleat: et hoc, quod ante humana judicia fulgebat, lumen laudis deponant. Caligine quippe noctis obscurantur, cum eorumles apud semetipsos intus divino parere judicio non formidant. LXVI. E
Abbreviated transcription (Latin):
te. Qui parati sunt suscitare leuiathan.
Qui tamen hostis callidꝰ cũ ad aꝑta bella
nec dum suscitatus sit: quomodo quorũ¬
dam mentes nox ista nunc latenter ob¬
scurat insinuet. Sequitur. Obtene¬
cra stellarum nomine aliquando sanctoꝵ
usticia. qriȩ in huius uite tenebris lucet.
aliquando uero hypocritarũ fictio demon¬
stratur: qui bona q̃ faciunt. ad ꝑcipiendas
laudes hominibus ostendunt. Si em̃
recte uiuentes stelle non essent: nequaqu̾a
paulus discipiitis diceret. In medio nati¬
onis praue & ꝑuersȩ: inter quos lucetis
sicut luminaria in mundo. Rursum
si uiter eos qui recta agere uidentur. qui¬
dam de actione sua retributionẽ fauoris
hunani non quererent: nequa qũa stella
ioħs riiere a celestibus uideret dicens. Mi¬
sit draco ciiidam: & traxit terciam partẽ
stellarum. Draconis enim cauda stellarum
pars trahitur: quia extrema ꝑsuasione anti¬
xp̃i. quidam qui uidentur lucere rapient᷑.

Expanded text:
te: Qui parati sunt suscitare Leviathan. te: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Quia tamen hostis callidus ad aperta bella necdum suscitatus est, quomodo quorumdam mentes nox ista nunc latenter obscuret, insinuet. Sequitur: cra stellarum stellarum nomine aliquando sanctorum justitia, quae in hujus vitae tenebris lucet, aliquando vero hypocritarum fictio demonstratur, qui bona quae faciunt, ad percipiendas laudes hominibus ostendunt. Si enim recte viventes, stellae non essent, nequaquam Paulus discipulis diceret: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Rursum, si inter eos qui recta agere videntur, quidam de actione sua retributionem favoris humani non quaererent, nequaquam stellas Joannes ruere a coelestibus videret, dicens: Misit draco caudam, et traxit tertiam partem stellarum . Draconis enim cauda stellarum pars trahitur, quia extrema persuasione Antichristi quidam qui videntur lucere rapientur. 112
Abbreviated transcription (Latin):
tem de celo. habentem clauem abyssi. et ea¬
tenam magn̾a in manii sula: et apprehendit
draconem serpentem antiquum. qui est dia¬
bolus & sathanas. & ligauit eum per an¬
nos mille: & misit  in abyssum. Quem
tamen in mundi fine ad aꝑtiora certamina
reuocat: &̾ totum contra nos in suis uui¬
ribus relaxat. Unde & illic rursum
scriptum est. Cum completi fuerint init¬
le anni soluetur sathanas. Ille enim apo¬
stata angłs qui ita conditꝰ fuerat. ut angi¬
lorum cęteris legionibus emineret. ita suꝑ¬
biendo succubuit. ut nunc stantium angło¬
rum ditioni substratus sit: quatenus uel
nunc ad utilitatẽ nr̃am eis ministrantibꝰ
religatus lateat: uel tunc ad probationẽ
nr̃am relaxantibus totis se suis contra nos
uiribus solutus exerceat. Quia igitur
hii electi spiritus suꝑbum apostatam com¬
primunt. qui hiuniles hunc sequi noluert
ipsisq ad ministrantibus disponitur. ut
ad intentionẽ aꝑti certaminis destruendus
funditus quandoq reuocetur: dicatur rec¬

Expanded text:
tem de cęlo, habentem clauem abyssi, et cathenam magnam in manu sua, et apprehendit draconem, serpentem antiquum, qui est diabolus et Sathanas, et ligauit eum per annos mille, et misit tamen in mundi fine ad apertiora certamina revocant, et totum contra nos in suis viribus relaxant. Unde illic rursum scriptum est: Cum completi fuerint mille anni, solvetur Satanas . Ille enim apostata angelus, qui ita conditlorum caeteris legionibus emineret, ita superbiendo succubuit, ut hunc stantium angelorum ditioni substratus sit; quatenus vel nunc ad utilitatem nostram eis ministrantibus religatus lateat, vel tunc ad probationem nostram eis relaxantibus, totis se contra nos suis viribus solutus exerceat. Quia igitur hi electi spiritus superbum apostatam comprimunt, qui humiles hunc sequi noluerunt, ipsisque administrantibus disponitur, ut ad intentionem aperti certaminis destruendus funditus quandoque revocetur, dicatur rec
Abbreviated transcription (Latin):
titur grauius toleratur. Premit et non tan¬
git: qͥace importuna ẽ ꝑp̃sentiã ⁊ & abseñ ꝑ
uitã. Nuũqͣm enĩ prauis nos sermonib: ñ nũqͣm
uõ soli ꝑuersis morib insequunt᷑. Suadent
namq aliquando quȩ tenent: aliquando
uero & si non suadent prebere tamen inaqͥ¬
tatis exempla non cessant. Qui igitur ad
mala nos uel uerbis uel exemplis illicunt.
ꝓfecto ꝑsecutores nostri sunt: a quibus tem¬
prationũ certamina sumimus. quȩ salttr
quia carnales in ȩccłia aliquando meti: aliqͣn
uero audacia. suadere ꝑuersa contendunt. Cũq
ipsi uel pusillanimita te uel clatione deficiunt:

Expanded text:
titur, gravius toleratur. Premit, et non tantitur, gravius toleratur. Premit, et non tangit, quia et importuna est per praesentiam, et absens per vitam. Nonnunquam enim pravis nos sermonibus, nonnunquam vero solis perversis moribus insequuntur. Suadent namque aliquando quae tenent; aliquando vero etsi non suadent, praebere tamen iniquitatis exempla non cessant. Qui igitur ad mala nos vel verbis vel exemplis illiciunt, profecto persecutores nostri sunt a quibus tentationum certamina sumimus, quae saltem quia carnales in Ecclesia aliquando metu, aliquando vero audacia suadere 89 perversa contendunt; cumque ipsi vel
Abbreviated transcription (Latin):
dens mulier tenuit: nisi quorũlibet carna¬
lium in eccłiȩ sini pofitoꝵ. qui quo uer¬
bis ꝓfesse fidei intus sunt. eo honos in corre¬
ctis suis moribus petus premunt. Nam mi¬
nus fortasse nocuissent: si non eos sanera ec¬
cłia introysus admittens. usq ad fidei cubi¬
le reciperet. Quos dum per professam fi¬
dem recipit: sibi pene procul dubio indeuita¬
biles facit. Eł inc est quod inter prementẽ
turbam: una redemptorẽ nostrum muli¬
er tetigit. Unde & idem protinus redem¬
ptor noster dicit. Quis me tetigit.  Cui cum¬
discipuli responderent turbȩ te comprimunt
& affligunt. & dicis quis me tetigit: ili¬
co adiunxit. Cetigit me aliquis. Nam ego¬
noui uirtutẽ de me exisse. Musbu ergo do¬
carnales quiq in ęccłia eum comprimunt
a quo longe sunt: & soli tãgũt. qͥhuic ueracit̃
humiles adiungunt᷑. Turba igitur premit:
quia multitudo carnalium quo intus admit¬

Expanded text:
dens mulier tenuit, nisi quorumlibet carnadens mulier tenuit, nisi quorumlibet carnalium in Ecclesiae sinu positorum, qui quo verbis professae fidei intus sunt, eo bonos incorrectis suis moribus pejus premunt. Nam minus fortasse nocuissent, si non eos sancta Ecclesia introrsus admittens usque ad fidei cubile reciperet, quos dum per professam fidem recipit, sibi procul dubio pene inevitabiles facit. Hinc est, quod premente turba, una Redemptorem nostrum mulier tetigit; unde et isdem Redemptor noster discipuli responderent: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? illico adjunxit: Tetigit me aliquis: nam eMulti ergo Docarnales quique in Ecclesia eum premunt, a quo longe sunt; et soli tangunt qui huic veraciter humiles adjunguntur. Turba igitur premit, quia multitudo carnalium quo intus admit
Abbreviated transcription (Latin):
es uertitur: quando aduersa intelligimus.
etiam quȩ prospera suadendo pollicitur. In
tenebras erge dies uertitur: quando anti-¬
quus hostis qualis est seuiens. talis a no¬
bis ꝑspicitur etiam sub blandim̃tis latens:
ne fictis ꝓsperitatibus quasi ex diei lumi¬
ne illudat: & ueris miseriis ad peccati
tenebras ꝑtrahat. Sequitur. N on re¬

Expanded text:
es vertitur, quando adversa intelligimus, es vertitur, quando adversa intelligimus, etiam quae prospera suadendo pollicetur. In tenebras dies vertitur, quando antiquus hostis qualis est saeviens, talis a nobis perspicitur etiam sub blandimentis latens; ne fictis prosperitatibus quasi ex diei lumine illudat, et veris miseriis ad 108 peccati tenebras pertrahat. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sideratione uisticiȩ dolorem temperet pene.
Uideat humanũ genus unde quo cecidit:
& dicat. ꝑ ereat dies in qua natus sum ẽt
nox in qua dictum est conceptus est homo.
Ac si aꝑte dicat. Pereat spes ab apostata an¬
gło illata: qui diem se simulans. ex pro¬
missione diuinitatis emĩcriit: sed noctẽ
se exhibens. lucem nobis ur̃e immortalita¬
tis obscurauit. Pereat antiquus hostis. qͥ
lucem promissionis ostendit: sed peccati te¬
nebras contulit. Qui quasi diem se blan¬
diendo innotuit: sed usq ad tenebrosam
noctẽ ex impressa cordis cecitate ꝑduxit.
Q uasi lucet dies iste. mentibus hominũ.
cum prauitatis eus ꝑsuasio ꝓspera creditur:
& qualis sit uitrinsecus non uidetur. Sed
cum iniquitas illius sicut est agnoscitur:
dies false pronusfionis. quasi quibusdã an¬
te iudicii ur̃i oculos tenebris obscuratur: qͥa
uidelicet. qualis est ex merito. talis prospi¬
citur in blandimento. In tenebras ergo di¬

Expanded text:
sideratione justitiae, dolorem temperet poenae. sideratione justitiae, dolorem temperet poenae. Videat humanum genus unde quo cecidit, et dicat: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo. Ac si aperte dicat: Pereat spes ab apostata angelo illata, qui diem se simulans, ex promissione divinitatis emicuit; sed noctem se exhibens, lucem nobis nostrae immortalitas obscuravit. Pereat antiquus hostis, qui lucem promissionis ostendit, et peccati tenebras contulit; qui quasi diem se blandiendo innotuit, sed usque ad tenebrosam noctem ex impressa cordis caecitate perduxit. --Quasi lucet dies iste mentibus hominum, cum pravitatis ejus persuasio prospera creditur, et qualis sit intrinsecus non videtur. Sed cum iniquitas illius, sicut est, agnoscitur, dies falsae promissionis quasi quibusdam ante judicii nostri oculos tenebris obscuratur; quia videlicet qualis est ex merito, talis perspicitur in blandimento. In tenebras ergo di
Abbreviated transcription (Latin):
temptandi licentiã amittat. Is nimirũ diẽ¬
se exhibet. quia prospera illicit: sed in no¬
ctis tenebras desinit: quia ad aduersa ꝑdii¬
cit. Diem namq ostendebat. cum diceret.
In quacũq die comederitis ex eo. aperientur
oculi ur̃i: & eritis sicut dii. Sed noctem
intulit: cum ad mortalitatis tenebras ꝑdui-¬
xit. Dies itaq est illata ꝓmisio melioꝵ:
sed nox est exhibita ipsa experientia calla¬
mitatu. Antiquus hostis dies est per natu-¬
ram bene conditus: sed nox est per meritũ
ad tenebras dilapsrs. Dies est. cum polli¬
cendo bona humanis aspectibus lucis se an¬
głm simulat: paulo attestante qui art. Ipse
enim sathanas transfigurat se in angłm lu¬
cis. Sed nox est. cum mentes consentien¬
tium erroris tenebris obscirat. U ir ergo
sanctus in dolore proprio causam totius
humani generis deflens. & nichil specia¬
le om̃imodo in speciali uulnere cogitans.
reducat ad animĩt originem culpȩ.: et con¬

Expanded text:
tentandi licentiam amittat.  Vet. VItentandi licentiam amittat.  Vet. VIse exhibet, quia per prospera illicit; sed in noctis tenebras desinit, quia ad adversa perducit. Diem namque ostendebat, cum diceret, In quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii ; sed noctem intulit, cum ad mortalitatis tenebras perduxit. Dies itaque est, illata promissio meliorum; sed nox est, exhibita ipsa experientia calamitatum. Antiquus hostis dies est per naturam bene conditus; sed nox est per meritum ad tenebras delapsus. Dies est, cum pollicendo bona, humanis aspectibus lucis se angelum simulat, Paulo attestante qui ait, Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis , sed nox est, cum mentes consentientium erroris tenebris obscurat. Vir ergo sanctus in dolore proprio causam totius humani generis deflens, et nihil speciale omni modo in speciali vulnere cogitans, reducat ad animum originem culpae; et con
Abbreviated transcription (Latin):
sit. quod non ita ut non fit. sed ita perire
optatur ut male sit. H umana enim ani¬
ma siue angłicus spiritus ita unmortalis
est ut mori possit: ita mortalis ut mori
non possit. N ar beatȩ uiulere siue per
uicium. siue per suppliciũ ꝑdit : essenta¬
lit̾ autem uiuere. neq per uiciuim neq¬
ꝑ suppliciũ amritit. Aqualitate enim ui¬
uendi deficit: sed omĩmodo subsistendi in¬
teritum nec moriens finit. Ut ergo breus¬
ter dixerim: & iminortalit᷑ mortalis est.
dies ut pereat optatur.: & patilo post in¬
uoluendus a maritudine dicitur: quem cre¬
damus quod sanctus uir diei nomine ex¬
primere uoluit: nisĩ apostatam spiritum.
qui in uiuendi essentia etiam moriendo
subsistit: Quem ꝑditio uite non subtrahit:
quia in et̾no dolore positum seruando mors
immortalis extinguit Qui iam abeantu¬
dinis gloria deiectus adhuc optatur ut pertat:
ut uidelicet retrusus dignis suppliciis. etiã

Expanded text:
sit, quod non ut ita non sit, sed ita perire sit, quod non ut ita non sit, sed ita perire optatur ut male sit. Humana enim anima seu angelicus spiritus ita immortalis est, ut mori possit: ita mortalis, ut mori non possit. Nam beate vivere, sive per vitium, seu per supplicium perdit: essentialiter autem vivereper supplicium amittit. A qualitate enim vivendi deficit, sed omni modo subsistendi interitum nec moriens sentit. Ut ergo breviter dixerim, et immortaliter mortalis est,  Dum igitur dies ut pereat optatur, et paulo post involvendus amaritudine dicitur; quem credamus, quod vir sanctus diei nomine exprimere voluit, nisi apostatam spiritum, qui in vivendi essentia etiam moriendo subsistit? quem perditio vitae non subtrahit, quia in aeterno dolore positum, servando mors immortalis exstinguit: qui jam a beatitudinis gloria dejectus, adhuc optatur ut pereat, ut videlicet retrusus dignis suppliciis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
perire diobus dicere modis solemris: ali¬
ter enim perire dicimus. quando aliquid
optamus ut non sit. & aliter perire di¬
cimuis quando optamus ut male sit: hoc
quod de hoc die subditur. obscuret eum ea¬
ligo. & inuoluatur a maritudine: liqui¬
do ostenditur. quia dies iste. non ita ut
non sit: sed ita perire optatur ut male sit
Inuolui enim amaritudine non potest
F oc autem tempus nostrȩ mutabilitatis
non quandoq ita ꝑiturum idest transi¬
turũ est ut male sit. sed ut penitus non
sit: angło in sacro eloquio attestante qui
ait: P er uiuentẽ in scła. quia tempus
iam non erit. Nam et si ꝓpħa dicit. erit
tempus illoꝵ in ȩtͣ̃num: quia per mom̃ta
tempus deficit. nomine temporis eorum
defectum ita uocauit: ostendens quod si¬
ne fine om̃imodo defectu deficiunt. hi
qui a uisionis intimȩ consolatione sepa¬
rantur. Quia ergo nostre mortalitatis¬
hoc tempus non ita ut male sit. sed ita
perit ut non sit: querendum est quid

Expanded text:
perire duobus modis dicere solemus aliter enim perire dicimus, quando aliquid optamus ut non sit; et aliter perire dicimus, quando optamus ut male sit, hoc, quod de hoc die subditur, Obscuret eum caligo, et involvatur amaritudine, liquido ostenditur quia dies iste non ita ut non sit, sed ita perire optatur, ut male sit. Involvi enim amaritudine non potest Hoc autem tempus nostrae mutabilitatis non quandoque ita periturum, id est, transiturum est, ut male sit; sed ut penisit, angelo in sacro eloquio attestante, qui ait: Per viventem in saecula, quia tempus jam non erit. Nam etsi Propheta dicit: Erit tempus eorum in aeternum : quia per momenta tempus deficit, nomine temporis eorum defectum vocavit, ostendens quod sine fine omnimodo defectu deficiunt hi qui a visionis intimae consolatione separantur. hoc tempus non ita ut male sit, sed ita perit ut non sit, quaerendum est quid
Abbreviated transcription (Latin):
prostrauit. Quia ergo humanr̃i genus ad lu¬
cem penitentiȩ redẽptoris aduentu reducitur:
apostata uero angl̃s ad restaurationis lucem
nulla spe ueniȩ. nulla conuersionis emendatio¬
ne reuocatur: dicatur recte. Non requirat eũ
deus desuper: & non illustret lumine. Ne
si aꝑte diceretur. Quia ipse tenebras intulit.
toleret sine fine quod fecit ÷ nec umqũa lu¬
men pristini status recipiat: quia hoc etiam
non suasus amisit. Sequitur. Obscurent
mortis obliuio debet intelligi: quia sicut morꝰ
interinit uitam: ita obliuio extinguit me¬
moriã. Quia ergo apostata angłs et̃ne ob¬
lurioni traditur: umbra mortis obscuratur.
Dicatur igit᷑ obscurent eum tenebre et umbra
mortis: idest sic eum erroris sui cecitas obruat:
ut uequaquam ulterius ad lucem penitentię
per diuins refpectus memoriã resurgat. Seqͥ¬

Expanded text:
prostravit. Quia ergo humanum genus ad luprostravit. Quia ergo humanum genus ad lucem poenitentiae Redemptoris adventu reducitur, apostata vero angelus ad restaurationis lucem nulla spe veniae, nulla conversionis emendatione revocatur; dicatur recte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus amisit. Sequitur: CAPUTmortis, oblivio debet intelligi; quia sicut mors interimit vitam, ita oblivio exstinguit memoriam. Quia ergo apostata angelus aeternae oblivioni traditur, umbra mortis obscuratur. Dicatur igitur: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis; id est, sic eum erroris sui caecitas obruat, ut nequaquam ulterius ad lucem poenitentiae per divini respectus memoriam resurgat. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
lumine. Omĩps deus sicut ex nichilo
bona facere potuit: ita cum uoluit per
incarnationis suę misterũ etiam bona
ꝑdita reparauit. Duas uero ad intelligen¬
dum se creaturas fecerat: angelicam uide¬
licet & humanã. U tramq qero suꝑbla
ꝑculit: atq ab statii in genite rectitudinis
fregit. Sed una teginen carnis hahuit: a¬
głs namq solũmodo spiritus: homo uero
est spiritus & caro. Misertus ergo creator
ut redimeret. illam d se debuit reducere.
quam in ꝑpetratione culpe ex infirmitate
debuit apostatam angłm repellere: quo
cum a perfistendi fortitudine cõrruit. nil
infirmũ ex carne gestauit. Unde et recte
psalmista cum misertũ redemptorem ho¬
minibus diceret: ipsam quoq causam mi¬
sericordiȩ expressit dicens. Et memoratus
eoꝵ. infirma iridit: eo distriete culpas pu¬
nire noluit. Est adhuc aliuid. quo &
ꝑditus homo reparari debuit. & suꝑbienᷤ
s̃piritus reparari non possit: quia nimirũ
angłs sua malitia aecidit: hominẽ uero aliena

Expanded text:
mnipotens Deus, sicut ex nihilo bona facere potuit, ita cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat angelicam videlicet, et humanam. Utramque vero superbia perculit, atque a statu ingenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, agelus namque solummodo spiritus, homo vero et spiritus est, et caro. Misertus ergo Creator ut redimeret, illam ad se debuit reducere quam in perpetratione culpae ex infirmitate debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde et recte Psalmista cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit, dicens: Et memoratus eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adhuc aliud, quo et perditus homo reparari debuit, et superbiens spiritus reparari non possit, quia nimirum angelus sua malitia cecidit, hominem vero aliena
Abbreviated transcription (Latin):
peccantẽ laudib ꝓsecunt᷑: extĩctum sub uerbo-¬
rum suoꝵ aggere abscondunt. Erat autem
& lazarus mortuus: sed tamen non amortu¬
is sepultꝰ. F ideles quippe illum mulieres
obruerant: quę & eiuis mortẽ uiuificatori
nuntiabant. Unde & protinus ad lucem
redit: quia cum in peccato animus morit᷑.
citius ad uitam rediicit᷑. si super hunc sol¬
licite cogitationes uiuunt. Aliquando aũt
sicut . superius dictũi est. falsa spes mentẽ
non intercipit: sed hanc deteriuis desperacio
configit: quȩ dum omnẽ spem ueniȩ fun¬
ditus initerimir: erroris lacte anim̃a ube

Expanded text:
peccantem laudibus prosequuntur, exstinctum sub verbopeccantem laudibus prosequuntur, exstinctum sub verborum suorum aggere abscondunt. Erat tamen et Lazarus mortuus, sed tamen non a mortuis sepultus: fideles quippe illum mulieres obruerant, quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem redit, quia cum in pecitius ad vitam reducitur, si super hunc sollicitae cogitationes vivunt. Aliquando autem, sicut et superius 126 dictum est, falsa spes mentem nconfigit; quae dum omnem spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam ube
Abbreviated transcription (Latin):
rum suscitat. Adhric quiƿpe in domo mor¬
tuus iacet: qui latet in peccato. Iam quasi
extra portam educitur: cuius iniquitas usq
ad inuerecundiam publice ꝑpetrationis ape¬
ritur. Sepulturȩ uero aggere premitur. qͥ
in ꝑpetratione nequitiȩ. etiam usii consuetudi¬
uis p̃ssus gͣuatur. Sed hos ad uitã miseratꝰ
reuocat: quia plerumq diuina grã non solũ
in occultis. sed etiam in aꝑtis iniquitatibus
mortuos. & mole prauȩ consuetudinis pres-¬
sos: respectus sui lumine illustrat. Quartũ
uero mortuum redemptor noster nuntiante
discipło agnoscit. nec tamen suscitat. quia
ualde difficile est. ut is quem post usum
male consuetudinis etiam ad ultimũ adulan¬
tium linguȩ excipiunt: a mentis suȩ mor¬
te reuocetur. De quo & bene dicitur. Si¬
ne mortiios sepelire mortuos suos. Mortui
enim mortuum sepelunt: cum peccatores
peccatorẽ fauoribris premunt. Quid enim
aliud est sepelire qua occulere: Sed qui

Expanded text:
rum suscitat. Adhuc quippe in domo morrum suscitat. Adhuc quippe in domo mortuus jacet, qui latet in peccato. Jam quasi extra portam educitur, cujus iniquitas usque ad inverecundiam publicae perpetrationis aperitur. Sepulturae vero aggere premitur, qui in perpetratione nequitiae etiam usu consuetudinis pressus gravatur. Sed hos ad vitam miseratus revocat, quia plerumque divina gratia, non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, et mole pravae consuetudinis pressos, resvero mortuum Redemptor noster, nuntiante discipulo agnoscit, nec tamen suscitat: quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguae excipiunt, a mentis suae morte revocetur; de quo et bene dicitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos . Mortui enim mortuum sepeliunt, cum peccatores peccatorem favoribus premunt. Quid enim est aliud sepelire quam occultare? Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
tot uinculis ad mentẽ ligatuir. Unde fit. ut
eneruis animus cum solui non ualet. ad quedã
se solatia falsȩ consolationis inclinet: quattnris
uenturũ iudicẽ tante sibi misericordiȩ spondeat:
ut cos etiam quos arguendos inuenerit. penitꝰ
non occidat. Cui rei hoc deterus accidit: qđ
ei multoꝵ sinilũ lingua consentit: cũ muil¬
ti etiam male gesta laudibus exaggerant. Un¬
de fit ut incessant̃ crescat culpa: fauoribus nu¬
trita. Curari autẽ uulnus negligitur. quod
dignum premio laudis uidetur. Wnde per
salomonẽ dicitur. Fili mi si te lactauerint pec¬
catores: ne adquiescas eis. Peccatores et enim
lactant. cum uel ꝑpetranda mala blandim̃tis
efferunt: uel ꝑpetrata fauoribrs extollunt. An
est. quod tres illi modi ƿeccãtum iuxta qͥes¬
census sui ordinẽ facilius corrigintur: quar¬
tus uero iste dificilius emendatur. Unde
& redemptor noster puellam in domo: iuue¬
nem extra portan: in sepulchro autem laza¬

Expanded text:
tot vinculis ad mentem ligatur.  Vet. XXIX.  Unde fit ut tot vinculis ad mentem ligatur.  Vet. XXIX.  Unde fit ut enervis animus, cum solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta laudibus exaggerant: unde fit ut incessanter crescat culpa, favoribus nutrita. Curari autem vulnus negligitur, quod dignum praemio laudis videtur. Unde bene per Salomonem dicitur: Fili mi, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccatores etenim lactant, cum vel perpetranda mala blandimentis inferunt, vel perpetrata favoribus extollunt. An  est, quod tres illi modi peccantium juxta descensus sui ordinem facilius corriguntur, quartus vero iste difficilius emendatur. Unde et Redemptor noster puellam in domo, juvenem extra portam, in sepulcro autem Laza
Abbreviated transcription (Latin):
facit in ordinate formidat. Heatus igitur
uir humani generis lapsum aspiciat. &. qͥbꝰ
precipitiis mersus sit in foueam iniquitatis
intendat dicens. Quare non in uilua mor¬
tuuis sum : idest in ipsa occulta ꝑpetratione pec¬
cati. cur a carnis uita mortificare me nolui:
E gressus ex utero non statun perii. id est postqũa
ditum non cognoui: Perisset quippe in suo iu¬
dicio: si se ꝑditum cognouisset. Quare exceptꝰ
genibus: idest etiam aꝑtam p̾ost culpam. cur me
illa adhric etiam consuetudo suscepit. ut ualen¬
tiorem ad nequitiam redderet: & me prauis
usibus sustinens foueret: Cur lactatris ube¬
ribus: idest postquam in culpe consuetudinẽ ue¬
ni: curme ad atrociorẽ nequitiam. uel false s̃pei
fiducia. uel lacte misere de sperationis enutriui:
Tum enim culpa in usum uenerit: ei iam ani-¬
mus etiam si appetat debilius resistit: quia qͦt
uicib praue frequentationis astringitur: quasi

Expanded text:
fecit, inordinate formidat. Beatus igitur fecit, inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praecipitiis mersum sit in foveam iniquitatis intendat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? id est, in ipsa occulta perpetratione peccati, cur a carnis vita mortificare me nolui? Egressus ex utero non statim perii? id est, postquam ditum non cognovi? Perisset quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. Quare exceptus genibus? id est, etiam post apertam culpam, cur me adhuc in illa etiam consuetudo suscepit, ut valentiorem ad nequitias redderet, et pravis me usibus sustinens foveret? Cur lactatus uberibus? id est, postquam in culpae consuetudinem veni, cur me ad atrociorem nequitiam vel falsae spei fiducia, vel lacte miserae desperationis enutrivi? Cum enim culpa in usum venerit, ei jam animus etiam si appetat, debilius resistit; quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cantis est hominis. culpa latens: quȩ occulte
peccatorẽ concipit: & reatum suum ad huc
in tenebris abscondit. E gressis ex utero non
statim perii: Auulua ex utero exitur: cum
peceator quȩ in occulto comiserit. hec etiam
in publico comittere non erubescit. Quasi
enim ab occultationis uulua processerant. de
quibus ꝓpħa dicebat. Et peccatum sium
quasi sodoma predicauerunt: nec absconde¬
runt. Quare exceptuis genibris. Quia
nimirũ peccator cum iam de iniquitate sua
non confunditur: in iniquitate eadẽ etlam
admminiculis pessime consiietudinis roborat᷑.
Quasi genibus peccator fouetur ut crescat.
duim culya consuetudinibus firmatur ut
uigeat. Cur lactatus uberibus: Quia
dum prodĩre culpa in usum ceperit: nimirũ
se uel falsa spe diuinȩ inisericordie. uel aperta
miseria desperationis pascit: ut eo nequaqu̾a
ad correptionẽ redeat. quo uel factorem suum
pium sibi inordinate simulat: uel hoc quod

Expanded text:
cantis, est hominis culpa latens, quae occulte cantis, est hominis culpa latens, quae occulte peccatorem concipit, et reatum suum adhuc in tenebris abscondit. Egressus ex utero non statim perii? A vulva de utero exitur, cum peccator quae in occulto commiserit, haec etiam in aperto committere non erubescit. Quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, de quibus Propheta dicebat: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Quare exceptus genibus? Quia nimirum peccator, cum jam de iniquitate sua non confunditur, in iniquitate eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis roboratur. Quasi genibus peccator fovetur ut crescat, dum culpa consuetudinibus firmatur ut vigeat. Cur lactatus uberibus? Quia dum prodire culpa in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe divinae misericordiae, vel aperta miseria desperationis pascit; ut eo nequaquam ad correptionem redeat, quo vel factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
quia cum ad delectationem carnis prodiit. ni¬
mirũ culpam per consensionem spiritus sub¬
iectis cunctis sensibus. quasi suppositis genibꝰ
consumauit. Sed genibus exceptus: etiam u¬
beribus est lactatus. In consensu enim culpe
additis spiritus sensibuᷤᷤ. multa cassȩ fiducię
argum̃ta subsecuta sũt. q̃ natã in peccato anima
uirulento lacte nutrierunt: & ne asꝑa sup-
post culpam audatior extitit ddicens. MA ulier
quam dedisti michi sociam: dedit michi de
ligno. & comedi. Qui quidem per timo¬
rem semet ipsũ absconsurus fugerat: sed tam̃
inquisitus innotuit. quantum etiam timens
tumebat. Cum enim ex peccato presens pena
metrritur. & amissa di facies non amatur: ti¬
mor extumore est. non ex humilitate. Suꝑ-¬
bit quipƿe qui peccatum si liceat non puni¬
modis quattuor culya ut in corde agitur: etiã
ĩ opere ꝑpetratur. Ait enim. Quare non in
uulua morturis sum: U ulua quippe pec¬

Expanded text:
quia cum ad delectationem carnis prodiit, niquia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addictis spiritus sensibus, multa cassae fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, virulento lacte nutrierunt, et ne aspera mopost culpam audacior exstitit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi sociam, ipsa dedit mihi de ligno, et comedi . Qui quidem per timorem semetipsum absconsurus fugerat; sed tamen requisitus innotuit quantum etiam timens tumebat. Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur; timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe, qui peccatum, si liceat non puni, quatuor modis culpa, ut in corde agitur, etiam in opere perpetratur. Ait enim: Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe pec
Abbreviated transcription (Latin):
peccando a ueritate disiungitur: eo in ruine
suȩ audacia nequius obduratur. E isdem
in opere. Prius namq latens culpa agitur.
post modum uero etiam ante oculos hominũ
sine confusione reatus aꝑitur. De hinc &
in consuetudinẽ ducitur: ad extremĩi quoq
uel false spei seductionibus uel obstinatione
miserȩ desperationis enutritur. Hos itaq pec¬
cati modos. qui uel in corde latenter fiunt.
uel patenter in opere perpetrantur. beatris iob
Quare non in uulua morturis sum. egressir
ex utero non statim perii:ᷤ Cur exceptus ge¬
nibus ÷ cur lactatus uberibus:ᷤ Prima eñi
uullua conceptionis: fuit lingua male sug¬
gestionis. Sed peccator in uulua moreret᷑.
si moriturũ se homo in ipsa suggestione cog̃¬
nosceret. Qui tamen ex utero egressus est.
quia postquam in peccato eum sug gerens
lingua concepit:. foras mox etiam delectatio
rapuit. Post egressionẽ uero exceptus est genibꝰ

Expanded text:
peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audacia nequius obduratur. Per in opere: prius enim latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur: dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Hos itaque peccati modos, qui vel in corde latenter fiunt, vel patenter in opere perQuare non in vulva mortuus sum, egressus ex utero non statim perii? cur exceptus genibus? cur lactatus uberibus? Prima enim vulva conceptionis, fuit lingua malae suggestionis. Sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret. Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetratur. Fit enum suggestio per aduersa¬
rium: delectatio per carnem: consensus per spi¬
ritum: defensionis audatia per elationẽ. Cul¬
pa eni quȩ terrere mentẽ debuit extollit:
& deiciendo eleuat: sed grauius eleulando
suyplantat. U nde & illam primi hominsꝰ
rectitudinẽ: antiquus hostis his quattuor
ictibus fregit. Nam serpens suasit: cua de¬
lectata est: adam consensit: qui etiam requi
situs. confiteri culpã per audaciam noluit.
F oc uero in humano genere cotidie agitur.
quod actum in primo parente nostri generis
non ignoratur. Serpens suasit: quia occultꝰ
hostis mala cordibus hominũ latenter sug̃¬
gerit. E ua delectata est. quia carnalis sensus
ad uerba serpentis mox se delectationi subster¬
nit. Assensum uero multeri adam prepositꝰ
prebuit: quia dum caro in delectatione rapit᷑.
etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus
inclinatur. Et requisitus adam confiteri
culpam noluit: quia uidelicet spiritus quo

Expanded text:
perpetratur. Fit enim suggestio per adversaperpetratur. Fit enim suggestio per adversarium, delectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim quae terrere mentem debuit, extollit, et deficiendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis his quatuor ictibus fregit. Nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consitus confiteri culpam., per audaciam noluit. Hoc vero in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit: Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpentis mox se delectatione substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit, quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus quo
Abbreviated transcription (Latin):
creta nr̃e mentis intramus. Ostia autem clau¬
dimuis: cum desideria illicita cohertemꝰ. E aec-
itaq concupiscentiȩ carnalis ostia dum consens
noster aperuit: ad innumera nos corruptionis
mala ꝑtraxit. Unde etiam nunc sub mortali¬
tatis pondere gemimus. quamuis adhoc ar¬
bitrio nr̃o uenerimus: quia & iudicis sic iusti¬
cia exigit. ut quod sponte fecimiis: inuiti to-¬
mortuus sum. egressus ex utero non statun
perii.S Cur exceptus genibus ÷ cur lactatꝰ
uberibus: Absit nos credere. quod beatus
iob tanta spiritus scientia preditus. tanta int̾¬
ni iudicis attestatione laudatuis: aborquum
se optet interisse. Sed quia sicut per remu¬
nerationẽ cognoscitur: intris habet testem sue
fortitudinis: intus pensanda sunt eus ponde¬
ra locutionis. Quattuor quippe modis pec¬
catum ꝑpetratur in corde: quattuor consuma¬
tur in opere. In corde namnq sug gestione. de¬
lectatione. consensu. & defensionis audacia

Expanded text:
creta nostrae mentis intramus. Ostia autem claucreta nostrae mentis intramus. Ostia autem claudimus, cum desideria illicita coercemus. Haec itaque concupiscentiae carnalis ostia, dum consensus noster aperuit, ad innumera nos mala corruptionis pertraxit. Unde jam nunc sub mortalitatis pondere gemimus, quamvis ad hoc arbitrio nostro venerimus; quia et judicii sic justitia exigit, ut quod sponte fecimus, inviti tomortuus sum? Egressus ex utero, non statim perii? Cur exceptus genibus? Cur lactatus uberibus? Absit enim nos credere quod tantus vir, tanta spiritus scientia praeditus, tanta interim judicis attestatione laudatus, abortivum se optet interiisse, sed sicut etiam per remunerationem cognoscitur, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis. Quatuor quippe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu et defensionis audacia
Abbreviated transcription (Latin):
Esse gͦ hãc ortã uidit: quã regñ̾ationẽ uocauit. S
qͣntalibet uirtute decti nũc fulgtant ⁊ penetrare
nequeunt quȩ erit illa nouȩ naquitatis gloria.
qua tunc cum carne ad contemplandrim ȩt̃ns¬
tatis lumen ascendunt. Unde & pauluis. ait.
Quod oculus non uidit. nec auris audiuit:
nec in cor hominis ascendit: quȩ preparauit ds
diligentibus se. Dicat gͦ. expectet lucem &
non uideat: nec ortum surgentis aurore: quia
spontaneo uitio tenebrata nr̃a infirmitas. nisi
prius per mortẽ pene suȩ debitum soluat: da¬
ritatẽ lucis int̾nȩ non penetrat. Sequitur.¬
supcrius dictum est non conclusit dicit aperu¬
it: & non abstulit irrogauit. E ec itaq nox
uidelicet culpa. ostia uentris aperuit: quia comn¬
cepto ad peccatum homini desideria concupiscen¬
tiȩ reserauit. Ostia quippe uentris sunt: desi¬
deria concupiscentie carnalis. De quibus per
ꝓpħ̃am dicitur. Intra in cubicula tua: & claude
ostia tua. C ubicula quipye ingredimur: cum se¬

Expanded text:
idit, quam regenerationem 123 vocavit. Sed quantalibet virtute electi nunc fulgeant, penetrare nequeunt, quae erit illa novae nativitatis gloria, qua tunc cum carne ad contemplandum aeternitatis lumen ascendunt. Unde et Paulus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Dicat ergo: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae; quia spontaneo vitio tenebrata nostra infirmitas, nisi prius per mortem poenae suae debitum solvat, claritatem lucis internae non penetrat. Sequitursuperius dictum est, non conclusit, dicit aperuit; et non abstulit, irrogavit. Haec itaque nox, videlicet culpa, ostia ventris aperuit, quia concepto ad peccatum homini desideria concupiscentiae reseravit. Ostia quippe ventris sunt desideria concupiscentiae, de quibus per prophetam dicitur: Intra in cubicula tua, claude ostia tua . Cubicula quippe ingredimur, cum se
Abbreviated transcription (Latin):
rat. malorum mentes qui ex arietoritate hu¬
uis mundi preminẽt. ad ꝑsuasionera nostre
deceptionie instigat. ᷤᷤ Cumq nos aͥgere in fir¬
ma conspexerit: ea quasi fortia fauioribus extol¬
lit. : or quasi natus masculus loquitur: cu
corruptionis uirus ꝑ mendaciũ nos extitisse
gratulatur. Patri ergo masculũ natum de-¬
nuntiat: quando huic mundo cum quem si¬
aserit. factum innocentie corruptorẽ demon¬
strat. Nam cum cuilibet peccanti ac suꝑbi¬
enti dicitur. fecisti sicut uir. quid alsud qm̾
masculum natum nuntiat maledicit᷑: quia
ipso euis nuntio. reprobum gaucdum nr̃i cor¬
ruptoris indicatur. E is gͦ scriptrire ͤ male¬
dictionibus discimus. quid apud beatrim iob
in uoce maledictionis inquiramus: ne quem
d̾s post uulnera & uerbera remunerat: lecti
cus uerba redargere non intelligens presu¬
mat. Quia igitur ut cumq hȩc quȩ in pre¬
fatione fuerant exquirenda distuximus: ue¬
ba iam hystorię disserentes exequamur. Pol¬

Expanded text:
rat, malorum mentes qui ex auctoritate hujus mundi praeeminent, ad persuasionem nostrae deceptionis instigat? Cumque nos agere infirma conspexerit, ea quasi fortia favoribus extollit, et quasi natos masculos loquitur, cum corruptores veritatis per mendacium nos exstitisse gratulatur? Patri ergo masculum natum denuntiat, quando huic mundo eum, quem persuaserit, factum innocentiae corruptorem demonstrat. Nam cum cuilibet peccanti ac superbienti dicitur, Fecisti sicut vir, quid aliud quamaque vir, qui masculum natum nuntiat, maledicitur, quia ipso ejus nuntio reprobum gaudium nostri corruptoris indicatur. His ergo Scripturae sacrae maledictionibus discimus quid apud beatum Job in voce maledictionis inquiramus, ne quem Deus post vulnera et verba remunerat, lector verba ejus redarguere non intelligens praesumat. Quia igitur utcunque haec quae in praefatione fuerant exquirenda distinximus, verba jam historiae disserentes exsequamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Iater ergo cum iustus sit uistum punienꝰ
omnia iuste disponit: quia per hoc cuneta iu¬
stificat. quod eum qui sine peccato est pro pec¬
catoribus damꝑnat: ut eo electa omnia ad cul¬
men usticiȩ surgerent: quo is qui est super
ominia dampna iniusticiȩ nr̃ȩ sustineret
Quod ergo illic damꝑnatus. cum non debeat
dicitur: hoc hic afflictus frustra memoratur.
Qui tamen uixta semet ipsum frustra afflictꝰ
est: uixta uero nr̃a acta non frustra. Rubigo
quippe uicii purgari non potuit: nisi igne tor¬
menti. Uenit itaq sine uicio. qui se subice¬
ret sponte torm̃to: ut debita nostrȩ iniquita¬
tis supplicia eo reos suos iuste amitterent: qͦ
hunc a semet ipsis liberum. iniuste tenuissent.
Frustra gͦ & non frustra afflictus ẽ qui in
se quidem admissa non habuit: sed cruore
proprio reatus nr̃i maculã tersit. R espon¬

Expanded text:
ret. Pater ergo cum justus sit, justum puniens, omnia juste disponit; quia per hoc cuncta justificat, quod eum qui sine peccato est, pro peccatoribus damnat; ut eo electa omnia ad culmen justitiae surgerent; quo is qui est super omnia damna injustitiae nostrae sustineret. Quod ergo illic damnatus cum non debeat dicitur, hoc hic afflictus frustra memoratur. Qui tamen juxta semetipsum frustra afflictus est, juxta vero nostra acta non frustra. 85 Rubigo quippe vitii purgari non potuit, nisi igne tormenti. Venit itaque sine vitio, qui se subjiceret sponte tormento; ut debita nostrae iniquitati supplicia eo reos suos juste amitterent, quo hunc a semetipsis liberum injuste tenuissent. Frustra ergo et non frustra afflictus est, qui in se quidem admissa non habuit, sed cruore proprio reatus nostri maculam tersit. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
& timore: & prepara animã tuam ad tẽp-¬
tationem. Quis quis enim accingi in diui¬
no seruicio ꝓperat: quid aliud quam se con¬
tra antiquĩ aduersarii certamen parat: ut li¬
ber in certamine ictus suscipiat. qui quietus
sub tyrannide in captuitate seruiebat:
Sed in eo ipso quod mens contra hostem accin-¬
gitur. qued alia uitia subigit. aliis reluctat᷑.¬
& aliquando de culpa aliquid. quod tamen ũ¬
ualde noceat remanere ꝑmittitur ÷ & sepe
mens que aduersa multa & fortia superat.
unum in se & fortasse minimũ. quatiis ma¬
gua intentione inuigilet non expugnat. Qqͣ
diuina ninrũ dispensatione agitur. ne ex
omni parte uirtutibus splendens in elatione
subleuetur: ut dum in se parum quid repre¬
hensibile uidet. sed tamen hoc subigere uon
ualet: nequaquam sibi sed auctori uictoriã
tribuat. in his quȩ subigere fortit̾ ualet.

Expanded text:
121 et timore, et praepara animam tuam ad ten121 et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Quisno servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt, sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter valet.
Abbreviated transcription (Latin):
pristinȩ ĩgne sc̃i amoris accendit: cum liber¬
tatis ingenitȩ meminit. teneri abhoste sertuiꝰ
erubescit: quia ĩdem hostis se confiderat de¬
spici. quia uias d̃i uidet apprehendi. dolet
contra se captum reniti: & mox zelo accen¬
ditur. mox ad certamen mouetur. et mox
ad temptationes innumeras contra rebellan¬
teni ment̾e se excitat: atq in om̃i arte lacera¬
tionis instigat. ut temptationũs iacula intor¬
quendo confodiat cor. quod dudum quieto
iure possidebat. Quasi dormiebat quippe.
dum sopitus in prauo corde quiesceret: sed
excitatur in prouocatione certaminis. cũ ius
amiserit ꝑuersȩ dominationis. E uic ergo
nocti maledicant. qui parati sunt suscitare le¬
uiathan: idest hi se contra peccatum fortiter
iuditio districtionis erigant: qui in suis tem¬
ptationibus excitare antiquum aduersariũ
non formidant. Scriptum namq est.
Fili accedens ad seruitutẽ di.sta in iusticia

Expanded text:
pristinae igne sancti amoris accendit; cum liberpristinae igne sancti amoris accendit; cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia isdem hostis se considerat despici, quia vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, et mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox ad tentationes innumeras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni arte lacerationis instigat, ut tentationum jacula intorquendo confodiat cor, quod dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesceret: sed excitatur in provocatione certaminis, cum jus amiserit perversae dominationis. Huic ergo nocti maledicant, qui parati sunt suscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortiter judicio districtionis erigant, qui in suis tentationibus excitare antiquum adversarium non formidant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia