comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euntib tyrũ quiusq hodie sic uocatur termnus iudeȩ pro¬
uincie contra septentronem. dequo & iordans flumenerũ¬
pens a loco sortitꝰ est nom̃. lor quippe piopon. id est fluui¬
ũ siueriuũ hebrei uocant. Dannaba ciuitas balaac filu
beor regis edom. post quẽ regnauit iob. lic&m h longe alit̃¬

Expanded text:
euntibus Tyrum: qui usque hodie sic vocatur, terminus Judaeae provinciae contra septentrionem, de quo et Jordanis flumen erumpens. A loco sortitus est nomen: Jor, quippe ῥεῖθρον, id est fluvium, sive rivum Hebraei vocant. Dannaba, civitas Balac, filii Beor regis Edom, post quem regnavit Job licet mihi vi
Abbreviated transcription (Latin):
mias & isaias inuisione arabiȩ huuis uocabuli recordantur.
Est autẽ regio inheremo saracenoꝵ afilio is mahelis cȩdarita
cognomnata Carioht in regione mohabitarũ sicut hiere¬
mias scrib: it. Capharnaum iuxta stagnũ genesar usq ho¬
die oppidum ingalilea gentium situm in finb rabulon & nepta¬
li hucusq perc. literam id est grecum kappa legere debemus
ex in perelementum ch quȩ ad spirationem inse contin& & a
latins mine hab&ur scribendam pariter ac legendum.
Chalanne ciuitas regni nem roht in babỹ¬
lone cuius &isaias memnit dicens & chalanne ubiturris ȩ¬
dificata est. Chalach urbs assyrioꝵ quã ȩdificauit arsure
egrediens d&erra senaar. Charan ciuitas mesopotam ae trans
edissẽ que usq hodie carra dicitur ubi romanoꝵ est cȩ¬
sus exercitus & crassus dux captus. Chebron q̃ quondã
arboc. codita est autẽ ante septem annos quamtans urbs

Expanded text:
mias in visione Arabiae, hujus vocabuli recordantur. Est autem regio in eremo Saracenorum, a filio Ismaelis Cedar ita cognominata. Carioth, in regione Moabitarum: sicut Jeremias scribit. Capharnaum, juxta stagnum Gennezar: usque hodie oppidum in Galilaea gentium situm, in finibus Zabulon et Nephthalim. Hucusque per C litteram, id est Graecum KAPPA legere debemus: exinde per elementum CHI, quod aspirationem in se continet, et a Latinis minime habetur, scribendum pariter ac legendum. DE GENESI. Chalanne, civitas regni Nemrod in Babylone: cujus et Isaias meminit, dicens Et Chalanne, ubi turris aedificata. Chalach, urbs Assyriorum, quam aedificavit Assur egrediens de terra Sennaar. Charran, civitas Mesopotamiae trans Edessam, quae usque hodie Charra dicitur ubi Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Chebron, quae quondam rum. Condita est autem ante septem annos, quam Tamnes urbs
Abbreviated transcription (Latin):
pellat᷑ torrens siue uallis. Cedron iuxta hierus alẽ adonen¬
talẽ plagã cuius & iohanns euuangelista meniit eyrene infi¬
nb aegrpti adquẽ locum rex assyrioꝵ transtulit da masce¬
nos Coa quȩ est iuxta egyptum. Carchedon idẽ cartago
cuius isauas & etehhel inuisione tiri recordantur. ꝓqua in
hebraico tharsis soriptum est sed & dohac in libris hebraica¬
rum questionum plenus diximus. Coelas id÷ uallis io saphat

Expanded text:
pellatur torrens, sive vallis Cedron, juxta Jerusalem ad orienpellatur torrens, sive vallis Cedron, juxta Jerusalem ad orientalem plagam: cujus et Joannes Evangelista meminit. Cyrene in finibus Aegypti, ad quem locum rex Assyriorum transtulit Damascenos. 190 Coa, quae est juxta Aegyptum. Carchedon, id est Carthago: cujus Isaias et Ezechiel in visione Tyri recordantur: pro quo in Hebraico THARSIS scriptum est. Sed et de hac in libris Hebraicarum Quaestionum plenius diximus. Coelas, id est vallis Josaphat
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nunc crdissus appellatur inuicesimo trrimł iuxta pane¬
adem. Carthã intribu neptali ciuitas separata leuitis
DEIU DICUM LIBRO
h& ron intribu ⁊abulon inqua pristin ꝑmansere cultores
Cartar ubi erant rebeae & salmana quos interfecit gedeon
& est usq hodie castellũ cognomento carcaria unius diei iti¬
nere aburbe p&ra distans. Camon ciuitas iairm qua & sepul¬
tus est iair cum primum iudicass& populum isrł. Appellatur
autẽ hodieq cimona in cam polatissimo sex m lib: alegione ad sep¬
tentrionalẽ plagã ꝑgentib ptho lomaidẽ. Cison torrens iux¬
ta montem thabor ubi contra sisarã dimcatũ est. Cadem
torrens iuxta quõ deborra bellum gessit. Coclastinoꝵ id ẽ
uallis grgantum aduersus quos p̃liatus ẽ dauid. Clauth mon
idẽ fl&uum locus aplanctu nomen accipiens
DE REGNORUM LIBRIS Cen regio phlistim. Car¬
melus ubinabal quondam carmelus fuit. & nunc uilla est
carmela nomne inx lapide opidi chebron uergens adorien

Expanded text:
juxta Paneadem. Chartham, in tribu Nephthalim, civitas separata Levitis. 187 DE JUDICUM LIBRO. Cethron, in tribu Zabulon, in qua pristini remansere cultores. Carcar, ubi filii erant Zebee et Salmana, quos interfecit Gedeon: et est usque hodie castellum cognomento Carcaria, unius diei itinere ab urbe Petra distans. Camon, civitas Jair, in qua et sepultus est, cum primum judicasset populum Israel. Appellatur autem hodieque vicus Cimona, in campo latissimo sex millibus a Legione ad septentrionalem plagam pergentibus Ptolemaidem. Cison, torrens, juxta montem Thabor: ubi contra Sisaram dimicatum est. Cadomi, torrens, juxta quem Debbora bellum gessit. Coelas Titanorum id est vallis Gigantum, adversus quos praeliatus est David. Clauthmon, id est, fletuum locus, a planctu nomen accipiens. DE REGNORUM LIBRIS. Ceni, regio Philistiim. Carmelus, ubi Nabal quondam Carmelius fuit, et nunc villa est Chermela nomine, in decimo lapide oppidi Chebron, vergens ad orien
Abbreviated transcription (Latin):
titur. inregis aedibus moratur: quia illo simplexper inten¬
nonem bonio ƿeris peruenit: quo in geniosus minime ascen¬
nitenr manib: regni aedificiumten&: qui animirũ sepe
ingeniosi quique dumper neglegentiam torpent in pra¬
uis actib remanent : & simplices quos ingenu pinna non
adiuuat ad obtinenda a&erniregni moenia uirtus ope¬
tum ẽ uicit leo d& ribuiuda: qui fortissimus bestiarũ
dicitur : quia in illo hoc quod infirmũ ẽ dĩ fortius est
hominib:: qui nullus pau& ocursum: Dicit enim ue¬
nit princeps huius mundi & in me non hab& quicquã:¬

Expanded text:
titur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascennitens manibus regni aedificium tenet. Quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda atum est, Vicit leo de tribu Juda . Qui fortissimus bestiarum dicitur, quia in illo hoc quod infirmum est Dei, fortius est hominibus ; qui ad nullius pavet occursum; dicit enim, Venit princeps mundi hujus, et in me non habet quidqua
Abbreviated transcription (Latin):
non satis inmutatum uocabulum est: Scio quendã gog &
magog. tom deprȩsenti loco ꝙ de hie gechi hel ad gothor
nuꝑ interranrã bacchantiũ historiã r&ulisse: ꝙ utrũ uerũ
sit prȩluipsius fine monstrabitur : Etceste gothos omnes
r&ro eruditi magis g&as ꝙ gog & magog appellare
consuerunt: Ha& itaq: septem gentes quas deia f&hue¬
nirestirpe memoraui: Adcquilonis partem habitant:
Filii gomer aschanas &riphan & tho gorma: ashianaꝵ
greci reginos uocant: Riphaii paflagon as gothior mastri¬
gas : filiauan elisa & tharsis checihum. &dodanimꝰ ab his
diui sae sunt insulȩ nationũ interris sius uir secundũ linguã suã
&cogitationem sũã & gentẽ suã: Deionib id est grecisnas.¬
cuntur aelisae qui uocantur a eolides : uinde & quintalin¬
gua graeciae a eolis appellatur ꝗͣilli tieatituua uaer

Expanded text:
non satis immutatum vocabulum est. Scio quemdam Gog et non satis immutatum vocabulum est. Scio quemdam Gog et Magog, tam de praesenti loco quam de Ezechiel, ad Gothorum nuper in terra nostra bacchantium historiam retulisse: quod utrum verum sit, praelii ipsius fine monstrabitur. Et certe Gothos omnes retro eruditi magis Getas quam Gog et Magog appellare consueverunt. Hae itaque septem gentes quas de Japhet venire stirpe memoratus sum, ad Aquilonis partem habitant. Filii Gomer Assenez et Riphath et Thogorma. Assenez Graeci Reginos gas. Filii Javan Elisa et Tharsis, Cethim et Dodanim. Ab his divisae sunt insulae nationum in terris suis, vir secundum linguam suam, et cognationem suam, et gentem suam. De Ionibus, id est, Graecis, nascuntur Elisaei, qui vocantur Aeolides. Unde et quinta lingua Graeciae, Aeolis appellatur, quam illi
Abbreviated transcription (Latin):
men accepit: ꝙaũ ait . & habit& intaber naculissem: De
nobis proph&atur qui ineruditione. &scientia scriptura¬
rũ eiecto irł euersamur: Et factisunt omnes dies noe¬
nongenti quin quac ginta anni: Ecce post diluuium ccc.
.l. annis uxitnoe : Ex quo per spicuũ est centum uiginti
annos. generationiilli ut supra diximus adpȩnitentiã
doctos. & ñ uitȩ mortalium constitutos: Filuia f&h. go¬
mer &magog & madai. &iauan & thubal & mosoch &
thircos: Iaf& h filio noe natisunt septem filii quipossider̃
terrã in asia abamano & tauro srriae coeles & crlicu
montib: cisque ad fluuiũ tanaiN: Ineuropa uͦ usque
adgadra. nomin alocis. &gentib relinquentes equib:
postea inmutata sunt plurima &c&era permanent ut
fuerunt: Sunt aũ gomergalathȩ : magog. scithȩ: ma¬
italos suspicentur: Mosoch. cappadoces. unde & urbs ap
thurim cappadoces arbitrantur: thiras. thraces quorũ

Expanded text:
men accepit. Quod autem ait: Et habitet in tabernaculis Sem, de men accepit. Quod autem ait: Et habitet in tabernaculis Sem, de nobis prophetatur, qui in eruditione et scientia Scripturarum, ejecto Israele, versamur. Et facti sunt omnes dies Noenongenti quinquaginta anni. Ecce post diluvium trecentis quinquaginta annis vixit Noe. Ex quo perspicuum est, centum viginti annos generationi illi, ut supra diximus, ad poenitentiam datos, et non vitae mortalium constitutos. Filii Japheth, Gomer, et Magog et Madai, et Javan, et Thubal, et Mosoch, et Thiras. Japhet filio Noe, nati sunt septem filii, qui possederunt terram in montes usque ad fluvium Tanaim: in Europa vero usque ad Gadra, postea immutata sunt plurima: caetera permanent ut fuerunt. Sunt autem Gomer, Galatae; Magog, Scythae; MaItalos suspicentur. Mosoch, id est, Cappadoces, unde et urbs aperpretes Caphthorim Cappadoces arbitrantur, Thiras Thraces, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
fcccies arcae uolenr fenestrã intellegi : Et qui euit aqua.
&reuelati sunt fontes abrssi & cataracte cȩli: proreuelatis
&reuersȩ sunt aquȩ d&erra euntes & reuertentes: secundũ
noe ostiũ arcae qua fecit. &emisit coruũ. &egres sus ñ rediit
adeum. don& siccarentur aque d&erra. Pro ostiofenes¬
trac scripta ẽ in hebreo : & de coruo alit̃ dr̃. Amisit coruu
&egressus ẽ. &ciens. & reuertens don& siccarentur aquȩ¬
d&erra. Tterant filu noe quie gressi sunt dearca. sem. chã
litterã q̃ duplicem aspirationẽ sonat. ingrec sermonem
uerterechi. grecã litterã addider̃. ut nos docerent in is¬
tius modi uocabulis aspirare debere: unde & inpresenti
loco chãtranstuler̃ pro eo ꝙ ẽ ham: a quo & aegyptus ur¬
que hodie egrptiorũ. linguachã dicitur. Dilat& dr̃ ia f&h
& habit& in tabernaculis. sem: Desem. hebraei: deia f&h
credentium: Alatitudine q̃ia f&h dicitur:. latitudono¬

Expanded text:
facies arcae, volens fenestram intelligi. Et quievit aqua, facies arcae, volens fenestram intelligi. Et quievit aqua, et revelati sunt fontes abyssi, et cataractae coeli. Pro revelatis et reversae sunt aquae de terra, euntes et redeuntes . Nota secundum Noe ostium arcae quod fecit, et emisit corvum, et egressus non rediit ad eum, donec siccarentur aquae de terra. Pro ostio, fenestra scripta est in Hebraeo. Et de corvo aliter dicitur: Emisit corvum et egressus est, exiens et revertens donEt erant filii Noe qui egressi sunt de arca, Sem, Cham litteram, quae duplicem aspirationem habet, in Graecum sermonem vertere, chi Graecam litteram addiderunt, ut nos docerent in istiusmodi vocabulis aspirare debere. Unde et in praesenti loco Cham transtulerunt, pro eo quod est Ham, quo et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua HAM dicitur. Dilatet Deus Japheth, et habitet in tabernaculis 317 Sem. De Sem, Hebraei; de Japhetcredentium, a latitudine, quae IAPHETH   dicitur, latitudo no
Abbreviated transcription (Latin):
in dixit diluuium an nocentesimo agen de pęnitentiȩ
num & generabanteis Iuierantgigantes a seculo ho¬
mines nominati. In hebreoita hab& cadentererant in
terra in illis dieb id est anua pilio. Et posthȩcin
gre diebantur filii deorũ ad filias hominũ & genera¬
banteir Hierant sorter a principio uiri nominatĩp
cadentib siue grgantib: uiolentor interpr&atus est
stmmachui & cengelis aũ & scõrum liberir conuenit:
nomen cadentum: Noeuir iustus perfectus ingene¬
ratione sua dõ placuit: signanter ait in generatione
sua: Vt ostender& non iuxta iustitiam consummatã
proquadratis lignis. bituminata legimus in hebreo
Colligens faciens arcã & incubitu consum mabis eam
de super proeo ꝙ ẽ colligens feccies arcã : In hebreo hab
meridianũ facies archȩ : ꝗ manifestius interpr&atus
est srmmachus dicens. AIΑΦHINΕC hoc ẽ dilucidũ

Expanded text:
induxit diluvium anno centesimo agendae poenitentiae induxit diluvium anno centesimo agendae poenitentiae  hominum, et generabant eis. Illi erant gigantes a saeculo homines nominati. In Hebraeo ita habet: Cadentes erant in terra in diebus illis, id est, ANNAPHILIM  . Et post haec ut ingrediebantur filii deorum ad filias hominum, et generabant eis: hi erant fortes a principio viri nominati. Pro cadentibus, sive gigantibus, violentos interpretatus est Symmachus. Et angelis autem et sanctorum liberis convenit nomen cadentium. Noe vir justus atque perfectus in generatione sua, Deo placuit. Signanter ait, 316 in generatione sua: ut ostenderet non juxta justitiam consummatam: Pro quadratis lignis, bituminata legimus in Hebraeo. Colligens, facies arcam, et in cubito consummabis eam desuper. Pro eo quod est, colligens facies arcam, in Hebraeo habet, meridianum facies arcae, quod manifestius interpretatusdicens, διαφανὲς, hoc est, dilucidum
Abbreviated transcription (Latin):
tor hic prosuo scelere uisitatur. Vnde &iratus dr̃ loqͥtur
cod quos dã. Nonuisitabo filias eorũ cum fuerint fornica¬
tȩ & sponsas eorum cumcadul terauerint. Etinaliolo co
Visi tabo in uirga iniquitates eorũ. & inflccgellis peccata
eorũ. Uerũ tamen misericordiammeam non aufera
ab eis. porrone uider&ur in eo eẽ crudelis ꝙ peccantib
locum penitentiȩ nondediss& acdiecit : sederunt dies
eorum centum uiginti anni Hocẽ habebunt.c. ginti
annos adagendã penitentiã: Nonigitur humanaui¬
ta ut multi errant incentum iuiginti annos contrac¬
ta est: s generationuilli .c. uigintianni ad pęnitentiã
datisunt. Si quidẽ inuenimus ꝙ postliluuium abrahã
uixerit annoscentum septuaginta quinq:: & c&eri
ampliur Ducentis & trecentis annis: qr uero pęniten¬
tiam agere coudem serant : Noluit dr̃ tempus expecta¬
re decr&um. sediuginti annorum spatus amputatir

Expanded text:
tor hic pro suo scelere visitatur. Unde et iratus Deus loquitur tor hic pro suo scelere visitatur. Unde et iratus Deus loquitur ad quosdam: Non visitabo filias eorum, cum fuerint fornicatae, et sponsas eorum, cum adulteraverint . Et in alio loco: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: verumtamen misericordiam meam non auferam ab eis . Porro ne videretur in eo esse crudelis, quod peccantibus locum poenitentiae non dedisset, adjecit: Sed erunt dies eorum centum viginti anni. hoc est, habebunt centum viginti annos ad agendam poenitentiam. Non igitur humana vita, ut multi errant, in centum viginti annos contracta est: sed generationi illi, centum viginti anni ad poenitentiam dati sunt. Siquidem invenimus, quod post diluvium Abraham vixerit annos centum septuaginta quinque, et caeteri amplius ducentis et trecentis annis. Quia vero poenitentiam agere contempserunt, noluit Deus tempus exspectare decretum: sed viginti annorum spatiis amputatis,
Abbreviated transcription (Latin):
coepit eẽ diluuium. Et uoca uit nomen eius noe dicenr
isterequies cerenos fecci& abo peribus nis : Noerequies
interp̃tactur abeo igitur ꝙ subillo omnia r&ro operc qͥ¬
euerint per diluuium appellatus est requies: Videnter
aũ filudĩ filias hominum qr bone sunt: uerbũ hebrccitõ
eloin. cominunis est numeri & dr̃ quippe & dii si militer
appellantur : ꝓpt̃ ꝙ a quila plurcclinumero filios deorũ
ait uidentes filii potentium filics hominum &rłq
Et dixit dñs dr̃ non permanebit spĩms in hominib
istis in &ernum qi carnes sunt. In hebreo scriptũe
non uidicabit sprms̃ homines istos in sempiternum
quõ caro sunt: Hocẽ quia fragilis est in hominȩ con¬
ditio non eor ad&ernos seruabo cruciatus . s hic
illis restituã ꝗ merentur. Ergo non seueritatẽ
ut innir codicib legitur : si dementiã dĩsonat : Dum pecca¬

Expanded text:
coepit esse diluvium. Et vocavit nomen ejus Noe, dicens: coepit esse diluvium. Et vocavit nomen ejus Noe, dicens: Iste requiescere nos faciet ab operibus nostris NOE  , requies interpretatur. Ab eo igitur, quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium, appellatus est requies. Videntes autem filii Dei filias hominum, quia bonae sunt. Verbum Hebraicum ELOIM  , communis est numeri: et Deus quippe et dii similiter appellantur: propter quod Aquila plurali numero, filios deorum ait: Videntes filii potentium filias hominum, et reliqua. Et dixit Dominus Deus: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis in aeternum, quia carnes sunt. In Hebraeo 315 scriptum est, Non judicabit spiritus meus homines istos in sempiternum, quia caro sunt: hoc est, quia fragilis est in homine conditio, non eos ad aeternos servabo cruciatus: sed hic illis restituam quod merentur. Ergo non severitatem, ut in nostris codicibus legitur, sed clementiam Dei sonat, dum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uartes non gentesimo quinquagesi mo .u anno matusalȩ¬
diliuuum fus reconuicitur : Cumaũ supra nongenus: sexa¬
Qunta nouem annis uixisse sit dictus Nullidubiũ est quattor¬
decim eum annos uixisse post diluuiũ: Et quomodo uerũest
ut quomodo in plerisq: ita & in hoc sit error innumero: si qͥdẽ
in hebreis & sa maritanorum librir ita scriptum repperi:
Etuixit matusalam centum octoginta septem annis. & geñ
lam&ch. Etiuxit matusala post quã genuit lamechꝰ¬
septingentis octoginta duob annir & genuit filior& filias
&fuerunt omnes dies matusalȩ nongentis exaginta nouẽ¬
anm & moruid est. Ot uixit lamech octoginta duob: an¬
nis & geñnoe. A dieergo nariuntactis matuscclȩusq ceddiẽ
natiuitactis noe. sunt annitrecenti sexaginta nouem: hir
cedde sex centos annos noe ꝙ in sexcentesimo uite eiur
nono anno uitȩ suȩ matusalã mortuus sit eo anno quo

Expanded text:
per partes, nongentesimo quinquagesimo quinto anno Mathusalper partes, nongentesimo quinquagesimo quinto anno Mathusaldiluvium fuisse convincitur. Cum autem supra nongentis sexaginta novem annis vixisse dicitur, nulli dubium est quatuordecim eum annos vixisse post diluvium, et quomodo verum est ut, quomodo in plerisque, ita et in hoc sit error in numero. Siquidem in Hebraeis, et in Samaritanorum libris ita scriptum reperi: Et vixit Mathusalam centum octoginta septem annis, et genuit Lamech; et vixit Mathusalam, postquam genuit Lamechseptingentis octoginta duos annos, et genuit filios et filias. Et fuerunt omnes dies Mathusalae anni nongenti sexaginta novem, et mortuus est. Et vixit Lamech centum octoginta duos annos, et genuit Noe. A die ergo nativitatis Mathusalae usque ad diem ortus Noe, sunt anni trecenti sexaginta novem. His adde sexcentos annos Noe, agesimo nono vitae suae Mathusala mortuus sit, eo anno, quo
Abbreviated transcription (Latin):
&uo cauit nomen eius s&h Sciendũ ꝙ usque ad diluiuumsu
abunnĩr codicib ducentorum : & ꝙ eecurrit annorũ genuisse
aũ diesadã pꝰquẽ genuit s& h. septingenti anni qui in duceho¬
tis errauerat consequenter hic ꝑosuit dcc c̾in hebreo hic ha¬
beat octingentos. & supracentum. Etuix̃ matusalam
annis centum sexaginta septe. & genuit lamech. &iuixit
matusala postquã genuit lamech. annos octingentos duos
& genuit filios & filias. Et suerunt omnes dies matusalȩ
sa questio & disputatione omnium ecclesiarũ uentilata qđ
iuxtccdiligentem sub putatioñ uuor decimannor postdiluuiũ
matu sala iuxisse referatur. Et enim cũ e& matusala anno
rũ centum. sexaginta septem genuit lamech. Rursũq
lamech cũ ess& annorum centum. octoginta octogeñ noe.
Etfiunt simulusq ad diem natiuitatis noe anniuitȩ matu¬
salae trecenti quinquagintau sescente simoaũ anno uitȩ
noe diluuiũ factumest: ac per hͨ habita supputatione¬

Expanded text:
vocavit nomen ejus Seth. Sciendum quod usque ad diluvium, ubi in nostris codicibus, ducentorum et quod excurrit annorum genuisse autem dies Adam, postquam genuit Seth, septingenti anni. Quia in ducentis erraverat, consequenter hic posuit septingentos, cum in Hebraeo hic habeatur octingentos, et supra centum. Et vixit Mathusala annis centum sexaginta septem, et genuit Lamech. Et vixit Mathusala, postquam genuit Lamech, annos octingentos duos, et genuit filios et filias. Et fuerunt omnes dies Mathusalae, sa quaestio, et disputatione omnium Ecclesiarum ventilata, quod juxta diligentem supputationem, quatuordecim annos post diluvium Mathusala vixisrum centum sexaginta septem, genuit Lamech. Rursum Lamech, cum esset annorum centum octuaginta octo, genuit Noe, et fiunt simul usque ad diem nativitatis Noe anni vitae Mathusalae trecenti quinquaginta quinque. Sexcentesimo anno autem vitae Noe diluvium factum est, ac per h
Abbreviated transcription (Latin):
sa h. suscita uit enĩ mͥdr̃ sem̃ aliud pro abel quem occi¬
dit cai: Seihproprie decic idest positio dicitur ꝙ igi¬
tur posuerit eũ dr̃ proabel: propter ea s&h id est positi¬
nomen eius enor hic sperauit inuocare nomen dnĩ dt̃
quomodo adã homo inter pr&atur. itec&enos iuxtec¬
suit inuocandi nomendnĩ : Lic& pleriq: hebreorum¬
aliq̃d arbitrentur ꝙ tunc primum in nomine cñ uilidis
militudine eiur febri cata suntidola: Alirum S mulaerdes t¬

Expanded text:
Seth. Suscitavit enim mihi Deus semen aliud pro Abel, quem occiSeth. Suscitavit enim mihi Deus semen aliud pro Abel, quem occidit Cain. SETH   proprie θέσις, id est, positio dicitur. Quia igitur posuerat eum Deus pro Abel, propterea SETH, id est, positinomen ejus Enos: hic speravit invocare nomen Domini Dei. Quomodo ADAM fuit invocandi nomen Domini. Licet plerique Hebraeorum arbitrentur quod tunc primum in nomine Domini et in similitudine ejus fabricata sint idola. Aliqui  Z.,
Abbreviated transcription (Latin):
cepi fratris tuiꝰꝗ simaleegeris ilico peccatũ : Ante uesti¬
bulumtuũ sedebit: & taliianitore comitaberisquerꝰ q
liberi arbitriies moneo ut nontui peccatum. situ pecca¬
masculiniest ingreco feminini. Et qui interpr&atir̃:
masculino illuduterat in hebreo genere transtulerunt
Et dixit cain ad abel fratrẽ suũ subauditur ea q̃lo quutus
est dnm̃ super fluũ ergo est ꝗ in samaritorum & nostro
uolumine repperitur : transeamur in campumꝰomnis
quiocciderit cam .ui:uindictas ex solu&: proseptem uin¬
dictir: a quila septem pliciter interpr&atus est: simmachus
septimumtheo dotion perebdomadẽ superquo capitulo
& interpr&atur caa ec meuoc idest instanabilir & fluc¬
tu ans ac sedisincerte : Non estigitur terra naid utuul¬
gus nostrorũ putat. s & pl&ur sententiadĩ ꝙ huc atq
illuc uugus as profugus oberrar& : et uoeauit nom̃ &

Expanded text:
cepi fratris tui? Quod si male egeris: illico peccatum ante vesticepi fratris tui? Quod si male egeris: illico peccatum ante vestibulum tuum sedebit, et tali janitore comitaberis. Verum quia liberi arbitrii es: moneo ut non tibi peccatum, sed tu peccamasculini est, in Graeco feminini. Et qui interpretati sunt, masculino illud ut erat in Hebraeo genere transtulerunt. 312 Et dixit Cain ad Abel fratrem suum. Subauditur ea, quae locutus est Dominus. Superfluum ergo est, quod in Samaritanorum et nostro volumine reperitur, Transeamus in campum. Omnis qui occiderit Cain, septem vindictas exsolvet. Pro septem vindictis, Aquila septempliciter interpretatus est. Symmachus, septimum. Theodotio, per hebdomadem. Super quo capitulo et interpretatur σαλευόμενος, id est, instabilis et fluctuans, ac sedis incertae. Non est igitur terra Naid, ut vulgus nostrorum putat: sed expletur sententia Dei, quod huc atque illuc vagus et profugus oberravit. Et vocavit nomen ejus
Abbreviated transcription (Latin):
inunera suscepisr&e ds̃ & suarepudiass& Nis illa inter¬
proratio uera est quã theo dotion posint. Cpercdiriuero¬
ficiu deuorandũ solidum uenire decȩlo & indediecaton
templi subsalamoñ legmus: &quando helias in mon¬
tecarmelo construx̃ altare : Et dix̃ dñs dr̃ ad cam qua¬
reconcidit uultus tuus nonne si recte offerar nonregte
aũ diuidas p&ccasti quiesceadte conuersio ei &tudomi¬
naberis &: necessitate conpellimur in singulis dutius
inmorari siquidẽ & nunc multo aliur in hebreo quã in
septuaginta trans latorib: sensus est : Aitenĩ dr̃ ad cain
quare irasceris. & quare concidit uultus tius: Nonne
sibene egeris dimit t&ur tibi: & si non bene egeris ante
fores peccatũ sedebit & adte soci& as &. si tumagisdo
fratrũ liuore crutiatus uultũ dimittis in terrã nonne
sibene feceris dimitt&cur tͥ omne delictũ siueutthedo¬
tion ait : Acceptabileerit idẽ munus tuũ suscipiã ursu¬

Expanded text:
munera suscepisset Deus, et sua repudiasset, nisi illa interpretatio vera est, quam Theodotion posuit: Et ificium devorandum solitum venire de coelo: et in dedicatione templi sub Salomone legimus, et quando Elias in monte Carmelo construxit altare . Et dixit Dominus ad Cain: Quare concidit vultus tuus? Nonne si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti? Quiesce, ad te conversio ejus, et tu dominaberis ejus. Necessitate compellimur in singulis diutius immorari. Siquidem et nunc multo alius in Hebraeo, quam in Septuaginta translatoribus, sensus est. Ait enim Dominus ad Cain: Quare irasceris, et quare concidit vultus tuus? Nonne si bene egeris, dimittetur tibi, et si non bene egeris, ante fores peccatum tuum sedebit? et ad te societas ejus: sed tu magis dofratrem livore cruciatus, vultum dimittis in terram? Nonne si bene feceris dimittetur tibi omne delictum tuum: sive ut Theodotion ait, acceptabile erit: id est, munus tuum suscipiam, ut sus
Abbreviated transcription (Latin):
cum et eioaotia. nominis a ser scripturae auctoritate
pandactur dicentis: beata sum ego &beati sicant me
in presentiloco naninalus secundũ ambiguitatẽ uerbi poss̃
& diuiti᷑ sic uocari : Et audiuit dr̃liã &concepit & peperit
ia cobfiliũ quintũ : & dix̃lia deditdr̃ mercedẽ meã quiad eđ¬

Expanded text:
cum etymologia nominis Aser Scripturae auctoritate pandatur dicentis: Beata sum ego, et beatificant me in praesenti loco. Nam in aliis secundum ambiguitatem verbi possunt et divitiae sic vocari. Et audivit Deus Liam, et concepit, et peperit Jacob filium quintum, et dixit Lia: Dedit Deus mercedem meam mi
Abbreviated transcription (Latin):
trismei. isccac. Dnẽ qui dixisti adme: Reuertere in
terrcc̃mecm & benedicãtibi minor sum omni miã
turb& ingrecis & lactinis codicib: contin&ur:. Et
dixit ei ꝙ nomen est tibi qui ait. iacob Dixit aũ ei:
iccm nonuocabitur iacob nomentuũ: s uocabitur
nomentuum irł: quiccinua liusticum dõ &cum
hominib ucclebis : Iosephus in primo antiquitatũ
libro arł ideo apellectũ putat: ꝙ cduersũ angelũ
st&erit: qđ ego diligenter excutiens in hebreo
querere singulorũ cum eteimoaotian nominis
Exponat ipse qui posuit: nonuocabitur in quit nom̃tu¬
um iacob surł erit nomentuum: quacre int̃prec&atꝰ¬

Expanded text:
tris mei Isaac, Domine, qui dixisti ad me, Revertere in tris mei Isaac, Domine, qui dixisti ad me, Revertere in terram tuam, et benedicam tibi: minor sum omni miserturbet, in Graecis et Latinis codicibus continetur. Et dixit ei: Quod nomen tibi? Qui ait, Jacob. Dixit autem ei: Jam non vocabitur Jacob nomen tuum, sed vocabitur nomen tuum Israel: quia invaluisti cum Deo, et cum hominibus valebis. Josephus in primo Antiquitatum libro, Israel ideo appellatum putat, quod adversum Angelum steterit: quod ego diligenter excutiens, in Hebraeo quaerere singulorum, cum etymologiam nominis exponat ipse qui posuit? Non vocabitur, inquit, nomen tuum Jacob, sed Israel erit nomen tuum. Quare? Interpretat
Abbreviated transcription (Latin):
coinis. idemerror qui suprac. nu merus enim proag¬
nis legendus : Et dixitia cob frectribus suis: colligamꝰ
lccpides : & congregactis lapidib fecer̃ aceruum: &
comederunt super eum: & uocauit illum locban. a¬
ceruus testimonii. & iacob uocauit illũ aceruus testis. ⁊
niũ seduth: Ia cob igiturscceruũ testimonii h ͨ
est galaad linguac appellauit hebrea. Laban uero
id ipsum idẽ aceruũ testimonu. igan: sed uth gentiqua¬
tis succe sermone uocauit: Erct enim syrus & centi¬
quacm linguam pecrentum prouintiae in quochabi¬
tecuit sermonemutacuerat : &occurrerunteiangeli
dĩ & dix̃ iacob. ut uiditeos : Crestracdnĩ hac& sunt. &uo¬
cauit nomen locieius castrac: ubi hic castra posita s :
In hebreo hacb& mcenam : ut sciamus si quando inter¬
pr&atum: inccliolocoponitur quemlocũ signifi c&:
& pulchirȩ cod frectremiturus inimicum: cengelorũ
secomitantium &cipitur dioris.: Et dix̃iacob: dr̃ pa¬

Expanded text:
ecem agnis. Idem error, qui supra: Numerus enim pro agecem agnis. Idem error, qui supra: Numerus enim pro agnis legendus est. Et dixit Jacob fratribus suis, Colligamus lapides. Et congregatis lapidibus fecerunt acervum, et comederunt super eum. Et vocavit illum Laban acervum testimonii, et Jacob vocavit illum acervum testis. Acnium SEDUTHA  . Jacob igitur acervum testimonii, hoc est, GALAAD lingua appellavit Hebraea: Laban vero idipsum, id est, acervum testimonii, IGAR SEDUTHA, gentis suae sermone vocavit. Erat enim Syrus, et antiquam linguam parentum, provinciae, in qua habitabat, sermone mutaverat. Et occurrerunt ei Angeli Dei, et dixit Jacob ut vidit eos: Castra Dei haec sunt, et vocavit nomen loci ejus Castra. Ubi hic castra posita sunt, in Hebraeo habet MANAIM  ; ut sciamus, si quando non interpretatum in alio loco ponitur, quem locum significet. Et pulchre, ad fratrem iturus inimicum, Angelorum se comitantium excipitur choris. Et dixit Jacob, Deus pa
Abbreviated transcription (Latin):
bectur ꝙ per singulos fo&us semperlaban. conditi¬
onẽmutauerit: siui debat uacrium nasci pecus p̾
fo&um: dicebect Uolo utin futuro milii uccricnas¬
cantur : Rursum cum uidis s& unius coloris nasci
p&cora: lacob quippe hoc audito: Uirgas in canali¬
b nonponebat: dicebat ut futuros fo&us unius colo¬
ris sibi pecora procrearent: & quid plurausq ad
uices decłm semper alaban pecoris sui iiueiacob muta¬
tecconditio: ẽ: & quod eumq sibi proposuerat ut nascere¬
tur. incolorem contricriũ uertebacturꝰ. necuiaũ insex
annis decem pccriendiuices incredibilesuide ctur:
lege uergilium in quo dicitur bis grauidȩ pecudes :
Natura aũ itcclicarũ ouiũ & mesopotamiȩ: unaee tra¬
ditur : Et furctacest rechel idola poctris sul ubinunc
eotempore galcad mons dicer&ur: s perancipationẽ
ut frequenter diximus illo uocatur nomiñ quo postea
nuncupcendus est: Etmutaesti mercedem meccm x¬

Expanded text:
batur, quod per singulos fetus semper Laban conditibatur, quod per singulos fetus semper Laban conditionem mutaverit. Si videbat varium nasci pecus, post fetum dicebat, volo ut in futurum mihi varia nascantur. Rursum cum vidisset unius coloris nasci pecora Jacob quippe hoc audito, virgas in canalibus non ponebat, dicebat, ut futuros fetus unius coloris sibi pecora procrearent. Et quid plura? usque ad vices decem semper a Laban pecoris sui, sive Jacob, mutata conditio est. Et quodcumque sibi proposuerat ut nasceretur, in colorem contrarium vertebatur. Ne cui autem in sex annis decem pariendi vices incredibiles videantur, lege Virgilium , in quo dicitur: bis gravidae pecudes. Natura autem Italicarum ovium et Mesopotamiae una esse traditur. Et furata est Rachel idola patris sui. Ubi nuncquod eo tempore Galaad mons diceretur; sed per anticipationem, ut frequenter diximus, 356 illo vocatur nomine quo pastea nuncupatus est. Et mutasti mercedem meam d
Abbreviated transcription (Latin):
us coloris pecora nascerentur: & quicquid primum nas¬
cebectur suum erat: qr discolor & uccrium eratꝰ quicquid
pͥecclaban unius enim: taminnigro ꝙ in albo coloris
pecus oriebatur: In eo autem loco ubi scriptũ est ut con¬
ceperent inuirgis : & in hebreo lab&. iaamena : uim
uerbi hebraici. nisi circuitu ex primere non pos sum: Iaa¬
menccenim propriedicitur extremus in coitu calor: quo
corpus omne concutitur & pactranti uoluptatyuicinus
est finis Et pocter uester mentitus est mi hi & muta uit
mercedẽmecm decim uicib:: & nondeditei dr̃ ut noce¬
r& mihi: Sidixerit hoc uccrium pecus erit merces tua :
loris erit mercistua nc sc&ur omne pecus unius co¬
loris: proeo ꝙ nos posuimus: mutauit mercedem meã
decłm uicibus: septuaginta inter prec&es posuerunt
decłm agnus: Nescio quccopinione ducti: cum uer¬
bum hebraicum. moni: numerum macgis ꝗ agnos
son& ⁊ Deniq: & ex sequentib hic magis sensus pro¬

Expanded text:
us coloris pecora nascerentur. Et quidquid primum nasus coloris pecora nascerentur. Et quidquid primum nascebatur, suum erat, quia discolor et varium erat: quidquid postea, Laban: unius enim tam in nigro, quam in albo, coloris pecus oriebatur. In eo autem loco ubi scriptum est, ut conciperent in virgis: in Hebraeo habet JEAMENA  . Vim verbi Hebraici nisi 355 circumitu exprimere non possum. JEAMENA enim proprie dicitur extremus in coitu calor, quo corpus omne concutitur, et patranti voluptati vicinus est finis. Et pater vester mentitus est mihi, et mutavit mercedem meam decem vicibus, et non dedit ei Deus ut noceret mihi. Si dixerat, hoc varium pecus erit merces tua: nloris erit merces tua: nascebatur omne pecus unius coloris. Pro eo quod nos posuimus, mutavit mercedem meam decem vicibus, Septuaginta Interpretes posuerunt, decem agnis, nescio qua opinione ducti, cum verbum Hebraicum, MONI   numerum magis quam agnos sonet. Denique et ex consequentibus hic magis sensus pro
Abbreviated transcription (Latin):
& concipiebnt pecora contracur gas iacobꝰ uir gces
quecs posuerat corã pecore in canalib: ad concipiendum
in eis: & serotinis ouib: non ponebat: & fiebectit serotina
laban. & temporanea iacob: hoc inseptua ginta int̾prȩ¬
tib: non hab&: si proserotinis & temporaneis aliud nes¬
cio quidꝙ ad sensum non ꝑtin& transtulerunt: ꝗ aũ
dicit scriptura hocestia cob prudens & callidus iusti¬
tiã & ȩquitatem &iã innoua aste seruabat. ⁊sienimom¬
nes agnos. & hedos uacrios pecora procreassent. eratali¬
quac suspitiodoli: &coꝑte huic rei laban inuidus contra¬
iss&. : Ergo it comniatem perabat: ut & ipse fructum sui
laboris accaperit : & laban non penitus spolicr&:siquan¬
do oues & caprȩ primotempore ascendebantur. qr meli¬
oruernus ẽ fo&us. ante ipsas ponebat uirgas. utuccriȩ
soboles nascerentur: quȩ cũq aũ oues & caprae sero que¬
rebant macremianteharũ oculos non ponebat. ut uni¬

Expanded text:
Et concipiebant pecora contra virgas Jacob, virgas Et concipiebant pecora contra virgas Jacob, virgas quas posuerat coram pecoribus Al. pecore in canalibus ad concipiendum in eis, et in serotinis ovibus non ponebat; et fiebant serotina Laban, et temporanea Jacob. Hoc in Septuaginta Interpretibus non habetur, sed pro serotinis et temporaneis, aliud nescio quid, quod a sensum non pertinet, transtulerunt. Quod autem dicit Scriptura, hoc est: Jacob prudens et callidus justitiam et aequitatem etiam in nova arte servabat. Si enim omnes agnos et haedos varios pecora procreassent, erat aliqua suspicio doli, et aperte huic rei Laban invidus contraisset. Ergo ita omnia temperavit, ut et ipse fructum sui laboris acciperet, et Laban non penitus spoliaretur. Si quando oves et caprae primo tempore ascendebantur, quia melior vernus est fetus, ante ipsas ponebat virgas, ut varia soboles nasceretur. Quaecumque autem oves et caprae sero quaerebant marem, ante earum oculos non ponebat, ut uni
Abbreviated transcription (Latin):
positis. uccrius erat &iamimaginum color : Nec mirũ
hanc in conceptu feminarũ ẽẽ naturã. ut quales per¬
spexerint siuemente conceperint in extremo uolup¬
tatis ȩstuq concipiunt. tedem sobolem procreentichͤ
ipsũ &iã in aequarũ gregib ap hispanꝰ dicatur fieri :
& quintilianꝰ in ea contrauersia inqua acusatur matro¬
na ꝗ & hi opem peperit prode fensione illius argut&ur
hancceptũm eẽ naturã ꝙ supra diximuspostꝙ aũ nati
fuercent liedi &cgni ucrii& discolorer Exalbis &unius
coloris gregibus. sepcrabatillos ia cob &procul ee facie¬
boct a pristino grege : siquiaũ nascebantur unius colons
idẽ albi & nigri trade bat in manus filiorum laban : Etpo¬
nebat uirgts quaes discoriauerat in canilibus ubi effunde¬
bantur aq̃ & ueniebant ad potandum contrapecora ut
conceperint eotempore cumuenirent adpotandũ:

Expanded text:
positis, varius erat etiam imaginum color. Nec mirum positis, varius erat etiam imaginum color. Nec mirum hanc in conceptu feminarum esse naturam, ut quales perspexerint, sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu, quae concipiunt, talem sobolem procreent: cum hoc ipsum etiam in equarum gregibus apud Hispanos dicatur fieri: et Quintilianus in ea controversia, in qua accusabatur matrona quae Aethiopem pepererit, pro defensione illius argumentetur, hanc conceptuum esse naturam, quam supra diximus. Postquam autem nati fuerant haedi, et agni varii et discolores ex albis et unius coloris gregibus, separabat illos Jacob, et procul esse faciebat 354 a pristino grege. Si qui autem nascebantur unius coloris, id est, albi, sive nigri, tradebat in manus filiorum Laban: et ponebat virgas quas decorticaverat, in canalibus quibus effundebantur aquae, et veniebant ad potandum contra pecora, ut conciperent eo tempore, cum venirent ad potandum.
Abbreviated transcription (Latin):
ris nascer&ur dolur: Itccq iacob nouam stro fam cõmenta¬
tus est & contranaturã albi & nigripecoris naturcliar¬
tepugnauit.⁊ tresenim uirgaes populeccs & cmigda¬
linas & mali granacti: quac̃quã septuccginta stiranas.
& nuceas & plataninar habeant: ex parte de corticans ua¬
rium uirgarum fecit colore : &ubicumq in uirga corticẽ
reliquis s& antiquus per inaner& color: ubi uerotulis s&
corticem color candidus pander&ur: Obseruabat ergo
ia cob & tempore quo ascendebantur pecora: & postcalo¬
rem diei ad potandũ Auida pergebant. discolores uir¬
gces ponebat in canalib: : & admissis ari&ib: & hircis. in
ipscc potandi auiditate oues & capras facciebat ascendi
ut &x duplice desiderio : dũ & auidebibt̃ & cescenduntur :
amarib: tales fo&us conciperent : quadesumbras
ari&um & hircorũ. desuper ascendentiũ in aquarum
speculo contemplabantur : Ex uirgis enĩ incanalibus

Expanded text:
ris nasceretur dolus. Itaque Jacob novam stropham commenris nasceretur dolus. Itaque Jacob novam stropham commentus est, et contra naturam albi et nigri pecoris, naturali arte pugnavit. Tres enim virgas, populeas et amygdalinas et maligranati, quamquam Septuaginta styracinas et nucinas et plataninas habeant, ex parte decorticans, varium virgarum fecit colorem, ut ubicumque in virga corticem reliquisset, antiquus permaneret color: ubi vero tulisset corticem, color candidus panderetur. Observabat ergo Jacob et tempore, quo ascendebantur pecora, et post calorem diei ad potandum avida pergebant, discolores virgas ponebat in canalibus, et admissis arietibus et hircis, in ipsa potandi aviditate, oves et capras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, dum avide bibunt, et ascenduntur a maribus, tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Ex virgis enim in canalibus
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia mea indiecrastino cũ uenerit merłs meccco¬
ramte : omne in quo non fuerit uccriũ & discolor in capns
& inagnis furtumerit apud meꝰ &c&era multum apud
septuacginta inter p̃tes confusus. sensus. &usq inp̃sen¬
temdiem nullũ potui inuenire nrõrũ qui adliquidũ
quid in hoc loco dicer&ur &poner&: uis inquidmeia¬
cobseruir&ibi &iã alios septem annos fac ꝗͣs postulo
separaomnes discolores &uccrias tamoues ꝙ caprar &
trade in manus filiorũ tuorũ : Rursũ &x utroq gregealba
& nigra pecora. idestunius coloris. Damihiꝰ. si quidigitur
&x albis & nigris q̃ unius coloris s̃ uccrium natũ fueritime¬
umerit : Siquid uero unius coloris. tuu ̃: rem non difficilẽ
postolote: cum faccitnatura pecorã ut alba ex albis. & nigra
nas cantur & nigris mecũ iustitia meccꝰ dũ ds̃ humilitatẽ
mec̃respicit & lahorem optionẽ laban. dcctam libent᷑

Expanded text:
justitia mea in die crastino, cum venerit merces mea cojustitia mea in die crastino, cum venerit merces mea coram te: omne in quo non fuerit varium et discolor in capris, et in agnis, furtum erit apud me, et caetera. Multum apud Septuaginta Interpretes confusus est sensus, et usque in praesentem diem nullum potui invenire nostrorum, qui ad liquidum quid in hoc loco diceretur, exponeret. Vis, inquit, Jacob, me servire tibi etiam alios septem annos, fac quod postulo. Separa omnes discolores et varias, tam oves quam capras, et trade in manus filiorum tuorum. Rursumque ex utroque grege, alba et nigra pecora, id est, unius coloris, da mihi. Si quid igitur ex albis et nigris, quae unius coloris sunt, varium natum fuerit, meum erit: si quid vero unius coloris, tuum. Rem non difficilem postulo. Tecum facit natura pecorum, ut alba ex albis, et nigra nascantur ex nigris: mecum erit justitia mea, dum Deus humilitatem meam respicit et laborem. Optionem Laban datam libenter
Abbreviated transcription (Latin):
hui nominis lxxͣ interp̃tes edider̃ ẽ meres nonigitur ut ple¬
riq addito pronomiñ malelegunt. aestimandũ ẽ it: scmp¬
tũ eẽ q̃ est merces : s totũ nom̃ interpr&atũy est mercłs is¬
mercis: haũ ideo ꝙ mandragoris filu ruben introitum
qui roccheli debebectur. cd seuiri emerar᷑ seqr̃: & concepit¬
aedhuc lic & peperit filiũ sextũ iacob & dix̃ liccꝰ dotauitme
dr̃ dotebona in hoctempore habitauit mecũ uirmr̃qr pepe¬
cob: propterec iam secura sum habita bit enim mecũ uirinr̃. unde
& filius m̃s uoc& hebitaculũ: maleigitur & inolent̃ in libro
nominum zabulon. fluxus noctis interp̃tatur : Etpͥhoc
ꝙ significantius ingrece AITIRTN uocant Iurguenĩ in
sichamis causac extitit: postfilios & pacrentũ ponenda
sunt nomina : Lia interp̃tatur labortens: scchelo
uis. tuius filius io seph ab eo ꝗ sibi aliũ ad dimat̃ opta¬
uerat uocauit augmentum: transibo inuniuerso peco¬
rem in capris &erit mnerces me&: & respondebit mi hi

Expanded text:
uaginta interpretes ediderunt, est merces. Non igitur, ut plerique addito pronomine male legunt, aestimandum est ita scriptum esse, quod est merces, sed totum nomen interpretatur, est mercquia mandragoris filii sui Ruben introitum, qui Racheli debebatur, ad se viri emerat. Rursum Lia concipiadhuc Lia, et peperit filium sextum Jacob, et dixit Lia, Dotavit me Deus dote bona: In hoc tempore habitabit mecum vir meus, quia pepecob, propterea jam secura sum: habitabit enim mecum vir meus. Unde et filius meus vocatur habitaculum. Male igitur et violenter in libro Nominum, Zabulon, fluxus noctis interpretatur. Et post quam significantius Graeci δίκην vocant. Jurgii enim in Sicimis causa exstitit. Post filios, et parentum ponenda sunt nomina. LIA  , interpretatur laborans. RACHEL  , ovis, cujus filius IOSEPH  , ab eo quod sibi alium addi mater optaverat, vocatur augmentum. Transibo in universo pecor in capris, erit merces mea: et respondebit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
quomodouenerint filu esau & interfecerint chorreos ac
terrã eorum. hereditate possiderint & fuerunt filu
lotan borri & oman : & soror lotan. themna: hec est
themna oequec supra dictum est: & themna ercet con¬
cubina eliphaz. filii primo geniti. esau. &&ipsa natus ẽ
amal&h: id circo aureorũ recordatus est qr primo ge

Expanded text:
quomodo venerint filii Esau, et interfecerint Chorraeos, ac quomodo venerint filii Esau, et interfecerint Chorraeos, ac terram eorum haereditate possederint. Et fuerunt filii Lotham Chorri et Aeman et soror Lotan Tamna. Haec est Tamna de qua supra dictum est: Et Tamna erat concubina Eliphaz, filii primogeniti Esau, et ex ipsa natus est Amalech. Idcirco autem Chorraeorum recordatus est, quia primoge
Abbreviated transcription (Latin):
tur beniamin. Vnde errant qui putant beniamin filium
dierum interpr&ccri. cumenim dextera apell&ur ia¬
& &c tendit tabernaculũ suum. trins turrem ader: hunc
& turremader. turrem gregis significari hoc est congre¬
gactionis & co&us ꝗ & micheas proph&ctestetur dicens:
& tuturris gregis nebulosa filiccsion & c&erc Illoq tem¬
hcbuis setentoria sed si sequamur ordinem uiccepastor
iuxtecb&lem locus est : ubiuel angelorum grexinor tu
dnĩ cecinit. uel ia cob pecora sua pacuit loconomen in po¬
nens uel ꝗuerius est quouaticinio futurum iam tunemr̃s¬
suum in maembre ciuitatem arbee. hbcẽ hebron: proarbee
scripturac in iob uolumine recordactur: isti filuesau. &isti
principes eorum. ipseẽ edom. & hi filii seir: esau. edom. &
quicente esau ingdomterra principes fuerint & genere
chorreorum : qui in linguanrã interp̃tantur liberi: lega¬
mus diligenter deuter o nominũ ubi mani festius scrbitꝰ

Expanded text:
tur BENJAMIM. Unde errant qui putant BENJAMIM   filium tur BENJAMIM. Unde errant qui putant BENJAMIM   filium dierum interpretari. Cum enim dextera appelletur JAet extendit tabernaculum suum trans turrim Ader. Hunc et turrim Ader turrim gregis significare, hoc est congregationis et coetus quod et Micheas propheta testatur, dicens: Et tu, turris gregis nebulosa, filia Sion , etc.; illoque temm, habuisse tentoria. Sed si sequamur ordinem viae pastorum, juxta Bethlehem locus est, ubi vel angelorum grex in ortu ortu cecinit: vel Jacob pecora sua pavit, loco nomen imponens: vel, quod verius est, quodam vaticinio futurum iam tunc myssuum in Mambre civitate Arbec, haec est Chebron. Pro Arbec Scriptura in Job volumine recordatur. Isti filii Esau, et isti principes eorum: ipse est Edom, et hi filii Seir. Esau, Edom et qui ante Esau in Edom terra principes fuerint ex genere Chorraeorum, qui in lingua nostra interpretantur liberi. Legamus diligenter Deuteronomium, ubi manifestius scribitur
Abbreviated transcription (Latin):
brethac hippodromus est: efrcethac hippodro mus ee non
possitꝰ aquilccaũ hoc itatranstulit: & facctum est. Ra et̾¬
OAONTUCtNC idest initinere terrace introiens inefra¬
ta ẜ melius est sitrtens feratur in electo terrae tempore
quo introierit efrocioqporro uernum tempus signi ficat
cum in florem cuncacrum puntur & annitempus elec¬
tum est uel cum transeuntes peruiam carpunt & eligunt
euicinis cgris quicumq ad manum uenerit diuersis
florib: inuitati : efractha uero & b& hlem unius urbis uo¬
cabulum est subint̃ pr&cctione consimilisi quidẽ infrugi¬
fercm &indomũ. pcenis uertitur: proptereum panem
qui decȩlo descendit se dr̃ : Et factum est cum dimitter&
ecc̃ animac si quidem moriebactur: uocauit nomeneius fili¬
um doloris mei. pacteruero eius uocauit nomeneiur benia¬
min: in hebreo similitudo nominis resonat filius enim
doloris mei ꝙ nomenmoriens materinposuit dr̃ beno

Expanded text:
BRATHA Hippodromus est, Ephrata Hippodromus esse non BRATHA Hippodromus est, Ephrata Hippodromus esse non possit. Aquila autem hoc ita transtulit: Et factum est καθ' ὁδον τῆς γῆς, id est, in itinere terrae, introiens in Ephrata. Sed melius est si transferatur, in electo terrae tempore cum introiret Ephratha. Porro vernum tempus significat, cum in florem cuncta rumpuntur, et anni tempus electum est: vel cum transeuntes per viam carpunt, et eligunt e vicinis agris quodcumque ad manus venerit, diversis floribus invitati. Ephrata vero et Bethleem unius urbis vocabulum est, sub interpretatione consimili. Siquidem in frugiferam et in domum 361 panis vertitur: propter eum panem, qui de coelo descendisse se dicit . Et factum est cum dimitteret eam anima, siquidem moriebatur: vocavit nomen ejus, Filius doloris mei: pater vero ejus vocavit nomen ejus Benjamin. In Hebraeo similitudo nominis resonat; filius enim doloris mei, quod nomen moriens mater imposuit, dicitur BENON