comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tura quoq ⁊ crismatis xolei
cuiꝰq p̃tii exactio attẽptetur.
nec sub optentu ciuiꝰ ꝙͣ osuetu¬
dĩs reatum suum quis tueas¬
tur. qr diuturnitas tp̃ris nõ¬

Expanded text:
tura quoque vel chrismatis vel olei pretii exactio attentetur, nec sub obtentu cuiusquam consuetudinis, reatum suum quis tueatur, quia diuturnitas temporis no
Abbreviated transcription (Latin):
si manifestum est eundẽ ar
ꝓmissa recepisse. aut ex inde
confessi fuint in iure uł le¬
gitime conuicti.abaltaiͣs in¬
inistło sunt ꝑpetuo ceponẽdi.

Expanded text:
si manifestum est eundem arcsam illam promissa recepisse aut exinde confessi fuerint in iure vel legitime convicti, ab altaris ministerio sunt perpetuo deponendi.
Abbreviated transcription (Latin):
cui. uidelie an apauꝑe diui¬
ti. uł cꝯu̾so. siũ adiuite locu¬
pieti datum fui̾t. Extimat̾o
munis ⁊ donatiois t̃pussiu̾
magni uł minoi̾s p̃tu res da¬
ta existat. ⁊ an instante nec¬
essitate seu alio tp̃r ꝯferatiꝰgͦ
⁊ qualitate pensamꝰ. nõ fuit
ĩ ioculatori non petẽti uir
tantꝰ ⁊ tam habundãs forte
hoc ꝯstat fcm̃ fuisse qͣm ut
caroinali subueniretur inã¬
solent. Qm̃ si ip̃a etiam ꝑsoã
ełcti offerat ordinatoi̾ uł con¬
secratori suo ełctuariũ aut de
dici p̃cu fu̾int ÷ que uolũta¬
tem recipientis inclinare ł
moue̾ non deb̾ant. ñ tñ ecca

Expanded text:
cui, videlicet an a paupere diviti an econverso sive a divite locupleti datum fuerit. Estimatio muneris et donationis sive magni vel maioris pretii res data existat et an instante necessitate sive alio tempore conferatur. et qualitatem pensamus, non fuit etiam ioculatori non potenti vir tantus et tam abundans forte hoc constat factum fuisse, quam ut cardinali subveniretur in arsolent, quoniam si ipsa etiam electi persona offerat ordinatori vel consecratori suo electuarium, aut de dici pretii fuerint et que voluntatem recipientis inclinare vel movere non debeant, non ta
Abbreviated transcription (Latin):
symoĩacã pͣuitatẽ.ita ꝙ in
eis młti p̃tio sũt recepti qui
po̾tiꝰ gͣtiᷤᷤ recipi debuissẽt. ĩmo
etiã adreligioĩs obẜuãtiam
inuitari. Dubitas gͥ an quia
multitudo reppit᷑ incã. se ui¬
tati sit aliquid de trahendũ.
u̾sus eos qui labe fu̾ithꝰ macła
nice instituta. pꝰqͣm crim̃ õdĩe
fui̾t iudiciario ꝯprobatũ. tã
indantes qͣm inrecipientes
canoĩce seuiͣtatis ex̾ceas ulti¬
ouẽ ꝙ si de hoc tͥ ꝑsolam inqui¬
sitioe constitit. eos qui ꝑsymo¬
niacam pͣuitate in locis tali¬
b sunt recepti. abilł amotos
adagendam pnĩam admona¬
stũ oirigas artiora. abb̾ib aũ
abbissis pͥorib p̃latis quibli¬

Expanded text:
Simoniacam pravitatem, ita ut in eis multi sint pretio recepti qui potius gratis recipi debuissent, imo etiam ad religionis observantiam invitari. Dubitas igitur utrum quia multitudo reperiatur in causa, severitati sit aliquid detrahendum, sus eos qui labe fuerint hujusmnice instituta, postquam crimen ordine fuerit judiciario comprobatum, tam in dantes quam in recipientes canonicae severitatis exerceas ultionem. Quod si de hoc tibi per solam inquisitionem constiterit, eos qui per Simoniacam pravitatem in locis talibus sunt recepti, ab illis amotos ad agendam poenitentiam ad monasteria dirigas arctiora. Abbatibus autem, abbatissis, prioribus, praelatis quibusli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cum quatuor eẽnt acapitu¬
lo constituti qui debebãt q̃n¬
dam eligere inplebanũ. eius
amici de cuiꝰ ełctione spes ha¬
bebatur. uni uł om̃ib eligẽti¬
um ꝓmiẜunt se pecunia so¬
luturos. eo tñ ignorante qui

Expanded text:
 Cum quatuor essent a capitulo constituti, qui debebant quendam eligere ad plebanum, amici eius de cuius electione spes habebatur, uni vel omnibus eligentibus promiserunt se pecuniam soluturos. Eo tamen ignorante qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm peccantem uł minꝰ di¬
gne penitentẽ grã uł fauo¬
re adrecõciliatioẽ adducat
i testimoĩũ recõciliationis
ferat eide. uł quocũq liuoe
digne penitentẽ a recõcilia¬
tione remoueat.qr symoĩa

Expanded text:
antem vel minus digne penitentem, gratia vel favore ad reconciliationem adducat et testimonium reconciliationis ferat eidem vel quocumque livore digne penitentem a reconciliatione removeat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
er tuas nob̾ litt᷑as intimasti
te ingracinopolitana eccͣa su¬
scipiendi hĩtu regłarei. uot¬
u sollempniter emisisse et
acto non curasses ꝙ uouas
regim̃ ecc̃e gebenen. ⁊ͣ. nos¬

Expanded text:
tuas nobis litteras intimasti quod cum in Gratianopolitana Ecclesia suscipiendi habitum regularem votum solemniter emisisses, eacto non curasses quod vovregimem Ecclesiae Gebennens
Abbreviated transcription (Latin):
es magis illuc indefeotu
ꝙͣ ad ꝓfectu accedũt. cum
isti pugnare non possunt.
⁊ illi m̃dicare cogantur nͥ foꝰ¬
te sint nobiles ⁊ magnates
qui suis secum expensis be¬
llatores addũcunt. uł arti¬
fices ⁊ agricole qui de labori¬
b suis sibi possent acqui
ti taliu ꝑꝑbreuitates posse¬
ssionu.⁊ paucitate in hab¬
itantiu ibi sint oportu
ac reꝵ faccultate pensatai
quas possunt aut qͣs factu
ꝯpensato laboͣe ĩ subsidium
t̃re sc̃e tͣnsmittant exequen¬
tes ꝑ alios ꝙ ꝑse nequeunt
ad impłe. Rursus inf illos
qui ꝓdefensione tr̃e sc̃e uo¬
tu ꝑegrinatioĩs emittunt.
yeos quib ꝓ satsfactõe suoꝵ
criminu iter ꝑegrinatioĩs
iniũgit᷑. credimꝰ distinguẽ¬
succursus. ⁊ e̾ca sod̾os plus
labor itineris ẜm intentio¬
ne uouentis uł penitẽtis
debet attendi. uñ siquis ħ
modo nouentiũ ẽ inutilis
ad pugnandũ quãuis habi¬
lis adeundũ. meliꝰ s̃ redime̾
uotu qͣm expensas ꝯsume᷑¬

Expanded text:
es magis illuc in defectum quam profectum accedunt, cum isti pugnare non possunt et illi mendicare cogantur. Nisi forte sint nobiles et magnates, qui suis secum expensis bellatores adducant vel artifices et agricole, qui de laboribus suis sibi possunt acquirti talium propter brevitatem possessionum et paucitatem inhabitantium ibi sunt oportunac rerum facultate pensata, quas possunt aut quas factum preterea compensato labore in subsidium terre sancte transmittant, exequentes per alios quod per se nequeunt adimplere. Rursus inter alios, qui pro defensione terre sancte votum peregrinationis emittunt et eos quibus pro satisfaccriminum iter peregrinationis injungitur, credimus distinguensuccursus, et circa secundos plus labor itineris, secundum intentionem voventis vel poenitentis, debet attendi. Unde, si quis hoc modo voventium est inutilis ad pugnandum, quamvis habilis ad eundum, melius est redimere votum quam expensas consume
Abbreviated transcription (Latin):
ens. ꝓpoĩtu it̃ arripias. et
humiłr ꝓsequaris. ne si ho¬
miꝰ tͥ apatre iniũctũ ⁊ ate
spõte susceptũ occõne qual
detͤctau̾is. pat̾na te reddas su¬
ccessione indignũ i ħrditat¬
is emolum̃to pͥueris cuiꝰ re¬
cusaius honã supportaẽ .s¬
citurꝰ ex tũc anath̾atis te iuĩc

Expanded text:
ens, propositum iter arripias et humiliter prosequaris; ne si onus tibi a patre injunctum et a te sponte susceptum occasione qualibet detrectaris, paterna te reddas successione indignum et haereditatis emolumento priveris cujus recusaveris onera supportare. Sciturus ex tunc a
Abbreviated transcription (Latin):
qua ñ minꝰ p̃ceptũ dñi oblig¬
abat qͣm uotu hodie oblig
ineccã. pͥmo genita que do¬
mino mandabantur offerri
mogenita leuitaꝵ. quedam
redime̾nt᷑ ut aliaꝵ tribuũ.
quedã ꝯmutarẽt᷑ in aliũ sic̃
pͥmogenitu asini ꝙ oue ꝯ¬
mutabatur. ex hoc attendẽ
inopus aliũ pietatia nõ c̾u¬

Expanded text:
qua non minus praeceptum Domini obligabat, quam votum hodie obligat in Ecclesia, primogenita, quae Domino mandabantur offerre,ut primogenita Levitarum, quaedam redimerentur, ut aliarum tribuum, quaedam commutarentur in aliud, sicut primogenitum asini, quod ove commutabatur; ex hoc attendentin opus aliud pietatis, p
Abbreviated transcription (Latin):
dire cum ex absolutiõe tua
cłicoꝵ ⁊ hoc exemplo creden¬
tiu se aduoti obsuantiam
latis. facile trahitur a subdi p̃
inquit ad moysen inleuiti
defectꝰ atq canicies que ui

Expanded text:
dire, cum ex absolutione tua,clericorum? et hoc exemplo credentium se ad voti observantiam latis facile trahitur a subditis inus inquit ad Moysem in Leviticdefectus et canities, quae vi
Abbreviated transcription (Latin):
approbamꝰ qͣm ineum canoni¬
ce ꝓmulgasti qui illa dͥ pꝰea co¬
płare p̃sumpsit cuiꝰ antea soro¬
rem adhuc septẽnẽ cͣctio spon¬
salib exͣ ordinaria libidĩe no¬
scitur polluisse.¬

Expanded text:
approbantes quam in eum canonice promulgasti, qui illam sibi postea copulare praesumpsit, cujus antea sororem adhuc septennem contractis sponsalibus extraordinaria libidine noscitur polluisse
Abbreviated transcription (Latin):
cum młre quadam legitĩe
modum a se incognitã cuidã
consanguineo suo tradidit
inqͣntum potuit renitẽte.
Ille uoͣ cum ip̃a lic inpita
m̾iii sollempnia celebͣuit.

Expanded text:
cum muliere quadam legitime modum a se incognitam cuidam consanguineo suo tradidit in quantum poterat renitentem. Ille vero cum ipsa, licet invita, matrimonii solemnia celebravit.
Abbreviated transcription (Latin):
tam turpi facinore gͣuis ẽ
nenda sollicite ut nec pͥm̃
repetat cuiꝰ consanguineus
eam lic inuitã cognouit. nͨ
redeeat ad scd̾m cui nõ p̃t p̃p̃
reatum adulterii ꝯmisceri
s incontinentia maneat do¬
nec pͥor fu̾it uiã uniu̾se cã¬
nis ing̾ssus. Q si forsan ad
ritali eam affectioẽ tͣctare.

Expanded text:
tam turpi facinore quam gravnenda sollicite ut nec primum repetat, cujus consanguineus eam, licet invitam, cognovit, nec redeat ad secundum, cui non potest praeter reatum adulterii commisceri, sed in continentia maneat donec prior fuerit viam universae carnis ingressus. Quod si forsan ad ritali eam affectione tractare,
Abbreviated transcription (Latin):
duellum optułit uł oblatum
susceꝑit siue uictor siũ uictꝰ
fuit. de rigore iuris ẽ merito
ceponendꝰ s qͣntũcũq eiꝰ ĩ hoc
gͣuis sit yenormis excessus.i
euadere põt cepoĩtioĩs sũĩa¬

Expanded text:
duellum obtulerit vel oblatum susceperit, sive victor sive victus fuerit, de rigore iuris est merito deponendus. Sed quantumcumque eius in hoc gravis sit et enormis excessus, evadere potest depositio
Abbreviated transcription (Latin):
cere incuiꝰ diõc̃. ẽ fundatum
tionis deficiente. Si uob̾ ꝯsti¬
tiͣt de exemptioẽ uł legitima
uolu̾it. una ce approbatis as
accipiat de approbatis.
lud etia ꝓhibemꝰ ne quis in
diu̾sis monasteriis locum¬
e monachi hr̃e p̃sumat.nͨͦ unꝰ
abbas płib monasteriis p̃si

Expanded text:
cere, in cujus dioecesi est fundatum. tione deficiente, si vobis de exemptione vel legitima voluerit, unam de approbatis assaccipiat de approbatis. Illud etiam prohibemus, ne quis in diversis monasteriis locum monachi habere presumat, nec unus abbas p
Abbreviated transcription (Latin):
ris ultioẽ ⁊ Quĩ uoͣ inuẽti
fu̾int sola etiam suspitioe no¬
tabiles. nͥ ad arbitriũ ep̃i iu¬
xta cõsid̾atioe suspitionis:
qͣlitatẽq ꝑsone ꝓpͥam ĩnocen¬
tiam congrua purgatiõe mõ¬
strauint. simili snĩe subiace
recidisse. scłari iudico̾ sĩ ul¬
la penitꝰ audiã dec̾nimꝰ relĩ¬

Expanded text:
ui uero inuenti fuerint sola ecclesie suspicione notabiles, nisi ad arbitrium episcopi iuxta considerationem suspitionis qualitatemque persone propriam innocentiam congrua purgatione monstraurecidisse, saeculari judicio, sine ulla penitus audientia, decernimus reli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ. Eaũt sequit᷑ adiundictã ma¬
lefcõꝵ. laudem uo bonoꝵ intelli¬
gendum non est ꝙ rex uł imp̾¬
erator suꝑ bonos: malos gladi¬
i acceꝑit potestatem .s ineoss¬
olũmodo qui utentes gladio eiꝰ
sunt iũrdc̃oni ꝯmissi ⁊ I. Potu¬
isses aũt p̃rogatiuam sacerdo¬
sacerdotali ꝓsapia descendẽti. de
sacerootib uidelic qui erãt ĩ a¬
nathot. ecce ꝯstitui te suꝑ gen¬
tes y regna ut eueslas i dissipes.
Hhedifices ⁊ plantes Nͣ. Ureterea¬
nosse debueras ꝙ fẽẽ ceus duo¬
ia magna luminaria infirmam̃¬
nocti. utrumq magnũ s alte¬
o magna luminaria.i. duas ĩ

Expanded text:
ur, ad vindictam malorum, laudem vero bonorum intelligendum non est, quod rex vel imperator super bonos et malos gladii acceperit potestatem, sed in eos solummodo qui utentes gladio, eius sunt iurisdictioni commissi. Ad isses autem praerogativam sacerdosacerdotali prosapia descendenti, de sacerdotibus videlicet qui erant in Anathot: Ecce constitui te super gentes et regna, ut evellas et dissipes, aedifices et plantes . nosse debueras quod fecit Deus duo magna luminaria in firmamenocti, utrumque magnum, sed alteo magna luminaria, id est dua
Abbreviated transcription (Latin):
liis canonicoꝵ p̃bendas ineisd̃
conferri ecͣciis non sinatis qͣꝵ
sunt canoĩci patres eoꝵ cũ inde¬
coꝵ sit ut maltai̾s offic̾o illegi¬
itimꝰ filius inpudico pat̾ mi¬
nistret in quo unigenitus filiꝰ¬
inpudico et̃no patri prosalu¬
te humani gnͣis uictimatur.¬

Expanded text:
 canonicorum praebendas in eisdem conferri ecclesiis non sinatis, quarum sunt canonici patres eorum, cum, indecorum sit, ut in altaris officio illegitimus filius impudico patri ministret, in quo unigenitus Filius aeterno Patri pro salute humani generis victimatur
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss .i. non luitarous s loi¬
tarius legeretur. ꝙ etia iñ
conici poterat ꝙ scd̾m dispo¬
sitionẽ aliaꝵ littaꝵ int̃ .l. ⁊t.
non erat spatium nͥ ꝙ pot¬

Expanded text:
procul dubio non Luitardus sed Lotarius legeretur. Quod etiam inde cognosci poterat, quia secundum dispositionem aliarum litterarum inter L et T non erat spatium nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ti nexib ab soluerũt. Cetͣm ut
agatur consultiꝰ ⁊ auferatur.
matiͣa peierandi. nõ eis ita ex¬
p̃sse dicatur ut iuiram̃ta nond
ẜuent s si non ea attenderĩt:
non obhoc sunt tamq̃ ꝓmor¬
tali crimine puniendi.

Expanded text:
ti nexibus absoluerunt. Ceterum ut agatur consultius et ab eis auferatur materia periurandi, non eis ita expresse dicatur, ut iuramenta non servent, sed si non ea attenderint, non ob hoc sunt tanquam pro mortali crimine puniendi.
Abbreviated transcription (Latin):
urieñ. alternati conuitia ĩ¬
dc̃o .a. ut insatiffactiõe ĩ uũ¬
arum ur̃o iuraret obedirem¬
andato. Cumq idem non cre¬
dens se tale quid ꝯmisisse ꝑꝑ¬

Expanded text:
uricen. alternatim convicia indicto A. ut in satisfactionem injuriarum vestro juraret obedire mandato. Cumque idem non credens se tale quid commisisse
Abbreviated transcription (Latin):
credebas. iuram̃tum licitum
neta que alegittmo pond̾re
fua̾t ce fraudata. alia sub no¬
mine patris tui moneta eu
daf᷑. qͣm ad legitimum pond̾
redducas ẜm eum statũ quẽ
tp̃r pat̾s tui hu̾it meliorem.
ita ꝙ antiqͣ moneta que ab
illo statu falsata non fuerat.
cum ea parit̃ expendat᷑. per
ꝙ y dispendium uitari pote¬
rit⁊ iuram̃tum ẜuari. umͣt¬
amen si monetam ip̃am in¬

Expanded text:
credebas, juramentum licitum neta quae a legitimo pondere fuerat diminuta, alia sub nomine pdatur, quam ad legitimum pondus reducas secundum eum statum, quem tempore patris tui habuit meliorem, ita quod et antiqua moneta que ab illo statu falsata non fuerat, cum ea minime expendatur, per quod et dispendium vitari poterit et iuramentum servari. Verumptamen si forte
Abbreviated transcription (Latin):
consiliaru tui ĩmo potiꝰ dete¬
ptores tuũ animũ induxer
ut iurares urrequisito assen¬
su ppłi us adc̾tum tempꝰ pa¬
tris tui conẜuare monetãq̃
tñ citra morte eiꝰ fua̾t legiti
screte cupiens reuocare. acne¬
ressitati ppłi satisface̾ cupiẽs
ab obẜuatione uiram̃ti pre
dci postulasti supplicit᷑ a nob̾

Expanded text:
consiliarii tui quinimmo potius deceptores tuum animum induxerunt, ut iurares irrequisito assensu populi usque ad certum tempus patris tui conservare monetam, que tamen circa mortem ipsius fuerat legitimscrete cupiens revocare ac necessitati populi satisfacere, ab observatione iuramenti pre postulasti suppliciter a nobi
Abbreviated transcription (Latin):
agere deb̾as circa cruce sigͣ¬
tos qui dicentes se ab ap.
se. reodire. suꝑ ab solutione
sua ignota card̾. sigilla repõ¬
tant. cum eis suꝑ impedim̃¬
tis expoĩtis non fuiss de le¬

Expanded text:
agere debeas circa illos qui dicentes se ab apostolica sede redire, super absolutione sua ignota cardinalium sigilla reportant, cum eis super impedimentis expositis, non fuisset de le
Abbreviated transcription (Latin):
qr nefandissima coactione
uirauit. d̾ regi frãcoꝵ
eruenit ad nos. iiͣ. nlon enĩ ꝓ¬
poĩti aut ꝓmissu infrĩgit
qui inmeliꝰ illud ꝯmutat. nͨ
tu ei ⁊̃ si ꝓmissu tuũ iurã¬
m̃to uł ficei obligatios int̾¬
poĩta conditione firmasses.
aliqͣtenꝰ tenereris si ꝯstat e¬
um condictioi minime pa¬

Expanded text:
 nefandissima coactione iuravit. Idem regi Francorum: Pervenit ad nos et infra. Non enim propositum aut promissum infringit, qui in melius illud commutat. Nec tu etiam ei, si promissum tuum iuramento vel fidei obligatione, interposita conditione firmasses, aliquatenus teneris, si constat, eum conditione minime pa
Abbreviated transcription (Latin):
dimentis expoĩtis inquisita
diligentiꝰ uerͣtate statuant
curra illos quod aĩaꝵ saluti
quid infrauc̃ẽ uoti fallacit̾ cõ¬
fingatur. un si tales ꝑsupp̾s¬

Expanded text:
dimentis expositis, inquisita diligentius veritate, statuant circa illos quod animarum saluti quid in fraudem voti fallaciter confingatur, si tales p
Abbreviated transcription (Latin):
e ⁊ tanta securitate recipia¬
tis ab ip̃o pret̃ uiratoria ca¬
utiõe ꝙ timore pene temꝑa¬
lis ceb̾at coħceri. discretã ei pe¬
n̾itẽtia in iũgentes ex qͣ ua¬
leat apparere ul utrũ inten¬
ebris ambulet an inluce. u
molestari. alioquin eũ tãꝙͣ
hereticu condempnetis.

Expanded text:
antam securitatem recipientes ab ipso, praeter juratoriam cautionem, quod timore poenae temporalis debeat coerceri, discretam ei poenitentiam injungatis, ex qua valeat apparere, utrum in tenebris ambulet an in luce; umolestari; alioquin eum tanquam haereticum condemnetis.
Abbreviated transcription (Latin):
successorib canonice intran¬
tibs non ero inconsilio nin
uł capiatur mala captione.
abit. adeoꝵ dampnũ nũsli
ulas scõꝵ patru adiutor ero
ad defencendu ⁊ retinendum
saluo ordine meo ccͣ om̃s ho¬
mines. uocatus ad synodum
ueniam nͥ prepeditus fuero
canonica prepeditione. lega
orifice tractabo ⁊ insuis nece¬
ssitatib ad iuuabo. apłoꝵ lim¬
ina singłis annis aut ꝑ me
aut ꝑcertum nũtiu uisita¬
uo. nisi eoꝵ ab sosuar licentia.

Expanded text:
successoribus canonice intrantibus. Non ero in consilio nec in aut capiatur mala captione. abit ad eorum damnum nulli et sancti Petri adiutor ero ad retinendum et defendendum, saluo meo ordine, contra omnes homines. Vocatus ad synodum ueniam nisi prepeditus fuero canonica prepeditione. Legatorifice tractabo et in suis necessitatibus adiuuabo. Apoina singulis trienniis aut per me, aut per meum nuntium visitabo, nisi eorum absolvar licentia.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ res int̾ alios acta alii ñ pre¬
iudicet. nec attestationes q̃ ꝯ
ꝑ quas legitima donatio lui¬
tardi uicebat᷑ ẽẽ ꝓbata. pote¬
rant eide archiep̃atui nocu¬
m̃tũ aliꝙ irrogare. cum int̾
alias ꝑsonas et am in alio iu¬
dicio recepte fuissent. Cetͣm
memorati henrici pͥuilegiũ.
ꝙ non solum confirmatõĩs
s etiam donatioĩs uidebat᷑i
fuisse. Uñ terum dñiũ dona¬
taꝵ intlłigi forte pot᷑at mo¬
ex forma petitiõis que ĩ ip̃o
nauit ⁊ alia ꝯfirmauit. cũ
eadem legitime neqͥuissent
ꝯfirmari parit̾ ⁊ donari. ꝯfir¬
mari tamꝙͣ. priꝰ hĩta ⁊ posse¬
ssa. donari tamꝗͣ tũc tradita
⁊ ꝯcessa. ac ꝑ hoc illa nõ pote¬
rant intlłigi ꝑ pͥuilegium
ꝙ mreum est exalia cã meũ
fi non possit nisi desienͣt eẽ¬

Expanded text:
 res inter alios acta alii non praejudicet; nec attestationes quae ntentiae, per quas legitima donatio Luitardi videbatur esse probata, poterant eidem archiepiscopatui nocumentum aliquod irrogare, cum inter alias personas et in alio judicio receptae fuissent. Caeterum memoratum Henrici privilegium, quod non solum confirmationis sed etiam donationis videbatur fuisse, unde rerum dominium donatarum intelligi forte poterat moex forma petitionis, quae in ipso naverit et alia confirmaverit, cum eadem legitime nequivissent et confirmari pariter et donari; confirmari tanquam prius habita et possessa; donari, tanquam tunc tradita ac per hoc illa non poterant intelligi per privilegium s, quod meum est ex alia causa meum fieri non possit, nisi desierit e
Abbreviated transcription (Latin):
uo qui iurant non loqͥ pa¬
tri patri. uł matri. sorori.
subsidium exhibere. ab sol¬
uendi sũt ab illiꝰ obẜuantia
iuram̃ti. cum illicitũ sit et
de hoc ꝙ mals iurauerãt pe¬
nitentia ꝯpetenti.

Expanded text:
I: Qui iurarunt non loqui patri vel matri, sorori humanitatis exhibere absolvendi sunt ab illius observantia iuramenti, cum illicitum sit et de hoc, quod male iuraverant, penitentia competenti.
Abbreviated transcription (Latin):
um suꝑ subiectis articulis
du fuit ĩnr̃o auditoio li¬
tigatũ petebat siquidẽ abb
medioł. eccͣe restitui mona¬
steĩo memorato portu sco

Expanded text:
uper subjectis articulis, diu fuit in nostro auditorio litigatum. Petebat siquidem dictMediolanen. Ecclesiae restitui monasterio memorato portum Sco
Abbreviated transcription (Latin):
eꝵ mea questiõe que iii.
quinto loco ponitur an asa¬
cram̃ti uincło absoluãt᷑ qͥ il¬
lud inuiti ꝓuita ⁊ reb ser¬
uandis fecerunt. nicħ aliũ
noscuntur. qui tales a iuram̃¬

Expanded text:
 ea quaestione quae quinto loco ponitur, an a sacramenti vinculo absolvantur qui illud inviti pro vita et rebus servandis fecerunt, nihil aliudnoscuntur qui tales a juram
Abbreviated transcription (Latin):
ontingit infdum ut dicit¬
is ꝙ qñ cum aliquo litem
bere. Uñ accidit ꝙ occ̃õe ũiꝰ¬
urima litigia suscitãt᷑. N.
exhibendo pͥuilegio uł indł¬
gentia seu instr̃o fui̾tis ro¬
quisiti. p̃sente iudice aut
Aliquib prudentib uiris
deputatis ab ip̃o audiente
ꝑte ꝯͣria tm̃ modo rec̾itet᷑ͣ¬

Expanded text:
ontingit, interdum, ut dicitis, quod quando cum aliquo litem bere, unde accidit quod occasione uniurima litigia suscitantur  exhibendo privilegio vel indulgentia seu instrumento fueritis requisiti presente judice aut aliquibus prudentibus viris deputatis ab ipso audiente parte contraria tantumodo recitet
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturam autenticã ñ ui¬
demus. a dexemplaria nicħꝑ
facere possumꝰ.
lica. aut autenticũ sigillũ
tis robur hr̃e.dem¬

Expanded text:
scripturam authenticam non videamus, ad exemplaria nihil facere possumus.lica aut authenticum sigillum tis robur habere
Abbreviated transcription (Latin):
bacuło pastorale s qͣi scep¬
trũ regale cuiꝰ facies nõ ap¬
parebat ĩtegͣs tãꝙͣdimidia
tamꝗͣ inalia medietate re¬
tota uacua remanebat. s q̃¬
da ymago uidebat᷑ exea fu¬
issedeleta. qr cera in ea parte
nec incolore nec inplanitie
relique parti simił appare¬
bat. uñ non ep̃i s imꝑatoi̾s
uidebatur fuisse sigillũ ꝙ ĩ
una medietato cesaris ym¬
aginẽ expͥmebat.⁊ in altera
medietato p̃fumebat᷑ uł si¬

Expanded text:
pastoralem sed quasi sceptrum regale, cujus facies non apparebat integra sed dimidia, tanquam in alia medietate retota vacua remanebat; sed quaedam imago videbatur ex ea fuisse deleta, quia certa in ea parte nec in colore nec in planitie reliquae parti similis apparebat. Unde non episcopi sed imperatoris videbatur fuisse sigillum, quod in una medietate Caesaris imaginem exprimebat et in altera medietate praesumebatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑglutinũ noue cere que
uationẽ sigilli uitiose fuit
ui delicet appoĩtiõe figilli ce
um ad ficem astruenda non
uidebatur suffice̾. qr nec erat
publica manu confectũ nec
sigillum hẽbat autentic̃ eo ꝙ
erat exmedia fere ꝑte ꝯsum¬
ptum. nec plus de noĩe ꝓpͥo
nisi ultima medietas uidel
icuꝰ. nec de cet̾is littͣis nisi ħ ad¬
iectio dei grã conparebat. ita
ꝙ ex littis ip̃is non magis po¬
tãt ꝯꝓbari fuisse sigillũ hẽri¬
ci qͣm lodoicisinstr̃m qͦ snĩe

Expanded text:
 glutinum novae cerae, quae vationem sigilli, vitiose fuit videlicet appositionem sigilli, um ad fidem astruendam non videbatur sufficere; quia nec erat publica manu confectum nec sigillum habebat authenticum, eo quod erat ex media fere parte consumptum, nec plus de nomine proprio, nisi ultima medietas, videlicet icus, nec de caeteris litteris nisi haec adjectio, Dei gratia, comparebat; ita quod ex litteris ipsis non magis poterat comprobari fuisse sigillum Henrici quam Lodoici. Instrume
Abbreviated transcription (Latin):
tam modicu erat spatiũ ut
ineo non hec litt᷑a .d. q̃ maiꝰ
minimum occupat. uidere.¬
tur formata fuisse. Rursu
cum cera sigilli ab intiͣoiͣ pã¬
te uetustissima eẽt. cera q̃ po¬
sita erat ab ex teriori parte.
recens qͣi ad conẜuationem

Expanded text:
tam modicum erat spatium, ut in eo non haec littera D, quae majus minimum occupat, videretur formata fuisse. Rursus, cum cera sigilli ab interiori parte vetustissima esset, cera quae posita erat ab exteriori parte, quasi ad conservationem
Abbreviated transcription (Latin):
qñ decima tenet᷑ a layco.
si conferat᷑ eccͣe ad ꝯfĩmã¬
daz donatioẽs ꝯsensus ep̃i
siñ cleri consensu suffici
net. ut eam restituat ecͤe
ad qͣm spectat. ꝙ si forte
induci nequiuerit ⁊ eaz
se. cum aliud sit alienare ꝙ
ab ecc̃a possidet᷑. ⁊ aliud qd̃
detinet᷑ alayco ad usũ eccas¬
ticũ reuocare. In alienatõe
su non sufficit. In reuocatõe

Expanded text:
 decima possidetur a laico, si conferatur Ecclesiae, ad confirmandam donationem consensus episcopi sine cleri consensu sufficianet, ut eam restituat Ecclesiae ad quam spectat. Quod si forsan induci nequiverit et eammen adversae; cum aliud sit alienare quod ab ecclesia possidetur, et aliud, quod detinetur a laico ad usum ecclesiasticum revocare. In alienatione su non sufficit. In revocatione
Abbreviated transcription (Latin):
sensu confirmata fuisse.
seq auct. Ieronimi mũ¬
tos existere qui stribẽs ad
damasu ait si aliqͣn fue¬
ruit alaycis male detẽta
que diuini iuris ẽẽ nos¬
cunt᷑ ⁊ inusum tͣnsierint
ꝯsensu. ꝯstabũt eis om̃ia
ꝑpetua firmitate subnix
aqieꝯtrario ꝑs allegabat
adu̾sa ꝯsensu ep̃i siñ cle¬
ri cõnsensu minus suffi¬
nequis ep̃e de reb eccͣe ꝗs

Expanded text:
tam fuisse, seque auctoritate Hieronymi munitos existere, qui scribens ad Damasum, ait: Si aliquando fuerint a laicis male detenta quae divini juris esse noscuntur et in usum transierint sensum, constabunt eis omnia perpetua firmitate subnixa. E contrario pars allegabat adversa consensum episcopi sine cleri consensu minus suffiNe quis episcopus de rebus Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
tia relaxatur. ꝙ insuscitatiõe
laçari sermo euangłicꝰ maĩfes¬
tat. quẽ priꝰ oñs suscitauit. et
apłis p̃cepit pꝰmodum soluere
to pareret hũiliare curaiͣt. qͣn

Expanded text:
e Lazari sermo evangelicus manifestat, quem prius Dominus suscitavit, et apostolis praecepit postmodum solvere to pareret, humiliare curaverit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicati ate  suꝑ absolu¬
tione sua littͣas nr̃as uł illi
Acui uices nr̃as in hac ꝑte cõ¬
misimus. reportarint. aut
alio mõdo legitime de illoꝵ

Expanded text:
communicati a te super absolutione sua litteras nostras vel illius cui vices nostras in hac parte commisimus reportarint, aut alio modo legitimo de illorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgrua satisfactioe ab sołoĩs¬
ssus noluit maleficiũ em̃das̾.
In pͥmo oaũ credimꝰ ꝯgrue sa o¬
snĩa nisi priꝰ sufficiẽs pr̃et᷑ e
m̃da. Si ud oubia ẽ offensa. su¬
ffice̾ credimꝰ ad relaxandã eã¬
cem si parendi mandato cõ¬
petens satiffactio p̃beat᷑.L¬

Expanded text:
grua satisfactio, ad issus noluit maleficium emendare; in primo casu credentes congrue sasententia, nisi prius sufficiens praestetur emenda. Si vero dubia est offensa, sufficere credimus ad relaxandam eamdem, si parendi mandato competens satisdatio praebeat
Abbreviated transcription (Latin):
tori. attrebaten.
bbate scĩ siluani altiacẽn aui¬
am uniu̾se carnis ingresso cũ
eiuscem loci monachi elegissi
q̃ndam ce ip̃sꝰ ecoͣs gremio ĩ ab¬
batem ⁊ confĩmationẽ eł ctoĩs
amorineñ ep̃o nequiuissent
aliquatenus obtinere. eã a se.
ap. petierũt. Cetm ꝓcurator i¬
monasterii sci b̾tini ꝓposuit

Expanded text:
tori Atrebatensi. Abbate sancti Silvini Alciacensis viam universæ carnis ingresso, quum ejusdem loci monachi elegissent quemdam de ipsius ecclesiæ gremio in abbatem, et confirmationem electionis a Morinensi episcopo nequivissent aliquatenus obtinere, eam a sede Apostolica petierunt. Ceterum procurator monasterii sancti Bertini proposuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ illo uoͣ falsario scełato que
ad mãdat̃ nr̃ capi fetisti. hoc
tibi duximꝰ consulendum ut
in ꝑpetuũ carcerem adagen¬
dam pnĩam ip̃m indudas pa¬
ne coloi̾s ⁊ aqua angustie su¬
stentandum. ut ꝯmissa d̾fie¬
at. ⁊ flenda ulteriꝰ nõ ꝯmit

Expanded text:
 illo vero falsario scelerato, quem ad mandatum nostrum capi fecisti, hoc tibi duximus consulendum, ut in perpetuum carcerem ad agendam poenitentiam ipsum includas, pane doloris et aqua angustiae sustentandum, ut commissa defleat et flenda ul
Abbreviated transcription (Latin):
ua que arborib extirpatis
adcultum reddigitur. fiei̾ no¬
uale dicatur. quaꝵ utraq in¬
t̃p̃tatio ex ciuilib legib colli¬
git᷑. nos tñ inquisitioĩ.⁊.t.¬
nr̃oꝵ intentionem fuisse cũ
piis locis indulgentia de no¬
ualib concesserunt. ut nouale
intellexerint agrum de nouo
adcultum redactum de quo ñ
extat memoria ꝙ aliqñ cultꝰ
fuiss. s nec de quolib gali no¬
uali credimꝰ eis indulgentia
fore concessam. nisi ce illo dũ¬
taxat ciiu ᷑ decimã religiosꝰ¬

Expanded text:
a que arboribus stirratis a cultum redigitur fieri nouale dicatur quarum utraque interpretacio ex ciuilibus legibus colligite, nos tamen inquissicione trum intentionem fuisse, cum piis locis indulgentiam de novalibus concesserunt, ut novale intellexerint agrum de novo redactum ad cultum, de quo non exstat memoria quod aliquando cultus fuisset. Sed nec de quolibet tali credimus eisdem indulgentiam fore concessam, nisi de illo duntaxat cujus decimas religios
Abbreviated transcription (Latin):
an ꝓbabili ⁊oiscreta ⁊ quide
ad sui pastoris consiliũ ꝯscsa
leuis ⁊ temerarie credulitatis
ex plosa licite põt non solũ re¬
ddere s exigere debitum ꝯiuga
le umͣ cum cõstĩa pulsat ani¬
mũ cum excredulitate ꝓbabi¬
li ⁊ discreta qͣmuis non euidẽ¬
ti ⁊ manifesta debitum quidẽ
reddere. põt. s postulare non de¬
bet. ne inalterutro uł ꝯͣ leges
flandrensi indiec̃. tua quida
existunt qui nec inmoco ton¬
sure nec inuestim̃toꝵ forma
nec inqualitate negotioꝵ de
cłico quicꝙͣ ostendũt. ad pene
subt̃fugium se clicos exhibẽ¬
tes Cum suꝑ excessib quosi
scłari luc̾u ꝯmutunt. ad pub¬
lic̾a iudicia ꝑtrahunt᷑. cucũci¬
sis crinib ut possint cͥcũueĩ¬
re uindc̃a se pro cłicis rep̃sẽ¬
tant. cłicał fori pͥuiłg̃. labi.¬
is allegantes qui fcĩs paulo
añ negau̾ãt cłicatum Nͣ. ue

Expanded text:
an probabili et discreta. Et quidem ad sui pastoris consilium, conscientia levis et temerariae credulitatis explosa, licite potest non solum reddere, sed exigere debitum conjugale. Verum cum conscientia pulsat animum ex credulitate probabili et discreta, quamvis non evidenti et manifesta, debitum quidem reddere potest, sed postulare non debet; ne in alterutro vel contra legem is, in diecesi tua quidam existunt qui nec in modo tonsurae nec in uestium forma nec in qualitate negotiorum de clerico quidquam ostendunt, ad poenae subterfugium se clericos exhibentes; quia, cum super excessibus quos saeculari luxu committunt ad publica iudicia pertrahuntur, circumcisis crinibus, ut possint circumuenire uindictam, se pro clericis repraesentant, clericalis, fori priuilegium labiis allegantes, qui factis paulo ante negauerant clericatum; dumque
Abbreviated transcription (Latin):
Mis gͥ ⁊ alus plemiꝰ intellectis
ip̃aꝵ tͣnscriptum ostensũ nõ
tor exhibuit ac si ẽ nb̃ litte̾
ip̃d ostense fuissent nob̾ cõ¬
stit̾it euident̃ iudices ip̃os
p̃t̃misso iuris ordĩẽ ꝓcessisse.
tam ꝓcessum eoꝵ qͣm conce¬
sioe cccaꝵ a p̃dcd̃ abb̾e d̾ mã
tamꝰ. p̃stim cum relatõnis
ips series repugnantia otine
⁊ notorium ꝙ nullus iͥnficia¬
tioni locꝰ penitus existebat ũ
si possi suꝑ infamia p̃dc̃oꝵ cͥmi¬
num canonice se purgaret.
cum nimiꝵ si crimen notouu
existebat. non erat illi indicẽ¬
da purgatio. s meum ꝯdemp¬
natioĩs sniã ꝓmulganda ⁊ Iͣ.

Expanded text:
ita, plenius intellectis, ipsarum transscriptum ostensum non tor exhibuit, si etiam littere ipse ostense fuissent, nobis constitit evidenter iudices ipsos pretermisso iuris ordine processisse, tam processum eorum quam concesetamus, presertim cum relationis ipsius series repugnantia continet notorium, quod nullus inficiationis locus penitus existebat, utsi posset super infamia predictorum criminum canonice se purgaret, cum nimirum, si crimen notorium existebat, non erat utique illi indicenda purgatio, sed in eum condempnationis sententia promulganda.
Abbreviated transcription (Latin):
ãnis nͣ. monachi altiacen ab¬
ce garriceñ. altiateñ mona¬
chum elegissent eiꝰ electio rob¬
ur hr̃e non potuit donec ap̃
monastium sci b̾tini ꝓfessio.¬

Expanded text:
Alciacenses abce Guarinum Alciatensem monachum elegissent, eius electio robur habere non potuit, donec apud monasterium Sancti Bertini professio
Abbreviated transcription (Latin):
Rnd̃. ꝙ sacerdos uno p̃sente
cłico ⁊ etiam solus põt infir¬
mum ungere. ¶festũ uoͣ
b̾ati mathie iuxͣ consuetu¬
dinẽ ecoͣasticam uigilia ea te¬
nus p̃cedat ut nec ꝓ bissexto
lia nisi uenĩt indnĩca ieiu¬

Expanded text:
d sacerdos uno præsente clerico et etiam solus potest infirmum ungere. Festum vero beati Matthiæ iuxta consuetudinem ecclesiasticam vigilia eatenus præcedat, ut nec pro bissexto lia, nisi venerit in dominica di
Abbreviated transcription (Latin):
excomunicamꝰ statutarios.
⁊ scriptores statutoꝵ ĩp̃oꝵ n.
non potãtes. confules rectoͬes.¬
⁊ consiliarios locoꝵ ubi deceto
huiꝰ statuta ⁊ confuetudĩes sᷤ¬

Expanded text:
excommunicamus Statutarios, & Scriptores Statutorum ipsorum, nec non Potestates, Consules, & Rectores, Consiliarios Locorum, ubi de cetero humana Statuta, vel consuetudines e
Abbreviated transcription (Latin):
strupulo conscĩt᷑ hoc face᷑ po¬
tis cum iudei̾s expedire dum¬
na modo ccͣ formã int̾dci nullũ¬
dͣ eis diuinum officium celebt¬
ur. ¶pret̾ea quesiuistii
cum ferrat᷑. ciuitas sit int̾cc̃o
suppoĩta ⁊ id̾o sint ibidẽ pret̃
m̃ta eccͣastica int̾doã. an lice¬
at tibi baptiçatos pueros in
frontib consignare. Sr̃ quo
puei̾.sic ⁊ bapticati adcõsir¬
matiõe infrontib ate poẽ
sacro crismate deliniri. I¬

Expanded text:
scrupulo conscientiae hoc facere poteris cum videris expedire, dummodo contra formam interdicti nullum eis divinum officium celebretur. Praeterea quaesivisti, cum Ferrsupposita, et ideo sint ibidem, praetenta ecclesiastica interdicta, an liceat tibi baptizatos pueros in frontibus consignare. Super qupueri, sic et baptizati ad confirmationem in frontibus a te possunt sacro chrismate deliniri.
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ mꝰ. ut tales si t̾tio
ate ꝯmoniti se ip̃os ꝯtempse¬
rint em̃dare. illius efficiant᷑
inmunitatis extorres que
tia cohercenda dignoscit᷑ in

Expanded text:
us ut tales, si tertio a te commoniti seipsos contempserint emendare, illius efficiantur immunitatis expertes quae tia coercenda noscitur in
Abbreviated transcription (Latin):
quisitio uocabatur. Uñ ⁊ aue¬
tores iudicoꝵ. p̃poĩtos questoe̾s
uł quesitores uocamuo nego¬
tiũ młta signifioat modo ac¬
tum rei alicuiꝰ. cui ꝯͣriũ est
otium. moco actionẽ cãe qd̾
aut incaĩs. negotiatio ĩ cõ¬
m̾tũs dicit᷑ ubi aliquid datͦ
ut maiora lucrentur. Iurgi
rat poĩtus litẽ ut discenẽt
agri. ¶Cã aut argumento
aut ꝓbatione ꝯstat argum̃¬
buł dat ꝓbatiõe. s sola ĩue¬
stigatione inuenit ueritatẽ.¬
Uñ dcm̃ ẽ argum̃tũ argute
inuentum. probatio aũt te¬
stib ⁊ fide tabulaꝵ constat.
I nom̃i quoq negotio het ꝑ¬
sone querunt᷑. Iudex accãtor.
reꝰ ⁊ tres testes. Iud̾x ẽ dẽs qua¬
si ius dicons populo siũ qued¬
de iuire disceptet. Iure aut di¬
sceptare ẽ iuste iudicare. ñ ẽ
g̾ udex si nõ ẽ ineo iuistitia.

Expanded text:
ocabatur; unde et actores iudiciorum et praepositos quaestores vel quaesitores vocamus. Negotium multa significat: modo actum rei alicuius, cui contrarium est otium; modo actionem causae, quod autem in causis, negotiatio in commerciis dicitur, ubi aliquid datur ut maiora lucrentur. Iurgiurat positus, litem ut discerneret agri. Causa aut argumento aut probatione constat. Argumebulis dat probationem, sed sola investigatione ingumentum argutum inventum. Probatio ex testibus et fide tabularum constat. In omni quoque negotio he persone queruntur: iudex, accusator, reus et tres testes. Iudex quasi ius dicens populo sive quod iure disceptet. Iure autem disceptare est iuste iudicare. Non est ergo iudex, si non est in eo i
Abbreviated transcription (Latin):
audiendi priꝰ qͣm fu̾int ab¬
soluti. nec sũt ad illos aqͥb¬
er tuas littas Nͣ uides᷑ aliqͥb¬
sticã ꝯtentpne̾ uideat᷑. ⁊ per¬
cause cognitiõe cõmuniõi¬

Expanded text:
a promulgata, metropolitanus ante litis ingressum ab eo juramensumque ad illum remittere absolvendum. Ubi etiam consequenter inaudiendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
gaudẽ qua protemãria ma¬
nuũ miectioẽ fcã incłicum
uextõmumicatus quis ip̃o iu¬
re notatuisad hoc tibi breuit
ip̃am. ⁊ lex scłariũ pͥncipum
huic Renso satis efficcix affa̾t
argm̃ qͣ n manifeste cautu
hẽtur matrõnã cuiꝰ pudiciti¬
a attemptata fu̾it. in iuiͣaꝵ¬

Expanded text:
gaudere, qua pro temeraria manuum injectione facta in clericum excommunicatus quis ipso jure notetur. Ad hoc tibi breviteipsam, et lex saecularium principum huic responso satis efficacia afferat argumenta, quo manifeste cassatum habetur: Matronam cujus pudicitia attentata fuerit, n
Abbreviated transcription (Latin):
o uireum sociare p̃sumat qui fu¬
s erat cõmunione pͥuatꝰ. sos
g credimꝰ distinguendũ utr¬
ma excõmunicatioĩs intolle¬
rabilem errorem fuisse patẽ¬
ter exp̃ssum. Inquib oasibus
ad ꝓbatioem eoꝵ etiam si ab¬
soloe non petat deb admit¬
ti s donee de ip̃is cõstitiͣt d
ad cautelam umͣ maliis nͥ
grãm absołonis imploret ñ

Expanded text:
oni eum sociare praesumat, qui fuerat communione privatus. Nos igitur credimus distinguendum utrma excommunicationis intolerabilem errorem esse patenter expressum. In quibus casibus, ad probationem eorum, etiamsi absolutionem non petat, debet admitti, sed donec de ipsis constiterit, in ad cautelam. Verum in aliis, nisi gratiam absolutionis imploret, non
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo aliqua qͣi ccͣdc̃orio iu¬
dicio fu̾it introducta. cum in
memorati Guariui elctione
ꝓbono pacis exͣ iudiciũ ꝓces¬
sum tałr dignoscat᷑ ⁊ͣᷤ pt̾ea ẽ¬

Expanded text:
suetudo aliqua quasi contradicto iudicio fuerit introducta, quum in memorati Guarini electione pro bono pacis extra iudicium processum taliter dignoscatur. - Prae
Abbreviated transcription (Latin):
rũt uł fcm̃ quidẽ scientes iuiͣs
ignari nesciũt exin se teneri.
pͥmos si fui̾nt secłares. a su¬
sceptis ordĩb censemꝰ inꝑpe¬
tuum deponendos. In reliquis
cãib tam archiep̃i qͣm ep̃i i¬

Expanded text:
runt, vel factum quidem scientes, juris ignari, nesciunt inde se teneri. Primos, si fuerint saeculares, a subreptis ordinibus censemus in perpetuum deponendos. In reliquis casibus tam archiepiscopi
Abbreviated transcription (Latin):
S in recõpensatiõe labołs quẽ
initinere substine̾nt. alia eis.
satisfactio in iũgatur dum mo¬
do non sit tam gͣuis ⁊enormis¬
ilde excessus ut ꝑꝑ uitandũ scãda¬
lum ⁊ tollendum exemplum.

Expanded text:
 in recompensationem laboris, quem in itinere sustinerent, aliam eis satisfactionem injungas, dummodo non sit tam gravis et enormis excessus, ut, propter vitandum scandalum, et tollendum exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
qr adcãm uocat eum quẽ app¬
lłat. Reus a re que petitur nũ¬
scełis non sit. reus tñ dicitur
qͣmdui ĩ iudicium pro re ali¬
qͣ impetitur. Testes antiquitꝰ
non ẜuus. nam sepe ẜuus me¬
tu dñantis testimoiũ suppri¬
mit ui̾tatio. Nata. si uir non

Expanded text:
ausam vocat eum quem appellat. Reus a re, qua petitur, nunonscius non sit, reus tamen dicitur, quamdiu in iudicio pro re aliqua petitur. Testes antiquitus non servus. Nam saepe servus metu dominantis testimonium subprimit veritatis. Natura, si vir, non
Abbreviated transcription (Latin):
uinuit. eo ip̃o concessisse uid̾t᷑
faccłtatem aliis relaxandi.
I aũt qui iuxͣ pͥmũ modum
excõmuĩcato cõmiũcat. cum
iuram̃to debet absolui. Qui
uoͣ iuxͣ modum. ẜnireconci¬
liari potit sine iuratoi̾a oau¬
tione uͣm si difficile sit ex ali¬
qua iꝰta cã ꝙ ad ip̃m excõmu¬
nicatorem absoluendus acced¬
dat. concedimꝰ indulgendo ut
parebit a suo absoluat᷑ ep̃o ł¬

Expanded text:
tinuit, eo ipso concessisse videtur facultatem aliis relaxandi. Is autem qui juxta primum modum excommunicato communicat, cum juramento debet absolvi. Quiconciliari poterit sine juratoria cautione. Verum si difficile sit ex aliqua justa causa quod ad ipsum excommunicatorem absolvendus accedat, concedimus indulgendo ut parebit, a suo absolvatur ep
Abbreviated transcription (Latin):
tis. qͣnto minꝰ potiͣtis cum dolo¬
re tñ ⁊ amaritudine cordis ⁊
sub spe uenie cõmiũcãtes eiscẽ.
Cũm eñi iam a uob̾ maiorem
nauli receꝑint᷑ qͣntitate. nͨ ad
cam possint restituendã induꝰ¬
Si aut eniam cohartari. si alit̾
fie̾ret ũicesemini uos damp¬

Expanded text:
cum dolore tamen et amaritudine cordis, et sub spe veniae, communicantes eisdem. Cum enim jam a vobis majorem nauli receperint quantitatem, nec ad eam possint restituendam induci aut etiam coarctari, si aliter fieret, videremini vos dam
Abbreviated transcription (Latin):
siuelint. non tñ adhoc ex neccͣi¬
tate teneiͣ Ut gͥ uñ ius ꝓdiit
int̃p̃tatio quoq ꝓcedat. ambi¬
quos lata fua̾t excõmiũcat̾oĩs
enerentur familiarit᷑ adherere.
neq pꝰmod̾ ad contrariũ teneã¬
tur cum adhuc debitum dur.
bñficio canonis id agẽte apͥ¬
ore non sũt obnoxietate solu¬
te. s ad familiare tenent᷑ obse
mone taliũ ꝑsonaꝵ nisi arti¬
ucłs neccͣitatis inmineat debãt¬

Expanded text:
si velint, non tamen ex hoc ex necessitate teneri. Ut igitur unde jus prodiit, interpretatio procedat, ambiquos lata fuit excommunicationis enerentur et familiariter adhaerere, neque postmodum ad contrarium teneantur, cum adhuc ipsum debitum duret beneficio canonis id agente, priore non sunt obnoxietate solutae, sed ad familiare tenentur obsenione talium personarum, nisi articulus necessitatis immineat, debeant
Abbreviated transcription (Latin):
ter es intumuit. ⁊ iñ gͣuidam
se ostẽdẽs. sibi partum surꝑo¬
suit alienum. timensq ma¬
ritum non uult facinꝰ sibi d̾¬
tege᷑ qui ꝓlem credit sm̃ du
orante marito de adultio ꝓlẽ
suscepit. qͣmuis id uiro suo ti¬
meat confiteri non ẽ puĩa
de neganda. ita nec illi tebet
pũa cenegari. maxime si
ꝑ alios intłłigas alienos ad
quos timeant possõnes uiri
de uolui. s ꝯpetens satisfactio
ꝑ discretum sac̾dotem ei de¬

Expanded text:
venter intumuit; et inde gravidam se ostendens, tandem sibi partum supposuit alienum, timensque maritum, non vult facinus ipsi detegere, qui prolem credit sine duorante marito de adulterio prolem suscepit, quamvis id viro suo timeat confiteri, non est poenitentia deneganda, ita nec illi debet poenitentia denegari, maxime si per alios intelligas alienos, ad quos timeat possessionem viri devolvi, sed competens satisfactio per discretum sacerdotem ei de
Abbreviated transcription (Latin):
so. ac ꝑ hoc rõne oampnati eͥ¬
minis uideat᷑ meum celĩq̃re
qui dampnauit. ab eo ł eiꝰ
suꝑiore mĩto delicti tuẽ eiͣt
ab solutio requirenda. cũ fa

Expanded text:
so, ac per hoc, ratione damnati criminis videatur in eum delinquere qui damnavit, ab eo vel ejus superiore merito delicti tunc erit absolutio requirenda, cum, ju
Abbreviated transcription (Latin):
laycos penam excõmunicati¬
onis euacere. qͣmuis eoꝵ fac¬
tum corꝑał lesio non fuit sb̃¬
secuta citra qͣm uiolentia se¬
piꝰ circa cłicos nequit̾ perpe¬
tratur. Inscd̾a uoͣ questione
credimꝰ distinguend̾ anł is
qui nominatim excõmiũ¬
cato scient̃ cõmunicat. incͥ¬
mine cõmunicet cͥminoso
ei consilium inpencendo au¬
xilium uł fauorem aut ałi
inorõne uł osculo aut orãdo
secũ aũ comedẽdo añ ł ꝯtralx̃do.

Expanded text:
laicos poenam excommunicationis evadere, quamvis eorum facto corporalis laesio non fuerit subsecuta, citra quam violentia saepius circa clericos nequiter perpetratur. In secunda vero quaestione credimus distinguendum, an is qui nominatim excommunicato scienter communicat, in crimine communicet criminoso, ei consilium impendendo, auxilium vel favorem, aut alias in oratione, vel osculo, vel orando secum aut etiam comedendo. In
Abbreviated transcription (Latin):
Iteo qui tute non possũt moã¬
putari. qm̃ cum non penite¬
ant de cõmissis. oportunitate
rib scelestiꝰ in miscerẽt. ateł
aluo platio suis arete possint
custodie mancipari Nͣ. sxmꝰ ꝙ¬
cum p̃lati excessus corrigs᷑ de¬
b̾ant subditoꝵ. ⁊ publice utili¬
tatio int̾sit ne crimĩa rema¬
neant impinita⁊ ꝑ ipiũ¬
tatis audaciã fiant qui neꝙẜ
fuant. nequiores. non solũ po
pnati. sub arcta custodia detinẽ.
qui cum sint incorrigibiles¬
D nec inmonaste̾us ualant cus

Expanded text:
tes, qui tute non possent moputari, quoniam, cum non poeniteant de commissis, opportunitate ribus scelestius immiscerent, a te vel aliis praelatis suis arctae possint custodiae mancipari, et cum praelati excessus corrigere debeant subditorum, et publicae auctoritatis intersit, ne crimina remaneant impunita, et per impunitatis audaciam fiant, qui nequam fuerant, nequiores, non solum posnati, sub arcta custodia detinere, qui, cum sint incorrigibiles, nec in monasteriis valeant cus
Abbreviated transcription (Latin):
tia fułnt pnĩe manifesta nec᷑
ꝑeum stetĩt quo minꝰ recõcilia¬
ret᷑ eccastice unitati ñ suscepͤ¬
to bñfico absołoĩs cecesẜit. pro
pro tali recipienda elemosina

Expanded text:
tentiae manifesta, nec per eum steterit quo minus reconcilietur ecclesiasticae unitati, non suscepto beneficio absolutionis decesserit, pro et utrum pro tali recipienda sit eleemosyna
Abbreviated transcription (Latin):
questionis teno hi. utrũ alicͥ
excõmunicatõ qui mandato
dit. sit cõmunicand̾ ab aliis.
⁊ an ep̃e io fact᷑ deb̾at. Cui q̃¬
iuratoi̾a qͣm hodie qui excõm¬
unicati sunt. pr̃ãnt. potiꝰ adca¬
reputet᷑ ꝙ nisi ab sołoĩs bñfi¬
cium subsequat᷑. ille qui excoĩ¬

Expanded text:
quaestionis tenor hujusmodi, utrum alicui excommunicato, qui mandato dit, sit communicandus ab aliis, et an episcopus id facere debeat? Cui juratoria, quam hodie, qui excommunicati sunt, praestant, potius ad careputetur, ut nisi absolutionis beneficium subsequatur, ille qui excomm
Abbreviated transcription (Latin):
questio non defertur. excoĩma¬
tus aũt uocẽ non hãt applłã¬
di ut pote abecc̾a seꝑatꝰ. siue
appłłaũt siũ non metropo¬
litanꝰ ei non debet absołonis
bñficium exhib̾s. umͣ ex u̾b̾

Expanded text:
quaestio non defertur, excommunicatus autem vocem non habeat appellandi, utpote ab Ecclesia separatus, sive appellaverit sive non, metropolitanus ei non debeat absolutionis beneficium exhibere. Verum ex verbis
Abbreviated transcription (Latin):
adexibitiõe pͥuilegioꝵ suoꝵ
admitti. ꝙ sͥ concedi de soli
lib̾tate monasterii faciebãt
antur. ne uinos monasteii
lesio reddundaret. ad pͥuilia
exhibenda ptem eiꝰ de grã du¬
ximꝰ admittendã Nͣ. Distin¬

Expanded text:
ad exhibitionem privilegiorum suorum admitti; quod sibi concedi de solitlibertate monasterii faciebant,antur; ne in nos monasterii laesio redundaret, ad privilegia exhibenda, partem ejus de gratia duximus admittendam. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
tium sua nob̾ asẜtione mon¬
strauit ꝙ cum matutina of
co ludendo impedim̃tũ p̾sta¬
bat quo minꝰ deo poss diuin¬
um obsequiũ exhib̾e. Uñ me¬
moratꝰ sacͥdos ꝯmotꝰ ut lib̾iꝰ¬

Expanded text:
ta nobis assertione monstravit, quod cum matutina offco ludendo, impedimentum parabat quominus Deo posset debitum obsequium exhibere. Unde memoratus sacerdos commotus, ut lib
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓsalcrilega manuñ ĩ iec
tiatꝰ non sit cebes abstinere.
nisi forte id ribi soli pateret
in quo caũ ip̃m pͥu̾atim tm̃¬
tollerat᷑. ut saltem uerecũdie
rubore subfuoꝰ. ꝓlatẽti exces

Expanded text:
qui pro sacrilega manuum iniecticiatus non sit, adhuc debes abstinere, nisi forte id tibi solo pateret. In quo casu ipsum privatim tantoleratur, ut saltem verecundiæ robore suffusus
Abbreviated transcription (Latin):
õioꝰ ne uerbo aũ sigͦ aũ alio quo¬
uis modo ꝓdat aliquatenus¬
pocõrẽ s si prudentioi̾ consilio
indigui̾t. illud absq ulla exp̃ssi¬
one ꝑsone caute requirati¶ qm
bi detectum psumpRit reuela¬
Ire. non solum asacerdotali of¬

Expanded text:
vel alioquolibet modo prodant aliquatenussi prudentiori consilio indiguerint illud absque ulla expressione persone caute requirant quonbi detectum presumpserit revelare non solum eum a sacerdotali of