comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis illos impetus despũ sc̃o intellegendos: quo scĩficatur omnis
cum dent eũ quicredunt in eũ: Ergo ambitur loco ds̃ & lata sunt quae circũ¬
dant In angusto est quia circum datur. Absit: nihil tale cogitetis dedõ. qui
nullo capitur loco. cui sedes est conscientia piorum. &ita sedes dĩ est incor¬
dibus hominum. Vt si homo ceciderit adods̃ insemaneat. non quasicadat non
inueniendo ubisit: Magis enim te subleuat utin illosis quam teincum bit.
ut site sub duxeris cadat ille: sisesub dux erit. cades tu: Tute si sub duxeris non
cadit ille Quidergo est ds̃ in medio eius: Hoc significat. quod equus est
omnibus ds. & ꝑsonas non ac ipit: Quomodo enim illud quod in medio est. parice
hab& spatia ad omnes fines. Itad s̃ medius eẽ dicitur : equaliter omnibus consulens:
Ds̃ in medio eius. non com mouebitur: Vn de non commouebitur quia in

Expanded text:
fluminis illos impetus de Spiritu sancto intelligendos, quo sanctificatur omnis fluminis illos impetus de Spiritu sancto intelligendos, quo sanctificatur omnis cumdent eum qui credunt in eum. Ergo ambitur loco Deus, et lata sunt quae circumdant, in angusto est qui circumdatur? Absit. Nihil tale cogitetis de Deo, qui nullo capitur loco, cui sedes est conscientia piorum: et ita sedes Dei est in cordibus hominum, ut si homo ceciderit a Deo, Deus in se maneat, non quasi cadat, non inveniendo ubi sit. Magis enim te sublevat, ut in illo sis, quam in te incumbit, ut si te subduxeris, cadat. Ille si se subduxerit, cades tu: tu te si subduxeris, non cadet ille. Quid ergo est, Deus in medio ejus? Hoc significat quod aequus est omnibus Deus, et personas non accipit. Quomodo enim illud quod in medio est, paria habet spatia ad omnes fines; ita Deus medius esse dicitur, aequaliter omnibus consulens. Deus in medio ejus, et non commovebitur. Unde non commovebitur? Quia in
Abbreviated transcription (Latin):
laetificant ciuitatem dĩ : Nam noueritis hoc despũ scõ dictum in eodẽ
euangelio. Consequenter dicit euangelista. Hoc autẽ dicebat despũ
quem accepturi erant hi quiineum erant credituri. Sp̃s autem non¬
dum erat datus. quia ihs nondum erat glorificatus Glorificato ihũ
post resurrectionem. Glorificato post ascensionẽ. die pente costes. ue¬
nit sp̃s sc̃s. impleuit credentes. Locuti sunt linguis prȩdicare euange¬
lum coeperunt gentib:: Hinc ciuitas dĩ laetificatur. dummare
turbaretur : sonitu aquarum suarum. Dum montes conturbarentus
quȩrentes quid agerent. Quo modo nouam doctrinam pellerent.
quomodo genus xp̃ianorum deterra eradicarent. Contra quem.
Contra fluminis impetus lȩtificantis ciuitatem dĩ Hic &iam osten¬
tus lȩtificantis ciuitatẽ dĩ & quid sequitur : Sc̃i ficauit tabernaculũ
suum altissimus: siergo sequitur scĩficationis nomen. Manifestum ẽ

Expanded text:
laetificant civitatem Dei. Nam ut noveritis hoc de Spiritu sancto dictum, in eodem laetificant civitatem Dei. Nam ut noveritis hoc de Spiritu sancto dictum, in eodem Evangelio consequenter dicit Evangelista: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum erant credituri. Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus . Glorificato Jesu post resurrectionem, glorificato post ascensionem, die Pentecostes venit Spiritus sanctus, implevit credentes, locuti sunt linguis , praedicare Evangelium coeperunt Gentibus. Hinc civitas Dei laetificabatur, dum mare turbaretur sonitu aquarum suarum, dum montes conturbarentur quaerentes quid agerent, quomodo novam doctrinam pellerent, quomodo Christianorum genus de terra eradicarent. Contra quem? Contra fluminis impetus laetificantes civitatem Dei. Hinc etiam ostentus laetificant civitatem Dei. Et quid sequitur? Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus. Si ergo sequitur sanctificationis nomen, manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
montes. Idest potestates huius. sȩculi Alii enim sunt montes dĩ. Alii sunt
montes sȩculi: montes sȩculi quibus caput dabolus. Montes dĩ quibus
caput xp̃s : Sed peristos montes turbatisunt illi montes.: Tunc deder̃
uoces contra xp̃ianos. quando turbati sunt montes sonantibus flucti
tur montes: annuntiato euangelio Quidtu ciuitas dĩ: Audi quid sequi¬
tur. Fluminis inpetus lȩtificat ciuitatem dĩ: Conturbantur montes
cum seuit mare. non deserit ds̃ ciuitatem suam. perimpetus fluminis:
Qui sunt isti impetus fluminis. Inundatio illa sp̃s scĩ dequa dñs dicebat.
Siquis sitit ueniat &bibat. Quicredit inme flumina aquȩ uiuae
fluent deuentre eius: Ergo haer flumina fluebant deuentre pauli.¬
petri. io hannis. aliorum apostolorum. aliorum euangelistarũ fideliũ.
Hȩc flumina cum fluerent. ab uno fluminae : Multi impetus fluminis

Expanded text:
montes, id est potestates hujus saeculi. Alii sunt enim montes Dei, alii sunt montes, id est potestates hujus saeculi. Alii sunt enim montes Dei, alii sunt montes saeculi: montes saeculi, quibus caput diabolus; montes Dei, quibus caput Christus. Sed per istos montes turbati sunt illi montes. Tunc dederunt voces contra Christianos, quando turbati sunt montes sonantibus fluctibtur montes annuntiato Evangelio. Quid tu, civitas Dei? Audi quod sequitur: 5. Fluminis impetus laetificat civitatem Dei. Cum turbantur montes , cum saevit mare, non deserit Deus civitatem suam per impetus fluminis. Qui sunt isti impetus fluminis? Inundatio illa Spiritus sancti, de qua Dominus dicebat: Qui sitit, veniat et bibat. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus . Ergo haec flumina fluebant dePetri, Joannis, aliorum Apostolorum, aliorum Evangelistarum fidelium. Haec flumina cum fluerent ab uno flumine, multi impetus fluminis
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quilitteras nouerunt : In toto mundo legat &idiota. Quidergo fac¬
tum est dumtrans latisunt montes incorde maris. Sonauerunt & tur¬
batȩ sunt aquȩ eius quando predicabatur euangelium: Quid est hoc:
peregrinorum demoniorum uidetur iste adnuntiator essẽ. hoc athenien¬
ses : Ephesii autem quotumultum occidere apostolas uoluerunt. quan¬
do intheatro ꝓdiana sua tantum strepitũ fecerunt. utclamarent mag¬
na diana ephesia: Inter quos fluctus & sonitus maris non timebant.
qui ad refugiũ illud confugerant. Denique apostolus paulus. uolebat
intrare intheatrũ & adiscipulis reuocatus est. quia necessarium erat
adhuc incarne ut maner& propter ipsos: Sed tamen sonuerunt & tur¬
batȩ sunt aquȩ eius. Conturbati sunt montes infortitudine eius: Cuius.
Numquid nam maris anpotius dĩ. dequo dictũ est. Refugium & uirtus
adiutor intribulationibus quȩ inuenerunt nos nimis. : Turbati enim sunt

Expanded text:
nisi qui litteras noverunt: in toto mundo legat et idiota. Quid ergo facnisi qui litteras noverunt: in toto mundo legat et idiota. Quid ergo factum est, dum translati sunt montes in cor maris? Sonuerunt et turbatae sunt aquae ejus. Quando praedicabatur Evangelium, Quid est hoc? Peregrinorum daemoniorum videtur iste annuntiator esse : hoc Athenienses. Ephesii autem quo tumultu cocidere Apostolos voluerum, quando in theatro pro Diana sua tantum strepitum fecerunt, ut clamarent: Magna Diana Ephesia ? Inter quos fluctus et sonitus maris non timebant, qui ad refugium illud confugerant. Denique apostolus Paulus volebat intrare in theatrum, et a discipulis revocatus est, quia necessarium erat adhuc ut in carne maneret propter ipsos. Sed tamen Sonuerunt et turbatae sunt aquae ejus: conturbati sunt montes in fortitudine ejus. Cujus? Numquidnam maris, an potius Dei, de quo dictum est: Refugium et virtus, adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis? Turbati enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sent montes illi. nonsicut iudȩi dequib dictum est. Populus hic la¬
biis me honorat. cor autem eorum longe est ame: hoc enim & denouo tes¬
tamento promittit dñs perꝓphetam dicens. dabo leges meas incordib
eorũ : He leges. haec precepta pera postolos indita omnium gentium fidei
ti mebimus. Qui nontimebimus. illi qui conpunctisumus corde : Ne fi¬
eremus denumero reproborum iudeorum. tamquam ramorũ fracto
deseruerunt montes : nos amontibus non recessimus. & quando trans¬
latisunt Incorde maris. secuti sumus: Quidiam sequitur ex eo quod trans¬
latisunt incorde maris: Adtendite & uidetẽ ueritatem: haec enim quan¬
do dicebantur. obstura erant:. quia nondum contigerant: Nunc autem
quisiã non facta cognoscat. Liber tibisit. pagina diuina. ut hȩc audias.
Liber tibisit orbis terrarum ut haec uideas. in istis codicibus ea non legunt.

Expanded text:
sent montes illi, non sicut Judaei, de quibus dictum est, Populus hic lasent montes illi, non sicut Judaei, de quibus dictum est, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Hoc enim in novo Testamento promittit Dominus per Prophetam, dicens, Dabo leges meas in cordibus eorum . Hae leges, haec praecepta per Apostolos indita ommum Gentium fidei timebimus. Qui non timebimus? Illi qui compuncti sumus corde, ne fieremus de numero reproborum Judaeorum, tanquam ramorum fractordeseruerunt montes: nos a montibus non recessimus; et quando translati sunt in cor maris, secuti sumus. 7. vers. 4. Quid jam sequitur ex eo quod translati sunt montes in cor maris? Attendite et videte veritatem. Haec enim quando dicebantur, obscura erant, quia nondum contigerant: nunc autem quis jam facta non cognoscat? Liber tibi sit pagina divina, ut haec audias: liber tibi sit orbis terrarum, ut haec videas. In istis codicibus non ea legunt,
Abbreviated transcription (Latin):
paratione : tamquam terra uidebatur gens iudeorum: non enim idola¬
triȩ a maritudine tegebatur. Sederat tamquam arida: ipsa amaritu¬
dine gentium tamquam mari circum data: Futurum erat ut turbare¬
ruit enim gentem iudeam & factus est ingentibus. Trans latus est de
terra admare: trans ferentibus quibus. apostolis quibus dixerat. si habu¬
eritis fidem inuobis. tamquam granum sinapis. Dicetis monti huic tollere
& mittere inmare & fi&: idest peruestram fidelissimam prȩdicationẽ
agnoscar ingentibus. & fiat quoddeme predictum est. Populus quem non
cognoui seruiuit mihi quando autem &illi montes trans latisunt.
& hoc indic& nobis scriptura dĩ. Quando apostolus prędicabat ludeis.
respuebant uerbum. & ait apostolus paulus. aduos missi eramus. sed
quia respuistis uerbum dĩ. imus adgentes .: Trans latisunt montes incor¬
de maris: Vere enĩ gentes crediderunt montibus ut incorde maris es¬

Expanded text:
paratione tanquam terra videbatur gens Judaeorum. Non enim idololaparatione tanquam terra videbatur gens Judaeorum. Non enim idololatriae amaritudine tegebatur, sed erat tanquam arida amaritudine Gentium tanquam mari circumdata. Futurum erat ut turbarentium. Deseruit enim gentem judaeam, et factus est in Gentibus; translatus est de terra ad mare. Transferentibus quibus? Apostolis, quibus dixerat, Si habueritis fidem in vobis tanquam granum sinapis, dicetis monti huic, Tollere et mittere in mare, et fiet . Id est, per vestram fidelissimam praedicationem s: et fiat quod de me praedictum est. Populus quem non cognovi, servivit mihi . Quando autem et illi montes translati sunt, et hoc indicet nobis Scriptura Dei. Quando Apostolus praedicabat, Judaei respuerunt verbum, et ait Apostolus Paulus: Ad vos missi eramus: sed quia respuistis verbum Dei, imus ad Gentes . Sic translati sunt montes in corde maris. Vere autem Gentes crediderunt montibus, ut in corde maris es
Abbreviated transcription (Latin):
Videte ipsam tranquillitatem. Propter ea nontimebimus cum conturba¬
bitur terra & trans ferentur montes incor maris: Tunc nontimebimus quȩ¬
rimus montes trans latos. & sunuenire potuerimus manifestum est quia
ipsa est securitas nostra: Dñs quippe dixit discipulis. Si habueritis fidem
tam quam granum sinapis. Dicetis monti huic tollere & mittere in mare
& fi& forte monti huic deseipso dixit. Dictus est enim mons. Erit in no¬
uissimis temporibus manifestus mons dñi: sed iste mons super alios mon¬
tes collocatus est. quia & apostoli montes portantes montam hunc ideo se¬
quitur. Erit innouissimis temporibus manifestus mons dñi. paratus in ca¬
cumine montium.: Trans cendit ergo cacumina montium omniũ. & inca¬
cumine omnium montium conlocatus est. Qũo montes sunt adnuntian¬
tes montem. Mdre autem significat hoc sȩculum. incuius maris com¬

Expanded text:
Videte ipsam tranquillitatem: Propterea non timebimus, cum conturbaVidete ipsam tranquillitatem: Propterea non timebimus, cum conturbabitur terra, et transferentur montes in cor maris. Tunc non timebimus. Quaeramus montes translatos; et si invenire potuerimus, manifestum est quia ipsa est securitas nostra. Dominus quippe dixit discipulis: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monti huic, Tollere et mittere in mare, et fiet . Forte, monti huic, de seipso dixit; dictus est enim mons: Erit in novissimis temporibus manifestus mons Domini. Sed iste mons super alios montes collocatus est: quia et Apostoli montes, portantes montem hunc. Ideo sequitur, Erit in novissimis temporibus, manifestus mons Domini, paratus in cacumine montium . Transcendit ergo cacumina montium omnium, et in cacumine omnium montium collocatus est; quoniam montes sunt annuntiantes montem. Mare autem significat hoc saeculum, in cujus maris com
Abbreviated transcription (Latin):
Quid grauius. peccato ȩgro : quam medici interfectio : Quid grauius ȩger
potest facere quamsi medicum suum occidat: Cum hoc dimittitur. Quid non
dimittitur : Ab illo ergo cui dictum est. refugium &uirtus. acceperunt mag¬
in illius nomine quemoccidistis baptizamini & dimittuntur uobis peccata ues¬
tra: medicũ uel postea cognouistis. lam securi bibite sanguinem quem fudis
tis : Denique accepta tanta securitate. Quid dicunt᷑. Propter ea nontime¬
bimus cumturbabitur terra: Paulo ante solliciti. subito securi: extribu¬
lationibus nimis in magna tranquillitate positi. Dormitabat enim
illis xp̃s ideo turbabantur. Excitatus est xp̃s sicut modo audiuimus in
corde perfidem est : Significatum est nobis. quia eius cortamquam na¬
uis in huius sȩculi tempestate turbatur: quifidem suam obliuiscitur tam¬
quam xp̃o dormiente turbatur.: Excitato autem xp̃o fit tranquillitas

Expanded text:
Quod gravius peccatum aegri, quam medici interfectio? quid gravius potest Quod gravius peccatum aegri, quam medici interfectio? quid gravius potest aeger facere, quam si medicum suum occidat? Cum hoc dimittitur, quid non dimittitur? Ab illo ergo cui dictum est, Refugium et virtus, acceperunt magsu Christi: in illius nomine quem occidistis, baptizamini, et dimittuntur vobis peccata vestra. Medicum vel postea cognovistis, jam securi bibite sanguinem quem fudistis. 5. vers. 3. Denique accepta tanta securitate, quid dicunt? Propterea non timebimus, cum conturbabitur terra. Paulo ante solliciti, subito securi, ex tribulationibus nimiis in magna tranquillitate positi. Dormiebat enim illis Christus, ideo turbabantur: excitatus est Christus, sicut modo audivimus in corde per fidem est, significatum est nobis, quia ejus cor tanquam navis in hujus saeculi tempestate turbatur, qui fidem suam obliviscitur: tanquam Christo dormiente turbatur; excitato autem Christo, fit tranquillitas.
Abbreviated transcription (Latin):
Non ipsi inuenerunt tribulationes : Nam quando sine alicuius ammo¬
nitione ipse homo considerat factum suum & rogat dm̃. quiddicit: Tribu¬
lationem &dodorem inueni & nomen dñi inuocaui Alia est ergo tribula¬
tio quamtu inuenis. alia quae te inuenit: Inutraque tamen siue quamtu
Hł Non enimipsi inuenerunt peccata sua. sedinuenta in eis sunt commemoratione a postoloꝵ
ideoinuenerunt illoftribulationes
Ds nos¬
ter refugium & uirtus. adiutor intribulationibus qua einuenerunt nos ni¬
mis: Sed quia adiutor factus est. Vnde factus est : Conpuncti inquit cor¬
de dixerunt. Quid faciemus: tamquam magna desperatione: ille tan¬
tus est quem nos occidimus : nos ubi erimus : Et petrus: agite penitentiam &
baptiretur unus quisque uestrum in nomine dñi nostri ihũ xp̃i. & dimittun¬
tur uobis peccata uestra: Nihil hoc peccato grauius cogitare potuerunt :

Expanded text:
enim ipsi inenim ipsi innitione ipse homo considerat factum suum, et rogat Deum, quid dicit? Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi . Alia est ergo tribulatio quam tu invenis, alia quae te invenit. In utraque tamen sive quae te Non enim ipsi invenerunt peccata sua, sed inventa in eis sunt commemoratione Apostolorum. Ideo invenerunt illos tribulationesus noster refugium et virtus, adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis. Sed quia adjutor factus est, unde factus est? Compuncti, inquit, corde dixerunt: Quid faciemus? Tanquam magna desperatione. Ille tantus est, quem nos occidimus, nos ubi erimus? Et Petrus, Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini nostri Jesu Christi, et dimittuntur vobis peccata vestra . Nihil enim hoc peccato gravius cogitare potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
res tribulationes magnas se patidicit. Nec umquam respirat nisi in spe
indulgentiae rerum terrenarum: Quanto magis debitor poenarum de
habuntia delictorum: quando redd& quad deb& demala conscientia.
Quando sireddiderit. ipse perit: hoc enim debitum reddere. poenas lu¬
re est.: Restat ergo ut deipsius indulgentia securi esse possimus. Sita¬
men accepta indulgentia. non rursus addebita contrahenda redeamus:
Isti uero filii chore . fortasse intelleguntur esse illi. quibus locutus est petrus
inactibus apostolorum : cumintenti facti fuissent admirabilia aduentus
sp̃s scĩ. Cum omnes in quos uenerat linguis omnibus loquerentur ad nun¬
manibus suis ipsi crucifixerunt: cogitantes quam contemptibilis esset cũ
tas impler& & linguas infantium facer& dissertas : Conpuncti corde dixerunt
Quid faciemus : Iste erant nimiae tribulationes quȩ illos inuenerant : hđ

Expanded text:
res, tribulationes magnas se pati dicit, nec usquam respirat nisi in spe res, tribulationes magnas se pati dicit, nec usquam respirat nisi in spe indulgentiae rerum terrenarum: quanto magis debitor poenarum de abundantia delictorum, quando reddet quod debet de mala conscientia, quando si reddiderit ipse perit? Hoc enim debitum reddere, poenas luere est. Restat ergo ut de ipsius indulgentia securi esse possimus: si tamen accepta indulgentia non rursus ad debita contrahenda redeamus. 4. Isti ergo filii Core fortasse intelliguntur esse illi, quibus locutus est Petrus in Actibus Apostolorum, cum intenti facti essent ad mirabilia adventus Spiritus sancti, cum omnes in quos venerat linguis omnibus loquerentur. Annunmanibus suis, cogitantes quam contemptibilis esset, cum tas impleret, et linguas infantium faceret disertas, compuncti corde, dixerunt: Quid faciemus? Istae erant nimiae tribulationes, quae illos invenerant. Non
Abbreviated transcription (Latin):
res . : Videte carissum cum ligna deiciuntur. & probantur a fabris. a¬
liquando insuperficie uidentur quasi lesa & putrida. faber autem in¬
spicit : tamquam medullam interiorem lign. & sisana in terius ligna cognoue¬
rit . pro. mittit ea inȩdificio duratura. nec ualde erit desuperficiae le¬
sa sollicitus. quando id quod interius est sanum renuntiat.: Porroᷤ. hominis
interius conscientiaa non inuenitur.
Quidigitur prodest si quod exterius sa¬
num est & putre facta est medulla conscientiae: artes istae & uehementes
omnino. & sicut ipse psalmus ait. Nimiae tribulationes sunt: tamen & in
his adiutor factus est dñs dimittendo peccata : Iniquorum enim conscien¬
tias non sanat nisi indulgentia: Sienim magnas tribulationes habere se
dicit debitor fisci. confossus &intuens angustias rei familiaris suae : cum
se uid& non posse esse soluendo propter imminentes omni anno conpulso¬

Expanded text:
res. Videte, carissimi, cum ligna dejiciuntur et probantur a fabris; ares. Videte, carissimi, cum ligna dejiciuntur et probantur a fabris; aliquando in superficie videntur quasi laesa et putria: faber autem inspicit tanquam medullam interiorem ligni, et si sana interius ligna cognoverit, promittit ea in aedificio duratura; nec valde erit de superficie laesa sollicitus, quando id quod interius est sanum renuntiat. Porro homini interius conscientia non invenitur: quid igitur prodest, si quod est exterius sanum est, et putrefacta est medulla conscientiae? Arctae istae, et vehementes omnino, et sicut psalmus ipse ait, nimiae tribulationes sunt: tamen et in his adjutor factus est Dominus dimittendo peccata. Iniquorum enim conscientias non sanat nisi indulgentia. Si enim magnas tribulationes habere se dicit debitor fisci confessus, et intuens angustias rei familiaris suae, cum se videt non posse esse solvendo; propter imminentes omni anno compulso
Abbreviated transcription (Latin):
sit in tus hominis quod conscientia uocatur. Ubi cumque alibi passus
fuerit Tribulationes : illuc confugi& &ibi inueni& dm̃ Si autem¬
ibi requi es non est propter habundantiam iniquitatis. qũo &¬
ds̃ ibi non est. que d facturus est homo. Eum quo fugi& cum ceperit pa¬
ti tribulationes. O fugi& ab agro adciuitatem. apublico addomum.
ad omo incubiculum. & sequitur tribulatio acubiculo: lam quo fugiat
non hab&. nisi in interius cubile suum: porro subi tumultus est. si fumus
iniquitatis. si flam ma sceleris. Non illuc potest confugere. pellitur
inde : & cuminde pellitur. a se ipso pellitur: & ecce hostem suum Inue¬
nit quo fuger& se ipsum: quo fugiturus est : quocumque fugerit. sẽta¬
lem trahit post se. & quocumque talem traxerit secruciat. sed a se
ipso sunt tribulationes. quae inueniunt hominem nimis. acerbiores.:
enim non sunt. tanto enim sunt acerbiiores. quanto non sunt interio¬

Expanded text:
sit intus hominis quod conscientia vocatur; ubicumque alibi passus sit intus hominis quod conscientia vocatur; ubicumque alibi passus fuerit tribulationes, illuc confugiet, et ibi inveniet Deum. Si autemibi requies non est propter abundantiam iniquitatis, quonus non est; quid facturus est homo? quo confugiet, cum coeperit pati tribulationes? Fugiet ab agro ad civitatem, a publico ad domum, a domo in cubiculum, et sequitur tribulatio. A cubiculo jam quo fugiat non habet, nisi in interius cubile suum. Porro si ibi tumultus est, si fumus iniquitatis, si flamma sceleris, non illuc potest confugere: pellitur inde; et cum inde pellitur, a seipso pellitur. Et ecce hostem suum invenit, quo confugerat: seipsum quo fugiturus est? Quocumque fugerit, se trahit post se: et quocumque talem traxerit se, cruciat se de se. Ipsae sunt tribulationes quae inveniunt hominem nimis: acerbiores enim non sunt: tanto non sunt acerbiores, quanto non sunt interio
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Etipsi quaesiti sunt quos nemo quȩrer& sinon ad talia confugis¬
sent.: Non est refugium nostrum tale sed refugium nostrum uirtusẽ:
Cum illuc confugerimus. firmi erimus. Ad iutor intribulationibus
quȩ nos inuenerunt nimis Multȩ sunt tribulationes. & in omni tribu¬
latione addm̃ confugͥendum est: Siuesit tribulatio inrefamiliari. siue
sit insalute corporis. siue depericulo carismorum. siue dealiqua re ad
huius uitae sustentaculum necessaria. Omnino aliud refugium non de
b& esse xp̃iano. quamsaluator eius. quam ds̃ eius. quo c̃onfugerit. for¬
tissit. Non enim inse fortiserit. aut sibi ipse fortitudo erit. sed ille for¬
titudo erit. quia refugium eius factus est. Uerum tamen carissimi in¬
ter omnes tribulationes animȩ humanȩ : nulla est maior tribulatio
quam conscientia delictorum: Namque subi uulnus nonsit. sanumq

Expanded text:
rant, et ipsi quaesiti sunt: quos nemo quaereret, si non ad talia confugisrant, et ipsi quaesiti sunt: quos nemo quaereret, si non ad talia confugissent. Non est refugium nostrum tale, sed refugium nostrum virtus est. Cum illuc confugerimus, firmi erimus. 3. Adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis. Multae sunt tribulationes, et in omni tribulatione ad Deum confugiendum est: sive sit tribulatio in re familiari, sive sit in salute corporis, sive de periculo carissimorum, sive de aliqua re ad hujus vitae sustentaculum necessaria, omnino aliud refugium non debet esse homini christiano quam Salvator ejus, quam Deus ejus, quo cum confugerit, fortis sit. Non enim ipse in se fortis erit, aut sibi ipse fortitudo erit; sed ille illi fortitudo erit, qui refugium ejus factus est. Verumtamen, carissimi, inter omnes tribulationes humanae animae, nulla est major tribulatio quam conscientia delictorum. Namque si ibi vulnus non sit, sanumque
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. finem quȩrit sacietatis & perfectionis: Etille. tanto inquit tẽ¬
pore uobis cumsum & non cogno uistis me philippe: quime uid& uid& &
patrem: In illo ergo habemus patrem quia ipse inpatre & pater in ip
uocem nostram agnoscere debemus. sitamen huius uocis affectũ habemus:
s noster refugium &uirtus: Sunt quȩdam refugia ubi non est uir¬
tus: quoquisque cum fugerit magis infirmatur quam confirmatur.⁊
Confugis uerbi gratia adaliquem insȩculo magnũ. ut ficias tibi poten¬
tem amicum :.refugium uidetur.: Tanta tamen huius sȩculi incer¬
ta sunt. &ita potentium ruinȩ cotidiae crebrescunt. ut cum adtale
refugium confugeris. plus ibi timere incipias Antea enim causae tuae
tantum timebas. Cumuero ad talem refugeris & deillo timebis: Multi
enim cumadtalia refugia confugis selit. cadentibus illis ad quos confuge¬

Expanded text:
nobis, finem quaerit satietatis et perfectionis. Et ille, tanto, inquit, temnobis, finem quaerit satietatis et perfectionis. Et ille, tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui videt me, videt et Patrem . In illo ergo habemus Patrem, quia ipse in Patre, et Pater in ipvocem nostram agnoscere debemus, si tamen hujus vocis affectum habemus? Deus noster refugium et virtus. Sunt quaedam refugia ubi non est virtus, quo quisque cum fugerit, magis infirmatur quam confirmetur. Confugis, verbi gratia, ad aliquem in saeculo magnum, ut facias tibi potentem amicum: refugium tibi videtur. Tanta tamen hujus saeculi incerta sunt, et ita potentum ruinae quotidianae erebrescunt, ut cum ad tale refugium perveneris, plus ibi timere incipias. Antea enim causae tuae tantum timebas; cum vero ad talem refugeris, et de illo tibi timebis. Multi enim cum ad talia refugia confugissent, cadentibus illis ad quos confuge
Abbreviated transcription (Latin):
cultum est ergo. sedille ipse quiincaluariȩ loco crucifixus est: Nostis quia
uelum scidit. ut templi secreta paterent. Proinde quia crux dñi nostri cla¬
uis fuit qu a clausa aperirentur : Credamus ad futurum eum nobis. ut
ista occulta reuelentur: infinem quod hab& semper xp̃m intellegere debe¬
mus. finis enim legis xp̃s. ad iustitiam omni credenti: Finis autem dicitur
nonquia consumit. sed quia perficit: Nam & finitum cibum dicimus quiman¬
ducabatur. & finitam tunicam quae texebatur: illud ad consũptionem. hoc
adperfectionem: Quia ergo ultra quotendamus non habemus. Cum adxp̃m
peruenerimus. ipse cursus noster finis dicitur: nec Aputare debemus¬
quia cum adillum peruenerimus aliquid ampli Nus debemus niti¬
ut & ad pitrem perueniamus: hoc enim putauit & philippus cumei
philippus cumei
dixit. Dñe ostende nobis patrem & fufficit nobis N cumdicit sufficit

Expanded text:
cultum est ergo; sed ille ipse qui in Calvariae loco crucifixus est, nostis quia cultum est ergo; sed ille ipse qui in Calvariae loco crucifixus est, nostis quia velum discidit, ut templi secreta patescerent . Proinde quia crux Domini nostri clavis fuit, qua clausa aperirentur; credamus adfuturum eum nobis, ut ista occulta revelentur. In finem quod habet, semper Christum intelligere debemus. Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Finis autem dicitur, non quia consumit, sed quia perficit. Nam et finitum cibum dicimus qui manducabatur, et finitam tunicam quae texebatur: illud ad consumptionem, hoc ad perfectionem. Quia ergo ultra quo tendamus non habemus, cum ad Christum pervenerimus, ipse cursus nostri finis dicitur. Nec putare debemusquia cum ad illum pervenerimus, aliquid amplius debut et ad Patrem perveniamus. Hoc enim putavit et Philippus, cum ei dixit: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cum dicit, sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
am caritati uestrȩ quȩdam sicut notissima loquimur. inquibus in mora¬
ri non debemus. quia ea quȩscitis breuiter commemorari debent: Filios cho¬
re nos intellegamur : commemoro enim uos scientes chore interpretari
caluitium. Dñm que nostrum quõ in caluariȩ loco crucifixus est adduxis¬
se sibi multos tamquam illum granum. quod nisi mortificatum ẽẽt solũ
remaner&: & eos quiad ducti sunt. appellatos filios chore: hoc inmy sterio.
Ceterum. fuerunt nescio qui filii chore illo tempore quando ista cantaban¬
tur. Sed sp̃s nos uiuificare deb& non littera uelare: nos ergo . intellegamur
& uidete siea quȩ loquntur idest quȩ hab& psalmi ipse contextus. congru¬
unt nobis: &inuenimus hic nos. sitamen inhereamus membris eius. cuius
corporis caput incaelo est. Ex illa passione ascendens. Ut eos qui in hu¬
militate lacebant secum inubertate adducat. fructum ferente intoleran¬
tia. Dictum est autem. infinem profiliis chore. pro occultis. psalmus Oc¬

Expanded text:
am Charitati Vestrae quaedam sicut notissima loquimur, in quibus immorari non debemus: quia ea quae scitis, breviter commemorari debent. Filios Core nos esse intelligamus. Commemoro enim vos scientes, Core interpretari Calvitium; Dominumque nostrum, quoniam in Calvariae loco crucifixus est, adduxisse sibi multos, tanquam illud granum, quod nisi mortificatum esset, solum remaneret ; et eos qui adducti sunt, appellatos filios Core: hoc in mysterio. Caeterum fuerunt nescio qui filii Core illo tempore, quando ista cantabantur : sed spiritus nos vivificare debet, non littera velare . Nos ergo hic intelligamus, et videte si ea quae sequuntur, id est, quae habet psalmi ipsius contextus, congruunt nobis: et invenimus hic nos, si tamen inhaeremus membris ejus, cujus corporis caput in coelo est, ex illa passione ascendens, ut eos qui in humilitate jacebant, secum in ubertate adducat, fructum ferentes in tolerantia. Dictum est autem: In finem pro filiis Core, pro occultis, Psalmus. Oc
Abbreviated transcription (Latin):
non esse: uidebat enim illum finem quo corde poterat. quamen¬
tis acie ualebat. quẽ sibi ostendi desiderauerat dicens otum
mihi fac dñe finem meum.. Uidebat numerum dierum meorum
fragilia & dolor ipse a&ernus. plenus corruptionis ad hoc non
finitur sine fine finiatur. Respexit ergo beatam illam regionẽ:
beatam patriam : beatam domum. ubi participes sunt scĩ uitae sem¬
piternae atq in commutabilis ueritatis. &timuit extraire. ubi non
est esse. ibi desiderans esse. ubi u ẽ sum mum eẽ propter hanc
ergo commorationem. inter utrumq constitutus. ad huc timens
dicit: remitte mihi ut refrigerem priusquam eam &am plius
non ero. Sienim non mihi remiseris peccata. ibo in a&ernum
Qui ẽ misit me aduos. ab eo ergo quiuere ẽ. qui incontrarium per¬
git ad non esse pergit. Itaq & fratres mei . &sionerosus fui
labore corporis ur̃i . Certe quia & ego laboraui. &uere dico.

Expanded text:
non esse? Videbat enim illum finem, quo corde poterat, qua mennon esse? Videbat enim illum finem, quo corde poterat, qua mentis acie valebat, quem sibi ostendi desideraverat dicens: Notum fac mihi, Domine, finem meum. Videbat numerum dierum suorum fragilia: et dolor ipse aeternus, plenus corruptionis, ad hoc non finitur, ut sine fine finiatur. Respexit ergo beatam illam regionem, beatam patriam, beatam domum, ubi participes sunt sancti vitae sempiternae atque incommutabilis veritatis: et timuit extra ire, ubi non est esse; ibi desiderans esse, ubi est summum esse. Propter hanc ergo comparationem inter utrumque constitutus, adhuc timens dicit: Remitte mihi, ut refrigerer priusquam eam, et amplius jam non ero. Si enim mihi non remiseris peccata, ibo in aeternum Qui est misit me ad vos . Ab eo ergo qui vere est qui in contrarium pergit, ad non esse pergit. 23. Itaque fratres mei, etsi onerosus fui labori corporis vestri, ferte; quia et ego laboravi: et vere dico,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex onerata sit. aut sollicitudinis. qua sollicitudine curam gerã
propeccato meo. Remitte mihi utrefrigerem. ante omnia. pri¬
usquam eam. &amplius non ero.: Sienim non mihi remiseris
utrefrigerem. ibo. & non ero. priusquam : quo si iero iam non
ero: remitte mihi utrefrigerem: & quaestio oborta. quomo¬
do iam nonerit: Ecce iam non it adrequiem quod auertat ds̃
ab idithun: ibit enim idithun. ad requiem ibit: sed fac aliquem
iniquum. non idithun. non transilientem. hic thesauri antem.
incubatorem. iniquum. superbum. iactantem. elatum. paupe
ardebat : qui est quiguitam dedigito lazari stillari in linguã
suam desiderabat : quis ẽ qui dicebat. pater abraam mitte
la zarum : utiq quilo quer&ur erat . & qui arder& erat &qui
resurgat in finem & quicum diabolo a&erno igne damnar&ur:
Quid est ergo non ero: nisi respiciat iste idithunꝰ Quid est. eẽ &

Expanded text:
ut exonerata sit aestu sollicitudinis: qua sollicitudine curam gero ut exonerata sit aestu sollicitudinis: qua sollicitudine curam gero pro peccato meo. Remitte mihi ut refrigerer, ante omnia, priusquam eam, et amplius jam non ero. Si enim mihi non remiseris ut refrigerer, ibo et non ero. Priusquam eam: quo si iero, jam non ero. Remitte mihi ut refrigerer. Est quaestio oborta, quomodo jam non erit. Ecce jam non it ad requiem? Quod avertat Deus ab Idithun! Ibit enim plane Idithun, ad requiem ibit. Sed fac aliquem iniquum, non Idithun, non transilientem; hic thesaurizantem, incubatorem, iniquum, superbum, jactantem, elatum, pauperardebat? quis est qui guttam aquae de digito Lazari stillari in linguam suam desiderabat? quis est qui dicebat: Pater Abraham, mitte Lazarum ? Utique qui loqueretur erat, et qui arderet erat: et qui resurgat in finem, et qui cum diabolo aeterno igne damnetur. Quid est ergo, non ero, nisi respiciat iste Idithun, quid est esse, et
Abbreviated transcription (Latin):
sunt peregrini quidem sunt : quia nondum ad illam patriam do
peregrinantes : placentes illi eẽ & peregrinus & inquilinus.
Sicut omnes patres mei : siergo sicut omnes patres mei . dicturus sũ
me non e migraturum cum illi migrauerint. alia condicione
mansurus sum quam illi manserunt.: Quid ergo restat ut p&am
quia hic sine dubio migraturus sum.. Dimitte mihi ut refrige¬
rem priusquam eam.: Uide. uide idithun. quos modos habeas
remittendos tibi . quibus remissis refrigerare uis priusquam eas :
habes enim aliquos aestus. a quibus uis refrigerare. & dicis. remit¬
te mihi: quid remitt& tibi. neforte illum scrupulum. ubi dicis. & un¬
de dicis . dimitte nobis debita nr̃a. Dimitte mihi priusquam eam
& amplius non ero. Inmunem me fac apeccatis priusquam eam . ne
cum peccatis eam: Remitte mihi ut refrigescam in conscientia mea

Expanded text:
sunt, peregrini quidem sunt, quia nondum ad illam patriam domsunt, peregrini quidem sunt, quia nondum ad illam patriam doms, sive peregrinantes, placentes illi esse . Et peregrinus et inquilinus: sicut omnes patres mei. Si ergo sicut omnes patres mei, dicturus sum me non migraturum, cum illi migraverint? Alia conditione mansurus sum, quam illi manserunt? 22. vers. 14. Quid ergo restat ut petam, quia hinc sine dubio migraturus sum? Remitte mihi ut refrigerer priusquam eam. Vide, vide Idithun, quos nodos habeas remittendos tibi, quibus remissis refrigerari vis priusquam eas. Habes enim aliquos aestus, a quibus vis refrigerari, et dicis, Refrigerer; et dicis, Remitte mihi. Quid remittet tibi, nisi forte illum scrupulum ubi dicis, et unde dicis: Dimitte nobis debita nostra ? Remitte mihi priusquam eam, et amplius jam non ero. Immunem me fac a peccatis priusquam eam, ne cum peccatis eam. Remitte mihi, ut requiescam in conscientia mea,
Abbreviated transcription (Latin):
mo accepta mansurus sum : sed quȩ domus ẽ quo migrandũs ẽ. ex
hoc inquilinum recognoscite illam domum dequa dicit aposto¬
lus. habitationem habemus ex dõ domum non manu factam aeter¬
nam in caelis Sidomus haec aeterna est in caelis cum ad eam ue¬
nerimus in quilini nonerimus. Quomodo enim eris inquilinus
in aeterna domo᷑: hic aut̃ ubi dicturus est dñs domus migra. & quan¬
do dicturus est nescis. paratus esto desiderando aũt domum aeter¬
nam paratus eras nec succens eas. quia cum uult dicit migra: non
enim cautionem te  fecit & placito quodam se obstrinxit. & conducti¬
or domus accessisti certa pensione ad tempus certum quando uult
dominꝰ domus migraturus es.. Ideo enim gratis manes quia inquili¬
nus ego sum apud te : & peregrinus : Ego ibi patria ibi. domus in¬
quilinus apudte & peregrinus & hic sub audi apud te Multi
enim peregrini cum diabolo: qui aũ iam crediderunt & fideles

Expanded text:
mo accepta mansurus sum. Sed quae domus est, quo migrandum est ex mo accepta mansurus sum. Sed quae domus est, quo migrandum est ex hoc inquilinatu? Recognoscite illam domum, de qua dicit Apostolus: Habitationem habemus ex Deo, domum non manu factam, aeternam in coelis . Si domus haec aeterna est in coelis, cum ad eam venerimus, inquilini non erimus. Quomodo enim eris inquilinus in aeterna domo? Hic autem ubi dicturus est Dominus domus, Migra, et quando dicturus est nescis, paratus esto. Desiderando autem domum aeternam paratus eris. Nec succenseas ei, quia cum vult dicit, Migra. Non enim cautionem tecum fecit, et placito quodam se obstrinxit, et conductor domus accessisti certa pensione ad certum tempus: quando vult Dominus ejus, migraturus es. Ideo enim gratis manes. Quia inquilinus ego sum apud te, et peregrinus. Ergo ibi patria, ibi domus: inquilinus apud te, et peregrinus. Et hic subauditur apud te. Multi enim peregrini sunt cum diabolo: qui autem jam crediderunt et fideles
Abbreviated transcription (Latin):
taq haec incerta est ubi sola mors certa. cuius &iam hora incerta
am : de quibus gemam : detransactis gaudeo: prohis qui restant
meas : Num̃quid enim quia tanta transiliuit. quia tanta trans¬
cendit. iam non fleo non ne multum magis fleo. quia qui ap¬
ponit scientiam. apponit dolorem: nonne quanto magis quod¬
meo aquam & oculis meis fontem lacrimarum.: Ex audi oratio
cam in a &ernum: nesileas. audiam te: occulte enim dicit ds̃ multis
in corde loquitur. & magnus ibi sonus in magno silentio corpo¬
quadicit ds̃ animae salus tua egosum. Optat nesileatur ab illo.
nesileas ame : Quõ in quilinus ego sum apud te: sed apud te in¬
quilinus. Apud diabolum cum essem inquilinus eram. sed malũ
domnedium habebam. Nunc autẽ iam quid&m apud te sed ad¬
huc inquilinus: quid est inquilinus. unde migraturus sum nonubiꝑ
nus sum sed tamen apud dm̃ meum sum in quilinus apudquẽ do¬

Expanded text:
Inter haec incerta, ubi sola mors certa, cujus etiam hora incerta, Inter haec incerta, ubi sola mors certa, cujus etiam hora incerta, am, de quibus gemam? De transactis gaudeo, pro his quae restant meas. Numquid enim quia tanta transilivi, quia tanta transcendi, jam non fleo? Nonne multo magis fleo? Quia qui apponit scientiam, apponit dolorem . Nonne quanto magis quomeo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum ? Exaudi orationecam in aeternum. Ne sileas a me: audiam te. Occulte enim dicit Deus, multis in corde loquitur: et magnus ibi sonus in magno silentio corqua dicit Deus animae, Salus tua ego sum, optat ne sileatur ab illo. Ne sileas a me. 21. Quoniam inquilinus ego sum apud te. Sed apud quem inquilinus? Apud diabolum cum essem, inquilinus eram, sed malum domnaedium habebam: nunc autem jam quidem apud te, sed adhuc inquilinus. Quid est, inquilinus? Unde migraturus sum, non ubinus sum: sed tamen apud Deum meum sum inquilinus, apud quem do
Abbreviated transcription (Latin):
suam in illum iact&. et quicquid sollicitus est ipse nutriat. ipse custo¬
diat. Ouid enim in hac terra certum ẽ. nisi mors. Considerate
ommaomnino uel bona uel mala uitae huius. uel in ipsa iustitia. uel in
ipsa iniquitate . quid hic certum est nisi mors: profecisti: quisis
hodie scis. quid sis futurus crastino non scis: peccator est. quid sit
hodiescis. quid sit crastino non scis: speras pecuniam in certum est
an proueniat. speras uxorem. incertum est an accipias. uel qualen
accipias speras filios incertum est an nascantur.: Nati sunt. incer¬
tum est an uiuant : uiuunt. incertum ẽ an proficiant an deficiant:
Quocumq Euerteris incerte omnia sola mors certa. Pauper es.
incertum est. an ditescas. In doctus: in certum est an erudiaris.
In becillis. incertum est an conualescas .: Natus es. certum ẽ quia
morieris . & in hoc ipso quia mors ipsa certa est. dies mortis incertus ẽ.:

Expanded text:
suam , in illum jactet quidquid sollicitus est, ipse nutriat, ipse custosuam , in illum jactet quidquid sollicitus est, ipse nutriat, ipse custodiat. Quid enim in hac terra certum est, nisi mors? Considerate omnia omnino vel bona vel mala vitae hujus, vel in ipsa justitia, vel in ipsa iniquitate: quid hic certum est, nisi mors? Profecisti: quid sis hodie, scis; quid futurus sis crastino, nescis. Peccator es: quid sis hodie, scis; quid sis crastino, nescis. Speras pecuniam; incertum est an proveniat. Speras uxorem; incertum est an accipias, vel qualem accipias. Speras filios; incertum est an nascantur: nati sunt; incertum est an vivant: vivunt, incertum est an proficiant, an deficiant. Quocumque te verteris, incerta omnia: sola mors certa. Pauper es; incertum est an ditescas: indoctus; incertum est an erudiaris: imbecillus; incertum est an convalescas. Natus es; certum est quia morieris: et in hoc ipso quia mors ipsa certa est, dies mortis incertus est.
Abbreviated transcription (Latin):
cob in regno caelorum : filii aũ regni ibunt intenebras exteriores.
es estis ecce carnem putrescentem portatis. & sicut unus
tis medicina superbus diabolus tamquam angelus non habe t carnẽ
mortalem: Tuaũ qui accepisti tarnem mortalem & nec hoc tibi prodest
ut tanta in firmitate humilieris. sicut unus ex principibus cadis.
Ipsa ergo gratia beneficii dĩ primare di igit nos ad confessionem
infirmitatis. ut quicquid boni possumus. quicquid potentes sumus¬
in illo simus : ut quigloriatur. in dõ glori&ur. Quando in firmor :
inquit tunc potens sum. Pro iniquitate erudisti hominem & ta¬
bescere fecisti sicut araneam animam meam. Uerum tamen ua¬
ne conturbatur omnis homo uiuens. Redit ad illud quod paulo
ante commemoraui: quamuis hic proficiat. uane conturbatur
omnis homo uiuens. Uiuens utiq in in certo: quis enim uel de
ipso bono suo securus est: uane conturbatur. Iact& in dño curã

Expanded text:
cob in regno coelorum; filii autem regni ibunt in tenebras exteriores.cob in regno coelorum; filii autem regni ibunt in tenebras exteriores. Ecce mortales estis, ecce carnem putrescentem portatis, et sicut unus mortalitatis? Superbus diabolus, tanquam angelus non habens carnem mortalem: tu autem qui accepisti mortalem carnem, et nec hoc tibi prodest, ut tanta infirmitate humilieris, sicut unus ex principibus cades. Ipsa est ergo gratia beneficii Dei prima, redigere nos ad confessionem infirmitatis, ut quidquid boni possumus, quidquid potentes sumusin illo simus: ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Quando infirmor, inquit, tunc potens sum . Pro iniquitate erudisti hominem: et tabescere fecisti sicut araneam animam meam. 19. Verumtamen vane conturbatur omnis homo vivens. Redit ad illud quod paulo ante commemoravit: quamvis hic proficiat, vane conturbatur omnis homo vivens: vivens utique in incerto. Quis enim vel de ipso bono suo securus est? Vane conturbatur. Jactet in Dominum curam
Abbreviated transcription (Latin):
suam non constituerunt. ut ustitiae dĩ subicerentur. Deniq quan¬
do dixit dñs hoc. multi ab oriente &occidente uenient & recumbent
cum abraam &isaac &ia cob in regno caelorum filiiaũ regni idest iu¬
daei ignorantes dĩ iustitiam & suam uolentes .tuere ibunt intene¬
bras exteriores . Recordamini fidem centurionis uni us ex populo
gentium Ita in firmi ita non fortis ut dicer& non sum dignus ut sub
tectum meum intres. Non erat dignus quixpm domum exciper&.
iam corde receperat: & enim magister illẽ humilitatis. filius homi¬
nis iam inuenerat in eius pectore ubi capuđ inclinar&: Ad hoc uerbũ
centurionis dñs respiciens. ad sequentes se dixit. Amendico uobis
in nullo inueni tantam fidem in isrł : hunc infirmum inueni. israhe¬
litas fortes inueni.: Ut inter utrosq dicer&. non est opus medicus
riente &occidente uenient & recumbent cum abraam. &isa ac &ia¬

Expanded text:
suam non constituerunt, ut justitiae Dei subjicerentur . Denique quansuam non constituerunt, ut justitiae Dei subjicerentur . Denique quando dixit Dominus hoc, Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum, filii autem regni, id est Judaei ignorantes justitiam Dei, et suam volentes statuere, ibunt bras exteriores; recordamini fidem illam Centurionis unius ex populo gentium, ita in se infirmi, ita non fortis ut diceret: Non sum dignus ut sub tectum meum intres. Non erat dignus qui Christum domo reciperet, et jam corde receperat. Etenim magister ille humilitatis, Filius hominis jam invenerat in ejus pectore ubi caput reclinaret. Ad hoc verbum Centurionis Dominus respiciens, ad sequentes se dixit: Amen dico vobis, in nullo inveni tantam fidem in Israel . Hunc infirmum invenit, Israelitas fortes invenit, ut inter utrosque diceret: Non est opus medicus riente et occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Ja
Abbreviated transcription (Latin):
eruditus es: & tabescere fecisti uelut araneam animam meam.: Haec
est eruditio: quid tipi dius araneae animal ipsum dico: quamquam & ipsis
telis aranearum. quid tspi dius attende & ipsum animal quam tepidũ
est: pon& supra leuiter digitum. ruina est: nihil omnino tepidius. talem
fecisti animam meam inquit erudiendo me pro in iquitate.: Quando
eruditio in firmum fecit. quaedam fortitudo erat uitium uideo¬
quosdam preuolas se & intellexisse : &cclerioribus non sunt deserendi tar¬
diores . ut pariter uiam sermonis carpant: hoc dixi. hoc intellegite.
Sieruditio iusti dĩ hanc infirmitatem fecit. fortitudo quaedam erat
litate: fortassedicunt omnes superbi deo uicerunt: Multi ab orien¬
te & occidente. uenientes ut recumbant cum abraam &isaac &ia cob
in regno caelorum : Quare uicerunt : quia fortes eẽ noluerunt.
Quid ẽ quod fortes eẽ noluerunt : dese prȩsumere timuerunt. iustitiã

Expanded text:
eruditus es? Et tabescere fecisti sicut araneam animam meam. Haec eruditus es? Et tabescere fecisti sicut araneam animam meam. Haec est eruditio. Quid tabidius aranea? Animal ipsum dico. Quanquam et ipsis telis aranearum quid tabidius? Attende et ipsum animal quam tabidum est. Pone supra leviter digitum, ruina est: nihil omnino tabidius. Talem fecisti animam meam, inquit, erudiendo me pro iniquitate. Quando eruditio infirmum fecit, quaedam fortitudo erat vitium. Videoquosdam praevolasse, et intellexisse: sed a celerioribus non sunt deserendi tardiores, ut pariter viam sermonis carpant. Hoc dixi, hoc intelligite: Si eruditio justi Dei hanc infirmitatem fecit, fortitudo quaedam erat litate. Fortes se esse dicunt omnes superbi. Ideo vicerunt multi ab oriente et occidente venientes, ut recumbant cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum: quare vicerunt? Quia fortes esse noluerunt. Quid est, fortes esse noluerunt? De se praesumere timuerunt: justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
nam qui pergratiam exigat pȩnam. ipse est enim de quo dictum est.
Numiliatus sum & saluum mefecit.: Etbonum est mihi quõ humiliastime
ut discam ustificationes tuas. Pro iniquitate erudisti hominem: Etqđ
scriptum est quifingis dolorem in prȩcepto.⁊ Dõ dicit non nisi atrans¬
liente dici potuit : quia non nisi atransiliente uideri potuit: fingis in¬
quit dolorem in prȩcepto. Dedolore.. prȩceptum mihi facis. for¬
mas ipsam dolorem meum. non eũ relinques informaem: sed formas illum:
& formatus dolor m̃s inflictus atȩ. prȩceptum mihi erit ut liberer ate:
fingis enim dictum est dolorem formas dolorem. plasmas dolorem non
simllas dolorem. quomodo fingit artifex. unde & figulus dicitur a fin¬
gendo : Ergo pro iniquitate eruisti hominem: uideo me in malis. uideo¬
me in poena & apud te non uideo in iquitatem.: Siergo in poena sum
& apud te iniquitas non ẽ ñ restat ut pro iniquitate erudieris hominem
& quomodo eru disti dici planam eruditionem. Didithun. quomodo¬

Expanded text:
nam, qui per gratiam exhibet poenam? Ipse enim est de quo dictum est, Humiliatus sum, et salvum me fecit : et, Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas. Pro iniquitate erudisti hominem. Et quod scriptum est, Qui fingis dolorem in praecepto , Deo dici nonnisi a transiliente potuit; quia nonnisi a transiliente videri potuit. Fingis, inquit, dolorem in praecepto, de dolore praeceptum mihi facis. Formas ipsum dolorem meum: non eum relinquis informem, sed formas illum: et formatus dolor meus inflictus a te praeceptum mihi erit, ut liberer a te. Fingis enim, dictum est, dolorem, formas dolorem, plasmas dolorem, non simulas dolorem: quomodo fingit artifex, unde et figulus dicitur a fingendo. Ergo, Pro iniquitate erudisti hominem. me in poenis, et apud te non video iniquitatem. Si ergo ego in poena sum, et apud te iniquitas non est, nonne restat ut pro iniquitate erudieris hominemeruditionem, o Idithun, quomodo