comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legas. non eo ad adoranda dȩmonia non seruio lapidibus: sed tamen
in parte donati sumus: Quid tibi prodest non offensus pater. qui
offensam uindicat matrem: quid prodest dm̃ profiteris. dm̃ hono¬
ras: ipsum prȩdicas: filium eius agnoscis: sedentem addexteram pa¬
tris confiteris: &blasphemas aeclesiam eius: nonte corrigunt exem¬
pla humani coniugui: si haberes aliquem patronum. cui cotidie obse¬
quereris. Cuius lumina seruiendo contereres. quem cotidie non dico
salutares. sed ad orares. cui impenderes fidelia obsequia : Siunum crimen
de eius coniuge diceres. num quid domum eius intrares: Tenete ergo
carissimi tenete omnes un animiter dm̃ patrem & matrem a eclesiam.
Natalicia scorum cum sobrietate celebrate. et imitemur eos qui prȩ¬
cesserunt : & gaudeant de uobis qui orant prouobis : et benedictio
dnĩ in aeternum maneat super uos: fiat fiat. conuersis ad dnm̃.

Expanded text:
legas, non eo ad adoranda daemonia, non servio lapidibus: sed tamen legas, non eo ad adoranda daemonia, non servio lapidibus: sed tamen in parte Donati sum. Quid tibi prodest non offensus Pater, qui offensam vindicat matrem? quid prodest si Dominum confiteris, Deum honoras, ipsum praedicas, Filium ejus agnoscis, sedentem ad Patris dexteram confiteris; et blasphemas Ecclesiam ejus? Non te corrigunt exempla humani conjugii? Si haberes aliquem patronum, cui quotidie obsequereris, cujus limina serviendo contereres, quem quotidie, non dico salutares, sed et adorares, cui impenderes fidelia obsequia; si unum crimen de ejus conjuge diceres, numquid domum ejus intrares? Tenete ergo, charissimi, tenete omnes unanimiter Deum patrem, et matrem Ecclesiam. Natalitia sanctorum cum sobrietate celebrate, ut imitemur eos qui praecesserunt et gaudeant de vobis qui orant pro vobis; ut «benedictio Domini in aeternum» maneat super vos: «fiat, fiat.» IN PSALMUM
Abbreviated transcription (Latin):
tur uobis domus ur̃a deserta. Hinc dictum est posuisti munitiones eiꝰ
formidinem: Quia ergo illi noluerunt contegi sub alis gallinae huius.:
Ettale exemplum dederunt quod timere debeamus a uolaticis spiritib
in mundis quȩrentibus cotidie. quid rapiant intra. sub alas gallinae
huius diuinae sapientiae quõ propter pullos suos infirmata est usque
ad mortem: Amemus dnm̃ dm̃ nostrum : amemus aeclesiam eius.:
Illum ut patrem: istam sicut matrem.: Illum sicut dnm̃: hanc sicut an¬
cillam eius. quia filii ancillae ipsius sumus.: Sed matrimonium hoc ma¬
gna caritate compaginatur. Nemo offendit unum. & promeretur al¬
terum: Nemo dicat: ad idola quidem uado. arrepticios quidem & sorti¬
legos consulo : sed tamen dĩ aeclesiam non relinquo Catholicus sum te¬
nens matrem. offendis patrem. Alius item dicit. absit ame : non consu¬
lo sortilegum. non quaero arrepticium. non quaero diuinationes sacri¬

Expanded text:
tur vobis domus vestra deserta» . Hinc dictum est, «Posuisti munitiones ejus tur vobis domus vestra deserta» . Hinc dictum est, «Posuisti munitiones ejus formidinem.» Quia ergo illi noluerunt contegi sub alis gallinae hujus, et tale exemplum dederunt, quo timere debeamus a volaticis spiritibus immundis, quaerentibus quotidie quod rapiant; intremus sub alas gallinae hujus divinae Sapientiae, quoniam propter pullos suos infirmata est usque ad mortem. Amemus Dominum Deum nostrum, amemus Ecclesiam ejus: illum sicut patrem, istam sicut matrem; illum sicut dominum, hanc sicut ancillam ejus; quia filii ancillae ipsius sumus. Sed matrimonium hoc magna charitate compaginatur: nemo offendit unum, et promeretur alterum. Nemo dicat, Ad idola quidem vado, arreptitios et sortilegos consulo: sed tamen Dei Ecclesiam non relinquo; catholicus sum. Tenens matrem, offendisti patrem. Alius item dicit, Absit a me; non consulo sortilegum, non quaero arreptitium, non quaero divinationes sacri
Abbreviated transcription (Latin):
dies singulos minus minusq remanebunt. Obiciant irrideant. expro¬
bent : non interitum. sed commutationem xp̃i tui: nonuident quia cũ
ista dicunt deficiunt : aut credendo. aut moriendo. Illorum ergo ma¬
ledictio temporalis est : benedictio aut̃ dnĩ in aeternum. Et ad confir¬
mandam benedictionem nequis timeat: fiat fiat.: Ista subscriptio est
cautionis dnĩ: securi ergo de promissionibus eius prȩterita credamus.
prȩsentia cognoscamus : futura sperenus: non nos auertat in imicus
auia : ut quicolligit nos tamquam pullos suos : sub alis suis foueat nos. nec
ab erremus ab alis eius : ne accipiter aetherius rapiat in plumes ad huc pul¬
terno nutriatur : Illa est enim gallina colligens pullos suos de quo in prope¬
ratur illi ciuitati infideli Hierusalem quotiens uolui colligere filios
tuos tamquam gallina pullos suos sub alissuis & noluisti.. Eccere linque¬

Expanded text:
dies singulos minus minusque remanebunt: objiciant, irrideant, exprodies singulos minus minusque remanebunt: objiciant, irrideant, exprobrent, non interitum, sed «commutationem Christi tui.» Non vident quia cum ista dicunt, deficiunt aut credendo, aut moriendo? Illorum enim maledictio temporalis est; «benedictio» autem «Domini in aeternum.» Et ad confirmandam benedictionem, ne quis timeat: «fiat, fiat.» Ista subscriptio est cautionis Dei. Securi ergo de promissionibus ejus, praeterita credamus, praesentia cognoscamus, futura speremus. Non nos avertat inimicus a via, ut qui colligit nos tanquam pullos suos sub alis suis, foveat nos; ne aberremus ab alis ejus, ne accipiter aereus rapiat implumes adhuc pulterno nutriatur. Illa est enim gallina colligens pullos suos, de qua improperatur illi civitati infideli Jerusalem: «Quoties volui colligere filios tuos tanquam gallina pullos suos sub alas suas, et noluisti? Ecce relinque
Abbreviated transcription (Latin):
batur sed commutabatur: Mortuus dicitur propt̃ triduum: Eccequid &xꝓbra¬
uer̃ inimicitui : non ad missionẽ : non ꝑditionẽ : sed plane cõmutationẽ xp̃itui
Mutatus ẽ ille atẽporali uita ad &ernã : mutatus ẽ aiudaeis ad gentes. Mutatus
&iã a terra incȩlũ : E ant nunc uani inimicitui & adhuc &ꝓbrent cõmutationẽ
xp̃ituiꝰ Vtinã & ipsi mutentur & cõmutationẽxp̃i tui ñ geꝓbrabunt. sed displicet
Benedictus dñs in&ernum fiat fiatꝰ Gratias miseri cordia ipsius : quid dicam aliud¬
quã gratias gratiae ipsius : nos enĩ gratias agimus. ñdamus nec reddimꝰ : nec referimus
nec rependimꝰ gratias sed tantũ uerbis agimꝰ retinemꝰ Apsenos gratis saluos fecit. Ipseimpi¬
ipse nos non eum quaerentes quae siuit : Inuenit. redemit. liberauit
adominatu diaboli & potestate daemoniorum. Alligauit nos fide
mundandos : unde soluit illos in imicos qui non credunt. & ideo munda¬
ri non possunt: Dicant qui remanserunt quicquid uolunt cotidie in

Expanded text:
t Christus? Ille non perimebatur, sed commutabatur. Mortuus dicitur propter triduum. Ecce quid exprobraverunt inimici tui: non amissionem, non perditionem: sed plane «commutationem Christi tui.» Mutatus est ille a temporali vita ad aeternam, mutatus est a Judaeis ad Gentes, mutatus est etiam a terra in coelum. Eant nunc vani inimici tui, et adhuc exprobrent «commutationem Christi tui.» Utinam et ipsi mutentur; commutationem Christi non exprobrabunt. Sed displicet «Benedictio Domini» «in aeternum: fiat, fiat.» Gratias misericordiae ipsius; gratias gratiae ipsius Nos enim gratias agimus; non damus, nec reddimus, nec referimus, nec rependimus: gratias verbis agimus, re tenemus. Ipse nos gratis salvos fecit, ipse impiipse nos non eum quaerentes quaesivit, invenit, redemit, liberavit a dominatu diaboli et potestate daemoniorum: alligavit nos fide mundandos, unde solvit illos inimicos qui non credunt, et ideo mundari non possunt. Dicant qui remanserunt quotidie quidquid volunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
quõ ipsorum ẽ regnũ cȩlorum: Ibi beati dicti sunt qui persecutionem
patiutur propter iustitiã . In ipso sermone dixit quia ipsorũ ẽ regnũ

Expanded text:
quoniam ipsorum est regnum coelorum.» Ibi «beati» dicti sunt «qui persecutionem quoniam ipsorum est regnum coelorum.» Ibi «beati» dicti sunt «qui persecutionem patiuntur propter justitiam:» in ipso sermone dixit, «Quia ipsorum est regnu
Abbreviated transcription (Latin):
qui falli & fallere ñ potest., Tales & simulta uidentur habere scđm scłm.
bene ea tamen gubernant ad refectionem indigentiũ. inter pauperes dni
numerantur .: Vident enim periculosae sȩuire in hac uita. sentiunt se
esse peregrinos: Sic deuersantur in opulentia diuitiarũ suarũ. quo¬
modo uiator in stabulo transiturus ñ possessurus. Ergo quid dñs : prop¬
ter miseriam in opũ &gemitũ pauperũ nunc ex surgam dicit dñs. po¬
nã insalutari : Salutaris noster. saluator nr̃ ẽ : In illo uoluit ponere
spẽ omnium in opũ &gemitũ: Itquid ait: fiducialiter agam in eo :
quid est fiducialiter agam: nontimebit ñ parc& uitus & concupiscen¬
tiis hominum.: uere medicus fidelis. medicinali ferro sermonis instruc¬
tus. secuit omnia uulnera. ideo quia talis p̃dictus & p̃nuntiatus. talis
&iam inuentus ẽ : Loquebatur inmonte ubi dixit. Beati pauperes spũ.

Expanded text:
qui falli et qui fallere non potest: tales etsi multa videntur habere secundum saeculum, qui falli et qui fallere non potest: tales etsi multa videntur habere secundum saeculum, bene ea tamen gubernant ad refectionem indigentium; inter pauperes Domini numerantur. Vident enim periculose se vivere in hac vita, sentiunt se esse peregrinos: sic diversantur in opulentia divitiarum suarum, quomodo viator in stabulo, transiturus, non possessurus. Ergo quid Dominus? «Propter miseriam inopum et gemitum pauperum nunc exsurgam, dicit Dominus: ponam in salutari.» Salutaris noster, Salvator noster est: in illo voluit ponere spem omnium inopum et egentium. Et quid ait? «Fiducialiter agam in eo» . Quid est, «Fiducialiter agam?» Non timebit, non parcet vitiis et concupiscentiis hominum. Vere medicus fidelis, medicinali ferro sermonis instructus, secuit omnia vulnera. Ideo qui talis praedictus et praenuntiatus, talis etiam inventus est. Loquebatur in monte, ubi dixit: «Beati pauperes spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
rum nunc ex surgam dicit dñs Qui sunt pauperes. qui sunt in ppes:
qui spem non habent nisi in illo solo. In quo solo spes non fallitur ⁊ Ad ten¬
dite fratres qui sunt in opes & pauperes : Non omnino pauperes qui
nihil habent uidentur dici abscriptura quando laudantur pauperes:
inuenis enĩ pauperem hominem quando patitur aliquã iniuriam. non
adtendit nisi patronũ suum incuius forte domum man&. cuius in qui¬
linus ẽ: cuius colonus ẽ cuius diens : &ideo se in digne pati quia ad illũ
pertin& coripsius in homine : spes ipsius in homine : cinis incinere : Sunt aũ¬
& alii quiopulenti sunt & honoribus scdm̃ tempus humanis fulciuntur.
nen nec in pecuniam suam spem ponunt: nec in fundis
ponunt : nec in familia sua spemponunt : nec inclaritate transitoriae dig¬
nitatis : sed totam spem in illo ponunt cui non succeditur quimori ñ potest :

Expanded text:
rum, nunc exsurgam, dicit Dominus.» Qui sunt pauperes? qui sunt inopes? rum, nunc exsurgam, dicit Dominus.» Qui sunt pauperes? qui sunt inopes? Qui spem non habent nisi in illo solo, in quo solo spes non fallitur. Attendite, fratres, qui sunt pauperes et inopes. Non omnino pauperes qui nihil habent, videntur dici ab Scriptura, quando laudantur pauperes. Invenis enim pauperem hominem, qattendit nisi patronum suum, in cujus forte domo manet, cujus inquilinus est, cujus colonus est, cujus cliens est; et ideo se indigne pati asserit, quia ad illum pertinet: cor ipsius in homine, spes ipsius in homine, cinis in cinere. Sunt autem alii qui opulenti sunt, et honoribus secundum tempus humanis fulciuntur; et tamen nec in pecunia sua spem ponunt, nec in fundis suis spem ponunt, nec in familia sua spem ponunt, nec in claritate transitoriae dignitatis; sed totam spem in illo ponunt, cui non succeditur, qui mori non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
l& &tu dicis qui a dormit ds̃ & hominẽ ñ uid&. Ergo uis. ille ut corri¬
gat manum . prior tu linguam corrige .⁊ Vis ut ille corrigat cor ad¬
uersus hominem tu corrige cor aduersus dm̃ ne forte cumoptas
uindictam dĩ siuenerit te priorem inueniat .: Nam ille ueni&. ueni¬
et & iudicabit perseuerantes in nequitia sua. Ingratos prȩrogotioni
misericordiae ipsius : ingratos patientiae ipsius. thes aurizantes sibi
iram. indie irae. &reuelationis iusti iudicii dĩ qui redd & unicuiq scđm̃
opera sua: Quu ds̃ ultionum dñs. ds̃ ultionum. ideo fidenter egit. nul¬
li enim pepercit quando hic locutus est: Ipse dñs erat in carnis infirmi¬
tate. sed in uirtute sermonis non accepit personas principũ iudaeorum:
quanta in illos dicit . & quomodo dictũ est : uere infiducia. quia scrip¬
tum ẽ in psalmis deillo : Propter miseriam inopum & gemitum paupe¬

Expanded text:
et tu dicis quia dormit Deus, et hominem non videt. Ergo vis ille ut corriet tu dicis quia dormit Deus, et hominem non videt. Ergo vis ille ut corrigat manum, prior tu linguam corrige: vis ille ut corrigat cor adversus hominem, tu corrige cor adversus Deum; ne forte cum optas vindictam Dei, si venerit, te priorem inveniat. Nam ille veniet, veniet et judicabit perseverantes in nequitia sua, ingratos praerogationi misericordiae ipsius, ingratos patientiae ipsius, thesaurizantes sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua : quia «Deus ultionum Dominus, Deus ultionum,» ideo «fidenter egit.» Nulli enim pepercit, quando hic locutus est: ipse Dominus erat in carnis infirmitate, sed in virtute sermonis. Non accepit personas principum Judaeorum. Quanta in illos dicit? et, quomodo dictum est, vere in fiducia: quia scriptum est in Psalmis de illo, «Propter miseriam inopum et gemitum paupe
Abbreviated transcription (Latin):
fecit : Siam non facis fustum uide: Si enim iam non facis uide ne aliquan¬
do fecisti: Siiam dies est recole noctẽ tuam Si iam in caelo fixus es
recole terram tuam : Inuenis te furem forte fuisse aliquando & aliquẽ
alium forte stomachatum. quiatu furtum faciens uixisti & non es mor¬
tuus: Quomodo aũ tu quando faciebas ideo uixisti ut post ea non face¬
res. noli quia tu transisti uelle misericordiae dĩ potentem subuertere:
nescis illuc multos transituros. quia & tu transisti: Isses modo qui murir¬
murares. siaduersus te audiretur quiprior dete murmurauit. & tam̃
& nunc optas uindictam dĩ inmalos quia fur nonmoritur. &murmuris
aduersus dm̃ quia fur non moritur .: Appende instatera aequitatis
furem &blasphemum. lam dicis quia furnon es sed murmurando ad¬
uersus dm̃blasphemus es.: Ille captat somnum hominis ut aliquid in uo

Expanded text:
fecit. Si jam non facis furtum, vide: si enim jam non facis, vide ne aliquanfecit. Si jam non facis furtum, vide: si enim jam non facis, vide ne aliquando fecisti. Si jam dies es, recole noctem tuam: si jam fixus in coelo es, recole terram tuam. Invenis te furem forte fuisse aliquando; et aliquem alium forte stomachatum, quia et tu furtum faciens vixisti, et non es mortuus: quomodo autem tu quando faciebas, ideo vixisti ut postea non faceres; noli quia tu transisti, velle misericordiae Dei pontem subvertere. Nescis illac multos transituros, qua et tu transisti? Esses modo qui murmurares, si adversus te audiretur qui prior de te murmuravit? Et tamen et nunc optas vindictam Dei in malos, ut fur moriatur, et murmuras adversus Deum, quia fur non moritur. Appende in statera aequitatis furem et blasphemum: jam dicis quia fur non es; sed murmurando adversus Deum, blasphemus es. Ille captat somnum hominis, ut aliquid involet;
Abbreviated transcription (Latin):
hominum omnes labores uistorum meditanti die & nocte legem dĩ nul¬
lae sunt. & patienter tolerat omnia. &erit beatus eruditus adõ: & quo¬
modo infirmamento cȩli : quia lex firmamentum est .: Beatus uir
quem tu erudieris dnẽ. & exlege tua docueris eum. ut mitiges eum
adiebus malignis. donec fodiatur peccatori fouea: Adtendite ergo lu¬
minaria quomodo procedunt. & occidunt &redeunt.: Agunt cursus
suos distinguunt diem & noctem . uoluunt annos & tempora. & tanta
mala fiunt in terra illis qui&em in caelo habentibus: Quid est ergo
quod doc& nos dr̃ : iam adtendamus psalmum.
non uindicat. uindicat ds̃ ultionum.: quid est ds̃ ultionum : ds̃
uindictarum : In eo ceste murmuras quia non uindicatur inmalos:
noli murmurare ne inter illossis in quo simdicatur : Facit ille furtũ
&uiuet tumurmuras aduersus dm̃ quia non moritur quitibi furtũ

Expanded text:
hominum, omnes labores justorum meditanti die ac nocte legem Dei, nulhominum, omnes labores justorum meditanti die ac nocte legem Dei, nulli sunt; et patienter tolerat omnia, et erit beatus eruditus a Deo. Et quomodo in firmamento coeli? Quia lex firmamentum est. «Beatus vir quem tu erudieris, Domine, et ex lege tua docueris eum: ut mitiges eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea.» Attendite ergo luminaria quomodo procedunt, et occidunt, et redeunt, agunt cursus suos, distinguunt diem et noctem, volvunt annos et tempora; et tanta mala fiunt in terra, illis quietem in coelo habentibus. Quid est ergo quod nos docet Deus? Jam attendamus Psalmum. non vindicat? Vindicat «De is ultionum.» Quid est, «Deus ultionum?» Deus vindictarum. In eo certe murmuras, quia non vindicatur in malos. Noli murmurare, ne inter illos sis in quos vindicatur. Facit ille furtum, et vivit: tu murmuras adversus Deum, quia non moritur qui tibi furtum
Abbreviated transcription (Latin):
in libro cor infirmamento caeli: Si ibi est cor. inde luc& & non commo¬
uebitur in iquitatibus subterpositis : Non quia ibi est in caelo percar¬
nem sed quia ibi est perconuersationem secundum quod dictum est
nr̃a aũ conuersatio in caelis est: non potes cogitare illam ciuitatem
quia nondum uides: Vis cogitare caelum : librum dĩ cogita: Audi
psalmum: & inlege eius meditabitur die ac nocte: Et ibi beatus dic¬
tus ẽ qui non ab ut in consilio impiorum. &inuia peccatorum nonste¬
tit & incathedra pestilentiae non sed it sed inlege dnĩ fuit uoluntas
eius : uide luminare in caelo & inlege eius meditabitur die ac noc¬
te : Vult patienter ferre omnia non descendat decaelo : & in lege es
meditetur die ac nocte . Ergo in caelo cor eius .: Siin caelo cor eius omnes
iniquitates quaefiunt in terra ad tempus: omnes felicitates malorum

Expanded text:
in libro, cor in firmamento coeli. Si ibi est cor, inde luceat, et non moin libro, cor in firmamento coeli. Si ibi est cor, inde luceat, et non movebitur iniquitatibus subterpositis: non quia ibi est in coelo per carnem, sed quia ibi est per conversationem, secundum quod dictum est, «Nostra autem conversatio in coelis est.» Non potes cogitare illam civitatem, quia nondum vides. Vis cogitare coelum? Librum Dei cogita. Audi psalmum: «Et in lege ejus meditabitur die ac nocte.» Et ibi «beatus» dictus est «qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit; sed in lege Domini fuit voluntas ejus» . Vide luminare in coelo: «Et in lege ejus meditabitur die ac nocte.» Vult patienter ferre omnia? Non descendat de coelo, et in lege ejus meditetur die ac nocte. Ergo in coelo cor ejus: si in coelo cor ejus, omnes iniquitates quae fiunt in terra ad tempus, omnes felicitates malorum
Abbreviated transcription (Latin):
legitur aut apostolus : uerbo dĩ pascuntur.: quod uerbum dĩ ut so¬
nar& nobis ad tempus. uerbum caro factum ẽ & habitauit in nobis:
Sed tamen ipsalex quȩ scripta est firmamentum nobis est: Ibi sit cor
tis librorum : quod dictum est caelum plicabitur ut liber. Quiergo
sursum hab& cor. Ipsum cor ipsius in luminare est : In caelo fulg&
nec uincitur tenebris. Infra enim sunt tenebre. tenebre aũt iniquitas
non in commutabiles tenebrae .: Iam & hesterno die commemorauim.
Sed qui hodie tenebrae sunt. siuelint cras lux erunt.: quitenebre huc
ingressi sunt. si uelint iam lux esse possunt.⁊ A perte enim apostolus
nequis putar& naturales esse iniquitates quȩ mutari non possunt .:
Fuistis enim inquit aliquando tenebrȩ. nunc aũ lux indnõ sicut filulu¬
cis ambulate : Lux inquit in dnõ non in uobis cor ergo in libro: Sicor

Expanded text:
legitur, aut Apostolus? Verbo Dei pascuntur: quod Verbum Dei, ut solegitur, aut Apostolus? Verbo Dei pascuntur: quod Verbum Dei, ut sonaret nobis ad tempus, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Sed tamen ipsa Lex, quae scripta est, firmamentum nobis est: ibi si sit ctis librorum, quid dictum est? «Coelum plicabitur ut liber» . Qui ergo sursum habet cor, ipsum cor ipsius luminare est: in coelo fulget, nec vincitur tenebris. Infra enim sunt tenebrae: tenebrae autem iniquitas; non incommutabiles tenebrae. Jam et hesterno die commemoravimus. Sed qui hodie tenebrae sunt, si velint, cras lux erunt: qui tenebrae huc ingressi sunt, si velint, jam lux esse possunt. Aperte enim Apostolus, ne quis putaret naturales esse iniquitates, quae mutari non possunt: «Fuistis enim,» inquit, «aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino: sicut filii lucis ambulate» . «Lux,» inquit, «in Domino:» non in vobis. Cor ergo in libro: si cor
Abbreviated transcription (Latin):
impl& corda &mentes intuentium. & non opuserit ut aliquid nobis
ibi legatur. quia in eo quod nobis legitur sillabae sonant & transeunt
illa lux ueritatis non preterit sed fixa permanens in aebriat corda
uidentium. quomodo dictum est inaebriabuntur abubestate domꝰ
tuae. &torrente deliciarum tuarum potabis eos. quõ apud te est
dnẽ fons uitae : &uide ipse ipsum fontem  Inlum ine inquit tuo.
uidebimus lumen: modo ergo lectio necessaria ẽ quamdiu expar¬
te cognoscimus : & exparte prophetamus sicut dicit apostolus:
Cum aũ uenerit quod perfectum ẽ : auferetur quod exparte ẽ.⁊
Non enim illa ciuitate hierusalem ubi angeli uiuunt undenos modo
peregrinamur . & peregrinatio nr̃a gemitꝰ gemit᷑ siscimus quia pe¬
regrinamur : Namodit ualde patriam quiputat sibi esse cum pe¬
regrinatur : Num quid in illa ciuitate ubi sunt angeli euangeliũ

Expanded text:
implet corda et mentes intuentium: et non opus erit ut aliquid ibi implet corda et mentes intuentium: et non opus erit ut aliquid ibi nobis legatur. Quia in eo quod nobis legitur, syllabae sonant et transeunt: illa lux veritatis non praeterit, sed fixa permanens inebriat corda videntium; quomodo dictum est, «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum» «tuarum potabis eos; quoniam apud te est, Domine, fons vitae.» Et vide ipsum fontem: «In lumine,» inquit, «tuo videbimus lumen» . Modo ergo lectio necessaria est, quamdiu «ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus,» sicut dicit Apostolus: «cum autem venerit quod perfectum est, auferetur quod ex parte est» . Non enim in illa civitate Jerusalem, ubi Angeli vivunt, unde nos modo peregrinamur, et peregrinatio nostra gemit; gemit autem, si scimus quia peregrinamur; nam odit valde patriam, qui putat sibi bene esse cum peregrinatur: numquid in illa civitate ubi sunt Angeli, Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
in saeculo quanta qua sibi uidentur honorare solem. de illo menti¬
indignatur contra falso honorantem quam contra contumeliosũ.
eruo enimbono maior contumelia ẽ in iuiria dnĩ .⁊ quanta falsa
de ipsis luminaribus quidam dicunt. & ferunt tolerant. & non
mouentur : quare : quia in caelo sunt: Caelum aũ quod est:
ne hoc pretermittamur : Quaedam deluna mentiuntur homi¬
nes quando uident obscurari lunam. & dicunt malefici illã deponunt
cum certis temporib: defectum suum habeat secundum dĩ dispositi¬
onem: Noncurat tamen ista uerba hominum illa quae in caelo est.
Sed quid ẽ in caelo : in firmamento caeli est: Cuius ergo cor infirma¬
mentum. perfigurã liber legis. Ideo quodam loco dicitur extendit
caelum sicut pellem. Si extenditur tam quam pellis. tamquam liber est
extentus ut legatur .: Transacto aũ tempore quo legitur lex. propter¬
ea enim legitur lex : quia non dum uenimus ad illam sapientiam quae

Expanded text:
in coelo. Quanti qui sibi videntur honorare solem, de illo mentiin coelo. Quanti qui sibi videntur honorare solem, de illo mentiindignatur contra falso honorantem, quam contra contumeliosum. Servo enim bono major contumelia est injuria Domini. Quanta falsa de ipsis luminaribus quidam dicunt? Et ferunt, tolerant, et non moventur. Quare? Quia in coelo sunt. Coelum autem quid est? Nec hoc praetermittamus: quanta mentiuntur homines, quando vident obscurari lunam, et dicunt, Malefici illam deponunt? cum certis temporibus defectum suum habeat secundum Dei dispositionem. Non curat tamen ista verba hominum illa quae in coelo est. Sed quid est, In coelo? In firmamento coeli est. Cujus ergo cor in firmaum, intelligitur per figuram Liber Legis. Ideo quodam loco dicitur, «Extendit coelum sicut pellem» . Si extenditur sicut pellis, tanquam liber est extentus, ut legatur. Transacto autem tempore non legitur. Propterea enim legitur Lex, quia nondum venimus ad illam Sapientiam quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ forte ut ferant iusti in iquitates malorum quae non in ipsos fiunt sic fe¬
rant &quȩ in ipsos fiunt: Non enim propter eadebent ferre &tolerare.
quid in alios fiunt. &si inse fiant. non debent perdere tolerantiam: Nam
qui perdiderit tolerantiam cecidit decaelo: Quiaũ fixum habet cor in
caelo terra ipsius laborat interra: Quanta & deipsis luminaribus fingunt
homines & patienter ferunt : quomodo iustipatienter debent ferre om¬
nẽs etiam defalsas criminationes hoc ipsum quodiam dudum dixi quia
illa stella mercurii est & illa stella saturni est. & illa stella iouis est
conuitia fiunt stellis: quid illȩ cum audiunt tanta conuitia. numquid
mouentur aut non exercent cursus suos: Sic & homo qui innatio¬
ne peruersa &tortuosa hab& uerbum dĩ. sicut luminare est fulgens

Expanded text:
est forte, ut ferant justi iniquitates malorum, quae non in ipsos fiunt: sed sicut ferunt quae in alios fiunt, sic feest forte, ut ferant justi iniquitates malorum, quae non in ipsos fiunt: sed sicut ferunt quae in alios fiunt, sic ferant et quae in ipsos fiunt. Non enim propterea debent ferre et tolerare, quia in alios fiunt: et si in se fiant, non debent perdere tolerantiam. Nam qui perdiderit tolerantiam, cecidit de coelo: qui autem fixum habet cor in coelo, terra ipsius laborat in terra. Quanta et de ipsis luminaribus fingunt homines, et patienter ferunt? Quo modo justi patienter debent ferre omnes etiam de se falsas criminationes. Hoc ipsum quod jam dudum dixi, quia illa stella Mercurii est, et illa stella Saturni est, et illa stella Jovis est, convicia fiunt stellis. Quid? illae cum audiunt tanta convicia, numquid moventur, aut non exercent cursus suos? Sic et homo qui in natione perversa et tortuosa habet verbum Dei, sicut luminare est fulgens
Abbreviated transcription (Latin):
caelo : despiciunt omnia iniqua quae fiunt in terra : It quomodo lumi¬
naria in caelo perdiem & noctẽ procedunt peragunt it in era sua cur¬
sus suos certos habent & cõmiͣtuntur talia mala nec deuiant desuper
stellae fixe incęlo agentes pertractos celestes quȩ illis prestituit & con¬
stituit creator ipsorum: Sic debent scĩ sedsi in caelo figantur corda eo¬
rum si non fustra audiant & respondeant sursum se haberecor. siimi¬
tentur eum qui ait . nr̃a aũ conuersatio in caelis est .: Qui ergo sunti
in supernis & desupernis cogitant sicut dictũ est : ubi ẽ thesaurus
tuus ibi & cortuum. Deipsis cogitationibus supernorum patientes fiant
& quicquid in terra committitur sic noncurant donec peragant itinera
sua quem ad modum noncurant luminaria caeli. quomodo exerceant
dies & noctes quamuis tanta mala uideant fieri super terrã ssed facili

Expanded text:
coelo, despiciunt omnia iniqua quae fiunt in terra: et quomodo lumicoelo, despiciunt omnia iniqua quae fiunt in terra: et quomodo luminaria in coelo per diem et per noctem procedunt, peragunt itinera sua, cursus suos certos habent, et committuntur tanta mala, nec deviant desuper stellae fixae in coelo, agentes per tractus coelestes, quae illis praestituit et constituit Creator ipsarum; sic debent sancti, sed si in coelo figantur corda eorum, si non frustra audiant et respondeant sursum se habere cor, si imitentur eum qui ait, «Nostra autem conversatio in coelis est» . Quia ergo sunt in supernis, et de supernis cogitant, sicut dictum est, «Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum» ; de ipsis cogitationibus supernorum patientes fiunt; et quidquid in terra committitur, sic non curant, donec peragant itinera sua, quemadmodum non curant luminaria coeli, nisi quomodo exerceant dies et noctes, quamvis tanta mala videant fieri super terram. Sed facile
Abbreviated transcription (Latin):
leonem quia dictũ ẽ uicit leo detribu uida : Ad ora p&ram quia dictũ ẽ.
litudo quaedam data ẽ ad significandos scõs dequacũq creatura ducta
fuerit similitudo tu intellege similitudinem creaturae. & ad ora ar¬
& minutissima animalia nobiscum uident: Sed dequo dictũ ẽ. erat lum̃
uerum quod in luminat omnem hominem uenientem in hunc mundum.
Nam lux ista non hominem solum inluminat. sed & iumenta & pecora. &om¬
nia animalia: Quod aũ inluminat omnẽ hominem incorde in luminat
ubi intellectum solum hab&.: Intellegat ergo caritas ur̃a quib dixit apos¬
tolus innatione tostuosa &peruersa id est inter iniquos in quibus appa¬
retis sicut lum inaria inmundo uerbum uitȩ habentes. quod am modo
ammonuit nos &istum psalmum intellegere & p̃noscere titulũ ipsius.
tales enim scĩ inquibus ẽ uerbũ uitae de conuersatione quam habent in

Expanded text:
leonem, quia dictum est, «Vicit leo de tribu Juda» : adora petram, quia dictum estleonem, quia dictum est, «Vicit leo de tribu Juda» : adora petram, quia dictum estlitudo quaedam data est; ad significandos sanctos de quacumque creatura ducta fuerit similitudo, tu intellige similitudinem creaturae, et adora aret minutissima animalia nobiscum vident? Sed de quo dictum est: «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» . Nam lux ista non hominem solum illuminat, sed et jumenta et pecora et omnia animalia: quod autem illuminat omnem hominem, in corde illuminat, ubi intellectum solum habet. 5. Intelligat ergo Charitas Vestra, quibus dixit Apostolus, «In natione tortuosa et perversa,» id est, inter iniquos, «in quibus apparetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae habentes:» quodam modo admonuit nos et istum psalmum intelligere, et praenoscere titulum ipsius. Tales enim sancti in quibus est verbum vitae, de conversatione quam habent in
Abbreviated transcription (Latin):
nationis tortuosȩ &peruersae. inquibus apparebitis sicut luminaria.
inmundo uerbũ uitae habentes: Similitudo delum inarib data ẽ ad
scõs ut sine murmuratione sint innatione tortuosa & peruersa: Sed
nequisquam propter ea put& colenda eẽ & ad oranda luminaria cȩ¬
li : quia inde aliqua similitudo ducta ẽ ad significationẽ scõrum :
Prius hoc explicemus in nomine xp̃i. quam non sit consequens ut propter¬
ea tibi uideatur ad orandus sol &luna aut stellae. aut caelum. quia
aliqua deillis similitudo ducta ẽ. quasi significarentur scĩ quia multa
sunt dequibus ducta est similitudo ad significandos scõs quȩ ad orantur:
Sienĩ quicquid ẽ unde similitudo ducitur ad scõs ad orandũ tibi putas:
ad ora montes & colles. quia dictũ ẽ. montes exultauerunt ut ari&es :¬
& colles uelut agni ouium: Iude scĩs dicis. ego de ipso xp̃odico: Adora

Expanded text:
nationis tortuosae et perversae, in quibus apparetis sicut luminaria nationis tortuosae et perversae, in quibus apparetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae habentes» . Similitudo de luminaribus data est ad sanctos, ut sine murmuratione sint in natione tortuosa et perversa. 4. Sed ne quisquam propterea putet colenda esse et adoranda luminaria coeli, quia inde aliqua similitudo ducta est ad significationem sanctorum; prius hoc explicemus in nomine Christi, quam non sit consequens, ut propterea tibi videatur adorandus sol, aut luna, aut stellae, aut coelum, quia aliqua de illis similitudo ducta est, qua significarentur sancti; quia multa sunt de quibus ducta est similitudo ad significandos sanctos, quae non adorantur. Si enim quidquid est unde similitudo ducitur ad sanctos, adorandum tibi putas; adora montes et colles, quia dictum est: «Montes exsultaverunt velut arietes, et colles velut agni ovium» . Tu de sanctis dicis, ego de ipso Christo dico. Adora
Abbreviated transcription (Latin):
ta sabbatorum : In limine ẽ titulus inpostibus fixus ẽ. uolunt homines
titulum cognoscere. & sic domũ intrare: Recolamꝰ ergo scripturã scm
ingenesi primo die quid sit factũ. Inuenimꝰ lucem.: Secundo die quid sit
factum inuenimꝰ firmam̃tũ : quod apellauit ds̃ celum.. Tertio die quid sit
factum inuenimꝰ speciẽ terrȩ &maris. & segregationem: ut omnis congrega¬
tio aquarũ uocaretur mare : & aridauocaretur terra: Quasto dielumi¬
naria fecit ds̃ in celo : solem in potestatẽ diei : lunã & stellas in potestatem
noctis: Hoc quarto die fecit Quid sibi ergo uult qđ de quasto die accepit.
psalmus titulum : : In quopsalmo doc&ur patientia aduersus felicita¬
tes malorũ & labores bonorũ: Habes paulũ apostolum dicentem scis
fidelibus roboratis inxp̃o: omnia facite sine murmuratione & discep¬
tatione : ut sitis in rep̃hensibiles & sinceres. inmaculati filii dĩ inmedic

Expanded text:
ta sabbatorum.» In limine est titulus, in postibus fixus est. Volunt homines ta sabbatorum.» In limine est titulus, in postibus fixus est. Volunt homines titulum cognoscere, et sic domum intrare. Recolamus ergo Scripturam sanctam in Genesi, primo die quid sit factum; invenimus lucem: secundo die quid sit factum; invenimus firmamentum, quod appellavit Deus coelum: tertio die quid sit factum; invenimus speciem terrae et maris, et segregationem, ut omnis congregatio aquarum vocaretur mare, te arida vocaretur terra. Quarto die, luminaria fecit Deus in coelo ; solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis : hoc quarto die fecit. Quid sibi ergo vult quod de quarto die accepit Psalmus titulum; in quo psalmo docetur patientia adversus felicitates malorum, et labores bonorum? Habes Paulum apostolum dicentem sanctis fidelibus roboratis in Christo: «Omnia facite sine murmuratione et disceptatione; ut sitis irreprehensibiles, et sinceres, immaculati filii Dei in medio
Abbreviated transcription (Latin):
lentes in eorum adulationem qui sibi aliquid secundum amorem prestitis¬
sent. sidera ostendebant in caelo dicentes. quod illius eẽt illud sidus. & illud
illius .: homines aut̃ qui ante nonaspexerant utuiderent quia ibi erant &¬
illa sidera antequam nascerentur decepti crediderunt & concepta ẽ opinio
uanitatis. hanc opinionem erroris diabolus confirmauit . xp̃s euertit .:
legitur adie dominica. Attendat itaq caritas ur̃a quid sibi uelit iste titu¬
lus : Hic grande misterium. & reuera occultum nam pleraq ipsius psal¬
mi manifeste sonant & manifeste mouent &cito intelleguntur : hic aũ
titulus quod fatendum ẽ. hab& non parum obscuritatis. sed aderit dñs¬
& serenabit nubilum. & uidebitis psalmum & ex fronte psalmi cognos¬
cetis eum : In fronte enim hab & psalmus iste . psalmus ipsi dauid. quar¬

Expanded text:
lentes, in eorum adulationem qui sibi aliquid secundum amorem saeculi praestitislentes, in eorum adulationem qui sibi aliquid secundum amorem saeculi praestitissent, sidera ostendebant in coelo, dicentes quod illius esset illud sidus, et illud illius: homines autem qui antea non aspexerant, ut viderent quia ibi erant et illa sidera antequam nascerentur, decepti crediderunt; et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirmavit, Christus evertit.rtus dies intelligitur a die dominico. Attendat itaque Charitas vestra quid sibi velit iste titulus: hic grande mysterium, et revera occultum. Nam pleraque ipsius Psalmi manifeste sonant, et manifeste movent, et cito intelliguntur; hic autem titulus, quod fatendum est, habet non parum obscuritatis: sed aderit Dominus, serenabit nubilum, et videbitis Psalmum, et ex fronte Psalmi cognoscetis eum. In fronte enim habet psalmus iste, «Psalmus ipsi David, quar
Abbreviated transcription (Latin):
itur a paganis & amultis xpianis. sed nolemus ut dicant
corrigantur & nondicant. Sienim habent linguã suam qua utantur :
non enim & in omnib gentibus ista dicuntur. multae gentes aliae atq
aliae aliter uocant: Melius ergo deore xp̃iano ritus loquendi aeclesi¬
asticus procedat. tamen siquem forte consu&udo traxerit ut illud
ex eat exore quod in probat corde. intellegat illos om̃s dequorum no¬
minibus apellata sunt sidera homines fuisse: nec exeo eẽ coepissent
ista sidera incȩlo ex quo illi coeperunt & ante ibi fuerunt. Sed perbene¬
ficia quaedam mortaliũ mortalia illi homines protempore suo quia plu¬
ruum potuerunt. & eminerunt in hoc saeculo cũ cari eeñt hominib
Non propter uitã adernã. sed propter commodum temporale defere¬
bantur eis diuini honores. ueteres enĩ saeculi decepti . & decipere uo¬

Expanded text:
dicitur a Paganis, et a multis Christianis: sed nollemus; atque utinam dicitur a Paganis, et a multis Christianis: sed nollemus; atque utinam corrigant, et non dicant sic. Habent enim linguam suam qua utantur. Non enim et in omnibus gentibus ista dicuntur: multae gentes aliae atque aliae aliter atque aliter vocant. Melius ergo de ore christiano ritus loquendi ecclesiasticus procedit. Tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod improbat corde, intelligat illos omnes, de quorum nominibus appellata sunt sidera, homines fuisse, nec ex eo esse coepisse ista sidera in coelo, ex quo illi coeperunt: et ante ibi fuerunt; sed per beneficia quaedam mortalium mortalia, illi homines pro tempore suo, quia plurimum potuerunt et eminuerunt in hoc saeculo, cum chari essent hominibus, non propter vitam aeternam, sed propter commodum temporale, deferebantur eis divini honores. Veteres enim saeculi decepti, et decipere vo
Abbreviated transcription (Latin):
lis est securus ẽ & patienter fert omnes felicitates maliis & labores bo¬
norum patienter fert. tolerat donec finiatur hoc seculum. donec trans¬
eat iniquitas . Iam talis beatus ẽ&erudiuit eum ds̃ delege sua. & mitiga¬
uit eũ adieb malignis. donec fodiatur peccatori fouea: Qui uero non¬
dum ẽ talis audiat pernos quod dñõ plac&: Plura aũ ipsedicat in cor¬
de quimelius uid& uulnus quod cur&: Psalmus. hunc hab& titulum.
idest hanc inscriptionem. PSALMUS IESI DAUID QUARTA SABBATI
Docturus ẽ psalmus iste patientiã in laboribus iustorum contra iniquo¬
rum felicitates patientiam doc&. patientiã aedificat. hoc hab& totus a ca¬
pite usq infinem: Quare ergo talẽ hab& titulum inquarta sabbati:
una sabbati dies dominicus ẽ: Secunda sabbati. secunda feria. quem sȩ¬
culares. diẽs lunae uocant . Tertia sabbati tertia feria quem diem illi
martis uocant: Quarta ergo sabbatorũ. quarta feria qui mercurii dies

Expanded text:
lis est, securus est; et patienter fert omnes felicitates malorum, et labores bonorum patienter fert, tolerat, donec finiatur hoc saeculum, donec transeat iniquitas. Jam talis beatus est, et erudivit eum Deus de lege sua, et mitigavit eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea. Qui vero nondum est talis, audiat per nos quod Domino placet. Plura autem ipse dicat in corde, qui melius videt vulnus quod curet. 3. Psalmus hunc titulum habet, id est hanc inscriptionem: «Psalmus ipsi David, quarta sabbatorum». Docturus est psalmus iste patientiam in laboribus justorum: contra iniquorum felicitates patientiam docet, patientiam aedificat. Hoc habet totus a capite usque in finem. Quare ergo talem habet titulum, «in quarta sabbati?» Una sabbati, dies dominicus est; secunda sabbati, secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant; tertia sabbati, tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta ergo sabbatorum, quarta feria, qui Mercurii dies
Abbreviated transcription (Latin):
intrat per ianuam pastor ouium est aitdñs. ⁊ qui autem per aliam partẽ
ascendit. ille fur est & latro.⁊ Quiperianuam intrat humilis est. qui ꝑ
aliam partem ascendit. superbus est : Ideo illum dixit intrare. illum as¬
cendere : Sed ille intrando recipitur : Ille ascendendo precipitatur. ⁊ Ad¬
nuntiate ingentibus gloriam eius.⁊ quid est ingentibus: Forte gentes
nominantur & paucȩ. Et ad huc habet quoddicat illa pars. quae erexit pa¬
rietem dealbatum.⁊ quare non gentes sunt getuliu. numiđu. mauritanua
Bizantium. prouintia ⁊ gentes sunt: auferat sermonem hyposis parieti de¬
albato sermo dĩ aedificans domum toto orbe terrarum. ⁊ Parum quod dix̃.
ad nuntiate ingentibus gloriam eius: nealiquas. excepias putares : Sequit᷑

Expanded text:
intrat per januam, pastor ovium est,» ait Dominus; «qui autem per aliam partem intrat per januam, pastor ovium est,» ait Dominus; «qui autem per aliam partem ascendit, ille fur est et latro» . Qui per januam intrat, humilis est; qui per aliam partem ascendit, superbus est: ideo illum dixit intrare, illum ascendere. Sed ille intrando recipitur; ille ascendendo praecipitatur. «Annuntiate in gentibus gloriam ejus.» Quid est, «in gentibus?» Forte gentes nominantur et paucae; et adhuc habet quod dicat illa pars quae erexit parietem dealbatum: Quare non gentes sunt Getulia, Numidia, Mauritania, Byzacium? Provinciae gentes sunt. Auferat sermonem hypocrisi parieti dealbato, sermo Dei, aedificans domum toto orbe terrarum. Parum est quod dixit, «Annuntiate» «in gentibus gloriam ejus;» ne aliquas gentes exceptas putares, sequit
Abbreviated transcription (Latin):
albatus. nisi hypoͣsis. id est simulatio. ⁊ foris lucet. intus lutum est.⁊
quod dicturus sum iam dictum est: Sed quia eo spũ iam dictum est. quẽ
nobis quoque dñs inpertire dignatus est. nos illud diximus.⁊ Etquic¬
quid modo eodem spũ dicimus. illidixerunt qui fuerunt antenos. ⁊ non
est ergo pretermittendum. & dicendum est. quiu dono dĩ dictum est.
Quidam deisto pariete dealbato cumdicer&. hoc ait.⁊ quomodo in parie¬
te non con iuneto aliis parietibus. sed singulariter erecto si hostium facias.
quisquis intrauerit foris est : Sic in illu parte quae noluit cantare cumdo¬
mo cantitum nouum. sed partem uoluit struere. et hoc dealbatu non soli¬
datu. ⁊ quid ual& quid hab& ianuam : Suntraueris. foris inueniris.⁊ Quia
enim ipsi non perianuam introierunt & lanua ipsorum non intromittit .:
Ons enim dicit: Egosum ianua perme intraturꝰ . ⁊ qui intrant perianuã

Expanded text:
albatus, nisi hypocrisis, id est simulatio? Foris lucet, intus lutum est. albatus, nisi hypocrisis, id est simulatio? Foris lucet, intus lutum est. Quod dicturus sum, jam dictum est, sed quia eo spiritu dictum est, quem nobis quoque Dominus impertire dignatus est, nos illud diximus; et quidquid modo eodem Spiritu dicimus, illi dixerunt qui fuerumt ante nos. Non est ergo praetermittendum, sed dicendum est, quia dono Dei dictum est. Quidam de isto pariete dealbato cum diceret, hoc ait: «Quomodo in pariete non conjuncto aliis parietibus, sed singulariter erecto, si ostium facias, quisquis intraverit foris est; sic in illa parte quae noluit cantare cum domo canticum novum, sed parietem voluit struere, et hunc dealbatum, non solidatum quid valet quod habet januam? Si intraveris, foris inveniris.» Quia enim ipsi non per januam introierunt, et janua ipsorum non intromittit. Dominus enim dicit: «Ego sum janua; per me intratur.» Qui sunt qui intrant per januam?
Abbreviated transcription (Latin):
bene nuntiate dedie indiem saluture eius.: Quomodo orescit aedifi¬
diem inquit aedificetur.: Crescat inquit ds̃ domus mea : & quasi dice¬
retur ab operariis. ubi iubes aedificari domum. ubiuis crescere domũ
tuam. elige nobis aliquem locum aequalem. aliquem locum spatio¬
sum sitibi amplam domum uis aedificari. ⁊ Ubi iubes ut benenun¬
emus dedie indiem : Ostendit locum. Adnunt
eius. nongloriam uram̃. ⁊ Ostructores gloriam eius bene nuntia¬
te ingentibus. ⁊ Sigloriam uram adnuntiare uolueritis cadetis :
Sieius : aedificamini cum aedificatis.⁊ Ideo quigloriam suam adnun¬
tiare uoluerunt . noluerunt esse in istadomo. Et propter ea non cantãt¬
canticum nouum cum omni terra.⁊ Non enim conmunicant uniuerso
orbi terrarum. etideo non sunt aedificantes indomo. sed parietem dealba¬
tum erexerunt.⁊ Quanta minatur ds̃ parieti dealbato. sunt testimoniaa
prophetarum inmeres. unde dicit parieti dealbato.⁊ Quid est paries de¬

Expanded text:
bene nuntiate de die in diem salutare ejus.» Quomodo crescit aedifidiem, inquit, aedificetur; crescat, inquit Deus, domus mea. Et quasi diceretur ab operariis, Ubi jubes aedificari? ubi vis crescere domum tuam? Elige nobis aliquem locum aequalem, aliquem locum spatiosum, si tibi amplam domum vis aedificari. Ubi jubes ut bene nuntiemus de die in diem? Ostendit locum: «Annuntejus, non gloriam vestram. O structores, gloriam ejus bene nuntiate in gentibus. Si gloriam vestram annuntiare volueritis, cadetis; si ejus aedificabimini, cum aedificatis. Ideo qui gloriam suam annuntiare voluerunt, noluerunt esse in ista domo; et propterea non cantantcanticum novum cum omni terra. Non enim communicant universo orbi terrarum: et ideo non sunt aedificantes in domo, sed parietem dealbatum erexerunt. Quanta minatur Deus parieti dealbato? Sunt testimonia Prophetarum innumera, unde maledicit parieti dealbato? Quid est paries de
Abbreviated transcription (Latin):
nolunt : ut uideant hoc qđ ostendit. Selquia ipse sanat oculos cor¬
dis aduidendum se: ꝓpterea cũ dixissec ostende nobis dnẽ mise¬
ricordiã tuã. tam quã multis caecis dieturis. quomodo uidebimus
cũ coeperit ostendere adiuuxit: Etalutaretuum danobis: Dando
enĩ salutare suum sanat in nobis unde possimus uidere qđ ostendit.
Non quomodo medicus homo ipse curat ut lucem istam ostendat eis quos
cura uerit. Caliud ẽ ista lux quã demonstraturus ẽ. Aliudaũipse
medicus quicurat oculos quib: ostendat lucẽ quȩ lux non ẽ ipse medicus.

Expanded text:
oculos cordis ad videndum se; propterea cum dixisset, «Ostende nobis misericordiam tuam,» tanquam multis caecis dicturis, Quomodo videbimus, cum coeperit ostendere? adjunxit, «Et salutare tuum da nobis.» Dando enim salutare suum, sanat in nobis unde possimus videre quod ostendit: non quomodo medicus homo ipse curat, ut lucem istam ostendat eis quos curaverit; et aliud est ista lux quam demonstraturus est, aliud autem ipse medicus qui curat oculos quibus ostendat lucem, quae lux non est ipse.
Abbreviated transcription (Latin):
bitur filus chore. Sumus enĩ filii sponsi Ille quippe sponsus. dans
terim in ista peregrinectione : Ad huc aut̃ seruat nobis occultas diuitias
ꝓpheta infuturum : &utitur uerbis quasi iam p̾teriti tẽporis: tam quã fac¬
ta dic̃ quȩ futura erant: quia apuddm̃ & qđ futurũ ẽ iam factum est.
agnoscunt.: Sic enĩ recitatus ẽ psalmus. tam quã euangelium legatur.
Foderunt manus meas &pedes. dinumerauerunt omnia ossa mea: Ipsi

Expanded text:
bitur, «filiis Core:» sumus enim filii sponsi . Ille quippe sponsus, dans terim in ista peregrinatione; adhuc autem servat nobis occultas divitias . Itaque cantat ei Propheta in futurum, et utitur verbis quasi jam praeteriti temporis; tanquam facta dicit, quae futura erant; quia apud Deum et quod futurum est, jam factum est. agnoscunt; sic enim recitatur, tanquam Evangelium legatur: «Foderunt manus meas
Abbreviated transcription (Latin):
culũ mortis &laquȩ os temptationum: Portamus omnia ista in carne hac.
&ra di ẽ ista: ꝗa uindicta diẽ: Sed ꝗa futurũ erat utregeneraremur. &cre¬
dendo noui efficeremur : Atq: in resurrectione omnis ipsa mortalitas adsu¬
meretur. &nouitas tocius hominis repararetur . Sicut enĩ om̃sinadã mo
riuntur : sic &in xp̃o om̃siuiui ficabuntur: hoc uidens ꝓphetaait . non in
ȩternũ irascaris nobis : Velextendes iram tuã a generatione in generitionẽ

Expanded text:
culum mortis, et laqueos tentationum: portamus omnia ista in carne hac; et culum mortis, et laqueos tentationum: portamus omnia ista in carne hac; et ira Dei est ista, quia vindicta Dei est. Sed quia futurum erat ut regeneraremur, et credendo novi efficeremur, atque in resurrectione omnis illa mortalitas absumeretur, et novitas totius hominis repararetur; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur : hoc videns Propheta ait, «Non in aeternum irascaris nobis, vel extendas iram tuam a generatione» «in generatione