comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dño dõ tuo. oblationẽ spontaneam
manus tue. quã offeres iuxta bñ¬
dc̃ionẽ dñi dei tu: ⁊ epłaberis co¬
rã dño deo tuo. tu et filius tuꝰ ⁊ fiba
tua.⁊ seruus tuꝰ ⁊ ancilla tua. ⁊ leui¬
tes qͥ ẽ intra portas tuas: ⁊ adriena
⁊ pupillus. ⁊ uidua qͥ morant᷑ uob̾cũ.

Expanded text:
Domino Deo tuo, oblationem spontaneam manus tuae, quam offeres juxta benedictionem Domini Dei tui, et epulaberis coram Domino Deo tuo, tu, et filius tuus, et filia tua, et servus tuus, et ancilla tua, et Levites qui est intra portas tuas, et advena, ac pup
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mechaberis. ñ furtũ facies. non
loqueris contra ꝓximũ tuũ falsũ
testimonium. ⁊ son concupisces do¬
mum proximi tui. nec desid̾abis uxo¬
remeius: non seruum. ñ dencillam.
ñ bouẽ. ñ asinũ. nec om̃ia que illiꝰ¬

Expanded text:
n moechaberis. non furtum facies. non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium. non concupisces domum proximi tui, nec desiderabis uxorem eius, non seruum, non ancillam, non bouem, non asinum, nec omnia quae illi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Et auduu uocem magnã
incelo dicentem. Nunc facta est
salus. et uirtus. et regnũ dei nostri
ante conspectũ dei nr̃i die ac nocte
Et ipsi uicer̃t illũ ꝓpt̾ sangͥnem.
agni. et ꝓpt̾ u̾bum testimoniisui
et ñ dilexerunt animai suas usq
ad mortem. Propt̾ea letamini celi
et qui habitatis in eis. eld maiorẽ¬

Expanded text:
nt. Et audivi vocem magnam in coelo dicentem: Nunc facta est salus, et virtus, et regnum Dei nostri, nte conspectum Dei nostri die ac nocte: et ipsi vicerunt illum propter sanguinem agni, et propter verbum testimonii sui, et non dilexerunt animas suas usque ad mortem. Propterea laetamini, coeli, et qui habitatis in eis. Et fa
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ illiꝰ cũ eẽnt i̾ti: erudierunt
filiam suam secundũ legem moysi.
Erat aũ ioachim diues ualde: et
erat ei pomeriũ uicinum domus
sue. Et ad ip̃m confluebant iudei:
eo qd esset honorabilior om̃iũ. Et
constituti sunt duo senes iudices
ĩ anno illo: de quib locutus est

Expanded text:
ti, erudierunt filiam suam secundum legem Moysi. Erat autem Joacim dives valde, et erat ei pomarium vicinum domui suae: et ad ipsum confluebant Judaei, eo quod esset honorabilior omnium. Et constituti sunt duo senes judices in anno illo: de quibus locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ religionis effectũ. et ad
optinendam tue gr̃e largitatem
b eatꝰ bernardꝰ abbas et doctor egre-¬
guis suis aput te semꝑ ꝓ nobis
mĩtis et p̃cib int̾cedat. ꝑ. Se4¬

Expanded text:
sanctae religionis effectum, et ad obtinendam tuae gratiae largitatem, beatus Bernardus abbas et doctor egregius suis apud te semper pro nobis meritis et precibus intercedat. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
mam. Et cũ iam sero esset factum.
qr erat parasceue quod est ante
sabbatum: uenit ioseph ab ari-¬
mathia nobilis decurio. qui et
ip̃e erat exspectans regnum dei. ⁊
audacter introiit ad pilatũ: et pe-¬
tiit corpus ih̾u. Pilatus aũ mira¬
batur siiam obisset. Et accersito
centurione: int̾rgauit eunisi iam

Expanded text:
m, quia erat parasceve, quod est ante sabbatum, venit Joseph ab Arimathia, nobilis decurio, qui et ipse erat exspectans regnum Dei; et audacter introiit ad Pilatum, et petiit corpus Jesu. Pilatus autem mirabatur si jam obiisset: et accersito Centurione inter
Abbreviated transcription (Latin):
et nr̃e congregationis ĩ ip̃m: ut ñ
cito moueamini a uestro sensu.ne¬
q t̾reamini. neq per sp̃m. neq ꝑ
sermonẽ. neq ꝑ epistolam. tanꝙͣ
per nos missam. quasi instet dres
dm̃. Ne quis uos seducat ullomͦ:
qm̃ nisi uen̾it discessio primũ. et

Expanded text:
tre congregationis in ipsum, ut non cito moueamini a uestro sensu, neque terreamini, neque per spiritum, neque per sermonem, neque per epistulam, tamquam per nos missam, quasi instet dies Domini. Ne quis uos seducat ullomodo, quia nisi uenerit discessio primum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui illuminas post cõm.¬
omẽm hominẽ uenientem in
hunc mundũ illumina q̃s cor famu¬
li tui grẽ tue splendore ⁊ ut digna
maiestati tue cogitare et dilig̾e ua¬

Expanded text:
eus qui illuminas omnem hominem venientem in hunc mundum, illumina quaesumus cor famuli tui gratiae tuae splendore, ut digna maiestati tuae cogitare, et diligere va
Abbreviated transcription (Latin):
eius oppressit. Sic et domus conscientie
tib inundante temptatione et irruente
supra firmam petram pauidus clama. cũ.
petro. domine saluum me fac. et contra on¬
omnem temptationem huic funiculo tri¬
plici in hereas. scilict ut nicħ de te p̃sumas.
s iacta cogitatum tuum in domino. nichil
de deo diffidas. s confirma cor tuum in salu¬
tari tuo. nicħ in te s in deo głeris. ut qͥ¬
fageslum memineris faciendum. quo eiciat᷑
de templo tui pectoris secularium strepitus et
turba uoluptatum. ꝑ quod deliciarum pruri¬
go diffugiat. mollicies contempnatur uarie¬
gnĩs et potestatis. teges pallatio. ciliciumli¬
no. fauori contemptus: obsequiis iniurie
p̃ferantur. Talib oblectatus studiis. erit tͥ
fruetus laboris deus in quo omĩa bona con¬
sequeris: qui pascet et saciabit te ingła sua:¬

Expanded text:
s oppressit. Sic et domus conscientiae s oppressit. Sic et domus conscientiae tibus, inundante tentatione et irruente supra firmam petram , pavidus clama cum Petro: « Domine, salvum me fac . » Et contra omnem tentationem huic funiculo triplici adhaereas, scilicet ut nihil de te praesumas, sed « jacta cogitatum tuum in Dominum . » Nihil de Deo diffidas, sed confirma cor tuum in salutari tuo ; nihil in te, sed in Deo, glorieris et flagellum memineris faciendum, quo ejiciatur de templo pectoris tui saecularium strepitus, et turba voluptatum, per quod deliciarum prurigo diffugiat, mollities contemnatur, variegeneris et potestatis; reges palatio, cilicium lino, favori contemptus, obsequiis injuriae praeferantur. Talibus oblectatus studiis erit tibi fructus laboris Deus, in quo omnia bona consequeris, qui pascet et satiabit te in a
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis anima de abysso uitiorum emgens.¬
sasutare salutare uirtutum culmen as¬
cendit. uelut ex insidiis prosilit. et oc¬
cursat elatio: totum domus domini edi¬
ficium concussura ad ruinam. quod.
surrexerat ad consuminationem. Quod
enim ꝑnitiosius iusto. qͣm quod iustꝰ
uideri desid̾at. quod ad salutationes in
foro hylarescit et exuitat: Quos adula¬
torio fauore mulcetur. quod pene homi¬
nẽ difsidens. equalẽ se suꝑis metit᷑ ⁊ m̃tit᷑.
ꝑ parietem suꝑbie remotior. quanto ÷ͥ uide¬
batur ꝑ uͥtutum celsitudinem ꝓpinquior.
quam necessaria in bene gestis humilitas.
tas est. Uñ his necẽe est quartam rotam
coniugari. qͣm uelut omĩum completionẽ¬
clausa clausulamq uͥtutum. augustinus
iusticiam nominauit. qua currus domini
quo ascenditur in celum ꝑficitur. qͦ ꝑdita
ouis ad gregem refertur: quo granum in
debriata et rigata fructum affert in ꝑatĩa.
hii sunt quatuor anguli domus iob. ĩ qͣm
uentus irruens . uni. conuiuentes filios¬

Expanded text:
fidelis anima de abysso vitiorum emergens, salutare virtutum culmen ascendit, velut ex insidiis prosilit et occursat elatio, totum domus Domini aedificium concussura ad ruinam, quod surrexerat ad consummationem. Quid enim perniciosius justo, quam quod justus videri desiderat, et quod ad salutatioforo hilarescit et exsultat? quod adulatorio favore demulcetur? quod pene hominem diffitens, aequalem se superis metitur et mentitur? per parietem superbiae remotior, quanto sibi videbatur per virtutum celsitudinem propinquior. quam necessaria in bene gestis humilitas. tas. Unde iis necesse est quartam rotam conjugari, 278 quam velut omnium completionem clausulamque virtutum Augustinus justitiam nominavit, qua currus Domini, quo ascenditur in coelum, perficitur, quo perdita ovis ad gregem refertur, quo granum in debriata et rigata, « fructum affert in patientia . » Hi sunt quatuor anguli domus Job , in quam ventus irruens septem convivantes filio
Abbreviated transcription (Latin):
ale te decipis. et iuanem sompnias¬
ualitudinem: si nondum suꝑbie tumores.
iusticie .i. humilitatis. que cuiq reddit
quod suum est de se non p̃sumens. se nicħ
hͣre propͥum. nich ꝑfectum. et quod ħt
amitt̾e posse cogitans. cathaplasinate sub¬
sederunt. Suꝑbla totum uͥtutis corpus
inficitur. uitale colum̃ emarcescit: formosa
queq deformantur. Euꝑbia natione cele¬
stis. sublimes appetit mentes. et uelut
ad propͥos ortus reuolans in głam et pu¬
ritatem hominum irrupit. que a gła ⁊
puritate prorupit angłorum. ea prius
in celis. dehinc in t̾ris tͥumphans. Sic
angłis tota innata est. ut ab eis ñ reced̾ẽt.

Expanded text:
ale te decipis, et inanem somniasvaletudinem, si nondum superbiae tumores, justitiae, id est humilitatis quae unicuique reddit quod suum est de se non praesumens, nihil habere proprium, nihil perfectum, et quod habet amittere posse recogitans, cataplasmate supersederunt. Superbia totum virtutis corpus inficitur, vitale columen emarcescit, formosa quaeque deformantur . Superbia natione coelestis, sublimes appetit mentes, et velut ad proprios ortus revolans in gloriam et puritatem hominum irrumpit, quae a gloria et puritate prorupit angelorum. Ea prius in coelis, dehinc in terris triumphans; sicut angelis tota innata est, ut ab eis non recederet,
Abbreviated transcription (Latin):
ructus dignos est penitentie agere.
transacta flere peccata et eadem it̾ũ
non agere sicut scriptura ait. Non adici¬
es peccatum suꝑ peccatum. Lauamini dic̃
dominus ꝑysaiam propham. ⁊ mundi esto¬
te. Lauatur itaq ⁊ mundus est qui ⁊ p̃t̾ita
plangit. ⁊ iterum flenda non admittit.
lauatur ⁊ non est mundus qui plangit
quod gessit. nec deserit. ⁊ pꝰ lacͥmas ħ que
fleuerit repetit

Expanded text:
ructus est dignus poenitentiae, transacta flere peccata, et eadem iterum non agere, sicut Scriptura ait: Non adjicies peccatum super peccatum . Lavamini, dicit Dominus per Isaiam prophetam, et mundi estote . Lavatur itaque et mundus eplangit, et iterum flenda non admittit. Lavatur et non est mundus, qui plangit quod gessit, nec deserit, et post lacrymas haec quae fleverat repetit
Abbreviated transcription (Latin):
emunxisti. Hii sunt equi pharaonis. qui
cum sessore suo merguntur in mari Talib
dicit diabolus et mundus: incuruare ut
transeamus. His effectum est ut rarus sit
hodie qui non mendicet nisi fen̾ator. uel qͥ
certis stipendiis et reoditib sustentetur.
Tales similes sunt amalech. hoc est lingen¬
tib t̾ram. qui non tantum t̾rena lingunt
et comedunt sicut bos. s allingunt
radicitus substantiolas pauperum deuo¬
rantes et rapientes. Ob quam rem probati
a gedeone excluduntur a consorcio suo: nesĩt
in prelio cum ip̃o pugnaturo. contra madia¬
nitas et demone¬
lxui. De his
qui puniunt᷑ instrum̃to sue offensionis.

Expanded text:
emunxisti. Hi sunt equi Pharaonis, qui emunxisti. Hi sunt equi Pharaonis, qui cum sessore suo submerguntur in mari . Talibus dicit diabolus et mundus, « incurvare ut transeamus . » His effectum est, ut rarus sit hodie, qui non mendicet, nisi fenerator, vel qui certis stipendiis et redditibus sustentetur. Tales similes sunt Amalec, hoc est, lingentibus terram, qui non tantum terrena lingunt et comedunt, sed, sicut bos, ablingunt radicitus, substantiolas pauperum devorantes et rapientes; ob quam rem probati a Gedeone excluduntur a consortio suo, ne sint in praelio cum ipso pugnaturo contra Madianitas et dXC. De his qui puniuntur instrumento suae offensionis.
Abbreviated transcription (Latin):
Urpes moꝑses turpib comparat.
qui temporalia ista uelut stercora
in auro uituli conflatilis. conflato in pul¬
uerem. datoq illum sitientib adorantibus
rine condempnauit. Quasi dicẽt eros.
Stereora sitistis: stercora bibetis. Aurum
fecisti sicut araneam animam ea eius. et cet̾a.
Auͥditas temporalium: homines facit arane¬
as. Aranea u̾mis est putridus et uenenosus.
qui deuorat muscas. ut texat in utiles telas:
quas texendo sese eiuscerat. Sic et quidam¬
h̃oies aranee sunt. deuorando sicut escam paniͤ.¬
sustantiolã substantiolam pauꝑum. qui sunt
pes mundi. et tantum musce. uel feneratorũ.
sunt. musce pͥncipalium et maiorum ara¬
quorumdam. Illi gartionum suorum. uel
esta ostiariorum uel adulatorum. aulicorũ.
ut puniantur. instrum̃to sue offensionis.
quia lex non equior ulla est. quam necis
artifices arte perire sua. Ue qui predaris. qͥa¬
et ip̃e predaberis. Ue qui emungis quia et¬
ip̃e emungeris. et sepe supra quod ab aliis

Expanded text:
urpes Moyses turpibus comparat, qui temporalia ista, velut stercora in auro vituli conflatilis redacto in pulverem , datoque illud sitientibus et adorantibus rinae, condemnavit. Quasi diceret eis: Stercora sitistis, stercora bibetis; aurum fecisti sicut araneam animam ejus, » etc. Aviditas temporalium homines facit araneas. Aranea vermis est putridus et venenosus, qui devorat muscas, ut texat inutiles telas, quas texendo sese eviscerat. Sic et quidam araneae sunt, « devorando, ut escam panis , » substantiolam pauperum, qui sunt pes mundi, et tantum muscae, vel feneratorum, sunt muscae principalium et majorum arrum: Illi garcionum suorum, vel hostium, vel adulatorum aulicorum, ut puniantur instrumento suae offensionis, im lex aequior ulla est, quam necis artifices arte perire sua. XL. Idque Ursia depraedaberis : » Vae qui emungis, quia emungeris, et saepe supra quod ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
nndiget. slunquam. quia pec̾cor ⁊ hystrio. Qualit̾
qui cum rogaret accepit. Titem. Bisdat qui cito dat
Item si ẽbonum sumere panem filiorum ⁊ nirtt̾e
canibꝰ admancduicandum. Item actum ne agas cli
uitem retlites. formam aũ in danlis uł collocãdi
onficus eccłiasticis. p̃scribit nobis iħonimꝰ in illa epła¬
ca uiͦi. Moyses amicus dei ⁊ cet̾a. forma u̾o distbu¬
encli obũntiones sp̃ualium. ut pote panem ⁊ uinũ
cotidianum. erit exemplum illius beate cominu¬
monil. in qua de hus que ponelmitur ante pedes a¬
plserum. dabatur ꝓ ut unicuiq opꝰ erat. Etnos de huiꝰ

Expanded text:
indiget, nunquam quia peccator et histrio. Qualitorqui cum rogaret, accepit. Et iterum: Bis dat, qui cito dat. Item: « Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus » ad manducandum. Item: Auctum ne augeas, et divitem ne dites. Formam autem in collocandiobis Hieronymus in illa epistola: « Moyses amicus Dei, etc. » Forma vero distribuendi obventiones spiritualium, utpote panem et vinum quotidianum, erit exemplum illius beatae communionis, in qua de his quae ponebantur ante pedes apostolorum, « dabatur prout unicuique opus erat
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualis carnales nescit. Acsi dice̾t pr̃i ⁊ m̃ri.
nescio uos: insiuuans nob̃ se fore imitandũ.
maxime in sp̾ualibꝰ confẽnclis. Ob hoc etiam
petrum de alia tribu genitun: ioħi p̃fecit It
iheronimus. Moyses amicus cłi ⁊ cet̾a. Nepotẽ
sticum bñticium unde sustentetur ei assig¬
ut extraneus: S ⁊ hoc etiam ꝑiculosum ẽ. nͥ ꝓ
bitas eiꝰ extiuguat ⁊ excludat infamiam scã¬
dalum. ⁊ malum exemplum. Quod de facili
ueritate. Si enim dedli nepoti meo ꝓpt̾ grãm:
alii m̾o utentur exemplo. itt dent suisꝓpt̾ na¬
turam. magis quari ꝑꝑt̾ gr̃ãm: licente sue

Expanded text:
spiritualis carnales nescit. Ac si diceret patri et matri: « Nescio vos , » insinuans nobis se esse imitandum maxime in spiritualibus conferendis. Ob hoc etiam Petrum et de alia tribu genitum Joanni praefecit . Item Hieronymus: Moyses amicus Dei, etc., supra sticum beneficium, unde sustentetur, ei assigut extraneus? Sed et hoc periculosum est, nisi probitas ejus exigat, et excludat omnem infamiam, scandalum et malum exemplum, quod de facili a veritate. Si enim dedi nepoti meo propter gratiam, alii meo utentur exemplo, ut dent suis propter naturam magis, quam propter gratiam, dicent
Abbreviated transcription (Latin):
symoniaci. Sieut enim latro peror ẽ fure. quia hͥ¬
hic occili. ille fusticari p̃cipitur: sic ⁊ chorerta pe¬
ior symoniaco. quia symoniatus in paee. s data
retunia intrat eccliam. Choreita u̾ero ꝑ uiolen¬
tiam frarigendo ostiun. Si qͦubi ñ delinquimꝰ
patres sumus. li iubratur nobis ñ dominari in
uunt. qui ñ cõmiserint aliquid suꝑ qd̾ corri¬
pi deberent. Cum aũ maior cdãs feoda minori
non possit dare. uel ei p̃ciꝑe ut det: nec maior mi¬
nori p̾latus. ut det eccł̃iasticum beneficium. S
nec dare. cum illius sit illud dare. nisi in casu scł
in pena male dantis eccłiasticum beneficium:
tunc ei p̾ciꝑe posset ita ut meliori daret᷑. Aliter
p̃cipientes. ⁊ huiismocli exceptiones. ⁊ emanci¬
pationes ab obedientia minoris p̾lati ꝑcurãteᷤᷤ
cularia scismata intlucere. ex quibꝰ ꝯflabit᷑ illd̾
uniu̾s ale scisma. ⁊ separatio aromana eccłia. De

Expanded text:
ut enim latro pejor est fure, quia hic occidi, ille fustigari praecipitur, sic et Corita Simoniaco; quia hic in pace, scilicet data pecunia, intrat ecclesiam; Corita vero per violentiam, frangendo ostium. Si ergo, ubi non delinquimus pares sumus, si jubetur nobis non dominari invunt, qui non commiserunt aliquid super quo corripi debent; cum etiam major dominus feuda minoris domini non possit dare, vel ei praecipere ut det, nec major praelatus minori, ut det ecclesiasticum beneficium. Sed nec dare, cum illius sit illud dare, nisi in casu, scilicet 109 in poena male dantis ecclesiasticum beneficium, tunc ei praecipere posset, ita ut meliori daretur. Aliter praecipientes et hujusmodi emancipationes et exceptiones ab obedientia minoris praelati procurantcularia schismata inducere, ex quibus conflabitur illud universale schisma, et separatio a Romana Ecclesia. De
Abbreviated transcription (Latin):
lepra gyeri. quo minꝰ gratis cletur eccłiasticum
bñficium: ita ⁊ huic caro ⁊ sanguis uident᷑ impe¬
dimento eeꝰ Hec aũ pociꝰ obiciendo ⁊ opinando inclu¬
co. qͣm asserendo. Sic dantibꝰ obici potest. quia sũt¬
erant res pauperum: ⁊ ꝓpͥos in quos mittebat que
asportabat uxori ⁊ liberis. Qui ꝓpt̾ furtum qͣi uniꝰ
liei cominisit sacrilegium. euius m̾ito laquers
um cominittit: qui patͥmonium cͥcifixi pauꝑi¬
bꝰ erogandum. s̃ tlico ad horam dat cari ⁊ san¬
guini. ħ officium clispensancli res pauꝑum. dum
uixerit nepoti comnuttit. Qm etiam inde sũptꝰ
facturum et̃ nouit ñ i usis pauꝑum. ħĩ ambi¬
tionem uanitatem. ⁊ scl̃i luxus. Sicq fraudamꝰ
⁊ spoliamus pauperes. immo xp̃m rebꝰ ⁊ bonis
suis. Item a talibꝰñ iacitur sorssuꝑ tinicam dñi
inconsutam. ut sortiantur cuius sit: s scinidũt
eam nec sortem reluiquunt. Non enim iacit᷑

Expanded text:
iasticum beneficium, ita et hic caro et sanguis videtur impedimento esse. Haec autem potius objiciendo et opinando induco quam asserendo. Sic dantibus objici potest quod  in quibus erant res pauperum, et proprios in quibus mittebat quae asportabat uxori et liberis. Qui si propter furtum, quasi unius diei commisit sacrilegium, cujus merito meruit um committit, qui patrimonium crucifixi, pauperibus erogandum, non dico ad horam, dat carni et sanguini, sed officium dispensandi res pauperum, dum vixerit, nepoti committit; quem etiam inde 110 sumptus facturum esse novit, non in usus pauperum, sed in ambitionem, vanitatem, et saeculi luxus, sicque fraudaturum, et spoliaturum pauperes, imo Christum rebus, et bonis suis? inconsutilem, ut sortiantur cujus sit, sed scindunt eam, nec sortem requirunt . Non enim jacitur
Abbreviated transcription (Latin):
quam doloris. Si bona est in extremis
conu̾sio. est melior tamen que longe añ
finem agitur. ut ab hac uita securius
transeatur. Septies cadit uistus et
non amittit. qui ꝑ penitentiam semper
resurgit

Expanded text:
mittit. Si bona est in extremis conversio, melior tamen est quae longe ante finem agitur, ut ab hac vita securius transeatnon amittit, qui per poenitentiam semper resurgit
Abbreviated transcription (Latin):
ece dominus transiens ibat. ⁊ sp̃e grandis
et fortis subu̾tens montes ⁊ conterens
petras ante dominũ. Nonin sp̃u dominus.
⁊ post sp̃m cõmotio. non in cõmotione dñs.
Et post cõmotionem ignis. non in igne dñs.
lt pꝰ ignem sibilus aure tenuis. ibi dñs. hoc¬

Expanded text:
ce Dominus transiet, et spiritus grandis et fortis subvertens montes, et conterens petras ante Dominum. Non in spiritu Dominus.  post spiritum commotio, non in commotione Dominus; et post commotionem ignis, non in igne Dominus; et post ignem sibilus aurae tenuis. Ibi Do
Abbreviated transcription (Latin):
Contebam molas iniqui. ⁊ de dentib illuiͤ
auferebam p̃dam. Et dauid. Pupillo et
orphano .i. cuilibet miserabili ꝑsone: tu eriͤ
adiutor. Hac digniori sp̃e uisitationis: ni¬
cholaus tres pueros morti addictos libera¬
uit. Daniel susannam pluresq scĩ alios
mnocentes incarceratos:¬

Expanded text:
Conterebam enim molas iniqui, et de dentibus illius auferebam praedam. » Et David: « Pupillo et orphano, » id est cuilibet miserabili personae, « tu eris adjutor . » Hac digniori specie visitationis , Nicolaus tres pueros morti addictos liberavit; Daniel , Susannam, pluresque sancti alios innocentes incarceratos
Abbreviated transcription (Latin):
regiminis głam affectant honoris. Ui de doc¬
tores appetunt. transcẽdere ceteros concupis¬
eunt. Sunt non nulli qui sollerti cura spi¬
ritalia p̃cepta ꝑserutantur. s que intelligendo
penetrant uiuendo conculcant. Repente do¬
cent. que non oꝑe s meditatione didicerãt.
Et quod u̾bis p̃dicant morib impugnãt.
Mandatum soluit et docet. qñ hoc qd̃ qͥso
uoce predicat. uuiendo non implet. S ad
In quo non sit increpandus semor. et¬

Expanded text:
regiminis gloriam affectant honoris; videri docregiminis gloriam affectant honoris; videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupisbus. Sunt nonnulli qui solerti cura spiritualia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant vivendo conculcant. Repente docent quae non opere, sed meditatione didicerunt, et quod verbis praedicant moribus impugnant. m quippe solvit et docet quando hoc quisque voce praedicat quod vivendo non implet. Sed  qui non
Abbreviated transcription (Latin):
salutis. Rursus si fueris quasi iustus
idest humilis et pius. et de iusticia in¬
flatus incesseris. et alios in tua compara¬
tione contempseris. aut te suꝑ extuleris.
et tanquam glorians. de meritis tuis
bus suis. Circulum auieian si ĩ narib
suis infixeris. nicħ omĩs ille t̾ram u̾tẽ
naso et uolutabro luti proꝑat immergi.
Ita mulier fatua si pulchritudinẽ uultꝰ
uel habitus acceꝑit suam tam̃ faciem
ad infima declinare. suam speciositatem ad
eu̾tendos uͥq castitatis flosculos circun¬
ferre se ceno uoluptatis inquinare dili¬
git. Alit̾ qui ornatum diuinorum eloqͥ¬
orum meditando consequitur. s hoc ma¬
le uiuendo insequitur eirculum aureũ
ħt in manib. s in ore suis t̾ram subig̾e non
desistit. quia quod odore noticie ꝑcipit ĩmunda
actione sordidauit. Ideoq talis anima mulier
pulchra et fatua eẽ censetur. quia carnalib
dedita illecebris. pulchra est ꝑscientiam. sed ꝑ
nulli qui intra sanctam eccłiam pro specie

Expanded text:
uto. Rursus si fueris quasi justus, id est, humilis et pius; et de justitia inflatus incesseris, et alios in tua comparatione contempseris, aut superextuleris te, tanquam glorians de meritis tuis, bus suis, etc. Circulum aureum si in naribus suis infixeris, nihilominus illa terram vertere naso, et volutabro luti properat immergi; ita mulier fatua, si pulchritudinem vultus vel habitus acceperit, suam tamen faciem ad infima declinare, suam speciositatem ad evertendos ubique castitatis flosculos circumferre, seque coeno voluptatis inquinare diligit. Aliter, Qui ornamentum divinorum eloquiorum meditando consequitur, sed hoc male vivendo insequitur, circulum aureum habet in naribus; sed more suis terram subigere non desistit, quia quod odore notitiae percepit, immunda actione sordidavit. Ideoque talis anima, mulier pulchra et fatua esse censetur, quia carnalibus dedita illecebris, pulchra est per scientiam, sed per nulli qui intra sanctam Ecclesiam per speciem
Abbreviated transcription (Latin):
q conspicnus. non facile iudicemus eos.¬
in similib aut forte lapsi sumus. aut labi
aꝑte increpa. nec occulte mordeas. Quid enĩ
prodest si me nesciente aliis mala mea re¬
non desinit detrahere. Si uis detrahere. in
tua te peccata retorque. non aliorum delicta
sed propria cerne. Nunquam aliis detrahes.
si te bene inspexeris. Iuste ille alios rep̾hend̾.

Expanded text:
spicimus, non facile eos judicemus, sin similibus aut lapsi sumus, aut labi  aperte increpa, nec occulte mordeas. Quid enim prodest, si me nesciente aliis mala mea renon desinit detrahere. Si vis detrahere, tua in te peccata retorque: non aliorum delicta, sed propria cerne. Nunquam enim aliis detrahes, si te bene inspexeris. De malo alieno
Abbreviated transcription (Latin):
De curiositete ¶¶ Pltos seducit curiosi¬
tas. Tam diu quippe peccata sua ignorat¬
flere. quamdui curiose aliena considerat.
Qui semetip̃m aspicit non requirit. quid
in aliis frequenter reprehendat. s insemet¬
ip̃o quod lugeat. Quod ad te non ꝑtinet.
noli querere. Quod int̾ se loquunt᷑ hoies
cognoscere nunqͣm desideres. Noli q̃rere

Expanded text:
e studio. 50. Multos seducit curiositas. Tamdiu quisque sua peccata ignorat, quamdiu curiose aliena considerat. Qui semetipsum aspicit, non quaerit quid in aliis frequenter reprehendat; sed in semetipso quid lugeat. noli quaerere, quid inter se loquantur homines cognoscere nunquam desideres. Noli quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinati ad uitam .i. subeliti eius: humilit̾ ⁊ deuo¬
te audiunt obediendo uocem eus. qui a xp̃m p̾clicat
altat in eccł̃ie officiis ⁊ cliguitatibꝰ. Nominatimex
nomine suo. ex noĩe scłt m̾iti p̃destinationis scł ⁊ gre
sp̾ualis. De euismocli nominib dr̃. Gaudete qr noĩa
ur̃a stͥpta sunt in libro uite ⁊ ctt̾a. Et itemꝰ. uca¬
merate: ñ carnalis affectus ⁊ ñ cuiuscunq o¬
dicionis priuate ut generis ⁊ eiusmodi. Om̃is
enim quicuq tec̾it uoluntatem pr̃is mei qͥm

Expanded text:
destinati ad vitam, subjecti ejus, humiliter et devote audiunt, obediendo voci ejus, quia Christum praedicat, altat in Ecclesiae officiis et dignitatibus, nominatim ex suo nomine, ex nomine scilicet meriti, praedestinationis, vel grDe cujusmodi nominibus dicitur: « Gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in libro vitae . » Item: Vocameratae, non carnalis affectus, non cujuscunque conditionis privatae, ut generis, et hujusmodi. « Omnis enim quicunque fecerit volun
Abbreviated transcription (Latin):
nexa sꝑitalibꝰ. sic sugillat cdũs in eungłio ioħis. capło
i ꝑ xp̃m. humilem scl ne erectus offendat in humilẽ
inerat uocatus a d̾o ⁊ canonica electione alioquin au¬
fur ẽ ⁊ latro: qi quod alienum ẽ suum dicit. idẽ oueᷤ
cdłi suas facit̾: si regimen animaruni ei cõmissum ẽ.
Si ñ quod ñ suum ẽ ut patrimonium crucifixi. ⁊ bõa
pauperum sicut raptor absconclitus sͥ usurpat. Hic
animarum occidit ⁊ seip̃m ÷ &ẽ si non ⁊ se occiclit ⁊ bo¬
na pauꝑum uiolent̾ rapit. Qͥ añ intrat ꝑ ostium sin

Expanded text:
in Evangelio Joannis c. ; humilis scilicet, ne erectus offendat in humilem intrat » vocatus etiam a Deo canonica 96 electione, alioquin aufur est , » quia quod alienum est, suum dicit, id est oves Dei suas dicit, si regimen animarum ei commissum est; si non: quod nor suum est, ut patrimonium crucifixi, et bona pauperum, sicut raptor absconditus, sibi usurpat, « hianimarum habet, occidit seipsum, etiamsi non, et se occidit, et bona pauperum violenter rapit et deti
Abbreviated transcription (Latin):
sumus nos maiores aliquid aduersus iu̾tatem:
iusticia pereat ⁊ obedientia. stem designificatioe
mistica mitre atb̾is queritur. Si enim cornua mitͤ
ad ep̃m ẽ referenlum. Sic ⁊̃ dux gregis eẽ uidetͦ. qui
uentilet inimicos causa ueteris ⁊ noui testamenti
S nichil significant. Gͣ mitra abb̾is uanis ẽ ⁊ suꝑ
significationem hñt quam anulus ep̃i: gͦ sponsu̾
⁊ paranimphꝰ est eccłie. De lingłis etiam mitre ⁊ san¬
dalus eius qr᷑. qm hñt significationem. Nlecñ ⁊ debn̾¬
dictione qua bñdicit᷑ in abb̾em qualissit: ⁊ repeti¬
potest. De hac ait mag̾r Gillebertus pictauensis ep̃c̃
qr simplex ẽ. sicut bñlictio suꝑ cibum fc̃a. slon enĩ
confertur deimpositione manus. Uñ & repeti potest
uel semel Uel bñdictus ⁊ depositus abb̾s sine it̾atione
benelidtionis exerceat officium abb̃is. s quomꝰ aliis
manus imponit usq ad ciaconatum fere : u̾idet᷑ a
se ortlinatos muttere in uineam clñi sicut ⁊ ep̃c. Quomͦ¬

Expanded text:
sumus nos majores aliquid adversus veritatem,subjiciatur generi subalterno. Item de significatione mystica mitrae abbatialis quaeritur: Si enim cornua mitraad episcopum est referendum? Sic etiam dux gregis videtur esse qui ventilet inimicos cornibus Veteris et Novi Testamenti; si nihil significant; ergo mitra abbatis inanis est, erexerunt aliud ultra Jordanem. Unde offensus Israel, direxit aciem contra fratres suos Rubenitas, dicens eis per sacerdotes nuntios: Cur erexistis altare sacrilegum contra altare Domini? Ob hoc pugnabimus contra vos, et altare sacrilegum dejiciemus. ia simplex est, sicut benedictio super cibum facta; non enim confertur cum impositione manus, unde et repeti potest; vel semel benedictus et depositus abbas, sine iteratione benedictionis exerceat officium abbatis. Sed quomodo manus imponit aliis, usque ad diaconatum? Fere videtur a se ordinatos mittere in vineam Domini , sicut et episco
Abbreviated transcription (Latin):
cate iũinoris. Unde sẽs bernardus in libro qui in¬
seraphi p̾ciꝑe uell thronis ⁊ dominatiõib
ne essent inf̾i̾ores cherubin. neilli orcdiniut su¬
piori subiecti s qi pͥma fronte sibi responde̾nt
ñ quid sustineret hoc ille monarchus qui eoᷤᷤ
sc ortlinauit: scł ut unꝰ ordo alio eẽt inf̾i̾or:
Absit. s grauius sicut credo uindicaret ̃ illũ.
quam iunclicatum sit in luciferum. dominati¬
onem ⁊ ecceptioẽm a iurisdictiõe appetentem :
legitur i dem Bernardus in zelum huius enor¬
mitatis ⁊ exemptionis ab eccłia eraclicande mł¬
tum affectasse sedẽ in sede papatus ꝑtricnniũ
metropolitanum suum ut ei subicerent᷑ iobe¬
cdireut. ⁊ oblationes exemptas ad ep̃m suum:
ut sub eius iurildictiõe militarent. Scd̃m exat:
Item moyses consilio ietro ꝯstituit decanoᷤ. quin¬

Expanded text:
ui inSeraphim praecipere vellet thronis et dominationibus ne essent inferiores cherubim, nec illi ordini, ut superiori, subjecti, sed quasi prima fronte sibi responderent: Nunquid hoc sustineret ille monachus, qui eos sic ordinavit, scilicet, ut unus ordo alio esset inferior? Absit! sed gravius, sicut credo, vindicaret in illum, quam vindicatum sit in Luciferum, dominationem et exemptionem a jurisdictione Domini appetentem . erni. Item: Refertur et legitur idem Bernardus in zelum hujus enormitatis et exemptionis ab Ecclesia eradicandae multum affectasse sedere in sede papatus per triennium metropolitanum suum ut ei 112 subjicerentur et obedirent, et abbates exemptos ad episcopum suum, ut sub ejus jurisdictione militarent. Secundum eraItem: Moyses consilio Jethro constituit decano
Abbreviated transcription (Latin):
sapis quam se ħt: humana temptatio est.
Nimis aũt amare propͥam sententiam .i. in
iudicium temerarium prorumꝑe. ⁊ meliorib
usq ad p̾sundende cautionis ⁊ condendi scisma¬
tis sacrilegium inuidere. diabolica p̃sumptio est.
Innullo autem alit̾ saꝑe quamiͤeres h̃nt: angłi¬
ca ꝑfectio. Quam diu igitur non habemus ꝑ-¬
fectionem angłi. non habeanus p̃sũptionem
diaboli. Potius alt̾ alt̾ius onera portate. Opus
uel minus ꝑfectorum comparatione suam m̃ti¬
ens laudem. sic se uane commendans. et alios
niat dominus: et illuminabit abscondita te¬

Expanded text:
sapias quam se habet, humana tentatio est. Nimis autem amare propriam sententiam, et in judicium temerarium prorumpere, et melioribus usque ad praescindendae communionis, et condendi schismatis sacrilegium invidere, diabolica praesumptio est. In nullo autem aliter sapere, quam res se habet, angelica perfectio est: quandiu igitur non habemus perfectionem angeli, non habeamus praesumptionem diaboli, potius « alter alterius onera portemus vel minus perfectorum suam metiens laudem, sic se vane commendans, et alios usque veniat Dominus et illuminabit abscondita te
Abbreviated transcription (Latin):
est proferenda. Iheronimus. Si uideris unetũ¬
sac̾dotem domini demulcentem caput mulierf.
ne statim inde malum suspiceris: s dicas quia
causa bñdicendi hoc fecĩt. Item iacob. Qui de
umores fuge. ne incipias nouus auctor
haberi. Rata fideᷤᷤi deo est. quia multi
multa loquuntur. Et horum ꝑcunctatiões
fugito. Nam gartulus hic est. Et quintus
mutius ait. pret̾ea rumor ociosi militis: Ui¬
tium fama. malum: qua non aliud uelotꝰ
illum. nob mobilitate uiget: uiresq acqͥrit
proferunt. cum uiri debeat sententia eẽ ẽta
animi. et indubitata responsio. Dubius
testis non remanet impunitus. Palpebre tu
prouidentia loquaris uel agas. ne his assi¬
mileris de quib dicitur. cor stultorũ in ore
eorum. Et item. Cor stultorum oissimile.
erit. Et poeta. Da spacium tenueme moram.
male cuncta ministrat impetus. Augustimis.

Expanded text:
est proferenda. Et Hieronymus : Si videris unctum Domini demulcentem caput mulieris, ne statim inde malum suspiceris, sed dicas, quia 195 causa benedicendi hoc fecit. Item Jacobi cap. umores fuge, ne incipias novus auctor haberi; Rara fides ideo est, quia multi multa loquuntur. Et Horat : Percunctatorem fugito, nam garrulus hic est. Et Quintus Curtius ait: Praeterea rumor otiosi militis est vitium. Fama malum, quo non aliud velocius ullum, Mobilitate viget, viresque acquirit proferunt, cum viri sententia debeat esse certa animi et indubitata responsio. Dubius testis non remanet impunitus, nec ergo duprovidentia loquaris, vel agas. 196 Ne his assimileris de quibus dicitur: « Cor stultorum in ore eorum . » Et item: « Cor stultorum dissimile erit. Et poeta : Da spatium tenuemque moram, malecuncta ministrat Impetus. . . .
Abbreviated transcription (Latin):
stat aut eadit. Non gͦ amplius inuicem nos¬
iudiormus. S hoc ui dicate magis. ne ponatis
offendiculum frĩ uel scandalum. Augustinus de
ciuitate dei. Quod ad nos non ꝑtinet: nobis nõ
usurpemus. Non reprehendamus ea quequo a¬
nimo fiant nescimus. Uel si etiam aꝑta sunt
mala. non de sanitate desperemus qui enĩ hodie

Expanded text:
t. Non ergo amplius nos invicem judicemus, sed hoc judicate magis, ne ponatis offendiculum fratri vel scandalum. » Augustinus De civitate: Quod ad nos non pertinet, nobis non usurpemus. Non reprehendamus ea quae, quo animo fiant, nescimus; vel si etiam aperta sint mala, de sanitate non desperemus. Qui enim hodie
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m. Quidam᷑ conu̾sus cum ei ueniret in du¬
bium utrum mag̃ parendum eẽt humanis
traditionib an diuinis: elegit p̃ponere in ne¬
cessitate oꝑa pietatis mandatis hominis. Et
forte sp̃c sc̃s qui eum fecerat dubitare quid eẽt
agendum. in dubio reuelauit ne p̃ponens oꝑa
miscd̃ie. reprehensibilis uid̾e̾tur. Uide apłm.¬
Traditio de corban huic. honora patrem tuũ¬
⁊ marrem tuã: quedam ei obicere. ⁊ impedi¬
lx. Contra molliente arcum. ex rigore¬
sacre seripture

Expanded text:
m autem conversus, cum ei veniret in dubium, utrum magis parendum esset humanis traditionibus, an divinis, elegit praeponere, 206 in necessitate, opera pietatis mandatis hominis; et forte Spiritus sanctus, qui eum fecerat dubitare, quid esset agendum in dubio, revelavit, ne postponens opera misericordiae reprehensibilis videretur cum Ptraditio de Corban, huic: « Honora patrem et matrem . » Quaedam eis obicem et impediAntonius etiam eremita quibusdam religiosis quaerentibus ab eo regulam et formam religio
Abbreviated transcription (Latin):
fugienda. et non erogando pauperib.
et non subueniendo tribulatis. nisi ꝑ eum
cui dispensis dispensatio credita est: obuia¬
re uidetur his preceptis. Esto consentiens
adu̾sario ttio tuo in uia. euangłio scilicet
quod est tͥ abbas et adu̾sarius in uia huiꝰ morta¬
lis uite quod clamat frange esurienti panem
item. Si esurierit ininicus tuus ciba illum.
et escas similit̾. Martinus suꝑerogauit:
qui pallium pauꝑi dimidiauit. Item. Religio¬

Expanded text:
fugienda, et de non erogando pauperibus, de non subveniendo tribulatis, nisi per eum, cui dispensatio credita est, obviare videtur his praeceptis: « Esto consentiens adversario tuo , » Evangelio scilicet, quod est tibi abbas et adversarius in via, quod clamat: « Frange esurienti panem item: « Si esurierit inimicus tuus, ciba illum , et escas similiter . » Martinus supererogavit, qui pallium pauperi dimidiavit. Item: « Qui
Abbreviated transcription (Latin):
monachus submersus aqua in aqua. eo quod
mag̃ in nitens traditioni quam p̃cepto scł. dĩ.
dampnari. uel xp̃iana sepultura sepeliri. non
est meum iudicare. Forte enim se tuniea non
ex iuit ꝑint̾nam aspirationem. potuis qͣm ob
zelum sue traditionis. uel scd̾m scientiam
cõmunem. Item traditio de oꝑiendo toto capi¬

Expanded text:
monachus submersus eo quod monachus submersus eo quod magis innitens traditioni quam praecepto Dei, scidamnari vel Christiana sepultura sepeliri, non est meum judicare. Forte enim se tunica non exuit per internam inspirationem, potius quam ob zelum sanctae traditionis, vel secundum scientiam co
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ħre et clauserit uiscera sua ab eo:. qͦ¬
modo caritas dei manet in eo: Ait enĩ. Quod
uni ex minimis meis fecistis: michi fecistiꝰ.
Credo martinum in necessitate que lege nõ
ligiosus. dõ potius quam hominib obtem¬
perans. abbatis hospitis capam furatus est.
dans eam pauperi nudo. fratrem etiam com¬
peditum in nocte dominice natiuitatis sol¬
uit. et ꝑmisit abire: quia nocte illa mel¬
liflui fci sunt celi: et pax et libertas red¬
dita est hominib. Item. traditio de iacendo
in cuculla crucis formam ħnte eo quod
dix̾it beatus benedictus. monachi semꝑ
uestiti et precincti iaceant. ut promptõres
et mag̃ parati sint occurrere domino: cõ¬
tradicere uidetur huic mandato rationabi¬
ẽẽnt. si calciati iacerent. cum maiori enim
mora calciantur quam uestiantur. cur
et hoc eis ob eandem causam non est p̃ceptũ :
Si nec monacho quidem iacere nudũ licet:
nec cłicum nudum iacere licet: cuius caro
nunquam nuda debeat apparere. Utrum aũt

Expanded text:
habentem, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei est in eo? » Ait enim: « Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . » Credo Martinum in necessitate, quae legem nligiosus, Deo potius quam hominibus obtemperans, abbatis hospitis cappam furatus est, dans eam pauperi nudo; fratrem etiam compeditum in nocte Dominicae Nativitatis solvit et permisit abire, quia nocte illa « melliflui facti sunt coeli , » et pax, et libertas reddita est hominibus. Item: traditio de jacendo in cuculla crucis formam habente, eo quod dixerit B. Benedictus : Monachi semper vestiti et praecincti jaceant, ut promptiores et magis parati sint occurrere Domino, contradicere videtur huic mandato: « Rationabiessent si calceati jacerent cum majori enim mora calceantur quam vestiuntur, cur et hoc eis ob eamdem causam non est praeceptum? Sed nunquid monacho jacere nudum licet? Nec clericum decet, cujus caro nuda nunquam debet apparere. Utrum autem
Abbreviated transcription (Latin):
Cum sp̃itale aliquid a subditis pastor in¬
quiritur. ignominiosũ ualde est si tunc
querat discere. cum questionem debet eno¬
uigant. qñ gubernator doctus atq artifex
ad elaui regim̃. sedet ÷ ysidori¬

Expanded text:
cum spirituale aliquid a subditis pastor inquiritur, ignominiosum valde est si tunc quaerit discere, cum quaestionem debet enovigant, quando gubernator doctus atque artifex ad clavi regimen sedet. I
Abbreviated transcription (Latin):
tutes destruit ⁊ dissipat. Item in porta religio¬
nis xͥane sub attestatione ꝑfitetur caterizã¬
suꝑbia fiunt illicita. ut in suꝑfluitate ⁊ ap¬
paratu uestium p̃cioso: in sellis deauratis
distincta ẽmeta. certusq modꝰ ⁊ limites:
quos ñ licet excedere sine mortali. Nonne
natura huic distinguitur ñ nesciri: ut

Expanded text:
t et consolidat. Item: In porta religionis Christianae sub attestatione profitetur catechizasuperbia fiunt illicita; ut in superfluitate et apparatu vestium pretioso, in sellis deauratis, et distincta est meta, certusque modus et limites, quos non licet excedere sine peccato? Nonne natura haec distinxit? Nonne et
Abbreviated transcription (Latin):
potit. Suꝑbia sputo ꝯparat᷑ Non eñi sufficit
Priguntur enim ⁊ impingunt se in ip̃m. qr
cũ aliis uiciis recedant ad̾o. unde maledicti
se a teꝑibunt. isti incurrunt ⁊ incrassant᷑in
eum: Item. suꝑbia incipit ab iniuria cł̃i. Id̾oq
dñs hocuicium suꝑ alia om̃ia detestans ait.
Michi reseruetur lnchostismeus: cum eomͥ ẽ
ita abineunte etate horruerim. sic̃ monstrũ
suꝑbie. sic̃ ceruicem erectam. sic̃ oculos sublimeᷤ
.supercilium graue sic̃ ꝯtumeliosam hũitatẽ
cum domino maxime aduersetur. Itẽ ĩ eccl̃ast̾¬
ẽ sic̃ lac cor eorum .i. superborum. Sic̃ enim lac
tendatur usq ad ꝓximum ⁊ inimicum. Ergo
nec ad clm̃. ad quem deberet extendi. It Egoriꝰ¬

Expanded text:
perbia sputo comparatur. Non enim sufficit conspuant. Eriguntur enim et impingunt se in ipsum, quia cum aliis vitiis recedunt a Deo. Unde: « Maledicti e ; » isti incurrunt et ingrassantur in eum. Item: Superbia incoepit ab injuria Dei, ideoque Deus hoc vitium super omnia vitia detestans, ait: Mihi reservetur hic hostis meus, cum eo mihi est quod ab ineunte aetate horruerim, sicut monstrum superbiae, sicut cervicem erectam, sicut oculos sublimes, sicut supercilium grave, sicut contumeliosam humilitatecum Domino maxime adversetur. Item Ecclesest sicut lac cor eorum , » id est superborum. Sicut enim lac extendatur usque ad proximum nec ad Deum, ad quem deberet extendi. Item Gr
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑbia natione celestis. celestes appetit m̾eteᷤᷤ.
⁊ ad ꝓpͥos reuolans ortus apponit głam ⁊ puri¬
tatem hominum irrumꝑe. que degła ⁊ pu¬
ritate angłorum irrumpit: ł quos inuenit
participes nature: faciat ꝯsortes ruine. ¶tẽ¬
ih̾onimus ħ ẽ que angłm de sublimi ordine
⁊gła angłorum deiecit in aerem caliginosũ
deputatum ei in carcerem. usq ad diem iudi¬
cu:. Hec ẽ que pͥmum hominem de paracliso
pud uersum ẽ in caudam. & cauda in caput:

Expanded text:
ratione coelestis, coelestes appetit mentes, et ad proprios revolans ortus, apponit gloriam et puritatem hominum irrumpere, quae de gloria et puritate angelorum erupit; ut quos invenit participes naturae, faciat consortes ruinae. Haec est quae angelum de sublimi ordine et gloria angelorum dejecit in aerem caliginosum deputatum ei in carcerem usque in diem judicii. Haec est quae primum hominem de paradiso cput versum est in caudam, et cauda in caput . »
Abbreviated transcription (Latin):
sum̃tes scutum fidei. in quo possitis omĩa
tela nequissimi ignea extingnere. Uñ etiã
capiti serpentis comꝑatur. que caput
suum abscondit et protegit. reli cͦ corpore
exposito uuln̾ĩb. Capite enim illeso non mortifi¬
eatur: sic nec aliquis fidem seruans. Et si enĩ

Expanded text:
sumentes scutum fidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignea exstinguere. » Unde etiam capiti serpentis fides comparatur, quae caput suum abscondit et protegit, reliquo corpore exposito vulneribus. Capite enim illaeso non mortificatur: sic nec aliquis fidem servans. Etsi enim
Abbreviated transcription (Latin):
loqui: ⁊ sibi cogit seruire. uñ. Eum pes cũq
manus. cum cct̾a menbra loquantur: In¬
fi̾usguttur cum ratione tacet. Est. ẽ super¬
bia tocius corporis. solis pudendis exceptiᷤᷤ
in quib uerecundamur. uñ ã ampliori
pectorose qͣi arcuati. ⁊ multum refu̾nt de
mecenate supino. Quidam manib iu
omnem partem se extendunt. Uñ. uẽ¬
tilat estiuum cligitis sudantib aurũ
Quidam erecto ⁊ extento collo ⁊ affixo ta¬
lo incedunt. Uñ ysaias. Eleuate sunt fili¬

Expanded text:
 sibi servire. Unde: Cum pes, cumque manus, cum caetera membra loquantur, Inferius guttur qua ratione tacet? Est etiam superbia totius corporis solis pudendis exceptis in quibus verecundamur, unde etiam ampliori pectorose quasi arcuati: Et multum referunt de Mecoenate supino, Quidam manibus in omnem partem se extendunt. Unde: Ventilat aestivum digitis sudantibus aurum. Quidam erecto et extento collo, et quasi affixo palo incedunt. Unde Isaias: « Elevatae sunt fili
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ uicium a deo pestiferum ẽ ⁊ domi¬
unicam plurib elefautis suffic̾e̾. Tau¬
⁊ mari: Non ꝓpter famis qntitatẽ. qͣ ce¬
tera animalia uincat. uł ob ingluuiẽ
extinguendam minime. Non cm̃ usus

Expanded text:
Hoc etiam vitium adeo pestiferum est et domiunicam silvam pluribus elephantis sufficere, tauet mari? num propter famis quantitatem, qua caetera animalia vincat, vel ob ingluviem exsaturandam? Minime. Non enim usus
Abbreviated transcription (Latin):
epe etiam hoc monstrum. laticẽ ꝯͣ si¬
quadam bona simulatione. ⁊ otemptu
curatur. ut gͥgorius dicit de quodam he̾mita
rogato a quodam ciue. qui opꝰcula sua uende¬
bat ut douium suam intraret filio q eiꝰ egͦ¬
tanti manum imponeret. Qui cũ accecłet
ad ciuitatem. uidens ciues ⁊ pompam uenire
sibi obuios. orripilationes ⁊ quedam p̃ambła
⁊ p̾luclia suꝑbie in se sensit ꝓ hoc honore sͥ
exibito. Cui ne suꝑbia oriretur. expoliauit
se ⁊ proiecit in flumen: quem cures qͣi fatu¬
um ꝯtempserunt. Ille uͦ relictis semicinciiᷤ
suis: nudus in cellulam rediit. Sic se mãgr
lamfranclus curauit a superbia ꝓclucẽdo

Expanded text:
epe etiam hoc monstrum quadam bona simulatione et contemptu curatur. Unde Gregorius de quodam eremita rogato a quodam cive, cui opuscula sua vendebat, ut domum ejus intraret filioque ejus aegrotanti manus imponeret. Qui cum accederet ad civitatem, videns cives et pompam venire sibi obvios; horripiliones et quaedam praeambula, et praeludia superbiae in se sensit pro honore sibi exhibito; qui et ne superbia oriretur, exspoliavit se, et projecit in flumen: quem cives, quasi furiosum contempserunt. Ille vero relictis semicinctiis suis, nudus, in cellulam suam rediit. Sic se magister Lantfrancus curavit a superbia,
Abbreviated transcription (Latin):
iuuat. Stulticiam simulare loco prudenti¬
a sumina ẽ ⁊ c̃ Item ih̾onimus Suꝑbia est
mons positus int̾ nos ⁊ deum: qui ñ ꝑmittit
nos uidere solem iusticie. Item hec ẽsartago
minis sibi uendicat. sͥ q seruire cogit. ⁊ tũc
pͥmo cͥ ip̃i ꝯsonat ⁊ concortdat. Se suꝑbia cor¬
dis que intoxicat ⁊ pullulare facit ut radix
ltus. Os homini sublime declit. Et frons do¬
micilium ẽ ⁊ signum ueretunde hũitatis
uel impudentis elationis. Seore ait poeta
Quas gerit oremtnas. qͣnto p̃mit oĩa fast¬
u: In hoc ore multiplex ẽ suꝑbia. Uñ suꝑbi¬
a elate maris. Uñ ysaias. Attende tͥ ab hõĩe

Expanded text:
uvat. Stultitiam simulare loco prudentia summa est. Item, Hieronymus: « Superbia est mons positus inter nos et solem, qui non permittit nos videre solem justitiae. » Item: « Haec est sartago rporis vindicat, sibique servire cogit, et tunc primo sibi ipsi consonat et concordat. De superbia cordis quae intoxicat et pullulare facit, ut radix,ltus. Os homini sublime dedit. Et frons domicilium est, et signum verecundae humilitatis, vel impudentis elationis. De hoc ore ait poeta: Quas gerit ore minas, quanto premit omnia fastu? In hoc ore multiplex superbia: ut superbia elatae naris. Unde Isaias: « Attende 26 tibi ab homine,
Abbreviated transcription (Latin):
ut singularitatem tuam deponas. qmuis
in ea uidearis quosdam scõs imitari mag̃q
mereberis commun modo iid uiuendidm̃.
Qui statim acquiescens abbati. exuit su
enim peceatur magis quam in pͥuato ma
maxime illa que scandalum parit infirmis:¬

Expanded text:
ut singularitatem tuam deponas, quamvis ut singularitatem tuam deponas, quamvis in ea videaris quosdam sanctos imitari, magisque mereberis communi modo vivendi fratrum. » Qui statim acquiescens abbati, exuit sinenim peccatur magis, quam in privato loco, maxime illa quae scandalum parit infirmis