comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei Penam passus est & latro:
Numqͥd ait discerne crucem
meam. Ibi & adult̃ inclusus ẽ.
Nũqͥd dixit discerne catenam
meã: Ibi fures etiam colligati
sunt: ꝑsum qͥd dixit discerne
uulnus meum: Ferro etiam
scelerati necati sunt: Cum gͦ
iuderet om̃ia bonis malisq
communia in passionibus. ex¬
clamauit & ait. Iudica me de
&e discerne causam meã de gen¬
te ñ scã. Si discernis causam

Expanded text:
ei, Poenam passus est latro. ei, Poenam passus est latro. Numquid ait, Discerne crucem meam? Ibi et adulter inclusus est. Numquid dixit, Discerne catenam meam? Ibi fures etiam colligati sunt. Numquid dixit, Discerne vulnus meum? Ferro etiam scelerati necati sunt. Cum ergo videret omnia bonis malisque communia in passionibus, exclamavit, et ait, Judica me, Domine, et discerne causam meam de gente non sancta. Si discernis causam
Abbreviated transcription (Latin):
cutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iusticiam
Elige causam: &e non cures pe¬
nam. Si aut̃ non eligis causã
&e hic et in futuro inuenies
penam. Hon de cõmoueant
supplicia & pene male facienti¬
um sacrilegoꝵ. hostium pacis.
inimicoꝵ ueritatis. Non enim
illi ꝓ ueritate moriuntur. s
ideo moriuntur ne ueritas
annuncietur ne ueritas p̃dice¬
turꝰ. ne ueritas teneat᷑. ne uni¬
tas ametur. ne caritas diliga¬
tur: ne et̾nitas teneatur. O
causa pessima. Ideo pena infru¬
ctuosa. Hon attendis qui te
de pena iactas. tres cruces fuis¬
se quando dñs passus est. Int̃
duoꝰ latrones passus est dñs.
Dena non discernebat: si cau¬
sa discernebat. Ideo martyrũ
uox est in illo psalmo: Iudica
me ds Non timet iudicium
Non enim habet quod in illoig¬
nis absumat Ubi totum aurũ ẽ
flamina quid formidatur. Iudi¬
ca me ds̃ &e discerne causã meã
de gente non scã. Num qͥd dixit
discerne penam meam: Diceret᷑

Expanded text:
cutionem patiuntur propter justitiam cutionem patiuntur propter justitiam . Elige causam, et non cures poenam. Si autem non eligis causam, et hic et in futuro invenies poenam. Non te commoveant supplicia et poenae malefacientium, sacrilegorum, hostium pacis, et inimicorum veritatis. Non enim illi pro veritate moriuntur: sed ideo moriuntur, ne veritas annuntietur, ne veritas praedicetur, ne veritas teneatur, ne unitas ametur, ne charitas diligatur, ne aeternitas teneatur. O causa pessima! ideo poena infructuosa. Non attendis, qui te de poena jactas, tres cruces fuisse, quando Dominus passus est? Inter duos latrones passus est Dominus: poena non discernebat, sed causa discernebat. Ideo martyrum vox est in illo Psalmo, Judica me, Deus. Non timet judicium: non enim habet quod in illo ignis absumat; ubi totum aurum est, flamma quid formidatur? Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Numquid dixit, Discerne poenam meam? Diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
ta strauerunt. Quis est quẽ
pudeat dicere impar sum dõ:
Blane impar Impar sum xp̃o:
etiam mortali xp̃o impar. Pe¬
triis hoc erat quod tu. paulus
hoc erant quod tu. Si piget
nnitari dñm. unitare conseruũ.
Precessit agm̃ seruoꝵ: sublata
est excusatio pigror. Postremo
adhuc dicit. Impar sum petro:
impar sum paulo. Impar es
ueritati: Coronatur rusticitas:
non excusatur uanitas. Postre¬
mo impar es pueris. impar es
puellis. imꝑar es sc̃ẽ ualeriane:
Si adhuc sequi piget. non is
adherere uictoriȩ: Sic enu
nobis scõꝵ uiginti martyrũ
series recitata est. Cepit ab
ep̃o fidentio. clausit ad fidelẽ
feminam scãm uictoriam. Initium
a fide: finis ad uictoriam. Uidete¬
gͣ fr̃s. Sic celebrate passiones mar¬
tyrum. ut cogitetis imitari mar¬
tyres Illi ut fructuosam habe¬
rentpenam. elegerunt causam
Attenderunt enim dnm̃ dicen¬
tem non beati qui ꝑsequutio¬
uem patiunt᷑. s beati qui ꝑse¬

Expanded text:
nta straverunt . Quis est, quem nta straverunt . Quis est, quem pudeat dicere, Impar sum Deo? Plane impar. Impar sum Christo? Etiam mortali Christo impar. Petrus hoc erat quod tu, Paulus hoc erant quod tu. Si piget imitari Dominum, imitare conservum. Praecessit agmen servorum, sublata est excusatio pigrorum. Postremo adhuc dicit: Impar sum Petro, impar sum Paulo. Impar es veritati? Coronatur rusticitas, non excusatur vanitas. Postremo impar es pueris? impar es puellis? impar es sanctae Valerianae? Si adhuc sequi piget, non vis adhaerere Victoriae? Sic enim nobis sanctorum viginti Martyrum series recitata est. Coepit ab episcopo Fidentio, clausit ad fidelem feminam sanctam Victoriam. Initium a fide, finis ad victoriam. ergo, fratres: sic celebrate passiones martyrum, ut cogitetis imitari martyres. Illi ut fructuosam haberent poenam, elegerunt causam. Attenderunt enim Dominum dicentem, non Beati qui persecutionem patiuntur; sed, Beati qui perse
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓpterea cum ds̃ eẽt morta¬
li carne uestitus est. ut homini¬
bus mortalem carnem geren¬
tibus insinuaret p̃ceptum et
demonstraret exemplum de
quo etiam scriptum legimus.
xp̃c ꝓ nobis passus est. relinquers
nobis exemplum ut sequamur
uestigia eius: tam̃ &e hic adhuc
respondet humana fragilitas:
Quid simile ego &e xp̃e. Ille
& si caro: tamen uerbum caro
Uerbum enim caro factum
ut habitaret in nobis carnẽ
assumpsit. non uerbũ ꝑdidit
Quod non erat accepit: non
quod erat amisit Ds̃ enĩ erat
in xp̃o. mundum reconciliats
sibi. Quid gͦ simile ego &e xp̃s.
Actollendas gͥ om̃s excusationes
infidelis infirmitatis. martyres
nobis stratam construxerunt:
Lapideis enum tabulis constru¬
enda erat. qua securi ambulare¬
mus. Ipsi fecerunt sanguine
fuo: confessionibus suis. Deniq
contemptis corporibus suis
uenienti ad gentes lucrandas
xp̃o tamquã in ium̃to illo se¬
denti: corpora sua sicut uestim̃¬

Expanded text:
qui propterea cum Deus esset, mortaqui propterea cum Deus esset, mortali carne vestitus est, ut hominibus mortalem carnem gerentibus insinuaret praeceptum, et demonstraret exemplum; de quo etiam scriptum est, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus : tamen et hic adhuc respondet humana fragilitas, Quid simile ego et Christus? Ille etsi caro, tamen Verbum caro. Verbum enim caro factum, ut habitaret in nobis : carnem assumpsit, non Verbum perdidit; quod non erat accepit, non quod erat amisit. Deus enim erat in Christo mundum reconcilians sibi . Quid ergo simile ego et Christus? Ad tollendas igitur omnes excusationes infidelis infirmitatis, martyres nobis stratam construxerunt. Lapideis enim tabulis construenda erat, qua securi ambularemus. Ipsi fecerunt sanguine suo, confessionibus suis. Denique contemptis corporibus suis, venienti ad gentes lucrandas Christo, tanquam in jumento illo sedenti, corpora sua sicut vestime
Abbreviated transcription (Latin):
ie sollempni. sc̃oꝵ
martyrum. debitꝰ
sermo reddendus
est. de gła martyrũ
Loquuturos breuiter iustam
causam martyrum. adiuuant
nos orationes mn artyrum. Hoc
enim ꝑ istas sollempnitates com¬
memorari debet seĩtas ur̃a pri¬
mum: ne arbitremur aliquid
conferre martyribus. quia
eorr dies sollempnissimos cele¬
bramus. Illi nr̃is festiuitatibꝰ
non egent. quia in celis eum
angłis gaudent. Congauden
aũt nobis. non si honoremus
eos. s si imitemur eos Quam¬
quã & qđ honoramus nobis
ꝓdest ñ iuis. S honorare oe ñ¬
iitari. nichil est aliud quam men¬
daciter adulari. Ad hoc gͦ istę festi¬
uitates in eccła constitute sunt
xp̃i. ut ꝑ eas congregatio m̃broꝵ
xp̃i. ammoneat᷑ imitari martyies
xp̃i. Hec est om̃ino huius festiui¬
tatis utilitas. alia ñ ẽ. Si enĩ nob̃ ꝓ¬
ponat᷑ imitandus deus: respoN.¬
det humana fragilitas. multũ
eẽ a se imitari eum. cui non po¬
test comparari. Si deniq ipsius

Expanded text:
ie solemni sanctorum Martyrum debitus sermo reddendus est. De gloria martyrum locuturos, breviter justam causam martyrum locutnos orationes martyrum. Hoc enim per istas solemnitates commemorari debet Sanctitas vestra, primum ne arbitremur aliquid nos conferre martyribus, quia eorum dies solemnissimos celebramus. Illi nostris festivitatibus non egent, quia in coelis cum Angelis gaudent: congaudent autem nobis, non si honoremus eos, sed si imitemur eos. Quanquam et quod honoramus, nobis prodest, non illis. Sed honorare, et noimitari, nihil est aliud quam mendaciter adulari. Ad hoc ergo istae festivitates in Ecclesia constitutae sunt Christi, ut per eas congregatio membrorum Christi admoneatur imitari martyres Christi. Haec est omnino hujus festivitatis utilitas, alia non est. Si enim nobis proponatur imitandus Deus, respondet humana fragilitas, multum esse ad se imitari eum, cui non potest comparari. Si deinde ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
imperata. humilem studeatis
habere obedientiam: Oremus
gͦ pariter dilectissimi. ut ep̃atꝰ
meus &e michi ꝓsit & uobis: Mi¬
chi enu ꝓderit si facienda dicã
uobis. si faciatis audita. Si enim
& nos ꝓuobis. & uos ꝓ nobis. cum
ꝑfecto caritatis amore. indesi¬
nenter orauerumuis. ad et̾nam
beatitudinem auxiliante dũo
feliciter uenlemus. en Incipit

Expanded text:
imperata, humilem studeatis imperata, humilem studeatis habere obedientiam. Oremus ergo pariter, dilectissimi, ut episcopatus meus mihi prosit, et vobis. Mihi enim proderit, si facienda dicam; vobis, si faciatis audita. Si enim et nos pro vobis, et vos pro nobis cum perfecto charitatis amore indesinenter oraverimus, ad aeternam beatitudinem, auxiliante Domino, feliciter veniemus. EXPLICIT
Abbreviated transcription (Latin):
landi. Infirim suscipiendi: contra¬
dicentes redarguendi. Insidiantes
cauendi: imꝑiti docendi. Desidio¬
si excitandi: cõtentiosi cohibendi.
Suꝑbientes reprim̃di. litigantes
paccandi. Inopes adiuuandi: opp̃s¬
si liberandi. Bom apꝓbandi.
mali tolerandi Om̃s amandi. In
hac tanta & tam multiplici ac
uaria rerum diuersarum acti¬
one. adiuuate nos & orando et
obtemperando. ut nos uobis
enim nobis hoc expedit ut pro
salute ur̃a dĩ miscdiam stud eamꝰ
orare. ita & nobis oportet ꝓ nobis
ad dnm̃ p̃ces fundere. ne hoc incon¬
gruum iudicemus. quod apłm
fecisse cognosennus Ham in tan¬
tum se apud dm̃ comm̃dari ora¬
tionibus cupiebat. ut ipse om̃i
hoc debemiis loqui. quod & nos¬
ipsos coartari. & nos possit in¬
struere. Sicut enim nobis cum
grandi timore ac sollicitudine
cogitandum est. qualit̃ ponti¬
ficatus officium sine rep̃hensi¬
one possimus implere. ita et
a uobis obseruandum est. ut
ad omĩa quȩ uobis fueritt

Expanded text:
landi, infirmi suscipiendi, contralandi, infirmi suscipiendi, contradicentes redarguendi, insidiantes cavendi, imperiti docendi, desidiosi excitandi, contentiosi cohibendi, superbientes reprimendi, litigantes pacandi, inopes adjuvandi, oppressi liberandi, boni approbandi, mali tolerandi, omnes amandi. In hac tanta, et tam multiplici ac varia rerum diversarum actione, adjuvate nos et orando et obtemperando; ut nos vobis enim vobis hoc expedit, ut pro salute vestra Dei misericordiam studeamus orare; ita et vos oportet pro nobis ad Dominum preces fundere. Ne hoc incongruum judicemus, quod Apostolum fecisse cognoscimus. Nam in tantum se apud Deum commendari orationibus cupiebat, ut ipse omni hoc debemus loqui, quod et nosmetipsos cohortari et vos possit instruere. Sicut enim nobis cum grandi timore ac sollicitudine cogitandum est, qualiter pontificatus officium sine reprehensione possimus implere: ita et a vobis observandum est, ut ad omnia quae vobis fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
oues eius. etiam hoc facio non ego
s gr̃a dĩ mecum. Ubi gͦ retribu¬
tor inueniar: cumubiq p̃ueniar.
& tam̃ quia gratis amamus
gina oues pascimus. mercedem
querimus. Quomͦ fiet istud:
Quomͦ conuenit gratis amout
pascam. & mercedem posco qͥa
pasco. Hullomͦ fieret hoc nullo
modo merces quereretur ab eo
qui gratis amatur:. nisi merces
eet ipse qui amatur: Nam si hoc
retribuimus ꝑ eo quod nos re¬
demit. quia eius pascimus oues.
ꝓ eoipso quid retribuemus.
quod nos fecit ẽẽ pastores: Ma¬
linamq pastores quoda nobis
absit: nr̃ a malicia sumus. Bona
uero quod ab illo nobis assit.
nisi eius gr̃a eẽ non possumus
Unde &e uos fr̃s mei p̃cipien¬
tes rogamus. ne in uacuum
gr̃am dei suscipiatis: Facite
nĩm minysterium fructuosũ.
Dei agricultura estis Setrin¬
secus accipite plantatorem
atq rigatorem. intrinsecus
uero merem̃ti datorẽ Corripiendi
sunt inquieti. pusillanimes conso¬

Expanded text:
oves ejus; etiam hoc facio, non ego, oves ejus; etiam hoc facio, non ego, sed gratia Dei mecum . Ubi ergo retributor inveniar, cum ubique praeveniar? Et tamen quia gratis amamus, quia oves pascimus, mercedem quaerimus. Quomodo fiet istud? Quomodo convenit, Gratis amo ut pascam; et, Mercedem posco quia pasco? Nullo modo fieret hoc, nullo modo merces quaereretur ab eo qui gratis amatur, nisi merces esset ipse qui amatur. Nam si hoc retribuimus pro eo quod nos redemit, quia ejus pascimus oves; pro eo ipso quid retribuemus, quod nos fecit esse pastores? Mali namque pastores, quod a nobis absit, nostra malitia sumus: boni vero, quod ab illo nobis adsit, nisi ejus gratia esse non possumus. Unde et vos, fratres mei, praecipientes rogamus, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis . Facite nostrum ministerium fructuosum. Dei agricultura estis . Extrinsecus accipite plantatorem atque rigatorem; intrinsecus vero incrementi datorem. Corripiendi sunt inquieti, pusillanimes conso
Abbreviated transcription (Latin):
consolatur quod nobiscum sum:
Uobis enim sum ep̃s: uobiscum
sum xp̃i amuis. Illud est nometi
suscepti officii. hoc est gr̃e: Illud
ꝑiculi est: hoc salutis. Heniq tã¬
quam in mari magno illius ac¬
tionis tempestate iactamurꝰ s
recolentes euius sanguine redẽp¬
ti fuerinuis. uelut portum se¬
curitatis tranquillitate huiꝰ
cogitationis intramꝰ. & in hoc
ꝓprie laborantes officio. in com¬
muni requiescimꝰ beneficio:
Si gͦ plusme delectat quoduo¬
biscum emptus sum quã quod
uobis p̃positus sum: tunc ut
dñs p̃cipit ero abundantius
ur̃ serus. ne ingratus sim p̃cio
quo ur̃ merui eẽ conseruue.
Amare qͥppe debeo redẽptorẽ &
scio qͥd petro dixit. Petre amas me.
Pasce ouesmeas. Hoc semel. hoc
iterum. hoc tercio In t̾rogaba¬
turamor: & imperabat᷑ labor
Quia ubi maior est amor. minor est
labor. Qind retribuam dño ꝓ om̃i¬
bus que retribuit nͥi: Si dicam
hoc me retribuere quod pasco

Expanded text:
consolatur, quod vobiscum sum. consolatur, quod vobiscum sum. Vobis enim sum episcopus, vobiscum sum Christianus. Illud est nomen suscepti officii, hoc gratiae; illud periculi est, hoc salutis. Denique tanquam in mari magno illius actionis tempestate jactamur: sed recolentes cujus sanguine redempti fuerimus, velut portum securitatis tranquillitate hujus cogitationis intramus; et in hoc proprie laborantes officio, in communi requiescimus beneficio. Si ergo plus me delectat, quod vobiscum emptus sum, quam quod vobis praepositus sum; tunc, ut Dominus praecipit, ero abundantius vester servus, ne ingratus sim pretio, quo vester merui esse conservus. Amare quippe debeo Redemptorem: et scio quid Petro dixit, Petre, amas me? Pasce oves meas . Hoc semel, hoc iterum, hoc tertio. Interrogabatur amor, et imponebatur labor: quia ubi major est amor, minor est labor. Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Si dicam hoc me retribuere, quod pasco
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ quidem me ex qͦ
humeris meis ista de
qua difficilis ratio red¬
ditur sarcina impo¬
sita est. honoris mei cura sollici¬
tat. uerũ tam̃ multo amplius
huiusmodi consideratione ꝑ-¬
moueor: quando anniuersius
euis dies memoriam pͥstinam
renouans. ita eam mͥ ponit an¬
te oculos. ut quod iam antea
suscepi. sic teneam. quasi hodie
suscepturus accedam: Quid
autem istud reformidatuR
in munere. nisi ne plus nos de¬
lectet quod ꝑiculosũ est in nr̃o
honore. quã fructuosum est
in ur̃a salute: Adiuuer gͥ ora¬
donibus ur̃is. ut suam sarci¬
nam mecũ ferre dignet᷑. Cum
oratis. etiam ꝓ uobis oratis:
hec enim mea sarcina de qua
nune loquar. quid aliud quã
uos estis: Orate mͥuere sicut oro
ut non sitis graues. Nam dñs
ihe sarcinam leuem not¬
diceret: nisi cum portante portaret.
S ox uos sustinete me: ut seđm p̃
mus legeni xp̃i. Qui nobiscum
si non portat succumbimꝰ: si nos
non portat occumbimus Ubi
me t̾ret. quod uobis sum. ibi me

Expanded text:
er quidem me, ex quo humeris meis ista, de qua difficilis ratio redditur, sarcina imposita est, honoris mei cura sollicitat: verumtamen multo amplius hujusmodi consideratione permoveor, quando anniversarius ejus dies memoriam pristinam renovans ejus, ita eam mihi ponit ante oculos, ut quod jam antea suscepi, sic teneam, quasi hodie suscepturus accedam. Quid autem isto reformidatur in munere, nisi ne plus nos delectet quod periculosum est in nostro honore, quam quod fructuosum est in vestra salute? Adjuver igitur orationibus vestris, ut suam sarcinam mecum ferre dignetur. Cum oratis, etiam pro vobis oratis. Haec enim mea sarcina, de qua nunc loquor, quid aliud quam vos estis? Orate mihi vere, sicut oro, ut non sitis graves. Nam Dominus Jesus sarcinam levem nodiceret, nisi cum portante portaret. Sed et vos sustinete me, ut secundummus legem Christi . Qui nobiscum si non portat, succumbimus; si nos non portat, occumbimus. Ubi me terret, quod vobis sum; ibi me
Abbreviated transcription (Latin):
qlorsior suoꝵ p̃rogatiuis meritoꝵ:
ita ut nullis iam usibus fit ipsa ea¬
demq mancipanda nisi diuinis
Unde o scĩssuȩ uirgines & si imi¬
tari oportet tantam ac talem uir¬
ginem. tamq p̾claramꝰ. uenerari
multum conuenit & ultra an¬
gelicam guodam modo dignita¬
tem quantum fas est cũ gaudio
laudibus dignissime efferri:
ducaturꝰ quia p̃cessit eam dñs et
saluator nr̃ ex ea uera fide genitꝰ
ad celestia: ut pararet ei sicut ip¬
se suis dixit discipłis. in ethereis
mansionibus locum. Hinc ꝓpħa
dus xp̃o. canit. A summo inqͥt
cȩlo egressio eius: & occursus
tius usq ad summum eius. As¬
cendit ergo eamdẽ głam resũp¬
turus: licet non amiserit quam
prius habuerat. antequã mun¬
dus fieret. Ascendit & p̃parauit
me locum immortalitatis. ut cũ
co regnare possit in ꝑpetuum¬

Expanded text:
gloriosior suorum praerogativis meritorum: ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, etsi imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari: multum tamen convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est, cum gaudio laudibus eam dignissimis efferre: dicatur: quia praecessit eam Dominus et Salvator noster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoqudus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavae Virgini locum immortalitatis, ut cum eo regnare posset in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
Tanto siguidem ualidius. quan¬
to diuinis illustrabatur intus
insitationibus Quam totã re-
duerat diuinus amor. ita ut ui
ea nichil eẽt quod mundanus
iuolaret affectus. s ardor conti¬
nuus & ebrietas ꝑfusi amoris:
Nam or si xp̃c ab omĩbus est
amandus ex toto corde. ex tota
anima. atq ex tota uirtute quȩ¬
rendus. maxime tamen ab ea
ardentius. cuius & dñs erat ce filiꝰ
Fortassis ergo p̃nimio amore in
loco quo sepultus dicitur. inter¬
dum eam habitasse credimus:
quatiuus piis pasceretur inter¬
nus amor obtutibus: Sic namq
locus medius est hinc inde con¬
stitutus. ut adire posset ascensi¬
onis enuis uestigia. & locum se¬
pulturȩ acresurrectionis. seu
omnia in quibus est passus lo¬
ca inuisere. Non quod iam ui¬
uentem quereret cum mortiuiᷤ:
s ut suis solaretur aspectibud
hoc quippe amor habet impa¬
tiens: quem desiderat ut semꝑ
inuenire se credat. Ignorat si qͥ¬
dem udicium. ratione multo¬

Expanded text:
tanto siquidem validius, quantanto siquidem validius, quanto divinis illustrabatur intus visitationibus: quam totam replduerat divinus amor: ita ut in ea nihil esset, mundanus quod violaret affectus, sed ardor continuus, et ebrietas perfusi amoris. Nam et Christus ab hominibus est amandus, ex toto corde, et ex tota anima, atque ex tota virtute quaerendus: maxime tamen ab ea ardentius, cujus et Dominus erat, et filius. Fortassis ergo prae nimio amore, in loco quo sepultus dicitur, interdum habitasse eam credimus: quatenus piis pasceretur internus amor obtutibus. Sic namque locus medius est hinc inde constitutus, ut adire posset ascensionis ejus vestigia, et locum sepulturae ac resurrectionis, et omnia in quibus passus est, loca invisere: non quod jam viventem quaereret cum mortuis, sed ut suis consolaretur aspectibus. Hoc quippe habet impatiens amor ut quae desiderat, semper invenire se credat. Ignorat siquidem judicium, ratione multo
Abbreviated transcription (Latin):
cumq estis filiȩ. quęcumq ma¬
tres. cogitate actentius. & ꝑpen¬
dite diligentius quibus afficie¬
batur beata & intemerata uir
ad celos. expletis om̃ibus quę
de ipso erant ab angłis p̃dicata.
& a ꝓpħis multi farie multisq
modis p̃signatã. diuinis decla¬
rata oraculis. uirtutibꝰ exhibita
& quȩ humanitatis funt ostensa
p̃sagiis. Quȩso sigua sunt in uobis
uiscera pietatis. considerate quo
cruciabatur amore. quoue deside¬
rio estuabat hȩc uirgo. dum reuol¬
ueret animo cuncta quȩ audierat.
quȩ uiderat. quę cognouerat. Pu¬
to quod quicquid cordis est. gie¬
guid mentis. quicquid uirtutis
humanȩ. si totum adhibeas non
sufficiet ut cogitare ualeas. quanto
nidesinenter cremabatur ardore
pii amoris. quantis mouebatur¬
incitamentis. Quia &e si diligebat
xp̃m ex toto corde . ex tota anima
ex tota uirtute nouis tamen co¬
tidie in flaminabatur p̃sentia
absens desiderioꝵ affectibus:

Expanded text:
cumque estis filiae, quaecumque macumque estis filiae, quaecumque matres, cogitate attentius, et perpendite diligentius, quibus afficiebatur beata et intemerata virgo ascensum, expletis omnibus quae de ipso erant ab angelis praedicata, et a prophetis multifarie multisque modis praesignata, divinis declarata oraculis, virtutibus exhibita, et quae humanitatis sunt ostensa praesagiis. Quaeso, si qua sunt in vobis viscera pietatis, considerate quo cruciabatur amore, quoque desiderio aestuabat haec virgo, dum revolveret animo cuncta quae audierat, quae viderat, quae cognoverat. Puto quod quidquid cordis est, quidquid mentis, quidquid virtutis humanae, si totum adhibeas, non sufficiat ut cogitare valeas, quanto indesinenter cremabatur ardore pii amoris: quantis amovebaturincitamentis: quia etsi diligebat Christum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota virtute, novis tamen quotidie inflammabatur praesentia absens desideriorum affectibus:
Abbreviated transcription (Latin):
sideranda sunt: ut reddamus
dõ que sunt dei. & homini que
sunt hominis: Quod sicuti est
unus qui lazarum uerbo po¬
tentiȩ suȩ uocat. ut exeat foras
a monumento: sic ipse idem unꝰ
est. qui fleuit humanitatis af¬
fectu. Sic quippe cuncta opor¬
tet considerare. quatimis et
homini in xp̃o unita: & plena
humanitas in dñi assumpta.
Hec iccirco dixerim. tantis ꝑ
de fide incarnationis xp̃i km̃e.
bilare uos uelint obscuritatis elo¬
quio. uel greco turbine latinã
confundere puritatem. Sunt
enuim & prudentes uirgines: sunt
& fatiię. & ideo dilectissimȩ imi¬
tamini quam amatis. imitami¬
cuius hodie in terris festa colitis:
de qua dicitur. Maria autem
conseruabat omnia uerba hec quȩ
de ipso eodemq dño catholice
dicunturꝰ. ut & fidem in tegram
seruare possitis. & matrem eius
debite uenerari: qm̃ nullus ho¬
nor eius est alius. nisi eum ille u¬
re honoratur. qui nasci digna¬
tus est ex ea. Ceterum rogo quę¬

Expanded text:
sideranda sunt, ut reddamus sideranda sunt, ut reddamus Deo quae Dei sunt, et homini quae sunt hominis. Quoniam sicut est unus qui Lazarum verbo potentiae suae vocat, ut exeat foras a monumento: sic idem ipse unus est qui flevit humanitatis affectu. Sic quippe cuncta oportet considerare: quatenus et homini unita, et plena humanitas in Deum assumpta. XIII. Haec idcirco dixerim tantisper de fide Incarnationis Christi, chbilare vos velint obscuritatis eloquio, vel Graeco turbine Latinam confundere puritatem. Sunt enim et prudentes virgines, sunt et fatuae. Et ideo, dilectissimae, imitamini, quam amatis beatamcujus hodie in terris festa colitis: de qua dicitur: Maria autem conservabat omnia verba haec quade ipso eodemque Domino catholice dicuntur: ut et fidem integram servare possitis, et matrem ejus debite venerari. Quoniam nullus honor ejus est alius, nisi cum ille jure honoratur, qui nasci dignatus est ex ea. Caeterum rogo quae
Abbreviated transcription (Latin):
diumna sunt. scđm quod homo
idem ipse quȩ humana sunt. se¬
ipsum uolens ostendere quod
deus idem ipse & homo sit &idõ
idem ipse tam quȩ diuina sunt
agit. quam que humana simi¬
quidem miracula oꝑatus est
alius ꝑpetrauit humana pas¬
sionesq sustinuit. s unus idẽq
nis. qui & diuina gessit & hu¬
mana: Siquidem & insepara¬
biliter atq indiuise: cõmunes
xp̃c habuit actiones. S intelli¬
gendum quȩ sunt ipsoꝵ oꝑum
qualitates. contemplandumq
semꝑ ad quȩ ꝓuehatur humilitad
carnis: & ad quȩ inclinetur alti¬
tudo diuinitatis. ita ut ꝑ omnẽ
textum scĩ eiuangłii uideatur
nichil caro sine uerbo agere. neq
efficere Unde quod concipit
& parit uirgo sicut non siNe
potentia uerbi est:. ita non sine
ueritate carnis quod nascitur
stella duce a magis ad oratur
sicut dĩtatis est. ita humanita¬
tis quod & in egyptum ꝑfuga
ne capiatur abducitur. Sicita¬
q omnia uirtutum opera con¬

Expanded text:
divina sunt: secundum quod homo, divina sunt: secundum quod homo, idem ipse quae humana sunt, seipsum volens ostendere quod Deus idem ipse et homo sit. Et ideo idem ipse tam quae divina sunt agit, quam quae humana simiquidem miracula operatus est, alius perpetravit humana, passionesque sustinuit: sed unus idemque us, qui divina gessit et humana: siquidem inseparabiliter atque indivise communes Christus habuit actiones. Sed intelligendae sunt ipsorum operum qualitates: contemplandumque semper ad quae provehatur humilitas carnis, et ad quae inclinetur altitudo divinitatis: ita ut per omnem textum sancti Evangelii videatur nihil caro sine Verbo agere, neque efficere. Unde quod concipit et parit Virgo, sicut non sine potentia Verbi est, ita non sine veritate carnis quod nascitur,stella duce a Magis adoratur , sicut deitatis est: ita et humanitatis, cum in Aegyptum per fugam ne capiatur, adducitur. Sic itaque omnia virtutum opera con
Abbreviated transcription (Latin):
ta &e non uerbum: licet dei uerbi
caro. conspecta sit & uisa. Ande
& ioħs. quod fuit ab initio inquit¬
& quod audimimis. & indinus
tauerunt de uerbo uitȩ. ꝓfecto
cum nemo dm̃ uerbum uidere¬
possit aut tractare manibus. nisi
ꝑ sacramentum sibi uniti homi¬
nis:. Quȩ nimirum unitio tam
nura est: ut discerni nequeat:
Aliogum. quod fuit ab iuitio
uerbum. quomodo recte dicit᷑
hoc totum ẽẽ quod apłi audierañ
quod uiderant. quod manibus
bus. uerbum uite erat: & nichil
aliud ex duabus naturis quam
unum. iuxta subsistentiam
uel ꝑsonam. Hinc est quod unꝰ
idemq manens dei filius unige¬
nitus. indisseparatus in utrisq
essentialem uel qualitatem uel¬
naturalem ꝓprietatem: Quę
si naturam haberet singularẽ
& inconiunctani: non ageret
utiq: Func autem emmanu¬
hel dum unus est. & in eoipso
utrumq id est deus & homo
quȩ utriusq naturȩ sunt uera¬
citer gessit: scđm aliud & aliud
quȩ gesta sunt operans Ergo

Expanded text:
ta, et non Verbum: licet Verbi Dei ta, et non Verbum: licet Verbi Dei caro conspecta sit ac visa. Unde et Joannes: Quod fuit ab initio, et quod audivimus, inquit, taverunt de verbo vitae : cum profecto nemo Deum verum videre aut tractare possit manibus, nisi per sacramentum sibi uniti hominis. Quae nimirum unitio tam mira est, ut discerni nequeat. Alioquin quod fuit ab initio Verbum, quomodo recte dicitur hoc totum esse quod apostoli audierant, quod viderant, quod manibus  Verbum vitae erat: et nihil aliud ex duabus naturis quam unum juxta subsistentiam vel personam. Hinc est quod unus idemque manens Filius unigenitus, indissepessentialem qualitatemnaturalem proprietatem: quae in naturam haberet singularem et inconjunctam, non ageret utique. Nunc autem Emmanuel dum unus est, et in eo ipso utraque, id est, Deus et homo, quae utriusque naturae sunt, veraciter gessit, secundum aliud et aliud quae gesta sunt operans. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
se filium hominis dicit. cũ utiq
de celo nisi deus descendere non
potuit. & cum in terris loquit᷑.
non nisi unus idemq xp̃c fuit :¬
& hec est mira &e ammirabilis
nouitas. immo om̃ium suꝑemi
tis. Quam nisi diligenter pru¬
dens uirgo ab exordio scĩ ȩuuan¬
gelii animaduertas. magis er¬
rare in omni scriptura indebe¬
ris diuina. quam intelligere
ueritatem. Constat igitur unũ
duas exercuisse oꝑationes. Oꝑa¬
ta est enim utraq forma uel
natura. cum alteruis commu¬
nione quod ꝓprium habuit.
uerbo siquidem oꝑante quod
uerbi est. & carne exequente
guȩ carnis erant. communi¬
cante ei uerbo in eadẽ oꝑatione
dum & idem deus atq homo inuna
subsistentia uel ꝑsona. sine diuisi¬
one aut cominixtione creditur.
& p̃cognita identitas p̾iudicatuR
Ueriuntamen ds̃ uerbum est. et
non caro. quam quam carnem
rationaliter animatam assump¬
& scdm fubsistentiam couniuerit.
Similiter & caro. caro est anima¬

Expanded text:
se filium hominis dicit; cum utique se filium hominis dicit; cum utique de coelo, nisi Deus descendere non potuerit: et cum in terris loquitur, nonnisi unus idemque Christus fuit. Et haec est mira et admirabilis novitas, immo omnium novitattis. Quam nisi diligenter, prudens virgo, ab exordio sancti Evangelii animadvertas, magis errare in omni Scriptura videberis divina, quam intelligere veritatem. Constat igitur unum duas exercuisse operationes. Operata est enim utraque forma vel natura cum alterius communione quod proprium habuit: Verbo siquidem operante quod Verbi est, et carne exsequente quae carnis erant: communicante ei siquidem Verbo in eadem operatione, dum et idem Deus atque homo in una substantia vel persona, sine divisione aut commixtione creditur, et praecognita una identitas praedicatur. Verumtamen Deus Verbum est, et non caro, quamquam carnem rationabiliter animatam assumpet secundum substantiam connivit. Similiter et caro est anima
Abbreviated transcription (Latin):
est ds̃ suo corpori ait nullam pa¬
tiatur fieri inter dm̃ & hominẽ
humana opinione distantiam:
ne forte quod absit aliud¬
filius ho¬
minis credatur p̾sertin
quia scriptura sic conectit et
concorporat dm̃ & hominem.
ut nec in tempore ad modicum
hominem guis a deo. nec in pas¬
sione possit ab homine dm̃ dis¬
cernere. Unde si ad tempus res
minis cum filio dei. Si ad passi¬
onem inuenies semꝑ cum filio
hominis eumdem dei filrum
ita unitum & indiuiduum.
quantum ad uocem scripturȩ
ꝑtinet ut nec homo a deo sepa
rari tempore. nec ab homine
deus ualeat passione. Siquidẽ
ut hȩc aꝑtius intelligatis ĩpsus
xp̃i uerba discutite. Nemo as¬
qui descendit de cęlo. filius homi¬
nis qui est in cęlo. Quis queso est
qui loquitur: Ap̃e utiq ubi
rogo tunc erat. cũ hȩc loquębat᷑.
In terra scilicet & qͦmͦ se de cȩlo an¬
te quam nasceretur descendisse
testatur. & cum etiam loquitur
in cęlo se eẽ fatetur. eumdemq

Expanded text:
est Deus suo corpori, ut nullam paest Deus suo corpori, ut nullam patiatur fieri inter Deum et hominem humana opinione distantiam: ne forte quod absitfilius hominis credatur: praesertim quia Scriptura divina sic connectit et concorporat Deum et hominem, ut nec in tempore hominem admodum quis a Deo, nec in passione possit ab homine Deum discernere. Unde si ad tempus respminis cum filio Dei. Si ad passionem, invenies semper cum filio hominis eumdem Dei filium ita unitum et individuum, quantum ad vocem Scripturae pertinet, ut nec homo separari a Deo tempore, nec ab homine Deus valeat passione. XII. Siquidem ut haec apertius intelligatis ipsius Christi verba discutite: Nemo asqui descendit de coelo, filius hominis qui est in coelo . Quis, quaeso, est qui loquitur? Christus utique. Ubi, rogo, tunc erat, quando haec loquebatur? In terra scilicet. Et quomodo se de coelo antequam nasceretur descendisse testatur? Etiam et cum loquitur, in coelo se esse fatetur, eumdemque
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum sp̃s sc̃s bene ꝑ rebec¬
cham intelligitur & ideo totũ
est in mysterium quod geritur
ut ꝑuestimentoꝵ fraglantiam
guicumq baptitati sumus
induimus: in quo benedicit nos¬
ds̃ nonz
qualicumq
s omni
ut ait apłs be¬
nedictione spãli in cęlestibꝰ.
Unde &e angłs mariȩ loqui in¬
cipiens: a benedictione ex orsus
ait Benedicta tu in mulieribꝰ
ce benedictus fructus uentris
tui. Cuius ꝓfecto in spũ longe
odorem trahens p̃fatus isaac
benedicebat filium. in quo cȩ¬
lestis omnis benedictio mundo
effloruit. & bene ab eo plemuis
ager dicitur: quia plena grã
tantam actalem gram ne in
uacuum recipiatis quȩ est
in xp̃o iħu. in guo est deus & homo
sic unitus in una eademq ꝑsoNa:¬
ut legatur quam sepe in diuinis
litteris homo deo coeterns ꝓpt̃
unitatem substantie: ac deinde¬
ds̃ homini uideatur compassus.
Cum nec miniciabilis sit homo
nec passibilis ds̃. tamen sicunitꝰ

Expanded text:
nimirum Spiritus sanctus bene per Rebecnimirum Spiritus sanctus bene per Rebeccam intelligitur: et ideo totum est in mysterio quod geritur, ut per vestimentorum fragrantiam quicumque baptizati sumus induimur, in quo benedixit nos non qualicumque, sed omni ut ait Apostolus benedictione spirituali in coelestibus . Unde et angelus Mariae loquens, a benedictione exorsus ait: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . Cujus profecto in spiritu longe odorem trahens pater Isaac benedicebat filium, in quo coelestis omnis benedictio mundo effloruit. Et bene ab eo plenus ager dicitur, quia plena gratitalem ac tantam gratiam ne in vacuum recipiatis, quae est in Christo Jesu, in quo est Deus et homo, sic unitus in una eademqut legatur quam saepe in divinis litteris homo Deo coaeternus propter unitatem substantiae, ac deinde homini Deus videatur compassus, cum nec immutabilis sit homo nec passibilis Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
noueris quod hoc semꝑ cũ eo
& in enis consilio fuit ut sic fieret:
& minc quando plenitudo tempo¬
ris uenit. id factum est quodu
odoramentis: talibus inspiraban¬
tur de xp̃o p̃sagiis. quod nascitu¬
rus eẽt in mundo. in quo eẽt om¬
mum salus. & benedictio eternȩ
hereditatis. Iste siquidem sunt
fidei uestes: iste quibus priores
scĩ uestiebantur. Iste quas rebec
lium suum: Alias autem nisi
eent: quid miri odoris in eisdẽ
pater ysaac hauriretita ut
diceret cum ꝑsensisset uestim̃¬
toꝵ fraglantiam. ecce odor filii
mei sicut odor agri pleni guem
benedixit dñs: S forte dictu¬
rus est aliquis quid ad rebeccã
hebreo rucha feminino genere
dicitur: non quod sexus in deo
monstretur. Immone forte sus¬
picetur. sub regula trium lin
pitur. In hebreo scilicet ut
dixi femimno genere legit᷑. ⁊ in
greco uero. ne sexuis in eo credat᷑
ꝓ neutro inuenitur: & in latino
masculinum ẽẽ decernitur. Qui

Expanded text:
noveris quod hoc semper cum eo noveris quod hoc semper cum eo et in ejus consilio fuit ut sic fieret: et nunc quando plenitudo temporis venit, id factum est quod inodoramentis, talibus inspirabantur de Christo praesagiis, quod nasciturus esset in mundo, in quo esset omnium salus et benedictio aeternae haereditatis. Istae siquidem sunt fidei vestes: istae quibus priores sancti vestiebantur: istae quas Rebecclium suum. Alias autem nisi prolatae essent, quid miri odoris in eisdem pater Isaac hauriret, ita ut diceret, cum praesensisset vestimentorum fragrantiam: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus ? Sed forte dicturus est aliquis: Quid ad Rebeccam Hebraeo RUA feminino genere dicitur, non quod sexus in Deo monstretur: immo ne forte suspicetur, sub regula trium lingpitur: in Hebraeo scilicet, ut dixi, feminino genere legitur: in Graeco vero, ne sexus in eo credatur, πνεῦμα neutro invenitur: et in Latino masculinum esse decernitur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtulisse credatur. Aloquin si
ad racionem respicias. & ad sensus
lnimanos. nequaquã itatenus po¬
tuerunt inter se conuenire. dĩtas
&e humana conditio. Conuene¬
runt tamen in xp̃o: & unus ex
ambobus emmamihel. Unde mͥ
uidetur quod altitudinẽ tanti
misterii diligent̃ intelligere et
uidere non potuerunt: qui aut
duos filios certe. aut aliud xp̃m
guam dei filium estimauere.
Qua ꝓpt̾ nec nos hominẽ seorsũ
colunus quod fas non est. nec ad¬
oramus. s dm̃ incarnatum qui
ꝓprium sibi corpus animatum
uniuit. ita ut ds̃ uerbum caro
fieret. & non in alium quẽlibet
co non alium quã eũdẽ ipsũq
dĩ filiũ & colimus. & adoramꝰ.
qui nichil in se ꝓ assumpto ho¬
mine est coactus. nichilq qđ
uerbũ caro factum est. immi¬
nutus uel inmutatus. & ideo
unus idemq semꝑ cũ dõ patre
filius ad oratur: non nonus.
non recens ex tempore. non
alienus a natura uel genere.
Quod si tibi nouum uidetur.
quod ꝓ te hominem assũpsit

Expanded text:
pertulisse recte dicatur. Alioquin si ad rationem respicias, et ad sensus humanos, nequaquam ita tenus potuerunt inter se convenire Deitas et humana conditio. Convenerunt tamen in Christo, et unus ex ambobus Emmanuel. Unde mihi videtur quod altitudinem tanti mysterii diligenter intelligere et videre non potuerunt, qui aut duos filios certe, aut aliud Christum, quam Dei filium existimavere. Quapropter nec nos hominem seorsum colimus, quod nefas est, nec adoramus; sed Deum magis incarnatum, qui proprium sibi corpus animatum univit, ita ut Deus Verbum caro fieret: et non in alium quemlibet,co non alium quam eumdem, ipsumque Dei filium et colimus et adoramus. Qui nihil ipse pro assumpto homine est auctus, nihilque quod Verbum caro factum est, imminutus, vel immutatus est: et ideo unus idemque semper cum Deo Patre Filius adoratur, non novus, non recens ex tempore, non alienus a natura, vel genere. XI. Quod si tibi novum videtur, quod pro te hominem assumpsit:
Abbreviated transcription (Latin):
&e nolens homo uirat: cum uerũ
putat ẽẽ quod iurat. Hon est
quidem tantum peccatum quan¬
tum eius qui scit falsum eẽ: & tam̃
iurat. Quanto melior & a pecca¬
toisto graui. omĩno longe fit. qui
Scio graue cẽ consuetudini ur̃e:
s & graue fuit consuetudini nr̃e
Timendo diñ. abstulimus iurati¬
onem deorenr̃o Ecce uobiscum
iumus. Quis nos aliquando
audunt irantes. Humquidnon
consueram cotidie uirare: Atubi
legi &e timui: luctatus sum contͣ
consuetudinem meam: In ipsa
luctatione. inuocaui dnm̃ adui¬
torem. Prestitit michi dñs adiu¬
torium non uirandi: Nichi
michi facilius est. quam nor⁊
iurare Hoc ideo ammonui ca¬
ritatem urãm. ne dicatis. Quis
potest: Osi deus timeatur o si ꝑui

Expanded text:
et nolens homo perjurat, cum verum et nolens homo perjurat, cum verum putat esse quod jurat. Non est quidem tantum peccatum, quantum ejus qui scit falsum esse, et tamen jurat. Quanto melior, et a peccato isto gravi omnino longe fit, qui Scio grave esse consuetudini vestrae: sed et grave fuit consuetudini nostrae. Timendo Deum abstulimus jurationem de ore nostro. Ecce vobiscum vivimus: quis nos aliquando audivit jurantes? Numquid non consueveram quotidie jurare? At ubi legi, et timui, luctatus sum contra consuetudinem meam, in ipsa luctatione invocavi Dominum adjutorem. Praestitit mihi Dominus adjutorium non jurandi. Nihil mihi facilius est, quam non jurare. Hoc ideo admonui Charitatem vestram, ne dicatis, Quis potest? O si Deus timeatur! o si
Abbreviated transcription (Latin):
dei excelsi. quando benedixit
abraham. Hon oportet ut hoc
memoreinus: ꝓpter catheeumi¬
nos: fideles tamen agnoscunt.
quẽ admodũ ante ꝓpħatum sit:
quod modo uidemus unpleri
& unde hoc: Quia iurauit do¬
miinus & iurauit dñs. & noti
penitebit eum Non quomodo
herodem penituit. quia iuraue¬
dñs xp̃c suos iurare ꝓhibuit:
Dico quare: Non est peccatũ. ue¬
rum iurare. S quia grande pec¬
catum est falsum uirare: longe
est a peccato falsum uirandi. qui
om̃ino non iurat. ꝓpinquat fal¬
se uirationi: qui uel uerum iu¬
rat. Dñs ergo qui ꝓhibuit iurare.
fupra ripam te uoluit ambula¬
re. ne pes tuus in angusto labat᷑
Securus uirat: qui mentiri nes¬
cit. Non te moueat quia dñs ui
rauit: quia forte non debet iura¬
renisi ds. Iu enim quando iurad.
quid facis: Sestem dm̃ adhibed
Tu illum. ipse seipsum. S tu ho¬
mo quia in multis falleris. ple¬
rumq adhibes testem ueritatẽ
ad tuam falsitatem. Aliquando

Expanded text:
Dei excelsi, quando benedixit Dei excelsi, quando benedixit Abraham . Non oportet ut hoc memoremus, propter catechumenos. Fideles tamen agnoscunt, quemadmodum ante prophetatum sit, quod modo videmus impleri. Et unde hoc? Quia juravit Dominus. Et juravit Dominus, et non poenitebit eum: non quomodo Herodem poenituit quia juraveistus suos jurare prohibuit? Dico quare. Non est peccatum, verum jurare. Sed quia grande peccatum est falsum jurare, longe est a peccato falsum jurandi qui omnino non jurat: propinquat falsae jurationi, qui vel verum jurat. Dominus ergo, qui prohibuit jurare, supra ripam te noluit ambulare, ne pes tuus in angusto labatur, Securus jurat qui mentiri nescit. Non te moveat quia Dominus juravit; quia forte non debet jurare nisi Deus. Tu enim quando juras, quid facis? Testem Deum adhibes. Tu illum, ipse se ipsum. Sed tu homo, quia in multis falleris, plerumque adhibes testem veritatem ad tuam falsitatem. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
locus iste carissimi: ut ꝓpter uitã
& mores urõs. aliquid uobis de
iuramento tractemus. Falsa u¬
ratio: non est leue peccatum:
Immo tam magnum peccatum
est falsum urare. ut ꝓpt̾ reatũ
false irationis. dñs phibuerit om¬
nẽ uirati. onẽ Ait̾ enĩ Dictũ. ẽ. ñ
ꝑiurabis. Reddes autem dño ius¬
iurandum tuum. Ego autẽ dico
uobis. non iurare om̃unio Neq ꝑ
celum. quia thronus dei est. neq
ꝑ terram quia scabellum pedũ
um iuraueris: quia non potes
facere capillum album aut ni¬
grum. Sit autem in ore ur̃o est.
eiusq ad immolationem dilecti
cem meam & non peꝑcisti filio
tuo dilecto ꝓpt̾ me. benedicens
benedicam te. & implebo semen
tuum sicut stellas cęli. & sicut ha¬
renam maris. & benedicentur
in semine tuo omnes gentes Qd̃
uidetis totum orbem terrarum
xp̃ianos implere: exhibet uerax
iuratio dei. Itemq in psalmis
uerunt scripturas. sciunt quid
ꝓtulerit melchise dech sacerdos

Expanded text:
locus iste, charissimi, ut propter vitam locus iste, charissimi, ut propter vitam et mores vestros aliquid vobis de juramento tractemus. Falsa juratio non est leve peccatum: imo tam magnum peccatum est, falsum jurare, ut propter reatum falsae jurationis Dominus prohibuerit omnem jurationem. Ait enim: Dictum est, Non perjurabis, reddes autem Domino jusjurandum tuum: ego autem dico vobis, non jurare omnino, neque per coelum, quia thronus Dei est; neque per terram, quia scabellum pedum um iuraueris, quifacere capillum album aut nigrum. Sit autem in ore vestro, Esei usque ad immolationem dilecti cem meam, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me, benedicens benedicam te, et implebo semen tuum, sicut stellas coeli, et sicut arenam maris; et benedicentur in semine tuo omnes gentes . Quod videtis totum orbem terrarum Christianos implere, exhibet verax juratio Dei. Itemque in Psalmis verunt Scripturas, sciunt quid protulerit Melchisedech sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
tuit ȩquo animo tolerari. quod
honio dei sc̃s monebat: qui utiq
salutem eoꝵ querebat. Quos
sic monebat: responderunt illi
mala ꝓ bonis. Quid enim ille di¬
cei t. nisi quo plenus erat: & qͥd
illi responderent. nisi quo pleni
erant: Ille triticum seminauit.
s spiuas inuenit. Dicebat regi
Non tibi licet habere uxorem
frĩs tui Uincebat enim regem
libido: tenebat apud se ꝓhibitã
uxorem frĩs sui S eum tamen
sic libebat: ut non seuiret. Ho¬
uorabat eum: a quo uerum
audiebat. S mulier detestabilis
odium concipiebat. qnod aliquan¬
do dato tempore pareret. Quando
parturiebat peperit filiam: filiã
saltantem. & rex ille. ille qui sem̃
uirum habebat iohannem. qui
euni ꝓpter diuñ timebat. & si ei
non obediebat. postea quam ab
illo petitum est caput iohanius
ui disco contristatus est . S. ꝓpter
iurationem &e ꝓpt̃ conrecumben¬
tes. misit spiculatorem: & imple¬
uit quod iurauit. Ammonet nos¬

Expanded text:
tuit aequo animo tolerari, quod tuit aequo animo tolerari, quod homo Dei sanctus monebat: qui utique salutem eorum quaerebat, quos sic monebat. Responderunt illi mala pro bonis. Quid enim ille diceret, nisi quo plenus erat? Et quid illi responderent, nisi quo pleni erant? Ille triticum seminavit, sed spinas invenit. Dicebat regi, Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Vincebat enim regem libido: tenebat apud se prohibitam uxorem fratris sui. Sed eum tamen sic libebat, ut non saeviret. Honorabat eum a quo verum audiebat. Sed mulier detestabilis odium concipiebat, quod aliquando dato tempore pareret. Quando parturiebat, peperit filiam, filiam saltantem. Et rex ille qui sanctum virum habebat Joannem, qui eum propter Dominum timebat, etsi ei non obediebat, posteaquam ab illo petitum est caput Joannis in disco, contristatus est. Sed propter jurationem et propter conrecumbentes, misit spiculatorem, et implevit quod juravit.
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Senex uenisti ad passionẽ
noli timere mortem: uel quia
uicinus es morti. Iuuenis es
Gransierunt & iuuenes: qui
adhuc sibi uitam sperabant.
Transierunt & pueri: transie¬
runt & puelle: Quomodo ad¬
huc uia aspera est. quam mul¬
ti ambulando lenierunt. Hec
est gͦ sollempnis et c assidua
commonitio nr̃a ad uos fr̃s
ut sollempnitates martyrum
non uana festiuitate celebre¬
mus. sed quod in suis sollem¬
pnitatibus amanues.
ctiam fide eimili imitari
RMO¬
INDECOL¬
LA IIONE
Ba P
um legeretur. c̃ru¬
dele specta culum
constitutum est.
Caput scĩ iohannis in disco. feralis
missus crudelitatis: ꝓpt̃ odium
ueritatis Puella saltat & seuit
materꝰ & inter delicias & lascrui¬
as comiuiantium temere uirat᷑.¬
& impie quod uiratur impletur.
Factum est iohanni. quod ipse p̃¬
dixerat. De dño enim iħu xp̃o
dixerat illum oportet crescere.
me autem minui. Iste minutus
est in capite: ille creuit in cruce
Odium peꝑit ueritas. Non po¬

Expanded text:
nae. Senex venisti ad passionem? nae. Senex venisti ad passionem? noli timere mortem, vel quia vicinus es morti. Juvenis es? transierunt et juvenes, qui adhuc vitam sibi sperabant: transierunt et pueri, transierunt et puellae. Quomodo adhuc via aspera est, quam multi ambulando linierunt? Haec ergo est solemnis et assidua commonitio nostra ad vos, fratres, ut solemnitates martyrum, non vana solemnitate celebremus; sed quos in suis solemnitatibus amamus, etiam fide simili imitari RMOIn Decollatione Bapum legeretur, crudele spectaculum constitutum est, caput sancti Joannis in disco, feralis missus crudelitatis, propter odium veritatis. Puella saltat, et saevit mater: et inter delicias et lascivias convivantium temere juratur, et impie quod juratur, impletur. Factum est Joanni quod ipse praedixerat. De Domino enim Jesu Christo dixerat, Illum oportet crescere, me autem minui . Iste minutus est in capite, ille crevit in cruce. Odium peperit veritas. Non po
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo omnes hoc uolumus fr̃s
uitam & ueritatem. Sed qua
uenimus. qua imus: Ham quo
ueniamus. & si nondum posses¬
sione tenemus: iam tamen co¬
gitatione & ratione credimus
& iudemus: Ad uitam tendimꝰ
& ueritatem. Ipse xp̃c est. Qua
ire quęris: Ego sum inquit
amauerunt. ideo p̃sentia et
transitoria contempserunt.
Holite mirari fortitudinem:
amor uicit dolorem: Masse gͦ
candide sollempnitatem. can¬
dida conscientia celebremus
& uestigia martxrum sectan¬
tes. caputq martyrum & nr̃m
intuentes. si ad tam magnum
bonum uenire concupiscimus.
iter durum non tun eamus:
Qui ꝓmisit uerax est. qͥ ꝓmust
fidelis est: qui ꝓmisit fallere non po¬
test. Dicamus ergo ei candida cons¬
centia pter uerba labioꝵ tu¬
orum. ego custodiui uias duras.
Quid times uias duras passionũ
et tribulationum: Transiit ip¬
se. Respondes forte. Sed ipse: Tran¬
sierunt apłi. Ad huc respondes
Sed apłi. Accipio. responde
Gransierunt postea multi uiri
frubesce Transierunt &e femi¬

Expanded text:
Ergo omnes hoc volumus, fratres, vitam et veritatem. Sed qua venimus, qua imus? Nam quo veniamus, etsi nondum possessione tenemus, jam tamen cogitatione et ratione credimus et videmus: ad vitam tendimus et veritatem. Ipse Christus est. Qua ire quaeris? Ego sum, inquit, amaverunt, ideo praesentia et transitoria contempserunt. Nolite mirari fortitudinem, amor vicit dolorem. Massae ergo Candidae solemnitatem candida conscientia celebremus; et vestigia martyrum sectantes caputque martyrum et nostrum intuentes, si ad tam magnum bonum venire concupiscimus, iter durum non timeamus. Qui promisit verax est, qui promisit fidelis est, qui promisit fallere non potest. Dicamus ergo ei candida conscientia, Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Quid times vias duras passionum et tribulationum? Transiit ipse. Respondes forte: Sed ipse. Transierunt Apostoli. Adhuc respondes: Sed Apostoli. Accipio. Responde: transierunt postea et multi viri. Erubesce: transierunt et femi