comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuincte. s ñ ħ ł ħ singulariter: ut cum hõ t̾renus ꝯstet ex anima corpo¬
id qd̾ ẽ. Qd̃ uͦ ñ ẽ. ex hoc atq hoc. s tantũ ẽ. hoc: illud uere ẽ. id qͦd est.
et ẽ pulcherrimũ fortissimũq. qͥa nullo nititur. Quo circa. hoc
uere unum. ĩ qͦ nullus numerꝰ: nullũ in eo aliud p̃t᷑ quã id quod est¬
ił in quo ẽ. Neq enum subiectũ fierip̃: foria enĩ ẽ. For̃m̃e uero: subiesteeẽ

Expanded text:
d non hoc uel hoc singulariter, ut cum homo terrenus constet ex anima corpoid quod est. Quod uero non est ex hoc atque hoc, sed tantum est hoc, illud uere est id quod est; et est pulcherrimum fortissimumque quia nullo nititur. Quocirca hoc uere unum in quo nullus numerus, nullum in eo aliud praeterquam id quod est. Neque enim subiectum fieri potest; forma enim est, formae uero subiectae
Abbreviated transcription (Latin):
ticipant. q̃ susceptis qͣlitatib in alterutrũ ꝑmutet᷑. Omĩs enĩ nat᷑a
incorporee sub̾e: nullo mat̾ie necit᷑ fundam̃to. Nullum uͦ corpus est.
multomagis in se ñ ꝑ mutabunt᷑ qͥb ñ mͦ cõmunis mat̾ia ñ ẽ
spẽm ꝑmutet᷑. Nec uͦ fieri pͣ: ut incorporalia in sese cõmixtione aliqua
ꝑmutent᷑. Quoꝵ ei cõmunis nulla mat̾ia ẽ: nec in se uerti ⁊ ꝑmutari
q̃unt. Hulla aũ ÷ in corporalib mat̾ia reb. Non potert̃ gͥ ĩ se ĩuicem
ꝑmutari. S d̾s & aĩa. incorporee sub̾e recte eredunt᷑. H. gͥ humana aĩa

Expanded text:
in alterutram permutetur. Omnis enim natura incorporeae substantiae nullo materiae nititur fundamento; nullum uero corpus est multo magis in se non permutabuntur quibus non modo communis materia non est, speciem permutetur, nec uero fieri potest, ut incorporalia in sese commixtione aliqua permutentur. Quorum enim communis nulla materia est, nec in se uerti ac permutari queunt. Nulla autem est incorporalibus materia rebus; non poterunt igitur in se inuicem permutari. S
Abbreviated transcription (Latin):
UII Om̃e simplex : esse suum ⁊ io ꝙ ẽ unũ ht. uXIT Om̃i cõpo¬
sito: alius : esse alius ipsum̃ eise. u⁊ rĩ Om̃is ãduersitas adiscor si
quodiq aptabitur argumentis. Questio uͭ huiusmodiẽ. Sa que st̃
hona sunt. Tenet enim cõmunis sententia doctorum: omne ⁊ esti.
ao hanum tendere. Omne autem: tendit ao simile. Quegͥ ad bonum
ten duntr bona ipsa sunt:  qͥmadmo dũ bona sntt ĩ qrendum ẽ utrũne
participatione an sub̾a. Si participatione: ꝑ se ipsa nillomͦ bona sunt
¶uam q pataicipatione asbum ẽ: ꝑ se ineo qͥ ipsum ẽ album nt ẽ. se decelbos

Expanded text:
VII. Omne simplex esse suum et id quod est unum habet. VIII, Omni composito aliud est esse, aliud ipsum est. IX. Omnis diuersitquodque aptabitur argumentis. Quaestio uero huiusmodi est. Ea quae sunt bona sunt; tenet enim communis sententia doctorum omne quod est ad bonum tendere, omne autem tendit ad simile. Quae igitur ad bonum tendunt bona ipsa sunt. Sed quemadmodum bona sint, inquirendum est, utrumne participatione an substantia? Si participatione, per se ipsa nullo modo bona sunt; nam quod participatione album est, per se in eo quod ip
Abbreviated transcription (Latin):
tio p̃: si manet eque nature ꝑsoneq discretio. Igit᷑ qͥ assumi manente ꝑso¬
generationẽ xͥ hominũ saluata natura: ꝙ eredi nefas ẽ. Sed qũa qu̾a
ꝑmulta sint q̃ hc̃ sensum impugnare ualeant. atq ꝑstͥngere: de argu
m̃torum tam̃ copia ħ int̾im libasse sufficiat. Transeandum quippe:
ad euthichen. qͥ cũ a uet̾um orbitis eẽt euagatus ĩ ꝯtͣrium eucurriter¬
rorem. asserens tantũ abẽẽ. ut in xͦ gemina ꝑsona credatur: ut ne
nat᷑am quidem in eo duplicẽ oporteat ꝯfiteri. Ita quippe eẽ assũptũ
hominem: ũ ea sit ad unatio facta cum do. ũ nat᷑a humana ñ manse¬
rit. Huiꝰ error ex eodem qͦ ⁊ nestorii fonte ꝓlabitur. Nam sic̃ nestorꝰ
arbitratur. ñ posse ẽẽ nat᷑am duplicẽ. qͥn ꝑsona fieret daplex. atq ido
duplice̾ eẽ ꝑsonam. arbitiatꝰ ẽ ꝯsequens. ut una uid̾e̾t᷑ eẽ natura. Itaq

Expanded text:
tio potest, si manet aeque naturae personaeque discretio. Igitur qui adsumi manente persotio potest, si manet aeque naturae personaeque discretio. Igitur qui adsumi manente persogenerationem Christi hominum saluata natura,—quod credi nefas est. Sed quamquam permulta sint quae hunc sensum inpugnare ualeant atque perfringere, de argumentorum copia tamen haec interim libasse sufficiat. Transeundum quippe est ad Eutychen qui cum a ueterum orbitis esset euagatus, in contrarium cucurrit errorem asserens tantum abesse, ut in Christo gemina persona credatur, ut ne naturam quidem in eo duplicem oporteat confiteri; ita quippe esse adsumptum hominem, ut ea sit adunatio facta cum deo, ut natura humana non manserit. Huius error ex eodem quo Nestorii fonte prolabitur. Nam sicut Nestorius arbitratur non posse esse naturam duplicem quin persona fieret duplex, atque ideduplicem esse personam, arbitratus est consequens, ut una uideretur esse natura. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ. Iam uͦ seq̃: ut ꝑsonis manentib nullomͦ a diunitate humanitas
credatur assumpta. Omino enĩ disiuncta sunt. que eq̃ ꝑ sonis natisq sepa¬
rantur. Prorsus inꝙͣ disiuncta sunt. Nec magis inter se hommes bouesq
disuneti sunt. ꝗͣ diumitas in xꝰ humanitasq discreta ẽ: si mansere ꝑsone.
H omines quiꝑpe achoues. una ãalis aͣalis cõmunitate uinguntur. Est
enim illis scd̾m genus cõmunis sub̾a: eademq ĩ uniu̾s alitatis collec¬
tione natura. Hõ uͦ atq homini qͥd ñ erit diu̾sa ratione disumtũ: si
sub diu̾sitate nat᷑e. ꝑsonarũ qͦ c̾dat᷑ mansisse diseretio: N ẽ gͥ sal¬
uatum genꝰ humanum. Hulla in nos salus. xͥ generatione ꝓcessit.
Tot ꝓpħ arum scͥptẽ. ppłm illusere credentem. Omnis uet̾is testañtti
sꝑnat᷑ auctoritas. ꝑ ꝙͣ. salus mundo xͥ gen̾atione ꝓmitit᷑. Non aũ¬
Eundem quipe saluũm foct. quem credit᷑ assumpsise. Hula u intelligi assup̃¬

Expanded text:
 ut personis manentibus nullo modo a divinitate humanitas credatur assumpta: omnino enim disjuncta sunt, quae aeque personis naturisque separantur; prorsus, inquam, disjuncta sunt; nec magis inter se homines bovesque disjuncti, quam divinitas in Christo humanitasque discreta est, si permansere personae. Homines quippe ac boues una animalis communitate iunguntur; est enim illis secundum genus communis substantia eademque in uniuersalitatis collectione natura. Deo uero atque homini quid non erit diuersa ratione disiunctum, si sub diuersitate natvatum humanum genus, nulla in nos salus Christi generatione processit, tot prophetarum Scripturae populum illusere credentem; omnis Veteris Testamenti spernatur auctoritas, per quam salus mundo Christi generatione promittitur. Non auEundem quippe saluum fecit quem creditur adsumpsisse; nulla uero intellegi adsump
Abbreviated transcription (Latin):
inila opat s au fil iũ ittusꝙ ao sym sc̃m̃ : ut eius q ẽ idem as io q est
iaier Q d siid in cumnetis alis rebus ñ ꝑot̾ inueniri: fãt̃ heognata caducis
rebus atitas. Hos uero nulla umaginatione diduct s simplie intdellest iu
cengi auit qtu dq entolligi pͣ ita iggredi etiam utellectu oporter. S cle ꝓpo¬
sta qͥsti one sadis dictum ẽ. H s̃ ur̃ normã uidicis. ex pectat subcaletas qstiũs.
aiuiars neabit iinde uenit effectus. Qd siuit se humanttas nequi
as cende qͣntũ ĩbeculitas subtrahit uota supplebunt.

Expanded text:
m ut eius quod est idem ad id quod est idem. Quod si id in cunctis aliis rebus non potest inueniri, facit hoc cognata caducis rebus alteritas, Nos uero nulla imaginatione diduci sed simplici intellectu erigi et ut quidque intellegi potest ita aggredi etiam intellectu oportet. Sed de proposita quaestione satis dictum est. Nunc uestri normam iudicii exspectat sua remeabit unde uenit effectus. Quod si ultra se humanitas nequiuit ascendere, quantum inbecillitas subtrahit uota supplebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis mors sit mala. Hlabet enim asꝑum sensum et
Ontra naturam uis ipsa qua utrumq diuellicus.¬
S enserunt primi homines nouum motum in obedientes
carius sue tamquam reciprocã penam in obedeentie seied
fituri non efsent nisi peccassent. alimentis tamen ut ho¬
senio non ueteraserent ut necessicate ꝑducerentur ad mor¬
aliquis molestie. esuirnendo ac sieiendo sentirent. Belis¬
no autem aute p ropterea gustabatur ne mors cis uyelie¬
raimq su breꝑet. uel senectute confecta decurus tempam

Expanded text:
ulli bona est. Habet enim asperum sensum et contra naturam uis ipsa, qua utrumque diuellituSenserunt ergo nouum motum inoboedientis carnis suae, tamquam reciprocam poenam inboedientiae suae. rituri non essent, nisi peccassent, alimentis tamen ut hosenio non ueterescerent, ut necessitate perducerentur ad mormolestiae aliquid esuriendo ac sitiendo sentirent: de ligno autem vitae propterea gustabatur, ne mors eis undecumque subreperet, vel senectute confecta decursis temporum
Abbreviated transcription (Latin):
duces capitalia uitia. exercitus uniuersa mala sequentia.
Primum duces uitiorum quasi in pugna exortationem
Exercitus autẽ postea quasi cum ululatu irruit. quiapost
primam suggestionem susceptam turba uitiorum seqͦs:
in deceptam mentem cum uiolentia et tumultu impe¬
tum facit. Sic et in uirtutibus regina humilitas est: du¬
ces principales uircutes. exercitus bonorum uniuersitas.
et post quam prime uirtutes ab homine cum quadã
ratione suscipiuntur: mox uniuersitas bonorum
sponte subsequitur. Ideo primum duces posuit. mir¬
ram. et thus. post exercitum. uniuersum pulue¬
rem pigmentarii Uicet pater et filius et sp̃c sanctꝰ
tus sanctus hoc nomine dicitur. secundum quod refert᷑
ad patrem et filium. quod eorum sp̃c sit. Nam et hoc no¬
men quod dicitur sp̃c non secundum id quod refertur
ad aliquid. sed scđm id quod aliquam naturam significat.
nobis agit ut in deo maneamus et ipse in nobis. Sicut¬

Expanded text:
duces vitia capitalia, exercitus est universa mala subsequentia. duces vitia capitalia, exercitus est universa mala subsequentia. Primum ergo duces vitiorum quasi in pugna exhortationem exercitus autem postea quasi cum ululatu irruit, quia post primam suggestionem susceptam, turba vitiorum sequens in deceptam mentem cum violentia et tumultu impetum facit. Sic et virtutibus regina est humilitas; duces, principales virtutes; exercitus, bonorum universitas. Et postquam primae virtutes ab homine cum quadam ratione suscipiuntur, mox universitas bonorum sponte subsequitur. Ideo hic primum duces posuit myrrham et thus; post exercitum, universum pigmentarii tur Spiritus sanctus, secundum quod refertur ad Patrem et Filium, quod eorum spiritus sit. Nam et hoc nomen quod spiritus dicitur, non secunad aliquid; sed secundum id quod ad aliquam naturam significat. nobis id agit, ut in Deo maneamus, et ipse in nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
.s.i.f. e.a.mn.ꝙ.te.e.ii.p.p. Dormit et ascendit quia foris requi¬
escit et intus surgit. Desertum est mundus. ꝓpter habundan¬
tiam mali. et inopiam boni. Desertum est cor malum quia
cultum non est germinat noxia. et in eo bestie habitant:
ibi semen suum. surgunt germina uitiorum u rtice concu
quia non est qui exterreat. Desertum est iterum cor bonũ
quia longe est a strepitu. et non conculcatur frequentia
terrenarum cogitationum. sed uirens ꝑmanet et floridũ.
et germina uirtutum producit. et canit ibi turtur sp̃c
sanctus. et non auditur uox hominis. neq ad hominem
ꝑtinentis. Uirgula recta est et gratilis et in longum por¬
recta. quia tantũ sursum tendit: recta debet esse quia
arta est uia: gracilis. quia longa: porrecta. quod ꝑseueran
cendit. quia desiderium ex amore uenit. et qualis fumi:
tis deuotio. umuersus puluis pigmentarii. uirtutum
omnium multitudo. Sicut in uitiis ita in uirtutibus
et duces. habet populos et exercitus: regina est superbia.

Expanded text:
igmentarii? Dormit et ascendit quia foris requiescit et intus surgit. Desertum est mundus propter abundantiam mali et inopiam boni. Desertum est cor malum, quia cultum non est, et germinat noxia, et in eo bestiae habitant.ibi verbum suum, surgunt germina vitiorum, urticae concuquia non est qui exterreat. Desertum est item cor bonum, quia longe est a strepitu et tumultu, et non conculcatur frequentia terrenarum cogitationum, sed virens permanet et floridum, et germina virtutum producit, et canit ibi turtur Spiritus sanctus, et non auditur vox hominis neque ad hominem pertinentis. Virgula recta est et gracilis in longum porrecta. Quia tantum sursum tendit recta esse debet, et quia arcta est via, gracilis, et quia longa, porrecta. Item non est vcendit, quia desiderium ex amore venit. Et qualis fumus?tis devotio. Universus pulvis pigmentarii virtutum omnium multitudo, sicut in vitiis, ita et in virtutiet duces, habet et populos et exercitus. Regina est superbia,
Abbreviated transcription (Latin):
pes enus. Sicut massa ferri semꝑ in igne posita
nec conuertibilis nec mutabilis dici potest. Neniꝙ in
hac autem anima ignis ipse diuinus substancialicer
cator ut ibi para clitumhabemus ad patrem iħum xꝑin
iustum. Utrumq enim significat in greco paraelitus &
magis in saluatore nomen paraclit ꝓ deprecatore in¬

Expanded text:
ssa aliqua ferri semper in igne sit posita,nec convertibilis aut mutabilis dici potest, quæ inconvhac autem anima ipse ignis divinus substantialiter calor ecator: utrumque enim significat in græco paracletus, etmagis in Salvatore nomen paracleti pro deprecatore in
Abbreviated transcription (Latin):
nali subiaceraͣt pene: aut noua q̃dam uera nec pene peccati subiacẽs
orginalis. ad tẽpꝰ hõis nat᷑a formata ẽ. Si uerum hoĩs corpus ñ fuit.
aꝑte arguit᷑ mentita diuinitas. ꝙ ostend̾& hõĩb corpꝰ. ꝙ cũ uerũ ñ
cẽt. tum falłentur hi qͥ uerum eẽ arbitrent᷑. At si noua ueraq ñ ex¬
hoĩe supta caro formata ẽ. qͥ tanta tragedia gen̾ationis. ubi ãbitꝰ passioĩs :
E go quippe ne in homine quidem stulto fieri puto: ł inutilit̃ factũ ẽ.
Asꝰ quã uͭ utailitatẽ facta ꝓhabit᷑ tanta humilias diuiriitatis. si ħo

Expanded text:
nali subiaceret poenae, aut noua quaedam uera nec poenae peccati subiacens originalis ad tempus hominis natura formata est? Si uerum hominis corpus non fuit, aperte arguitur mentita diuinitas, quae ostenderet hominibus corpus, quod cum uerum non esset, tum fallerentur ii 1 qui uerum esse arbitrarentur. Athomine sumpta caro formata est, quo tanta tragoedia generationis? ubi ambitus passionis? Ego quippe, ne in homine quidem, non stulte fieri puto, quod inutiliter factum est. Ad quam vero utilitatem facta procreabitur tanta humilitas Divinitatis, si homo,
Abbreviated transcription (Latin):
Ham qui pater ẽ : h uocabulum ñ tͣnsmittit ad filiũ. neq ad sꝑm sc̃m.¬
Q sto : ut ñ sit sub̾ale nomen ħ inditum: Nã si sub̾ale eẽt. ut ds. ũ u̾itas.
ut iusticia. ut ipsa quoq sub̾a: decet̾is dicetur. Item filius solus ħ recipit no¬
men. neq cum aliis uingit: sicut ĩ dõ. sicut inu̾itate. sic̃ incet̾is q̃ suꝑus
trem filiũ ac sp̃m scm̃: ñ de ip̃a diuinatate sub̾alit̃ dici: s alio quoda mͦ.

Expanded text:
am qui pater est, hoc uocabulum non transmittit ad filium neque ad spiritumt ut non sit substantiale nomen hoc inditum; nam si substantiale esset, ut deus ut ueritas ut iustitia ut ipsa quoque substantia, de ceteris diceretur. Item filius solus hoc recipit nomen neque cum aliis iungit sicut in deo, sicut in ueritate, sicut in ceteris quae superius trem et Filium ac Spiritum sanctum non de ipsa divinitate substantialiter dici, sed alio quodam modo.
Abbreviated transcription (Latin):
s ut dictum ⁊ ad aliquid. U s̃ uͦ. u̾itas. iusticia. honitas. om̃i poten¬
tia. sub̾a. ĩ mutabilitas. uirtꝰ. sapientia. & quicqͥd huiꝰ modi excogi¬
tari potest: sub̾alit̾ dediuinitate dñr. Hec si se recte. ⁊ ex fide hñt:
ut me instruas peto. Aut si aliqua re forte diuersus es: diligentiꝰ
intuere que dicta sunt: ⁊ fidem si pot̾is rationẽq coniunge.

Expanded text:
ueritas iustitia bonitas omnipotentia substantia inmutabilitas uirtus sapientia et quicquid huiusmodi excogitari potest substantialiter de diuinitate dicuntur. Haec si se recte et ex fide habent, ut me instruas peto; aut si aliqua re forte diuersus es, diligentius intuere quae dicta sunt et fidem si poterit rationemque coniunge.
Abbreviated transcription (Latin):
U ero an pat̃ ⁊ filius ac spc de duinitate sub̾ alit̃ p̾dicent᷑
an alio qͣlibr⁊ mads: uiamq moaginis hine arbetror
ese sũmendam. uñ rerũ omniũ manifestũ ꝯstat exordium. is ẽ ab
iplas catholite fidei fundamentis. Si gͥ int̾rogem. an qui dr pat suba¬
separari allomodo aut disiungi potest: nec uelut partibus in unum

Expanded text:
itus sanctus de diuinitate substantialiter praedicentur an alio quolibet modo; uiamque indaginis hinc arbitror esse sumendam, unde rerum omnium manifestum constat exordium, id est ab ipsis catholicae fidei fundamentis. Si igitur interrogem, an qui dicituseparari ullo modo aut disiungi potest nec uelut partibus in unum
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝯstare ꝑspiciunt᷑. Age enim. qm̃ dñs ac seruus relatiua sunt.
uideamusne ita sit ut scđ̾m se sit p̃dicatio anminime. At qui si

Expanded text:
tu constare perspiciuntur. Age enim, quoniam dominus ac seruus relatiua sunt, tu constare perspiciuntur. Age enim, quoniam dominus ac seruus relatiua sunt, uideamus utrumne ita sit ut secundum se sit praedicatio an minime. Atqui si
Abbreviated transcription (Latin):
Q magnus ad qnͣtitatem: q̃ ẽ aligitid .i. magnus. Ham ĩcet̾is p̃dicatiõib
nichil tale ẽ. Q ui enim dicit ẽ aliquem in foro. uł ubiq: refert quidem ad
p dicamentum ꝙ ⁊÷ ubis: ẜ non quo aliquis ẽ. uelut iusticia uistus. Itẽ erẽ
dico currit. ł regit. uł nunc ẽ ł semꝑ est : refertur quidem ł ad facere.
ñ oportet indeo: neq enim sunt. Iamne patet q̃ sit plifferentia p̾dica¬
tionum. ꝙ alie quide qͣsi tem monstrant. alie uͦ qͣsi eixcumstantias rei:
potius extnsecus aliqͥd quodiamꝰ affigant:  Illagͥ q̃ aliqͥd ẽẽ desaignãt
sedͣm rem p̾dicationis uocent᷑. Qe cum de reb subiectis dicunturꝰ uo¬
cantur actidentia scd̃m rem: cum uͦ de cdo qͥ subiectꝰ ñ ÷ scđ̾m subam¬
rei p̃dicatio nuncupatur. Age nc̃. de relatiuis speculemur: ꝓ quib
omne q̃ dictum ẽ sumpsimꝰ ad disputationem. Maxime enĩ hec
ñ uident᷑ scđm se facere p̃dicationem: que ꝑspicue ex olieno aduen¬

Expanded text:
titatem, qua est aliquid, id est magnus. Nam in caeteris praedicationibus nihil tale est. Qui enim dicit esse aliquem in foro, vel ubique, refert quidem ad praedicamentum quod est ubi, sed non quo aliquid est, velut justitia justus. Item cum dico currit vel regit, vel nunc est, vel semper est, refertur quidem vel ad facere, in deo non oportet, neque enim sunt. Iamne patet quae sit differentia praedicationum? Quod aliae quidem quasi rem monstrant aliae uero quasi circumstantias rei qpotius extrinsecus aliquid quodam modo affigant. Illa igitur, quae aliquid esse designant, secundum rem praedicationes uocentur. Quae cum de rebus subiectis dicuntur, uocantur accidentia secundum rem; cum uero de deo qui subiectus non est, srei praedicatio nuncupatur. Age nunc de relatiuis speculemur pro quibus omne quod dictum est sumpsimus ad disputationem; maxime enim haec non uidentur secundum se facere praedicationem quae perspicue ex alieno aduen
Abbreviated transcription (Latin):
mile ei a qͦ est. Iilud enĩ qͦqͦm sit: bonũ ẽ ĩ eo qͥ ẽ. N enim aliud ẽ p̾ter¬
quã bonum. Haũ nisi ab illo eẽt. honũ fortasse e̾e̾ posset: s bonũ ĩ eo
qͥ ẽ e̾ẽ non posset. Tc̃ enim partipͥaret forsitan bono: ipsum uͦ ẽẽ qͥ ñ
hab̾ent a bono. bonum hab̾e ñ possent. Igitur sublato ab his bono
pͥmo mente & cogitatione: ista licet e̾e̾nt bona. tñ in eo qͥ ee̾nt. bona
ẽẽ ñ possent. & qm̃ actu ñ potuere existere nisi illud ea ł uere bonuꝰ
ẽ ꝓduxisset : idcireo ⁊ eẽ eoꝵ bonum ẽ.⁊ ñ ẽ simile substantialib ano.
id qͥ abeo fluxit. Ꝙ nisi ab eo fluxissent: licent eẽnt bona. tñ in eo qͥ
bonum. At ñ etiam alba in eo ꝙͥ sunt. alba eẽ aportebit ea qͥ alba fc̃:¬

Expanded text:
mile ei a quo est. Illud enim quoquo modo sit bonum est in eo quod est; non enim aliud est praetermile ei a quo est. Illud enim quoquo modo sit bonum est in eo quod est; non enim aliud est praeterquam bonum. Hoc autem nisi ab illo esset, bonum fortasse esse posset, sed bonum in eo quod est esse non posset. Tunc enim participaret forsitan bono; ipsum uero esse quod non haberent a bono, bonum habere non possent. Igitur sublato ab his bono primo mente et cogitatione, ista licet essent bona, tamen in eo quod essent bona esse non possent, et quoniam actu non potuere exsistere, nisi illud ea quod uere bonum est produxisset, idcirco et esse eorum bonum est et non est simile substantiali bono id quod ab eo fluxit; et nisi ab eo fluxissent, licet essent bona, tamen in eo qbonum. At non etiam alba in eo quod sunt alba esse oportebit ea quae alba
Abbreviated transcription (Latin):
aliud honis eẽ. Qd̃ sinil om̃ino aliud ee̾nt nͥ bona. neq grauia. neq co¬
larata. neq spatii dimensione distenta. nec ulla ĩ eis qͣlitas eẽt nisi
tantum bona eẽnt: tunc ñ res s rerũ uid̾ent᷑ uid̾ent᷑ ẽẽ pͥncipium.
aliudq nichilq sit. Que qm̃ nͣ sunt simplicia: nec eẽ om̃ino poterãt᷑
nͥ ea id ꝙ solum bonum ẽ. eẽ uoluisset: iacirco qm̃ eẽ eoꝵ a boni uolu̾n¬
Scđm uͦ bonum qm̃ exeo fluxit. cuius ipsum ẽẽ bonum ẽ: ipsura qͦ bo¬
num ẽ. S ipsumeẽ om̃iũ rerũ exeo fluxit q ÷ pͥmum bonum: & qd
bonum tale ẽ. ut recte dicatur in eo q ẽ. eẽ honum. Ipsum gͥ eoꝵ eẽ.
bonum ẽ. Tc̃ enĩĩ eo bana sunt. Qua in re soluta q̃stias ẽ. Id cireo t
licet in eo q sint bona sint. ñ sunt tam̃ similia primo bona: qm̃ ñ ÷

Expanded text:
ALIUD BONIS ESSE. QUOD SI NIHIL OMNINO ALIUD ESSENT NISI BONA, NEQUE GRAUIA NEQUE COALIUD BONIS ESSE. QUOD SI NIHIL OMNINO ALIUD ESSENT NISI BONA, NEQUE GRAUIA NEQUE COLORATA NEQUE SPATII DIMENSIONE DISTENTA NEC ULLA IN EIS QUALITAS ESSET, NISI TANTUM BONA ESSENT, TUNC NON RES SED RERUM VIDERENTUR ESSE PRINCIPIUM aliudque nihil sit; quae quoniam non sunt simplicia, nec esse omnino poterant, nisi ea id quod solum bonum est, esse voluisset. Idcirco quoniam esse eorum a boni volunquoniam ex eo fluxit cuius ipsum esse bonum est, ipsum quoque bonum est. Sed ipsum esse omnium rerum ex eo fluxit quod est primum bonum et quod bonum tale est ut recte dicatur in eo quod est esse bonum. Ipsum igitur eorum esse bonum est; tunc enim in eo. Qua in re soluta quaestio est. Idcirco enim licet in eo quod sint bona sint, non sunt tamen similia primo bono, quoniam n
Abbreviated transcription (Latin):
tñ & cogitatione seꝑant᷑: ut cum tͥangulum uł cet̾a a subiecta
mat̾ia nullꝰ actu separat. mente tñ segregans ipsũ tͥangulum
ꝓpͥetatemq eius preter materiam speculatur. Amoueamꝰ gͥ pͥmi bo¬
n p̃sentiam paulisꝑ ex animo. Qd̃ eẽ quidem ꝯstat: idq ex oĩũ doctoꝵ
in doctorũq sententia. barbararũ qͦ gentium religionibus cognosci p.
acmodum eẽ bona possent. si a pͥmo bono minimie defluxissent. Hinc
itueor. aliuo in eis ẽẽ ꝙ bona sunt: aliud ꝙ sunt. Ponatur enĩ una eadẽq
sub̾a bona eẽ: albagͣuis. rotunda. Tunc aliud eẽ illa ipsa sub̾a: aliudeiꝰ
rotunditas. aliud color. aliud bonitas. Nam si ħ singula idemee̾nt qͥ ip̃a
sub̾a: idem eẽt gͣuitas qͥ color: & color qͥ honum: & bonũ qͥ grauitas.¬
Qd fieri natura ñ sinit. Aliud gͥ tc᷑ in eis eẽt eẽ: aliud aliqͥd esse. At tc̃
ñ abono. ac bona ẽẽnt: ac ñ idem eent ꝙ bona: s eis aliud ee̾t esse:

Expanded text:
tatione separantur; ut cum triangulum uel cetera a subiecta materia nullus actu separat, mente tamen segregans ipsum triangulum proprietatemque eius piae ter materiam speculatur. Amoueamus igitur primi boni praesentiam paulisper ex animo, quod esse quidem constat idque ex omnium doctorum indoctorumque sententia barbararumque gentium religionibus cognosci potadmodum bona esse possent, si a primo bono minime defluxissent. Hinc intueor aliud in eis esse quod bona sunt, aliud quod sunt. Ponatur enim una eademque substantia bona esse alba, grauis, rotunda. Tunc aliud esset ipsa illa substantia, aliud eius rotunditas, aliud color, aliud bonitas; nam si haec singula idem essent quod ipsa substantia, idem esset grauitas quod color, quod bonum et bonum quod grauitas—quod fieri natura non sinit. Aliud igitur tunc in eis esset esse, aliud aliquid esse, ac tunc ET ESSE
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt q̃ sunt in mat̾ia: & corpꝰ efficiunt. Nã cet̾as q̃ incoiporibus sunt
abutimꝰ formas uocantes: dum imagines sint. Assimilant᷑ enĩ formis
his: que non st̃ in mat̾ia ꝯstitute. Hulla gͥ in eo diuersitas. nulla ex diũ¬
sitate pluralitas. nulla ex accidentib multitudo: atq idcires nec nu¬
merus Oͣs uͦ ado nullo differt: ne uel accidentib uł sub̾alib diffentiis

Expanded text:
uenerunt quae sunt in materia et corpus efficiunt. Nam ceteras quae in corporibus sunt abutimur formas uocantes, dum imagines sint. Adsimulantur enim formis his quae non sunt in materia constitutae. Nulla igitur in eo diuersitas, nulla ex diuersitate pluralitas, nulla ex accidentibus multitudo atque idcirco nec numerus. Deus uero a deo nullo differt, ne uel accidentibus uel substanti
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ subiecto positis distent. Ubi uͦnulla ÷ differentia. nulla ẽ om̃ino plura¬
litas: qua renec numerꝰ Igit᷑ unitas tantũ. Nam qͥ t̾cio repecit᷑ s
numeri. ĩ eo qͥ ipse sunt: si adu̾tamꝰ ad res num̾abiles. ac ñ ad ipsũ nu¬
merum. Ilic enim. unitatum repeticio numerũ facit. In eo autẽ
numero qui ui reb numeralib ꝯstat: repecitio unitatum atq plura¬
lttas munme fac̃ numerabilium rerum num̾osã diu̾sitatem. Numerꝰ
enĩ duplex ẽ. Unus qͥdẽ qͦ numeramꝰ: alt̾ uͦ qui in reb numeralibꝰ ꝯstat.
Qenĩ unũ res ẽ. unitas qͣ unũ dicimꝰ. Duo rursus irebus s̃. ut homines
ł lapides: dualttas nichil. s tm̃ dualitas: quia duo homines ł lapides

Expanded text:
in subiecto positis distent. Vbi uero nulla est differentia, nulla est omnino pluralitas, quare nec numerus; igitur unitas tantum. Nam quod tertio repetitunumeri in eo quod ipsae sunt, si aduertamus ad res numerabiles ac non ad ipsum numerum. Illic enim unitatum repetitio numerum facit. In eo autem numero qui in rebus numerabilibus constat, repetitio unitatum atque pluralitas minime facit numerabilium rerum numerosam diuersitatem. Numerus enim duplex est, unus quidem quo numera-mus, alter uero qui in rebus numerabilibus constat. Etenim unum res evel lapides; dualitas nihil, sed tantum dualitas, qua duo homines vel lapides
Abbreviated transcription (Latin):
ñ num̾atio di̾sorum: uelut si dicã sol. sol. sol. non tres soles effecerim.
int̾ eos distantiã facunt m̾itoꝵ. Catholicis uͦ nichil ĩ diffrã ꝯstituentib.
ipsaq formam ut ẽ ponentibus. neꝙ aliud eẽ ꝙ ẽ. ipsum qͥd ẽ opinantib:
unis gladius. uelut sol.sol. sol. unus sol. S ħ utt̾im ad eã dictum
sit significationem. demonstrationemq: qua ostenditur ñ omnen

Expanded text:
n numeratio diuersorum, uelut si dicam sol sol sol, non tres soles effecerim, inter eos distantiam faciunt meritorum. Catholicis vero in differentia constituentibus, ipsamque formam, ut est, esse ponentibus, neunus gladius, uelut sol sol sol unus sol. Sed hoc interim ad eam dictum sit significationem demonstrationemque qua ostenditur non omnem
Abbreviated transcription (Latin):
facitri seruꝵ etuitatem: duimũ uͦ nunc. ꝑmanens neq mouens sese ꝯlisters.
einitatem facit: C ui nomini. si adicias semꝑ: facies eius ꝙ÷ nuinc uigem inde

Expanded text:
facit et sempiternitatem, diuinum uero nunc permanens neque mouens sese atque consistens aeternitatem facit; cui nomini si adicias semper, facies eius quod est nunc iugem inde
Abbreviated transcription (Latin):
de homine uł de do p̾dicari p᷑. de homine ut in foro. de do ut ubiq s ita
modum eẽ albus uł longus: nec quasi circũ fusꝰ & det̾minatꝰ ꝓpͥetate
aliqua. qua designari scłm se possit. s tm̃ qͦ sit illud aliis ĩformatũ
rebus ꝑ hanc p̃ dicationem ostendit᷑. De d̾o uero ñ ita. Nã qͥ cbiq ẽ.

Expanded text:
de homine uel de deo praedicari potest, de homine ut in foro, de deo ut ubique, sed ita de homine uel de deo praedicari potest, de homine ut in foro, de deo ut ubique, sed ita modum esse albus uel longus nec quasi circumfusus et determinatus proprietate aliqua qua designari secundum se possit, sed tantum quo sit illud aliis informatum rebus per hanc praedicationem ostenditur. De deo uero non ita, nam quod ubique
Abbreviated transcription (Latin):
u̾a sub̾a: s ultͣ sub̾am. Itẽ qͣlitas: & cet̾a q̃ uenire queunt. Quoꝵ ut
amplior. fiat intellectus: exempla subdenda sunt. Nam cũ dicimus
nisicare uidemur. qs eã que sit ipsa sub̾a talis. quałe eẽ diximꝰ ultͣ sub̾am.
Idẽ enuĩ est eẽ d̾o ꝙͥ maguo. De forma enim eius suꝑius demonstratum est:
qm̃ is sit forma. & unum uere nec ulla pluralitas. S ħ p̃dicamenta talia s̃:
ut in quo sint ipsum eẽ faciant quod dr̃ auuse quidẽ incet̾is. ĩ d̾o uͦ ꝯuncte
ħ sit de qͦ p̃dicatur: id ẽ sidicamus hõ iustus. ł d̾s ustꝰ. ipsum hominẽ
uel dm̃ ustos eẽ p̃ponimus. S differt. qͥ hõ alt. alter ẽ iustus: ds uero id̾e
ipsum ẽ. q̃ ẽ uistum. Magnus ⁊̃. ħ̾o uł d̾s dicitur. atq ita quasi ip̃e
sit hõ magnus. uł ds magnus: s ħo tantum magnus. ds uero ipsũ
magnꝰ existit. Reliqͣ uͦ : neq ded̾o neq de cet̾is p̃dicantur. Nam ubi uł

Expanded text:
a substantiam; item qualitas et cetera quae uenire queunt. Quorum ut amplior fiat intellectus exempla subdenda sunt. Nam cum dicimus nificare uidemur, sed eam quae sit ipsa substantia, talis qualem esse diximus ultra substantiam; idem est enim esse deo quod magno. De forma enim eius superius monstratum est quoniam is sit forma et unum uere nec ulla pluralitas. Sed haec praedicamenta talia sunt, ut in quo sint ipsum esse faciant quod dicitur, diuise quidem in ceteris, in deo uero coniuncte hoc sit de quo praedicatur, id est si dicamus homo iustus uel deus iustus, ipsum hominem uel deum iustos esse proponimus; sed differt, quod homo alter alter iustus, deus uero idem ipsum est quod est iustum. Magnus etiam homo uel deus dicitur atque ita quasi ipse sit homo magnus uel deus magnus; sed homo tantum magnus, deus uero ipsum magnus exsistit. Reliqua uero neque de deo neque de ceteris praedicantur. Nam ubi uel
Abbreviated transcription (Latin):
II eiꝰ questionis obscuritatẽ qͦ
eo dicis ẽẽ faciendum: qd non sit omnib notũ it̃ h̾modi
scͥptionum. Tuus uero testis ipse sum: ꝙͣ hec uiuacit̃ fueris
añ ꝯplexus. E pdomadas uͦ ego mͥ ipse cõmentor. potiꝰq ad memoriã
mẽam speculat᷑a ꝯseruo. ꝗͣ cuiꝗͣ participo: qͦ liasciuia ac peculantia
nicħ a ioco risuq patit᷑ eẽ ꝯiunctum. Prohinc tu ne sis obscuritatib
b̾uitatis adu̾sus: q̃ cum sint archani fida custodia. tũ id hñt cõmodi.
qͥ cum his solis qͥ digni sunt collocunt᷑. Ut gͥ in mathematica fieri
solet. cet̾isq etiam disciplinis: p̃posui t̾minos regulasq quibꝰ cc̃ta
q̃ secunt᷑ efficiam.I. Cõmunis animi conceptio est. eñciatio
quam qͥsq ꝓbat auditã. Harũ duplex modus ẽ. Nã una ita cõmunis ÷¬

Expanded text:
IS EIUS QUAESTIONIS OBSCURITATEM QUAeo dicis esse faciendum, quod non sit omnibus notum iter huiusmodi scriptionum. Tuus uero testis ipse sum quam haec uiuaciter fueris ante complexus. Hebdomadas uero ego mihi ipse commentor potiusque ad memoriam meam speculata conseruo quam cuiquam participo quorum lasciuia ac petulantia nihil a ioco risuque patitur esse seiunctum. 1 Prohinc tu ne sis obscuritatibus breuitatis aduersus, quae cum sint arcani fida custodia tum id habent commodi, quod cum his solis qui digni sunt conloquuntur. Vt igitur in mathematica fieri solet ceterisque etiam disciplinis, praeposui terminos regulasque quibus cuncta quae sequuntur efficiam. I. Communis animi conceptio est enuntiatio quam quisque probat auditam. Harum duplex modus est. Nam una ita communis
Abbreviated transcription (Latin):
facere potentissimus quod uolebat. ⁊ uͥ ẽ ila om̃i¬
porenria. qua in celo ⁊ in t̾ra oĩa quecũq uoluit
n potius illa quidẽ filios suos ab ipso colligi noluit.
s ea quoq nolente filios eius collegit ipse quos
noluit. quia in cȩlo ⁊ in tra ñ quedã uoluit ⁊ fecit.
quedã uͦ uoluit ⁊ ñ fec̃. s omia quec̃q uoluit fec̃.¬

Expanded text:
ere potentissimus quod volebat. Et ubi est illa omnipotentia, qua in coelo et in terra omnia quaecumque voluit, n potius illa quidem filios suos ab ipso colligi noluit, sed ea quoque nolente filios ejus collegit ipse quos voluit? quia in coelo et in terra, non quaedam voluit et fecit, quaedam vero voluit et non fecit; sed omnia qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam deus quasdam uolunt
ri nolebat ab ip̃so qui occidi uenerat dr̃etur. Quam
agabus ꝓpħ̃a p̃dixerat. ⁊ tñ deus hec illum pati uolebat.¬
⁊ ad eum potus ꝑtinebant qui nolebant quod uolebat.
quam illi ꝑ quos uolentes factum ẽ quod uolebat. qui
id ipsum quidem. s ipse ꝑ eos bona. illi autẽ mala uo¬

Expanded text:
Nam Deus quasdam voluntari nolebat, satanas ab ipso qui occidi venerat diceretur . Quam Agabus propheta praedixerat ? et tamen Deus haec illum pati volebat ad eum potius pertinebant qui nolebant quod volebat, quam illi per quos volentes factum est quod volebat; quia idipsum quidem, sed ipse per eos bona, illi autem mala vo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hõ rectus ut ⁊ manere in ea rectitutine posset. nõ
sine diuino adiutorio ⁊ suo fieret ꝑũsus arbitrio.
Utrũlibet hoꝵ elegisset dei uoluntas fieret. aut ab
illo. aut certe de illo. Proinde quia suam malu
facere. Elei. illo facta ẽ uoluntas dei. qui ex eaden
massa ꝑditionis quȩ de illius stirpe proflux
Aliud uas in honorem. aliud in contu meliam. in
honorem ꝑ mĩam. in contumeliam ꝑ udicium. ut
nemo głetur in hominem. Ac ꝑ hoc nec in se nam

Expanded text:
est rectus, ut manere in ea rectitudine posset non sine divino adjutorio, et suo fieri perversus arbitrio. Utrum libet horum elegisset, Dei voluntas fieret, aut etiam ab illo, aut certe de illo. Proinde quia suam maluit facere quam Dei, de illo facta est voluntas Dei, quia ex eadem massa perditionis, quae de illius stirpe profluxit, facit aliud vas in honorem, aliud in contumeliam: In honorem, per misericordiam, in contumeliam per judicium, ut nemo glorietur in homine, ac per hoc nec in se. M
Abbreviated transcription (Latin):
beatissima humani gen̾is fidelit̃ c̾dentium ĩmutatio dep̾cat᷑. Hec sunt:
que ad te de fidei mee credulitate scͥpsi. Qua in re si qͥd ꝑperã dictum ẽ:
ñ ita sum amator mei. ut ea q̃ semel effuderim. meliori fententie ante¬
ferre ꝯtendam. Si enim nicħ ẽ ex nob̾ boni: nichil ÷ qͥ in nr̃is sententiis
amare debeamus. Qd si ex illo cuncta sunt bona. qͥsolus ẽ bonus. illud
potius bonũ ẽẽ credendum ẽ. q illa ĩ cõmutabilis bonitas. atq omnium

Expanded text:
beatissima humani generis fideliter credentium inmutatio deprecatur. Haec sunt beatissima humani generis fideliter credentium inmutatio deprecatur. Haec sunt quae ad te de fidei meae credulitate scripsi. Qua in re si quid perperam dictum est, non ita sum amator mei, ut ea quae semel effuderim meliori sententiae anteferre contendam. Si enim nihil est ex nobis boni, nihil est quod in nostris sententiis amare debeamus. Quod si ex illo cuncta sunt bona qui solus est bonus, illud potius bonum esse credendum est quod illa incommutabilis bonitas atque omnium
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ manducaret ⁊ bib̾ et. ut accepta digereret. ut lab̾et᷑ in sõnum: & alia
Qͤ omia habuisse xꝑm: dubiũ non ẽ. Ham ⁊ manducauit ⁊ bibit: &
humani corporis offitio functus ẽ. Neq enim tanta indigentra in adam
fuisse credenda est: ut nisi manducass uiuere ñ potuisset: s si ex om̃i
ligno ꝙ escam sumeret. semꝑ uiu̾e potuiss: isq ñ mori. Iacirco para¬
disi fructib explehat indigentiani. quã indigentiã fuisse in xͦ nullus ig¬
norat. s potestate ñ necessitate. & ipsa indigentia ante resurrectionem.
fuit i in eo: pꝰ resurrectionem uͦ talis excecet. ut ita illuo corpꝰ ĩmutaret᷑ huma¬
num. sic̃ ade p̃ter p̃uaricationis uinculum mutari potuisset: quodq nos
ipsos dñs ipse ihc xp̃c uotis docuit optare. ut fiat uoluntas eius sic̃ in celo
& in t̾ra. ⁊ ut adueniat regnumeiꝰ.⁊ nos lib̾et amalo. H enim omnia: illa

Expanded text:
ut manducaret ac biberet, ut accepta digereret, ut laberetur in somnum et alia ut manducaret ac biberet, ut accepta digereret, ut laberetur in somnum et alia a habuisse Christum dubium non est; nam et manducauit et bibit et humani corporis officio functus est. Neque enim tanta indigentia in Adam fuisse credenda est ut nisi manducasset uiuere non potuisset, sed, si ex omni quidem ligno escam sumeret, semper uiuere potuisset hisque non mori; idcirco paradisi fructibus indigentiam explebat. Quam indigentiam fuisse in Christo nullus ignorat, sed potestate non necessitate; et ipsa indigentia ante resurrectionem in eo fuit, post resurrectionem uero talis exstitit ut ita illud corpus inmutaretur humanum, sicut Adae praeter praeuaricationis uinculum mutari potuisset. Quodque nos ipse dominus Iesus Christus uotis docuit optare, ut fiat uoluntas eius sicut in caelo et in terra et ut adueniat eius regnum et nos liberet a malo. Haec enim omnia illa
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ inanere uoluit. Iillo enĩ nec mors n ec peccatum. nec uoluntas ulla pec¬
cati: in h uͦ. ⁊ mors ⁊ peccatũ ⁊ delinq̃ndi om̃is affectio. om̃iaq in ꝑnitiẽ prona.
nec quicꝗͣ in se opis habentia. ũ pꝰ lapsum poss resuig̾e. Ille uͦ mediꝰ status.
in qͦ p̃sentia quidem mortis ł peccati aberat. potestas uͦ utͥusq ꝯstabat: inter
utrumq locum ẽ collocatus. Ex his gͥ trib statibus xp̃o coporee sue nat᷑as e
singłas qͣdammͦ indidit causas. Nam ꝙ mortale corpꝰ assumpsit. ut mortẽ
agenẽ humano fugaret. ĩ eo statu ponendũ ẽ. qͥ pꝰ ade p̾uaricationẽ pena¬
liter inflictus ẽ. Qd uͦ ñ fuit in eo ulla uoluntas peccandi: ex eo sumptũ
est statu. qͥ ẽẽ petuiss nͥ uoluntatẽ insidiantis fraudib applicasset. Re
niors aderat. ⁊ adẽẽ pot̾at peccandi uoluntas. In h gͥ adam talis fuit :¬

Expanded text:
quoniam manere noluit; in illo enim nec mors esset nec peccatum nec uoluntas ulla pecquoniam manere noluit; in illo enim nec mors esset nec peccatum nec uoluntas ulla peccati, in hoc uero et mors et peccatum et delinquendi omnis affectio omniaque in perniciem prona nec quicquam in se opis habentia, ut post lapsum posset adsurgere. Ille uero medius status in quo praesentia quidem mortis uel peccati aberat, potestas uero utriusque constabat, inter utrumque statum est conlocatus. Ex his igitur tribus statibus Christus corporeae naturae singulas quodam modo indidit causas; nam quod mortale corpus adsumpsit ut mortem a genere humano fugaret, in eo statu ponendum est quod post Adae praeuaricationem poenaliter indictum est. Quod uero non fuit in eo uoluntas ulla peccati, ex eo sumptum est statu qui esse potuisset, nisi uoluntatem insidiantis fraudibus applicasset. Resmors aderat et adesse poterat delinquendi uoluntas. In hoc igitur Adam talis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
obauetisꝙ uidicii regulis bonũ a malo ñ sincera integritate discern̾et
qm̃ has om̃s penas adam delicti p̃uaricatione suscepit. Contra qͦs
respondendum ẽ. tres intelligi hominũ posse status. Unũ quidẽade
añ delictum ĩ qͥ tam ⁊ si mors ab eo aberat. nec adhue ullo se delicto
polluerat: pot̾at tñ in eo uoluntas eẽ peccandi. Alt̾ in qͦ potuisset¬
mutari: si firmiter in cłi p̃ceptis manere uoluisset. Tunç enim id
addendum foret: ut ñ mͦ ñ peccaret aut peccare uellet: s ñ poss
quidem aut peccare. aut uelle delinq̃re. Tertiꝰ statꝰ: pꝰ delictũ:
ĩ qͥ mors illum necessario subsecuta: ⁊ peccatum ipsum uoluntasꝙ
pecrati. Quoꝵ sũmitatũ atq ꝯtrariorum: hec loca sunt: Is statꝰ
qͥ p̾mium eẽt. si m p̃ceptis dĩ adam manere uoluisset: ⁊is qͥ pene fuit.

Expanded text:
obductisque iudicii regulis bonum a malo non sincera integritate discerneret, obductisque iudicii regulis bonum a malo non sincera integritate discerneret, quoniam has omnes poenas Adam delicti praeuaricatione suscepit. Contra quos respondendum est tres intellegi hominum posse status: unum quidem Adae ante delictum in quo, tametsi ab eo mors aberat nec adhuc ullo se delicto polluerat, poterat tamen in eo uoluntas esse peccandi: alter in quo mutari potuisset, si firmiter in dei praeceptis manere uoluisset, tunc enim id addendum foret ut non modo non peccaret aut peccare uellet sed ne posset quidem aut peccare aut uelle delinquere. Tertius status est post delictum in quo mors illum necessario subsecuta est et peccatum ipsum uoluntasque peccati. Quorum summitatum atque contrariorum haec loca sunt: is status qui praemium esset, si in praeceptis dei Adam manere uoluisset et is qui poenae fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ corpꝰ humanum ex maria sumptum eẽ non credunt. s alias fuisse
seq̃stratum p̃paratumq ꝙ in adunatione ex marie ut̾o gigni ac pro¬
ferri uid̾etur. Aiunt enim siex hoĩe sũptum ẽ corpꝰ. hõ uͦ om̃is ex
pͥma p̃uaricatione ñ solũ peccato ⁊ morte tenebatur. uerumetiam
affectib peccatoꝵ erat implicitus. eaq illi fuit pena peccati. uͥ cũ morte
tenet᷑ obst̾ctus. tñ eẽt reus ⁊̃ uoluntate peccandi: cur in xͦ neq pec¬
catum fuit. neq ulla uoluntas peccandi :  E oĩno ht̃ animadu̾tandã
dubitationẽ talis questio. Si enĩ ex humana carne xͥ corpꝰ assumptũ ÷
dubitari p̃ que nã earo hec q̃ assumpta sit ẽẽ uideat᷑. Eũ quippe salua¬
uit: quẽ ⁊̃ assumpsit. Sin uͦ tałẽ hominẽ assumpsit qualis ada fuit
quał adam fuit: cum ĩ adã potuerit eẽ peccandi uoluntas. atq effectio

Expanded text:
qui corpus humanum ex Maria sumptum esse non credunt, sed alias fuisse qui corpus humanum ex Maria sumptum esse non credunt, sed alias fuisse seque-stratum praeparatumque quod in adunatione ex Mariae utero gigni ac proferri uideretur. Aiunt enim: si ex homine sumptum est corpus, homo uero omnis ex prima praeuaricatione non solum peccato et morte tenebatur, uerum etiam affectibus peccatorum erat implicitus, eaque illi fuit poena peccati, ut, cum morte teneretur obstrictus, tamen esset reus etiam uoluntate peccandi, cur in Christo neque peccatum fuit neque uoluntas ulla peccandi? Et omnino habet animaduertendam dubitationem talis quaestio. Si enim ex carne humana Christi corpus adsumptum est, dubitari potest, quaenam caro haec quae adsumpta sit esse uideatur. Eum quippe saluauit quem etiam adsumpsit; sin uero talem hominem adsumpsit qualis Adam fuitqualis Adam fuit, cum in Adam potuerit esse peccandi uoluntas atque affectio,
Abbreviated transcription (Latin):
uestitus sit hoĩe. Cumq in eadẽ ꝑsona aliud sit diuinitas q̃ suscep̃. aliud
oportuerit fiat: a uirtute disceoitur. Medietatẽ gͥ tenet uirtꝰ. Qͦ circa.
ut nestoriꝰ ait. aut una ꝑsona unaq nat᷑a. uͥ eutiches ait. aut due nat᷑e
s una ꝑsona. ũ catholica fides credit. aut una nat᷑a dueq ꝑsone. cũq
responsione ꝯuicerimus. unam uͦ ꝑsonam unãq naturam eẽ ñ posse
eutiche ꝓponente monstrauimꝰ. neq tñ tã amens hucusq q̃sꝙͣ. exticit.
uͥ unam in eo naturam crederet. s geminas eẽ ꝑsonas: restat ut ea
naturas unã ũ pꝰ adunationem. cumq hunc errorem. duplicem utꝙ̃taren᷑.
celare sententiam. ũ ħ ad unatio aut generatiõ fieret cum ex maria corpꝰ
fieret adunatio: de utͥsq quidem partibus. ut arbitror idonee disputa¬
tum ẽ. IHẽ q̃rendum ẽ qͦmͦ fieri potuerit. ut aue nate in unã subã
misc̾ent᷑. Uerumptam̃ ÷ ñ nc̃ & alia q̃stio: que abhis inferri potest.

Expanded text:
uestitus homine sit. Cumque in eadem persona aliud sit diuinitas quae suscepit, aliud l infra quam oportuerit fiat, a uirtute disceditur. Medietatem igitur uirtus tenet.ut Nestorius ait, aut una persona unaque natura ut Eutyches ait, aut duae naturae sed una. persona ut catholica fides credit, aut una natura duaeque personae,1responsione conuicerimus unam uero personam unamque naturam esse non posse Eutyche proponente monstrauimus neque tamen tam amens quisquam huc usque exstitit, ut unam in eo naturam crederet sed geminas esse personas, restat ut ea naturas, unam uero post adunationem, cumque hunc errorem duplicem interpretaremur celare sententiam, ut haec adunatio aut generatione fieret, cum ex Maria corpus fieret adunatio, de utrisque quidem partibus idonee ut arbitror disputatum est. Nunc quaerendum est quomodo fieri potuerit utmen est etiam nunc et alia quaestio quae ab his inferri potest
Abbreviated transcription (Latin):
opponi. qnͥ id sit qͥ firma ueraq fides catholica ꝯtinet. eund̾e xpm̃ homi¬
nem eẽ ꝑfectum. eundem dm̃. eund̾eq qͥ hõ sit ꝑfectus atq as. unũ eẽdõi.
atq dĩ filium: nec qͣt̾nitatem tͥnitatis astrui. dũ hõ ad dit᷑ supͣ ꝑfectũ dor.
s unam eandemq ꝑsonam numerũ tͥnitatis explere: ut cum humanitas
passa sit. ds tam̃ passus eẽ dicat᷑. ñ qͦ ipsa ditas humanitas humanitas
facta sit. s q aditate fuerit assumpta. Itẽ qͥ hõ ẽ di filiꝰ appellat᷑: ñ sub̾a
diuinitatis s humanitatis. q̃ tñ diumitati naturali unitate ꝯiuncta est.

Expanded text:
opponi, quin id sit quod firma ueraque fides catholica continet; eundem Christum homiopponi, quin id sit quod firma ueraque fides catholica continet; eundem Christum hominem esse perfectum, eundem deum eundemque qui homo sit perfectus atque deus unum esse deum ac dei filium, nec quaternitatem trinitati adstrui, dum homo additur supra perfectum deum, sed unam eandemque personam numerum trinitatpassa sit, Deus tamen passus esse dicatur; non quod ipsa deitas humanitas facta sit, sed quod a deitate fuerit assumpta. Item qui homo est, Dei Filius appellatur, non substantia divinitatis, sed humanitatis, quae tamen divinitati naturali uni
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͥb ꝯsistere p̃dicant᷑. Tc̃ enim possumus dice̾ coronam gẽmis auroꝙ
ꝯsistẽ. St̃ enimgemine atq aurum: in quib corona ꝯsistat. Nã ĩ pͥore
mꝰ ñ ẽ mel neq aqua: in quib illuo qͥ ex ittͥsq iungit᷑ ꝯstet. Cum
gͥ utͣsq manere naturas in xͦ fides catholica ꝯfiteat᷑. ꝑfectasq easd̾e
ꝯsistere nec alteram in alt̾am tͣnsmutari : iure dic̃. & in itͥsq nat᷑is
xp̃m ⁊ ex utͥsq ꝯsistere. In utrisq ideo. quia manent utreq: ex
Catholicꝰ uͦ eã sig̃cationem ex ut̾sq ꝯsistendi sumit: que illi sit ꝓxima. eãq
ac potiꝰ amphibolum. & gemina sig̃catione diu̾sa designans: una ꝙ.
sigcatiõe ñ mane̾ sub̾as. ex qͥb illud q copulatum ẽ dicat᷑ eẽ ꝯiunctum.
alio mͦ ita sig̾c̾ans. ex utͥsq ꝯiunctum. ut utraq ꝑmaneant. H gͥ ex¬
pedito equiuocationis atq ambiguitatis nodo. nichil ÷ ulera q possit

Expanded text:
ex quibus consistere praedicantur. Tunc enim possumus dicere coronam gemmis auroque consistere; sunt enim gemmae atque aurum in quibus corona consistat. Nam in priore modo non est mel atque aqua in quibus illud quod ex utrisque iungitur constet Cum igitur utrasque manere naturas in Christo fides catholica confiteatur perfectasque easdem persistere nec alteram in alteram transmutari, iure dicit et in utrisque naturis Christum et ex utrisque consistere: in utrisque quidem, quia manent utraeque, ex catholicus uero eam significationem ex utrisque consistendi sumit quae illi sit proxima eamquac potius amphibolum et gemina significatione diuersa designans: una quidem significatione non manere substantias ex quibus illud quod copulatum est dicatur esse coniunctum, alio modo significans ita ex utrisque coniunctum, ut utraque permaneant. Hoc igitur expedito aequiuocationis atque ambigui-tatis nodo nihil est ultra quod possit
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑsona in solis sub̾iis ẽ. atq in his rationalib. sub̾aq omis nat᷑a ÷ nec in
uniuersalib s in indiuduis ꝯstat: reꝑta ꝑsone ÷ diffinitio ꝑsonagͥ ẽ:
nat᷑e rationabilis in diuidua sub̾a. S nos hac diffinitione eam quã g̾reci¬
Y. NOCTACIN. dicunt. tͣminauimꝰ. Hom̃ eñ ꝑsone uidet᷑ aliunde t᷑¬
ductum: ex his scilicet ꝑsonis q̃ ĩ comediis uł tͣgediis eos quoꝵ inter est
hoĩes rep̾sentabant. ꝑsona uͦ dicta ẽ aꝑsonando: circumflexa penultima.
Qd si acuatur ante penultima. aꝑtissime a sono dicta uidebit᷑. Idciros
aũa sono: quia ꝯcauitate ipsa maior necesse ẽ uoluat᷑ sonis. Greciqͦ has ꝑ¬
sonas ꝓsopa uocãt : ab eo ꝙ ponant᷑ ĩ facie ante oculos. & obtegãt uultiẽ fiapa

Expanded text:
si persona in solis substantus est atque in rationalibus nec in uniuersalibus sed in ‹in›diuiduis constat, reperta est definitio: Persona est naturae rationabilis indiuidua substantia. Sed nos hac def ὑπόστασιν dicunt terminauimus. Nomen enim personae uidetur aliunde traductum, ex his scilicet personis quae in comoediis tragoediisque eos quorum interest homines repraesentabant. Persona uero dicta est a personando circumflexa paenultima. Quod si acuatur antepaenultima. apertissime a sono dicta uidebitur; idcirco autem a sono, quia concauitate ipsa maior necesse est uoluatur sonus. Graeci quoque has personas πρόσωπα uocant ab eo quod ponantur in facie atque ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
deus tẽptari ꝑmiserit hominem quẽ tẽptaͣxi consẽ¬
surum esse p̃scut. Altiticoinem quidẽ consilii eius
fuisse futurum hominẽ si ꝑꝑea posset bñ iuiuere. qͥa
nemo male uiuere suaderet. cum ⁊ in natura possẽ.
⁊ in potestate hr̃et uelle ñ consentire suadenti. Cur

Expanded text:
deus temtari permiserit hominem, quem temtatori consensurum esse praesciebat, altitudinem quidem consilii eius fuisse hominem, si propter a possit bene vivere, quia nemo male vivere suaderet, cum et in natura posse, et in potestate habeat velle non consentire suadenti. Cur