comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cudit artes. hac equidt̃ ro̾e illa que nc̃ excellentissima in studiis hoium uide
reꝑta sunt. Hac ead̾ pingendi. texendi. sculpendi. fundendi. infinita g̾na exor¬
ta sũt. ut iam cum natura ipsum artificem miremur.¬
Ui uͦ um tociens nat᷑am nominauimꝰ. lic ut ait tulliꝰ nat᷑am diffinire
difficile sit. ñ t̾n huiꝰ uocabuli sig̾catio o̾ino silentio p̃tereunda uidet᷑.
Neq qr ñ oĩa que uolumꝰ dice̾ possumus. id ꝙ possumꝰ tac̾e debemꝰ. Piura uet̾es
de nat᷑a dixisse inueniunt᷑. s nicħ ita ut non aliqͥd adhuc restauetre uide¬
a tr ꝗͣtũ ego tñ ex eoꝵ dictis ꝯuincẽ possũ tͥb maxime modis huiꝰ uocabu¬
li sig̾cationẽ. uti solebat᷑ singłis suam diffinitione̾ assignando. Primo mͦ
ꝑ hoc nom̃ sig̾care uoluerut illud archetipũ exẽplar rerũ oiũ ꝙ in mente

Expanded text:
cuderit artes. Hac equidem ratione illa, quae nunc excellentissima in studiis hominum vides, cuderit artes. Hac equidem ratione illa, quae nunc excellentissima in studiis hominum vides, reperta sunt. Hac eadem pingendi, texendi, sculpendi, fundendi, infinita genera exorta sunt, ut jam cum natura ipsum miremur jam toties naturam nominavimus: licet, ut ait Tullius, « naturam diffinire difficile sit, » non tamen hujus vocabuli significatio omnino silentio praetereunda videtur. Neque, quia non omnia quae volumus dicere, possumus, id quod possumus, tacere debemus. Plura veteres de natura dixisse inveniuntur, sed nihil ita, ut non aliquid restare videantum tamen ego ex eorum dictis conjicere possum, tribus maxime modis hujus vocabuli significatione uti solebant, singulis suam diffinitionem assignando. Primo modo per hoc nomen significare voluerunt illud archetypum exemplar rerum omnium, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
hoiem intuitꝰ ÷. Qͥ domũ fec̾ montẽ respexit. qr .ii. ut ait ꝓpħa. Qͥ emittis
fontes in ꝯuallib int̾ mediũ montiũ ꝑt̾nsibut᷑ aque. eminentia montium
aqͦs ñ retmet᷑. Ita domus in altũ ꝙdã cacum̃ leuanda fuit. ut irruentium
tẽpestatũ molestias tuto exciꝑe poss. Iui usus uesł im̃toꝵ pͥmus ad ĩue¬
nit ꝯsid̾auit ꝙ singła queq nascentiũ ꝓpͥa quedã hñt munim̃ta. qͥb nat᷑am
suã ab ĩ ꝯmodis defendũt. Cortex ambitꝰ arborem. penna tegit uoluere̾. pis¬
nascit ᷑ ⁊ nudꝰ. Oportuit .i. ut illis qui sibi ꝓuid̾e nescuit᷑. nat᷑a ꝯsuleret. hõi
aut᷑ ex hoc nͣ maior exꝑiendi occasio p̾staretur. cũ illa qͣ cet̾is nat᷑alit᷑ data sũt
ꝓpͥa ratio̾e sibi inurniret. multon magis enitet ro̾ hõis ħ ead̾ inueniendo
ꝗͣ habendo claruiss. Nec sine causa ꝓu̾biũ sonat ꝙ ingeniosa fames om̃s ex¬

Expanded text:
espexit. Quia enim, ut ait Propheta, Qui emittis fontes in convallibus, intra medium montium pertransibunt aquae : eminentia montium aquas non retinet: ita domus in altum quoddam cacumen levanda fuit, ut irruentium tempestatum molestias tuto excipere posset. Qui usum vestimentorum primus adinvenit, consideravit quod queque nascentia propria quedam habeant munimenta, quibus naturam suam ab incommodis defendunt: cortex ambit arborem, penna tegit volucrnascatur et nudus. Oportuit enim ut illis que sibi providere nesciunt naautem ex hoc etiam major reperiendi occasio praestaretur, cum illa, quae caeteris naturaliter data sunt, propria ratione sibi inveniret. Multo enim nunc magis enitet ratio hominis haec eadem inveniendo, quam habendo claruissset. Nec sine causa proverbium sonat, quod Ingeniosa fames omnes ex
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis: si qua societas sp̃s. Propt᷑ hauc secietatẽ illi in quos primitꝰ uenit.
Et alio loco. Non eniͣ uos estis qui loqͥmini s sps patris urͣi qui loquit᷑ ĩ uob.
Qd uͦ ipse sit ⁊ sp̃c filii: apłs dic̃. Misit dẽ spm filii sui in corda nr̃a clamantẽ
abba pat᷑: hoc ÷ clamare facientẽ. Nos enĩ clamamꝰ s in illo: idẽ ipso diffun¬
dente caritatẽ in cordib nrͣis. sine qua inanit᷑ clamat : quicũq clamat.
gati: uidas apłs aꝑtissime. declarauit dicens. Iui sem& ipsos segregant
anunales: spm non habentes. S nec ille dicendus ÷ e̾e in eccłi ⁊ ad istã
societatẽ sp̃s ꝑtine̾: qui ouib xp̃i corporali tantũ ꝯmixtiõe ficto corde
miscetuir. Sc̃s enĩ spͣs: discipline effugiet fictum. Qua ꝓptͣ quicũq ĩ scis¬

Expanded text:
ritatis, si qua societas Spiritus . Propter hanc societatem illi in quos primitus venit, ritatis, si qua societas Spiritus . Propter hanc societatem illi in quos primitus venit, et alio loco: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spritus Patris vestri qui loquitur in vobis. Quod vero ipse sit Spiritus Filii ApAbba, Pater : hoc est, clamare facientem. Nos enim clamamus; sed in illo, id est, ipso diffundente charitatem in cordibus nostris, sine qua inaniter clamat quicumque clamat.gati, Judas apostolus apertissime declaravit, dicens: Qui se ipsos segregant, animales, Spiritum non habentes . societatem Spiritus pertinere, qui ovibus Christi corporali tantum commixtione ficto corde miscetur. Sanctus enim Spiritus disciplinae fugiet fictum . Quapropter quicumque in schis
Abbreviated transcription (Latin):
tionis preinia speramus. Itemꝰ sicut flos ꝑ spetrem fulget ⁊ ꝑ oclorem ctemu¬
cet: ita bonum opus ꝑ eremplum quidem fulget. quando pͥsentib laudabile
apparet. eosq ad mitationem accendit. ꝑ olorem autem cdemuleet. qndo pͥ¬
sentib ⁊ longe positis ꝑ opimonem bone fame innotescit. de fructibus.
uodecimo loco ad uinctum est ꝑ uirtutem fructificat. fructus boni
opis est uirtus occulta rectt intentionis. Sub flore em boni operis
qd̾ foris ꝑ exemplum lucet: quasi quidam intus in mente absconditus
frnctus uirtutis latet. Proide quisquis uactius a uirtute bonum opus¬
foris in oculis hominum ȩxhibet: uelut arbor que est sine fructu floret.

Expanded text:
tionis prationis pracet, ita bonum opus per exemplum quidem fulget, quando praesentibus laudabile apparet, eosque ad imitationem accendit. Per odorem autem demulcet, quando absentibus, et longe positis per opinionem bonet per virtutem. Per virtutem fructificat. Fructus boni operis est virtus occulta rectae intentionis. Sub flore enim boni operis, quod foris per exemplum lucet, quasi quidam intus in mente absconditus fructus virtutis latet. Proinde quisquis vacuus a virtute bonum opus in oculis hominum foris exhibet, velut arbor est, quae sine fructu floret.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnathan dicitur dauid. qui ad diui tem uenerat. pro quo pascendo
dies relicł is centum ouib ꝓpriis unam ouiculam pauperis auferebat.
Desiderium carnalis concupiscentie quasi hospes ꝑegrinus ad dauis uene¬
rat. qͥndo deambulans in solario domus sue bersabre uxorem urie se la¬
uantem conspexit et adamauit. Tunc autem in pastu relictis centũ om
bus suis umam oncłam pauperis occidit. quando relictis multis uxorib
suis ad explendam uoluntatem suam unicam uric uxrem abstulit. ꝑegrms
ergo sareuli mido trunco infiguntur: ut eum uestiant. quia sepe om̃ys deus
quos in ocio suo tepidos et quasi nudos a boms oꝑibus ẽe̾ consperit. illicitis
desideriis ad tempiis uulerari ꝑmittit. ut timorati et circuispecti fiant:
Qualter autem isti affectus boni uł mali homines gxercant diffcile et
speties odor. Iue omĩa ꝑ similitudinẽ in bono opere inurnimus. Siẽ
enim in flore. fitturus fructus ꝓmittitur: ita in bono opere future retribu¬

Expanded text:
avid dicitur qui ad divitem venerat, pro quo peregrino pascendo dives relictis centum propriis ovibus unam oviculam pauperis auferebat . Desiderium enim carnalis concupiscentiae quasi hospes peregrinus ad David venerat, quando deambulans in solario domus suae Bersabee uxorem Uriae se lavantem conspexit, et adamavit . Tunc autem in pastu peregrini relictis centum ovibus suis unam oviculam pauperis occidit, quando relictis multis uxoribus suis ad implendam voluptatem suam unicam Uriae uxorem abstulit. Peregrini igitur surculi nudo trunco infiguntur, ut eum vestiant, quia saepe omnipotens Deus quos in otio suo tepidos, et quasi nudos a bonis operibus esse conspicit, illicitis desideriis ad tempus vulnerari permittit, ut timorati et circumspecti fiant. Qualiter autem isti affectus cum sint mali hominem exerceant, difficile est species, odor, quae omnia per similitudinem in bono opere invenimus. Sicut enim in flore futurus fructus promittitur, ita in bono opere futurae retribu
Abbreviated transcription (Latin):
qui acceptũ donũ sapie in ostentatione portat. Thesaurũ inuentũ abscondit.
qͥ accepto dono sapie ñ foris in ocłis hõiũ s intus corã dõ głari querit. Oportet
enĩ nos ire ⁊ uend̾e omĩa que habemꝰ. ⁊ emere agrũ istum. qr quicũq ÷ ille cui¬

Expanded text:
qui acceptum donum sapientiae in ostentatione portat. Thesaurum autem inventum abscondit, qui acceptum donum sapientiae in ostentatione portat. Thesaurum autem inventum abscondit, qui accepto dono sapientiae non foris in oculis hominum, sed intus coram Deo inde gloriari quaerit. Oportet etiam nos ire, et vendere omnia quae habemus, e
Abbreviated transcription (Latin):
te: ignorantia pellit᷑. Pulsa ignorantia: u̾itas manifestat᷑. Manifestata u̾ita¬
te: sapu̾ oritur. Oriente saprentia: thesaurꝰ inuenitur. Hec ꝯpunctio. ⁊ qͣsi
palꝰ acutꝰ t̾rã cordis nr̃i fodit: ⁊ qͦsi ignis rubiginẽ cxurit. ⁊ qͦsi splendor tent
intatẽ a nobis. ut possimꝰ inuenire thesauros absconditos. ⁊ occultã uenã aqͣrũ
niuentiũ. Sic abraham ysaac ⁊ iacob patres nr̃i puteos foderunt qͣrentes
rur sũ foderunt. ⁊ rursũ aquã uiuã q̃rebant. ⁊ hoc frequent᷑ faciebant. Ita &
nos si maligni sp̃s corda nr̃a studio ꝯpunctiois ab om̃i tͣrenitate mundata rur¬
sus insidiantes corda nr̃a repleuerint. nos iternͣ fod̾e ea ꝑ ꝯpunctionẽ iterũ &
em̃dare debemus. ⁊ hoc tam du facere oport&. qͦusq aquã uiuã inueniamus.
⁊ quousq thesaurũ pͣtiosũ repꝑiamꝰ. Cum autẽ inuenerimꝰ abscond̾e: debemꝰ.
qr ciciꝰ amittit᷑ ꝙ incaute manifestat᷑. Thesaurũ autẽ inuentũ manifestat:

Expanded text:
inatur. Pulsa autem ignorantia veritas manifestatur. Manifestata veritate sapientia oritur, oriente sapientia thesaurus invenitur. Haec compunctio, et quasi palus acutus terram cordis nostri fodit, et quasi ignis rubiginem exurit, et quasi splendor tenebenitatem a nobis, ut possimus, invenire thesauros absconditos, et occultam venam aquarum viventium. Sic Abraham, Isaac et Jacob patres nostri puteos foderunt, quaerentrursum foderunt, rursumque aquam vivam quaerebant, et hoc frequenter faciebant. Ita et nos si maligni spiritus corda nostra studio compunctionis ab omni terrenitate emundata rursus insidiantes terra repleverint, iterum fodere ea per compunctionem, iterumque emundare debemus. Et ho quousque thesaurum pretiosum reperiamus. Cum autem invenerimus abscondere eum debemus, quia cito amittitur quod incaute manifestatur. Thesaurum autem inventum manifestat,
Abbreviated transcription (Latin):
uino dictum e. fel draconũ uinũ eorum. et uenenum aspidum isanabite.
quod exprimitur de botro amarissimo. quod ꝓpinat babilon de calice aureo
formc̃itionum suarum. de quo mebriantur om̃s gentes. De hoc etiã uino
clictͦ in eunangłio. Omĩs homo primũ uinum bonũ ponit. ⁊cum in ebri¬
ati fuerint: tunc id quod deternis est. De illo autem umo dictum est.
Tu aute seruasti bonum uinũ usq adhuc. hoc carnale quasi peregrinus¬

Expanded text:
vino dictum est: Fel draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile , vino dictum est: Fel draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile , quod exprimitur de botro amarissimo, quod propinat Babylon de calice aureo fornicationum suarum, de quo inebriantur omnes gentes. De hoc etiam vino dictum est in Evangelio: Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est . De illo autem vino dictum est: Tu servasti vinum bonum usque adhuc . Hoc carnale desideriu
Abbreviated transcription (Latin):
enim prelati subiectis ꝓuidentiã. debent subiecti pͣlatis obedientiam.
debent equales equalib caritatem fraternã. Debent saprentes insipien¬
tib doctrinam. debent diuites pauꝑibus alimoniam. S quia sine pru¬
dentia ⁊ circumspectione nec iuste ꝑsoluere possumus qd̾ debenius.
nec petendo imprtrare id quod non indigemus. cdum istis necessitatibus
subicimur. quid ad alud quã ad prudentiam ⁊ ad circumspectionẽ erudi¬
mur: ĩ sieut de timorib dictum est sic etiam singule. necessitates gene¬
rant curas suas. Affectuis est desiderium ꝑfruendi. Desideria alia sunt
iunũ acidum ⁊ intoxicatum bibentes aut in furorem uertit. aut necat.
Be illo uino dicitur. quia calix in manii dm̃ umi meri plenus mixts uin̾
tudelic&. quod letificat cor hominis. E alibi. Calix dñi in ebrians quã op¬
timus est. nc̃. Multa de uino illo in scripturis dicuntur. de hoc antẽ

Expanded text:
enim praelati subjectis providentiam, debent subjecti praelatis obedientiam, enim praelati subjectis providentiam, debent subjecti praelatis obedientiam, debent aequales aequalibus charitatem fraternam, debent sapientes insipientibus doctrinam, debent divites pauperibus alimoniam. Sed quia sine prudentia et circumspectione, nec juste persolvere possumus quod debemus, nec petendo impetrare id quo indigemus, dum istis necessitatibus subjicimur, quid aliud quam ad prudentiam, et ad circumspectionem erudimur? Et sicut de timoribus dictum est, etiam singulae necessitates generant curas suas. Affectus est desiderium perfruendi. Desideriorum alia sunt vinum acidum, et intoxicatum bibentes aut in furorem vertit, aut necat. De illo vino dicitur, quod calix in manu Domini vini meri plenus misto , videlicet quod laetificat cor hominis . Et alibi: Calix Domini inebrians quam praeclarus est! Multa de illo vino in Scriptura dicuntur. De hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ut tributũ des cesari: quia dare debes. Ideo necesse est ut escã des uen¬
tri: quia indiget accipere. Uterq tam̃ exauctor est. ⁊ cesar ⁊ uenter utruͣ¬
q tributum. ⁊ esca ⁊ pecunia. S si post considerare uolumus. minꝰ nocet
cesar pecumã tollendo: quã uenter escam accipiendo. Cesar enim semel
auferendo pecuniã magis nos alleuiat. sollicitudinem tollit. uent᷑ autẽ
sine intermissione exigendo escam. nunquã nos sine sollicitiidine ee ꝑ.¬
mittit. Cesar accipiendo pecuniã magis nos alleiuat. uent᷑ acciprendo
ad uitia nos inflamat. et ut breuiter concludam: ego ꝑ omͣia miserabi¬
liorem iudico eum qui seruit uentri. quã illum qui seruit cesari. Nteces¬
sitas ergo alia est in debito dandi. alia est in indigentia accipiendi. et
illa quictem que in debito dandi est: multis modis accipitur. Debent

Expanded text:
est ut tributum des Caesari, quia tu dare debes, imo necesse est, ut escas des venest ut tributum des Caesari, quia tu dare debes, imo necesse est, ut escas des ventri, quia indiget accipere. Uterque tamen exactor est, et Caesar, et venter. Utrumque tributum est et esca et pecunia. Sed si propius considerare volumus, minus nocet Caesar tollendo pecuniam, quam venter accipiendo escam. Caesar enim semel auferendo pecuniam sollicitudinem tollit, venter autem sine intermissione escam exigendo nunquam nos sine sollicitudine esse permittit. Caesar auferendo pecuniam magis nos allevat, venter accipiendo ad vilia nos inflammat. Et ut breviter concludam ego per omnia miserabiliorem video eum qui servit ventri, quam illum qui servit Caesari. Necessitas ergo alia est in debito dandi, alia in indigentia accipiendi. Et illa quidem, quae in debito dandi est, multis modis accipitur. Debent
Abbreviated transcription (Latin):
tiores filiis lucis in generatione sua sunt. S hii tabes aliquando misera¬
tione diuna ab errore suo conuersi: prana studia deserunt. ⁊ prudenti¬
am quã in primis studiis discunt: ñ amittunt. ⁊ in bonis agendis tanto
cautiores fiunt. quanto in malis ꝑpetrandis prius studiosiores extiterunt.
Vnde manifeste ostendit᷑ hoc etiam eis ꝓfusse qui ad tempus derelicti
uidebantur. ꝓpter qd̾ suꝑis dictum est quatuor ee que exercent circũ
spectionem. timore᷑ iudelic&. curam. necessitatẽ. affectum. Tres autem
sunt timores. mundani uł carnales. timor uilitatis. timor pene. timor mor¬
tis. Quorum singuli: singulas curas generant. necessitas autem duplex est.
alia in debito dandi. alia in incligentia accipiendi. Alitͣ enĩ dicitur. necesse
est tributũ dari cesari: ⁊ alit̾ dicit᷑. necesse est escas cdare uentri. Ideo nece̾e

Expanded text:
tiores sunt filiis lucis in generatione sua . Sed hi tales alioquin miseratiores sunt filiis lucis in generatione sua . Sed hi tales alioquin miseratione divina ab errore suo conversi, prava studia deserunt, sed prudentia quam in pravis studiis didicerunt, non amittunt, et in bonis agendis tanto cautiores fiunt, quanto in malis perpetrandis prius studiosiores exstiterint. Unde manifeste ostenditur etiam hoc eis profuisse, quod ad tempus derelicti videbantur. Propter hoc superius dictum est quatuor esse quae exercent circum spectionem, timorem videlicet, curam, necessitatem, affectum. Tres autem sunt timores mundani vel carnales, timor vilitatis, timor poenae, timor mortis, quorum singuli suas curas generant. Necessitas autem duplex, alia indebito dandi, alia indigentia accipiendi. Aliter enim dicitur. Necesse est tributum dare Caesari, et aliter dicitur. Necesse est escas dare ventri. Imo enim necesse
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ erubescit. ⁊ ꝓ bis euitandis laborant homines que seruis dei non solu̾
multi qui anime sue reiunium ignorant. ⁊ ꝓ cibo uentris appetendo uehem̃ter
insudant. ⁊ sepe homines ꝓ carnalibus desideriis adimplendis plurimos laboreᷤᷤ
graues et amaros libenter tolerant. quos proamore eterne uite uł ad mo-¬
dum  subire recusant. cũ e contra electi sine int̾missione laborent et affli¬
gant semetipsos. ne desideria carnis ꝑficiant. qui etiã necessitatib ñ sine
timore deseruiunt. timentes ne usq ad delecdationem effluat uoluptatis
qd̾ exigit infirmitas conditionis. Carnales autẽ quiq qui ꝓ adimplendis deside-¬
riis snis libenter labores tolerant. foris non tm̃ oꝑe s mente uagantur.
⁊ dum ꝑ experimenta rerum multa discunt: quasi ex ipsa occupatione sua
prudentiores funt. de quib dñs in euuangłio dicit. Filii hinus scłi pruden¬

Expanded text:
hominum erubescit. Et pro his evitandis laborant homines, quae servis Dei non solum hominum erubescit. Et pro his evitandis laborant homines, quae servis Dei non solum multi, qui animae suae jejunium ignorant, et pro cibo ventris comparando vehementer insudant. Et saepe homines pro carnalibus desideriis adimplendis plurimos labores graves et amaros libenter, tolerant, quos pro amore aeternae vitae, vel ad modicum subire recusant, cum e contrario electi sine intermissione laborent, et affligant semetipsos, ne desideria carnis perficiant. Qui etiam necessitatibus suis non sine timore deserviunt, timentes ne usque ad delectationem effluat voluptatis, quod exigit infirmitas conditionis. Carnales autem quique, qui pro adimplendis desideriis suis libenter labores tolerant, foris non tantum opere, sed et mente vagantur. Et dum per experimenta rerum multa discunt, quasi ex ipsa occupatione sui prudentiores fiunt. De quibus Dominus in Evangelio dicit: Filii hujus saeculi pruden
Abbreviated transcription (Latin):
studemus euitare. ⁊ qd̾ dolemus adesse : sollicite studemus a nobis remou̾e:
⁊ qd̾ desideramus adipisci: sollicite studemus obtinere. ⁊ sic post affectioneͣ
passionis: sequit᷑ cura sollicitudinis. ⁊ post curã sollicitudinis: sequit᷑ conatꝰ
⁊ exercitio oꝑationis. ⁊ post exerticiũ oꝑationis: crescit cantela circum specti.¬
onis. ⁊ quia ex uitio nr̃e corruptionis hoc nobis mest ut magis solliciti simus
ꝓ eo adipiscendo qd̾ ꝑuerse cupimus. uł euitando qd̾ suꝑflue formidamus.
sit ut cautelam circumspectionis quã in bonis studiis cõparare negleximus:
carne ꝑtimescit. & qui ꝑpetuos gehenne cruciatus non considerat: penas tẽpo¬
rales pati reformidat. Sepe qui illam confusionem que ante dei oculos ⁊ sc̃oꝵ
angłoꝵ peccatorib uentura est timere adhuc non didicit: multũ sese in ocuł

Expanded text:
studemus evitare, et quod dolemus adesse sollicite studemus a nobis removere, studemus evitare, et quod dolemus adesse sollicite studemus a nobis removere, et quod desideramus adipisci, sollicite studemus obtinere; et sic post affectionem passionis requiritur cura sollicitudinis et post curam sollicitudinis sequitur conatus in exercitio operationis, et per exercitium operationis crescit cautela circumspectionis. Et quia ex vitio nostrae corruptionis hoc nobis inest ut magis solliciti simus pro eo adipiscendo, quod perverse cupimus, vel eo evitando, quod superflue formidamus, fit ut cautelam circumspectionis, quam in bonis studiis comparare negleximus carne pertimescit, et qui perpetuos gehennae cruciatus non considerat, poenas temporales pati reformidat. Saepe qui illam confusionem, quae ante Dei oculos et sanctorum angelorum peccatoribus ventura est, timere adhuc non didicit, vilis esse in oculis
Abbreviated transcription (Latin):
ambulare debeat: et in conflictu belli qui frequenter plagatus est cautiꝰ
uenientem ictum excipit. sic quia diabolo sepe decipitur. subtilus post
modum uersutias eius deprehendit. ⁊ machinationes subuertit. ⁊ hoc ÷¬
qd̃ iuidemus multos post magna scelera ad iurtutũ suma conscendere: et
tanta uirtute om̃s diaboli conatus contra se erectos auertere: ut in qͦ priꝰ¬
se uicisse gaudebat: iam non spoliasse sed contra se potius armasse uidea¬
tur. Hoc quippe altum hoc dei secretum consilium est. ut illud etiã electiᷤ
sis ꝓficiat ad coronam. qd̾ mimicus sibi głabatur cecidisse ad uictoriam.
exercitia nascunt᷑. ac deinde qualiter ꝑ ipsa exerticia circu̾spectio augeat᷑.
Quatuor enĩ sunt. timor. cura. necessitas. affectus. ⁊ ex trib id ÷ timore. neces¬
sitate. affectu. nascit᷑ quartum. id ÷ cura. Qd̾ enim timemꝰ incidere. sollicite

Expanded text:
ambulare debeat, et in conflictu belli qui frequenter plagatus est, cautius ambulare debeat, et in conflictu belli qui frequenter plagatus est, cautius venientem ictum excipit, sic qui a diabolo saepe decipitur, subtilius post modum versutias ejus deprehendit, et machinationes subvertit. Et hoc est quod multos videmus post multa scelera ad virtutum summam ascendere, et tanta virtute omnes diaboli conatus contra se erectos atterere, ut in quo saepius vicisse gaudebat, jam non spoliasse, sed contra se armasse potius videatur. Hoc quippe altum, hoc secretum Dei consilium est, ut illud etiam electis suis proficiat ad coronam, quod inimicus sibi gloriabatur cecidisse ad victoriam. exercitia nascantur, ac deinde qualiter per ipsa exercitia circumspectio augeatur. Quatuor enim sunt timor, cura, necessitas, affectus; et ex tribus, id est timore, necessitate, affectu, nascitur quartum, id est cura. Quod enim timemus incidere sollicite
Abbreviated transcription (Latin):
uertrint. Iste siquidem passiones om̃s. uidelic&. timor. cura. ⁊ cdesid̾ium illici¬
tũ: male sunt. ⁊ ipsa qͦ necessitas uite p̾sentis. adno malicia appellatur. S dẽ
hoc idcͥco ad tempus electorum suoꝵ mentib dñari ꝑmittit. ut eum ꝑ crꝑi¬
mentũ didicerint qͣnta miscria falsis istis cdelectationib insit: ardentius
etͣna illa ⁊ urra gaudia requirant. que nulla tristitia corrumpit.⁊ salubrit᷑
aliquando derelicti ꝑmittunt᷑ ad tempus seruire passionib carnis sue. ut
agnoscant infirmitatem suam. ⁊ de se non pͣsumant. et tanto deuocius post¬
modum dnunt gratie se subicunt. quanto manifestius ex presenti casu
didicerunt ex sua uirtute non c̾e quod stant. Est adhuc ⁊ alnid. ꝓ quo ñnun¬
quam seruis dei utile est ut tep̃tentur. ut uidelic&. ipse tep̃tationes eos ex̾¬
ceant. ⁊ cautiores reddant. quia conflictus uitiorum: cxercitia sunt uir¬
tutum. ⁊ sicut sepe cadendo discit homo qualiter gressum figere ⁊ caute

Expanded text:
icitum malae sunt, et ipsa quoque necessitas vitae praesentis a Domino militia appellatur. Sed Deus idcirco haec ad tempus electorum suorum mentibus dominari permittit ut cum per experimentum didicerint quanta miseria falsis illis delectationibus insit, ardentius aeterna illa et vera gaudia requirant, quae nulla tristitia corrumpit. Et salubriter, aliquando derelicti permittuntur ad tempus servire passionibus carnis suae, ut agnoscant infirmitatem suam, et de se non praesumant, et tanto devotius postmodum divinae gratiae se subjiciant, quanto manifestius ex praecedenti casu didicerint ex sua virtute non esse quod stant. Est etiam adhuc aliud, pro quo nonnunquam servis Dei utile est, ut tententur, ut videlicet ipsae tentationes eos exerceant, et cautiores reddant; quia conflictus vitiorum exercitia sunt virtutum. Et sicut saepe cadendo discit homo qualiter gressum figere, et caute
Abbreviated transcription (Latin):
spm scmͣ qui unitati eccłie corde ĩpenitenti resistit: ubi in spu sancꝰto
dixit de diuisione sathane aduersus sathanã. ⁊ ꝙ ipse in spũ sc̃o eiceret
demones utiq in spu qui ñ ÷ aduersus se ipsum sic̃ ille diuisus. ibi ꝯt muo
ne ꝑ illos qui sub nomine xp̃i extͣ eiꝰ ouile ꝯuenticła sua ꝯgregant qͥsquã ÷¬
ꝯgregat mecũ spargit: ut illos ostendae. ad se ñ ꝑtin̾e̾: qui extra ꝯgͣgando
nollent ꝯgͣgare s sparge̾. Deinde subiunxit. Ideo dico uobis om̃e peccatũ
⁊ blasphemia remittetur hominib sp̃s aut̃ blasphemia ñ remittet᷑. Quid¬
⁊ qui ñ cũ illo ꝯgregat spargit : Ideo utiq Qui enĩ ñ cũ illo ꝯgregat qͦmͦ¬
lib& sub eiꝰ nomine ꝯgreget: non habet spm scmͣ. Iic om̃ino hec nos ꝯpulit
ñ alibi intellige̾ fieri p̾osse remissione̾ om̃is peccati. om̃isq blasphemie: nͥ ĩ

Expanded text:
sanctum, qui unitati Ecclesiae corde impoenitenti resistit, ubi in Spiritu sancto dixit de divisione satanae adversus satanam, et quod ipse in Spiritu sancto ejiceret daemones, utique in spiritu qui non est adversus se ipsum, sicut ille, divisus; ibi continuo, ne per illos qui sub nomine Christi extra ejus ovile conventicula sua congregant, quisquam gregat mecum, spargit', ut illos ostenderet ad se non pertinere, qui extra congregando nollent congregare, sed spargere. Deinde subiunxit: 'Ideo dico vobis: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus, spiritus autem blasphemiae non remittetur' qui non cum illo congregat, spargit. Ideo utique: Qui enim non cum illo congregat, quomodolibet sub eius nomine congreget, non habet Spiritum sanctum. Hic omnino, hic nos compulit non alibi intelligere fieri posse remissionem omnis peccati omnisque blasphemiae nisi i
Abbreviated transcription (Latin):
uertimini. Et qm̃ dixerat filii urͣi in quo eicuit: ut os tenderet
gram suam in eis nͣ meritũ illoꝵ: ait. Quomͦ potͣ inquit. qͥsquã in¬
trare in domũ fortis ⁊ uasa eiꝰ diriꝑe. nͥ prius alligauerit fortem¬
n⁊ sic domũ eiꝰ diripiat : Filii inqͥt uri qui uel crediderut in me uel
adhuc credituri sũt. ⁊ eiecturi demones ñ in demonũ principe sed
ab illo possint erui quos pͣualente iniquitate fortit᷑ obtinebat. nͥ
alligarent᷑ iusticie mee uincłis. ⁊ uasa eius eriperẽ que fuerat
uasa ire ⁊ ea facerẽ uasa miscđie : Peinde ne putaret᷑ increduli et
impii aduersantes nomini xp̃iano ꝓptͣ diuersas hereses ⁊ scismata eoꝵ qui
sũ: ꝯsequent̃ adiingit. Iui ñ ÷ mecũ ꝯtra me ÷: ⁊ qui nͣ colligit mecũ spar¬
git. Non ait qui non ÷ sub uoce nominis mei. aut sub spetre sacͣmenti
mei. s qui nͣ ÷ mecũ ꝯtrame ÷. nec ait qui ñ ꝯgregat sub uoce nominis

Expanded text:
erditionis. Et quoniam dixerat, Filii vestri in quo ejiciunt? ut ostenderet gratiam in eis suam, non meritum illorum: Aut quomodo potest quisquam, inquit, intrare in domum fortis, et vasa elii, inquit, vestri, qui vel crediderunt in me, vel adhuc credituri sunt, et ejecturi daemones, non in daemonum principe, sed ab illo possent erui, quos praevalente iniquitate fortiter obtinebat, nisi alligaretur justitiae meae vinculis, et vasa ejus eriperem, quae fuerant vasa impii adversantes nomini christiano, propter diversas haereses et schismata eorum qui  adjungit: Qui non est mecum, contra me est; et qui non congregat mecum, spargit. Non ait, Qui non est sub voce nominis mei, aut sub specie sacramenti mei: sed, Qui non est mecum, contra me est. Nec ait, Qui non congregat sub voce nominis
Abbreviated transcription (Latin):
os autẽ alios euu̾głistas ꝙ narrat᷑ ut de blasphemia spͣs hec sententia
dice̾tur: causa extitit ex ꝯmemoratioe sp̃s inmundi qui in se ipsum
diuisus ÷. Dictum enĩ erat de dño: ꝙ in principe demonũ eicer&. de¬
eũ qui in se diuisus ÷ uincat atq deiciat: ille autͣ homo in eiꝰ ꝑditiõe
maneat qui in huiꝰ qui in se diuisus non ÷: pacẽ ꝑ penitentiã t̾ransire
detrictat. Hoc ⁊ marcus ita narrat. Amen dico uobis. qr om̃ia dimittent᷑¬
uerit in spm scm: ñ hab&. remissione̾ in eternũ. s reus erit etͣn delicti.
blasphemia que ñ remittitur cũ hec remittat᷑ si recta penitentia ꝯsequat᷑
s ꝙ hinc ut dixi causa extitit ut a dño illa sententia ꝓferret᷑: fac̾ menti¬
onẽ sp̃s inmundi quẽ aduersũ se ipsum diuisũ dñs ostendit. ꝓptͣ spm scm¬
cata que aduersũ se diuisa sut dimittendo. eosq mundatos in habitandaͦ

Expanded text:
os autem alios evangelistas quod narratur, ut de blasphemia Spiritus haec sententia diceretur, causa exstitit ex commemoratione spiritus immundi, qui in se ipsum divisus est. Dictum enim erat de Domino, quod in principe daemonum ejiceret daeeum qui in se diuisus est uincat atque eiciat, ille autem homo in eius perditione remaneat, qui in huius qui in se diuisus non est pacem per impaenitentiam transire detrectat. hoc enim Marcus ita narrat: amen dico uobis, quoniam omnia dimittunturitum sanctum, non habebit remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti. blasphemia, quae non remittetur, cum et haec remittatur, si recta paenitentia consequatur; sed quod hinc, ut dixi, causa extitit, ut a domino illa sententia proferretur facta mentione spiritus immundi, quem aduersum se ipsum dominus diuisum ostendit propcata quae adversum se divisa sunt dimittendo, eosque mundatos inhabitando; u
Abbreviated transcription (Latin):
terium ꝓbos colligat. Unũ gͦ suffragiũ ÷: ne sit ĩremissibilis blasphemia.
Cor ĩpenitens caurat: nec alit̾ penitentia ꝓdesse credat᷑: nͥ ut teneatur
eccłia uͥ remissio peccatoꝵ ditur. ⁊ societas sp̃s in pacis uincło custoditur.
Ut potui difficillimã q̃stionẽ si tñ aliqͣtenus potui. domino miserante atq
adiuuante tract aui.

Expanded text:
rum ministerium probos colligat. unum ergo suffugium est, ne sit inremissibilis blasphemia: rum ministerium probos colligat. unum ergo suffugium est, ne sit inremissibilis blasphemia: cor impaenitens caueatur nec aliter paenitentia prodesse credatur, nisi ut teneatur ecclesia, ubi remissio peccatorum datur et societas spiritus in pacis uinculo custoditur. Ut potui, difficillimam quaestionem, si tamen aliquatenus potui, Domino miserante atque adjuvante, tractavi.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius autẽ sp̃s blasphemia illa que fit in corde ĩpenitenti huic tanto
dono dĩ nsq in finem uite istuis resistat᷑ ñ remittet᷑. Nam ⁊ si qͥsquã
ita fit ꝯtrarius ueritati. ut dõ loqͣnti ñ in ꝓphetis s in unico filio cum¬
ꝓptͣ nos eũ ut nob̾ ĩ eo loq̃ret᷑ filiũ hominis eẽ uoluit reluctet᷑. remitte¬
tur ei cũ penitendo ꝯu̾sus fuerit ad dĩ benignitatẽ᷑ qͥ mortẽ impii nol¬
eo peccata dimitt̾&. dimittent᷑ ei. Qiuuͦ huc dono extiterit inimicus.
ut ñ illud ꝑ penitentũ petat. s ei ꝑ inpenitentia̾ ꝯtradicat fit ĩ remis¬
sibile ñ ꝙ cumq peccatũ s ꝯtepͣta uł etiã obpugnata ipsa remissio peccatoꝵ¬
ficto: in ipso scõ sp̃u remissione᷑ accipit peccatoꝵ qui spͣs sc̃s in scã eccłia ⁊̃ isbo
tẽpore quo uelut area cũ palea trituratur. sic oꝑatur: ut nulliꝰ uerã ꝯfessio¬
ne̾ asꝑnetur. nulliꝰ simulatio̾e. fallat᷑: atq ita reꝓbos fugiat. ut ꝑ eoꝵ minil

Expanded text:
ristus. Ipsius autem Spiritus blasphemia illa, qua fit ut corde impoenitenti huic tanto Dei dono usque in finem vitae istius resistatur, non remittetur. Nam etsi quisquam ita sit contrarius propter nos eum, ut nobis in eo loqueretur filium hominis esse voluit reluctetur, remittetur ei, cum poenitendo conversus fuerit ad Dei bonitatem: qui cum mortem impii noleo peccata dimitteret, dimitterentur, ei. Qui vero huic dono exstiterit inimicus, ut non illud per poenitentiam petat, sed ei per impoenitentiam contradicat, fit irremissibile; non quodcunque peccatum, sed contempta vel etiam oppugnata ipsa remissio peccatoficto; in ipso sancto Spiritu remissionem accipit peccatorum. Qui spiritus in sancta Ecclesia, tempore, quo uelut area cum palea trituratur, sic operatur, ut nullius ueram confessionem \'aspernetur, nullius simulatione fallatur atque ita reprobos fugiat, ut etiam per eo
Abbreviated transcription (Latin):
pro ꝑfectione. Prima igitur requies primum sabbatum nobis esse
debet in presenti uita cessare a malo. ut scd̾m sabbatum adipisci me¬
reamur. int in eternum requie scamiis cum xp̃o. Sed si qnis hupismo¬
di amalis sabbatizare ꝓponit. necesse est priusquã ad illud futtirum
sabbatum utniat. multa in hoc mundo aduersa paciatur. ⁊ ideo in ar¬
bore. sapientie octauo gradu inter septem et septem. quasiinter sab
batumꝰ coserantia laboris figitur in centro medie unitatis cum dici¬
tur. ꝑ caritatem roboratur. Contra enim tribulationes magnas¬
necessaria est robusta caritas. et hoc est quod dominus in en̾gelio
cum septem beatitudines enumerasset in ecto. tolerantiam passiois
admonuit dicens beati qui persecutionem paciuntur ꝓpter nsticiã.¬
num expositionem prosequimur longnis a ꝓposito nostro digresi

Expanded text:
pro perfectione. Prima igitur requies primum Sabbatum nobis esse pro perfectione. Prima igitur requies primum Sabbatum nobis esse debet in praesenti vita cessare a malo, ut secundum Sabbatum adipisci mereamur, ut in aeternum requiescamus cum Christo. Sed quisquis hoc modo a malis sabbatizare proponit, necesse est priusquam ad illud futurum Sabbatum veniat, multa in hoc mundo adversa patiatur. Et ideo in arbore sapientiae octavo gradu inter septem et septem, quasi inter Sabbatum et Sabbatum, tolerantia laboris figitur in centro mediae unitatis, cum dicitur per charitatem roboratur. Contra enim magnas tribulationes necessaria est vel robusta charitas. Et hoc est quod Dominus in Evangelio, cum septem beatitudines enumerasset, in octava ad tolerantiam passionis admonuit, dicens: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitianum expositionem prosequimur, longius a proposito nostro digressi
Abbreviated transcription (Latin):
maxima sit. ⁊ adeo deum desiderare. Item qͥntusdecimus. si dnplicet᷑. xxx.
efficit. ⁊ sapientia si adiuncta caritati ꝑ dilectionem dei &. proximi geminet᷑.
inq ad conformitatem etatis plenitudinis xp̃i nos ꝑducit. Item in .xu. me¬
dius idem est qui est octauus. Hinccine habes septenarium et satis cla¬
ret quod septenaruis ad requiem ꝑtinet. hinc maxime quod septimo dre
requieuit dominus ab omi opere quod patrarat. Rursum ꝑ prophetam
reꝓmutit. ds sius dilectorib sabbatũ ꝓ sabbato. ⁊ mensem ꝓ mense. hoc ÷
requiem ꝓ requie. ꝑfectionem pro ꝑfectione: ꝓ requie menͣtis requiem
mentis et corporis. ꝓ requiȩ qua non consentunt malis: requiem qua
nulla sentiant mala. Item᷑ ꝑfectioneni operis. ꝑfectionem retributions
Icem eit enim quod dicit: sabbatum ꝓ sabbato. ac si diceret requiem
pro requie. ⁊ quad dicit mensem pro mense: ac si diceret ꝑfectionem

Expanded text:
maxima sit a Deo Deum desiderare. Item quindecim si duplicentur triginta maxima sit a Deo Deum desiderare. Item quindecim si duplicentur triginta efficiunt, et sapientia si adjuncta charitate per dilectionem Dei et proximi geminetur, usque ad conformitatem aetatis plenitudinis Christi nos perducit. Item in quindecim medius idem est qui octavus, hinc inde habens septenarium. Et satis claret, quod septenarius ad requiem pertinet, hinc maxime quod septima die requievit Dominus ab omni opere quod patrarat . Rursum per prophetam repromittit Deus suis dilectoribus Sabbatum pro Sabbato, et mensem pro mense ; hoc est requiem pro requie, perfectionem pro perfectione; pro requie mentis requiem mentis et corporis, pro requie qua non consentiunt malis, requiem qua nulla sentiunt mala. Item pro perfectione operis perfectionem retributionis. Idem est enim quod dicis Sabbatum pro Sabbato, ac si diceret requiem pro requie; et quod dicit mensem pro mense, ac si diceret perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
in ortũ meũ soror mea sponsa. miscui mirrã meã cũ aromatib meis. comedi
fanũ meũ cũ melle meo. bibi uinũ irũ cũ lacte meo. ꝑ morte gͦ carpit᷑
nt quasi fructus bene redolentes in miptias regis etern pͣsentemur.
Hos ibi cibus dei erimus. quia cum placebit in nobis. ⁊ ipse cibus noster
erit. quia nos delectabimur in ipso facie ad facit̾ głam euis contẽplan¬
tes. ita ut illucl ꝓphete compleatur in nobis. Saciabor cum apparuerit gła
tua. Concludimus ergo sumniu̾ ꝑfectionis gradum et clicamus.
cce arbor sapientie nr̃e ꝑ qͥndecim gradus usq
post septẽ irenit. eternam uitam designat. Septenarnis ergo ad uetus
testamentũ ꝑtinet. in quo ꝓmittuntur bona temporalia. Octonaruis aut̃
nouo testamento congruit. in quo sperare iubemur eterna. Crescat ergo
ꝑ septẽ ⁊octo sapientia. ꝑ septem incipiat: ⁊ ꝑ octo ad consumationt᷑ ꝑtin¬
gat. Prima saptentia sit a deo terrena bona petere. Secunda sapientia et

Expanded text:
tibus meis, comedi favum meum cum melle meo, bibi vinum meum cum lacte mea . Per mortem ergo carpimur, ut quasi fructus bene redolentes ad nuptias. Regis aeterni praesentemur. Nos ibi cibus Dei erimus, quia ei complacebit in nobis, et ipse cibus noster erit, quia nos delectabimur in ipso faciem gloriam ejus contemplantes, ita ut illud prophetae compleatur in nobis: Satiabor cum apparuerit gloria ejus . Concludamus ergo summum perfectionis gradum, et dicamus. Ecce arbor sapientiae nostrae per quindecim gradus usquepost septem venit, aeternam vitam designat. Septenarius ergo ad Vetus Testamentum pertinet, in quo promittuntur bona temporalia. Octonarius autem homo testamento congruit, in quo sperare jubemur aeterna. Crescat ergo per septem et octo sapientia. Per septem incipiat, et per octo ad consummationem pertingat. Prima sapientia sit a Deo terrena bona petere. Secunda sapientia et
Abbreviated transcription (Latin):
ritis tenebunt᷑. Nam ⁊ illa regeneratio ubi fit om̃iũ p̃teritoꝵ remissio
peccatoꝵ in sp̃u sc̃o fit: dicente dño. Nisi qͥs renatus fuerit ex aqua ⁊ spũ
ñ potͣ introire in regnũ dĩ. S aliud ÷ nasci de spu. aliud pasci de sp̃u:
sic᷑ aliud ÷ nascide carne. ꝙ fit cũ parit matͣ. aliud ÷ pasci de carne. ꝙ fit
cũ lactat infantẽ: ad hoc ꝯu̾sum ut cũ uoluptate biber&. unde ÷ natͦ ut
tiũ. Primũ itaq credentiũ beneficiũ ÷ benignitatis dĩ in spu sco̾ remissio¬

Expanded text:
ritis, tenebuntur . Nam et illa regeneratio, ubi fit omnium praeteritorum remissio ritis, tenebuntur . Nam et illa regeneratio, ubi fit omnium praeteritorum remissio peccatorum, in Spiritu sancto fit, dicente Domino, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei . Sed aliud est, nasci de Spiritu; aliud, pasci de Spiritu: sicut aliud est, nasci de carne, quod fit cum parit mater; aliud est, pasci de carne, quod fit cum lactat infantem, ad hoc conversum ut cum voluptate biberet, unde natus esttium. Primum itaque credendum beneficium est benignitatis Dei in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o ꝗͣtũ ista ꝑ specłm & in enigmate pͣsertĩ talib quales adhuc sumus
uidere ꝯceditur. insinuat᷑ nobis in patre auctoritas. in filio natiuitas.
in spuͣ scõ patͥs filiiq ꝯmunitas: in trib equalitas. Iđ gͦ ꝯmune ÷ patri
⁊ filio ꝑ hoc om̃s uoluerut᷑ hab̾e ꝯmunionẽ: ⁊ int nos. ⁊ int̾ se: cũ & ꝑ illud
ꝓdesset qͥcqͥd boni nossemꝰ. nͥ ⁊ͣ dilige̾mꝰ: Sic̃ aut̃ ueritate discimꝰ. ita cari¬
tate diligimꝰ: ut ⁊ plenius cognoscamꝰ ⁊ bono cognito ꝑfruamͦ. Caritas
alienabamͦ a possessione uiroꝵ bonoꝵ: caritas cooꝑuit multitudine pecca¬
toꝵ. Est gͦ patrifilio ueritati origo uerax. ⁊ filius de ueracipatre orta
ueritas: ⁊ sp̃s sc̃s a patre bono ⁊ filio bono effusa om̃iũ bonitas. Est aut̃
ñ impar diunitas: nec seꝑabilis unitas. Primũ gͦ in nos ad accipiendã uitã
etͣnam. que ĩ nouissimo dabit᷑. de bonitate dĩ munꝰ uenit: ab initio fidei

Expanded text:
ntum ista per speculum et in aenigmate, praesertim talibus quales adhuc sumus uidere conceditur, insinuatur nobis in patre auctoritas, in filio natiuitas, in spiritu sancto patris filiique communitas, in tribus aequalitas. quod ergo commune est patri et filio, per hoc nos uoluerunt habere communionem et inter nos et secum, per illud prodesset quidquid boni nossemus, nisi etiam diligeremus? sicut autem ueritate discimus, ita caritate diligimus, ut et plenius cognoscamus et beati cognito perfruamur. caritas alienabamur a possessione uerorum bonorum, caritas cooperit multitudinem peccatorum. est ergo pater filio ueritati origo uerax et filius de ueraci patre orta ueritas et spiritus sanctus a patre bono et filio bono effusa bonitas. omnium est autem non impar diuinitas nec separabilis unitas. primo ergo in nos ad accipiendam uitam aeternam, quae in nouissimo dabitur de bonitate dei munus, uenit ab initio fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pͣter uitẽ: s iuisibilis uita radicis haberi ñ pot̾ nͥ in uite. quẽ admodũ¬
peccati sp̃s qui in se ipsũ diuisus ÷ regnet in nobis: ut eruti a potestate
nec filius sine patre ⁊ spũ scõ. nec sine illis pater. Inseꝑabilis ÷ qͥppe habitacu¬
quoꝵ inseꝑabilis oꝑatio. S singillatĩ plerũq ꝑ creature significationes
ñ ꝑ suã substantiã demons trantur : sicut sua tẽpoꝵ spatia sillabis occupantib
feꝑatĩ uoce ꝓnuntiant᷑ nec tnͣ a se ipsis ullis int̾uallis momentisq tempoꝵ
seꝑant᷑. Non enĩ uͭquã dici possũt simul. cũ ẽe ñ possint nisi semꝑ simul. s ut
iam ñ semel diximꝰ ideo remissio peccatoꝵ qua in se diuisi sp̃c euertit᷑ ⁊ expel¬
fuerit ĩpenitentie ꝯtra spm scm̃ in quo unitas ⁊ societas ꝯmumio̾i̾s ꝯgre¬
gat᷑ eccłie nũꝗͣ. illi remitii t᷑. qr hoc sibi clausit ubi remittit᷑. ⁊ merito dap¬

Expanded text:
etiam praeter vitem; sed invisibilis vita radicis haberi non potest, nisi in vite. Propeccati, spiritus qui in se ipsum divisus est, regnet in nobis, ut eruti a potestate nec Filius sine Patre et Spiritu sancto, nec sine illis Pater. Inseparabilis quippe est habitaabilis habitatio; sed singillatim plerumque per creaturae significationes, non per suam substantiam demonstrantur, sicut sua temporum spatia syllabis occupantibus separatim uoce pronuntiantur, nec tamen a se ipsis ullis interuallis momentisque temporum separantur: non enim umquam dici possunt simul, cum esse non possint nisi semper simul. sed, ut iam non semel diximus, ideo remissio peccatorum, qua in se diuisi spiritus euertitur et expelfuerit impoenitentiae contra Spiritum, in quo unitas et societas communionis congregatur Ecclesiae, nunquam illi remittetur, quia hoc sibi claudit clausit ubi remittitur, et merito dam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtiner&: cooꝑatos ẽe patre̾ ⁊ sp̃m scm̃ nͥ negamꝰ. Neq enĩ tc̃ fliꝰ carnẽ por¬
tans qͣn cũ hominib conu̾sabat᷑ in t̾ra. ideo ñ erat nͣ in sinu patͥs tãquam
unigenitũ u̾bum. quando illa de nube uox facta ÷: aut sapient᷑ ⁊ sp̾itali¬
t credi potest dñi patre̾ oꝑationẽ u̾boꝵ suoꝵ sonantiũ atq transeuntũ
a sue sapientie suiq sp̃c coopatione seꝑasse. Eodem mͦ cũ rectissime clica
illa ⁊ plante fluctib ĩnitentes. illud tnͣ corpus tanti miracłi patrẽ ⁊ spm¬

Expanded text:
 portans cum hominibus conversabatur in terra, ideo non erat etiam in sinu Patris tanquam unigenitum Verbum, quando illa de nube vox facta est; aut sapienter et spiritualiter credi potest, Deum Patrem operationem verborum suorum sonantium atque transeuntium a suae Sapientiae suique Spiritus cooperatione silla, et plantae fluctibus innitentes; illud tamen opus tanti miraculi Patrem, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ono loco adiunctũ est: ꝑ spen uiret. Spes futuroꝵ bonoꝵ menti quasi
scintillatio quedã est nque nutritur in fomite. Est enĩ spes memora
quedã mniusibiliũ gaudioꝵ. que in corde hõis recondita calefacit illud intrin¬
secus. ⁊ non sinit arescere frigore infidȩlitatis. in hieme pͥsentis uite. et ꝗͣ dui
hec spes uiuit in nr̃a mente nunꝗͦ. arescit arbor sapĩe. sicq madidum lignum
ille sũ seruat uirorẽ suũ. dũ equalẽ ht ꝯtẽꝑantiã humoris. ⁊ caloris. sic anmus
arescert non potest quẽ ⁊ calor scĩ spͥs nutrit qui desuper radiat. et studium
ecimo loco adiunctũ ẽ. ꝑ circñspectionẽ frondescit ⁊ expandit ramos. Q¬
dam sunt in qͥb sapn̾ in altum crescit. quidã uͦ in quib se in litũ expin.¬
dit. In ꝯtẽplituus in altũ surgit. qui ꝑ acum̃ mentis penetrant usq ad ꝯtem¬
planda celestia secreta. In actiuis in litũ se expandit. qr hii intentionem mentĩ sue

Expanded text:
ono loco adjunctum est, per spem viret. Spes futurorum bonorum in mente quasi scintillatio quaedam est, quae nutritur in fomite. Est enim spes quasi memoria quaedam invisibilium gaudiorum, quae in corde hominis recondita calefacit illud intrinsecus, et non sinit arescere frigore infidelitatis in hieme praesentis vitae. Et quandiu haec spes vivit in nostra mente, nunquam arescit arbor sapientiae, sed quemadmodum lignum illaesum servat virorem suum, dum aequalem habet contemperantiam humoris et caloris, sic animus arescere non potest, quem et calor Spiritus sancti, qui desuper radiat, nutrit, et studium Decimo loco adjunctum est quod per circumspectionem frondescit, et expandit ramos suos. Quidam sunt, in quibus sapientia in altum crescit, quidam vero, in quibus in latum se expandit. In comtemplativis in altum surgit, qui per acumen mentis penetrant usque ad contemplanda secreta coelestia. In activis in latum se expandit, quia illi intentionem mentis suae
Abbreviated transcription (Latin):
dio p̃sentis luminis pͣt̾itas ignorantie sue tenrbras accusat. mirat᷑ subt̾er se
in imo. Quo ꝑstratus iacuit. mirat᷑ suꝑ se. in sũmo quo eleuatus tendit.
Gaudet se tñ im euasisse qd̾ doluit. dolet se inde adhuc abe̾e̾ ab eo qd̾ dili¬
git. Conat᷑ igitur. festinat. ascendit. crescit ꝑ desid̾ium. ⁊ quẽ ad modum
uirgula fumi qͣntomagis sursum tollit᷑. tanto ampliꝰ extenuat᷑: ita celesti¬
b appropinquans ⁊ om̃em t̾rene ꝯcupiscentie nebulã euaporans: totꝰ spiri¬

Expanded text:
dio praesentis luminis praeteritas ignorantiae suae tenebras accusat, miratur subter se dio praesentis luminis praeteritas ignorantiae suae tenebras accusat, miratur subter se in imo, quo prostratus jacuit, miratur super se in summo, quo elevatus tendit. Gaudet se tantum jam evasisse ab eo quod doluit dolet se tantum adhuc abesse ab eo quod, diligit. Conatur igitur festinat, ascendit, crescit per desiderium, et quemadmodum virgula fumi, q omnem terrenae concupiscentiae nebulam evaporans, totus spiri
Abbreviated transcription (Latin):
adorare ꝓmittit᷑. Afflatus autt̃ sp̃u sco̾ insolito gaudio animus hilarescit᷑. et
miratꝰ quare ad gustum ẽe possit. qd̾ tã mire etim ꝑ odorem reficit.
ꝯpunctio incenctio ꝯꝑatur. ita desid̾ium simile ÷ fumo qui de incen¬
clĩo nascit᷑. qui in directũ ascendit. ⁊ qͣntomagis tollit᷑ sursum: tanto ampliꝰ
attenuat᷑. tandẽq eleuatꝰ in sublinie ab ocłis intuentium ꝓrsus subdu¬
citur. Postꝗͣ. enim ꝑ ignem ꝯpunctionis rubigo peccati a mente. fuit ꝯsupͣ¬
ta: ⁊ ille intͣmis fulgor in corde micare ceꝑit. ꝯfesti̾ animꝰ in quadã ꝯtẽpla¬
tionis specula subleuat᷑. ibi q quodã mͦ se ipso altior effectus. qͣndam ut
ita dixerĩ lucidã regionẽ ⁊ tͣram nouã eminus ꝑspicit. qualẽ nunꝗͣ. antea
uł uidisse se meminit: uł ẽẽ estimauit. Miratur & ipse qui uidet ⁊ pͣgan¬

Expanded text:
odorare conceditur. Afflatus enim, Spiritu sancto insolito gaudio animus hilarescit, et odorare conceditur. Afflatus enim, Spiritu sancto insolito gaudio animus hilarescit, et miratur quale ad gustandum esse possit, quod tam mire etiam per odorem reficit.punctio incendio comparatur, ita desiderium simile est fumo, qui de incendio nascitur, qui in directum ascendit, et quanto magis sursum tollitur, tanto amplius extenuatur, tandemque elevatus in sublime ab oculis intuentium prorsus subducitur. Postquam enim per ignem compunctionis rubigo peccati a mente fuerit consumpta, et ille internus fulgor in corde micare coeperit, confestim animus in quamdam contemplationis speculam sublevatur, ibique quodammodo seipso altior effectus, quamdam, ut ita dixerim, lucidam regionem, et terram novam eminus prospicit, qualem nunquam antea vel vidisse se meminit, vel esse existimavit. Miratur et ipse qui videt, et prae gau