comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
he iam semen existimus: udei
ꝓpt̾ ꝑfidiã. abrahȩ filii eẽ desie¬
runt. Quia uero in illo die tre¬
mendi examinis. parentes bo¬
ni malis filiis prodessȩ ñ pos.¬
sint: testatur ꝓpħa qͥ ait. Noe.¬
.s. daniel. & iob. si fuerint in
inedio eius: uiuo ego dic̃ dñs
ds. quia filium & filiam ñ libe¬
rabunt : s ipsi iusticia sua li¬
berabunt animas suas. Et rur.¬
sum qͥa boni filii nichil malispa¬
rentib ꝓsint: s ad reatum ꝓoes
maloꝵ parentum ꝓficiat boniꝰ¬
tas filioꝵ: ipsa ꝑse ueritas. iude¬
is ñ credentib dicit. Si ego in
beelzebu  eicio demonia: filii ur̃i
in quo eiciunt: Ideo ipsi iudices
ur̃i erunt. Sequitur. Iam enim

Expanded text:
imus, Judaei propter perfidiam Abrahae filii esse desierunt. Quia vero in illo tremendi examinis die parentes boni malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Job si fuerint in medio eorum, vivo ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, ipsa per se Veritas non credentibus Judaeis dicit: Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt . 10. Sequitur: Jam
Abbreviated transcription (Latin):
enare filios abrahȩ. Quid enĩ la¬
pides. nͥ corda gentiliũ fuerunt:
ad intellectũ dei om̃ipotentis in¬
ensibilia: Sicut etiam quibusdã
ex iudeis dicit᷑. Auferã cor lapide¬
ũdecarne ur̃a. Nec immerito lapi¬
dum nomine gentes significate st̃.
Que lapides coluerunt. Unde serip¬
tum est. Similes illis fiant qͥ faciꝰ¬
unt ea: & om̃s qui confidunt in
ete. De quib numirũ lapidib filii¬

Expanded text:
e. Quid enim lapides nisi corda gentilium fuerunt, ad intellectum Dei omnipotentis insensibilia? sicut etiam quibusdam ex Judaeis dicitur: Auferam cor lapideum de carne vestra . Nec immerito lapidum nomine gentes significatae sunt, quia lapides coluerunt. Unde scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . De quib
Abbreviated transcription (Latin):
merces de iusto : aliud mercea ne
Muid eni est dicere mercede ꝓple
accipiet ⁊ nisi quia is qͥ ꝓphaat
largitate sustentat. quãuis ipse ꝓ¬
phẽtiam non habeat apud om̃ipo¬
tentem tam̃ dñm ꝓphetie p̃ mia
habebit. Iste enim fortasse iustꝰ
est: & quanto in hoc mundo nicħ
possidet: tanto loquendi ꝓ iusti¬
cia. fiduciam maiorẽ habet. Hc̃
dum ille sustentat qui in hoc mun¬
do aliquid possidet . &. fortasse ad¬
huc ꝓ iusticia loqui libere ñ presu¬
mit:⁊ iusticiȩ illiꝰ libertatẽ̾ sibi par¬
ticip̾ẽ facit: ut cũ eo pariter uis¬
ticiȩ p̾mia recipiat quẽ susten¬
tando uiuit: quatinus eaudem
iustician libere loqui potuisset.
corporeo eget alimento. Et si cor¬
pus ñ reficitur: certũ est quod
uox ipsa subtrahatur.
ui igit᷑ alimentum ꝓpħȩ.

Expanded text:
merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia is, qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse prophetiam non habeat, apud omnipotentem tamen dominum prophetiae praemia habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quetando adjuvit; quatenus eamdem justitiam libere loqui potuisset.  tamen corporeo eget alimento; et si corpus non reficitur, certum est quod vox ipsa subtrahatur. Qui igitur alimentum p
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Ignem ardentẽ extin¬
quit aqua. & elemosina resistit
peccatis. Hicic iterũ dicit᷑. Con¬
clude elemosinã in sinu paupio
q hȩc ꝓ te ex orabit. Hinc bo¬
nus pater in nocentẽ filium ad¬
monet dicens. Si multũ tibi fue.¬
rit: abundant̃ tribue. Si exigui
fuerit: etiam exigiũ libentertu¬
de impertiri. Ut autẽ quanta cẽ
uirtus in continentia & suscerto.¬
ne indigentiũ redemptor nrosta¬
deret dixit. Qui recipit ꝓpħamn
in nomine ꝓpħȩ: mercedem ꝓ¬
ꝓhece accipiet᷑. Et qui recipi us¬
tum in nominȩ iusti: merceden

Expanded text:
tum est: Ignem ardentem extinguit aqua, et elemosina resistit peccatis. Hinc iterum dicit: Conclude ęlemosinam in corde pauperis, et hęc pro te exorabit! Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impertire! Ut autem, quanta esset virtus in continentia et susceptione indigentium, redemptor noster ostenderet, dixit: Qui recipit prophetam in nomine prophetę, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, me
Abbreviated transcription (Latin):
manis actib cliuina gessisse
mysteria .&. in reb uisibib
inisibilia exercuisse negotia: lec.¬
lio hodiorna monstraiit. Ascen
inquit iħs in nauiculã tranffre.¬
tauit & uenit in ciuitatẽ suam.
Nonne ipse ÷ qͥ fugatis fluctib
maris ꝓfunda nudauit:⁊ ut is¬
raheliticus popłs int̾ stupentes
undas sicco uestigio uelut mon-¬
tiũ concaua transiret: Nonne
hic ÷ qui petri pedib marinos
uertices melinauit: ut it᷑ liqui.¬
dũ. humanis gressib solidũ pre¬
beret obsequiũ: Et qͥd ÷ qͦd ipse
sibi maris sic denegat seruitu¬
tem: ut breuissimi laci transitũ
sub mercede nautica tranffreta
curare nescit. Et qͥñ fuerit cũ
infirmo infirmatꝰ: infirmonon
podest conferre sanitatem.
mansisset uirtutib cõmune
cum hominib nichil hab̾et: &¬
nisi implesset carnis ordine᷑: car¬
nis in illo ee̾t ociosa siisceptio.
Sustinuit gͦ has necessitates: ut
hõ uerꝰ humanis necessitatib ꝓ¬
baretur. Ascendit in nauiculam.

Expanded text:
manis actibus divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna monstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam . Nonne ipse est qui, fugatis fluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio, velut montium concava, pertransiret ? Nonne hic est, qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut iter liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Etsibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretarcurare nescit, et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. mansisset virtutibus, commune cum hominibus nihil haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. Ascendit in naviculam.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ampliꝰ diligit. Timere enĩ
sub necessitate est: dilectio in lib̾tas¬
te. Qui in timore seruit deo: pe.
atur ab hominib quasi dñs: s ut
cliligatur ut pat᷑ : qui adoptionis
sp̃m donauit hominibus. Dnĩc¬

Expanded text:
eum diligit. Timere enim sub necessitate est, dilectio in libertate. Qui in timore servit Deo, poenatur ab hominibus quasi Dominus, sed ut diligatur quasi Pater, qui adoptionis spiritum donat hominibus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
.s. loth qui erat cũ abram fuer̾t
greges ouiũ &. armenta. &. tab̾na¬
cula: nec poterat eos capere t᷑ra
lt habitarent simul. Erat qͥppe
sibstantia eoꝵ multa. & ñ quibant
habitare cõmunit᷑. Unde ẜ facta
irrea int̾ pastores gregũ abram̃
ploth. Eo autẽ temꝑe. chananẽ¬
Is e phereteus habitabant in t̾ra
osit iurgiũ int̾ me &. te &. int̾ pas.

Expanded text:
et Loth qui erat cum Abram fuerunt greges ovium et armenta et tabernacula nec poterat eos capere terra ut habitarent simul erat quippe substantia eorum multa et non quibant habitare communiter unde et facta est rixa inter pastores gregum Abram et Loth eo autem tempore Chananeus et Ferezeus habitabant in illa o sit iu
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti mͥ: Quare nͦ indicastimͥ qđ
uxor tua ẽẽt: Quã ob causã dixiᷤ.¬
li ee̾ sororẽ tuam. ut tollerẽ eã mͥ
in uxorẽ: Nunc gͥ ecce coniux tua:
accipe eani. ꝙ. uade. Precepitq pha¬
rao suꝑ abrã uiris: & deduxerunt
cũ &. uxorẽ illius. & omia quȩ ha

Expanded text:
fecisti mihi quare non indicasti quod uxor tua esset quam ob causam dixisti esse sororem tuam ut tollerem eam mihi in uxorem nunc igitur ecce coniux tua accipe eam et vade praecepitque Pharao super Abram viris et deduxerunt eum et uxorem illius et omnia q
Abbreviated transcription (Latin):
apꝓpinqͣnte pascha ieiuniũ qͣdr ges¬
male ipse legicimi tẽꝑis recursꝰ InDiC⁊
cohortatio tam̃ etiã nr̃i sermom
adhibenda est: que auxiliant
dño nec inutilis sit pigru: nec
onerosa deuotis. Blam cũ omẽm
obseruantiã nr̃ãm ratio dierum
istarũ poĩcat augeri: nemo est
ut confido de uobis. qui se ad
opus horũ non gaudeat incitari.
Natura enĩ nr̃a adhuc manente
mortalitate mutabilis: etiã si ad
sũma queq uirtutũ studia pro¬
ueatur: semꝑ tam̃ sicut potest
habere quo recidat: ita potest
habere quo crescat. Et hec. ẽ. ꝑ¬
fectorũ uera iusticia. ut nũqͣm¬
se presumant ẽẽ ꝑfectos: ne ab
itineris nundũ finiti intentio¬
ne cessantes. ibi incidant defici-¬
endi ꝑicłm:⁊ ubi ꝓficiendi depo-¬
suerint appetitum.i.i.
Uia nemo nr̃m dilectissi

Expanded text:
ate paschali jejunium quadragesimale ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia provehatur, semper tamen sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. Quia ergo nemo nostrum, dilectissi
Abbreviated transcription (Latin):
cħs hiericho appropinqua
re dicit᷑ : cecus illuminatur. Ihe¬
richo qͥppe: int̾p̾tatur luna. lu¬
na audem in sacro eloqͥo ꝓ de¬
fectu ponitur carnis: qr dum
menstruis momentis decrescit:
defectũ nr̃e mortalitatis de sig¬
nat. Dũ gͥ conditor nr̃ apꝓpinqͣt
iericho. cecia ad lum̃ rodit: quia
dũ diuinitas defectũ nr̃ȩ carnis
suscepit: humanũ genus lumen
quod amiserat recepit. Unde enĩ
ds humana patitur: inde homo
ad diuina sublimat᷑. Qui uideli.¬
cet cecus. recte ꝙ iuxta uiã se¬
derc. & mendicans ẽẽ describit᷑.
Ipsa & enĩ ueritas dicit. Ego sũ
uia. Qui gͦ etnę lucis claritatẽ
nescit : cecus ẽ. S si m redeptorẽ
credit: uixta uiã sedet. Sĩ autẽ
iam credit: s ut etͣnã luce̾ reri.¬
piat rogare dissimulat. atq a
p̃cib cẽssat: cerus qͥdẽ iurta uiã
sedet. s minime mnendicat. Si uͦ¬
uisquis cecitatis suȩ tenebras
agnoscit:⁊ quisqͥs hoc qđ sibi
deest lumen et̾nitatis

Expanded text:
cum Hiericho appropinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Hiericho quippe interpretatur luna; luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ivia . Ergo qui aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet. Si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat; si vuisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
misterii: uenit᷑ ad miraculũ. sin¬
de eoꝵ oculos cecus lum̃ recepit:
ut qui cȩlestis uerbi misteria ñ
caperent: eos ad ficdem celestia
facta solidarent. S miracula
dñi & saluatoris nr̃i sic accipien.¬
credant᷑ facta & tam ꝑ significa¬
tionẽ nob̾ aliquid innuant.
Oꝑa quippe eiꝰ & ꝑ potentiam
aliud ostendunt .s. ꝑ misteriũ
aliud locunt᷑. E ece enĩ qͥs uix¬
ta historiã cecꝰ iste fuerit ig¬
noramꝰ: s tam̃ quẽ ꝑ misteriũ
significet nouimus. Cecũ qͥppe
÷ genꝰ humanũ: qd in pͥmo parente

Expanded text:
sterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed miracula Domini et Salvatoris nostri sic accipiencredantur facta, et tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in paren
Abbreviated transcription (Latin):
S quia uoluptas conuenire ñ
potest cũ afflictione.: alio qͥdẽ
tẽpore ꝑ custodiȩ suȩ sollicitudi¬
nẽ affligunt: atq alio ꝑ abundan.¬
tiã uoluptates emolliunt. Ter¬
ra aut᷑ bona fructũ ꝑ patientiã
reddit: qr scilicet nulla sunt bo.¬
na que agimus: si ñ equanimit᷑
etiam ꝓximoꝵ mala toleramꝰ.
Quanto enĩ quisq altiꝰ ꝓfecerit :
tanto in hoc mundo inuenit qđ
duriꝰ portet: qͥa cum ap̃senti scło
mentis nr̃ȩ dilectio deficit: eiꝰdẽ
scłi adusitas crescit. Hinc ÷ enĩ qđ
plerosq cernimꝰ. & bona agere:
.& tam̃ sub graui tribulationum
fasce desudare. Terrena iã desicłia
rib fatigant᷑. S iuxta u̾bum
dñi fructũ ꝑ patientiam redduni:
rem liquatur. Sic oliua contu¬
sionib expressa. amurca suã de.¬
serit: & in olei liquorẽ pingues.¬
cit. Sic ꝑ triturã aree ã paleis
grana sẽꝑant᷑: & ad horreũ pur.¬
gata ꝑueniunt. Quisqͥs gͦ appe¬
tit plene uitia uicere:: stude¬

Expanded text:
oluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet, quia cum a praesenti saeculo mentis nostrae dilectio deficit, ejusdem saeculi adversitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam deribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam reddunt, rem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 stude
Abbreviated transcription (Latin):
cauit qͦq ibi altare dño: &. inuo¬
cauit nomen eiꝰ. Prexitq abrã ua.¬
dens .s. ultra ꝓgrediens ad̾ meridi¬
em. facta ẽ autẽ fames in t̾ra. Des.¬
cenditq abram in egyptũ: ut pe¬
regrinaret᷑ ibi. Preualuerat enim
fames: in t̾ra. Cũq ꝓpe eẽt ut ingĩ¬
deret᷑ egyptuͣ: dixit sarai uxori
suȩ Noui qđ pulchra sis mulier.¬
&. qđ cũ uiderint te egyptii dictu¬
ri sint uxor illiꝰ e: intͣficient me &
te reseruabunt. Dic gͦ obsecro tẽ.
qđ soror mea sis: ut benȩ sit mͥꝓc̃¬

Expanded text:
it quoque ibi altare Domino, et invocavit nomen ejus. Perrexitque Abram vadens, et ultra progrediens ad meridiem. Facta est autem fames in terra: descenditque Abram in Aegyptum, ut peregrinaretur ibi: praevaluerat enim fames in terra. Cumque prope esset, ut ingrederetur Aegyptum, disuae: Novi quod pulchra sis mulier, et cum viderint te Aegyptii dicturi sunt: Uxor illius est; et interficient me, et te reservabunt. Dic ergo, obsecro te, quod soror mea sis, ut bene sit m
Abbreviated transcription (Latin):
ledicentib tͥ: atq in te benedicen.¬
tur uniu̾se cognationes t̾re. E gres¬
ẜ. iuit cum eo loth. Septuagin¬
ta quinq annoꝵ erat abram̃ cũ
egrederet᷑ de aran. Tulitq saray
uxorẽ suã. & loth filiũ fr̃is siuu:
unnu̾sa q substantiã suã quã pos.¬

Expanded text:
 in te benedicentur universae cognationes terrae. Egreset ivit cum eo Loth: septuaginta quinque annorum erat Abram, cum egrederetur de Aran. Tulitque Sarai uxorem suam, et Loth filium fratris sui, universamque substantiam quam pos
Abbreviated transcription (Latin):
tu dñaberis illiꝰ. Dixitq chamn.
ad abel frẽm suũ. E grediamur
foras. Cũq ẽẽnt in agro: consur.¬
rexit chain aduersũs abel frẽm
suum: & inderfecit etim. Uiii.¬
ẽ abel fr̃ tuus: Qui respon¬
Dic. Nescio. Numqͥd custos fr̃is
mei sum ego: Dixitq ad eum.
Quid fecisti : Uox sanguinis fr̃is
tui: clamat ad nie de t̾ra. Hunc
gͦ maledictꝰ eris suꝑ t̾ram: quȩ

Expanded text:
Dixitque Cain ad Abel fratrem suum: Egrediamur foras. Cumque essent in agro, consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum: et interfecit eum. Et aest Abel frater tuus? Qui respondit: Nescio: Numquid custos fratris mei sum ego? Dixitque ad eum: Quid fecisti? vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Nunc igitur maledictus eris s
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit euam uxorẽ suã: quȩ
concepit & peperit cham dicenꝰ.
Possedi homĩne̾ ꝑ dm̃. Rursũq
peꝑit frẽm suum abel. fuit
autẽ abel pastor ouiũ: & chain
ret chain de fructib t̾rȩ mine¬
ra dño: abel quoq obtulit de pͥ¬
mogenitis gregis sũi: & de adipi¬
bus eoꝵ. Et respexit dñs ad abel
& ad miinera eius: ad chain
autẽ & ad munera eiꝰ non respexͣ.
Iratusq ẽ. chain uehem̃ter : ꝙͥ

Expanded text:
orem suam, quae concepit et peperit Cain, dicens: Possedi hominem per Deum. Rursumque peperit fratrem ejus Abel. Fuit autem Abel pastor ovium, et Cain ret Cain de fructibus terrae munera Domino. Abel quoque obtulit de primogenitis gregis sui, et de adipibus eorum, et respexit Dominus ad Abel, et ad munera ejus. Ad Cain vero, et ad munera illius non respexit: iratusq
Abbreviated transcription (Latin):
nus certos uos rederet. cũ uob̃ nr̃a
fragilitas u̾boꝵ illiꝰ figuras apirec
Quis enĩ mͥ unquã crederet si spi.¬
nas diuicias int̾ptari uoluissem:
maxime cum illȩ pungant. iste de¬
lectent: Et tam̃ spinȩ sunt: quia
cogitationũ suarum punctionib
mentẽ lacerant: ꝙ cuĩ usq ad pec¬
catũ ꝑ trahunt: quasi inflicto uul¬
nere cruentant. Quas bene hoc
in loco. alio euangłista testante.
nequaꝙͣ dñs diuicias: s fallaces
diuicias appellat. Fallaces enim

Expanded text:
nus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ei. Nequaꝙͣ ita fiet: s om̃is
qui occiderit chain septuplũ ꝓu.¬
nietur. Posuitq dñs signũ cha
in: ut ñ eũ int̾ficeret om̃is qui
inuenisset eum. Egressusq cha¬
in a facie dñi. habitauit in t̾ra
ꝓfugus: ad orientalẽ plagã eden.¬

Expanded text:
inus nequaquam ita fiet sed omnis qui occiderit Cain septuplum punietur posuitque Dominus Cain signum ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum egressusque Cain a facie Domini habitavit in terra profugus ad orientalem plagam Eden
Abbreviated transcription (Latin):
eos & aic. Ecce adam factus est
quasi unꝰ ex nobis: Iciens bonumt
ꝙͣ malũ. Nc̃ gͦ ne forte mittat ma-¬
nũ suã & sumat etiam de ligno
uitȩ & comedat: & uiuat inet̃nũ.
Et emisit eũ dñs ds de paradiso
uoluptatis : ut oꝑ iretur t̾ram de
qua sum̃ptꝰ ẽ. Eiecitq adam: &.
collocauit ante paradi. sũ uolup

Expanded text:
Adam factus est quasi unus ex nobis, sciens bonum et malum: nunc ergo ne forte mittat manum suam, et sumat etiam de ligno vitae, et comedat, et vivat in aeternum. Et emisit eum Dominus Deus de paradiso voluptatis, ut operaretur terram, de qua sumptus est. Ejecitque Adam, et colloca
Abbreviated transcription (Latin):
S mox ut hora cõpunctionis tͣnͣ¬
siit : in auaritiȩ nequitiã exarsit.
Nam ꝓpt̾ ꝓmissa munera in euis
popłi morte consiliũ dedit: cinꝰ
morti se fieri similẽ optauit. Et
oblitꝰ ÷ qđ planxerat: cũ extin¬
guere noluit qđ ꝑ auaritiã ar-¬

Expanded text:
Sed mox ut hora compunctionis tranSed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consilium dedit, cujus morti se fieri similem optavit, et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per avaritiam ar
Abbreviated transcription (Latin):
neat. Curate ne semen iuxta ui¬
am cadat:⁊ ne malignꝰ sp̃s ueniat:
&. a memoria u̾bũ tollat. Cura¬
ꝓponunt: s mox ut fatigari adu̾¬
sitatib ceꝑint. inchoata derelin¬
quunt. Petrosa gͦ t̾ra humore ñ
habuit: quȩ hoc qđ germinaue.¬
qđ laudabat. Multi cũ u̾bũ con¬
tra luxuriã audiunt. pollutiones
carnis ñ solũ ꝑpetrare ñ appetunt:
ẜ etiã ꝑpetratas erubescunt. Sed
mox ut carnis speties eoꝵ oculis
apparet: sic mens ad desiderium
rapit᷑: ac si adhui a ea nichil sit
cont᷑ hȩc eadem desideria delibera.¬
tum. Et dãꝑuancla agit: quȩ
quncqͥd egisse iͦneminit. cẽ ipsa dãp¬
ualnit. Sepe etiã contra culpas cõ¬
pungun᷑:  tam̃ post fletũ ad easdẽ
olpas redimꝰ. Sic balaam hisrahelicici
popłi tab̾nacula condẽplatus
fleuit: eisq se similẽ fieri in
morte poposcit dicens. Moriatur
anima mea morte iustoꝵ: & fi.¬
ant nouissima mea hoꝵ similia.

Expanded text:
neat. Curate ne semen juxta vineat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curaproponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinavequod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Balaam Israelitici populi tabernacula conflevit, eisque se similem fieri in morte depoposcit dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia .
Abbreviated transcription (Latin):
diuites eẽ cupitis: ueras di¬
uicias amate. Si culmen ueri ho.¬
noris queritis : ad cȩleste regnum
tendite. Si głam dignitatũ diligi¬
tis: in illa suꝑna argłoꝵ curia
asscribi festinate. Uerba dĩ quȩ
aure ꝑcipitis: mente retinete. Ui¬
bus enĩ mentis: ẽ. sermo dĩ. Et
quasi acceptꝰ cyb stomacho lan.¬
guente reicitur: quando auditus
sermo. in uentre memorie ñ tenet᷑.
scȩ exhortationis accipitis: s uba us
id ẽ. alimenta iusticiȩ in memoria
nͣ tenetis. Ecce transit omẽ qđ agi¬
tis: &. ad extremũ iudiciũ sine ul¬
la mom̃ti int̾ositione. cotidie uꝰ.¬
lentes nolentesq ꝓꝑatis. Cur gͦ
amatur qđ relinquit᷑: Cur ilud
negligit᷑. qͦ ꝑuenit᷑: Mementote
qd̃ dr̃. Si quis habet aures audiendi:
audiat. Onĩs eni qui illic aderant:
aures corꝑis habebant. S qͥ cunc¬
tis aures habentib si qͥs habet au.
res audiat dicit: aures ꝓcul dubi¬
o cordis requirit. Curate gͦ: ut
acceptꝰ sermo in cordis aure rema¬

Expanded text:
divites esse cupitis, veras divitias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure rema
Abbreviated transcription (Latin):
sci non ꝑsecutione̾ fecert̃: sed
ꝑsecutionẽ ꝑtulert̃. Non male¬
dixert᷑: s maledicta sustinue.¬
runt. Non blasphemauert᷑ dm̃:
s a bla̾phematorib interfecti st̃.
Isti autẽ iniqͥssimi : omĩa irreli¬
giosa implere curarunt. Scõs
ꝑsecuntur. fideles obpͥmunt:
dm̃ etiam ⁊ sinon uerbis morib
blasphemant. Proptea ex fru

Expanded text:
sancti non persecutionem fecerunt, sed sancti non persecutionem fecerunt, sed persecutionem pertulerunt; non maledixerunt, sed maledicta sustinuerunt; non blasphemaverunt Dominum, sed a blasphematoribus interfecti sunt. Iste autem iniquissimi omnia irreligiosa implere curarunt; sanctos persequuntur, fideles opprimunt, Dominum etiam si non verbis, moribus blasphemant. Sed tamen qu
Abbreviated transcription (Latin):
beatis apłs ad ephesios lo.¬
cuiens: designabat dicens. Scio
Cim quia post discessĩ meum
introibunt in uos lupi graues:
Upi grrues nominãtur
om̃s infideles heretici qui gra-¬
uit᷑ sc̃am eccłam opprimunt
& ꝑsecurtur uel molestarȩ fre.¬
quentant. Ui sine miscđia ra-¬
pere & coaceruare ñ desinunt.
Aliquando pe cuniȩ irruunt
alienȩ.⁊ aliquando in ipsos pec¬
cuniarũ dnõs: multo magis
etiam sadagunt animas raꝑe:
sticiȩ figuram religiositatis
mentientes ꝑ xp̃ianũ itaq no¬
men multos seducere nitunt᷑:
dulcib sermonib multis scan¬
dalum inferentes. Isti sunt de
quib iterũ ait apłs. ꝑ suos
dulces sermones & blandos. se.¬
ducunt corda innocentiũ.¬
cognoscetis eos. Nolite
ad uultũ attenłe: s ad oꝑa.
Holite uestimtum consicłare:
s inspicite figurã fallatie. Apo¬
stolos p̃dicant: s apłis cont᷑¬
ria annuntiant. M artẏres ma¬
gnificant: s martyrũ ꝑsecuto¬
res ꝓbantur. Apłi & martẏres

Expanded text:
et beatus Apostolus ad Ephesios loquens designabat, dicens: Scio enim quia post discessum meum introibunt in vos lupi rapaces ero graves nominantur omnes infideles haeretici, qui graviter sanctam Ecclesiam opprimunt et persequuntur, vel molestare frequentant, qui sine misericordia rapere et coacervare non desinunt. Aliquando pecuniae irruunt alienae, aliquando in ipsos pecuniarum dominos. Multo magis etiam satagunt animas raperestitiae, figuram religiositatis mentientes. Per Christianum itaque nomen multos seducere nituntur, dulcibus sermonibus multis scandalum inferentes. Isti sunt de quibus iterum ait Apostolus: Per suos dulces sermones et blandos seducunt corda innocentiucognoscetis eos. Hoc est, nolite ad vultum attendere, sed ad opera. Nolite vestimentum considerare, sed inspicite figuram fallaciae. Apostolos praedicant, sed apostolis contraria annuntiant; martyres magnificant, sed martyrum persecutores probantur. Apostoli et martyres
Abbreviated transcription (Latin):
sq ad mortẽ ꝑsecuti sunt: sicut
iheremiam & micheam aliosq
multos. Isti aute nunc falsi
ueraces. xp̃ianos sine miscłia
ꝑsecuntur & opprimunt. Ali.¬
quando si detur copia etiam
gladiis: sine intermissione au¬
tem suis prauis moribus ꝑuer¬
tunt &. exemplis.
dñs: adhortatus ÷ dicens.

Expanded text:
sque ad mortem persecuti sunt, sicut Jeremiam et Michaeam, aliosque multos. Isti autem nunc falsi veraces Christianos sine misericordia persequuntur, et opprimunt aliquando, si detur copia, etiam gladiis, sine intermissione autem suis pravis moribus et exemplis. Dominus adhortatus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc natiuitatis dñicę sacracramen¬
tum: dignis uocib honoremus.
Diligamꝰ pre om̃ib castitatẽ: qr
ut placere hanc sibi xp̃s ostende¬
ret: pudiciciã uteri uirginalis
nitus dei filius effici dignatus
ẽ homo: ut ueritatẽ predicans.
uniuersã mundi faciem dãpna-¬
ta iniqͥtate purgaret. dermo bi

Expanded text:
hoc nativitatis dominicae sacramenhoc nativitatis dominicae sacramentum dignis vocibus honoremus: diligamus prae omnibus castitatem, quia ut placere hanc sibi Christus ostenderet, pudicitiam uteri virginalis nitus Dei effici dignatus est homo, ut veritatem praedicans universam mundi faciem damnata iniquitate purgaret. HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ natꝰ p̃dicat᷑ ex femina dũ
ulibus obuolutur pannisꝰ dũi¬
iacere contẽptus ẽ. in p̃sepi: dum
lacrimosis uagitib concrepat. dũ
maternis lactatur uberib dm̃ ee̾.
disfidis. Inmo ꝑ ista fr᷑ aduerde eũ
& ut hominẽ infirma ꝓ infirmis
ꝑtulisse. & ut dñi potentiã exer¬
cuisse celestẽ. Hic namq qͥ sorden.¬
tib circundatur pannis: regiis ꝑ
cꝰaldeos munerib honoratur. Hic
qͥ in p̾sepi humilis iacet: lumine
noui syderis choruscat incęlo.
hic qͥ uagitus reddit infantiȩ: an¬
gelici exercitus uoce collaucdatur.
Hic qui femineo lacte nutritur.
multa hominũ milia paruissimo
pane saciauit. Quid illud adiciã:
đ dm̃ illũ. & uerũ dei eẽ. filium.
resurgens a mortuis lazarus pro¬
bat: recipiens lumen cecus annũ¬
tiat: & uenerandis eiꝰ calcata ues¬
tigiis maris unda testatur ⁊ & qͦd
p̃cellit hȩc omĩa resultans e cęlo
uox pat̾na confirmat. ꝓꝑter
quod dilectissimi. tam magͥnum

Expanded text:
ui natus praedicatur ex femina, dum vilibus obvolvitur pannis, dujacere contentus est in praesepi, dum lacrymosis vagitibus concrepat, dum maternis lactatur uberibus, Deum esse diffidis. Imo per ista, frater, adverte eum, et ut hominem infirma pro infirmis pertulisse, et ut Deum potentiam exercuisse coelestem. Hic namque qui sordentibus circumdatur pannis, regiis per Chaldaeos muneribus honoratur. Hic qui in praesepi humilis jacet, lumine novi sideris coruscat e coelo. Hic qui vagitus reddit infantiae, angelici exercitus vocibus collaudatur. Hic qui femineo lacte nutritur, multa hominum millia parvissimo pane satiavit. Quid illud adjiciam, quod Deum illum et verum Dei esse Filium resurgens a mortuis Lazarus probat, receptus ad lumen caecus annuntiat, venerandis ejus calcata vestigiis maris unda testatur, et quod praecellit haec omnia, resultans e coelo vox paterna confirmat? Propter quod, dilect
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd sumꝰ: & corpe infantili po¬
tentiam eẽ. indutam: & mun¬
dane moli ñ eẽ. substratani.
Cuiꝰ opus ẽ. apud patrẽ manen¬
tis. mundus uniu̾sus: cuiꝰ opꝰ
ẽ ad nos uenientis uirginis
partus. Dedit qͥppe indiciũ
maiestatis eiꝰ uirgo mater: qr
uirgo ante conceptũ: uirgo
post partũ. Auiro pregnans
inuenta ñ facta: grauida mas.¬
culo sine mascło: felicior atq
mirabibor fecunc̾rtate edita. ⁊¬
integritate ñ ꝑcira. Hoc tani
grande miraculũ. malunt illi

Expanded text:
i potentiam esse inditam, et mundanae moli non esse subtractam. Cujus opus est apud Patrem manentis mundus universus, hujus opus est ad nos venientis Virginis partus. Dedit quippe indicium majestatis ejus Virgo mater, quam virgo ante conceptum, tam virgo post partum; a viro praegnans inventa, non facta: gravida masculo, sine masculo: felicior atque mirabilior fecunditate addita, integritate non perdita. Hoc tam grande miraculum malunt illi
Abbreviated transcription (Latin):
quo ueritas de t̾ra orta ẽ. & dies
ex die in nr̃o natꝰ ẽ dĩe: ãniuer¬
sario reditu nobis hodie cęlebran¬
dus illuxit: exultemꝰ .s. iocun¬
demur᷑ in eo. Quid enĩ nob̾ prest
Teneant gͦ humiles humilitatẽ
der: & in hoc tanto adiumen¬
to tanqͣ infirmitatis sue iumͣ¬
to pueniant ad altitudinẽ dei
Sapientes autͣ iłii & prudentes.
dũ alta dei guerunt. ꝙ humilia
ñ credt᷑. ista non pret̾mitten¬
tes. & ꝓptͣ hoc nec ad illa ꝑueni¬
entes÷ inanes & leues. inflati
inuentoso medio pependert̃.
Sunt enĩ sapĩentes &. prudenteᷤ:
s huiꝰ nũłdi ñ illiꝰ a quo fac.¬
tus est mundus ui.

Expanded text:
quo Veritas de terra orta est, et dies ex die in nostrum natus est diem, anniversario reditu nobis hodie celebrandus illuxit: exsultemus et jucundemur in eo. Quid enim nobis praestTeneant ergo humiles humilitatem Dei: ut in hoc tanto adjumento, tanquam in infirmitatis suae jumento, perveniant ad altitudinem Dei. Sapientes autem illi et prudentes, dum alta Dei quaerunt, et humilia non credunt, ista praetermittentes, et propter hoc nec ad illa pervenientes; inanes et leves, inflati in ventoso medio pependerunt. Sunt enim sapientes et prudentes, sed hujus mundi, non illius a quo factus est mundus.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpnere diuina ñ credt᷑ ħħ
autẽ quanto hoc illis abiectiꝰ:
tanto fit gratius in humilita
te. hominis corpꝰ. Quanto ills
ẽ impossibilior: tanto fit di¬
uinior in hominis natiurca¬
de uirginis partus. uii.
ta celebremꝰ. E xultent ui¬
Dri. exulcent femine: xp̃s est
qui in pͥmo fuerat ante dãp¬
natus. Mortẽ nob̃ ꝑsuale
femina: uitã nob pẽperit se¬
mina. Nlata ẽ sinsudo car¬
nis peccati: qua mundaretur
caro peccati. Non itaq eulpe
culpa moriatur : qr sine cul¬
pa natꝰ ẽ in quo is qui in culpa
fuerat renascat᷑. Exultate
sequendũ elegistis: qui comu-
qͥb ille sp̃uales uenit ad nup¬
tias: & uob̃ dedit sꝑnere nup¬
tias.⁊ qͦs p̾cipue uocauit ad
nuptias. Ergo unde natiestiᷤ
nͣ quesistis: qr eũ qͥ ñ ita natꝰ :
ꝑlusquã ceteri dilexistis.
xultate uirgines uiii.¬
scẽ : uirgo nob̃ peperit

Expanded text:
temnere divina, non credunt. Nobis autem quanto illis abjectius, tanto sit gratius in humilitate Dei hominis corpus: et quanto illis est impossibilior, tanto sit divinior in hominis nativitate virginis partus. CAPUT ta celebremus. Exsultent viri, exsultent feminae: Christus qui in primo fuerat ante damnatus. Mortem nobis persuaserat femina: vitam nobis peperit femina. Nata est similitudo carnis peccati , qua mundaretur caro peccati. Non itaque caro culpa moriatur: quia sine culpa natus est, in quo is qui in culpa fuerat, renascatur. Exsultate, sequendum elegistis, qui conjugquibus ille spirituales venit ad nuptias: et vobis dedit spernere nuptias, quos praecipue vocavit ad nuptias. Ergo unde nati estis, non quaesistis; quia eum qui non ita natus est, plus quam caeteri dilexistis. Exsultate, virgines sanctae: Virgo vobis peperit
Abbreviated transcription (Latin):
agag hosti uicleoꝵ. Dixitq ad
eum. Argentũ qđ polliceris tuũ
sit : de popło age qđ tibi placet.
Nocatiq sunt scribȩ regis mense
primo nisan t̾ciadecimã die eiꝰ
& scriptũ est. ut iusserat aman
ad om̃s satrapas regis &. iudices
ꝓuintiarũ diuersarũq genti.¬
um: ut queq gens legere pote¬
rat .&. audire ꝓ uarietate lingua.¬
rum ex nomine regis assueri:
& littere illius signade anulo
missȩ sunt ꝑcursores regis ad
uniuersas ꝓuintias: ut. occide.¬
rent atq delerent om̃s iudeo ᷤᷤ
a puero usq ad senẽ paruuloᷤᷤ
ẜ mulieres una die: hoc est ter¬
ciocdecino mensis duodecimi qͥ
uocatur adar: & bona eoꝵ diri¬
perent. Summa augẽ epistola¬
pararent se ad p̾lictũ diem. festi.¬
nabant cursores qui missi erant :¬
insusis pependit edictum: rege
& aman cȩlebrante conuiuium
& cunctis iutleis qui in urbe erañ

Expanded text:
xitque ad eum argentum quod polliceris tuum sit de populo age quod tibi placet vocatique sunt scribae regis mense primo nisan tertiadecima die eius et scriptum est ut iusserat Aman ad omnes satrapas regis et iudices provinciarum diversarumque gentium ut quaeque gens legere poterat et audire pro varietate linguarum ex nomine regis Asueri et litterae ipsius signatae anulo missae sunt per cursores regis ad universas provincias ut occiderent atque delerent omnes Iudaeos a pueret mulieres, uno die, hoc est, tertio decimo mensis duodecimi qui vocatur ADAR, et bona eorum diriperent. Summa autem epistolapararent se ad praedictam diem. Festinabant cursores, qui missi erant,in Susis pependit edictum, rege et « Aman celebrante convivium, et cunctis Judaeis qui in urbe erant
Abbreviated transcription (Latin):
& exꝑinento ꝓbasset
qđ mardocheus non sibi flecte.¬
ret genu nec se adoraret : iratꝰ
est ualde: & ꝓ nichilo duxit mari
docheum mittere manus suas: au¬
dierat eium qđ eẽt̾ gentis iudee:
magisq uoluit omnẽ iudeoꝵ
qui erant in regno assueri ꝑ¬
decimo regis assueri missa est
sorᷤᷤ in urnam quȩ hebraice drͣ
phiir coram aman: quo die
& quo mense gens iudeoꝵ de.¬
beret interfici. Et exiuit men¬
sis duodecimꝰ: qui uocatur adar.
Dixitq aman regi assuero. Est
popłs ꝑ om̃s ꝓuincias regni
tui disꝑsus & a se mutuo seꝑa¬
tus :: nouis utens legib &. ceri.¬
moniis : insuꝑ & regis scita con

Expanded text:
erimento probasset, quod Mardocheus non sibi flecteret genu nec se adoraret, iratus est valde et pro nihilo duxit in unum Mardocheum mittere manus suas. Audierat enim, quod esset gentis Iudeę, magisque voluit omnem Iudeorum, qui erant in regno Assueri, pdecimo regni Assueri, missa est sors in urnam, quae Hebraice dicitur PHUR, coram Aman, quo die et quo mense gens Judaeorum deberet interfici: et exivit mensis duodecimus, qui vocatur ADAR. Dixitque Aman regi Assuero: Est populus per omnes provincias regni tui dispersus, et a se mutuo separatus, novis utens legibus et caeremoniis
Abbreviated transcription (Latin):
sioius illius ad resurrectione
ualentiore reddidit: ad ĩcor¬
ruptionẽ roborauit Qui cĩ
ex morte cõualunt : uidelicet
carues illius ab igne dime
cit. Exaruit uelut testa uir¬
tus mca. Quid nãq ẽ te¬
sta ante ignẽ nisi molle iu¬
tũ: Sedei ex igne agitur
ut solidetur.

Expanded text:
onem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruecit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
go transinigratio. Et significanter
Ax̃ ad oues ꝑditas dͥomꝰ isrł: ut ex
hoc loco unam erronȩã ouem de alia
parabola intelligamꝰ. At illa uenit.
s adorauit eũ dicens. Dñe: adiuua
li didis. ecłȩ fices patientia. humi.¬
litas demonstratur. Files: qua
credit sanari posse filiã suam. Pa-¬
cientia : ꝙͣ tociens contempta in
p̃cib ꝑseuerat. Hum ilitas: qua
se nͣ cãnib s catulis cõparat. Ca¬
nes autẽ. ethinci ꝓpt̾ ydolatriã
dicuntur: qui esi sanguinis de¬
diti ꝙ. cadauerib mortuoꝵ. ferun¬
tur in rabiem.
ota qđ ista cananitidis ꝑse.¬
uerant᷑ pͥmũ filiũ dauid.
deinde dñm uocet: ꝙ. ad extremũ

Expanded text:
gentes transmigratio. Et significanter dixit, ad oves perditas domus Israel; ut ex hoc loco etiam unam erroneam ovem de alia parabola intelligamus. At illa venit et adoravit eum, dicens: Domine, adjuva nitidis Ecclesiae fides, patientia et humilitas praedicatur. Fides, qua credidit sanari posse filiam suam. Patientia, qua toties contempta, in precibus perseverat. Humilitas, qua se non canibus, sed catulis comparat. Canes autem ethnici propter idololatriam dicuntur, qui esui sanguinis dediti, et cadaveribus mortuorum, feruntur in rabiem. ota quod ista Chananitis perseveranter primum filium David, deinde Dominum vocet, et ad extremum
Abbreviated transcription (Latin):
n mereri.⁊ nec integros cape cibos
posse: nec sedere a meniam cũ
patre. s contenta sũ reliquiis ca¬
tulorũ: ut ꝑ humilitatẽ inicarũ.
ad panis intẽgri ueniã magnitu.¬
dine. O mira reru̾ conuersio.
Ifrł quondã filiꝰ: nos canes. ꝓ diu̾¬
sitate fidei: ordo nominũ com.¬
mutatur. De illis postea dr̃: cir¬
cundeelert᷑ me canes multi: &.uii.
dete canes. uidete malos oꝑarios. ⁊¬
uidete concisionẽ. Nos audiuimꝰ

Expanded text:
n mereri, nec integros posse capere cibos; nec sedere ad mensam cum patre; sed contenta sum reliquiis catulorum; ut per humilitatem micarum, ad panis integri veniam magnitudinem. O mira rerum conversio! Israel quondam filius, nos canes. Pro diversitate fidei, ordo nominum commutatur. De illis postea dicitur: Circumdederunt me canes multi . Et: Videte canes, videte 117 malos operarios, videte conc
Abbreviated transcription (Latin):
erexisset ibi saul fornicẽ triumpha¬
lem: & reuersus transsisset descendiꝰ.¬
set q in galgala. Uenit gͦ samuel
ad sauł: .S. dixit ei saul. Benedictꝰ
cu dño: impleui uerbum dñi. Dixͣ¬
q samuel. Et quȩ ÷ hec uox gregũ
quȩ resonat in aurib meis: & arm̃.¬
torum quã ego audio: Et ait saul.
De amalech: a đ l. .
tribub isrł factus es: Unxitq te
dñs in uia & ait. Uade & interfice
peccatores amalech: & pugnabis
contra eos usq ad internicionẽ eoꝵ.
Quare gͦ non audisti uocẽ dñi: s
uersus es ad predam .& fecisti ma¬
lum in oculis dñi : Et ait saul ad
sainuelem. Immo audiui uoce dñi:
& ambulaui in uiaͭ quã misit me
dñs: & adluxi agag rege̾ ama¬
lech.&. amalech interfeci. Tulit

Expanded text:
triumphalem, et reversus transisset, descendissetque in Galgala. Venit ergo Samuel ad Saul, et dixit ei Saul: Benedictus tu Domino, implevi verbum Domini. Dixitque Samuel: Et quae est haec vox gregum, quae resonat in auribus meis, et armentorum, quam ego audio? Et ait Saul: De Amtribubus Israhel factus es unxitque te Dominus in via et ait vade et interfice peccatores Amalech et pugnabis contra eos usque ad internicionem eorum quare ergo non audisti vocem Domini sed versus ad praedam es et fecisti malum in oculis Domini et ait Saul ad Samuhelem immo audivi vocem Domini et ambulavi in via per quam misit me Dominus et adduxi Agag regem Amalech et Amalech inte
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. Quare aggrauatis corda ur̃a
sicut aggrauauit egẏptus s
pharao cor suum: Nonne postq̃
ꝑcussus est. tunc dimisit eos: &. abi.¬
erunt: Nunc gͦ arripite & plaus¬
trum facite nou̾um unũ: &. duas
uaccas fȩtas quib non ÷ impositũ
igum. iungite in plaustrui. &
recludite uitulos earum domi.
tolletisq archam dei & ponetis in
plaustro: & uasa aurea quȩ exsol¬
uistis ꝓ delicto ponetis in capsellam

Expanded text:
ra. Quare gravatis corda vestra, sicut aggravavit Aegyptus, et Pharao cor suum? Nonne postquam percussus est, tunc dimisit eos h. erunt nunc ergo arripite et facite plaustrum novum unum et duas vaccas fetas quibus non est inpositum iugum iungite in plaustro et recludite vitulos earum domi tolletisque arcam Domini et ponetis in plaustro et vasa aurea quae exsolvistis ei pro delicto ponetis in capse
Abbreviated transcription (Latin):
incisset leo de tribu uida: Con¬
tra leonem leo: contra lupu agnꝰ est.
xultauit diabolus
quando mortuus est. xp̃s: s in
tus: tanquã in mucipula mor¬
tem xp̃i escam accipit. Gaude.¬
p̾positus mortis: s unde gaude.¬
bat inde illi tensus est laqueus:¬

Expanded text:
icisset Leo de tribu Juda? Contra leonem leo, contra lupum agnus. Exsultavit diabolus quando mortuus est Christus, et tus: tanquam in muscipula escam accepit. Gaudepraepositus mortis. Ad quod gaudebat, inde illi tensum est. Mus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ pependit in lignot lIbi
est insultatio iudeoꝵ: ubi est
typus & suꝑbia caput ante cru-¬
cem agitantium & dicentium:
si filius dei est. descendat nunc¬
de cruce : Eoce plus fecit quam
iili insultando exigebant. Plus
enim est de sepulchro resurgere:
quã de ligno descendere. Iam uͦ¬

Expanded text:
quae pependit in ligno? Ubi est insultatio Judaeorum? Ubi est typhus et superbia caput ante crucem agitantium et dicentium, Si filius Dei est, descendat de cruce ? Et plus fecit, quam illi insultando exigebant. Plus enim est de sepulcro resurgere, quam de ligno descendere. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
neq metuas a facie eoꝵ: quiado¬
mus exasperans ẽ. Et dix̃ ad me.
tili hominis: om̃s sermones me.¬
os quos loquor ad te assume
in corde tuo & aurib tius au.¬
di: & uade & ingreclere ad trans¬
migratione̾ ad filios popłi tui:
& loqueris ad eos & dices eis.
Hȩe dicit dñs ds̃. Si forte audi.

Expanded text:
 metuas a facie eorum: quia domus exasperans est. Et dixit ad me: Fili hominis, omnes sermones meos, quos loquor ad te, assume in corde tuo, et auribus tuis audi: Et vade, ingredere ad transmigrationem, ad filios populi tui, et loqueris ad eos, et dices eis: Haec dicit Dominus Deus: si forte audi
Abbreviated transcription (Latin):
factũ est in ore meo sic̾ mel dulce.
fili hominis uade ad do¬
mũ isrł: & loquere uerba mea
ad eos. Non enim ad popłm pro.¬
fundi sermonis & ignote̾ linguę
tu mitteris ad clomũ isrł: neq ad
populos multos ꝓfundi sermoni.
& ignote linguȩ: quoꝵ ñ possis au¬
dir̾e sermonẽ. Et si ad illos mit¬
tereris: ipsi audirent te. Domus
autẽ isrł nolunt audire te: qͥa
nolunt audire me. Omis quippe
domꝰ isrł attrita fronte est: &.

Expanded text:
mel dulce fili hominis vade ad domum Israhel et loqueris verba mea ad eos non enim ad populum profundi sermonis et ignotae linguae tu mitteris ad domum Israhel neque ad populos multos profundi sermonis et ignotae linguae quorum non possis audire sermones et si ad illos mittereris ipsi audirent te domus autem Israhel nolent audire te quia nolunt audire me omnis quippe domus Israhel adtrita fr
Abbreviated transcription (Latin):
nolle adquiescere. A ed gͦ qđ abie¬
cisti sermonẽ dñi: abiecit de dñs.
ne sis rex. Dixitq saul ad samu.¬
elem. Peccaui: quia pͦuaricatus
sum sermonẽ dñi. &. uerba tua:
timens popłm & obediens uoci eoꝵ.
autẽ app̾hendit sũmitatẽ pallii eiꝰ:
quȩ & scissa est. Et ait aci eũ samuel.¬

Expanded text:
nolle acquiescere. Pro eo ergo quod abjecisti sermonem Domini, abjecit te, ne sis rex. Dixitque Saul ad Samuelem: Peccavi, quia praevaricatus sum sermonem Domini, et verba tua, timens populum, et obediens voci eorum. autem apprehendit summitatem pallii ejus, quae et scissa est. Et ait ad eum Samuel
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra coram archa dm̃i. caput
autẽ dagon & duȩ palmȩ ma¬
niũ euis abscisȩ erant suꝑ lim̃.
Porro dagon: truncus solus re¬
manserat in loco suo. Propter
hanc causam non calcant sacer.¬
dotes dagon. &. om̃s qͥ ingredi-¬
untur tẽplum eiꝰ suꝑ limen da-¬
gon in aroto: usq in hodiernũ
ggrauata est Ui.  diem.
manꝰ dñi suꝑ azotos & demo.¬
litus ÷ eos: I & ꝑcussit in secreti¬
ori parte natium azotum & fines
maneat archa dĩ isrł apud nos:
suꝑ dagon dm̃ nr̃m. Et̃ mitten.

Expanded text:
ra coram arca Domini: caput autem Dagon, et duae palmae manuum ejus abscissae erant super limen: porro Dagon truncus solus remanserat in loco suo. Propter hanc causam non calcant sacerdotes Dagon, et omnes qui ingrediuntur templum ejus, super limen Dagon in Azoto, usque in hodiernum diem. Aggravata est autem mini super Azotios, et demolitus est eos, et percussit in secretiori parte natium Azotum, et finemaneat arca Dei Israel apud nos: super Dagon deum nostrum. Et mitt
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝓsecutus est: ut ñ eum
putes de futuro uaticinari. s
de p̾teritis historiã texere. Un¬
de conitio noluisse tẽ tẽporis
septuaginta int̾ptes fidei suę
sacramenta ꝑspicue ethiicis ꝓ¬
dere:ne scm canibus. & mar̾¬
garitas porcis darent. Quo

Expanded text:
idum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacramenta perspicue ethnicis prodere, ne sanctum canibus, et margaritas porcis
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate. Certe si incredulus es:
lege grecos cõdices & latinos: ꝙ
confer cũ his opuscłis. Et ubic̾q
inter se uideris discrepare: inter¬
roga quemlibet hebreorũ: cui
magis debeas accũmodare fidem.
Et si nr̃a firmauerit: puto qđ
eum ñ estimes coniectorem: ut
in eodẽ loco mecũ similit̃ diuinant.

Expanded text:
e si incredulus es, lege Graecos codices et Latinos et confer cum bis opusculis: et ubicumque inter se videris discrepare, interroga quemlibet Hebraeorum, cum magis accommodare debeas fidem: et si nostra firmaverit, puto quod eum non aestimes conjectorem, ut in eodem loco mecum similiter divinarit.
Abbreviated transcription (Latin):
bene agitur : si obtulerimꝰ pel¬
les & caprarum pi los. Et tam̃
apłs: contemptibiliora nra ma.¬
gis necessaria iudicat. Unde &
tota illa tabernaculi pulchritu¬
do & ꝑ singulas speties eccłȩ pre-¬
sentis futureq distinctio: pelli¬
bus degitur & ciliciis: ardoremq
solis &. iniuriam imbrium ea quȩ
uiliora sunt ꝓhibent. Lege ergo
pͥmum samuel & malachim meui.
meum inquã. meũ. Quicquid enĩ
crebrius uertendo. & emendando
sollicitius & didicimꝰ & tenemus:
nr̃m est. Et cum intellȩxeris qđ
antea nesciebas: uel interp̾tem
me estimato si gratus es. uel pa¬

Expanded text:
bene agetur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde et tota illa tabernaculi pulchritudo, et per singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imbrium ea quae viliora sunt prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim crebrius vertendo, et emendando sollicitius et didicimus et tenemus, nostrum est. Et cum intellexeris quod antea nesciebas, vel interpretem me aestimato, si gratus es, vel πα