comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ancti spiritus adsit nobis gratia
Que corda nostra sibi faciat habitacula
Repulsiꝰ inde cunctis uicũs spiritalib
Spirituo alme illustrator otaniun ..
Horridas nostre mentis purga tenebras.
Amator saucte sensacor sẽꝑ cogita tuum.
Infunde unctionẽ tuã clemẽs nr̃it sensib¬
.
Lu purificator om̃iũ flagitionum spiritꝰ
Purifica uostri oculũ interioris hominis
Ut uideri supremꝰ genitor possit a nobis
Mundicordes quẽ soli cernere post̾ oculi.
Prophetas tu cpirasti ut preconia xp̃u
precinuissent inclica. Ilpostolos confor¬
tasti uti tropheum crucis per totũ mũdũ¬
u̾eherent. Quando machinã per uerbum
suum fecit deus celi terre marium. Lu
super aquas foturus eas numen tuum
expendisti spiritus. Lu animab iuuifi¬
candis aquas fecundas. Pu aspirando das
spiritales esse hominos. Su diuisum ꝑ
linguas mundũ et ritus adunasti dñe
Itolatras ad cultumn dei renocas magro¬
rum optime. Ergo nos supplicantes tibi¬

Expanded text:
Sancti Spiritus adsit nobis gratia, Quae corda nostra sibi faciat habitaculum, Expulsis inde cunctis vitiis spiritualibus, Spiritus alme, illustrator hominum, Horridas nostrae mentis purga tenebras . . . Amator sancte sensatorum semper cogitatuum, Infunde unctionem tuam, clemens, nostris sensibus. Tu, purificator omnium flagitiorum, Spiritus, Purifica nostri oculum interioris hominis, Ut videri supremus Genitor possit a nobis, Mundi cordis quem soli cernere possunt oculi. Prophetas tu inspirasti, ut praeconia Christi praecinuissent inclyta, Apostolos confortasti, uti tropaeum Christi per totum munduveherent; Quando machinam per Verbum suum fecit Deus, coeli, terrae, marium, Tu super aquas, foturus eas, numen tuum expandisti spiritus. Tu animabus vivificandis aquas fecundas. Tu aspirando das spirituales esse homines; Tu divisum per linguas mundum et ritus adunasti, Domine; Idolatras ad cultum Dei revocas, magistrorum optime. Ergo nos supplicantes tibi
Abbreviated transcription (Latin):
blãde leniterq suscipias. et quas
illa extarnali ꝯmoratione cõtra¬
xerit maculas. tu ds̃ molita bom¬
tate clem̃ter deleas. pie indulge¬
as. obliuioni ĩperpetuũ tradas.
acq hanc laudẽ tibi cũ cetis red¬
diturã. et ad corpus qñq reuer

Expanded text:
blande leniterque suscipias; et si quas illa ex hac carnali commoratione contraxit maculas, tu, Deus, inoleta bonitate clementer deleas, pie indulgeas, oblivione in perpetuum tradas, atque hanc eandem laudes tibi cum caeteris reddituram, et ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sacrificium laudis tue offo¬
rimus maiestati. ut per hec stã su¬
perne benedictionis grõm obtine¬
ant. et glõm eterne beatitudinie
qs̃ dñe ; ut hec salutoria sa¬
cramenta illis proficiant ad ꝓ¬
speritatẽ et pacem. pro quornm¬
quaꝵqz dilectione: hec tue obtu¬
O

Expanded text:
hoc sacrificium laudis tuae offerimus Majestati, ut per haec sancta supernae benedictionis gratiam obtineant, et gloriam aeternae beatitudinis Domine, ut haec salutaria sacramenta illis proficiant ad prosperitatem et pacem, pro quorum dilectione haec tuae obtuo
Abbreviated transcription (Latin):
celesti. et spiritali poculo recreasti.
sancte crucis filii tui. arma ius¬
titie pro salute mundi triũpha¬
re iussisti. Per eũd̾.

Expanded text:
elesti, et spiritali poculo recreati, qsanctae crucis Filii tui, arma justitiae pro salute mundi, triumphare jussisti. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
suis laudare iubemur: multomagis eũ in
hac cęlebritate beatȩ uirginis matris eius.
oportet cum ymnis et canticis diligentius
extollere: et dignis deo iubilare preconiis:
ac mysticis honorare munerib. Nulli dubiũ.
quin totum ad głam laudis eius pertineat:
quicquid digne genitrici suȩ impensũ fue.
de ꝑtimesco. dũ ur̃is cupio parere ꝓfectibus.
neforte sicut improb ita et indignus lauda-¬
tor inueniar: profecto cũ nec sanctitas. uel
facundia suppeditet. ut beatam et głosam
uirginem digne laudare queam: quoniam
ut uerum fatear. quicquid humanis dici
potest uerbis. minus est a laude cęli: qua di¬
uinis est et angelicis excellentius predicata
et laudata preconiis. Iprophetis quidem

Expanded text:
suis laudare jubemur, multo magis eum in suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae Mariae Virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impensum fueride pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia suppeditet, ut beatam et gloriosam Virginem Mariam digne laudare queam: quoniam ut verum fatear quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli: quia divinis est et angelicis exceet laudata praeconiis. A prophetis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
imitamini: quȩ in scola. xp̃i ꝑmanere uouistis.
erseuerate in orationibus unanimiter uiuen¬
tes: quousq intrare possitis gaudia ȩterne ui¬
tȩ. quo beata uirgo feliciter hodie introuit.
alternantibus ymnidicis angłoꝵ choris.
infra pascua ȩterne uiriditatis: ubi scã socie¬
tas omnium suꝑnorum: ubi dulcis sollemni¬
tas angelorum: ubi post labores et erumnas.
felix et suauis refectio animarum:
ascendit. Rogo gaudete: quia ut ita fatear.
ineffabiliter sullimata. cum xp̃o regnat in
ȩternum. Regina mundi: hodie de terris.
et de presenti seculo nequam eripitur. Iterũ
dico gaudete: quia secura iam de sua im-¬
Exultate inquam et gaudete : et lȩtet᷑ om̃is
orbis: quia hodie nob̃ omnib eius interue.¬
nientibus meritis. salus aucta est. Uob̃ quoq
diligentib eam: honor et uirtus una cũ
reliquis uirginibus sacris. amplior prestat᷑
et gratia. Iccirco dilectissimȩ lȩtamini et
laudate: quia si deum ore prophetico in scĩs

Expanded text:
imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. ascendit: rogo, gaudete: quia ut ita fatear ineffabiliter sublimata cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur: iterum dico gaudete, quia secura de sua imlatium. Exsultate, inquam, et gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus ejus intervenientibus meritis salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam, honor, et virtus una cum reliquis sacris virginibus amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimae, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
& reu̾sus. ẽ: & flendo deleuit. qđ timore negauit. Xp̃m in suis ꝑ¬
secutus. ẽ. paulus: s ad eius uocẽ cecidit & surrexit. Alit̃ cecidit
alit̾ surrexit. Cecidit ꝑsecutor: erectus. ẽ. p̃dicator. In xp̃ianis
xp̃m ꝑsecuti reges. s multũ eis p̃stiterunt: quando menbͤ
ad caput suũ uelocit̃ transierunt. Nemo talia dãpna qualia
in carne uenit occidi. Erubesce. erubesce heretice. Quid itas
qdđ semel dat᷑ : In menbris suis iã intus. ẽ. xp̃c : noli in istis ip¬
sũ uelle rebaptizare. Semel enĩ ꝓ omĩb cũ ioħe in aqua dig¬
natus. ẽ. ipse descendere. Redemit.xp̃c animas: custodite qd̾
ille redemit. Integro xp̃o: integrũ ad signate. Prediũ nemo
inuadat: nemo inuasori consentiat: caracterẽ dñicum
nullus abstergat: titulũ xp̃i nemo deponat. Reddituri
estis rationẽ dño regi. boni serui. data. ẽ. nob̃ occasio bene

Expanded text:
et reversus est, et flendo delevit quod timore negavit. Christum in suis pet reversus est, et flendo delevit quod timore negavit. Christum in suis persecutus est Paulus, sed ad ejus vocem cecidit et surrexit. Aliter cecidit, aliter surrexit: cecidit persecutor, erectus est praedicator. In Chris sunt reges: sed multum eis praestiterunt, quando membra ad caput suum velociter transierunt. Nemo talia damna, qualia bus Christus in carne venit occidi. Erubesce, erubesce, haeretice. Quid iteras quod semel datur? In membris suis jam intus est Christus, noli in istis ipsum velle rebaptizare? Semel enim pro omnibus cum Joanne in aquam dignatus est ipse descendere . Redemit Christus animas, custodite quod ille redemit. Integro Christo integrum assignate praedium. Nemo invadat, nemo invasori consentiat: characterem dominicum nullus abstergat, titulos Christi nemo deponat. Reddituri estis rationem Domino regi, boni servi, data est vobis occasio bene
Abbreviated transcription (Latin):
cruce: pat̃ ignosce illis quia nesciunt quid faciunt. ꝑ has gͦ ut
dixi angustias ꝑ angustã portã lateris xp̃i. ingressus: latro
mutatus. penitens iudeus : conu̾sus omĩs paganus: ab eo ex¬
iit foras. malus hereticus arrianus. Exiit: qm̃ ñ erat de
numero ꝑmanentiũ. De illis erat : de quibꝰ ioħs apłs dic̃
Ex nob̃ exierunt: s ñ erant ex nob. Si enĩ ex nob̃. ẽẽnt: man¬
sissent utiq nob̃cũ. Oheretice arriane: agnoscit latro in
cruce pendentẽ : ipsi inimici uide expauescunt resurgen¬
tem: & uos male tractatis. in celo regnantẽ: Cauete di¬
lectissimi arrianã pestẽ: non uos separent axp̃o t̾rena ꝓ¬
mittendo. ꝓpt̃ tunicã: ñ uos expolient fide. Menbra xp̃i :
ur̃o. ꝓ uob̾ ille mortuus ẽ: ne uos moreremini. Quẽ xp̃c
ꝑ baptismũ uiuificauit: quare eũ arrianus rebaptizan¬
do occidit: Crubesce. erubesce. heretice. Negauit petrus.

Expanded text:
cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Per has ergo, ut cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Per has ergo, ut dixi, angustias, per angustam portam lateris Christi ingressus est latro mutatus, poenitens Judaeus, conversus omnis paganus, et ab eo exiit foras malus haereticus arianus. Exiit, quoniam non erat de numero permanentium. De illis enim erat, de quibus Joannes dicit: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: si enim ex nobis essent, mansissent utique nobiscum . O haeretice ariane, agnoscit latro in cruce pendentem, ipsi inimici Judaei expaverunt resurgentem, et vos male tractatis in coelo regnantem! 10. Cavete, dilectissimi, arianam pestem; non vos separent a Christo terrena promittendo, propter tunicam non vos exspolient fide. Membra Christivestro: pro vobis ille mortuus est, ne vos moreremini. Quem Christus per Baptismum vivificavit, quare eum arianus rebaptizando occidit? Erubesce, erubesce, haeretice. Negavit Petrus,
Abbreviated transcription (Latin):
Et nc̃ ueniant om̃s quicũq amant paradisũ: locũ quietis: locĩ
securitatis : locũ ꝑpetuȩ felicitatis : locũ inquo ñ ꝑtimescas bar¬
barũ.: in qͦ nullũ patiaris adu̾sariũ: nullũ habeas inimicum.
Uenite om̃s: intrate om̃s: ẽ. qua intrare: patet latus. Osten¬
dit enĩ ille latro quo debeant om̃s intrare : neminẽ suo exẽ¬
portã. Quid angustius illo foramine qđ unꝰ emilitibꝰ ꝑcu¬
tiendo latus crucifixi aꝑuit: Et tam̃ ꝑ has angustias: pene
iã totus mundus intrauit. Uenite & uos uide: uocat uos
quẽ crucifixistis. filiꝰ dei. Contendite intrare ꝑ angustam
portã : ꝑ hanc enĩ introierunt patres uri. Illi qui ut cru¬
cifigeretur clamauerunt : qui in ligno suspensũ uider̃t.
qui irrisert̃:: qui caput agitauerunt: ꝑ istas tam̃ angꝰtiaᷤᷤ
introierunt. Non enĩ mnanit̃ clamabat ille pendens in

Expanded text:
Et nunc veniant omnes quicumque amant paradisum, locum quietis, locum Et nunc veniant omnes quicumque amant paradisum, locum quietis, locum securitatis, locum perpetuae felicitatis, locum in quo non pertimescas barbarum, in quo nullum patiaris adversarium, nullum habeas inimicum: venite omnes, intrate omnes; est qua intrare possitis, patet latus. Ostendit enim ille latro quo debeant omnes intrare, neminem suo exemportam . Quid angustius illo foramine, quod unus e militibus percutiendo latus crucifixi aperuit? et tamen per has angustias pene jam totus mundus intravit. Venite, et vos Judaei, vocat vos quem crucifixistis Filius Dei. Contendite intrare per angustam portam: per hanc enim introierunt patres vestri. Illi qui ut crucifigeretur clamaverunt, qui in ligno suspensum viderunt, qui irriserunt, qui caput agitaverunt, per istas tamen angustias introierunt. Non enim inaniter clamabat ille pendens in
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾rogaris semel & negas: scđõ interrogaris & negas: t̃cio
& negas. Non uis ad conuiuiũ intrare: ideo ausus es ter
dñm negare. Ubi. ẽ. animã meã ꝓte ponã : Ter negantẽ
ñ terruit ungula: s una opp̃ssit muliercula. Certe: te
cũ usq ad mortẽ. Uide uide gͥ petre quantũ de te antea
p̃sũpseris: ecce nc̃ ter negando gallo teste conuinceris. S:
egrediatur pat̾ ad pͥmogenitũ filiũ nolentẽ intrare: di¬
cat xp̃c petro. intra in gadiũ dñi tui. Respiciat negantẽ:
uoce. fili inquit tu meus es: tu es petrus: & si me negasti
meus es. Tu es petrus: & suꝑ hanc petrã edificabo eccłam meã.
Tu meus es. & omĩa mea tua st̃: tibi c̃laues t̾iabo regni ce¬
loꝵ. Apud te sunt petre claues: dignare iã ad conuiuiũ
intrare. Oportebat hec fieri : qm̃ fr̃ tuus latro mortuus
illuc introiuit latro ille iã ñ reus. nͥ ꝑ latus qđ apuit iudeus:

Expanded text:
Interrogaris semel, et negas: secundo interrogaris, et negas; tertio, Interrogaris semel, et negas: secundo interrogaris, et negas; tertio, et negas. Non vis ad convivium intrare, ideo ausus es ter Dominum negare. Ubi est, Animam meam pro te ponam? Ter negantem non terruit ungula, sed una oppressit muliercula. Certe, Tecum sum usque ad mortem. Vide, vide igitur, Petre, quantum de te antea praesumpseris: ecce nunc ter negando, gallo teste convinceris. Sed egrediatur pater ad primogenitum filium nolentem intrare: dicat Christus Petro, Intra in gaudium Domini tui . Respiciat negantem, voce: Fili, inquit, tu meus es: Tu es Petrus; etsi me negasti, meus es. Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Tu meus es, et omnia mea tua sunt: Tibi dabo claves regni coelorum . Apud te, Petre, sunt claves: dignare jam ad convivium intrare. Oportebat haec fieri, quoniam frater tuus latro mortuus illuc introivit latro ille jam non reus, nisi per latus quod aperuit Judaeus? 9.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ex seruis. Dñe memento mei. Latro . sua attollens
induat filiũ inmortalitate. Quẽ secũ uidet incrucȩ pen¬
dentẽ : introducat eũ in domũ. Dicat xp̃c latroni. Amen¬
am̃ dico tͥ: hodie mecũ eris in paradiso. Mactet uitulũ
sagmatũ: hominẽ illũ susceptũ. etiã ꝓ latronibꝰ crucifixtũ
Ad uocet amicos suos: discipulos quibꝰ dicebat. si fecertas
quȩ mando dico uobis. iã ñ uos dicã seruos s amicos. Prepa¬
retur illud conuiuiũ celeste: adstet chorus ille angeloꝵ su
suauit̃ declamans. Gloria in excelsis deo: & int̾ra pax hõĩb
bonȩ uoluntatis. Ueniat & pͥmogenitus filiꝰ ille: & nolit in¬
trare. Quis ẽ. iste filius pͥmogenitus qͥ nolit intrare: nͥ ille
sacerdotis t̃ dñm ausus ẽ. negare : Dixisti quidem o petre
tecũ usq ad mortẽ : animã meã ꝓ te ponã. Ubi. ẽ. qđ ꝓmisist:

Expanded text:
unum ex servis. Domine, memento mei. Latro enim sua attendens unum ex servis. Domine, memento mei. Latro enim sua attendens induat filium immortalitate, quem secum videt in cruce pendentem, introducat eum in domum: dicat Christus latroni, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Mactet vitulum saginatum, hominem illum susceptum, etiam pro latronibus crucifixum: advocet amicos suos discipulos quibus dicebat, Si feceritis quae mando vobis, jam vos non dicam servos, sed amicos . Praeparetur illud convivium coeleste, astet ille chorus Angelorum, suaviter declamans: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Veniat et primogenitus filius ille, et nolit intrare. Quis est iste filius primogenitus qui noluit intrare, nisi illsacerdotis ter Dominum ausus est negare? Dixisti quidem, o PetreTecum sum usque ad mortem ; animam meam pro te ponam . Ubi est quod promisisti?
Abbreviated transcription (Latin):
stantiã pat̾nã dissipauit: & qͥ sit filiꝰ pͥmogenitꝰ. qui indigna
trare noluerit. Quis. ẽ. iste filiꝰ ꝑditus qͥ omnẽ substantiã
pat̃nã in meretricibꝰ erogauit : nisi ille latro qͥ substantiam
animȩ a deo sibi datã ꝑ scelera diffluendo etiã in cruce pepen¬
dit. Porcos pauit : quando demonũ uoluptates suis factis
repleuit. Fortasse illos porcos pauit: qͦs petierat diabolus a
dño dicens. iube nos introire in gregẽ porcoꝵ. Fame contri¬
tus.ẽ: quia panẽ u̾bi dei ñ inueniebat. Siliquis cupiebat
saturare uentrẽ suũ: quando tortuosis cogitationibꝰ re¬
plebat animã suã. S reuertat᷑ ad se. uideat se latro in cru¬
ce pendentẽ : concurrat ad patrẽ : dicatq pendens in cru-¬
ce. Dñe memento mei : cũ ueneris in regnũ tuũ. Uñe me¬
mento mei: ñ sũ dignus uocar filiꝰ tuus. Suscipe mes ⁊ãꝗ

Expanded text:
stantiam paternam dissipavit, et qui sit filius primogstantiam paternam dissipavit, et qui sit filius primogtrare noluerit. Quis est iste filius perditus, qui omnem substantiam paternam in meretricibus erogavit, nisi ille latro qui substantiam animae a Deo sibi datam per scelera diffluendo etiam in cruce pependit? Porcos pavit, quando daemonum voluptates suis factis implevit. Fortasse illos porcos pavit, quos petierat diabolus a Domino, dicens: Jube nos intrare in gregem porcorum . Fame contritus est, quia panem verbi Dei non inveniebat. Siliquis cupiebat saturare ventrem suum, quando tortuosis cogitationibus replebat animam suam. Sed revertatur ad se, videat se latro in cruce pendentem, concurrat ad patrem, dicat pendens in cruce: Domine, memento mei dum veneris in regnum tuum. Domine, memento mei; non sum dignus vocari filius tuus, suscipe me tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ad illũ pat̾ suus ut eũ introduceret: imꝑꝑauitq ille patͥ
suo qđ laborassec sẽꝑ cũ illo. & nũꝗͣ illi talia exhibuisset: at uͥ
uenit filiꝰ ille qui omnẽ substantiã pat̾nã male consũpserat.
occrdisset illi uitulũ saginatũ. Et reddit pat̃ rationẽ facti sui:
consolaturq filiũ secũ ꝑmanentẽ. de domo ñ discedentẽ: & dic̃
illi. fili tu meus es: & mecũ es sẽꝑ : & omĩa mea tua st̃. Uerũ¬
tam̃: oportuit nos ista facere: qm̃ fr̃ tuus mortuus fuerat
& reuixit: ꝑierat & inuentus. ẽ. Non uacat hȩc talis a dño
ꝓpositio. Donet itaq nob̃ qui ista ꝓposuit: ut demonstremus
ab ipso fuisse impletũ. hoc qđ ꝑ quãdã similitudinẽ. nos qͦ¬
dãm excitauit ad aliquid inquirendũ. Affectũ pat̾nũ ex hi¬
Illud magis reqͥramꝰ qͥ sit filius iunior qͥ ꝓdige uiuens. sub-¬

Expanded text:
autem ad illum pater suus, ut eum introduceret. Improperavitque illi patri autem ad illum pater suus, ut eum introduceret. Improperavitque illi patri suo, quod laborasset semper cum illo, et nunquam illi talia exhibuisset: at ubi venisset filius ille, qui omnem substantiam paternam male consumpserat, occidisset illi vitulum saginatum. Et reddit pater rationem facti sui, consolaturque filium suum secum permanentem, de domo non discedentem, et dicit illi, Fili, tu meus es, et mecum es semper, et omnia mea tua sunt: verumtamen oportuit nos ista facere, quoniam frater tuus mortuus fuerat, et revixit; perierat, et inventus est . Non vacat haec talis a Domino propositio. Donet itaque nobis qui ista proposuit, ut demonstremus ab ipso fuisse impletum hoc, quod per quamdam similitudinem nos quodam modo excitavit ad aliquid inquirendum. Affectum paternum exhiIllud magis requiramus, qui sit filius junior, qui prodige vivens sub
Abbreviated transcription (Latin):
tari õs ad penitentiã. ut filii errantes reuertant᷑. eisq con¬
uiuiũ a patre saginati uituli p̃paretꝰ: etiã nos dilectissimi
parati simꝰ huic conuiuio tãꝗͣ amici e domestici int̃ ẽe:
maxime. qͥa cũ isto patre familias adm̃sã eiꝰ cotidiȩ acceden¬
tes. ñ nos iã dignatur uocare seruos. s amicos. ꝑcurramꝰ
si placet ipsã parabolã a dño in eugłio ꝓpositã: in qua nob̾
& affectũ patris demonstrauit piũ: & filii ꝑditi indicauit re.¬
ditũ: filiiq maioris qͥ de pat̾na domo. ñ discesferat. cõmotũ
retulit animũ. Hoc quippe ht̃ textus ipsius lectionis. ueniess
ait filiꝰ eiꝰ pͥmogenitus de agro. Cũ uideret symphoniã
inter rogauit seruos qͥdnã illud. eẽt: eiq dixerunt. Fr̃ tuus
reu̾sus. ẽ: & occidit illi pater tuus uitulũ saginatũ : eo qđ saluũ
illũ susceꝑit. Et indignatꝰ ait: noluit introire. Egressus est

Expanded text:
tari omnes ad poenitentiam, ut filii errantes revertantur, eisque contari omnes ad poenitentiam, ut filii errantes revertantur, eisque convivium a patre saginati vituli praeparetur, etiam nos, dilectissimi, parati simus huic convivio tanquam amici ac domestici interesse: maxime quia cum isto patrefamilias ad mensam ejus quotidie accedentes, non nos jam dignatur vocare servos, sed amicos. Percurramus, si placet, ipsam parabolam a Domino in Evangelio propositam, in qua nobis et affectum patris demonstravit pium, et filii perditi indicavit reditum, filiique majoris qui de paterna domo non discesserat, commotum retulit animum. Hoc quippe habet textus ipsius lectionis. Veniens, ait, filius ejus primogenitus de agro, cum audiret symphoniam, interrogavit servos quidnam illud esset: eique dixerunt, Frater tuus reversus est, et occidit illi pater tuus vitulum saginatum, eo quod salvum illum susceperit. Et indignatus noluit introire. Egressus est
Abbreviated transcription (Latin):
siliquis porcoꝵ uentrẽ suũ implere ñ potuit. tandẽ aliq̃n
reu̾sus. ẽ. ad se. & inuenit se qui ꝑdiderat se: in mente ei
uenit qđ multi mercennarii patris sui ab undarent pani¬
bus. ipse uͦ fame ꝑiret: Etatĩ surrexit. ad patrẽ recurrit.
ñ se filiũ. s tãquã unũ de mercennariis cõputari rogauit.
Inclinat᷑ humilitas: excitatur miscđia. Uoces filii peniten¬
tis: concutiunt pat̾na uiscera. Dic̃ se filius indignũ: ut
ille eũ iudicet dignũ. Rogat ut in numero seruoꝵ iubea
suscipi: & pat̾ ei pͥmã illã stolã iubet adferri. Mactauit uitu¬
lũ saginatũ : chors congregat: aduocat amicos: facit epulũ
magnũ. Quare. Quia hic filius mortuus fuerat & reuixit.¬
ꝑierat & inuentus. ẽ. Hanc similitudinẽ dñs in eugłio ꝓ¬
posuit. quã ipse exposuit: dicens tale gaudiũ fieri in celõ
suꝑ peccatore penitentiã agente. Nunc uͦ qm̃ tempꝰ. ẽ. exhor¬

Expanded text:
siliquis porcorum ventrem suum implere non potuit: tandem aliquando siliquis porcorum ventrem suum implere non potuit: tandem aliquando reversus est ad se, et invenit se qui perdiderat se. In mentem ei venit quod multi mercenarii patris sui abundarent panibus, ipse vero fame periret. Statim surrexit, ad patrem recurrit, non se filium, sed tanquam unum ex servis computari rogavit. Inclinatur humilitas, excitatur misericordia: voces filii poenitentis concutiunt paterna viscera. Dicit se filius indignum, ut ille eum judicet dignum; rogat ut in numero servorum jubeatur suscipi: et pater ei primam illam stolam jubet afferri, mactat vitulum saginatum, chorum congregat, advocat amicos, facit epulum magnum. Quare? Quia hic filius meus, inquitperierat, et inventus est. Hanc similitudinem Dominus in Evangelio proposuit, quam ipse exposuit, dicens tale gaudium fieri in coelo super peccatore poenitentiam agente. Nunc vero quoniam tempus est exhor
Abbreviated transcription (Latin):
ciis. Uidetis dilectissimi quid agat temptatio: & quam
utiles sint huius mundi p̃ssurȩ: & quẽ adinodũ corrum¬
pant terrenȩ deliciȩ. Contempsit iob uxorẽ : filios: oĩa
sua: pꝰea & carnẽ suã. Plus amauit qui dederat: quã to
qđ dedat. U suᷤ. ẽ. qđ acceꝑat : tãꝗͣ bonꝰ uiator. Possedit ñ pos¬
sessus. ẽ. At uͭ ea placuit auferre qͥ dedat: benedix̃ ñ blasphe¬
mauit. Dñs inquit dedit. & dñs abstulit: sic̃ dño placuit
ita factũ. ẽ: sit nom̃ dñi benedictũ. Imitamini talẽ uirũ: imi¬
tamini tales filii etiã flagellati: ut mereamini recipi. Fla¬
gellat enĩ omnem filiũ quẽ recipit. Disciplinã eiꝰ sustinete.
Sic̃ filios: ita uos aggreditur ds. Qđ ille filius iunior in eu.
angelio positus. qͥ disciplinã pat̾nã contẽpsit : substantiã suã
in meretricibꝰ erogauit: porcos pauit : fame contritus.ẽ:

Expanded text:
ciis. Videtis, dilectissimi, quid agat tentatio, quam ciis. Videtis, dilectissimi, quid agat tentatio, quam utiles sint hujus mundi pressurae, et quemadmodum corrumpant terrenae deliciae. Contempsit Job uxorem, filios, omnia sua, postea et carnem suam. Plus amavit eum qui dederat, quam id quod dederat. Usus est quod acceperat, tanquam bonus viator: possedit, non possessus est. At ubi ea placuit auferre qui dederat, benedixit, non blasphemavit: Dominus, inquit, dedit, et Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Imitamini talem virum, imitamini tales filii esse etiam flagellati, ut mereamini recipi. Flagellat enim omnem filium quem recipit. Disciplinam ejus sustinete: sicut filios, ita vos aggreditur Deus. angelio positus, qui disciplinam paternam contempsit, substantiam suam in meretricibus erogavit, porcos pavit, fame contritus est,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc donũ ex magna gr̃a. ꝑpetua enĩ & felicitas: nomina ĩsta¬
rũ sc̃arũ feminarũ : merces. ẽ. sc̃oꝵ omniũ martyrũ. Uicit¬
mundũ etiã iob oͣmĩb notissimꝰ: totiens tẽptatus & minime
suꝑatus. Impleuit dñicũ p̃ceptũ: contempsit filios. ne blas¬
phemaret qͥ dederat filios. Reppulit a se uxorẽ. quȩ ei blas.¬
phemiã ꝑsuadebat: quã diabolus ꝓpt̃ea solã dimiserat : qͥ a
sibi eã necessariã. ẽẽ. nouerat. Non enĩ dimiserat marito
consolatricẽ : s suȩ temptationis adiutricẽ. fecerat eam
euã nouã: s ille ñ erat uetus adã. Existimauit etiã istum
sic̃ illũ ꝑ mulierẽ posse deciꝑe: s iste sꝑnendo uxorẽ pessi-¬
ma suggerentẽ: diuinitus adiutus. etiã ipsũ diabolũ in
illa ualuit suꝑare. Fortior fuit iob indolorib: ꝗͣ ille adã
in nemorib. Iste ñ cessit tormentis: ille suꝑatus. ẽ. in deli.¬

Expanded text:
hoc donum ex magna gratia. Perpetua enim et Felicitas nomina istahoc donum ex magna gratia. Perpetua enim et Felicitas nomina istarum sanctarum feminarum, merces est sanctorum omnium martyrum. Cmundum etiam Job ille omnibus notissimus, toties tentatus, sed minime superatus. Implevit dominicum praeceptum: contempsit filios, ne blasphemaret, qui dederat filios. Repulit a se uxorem, quae ei blasphemiam persuadebat, quam diabolus propterea solam dimiserat quia sibi eam necessariam esse noverat. Non enim dimiserat marito consolatricem, sed suae tentationis adjutricem: fecerat eam Evam novam, sed ille non erat vetus Adam. Existimavit etiam istum sicut illum per mulierem posse decipere: sed iste spernendo uxorem pessima suggerentem, divinitus adjutus, etiam ipsum diabolum in illa valuit superare. Fortior fuit Job in doloribus, quam ille Adam in nemoribus: iste non cessit tormentis, ille superatus est in deli
Abbreviated transcription (Latin):
noc ꝑdere animã ꝓ xp̃o. Felicitas uͦ quȩ sociã habebat ꝑ¬
petuã. parturiebat & dolebat: obiecta bestiis. gaudebat
potiꝰqͣ timebat. Quȩ uirtus infeminis. qualis .e. gr̃a : quȩ
cei se infundit. nullũ indignũ iudicat sȩxũ: Tr̃as grę
reparauit enĩ sexũ muliebrẽ. In obꝓbriũ magnũ mulier
remanserat : qͥa ab initio ꝑ mulierẽ peccatũ : & ꝓpt̾ hanc omnes
morimur. Diabolus unã exã deiecit: s xp̃c natus ex uirgine. mul¬
tas feminas exaltauit. ꝑpetua & felicitas caput calcauer̃ serpen¬
tis: qđ eua ad cor suũ intꝰ admisit. Istã seduxit falsa ꝓmittendo:
illas ñ ualuit suꝑare seuiendo. Illã decepit in paradisi felicita¬
te: has ñ potuit adire. nec sub substantiarũ positas potestate.
Illiꝰ int̾ paradisi delicias ruinã gauisus.ẽ: harũ inter penas for
om̃s sunt unũ occurrentes in uirũ ꝑfectũ: descendit tam̃

Expanded text:
do, perdere animam pro Christo. Felicitas vero, quae sociam habebat Pdo, perdere animam pro Christo. Felicitas vero, quae sociam habebat Perpetuam, parturiebat et dolebat, objecta bestiis gaudebat potius quam timebat. Quae virtus in feminis! Qualis est gratia, quae cum se infundit, nullum indignum judicat sexum! Gratias gratiae: reparavit enim sexum muliebrem. In opprobrium magnum mulier remanserat; quia ab initio per mulierem peccatum, et propter hanc omnes morimur. Diabolus unam Evam dejecit: sed Christus natus ex virgine, multas feminas exaltavit. Perpetua et Felicitas caput calcaverunt serpentis, quod Eva ad cor suum intus admisit. Illam seduxit falsa promittendo; illas non valuit superare saeviendo: illam decepit in paradisi felicitate; has non potuit adire, nec sub tantorum positas potestate. Illius inter paradisi delicias ruinam gavisus est; harum inter poenas fortomnes sint unum occurrentes in virum perfectum ; descendit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
diũ ex conuersatione ur̃a. Corrigant᷑ corda ura : displicean
uob oꝑa ur̃a. Estote fortes: tribulatio mundi ñ uos fran¬
gat. Dñs in ꝓrimo ẽ: nichil sollicit sitis. Habetis uiroꝵ fortiũ¬
magna exempla. Uicerunt martyres mundũ: inter quos
martyres mares. etiã feminȩ reꝑtȩ sunt fortiores. Ante
paucos dies: natalicia celebramus martyrũ. perpecuȩ. et
felietatis. & cõmitũ. Et cũ tot ibi sint uiri. quare duȩ iste
p̃ om̃ĩb nominant᷑: nͥ quia infirmior sexus. aut equauit.
aut suꝑauit. uiroꝵ fortitudinẽ.: Una earũ erat p̃gnans: alia
lactans. Felicitas parturiebat. ꝑpetua laccabat. S tãdiu hȩc
ꝑpectua laccauit: qͣdiu acciꝑet ab illo pastore simul & pa¬
etes hucella lactis: qua accepta. dulcedo felicitatis ꝓpetue
eã fecit contẽpnere filiũ: sꝑnere patrẽ : ñ in herere mun¬

Expanded text:
dium ex conversione vestra, corrigantur corda vestra, displiceant dium ex conversione vestra, corrigantur corda vestra, displiceant vobis opera vestra. Estote fortes, tribulatio mundi non vos frangat: Dominus in proximo est; nihil solliciti sitis . CAPUT V. 6. Martmagna exempla. Vicerunt martyres mundum: inter quos martyres maribus etiam feminae repertae sunt fortiores. Ante paucos dies natalitia celebravimus martyrum Perpetuae et Felicitatis, et comitum. Et cum tot ibi sint viri, quare istae duae prae omnibus nominantur, nisi quia infirmior sexus aut aequavit, aut superavit virorum fortitudinem? Una earum erat praegnans, alia lactans. Felicitas parturiebat, Perpetua lactabat. Sed tamdiu haec Perpetua lactavit, quamdiu acciperet ab illo pastore simul et patre buccellam lactis: qua accepta dulcedo felicitatis perpetuae eam fecit contemnere filium, spernere patrem, non haerere mun
Abbreviated transcription (Latin):
Honorẽ exhibeamꝰ cesars. tã quã cesar:: timore ait do sre¬
ferat᷑ creator creaturȩ. Diligamꝰ dm̃ quia diligit nos: & in hoc
qđ nos flagellat. diligit. Quis ẽ. enĩ filius. cui ñ det discipli¬
nã pater eius. Qui sanã considerationẽ hc̃ : qui credit dei
uerbis: plus metuit ignẽ eternũ. ꝗͥ cuiꝰlibet truculenti bar¬
bar ferrũ. Plus metuit mortẽ ꝑpetuã: morte qͣlib& hic pes¬
sima. Irxideant hȩc infideles: irrideant stult: nolint credse
nec rebꝰ exptis. Ecce conterunt᷑ : ecce omĩa ꝑeunt: ecce cũ
ipsis ñ potest stare mundus. quẽ amauerunt: ecce ad dm̃¬
attrahit᷑ cuiꝰ p̃cepta contepserunt. Non enĩ bona uoluntat
ꝑgit: qui blasphemando morit᷑. Ecce itur. Cũ illuc uentũ
fuerit quid agit᷑. Quo itur. ꝑquẽ abitur. Quis it̃ũ redire¬
huc cogitur: Finitũ e: & qđ male fecerat. emendare finitũ ẽ.
Redite filiĩ: redite. Redite p̃uaricatores ad cor facite gaũ¬

Expanded text:
esari, timorem autem Deo. Praeferatur Creator creaturae: diligamus Deum, quia diligit nos; et in hoc quod sic nos flagellat, diligit. Quis est enim filius, cui non det disciplinam pater ejus ? Qui sanam considerationem habet, qui credit Dei verbis, plus metuit ignem aeternum, quam cujuslibet truculenti barbari ferrum; plus metuit mortem perpetuam, morte qualibet hic pessima. Irrideant haec infideles, irrideant stulti, nolint credere nec rebus expertis. Ecce conteruntur, ecce omnia pereunt, ecce cum ipsis non potest stare mundus quem amaverunt, ecce ad Deum trahuntur cujus praecepta contempserunt: non enim bona voluntate pergit, qui blasphemando moritur. Ecce itur: cum illuc ventum fuerit, quid agitur? Quo itur? per quem abitur? Quis iterum huc redire cogitur? Finitum est et quod male fecerat, emendare finitum est. Redite filii, redite; redite, praevaricatores, ad cor : facite gau
Abbreviated transcription (Latin):
immolantes suꝑaret: unicã filiã in sacrificio dedit. Samson
cũ gentes demonicolas uirtute ꝗͣ a deo in capite acceꝑat di¬
utius bellis contereret. atq fatigaret : seductusq postea ꝑ
mulierẽ oculos simulq uirtutẽ capitis ꝑdidisset: pꝰea quã
cognouit in obꝓbriũ suũ om̃s illos conuenisse ad tẽplũ ydo¬
lors suors. eosq magnificare deos suos qđ eis tradiderant
acerrimũ inimicũ suũ: cũ crescente coma capitis eiꝰ. ei creuis.¬
s & uirtus: puero qͥ sibi ducatũ p̃bebat ut sibi manũ porri¬
geret petiit: seq ad illud tẽplũ duci poposcit. Ad qđ cum
uenisset : colũpnas duas supra quas totũ illud edificium
ferebatur. singulis manib singulas app̃hendens. ruina se
simul & illos uoluit opprimi: ne laudes demonũ in contu¬
meliã dĩ sui a quoquã libenter pateret᷑ audiri. Danihel ne

Expanded text:
immolantes superaret, unicam filiam in sacrificio dedit . Samson immolantes superaret, unicam filiam in sacrificio dedit . Samson cum gentes daemonicolas, virtute quam a Deo in capite acceperat, diutius bellis contereret atque fatigaret, seductusque postea per mulierem, oculos simulque virtutem capitis perdidisset, posteaquam cognovit in opprobrium suum omnes illos convenisse ad templum idolorum suorum, eosque magnificare deos suos, quod eis tradiderant acerrimum inimicum suum, cum crescente coma capitis ejus ei crevisset et virtus, a puero qui sibi ducatum praebebat, ut sibi manum porrigeret petiit, seque ad illud templum duci poposcit. Ad quod cum pervenisset, columnas duas, supra quas totum illud aedificium ferebatur, singulis manibus singulas apprehendens, ruina se simul et illos voluit opprimi, ne laudes daemonum in contumeliam Dei sui a quoquam libenter pateretur audiri . Daniel ne
Abbreviated transcription (Latin):
triunt᷑ qui isto mundo utunt᷑: labefecit mundꝰ: nec immerito
ait ꝓpħa. defluxit terra & om̃s inhabitantes in ea. Non qui¬
escunt usq nunc murmurare homines: laudari tp̃ra. p̃¬
t̃ita: accu sare tẽpora xp̃iana. Magna erant tempora pa-¬
trũ nr̃oꝵs ⁊ dicunt. O quã bona tp̃ra haberunt patres nr̃i:¬
s uidete q̃ fecerunt patres nr̃i. Fine̾s sacrificantẽ uirum
idolis manu ꝓpͥa ꝑemit: ut placaret irã dĩ. Moyses popłm
oberrantẽ uitulũq fusilẽ adorantẽ. ita certa em̃datione
coercuit: ut unã tribũ e duodecĩ ad se uocans. quȩ sequi
uoluit dm̃. p̃ceptũ eis daret : ut acceptis gladiis in mani¬
b suis filii ꝑcuterent parentes. & parentes occioerent filioᷤ.
Nullus eos reuocauit affectus: nullus humanitati reserua¬
tus. ẽ. locus : quia timor & amor dĩ. p̃ omũ amore desideri¬
oꝵs carnaliũ ferebat᷑. Iepthe ut hostes diis ac demonibus

Expanded text:
triuntur, qui isto mundo utuntur, labefit mundus, nec immerito triuntur, qui isto mundo utuntur, labefit mundus, nec immerito ait propheta: Defluxit terra, et omnes inhabitantes in ea . Non quiescunt usque nunc murmurare homines, laudare tempora praeterita, accusare tempora christiana. Magna erant tempora patrum nostrorum, dicunt: o quam bona tempora habuerunt patres n videte quae fecerint patres nostri. Phinees sacrificantem virum idolis manu propria peremit, ut placaret iram Dei . Moyses populum oberrantem, vitulumque fusilem adorantem, ita certa emendatione coercuit, ut unam tribum e duodecim ad se vocans, quae sequi voluit Deum, praeceptum eis daret, ut acceptis gladiis in manibus suis filii percuterent parentes, et parentes occiderent filios . Nullus eos revocavit affectus, nullus humanitati reservatus est locus; quia timor et amor Dei prae omni desideriorum carnalium amore ferebatur. Jephte ut hostes diis ac daemonibus
Abbreviated transcription (Latin):
equare dignare. Uere filios tuos diligeres: si xp̃m filiis pre¬
ferres: ipsos q filios ipsi cõmitteres. Uere filios tuos diliges.
si in ipso illos diligeres. qui eos tͥ dedit ut diligas. An ideo eos
uideris diligere: quia eoꝵ uoluptatib faues: Audis blasfe¬
mantes: & patienter fers xp̃iane. qd̾ rex nabuchodonosor
alienigena ñ potuit sustinere dicens. siquis dixerit blas¬
phemiã in deũ sidrach. misac. & abdenago. in int̃itũ erit :
Uides frequentare spectacula & ñ reuocas: uides luxuri¬
antes. & ñ uerberas: Nec potes te talẽ exhibere patrẽ. qui
paratus sis indisciplinatos filios uł ex heredare uł abicere:
cũ paratus. ẽẽ. debuieris sic̃ abraham etiã filiũ immolare: Omĩs enĩ
qui filioꝵ trucidat uoluptates: sacrificiũ tale. quale abraham
offert deo. S dũ ista ñ fiunt. & his morib deprauatis male nu¬

Expanded text:
aequare dignare. Vere filios tuos diligeres, si Christum filiis praeaequare dignare. Vere filios tuos diligeres, si Christum filiis praeferres, ipsosque filios ipsi committeres. Vere filios tuos diligeres, si in ipso illos diligeres, qui eos tibi dedit ut diligas. An ideo eos videris diligere, quia eorum voluptatibus faves? Audis blasphemantes, et patienter fers, Christiane, quod rex Nabuchodonosor alienigena non potuit sustinere, dicens: Si quis dixerit blasphemiam in Deum Sidrach, Misac et Abdenago, in interitum erit . Vides frequentare spectacula, et non revocas. Vides luxuriantes, et non verberas. Nec potes te talem exhibere patrem, qui paratus sis indisciplinatos filios vel exhaeredare vel abjicere, cum paratus esse debueras sicut Abraham etiam filium immolare. Omnis enim qui filiorum trucidat voluptates, sacrificium tale quale Abraham offert Deo. Sed dum ista non fiunt, et his moribus depravatis male nu
Abbreviated transcription (Latin):
es. talem te tͥ demonstrat. Intende & uide: & si . ẽ. aliquio qł
offendat: abi confusus: & redi cor reccus. An ñ confunderiꝰ
& in malis tuis głaberis: Eris enĩ ꝑfectũ malũ: ñ qualec̃q
bonũ. Talis ñ uis flagellar cũ mundo: aut flagellatus m¬
muras sub flagello: Serue male. fecisti qđ dñs iussit :¬
qui ne uapulares. ista flagella tͥ ante p̃dixit : Quis iussit :
Dñs iussit: creator tuus iussit. Quro iussit: Qui amat inqͥt
patrẽ aut matrẽ plus quã me : ñ. ẽ. me dignus. Ecce quro
iussit. Aut qui amat filiũ aut filiã plus quã me: ñ ẽ. me dig¬
nus. Ecce quid iussit. Et quis. ẽ. inquit. qui odit patrem
aut matrẽ aut filios: Nec ille illos odire p̃cipit: s uel
quantũ illos tantũ se diligi iussit̃. Plus quidem diligere de¬
bueras creatorẽ quã creaturã: s ñ uales p̃ferre: saltẽ uł

Expanded text:
es, talem te tibi demonstrat. Intende et vide, et si est aliquid quod es, talem te tibi demonstrat. Intende et vide, et si est aliquid quod offendat, abi confusus, et redi correctus. Annon confunderis, et in malis tuis gloriaberis? Eris enim perfectum malum, non qualecumque bonum. Talis non vis flagellari cum mundo, aut flagellatus murmuras sub flagello? Serve male, fecisti quod Dominus jussit? Ne vapulares, ista flagella tibi ante praedixit. Quis jussit? Dominus jussit, Creator tuus jussit. Quid jussit? Qui amat, inquit, patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus. Ecce quid jussit. Aut, Qui amat filium aut filiam plusquam me, non est me dignus . Ecce quid jussit. Et quis est, inquit, qui odit patrem aut matrem aut filios? Nec ille illos odire praecepit: sed vel quantum illos, tantum se diligi jussit. Plus quidem debueras diligere Creatorem, quam creaturam; sed si non vales praeferre, saltem vel
Abbreviated transcription (Latin):
bonus nisi unus ds̃. Latientes estote boni: ut sitis uere bo¬
ni: Patientes estote: usq ad aduentũ dñi. Tolerate mala.
quȩ patimini amalis cũ malis : quia ista temptatio. ur̃a
ẽ. examinatio.Si aurũ es. quit times paleã : quid times
ignẽ. Simul quidem eritis in fornaçe : s ignis paleas
in cineres uertit: tibi sordes tollit. Si frumentũ es. qͥd¬
ex pauescis tribulã: N apparebis quał eras antea in spica
nisi tribula conterendo a te separauerit paleas. Si oleũ es.
quid times p̃ssurã p̃li: Non declarabit᷑ species tua: nisi
pondus etiã lapidis ate separauerit amurcã. Uerũtam̃
interroget se una queq anima : & uideat si iniuste patit᷑.
Sferat᷑ statera iusticiȩ : appendat᷑ amor mundi. cũ amore
dĩ. Uide quẽadmodũ p̃ponderat amor mundi : ꝓferat᷑ specu¬
lũ scripturȩ diuinȩ. Speculũ hoc neminẽ palpat: qualis

Expanded text:
bonus, nisi unus Deus. Patientes estote, boni, ut sitis vere bobonus, nisi unus Deus. Patientes estote, boni, ut sitis vere boni: patientes estote usque ad adventum Domini. Tolerate mala quae patimini a malis cum malis; quia ista tentatio, vestra est examinatio. Si aurum es, quid times paleam, quid times ignem? Simul quidem eritis in fornace, sed ignis paleas in cineres vertit, tibi sordes tollit. Si frumentum es, quid times tribulam? Non apparebis qualis antea eras in spica, nisi tribula conterendo a te separaverit paleas. Si oleum es, quid times pressuram preli? Non declarabitur species tua, nisi etiam pondus lapidis a te separaverit amurcam. Verumtamen interroget se unaquaeque anima, et videat si injuste patitur. Proferatur statera justitiae, appendatur amor mundi cum amore Dei, vide quemadmodum praeponderet amor mundi. Proferatur speculum Scripturae divinae. Speculum hoc neminem palpat: qualis
Abbreviated transcription (Latin):
ut acciꝑent qđ ñ habebant faciã inquit ei fossam : adhibeã
cophinũ stercoris. Fossa locus. ẽ. humilitatis: cophinus ster¬
coris. lacrimȩ sunt penitentis. Quẽ locũ siquis contempserit:
ampliꝰ sustinebit tormentũ : quando illius agricolȩ acu-¬
tissimũ senserit ferramentũ. Agite mali penitentiã : corrigi¬
mali merito flagellantur: boni quare talia cũ malis. &
debent. ẽẽ. boni. Non enĩ sunt ꝑfectũ bonũ: ꝓficiunt enĩ
de die in diem. Si ꝓficiunt: utiq exercitationib ꝓficiunt.
Nemo se iustificet. tamꝗͣ iã sit ꝑfectus : recedat de medi
mali. Iustificatur pelagianus : confundatur hereticus.
Plane ds̃. De ipso quippe dic̃ scriptura diuina. Hic. ẽ uerꝰ
qm̃ & ipse ds̃. Audi in actibꝰ apłoꝵ petrũ ananię fraudato¬
ri imperantẽ. Anania inquit. impleuit satanas cor tuũ: m̃gr
te apud sp̃m sc̃m. Non es mentitus hominib: s deo. Ecce

Expanded text:
ut acciperent quod non habebant. Faciam, inquit, ei fossam, adhibeam ut acciperent quod non habebant. Faciam, inquit, ei fossam, adhibeam cophinum stercoris. Fossa locus est humilitatis: cophinus stercoris, lacrymae sunt poenitentis. Quem locum si quis contempserit, amplius sustinebit tormentum, quando illius agricolae acutissimum senserit ferramentum. Agite, mali, poenitentiam; corrigimali merito flagellantur, boni quare talia cum malis et debent esse boni: non enim sunt perfectum bonum; proficiunt enim de die in diem. Si proficiunt, utique exercitationibus proficiunt. Nemo se justificet, tanquam jam sit perfectus. Recedat de medio male justificator pelagianus, confundatur haereticus st Deus? Plane Deus. De ipso quippe dicit Scriptura divina: Hic est verus m et ipse Deus? Audi in Actibus Apostolorum Petrum Ananiae fraudatori improperantem: Anania, inquit, cur implevit satanas cor tuum, mentiri te apud Spiritum sanctum? Non es mentitus hominibus, sed Deo . Ec
Abbreviated transcription (Latin):
Quis quis talis es. qͥsqͥs malus es. qͥsqͥs corrigi ñ uis: ñ tecon¬
soletur alitudo tua: quia maior expectat ruina: ampliorq
sustinet flãma. Quia securis hȩc ad te ñdũ uenit : ideo
putas tei semꝑ stare: Cũ uideas uł audias alias arbores
te ampliores cecidisse: qđ te hic agricola differt. eiꝰ est
patientiȩ : ne forte intercedat apud eũ locus penitentiȩ. Colo¬
nus enĩ ille in eugłio qui int̃cedebat ꝓ arbore. ꝗͣ dñs eradica¬
re uolebat qđ fructũ ꝑ trienniũ ñ haberet : uidete quid ait
Dñe dimitte illã & hoc anno: faciã ei fossã: adhibeã cofinũ
stercoris. Si fecerit fructũ : bene. Sin aut̃: ueniens abscides
illã. Arbor hȩc sterilis. genus hominũ. ẽ: ñ habens fructũ
penitentiȩ. Dñs eius: conditor eiꝰ ẽ. Int̾cessor huiꝰ arboris:
apłs paulus.ẽ. Unde ꝓbamꝰ : Audi inquadã epła sua: quẽ ad mo¬

Expanded text:
Quisquis talis es, quisquis malus es, quisquis corrigi non vis, non te conQuisquis talis es, quisquis malus es, quisquis corrigi non vis, non te consoletur altitudo tua; quia major te exspectat ruina, ampliorque sustinet flamma. Quia securis haec ad te nondum venit, ideo putas te posse semper stare? cum videas vel audias alias arbores te ampliores cecidisse. Quod te hic agricola differt, ejus est patientiae, ne forte intercedat apud eum locus poenitentiae. Colonus enim ille in Evangelio, qui intercedebat pro arbore, quam dominus eradicare volebat, quod fructum per triennium non haberet, videte quid ait: Domine, dimitte illam et hoc anno; faciam ei fossam, adhibeam cophinum stercoris: si fecerit fructum, bene; sin autem, abscides eam . Arbor haec sterilis, genus hominum est non habens fructum poenitentiae. Dominus ejus, conditor ejus est. Intercessor hujus arboris, apostolus Paulus est. Unde probamus? Audi in quadam Epistola sua quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ uoces detrahentiũ : silentiũ possunt imponere u̾bo dei.
Clamat ille ꝑ bonos ꝑ malos : agite penitentiã apꝓpinquabit
ad uos regnũ dĩ. Nolite ẽẽ. auditores legis tantũ: s factores.
Facite dignos fructus penitentiȩ. Ecce enĩ ait euangelista :
securis ad radices arboꝵ posita ẽ. Omnis enĩ arbor ñ facier
fructũ bonũ: excidet᷑ & in ignẽ mittet᷑. Uideo inquit om̃s
homines.diuersas arbores. fructꝰ etiã diu̾sos habentes: s
bonus fructus querit᷑ qui pascat. ñ qͥ pungat. Sunt enĩ
& arbores spinosȩ. igni deputatȩ. merito incendendȩ : qͥa
in eis nullus fructus ẽ. animȩ. Putatis ne dilectissimi. ñ
om̃s tales sumꝰ : qui in istis malis ꝓ peccatis nr̃is dimissi
sumꝰ: Exacuit agricola ferrũ: amputat inutile lignũ: absci¬
sũ seruat incendio concremandũ. Hoc nunc agitur. a uͦ
agͥcola. Uident᷑ quidem sibi mali adhuc stare: adhuc florere

Expanded text:
tamen voces detrahentium silentium possunt imponere verbo Dei. Clamat ille per bonos, et per malos: Agite poenitentiam, appropinquavit ad vos regnum Dei. Nolite esse auditores legis tantum, sed factores . Facite dignos fructus poenitentiae. Ecce enim, ait Evangelista, securis ad radices arborum posita est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Video, inquit, omnes homines diversas arbores, fructus etiam diversos habentes: sed bonus fructus quaeritur qui pascat, non qui pungat. Sunt enim et arbores spinosae, igni deputatae, merito incendendae, quia in eis nullus fructus est animae. Putatisne, dilectissimi, nos omnes tales sumus, qui in istis malis pro peccatis nostris dimissi sumus? Exacuit agricola ferrum, amputat inutile lignum, abscisum servat incendio concremandum. Hoc nunc agitur a vero agricola. Videntur quidem sibi mali adhuc stare, adhuc florere.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quis głabitur tnundũ se.eẽ. a peccato: Aduenit tempꝰ
illud: qđ pdix̃ dñs. Putas. cũ uenerit filius hominis inue
niet fidẽ in terra: Quis ht̃ fidẽ: Quis credit uerbis diuinis:
Audebit aliquis nr̃m ad signare sibi fidẽ: quando audit dñn
dicentẽ. discipulis. si haberetis fidẽ sic̃ gͣnũ sinapis. diceretis
arbori huic. eradicare. & plantare in mart. & obaudisset uob̃.
Quis sibi audebit assignare. eo qđ faciat omĩa quȩ p̃cepit ds̃:
Nemo: ꝓrsus nemo. Predicamus & ñ facimus: auditis & fac̾e
ñ curatis. Merito om̃s sub flagello conterim᷑: & doctor & fac¬
tor: & auditor & contẽptor. Studemus inuicẽ rephendere:
& ñ studemꝰ oꝑa nr̃a disciitere. Detrahit ꝓximus ꝓximo.
detͣh it clericus clerico: detrahit laicus laico. Uideo qͥđd
se inuicẽ accusantes: s neminẽ uideo iuste se excusantẽ. Unꝰ¬

Expanded text:
aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato ? 2. Advenit tempus aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato ? 2. Advenit tempus illud quodniet fidem in terra ? Quis habet fidem? quis credit verbis? Audebit aliquis nostrum assignare sibi fidem, quando audit Dominum dicentem discipulis: Si haberetis fidem sicut granum sinapis, diceretis arbori huic, Eradicare, et plantare in mari; et obaudisset vobis ? Quis sibi audebit assignare quod faciat omnia quae praecepit Deus? Nemo, prorsus nemo. Praedicamus, et non facimus: auditis, et facere non curatis. Merito omnes sub flagello, et doctor et factor, et auditor et contemptor. Studemus invicem reprehendere, et non studemus opera nostra discutere. Detrahit proximus proximo, detrahit clericus clerico, detrahit laicus laico. Video quidem se invicem accusantes, sed neminem video juste se excusantem. Unu